cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဒက္ခိဏသုတ်
အဋ္ဌကထာ၌ ဒက္ခိဏာဝိသုဒ္ဓိဖြစ်ပုံ (၄)မျိုးကို ဥပမာများဖြင့် ဝိသုဒ္ဓိဟူသည် မဟာဇုတိကမဟပ္ဖလဟု ဖွင့်ပြထားပါသည်။
ဒီဃနိကာယ်
ဒီဃသည် ရှည်သောဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဒီဃနိကာယသည် ရှည်လျားသော သုတ် (၃၄)သုတ်ကို စုပေါင်းထားသော နိကာယ်ဖြစ်၏။ ဒီဃနိကာယ၌ အစုဟု အဓိပ္ပာယ်ထွက်သော ဝဂ္ဂအားဖြစ် သုံးဝဂ်ခွဲခြားထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ၊ မဟာဝဂ္ဂ၊ ပါထိကဝဂ္ဂ ဟူ၍ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် သုတ်သုံးကျမ်းဟူ၍လည်း ထင်ရှားသည်။ သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂတွင် ၁၃ သုတ်၊ မဟာဝဂ္ဂတွင် ၁၀ သုတ်၊ ပါထိကဝဂ္ဂတွင် ၁၁ သုတ် ပါဝင်သည်။ ဒီဃနိကာယကျမ်းတွင် ဒိဋ္ဌိ (၆၂)ပါး၊ ဘုရားရှင်နှင့် စင်ပြိုင်ဝါဒ ထူထောင်ခဲ့ကြေသာ တိတ္ထိဂိုဏ်းဆရာကြီး (၆) ဦးတို့၏ ဝါဒရေးရာနှင့် ရဟန်းဖြစ်ခြင်းအကျိုးတရားများ၊ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ ပရိနိဗ္ဗာန်စံခန်းနှင့် ပရိနိဗ္ဗာန်စံဝင်တော်မမူမီအခြေအနေများ၊ ကမ္ဘာ့ဖြစ်ပုံ၊ ပျက်ပုံ အယူအဆများ၊ အိမ်ရာတည်ထောင်ထားသော လောကီလူသားများအတွက် ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေး လူ့ကျင့်ဝတ်တရားများ ပါဝင်သည်။ ထင်ရှားသော သတိပဋ္ဌာန်သုတ်သည် ဒီဃနိကာယတွင် ပါဝင်သည်။
အစုများ ခွဲခြားပုံ
ဒီဃနိကာယ (ရှည်လျားသော ဒေသနာများ အစု)၌ သုံးစုထပ်၍ ခွဲပြန်လေသည်။ ဤသုံးစုကို ဝဂ္ဂဟုခေါ်သည်။ ဝဂ္ဂဟူသော ပါဠိစကား၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ အစုဟုပင် ဖြစ်သည်။ မြန်မာအခေါ်အားဖြင့် ဝဂ် ဟုခေါ်သည်။
ထို ဝဂ္ဂ သုံးခု သို့ သုံး ကျမ်းတို့မှာ
ကိုးကား
*
အောက်ယင်ခတ်ရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
အောက်ယင်ခတ်ရွာ(Aukyinkhat)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ မောက်ချောင်းဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၆၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မောက်ချောင်းဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၉ ဦး၊ မ ၈၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယင်းတိုက်
ယင်းတိုက် (Yindaik) ၏ ရုက္ခဗေဒ အမည်မှာ Dalbergia cultrata ဖြစ်သည်။
အသုံးဝင်ပုံ
ယင်းတိုက်သစ် အနှစ်သားသည် မာ၍ အစင်းကြောင်းများ ထင်လျက် လှပသဖြင့် ပန်းပုထုရန် အလွန် အသုံးဝင်သည်။ အသား၏အရောင်မှာ အညို၊ သို့မဟုတ် အနက် ဖြစ်သည်။ အနောက်နိုင်ငံများမှ အက်ဗနီခေါ် သစ်သားနက်နှင့် ယင်းတိုက်သားတို့သည် ဆင်တူကြသည်။ ယင်းတိုက်သားကို မြေအောက်၌ အတန်ကြာ မြှုပ်ထားလျှင် အက်ဗနီသစ်နှင့်မခြား မည်းနက်လာ နိုင်သည်။ လက်ကိုင်တုတ်များ၊ လက်ကိုင်ရိုးများနှင့် အိမ်အသုံး အဆောင်များကို ယင်းတိုက်သားနှင့် ပြုလုပ်ကြသည်။ နှဲတံ၊ ပြွေတံ စသည်တို့ကို ပြုလုပ်ရာတွင်လည်း ယင်းတိုက်သားကို အသုံးပြုကြသည်။ ထူးခြားစွာ လှပသော ဝက်မှင်ဘီးခုံများ ပြုလုပ်ရာတွင်လည်း ယင်းတိုက်သားကို အသုံးချနိုင်သည်။ ယင်းတိုက်ပင်သည် အမြင့် ပေ ၆ဝ အထိနှင့် ပင်စည်လုံးပတ် ငါးပေမျှ ရှိသဖြင့် အရွယ်အလတ်စားမျိုး သစ်ပင်ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြေပြန့်သစ်တောများနှင့် တောင်နိမ့်ပိုင်း သစ်တောများ၌ ယင်းတိုက်ပင်များ ပေါက်ရောက်သည်။ ယင်းတိုက်ပင်၏ ပင်စည်တွင် များသောအားဖြင့် ထွင်းကြောင်းများထင်လျက် ရှိသဖြင့် ပျဉ်ကြီးကြီးများ ခွဲဖြတ်ရန် မဖြစ်နိုင်ချေ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သစ်ပင်များ
အလယ်ခုံရွာ၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်
အလယ်ခုံရွာ (Ahlelkhon)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်၊ ကျောက်ပေါက်ခုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၁၂၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်ပေါက်ခုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၅၄ ဦး၊ မ ၂၉၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၅၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝန်းသိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရုံးဆိပ်တောင်ရွာ၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်
ရုံးဆိပ်တောင်ရွာ (Yoneseiktaung)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်၊ ဘဲဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၀၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘဲဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၃၅ ဦး၊ မ ၉၀၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၃၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေနံချောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တိရစ္ဆာန် (၃၁-ဘုံ)
တိရစ္ဆာန်ဘုံ
`တိရစ္ဆာန်´ ဆိုသည် ပါဠိဘာသာစကားမှ လာသည်။ `တိရ+အစ္ဆနာ´ဟု ပုဒ်ခွဲရသည်။ တိရ = ဖီလာ၊ကန့်လန့် ဟုအနက်ရသည်။ အစ္ဆနာ = သွားတတ်သော သတ္တဝါ
ထို့ကြောင့် တိရစ္ဆာန် ဆိုသည်မှာ လူ၊ နတ် တို့ကဲ့သို့ မတ်မတ် မသွားဘဲ အလျားလိုက် သွားတတ်သော သတ္တဝါများကို ခေါ်သည်။
တစ်နည်းအားဖြင့် ဈာန်၊ မဂ်၊ ဖိုလ်တို့မှ ဖီလာသွားတတ်သော သတ္တဝါများကို “တိရစ္ဆာန်” ဟုခေါ်သည်။ တိရစ္ဆာန်များတွင် သီးခြားဘုံ မရှိပါ။ တိရစ္ဆာန်အများ စုဝေးနေထိုင်ရာ အရပ်ကို တိရစ္ဆာန်ဘုံဟု ခေါ်စမတ်ပြုသည်။ `တိရစ္ဆာန်ဘုံ´ကို ပါဠိစာပေတွင် `တိရစ္ဆာနယောနိ´ ဟု သုံးသည်။ တိရစ္ဆာနဘူမိ ဟုမသုံးပေ။ ယောနိ = ခန္ဓာကိုယ်ဟု အနက် ရသည်။ ထို့ကြောင့် `တိရစ္ဆာနယောနိ´သည် `တိရစ္ဆာန်၏ ခန္ဓာကိုယ်´ ဟု အဓိပ္ပာယ် ရသည်။ ဘုံသီးခြားမရှိသဖြင့် တိရစ္ဆာန်၏ ခန္ဓာကိုယ် သည်ပင် သူတို့၏ ဘုံ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။
တိရစ္ဆာန် အမျိုးအစား
တိရစ္ဆာန်များ နေသောနေရာကိုလိုက်၍ ကုန်းနေတိရစ္ဆာန်၊ ရေနေတိရစ္ဆာန် ဟု နှစ်မျိုးခွဲခြားသည်။ ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်က ကုန်းနေသတ္တဝါထက် ရေနေသတ္တဝါက ပိုများသည်ဟု ဟောကြားခဲ့သည်။ တိရစ္ဆာန်မျိုးတွင် နဂါး ၊ ဂဠုန် ၊ ကိန္နရာ၊ ဟင်္သာ၊ တိုးနယား၊ ကရဝိတ်၊ မကန်း၊ မနူဿီဟ တို့လည်းပါသည်။
ကျောက်ထရံရွာ
ကျောက်ထရံရွာ
ကိုးကား
ကျောက်ထရံရွာ
မိုးနဲရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
မိုးနဲရွာ (Moene)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ လွယ်မောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၆၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်မောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၉၂ ဦး၊ မ ၅၀၂၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၅၁၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သရက်ချောင်းရွာ၊ ညောင်ဝိုင်း
သရက်ချောင်းရွာ၊ ညောင်ဝိုင်း
အလယ်စုရွာ၊ ကျခတ်ကုန်း
အလယ်စုရွာ၊ ကျခတ်ကုန်း
ခချိဂဝဘူတာ
ခချိဂဝဘူတာ  (勝川駅 ခချိဂဝ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အအိချိခရိုင်၊ ခဆုဂအိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ညောင်ချောင်းရွာ၊ ချောင်းသာကြီး
ညောင်ချောင်းရွာ၊ ချောင်းသာကြီး
ကမ္ဗောဇသုတ်
ကောသမ္ဗီမြို့ ဃောသိတာရုံကျောင်းတော်၌ အရှင်အာနန္ဒာ၏ လျှောက်ထား ချက်အရ ကောဓန, ဣဿုကီ, မစ္ဆရီ, ဒုပ္ပည-ဟူသော တရားလေးမျိုးရှိသော အမျိုးသမီးများသည် (၁)တရားဆုံးဖြတ်မှု၊ (၂)ကြီးမားသောကုန်သွယ်မှုလုပ်ငန်း၊ (၃)နိုင်ငံရပ် ခြား ကုန်သွယ်မှုလုပ်ငန်းတို့ကို မလုပ်ကိုင် မဆောင်ရွက်နိုင်ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌-အကျယ်ဖွင့်ပြချက် ပါရှိပါသည်။
မှန်ပင်ရွာ၊ မော်လိုက်မြို့နယ်
မှန်ပင်ရွာ (Hmanpin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ မော်လိုက်မြို့နယ်၊ မှန်ပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၁၀၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မော်လိုက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟွေဟေးရွာ၊ မိုးနဲမြို့နယ်
ဟွေဟေးရွာ (Hwayhay)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုးနဲမြို့နယ်၊ ကုန်းလွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၂၇၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်းလွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၂၈ ဦး၊ မ ၉၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးနဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယင်းမာ
