cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
အလံ
ထို့ပြင် အလံသည် သမိုင်းကိုလည်း ဖွင့်လှစ်ရှင်းလင်းသည်။ ခရူးဆိတ် စစ်ပွဲများ တိုက်ခိုက်ကြစဉ်က ခရစ်ယာန်နိုင်ငံများဘက်မှ လက်ဝါးကပ်တိုင်ပုံပါသော အလံများကို သုံးစွဲကြရာမှ ယနေ့ အနောက်နှင့် မြောက်ဘက် ဥရောပနိုင်ငံ အတော်များများ၏ အလံများမှာ လက်ဝါးကပ်တိုင်ပုံပါဝင်နေခဲ့သည်။
အရောင်အဆင်းနှင့် ပတ်သတ်၍လည်း နိုင်ငံနှင့် လူမျိုး၏ စရိုက်နှင့် အုပ်ချုပ်သူအစိုးရ၏ မူဝါဒတို့ကို ဖော်ညွှန်းသည်။ ဥပမာ- ကွန်မြူနစ်နိုင်ငံများသည် များသောအားဖြင့် အနီရောင်ရင့်ရင့်ကို အောက်ခံအဖြစ်ထားရှိလေ့ရှိကြသည်။
အမျိုးသားအလံ (ဝါ) နိုင်ငံတော်အလံမှာ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ အတွက် အမှတ်အသားကြီးတစ်ခု ဖြစ်၏။ ဘုရင်အတွက် အမှတ်အသား၊ တက္ကသိုလ်ကျောင်း၏ အမှတ်အသား၊ စစ်တပ်၏အမှတ်သား၊ အယူဝါဒဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများအတွက် အမှတ်အသား၊ အချက်ပြရန် အမှတ်အသား စသည်ဖြင့် အကြောင်းခံ အမျိုးမျိုးကိုပြရန် ပြုလုပ်ထားသော အခြားအလံပေါင်းများစွာလည်း ရှိသည်။ ယခုခေတ် နိုင်ငံတိုင်း၌ရှိသော အမျိုးသားအလံ (ဝါ) နိုင်ငံတော် အလံ အသီးအသီးသည် မိမိတို့လူမျိုး၏ ဇာတိသွေး ဇာတိမာန် ပြင်းထန်တက်ကြွစေရန် အလို့ငှာ မိမိတို့ တိုင်းပြည်နှင့် သက်ဆိုင်ဆီလျော်စွာ သတ်မှတ် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် အလံများဖြစ်၏။ နိုင်ငံတော်အလံသည် သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံ၊ နိုင်ငံသူနိုင်ငံသား၊ နိုင်ငံအစိုးရနှင့် ထိုအစိုးရ၏ ရည်မှန်းချက်များကို ကိုယ်စားပြုသည်။ လူအများပင် မိမိတို့နှင့် သက်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံတော်အလံ၏ အသရေမညှိုးရလေအောင် ကာကွယ်စောင့်ရှောက် ယင်း အသက်စွန့်ခဲ့ကြပြီး ဖြစ်သည်။ မိမိနိုင်ငံ၏ အလံကို ဂုဏ်ပြုရန်မှာ နိုင်ငံသားတိုင်း၏ အရေးကြီးသော တာဝန်တစ်ရပ် ဖြစ်လေသည်။ thumb|သုံးမြှောင့်အလံ (ရှေးအခေါ် တံခွန်ကြက်လျှာ) thumb|အလံ (ရှေးအခေါ် တံခွန်ပြား)
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အလံဗေဒ
ရွှေမုဋ္ဌောဘုရား
သီရိဓမ္မာသောကမင်းသည် စေတီပေါင်း ၈၄ဝဝဝ တည်သည့်အနက် ဘုရားအလောင်း ရွှေငါးကြင်း ဖြစ်စဉ် တစ်ကြိမ်၊ ဝက်မင်းဖြစ်စဉ်တစ်ကြိမ် နေထိုင်ကျက်စားဘူးရာ ပုသိမ်မြို့ထိပ်ကမ်းနဖူး တောင်ဦးအခင်း ကျောက်သလင်းအမြင့်ပုံပေါ်တွင် ဘုရားတစ်ဆူ တည်သည်။ တည်စဉ်က ဒက္ခိဏသာခါမိုက်ပြည့် တစ်ဆူလျှင် ရွှေမယ်န လေးဌာနစီ စွဲ၍ ဓာတ်တော်၊ မွေတော်၊ အံတော်၊ ဆံတော်၊ ညှပ်ရိုးတော်များပါ ဌာပနာသည်။ လုံးပတ် သုံးတောင်၊ အမြင့် ငါးတောင်ရှိသည်။
သက္ကရာဇ် ၄၅၇ ခုနှစ်တွင် အလောင်းစည်သူမင်းသည် တိုင်းခန်းလှည့်လည်ရာမှအပြန် ပုသိမ်မြို့သို့ ဝင်ရာတွင် သီရိ ဓမ္မာသောကမင်းကြီး တည်ထားခဲ့သော ရွှေအာဏာဘုရားကို ထပ်မံ မြှင့်မြှောက်ပြီးလျှင် ထူပါရုံဟု သမုတ်သည်။ ထိုအခါ စေတီတော်၏ လုံးပတ် ၁၂ တောင်၊ အမြင့် ၁၅ တောင်ရှိ၏။ ထီးနှင့် တော် ၂၄ တောင် ရှိသည်။
တစ်ဖန် ပုသိမ် ၃၂ မြို့ကို စိုးမိုးအုပ်ချုပ်တော်မူသော သမုဒ္ဒဃောသမင်းနှင့် ဥမ္မာဒန္တီမိဖုရားကြီးတို့လက်ထက် သက္ကရာဇ် ၆၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေတော်တစ်ဆူ၊ ဆံတော် ရှစ်ဆူ၊ သွားတော် လေးချောင်း၊ ဘုရားပွင့်တော်မူရာ ဗောဓိညောင်ပင်မှ ဥသျှစ်သီးခန့် ပမာဏရှိ ညောင်သီးတို့ကို ရွှေကြုပ်၌ထည့်၍ လုံးပတ် သုံးတောင်၊ အမြင့်ခုနစ်တောင်ရှိသော ပတ္တမြားစေတီတော်တွင် သွတ်သွင်းပြီးလျှင် ထိုပတ္တမြားစေတီတော်ကို ဌာပနာလျက် အလောင်းစည်သူမင်းတည်ခဲ့သော ထူပါရုံစေတီကို ပြုပြင်မွမ်းမံ တည်ထားတော်မူသည်။ ဘုရားဘွဲ့တော်ကို သီရိဓမ္မာသောက မင်းကြီး အမိန့်ဖြင့် ရွှေစေတီမိုက်ပြည့် ၈၄ဝဝဝ အနက်မှ တစ်ဆူ ဌာပနာရင်းစွဲ ရှိသည်ကို အကြောင်းပြု၍ ရွှေမုဋ္ဌောဟု သမုတ်တော်မူသည်။ မိုက်ကို ပါဠိဘာသာ၌ မုဋ္ဌိခေါ်သဖြင့် မုဋ္ဌိသဒ္ဒါမှ မုဋ္ဌော ဖြစ်လာသည်။
သမုဒ္ဒဃောသမင်းနှင့် ဥမ္မာဒန္တီမိဖုရားကြီးတို့ နောက်တွင် စစ်ကိုင်းမင်း (ဘကြီးတော်ဘုရား)သည်၎င်း၊ ပုဂံမင်းသည်၎င်း၊ မင်းတုန်းမင်းသည်၎င်း ထီးတော်တင်လှူခြင်း၊ ရွှေလုံးတော်ပြည့် ကပ်လှူခြင်းနှင့် အခြားပူဇော်သက္ကာပြုခြင်းတည်းဟူသော ကောင်းမှုတော်တို့ကို အဆက်ဆက် ပြုခဲ့ကြသည်။ ထို့ပြင် ပုသိမ် မြို့ဝန် အဆက်ဆက်ကလည်း စေတီကြီးအား ထိန်းသိမ်းစောင့် ရှောက် ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။
ဒုတိယ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ စစ်ပွဲပြီးဆုံးသွား၍ ပုသိမ်မြို့သည် ဗြိတိသျှတို့လက် ရောက်ရှိသွားပြီးနောက် ဗြိတိသျှအစိုးရ ခန့် စစ်ကဲတော်မင်းများသည်၎င်း၊ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် မြို့မိမြို့ဘတို့ သည်၎င်း ဆက်လက်ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်ကိုးကွယ်ခဲ့သည်။ ယခုတည်ရှိသည့်အတိုင်းဖြစ်သော မြေမှ ခရားသီးအဆုံးထိ ၇၇ တောင်၊ ထီးရပ် ၂၃ တောင်၊ နှစ်ရပ်ပေါင်း တစ်ရာ၊ လုံးပတ် တော် ၂ဝ၇ တောင်နှင့် ဖိနပ်တော် ၂၇၂ တောင် အသီး အသီး ရှိသော ဉာဏ်တော်၊ လုံးဝန်းပမာဏတော်တို့ကို ဆောင်စေ လျက် စိန်ဖူးတော်၊ ရွှေထီးတော်၊ ငွေထီးတော်အပြင် ရတနာ အပေါင်းဖြင့် စီခြယ်အပ်သော ရွှေသားငှက်မြတ်နားတို့ဖြင့် ခမ်းနားထည်ဝါ ကြည်ညိုဖွယ်ရာ တိုးမြှင့် တည်ထားနိုင်ခဲ့လေသည်။
စာဖြူစုရွာ၊ ကျောင်းစု
စာဖြူစုရွာ၊ ကျောင်းစု
​ညောင်ပင်စုရွာ၊ ဘောဇုတ်
ညောင်ပင်စုရွာ၊ ဘောဇုတ်
ပူရီ
ပူရီ (हिन्दी) သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံနှင့် တူရကီနိုင်ငံတို့တွင် မနက်စာအဖြစ် စားသုံးလေ့ရှိသည့် ဂျုံဖြင့် ပြုလုပ်သော အစားအစာ တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ပူရီပြုလုပ်နည်းမှာ ဂျုံလုံးအား ခပ်ခပ်ပြားပြားလှိမ့်ကာ ဆီများများနှင့် ကျော်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဃတာသနဇာတ်
ဧကကနိပါတ် - ၁၄။ အသမ္ပဒါနဝဂ် -၁၃၃ - ဃတာသနဇာတ်။ ။ နေသောအရပ်မှ ဘေးဖြစ်မည်ကို သိသဖြင့် ငှက်အပေါင်းအား ဆုံးမကာ ပြောင်းရွှေ့သွားသော ငှက်မင်းအကြောင်း။
ကာလမဟုတ် တရားဆုတ်
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဝေဠုဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရဟန်းတစ်ပါးသည် မြတ်စွာဘုရားထံမှ ကမ္မဋ္ဌာန်းကိုယူ၍ ပစ္စန္တရာဇ် ရွာငယ်တစ်ခုကို အမှီပြုကာ တောကျောင်း၌ ဝါကပ်လေ၏။
နောက်တစ်နေ့ ဆွမ်းခံသွားလတ်သော် ကျောင်းကို မီးလောင်သဖြင့် နေစရာမရှိ ဆင်းရဲပင်ပန်းသည့်အတွက် ဒါယကာတို့အား အကြောင်းကြားလေ၏။ ဒါယကာတို့သည် လယ်ထွန်ပြီးမှ ဆောက်မည်၊ မျိုးကြဲပြီးမှ ဆောက်မည် စသည်ဖြင့် နေ့ရက်ရွှေ့ကာ မဆောက်ဖြစ်ဘဲ ဝါကျွတ်လေ၏။ ရဟန်းလည်း လျောက်ပတ်သော ကျောင်းကို မရဲသဖြင့် ကမ္မဋ္ဌာန်း အပြီးသို့မရောက်၊ နိမိတ်မျှပင် မထင်လေ။
ဝါကျွတ်သောအခါ မြတ်စွာဘုရားထံ အဖူးအမြှော်ရောက်၍ မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုရဟန်းအား “ချစ်သား ရဟန်း ... သင့်အား ကမ္မဋ္ဌာန်းနှင့် လျော်သောနေရာကို ရပါ၏လော” ဟု မေးတော်မူ၏။ ရဟန်းလည်း “အရှင်ဘုရား ... လျောက်ပတ်သောနေရာကို မရပါ” ဟု လျှောက်ထားလေ၏။
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် “ချစ်သားရဟန်း ... ရှေးအခါ တိရစ္ဆာန်တို့ပင် လျောက်ပတ်သည်၊ မလျောက်ပတ်သည်ကို သိသဖြင့် လျောက်ပတ်သောအခါ နေ၍ မလျောက်ပတ်သောအခါ စွန့်လွှတ်ကာ သွားကြသည်၊ သင်ကား အဘယ်ကြောင့် မိမိနှင့် လျောက်ပတ်သည်၊ မလျောက်ပတ်သည်ကို မသိသနည်း” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
သင့်လျော်မှီပြု နေထိုင်မှု
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ငှက်မျိုး၌ ဖြစ်၍ သိကြားလိမ္မာသောအခါ ငှက်မင်းဖြစ်လျက် ငှက်အပေါင်းခြံရံကာ တောအရပ်ဝယ် *ဇာတဿရအိုင် အနီး၌ ပေါက်၍ အရွက် အခက်နှင့် ပြည့်စုံသော သစ်ပင်ကြီးတစ်ခုကို အမှီပြုကာ နေထိုင်လေ၏။
များစွာသော ငှက်တို့သည် ရေအိုင်အထက်တွင် အုပ်ဖုံးလျက်ရှိသော သစ်ခက်တို့၌နေကာ ကိုယ်မှဖြစ်သော အညစ်အကြေးတို့ကို ရေထဲသို့ ကျစေကုန်၏။ ထိုဇာတဿရအိုင်၌လည်း ကြမ်းတမ်းသော နဂါးမင်းသည် နေ၏။
ကြာလသိငြား ပြောင်းရွှေ့သွား
