cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Old-time music
Old-time ဂီတသင်ယူခြင်း
ကစားသမားများသည် old-time ဂီတကို နားဖြင့် သင်ယူခဲ့ကြသည်။ old-time ဂီတကို ရေးသားခြင်းဖြင့် မသင်ယူနိုင်ဟု ယုံကြည်ကြသော်လည်း ဂီတအကြောင်းများ ရေးသားခြင်းကျယ်ပြန့် လာခဲ့သည်။ အမှတ်ရစရာတီးခတ်သူအချို့လက်တန်းစပ်ဆိုသီကုံးကြသည်။ အတီးသမားများသည် old-time ဂီတကို ဒေသများမှ သင်ယူကြပြီး နိုင်ငံတစ်ဝိုက်တွင် ပွဲတော်များကျယ်ပြန့်စေခဲ့သည်။ old-time ဂီတကို web radio နှင့် web site အသေးစားများမှ ဂီတ ပြုလုပ်ခြင်းကို လက်ခံနိုင်လာကြသည်။ အမေရိကန်နှင့် ကနေဒါသည် ရိုးရာတေးဂီတမှ သက်တမ်းအရင့်ဆုံးပုံစံဖြစ်သော်လည်း old-time ဂီတသည် မြောက်အမေရိက အခြေခံစာသင်ကျောင်းများ၊ အလယ်တန်းများနှင့် တက္ကသိုလ်များ မသင်ကြရချေ။ square dancing ကို တစ်ခါတစ်ရံတွင် အခြေခံမူလတန်းကျောင်းများတွင် သင်ကြားရသည်။ old-time တူရိယာများနှင့် အကများသည် ပညာရေးစနစ်တွင် မပါဝင်ချေ။ စာသင်ကျောင်းအပြင်၌သာ သင်ကြားရသည်။
ငါ့လွမ်တူရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ငါ့လွမ်တူရွာ(Ngalumtu)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ရှကရင်တူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၆၅၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆုသီတာ
စုသီတာ (สุทิดา, ; born Suthida Tidjai (สุทิดา ติดใจ))သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ မိဖုရား​ခေါင်ဖြစ်ကာ ဘုရင် ​လောင်ကွန်း၏ စတုတ္ထ​မြောက် မိဖုရားဖြစ်သည်။
ဘဝအစ
၁၉၇၈ ခု၊ ဇွန်လ ရက်တွင် မွေးသည်။ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဆက်ဆံရေးဘာသာ (Communication Arts) ဖြင့် အဆမ်းပရှင်း တက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသည်။ ထို့နောက် ထိုင်း​လေ​ကြောင်း၏ ​လေယာဉ်မယ် ဖြစ်လာသည်။
စစ်မှုထမ်း ဘဝ
၂၀၁၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် အိမ်​ရှေ့မင်းသား ​လောင်ကွန်း၏ သက်​တော်​စောင့်အဖွဲ့တွင် တပ်မှူးအဖြစ် ခန့်အပ် ခံရသည်။
မိဖုရား​ခေါင်
အိမ်ရှေ့မင်းသား လောင်ကွန်းမှာ စုဝတီနှင့် ပြတ်စဲပြီးနောက် စုသီတာနှင့် ဇာတ်လမ်းဖြစ်လာသည်။
၂၀၁၉ခုနှစ် ​မေလ၁ရက်​နေ့တွင် ဘုရင် ​လောင်ကွန်း၏ မိဖုရား​ခေါင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။ ဘုရင်​လောင်ကွန်းသည် ​မေလ၄ရက်မှ၆ရက်​နေ့အတွင်းတွင် နန်းသိမ်းပွဲကျင်းပခဲ့သည်။လက်မှတ်​ရေးထိုးပွဲကို ဘန်​ကောက်မြို့၊ ​တော်ဝင်နန်း​တော်၌ ကျင်းပခဲ့ပြီး နှမ​တော် မင်းသမီးကြီး သီရိဒုံနှင့် ဘုရင်ခံ​ဟောင်း ပရမ်တို့က အသိသက်​သေအဖြစ် ​ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။
ဆိုင်းခေါင်ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ဆိုင်းခေါင်ရွာ (Hsenghkawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ကုံးလုံးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၅၁၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုံးလုံးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၆၉ ဦး၊ မ ၂၁၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၂၃၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မအူပင်ရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
မအူပင်ရွာ (Maubin)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ ကြအိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၃၅၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကြအိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၁၅ ဦး၊ မ ၂၈၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၁၉၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကံသာရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
ကံသာရွာ (Kanthar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ကောင်းဘို့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၃၁၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကောင်းဘို့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၃၁၇ ဦး၊ မ ၄၂၉၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၆၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖြတ်လမ်းကြီး (ကျောင်းတော်စု)ရွာ၊ ခရေဂန်
ဖြတ်လမ်းကြီး (ကျောင်းတော်စု)ရွာ၊ ခရေဂန်
သရက်ပင်ကြီးစုရွာ၊ ဝတ်ကုန်း
သရက်ပင်ကြီးစုရွာ၊ ဝတ်ကုန်း
ရှမ်းဘာသာစကား
ရှမ်းဘာသာစကားသည် ရှမ်းလူမျိုးတို့၏ တိုင်းရင်းသား ချက်မြှုပ် ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းတွင် အများဆုံး ပြောဆိုကြသည်။ ထို့အပြင် ကချင်ပြည်နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်း မြောက်ပိုင်း၊ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းနှင့် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်ရှိ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရရှိသည့် တဲဟုန်၊ စစ်ဆောင်ပန္နား (ရှီးရွမ်ပနတိုင်) ပြည်နယ်စုတို့နှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံအနောက်ပိုင်းတွင်လည်း အနည်းငယ်ပြောဆိုကြသည်။ ရှမ်းဘာသာစကားသည် တိုင်-ကဒိုင်ဘာသာစကား မျိုးနွယ်စုဖြစ်ပြီး ထိုင်းဘာသာစကားနှင့် ဆက်စပ်မှု ရှိသည်။ ၎င်း၌ အသံ (၆)သံ ရှိပြီး ထိုင်းစကားသံတို့နှင့် အတိအကျအားဖြင့် တူညီမှု မရှိပဲ အသံထွက်ရာတွင် ဖိ၍ ထွက်ဆိုရသော ဆဋ္ဌမမြောက် စကားသံ ရှိသည်။ ၎င်းကို တိုင်ရှမ်းတို့ အခေါ်အရ တိုင်းယိုင် (တႆးယႂ်ႇ/Tai Yai) သို့မဟုတ် တိုင်းကြီး (တႆးလူင်/Tai Long) ဟု ခေါ်သည်။ “ရှမ်း” ဟူသော အသုံးအနှုန်းမှာ ဒေသစွဲ လူမျိုးစွဲအရ ခေါ်တွင်ခြင်းဖြင့် (exonym) ဆင်းသက်လာသည်ဟု ယူဆရပြီး ပါဠိအခေါ်အဝေါ် သျှာမ(သို့မဟုတ်)သျှာမ်မှ မြန်မာအခေါ် ရှမ်း (Shan) ဖြစ်ပေါ်လာသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ထိုင်းလူမျိုးတို့အား ပါဠိအခေါ်အဝေါ် သျှာမ်အား အနောက်တိုင်းသားတို့က သယာမ် (Siam) ဟုအသံထွက်ပြောင်းလဲလာခြင်းဖြစ်သည်။ ရှမ်းဘာသာစကားကို သုံးမျိုး ခွဲခြားနိုင်သည်။
ရှမ်းဘာသာစကား ပြောဆိုကြသူမည်မျှ ရှိသည်ကို အတိအကျအားဖြင့် မသိရပါ၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ရှမ်းအမျိုးသားလူဦးရေ မည်မျှရှိသည်ကို အတိအကျ မသိရှိရသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံ လူဦးရေစာရင်းမှာ ခြောက်သန်းဝန်းကျင် ရှိနေသော်လည်း ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် လူဦးရေပျမ်းမျှတန်ဖိုးမှာ ၄ သန်းမှ သန်း ၃၀ အထိ ရှိနေပြီး စာရင်းအရ လူဦးရေ ခြောက်သန်း၏ တစ်ဝက်နှုန်းဖြင့် တွက်ဆကြည့်သော် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ၃.၃ သန်းခန့် ရှိနေသည်။ ရှမ်းလူမျိုးအများစုသည် ၎င်းတို့၏ ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားမှု ဆိုင်ရာ အဆက်အဆံများပေါ် မူတည်၍ အချင်းချင်း ဒေသသုံး ရှမ်းဘာသာစကားတို့ဖြင့် ပြောဆိုကြသည်။ မြန်မာပြည်၌ ပြည်တွင်းစစ်နှင့် ပဋိပက္ခများကြောင့် ရှမ်းလူမျိုးအနည်းငယ်သာ ရှမ်းစာကို ရေးတတ် ဖတ်တတ်ကြပြီး ၎င်းစာရေးသားနည်းသည် မြန်မာစာလုံးပေါင်းသတ်ပုံများမှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ ရှေးအခါကယွန်းရှမ်းစာကိုပါဠိစာကိုရေးသားရာ၌အသုံးပြုသည်။ ရှမ်းစာများ၏ စာလုံးပေါင်းသတ်ပုံမှာ မျိုးနွယ်အလိုက်မတူညီကြချေ။
ခေါင်လန်ဖူးမြို့
ခေါင်လန်ဖူးမြို့ သည် မြန်မာနိုင်ငံအရှေ့မြောက်ပိုင်း၊ ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်တွင် တည်ရှိသည့် မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်၏ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
ခေါင်လန် ဆိုသည်မှာ ရဝမ်ဘာသာဖြင့် ချိုင့်ဝှမ်း ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ထို့ကြောင့် ခေါင်လန်ဖူးကို တောင်ကုန်းများအကြားမှ ချိုင့်ဝှမ်းနေရာဟု ဆိုနိုင်သည်။