ယင်းမာ (Yinma) ၏ ရုက္ခဗေဒ အမည်မှာ Chukrasia tabularis ဖြစ်သည်။
လွင်ပင်ကုန်း (ခေါ်) ခွေးကျတွင်းရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
လွင်ပင်ကုန်း (ခေါ်) ခွေးကျတွင်းရွာ (Lwinpinkone(Khwaykyatwin))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ကျောက်စစ်ကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၉၈၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်စစ်ကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၈၂ ဦး၊ မ ၁၆၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၆၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အမလာထာရွာ၊ ထားဝယ်မြို့နယ်
အမလာထာရွာ(Ahmalarhtar)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ အမြားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 221,742 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထားဝယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပျော်ဘွယ်စု
ပျော်ဘွယ်စု
ယောလူမျိုး
ယောလူမျိုးများသည် ဂန့်ဂေါခရိုင်ရှိ ထီးလင်း၊ ဆောနှင့် ဂန့်ဂေါမြို့နယ်များတွင် နေထိုင်ကြသည်။ ယောလူမျိုးတို့မှာ မြန်မာအနွယ်ဝင်များဖြစ်၍ ဒေသအလိုက် ထုံးဓလေ့နှင့် စကားအသုံးအနှုန်းတို့ ခြားနားနေရခြင်း ဖြစ်သည်။ ပခုက္ကူခရိုင်၌ ယောလူဦးရေ ၂၀၀၀၀ကျော်ရှိပြီး ၅၀၀၀ခန့်မှာ ပခုက္ကူမြို့ပေါ်တွင်နေထိုင်ကြသည်။
ရှေးအခါက ယောနကတိုင်းဟူသော အမည်ဖြင့် မဇ္ဈိမဒေသ မဂဓတိုင်း၊ ရာဇဂြိုဟ်ပြည်ကြီးရှင် ဘုရင် နဂဒါသမင်း၏သားတော် ဇလာမိက မင်းသားအမှူးပြုသော သကျသာကီဝင် အဆက်အနွယ်တို့ အစပြု၍ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု ဆိုသည်။
ယခုခေတ်အခါများတွင် ယောနယ်၌ အမျိုးသမီးတိုင်း ချည်ငင်၊ မဲဆိုး၊ ရက်ကန်းရက် အတတ်ပညာများကို တတ်မြောက်ကြရသည်။ ထိုအတတ်များကို မတတ်ကျွမ်းပါက အိမ်တွင်းမှုပညာများကို မတတ်သော မိန်းမဖျင်းဟူ၍ အထင်သေးကြသည်။ ယောနယ်၏ ပင်နီချော နှင့် ယောထဘီ လုပ်ငန်းသည် ရှေးကတည်းကပင် ထင်ရှားကျော်စောခဲ့လေသည်။ ယောအမျိုးသားတို့သည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ ဖြစ်ကြသော်လည်း ရှေးရိုးစဉ်လာမပျက် နတ်များကိုလည်း ကိုးကွယ်ကြပါသေးသည်။ ရွာတိုင်းတွင် ရွာအနီး သစ်ပင်ကြီးများအောက်၌ နတ်ကွန်းတစ်ခု ဆောက်လုပ်ထားကြသည်။
ယောနယ်ဒေသရှိ ယောသူ ယောသားတို့သည် မြန်မာစကားကိုပင် သုံးစွဲပြောဆိုကြသော်လည်း ဒေသရေမြေအနေ ကွဲပြားခြားနားသည့် အလျောက် မြန်မာအများ သုံးနှုန်းပြောဆိုသော စကားများနှင့် အနည်းငယ်၊ သို့မဟုတ် အတော်အတန် လေယူလေသိမ်း အသံနေအသံထား ကွဲလွဲခြားနားနေပေသည်။
ယောမြေဒေသတွင် ဆေးဝါးကုသမှုနှင့် ပတ်သက်၍ နာမည်ကျော်ကြားနေသော အကြောင်းတစ်ရပ်ရှိပေသည်။ ၎င်းမှာ ယောနယ်၌ စုန်းကဝေ ပြုစားတတ်သူများရှိသည်။ ထိုပယောဂကို ကျွမ်းကျင်နိုင်နင်းသော ပုဂ္ဂိုလ်များ ရှိသည်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ယောနယ်မှ ပယောဂဆေးများတွင် အစွမ်းထက်သော ဆေးများပါဝင်ပေသည်။
၎င်းတို့အနက် မျက်ကွင်းဆေး၊ မျက်စိကန်းဆေးနှင့် နှုတ်ခမ်းမွှေးဆေးတို့မှာ ပြုစားသူ စုန်းကဝေများကို အထူးထိရောက်အောင် ဆုံးမနိုင်သော ဆေးများဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ယခုအခါ ထိုဆေးမျိုးလက်ကိုင်ရှိသော ဆေးဆရာများ အလွန်ရှားပါး၍ ယင်းပညာရပ်မှာလည်း ပျောက်ကွယ်သလောက် ရှိနေလေပြီ။
နယူးကလီဒိုနီးယား
နယူးကလီဒိုနီးယား (Nouvelle-Calédonie) သည် ပြည်ပပြင်သစ်မြေဟူသော အခေါ်အဝေါ်စုတွင် ပါဝင်ပြီး ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ၏ အနောက်တောင်ဘက်၊ ဗါနူအာတူ၏ တောင်ဘက်၊ ဩစတေးလျ၏ အရှေ့ ၁,၂၁၀ ကီလိုမီတာ (၇၅၀ မိုင်) အကွာ၊ မက်ထရိုပိုလီတန်ပြင်သစ်ခေါ် ပြည်ကြီးပြင်သစ်မှ ၁၇,၀၀၀ ကီလိုမီတာ (၁၁,၀၀၀ မိုင်) အကွာတွင် ရှိသည်။ ကုန်းမြေဧရိယာ ၁၈,၅၇၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၇,၁၇၂ စတုရန်းမိုင်) ရှိပြီး ပြည်နယ် ၃ ခု ခွဲထား၏။ ကျွန်းမကြီးကို တောင်ပိုင်းပြည်နယ်၊ မြောက်ပိုင်းပြည်နယ်ဟူ၍ ခွဲသည်။ ကျန်ကျွန်းငယ်များကိုစုကာ သစ္စာခံကျွန်းများပြည်နယ်ဟူ၍ သတ်မှတ်၏။ ၂၀၁၉ ခု သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၂၇၁,၄၀၇ ယောက် ရှိသည်။ ယင်းတွင် မူလနေထိုင်သူ လူမျိုးစု ကနက်များလည်း ပါ၏။ ၎င်းတို့မှာ မြောက်ပိုင်းပြည်နယ်နှင့် သစ္စာခံကျွန်းများပြည်နယ်တွင် အများဆုံး နေသည်။ ဥရောပနွယ်ဘွားနှင့် အရှေ့တောင်အာရှမှ ကူးလာသူတို့မှာ တောင်ပိုင်းပြည်နယ်တွင် အနေများ၏။ မြို့တော်မှာ နူမယ်ယာ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မီလန်နီးရှား၏ ပထဝီဝင်
ရွှေညောင်တော်ရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
ရွှေညောင်တော်ရွာ (Shwenyaungtaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ ရုံးပင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၈၃၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စပါးတုံရွာ၊ ဆားပြင်
စပါးတုံရွာ၊ ဆားပြင်
မရမ်းချောင်းရွာ၊ ကျခတ်ကုန်း
မရမ်းချောင်းရွာ၊ ကျခတ်ကုန်း
နန်းကွေ့ရွာ၊ မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်
နန်းကွေ့ရွာ(Namkwayt)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်၊ နန်းကွေ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၆၉၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နန်းကွေ့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၆၀၈ ဦး၊ မ ၃၉၀၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၈၅၁၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သပြေကုန်းရွာ၊ အုပ်သင်္ဘော
သပြေကုန်းရွာ၊ အုပ်သင်္ဘော
သီဟသူ (သံတူကြောင်းကွဲ)
သီဟသူရ သို့မဟုတ် သီဟသူ အမည်သည် အောက်ပါတို့အနက် တစ်ခုခု ဖြစ်နိုင်သည်။
ကံထူးရွာ၊ မော်လိုက်မြို့နယ်
ကံထူးရွာ (Kanhtu)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ မော်လိုက်မြို့နယ်၊ မှန်ပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၁၀၉ ဖြစ်သည်။
ခချိဒိုခိဘူတာ
ခချိဒိုခိဘူတာ  (勝どき駅 ခချိဒိုခိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုကျိုခရိုင်၊ ချူးအိုးမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဝါးပတော
ဝါးပတော
ခဘုတိုယာမဘူတာ
ခဘုတိုယာမဘူတာ  (か ぶ と 山 駅 ခဘုတိုယာမ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုခရိုင်၊ ခယေားတန်းဂိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ညောင်ဝိုင်း (အရှေ့)ရွာ၊ ညောင်ဝိုင်း
ညောင်ဝိုင်း (အရှေ့)ရွာ၊ ညောင်ဝိုင်း
လုံပင်စိုက်ရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
Tricycle: The Buddhist Review
Tricycle: The Buddhist Review လွတ်လပ်သည့် ဂိုဏ်းဂဏစွဲမရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာမဂ္ဂဇင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ သင်ကြားပြသမှုများ၊ လေ့ကျင့်မှုများနှင့် ဝေဖန်းရေးများကို ရေးသားထုတ်ဝေလျက်ရှိသည်။ ၎င်းကို နယူးယောက်မြို့တွင် အခြေစိုက်ထားသည်။
မဂ္ဂဇင်းကို Tricycle ဖောင်ဒေးရှင်းက တည်ထောင်ထားသည်။ Tricycle ဖောင်ဒေးရှင်းသည် ၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် Helen Tworkov က ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သည့် အကျိုးအမြတ်မယူသည့် ပညာရေးဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ Helen Tworkov သည် ယခင်က မနုဿဗေဒပညာရှင်၊ ဇင်နှင့် တိဗက်ဗုဒ္ဓဘာသာကို ကာလရှည်ကြာလေ့လာခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ Tricycle ၏ လက်ရှိကာလ စာတည်းချုပ်နှင့် ထုတ်ဝေသူမှာ James Shaheen ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် Tricycle ဖောင်ဒေးရှင်းသည် Tricycle: The Buddhist Review ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ အနောက်နိုင်ငံများတွင် ပထမဆုံးသော ဗုဒ္ဓဘာသာမဂ္ဂဇင်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ Helen Tworkov သည် Tricycle ၏ ပထမဆုံးအယ်ဒီတာချုပ် ဖြစ်ခဲ့ပြီး ရစ်ဖီး (Rick Fields) နှင့်အတူ မဂ္ဂဇင်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ရစ်ဖီးသည် အမေရိကန်တွင် ဗုဒ္ဓဘာသာသမိုင်းဆိုင်ရာကျွမ်းကျင်သူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ကဗျာဆရာတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ ရစ်ဖီးသည် မဂ္ဂဇင်းတွင် ပါဝင်တည်းဖြတ်သူအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ရရှိခဲ့သည့် ဆုများ
