cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဆီးပန်းနီဆရာတော်
ဆီးပန်းနီ(ဆီးဘန်းနီ) ဆရာတော်မှာ မင်းတုန်းမင်းကြီးလက်ထက်တွင် ထင်ရှားခဲ့သောဆရာတော်ဖြစ်သည်။ ဘိုးတော်မင်းတရားလက် ထက် အတိုင်ပင်ခံအမတ်ကြီး မဟာရာဇဩင်္ကန်၏သားဖြစ်၍ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၇၃ ခု၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော်(၁)ရက် (ခရစ်နှစ် ၁၈၁၁ခု၊ ဒီဇင်ဘာ၂၉ရက်) စနေနေ့တွင် အနောက်ဘက်မင်းကွန်းရွာ၌ ဖွားမြင်တော်မူသည်။ ငယ်မည်မှာမောင်မှော်ဖြစ်လေသည်။ အရွယ်သို့ရောက်လျှင်ရဟန်းပြု၍ စလင်းမင်းသားကြီး၏ဆရာတော်၊ မြသိန်းတန်ဆရာတော်သို့ထံပညာဆည်းပူး၍ ပိဋကတ်ကျမ်းဂန်တတ် မြောက်လေသည်။ သာမဏေဘွဲ့မှာ “ရှင်နရိန္ဒ”ဖြစ်သည်။ စာပေပညာလွန်စွာထူးချွန်သဖြင့် ကျောင်းသားအဖြစ်နှင့်တစ်ကြိမ်၊ သာမဏေအ ဖြစ်နှင့်နှစ်ကြိမ် ပေါင်းသုံးကြိမ်မျှ ငယ်စဉ်ကပင်ပထမစာတော်ပြန်ပွဲ ဝင်နွှဲပြန်ဆိုအောင်မြင်ခဲ့သည်။
ဆီးပန်းနီဆရာတော်ဘုရားအား မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်နှင့် သီပေါမင်းလက်ထက်တို့တွင် ဘွဲ့တံဆိပ်သုံးတန်ခံယူရရှိခဲ့သည်။ ယင်းတို့မှာ
၁။ နရိန္ဒာဘိသီရိသဒ္ဓမ္မ မဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇဂုရု ၂။ နရိန္ဒာဘိသီရိသဒ္ဓမ္မ ဇောတိပါလဓဇမဟာ ဓမ္မရာဇာဓိရာဇဂုရု ၃၊နရိန္ဒာဘိဇေအတုလာဓိပတိ သီရိပဝရမဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇဂုရု ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ပထမဘွဲ့တံဆိပ်နှင့် ဒုတိယဘွဲ့တံဆိပ်မှာ မင်းတုန်းမင်းတရားက ကပ်လှူခြင်းဖြစ်၍ တတိယဘဲ့ွတံဆိပ်မှာ သီပေါမင်းတရားက ကပ်လှူခဲ့ ခြင်းဖြစ်လေသည်။
ဆီးပန်းနီဆရာတော်ဘုရားသည် စာပေအမျိုးမျိုးကိုပြုစုတော်မူရုံမျှသာမက ပရိယတ္တိသာသနာ၊ ပဋိပတ္တိသာသနာ တော်နှစ်ရပ်ကို ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ ထမ်းဆောင်တော်မူခဲ့သည်။ အမရပူရမှမန္တလေးသို့ပြောင်းလာသည်အထိ ဆီးပန်းနီတိုက်တွင် စာချအ ကျော်အမော်ဖြစ်၍ ဆီးပန်းနီဆရာတော်ဘုရားကလေးဟု ထင်ရှားခဲ့သည်။ မန္တလေးမျက်ပါးရပ်ဆီးပန်းနီတိုက်တွင် စာပေဆက်လက်ပို့ချ လျက် သာသနာပြုရင်းကျမ်းပေါင်းများစွာပြုစုသည်။
ဆရာတော်ပြုစုခဲ့သည့်စာပေများအနက် ဝိမဏ္ဍနမေဒနီကျမ်း၊ ပါတော်မူတမ်းချင်း၊ သဂါၤယနာတင်တမ်းချင်း၊ အောင်မြင်ချင်းရှစ်ပါးပျို့သစ်၊ စရိယာပိဋကအဋ္ဌကထာပါဌ်နိသျှ၊ ခတျောဝါဒလင်္ကာ၊ သိဿကောဝါဒလင်္ကာ၊ အ ရညကောဝါဒလင်္ကာ၊ ဆီးပန်းနီကထိန်အမေးအဖြေ တို့မှာ ထင်ရှားပေသည်။
ဆရာတော်သည် မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး၏ ပဉ္စမသင်္ဂါယနာတင်ပွဲ၌လည်း ဘုရားကြီးဆရာတော်၊ မြင်းဝန်ဆရာတော်တို့နှင့်အတူ အကြီး အမှူးနာယကအဖြစ်ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပေသည်။ ထို့နောက်မင်းနှင့်တကွ တိုင်းပြည်ပါအင်္ဂလိပ်လက်အောက်သို့ကျရောက်ခဲ့ရသည့် နောက် (ပါတော်မူပြီး၂နှစ်နှင့် ၇လမျှအကြာ) မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၅၀ပြည့်နှစ်၊ ကဆုန်လပြည့်ကျော်(၁)ရက် (ခရစ်၁၈၈၈ခု၊ ဧပြီလ၂၅ ရက်) ဗုဒ္ဓဟူးနေ့(သက်တော်၇၇၊ ဝါတော်၅၇)တွင် မန္တလေးမြို့မျက်ပါးရပ်ဆီးပန်းနီဓမ္မာရုံကျောင်း၌ စုတိကမ္မဇရုပ် ချုပ်ငြိမ်းပျံလွန်တော်မူ လေသည်။
