cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဧရာဝတီ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ
ပထဝီ အနေအထား
၎င်းသည် ဒီရေ ဝင်ရောက်ခြင်းခံရနိုင်ဖွယ်ရှိသော တောင်ဘက် ဆီသို့ စီးဆင်းသည့်မြစ်ကြီးများကြောင့် ကျွန်းဆွယ်များ နှင့် ကျွန်းများ အတွင်းသို့ ခွဲဖြာ ၍သွားသည်။ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ၏ ပင်လယ်ဘက်သို့ ဦးတည်နေသည့် အနိမ့်ပိုင်း သုံးပုံတစ်ပုံသည် လုံးဝ တစ်ပြေးတည်းဖြစ်နေပြီး ဒေသတွင်း မြေပြင် အနေအထား အနိမ့်အမြင့် ကွာဟမှုမရှိပဲ အရှေ့မှ အနောက်ဆီသို့ ၁၃၀ ကီလိုမီတာ ဆန့်တန်းနေသည်။ ထိုမြစ်ရေများသည် ၎င်းတို့ သယ်ဆောင်လာသော ပမာဏ ကြီးမားသည့် နုန်းမြေ အနည်အနှစ် ပို့ချမှုများကြောင့် အလွန် နောက်ကျိပြီး ပင်လယ်သည် ကမ်းရိုးတန်း တစ်လျှောက် နှင့် အရှေ့ဘက် ကမ်းလွန်ပင်လယ်ပြင် အကွာအဝေး ၂၈ ကီလိုမီတာ အထိ တိုင်အောင် ၅.၅ မီတာ အောက် အနက်ရှိကာ အလွန်တိမ်သည်။ ပင်လယ် အတွင်းသို့ အဆက်မပြတ်ချဲ့ကားမှု ၏ရလဒ် အနေဖြင့် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသသည် တစ်နှစ်လျှင် ၁,၀၀၀ ဟက်တာခန့်နှင့် ညီမျှသော နှစ် ၁၀၀ လျှင် ၅-၆ ကီလိုမီတာ နှုန်းဖြင့် တိုးလျက်ရှိသည်။
ဂေဟ စနစ်များ
ရေသန့်စင်မှုသည် အစောပိုင်း သဘာဝ အရင်းအမြစ်များနှင့် ပတ်ဝန်းကျင် ဆိုင်ရာ ထိန်းချုပ်မှု အားနည်းသောကြောင့် ပီအိပ်(ခ်ျ) အတိုင်းအတာ ၏ အယ်လ်ကာလီ သဘာဝရှိသော အနေအထား အတွင်းတွင် ရှိသည်။ လမုတောများ သို့မဟုတ် လမု နှင့် နီးပါး ထန်းပင် သို့မဟုတ် ဓနိ တို့သည် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်၏ အဓိက စိုက်ပျိုးပင်များ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့အပြင် နွေရာသီအတွင်းတွင် ဒေသခံ လယ်သမားများသည် ဖျာများကို ရက်လုပ်ကြသဖြင့် ပေါင်းပင် များကို ထိန်းချုပ်ခြင်းမှာ ထိရောက်မှု အားနည်းသည်။ ဆိုင်ကလုန်း နာဂစ်ကြောင့် ကမ်းရိုးတန်းဒေသတွင် လမုတောများ ပျက်စီးခြင်း နှင့် သစ်တော ပြုန်းတီးခြင်း သည် ၎င်းဒေသအား အနာဂတ် တွင် ပို၍ အန္တရာယ် ဖြစ်စေနိုင်သည်။
ကျွန်းများ
အဓိကကျွန်းများတွင် ဟိုင်းကြီးကျွန်း၊ လိပ်ကျွန်း၊ ပြင်စလူကျွန်း နှင့် မိန်းမလှကျွန်း( လှပသော အမျိုးသမီးများကျွန်း) တို့ပါဝင်သည်။
အဓိက မြို့များ
အဓိကမြို့များတွင် ဘိုကလေးမြို့၊ မအူပင်မြို့၊ မြောင်းမြမြို့၊ မော်လမြိုင်ကျွန်းမြို့၊ ပန်းတနော်မြို့၊ ပုသိမ် မြို့၊ ဖျာပုံမြို့၊ ေဒးဒရဲ မှ တွံ့တေး အထိ နှင့် ကျောက်တန်း တို့ပါဝင်သည်။
တူးမြောင်းများ
ထိုဒေသများတွင် ကိုလိုနီ ကာလအတွင်း၌ တည်ဆောက်ခဲ့သော တွံ့တေးတူးမြောင်းမှ အပ ကျယ်ပြန့်သော ဆည်မြောင်းစနစ် သို့မဟုတ် ရေကြောင်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးတူးမြောင်းများ မရှိပါ။ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသသည် ရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးမှ တစ်ဆင့် ရန်ကုန် နှင့် ဆက်သွယ်ရေး နှင့် စီးပွားရေး တို့အတွက် များစွာ အကျိုးကျေးဇူး ရရှိသည်။ သို့ဖြစ်ပါ၍ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်၏ ယဉ်ကျေးမှု သည် ရန်ကုန်သို့ ရွေ့လာခဲ့ပြီး ၎င်း၏ လွှမ်းမိုးမှုများကို နေရာများစွာ နှင့် ထွက်ကုန် များ တွင် သက်သေ အထောက်အထားများဖြင့်တွေ့ရသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဘိုကလေးဈေး၊ မော်တင် ရပ်ကွက်၊ ရေကျော် ရပ်ကွက်၊ ဓနုဖြူ ထမင်းဆိုင်၊ ပုသိမ် ဟာလဝါ (ဟာဗာ အချို )၊ ပန်းတနော် မှ သင်ဖြူးဖျာ နှင့် ပုသိမ်ထီးတို့ ဖြစ်သည်။
သမိုင်း
မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသသည် သမိုင်းကြောင်းအရ မွန် လူမျိုး အများအပြား နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ နိုင်ငံရေးအရ ထိုနေရာဒေသသည် ၁၀၅၇ မတိုင်မီက မွန် မင်းနေပြည်တော်များ မှ အုပ်ချုပ် ခဲ့ပြီး ၁၀၅၇ နောက်ပိုင်းတွင် ခြွင်းချက်အနည်းငယ်မှ အပ မြန်မာမင်းနေပြည်တော်များမှ ဧရာဝတီမြစ် အပေါ်ပိုင်း ပို၍ ဝေးသော နေရာများ တိုင်အောင် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ထွန်ယက် စိုက်ပျိုးရန် ကောင်းမွန်သော နေရာဒေသများအား ထိန်းချုပ်ထားခြင်းကို ၁၃ ရာစု မှ ၁၆ ရာစု နှစ်များအတွင်း (၁၂၈၇ -၁၅၃၉ ) နှင့် ၁၈ ရာစု တွင် အချိန်တို တစ်ခုအဖြစ် (၁၇၄၇ - ၁၇၅၇ ) ပဲခူး ၌ အခြေစိုက်သော မွန်မင်းနေပြည်တော်များသို့ ပြန်လည်ပေးအပ်ခဲ့သည်။
မြစ်ဝကျွန်းပေါ်သည် ဗြိတိသျှ တို့ မြန်မာနိုင်ငံကို ပထမဆုံးခြေကုပ်ရယူခဲ့သော နေရာ ဖြစ် ခဲ့သည်။ အရောင်းအဝယ် ဋ္ဌာန ထူထောင်ရန် ဟူ သော ဗြိတိသျှတို့၏ တောင်းဆိုချက်ကို မွန်တို့က အာခံပြီးနောက် ၁၇၅၃ တွင် ဗြိတိသျှတို့ သည် ဟိုင်းကြီး သို့မဟုတ် နီဂရစ်(စ်) ကျွန်း ကို သိမ်းယူခဲ့သည်။ မြန်မာဘုရင် အလောင်း ဘုရား သည် ထိုကျွန်းကို ဗြိတိသျှတို့ထံ ၁၇၅၇ တွင် ပေးအပ်ခဲ့သော်လည်း မွန်တို့နှင့် ဖြစ်ပွား သော စစ်ပွဲတွင် ဗြိတိသျှတို့သည် ၎င်းအားသစ္စာဖောက် သည် ဟု ဘုရင်သည် ခံစားရသော အခါ ထိုကျွန်းကို ၁၇၅၉ တွင် အင်အားသုံး၍ ပြန်လည် ရယူခဲ့သည်။[6] ၁၈၂၅ တွင် မြစ်ဝ ကျွန်းပေါ် ၌ ဖြစ်ပွားသော ဓနုဖြူ တိုက်ပွဲသည် ပထမ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာ စစ်ပွဲ ( ၁၈၂၄-၁၈၂၆) တွင် မြန်မာများ အနေဖြင့် ခေတ်မီ တိုးတက်သော ဗြိတိသျှ တပ်များ ကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ သည့် အဓိကကျသော နောက်ဆုံး ခုခံတိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်သည်။ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသသည် ဒုတိယ အင်္ဂလိပ်- မြန်မာစစ်ပွဲ ဖြစ်ပွားသော ၁၈၅၂ တွင် အင်္ဂလိပ်တို့၏ သိမ်းပိုက်ခြင်း ခံခဲ့ရပြီး ဗြိတိသျှ ဘားမား၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ မြန်မာလူမျိုးများသည် ပို၍ စိမ်းလန်းသော စားကျက်မြေများကို ရှာဖွေရန် အတွက် ဗြိတိသျှ ဘားမား အတွင်း တောင်ဘက်သို့ စတင်၍ ရွှေ့ပြောင်း လာသော အခါ ဗြိတိသျှ ကိုလိုနီ အုပ် ချုပ်ရေးသည် ထိုနေရာဒေသကို လွှမ်းမိုးထားသည့် စိမ့်မြေတောများ နှင့် ရွှံ့ညွန် များ ကို မြောင်းဖောက် ၍ ရေစီးစေခဲ့ပြီး ကျုံးများနှင့် တာတမံများတည်ဆောက်ခြင်း တို့ကို ဆန် စပါး ထွန်ယက် စိုက်ပျိုးရန် အတွက် ၁၈၆၁ မှ စတင်၍ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ မြစ်ဝကျွန်းပေါ် ဒေသ တွင် စပါးခင်း ၆၀၀,၀၀၀ ဟက်တာ ကို ကာကွယ်ရန် ၁,၃၀၀ ကီလိုမီတာ ရှိသော အဓိက တာတမံ အချို့ရှိ သည်။
နေထိုင်သူများ
ဤဒေသတွင် ဈေးမြို့များအပြင် အဓိက မြစ်ကြောင်းများ တစ်လျှောက်ရှိရွာများစွာတို့တွင် အဓိကအားဖြင့်လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး နှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင် သည့် လူ့အဖွဲ့အစည်းများဖြင့် လူနေ ထူထပ်လျက် ရှိသည်။ ၁၀၀ စတုရန်း ကီလိုမီတာ တွင် ဤဒေသသည် တစ်နိုင်ငံလုံး ရှိ လူဦးရေ အထူထပ်ဆုံး သော ဒေသများ အနက်မှ တစ်ခု အပါအဝငဖစ်ပြီး စုစုပေါင်း လူဦးရေ ၃.၅ သန်း ရှိသည်။ လက်ရှိ နေထိုင်သူ များတွင် မွန် နှင့် ဗမာ မှ လွဲ၍ အများစုမှာ ပိုးကရင် နှင့် မွတ်စလင် များပါဝင်သည်။
စီးပွားရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး
ဤဒေသသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးသော ဆန်ထုတ်လုပ်သူဖြစ်သည့် အလျောက် ၁၉၉၀ နှင့် ၂၀၀၀ နှစ်များ အတွင်းတွင် ၎င်း၏ ကုန်းလမ်းခရီးသယ်ယူ ပို့ဆောင်ရေး အခြေခံ အဆောက်အအုံမှာ အကြီးအကျယ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာခဲ့သည်။ စုစုပေါင်း ထွန်ယက် စိုက်ပျိုးနိုင်သော မြေ၏ သုံးပုံ နှစ်ပုံသည် ဆန်စပါး စိုက်ပျိုးခြင်း အတွက် အသုံးပြုပြီး တစ် ဟက်တာ လျှင် အထွက်နှုန်း ၂,၀၀၀ - ၂,၅၀၀ ကီလိုဂရမ် ခန့်ရှိသည်။ ငါးဖမ်းခြင်းကို အသေ ပြုလုပ်ထားသော ငါးဖမ်းသည့် ဘောင်များ နှင့် လှေအငယ်များ မှ နေ၍လည်း လုပ်ဆောင်သည်။ ပုစွန် ဖမ်းသည့် လုပ်ငန်းနှင့် ပင်လယ် လိပ်ဥများကို ရှာဖွေခြင်းသည် အဓိက စီးပွားရေး လုပ် ငန်းများ ဖြစ်ကြပြီး ယခုအခါတွင် ထိုလုပ်ငန်း နှစ်မျိုးလုံးမှာ စိုက်ပျိုးရေး အတွက် မြေယာ ရှင်းလင်း ဆောင်ရွက်ခြင်းများကြောင့် လမုတောများ ဆုံးရှုံးခြင်း၏ ခြိမ်းခြောက်မှုကို ခံနေရသည်။ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ တစ်လျှောက်တွင် ဆက်သွယ်ရေးမှာ- ရေလမ်းခရီးသည် အလွယ်ကူဆုံး ဖြစ်သောကြောင့် အိမ်ထောင်စုတိုင်းသည် လှေတစ်စင်း စီ ပိုင်ဆိုင်ကြပြီး ဘိုကလေး၊ မော်လမြိုင်ကျွန်း နှင့် မြောင်းမြ ကဲ့သို့ အဓိက မြို့များသည် မီးသင်္ဘော ကို အသုံးပြုသည်။
