cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဒုတိယ အယ်လီဇဘက် နန်းတက်ပွဲ
အခမ်းအနား
ဘုန်းတော်ကြီးဖစ်ရှာနှင့်အတူ Garter Principal King of Arms ဂျော့ဘဲလူး ဦးဆောင်သော ဗြိတိသျှ တရားဝန်ကြီးချုပ် (အထက်လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ) ဗိုင်းကောင့် စီမွန်၊ အင်္ဂလိပ် ဘုရင့်အိမ်တော်ဝန် မားကွစ် ကောလ်မွန်ဒေလီ၊ အင်္ဂလိပ် နယ်မြေခံရဲ ဗိုင်းကောင့် အယ်လန်ဘရု့ခ်၊ နော့ဖတ်မြို့စား အမတ်ကြီး မာရှယ်တို့က ဧည့်ပရိသတ်တို့ကို "ဆရာတို့၊ ယခုအခါ  ကျွန်ုပ်သည် သင်တို့၏ အတုမဲ့ ဘုရင်မ အယ်လီဇဘက်နဲ့ မိတ်ဆက်ပေးပါအံ့။ ကန်တော့ဆက်၍ အမှုတော်ထမ်းရွက်ကြပါမည်လော။" ဟု တစ်မျက်နှာစီလှည့်၍ မေးလေလျှင်၊ ပရိသတ်တို့ကလည်း "ဘုရင်မ အယ်လီဇဘက်ကို ဘုရားသခင် စောင်မပါစေ" ဟု အလှည့်တိုင်း ဖြေကြသည်။ ဘုရင်မက ပလ္လင် (King Edward's Chair) ရှေ့ရပ်ကာ ခြေကိုရှေ့တစ်ဖက်ထုတ်၍ အခေါက်တိုင်း ဦးညွှတ်ရသည်။
ပလ္လင်ပေါ် တစ်ဖန် ပြန်ထိုင်ပြီး သာသနာပိုင်ဆရာတော် တိုင်ပေးသည့် နန်းတက်သစ္စာဆိုရ၏။ အဆိုပါ ရှည်လျားလှသည့် သစ္စာတိုင်စာတမ်းတွင် ဘုရင်မပိုင်နက်အတွင်းက တစ်နိုင်ငံချင်းကို ၎င်းတို့၏ ထုံးတမ်းစဉ်လာ ဥပဒေများနှင့်အညီ အုပ်ချုပ်ပါမည့်အကြောင်း၊ အပြစ်အမှုဟူသမျှ မေတ္တာရှေ့ထား၍ တရားသဖြင့် စီရင်ပါမည့်အကြောင်း၊ ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံကြီးအတွင်း ပရိုတက်စတင့်သာသနာထွန်းကားစေရန်နှင့် အင်္ဂလန်ကျောင်းတော်နှင့် ဘုန်းတော်ကြီးများကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ပါမည့်အကြောင်းများ ပါဝင်သည်။ ၎င်းနောက် ပူဇော်ကလပ်ဘက်ကို လှည့်၍ "ဆိုခဲ့ပြီးသည့်အတိုင်း ကျင့်ဆောင်ပါမည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် ဘုရားသခင် မှိုင်းမတော်မူပါ" ဟု ဆိုပြီးလျှင် သမ္မာကျမ်းကို နမ်းရ၏။ ကျမ်းစာကို ဝက်စမင်စတာ ဂိုဏ်းထောက်ဆရာတော်ထံ ပြန်အပ်သောအခါ တော်ဝင်အမူအရာ အမှတ်အသားဖြင့် ဆောင်ရသည်။ ကျမ်းစာကို ၎င်းဂိုဏ်းထောက်မှ စကော့တလန် အသင်းတော်တရားရုံး တာဝန်ခံ ဘုန်းတော်ကြီး ဂျိမ်းစ် ပစ်ဝက်ဆင်ထံ ပေးရသည်။ ၎င်းကယူ၍ တစ်ဖန် အောက်ပါအတိုင်းဆိုကာ ဘုရင်မထံ ဆက်ရသည်။ "ကျက်သရေမင်္ဂလာနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော ဘုရင်မကြီး၊ ခရစ်ဝင်ကျမ်းလာ ဘုရားဟော တရားတော်များကို ခရစ်ယာန်ထီးဆောင်းမင်းတစ်ပါးအနေဖြင့် ဘဝတစ်လျှောက် ကျင့်သုံးစိမ့်သောငှာ ဤ အဖိုးအနဂ္ဃထိုက်လှစွာသော ကျမ်းတော်မြတ်ကို ဆက်သပါသည်။ ဤသည်ကား အသိဉာဏ်ပညာပင်ဖြစ်သည်။ ဤသည်ကား တော်ဝင်နိယာမပင်ဖြစ်သည်။ ဤသည်ကား ထာဝရဘုရား တည်မှီရာပင် ဖြစ်တော့သည်။"
ဘုရင်မက ကျမ်းတော်ကို ဂျိမ်းစ် ပစ်ဝက်ဆင်ထံ ပြန်အပ်ပြီး၊ ၎င်းက ဂိုဏ်းထောက်ဆရာတော်ထံ ပြန်ပေးရသည်။
ပြီးလျှင် ခရစ်တော် နောက်ဆုံးညစာ အထိမ်းအမှတ် (Communion service) ပေါင်မုန့်နှင့် စပျစ်ရည် သုံးဆောင်ကြပြီး၊ ဘုရင်မနှင့် ဘုန်းတော်ကြီးများ ဘုရားဝတ်ပြုကြသည်။ ဘုန်းတော်ကြီး ဖစ်ရှာက "အို ဘုရားသခင်၊ သင်၏ အမှုတော်ကို နှလုံးသားဖြင့် ထမ်းရွက်မည့် ကျွန်ုပ်တို့ အစိုးရနှင့် ဉာဏ်ပညာတို့၏ ဝိညာဉ်တော် ဘုရင်မကြီး အယ်လီဇဘက်သည် ၎င်းစိုးစံသည့် ကာလအတွင်း သင်၏ ကျောင်းတော်ကို ဘေးမသန်းအေးချမ်းရအောင် ကာကွယ်ပါမည့်အကြောင်းနှင့် ခရစ်ယာန်သာသနာ၌ ငြိမ်းချမ်းစွာ ယုံကြည်ကိုးကွယ် ဆည်းကပ်ပါမည့်အကြောင်း ထောက်ခံပါသည်။" ဟု ဆိုပြီး၊ ရှင်ပေတရု ပထမဟောစာ၊ ဆာလံကျမ်း၊ ရှင်မဿဲခရစ်ဝင်ကျမ်းတို့မှ ကောင်းနိုးရာရာများ ကောက်နုတ်ဟောကြားသည်။ ဘုရင်မ ရေစင်သွန်းခံချိန် "en:Zadok the Priest" ဓမ္မပူဇာတေးများ သီဆိုကြသည်။ ရေစင်သွန်းခံလျှင် ဆင်ယင်ထားသည့် ကျောက်မျက်များနှင့် ကြက်သွေးရောင် ဝတ်ရုံရည်တို့ကို အန်ကတ်စတာ အမတ် (Earl of Ancaster) နှင့် ဝတ်လုံသခင်မ၊ ဒီဗွန်ရှိုင်းယား မြို့စားကတော် တို့က ဖယ်ပေးရပြီး၊ နန်းတက်ဝတ်စုံကို အပေါ်က ဖုံးပေးသည့် ဟာ့နဲလက်ရာ ရိုးရိုးရှင်းရှင်း အဖြူရောင်အနားကွပ် ဝတ်ရုံလွှားသည်။ ထိုအခါ ဝက်စမင်စတာ ဂိုဏ်းထောက်အကူအညီဖြင့် ဘုန်းတော်ကြီး ဖစ်ရှာက ခမည်းတော်နန်းတက်ပွဲက သုံးခဲ့သည့် ပစ္စည်းများကိုပင် အသုံးပြုထားသော ရေစင်ဖြင့် လက်ဝါးကပ်တိုင်သင်္ကေတပြု ဖျန်းပက်ပေးသည်။. ဘုရင်မ၏ တောင်းဆိုချက်အရ ရေစင်သွန်းအခမ်းအနား အပြည့်အစုံကို ရိုက်ကူးထုတ်လွှင့်မှုမရှိပေ။
ဂိုဏ်းထောက်ဆရာတော်က ဘုရင့်အိမ်တော်ဝန်ကို ကလပ်ပေါ်က သံဆူးကိုပေးရသည်၊ ၎င်းသံဆူးကို ဘုရင်မထံ ဆက်ပြီး ကလပ်ပေါ်ပြန်ထားရသည်။ ဖစ်ရှာ ဘုရားစာရွတ်ပြီးနောက် en:Sword of State ကို ဘုရင်မလက် အပ်ရသည်၊ ထို ဓားကို ကလပ်ပေါ် ဘုရင်မကိုယ်တိုင် တင်ရသည်။ သူကောင်းမျိုးဝင်တစ်ယောက်က သျှီလင် ၁၀၀ပေး၍ ကိုင်ရသည်။ ထို့နောက် ဘုရင်မကို Armill (လက်ကောက်)၊ စုလျား၊ ဘွဲ့ဖြူ၊ Sovereign's Orb (ကျောက်မျက်ခြယ်စက်လုံး) တို့ ဆက်သရသည်။ လက်စွပ်နှင့် လက်ဝါးကပ်တိုင်ပုံ သန်လျက်ကို ညာဘက်လက်က၊ ချိုးငှက်ပုံ ကျိုင်းကို ဘယ်ဘက်လက်က ကိုင်ထားသော ဘုရင်မကို သာသနာပိုင်ဆရာတော်က မကိုဋ်သရဖူဆောင်းပေးရသည်။ ဘုရင်မဆံစကို သရဖူထိသည်နှင့် ပရိသတ်တို့က "ဘုရင်မကို ဘုရားသခင် စောင်မတော်မူပါ"ဟု သုံးကြိမ်တိုင်ထောမနာပြုရသည်။ မင်းသားများနှင့် သူကောင်းမျိုးစုတို့ စုရုံးကာ ဗောင်းများ ဆောင်းရသည်။ လန်ဒန်တာဝါဆီမှ သေနတ် ၂၁ချက် ဖောက်ရသည်။
ဩဘာစာဖတ်ကြားစဉ်၊ သာသနာပိုင်ဆရာတော်နှင့် ဘုန်းတော်ကြီးအားလုံး သစ္စာဆိုရသည်။ တော်ဝင်သူကောင်းများ၊ ကြင်ဖက်​တော်နှင့်၊ ဂလောစတာမြို့စား မင်းသားဟင်နရီ၊ ကန့်မြို့စား မင်းသားအပ်ဒွပ် တို့ ဦးဆောင်သည့် တိုင်းပြည်တစ်ဝန်း သူကောင်းမျိုးစုများ အသီးသီး ကန်တော့ဆက် သစ္စာခံရသည်။
နောက်ဆုံး ဘယ်ရွန်တစ်ယောက်အထိ ကိစ္စပြီးလျှင် "ဘုရားသခင် စောင့်ရှောက်ပါစေ။ သက်တော်ရာကျော် ရှည်ပါစေ။ ကမ္ဘာတည်သရွေ့ သက်တော်တည်ပါစေ။" ဟု ဟစ်ကြွေးကြသည်။ ဘုရင်မက မင်းမြှောက်တန်ဆာများချွတ်၍ ဒူးထောက်ကာ ပေါင်မုန့်နှင့် စပျစ်ရည် ပွဲတော်တည်ရသည်၊ Lord's Prayer ရွတ်ဖတ်၍ အပြစ်ဝန်ခံ၊ အာပတ်ဖြေ၊ ဝတ်ပြုရသည်။
ဘုရင်မသည် နန်းစဉ်သရဖူကို ဆောင်းလျက်၊ သန်လျက်၊ ကျိုင်းတို့ကိုကိုင်လျက်၊ ဘုရားကျောင်းအရှေ့ပိုင်းမှ အလယ်လူသွားလမ်းကို ဖြတ်၍ အနောက်တံခါးမကြီးမှ ထွက်ခွာချေပြီ။ ထိုစဉ် ပရိသတ်များက "en:God Save the Queen" သီချင်းကို သီဆိုကြလေသည်။
ဂီတပိုင်း
ဘုရင်မ၏ ဂီတဆရာ အာနိုး ဘက်စ် ကို ပွဲစီစဉ်ညွှန်ကြားသူဖြစ်မည်ဟု ထင်ထားကြသော်လည်း၊ စင်စစ် ၁၉၄၇ တော်ဝင်မင်္ဂလာပွဲတွင် တာဝန်ယူခဲ့သူ၊ ကျောင်းတော်၏ ဓမ္မတေးနှင့် အော်ဂင်ဆရာ ဝီလျံ မက်ကီး ကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ မက်ကီးက အာနိုးနှင့် ယခင်နန်းတက်ပွဲ ဂီတပိုင်းတာဝန်ခံ ဆာ အားနတ်ဘူးလော့ တို့ကို အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်များအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
နန်းတက်ပွဲအတွက် သံစုံကျူးအဖွဲ့ကို ဝက်စမင်စတာကျောင်းတော်၊ စိန့်ပေါလ်ကသီဒြယ် ဘုရားရှိခိုးကျောင်း၊ Chapel Royal၊ ဝင်ဆာ စိန့်ဂျော့ဂိုဏ်းခွဲတို့မှ အဖွဲ့များ ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ အသင်းတော်ဘုရားကျောင်းများမှ အမြင့်သံသီဆိုမည့် ပြည်ထောင်စုအတွင်း ဒေသအသီးသီး ကိုယ်စားပြု ယောက်ျားလေး အယောက် ၂၀အတွက် တော်ဝင်ဘုရားကျောင်းဂီတကျောင်းက အသံစစ်ပေးရသည်။ ရွေးချယ်ခံရသူများကို အယ်ဒင်တန်နန်းတော်၌ တစ်လကြာ လေ့ကျင့်ပေးသည်။ စုစုပေါင်း သီဆိုသူ အရေအတွက်မှာ အမြင့်သံ ၁၈၂ယောက်၊ alto အတွက် ၃၇ယောက်၊ tenor အမြင့်ဆုံးအသံ ၆၂ယောက်၊ ဘယ်သံ ၆၇ယောက် ဖြစ်သည်။ ဆာ အေဒရီယန်ဘော့၏ သံစုံတီးဝိုင်းပါ ထည့်ရေလျှင် ဂီတပညာရှင် စုစုပေါင်း ၄၈၀ဖြစ်သည်။
နန်းတက်အောင်ပွဲ၊ အထိမ်းအမှတ်ပွဲနှင့် မီဒီယာ