ထိုနဂါးမင်းအား ဤငှက်အပေါင်းတို့သည် ငါ၏နေရာ ဇာတဿရအိုင်၌ ကိုယ်မှဖြစ်သော အညစ်အကြေးတို့ကို ချကြသည်၊ ငါသည် ရေမှ စီးထစေ၍ သစ်ပင်ကိုလောင်စေလျက် ငှက်တို့ကို ပြေးစေရမူ ကောင်းလိမ့်မည်ဟု ကြံစည်ကာ အမျက်ထွက်သည်ဖြစ်၍ ညဉ့်အခါ သစ်ပင်ထက်ဝယ် ငှက်တို့ အိပ်သောအခါ ရှေးဦးစွာ ရေကို ကျိုက်ကျိုက်ဆူစေ၏။ နှစ်ကြိမ်မြောက်၌ အခိုးထစေ၏။ သုံးကြိမ်မြောက်၌ ထန်းလုံးပမာဏရှိ မီးလျှံကို ထစေ၏။ ထိုအခါ ငှက်မင်းသည် ရေမှ မီးလျှံကိုမြင်၍ -
“အို - ငှက်အပေါင်းတို့ ... မီးလောင်လျှင် ရေဖြင့်ငြိမ်းသတ်ရသည် မဟုတ်ပါလော၊ ယခုအခါ ရေကိုပင် မီးလောင်၌နေချေပြီ၊ ငါတို့မှာ ဤသစ်ပင်ကြီး၌ နေခြင်းငှာ မသင့်၊ တစ်ပါးသော သစ်ပင်သို့ သွားကြကုန်အံ့” –
ဟု ပြောဆို၍ မိမိစကားကို လိုက်နာယူသော ငှက်တို့ကို ခေါ်ယူကာ ပျံ၍ တစ်ပါးသောအရပ်သို့ သွားလေ၏။ ငှက်မင်းစကားကို မလိုက်နာယူဘဲ နေရစ်ကုန်သော ငှက်တို့ကား အသက်ကုန်ခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏။
ဤဒေသနာတော်၏ အဆုံး၌ ထိုရဟန်းသည် အရဟတ္တဖို်လ်၌တည်၍ ရဟန္တာ အဖြစ်သို့ ရောက်လေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ ငှက်မင်းစကား လိုက်နာသော ငှက်တို့သည် - ယခုအခါ ဘုရားပရိသတ်။
ငှက်မင်းသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) လျောက်ပတ် မလျောက်ပတ်၊ နေရာရပ်၊ သိအပ်ကြရာသည်။
(၂) မလျောက်ပတ်သောခါ၊ မနေရာ၊ မြန်စွာ ပြောင်းအပ်သည်။
(၃) ရေမှမီးမြင်၊ ငှက်တို့ပင် အလျင်ပြောင်းကြသည်။
ဃတာသန ပြီး၏။
လန်ဒါ (အနောက်)ရွာ၊ ပဲတခွဲ
လန်ဒါ (အနောက်)ရွာ၊ ပဲတခွဲ
သစ်ဝင်တန်း
သစ်ဝင်တန်း
ကိုးကား
သစ်ဝင်တန်း
ရေလယ်ကျွန်းရွာ၊ ပဲတခွဲ
ရေလယ်ကျွန်းရွာ၊ ပဲတခွဲ
ပေတူထရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
ပေတူထရွာ(Paytuhta)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ ရွှေဖလားကျကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၉၄၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခိုတောင်ရွာ၊ ဆီဆုံကုန်း
ခိုတောင်ရွာ၊ ဆီဆုံကုန်း
အောင်ဇေယျ (၁)ရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
အောင်ဇေယျ (၁)ရွာ (Aungzayya(1))သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ အောင်မြင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၀၉၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အောင်မြင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၉၀၈ ဦး၊ မ ၇၄၆၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၃၇၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သဖန်းစမ်းရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြင်းဒါးဝယ်ရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကနော့ရွာ၊ ဆော့လော်မြို့နယ်
ကနော့ရွာ(Kanawt)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဆော့လော်မြို့နယ်၊ မျောဂျောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၄၄၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မျောဂျောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၆ ဦး၊ မ ၄၅ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၉၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆော့လော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စမူဆာ
စမူဆာသည် ဟင်ဒီစကားမှ ဆင်းသက်လာသော အမည်ဖြစ်သည်။ စမူဆာတွင်အာလူးနှင့်အသီးအရွက်များပါဝင်သည်။
အေးချမ်းသာရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
အေးချမ်းသာရွာ (Ayechanthar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ အေးချမ်းသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၂၁၀ ဖြစ်သည်။
၂၀၂၁ ဖြစ်စဉ်
၂၀၂၁ ခု၊ စက်တင်ဘာလ ၁၄ ရက် မနက်ပိုင်းတွင် စစ်တပ်မှ ရွာသို့ဝင်ကာ ပစ်ခတ်သည်။ အသက် ၁၈ နှစ်အရွယ် ထွန်းမြင့်မှာ ရွာလမ်း၌ပင် ကျည်ထိ၍ မပြေးနိုင် ကျန်သည်တွင် ရိုက်နှက်သတ်ဖြတ်ခံရသည်။ အသက် ၁၃ နှစ်အရွယ် နေထက်ဦးမှာ ဆည်ဘက်သို့ ပြေးရာ ဆက်သွားရန် လမ်းမရှိတော့စဉ် ပစ်သတ်ခံရသည်။ ရွာအား မီးရှို့စဉ် အိမ်တလုံးတွင်ပုန်းနေသော အသက် ၂၆ နှစ်အရွယ် မင်းမင်းပါ မီးထဲပါ၏။ မြိုင်-ပုလဲ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်များ လှုပ်ရှားနေသဖြင့် အနီးအနားရှိ အေးချမ်းသာ၊ ကျောက်ကုန်း၊ ပန်းတော်ပြင်၊ ဌေးအောင်၊ တောင်ရွာသစ် စသည်တို့ကို စစ်တပ်မှ တောခြောက်သည့်အခြေဖြင့် ရွာထဲဝင်၍ ပစ်ခတ်ခြင်း၊ မီးရှို့ခြင်းတို့ ပြုရာ ရွာသားတို့ ဘေးလွတ်ရာသို့ တိမ်းရှောင်နေရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အချက်အလက်ပြည့်စုံမှုမရှိသည့် မျိုးစိတ်
အချက်အလက်ပြည့်စုံမှုမရှိသည့် မျိုးစိတ်များ  ( Data Deficient - DD ) ဆိုသည်မှာ ဇီဝမျိုးစိတ်တစ်ခု (ဝါ) တစ်စု၏ပျံ့နှံ့တည်ရှိမှုနှင့် ဦးရေပမာဏ အရေအတွက်အပေါ် အခြေခံ၍ ၎င်း၏မျိုးသုဉ်းမှု အန္တရာယ် အတိုင်းအတာကို တိုက်ရိုက်သော်လည်းကောင်း၊ သွယ်ဝိုက်၍သော်လည်းကောင်း အကဲဖြတ်သုံးသပ်နိုင်ရန် လုံလောက်သော အချက်အလက်များ မရှိကြောင်းကို နိုင်ငံတကာ သဘာဝထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း (IUCN) မှ ၎င်းမျိုးစိတ်အပေါ် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးဆိုင်ရာ အမျိုးအစား ခွဲခြားသတ်မှတ်ပေးခြင်းဖြစ်သည်။
ဤအဆင့်အတန်း အမျိုးအစားတွင် ပါဝင်နေသော မျိုးစိတ်များသည် ၎င်းတို့နှင့်ပတ်သက်သောအချက်အလက်များအား စေ့စပ်သေချာစွာ အကျယ်တဝင့် လေ့လာခံထားရခြင်းမရှိသေးဟု ဆိုလိုခြင်းမျိုးမဟုတ်ဘဲ ယင်းမျိုးစိတ်များကြွယ်ဝမှုနှင့် ပြန့်နှံ့တည်ရှိမှု သတင်းအချက်အလက်အနည်းငယ် (သို့) လုံးဝ မရရှိနိုင်သေးကြောင်းကို သတ်မှတ်ဖော်ပြခြင်းသာ ဖြစ်သည်။
မှတ်တမ်းမှတ်ရာ မရှိသေးခြင်းသည် အန္တရာယ်ကျရောက်နေသည့် အုပ်စု၌ ပါဝင်နေခြင်းမဟုတ်ပေ။ ဤအုပ်စုတွင်ပါဝင်နေသည့် မျိုးစိတ်များသည် ၎င်းတို့၏ အချက်အလက်များကို ပိုမိုလိုအပ်နေကြောင်း ဖော်ပြခြင်းမျိုးသာဖြစ်၍ နောင်လုပ်မည့် လေ့လာဆန်းစစ်ရေး လုပ်ငန်းများ၊ မြေပြင်ကွင်းဆင်းတိုင်းတာမှုများ အစရှိသည့် သုတေသနပြုလုပ်ခြင်းမှ အဆင့်အတန်းအမျိုးအစားကို ဖော်ပြနိုင်ကြောင်းကို အသိအမှတ်ပြုထားခြင်းဖြစ်သည်။
သို့သော် မျိုးစိတ်တစ်ခုအား ဤအဆင့်အတန်းအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်မှာ အချိန်ကာလအတော်ကြာမြင့်ခဲ့ပြီဆိုပါက ၎င်းမျိုးစိတ်၏ အခြေအနေနှင့်ပတ်သက်၍ ၎င်းအပေါ် အဆင့်အတန်းတစ်ခုကို သတ်မှတ်ပေးရန် လိုအပ်မည်ဖြစ်သည်။
ပြင်ပလင့်များ
ကဏ္ဍ:အချက်အလက်ပြည့်စုံမှုမရှိသည့် မျိုးစိတ်
ထွက်နီပင်ရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
ထွက်နီပင်ရွာ (Htwetnipin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ယမ်းတွင်းငါးကြောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၀၁၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယမ်းတွင်းငါးကြောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၄၅၁ ဦး၊ မ ၁၈၄၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၆၉၁၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကောင်းမလန်ရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
ကောင်းမလန်ရွာ (Kawngmalan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ ကုန်းစုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၄၉၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်းစုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၇၇ ဦး၊ မ ၅၆၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၄၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ထွက်နီပင်ရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကောင်းမလန်ရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆပ်သွားဖူးကျွန်း (အနောက်)ရွာ၊ ပဲတခွဲ
ဆပ်သွားဖူးကျွန်း  (အနောက်)ရွာ၊ ပဲတခွဲ
ရိုရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
ရိုရွာ(Ro)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်ခရိုင်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ ရိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၉၉၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၉ ဦး၊ မ ၂၁၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းတပ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လိုင်းတူဘာသာစကား
