cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ
စစ်အင်အား
၂၀၁၂ နှစ်တွင်၊ စစ်တပ်တောင့်တင်းမှုမှာ ကြည်းတပ် ၃၀၀,၀၀၀ နီးပါး၊ လေတပ် ၂၂,၀၀၀ နှင့် ရေတပ် ၁၉,၀၀၀ ရှိသည်။ ထို့အပြင် စစ်တပ်သည် ဖြစ်ရိုးဖြစ်စဉ် ကာကွယ်မှုအပိုင်းများအရ မြို့ပြအုပ်ချုပ်သူများကို ဘေးအန္တရာယ်မှကင်းလွတ်ရေး၊ နိုင်ငံ ဆူပူအုံကြွမှုတွင် ပြည်ထဲရေး လုံခြုံရေး အတွက် တာဝန်ယူပေးရသည်။ ယခုအချိန်တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသည် ဆင်နွဲနေသော စစ်ပွဲမရှိပေ။ သို့သော် ၁၉၉၁ခုနှစ် ဂန္တာရ မုန်တိုင်း စစ်ဆင်ရေး Operation Desert Storm တွင် စစ်သား ၂,၃၀၀ ပါဝင်ပူးပေါင်းခဲ့ပြီး ကုလသမ္မဂ ငြိမ်းချမ်းရေးမှု ထိမ်းသိမ်းရေး အင်အားစု UN peacekeeping forces တွင် စစ်သား ၁၀,၇၃၆ ပါဝင် ထောက်ပံ့ခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့ပေါ်တွင် အရေအတွက် အများဆုံးပူးပေါင်းပါဝင်သူ ဖြစ်သည်။ မေလ၊ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် အဓိက စစ်တပ် ရွေ့ပြောင်းမှုများသည် ကွန်ဂို(Democratic Republic of Congo) ၊ လိုင်ဘီးရီးယား ၊ စူတန် (Sudan) ၊ တီမော-လပ်စ်တီ (Timor-Leste) နှင့် ကုတ်တဘွား (Côte d'Ivoire) တို့တွင်ရှိခဲ့သည်။
တောက်တဲ့
တရုတ်
အိမ်တောက်တဲ့သည် “ဂီဂျီး (蛤蚧)”  ဟုခေါ်သော တရုတ်ရိုးရာဆေးတစ်မျိုးဖော်စပ်ရာတွင် ပါဝင်သော ပစ္စည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဆေးသိပ္ပံပညာအရ အထောက်အထားမပြနိုင်သော ယုံကြည်ချက်ဖြစ်သည့် ယင်းဆေး၏ အာနိသင်မှာ ကျောက်ကပ်နှင့် အဆုတ်တို့ကို အာဟာရဖြစ်စေသည်ဟု ယုံကြည်ကြခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ
သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ
ယခင်ကရှိသော ဒါကာ (၁၉၅၅)၊ ရာရှာဟီ (၁၉၆၅) နှင့် စစ်တကောင်း (၁၉၆၇) တို့ရှိ အရှေ့ပါကစ္စတန် ဒေသဆိုင်ရာလက်တွေ့ခန်း ၃ ခုကို စုစည်းကာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် သိပ္ပံနည်းနာနှင့် စက်မှုဆိုင်ရာ သုတေသနကောင်စီ ဟူ၍ ၁၉၇၃ ခုတွင် ထောင်သည်။
တောက်တဲ့
တရုတ်
ထို့ပြင် နောက်ထပ်အခြေအမြစ်မရှိသော ယုံကြည်ချက်တစ်ခုဖြစ်သည့် တောက်တဲ့သည် ခုခံအားကျဆင်းမှုရောဂါ(AIDS)ကို ကုသနိုင်သည်ဟု ယုံကြည်ကြခြင်းဖြစ်၏။ ယင်းအချက်ကြောင့်ပင် တောက်တဲ့များသည် တရုတ်နိင်ငံမှ အဝယ်များလာသောကြောင့် ဈေးကောင်းပြီး ရှားပါးကုန်ပြီဖြစ်သည်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ
သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၏ အာကာသအေဂျင်စီ ဆပါဆို (SPARRSO) ကို ၁၉၈၃ တွင် အမေရိကန်အကူအညီနှင့် စနိုင်ခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ဆက်သွယ်ရေးဂြိုဟ်တု ဘင်္ဂဘန္ဒူ-၁ ကို အမေရိကန်ရှိ ဂြိုဟ်တုလွှင့်ရပ်မှတဆင့် အာကာသသို့ ပို့သည်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အနုမြူစွမ်းအင် ကော်မရှင် သည် ဆဗာ (ဒါကာပြည်နယ်မှ မြို့တမြို့) ၌ သုတေသနရီရတ္တာတခုကို ထိန်းကျောင်းနေသည်။ ၂၀၁၅ ခုတွင် အိုင်တီလုပ်ငန်းများ အလုပ်ပို့ အခံရဆုံး နိုင်ငံစာရင်းတွင် ကမ္ဘာ့အဆင့် ၂၆ ချိတ်သည်။
တောက်တဲ့
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တွားသွားသတ္တဝါများ
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ
အယူဘာသာများ
ဘင်္ဂလား​ဒေရှ့်နိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအ​ခြေခံဥပ​ဒေအရ နိုင်ငံသားတိုင်း လွတ်လပ်စွာ ကိုးကွယ်ခွင့်ရှိသည်။ နိုင်ငံ​တော်ဘာသာမှာ အစ္စလာမ်ဘာသာဖြစ်ပြီး နိုင်ငံလူဦး​ရေ၏ ၉၀ရာခိုင်နှုန်းခန့်က ကိုးကွယ်ကြသည်။ အစ္စလာမ်ဘာသာ ကိုးကွယ်သူအများစုမှာ ဘင်္ဂါလီလူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည်။ ဒုတိယကိုးကွယ်မှု အများဆုံးဘာသာမှာ ဟိန္ဒူဘာသာ ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံလူဦး​ရေ၏ ၈.၅ ရာခိုင်နှုန်းက ကိုးကွယ်ကြသည်။ တတိယကိုးကွယ်မှု အများဆုံးမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံလူဦး​ရေ၏ ၀.၇ ရာခိုင်နှုန်းသာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။ အများစုမှာ ချက္ကမ၊ မရမာ၊ တန်ချန်းယာ၊ ရခိုင်၊ ဘရူဝါ စ​သော လူနည်းစု တိုင်းရင်းသားများ ဖြစ်ကြပြီး စစ်တ​ကောင်းတိုင်း​ဒေသကြီးတွင် ​နေထိုင်ကြသည်။ ခရစ်ယာန်ဘာသာမှာ ကိုးကွယ်မှုအနည်းဆုံးဖြစ်ပြီး နိုင်ငံလူဦး​ရေ၏ ၀.၄ ရာခိုင်နှုန်းသာ ခရစ်ယာန်များ ဖြစ်ကြသည်။
ယဉ်ကျေးမှု
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ယဉ်ကျေးမှုသည် ဘင်္ဂလီမူဆလင်များ အပါအဝင် ဘာသာစကားမျိုးစုံနှင့် လူမျိုးစုများ လွှမ်းခြုံပြီး ကြွယ်ဝပြီး ကွဲပြားသည်။ ဘင်္ဂလီမူဆလင်များသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင် လူဦးရေ၏ အရေးပါသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် အစ္စလာမ်ဘာသာကို ၎င်းတို့၏ဘာသာအဖြစ် လိုက်နာကြပြီး ဘင်္ဂလီရိုးရာဓလေ့ထုံးတမ်းများကို အစ္စလာမ့်အလေ့အကျင့်များနှင့် ရောနှောထားသော ထူးခြားသော ယဉ်ကျေးမှုလက္ခဏာတစ်ခုရှိသည်။ ဘင်္ဂလီမူဆလင်များသည် ဘင်္ဂါလီဘာသာစကားကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ပြောဆိုကြသည်။ ကဗျာဆရာများ၊ ပညာရှင်များနှင့် စာရေးဆရာများ၏ ထင်ရှားသော လက်ရာများဖြင့် ကြွယ်ဝသော စာပေအမွေအနှစ်များကြောင့် လူသိများသည်။ Kazi Nazrul Islam နှင့် Jashimuddin ကဲ့သို့သော ကျော်ကြားသော ကဗျာဆရာများ၏ လက်ရာများသည် ဘင်္ဂလီစာပေများကို လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။
ဘင်္ဂလီများသည် Eid အပါအဝင် ဘာသာရေးပွဲတော်များကို ကျင်းပကြသည်။ ပွဲတော်များတွင် ဆုတောင်းပွဲများ၊ လက်ဆောင်ပစ္စည်းများ လဲလှယ်ခြင်းနှင့် ရိုးရာဝတ်စုံများ ဝတ်ဆင်ခြင်းတို့ဖြင့် အမှတ်အသားပြုကြသည်။
ဘင်္ဂလီဟင်းလျာသည် ၎င်း၏အရသာနှင့် ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်များကို အသုံးပြုခြင်းကြောင့် နာမည်ကြီးသည်။ လူကြိုက်များသော ဟင်းလျာများတွင် biryani၊ kebabs၊ korma နှင့် ငါးပြင်ဆင်မှု အမျိုးမျိုးတို့ ပါဝင်သည်။
ဘင်္ဂလီလူ့အဖွဲ့အစည်းသည် ဧည့်ဝတ်ကျေပွန်မှုနှင့် အသိုက်အဝန်းအပေါ် အလေးပေးထားသည်။ လူ့အဖွဲ့အစည်းသည် ပရဟိတနှင့် ပရဟိတလုပ်ငန်းများမှတစ်ဆင့် ရပ်ရွာကို ပြန်လည်ပေးကမ်းမှုကို အလေးပေးသည်။
ရည်ညှန်းချက်များ
ကဏ္ဍ:တောင်အာရှရှိ နိုင်ငံများ
ဘုရာ့ထတ်ချိန်ချုံ
ဘုရာ့ထတ်ချိန်ချုံ ( ထိုင်း : พระธาตุเชิงชุม) သည် ဆခွန်နခွန်ပြည်နယ်၏ အဓိကနှင့်မြင့်မြတ်သောဘာသာရေးအထိမ်းအမှတ်အဆောက်အဦးဖြစ်ပြီး မြို့၌တည်ရှိသည်။ စတုဂံပုံသဏ္ဌာန်ဖြင့် ၎င်းသည်အမြင့် ၂၄ မီတာရှိသောအင်္ဂတေနှင့်အုတ်များဖြင့်ပြုလုပ်ထားသည်။ ယင်းသည် ဆယ်တန်ငွေဒင်္ဂါးပြား ၏နောက်ဘက်တွင်ဖော်ပြထားသည်။ ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ
တူမြောင်းရွာ၊ ကျောင်းကွင်း
တူမြောင်းရွာ၊ ကျောင်းကွင်း
သစ်ပုတ်ကုန်းရွာ၊ ရွှေမြင်တင်
သစ်ပုတ်ကုန်းရွာ၊ ရွှေမြင်တင်
ကွင်းချောင်းရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ကွင်းချောင်းရွာ (Kwinchaung)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ကုန်းရွာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၇၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်းရွာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၄၈ ဦး၊ မ ၁၄၂၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၇၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗျိုင်းနှင့် အလားတူငှက်များ
ဗျိုင်းနှင့် အလားတူငှက်များ (သို့) ငဟစ်မျိုးရင်းဝင်များ ဆိုသည်မှာ ငဟစ်ငှက်များနှင့် ဗျိုင်းငှက်များ၏ မူလဆင်းသက်လာရာ မျိုးရင်း“Ardeidae” ထဲတွင် ပါဝင်သော ငှက်မျိုးစုများကို ခြုံငုံကိုယ်စားပြုသည့် မျိုးရိုးခွဲခြားသတ်မှတ်သည့် အဆင့်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ငှက်ကြီးဝန်ပိုနှင့် အလားတူငှက်များ မျိုးစဉ်ထဲတွင် ပါဝင်သည်။ မျိုးစု ပေါင်း ၂၁ ခုရှိပြီး ယင်းငှက်တို့သည် တီကောင်၊ ငှက်ကလေးများ၊ နို့တိုက်သတ္တဝါငယ်များကို စားသုံးကြသည်။ ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးရင်းများ
တယ်ပင်ဆိပ်ရွာ၊ တယ်ပင်ဆိပ်
တယ်ပင်ဆိပ်ရွာ၊ တယ်ပင်ဆိပ်
ပျဉ်းကိုးပင်ရွာ၊ ကျောက်ချောင်း
ပျဉ်းကိုးပင်ရွာ၊ ကျောက်ချောင်း
မြင်းကတ္တောရွာ
မြင်းကတ္တောရွာ
3C 191
3C 191 သည် ကွေဆာ ဖြစ်ပြီး ကြယ်စုတန်း Cancer တွင်တည်ရှိသည်။
ဓမ္မပဒ (ရဒခရစ်နန်း၏ ဘာသာပြန်)
ဤစာအုပ်ကို ဖီလိုဆိုဖာနှင့် နောက်ပိုင်းတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ သမ္မတဖြစ်လာသည့် Dr. Sarvepalli Radhakrishnan  (1888–1975) က ၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် ရေးသားခဲ့သည်။ မူလက ထိုစာအုပ်ကို ၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် Oxford University Press မှ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုထုတ်ဝေသူကပင် အကြိမ်ရေများစွာ ထုတ်ဝေခဲ့ရသည်။
