မြန်မာနိုင်ငံ_ရေနံလုပ်ငန်း
မြန်မာ့မြေဆီမှ ထုတ်လုပ်ခဲ့သော ရွှေရည်
ဗြိတိသျှအစိုးရသည် မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ပြီး သည့်အချိန်မှ စ၍ ရေနံမြေဒေသများကို စူးစမ်းရှာဖွေ လေ့လာခြင်း၊ တိုင်းတာခြင်းများကိုပြုလုပ်စေခဲ့သည်။ ထိုကြောင့် မြန်မာပြည်တွင် ရေနံချောင်းတွင်းသာမက၊ ချောက်နှင့် စဉ့်ကူးဒေသတို့ အပြင် ပခုက္ကူခရိုင်အတွင်းရှိ ရေနံချပ်၊ လမ်းရွာ၊ မင်းဘူးခရိုင်အတွင်းရှိ မင်းဘူး၊ ဖလံရုံ၊ ရွာသာယာ(ရသယာ)၊ သရက်ခရိုင် အတွင်းရှိ သံတိုင်း၊ ပိတောက်ပင်၊ ရေနံမ၊ အထက် ချင်းတွင်းခရိုင် (ယခု မော်လိုက်ခရိုင်)ရှိ အင်းတော်၊ ရခိုင်ပြည်ဘက်ရှိ ကျောက်ဖြူခရိုင်မှ ရမ်းဗြဲကျွန်း၊ စစ်တွေခရိုင် တောင်ဘက် ကျွန်းငယ်တို့မှလည်း ရေနံထွက်သည်ကို တွေ့ရှိရလေသည်။ ရေနံထုတ်လုပ်ရေးသည် ခရစ် ၁၈၉ဝ ပြည့်နှစ်အထိ ရေနံချောင်း၌သာ အချက်အချာ ဖြစ်သော်လည်း နောင်အခါ ဘီအိုစီသည် ရေနံချပ်နှင့် မင်းဘူးဘက်သို့လည်း လုပ်ငန်းတိုးချဲ့သည်။ အိုင်ဘီပီကုမ္ပဏီသည် ရေနံချောင်း၊ လမ်းရွာ၊ အင်းတော်နှင့် သရက်ခရိုင်တွင် ရေနံ ထုတ်လုပ်သည်။ ဘီဘီပီ ကုမ္ပဏီသည် ရေနံချပ်၊ မင်းဘူးနှင့် ချောက်တို့တွင် ရေနံထုတ်လုပ်လေသည်။ မြန်မာ့ ရေနံမြေမှ အဖိုးတန် ရတနာရည် ဖြစ်သော ရေနံကို အရင်းရှင် ကုမ္ပဏီကြီးများသည် ရနိုင်သမျှ ခြစ်ကုတ်၍ ထုတ်ယူကြသည်။ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်မတိုင်မီက ဗြိတိသျှ အင်ပိုင်ယာအတွင်း၌ မြန်မာပြည်သည် ဒုတိယ ရေနံအထွက် အကောင်းဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှ ကုမ္ပဏီကြီးများက ရေနံလုပ်ငန်း၌ လက်ဝါးကြီးအုပ် လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြရာ ပြည်တွင်းထွက် ရေနံ၏ ၉၇ ရာခိုင်နှုန်းကို ကုမ္ပဏီကြီးများက ထုတ်လုပ်ခဲ့ကြသည်။ ထုတ်လုပ်ခဲ့သော အချိုးအစားမှာ ဘီအိုစီက ၇၅ ရာခိုင်နှုန်း၊ အိုင်ဘီပီ ကုမ္ပဏီက ၁၂ ရာခိုင်နှုန်း၊ ဘီဘီပီကုမ္ပဏီက ကိုးရာခိုင်နှုန်းဖြစ်၍ နတ်ဆင် ရေနံကုမ္ပဏီစသော ကုမ္ပဏီငယ်များနှင့် မြန်မာလက်ယက်တွင်းများမှ ရေနံအထွက် စုစုပေါင်းသည် သုံးရာခိုင်နှုန်းခန့်သာ ဖြစ်လေသည်။ ဗြိတိသျှ ခေတ်မတိုင်မီက မြန်မာ လက်ယက်တွင်းများ မှ တစ်လလျှင် ရေနံစိမ်း ပိဿာချိန် ၁၆ သိန်းခန့် ထွက်သည်။ ခရစ်နှစ် ၁၈၈၈ ခုနှစ်တွင် ဘီအိုစီက စက်ဖြင့်တူးဖော်ရရှိသော ရေနံစိမ်းမှာ ၁၇၄၆၈ ဂါလံဖြစ်သည်။ သို့သော် ၁၈၉၃ ခုနှစ်မှ စ၍ စက်တွင်းများမှ ရေနံထွက် ပိုကောင်းလာသည်။ ရေနံချောင်းမှ ရေနံအများဆုံး ထွက်သောနှစ်မှာ ၁၉၈၁ ခုနှစ်ဖြစ် ၍ ရေနံစိမ်းဂါလံပေါင်း ၂ဝ၃၆၃၈ဝ၄၃ ထွက်ရှိခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုတစ်နှစ်အတွင်သာ ဂါလံသန်း ၂ဝဝကျော် ထွက်ခဲ့သော်လည်း နောင်တွင် ရေနံထွက်တစ်ဖြည်းဖြည်း လျော့ပါးလာပြီးလျှင် ဂါလံ သန်း ၁ဝဝ ကျော်မျှသာ ထွက်လေတော့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံထွက် ရေနံစိမ်းကို ၁၈၅၇ ခုနှစ်တွင် ဖယောင်းနှင့်ချောဆီ ထုတ်ယူရန်အတွက် နိုင်ငံခြားသို့ တင်ပို့ခဲ့သည်။ ၁၈၅၉ ခုနှစ်တွင်မူ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုသို့ လည်း တင်ပို့ခဲ့သေးသည်။ ထိုနှစ်အတွင်း၌ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၊ ပင်ဆီလဗေးနီးယား ပြည်နယ်၌ ရေနံတွေ့ရှိ၍ အမေရိကန် ရေနံသမိုင်း စတင်ခဲ့လေသည်။ ဗြိတိသျှအစိုးရ၏ အရိပ်အာဝါသကိုခိုလှုံ၍ နိုင်ငံခြားရေနံကုမ္ပဏီကြီးများသည် ရေနံလုပ်ငန်းကို စိတ်ဆန္ဒ ရှိသလောက် တိုးချဲ့ခဲ့ကြသည်။ ဘီအိုစီသည် သံလျင်တွင် ရေနံချက်စက်ကြီး တစ်ခုကို တည်ဆောက်၍ ၁၉ဝရ ခုနှစ်၌ ရေနံချောင်းမှ သံလျင်သို့ ရေနံစိမ်း ပို့ဆောင်ရေးအတွက် မိုင် ၃ဝဝ နီးပါး ရှည်လျားသော ပိုက်လိုင်းကြီးတစ်ခုကို တည်ဆောက်သည်။ ၁၉ဝ၂ ခုနှစ်ခန့်မှစ၍ ချောက်၌လည်း ရေနံတူးဖော်ရေးကို လုပ်ကိုင်ခဲ့ရာ၊ ထိုပိုက်လိုင်းကြီးကို နောင်အခါ ချောက်အထိ တိုးချဲ့ခဲ့ရ၍ ပိုက်လိုင်းအရှည်စုစုပေါင်း ၃၂၇ မိုင်ရှိခဲ့သည်။ ချောက်မြို့သည် ၁၉၃၇ ခုနှစ်မှစ၍ ရေနံလုပ်ငန်း၏ အချက်အချာ ဖြစ်လာလေသည်။ ၁၉၁၉န္ထ၂ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ရေနံမြေ၌ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကို စတင် အသုံးပြုခဲ့ရာ ကမ္ဘာ၌ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပထမဆုံး သုံးနိုင်သော ရေနံလုပ်ငန်းကြီး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် ချောက်မြို့သို့ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား တိုးချဲ့ပေးပို့ခဲ့လေသည်။ ကုမ္ပဏီကြီးများသည် ဧရာဝတီမြစ်၏ ဝဲယာနှစ်ဘက်ကမ်းတွင် တာရိုးကြီးများဆောက်၍ မြစ်ဝှမ်း၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသကို သဲသောင်အဖြစ်ပြောင်းလဲလိုက်ကြပြီး နောက် ရေနံတွင်းများ တူးဖော်ကြသည်။ ယင်းသို့ ဆောင်ရွက်ရာ၌ အိုင်ဘီပီ ကုမ္ပဏီက ရှေ့ဆောင်ဖြစ်၍ ဘီအိုစီက နောက်လိုက်ဖြစ်သည်။ အိုင်ဘီပီ ကုမ္ပဏီသည် ၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် လမ်းရွာ၏ အောက်ဆွယ်၌ တာရိုးပြုလုပ်ကာ၊ ရေနံတွင်းပေါင်း ၁၂၇ တွင်း တူးဖော်၍ ရေနံထုတ်လုပ်ခဲ့ရာ၊ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ် မတိုင်မီက လမ်းရွာသည် စည်ကားသော ရေနံမြေတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုကြောင့် ၁၉၃၃န္ထ၈ ခုနှစ်အတွင်း စဉ့်ကူချောင်းမှ အစပြု၍ ဧရာဝတီမြစ်၏ လက်ဝဲဘက်ကမ်းတွင် တာရိုး ဆောက်ပြီးလျှင် ရေနံတွင်းများ တူးဖော်သည်။ ယင်းသို့ဖြင့် မိမိပိုင်နက် ရေနံမြေ နယ်နိမိတ်အတွင်းမှ ရေနံများ အခြားသူ တစ်ပါးထံမရောက်ရန် တားဆီးခြင်းလည်း မည်လေသည်။ နိုင်ငံခြားကုမ္ပဏီကြီးတို့သည် ဤသို့ဖြင့် မြန်မာ့ ရေနံမြေမှ ရေနံကို ရနိုင်သမျှ ကုတ်ကုတ်ခြစ်ခြစ် ကြိုးပမ်း ထုတ်ယူခဲ့ကြ ပေသည်။