Tricycle သည် Utne Media Award ဆုကို နှစ်ကြိမ်ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ရရှိခဲ့သည့်ဆုမှာ “Best Body/Spirit Coverage.” အတွက် ဖြစ်သည်။
Tricycle သည် “Best Spiritual Magazine” အဖြစ်  Folio Award ကို သုံးကြိမ်ရရှိခဲ့သည်။
စိတ်ဓာတ်ပြောင်းလဲရေးနေ့
၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် Tricycle သည် "စိတ်ဓာတ်ပြောင်းလဲရေးနေ့" ကို စတင်ခဲ့ည်။ ၎င်းသည် နေ့လယ်ခင်းပိုင်းအချိန်တွင် နယူးယောက်မြို့ဗဟိုပန်းခြံတွင် အလွတ်တရားအားထုတ်နည်းများကို သင်ကြားပြသပေးသည်။ ဤပွဲကို ပြုလုပ်ရခြင်းသည် "ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အတွေးအခေါ်နှင့် လေ့ကျင့်မှုများကို အများပြည်သူသို့ မျှဝေပေးနိုင်ရန်" ဖြစ်သည်။ စိတ်ဓာတ်ပြောင်းလဲရေးနေ့ ပထမဆုံးနေ့တွင် အသစ်လာရောက်သူများနှင့် မူလရှိနှင့်ပြီးသား ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့သည် တရားအားထုတ်ခြင်း၊ Philip Glass နှင့် Allen Ginsberg တို့ ဟောကြားသည့် တရားများကို နာကြားခြင်းများ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
စာအုပ်များ
Tricycle ဖောင်ဒေးရှင်းသည် စာအုပ်များစွာကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၎င်းတို့တွင်  Big Sky Mind: Buddhism and the Beat Generation, Breath Sweeps Mind: A First Guide to Meditation Practice, Buddha Laughing: A Tricycle Book of Cartoons, Commit to Sit: Tools for Cultivating a Meditation Practice from the Pages of Tricycle နှင့် စတီဖင်ဘတ်ချလာ၏ ယုံကြည်မှုမပါရှိဘဲ ဗုဒ္ဓဘာသာ စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ Tricycle  သည် ပျော်ရွှင်မှုမှသည် စွဲလမ်းမှုသို့တိုင်အောင် ခေါင်းစဉ်များစွာဖြင့် e-book များကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ကျခတ်ကုန်းရွာ၊ ကျခတ်ကုန်း
ကျခတ်ကုန်းရွာ၊ ကျခတ်ကုန်း
ခဘုတိုဘူတာ
ခဘုတိုဘူတာ  (兜沼駅 ခဘုတို - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးခရိုင်၊ တဲရှိအိုတိုင်း၊ တိုယောတိုမိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အမိုရွာ၊ ထားဝယ်မြို့နယ်
အမိုရွာ(Ahmo)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ အမြားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 221,743 ဖြစ်သည်။ ရေတွင်း ၁တွင်းရှိပြီး အိမ်ခြေ ၅၀ ကိုသောက်သုံးရေရရှိနေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထားဝယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရုံးပင်ကုန်းရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
ရုံးပင်ကုန်းရွာ (Yonepinkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ ရုံးပင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၈၀၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တိုက်စိုး
တိုက်စိုး(၁၉၂၀-၂၀၀၃)
ဧရာဝတီတိုင်း၊ ဖျာပုံမြို့နယ်၊ သမိန်ထောကျေးရွာ၌ အဖ မြေပိုင်ရှင်ဦးဖိုးဝ၊ အမိဒေါ်ငွေနုတို့က ၁၉၂ဝပြည့်နှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၀ ရက်၊ တနင်္လာနေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
မွေးချင်း ၄ ယောက်တွင် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ ငယ်မည် ကိုကိုကြီး ကျောင်းနေအမည် မောင်သန်း၊ အမည်ရင်း ဦးသန်းထွတ် ဖြစ်သည်။
၁၉၂၆-၃၆ - သမိန်ထောရွာ၊ မြန်မာအလယ်တန်းကျောင်း၊ ဖျာပုံအစိုးရအထက်တန်းကျောင်းများတွင် ၉တန်း အထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
ထုံးဘိုရွာ၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်
ထုံးဘိုရွာ (Htonebo)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုးမိတ်ခရိုင်၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်၊ ပဒါန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၇၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပဒါန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၃၂ ဦး၊ မ ၁၄၅၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
တိုက်စိုး
တိုက်စိုး(၁၉၂၀-၂၀၀၃)
၁၉၃၈ -ရန်ကုန်မြို့မြို့မ အထက်တန်းကျောင်းမှ ၁၀ တန်း အောင်မြင်သည်။
ထုံးဘိုရွာ၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တိုက်စိုး
တိုက်စိုး(၁၉၂၀-၂၀၀၃)
၁၉၄၆ - ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဘီအေ(ဝိဇ္ဇာ)ဘွဲ့ ရရှိသည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် အင်္ဂလိပ်စာဌာန၌ နည်းပြဆရာအ ဖြစ် တာဝန်ထမ်းသည်။
၁၉၄၇ - နည်းပြဆရာအဖြစ်တာဝန်ထမ်းနေစဉ် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ လဗ္ဗရာစက်မှုကောလိပ်(Loughbrough College) သို့ ပညာတော်သင်အဖြစ် ရွေးချယ်ခံရ။ ၄၉ ထိ စာကြည့်တိုက် ပညာသင်။
၁၉၄၉ - ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် အင်္ဂလိပ်စာဌာနဆိုင်ရာ စာကြည့်တိုက်မှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်။
၁၉၅၀ - ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် စာကြည့်တိုက်လက်ထောက်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။
၁၉၅၁ - အင်္ဂလန်နိုင်ငံ စာကြည့်တိုက်အသင်းမှ A.L.Aအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခြင်းခံရသည်။ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် လက်ထောက်စာကြည့်တိုက်မှူးအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူထမ်းဆောင်။
၁၉၅၂ - ရာမာခရစ်ရှနာမစ်ရှင်အဖွဲ့ စာကြည့်တိုက် ကော်မတီဝင်အဖြစ် တာဝန်ယူသည်။
၁၉၅၃ - မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသနအသင်း အမှုဆောင်အဖြစ်ဆောင်ရွက်။
၁၉၅၅ - အမျိုးသားစာကြည့်တိုက် အထူးအရာရှိအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ယူ။ နော်ဝေ၊ ဒိန်းမတ်၊ အိန္ဒိယ၌လေ့ လာ။ ၁၉၅၆ ။ ဥပဒေဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရ၊ ဥရောပ၌ စာကြည့်တိုက်ပညာ ဆက်လက်လေ့လာသည်။
၁၉၆၀ - ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန ညွှန်ကြားရေးဝန်အဖြစ် တာဝန်ယူ။ ငွေတာရီ မဂ္ဂဇင်းအမှတ်(၁) (၁၉၆၀-ဇူလိုင်)မှစ၍ 'တိုက်စိုး' ကလောင်အမည်ဖြင့် ဝေဖန်ရေးဆောင်းပါးများ စတင်ရေးသားသည်။
၁၉၆၁ - စာပေဗိမာန်ဆု စိစစ်ရွေးချယ်ရေး အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်။
၁၉၆၃ - အနုပညာစာပေဆိုင်ရာဆု စိစစ်ရွေးချယ်ရေး အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်။
၁၉၆၅ - ရန်ကုန်စက်မှုလက်မှုကျောင်း (ယခုစက်မှုနှင့် သက်မွေးပညာဦးစီးဌာန)မှ ဆရာမဒေါ်မြင့်မြင့်သန်း (တက္ကသိုလ်မြစိမ်း)နှင့် လက်ထပ်သည်။ မင်းယုဝေနှင့်တွဲဖက်၍ မြန်မာစာမိတ်ဖွဲ့(ပ)တွဲ ပထမဆုံးလုံးချင်းစာအုပ်ကို ထုတ်ဝေ။
၁၉၆၆ - မြန်မာစာမိတ်အဖွဲ့(ဒု)တွဲကို မင်းယုဝေနှင့် တွဲဖက်ရေးသားထုတ်ဝေ။
၁၉၇၀ - ''မင်းနှင့် စာဆို စာအုပ်ထုတ်ဝေ။
၁၉၇၁ - ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် စာကြည့်တိုက်ပညာဌာန (ယခု စာကြည့်တိုက်နှင့် သုတပညာဌာန) စတင်ဖွင့်လှစ် သောအခါ ရည်ညွှန်းဘာသာရပ်ကို အချိန်ပိုင်းကထိကအဖြစ် (၁၉၈၈) အထိပို့ချ။
၁၉၇၂ - အမျိုးသားပညာဝန် ဦးဖိုးကျား စာအုပ်ထုတ်ဝေ။  မင်းတုန်းမင်း စာအုပ်ထုတ်ဝေ။ ယဉ်ကျေးမှုဝန် ကြီးဌာန လက်အောက်ရှိ ယဉ်ကျေးမှုဗိမာန်ဦးစီးဌာနညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် အဖြစ်ဆောင်ရွက်။
၁၉၇၄ - မော်ပီ ဆရာသိန်း  စာအုပ်ထုတ်ဝေ။ စာကိုး စကားကိုး စာအုပ်ထုတ်ဝေ။
၁၉၇၅ - တိုက်စိုးစာတိုနန့်နန့် ကို ထုတ်ဝေ။
၁၉၇၆ - ဗုဒ္ဓဘာသာအနုပညာနိဒါန်း ကိုထုတ်ဝေ။
၁၉၇၇ - မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသန အသင်းဥက္ကဋ္ဌဖြစ်။
၁၉၈၁ - ဧရာဝတီ ကိုထုတ်ဝေ။