ထုတ်ဝေမှုအားလုံးသည် စာမျက်နှာ ၁၉၄ မျက်နှာရှိပြီး စာအုပ်ခေါင်းစဉ်တူဖြင့်ပင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဘန့်စောက်ရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ဘန့်စောက်ရွာ (Bantsawk)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ စံဖူး (မဲနယ်တောင်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၈၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စံဖူး (မဲနယ်တောင်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၂၉ ဦး၊ မ ၃၉၁၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၄၄၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထွမ်းရှိန်ရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ထွမ်းရှိန်ရွာ(Htumshing)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ ထွမ်းရှိန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၃၈၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထွမ်းရှိန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၅၄ ဦး၊ မ ၂၇၈ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၃၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခမ်းပါးရွာ၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်နုတ်ရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
နမ့်နုတ်ရွာ (Namnoke)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ မော်မေ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၇၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မော်မေ့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၀၆ ဦး၊ မ ၁၄၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၀၇ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ပင်ကွင်းရွာ၊ ကျောင်းကွင်း
ညောင်ပင်ကွင်းရွာ၊ ကျောင်းကွင်း
ကွန်ပျူတာ ကွန်ယက်
ကွန်ပျူတာ ကွန်ယက်ကို ပုံမှန်အားဖြင့် ကွန်ယက်ဟုသာ အလွယ်တကူ ခေါ်ဆိုလေ့ ရှိကြပြီး ကွန်ပျူတာနှင့် အခြား အီလက်ထရွန်းနစ် ကိရိယာများကို ဆက်သွယ်ရေး ချန်နယ်များဖြင့် တွဲဆက်ထားခြင်းကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ကွန်ယက်များသည် အသုံးပြုသူများအား ဆက်သွယ်ရာတွင် လွယ်ကူစေရေးနှင့် အရင်းအမြစ်များကို ဝေမျှ သုံးစွဲနိုင်စေရေး အတွက် အကူအညီ ပေးသည်။
ကွန်ပျူတာကွန်ယက် သို့မဟုတ် ဒေတာ ကွန်ယက် ဆိုသည်မှာ ကွန်ပျူတာ အချင်းချင်း အချက်အလက်များ အပြန်အလှန် ဖလှယ်နိုင်သည် အဝေး ဆက်သွယ်ရေး ကွန်ယက် တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကွန်ပျူတာ ကွန်ယက်တွင် ကွန်ယက် ချိတ်ဆက်ထားသော ကွန်ပျူတာ များက ကွန်ယက် ဆက်ကြောင်း တွင် အချက်အလက်များကို ဟိုမှ သည်မှ ပေးပို့လေ့ ရှိသည်။ ကွန်ယက် အတွင်းမှ ပစ္စည်း တစ်ခုချင်းစီ ကြားတွင် ကြိုး သို့မဟုတ် ကြိုးမဲ့ ကြားခံနယ် တစ်ခု အသုံးပြု၍ ချိတ်ဆက် ကြသည်။ လူသိ အများဆုံး ကွန်ပျူတာ ကွန်ယက်မှာ အင်တာနက် ဖြစ်သည်။
အချက်အလက်များကို စတင် ထုတ်လွှတ်သော၊ လှည့်ပတ်ပို့ဆောင်ပေးသော သို့မဟုတ် အဆုံးသတ်သော ကွန်ယက် အတွင်းရှိ ကွန်ပျူတာ ကိရိယာများကို ကွန်ယက်၏ နုတ်ဒ်များ (nodes) ဟုခေါ်သည်။ နုတ်ဒ်များတွင် ဟို့စ် (hosts ) များ ဖြစ်သော ကွန်ပျူတာများ၊ ဖုန်းများ၊ ဆာဗာများအပြင် ကွန်ယက် ချိတ်ဆက်ရာတွင် အသုံးပြုသော ဟတ်ဒ်ဝဲလ်များလည်း ပါဝင်သည်။ ကိရိယာ နှစ်ခုသည် အခြား ကိရိယာတစ်ခုနှင့် သတင်းအချက်အလက် ဖလှယ်ခြင်း ပြုလုပ်နိုင်ပါက ထိုကိရိယာနှစ်ခုသည် တိုက်ရိုက်ချိတ်ဆက်ထားသည် ဖြစ်စေ၊ မချိတ်ဆက်ထားသည် ဖြစ်စေ ကွန်ယက်ချိတ်ဆက်ထားသည်ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။
ကြိမ်ကျွန်းရွာ၊ ကြိန်ကျွန်း
ကြိမ်ကျွန်းရွာ၊ ကြိန်ကျွန်း
ဘုရာ့ထတ်ခမ်ကယ်
ဘုရားပရဝုဏ်နှင့် တည်ဆောက်ထားပုံ
thumb|250x250px| ဘုရာ့ထတ်ခမ်ကယ်စေတီ ခမ်ကယ်စေတီသည် ဝတ်စေတီယာဖွမ် ဘုရားကျောင်းဝန်းတွင်တည်ရှိသည်။ စေတီဘေးတွင် ခြင်္သေ့ဖြူနှစ်ကောင်အစောင့်ထားသည်။ ထီးများလည်းထားရှိထားသည်။
ဘုရာ့ထတ်ခမ်ကယ်ကို မကြာသေးမီကပြန်လည်ပြုပြင်မွမ်းမံထားပြီး နှစ်ပတ်လည်အခမ်းအနားများကိုကျင်းပရာနေရာဖြစ်သည်။ ဒေသခံများသည်စေတီတွင်ကောင်းမှုကုသိုလ်များပြုလုပ်ကြပ​ြီး ကိုးကွယ်ကြသည်။ ယဉ်ကျေးမှုနှင့်ဂီတဖျော်ဖြေပွဲများကျင်းပကြသည်။
ကြည့်ရှုပါ
Wat Chetiyaphum Khon Kaen French เจติยภูมิขอนแก่น (French)
ရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက် (ပုဂံ)
ပုဂံရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုဂံညောင်ဦးမြို့နယ်၊ ပုဂံမြို့ဟောင်းတွင် တည်ရှိသည်။ ပုဂံရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက်ကို တနင်္ဂနွေ၊ တနင်္လာနှင့် ပြန်တမ်းဝင်ရုံးပိတ်ရက်များမှ လွဲ၍ နေ့စဉ် နံနက် ကိုးနာရီမှ ညနေ လေးနာရီခွဲအချိန်ထိ ဖွင့်လှစ်ပြသလျက်ရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်း
၁၉၀၁ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယဘုရင်ခံချုပ်သည် ပုဂံဒေသသို့ ရောက်ရှိခဲ့ရာ ပုဂံဒေသည် မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များ တစ်စုတစ်ဝေးတည်း တည်ရှိရာဒေသဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။ သို့ဖြစ်၍ ပုဂံဒေသ၏ ရှေးဟောင်း အနုပညာ လက်ရာများ ရှေးဟောင်းသာသနိကဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများ မပျက်စီးစေရန်၊ ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်ရန်အတွက် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ပါဠိပါမောက္ခ မစ္စတာအီးဖိုးချားမားအား တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၀၂ ခုနှစ်တွင် ကမ္ပည်းကျောက်စာ ဌာန (ယခုရှေးဟောင်းသုတေသနဦးစီးဌာန) ကျောက်စာဝန် မစ္စတာတော်စိန်ခိုသည် ပုဂံတစ်ဝိုက်မှရရှိသော ရှေးဟောင်း ကျောက်စာများနှင့် ရှေးဟောင်းပစ္စည်းများကို စုဆောင်းခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ကို ပြသရန် ၁၉၀၄ ခုနှစ်တွင် အာနန္ဒာဘုရား၏ မြောက်ဘက်တွင် ပြတိုက်ငယ်တစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး  ရှေးဟောင်းကျောက်စာများကို ပြသခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က အုပ်ချုပ်မှုကို ပခုက္ကူခရိုင် ပြည်သူ့ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းမှ တာဝန်ယူခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဦးဗိုကေ အား ကျောက်စာဝန်အဖြစ် ပုဂံဌာနခွဲတွင် ခန့်ထားခဲ့ပြီး ပုဂံမြို့တွင် ရုံးဖွင့်လှစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် ပုဂံမြို့ ကန်တော့ပလ္လင်တောင်ဘက် (၈.၁၆)ဧကရှိ မြေနေရာ၌ ရှစ်မြှောင့်ပုံ ပြတိုက်ငယ်တစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ၎င်း၏ဘေးတွင် ပုဂံရှေးဟောင်းသုတေသနဌာနခွဲရုံးကို ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။
မရမ်းရွာ၊ တယ်ပင်ဆိပ်
မရမ်းရွာ၊ တယ်ပင်ဆိပ်
ရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက် (ပုဂံ)
သမိုင်းကြောင်း
၁၉၉၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ပုဂံဒေသသို့ လာရောက်သော နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ ခရီးစဉ်မှ ပုဂံတွင် ပြတိုက်ကြီးတစ်ခု တည်ဆောက်ရန် လမ်းညွှန်ခဲ့ရာ ယခုလက်ရှိ ရှေးဟောင်း သုတေသန ပြတိုက်ကြီးကို ၁၉၉၅ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ပန္နက်တင်ခဲ့ပြီး မတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင် အုတ်မြစ်တော်စီ မင်္ဂလာအခမ်းအနားကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၈ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ပြတိုက်ကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါအဆောက်အဦ ​ဆောက်လုပ်ချိန်တွင် ယခင်ကရှိခဲ့သည့် ရှစ်မြှောင့်ပုံပြတိုက်ကို ဆက်လက်ထားရှိပြီး ဘေးရှိ ရှေးဟောင်း သုတေသနဌာနခွဲရုံးကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။
ထုံးစပ်ဖြူငှက်
ထုံးစပ်ဖြူငှက်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ငှက်ကျားမျိုးရင်းဝင်များ ကဏ္ဍ:အာဖရိကတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဥရောပတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အနောက်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဗဟိုအာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကတ်ဝုန်းရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကတ်ဝုန်းရွာ (Katwone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ကတ်ထိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၉၃၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကတ်ထိုက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၆၅၅ ဦး၊ မ ၃၆၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၂၅၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သာဇီရွာသစ်ရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