လိုင်းတူဘာသာစကား (လိုင်းတူချင်း) သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပြောဆိုအသုံးပြုသော ကူကီး-ချင်း ဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ လိုင်းတူဘာသာစကားသည် ဆုမ်းတူဘာသာစကားနှင့် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း နားလည်နိုင်သည်။ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ စစ်တွေခရိုင်ရှိ မင်းပြား၊ မြောက်ဦးနှင့် မြေပုံမြို့နယ်တို့နှင့်၊ ချင်းပြည်နယ်ရှိ ပလက်ဝမြို့နယ်တို့တွင် လိုင်းတူဘာသာစကားကို ပြောဆိုကြသည်။
ဒေသိယစကားများ
Ethnologue တွင် အောက်ပါတို့ကို လိုင်းတူဘာသာစကား၏ ဒေသိယစကားများအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ ဒေသိယစကားများသည် ချောင်းများအလိုက် ကွဲပြားကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကူကီး-ချင်းနွယ် ဘာသာစကားများ
ခူးတောင်ရွာ၊ သင်းဂနက်
ခူးတောင်ရွာ၊ သင်းဂနက်
ဘန့်ဘွေးကုန်းစု
ဘန့်ဘွေးကုန်းစု
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(ဗန်းမော်)
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(ဗန်းမော်)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်မြို့၊ စီအင်ကျေးရွာအနီးတွင် တည်ရှိသည်။ ဗန်းမော်မြို့မှ (၅) မိုင်အကွာ၊ စီအင်ကျေးရွာအုပ်စု၊ ကွင်းအမှတ်(OSS)၊ ဦးပိုင်အမှတ်(၆၁)တွင် တည်ရှိသည်။ တက္ကသိုလ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ (၅၃.၇၄) ဧကနှင့် ရေကန် (၁.၇၉) ဧက စုစုပေါင်း (၅၅.၅၃) ဧက ကျယ်ဝန်းသည်။ သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန၊ အဆင့်မြင့်သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဦးစီးဌာန လက်အောက်ရှိ နိုင်ငံပိုင်တက္ကသိုလ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
၂၀၀၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် အစိုးရကွန်ပျူတာကောလိပ်(ဗန်းမော်) အား ဗန်းမော်မြို့မှ(၃)မိုင်ကွာ ရွှေပြည်သာကျေးရွာတွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(ဗန်းမော်)အဖြစ် တက္ကသိုလ် အဆင့်သို့တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ် မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် စီအင် ကျေးရွာအနီး ပင်မသုံးထပ်ကျောင်းဆောင်သစ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ပေးအပ်ချီးမြှင့်သောဘွဲ့များ
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(ဗန်းမော်)မှ ပေးအပ်ချီးမြှင့်သော ဘွဲ့ဒီဂရီများနှင့် အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
မြို (ခေါ်) ခမီ အမျိုးသား ညီညွတ်ရေးအဖွဲ့
ပါတီရုံးစိုက်ရာ
ပြည်တော်သာရပ်ကွက်၊ စာတိုက် လမ်း၊ အိမ်အမှတ်(၂၀၂)၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်တော်မြို့နယ်။
ကျောင်းစုရွာ၊ ကျောင်းစု (ညောင်တုန်းမြို့နယ်)
ကျောင်းစုရွာ၊ ကျောင်းစု
ကျောက်တန်းရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
ကျောက်တန်းရွာ (Kyauktan)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ အေးချမ်းသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၂၁၄ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗီယင်နာမြို့
ဗီယင်နာမြို့ သည် ဩစတြီးယား သမ္မတနိုင်ငံ၏ မြို့တော် ဖြစ်ပြီး ဩစတြီးယားရှိ ပြည်နယ် ၉ ခု အတွင်းမှ တစ်ခု၏ အမည်လည်း ဖြစ်သည်။ ဗီယင်နာမြို့သည် ဩစတြီးယားနိုင်ငံ၏ အဓိကမြို့တော် ဖြစ်ပြီး လူဦးရေ ၁.၇ သန်း ရှိသည်။ မက်ထရို ဧရိယာတွင် နေထိုင်သော လူဦးရေမှာ ၂.၃ သန်းရှိပြီး ဩစတြီးယား လူဦးရေ၏ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ်သည်။ ဩစတြီးယား နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးမြို့လည်း ဖြစ်ပြီး ယဉ်ကျေးမှု၊ စီးပွားရေး နှင့် နိုင်ငံရေး အချက်အချာ ကျရာ မြို့လည်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဥရောပ သမဂ္ဂအတွင်း ၁၀ ခုမြောက် လူဦးရေ အများဆုံး မြို့ ဖြစ်သည်။ ဗီယင်နာတွင် ကုလသမဂ္ဂ နှင့် အိုပက် အစရှိသော အရေးပါသော နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများ ရုံးထိုင်ကြသည်။
ဗီယင်နာသည် ဩစတြီးယား နိုင်ငံ၏ အရှေ့ပိုင်းတွင် ရှိပြီး ချက်သမ္မတနိုင်ငံ၊ ဆလိုဗက်ကီးယားနိုင်ငံ နှင့် ဟန်ဂေရီနိုင်ငံ နယ်စပ်တို့နှင့် နီးစပ်သည်။ ဗီယင်နာသည် အနီးအနားရှိ ဘရာတီဆလာဗာမြို့နှင့် ပေါင်းစပ်ပြီး နေထိုင်သူ ၃ သန်းရှိသော မက်ထရိုပိုလီတန် ဒေသကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး အမြွှာမြို့တော်ဟုလည်း ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် မြို့တော်ခန်းမကို ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေခံနေရာများ စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။
၂၀၀၅ ခုနှစ် တစ်ကမ္ဘာလုံးရှိ မြို့တော် ၁၂၇ မြို့ကို စီးပွားရေး စုံစမ်းထောက်လှမ်းရေး ယူနစ်မှ အဆင့်ခွဲခြား သတ်မှတ်ခဲ့ရာ ဗီယင်နာမြို့သည် ဗြိတိသျှကိုလမ်ဘီယာရှိ ဗန်ကူးဗာမြို့ နှင့် အတူ လူနေမှု အဆင့်အတန်း အမြင့်မားဆုံး အဖြစ် အဆင့်သတ်မှတ် ခံခဲ့ရသည်။ မာဆာမှ ၂၀၀၉ ခုနှစ် နှင့် ၂၀၁၀ ခုနှစ် စစ်တမ်းတွင်လည်း ထိုအချက်ကို ထင်ဟပ်ပြသခဲ့သည်။
ဗီယင်းနာမြို့ကို တစ်ခါတစ်ရံ 'ဒန်းညုမြစ်၏ ဘုရင်မ'ဟု ခေါ်ကြသည်။ အများအားဖြင့် ဗီယင်နာမြို့ကို ဒန်းညုမြစ် လက်ျာဘက် ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်ဟု ပြောကြသော်လည်း စင်စစ်မူ ဒန်းညုမြစ် လက်ျာဘက်ကမ်းနှင့် အနည်းငယ်ကွာလှမ်းသည်။ ဗီယင်နာမြို့ဟောင်းနေရာသည် ဒန်းညုမြစ်နှင့် မိုင်အတော်ကွာ လှမ်း၍ မြို့သည် တဖြည်းဖြည်း တောင်၊ မြောက်နှင့် အနောက် ဘက်တို့သို့ ကျယ်လာသော်လည်း မြစ်ဘက်သို့မူ အတန်ငယ် သာ ကျယ်လာသဖြင့် မြစ်ကမ်းနှင့် ကွာလှမ်းလျက်ပင် ရှိသည်။ သို့ရာတွင် ဒန်းညုမြစ်မှ ဖြာထွက်သော ဒိုနိုကနဲခေါ် ဒန်းညုတူးမြောင်းသည် ဗီယင်နာမြို့လယ်မှ ဖြတ်စီးသွားသဖြင့် ယင်း သည် ဆိပ်ကမ်းမြို့ကြီး ဖြစ်နေသည်။ ဗီယင်နာမြို့သည် အဲ့လပနှင့် ကာပေသီယန်တောင်ကြားလွင်ပြင်တွင် တည်ရှိ သဖြင့် တစ်နိုင်ငံနှင့် တစ်နိုင်ငံ ဆက်သွယ်ထားသော ကုန်း လမ်းများက ဖြတ်သွားနိုင်သောကြောင့်လည်း ကူးသန်းရောင်း ဝယ်ရေး ဗဟိုမြို့ကြီး ဖြစ်နေလေသည်။
ဗီယင်နာမြို့သည် ဥရောပတိုက်တွင် သမိုင်းဝင်မြို့ကြီး တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် စာပေ၊ ဂီတ၊ သိပ္ပံနှင့် အခြားပညာ ရပ်များ ထွန်းကားရာ ကမ္ဘာကျော် အချက်အချာမြို့ကြီး ဖြစ် သဖြင့်လည်း 'တောင်ဘက်ပိုင်း၏ ပါရစ်မြို့'ဟု ခေါ်စမှတ်ပြုကြ သည်။ ဗီယင်းနားမြို့သည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ် မဖြစ်မီက ၁ဝ၆ ၁/၂ စတုရန်းမိုင်သာ ကျယ်ဝန်းသော်လည်း စစ်ပြီးသောအခါ ၄၆၉ စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းလာသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မဖြစ်မီ က ဩစတြီးယားနိုင်ငံ လူဦးရေ၏ ၃ ပုံ ၁ ပုံဖြစ်သော လူဦး ရေ ၂ သန်းခန့် ဗီယင်းနားမြို့၌ နေထိုင်သည်။ စစ်ပြီးနောက် ပင်လျှင် ၁၉၅၆ ခုနှစ် ခန့်မှန်းခြေ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဗီယင်းနားမြို့၌ လူဦးရေ ၁,၇၆၆,၁ဝ၂ ယောက် ရှိလေသည်။ ဗီယင်းနားမြို့ဟောင်း၏မြို့ရိုးကြီးများ နေရာတွင် လမ်း ကျယ်ကြီးများ ဖောက်လုပ်ထားသည်။ ဗီယင်းနားမြို့ အလယ်ပိုင်း ကို အတွင်းမြို့ဟု ခေါ်သည်။ အတွင်းမြို့တွင် အစိုးရရုံးများနှင့် ထင်ရှားသော အဆောက်အအုံများ ရှိသည်။ အတွင်းမြို့ရှိ လမ်း အချို့သည် ကျဉ်း၍ ကောက်ကောက်ကွေးကွေး ဖြစ်နေသော် လည်း၊ အချို့ရပ်ကွက်၌မူ ခေတ်မီရိပ်သာများ၊ အဆောက်အအုံ များဖြင့် ပြုပြင်ထားသည်။ အတွင်းဘက်ကျသော လမ်းကျယ်ကြီးတစ်ခုကို ရင်းစတြော့ဟု ခေါ်သည်။ ရင်းစတြော့ လမ်းကျယ်ကြီး၏ ဘေးတစ်ဖက်တစ်ချက်တွင် လှပခမ်းနား သော ပန်းခြံကြီးများ တည်ရှိသည်။ အတွင်းမြို့၏ အလယ်တွင် ဗီယင်းနားမြို့၏ အထင်ရှားဆုံးသော အဆောက်အအုံဖြစ်သည့် စိန်စတီဖင်သကီဒရယ် ဘုရားရှိခိုးကျောင်း ရှိသည်။ ယင်းသည် ပေပေါင်း ၄၅ဝ မြင့်သည်။ အခြားထင်ရှားသော အဆောက်အအုံ များမှာ ၁၂ဝဝ ပြည့်နှစ်လွန်လောက်မှ ၁၉၁၈ ခုနှစ်အထိ ဩစတြီးယားနိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်သွားခဲ့ကြသော ဟက်စဗတ် မင်းဆက်တို့ စံမြန်းရာနန်းတော်၊ ပေ ၃၂ဝ မြင့်သည့် မျှော်စင် ရှိသော ရာထောင်းခေါ် မြို့တော်ခန်းမ အဆောက်အအုံ၊ ပါလီမန်အဆောက်အအုံများ၊ အနုပညာနှင့် သဘာဝသမိုင်း ပြတိုက်၊ ကမ္ဘာကျော် ဗီယင်းနားတက္ကသိုလ်၊ အော်ပရာကပွဲရုံ စသည်တို့ ဖြစ်သည်။
