cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ညောင်ပင်သာရွာ၊ အမရပူရမြို့နယ်
ညောင်ပင်သာရွာ (Nyaungpinthar)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးခရိုင်၊ အမရပူရမြို့နယ်၊ နတ်ရေကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၁၅၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နတ်ရေကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၀၉၃ ဦး၊ မ ၁၀၆၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၇၈၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အမရပူရမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြေစီးရွာ၊ အုတ်တွင်းမြို့နယ်
မြေစီးရွာ (Myaysee)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ အုတ်တွင်းမြို့နယ်၊ တင်းကုတ္တန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၉၇၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တင်းကုတ္တန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၆၂ ဦး၊ မ ၁၇၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၂၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အုတ်တွင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လေးဒုတ်ရွာ၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်
လေးဒုတ်ရွာ (Laydoke)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်၊ ဆီဆုံကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၀၆၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကန့်ဘလူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လဲတောရွာ၊ မလှိုင်မြို့နယ်
လဲတောရွာ (Letaw)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ မလှိုင်မြို့နယ်၊ လဲတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၄၂၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လဲတောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၄၁ ဦး၊ မ ၆၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၁၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မလှိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝါးဆူးပင်ရွာ၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်
ဝါးဆူးပင်ရွာ (Warhsupin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်၊ အင်းတန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၇၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်းတန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၃၁ ဦး၊ မ ၁၂၈၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၁၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ရွှေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အမျိုးသားအနုပညာပြခန်း၊ သီရိလင်္ကာ
အမျိုးသားအနုပညာပြခန်း သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ကိုလံဘိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသော အမျိုးသားအနုပညာပြခန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
တိုက်သည် စင်နမွန်ဥယျာဉ်တွင် တည်ရှိသည်။ ပြတိုက်သည် Nelum Pokuna Mahinda Rajapaksa Theatre, Viharamahadevi Park, the National Museum of Colombo, the Town Hall, Colombo နှင့် ကိုလံဘိုပြည်သူ့စာကြည့်တိုက် စသည်တို့နှင့် နီးသည်။
၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် သီရိလင်္ကာအနုပညာအဖွဲ့နှင့် သီရိလင်္ကာအနုပညာကောင်စီတို့က စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံပိုင် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ပြခန်း၏ ပြသထားမှုများသည် အလွန်ညံ့ဖျင်းသည့်အခြေအနအဖြစ် ဖော်ပြခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
အဆောက်အဦ၏ ဗိသုကာပညာရှင်မှာ Gate Mudliyar A.C.G.S. Amarasekara ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ အဆောက်အဦများ
ကော့ထရောင်းရွာ၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်
ကော့ထရောင်းရွာ(Kawthtayaung)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ နောင်ခွီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 169,616 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်ချောပန်မေရွာ၊ သီပေါမြို့နယ်
နမ့်ချောပန်မေရွာ (Namchawpangmay)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ သီပေါမြို့နယ်၊ ဟိုခဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၁၁၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုခဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၈၁ ဦး၊ မ ၁၃၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၈၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီပေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝင်းတာပန် (အထက်)ရွာ၊ ဘီးလင်းမြို့နယ်
ဝင်းတာပန်အထက်ရွာ'(Wintapan(Upper))သည် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံခရိုင်၊ ဘီးလင်းမြို့နယ်၊ ဝင်းတာပန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၆၀၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝင်းတာပန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၄၅ ဦး၊ မ ၈၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၈၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘီးလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုးခိုင်ကြီးရွာ၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်
မိုးခိုင်ကြီးရွာ (Moekhainggyi)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်၊ မိုးခိုင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၅၁၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုးခိုင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၈၂ ဦး၊ မ ၁၂၉၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၇၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သနပ်ပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွာသစ်ရွာ၊ ဂွေးကုန်း
ရွာသစ်ရွာ (Ywarthit)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မြို့သစ်မြို့နယ်၊ ဂွေးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၅၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဂွေးကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၂၀ ဦး၊ မ ၁၁၀၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၂၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြို့သစ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂျပန်စစ်သင်္ဘောကြီး Yamato
Yamato သည် ရန်သူ့မြေပြင်ပစ်မှတ်များကို ပင်မသေနတ်များဖြင့်ပစ်ခတ်သည့် တစ်ခုတည်းသော အကြိမ်မှာ Leyte ပင်လယ်ကွေ့တိုက်ပွဲအတွင်း ဖိလစ်ပိုင်ကို ကျူးကျော်တိုက်ခိုက်ရန် အမေရိကန်တပ်များကို စေလွှတ်ခြင်းခံရသော ၁၉၄၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ပို့ဆောင်မှုကိုနစ်မြုပ်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်နေချိန်တွင် ၎င်းတို့သည် Samar off တိုက်ပွဲတွင် US Navy's Task Force 77 ၏ အပေါ့စား အစောင့်အကြပ် သင်္ဘော အုပ်စုနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ အမေရိကန်၏လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့်ဂျပန်တို့သည် အင်အားကြီးမားသော အမေရိကန်ရေတပ်သင်္ဘောအုပ်စုတွင် ပါဝင်ပတ်သက်နေသည်ဟု ယုံကြည်လာပြီးနောက် ဂျပန်တို့သည် နောက်ပြန်လှည့်လာခဲ့သည်။
1944 ခုနှစ်အတွင်းပစိဖိတ်ဒေသရှိ ရေတပ်အင်အားချိန်ခွင်လျှာသည် ဂျပန်ကို ပြတ်ပြတ်သားသား ဆန့်ကျင်ခဲ့ပြီး ၁၉၄၅ ခုနှစ်အစောပိုင်းတွင် ၎င်း၏ရေတပ်သင်္ဘောများသည် ပင်မကျွန်း များတွင် လောင်စာဆီပြတ်လပ်မှုကြောင့် ဆိုးရွားစွာ ရပ်တန့်သွားခဲ့သည်။ မဟာမိတ်တပ်များ၏တိုးတက်မှုကို နှေးကွေးစေရန် အပူတပြင်းကြိုးပမ်းရာတွင်Yamato သည် 1945 ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အိုကီနာဝါ သို့ တစ်ကြောင်းသွားမစ်ရှင် အဖြစ် စေလွှတ်ခဲ့ပြီး ကမ်းခြေပျက်စီးသည်အထိ တိုက်ခိုက်ရန် အမိန့်ပေးကာ ကျွန်းကို ကာကွယ်ခဲ့သည်။ ကျူရှူး တောင်ဘက်တွင်အမေရိကန်ရေငုပ်သင်္ဘောများနှင့် လေယာဉ်များဖြင့် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်းခံခဲ့ရပြီး ၁၉၄၅ ခုနှစ် ဧပြီလ ၇ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်လေယာဉ်တင်သင်္ဘောနှင့် တော်ပီဒိုဗုံးကြဲလေယာဉ်များဖြင့် နစ်မြုပ်ခဲ့ပြီး အမှုထမ်းအများစု ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။
