cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
အကီရာ ကူရိုဆာဝါ
ဟောလိဝုဒ် လမ်းလွဲ (၁၉၆၆–၆၈)
ကူရိုဆာဝါမှာ ထိုအချိန်တွင် ပို၍မျှော်မှန်းဖွယ်ကောင်းသော အခြားဟောလိဝုဒ်အလုပ်တစ်ခုဖြစ်သည့် "နှစ်ဆယ်ရာစု မြေခွေး"နှင့် ကူရိုဆာဝါ ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေးမှ ရိုက်ကူးထုတ်လုပ်သော "တိုရာ! တိုရာ! တိုရာ!"ရုပ်ရှင်တွင် ပါဝင်လေသည်။ ပုလဲဆိပ်ကမ်းကို တိုက်ခိုက်ခြင်းအပေါ် အမေရိကန်ဘက်မှအပြင် ဂျပန်ဘက်မှအမြင်ပါ ပုံဖော်မည့် ထိုဇာတ်ကားတွင် ဂျပန်အခြမ်းကို ကူရိုဆာဝါက ရိုက်ကူး၍ အမေရိကန်အခြမ်းကို အဂ်လိပ်စကားပြော ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာတစ်ဦးက ရိုက်ကူးမည်ဖြစ်သည်။ သူသည် ဇာတ်ညွှန်းအတွက် ရူဇို ကီကူရှီးမား၊ ဟေဒေအို အိုဂူနီတို့နှင့်အတူ လပေါင်းများစွာ ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် သိပ်မကြာခင်မှာပင် အလုပ်ပျက်ပြန်သည်။ ကူရိုဆာဝါ၏ နည်းစနစ်ကို နားမလည်နိုင်သော အမေရိကန် ထုတ်လုပ်သူများက ကူရိုဆာဝါ့နေရာတွင် အခြားဂျပန်ဒါရိုက်တာနှစ်ဦးနှင့် အစားထိုးလိုက်သည်။
၁၉၇၀ စက်တင်ဘာတွင် "တိုရာ! တိုရာ! တိုရာ!"ထွက်လာပြီး ဒေါ်နယ်ရစ်ချီက ကူရိုဆာဝါ့ဘဝတွင် မသက်မသာအဖြစ်ရဆုံး ဗျူဟာဖြစ်ခဲ့ရသည်ဟုဆိုသည်။ သူမရိုက်ကူးလိုက်ရသော ထိုရုပ်ရှင်အတွက် သူ့ခမျာ အိပ်မက်ဆိုးမက်သည်အထိ နှစ်များစွာ အချိန်ပေးခဲ့ရသည်။ (သူနှင့် သူ့ဇာတ်ညွှန်းဆရာများရေးသည့် ဇာတ်ညွှန်းကို အသုံးပြုခဲ့သော်လည်း သူတို့၏အမည်ကိုလည်း ရုပ်ရှင်တွင် ဖော်ပြဂုဏ်ပြုခြင်းမခံရပေ။) နှစ်ပေါင်းများစွာ သူနှင့်လက်တွဲလာခဲ့သော ရူဇိုမှာ စိတ်ကောက်သွားပြီး သူနှင့် ဆက်လက် အလုပ်တွဲမလုပ်တော့ပေ။ သူ၏ အလွန်မူဆွဲကိုင်မှုမှာ မေးခွန်းထုတ်စရာဖြစ်လာသည်။ အဆိုးဆုံးမှာ ဂျပန်ရုပ်ရှင်လောကအပြင် သူကိုယ်တိုင်ကပါ သူသည် နောက်ထပ်ရုပ်ရှင်များ ထပ်မရိုက်ရတော့မည်ကို သိရှိလာတော့သည်။
ခက်ခဲသော ဆယ်စုနှစ်တစ်ခု (၁၉၆၉–၇၇)
"တိုရာ! တိုရာ! တိုရာ!"ကြောင့် သူ့ဂုဏ်သတင်းမှာ ကြီးစွာ ဒုက္ခဖြစ်ရ၍ ကူရိုဆာဝါသည် ရုပ်ရှင်ကောင်းတစ်ကား ဖန်တီးပြနိုင်ဖို့ လိုအပ်လာသည်။ သူ့အားကူညီရန် သူငယ်ချင်းများဖြစ်သည့် ကိုင်ဆူကီ ကီနိုရှီတာ၊ မာဆာကီ ကိုဘာယာရှီနှင့် ကွန် အီချီကာဝါစသော နာမည်ကျော်ဒါရိုက်တာများနှင့် ပူးပေါင်း၍ ကူရိုဆာဝါသည် ၁၉၆၉ ဇူလိုင်လတွင် "သူရဲကောင်းလေးဖော်"(ယွန်ကီ နို ကိုင်)ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေးကို တည်ထောင်သည်။ အစီအစဉ်မှာ ဒါရိုက်တာလေးယောက်တို့သည် ရုပ်ရှင်တစ်ကားစီဖန်တီးကြဖို့ ဖြစ်သော်လည်း အခြားဒါရိုက်တာသုံးယောက်က ကူရိုဆာဝါ့အနေဖြင့် ရုပ်ရှင်တစ်ကားအောင်မြင်အောင် ဖန်တီးပြီး ရုပ်ရှင်လောကသို့ တစ်ကျော့ပြန်လာနိုင်စေရန် စိတ်ဓာတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရ အကူအညီပေးကြခြင်းဖြစ်သည်။
နောက်ထပ် အလုပ်ဆက်လုပ်ရန် ရင်းနှီးငွေမရှာနိုင်တော့သည့်အပြင် ကျန်းမာရေးကလည်း သိသိသာသာဆိုးရွားလာခဲ့ရာ ကူရိုဆာဝါသည် ကျဆုံးခန်းသို့ ရောက်ရန်သေချာလာတော့သည်။ ၁၉၇၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၂ တွင် သူသည် သူ၏လက်ကောက်ဝတ်နှင့် လည်မျိုကို အကြိမ်ကြိမ်လှီးဖြတ်၍ သေကြောင်းကြံသည်။ သို့ရာတွင် မအောင်မြင်ခဲ့ပဲ ကျန်းမာရေးအခြအနေ ပြန်ကောင်းလာပြန်သည်။ ဒါရိုက်တာကြီးသည် ပြည်တွင်းတွင်သာ မှီခိုနေထိုင်ရသော ဘဝသို့ရောက်သွားပြီး အခြားရုပ်ရှင်တစ်ခု ထပ်မံဖန်တီးပြနိုင်ရန် မသေချာတော့ပေ။
၁၉၇၃ အစောပိုင်းတွင် ဆိုဗီယက်စတူဒီယိုတစ်ခုဖြစ်သော " မော.(စ)ဖလင်"မှ ဒါရိုက်တာကြီးအား သူတို့နှင့် အလုပ်တွဲလုပ်ရန် ကမ်းလှန်းလာသည်။ ကူရိုဆာဝါက ရုရှားရှာဖွေလေ့လာရေးသမား ဗလာဒီမာ အာဆညက်(ဗ)၏ ကိုယ်တိုင်ရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိစာအုပ် "ဒါဆူ အူဇေလာ"ကို ရိုက်ကူးလိုသည်ဟု ဆန္ဒပြုခဲ့သည်။ ထိုစာအုပ်မှာ သဘာဝတရားနှင့် ပျော်မွေ့နေသော ဂို(လ)ဒီ မုဆိုးတစ်ယောက်၏ ဘဝအကြောင်းဖြစ်ပြီး ချဲ့ထွင်ကျူးကျော်လာသော လူမှုအဖွဲ့အစည်းကြောင့် သဘာဝတရားနှင့်အတူ ပျက်ဆီးခြင်းသို့ရောက်ရပုံဖြစ်၍ ၁၉၃၀ ဝန်းကျင်ကပင် သူရိုက်ချင်နေသော ဇာတ်မျိုးဖြစ်၏။ ၁၉၇၃ ဒီဇင်ဘာတွင် ၆၃ နှစ်ရှိပြီဖြစ်သော ဒါရိုက်တာကြီးသည် အနီးဆုံးကူညီသူလေးယောက်နှင့်အတူ ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုသို့ ထွက်ခွာခဲ့သည်။ ၁၉၇၄ မေလတွင် ဆိုက်ဘေးရီးယား၌ ရိုက်ကူးခြင်းစတင်သည်။ ၁၉၇၅ ဧပြီတွင် ရိုက်ကူးခြင်းပြီး၍ ဇွန်လတွင် ပင်ပန်းကာအိမ်လွမ်းနေပီဖြစ်သော ကူရိုဆာဝါသည် ဂျပန်သို့ပြန်လေသည်။ ၁၉၇၅ ဩဂုတ်လ ၂ရက်တွင် "ဒါဆူ အူဇေလာ"ကို ဂျပန်တွင် ပထမဆုံးရုံတင်ပြသသည်။ ဝင်ငွေကောင်းသည်။ ဂျပန်ဝေဖန်ရေးသမားများဆီမှ အသံမထွက်သော်လည်း ကမ္ဘာကမူ ကောင်းစွာချီးကျူးကြ၍ "နဝမအကြိမ်မြောက် မော်စကို နိုင်ငံတကာ ရုပ်ရှင်ပွဲတော်"တွင် ရွှေတံဆိပ်ဆု ချီးမြင့်ခံရသည်။ ထို့ပြင် "အကောင်းဆုံး နိုင်ငံရပ်ခြားစကားပြောရုပ်ရှင် အကယ်ဒမီဆု"ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။
ရုပ်မြင်သံကြားအတွက် ပရောဂျက်များ ကမ်းလှန်းမှုများရှိသော်လည်း သူက ရုပ်ရှင်လောကမှလွဲ၍ မလုပ်လိုပေ။ သို့သော်လည်း အရက်သေစာ သောက်ခဲလှသော ဒါရိုက်တာကြီးသည် "ဆန်တိုရီ ဝီစကီ"၏ ရုပ်မြင်သံကြားကြော်ငြာများတွင် ပါဝင်ဖို့ သဘောတူခဲ့သေးသည်။
မော်ကွန်းတွင်မည့် ရုပ်ရှင်နှစ်ကား (၁၉၇၈–၈၆)
ကူရိုဆာဝါ၏ "လျှို့ဝှက်ခံတပ်"ရုပ်ရှင်၏ လွှမ်းမိုးမှုဖြင့် အမေရိကန်ဒါရိုက်တာ ဂျော့လူးကပ်(စ)ရိုက်ကူးသော သိပ္ပံစိတ်ကူးယဉ်ဇာတ်ကား "ကြယ်တာရာ စစ်ပွဲများ(ရုပ်ရှင်)"သည် ၁၉၇၇တွင် အကြီးအကျယ်အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ဂျော့ကဲ့သို့ အခြားဟောလိဝုဒ်ဒါရိုက်တာလက်သစ်များသည် ကူရိုဆာဝါအား စံပြပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် သတ်မှတ်ကြရာ ဒါရိုက်တာအိုကြီးသည် ရုပ်ရှင်ထပ်မံရိုက်ကူးရန် ငွေကြေးအထောက်အပံ့မရှိသည်ကို အလန့်တကြားတွေ့ရှိလိုက်ရသည်။ သူတို့နှစ်ဦးသည် ၁၉၇၈ ဇူလိုင်တွင် ဆန်ဖရန်စစ္စကို၌ တွေ့ဆုံကြ၍ ကူရိုဆာဝါဖန်တီးလိုသည့်ရုပ်ရှင် "ကာဂီမူရှာ"အတွက် လိုအပ်မည့် ငွေကြေးအထောက်အပံ့ကိစ္စကို ဆွေးနွေးကြသည်။ ကူရိုဆာဝါ၏ ဇာတ်ညွှန်းနှင့် ရိုက်ကွင်းပုံကြမ်းများက ဂျော့ကို ဘဝင်ခိုက်စေခဲ့ပြီး ဂျော့သည် သူ၏လက်ရှိ အောင်မြင်မှုအရှိန်အဝါကိုသုံး၍ လွန်ခဲ့သော ဆယ်နှစ်ခန့်က ကူရိုဆာဝါအားအလုပ်ထုတ်ခဲ့သော "နှစ်ဆယ်ရာစု မြေခွေး"ကုမ္ပဏီကို ကူရိုဆာဝါ၏ "ကာဂီမူရှာ"အား ထုတ်လုပ်ပေးရန် အကျပ်ကိုင်တော့သည်။ ထို့နောက် အဖော်အဖြစ် ကူရိုဆာဝါ၏ ပရိသတ်တစ်ဦးပင်ဖြစ်သော ဖရန်စစ် ဖို့(ဒ) ကော်ပိုလာကိုပါ ပူးတွဲထုတ်လုပ်သူအဖြစ် စည်းရုံးခဲ့သည်။
ကူရိုဆာဝါသည် တက်ကြွသော စိတ်သစ်လူသစ်ဘဝဖြင့် ဧပြီလတွင် ရိုက်ကူးရေးစသည်။ သတ်မှတ်ကာလထက် အပါတ်အနည်းငယ်နောက်ကျပြီးမှ ၁၉၈၀ ဧပြီတွင် ဂျပန်၌ စတင်ရုံတင်သည်။ ဂျပန်တွင် အလျင်အမြန် အကြီးအကျယ် ပေါက်သွားသည်။ ပြည်ပတွင်လည်း ဝေဖန်ရေးအရရော ဝင်ငွေအရပါ အောင်မြင်ပြီး မေလတွင်ကျင်းပသော ၁၉၈၀ ကိန်း ရုပ်ရှင်ပွဲတော်တွင် ရွှေကလောင်ဆု ရရှိခဲ့သည်။ ကူရိုဆာဝါသည် ကျန်တစ်နှစ်လုံးကို အမေရိကနှင့် ဥရောပတွင် "ကာဂီမူရှာ"ရုပ်ရှင်အား ကြော်ငြာရင်း၊ ဆုများနှင့် ချီးကျူးဂုဏ်ပြုခြင်းများကို လက်ခံရင်း၊ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကွက်များအတွက် သူရေးဆွဲခဲ့သောပုံများကို အနုပညာလက်ရာအဖြစ် ပြပွဲပြုလုပ်ပြသခြင်းဖြင့် ကုန်ဆုံးစေသည်။
"ကာဂီမူရှာ"နှင့်အတူ နိုင်ငံတကာအောင်မြင်မှုရရှိခဲ့ခြင်းကြောင့် ကူရိုဆာဝါသည် နောက်ရုပ်ရှင်အဖြစ် "ရန်"ကို ရိုက်ကူးရန်ပြင်သည်။ ဝီလီယံ ရှိတ်စပီးယား၏ ပြဇာတ်ဖြစ်သော "လီယာ မင်းကြီး"အား အခြေခံ၍ ဇာတ်ညွှန်းရေးသည်။ ဂျပန်စတူဒီယိုများအနေဖြင့် နိုင်ငံအတွင်း သမိုင်းတလျောက် ကုန်ကျစရိတ်အများဆုံး ရုပ်ရှင်ဖြစ်လာမည့်အပေါ် စိုးရိမ်ကြသည့်အလျောက် နိုင်ငံရပ်ခြားမှ ငွေကြေးအထောက်အပံ့လိုအပ်လာပြန်သည်။ ဤတစ်ကြိမ်တွင်မူ ပြင်သစ်ထုတ်လုပ်သူ ဆာဂျီ ဆေ(လ)ဘာမန် ကကူညီခဲ့သည်။ ၁၉၈၃ ဒီဇင်ဘာမတိုင်မီထိ ရိုက်ကူးရေးမစတင်နိုင်ခဲ့ဘဲ တစ်နှစ်ခန့်ကြာခဲ့သည်။