ဗီယင်းနားမြို့နေ လူထုသည် အများအားဖြင့် ဂျာမန်စကား ကို ပြောကြသည်။ သို့ရာတွင် ဂျာမန်တို့ ပြောသည့် လေထက် ပျော့သည်။ ဗီယင်းနားမြို့သူ မြို့သားတို့တွင် ဗရင်ဂျီဂိုဏ်းဝင် များသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် မဖြစ်မီက ဗီယင်းနားမြို့တွင် ယဟူဒီ(ဂျူး)လူမျိုး ၂ သိန်းခန့် ရှိခဲ့သော်လည်း၊ အချို့အသတ် ခံရ၍ အချို့ အနှင်ခံရသဖြင့် စစ်အပြီးတွင် တစ်ယောက်မျှ မရှိတော့ချေ။ ဗီယင်းနားမြို့သည် နာမည်ကျော် စာရေး ဆရာ၊ သိပ္ပံပညာကျော်နှင့် သီချင်းရေးဆရာကြီးများ ဖြစ်သော ဂျိုးဇက် ဟိုင်းဒင်း၊ မိုးဇတ်၊ ဗေးထိုးဗင်၊ ရှူးဗတ်၊ စတြော့၊ အာနိုစကွန်းဗတ်တို့၏ ဇာတိမြို့ ဖြစ်သည်။ စိတ်ပညာကျော် ဆစ်ဂမန်ဖရွိုက်သည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ဖြစ်ချိန်အထိ ဗီယင်းနားမြို့၌ နေထိုင်ခဲ့သည်။
ဗီယင်းနားမြို့သည် လက်ဝတ်လက်စား ရွှေထည် ငွေထည် ပန်းချီနှင့် ရုပ်တုစသော လက်မှုလုပ်ငန်းနှင့် အနုပညာဘက်တွင် ထင်ရှားသော်လည်း စက်မှုလုပ်ငန်း အနေနှင့်မူ စက်ပစ္စည်း၊ အထည်အလိပ်၊ မျက်မှန်ဆိုင်ရာ ကရိယာများ စသည်တို့သာ လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ဥရောပနိုင်ငံတို့၏ မြို့ကြီးများနှင့် ရထားလမ်း ကားလမ်း ရေလမ်းတို့ဖြင့် ဥဒဟိုအဆက်အသွယ်ကောင်း သဖြင့်သာ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဗဟိုမြို့ကြီး ဖြစ်လာခဲ့ရ သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီးတွင် ဗီယင်းနားမြို့၏ စက်မှု လုပ်ငန်းများစွာ ပျက်စီးခဲ့ရရာ၊ တစ်ခါက ဩစတြီးယားအင်ပိုင်ယာကြီး၏ နေပြည်တော်ကြီး ဖြစ်ခဲ့သည့် ဘဝမှ ဩစတြီး ယားနိုင်ငံငယ်၏ မြို့တော်ဘဝသို့ ရောက်ရှိခဲ့လေသည်။ ဗီယင်းနားမြို့သည် ခရစ်တော်ပေါ်စ ရောမလူမျိုးတို့ ကောင်းစားစဉ်ကပင် ရောမတို့၏ ဗင်ဒိုဗိုနာတပ်မြို့ဟု တွင် ခဲ့သည်။ ရောမအင်ပိုင်ယာကြီး ပြိုကွဲသွားသောအခါ ယင်း တပ်မြို့ကို ခရစ် ၄၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင် အတီလာက သိမ်းပိုက် ခဲ့သည်။ ၇၉၁ ခုနှစ်တွင် ရှာလမိန်းဘုရင်က သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြန်၍၊ ၁၁၅၆ ခုနှစ်တွင် ဩစတြီးယားနယ်စားက ဗီယင်းနားမြို့ကို သူ့နယ်၏မြို့တော် ပြုခဲ့လေသည်။ ကရူးဆိတ်စစ်ပွဲများအတွင်း တွင် ဗီယင်းနားမြို့သည် ပိုမိုကျယ်ဝန်း၍ ပိုမိုတန်ခိုး အာဏာ တက်လာသည်။ ၁၂၇၈ ခုနှစ်မှစ၍ ဟက်စဗတ်မင်းဆက်၏ နန်းစိုက်မြို့တော် ဖြစ်လာရာ ၁၅၂၉ ခုနှစ်တွင် တူရကီတို့ တိုက်ယူသိမ်းပိုက်သည့် အချိန်အထိ ဖြစ်သည်။ ၁၆၈၃ ခုနှစ် တွင် တူရကီတို့ကတစ်ဖန် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြန်သော်လည်း မအောင် မြင်ခဲ့ချေ။ ဆဋ္ဌမချားဘုရင်နှင့် မရီးယားထရီးဇားမိဖုရားတို့ လက်ထက်တွင် ဗီယင်းနားမြို့သည် ပိုမိုထင်ရှားကြီးကျယ် လာရုံမက လူဦးရေလည်း ၂ ဆ တိုးလာသည်။ ၁၈ဝ၅ ခုနှစ် တွင် ပြင်သစ်ဘုရင် နပိုလီယန်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သော်လည်း၊ ၁၈၁၄ ခုနှစ်တွင် ဗီယင်းနားမြို့၌ ကျင်းပသော ဗီယင်းနားကွန်ဂရက်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ ပြင်သစ်တို့သည် ဗီယင်းနား မြို့ကို လက်လွှတ်ခဲ့ကြရသည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ဟက်စဗတ် မင်းဆက်များ ဆက်လက်အုပ်စိုးခဲ့ရာ၊ ပထမကမ္ဘာစစ်ကြီး ပြီးသည့်အချိန်အထိ ဖြစ်လေသည်။ ပထမကမ္ဘာစစ်ကြီးအပြီး တွင် ဩစတြီးယားနိုင်ငံဟူ၍ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ရာ ဗီယင်းနား မြို့သည် မြို့တော်ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် ဂျာမန်တပ် များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်း၌ ဗီယင်းနားမြို့သည် ဗုံးဒဏ်ကို အကြီးအကျယ်ခံခဲ့ရသဖြင့် ရင်းစားပြန်မတည်နိုင်အောင် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ ၁၉၄၅ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ရုရှတို့က သမ်းပိုက်ထား ပြီးနောက် ဂျာမန်တို့ လက်နက်ချသောအခါ အမေရိကန်၊ ဗြိတိန်၊ ရုရှနှင့် ပြင်သစ်တို့ ခွဲဝေအုပ်ချုပ်၍ ပြန်လည် ထူထောင်ကြသည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ကြီးလေးကြီး စစ်တပ်များ ရုပ်သိမ်းသွားကာ ဩစတြီးယားသမ္မတနိုင်ငံဟူ၍ ဖြစ်ပေါ်လာသောအခါ ဗီယင်း နားမြို့ပင် မြို့တော်ဖြစ်လာသည်။
အောင်ဇေယျ (၂)ရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
အောင်ဇေယျ (၂)ရွာ (Aungzayya(2))သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ အောင်မြင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၀၉၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အောင်မြင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၉၀၈ ဦး၊ မ ၇၄၆၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၃၇၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခဝနိုအဲဘူတာ
ခဝနိုအဲဘူတာ (川之江駅 ခဝနိုအဲ- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အဲဟိမဲခရိုင်၊ ရှိခိုခုချူးအိုးမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဝန်လိုသိုက်ရွာ၊ ပဲတခွဲ
ဝန်လိုသိုက်ရွာ၊ ပဲတခွဲ
ခဝရဘူတာ
ခဝရဘူတာ (香春駅 ခဝရ- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖုခုအိုခခရိုင်၊ ခဝရမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဈာနသောဓနဇာတ်
ဧကကနိပါတ် - ၁၄။ အသမ္ပဒါနဝဂ် -၁၃၄ - ဈာနသောဓနဇာတ်။ ။ ရူပဘဝ ရောက်သည်ဟု ပြောသဖြင့် မယုံသော တပည့်များကို ဆရာလာ၍ ဆုံးမကာ တပည့်ကြီးအား
အကျဉ်းမေးလို ကျယ်ဖြေဆို
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဝေဠုဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သင်္ကဿနဂိုရ်မြို့တံခါးဝယ် မြတ်စွာဘုရား အကျဉ်းအားဖြင့် မေးတော်မူအပ်သော ပြဿနာကို ရှင်သာရိပုတ္တရာ အကျယ်အားဖြင့် ဖြေဆိုခြင်းကို အကြောင်းပြု၍ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
တပည့်မယုံကြ ဆရာကြွ
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည ရသေ့ဖြစ်၍ တောကျောင်း၌ စုတေခါနီးတွင် တပည့်တို့မေးကြရာ “နေဝသညီနာသညီ” ဟု ပြောဆို၍ စုတေသောအခါ အာဘသရဘုံ၌ ဖြစ်လေ၏။ ရသေ့တို့သည် “နေဝဿညီနာသညီ” ဆိုသောစကား အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို တပည့်ကြီးထံ မေးကြရာ တပည့်ကြီး ပြောသာစကားကို မယုံကြည်ကြကုန်။
“သညာရှိသော သတ္တဝါတို့သည် ဆင်းရဲကုန်၏၊ သညာမရှိသော သတ္တဝါတို့သည်လည်း ဆင်းရဲကုန်၏။ ထို သညီဘဝ၊ အသညီဘသကို ကြဉ်၍ နေဝဿညာ နာသညာယတန ဈာန်ချမ်းသာသည် အပြစ်မရှိ” ဟု တရားဟော၍ တပည့်ကြီး၏ ကျေးဇူးကို ပြောဆိုကာ ဗြဟ္မာ့ပြည်သို့ ပြန်လေ၏။ ထိုအခါ ကြွင်းကုန်သော တပည့်တို့သည် တပည့်ကြီးစကားကို ယုံကြည်ကြကုန်၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ တပည့်ကြီးသည် - ယခုအခါ သာရိပုတ္တရာ။
ဗြဟ္မာကြီးသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) သညာရှိခြင်း၊ မရှိခြင်း၊ ဆင်းရဲသည်ဟုသိ။
(၂) နေဝသညာ၊ နာသညာ၊ မှန်စွာအပြစ်မရှိ။
ဈာနသောဓနဇာတ် ပြီး၏။
အုပ်ရှစ်ကုန်းရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မတ်စောက်ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
မတ်စောက်ရွာ (Matsawk)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ နမ့်ဟူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၄၁၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်ဟူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၈၁ ဦး၊ မ ၇၀၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၈၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ပေါ်တခွီရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
ပေါ်တခွီရွာ(Pawtakhwee)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ ရွှေဖလားကျကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၉၅၆ ဖြစ်သည်။