ကြောင်တောရွာ၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်
ကြောင်တောရွာ(Kyaungtaw)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ နောင်ခွီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 169,617 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်ဆောင်ဟောင်ရွာ၊ သီပေါမြို့နယ်
နမ့်ဆောင်ဟောင်ရွာ (Namhsawnghawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ သီပေါမြို့နယ်၊ ဟိုခဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၁၁၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုခဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၈၁ ဦး၊ မ ၁၃၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၈၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီပေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နတ်ရေကန်ရွာ၊ အမရပူရမြို့နယ်
နတ်ရေကန်ရွာ (Natyaekan)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးခရိုင်၊ အမရပူရမြို့နယ်၊ နတ်ရေကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၆၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နတ်ရေကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၀၉၃ ဦး၊ မ ၁၀၆၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၇၈၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အမရပူရမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေပြာရွာ၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်
ရေပြာရွာ (Yaepyar)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်၊ နွားခြံကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၈၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နွားခြံကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၈၄ ဦး၊ မ ၁၆၆၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၄၄ ဦးနေထိုင်သည်။
မကြီးကုန်းရွာ၊ အုတ်တွင်းမြို့နယ်
မကြီးကုန်းရွာ (Magyikone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ အုတ်တွင်းမြို့နယ်၊ ဥယျာဉ်တော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၈၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဥယျာဉ်တော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၇၆ ဦး၊ မ ၂၈၀၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၂၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အုတ်တွင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျနရှဲကော့ရွာ၊ မိုင်းဆတ်မြို့နယ်
ကျနရှဲကော့ရွာ (Kyanasheakawt)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ မိုင်းဆတ်ခရိုင်၊ မိုင်းဆတ်မြို့နယ်၊ ဆန်ကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၆၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆန်ကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၃၃ ဦး၊ မ ၉၀၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၃၅ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းဆတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆဗ္ဗဿသိက္ခာပုဒ်
ဆဗ္ဗဿသိက္ခာပုဒ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ရဟန်းတော်များ လိုက်နာစောင့်ထိန်းရန် ပညတ်တော်မူခဲ့သည့် နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ်တစ်ခု ဖြစ်၏။
ပထမပညတ်သိက္ခာပုဒ်သမိုင်း
မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိုမြို့၊ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်တွင် သီတင်းသုံး နေတော်မူ၏။ ထိုအချိန်တွင် ရဟန်းတို့သည် နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း အခင်းတို့ကို ပြုလုပ်၏။ အခင်းအတွက် လိုအပ်သော သိုးမွေးတို့ကို အတောင်းအရမ်း များကုန်၏။ ထိုအခါ လူတို့သည် အတောင်းအရမ်းများသဖြင့် ကဲ့ရဲ့ကြကုန်၏။ ထိုသို့ ကဲ့ရဲ့ကြသည်ကို ရဟန်းတို့သည် ကြားကုန်၏။
ဆီဆုံကြီးရွာ၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကန့်ဘလူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆဗ္ဗဿသိက္ခာပုဒ်
ပထမပညတ်သိက္ခာပုဒ်သမိုင်း
ထိုအခါ အလိုနည်းသော ရဟန်းတို့သည် “အဘယ်ကြောင့် နှစ်စဉ် အခင်းတို့ကို ပြုလုပ်ကြဘိသနည်း” ဟု ကဲ့ရဲ့ကြ၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်ထားကြ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် “ဟုတ်မှန်ပါသလား” ဟု မေးမြန်း၏။ ရဟန်းတို့လည်း “ဟုတ်မှန်ကြောင်း” ဝန်ခံ၏။
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ကဲ့ရဲ့တော်မူကာ အောက်ပါသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူ၏။
ပထမပညတ်သိက္ခာပုဒ်
“ရဟန်းသည် အခင်းသစ်ကို ပြုပြီးနောက် ခြောက်နှစ်တို့ပတ်လုံး ဆောင်ရမည်။ အကယ်၍ ခြောက်နှစ်အတွင်း ထိုအခင်းကို စွန့်၍သော်လည်းကောင်း၊ မစွန့်ဘဲသော်လည်းကောင်း အခြားအခင်းအသစ်ကို ပြုစေငြားအံ့ (ထိုရဟန်းအား) နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ် သင့်၏” ဟု မိန့်တော်မူ၏။
ဒုတိယအနုပညတ်သိက္ခာပုဒ်သမိုင်း
မြတ်စွာဘုရားသည် အထက်ပါအတိုင်း သိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူပြီးချိန် ဖြစ်၏။ ထိုအချိန်၌ ကောသမ္ဗီမြို့နေ ရဟန်းတစ်ပါးသည် နာမကျန်း ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ဆွေမျိုးတို့သည် အလုပ်အကျွေးပြုရန် “လာတော်မူပါ” ဟု တမန်လွှတ်၍ ဆို၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် “အခင်းသစ်ကို ပြုလုပ်ပြီး ခြောက်နှစ်တို့ပတ်လုံး သုံးဆောင်ရမည်” ဟု သိက္ခာပုဒ်ပညတ်ထာ၏။ ရဟန်းသည် နာမကျန်းသဖြင့် အခင်းကို ဆောင်ယူသွားရန် မစွမ်းနိုင် ဖြစ်နေ၏။ ထိုအကြောင်းကို ရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်ထားကြ၏။
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် နာမကျန်းသော ရဟန်းအား အခင်းဆိုင်ရာ သမုတ်ခြင်း ‘သန္ထတသမ္မုတိ’ ကို ပေးရန် ခွင့်ပြုတော်မူ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် သမ္မုတိပေးပုံကို ဟောကြားတော်မူကာ သိက္ခာပုဒ်ကို အောက်ပါအတိုင်း ပြရန် မိန့်တော်မူ၏။
ဒုတိယအနုပညတ်သိက္ခာပုဒ်
“ရဟန်းသည် အခင်းအသစ်ကို ပြုစေ၍ ခြောက်နှစ်တို့ပတ်လုံး ဆောင်ရမည်၊ အကယ်၍ ခြောက်နှစ်အတွင်း ထိုအခင်းကို စွန့်၍သော်လည်းကောင်း၊ မစွန့်ဘဲသော်လည်းကောင်း ရဟန်းတို့၏ သမ္မုတိကို မရဘဲ အခြားအခင်းအသစ်ကို ပြုစေငြားအံ့၊ (ထိုရဟန်းအား) နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ် သင့်၏” ဟု မိန့်တော်မူ၏။
သမ္မုတိပေးခြင်း
နာမကျန်းသော ရဟန်းသည် သံဃာသို့ ချဉ်းကပ်၍ လက်ဝဲဘက်ပခုံးထက်တွင် ဧကသီကို စံပယ်တင်ထားရမည်။ ကြီးသောရဟန်းတို့ကို ရှိခိုးဆောင့်ကြောင့်ထိုင်ကာ “မကျန်းမာသည့်အတွက် အခင်းဆိုင်ရာ သမုတ်ခြင်း ‘သန္ထတသမ္မုတိ’ ကို တောင်းပါသည်” ဟု ဆိုရမည်။ ထိုသို့ နှစ်ကြိမ်၊ သုံးကြိမ် တိုင်အောင် ဆိုကာ သံဃာအား သိစေ၏။
ထို့နောက် ရဟန်းတစ်ပါးသည် “ဤမည်သော မကျန်းမာသည့်ရဟန်းအား သန္ထတသမ္မုတိပေးခြင်းကို နှစ်သက်ပါက ဆိတ်ဆိတ်နေရာ၏။ မနှစ်သက်ပါက ပြောဆိုပါ” ဟု ဆိုရသည်။ ထိုအခါ သံဃာသည် ဆိတ်ဆိတ်နေပါက နှစ်သက်သဖြင့် ထိုမကျန်းမာသော ရဟန်းသည် သန္ထတသမ္မုတိကို ရ၏။
ထူးတဲ့ဆုတောင်း
အကြောင်းအရာ
မောင်းထောင်ဆရာတော် သီဟိုဠ်ကျွန်းသို့ စွယ်တော်ဖူးမြော်ရန်သွားသည့်အကြောင်းကို ဖွဲ့ဆိုထားသည်။
ထူးတဲ့ဆုတောင်း
ကိန်းယူဇနာတြိန်းသတာ အဝှန်းတဲ့၊ စာညွှန်းပုံမပိုမိုဘု၊ ကျွန်းသီဟိုဠ်ခေါ်သမိုက်ကြ၊ နန်းစိုက်သည့်နုရာဓ တွင်မှ၊ တွင်ပသည့်သာသနာ။
စိန္တေယျာရွှေဗျာသံနှင့်၊ ဒေဝါနံ စေနာရှိန်ကြောင့်၊ မာရဇိန် နိဗ္ဗာန်သို့လှစ်ခဲ့တော့၊ ကျန်ရစ်သည်ဓာတ်တမျိုးတဲ့၊ ညှပ်ရိုးတော်ပူဇော်လှုံလို့၊ ထူပါရုံတည်ကာဆင်မိရင်၊ ထေရ်ရှင်ပင်မဟိန္ဒက၊ နှမတော်သင်္ဃမိတ်ကယ့်ကို၊ ပင့်ဖိတ်ပါဒကာကိုဟောသတဲ့၊ ထိုရောအခါဖြင့်၊ အသောကာမာသီရိက၊ ဗောဓိညောင်တောင်အခက်ကို၊ ဆောင်ရွက်တော်မူပါဟု၊ မြင်းသီလာ ရွှေဝါသားလိုက်ရင်၊ ဆယ်ပါးမွန်နံ့သာဖြင့်၊ သုဝဏ္ဏာကုမ္ဘာအိုးနှင့်၊ စိုက်ပျိုးစဉ်အခါက၊ ရိုးသန္တာရွက်ညွန့်ဖျား၊ ကွန့်နားကာအဲသည်တုန်းက၊ ငါးလုံးတိုင်ရွှေညောင်သီးက၊ ရေမီးစုံရောင်ညီဖြာ၍၊ ဗြဟ္မာရွာတိုင်အောင်ထွန်းသတဲ့၊ ဤကျွန်းခွင်သီဟိုဠ်မှာရှိရစ်တဲ့၊ ဗောဓိရုက္ခာ။