၁၉၈၂ - ယဉ်ကျေးမှု့ဗိမာန်ဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဖြစ်မှ အငြိမ်းစားယူ။ (အငြိမ်းစားမယူမီအထိ အင်္ဂလန်၊ အမေရိကန်၊ ဂျပန်၊ ရုရှား၊ ပြင်သစ်၊ နော်ဝေ၊ အိန္ဒိယ၊ တရုတ် နိုင်ငံများသို့ လေ့လာရေးသွားခဲ့။)
၁၉၈၃ - အငြိမ်းစားယူပြီးနောက်ပိုင်း ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် စာကြည့်တိုက်နှင့်သုတပညာဌာန၊ အချိန်ပိုင်းကထိက - စာပေဗိမာန်အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ဝင်၊ စာပေဗိမာန် နှင့် အမျိုးသားစာပေဆုရွေးချယ်ရေးအဖွဲ့ဝင်၊ ပညာတန်ဆောင်အုပ် ချုပ်ရေးအဖွဲ့ဝင်၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်သမိုင်းဌာနပြင်ပစာစစ်၊ မြန်မာ့သမိုင်းအဖွဲ့ဝင် (၁၉၈၅ မှ ကွယ်လွန်ချိန်ထိ) တာဝန်များကို ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ခဲ့။ မြန်မာစာပေစာစုစာရင်းကို ဦးသော်ကောင်း၊ ဒေါ်စမ်းစမ်းမေတို့နှင့် တွဲဖက်ထုတ်ဝေ။
၁၉၈၅ - အမျိုးသားစာပေဆု စိစစ်ရွေးချယ်ရေးကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်။ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန မြန်မာစာအဖွဲ့အချိန် ပြည့် အဖွဲ့ဝင်။
၁၉၈၈ - စာပေလုပ်သားအဖွဲ့တွင် ဒုဥက္ကဋ္ဌဖြစ်။
၁၉၈၉ - မြန်မာ့သမိုင်းဖြစ်ရပ်အမှန်များရေးသားပြုစုရေးအဖွဲ့၊ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်။
၁၉၉၁ - ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန၊ မြန်မာ့သမိုင်းအဖွဲ့တွင် အချိန်ပြည့်အဖွဲ့ဝင်။
၁၉၉၃ - ပခုက္ကူ ဦးအုန်းဖေစာပေဆု အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်။
၁၉၉၆ - မင်္ဂလာပါ ဆရာမ ဘာသာပြန်ဝတ္ထုထုတ်ဝေ (ယင်းနှစ်အတွက်အမျိုးသားစာပေ (ဘာသာပြန်ရသ)ဆုရရှိ) ၁၉၉၈ ။ ထိုင်းနိုင်ငံ ချူလာလောင်ကောင်တက္ကသိုလ်၌ မြန်မာ့ယုံကြည်မှုနှင့် အထိမ်းအမှတ်များ စာတမ်း (Beliefs and Symbols in Myanma Society) ဖတ်။
အဝဏ္ဏာရဟသုတ်
(၄)သုတ် ရှိပါသည်။
တိုက်စိုး
တိုက်စိုး(၁၉၂၀-၂၀၀၃)
၁၉၉၉ - ပခုက္ကူဦးအုန်းဖေ တစ်သက်တာစာပေဆုရရှိ။
အဝဏ္ဏာရဟသုတ်
ဉာဏ်ပညာဖြင့် မစူးစမ်း မဆင်ခြင်ပဲ (၁)ကဲ့ရဲ့ထိုက်သူကို ချီးမွမ်းခြင်း၊ (၂)ချီးမွမ်းထိုက်သူကို ကဲ့ရဲ့ခြင်း၊ (၃) မကြည်ညိုသင့်သောအရာ၌ ကြည်ညိုခြင်း၊ (၄) ကြည်ညိုသင့်သောအရာ၌ မကြည်ညိုခြင်း-ဟူသော တရားလေးပါးနှင့် ပြည့်စုံသူသည် ငရဲ၌ ဖြစ်ရသည်၊ ယင်းတရားလေးပါး၏ ဆန့်ကျင်ဘက် တရားလေးမျိုးနှင့် ပြည့်စုံသူသည် နတ်ပြည်၌ ဖြစ်ရသည်ဟု ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ --- -ပထမသုတ်၌ -အထက်သုတ်တော်လာ တရားလေးပါးနှင့် သဒ္ဓါတရားဖြင့် လှူအပ်သော ပစ္စည်းကို ဖျက်ဆီးခြင်းကိုလည်းကောင်း၊
တိုက်စိုး
တိုက်စိုး(၁၉၂၀-၂၀၀၃)
၂၀၀၀ - ပြည့်နှစ် အမျိုးသားစာပေဆု (စာပဒေသာဆု)ကို ဇေယျ အတ္ထုပ္ပတ္တိစာအုပ်ဖြင့် ထပ်မံရရှိ။
အဝဏ္ဏာရဟသုတ်
-ဒုတိယသုတ်၌ -အထက်သုတ်တော်လာ တရားလေးပါးတွင် အမှတ် (၃)တရား၌ ကျောင်း၌ဝန်တိုခြင်း၊ ကျောင်း၌ မက်မောခြင်းကိုလည်းကောင်း၊
တိုက်စိုး
တိုက်စိုး(၁၉၂၀-၂၀၀၃)
၂၀၀၃ - ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရမှ ချီးမြင့်သည့် ဝိဇ္ဇာပညာထူးချွန်ဆု (ပထမဆင့်)ရရှိ။ မြန်မာနိုင်ငံ စာပေနှင့် စာနယ်ဇင်းအဖွဲ့ ဂုဏ်ပြုတံဆိပ်တို့ကိုရရှိ။
အဝဏ္ဏာရဟသုတ်
-တတိယသုတ်၌ -ဒုတိယသုတ်လာ တရားလေးပါးတွင် လာဘ်၌ ဝန်တိုခြင်းတရားကို လည်းကောင်း၊ လဲလှယ်၍ အာဝါသိက (ကျောင်းထိုင်)ရဟန်း၏ ငရဲသို့ရောက်နိုင်သော အပြစ်ငါးမျိုး၊ နတ်ပြည်သို့ရောက်နိုင်သော တရားငါးမျိုးတို့ကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခခွဲခြား၍ ဟောတော်မူသည်။
တိုက်စိုး
ထင်ရှားသည့်စာအုပ်များ
(၁) မြန်မာစာမိတ်ဖွဲ့ (မင်းယုဝေ နှင့်တွဲဖက်) (၂) စာဆိုနှင့် သုတေသီ (မင်းယုဝေ နှင့် တွဲဖက်) (၃) မင်းနှင့်စာဆို (မင်းယုဝေနှင့်တွဲဖက်) (၄) အမျိုးသား ပညာဝန်ဦးဖိုးကျား (၅) မင်းတုန်းမင်း (၆) မော်ပီဆရာသိန်း (၇)စာကိုးစကား ကိုး (၈)တိုက်စိုးစာတိုနန့်နန့် (၉) ဗုဒ္ဓဘာသာ အနုပညာနိဒါန်း (၁၀) ဂျူဘလီဟောမြင်ကွင်း (၁၁) ဧရာဝတီ (၁၂)ယဉ်ကျေးမှု အထိမ်းအမှတ်များ (၁၃) မင်္ဂလာပါ ဆရာမ (ဘာသာပြန်) (၁၄) ဇေယျ (၁၅) ဂန္ထဝင်စာဆို(၄)ဦး (၁၆) စာရေးစားပွဲပေါ်မှ ပုံရိပ်များ (၁၇) ပညာသိုက် (၁၈) မင်္ဂလာနှင့်အစမ်းစာများ (၁၉) လိပ်ပြာအစမ်းစာများ (၂၀) Selected Writing of U Than Htut(Taik Soe)
စာပေရေးသားပြုစုခြင်း
မြန်မာ၊ အမျိုးသားစာရေးဆရာ၊ ဘာသာပြန်စာအုပ်များလည်းရေးသားသည်။ Good morning miss Dove (1955) ကို (မင်္ဂလာပါဆရာမ) အမည်ဖြင့် ပြန်ဆိုရေးသားခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး
၂၀၀၃ ခုနှစ်၊ မေလ ၄ ရက်၊ တနင်္ဂနွေနေ့ ညနေ ၅ နာရီအချိန်တွင် တောင်ဥက္ကလာပမြို့နယ်နေအိမ်၌ ကွယ်လွန် ခဲ့။ ကွယ်လွန်ချိန်အထိ လုံးချင်းစာအုပ်ပေါင်း ၁၈ အုပ်ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ယနေ့အထိ လုံးချင်းစာအုပ်ပေါင်း ၂၃အုပ် ရေးသားထုတ်ဝေပြီးဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:၁၉၂၀ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၂၀၀၃ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ပေါင်းချောင်ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆင်ပိုက်ရွာ၊ ဆင်ပိုက်
ဆင်ပိုက်ရွာ၊ ဆင်ပိုက်
ဘူးကျွန်း (အရှေ့)ရွာ၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်
ဘူးကျွန်း (အရှေ့)ရွာ (Bukyun(East))သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်၊ ဘူးကျွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၉၃၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘူးကျွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၄၉ ဦး၊ မ ၁၂၂၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၇၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေနံချောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွန်ဖြူးရှပ်
တရုတ်အတွေးအခေါ်ပညာရှင် ကွန်ဖြူးရှပ် (孔夫子 သို့ 孔子၊ Confucius) (ဘီစီ ၅⁠၅၁-၄၇၉) ကို ယနေ့ တရုတ်နိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ဘက်ရှိ ရှန်တုန်ပြည်နယ် (山東 Shandong) ရှိ လူ (魯 Lu) နိုင်ငံငယ်လေးတွင် ဘီစီ-၅⁠၅၁ ခုက ဖွားမြင်သည်။ ငယ်စဉ်ကပင် ဖခင်ဆုံးပါးသဖြင့် မိခင်မုဆိုးမက ကျွေးမွေးစောင့်ရှောက် လာခဲ့သည်။ လူငယ်ဘဝက အစိုးရဝန်ထမ်းအဖြစ် တာဝန်ထမ်းခဲ့ဖူးပြီး ဝန်ထမ်းသက် အတော်ကြာမှ အလုပ်ထွက်ကာ အတွေးအမြင်များကို စတင်ဟောပြောပို့ချသည်။
နောက်ပါတပည့်များပြားလာပြီး အသက်ငါးဆယ်အရွယ်တွင် လူအစိုးရက ရာထူးကြီးပေးကာ တာဝန် ထမ်းဆောင်ရန် ကမ်းလှမ်းသောကြောင့် မင်းမှုထမ်းဖြစ်ပြန်သည်။ လေးနှစ်သာခံပြီး ကုန်းတိုက်သူတို့ကြောင့် ပြည်နှင်ဒဏ်ဖြင့် ၁၃ နှစ်တိုင် နေရရှာသည်။ ထို ၁၃ နှစ်တွင် တရုတ်ပြည် ပဒေသရာဇ်နိုင်ငံငယ်လေးများတွင် နယ်လှည့် ဟောပြောပို့ချသူအဖြစ် နေထိုင်ရှင်သန်ခဲ့သည်။ နာမည်ကျော်ဘဝဖြင့် ဇာတိသို့ပြန်ရောက်ပြီး ၅ နှစ်အကြာ (အသက် ၇၂နှစ်) တွင် ကွယ်လွန်သည်။
ကွန်ဖြူးရှပ် ဆိုသည့်အခေါ်မှာ ကန်တုံ တရုတ်သံမှ ဖလှယ်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး မန်ဒရင်းသံဖြင့်ဆိုလျှင် ခုန်ဖူဇီ (Koung Fu Zi) ဟု အနီးစပ်ဆုံး အသံဖလှယ်နိုင်သည်။ ခုန်/ကွန် မှာမျိုးရိုးနာမည် ဖြစ်ပြီး၊ ဖူ/ဖြူး နှင့် ဇီ/ရှပ် မှာ အသက်အရွယ်ကြီးရင့်သူ၊ ပညာကြွယ်၀သူကို လေးစားသမှုဖြင့် ခေါ်ဝေါ်သည့် အသုံးအနှုံးဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ခုန်ပညာရှိလူကြီးမင်း ဟုအဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ကွန်ဖြူးရှပ်ကို အတွေးအခေါ်ပညာရှင်သာမက ဘာသာရေးရှေ့ဆောင်အဖြစ်လည်း သတ်မှတ်ကြသည်။ ကိုးရီးယားကျွန်းဆွယ်တွင် ဘာသာရေး အသွင်ဖြင့် ကိုးကွယ်သေးသည်။ တရုတ်လူမျိုးတို့အတွက်မူ ဘဝလမ်းပြ ဒဿန ဆရာကြီးအဖြစ် ကြည်ညိုပြီး ၎င်း၏လမ်းစဉ်များကို လိုက်နာကြသည်။
ကွန်ဖြူးရှပ်၏ အတွေးအခေါ်တို့မှာ အသစ်အဆန်း များ⁠များစားစား ပါလှသည်မဟုတ်ပေ။ အဟောင်းကိုသာ ကောင်းအောင်ပြင်ပြီး လူတို့မမေ့အပ်ကြောင်းကို အဓိကထား ဆိုဆုံးမခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ထိုဆုံးမစာများမှာ အစိုးရအုပ်ချုပ်ရေးကို ပဲ့ကိုင်သည့် လမ်းညွှန်ပြဋ္ဌာန်းချက်လည်း ဖြစ်လာသည်။ တရုတ်နိုင်ငံ မင်းဆက် အဆက်ဆက်၊ ခေတ်အဆက်ဆက်တွင် သုံးနှစ်တစ်ကြိမ်ကျ ဘုရင်က ကြီးမှူးကျင်းပသည့် နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ဘုရင့်စာမေးပွဲတွင် ဖြေဆိုရန် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် ကျမ်းမှာ ထိုကွန်ဖြူးရှပ်၏ ၄ အုပ်၊ ၅ ကျမ်း (四書五經) ခေါ်သည့် (စာအုပ်အားဖြင့် ၄ အုပ်၊ ကျမ်းစာအားဖြင့် ၅ ကျမ်း) သာဖြစ်သဖြင့် တရုတ်တို့ အတွက် မရှိမဖြစ် ကျင့်ဝတ်ကျမ်း၊ အုပ်ချုပ်မှုရေးရာ စံကျမ်း၊ လူမှုရေးကျမ်း များလည်းဖြစ်တော့သည်။
