cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
နိုက်ကလပ်
နိုက်ကလပ် ၊ ဂီတကလပ် သို့မဟုတ် ကလပ် ဆိုသည်မှာ ညနက်သန်းခေါင် အထိဖွင့်လှစ်သော ဖျော်ဖြေဧည့်ခံရာ နေရာနှင့် အရက် ဘား ကို ဆိုလိုသည်။ နိုက်ကလပ်များနှင့် သမာရိုးကျ အရက်ဘားများ ကွဲပြားသည့် အချက်မှာ နိုက်ကလပ်များတွင် လူများမှ တီးခတ် သီဆိုဖျော်ဖြေသော စင်မြင့်၊ တစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်ခုထက်ပိုသော ကခုန်ရာ ကြမ်းပြင် ဧရိယာ နှင့် အသံသွင်းထားသော သီချင်းများကို ပြန်လည်ထုတ်လွှင့်သော ဒီဂျေများရှိရာ နေရာတို့ ပါဝင်သည်။ နိုက်ကလပ်၏ အထူးအစီအစဉ် အနေနှင့် နာမည်ကျော်များနှင့် ၎င်းတို့၏ ဧည့်သည်များအတွက် ဗွီအိုင်ပီ ဧရိယာများ ထားရှိခြင်း ဖြစ်သည်။ ပုံမှန် အရက်ဘားများထက်စာလျှင် နိုက်ကလပ်များတွင် ဘောက်ဆာခေါ်သည့် အစောင့်များကို ထားရှိကြပြီး ကလပ်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်မည့် သူများကို တင်ကြိုစစ်ဆေးလေ့ရှိကြသည်။ အချို့သော နိုက်ကလပ် ဘောက်ဆာများသည် ပွဲတက်ဝတ်စုံဝတ်မထားသော သူများ နှင့် ဂန်းစတား ပုံစံ ဝတ်ဆင်ထားသူများကို ဝင်ရောက်ခွင့်ပြုရန် ငြင်းပယ်လေ့ရှိကြပြီး နိုက်ကလပ်အတွက် ဝင်ရောက်ရန် ဝတ်စုံ သတ်မှတ်ချက် အတွက် စစ်ဆေးခြင်း ဖြစ်သည်။ နိုက်ကလပ်များ လူအစည်ဆုံး ညများမှာ သောကြာ နှင့် စနေညများ ဖြစ်သည်။ ကလပ် အများစုသည် ဟောက်စ်ဂီတနှင့် ဟစ်ဟော့ပ် အစရှိသော သီးသန့် ဂီတ အမျိုးအစား တစ်ခုဖြင့်သာ ဖျော်ဖြေလေ့ရှိသည်။
အနမ်းပန်း
အနမ်းပန်းသီချင်းသည် ကိုင်ဇာ နှင့်မေဆွိ တို့၏ အောင်မြင်ခဲ့သော တေးသီချင်းတစ်ပုဒ် ဖြစ်သည်။ ထိုသီချင်းကို ၎င်းတို့ ၁၀ တန်း အောင်မြင်သည့် အောင်စာရင်းထွက်သောနေ့၌ အသံသွင်းဖြစ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုသီချင်းသီဆိုပြီးနောက် နှစ်ဦးလုံး ဂီတလောက၌ ပိုမိုအောင်မြင်လာခဲ့သည်။
ရုပ်လက္ခဏာ လူ့ဇာတာ
ရုပ်လက္ခဏာ လူ့ဇာတာ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
လူတစ်ယောက်၏ ဘဝကံအကြောင်းတရားကို ထိုသူ၏ ရုပ်သွင်ပြင်လက္ခဏာအရ သိနိုင်သည်။
ကောင်းဆာရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်
ကောင်းဆာရွာ (Kawnghsar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ လားရှိုးမြို့နယ်၊ ဟူးမွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၆၆၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟူးမွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၉၁ ဦး၊ မ ၃၄၃၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၉၂၅ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လားရှိုးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝက်တိုးရွာ၊ အရာတော်မြို့နယ်
ဝက်တိုးရွာ (Wettoe)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ အရာတော်မြို့နယ်၊ နောင်ကြီးအိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၃၅၅ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရာတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိုင်ခမ် (ကချင်)ရွာ၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်
အိုင်ခမ် (ကချင်)ရွာ (Ainghkam (Kachin))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ နမ့်ပရုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၁၀၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်ပရုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၁ ဦး၊ မ ၂၉၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၈၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရုပ်သေးမှာ အသံ၊ ဇာတ်မှာ ဟန်
ရုပ်သေးမှာ အသံ၊ ဇာတ်မှာ ဟန် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
ဇီးဖြူကုန်းရွာ၊ နန်းခွဲ
ဇီးဖြူကုန်းရွာ (Zeehpyukone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရမည်းသင်းခရိုင်၊ ရမည်းသင်းမြို့နယ်၊ နန်းခွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၆၃၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နန်းခွဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၁၂ ဦး၊ မ ၆၆၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၇၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရမည်းသင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်မတ်ကွေ့ရွာ၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂွမ်ဂျူးအုံကြွမှု
ဂွမ်ဂျူးအုံကြွမှု (Hanja: 光州民主化抗爭) ၊ အမည်ကွဲ UNESCO  မေ ၁၈ ဒီမိုကရေစီအုံကြွမှု  နှင့် မေ ၁၈ ဂွမ်ဂျူး ဒီမိုကရေစီအသွင်ကူးပြောင်းရေးလှုပ်ရှားမှု (Korean: 5·18 광주 민주화 운동; Hanja: 五一八光州民主化運動) သည် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ ဂွမ်ဂျူးမြို့၌ ၁၉၈၀ မေ ၁၈ မှ ၂၇ အထိ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော နာမည်ကျော်အုံကြွမှု ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ ၆၀၆ ဦးသေဆုံးခဲ့သည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။ စစ်တပ်မှတာဝန်ယူထားသည့် (မာရှယ်လော) အစိုးရအဖွဲ့အား ဆန့်ကျင်သည့် ချုံနမ်တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများအား အစိုးရတပ်ဖွဲ့များက သေနတ်ဖြင့်ပစ်ခတ် ၊ မုဒိမ်းကျင့် ၊ ရိုက်နှက်ကြသည့်အခါ ဂွမ်ဂျူးမြို့သူမြို့သားတို့က (နယ်ခံ လက်နက်တိုက်များနှင့် ရဲစခန်းများအား လုယက်ခြင်းဖြင့်) လက်နက်များကိုင်ဆောင်ခဲ့ကြတော့သည်။ ၁၉၈၀ မေ ၂၇ တွင် အုံကြွမှုပြီးဆုံးသွားသည်။ ဤဖြစ်ရပ်ကို စတင်ဖြစ်ပွားသည့် ရက်ကို အစွဲပြု၍ တခါတရံ၌ ၅-၁၈ (မေ ၁၈; Korean: 오일팔; Hanja: 五一八; RR: Oilpal) ဟုလည်း ခေါ်သည်။
ဂွမ်ဂျူးအုံကြွမှုအား ထောက်ခံမှု သို့မဟုတ် ငြင်းကွယ်မှုက ကွန်ဆာဗေးတစ်နှင့် လက်ျာအစွန်းရောက်အုပ်စုများ ၊ အတွေးအခေါ်များ ၊ လူထုအတွင်းမှ တိုးတက်သောအုပ်စုများနှင့် ပင်မအုပ်စုများအတွက် အဆုံးအဖြတ်ပေးသည့် စမ်းသပ်ပွဲ ဖြစ်သည်။ လက်ျာအစွန်းရောက်များက အုံကြွမှုကို အသရေဖျက်ရန်ကြိုးပမ်းကြသည်။ ချွန်ဒူးဟွမ် တရားဝင် အာဏာမယူမီ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့်အတွက် ချွန်ဒူးဟွမ်အားဆန့်ကျင်သည့် သာမန်ကျောင်းသားဆန္ဒပြပွဲတခုက ထိုအရေးအခင်း စတင် ပေါ်ပေါက်စေခဲ့ခြင်း မဖြစ်နိုင်ဟု ငြင်းဆိုသည်အထိ ဖြစ်သည်။ ယခင် တောင်ကိုရီးယားအစိုးရထံမှ စစ်တပ်အာဏာသိမ်းမှုကို အောင်မြင်စွာဦးဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၇၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၂ တွင် အာဏာရလာသည်ဖြစ်ရာ ချွန်ဒူးဟွမ်မှာ ထိုအချိန်က ဦးဆောင်သူအစစ်အမှန် ဖြစ်နှင့်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
နောက်ခံသမိုင်း
၁၉၇၉ အောက်တိုဘာတွင် သမ္မတပါ့ခ်ချုံဟီးအား လုပ်ကြံမှုနှင့်အတူ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၌ ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုများ စတင်ခဲ့သည်။ ပါ့ခ်၏ ၁၈ နှစ်ကြာ အာဏာရှင်အုပ်ချုပ်ရေး ရုတ်တရက်အဆုံးသတ်ကြောင့် နိုင်ငံရေးဟာကွက်ကျန်ခဲ့ရာမှ နိုင်ငံရေးနှင့်လူမှုရေး မတည်မငြိမ်မှုများ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ပါ့ခ်သေဆုံးပြီးနောက် သမ္မတနေရာယူခဲ့သော ချွိုင်းကျူဟာက အစိုးရအဖွဲ့အပေါ်လွှမ်းမိုးချုပ်ကိုင်နိုင်မှုမရှိဘဲဖြစ်နေရာ ကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဦးစီးချုပ် တောင်ကိုရီးယား တပ်မတော် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ချွန်ဒူးဟွမ်က ဒီဇင်ဘာ ၁၂ အာဏာသိမ်းခြင်းဖြင့် စစ်တပ်အာဏာကို လက်ရယူခဲ့ပြီး ပြည်တွင်းရေး၌ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ မေ တွင်ဖြစ်ပွားသော လူထုဆူပူမှုမတိုင်ခင် တပ်မတော်က နိုင်ငံရေး ရည်မှန်းချက်များကို ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း ထုတ်ဖော်ပြောခြင်းမရှိသည့်အပြင် အရပ်ဖက်အုပ်ချုပ်ရေးအပေါ် သိသာမြင်သာသည့် လွှမ်းမိုးမှု မရှိခဲ့ပေ။
ချွန်ဒူးဟွမ်က လက်တုံ့ပြန်သည့်အနေနှင့် ဖိနှိပ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။  ယခင်က ဂျယ်ဂျူး မပါခဲ့သော စစ်အုပ်ချုပ်‌ရေးအား  တနိုင်ငံလုံးအနှံ့ ဖြန့်ကျက်ရန် ကက်ဗိနက်အဖွဲ့အား ချွန်ဒူးဟွမ်က မေ ၁၇ တွင် ဖိအားပေးခဲ့သည်။ ထပ်တိုး မာရှယ်လောဖြင့် တက္ကသိုလ်များအား ပိတ်ပစ်ခြင်း ၊ နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများအား တားမြစ်ခြင်းနှင့် မီဒီယာအား ပို၍ကန့်သတ်ခြင်းတို့ကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ မာရှယ်လောအား အကောင်အထည်ဖော်ရန် နိုင်ငံ့နေရာအနှံ့အပြားသို့ တပ်များ စေလွှတ်ခဲ့သည့်ရက်၌ပင် မေ ၁၅ ဆန္ဒပြပွဲပြီးနောက် ရှေ့ဆက်ဆောင်ရွက်ချက်များအတွက်  ဆွေးနွေးရန် စုရုံးနေသည့် တက္ကသိုလ် ၅၅ ခုမှ ကျောင်းသားသမဂ္ဂခေါင်းဆောင်များ ပြည်လုံးကျွတ်ညီလာခံသို့ ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေး တပ်မတော်က စီးနင်းခဲ့သည်။ တောင်ပိုင်း Jeolla Province နယ်ခံ ဂင်မ်ဒေဂျုံး အပါအဝင် နိုင်ငံရေးသမား ၂၆ ဦးအား ဆန္ဒပြပွဲများ ဖန်တီးမှု စွဲချက်ဖြင့် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းအငြင်းပွားမှုများ ရှုပ်ထွေးသောနိုင်ငံရေးနှင့်ပထဝီဝင်အကြောင်းများကြောင့် South Jeolla Province အထူးသဖြင့် မြို့တော် ဂွမ်ဂျူး၌ အာရုံကျခဲ့သည်။ ယင်းအချက်များမှာ နက်နဲပြီး ခေတ်နှင့်အညီဖြစ်သည် -