မတ်စောက်ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပေါ်တခွီရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပဲတခွဲရွာ၊ ပဲတခွဲ
ပဲတခွဲရွာ၊ ပဲတခွဲ
Messier 82
Messier 82 (NGC 3034၊ Cigar Galaxy သို့မဟုတ် M82) သည် starburst ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး အာရှာ မေဂျာ ကြယ်စုတန်းမှ အလင်းနှစ် ၁၂ မီလီယံအကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းသည် နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီထက် ပိုမိုတောက်ပပြီး အလယ်ဗဟိုသည် မိမိတို့၏ဂလက်ဆီ ဗဟိုထက် အဆပေါင်း ၁၀၀ ပိုမိုတောက်ပသည်။ M 82 သည် မိမိတို့နှင့် အနီးဆုံး Starbust ဂယ်လက်ဆီဖြစ်သည်။ Type Ia အမျိုးအစား ဆူပါနိုဘာ SN 2014J အား ၂၀၁၄ ဇန်နဝါရီ ၂၁ တွင် ယင်းဂလက်ဆီထဲ၌ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။   ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင်  M 82 အား လေ့လာရင်း အတောက်ပဆုံး ပါလ်ဆာ M82 X-2 အား ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
မာလိန်ရွာ၊ ကုက္ကိုဝ
မာလိန်ရွာ၊ ကုက္ကိုဝ
ခဝရဒဘူတာ
ခဝရဒဘူတာ (河原田駅 ခဝရဒ- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ မိအဲခရိုင်၊ ယော့ခအိချိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
လန်ဒါကုန်းရွာ၊ ပဲတခွဲ
လန်ဒါကုန်းရွာ၊ ပဲတခွဲ
အင်ပြားရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
အင်ပြားရွာ (Inpyar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ယမ်းတွင်းငါးကြောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၀၁၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယမ်းတွင်းငါးကြောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၄၅၁ ဦး၊ မ ၁၈၄၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၆၉၁၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မျောဂျောင်းရွာ၊ ဆော့လော်မြို့နယ်
မျောဂျောင်းရွာ(Myawjawng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဆော့လော်မြို့နယ်၊ မျောဂျောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၄၄၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မျောဂျောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၆ ဦး၊ မ ၄၅ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၉၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆော့လော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မီးချောင်းဈေးရွာ၊ မီးချောင်းဈေး
မီးချောင်းဈေးရွာ၊ မီးချောင်းဈေး
စာရင်းတွက်စက်
ကုန်တိုက်၊ ဘဏ်တိုက်မှစ၍ အလုပ်တိုက်အသီးသီးတွင် စာရင်းအင်း အမြောက်အမြားကို မှန်ကန်စွာ တွက်ချက်ရေး မှတ်၍ စံနစ်တကျ ထားရှိရသောအလုပ်မှာ လွယ်ကူသည့် အလုပ်မဟုတ်ချေ။ လူတို့သည် အဆိုပါ စာရင်း အင်းများကို ရှေးအခါက လက်နှင့်သာလျှင် ပင်ပန်းကြီးစွာ ရေးမှတ်ခဲ့ကြ ရ၏။ နောင်သော် လက်နှိပ်စက်များ၊ စာကူး စက်များ ပေါ်လာ သဖြင့် ထိုအလုပ်မှာ ယခင်ကထက် အဆပေါင်းများစွာ လျင်မြန် ရှင်းလင်း၍လာသည်။ ယခုအခါ တိုးတက်လျက် ရှိသော စက်မှုပညာ၏ ကျေးဇူးကြောင့် 'စာရင်းတွက်စက်'များ ပေါ်လာပြန်ရာ ထိုစက်မျိုးနှင့် စာရင်းအင်းများကို တွက်ချက် သောအခါ ယခင်ကထက် တိုး၍ အံ့ဩလောက်အောင် အလုပ် တွင်ကျယ်လာသည်ကို တွေ့ရလေသည်။
စာရင်းတွက်စက်မှာ လက်နှိပ်စက်တစ်မျိုးပင် ဖြစ်သည်။ ထိုစက်တွင် ဂဏန်းများကို တစ်လုံးချင်းဖြစ်စေ၊ စုပေါင်းဖြစ်စေ၊ ပေါင်းနိုင်၊ နုတ်နိုင်သည့် ကိရိယာများ တပ်ဆင်ထားသည်။ ပေါင်းလို နုတ်လိုသည့်အခါ ဆိုင်ရာခလုတ်ကို နှိပ်ပေးရန်သာ လို၏။ အချို့သော စာရင်းမျိုးတွင် မင်နီကိုလည်း တစ်ခါ တစ်ရံ ကြားဖြတ်သုံးရန် အလိုရှိတတ်သည်။ ထိုအခါမျိုး၌ လက်နှိပ်စက်မှာကဲ့သို့ပင် ခလုတ်ကို နှိပ်ပေးရုံဖြင့် ကာဗွန်ကြိုး ကို အလိုရှိသလို ပြောင်းပေးနိုင်သည်။ အထက်ဖော်ပြပါ ခလုတ်များ ပါရှိခြင်းကြောင့် လက်ကျန်ငွေ၊ အပိုထုတ်ယူငွေ စသည်တို့ကို မင်နီဖြင့် ပြလိုကလည်း လွယ်ကူစွာ ပြနိုင်သည်။
ကုန် စာရင်း၊ လချုပ်စာရင်း စသည်တို့တွင် ဆိုင်ရာစာရင်းကို တစ်တန်းစီ ပေါင်းနုတ်သွားရုံမက စုစုပေါင်းကိုပါ ပြလိုက လည်း ဆိုင်ရာခလုတ်ကို နှိပ်ပေးခြင်းဖြင့် အလိုရှိသော အဖြေ ကို အလိုအလျောက် တွက်ချက်ပြီး ထွက်ပေါ်စေနိုင်သည်။ စာရင်းတွက်စက်သည် အလုပ်နှင့် အချိန်ကိုသာ အဆပေါင်း များစွာ သက်သာစေသည်မဟုတ်၊ တိကျမှန်ကန်သော စာရင်း များကိုလည်း ရရှိစေနိုင်၏။ သို့ရာတွင် ဤစက်ကို ရိုက်နှိပ် ရသော စက်သမားသည် စာရင်းကိုင် စာရေးများနည်းတူ မိမိ အလုပ်ကို မှန်ကန်စွာ ပြုလုပ်ရန်လိုပေသည်။
စာရင်းတွက်စက်တွင် စီမံထားပုံမှာ ခုမှ ဆယ်သို့၊ ဆယ်မှ ရာသို့၊ ရာမှ ထောင်သို့ စသည်ဖြင့် ဂဏန်းပြောင်းသွားစေရန် အတွက် ခွေးသွားစိတ် ၁ဝ ခုစီပါသည့် ဘီးကလေးများ တပ် ဆင်ထားသည်။ ထိုခွေးသွားစိတ်ကလေးများသည် နှိပ်လိုက် သည့် ခလုတ်ပေါ်ရှိ ဂဏန်းအမှတ်အတိုင်း နေရာရွေ့ကြ၏။ ပမာအားဖြင့် ၅ အမှတ်ခလုတ်ကို နှိပ်က ခွေးသွားစိတ် ၅ ခု ရွေ့၍ ၉ အမှတ်ကို နှိပ်လျှင်လည်း ၉ ခု ရွေ့လေသည်။ သို့ရာ တွင် တစ်ကျပ်၌ ၁၆ ပဲရှိခြင်း၊ တစ်ပဲ၌ ၁၂ ပိုင် ရှိခြင်းတို့ ကြောင့်၊ ပိုင်မှ ပဲသို့ ပြောင်ပေးရမည့်ဘီးတွင် ခွေးသွားစိတ် ၁၂ စိတ်ရှိရန်လို၍ ပဲမှ ကျပ်သို့ ပြောင်းပေးရမည့်ဘီးတွင် ခွေး သွားစိတ် ၁၆ စိတ်ရှိရန် လိုပေသည်။ ထို့အတူ အဂ‡လိပ်ငွေ ပေါင်၊ သျှီလင်၊ ပဲနီကိုသုံးသည့် စက်တွင်လည်း ပဲနီမှ သျှီလင်၊ သျှီလင်မှ ပေါင်သို့ ပြောင်ပေးနိုင်ရန်အတွက် ခွေးသွားစိတ် ၁၂ စိတ်နှင့် အစိတ် ၂ဝ အသီးသီးရှိသည့် ဘီးများ ကို အထက်ပါ ကျပ်၊ ပဲ၊ ပိုင် ဘီးများအစား တပ်ဆင်ပေးရန် လို၏။ ထိုအတူ ပင် ကျပ်နှင့်ပြား စံနစ်အတွက် ဖန်တီးရန် စက်တွင်လည်း ၁ ကျပ်တွင် ၁ဝ မူးရှိ၍ ၁ မူးတွင် ၁ဝ ပြားရှိသောကြောင့် ပြားမှ မူးသို့ ပြောင်းပေးရမည့် ဘီးတွင် ခွေးသွားစိတ် ၁ဝ စိတ်ရှိရန်လို၍ မူးမှကျပ်သို့ ပြောင်းပေးရမည့်ဘီးတွင် ခွေးသွား စိတ် ၁ဝ စိတ်ရှိရန် လိုပေမည်။ ဆိုလိုသည့် အဓိပ္ပာယ်မှာ စာရင်းတွက်စက်များကို ပြုလုပ်သည့်အခါ အသုံးပြုမည့် နိုင်ငံရှိ ငွေကြေး အမျိုးအစားကိုလိုက်၍ သင့်တော်အောင် ပြုပြင် စီမံ ပေးရန် လိုသည်ဟု ဆိုလိုပေသည်။
ခဝရဂဟမဘူတာ
ခဝရဂဟမဘူတာ (瓦ヶ浜駅 ခဝရဂဟမ- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိဂခရိုင်၊ အိုးဆွတ်မြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အင်းတော်ကြီး (သံတူကြောင်းကွဲ)
အင်းတော်ကြီး  အမည်ရှိ နေရာဒေသများမှာ
ရေလဲရွာ၊ ကုက္ကိုဝ
ရေလဲရွာ၊ ကုက္ကိုဝ
စာရင်းကိုင်ပညာ
ကုန်သည်ပွဲစားမှအစ အိမ်ထောင်ရှင်မအထိ ဝင်ငွေနှင့် ထွက်ငွေ ကို စနစ်တကျ စာရင်းပြုလုပ်ထားရှိရန် လိုအပ်ပေသည်။ သို့မှ သာလျှင် ကုန်သည်ပွဲစားသည် မိမိ၏လုပ်ငန်းအတွက် အရှုံး အမြတ်ကို၎င်း၊ အိမ်ထောင်ရှင်မသည် အိမ်ထောင်အတွက် ငွေဝင်ငွေထွက် အခြေအနေကို၎င်း တိကျစွာ သိရှိတွက်ချက်နိုင် ပေမည်။ ယခုအခါ စာရင်းကိုင်ပညာကို သီးခြား ပညာတရပ် အနေဖြင့် လေ့လာသင်ကြားလျက် ရှိကြသည်။
ငွေအသပြာဟူသည် တသီးတသန့်ထားကာ သုံးစွဲမှုမပြုကြ သေးသည့် ခေတ်အခါကပင် ကုန်ချင်း ပစ္စည်းချင်း ဖလှယ်ကြ ရာ၌ မည်သည့်ကုန်ကို ရရှိ၍ မည်သည့်ကုန်ကို ထုတ်လိုက် သည် စသည်ဖြင့် မှတ်သားကာ စာရင်း ပြုလုပ်လေ့ရှိကြသည်။ ငွေအသပြာကို စတင်သုံးစွဲလာကြသည့် အချိန်သမယတွင်မူ ငွေ ရခြင်းနှင့် ငွေသုံးခြင်းတို့အတွက် စာရင်းပြုလုပ်ကြ၏။ ငွေ သုံးစွဲမှု များပြားလာသော မျက်မှောက်ခေတ်အခါ၌ကား မည်သည့်အလုပ်ကို လုပ်၍ မည်သည့် အဆင့်အတန်းတွင် ရှိသည်ဖြစ်စေ၊ မည်သူမဆို မိမိ၏ ငွေကို စေ့စပ်စွာ သုံးစွဲ၍ ချွေတာစုဆောင်း လိုခဲ့လျှင်သော်လည်းကောင်း၊ မိမိ၏ လုပ်ငန်းအခြေ အနေကို ခရေစေ့တွင်းကျ တခဏမျှနှင့် အစအဆုံး မှန်ကုန် လွယ်ကူစွာ သိရှိ၍ လုပ်ငန်းကြီးပွား တိုးတက်စေလိုခဲ့လျှင်သော် ၎င်း၊ ထိုသူသည် မိမိ၏ဝင်ငွေမှာ အဘယ်မှဝင်လာ၍ အဘယ် သို့ ထွက်သွားသည် စသည်တို့ အပြင်ဝင်ငွေထက် ထွက်ငွေက လျော့နည်းလျက် လက်ကျန် အပိုအလျှံ ရှိသည်တို့ကိုပါ သိရှိ နားလည်ရမည် ဖြစ်ပေသည်။ ထိုအကြောင်းခြင်းရာကို တိကျ သေချာစွာ သိရှိစေရန် ညွှန်ပြစွမ်းဆောင်သည့် အတတ်မှာ စာရင်းကိုင်ပညာပင် ဖြစ်လေသည်။