ရှစ်ပြည်ထောင်ယူဆောင်ကြဉ်းကြတဲ့၊ တတင်းချင်ဓာတုယောတို့၊ တဒေါဏာလေးပြည်ရှိသတဲ့၊ ကောလိယာပြည်စံမင်းတို့၊ ဆောင်ကြဉ်းကာ တည်စေတီနှင့်၊ ရေနဒီမြစ်ကမ်းပါးမှ၊ ဘုရားပြိုပြန်၍၊ နဂါးထံယူဆောင်ကြဉ်းတော့၊ ခံတွင်းဝယ်ဓာတ်တော်ကြုပ်ကို၊ သောနုတ္တရာ မထေရ်ပျံက၊ သီဟဠံကျွန်းဒေသ၏၊ ဟေမမာဥယျာဉ်တွင်း၊ မြှုပ်သွင်းစေဌာပနနာလို့၊ တည်မဟာစေတီသခဲ့၊ မင်းဒုဋ္ဌမဏိကာ ရှိပဏာညွတ်ပြောင်း။
ပြည်သီဟိုဠ်စေတီပေါင်းငယ်နှင့်၊ ရွှေကျောင်းရာဟူသရွေ့တို့၊ စုံစေ့အောင်စာမသွင်းပြီဘု၊ မင်းဋ္ဌောဂါမဧိက၊ အာဒိပထမံပ၊ ဓမ္မခန်ဒေသနာတို့၊ သေချာအောင်ပေလွှာဖူးငယ်နှင့်၊ ရေကူးကာမူတင်ဘို့၊ ထေရိရှင်ပင်ငါးရာဟောလောက်တဲ့၊ အာလောကာဂူလိုဏ်ကြီးနှင့်၊ ခရီးကွာဘိတောင်းပ၊ ရွာမောင်းထောင်စဉ်ကာတဲ့၊ မြို့သေလာသင်္ခန္တ၊ သင်္ခငွေပုလဲကဲ့သို့၊ လက်ဝဲစွယ်တော်ဖူးကြရ၊ ဗလဝါမုက္ခာ၊ မဟာသမုဒ္ဒရာကူးနိုင်လို့၊ ထူးတဲ့ဆုတောင်း။
ခက်ဆစ်
၁။ တြိန်းသတာ = ၃၀၀ အရေအတွက်။
၃။ ရွှေဗျာသံ = ရွှေဗျာဒိတ်မြွက်ကြားခဲ့သည့်အသံ။
၄။ ဒေဝါနံ = ဒေဝါနံပီယတိဿမင်း။
၅။ မာရဇိန် = မာရ်ငါးပါးကို အောင်သည့်ဘုရား။
၇။ သုဝဏ္ဏကုမ္ဘာ = ရွှေအိုး။
၈။ တဒေါဏာ = လေးပြည်၊ တစိတ်။
၁၀။ ဒုဋ္ဌမဏိကာ = ဒုဋ္ဌကာမဏိမင်းကြီး။
၁၂။ ဗလဝါမုက္ခာ = လှိုင်းလေထန်သော ရေပင်လယ်။
မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် နာမည်ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော နာမည်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။
အိုင်တိုရွာဟောင်းရွာ၊ ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်
အိုင်တိုရွာဟောင်းရွာ (Aingtoywarhaung)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရမည်းသင်းခရိုင်၊ ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်၊ တယ်လေးပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၈၇၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တယ်လေးပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၉၄ ဦး၊ မ ၁၅၂၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၁၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထောစိုးကူးရွာ၊ ရှားတောမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရှားတောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အမျိုးသားကင်ဆာအင်စတီကျု
အမျိုးသားကင်ဆာအင်စတီကျု (တစ်ခါတရံ "အပက်ရှာဆေးရုံ" ဟုလည်း ခေါ်၊ "မဟာရာဂမကင်ဆာဆေးရုံ" ဟု လူသိများကြ) သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ မဟာရာဂမမြို့ရှိ အစိုးရဆေးရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကင်ဆာကုသမှုအတွက် အဓိကကျသည့် ဆေးရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဝန်ဆောင်မှုများကို အခမဲပေးထားပြီး ကျန်းမာရေးဌာနက ထိန်းချုပ်ထားသည်။  ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ဆေးရုံတွင် Haematopoietic Stem Cell Transplant (HSCT)  ယူနစ်ကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ဆေးရုံ၏ ရူပီ ၁.၂ ဘီလီယံ တန်သည်။ လက်ရှိအချိန်တွင် သီရိလင်္ကာတွင် ကင်ဆာရောဂါလူနာ ၅၀,၀၀၀ ဦးထက်ပိုမိုကာ ဖြစ်ပွားနေသည်။ ကင်ဆာရောဂါကြောင့် သေဆုံးသူသည် နှစ်စဉ် ၁၄,၀၀၀ ဦး ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ ဆေးရုံများ
အင်းတိန်ကုန်းရွာ၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်
အင်းတိန်ကုန်းရွာ (Innteinkone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်၊ အင်းတိန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၆၂၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်းတိန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၀၆ ဦး၊ မ ၁၈၄၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၅၅၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကောင်းဖန်ရွာ၊ နမ့်ခမ်းမြို့နယ်
ကောင်းဖန်ရွာ (Kawnghpan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ နမ့်ခမ်းမြို့နယ်၊ မိုင်းဝီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၄၇၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းဝီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၈၀ ဦး၊ မ ၁၆၉၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၇၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ဆုံကုန်းရွာ၊ စလင်းမြို့နယ်
ဆုံကုန်းရွာ (Sonkone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ စလင်းမြို့နယ်၊ ဆုံကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၅၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆုံကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၅၅ ဦး၊ မ ၉၀၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၆၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သာဓုကန်စေတီတော်
သာဓုကန်စေတီတော် သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေပြည်သာမြို့နယ်၊ သာဓုကန်ရွာ၏ အရှေ့ဘက်ကန်ဘောင်ရှိ တောင်ကုန်းမြင့်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်း
မဇ္ဈိမဒေသမှ ရှင်ယသ၊ ရှင်ဉာဏနှင့် ရှင်သုစိတို့သည် ဓာတ်တော်မွေတော်တို့ကို ပင့်ဆောင်လာခဲ့သည်။ ထိုဓာတ်တော်တို့ကို သီဟဒီပမင်းသည် ပူဇော်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် ဓာတ်တော်တို့ကို ဌာပနာကာ စေတီတော်တည်ခဲ့သည်။
အမည်တွင်ပုံ
စေတီတော်တည်ရှိရာ ကုန်းသည် ကကုသန်ဘုရားလက်ထက်တွင် တန်ခိုးပြိုင်သည့် ဘီလူးသည် မာန်ချရာ နေရာဖြစ်သဖြင့် မွန်ဘာသာဖြင့် "ဒိုဂနီပရော" ဟု ခေါ်သည်။ ဘီလူးသည် မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမ၌ သက်ဝင်ယုံကြည်သဖြင့် မြတ်စွာဘုရားသည် သာဓုသုံးကြိမ် ခေါ်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ သာဓုခေါ်သည်ကို စွဲကာ "သာဓုခံ" ဟု ခေါ်ရာမှ ကန်ကို အစွဲပြုကာ "သာဓုကန်" ဟု ခေါ်ခဲ့သည်။ စေတီတော်ကိုလည်း "သာဓုကန်စေတီတော်" ဟု ခေါ်ခဲ့သည်။ ကကုသန်ဘုရား၏ ဆံတော်နှစ်ဆူကို ဘီလူးသည် ရရှိခဲ့သဖြင့် ဌာပနာခဲ့သည်။
ပြုပြင်မွမ်းမံမှုများ
သက္ကရာဇ် ၇၄၅ ခုနှစ်တွင် ရာဇဓိရာဇ် (ဗညားနွဲ့) သည် စေတီတော်ကို ငုံကာ အသစ်တည်ခဲ့သည်။ မွန်ဘာသာဖြင့် ကျုက်ဆာဓုဟု ခေါ်တွင်ခဲ့၍ သာဓုဘုရားဟု ခေါ်တွင်ခဲ့သည်။
သက္ကရာဇ် ၁၁၉၆ ခုနှစ်တွင် စေတီတော် ပြိုကျခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် မှော်ဘီသူကြီးနှင့် ရွှေပေါက်ပင်ဘုန်းတော်ကြီးတို့ ဦးစီးကာ ပြုပြင်ခဲ့သသည်။ ၁၂၀၂ ခုနှစ်တွင် မှော်ဘီသူကြီးမင်း ဗန္ဓုက ကြပ်မတ်ကာ ပြုပြင်ခဲ့သည်။ ၁၂၄၄ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့မှ ဦးရန်ခ၊ ၁၂၄၈ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ ပုဇွန်တောင်မှ ဦးကုလားမိသားစုတို့က ကြပ်မတ်၍ ဒါယကာများ စုပေါင်း၍ ပြုပြင်ခဲ့သည်။ ၁၂၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် ထီးတော်တင်ခဲ့သည်။
၁၂၆၄ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့အား ရေပေးဝေရန် ကန်ကြီးကို တူးဖော်ခဲ့ရာ ဘုရားကုန်းတော်မြေသည် ပြိုပျက်ကာ ပါသွားသဖြင့် ဂေါပကတို့သည် လျော်ကြေးတောင်းခဲ့သည်။ လျော်ကြေး ငွေ ၁၀၀၀ ကျပ် ရခဲ့သည်။ ထိုငွေဖြင့် ၁၂၆၄ ခုနှစ်၊ တန်ဆောင်မုန်းလတွင် စေတီတော်ကို ရွှေသင်္ကန်း ကပ်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အုတ်လှေကား၊ ဆောင်းတန်းများကို ပြုပြင်ခဲ့ရာ ၁၂၆၅ ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။ လှော်ကားကန်ကိုပင် သာဓုကန်ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။
ဟေဂျားဘ်