ဆရာတော်၏အရိုးဓာတ်ကို ပင်းသာမင်းကဒါယိကာပြုလုပ်ကာ မန္တလေးမြို့ချမ်းမြေ့သာစည်ရဲဌာန၏ အရှေ့ဘက်မန္တလေး- ရန်ကုန်ကားလမ်းထောင့်၌ အရိုးအိုးတည်ထားခဲ့လေသည်။ သို့သော်ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်မှုမရှိသဖြင့် ဆရာတော်၏အရိုးအိုးစေတီ သည် တဖြည်းဖြည်းပျက်စီးယိုယွင်းကာ အင်္ဂတေများကွာပျက်၍ အထက်ပိုင်းကျိုးကျခြင်း၊ အုတ်များကွာထွက်ချုံနွယ်များပေါက်ရောက် လျက်ကွယ်ပျောက်တော့မည့်အခြေအနေမျိုးဖြင့် နှစ်ပေါင်းများစွာကြာမြင့်ခဲ့လေသည်။
ဆရာတော်၏ အထိမ်းအမှတ်အရိုးအိုးစေတီဗိမာန်ကို မြန်မာမှုအနုပညာရှင်တမ္ပဝတီ ဦးဝင်းမောင်ကပုံစံထုတ်ပေးခဲ့သည်။ အောက်ခံပန္နက်သည် အဌဂံရှစ်မြှောင့်အဆောက်အအုံဖြစ်သည်။ စေတီပေါက်အထွတ်ထီးတင်လှူထားရာ ဉာဏ်တော်(၁၉)ပေရှိသည်။ မည်သို့ဆိုစေဆီးပန်းနီဆရာတော်၏အရိုးအိုးစေတီသည် တစ်ချိန်ကမီးခဲပြာဖုံးဖြစ်သော မြန်မာ့မျိုးချစ်စိတ်၊ ဇာတိမာန်စိတ်တို့ကိုနှိုးဆွ၍ လွတ်လပ်ရေးတိုက်ပွဲကို အားပေးလှုံ့ဆော်ပေးခဲ့သော ဆရာတော်၏ဂုဏ်ကျေးဇူးကို အစဉ်အောက်မေ့သတိရကာ နိုင်ငံအကျိုးသယ်ပိုးလို စိတ်များပေါ်ပေါက်ရပေသည်။
ဆီးပန်းနီ ဆရာတော်
ဆီးပန်းနီ ဆရာတော်သည် အနောက်မင်းကွန်းဘက်တွင် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၇၃ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၁ ရက် စနေနေ့၌ ဖွားမြင် တော်မူသည်။ ဖခမည်းတော်မှာ အမရပူရ ပထမမြို့တည်နန်းတည် ဘိုးတော်မင်းတရားလက်ထက် အတိုင်ပင်ခံအမတ်ကြီး မဟာရာဇသင်္ကြံဖြစ်သည်။ မယ်တော်၏အမည် ကိုမသိရ၊ ငယ်မည်မှာ မောင်မှော်ဖြစ်သည်။ ရတနာပုရစတုတ္ထမြို့တည် ဘကြီးတော် မင်းတရားကြီးလက်ထက်တွင် စလင်းမင်းသားကြီး ဆရာတော်နှင့် မြသိန်းတန်ဆရာတော်တို့၏ထံ၌ ကျောင်းသားမှ သာမဏေအထိပညာသင်ကြားသည်။ သာမဏေဘွဲ့မှာ ရှင်နရိန္ဒ ဖြစ်သည်။
စာပေပညာ လွန်စွာထူးချွန်သဖြင့် ကျောင်းသားအဖြစ်ဖြင့် တစ်ကြိမ်၊ သာမဏေအဖြစ်ဖြင့် နှစ်ကြိမ် ပေါင်းသုံးကြိမ်မျှ ငယ်စဉ်ကပင် ပထမစာတော်ပြန်ပွဲ၌ ဝင်နွဲပြန်ဆိုအောင်မြင်တော် မူသည်။
ရဟန်းအဖြစ်ရောက်ပြီးနောက်၊ ရွှေဘိုမင်းနှင့် ပုဂံမင်းတို့ လက်ထက်တွင် အမရပူရမြို့၊ မိုးထိတိုက်၌ နေထိုင်လျက် ပြည်ဆရာတော်ဘုရားကြီးနှင့် မိုးထိဆရာတော်ဘုရားကြီးတို့ထံ၌ ပညာဆည်းပူးတော်မူသည်။
ပဉ္စမသင်္ဂါယနာတင် ဘဝရှင်မင်းတရားကြီးလက်ထက်၌ 'နရိန္ဒာဘိ သီရိ သဒ္ဓမ္မ ဇောတိပါလ ဓဇ မဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇဂုရု'ဟူသော ပထမတံဆိပ်တော်၊ 'နရိန္ဒာဘိ သီရိသဒ္ဓမ္မ ဇောတိ ပါလ ဓဇ မဟာဓမ္မ ရာဇာဓိရာဇ ဂုရု'ဟူသော ဒုတိယ တံဆိပ်တော်တို့ကို ခံယူရရှိသည်။ ပဉ္စမသင်္ဂါယနာ တင်သောအခါ၌လည်း ပိဋကတ်သုံးပုံကို သုတ်သင်ကြီးကြပ်တည်းဖြတ်တော် မူသည်။ သားတော် သီပေါမင်းလက်ထက်၌လည်း 'နရိန္ဒာဘိဓဇ အတုလဓိပတိ သီရိ ပဝရ မဟာဓမ္မ ရာဇာဓိ ရာဇဂုရု' ဟူသော တတိယတံဆိပ်တော်ကို ခံယူတော်မူပြန်သည်။ ဆီပန်းနီဆရာတော်သည် 'ကဝိမဏ္ဍနမေဒနီ'ကျမ်းကို ရဟန်းဝါတော်တစ်ဆယ်ကျော်လောက်မှစ၍ တစ်ဖြည်းဖြည်း တစ်စတစ်စ ရေးသားပြုစုတော်မူခဲ့သည်။ ကဗျာလင်္ကာဖွဲ့ဆိုမှု၌ လေ့လာကျွမ်းကျင်တော်မူသည်။ သီပေါမင်းတရား ကုလားနိုင်ငံသို့ ပါတော်မူခြင်းနှင့်စပ်လျဉ်း၍ သံဝေဂရတု ဧကပိုဒ်ကို ဖွဲ့ဆိုတော်မူရာ၊ ယင်လင်္ကာ၌'မိုက်မှားလှေစွာ၊ ကိုယ်မှီရာကို၊ ကိုယ်သာဖျက်ဆီး၊ ဘိကာစီးသည်၊ မှူးကြီးမတ်ငယ်၊ မာလောနွယ်တို့'ဟူသော အပိုဒ်မှာ လူကြိုက်များသော အပိုဒ်ဖြစ်သည်။ ကင်းဝန်မင်းကြီးက အထက်ပါလင်္ကာကို 'မန်းမကိုဋ်မှာမှ' အစချီသော လေးချိုးဖြင့် ချေဆိုရေးသားသဖြင့် ဆရာတော်က ဒုတိယတစ်ဖန်ရေးသားသည့် လင်္ကာ၌ပါသော'ထီးသုဉ်းနန်းသုဉ်း၊ မြို့သုဉ်းသုည၊ သုဉ်းသုံးဝဖြင့်၊ သုဉ်းနှင့် ရလစ်၊ သုည ခေတ်ဝယ်၊ ဖြစ်လာရလေ၊ တို့တတွေသည်၊ သေသော်မှတည့်၊ ဩော်ကောင်း၏။'ဟူသော အပိုဒ်မှာ စာဆိုတို့၏ နှုတ်ဖျားသို့ ရောက်ရှိနေလေသည်။
ဆီးပန်းနီဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် သက်တော် ၇၇၊ ဝါတော် ၅၇၊ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၅ဝ ပြည့်နှစ် ကဆုန်လပြည့်ကျော် ၁ ရက် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့၌ ဘဝနတ်ထံပျံလွန်တော်မူသည်။ ပင်းသာမင်းသားက ဆရာတော်၏ အရိုးအိုးအား ဌာပန၍ မန္တလေး ချမ်းမြသာစည်မြောက်ရပ်ကွက် ၄၂ လမ်း၊ ခင်စောမူ ကွေ့အနီး ရန်ကုန် မန္တလေး လမ်းမ အနောက်ဘက် နေရာ၌ ဆီးပန်းနီ ဆရာတော် အရိုးအိုး စေတီတော်ကို တည်ထား ကိုးကွယ်ခဲ့သည်။ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၅၇ တွင် ထိုနေရာမှ ဖျက်သိမ်းပြီး ထိုနှစ် တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း ၄ ရက်တွင် မန္တလေးတောင်ခြေ စန္ဒာမုနိဘုရားနှင့် ကျောက်တော်ကြီး ဘုရားအကြား လမ်းဆုံ နေရာတွင် ပြန်လည် ဌာပနာကာ ၁၃၅၇ နတ်တော်လဆန်း ၉ ရက် (၃၀ - ၁၁ - ၉၅) ကြာသပတေးနေ့တွင် တည်ထား ပြီးစီးခဲ့သည်။
ဂန္ထဝင်စာပေများ
ဆရာတော်ဘုရားသည် ရဟန်း ဆယ်ဝါမှစ၍ စာပေများကို တစတစရေးသားခဲ့ရာ ယင်းစာပေများကို ဆရာတော်ဘုရား၏ မြေးတော် ဦးကလျာဏက စနစ်တကျ စီစဉ်လျက် ကဝိမဏ္ဍန မေဒနီကျမ်းဟု အမည်တပ်ကာ မန္တလေးမြို့ ဆိုင်းတန်းရပ် ရတနာသိဒ္ဓိ ပုံနှိပ်တိုက်မှ ၁၂၆၉ ခု ကဆုန်လက ပုံနှိပ် ထုတေ်၀ခဲ့ဘူးလေသည်။ ထိုကျမ်းတွင် ကဏ္ဍအသီးသီး ခွဲထားရာ..
မင်းကို ဆုံးမသောစာ၌ မင်းတုန်းမင်း၏ သားတော် တဦးဦးကို ရည်ရွယ်၍ ရေးသည်ဖြစ်ရာ သီပေါမင်းသားကိုပင် ဆိုလိုသလော မသိပေ။
ပိုင်းဖြတ်ချိုမြ၊ သုံးကဏ္ဍဖြင့်၊ မြွက်ဟသာမော၊ ကျဉ်းမျှဟောသား၊ ခတျောဝါဒ၊ နာမထင်စွာ၊ အလင်္ကာကို၊ ကဗျာညှင်းညှင်း၊ နားတော်သွင်းပိမ့်၊ နွားမင်း၊ မြင်းမင်း၊ ဆိတ်ဆင်မင်းနှင့်၊ ဒေါင်းမင်းကြိုးကြာ၊ သံသာဥဩ၊ ညှို့လိုက်ရောသည်၊ ဥဘတောဆဇ္ဇ၊ ဂန္ဓာရက၊ စသည်ခုနှစ်၊ ညှို့မှဖြစ်သား၊ နှစ်သက်စဖွယ်၊ စောင်းသံနှယ်သို့၊ ညာဘယ်ရှက်ကူး၊ သားတော်ဦးသည်၊  ၊ နူးတော့ ရွှေနားတော်ကြားတည်း.....။
ဆရာတော်၏ ကဗျာအဖွဲ့အနွဲ့များမှာ လွန်စွာပြေပြစ်ခန့်ညား၍ မဓုရတာဂုဏ်မြောက်ပေသည်။ ဆုံးမစာများထဲတွင် ကြားညှပ်၍ လောဘ၊ မောဟ၊ ဒေါသ ဟူသော တရားသုံးပါးကို မသိမ်းဆည်းလျှင်၊ အပယ်လေးပါးသို့ ရောက်ရာရောက်ကြောင်း သေံ၀ဂ ရတုပိုဒ်စုံတခု ရေးသားထားရာ လွန်စွာတရားရဖွယ် ကောင်းလှပေသည်။ (ဤတွင် မပြသာ၍ ချန်ခဲ့ရတော့မည်)
နွား၏ လျှောက်လွှာ