၁၉၈၅ ဇန်နဝါရီတွင် "ရန်"ကို ရိုက်ကူးနေရင်းမှ ကူရိုဆာဝါ၏ဇနီးသည် နေထိုင်မကောင်းဖြစ်၍ ရိုက်ကူးရေးခေတ္တနားရသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ရက်နေ့တွင် သူမကွယ်လွန်သွားသည်။ ကူရိုဆာဝါလည်းရုပ်ရှင်ကို အဆုံးသတ်အောင်ရိုက်ကူး၍ မေလ ၃၁ရက် တိုကျိုရုပ်ရှင်ပွဲတော်တွင် စတင်ရုံတင်နိုင်ခဲ့ပြီး နောက်တစ်ရက်တွင် ကမ္ဘာအနှံ့ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ ဤရုပ်ရှင်သည်လည်း "ကာဂီမူရှာ"ကဲ့သို့ပင် ဂျပန်တွင် ဝင်ငွေအတန်အသင့်သာရရှိသော်လည်း နိုင်ငံတကာတွင် အောင်မြင်ခဲ့သည်။
နောက်ဆုံးလက်ရာများနှင့် နောက်ဆုံးနှစ်များ (၁၉၈၇–၉၈)
သူ၏ နောက်ရုပ်ရှင်အတွက် ကူရိုဆာဝါသည် သူယခင်ကရိုက်ကူးခဲ့သမျှသော ရုပ်ရှင်များနှင့် လုံးဝကွဲပြားသည့် အကြောင်းအရာတစ်ခုကိုရွေးချယ်ခဲ့သည်။ "ငမူးတမန်တော်"နှင့် "ကာဂီမူရှာ"ရုပ်ရှင်များကဲ့သို့ သူ၏အချို့ရုပ်ရှင်များတွင် ဇာတ်ကောင်များ၏ အိပ်မက်ဖြစ်စဉ်အကျဉ်းများ ထည့်ဖူးသော်လည်း ယခုရိုက်ကူးမည့် "အိပ်မက်များ"ရုပ်ရှင်သည် ဒါရိုက်တာ၏ ကိုယ်ပိုင် အိပ်မက်များအပေါ်တွင်သာ လုံးလုံးအခြေခံသည်။ သိသာထင်ရှားသည်မှာ ဤရုပ်ရှင်အတွက် ဇာတ်ညွှန်းကို နှစ်လေးဆယ်အတွင်း ပထမဆုံးအနေဖြင့် တစ်ဦးတည်း ရေးသားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ယခင်ရုပ်ရှင်များထက် ခန့်မှန်းကုန်ကျငွေနည်းသော်လည်း ဂျပန်စတူဒီယိုများက ဒါရိုက်တာကြီးဘက်၌ရှိမနေချေ။ ထို့ကြောင့် ကူရိုဆာဝါသည် အခြားထင်ရှားသော သူ့ပရိသတ်တစ်ဦးဖြစ်သည့် စတီဗင် စပီး(လ)ဘတ်အား "ဝါနာ ဘရာသား"ကုမ္ပဏီထံ ရုပ်ရှင်အတွက် နိုင်ငံတကာမူပိုင်ခွင့်ကို ဝယ်ယူစေရန် အကူအညီတောင်းသည်။ ရှစ်လထက်ပို၍ အချိန်ယူရိုက်ကူးပြီးနောက် ၁၉၉၀ မေလတွင် "အိပ်မက်များ"ကို ကိန်း၌ ရုံတင်သည်။
ကူရိုဆာဝါသည် သမရိုးကျဇာတ်တစ်ခုဖြစ်သော "Rhapsody in August"ကို ရိုက်ကူးရန်ပြင်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီး နျူကလီးယားဗုံးဒဏ်ကြောင့် ပျက်ဆီးခဲ့ရသော နာဂါဆာကီ၏ အနာတရများကို ပြန်လည်တူးဆွထားသော ဇာတ်ဖြစ်သည်။ ဇာတ်လမ်းကို ကီယိုကီ မူရာတာ၏ ဝတ္ထုတစ်ပုဒ်ကို မှီငြမ်းခြင်းဖြစ်သော်လည်း နာဂါဆာကီကိုဗုံးကြဲခြင်း အကိုးအကားများမှာမူ ဒါရိုက်တာ၏ ကိုယ်ပိုင်ဖြစ်သည်။ ဤရုပ်ရှင်မှာ ကူရိုဆာဝါ့ဘဝတစ်လျောက် အမေရိကန်ရုပ်ရှင်ကြယ်ပွင့် တစ်ဦးပါဝင်သော တစ်ခုတည်းသောရုပ်ရှင်ဖြစ်သည်။ ရစ်ချတ် ဂီရီက သူရဲကောင်းအိုတစ်ဦး၏ တူနေရာမှ မထင်မရှားပါဝင်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၉၉၁ နှစ်စတွင် ရိုက်ကူးရေးစ၍ ထိုနှစ် မေလ ၂၅ တွင် ရုံတင်ရာ အဆိုးဝါးဆုံးဝေဖန်ခံရသည်။ အထူးသဖြင့် အမေရိကတွင် ဒါရိုက်တာအား အမေရိကန်ဆန့်ကျင်ရေးပြင်းပြမှုများသူဟု စွပ်စွဲကြသည်။
ကူရိုဆာဝါသည် အချိန်မဆိုင်းဘဲ နောက်တစ်ကားအဖြစ် "မာဒါဒါယို"ကို ရိုက်ကူးရန်ပြင်သည်။ "ဟာယကင် အူချီဒါ"၏ ကိုယ်တိုင်ရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိအားအခြေခံ၍ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းနှင့် စစ်ပြီးကာလမှ ဂျာမန်တို့၏ ဂျပန်လူမျိုး ပရော်ဖက်ဆာတစ်ဦးအကြောင်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၂ ဖေဖော်ဝါရီတွင် ရိုက်ကူးရေးစ၍ စက်တင်ဘာတွင် ပြီးသည်။ ၁၉၉၃ ဧပြီ ၁၇ တွင် ဖြန့်ချိသည်။ ပြီးခဲ့သေ။ ရုပ်ရှင်နှစ်ကားထက် ပိုမိုဆိုးဝါးသော ဝေဖန်မှုကြုံရသည်။
သို့သော်လည်း ကူရိုဆာဝါမှာ ဆက်လက်ဖန်တီးရန်ကြိုးစားဆဲဖြစ်သည်။ ၁၉၉၃ တွင် "ပင်လယ်ကြီးက ကြည့်နေတယ်"ရုပ်ရှင်နှင့် ၁၉၉၅ တွင် "မိုးရွာသွန်းပြီးနောက်"ရုပ်ရှင်တို့၏ မူရင်းဇာတ်ညွှန်းများကို ရေးပေးခဲ့သည်။ ၁၉၉၅ တွင် နောက်ဆုံးလုပ်လက်စ အလုပ်ကို လက်စသတ်နေရင်း ကူရိုဆာဝါသည် ချော်လဲ၍ ကျောရိုးကျိုးသွားသည်။ ထိုမတော်တဆမှုပြီးနောက် သူသည် တစ်သက်လုံး ဘီးတပ်ကုလားထိုင်ဖြင့် နေထိုင်သွားရသည်။ သူ၏ အစဉ်သဖြင့်ရှိခဲ့သော ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးနေရင်း ရိုက်ကွင်းမှာပင် သေဆုံးသွားလိုသော ဆန္ဒသည် —မပြည့်ဝခဲ့ပေ။
မတော်တဆမှုအပြီးတွင် ကူရိုဆာဝါ၏ ကျန်းမာရေးအခြေအနေ ဆိုးရွားလာခဲ့သည်။ သူ၏ စိတ်ဆန္ဒအဟုန်တို့မှာ ရှင်သန်ထက်မြက်ဆဲဖြစ်သော်လည်း သူ၏ ခန္ဓာကိုယ်မှာ လက်မြောက်အရှုံးပေးရချေပြီ။ သူ့ဘဝ၏ နောက်ဆုံးနှစ်ဝက်တွင် အိမ်ရှိ အိပ်ရာထဲ၌သာ သီချင်းများနားထောင်ရင်း၊ ရုပ်မြင်သံကြားကြည့်ရင်း အချိန်ကုန်ရလေသည်။ အသက် ၈၈ နှစ်အရွယ် ၁၉၉၈ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၆ ရက်တွင် အကီရာ ကူရိုဆာဝါသည် လေဖြတ်၍ ကွယ်လွန်လေသည်။ သားသမီးနှစ်ယောက်၊ မြေးလေးယောက် ကျန်ရစ်သည်။
ကွယ်လွန်ပြီးနောက်
ကူရိုဆာဝါ ကွယ်လွန်ပြီးသည့်နောက်မှ သူ၏ ရုပ်ရှင်အဖြစ် မရိုက်ကူးရသေးသော ဇာတ်ညွှန်းများကို ရုက်ရှင်ရိုက်ကူးကြလေရာ ၁၉၉၈ တွင် ဒါရိုက်တာ "တာကာရှီ ကိုအိဇုမိ"ရိုက်ကူးသော "မိုးရွာသွန်းပြီးနောက်"ရုပ်ရှင်ကို ဖြန့်ချိလေသည်။ ထို့ပြင် ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ဒါရိုက်တာ "ကိုင် ကူမိုင်"ရိုက်ကူးသော "ပင်လယ်ကြီးက ကြည့်နေတယ်"ရုပ်ရှင် ကို ရုံတင်သည်။ ယွန်ကီ နို ကိုင် (သူရဲကောင်းလေးဖော်) (ကူရိုဆာဝါ၊ ကိုင်ဆူကီ ကီနိုရှီတာ၊ မာဆာကီ ကိုဘာယာရှီ၊ ကွန် အီချီကာဝါ) မှ ဖန်တီးခဲ့သော ဇာတ်ညွှန်းတစ်ခုကို တစ်ဦးတည်းအသက်ရှင် ကျန်ရစ်သူ ကွန် အီချီကာဝါက ရိုက်ကူး၍ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် ရုံတင်သည်။
ဆင်ငယ်ရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ဆင်ငယ်ရွာ (Sinnge)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ဆင်ငယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၈၂၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြေနုရွာ၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်
မြေနုရွာ(Myaynu)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်၊ မြို့သစ်ကလေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၆၄၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့သစ်ကလေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၇၉ ဦး၊ မ ၁၉၆၁ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၇၄၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးညှင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သမီးတော်ဝန်
သမီးတော်ဝန်ရာထူးမှာ ဘုရင့်သမီးတော်များအတွက် ခန့်အပ်သော ဝန်ဖြစ်သည်။ ယင်းသို့ ခန့်အပ်ရာ၌ သမီးတော်တိုင်းအတွက် ခန့်အပ်ခြင်းမျိုး မဟုတ်ဘဲ အရေးပါသော သို့မဟုတ် ဘုရင်မင်းမြတ်ဆန်ဒရှိရာ သမီးတော် တစ်ပါးချင်း အတွက်သာ ခန့်အပ်ခြင်းမျိုး ဖြစ်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံ သမီးတော်သုံးပါးအတွက် စုပေါင်း၍ ဝန်တစ်ဦးသည် ခန့်အပ်ခြင်းမျိုးလည်း ရှိသည်။
မိတ္ထီလာ မင်းသမီးဝန်
ဗဒုံမင်းလက်ထက် ၁၇၉၃ ခုနှစ်တွင် သမီးတော် မိတ်ထီလာမင်းသမီးဝန်အဖြစ် ရွှေတော်ပျံချီကို ခန့်အပ်ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရ၏။ ရွှေတောင်ပျံချီမှာ မူလက တောင်ဘက်တိုက်ဝန်အဖြစ် အမှုထမ်းရွက်နေရာမှာ ရာထူးပြောင်းရွှေ့ ခန့်အပ်ခံခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။
သမီးတော်ဝန် တိုင်တားမင်းကြီး ဦးဖိုး
သီပေါမင်းလက်ထက် ၁၈⁠၈၂ ခုနှစ်တွင် တိုင်တားမင်းကြီး ဦးဖိုးအား သမီးတော်ဝန်အရာ ခန့်အပ်လိုက်၏။ တိုင်တားမင်းကြီး၏ သမီး ပတိမ်းသခင်သည် ဘုရင့်သမီးတော်များကို ထိန်းကျောင်းရသူဖြစ်ရာ မင်းကြီး ဦးဖိုးအား သမီးတော်ဝန်အရာ ခန့်အပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ဟန်တူသည်။ သီပေါမင်းနှင့် မိဖုရားခေါင် စုဖုရားလတ်တို့သည် ၂ အောက်တိုဘာ ၁၈၇၈ တွင် နန်းတက်လာကြပြီး ၁၈ နိုဝင်ဘာ ၁၈၇၈ ခုနှစ်၌ မဟေသီဘိသိက် ခံယူပါသည်။ ယင်းနောက် သားတော်ကလေးတစ်ပါး (အမည် ရွှေကိုယ်တော်ကြီး) ဖွားမြင်သော်လည်း ၁၇ မတ် ၁၈⁠၈ဝ တွင် ကျောက်ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သွား၏။ ထို့နောက် ၅ စက်တင်ဘာလ ၁၈⁠၈ဝ တွင် သမီးတော်တစ်ပါး ဖွားမြင်ပြန်ပါသည်။ ၂၇ အောက်တိုဘာ ၁၈⁠၈၂ ခုနှစ်တွင် တတိယအကြိမ်မြောက် သမီးတော်ကို ဖွားမြင်ပြန်၏။ တိုင်တားမင်းကြီး ဦးဖိုးသည် အစောပိုင်းကာလ ဖွားမြင်သော ယင်းသမီးတော်ကလေးများဆိုင်ရာဝန်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသူဖြစ်၏။ တစ်နေ့ နံနက်ဆယ်နာရီခန့်တွင် မြနန်းစံကျော် နန်းတော်ပြာသာဒ်ကြီးအောက်၌ ယိုးဒယားဆိုင်း ၊ ပန်ကန်ဆိုင်း ၊ ဆင်ခိုး/ကွမ်းငုံ ၊ မယင်းတော်တို့ ထိုင်အငြိမ့်များဖြင့် ဖျော်ဖြေရာပွဲခင်းဆီသို့ ရာဇပလ်လင်မြောက်ဘက် မာရဘင်တံခါးမှ လျှောက်လာသည့် တိုင်တားမင်းကြီးအား တွေ့ကြရသည် ဆို၏။ ခေါင်းပေါင်းဖြူ ၊ သိုရင်းအင်္ကျီဖြူ ဝတ်တိုင်တားမင်းကြီးသည် သမီးတော်တစ်ပါးအား ပွေ့ချီလျက် လည်းကောင်း ၊ အခြားအထိန်းတော်များက နောက်မှ သမီးတော်တစ်ပါးကို ပွေ့ချီလျက်လည်းကောင်း ပွဲကြည့်လာကြခြင်း ဖြစ်သည်။ တိုင်တားမင်းကြီးသည် ကလေးအလွန်ချစ်သူဖြစ်၏။ ပွဲကြည့်ဆောင်တွင် ကလေးများနှင့်အတူ ပွဲကြည့်လေ့ရှိသည်ဆိုသည်။