အစ္စလာမစ်ဟေဂျားဘ် (Hijab; ;   حجاب ḥijāb,  သို့ ) ဆိုသည်မှာ မွစ်လင်(မ)အမျိုးသမီးတို့ နည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် မိမိတို့၏ဦးခေါင်းနှင့် ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းများကို လုံခြုံစွာဖုံးအုပ်ခြင်းကို ခေါ်သည်။ ထိုအကြောင်းအရာသည် ကျမ်းတော်မြတ်ကုရ်အာန်နှင့် အစ္စလာမ့်ဓမ္မသတ်အရ အထူးသဖြင့် မွစ်လင်(မ)အမျိုးသမီးများ မိမိတို့ဆံပင်နှင့် ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းများကို သူစိမ်းအမျိုးသားတို့၏ ရှေ့မှောက်တွင် ထိန်းသိမ်းကာကွယ်စောင့်ရှောက်သောအနေဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားရန် တာဝန်ရှိပေသည်။ ဟေဂျားဘ်သည် တရားတော်၏ အဆုံးအမနှင့် ညွှန်ကြားချက်ဖြစ်သလို လူ့ပတ်ဝန်းကျင်၌ မလိုလားအပ်သော ပြဿနာများ မဖြစ်ရလေစေရန် လူ့အသိုင်းအဝိုင်းကြီးမှ သတ်မှတ်ထားသော အချက်တစ်ချက်လည်းဖြစ်ပေသည်။ ဓမ္မသတ်မှူးများ၏ အမြင်တွင် ဟေဂျားဘ် သည် အစ္စလာမ့်ဥပဒေသများအတွင်းမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး အစေခံမဟုတ်သောမွစ်လင်(မ)အမျိုးသမီးတိုင်း မိမိတို့၏မျက်နှာနှင့် လက်ဖဝါးမှလက်ချောင်းထိပ်လေးများအထိမှလွဲ၍ ကျန်နေရာအားလုံးကို သူစိမ်းယောက်ျားသားတို့၏ရှေ့မှောက်တွင် ဖုံးအုပ်ထားခြင်းအား ဟေဂျားဘ်ဟုခေါ်ပေသည်။ ၎င်းအပြင် အမျိုးသားတို့နှင့်ပတ်သက်၍လည်း မိမိတို့၏ အရှက်အင်္ဂါနှစ်ခုဖြစ်သော ရှေ့နှင့်နောက်ကို ဖုံးအုပ်ရန် ပြငှားန်ထားလေသည်။ တူနီးရှားနိုင်ငံတွင် ၁၉၈၁ ခုနှစ်၌ ဟေဂျားဘ်ပြုလုပ်ခြင်းကို တားမြစ်ပိတ်ပင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ထိုဥပဒေကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။ တူရကီတွင် ၁၉၉၈ ခုနှစ်မှစ၍ တားဆီးပိတ်ပင်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ်နိုင်ငံသည် မွစ်လင်(မ)အများစု နေထိုင်ရာနိုင်ငံများဖြစ်ပြီး ယင်းနှစ်နိုင်ငံတွင်သာ အစိုးရဌာနများ၊ ကျောင်းများနှင့် အစိုးရတက္ကသိုလ်များတွင် ဟေဂျားဘ်ပြုလုပ်ခြင်းကို ပိတ်ပင်ခဲ့ကြလေသည်။ ဆီးရီးယားနိုင်ငံတွင် ၂၀၁၀ ခုနှစ်၌တက္ကသိုလ်များတွင် နေကားဘ်ဝတ်ခြင်း (မျက်နှာကိုပါဖုံးအုပ်ခြင်း) ကို ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။ ထိုအကြောင်းအရာနှင့်ပတ်သက်ပြီး ဆီးရီးယားပြည်တွင်းစစ်ဖြစ်ပွားနေစဉ်ကာလအတွင်း လူတို့ဆန့်ကျင်မှုကြောင့် ပြန်လည်ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။ ထိုအတိုင်းပင် မိုရိုကိုနိုင်ငံတွင်လည်း ဟေဂျားဘ်နှင့်ပတ်သက်၍ တင်းကျပ်မှုများပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းတို့အမြင်၌ ဟေဂျားဘ်သည် နိုင်ငံရေးအသွင်ဆောင်ပြီး နိုင်ငံရေးနှင့်ဘာသာရေးကို ခွဲခြားသည့်မူဝါဒအတွက် ဆန့်ကျင်သည့် မူဝါဒ တစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည့်အတွက်ကြောင့်ပင် ဖြစ်လေသည်။
ဥရောပ
ဥရောပနိုင်ငံများအတွင်း မွစ်လင်(မ)တစ်ဦး ဟေဂျားဘ်ပြုလုပ်မှုသည် ထိုနိုင်ငံများအတွင်း၌ မွစ်လင်(မ)များရှိနေကြောင်း အမှတ်အသားတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့ပြီးနောက် အချို့သောနိုင်ငံများအတွင်း နိုင်ငံရေးအမြင်ကွဲလွဲမှုများနှင့် ဟေဂျားဘ်နှင့်ပတ်သက်ပြီး တင်းကျပ်ရန်အတွက် အကြံပြုအမျိုးအမျိုး ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ ဟော်လန်နိုင်ငံပါလီမန်သည် မိမိနိုင်ငံအတွင်း၌ (ဘုရ်ကာအ်)ဝတ်ဆင်၍ မျက်နှာဖုံးအုပ်ခြင်းကို တားဆီးရန်အတည်ပြုခဲ့သည်။ ထိုနည်းတူစွာ အလားတူဥပဒေများကိုလည်း ပြင်သစ်နှင့် ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံများ၌ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ
ဤနိုင်ငံတွင် တာလီဘန်များအုပ်ချုပ်နေစဉ်ကာလအတွင်း ဘုရ်ကာအ် (မျက်နှာအပါအဝင် ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံးဖုံးအုပ်စေသော အဝတ်အစား)ဝတ်ဆင်ခြင်းကို မဝတ်မနေရဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုသို့သတ်မှတ်ချက်သည် နိုင်ငံတော်၏ပြဋ္ဌာန်းချက်မဟုတ်ခဲ့ပေမဲ့ ထိုအရာနှင့်ပတ်သက်ပြီးအမျိုးသမီးတို့အား အလွန်အမင်းတင်းကြပ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဟာမီဒ်ကရ်ဇီသည် မိမိအားဆန့်ကျင်သူများ၏အလိုကို ဖြည့်ဆီးရန်အတွက် အမျိုးသမီးတို့၏အခွင့်အရေးကို ချိုးဖောက်ခဲ့သည်ဟုပင် စွပ်စွဲခြင်းခံခဲ့ရလေသည်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ
ဤနိုင်ငံတွင် ဦးခေါင်းကို ဖုံးအုပ်မှုနှင့်ပတ်သက်ပြီး သီးသန့်ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းချက်မရှိပါ။ ယင်းနိုင်ငံတွင် ကျေးလက်နေမွစ်လင်(မ)အမျိုးသမီးများနှင့် မြို့ပြတွင်နေထိုင်သောအချို့ မွစ်လင်(မ)အမျိုးသမီးတို့သည် ဟေဂျားဘ်အား အလေးထားပြုလုပ်ကြသည်။ လတ်တလောကာလတွင် ထိုနိုင်ငံ၌ ဟေဂျားဘ်ပြုလုပ်သူ အမျိုးသမီးအရေအတွက် ပိုမိုများပြားလာခဲ့သည်။ ယင်းနိုင်ငံတွင် နိုင်ငံရေးနှင့်ဘာသာရေးကို ခွဲခြားသည့်မူဝါဒကိုကျင့်သုံးသည့် ပါတီသည် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ၌ နေရာဝင်ယူလာခဲ့သည့်နောက်ပိုင်း၌ ၂၀၀၈ခုနှစ်တွင် ဟေဂျားဘ်ပြုလုပ်သော အမျိုးသမီးတို့အပေါ် တင်းကျပ်မှုများပိုမိုပြုလုပ်လာခဲ့သည်။ ထိုအကြောင်းအရာနှင့် ပတ်သက်၍ စာနယ်ဇင်းများတွင် ရေးသားသော အရေးအသားများကို ကြည့်ပါက ထင်ရှားစွာတွေ့မြင်နိုင်ပေသည်။ ထိုနိုင်ငံတွင် ဟေဂျားဘ်သည် အစ္စလာမ်၏ အမှတ်အသားတစ်ခုဖြစ်သည့်အတွက် နိုင်ငံကို နိုင်ငံရေးနှင့်ဘာသာရေးကို ခွဲခြားသည့်မူဝါဒ(စကူလာရီဇင်မ်)ကို လက်ကိုင်ကျင့်သုံးသော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်စေလိုသည့်အတွက် ထိုသို့တင်းကျပ်မှုများပြုလုပ်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်ပေသည်။
အီဂျစ်
နဝါးလ် စအ်ဒါဝီ သည် ဩဂုတ်လ ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ပြောကြားခဲ့သည်မှာ -ဟေဂျားဘ်သည် လူ့အသိုင်းအဝိုင်းနှင့်လည်း မအပ်စပ်သလို ဘာသာရေးကိုင်းရှိုင်းမှုကြောင့် ဟေဂျားဘ်ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုလျှင်လည်း မှားယွင်းပေလိမ့်မည်။ ဟေဂျားဘ်သည် သာသနာနှင့် သာသနာ၏သွန်သင်မှုအဆုံးအမများနှင့် မည်သို့မျှမပတ်သက်ချေ။ ၎င်းအပြင် ကျွန်မ၏ဖခင်သည်လည်း အလ်အဇ်ဟရ်အစ္စလာမ့်မစ် တက္ကသိုလ်၌ ပညာဆည်းပူးခဲ့သော သာသနာ့ပညာရှင်တစ်ပါးဖြစ်လေသည်။ သို့သော် သူ၏သက်တမ်းတလျှောက်လုံးတွင် ဦးခေါင်းပေါ်တွင် ခြုံလွှာခြုံပါဟု မည်သို့သောအခါမျှ ကျွန်မအား ပြောကြားခဲ့ခြင်းမရှိခဲ့ပါ။ အမျိုးသမီးတစ်ဦးဟေဂျားဘ်ပြုလုပ်ခြင်းသည် သာသနာ၏ သွန်သင်ဆုံးမမှုများနှင့် လုံးဝ သက်ဆိုင်မှုမရှိပါ။
ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံ
ထိုနိုင်ငံ၌ စကူလာရီးဇ်မ်မူဝါဒကို ကျင့်သုံးသည့်အတွက် ထိုနိုင်ငံအတွင်း အမျိုးသမီးအနည်းစုသာလျှင် ဟေဂျားဘ် ပြုလုပ်ကြသည်။၂၀၁၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် သမ္မတ ယာဟ်ယာဂျာမာဟ်သည် နိုင်ငံတော်ကို အစ္စလာမစ်နိုင်ငံတော်အဖြစ် ပြောင်းလဲကြေညာခဲ့သည့်အပြင် အစိုးရဌာနများတွင် အမျိုးသမီးဝန်ထမ်းများကို ဟေဂျားဘ် ပြုလုပ်ရန် ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့လေသည်။ ယင်းနိုင်ငံသည် ယခုအနေအထားတွင် မူရီတန်နီးယားနိုင်ငံပြီးနောက် အာဖရိကတွင် ဒုတိယအကြီးဆုံးအစ္စလာမစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်။
အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ
ဟေဂျားဘ်သည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသို့ အနောက်တိုင်းယဉ်ကျေးမှုများဝင်ရောက်မီ မကြာသေးမီကမှ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ များစွာသော အင်ဒိုနီးရှားအမျိုးသမီးတို့သည် နမားဇ်ဖတ်သည့်အခါတွင်သာ ဟေဂျားဘ် ပြုလုပ်ကြ၍ ကျန်အချိန်များတွင်မူ ဦးခေါင်း၌ ပါးလွှာသေးငယ်သော ပဝါလေးများကို ဦးခေါင်းပေါ်တွင် တင်ထားလေ့ရှိကြသည်။
အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတွင် ၂၀၀၈ ခုနှစ် စစ်တမ်းကောက်ခံချက်အရ ကမ္ဘာပေါ်တွင် မွစ်လင်(မ)ဦးရေအများဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်ခဲ့သည့်အတွက် (ဘာန်က်စီလီ အင်ဒိုနီရှားယီ) နိုင်ငံအတွင်းရှိ သာသနာကြီးငါးခုဖြစ်သော အစ္စလာမ်၊ ကက်သလစ်အသင်းတော်၊ ဝဘ်သိစ်အသင်းတော်၊ ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့်ဟိန္ဒူတို့အား တပြေးညီနိုင်ငံတော်မှ အထောက်အပံ့ပြုရန် ဥပဒေမူဝါဒတစ်ရပ်ချမှတ်ပြီး မည်သည့်သာသနာကိုမျှ နိုင်ငံတော်၏တရားဝင်သာသနာဟူ၍ မကြေညာခဲ့ပေ။
ပါကစ္စတန်
ပါကစ္စတန်နိုင်ငံတွင် ဟေဂျားဘ်နေ့ ဟု သတ်မှတ်ထားသော နေ့တစ်နေ့ရှိသည်။ ထိုနေ့တွင် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံအစ္စလာမ့်အစည်းအရုံးပါတီ မှ အမျိုးသမီးများမှ ဦးဆောင်၍ ၎င်းနေ့နှင့်ပတ်သက်သောအခမ်းအနားများကို ခမ်းနားစွာကျင်းပကြသည်။
ထိုနေ့တွင် အမျိုးသမီးထုကြီးသည် အမြို့မြို့အနယ်နယ်တိုင်း၌ စီတန်းလမ်းလျှောက်ပွဲများကျင်းပ၍ အချို့သော ဥရောပနိုင်ငံများတွင် ဟေဂျားဘ်နှင့်ပတ်သက်ပြီး တားမြစ်ပိတ်ပင်မှုများကို ပယ်ဖျက်ပေးရန်နှင့် ထိုသို့ပြဋ္ဌာန်းချက်များကို ဆန့်ကျင်ကြောင်းအပြင် ဟေဂျားဘ်နှင့်ပတ်သက်၍ လူ့အသိုင်းအဝိုင်းအတွင်း လွပ်လပ်ခွင့်ပေးရန် တောင်းဆိုမှုများပြုလုပ်ကြသည်။ ထိုသို့ ခမ်းနားစွာကျင်းပသော မြို့များမှာ အစ္စလာမ်အာဘာဒ် ၊ ကရာချီနှင့်ရာဝလ်ပန်ဒီ စသဖြင့် တို့ဖြစ်သည်။