ယခင်က ခေါ်ဘူဒဲ မြို့နယ်တွင် ပါဝင်ပြီး နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ အုပ်ချုပ်စဉ် ၁၉၉၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၁) ရက်နေ့ ပူတာအိုခရိုင် ခရီးစဉ်၌ အစိုးရရုံးများကို ခေါင်လန်ဖူးသို့ ရွေ့ပြောင်းရန် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေက လမ်းညွှန်ခဲ့သည်။ ဒီဇင်ဘာလ (၂၀) ရက်တွင် စတင်ဆောင်ရွက်ရာ ၁၉၉၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃၁) ရက်တွင် အပြီးသတ်နိုင်ခဲ့သည်။
ဒုံးတိုရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
ဒုံးတိုရွာ (Donetoe)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ မအူပင်ဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၂၀၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မအူပင်ဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၁၇ ဦး၊ မ ၂၆၁၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၀၃၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပီလခတ်ကုလား
ပီလခတ်ကုလား
ညောင်ကုန်း (ဂရက်ကျော်အရှေ့)ရွာ၊ ခရေဂန်
ညောင်ကုန်း (ဂရက်ကျော်အရှေ့)ရွာ၊ ခရေဂန်
စတုန်းဟင်းချ်
ရှေးဟောင်း သုတေသန ပညာရှင်များက ဤကျောက်တုံးသဏ္ဌန် တည်ဆောက်မှုသည် ဘီစီ ၂၅၀၀ ခန့်ကပင်တည်ရှိခဲ့ပြီး ဘီစီ ၂၄၀၀ မှ ဘီစီ ၂၂၀၀ အထိ အချိန်ကာလအတွင်း တိုးတက်ပြောင်းလဲလာခဲ့သည် ဟုယူဆကြသည်။ သို့သော် ယခုလက်ရှိတွေ့မြင်နေရသော ကျောက်တုံးများမှာ ထိုနေရာရှိ အစောဆုံး ကျောက်တုံးတည်ဆောက်မှုများ မဟုတ်ပေ။ ပထမဦးဆုံးတည်ဆောက်မှုတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ယခုထက်တိုင် ဘေးပတ်ဝန်းကျင်တွင် တွေ့မြင်နိုင်သော မြေကတုတ်နှင့် တူးမြောင်းများကို ဘီစီ ၃၁၀၀ ခန့်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ ထိုနေရာနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်နေရာများကို ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့ သမိုင်းဝင် အမွေအနှစ်များ အဖြစ် ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး အေ့ဗ်ဘူရီ ဟင်းချ်တည်ဆောက်မှုများ (Avebury henge monument) နှင့်အတူတွဲဖက်၍ စာရင်းသွင်းခဲ့သည်။
ထို့ပြင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၏ အမျိုးသားရေးရာ အရေးကြီး ထိန်းသိမ်းရမည့်ရှေးဟောင်းတည်ဆောက်မှုများ (Scheduled Ancient Monument) တွင်လည်း တရားဝင်စာရင်း ဝင်သည်။ စတုန်းဟင်းချ်ကို အင်္ဂလန်နိုင်ငံတော်အစိုးရမှ ပိုင်ဆိုင်ပြီး အင်္ဂလိပ် သမိုင်းဝင်အမွေအနှစ် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးမှ ကြီးကြပ်သည်။ ပတ်ဝန်းကျင်မြေနေရာများကို မူ နေရှင်နယ် ထရပ်စ် မှ ပိုင်ဆိုင်သည်။
ကရင်မစန်းရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
ကရင်မစန်းရွာ (Kayinmasan)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ ကရင်မစန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၇၁၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကရင်မစန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၉၆ ဦး၊ မ ၉၆၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၅၇ ဦးနေထိုင်သည်။
လောသကဇာတ်
ဧကကနိပါတ် - ၅။ အတ္ထကာမဝဂ် -၄၁- လောသကဇာတ်။ ။ ရဟန္တာအားပြစ်မှားကျူးလွန်သဖြင့် ငရဲကျ၍ ဘဝများစွာ ငတ်မွတ်သော လောသက တိဿ အကြောင်း။
တံငါရွာမှ ခွဲထုတ်ကြ
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် လောသကတိဿအလောင်းသည် ကောသလတိုင်း တံငါမျိုး တစ်ထောင်တို့နေရာ တစ်ခုသော တံငါရွာကြီး၌တံငါမတစ်ယောက်ဝမ်းဝယ် ပဋိသန္ဓေ နေသတတ်။
မိဘနှစ်ပါးပစ်ခွာသွား
ထိုသူငယ် အမိပါသော အစုမှာလာဘ်လာဘ ဆုတ်ယုတ်ကာ ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးလျက် အလွန်ဆင်းရဲ၏။ အခြား တစ်စုကားကြီးပွားလျက် ဝပြောသာယာလှ၏။ နောက် နှစ်ရာ့ငါးဆယ်စီမှ စ၍ တစ်ဦးစီ ရောက်အောင်ခွဲခဲ့ရ၏။ ခွဲတိုင်း ခွဲတိုင်း ထိုသူငယ်အမိပါရာမှာ ဆင်းရဲ၏။ နောက်တံငါတို့သည် ထိုသူငယ် မိဘတို့ကို“သူယုတ်မာ” ဟု နှင်ထုတ်ကုန်၏။
မိဘတို့သည်ကိုယ်ဝန်ရင့်လတ်သော် သားကို ဖွားမြင်၏။ အရဟတ္တဖိုလ်ရမည့် ပစ္ဆိမဘဝိက ဖြစ်၍မဖျက်ဆီးနိုင်ကြကုန်။ အမိသည် သူငယ်ကို ဆင်းဆင်းရဲရဲ မွေးမြူကာပြေးလွှားနိုင်သည့်အရွယ်သို့ ရောက်လတ်သော် သည်းမခံနိုင်တော့သဖြင့် သူငယ်အားခွက်တစ်ခုပေးကာ အိမ်တစ်အိမ်သို့ အတောင်းခိုင်းလိုက်၍ စွန့်လွှတ်ကာ ထွက်ပြေးလေ၏။
ကျောင်းသို့ခေါ်ကာရှင်ပြုရှာ
သူငယ်လည်း အမိအဖ မရှိ၊ဆင်းဆင်းရဲရဲ ရှာဖွေစားသောက်ကာ ရေလည်း မချိုး၊ ကိုယ်ကိုလည်း မသုတ်သင်ဘဲဘုတ်ရုပ်ကဲ့သို့ လမ်းကြားတွင် နေရ၏။ တစ်နေ့မှလည်း ဝမ်းပြည့်အောင် စားရသည် မရှိ၊မသေရုံသာ စားရ၏။
တင်အောင်နီ (ကာတွန်း)
မြန်မာကာတွန်းဆရာတစ်ဦးဖြစ်သူ ကာတွန်းဦးတင်အောင်နီကို (၁၉၄၅)ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၂၂)ရက်တွင် မွေးဖွား ခဲ့သည်။ အဖ ဦးကြွေ၊ အမိ ဒေါ်ခင်ငြိမ်းတို့၏ သားဖြစ်သည်။ မအူပင်ဇာတိ ဖြစ်သည်။ ကာတွန်းပညာကို ကာတွန်း ဦးမောင်လွင် (ငထက်ဖျား) နှင့် ဦးသိန်းဟန်တို့ထံတွင် လေ့လာသင်ကြားခဲ့သည်။ (၁၉၆၄)ခုနှစ်၊ ကာတွန်းစုံစာစောင်တွင် ကာတွန်းစတင်ရေးဆွဲခဲ့သည်။ “ပြာလောင်”ဇာတ်ကောင်အမည်ဖြင့် ရေး ဆွဲသော ကာတွန်းရုပ်ပြစာအုပ်များဖြင့် အထူးအောင်မြင်ထင်ရှားသည်။ ယနေ့အချိန်အထိ စာနယ်ဇင်းများတွင် ကာတွန်းများ ရေးဆွဲလျက်ရှိသည်။
လောသကဇာတ်
ကျောင်းသို့ခေါ်ကာရှင်ပြုရှာ
တစ်နေ့သ၌အိမ်တစ်အိမ်တွင် ထမင်းလုံးကို ကောက်ကာ စားနေရာ ရှင်သာရိပုတ္တရာ နှင့် တွေ့၍ အလွန်ကြင်နာသနားတော်မူလှသဖြင့် ခေါ်ယူကာ အကြောင်းစုံ မေးမြန်း၍ သိလတ်သော်ထမင်းကျွေးပြီးလျှင် ကိုယ်တိုင် ရေချိုး သုတ်သင်ပေးလေ၏။ ခုနစ်နှစ် ရှိသောအခါရှင်သာမဏေပြုစေ၍၊ နောက် အသက်နှစ်ဆယ် ရှိသောအခါ ရဟန်းပြုစေပြီးလျှင်၊ နောက်ဝိပဿနာပွားကာ ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်၍ သာသနာတော်တွင် လောသကတိဿမထေရ်ဟု တွင်လေ၏။
လောသကတိဿဆွမ်းမရ
ထိုမထေရ်အား ဘုန်းကံမရှိလာဘ်သပ်ပကာ နည်းလှ၏။ ဆွမ်းခံ၍လည်း မရ၊ ဆွမ်းလောင်းလာသူတို့မှာ သပိတ်မှာဆွမ်းပြည့်နေသည် ထင်မှတ်၍ မလောင်းကြ၊ အသဒိသအလှူကြီး ပေးခိုက်နှင့် ကြုံသော်လည်းဝမ်းဝအောင် မဘုဉ်းပေးရ။
ထိုသို့အစဉ်အတိုင်း လာခဲ့ရာ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုမည့်နေ့ ရောက်လတ်သော် ရှင်သာရိပုတ္တရာက သိတော်မူ၍“ယနေ့ ငါသည် လောသကတိဿကို ဆွမ်းအာဟာရဝအောင် စားစေမည်” ဟု ကြံလျက် ခေါ်ဆောင်ကာသာဝတ္ထိပြည်သို့ ဆွမ်းခံဝင်လတ်သော် လှူဒါန်းနေကျ ဒါယကာတို့သည် လှူဒါန်းဖို့ဝေးစွလက်အုပ်ချီသူပင် မရှိလေ။
ရှင်သာရိပုတ္တရာသည်ငါ့ရှင် ပြန်နှင့်၊ ဆွမ်းစားဇရပ်မှာ စောင့်နေပါဟု စေလွှတ်ပြီးလျှင် ဆွမ်းကိုဆက်လက်၍ ခံသောအခါ လှူဒါန်းသူတွေ အလွန်ပေါများလှ၏။ ဆွမ်းပင့်၍ ကျွေးကြ၏။ရှင်သာရိပုတ္တရာလည်း လောသကတိဿသို့ ပို့ခိုင်းလေ၏။ ပို့သူတို့လည်း လောသကတိဿကိုမတွေ့၍ ကိုင်တိုင် စားကြ၏။ ရှင်သာရိပုတ္တရာ ပြန်လာသောအခါ လောသကတိဿကိုမေးလျှင်မစားရသေးကြောင်း လျှောက်ထားလေ၏။
ပရိနိဗ္ဗာန်နီးမှဝမ်းတော်ဝ
ထိုအခါ ရှင်သာရိပုတ္တရာသည်သံဝေဂရ၍ ကာလအချိန်ကို ကြည့်လတ်သော် မလွန်သေးမှန်း သိသဖြင့် ကိုယ်တိုင်ကောသလမင်းကြီး နန်းတော်သို့ကြွကာ စတုမဓုကို လှူစေပြီးလျှင် ပြန်ရောက်၍ လောသကတိဿကိုခေါ်ကာ သပိတ်ကို ပိုက်လျက်ပင် “ငါ့ရှင် အလိုရှိသလောက် ဘုဉ်းပေးပါ” ဟု ဆို၏။ လောသကတိဿလည်း ရှင်သာရိပုတ္တရာကိုရိုသေသဖြင့် မဘုဉ်းပေးဝံ့ဘဲရှိလျှင် “ငါ့ရှင် ငါ့လက်က ပေးလိုက်လျှင်ပျောက်ကွယ်သွားမည်၊ ဘုဉ်းပေးရမည်မဟုတ်၊ ဘုဉ်းပေးပါ” ဟု ခွင့်ပြုလျှင် လောသကတိဿလည်းအလိုရှိတိုင်း ဝမ်းပြည့်အောင် ဘုဉ်းပေး၍ ထိုနေ့၌ပင်လျှင် ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုလေ၏။
ထိုအခါရဟန်းတို့သည် တရားသဘင်ဝယ် စကားစပ်မိကြ၍ “ငါ့ရှင်တို့ ... အံ့ဖွယ်သရဲ ရှိပေစွ၊လောသကတိဿ မထေရ်ကား ဘုန်းကံလာဘ်သပ်ပကာ နည်းပါးလျက် အရဟတ္တဖိုလ်ကို ရသေးသည်” ဟုပြောဆိုကြစဉ် မြတ်စွာဘုရား ကြွလာတော်မူကာ “ရဟန်းတို့ ... လောသကတိဿသည် ရှေးအခါသူတစ်ပါးလာဘ်ကို အန္တရာယ်ပြုမိသည့် အတွက် ဘုန်းကံလာဘ်သပ်ပကာ နည်းပါးသည်၊အလွန်အားထုတ်၍ ဝိပဿနာ ရှုဖူးသည့်အတွက် အရဟတ္တဖိုလ်ကို ရသည်” ဟု မိန့်တော်မူကာအောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
ဒေသစာကြွလာရဟန္တာ
လွန်လေပြီးသောအခါ ကဿပဘုရားလက်ထက်တော်ဝယ် ရဟန်းတစ်ပါးသည် သူကြွယ်တစ်ဦးကို အမှီပြု၍ ရွာငယ်ကျောင်းတွင် နေ၏။အကျင့်သီလနှင့် ပြည့်စုံ၏။ ဝိပဿနာကို အလွန် အားထုတ်လေ့ရှိ၏။
