မြန်မာဇာတ်မင်းသားများ
ဆရာမွှန်း
သူတို့၏ ဇာတ်အဖွဲ များက မြန်မာဇာတ်ပွဲလောကတွင် အထင်ရှားဆုံး အကြီးအကျယ်ဆုံး ဖြစ်သည်။ ကိုယ်ပိုင် ရွက်ထည်ရုံ ဓာတ်မီးစက်များသာမက ဇာတ်ကိရိယာများ ပစ္စည်းများဖြင့် ဧရာဝတီမြစ်ရိုးတစ်လျောက်နှင့် မီးရထား လမ်းတစ်လျောက် မြို့ကြီးမြို့ငယ်တို့၌ လှည့်လယ် ကပြခဲ့သည်။ ဦးဘိုးစိန်ကမူ ကိုယ်တိုင်မီးသဘေသ္မာ အထူးမီးရထားတို့ကိုပင် သုံးခဲ့လေသည်။ ဦးဘိုးစိန်နှင့် ဦးစိန်ကတုံးတို့သည် မြန်မာသဘင်ကို အကတွင်သာမက အပြတွင်လည်း တိုးတက်၍ အဆင့်အတန်းမြင့်အောင် ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြလေသည်။ ဦးဘိုးစိန်ကား ထူးခြားသော သဘင်ပညာပါရမီရှင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ရုပ်ချောအသံကောင်းပြီးလျှင် အဆိုပိုင် အကနိုင်သူဖြစ်သည်။ ဇာတ်ခုံအခင်းအကျင်း ခန့်ညား ထည်ဝါအောင် ထွင်ခဲ့သည်သာမက ဆိုဟန်ကဟန်များကိုလည်း ဆန်းသစ် တည်ထွင်ခဲ့သည်။ မြန်မာဘသင်ပညာကို တိုးချဲ့ ပေးခဲ့သည်။ ဦးဘိုးစိန်သည် မြန်မာသဘင်လောက၌ ကာလရှည် ကြာစွာ ထွန်းလင်းတောက်ပခဲ့၍ မြန်မာဇာတ်သဘင်ကို တစ်ခေတ်ထွင်ခဲ့သူဟူ၍ ဆိုလောက်ပေသည်။ ဦးဘိုးစိန်နှင့် ခေတ်ပြိုင် ထင်ရှားကျော်ကြားခဲ့သော ဦးစိန်ကတုံးသည် သဘင်သက် ဦးဘိုးစိန်လောက် တာမရှည်ခဲ့ပေ။ ပင်ကိုက ခြေံတံလက်တံ ရှည်သဖြင့် ခြေကပ်ကပ် လက်ကပ်ကပ် ကပြရာ တစ်မူထူးခြားကာ၊ စိန်ကတုံးအကဟူ၍ တစ်ဘာသာစံပြုထားရသည်။ ယိုးဒယား ဟန်မပျက် အထိုင်အကျ ကောင်းသည်။ မင်းသားလတ် အကကို အထူးသဖြင့် နိုင်နင်းသည်။ ဦးစိန်ကတုံး၏ ပဒုမာ ကြာဖူးထဲမှ ယိုးဒယား အက၊ မီးစလွယ်သိုင်း အကများကို ပရိသတ်က အထူးနှစ်ခြိုက်စွဲလမ်းကြသည်။ ထိုခေတ်က ဦးဘိုးစိန်၊ ဦးစိန်ကတုံးကဲ့သို့ လျှမ်းလျှမ်း တောက် မဟုတ်သော်လည်း အထိုက်အလျောက် ကျော်ကြား ခဲ့သော ဇာတ်မင်းသားများမှာ ဟံမာရာဦးညွန့်၊ စန္ဒရားဦးဘအုန်း၊ ဦးစိန်မျက်ခုံး၊ ဘာဂျာဦးဘအေး၊ ဦးစပယ်တင်၊ ဇိကွက် ဦးဖေသက်၊ ဆောင်တော်ကူး ဦးအေးဖေ၊ သရဲ ဦးအောင်စိန်၊ အမယ်ကြီးအို ဦးအောင်စိန်၊ ဦးကတုံးရွှေ၊ ပသီ ဦးမြညွန့်၊ ဦးကျော်မြသောင်း၊ ဦးဘလှိုင်၊ ဦးကျော်မြဟန်၊ စာတော်ပြန် ဦးရွှေဗုဓ်၊ ဦးအောင်ငြိမ်း၊ ဦးအောင်မောင်း၊ ဦးချစ်စိန်၊ ဦးအောင်ဘညို၊ ဦးကြီးရွှေ၊ ဦးကြီးငွေ၊ ဦးရွှေကျီးညို၊ ဦးတောကျော်၊ ရတနာပုံ ဦးစိန်မြသွင်၊ ဦးမြတလေး၊ ဦးရွှေဒေါင်းညို၊ ဦးတက်ခေတ်စိန်၊ ရွှေမန်း ဦးတင်မောင်၊ ဦးစိန်အောင်မင်း စသူတို့ဖြစ်လေသည်။ ဤသို့ ဇာတ်မင်းသား