သမီးတော်ဝန် ဦးရွှေမောင်
သီပေါမင်းနှင့် စုဘုရားလတ်တို့မှ ဖွားမြင်သူ သမီးတော်ကလေးနှစ်ပါးမှာ ရှေ့ဆင့်နောက်ဆင့်ဆိုသကဲ့သို့ ကွယ်လွန်ခဲ့ကြရာ ၃ မတ် ၁၈⁠၈၃ ခုနှစ်တွင် ကျန်ရှိသော သမီးတော်ကလေးအတွက် အတွင်းဝန်စလေမြို့စား ဦးရွှေမောင်အား သမီးတော်ဝန် ရာထူးသစ် ပူးတွဲခန့်အပ်လိုက်ပါသည်။ ဦးရွှေမောင်မှာ လှေသင်းဝန် အတွင်းဝန်အဖြစ် ထင်ရှားကျော်ကြားခဲ့ပြီး သမီးတော်ကလေးမှာလည်း နောင်ပထမသမီးတော် အရှင်ထိပ်စုမြတ်ဖုရားကြီးအဖြစ် ထင်ရှားလာခဲ့သည်။
သမီးတော်ဝန် ဦးစံငြိမ်း
သီပေါမင်းနှင့် စုဖုရားလတ်တို့မှ ၉ အောက်တိုဘာ ၁၈⁠၈၃ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယ သမီးတော် အရှင်ထိပ်စု မြတ်ဖုရားလတ်ကို ဖွားမြင်ပြန်ပါသည်။ ယင်းသမီးတော် ကလေးဖွားမြင်ပြီးနောက် ပင်းမြို့စားအတွင်းဝန်မင်းကြီး မင်းခေါင် မဟာမင်းကျော်သူရိန်ဘွဲ့ခံ ဦးစံငြိမ်းကို သမီးတော်ဝန်အရာ ခန့်အပ်ခဲ့ပြန်ပါသည်။ ၁၁ နိုဝင်ဘာ ၁၈⁠၈၅ ခုနှစ်တွင် အဂင်လိပ် မြန်မာ တတိယစစ်ပွဲ၌ စစ်ကြောင်းချီတက် ရရာသမီးတော်ဝန် ဦးစံငြိမ်းလည်း လိုက်ပါစစ်မှုထမ်းခဲ့ရ၏။ ၂၉ နိုဝင်ဘာ ၁၈⁠၈၅ ခုနှစ်တွင် သီပေါမင်းနှင့် စုဖုရားလတ်တို့အား ဗြိတိသျှတို့က ရန်ကုန်မှတစ်ဆင့် ရတနာဂီရိသို့ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားရာ ပထမ သမီးတော်နှင့် ဒုတိယသမီးတော်တို့လည်း အတူလိုက်ပါသွားကြရလေသည်။
ဗီဆူးဗီးယပ်မီးတောင်
ဗီဆူးဗီးယပ်မီးတောင်
ဗီဆူးဗီးယပ်မီးတောင်သည် ကမ္ဘာ ပေါ်တွင် အထင်ရှားဆုံး သော မီးတောင်တစ်ခု ဖြစ်၏။ ဥရောပတိုက်၏ တစ်လုံးတည်း သော မီးရှင်တောင် ဖြစ်သည်။ အီတလီနိုင်ငံ နေပယ်ပင်လယ် အော်ပေါ်တွင် တည်ရှိ၍ နေပယ်မြို့မှ အရှေ့တောင်ဘက် ၇ မိုင်ခန့် ကွာဝေးလေသည်။
ဗီဆူးဗီးယပ်မီးတောင်ကြီးသည် ယင်းသို့ အကြိမ်ကြိမ် ပေါက်ကွဲ၍ ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများကို ဒုက္ခပေးခဲ့သော်လည်း တောင်ခြေရင်းနှင့် အောက်ဘက်တောင်စောင်းများတွင် မြေဩဇာကောင်း၍ စပျစ်ခြံလုပ်ငန်းအလွန်ဖြစ်ထွန်းသောကြောင့် လူများ ရွာတည်နေထိုင်ကြသည်။ သို့ရာတွင် မီးတောင်မှ မီးခိုး ထွက်သည်ကို အရိပ်အကဲကြည့်ကာ တထိတ်ထိတ်နှင့် နေကြ ရသည်။
ဆင်ခေါင်းကြီးရွာ၊ အင်းတလူ
ဆင်ခေါင်းကြီးရွာ၊ အင်းတလူ
ကာချင်း
ကာချင်းဟူသည် လက်တစ်ဖက်တွင် ဓား၊ လှံ စသည်တို့ကိုကိုင်လျှက် ကျန်တစ်ဖက်တွင် ကာကိုကိုင်ကာ ကသည့်အခါ သီဆိုသော သီချင်းဖြစ်သဖြင့် ကာချင်းဟူ၍ ခေါ်သည်။ မြန်မာစာပေသမိုင်းတွင် ရဲရင့် ခန့်ညား ထယ်ဝါသော ဇာတိသွေး၊ ဇာတိမာန်တက်ကြွစေသည့် စစ်ချီသီချင်း အဖွဲ့ဖြစ်သော ကာချင်းသည် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ပင်းယခေတ် ကောင်းစားသည့် သက္ကရာဇ် ၆၇၄-ခုနှစ်၊ တစ်စီးရှင် သီဟသူမင်း လက်ထက်တွင် ကာချင်း ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
ကာချင်း အဖွဲ့သည် ရဲရင့်၏၊ မာန်ဝင့်၏၊ တက်ကြွရွတ်ဆိုရသူ၏ စိတ်ကို မျိုးချစ်စိတ်ဖြင့် ပြည့်လျှမ်းစေသည်။ ဇာတိသွေး၊ ဇာတိမာန်တက်ကြွစေ၏။ ဖြတ်လပ်မှု၊ စိတ်ထက်သန်မှု၊ စွန့်စားမှု၊ သတ္တိရှိမှုကို ဖြစ်စေသည်။ စစ်သွေးစစ်မာန်ကြွ၍ ဓားရေး၊ လှံရေး ပြလိုသော် စစ်သည် သူရဲကောင်းစိတ်မျိုး ဝင်စေသည်။ ထို့ပြင်တိုင်းပြည်၏ ပတ်ဝန်းကျင် သာယာပုံတို့ကို ရောယှက်၍ ဖွဲ့ဆိုထားခြင်းဖြင့် ဖတ်ရှုရသူ၏ စိတ်နုလုံးကို ညွှတ်နူး အေးချမ်းစေ၏။
သက္ကရာဇ် ၇၀၄-ခုနှစ်၊ မြင်စိုင်း ငါးစီးရှင်ကျော်စွာ ကိုယ်တော်တိုင် ကတော်မူသည့် ကာချင်းသည်လည်း တက်ကြွမှု၊ ရဲရင့်မှု အပြည့်အဝ ပါရှိလေသည်။
အစချီသော ပထမအပိုဒ်တွင် ကျုံးရေတံတိုင်း ကာဆီး၍ ဆင်မြင်းစစ်အင်အား ပြည့်စုံပုံကို ရေးဖွဲ့ခဲ့သည်။
`တာဝတိန်သာ နတ်ရွာလော၊ နတ်ရွာလော၊ ဟုတ်တည်းသျှင်ချင်း သျှင်ချင်း။ ဟုတ်တည်း ဆွေရင်း ဆွေရင်း။ ဟုတ်တည်းသည်းရင်း သည်းရင်း။ ။ မြင်စိုင်းဟူသည်၊ ရွှေပြည် ရွှေပြည်´
စသည်အားဖြင့် မြင်စိုင်းပြည်သူ စစ်သည် သူရဲတို့၏ မျိုးချစ်စိတ် စစ်သွေးစစ်မာန် တက်ကြွလာအောင် ရာသီပန်းမန် မြို့ပြ အခြေအနေများနှင့် ရောစပ်ကာ ရေးဖွဲ့စပ်ဆိုခဲ့သည်။ ဤကာချင်းများကို သီဆိုကခုန်ခြင်းဖြင့် စစ်သွေးစစ်မာန် တက်ကြွကာ တိုင်းပြည်နှင့် အမျိုးကို ချစ်သည့်စိတ်များ တိုးပွားလာစေခဲ့သည်။
ကာချင်းသည် ရှေးကျသော မြန်မာကဗျာ အဖွဲ့ အနွဲ့တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ထိုကဗျာမှာ သီချင်းသဘောလည်း သက်ဝင်၍၊ ပင်းယခေတ်တွင် ဒိုင်းများ ကာများကို ကိုင် ဆောင်ကာ စစ်ဟန်ခင်းကျင်း ကခုန်ယင်း သီဆိုလေ့ရှိသဖြင့် ကာသီချင်း ကာချင်းဟုခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။
မြန်မာဂန္ဓဝင်တွင် ကာချင်းအနည်းငယ်မျှသာ တွေ့ရသည်။ ပြည်မင်း မျက်နှာရှည်လက်ထက် ရေးသားခဲ့သော 'အုံ့ကာမည်း ကြားကာရိုက်ကြိုး၊ ပျဉ်ထောင်မိုး' အစချီ ကာချင်းတစ်ပုဒ်၊ သက္ကရာဇ် ၆၇၄ ခုနှစ် ပင်းယ တစ်စီးရှင် သီဟသူမင်း လက်ထက် ရေးသားခဲ့သော 'ခါးပတ်တော်မှာ ရွှေခြည်စုံ၊ မှိုင်းလုံး ရွှေဝတ်လုံ၊ မလုံသာချမ်းအေး' အစချီ ကာချင်း တစ်ပုဒ် အပြင် သက္ကရာဇ် ၇ဝ၄ ခုနှစ် မြင်စိုင်း ငါးစီးရှင် ကျော်စွာမင်း ကိုယ်တိုင် သီဆိုကခုန်ခဲ့သော 'တမောင်း တမောင်း၊ တို့တမောင်းသည်၊ တမောင်း ဘကောင်း သားလော၊ ဘကောင်း ဘကောင်း'အစချီ ကာချင်းနှင့်'တာဝတိံသာ နတ်ရွာ လော၊ နတ်ရွာလော၊ ဟုတ်တည်း သျှင်ချင်း သျှင်ချင်း' အစ ချီသော ကာချင်းတို့ကိုသာလျှင် ယခုအခါ တွေ့ရတော့သည်။
ပင်းယခေတ် လွန်ပြီးနောက် အင်းဝခေတ် ကုန်းဘောင် ခေတ်များတွင် ကာချင်းများစပ်ဆိုသည်ကို မတွေ့ ရချေ။ ကာချင်းတွင် အဲအဏ်တို့တွင်ကဲ့သို့ ရာသီပန်းမာလ် မြို့ပြ အခြေအနေများကို ထည့်သွင်းစပ်ဆိုလေ့ ရှိသည်၊ ကာကို ကိုင် ၍ ကရသော သီချင်းဖြစ်သော်လည်း ရဲတင်း ရဲချင်း အဖွဲ့အနွဲ့ များလောက် စိတ်စိတ် စစ်သွေး ဇာတိမန်ကို နှိုးဆော်သော သီချင်းမျိုးကား မဟုတ်ချေ။
ကာချင်း၏ ကာရန်စနစ်မှာ လေးလုံးစပ် မဟုတ်သော်လည်း လေးလုံးစပ်မှ ဆက်ပွားသော စနစ်ပင် ဖြစ်သည်။ လူးတားများ တွင် ရတုညှပ်သကဲ့သို့ ကာချင်းတွင်လည်း သံပေါက်ညှပ်၍ စပ်ဆိုလေ့ရှိသည်။
ကံကွင်းရွာ၊ သင်္ဃန်းကြီး
ကံကွင်းရွာ၊ သင်္ဃန်းကြီး
ကပ်ချောင်းရွာ
ကပ်ချောင်းရွာ
မီးသွေးတိုက်ရွာ၊ မီးသွေးတိုက်
မီးသွေးတိုက်ရွာ၊ မီးသွေးတိုက်
မန်ကျည်းပွေး
မန်ကျည်းပွေး ၏ ရုက္ခဗေဒ အမည်မှာ Diospyros pendula ဖြစ်သည်။
ကွမ်းခြံကုန်းရွာ၊ ကြံခင်းပဘဲစု
ကွမ်းခြံကုန်းရွာ၊ ကြံခင်းပဘဲစု
ကွီးလေးရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
ကွီးလေးရွာ(Kweelay)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ ပျဉ်းမပင်ဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၁၈၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပျဉ်းမပင်ဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၁၇၆ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၄၀၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စူရာဟ်ဖာသိဟ
စူရာဟ်ဖာသိဟ (Al Fatiha; الفاتحة, ) သည် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ ချပေးထားသော လူသားတို့ဖတ်ရွတ်ရမည့် ကုရ်အာန်ကျမ်းတော်မြတ်၏ (အဓိပ္ပာယ် မှာ - အဖွင့်ကဏ္ဍ) အစဖြစ်သည်။ ဤ စူရာဟ်တွင် မုက္ခပတ်တော်ပေါင်း (၇) ပါးပါဝင်ပြီး မက္ကဟ်မြို့တွင် ကျရောက်ခဲ့တော်မူသည်။
စာသားနှင့် ရောမအက္ခရာဖလှယ်ခြင်း
Bismi l-lāhi r-raḥmāni r-raḥīm(i)
’al ḥamdu lil-lāhi rab-bi l-‘ālamīn(a)
’ar raḥmāni r-raḥīm(i)
Māliki yawmi d-dīn(i)
’iy-yāka na‘budu wa’iy-yāka nasta‘īn(u)
’ihdinā ṣ-ṣirāṭa l-mustaqīm(a)
Ṣirāṭa l-ladhīna ’an‘amta ‘alayhim, ghayri l-maghḍūbi ‘alayhim wala ḍ-ḍāl-līn(a)
အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်
In the name of Allāh, the Entirely Merciful, the Especially Merciful.
[All] praise is [due] to Allāh, Lord of the worlds –
The Entirely Merciful, the Especially Merciful,
Sovereign of the Day of Recompense.
Guide us to the straight path –