သမိုင်းတွင် ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒီနှင့် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းသားများသည် တရုတ်နိုင်ငံကို ပထမဆုံးစုစည်း အုပ်ချုပ်သည့် ချင်မင်းဆက်(秦 Chin)လက်ထက် ပထမဆုံးဧကရာဇ်ဘွဲ့ခံ ရှီဟွမ်တီ(ချင်ရှိဟွမ်) (始皇帝 Shih Huang Ti) လက်ထက် ဘီစီ-၂⁠၂၁ ခုတွင် ပြင်းထန်စွာနှိပ်ကွပ်မှုကို ခံခဲ့ရသည်။ ၎င်း၏ကျမ်းစာများကို အဆိပ်အတောက်ဟု သတ်မှတ်ပြီး မီးပုံရှို့ရန် အမိန့်ပေးသည်သာမက ကျမ်းဆောင် အကျော်အမော်တို့ကိုပါ မြေမြုပ်သတ်ဖြတ်သဖြင့် ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒီတို့ ကပ်ဘေးသင့်သည့် ကာလဟုဆိုနိုင်သည်။ သို့သော် ချင်မင်းဆက် အချိန်တိုအတွင်းပျက်သုဉ်းပြီး နောက်တက်သည့် ဟန် (漢 Han) မင်းဆက် လက်ထက်တွင် အကြီးအကျယ် မြှောက်စားသဖြင့် ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒီတို့ ပြန်လည် ဦးမော့နိုင်တော့သည်။
နောက်တစ်ကြိမ်အနေဖြင့် မော်စီတုန်း (毛澤東) ဦးဆောင်မှုဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံတွင် ယဉ်ကျေးမှုတော်လှန်ရေး (文化大革命)ကြီးဆင်နွှဲစဉ်တွင်လည်း တစ်ကြိမ် ပြန်လည်နှိပ်ကွပ်ခြင်း ခံခဲ့ရပြန်သည်။ ကွန်ဖြူးရှပ်အထိမ်းအမှတ် ရုပ်တုများကို ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း သမိုင်းတစ်လျှောက် အခိုင်အမာနေရာယူပြီး ဖြစ်သည့် ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒမှာ ပျက်စီးခြင်းသို့ မကျရောက်တော့ပေ။ အထက်ပါ နှစ်ကြိမ်မှလွဲလျှင် တရုတ်ပြည်ကို အုပ်ချုပ်သည့် ကျန်မင်းဆက်များအားလုံးနီးပါးက ကွန်ဖြူးရှပ်ဒဿနကို နိုင်ငံတော် ဒဿနသဖွယ် လိုက်နာပြီး၊ ၎င်း၏ လမ်းညွှန်ဆုံးမမှုတို့ကို ထိန်းသိမ်းလိုက်နာပြီး အုပ်ချုပ်ရေးကို ဖော်ဆောင်သဖြင့် တရုတ်ပြည်သူတို့သည် ကမ္ဘာ့သမိုင်းတစ်လျှောက် အကောင်းဆုံးဟု ဆိုနိုင်သည့် အုပ်ချုပ်မှုစံနှုံးဖြင့် အုပ်ချုပ်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်ဟု ဆိုနိုင်ပေသည်။
ကွန်ဖူးဇီး
တရုတ်ပညာရှိသုခမိန်ကြီး ကွန်ဖူးဇီးသည် ယခုရှန်တွန် ကျွန်းဆွယ်တွင် အပါအဝင်ဖြစ်သော လူးနယ်၌ ခရစ်မပေါ်မီ ဖြစ်သော ဘီစီ ၅⁠၅ဝ ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်၍၊ သူ၏ဖခင်မှာ ခရိုင် တစ်ခုကို အုပ်ချုပ်သော လူကြီးဖြစ်၏။ ကွန်ဖူးစီး၏ မျိုးရိုး အမည်မှာ ကွန်ဖြစ်၍ ဖူးဇီးကား ပညာရှိကြီး၊ သို့မဟုတ် ဆရာ ကြီးဟု အနက်ရ၏။ (ဆရာကြီးကွန် အဓိပ္ပာယ်ရသော သူ၏ အမည်ကို၊ လက်တင်စာဖြင့် ရေးရာတွင် ကွန်ဖြူးရှပ်ဟု ဖြစ်လာသည်။)
ကွန် ၃ နှစ်သားအရွယ်တွင် သူ၏ဖခင်ကွယ်လွန်၍၊ ကျန်ရစ်သူတို့မှာ နေရေးထိုင်ရေး ကျပ်တည်းခဲ့၏။ ကွန်သည် ၅ နှစ်သားခန့်ကပင် အခြားသောကလေးများနှင့် မတူဘဲ ဉာဏ်ပညာ ထက်မြက်သူဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉ နှစ်သားအရွယ်တွင် အိမ်ထောင်ပြုရာ သား ၁ ယောက် သမီး ၂ ယောက် ထွန်းကားခဲ့လေသည်။
အသက် ၂၂ နှစ်အရွယ်တွင် ပညာအမြော်အမြင်နှင့် ပြည့်စုံ သောကွန်သည် ကျောင်းတစ်ကျောင်း တည်ထောင်၍ လူ့ကျင့် ဝတ်တရားနှင့် တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ်မှုသဘောတရားများကို သင်ကြား လေသည်။ သူ၏တပည့် များထံမှ နည်းများမဟူ ဉာဏ်ပူဇော်ခများကို လက်ခံ၍ သင်ကြားပေးသော်လည်း စိတ်ပါဝင်စားခြင်းမရှိသည့် တပည့်များကိုကား လက်မခံချေ။ သူ၏တပည့်များတွင် လူးနယ်မှ ထိပ်သီးလူကုံထံများ ပါဝင် လေသည်။
အသက် ၃၄ နှစ်အရွယ်တွင် ဆရာကြီး ကွန်သည် နန်းစိုက်ရာမြို့တော်သို့ သွားရောက်ပြီးလျှင် ရှေးဟောင်း စာပေ ပိဋကတ်နှင့် သုခုမပညာရပ်များကို ရှာဖွေဆည်းပူးပြန်သည်။ အပြန်တွင် တိုင်းပြည်ဆူပူ၍ အုပ်ချုပ်သူမြို့စားလည်း ဆီနယ်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရသည်နှင့် ကြုံလေသည်။ မိမိတို့အပေါ် တွင် အုပ်ချုပ်သူကို တိုက်ခိုက်နှင်ထုတ်သူများအား ကွန်ဖူးဇီး သည် မတွေ့လိုသဖြင့် နေရပ်သို့မပြန်တော့ဘဲ၊ မြို့စားပြေးရာ သို့ လိုက်သွားခဲ့၏။ သူ၏တပည့်များစွာလည်း သူနှင့်အတူ လိုက်ပါသွားကြသည်။
လမ်းခရီးတွင် မိန်းမတစ်ယောက်သည် သင်းချိုင်းရာ တစ်ခု၏အနီး၌ ငိုကြွေးလျက်ရှိသည်ကို တွေ့ရ၍ ပညာရှိကြီးက ရပ်တန့်ပြီးလျှင် အကျိုးအကြောင်းကို မေးမြန်း၏။ ငိုကြွေး လျက် ရှိသော မိန်းမက 'ဤနေရာ၌ ကျွန်မ၏ ယောက္ခမ သည်လည်းကောင်း၊ လင်သည်လည်းကောင်း၊ သားငယ်သည်လည်းကောင်း၊ ကျားရဲဘေးဖြင့် သေဆုံးသွားသောကြောင့် ငိုကြွေးနေပါသည်'ဟု ပြန်ပြောသော အခါ၊ ပညာရှိကြီးက 'သို့ဖြစ်လျှင် ချစ်သမီး အဘယ်ကြောင့် ဤမျှ ကျားရဲရှိသောအရပ်ကို မခွာသနည်း'ဟု မေး၏။ မယ် ဒုက္ခလည်း 'အရှင်၊ ကျွန်မသည် ဤနေရာ၌ နှိပ်စက်သော အစိုးရမရှိသောကြောင့် နေပါသည်'ဟု ဖြေလေသည်။ ထိုအခါ ပညာရှိကြီးသည် သူ၏တပည့်များ အား 'ချစ်သားတို့၊ ဆင်ခြင် ကြလော့၊ နှိပ်စက်သော အစိုးရသည် ကျားထက်ဆိုး၍ ကျား ထက်ပင် ပိုမို ကြောက်လန့်ကြကုန်သည်'ဟု ဩဝါဒစကား မိန့်ကြားခဲ့ဘူး၏။
ထို့နောက်မကြာမီ ကွန်ဖူးဇီးလည်း ဇာတိဖြစ်သော လူးနယ်သို့ ပြန်လာပြီးနောက်၊ ၁၅ နှစ်ခန့် စာပေ လေ့လာ လိုက်စားယင်း သူ၏တပည့်များကို ဆုံးမဩဝါဒပေးခဲ့၏။ အသက် ၅၂ နှစ်အရွယ်တွင် ချွန်တူးမြို့တွင် တရားသူကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။ သို့သော် များမကြာမီ ယခင်က ထွက်ပြေးရသော မြို့စား၏ ညီဖြစ်သူ မြို့စားက ပြန်ခေါ်၍ ကြီးမြင့်သော ရာထူးတစ်ခုတွင် ခန့်ထားလေသည်။ ထို့နောက် ကွန်ဖူးဇီးအား ရာဇဝတ်ဌာနဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးအဖြစ်ခန့်ထားသော အခါ သူ၏စီမံအုပ်ချုပ်ပုံ ကောင်းမွန်လှသောကြောင့် ရာဇဝတ် မှုခင်းများ ဖြစ်ပွားခြင်းမရှိဘဲ လိမ်လည်မှု၊ ဆိုးသွမ်းမိုက်မဲမှုများ လည်း ပပျောက်လေသည်။
ယင်းသို့ စွမ်းဆောင်နိုင်မှုကြောင့် ကွန်ဖူးဇီးသည် လူအများ ၏ ကြည်ညိုလေးစားခြင်း ခံယူရသည်နှင့်အမျှ၊ အိမ်နီးချင်းဖြစ် သော နယ်များမှ မြို့စားများကမူ ကွန်ဖူးဇီးသည် တစ်နေ့နေ့ တွင် သူတို့၏လူများအပေါ်ဝယ် ဩဇာလွှမ်းမိုးလာမည်ဟု စိုးရိမ်ကြသည်။ လူးနယ်နှင့် အလွန်နီးကပ်သည့် နယ်တစ်နယ်မှ မြို့စားသည် အခြားမြို့စားများထက် ပိုမိုစိုးရိမ်သဖြင့် အတီး အမှုတ် အကအခန်းတွင် ကျွမ်းကျင်သော မိန်းမချောကလေးများ ကို လူးနယ်အုပ်ချုပ်သူ မြို့စားထံသို့ စေလွှတ်၍ မြို့စားကို ကွန်ဖူးဇီးအား ပစ်ပယ်စေရန် ဖြားယောင်းစေသည်။ ထိုသူ၏ အကြံအစည် ထမြောက်အောင်မြင်သောကြောင့် ကွန်ဖူးဇီးလည်း လူးနယ်မှ ထွက်ခွာသွားရ ရှာလေသည်။
ထို့နောက် မြို့စားလည်း မေ့လျော့နေသဖြင့် ကွန်ဖူးဇီးအား ပြန်မခေါ်တော့ချေ။ ဆရာကြီးလည်း ၁၃ နှစ်မျှ ကာလပတ်လုံး တရုတ်နိုင်ငံ အနှံ့အပြားသို့ လှည့်လည်သွားလာခဲ့ပြီးမှ လူးနယ် သို့ ပြန်လာခဲ့လေသည်။ သို့ရာတွင် မည်သည့်ရာထူးကိုမျှ လက်မခံတော့ချေ။
ဆရာကြီးကွန်ဖူးဇီး၏ တပည့်ပေါင်း ၃ဝ⁠ဝဝ ကျော်ရှိသည့် အနက် ၇ဝ၊ ၈ဝ ခန့်မှာ သူ၏တပည့်ရင်း စာတတ်ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး များ ဖြစ်ကြ၍ ထူးချွန်သူများ ဖြစ်လေသည်။ ထိုတပည့်ရင်း များသည် သူအနီး၌ နေ့ညမပြတ် ရိုသေစွာဆည်းကပ်လျက် ဆရာကြီးပြုမူပြောဆို သွန်သင်သမျှကို တစ်စမကျန် နာယူ မှတ်သားကြလေသည်။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်များမှတစ်ဆင့် ပညာရှိကြီး၏ အကြောင်းကို ကျွန်ုပ်တို့ သိကြရပေသည်။
ကွန်ဖူးဇီး၏ ဩဝါဒများမှာ လူတို့၏ကိုယ်ကျင့်တရား ကောင်းမွန်ရေးဖြစ်၍ သာသနာရေးဆိုင်ရာ ဟောပြောချက်များ မဟုတ်ပေ။ အသက်ရှင်နေစဉ်တွင် မည်သို့နေထိုင်ပြုမူမှ ကောင်းသောနေခြင်း ဖြစ်မည်ကို ဆောင်ပုဒ်ကလေးများဖြင့် သွန်သင်ခဲ့၏။ သူ၏ဩဝါဒများစွာတို့တွင် 'သင့်အား သူတစ်ပါးက ပြုမူလျှင် သင်နှစ်သက်မည်မဟုတ်သည့် အပြု အမူမျိုးကို တစ်ပါးသူတို့အား မည်သည့်အခါမျှ မပြုမူလေနှင့် ဟူသော စကားမှာ ဆရာကြီး၏ လက်သုံးစကားတစ်ရပ် ဖြစ်လေသည်။
သူမကွယ်လွန်မီ သူ၏သားနှင့် တပည့်ရင်းပညာတတ် ပုဂ္ဂိုလ် ၂ ဦး ကွယ်လွန်ခဲ့လေရာ၊ ဆရာကြီးမှာ များစွာ နှမြော တသမိလေသည်။ အသက် ၇၃ နှစ်အရွယ်သို့ ရောက်၍ သူ ကွယ်လွန်ရမည်ကို သိသောအခါ တစ်ခုသောနံနက်စောစောတွင် လမ်းလျှောက်ယင်း 'တောင်ကြီးသည် ပြိုရမည်။ သံတိုင်သည် လည်း ကျိုးရမည်။ ပညာရှိသည်လည်း သစ်ပင်များကဲ့သို့ ညှိုးနွမ်းပျက်စီးရချေမည်တကား။'ဟု သံဝေဂစကား ကျူးရင့် သည်ကို သူ၏တပည့်ရင်းတစ်ယောက်က မှတ်သားထားခဲ့ လေသည်။