"[The Jeolla, or Honam] ဒေသသည် ကိုရီးယား၏ စပါးကျီဖြစ်သည်။ သို့သော် ၎င်း၏ကြွယ်ဝသော သဘာဝ အရင်းအမြစ်များကြောင့် သမိုင်းတလျောက် ပြည်တွင်းပြည်ပအင်အားများ၏ အမြတ်ထုတ်ရန်ပစ်မှတ် ဖြစ်ခဲ့သည်။" ကိုရီးယား၌ အထူးသဖြင့် တောင်ပိုင်း Jeolla Province နယ်တွင် ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြမှုများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည့် သမိုင်းအစဉ်အလာရှိသည်။ အောက်တွင်ပါရှိသော ကောက်နှုတ်ချက်များတွင် တွေ့မြင်ရမည့်အတိုင်း ဒုံဟတ် လယ်သမား တော်လှန်ရေး ၊ ဂွမ်ဂျူးကျောင်းသားလှုပ်ရှားမှု ၊  Yeosu–Suncheon ပုန်ကန်မှု ၊ ကိုရီးယားသို့ဂျပန်တို့ ကျူးကျော်မှု (၁၅၉၂-၁၅၉၈) အား ဒေသတွင်းဆန့်ကျင်တော်လှန်ရေး တောင်ကိုရီးယား ပြည်သူ့သမ္မတ တတိယ နိုင်ငံတော် နှင့် စတုတ္ထနိုင်ငံတော် ကာလအတွင်း၌ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ "အရှေ့တောင်ပိုင်းရှိ သူ၏ဇာတိGyeongsang Province မြို့သို့ ပါ့ချုံဟီးက စီးပွားရေး နှင့် နိုင်ငံရေးမျက်နှာသာပေးခဲ့ရာ အနောက်တောင်ပိုင်း Jeolla Province ဒေသအတွက် အကျိုးယုတ်စေခဲ့သည်။ ယင်းဒေသသည် အာဏာရှင်စနစ်၏ ဆန့်ကျင်ဘက်နိုင်ငံရေးအင်အားစုများ အတွက် ဘူမိနက်သန်ဖြစ်ခဲ့ရာ ဗဟိုအုပ်ချုပ်ရေး၏ ခွဲခြားဆက်ဆံမှုခံရသည်။   စစ်တပ်အမာခံလူသစ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ချွန်ဒူးဝှမ်အား ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြအုံကြွမှု ၁၉၈၀ မေလတွင် ဂွမ်ဂျူးမြို့၌ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ရာ ဂွမ်ဂျူးမြို့သူမြို့သား ရာပေါင်းများစွာကို သတ်ဖြတ်သွေးမြေကျစေခြင်းဖြင့် ချွန်ဒူးဝှမ်က တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။""[တနိုင်ငံလုံး၌] မာရှယ်လော ချမှတ်ပြီးနောက် ဂွမ်ဂျူးမြို့အား စစ်တပ်က ဆိုးရွားစွာ အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းခဲ့သည်။ ဒီမိုကရေစီအား ငြင်းပယ်မှု နှင့်အတူ ပါ့ခ်၏ နေရာအား အစားထိုး အာဏာရယူမည့် ချွန်ဒူးဟွမ်၏ အာဏာရှင်စနစ် ကြောင့် နိုင်ငံလုံးကျွတ်ဆန္ဒပြပွဲများ ပေါ်ပေါက်လာရာ သဘောထားကွဲလွဲဆန့်ကျင်မှု နှင့် အလျော့မပေးတင်းမာမှု သမိုင်းအစဉ်အလာ ရှိသော Cholla [Jeolla] မှာ ဒေသတွင်း အပြင်းထန်ဆုံးဖြစ်ခဲ့သည်။"
မေ ၁၈-၂၁
တက္ကသိုလ်ပိတ်လိုက်ခြင်းအား ဖီဆန်သောအားဖြင့် ချုံနမ်အမျိုးသားတက္ကသိုလ် ကျောင်းပေါက်ဝ၌ မေ ၁၈ နံနက်ခင်းတွင် ကျောင်းသားများ စုဝေးခဲ့ကြသည်။ နံနက် ၉ နာရီခွဲတွင်  ရောက်ရှိလာသော ကျောင်းသား ၂၀၀ ခန့်မှာ လေထီး တပ်သား ၃၀ ၏ တားဆီးခြင်းခံရသည်။ နံနက် ၁၀ နာရီဝန်းကျင်တွင် ကျောင်းသားများနှင့် စစ်သားများ အဓိကရုဏ်းဖြစ်ကြရာ တပ်သားများက ကျောင်းသားများအား တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ကျောင်းသားများက ခဲများဖြင့် ပစ်ပေါက်ခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် ဆန္ဒပြပွဲမှာ မြို့လယ် ( Jeollanamdo ခရိုင်ရုံးသို့သွားရာလမ်း) Geumnamno သို့ ရောက်ရှိသွားပြီး ပဋိပက္ခကျယ်ပြန့်လာရာ မွန်းလွဲချိန်တွင် ပါဝင်သူ ၂၀၀၀ ခန့်ရှိလာပြီဖြစ်သည်။ Geumnamno ဆန္ဒပြပွဲကို အစပထမ၌ ရဲတပ်ဖွဲ့ က ကိုင်တွယ်သော်လည်း ညနေ ၄ နာရီတွင် ROK စစ်ဘက်ရေးရာ အထူးတပ်ဖွဲ့ (SWC) က လေထီးတပ်သားများ စေလွှတ်ပြီး လက်လွှဲယူစေသည်။ ၆၈၆ တပ်သားများ ၊ လေတပ် တပ်မ ၇ မှ တပ်ရင်း ၃၃ နှင့် ၃၅ များ ရောက်ရှိပြီး မကြုံဖူးလောက်အောင် အကြမ်းဖက် ဖိနှိပ်မှုပြုခဲ့သည်။ ဆန္ဒပြသူများနှင့် ကြည့်ရှုနေသူများပါမချန် စစ်သားများက ရိုက်နှက်ခဲ့ကြသည်ဟု မျက်မြင်သက်သေများက ထွက်ဆို သည်။ သက်သေခံထွက်ဆိုချက်များ ၊ ဓာတ်ပုံများ နှင့် အတွင်းမှတ်တမ်းများက လှံစွပ်အသုံးပြုခဲ့ခြင်းကို သက်သေပြလျက် ရှိသည်။ အခင်းဖြစ်ရာသို့ ဖြတ်သန်းသွားလာစဉ် အသေရိုက်နှက်ခံရသည့် နားအကြားအာရုံချို့ယွင်းသူ အသက် (၂၉) နှစ် အမျိုးသား ဂင်မ်ဂျောင်း-ချိုလ်မှာ မေ ၁၈ ၏ ပထမဦးဆုံးလူသေမှုဖြစ်သည်။ အကြမ်းဖက်မှုကြောင့် မြို့သူမြို့သားများ အမျက်ထွက်လာကြရာ ဆန္ဒပြသူအရေအတွက် တစ်မုဟုတ်ချင်းတိုးလာပြီးလျှင် မေ ၂၀ အရောက်တွင် ၁၀၀၀၀ ကျော် သွားခဲ့သည်။
ပဋိပက္ခအရှိန်မြင့်လာသည်နှင့် အရပ်သားအား စစ်တပ်က ပစ်ခတ်ရာ မေ ၂၀ ဂွမ်ဂျူး ဘူတာရုံအနီး၌ အသတ်ခံရသူ အရေအတွကို မသိရပေ။ ထိုနေ့တွင်ပင် အမျက်ထွက်နေကြသော ဆန္ဒပြလူအုပ်က MBC station အား မီးတင်ရှို့ရာ (အရပ်သား ၁ဦးသေဆုံးမှုကိုသာ အသိအမှတ်ပြုခြင်း) ဂွမ်ဂျူး၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်များအား သတင်းအမှားတင်ဆက်ခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ခရိုင်အစိုးရအဆောက်အဦအနီး ရဲအရံအတားတခုတွင် ကားတစီးက ရဲတပ်ဖွဲ့ရှိရာသို့  မောင်းဝင်သွားရာ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် ၄ ဦး အသတ်ခံရသည်။
အကြမ်းဖက်မှုမှာ မေ ၂၁ တွင် အထွဋ်အထိပ်ရောက်ခဲ့ပြီး နေ့လယ် ၁ နာရီတွင် ချုံနမ်ခရိုင်ရုံးရှေ့၌ စုဝေးနေသော ဆန္ဒပြလူအုပ်အပေါ် စစ်တပ်က သေနတ်ဖြင့် ပစ်ခတ်လေရာ သေဆုံးမှုများ ဖြစ်ခဲ့သည်။ လက်တုံ့ပြန်သည့်အနေနှင့် ဆန္ဒပြသူအချို့က နီးစပ်ရာမြို့များရှိ လက်နက်တိုက်များနှင့် ရဲစခန်းများအား ဝင်ရောက်စီးနင်းပြီး M1 ရိုင်ဖယ်များနှင့် ကာဘိုင်များအား ကိုင်ဆောင်ခဲ့ကြတော့သည်။ ထိုနေ့ညနေနှောင်းပိုင်း၌ ခရိုင်ရုံးရင်ပြင်တွင် ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့များ နှင့်  စစ်တပ်အကြား သွေးထွက်သံယို ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ညနေ ၅ နာရီခွဲတွင် အပေါ့စားစက်သေနတ် ၂ လက် ကို ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့က အရယူနိုင်ပြီး စစ်တပ်အား ပစ်ခတ်ခဲ့ရာ စစ်တပ်က မြို့လယ်သို့ တပ်ဆုတ်သွားခဲ့သည်။
ဂွမ်ဂျူးအား ပိတ်ဆို့မှု နှင့် ရှေ့ဆက်သတ်ဖြတ်မှုများ
ဤအချိန်၌ တပ်ဖွဲ့အားလုံး မြို့စွန်များသို့ တပ်ဆုတ်သွားပြီး တပ်ကူများအား စောင့်ဆိုင်းနေခဲ့ကြသည်။ မြို့အဝင်အထွက် လမ်းကြောင်းများ နှင့် ဆက်သွယ်ရေးများအားလုံးကို စစ်တပ်က ပိတ်ဆို့လိုက်သည်။ ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့နှင့် စစ်တပ်အကြား တိုက်ခိုက်မှု ငြိမ်သက်သွားသော်လည်း မေ ၂၃ ၌ ဂျီဝန်းဒုံတွင် မြို့မှဖောက်ထွက်ရန်ကြိုးစားသည့် ဘတ်စ်ကားတစင်းအား စစ်သားများက ပစ်ခတ်ခဲ့ရာ ခရီးသည် ၁၈ ဦးအနက် ၁၇ ဦး သေဆုံးပြီး သေဆုံးမှု ပိုတိုးလာခဲ့သည်။ နောက်ရက်တွင် ဝန်ဂျေးရေလှောင်ကန်၌ ရေကူးနေသော ကောင်လေးများအား ဖြတ်ကူးလာရန်ကြိုးစားသည်ဟု အထင်မှားသည့်အတွက် စစ်သားများက ပစ်ခတ်ခဲ့ရာ ၂ဦးသေဆုံးသည်။ ထိုနေ့နှောင်းပိုင်းတွင် ဆုန်နမ်ဒုံ၌ တပ်ဖွဲ့အချင်းချင်း မှားယွင်းပစ်ခတ်ရာမှ စစ်တပ်ဘက်၌ အကြီးကျယ်ဆုံး သေဆုံးမှု ဖြစ်ခဲ့သည်။
ပြေငြိမ်းရေး ကော်မတီ
"လွတ်မြောက်ရေး" ဂွမ်ဂျူးမြို့တွင် မြို့တော်သူ မြို့တော်သားများ၏ ပြေငြိမ်းရေး ကော်မတီ နှင့် ကျောင်းသားများ၏ ပြေငြိမ်းရေးကော်မတီ တို့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ပထမကော်မတီကို တရားဟောဆရာ ရှေ့နေ နှင့် ပါမောက္ခ ၂၀ ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းပြီး အဖမ်းခံအရပ်သားများ လွှတ်ပေးရေး ၊ နစ်နာသူများအတွက် လျော်ကြေး ၊ ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့ လက်နက်စွန့်ရန် အတွက် အလဲအလှယ်အနေဖြင့် လက်တုံ့ပြန်မှု တားမြစ်ရေးတို့ကို တောင်းဆိုကာ စစ်တပ်နှင့် ညှိနှိုင်းသည်။ ဒုတိယ ကော်မတီကို တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများဖြင့် ဖွဲ့စည်းပြီး ဈာပနများ ၊ လူထုကမ်းပိန်းများ ၊ ယာဉ်စည်းကမ်း ထိန်းသိမ်းရေး ၊ လက်နက်များ ပြန်လည်အပ်နှံရေး နှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအကူအညီများအား တာဝန်ယူခဲ့သည်။
မြို့တွင်း၌ စည်းကမ်းကျနလျက်ရှိသော်လည်း ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့အား ချက်ချင်း လက်နက်စွန့်ရန် စစ်တပ်က တောင်းဆိုရာ ညှိနှိုင်းမှု လိပ်ခဲတည်းလည်းဖြစ်ခဲ့သည်။ အချို့က ချက်ချင်း လက်နက်ချရန် လိုလားပြီး ကျန်သူများက တောင်းဆိုချက်များ ရရှိသည်အထိ ဆက်လက်တော်လှန်စေလိုကြရာ ဤပြဿနာြဖင့် ပြေငြိမ်းရေးကော်မတီများ အကြား သဘောထားကွဲလွဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ အငြင်းအခုံများ ဖြစ်ခဲ့ပြီးနောက် ဆက်လက်တော်လှန်လိုသည့် အုပ်စုများက အဆုံး၌ အုပ်စီးနိုင်ခဲ့သည်။