မည်သူမဆို စာတတ်လျှင် စာရင်းရေးမှတ်နိုင်သည့် အား လျော်စွာ ရိုးရိုးစာရင်းကိုင်ခြင်းမှာ ခက်ခဲလှသည် မဟုတ်ချေ။ သို့ရာတွင် စံနစ်တကျ ရှင်းလင်းပြတ်သားစွာ ရေးချွတ်မှတ်သား ရန်မှာ အရေးကြီးသည့်အလျောက် စာရင်ကိုင်နည်း နိသျည်း များကို တတ်ကျွမ်းနားလည်ရန် လိုပေသည်။ စာရင်းကိုင် ပညာကို တတ်ကျွမ်းသဖြင့် အိမ်မှုကိစ္စ ထိန်းသိမ်းရေးမှ အစ လုပ်ငန်းကြီးများအထိ သက်ရောက်ရာ တာဝန်များကို အကျိုး ကျေးဇူး ပွားများလေအောင် စီမံသွားနိုင်မည် ဖြစ်သည်။
စာရင်ကိုင်ခြင်းကို အလွယ်ဆုံး အခြေခံမှစ၍ ဖော်ပြရသော် စာရင်းဟူသော ဝေါဟာရကို ဦးစွာ ပထမ ရှင်းလင်းရပေမည်။ စာရင်းဟူသည်မှာ ငွေအသပြာကိုဖြစ်စေ၊ ငွေအသပြာနှင့် စပ် လျဉ်းသည့် ကုန်ပစ္စည်း အရာဝတ္ထုအပေးအယူ အပြောင်းအလဲ များကိုဖြစ်စေ စံနစ်တကျ ရေးမှတ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
စာရင်းရေးမှတ်ချက်များတွင် အပေးအယူများကို ဖော်ပြရ သည်ဖြစ်ရာ ပေးသောသူနှင့် ရသောသူဟူ၍ ရှိရပေမည်။ ငွေ ဖြစ်စေ၊ ငွေနှင့် အလားတူ အရာဝတ္ထုဖြစ်စေ၊ ပေးသောသူကို 'မြီရှင်'ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ငွေဖြစ်စေ၊ ငွေနှင့် အလားတူ အရာဝတ္ထု ဖြစ်စေ၊ ရသောသူကို 'မြီစား'ဟူ၍လည်းကောင်း၊ စာရင်းကိုင်ပညာရပ် တွင် ခေါ်ဆိုလေသည်။ ဥဒါဟရုဏ်ဖြင့် ဖော်ပြရသော် မောင် စသည် မောင်ဘသို့ ငွေ ၅ဝဝိ ပေးသည်ဟုဆိုရာတွင် မောင် စသည် မြီရှင်ဖြစ်၍ မောင်ဘသည် မြီစား ဖြစ်လေသည်။
ဤတွင် မှတ်ရန်ရှိသည်ကား ထိုငွေ ၅ဝဝိ ပေးခြင်းကိစ္စမှာ မောင်စက မောင်ဘသို့ အကြွေးခြင်း သဘောနှင့် ပေးသည်ဟု ဆိုရစေကာမူ မောင်ဘမှာ ရသူဖြစ်သဖြင့် မြီးစား၊ မောင်စမှာ ပေးသူဖြစ်သဖြင့် မြီရှင်ပင် ဖြစ်သည်။ စာရင်းကိုင်ပညာတွင် မှန်ကန်စွာ ရေးမှတ်နိုင်ရန်အတွက် မည်သူသည် မြီစား၊ မည်သူ သည် မြီရှင်၊ မည်သည့်စာရင်းသည် မြီစား၊ မည်သည့် စာရင်း သည် မြီရှင်ဖြစ်သည်ဟူ၍ ခွဲခြားသိရှိရန် လိုချေသည်။ ငွေ ဖြစ်စေ၊ ကုန်ပစ္စည်းဖြစ်စေ အပေးအယူ အပြောင်းအလွှဲရေး မှတ်ရာတွင် မည်သူက ရသည်၊ မည်သူက ပေးသည်ဟူသော အချက်ကို စိစစ်ကာ မြီစား မြီရှင် ခွဲခြားရာသည်။
စာရင်းကို ကိုင်ခြင်းတွင် တဖက်သွင်း စာရင်းကိုင်နည်းနှင့် နှစ်ဖက်သွင်း စာရင်းကိုင်နည်းဟူ၍ နှစ်မျိုး ရှိသည်။ တဖက် သွင်း စာရင်းကိုင်နည်းအရ အပေးအယူ အပြောင်းအလွှဲများကို မြီရှင်ဖက်၌ဖြစ်စေ၊ မြီးစားဖက်၌ဖြစ်စေ သက်ဆိုင်သည့် အလျောက် စာရင်းတခါသာ ရေးမှတ်လေသည်။ ဥဒါဟရုဏ် အားဖြင့် မောင်စသည် မောင်ဘသို့ ငွေ ၅ဝိ ထုတ်ချေးသည်ဟု ဆိုကြပါစို့။ မောင်ဘသို့ ထုတ်ချေးလိုက်သော ငွေ ၅ဝိ ကို မောင်စ၏ ငွေဝင်ငွေထွက်စာရင်းတွင် မြီရှင်ဖက်၌သာ ရေးမှတ် ပေမည်။ တစ်ဖန် မောင်ဘသည် ချေးယူငွေထဲမှ ငွေ ၂၅ိ ပြန် ဆပ်သည်ဟုဆိုလျှင် ထိုပြန်ဆပ်ငွေ ၂၅ိ ကို မောင်စ၏ ငွေဝင် ငွေထွက် စာရင်းတွင် မြီစားဖက်၌သာ ရေးမှတ်မည် ဖြစ်ပေ သည်။
နှစ်ဖက်သွင်းစာရင်းကိုင်နည်းသည် အပေးအယူ အပြောင်း အလွှဲဟူသမျှကို စာရင်းတခု၌ မြီရှင်ဖက်တွင်၎င်း၊ အခြား စာရင်းတခု၌ မြီးစားဖက်တွင်၎င်း၊ စာရင်းနှစ်ခါ ရေးမှတ်ရ လေသည်။ အထက်ပါ ဥဒါဟရုဏ်နှင့်ပင် ရှင်းလင်းဖော်ပြ ရသော် မောင်စ၏ ငွေချေးလုပ်ငန်းတွင် မောင်စသည် နှစ်ဖက် သွင်း စာရင်းကိုင်နည်းဖြင့် စာရင်းထားရှိသည်ဟု ဆိုကြပါစို့၊ မောင်ဘအား ထုတ်ချေးလိုက်သော ငွေ ၅ဝိ ကို မောင်စ၏ ငွေဝင်ငွေထွက်စာရင်းတွင် မြီရှင်ဖက်၌ ထည့်သွင်း ရေးမှတ် သည့်နည်းတူ မောင်ဘ၏ ချေးငွေစာရင်းတွင် မောင်ဘက ငွေကို လက်ခံရရှိသည်အတိုင်း ယင်းငွေ ၅ဝိ ကို မြီးစားဖက်၌ ထည့်သွင်း ရေးမှတ်ရလေသည်။ တဖန် ပြန်ဆပ်ငွေ ၂၅ိ နှင့် စပ်လျဉ်း၍ ရေးမှတ်ရာတွင် မောင်စသည် ငွေရရှိသူဖြစ်သည့် အတွက် မောင်စ၏ ငွေဝင်ငွေထွက်စာရင်း မြီးစားဖက်၌ ငွေ ၂၅ိ ကို ထည့်သွင်းလျက် မောင်ဘ၏ ချေးငွေစာရင်း မြီရှင် ဖက်တွင် ထိုငွေ ၂၅ိ ကို ထည့်သွင်း ရေးမှတ်ရလေသည်။
နှစ်ဖက်သွင်း စာရင်းကိုင်နည်းမှာ စေ့စပ် သေချာ၍ အလုပ် များသည်နှင့်အမျှ အလုပ်အကိုင်တို့၏ အခြေအနေကို တိကျ လွယ်ကူစွာ စစ်ဆေး ကြည့်ရှုနိုင်ရန် စွမ်းဆောင်နိုင်သည့် အလျောက် အလုပ်ကြီး အကိုင်ကြီးများကို လုပ်သော ပုဂ္ဂလိက လုပ်ငန်းရှင်များ၊ ကုမ္ပဏီများ၊ အသင်းများနှင့် ဘဏ်တိုက်များ သည် ထိုစာရင်းကိုင်နည်းကို လက်သုံးလက်စွဲဲပြုထားလေသည်။ လုပ်ငန်းတို့တွင် အသုံးပြုသော စာရင်းအမျိုးမျိုးရှိသည့် အနက် ထင်ရှားသော စာရင်းမှာ (၁) လက်ငင်းရသောငွေ၊ လက်ငင်းပေးသောငွေတို့ကို ထည့်သွင်း ရေးမှတ်ရသည့် ငွေဝင် ငွေထွက်စာရင်းနှင့် (၂) အကြွေးရောင်း အကြွေးဝယ်စာရင်း တို့ကို ထည့်သွင်း မှတ်သားရသည့် အကြွေးစာရင်းတို့ပင် ဖြစ်ကြသည်။
ငွေဝင်ငွေထွက်စာရင်းသည် လုပ်ငန်းအရပ်ရပ်တွင် အရေး ကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ဝင်ငွေထွက်ငွေ အကြောင်းများကို ရေးမှတ် ထားသောစာအုပ်ကို ငွေစာရင်းစာအုပ်ဟု ခေါ်သည်။ ငွေဝင် ငွေထွက် စာရင်း ထည့်သွင်းရာ၌ မြီရှင် မြီစား အကြောင်း အရာများကို စာမျက်နှာ တမျက်နှာတည်း၌ဖြစ်စေ၊ မျက်နှာ ချင်းဆိုင် စာမျက်နှာတို့၌ ရေးမှတ်စေကာမူ ထိုစာမျက်နှာအစုံ ကို တမျက်နှာတည်းကဲ့သို့ပင် အမှတ်စဉ် တပ်ပေးရသည်။ ထိုသို့ မြီစား မြီရှင် နှစ်ဦးစလုံးအတွက် အမှတ်စဉ် ပေးထား သော စာမျက်နှာအစုံကို စာရင်းမျက်နှာ (စမ)ဟုခေါ်သည်။
'ငွေဝင်ငွေထွက်စာရင်း'ဟူသော ခေါင်းစည်းကို စာမျက်နှာ ၏ ထိပ်တွင် ရေးမှတ်ပြီးနောက် 'မြီးစား'သို့မဟုတ် (အရ)ဟု ရေးမှတ်ထားသည် လက်ဝဲမျက်နှာတွင် ရရှိသမျှသော ငွေစာရင်း များကို ထည့်သွင်းရလေသည်။ ချက်လက်မှတ်များ၊ ငွေလွှဲ လက်မှတ်များ စသည်တို့ကို လက်ခံရရှိလျှင်လည်း ထို 'အရ' ဖက်တွင် ပြရသည်။ 'မြီရှင်' သို့မဟုတ် (အပေး)ဟု ရေးမှတ် ထားသော လကျာ်မျက်နှာတွင် ထုတ်ပေးလိုက်သော ငွေဟူ သမျှကို ထည့်သွင်းရ၏။
ငွေဝင်ငွေထွက်စာရင်း
မြီစား မြီရှင်
ပုံစံ ၁။ တင့်သာ ကုမ္ပဏီ၏ ဇွန်လတွက် ငွေဝင်ငွေထွက်စာရင်း ပုံစံ ၁ မှာ ကုမ္ပဏီတဂခု တလအတွက် ငွေဝင်ငွေထွက် စာရင်းဖြစ်သည်။ ငွေဝင်ငွေထွက်စာရင်းတို့ကို နေ့စဉ် သို့ မဟုတ် လစဉ် သို့မဟုတ် သတ်မှတ်ထားသော အချိန်ကာလ၌ စာရင်းပိတ်ရသည်။ စ၍ဖွင့်သော စာရင်းသစ်ဖြစ်ခဲ့သော် အရ ဖက်မှ ဝင်ငွေပေါင်းနှင့် အပေးဖက်မှ ထွက်ငွေပေါင်းတို့ကို အသီးအသီးရှာပြီးလျှင် ဝင်ငွေပေါင်းနှင့် အပေးဖက်မှ ထွက်ငွေ ပေါင်းတို့ကို နုတ်ယူရသည်။ ထိုသို့ ပြုလုပ်သည်ကို လက်ကျန် ရှာခြင်းဟု ခေါ်သည်။ လက်ကျန်ရှာ၍ ရရှိလာသော ငွေကို ထွက်ငွေပေါင်းတွင် စာရင်းပိတ် လက်ကျန်ငွေဟူ၍ ထည့်ပေါင်း ရ၏။ မြီစားဖက်မှ စုစုပေါင်းငွေသည် မြီရှင်ဖက်မှ စုစုပေါင်းငွေနှင့် ကိုက်ညီရလေသည်။ ခြားနားခက်ရှိခဲ့သော် စာရင်းတစ်ခုခု ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ သို့မဟုတ် မှားယွင်းချက် တစ်ခုခု ရှိသည်ဟူ၍ သိနိုင်ပေသည်။ တစ်ဖန် မြီးစားဖက်၌ ရှိသော ဝင်ငွေပေါင်းသည် မြီရှင်ဖက်၌ရှိသော ထွက်ငွေပေါင်း ထက် မည်သည့်အခါမျှ မနည်းနိုင်သည်ကို မှတ်သားရပေမည်။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် မည်သည့်လုပ်ငန်းမဆို ရှိသည့်ငွေထက် ပို၍ မသုံးနိုင်သောကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ မြီးစားမြီရှင်ကွက်များ ၌ရှိသော စုစုပေါင်းငွေများသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု မျဉ်းတစ်ပြေး တည်း၌ ရှိရ၏။ အကယ်၍ တဖက်မှ အကြောင်းအရာများ သည် နည်း၍ နေခဲ့သော် မျဉ်းစောင်းခံပြီးမှ စာရင်းပိတ်ရလေ သည်။ မျဉ်းစောင်းခံခြင်း၏အဓိပ္ပာယ်မှာ စုစုပေါင်းငွေများသည် တခုနှင့်တခု ထမ်းပိုးထမ်း ညီစေရန်အပြင် စာရင်းပိတ်ပြီး သည့်နောက် စာရင်းထပ်မံ မရေးသွင်းနိုင်စေရန်ပင် ဖြစ်သည်။ လက်ရှိ ငွေဝင်ငွေထွက်စာရင်းကို ပိတ်ပြီးသည့်နောက် စာရင်း သစ်ထပ်၍ ဖွင့်သည့်အခါ ယခုစာရင်းပိတ် လက်ကျန်ငွေအဖြစ် ဖြင့် မြီးစားဖက်၌ ထည့်သွင်းရလေသည်။
ပုံစံ ၂ မှာ အိမ်ထောင်တစု၏ ငွေဝင်ငွေထွက်စာရင်း ဖြစ် သည်။ စာရင်းရေးမှတ်ပုံ ရေးမှတ်နည်းမှာ ပုံစံ ၁ တွင် ဖော်ပြ ခဲ့သော စာရင်းနှင့် အတူတူပင်ဖြစ်သော်လည်း ခြားနားချက် တစ်ခုရှိသည်။ ယင်းမှာ ယခင်လ၏ စာရင်းဆက်ဖြစ်သဖြင့် ယခင်လ၏ စာရင်းပိတ်လက်ကျန်ငွေ ၄၅ိ ပြား ၅ဝ မှာ ယခု စာရင်းတွင် စာရင်းဖွင့်လက်ကျန်ငွေအဖြစ်ဖြင့် ထည့်သွင်း ထားခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