ဘုရားကျွန်တော်၊ မှည့်ခေါ်တွင်ငြား၊ ငမိုက်နွားလျှင်၊ လျှောက်ကြားပါသည်၊ အတည်တည်ကို၊ မလည်မသုန်၊ နာကြကုန်လော့၊ ကံဟုန်မျှော်လွင့်၊ ပို့သဖြင့်လျှင်၊ ယခင့်ရှေးခါ၊ ဆက်များစွာတည့်၊ ဗြဟ္မာမိုးနတ်၊ လေးကျွန်းပတ်သား၊ မန္ဓ္ဓာတ်မင်းစစ်၊ ကျွန်တော်ဖြစ်၍၊ မြစ်အောက်ဥတ္တရာ၊ ကျွန်းမှလာသည်၊ ကညာမျိုးမြတ်၊ မိမယ်နတ်နှင့်၊ ပြာသာဒ်ရိပ်လယ်၊ စံပယ်ရွှင်မြူး၊ ပျော်ခဲ့ဖူး၏။ အထူးထွေလာ၊ လူ့ပြည်မှာတည့်၊ ယုတ်မာညစ်ကျု၊ မကောင်းမှုကို၊ ပြုမိသောအား၊ ကျွန်ငနွားလျှင်၊ ဆန်းပြားသဏ္ဌာန်၊ ရှိဘွယ်ဟန်နှင့်၊ တိရစ္ဆာန်ဟူသည်၊ ချင်းတို့ပြည်၌၊ ကျင်လည်ခဲ့ရ၊ ဤဘ၀ဝယ်၊ စိမ်းမြညွန့်ရှင်၊ ရံဘန်တွင်လည်း၊ မြက်ပင်မတွေ့၊ ကောက်ရိုးသွေ့မျှ၊ လွေ့လွေ့ရမ်းရမ်း၊ ဝမ်းမပြည့်ရ၊ သောက်ရေမှလည်း၊ ဖြူစွနောက်ကျိ၊ ညွန်တစိနှင့်၊ အိုင်ကြီးအထဲ၊ ပြစ်ချွဲပူငန်၊ နေရဟန်လည်း၊ ရွှံ့ညွန်မလွတ်၊ တီမျှော့ကျွတ်နှင့်၊ မိုးစွတ်နေပူ၊ ဆင်းရဲဟူသည်၊ သူများတွက်တာ၊ ကျွန်တော့မှာတည့်၊ စုလာသော့နှယ်၊ ဒုက္ခကြွယ်၏၊ ခိုင်းပယ်ခါလျှင်၊ ကျွန့်သခင်ကား၊ အားအင်မတန်၊ လှည်းပြည့်ဝန်ကို၊ ညွန်တွင်ချနှစ်၊ ပုံကောင်းနှစ်မျှ၊ ကြွေးဟစ်မောင်းမဲ၊ ကြောငြာဆဲလျက်၊ ထိပ်ကွဲနံကွာ၊ တံပြာနှင်တံ၊ သံချွန်ဆူးသွတ်၊ ရိုက်ထိုးခတ်၍၊ ရွတ်ရွတ်ဆောလျှင်၊ ကြည်းကုန်းခင်သို့၊ တင်ပါရသည်၊ ဒုက္ခရည်ကို၊ လေးမည်ပရိသတ်၊ ရှုပါလတ်လော့၊ စောထွတ်ဘုန်းဝှန်၊ ဘုရားဉာဏ်လျက်၊ တိရစ္ဆာန်ဘုံ - ဆင်းရဲပုံကို၊ ကုံမမြင်ရာ၊ အောက်သုံးရွာကား၊ ဘဇာတစိ၊ ဆိုဘွယ်ရှိအံ့၊ သိရင်းတိုင်းတွင်၊ သတိတင်၍၊ ဆင်ခြင်ပါနော်၊ လူ့ပြည်ပျော်တို့၊ ကျွန်တော်ငနွား၊ လျှောက်ဝံ့ကြားသည်၊ တရားညီမျှ ကိုယ်ပင်သောဝ်...။
စကြာ၀တေးမန္ဓာတ်မင်း ဖြစ်ခဲ့ဘူးပါလျှက် မလိမ္မာ၍ နွားဖြစ်နေရသူက ကံကောင်းထောက်မ၍ လူ့ဘ၀ကို ရရှိနေသူများအား သတိပေးပုံကလေးမှာ သံဝေဂယူစရာကောင်းလှ၏။ လယ်တီဆရာတော်ဘုရား၏ နွားသားမစားရေး မေတ္တာစာအတွက် အထက်ပါ ကဗျာကလေးသည် ထိရောက်သော အကျိုးကို ပြုနိုင်ပေလိမ့်မည်။ ဤကဗျာ၏ အာဘော်ကို ကြည့်လျှင်ပင် ဆရာတော်၏ ဉာဏ်ရည်ကို ရိပ်စားမိနိုင်သည်။
အရညကော ဝါဒတွင် ဆုံးမထားသည့် စာပိုဒ်ကလေးအချို့မှာ..
မိခင့်ဆံထုံး၊ ဘလက်ရုံး၊ နှလုံးခိုင်ကြံ့စေ သုမေဓာထုံး၊ မှတ်ယူကျုံး၊ စွဲသုံးကျင့်ပါလေ လျှို့ဝှက်လုံးလုံး၊ ကိုယ်ကိုဖုံး၊ ဆုံးဆုံးမမနေ....ဟူ၍လည်းကောင်း...။
ကဗျာဗန္ဓအခန်းတွင် မြတ်စွာဘုရား၏ အောင်ခြင်းရှစ်ပါးကို တခုစီတခုစီ အဖြစ်အပျက်များနှင့်တကွ ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ရေးသားဖွဲ့ဆိုထားရာ လင်္ကာပိုဒ်ပေါင်း (၁၄၄) ပိုဒ်မျှ ရှိပေသည်။ ဆရာတော်သည် အောင်ခြင်းရှစ်ပါး၏ သရုပ်ကို ဖော်ထုတ်ရာ၌ စိတ်ရှည်လက်ရှည် ဂရုတစိုက် ရေးခဲ့ဟန်တူ၏။ လင်္ကာစာသွား၊ စကားထားတို့မှာလည်း ချောမွေ့လှပေသည်။ ဤမျှလောက်ပြည့်စုံ၍ ရှည်လျားသော အောင်ခြင်းရှစ်ပါးလင်္ကာသည်၎င်း၊ ပျို့သည်၎င်း၊ ရကန်သည်၎င်း ရှေးရှေးက မရှိခဲ့ဘူးပေ။
ပါတော်မူတမ်းခြင်း
သီပေါမင်းတရား ပါတော်မူသွားသောအခါ ဆရာတော်သည် လွန်စွာစိတ်လက် မရွှင်မလန်း၊ မချမ်းမမြေ့ ဖြစ်ရလေသည်။ တရားတော်နှင့် ဖြေရန်လည်း မတတ်နိုင်၊ လျစ်လျူရှု၍လည်း မနေတတ်၊ မျက်မှောက်တွင် တွေ့ကြုံရှုမြင်နေရသည့် အဖြစ်အပျက်တို့က အမျိုးသားစိတ်ဓာတ်ကို ရိုက်ခတ်လာသဖြင့် အဗျာကတာဓမ္မာနှငေ့်၀းပြီး ဒေါသရိပ်ကလေးများ ပြေးလာမိသည်။ ထို့ကြောင့်ပင်..