အခြားဒေသများမှ ဆန္ဒပြပွဲများ
သွေးထွက်သံယို နှိမ်နင်းမှု သတင်းများ ပျံ့နှံ့သွားသည်နှင့်တပြိုင်နက် ဟွာဆွန်း ၊ နာဂျူး ၊ ဟဲနမ် ၊ မော့ဖို ၊ ယောဂမ် ၊ ဂန်ဂျင်း နှင့် မူအန်အပါအဝင် နီးစပ်ရာ ဒေသများတွင် အစိုးရအား ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြမှုများ ဖြစ်ပွားသည်။ ဒေသအတော်များများရှိ ဆန္ဒပြပွဲများ ငြိမ်းချမ်းစွာ ပြီးဆုံးခဲ့သော်လည်း  ဟဲနမ်၌ လက်နက်ကိုင်ဆန္ဒပြသူများ နှင့် တပ်ဖွဲ့များအကြား ပစ်ခတ်မှုများ ရှိခဲ့သည်။ မေ ၂၄ တွင် ဤဆန္ဒပြပွဲများ ချုပ်ငြိမ်းသွားသော်လည်း မော့ဖိုတွင်မူ မေ ၂၈ တိုင်အောင် ဆက်လက်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။
မေ ၂၆
မေ ၂၆ တွင် ဂွမ်ဂျူးမြို့တွင်း စစ်တပ်က ပြန်လည်ဝင်ရောက်ရန် အသင့်ဖြစ်နေခဲ့သည်။ မြို့တော်သူ မြို့တော်သားများ၏ ပြေငြိမ်းရေး ကော်မတီက လမ်းများ၌ လှဲချ၍ စစ်တပ် ချီတက်လာမှုကို တားဆီးပိတ်ဆို့ရန် ကြိုးစားရာ မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။ ကျရောက်လာတော့မည့် တိုက်ခိုက်မှု သတင်းပြန့်သွားသည်နှင့် အရပ်သား ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့က ခရိုင်ရုံးတွင်  စုဝေးပြီး နောက်ဆုံးခုခံမှုအတွက် ပြင်ဆင်သည်။
မေ ၂၇
နံနက် ၄ နာရီတွင် တပ်ခွဲ ၅ ခုမှ တပ်ဖွဲ့များ မြို့တွင်းဧရိယာသို့ ဝင်ရောက်လာပြီး မိနစ် ၉၀ အတွင်း ပြည်သူ့စစ်များအား တိုက်ခိုက်ချေမှုန်းလိုက်သည်။
သေဆုံးမှုများ
အားလုံးတညီတညွတ်တည်း လက်ခံထားကြသော ၁၉၈၀ ဂွမ်ဂျူးအုံကြွမှု သေဆုံးသူအရေအတွက် မရှိပါ။ မာရှယ်လောတပ်ဖွဲ့၏ တရားဝင်ထုတ်ပြန်မှုတွင် အရပ်သား ၁၄၄ ဦး ၊ တပ်ဖွဲ့ဝင် ၂၂ ဦး နှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် ၄ ဦး သေကြေပြီး အရပ်သား ၁၂၇ ဦး ၊ တပ်သား ၁၀၉ ဦး နှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၄၄ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ဤကိန်းဂဏန်းများအား ဆန့်ကျင်အငြင်းပွားသူတိုင်း "ကောလဟာလဖြန့်မှု" ဖြင့် အဖမ်းခံရသည်။
မေ ၁၈ ပူးဆွေးသောကရောက်ရသောမိသားစုအသင်း၏ အဆိုအရ မေ ၁၈ နှင့် ၂၇ အကြား လူအနည်းဆုံး ၁၆၅ ဦးသေဆုံးပြီး ပျောက်ဆုံးသွားသူ ၇၆ ဦးမှာလည်း သေဆုံးပြီးဖြစ်သည်ဟု ယူဆရသည်။ ဆုန်နမ်ဒုန်ရှိ တပ်ဖွဲ့ဝင် အချင်းချင်း မတော်တဆ မှားယွင်းပစ်ခတ်မှုတွင် သေဆုံးသော စစ်သား ၁၃ ဦးအပါအဝင် စုစုပေါင်း စစ်သား ၂၃ ဦး နှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် ၄ ဦး အုံကြွမှုအတွင်း အသတ်ခံရသည်။ အဖမ်းခံရသည့် အဓိကရုဏ်းဆင်နွှဲသူများအား ပြန်လွှတ်ပေးသည့် အတွက် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို စစ်တပ်က သတ်ဖြတ်ခြင်းအား သတင်းပေးပို့မှုများအရ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်သေဆုံးမှု အရေအတွက် မှာ ပိုများနိုင်သည်။
ရွေးလွန်းလျှင် မရ၊ သေးလွန်းလျှင် မလှ
ရွေးလွန်းလျှင် မရ၊ သေးလွန်းလျှင် မလှ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
ဂွမ်ဂျူးအုံကြွမှု
သေဆုံးမှုများ
တရားဝင်အရေအတွက်မှာ အလွန်နည်းသည်ဟု အချို့က ပြစ်တင်ဝေဖန်ကြသည်။ ပြည်ပသတင်းဌာနများနှင့် ချွန်ဒူးဟွမ် အုပ်ချုပ်ရေးအား ဝေဖန်သူများ၏ သတင်းပေးပို့ချက်များပေါ်မူတည်၍ အမှန်တကယ်သေဆုံးသူအရေအတွက်မှာ ၁၀၀၀ မှ ၂၀၀၀ ကြားရှိမည်ဟု ငြင်းခုံကြသည်။
ရွေးလွန်းလျှင် မရ၊ သေးလွန်းလျှင် မလှ
အနက်အဓိပ္ပာယ်
သေးငယ်လွန်းပါက မလှမပဖြစ်တတ်သကဲ့သို့ ဇီဇာကြောင်ပြီး ရွေးချယ်လွန်းပါက ဘာမျှမရ ဖြစ်တတ်သည်။
ဂွမ်ဂျူးအုံကြွမှု
နောက်ဆက်တွဲဂယက်များ
အုံကြွမှုအား ဂင်မ်ဒေးဂျုံ နှင့် နောက်လိုက်များက စီစဉ်ဖန်တီးသော ပုန်ကန်မှုအဖြစ် အစိုးရက ပြစ်တင်ရှုံ့ချသည်။ တရားခွင်များ၌ ဂင်မ်အား တရားစွဲဆိုပြီး သေဒဏ်ချမှတ်သော်လည်း နိုင်ငံတကာမှ ကန့်ကွက်သံများကြောင့် ပြစ်ဒဏ်ကို လျော့ချလိုက်သည်။ ဂွမ်ဂျူး အရေးအခင်း၌ ပါဝင်မှုအတွက် လူပေါင်း ၁၃၉၄ ဦး အဖမ်းခံရပြီး ၄၂၇ ဦး တရားရုံးတင် စစ်ဆေးခံရကာ ၎င်းတို့အနက် ၇ ဦးအား သေဒဏ် နှင့် ၁၂ ဦးအား ထောင်ဒဏ်တသက်ချမှတ်ခံရသည်။
ဂွမ်ဂျူး မြို့ဆင်ခြေဖုံးအရပ်ရှိ Mangweol-dong သင်္ချိုင်းဟောင်း၌ မြုပ်နှံရန် အသတ်ခံရသူ ၁၃၇ ဦးအား လက်တွန်းလှည်းများ အမှိုက်ကားများဖြင့် တင်ဆောင်ခဲ့သည်။ ဂွမ်ဂျူးသမိုင်းကို သင်ကြားရန် နှင့် သတိရအောက်မေ့နိုင်စေရန် Mangweol-dong သင်္ချိုင်းအသစ်ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
တောင်ကိုရီးယား နိုင်ငံရေး နှင့် သမိုင်းအပေါ် ဂွမ်ဂျူးအုံကြွမှု၏ ရိုက်ခတ်မှု နက်ရှိုင်းသည်။ စစ်တပ်အာဏာသိမ်းမှုဖြင့် အာဏာယူခဲ့သောကြောင့် ချွန်ဒူးဟွမ်အနေဖြင့် လူကြိုက်များမှုပြဿနာများ ရှိနှင့်နေပြီးဖြစ်သည့်အပြင် အရပ်သားများအား ဖိနှိပ်ရန် အထူးတပ်ဖွဲ့များအား စေလွှတ်မှုကြောင့် သူ၏ တရားဝင်ဖြစ်မှုကို ထပ်မံထိခိုက်ခဲ့သည်။ တောင်ကိုရီးယားသို့ ဒီမိုကရေစီနစ် ယူဆောင်လာခဲ့သည့် ၁၉၈၀ နှစ်များအတွင်း လှုပ်ရှားမှုများအတွက်ပါ ဤဖြစ်ရပ်က လမ်းခင်းပေးခဲ့သည်။ တောင်ကိုရီးယား၏ အာဏာရှင်အစိုးရ ဆန့်ကျင်ရေး နှင့် ဒီမိုကရေစီ အတွက် ဂွမ်ဂျူးအုံကြွမှုက သင်္ကေတဖြစ်လာခဲ့သည်။
အုံကြွမှုအားအမှတ်ရသောအားဖြင့် မေ ၁၈ အမှတ်တရဖောင်ဒေးရှင်းက ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်မှစတင်၍ ဂွမ်ဂျူး လူ့အခွင့်အရေးဆုကို ထင်ရှားသောလူ့အခွင့်အရေးသမားများအား နှစ်စဉ်ချီးမြှင့်လာခဲ့သည်။
ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်း
သေဆုံးသူများ၏ ရုပ်အလောင်းများ မြုပ်နှံထားရာ ဂွမ်ဂျူးရှိ  Mangwol-dong သင်္ချိုင်းတွင် ဒီမိုကရေစီရေးလှုပ်ရှားမှုမှ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူများနှင့် ပူဆွေးသောကရောက်ရသော ကျန်ရစ်သူမိသားစုများက သတိရအောက်မေ့ခြင်း အခမ်းအနားကို ၁၉၈၀ မှစ၍ နှစ်စဉ် မေ ၁၈ ရက်နေ့၌ ကျင်းပပြီး မေလှုပ်ရှားမှု (O-wol Undong) ဟု ခေါ်သည်။ အုံကြွမှုဖြစ်ရပ်မှန်ကို တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုရန် နှင့် တာဝန်ရှိသူများအား အပြစ်ပေးရန် ၁၉၈၀ တွင်း ဒီမိုကရေစီလိုလားသည့် ဆန္ဒပြမှုများစွာက တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။
၁၉၈၇ ၌ သမ္မတတိုက်ရိုက်ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခွင့်အား ပြန်လည်ပြဋ္ဌန်းလိုက်သည်နှင့် တရားဝင်ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်း စတင်သည်။ ၁၉၈၈ ပြည်သူ့ညီလာခံက ဂွမ်ဂျူးအုံကြွမှုနှင့်ပတ်သက်သည့် လူထုကြားနာမှု တရပ် ကျင်းပပြီး အရေးအခင်းအား ဂွမ်ဂျူးအုံကြွမှုအဖြစ် တရားဝင်အမည်ပြောင်းခဲ့သည်။ ၁၉၈၇ နာမည်ပြန်လည်ပြင်ဆင် ပေးအပ်ခြင်းနှင့်အတူ အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်ဆိုမှုတွင်လည်း “ဂွမ်ဂျူးလူထုအုံကြွမှု” ဟု တွေ့မြင်နိုင်သည်။
လူထုဖိအားပေးမှု မြင့်တက်လာသည့်အတွက် statute of limitations သက်တမ်းကုန်ဆုံးသွားပြီဖြစ်သော်လည်း ဒီဇင်ဘာ ၁၂ အာဏာသိမ်းမှု နှင့် ဂွမ်ဂျူးအုံကြွမှုအတွက် တာဝန်ရှိသူများအား တရားစွဲဆိုမှုပြုနိုင်မည့် မေ ၁၈ ဒီမိုကရေစီရေးလှုပ်ရှားမှုဆိုင်ရာ အထူးဥပဒေတရပ်ကို ပြည်သူ့ညီလာခံက ၁၉၉၅ တွင် ပြဋ္ဌန်းရသည်။ နိုင်ငံတော် သစ္စာဖောက်မှု နှင့် အစုလိုက်အပြုံလိုက်လူသတ်မှုအတွက် ၁၉၉၆ တွင် နိုင်ငံရေးသမား ၈ ဦး တရားစီရင်ခံရပြီး ၁၉၉၇ တွင် ပြစ်ဒဏ်အား အပြီးသတ်ချမှတ်နိုင်ခဲ့ရာ ချွန်ဒူးဟွမ်အား ပထမ၌သေဒဏ်ပေးခဲ့သော်လည်း နောက်တွင်ထောင်ဒဏ် တသက်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ဒီဇင်ဘာ၁၂ အာဏာသိမ်းမှုတွင်ပါဝင်သော ချွန်၏နေရာအားဆက်ခံသူ သမ္မတဟောင်း ရိုထေဝူးမှာလည်း ထောင်ဒဏ်တသက်ချမှတ်ခံရသည်။ ထိုအချိန်က ရွေးကောက်ခံ သမ္မတဖြစ်သူ ဂင်မ်ဒေးဂျုံ၏ အကြံပေးချက်အရ အမျိုးသားရင်ကြားစေ့ရေး နာမတော်အားဖြင့် သမ္မတဂင်မ်ယောင်ဆန်က တရားစွဲဆိုခံရသူများအား ဒီဇင်ဘာ ၂၂ ၌ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပြုခဲ့သည်။
မေ ၁၈ အား တရားဝင်အထိမ်းအမှတ်နေ့အဖြစ် ၁၉၉၇ တွင် ကြေညာသည်။ ပူဆွေးသောကရောက်ရသော ကျန်ရစ်သူမိသားစုများအား အခွင့်ထူးပေးသည့် ဥပဒေတရပ် ၂၀၀၂ တွင် အသက်ဝင်လာပြီး သင်္ချိုင်းကိုလည်း နိုင်ငံတော်သုဿန်အဖြစ် အဆင့်မြှင့်လိုက်သည်။
၂၀၁၃ မေ ၁၈ ၌ ဂွမ်ဂျူးအုံကြွမှု ၃၃ နှစ်မြောက် အခမ်းအနားသို့ သမ္မတ ပါ့ခ်ဂျောင်ဟီးတက်ရောက်ပြီး “မေ၁၈ နိုင်ငံတော်သုဿန်ကို လာရောက်တဲ့အခါတိုင်း မိသားစုဝင်များနဲ့ ဂွမ်ဂျူးမြို့ရဲ့ ပူဆွေးသောကကို ခံစားရပါတယ်” ဟုလည်းကောင်း “ပိုရင့်ကျက်တဲ့ ဒီမိုကရေစီ ရရှိရေးနည်းလမ်းဖြင့်သာ [အစုလိုက်အပြုံလိုက်လူသတ်မှုမှာ] စတေးခံ ပေးဆပ်ခဲ့သူများအတွက် ပြန်လည်ပေးဆပ်နိုင်လိမ့်မယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်”
၂၀၁၇ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု
အရပ်သားများအား ပစ်ခတ်ရန် McDonnell Douglas MD 500 Defender နှင့် Bell UH-1 Iroquois တိုက်ခိုက်ရေး ရဟတ်ယာဉ်များကို စစ်တပ်က အသုံးပြုခဲ့ခြင်းမှာ ၂၀၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ၌ ပထမဆုံးအကြိမ် ပေါ်ထွက်လာရာ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဆုန်းယောင်မူးက တောင်းပန်ခဲ့ရသည်။
အုံကြွမှုအား ဖိနှိပ်ချေမှုန်းရာတွင် တောင်ကိုရီးယားတပ်မတော်၏ ပါဝင်မှုအခန်းကဏ္ဍအတွက် တောင်းပန်မှု တရပ်ကို ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး Jeong Kyeong-doo က ၂၀၁၈ နိုဝင်ဘာ ၇ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး ဖြိုခွဲမှုအတွင်း လိင်အကြမ်းဖက်မှုများအားလည်း စစ်သားများ ကျူးလွန်ခဲ့ကြောင်းကိုပါ အသိအမှတ်ပြုခဲ့ရသည်။
ဒါန်းပင်ကန်ရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်
ဒါန်းပင်ကန်ရွာ (Danbingan)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ တဲကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၅၄၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တဲကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၃၄ ဦး၊ မ ၁၃၇၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၀၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇီးပင်ကုန်းရွာ၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်
ဇီးပင်ကုန်းရွာ (Zeepinkone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်၊ ဗြင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၄၅၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဗြင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၀၆ ဦး၊ မ ၁၁၇၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၇၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်နောင်လုံရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
ဝမ်နောင်လုံရွာ (Wannawnglong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်၊ ဝမ်နောင်လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၆၄၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်နောင်လုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၈ ဦး၊ မ ၁၉၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းခတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သပြေကုန်းရွာ၊ ဇလုပ်ကြီး
သပြေကုန်းရွာ (Thapyaykone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်၊ ဇလုပ်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၉၇၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇလုပ်ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၂၃ ဦး၊ မ ၈၅၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၇၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေတာရှည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှာလျှင်ရှား၊ လွှာလျှင်ပါး
ရှာလျှင်ရှား၊ လွှာလျှင်ပါး သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
လွှာလေ ပါးလေ ဖြစ်တတ်သကဲ့သို့ ရှာလေ ရှားလေ ဖြစ်တတ်သည်။
ဟင်္သာရွာ၊ အရာတော်မြို့နယ်
ဟင်္သာရွာ (Hinthar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ အရာတော်မြို့နယ်၊ နေရာခင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၄၅၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရာတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်ပေါ်စုရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
တောင်ပေါ်စုရွာ (Taungpawsu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ တောင်ပေါ်စုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၂၁၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်ပေါ်စုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၅၁ ဦး၊ မ ၉၅၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝီလဂါမ ဝိဟာရ
ဝီလဂါမဝိဟာရ ("ဗီဂန်ရာဇမဟာဝိဟာရ" ဟုလည်း သိကြ) သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ထရင်ကွန်မလီးခရိုင်၊ ကန်နိယမြို့တွင် တည်ရှိသည့် သမိုင်းဝင်ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကျောင်းတော်ကို ဟိန္ဒူဘာသာဝင်များက "Natanar Kovil" ဟုလည်း သိကြသည်။ သမိုင်းကြောင်းများအရ ဗီဂန်ဝိဟန်ရသည် နိုင်ငံရှိ အရေးပါသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းကျောင်းတော်တွင် သီရိလင်္ကာနှင့် တမီလူမျိုး ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့သည် ဝတ်ပြုမှုများ လုပ်ကြသည်။
သမိုင်းကြောင်း
အေဒီ ၉၉၃ တွင် အိန္ဒိယမှ Cholas ၏ ကျူးကျော်မှုနှင့်အတူ နိုင်ငံတဝှမ်းရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်များစွာတို့သည့် ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသည်။ ဝီလဂါမဝိဟာရသည် ဖျက်ဆီးခံရမှုမှ လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။ Cholas လက်ထက်တွင် ကျောင်းတော်ကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရမည့်အစား ကျောင်းတော်တွင် သူတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ပုံစံများကို ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် ဘုရင် Rajaraja I က ကျောင်းတော်ကို Rajarajaperumpalli ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။ အချို့သော တမီကျောက်စာများတွင် ဘုရင် Rajaraja နှင့် Rajendradeva တို့လက်ထက်အတွင်း ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည့် ကျောင်းတော်အတွက် လှူဒါန်းမှုများကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။
၁၉၂၉ ခုနှစ်တွင် ဝီလဂါမဝိဟာရ၏ အပျက်အစီးများကို သီရိလင်္ကာရှေးဟောင်းသုတေသနဌာနက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ ၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင် ထိုနေရာကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရမည့်နေရာအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
အပျက်အစီးများ
အချို့အပျက်အစီးများသည် ကျောင်းတော်ပဝုဏ်တစ်ခုလုံးတွင် ပြန့်ကြဲလျက်ရှိသည်။ ၎င်းပြန့်ကြဲနေသည်များတွင် ကျောက်စာများ၊ အုတ်အမိုးခုံးများ၊ ရုပ်ပွားတော်ထားရှိရာ အဆောက်အဦအပိုင်းအစများ၊ ဘောင်များ၊ တံတိုင်းကျောက်တုံးများ စသည်တို့ ပါဝင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ
ရှေ့ကဖုံး နောက်ကပေါ်
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ဖုံးဖိပြောဆို လုပ်ကိုင်ထားသမျှသည် ပြောဆိုလုပ်ကိုင်ရင်း မဟုတ်မှန်ကြောင်း ပေါ်ပေါက်လာသည်။
ဆုဝကန်
ဆုဝကန် (諏訪湖, Suwa-ko) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နဂနိုစရင်စုဒေသ၏ အလယ်တွင် တည်ရှိသည် ခိဆိုတောင်တန်းတွင် တည်ရှိသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ပထဝီသွင်ပြင်
တင်းရူးမြစ်မှ ရေ၏ အရင်းအမြစ်ကြောင့် ကန်သည် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကန်ရေပြင်ဧရိယအားဖြင့် ဤရေကန်သည် အဆင့် ၂၄ တွင် တည်ရှိသည်။ ဆုဝကန်၏ ကန်ဘောင်များတွင် ရှိမိုဆုဝမြို့၊ အိုခဝမြို့နှင့် ဆုဝမြို့များ တည်ရှိကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
ဟိုခြစ်ရွာ၊ နမ့်ဆန်မြို့နယ်
ဟိုခြစ်ရွာ (Hochit)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ပလောင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နမ့်ဆန်မြို့နယ်၊ မန်ကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၆၂၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၉၇ ဦး၊ မ ၆၅၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၄၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်ဆန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထီးလပ်ရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ထီးလပ်ရွာ သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ် ရှိ ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ: ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တဲကြီး (မြောက်)ရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်
တဲကြီး (မြောက်)ရွာ (Tegyi(North))သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ တဲကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၅၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တဲကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၃၄ ဦး၊ မ ၁၃၇၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၀၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ဝမ်နားမောက်ရွာ၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်