သာဇီရွာသစ်ရွာ (Tharziywarthit)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ ခြောက်ပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၅၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခြောက်ပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၅၅ ဦး၊ မ ၇၇၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၃၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြန်မာ့ စစ်ပညာ
မြန်မာ့ စစ်ပညာ
သေနင်္ဂဗျူဟာ စစ်ပညာသည် တိုင်းပြည်အသီးသီး၊ လူမျိုးအသီးသီးတွင် ရှေးကတည်းက ရှိခဲ့သည်။ ယခုလည်းရှိနေဦးမည်။ နောင်လည်း ရှိရမည်ပင် ဖြစ်သည်။ စစ်ပညာများမှာ အချိန်ကာလ ခေတ်အားလျော်စွာ တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ထူးခြား တိုးတက် လာသော်လည်း အခြေအနေ အချိန်အခါအရ ရှေးပညာရပ်များကို လက်လွှတ်၍ မရပေ။ ထို့ကြောင့် ရှေးမြန်မာ့ စစ်ပညာကို တိမ်မြုပ်မသွားအောင် ထိန်းသိမ်းထားသင့်ပေသည်။ လက်ဝဲသုန္ဒရ အမတ်ကြီးက မြန်မာ့ စစ်ပညာကို ပျောက်ပျက်မသွားစေရန် ရည်ရွယ်၍ သေနင်္ဂဗျူဟာပျို့၊ ဗျူဟစက္ကိပျို့နှင့် နန္ဒီသေနပျို့များကို ရေးသား စပ်ဆိုခဲ့သည်။
စစ်ပညာသည် စစ်ကိုအောင်နိုင်စွာ တိုက်ခိုက်နိုင်ရန် လိုက်နာကျင့်သုံးရသော စစ်တိုက်နည်းများနှင့် စစ်သဘောတရားများ ဖြစ်သည်။ ယခုခေတ်တွင် စစ်ပညာကို လေ့လာဆည်းပူးရာ၌-
စစ်တိုက်နည်း ခိုက်နည်း
မြန်မာ့ စစ်ပညာတွင် စစ်တိုက်ခိုက်နည်းမှာ အခြေခံအပိုင်းဖြစ်သည့် စစ်အစီအရင် (၇)ပါး ဖြစ်သည်။ ထိုစစ်အစီအရင် (၇)ပါးမှ တဆင့် ဖြာထွက်လာသော သရုပ်သကန်များဖြစ်သည်။
စစ်အစီအရင် (၇)ပါး ၁ စစ်အင်္ဂါ(၇)ပါး (သေနင်္ဂ)
စစ်အင်္ဂါ(၇)ပါး
စစ်အစီအရင် (၇)ပါး မှ စစ်အင်္ဂါ(၇)ပါးသည် စစ်စတင်တိုက်သည် ဆိုသည်နှင့် သုံးစွဲကိုင်တွယ်ရသည့် အချက်အလက်များ ဖြစ်သည်။
စစ်ချီခြင်း(၄)ပါး
စစ်ချီစစ်ရေး ပြနည်းမျိုး ၄-ပါး။ ။
၁။ သမကဒဏ္ဍဗျူဟာ- ရှားလှင်ကန်ကဲ့သို့ အစီအရီ စစ်ဖျား စစ်ရင်းတညီတည်း တန်းခွဲတန်းပြောင်းပြု၍ချီခြင်း၊
၃။ စင်္ကောဋက ဗျူဟာ- ပန်းပုံတောင်းကဲ့သို့ စစ်ဖျားကြီး၍ နောက်စစ် တရွေ့ရွေ့ ချီခြင်း၊
၄။ ဒိင်္ဂဗျူဟာ- မရိုးစည်ကဲ့သို့ စစ်ရင်း စစ်ဖျားသေး၍ စစ်လယ်အားကြီးကြီးချီခြင်း။
စစ်ကပ်ခြင်း(၂)ပါး
၁။ စန္ဒကဗျူဟာ- လမင်းကို ကြယ်နက္ခတ်ခြံရံသကဲ့သို့၊ မင်း စစ်သူကြီးကို အလယ်ကထား၍ ကပ်ခြင်း။
၂။ ပဘင်္ကရဗျူဟာ- နေမင်းကဲ့သို့ ကြယ်နက္ခတ်မရံဘဲမင်း စစ်သူကြီးတို့ ရှေ့တည်၍ကပ်ခြင်း။
စစ်ထိုးခြင်း(၆)ပါး
ဇာတက အဋ္ဌကထာ ဒု-အုပ်။ ၃၆၃။ စစ်တက်စစ်ချီ စစ်ရေးခင်းနည်း ၃-ပါး။
၂။ စက္က ဗျူဟာ- စက်ဝန်း စက်ဝိုင်းလချမ်း ပ, စောက် သဏ္ဌာန်ကဲ့သို့စစ်ဆင်ခြင်း၊
၃။ သကဋဗျူဟာ- လှည်းဦးကင်းကဲ့သို့ အလယ်ရှူး၍ ဝဲ, ယာတောင်ပံဖြန့်ကာ စစ်ဆင်ခြင်း။
လောကဗျူဟာကျမ်းမှာ အကျယ်ရှု။
၁။ ဒိဇာဒိပဗျူဟာ- ဂဠုန်တောင်ဖြန့်သကဲ့သို့ စစ်ဆင်စစ်ထိုးနည်း၊
၂။ ဝါရိဝေဂဗျူဟာ- ရေအယဉ်စီးဆင်းသကဲ့သို့ စစ်ဖြန့်ကာ နောက်မဆုတ်ဘဲစစ်ထိုးနည်း၊
၄။ ဓနုက ဗျူဟာ- တင်ထားသော လေးညှို့ကဲ့သို့ ပစောက် လရေး ကွေးပုံ စစ်ထိုးနည်း၊
၅။ မကာရဗျူဟာ- မကာရ်းကွက်ကဲ့သို့ အထပ်ထပ် စစ်ထိုးနည်း၊
၆။ ဘုဇကဗျူဟာ- မြွေတွားသကဲ့သို့ ကောက်တကျစ် စစ်ထိုးနည်း။
စစ်ခံခြင်း(၆)ပါး
သူထိုးလာသောစစ်ကိုကြည့်၍ သင့်သလိုခံတိုက်ရမည်ဟု လောကဗျူဟာကျမ်း၌ပြ၏။
၁။ နဒီစရဗျူဟာ- ရင်ပေါင်တန်း၍ တံတားပမာခံခြင်း၊
၂။ ဝိစ္ဆိကဗျူဟာ- ကင်းမြီးကောက်လက်သကဲ့သို့အလယ်ပင်းစေပြီးလျှင် ဝဲယာထောင်၍ခံခြင်း၊
၃။ သကဋဗျူဟာ- လှည်းဦးကင်းကဲ့သို့ ဝဲယာထား၍ ရှေ့တပ်လွန်ခံခြင်း၊
၄။ မဓုဝတ္တနဗျူဟာ- ပျားအုံကဲ့သို့ တဝန်းတစုတည်းခံခြင်း၊
၅။ စင်္ကပါဒဗျူဟာ- ကျီးခြေကဲ့သို့ရှေ့ ၃-တပ်၊ နောက် ၁-တပ်၊ အလယ်၌ မင်းစစ်သူကြီးနေ၍ ခံခြင်း၊
၆။ ဥဒ္ဓနဗျူဟာ- ခုံလောက်ကဲ့သို့ ၃-တပ် ဆိုင်ခံခြင်း။
စစ်ပြန်ခြင်း(၆)ပါး
(၁) အဂ္ဂိ ဇာလ ဗျူဟာ မီးတောက်မီးလျှံကဲ့သို့ ထင်ထင်ရှားရှား ဝါးမျိုဖျက်ဆီး၍ဆုတ်ပြန်ခြင်း၊
(၂) အမာဝါသီ ဗျူဟာ- လကွယ်သကဲ့သို့ မသိမသာဆုတ်ပြန်ခြင်း၊
(၃) သီဟဂတိ ဗျူဟာ-ခြင်္သေ့သွားသကဲ့သို့ ရဲရဲတင်းတင်း ရှေ့တက် နောက်ဆုတ်ပြန်ခြင်း၊
(၄) သတ္ထနာဒိ ဗျူဟာ လက်နက်သံပေးဟစ်ကြွေးကြိမ်းမောင်း၍ ပြန်ခြင်း၊
(၆) စိရတ္တ ဗျူဟာ- ကြာမြင့် ဖြေးနှေးစွာနေ၍ပြန်ခြင်း။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ဓလေ့ထုံးစံ ကဏ္ဍ:တပ်မတော် ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း
ရွှေညောင်ပင်ရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
ရွှေညောင်ပင်ရွာ (Shwenyaungpin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၊ ရွှေညောင်ပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၁၅၃ ဖြစ်သည်။
ပေါက်တူးပေါက်ရွာ
ပေါက်တူးပေါက်ရွာ
Portal:နည်းပညာ/မိတ်ဆက်
နည်းပညာ ဆိုသည်မှာ သိပ္ပံ နှင့် အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာတို့ကို လူသား နှင့် လူသားတို့ အကျိုးအတွက် အသုံးချခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း နှစ်သန်းကျော်က လူတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် ကျောက်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ကိရိယာများကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်မှာ နည်းပညာ၏ အစောဆုံး ဥပမာ တစ်ရပ်ပင် ဖြစ်သည်။ အခြားသော အစောပိုင်း ဥပမာများမှာ မီးအသုံးပြုမှုကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ အဝတ်အထည်များကို အသုံးပြုခြင်းနှင့် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး တိုးတက်လာခြင်းတို့ပင်ဖြစ်သည်။
ထိုနည်းပညာများနှင့် အခြားနည်းပညာများမှာ လူတို့ သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ဆက်စပ်ယှက်နွယ်နေကြပုံကို များစွာ အထောက်အကူ ပြုပေသည်။ နည်းပညာ တိုးတက်မှုအများစုမှာ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် ပတ်သက်နေပြီး အစောဆုံး ဥပမာ အချို့မှာ ပင်လယ်တွင်း သွားနိုင်သော လှေများနှင့် ဘီး ကို တီထွင်ခြင်း စသည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ယခုခေတ်နှင့် နီးစပ်သော ဥပမာများမှာ ရထားပို့ဆောင်ရေး၊ မော်တော်ကား၊ လေကြောင်းသွားလာရေး နှင့် အာကာသ စူးစမ်းလေ့လာရေး တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အချို့သော နည်းပညာများမှာ လူတို့ တစ်ယောက်နှင့် တစ်ယောက် အပြန်အလှန် ဆက်ဆံမှုကို တိုးတက်စေသည်။ စာရေးသားမှု ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေမှု၊ တယ်လီဖုန်းနှင့် လောလောလတ်လတ် ပေါ်ပေါက်လာသော အင်တာနက် စသည်တို့ ပေါ်ပေါက်လာခြင်း ကို ဥပမာ အနေနှင့် ကြည့်နိုင်သည်။
ဆက်လက်လေ့လာရန်...
အမှတ်(၃)ခြေလျင်တပ်မဟာ
အမှတ်(၃)ခြေလျင်တပ်မဟာ (အတိုကောက် တပ်မဟာ(၃))သည် မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နယ်မြေဖြစ်သော ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးကောင်းမြို့တွင်တည်ရှိသည့် ခြေလျင်တပ်မဟာ တစ်ခုဖြစ်သည်။ "ခြေလျင်တပ်မဟာ" သည် 'ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ် (သို့) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်' နှင့် 'စစ်ဗျူဟာအဖွဲ့ (သို့) နည်းဗျူဟာအဖွဲ့' ဖွဲ့စည်းပုံနှစ်ခုကြားတွင်ရှိသော အင်အား ဖွဲ့စည်းပုံရှိသည့် တိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖွဲ့ဖြစ်သည်။ တပ်မများ၊ စကခများနှင့် တပ်မဟာများသည် ကက(ကြည်း) (စစ်ဆင်ရေး)၏ တိုက်ရိုက်ကွပ်ကဲစီမံသော တိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖွဲ့များဖြစ်ပြီး စစ်နယ်ဝန်းပုံသေမရှိဘဲ ရန်သူ၏အင်အားအပေါ်မူတည်၍ လိုအပ်သလိုစစ်ကစားနိုင်ရန် ဖွဲ့စည်းထားခြင်းလည်းဖြစ်သည်။ လက်ရှိ အမှတ်(၃)ခြေလျင်တပ်မဟာ၏ တပ်မဟာမှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူမှာ ဗိုလ်မှူးချုပ်  ဖြစ်သည်။
ဖွဲ့စည်းပုံ
အမှတ်(၁၆)ခြေလျင်တပ်မဟာ၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်ရှိ နည်းဗျူဟာအဖွဲ့များနှင့် ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -
နောက်ထပ်ကြည့်ရန်
ကဏ္ဍ:ခြေလျင်တပ်မဟာများ
ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ ကျောင်းကွင်း
ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ ကျောင်းကွင်း
​ညောင်ဝိုင်းရွာ၊ ရွှေမြင်တင်
ညောင်ဝိုင်းရွာ၊ ရွှေမြင်တင်
RX J1131-1231
RX J1131-1231 သည် ကွေဆာပါဝင်သည့် အင်မတန်ကြီးမားသော တွင်းနက်ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ကမ္ဘာမြေမှ အလင်းနှစ် ၆ ဘီလီယံဝေးကွာသည့် Crater ကြယ်စုတန်း၌ တည်ရှိသည်။
Portal:နည်းပညာ/အထူးဆောင်းပါးများ
Selected articles
The selected are what we believe to be the best articles in Wikipedia related to technology.