လက်ငင်း အပေးအယူပြုသော ငွေစာရင်းတို့ကို ငွေဝင် ငွေထွက် စာရင်းစာအုပ်တွင် ရေးမှတ်ရသည့်နည်းတူ အကြွေး စာရင်းတို့ကို စာရင်းချုပ်စာအုပ်တွင် ထည့်သွင်း ရေးမှတ်ကြ သည်။ အကြွေးတာဝန်ရှိသောသူ၏ နာမည်နှင့် လိပ်စာကို စာရင်း၏ထိပ်၌ ရေးသားဖော်ပြပြီးလျှင် အကြွေးနှင့်ဆိုင်သော အကြောင်းအရာတို့ကို မြီးစားဖက်တွင် ရေးမှတ်လျက် ထိုသူ ပေးသွင်းသမျှသောငွေနှင့် ခုနှိမ်၍ ရသင့်သမျှသော ကုန်တို့၏ တန်ဖိုးကို မြီရှင်ဖက်တွင် ရေးမှတ်ရလေသည်။ ပုံစံ ၃ မှာ ရန်ကုန်မြို့၊ ရွှေတောင်တန်း၊ အမှတ် ၁၈ နေ ဦးစံဖေအတွက် သူ၏ ဖောက်သည်ဆိုင်တစ်ဆိုင်မှထားရှိသော အကြွေးစာရင်း ဖြစ်သည်။
မြီစား မြီရှင် ၁ လစာငွေ ၂၂၅ ဝဝ ၁ နွားနို့ဖိုးပေး ၁ဝ ဝဝ ၂ ကုန်စုံဆိုင်သို့ပေး ၁ဝဝ ၆၉ ၉ အမျိုးသားဆန်ဆိုင် ၃၁ ၇၅ ၁၁ တယ်လီဖုန်းစရိတ် ၅ ၄၁ ၁၅ ဓာတ်မီးလခ ၁၁ ၅ဝ ၂၈ ခေတ်စတိုး ၁၂ ၂၅ ၃ဝ အမဲသားဆိုင် ၄ဝ ဝဝ စာရင်းပိတ်လက်ကျန် ၄၈ ၉ဝ စုစုပေါင်း ၃ဝဝ ၅ဝ စုစုပေါင်း ၃ဝဝ ၅ဝ ပုံစံ ၂ ဦးစံဖေ၊ အမှတ် ၁၈၊ ရွှေတောင်တန်း၊ ရန်ကုန်မြို့။ မြီစား မြီရှင် ရက်စွဲ အရ ကျပ် ပြား ရက်စွဲ အပေး ကျပ် ပြား ဇွန် ၂ စောင်တထည် ၂၆ ၅ဝ ဇွန် ၁၇ ပိုးထည် ၄ ကိုက် ၂၈ ၈ဝ ၈ စွပ်ကျယ် ၂ ထည် ၃ ၂ဝ ဇူလိုင် ၂ ငွေချေ ၈ဝ ၂ဝ ၁၆ ပိုးထည် ၄ ကိုက် ၂၈ ၈ဝ ၁၇ လုံချည် ၁ ထည် ၃၈ ဝဝ ၂၈ ဇာ ၁ဝ ကိုက် ၁၂ ၅ဝ ၁ဝ၉ ၁ဝ၉ ဦးစံဖေသည် ဇွန်လအတွင်းတွင် မိမိ၏ ဖောက်သည်ဆိုင် တစ်ဆိုင်မှ ငွေ ၁ဝ၉ိ တန်ဖိုးရှိသော ပစ္စည်းများကို အကြွေး ဝယ်ယူခဲ့၏။ ထိုပစ္စည်းများအနက် တစ်ကိုက်လျှင် ၇ိ ပြား ၂ဝ နှုန်းဖြင့် ဝယ်ခဲ့သော ပိုး ၄ ကိုက်ကို များစွာ မနှစ်သက်သဖြင့် ဝယ်ပြီးနောက်တနေ့တွင် ဆိုင်သို့ ပြန်ပို့လိုက်၏။ ဇူလိုင်လ ၂ ရက်နေ့သို့ ရောက်သောအခါ ဦးစံဖေသည် ဆိုင်သို့ သွား၍ အကြွေးများကို ရှင်းလင်း ပေးဆပ်လိုက်လေသည်။ ဤအခြင်း အရာကို ဦးစံဖေ၏ ဖောက်သည်ဆိုင်သည် ပုံစံ ၃ စာရင်းတွင် ရေးမှတ် ဖော်ပြထားခြင်း ဖြစ်သည်။ အကြွေးချ၍ရောင်းသော ဆိုင်တို့သည် အကြွေးစာရင်းများကို ပုံစံ ၃ ကဲ့သို့သော စာရင်း မျိုးတွင် ထည့်သွင်းရေးမှတ်လေ့ ရှိကြလေသည်။
တဲကြီးကုန်းရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
တဲကြီးကုန်းရွာ (Tegyikone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ အေးချမ်းသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၂၁၁ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘရမ်းရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
ဘရမ်းရွာ(Baram)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်ခရိုင်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ စွန်တောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၈၄၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စွန်တောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၇ ဦး၊ မ ၂၆၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၀၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းတပ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်းတော်ကြီးမြို့
အင်းတော်ကြီးမြို့သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။
အင်းတော်ကြီးမြို့တွင် ရှမ်းနီ(တိုင်းလျန်)တိုင်းရင်းသားအများစုနေထိုင်ပြီး ဒုတိယအများဆုံးနေထိုင်သူတိုင်းရင်းသားများမှာ ဗမာတိုင်းရင်းသားများ၊ ရှမ်းဗမာသွေးနှော ကပြားများဖြစ်ကြသည်။ ကချင်တိုင်းရင်းသား ဂျိန်းဖောလူမျိုးများလည်း အနည်းအကျဉ်းရှိသည်။
အင်းတော်ကြီးမြို့၌ အင်းတော်ကြီးကန်တည်ရှိသည်။ အင်းတော်ကြီးရေကန်သည် အရှေ့မှ အနောက်သို့ (၁၃) ကီလိုမီတာ (၈.၁ မိုင်) နှင့် မြောက်မှ (၂၄) ကီလိုမီတာ (၁၅ မိုင်) ရှိသည်။ ကန်ပတ်လည်တွင် ရွာပေါင်း (၂၀) ကျော်ရှိသည်။ အင်းအိုင်ပတ်ဝန်းကျင်တွင် နေထိုင်ကြသည့် ထင်ရှားသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများမှာ စိုက်ပျိုးရေးကို အဓိကထား လုပ်ကိုင်ကြသော တိုင်းလျန်(ရှမ်းနီ) တိုင်းရင်းသားများနှင့် ရှမ်းဗမာကပြားများဖြစ်သည်။ အင်းတော်ကြီးကန် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တော၏ အဓိကအင်္ဂါရပ်မှာ ရေကန်ဖြစ်သည်။
အင်းတော်ကြီးကန်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံးကန်ဖြစ်ပြီး အာဆီယံအမွေအနှစ် ဘေးမဲ့တော ဥယျာဉ်အဖြစ်သတ်မှတ်ထားခြင်းခံရသည်။
မဲခင်ချောင်ရွာ၊ မဲခင်ချောင်
မဲခင်ချောင်ရွာ၊ မဲခင်ချောင်
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(မြစ်ကြီးနား)
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(မြစ်ကြီးနား)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားမြို့၊ ရှမ်းစုတောင်ရပ်ကွက်၊ ဇော်ဂျွန်းလမ်းနှင့် တာရိုးလမ်းကြား၊ ဦးပိုင်အမှတ် (၂၂+၁/၂၃) တွင်တည်ရှိပြီး စုစုပေါင်းဧရိယာ အကျယ်အဝန်းမှာ(၅.၈၆၂)ဧက ဖြစ်သည်။ သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန၊ အဆင့်မြင့်သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဦးစီးဌာန လက်အောက်ရှိ နိုင်ငံပိုင်တက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
သင်တန်းများ
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(မြစ်ကြီးနား)မှ ဖွင့်လှစ်သင်ကြား ပို့ချလျက်ရှိသော သင်တန်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
ပေးအပ်ချီးမြှင့်သောဘွဲ့များ
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(မြစ်ကြီးနား)မှ ပေးအပ်ချီးမြှင့်သော ဘွဲ့ဒီဂရီများနှင့် အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
ကွေ့တန်းရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ကွေ့တန်းရွာ (Kwayttan)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ အောင်မြင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၀၁၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အောင်မြင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၉၀၈ ဦး၊ မ ၇၄၆၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၃၇၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စံပြရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
စံပြရွာ (Sanpya)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ တောင်ဇင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၃၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်ဇင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၈၀ ဦး၊ မ ၅၂၉၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၇၇၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သဲပြင်ကျယ်ရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
သဲပြင်ကျယ်ရွာ (Theapyinkyei)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ အေးချမ်းသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၂၁၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သပြေပင်ရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
သပြေပင်ရွာ (Thapyaypin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ သပြေပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၇၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သပြေပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၄၅ ဦး၊ မ ၁၇၂၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အုပ်ရှစ်ကုန်းရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
အုပ်ရှစ်ကုန်းရွာ (Okeshitkone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ အုပ်ရှစ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၈၉၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အုပ်ရှစ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၇ ဦး၊ မ ၃၉၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၅၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မယ်ညောရွာကြီး၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
မယ်ညောရွာကြီးရွာ(Meinyawywargyi)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ ရွှေဖလားကျကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၉၅၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်တပင်ရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