ဝမ်နားမောက်ရွာ (Wannarmauk)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်၊ မိုင်းခန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၃၃၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းခန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၉၃ ဦး၊ မ ၁၆၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၃၀ ဦးနေထိုင်သည်။
တဲကြီး (မြောက်)ရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်နားမောက်ရွာ၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်နားရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်
မန်နားရွာ (Mannar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ လားရှိုးမြို့နယ်၊ ဟူးမွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၆၆၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟူးမွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၉၁ ဦး၊ မ ၃၄၃၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၉၂၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လားရှိုးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချမ်းငြိမ်း
ဒေါက်တာချမ်းငြိမ်း သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပညာရေးဝန်ကြီးဟောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၆ ခုနှစ်အထိ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၂၀၁၉ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:၁၉၄၄ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အင်ဂျင်နီယာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပညာရေးဝန်ကြီးများ
အွန်ရှိုးရွာ၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်
အွန်ရှိုးရွာ (Aunsho)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ နမ့်ပရုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၁၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်ပရုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၁ ဦး၊ မ ၂၉၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၈၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကင်ပွန်းရွာ၊ ရေးမြို့နယ်
ကင်ပွန်းရွာ(Kinpun)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်ခရိုင်၊ ရေးမြို့နယ်၊ ကျောင်းရွာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၂၀၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောင်းရွာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၆၉၂ ဦး၊ မ ၈၃၀၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၉၉၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှေ့ စံကား၊ နောက် ဖလား
ရှေ့ စံကား၊ နောက် ဖလား သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
စောင်းအိုးတွင် စောင်းလက်ရုံးနှင့် စောင်းအိုးဆက်ထားသည့် စောင်းဦးပိုင်းကို စံကားရွက်ပုံသဏ္ဌာန် ပြုလုပ်ရသည်။ စောင်းပဲ့ပိုင်းကို ဖလားပုံသဏ္ဌာန် ပြုလပ်ရသည်။
ဟွေခက်ရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
ဟွေခက်ရွာ (Hwayhket)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်၊ ဝမ်ပင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၈၂၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ပင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၉၂ ဦး၊ မ ၆၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၈၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းခတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နေရာခင်းရွာ၊ အရာတော်မြို့နယ်
နေရာခင်းရွာ (Nayyarkhin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ အရာတော်မြို့နယ်၊ နေရာခင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၄၅၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရာတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှေ့နေ ပျိုစေ၊ သမား အိုစေ
ရှေ့နေ ပျိုစေ၊ သမား အိုစေ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ရှေ့နေဆိုလျှင် လျှောက်လဲ ချေပရာ၌ သွက်လက်ပျိုမျစ်သည့် အရွယ်ရှိသူသာ အသင့်တော်ဆုံး ဖြစ်သည်။ သမားဆိုလျှင် အတွေ့အကြုံရင့်ကျက်သည့် သက်ကြီးရွယ်အိုတို့သာ အသင့်တော်ဆုံး ဖြစ်သည်။
သရက်ကုန်းရွာ၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်
သရက်ကုန်းရွာ (Thayetkone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်၊ ကက္ကုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၁၅၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကက္ကုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၂၇ ဦး၊ မ ၁၉၂၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၆၅၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေတာရှည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်ကြုံရွာ၊ နမ့်ဆန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်ဆန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြန်မာအင်တာနေရှင်နယ် ရုပ်သံလိုင်း
မြန်မာအင်တာနေရှင်နယ် (Myanmar International Television; mitv ဟု ရေးသား) ရုပ်သံလိုင်းသည် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ထုတ်လွှင့်သည့် ရုပ်သံလိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ပြည်ပနိုင်ငံများမှ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပကတိအခြေအနေမှန်များ သိရှိစေရန်နှင့် ပြည်ပနိုင်ငံများသို့ ရောက်ရှိနေထိုင်နေသော မြန်မာနိုင်ငံသားများအတွက် ရည်ရွယ်ပြီး ထုတ်လွှင့်ပေးနေခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၉ ရက်နေ့မှစ၍ တစ်ကမ္ဘာလုံးသို့ MRTV-3 အမည်ဖြင့် ထုတ်လွှင့်ပေးခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ် မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့မှစတင်ကာ မြန်မာ့အသံနှင့်ရုပ်မြင်သံကြားသည် MRTV-3 ရုပ်သံလိုင်း အား ရွှေသံလွင်မီဒီယာကုမ္ပဏီ ဖြင့် ပူးပေါင်းပြီး MI (Myanmar International) အမည်သို့ ပြောင်းလဲထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။ MITV အစီအစဉ်များကို ပြည်တွင်းပရိသတ်များအတွက် နေ့စဉ် နံနက်(၀၉:၀၀)နာရီမှ (၁၁:၀၀)နာရီထိ ထုတ်လွှင့်ပေးပြီး ပြည်ပရှိ ပရိသတ်များအတွက် (၂၄)နာရီပတ်လုံး တစ်ကြိမ်လျှင်(၆)နာရီဖြင့် တစ်ရက်လျှင်(၄)ကြိမ် ပုံမှန်ထုတ်လွှင့်ပေးလျက်ရှိသည်။
ဘိုကြီးစခမ်းရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
ဘိုကြီးစခမ်းရွာ (Bogyisakhan)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ အောင်မြန်မာ (၂)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၂၁၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အောင်မြန်မာ (၂)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၅၅ ဦး၊ မ ၂၉၂၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၀၇၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နတ်တလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှေ့မှာ တမာ၊ နောက်မှာ ခံတက်၊ စီးပွားတက်
ရှေ့မှာ တမာ၊ နောက်မှာ ခံတက်၊ စီးပွားတက် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
အိမ်ရှေ့တွင် တမာပင်၊ အိမ်နောက်တွင် ခံတက်ပင် စိုက်ပျိုးလျှင် စီးပွားတက်သည်။
မိုက်ဟိုင်းရွာ၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်
မိုက်ဟိုင်းရွာ (Maikhai)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်၊ မွတ်ပလော့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၀၂၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တဲကြီး (တောင်)ရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်
တဲကြီး (တောင်)ရွာ (Tegyi(South))သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ တဲကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၅၄၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တဲကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၃၄ ဦး၊ မ ၁၃၇၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၀၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကင်မွန်းချုံရွာ၊ သထုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သထုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သရက်ကုန်းရွာ၊ သာဂရ