ဒုတိယ အယ်လီဇဘက် နန်းတက်ပွဲ အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်များကို ကနေဒါ၊ နယူးဇီလန်၊ တောင်အာဖရိက၊ ဗြိတိန်အပါအဝင် ဘုရင်မ၏ နယ်မြေတစ်ဝန်းက ပြည်သူထောင်ပေါင်းများစွာကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ ကနေဒါတော်ဝင် ဒင်္ဂါးသွန်းစက်ရုံက သွန်းလုပ်သည့် ကြေးတံဆိပ် သုံးသန်းကျော်ကို ကနေဒါအစိုးရထံက မှာယူပြီး၊ တိုင်းပြည်အနှံ့က ကျောင်းသားများထံ ဖြန့်ဝေပေးသည်။ ၎င်းတံဆိပ်တွင် ဘုရင်မပုံ ရိုက်နှိပ်ပြီး CANADA ဟူသော စာတန်းအပေါ်၌ ELIZABETH II REGINA CORONATA MCMLIII ကို နန်းတွင်းသုံးစာဝှက်ဖြင့် ရေးထိုးထားသည်။
ဆဋ္ဌမ ဂျော့ဘုရင် နန်းတက်ပွဲကကဲ့သို့ပင်၊ ဝင်ဆာရဲတိုက်အနီး ဝင်ဆာပန်းခြံကြီး (Windsor Great Park) ရှိ ဝက်သစ်ချပင်များမှ ဝက်သစ်ချသီးများကို သင်္ဘောဖြင့်သယ်၍ ဓနသဟာယတစ်ဝန်းရှိ ပန်းခြံများ၊ ကျောင်းဝင်းများ၊ သုဿာန်များ၊ ပုဂ္ဂလိကဥယျာဉ်များတွင် တော်ဝင်ဝက်သစ်ချ သို့မဟုတ် နန်းတက်ဝက်သစ်ချပင်များအဖြစ် စိုက်ပျိုးစေသည်။
ဘုရင်မက လန်ဒန်တွင် နန်းတက်ပွဲ ကြက်သားဟင်း ဖန်တီးချက်ပြုတ်စေ၍ နေ့လယ်စာတည်ခင်းပေးသည်။ ဝိတိုရိယ တမံမှ မီးပန်းများ ပစ်ဖောက်ကြသည်။ ယူနိုက်တက် ကင်းဒမ်းအနှံ့ လမ်းပေါ်ထွက်၍ ပါတီပေးကြသည်။ မေလတွင် ဂလက်စဂိုး၊ ဟမ်ဒင်ပန်းခြံ (Hampden Park, Glasgow) ၌ နန်းတက်ပွဲဖလား တံခွန်စိုက် အားကစားပြိုင်ပွဲ ကျင်းပပေးသည်။ နန်းတက်ပွဲ မတိုင်ခင် နှစ်ပတ်အလိုတွင် ကလေးစာပေ မဂ္ဂဇင်းဖြစ်သည့် Collins Magazine က The Young Elizabethan အဖြစ် အမှတ်တံဆိပ် ပြောင်းလဲထုတ်ဝေသည်။ အဒ်မောင့် ဟီလာရီ နှင့် တန်ဇင်း နော်ဂေး တို့ ဧဝရတ်တောင်တက် ညီလာခံတက်ရောက်၍ ပွဲ့နေ့၌ ဗြိတိန်သို့ ရောက်ရှိလာသည်တွင် နယူးဇီလန်၊ အမေရိကန်၊ ဗြိတိသျှ မီဒီယာများက "a coronation gift for the new Queen" (ဘုရင်မသစ်အတွက် နန်းတက်ပွဲ လက်ဆောင်) အဖြစ် ရေးသားဖော်ပြကြသည်။
ကနေဒါနိုင်ငံတွင် ညအချိန် မီးဖြင့် စစ်ရေးပြခြင်း၊ မြင်းပြိုင်ပွဲများ ကျင်းပခြင်း၊ စီတန်းအင်အားပြပွဲများ ပြုလုပ်ခြင်း၊ မီးရှူးမီးပန်းများ ပစ်ဖောက်ခြင်းများ ဆောင်ရွက်ကြသည်။ ကနေဒါဘုရင်ခံချုပ် ဗင်းဆင့် မက်စီက တရားဝင်ရုံးပိတ်ရက်အဖြစ် ကြေညာသကဲ့သို့၊ နန်းတက်ပွဲမိန့်ခွန်းထုတ်လွှင့်သည့် အော့တဝါရှိ ပါလီမန်တောင်ကုန်းတွင် မင်းပွဲစိုးပွဲများ ကျင်းပပေးသည်။ ထို့နောက် ပါလီမန်တောင်ကုန်း၌ ပွဲလမ်းသဘင်များ ကျင်းပပေးပြီး၊ စုံတွဲကပွဲတစ်ခုကိုလည်း ရီဒူးခန်းမ၌ ကျင်းပပေးသည်။ နယူးဖောင်လန်းတွင်လည်း သကြားလုံးဘူး ကိုးသောင်းကျော်ကို ကနေဒါတော်ဝင် လေတပ်ကတစ်ဆင့် ကလေးများအား ဝေငှပေးခဲ့သည်။ တိုရွန်တို ပြပွဲနန်းတော်တွင် ယဉ်ကျေးမှုလက်ရာစုံ ပြပွဲတစ်ရပ် ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ဗင်ကူဗာရှိ တရုတ်တန်းမှာလည်း နယားကပွဲကျင်းပသည်။ ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်၌ ကိုရီးယားစစ်ပွဲအတွင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသော ကနေဒါစစ်သားများက အနီရောင်၊ အဖြူရောင်၊ အပြာရောင် မီးခိုးအမြောက်မြား ပစ်ဖောက်ဂုဏ်ပြုကြသည်။
ရေကြောင်းစစ်ရေးပြပွဲ
၁၉၅၃ခု ဇွန်လ ၁၅ရက်တွင် ပေါ့တ်မောက်သ် ကမ်းရိုးတန်းရှိ စပစ်ဟတ် (Spithead) ၌ ရေတပ် အလေးပြုမှုကို တက်ရောက်ခံယူသည်။ အဓိက တော်ဝင်ရေတပ်တွင် ဗြိတိသျှ နောက်ဆုံးတိုက်သင်္ဘော HMS Vanguard၊ ရေတပ်စုလေးစုနှင့် လေယာဉ်တင်သင်္ဘော သုံးစီးတို့ ပါဝင်ကြသည်။ ဩစတြေးလျတော်ဝင်ရေတပ်နှင့် ကနေဒါတော်ဝင်ရေတပ်တို့ကလည်း HMAS Sydney (R17) နှင့် HMCS Magnificent (CVL 21) ဟူသည့် ကိုယ်စားပြု သင်္ဘောများလည်း ပါဝင်ကြသည်။ စစ်သင်္ဘော HMS Surprise ကို ​တော်ဝင်ရွက်လှေတော်အဖြစ် အသုံးပြုလျက် ဘုရင်မနှင့် တော်ဝင်မိသားစုတို့သည် ညနေ ၃:၃၀ နာရီတွင် ကမ်းကပ်သင်္ဘောများကို စတင်ရှုစားကြရာ ညနေ ၅:၁၀ နာရီတွင် ပြီးဆုံးသည်။ ၎င်းနောက် ရေတပ်လေယာဉ် အစီး ၃၀၀၏ ဝေဟင်ပျံသန်းမှုကို ကြည့်ရှုကြသည်။ ညစာ ပွဲတော်တည်ရန် Vanguard သို့ ကူးလေလျှင် မီးရှူးမီးပန်းများ ပစ်ဖောက်ခြင်းဖြင့် အခမ်းအနားသိမ်းလေသည်။
ပြင်ပလင့်ခ်များ
ကဏ္ဍ:ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ် ယဉ်ကျေးမှု
မာဒေးကား နန်းတော်
မာဒေးကား နန်းတော် (Istana Merdeka; အင်ဒိုနီးရှားတွင် အီစတန်နာ ဂမ်ဘီယာ ဟုလည်း သိရှိကြပြီး ဒတ်ချ်ကိုလိုနီခေတ်တွင် Paleis te Koningsplein ဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်) သည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံရှိ သမ္မတနန်းတော် ၆ ခုအနက်မှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၊ ဂျကာတာမြို့လယ်ရှိ မာဒေးကားရင်ပြင်၏ မြောက်ဘက်ခြမ်းတွင် တည်ရှိပြီး အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ သမ္မတ၏ နိုင်ငံတော်အိမ်တော် အဖြစ် အသုံးပြုသည်။ ကိုလိုနီခေတ်တွင် ဤနန်းတော်သည် အရှေ့အင်ဒီ ဒတ်ချ် ဘုရင်ခံချုပ်၏ အိမ်တော်အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင်မှ နန်းတော်၏ အမည်ကို မာဒေးကား နန်းတော်ဟူ၍ ပြောင်းလဲခဲ့ကာ "(ke)merdeka(an)" လွတ်လပ်ခြင်း သို့မဟုတ် လွတ်လပ်ရေး ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
မာဒေးကား နန်းတော်သည် နီဂါရာ နန်းတော်၊ Wisma Negara (State Guesthouse), Sekretariat Negara (State Secretariat), နှင့် the Bina Graha building တို့ပါဝင်သော 6.8 hectares (17 acres) ကျယ်ဝန်းသည့် ဂျကာတာ သမ္မတ နန်းတော်ဝင်း၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုကြောင့် ဤနေရာသည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ အုပ်ချုပ်မှုအာဏာ၏ ဗဟိုချက်ချာဖြစ်သည်။
ဂျပန်တို့ သိမ်းပိုက်စဉ်ကာလ
အင်ဒိုနီးရှားအား ဂျပန်တို့ သိမ်းပိုက်စဉ်ကာလ (၁၉၄၂-၁၉၄၅) ကာလအတွင်းတွင် ဆာအီကို ရှီကီကန် (စစ်ဦးစီးချုပ်)၏ အစောင့်တပ်ဖွဲ့သည် Rijswijk Palace ပရဝဏ်အတွင်းတွင် စခန်းချခဲ့သည်။ ဂျပန်ဦးစီးချုပ် ၃ ဦးမျှ မာဒေးကားနန်းတော်တွင် နေထိုင်သွားခဲ့သည်။
လွတ်လပ်ရေးရပြီး ခေတ်
အင်ဒိုနီးရှား အမျိုးသား တော်လှန်ရေး အဆုံးတွင် နယ်သာလန်နိုင်ငံသည် အင်ဒိုနီးရှား သမ္မတနိုင်ငံအား အသိအမှတ်ပြုခဲ့ရသည်။ ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် ဂမ်ဘီယာနန်းတော်တွင် ဒတ်ချ်ထံမှ လွတ်လပ်ရေး ကြေညာမှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုအခမ်းအနားတွင် ဒတ်ချ်အလံအား အင်ဒိုနီးရှားအလံဖြင့် အစားထိုးခဲ့ရာ အလံတင်နေစဉ်တွင် များလှစွာသော လူပရိသတ်ကြီးသည် "Merdeka! (လွတ်လပ်ရေး!)" ဟူ၍ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာစွာ အော်ဟစ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ဂမ်ဘီယာနန်းတော်သည် မာဒေးကာ နန်းတော်အဖြစ် ထင်ရှားလာခဲ့သည်။® ကော်မရှင်နာမင်းကြီး တိုနီ လိုဗစ်သည် နန်းတော်မှ ထွက်ခွာရတွင် ဒတ်ချ်တို့၏ အာဏာတည်ရှိမှုကို ကိုယ်စားပြုခဲ့သည် နောက်ဆုံးသော သူပင်ဖြစ်သည်။ နန်းတော်အား မာဒေးကား နန်းတော် (လွတ်လပ်ရေး နန်းတော်) အဖြစ် တရားဝင် ပြောင်းလဲခဲ့မှုကို ၁၉၄၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက် ၁၅.၇၇ နာရီတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
နာမည်ပြောင်းလဲမှု အခမ်းအနားမလုပ်မီ ရှေ့တစ်ရက် ၁၉၄၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ ဆူကာနိုနှင့် ၎င်း၏ မိသားစုသည်  Yogyakarta မြို့မှ ရောက်ရှိခဲ့ကြပြီး အင်ဒိုနီးရှား သမ္မတနိုင်ငံ၏ သမ္မတသည် မာဒေးကား နန်းတော်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် နေထိုင်ခဲ့သည်။
ပထမနှစ်ပတ်လည် လွတ်လပ်ရေးနေ့ အခမ်းအနားကို မာဒေးကားနန်းတော်၌ ၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။