အင်တပင်ရွာ (Inntapin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ယမ်းတွင်းငါးကြောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၃၁၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယမ်းတွင်းငါးကြောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၄၅၁ ဦး၊ မ ၁၈၄၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၆၉၁၈ ဦးနေထိုင်သည်။
စန္ဒာဘဇာတ်
ဧကကနိပါတ် - ၁၄။ အသမ္ပဒါနဝဂ် -၁၃၅ - စန္ဒာဘဇာတ်။ ။ ဩဒါတ ကသိုဏ်းပွား၍ ဗြဟ္မာ့ပြည်လားသည်ဟု ပြောသဖြင့် မယုံကြည်သော တပည့်များအား ဆရာ လာဆုံးမကာ တပည့်ကြီးအား ချီးမွမ်းသော အကြောင်း။
အနည်းငယ်သိက ကျယ်ဟောပြ
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဝေဠုဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သင်္ကဿနဂိုရ်မြို့တံခါးဝယ် ရှင်သာရိပုတ္တရာ ပြဿနာ ဖြေဆိုခြင်းကို အကြောင်းပြု၍ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
ဆရာကြွလာ ဆုံးမရာ
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ရသေ့ဖြစ်၍ တောကျောင်း၌ စုတေခါနီးတွင် တပည့်တို့ မေးကြရာ “စန္ဒာဘံ သူရိယာဘံ” ဟု ပြောဆို၍ စုတေသောအခါ အာဘဿရဘုံ၌ ဖြစ်လေ၏။ ရသေ့တို့သည် “စန္ဒာဘံ သူရိယာဘံ” ဆိုသောအ နက်အဓိပ္ပါယ်ကို တပည့်ကြီးထံ မေးကြရာ တပည့်ကြီး ပြောသောစကားကို မယုံကြည်ကြကုန်။
ထိုအခါ ဗြဟ္မာကြီးသည် အာဘသရဘုံမှ လာ၍ ကောင်းကင်၌ရပ်လျက် -
“လရောင် ဟူသော ဩဒါတကသိုဏ်း၊ နေရောင်ဟူသော ပီတကသိုဏ်းတို့ကို ဉာဏ်ဖြင့် သက်ဝင်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည် ရအပ်သော ဒုတိယဈာန်ဖြင့် အာဘဿရ ဗြဟ္မာ့ပြည်သို့ လားရ၏” –
ဟု ရသေ့တို့ကို သိစေပြီးလျှင် တပည့်ကြီး၏ ကျေးဇူးကို ပြောဆိုချီးကျူးကာ ဗြဟ္မာ့ပြည်သို့ ပြန်လေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ တပည့်ကြီးသည် - ယခုအခါ သာရိပုတ္တရာ။
ဗြဟ္မာကြီးသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ကသိုဏ်းဩဝါဒါ၊ ပီတကာ၊ ဉာဏ်မှာ သက်ဝင်သည်။
(၂) ဒု-ဈာန်ကိုရ၊ ဘဿရ၊ လားရဗြဟ္မာ့ပြည်။
စန္ဒာဘဇာတ် ပြီး၏။
ယူနီဆက်(ဖ်)
ကုလသမဂ္ဂ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကလေးများရန်ပုံငွေအဖွဲ့ (UNICEF-United Nations Children's Fund) (သို့မဟုတ် ယူနီဆက်(ဖ်): အသံထွက်/ˈjuːnɨsɛf/) ကို ၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့က ကျင်းပခဲ့သည့် ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေ ညီလာခံမှ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက အကြီးအကျယ် ပျက်စီးခဲ့သော နိုင်ငံများရှိ ကလေးများအတွက် အရေးပေါ် အစားအစာနှင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုများ ပေးနိုင်ရန်ရည်ရွယ်၍ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ယူနီဆက်သည် ကုလသမဂ္ဂ စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေးကောင်စီ၏ ကြီးကြပ်မှုကို ခံယူကာ လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ရသည်။ ယူနီဆက်သည် အကူအညီ လိုအပ်လျက်ရှိသော ကလေးသူငယ်များအား လူမျိုးဘာသာမရွေး၊ နိုင်ငံသားမရွေး၊ နိုင်ငံရေးခံယူချက်မရွေး ကူညီထောက်ပံ့လျက်ရှိ၏။ ထိုသို့ ကူညီထောက်ပံ့ရာတွင် သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံအစိုးရ၏ မေတ္တာရပ်ခံချက်အရသာ ထောက်ပံ့ခြင်းဖြစ်၏။ ယူနီဆက်၏ ဘဏ္ဍရေးမှာ အစိုးရနှင့် ပုဂ္ဂလိကများ၏ စေတနာအလျောက် ထည့်ဝင် လှူဒါန်းငွေပေါ်တွင် အမှီပြုထားသည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ယူနီဆက်(ဖ်)သည် ကုလသမဂ္ဂစနစ်၏ အမြဲတမ်းအစိတ်အပိုင်း တစ်ခုအဖြစ်နှင့် ယင်း၏ အမည်သည် မူရင်း ကုလသမဂ္ဂအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကလေးများ အရေးပေါ်ရန်ပုံငွေအဖွဲ့ (United Nations International Children's Emergency Fund)မှ အတိုချုန်း၍ ဖြစ်ပေါ် လာခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ၎င်းသည် ယင်းအမည်ဟောင်းပေါ်တွင် အခြေခံ၍ ထင်ရှားကျော်ကြားသော ပထမစာလုံးများ ဖြင့် ဆက်လက်၍ သိရှိလာခဲ့ကြသည်။ နယူးယောက်မြို့ တွင် ရုံးချုပ်တည်ရှိပြီး၊ ယူနီဆက်(ဖ်) သည် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများရှိ ကလေးများနှင့် မိခင်များအတွက် လူသားချင်း စာနာထောက်ထားခြင်းနှင့် ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်မှုဆိုင်ရာ အကူအညီများကို နှစ်ရှည် ထောက်ပံ့ပေးခဲ့သည်။
အဖွဲ့အစည်း တည်ဆောက်ပုံနှင့် ဝန်ထမ်းများ
ယူနီဆက်(ဖ်)၏ လုပ်ငန်းဗဟိုပြုရာသည် ကွင်းဆင်းဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်၍ နိုင်ငံပေါင်း ၁၉၀ ကျော်နှင့် နယ်နိမိတ်များတွင် ဝန်ထမ်းများထားရှိသည်။ နိုင်ငံ ၂၀၀ ကျော်ရှိ၎င်း၏ရုံးများသည် အိမ်ရှင်နိုင်ငံ အစိုးရတို့ဖြင့် ပူးပေါင်းကာ ဖော်ဆောင်ထားသည့် အသွင်ထူးခြားသည့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအစီအစဉ် တစ်ခုချင်းစီဖြင့် ယူနီဆက်(ဖ်)၏ အထူးတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်လျက်ရှိကြသည်။ ဒေသဆိုင်ရာရုံး ခုနှစ်ခုသည် ၎င်းတို့၏ လုပ်ငန်းများကို လမ်းညွှန်မှုပြု၍ နိုင်ငံရုံးများသို့ ကျွမ်းကျင်မှု အကူအညီများကို လိုအပ်သလို ထောက်ပံ့ပေးသည်။
အဖွဲ့အစည်း၏ တစ်ပေါင်းတည်းသော စီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် အုပ်ချုပ်မှုကို ၎င်း၏ နယူးယောက်မြို့ရှိ ရုံးချုပ်များတွင် ထားရှိသည်။ ယူနီဆက်(ဖ်)၏ ထောက်ပံ့ရေးဌာနခွဲသည် ဘာလင်မြို့တွင် အခြေပြု၍ လိုအပ်သည့် အခြေခံပစ္စည်းများဖြစ်သော အသက်ကယ်ဆေးများ၊ ခုခံအားကျဆင်းမှု ကူးစက်ရောဂါ ဖြစ်နေသည့် ကလေးများနှင့် မိခင်များအတွက် အင်တီရက်ထရိုဗိုင်ရယ် ဆေးများ၊ အာဟာရဓာတ် ဖြည့်စွက်မှုများ၊ အရေးပေါ် ခိုလှုံရန်နေရာများ၊ ပညာရေးအထောက်အကူပြု ပစ္စည်းများနှင့် အခြား များပြားစွာသော အထောက်အပံ့များကို မူလအချက်အချာ ဖြန့်ဝေမှုပြုရာ နေရာအဖြစ် ရှိနေပါသည်။ ယူနီဆက်သည် ကျန်းမာရေး၊ အာဟာရဓာတ် ပြည့်ဝရေး ကလေးသူငယ် သက်သာချောင်ချိရေး၊ ပညာရေး၊ အသက်မွေးမှု အတတ်ပညာ သင်ကြားရေးစသည့် လုပ်ငန်းများကို ကူညီ ထောက်ပံ့လျက် ရှိသည်။ ကျန်းမာရေးနှင့် စပ်လျဉ်း၍ မိခင်နှင့်ကလေး ကျန်းမာရေး ဌာနများနှင့် ဆေးရုံများအတွက် ယာဉ်နှင့် ဆေးဝါးပစ္စည်းများ၊ ဆေးရုံသုံး ကိရိယာများကို ထောက်ပံ့သည်။ ကျန်းမာရေး ပညာရှင်များ မွေးထုတ်ရန်အတွက် လိုအပ်သည့် သင်ကြားရေး ဆိုင်ရာ ကိရိယာများကိုလည်း ထောက်ပံ့သည်။ ထို့ပြင် ငှက်ဖျားရောဂါ၊ အဆုတ်ရောဂါ၊ အနာကြီးရောဂါ၊ မျက်ခမ်းစပ်ရောဂါနှင့် ကလေးသူငယ် ရောဂါတိုက်ဖျက်ရေး လုပ်ငန်းများတွင်လည်း ကူညီ ဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။ ရေဘေး၊ လေဘေး၊ မိုခေါင်ရေရှားဘေးနှင့် အခြားသော ကပ်ဘေးအန္တရာယ်များကို ခံစားကြရသော ကလေးသူငယ်များ အတွက်လည်း ဆေးဝါးရိက္ခာ စသည့် ကယ်ဆယ်ရေး ပစ္စည်းများကို ကူညီထောက်ပံ့သည်။ ယူနီဆက်သည် ၁၉၆၅ ခုနှစ်အတွက် နိုဘဲလ် ငြိမ်းချမ်းရေးဆုကို ချီးမြှင့်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ယူနီဆက်(ဖ်) လုပ်ငန်း အားလုံးတို့အား လမ်းညွှန်မှုပေးခြင်း၊ ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်းတို့သည် ၃၆ ဦး ပါဝင်သော အလုပ်အမှုဆောင်ဘုတ်အဖွဲ့၏ တာဝန်ဖြစ်ပြီး မူဝါဒများချမှတ်ခြင်း၊ အစီအစဉ်များ အတည်ပြုခြင်းနှင့် စီမံချုပ်ရေးနှင့် ဘဏ္ဍာရေး စီမံချက်များအား ကြီးကြပ်ခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်ကြသည်။ ထုံးတမ်းစဉ်လာအရ သုံးနှစ်သက်တမ်းရှိသော အလုပ်အမှုဆောင်ဘုတ်အဖွဲ့ကို ကုလသမဂ္ဂစီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေးကောင်စီမှ ရွေးချယ်ပေးသည့် အစိုးရ ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
ယူနီဆက်(ဖ်)၏ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ ကာရို(လ်)ဘယ်လာမီ သတ်မှတ်ထားသော တာဝန်သက်တမ်း ကုန်ဆုံးပြီးနောက်၊ ယူနိုက်တက်စတိတ်(စ်) စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီးဟောင်း အဲန်းဗီနီမန်သည် ၂၀၀၅ ခုနှစ်၊ မေလတွင် အဖွဲ့အစည်း၏ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ အဖြစ်သို့ရောက်ရှိခဲ့၍၊ ထောင်စုနှစ်ဖွံ့ဖြိုးမှု ရည်မှန်းချက်များအပေါ် အဖွဲ့အစည်း၏ အာရုံစူးစိုက်မှု တိုးမြှင့်ရန်ဟူသည့် လုပ်ငန်းစဉ်ကို ထည့်သွင်းလာခဲ့သည်။