အမျိုးအသား အမွေအနှစ်နေရာများနှင့် သဘာဝ သီးသန့် ထိန်းသိမ်းထားခြင်းများ
မိန်းမလှကျွန်း သီးသန့်ထားရှိခြင်းသည် အမျိုးသား အမွေအနှစ် နေရာတစ်ခု ဖြစ်ပြီး လမု သစ် တောများစွာနှင့် ပင်လယ်သတ္တဝါ အမျိုးအစား ပေါင်းများစွာ အတွက် သဘာဝ နေရာ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဧရာဝတီ လင်းပိုင် သည် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ၏ စစ်မှန်သည့်ဒေသခံ မြစ် လင်းပိုင် တစ်မျိုးမဟုတ်သော်လည်း ၎င်းသည် မြစ်ကိုအစွဲပြု၍ အမည်ပေးထားခြင်း ခံရပြီး ဤပင်လယ် လင်းပိုင်များသည် အရှေ့တောင်အာရှ ၏မြစ်များ အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်သွားကြသည် ဟု သိထားကြသည်။
ရွာသာကြီးရွာ၊ မြမ္မာပြာသာ
ရွာသာကြီးရွာ၊ မြမ္မာပြာသာ
ဗလန်းစိန်ရွာ၊ ညောင်ချင်
ဗလန်းစိန်ရွာ၊ ညောင်ချင်
ဘု(တ်)ဒစ်(စ်)
Boot disk ဆိုသည်မှာ ကွန်ပျူတာ စတင်အလုပ်လုပ်နိုင်အောင် ဖန်တီးပေးသည့် လုပ်ဆောင်မှုစနစ်ပိုင်းတစ်ခု ပါရှိသော ကွန်ပျူတာ ဒစ်(စ်) တစ်ခုဖြစ်သည်။ လိုအပ်သည့်အခါတွင် ခလုတ်မဖွင့်မီ Boot disk ကို disk drive ထဲတွင် ထည့်ထားပါက ဟတ်ဒ်ဒစ်(စ်) ကို အရင်ဦးစွာ ရယူမသုံးစွဲနိုင်တော့ပါ။
ဇူလိုင် ၁၉၉၁
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဇူလိုင် ကဏ္ဍ:၁၉၉၁
ခဝမုရဘူတာ (အအိချိ)
ခဝမုရဘူတာ  (川村駅 ခဝမုရ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အအိချိခရိုင်၊ နဂိုယမြို့၊ မိုရိယာမရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရင်းတောရွာ၊ ညောင်ချင်
ရင်းတောရွာ၊ ညောင်ချင်
သင်တီးကန် (အနောက်)ရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
သင်တီးကန် (အနောက်)ရွာ (Thinteekan(West))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ ကျေးနင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၁၈၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆီဆုံကန်ရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
ဆီဆုံကန်ရွာ (Sisonkan)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ ပျော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၈၀၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပျော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၂၄ ဦး၊ မ ၁၅၅၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၉၇၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘုရားကြီးကုန်းရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
ဘုရားကြီးကုန်းရွာ (Hpayargyikone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ရွာငံမြို့နယ်၊ ဘုရားကြီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၉၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘုရားကြီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၉၉ ဦး၊ မ ၁၀၆၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၆၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မင်းသိင်္ခ
မင်းသိင်္ခ (၁၉၃၉−၂၀၀၈) သည် ဗမာလူမျိုး စာရေးဆရာနှင့် ဗေဒင်ပညာရှင် ဖြစ်သည်။ မင်းသိင်္ခသည် တီထွင်ကြံဆမှုရှိသော ဝတ္ထုတိုရှည်များကို နိုင်နင်းစွာဖွဲ့နိုင်သော စာအရေးအသားကောင်းသူ တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။ စိတ်ကူးအထင်အမြင်ပြောင်းလဲခြင်းမှ စပြီး အတတ်ပညာများ၊ လက်တွေ့ရုပ်ဝတ္ထုများ နှင့် အောင်မြင်ပျော်ရွှင်မှုများ ရရှိနိုင်ပုံကဲ့သို့ စိတ်ပညာသဘောတရားများကို ပုဏ္ဏားဘကွန်း၊ ဖြစ်ချင်ရာဖြစ် မောင်ဘချစ်နှင့် ပြည်ကြီးမဏ္ဍိုင်မြကြီးစသော ဝတ္ထုများတွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြခဲ့သည်။
ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး
၁၉၃၉ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၅ ရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့ ကျောက်မြောင်းရပ်ကွက် ဘိုးလိန်းလမ်းနေ ပန်းချီဆရာ ဦးစံရှိန်နှင့် ဒေါ်တင်တို့မှ မွေးဖွားပါသည်။ မွေးချင်း ၆ ယောက်အနက် အကြီးဆုံးသား ဖြစ်သည်။ ငယ်မည်မှာ အောင်ထွန်း ဖြစ်သည်။
ရန်ကုန်မြို့ စိန်ပေါလ်ကျောင်းတွင် စတင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပါပြီး အေဗီကောလိပ်ကျောင်း၌ ၁၀ တန်းအထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
စာပေရေးသားခြင်း
၁၉၅၄ ခုနစ်၊ အထက်တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် မေ့ပင်အောက်က ထွက်ခဲ့ပါ ဝတ္ထုကို အောင်စိုး (အညတရ) အမည်နှင့် ရေးကာ စာပေနယ်သို့ ရောက်သည်။ ၁၉၇၄ ခု၊ ဇူလိုင်လထုတ် ပြစ်မှု မဂ္ဂဇင်းတွင် ဆားပုလင်းနှင်းမောင်နှင့် ဂျူးမျက်လှည့်ဆရာ သတ်မှု ကို အောင်သင်း ကလောင်နှင့် ရေးသည်။ မနုစာရီ လုံးချင်းကို စရေးမှသာ မင်းသိင်္ခ အမည်ကို ခံယူသည်။
မကွယ်လွန်မီ နောက်ဆုံးထွက်ခဲ့သည့်စာအုပ်များမှာ မကွယ်လွန်မီတစ်လခန့်က လာဘ်မိုးဆွေစာအုပ်တိုက်မှ မြရာရွှေပြည်မင်းသမီး လုံးချင်းဝထ္တု၊ မရမ်းတလင်းစာအုပ်တိုက်မှ ယတြာချေနည်းစာအုပ်၊ ပြုံးပန်းတရာစာအုပ်တိုက်မှ ထီထိုးနည်း စာအုပ်များ ဖြန့်ဝေခဲ့ပြီး ဆက်လက်ထုတ်ဝေရန် စာပေစိစစ်ရေးမှ ခွင့်ပြုသည့်စာအုပ်များ ကျန်ခဲ့သေးသည်။
၁၉၇၆ မှ ၂၀၀၈ ခုနှစ်အတွင်း လုံးချင်းစာအုပ် စုစုပေါင်း အုပ်ရေ (၁၀၀) ကျော်ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ရေးသားသော စာအုပ်များ
တပွဲစားဦးနှော၊ မင်းဂွတ်သီးသုံးလုံး၊ ဆားပုလင်းနှင်းမောင်နှင့် ဓားနှစ်လက် စသောရုပ်ပြ ဇာတ်လမ်းအချို့လည်းထုတ်ဝေဖူးသည်။ (စတုမဟာရာဇ်) ဟူသော တိပ်ခွေအသံသွင်းဇာတ်လမ်းခွေလည်း ထွက်ရှိဖူးသည်။
ဦးစီး ထုတ်ဝေ
ဦးစီးထုတ်ဝေခဲ့သော ဂျာနယ် မဂ္ဂဇင်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် −
အလုပ်အကိုင်
၁၉၅၈ ခုနှစ်၌ တပ်မတော်သို့ဝင်ရောက် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ၅ နှစ်ကြာ အမှုထမ်းခဲ့ပြီးနောက် တပ်မတော်မှထွက်ပြီး ချောက်မြို့တွင် နေထိုင်ခဲ့သည်။ ချောက်မြို့တွင် ဆီစက် ညစောင့်ဘဝ၊ လက်ဖက်ရည် ဆိုင်ပိုင်ရှင် ဘဝတို့ဖြင့် ကျင်လည်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် မြန်မာစာပေလောကတွင် အအောင်မြင်ဆုံးဖြစ်ခဲ့သည့် မနုစာရီ လုံးချင်းဝတ္ထုကြီးကို စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ အကြိမ်ကြိမ်ထုတ်ဝေခဲ့ရပြီး ဂျပန်ဘာသာ သို့လည်း ပြန်ဆိုခြင်းခံရသည်။ ဆရာကြီးရေးသော အခြားဝတ္ထုဇာတ်လိုက်များမှာ စနေမောင်မောင်ဆားပုလင်းနှင်းမောင် ပရော်ဖက်ဆာ ဒေါက်တာဆိတ်ဖွားမိုးသီးအောင်ထွန်းဘိန်းစား ဘွန်း‌ဟောင်း တို့ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၈ မှ ၂၀၀၈ ခုနှစ်အတွင်း လုံးချင်းဝတ္ထုပေါင်း ၇၀ ရေးသားခဲ့သည်။
ဗေဒင်ဟောခြင်း
၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ကြီးမြို့၌ ဗေဒင်ဆရာဘဝကို စတင်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ မင်းသိင်္ခဟူသော အမည်ကို ခံယူခဲ့သည်။ ၁၉၇၈ တွင် ရန်ကုန်မြို့၌လည်း ဗေဒင်များစတင် ဟောခဲ့သည်။ ၁၉၉၇ ခုနှစ် မတ်လ ၂၅ ရက် ညသန်းခေါင်အချိန်တွင် ရန်ကုန်မြို့ သုဝဏ္ဏနေအိမ်မှ မဟာဂန္ဓာရီခရီးအဓိဋ္ဌာန် ၃ နှစ်ခရီး ထွက်ခွာခဲ့သည်။ ခရီးမှအပြန်တွင် မှော်ဘီမြို့အစွန်ရှိ အယူတော်မင်္ဂလာခြံဝင်းကျယ်ကြီးတွင် တပည့်ပေါင်းများစွာနှင့် အတူနေထိုင်ခဲ့သည်။
မဟာဂန္ဓရီခရီးစဉ်
မဟာဂန္ဓာရီအဓိဋ္ဌာန် သုံးနှစ်ခရီးထွက်ခွာခြင်းကို ၁၉၉၇ ခုနှစ် မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင်စတင်သည်။ ဂန္ဓာရီခရီးစဉ်အပြီးတွင် ရန်ကုန်တိုင်း၊ မှော်ဘီမြို့စွန်ရှိ၊ မရမ်းတလင်း အယူတော်မင်္ဂလာခြံ၌ နေထိုင်သည်။
နက္ခတ်ဗေဒ ပါရဂူဘွဲ့