ကွင်းချောင်းရွာ၊ တယ်ပင်ဆိပ်
ကွင်းချောင်းရွာ၊ တယ်ပင်ဆိပ်
ဟိုဟွေ့ရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ဟိုဟွေ့ရွာ (Hohwayt)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ စံဖူး (မဲနယ်တောင်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၈၃၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စံဖူး (မဲနယ်တောင်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၂၉ ဦး၊ မ ၃၉၁၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၄၄၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘီလူးချောင်း လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ (လောပိတ)
ဘီလူးချောင်းရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံများ(လောပိတရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံများ)သည် ကယားပြည်နယ်‌၊ လွိုင်ကော်မြို့၏အရှေ့တောင်ဘက် ကီလိုမီတာ(၂၀)ပတ်ဝန်းကျင်များခန့်တွင် တည်ရှိသည်။ အမှတ် ၁၊ ၂၊ ၃ ဟူ၍ စက်ရုံ (၃) ရုံရှိပြီး စက်ရုံများသည် တစ်ရုံနှင့်တစ်ရုံ ဆက်စပ်နေကြသည်။
သမိုင်း​ကြောင်း
မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရ၏ စီမံကိန်းပေါင်းများစွာအနက် ဘီလူးချောင်း ရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်းသည် အကြီးအကျယ်ဆုံး စီမံကိန်းကြီးဖြစ်ခဲ့သည်။ မြန်မာ့သမိုင်း၌ မကြုံစဖူးသော တည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းကြီးလည်း ဖြစ်သည်။ လယ်ယာစိုက် နိုင်ငံဖြစ်ခဲ့သော မြန်မာပြည်ထောင်စုအား စက်မှုနိုင်ငံအဖြစ် ပြောင်းလဲရန် အစပျိုးပေးသောလုပ်ငန်းကြီးလည်း ဖြစ်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး ပြီး၍ လွတ်လပ်ရေး မရမီကပင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း အမှူးပြုသော အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီးများသည် လွတ်လပ်ရေးရရန် တစ်ဖက်မှစိုင်းပြင်းလျက်၊ တစ်ဖက်က နိုင်ငံ၏ တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးရေးကို ဆွေးနွေးစီစဉ်ခဲ့ကြသည်။ ခေါင်းဆောင်ကြီးများသည် နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးမှုအတွက် အရေးပါလှသောအချက်နှစ်ရပ်ကို တွေ့ခဲ့ကြသည်။ ပထမအချက်သည် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းကို ခေတ်မီစွာ တိုးချဲ့လုပ်ကိုင်ရေးဖြစ်၍၊ ဒုတိယအချက်သည် စက်မှုလုပ်ငန်း တိုးတက်ထွန်းကားရေး ဖြစ်သည်။ စက်မှုလုပ်ငန်း ထွန်းကားဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကို နိုင်ငံနှင့်အဝန်း ပြည့်ပြည့်စုံစုံ လုံလုံလောက်လောက် ဖောဖောသီသီ ရနိုင်မှ ဖြစ်နိုင်မည့် အကြောင်းကိုလည်း ခေါင်းဆောင်ကြီးများ သဘောပေါက်ကြသည်။ ထိုအခါ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကို ဈေးပေါပေါနှင့် ဖောဖောသီသီ ရနိုင်မည့် နည်းလမ်းတို့ကို ကြံဆရလေသည်။
ရေအားဖြင့် ထုတ်ယူရရှိသော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကို ဈေးပေါပေါဖြင့် ဖြန့်ဖြူးနိုင်သည်ကို ခေါင်းဆောင်ကြီးများ သိရှိကြသဖြင့်၊ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ် ထုတ်ယူနိုင်ရေးကို စီစဉ်စိုင်းပြင်းကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျောက်တောင်များ၊ ရေတံခွန်များ မရှားပါးလှပေရာ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ကြီးမှူးသော ကြားဖြတ်အစိုးရ အဖွဲ့သည် "ဆိုရန်တိုဗီလာ စီမံကိန်း"အရ၊ ရေအားလျှပ်စစ် ထုတ်ယူရေးကို ရှာဖွေစမ်းသပ်တိုင်းထွာနိုင်ရန် ရေအားလျှပ်စစ် ရှာဖွေတိုင်းထွာရေးအဖွဲ့ကို ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သည်။ ထိုအဖွဲ့သည် ၁၉၄၈ ခုနှစ်မှစ၍ ရှာဖွေတိုင်းထွာရေး လုပ်ငန်းများကို စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့လေသည်။ ၁၉၅၁ ခုနှစ်၌ ပြည်ထောင်စု လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးရေးအဖွဲ့( အီး၊ အက်စ၊ ဘီ ) ကို ဖွဲ့စည်းပြီးရာ၊ ရေအားလျှပ်စစ် ရှာဖွေတိုင်းထွာရေး အဖွဲ့သည် သီးခြား တည်ရှိရန် မလိုတော့သဖြင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးရေးအဖွဲ့နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် ထိုအဖွဲ့ကို ဖျက်သိမ်းလိုက်ပြီးလျှင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးရေး အဖွဲ့တွင် ရေအားလျှပ်စစ်ဌာနဟူ၍သာ လက်အောက်ဌာနတစ်ခု သီးခြားဖွင့်ကာ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ်မှစ၍ လုပ်ငန်း အစပျိုးခဲ့သော ရေအားလျှပ်စစ် ရှာဖွေ တိုင်းထွာရေးအဖွဲ့သည် ၁၉၆ဝ ပြည့် နှစ်အထိ ရေအားလျှပ်စစ် ထုတ်ယူနိုင်သော နေရာပေါင်း ၂၁ နေရာကို ရှာဖွေတိုင်းထွာခဲ့သည်။ ထို ၂၁ နေရာ အနက် ၁၄ နေရာကိုမူ သာမန်အားဖြင့် တိုင်းထွာခြင်းသာ ဖြစ်သော်လည်း၊ ၇ နေရာကိုမူ ပုံစံများကိုပင် ပြုလုပ် ရေးဆွဲပြီး သေချာစွာ အသေးစိတ် ကြည့်ရှုစူးစမ်းပြီးစီးခဲ့သည်။ ၂၁ နေရာစလုံးမှ ဓာတ်အားများ ထုတ်ယူနိုင်ခဲ့လျှင်၊ စုစုပေါင်း ဓာတ်အား ကီလိုဝပ်ပေါင်း နှစ်သန်းခန့်ထုတ်လုပ်နိုင်မည်။ သေချာစွာ စူးစမ်းစစ်ဆေးပြီးသော ၇ နေရာမှ ဓာတ်အားများသာ ထုတ်ယူသည့်တိုင်အောင် ဓာတ်အားကီလိုဝပ် လေးသိန်းခန့်ရရှိနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ ထို၇ နေရာအနက် အရေးကြီးသောနေရာ၊ အသုံးအဝင်ဆုံးနှင့် အဆင်အပြေဆုံးသော လုပ်ငန်းတို့ကို ဦးစားပေး၍ လုပ်ကိုင်ရန် စဉ်းစားကြရသည်။
ဘီလူးချောင်း စီမံကိန်းသည် ပထမဆုံး စတင်ခဲ့သည့် လုပ်ငန်းမဟုတ်ပေ။ တတိယ အရေးကြီးဆုံး စီမံကိန်းသာဖြစ်သည်။ ပထမဆုံး ညောင်လေးပင် အရှေ့ဘက်ရှိ ကျောက်ကြီး-ဘောဂထတွင် ဘောဂထ ရေအားလျှပ်စစ် စီမံကိန်းကို စတင်ဆောင်ရွက်ရန် အသေးစိတ် တိုင်းထွာရေးကို ဆောင်ရွက်နေစဉ် ကေအင်ဒီအို သောင်း ကျန်းသူများ၏ နှောင့်ယှက်မှုကြောင့် လုပ်ငန်း တစ်ပိုင်းတစ်စနှင့် ရပ်နားလိုက်ရတော့သည်။ တစ်ဖန် ရခိုင်ပြည်ရှိ စိုင်တင်ရေတံခွန်တွင် လည်းကောင်း၊ ပဲခူးအနီးရှိ ဇောင်းတူ ရေတံခွန် (ဘုရားကြီး) တွင်လည်းကောင်း ကယားပြည်ရှိ လောပီတရေတံခွန် ( ဘီလူးချောင်း ) တွင်လည်းကောင်း ရေအားလျှပ်စစ်ထုတ်ယူရေး စီမံကိန်း ၃ ခုစတင်ရန် စီမံကြပြန်သည်။ ရခိုင်ပြည်၌ စက္ကူစက်ကြီး တည်ရန် စိုင်တင်စီမံကိန်းသည် ရခိုင်ပြည်၏ မြေမျက်နှာပြင် သဘာဝကြောင့် ဓာတ်အားထုတ်ယူရနိုင်သော်လည်း ဓာတ်အား ပို့လွှတ်ရန် ခက်ခဲသော ပြည်နယ်ဖြစ်သဖြင့် ထိုစီမံကိန်းကို ရပ်လိုက်ရပြန်သည်။ ဇောင်းတူမှ ပဲခူးရေအားလျှပ်စစ် စီမံကိန်းကို ဆောင်ရွက်ကြသောအခါ၊ ကြိုးကြိုးစားစားပြင်းပြင်းထန်ထန် ဆောင်ရွက်ကြသည်။ သို့သော် သောင်းကျန်းသူများ၏ နှောင့်ယှက် ဖျက်ဆီးမှုများကြောင့် လုပ်ငန်း ဆက်လက်မဆောင်ရွက်နိုင်အောင် ဖြစ်လာသဖြင့် ရပ်ဆိုင်းလိုက်ရပြန်သည်။ ထိုအ​ခြေအ​နေများ​ကြောင့် ​ဘီလူး​​ချောင်းစီမံကိန်းသည် တတိယ အရေးအကြီးဆုံး စီမံကိန်း အဖြစ်မှ ပထမ အရေအကြီးဆုံး စီမံကိန်းအဖြစ် ရောက်လာခဲ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် ဘီလူးချောင်း စီမံကိန်းကိုသာ ဖြစ်မြောက် အောင်မြင်အောင် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ကြရလေတော့သည်။ ဘီလူးချောင်းဟု ဆိုသောမြစ်ငယ်ကလေးသည် ရှမ်းပြည်နယ်အင်းလေးကန်တွင်မြစ်ဖျားခံသည်။ မြစ်ဖျားခံပြီးသော် တောင်ဘက်သို့ခပ်ပြေပြေ စီးဆင်းလာရာ ကယားပြည်ကိုလည်း ဖြတ်သန်းလာခဲ့ သည်။ မိုင် ၆ဝ ခန့်စီးဆင်းမိလျှင် လွိုင်ကော်သို့ရောက်လာသည်။ လွိုင်ကော်သို့ရောက်သည်တိုင်အောင် ရေစီးပြင်းထန်ခြင်းမရှိသေးပေ။ လွိုင်ကော် အရောက် ဘီလူးချောင်း၏ ရေမျက်နှာပြင်သည် အင်လေးရေမျက်နှာပြင် ထက် ပေ ၁၅ဝ ခန့်သာ နိမ့်သေးသည်။ လွိုင်ကော်ကို ကျော်၍ ၇ မိုင်ခန့်ဆက်လက်စီးသွားသောအခါ မြေနိမ့် လာသဖြင့် ရေစီးသန်လာပြီးလျှင် ရံဖန်ရံခါ ရေတံခွန်ကြီးငယ်တို့ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ လွိုင်ကော်မှ စီးလာသော ဘီလူးချောင်းသည် နမ့်ပွန်းမြစ်ငယ် ( ကယားပြည်၌ ပွန်ချောင်းဟု ခေါ်သည်။ )တွင်းသို့စီးဝင်သည်။ နမ့်ပွန်းမြစ်သည် သံလွင်မြစ်အတွင်းသို့မြစ်လက်တက်အဖြစ် ဆက်လက် စီးဝင်လေသည်။ ဘီလူးချောင်းသည် လွိုင်ကော်မှ နမ့်ပွန်မြစ်အတွင်း စီးဆင်းသည်အထိ လမ်းတစ်လျှောက်၌ ပေပေါင်း ၂ ဝဝဝကျော်ခန့်နိမ့်ဆင်းလာရသဖြင့် ရေစီးပြင်းထန်ခြင်း၊ ရေတံခွန်တို့ဖြစ်ပေါ်ရခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