မြန်မာဘုရင်၊ ဇာတာပြင်လည်း၊ မစင်သန့်ကြိုက်၊ နိစ်ပြဆိုက်က၊ မှားမိုက်လှစွာ၊ ကိုယ့်မှီရာကို၊ ကိုယ်သာဖျက်ဆီး၊ ဖိကာစီးသည့်၊ မှူးကြီးမတ်ငယ်၊ မာလောနွယ်တို့၊ ဝှက်ကွယ်လှည့်ဝိုက်၊ သူ့ဘက်လိုက်၍၊ စရိုက်စောင်းငဲ့၊ သစ္စာမဲ့ကြောင့်၊ နှစ်ဆယ့်ခုနှစ်၊ နန်းစံရှစ်တွင်၊ ကသစ်ဘုံနေ၊ သိကြားကြွေသို့ - ချက်ရွှေသိုရာ၊ မန်းပြည်သာမှ၊ မိစ္ဆာမောဟ၊ ပြွမ်းပြွမ်းထသည့်၊ ကုလားနိုင်ငံ လွှဲပြောင်းစံရှင့် -
ဟူ၍ ရေးချလိုက်မိသည်။ ထိုစဉ်က “ဦးကောင်းလိမ်ထုတ်၊ သီပေါပြုတ်” ဟူ၍ ကင်းဝန်မင်းကြီး ဦးကောင်း လိ်မ်ဉာဏ်ဆင်၍ မြန်မာဘုရင်ကို နန်းချသည်ဟု လူအများ ပြောဆိုပြစ်တင်နေကြသည်။ ဆရာတော်သည် မြန်မာဝန်ကြီး မှူးကြီးတို့ ဂိုဏ်အသီးသီးကွဲ၍ ထင်ရာစိုင်းနေကြပုံ၊ အာဏာရှိသူကိုသာ မျက်နှာလိုအားရ ကပ်ပါးရပ်ပါးပြုမူနေကြပုံ စသည်တို့ကိုမြင်၍ စိတ်ပျက်စွာ ရေးလိုက်ဟန်တူ၏။ ထိုစာသည် ကင်းဝန်မင်းကြီးအဘို့ အတော် ထိခိုက်သည်ဖြစ်ရကား ကင်းဝန်မင်းကြီးက - မန်းမကိုဋ်မှာမှ အစချီသော လေးချိုးဖြင့် ပြန်လည်ချေပလေသည်။
ထိုလေးချိုးတွင် ကောသလအိပ်မက် ၁၆ ချက်အရ ပျက်ချိန်တန်၍ ပျက်ရပုံ၊ မှူးမတ်တို့၏ အပြစ်မဟုတ်၊ ရှေ့ဆောင်နွားလား အကောက်သွားသောကြောင့်၊ နောက်နွားစဉ်ဆိုက် အကောက်လိုက်ကြပုံ၊ ပျက်ချိန်ကျပြီမို့ ကောင်းကင်နက္ခတ်တာရာတို့ ဖောက်ပြန်နေကြပုံ စသည်ဖြင့် မင်းကိုအပြစ်တင်သရောင်၊ နက္ခတ်ကိုပင် အပြစ်တင်သရောင်နှင့် ဘုရားဟောသင်္ခါရတရားကို ထုတ်ပြကာ မလိမ့်တပတ်လုပ်၍ထား၏။
(မှတ်ချက် - ဤလေးချိုးကို ကင်းဝန်မင်းကြီးမရေးဟု အချို့က ဆိုကြသော်လည်း ဆီးပန်းနီဆရာတော်၏ မြေး ဦးကလျာဏ ကိုယ်တိုင်က ကင်းဝန်မင်းကြီးရေးသည်ဟု မှတ်သားထားသည်။)
ထို့ကြောင့် ဆရာတော်က တဖန် ထပ်မံ၍ ယင်းလေးချိုးကိုဖြေသည့် တမ်းချင်းဧကပိုဒ်လင်္ကာကို ရေးသားရပြန်သည်။
တဖန်မှတ်စေ၊ ထပ်၍ဖြေပိမ့်၊ သေံ၀ရမှု၊ ရှေးကပြုသည်၊ ရတုဖိုးထိုက်၊ ဧကပိုဒ်ကို၊ လိုက်၍ဖြေပေ၊ ဉာဏ်ကေ၀တို့၊ ဖြစ်လေရှေးက၊ ကောသလ၏၊ သောဠသဇာတ်၊ အတ္ထုပ္ပတ်နှင့်၊ သတ္တဝါ့ကြမ္မာ၊ သင်္ခါတရား၊ နွားလားရှေ့ဆောင်၊ ပမာမြှောင်လျက်၊ မင်းခေါင်ကိုသာ၊ ပြစ်ရှာဖန်ဖန်၊ ဆိုပြန်ဘိဘိ၊ ထိထိပါးပါး၊ စကားဖောက်လှဲ၊ ကိုယ်ကိုလွှဲလည်း၊ မလွှဲစသာ၊ ဤအရာဝယ်၊ ပမာထင်ထင်၊ ကဗျာတင်က၊ ပေါက်ပင်ကိုင်းငြိတ်၊ ဗျိုင်းနိမိတ်ကို၊ ဖိုလ်ဟိတ်ခတ်ကာ၊ စပ်၍ရှာမူ၊ သတ္တဝါဘူဇဂ၊ ချင်းမူလဟု၊ သိရသောနှယ်၊ မလွတ်ဘွယ်တည့်၊ နွယ်မာလောညွန့်၊ ဆင်ခြေကွန့်လည်း၊ မလွန့်မသာ၊ အကြောင်းမှာကား၊ ငယ်စွာနုမြစ်၊ ကြလိုမျှစ်သို့၊ မြေးမြစ်အလား၊ မင်းနှစ်ပါးတို့၊ တိုင်းကားနှင်းထပ်၊ ကိုယ်ကိုအပ်၍၊ ပညာတ်စေကြောင်း၊ မှူးမတ်ပေါင်းအား၊ ဆိုးကောင်းအရေး၊ လွှေဲ၀ပေးလျှက်၊ တရွေးတရတီ၊ တဗီဇဝါ၊ တမြူလွှာမျှ၊ ရသာအထူး၊ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို၊ မှူးမတ်ထံမှ၊ မခံရရှင့်..။
နီးရာကိုကပ်၍ တွယ်တတ်သော သစ်တက်နွယ်နှင့်တူသည့် မှူးကြီး မတ်ကြီး ဝန်ကြီးဆိုသူတွေကို ဆရာတော်သည် အတော်ပင် မကျေနပ်ဟန်တူ၏။ မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး လက်ထက်မှစပြီး မင်းဆရာဖြစ်ခဲ့သောကြောင့်လည်း အတွင်းသိ အပြင်သိ ဓာတ်သိ ရပ်သိ ဖြစ်နေရကား ဆရာတော်ကို ဆင်ခြေကန်၍ မရပေ။ မာလောနွယ်တွေ (ဝါ) ကပ်ပါးရပ်ပါး ဖော်လံဖား ဝန်ကြီးတွေက ဘယ်လိုပင် ဆင်ခြေကန်လင့်ကစား၊ ပေါက်ပင်ဘာကြောင့် ကိုင်းရတယ်၊ ဗျိုင်းနားလို့ ကိုင်းရတယ်....ဆိုသည့်စကားအတိုင်း မှူးမတ်ဝန်ကြီးတွေ အပေါ်မှာသာ တာဝန်ကျသည်။ မလိမ္မာသေးသည့် အကလေးအရွယ် မြေးသဖွယ်ဖြစ်သော မင်းနှစ်ပါးကို တာဝန်ပုံ၍ လွှဲမချပါနှင့်။ မင်းနှစ်ပါးတို့က အစစ အရာရာ တိုင်းရေးပြည်ရေးဟူသမျှကို မင်းကြီးတို့ထံ အပ်နှံထားပါလျှက်နှင့် မင်းနှစ်ပါးခမျာမှာ ဝန်ကြီး မှူးကြီးများထံမှ ကျေးဇူးကို တပြားသား တရွေးသားမျှ မခံစားရဘဲ ဒုက္ခခံစရာရှိတော့သာ ၎င်းတို့ခံသွားရရှာသည်။....ဟူ၍ ဆရာတော်သည် မကျေနိုင် မချမ်းနိုင်သည့် စိတ်ရင်းကို ရှင်းထုတ်၍ ရေးသားလိုက်သည်။
သို့သော် ပြီးသည့်ကိစ္စကား ပြီးပေပြီ။ ပြုပြင်၍လည်း မရနိုင်တော့။ ထို့ကြောင့် နောင်လာ နောင်သားတွေ သေံ၀ဂပွားရင်း အမျိုးသားစိတ်ဓာတ် ရင့်သန်စေကြရန် ဆရာတော်သည် ဤသို့ နိဂုံးချုပ်လိုက်ပါသည်။
သိင်္ဃတန်ဆောင်၊ ဘုန်းတော်မှောင်၍၊ ကုန်းဘောင်နေမီး၊ မထိန်ညီးက၊ တိုင်းကြီးပြည်ကြီး၊ အချည်းနှီးလျှင်၊ ထီးသုဉ်း နန်းသုဉ်း၊ မြို့သုဉ်းသုည၊ သုဉ်းသုံး၀ဖြင့်၊ ကြုံရပြန်လစ်၊ သုညခေတ်ဝယ်၊ ဖြစ်လာရလေ၊ ဒို့တတွေသည်၊ သေသော်မှတည့် အော် ကောင်း၏။...