The path of those upon whom You have bestowed favor, not of those who have evoked [Your] anger or of those who are astray.
ဘာသာပြန်။ Saheeh International, 1997
မြန်မာဘာသာပြန်
မပြတ်မစဲ သနားကြင်နာ ညှာတာတော်မူထသော အနန္တ ကရုဏာတော်ရှင် ဖြစ်တော်မူထသော အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ နာမံတော်ဖြင့် (အစပြုပါ၏)။
(အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်သည်) မပြတ်မစဲ သနားကြင်နာညှာတာတော်မူသော၊ အနန္တကရုဏာတော်ရှင် ဖြစ်တော်မူ၏။
(အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်သည် ခပ်သိမ်းကုန် သောသတ္တဝါတို့ကို ရှင်ပြန်ထစေတော်မူ၍ သူတော်စင်တို့အား)ကောင်းကျိုး၊ (မသူတော်တို့အား)မကောင်းကျိုး ပေးတော်မူမည်ဖြစ်သောနေ့ ကိုအစိုးရတော်မူသောအရှင်ဖြစ်သည်။
ကျွန်တော်မျိုးတို့သည် အရှင်မြတ်ကိုသာလျှင်ခယရိုကျိုး ရှိခိုးဆည်းကပ်ကြပါ၏။ ထို့ပြင်တဝ ကျွန်တော်မျိုးတို့အား ကူညီစောင်မတော် မူပါရန်အရှင်မြတ် အထံတော်၌သာလျှင် ဆုတောင်းပတ္ထနာပြုပါ၏။
(အို-အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်)ကျွန်တော်မျိုးတို့အားအစစ အရာရာတွင် ဖြောင့်မတ်မှန်ကန်သောလမ်းစဉ်များ ကို ညွှန်ကြား ပြသတော်မူပါ။
အကြင်သူတို့အပေါ်ဝယ် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်သည်(မေတ္တာကရုဏာသက်ဝင်တော်မူ၍) သုခချမ်းသာ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ပြုခဲ့လေပြီဖြစ်၏။ ထိုသူမွန်သူမြတ်တို့၏ တရားလမ်းကို (ကျွန်တော်မျိုးတို့အားလည်း ညွှန်ကြားပြသတော်မူပါ။)(ထိုသူမွန်သူမြတ်တို့သည်)အမျက်တော်စူးရှခြင်းခံရသူများလည်းမဟုတ်၊ လမ်းမှားသူများလည်း မဟုတ်။
စိုင်ခေါင်းရွာ၊ ခင်ဦးမြို့နယ်
စိုင်ခေါင်းရွာ (Sainggaung)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ခင်ဦးမြို့နယ်၊ ငါးတင်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၅၈၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝေဗယ်၊ ဗိုလ်ချုပ်
ဝေဗယ်, ဗိုလ်ချုပ်(ခရစ် ၁၈၈၃ -၁၉၅ဝ)
၁၉၄၃ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဗြိတိသျှအစိုးရက ဗိုလ်ချုပ်ဝေဗယ်အား စစ်သူကြီးရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ပြီးလျှင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဘုရင်ခံချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည် ။ ထိုနှစ်တွင်ပင် ဗိုင်းကောင့်ဘွဲ့ ချီးမြှင့်၍ သူကောင်းပြုခြင်းခံရသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ထိုအချိန်၌ လွတ်လပ်ရေး အတွက် အမျိုးသားစိတ် ပြင်းပြလျက်ရှိရာ ဘုရင်ခံချုပ် ဝေဗယ်သည် မိမိ၏ တာဝန်ကို ကျေပွန်စွာဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့၍ နိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင်အဖြစ်ဖြင့် လည်း ထင်ရှားလာသည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ဘုရင်ခံချုပ် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင် အားဘွဲ့ဖြင့် ချီးမြှင့်ခြင်းခံရပြီး နောက် ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်၊ မေလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် လန်ဒန်မြို့၌ ကွယ်လွန် လေသည်။
အားဘွဲ့ရဝေဗယ်သည် လော့အယ်လင်ဗီ (၁၉၄ဝ)၊ စစ်သား ကောင်း (၁၉၄၈) စသည့်စာအုပ်များကို ရေးသားပြုစုခဲ့၍ သူ၏ စစ်ရေး စစ်ရာနှင့်ဆိုင်သော ဆောင်းပါးတို့မှာလည်း ထင်ရှားလေသည်။
အောင်ခိုင်ရွာ၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်
အောင်ခိုင်ရွာ (Aungkhaing)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်၊ တောင်လျှောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၅၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်လျှောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၃၆ ဦး၊ မ ၂၂၃၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၇၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟိုတင့်ရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
ဟိုတင့်ရွာ (Hotint)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ ပန်ဝိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၉၆၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်ဝိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၇၈ ဦး၊ မ ၉၅၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၂၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒွေ့ခဲလ်ရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
ဒွေ့ခဲလ်ရွာ(Dolhkhel)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ မှောင်ကွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၄၆၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မှောင်ကွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၈၅ ဦး၊ မ ၃၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၅၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ပင်ကြီး (ရခိုင်)ရွာ
ညောင်ပင်ကြီး (ရခိုင်)ရွာ
စန္ဒာအောင်သိန်း
စန္ဒာအောင်သိန်း
အသက် (၇၆) နှစ်၊ ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာ (၁၉-၃-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။)
သောင်ခြေရွာ၊ ဥယျာဉ်ကွင်း
သောင်ခြေရွာ၊ ဥယျာဉ်ကွင်း
သင်္ဃန်းကြီးရွာ၊ သင်္ဃန်းကြီး
သင်္ဃန်းကြီးရွာ၊ သင်္ဃန်းကြီး
စစ်ကုန်းရွာ၊ ကြံခင်းပဘဲစု
စစ်ကုန်းရွာ၊ ကြံခင်းပဘဲစု
ဝမ်ကုန်းလန်းရွာ၊ နမ့်စန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်စန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝန်းကျင်ဝန်
ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးကာလ
အလောင်းမင်းတရား (၁၇၅၂-၁၇၆၀) လက်ထပ်တွင် ဝန်းကျင်ဝန်ရာထူး ရှိနေပြီး ဖြစ်သော်လည်း မည်သူမည်ဝါဟူ၍ မသိရပေ။ အလောင်းမင်းတရား လက်ထက် သို့မဟုတ် ဒီပဲယင်းမင်း (နောင်တော်ကြီး) (၁၇၆၀-၁၇၆၃)လက်ထက်တွင် ဝန်းကျင်ရာထူးရရှိခဲ့သူမှာ စည်သာမင်းကြီး ဦးစည်းစိမ်၏ တူ ဦးထွေး ဖြစ်သည်။
မြေဒူးမင်းလက်ထက်
မြေဒူးမင်း (ဆင်ဖြူရှင်) နန်းတက်စတွင် နရာဇေယကျော်ထင် အား ဝန်းကျင်ဝန်အရာခန့်အပ်ခဲ့၏။ ဝန်းကျင်ဝန် အရာခန့်အပ်ခဲ့၏။ ဝန်းကျင်ဝန် နရာဇေယကျောင်ထင်သည် ၁၅ စက်တင်ဘာ ၁၇၆၄ တွင် အဘယသကြင်န် ဦးစီးသော ၅၀ တော် သွေးသောက်အဖွဲ့၌ ပါဝင်ခဲ့ပါသည်။ ဝန်းကျင်ဝန် နရာဇေယကျော်ထင်၏ ရာထူးကို သီရိကျော်သူက ဆက်ခံခဲ့သည်။
ဝန်းကျင်ဝန် သီရိကျော်သူ
သီရိကျော်သူ သည် ဒီပဲယင်းမင်း (နောင်တော်ကြီး) လက်ထက် ဘထွေးတော် တောင်ငူမင်းသား၏ သံတော်ခံ ဖြစ်သည်။ တောင်ငူမင်းသား တော်လှန်ပုန်ကန်မည့် အကြောင်း ကြိုတင်သတင်းပို့နိုင်သဖြင့် ဘုရင်မင်းမြတ်၏ ယုံကြည်အားကိုးမှုကို ခံခဲ့ရ၏။ မြေဒူးမင်းလက်ထက် နှောင်းပိုင်းတစ်လျှောက် ဝန်းကျင်ဝန်ဖြစ်ခဲ့သည့်အပြင် သမီးဖြစ်သူ ရှင်ရွှေဥမှာလည်း မြေဒူးမင်း၏ မိဖုရားတစ်ပါး ဖြစ်လာခဲ့ပါသည်။ စဉ့်ကူးမင်းလက်ထက် ၁၇၈၂ ခုနှစ် နှစ်ပိုင်းတွင် ဖောင်ကားစား မောင်⁠မောင်၏ တပ်များ အင်းဝကို တိုက်ခိုက်သိမ်း ပိုက်လိုက်သောအခါ ဝန်းကျင်ဝန်မှာ စဉ့်ကိုင်သို့ ရောက်ရှိနေပါသည်။ မကြာမီ ဖောင်ကားစား၏ တပ်များ လိုက်လံတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ဝန်းကျင်ဝန် ကျောက်မြောင်းသို့ ထွက်ပြေးခဲ့ရ၏။
ဗဒုံမင်း လက်ထက်
၁၇၈၂ ခုနှစ် ဗဒုံမင်းနန်းတက်လာပြီးနောက် ၁၂ ဇွန် ၁၇၈၄ ခုနှစ် ဗုဒ္ဓဘိသိက် အခမ်းအနားအပြီးတွင် ဝန်းကျင်ဝန်အား နေမျိုးရန္ဒသူဘွဲ့ ပေးအပ်ခဲ့သည်။
ဝန်းကျင်ဝန် ဦးပေ
စစ်ကိုင်းမင်း (ဘကြီးတော်) လက်ထက်တွင် ရွှေတောင်ဇေယျသူဘွဲ့ခံ ဦးပေအား ဝန်းကျင်ဝန်အရာခန့်အပ်ခဲ့ပါသည်။ ဦးပေသည် စစ်ကိုင်းမင်း၏ အမှုထမ်းဟောင်းဖြစ်ပြီး နောင်အတွင်းဝန် ၊ ဝန်ကြီးရာထူးများ တိုးမြှင့်ခန့်အပ်ခံခဲ့ရ၏။ ၁၈၂၆ ခုနှစ် ရန္တပိုစာချုပ် ချုပ်ဆိုစဉ် လက်ကိုင်းမြို့စား ဝန်ကြီးအဖြစ် ပါဝင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့၏။
ဝန်းကျင်ဝန် ဦးဘဲ
ပုဂံမင်း (၁၈၄၆-၁၈၅၂)လက်ထက် ဝန်းကျင်ဝန်မှာ စားတော်ကွမ်း ရေကိုင်လည်းဖြစ်သူ ဦးဘဲ ဖြစ်သည်။ ဦးဘဲသည် ပုဂံမင်းလက်ထက်တစ်လျှောက် ဝန်းကျင်ဝန်အရာဖြင့် အမှုထမ်းခဲ့ရပြီး မင်းတုန်းမင်း နန်းတက်လာသောအခါ နေမျိုးသိင်္ခကျောင်ထင်ဘွဲ့ဖြင့် တရုတ်ဝန် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