မာဒေးကားနန်းတော် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ
၁၈၇၉ ခုနှစ် နန်းတော် တည်ဆောက်ပြီးစီးခဲ့သည့် အချိန်မှစ၍ အကြီးအကျယ် ပြုပြင်ပြောင်းလဲခဲ့ခြင်း မရှိပေ။ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရပြီးသောအခါ နန်းတော်ဝင်းကို တိုးချဲ့ခဲ့ရာ အီစတန်နာ နီဂါရာ နန်းတော်တင်သာမက ဆက်လက်ဆောက်လုပ်မည့် Wisma Negara, Sekretariat Negara (State Sectreatiat) and Bina Graha တို့လည်း ပါဝင်လာခဲ့သည်။ Weltevreden area အတွင်းရှိ များလှစွာသော ကိုလိုနီခေတ် အဆောက်အဦများ၊ နေအိမ်များကို ဖျက်ဆီးခဲ့ကြပြီး ယနေ့ခေတ် ဂျကာတာ သမ္မတ နန်းတော်ဝင်းအား ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
မီဂါဝါတီ တာဝန်ထမ်းဆောင်သောအခါတွင် သမ္မတ ရုံးခန်းကို Bina Graha အဆောက်အဦမှ Puri Bhakti Renatama အဆောက်အဦသို့ ပြောင်းလဲအသုံးပြုခဲ့သည်။ သူမသည် နန်းတော် ပရိဘောဂနှင့် အပြင်အဆင်တို့ကို သမ္မတ ဆူကာနိုလက်ထက်ကအတိုင်း ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ Ruang Jepara (Jepara Room, ဆူဟာတို အစိုးရ၏ အမှတ်တရအဖြစ်) အခန်းမှ ဆူဟာတို၏ ပရိဘောဂပစ္စည်းများအား ဖယ်ရှားခဲ့ပြီး ကိုလိုနီခေတ် လက်ရာဟောင်းများဖြင့် ပြင်ဆင်မွမ်းမံခဲ့သည်။
၂၂ ရာစုနှစ်
၂၂ ရာစုနှစ် သည် ဂရီဂေါရီးယန်း ပြက္ခဒိန်၏ ၂၁၀၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁ ရက်နေ့တွင် စတင်ပြီး ၂၂၀၀ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၃၁ တွင် အဆုံးသတ်မည်ဖြစ်သည်။
ဟွေလုံရွာ၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်
ဟွေလုံရွာ (Hwaylong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်၊ ဟိုတောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၁၃၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စားစရာအင်းဆက်ပိုးမွှားများ
thumb| [[ဂျာမနီနိုင်ငံ|ဂျာမနီတွင် လမ်းဘေးအစားအစာ အဖြစ် စားသုံးနိုင်သော အင်းဆက်ပိုးကောင်များ]] thumb| [[တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ|တောင်ကိုးရီးယား (beondegi) တွင် လမ်းဘေးအစားအစာအဖြစ် ပိုးစာကောင် ပိုးတုံးလုံး ပေါင်း]] အင်းဆက်များသည် အစာအဖြစ် သို့မဟုတ် စားသုံးနိုင်သော အင်းဆက်ပိုးမွှားများ ဖြစ်ပြီး လူတို့စားသုံးရန်အတွက် အသုံးပြုသည့် အင်းဆက် မျိုးစိတ်များဖြစ်သည်။ နေ့စဉ် လူပေါင်း ၂ ဘီလီယံကျော်သည် အင်းဆက်ပိုးမွှားများကို စားသုံးသည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။ တစ်ကမ္ဘာလုံးတွင် အင်းဆက်မျိုးစိတ်ပေါင်း ၂,၀၀၀ ကျော်ကို စားသုံးနိုင်သည်ဟု ယူဆကြသော်လည်း အနည်းငယ်ကိုသာ စားစရာအဖြစ် စီးပွားဖြစ်အများအပြားထုတ်လုပ်ရန် နှင့် ဒေသအလိုက် ခွင့်ပြုအတွက် ဆွေးနွေးကြပါသေးသည်။     အာဟာရဓာတ်ပါဝင်မှုသည် မျိုးစိတ်များနှင့် အစားအသောက်နှင့် အသက်တို့ကဲ့သို့သော အခြားအချက်များပေါ်တွင်မူတည်သော်လည်း အင်းဆက်များစွာသည် အာဟာရဓာတ်ကြွယ်ဝမှု မြင့်မားသည်။ အင်းဆက်ပိုးမွှားများသည် အရသာအမျိုးမျိုးကို ပေးစွမ်းပြီး ဟင်းပွဲများနှင့် ပြုပြင်ပြီးသား အစားအစာများ ဖြစ်သည့် ဘာဂါ ပေါင်မုန့်၊ ခေါက်ဆွဲ သို့မဟုတ် သရေစာများကဲ့သို့သော ဟင်းပွဲများတွင် တစ်ကောင်လုံး သို့မဟုတ် အမှုန့်အဖြစ် ထည့်သွင်း သုံးစွဲကြသည်။ အခြားအစားအစာများကဲ့သို့ပင်၊ ဓာတ်မတည့်မှုတုံ့ပြန်မှုကဲ့သို့သော အင်းဆက်ပိုးမွှားများစားသုံးခြင်းနှင့် ဆက်စပ်အန္တရာယ်များ ရှိနိုင်သည်။ အင်းဆက်ပိုးမွှားများကို စားစရာအဖြစ် စီးပွားရေးအရစိတ်ဝင်စားမှု မြင့်တက်လာသည်နှင့်အမျှ နိုင်ငံများသည် ၎င်းတို့၏ ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ ဆင့်တက်ပြုပြင်ခြင်း၊ ဈေးကွက်တင်ခြင်းနှင့် စားသုံးမှုတို့အတွက် နည်းဥပဒေစည်းမျဉ်းဘောင်အသစ်များကို မိတ်ဆက်လာနေသည်။
မကြာခဏ စားသုံးလေ့ရှိသော အင်းဆက်မျိုးစိတ်များ
လူတို့စားသုံးသော အင်းဆက်မျိုးစိတ် ၂၀၉၆ ခု ကို မှတ်တမ်းတင်ထားပြီး ဖြစ်သည်။ (ပင့်ကူများပါလျှင် ၂၁၁၁ မျိုး)။
အောက်ဖော်ပြပါဇယားသည် လူသားတို့စားသုံးသော အတည်ပြုမျိုးစိတ်များ၏ အရေအတွက်နှင့် ရာခိုင်နှုန်းအလိုက် အင်းဆက်အစီအစဉ်ကို အဆင့်သတ်မှတ်ပြီး အင်းဆက် order တစ်ခုစီ၏ လူသိများသော အင်းဆက်မျိုးစိတ်ကွဲပြားမှုရာခိုင်နှုန်းကို ဖော်ပြသည်။ Orthoptera နှင့် Diptera order များမှလွဲလျင် မျိုးစိတ်ကွဲပြားမှုနှင့် စားသုံးမှုကြားတွင် အနီးကပ် ချိန်ညှိမှု ရှိပြီး လူသားများသည် အရရှိနိုင်ဆုံးသော အင်းဆက်များကို စားလေ့ရှိကြောင်း ကောက်ချက်ပြုထားသည်။
အင်းဆက် စားသုံးမှု ပထဝီဝင်
thumb|250x250px| နိုင်ငံအလိုက် စားသုံးနိုင်သော အင်းဆက်မျိုးစိတ် အရေအတွက် ပတ်ဝန်းကျင်၊ ဂေဟစနစ် နှင့် ရာသီဥတု ကွဲပြားမှုကြောင့် ဒေသအလိုက် အင်းဆက်မျိုးစိတ်များ စားသုံးမှု ကွဲပြားသည်။ နိုင်ငံအလိုက်စားသုံးသည့် အင်းဆက်မျိုးစိတ်အရေအတွက်သည် အီကွေတာနှင့် အပူပိုင်းဒေသများတွင် အမြင့်ဆုံးဖြစ်ပြီး၊ အီကွေတာနှင့်နီးသောနေရာများ တွင် တွေ့ရသော အင်းဆက်များ ပိုမို ပေါများမှု နှင့် ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများ စုံလင်မှု နှင့် ၎င်းတို့၏ တစ်နှစ်ပတ်လုံးရရှိနိုင်မှုတို့ကို ရောင်ပြန်ဟပ်နေခြင်းဖြစ်သည်။
ဝါးလေးရုံရွာ၊ သာယာဝတီမြို့နယ်
ဝါးလေးရုံရွာ (Warlayyon)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ သာယာဝတီမြို့နယ်၊ အောက်လက်ပံခုန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၇၈၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အောက်လက်ပံခုန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၀၇ ဦး၊ မ ၉၈၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၈၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ပေါက်စုရွာ၊ စလင်းမြို့နယ်
ပေါက်စုရွာ (Pauksu)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ စလင်းမြို့နယ်၊ ကျွန်းရင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၇၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျွန်းရင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၆၆ ဦး၊ မ ၁၁၉၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၆၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စားစရာအင်းဆက်ပိုးမွှားများ
အင်းဆက် စားသုံးမှု ပထဝီဝင်
ဒေသအလိုက်စားသုံးနိုင်သော အင်းဆက်များစာရင်းကိုသိလိုပါက- နိုင်ငံအလိုက် စားသုံးနိုင်သော အင်းဆက်များစာရင်း ကိုကြည့်ပါ။
စီးပွားဖြစ်အမြောက်အများထုတ်လုပ်မှုအတွက် စားစရာအင်းဆက်များ
ဥရောပနှင့် မြောက်အမေရိကကဲ့သို့သော အနောက်နိုင်ငံဈေးကွက်များတွင် စားသုံးသူများ၏ စိတ်ဝင်စားမှုကို တိုးမြင့်လာစေရန်အတွက် အင်းဆက်ပိုးမွှားများကို အမှုန့် သို့မဟုတ် ဂျုံမှုန့်ကဲ့သို့ မမှတ်မိနိုင်သောပုံစံအဖြစ် စီမံဆောင်ရွက်ကြပါသည်။ မူဝါဒချမှတ်သူများ၊ ပညာရှင်များ၊ နှင့် ကနေဒါရှိ Entomofarms ကဲ့သို့သော အကြီးစား အင်းဆက်အစားအစာ ထုတ်လုပ်သူများ၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ရှိ Aspire Food Group၊ နယ်သာလန်ရှိ Protifarm နှင့် Protix နှင့် ဆွစ်ဇာလန် ရှိ Bühler Group တို့သည် လူစားသုံးရန် သင့်လျော်ပြီး စီးပွားဖြစ်အမြောက်အများ ထုတ်လုပ်ရန် သင့်လျော်သည့် အင်းဆက် ခုနစ်မျိုးကို အဓိကအာရုံစိုက်လုပ်ဆောင်ကြသည်။ -
အာဟာရပါဝင်မှု