တစ်နေ့သ၌ရဟန္တာတစ်ပါးသည် အစဉ်အတိုင်း ကြွလာရာ ထိုရဟန်း၏ သူကြွယ်အိမ်သို့ ရောက်လေ၏။ သူကြွယ်သည်ဣရိယာပုတ်ကို ကြည်ညို၍ အိမ်သို့ပင်ဆောင်ကာ ဆွမ်းလုပ်ကျွေးပြီးလျှင်အနည်းငယ်တရားနာ၍ “အရှင်ဘုရား ... တပည့်တော်တို့ ကိုးကွယ်သော ရွာကျောင်းသို့ကြွနှင့်ပါ၊ ညနေချမ်းအခါ အဖူးအမြော် လာပါမည်” ဟု လျှောက်ထား၍ လွှတ်လိုက်၏။
ဆွမ်းဘုဉ်းပေးရန်ပင့်လျှောက်ပြန်
ရဟန္တာမထေရ်လည်းကျေင်းသို့ရောက်လျှင် အာဂန္တုက ဝတ်ကိုပြု၍ အာလာပသလ္လာပ စကားကို ပြောဟောလျက်ကျောင်းနေရဟန်းက “ ငါ့ရှင် ဆွမ်းစားပြီးပြီလော” ဟု လျှောက်သောအခါ စားပြီးပါပြီဟုဆိုလေ၏။ အဘယ်မှာ စားသနည်းဟု လျှောက်ပြန်ရာ၊ “သူကြငွယ်အိမ်မှာ စားပါသည်” ဟုမိန့်ဆိုပြီးလျှင် မိမိနေရန် ကျောင်းကို ပန်ကြား၍ သုတ်သင်ရှင်းလင်းပြီးလျှင်သင်္ကန်းသပိတ်ကို သိုမှီး၍ ဈာန်ချမ်းသာဖြင့် လည်းကောင်း၊ ဖိုလ်ချမ်းသာဖြင့်လည်းကောင်း နေထိုင်လျက် အချိန်ကာလကို လွန်စေ၏။
သူကြွယ်လည်းညနေချမ်းအခါ ပန်းနံ့သာနှင့် မီးထွန်းရန် ဆီတို့ကို လက်စွဲလျက် ကျောင်းသို့လာ၍ ကျောင်းနေဆရာရဟန်းထံဆည်းကပ်ပြီးလျှင် အာဂန္တုရဟန်းနေရာကို မေးမြန်းလျှောက်ထားကာ အာဂန္တုရဟန်းထံ ဆည်းကပ်၍တရားနာပြီးလျှင် စေတီ၊ ဗောဓိပင်တို့ကို ပန်း၊ ဆီမီး ပူဇော်၍ ရဟန်းနှစ်ပါးလုံးကိုပင် နက်ဖြန် အိမ်သို့ဆွမ်းဘုဉ်းပေးကြွရန် ဖိတ်မန်ကာ ပြန်ခဲ့လေ၏။
ကျောင်းနေဘိက္ခုဝန်တိုမှု
ကျောင်းနေရဟန်းသည် အာဂန္တုရဟန်းအပေါ်၌ ဣဿာ၊ မစ္ဆေရ ဖြစ်ကာ “ ဤသူကြွယ်ကား ပျက်စီးလေပြီ၊ ဤ အာဂန္တုရဟန်းဤကျောင်းမှာနေလျှင် ငါ့ကို အရေးစိုက်တော့မည် မဟုတ်၊ ဤ အာဂန္တုရဟန်းကို ဤကျောင်းမှာမနေနိုင်အောင် လုပ်မည်” ဟု နှလုံးသွင်း၍ မိမိထံ ဆည်းကပ်လာသော အခါ သူကြွယ်အား တစ်စုံတစ်ရာစကားမဆိုဘဲ နေလေ၏။
လွန်ကျူးပြီးမှသံဝေဂ
အာဂန္တုရဟန်းလည်း မိမိဆွမ်းခံချိန်ကို မှတ်သား၍ အရပ်တစ်ပါးသို့ ကြွသွားလေ၏။ သူကြွယ်လည်းကျောင်းနေရဧန်းကို လုပ်ကျွေးပြီးလျှင် ပျား၊ သကာတို့ဖြင့် စီရင်ထားသောဃနာနို့ဆွမ်းကို သပိတ်ပြည့်အောင် ထည့်၍ “ အာဂန္တုရဟန်းအား လှူဒါန်းပါ” ဟုမှာထားလိုက်၏။
ကျောင်းနေရဟန်းလည်းမလှူဒါန်းနှင့်ဟု မတားမြစ်ဘဲ သပိတ်ကို ဆောင်ယူကာ “ဤရဟန်းကား ဤဃနာနို့ဆွမ်းကိုသောက်ရလျှင် လည်ပင်းကိုင်၍ ထုတ်သော်လည်း ဤကျောင်းမှ သွားတော့မည် မဟုတ်” ဟု အောက်မေ့၍ ငြူစူဝန်တိုလျက် လမ်းတွင် ယာခင်းမီးလောင်နေသည့် မီးကျီးစုတစ်ခုဝယ် အစပျောက်အောင် သွန်းလောင်းခဲ့၍ ကျောင်းသို့ပြန်လေ၏။
ကျောင်းသို့ရောက်လျှင်အာဂန္တုရဟန်းကို မမြင်သောအခါ “ဤရဟန်းကား ဧကန်စင်စစ် ရဟန္တာ ဖြစ်လိမ့်မည်၊ ငါ့အလိုကိုသိ၍အရပ်တစ်ပါးသို့ သွားနှင့်လိမ့်မည်၊ အံ့ဖွယ်ရှိပေစွ၊ ငါသည် ဝမ်းတစ်လုံးအတွက်မသင့်တင့်သော အမှုကို ပြုမိလေစွ၊ ဝန်လေးသော အမှုကို ပြုမိလေစွ” ဟု သတိ သံဝေဂရကာနှလုံးမသာခြင်းဖြင့် ပြင်းစွာနှိပ်စက်လျက် လူပြိတ္တာဖြစ်၍ သေလွန်သောအခါ ငရဲသို့ကျလေ၏။
ဖြစ်ရာဘဝဆင်းရဲရ
ခွေးအဖြစ်မှစုတေကာ ကာသိတိုင်း ရွာငယ်တစ်ခု ဝယ် သူဆင်းရဲမျိုး၌ ဖြစ်ရပြန်၏။ တစ်မျိုးလုံးဆင်းရဲလျက် ဝမ်းပြည့်အောင် မစားရကြကုန်။ ထိုသူငယ်ကို မိတ္တဝိန္ဒက ဟု ခေါ်တွင်ကြ၏။နောက်အခါ မိဘတို့လည်း ငတ်မွတ်ခြင်း ဆင်းရဲကို သည်းမခံနိုင်ကြသည့်အတွက် သားအရင်းမိတ္တဝိန္ဒကိုပင် ရိုက်နှက်ကာ နှင်ထုတ်ကြကုန်၏။
ဇနပုဒ်ကနှင်ထုတ်ကြ
မိတ္တဝိန္ဒကလည်း မိဘတို့နှင်ထုတ်သဖြင့် ကိုးကွယ်ရာမဲ့ဖြစ်၍ သွားလေသော် ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် တပည့် ငါးရာကိုပညာသင်ပေးနေသည့် ဒိသာပါမောက္ခ ဆရာကြီးထံ ရောက်၍ တောင်းပန်ကာ ပညာသင်ကြားလျက်နေပြန်၏။ ဆရာ၏ အဆုံးအမကိုလည်း မနာယူ၊ သူတစ်ပါးတို့နှင့်လည်း ခိုက်ရန်ဖြစ်တတ်၏။
တစ်နေ့သ၌ခိုက်ရန်ဖြစ်ကာ ဆရာထံမှ ပြေးလေသော် ပ္စန္တရာဇ် ရွာငယ်တစ်ခုသို့ ရောက်လျက် သူဆင်းရဲမတစ်ယောက်နှင့် အိမ်ထောင်ကျကာ သားနှစ်ယောက် ရပြန်လေ၏။ ထိုရွာဝယ် မိတ္တဝိန္ဒကရောက်သည့်နေ့မှစ၍ မီးခုနစ်ကြိမ်လောင်၍ မင်းဒဏ် ခုနစ်ကြိမ်သင့်လျက် ငတ်မွတ်ကြကုန်၏။
ထိုအခါရွာသားတို့သည် ဤသူယုတ်မာ ရောက်လာမှ ဖြစ်ရသည်ဆိုကာ သား၊ မယားနှင့် တကွနှင်ထုတ်ခံရပြန်သဖြင့် တော်တစ်ခုသို့ ရောက်သွားပြန်လေရော မယားနှင့်သားနှစ်ယောက်တို့ကို ဘီလူးစားသဖြင့် မိမိတစ်ကိုယ်တည်း အလွတ်ရုန်းကာ ပြေးခဲ့ရပြန်၏။
ရှေးကုသိုလ်ကံထောက်ပံ့ပြန်
တစ်ဖန် ဂမ္ဘီရ မည်သောသင်္ဘောဆိပ်တစ်ခုသို့ ရောက်ပြန်၍ သင်္ဘောသားတို့နှင့်အတူ သမုဒ္ဒရာခရီးသို့လိုက်ပါသွားပြန်ရာ သင်္ဘောသည် ခုနစ်ရက် ခုတ်မောင်း၍ သွားမိလျှင် မသွားတော့ဘဲရေလယ်တွင် ကျောက်တိုင်၊ ကျောက်ခဲဆွဲသည့်အလား ရပ်တန့်ကာ နေလေ၏။ ထိုအခါသင်္ဘောသားတို့သည် သူယုတ်မာကို မဲချသောအခါ မိတ္တဝိန္ဒကချည်း သုံးကြိမ် တိုင်အောင်မဲကျလေ၏။
သင်္ဘောသားတို့သည်မိတ္တဝိန္ဒကကို ဝါးစည်းတစ်ခုကို ကိုင်စေလျက် သမုဒ္ဒရာသို့ ပစ်ချပြီးလျှင်လိုရာအရပ်သို့ သွားကြကုန်၏။ မိတ္တဝိန္ဒကလည်း ကဿပဘုရား လက်ထက်တွင် စောင့်ထိန်းခဲ့သောသီလတန်ခိုးကြောင့် ဝါးစည်းပေါ်တွင် အိပ်လျက် သမုဒ္ဒရာရေပြင်၌ သွားသည်ရှိသော်ဖန်ဗိမာန်သို့ရောက်၍ နတ်သမီးလေးယောက်နှင့် ပျော်ပါးလျက် ခုနစ်ရက်ပတ်လုံးနတ်စည်းစိမ်ကို ခံစားကာ နေလေ၏။
ဗိမာန်ရှင် ပြိတ္တာနတ်သမီးတို့ကား ခုနစ်ရက် နတ်စည်းစိမ်၊ ခုနစ်ရက် ငရဲ ဤသို့ အလဲအလှယ် ခံစား စံစားကြရ၏။ငရဲခံအလှည့် ရောက်သောအခါ မိတ္တဝိန္ဒကကို ငါတို့ လာအောင် စောင့်ပါဟု မှာခဲ့၍သွားကြလေ၏။
မိတ္တဝိန္ဒကလည်းမစောင့်တော့ဘဲ ဝါးစည်း၌အိပ်ကာ သမုဒ္ဒရာရေအပြင်၌ သွားပြန်သော် ငွေဗိမာန်တွင် နတ်သမီးရှစ်ယောက်၊ ၎င်းနောက် ပတ္တမြား ဗိမာန်တွင် နတ်သမီး ဆယ့်ခြောက်ယောက်၊ ၎င်းနောက်ရွှေဗိမာန်တါင် နတ်သမီး သုံးဆယ့်နှစ်ယောက်တို့ကို တွေ့၍ အစဉ်အတိုင်း နတ်စည်းစိမ်ကိုခံစားလျက် သွားပြန်သော် ဘီးလူးတို့နေရာ ကျွန်းတစ်ခုသို့ ရောက်ပြန်၏။
ဆိတ်ယောင်ဆောင်နေသောဘီလူးမ တစ်ယောက်ကို တွေ့ပြန်ရာ ဆိတ်သားစားမည်ဟု ဆိတ်မခြေကိုင်၍ ဖမ်း၏။ ဘီလူးမလည်း မိတ္တဝိန္ဒကကိုချီး၍ပစ်လိုက်ရာ ကံအားလျော်စွာ ဗာရာဏသီမြို့ ကျုံးအပြင် ဆူုးချုံထပ်၌ ကျ၍ လိမ့်ကာမြေ၌တည်လေ၏။ထိုအခါ ဆိတ်ကို သတ်စားလေ့ရှိသော သူခိုးတို့ကိုဖမ်းရန်ဆိတ်ကျောင်းသားတို့သည် ပုန်းအောင်းလျက် စောင့်နေကြ၏။
ဆရာကယ်မချမ်းသာရ
မိတ္တဝိန္ဒကလည်း သမုဒ္ဒရာအလယ်ကျွန်းမှ ဆိတ်မခြေကို ကိုင်မိသည့်အတွက် ဆိတ်မက ချီပစ်သဖြင့် ဤအရပ်သို့ရောက်လာရသည်။ ယခုလည်း ဆိတ်မခြေကို ကိုင်ဦးမည်။ ဆိတ်မက ချီးပစ်လိုက်ပြန်လျှင်သမုဒ္ဒရာ အလယ်ကျွန်းရှိ နတ်သမီး ဗိမာန်သို့ ရောက်တန်ရာ၏ ဟု အထင်လွဲကာ ဆိတ်မခြေကို ကိုင်ပြန်၏။ထိုအခါ ဆိတ်မက အော်မြည်သဖြင့် ဆိတ်ကျောင်းသားတို့ ဝိုင်းဝန်းလျက် ဆိတ်သူခိုးဟုဖမ်း၍ ချည်နှောင်ပြီးလျှင် မင်းထံသို့ ဆောင်သူသွားကြလေ၏။
ဒိသာပါမောက္ခဆရာကြီးလ်း တပည့်ငါးရာ ခြံရံ၍ လာခိုက် ကြုံသဖြင့် တွေ့မြင်သောအခါ ဆရာကြီးက“အမောင်တို့ ... ဤသူကား ငါ့တပည့် ဖြစ်သည်၊ ဆိတ်သူခိုး မဟုတ်၊ ကျွန်ပြု၍ ခိုင်းစေရန်ငါ့အား ပေးကြပါ” ဟု တောင်းလျှင် ဆိတ်ကျောင်းသားတို့လည်း လွှတ်၍ သွားကြကုန်၏။ တစ်ဖန်ဆရာကြီးက မိတ္တဝိန္ဒကအား “အမောင် ... ဤမျှကြာအောင် ဘယ်အရပ်သို့ သွားနေသနည်း” ဟု မေးရာ မိတ္တဝိန္ဒကမိမိ ဖြစ်ပျက်သမျှ အကြောင်းစုံကို ပြန်ပြောင်းကာ ပြောကြားလေ၏။ ထိုအခါဒိသာပါမောက္ခဆရာကြီးသည် -
“အမောင်တို့ ... မိတ္တဝိန္ဒကမှာဆိတ်မခြေကို အဆွဲမှားသဖြင့် စိုးရိမ် ဆင်းရဲရသလို လောကမှာ အကျိုးစီးပွားကိုအလိုရှိသူ လူပညာရှိတို့ အဆုံးအမကို မနာယူသော သူမှာ အမြဲမပြတ် စိုးရိမ်ဆင်းရဲ၏”
ဟု တပည့်တို့အားတရားဟောလေ၏။
ဤသို့ လောသကတိဿမထေရ်သည် ရဟန္တာ၏ လာဘ်လာဘကို အန္တာရယ်ပြုကာ ပြစ်မှားဖူးသော အကုသိုလ်ကံကြောင့်ဘဝများစွာ သံသရာဝယ် ဝမ်းဝအောင် မစားရဘဲ ဘီလူးဘဝ ကိုယ်ဝန်အညစ်အကြေး တစ်ကြိမ်၊ခွေးဘဝ အန်ဖတ်ထမင်း တစ်ကြိမ်၊ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုမည့်ဘဝ ရှင်သာရိပုတ္တရာ တန်ခိုးကြောင့်စတုမဓု တစ်ကြိမ် ဤသုံးကြိမ်သာ ဝမ်းဝအောင် စားရဖူးသည်။ [အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းလေစွတကား။]
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ဒိသာပါမောက္ခ ဆရာကြီးသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဟုဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ကျိုးလိုဆုံးမ၊ မနာက၊ နိစ္စစိုးရိမ်ပွား။
(၂) နတ်ထံရောက်လေ၊ ဝိန္ဒကေ၊ ဆိတ်ခြေအကိုင်မှား။
လောသကဇာတ် ပြီး၏။
ဆော်ဂီနာ (ဆင်နမား)ရွာ၊ ဇော်မတက်
ဆော်ဂီနာ (ဆင်နမား)ရွာ၊ ဇော်မတက်