နောက်ဆုံး ဝန်းကျင်ဝန်
သီပေါမင်း (၁၈၇၈-၁၈⁠၈၅)လက်ထက် နောက်ဆုံးခန့်အပ်ခံခဲ့ရသူ ဝန်းကျင်ဝန်မှာ ဦးဖိုးတူ ဖြစ်ဟန်ရှိပါသည်။ ဝက်မစွတ်ဝန်ထောက် ဦးလတ်၏ နေ့စဉ်မှတ်တမ်းအရ ၁၄ ဇွန် ၁၈⁠၈၇ ခုနှစ်တွင် ဝန်းကျင်ဝန်ထံ သွားရောက်တွေ့ဆုံခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြပါရှိပါသည်။
အောက်လက်ခုတ်ရွာ၊ တပ်ရာ
အောက်လက်ခုတ်ရွာ၊ တပ်ရာ
စိုးမြင့်၊ သခင်
သခင် စိုးမြင့် သည် မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားနှင့် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်၏ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် ကော်မတီဝင်ဟောင်း တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၁၉၂၃ ခုနှစ်တွင် ဧရာဝတီ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ မြောင်းမြမြို့နယ် ဒို့ဗမာ အစည်းအရုံးသို့ ဝင်ရောက်ခြင်းဖြင့် နိုင်ငံရေးလောကထဲတွင် စတင်ပါဝင်ခဲ့သည်။ သူသည် ပြည်သူ့အရေးတော်ပုံ ပါတီ၊ မြောင်းမြခရိုင်ဆိုရှယ်လစ်ပါတီ၊ ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့ချုပ်၊ ဆိုရှယ်လစ်ပါတီ နှင့် ပြည်သူ့လူငယ်အဖွဲ့ အစရှိသော နိုင်ငံရေးပါတီများတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ရှစ်လေးလုံး အရေးအခင်းကာလတွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်၏ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် ကော်မတီဝင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၂၀၁၀ ခုနှစ် မေလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့တွင် နှလုံးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
စိန်ထွန်း၊ ဗိုလ်မှူးကြီး
စိန်ထွန်း၊ ဗိုလ်မှူးကြီး (ငြိမ်း)
အသက် (၈၄) နှစ်၊ ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့၊ မွေးမြူရေးနှင့်ရေလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာနဝန်ကြီး (ငြိမ်း) (၂၁-၇-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွ ယ် လွန်သည်။)
စိန်လှမြိုင်
စိန်လှမြိုင်
အသက် (၈၅) နှစ်၊ ရွာစား၊ ဆိုင်းဆရာကြီး (၁၂-၅-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။)
ကြည်ဦး၊ ဒေါ်(စာရေးဆရာမ)
စာရေးဆရာမကြီး (ဒေါ်) ကြည်ဦး (၁၉၂၅ - ၂၀၀၉)
အမည်အရင်း ဒေါ်လှကြည်၊ မွန်ပြည်နယ် သထုံခရိုင်၊ ဘီးလင်းမြို့နယ်၊ တောင်စွန်း ဇာတိ ဖြစ်သည်။ အဖ ဗိန္ဒောဆရာကြီး ဦးသက်နှံနှင့် အမိ ဒေါ်ငွေယုန်တို့မှ ၁၂၈၇ ခုနှစ်၊ ဝါဆို လဆန်း ၅ရက်၊ (၂၃ - ၆ - ၁၉၂၅) တွင် ဖွားမြင်သည်။ မွေးချင်း ခြောက်ယောက်တွင် ငါးယောက်မြောက် ဖြစ်သည်။ အစ်ကိုနှစ်ယောက်၊ အစ်မနှစ်ယောက်နှင့် ညီမတယောက် ရှိသည်။ မွန်လူမျိုး ဖြစ်သည်။
တောင်စွန်း ဆရာကြီး ဦးထွန်းလှ၏ မူလတန်းကျောင်းတွင် ငယ်စဉ်က ပညာ သင်ယူခဲ့သည်။ စစ်ပြီးခေတ်တွင် မိသားစုနှင့် အတူ ရန်ကုန်သို့ ပြောင်းလာသည်။ ပြည်ဆရာကြီး ဦးလေ၊ ဆရာကြီး မွန်းဓာတု ပညာရိပ်သာတို့မှာ ပညာ ဆက်လက် သင်ယူ၍ ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ် ဝင်တန်း ဖြေဆိုသည်။
စာပေနယ်သို့ စတင် ရောက်ရှိခြင်း
ဗလစ လူငယ် အစည်းအရုံးမှ ဖွင့်လှစ် သင်ကြားပေးသည့် သိုင်းသင်တန်းသို့ တက်ရောက်ရင်း သိုင်းပညာ ပြန့်ပွားရေး အတွက် ဝတ္ထုဆောင်းပါး၊ ကဗျာပြိုင်ပွဲ ပြုလုပ်ရာတွင် သက်လုံ ဝတ္ထုဖြင့် ရွေးချယ်ခံရသည်။ ဤဝတ္ထုကို ဆရာ ဦးချစ်သန်းက တိုင်းရင်းမေ ဂျာနယ်သို့ ပို့ပေးရာမှ စာပေနယ်သို့ စတင် ရောက်ရှိသည်။
၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် လူထု ပညာရေး ကောင်စီမှ ထုတ်ဝေသည့် လူထုပညာ စာစောင်တွင် လက်ထောက် အယ်ဒီတာ ဖြစ်လာသည်။ ယဉ်ကျေးမှု၊ နော်ရထာ၊ သမဝါယမ၊ စာပေဗိမာန်၊ အထောက်တော်၊ မြတ်ရတနာ စသည့် မဂ္ဂဇင်းများ၌ ဝတ္ထု ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။ တေးပဒေသာ မဂ္ဂဇင်းတွင် ပင်တိုင်အဖြစ် လစဉ်ဝတ္ထု တပုဒ် ရေးရသည်။ ငွေတာရီ၊ မြဝတီ၊ ရှုမဝ၊ မိုးဝေတို့တွင် ဆောင်းပါးများစွာ ရေးခဲ့သည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းသည့် 'မြန်မာနိုင်ငံ စာပေ ပြန့်ပွားရေး အသင်း' တွင် စတင် တည်ထောင်သူ အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ယုဝတီဂျာနယ်တွင် ဆရာမကြီး ဒဂုန်ခင်ခင်လေး လက်ထက်မှ စ၍ ဆရာမကြီး ကွယ်လွန်ပြီးသည် အထိ အယ်ဒီတာ အဖြစ် ၆ နှစ်ခန့် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သည့် စာအုပ်များ
ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သည့် စာအုပ်များမှာ မြန်မာ့ရိုးရာ စကားထာ၊ ကလေးကြေးမုံ ငှက်မျိုးစုံ၊ ကလေးကြေးမုံ ပင်မျိုးစုံ၊ ရှေးထုံးစဉ်လာ မြန်မာမှုများ၊ ကိုကိုတို့ အရွယ်၊ မေ့ကွက်ကိုရှာ၊ အလောင်းတော်ကဿပ တောလား၊ လူဝင်စားများနှင့် တွေ့ဆုံခြင်း၊ ဗုဒ္ဓဂယာ ဓမ္မခရီး၊ ထူးဆန်းအံ့ဘွယ် ပရလောကနယ် စသည့် စာအုပ်များ ဖြစ်သည်။
ရန်ကင်း၊ ၃ - ရက်ကွက်၊ တိုက် ၂၁၆/ အခန်း ၆ တွင် နေထိုင်သည်။ ခင်ပွန်းဖြစ်သူ စာရေးဆရာနန်းညွန့်ဆွေ၊ သား မောင်ဝဏ္ဏ (ကွယ်လွန်)၊ မောင်တေဇနှင့် မောင်သူရ(ဇာဂနာ) တို့ ရှိသည်။
ဘဝနိဂုံး
၂၀၀၉-ခု၊ ယနေ့ ရန်ကုန်အချိန် ည ၈ နာရီ ခွဲ ခန့် ရန်ကင်းနေအိမ်တွင် ကွယ်လွန်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ခင်ပွန်းဖြစ်သူ စာရေးဆရာ နန်းညွန့်ဆွေ နှင့် ယခု နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားအဖြစ် ထောင်ချခံထားရသူ အနုပညာရှင် ဇာဂနာ အပါအဝင် သားသမီး မြေးများ ကျန်ရစ်သည်။ စနေနေ့ နေ့ ၁၂ နာရီတွင် ရန်ကင်းနေအိမ်မှ ရေဝေးသုဿန်သို့ ပို့ဆောင်သင်းဂြိုဟ်ခဲ့သည်။
မကွယ်လွန်မီက ၂၀၀၇ သံဃာအရေးတော်ပုံ နှင့် ၂၀၀၈ နာဂစ်မုန်တိုင်းကယ် ဆယ်ရေးတို့တွင် အသက်အရွယ် ကြီးရင့်ပြီး နာမကျန်းသည့်ကြားက လူငယ်များနှင့်အတူ ဝိုင်းဝန်းအားပေး ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ နှုတ်ပိတ်ခံပြည်သူများ၊ အဖမ်းဆီးခံ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ၊ စာနယ်ဇင်းသမားများကိုယ်စား စစ်အစိုးရကို ရဲဝံ့စွာ ဝေဖန်ပြောဆိုခဲ့သည်။ ၃ လ နီးပါး အစာမစားနိုင်ဘဲ မြန်မာပြည်အရေးကိစ္စများကို တသီးပုဂ္ဂလဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး လူကြီးရောဂါနှင့် အိပ်ယာထဲလဲမှ ရပ်နားသည်။ ထိုနောက် ရက်အနည်းငယ်အတွင်း ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ရင်းမြစ်
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
အိုင်ယားရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
အိုင်ယားရွာ (Aingyar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ တပိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၈၃၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကိုးလုံးရွာ၊ ပင်းတယမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်းတယမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြံခင်းပဘဲစုရွာ၊ ကြံခင်းပဘဲစု
ကြံခင်းပဘဲစုရွာ၊ ကြံခင်းပဘဲစု
မရုကထောင်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
မရုကထောင်ရွာ(Marukahtaung)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ ရှင်ဒန်ဒိန်ဆာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၀၆၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ပင်ကြီး (ကုလား)ရွာ
ညောင်ပင်ကြီး (ကုလား)ရွာ
လှော်ကလဲရွာ၊ ဆိပ်ကြီး
လှော်ကလဲရွာ၊ ဆိပ်ကြီး
​ဘေးကာရွာ၊ မီးသွေးတိုက်
ဘေးကာရွာ၊ မီးသွေးတိုက်
ပြည်လမ်း