အိန္ဒိယနိုင်ငံ ကာလကတ္တားအခြေစိုက် A.R.P ကပေးအပ်သည့် ပေးအပ်သည့် ရိုးရာဗေဒင်ပညာ ပါရဂူဘွဲ့နှင့် မြန်မာမင်း (၁၂၂) ပါး၏ကံကြမ္မာ ကျမ်းစာအုပ်ဖြင့် နက္ခတ်ဗေဒပါရဂူဘွဲ့ (၂) ခုရရှိထားပြီး ဆုသွားရောက် လက်ခံ မရယူခင် ကွယ်လွန်သွားခြင်းဖြစ်သည်။
နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှု
မင်းသိင်္ခသည် ၁၉၆၅ မှ ၁၉၇၀ အထိ အင်းစိန်ထောင်တွင် အကျဉ်းကျခံခဲ့ရသည်။ ထိုအကြောင်းအရာနှင့်ပတ်သက်၍ ဆရာမင်းသိင်္ခက အိုင်ဒီယာမဂ္ဂဇင်း (၂၀၀၄ ဇန်နဝါရီလထုတ်)တွင် အောက်ပါအတိုင်း ပြောပြထားသည်။ “ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲတွေ လုပ်တယ်လေ၊ အစိုးရနဲ့ သောင်းကျန်းသူနဲ့ လုပ်တဲ့အခါမှာ ကိုယ်က ကြားထဲက တရားဟောတယ်။ အဲဒီတုန်းက ပြည်သူ့ကော်မတီဆိုတာ ပေါ်ပြီလေ။ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဖြစ်အောင်လုပ်ပါ။ လူကြီးတွေ အညွှန်းတွေအတိုင်း တရားလိုက်ဟောတယ်။ ငြိမ်းချမ်းရေးလည်း ပြီးရော သောင်းကျန်းသူက တောထဲပြန်တယ်၊ ကိုယ်တို့က ပြန်စရာ မရှိဘူး။ ဆွဲကုတ်လိုက်တာပေါ့။”
မင်းသိင်္ခ၏ နောက်ဆုံးနှစ်များတွင် ဗေဒင်မေးသည့်ပရိသတ်များနှင့် ကင်းဝေးစေရေးအတွက် ရန်ကုန်တိုင်း၊ မှော်ဘီမြို့နယ်၊ မရမ်းတလင်းကျေးရွာတွင် သွားရောက်နေထိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ၎င်းနေထိုင်ရာ အယူတော်မင်္ဂလာခြံတွင် ဗေဒင်ပရိသတ်များ အဆက်မပြတ် ခဲ့ပေ။ “နိုင်ငံရေး ထောင်ထွက်တွေ သူ့ဆီသွားရင် ဗေဒင်မေးမယ့်လူတွေကြားမှာ တန်းစီစောင့်စရာမလိုဘူး၊ သူတပည့်ကို ဂေါ်နိုက် (၅ည)လို့ပြောခိုင်းရင် ချက်ချင်းခေါ်တွေ့တယ်” ဟု နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားဟောင်းတဦးက ဆိုသည်။
၁၉၈၈ ခုနှစ် လူထုလှုပ်ရှားမှုအတွင်း ဟောပြောချက်များကြောင့် စစ်အစိုးရက မင်းသိင်္ခကို အင်းစိန်ထောင်အတွင်းသို့ ထပ်မံပို့ဆောင်ခဲ့သည်။
မိသားစုဘဝ
၁၉၅၇ ခုတွင် မအေးအေးရွှေနှင့် အိမ်ထောင်ကျသည်။ မအေးအေးရွှေ၏ မိဘများက သဘောမတူသဖြင့် အိမ်ထောင် ခွဲသည်။
၁၉၆၀ ပြည့်တွင် ချောက်နေ မြမြဝင်း (ခ) ကျင်ဖုံ နှင့် အကြောင်းဖက်သည်။ သားဖြစ်သူ မောင်မောင်သစ် ထွန်းကားသည်။ ၁၉၆၁ တွင် မကျင်ဖုံနှင့် မိသားစုပြဿနာများကြောင့် ကွဲသည်။
၁၉၈၀ အလွန်တွင် ချစ်သူဟောင်း မအေးအေးရွှေနှင့် ပြန်ပေါင်းဖြစ်သည်။
ဘဝနိဂုံ:
၂၀၀၈ ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့၊ နံနက် ၆ နာရီ ၂ မိနစ်အချိန်က ရန်ကုန်မြို့ရှိ သုခကမ္ဘာအထူးကုဆေးခန်းတွင် ကွယ်လွန်သည်။
မင်းသိင်္ခ၏ တပည့်ရင်းတဦးဖြစ်သူ မင်းသိမ်းခိုင်က မင်းသိင်္ခ၏ နောက်ဆုံးအချိန်နှင့် ပတ်သက်၍ “ဆေးရုံကနေ ပြန်ဆင်းလာပြီးတော့ ခြံကို ပြန်ရောက်လာတယ်။ မနေ့က မနက်ကမှ ထူးထူးဆန်းဆန်း စကားတွေပြောတယ်။ ငါ ထွက်တော့ မယ်တဲ့။ ငါ့အခန်းထဲကို ပို့တဲ့။ အခန်းထဲ ရောက်တာနဲ့ ငါပြီးပြီတဲ့။ အဲလို့ပြောပြီး အခန်းထဲ ဝင်သွား တယ်။ ဒီနောက် ရုတ်တရက် အခြေအနေဆိုးလာလို့ မနေ့ကမနက်က ဆေးခန်းကို ပို့လိုက်တာ။ (၁) ရက်ပဲကြာတယ် နှလုံးရပ်ပြီး ဆုံးသွားတာ” ဟု ဆိုသည်။
၂၀၀၈ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၅ရက်နေ့ နံနက် ၁၁ နာရီအချိန်တွင် ရေဝေးသုဿန်၌ဂူသွင်းသင်္ဂြိုဟ်သည်။ ဆရာကြီးကွယ်လွန်ချိန်တွင် သားဖြစ်သူ မောင်မောင်သစ်၊ ညီဖြစ်သူ ဦးဝင်းဇော်(သစ်တော)နှင့် ညီမ ဒေါ်သန်းနုအောင်တို့သာ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
သောင်တန်းရွာ၊ မြမ္မာပြာသာ
သောင်တန်းရွာ၊ မြမ္မာပြာသာ
ချုံတိုးငှက်လည်ဖြူ
ချုံတိုးငှက်လည်ဖြူ (Stachyris nigriceps) သည် ငှက်မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ ဘူတန်နိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံ၊ မလေးရှားနိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ နီပေါနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဟိမဝန္တာတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
လာဖေယက်၊ မားကွစ်ဒါ
လာဖေယက်၊ မားကွစ်ဒါ(ခရစ် ၁၇၅ရ - ၁၈၃၄)
မားကွစ် ဒါလာဖေယက်သည် ပြင်သစ်လူမျိုးစစ်သည်တော်နှင့် နိုင်ငံပြုသုခမိန်ဖြစ်၍ နာမည်ရင်းအပြည့်အစုံမှာ မာရီဂျိုးဇက်ပေါအီဗီးရော့ ဂီးလဗတ်ဒူမော်တီယေး ဖြစ်သည်။ လာဖေယက်သည် မိမိဘဝတစ်လျှောက်လုံးတွင် လွတ်လပ်မှု အတွက် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်သွား၏။ ပြင်သစ်တော်လှန်ရေးတွင် ်သာမက အမေရိကန် တော်လှန်ရေးစစ်ပွဲများတွင်လည်း အားကြိုးမာန်တက် ပါဝင် ဆောင်ရွက်သည်။ ဤသို့ စွဲမြဲ ဲယုံကြည်ပြုမူဆောင်ရွက်ချက်များကြောင့် လာဖေယက်သည် မိမိခံစားရသော စည်းစိမ်၊ လူမှုအဆင့်အတန်းသာမက မိမိ၏ လွတ်လပ်မှုပါ ဆုံးရှုံးရသော်လည်း ပြင်သစ်လူမျိုးရော အမေရိကန် လူမျိုးတို့ကပါ လေးစားကြည်ညိုခြင်းကိုခံရ၍ ကမ္ဘာ့သမိုင်းတွင် ထင်ရှား သော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး ဖြစ်လေသည်။
လာဖေယက်သည် ၁၇၅၇ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံ အွတ်လွားနယ်၊ ရှာဗာနီယက်မြို့၌ မွေးဖွားသည်။ လာဖေယက် သည် မှူးမျိုးမတ်နွယ်မှ ဆင်းသက်ပေါက်ဖွား လာသူဖြစ်သည်။ နှစ်နှစ်သား အရွယ်တွင် သူ၏ဖခင်သေဆုံး၍ ၁၁ နှစ်ကြာသောအခါ သူ၏ မိခင်နှင့် အဘွားသေဆုံးခဲ့ရာ လာဖေယက်သည် အမွေအနှစ်များစွာကို ရရှိလိုက်သည်။
လာဖေယက်သည် ဗာဆေးမြို့ရှိ စစ်တက္ကသိုလ်တွင် ပညာသင်ယူ ူသည်။ အသက် ၁၆ နှစ်အရွယ်တွင် ဩဇာရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး တစ်ဦး၏ သမီးနှင့် လက်ထပ်သည်။ မကြာမီပင် စစ်တပ်၌ ဗိုလ်ကြီးဖြစ်လာသည်။ သို့သော် လာဖေယက်သည် နန်းတွင်း၌ နေရသည့်ဘဝကို ငြီးငွေ့ပြီးလျှင် အာဏာဖြင့် အုပ်စိုးခြင်းကို မကျေမနပ်ဖြစ်လာသည်။ အသက် ၁၉ နှစ်အရွယ်တွင် ပြင်သစ် ်စစ်တပ်ထဲ၌ ဗိုလ်ကြီးအဖြစ် အမှုထမ်းနေစဉ် အမေရိကန် ကိုလိုနီနယ်သစ်များက အင်္ဂလိပ်အစိုးရကို တော်လှန် ်ပုန်ကန်ကြောင်းကြားသိရသောအခါ များစွာစိတ်အား တက်ကြွခဲ့လေသည်။
သို့ဖြစ်၍ သူသည် ပြင်သစ်ဘုရင်၏ အမိန့်ကို ဖီဆန်ပြီးလျှင် အခက်အခဲ အမျိုးမျိုးအကြားမှပင် အမေရိကန်ပြည်နယ်များသို့ ၁၇၇၇ ခုနှစ်တွင် ထွက်ခွာသွားခဲ့လေသည်။ သူသည် ပိုက်ဆံကြေးငွေမယူဘဲ အမေရိကန်တို့၏ တော်လှန်ရေး လုပ်ငန်း၌ပါဝင်ကူညီလိုကြောင်း ပြောဆိုခဲ့ရာ သူ့အား အာမေရိကန်ကွန်ဂရက်က ဂျော့ဝါရှင်တန်၏အောက်တွင် ဒု-ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဖြစ် ခန့်ထားခဲ့လေသည်။
သို့ဖြင့် နောင်အခါ အမေရိကန် သမ္မတဖြစ်လာမည့် ဝါရှင်တန်နှင့်ခင်မင်ချစ်ကျွမ်းဝင်ခဲ့သည်။ သူ၏ ဆောင်ရွက်ချက်များမှာ အထူးပင်ခရီးရောက်လှပေသည်။ သူ၏ လုံ့လပယောဂ ကြောင့်ပင် ၁၇၇၈ ခုနှစ်၌ အမေရိကန်နယ်သစ်များသည် ပြင်သစ်အစိုးရနှင့် မဟာမိတ် ်စာချုပ် ချုပ်ဆိုနိုင်ခဲ့ပေရာ ပြင်သစ်တို့က လူအင်အား၊ လက်နက် အင်အား အကူအညီများ ပေးခဲ့လေသည်။ အကယ်၍သာ ထိုသို့ ပြင်သစ် တို့ထံမှ အကူအညီမရပါက အမေရိကန်တို့၏ တော်လှန်ရေးမှာ အောင်မြင် မည်မဟုတ်ချေ။
၁၇၈၉ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်တော်လှန်ရေး ဖြစ်ပွားသောအခါ လာဖေယက်သည် လွတ်လပ်ရေးကို မြတ်နိုးသူပီပီ ကိုယ်ဖိ ိရင်ဖိ ကူညီအားပေးရန် မိမိ၏ဇာတိဌာနသို့ ပြန်လာသည်။ ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ရောက်သောအခါ အမျိုးသားလွှတ်တော်တွင် အခွင့်အရေးများကိုကြေညာရန် အကြံပေးခဲ့လေသည်။ ဗက်စတီးထောင်ကြီးကို လူထုကဝင်စီးပြီး နောက်တစ်နေ့၌ သူ့ကို အမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်၏ ဦးစီးဗိုလ်ချုပ်အဖြစ် ခန့်ထားကြသည်။ သူသည် နှစ်နှစ်ခန့်မျှ ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင် အရေးအပါဆုံးလူ ဖြစ်ခဲ့လေသည်။ သူပင်လျှင် တော်လှန်ရေးစစ်တပ်များအတွက် အနီ၊ အဖြူ၊ အပြာပါသော သုံးရောင်ချယ်အလံကို အသုံးပြုရန် စတင်အကြံပေးခဲ့လေသည်။
လာဖေယက်သည် ပြင်သစ်လူမျိုးတို့ လွတ်လပ်မှုရရှိရေးအတွက် ကြိုးပမ်းရာ၌ အဂ‡လန်ပြည်တွင်ကဲ့သို့ပင် စည်းမျဉ်းခံဘုရင် အုပ်ချုပ်ရေး စနစ်မျိုးကို လိုလားသူဖြစ်၏။ ၁၆ ဆက်မြောက် လူဝီဘုရင်က ပြင်သစ် နိုင်ငံမှ ထွက်ပြေးရန် ကြိုးစားသောအခါ လာဖေယက်သည် ဘုရင်ကို လိုက်လံဖမ်းဆီးရန် အမိန့်ထုတ်ပေးခဲ့၏။ ၁၇၉၁ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေသစ်ကို ပြဋ္ဌာန်းအတည်ပြု ုပြီးနောက်တွင် အနားယူကာအေးအေးဆေးဆေးနေထိုင်ခဲ့ရာ ပရပ်ရှား၊ ဩစတြီးယားနိုင်ငံများနှင့် စစ်ဖြစ်တော့မည့်ဆဲဆဲ ဖြစ်နေသဖြင့် စစ်တပ်တွင် ပြန်လည်အမှု ထမ်းခဲ့ရပြန်လေသည်။