မင်းလည်းသုဉ်း၊ ထီးနန်းလည်းသုဉ်း၊ တိုင်းပြည်လည်း သုဉ်းခဲ့ပြီဖြစ်သော သုညခေတ်ကြီးနှင့် ရင်ဆိုင်ရ၍ တရွေးသားမျှ တန်ဘိုးမရှိသော ဘ၀တွင် ငါတို့သည် လူဖြစ်လာရသည်ထက် သေရသည်ကပင် မြတ်ပါသေးတကား ဟု ဆရာတော် ရေးသားလိုက်ပုံမှာ မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးအတွက် စာပေအလင်းရောင်တစ်ခု ဖြစ်ပါတော့သည်။ ဆရာတော်၏ အထက်ပါစာပုဒ် ကလေးကို အကြိမ်ကြိမ်ရှု၊ တထပ်ထပ်ဖတ်၊ အခါခါ ရွတ်၍ ကျွန်ဇာတ်ကို ဆန့်ကျင်လိုသည့် စိ်တ်ဓာတ်များကို ကျွန်ုပ်တို့ မွေးမြူခဲ့ရပေသည်။
ဆရာတော်သည် ဤစာကို ရေးသောအခါ သက်တော် ၇၄ နှစ်ရှိပေပြီ။ ကျွန်ဖြစ်ရသည်ထက် သေရသည်က ကောင်းသေးဟု ညည်းညူသည့်အတိုင်း ဆရာတော်၏ ဆန္ဒကား ပြည့်၀ခဲ့ပါပြီ။ ဆရာတော် မမြင်လို၊ မရှုလို၊ မနေလိုသည့် ကျွန်အဖြစ်နှင့် ဆရာတော်သည် ကြာရှည်စွာ ရင်မဆိုင်လိုက်ရ။ သက်တော် ၇၇ နှစ် ၊ ကျွန်ဖြစ်ပြီး ၂ နှစ်နှင့် ၁ လ အကြာတွင် ကျွန်ဘ၀ကို စွန့်ပစ်ကာ ဘ၀နတ်ထံသို့ ပျံတော်မူရှာခဲ့လေပြီ။
ဆရာတော်၏ စေတနာ၊ ဆရာတော်၏ မေတ္တာနှင့် ဆရာတော်၏ စာပေများကို ကျွန်ုပ်တို့သည် မြတ်နိုးစွာ လေ့လာဆည်းပူးသင့်ကြသည်။ မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးအတွက် ဆရာတော်၏ တာဝန်ကား ကျေပွန်သွားခဲ့ပြီတကား။
ကောင်းဆတေးရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
ကောင်းဆတေးရွာ (Kawnghsatay)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ ဖိုင်ကောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၁၅၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖိုင်ကောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၅၂ ဦး၊ မ ၉၃၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၈၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တီးတိန်မြို့နယ်
တီးတိန်မြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ချင်းပြည်နယ်၊ တီးတိန်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ တီးတိန်မြို့ ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
တီးတိန်မြို့ မြို့မရပ်ကွက်ရှိ ဗန်ဆန်ဒိမ်အရပ်တွင်ရှိသော ရေကန်အား အဝေးမှကြည့်သောအခါ နေ့ဘက်တွင် နေရောင်ခြည်အလင်း၊ ညဘက်တွင် ပိုးစုန်းကြူးအလင်းတို့ကြောင့် နေ့ရောညပါ တလက်လက်တောက်ပပြီး ရောင်ပြန်ဟပ်နေသည်ကို အစွဲပြု၍ တလက်လက်တောက်ပနေသောရေပြည့်အိုင် တဲဒိမ်ဟု ခေါ်လာခဲ့ကြသည်။ တီးတိန်မြို့နယ်ကို ကိုလိုနီခေတ်အတွင်း ကမ်းဟောက်၊ ဆုတ်တဲ၊ စီယန်တိုက်နယ်ဟူ၍ တိုက်နယ် ၃ ခု ခွဲခြား အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။၁၉၇၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထဲရေးနှင့် သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ မြို့နယ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ တီးတိန်မြို့နယ်အတွင်းတွင် တီးတိန်မြို့နှင့် ခိုင်ကမ်းမြို့တို့ ပါဝင်သည်။
ပထဝီဝင်အနေအထား
မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၃ ဒီဂရီ ၃၀ မိနစ်၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၃ ဒီဂရီနှင့် ၉၄ ဒီဂရီ ၁၅ မိနစ်အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ အရှေ့မှ အနောက်သို့ မိုင် ၄၂၊ တောင်မှမြောက်သို့ ၃၁ မိုင်ရှိပြီး ၉၄၉.၆၉ စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။
နယ်နိမိတ်
တီးတိန်မြို့နယ်၏ အရှေ့ဘက်တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ ကလေးမြို့နယ်နှင့် သာစည်မြို့နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် ဖလမ်းမြို့နယ်၊အနောက်ဘက်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ မြောက်ဘက်တွင် တွန်းဇံမြို့နယ်များ တည်ရှိသည်။
မြေမျက်နှာသွင်ပြင်
ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ပျှမ်းမျှ ၅၆၆၇ ပေအထက်တွင် တည်ရှိသည်။ ပေ ၃၀၀၀ နှင့် ၈၀၀၀ ကျော်မြင့်သည့် တောင်ကုန်းတောင်စွယ်များနှင့် ၎င်းတို့အကြားတွင် ဗွီပုံစံကဲ့သို့ မတ်စောက်သော ချိုင့်ဝှမ်းများ တည်ရှိသည်။ မဏိပူရမြစ်သည် မြောက်မှတောင်သို့ စီးဆင်းနေသည်။ အမြင့်ဆုံးတောင်ထိပ်မှာ ထွမ်းဝုမ် း(သို့) သီရိဥတ္တမတောင်ဖြစ်ပြီး ၈၈၇၁ ပေမြင့်သည်။
လူဦးရေ