ကွန်ဖူးဇီးသည် ဘီစီ ၄၇၈ ခုတွင် ကွယ်လွန်အနိစ္စ ရောက် လေသည်။ သူ၏ရုပ်အလောင်းကို ချူးဖူးမြို့တွင် ကောင်းစွာ မြှုပ်နှံသင်္ဂြိုဟ်ကြလေသည်။ သူသည် သာမန်လူသား တရား ဟော ဆရာကြီးမျှသာ ဖြစ်သော်လည်း ပညာဗဟုသုတ ပြည့်ဝ လှသော သူတော်ကောင်းပညာရှိကြီးတစ်ဦး ဖြစ်သောကြောင့် သန်းပေါင်းများစွာသော အရှေ့တိုင်းရင်းသားတို့က ဘုရား တစ်ဆူ ဂူတစ်လုံးအမှတ်ပြု၍ ဆည်းကပ်ကိုးကွယ်ကြသည်။ တရုတ်လူမျိုးများသည် နှစ်စဉ် ချူးဖူးမြို့ရှိ သူ၏သင်းချိုင်းဂူသို့ သွားရောက်၍ အရိုအသေပြုကြသည်။ အသက်ရှင်စဉ်ကထက် ကွယ်လွန်သောအခါမှ၊ ကွန်ဖူးဇီး၏ ဩဝါဒများကို လိုက်နာ ကျင့်သုံးသူ ဦးရေ များပြားလာသည်။ ယခုအခါ တရုတ်နိုင်ငံရှိ မြို့ကြီးတိုင်းတွင် ကွန်ဖူးဇီးအား ရည်စူး၍ ဆောက်လုပ်ထား သော ဘုရားကျောင်း အနည်းဆုံးတစ်ဆောင်စီ ရှိလေသည်။
ကမာရွာ၊ ဆားပြင်
ကမာရွာ၊ ဆားပြင်
ခဘုတိုဘူတာ (မိအဲ)
ခဘုတိုဘူတာ  (加太駅 ခဘုတို - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ မိအဲခရိုင်၊ ခမဲယာမမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
တိုးနယား
ဒဏ္ဍာရီတွင် တိုးနယား သည် ခြေထောက် လေးချောင်းပါသော နဂါး အကောင်ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ ရိုးရာ ဂီတ ဖြစ်သည့် ပတ်မကြီး ကို တိုးနယားရုပ်ပါသော စင်ဖြင့် ချိတ်ဆွဲလေ့ရှိသည်။
တိုးနယားဟူ‌သော သတ္တဝါသည် ပန်းချီပန်းပုဆရာတို့၏ စိတ်ကူးမျှသာဖြစ်သည်။ ပန်းချီပန်းပုတို့၏ အဆင်တန်ဆာ အဖြစ်ဖြင့် တိုးနယား၏ သဏ္ဌာန်ကို အသုံးပြု‌လေ့ရှိသည်။ ပုံစံ အားဖြင့်ကြက်လျှာ၊ တံခွန်၊ အလံစသည်တို့တွင် တိုးနယားရုပ် များကို ‌ရေးခြယ်‌လေ့ရှိကြသည်။ ထို့ပြင်လည်း ယွန်းထည်၊ ပန်းပုပစ္စည်း၊ မှန်စီ‌ရွှေချ သားရိုးထည်တို့တွင် ရုပ်လုံး ရုပ်ပြား များကို ခြယ်လှယ်ရာ၌ တိုးနယားရုပ်ဖြင့် ခြယ်လှယ်ကြသည်။
ယွန်းထည် ကလပ်‌ခြေတို့ကို များ‌သောအားဖြင့် တိုးနယားဖြင့် ထုလုပ်ခြယ်လှယ်သည်။ တိုးနယား၏ ကိုယ်‌နေဟန်မှာ ‌ပြေပြစ် ‌ကြော့ရှင်းသဖြင့်၊ ‌ကျောင်း‌လှေကားလက်ရန်း၊ ‌စောင်း တန်း လက်ရန်း၊ ‌လှေကားထစ်၊ ‌လှေကား‌ဘောင် ဟူသည်တို့တွင် တိုးနယားဟန် ထုထွင်းမွမ်းမံကြသည်။ အုတ်တိုင်များ၌ တိုင် ဆင်းနယား ထုလုပ်ထားသည်မှာ အလွန်တင့်တယ်၏။ ‌ကျောင်း ကန်ဘုရား အ‌ဆောက်အအုံဆိုင်ရာ အနုပညာ‌မြောက်သည့် လက်ရာ‌ကောင်းတို့တွင် တိုးနယားရုပ်ကို ‌တွေ့ရစမြဲဖြစ်သည်။
ကုန်း‌ဘောင်‌ခေတ်တွင် မြန်မာဘုရင်များ သွန်းလုပ်‌သော ‌ကြေး ပိုက်ဆံ၊ ‌ငွေဒင်္ဂါး စသည်တို့တွင် တိုးနယားရုပ်ကို ထုလုပ်၍၊ ‘တိုးတံဆိပ်‌တော်’ဟု ခပ်နှိပ်သည်။ မြန်မာဆိုင်းဝိုင်းတွင် ပတ်မထမ်းသည် မူလကရိုးရိုးပင်ဖြစ်‌သော်လည်း‌နောင်အခါ၌ တိုးနယားရုပ်ဖြင့် ခြယ်လှယ်ထား‌သော ပတ်မထမ်းဖြစ်လာ‌လေသည်။
‌ရွှေဘုံနိဒါန်းတွင် ခြ‌င်္သေ့‌ဖေါင်၊ ကရဝိတ်‌ဖေါင်၊ စာမရီ‌ဖေါင်၊ ဧဏီ‌ဖေါင်များအပြင် တိုးနယား‌ဖေါင်များကိုလည်း ပြုလုပ်မြဲဖြစ်‌ကြောင်း ‌ဖော်ပြထားသည်။ တိုးနယားရုပ်ပုံ‌ရေးခြယ် ရာ၌ ခြူးပန်း၊ ကနုတ်ပန်းတို့ကို အသုံးပြုသည်။ ‌ကော့ညွတ်‌နေ ဟန်ရှိ‌သော ကိုယ်ထည်တွင် ငါး‌ကြေးခွံများ ထုထွင်းထားသည်။ ‌ရှေးအခါမှစ၍ ယခု‌ခေတ်တိုင်‌အောင် ဘုရားပွဲ၊ အလှူပွဲ၊ မင်္ဂလာပွဲများတွင် တိုးနယားအကကို ကပြ‌လေ့ရှိကြသည်။
တမောတမသုတ်
(၁) တမ တမပရာယဏ= အမှောင်(မှလာ/၌ဖြစ်၍ အမှောင်သို့သွားမည့်ပုဂ္ဂိုလ်။
(၂) တမ ဇောတိပရာယဏ= အမှောင်(မှလာ/၌ဖြစ်၍) အလင်းသို့သွားမည့်ပုဂ္ဂိုလ်။
(၃) ဇောတိ တမပရာယဏ= အလင်း(မှလာ/၌ဖြစ်၍) အမှောင်သို့သွားမည့်ပုဂ္ဂိုလ်။
(၄) ဇောတိ ဇောတိပရာယဏ= အလင်း(မှလာ/၌ဖြစ်၍) အလင်းသို့သွားမည့်ပုဂ္ဂိုလ်။ ဟု ပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုး၏ အမျိုးဇာတ်, ဘဝကျင့်စဉ်တို့ကို အကျယ်အားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ ပါရှိပါသည်။
ရေကြည်စမ်း
ရေကြည်စမ်း
ဂရင်းနစ် စံတော်ချိန်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အချိန်ဇုန်များ
ခဘုတိုဘူတာ (ဖုခုရှီးမား)
ခဘုတိုဘူတာ  (越後堀之内駅 ခဘုတို - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖုခုရှီးမားခရိုင်၊ ဒတဲမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
တောင်တွင်းရွာ၊ မော်လိုက်မြို့နယ်
တောင်တွင်းရွာ (Taungtwin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ မော်လိုက်မြို့နယ်၊ မှန်ပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၁၀၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မော်လိုက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
Post britpop
ဝိသေသလက္ခဏာများ
Post-britpop တီးဝိုင်းများသည် Britpop label ကို ရှောင်ကြည်ခဲ့သည်။ တီးဝိုင်းအများစုမှာ British traditional rock ၏ အစိတ်အပိုင်းများကို အခြေခံထားသည်။ အထူးသဖြင့် Beatles, Rolling Stones နှင့် Small Faces တို့ပါဝင်သည်။ post-britpop တီးဝိုင်းများသည် ၁၉၇၀ British rock နှင့် pop ဂီတမှ အစိတ်အပိုင်းများကိုလည်း အသုံးပြုထားသည်။ နိုင်ငံတကာတွင် အောင်မြင်မှုရရှိရန် ကူညီနိုင်ခဲ့သည်။
မူရင်းဇစ်မြစ်
တီးဝိုင်းများသည် ၁၉၉၀ ခုနှစ်များအလယ်တွင် အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်။ Britpop ဖြစ်ရပ်မှ အပိုင်းများပါရှိသည့် The Verve နှင့် Radiohead တို့ပါဝင်သည်။ Britpop ကျဆင်းလာပြီးနောက် သူတို့သည် ဝေဖန်ခြင်းခံခဲ့ရပြီး စိတ်ဝင်စားလာကြသည်။ The Verve ၏တီးဝိုင်း၏ album Urban Hymas (၁၉၉၇) ကမ္ဘာတွင် ကျယ်ပြန့်လာပြီးနောက် ၁၉၉၉ တွင် သူတို့မပြိုကွဲခင်စီးပွားရေးအရ အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်။ Radiohead သည် OK Computer album (၁၉၉၇) အတူ အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် Kid A (၂၀၀၀) နှင့် Amnesic (၂၀၀၁)တို့ ထွက်ရှိခဲ့သည်။
တိုးတက်မှုပုံရိပ်များ
စကော့တလန်မှ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာနှင့် ဂီတဖြစ်ရာများသည် အောင်မြင်သည့် အနုပညာရှင်များကို မွေးထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။ Glasgw မှ The Supernaturals ပါဝင်ပြီး Smile (၁၉၉၇) ကို ဖြန့်ချိခဲ့ပြီး UK အမှတ်စာရင်းတွင် နံပါတ်၂၅ နေရာသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ It Doesn’t Matter Anymore (၁၉၉၇) album သည် top ten သို့ရောက်ရှိခဲ့သည်။ နိုင်ငံတကာသို့ ချိုးဖောက်ရန် မျှော်မှန်းခဲ့သော်လည်း ကျရှုံးခဲ့သည်။ Glasgow မှ Travis သည်လည်း post-Britpop ခေတ်တွင် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သော အဓိကကျသောတီးဝိုင်းများမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ Oasis ၏ Good Feeling (၁၉၉၇), The Man Who (၁၉၉၉) 12 Memories (၂၀၀၃) အဓိက ပျံနှံခဲ့သည်။ post-britpop ၏မျိုးခွဲများကို ဖန်တီးခဲ့သည်။ Edinburgh မှ Idlewild တီးဝိုင်းသည် post-grunge လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ သူတို့၏ The Remate Part (၂၀၀၂)မှ single သီချင်း You Held the World in Your Arms သီချင်းသည် UK chart သည် နံပါတ် ၉ နေရာသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ နိုင်ငံတကာမှ အထူးစိုက်ခြင်းခံခဲ့ရသော်လည်း အမေရိကန်သို့ မချိုးဖောက်နိုင်ခဲ့ပေ။ Post-britpop Welsh rock ဖြစ်ရပ်တွင် ပါဝင်ခဲ့သော ပထမဆုံးတီးဝိုင်းမှ Catantonia ဖြစ်ပြီး သူ၏ single Mulder and Scully (၁၉၉၈)သည် UK တွင် top ten သို့ရောက်ခဲ့သည်။ သူတို့၏ album international velvet (၁၉၉၈)သည် နံပါတ်၁နေရာသို့ ရောက်ခဲ့သည်။ သို့သော် အမေရိကန်တွင် မရိုက်ခတ်နိုင်ခဲ့ပေ။ သူတို့၏ပုဂ္ဂိုလ်ရေး ပြဿနာများအပြီးတွင် ရာစုနှစ်အဆုံး၌ ပြိုကွဲခဲ့သည်။ ဝေးမှ Feeder တီးဝိုင်းသည် post-grunge များလွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ သူတို့၏ album Echo Park (၂၀၀၁)မှ single Buck Rogers သီချင်းသည် hard sound များလွှမ်းမိုးနေသည်။ ဒရမ်သမား Jon Lee သေပြီးနောက် Comfort in Sound album ၂၀၀၂ခုနှစ်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သည်။ စီးပွားရေးအရ အအောင်မြင်ဆုံး album ဖြစ်လာခဲ့သည်။
စီးပွားရေး အထွတ်အထိပ်