thumb| အေးခဲခြောက်ထားသော ပိုးကောင်များနှင့် ကျွဲသန်ကောင်များ ( အနည်း ငယ်သော ပိုးကောင် ) စားသုံးနိုင်သော မျိုးစိတ်အများအပြားကြောင့် စားသုံးနိုင်သော အင်းဆက်များ၏ အာဟာရပါဝင်မှုများသည် အလွန်ကွဲပြားပါသည်။ မျိုးစိတ်ကွဲပြားမှုများအပြင်၊ ပထဝီဝင်နှင့် ထုတ်လုပ်မှုနည်းလမ်း (သဘာဝ သို့မဟုတ် မွေးမြူရေးအင်းဆက်)၊ အင်းဆက်ကိုကျွေးသောအစားအစာ၊ သက်တမ်း၊ အင်းဆက်၏ဖွံ့ဖြိုးခြင်းအဆင့်နှင့် လိင်ကွဲပြားမှုများကြောင့်လည်း အင်းဆက်၏အာဟာရပါဝင်မှုအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိနိုင်ပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ အိမ်ပုရစ်အမ ( Acheta Domesa ) သည် အထီးများထက် အဆီပိုပါဝင်ပြီး အထီးများသည် အမများထက် အသားဓာတ်ပရိုတင်းပိုမိုပါဝင်ပါသည်။
အချို့သော အင်းဆက်များ (ဥပမာ- ပုရစ်၊ စပါးကောင်) သည် casein ဓာတ်ပိုမိုနည်းပါးသော်လည်း ပြီးပြည့်စုံသော ပရိုတင်း ရင်းမြစ်ဖြစ်ပြီး ပဲပိစပ် ကဲ့သို့ မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အမိုင်နိုအက်ဆစ် ပမာဏကို ပေးစွမ်းသည်။ ၎င်းတို့တွင် အမျှင်ဓာတ် ၊ မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော သတ္တုဓာတ်များ၊ ဗီတာမင် B12၊ riboflavin နှင့် ဗီတာမင် A တို့ ပါဝင်ပြီး အများစုမှာ မပြည့်ဝဆီများ ပါဝင်သည်။
ကျိုင်း ကောင် ၁၀၀ ဂရမ်တိုင်းအတွက် သံဓာတ် ၈ မီလီဂရမ်မှ ၂၀ မီလီဂရမ်ကြား ပါဝင်ပြီး ပမာဏတူအမဲသားတွင် သံဓာတ် ၆ မီလီဂရမ်ခန့် ပါဝင်ပါသည်။ ပုရစ်များသည် အာဟာရအတွက် အလွန်ထိရောက်သည်။ ပုရစ် ၁၀၀ ဂရမ်တိုင်းအတွက် ပရိုတင်း ၁၂.၉ ဂရမ်၊ ကယ်လိုရီ ၁၂၁ နှင့် အဆီ ၅.၅ ဂရမ် ပါဝင်သည်။ အမဲသား ၁၀၀ ဂရမ်တွင် ပရိုတင်းဓာတ် ၂၃.၅ ဂရမ် ပါဝင်သော်လည်း အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် ပုရစ်ပုရစ် ၁၀၀ ဂရမ်ထက် ကယ်လိုရီ သုံးဆနှင့် အဆီပမာဏ လေးဆပိုမိုပါဝင်သည်။
Organoleptic လက္ခဏာများ
thumb| [[မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ|မက္ကဆီကို နိုင်ငံရဲ့ နာမည်ကြီး စားသုံးနိုင်တဲ့ နှံကောင် Chapulines ။]] စားသုံးနိုင်သော အင်းဆက်ပိုးမွှားများ၏ organoleptic လက္ခဏာများသည် မျိုးစိတ်များကြားတွင် ကွဲပြားပြီး ပတ်ဝန်းကျင်က လွှမ်းမိုးထားသည်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ ရေနေသတ္တဝါများ (မိသားစု Corixidae ) နှင့် ပုစဉ်းသား လောင်းကဲ့သို့သော ရေနေစားသုံးနိုင်သော အင်းဆက်များသည် ငါးအရသာရှိပြီး ရေငုပ်ပိုးများသည် ဂုံးများနှင့်တူသောအရသာရှိသည်။ ကုန်းနေ စားသုံးနိုင်သော အင်းဆက်ပိုးမွှားများသည် ငါးနှင့်တူသော အရသာများ (ဥပမာ ပုရစ် ၊ နှံကောင် ) တို့ကို ပြသနိုင်သောကြောင့် ပတ်ဝန်းကျင်သည် အမြဲတမ်း အရသာကို ခန့်မှန်းနိုင်သည် မဟုတ်ပေ။  စားသုံးနိုင်သော အင်းဆက်ပိုးမွှားများ၏ ရနံ့နှင့် အရသာအတွက် တာဝန်ရှိသော မငြိမ်မသက်ဖြစ်စေသော ဒြပ်ပေါင်း ၄၀၀ ကျော်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ Pheromone ဓာတုပစ္စည်းများသည် အချို့မျိုးစိတ်များတွင် ညှော်နံ့နှင့် အနံ့အရသာများကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး အော်ဂဲနစ်အက်ဆစ်များ (ပုရွက်ဆိတ်များတွင် ဖော်မ့်အက်ဆစ်ကဲ့သို့) ပါဝင်ခြင်းကြောင့် အချို့မျိုးစိတ်များသည် ချဉ်သောအရသာကို ဖြစ်စေသည်။ Organoleptic ဝိသေသလက္ခဏာများသည် အင်းဆက်များ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအဆင့် (ဥ၊ ပိုးလောင်း၊ ပိုးတုံးလုံး၊ nymph သို့မဟုတ် အရွယ်ရောက်ပြီးသူ) ပေါ်တွင် မူတည်ပြီး အင်းဆက်များ ကြီးထွားလာသည်နှင့်အမျှ သိသိသာသာ ပြောင်းလဲသွားနိုင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ အင်းဆက်သည် exoskeletal chitin တိုးလာခြင်းကြောင့် အင်းဆက်ပိုးကောင်သည် ပိုးလောင်းမှ အရွယ်ရောက်ပြီးသူသို့ ကြီးထွားလာသဖြင့် ပျော့ပျောင်းသောအသွင်သို့ ပြောင်းလဲနိုင်သည်။ ဟင်းချက်နည်းကို စားသုံးနိုင်သော အင်းဆက်ပိုးမွှားများ၏ နောက်ဆုံးအရသာအပေါ် အပြင်းထန်ဆုံး လွှမ်းမိုးမှုဟု ယူဆပါသည်။  ပြုတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပြုတ်ခြင်းကဲ့သို့သော စိုစွတ်သောချက်ပြုတ်နည်းများ၊ pheromones နှင့် အနံ့ဒြပ်ပေါင်းများကို ဖယ်ရှားပြီး အနံ့အရသာကို ရရှိစေကာ ကြော်ခြင်းနှင့် ကင်ခြင်းကဲ့သို့သော ခြောက်သွေ့သောချက်ပြုတ်နည်းများတွင် ပိုမိုရှုပ်ထွေးသောအရသာများကို မိတ်ဆက်ပေးပါသည်။
အောက်ဖော်ပြပါဇယားသည် စားသုံးနိုင်သော အင်းဆက်ပိုးမွှားများ ရွေးချယ်မှုအတွက် ဘုံအရသာဖော်ပြချက်များကို ပေးပါသည်။ ပြင်ဆင်မှုနည်းလမ်းဖြင့် အရသာကွဲပြားသည် (ဥပမာ- အစိမ်း၊ အခြောက်၊ ကြော်၊ စသဖြင့်။ ) ဖြစ်နိုင်လျှင် အင်းဆက်ကြီးထွားမှုအဆင့်ကို ပေးထားသည်။
စိုက်ပျိုးခြင်း၊ ထုတ်လုပ်မှု နှင့် ဆင့်တက်ပြုပြင်ခြင်း
right|thumb| Terreform ONE မှ ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသော ပုရစ် အိမ် Modular စားသုံးနိုင်သော အင်းဆက် Farm alt=Crickets|thumb| ပုရစ်များကို လူသားစားသုံးရန် မွေးမြူထားပုံ စားသုံးနိုင်သော အင်းဆက်များကို အထူးပြု အင်းဆက်ခြံများတွင် တိရစ္ဆာန်များအဖြစ် မွေးမြူကြသည်။ မြောက်အမေရိကအပြင် နယ်သာလန် သို့မဟုတ် ဘယ်လ်ဂျီယံကဲ့သို့ ဥရောပနိုင်ငံများတွင် အင်းဆက်များကို တင်းကျပ်သော အစားအသောက်ဥပဒေနှင့် လူသားစားသုံးမှုအတွက် တစ်ကိုယ်ရေသန့်ရှင်းမှုစံနှုန်းများအောက်တွင် ထုတ်လုပ်ထားသည်။
အာဟာရပါဝင်မှု နှင့် အစာချေနိုင်မှုအပြင်၊ ပိုးမွှားမျိုးစိတ်များကို ရောဂါခံနိုင်ရည်ရှိနိုင်မှု၊ အစာအဖြစ်ပြောင်းလဲခြင်းထိရောက်မှု၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနှုန်းနှင့် မျိုးဆက်သစ်လည်ပတ်မှုစသည့်အချက်များအပေါ် အခြေခံ၍ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သူမှ လွယ်ကူစွာ မွေးမြူရန် ရွေးချယ်ထားသည်။
ပိုးမွှား အစားအစာ ထုတ်ကုန်များ
အောက်ပါ ပြုပြင်ထားသော အစားအစာများကို မြောက်အမေရိက၊ ကနေဒါနှင့် EU တို့တွင် ထုတ်လုပ်သည်-
ဒသမတန်း ပင်ရင်းမြန်မာစကားပြေလက်ရွေးစင်
ဒသမတန်း ပင်ရင်းမြန်မာစကားပြေလက်ရွေးစင်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ အထက်တန်းပညာရေး ဒသမတန်းအတွက် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန အခြေခံပညာသင်ရိုးညွှန်းတမ်း၊ သင်ရိုးမာတိကာနှင့် ကျောင်းသုံးစာအုပ် ကော်မတီက ပြဋ္ဌာန်းပေးထားေသာ စကားပြေစာအုပ် ဖြစ်သည်။ ဖိုတိုလစ်သိုပုံနှိပ်တိုက်တွင် ရိုက်နှိပ်သည်။ ခေတ်ဟောင်း ခေတ်ပေါ် စာကောင်း လက်ရာမွန်များမှ ကောင်းနိုးရာရာ ရွေးနုတ်ထားသော မြန်မာ စကားပြေ အပုဒ် ၂၀ ပါဝင်သည်။ စာမျက်နှာ ၂၆၁ ရှိသည်။ မာတိကာ၊ အမှာစာ၊ စကားပြေစာကိုယ်၊ ခက်ဆစ်အဖွင့်တို့ဖြင့် စဉ်ထားသည်။
စားစရာအင်းဆက်ပိုးမွှားများ
အစားအသောက်ဘေးကင်းရေး
အောက်ဖော်ပြပါဇယားသည် လေ့လာမှုနှစ်ခုမှ အချက်အလက်များကို အစားအသောက်သိပ္ပံနှင့် အစားအစာဘေးကင်းရေးဆိုင်ရာ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်သုံးသပ်ချက်များ တွင် ထုတ်ဝေထားပြီး လူသားများစားသုံးသည့် ထိပ်တန်းအင်းဆက်မျိုးစိတ်ငါးမျိုး၏ ဖြစ်နိုင်ချေအန္တရာယ်များကို အကျဉ်းချုံးထားသည်။ အထက်ပါဇယားတွင်ဖော်ပြထားသော အန္တရာယ်များကို နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ထိန်းချုပ်နိုင်သည်။ ဓာတ်မတည့်မှုဖြစ်နိုင်သော စားသုံးသူများ စားသုံးခြင်းကို ရှောင်ရှားရန် အထုပ်ပေါ်တွင် ဓာတ်မတည့်မှု တံဆိပ်တပ်နိုင်သည်။ ဓာတုဗေဒအန္တရာယ်များကို လျှော့ချရန်အတွက် ရွေးချယ်မွေးမြူခြင်းကို အသုံးပြုနိုင်သော်လည်း အဏုဇီဝနှင့် ကပ်ပါးအန္တရာယ်များကို ချက်ပြုတ်သည့်လုပ်ငန်းစဉ်ဖြင့် ထိန်းချုပ်နိုင်သည်။
စားသုံးသူများအတွက် နောက်ထပ်အာမခံချက်တစ်ခုအနေဖြင့်၊ အရည်အသွေးတံဆိပ်ကပ်ခြင်းကို Entotrust ပရိုဂရမ်၊ အင်းဆက်အခြေခံအစားအစာများ၏ လွတ်လပ်စွာဆန္ဒအလျောက် ထုတ်ကုန်အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ်တစ်ခုဖြစ်သည့် ထုတ်လုပ်သူများသည် ၎င်းတို့၏လုပ်ငန်းဆောင်တာများ၏ ဘေးကင်းမှုနှင့် ရေရှည်တည်တံ့မှုတို့ကို ဆက်သွယ်ပြောဆိုနိုင်စေမည်ဖြစ်သည်။