ထိုအတိုင်းပင် ဤနေ့၌ ဟေဂျားဘ်သည် အရေးကြီးကြောင်းနှင့် ဟေဂျားဘ်အားအလေးထားကြရန် ဆိုင်းဘုတ်များနှင့် စာသားများရေးသား၍ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၏ နေရာတိုင်းတွင် ချိတ်ဆွဲကြလေသည်။
အခြားနေရာဒေသများထက် နိုင်ငံ၏မြို့ကြီးများတွင် ပိုမိုကြီးကျယ်ခမ်းနားစွာကျင်းပကြလေသည်။ သို့သော် အစ္စလာမ်အာဘတ်မြို့သည် မြို့တော်ဖြစ်သည့်အတွက် ထိုမြို့၌ပို၍ ခမ်းနားစွာကျင်းပကြသည်။ ထိုနေ့တွင် ပြည်တွင်းနှင့် ပြည်ပ သတင်းမီဒီယာဌာနမှ သတင်းထောက်တို့သည် သတင်းယူရန်လာရောက်ကြလေသည်။
အီရန်
အီရန်တွင် ဟေဂျားဘ်နှင့် စပ်ဆိုင်သည့်ဥပဒေကို ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် အစ္စလာမ်မစ် အကြံပေးလွှတ်တော်အတည်ပြုချက်အရ ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ နိုင်ငံအကျိုးစီမံကွပ်ကဲရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌသည် ထိုသို့ပြဋ္ဌာန်းမှုအပေါ် စောဒကတက်ပြောဆိုခဲ့သည်မှာ "ဟေဂျားဘ်နှင့်ပတ်သက်ပြီး နိုင်ငံအတွင်း အဓမ္မပြုလုပ်တင်းကျပ်မှုသည် အမျိုးသမီးများကို ဟေဂျားဘ်ဝေးသွားစေရန်ပြုလုပ်နေသလိုဖြစ်နေသည်။ ဆက်လက်၍ ထိုကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ အာယသွလ္လာဟ် ရဖ်ဆန်ဂျာနီသည် ကိုင်ဟာန်းစာနယ်ဇင်းမီဒီယာအား ပြောဆိုခဲ့သည် စကားကို အီရန်သက္ကရာဇ် ၁၃၈၂ ခုနှစ်တွင် သတင်းစာ၌ ထည့်သွင်းရေးသားခဲ့သည်။ ထိုပြောကြားမှုမှာ အကယ်၍ ကျွန်ုပ်တို့သည် နည်းလမ်းသစ်များကို ရွေးချယ်မည်ဆိုပါက အမျိုးသမီးများနှင့် သမီးငယ်တို့နှင့်ပတ်သက်ပြီး တရားတော်၏ ပြဋ္ဌာန်းချက်ကို ၎င်းတို့အလွယ်တကူလိုက်နာနိုင်ရန် ကူညီပံ့ပိုးပေးသည့်အသွင်ပေါ်လာနိုင်သည်။ ၎င်းအပြင် အလ္လာဟိုအရှင်မြတ်ရှေ့တော်တွင်လည်း ထိုသည်နှင့် သက်သေထူနိုင်ပေမည်။ ၎င်းအပြင် ထိုနည်းလမ်းဖြင့် အစ္စလာမ့်တော်လှန်ရေးကိုလည်း စောင့်ရှောက်ကာကွယ်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။" ဟုဖြစ်သည်။
အစ္စလာမစ်နိုင်ငံများအကြား အမျိုးသမီးများဝတ်စားမှု နောက်ခံသမိုင်း
သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် နေရာဒေသအသီးသီးနှင့်အနေအထားအမျိုးမျိုးတို့တွင် ဝတ်စားဆင်ယင်ပုံများကို ပုံစံအမျိုးမျိုးဖြင့် တွေ့မြင်ခဲ့ရပေသည်။ သမိုင်းရင်းမြစ်ကျမ်းများဖြစ်သော ဝိုင်းလ်ဒိုရာန်သ်၊ ပတ်သရိုရှဖ်စကီ ရေးသားပြုစုခဲ့သာ အစ္စလာမ့်သမိုင်းကျမ်းနှင့် မွရ်သဇာရာဝန်ဒီရေးသားခဲ့သော လူမှု့ရေးသမိုင်းကျမ်းများအပြင် ပိုမိုရှေးကျသော ကျမ်းများဖြစ်သည့် ခရစ်တော်မမွေးမီအချိန်ကာလများတွင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော ဂရိသမိုင်း နှင့် ဟရူဒူသ်ရေးသားခဲ့သော လောကီသမိုင်းကျမ်း စသည်တို့မှ သက်သေထူနေသည်မှာ ထိုခေတ်ကာလများ၌ နေထိုင်ခဲ့သော လူတို့သည် အမျိုးသားဖြစ်စေ(သို့)အမျိုးသမီးဖြစ်စေ အသိုင်းအဝိုင်းတစ်ခုအကြားသို့ သွားရောက်ကြမည်ဆိုပါက အနည်းနှင့်အများ မိမိတို့၏ဦးခေါင်းများကို ဖုံးအုပ်၍ သွားလာကြလေ့ရှိသည်ဟု ဖြစ်သည်။ ဟေဂျားဘ်သည် အစ္စလာမ်မှ စတင်ခဲ့သည်မဟုတ်ပဲ အစ္စလာမ်မတိုင်မီ ထိုခေတ်ကာလများကတည်းက ဟေဂျာဘ်သည် လူတို့အကြား၌ ရှိနေခဲ့ပေသည်။ သို့သော် ဟေဂျားဘ်ပြုလုပ်မှုအတိုင်းအတာအားဖြင့် ခေတ်အဆက်ဆက်များ၌ ကွာဟချက်များရှိခဲ့သည်။
သို့သော် အချို့သော သုတေသီများက ဦးခေါင်းဖုံးအုပ်ခြင်းကို အစ္စလာမ်နှင့် အာရဗ်တို့၏ဓလေ့ထုံးစံဟု သတ်မှတ်ကြလေသည်။ သို့သော်အချို့ကလည်း ဆံပင်ကိုဟေဂျားဘ်ပြုလုပ်ခြင်း(ဆံပင်ကိုဖုံးအုပ်ခြင်း)သည် အစ္စလာမ်နှင့်အာရဗ်တို့၏ ဓလေ့မဟုတ်ပဲ အာရဗ်တို့သည် အခြားနေရာဒေသများကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ကြပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ၎င်းဒေသများတွင်နေထိုင်ကြသော ဓလေ့တစ်ခုဖြစ်ပြီး ယင်းဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသောသူတို့အကြား သိက္ခာရှိသူများက မိမိတို့၏ဦးခေါင်းများကို ဖုံးအုပ်သည့်အပေါ် အာရဗ်တို့သည်ဖုံးအုပ်ခြင်းသည် သိက္ခာရှိခြင်းဟုမှတ်ယူခဲ့ကြပြီး ထိုဓလေ့ကို ကျင့်သုံးခဲ့ကြသည်။ ဟာရ်ဝါရ်ဒ် တက္ကသိုလ်မှ အမျိုးသမီးရေးရာနှင့် ဂိုဏ်းဂဏ္ဍ သုတေသီပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သူ လိုင်လားအဟ်မဒ်မှ ဤသို့ပြောဆိုထားသည်မှာ -ဟေဂျားဘ်ပြုခြင်း(ဖုံးအုပ်ခြင်း)သည် အခြားသောဒေသများ၏ဓလေ့ထုံးစံဖြစ်ပြီး  စစ်ရေးအောင်နိုင်ခဲ့မှုအပေါ် ၎င်းတို့၏ဓလေ့သည် အာရဗ်အမျိုးသမီးတို့အကြားသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ဦးခေါင်းဖုံးအုပ်ခြင်း(အဝတ်စောင်းခြင်း)သည် အမှန်တကယ်လေ့လာကြည့်မည်ဆိုပါက ဆာဆာနီမင်းဆက် ခေတ်ကာလအချိန်၌ လူတို့အကြားတွင် ထိုသို့ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ အကြောင်းအရင်းမှာ အမျိုးသမီးနှင့်အမျိုးသားတို့အကြားခွဲခြားသိနိုင်ရန်ဖြစ်သည်။ အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် ခရစ်ယာန်များအကြား ဦးခေါင်းခြုံသည့် ဓလေ့ရှိခဲ့ပြီး မြေထဲပင်လယ် ဒေသများတွင် အစ္စလာမ်ရောက်ရှိလာပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ဦးခေါင်းခြုံခြင်းသည် ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာလေသည်။ တမန်တော်မိုဟမ္မဒ်(ဆွ)ခေတ်ကာလတွင်လည်း မိမိ၏ကြင်ယာတော်များနှင့် မွစ်လင်(မ)အမျိုးသမီးတို့ အကြား ခြုံလွှာခြုံမှုများရှိခဲ့သည်။ တမန်တော်မိုဟမ္မဒ်(ဆွ) လောကကြီးကို နှုတ်ဆက်သွားပြီးနောက်ပိုင်းတွင် အခြားသော ဒေသများကို အောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ထိုဒေသများတွင် မျိုးရိုးဂုဏ်ရည်မြင့်မားသော အမျိုးသမီးတို့သာလျှင် မိမိတို့၏ဦးခေါင်းများကို ခြုံလွှာစောင်း၍ ဖုံးအုပ်လေ့ရှိကြသည်။ ထိုသို့ဖြင့် ထိုခေတ်ကာလများတွင် ခြုံလွှာစောင်းမှုသည် ထိုသူတို့အတွက် သာဖြစ်သွားခဲ့လေသည်။
အစ္စလာမ်မတိုင်မီကာလနှင့် ဟေဂျားဘ်
မိုဟမ္မဒ်ဟိုစိုင်းန်ရဂျဘီ ဆိုလေသည်မှာ - အစ္စလာမ်မတိုင်မီကာလများတွင် အာရဗ်တို့အကြား စာရိတ္တပျက်ပြားမှုများရှိနေသော်ငြားလည်း ၎င်းတို့နေထိုင်ကျက်စားသောရေ၊မြေပထဝီဆိုးရွားမှုများကြောင့် အမျိုးသမီးအားလုံးတို့သည် မိမိတို့၏ဦးခေါင်းများကို ဖုံးအုပ်ထားကြလေသည်။ အမျိုးသမီးတို့သည်မိမိတို့၏ဦးခေါင်းများပေါ်တွင် တောင်ရှည် ခြုံလွှာများစောင်းလေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ အစ္စလာမ်ပွင့်ပေါ်လာပြီးအချိန်ထိ ယင်းသူတို့သည် မိမိတို့ ဓလေ့အတိုင်း အပြင်သွားသည့်အခါ အဝတ်(သို့)ခြုံလွှာများကို ခေါင်းပေါ်၌စောင်း၍ သွားလာလေ့ရှိခဲ့သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ၎င်းတို့သည် မိမိတို့၏ဦးခေါင်းကို ဖုံးအုပ်၍ သွားလာခဲ့ကြသည်။ သို့သော် တမန်တော်မြတ်ကြီး(ဆွ) မက္ကာမြို့မှ မဒီနာမြို့သို့ (ဟိဂျ်ရသ်ပြု)ပြောင်းရွေ့နေထိုင်၍ အစ္စလာမစ်အုပ်ချုပ်ရေးထူထောင်ပြီးသကာလ မဒီနာမြို့တွင် မွစ်လင်(မ)အမျိုးသမီးတစ်ဦးနှောက်ယှက်ခြင်းခံရမှုအပေါ် ဟေဂျားဘ်နှင့် ပတ်သက်သည့်အာယသ်တော်ကျရောက်ခဲ့လေသည်။ ထိုသို့အာယသ်မကျရောက်မီအချိန်တွင် အမျိုးသမီးတို့သည် ခြုံလွှာများကို မိမိတို့ခန္ဓာ၏အရှေ့ဘက်ကိုဖုံးအုပ်ထားခြင်းမရှိပဲ  နောက်ကျောဘက်သို့ ချထားလေ့ရှိသည်။ သို့သော် အာယသ်တော်ကျရောက်ခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း အမျိုးသမီးတို့သည် မိမိတို့၏ ဟေဂျားဘ်အား အာယသ်တော်မှ ပြဋ္ဌာန်းထားသည့်အတိုင်း ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုမှတဆင့် ဟေဂျားဘ်သည် အမျိုးသမီးတို့အားလုံးအတွက် အရှင်မြတ်ဘက်မှ ဥပဒေတစ်ခုအဖြစ် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။
တမန်တော်မြတ်(ဆွ)၏ခေတ်၌ရှိသောဓလေ့
မိုဟမ္မဒ်ဘာကိရ် ဘဲဟ်ဘူဒီ၏ပြောကြားချက်အရ: မိမိတို့၏ အဝတ်အစားများကွဲဟနေမှုတို့ကို သတိထားကြလော့ ဟု ကျမ်းတော်မြတ်ကုရ်အာန်မှ မိန့်ဆိုရသည့်အကြောင်းအရင်းသည် အာရဗ်တို့အကြားတွင် ၎င်းတို့သည် မချုပ်မလုပ်ရသေးသော လုံချည်များကို ခါးတွင်ဝတ်ဆင်ကြသည့် အတွက် ၎င်းတို့လမ်းသွားသည့်အခါ(သို့)ထိုင်သည့်အခါနှင့်ထသည့်အခါများတွင် တစ်ခါတစ်ရံ ထိုမချုပ်ထားသောနေရာမှ ၎င်းတို့၏ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများပေါ်လေ့ရှိသည်။ ထို့ကြောင့်ကျမ်းတော်မြတ်ကုရ်အာန်မှ ထိုသို့မိန့်ကြားထားခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် အကယ်၍ ထိုသို့အရှက်အင်္ဂါများ ပေါ်သည့်အခါတွင်လည်း ကြည့်ခြင်းမှရှောင်ရှားကြရန် မိန့်ထားမှုလည်းရှိပေသည်။ ဆက်လက်၍ ပြောဆိုသည်မှာ -တမန်တော်မြတ်ကြီး(ဆွ)၏ခေတ်ကာလနှင့် အေမာမ်(အ.စ)တို့၏ ခေတ်ကာလများတွင်လည်း အမျိုးသမီးတို့သည် ချုပ်လုပ်ပြီးသော လုံချည် အင်္ကျီ စသော အဝတ်အစားများကို ဝတ်လေ့ရှိကြပြီး ခြုံလွှာစများကို မိမိတို့၏ပခုံးပေါ်များတွင် ခြုံကာ ဦးခေါင်းများကို (မက်နအာဟ်)ဟုသော ခြုံလွှာအမျိုးအစားတို့ဖြင့် ခြုံလွှားဖုံးအုပ်လေ့ရှိခဲ့ကြသည်။