သို့သော် သူသည် တစ်ယူသန် တော်လှန်ရေးသမား များဖြစ်သော ဂျက္ကဗင်းတို့၏ တရားလက်လွတ် ပြုကျင့်မှုကို မနှစ်မြို့ နိုင်သည့်ပြင် စည်းမျဉ်းခံဘုရင်အုပ်ချုပ်ရေးကို ထောက်ခံအားပေးလိုသူဖြစ်၍ ထိုစဉ်က အုပ်ချုပ်ရေး အာဏာကို ကြိုးကိုင်နေသော ဂျက္ကဗင်းတို့ကိုဖြုတ်ချရန် ကြံစည်ခဲ့လေသည်။ သို့ဖြစ်၍ မကြာမီ သစ္စာဖောက်ဟူ၍ သူ့အားစွပ်စွဲ သည်ကိုခံရပြီးလျှင် အသက်အန္တရာယ်အတွက် စိုးရိမ်ရသောကြောင့် ဗယ်လ ဂျီယမ်နိုင်ငံသို့ ထွက်ပြေးရလေသည်။ ထိုနိုင်ငံ၌ သူ့ကို ဩစတြီးယန်းတို့က ဖမ်းဆီးအကျဉ်းချထားခဲ့ရာ နပိုလီယန် တက်လာသောအခါကျမှ ခရစ် ၁၇၉၇ ခုနှစ်တွင် လွတ်မြောက်သွားခဲ့၏။ ၁၇၉၉ ခုနှစ်၌ ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ ပြန်လည်နေထိုင်သည်။ သို့သော် ဆီနိတ်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခန့်ထားခြင်းကိုမူ လက်မခံခဲ့ချေ။
၁၈၁၅ ခုနှစ်တွင် နပိုလီယန်သည် အဲလဗကျွန်းမှ ပြန်လည် ရောက်ရှိပြီးနောက် အတန်ရက်ရောသော အခြေခံဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်း ပေးသည်။ လာဖေယက်ကိုလည်း ပြည်သူ့လွတ်တော်တွင် အမတ်အဖြစ် ရွေးကောက် တင်မြေ|ာက်သည်။ သို့သော် နပိုလီယန် အာဏာယူလွန်းသည်ကို သဘောမကျသဖြင့် အတိုက်အခံပြုခဲ့သည်။ ထို့နောက် ပြည်သူ့လွှတ်တော်တွင် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တင်မြေ|ာက်ခြင်းခံရသည်။ ဝါးတာလူးတိုက်ပွဲအပြီးတွင် နပိုလီယန် နန်းမှဆင်းဖြစ်အောင် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
လာဖေယက်သည် ၁၈၂၄ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု သို့ သွားရောက်လည်ပတ်သည်။ အမေရိကန်ကွန်ဂရက်က လာဖေယက်အား ကျေးဇူးတုံ့ပြန်သောအားဖြင့် ဒေါ်လာ ၂ဝဝဝဝဝ နှင့် ဖလော်ရီဒါပြည်နယ်တွင် မြို့နယ်တစ်ကွက်ကိုပေးသည်။ ထိုအတောအတွင်း ဂရိ၊ အီတာလျံ၊ စပိန်၊ ပေါ်တူဂီ၊ လက်တင်အမေရိကန်၊ ဗယ်လာဂျီယန်နှင့် ပိုးတော်လှန်ရေး အဖွဲ့များနှင့်ဆက်သွယ်၍ ကူညီအားပေးခဲ့သည်။ အမေရိကန် ်ပြည်ထောင်စုမှ ပြန်လည်ရောက်ရှိသည်တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်တွင ် ပြန်လည်ရွေးကောက် တင်မြေ|ာက်ခြင်းခံရသည်။
နပိုလီယန် စစ်ရှုံးပြီးနောက် ပြင်သစ်နိုင်ငံကို အုပ်စိုးခဲ့သော ဒဿမ ချားဘုရင်က သက်ဦးဆံပိုင်ဝါဒကို ပြန်လည်အသက် ်သွင်းရန် ကြံစည်သောအခါ လာဖေယက်သည်ခေါင်းဆောင်၍ အတိုက်အခံပြုခဲ့၏။ လာဖေယက်သည် ၁၈၃ဝ ပြည့်နှစ် အရေးတော်ပုံ၌လည်း ပါဝင်ဆင်နွဲခဲ့ပြီးနောက် အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးတပ် ဗိုလ်မှူးအဖြစ်နှင့် ဒသမချားကို နန်းချ ပြီးလျှင် လူဝီဖိလစ်ကို နန်းတင်ခဲ့လေသည်။ ပြင်သစ်နိုင်ငံသည် သမ္မတ နိုင်ငံဖြစ်မြောက်ရေးအတွက် အချိန်မရောက်သေးဟု ထင်မှတ် ်ယူဆသော ကြောင့် ဘုရင်ကို တင်မြေ|ာက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင်မိမိ၏ ထင်ကြေး နှင့် မကိုက်ညီသောကြောင့် ဘုရင်နှင့်အတိုက်အခံဖြစ်လာသည်။ ဤအချိန်ကား သူကွယ်လွန်ခါနီး နှစ်ပိုင်းလောက်တွင်ဖြစ်၏။ လာဖေယက်သည် ၁၈၃၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၂ဝ ရက်နေ့တွင် ပါရစ်မြို့၌ ကွယ်လွန်လေသည်။
ဘရဲရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
ဘရဲရွာ (Baye)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ ဇိမ့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၇၆၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇိမ့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၇၆ ဦး၊ မ ၁၁၉၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အရာတော်ရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
အရာတော်ရွာ (Ahyartaw)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ တောင်ဘီလေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၃၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်ဘီလေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၁၃ ဦး၊ မ ၃၃၉၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၂၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သောက်ပိန်ရွာ၊ သရက်တော
သောက်ပိန်ရွာ(Thaukpein)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ သရက်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၃၉၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သရက်တောကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၆၉၂ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၄၉၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နတ်စင်ချောင်
နတ်စင်ချောင်
စက်တင်ဘာ ၁၉၂၂
ကိုးကား
1922
ဇီးကုန်းရွာ၊ နတ်စင်ငူ
ဇီးကုန်းရွာ၊ နတ်စင်ငူ
ထိပ်ဝလေး (အောက်စု)ရွာ၊ မြမ္မာပြာသာ
ထိပ်ဝလေး (အောက်စု)ရွာ၊ မြမ္မာပြာသာ
ဆတ်လောင်ရွာ၊ ဆော့လော်မြို့နယ်
ဆတ်လောင်ရွာ(Satlawng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဆော့လော်မြို့နယ်၊ ယော်ဂျောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၄၃၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယော်ဂျောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၃၃ ဦး၊ မ ၃၁၄ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၄၇ ဦး နေထိုင်သည်။
လူဗာပြတိုက်
လူဗာပြတိုက် (Louvre Museum; Musée du Louvre) သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ ပါရီမြို့ တွင် တည်ရှိပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် လာရောက်လည်ပတ်သူအများဆုံး အနုပညာပြတိုက်တစ်ခုဖြစ်ရုံသာမက သမိုင်းဝင်အဆောက်အဦးတစ်ခုအနေဖြင့်လည်း ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ အထိမ်းအမှတ်တစ်ခု အဖြစ်တည်ရှိသည်။ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်မှ ရှေးဟောင်း အနုပညာပစ္စည်း စုစုပေါင်း ၃၅၀၀၀ ကျော်ကို စတုရန်းမီတာ ၆၀၀၀၀ ကျော်ကျယ်ဝန်းသည့် ဧရိယာအတွင်း ခင်းကျင်းပြသထားသည်။
Mona Lisa, The Virgin and Child with St. Anne, Venus de Milo, Code of Hammurabi, Winged Victory of Samothrace
ဘော့စတွန်မြို့
ဘော့စတွန်မြို့သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ်၏ မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်ပြီး အမေရိကန်နိုင်ငံ အတွင်း ရှေးအကျဆုံးသောမြို့များတွင် တစ်မြို့ အပါအဝင် ဖြစ်သည်။ နယူးအင်္ဂလန်ဒေသ အတွင်း အကြီးဆုံး မြို့ ဖြစ်သဖြင့် တရားဝင်ကြေညာ သတ်မှတ်ထားခြင်း မရှိသော်လည်း နယူးအင်္ဂလန်ဒေသ၏ မြို့တော် အဖြစ် ခေါ်ဝေါ်ကြပြီး ဘော့စတွန်မြို့မှ ယဉ်ကျေးမှု ဆိုင်ရာ နှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ရိုက်ခတ်မှုများသ်ည နယူးအင်္ဂလန်ဒေသ တစ်ခုလုံးသို့ အကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိသည်။ မြို့တော်နယ်နိမိတ်သည် ၄၈.၄၃ စတုရန်းမိုင် ရှိပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ် အမေရိကန် လူဦးရေ စာရင်းဇယားအရ လူဦးရေ ၆၁၇,၅၉၄ ဦးမျှ ရှိသည်။ ဘော့စတွန်မြို့သည် ဂရိတ်တား ဘော့စတွန်ဟု ခေါ်သော မြို့ပြဧရိယာ၏ အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုဖြစ်ပြီး ထိုဒေသအတွင်း လူဦးရေ ၄.၅ သန်းမျှ နေထိုင်ကြကာ နိုင်ငံအတွင်း ဒသမမြောက် အကြီးဆုံး မြို့ပြ ဧရိယာ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဂရိတ်တား ဘော့စတွန် မြို့ပြ ဧရိယာအတွင်း သွားလာ နေထိုင်ကြသော လူဦးရေ ၇.၆ သန်းမျှ ရှိသဖြင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အတွင်း ပဉ္စမမြောက် စာရင်းဇယားအားဖြင့် အကြီးဆုံးမြို့ တစ်မြို့ အဖြစ် ရှိစေသည်။
ကဏ္ဍ:ဘော့စတွန်မြို့
ဘော်လုံးကွင်း
ဘော်လုံးကွင်း
မြေလတ်
ပထဝီဝင်
မြောက်ဘက်တွင် ရပ်စောက်နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ညောင်ရွှေ၊ ဝန်ယိန်နှင့် သားတုံ၊ တောင်ဘက်တွင် မိုးဗြဲနယ်တို့ရှိသည်။
မြေလတ်ဌာနခွဲ
ဗြိတိသျှတိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်စဉ်အချိန်မြေလတ်ဒေသတွင် ၁၆ နယ်မြေအထိရှိခဲ့ပြီး မြေလတ်ဒေသအတွင်း၌ အောက်ပါဒေသများပါဝင်သည်ဟုအသိအမှတ်ပြုထားသည်။: သာမှိုင်းခမ်း၊ ကျောက်ဂူ သီဝန်၊ ကျုံ၊, လွိုင်အိုက်၊ လွိုင်လုံ၊ လွိုင်မော၊ မော၊ မောနန်၊ မောဆွန်၊ နမ်ခိုင်၊￼￼ ￼￼နမ်ခွံ၊နမ်တောက်၊ ပန်မိ၊ ပင်းတယ၊ ပွိုင်လင်၊ ရွာငံ တို့ဖြစ်ကြ၏ ။ ဤပြည်နယ်များ၏ စုစုပေါင်းဧရိယာခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် 3900 sqmi ရှိသည်။
ပြင်ပလင့်များ
ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်၏ ပထဝီဝင်
ကင်းမ (အနောက်)ရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
ကင်းမ (အနောက်)ရွာ (Kinma(West))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ ကျေးသမျှားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၁၆၃ ဖြစ်သည်။
မောင်သစ်မင်း
ဘဝနိဂုံး
မောင်သစ်မင်းသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇွန်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့ရှိ Samitivej Srinakarin Hospital ၌ အူမကြီးကင်ဆာရောဂါဖြင့် နံနက် ၉ နာရီ ၁၇ မိနစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
http://www.news-eleven.com
ထိန်သေးလေးရွာ၊ ထိန်သေးကြီး
ထိန်သေးလေးရွာ၊ ထိန်သေးကြီး
အုန်းရှစ်ကုန်းရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
အုန်းရှစ်ကုန်းရွာ (Ohnshitkone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ဂုံမင်းကွင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၂၇၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဂုံမင်းကွင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၉၃ ဦး၊ မ ၃၀၈၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၉၇၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လောင်းချောင်းရွာ၊ ခမောင်းချောင်း
လောင်းချောင်းရွာ၊ ခမောင်းချောင်း
ထိပ်ဝလေးရွာ၊ မြမ္မာပြာသာ
ထိပ်ဝလေးရွာ၊ မြမ္မာပြာသာ
ဘန်ဂလိုမြို့
ဘန်ဂလိုမြို့သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ကာနတကပြည်နယ်၏ မြို့တော် ဖြစ်သည်။ ဘန်ဂလူရူးမြို့ ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ဒက်ကန် ကုန်းပြင်မြင့်တွင် တည်ရှိပြီး ကာနတကပြည်နယ်၏ အရှေ့တောင်ပိုင်းတွင် ရှိသည်။ ဘန်ဂလိုမြို့သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ တတိယမြောက် လူဦးရေ အများဆုံးမြို့ နှင့် ပဉ္စမမြောက် လူဦးရေ အများဆုံး မြို့ပြဒေသ ဖြစ်သည်။ ဘန်ဂလိုမြို့သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ အိုင်တီ ကဏ္ဍနှင့် ပတ်သက်၍ နာမည်ကြီးသော အချက်အချာ ဒေသတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ စွန့်ဦးစီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင်တို့အတွက် အသင့်လျော်ဆုံးသော နေရာ ၁၀ ခုတွင် တစ်ခု အပါအဝင် ဖြစ်သည်။
နမ့်မော်မေရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
နမ့်မော်မေရွာ (Nammawmay)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ နားဟွယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၇၃၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားဟွယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၀၂ ဦး၊ မ ၁၁၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၉၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သက်ကယ်လွင်ရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပလေးစတေရှင် (ဂိမ်းစက်)
ပလေးစတေရှင် (PlayStation|တရားဝင်အတိုကောက် PS ဖြစ်သော်လည်း PS1 သို့မဟုတ် PSX ဟု လူသိများသည်။ ဆိုနီမှ ထုတ်လုပ်ဖူးသော PSX ဂိမ်းစက်နှင့်မမှားရန်) သည် ဆိုနီ ကွန်ပျူတာ ဖျော်ဖြေရေးမှ ထုတ်လုပ်ဖြန့်ချိသော ၃၂ဘစ် အိမ်သုံးဗီဒီယိုဂိမ်းစက် အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လည်းကောင်း၊ ၁၉၉၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် မြောက်အမေရိကနှင့် ဥရောပဈေးကွက်သို့ လည်းကောင်း အသီးသီးဖြန့်ချိခဲ့သည်။ ပဉ္စမမြောက် ဂိမ်းစက်မျိုးဆက်အဖြစ် Nintendo 64 နှင့် Sega Saturn တို့နှင့် ခေတ်ပြိုင်ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဒီဇိုင်းပြန်လည်ပြင်ဆင်ထားသည့် ပိုမိုကျစ်လျစ်သေးငယ်သည့် ပလေးစတေရှင် မော်ဒယ် "PSOne" ကို ဖြန့်ချိခဲ့သည်။
ပလေးစတေရှင် ဂိမ်းစက်သည် ဖြန့်ချိပြီး ကိုးနှစ်ခွဲအကြာတွင် အရေအတွက် သန်း ၁၀၀ ကျော် တင်ပို့ရောင်းချနိုင်ခဲ့သည့် ပထမဆုံးသော ကွန်ပျူတာဖျော်ဖြေရေးပစ္စည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။
ပလေးစတေရှင် ဂိမ်းစက်၏ နောက်ထွက်မျိုးဆက်မှာ ပလေးစတေရှင် ၂ ဂိမ်းစက်ဖြစ်ပြီး ယင်းစက်တွင် ပလေးစတေရှင် ဂိမ်းစက်အတွက် ထွက်ရှိထားသော ဂိမ်းများ အားလုံးကို ကစားနိုင်သည်။ ပလေးစတေရှင် ဂိမ်းစက် ဖြန့်ချိပြီး ၁၀ နှစ်အကြာ ၂၀၀၄ ဆောင်းရာသီတွင် PSOne ဂိမ်းစက်ရောင်းချမှုကို ဆိုနီမှ အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ယင်းအချိန်အထိ ဂိမ်းစက် အလုံးရေ ၁၀၂ သန်းခန့် ရောင်းချခဲ့ရပြီးဖြစ်သည်။ ဂိမ်းစက်ဖြန့်ချိမှု ရပ်တန့်ခဲ့သော်လည်း ပလေးစတေရှင် ဂိမ်းစက်အတွက် ဂိမ်းများကိုမူ ၂၀၀၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့အထိ ဆိုနီမှ ထုတ်လုပ်ပေးခဲ့သည်။
တခွန်တိုင်ရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
တခွန်တိုင်ရွာ(Takhuntaing)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ သရက်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၃၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သရက်တောကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၆၉၂ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၄၉၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝန်းသိုမြို့
ဝန်းသိုမြို့သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်၏ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာ မြို့ဖြစ်သည်။ မန္တလေး-မြစ်ကြီးနား မီးရထားလမ်းပေါ်တွင်တည်ရှိပြီးမီးရထားရပ်နားရာ မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ မီးရထားကောင်းများမရပ်နားသော်လည်း အမှတ်၅၅ ၅၆ ၅၇ ၅၈ မန္တလေး-မြစ်ကြီးနား မီးရထားများကိုသာအဓိကအားထားရသည်။ မော်တော်ကားဖြင်သွားမည်ဆိုပါက မန္တလေး- ရွှေဘို - မြစ်ကြီးနား ပြည်ထောင်စု ကားလမ်းမကြီးမှ သွားလာနိုင်သည်။ မီးရထားဖြင့် သွားမည်ဆိုပါက ၈ နာရီခန့် ကြာမြင့်ပြီး မော်တော်ကားဖြင့် သွားမည်ဆိုပါက ၆နာရီခန့် အချိန်တိုအတွင်း ရောက်ရှိနိုင်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
မြန်မာသက္ကရာဇ် (၃၀၃)ခုနှစ်တွင် သင်တိုင်းတောင်နှင့် ဒေါင်းမြူးချောင်း ဆုံရာ ဖိုခနောက်နေရာတွင် ရှမ်းအခေါ် ကြိုင်းဆေးမြို့ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ မြန်မာဘာသာဖြင့် ကျားခနောက်မြို့ဟု အမည်ခေါ်သည်။ မြို့အမည်ကို အဆင့်ဆင့် ပြောင်းလဲခဲ့ရာ ၃၀၃ ခုနှစ် သိုဟုန်ဘွားလက်ထက်တွင် "ကြိုင်းဆေး"၊ ၇၀၅ ခုနှစ် ဟော်မိုဟန်လက်ထက်တွင် "ကြိုင်းဆို"၊ ၇၅၀ ခုနှစ် ခွန်ဆိုင်လက်ထက်တွင် "မိန်းဆို"၊ ၈၀၀ ခုနှစ် စောခန်းကြည်လက်ထက်တွင် "ကြိုင်းကောင်း"၊ ၉၀၀ ခုနှစ် စောညီလက်ထက်တွင် "သင်းလဲစင်လဲ"၊ ၁၀၀၀ ခုနှစ် ငရသူလက်ထက်တွင် "ဗျဂ္ဃပူရ"၊ နှင့် ၁၁၂၅ ခုနှစ် စော်ဘွားငအောင်ညိုလက်ထက်တွင် "ဝန်းသို" ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
ဝန်းသိုမြို့နယ်တွင် စော်ဘွား(၂၆၄)ဆက်၊ စစ်ကဲ(၃)ဆက်၊ စော်ဘွားကြီး(၄)ဆက်၊ မြို့သူကြီး(၈) ဆက်ရှိခဲ့ပြီး နောက်ဆုံး စော်ဘွားမှ စော်ဘွားကြီး ဦးအောင်မြတ် ဖြစ်သည်။
ချုံတိုးငှက်မျက်ကွင်းပြာ
ချုံတိုးငှက်မျက်ကွင်းပြာ (Cyanoderma erythropterum) သည် ငှက်မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး မလေးကျွန်းဆွယ်၊ ဆူမတြာကျွန်း၊ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် စင်ကာပူနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆူမတြာကျွန်းတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:မလေးကျွန်းဆွယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ပျဉ်ထောင်ရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