တီးဝိုင်းအများစုသည် သူတို့၏ဂီတကို ကဏ္ဍများသို့ ခွဲထုတ်ခဲ့သည်။ အိုင်ယာလန်မြောက်ပိုင်းမှ Snow Patrolနှင့် အင်္ဂလန်မှ Elbow, Embrace, Starsailor, Doves နှင့် Kane ပါဝင်သည်။ စီးပွားရေးအအောင်မြင်ဆုံးတီးဝိုင်းမှာ Coldplay ဖြစ်ပြီး သူတို့၏ ၂၀၀၀ ခုနှစ် album Parachutes သည် multi-platinum ဖြစ်လာခဲ့ပြီး သူတို့၏ ဒုတိယ album A Rush of Blood to the Head (၂၀၀၂) က သူတို့ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကျော်ကြားဆုံး အနုပညာရှင်များထဲတွင် အပါအဝင်ဖြစ်စေခဲ့ရသည်။
မြောက်အင်းရွာ၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်
မြောက်အင်းရွာ (Myaukinn)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်၊ နန်းနီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၇၄၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နန်းနီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၂၃ ဦး၊ မ ၁၄၈၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၁၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နယူးကလီဒိုနီးယား (ကနေဒါ)
နယူးကလီဒိုနီးယား (New Caledonia) သည် ဟတ်ဆန်ပင်လယ်အော်ကုမ္ပဏီ၏ သားမွေးကုန်သွယ်ရေးဌာနခွဲဖြစ်ပြီး ယနေ့ခေတ် ဗြိတိသျှကိုလံဘီယာမြေ၏ မြောက်ပိုင်းရှိ အလယ်ပိုင်းမြေတချို့တွင် တည်သည်။ ဗြိတိသျှလက်အောက်ခံမဟုတ်သော်လည်း မြောက်အမေရိကတိုက်ရှိ ဗြိတိသျှမြေဖြစ်သည်ဟု ဗြိတိန်မှ အစဉ်အဆိုပြုခဲ့၏။ အုပ်ချုပ်ရေးစင်တာမှာ ဖို့စိန့်ဂျိမ်းတွင် ဖြစ်သည်။ ယနေ့ခေတ် ဗြိတိသျှကိုလံဘီယာ၏ ကျန်ဧရိယာတို့မှာ ဗြိတိန်၏ ကိုလံဘီယာဌာနနှင့် အမေရိကန်တို့၏ အော်ရီဂွန်ပြည်ထောင် (အော်ရီဂွန်ပြည်နယ် မဟုတ်။ လက်ရှိ ဗြိတိန်နှင့် အမေရိကန်တို့ မြေလုနေဆဲနယ်မြေ) တို့က ပိုင်သည်။ ၁၈၄၆ ခုတွင် ချုပ်ဆိုသည့် အော်ရီဂွန်စာချုပ်မတိုင်မီက ဖရေဇာတောင်ကြားရှိ ဖို့လန်ဂလေမြို့ငယ်ကဲ့သို့ ကိုလံဘီယာဌာနမဟုတ်သောမြေကို နယူးကလီဒိုနီးယားပိုင်အဖြစ် ဖော်ပြကြ၏။
အင်းကုန်းလေးရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
အင်းကုန်းလေးရွာ (Innkonelay)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ ရုံးသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၆၃၃ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောင်းစုကမ်းနားရွာ၊ ကျခတ်ကုန်း
ကျောင်းစုကမ်းနားရွာ၊ ကျခတ်ကုန်း
ပြည်ထောင်ရွာ၊ မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်
ပြည်ထောင်ရွာ(Pyihtaung)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်၊ နန်းကွေ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၄၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နန်းကွေ့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၆၀၈ ဦး၊ မ ၃၉၀၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၈၅၁၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အုန်းပင်စုရွာ၊ စခန်းကြီး
အုန်းပင်စုရွာ၊ စခန်းကြီး
ရေမွန်
ဝေမွန်ဦး (၁၉၈၈-၂၀၂၁) သည် ရေမွန် (Raymond) အမည်ဖြင့် လူသိများသော မြန်မာနိုင်ငံသား တေးရေး၊ တေးဆို၊ ဂီတပညာရှင်ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး
ဂီတနယ်၌ ကျော်ကြားသူများဖြစ်သည့် တေးရေးတေးဆို စောခူဆဲနှင့် အဆိုတော် ခင်မြတ်မွန်တို့မှ ၁၉၈၈ ခု၌ ရန်ကုန်၌ မွေးသည်။ ငယ်အမည်မှာ တွတ်ပီဖြစ်ပြီး မွေးချင်းညီမ တစ်ယောက်ရှိသည်။ ငယ်စဉ်ကပင် မိဘများ ကွာရှင်းကြပြီး ရေမွန်ကို မိခင်က စောင့်ရှောက်သည်။
ဒဂုံ (၁) ၌ အထက်တန်းအောင်မြင်သည်အထိ ပညာသင်သည်။
ဂီတခြေလှမ်း
အထက်တန်းဖြေဆိုပြီးနောက် ယခင်ကပင် အစပျိုးရင်းဖြစ်သော အီးဒီးရော့တ်စ် (Idiots) အမည်ရှိ ရော့ခ်ဂီတဝိုင်းကို အောင်ရဲ၊ ဖိုးလုံး၊ ကျော်ခိုင်တို့နှင့်အတူ ပေါင်းထောင်သည်။ ရေမွန်က ဂစ်တာနှင့်တေးဆိုအဖြစ် ပါဝင်သည်။ ရေမွန်သည် ဂီတအမျိုးအစားမရွေးနားဆင်တတ်သူဖြစ်ပြီး ရပ်ပ်ပါ (Rapper) ဂျေးမီ (J Me) ၏ သီချင်းဖြစ်သော မငိုနဲ့တော့ သီချင်းတွင်လည်း ပါဝင်အားဖြည့်သီဆိုခဲ့သေးသည်။
အက်ဆိုင်အာ ရော့ခ်ဟောက်စ် (SIR Rock House) အမည်အောက်တွင် အီးဒီးရော့တ်စ်၊ ရီဇင်န် (Reason)၊ ဝမ့်တက်ဒ် (Wanted)၊ ဘစ်ဂ်ဘက်ဂ်ဟူသော ရော့ခ်အနွယ်ဝင် ဂီတဝိုင်းများ ပေါင်းကာ ရှိုးပွဲများ၊ သီချင်းခွေများ ထုတ်ခဲ့သည်။
အီးဒီးရော့တ်စ်အဖွဲ့အမည်အောက်တွင် လူအဂီတ (၂၀၁၁)၊ ခေ​တ်သစ်ကျောက် (၂၀၁၆) တေးစီးရီးများ ထုတ်သည်။ ဘာလို နေသေးလဲ၊ ချန်ခဲ့၊ ဝမ်းနည်းတတ်တဲ့ချစ်သူ၊ ဆုလာဘ်၊ မင်းနဲ့နီးဖို့ နှင့် တခန်းရပ် သီချင်းများမှာ အထူးထင်ရှားသည်။
ပရဟိတလှုပ်ရှားမှု
ကလင်းရန်ကုန် (Clean Yangon) အကျိုးအမြတ်မယူအဖွဲ့၏ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ပြီး ကိုဗစ်ကာလ၌ အသွားအလာကန့်သတ်ချက်ကြောင့် စားဝတ်နေရေးအဆင်မပြေသော မိသားစုများကို ဆန်နှင့်ဟင်းချက်စရာများ လှူသည်။
ဘဝနိဂုံး
၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်သည်နောက် မြို့ပြဆန္ဒပြပွဲများတွင် ပေါ်ပေါ်ထင်ထင်ပါဝင်သည့်အတွက် နိုင်ငံတော်အကြည်ညိုပျက်စေမှု၊ ၅၀၅ (က) ဖြင့် ဖမ်းမိန့် အထုတ်ခံရသည်တွင် လွတ်မြောက်နယ်မြေခေါ်သော တော်လှန်ရေးအင်အားစုတို့ရှိရာသို့ ပူးပေါင်းသည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ဇွန်လ ၂၃ ရက်နေ့မနက်တွင် အစာအိမ်သွေးကြောပေါက်ကာ ရုတ်တရက်ကွယ်လွန်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၃၂ နှစ်သာရှိသေးသည်။
ပြင်ပလင့်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ
အယူရွာ၊ ထားဝယ်မြို့နယ်
အယူရွာ(Ahyu)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ အမြားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,093 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထားဝယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဩဏတောဏတသုတ်
(၁) ယခုဘဝလည်း ယုတ်ညံ့ နောက်ဘဝ၌လည်း ယုတ်ညံ့မည့်ပုဂ္ဂိုလ်၊
(၂) ယခုဘဝ ယုတ်ညံ့သော်လည်း နောက်ဘဝ၌ မြင့်မြတ်မည့်ပုဂ္ဂိုလ်၊
(၃) ယခုဘဝ မြင့်မြတ်သော်လည်း နောက်ဘဝ၌ ယုတ်ညံ့မည့်ပုဂ္ဂိုလ်၊
(၄) ယခုဘဝလည်း မြင့်မြတ် နောက်ဘဝ၌လည်း မြင့်မြတ်မည့်ပုဂ္ဂိုလ်-ဟု ပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုးကို ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
မောက်ချောင်းဝရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
မောက်ချောင်းဝရွာ(Maukchaungwa)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ မောက်ချောင်းဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၆၅၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မောက်ချောင်းဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၉ ဦး၊ မ ၈၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှေးခေတ်ဂရိ
ခရစ်မပေါ်မီ နှစ် ၁၁၀၀ နှင့် ၂၀၀၀ အကြားတွင် ဂရိနိုင်ငံကို ဒိုရီယန်လူမျိုးများ၊ အိုအိုယန်လူမျိုးများနှင့် ကေအိုလီယန်လူမျိုးများ ဝင်ရောက်၍ အေဂျင်ဒေသအထိ ပြန့်သွားသည်။ အီဂျစ်ပိုင်နယ်သည် အာရှမိုင်းနား ဒေသတွင် ခရစ်မပေါ်မီ ၇-ရာစုအတွင်း မာဆေးအထိ ကျယ်ပြန့်သည်။ ခရစ်မပေါ်မီ ၄၈၀-တွင် ဂရိတို့သည် ပါရှင်တန်ကို ခုခံတိုက်ခိုက်နိုင်၍ ၅-ရာစုနှစ်တွင် ဂရိတို့ အလွန်တိုးတက်သည်။ ခရစ်မပေါ်မီ နှစ် ၄၃၁-၄၀၄တွင် စပါတာတို့က အေသင်မြို့ကို အောင်နိုင်ရာမှ ဂရိတို့မှာ မှေးမှိန်လာရသည်။ ရောမတို့ အင်အားကြီးလာသောအခါ ဂရိနိုင်ငံသည် ခရစ်မပေါ်မီ ၂-ရာစုတွင် နိုင်ငံရေးကျဆင်းရလေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂရိနိုင်ငံ
အုန်းပေါက်ရွာ
အုန်းပေါက်ရွာ
ရည်မွန် (သံတူကြောင်းကွဲ)
ရည်မွန် အမည်ရှိ လူပုဂ္ဂိုလ်များမှာ
ဘလိဇ်နိုင်ငံ
ဘလိဇ်နိုင်ငံ (အင်္ဂလိပ်လို=Belize၊ ယခင်အခေါ်=ဘီလစ်ဇ်) သည် ယခင်က ဗြိတိသျှ ဟွန်ဒူးရပ်စ် (British Honduras) ဖြစ်ခဲ့ပြီး ယခုအခါ စည်းမျဉ်းခံဘုရင်စနစ်ဖြင့် အုပ်ချုပ်သော ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံဖြစ်သည်။ ဗဟိုအမေရိက၏ မြောက်ဘက်အစွန်ဆုံးတွင်တည်ရှိသည်။ လူမျိုးစုံ၊ ယဉ်ကျေးမှုပေါင်းစုံနှင့် ဘာသာစကားပေါင်းစုံရှိသည်။ ဘလိဇ်ဘာသာစကား နှင့် စပိန်ဘာသာစကားတို့ကို ပြောဆိုကြသော်လည်း တရားဝင်ရုံးသုံးဘာသာစကားမှာ အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ဖြစ်သည်။ ဗဟိုအမေရိကတွင် အင်္ဂလိပ်စာကို ရုံးသုံးအဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းထားသော တစ်ခုတည်းသော တိုင်းပြည်ဖြစ်သည်။ မြောက်ဘက်တွင် မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ၊ တောင်ဘက်နှင့်အနောက်ဘက်တွင် ဂွာတီမာလာနိုင်ငံ၊ အရှေ့ဘက်တွင် ကရစ်ဘီယံပင်လယ် တို့နှင့် ထိစပ်နေသည်။