ရူးဆိုးရေတံခွန်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ရေတံခွန်များ
ကြို့ပင်စုရွာ၊ ဝတ်ကုန်း
ကြို့ပင်စုရွာ၊ ဝတ်ကုန်း
ပဲတောင်း(တောင်)ရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်
ပဲတောင်း(တောင်)ရွာ (Petaung(South))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ မြင်းမူမြို့နယ်၊ ပဲတောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၂၂၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းမူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖျော်ရည်
ဖျော်ရည် ဆိုသည်မှာ အသီးနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်တို့တွင် သဘာဝအလျောက်ပါဝင်သည့် အရည်ကို ထုတ်ယူကာ သောက်သုံးရန် ပြုလုပ်ထားသော သောက်စရာတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း အရည်ပျစ်များကိုသာမက အသားနှင့် ပင်လယ်စာများမှ ထုတ်သည့် အရည်များကိုလည်း ဖျော်ရည်အဖြစ်ပင် သတ်မှတ်ကြသည်။ သောက်စရာအဖြစ် အဓိကထားကြသော်လည်း အစားအစာများတွင် အရသာ ဖြည့်ရန်လည်းကောင်း၊ စပ်ဖျော်ရည် (smoothie) များတွင် ထည့်၍လည်းကောင်း၊ ယမကာနှင့် တွဲ၍လည်းကောင်း သောက်ကြသည်။
ဖျော်ရည် အဓိကသောက်သည်မှာ နယူးဇီလန်နှင့် ကိုလံဘီယာတို့ ဖြစ်ကြသည်။ နိုင်ငံအလိုက် ဖျော်ရည်သောက်နှုန်းမှာ ဝင်ငွေတက်သည်နှင့် မြင့်တက်နိုင်သည်ကို တွေ့ရသည်။ ၂၀၁၅ ခုတွင် အမေရိကန် ပြည်သူတို့ တစ်ဦးလျှင် ဖျော်ရည် (၆.၆) ဂါလံ သောက်ပြီး မူလတန်းမတက်မီ ကလေးတို့၏ ထက်ဝက်မျှ ပုံမှန်သောက်ကြောင်း သိရသည်။
ဟုန်းသာရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
ဟုန်းသာရွာ(Ghunghta)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်ခရိုင်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ ဟုန်းသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၈၈၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟုန်းသာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၉ ဦး၊ မ ၁၈၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၆၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းတပ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လှေကြီးတန်းရွာ၊ တံတားဦးမြို့နယ်
လှေကြီးတန်းရွာ (Hlaygyitan)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ တံတားဦးမြို့နယ်၊ ဥတည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၁၇၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဥတည်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၅၈ ဦး၊ မ ၁၅၃၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၉၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ဆမာဘွမ်ရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ဆမာဘွမ်ရွာ(Samarbum)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ရှကရင်တူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၆၅၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောင်မြေလောကဘုရား
စစ်ကိုင်းမြို့ ထူပါရုံ စေတီတော်၏ အနောက်တောင်ဘက်တွင် အောင်မြေလောက စေတီတော် တည်ရှိသည်။ ဘိုးတော်ဘုရား ဘုရင်မဖြစ်မီ စဉ့်ကူးမင်းလက်ထက်က စစ်ကိုင်းတွင် ဆင်းရဲပင်ပန်းစွာ နေထိုင်ခဲ့ရရာ ထိုစဉ်က နေထိုင်ခဲ့သည့် အိမ်နေရာတွင် ဘုရင်ဖြစ်လာပြီးနောက် ၂၀ ရက် မတ် ၁၇၈၂ တွင် အောင်မြေလောက စေတီကို တည်ထားကိုးကွယ်သည်။ စေတီတော်တွင် ကြေးချိန် ၂၅၀၀ ပိဿာရှိ ခေါင်းလောင်းညီနောင်ကိုလည်း ချိတ်ဆွဲထားရှိသည်။
စစ်ကိုင်းမြို့ ထူပါရုံ စေတီတော်၏ အနောက်တောင်ဘက်တွင် အောင်မြေလောက စေတီတော် တည်ရှိသည်။ ဘိုးတော်ဘုရား ဘုရင်မဖြစ်မီ စဉ့်ကူးမင်းလက်ထက်က စစ်ကိုင်းတွင် ဆင်းရဲပင်ပန်းစွာ နေထိုင်ခဲ့ရရာ ထိုစဉ်က နေထိုင်ခဲ့သည့် အိမ်နေရာတွင် ဘုရင်ဖြစ်လာပြီးနောက် ၂၀ ရက် မတ် ၁၇၈၂ တွင် အောင်မြေလောက စေတီကို တည်ထားကိုးကွယ်သည်။ စေတီတော်တွင် ကြေးချိန် ၂၅၀၀ ပိဿာရှိ ခေါင်းလောင်းညီနောင်ကိုလည်း ချိတ်ဆွဲထားရှိသည်။ ၁၇၈၃ ခုနှစ်တွင် အိမ်တော်ရာ ဘုရားဟုလည်း အသိများကြသော အောင်မြေလောက ဘုရားကို ဘိုးတော်ဘုရား ဘုရင်က ဧရာဝတီမြစ်နဖူး ထူပါရုံစေတီမှ သိပ်မဝေးလှရာ သူဘုရင်မဖြစ်မီ အတန်ငယ်ကာလအကြာမှ အိမ်နိမ့်စံစဉ် တည်ဆောက်တော်မူသည်။ သူ့ဖခင်ဘုရင် အလောင်းဘုရား၏ ဆန္ဒအတိုင်း သူနန်းတက်ရမည့် နှစ်ထက်များစွာ နောက်ကျပြီး နန်းတက်ခဲ့ရသည်။ သို့သော် ဆင်ဖြူရှင် ဘုရင်က ဖခင်ဆန္ဒနှင့် ဆန့်ကျင်၍ သူ့သားစဉ့်ကူးမင်းကို နန်းတက်စေခဲ့ရာ ဘိုးတော်ဘုရားမှာ ၁၇၈၂ ခု သူနန်းတက်ရန် အချိန်ကျသည့် တိုင်အောင် ပုန်းအောင်းနေရလေ၏။ အောင်မြေ လောက စေတီတော်မှာ တဆူလုံး နီးနီး ကျောက်စလစ် အုဌ်တို့ဖြင့် တည်ထားခဲ့ရာ ပုဂံ ညောင်ဦး၊ ရွှေစည်းခုံ စေတီတော် မူရင်း ပုံတော်၏ ရှည်ရှည် မျောမျော သဏ္ဌာန်လို ပုံတူ အဖြစ် တည်ထားခဲ့သည်။ အခြားအခြား သော ဘုရင်များကဲ့သို့ပင် ဤဘုရားအား ဘိုးတော် ဘုရား တည်ထားခဲ့သည့် စေတနာ စိတ်ရင်းက သူစိုးစံကာလ အတွင်း ရက်စက် သမှု့ မကောင်းပြုမိသမျှကို ပြေပျောက် ဖို့သာ ဖြစ်ရှာသည်။
စင်တောရပ် (ကြယ်စုတန်း)
စင်တောရပ် သည် တောင်ဘက်ကောင်းကင်ရှိ တောက်ပသော ကြယ်စုတန်းဖြစ်သည်။ ခေတ်သစ် ၈၈ ကြယ်စုတန်းစာရင်းတွင် ပါဝင်ပြီး ၂ ရာစုခေတ် တော်လမီ ပြုစုသည့် ကြယ်စုတန်းစာရင်းတွင်လည်း ပါဝင်သည်။ သတိထားမိနိုင်သော ကြယ်မှာ အယ်လဖာ စင်တောရိဖြစ်ပြီး ယင်းသည် နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် အနီးဆုံးကြယ်ဖြစ်သည်။ ယင်း၏ အိမ်နီးနားချင်းကြယ်မှာ ဘီတာ စင်တောရိဖြစ်သည်။ ကြယ်စုတန်းထဲတွင် ကမ္ဘာမှမြင်ရသော အတောက်ပဆုံး ကြယ်အစုအဝေး အိုမီဂါ စင်တောရိလည်း ပါဝင်လျက်ရှိသည်။
ကိုးကား
၊ရည်ညွန်း
ပြင်ပလင့်
ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
ယောင်လုံရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
ယောင်လုံရွာ (Yawnglong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ ကိန်းဆန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၈၀၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျုံဖါး (အနောက်)ရွာ၊ ကျွဲခေါင်း
ကျုံဖါး (အနောက်)ရွာ၊ ကျွဲခေါင်း
ကောင်းဘို့ (အရှေ့)ရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
ကောင်းဘို့ (အရှေ့)ရွာ (Kawngboet (East)) သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ကောင်းဘို့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၀၄၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကောင်းဘို့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၃၁၇ ဦး၊ မ ၄၂၉၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၆၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။
သမိုင်း၌ထင်ရှားပုံ
ယခင်က ကောင်းဘို့မှာ ရှမ်းနယ် ရောက်စောက် (ယခု ရပ်စောက်) နှင့် ဗမာနယ် ဟိုင်းတက် (ယခု လှိုင်းတက်) တို့ ကုန်သွယ်ကုန်ကူးလမ်းကြောင်းတွင် ရှိသဖြင့် အထူးစည်ကားသည်။ အရက်သေစာနှင့် ကြွေအံကြက်တိုက်ကို အတော်အသင့် ခွင့်ပြုထားလေရာ စိတ်မခိုင်သူတို့ ဘဝပျက်နိုင်ပေ၏။ ထို့ကြောင့်ပင် ပုဂံခေတ်၏နာမည်ကျော် စာဆို အနန္တသူရိယအမတ်ကပင် "သူတည်းတယောက် ကောင်းဘို့ရောက်မူ သူတယောက်မှာ ပျက်လင့်ကာသာ ဓမ္မတာတည်း" ဟု ကဗျာစပ်ကာ ကောင်းဘို့ရောက်က ပျက်စီးတတ်သည်မှာ အစဉ်အလာဖြစ်ကြောင်း ဆိုလေသည်။
ဂရက်ကျော် (မြောက်)ရွာ၊ ခရေဂန်
ဂရက်ကျော် (မြောက်)ရွာ၊ ခရေဂန်
တမံကြီး
တမံကြီး
ကိုးကား
တမံကြီး
ကြို့ပင်ကောက်မြို့
ကြို့ပင်ကောက်မြို့သည် သာယာဝတီခရိုင်အတွင်း ရန်ကုန်-ပြည် လမ်းမကြီးပေါ်၌ တည်ရှိ၍ ရန်ကုန်မြို့မှ 124 မိုင် ဝေးကွာသည်။ ရှေးအခါက မြို့ပိုင်ရုံးစိုက်ရာ မြို့ကြီးဖြစ်၍ ၁၉၃၄ ၊ ၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင် ဇီးကုန်းမြို့နယ်ထဲသို့ ပူးပေါင်း သွတ်သွင်းခဲ့ဖူးသည်။ တစ်ဖန် ၁၉၅၁ ခုနှစ်၌ မြို့ပိုင်ရုံးစိုက်ရာ မြို့အဖြစ် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပေသည်။ ကြို့ပင်ကောက်မြို့ဟု အမည်တွင်ရခြင်းမှာ ကောက်ကွေးနေသောကြို့ပင်ကြီး တည်ရှိခြင်းကို အစွဲပြုသမုတ်အပ်သည်ဟု အဆိုရှိလေသည်။