ကျေးကျွန်မတို့၏ဟေဂျားဘ်
ရှီအာနှင့်စွန္နီတို့၏ ဓမ္မသတ်နှစ်ခုစလုံးတွင် ကျေးကျွန်မတို့အတွက် ဆံပင်ကိုဖုံးအုပ်ရန် (ဝါဂျီဘ်)မလုပ်မနေရ မဟုတ်ကြောင်း ဖော်ပြထားလေသည်။
ကျမ်းတော်မြတ်ကုရ်အာန်
ကျမ်းတော်မြတ်ကုရ်အာန်တွင် အမျိုးသမီးများ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ စူရာ-ယေ-နူးရ် အာယသ်တော်အမှတ် ၃၀ နှင့် ၃၁ တွင်လည်းကောင်း စူရာ-ယေ-အဲဟ်ဇားဘ် အာယသ်တော်အမှတ် ၅၉ တွင်လည်းကောင်း မိန့်ဆိုထားလေသည်။ စူရာ-ယေ-နူးရ်တွင် မိန့်ဆိုချက်မှာ-
قُلْ لِلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصارِهِمْ وَيَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ذلِكَ أَزْكى لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِما يَصْنَعُونَ
(အိုနဗီ တမန်တော်) အသင်သည် မို့အ်မင်န်အပေါင်းတို့အား မိမိတို့၏မျက်လွှာများကို (သူစိမ်းအမျိုးသမီးတို့ရှေ့ဝယ်)အောက်သို့ ချထားရမည်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ထို့ပြင် မိမိတို့၏အရှက်အင်္ဂါများကို ထိန်းသိမ်းကြရမည်ဟူ၍လည်းကောင်း ပြောကြားပါလေ။ဤသည်၎င်းတို့အဖို့ အစင်ကြယ်ဆုံးပင်ဖြစ်ချေသည်။ဧကန်အမှန်ပင် အလ္လာဟိုအရှင်မြတ်သည် ၎င်းတို့ပြုမူခဲ့မှုတို့အား အသိရှိဆုံးသော အရှင်ဖြစ်ပေသတည်း။(စူရာနူးရ်(၃၀)
وَ قُل لِّلْمُؤْمِنَتِ یَغْضضنَ مِنْ أَبْصرِهِنَّ وَ یحْفَظنَ فُرُوجَهُنَّ وَ لا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلا مَا ظهَرَ مِنْهَا وَ لْیَضرِبْنَ بخُمُرِهِنَّ عَلی جُیُوبهِنَّ وَ لا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلا لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ ءَابَائهِنَّ أَوْ ءَابَاءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنَائهِنَّ أَوْ أَبْنَاءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوَنِهِنَّ أَوْ بَنی إِخْوَنِهِنَّ أَوْ بَنی أَخَوَتِهِنَّ أَوْ نِسائهِنَّ أَوْ مَا مَلَکَت أَیْمَنُهُنَّ أَوِ التَّبِعِینَ غَیرِ أُولی الارْبَةِ مِنَ الرِّجَالِ أَوِ الطفْلِ الَّذِینَ لَمْ یَظهَرُوا عَلی عَوْرَتِ النِّساءِ وَ لا یَضرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِیُعْلَمَ مَا یخْفِینَ مِن زِینَتِهِنَّ وَ تُوبُوا إِلی اللَّهِ جَمِیعاً أَیُّهَ الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّکمْ تُفْلِحُونَ
(အိုနဗီတမန်တော်)အသင်သည် သက်ဝင်ယုံကြည်သူအမျိုးသမီးတို့အား (ဤသို့)ပြောကြားပါလေ။၎င်းသူမတို့သည် မိမိတို့၏မျက်လွှာများကို အောက်သို့ချထားကြရမည်။ ထို့အပြင်၎င်းသူမတို့သည် မိမိတို့၏အရှက်အင်္ဂါများကို (ကာမေသုမိစ္ဆာစာရ ကျူးလွန်ခြင်းမှ )ထိန်းသိမ်းကြရမည်။၎င်းအပြင် မိမိတို့တွင် အမြဲပေါ်လွင်လျက် ရှိသော အလှများမှအပ ကျန်အလှအပများအားလုံးကို(သူစိမ်းယောက်ျားတို့၏ရှေ့မှောက်တွင်)ဖော်ပြခြင်းမပြုပဲ ဖုံးအုပ်ထားရမည်။ ထို့အပြင် မိမိတို့၏ဦးခေါင်းခြုံလွှာများကို မိမိတို့ရင်ဘတ်များပေါ်ထိချထားရမည်။ ထိုမှတစ်ပါး ၎င်းတို့သည် မိမိတို့၏အလှကို မိမိတို့၏လင်ယောက်ျားများ(သို့)မိမိတို့၏ဖခင်များ(သို့)မိမိတို့၏လင်ယောက်ျားများ၏ဖခင်များ(သို့)မိမိတို့၏သားများ(သို့)မိမိတို့၏လင်ယောက်ျားတို့၏သားများ(သို့)မိမိတို့၏အစ်ကိုများ၊မောင်များ(သို့) အစ်ကိုမောင်တို့၏သားများ(သို့) အမ၊ညီမ တို့၏သားများ(သို့) မိန်းမအချင်းချင်းအကြား(သို့)မိမိတို့မှ ပိုင်ဆိုင်သောအမျိုးသမီးများ(ကျေးကျွန်မများ)(သို့) အမျိုးသမီးများကို စိတ်ဝင်စားမှုမရှိသော မိမိတို့၏ကျေးကျွန် အမျိုးသားများ(သို့)အမျိုးသမီးများ၏လျှို့ဝှက်ချက်များကို မသိနားမလည်သေးသော ကလေးသူငယ်များမှလွဲ၍ အခြားမည်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်၏ရှေ့မှောက်တွင်မျှ မဖော်ပြရ။ ထို့ပြင် ၎င်းသူမတို့သည် မိမိတို့လျှို့ဝှက်ထားကြသော တန်ဆာများကို (သူတစ်ပါးတို့)သိရှိရန် မိမိတို့၏ ခြေများကို ဆောင့်၍ မနင်းကြရ။ ထို့ပြင် မိုအ့်မင်န်သက်ဝင်ယုံကြည်သူအပေါင်းတို့ အောင်မြင်မှုရရှိကြအံ့သောအလို့ငှာ အသင်တို့အားလုံးတို့သည် အလ္လာဟိုအရှင်မြတ်ရှေ့တောမှောက်ဝယ်ဝန်ချတောင်းပန်ကြလေကုန်။(စူရာနူးရ်(၃၁)
အများ၏အဆိုအရولیضربن بخمرهن علی جیوبهنဟူသော ဝါကျသည် အမျိုးသမီးတို့အတွက်ဖုံးအုပ်ရမည့်အတိုင်းအတာကိုပြနေခြင်းဖြစ်ပေသည်။ အာယသွလ္လာဟ်မွသ်သွဟေရီသည် မိမိ၏သဖ်စီးရ်ကျမ်းတွင် အိဘ်နေအဘ္ဘားစ်ဆင့်ပြန်ထားသော မိန့်ကြားမှုတစ်ရပ်ကို တင်ပြထားသည်မှာ- အမျိုးသမီးတစ်ဦးသည် ဆံပင်၊ရင်ဘတ်၊လည်ပင်းနှင့် လည်ပင်းအောက်ပိုင်းတို့ကိုဖုံးအုပ်ထားရမည်ဖြစ်ပေသည်။ ထိုအတိုင်းပင် ၎င်းသည် သဖ်စီးရ်ရေမဂျ်မာအွလ်ဘယားန်းကျမ်းမှ ဍီကာဖွဲ့ တင်ပြထားချက်ကို အခြေခံ၍ ရှင်းလင်းတင်ပြထားသည်မှာ အမျိုးသမီးတို့သည် ယခင်က မိမိတို့၏ခြုံထည်များကို အနောက်ဘက်သို့ချထားသည့်အတွက် ၎င်းသူမတို့၏ရင်ဘတ်များသည် ပေါ်လွင်နေပေသည်။
မိုဟမ္မဒ်ဟိုစိုင်းန် သွဘာသွဘာအီ သဖ်စီးရ်(ဍီကာ)ပညာရှင်ကြီး၏တင်ပြမှု (خمر) ဟူသောဝေါဟာရသည်  (خمار) ဝေါဟာရ၏အများကိန်းဖြစ်သည်။ ယင်းဝေါဟာရ၏အဓိပ္ပာယ်မှာ အမျိုးသမီးသည် ထိုအရာ(အဝတ်စ)ဖြင့် မိမိ၏ဦးခေါင်းကို ပတ်ခြင်းပင်ဖြစ်ပေသည်။ ထိုသို့ ပတ်ရာမှ ကျန်နေသောအစကို မိမိ၏ရင်ဘတ်ပေါ်သို့ ချထားခြင်းဖြစ်သည်။(جیوب)သည်جیب၏အများကိန်းဖြစ်သည်။၎င်း၏အဓိပ္ပာယ်မှာ ရင်ဘတ်များဖြစ်သည်။ ၎င်းဝေါဟာရနှစ်ခုအားပေါင်းစပ်လိုက်မည်ဆိုပါ ဤသို့အဓိပ္ပာယ်ထွက်ပေါ်လာမည်မှာ "မိမိတို့၏ဦးခေါင်းခြုံလွှာအစများကို ရင်ဘတ်ပေါ်သို့ချထားပြီး မိမိတို့၏ရင်ဘတ်များကို ထိုခြုံလွှာများဖြင့်ဖုံးအုပ်ပါ"ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ မိုဟမ္မဒ်ဘာကိရ် ဘဲဟ်ဘူဒီ(သာသနာ့သုတေသီ)မှ အထက်ပါ မုက္ခပတ်တော်နှင့်ပတ်သက်ပြီး ရေးသားဖွင့်ဆိုသည်မှာ: ကျမ်းတော်မြတ်ကုရ်အာန်၏ မိန့်ဆိုမှု၏ ဆိုလိုရင်းမှာ - အိုအမျိုးသမီးတို့ အသင်မတို့သည် မိမိတို့၏ ခေမားရ် ဟူသော ခြုံလွှာများကို ဦးခေါင်းတွင် မရစ်ပတ်ကြပါနှင့် ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အသင်မတို့ လမ်းလျှောက်သည့်အခါ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုကြောင့် ဦးခေါင်းတွင်ရစ်ပတ်ထားသော အဝတ်စများပြေသွားနိုင်သည်။ သို့ဖြစ်ရာ အသင်မတို့သည် ထိုခြုံလွှာများကို ဦးခေါင်းမှ စ၍ ခြုံလွှားပြီး မေးစေ့အောက်တွင် ထုံးထားကြရန်(သို့)ချိတ်တွယ်ထားရန်လိုအပ်ပေသည်။ သို့မှသာအသင်မတို့၏ရင်ဘတ်များကိုပါ ဖုံးအုပ်ပြီးသားဖြစ်သလို လမ်းသွားသည့်အခါတွင်လည်း လုံခြုံမှုရှိနေမည်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ ခြုံလိုက်မည်ဆိုပါက ခန္ဓာကိုယ်အပေါ်ပိုင်းတစ်ခုလုံး လုံခြုံသွားမည်ဖြစ်သလို ထိုခြုံထည်သည် မိမိ၏လက်ဖျံအထိ ဖုံးအုပ်ပြီးသားဖြစ်ပေလိမ့်မည်။ ထိုအရာကို လုံချည်ကဲ့သို့ အနည်းငယ်ထပ်မံရှည်လိုက်မည်ဆိုပါက တစ်ကိုယ်လုံးလုံခြုံသွားမည်ဖြစ်သလို ခန္ဓာကိုယ်လှုပ်ရှားသည့်အခါတွင်လည်း မည်သို့မျှပေါ်နိုင်ဖွယ်ရာအကြောင်းရှိတော့မည်မဟုတ်ချေ။ အကယ်၍ ထိုသို့အနေအထားတွင် ခန္ဓာကိုယ်လှုပ်ရှားမှုကြောင့် လက်ဖျံထိ ပေါ်ခဲ့မည်ဆိုပါကလည်း အကြောင်းမဟုတ်ပေ။ အချို့သော စာရေးဆရာများက အထက်ပါ မုက္ခပတ်တော်တွင် (ခေမါးရ်)ဝတ်ခြင်းသည် ဝါဂျီဘ်ဖြစ်ကြောင်းနှင့်ပတ်သက်ပြီး ဆံပင်ကိုပါဖုံးအုပ်ရမည်ဟု ဆိုလိုရင်းအပေါ် သံသယဖြစ်ခဲ့မှုများရှိခဲ့ကြပေသည်။ အမီးရ် ဟိုစိုင်းန် သရ်ကာရှူန်းဒ် ပြောကြားသည်မှာ-ဆံပင်အားဖုံးအုပ်မှုကြောင့် လည်ပင်းနှင့် ရင်ဘတ်များကိုပါ ဖုံးအုပ်ရမည်ဟု ဆိုထားခြင်းသည် အလွန်ပင် အားနည်းသောပြောကြားချက်တစ်ခုဖြစ်ပေသည်။ ထိုအတိုင်းပင် ယင်းမုက္ခပတ်တော်မကျရောက်မီ အမျိုးသမီးတို့အကြား ခြုံလွှာများခြုံမှုသည် တရားတော်အရဖြစ်သည်ဟု ဆိုခြင်းသည်လည်း မှားယွင်းပေသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ယင်းမုက္ခပတ်တော်မကျရောက်မီနှင့်ကျရောက်ပြီး ကာလများတွင် ဦးခေါင်းခြုံလွှာနှင့် ပတ်သက်သည့်မုက္ခပတ်တော် ကျရောက်ခြင်းမရှိခဲ့ပါ။ ထို့အကြောင့် အထက်ပါမုက္ခပတ်တော်တွင် (ခေမာရ်)ခြုံလွှာကို မိမိတို့၏ရင်ဘတ်ဖုံးအုပ်ရန်အတွက် အကောင်းဆုံးအကြောင်းခံတစ်ခုအဖြစ်သာ ဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်ပေသည်။