ပျဉ်ထောင်ရွာ (Pyinhtaung)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ ဇိမ့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၇၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇိမ့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၇၆ ဦး၊ မ ၁၁၉၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆာမိကုန်း
ဆာမိကုန်း
ဖွားတော်မူကြေးဆင်းတုတော် (တိုးဒိုင်းဘုရားကျောင်း)
ဖွားတော်မူကြေးဆင်းတုတော် သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နာရမြို့တွင် တည်ရှိသည့် တိုးဒိုင်းဘုရားကျောင်းတွင် တညရှိသည့် ကြေးရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ ရုပ်ပွားတော်သည် ခွက်ထဲ၌ ရပ်တော်မူနေဟန်ဖြစ်သည်။ ဧပြီလ ၈ ရက်နေ့တွင် ဗုဒ္ဓဖွားတော်မူရာနှစ်ပတ်လည်ပွဲကို ကျင်းပသည်။ ရုပ်ပွားတော်နှင့် ၎င်း၏ခွက်တို့သည် နာရခေတ်ကာက ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့ကို နိုင်ငံရှားပါးရတနာများအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။
အကြောင်းအရာ
ဖွားတော်မူခြင်းသည် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ ဘဝဖြစ်စဉ်တွင် အဓိကဖြစ်ရပ် ရှစ်ခုထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဖွားတော်မူခြင်းကို အနုပညာပြသမှုများတွင် မြင်တွေ့နိုင်သည်။ မာယာဒေဝီသည် လုမ္ဗိနီဥယျဉ်အတွင်း၌ သွားနေစဉ် မြတ်စွာဘုရားအလောင်းငယ်ကလေးကို ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ Dīrghāgama သုတ္တန်တွင် ကလေးငယ်သည် အရပ်လေးမျက်နှာသို့ ခြေလှမ်းခုနစ်လှမ်းကာ "လောကတွင် သူသည် အမြတ်ဆုံး ဖြစ်သည်" ဟု ကြွေးကြော်ခဲ့သည်။
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ဗုဒ္ဓမွေးနေ့တွင် ပွဲတော်များကို ဧကရာဇ် ဆုအိခို လက်ထက်ကတည်းက နှစ်တစ်နှစ်၏ လေးခုမြောက်လ၏ ရှစ်ရက်မြောက်နေ့တွင် ကျင်းပကြသည်။ ဧကရာဇ်သည် ၆၀၆ ခုနှစ်တွင် ကျောင်းတော်များအားလုံး၌ စားသောက်ဖွယ်ရာများဖြင့် စားသောက်ပွဲများကို ပြုလုပ်ကြရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားကျောင်းများ
အငွေ့ပျံခြင်း
ရေကို ဆူအောင် ကျိုသောအခါ ရေမျက်နှာပြင်မှ အငွေ့တစ်ထောင်း ထောင်း ထပြီးနောက် မကြာမီပင် ရေအားလုံး ခန်းခြောက်သွားသည်။ ဤသို့ အရည်ဘဝမှ အငွေ့ ဖြစ်ပြီး လွင့်ပျံသွားခြင်းကို အငွေ့ ပျံသည်ဟု ဆိုစမှတ် ပြုကြသည်။ သို့ရာတွင် ရေတစ်ခွက်ကို လေသလပ် ခံထားလျှင် တဖြည်းဖြည်း ခန်းခြောက်သွားခြင်း၊ ဖွပ်လျှော်ပြီး အဝတ်များကို လှန်းထားစဉ် တဖြည်းဖြည်း ခြောက်သွေ့သွားခြင်းကို ထောက်လျှင် ရေသည်ဆူပွက်သောအခါမှ အငွေ့ပျံသည် မဟုတ်၊ သာမန်ချိန်များ၌လည်း အငွေ့ပျံလျက်ရှိသည်မှာ ထင်ရှားလေသည်။ တစ်ဖန် ရေနှင့်စာလျှင် အရက်၊ အရက်ပြန်၊ ရေနံ၊ ဓာတ်ဆီစသော အရည်များက သာ၍ပင် အငွေ့ပျံလွယ် ကြပေသေးသည်။
အမှုမဲ့ အမှတ်မဲ့တွေးလျှင် အငွေ့ပျံခြင်းသည် ဘာမျှ အရေး ပါ အရာရောက်လိမ့်မည်ဟု မထင်ရပေ။ သို့ရာတွင် ကျွန်ုပ်တို့ နေထိုင်လျက်ရှိသော ဤကမ္ဘာကြီးတွင် အထူးသဖြင့် ရေငွေ့ပျံ ခြင်းသာ မရှိဟု ဆိုပါက ကျွန်ုပ်နှင့်တကွ တိရစ္ဆာန်ရော သစ်ပင်တို့ပါ အသက်ရှင်နေနိုင်ကြရန် လမ်းရှိမည် မဟုတ်ပေ။ ကျွန်ုပ်တို့ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ လေထုထဲ၌ လိုအပ်သော ရေငွေ့ အလုံအလောက်ရနေခြင်း၊ နေ့နှင့်ညဉ့် အပြောင်းအလဲ၊ ရာသီ ဥတု အပြောင်းအလဲတို့၌ အပူချိန် အတက်အကျ မျှတလျက် ရှိခြင်း၊ မိုးသားတိမ်လိပ်များတက်ကာ ကျွန်ုပ်တို့ မှီခို စားသောက်နေရသည့် အသီးအနှံပင်များအတွက် မိုးနှင့် ဆီးနှင်း တို့ ရွာသွန်းခြင်း အားလုံးတို့မှာ အမှန်စင်စစ် သမုဒ္ဒရာ အင်းအိုင် ချောင်းမြောင်းတို့မှ ရေငွေ့ပျံလျက်ရှိခြင်းကြောင့် သာလျှင် ဖြစ်ပေသည်။
ရေငွေ့ပျံခြင်းသည် လေထု၏ ရေငွေ့မည်ရွေ့မည်မျှကို လက်ခံနိုင်သည်ဟူသော အင်အားအပေါ်တွင် အမှီပြု၍ လေထု၏ ရေငွေ့ကို လက်ခံနိုင်သည့် အင်အားက အပူချိန်အပေါ်တွင် တစ်ဖန် အမှီပြုပြန်လေသည်။ ပင်လယ်ရေမြှုပ်သည် ရေကိုစုပ်ယူထားနိုင်သကဲ့သို့ လေ သည်လည်း ရေငွေ့ကို စုပ်ယူလက်ခံထားနိုင်သည့် သတ္တိ ရှိသည်။ ဤသို့ စုပ်ယူရာတွင် လေမှာ ပူ၍ ခြောက်သွေ့ လေလေ ရေငွေ့ကို လျင်မြန်စွာနှင့် အများ အပြား စုပ်ယူ နိုင်လေလေ ဖြစ်သည်။ စိုထိုင်းသောလေသည် ရေငွေ့ကို ခပ်ဖြည်းဖြည်းသာ စုပ်ယူနိုင်သည်။ သဲကန္တာရဒေသများတွင် အမှန်အားဖြင့် မိုးရွာသည့်အခါများ ရှိ၏။ သို့သော် အလွန်ပူပြီး ခြောက်သွေ့လျက်ရှိ သောလေက စုပ်ယူလိုက်သဖြင့် ရွာချလာ သော မိုးရေတို့မှာ မြေပေါ်သို့ မရောက်မီပင် တစက်မျှမကျန် အောင် အငွေ့ပျံပြီး ခန်းခြောက်သွားလေသည်။
ရေငွေ့ကို သစ်ပင်ဝါးပင်တို့မှလည်း ထုတ်ပေး၍ သစ်ပင် တစ်ပင်ရှိ အရွက်များမှ တစ်နေ့တည်းတွင် ရေဂါလံပေါင်း များစွာကိုပင် ရေငွေ့အဖြစ် ထုတ်ပေးနိုင်လေသည်။ စိုစွတ်သော ဒေသများတွင် အပင်များမှ ရေငွေ့ အမြောက်အမြား ထွက်နိုင် စေခြင်းငှါ ရေငွေ့ထွက်ရာ မျက်နှာပြင်ဖြစ်သော အရွက်များကို ကြီးအောင် သဘာဝက ဖန်တီပေးထားသည်။ သဲကန္တရကဲ့သို့ ပူပြင်းခြောက်သွေ့သော ဒေသများတွင် သစ်ရွက်များသည် သေးငယ်၍ နည်းပါးစွာ ရှိတတ်သည်။ ရှားစောင်းပင်များမှာ ဆိုလျှင် အပင်တွင်းရှိ ရေငွေ့များ မလွတ်မြောက် နိုင်ရလေ အောင် ထူထဲသော အကာများဖြင့်ပင် ဖုံးလွှမ်းထားပေသေး သည်။
အငွေ့ပျံခြင်း၏ အဓိက အကျိုးထူးတစ်ရပ်မှာ အပူချိန်ကို လျော့ကာ အေးစေသော သတ္တိပင် ဖြစ်သည်။ အလွန်ခြောက် သွေ့သော ရာသီတွင် ကျွန်ုပ်တို့၏ အသားအရေသာမက နှာရောအာပါ ခြောက်သွေ့ပြီးလျှင် မိုးရာသီကဲ့သို့ စိုစွတ်သော ရာသီဥတုမျိုးတွင်မူ ကျွန်ုပ်တို့ကိုယ်မှ ထွက်သောချွေးမှာ လျင်မြန်စွာ ခြောက်လွယ်ခြင်း မရှိသည့်အတွက် စေးထိုင်း ထိုင်းနှင့် အနေရခက်တတ်ပုံကို သတိထားမိကြပေလိမ့်မည်။ သို့ရာတွင် ပူအိုက်သော နေ့တစ်နေ့တွင် ချွေးထွက်သော်လည်း ထိုထွက်သော ချွေးမှာ ခြောက်လွယ်ပါက အခါတိုင်း ထက် အနေရ သက်သာအောင် အေးသလိုလို ရှိတတ်လေသည်။ ထိုသို့ ဖြစ်ခြင်းမှာ ကိုယ်မှထွက်သောချွေး လွယ်ကူစွာ အငွေ့ ပျံသည့်အတွက် ဖြစ်လေသည်။ တစ်ဖန် လေတိုက်နေမည် ဆိုပါက လေက ချွေးကို ပိုမို လျင်မြန်စွာ အငွေ့ပျံစေသည့် အတွက် ကျွန်ုပ်တို့ ကိုယ်ခန္ဓာသည် သာ၍ပင် အေးလာပေ သေးသည်။
အငွေ့ပျံရာတွင် အေးပြီး ကျန်ရစ်ခဲ့ခြင်းမှာ ပျံထွက်သွား သောအငွေ့က အပူကို သယ်ဆောင်သွားသောကြောင့် ဖြစ်၍ လျင်မြန်စွာ အငွေ့ပျံလေလေ ပို၍ အေးလေလေ ဖြစ်လေသည်။ ကျွန်ုပ်တို့ လက်ကို ဓာတ်ဆီ၊ သို့မဟုတ် အရက်ပျံနှင့် ဆွတ် လိုက်သောအခါ ရုတ်တရက် အအေးဓာတ်ကို ခံစားရခြင်းမှာ ဓာတ်ဆီနှင့် အရပ်ပျံတို့ အငွေ့ပျံလွယ်သောကြောင့် ဖြစ်ပေ သည်။ အလွန်လျင်မြန်စွာ အငွေ့ပျံလွယ်သော အရည်ဖြစ်က ရေခဲလောက်အောင်အေးသော အအေးဓာတ်ကိုပင် ဖြစ်ပေါ်စေ နိုင်သည်။ ရေခဲစက်များ၌ ရေကိုခဲအောင် ပြုလုပ်ရာတွင် အမ်မိုးနီးယားရည်ကို အငွေ့ပျံစေခြင်းဖြင့် ရေမှ အပူကိုစုပ် ပြီး ခဲသွားအောင် ပြုလုပ်ယူလေသည်။ ဆရာဝန်များ ခွဲစိတ်ရာတွင် တစ်ခါတစ်ရံ အီသာဟုခေါ်သော အရည်တစ်မျိုးကို ထုံဆေး အဖြစ် အသုံးပြုတတ် လေသည်။ ဤသို့ပြုခြင်းမှာ အီသာဆွတ် လိမ်းသောနေရာတွင် အီသာ၏ လျင်မြန်စွာ အငွေ့ပျံမှုကြောင့် နာရမှန်း မသိလောက်အောင် ရုတ်တရက် ထုံသွားနိုင်သည့် အတွက် ဖြစ်လေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဓာတ်ငွေ့များ ကဏ္ဍ:ရူပဗေဒ ကဏ္ဍ:ဓာတုဗေဒ
ဇူလိုင် ၁၉၉၂
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဇူလိုင် ကဏ္ဍ:၁၉၉၂
UTC+03:00
UTC+03:00 ဆိုသည်မှာ UTC offset ၏ +03 ရှိသော အချိန်ဇုန်ဖော်ပြသော အမှတ်လက္ခဏာဖြစသည်။ အဆိုပါ Time offset ကို အသုံးပြုသော ဧရိယာများတွင် အချိန်သည် Coordinated Universal Time (UTC) ထက် သုံးနာရီနောက်ကျနေမည်ဖြစ်သည်။ ISO 8601 စံစနစ်တွင် ထို time offset ကို အောက်ဖော်ပြပါအတိုင်း ရေးသားရသည်- 2016-05-01T13:18:30+03:00 (ဒီနေရာတွင် အမည်းအထူဖြင့် ပြသထားသည်မှာ ရှင်းလင်းစေရန်အတွက်သာ ဖြစ်သည်။).