ကြို့ပင်ကောက်မြို့၏ မြူနီစီပယ်အဖွဲ့ကို ၁၈၉၄ ခုနှစ်က စတင်၍ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုမြို့၌ ပြည်သူ့ဆေးရုံ၊ အစိုးရအထက်တန်းကျောင်း၊ မီးရထားဘူတာရုံ၊ ဈေး၊ ဆန်စက်၊ သစ်စက်နှင့် စေတနာ့ဝန်ထမ်း မီးသတ်အဖွဲ့များရှိသဖြင့် မြို့၏ အခြေအနေမှာ စည်ကားသည်။ ထို့ပြင် ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၌ သူကြီးပိုင် ၅၂ ပိုင်း ပါဝင်သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၁၁၇,၁၄၃ ယောက်ခန့် နေထိုင်သည်။ မြို့ပေါ်၌ ရေရှားပါး ခက်ခဲမှုကြောင့် ရေကန်ကြီးများ တူးဖော်ထားရလေသည်။ အရှေ့ဘက်သို့လားသော် ရိုးမတောင်ခြေခံလျက် မြို့နှင့် ၇ မိုင်ခန့်အကွာ၌ မြို့တွင်းရွာဟု တွင်သော ရွာတစ်ရွာရှိသည်။ ထိုမြို့တွင်းရွာ၌ ရှေးမင်းတစ်ပါး နန်းစံခဲ့ဘူးသည်ဟု အဆိုရှိသည့် ကျုံး ၊ မြို့ရိုး၊ မျှော်စင်နှင့် နန်းဦးစေတီတို့၏ အပျက်အစီးများကို ယခုတိုင် တွေ့မြင်နိုင်သေးသည်။ မြို့တွင်းရွာသို့ ကြို့ပင်ကောက်မြို့မှ မော်တော်ကားလမ်း ပေါက်၏။ အနောက်ဘက်သို့ လားသော် မိုးညိုမြို့နယ် တည်ရှိသည်။ တောင်ဘက်သို့ လားသော် အုတ်ဖိုမြို့နယ်တည်ရှိ၍ မြို့လည်ချောင်းနှင့် ကဝေစုချောင်းခေါ် ဂမုန်းချောင်းတို့ ဖြတ်သန်းစီးဆင်းကြသည်။ ထို့ပြင် မြို့၏ အရှေ့ဘက်၌မဟာလောကသီရိဘုရားကြီးနှင့်မြို့၏အနောက်ဘက်၌ မဟာစန္ဒာသီဟ ဘုရားကြီး ရှိကြသည် သာမက ထိုအရှေ့ဘက်၌ပင် မြို့နှင့် ၁၂ မိုင်ခန့် အကွာတွင် ပုဂံ ကျစွာမင်းကြီး တည်ထားကိုးကွယ်သည်ဟု အဆိုရှိသော ကျစွာ ဘုရားကြီး အထင်အရှားရှိလေသည်။ ထိုကျစွာဘုရားပွဲတော်မှာ တပေါင်းလ၌ ကျင်းပမြဲဖြစ်၍ များစွာ စည်းကားလှပေသည်။ စာပေပညာရှင်မောင်ငြိမ်းသူ(ကြို့ပင်ကောက်)ကဗျာဆရာကြီးဦးရွှေဝိုင်းတို့မွေးဖွားရာဇာတိလဲဖြစ်သည်။ သမိုင်းကြောင်းအစဉ်အလာကြီးမားတဲ့ပုဂံခေတ်ကျစွာမင်း သံပျင်မင်းသမီး သံပျင်အမတ် မှစ ၍ ဖျာလိပ်နတ်မအောင်ဖြူခြေရာတစ်တောင်ငမဲခေါင်၊ဆင်တော်လော်ရှိန်းမှတ်တမ်းတင်ပုံရိပ်များသာမက ရဲဘော်သုံးကျိတ်ဝင်ဗိုလ်မင်းခေါင် မြို့အတွက်အသက်စွန့်သွားကြသည့် မီးသတ်ရဲဘော်အောင်ဒင်တို့လိုအာဇာနည်သူရဲခေါင်းများလဲပေါ်ထွန်းခဲ့သည်။
ဂျိတ်ကွင်းရွာ၊ ဝတ်ကုန်း
ဂျိတ်ကွင်းရွာ၊ ဝတ်ကုန်း
ကပ်ကျေးဆိပ်ရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
ကပ်ကျေးဆိပ်ရွာ (Katkyayseik)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ မအူပင်ဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၂၁၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မအူပင်ဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၁၇ ဦး၊ မ ၂၆၁၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၀၃၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပုံညာရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်
ပုံညာရွာ (Ponnyar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ မြင်းမူမြို့နယ်၊ ပုံညာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၁၇၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းမူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အေဘရာဟမ်
အာဗြဟံ, မူလကအာဗြံ,  သည်  အာဗြဟံဘာသာတရား ၏ဘုံဘိုးဘေးတစ်ခုဖြစ်သည်။  ဂျူးဘာသာတွင်သူသည်  အပိုင်းပိုင်း၏ပဋိညာဉ်တရားကို, တည်ထောင်သူဖခင်ဖြစ်ပြီး ဂျူးလူများနှင့် ဘုရားသခင် အကြား အထူးဆက်သွဆက်ဆံ‌‌ပေးသူ ; ခရစ်ယာန်ဘာသာအတွက် သူသည် ယုံကြည်သူများ, ဂျူးသို့မဟုတ် တစ်ပါးအမျိုးသားများ၏ရှေ့ပြေးစံနမူနာပုံစံဖြစ်ပြီး, အစ္စလာမ်ဘာသာတွင်  အာဒံမှစတင်၍ အမြင့်ဆုံး‌သော မိုဟာမက်  အထိ ပရောဖက်တို့၏ကွင်းဆက်အတွက်  ချိတ်ဆက်မှုပြုသူ အဖြစ်ရှုမြင်ခြင်းဖြစ်သည်  ။
ဂရက်ကျော်ရွာ၊ ခရေဂန်
ဂရက်ကျော်ရွာ၊ ခရေဂန်
လီတိန်းဟွေး
လီတိန်းဟွေး (Lee Teng-hui၊ ) သည် ထိုင်ဝမ်လူမျိုး စီးပွားရေးပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ (ထိုင်ဝမ်) ၏ သမ္မတအဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ပထမဆုံးထိုင်ဝမ်ပြည်ဖွား သမ္မတလည်းဖြစ်သကဲ့သို့ နောက်ဆုံးအကြိမ် သွယ်ဝိုက်ရွေးချယ်တင်မြောက်ခံရရုံသာမက ပထမဆုံးအကြိမ် တိုက်ရိုက်ရွေးချယ်တင်မြောက်ခံခဲ့ရသော သမ္မတလည်းဖြစ်သည်။ သူ၏သမ္မတသက်တမ်းအတွင်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအဆုံးသတ်ရေးနှင့် တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ ဒီမိုကရေစီအသွင်ကူးပြောင်းရေးတို့ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ အနောက်တိုင်းမီဒီယာများက သူ့အား "မစ္စတာဒီမိုကရေစီ" ဟူ၍ပင်ခေါ်ဆိုကြသည်။
ဝေဿဘူဘုရား
ဗုဒ္ဓဝင်
၁။ ထိုမဏ္ဍကမ္ဘာ၌ပင်လျှင် တူသောသူ ရှိတော်မမူသော ပြိုင်ဘက်ပုဂ္ဂိုလ် ရှိတော် မမူသော အမည်အားဖြင့် ဝေဿဘူ မည်သော မြတ်စွာဘုရားသည် လောက၌ ပွင့်တော်မူ၏။
လီတိန်းဟွေး
ရာထူးမှဆင်းပြီးနောက် ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံရေးတွင် ဆက်လက်လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ သူ့အား လွတ်လပ်ရေးလိုလားသော ထိုင်ဝမ်သွေးစည်းညီညွတ်ရေးသမဂ္ဂ (TSU) ၏ "လမ်းပြခေါင်းဆောင်" အဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ သူသည်အဆိုပါသမဂ္ဂအတွက် စည်းရုံးရေးများလုပ်ဆောင်ခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ သူသည် ၂၀၀၁ ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံ လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲတွင် TSU ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများအတွက် မဲဆွယ်စည်းရုံးခဲ့ရာမှ ကိုမင်တန်ပါတီမှ ထုတ်ပယ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ထို့အပြင် ယခင်ထိုင်ဝမ်သမ္မတဟောင်း ချင်ရွှေဗြန်းနှင့်သာမက ဂျပန်နိုင်ငံနှင့် နီးကပ်သည့် ဆက်ဆံရေးလည်းရှိခဲ့သည်။
ဝေဿဘူဘုရား
ဗုဒ္ဓဝင်
၂။ ထိုအခါ အနှောင်အဖွဲ့ကို ဖြတ်တောက်၍ သွားသော ဆင်ပြောင်ကြီးကဲ့သို့ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် ရာဂမီးဖြင့် တောက်လောင်လျက်ရှိသော တဏှာတို့၏ နိုင်ငံ ကို ဖြတ်၍ မြတ်သော ဗောဓိဉာဏ်သို့ ရောက်တော်မူလေ၏။
၄။ လောက၏ အကြီးအမှူးဖြစ်သော လူတို့ထက်မြတ်သော မြတ်စွာဘုရားသည် တိုင်း နိုင်ငံ၌ ဒေသစာရီ လှည့်လည်တော်မူလတ်သော် ကုဋေခုနစ်သောင်းသော လူ နတ် ဗြဟ္မာတို့၏ (သစ္စာလေးပါးကို) သိခြင်းသည် နှစ်ကြိမ်မြောက် သိခြင်း ဖြစ်လေ၏။
၅။ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် ကြီးစွာသော မိစ္ဆာအယူကို ပယ်ဖျောက်လျက် တန်ခိုး ပြာဋိဟာကို ပြုတော်မူ၏၊ ထိုအခါ နတ်နှင့်တကွသော လောကဓာတ်တစ်သောင်း၌ အညီအညွတ် စည်းဝေး ရောက်လာသော လူ နတ်တို့သည်-
၆။ ကြက်သီးမွေးညင်း ထစေတတ်သော မဖြစ်စဖူးဖြစ်သော ကြီးစွာသော အံ့ဩ ဖွယ်ကို တွေ့မြင်ကုန်သည်ရှိသော် ကုဋေခြောက်ဆယ်သော လူ နတ် ဗြဟ္မာတို့ သည် (သစ္စာလေးပါးကို) သိကြကုန်၏။
၇။ ဝေဿဘူမြတ်စွာဘုရားအား (ကိလေသာ) အညစ်အကြေး ကင်းကုန်သော ငြိမ်သက်သောစိတ်ရှိကုန်သော တာဒိဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံကုန်သော ရဟန္တာတို့၏ အစည်းအဝေးတို့သည် သုံးကြိမ်တို့ဖြစ်ကုန်၏။
မင်းသူ၊ ကို
မိုးကုတ် မီဒီယာ [mogokmedia.blogspot.com/2008/10/blog-post_25.html] ဘလော့မှာ လွှင့်တင်ထားတဲ့ 'နိုင်ငံရေး လူတိုင်းနှင့်ဆိုင်သည်' သတင်း ဆောင်းပါးမှ နအဖ စစ်အစိုးရက ထောင်ဒဏ် ၁၃ နှစ် ချခဲ့တဲ့ မိုးကုတ်မြို့မှ နိုင်ငံရေးသမား တဦးဖြစ်သူ အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် (အဲန်အယ်လ်ဒီ) အဖွဲ့ဝင် "ကိုမင်းသူ ကိုယ်ရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျဉ်း" ကို ပြန်လည် ကူးယူ ဖော်ပြလိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဝေဿဘူဘုရား
ဗုဒ္ဓဝင်
၈။ ထိုသုံးပါးတို့တွင် ကုဋေရှစ်သောင်းသော ရဟန္တာတို့၏ အစည်းအဝေးသည် ရှေးဦးစွာ (အစည်းအဝေး) ဖြစ်လေ၏၊ ခုနစ်သောင်းသော ရဟန္တာတို့၏ အစည်း အဝေးသည် နှစ်ကြိမ်မြောက် (အစည်းအဝေး) ဖြစ်လေ၏။
မင်းသူ၊ ကို
မိုးကုတ်မြို့မှ အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် (အဲန်အယ်လ်ဒီ) အဖွဲ့ဝင် ကိုမင်းသူ ကိုယ်ရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျဉ်း
၂ဝဝ၈ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၄ ရက် သောကြာနေ့တွင် မိုးကုတ်မြို့မှ နိုင်ငံရေး တက်တက်ကြွကြွ လှုပ်ရှားသူ ကိုမင်းသူအား စစ်အစိုးရက ထောင်ဒဏ် ၁၃ နှစ် ချမှတ်လိုက်ပြီ ဖြစ်သည်။ ၎င်းအား ပုဒ်မ၅ ခုဖြင့် တရားစွဲဆိုပြီး ထောင်ဒဏ် အပြစ်ပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်ရာ စွဲဆိုခံရသည့် ပုဒ်မများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