သရက်ကုန်းရွာ (Thayetkone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်၊ သာဂရကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၁၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သာဂရကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၄၅၀ ဦး၊ မ ၆၉၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၄၁၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေတာရှည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မာမုတ်ကျူးရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
မာမုတ်ကျူးရွာ (Marmokekyu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်၊ ဝမ်ပင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၈၂၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ပင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၉၂ ဦး၊ မ ၆၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၈၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းခတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှေးကလူမျိုး၊ ဆိုလမ်းရိုး၊ စာခိုးမမည်ရာ
ရှေးကလူမျိုး၊ ဆိုလမ်းရိုး၊ စာခိုးမမည်ရာ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ရှေးကပညာရှိများ ရေးသားခဲ့သည့် စာများမှ ကောက်နုတ်ကိုးကားသည်ကို စာခိုးသည်ဟု မဆိုနိုင်ပေ။
တိုက်တမ်ရွာ၊ နမ့်ဆန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်ဆန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နဘဲမြစ်ရွာ၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်
နဘဲမြစ်ရွာ (Nabemyit)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်၊ ပဲချက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၇၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပဲချက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၂၅ ဦး၊ မ ၃၉၆၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၃၈၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နွားထိုးကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နံဇရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
နံဇရွာ (Nanza)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ နံဇကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၁၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နံဇကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၁၇ ဦး၊ မ ၁၄၂၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၃၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စောင်လင်ရွာသစ်ရွာ၊ ခန္တီးမြို့နယ်
စောင်လင်ရွာသစ်ရွာ (Saunglinywarthit)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ခန္တီးခရိုင်၊ ခန္တီးမြို့နယ်၊ စောင်လင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၁၁၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခန္တီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်ပိုင်းမိုက်ရွာ၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်
ဝမ်ပိုင်းမိုက်ရွာ (Wanpaimaik)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်၊ မိုင်းခန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၃၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းခန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၉၃ ဦး၊ မ ၁၆၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၃၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြွေပုန်ကန် (တောင်)ရွာ၊ မတ္တရာမြို့နယ်
မြွေပုန်ကန် (တောင်)ရွာ (Mwayponkan(South))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ မတ္တရာမြို့နယ်၊ မြွေပုန်ကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၉၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြွေပုန်ကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၇၃ ဦး၊ မ ၂၂၄၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၃၁၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတ္တရာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှေးကဝိပါက် ခုနစ်ရက်၊ ကာလဝိပါက် နောက်ပိုးတက်
ရှေးကဝိပါက် ခုနစ်ရက်၊ ကာလဝိပါက် နောက်ပိုးတက် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ဝိပါကဝဋ်သည် ရှေးအခါက ခုနစ်ရက်ဆိုင်းငံပြီးမှ အကျိုးပေးသော်လည်း ယခုကာလတွင်မူ ထက်ကြပ်မကွာ လိုက်၍ အကျိုးပေးသည်။
သဖန်းချောင်းကြီးရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
သဖန်းချောင်းကြီးရွာ (Thahpanchaunggyi)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ အောင်မြန်မာ (၂)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၂၁၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အောင်မြန်မာ (၂)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၅၅ ဦး၊ မ ၂၉၂၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၀၇၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နတ်တလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှေးကသမ္ဘာ၊ အရင်းပါသည်၊ သမ္မာမကျင့်၊ ဘုန်းမပွင့်
ရှေးကသမ္ဘာ၊ အရင်းပါသည်၊ သမ္မာမကျင့်၊ ဘုန်းမပွင့် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ရှေးဘုန်းရှေးကံ အရင်းခံ ပါရှိသော်ငြားလည်း ကောင်းသောအကျင့်ကို မကျင့်ပါက ဘုန်းတန်ခိုး မပွင့်လင်းနို်င်ပေ။
ကျော်စွာခိုင်
ဦးကျော်စွာခိုင် သည်သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာနနှင့် စက်မှု ၁ ဝန်ကြီးဌာနတို့တွင် ပြည်​ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်း​ဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ယခင် နအဖအစိုးရလက်ထက်တွင် အမှတ် (၂) စက်မှုဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ်လည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
သူသည် ၂၀၁၀ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ တွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရန်အတွက်သူ၏စစ်ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခြင်းမပြုမီ ဗိုလ်ချုပ်ရာထူးဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၂၀၁၃ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီဝင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:၁၉၄၈ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ
အလုံတပ်မြို့
အလုံတပ်မြို့ သို့မဟုတ် ဗဒုံမြို့ဟောင်း သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာမြို့နယ်တွင် တည်ရှိပြီး မုံရွာမြို့၏ ရပ်ကွက်ကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ မုံရွာမြို့၏ မြောက်ဘက် ၆ မိုင်ခန့်အကွာ၊ ချင်းတွင်းမြစ်၏အရှေ့ဘက်ကမ်း၊ မုံရွာ-ရေဦးကားလမ်းနှင့် မီးရထားလမ်းမပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ အလုံမြို့တွင် မီးရထားဘူတာရုံ၊ လေယာဉ်ကွင်း၊ သင်္ဘောဆိပ်၊ အထက်တန်းကျောင်း၊ လျှပ်စစ်ရုံး၊ ကျန်းမာရေး ဆေးပေးခန်း၊ စည်ပင်သာယာဈေး၊ ရဲဌာန၊ ဆက်သွယ်ရေးရုံး၊ သစ်တောရုံး၊ သစ်စက် ကြီးများ တည်ရှိသည်။ အလုံမြို့၏မြောက်ဘက်တွင် အနောက်မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၏တပ်နယ်မြေ တည်ဆောက်အခြေစိုက်ထားသည်။ ရှေးအလုံ မြို့မကို အဓိကအားဖြင့် စစ်ပင်ရပ်ကွက်အုပ်စုနှင့် အလုံရပ်ကွက်အုပ်စုနှစ်ခုတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။
အလုံမြို့တွင် ဘုန်းကြီးကျောင်း ၂၁ ကျောင်း၊ စေတီပုထိုးပေါင်း ၁၈၁ ဆူရှိသည်။ ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်းနှင့် ဗလီတစ်ခုစီ ရှိသည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ် အလုံမြို့၏ စုစုပေါင်းအိမ်ခြေပေါင်းမှာ ၂၂၄၈ လုံး၊ အိမ်ထောင်စု ပေါင်း ၂၅၄၁ စု နှင့် လူဦးရေပေါင်း ၁၁၇၂၀ ယောက် ရှိသည်။ အစိုးရအထက်တန်းကျောင်း ၂ ကျောင်း တည်ရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်း
ဗဒုံ (အလုံ) ၏ အမည်ကို စစ်ကိုင်းခေတ်ထိုး၊ အင်းဝခေတ်ထိုးကျောက်စာတို့တွင် ဗတုံမ်၊ ပတုံမ် ဟူ၍ ရေး ထိုးခဲ့သည်ကို တွေ့ရသည်။
ပုဂံခေတ်၊ အနော်ရထာမင်းစောလက်ထက် မြန်မာသက္ကရာဇ်၊ ၄၁၆ ခုနှစ်တွင် ဘသူကြွယ်မင်းက စတင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဗဒုံမြို့တည်နှစ်ကို "ရေအဟုန်- ဗဒုံတည်"ဟု အမှတ်အသားပြုကြသည်။ ဗဒုမ္မာကြာမျိုး တို့ ပေါက်ရောက်ရှင်သန်ရာ အင်းအိုင်တို့၏အလယ် ကုန်းမြင့်သာယာတွင် တည်ထားခဲ့သဖြင့် ပဒုမ္မာမြို့၊ နောင် ဗဒုံမြို့ဟု အမည်ရွေ့လျားခေါ်ဝေါ်ကြကြောင်း ဆိုသည်။ ဘဒ္ဒသူကြွယ်(ဘသူကြွယ်)မင်းသည် အနှောင် အဖွဲ့တို့မှ လွတ်ကင်းရာဒေသဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် ဗန္ဒနမုတ္တိမြို့ ဟု အမည်ပေးခဲ့ရာမှ ဗန္ဒုံမြို့၊ ဗဒုံမြို့ဟု ရွေ့လျားလာခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဗဒုံမြို့အမည်သည် တလိုင်း (မွန်)ဝေါဟာရဖြစ်ပြီး ဗ=သူကြွယ်၊ ဒုံ= မြို့။ သူကြွယ်မြို့ဟု အဓိပ္ပာယ်ရကြောင်းလည်း အဆိုရှိသည်။