စူရာ-ယေ-အဲဟ်ဇားဘ် အာယသ်တော်အမှတ်(၅၉)တွင်လည်း အမျိုးသမီးတို့ ခြုံခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ မိန့်ဆိုထားလေသည်။ ယင်းအာယသ်တော်တွင် တမန်တော်မြတ်ကြီး(ဆွ)သည် မို့အ်မင်န်အမျိုးသမီးတို့အား ကြီမားကျယ်ပြန့်သော (ဂျုလ်ဘားဘ်)တည်းဟူသော ခြုံလွှာကြီးများကို မိမိတို့ ဦးခေါင်းမှနေ၍ ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံးကို လုံခြုံစွာဖုံးအုပ်ရန်မိန့်ကြားခြင်းဖြစ်ပေသည်။ ထိုသို့ဖြင့် ကျေးကျွန်မများနှင့် လွပ်လပ်သောအမျိုးသမီးတို့အကြား ကွဲပြားသွားနိုင်ပြီး လွပ်လပ်သောအမျိုးသမီးများ ကာလသားတို့၏နှောက်ယှက်မှုရန်မှ လွတ်ငြိမ်းနိုင်မည်ဖြစ်ပေသည်။
یَا أَیُّهَا النَّبِیُّ قُل لِّأَزْوَاجِکَ وَبَنَاتِکَ وَنِسَاءِ الْمُؤْمِنِینَ یُدْنِینَ عَلَیْهِنَّ مِن جَلَابِیبِهِنَّ ۚ ذٰلِکَ أَدْنَیٰ أَن یُعْرَفْنَ فَلَا یُؤْذَیْنَ ۗ وَکَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَّحِیمًا
အိုနဗီတမန်တော် အသင်သည် မိမိ၏ကြင်ယာဇနီးများကိုလည်းကောင်း မိမိ၏သမီးတော်များကို လည်းကောင်း မို့အ်မင်န်သူတော်စင်တို့၏ဇနီးများကိုလည်းကောင်း မိမိတို့၏ ခြုံလွှာဝတ်ရုံများကို ခန္ဓာကိုယ်များပေါ်သို့ တွဲလဲချထားရမည်ဟု ပြောကြားပါလေ။ဤသည်ကား၎င်းတို့ကို ခွဲခြားမှတ်မိစေရန် ပိုမိုနီးကပ်၏။ သို့ဖြစ်ရာ ၎င်းသူမတို့သည် နှောက်ယှက်ခြင်းခံကြရမည်မဟုတ်ချေ။ ထို့ပြင် အလ္လာဟိုအရှင်မြတ်သည် အလွန်တစ်ရာခွင့်လွှတ်ပလပ်တော်မူသောအရှင်နှင့် အလွန်တစ်ရာသနားကြင်နာတော်မူသောအရှင်ဖြစ်ပေသတည်း။(စူရာ အဲဟ်ဇားဘ်-၅၉)
ထိုအာယသ်တော်တွင် ခြုံလွှာဝတ်ရုံ ဝတ်ဆင်မှုသည် မည်သည့်အတိုင်းအတာဖြစ်သည်နှင့်ပတ်သက်ပြီး ကောက်နုတ်တင်ပြရာတွင် အမြင်ကွဲလွဲမှုများရှိနေပြန်သည်။၎င်းအပြင် "ဤသည်ကား၎င်းတို့ကို ခွဲခြားမှတ်မိစေရန် ပိုမိုနီးကပ်၏။ သို့ဖြစ်ရာ ၎င်းသူမတို့သည် နှောက်ယှက်ခြင်းခံကြရမည်မဟုတ်ချေ။"ဟူသော ဝါကျနှင့်ပတ်သက်၍လည်း တင်ပြထားမှုများရှိပေသည်။ မွရ်သဇာမွသွဟ်ဟရီမှ ရေးသားတင်ပြသည်မှာ -     (သဖ်စီရ်)ဍီကာဖွင့်ဆိုသောပညာရှင်များ၏အဆိုအရ -တနေ့၌ မိုနာဖိက်(အယောင်ဆောင်မွစ်လင်မ်)များအတွင်းမှ အချို့သူတို့သည် ညဥ့်ဦးယံအချိန်တွင် ကျေးကျွန်မများအား နှောက်ယှက်မှုများပြုလုပ်ခဲ့ကြလေသည်။ အထက်တွင်တင်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း ကျေးကျွန်မတို့အဖို့ ဦးခေါင်းအားဖုံးအုပ်ရန် အမိန့်တော်လာရှိထားခြင်းမရှိပါ။ ထိုသို့ဖြင့် တစ်ခါတစ်ရံ ယင်းလူငယ်အုပ်စုသည် ကျေးကျွန်မဟုတ်သော အမျိုးသမီးများကိုပါ နှောက်ယှက်မှုများပြုလုပ်ခဲ့ကြပြီး မိမိတို့သည် ၎င်းသူမတို့အား ကျေးကျွန်မများထင်၍ နှောက်ယှက်မိခဲ့ကြောင်း အကြောင်းပြပြောဆိုမှုများပြုလုပ်ခဲ့ကြသည့်အတွက် ကျေးကျွန်မဟုတ်သော အမျိုးသမီးတို့အား ဝတ်ရုံခြုံလွှာများမပါရှိပဲ အိမ်အပြင်သို့မထွက်ရန်နှင့် မိမိတို့ကိုယ်ကို လုံလုံခြုံခြုံဝတ်စားမှုပြီးမှ အပြင်သို့သွားလာကြရန် အမိန့်တော်လာရှိခဲ့သည်။ သို့မှသာ ကျေးကျွန်မတို့နှင့် ကျေးကျွန်မ မဟုတ်သူတို့အကြား ခွဲခြားမှတ်မိစေနိုင်မည်ဖြစ်၍ နှောက်ယှက်မှုရန်မှလည်းကင်းဝေးမည်ဖြစ်ပေသည်။ဤသို့တင်ပြမှုသည်လည်း ပြီးပြည့်စုံမှုမရှိပါ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဤသို့ဆိုလိုရင်းသည် ကျေးကျွန်မများကို လွပ်လပ်စွာနှောက်ယှက်ခွင့် ရှိနေသလို ထင်မြင်နေရပေသည်။ နေးလ်ဖိုင်ယားဇ်အမည်ရှိ စာရေးဆရာတစ်ဦးမှလည်း အထက်ပါအာယသ်တော်၏ ဆိုလိုရင်းကို လူ့အသိုင်းအဝိုင်းအကြား အဆင့်အတန်းခွဲခြားခြင်သာ ဖြစ်ပြီး အမျိုးသမီးတို့အဖို့ ခြုံလွှာဝတ်ရုံခြုံရန် ဓမ္မသတ်ပြဋ္ဌာန်းချက်မဟုတ်ဟု ထင်မြင်ယူဆခဲ့လေသည်။၎င်းသူသည် မိမိ၏အမြင်ကို မှန်ကန်ကြောင်း သက်သေထူရန်အတွက် ဒုတိယခလီဖှာ အိုမရ် လက်ထက်၌ ကျေးကျွန်မတို့အား ဦးခေါင်းခြုံလွှာခြုံခြင်းကို တားမြစ်ခဲ့သော ရေဝါယသ်တော်များကို သက်သေပြုခဲ့လေသည်။
တမန်တော်မြတ်(ဆွ)၏ ဩဝါဒတော်များ
အမျိုးသမီးများ မိမိတို့၏ ခန္ဓာအားဖုံးအုပ်ရန်အတွက် တမန်တော်မြတ်(ဆွ)မှ မိန့်ကြားချက်များအတွင်းမှ အကျော်ကြားဆုံးသည် ဤရေဝါယသ်တော်သာလျှင်ဖြစ်ပေသည်။ တစ်နေ့ တမန်တော်မြတ်(ဆွ)သည် ဇနီးသည်ဖြစ်သူ အာယေရှာ(သို့) အွမ္မေစလ်မာ၏ အိမ်၌ ရှိနေခဲ့စဉ် အရွယ်ရောက်ခါစ အမျိုးသမီးငယ်တစ်ဦး၏ ဝတ်စားဆင်ယင်ပုံနှင့်ပတ်သက်၍ မနှစ်သက်ခဲ့ပုံအား ပြောကြားရင်း မိန့်တော်မူလေသည်မှာ - အမျိုးသမီးတို့သည် မိမိတို့၏လက်ဖဝါးလက်နှစ်ဘက်နှင့် မျက်နှာသာ ပေါ်ပိုင်ခွင့်ရှိသည် ဟုဖြစ်သည်။ ယင်းဟဒီးစ်တော်နှင့်ပတ်သက်ပြီး မှန်ကန်မှုရှိခြင်းမရှိခြင်းတွင် အယူကွဲလွဲမှုများရှိပေသည်။ဥပမာအနေဖြင့်တင်ပြရလျှင် စိုနန်-နေ-အဘီဒါဝူးဒ် ရေးသားပြုစုသူသည် ယင်းဟဒီးတော်နှင့်ပတ်သက်၍ အားနည်းကြောင်း သက်သေထူခဲ့သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ယင်းဟဒီးစ်တော်အား ဆင့်ပြန်သူသည် ခါလိဒ်ဘင်န်ဒရီးက် ဆိုသူဖြစ်သည့်အတွက်ကြောင့်ပင်ဖြစ်လေသည်။၎င်းသည် အာယေရှာအား မမြင်တွေ့ခဲ့ဖူးသူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဟဒီးစ်ကို တိုက်ရိုက် အာယေရှာထံမှ ဆင့်ပြန်ခဲ့သည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် ၎င်းဟဒီးစ်သည် အားနည်းချက်ရှိသော ဟဒီးစ်ပင်ဖြစ်လေသည်။ ထို့အပြင် ခြုံလွှာခြုံခြင်းအား ဆန့်ကျင်သော အချို့ဖိုကဟာ(ဓမ္မသတ်ပညာရှင်)များသည် ဆံပင်အား ဦးခေါင်း၏အစိတ်အပိုင်းဟူ၍ မသတ်မှတ်ကြသလို အထက်ပါဟဒီးစ်တော်သည် ဦးခေါင်းကို ခြုံခြင်းနှင့် လုံးဝမပတ်သက်ကြောင်း သက်သေထူကြသည်။
ရှီအာတို့၏ရေဝါယသ်တော်များတွင်လည်း အမျိုးသမီးတို့ ခြုံလွှာခြုံခြင်းသည် အရေးကြီကြောင် းတမန်တော်မြတ်ကြီး(ဆွ)ထံမှ လာရှိထားသော ဟဒီးစ်အမိန့်အဆိုများရှိထားပေသည်။ အဘ်ဒုလ်ဟိုစိုင်းန်ခွစ်ရိုပနာဟ်သည် သွဘ်ရစီရေးသားပြုစုခဲ့သော မဂျ်မာအူလ်ဘယာန်းသဖ်စီရ်ကျမ်းတွင် ဖော်ပြထားသောဟဒီးစ်တော်တပုဒ်အား တင်ပြ၍ ထိုဟဒီးစ်တော်အရ တမန်တော်မြတ်ကြီး(ဆွ)သည် အမျိုးသမီးတို့အား သူစိမ်းယောက်ျားများရှေ့တွင် (ဒရ်အ်)၊(ခေမားရ်)၊(အာဇားရ်)နှင့် (ဂျွလ်ဘားဘ်)ကဲ့သို့သော ခြုံလွှာများဖြင့် မိမိတို့ကိုယ်ကို ဖုံးအုပ်၍နေကြရန်မှာကြားတော်မူခဲ့သည်။ အခြားရေဝါယသ်တော်တစ်ခုတွင် လာရှိထားသည်မှာ -တစ်နေ့တွင် တမန်တော်မြတ်ကြီး(ဆွ)သည် မျက်မမြင်အဘိုးအိုတစ်ဦးနှင့်အတူ သမီးတော်ဖှာသေမာ၏အိမ်သို့သွားရောက်ခဲ့ကြသည်။ ထိုအခါ သမီးတော်သည် ထိုမျက်မမြင်အဘိုးအိုကို မြင်သည်နှင့် အခန်းတွင်းသို့ပြေးဝင်သွားပြီး မိမိခန္ဓာအပေါ်ခြုံလွှာခြုံလွှားခဲ့သည်။
ဟေဂျားဘ်နှင့်ပတ်သက်၍ ရှီအာတို့၏အေမာမ်(အ.စ)များထံမှ ဆန့်ကျင်ဘက် ရေဝါယသ်တော်များ လာရှိထားသလို ဟေဂျားဘ်အား ထောက်ခံသူနှင့် ဆန့်ကျင်သူ ဖိုကဟာ ပညာရှင်အသိုင်းအဝိုင်း နှစ်မျိုးစလုံးတို့သည် ထိုရေဝါယသ်တော်များမှ အမျိုးမျိုးသော ယူဆမှုများကို ယူဆခဲ့ကြသည်။
အလုံခြုံဆုံးသောအနေအထားဖြင့်ဝတ်စားဆင်ယင်မှုရန် မိန့်ထားသောဩဝါဒတော်များ
ရှီအာများ၏အေမာမ်(အ.စ)များထံမှ လာရှိထားသောအချို့သော အဆိုအမိန့်များမှာ အမျိုးသမီးတို့တွင် ပေါ်ပိုင်ခွင့်ရှိသောအစိတ်အပိုင်းတို့သည် မျက်နှာနှင့် လက်ဖဝါးနှစ်ဖက်သာဖြစ်ပေသည်။ သို့သော် ဟေဂျားဘ်အား ဆန့်ကျင်သူများက ယင်းဟဒီးစ်တော်နှင့်ပတ်သက်၍ ဆံပင်ပါဖုံးအုပ်ခြင်းကို ငြင်းဆိုထားကြသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းသူတို့သည် ဆံပင်ကို ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းဟု မယူဆကြသည့်အတွက်ကြောင့်ဖြစ်ပေသည်။၎င်းအပြင် အခြားဟဒီးစ်တော်များလည်း အေမာမ်(အ.စ)များထံမှ ဆင့်ပြန်ထားမှုများရှိနေပေသည်။၎င်းဟဒီးစ်တော်များတွင် ဆံပင်ပါဖုံးအုပ်ရမည်ဟု ဖော်ပြထားလေသည်။
ကသာဒါဆိုသူမှ ပြောကြားလေသည်မှာ- တမန်တော်မြတ်ကြီး(ဆွ)ထံမှလည်း အချို့ဟဒီးစ်တော်များဆင့်ပြန်ထားသည်။ တစ်ခုတွင်မိန့်ကြားတော်မူလေသည်မှာ -အလ္လာဟိုအရှင်မြတ်နှင့် ကယာမသ်နေ့အပေါ်သက်ဝင်ယုံကြည်ထားသူ အမျိုးသမီးတစ်ဦးအဖို့ မိမိ၏လက်ကို ခြုံလွှာအပြင်သို့ ထုတ်ပိုင်ခွင့်မရှိပေ။ ထို့နောက် လက်ဖျံသို့ ညွှန်ပြ၍ "ဤအထိသာ ဖော်ခွင့်ရှိသည်"ဟု ဖြစ်သည်။
တမန်တော်မြတ်ကြီး(ဆွ)၏ကြင်ယာတော် အွမ္မေစလ်မာသခင်မကြီး မှ ပြောကြားလေသည်မှာ "ကျွန်မသည် တမန်တော်မြတ်(ဆွ)ထံ၌ရှိနေစဉ် ကိုယ်တော်မြတ်(ဆွ)အခြားကြင်ယာတော်တစ်ပါးဖြစ်သည့် မိုင်မူနာဟ် ဆိုသူမလည်းရှိနေခဲ့လေသည်။ ထိုစဉ် ခဒီဂျာသခင်မကြီး(စ.အ)အစ်ကိုဝမ်းကွဲဖြစ်သူ အိဘ်နေအွမ္မေမက်သူးမ်သည် တမန်တော်မြတ်(ဆွ)ရှေ့မှောက်သို့ ခစားဝင်လာခဲ့လေသည်။ ထိုအခါ တမန်တော်မြတ်(ဆွ)မှ ကျွန်မတို့အား ကန့်လန့်ကာအနောက်သို့ သွားရောက်ကြရန် မိန့်ကြားတော်မူခဲ့လေသည်။ ထိုသို့ဖြင့်ကျွန်မတို့မှ စောဒကတက်၍ အိုအလ္လာဟ်၏ရစူလ် ဤပုဂ္ဂိုလ်သည် မျက်မမြင်မဟုတ်ပါသလော ဟု လျှောက်ထားခဲ့ကြရာ တမန်တော်မြတ်(ဆွ)မှ သူသည်မျက်မမြင်ဖြစ်သော်လည်း အသင်မတို့သည် မျက်စိမြင်သူများမဟုတ်ပါသလော ဟု မိန့်ကြားတော်မူခဲ့လေသည်။