ပြည်လမ်းသည် ရန်ကုန်မြို့ကို ဖြတ်သန်းသွားသော အဓိကလမ်းမကြီး တစ်ခုဖြစ်ပြီး မန္တလေးမြို့သို့ သွားနိုင်သော အမှတ် (၁) ပြည်ထောင်စု အဝေးပြေးလမ်းမကြီး၏ ပထမအဆင့်လည်းဖြစ်သည်။ ပြည်လမ်းသည် မြို့၏ အနောက်အလယ်ပိုင်းကို တောင်မှ မြောက်သို့ ဖြတ်သန်းသွားသည်။ ပြည်လမ်းပေါ်တွင် အရေးကြီးသော အဆောက်အဦများဖြစ်သော ဘဏ်များ၊ ဆေးရုံများ၊ များလှစွာသော အစိုးရရုံးများ၊ အသံလွှင်ရုံများ တည်ရှိသည်။ ထိုအထဲတွင် အမျိုးသားပြတိုက်၊ ယခင်အမျိုးသားပါလီမန် အဆောက်အဦဟောင်း၊ ပြည်သူ့ဥယျာဉ်၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တို့ ပါဝင်သည်။ ပြည်လမ်းမကြီးသည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်၊ ထောက်ကြံ့မြို့တွင်လမ်းခွဲကာ ရန်ကုန်-ပြည်လမ်းဟူ၍ ပြည်လမ်းမကြီး၏ အဆက်အနေဖြင့် ရန်ကုန်မြို့တော်မှ ၁၅၇ မိုင်ခန့်ဝေးသော ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး ပြည်မြို့သို့သွားရန် အဝေးပြေးလမ်းတစ်ခုအနေဖြင့် ခွဲထွက်သွားသည်။ ရန်ကုန်-ပြည်လမ်းမကြီးအနေနှင့် ခွဲထုတ်ရာ လမ်းအတိုင်းမဟုတ်ဘဲ တန်းတန်းဆက်သွားပါက အမှတ် (၁) မြို့ဝင်လမ်းမကြီးအနေဖြင့် ဆက်လက်ကာ လှည်းကူးမြို့နယ်အရောက်တွင်ရန်ကုန်-မန္တလေး အဝေးပြေးလမ်းမကြီးအဖြစ်၎င်း၊ ရန်ကုန်- ပဲခူး ခြောက်လမ်းသွားအဝေးပြေးလမ်းမကြီးအဖြစ်၎င်း၊ မြန်မာပြည်၏ ဒုတိယမြို့တော် မန္တလေး သို့ တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ်သည့် ရန်ကုန်-မန္တလေး အမြန်လမ်းမကြီး အဖြစ်၎င်း ခွဲထွက်ကာ မြန်မာပြည်အနှံ့အပြားကိုသွားနိုင်သည့် လမ်းမကြီးတစ်စင်းအဖြစ် ပါဝင်နေသည်။
ကုန်းကြီးရွာ၊ သင်္ဃန်းကြီး
ကုန်းကြီးရွာ၊ သင်္ဃန်းကြီး
ပဟာနသုတ်
(၄)သုတ် ရှိပါသည်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အဇ္ဈတ္တိကာယတန ခြောက်ပါး၊ ဗဟိဒ္ဓါယတန ခြောက်ပါး၊ ဝိညာဏ် ခြောက်ပါး၊ သမ္ဖဿ ခြောက်ပါး၊ ဝေဒနာ ၁၈-ပါးဟူသော အလုံးစုံကို ပယ်စွန့်ခြင်းငှာ တရားတော်ကို ဟောတော်မူပေအံ့ဟု အာယတနတစ်မျိုးစီ အသီးသီးကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။ --- ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သုခဝေဒနာ၌ ရာဂါနုသယ၊ ဒုက္ခဝေဒနာ၌ ပဋိဃာနုသယ၊ အဒုက္ခမသုခဝေဒနာ၌ အဝိဇ္ဇာနုသယကို ပယ်ပြီးသောပုဂ္ဂိုလ်ကို နိရာနုသယ၊ သမ္မဒ္ဒသ၊ အစ္ဆေစ္ဆိတဏှံ၊ ဝိဝတ္တယိသံယောဇန၊ သမ္မာမာနာဘိသမယ၊ အန္တမကာသိဒုက္ခဿ-ဟု ခေါ်ဆိုထိုက်၏။ မဟာခီဏသဝ ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ပဟာနသညာနှင့်တကွ ဖြစ်သော ဗောဇ္ဈင်ခုနစ်ပါးကို ပွားများအပ်၊ ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာပြုအပ်သည် ရှိသော် အရဟတ္တဖိုလ်၊ အနာဂါမိဖိုလ် တစ်မျိုးမျိုးကိုရနိုင်ပုံ၊ မဟာအတ္ထ, မဟာယောဂက္ခေမ, မဟာသံဝေဂ, မဟာဖာသုဝိဟာရအကျိုးငှာ ဖြစ်နိုင်ပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ --- ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အနုသယ၊ ပဋိဃ၊ ဒိဋ္ဌိ၊ ဝိစိကိစ္ဆာ၊ မာန၊ ဘဝရာဂ၊ အဝိဇ္ဇာ-ဟူသော သံယောဇဉ်ခုနစ်ပါးတို့ကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်အပ်ပြီးသောပုဂ္ဂိုလ်ကို အစ္ဆေစ္ဆိတဏှံ၊ ဝိဝတ္တယိသံယောဇန၊ သမ္မာမာနာဘိသမယ၊ အန္တမကာသိဒုက္ခဿ-ဟု ခေါ်ဆိုထိုက်ပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ကနောင်ဖောင့်ကွန်ဘတ်တာ
မြန်မာစာ ကွန်ပြူတာစာစီရာတွင် ဖောင့်အခက်အခဲများကို ဖြေရှင်းရန် ကနောင်ဖောင့်ကွန်ဗတ်တာ ကို တီထွင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဘားမိ၊ ဝင်းအင်းဝ ..စသည့် ကနဦးဖောင့်များမှ၊ ခေတ်စားနေသော ဇော်ဂျီနှင့်ယူနီကုတ်ဖောင့်များသို့ အလွယ်တကူပြောင်းရန်ဖြစ်သည်။ ဇော်ဂျီဖောင့်ဖြင့် အသားကျနေသူများအတွက် အွန်လိုင်း ဖောင့်ကွန်ဗတ်တာ ရှိသည်။ ကနောင်ဖောင့်ကွန်ဘတ်တာကို ဒေါင်းလုပ်ပြီး ဇော်ဂျီဖောင့်မှ ယူနီကုတ် ၅.၂ ဖောင့်သို့ အလွယ်တကူပြောင်းယူနိုင်သည်။
အထူးသဖြင့် အွန်လိုင်းမြန်မာစွယ်စုံကျမ်းတွင် အချက်အလက်များ ၃သောင်းခန့်သာရှိသေးသဖြင့် လုပ်အားပေးများလိုအပ်နေသည်။ ကနောင်ကွန်ဗတ်တာကို အသုံးပြုပြီး အွန်လိုင်းမြန်မာစွယ်စုံကျမ်းကို ပါဝင်ရေးသား၊ ကူညီနိုင်သည်။
မှောင်ကွန်ရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
မှောင်ကွန်ရွာ(Hmawngkawn)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ မှောင်ကွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၄၆၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မှောင်ကွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၈၅ ဦး၊ မ ၃၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၅၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟွေဟောင်းရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
ဟွေဟောင်းရွာ (Hwayhawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ ပန်ဝိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၉၅၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်ဝိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၇၈ ဦး၊ မ ၉၅၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၂၈ ဦးနေထိုင်သည်။
နို့ဘယ်ဘောရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
နို့ဘယ်ဘောရွာ(Noetbeibaw)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ ပျဉ်းမပင်ဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၁၈၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပျဉ်းမပင်ဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၁၇၆ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၄၀၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ဟွေဟောင်းရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နို့ဘယ်ဘောရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကော့ဂွန်းဂူ
ကရင်ပြည်နယ်ရှိ ကော့ဂွန်းဂူ (ထီုကအ်ဂေါန်) သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထင်ရှားကျော်ကြားသော ကျောက်လိုဏ်ဂူများစွာရှိသည့်အနက် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်ပေသည်။ ကရင်ပြည်နယ်ဝန်းကျင်ရှိ သဘာဝထုံးကျောက်လိုဏ်ဂူများအတွင်း၌ ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာကိုးကွယ်မှု အမွေအနှစ်များစွာရှိသော်လည်း ဤကော့ဂွန်းဂူသည် အထင်ရှားဆုံးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များ ကျန်ရှိနေမှုအများဆုံးဖြစ်ပေသည်။
တည်နေရာ
ကော့ဂွန်းဂူသည် မော်လမြိုင်မြို့မှ အထက် ၂၈မိုင်၊ ကရင်ပြည်နယ် ဘားအံမြို့နယ် ကော့ဂွန်းရွာရှိ ကော့ဂွန်းထုံးကျောက်တောင်တွင် တည်ရှိသည်။ ကော့ဂွန်းတောင်သည် တောင်တန်းများနှင့် တစ်ဆက်တည်းရှိသော တောင်မဟုတ်ဘဲ ထီးထီးတည်ရှိနေသော တောင်ဖြစ်သည်။
ကော့ဂွန်းတောင်သည် အရှေ့မြောက်မှ အနောက်တောင်သို့ တောင်စဉ်ငါးလုံးဖြင့် သွယ်တန်းလျက်ရှိသည်။ ကျောက်တောင်၏ အမြင့်ဆုံးနေရာ၌ အမြင့်ပေ ၁,ဝဝဝ ခန့်ရှိပြီး အလျားပေ ၆,ဝဝဝခန့်ရှည်လျားသည်။ ကော့ဂွန်းတောင်တွင် ကော့ဂွန်းဂူ၊ ကျွဲဂူနှင့် ကျားဂူဟူ၍ရှိသော်လည်း ကော့ဂွန်းဂူသာလျှင် ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်အဖြစ် တည်ရှိသည်။ ကော့ဂွန်းဂူသည် အလျားပေ ၁၃၀၊ အနံပေ ၇၀ နှင့် အမြင့် ၂၅ ပေရှိသည်။ တစ်ဖက်ပိတ်လိုဏ်ဂူဖြစ်ပြီး ဂူ၏အတွင်းပိုင်း အဆုံးနား တစ်ဖက်တစ်ချက်စီတွင် ဂူပေါက်ငယ်တစ်ခုစီရှိသည်။ ကော့ဂွန်းဂူအဝင်ဝသည် ကျောက်ကမ်းပါးယံ အမိုးအောက်တွင်တည်ရှိသဖြင့် မိုးဒဏ်မှလွတ်ကင်းမှုရှိသည်။ ဂူအဝသည် အရှေ့ဘက်သို့မျက်နှာမူထားခြင်းကြောင့် နေရောင်ခြည်ကောင်းစွာရရှိသဖြင့် ဂူအတွင်းတွင် စိုထိုင်းမှုနည်းပါးကာခြောက်သွေ့မှုရှိသည်။
ဆင်းတုတော်များ
ကော့ဂွန်းဂူရှိ ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များမှာ စနစ်တကျ၊ ပုံစံကျနစွာ တည်ရှိနေခြင်းမဟုတ်ဘဲ ကျောက်တောင်နံရံ၏ အနေအထားနှင့် အလှူရှင်၏သဒ္ဓါစိတ်တို့အပေါ်မူတည်ပြီး တည်ရှိနေသည်။ ကျောက်တောင်နံရံများ၊ ဂူနံရံနှင့် အမိုးပိုင်းတို့တွင် ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်များကို မွမ်းမံတန်ဆာဆင်ယင်ကာကပ်လှူထားသည်။ ကော့ဂွန်းဂူရှိ ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များကို အမျိုးအစားခွဲခြားကြည့်လျှင် ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်များ၊ ကျောက်ရုပ်ကြွများ၊ ကျောက်စာနှင့် မင်စာများဟူ၍ တွေ့ရှိရသည်။ ကော့ဂွန်းဂူရှိ ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်များကို ထိုင်တော်မူဟန်၊ ရပ်တော်မူဟန်၊ လျောင်းတော်မူဟန်နှင့် အုတ်ခွက်ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်များဟူ၍ ထပ်မံခွဲခြားနိုင်သည်။ ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်များကို ပုံစံအမျိုးမျိုးဖြင့် တန်ဆာဆင်ကာ တံကဲကျောင်းဆောင်အတွင်း၌ စံပယ်နေဟန် ပုံဖော်ထားသည်။ ထိုင်တော်မူနှင့် ရပ်တော်မူဆင်းတုတော်များကို တစ်ဆူတည်းသာမကဘဲ နှစ်ဆူတွဲ၊ သုံးဆူတွဲ၊ လေးဆူတွဲ၊ ဆယ်ဆူတွဲ ပုံစံများဖြင့် ပုံဖော်ထားသည်။ ဆင်းတုတော်များ၏ ပုံသဏ္ဌာန်ကိုလည်းသင်္ကန်းရုံထားသော ဆင်းတုတော်နှင့် မကိုဋ်တန်ဆာဆင်ယင်ထားသော ဆင်းတုတော်ဟူ၍ တွေ့ရှိရသည်။ ကော့ဂွန်းဂူ၌ အများဆုံးတွေ့ရှိရသည်မှာ အုတ်ခွက်ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်များ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ကို ကျောက်တောင်နံရံများ၊ ဂူနံရံနှင့် ဂူအမိုးပိုင်းတို့၌ ကပ်လှူပူဇော်ထားသည်။
ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်များကို လေ့လာရာတွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၌ အေဒီ ၁၂၄၅ မှ ၁၄၃၈ ခုနှစ်အတွင်း ထွန်းကားခဲ့သော သောက္ကတဲ (ဆူခိုထိုင်း) ခေတ်လက်ရာများနှင့် ဆင်တူသည်။ သောက္ကတဲခေတ် အနုပညာသည်လည်း ခမာနှင့် သီဟိုဠ် (သီရိလင်္ကာ)ယဉ်ကျေးမှုတို့နှင့် ရောယှက်နေသည်။ ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်များတွင် တွေ့ရှိရသော မီးလျှံပုံဥဏှိဿ အမှတ်လက္ခဏာ၏မူရင်းမှာ သီဟိုဠ်မှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။
သီဟိုဠ်၌ အေဒီ (၅) ရာစုလက်ရာ ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်များရှိ ဦးခေါင်းထက်တွင် ဤမီးလျှံပုံဥဏှိဿကိုယနေ့တိုင်တွေ့မြင်နိုင်သည်။ ရှေးယခင်ကတည်းက မြန်မာ၊ သီဟိုဠ် (သီရိလင်္ကာ) နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့သည် ဗုဒ္ဓဘာသာ ယဉ်ကျေးမှုချင်းပါ ရောယှက်ခဲ့သည့်သဘောဖြစ်သည်။
ကော့ဂွန်းဂူ၌ ကျောက်ရုပ်ကြွသုံးခုကို ယှဉ်တွဲတွေ့ရှိရပြီး နှစ်ခုမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာဖြစ်ပြီးကျန်တစ်ခုမှာ ဟိန္ဒူအယူဝါဒဆိုင်ရာဖြစ်သည်။ ထူးခြားသည်မှာ ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာ ရုပ်ကြွတစ်ခုရှိ ရုပ်တု၏ လက်ဝဲဘက် ဝတ်ရုံသင်္ကန်းအနားတွင် ရှေးမွန်စာ ၂၃ ကြောင်းကို ထွင်းထုထားသည်။ ညာဘက်ခြမ်း ဝတ်ရုံမှာကျိုးပဲ့ပျက်စီးနေပြီဖြစ်၍ စာကြောင်း ၃ ကြောင်းမျှသာ တွေ့ရပြီး ထင်ရှားမှုမရှိတော့ပေ။ ဟိန္ဒူအယူဝါဒဆိုင်ရာ ကျောက်ရုပ်ကြွတွင် ဣသွာရနတ်ရုပ်နှင့် ယင်းနတ်မှ ပေါက်ဖွားလာသော ဗြဟ္မာ၊ ဗိဿနိုးနှင့် မဟေသရ (ခေါ်) သီဝနတ်ရုပ်တို့ကို ပုံဖော်ထားသည့်အပြင် ဂနက်ရှ်ရုပ်တုကိုလည်း တွေ့ရှိရသည်။
ယခင်သုတေသနပြုချက်များအရ ဤကျောက်ရုပ်ကြွ၌ ရှေးဟောင်းမွန်ကမ္ပည်းစာဖြင့် ရေးထိုးထားသည်ဟု သိရှိရသည်။ ယင်းအချိန်က ဖတ်ရှုရရှိသည့်စာလုံးများကို ဒေါက်တာ ဘလက်ဒင်က ဖတ်ရှုထားရာတွင် ဝေါအ်ဗိသနု... ဒမော... ဝေါပ်မစတ် ဟူ၍သာ ဖတ်ရှုရပြီး အဓိပ္ပာယ်မှာ ''ဤဗိဿနိုး... နေသည်... ဝေါထုထွင်းသည်'' (ဤဗိဿနိုးနတ်ရုပ်ကို ဒုအေ်ဝါပ်မြို့၌ နေထိုင်သော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးက ထုထွင်းသည်) ဟုဖော်ပြထားသည်။ စာအရေးအသားကို အေဒီ ၆ ရာစုအရေးအသားဟု တင်ပြထားသည်။ သို့သော် ယခုအခါ၌ယင်းစာလုံးတို့မှာ လုံးဝပျက်စီးနေပြီဖြစ်သည်။ ရုပ်ကြွများ၌တွေ့ရှိရသော အနုပညာလက်ရာဖန်တီးထားမှုတို့ကို လေ့လာကြည့်လျှင်မူ အေဒီ ၁၁ရာစု က ထုလုပ်ခဲ့ကြသည်ဟု သတ်မှတ်နိုင်သည်။
ကျောက်စာနှင့် မင်စာများ
ကော့ဂွန်းဂူတွင် သမိုင်းအထောက်အထားများကို ဖြည့်စွက်ပေးနိုင်သော ကျောက်စာနှင့် မင်စာမှတ်တမ်းများလည်းရှိသည်။ မင်စာမှတ်တမ်းများသည် အလှူပြုသူ၊ အလှူပစ္စည်းနှင့် ဆုတောင်းတို့ကို ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည့်အပြင် လှူဒါန်းသည့် ဆင်းတုတော်အရေအတွက်များကိုပါ ဖော်ပြထားသည်။ လှူဒါန်းသည့်သက္ကရာဇ်များကို စာသားအနေဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဂဏန်းအနေဖြင့်လည်းကောင်း ဖော်ပြသည်။ ကော့ဂွန်းဂူ၌ တွေ့ရှိရသောကျောက်စာမှာ အခြားကျောက်စာချပ်များကဲ့သို့ ကျောက်တုံး၊ ကျောက်ပြား၌ ထွင်းထုထားခြင်းမဟုတ်ဘဲ ကျောက်ရုပ်ကြွရုပ်တု၏ဝတ်ရုံ၌ ထွင်းထုထားခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ ဝတ်ရုံ၏အနား၌ စာကြောင်းရေ ၂၃ ကြောင်းကို ရှေးခေတ်မွန်ဘာသာဖြင့် ရေးထိုးထားသည်။
ဤကျောက်စာ၏အဓိပ္ပာယ်မှာ ဤဘုရားဆင်းတုတော်ကို မူးတး(မုတ္တမ) မိဖုရားဖြစ်သူ ကျွန်ုပ်သည် ဒုအေ်ဝါပ်မြို့၌ နေထိုင်ပြီး ဤဆင်းတုတော်ကိုထုထွင်းပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဒုအေ်ဝါပ် မြို့အတွင်း၌သော်လည်းကောင်း၊ မြို့နယ်ပြင်ပ၌သော်လည်းကောင်းတည်ရှိသမျှသော မြေနှင့်ကျောက်ဆင်းတုတော်တို့ကို ကျွန်ုပ်နှင့်ကျွန်ုပ်၏တပည့်များက စွမ်းရည်ရှိ၍ ထွင်းထုခဲ့သည်။ အခြားအခြားသော ဆရာများသည် ကျောက်ဘုရားများကို ထုထွင်းနိုင်ပါစေသတည်း ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ဤကျောက်စာရှိ ရှေးမွန်အက္ခရာအရေးအသားကို လေ့လာကြည့်ပါက သထုံရွှေစာရံစေတီတော်ပရိဝုဏ်အတွင်းရှိ တရာပ်နှင့် ပဏ္ဍိတ်ခေါ် မွန်ကျောက်စာတို့၌ ပါရှိသည့်စာလုံးအချို့နှင့် တူညီပေသည်။ စာလုံးအက္ခရာပုံသဏ္ဌာန်မှာလည်း လဆန်းပုံသဏ္ဌာန်နှင့်တူ၍ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ပရပထုံမွန်ကျောက်စာနှင့် လော့ဗူရီမွန်ကျောက်စာများ၌ ပါရှိသော မွန်စာလုံးတို့နှင့်နီးစပ်ပေသည်။ ပြင်သစ် ပါရဂူကြီးဒေါက်တာ ဂျော့ဇေဒီက၎င်းကျောက်စာတို့ရှိ အက္ခရာအရေးအသားတို့ပေါ်မူတည်ပြီး လော့ဗူရီ မွန်ကျောက်စာကိုအေဒီ (၈) ရာစုထိုး ကျောက်စာဟူ၍လည်းကောင်း၊ ပရပထုံမွန်ကျောက်စာကို အေဒီ (၆) ရာစုထိုးကျောက်စာဟူ၍လည်းကောင်း ခန့်မှန်းပေးခဲ့သည်။
ကော့ဂွန်းဂူသည် ဘုရားဖူးဧည့်သည်များ၊ သုတေသီများ၊ သုတေသနဝါသနာရှင်များ၊ နိုင်ငံခြားသားခရီးသွားဧည့်သည်များအတွက် စိတ်ဝင်စားဖွယ်၊ အံ့အားသင့်ဖွယ်၊ လေ့လာမှတ်တမ်းပြုရန် ကောင်းသည့် ဗုဒ္ဓပြတိုက်ကြီးသဖွယ် ဖြစ်သည်။ ယခုအခါတွင် ကော့ဂွန်းဂူရှိ ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များကို ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာနက နည်းပညာများဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဥပဒေများဖြင့်လည်းကောင်း ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းထားသည်။
ငါးရုံကြီးရွာ၊ ခင်ဦးမြို့နယ်
ငါးရုံကြီးရွာ (Ngaryongyi)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ခင်ဦးမြို့နယ်၊ ငါးရုံကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၄၇၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝင်းကောင်ဟန်ဝန်
ရွှေနန်းတော်ပတ်လည်၌ သစ်လုံးများဖြင့် ကာရံထားသော သစ်တပ်ဝင်းကြီးရှိရာ ၎င်းဝင်းကြီးကို စောင့်ကြပ်ရသည့် ကောင်ဟန်အစုသားများအား အုပ်ချုပ်ကွပ်ကဲရသူမှာ ဝင်းကောင်ဟန်ဝန်ပင် ဖြစ်သည်။
ကုန်ဘောင်ခေတ်ဦး ကာလ
ဝင်းကောင်းဟန်ဝန် ရာထူးကို ကုန်ဘောင်ခေတ်ဦး ကာလကပင် စတင်တွေ့ရှိခဲ့ရ၏။ မြေဒူးမင်း (ဆင်ဖြူရှင်) (၁၇၆၃-၁၇⁠၇၆) လက်ထက်ခန့်အပ် ခံခဲ့ရသူ ဝင်းကောင်ဟန်ဝန်မှာ ပျံချီသီရိကျော်ထင် ဖြစ်သည်။ သူသည် စတုတ္ထအကြိမ်မြောက် ဖြစ်ပွားသော တရုတ် မြန်မာ စစ်ပွဲ၌ ပါဝင်စစ်မှုထမ်းရွက်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ၁၇၆၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် တရုတ်တပ်များနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးကိစ်စ ဆွေးနွေးသောအခါ ဝင်းကောင်ဟန်ဝန် ပျံချီသီရိကျော်ထင်လည်း ဆွေးနွေးပွဲသို့ တက်ရောက်ခဲ့ရသည်။ ယင်းအခမ်းအနားသို့ တပ်ကောင်းဟန်ဝန်နှင့် ယွန်းစုကောင်ဟန်ဝန်များလည်း အစုံအညီ တက်ရောက်ခဲ့ကြ၏။
ဗဒုံမင်းလက်ထက်
ဗဒုံမင်း (ဘိုးတော်ဘုရား) နန်းတက်လာပြီးနောက် ဝင်းကောင်ဟန်ဝန်အဖြစ် ရွှေတောင်သီဟအား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဝင်းကောင်ဟန်ဝန် ရွှေတောင်သီဟသည် ၁၈၀၆ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပသည့် ဆင်ဖြူတော်သိမ်း အခမ်းအနားသို့ တက်ရောက်ခဲ့သူ ဖြစ်၏။ ယင်းနောက်ပိုင်းတွင် ဝင်းကောင်ဟန်ဝန်အဖြစ် ဆက်လက် ခန့်အပ်ခဲ့ခြင်း ရှိမရှိကိုမူ မသိရပေ။ ရွှေတောင်သီဟ၏ ရာထူးကို ဆက်ခံခဲ့သူမှာ ဝင်းကောင်ဟန်ဝန် မဟာမင်းလှကျော်သူ ဖြစ်သည် ထင်ပါသည်။ စစ်ကိုင်းမင်းလက်ထက် ၁၈၂၄ ခုနှစ်တွင် အမှုထမ်းဟောင်းများအား အဆောင်အရွက် အစီးအနင်းများ ပေးအပ်သောအခါ ဝင်းကောင်ဟန်ဟောင်း မဟာမင်းလှကျော်သူအား ရွှေစလွယ် ၉ သွယ် အပါအဝင် အခြား အဆင်တန်ဆာများ ပေးအပ်ချီးမြှင့်ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရ၏။
စစ်ကိုင်းမင်းလက်ထက်
စစ်ကိုင်းမင်း (ဘကြီးတော်) (၁၈၁၉-၁၈၃၇) နန်းတက်စ ၁၈၁၉ ခုနှစ်တွင် ပျံချီရဲခေါင်အား ဝင်းကောင်ဟန်ဝန်ရာထူး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် စစ်ကိုင်းမင်း လက်ထက် နောက်ပိုင်းတွင် ဝင်းဟောင်ဟန်ရာထူးကို ဆက်လက်ခန့်အပ်တော့ခြင်း မရှိဘဲ ကောင်ဟန်ဝန် ဖြစ်သူကသာ ဆက်လက် အုပ်ချုပ်ကွပ်ကဲရဟန်တူ၏။