ဝေဿဘူဘုရား
ဗုဒ္ဓဝင်
၉။ မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သား ဖြစ်ကုန်သော အိုခြင်းစသော ဘေးကို ကြောက် ကုန်သော ခြောက်သောင်းသော ရဟန္တာတို့၏ အစည်းအဝေးသည် သုံးကြိမ် မြောက် (အစည်းအဝေး) ဖြစ်လေ၏။
၁၀။ ထိုအခါ ငါသည် သုဒဿနမည်သောမင်း (ဖြစ်၍) မြတ်စွာဘုရားကို ပင့်ဖိတ် ပြီးလျှင် အဖိုးများစွာထိုက်သော (ကျောင်း) အလှူကို လှူ၍ သံဃာနှင့်တကွသော မြတ်စွာဘုရားကို ဆွမ်း အဖျော်ဖြင့် လည်းကောင်း၊ အဝတ်သင်္ကန်းဖြင့် လည်း ကောင်း ပူဇော်ခဲ့၏။
မင်းသူ၊ ကို
မိုးကုတ်မြို့မှ အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် (အဲန်အယ်လ်ဒီ) အဖွဲ့ဝင် ကိုမင်းသူ ကိုယ်ရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျဉ်း
ယခုလို ကိုမင်းသူအား ဖမ်းဆီး ထောင်ချလိုက်ခြင်းသည် ယခင်က ဖဆပလ ခေါင်းဆောင် တစ်ဦးဖြစ်သော သခင် သာခင်အား ဖမ်းဆီး ထောင်ချပြီးသည့် နောက်ပိုင်း နိုင်ငံရေး လုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ထောင်ကျသည့် မိုးကုတ်မြို့၏ ထင်ရှားသော ဖြစ်ရပ် တစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။ သခင် သာခင်သည် ဖဆပလ အဖွဲ့ချုပ်တွင် ထင်ရှားသော ခေါင်းဆောင် တစ်ဦး ဖြစ်သည့် အပြင် နိုင်ငံရေး အမြင်တွင်လည်း ထိုခေတ် အခါက ရှေ့တန်းရောက်ခဲ့သူ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သခင် သာခင်ကို မိုးကုတ်မြို့နယ် ကင်းရွာတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
ဝေဿဘူဘုရား
ဗုဒ္ဓဝင်
၁၁။ အတုမရှိသော ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်သော မွန်မြတ်သော ဓမ္မစကြာ တရားတော်ကို နာကြားရ၍ ရဟန်းအဖြစ်ကို အလွန်နှစ်သက်ခဲ့၏။
မင်းသူ၊ ကို
မိုးကုတ်မြို့မှ အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် (အဲန်အယ်လ်ဒီ) အဖွဲ့ဝင် ကိုမင်းသူ ကိုယ်ရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျဉ်း
ကိုမင်းသူအား မိုးကုတ်မြို့နယ် ရေပူကျေးရွာတွင် ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဖြစ်ကြသော အဖ ဦးလှအောင်နှင့် အမိ ဒေါ်ခင်ကြည်တို့က ၁၉၆၁ ခုနှစ်၊ ဩဂတ်လ ၁ဝ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် မိုးကုတ် အထက (၁) မှ ဆယ်တန်း အောင်မြင်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် မန္တလေး တက္ကသိုလ်မှ ဓာတုဗေဒ ဘာသာရပ်ဖြင့် ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ ရှစ်လေးလုံး အရေးတော်ပုံ နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှုတွင် မိုးကုတ်မြို့၌ ဦးဆောင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၈ ခု၊ နိုဝင်ဘာလတွင် အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
ဝေဿဘူဘုရား
ဗုဒ္ဓဝင်
၁၂။ ငါသည် ညဥ့်နေ့ပတ်လုံး မပျင်းမရိဘဲ ကြီးစွာသော အလှူကို ဖြစ်စေပြီးလျှင် ရဟန်းအဖြစ်သည်ဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ (ဂုဏ်ရှိ၏ဟု သိ၍) မြတ်စွာဘုရား အထံ၌ ရဟန်းပြု ခဲ့၏။
မင်းသူ၊ ကို
မိုးကုတ်မြို့မှ အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် (အဲန်အယ်လ်ဒီ) အဖွဲ့ဝင် ကိုမင်းသူ ကိုယ်ရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျဉ်း
၁၉၈၉ ခု၊ ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက်နေ့ အာဇာနည်နေ့ အခမ်းအနား ကျင်းပ ပြုလုပ်ခဲ့မှုကြောင့် မန္တလေးထောင်၌ ၂ နှစ်ကျော် အကျဉ်းကျခံ ခဲ့ရသည်။ ၂ဝဝ၂ ခုနှစ်တွင် အဲန်အယ်လ်ဒီ မြို့နယ် စည်းရုံးရေး ကော်မတီ၏ တာဝန်ပေးချက် အရ မြို့နယ် စည်းရုံးရေး ကော်မတီဝင်နှင့် လူငယ်ရေးရာ တာဝန်ခံ အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂ဝဝ၃ ခုနှစ်၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ မိုးကုတ် ခရီးစဉ် အပြီးတွင် ခြောက်လနီးပါးခန့် ထိန်းသိမ်း ခံခဲ့ရသည်။
ဝေဿဘူဘုရား
ဗုဒ္ဓဝင်
၁၃။ ငါသည် သဗ္ဗညုတဉာဏ်ကို ရှာမှီးစဉ် အကျင့်ဂုဏ်တို့နှင့် ပြည့်စုံသူဖြစ်၍ ကျင့်ဝတ် သီလတို့၌ ဆောက်တည်လျက် မြတ်စွာဘုရား သာသနာတော်၌ ပျော်မွေ့ခဲ့၏။
မင်းသူ၊ ကို
မိုးကုတ်မြို့မှ အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် (အဲန်အယ်လ်ဒီ) အဖွဲ့ဝင် ကိုမင်းသူ ကိုယ်ရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျဉ်း
လက်ရှိတွင် မိုးကုတ်မြို့နယ် အဲန်အယ်လ်ဒီ စည်းရုံးရေး ကော်မတီဝင် အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်လျက် ရှိပြီး ရွှေဝါရောင် တော်လှန်ရေး လှုပ်ရှားမှုကြီးတွင် ဦးဆောင် ပါဝင်ခဲ့မှုကြောင့် ထပ်မံ ဖမ်းဆီး ခံခဲ့ရသည်။ ယခု အကျဉ်းကျ ခံနေရချိန်တွင် အသက် ၄၇ နှစ် ရှိပြီဖြစ်သည်။ ဇနီးဖြစ်သူမှာ မနန်း (ခေါ်) မခင်ကြည်ဝင်း ဖြစ်ပြီး သမီး ၂ ယောက်၊ သား ၁ ယောက် ရှိသည်။
ဝေဿဘူဘုရား
ဗုဒ္ဓဝင်
၁၄။ ငါသည် ကြည်ညိုခြင်း နှစ်သက်ခြင်းသို့ ကပ်ရောက်၍ ဆရာဖြစ်သော မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးခဲ့၏၊ သမ္မာသမ္ဗောဓိဉာဏ်၏ အကြောင်းကြောင့်သာလျှင် နှစ်သက်ခြင်း {ပီတိ} သည် ငါ့အား ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပေ၏။
၁၅။ မြတ်စွာဘုရားသည်(ငါ၏)မဆုတ်နစ်သောစိတ်ကိုသိ၍ ဤမင်းသည် ဤကမ္ဘာ မှ သုံးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာထက်၌ ဘုရားဖြစ်လတ္တံ့ဟု ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏။
၁၆။ ထိုအခါ မွေလျော့်ဖွယ် ကောင်းသော ကပိလမြို့မှ။ ပ။ ဤဂေါတမ မြတ်စွာ ဘုရား၏ မျက်မှောက်၌ ဖြစ်ရပါလိုကုန်၏ ဟု ဆုတောင်းကုန်၏။
၁၇။ ငါသည် ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ စကားကို ကြားနာရ၍ စိတ်ကို အလွန်ကြည်ညို စေခဲ့၏၊ ပါရမီဆယ်ပါးတို့ကို ဖြည့်ကျင့်ခြင်းငှါ လွန်ကဲသော အကျင့်ကို ဆောက် တည်ခဲ့၏။
၁၈။ ဝေဿဘူမြတ်စွာဘုရား၏ မြို့တော်သည် အနောမ မည်၏၊ (ခမည်းတော်) မင်းသည် သုပ္ပတီတမင်း မည်၏၊ မယ်တော်သည် ယသဝတီမိဖုရား မည်၏။
၁၉။ ထိုဘုရားလောင်းသည် အနှစ်ခြောက်ထောင်တို့ ပတ်လုံး ထီးနန်းကို အုပ်စိုး၍ နေ၏၊ (ထိုဘုရားလောင်းအား) ရုစိ သုရုစိ ရတိဝဎ္ဍနအားဖြင့် မြတ်သော ပြာသာဒ် သုံးဆောင် တို့သည် ရှိကုန်၏။
၂၀။ ကောင်းစွာ တန်ဆာဆင်အပ်သော မောင်းမတို့သည် မယုတ်မလျော့ သုံးသောင်း (တိတိ) ရှိကုန်၏၊ ထိုဘုရားလောင်း၏ မိဖုရားသည်ကား သုစိတ္တာ မည်၏၊ သားတော်သည် သုပ္ပဗုဒ္ဓ မည်၏။
၂၁။ ဘုရားလောင်းသည် နိမိတ်လေးပါးတို့ကို တွေ့မြင်၍ ဝေါယာဉ်ဖြင့် တောထွက် တော်မူ၏၊ ခြောက်လပတ်လုံး ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းခြင်း လုံ့လအကျင့်ကို ကျင့်တော် မူ၏။
၂၂။ ကြီးမြတ်သော လုံ့လရှိသော လူတို့ထက် မြတ်သော လောက၏ ရှေ့သွားဖြစ် သော ဝေဿဘူ မြတ်စွာဘုရားသည် ဗြဟ္မာမင်း တောင်းပန်အပ်သည်ဖြစ်၍ အရုဏာရာမကျောင်းတိုက်၌ ဓမ္မစကြာကို ဟောတော်မူ၏။
၂၃။ သောဏသည် လည်းကောင်း၊ ဥတ္တရသည် လည်းကောင်း ဝေဿဘူမြတ်စွာ ဘုရား၏ မြတ်သော တပည့် အဂ္ဂသာဝက တို့ ဖြစ်ကုန်၏၊ (ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ ) အလုပ်အကျွေးသည် {ဥပသန္တ}မည်၏။
၂၄။ ရာမာသည်လည်းကောင်း၊ သမာလာသည်လည်းကောင်း မြတ်သော တပည့်မ အဂ္ဂသာဝိကာ တို့ ဖြစ်ကုန်၏၊ ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ ဗောဓိပင်ကို ကြီးသော အင်ကြင်းပင်ဟူ၍ ခေါ်ဆိုအပ်၏။
၂၅။ သောတ္ထိကသည် လည်းကောင်း၊ ရမ္ဘသည် လည်းကောင်း မြတ်သော အလုပ် အကျွေး ဒါယကာ အဂ္ဂဥပဋ္ဌက တို့ ဖြစ်ကုန်၏။ ဂေါတမီသည် လည်းကောင်း၊ သိရိမာသည်လည်းကောင်း မြတ်သော အလုပ်အကျွေး ဒါယိကာမ အဂ္ဂဥပဋ္ဌိကာ တို့ ဖြစ်ကုန်၏။
၂၆။ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် အတောင်ခြောက်ဆယ် မြင့်လျက် ရွှေတိုင်နှင့် တူတော်မူ၏၊ ညဥ့်အချိန်ဝယ်တောင်ထိပ်၌ မီးလျှံကဲ့သို့ ရောင်ခြည်တော်သည် ကိုယ်မှ ပြေးသွား (ကွန့်မြူး) လျက် ရှိပေ၏။
၂၇။ ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ အသက်သည် အနှစ်ခြောက်သောင်းရှိ၏၊ ထိုမြတ်စွာ ဘုရားသည် ထိုမျှလောက် အသက်တည်နေလျက် များစွာသော သတ္တဝါအပေါင်း ကို ကယ်တင်တော်မူ၏။
၂၈။ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် တရားကို ပျံ့နှံ့အောင် ပြုတော်မူလျက် များစွာသော လူအပေါင်းကို ဝေဖန်၍ တရားတည်းဟူသော လှေကို ထားခဲ့ပြီးလျှင် တပည့် သာဝကနှင့်တကွ ပရိနိဗ္ဗာန် ပြုတော် မူလေ၏။