တီးတိန်မြို့နယ်တွင်နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများတွင် ချင်းလူမျိုးများ အများဆုံးနေထိုင်ကြသည်။ ထို့နောက် ဗမာ၊ ကရင်၊ ရခိုင်၊ ကချင်၊ ရှမ်းနှင့် အခြားလူမျိုးများ အစဉ်လိုက်များပြားစွာနေကြသည်။ ကိုးကွယ်မှုအနေဖြင့် ခရစ်ယာန်ဘာသာကို အများဆုံး ကိုးကွယ်ကာ ဗုဒ္ဓဘာသာကိုးကွယ်သူဦးရေမှာ အစဉ်လိုက်များပြားသည်။ မြို့နယ်ဦးရေ၏ ၀.၀၆၉% မှာ အခြားသော နိုင်ငံခြားလူမျိုးနွယ်ဝင်များဖြစ်သည့် အိန္ဒိယနှင့် တရုတ်စသည့်လူမျိုးများဖြစ်သည်။
စီးပွားရေး
တီးတိန်မြို့နယ်သည် ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ စီးပွားရေးအချက်အချာကျသောမြို့နယ် ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်နေလူထုသည် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းနှင့် ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းကို အဓိကထား လုပ်ကိုင်ကြသည်။ မြို့နယ်၏ အဓိကထွက်ကုန်မှာ ပန်းသီး၊ လိမ္မော်နှင့် ကော်ဖီတို့ဖြစ်ပြီး စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးသို့ အဓိကတင်ပို့သည်။ မြို့နယ်အတွင်း နိုင်ငံပိုင် ပိုးချည်စက်ရုံ၁ရုံ တည်ရှိသည်။
အထက
• အထက်တန်းကျောင်း ၁၄ကျောင်းရှိသည်။
• အထက ၁
• အထက ၂
• အထက ဆိုင်းဇန်
• အထက တွီးထန်
• အထက ထုတ်လိုင်
ချောင်းရွာ၊ ဒေးဒလူ
ချောင်းရွာ၊ ဒေးဒလူ
တီးတိန်မြို့နယ်
အထက
• အထက ဖူနွမ်း
• အထက လိုင်တွီး
• အထက ဟေလေး
• အထက ခိုင်ကမ်း
• အထက ဒေါ်လွင်
• အထက မွာလ်ဘင်း
• အထက ဗန်းတဲ့
• အထက ကပ်တဲလ်
အထက(ခွဲ)/အလက
• အလက (ထ(ခွဲ)) တီးတိန်
• အလက (ထ(ခွဲ)) ဆွောင်းပီး
• အလက (ထ(ခွဲ)) ဇိုဇန်(အ)
• အလက ဂမ်ငိုင်
• အလက ဂမ်လိုင်
• အလက ငင်းနှုန်း
• အလက ဆွောင်းဆန်
• အလက ဆွောင်းဇန်
• အလက ဇမ်တွီး
• အလက ဇိမ်ပီး
• အလက တက်လွီး
• အလက တွီးကျင့်လွီး
• အလက တွီးဆောက်
• အလက တွီးတော့
• အလက တွီးဗျဲလ်
• အလက တွီးလန့်
• အလက တာလ်ဟဲဥနွဲလ်
• အလက ထန်းဇန်
• အလက ထာလ်မွာလ်
• အလက ထိန်းလေး
• အလက ထေးဇန်
• အလက ဒိမ်ဇန်
• အလက ဒိမ်ပီး
• အလက ပတ်ဇန်
• အလက ပန်ဆပ်
• အလက ဖိုင်ယား
• အလက ဗာလ်ဗွမ်း
• အလက ဘွင်
• အလက မွာလ်လုမ်း
• အလက မွီဇောလ်
• အလက လန်ဇန်
• အလက လမ်းဇန်
• အလက လိမ်ခိုင်
• အလက လိုင်ဘုန်
• အလက လိုင်လိုး
• အလက ဟိုင်မွာလ်
• အလက ခိုင်ကမ်း
ဘိုးတော်ရွာ၊ ညောင်မှော်
ဘိုးတော်ရွာ၊ ညောင်မှော်
နမ့်ပေါ်ငင်းရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
နမ့်ပေါ်ငင်းရွာ (Nampawngin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ ပေါင်လင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၈၂၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေါင်လင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၂၀ ဦး၊ မ ၄၉၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၈၉၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချင်းကုန်းကြီးရွာ၊ ပိန်းနှဲကွင်း
ချင်းကုန်းကြီးရွာ၊ ပိန်းနှဲကွင်း
ပဲစီနန်းရွာ၊ ပဲစိနန်း
ပဲစီနန်းရွာ၊ ပဲစိနန်း
အင်ဒီပန်းဒန့်
အင်ဒီပန်းဒန့် (the Independent) သည် ဗြိတိသျှ အွန်လိုင်းသတင်းစာတစ်စောင်ဖြစ်သည်။ မနက်ပိုင်း ပုံနှိပ်သတင်းစာအဖြစ် ၁၉၆၈ တွင် တည်ထောင်ခဲ့၍ အမည်ပြောင်အားဖြင့် the Indy ဟု ခေါ်ဆိုကြကာ မူလအစ၌ ဆိုက်ကြီးသတင်းစာဖြစ်သော်လည်း၂၀၀၃ တွင် ဆိုက်သေး (tabloid) အဖြစ်ပြောင်းလဲဖြန့်ချိခဲ့ကြသည်။ နောက်ဆုံးပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခြင်းနေ့စွဲသည် ၂၀၁၆ မတ် ၂၆ ဖြစ်၍ အွန်လိုင်းအသွင်ဖြင့် ရပ်တည်ခဲ့သည်။
သတင်းစာသည် ငွေရေးကြေးရေးကိစ္စများအပေါ် လွတ်လပ်၍ ထိန်းချုပ်မှုမဲ့ ဈေးကွက် (pro-market) တွင် ရပ်တည်ရန်ရည်ရွယ်သည်။ သတင်းစာကို တိုနီ အို'ရေးလီ၏ အိုင်းရစ် "Independent News & Media" က ၁၉၉၇ အထိ ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ တွင် ရုရှားသူဌေး အလက်ဇန္ဒား လဲ့ဘဲ့ဒဲ့ဗ် (Lebedev) ထံသို့ရောင်းချခဲ့၍ ၂၀၁၇ တွင် ဆော်ဒီရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတစ်ဦးက ရှယ်ရာ ၃၀ % ဝယ်ယူခဲ့သည်။
၂၀၁၅ ဇွန်၌ သတင်းစာစောင်ရေသည် ၅၈,၀၀၀ အောက်သာရှိခဲ့ရာ ၁၉၉၀ က အမြင့်ဆုံးရောင်းချရနှုန်းထက် ၈၅ % ကျဆင်းခဲ့သည်။ တစ်ဖက်တွင် တနင်္ဂနွေထုတ်ဝေမူသည်လည်း စောင်ရေ ၉၇,၀၀၀ ကျော်အထက်သာ ရှိခဲ့၏ ။ နေ့စဉ်ထုတ်ဝေမူသည် ၂၀၀၄ တွင် ဗြိတိသျှ စာနယ်ဇင်းဆု (Press Award) ၏ တစ်နှစ်တာ အမျိုးသား သတင်းစာဆုအဖြစ် ချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ဤသတင်းစာ၏ ဝဘ်ဆိုက်နှင့် မိုဘိုင်းအပ်(ပ်) နှစ်ခုပေါင်း၌ ဝင်ရောက်ကြည့်ရှု/ဖတ်ရှုသူ လစဉ် ၂၂ သန်းကျော်ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂလန် သတင်းစာများ