ကျုံခရမ်းရွာ၊ ကြံခင်းစု
ကျုံခရမ်းရွာ၊ ကြံခင်းစု
မြန်မာကျပ်ငွေ
မြန်မာနိုင်ငံတွင် အသုံးပြုသော ငွေကြေးကို ငွေဟုလည်းကောင်း၊ ပိုက်ဆံ ဟုလည်းကောင်းခေါ်ကြသည်။ ပိုက်ဆံဟူသည်မှာ အိန္ဒိယပြည်မှ အကြွေစေ့ကိုခေါ်သော ဝေါဟာရတစ်မျိုးကို လိုက်လံပြောဆိုရာမှ အသုံးတွင်လာခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါငွေကို ရေတွက်တိုင်းတာသော အရေအတွက်ပြ ဝေါဟာရမှာမူ "ကျပ်" ဖြစ်သည်။ တစ်ကျပ်လျှင် ပြားတစ်ရာအထိ စိတ်ပိုင်းထားပြီး အသုံးပြုသောစနစ်ဖြစ်သည်။ အသေးဆုံး ရေတွက်သည့် ယူနစ်မှာ "ပြား" ဖြစ်သည်။ အသေးငယ်ဆုံး ငွေကြေးမှာ တစ်ပြားဖြစ်ပြီး၊ အကြီးဆုံး ငွေစက္ကူမှာ ၂၀,၀၀၀ ကျပ်တန်ဖိုးရှိသည်။တစ်ကျပ်ကို ၁ိ ဟုရေးနိုင်ပြီး တစ်ပြားကို ၁ါး ဟုရေးနိုင်သည်။
၁၉၆၆-ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ(၁၅)ရက်နေ့တွင် တော်လှန်ရေးအစိုးရ၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဌာနသည် (၅၀)ပြား၊ (၂၅)ပြား၊ (၁၀)ပြား၊ (၁)ပြား စသော ငွေအကြွေ အသစ်များ ထုတ်ဝေသည်။ အဆိုပါ ငွေအကြွေများကို ဒန်သတ္တုနှင့် ထုတ်လုပ်၍ ငွေအကြွေစေ့မျက်နှာစာတွင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ ရုပ်ပုံပါရှိပြီး ကျောဘက်တွင် တန်ဖိုးကို စာဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။
၁၉၇၁-ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ(၂၇)ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ ကျပ်ငွေလဲလှယ်နှုန်း ပြင်ဆင်သတ်မှတ်သည်။
မြန်မာကျပ်ငွေတို့ကို အမေရိကန် တစ်ဒေါ်လာလျှင် ၂၈၀၀ ကျပ်နှုန်း ဝန်းကျင်ခန့်နှင့် တန်ဖိုးသင့် ဖလှယ်ကြသည်။
alt=၁ပြား|thumb|၁ပြား
သမိုင်းကြောင်း
ပျူခေတ်၊ ဟန်လင်း၊ ဗိဿနိုးနှင့် သရေခေတ္တရာခေတ်တို့တွင် ဟန်လင်းဒင်္ဂါးများကို ကျပ်စေ့၊ ငါးမူးစေ့၊ မတ်စေ့၊ မူးစေ့ဟူ၍လည်းကောင်း၊ နွားလားဥဿဘ၊ သပြေညွှန့်နှင့် မင်းအမည်ခပ်နှိပ်ထားသော ရခိုင်ဒင်္ဂါးများနှင့် ဟင်္သာရုပ်ပါ ရှိသည့် မွန်ဒင်္ဂါးများကို၎င်း ငွေကြေးအဖြစ် ထုတ်ဝေသုံးစွဲခဲ့သည်ကို အထောက်အထားများ တွေ့ရှိရပြီး ပုဂံခေတ်၊ အင်းဝခေတ်တို့တွင် ငွေတုံးငွေခဲများကိုသာ အစိတ်သား၊ နှစ်ဆယ်သား၊ တဆယ်သား စသည်ဖြင့် ပြုလုပ်သုံးစွဲခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ်၏ ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက်တွင် ခေတ်မီ မြန်မာ့ဒင်္ဂါးများကို ကာလကတ္တားမြို့တွင် သွန်းလုပ်သုံးစွဲခဲ့သည်။ ၎င်းတို့မှာ မြန်မာဒင်္ဂါး၊ ရခိုင်ဒင်္ဂါး၊ ဝေသာလီဒင်္ဂါး၊ ကုလားဒင်္ဂါးတို့ ဖြစ်သည်။ ဘကြီးတော် သာယာဝတီနှင့် ပုဂံမင်းတို့လက်ထက်တွင်လည်း ထိုလေးမျိုးကိုပင် သုံးစွဲခဲ့ကြသည်။
ပထမဆုံးကျပ်ငွေ (၁၈၅၂-၁၈၈၉ ခုနှစ်)
alt=၁ပြား|thumb|၁ ကျပ် (၁၂၁၄) မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်တွင် ဒင်္ဂါးသွန်းစက်ကို အင်္ဂလန်နိုင်ငံမှ ဝယ်ယူခဲ့ပြီး မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၂၇-ခုနှစ် တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၇-ရက်နေ့တွင် မန္တလေးနေပြည်တော်၌ မြန်မာဒေါင်းဒင်္ဂါးများကို စတင်သွန်းလုပ်ခဲ့သည်။ ဒေါင်းဒင်္ဂါးများကို ရွှေဖြင့် တမတ်စေ့၊ တပဲစေ့များ ထုတ်လုပ်ပြီး ငွေဖြင့် တကျပ်စေ့၊ ငါးမူးစေ့၊ တမတ်စေ့၊ တမူးစေ့နှင့် တပဲစေ့ဟူ၍ ငါးမျိုး သွန်းလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ငွေလဲလှယ်နှုန်းမှာ မြန်မာဒင်္ဂါး ၁၅-ကျပ်ခန့်ကို အင်္ဂလိပ်ရွှေဒင်္ဂါး စတာလင်တပေါင်ဖြစ်သည်။
ဗြိတိသျှခေတ်
ခရစ်နှစ် ၁၈၈၅-ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံကို ဗြိတိသျှနယ်ချဲ့များ သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ငွေကြေးအဖြစ် အိန္ဒိယငွေဒင်္ဂါးများကို သွင်းယူလာခဲ့သည်။ မင်းတုန်းမင်း ထုတ်ဝေခဲ့သည့် မြန်မာ့ဒင်္ဂါးများနှင့် အိန္ဒိယဒင်္ဂါး နှစ်မျိုးလုံးကိုပင် မြန်မာနိုင်ငံတွင် တရားဝင်လက်ခံသုံးစွဲကြသည်။ ခရစ်နှစ် ၁၈၉၇-ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံအား အိန္ဒိယအင်ပါယာ၏ ပြည်နယ်တခုအဖြစ် အဆင့်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ အိန္ဒိယအစိုးရသည် ၁၈၆၁-ခုနှစ် ဥပဒေအရ ငွေဒင်္ဂါးများသာမက ငွေစက္ကူများကိုပါ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထိုငွေစက္ကူများကို သုံးစွဲခွင့်ပြုခဲ့သည်။
၁၉၃၅-ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ ဥပဒေသစ်ပြဋ္ဌာန်းပြီး မြန်မာနိုင်ငံအား အိန္ဒိယမှ ခွဲထွက်ခွင့်ပြုခဲ့ပြီး ၁၉၃၇-ခုနှစ် ဧပြီလ ၁-ရက်နေ့တွင် ၉၁-ဌာန အုပ်ချုပ်ရေးကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ငွေစက္ကူထုတ်ဝေခွင့်ကို ၁၉၃၅-ခုနှစ်က တည်ထောင်ခဲ့သော အိန္ဒိယရီဇတ်ဘဏ် (Reserve Bank of India) အား ဆက်လက်အပ်နှင်းထားခဲ့သည်။ အစပိုင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် သုံးစွဲရန် ငွေစက္ကူများအဖြစ် အိန္ဒိယအစိုးရက ရိုက်နှိပ်သော ငွေစက္ကူများပေါ်တွင် မြန်မာပြည်၌သာ တရားဝင်သည် (Legal Tender in Burma Only) ဟူသော ငွေစက္ကူများကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၁၉၃၈-ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယရီဇတ်ဘဏ်က မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ၅-ရူပီးတန်၊ ၁၀-ရူပီးတန်၊ ၁၀၀-ရူပီးတန်နှင့် ၁၀,၀၀၀-ရူပီးတန် ငွေစက္ကူများကို သီးသန့်ပုံစံဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၁၉၃၉-ခုနှစ်တွင် ၁,၀၀၀-ရူပီးတန်နှင့် ၁-ရူပီးတန်များကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၁ရူပီး (Rupee)တွင် ၁၀ဝ စန့် (Cent) ရှိသည်။ ၁ရူပီး (Rupee) တွင် ၁၆- ပဲ (Anna) ရှိသည်။
ဂျပန်ခေတ် (ဒုတိယကျပ်ငွေ)
၁၉၄၂-မှ ၁၉၄၅-ခုနှစ်အထိ ဖက်ဆစ်ဂျပန်တို့ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ဝင်ရောက်လာပြီးနောက် အိန္ဒိယငွေစက္ကူ များကို တရားဝင်အဖြစ်မှ ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကျောထောက်နောက်ခံမရှိဘဲ ထောင်မလဲသဲကော် ဂျပန်ငွေစက္ကူများကို အတိုင်းအဆမရှိ အမြောက်အမြား ရိုက်နှိပ်သုံးစွဲခဲ့သည်။ ၁၉၄၄ ခုနစ်တွင် “ဂျပန်နိုင်ငံတော်အစိုးရ” ဆိုသည့်နာမည်နှင့် ငွေစက္ကူများ၊ “ဗမာနိုင်ငံတော်ဘဏ်” ဆိုသောနာမည်နှင့် ထုတ်ထားသော ငွေစက္ကူများ တွေ့ရသည်။ ဂျပန်ခေတ်တွင်လည်း ရူပီး (Rupee) သာသုံးသည်။
စစ်ပြီးခေတ်
၁၉၄၅-ခုနှစ် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီး ဗြိတိသျှများ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာပြီး ဂျပန်ငွေစက္ကူများကို တရားမဝင်ဟု ဗြိတိသျှစစ်အုပ်ချုပ်ရေး (British Military Administration) က ကြေညာခဲ့သည်။ အိန္ဒိယငွေစက္ကူပေါ်တွင် ဗြိတိသျှစစ်အုပ်ချုပ်ရေး၊ မြန်မာပြည်၌သာ တရားဝင်သည်-ဟူသော စာတမ်းကို ထပ်ဆင့်ရိုက်နှိပ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံအတွက် သီးသန့်ငွေစက္ကူများ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ငွေစက္ကူများ၊ အိန္ဒိယရီဇတ်ဘဏ်က မြန်မာပြည်အတွက် ထုတ်ဝေခဲ့သော ငွေစက္ကူများနှင့် အိန္ဒိယငွေစက္ကူအားလုံး မြန်မာပြည်တွင် တရားဝင်သုံးစွဲခွင့် ရှိသည်။
၁၉၄၆-ခုနှစ်၊ ဒီဇင်္ဘာလ ၃၁-ရက်နေ့တွင် ရူပီး ၁,၀၀၀-တန်နှင့် ၁၀,၀၀၀-တန် ငွေစက္ကူများကို တရားဝင်အဖြစ်မှ ရပ်စဲခဲ့သည်။ ၁၉၄၇-ခုနှစ် မတ်လ ၃၁-ရက်နေ့တွင် အိန္ဒိယရီဇတ်ဘဏ်နှင့် ဆက်သွယ်မှုကို ရပ်စဲပြီး မြန်မာငွေစက္ကူ ဘုတ်အဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် -
ယနေ့ခေတ်ကျပ်ငွေ (တတိယကျပ်ငွေ)
ယနေ့ခေတ်၌ အသုံးပြုနေသော ကျပ်ငွေကို ၁ ရက် ဇူလိုင် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် စတင်အသုံးပြုခဲ့ပြီး တစ်ကျပ်တွင် ပြား ၁၀၀ ရှိသည်။ ၂၀၂၀ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၄) ရက်နေ့မှ စတင်၍ အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းရုပ်ပုံပါ ၁၀၀၀ ကျပ်တန် ငွေစက္ကူအသစ်ကို စတင်ထုတ်ဝေသုံးစွဲခဲ့သည်။ ၂၀၂၀ခုနှစ် ဇူလိုင်လ (၂၁)ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ရုပ်ပုံပါ၅၀၀ ကျပ်တန် ငွေစက္ကူအသစ်ကို ထပ်မံထုတ်ဝေခဲ့သည်။