၂၉။ ဖူးမြော်ထိုက်သော မြတ်စွာဘုရားနှင့်တကွ တပည့်သာဝကသည် လည်း ကောင်း၊ (ထိုမြတ်စွာဘုရား၏) ဣရိယာပုထ်မျှရာ ကျောင်းတိုက်သည် လည်း ကောင်း ထိုအားလုံးသည်ပင် ကွယ်ပျောက်ခဲ့လေပြီ။ အလုံးစုံသော သင်္ခါရတို့သည် အချည်းနှီးတို့သာ ဖြစ်ကုန်သည် မဟုတ်ပါလော။
၃၀။ နတ်လူတို့၏ ဆရာဖြစ်သော ဝေဿဘူမြတ်စွာဘုရားသည် ခေမာရာမ ကျောင်းတိုက်၌ ပရိနိဗ္ဗာန် ပြုတော်မူလေ၏၊ ဓာတ်တော်သည် ထိုထို အရပ်မျက်နှာ တို့၌ ပျံ့နှံ့လျက် ရှိလေသတည်း။
ဝေဿဘူဗုဒ္ဓဝင် ပြီး၏။
ဟီဗြူဘာသာနှင့်စာပေ
ဟီဗြူဘာသာနှင့်စာပေ
ဟီဗြူဘာသာစကားသည် ခရစ်တော်မပေါ်မီ နှစ်ပေါင်း ၂ဝဝဝ ခန့်က ပယ်လက်စတိုင်နိုင်ငံတွင် ပြောဆိုသော ဘာသာစကားဖြစ်၍ အလွန်ရှေးကျသောဘာ သာစကားတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ မူလဖြစ်သော ဆီမစ်တစ်ဘာသာမှ ဖြာထွက်လာသည့် ဘာသာစကားလည်းဖြစ်၏။ ဆီမစ်တစ်ဘာသာတွင် မြောက်ပိုင်းဆီမစ်တစ်ဘာသာနှင့် တောင်ပိုင်းဆီမစ်တစ် ဘာသာဟူ၍ ဘာသာစကား အကိုင်းနှစ်ကိုင်းခွဲထွက်ခဲ့ရာ ဟီဗြူဘာသာ၊ ဖီနီရှန်းဘာသာ၊ အာရေးမစ် ဘာသာ၊ အဆီးရီးယန်းဘာသာတို့သည် မြောက်ပိုင်းဆီမစ်တစ်ဘာသာ၌ ပါဝင်၍၊ အာရဗစ်ဘာသာ နှင့်အီသီအိုးပစ်ဘာသာတို့သည် တောင်ပိုင်းဆီမစ်တစ်ဘာသာ၌ ပါဝင်သည်။ ဟီဗြူဘာသာစကားသည် ဖီနီရှန်းဘာသာစကားနှင့် အလွန်နီးစပ်သည်။
ဟီဗြူဘာသာတွင် စကားလုံးတို့သည် များသောအားဖြင့်တို၍ အသံထွက်လေးသည်။ အဓိပ္ပာယ် သက်ရောက်ပုံလည်းကျယ်ဝန်းသည်။ ထို့ကြောင့် ကဗျာစီကုံးရန်အတွက်သော်လည်းကောင်း၊ တရားစာရွတ် ဆိုရန်အတွက်သော်လည်းကောင်း၊ အထူးပင်သင့်လျော်ပေသည်။ သဒ္ဒါနည်းနှင့် ဝါကျဖွဲ့ပုံတို့မှာ မခဲယဉ်းချေ။ သို့ရာတွင် နာမဝိသေသစကားလုံးနှင့် ကြိယာဝိသေသ စကားလုံးဟူ၍မရှိသောကြောင့် လူတစ်ဦးတစ်ယောက်၏ စိတ်ကူးစိတ်သန်းကိုဖော်ပြရာ၌ အခက်အခဲရှိသည်။ သို့ဖြစ်၍ယခုခေတ် ဟီဗြူဘာသာစကားသုံးစွဲသူတို့က အခြားဘာသာမှ စကားလုံးများကိုယူ၍ဖြစ်စေ၊ စကားလုံးသစ်များကိုတီထွင် ယူ၍ဖြစ်စေ၊ ထိုချွတ်ယွင်းချက်ကို ဖြည့်စွက်ခဲ့ကြသည်။
မူလအစက ဟီဗြူဘာသာတွင် ဗျည်းအက္ခရာများသာ ရှိ၍ သရအက္ခရာများမရှိချေ။ ခရစ်နှစ် အစပိုင်းတွင်မှ ဗျည်းအောက်နား၌ သရသံပြလက္ခဏာကို ထည့်သွင်း သုံးလာကြသည်။ ဟီဗြူစာကို ဖတ်သည့်အခါ လက်ယာဘက်မှ လက်ဝဲဘက်သို့ဖတ်ရသည်။ စာအုပ်ကိုဖတ်ရာ၌လည်း နောက်ကျော ဘက်မှရှေ့သို့ပြန်ဖတ်ရသည်။
ဟီဗြူဘာသာစကား တိုးပွားလာခြင်းကို ခေတ်သုံးခေတ်ပိုင်းခြား၍ ဖော်ပြနိုင်သည်။ ပထမခေတ်သည် တိုင်းတစ်ပါးမင်းတို့က ယဟူဒီလူမျိုးများကို ပယ်လက်စတိုင် နိုင်ငံမှ အဦးဆုံးကြိမ်ဖမ်းဆီးထုတ် ဆောင်မသွားမီခေတ် ဖြစ်သည်။ ထိုခေတ်တွင်ဓမ္မဟောင်းကျမ်းရှိ စာစောင်များစွာ တို့ကို ရေးသားခဲ့ကြသည်။ ဗက်ဗီလုံးနီးယန်းဘာသာ၊ အီဂျစ်ရှန်းဘာသာ၊ ပါးရှန်းဘာသာ၊ အာရေးမစ်ဘာသာတို့မှ အချို့သောစကားလုံးနှင့် စာလုံးပုံစံတို့ကိုဟီဗြူဘာသာ၌ ထည့်သွင်းရေးသားခဲ့ကြသည်။
ဒုတိယခေတ်သည် ယဟူဒီတို့ ပယ်လက်စတိုင်နိုင်ငံမှ ထွက်ခွာသွားရပြီးနောက်ပိုင်းဖြစ်သည်။ ထိုခေတ်အတွင်း ဓမ္မဟောင်းကျမ်းနှင့် အယူဝါဒဆိုင်ရာစာပေများကို ပြုစုပြီးသည်။ ယဟူဒီလူမျိုးတို့သည် အာရေးမစ် ဘာသာစကားကို နေ့စဉ်ပြောဆို၍ စာပေရေးသားရာ၌လည်း အာရေးမစ်ဘာသာ ကိုပို၍သုံးစွဲလာကြသည်။ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် ဒန်းနယဲကျမ်း၊ အိဇရ (ဧဇရ)ကျမ်းနှင့် ဂျရမိုင်းယား (ယေရမိ)ကျမ်းသုံးစောင်မှ အချို့သော အခန်းများကို အာရေးမစ်ဘာသာဖြင့်ရေး၍ ကျန်တစ်အုပ် လုံးကိုမူ ဟီဗြူဘာသာဖြင့်ရေးသည်။
တတိယခေတ်သည် ခရစ်တော်ပေါ်ပြီးနောက်ပိုင်းဖြစ်၍ ဟီဗြူဘာသာဖြင့် စာကြီးပေကြီးများ ပေါ်ထွက်လာသောခေတ် ဖြစ်သည်။ အေဒီ ၅ဝဝ ပြည့်နှစ်ခန့်တွင် တယ်လမတ်ခေါ် ဓမ္မသတ်ကျမ်းတစောင် အထင်အရှားပေါ်ထွက်ခဲ့သည်။ ထိုကျမ်းတွင် အပိုင်းနှစ်ပိုင်းပါရှိရာ ပထမပိုင်းကို မစ်ရှနာဟုခေါ်၍ ဒုတိယပိုင်းကို ဂင်းမာရာဟုခေါ်သည်။ မစ်ရှနာသည် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းဦးပိုင်းတွင် ဖော်ပြပါရှိသော ယဟူဒီတို့အတွက် တရားဥပဒေဖြတ်ထုံးများကို စံနစ်တကျ ဖော်ပြသည့်ကျမ်းဖြစ်၍ ဟီဗြူဘာသာဖြင့်ရေးထားသည်။ ဂင်းမာရာသည် မစ်ရှနာတွင်ပါရှိသော တရားဥပဒေများကိုရှင်း လင်းဖော်ပြသည့်ဋီကာပင်ဖြစ်၍ အာရေးမစ်ဘာသာဖြင့် ရေးထားသည်။ တယ်လမတ်ကျမ်းသည် ဥရောပတိုက်၊ အာရှတိုက်၊ အာဖရိကတိုက်ရှိ နိုင်ငံအသီးသီးသို့ အနှံအပြားရောက်ရှိ နေထိုင်ကြသော ယဟူဒီတို့၏ စာပေအဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ အယူဝါဒကျမ်းအဖြစ် လည်းကောင်း၊ တည်တံ့လျက်ရှိခဲ့ပေသည်။ ထို့ကြောင့် ယဟူဒီလူမျိုးတို့သည် အရပ်ရပ်တွင် အကွဲကွဲအပြားပြား နေထိုင်ကြရစေကာမူ စာပေအားဖြင့် လည်းကောင်း၊ အယူဝါဒကျမ်းအဖြစ်လည်းကောင်း တစ်စည်းတစ်လုံးတည်း ရှိကြသည်။ ယဟူဒီတို့၏ကျောင်းများ၌ဟီဗြူစာသင် ပေးကြသည်။ ဥရောပတိုက်တွင် အသိပညာတိမ်ကောသော အမှောင်ခေတ်၌ပင် လျှင် ယဟူဒီတို့သည်ဟီဗြူစာပေကို မတိမ်မြုပ်ရအောင် ထိန်းသိမ်းခဲ့ကြသည်။
၁၈၅ဝ ပြည့်နှစ်ခန့်ကစ၍ ဟီဗြူဘာသာတွင် ခေတ်စာပေဟူ၍ပေါ်ထွက်လာသည်။ ရှေးအခါကတည်းက ယဟူဒီလူမျိုးတို့သည် မိမိတို့ရောက်ရှိရာတိုင်းပြည်တွင် သုံးစွဲသောဘာသာစကားကို အတုယူ၍ ရေးသားလေ့ ရှိခဲ့ကြသည်။ မိမိတို့စာပေတွင် နာမဝိသေသန၊ ကြိယာ ဝိသေသနစကားလုံး သစ်များကိုထပ်ဖြည့်ခဲ့ကြသည်။ ပထမရာစုနှစ်အတွင်းက ယဟူဒီတို့စစ်ပွဲသမိုင်း ကိုပြုစုခဲ့သူ ဂျိုးဇက်ဖပ်သည် ထိုစာအုပ်ကို ရှေးဦးစွာ အာရေးမစ်ဘာသာဖြင့် ရေး၍၊ နောင်တွင်လူအများဖတ်ရှုနိုင်သော ဂရိဘာသာဖြင့် ရေးခဲ့သည်။ ဂျာမနီနိုင်ငံတွင်နေထိုင်ကြသော ယဟူဒီလူမျိုးတို့သည် ဂျာမန်ဘာသာစကားကိုပြောဆိုသုံးစွဲ၍ စာရေးသောအခါ၌မူကား ဂျာမန်ဘာသာကိုဟီဗြူအက္ခရာဖြင့်ရေး ကြသည်။ ယဟူဒီတို့သည် ဂျာမနီနိုင်ငံမှ နှင်ထုတ်ခြင်းခံရသောအခါ ဥရောပအရှေ့ဘက်နိုင်ငံများသို့ သွားရောက်နေထိုင်ကြလေသည်။ ထိုအခါ ဟီဗြူဘာသာစကားတွင် ဆလဗစကားလုံးများဝင်၍ရော ပေါင်းလာသည်။ ယင်းသို့အားဖြင့် ဂျာမန်ဘာသာစကားမှ ပေါက်ပွားလာ၍ ဟီဗြူစကားလုံးနှင့်ဆ လဗစကားလုံးများ ပါဝင်သော ယစ်ဒစ်ဘာသာစကားကို ယဟူဒီတို့ပြောဆို သုံးစွဲကြသည်။
ယခုအခါအဇ္ဇရီယယ်နိုင်ငံတွင် ဟီဗြူဘာသာစကားကို နေ့စဉ်ပြောဆိုသုံးစွဲ၍ ကျောင်းများ၌ လည်း ထိုဘာသာဖြင့် သင်ကြားလျက်ရှိသည်။ ထိုကြောင့်ဟီဗြူစာပေသည် ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်လာသည်။ ဂျရူးဆလမ်းတက္ကသိုလ်တွင် သိပ္ပံပညာရပ်ကို ဟီဗြူဘာသာဖြင့်ပင် သင်ကြားပို့ချ လျက်ရှိသည်။ အဇ္ဇရီယယ်ရှိ စာရေးဆရာတို့ကလည်း နိုင်ငံသမိုင်း၊ သိပ္ပံပညာ၊ကဗျာ၊စာပေဝေဖန်ချက်၊ ဒဿနိကဗေဒ စာမွန်၊ ကာလပေါ်ဝတ္တုတိုရှည်၊ သတင်းစာစသည်တို့ကို ရေးသားထုတ်ဝေလျက်ရှိကြသည်။ အဇ္ဇရီယယ် မျိုးချစ်စာရေးဆရာ ရှမျူယယ်ယူဆက်အဂ္ဂနွန်သည် ၁၉၆၆ ခုနှစ်စာပေဆိုင်ရာနိုဘယ်ဆုကို ဆွတ်ခူးခဲ့သည်။
ဟီရော့ဒိုးတပ်
ဟစ်ရောဒတပ်စ် (သို့) ဟီရောဒေါ့တော့ရှ် (Herodotus; Ἡρόδοτος, Hēródotos) (ဘီစီ ၄၈၄ ခန့်·၄၂၄ခန့်) သည် ဂရိစာပေလောကတွင် ထင်ရှားသော ကျမ်းပြုပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ နိုင်ငံသမိုင်းဟူသောကျမ်းမျိုးကို ပထမဦးဆုံးရေးသား ပြုစုခဲ့သူဖြစ်သောကြောင့် နိုင်ငံသမိုင်းများ၏သခင် ဟုများသောအားဖြင့်ခေါ်တွင်လေသည်။ ဟီရော့ဒိုးတပ်သည် ပါးရှင်းတို့၏ လက်အောက်ခံဖြစ်သော အာရှမိုင်းနားကမ်းခြေရှိ ဟယ်လီကားနေးဆပ်တွင် ဖွားမြင်သောဂရိအမျိုးသားဖြစ်သည်။
ဟီရောဒိုးတပ်ပြုစုသော သမိုင်းကျမ်းသည် အတွဲကိုးတွဲပါဝင်၍ ပါးရှင်းအင်ပိုင်ယာ ကျယ်ပြန့်လာပုံ၊ ဘီစီ၄၉ဝနှင့် ၄၈ဝ ပြည့်နှစ်များတွင် ပါးရှင်းတို့က ဂရိပြည်နယ်များကိုတိုက်ခိုက်ပုံ၊ ဂရိတို့က ကျူးကျော်လာသူများကို ရွပ်ရွပ်ချွံချွံခုခံ၍ နောက်ဆုံး၌ အနိုင်ရလိုက်ပုံတို့ကို စိတ်ဝင်စား ဖွယ်ကောင်းအောင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ ထိုသမိုင်းကျမ်းတွင် သမိုင်းသက်သက်ကိုသာမရေးဘဲ မိမိ ခရီးထွက် လှည့်လည်စဉ်က တွေ့မြင်ကြားသိခဲ့ရသမျှ အကြောင်းအရာ တို့ကိုထည့်သွင်းဖော်ပြလေသည်။ ထိုကြောင့်ဟီရော့ဒိုးတပ်၏ သမိုင်းကျမ်းသည် မြေထဲပင်လယ်အရှေ့ပိုင်းဝန်းကျင်၌ တည်ရှိသော တိုင်းပြည်တို့နှင့်သက်ဆိုင်သည့် ရှေးခေတ်အခြေအနေနှင့် သမိုင်းကိုဖော်ပြသော ကျမ်းဖြစ်သည်။
ဘီစီ ၄၄ရခုနှစ်ခန့်လောက်တွင် ဟီရော့ဒိုးတပ်သည် အေသင် မြို့သို့သွားရောက်နေထိုင်ခဲ့သည်။ ထိုနောက်ဘီစီ ၄၄၃ ခုနှစ်ခန့်တွင် အီတလီတောင်ပိုင်းရှိ ဂရိကိုလိုနီ သူရီး၌ ကွယ်လွန်သည်အထိ နေထိုင်ခဲ့လေသည်။