ထုတ်လုပ်မှု
အင်းဆက်လုပ်ငန်းတွင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် ထုတ်လုပ်မှုသည် အင်းဆက်များကို ထိရောက်စွာ ရိတ်သိမ်းရန်နှင့် ထုတ်လုပ်ရန် နည်းပညာနှင့် ရန်ပုံငွေ နည်းပါးခြင်းကြောင့် စိုးရိမ်စရာဖြစ်သည်။ စက်ယန္တရားများသည် အင်းဆက်များ၏ ဘဝစက်ဝန်း တစ်ခုစီအတွက် သင့်လျော်သောအရံအရံများထားရှိရမည်ဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် အင်းဆက်ကြီးထွားမှုအတွက် အဓိကသော့ချက်ဖြစ်သောကြောင့် အပူချိန်ထိန်းညှိပေးမည်ဖြစ်သည်။
လုပ်ဆောင်နေသည်
တောရိုင်း အင်းဆက်ပိုးမွှားများ ရရှိနိုင်မှုသည် ရာသီအလိုက် မှီခိုနိုင်ပါသည်။ တောရိုင်းပိုးမွှားအများအပြားသည် သိုလှောင်မှုသက်တမ်း တိုသောကြောင့်၊ တစ်ခါတစ်ရံ တစ်ရက် သို့မဟုတ် နှစ်ရက်သာရှိသောကြောင့် ယင်းသည် စိန်ခေါ်မှုတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ရာသီအလိုက် အင်းဆက်ပိုးမွှားများ၏ သက်တမ်းကို တိုးစေမည့် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုနည်းလမ်းများကို ဖော်ထုတ်ခြင်းဖြင့် ၎င်းတို့၏ ရိတ်သိမ်းမှုနှင့် စားသုံးမှု၏ ထိရောက်မှုကို တိုးတက်စေမည်ဖြစ်သည်။
စည်းမျဉ်းဥပဒေနှင့်ကြီးကြပ်ခြင်း
2018 ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင်၊ EFSA သည် အိမ်ပုရစ် အတွက် အစားအစာအဖြစ် ပထမဆုံးအန္တရာယ်ပရိုဖိုင်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ EFSA မှ ဇန်နဝါရီ 13 ရက် 2021 တွင်ထုတ်ဝေသော အန္တရာယ်အကဲဖြတ်မှုအရ အဝါရောင်စားနပ်ရိက္ခာသည် လူသားစားသုံးရန်အတွက် ဘေးကင်းပါသည်။ 2021 ခုနှစ် ဇူလိုင်လ 2 ရက်နေ့တွင် EFSA သည် အေးခဲနေသော၊ အခြောက်လှန်းထားသော သို့မဟုတ် မြေပြင်အနေအထားတွင် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သော ကျိုင်းကောင်များကို လူသားစားသုံးရန်အတွက် ဘေးကင်းကြောင်း ဖော်ပြထားသော အခြားသိပ္ပံနည်းကျထင်မြင်ချက်တစ်ခုကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ 2021 ခုနှစ် ဩဂုတ်လ 17 ရက်နေ့တွင်၊ EFSA သည် အိမ်ပုရစ်များ ( Acheta domesticus ) ၏ ဘေးကင်းမှု အကဲဖြတ်ချက်ကို တစ်အိမ်လုံး ပုရစ်များမှ အေးခဲပြီး အခြောက်လှန်းထားသော ဖော်မြူလာများကို စားသုံးရန် ဘေးကင်းကြောင်း ဖော်ပြထားပါသည်။ 2022 ခုနှစ် ဇူလိုင်လ 4 ရက်နေ့တွင်၊ EFSA သည် လူသားစားသုံးမှုအတွက် အနည်းအကျဉ်းနှင့် အအေးခံ ထားသော သန်ကောင်ငယ် များ၏ အေးခဲထားသော အခြောက်ခံဖော်မြူလာများ၏ ဘေးကင်းမှုကို အတည်ပြုသည့် သဘောထားကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
EFSA ၏ အကဲဖြတ်ပြီးနောက်၊ ဥရောပကော်မရှင်သည် အောက်ဖော်ပြပါ စားသုံးနိုင်သော အင်းဆက်များကို EU တွင် အသစ်အဆန်းအစားအစာအဖြစ် ခွင့်ပြုထားသည်။
ဆွစ်ဇာလန်
2017 ခုနှစ် မေလ 1 ရက်နေ့တွင် ဆွစ်ဇာလန်မှ အောက်ပါ အင်းဆက်မျိုးစိတ်များကို အစားအစာအဖြစ် အတည်ပြုခဲ့သည်-
အချို့သောအခြေအနေများတွင်၊ ဤအရာများကို စားသုံးသူများအား လုံးလုံး၊ ကြေညက်အောင်ပြုလုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် အစားအသောက်ထုတ်ကုန်များတွင် စီမံဆောင်ရွက်ပေးခြင်းတို့ကို ကမ်းလှမ်းနိုင်ပါသည်။
ယူကေ
Brexit အကူးအပြောင်းကာလပြီးနောက်၊ ယူကေ တွင် စားသုံးနိုင်သော အင်းဆက်ပိုးမွှားများနှင့်ပတ်သက်သည့် စည်းမျဉ်းကို 2021 ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ 21 ရက်နေ့တွင် ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး တရားဝင်ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ ဈေးကွက်အတွင်း ရောင်းချနိုင်မည်မဟုတ်ပေ။ ဈေးကွက်တွင်ရှိခဲ့သော အင်းဆက်ပိုးမွှားစားနပ်ရိက္ခာပစ္စည်းများကို ပြန်လည်သိမ်းဆည်းရမည်ဖြစ်ပါသည်။ အင်းဆက် အစားအစာ ထုတ်ကုန်များကို Food Standards Agency (FSA) မှ အသစ်အဆန်း အစားအစာ ခွင့်ပြုချက် လုပ်ငန်းစဉ်တွင် ခွင့်ပြုချက် ရရှိရမည်။ ဖေဖော်ဝါရီ 2022 တွင် UK အင်းဆက်စက်မှုလုပ်ငန်းအသင်း Woven Network CIC သည် အိမ်ပုရစ်များ ( Acheta domesticus ) ကို FSA သို့ အသစ်အဆန်းအစားအစာအဖြစ် ခွင့်ပြုချက်အတွက် ပထမဆုံးစာရွက်စာတမ်းကို တင်သွင်းခဲ့သည်။
အမေရိကန်နှင့် ကနေဒါ
USA နှင့် Canada တွင် လူတို့စားသုံးရန် အင်းဆက်ပိုးမွှားများကို အသစ်အဆန်းအစားအစာအဖြစ် မခွဲခြားဘဲ တင်သွင်းရောင်းချခြင်းကို ခွင့်မပြုပါ။ US တွင် အင်းဆက်အစားအစာ ထုတ်ကုန်များသည် FDA စံနှုန်းများနှင့် အစားအသောက်တံဆိပ်ကပ်ခြင်းဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများ ( ဓာတ်မတည့်မှု အန္တရာယ် တံဆိပ်ကပ်ခြင်းအပါအဝင်) ကို လိုက်နာရမည်ဖြစ်သည်။
ကနေဒါတွင် အင်းဆက်များသည် စတိုးဆိုင် သို့မဟုတ် အွန်လိုင်းတွင် ရောင်းချသည့် အခြားအစားအစာများကဲ့သို့ တူညီသောစံနှုန်းများနှင့် လမ်းညွှန်ချက်များကို လိုက်နာပါသည်။
စင်္ကာပူ
2023 ခုနှစ်တွင် စင်ကာပူစားနပ်ရိက္ခာအေဂျင်စီ (SFA) မှ 2023 ခုနှစ် ဒုတိယနှစ်ဝက်တွင် လူသားစားသုံးရန်အတွက် ပုရစ်၊ ပိုးကောင်နှင့် နှံကောင်ကဲ့သို့သော အင်းဆက်မျိုးစိတ် 16 မျိုးအား အတည်ပြုခဲ့သည်
အင်းဆက်ပိုးမွှားများ စားသုံးရန်ခွင့်ပြုချက်သည် ရောဂါပိုးမွှားများကိုသတ်ရန် ကုသမှုလုပ်ငန်းစဉ်များအပါအဝင် အစားအသောက်ဘေးကင်းလုံခြုံရေးလိုအပ်ချက်များနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိစေရန်နှင့် ပိုးမွှားများကို လုံခြုံစွာထုပ်ပိုးသိမ်းဆည်းထားကြောင်း သေချာစေမည်ဖြစ်သည်။
ပညာ‌ေးအစီအစဉ်
ဥရောပ၊ မြောက်အမေရိကနှင့် ဩစတေးလျတို့ကို အဓိကထား၍ စားသုံးနိုင်သော အင်းဆက်များ စားသုံးမှုနှင့်ပတ်သက်၍ တစ်ကမ္ဘာလုံးသိရှိစေရန် 2015 ခုနှစ်တွင် ဘယ်လ်ဂျီယံ စွန့်ဦးတီထွင်သူ Chris Derudder မှ အောက်တိုဘာလ 23 ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော World Edible Insect Day ကို မိတ်ဆက်ခဲ့ပါသည်။
ကျွန်းရွာ၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်းမထိပ်ရွာ၊ မိုးကုတ်မြို့နယ်
ပန်းမထိပ်ရွာ (Panmahteik)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ မိုးကုတ်မြို့နယ်၊ ဗမွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၃၆၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဗမွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၂၇ ဦး၊ မ ၇၁၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးကုတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သာဂတ
အရှင်သာဂတထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်၏။
ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်
ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရား ပွင့်တော်မူစဉ် အခါက ဖြစ်၏။ အရှင်သာဂတထေရ် သည် ထိုအချိန်က ‘သောဘိတ’ အမည်ရသည့် ပုဏ္ဏားဖြစ်၏။ တစ်နေ့သောအခါ ပုဏ္ဏားသည် တပည့်တို့ဖြင့် မြတ်စွာဘုရား ရှိရာသို့ သွားတော်မူ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ပုဏ္ဏားအား တရားဟောကြားတော်မူ၏။ ထို့နောက် ပုဏ္ဏားသည် မြတ်စွာဘုရား၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးတို့ကို ချီးမွမ်းပြောဆို၏။
အကျိုးခံစားရခြင်း
ထို့အခါပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားသည် ပုဏ္ဏားအား ရွှင်လန်းစွာ ငါဘုရားကို ချီးမွမ်းသည့်အကျိုးကြောင့် “အာယုကပ်တစ်သိန်းတို့ပတ်လုံး နတ်ပြည်၌ ဖြစ်မည်။ ထို့နောက် တုသိတာနတ်ပြည်မှ လွန်ခဲ့ပါက ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်တွင် ‘သာဂတ’ အမည်ဖြင့် တပည့်သာဝက ဖြစ်မည်” ဟု မိန့်တော်မူ၏။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်သာဂတထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