ကမ္ဘာကြီး၏ အချို့ဒေသများတွင် အဆိုပါ UTC+03:00 ကို တစ်နှစ်ပါတ်လုံးအသုံးပြုကြပြီး ဒေသအနည်းငယ်တွင် တနှစ်တာ၏ ကာလအပိုင်းအခြားအတွင်းသာ အသုံးပြုကြသည်။
ဥရောပအရှေ့ဖျားဒေသ စံတော်ချိန် - Further-eastern European Time (FET)
ဥရောပ - ရုရှားဒေသများဖြစ်သော မော်စကို၊ စိန့်ပီတာစဘတ်မြို့၊ Rostov on Don၊ နိုဗာရား ဇင်းမလျာ၊ Franz Josef Land။ ၂၀၁၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၆ ရက်မှစတင်၍ မော်စကိုနှင့် ဥရောပ - ရုရှားဒေသ အများစုသည် UTC+3 ကို တစ်နှစ်ပါတ်လုံးအတွက် စံတော်ချိန်အဖြစ် နောက်တဖန် ပြန်လည်သုံးစွဲခဲ့သည်။
ထိုအမည်ကို 'Eastern Europe Forward Time' (EEFT) ဟုလည်း တခါတရံတွင် အသုံးပြုကြသည်။
အာရေဗျ စံတော်ချိန်
အာရေဗျ စံတော်ချိန် - Arabia Standard Time (AST) ကို အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသရှိ နိုင်ငံအချို့တွင် အသုံးပြုကြသည်။ ထိုအချိန်ဇုန်ကို အဓိကအားဖြင့် အီကွေတာရပ်ဝန်းဒေသတွင် အဓိကအသုံးပြုကြပြီး နေ့အချိန်အလျားသည် တနှစ်ပတ်လုံး သိသာထင်ရှားစွာ ပြောင်းလဲသွားခြင်း မရှိပေ။ ထို့ကြောင့် နေ့အလင်းရောင် ထိန်းသိမ်းသောအချိန်ကို အသုံးမပြုကြချေ။  အာရေဗျစံတော်ချိန် ကို အောက်ပါနိုင်ငံများတွင် အသုံးပြုကြသည် Notes:
ဗုဒ္ဓအလင်းအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာအဖွဲ့
ဗုဒ္ဓအလင်းအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာအဖွဲ့ BLIA ဟု များသောအားဖြင့် သိကြသည့် ဤအဖွဲ့အစည်းသည် ရဟန်းများနှင့် ကိုးကွယ်ယုံကြည်သူများပါဝင်သည့် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဖွဲ့ကို Hsing Yun က ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဤအဖွဲ့သည် ထိုင်ဝမ်ရှိ အကြီးဆုံးဗုဒ္ဓဘာသာအဖွဲ့တစ်ခု ဖြစ်သည့် Fo Guang Shan နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် United Nations Economic and Social Council (ECOSOC) နှင့် အများပြည်သူဆိုင်ရာ သတင်းအချက်အလက်ဌာန(DPI)က BLIA ကို NGO အဖွဲ့အဖြစ် အသိအမှတ်ပြု ခွင့်ပြုခဲ့သည်။
ယခင်က ကူမင်တန်ပါတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်ခဲ့ဖူးသူ Wu Po-hsiung သည် အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး BLIA ၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရုံးချုပ်သည် ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၊ Hacienda Heights ရှိ Hsi Lai ကျောင်းတော်တွင် တည်ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဗုဒ္ဓဘာသာအဖွဲ့အစည်းများ
နမ့်မော်ငင်း (နမ့်ဆွမ်)ရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
နမ့်မော်ငင်း (နမ့်ဆွမ်)ရွာ (Nammawngin (Namsum))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ လုတ်ခိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၄၅၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လုတ်ခိုက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၄၀ ဦး၊ မ ၉၄၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၈၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝကောင်ရွာ၊ ဆော့လော်မြို့နယ်
ဝကောင်ရွာ(Wakawng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဆော့လော်မြို့နယ်၊ ယော်ဂျောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၄၂၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယော်ဂျောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၃၃ ဦး၊ မ ၃၁၄ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၄၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆော့လော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်ပတ်လည်ရွာ၊ ထိန်သေးကြီး
တောင်ပတ်လည်ရွာ၊ ထိန်သေးကြီး
UTC+06:30
UTC+၀၆:၃၀ သည် UTC  offset ကို +၀၆:၃၀ ပေါင်းထားသော အချိန်ဇုန်၏ အမှတ်လက္ခဏာဖြစ်သည်။
NGC 7008
NGC 7008 (PK 93+5.2) သည် Planetary နက်ဗျူလာဖြစ်ပြီး အချင်းအားဖြင့် အလင်းနှစ် ၁ နီးပါးခန့်ရှိပြီး Cygnus ကြယ်စုတန်းမှ အလင်းနှစ် ၂၈ဝဝ အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းအား ဝီလီယံ ဟာရှယ်မှ ၁၇၈၇ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
မောင်းစုရွာ၊ မြမ္မာပြာသာ
မောင်းစုရွာ၊ မြမ္မာပြာသာ
ခလောက်ချိုက်
ခလောက်ချိုက်
ကိန်းမြို့
ကိန်းမြို့သည် ဩစတြေးလျနိုင်ငံ ကွင်းစလန်ပြည်နယ် မြောက်ဘက်စွန်းပိုင်းရှိ ဒေသဆိုင်ရာ မြို့တော် တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ၁၈၇၆ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ကွင်းစလန်းပြည်နယ်၏ ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဝီလီယမ် ဝယ်လင်တန် ကိန်း ကို အစွဲပြု၍ အမည်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဟော့ကင်ဆန်မြစ် ရွှေတွင်းဒေသသို့ ဦးတည် သွားလာကြသော သတ္တုတွင်း တူးသူ များ အတွက် ရည်ရွယ် ဆောက်လုပ်ခဲ့သော်လည်း ဒေါက်ဂလပ် ဆိပ်ကမ်းမှ တဆင့် သွားလာနိုင်သော ပိုမို လွယ်ကူသော လမ်းကို တွေ့ရှိပြီးသည့် အခါတွင် တိုးတက်မှု ယုတ်လျော့လာခဲ့သည်။
ကုတိုးကုန်းရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
ကုတိုးကုန်းရွာ (Kutoekone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ ကျေးသမျှားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၁၆၄ ဖြစ်သည်။
ကိန်းမြို့
နောက်ပိုင်းတွင် သင်္ဘောဆိပ်နှင့် ရထားလမ်း ဆုံရာ မြို့အဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး ပတ်ဝန်းကျင် ကမ်းရိုးတန်း ဒေသနှင့် အေသာတွန် တေဘယ်လန်း ဒေသတို့မှ ကြံ၊ ရွှေ နှင့် အခြားသတ္တုများ၊ တွင်းထွက်ပစ္စည်းများ နှင့် လယ်ယာထုတ်ကုန်များ တင်ပို့ရာ အဓိကမြို့ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ခန့်မှန်းခြေ လူဦးရေ အားဖြင့် ၁၅၀,၉၂၀ ဦး ရှိသည်။
ကုတိုးကုန်းရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂျင်း ဒီ လာဖွန်တိန်း
ဇန်းဒါလာဖွန်တိန်းသည် ထိပ်တန်းဝင်ပြင်သစ်ကဗျာစာဆိုတစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူသည် ၁၆၂၁ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၈ ရက်နေ့၌ ရှန်ပိန်းမြို့ရှိ ရှတိုးထီယယ်ရီရဲတိုက်တွင် ဖွားမြင်လေသည်။ သူ၏ဖခင်သည် ရှတိုးထီယယ်ရီနယ်စားကြီးပိုင်သော သစ်တောများတွင် တောအုပ်ဖြစ်သည်။ လာဖွန်တိန်းသည် မွေးချင်းပေါက်ဖော်များတွင် အကြီးဆုံးသားဖြစ်၍ ငယ်စဉ်က ရိမ်းကောလိပ်တွင်ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၆၄၇ ခုနှစ်တွင် ဖွန်တိန်းသည် ဖခင်၏ တောအုပ်ရာထူးကို ဆက်ခံရလေသည်။ အသက် ၁၆ နှစ်သာရှိသေးသော မာရီဟာရီကတ်ဆိုသူနှင့် လက်ထပ်ထိမ်းမြားခဲ့၍ ၁၆၅၃ ခုနှစ်တွင် လာဖွန်တိန်းတို့ ဇနီး မောင်နှံ ကွာရှင်းကြပြီးနောက် ၁၆၆၀ ပြည့်နှစ်ခန့်ကစ၍ တစ်မြေရပ်ခြားစီ နေထိုင်ခဲ့ကြလေသည်။ ဇနီးသည်ကား ရှတိုး၌ကျန်ရစ်ခဲ့၏။
လာဖွန်တိန်းသည် အသက် ၃၀ ကျော်အရွယ်ရောက်မှ စာပေရေးသားစပြုလေသည်။ ထိုစဉ်အခါက ခေတ်စားလျက်ရှိသော တေးသီချင်းခံဘွဲ့ကြီးများ၊ လင်္ကာတိုများနှင့်လင်္ကာပြန်ကဟပ်များကို စတင်ရေးစပ်ခဲ့လေသည်။ ၁၆၅၄ ခုနှစ်ဘာသာပြန်လုပ်ငန်းကို စတင်ဆောင်ရွက်၏။ ထို့နောက် ပြင်သစ်နိုင်ငံ စာပေလောက၌ ထင်ရှားကျော်စောသော နာယကလူကြီးဖူးကဲနှင့် မိတ်ဆက်မိသဖြင့် ၁၆၅၉ ခုနှစ်မှစ၍ လာဖွန်တိန်းသည် သူရေးသားပေးပို့သောကဗျာများနှင့် ရှေးစာဟောင်းများကို ဘာသာပြန်ပေးသည့်အတွက် ပြင်သစ်ငွေ ၁၀၀၀ ကို ပင်စင်အဖြစ်ဖြင့် ရရှိလေသည်။
လာဖွန်တိန်းသည် ကလေးများအဖို့ ဒဏ္ဍာရီပုံပြင်များကိုလည်း ရေးသားခဲ့သည်။ ရေးသားရာတွင် ပြင်သစ်ဘာသာဖြင့် ရေးသားခဲ့ပေရာ မူရင်းပြင်သစ်ဘာသာနှင့် ရေးခဲ့သော ပုံများကို ဖတ်ရှုရမှသာ စာရေးသူ၏ လက်စွမ်းကို ပိုမိုသိသာနိုင်ပေမည်ဖြစ်၏။ လာဖွန်တိန်းရေးသားခဲ့သောပုံများမှာ ဒဏ္ဍာရီပုံပြင်များဖြစ်သဖြင့် ကလေးများအဖို့လည်း ဖတ်ချင့်စဖွယ်ဖြစ်၏။ ထို့ပြင်တဝ ပုံပြင်များတွင် လူတို့၏ စိတ်နေသဘောထား အကျင့်စာရိတ္တတို့ကို ပွင့်လင်းစွာဖော်ပြထားသဖြင့် လူကြီးများကြိုက်နှစ်သက်သော စာအုပ်များလည်းဖြစ်ပေသည်။
လာဖွန်တိန်းသည် ရစင်၊ ဗွိုင်လို၊ မောလျဲတို့နှင့် တစ်ခေတ်တည်းပေါ်ပေါက်သော စာဆိုတစ်ဦးဖြစ်၍ ရစင်း၊ ဗွိုင်လို၊ မောလျဲနှင့် လာဖွန်တိန်းတို့သည် ပြင်သစ်စာပေသမိုင်းတွင် ထင်ရှားကျော်စောသော လေးဦးအကျော် စာဆိုတော်များဟုပင် ခေါ်ထိုက်သူများဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် လာဖွန်တိန်းသည် ထင်ရှားသော ပြင်သစ်ပြဇာတ်ဆရာ မောလျဲနှင့် သက်တူရွယ်တူဖြစ်၍ ၁၇ ရာစုနှစ်တွင်းတွင် ထိုသူနှစ်ဦးတို့ရေးသားသော စာပေများမှာ အလွန်ခေတ်စားခဲ့လေသည်။ လာဖွန်တိန်းသည် ၁၆၆၄ ခုနှစ် တွင် ပြင်သစ်စာပေ၌ ထင်ရှားသော ကွန့်အမည်ရှိထပ်ပြောပုံပြင် ပထမတွဲကို ရေးသားထုတ်ဝေလေသည်။ လေးနှစ်ကြာသောအခါ ထိုစာအုပ်၏ ဒုတိယတွဲနှင့် ဒဏ္ဍာရီပုံပြင် ပထမခြောက်အုပ် ထွက်လာလေသည်။ ၁၆၇၉ ခုနှစ်တွင်ဒဏ္ဍာရီအပြင်ဒုတိယတွဲနှင့် ၁၆၉၃ ခုနှစ်တွင် တတိယတွဲ စာအုပ်များကို ထုတ်ဝေလေသည်။