ဆိုင်းခေါင်ကျယ်ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ဆိုင်းခေါင်ကျယ်ရွာ (Hsenghkawngkyei)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ကုံးလုံးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၅၁၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုံးလုံးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၆၉ ဦး၊ မ ၂၁၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၂၃၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုတင်ရသာရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
ကုတင်ရသာရွာ (Kutinyathar)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ ကရင်မစန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၇၁၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကရင်မစန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၉၆ ဦး၊ မ ၉၆၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၅၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြောင်းဖူး
ပြောင်းဖူးကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့် Maize သို့မဟုတ် Corn ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြပြီး မီဆို အမေရိကားတွင် နေထိုင်သူများမှ သမိုင်းမတင်မီခေတ်ကပင် စိုက်ပျိုးရသည့် အသီးအနှံဖြစ်အောင် ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ အက်ဇ်တက် နှင့် မာယာလူမျိုးများက မက္ကဆီကို တောင်ပိုင်းနှင့် အလယ်ပိုင်း တလျှောက်တွင် ပြောင်းဖူး အမျိုးမျိုးကို ချက်ပြုပ်ရန်နှင့် နစ်ဇ်တမယ်လိုင်ဇေးရှင်း ခေါ်သည့် ထုံးရည်တွင် စိမ်၍ အခွံချွတ်သည့်နည်းဖြင့် ပြင်ဆင်စားသုံးရန် စိုက်ပျိုးခဲ့ကြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ပြောင်းဖူးသည် အမေရိကားတခွင်တွင် ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။ ၁၂၅၀ ခုနှစ်မှ ၁၇၀၀ ခုနှစ် ကြားတွင် အမေရိကားတိုက် တစ်ခုလုံးတွင် ပြောင်းဖူးကို ရရှိနိုင်လာသည်။ ဒေသအတွင်းရှိ လူဦးရေထူထပ်သော နေရာနှင့် ထင်ရှားသော နေရာများတွင် ပိုလျှံသော ပြောင်းဖူး နှင့် ပြောင်းဖူးအမျိုးမျိုး အပေါ်တွင် အခြေခံ၍ ကျယ်ပြန့်သော ကုန်သွယ်မှု ကွန်ယက်ကို တည်ဆောက်ကြသည်။ ၁၅ရာစု နှောင်းပိုင်းနှင့် ၁၆ ရာစု အစောပိုင်းတွင် ဥရောပသားတို့ အမေရိကန်နှင့် ဆက်သွယ်လာကြသော အခါတွင် စွန့်စားရှာဖွေသူများနှင့် ကုန်သည်များသည် ပြောင်းဖူးကို ဥရောပသို့ ပြန်လည်သယ်ယူသွားခဲ့ကြပြီး အခြားနိုင်ငံများနှင့် မိတ်ဆက်ပေးခဲ့ကြသည်။ ပြောင်းဖူးသည် ရာသီဥတုအမျိုးမျိုးတွင် စိုက်ပျိုးနိုင်မှုနှင့် လူကြိုက်များမှုတို့ကြောင့် တကမ္ဘာလုံးသို့ ပြန့်နှံ့သွားခဲ့ လေသည်။
ပြောင်းကို ပြုတ်ပြီးစားသုံးနိုင်သည်။ သို့မဟုတ် ပြောင်းပါသည့် စားဖွယ်မျိုးစုံကို စီမံပြုလုပ်ကာ စားကြသည်။ ပြောင်းကိုပုံစံအမျိုးမျိုးထုတ်လုပ်ကာ ကွန်းဖလိတ်ကဲ့သို့နံနက်စာ စားဖွယ်အဖြစ်စားသုံးကြသည်။ ပြောင်းဆီ၊ ပြောင်းဟင်းချို၊ ပြောင်းဖူးပြုတ်၊ပြောင်းမှုန့်စသည် ပြုလုပ်ကာရောင်းချကြသည်။
ကဏ္ဍ:အသီး ဟင်းသီးဟင်းရွက်ပင်များ ကဏ္ဍ:မြက်ပင်များ
လင်ဘာကုန်းနားရွာ၊ ဇော်မတက်
လင်ဘာကုန်းနားရွာ၊ ဇော်မတက်
ရှကရင်တူရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပီတလင်း ဂျာယားမြို့
ပီတလင်းဂျာယားမြို့သည် မလေးရှားနိုင်ငံ ရှိ အဓိက မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်ပြီး နဂိုရ်မူလက ကွာလာလမ်ပူမြို့၏ မြို့ဆွယ် တစ်ခု အဖြစ် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဆလန်ဂေါပြည်နယ် ပီတလင်းခရိုင်တွင် တည်ရှိပြီး ဧရိယာအားဖြင့် ၃၇.၅ စတုရန်းမိုင် (၉၇.၂ စတုရန်း ကီလိုမီတာ) ကျယ်ဝန်းသည်။ ပီတလင်း ဂျာယားအား ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၀ ရက်တွင် မြို့တော် အဆင့် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ပီတလင်းဂျာယားမြို့၏ အရှေ့ဘက်တွင် ကွာလာလမ်ပူမြို့၊ မြောက်ဘက်တွင် ဆူနိုင်းဘူလို့မြို့ နှင့် အနောက်ဘက်တွင် ဆလန်ဂေါပြည်နယ်၏ မြို့တော် ရှားအလမ်မြို့ နှင့် တောင်ဘက်တွင် ဆူဘန်းဂျာယားမြို့ တို့က ဝန်းရံထားသည်။
ရှားတောစုရွာ၊ ဝတ်ကုန်း
ရှားတောစုရွာ၊ ဝတ်ကုန်း
လွတ်လပ်စွာ စုဝေးခြင်း
လွတ်လပ်စွာ စုဝေးခြင်း၊ တစ်ခါတစ်ရံ အစည်းအရုံး၏လွတ်လပ်ခြင်း ဟူ၍လည်း ဖလှယ်၍ သုံးစွဲခြင်း သည် အများ၏စိတ်ဝင်စားမှုများကို တစ်စုတစ်ဝေးတည်း ဖော်ပြရန်၊ မြှင့်တင်ရန်၊ ဆက်လက်လုပ် ဆောင်ရန်နှင့် ကာကွယ်ရန်အတွက် အတူတကွလာရန် တစ်ဦးချင်းစီ၏ အခွင့်အရေးဖြစ်သည်။ အစည်းအရုံး၏ လွတ်လပ်ခြင်း အခွင့်အရေးသည် လူ့အခွင့်အရေးတစ်ရပ်၊ နိုင်ငံရေးလွတ်လပ်ခွင့်နှင့် လူမှုရေး လွတ်လပ်မှုတစ်ရပ် ဖြစ်သည်ဟု ခံယူထားကြသည်။
လွတ်လပ်စွာ စုဝေးခြင်း နှင့် အစည်းအရုံးလွတ်လပ်ခွင့် တို့ကို လူအများ စုဝေးရာနေရာများတွင် လွတ်လပ်စွာ စုဝေးခွင့်နှင့် အသင်းအဖွဲ့ကို လွတ်လပ်စွာ ဝင်ရောက်ခွင့်တို့အကြား ခွဲခြားရန် အသုံးပြုနိုင်သည်။ လွတ်လပ်စွာ စုဝေးခြင်းကို ဆန္ဒပြရန် အခွင့်အရေးဟူသော စကားစပ်တွင် အသုံးပြုလေ့ရှိသော်လည်း အသင်းအဖွဲ့ လွတ်လပ်ခွင့်ကို အလုပ်သမားအခွင့်အရေးများနှင့် အလုပ်သမားသမဂ္ဂနှင့် အလုပ်ရှင်တို့ ဆွေးနွေး ညှိနှိုင်းခြင်း အခွင့်အရေးတို့တွင် အသုံးပြုသည်၊ ဥပမာ အလုပ်သမား အစည်းအရုံးသို့ ဝင် ရောက်ခြင်းဖြစ်သည်။ လွတ်လပ်စွာ စုဝေးခြင်းသည် ကနေဒီယန် အခြေခံဥပဒေ နှင့် အမေရိကန်အခြေခံဥပဒေတို့တွင် အာမခံချက်ပေးထားသည့်အတိုင်း လွတ်လပ်စွာ စုဝေးခြင်းနှင့် အသင်းအဖွဲ့ တစ်ခုကို လွတ်လပ်စွာဝင်ရောက်ခြင်း နှစ်ခုစလုံးကို အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်စေရန် ဖော်ပြထားသည်။
လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ပြဋ္ဌာန်းပေးသော စာချုပ်စာတမ်းများ
လွတ်လပ်စွာ စုဝေးခြင်းသည် အောက်ပါ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာပြဋ္ဌာန်းပေးသော စာချုပ်စာတမ်း များတွင် အမြတ်တနိုးထား၍ ထိန်းသိမ်းထားသည်-
လွတ်လပ်စွာ စုဝေးခြင်းကို အသိအမှတ်ပြုထားသော နိုင်ငံတော်နှင့် ဒေသတွင်း ဖွဲ ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေ ဥပမာများမှာ-
လယ်ဦးစု (အလယ်စု)ရွာ၊ ခရေဂန်
လယ်ဦးစု (အလယ်စု)ရွာ၊ ခရေဂန်
ဇွန် ၁၉၁၀
ကိုးကား
1910
ကောင်းဘို့ (အနောက်)ရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
ကောင်းဘို့ (အနောက်)ရွာ (Kawngboet (West))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ကောင်းဘို့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၀၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကောင်းဘို့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၃၁၇ ဦး၊ မ ၄၂၉၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၆၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြေဇာ (ကာတွန်း)
မြန်မာကာတွန်းဆရာတစ်ဦးဖြစ်သူ ကာတွန်းဦးမြေဇာကို (၁၉၄၆)ခုနှစ်၊ မတ်လ(၁၃)ရက်နေ့တွင် မွေးဖွား ခဲ့သည်။ အဖ ဦးဘစိန်၊ အမိ ဒေါ်သန်း တို့၏ သားဖြစ်သည်။ ဆင်ဖြူကျွန်းဇာတိ ဖြစ်သည်။ (၁၉၆၆)ခုနှစ်တွင် လူထုဦးလှ၊ လူထုဒေါ်အမာတို့ထံတွင် သတင်းစာပညာ၊ စာပေပညာရပ်များကို သင်ကြားခဲ့ သည်။ (၁၉၆၈)ခုနှစ်၊ ကြေးမုံသတင်းစာတွင် ကာတွန်းများ စတင်ရေးဆွဲသည်။ ထိုနှစ်တွင် ရန်ကုန်ပန်းချီပန်းပုကျောင်းတွင် ပန်းချီပညာ တက်ရောက်သင်ယူခဲ့သည်။ စာနယ်ဇင်းများတွင် ကိုယ်ပိုင်ဟန်ရေးဟန်အသစ်ဖြင့် ကာတွန်းအမြောက်အမြား ရေးဆွဲအောင်မြင်ခဲ့သည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်နေ့ ည ၉ နာရီခွဲအချိန်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ ကွယ်လွန်သူများ
ကြုံကန်
ကြုံကန်
ကိုးကား
ကြုံကန်
ရွာသစ်ရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ရွာသစ်ရွာ (Ywarthit)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ ကြအိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၃၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကြအိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၁၅ ဦး၊ မ ၂၈၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၁၉၀ ဦးနေထိုင်သည်။