လွိုင်ကော်မှ ထွက်ပြီးနောက်၊ မြေနိမ့်များ ရေတံခွန်များကို ပထမဆုံး တွေ့ရသော အရပ်မှာ လွိုင်ကော်မှ ၇ မိုင်ခန့်ဝေးကွာ သော မထောကူ ( ကယားပြည် အခေါ် မာထောခု ) ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာတွင် ရေနိမ့် မြေနိမ့် ၅ မိုင်ခန့်အတွင်း ပေ ၂၅ဝ ခန့်နိမ့်ကျသွား၍ မထောကူ ရေတံခွန်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ထိုနေရာသည် ပထမ မြေနိမ့် ပိုင်း ဖြစ်သည်။ ဒုတိယ မြေနိမ့်ပိုင်းသည် ၄ မိုင်အတွင်း ပေပေါင်း ၁ ၄၅ဝ အထိ နိမ့်ကျသွားသော လောပီတအရပ် ဖြစ်သည်။ ထိုအရပ်ရှိ ရေတံခွန်ကို လောပီတရေတံခွန်ဟု ခေါ်သည်။ ထို့နောက် ဆက်လက် စီးဆင်းပြန်ရာ၊ ၃ မိုင်ခန့်အတွင်း ပေပေါင်း ၄ဝဝ ခန့်ထပ်မံနိမ့်ကျသွား၍၊ အမည်မရှိသေးသော တတိယ ရေတံခွန်ကို ဖြစ်ပေါ်စေ သည်။ ထို့နောက် ဘီလူးချောင်းသည် ဆက်လက် စီးဆင်းပြီးလျှင် နမ့်ပွန်မြစ်အတွင်းသို့စီးဝင်လေသည်။
ယင်းကဲ့သို့ရေတံခွန်ကြီးများရှိခြင်း၊ နိမ့်ဆင့်သော ရေစီးလမ်းကြောင်းများ ရှိခြင်းသည်ပင်လျှင် ရေအားကို ခိုင်းစေရန် သဘဝက စီမံဖန်တီးပေးခြင်း ဖြစ်လေသည်။ ထို့ကြောင့် အထက်တွင် ဆိုခဲ့သော ဘောဂထ၊ စိုင်တင်၊ ဇောင်းတူ စီမံကိန်းများကို ရပ်ဆိုင်းလိုက်ရသောအခါ၊ ရေအင်အား ပြောကြွယ်ပြီးလျှင် အဆင်ပြေသော သဘာဝ အနေအထားရှိသည့် ဘီလူးချောင်းတွင် ရေအား လျှပ်စစ်စီမံကိန်းကို အောင်မြင်စွာ အကောင်အထည် ဖော်နိုင်ရန် စီစဉ်စိုင်းပြင်းကြရသည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ် ဇွန်လက စ၍ အသားပေး အရေးယူ ဆောင်ရွက်လာကြရသည်။ အထူးသဖြင့် ၁၉၅၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလမှစ၍ တကယ်တမ်း စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြလေသည်။
ရေအား လျှပ်စစ်အဖွဲ့၏ အစီအစဉ်သည် မထောကူ ရေတံခွန်ရှိရာ အရပ်တွင် ရေအားလျှပ်စစ် စက်ရုံ အမှတ် (၁) တည်ထောင်၍၊ လောပိတ ရေတံခွန်တွင် စက်ရုံအမှတ် (၂)၊ တတိယ ရေတံခွန်နေရာတွင် စက်ရုံ အမှတ် (၃) ကို တည်ဆောက်ရန် ဖြစ်သည်။ ဤကား ရေရှည် စီမံကိန်းဖြစ်သည်။ လောလောဆယ်အားဖြင့်မူ ထိုစက်ရုံ ၃ ရုံအနက်၊ အရေးအကြီးဆုံး ဖြစ်သော စက်ရုံအမှတ် (၂) ကို ပထမ တည်ဆောက်ရန် ဆုံးဖြတ် လိုက်ကြ၍ လုပ်ငန်းစတင်ခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဘီလူးချောင်း ရေအားလျှပ်စစ် စီမံကိန်းကို လောပိတအရပ်၌ စတင် ခဲ့လေရာ၊ ဘီလူးချောင်း စီမံကိန်းထက် ​လောပီတ ရေအားလျှပ်စစ်ဟူသောအမည်သည် ပို၍ထင်ရှားလူသိများ လာခဲ့လေသည်။
၁၉၅၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ကယားပြည်နယ်တွင် တွင်ကလူပွဲတော်ကြီးကို အကြီးအကျယ်ဆုံး အစည်ကားဆုံး ကျင်းပခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော်သမ္မတကြီး ဒေါက်တာဘဦးသည် ထိုပွဲတော်သို့ကြွရောက် ချီးမြှင့်ရာ၊ ကြုံကြိုက်သဖြင့် ဘီလူးချောင်း ရေအားလျှပ်စစ် ထုတ်ယူရေးကို အုတ်မြစ်ချခဲ့သည်။ စင်စစ်စက်ရုံအမှတ် (၂) လောပိတတွင် လုပ်ငန်းစတင်ရန် ဖြစ်သော်လည်း ထိုအချိန်က လောပိတသို့သွားရန် လမ်းကောင်းမရှိ၍၊ သမ္မတကြီး ကြွရောက် ရန် မဖြစ်နိုင်ချေ။ ထို့ကြောင့် စက်ရုံအမှတ် (၁) အတွက် သတ်မှတ်ထားသော မထောကူ အရပ်သည်လည်း ဘီလူးချောင်း ရေအားလျှပ်စစ်လုပ်ငန်းပင်ဖြစ်၍၊ သွားလမ်းလာလမ်း လွယ်ကူသော ထိုအရပ်တွင်ပင် သမ္မတကြီး အုတ်မြစ်ချရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ထိုအုတ်မြစ်ကို လောပီတသို့ပြောင်းရွှေ့စိုက်ထူကြရလေသည်။
ဘီလူးချောင်း လျှပ်စစ်လုပ်ငန်းကြီးကား မြန်မာ့သမိုင်းတွင် သစ်ဆန်းသော ကဏ္ဍတစ်ခု ဖွင့်ရသည့်အလွန်ကြီးကျယ်သော လုပ်ငန်းကြီးဖြစ်သည်။ နိုင်ငံနှင့် အဝန်းချီ၍ အသုံးပြုနိုင်မည့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ် ပေးရမည့် လုပ်ငန်းကြီးလည်း ဖြစ်သည်။ လုပ်ငန်းကြီး စတင်ရမည့် ဒေသကား တောကြိုအုံကြား လမ်းပန်း အဆက်အသွယ်ကောင်း ရစေဖို့လမ်းများ ဖောက်ကြရသည်။ လမ်းများကို တော်ရုံသဖြင့် ဖောက်ကြရသည် မဟုတ်ချေ။ တန် ၆ဝ ဝန်ပါ ယာဉ်များ ရာသီမရွေး သွားလာနိုင်သော လမ်းများ ဖောက်ရသည်။ ထို့ပြင် မြေမျက်နှာပြင် ပြေပြစ် ညီညွတ်သော ဒေသများလည်း မဟုတ်သဖြင့် ခဲယဉ်းပင်ပန်းလှစွာ တောင်များကို ဖြို၍လည်းကောင်း၊ ဖောက်၍လည်းကောင်း လမ်းများကို ဖောက်လုပ်ခဲ့ကြရလေသည်။ လွိုင်ကော်မှ လောပိတသို့၁၂ မိုင်ခန့်ဝေး၍၊ လှည်းလမ်းကြောင်းမျှသာ ရှိခဲ့ရာ၊ ကားလမ်းကို ခက်ခက်ခဲခဲ ဖောက်လုပ်ကြရသည်။ ရေအားလျှပ်စစ် လုပ်ငန်းများကို ရေတံခွန်းများရှိရာ အရပ်၌ လုပ်ကိုင်ကြရလေရာ၊ မြန်မာနိုင်ငံသာမဟုတ်၊ မည်သည့်နိုင်ငံ၌မဆို ယင်းသို့ပင် ခဲခဲယဉ်းယဉ် တည်ဆောက်လုပ်ကိုင်ကြရသည်။ လောပိတရေတံခွန်သည် ပင်လယ်ရေပြင်ထက် အမြင့် ၂၆၂၅ ပေ၌ရှိ၍ စက်ရုံသည် ချိုင့်ဝှမ်း၌ တည်ရမည်ဖြစ် ရာ၊ ပေ ၁၅ဝဝ ခန့်နိမ့်ဆင်းရသည်။ ထိုပေ ၁၅ဝဝ ခန့်ကို တတ်နိုင်သမျှ ပြေဆင်းရန် တောင်များကို ထွင်း၍ လမ်းဖောက်ကြရသည်။
လောပိတ ရေတံခွန်မှ စက်ရုံသို့၆ မိုင်ခန့်ရှိ၍၊ လွိုင်ကော်မှ ​လောပိတသို့၁၂ မိုင်ရှိရာ၊ စုစုပေါင်း ၁၈ မိုင်ခန့်ရှည်လျားသော လမ်းကို ဖောက်ကြရလေသည်။ ထို့ပြင် အောင်ပန်း-လွိုင်ကော် ကားလမ်းကိုလည်း ဖောက်ကြရသည်။ အောင်ပန်းမြို့သည် သာစည်မှ ​ရွှေညောင်သို့ခွဲထွက်သော ရထားလမ်းမြို့ဖြစ်သည်။ ရေအားလျှပ်စစ်လုပ်ငန်းအတွက် ရန်ကုန်မြို့မှ တင်ပို့သော ပစ္စည်းများကို ထိုမြို့မှတစ်ဆင့် ​လောပိတသို့ပို့ရန် လွယ်ကူသည်။ ထို့ကြောင့် အောင်ပန်းမြို့ကို လောပိတအတွက် ပစ္စည်းများ ထိန်းသိမ်း၍ တစ်ဆင့် တင်ပို့ပေးရမည့် မြို့အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ထိုမြို့တွင် ပစ္စည်းများ လောပီတသို့မပို့မီ သိုလှောင်ရာဌာနများ အကြီးအကျယ် ဆောက်လုပ်ရသည်။ အောင်ပန်း-လွိုင်ကော် ကားလမ်းသည် လောပိတ လုပ်ငန်းအတွက် အရေးပါလာသည်။ ယခင်က လမ်းဟောင်း ရှိခဲ့သော်လည်း တန်ချိန် ၆ဝ ဝန်ပါသော ယာဉ်၊ ပေ ၃ဝ အရှည်ရှိသောယာဉ်များ သွားလာနိုင်အောင် ပြုပြင်ရသည်။ အောင်ပန်း-လွိုင်ကော် လမ်းသည် ၁ဝ၂ မိုင်ရှည်သည်။ ထိုကားလမ်းသည် ခရီးတစ်လျှောက်တွင် ဘီလူးချောင်းကို မိုးဗြဲတွင်တစ်ခါ၊ လွိုင်ကော်တွင် တစ်ခါ၊ နှစ်နေရာ၌ ဖြတ်ရလေရာ၊ တန်ချိန်များစွာ လေးသော ယာဉ်များကူးသန်းနိုင်ရန် တံတားကြီးများ ဆောက်လုပ်ရသည်။ လွိုင်ကော်တံတားသည် ပေ ၂၅ဝ ကျော်၊ မိုးဗြဲတံတားသည် ပေ ၃ဝဝ ကျော်ရှည်သည်။ ထို့အပြင် အခြားတံတားငယ်များ၊ ရိုးဖြတ်တံတား၊ ပေါင်းကူးတံတားများလည်း ရှိသေးရာ၊ ဝန်လေးယာဉ်၏ ဒဏ်ကို ခံနိုင်အောင် ပြုပြင်ရသော တံတားပေါင်း ၄၆ ခု ဆောက်လုပ်ရသည်။ အောင်ပန်း-လွိုင်ကော် ကားလမ်းအပြင်၊ တောင်ငူ-လွိုင်ကော် ကားလမ်းကိုလည်း ဖောက်လုပ်ရသည်။ အောင်ပန်း-လွိုင်ကော် ကားလမ်းသည် ဘီလူးချောင်း ရေအားလျှပ်စစ် စီမံကိန်း၏ လုပ်ငန်းချိန်အတွင်း ပစ္စည်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် အရေးပါသကဲ့သို့၊ တောင်ငူ-လွိုင်ကော် ကားလမ်းသည် လုပ်ငန်းပြီးစီး၍ လုပ်ငန်း ကို ထိန်းသိမ်းကြသောအခါ အထူးအသုံးဝင်မည့် လမ်းဖြစ်သည်။ လုပ်ငန်းပြီးသည့် နောက်ပိုင်း ဓာတ်ကြိုးလိုင်းကြီးများ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရာ၌ လည်းကောင်း၊ ရန်ကုန်သို့ဓာတ်ကြိုး ဆွဲရာ၌လည်းကောင်း များစွာ အသုံး ဝင်မည့် လမ်းဖြစ်သည်။ ထိုကားလမ်းသည်လည်း လွယ်ကူစွာ ဖောက်လုပ်ရသည် မဟုတ်ပေ။ တောတောင်လျှို မြောင်အထပ်ထပ်ကို ဖြတ်ကျော်ဖောက်လုပ်ရ၍ ၁၃၈ မိုင်ကျော် ရှည်လျားသည်။ တံတားငယ်၊ ပေါင်းကူးတံတားများလည်း ဆောက်လုပ်ရ၍ သံတံတားတိုပေါင်း ၄၉၃စင်း ဆောက်လုပ်ရလေသည်။ လမ်းပန်း ဖောက်လုပ်ရေးအတွက် တိုင်းနှစ်တိုင်းခွဲ၍ ဆောင်ရွက်ရပြီးလျှင် တိုင်းနှစ်တိုင်းအတွက် အင်ဂျင်နီယာနှင့် ကျွမ်းကျင်သူ ၁၈ဝ၊ အလုပ် သမား ၁၁ဝဝ ခန့်ကို အသုံးပြုကြရသည်။ ကုန်ကျစရိတ်မှာ တစ်ကု​ဋေခန့် ဖြစ်လေသည်။
ထိုအဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့လုံးသည် တိုင်းရင်းသား ရေအားလျှပ်စစ်ဌာန ရာထမ်းမှုထမ်းများကို သင်ကြားပြသယင်း၊ ယင်းတို့နှင့် ပူးတွဲ၍ လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်စေသည်။ အချို့တိုင်းရင်းသား အင်ဂျင်နီယာများကို ဘောပီတ လုပ်ငန်းအတွက် ဂျပန်နိုင်ငံသို့စေလွှတ်သင်ကြား ဆည်းပူးစေရသည်။ ဂျပန်များသည် အရှေ့နိုင်ငံများအနက် ထိပ်တန်းစက်မှုနိုင်ငံ ထူထောင်ခဲ့သူများ ဖြစ်သည်တစ်ကြောင်း၊ ဂျပန်မှ စစ်လျော်ကြေးဖြင့် စက်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူနိုင်ခြင်းကြောင့် တစ်ကြောင်း ဆန်ပေးဆေးယူပြုခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။ ရေအားလျှပ်စစ် စီမံကိန်းအတွက် စက်ပစ္စည်း ထုကြီးထည်ကြီးများကို အများအားဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံမှ တင်ဒါစံနစ်ဖြင့် ဝယ်ယူသည်။ ထိုပစ္စည်းများ၏ တန်ဖိုးငွေများကို လည်းကောင်း၊ ရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်းအတွင် ငှားရမ်းသော ဂျပန်အင်ဂျင်နီယာနှင့် တတ်ကျွမ်း သူများအတွက် ငှားရမ်းခငွေများကို လည်းကောင်း မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရက ဂျပန်နိုင်ငံ အစိုးရထံမှ ရရန်ရှိသော စစ် လျော်ကြေးမှ ခုနှိမ် ရှင်းလင်းရလေသည်။
လောပီတ၌ ရေအားလျှပ်စစ် ထုတ်ယူပုံမှာ ဤသို့တည်း။ ဘီလူးချောင်းသည် လောပီတဖြတ်၍ စီးဆင်း နေသည်ကို ကြားဖြတ်၍ လမ်းပြောင်းလွှဲကာ ရေအားကို စေခိုင်းပြီးမှ ပြန်လည် စီးဆင်းစေခြင်းသည် အခြေခံ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ရေတံခွန်၏ အထက်ဘက် ၃ မိုင်ခန့်နေရာ၌ ရေတံခါးတစ်ခု ကန့်လန့်ဖြတ် တည်ဆောက် ကာဆီး၍၊ ချောင်းရေကို ထိုနေရာ၏ အောက်ဘက် ၂ မိုင် အကွာရှိ ရေလှောင်ကန်ထဲသို့ကန်ကရစ် ရေသွယ် မြောင်းဖြင့် သွယ်ယူသည်။ ရေလှောင်ကန်၏ အကျယ်အဝန်းသည် အလျား ပေ ၉ဝဝ ခန့်၊ အနံပေ ၃၆ဝ ခန့်၊ အနက် ၁၂ ပေခန့်ဖြစ်၍ နေ့စဉ် ရေဂါလန် ၁၉ သန်းခန့်ကို သိုလှောင်ထားပြီးသော် ဓာတ်အား အသုံးအများဆုံး အချိန်တွင် ရဟတ်များ လည်နိုင်စေရန်အတွက် လိုအပ်သော ရေများကို ပေးသွင်းရန် ဖြစ်လေသည်။
ခါးလိုင်ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
ခါးလိုင်ရွာ (Hkarlai)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ ကောက်ကွက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၃၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကောက်ကွက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၈၈ ဦး၊ မ ၇၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၅၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘီလူးချောင်း လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ (လောပိတ)
သမိုင်း​ကြောင်း
ထိုရေကန်မှ တစ်ဆင့် ရေများကို အချင်း ၁၄ ပေရှိ ကန်ကရစ်ပိုက်ဖြင့် လည်းကောင်း၊ အချင်း ၉ ပေရှိ သံမဏိပိုက်ဖြင့် လည်းကောင်း အဆင့်ဆင့် တောင်ထိပ်သို့သွယ်ယူပြီးလျှင် ယင်းမှတစ်ဖန် ပေ ၁၄ဝဝ ခန့်နိမ့်သော တောင် အောက်သို့ ၃ လက်မခန့်ထူသော သံမဏိရေပြွန်ဖြင့် သွယ်ယူပြန်ကာ၊ ဓာတ်အားပေးစက်ရုံကြီး အတွင်းရှိ မြင်းကောင်ရေ ၄ဝ ဝဝဝ စီအားရှိသော စက်ကြီး ၃ လုံးကို လည်စေရန် ဖြစ်သည်။ သံမဏိရေသွင်း လမ်းသည် တောင်အောက်သို့ထိုးစိုက်ဆင်းသွားရသဖြင့်၊ ရေရဟတ်ခွက်ကြီးများဖြင့် ဆက်ထားသော စက်ကြီး ၃ လုံးသည် ရဟတ်ခွက်ကြီးများထဲသို့ရေတိုးဝင်လာသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် ခွက်ဘီးကြီးများ လည်တော့သည်။ ထိုအခါ ဂျင်နရေတာများလည်း လည်လေရာ၊ ယင်းသို့ဖြင့် အလိုရှိသော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကို ဖြစ်ပေါ်ရရှိစေသည်။
ဓာတ်အားပေး စက်ရုံကြီးသည် အလျားပေ ၃၈ဝ၊ အနံပေ ၁ဝဝ ခန့်ရှိ၍ လေးထောင့်ခပ်လျားလျား ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်။ စက်ရုံကြီးအတွင်း၌ တစ်လုံးလျှင် ကီလိုဝပ် ၂၈ ဝဝဝ ဓာတ်အား ထုတ်နိုင်သော စက်ကြီး ၃ လုံး တပ်ဆင်ထားသည်။ ထို့ကြောင့် စုစုပေါင်း ဓာတ်အား ကီလိုဝပ်ပေါင်း ၈၄ ဝဝဝ ကို ထုတ်နိုင်သည်။ နောင် အခါ ထိုစက်မျိုး နောက်ထပ် ၃ လုံး တပ်ဆင်နိုင်ရန် နေရာများ အဆင်သင့် ပြုလုပ်ထားလေသည်။ စက်ရုံအတွင်းမှ ထုတ်လုပ်သော ဓာတ်အားသည် ဖြန့်ဖြူးစင်တိုင်များမှ တစ်ဆင့် မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးသို့ဖြန့်ဖြူးရသည်။ စက်ရုံးအတွင်းမှ ဓာတ်အားများကို ထရန်စဖောမားခေါ် ဓာတ်အားပြောင်း ကိရိယာဖြင့် ထိုစင် တိုင်ကြီးများသို့ဓာတ်အားပြောင်းပေးရသည်။ ထိုစင်တိုင်ကြီးများမှ ဓာတ်အားဖြန့်ဖြူးရန် ဓာတ်ကြိုးလိုင်းများ သွယ်ရန်အတွက် ဓာတ်လိုင်များ စိုက်ထူ သွယ်တန်းယူရလေသည်။
လောပီတမှ ရန်ကုန်သို့ဓာတ်အားပို့ရန် ဓာတ်တိုင်ပေါင်း ၁၁၅၅ တိုင် စိုက်ထူရပြီးလျှင်၊ မိုင် ၂၅ဝ ကျော်ရှည်သည်။ ရန်ကုန်သို့ဓာတ်အားပို့ရန် စက်ရုံခွဲကြီးတစ်ခုကို တောင်ငူ၌ ထားရှိရမည် ဖြစ်သော်လည်း ဆောက်လုပ် မပြီးစီးသေး၍ လှော်ကား၌ စက်ရုံခွဲတစ်ခု ထားရှိရမည်။ လှော်ကား စက်ရုံခွဲသည် လောပီတမှ ဓာတ်အားကို ရယူပြီးလျှင် ရန်ကုန်မြို့တွင်းသို့မရမ်းကုန်းတလိုင်း၊ ရွာမတလိုင်းအားဖြင့် ပို့ပေးသည်။ ထို့ပြင် လှော်ကားစက်ရုံခွဲမှ ပဲခူးသို့ပါ ပို့ပြီးလျှင် ပဲခူးမှတစ်ဆင့် ပြည်ဘက်သို့လည်း ဓာတ်အားပို့ရလေသည်။ ရန်ကုန်သို့ဓာတ်အားပို့သော လုပ်ငန်းကို ဂျပန်ကုမ္ပဏီ နီးချီးမင်းက ကန်ထရိုက်ရသည်။ ထိုကုမ္ပဏီက တစ်ဖန် ကန်ထရိုက်ပေးပြန်၍၊ ကန်ထရိုက်များက ဓာတ်အားလိုင်းကို အပြီးအစီး ဆောင်ရွက်ကြရပြီးလျှင် နီးချီးမင်း ကုမ္ပဏီက စစ်ဆေးကြပ်မတ်သည်။ လျှပ်စစ်အဖွဲ့ကလည်း သေချာစွာ စစ်ဆေးကြပ်မတ်ပြီးမှ လက်ခံရမည်ဖြစ်၍ ကန်ထရိုက်များနှင့် လျှပ်စစ်အဖွဲ့သားတို့တွဲဖက် ဆောင်ရွက်ကြရလေသည်။
လောပီတ လုပ်ငန်းကြီးကို ၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ နှစ်လယ်ပိုင်းလောက်ကစ၍ အတော်အတန် စတင်စမ်းသပ်ကြည့်လာခဲ့သည်။ ထိုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် စက်ကြီးကို ပထမဆုံး ရေးသွင်း၍ လှည့်လည်စမ်းသပ်ကြည့်သည်။ ထိုရက်ပိုင်းမှစ၍ စက်ကြီးများကို တစ်လုံးပြီး တစ်လုံး စက်မှုပညာဘက်မှ လည်းကောင်း၊ လျှပ်စစ် ပညာဘက်မှ လည်းကောင်း အမျိုးမျိုး စမ်းသပ်စစ်ဆေးကြသည်။ ထို့နောက် ဓာတ်အားကို အမျိုးမျိုး ထုတ်လုပ် စမ်းသပ်ကြည့်သည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့တွင်မှ ရန်ကုန်လှော်ကား စက်ရုံခွဲကြီးသို့ဓာတ်အားပို့လွှတ်ကြည့်ရာ၊ အောင်မြင်သည်ကို တွေ့ရသည်။ ထိုနောက်လည်း နေ့စဉ် ရက်ဆက် ရန်ကုန်သို့ဓာတ်အား ပို့၍ အမျိုးမျိုး စမ်းသပ်ရသည်။ အဆင်သင့် ဖြစ်နေသောအခါ ဓာတ်အားကို တရားဝင် လွှတ်နိုင်ရန် အမေရိကန် အင်ဂျင်နီယာများကို ငှာရမ်းစစ်ဆေးစေရပြန်သည်။ အလွန်အရေးကြီး၍ အလွန်အဖိုးတန်သော လုပ်ငန်းကြီး ဖြစ်သဖြင့် အစစအရာရာ စိတ်ချလောက်အောင် ဖြစ်စေရန် အတန်တန် စမ်းသပ် စစ်ဆေးရခြင်း ဖြစ်လေသည်။
မြောက်ပိုင်း လမ်းသို့ဓာတ်အားပို့သည့်အခါ လောပီတမှ ထုတ်သည့် ဓာတ်အားကို စက်ရုံခွဲ ၅ ရုံသို့ပို့လွှတ်ရမည် ဖြစ်သည်။ ထိုစက်ရုံခွဲ ၅ ရုံတို့မှာ ကလော၊ မိတ္ထီလာ၊ မန္တလေး၊ တောင်ကြီးနှင့် ရပ်စောက်တို့၌ ဆောက်လုပ်ရမည်။ ထိုဓာတ်အားလိုင်း တစ်လျှောက်ရှိ မြို့ကြီးမြို့ငယ်တို့သည် လောပီတ ဓာတ်အားကို ၁၉၆၂ ခုနှစ်ခန့်တွင် ရရှိနိုင်ကြလိမ့်မည်ဟု ခန့်မှန်းရလေသည်။ ယခုလောပီတမှ ထုတ်လွှတ်နေသော ဓာတ်အားသည် ကီလိုဝပ် ၈၄ ဝဝဝ သာ ထုတ်လွှတ်နေသေးသည်။ စင်စစ်လောပီတ စက်ရုံး၏ ထုတ်လုပ်နိုင်သော အင်အားသည် ၁၆၈ ဝဝဝ ကီလိုဝပ် ဖြစ်ရာ တစ်ဝက်တိတိ လိုသေးသည်။ ထိုတစ်ဝက်လိုနေသေးသော အင်အားကို နောက်စက်ကြီး ၃ လုံးထိုင်ပြီးလျှင် ထုတ်လွှတ်နိုင်မည် ဖြစ်ပေသည်။