တောင်ပေါက်ရွာ၊ ဆားပြင်
တောင်ပေါက်ရွာ၊ ဆားပြင်
ဘလိဇ်နိုင်ငံ
၈,၈၆၇ စတုရန်းမိုင် (၂၂၉၆၀စတုရန်းကီလိုမီတာ) ကျယ်ဝန်းပြီး လူဦးရေ ၃၃၃,၂၀၀ ခန့်ရှိသည်။ ဗဟိုအမေရိကနိုင်ငံများထဲတွင် လူနေသိပ်သည်းမှုအနည်းဆုံးတိုင်းပြည်ဖြစ်သည်။ အမေရိကတိုင်းပြည်အားလုံးထဲတွင်တွင် ဂိုင်ယားနားနိုင်ငံနှင့် ဆူရီနမ်နိုင်ငံတို့နောက်မှ တတိယမြောက် လူနေသိပ်သည်းမှု အနည်းဆုံး တိုင်းပြည်ဖြစ်သည်။ လူဦးရေတိုးပွားနှုန်းမှာ ၂၀၀၈ခုနှစ်ခန့်မှန်းစာရင်းအရ ၂.၂၁% ရှိသည်။  အနောက်ကမ္ဘာခြမ်းတွင် လူဦးရေတိုးပွားနှုန်း အများဆုံးတိုင်ပြည်ဖြစ်သည်။ ကုန်းနေရေနေသတ္တဝါများပေါများခြင်းနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာမျိုးကွဲများ ပေါများခြင်းကြောင့် Mesoamerican Biological Corridor အဖြစ် ထင်ရှားသည်။
ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ်က အမွေအနှစ်များကြောင့် ယဉ်ကျေးမှုအရလည်း ဒေသတွင်းတွင် တစ်မူထူးခြားသောတိုင်းပြည်ဖြစ်သည်။ ကရစ်ဘီယံဒေသ၏ အနောက်ပိုင်းဖြစ်သောကြောင့်လည်း ကရစ်ဘီယံဒေသတွင်းရှိ အခြားနိုင်ငံများ၏ ယဉ်ကျေးမှုများလည်း ရောယှက်နေသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ဘလိဇ်သည် ကရစ်ဘီယံနှင့် လက်တင်အမေရိကယဉ်ကျေးမှုများကို ဆက်စပ်ပေါင်းကူးပေးရာ ဗဟိုအမေရိက နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်သည်။
ဘူးကျွန်း (မြောက်)ရွာ၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်
ဘူးကျွန်း (မြောက်)ရွာ (Bukyun(North))သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်၊ ဘူးကျွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၉၃၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘူးကျွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၄၉ ဦး၊ မ ၁၂၂၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၇၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေနံချောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အသုရသုတ်
(၁) အသူရာဖြစ်၍ အသူရာ အခြံအရံရှိသူ၊ (၂) အသူရာဖြစ်၍ နတ်အခြံအရံ ရှိသူ၊ (၃) နတ်ဖြစ်၍ အသူရာအခြံအရံရှိသူ၊ (၄) နတ်ဖြစ်၍ နတ်အခြံအရံရှိသူ ဥပမာဖြင့် ဒုဿီလ၊ ဒုဿီလပရိသတ်၊ သုသီလ၊ သုသီလပရိသတ် လေးမျိုးတို့ကို ဝေဖန်၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
မှော်ကူးရွာ၊ မော်လိုက်မြို့နယ်
မှော်ကူးရွာ (Hmawku)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ မော်လိုက်မြို့နယ်၊ မှော်ကူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၀၈၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မော်လိုက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆာဝေါ်လတာစကော့
စကော့လူမျိုး ကဗျာစာဆိုနှင့် ဝတ္ထုရေးဆရာကြီး ဆာ ဝေါလ်တာ စကော့ (Sir Walter Scott) သည် ၁၇၇၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်နေ့ တွင် စကော့တလန်ပြည်၊ အက်ဒင်ဗာရာမြို့တော်၌ ဖွားမြင်သည်။ သူ၏ဖခင်မှာ အက်ဒင်ဗာရာမြို့၌ ရှေ့နေစာရေး ဖြစ်သည်။ စကော့၏မိခင်မှာ အက်ဒင်ဗာရာ တက္ကသိုလ် ဆေးပညာ ပါမောက္ခကြီး ဒေါက်တာ ဂျွန်ရားသားဖို့၏ သမီးဖြစ်သည်။
စကော့သည် ကလေးဘဝ၌ လွန်စွာချူချာခဲ့၏။ သူငယ်နာရောဂါကြောင့် နို့စို့အရွယ်ကပင် ခြေထောက်များ မသန်မစွမ်း ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ ကျန်းမာရေးတွင် ဤမျှပင် ချို့တဲ့ခဲ့သော်လည်း စိတ်အလွန်မြန်သော သူငယ်ကလေးဖြစ်သည်။ ထို့အတွက် မည်သူကမျှ သူအား ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်ခြင်း မပြုဘဲ သူ့ဖာသာပင် နေစေခဲ့ကြသည်။ စကော့သည် ငယ်ရွယ်စဉ်ကပင် စာဖတ် ဝါသနာပါသဖြင့် စာဖတ်ခြင်းဖြင့်သာ အချိန်ကို ကုန်လွန်စေခဲ့၏။ ထိုဝါသနာသည် နောင်အခါ သူ့အား များစွာ အကျိုး ဖြစ်ထွန်းစေခဲ့သည်။
စကော့သည် အရွယ်ရောက်၍ အတော်အသင့် လမ်း လျှောက်နိုင်ပြီးလျှင် ကျောင်းကို မှန်မှန်တက်နိုင်လောက်အောင် သန်စွမ်းလာသည့်အခါ အက်ဒင်ဗာရာ အထက်တန်း ကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားလေသည်။ စာဖတ်ဝါသနာထုံ၍ စာပေမျိုးစုံကို လေ့လာခဲ့သည့်အလျောက် အရွယ်နှင့် မလိုက်အောင်ပင် ဗဟုသုတ ကြွယ်ဝ လာလေသည်။ ဉာဏ်ရွင်ကာ ပညာ ထက်မြက်လှသဖြင့် အတန်းထဲတွင် ပထမစွဲသည်သာ များလေသည်။ ကျောင်းသားဘဝ၌လည်းကောင်း၊ သူ့ဘခင်အား ကူညီကာ အလုပ်လုပ်ပေးရသော အခါ၌လည်းကောင်း၊ တက္ကသိုလ်တွင် ပညာ ဆက်လက် ဆည်းပူးသောအခါ၌ လည်းကောင်း၊ ဥပဒေသင်တန်းတက်စဉ်၌လည်းကောင်း၊ တက္ကသိုလ်နှင့် ပြင်ပ စကားရည်လု အသင်းအဖွဲ့များတွင် ဝင်ရောက်ဆောင်ရွက်စဉ်၌လည်းကောင်း၊ ဝါသနာပါရင်းဖြစ်သောစာပေလေ့လာလိုက်စားခြင်းကို လက်မလွှတ်ပေ။ ပြင်သစ်စာကို ကျောင်းသားကလေး ဘဝကပင် ကောင်းစွာ တတ်မြောက် ခဲ့၍၊ အီတာလျံစာကို ၁၅ နှစ် အရွယ်မတိုင်မီကပင် လေ့လာ လိုက်စားခဲ့လေသည်။
ခြေထောက် မသန်စွမ်းသည့်ပြင် မကြာခဏ ဖျားနာတတ် သောကြောင့် စကော့၏ကိုယ်ခန္ဓာမှာ ကြုံလှီသေးကွေးနေလိမ့်မည်ဟု တွေးထင်ဖွယ်ရာရှိသော်လည်း၊ စင်စစ် စကော့သည် အံ့ဩလောက်အောင်ပင် အရပ်အမောင်း ထွားကျိုင်း၍ ကိုယ် ခန္ဓာတောင့်တင်း၏။ စိတ်နေသဘောထား ဖြောင့်စင်းဖြူစင်၍ မျက်နှာမှာ အစဉ်သဖြင့် ရွှင်လန်းသည်။
စကော့၏ဖခင်သည် မူလက သားဖြစ်သူအား သူ၏ခြေရာကို နင်းစေလိုသည့် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့်၊ အသက် ၁၆ နှစ် အရွယ်တွင် သူ၏အလုပ်၌ ဝင်ရောက်ကူညီလုပ်ကိုင်စေသည်။ သို့ရာတွင် စကော့သည် ဖခင်ဖြစ်သူ၏ အလုပ်တွင် စိတ်မဝင်စားဘဲ၊ အထက်တန်းကျသော ဝတ်လုံတော်ရ အလုပ်ကိုသာပို၍ လိုလားနှစ်သက်သည့် အားလျော်စွာ ဥပဒေပညာကို ကြိုးစားလေ့လာပြီးနောက်၊ ၁၇၂၈ ခုနှစ် အသက် ၂၁ နှစ် အရွယ်တွင် အထက်တန်းရှေ့နေကြီးဘွဲ့ထူးကို ဆွတ်ခူးခဲ့လေသည်။ စကော့သည် လေးနှစ်ထက်မနည်း ဥပဒေပညာကို အပတ်တကုတ် ကြိုးစားလေ့လာခဲ့သော်လည်း၊ ရှေ့နေအလုပ်နှင့် အရိုးထုတ်ရန် မကြံရွယ်ဘဲ၊ အားလပ်ချိန်များများရ၍ စာပေပညာကို လေ့လာလိုက်စားရန် အခွင့်အရေးရှိသော အလုပ် ကောင်းတစ်ခုခုကိုသာ လုပ်ကိုင်ရန် ရည်ရွယ်ရင်းရှိခဲ့လေသည်။ ရည်ရွယ်ခဲ့သည့်အလျောက်၊ ၁၇၉၉ ခုနှစ်တွင် ဆဲလကတ် ရှိုင်းယာနယ်၏ မြို့ဝန်အလုပ်ကို တစ်နှစ်လျှင် ရိက္ခာတော်ငွေ ပေါင် ၃ဝဝ ခန့်နှင့် လုပ်ကိုင်ရလေသည်။ တာဝန် အလွန်နည်းသည့် အလုပ်ဖြစ်သောကြောင့် စာပေကိုလိုက်စားရန် အချိန်များစွာ ရရှိခဲ့လေသည်။ ၁၈ဝ၆ ခုနှစ်တွင် တစ်ဖန် စက်ရှင်ရုံး စာရေးတော်ကြီးအလုပ်ကို ပူးတွဲလက်ခံရပြန်သည်။ ထိုအလုပ်မှာ မြို့ဝန်အလုပ်ထက် တာဝန် အနည်းငယ် ပို၍ ကြီးလေးသော်လည်း စကော့သည် ထိုအလုပ်ကို ၂၅ နှစ်တိုင်တိုင် စွဲမြဲစွာ လုပ်ကိုင်ခဲ့လေသည်။ ၁၈၁၂ ခုနှစ်မှစ၍ စက်ရှင်ရုံး စာရေးတော်ကြီး အလုပ်နှင့် မြို့ဝန်အလုပ်တို့မှ စုပေါင်း ရရှိသော နှစ်စဉ်ဝင်ငွေမှာ ပေါင် ၁၆ဝဝ ခန့် ဖြစ်လေသည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ဝါသနာပါရင်းဖြစ်သော စာရေးခြင်း အလုပ်ကို ကောင်းစွာ လိုက်စားနိုင်ခဲ့လေသည်။ စကော့သည် ကဗျာစာဆို အဖြစ်ဖြင့် ဦးစွာ နာမည်ထွက် လေသည်။ သူ၏ပထမလက်ရာများကား ဂျာမန်တေးကဗျာတို့ကို ဘာသာပြန်ဆို ရေးသားခဲ့ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ ၁၈ဝ၂ ခုနှစ်တွင် 'စကော့တလန်နယ်ခြား သီချင်းများ'အမည်ရှိ ကဗျာစာအုပ်ကို ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့၏။ ၁၈ဝ၅ ခုနှစ်တွင် 'နောက်ဆုံးဂီတစာဆို၏ တေးသံ' အမည်ရှိ ကဗျာများကို ရေးသား ထုတ်ဝေပြန် သည်။ ထိုစာအုပ်သည် စကော့အား ထိပ်တန်းကဗျာစာဆိုကြီး၏ အဆင့်အတန်းသို့ မြှင့်တင်ပေးခဲ့လေသည်။ မိမိ၏စာအုပ်များကို လူကြိုက်များလာကြောင်း တွေ့ရှိရသောအခါ စကော့ သည် လွန်စွာ အားတက်ပြီးလျှင် စာရေးခြင်း အလုပ်ကိုသာ လုပ်ကိုင်ရန် တစ်ခါတည်း ဆုံးဖြတ်လိုက်လေသည်။ ထိုသို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်သည့် အလျောက်လည်း ကိုယ်ရေးကိစ္စများကို အဆင်ပြေရန် စီမံဆောင်ရွက်ရပြန်သည်။ ရှားလော့ကာပန်းတီယေးဆိုသူ ပြင်သစ် အမျိုးသမီးတစ်ဦးနှင့် ၁၇၉၇ ခုနှစ်တွင် ထိမ်းမြားခဲ့သည်တွင် စကော့သည် အက်ဒင်ဗာရာမြို့မှ ၆ မိုင် ကွာအရပ်၌ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့၏။ ထိုနောက် သားထောက် သမီးခံများ ထွန်းကားလာကာ အိမ်ထောင်မှာ ကြီးလာပြီ ဖြစ်သည့်ပြင် စာပေနှင့်သာ မွေ့လျော်နေလိုသော ဆန္ဒကြောင့် တွိမြစ်ကမ်းခြေရှိ ခြံနေရာတစ်ခုကိုဝယ်ယူ၍ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့ ပြန်သည်။