ဘိုးတော်ဘုရား ခေါ် ဗဒုံမင်းသည် အထွတ်အထိပ်သို့ရောက်ရှိ၍ မင်းဖြစ်လေသည့်အခါ "ဗဒုံမြို့သည် ငါ၏မင်္ဂလာမြို့တော်ဖြစ်သည့်အတိုင်း ရန်အပေါင်းကို လုံခြုံသဖြင့် အလုံမြို့ဟု သမုတ်စေ"ဟု အမိန့်တော် ရှိလေသဖြင့် ကုန်းဘောင်ခေတ်လယ်ပိုင်းမှစတင်၍ အလုံမြို့ တွင်ခဲ့သည်။
ကုန်းဘောင်ခေတ် ဗဒုံမြို့နယ်နိမိတ်
အလောင်းမင်းတရားကြီး ဦးအောင်ဇေယျသည် သက္ကရာဇ် ၁၁၁၆ ခုနှစ်၊ ဝါဆိုလဆန်း ၈ ရက်နေ့တွင် စတုတ္ထသားတော်၊ မောင်ဝိုင်းကို သတိုးမင်းလှ ရွှေတောင်ဘွဲ့မည်ဖြင့် ဗဒုံမြို့အထက် ဆယ်ရွာတိုက်၊ အောက် ဆယ်ရွာတိုက်ကို အသုံးကံကျွေးခံပေးတော်မူခဲ့သည်။ သတိုးမင်းလှရွှေတောင်၊ ဦးဝိုင်းသည် ခမည်းတော် မင်းတရားလက်ထက်တွင် ဗဒုံမြို့စားနယ်စား ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဗဒုံမင်းသားပိုင်စားရသည့် ပဋိက္ကရားမင်းတည်ထောင်ခဲ့သည့် ဗဒုံမြို့နန်းအကျယ်အဝန်းမှာ တောင်မြောက် တာ ခုနစ်ရာ့ငါးဆယ်၊ အရှေ့အနောက်တာ ခြောက်ရာ့လေးဆယ်ကျယ်ဝန်းသည်။ နယ်နိမိတ်အားဖြင့် တောင်ဘက်တွင် ကျောက်မျက်တောင်ခြေရင်း၊ အနောက်ဘက် ချင်းတွင်းမြစ်တစ်ဖက်၊ မြောက်ဘက်-ကန္နီနယ်စပ်၊သစ်ခဲချောင်း အထိ၊ မြောက်ဘက်တွင် ဒီပဲယင်းနယ်စပ်၊ အရှေ့မြောက်ဘက် ရွှေရပ်တောင် ရိုးအထိ၊ အရှေ့တောင်ထောင့်တွင် ကျောက်ကာ၊ ထန်းဇလုပ်ချောင်းအထိ ကျယ်ပြန့်သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။
ခေတ်အဆက်ဆက် အုပ်ချုပ်ခဲ့သူများ
အင်းဝမင်းကြီးစွာစော်ကဲလက်ထက်တွင် ဗဒုံမြို့စားအဖြစ် သတိုးသင်္ခသူကို ခန့်ထားခဲ့သည်။ အင်းဝ ပထမမင်းခေါင်လက်ထက်တွင် သတိုးသင်္ခသူကိုပင် ဗဒုံမြို့နှင့် တပဲ့ရင်း(ဒီပဲယင်းမြို့)ကို ဆက်လက် စားစေ ခဲ့သည်။
သက္ကရာဇ် ၇၇၉ ခုနှစ်တွင် အင်းဝမင်းခေါင်၏သားတော် ပြည်စား သီဟသူကို ဗန့်ကျီဆယ်တိုက်၊ ရဲလှေဆယ်စင်းနှင့်တကွ ဗဒုံမြို့ကို ကံကျွေးပေးတော်မူခဲ့သည်။ အင်းဝမင်းခေါင်လက်ထက်တွင် ဗဒုံမြို့စား မှာ သီဟသူ ဖြစ်သည်။
ဆင်ဖြူရှင်သီဟသူမင်း လက်ထက်တွင် ကျွန်တော်ရင်း မြို့တောင်စားအား ရဲလှေဆယ်စင်းနှင့်တကွ ဗဒုံမြို့ကို ပေးတော်မူခဲ့သည်။ မြို့တောင်စား၏အမည်ကို မသိရချေ။ ထူပါရုံဒါယကာ၊ နရပတိမင်းလက်ထက်တွင် ယောက်ဖတော်၊ မင်းဥစ္စနာ(ဥဇနာ)အား ဗဒုံမြို့စားအဖြစ် ပေးတော်မူသည်။ အင်းဝနရပတိမင်း (စစ်ကိုင်းစည်သူကျော်ထင်) လက်ထက်တွင် ဗဒုံမြို့စားအဖြစ် ရာဇသင်္ကြန်ကို ပေးတော်မူသည်။
ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီးသည် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ဘက်နယ်တလွှားသို့ အောင်မြင်တော်မူသည့်အခါ မိုးညှင်းစော်ဘွား၏တူ၊ စည်ပုတ္တရာစားကို သစ္စာပေးပြီး သင်္ခယာ ဟူသည့်အမည်နှင့် ကွမ်းခွက်၊ လက်ဖက်အိုး တကောင်းဖုံး၊ ထွေးခံ၊ ထီးနီညောင်ရွက်နှင့် တကွ ဗဒုံမြို့ကို ပေးတော်မူခဲ့သည်။
အနောက်ဘက်လွန်မင်းလက်ထက်တွင် မင်းရဲသီဟသူအား ဗဒုံမြို့စားအဖြစ်ပေးသနားသည်။ ပြည်မင်း၊ မင်းရဲကျော်ခေါင်လက်ထက်တွင် မင်းရဲရန္တမိတ်အား မင်းရဲနရသူ အမည်နှင့် ရွှေချက်ကွမ်းခွက်ပေးတော်မူပြီး ဗဒုံမြို့ကို ကံကျွေးချထားပေးခဲ့သည်။ မင်းရဲကျော်ထင်(ဝမ်းဘဲစံအင်း) လက်ထက်တွင် ဗညားပရံကို ဗဒုံမြို့ ပေးတော်မူခဲ့သည်။ မာန်အောင်ရတနာဒါယကာ၊ သီရိမဟာသီဟသူရဓမ္မရာဇာဘွဲ့ခံ၊ စနေမင်းလက်ထက် တွင် သားတော် သီရိမင်းစံကို ဗဒုံမြို့ကို ပေးသနားတော်မူသည်။
အင်းဝမင်းများလက်ထက်တွင် ဗဒုံမြို့ကို အရေးပါသည့်မြို့အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး ညီတော်၊သားတော်နှင့် စိတ်ချယုံကြည်ကြရသည့်သူများကိုသာ မြို့စားနယ်စားအဖြစ် ခန့်ထားပေးသနား အုပ်ချုပ်စေခဲ့သည်။
ဗဒုံမင်းလက်ထက်တွင် ဗဒုံမြို့ကို အလုံမြို့ဟု အမည်ပြောင်းလဲပြီး အလုံမြို့ဝန် အဖြစ် ဗလရဲထွဋ်ကို ခန့်ထားတော်မူခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင်အလုံမြို့ဝန်အဖြစ် နတ်မသူကို ခန့်ထားသည်။ သက္ကရာဇ် ၁၁၇၂ ခုနှစ်တွင် နတ်မသူအား နှုတ်ပယ်၍ လက်ယာကျော်ထင်အား အလုံမြို့ဝန် ခန့်ထားပြန်သည်။ ဗဒုံမင်းလက်ထက်မှာပင် လက်ယာကျော်ထင်၏နောက်တွင် သီရိဓမ္မာသောကအား အလုံမြို့ဝန်အဖြစ် ခန့်ထားခဲ့သည်။
ဘကြီးတော်မင်းလက်ထက်တွင် အရှင်နန်းမတော်မိဖုရားကြီး၏ဦးရီးတော်၊ ဖလံခုံရွာဇာတိဖြစ်သည့် ဦးကွန်အား မဟာမင်းကြီးကျော်ထင်ဘွဲ့မည်နှင့် အဝေးဝန်ချုပ်၊ အလုံ၊ ဒီပဲယင်း နှစ်မြို့ဝန်အဖြစ် ခန့်ထား သူကောင်းပြုခဲ့သည်။ ဘကြီးတော်မင်းလက်ထက်တွင် အလုံမြို့ဝန်အဖြစ် နေမျိုးသူရရဲခေါင်ကို အလုံမြို့ဝန်အဖြစ်ခန့်ထားခဲ့သည်။ အလုံမြို့ဝန်၊ နေမျိုးသူရရဲခေါင်၏ အမည်ရင်းမှာ ဦးရစ် ဖြစ်သည်။
သက္ကရာဇ် ၁၁၈၃ ခုနှစ်တွင် အလုံမြို့ဝန်၊ မင်းကြီးမဟာဗန္ဓုလသည် အာသံပြည်သို့ စစ်ချီသောအခါတွင် ရတနာသိင်္ဃမြို့ဝန် ဦးဖိုးဆယ်အား အလုံမြို့ဝန်အဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခန့်ထားခဲ့သည်။ ဦးဖိုးဆယ်သည် သာယာဝတီမင်း နန်းတက်သည်အထိ အလုံမြို့ဝန်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းရွက်ခဲ့ရသည်။
မင်းတုန်းမင်းနန်းတက်စတွင် အလုံမြို့ဝန်အဖြစ် လက်ယာဝင်းတော်မှူး၊ မင်းကြီး မဟာတရဖျားကို ခန့်ထားခဲ့သည်။ မင်းကြီးမဟာတရဖျားသည် လက်ယာဝင်းမှူးမဖြစ်မီက အကြီးစာရေးဖြစ်ပြီး အမည်မှာ ဦးရှင်ကလေး ဖြစ်သည်။ မင်းတုန်းမင်းလက်ထက် သက္ကရာဇ် ၁၂၂၃ ခုနှစ်တွင် နောင် ကင်းဝန်မင်းကြီးဦးကောင်းဟု ထင်ရှားလာမည့် မဟာမင်းကျော်စည်သူအား အလုံမြို့ဝန်အဖြစ် ခန့်ထားအုပ်ချုပ်စေခဲ့သည်။ သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် မင်းလှနယာဇေတဗိုလ်ဘွဲ့ခံ ဦးကြာဥကို အလုံမြို့ဝန် ခန့်ထားသည်။
အလုံဝန်အဖြစ် ဦးသဒ္ဓမ္မဆိုသူလည်း ရှိသေးသည်။ ဘွဲ့အမည်မှာ မင်းထင်စည်သူရာဇာ ဖြစ်သည်။
ဗြိတိသျှအစိုးရလက်ထက် ၁၈၈၆ ခု၊ မတ်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ကပ္ပတိန်ရေကာ (Capatain F.D Raiker) သည် အရေးပိုင်အဖြစ် အလုံမြို့သို့ရောက်ရှိလာပြီး အရေးပိုင်ရုံးဖွင့်လှစ်ကာ ကိုလိုနီခေတ်အုပ်ချုပ်ရေး ယန္တရားကို စတင်ခဲ့သည်။ ၁၈၈၇-ခုနှစ်တွင် အရေးပိုင်ရုံးကို အလုံမြို့မှ မုံရွာမြို့သို့ ပြောင်းရွေ့ဖွင့်လှစ်ခဲ့သဖြင့် မုံရွာသည် မြို့နယ်အရေးပိုင်ရုံးစိုက်သည့်မြို့ဖြစ်လာသည်။ ၁၈၈၇ ခု၊ အထက်မြန်မာနိုင်ငံ မြူနီ စပါယ်အက်ဥပဒေအရ ၁၈၈၈ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် မြို့အုပ်ချုပ်ရေးအတွက် မြူနီစပါယ်အဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ရိုးရာအလုံဘိုးတော်ကြီးနတ်ပွဲတော်
နှစ်စဉ်တပေါင်းလဆုတ် ၇ ရက်နေ့မှ လကွယ်နေ့အထိ ရိုးရာအလုံဘိုးတော်ကြီးနတ်ပွဲတော်ကို စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပပြုလုပ်လေ့ရှိကြသည်။ အလုံမြို့ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည့် ဘသူကြွယ်အား အလုံဘိုးတော်ကြီးအဖြစ် အရိုအသေပြုကိုးကွယ်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ မုံရွာမြို့နယ်တွင် အစည်ကားဆုံးရိုးရာပွဲတော်ကြီး ဖြစ်သည်။
ကန်လယ်ရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်
ကန်လယ်ရွာ (Kanlel)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ သဒွတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၅၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သဒွတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၂၈ ဦး၊ မ ၂၃၄၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၃၇၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှေးထုံးလည်း မပယ်နှင့်၊ ဈေးသုံးလည်း မလွယ်နှင့်
ရှေးထုံးလည်း မပယ်နှင့်၊ ဈေးသုံးလည်း မလွယ်နှင့် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ရှေးက ဓလေ့ထုံးစံများကိုလည်း မပစ်ပယ်ပါနှင့်၊ ပစ်ပယ်လျှင် လွဲမှားတတ်သည်။ ငွေကိုလည်း ချင့်ချိန်၍ သုံးစွဲပါ၊ မချင့်မချိန် သုံးစွဲလျှင် မွဲတတ်သည်။
မောင်တို့ချယ်ရီမြေ
မောင်တို့ချယ်ရီမြေ သည် ၁၉၆၃ ခုနှစ်ထွက် မြန်မာရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားတစ်ခု ဖြစ်ပြီး ဝင်းဦး နှင့် ခင်သန်းနု တို့ သရုပ်ဆောင်ထားသည်။ မန္တလေး သင်္ကြန် ပွဲတော်၏ လှပသောမြင်ကွင်းများ ပါဝင်သော ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:မြန်မာဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ညန်ကန်ရွာ၊ ရွာသစ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မလှိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငွေတွင်းရွာ၊ အရာတော်မြို့နယ်
ငွေတွင်းရွာ (Ngwetwin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ အရာတော်မြို့နယ်၊ ငွေတွင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၄၀၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရာတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်ဖတ်ခုံရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