ဘီလူးချောင်း၏ ရေအင်အားသည် တစ်နှစ်ပတ်လုံး မတူညီချေ။ ရေ၏ အင်အားသည် မိုးတွင်း၌ အလွန် ပိုနေပြီးသော် နွေအခါ၌ အသုံးမပြုနိုင်လောက်အောင် နည်းပါးနေလျှင် လုပ်ငန်း ထိခိုက်ဖွယ်ရာရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ရေအားနည်းသော အနှောင့်အယှက်မှ လွတ်ကင်းရန် ရေအားများသည့် အချိန်တွင် ရေကို သိုလှောင်ထားရန် ရေလှောင်ကန်ကြီး တည်ဆောက်ရမည့် စီမံကိန်းရှိသည်။ ထိုရေလှောင်ကန်ကြီးကို လွိုင်ကော်နှင့် ၂၅ မိုင်ခန့်ဝေးသော မိုးဗြဲအရပ်၌ တည်ဆောက်ရန် တိုင်းထွာစစ်ဆေးပြီး၍ ၁၉၆၂ ခုနှစ်ခန့်တွင် အကောင်အထည် ဖော်နိုင်လိမ့်မည်ဟု ခန့်မှန်းရပေသည်။ ထို့ပြင် ဘီလူးချောင်းလျှပ်စစ်စီမံကိန်းအရ၊ စက်ရုံအမှတ် (၁) နှင့် အမှတ် (၂) တို့ကို ဆောက်လုပ်ရန် နေရာအသင့်ပြင်ပြီး ဖြစ်သည်။ စက်ရုံအမှတ် (၁) မှ ဓာတ်အား ကီလိုဝပ် ၂၄ဝဝဝ ထုတ်လုပ်နိုင်၍ စက်ရုံအမှတ် (၃) မှ ဓာတ်အားကီလိုဝပ် ၄၈ဝဝဝ ထုတ်လုပ်နိုင်မည်ဟု သိရှိရလေသည်။ အထက်တွင် ဆိုခဲ့သော လုပ်ငန်းများ ပြီးစီးအောင်မြင်ခဲ့ပါလျှင် မြန်မာနိုင်ငံ တစ်ဝန်းလုံးသို့ရေအား လျှပ်စစ်ကိုဈေးနှုန်း သက်သာစွာနှင့် ဖောဖောသီသီ ဖြန့်ဖြူးနိုင်ပေလိမ့်မည်။
လောပီတအမည်ရှိသော အရပ်သည် ယခင်က လှည်းလမ်းကြမ်းကလေးသာ ရှိခဲ့သော အရပ်ဖြစ်သည်။ ဘီလူးချောင်း လျှပ်စစ်စီမံကိန်းကို ဆောင်ရွက်လာသောအခါ လောပီတသည် ကြီးကျယ်စည်ကားသော လုပ်ငန်း မြို့ကြီးတစ်မြို့နှင့် တူလာခဲ့၍၊ လူဦးရေ ၇ဝဝဝ ခန့်ပင် ရှိခဲ့သည်။ လောပီတတွင် လည်းကောင်း၊ လောပီတအနီးရှိ တောဓလေ့တွင် လည်းကောင်း လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများ၊ အရာထမ်း အမှုထမ်း အလုပ်သမားများ၏ နေအိမ်တန်းလျား စသည်တို့ဖြင့် သိုက်မြိုက်ခမ်းနားစွာ ရှိနေခဲ့၍၊ ကယားမြို့တော် လွိုင်ကော်နှင့်ပင် ပခုံးချင်း ယှဉ်နိုင်အောင် နေ့ချင်းညချင်း ကြီးပွားလာခဲ့သည်။ သို့သော် လုပ်ငန်းကြီး ပြီးစီးခဲ့လျှင်၊ ထိန်းသိမ်းရန် အရာထမ်း အမှုထမ်း ၁၅ဝ ခန့်သာ လောပီတ၌ ရှိနေပေလိမ့်မည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အရေးအကြီးဆုံးသော လုပ်ငန်းကြီး တစ်ခု ကို ဆောင်ရွက်နေရသော ဌာနဖြစ်၍ နေ့ချင်းညချင်း ကြီးပွားလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
ဘီလူးချောင်း လျှပ်စစ်စီမံကိန်းသည် ကယားပြည်နယ်တွင်ရှိ၍ ကယားပြည်နယ်အတွက် ဂုဏ်ယူစရာ ပြည်နယ်၏ ကျက်သရေဆောင်သကဲ့သို့ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကျက်သရေဆောင် လုပ်ငန်းကြီးလည်း ဖြစ်သည်။ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီမံကိန်းပေါင်းများစွာအနက် အရေးကြီးဆုံး အရာအထင်ဆုံး လုပ်ငန်းကြီးလည်း ဖြစ်သည်။ ထိုလုပ်ငန်းကြီးကို လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးရေး အဖွဲ့က အုပ်ချုပ်လျက်ရှိသည်။ ရန်ကုန်အထိ ဓာတ်အလားလွှဲနိုင်ရန် ၁၉၅၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၁ ခုနှစ်အထိ ၇ နှစ်ကျော်ကြာခဲ့ပြီးသော် ခန့်မှန်းခြေ ငွေကျပ်ပေါင်း ၂၆ ကု‌ဋေခန့်ကုန်ကျ၍ တည်ဆောက်လုပ်ကိုင်ရာတွင် အရာထမ်းအမှုထမ်းနှင့် အလုပ်သမားပေါင်း ၇ဝဝဝ ကျော်ကို အသုံးပြုခဲ့ရလေသည်။
တည်နေရာ
ကယားပြည်နယ်၊လွိုင်ကော်မြို့၏ အရှေ့တောင်ဘက်တွင်တည်ရှိသည်။
မြေမျက်နှာသွင်ပြင်အချက်အလက်များ
ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း အင်လေးကန်မှစီးဆင်းလာသောရေသည် ဖယ်ခုံမြို့ရှိ ဖယ်ခုံအင်းမှတဆင့် ဘီလူးချောင်းအဖြစ်ဆက်စီးသည်။ ဘီလူးချောင်းသည် လောပိတဒေသတွင် နမ့်ပွန်မြစ်ခေါ် ပွန်းချောင်းနှင့်ပေါင်းဆုံကာ သံလွင်မြစ်အတွင်းစီးဝင်သည်။ ဘီလူးချောင်း၏ရေစီးနှုန်းမှာ နည်းပါး၍ လွိုင်ကော်မြို့အနောက်မြောက်ဘက် ရှမ်း-ကယားနယ်စပ်ရှိ မိုးဗြဲကျေးရွာတွင် ဖယ်ခုံအင်း၏အဆုံး၌ မိုးဗြဲရေလှောင်တမံတည်ဆောက်ကာ ရေသိုလှောင်ထားသည်။ အင်းလေးကန်မှရေသည် မိုးဗြဲတမံမှတဆင့် ဘီလူးချောင်းအဖြစ်ဆက်စီးလေသည်။ စက်ရုံများသည် ဘီလူးချောင်းမှရေကို ရယူကာလည်ပတ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဘီလူးချောင်းပေါ်တွင် ပိတ်၍ဆောက်ထားခြင်းမဟုတ်ပေ။
ဖက်ဆက်လက် / သက္ကူပြင်ရွာ၊ သက္ကယ်ပြင်
ဖက်ဆက်လက် / သက္ကူပြင်ရွာ၊ သက္ကယ်ပြင်
ဘီလူးချောင်း လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ (လောပိတ)
စက်ရုံများ ဆက်စပ်မှုနှင့် ရေစီးဆင်းမှု
လွိုင်ကော်မြို့မှ လာလျှင် ဦးစွာ ဘီလူးချောင်းပေါ်၌အမှတ်(၁)စက်ရုံရေလှောင်တမံနှင့်ရေယူအဆောက်အအုံ၊ရေပိုလွှဲကိုတွေ့ရမည်။ ထိုမှတဆင့် တူးမြောင်းအတိုင်းသယ်ယူကာ မိုက်ကန်းကျေးရွာအနီးတွင် အမှတ်(၁)စက်ရုံရေကန်တည်ရှိသည်။ ထိုမှတဆင့် ဖိအားမြင့်သံမဏိပိုက်လိုင်းဖြင့် အမှတ်(၁)စက်ရုံလည်ပတ်လေသည်။ ထိုဘေးတွင် အမှတ်(၂)စက်ရုံရေလှောင်တမံနှင့်ရေယူအဆောက်အအုံ၊ ရေပိုလွှဲတည်ရှိကာ တူးမြောင်းအတိုင်း ရေကန်တွင်သိုလှောင်ပြီး ဖိအားမြင့်သံမဏိပိုက်လိုင်းနှင့် အမှတ်(၂)စက်ရုံ လည်ပတ်လေသည်။ အမှတ်(၂)မှအသုံးပြုပြီးထွက်လာသောရေနှင့် ဆက်စီးလာသောဘီလူးချောင်းမှရေကိုလွှဲထားသောရေများကို ဥမင်နှင့်သွယ်ယူကာ ရေလှောင်ကန်မှတဆင့် အမှတ်(၃)လည်ပတ်သည်။ အမှတ်(၃)စက်ရုံ အနီးတွင် ဘီလူးချောင်းမှာ ပွန်းချောင်းနှင့်ပေါင်းဆုံသည်။ ထို့ကြောင့် အင်းလေးကန်ရေနည်းလာလျှင် မိုးဗြဲတမံရေဝင်နည်းပြီး ဘီလူးချောင်းရေနည်းမည်။ ထို့အတူ အမှတ်(၁)စက်ရုံရေဝင်မှုနည်းမည်။ ထို့ကြောင့် အမှတ် (၂)နှင့်(၃)ပါ ဆက်လက်လျှော့နည်းမည်ဖြစ်သည်။
မိုးဗြဲရေကာတာ
မိုးဗြဲရေကာတာသည် ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ ရှမ်း-ကယားနယ်စပ်ရိ မိုးဗြဲတွင် တည်ရှိသည်။ အင်းလေးကန်မှတဆင့် စီးဆင်းလာကာ ဖယ်ခုံမြို့အနီးတွင် ဖယ်ခုံအင်းဖြစ်လာသည်။ တော်လှန်ရေးကောင်စီအစိုးရလက်ထက် ၁၉၆၈ခုနစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ဖယ်ခုံအင်းကို ပိတ်ကာ မိုးဗြဲရေကာတာအဖြစ် တည်ဆောက်ခဲ့ကာ ဘီလူးချောင်းစက်ရုံများအတွက် အဓိကရေယူရာဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဒေါတခြားရေလှောင်တမံ
မိုးဗြဲရေကာတာမှ ဆက်လက်စီးဆင်းလာသော ဘီလူးချောင်းပေါ်တွင် ဒေါတခြားရေလှောင်တမံတည်ဆောက်ထားသည်။ တည်နေရာမှာ 19.64778°N, 97.28667°Wဖြစ်သည်။ ထိုနေရာမှ အမှတ်၁စက်ရုံအတွက် ရေလှောင်ကန်သို့ ရေယူပြီး ဘီလူးချောင်းမှာ ဆက်လက်စီးဆင်းသွားသည်။
ထို ရေထိန်းကန်မှတဆင့် အမှတ်(၁)စက်ရုံလည်ပတ်သည်။
ဘီလူးချောင်း အမှတ်(၁)လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ
ဘီလူးချောင်း အမှတ်(၁)ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံသည် လွိုင်ကော်မြို့၏ အရှေ့တောင်ဘက် ၁၀မိုင်ခန့်အကွာ ဘီလူးချောင်း၏ လက်ယာဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသည်။ (၁၄)မဂ္ဂါဝပ် အရွယ်ရှိသော စက်၂လုံးမှ တစ်နှစ်လျှင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ကီလိုဝပ်နာရီ သန်းပေါင်း၂၀၀ထုတ်လုပ်နိုင်ရန်အတွက် တည်ဆောက်ထားသည်။ နိုင်ငံခြားငွေ ၅၃၃.၃ကျပ်သန်းပေါင်း၊ မြန်မာငွေ ၄၀၁.၈ကျပ်သန်းပေါင်း၊ စုစုပေါင်း ၉၃၅.၁၁ကိပ်သန်းပေါင်း ကုန်ကျခဲ့သည်။
ဓာတ်အားလိုင်းများပို့လွှတ်ရာခလုတ်ဝန်း (switchyard)
-၁၁/၁၃၂ ကေဗွီ
ဘီလူးချောင်း အမှတ်(၂)လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ
ဘီလူးချောင်းစက်ရုံများအနက် အစောဆုံးတည်ဆောက်သောစက်ရုံမှာ  ဘီလူးချောင်းအမှတ်(၂)စက်ရုံဖြစ်သည်။ လွိုင်ကော်မြို့၏အရှေ့တောင်ဘက် ၁၄ မိုင်ခန့်တွင်တည်ရှိသည်။ နမ့်ပီလုခေါ်ဘီလူးချောင်းပေါ်တွင်တည်ရှိသောကြောင့်ဘီလူးချောင်းစက်ရုံဟုခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။  ၎င်းစက်ရုံအား ဂျပန်နိုင်ငံ၏ စစ်လျော်ကြေးငွေဖြင့် ၁၉၅၄-ခုတွင်စတင်တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၀-ခုတွင် စတင်လည်ပတ်နိုင်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အစောဆုံး အကြီးစား ရေအားစက်ရုံ ဖြစ်သည်။ စက်တပ်ဆင်အင်အားမှာ ၁၆၈ မဂ္ဂါဝပ်ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ၁၉၉၀-ခုတွင် ဘီလူးချောင်းအမှတ်(၁)စက်ရုံအားဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့သည်။ တပ်ဆင်အင်အားမှာ ၂၄ မဂ္ဂါဝပ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းစက်ရုံသည် အမှတ်(၂)စက်ရုံ၏မြစ်ညာဘက် ၄ မိုင်ခန့်အကွာတွင်တည်ရှိသည်။ အဆိုပါစက်ရုံများမှထွက်ရှိသောဓာတ်အားကို ၂၃၀ ကီလိုဗို့ဓာတ်အားလိုင်းဖြင့် တောင်ငူဓာတ်အားခွဲရုံမှတဆင့်ရန်ကုန်မြို့သို့လည်းကောင်း၊ ၁၃၂ကီလိုဗို့ဓာတ်အားလိုင်းနှစ်လိုင်းဖြင့် သာစည်ဓာတ်အားခွဲရုံမှတဆင့်မန္တလေးသို့လည်းကောင်းဓာတ်အားပို့လွှတ်လျက်ရှိသည်။ ဘီလူးချောင်းအမှတ်(၃)စက်ရုံမှာ အေးရှားဝေါကုမ္ပဏီ ၏ရင်နှီးမြုပ်နှံမှုဖြင့်တည်ဆောက်ဆဲဖြစ်ပြီး မကြာမီကာလတွင် လည်ပတ်နိုင်လိမ့်မည်ဟု ယူဆရသည်။ စက်တပ်ဆင်အင်အားမှာ ၄၈ မဂ္ဂါဝပ်ဖြစ်သည်။ ဘီလူးချောင်းဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ၏ အားသာချက်မှာ တစ်နှစ်ပတ်လုံး ဝန်အားအပြည့်ဖြင့် စဉ်ဆက်မပြတ်လည်ပတ်နိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။
ဘီလူးချောင်း အမှတ်(၃)လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ
ဘီလူးချောင်း အမှတ်(၃)လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံမှာ ဘီလူးချောင်းလျှပ်စစ်စက်ရုံများ၏ အောက်ဆုံးအဆင့်ဖြစ်သည်။ အမှတ်(၂)စက်ရုံ၏ အောက်ဘက် ၅.၂မိုင်အကွာ ဘီလူးချောင်းနှင့် ပွန်းချောင်းဆုံရာအနီးတွင်ရှိသည်။ ရွှေတောင်လုပ်ငန်းစုပိုင် အနာဂတ်စွမ်းအားကုမ္ပဏီမှ တာဝန်ယူလည်ပတ်လျက်ရှိသည်။ ၂၆ မီဂါဝပ်ရှိ စက်၂လုံးဖြင့် ၅၂မီဂါဝပ်ထုတ်လုပ်နိုင်သည်။ တစ်နှစ်လျှင် ၃၃၄ကီလိုဝပ်နာရီသန်းပေါင်း ထုတ်လုပ်နိုင်သည်။ အမှတ်(၂)မှ လည်ပတ်အပြီးထွက်လာသောရေနှင့် လောပိတရေတံခွန်မှသွယ်ထားသော ရေတို့နှင့်လည်ပတ်သည်။ ထို့ကြောင့် အမှတ်(၂)စက်ရုံ၏ စွန့်ထုတ်ရေအပေါ်တွင်မူတည်နေသည်။
ရွှေနိုင်ဝရွာ၊ ကျောင်းကွင်း
ရွှေနိုင်ဝရွာ၊ ကျောင်းကွင်း
ကွမ်းပေါင်းထုပ်
ကွမ်းပေါင်းထုပ် ဆိုသည်မှာ ဓာတုပစ္စည်းများနှင့် (အတုပြုလုပ်ထားသော ကွမ်းယာအစားထိုးပစ္စည်း) ဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ တရားမဝင်၊ မှောင်ခိုဝင်လာသော စားသောက်ကုန်ပစ္စည်း ဖြစ်သည်။
ကွမ်းပေါင်းထုပ်၏ အကျိုးအပြစ်များ
ကွမ်းပေါင်းထုပ် စားသူများသည် အူပါးပြီး မစားနိုင်၊ မသောက်နိုင်ဖြစ်၍ သေဆုံးနိုင်ခြင်း၊ အစာအဆိပ်သင့်ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။
လက်ပံတောရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
လက်ပံတောရွာ (Letpantaw)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ကုန်းရွာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၇၀၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်းရွာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၄၈ ဦး၊ မ ၁၄၂၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၇၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စဉ့်ပင်ရင်းရွာ၊ ကြိန်ကျွန်း
စဉ့်ပင်ရင်းရွာ၊ ကြိန်ကျွန်း
နမ့်ပါလမ်ရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
နမ့်ပါလမ်ရွာ (Namparlam)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ နားစံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၇၄၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားစံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၄၁ ဦး၊ မ ၅၈၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၂၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒီဇိုင်းနာ
ဒီဇိုင်းနာ(Designer)ဟူသည် ဒီဇိုင်း(Design)ပညာကို နားလည်ပြီး အနုပညာ အလှတစ်ခုကို ဖန်တီးနိုင်သော ပညာရှင်ကို ခေါ်ပေသည်။
ဒီဇိုင်းနာ အမျိုးမျိုးရှိသည်။
အုတ်ဖိုရွာ၊ တယ်ပင်ဆိပ်
အုတ်ဖိုရွာ၊ တယ်ပင်ဆိပ်
ရွာဟောင်းရွာ၊ ကျောက်ငူ
ရွာဟောင်းရွာ၊ ကျောက်ငူ
ဇွေးမိရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
ဇွေးမိရွာ (Zwaymi)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ ခြောက်ပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၅၄၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခြောက်ပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၅၅ ဦး၊ မ ၇၇၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၃၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အကျကွင်းရွာ၊ ကျောင်းကွင်း
အကျကွင်းရွာ၊ ကျောင်းကွင်း
မြန်မာကာလပေါ် ဝတ္ထုများ
မြန်မာကာလပေါ် ဝတ္ထုများ
မြန်မာစာပေသမိုင်းတွင် မြန်မာ့ကာလပေါ် ဝတ္ထုဟု ခေါ်ဆိုသော စာပေမျိုးသည် လွန်ခဲ့သော အနှစ်ငါးဆယ် ကျော်ခန့်ကစ၍ ပေါ်ထွန်းလာသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ရှေးအခါက မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဇာတ်ဝတ္ထုများ ရှိခဲ့သည်။ ကာလပေါ်ဝတ္ထုသည် လူ့အကြောင်း လောကအကြောင်းကို ဇာတ်လမ်း ဇာတ်ကွက်ဆင်၍ စကားပြေဖြင့် ဖွဲ့ဆိုသော စာပေမျိုးဖြစ်သည်။
ဂျစ်လိုင်ရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြန်မာကာလပေါ် ဝတ္ထုများ
မြန်မာကာလပေါ် ဝတ္ထုများ
တစ်ဆဲ့ကိုးရာစုနှစ် အလယ်ပိုင်းလောက်မှစ၍ အောက်မြန်မာပြည်၌ စီးပွားရေးဘက်တွင် ပြောင်းလဲတိုးတက်မှုများ ရှိလာသည်။ မြန်မာ့ဆန်ကို နိုင်ငံခြားသို့ ရောင်းချရသဖြင့် စီးပွားရေး တိုးတက်လာသည်။ ပညာရေးတွင် ခေတ်ကာလအလျောက် လောကဓာတ်ကျောင်းဟု ခေါ်ကြသော စာသင်ကျောင်းများ ပေါ်လာကြသည်။
စာပေယဉ်ကျေးမှု ဘက်တွင် ပုံနှိပ်စက်များ အတော်အသင့် ရှိလာ၍ ပျို့၊ ရတု၊ ဧချင်း၊ မော်ကွန်းတို့ကို ပြန်၍ ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေလာကြသည်။ အနောက်တိုင်း စာပေယဉ်ကျေးမှုသည် တစ်စတစ်စ ရောက်လာရာ အနောက်တိုင်းစာပေတို့ကို ဖတ်ရှု့လေ့လာသူများလည်း တစ်စတစ်စ များလာသည်။ ထိုမျှသာ မကသေး၊ ၁၈၇၃ ခုနှစ်မတိုင်မိီကပင် ဒဗျူ ရွှေတူးဆန်ဒီ ဆိုသူသည် အီစွပ်ပုံပြင်(ဤစွပ်၏ ဒဏ္ဍာရီစာ)ကို ဂရိဘာသာမှ မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုရေးသား၍ ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၁၈၈၉ ခုနှစ်၌မူ ဟမ္မက်ရှံရှူဒင်ခေါ် မောင်ဘိုးခင်သည် ဟာတင်တာယီ ဝတ္ထုတော်ကြီးကိုလည်းကောင်း၊ ၁၈၉၆ ခုနှစ်တွင် ဦးဘိုးဇော်က အင်္ဂလိပ်ကာလပေါ်ဝတ္ထု ရော်ဗင်ဆန် ကရူးဆိုးကိုလည်းကောင်း၊ အသီးသီး ဘာသာပြန်ဆို ထုတ်ဝေခဲ့ ကြသည်။ ယင်းသို့သော အခြေ အနေများသည် မြန်မာ့ကာလပေါ် ဝတ္ထုများ ပေါ်ပေါက်ရေးသို့ ပို့်ဆောင်ပေး ကြသကဲ့သို့ဖြစ်သည်။ ထိုနောက် ရှေ့နေတစ်ဦး ဖြစ်သူ ဂျိမ်းလှကျော်သည် ပြင်သစ်ဝတ္ထုရေး ဆရာကြီး အယ်လက်ဇန္ဒာ ဒျူးမား၏ အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန် ပြင်သစ်ဝတ္ထုတစ်ပုဒ် ဖြစ်သော ကောင့်အော့မွန်တီခရစ္စတို ဝတ္ထုကို မှီး၍ မြန်မာ့ ထုံးတမ်းဓလေ့နှင့် စီလျော်အောင် ပြုပြင်ရေးသားသော မောင်ရင်မောင်-မမယ်မ ဝတ္ထုကို ၁၉ဝ၄ ခုနှစ်တွင် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေ ခဲ့သည်။ ထိုအခါမှစ၍ မြန်မာကလပေါ် ဝတ္ထု စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသည်။
မောင်ရင်မောင်-မမယ်မ ဝတ္တုသည် ဥရောပဝတ္တုကို မှီး၍ထားသောကြောင့် ဇာတ်လမ်း ဇာတ်ကွက်များသည် အနောက်တိုင်းပုံစံဝင်သော်လည်း အရေးအသားမှာလည်း ကုန်းဘောင်ခေတ် အရေးအသားမျိုးဖြစ်သည်။ ထိုခေတ်က မြန်မာစာဖတ် ပရိသတ်သည် ထိုဝတ္တုကို တစ်ကယ့်အဖြစ်အပျက်တစ်ခုဟု မှတ်ယူကြကာ မောင်ရင်မောင်နှင့် မမယ်မတို့၏ ထူးခြားသော ချစ်ဇာတ်လမ်းကို စွဲစွဲလမ်းလမ်းဖြစ်ခဲ့ကြသည်။
မောင်ရင်မောင်-မမယ်မ ဝတ္တုစာဖတ်ပရိသတ်က လက်ခံအားပေးလာသော အခါ မူလ ပထမဟံသာဝတီ ပုံနှိပ်တိုက်ရှင်မစ္စတာ ရစ်ပလီသည် ဝန်စာရေးဟောင် ဦးကြီးအား ကာလပေါ်ဝတ္တုမျိုးကို ရေးသား စေခဲ့ရာ ၁၉ဝ၄ ခုနှစ် အတွင်း၌ပင် ချဉ်ပေါင်ရွက်သည် မောင်မှိူင်း ဝတ္တု ပေါ်ပေါက် လာခဲ့သည်။