သာမန်ဝတ်စားဆင်ယင်မှုပြုရန်မိန့်ဆိုထားသော ဩဝါဒတော်များ
အထက်ပါရေဝါယသ်တော်များ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်တွင် အမျိုးသမီးတို့ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုပြုရာ၌ လျှော့ပေါ့၍ မိန့်ဆိုထားသော အဆိုအမိန့်များလည်းရှိနေပြန်သည်။ မွစ်လင်မ် ခလ်ဖီ ဆိုသူနှင့် အမီးရ်ဟိုစိုင်းန်သရ်ကာရှူးန်ဒ် ဆိုသူတို့သည် ထိုဟဒီးစ်တော်များကို အထောက်အထားပြု၍ လုံခြုံစွာဟေဂျားဘ် လုပ်ရန်လိုအပ်ခြင်းနှင့် ဟေဂျားဘ်ပြုခြင်းသည် အမျိုးသမီးတို့အား တစ်ပါးသူများမှ အရသာခံကြည့်ခြင်းအား တားဆီးကာကွယ်ရန်ဖြစ်ကြောင်းကို ငြင်းဆိုရန်ကြိုးစားခဲ့ကြလေသည်။ ထို့အပြင် မွစ်လင်မ်ခလ်ဖီသည် အလီအိဘ်နေစိုဝေ့ဒ် ဆင့်ပြန်ထားသော ဟဒီးစ်တော်တစ်ပုဒ်ကို တင်ပြလေသည်မှာ - အလီအိဘ်နေစိုဝေ့ဒ်ဆိုသူသည် အေမာမ်ကာဇင်းမ်(အ.စ)အား "ကျွန်ုပ်သည် အလွန်ချောမောလှပသော အမျိုးသမီးတစ်ဦးအား ကြည့်မိသွားခဲ့သည် ။ ထိုသို့ဖြင့် ကျွန်ုပ် ရင်ထဲ၌ စွဲလန်းသွားခဲ့လေသည်။ ထိုအကြောင်းအရာနှင့်ပတ်သက်၍ မည်သို့အပြစ်ထိုက်ပါသနည်း"ဟု မေးလေရာ အေမာမ်(အ.စ)မှ အကယ်၍ အလ္လာဟိုအရှင်မြတ်သည်အသင်၏စိတ်အတွင်း၌ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်မှုကို မြင်တွေ့ခဲ့ပါလျှင် ကိစ္စမရှိပေ" ဟုပြန်လည်မိန့်ကြားတော်မူခဲ့လေသည်။ မွစ်လင်မ်ခလ်ဖီသည် ယင်းရေဝါယသ်တော်၏စနဒ်(ရေဝါယသ်ကိုဆင့်ပြန်ထားသူများ)အား မှန်ကန်သူများဟု ယူဆထားလေသည်။
အခြားအုပ်စု တစ်စုမှလည်း -အေမာမ်(အ.စ)တို့၏ခေတ်ကာလများတွင် အမျိုးသမီးတို့အကြား ဟေဂျားဘ် ပြုလုပ်မှုများသည် တရားတော်အရမဟုတ်ပဲ လူ့မှုရေးရှု့ထောင့်အရသာဖြစ်သည်ဟူ၍ ယုံကြည်ထားကြသည်။၎င်းသူတို့သည် မိမိတို့အယူအဆကို မှန်ကန်ကြောင်းသက်သေထူရန်အတွက် ဝဆာအီလ်လွရှ်ရှီအာကျမ်းတွင် ရေးသားထားသော အေမာမ်ဘာကိရ်(အ.စ)နှင့် အေမာမ်ဆွာဒိက်(အ.စ)တို့၏ အဆိုအမိန့်များ အထောက်အထားအဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။ ထို့နောက် အကယ်၍ အမျိုးသမီးတို့သည် ခြုံလွှာများကိုရှာမတွေ့ခဲ့သောအနေအထားတို့တွင် ခြုံလွှာမပါပဲ သူစိမ်းအမျိုးသားများ၏ရှေ့မှောက်သို့ လာရောက်နိုင်သည် ခြုံလွှာမပါပဲ ဆွလားသ်ဝတ်ပြုနိုင်သည်ဟု ပြောဆိုကြပြန်သေးသည်။
အခြားအုပ်စုတစ်စုမှလည်း ဟဒီးစ်တော်များကို ကိုးကားလျှက် ဆွလားသ်ဝတ်ပြုချိန်များတွင်သာ ဟေဂျားဘ်ကို အလုံအခြုံပြုလုပ်ရန်လိုအပ်သည်ဟု ဆိုထားကြပြန်သေးသည်။ သူစိမ်းအမျိုးသားတို့ရှေ့မှောက်တွင် ခြုံအုပ်ခြင်းနှင့် ဆွလားသ်ဝတ်ပြုရာတွင်ခြုံအုပ်ခြင်းတို့အကြားအကြောင်းအရာနှစ်ခု သီးခြားစီဖြစ်နေသော်ငြားလည်း ထိုအကြောင်းအရာနှစ်ခုနှင့်ပတ်သက်၍ သက်သေထူသော အထောက်အထားများ၌ တူညီမှုရှိနေပေသည်။ အချို့သော ဖိုကဟာ ဓမ္မသတ် ပညာရှင်များက ၎င်းအကြောင်းအရာနှစ်ခုအကြား တစ်ခုနှင့် တစ်ခုအချိတ်အဆက်ရှိသည်ဟု ဆိုထားကြသလို တစ်ခါတစ်ရံ၌ ဆွလားသ်ဝတ်ပြုရာတွင် ခြုံလွှာဝတ်ဆင်မှုနှင့် ပတ်သက်ပြီး ပိုမိုတင်းကျပ်သော ဓမ္မသတ်ထုတ်ပြန်မှုများပြုလုပ်ကြသည်။
အဟ်မဒ်-ဒေ-ပါကသ်ချီးဟ်သည် အစ္စလာမ့်စွယ်စုံကျမ်းကြီးတွင် အထက်ပါဟဒီးစ်တော်များကို အသုံးပြု၍ အဖြေတစ်ခုထုတ်ယူခဲ့သည်မှာ - အမျိုးသမီးတို့အဖို့ မဖြစ်မနေခြုံရမည်ဖြစ်သည့်အတွက် ၎င်းတို့အသုံးပြုသော ခြုံလွှာသည် ခြုံထားပါလျှက် ဆံပင်နှင့် ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းများ ကို မြင်တွေ့နိုင်စေသည့် ပါးလွှာသော အဝတ်အထည်များမဖြစ်ရ။ ခြုံလွှာသည် ထူရမည်။ ဆွလားသ်ဝတ်ပြုရာတွင်ဖြစ်စေ သူစိမ်းယောက်ျားတို့၏ရှေ့တွင်ဖြစ်စေ ပါးလွှာသော ခြုံလွှာများအသုံးပြုခြင်းကို တားမြစ်ထားကြောင်းရေဝါယသ်တော်များတွင် တွေ့မြင်ရသည်။ ၎င်းမှ ဆက်လက်ပြောဆိုသည်မှာ ဂျုလ်ဘားဘ်သည် ကျေးကျွန်မများနှင့် ကျေးကျွန်မ မဟုတ်သော အမျိုးသမီးတို့အကြား ခွဲခြားရန်အတွက် သာ အာယသ်(မုက္ခပတ်)တော်ကျလာခြင်းဖြစ်ပြီး အမျိုးသမီးတို့အတွက် ခြုံလွှာခြုံခြင်းကို သတ်မှတ်မိန့်ဆိုရန်အတွက် မဟုတ်ပေ ဟု ယူဆပြောဆိုနေခြင်း မဟုတ်မမှန်ပါ ။ အမျိုးသမီးတို့သည် မိမိတို့၏ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံးကို ဖုံးအုပ်ထားရမည်မှာ မလွဲမသွေပြုလုပ်ရမည့်တာဝန်တစ်ခုဖြစ်သော်လည်း မျက်နှာဖုံးအုပ်ရန်အတွက်မလိုအပ်ပါ။
ရှီအာတို့အကြားရှိ ဟေဂျားဘ်အတိုင်းအတာ
ကျမ်းတော်မြတ်ကုရ်အာန်နှင့် ရှီအာ သာသနာ့ပညာရှင်ကြီးများ(မရ်ဂျာအ်-အေ-သက္ကလီးဒ်ကြီးများ)၏ ဓမ္မသတ်များအရ အမျိုးသားတို့နှင့်အမျိုးသမီးတို့သည် မိမိတို့၏ အရှက်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများကို ဖုံးကွယ်ရန် ကိုယ်စီတာဝန်များရှိထားကြပေသည်။ သို့သော် ဇနီးမောင်နှင့်နှစ်ဦးအကြားတွင် ထိုသို့ဖုံးအုပ်ရန်မလိုပေ။ သို့သော်ငြားလည်း လွှဲရှောင်၍မရသောကိစ္စရပ်များတွင်(ဥပမာ အညစ်အကြေးစွန်ရာတွင် အကူအညီလိုအပ်နေသောကြောင့် အကူအညီတောင်းခံလာသည့်အခါ) ၎င်းနှင့်ပတ်သက်သည့် ဓမ္မသတ်များသီးခြားရှိထားသည်။ ၎င်းသည် ရှီအာပညာရှင်ကြီးများအကြား တူညီသော ဖတ်သဝါ(ဓမ္မသတ်)ပင်ဖြစ်လေသည်။ သို့သော် အချို့သော အသေးစိတ် အကြောင်းအရာများတွင်သာ အမြင်ကွဲလွဲမှုများရှိသည်။
လက်ရှိရှီအာ့သာသာနာ့ပညာရှင်ကြီးများ၏ ဓမ္မသတ်များအရ အမျိုးသမီးတို့သည် ဆံပင်အပါအဝင် မိမိတို့၏ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းအားလုံးကို သူစိမ်းယောက်ျားများရှေ့တွင်ဖုံးကွယ်ထားရမည်။ သို့သော် မျက်နှာနှင့် လက်ဖဝါးနှစ်ဘက်(လက်ကောက်ဝတ်မှ လက်ချောင်းလေများအထိ)ကို ဖုံးအုပ်ရန်မလိုပါ။ ခြေထောက်အား(ခြေမျက်စိမှ ခြေချောင်းလေးများအထိ )ဆွလားသ်ဝတ်ပြုရာတွင် ဖုံးအုပ်ရန်မလိုသော်လည်း သူစိမ်းယောက်ျားတို့၏ရှေ့တွင်မူ ဖုံးအုပ်ရန်လိုအပ်ပေသည်။ အမျိုးသားများနှင့် သက်ဆိုင်သော ဓမ္မသတ်သည် ပညာရှင်ကြီးများအကြား အနည်းငယ် ကွဲလွဲမှုများရှိနေပေသည်။ အချို့သော မရ်ဂျာ-အေ-သက္ကလီးဒ်(သာသနာ့ပညာရှင်ကြီးများ)သည် အခြားသော ပညာရှင်များနှင့်တူညီသော ဓမ္မသတ်များရှိထုတ်ပြန်ထားသော်လည်း မိမိတို့၏ထပ်မံလေ့လောတွေ့ချက်များအရ ပိုမိုတင်းကျပ်သောဓမ္မသတ်များကိုလည်း ထုတ်ပြန်ထားမှုများရှိနေသည်ကို တွေ့ရပေသည်။ ဥပမာ-(ပညာရှင်များအကြားကွဲလွဲမှုမရှိသော ဓမ္မသတ်တစ်ခုမှာ) အမျိုးသားတို့သည် သူစိမ်းအမျိုးသမီးများရှေ့ဝယ် မိမိတို့၏ခန္ဓာကိုယ်အား ဖုံးအုပ်ထားရမည်။ (အချို့သော ပညာရှင်များ၏ ဓမ္မသတ်မှာ) အမျိုးသားတို့သည် သူစိမ်းအမျိုးသမီးများရှေ့ဝယ် မိမိတို့၏ခန္ဓာကိုယ်အား ဖုံးအုပ်ထားရန်တာဝန်ရှိသလို လူတို့အကြားမဖော်အပ်သော နေရာများကိုလည်း ဖုံးအုပ်ထားရမည်။ ထို ဓမ္မသတ်အရ အမျိုးသားတို့သည် သူစိမ်းအမျိုးသမီးများရှေ့တွင် အင်္ကျီလက်တို (သို့) အားကစားဘောင်းဘီအတိုများကို ဝတ်၍မရတော့ပေ။ ၎င်းအပြင် ကြည့်ခြင်းဆိုင်ရာကိစ္စနှင့်ပတ်သက်၍လည်း ပညာရှင်တို့အကြား အနည်းငယ်ကွဲလွဲမှုများရှိနေသော်လည်း အားလုံးက တစ်သံတည်းထွက်၍ ထုတ်ပြန်ထားသော ဓမ္မသတ်မှာ - ဇနီးမောင်နှင့်မှလွဲ၍ အမျိုးသမီးနှင့်အမျိုးသားတို့အကြား အရသာခံလိုသော ဆန္ဒဖြင့်ကြည့်ခြင်းသည် ဟရာမ်ဖြစ်သည်။(အပြစ်ထိုက်သည်)မည်မျှပင် သွေးသားအရင်းအခြာဖြစ်ပါစေ။
ဟေဂျားဘ်နှင့်ပတ်သက်ပြီးရှေးခေတ်ရှီအာပညာရှင်ကြီးများ၏အမြင်
ရှေးကျသည့် မြောက်မြားစွာသောဓမ္မသတ်ရင်းမြစ်ကျမ်းများတွင် ဆွလာသ်ဝတ်ပြုရာ၌ဖြစ်စေ၊သူစိမ်းယောက်ျားတို့၏ရှေ့တွင်ဖြစ်စေ ဖုံးအုပ်ထားရမည့် ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းများအားလုံးကို (عورت) အရှက်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ ဟုသတ်မှတ်ပြောဆိုထားသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် အထက်ပါအနေအထားနှစ်မျိုးလုံးတွင် ထို عورت အားဖုံးအုပ်ရန် ဓမ္မသတ်ထုတ်ပြန်ထားကြလေသည်။ အာယသွလ္လာဟ်မွရ်သဇာမွသွဟရီမှ ဆိုထားသည်မှာ- ဆွလားသ်ဝတ်ပြုချိန်၌ ဖြစ်စေ ၊ သူစိမ်းယောက်ျားတို့၏ရှေ့တွင်ဖြစ်စေ ဖုံးအုပ်ရမည်ဟု ဆိုထားမှုတွင် ကွဲလွဲမှုမရှိပေ။ သို့သော် အမြင်ကွဲလွဲမှုရှိခဲ့ပါလျှင်လည်း (ဆွလားသ်ဝတ်ပြုချိန်တွင် သူစိမ်းယောက်ျားတို့၏ရှေ့တွင်ဖုံးအုပ်သည်ထက်ပို၍ ဖုံးအုပ်ရန်လိုအပ်ပါသလား)ဟူသော မေးခွန်း၏အဖြေအပေါ်၌ အမြင်ကွဲလွဲသွားနိုင်ချေရှိသည်။ သို့ပေမဲ့လည်း ဆွလားသ်ဝတ်ပြုစဉ်တွင် ဖုံးအုပ်ရန်လိုသည့်အတိုင်း သူစိမ်းယောက်ျားတို့၏ရှေ့တွင်လည်း ဖုံးအုပ်ရန်လိုအပ်ပေသည်။