ဝမ်ဖတ်ခုံရွာ (Wanhpathkon)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်၊ ဝမ်ပင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၈၁၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ပင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၉၂ ဦး၊ မ ၆၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၈၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းခတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကင်မွန်းချောင်းရွာ၊ ကျိုက်ထိုမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုက်ထိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သရက်ကုန်းရွာ၊ ရေနီ
သရက်ကုန်းရွာ (Thayetkone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်၊ ရေနီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၁၈၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရေနီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၂၇၈ ဦး၊ မ ၆၆၀၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၈၈၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် ရေနီမြို့ပေါ်ရှိ ရပ်ကွက် ဖြစ်သွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေတာရှည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖြူးစုရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ဖြူးစုရွာ (Hpyusu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ဖြူးစုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၂၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖြူးစုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၃၅ ဦး၊ မ ၃၀၆၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၉၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ဇီးဖြူခြံရွာ၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်
ဇီးဖြူခြံရွာ (Zeehpyuchan)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်၊ ဗြင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၄၅၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဗြင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၀၆ ဦး၊ မ ၁၁၇၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၇၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်နားကိုးကန့်ရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်
မန်နားကိုးကန့်ရွာ (Mannarkoekant)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ လားရှိုးမြို့နယ်၊ ဟူးမွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၆၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟူးမွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၉၁ ဦး၊ မ ၃၄၃၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၉၂၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လားရှိုးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချူးဇင်းဂျိကန်
ချူးဇင်းဂျိကန် (中禅寺湖, Chūzenji-ko)သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုချိဂိစီရင်စု၊ နစ်ခိုးမြို့ရှိ နစ်ခိုးအမျိုးသားဥယျာဉ်တွင် တည်ရှိသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လွန်ခဲ့သည့် နှစ် ၂၀၀၀၀ အကြာက နန်တိုင်မြစ် (၂၄၈၄ မီတာ) သည် ပေါက်ကွဲရာမှ မြစ်ကို ပိတ်ဆို့သွားကာ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကန်၏ မျက်နှာပြင်ဧရိယာသည် ၁၁.၆၂ စတုရန်းကီလိုမီတာ ရှိပြီး ကန်၏ အဝန်းသည် ၂၅ ကီလိုမီတာ ရှိသည်။ ကန်မျက်နှာပြင်၏ အမြင့်သည် ၁၂၆၉ မီတာ (၄၁၂၄ ပေ) မြင့်ပြီး ရေ၏ အနက်သည် ၁၆၃ မီတာ (၅၀၈ ပေ) ရှိသည်။ ယုခဝမြစ်သည် ကန်၏အဓိကကျသည့် ရေအရင်းအမြစ် သည်။ ခဲဂွန်ရေတံခွန်မှ ရေများသည် ကန်အတွင်းသို့ စီးဝင်လျက်ရှိသည်။
ချူးဇင်းဂျိရေတံခွန်ကို ၇၈၂ ခုနှစ်တွင် ရှိုးဒိုးဟု အမည်ရသည့် ဘုန်းတော်ကြီးက သူ၏ အဖွဲ့သားများနှင့်အတူ နန်တိုင်တောင်ကို အောင်မြင်စွာတက်ရောက်နိုင်ခဲ့စဉ်က ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ အထွတ်အမြစ်ထားသဖြင့် ၁၈၇၂ ခုနှစ် မတိုင်မီအထိ တောင်ပေါ်သို့ မြင်းများ၊ နွားများနှင့် အမျိုးသမီးများ တက်ရောက်ခြင်းကို ပိတ်ပင်ထားခဲ့သည်။ မဲဂျိခေတ်ကာလ (Meiji) နှင့် ရှောဝခေတ်ကာလအစောပိုင်းများတွင် ဥရောပသံရုံးအဖွဲ့များစွာတို့သည် ကန်၏ ပတ်လည်တွင် အားလပ်ရက်အနားယူသည့်အိမ်များကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ ယခင်က အီတလီစံအိမ်ကို ယခုအခါတွင် အသစ်ပြုပြင်က ခရီးသွားများအတွက် ဖွင့်လှစ်ပေးထားသည်။ ကန်၏ ပတ်လည်တွင် အခြားသော နေရာများအဖြစ် ၇၉၀ ခုနှစ်က တည်ဆောက်ခဲ့သည့် ဖုတရကျောင်းတော်၊ ချူးဇင်းဂျိကျောင်းတော်နှင့် ခဲဂွန်ရေတံခွန်တို့ တည်ရှိကြသည်။ နွေရာသီတွင် လူအများသည် ကန်သို့ လာရောက်လည်ပတ်ကြကာ အပူဒဏ်ကို ရှောင်ရှားခြင်း၊ ငှက်များကို ကြည့်ရှုခံစားခြင်းနှင့် တောင်တက်ခြင်း စသည်တို့ကို ပြုလုပ်နိုင်ကြသည်။ ထို့အကြင် ထိုနေရာ၌ ဆောင်းဦးရာသီသစ်ရွက်များသည် လှပ၍ ကျော်ကြားပြီး ဆောင်းရာသီတွင် နှင်းနှင့်ရေခဲပွဲတော်လည်း တည်ရှိပြီး နှင်းလျှောစီးခြင်းနှင့် စကိတ်စီးခြင်းများကိုလည်း လုပ်ဆောင်နိုင်ကြသည်။
ဂျပန်နိုင်ငံရာ ဗြိတိန်သံအမတ်ဖြစ်သူ Sir Ernest Satow က ဤရေကန်ကို နွေရာသီကာလနေနိုင်ရန်နှစ်သက်သည့်နေရာတစ်ခု ၁၈၉၅ - ၁၉၀၀ ကာလက ရေးသားခဲ့သည့် သူ၏ နေ့စဉ်မှတ်တမ်းကတွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။ သူသည် ကန်တွင် အိမ်တစ်ခုကို တည်ဆောက်ကာ စံအိမ်အဖြစ် ဗြိတိသျှသံရုံး၏ စံအိမ်အဖြစ် ရာစုနှစ်တစ်ခုကျော်ကြာအောင် အသုံးပြုခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
ဟိုန်ဂျက်ရွာ၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်
ဟိုန်ဂျက်ရွာ (Hongyet)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ နမ့်ပရုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၁၀၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်ပရုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၁ ဦး၊ မ ၂၉၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၈၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်ပင်းရွာ၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်
ဝမ်ပင်းရွာ (Wanping)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်၊ မိုင်းခန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၃၅၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းခန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၉၃ ဦး၊ မ ၁၆၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၃၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်ကောင်းကော်ရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
ဝမ်ကောင်းကော်ရွာ (Wankawngkaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်၊ ဝမ်ပင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၈၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ပင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၉၂ ဦး၊ မ ၆၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၈၇ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ ဖားဖေ (အောက်)ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းခတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကဲဘာရွာ၊ အရာတော်မြို့နယ်
ကဲဘာရွာ (Kebar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ အရာတော်မြို့နယ်၊ ညောင်ခြေထောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၄၀၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရာတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖေါင်အိုင်ရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
ဖေါင်အိုင်ရွာ (Hpaungaing)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ အောင်သာယာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၂၁၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အောင်သာယာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၀၈ ဦး၊ မ ၈၄၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၅၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နတ်တလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မင်းတဲစုရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