ကုဏ္ဍဓာန
အရှင်ကုဏ္ဍဓာနထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်၏။
ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်
ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရား ပွင့်တော်မူစဉ် အခါက ဖြစ်၏။ အရှင်ကုဏ္ဍဓာနထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရားရှင် နိရောဓသမာပတ်မှ ထတော်မချိန်တွင် ငှက်ပျောခိုင်ကို လှူဒါန်းဆပ်ကပ်ခဲ့သည်။
အကျိုးခံစားရခြင်း
ထို့နောက် ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားသည် “ တစ်ဆယ့်တစ်ကြိမ် သိကြားမင်း ဖြစ်မည်။ သုံးဆယ့်လေးကြိမ် စကြဝတေးမင်း ဖြစ်မည်” ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထို့ပြင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား ထက်ထက်တွင် “ကုဏ္ဍဓာန” ဟူသော အမည်ဖြင့် တပည့်သာဝက ဖြစ်မည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ကုဏ္ဍဓာနထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
ကမာအိုင်ရွာ၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်
ကမာအိုင်ရွာ(Kamaraing)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်၊ မြန်မာပအော့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,305 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သရက်ချောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်ကွဲရွာ၊ မန်တုံမြို့နယ်
ပန်ကွဲရွာ (Pangkwe)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ပလောင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ မန်တုံမြို့နယ်၊ မန်တုံ (ကချင်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၉၇၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်တုံ (ကချင်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၆၂ ဦး၊ မ ၃၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၄၇ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန်တုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်ကျန်ရွာ၊ သထုံမြို့နယ်
နောင်ကျန်ရွာ(Naungkyan)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံခရိုင်၊ သထုံမြို့နယ်၊ ဒူးရင်းဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၆၃၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဒူးရင်းဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၃၄ ဦး၊ မ ၅၂၀၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၁၃၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သထုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇီးကုံးရွာ၊ မြို့ကြီး
ဇီးကုံးရွာ (Zeekone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရေဦးမြို့နယ်၊ မြို့ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၃၇၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျွန်းနက်
ကျွန်းနက်များကို ကချင်ပြည်နယ်မိုးကောင်းမြို့နယ်အတွင်း ကရင်ပြည်နယ် မြဝတီနား တဝိုက်ပေါက်ရောက်ပြီး ရှမ်းပြည်နယ် မိုးမိတ်အနီးတဝိုက်နှင့်မြန်မာနိူင်ငံရှိ ရေနံမြေနှင့်ဆက်စပ်နေသော မကွေး ၊ရေနံချောင်း၊ချောက်၊ကလေးစသည့် ဒေသများတွင် ရှားပါးစွာ ပေါက်ရောက်သည်။ ကျွန်းနက်သည်မူလအစက ကျွန်းဖိုပင် ဖြစ်သော်လည်း ရေနံမြေ၏ အောက်ခံမြေဆီလွာနှင့် ကျောက်အလွာကြောင့် သက်တမ်းရင့်လာသည့်အခါကျွန်းနက် အဖြစ်သို့ပြောင်းလဲသွားသည့် သယောင်ရှိသည်။ ဂမ္ဘီရအနွယ်ဝင် သစ်ပင် ဖြစ်သောကြောင့် တော်ရုံတန်ရုံ တွေ့ရှိဖို့ မလွယ်ကူပေ။ သိဒ္ဓိဝင် ဂန္ဘီရ သစ်တစ်မျိုးဖြစ်သဖြင့် မြန်မာ့ရိုးရာ အယူအရ ထိုက်တဲ့သူထံအလိုလိုရောက်လာတတ်တယ် ၊ ထိုက်သူသာ ကိုင်ဆောင် အသုံးပြုနိုင်တယ်လို့အဆိုရှိတယ်။ ဘုန်းကြီးသော ဆရာတော်ဘုရားကြီးများလည်း ကျွန်းနက်ဆင်းတုတော်များ မှာယူ ပူဇော်လေ့ရှိပါတယ်။
ကိုးနဝင်း ကျွန်းနက်
ကျွန်း = (၂) တနင်္လာနံ နက် = (၇) စနေနံ ပေါင်း = (၉)ကိုးနဝင်းမိပါတယ်။
ထို့ကြောင့် ခုနှစ်ရက်သားသမီးများ အတွက် ကောင်းကျိုးချမ်းသာ အဖြာဖြာကို ဆောင်ကျဉ်းပေးမည့် သစ်မြတ်ဖြစ်ပါတယ်။
ဆင်းတုတော်ထုလုပ် ကိုးကွယ်ခြင်း
ကိုးကွယ်သော အိမ်မိသားစု၏ ဘေးအန္တရာယ်အသွယ်သွယ် ကင်းစေခြင်း၊ ရန်သူမျိုး (၅)ပါးတို့၏ ဘေးအန္တရာယ်များ ကင်းဝေးစေခြင်း စသော အကျိုးများ ရှိစေသည့်အပြင် ထုလုပ်ကိုးကွယ်သူ များအား ဘုန်းကံကြီးစေခြင်း အမျိုးမျိုးသော လာဘ်တို့ရွှင် ငွေများဝင်ခြင်း၊ အန္တရာယ်များကင်းဝေးစေခြင်း အစရှိသော အကျိုးကျေးဇူးများကို ရှိစေနိုင်သည်။
အဆောင်များ ထုလုပ်၍ စတင်ပြီးဝတ်ဆင်မည် ဆိုပါက - နံနက်အာရုံတက်ချိန်တွင် ကိုယ်လက်သန့်စင် ငါးပါးသီလခံယူ၍ - နတ်ဒေဝါ တို့အား မေတ္တာပို့သ၍ - ဂုဏ်တော်(၉)ပါးအား (၉)ခေါက် ရွက်ဖတ် သိဒ္ဓိတင်ကာ၊ ညာလက်မောင်း၊ ညာဘက် လက်ကောက်ဝတ်တွင် ဝတ်ဆင်ထားပါက လာဘ်ရွှင် ငွေဝင် စေခြင်း ၊ မသမာသူတို့ အောက်လမ်းဖြင့် အလွယ်တကူ မလုပ်ကြံနိုင်ခြင်း၊ ရန်သူများမှ မိမိအား အလွယ်တကူ လုပ်ကြံ ရန်ပြု၍ မရနိုင်ခြင်း အစရှိသဖြင့် ဂန္ဘီရအစွမ်းများ ရှိကြောင်း ယုံကြည်ကြသည်။
အဂ္ဂိရိတ်ပညာနှင့် သိဒ္ဓိဝင် ကျွန်းနက်
ကျွန်းနက်ကို မီးရှို့ပါက ရွှေရောင်ပြာ၊ ငွေရောင်ပြာ၊ သံလိုက်ပြာများ တွေ့ရှိရပါမည်။ အဂ္ဂိရိတ်ပညာရှင်များ ရွှေရောင်ပြာ၊ သံလိုက်ပြာများ ကို စုပီး လက်ချားဆော်ဒါများကို ချော်ချက်ပြီး ထည့်ထည့်ထိုးပါ။ သံပြဒါးလုံး ရပါမည်။ ထို သံပြဒါးလုံးကို ဂေါ်လီလုံးကဲ့သို့ လုံးနေသော သံပြဒါး စစ်စစ်အဖြစ် လုံး၍ ကြိုက်ရာ သံလမ်းသို့ ဆက်၍ တက်နိုင်သည်။
အဂ္ဂရိတ်ပညာဖြင့် ဓာတ်လုံးရအောင် ထိုးနိုင်လျှင် ပီယသိဒ္ဓိ၊ ကာယသိဒ္ဓိ တို့၌ အလွန်ထူးခြားသည်။
စာဆိုအရ ‘‘လက်ခတ်သံ ကျွန်းဖိုသား သောင်တိုင်က ကြားသလေလေ…’’ ဆိုသော သီချင်းမှာ ကျွန်းနက် ကို ဆိုလိုကြသည်။ အထက်ကောင်းကင် အထိပင် လက်ခမောင်း ခတ်လောက်အောင် သိဒ္ဓိဝင်သော “သံ”မှာ “ကျွန်းနက်သံ” ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
လာ်ရွှင်ငွေဝင် သိဒ္ဓိရှိခြင်း
ပုတီး စီရင်ပြီး ထိုပုတီးဖြင့် ဂုဏ်တော်(၉)ပါးကို နေ့တိုင်းစိပ်ပါက လာဘ်ရွှင်စေပါသည်။ လိုအပ်လာသောအခါ ပုတီးစောင့်နတ်က အိပ်မက်လာပေးတယ်လို့ ပြောကြသည်။ ကျွန်းနက်ဘုရားကို အိမ်မှာပူဇော်ထားပါက - လာဘ်ရွှင် ရန်ကင်း ငွေအဝင်ကြမ်းလွန်းလို့ သင် စိတ်ချမ်းသာရပါလိမ့်မည်။
ဘုရားထုမည်ဆို အိမ်စီးပွားတိုးဖို့ရာ (၁)ဇဗ္ဗူ၊ (၂)ပတိ၊ (၃)မဟာမုနိ ဆင်းတုတော်များ၊ ကုမ္ပဏီရုံးခန်းများ၊ ဈေးဆိုင်များတွင် ပူဇော်ကိုးကွယ်မည်ဆိုပါက လာဘမုနိ ရုပ်ရှင်တော်မြတ် (သို့မဟုတ်) ရှင်သီဝလိ၊ ရှင်ဥပဂုတ် ဆင်းတုတော်တို့ကို ထုလုပ်၍ ပူဇော်လေ့ရှိကြပါတယ်။ မိတ်ဆွေတစ်ယောက် မှာယူ၍ ပူဇော်ထုလုပ်ထားတဲ့ရှင်ဥပဂုတ်ရုပ်ရှင်တော်မြတ် ဟာဆိုရင် သူ၏ ဆိုင်ရှေ့ကို အရောင်တင်နေတုန်းမှာပင် ဈေးဝယ်သူများ တဖွဲဖွဲကျလာတာကို ထူးထူးခြားခြားမြင်တွေ့ရဖူးပါတယ်။
နောက်ပြီး ဝိဇ္ဇာဓာတ်နှင့် နဂါးသိုက် တို့နဲ့ ဆက်စပ်ပြီး ပဌာန်းဆက် ရှိသူများသာ ပိုင်ဆိုင်ခွင့်ရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ဈေးရောင်းကောင်း၊ ဝယ်သူစည်ကား၊ လက်မလည်အောင် ရောင်းရလိုပါသလား? ဈေးရောင်း/ဈေးဝယ် လုပ်သူများ အနေဖြင့် မေတ္တာသုတ် ရွတ်ဖတ်၍ ကျွန်းနက်အား ပက်ဖြန်းခြင်းဖြင့်လဲ ဈေးဝယ်သူများ စည်ကားစေပါသတဲ့ခင်ဗျာ။
အင်မတန်လွယ်ကူပြီး ရိုးရှင်းလွန်းလို့ ဟုတ်မှဟုတ်ပါ့မလား ထင်မိမှာပါ။ ဒါပေမယ့် ကျွန်းနက်လေး လက်တဆစ်လောက် ရှာပြီး လုပ်ကြည့်ပါ။ တကယ်ထူးခြားမှု ရှိမှာဖြစ်ပါတယ်။ အိမ်၊ မြေ၊ တိုက်တာ၊ ခြံ၊ ကား ... အမြန်ရောင်းထွက်ချင်သလား ? အပြင်မီး၊ အတွင်းမီး၊ အပူသောကမီးများ ငြိမ်းအေးလိုသလား ?