လာဖွန်တိန်း၏ ဒဏ္ဍာရီပုံပြင်များတွင် လူ၏ အကျင့်စာဂများကို နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ် သရုပ်ဖော်ပြထားသည့်ပြင် ဖတ်ရလွယ်သော စကားအသုံးအနှုန်းများဖြင့် သီကုံးထားသော ကဗျာများဖြစ်ရာ ပြင်သစ်စာပေ၌ အလွန်ထင်ရှားပေသည်။ လာဖွန်တိန်းသည် ပြင်သစ်ပညာ့တံခွန်အသင်းတွင် အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးအဖြစ် ၁၆၈၄ခုနှစ်တွင် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းခံရသည်။ လာဖွန်တိန်းသည် ငယ်စဉ်ကစ၍ ဆင်းတောင့်ဆင်းရဲနှင့် နေခဲ့ရသည်ဟု မရှိချေ။ ပစ္စည်းဥစ္စာကြွယ်ဝသောမိန်းမနှင့် အိမ်ထောင်ကျခဲ့၏။ တစ်ဖန်ဇနီးသည်နှင့် ကွာရှင်းလိုက်ပြီးနောက် သူ့အားကူညီမှိုင်းမမည့်ပုဂ္ဂိုလ်များ တစ်ဦးပြီးတစ်ဦး ပေါ်ပေါက်ခဲ့၏။ တစ်ခါကလာဖွန်တိန်းသည် ပစ္စည်းကြွယ်ဝသူ အမျိုးသမီးတစ်ဦးဖြစ်သော မဒမ်ဒါလာဆပ်ဗလဲလျ၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ သူ၏ထံ၌ အနှစ်နှစ်ဆယ်ကြာမျှ နေထိုင်ခဲ့ဖူးလေသည်။
ကဗျာစာဆိုကျော် ဇန်း ဒါ လာဖွန်တိန်းသည် ၁၆၉၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ပါရစ်မြို့၌ အနိစ္စရောက်လေသည်။
ကိန်းမြို့
ကိန်းမြို့သည် ကားလမ်းအားဖြင့် ဘရစ်စဘိန်းမြို့ မှ ၁,၀၅၆ မိုင် (၁,၇၀၀ ကီလိုမီတာ) အကွာအဝေးခန့် တွင် ရှိပြီး ဆစ်ဒနီမြို့မှ ၁,၅၀၄မိုင် (၂,၄၂၀ ကီလိုမီတာ) ခန့် အကွာ တွင် ရှိသည်။ မဟာသန္တာကျောက်တန်းကြီး နှင့် ကွင်းစလန်းပြည်နယ် မြောက်ဖျားသို့ သွားလာလိုသူတို့ အတွက် ခရီးလမ်း အစနေရာ အဖြစ် တည်ရှိသည်။
ထိန်သေးကြီးရွာ၊ ထိန်သေးကြီး
ထိန်သေးကြီးရွာ၊ ထိန်သေးကြီး
ယစဂျီရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
ယစဂျီရွာ (Yasaji)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ရွာငံမြို့နယ်၊ ဘုရားကြီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၉၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘုရားကြီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၉၉ ဦး၊ မ ၁၀၆၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၆၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
Tzuyu
ကျူးဝီ (Tzuyu) ဟုလူသိများသော Chou Tzu-yu (၁၄ ဇွန် ၁၉၉၉ မွေးဖွား)  သည် ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံသား ကေပေါ့ပ် အဆိုတော် နှင့် မော်ဒယ် တစ်ဦးဖြစ်ပြီး  တောင်ကိုရီးယား အခြေစိုက် JYP  ဖျော်ဖြေရေးလုပ်ငန်းလက်အောက်ရှိ  မိန်းကလေးကေပေါ့ပ်အဆိုတော်အဖွဲ့  Twice ၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး
Chou Tzu-yu ကို ၁၉၉၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၄ ရက်နေ့၌ အရှေ့ခရိုင်၊ တိုင်နန် မြို့ ၊ ထိုင်ဝမ်  နိုင်ငံ တွင် ချမ်းသာသောမိဘနှစ်ပါးမှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် Tzuyu သည် Tainan Municipal Fusing Junior High School မှ အလယ်တန်းပညာစာမေးပွဲအောင်မြင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူမသည် အထက်တန်း ပညာကို တောင်ကိုရီးယား နိုင်ငံမှ ဟန်လင်းမ် အနုပညာပေါင်းစုံသင်တန်းကျောင်း တွင် တက်ရောက်ဆည်းပူးခဲ့ပြီး ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင်  အတန်းတင်စာမေးပွဲ အောင်မြင်ခဲ့သည် ။
အနုပညာလုပ်ငန်းများ
Tzuyu ကို ၂၀၁၂ ခုနှစ် တိုင်နန်းမြို့တွင်ပြုလုပ်ခဲ့သော MUSE Performing Arts Workshop တစ်ခုတွင်  အရည်ချင်းရှာဖွေရေး ကင်းထောက် (Talent Scouts) များမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။  ထိုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၅ ရက်တွင် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး ထရိန်နင်ဘဝ စတင်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယား အမျိုးသမီး အဆိုတော်များ
ဇူလိုင် ၁၉၉၃
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဇူလိုင် ကဏ္ဍ:၁၉၉၃
ညောင်ရွာငယ်ရွာ၊ မရွေးကုန်း
ညောင်ရွာငယ်ရွာ၊ မရွေးကုန်း
ရွာသာအေးရွာ၊ မြမ္မာပြာသာ
ရွာသာအေးရွာ၊ မြမ္မာပြာသာ
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပင်လယ်ရေကြောင်းအဖွဲ့
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပင်လယ်ရေကြောင်းအဖွဲ့မှာ ကုလသမဂ္ဂ၏ ပင်လယ်​ရေ​ကြောင်းသွားလာ​ရေးဆိုင်ရာအထူးအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။ ၁၉၄၈ခုနှစ်တွင် ဂျီနီဗာ၌တည်​ထောင်ခဲ့သည်။လန်ဒန်မြို့တွင်ဌာနချုပ်ထားရှိသည်။
(အိုင်အမ်အို)။ International Maritime Organization (IMO)
ခရစ်ချပ်ချ်မြို့
ခရစ်ချပ်ချ်မြို့သည် နယူးဇီလန်နိုင်ငံ တောင်ဘက်ကျွန်းပေါ်တွင် တည်ရှိသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်ပြီး နယူးဇီလန်နိုင်ငံ၏ တတိယမြောက် အကြီးဆုံးသော မြို့ပြဒေသ ဖြစ်သည်။ ခရစ်ချပ်ချ်မြို့သည် တောင်ဘက်ကျွန်း၏ အရှေ့ဘက် ကမ်းရိုးတန်းဒေသ၏ သုံးပုံ တစ်ပုံမျှကို နေရာယူထားပြီး ဘန့်ကျွန်းဆွယ်၏ မြောက်ဘက်နား အထိပင် ဖြစ်သည်။ ဘန့်ကျွန်းဆွယ်သည်လည်း ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ခရစ်ချပ်ချ်မြို့၏ နယ်နိမိတ် အတွင်း ပါဝင်လာခဲ့သည်။
ခရစ်ချပ်ချ် မြို့ကို ထိုမြို့ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကင်တာဘူရီ ခရိုင် အတွင်း အခြေချခဲ့သော ကင်တာဘူရီ အသင်းမှ နာမည်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၁၈၄၈ ခုနှစ် မတ်လ ၂၇ ရက် အသင်း၏ ပထမဆုံး အစည်းအဝေးတွင် ခရစ်ချပ်ချ်ဟု အမည်ပေးရန် သဘောတူညီမှု ရရှိခဲ့သည်။ အကြံပေးသူမှာ ဂျွန် ရောဘတ် ဂေါ့ဒ်လေ ဖြစ်ပြီး အောက်စဖို့ဒ် တက္ကသိုလ် ခရစ်ချပ်ချ် တွင် တက်ရောက်သူ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ တော်ဝင်မှတ်တမ်း၌ ၁၈၅၆ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၃၁ ရက်တွင် ရေးထိုးခဲ့သဖြင့် နယူးဇီလန်နိုင်ငံ၏ ရှေးအကျဆုံးမြို့ဟု ဆိုနိုင်သည်။
ထနောင်းပင်လှရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
ထနောင်းပင်လှရွာ (Htanaungpinhla)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ ပျော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၈၀၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပျော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၂၄ ဦး၊ မ ၁၅၅၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၉၇၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျေးသမျှား (အရှေ့)ရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
ကျေးသမျှား (အရှေ့)ရွာ (Kyaythahmyar(East))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ ကျေးသမျှားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၁၆၂ ဖြစ်သည်။
ဇီမ့်ရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
ဇီမ့်ရွာ (Zeint)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ ဇိမ့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၇၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇိမ့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၇၆ ဦး၊ မ ၁၁၉၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကချင်စာပေ
မြန်မာပြည်မြောက်ပိုင်းနှင့် အရှေ့မြောက်ပိုင်းတွင် နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများအနက် ဗမာနှင့် ရှမ်းမဟုတ်သော လူမျိုးများကို ကချင်ဟု ယေဘုယျအားဖြင့် ပြောဆိုသုံးနှုန်းနေကြသည်။ သို့သော် ကချင်ဟုခေါ်ဝေါ်ခြင်းခံနေရသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများကိုယ်၌ကမူ ဂျိမ်းဖော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများကိုသာ ကချင်ဟု အသိအမှတ်ပြုပြီး မိမိတို့ကိုယ်မိမိတို့မူ သီးခြားလွတ်လပ်သော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဖြစ်သည် ဟု ခံယူကြသည်။ သို့သော် လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ထွက်ပေါ်လာသော မြန်မာစာပေနှင့် သုတေသနစာအုပ်စာတမ်းများတွင်မူ (၁) ဂျိမ်းဖော (၂) မရူ (၃) ရဝမ် (၄) လရှီ(လချိတ်) (၅) လီဆူး (၆) အဇီး(ဇိုင်းဝါး) စသည့် တိုင်းရင်းသားခြောက်မျိုးကို ကချင်ဟု သတ်မှတ်သုံးနှုန်းလျက်ရှိကြသည်။ ယင်းတိုင်းရင်းသား ခြောက်မျိုးစလုံးတွင် ၁၉ ရာစုကုန်ခါနီးလောက်အထိ ဘာသာစာပေမရှိခဲ့၊ ယင်းတို့တွင် မူလက ဘာသာစာပေရှိသော်လည်း ရှန်ဖြိဒုပရှား (တိရစ္ဆာန်သားရေပေါ် ရေးထားသည့်စာပေကို မီးဖုတ်စား) ခဲ့သဖြင့် ဘာသာစာပေ ပျောက်ခဲ့ရသည်ဟု ရိုးရာ နှုတ်ပြော သမိုင်းပုံပြင်များက ဆိုသည်။
ဒေတာရွှေ့ပြောင်းခြင်း
ဒေတာရွှေ့ပြောင်းခြင်း ဆိုသည်မှာ ကွန်ပျူတာ သိုလှောင်မှု စနစ်တစ်ခုမှ ဒေတာကို အခြားစနစ်တစ်ခုသို့ ရွေးချယ်ခြင်း၊ ပြင်ဆင်ခြင်း၊ ထုတ်ယူခြင်းနှင့် အသွင်ပြောင်း ခြင်း အပြင် အပြီးအပိုင် လွှဲပြောင်း ပေးခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ရွှေ့ပြောင်းထားသောဒေတာ၏တရားဝင်မှုကို ပြည့်စုံစေရန်နှင့် မူရင်းဒေတာ သိမ်းဆည်းခြင်းအား ဖျက်သိမ်းခြင်းကို ဒေတာရွှေ့ပြောင်းခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုလုံး၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် ယူဆပါသည်။