အများအပြား ပေါ်ထွက်ခဲ့ရာ ပမာအားဖြင့် ဦးချိုရှိသူက ဦးချိုကို အားကိုသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ လက်သည်းခြေသည်၊ရှိသူက လက်သည်း ခြေသည်းကို အားကိုးသကဲ့သို့လည်းကောင်း နှစ်ပါးသွားတန်းလျှောက် အဆိုအက သန်စွမ်းသူက အဆိုအကကို အားကိုး အားထားပြု၍ ကပြကြသည်။ သဘင်အခေါ် ရှေ့ပိုင်း ကောင်းသည် ဟုဆိုသည်။ အမဲ့အရွဲ့၊ ရှူသံရှိုက်သံ၊ ကရုဏာရသဖြစ်အောင် ငိုနိုင်သူက ထိုအစွမ်းကို အားပြု၍ ကပြကြသည်။ သဘင်အခေါ် နောက်ပိုင်းကောင်းသည်ဟု ဆို၏။ အပြောကောင်းသူကလည်း ငါပြောလျှင် ပရိသတ်စွဲရမည်ဟု အားပြုကပြသည်။ ရုပ်ခွဲ နာမ်ခွဲ ကောင်းသူကလည်း ရုပ်ခွဲနာမ်ခွဲကိုအားပြု၍ ကပြကြသည်။ ထိုသို့မိမိနိုင်နင်း ကျွွမ်းကျင်သော အခန်းကို အားပြု၍၊ တစ်နည်းဆိုရသော် တစ်ခုကောင်းပညာကို အားကိုးအားထားပြု၍၊ တစ်နည်းဆိုရသော် တစ်ခုကောင်းပညာကို အားကိုးအားထားပြု၍ ကပြသော ဇာတ်မင်းသားတို့လည်း များပြားလှလေသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြို ကာလတွင် ရွှေမန်း ဦးတင်မောင်နာမည် တစ်ရှိန်ထိုး မြင့်တက်လာသည်။ လက်ဝဲသုန္ဒရ ဇာတ်ထုပ်ကို ခင်းကျင်းပြသရာ၌ အလွန် သဘာဝကျသည်။ ရှေ့ပိုင်းတွင် ဂီတအက ပြဇာတ်ဖြင့် သရုပ်ဖော်ထားသော ပြခန်း ပြကွက်ဆန်းများကို ခမ်းနားစွာ တင်ပြသည်။ ဆလိုက် မီးမောင်းကြီးများကို ခေတ်မီစွာ သုံး၍ ခင်းကျင်းပြသသည်။ ရွှေမန်းဦးတင်မောင်သည် အသံနှင့် အပြောကောင်းခြင်း၊ အဝတ်အစားနှင့် အခင်းအကျင်း ထယ်ဝါခန့်ငြား၍ သဘာဝကျခြင်း တို့ကြောင့် နာမည်ကျော် ကြားသည်။ စစ်ပြီးခေတ်တွင် ရွှေမန်း ဦးတင်မောင်နှင့် ရိုးဆွဲ လိုက်လာသူမှာ ဦးစိန်အောင်မင်းဖြစ်သည်။ ဦးစိန်အောင်မင်းသည် ရုပ်ရည်သန့်ပြန့်သူဖြစ်၍ အပြော၊ အဆို၊ အငိုတို့တွင် ဦးဘိုးစိန်ကို စံပြုလေသည်။ နာမည်ကျော် ဂီတစာဆို နန်းတော်ရှေ့ ဆရာတင်၏သား ရွှေနန်းတင်သည်လည်း စစ်ပြီးခေတ် မြန်မာဇာတ်သဘင်လောကတွင် ထင်ရှားသည်။ ဦးဘိုးစိန်၏သားများဖြစ်ကြသော ကနက်စိန်၊ စိန်ကြိုင်နှင့် တစ်သက်စိန်တို့သည် ဖခင်ဖြစ်သူ၏ သဘင့်အစဉ် အလာကို ဆက်ခံကာ ဖခင်၏ သဘင်ပညာ မတိမ်ကောစေရန် စိန်မဟာသဘင်အဖွဲ့ကြီးကို ဆက်လက်ကပြနေကြလေသည်။ မြနာ်မနိုင်ငံ လွပ်လပ်ရေး ရပြီးသည့်နောက်တွင် ရန်ကုန်မြိုနှင့် မန္တလေးမြိုများ၌ ပန်တျာကျောင်းများ ဖွင့်လှစ်ကာ သင်ကြားပေးခဲ့ရာ အလားအလာရှိသော ဇာတ်မင်းသားများပေါ်ထွက်ခဲ့သည် ယင်းတို့အနက် ပန်တျာမြသိန်းနှင့် ပန်တျာကြည်လင်တို့မှာ ထင်ရှားလေသည်။