မန္တလေးမှ တရားရိပ်သာ ဖွင့်လှစ်ထားသော ဆရာတော်ဘုရား၏ ဩဝါဒအတိုင်း .. ကျွန်းနက်အသားလေးဖြင့် စီရင်နိုင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။ ”ကျွန်းနက်အတုံးလေး(၁)တုံး (သို့) အချောင်း(၁)ချောင်းဖြင့် ရောင်းလိုသော မြေကွက်အလယ်ဗဟိုရှိ မြေကြီးပေါ်ထောက်၍ ... ရောင်းလိုသော ဈေးဖြင့် အမြန်ရောင်းထွက်ဖို့ဆုတောင်းရမှာပါ။ နောက်တနည်းကတော့ ရေသန့်ဗူးထဲကို ကျွန်းနက် လက်မလောက်ထည့်၊ ဘုရားအား ကပ်လှူ၍ ပရိတ်ပဋ္ဌာန်းများ ရွတ်ဖတ်ဆုတောင်းပြီး .. ရောင်းလိုသော ကုန်၊ ကား၊ အိမ်၊ ခြံ တို့အား ပက်ဖျန်း ပေးခြင်းဖြင့် အလျှင်အမြန် ရောင်းထွက်စေပါတယ်။
နာနာဘာ၀ ဝိနာဘာဝတို့ အန္တရာယ်မှ ကင်းဝေးစေခြင်း
ကျွန်းနက်အသားကို ဆောင်ထားရုံဖြင့် ပယောဂ အတိုက် ကင်းစေတယ် ၊ သရဲ မခြောက်စေ၊ မကပ်စေပါဘူး ( သရဲ၊ တစ္ဆေ ကြောက်တတ်သူများ အထူးဆောင်သင့်ပါတယ်)။ ညည အိပ်မက်ဆိုးတွေ မက်ပြီး အနှောက်အယှက် ခံနေရပီလား? ကျွန်းနက်သားကိုပဲ ဆောင်ထားပါ။ အိပ်မက်ဆိုးတွေ မမြင်မက်စေပါဘူး။
ကျွန်းနက်အား ဆေးအဖြစ်ဖြင့် အသုံးပြုကြခြင်း
“သွေးကင်ဆာရောဂါ၊ သွေးအားနည်းရောဂါ၊ နှလုံးရောဂါ ဝေဒနာရှင်များ ပျားရည်နှင့်သောက်ပါ၊ ချမ်းသာကြပါမည်” လို့ဆိုပါတယ်။
ကိုယ်လက်ကိုက်ခဲ ထုံကျင်သူများ ကြောင်ပန်းငယ် နှင့် ရောသွေးပြီး ကိုယ်ခန္ဓာအားလိမ်းကျံ နှိပ်နယ်က သက်သာ ပျောက်ကင်းကြသည်။
ကျွန်းနက်သားအမှုန့် အနည်းငယ်အား ဆေးတော်များ ပိုမိုအစွမ်းထက်စေရန် ထည့်သွင်း၍ ဖော်စပ်ကြသည်။
ကျွန်းနက်သား စစ်မစစ် စစ်ဆေးနည်း
ကျွန်းနက်သားအစစ်သည် မီးပြာချလျှင် “နီညိုရောင်”သန်းသော “ရွှေပြာ”ကို ရရှိမည်။ “ရွှေပြာ”ကို စက္ကူပေါ်တွင် ပွတ်ကြည့်ပါက “ဝင်းဝါသော ရွှေရောင်” ဖြစ်ရပါမည်။ ထို “ရွှေပြာ”အချို့ကို ယူ၍ သံလိုက်ဖြင့် ဆွဲကပ်ကြည့်ပါ၊ သံလိုက်မှာ ကပ်မှသာလျှင် “ကျွှန်းနက်သားအစစ်” ဖြစ်သည်။
ကျွန်းနက်အား ကိုင်ဆောင်ရာတွင်သတိပြုရန် အချက်များ
* - လူများနင်းသော နေရာ၊ - ခြေနင်းဖတ်၊ - ကြမ်းပြင်၊ - နံနိမ့်စေသာ နေရာများတွင် မထားရပါ။
* - အိမ်သာ၊ - ရေချိုးခန်း၊ - အမှိုက်ပုံး၊ - မီးဖိုချောင် စသည့် နေရာများတွင် မထားရပါ။
* ပြူတင်းတံခါးတို့၏အနီး၊ အိမ်အပြင်ဟင်းလင်းပြင်တွင် မထားရပါ၊ “ကျီး”နားက “ဂုဏ်သတ္တိပျယ်သည်”ဟု အယူရှိသည်။
* အဝတ်တန်းအောက် ၊ ထဘီတန်းအောက် မထားကောင်းပါ၊
* ခြောက်သွေ့ သန့်ရှင်းသော၊ မြင့်မြတ်သော နေရာများတွင်သာထားရန် အကြံပြုအပ်သည်။
ကုက္ကိုကုန်းရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်
ကုက္ကိုကုန်းရွာ (Kokekokone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပြည်မြို့နယ်၊ အရှေ့ပေါက်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၂၈၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အရှေ့ပေါက်တောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၄၂ ဦး၊ မ ၁၁၀၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၅၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မမကြီး (ဝတ္ထု)
မမကြီး သည် ၁၉၆၀ ပြည့်တွင် ထုတ်သည့် ဗန်းမော် တင်အောင်ရေးသော ဝတ္ထု ဖြစ်သည်။ မြင့်မိုရ် စာအုပ်တိုက်မှ ဖြန့်သည်။ ထိုနှစ်အတွက် အမျိုးသားစာပေဆုကို အောင်လင်း၏ အရိုင်းစံပယ်နှင့် တွဲရသော်လည်း ဆုပေးပုံကို မကျေနပ်၍ ဆုလက်မခံခဲ့။
ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း
ရာဇဝတ်တရားသူကြီး ဦးအေးသွင်သည် ခင်မာထူးနှင့် မောင်မောင်လေးဟူသော ကလေး ၂ ယောက်ရှိသည့် အရွယ်ကောင်း မုဆိုးဖို ဖြစ်သည်။ အရာအရွယ်ရှိသဖြင့် အသိုင်းအဝိုင်းမှ လူတို့က အရွယ်ညီသည့် အငြိမ်းစား စက်ရှင်တရားသူကြီး ဦးကျော်အောင်၏ ညီမ ကျောင်းဆရာမ မမကြီးနှင့် ဘေးတီးသည်။ သို့သော် ဦးအေးသွင် စိတ်ဝင်စားသွားသူမှာ ဦးကျော်အောင်၏ သမီး ခင် ကိုသာ ဖြစ်သည်။ လက်ရဲဇက်ရဲမုဆိုးဖိုနဲ့ အပျံသင်အပျိုပေါက်တို့ မကြာမီပင် နီးစပ်ကာ လက်ထပ်ဖြစ်သည်။ သို့သော် အိမ်ရှင်မက ကလေးစိတ်သာ ရှိသေးသည့်အတွက် မမကြီးကပင် အိမ်မှုကိစ္စများကို ဝင်လုပ်ပေးနေရသည်။ ထိုသို့ လုပ်သည်ကို ခင်က ဝင်စွက်သည် ထင်၏။
တစတစနှင့် ခင်က ပိုကာဆွဲခြင်း၊ ဈေးဝယ်ထွက်ခြင်း စသော ကတော်အလုပ်များကို ခုံမင်လာသည်။ ကလေးနှစ်ယောက်ရှိသေး၍ အိမ်တွင်းရေးမှာ အဆင်မပြေ။ မောင်ခင်အေးဟူသော သားတယောက် ရလာသည်။ မိမိကလေး ရလာသော်လည်း ကလေးထိန်းနှင့် လွှတ်ထားကာ ယခင်အတိုင်း သွားမြဲလာမြဲပင်။ ခင် လိုသော ငွေကို အလျင်မီမီ ပေးနိုင်ရန် ဦးအေးသွင်က ရုန်းကုန်ရသည်။ သို့ဖြင့် ငွေလွယ်သော စီးပွားရေးသမား မောင်မောင်ထွန်းနှင့် အလွမ်းသင့်သွားသည်။ တကြိမ်သော် ကြံမိကြံရာ လုပ်မိသော ဦးအေးသွင် လာဘ်ပေးလာဘ်ယူမှုနှင့် ထောင်ကျသည်။ ငွေရလမ်းမရှိသော ခင်က ဦးအေးသွင်နှင့် ကွာကာ ကလေးများကို ပစ်ပြီး မောင်မောင်ထွန်းနှင့် ယူလိုက်သည်။ ကလေးများကို မမကြီးက စောင့်ရှောက်ရသည်။
အတန်ကြာသော် မိုးညှင်းမှ စာတစောင် ရောက်လာသည်။ မောင်မောင်ထွန်း ပစ်သွား၍ သောင်တင်နေသော အိမ်မှ ခင် အသည်းအသန်ဖြစ်နေကြောင်း အသိပေးစာ ဖြစ်သည်။ မမကြီးက လိုက်သွား၍ ထူထူထောင်ထောင်ဖြစ်အောင် ပြုစုပြီး ရန်ကုန် ခေါ်လာသည်။ ဦးအေးသွင် ထောင်မှလွတ်သော် မမကြီးနှင့် ဦးအေးသွင်ကို ခေါ်ပြီး သူဝင်သဖြင့် ဇာတ်ရှုပ်ရကြောင်း ပြောသည်။ မမကြီးကို ဦးအေးသွင်နှင့် ပေါင်းကာ ကလေးများကို စောင့်ရှောက်ရန် တောင်းပန်သည်။ ဦးအေးသွင်ကိုလည်း ကလေးများကို မမကြီးနှင့်သာ စိတ်ချကြောင်း ပြောသည်။ ထို့နောက် အသက်ကုန်လေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၁၉၆၀ စာအုပ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာဘာသာစကား စာအုပ်များ
ဘူမိ
(၁) ပုထုဇ္ဇနဘူမိ
(၂) အရိယဘူမိ တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ပုထုဇ္ဇနဘူမိ
ပုထုဇ္ဇနဘူမိဆိုသည်မှာ ပုထုဇ္ဇနဘာဝကို ဆိုလိုသည်။ ပုထုဇ္ဇနဘာဝဆိုသည်မှာ ဝိပလ္လာသတရားသုံးပါးတို့တွင် ဒိဋ္ဌိဝိပလ္လာသတရားကို ဆိုလိုသည်။ ခပ်သိမ်းသော လောကိဘုံသားတို့သည် ငါ့၏ ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း၌ နိစ္စမျိုး ရှိ၏၊ သုခမျိုး ရှိ၏၊ အတ္တမျိုး ရှိ၏ဟု အမြင်မှားခြင်း၊ အယူမှားခြင်းဟူသော ဒိဋ္ဌိဝိပလ္လာသတရားကို တည်ရာမှီရာပြု၍ နေကြကုန်၏။ ဒိဋ္ဌိမညနာတရား၊ ဒိဋ္ဌိဂါဟတရား၊ ဒိဋ္ဌိပပဉ္စတရား၊ ဒိဋ္ဌာဘိနိဝေသတရားကို အချုငပ်အချာ တည်ရာမှီရာပြု၍ နေကြကုန်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုဒိဋ္ဌိဝိပလ္လာသတရားသည် ပုထုဇ္ဇနဘူမိ မည်သည်။
ဘီးလင်း (အရှေ့)ရွာ၊ သာယာဝတီမြို့နယ်
ဘီးလင်း (အရှေ့)ရွာ (Beelin(East))သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ သာယာဝတီမြို့နယ်၊ ဘီးလင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၆၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘီးလင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၀၃၃ ဦး၊ မ ၃၃၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၃၃၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ဘူမိ
အရိယဘူမိ
အရိယဘူမိဆိုသည်မှာ အရိယဘာဝကို ဆိုလိုသည်။ အရိယာဘဝဆိုသည်မှာ ထိုဒိဋ္ဌိဝိပလ္လာသတရား အမြစ်အရင်းပါ ပြတ်ကင်း၍ ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း၌ နိစ္စမျိုးမရှိ၊ သုခမျိုးမရှိ၊ အတ္တမျိုးမရှိဟု အမြင်အယူ ဖြောင့်မှန်သော သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ကို ဆိုလိုသည်။
ဘီးလင်း (အရှေ့)ရွာ၊ သာယာဝတီမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သာယာဝတီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘူမိ
အရိယဘူမိ
အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ထိုအမြင်၊ ထိုအယူကို တည်ရာမှီရာပြု၍ နေကြသည်။ ထို့ကြောင့် ထိုသမ္မာဒိဋ္ဌိတရားသည် အရိယဘူမိ မည်သည်။
အနမတဂ္ဂသံသရာကာလ၌ ပုထုဇ္ဇနဘူမိတွင် ကျယ်လည်ရှည်လျား၍ နေကြကုန်သော ပုထုဇဉ်သတ္တဝါအနန္တတို့တွင် အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်သည် တစ်ခုသော နေ့ရက်၌ ထိုသမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ကို ပိုင်နိုင်စွာရသဖြင့် ထိုဒိဋ္ဌိဝိပလ္လာသတရား အမြစ်အရင်းပါ ပြတ်ကင်းသည်။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် ထိုနေ့၊ ထိုရက်မှစ၍ အရိယဘူမိသို့ ရောက်သည်။ ပရမတ္တအရိယာမျိုး ဖြစ်သည်။
အချို့သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်များမှာ သညာဝိပလ္လာသ၊ စိတ္တဝိပလ္လာသများ ကျန်ရှိသေးသော်လည်း ဒိဋ္ဌိဝိပလ္လာသကြီး ပြတ်ကင်းပြီး၍ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ကြီးကို အတည်ရသဖြင့် ကျန်ရှိသော ဝိပလ္လာသများသည် ဒုစရိုက်မြောက်အောင် မမိုက်မဲနိုင်ကြတော့ပေ။ တရားသဖြင့် ရရှိလာသော စည်းစိမ်ချမ်းသာများကို ခံစား၊ စံစားဖို့မျှသာ ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကွမ်မောက်၊ ခမ်းလှရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်
ကွမ်မောက်၊ ခမ်းလှရွာ (Kunmauk/Hkamhla)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ ကန့်ကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၃၉၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကန့်ကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၉၂ ဦး၊ မ ၉၉၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၈၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကန်ဆင့် (တောင်)ရွာ၊ မြင်းခြံမြို့နယ်
ကန်ဆင့် (တောင်)ရွာ (Kansint(South))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ မြင်းခြံမြို့နယ်၊ ကန်ဆင့် (တောင်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၃၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကန်ဆင့် (တောင်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၇၅ ဦး၊ မ ၁၂၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၆၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းခြံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပျမရွာ၊ ပေါက်မြို့နယ်
ပျမရွာ (Pyama)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပေါက်မြို့နယ်၊ ချောင်းကူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၈၉၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ချောင်းကူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၀၉ ဦး၊ မ ၁၈၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၇၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ဂျို့ဂျ်အမျိုးသားငှက်ဥယျာဉ်
ဂျို့ဂျ်အမျိုးသား ငှက်ဥယျာဉ်သည် ဆီနီဂေါနိုင်ငံ ဆီနီဂေါမြစ်၏ အရှေ့တောင်ဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိပြီး စိန့်လူးဝစ်မြို့၏ အရှေ့မြောက်ဘက် ဘစ်ဖက်ရှ် မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
ထိုဥယျာဉ်သည် ရေပျော်ငှက်များ အတွက် စားကျက်တစ်ခု အဖြစ် ဖန်တီးပေးထားပြီး ရွှေ့ပြောင်းလာသော ငှက်များ အထူးသဖြင့် ဆာဟာရ သဲကန္တာရကို ဖြတ်ကျော်လာခဲ့သော ငှက်များ ပျော်မွေ့ရာ နေရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ငှက်အမျိုးအစား ၄၀၀ ကျော်တို့တွင် ငှက်ကြီးဝံပိုများ နှင့် ဖလန်းမင်းဂိုးများ မှာ အများဆုံး တွေ့ရသည်။
ဆီတောကြီးရွာ၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သရက်ချောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်ကုန်းသာရွာ၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်
တောင်ကုန်းသာရွာ (Taungkonethar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ခန္တီးခရိုင်၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်၊ ညောင်ပင်သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၃၉၉ ဖြစ်သည်။
ဟွေတန်ရွာသစ်ရွာ၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပေါက်ဟောင်ရွာ၊ သိန္နီမြို့နယ်
ပေါက်ဟောင်ရွာ (Paukhawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ သိန္နီမြို့နယ်၊ စယ်အူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၄၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စယ်အူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၄၅ ဦး၊ မ ၂၀၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၁၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သိန္နီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘီးလင်းရွာမရွာ၊ သာယာဝတီမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သာယာဝတီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်ကျန်ရွာ၊ ထောင်မှူး
နောင်ကျန်ရွာ(Naungkyan)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံခရိုင်၊ သထုံမြို့နယ်၊ ထောင်မှူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၆၃၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထောင်မှူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၄၉ ဦး၊ မ ၅၀၃၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၉၈၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သထုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗမွန်ရွာ၊ မိုးကုတ်မြို့နယ်
ဗမွန်ရွာ (Bamun)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ မိုးကုတ်မြို့နယ်၊ ဗမွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၃၆၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဗမွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၂၇ ဦး၊ မ ၇၁၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးကုတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပါကထောင်ရွာ၊ မန်တုံမြို့နယ်
ပါကထောင်ရွာ (Parkahtawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ပလောင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ မန်တုံမြို့နယ်၊ မန်တုံ (ကချင်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၉၇၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်တုံ (ကချင်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၆၂ ဦး၊ မ ၃၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၄၇ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန်တုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပအော့(အရှေ့)ရွာ၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်
ပအော့(အရှေ့)ရွာ'(Paawt(East))သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်၊ မြန်မာပအော့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,303 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သရက်ချောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကပ္ပရုက္ခိယ
အရှင်ကပ္ပရုက္ခိယထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်၏။
သိဒ္ဓတ္ထမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်
သိဒ္ဓတ္ထမြတ်စွာဘုရား၏ ပုထိုးစေတီရှေ့တွင် ဆန်းကြယ်သည့် ပုဆိုးတို့ကို ချိတ်ဆွဲကာ အရှင်ကပ္ပရုက္ခိယထေရ်သည် ပဒေသာပင်ကို လှူဒါန်းခဲ့၏။
အကျိုးခံစားရခြင်း
ထိုသို့ လှူဒါန်းခဲ့ရသည့် ဖြစ်သောဘဝတိုင်းတွင် ပဒေသာပင်တို့သည် အရှင်ကပ္ပရုက္ခိယထေရ်၏ အိမ်တံခါးတွင် တင့်တယ်လျက် ရှိ၏။ ထို့ပြင် ပရိသတ်အားလုံးတို့သည် ထိုပဒေသာပင်မှ ပုဆိုးကို ဝတ်ဆင်ရ၏။ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ခုနစ်ကမ္ဘာထက်တွင် ရတနာခုနစ်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသည့် သုစေဠ အမည်ရှိသည့် စကြဝတေးမင်း ရှစ်ကြိမ်တိုင် ဖြစ်ခဲ့၏။
ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကိုးဆယ့်လေးကမ္ဘာထက်တွင် ပဒေသာပင် အလှူပြုခဲ့သည့်အချိန်မှစကာ အရှင်ကပ္ပရုက္ခိယထေရ် သည် အပါယ်လေးဘုံသို့ လုံးဝမကျရောက်ခဲ့ရပေ။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ကပ္ပရုက္ခိယထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
ကြယ်ပု
ကြယ်ပု (Dwarf star) ဆိုသည်မှာ အရွယ်အစားနှင့် တောက်ပမှုနည်းပါးသော ကြယ်ဖြစ်ပြီး ပင်မအစီစဉ်ရှိကြယ်အများစုသည် ကြယ်ပုများဖြစ်ကြသည်။ ၁၉၀၆ ခုနှစ်တွင် ဒိန်းမတ်လူမျိုး နက္ခတ္တပညာရှင် Hertzsprung ဆိုသူက ကြယ်များအား အနီရောင် အရှိဆုံးကြယ်များကို K နှင့် M အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ နေထက် ပိုကြီးသောကြယ်၊ နေထက်ပိုငယ်သောကြယ်အဖြစ် ၂ မျိုးထပ်ခွဲလိုက်သည်။ နေထက်ပိုကြီးသောကြယ်များကို ကြယ်ဘီလူးများဟု သတ်မှတ်၍ ပိုသေးသောကြယ်များကိုမူ ကြယ်ပုများအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ကြယ်အများစုကို လက်ရှိတွင် Morgan Keenan System အရ အက္ခရာ O, B, A, F, G, K, နှင့် M အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ O အမျိးစားသည် အပူဆုံးဖြစ်၍ M အမျိုးအစားသည် အအေးမြဆုံးဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် M အမျိုးအစားကိုလည်း အောက်ပါအတိုင်း ခွဲခြားလိုက်သည်။
ဘန့်ပြင်ရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်
ဘန့်ပြင်ရွာ (Bantpyin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပြည်မြို့နယ်၊ ဘန့်ပြင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၂၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘန့်ပြင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၆၉ ဦး၊ မ ၇၄၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၁၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂိုရီးခရိုင်
ဂိုရီးကျွန်းသည် ဆီနီဂေါနိုင်ငံ ဒါကာမြို့၏ ခရိုင် ၁၉ ခုထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဒါကာမြို့ အဓိက ဆိပ်ကမ်းမှ ၁.၂ မိုင် (၂ ကီလိုမီတာ) အကွာတွင် တည်ရှိသော ၄၅ ဧက (၁၈.၂ ဟက်တာ)မျှ ကျယ်ဝန်းသော ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
၂၀၁၃ ခုနှစ် လူဦးရေ စာရင်းအရ လူဦးရေ ၁,၆၈၀ ဦး ရှိသဖြင့် လူဦးရေ သိပ်သည်းမှုမှာ တစ်စတုရန်းမိုင်လျှင် ၅,၈၀၂ ဦး ရှိသဖြင့် ဒါကာမြို့ လူဦးရေ သိပ်သည်းမှု၏ တစ်ဝက်မျှသာ ရှိသည်။ ဂိုရီးသည် ဒါကာရှိ ခရိုင် ၁၉ ခုတွင် အသေးဆုံး နှင့် လူဦးရေ သိပ်သည်းမှု အနည်းဆုံး ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဂိုရီးကျွန်းသည် အတ္တလန္တိတ် ကျွန်ရောင်းဝယ်ရေး သမိုင်းကြောင်းအား စိတ်ဝင်စားသူများ အဓိက သွားရောက်ရာ နေရာ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အခြား ကျွန်ရောင်းဝယ်ရေး သမိုင်းတွင် အရေးပါသော နေရာများမှာ မြောက်ဘက်တွင် ရှိသော ဆီနီဂေါနိုင်ငံ တွင်းရှိ စိန့်လူးဝစ်မြို့နှင့် တောင်ပိုင်းရှိ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံ အဓိက မြစ်များ၏ မြစ်ဝများတွင် ဖြစ်သည်။ ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့ အမွေခံ နေရာတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
၂၀၁၃ အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲ ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနား
၂၀၁၃ အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲ ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားကို ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့ ညနေ ၆ နာရီအချိန်တွင် ဝဏ္ဏသိဒ္ဓိ အားကစားကွင်းအတွင်းတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။
အနုပညာရှင်များ
• 30em
အခမ်းအနားအစီအစဉ်များ
အခမ်းအနားကို အစီအစဉ် (၁၄)ခုဖြင့် တင်ဆက်ခဲ့သည်။