လီလင်းရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
လီလင်းရွာ (Lilin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ တောဖို့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၂၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောဖို့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၇ ဦး၊ မ ၂၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၉၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂန့်ဂေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွှေကျင်ရွာ၊ ရုံးပင်ကုန်း
ရွှေကျင်ရွာ (Shwekyin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ ရုံးပင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၈၀၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မော်ကွန်း
မော်ကွန်းဟူသော စကားသည် ပုဂံခေတ်ကပင် ရှိခဲ့သည်။ ပုဂံမြို့ လေးထောင့်ကန်အရပ်၊ တက်နွှဲ အရပ်၊ စစ်ကိုင်းမြို့များတွင် တူးဖော်တွေ့ရှိရသော ရှေးဟောင်းကျောက်စာများတွင် အမူကွန်း တင်သော အကြောင်းအရာများကို ရေးထိုးထားသည်။ အလှူပြုသော သက်ရှိ၊ သက်မဲ့ စာရင်းများကို ခိုင်ခန့်ထင်ရှားအောင် ရေးမှတ်ထားခြင်းကို အမူကွန်း တင်သည်ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ အမူကွန်းစကားမှ ပြောင်းလဲလာ၍ အင်းဝခေတ်တွင် မော်ကွန်းဝေါဟာရ ဖြစ်ပေါ်လာသည်ဟု ယူဆရသည်။ မော်ကွန်းတွင် ရေးမှတ်ထားသော စာရင်းအင်းများကို စကားပြေဖြင့်သာမဟုတ်ဘဲ ကဗျာလင်္ကာဖြင့်လည်း ဆင်တော်အကြောင်း၊ နန်းတော်အကြောင်း၊ လှေတော်အကြောင်း၊ စစ်ပွဲအကြောင်း၊ ကန်တော်အကြောင်း၊ ဘုရားစေတီအကြောင်း စသည်တို့ကို နောင်အစဉ်အလာ ဥဒါန်းတွင်ရစ်အောင် ရေးသားစီကုံး ဖွဲ့နွဲ့ထားသည့် ကဗျာလင်္ကာများကိုလည်း မော်ကွန်းကဗျာဟူ၍ပင် ခေါ်ကြလေသည်။
မော်ကွန်း
မော်ကွန်းသည် မြန်မာစာပေတွင် လေးလုံးစပ် အဖွဲ့အနွဲ့ တစ်မျိုးဖြစ်၏။ ဆင်တော်အကြောင်း၊ နန်းတော်များအကြောင်း၊ လှေတော်များအကြောင်း၊ စစ်ပွဲများအကြောင်း၊ ကန်တော်အကြောင်း၊ ဘုရားစေတီအကြောင်းစသည့် ထင်ရှားသောအကြောင်းရပ်များကို နောင်အစဉ်အလာ ဥဒါန်းတွင်ရစ်အောင် ရေးသားစီကုံး ဖွဲ့နွှဲ့ထားသည့် ကဗျာလင်္ကာ ဖြစ်၏။ ဧချင်းများသည် ရာဇဝင်ကြောင်းများပါသဖြင့် ယင်းကို သမိုင်းရာဇဝင် လေ့လာသူများ အားထားရဘိသကဲ့သို့ပင် မော်ကွန်းကိုလည်း သမိုင်းလေ့လာရာတွင် အထောက်အထားပြုနိုင်ပေသည်။
"မော်ကွန်း"ဟူသော ဝေါဟာရသည် မြန်မာစကားသက်သက်ဖြစ်၏။ "အမူကွန်း"ဟူသော ရှေးစကားမှ ရွေ့လျောပြောင်းလဲ၍ မော်ကွန်းဖြစ်လာသည်။ ပုဂံခေတ် ကျောက်စာများတွင် အလှူရှင်တို့သည် မိမိတို့လှူသော သက်ရှိသက်မဲ့ ပစ္စည်းစာရင်းကို ခိုင်ခံ့ထင်ရှားအောင် ကျောက်ထက်တွင် ရေးမှတ်ထားခြင်းကို အမူကွန်း တင်သည်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ မော်ကွန်းတင်သည်ဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်ကြောင်းတွေ့ရသည်။ ပုဂံမြို့၊ လေးထောင့်ကန်အရပ် မင်းဝိုင်းကျောက်စာ အရှေ့မျက်နှာတွင် မိဖုရားဖွားစောသည် ကျောင်း၊ ဥယျာဉ်၊ နွား၊ ဆိတ်၊ ကျွန်ယောက်ျား၊ ကျွန်မိန်းမများကို လှူသောစာရင်းကို အမူကွန်းတင်ထားကြောင်း ပြဆိုသည်။ ဤသို့ စာရင်းတင်သဖြင့် မိဖုရားကြီး၏ အလှူစာရင်းကို နောင်လာနောင်သားများ ယခုတိုင် ဖတ်ရှု အနုမောဒနာပြုနိုင်ပေသည်။ နောင်အစဉ်အလာ တည်တံ့ခိုင်မြဲစွာ မှတ်သား နာယူနိုင်စေရန် ရေးမှတ်ထားသော အကြောင်းအရာများကို အင်းဝခေတ်မှ စ၍ နှောင်းခေတ်များတွင် စကားပြေဖြင့်သာ မဟုတ်ဘဲ ကဗျာလင်္ကာဖြင့်လည်း ရေးသားခဲ့၏။ ကဗျာလင်္ကာဖြင့် ရေးသော မော်ကွန်းများသည် အင်းဝခေတ်တွင် ပေါ်ပေါက်၍ ထိုခေတ်တွင် အထွန်းကားဆုံးဖြစ်၏။
သက္ကရာဇ် ၈၃ဝ - ၈၄၂-ခုနှစ်တွင် အင်းဝရွှေနန်းကို သိမ်းမြန်း စိုးစံတော်မူသော မဟာသီဟသူရလက်ထက်တွင် စစ်လျင်ထောင်မှူး ရှင်ထွေးညိုရေးသားသည့် ပြည်စုန်မော်ကွန်းမှာ အဦးဆုံး မော်ကွန်းဖြစ်သည်။ သက္ကရာဇ် ၈၃၄-ခုနှစ်တွင် မဟာသီဟသူရသည် ညီတော် ပြည်မြို့စားမင်းကြီးစွာနှင့် သာယာဝတီစား ဦးရီးတော် ကျော်စွာတို့ ရိုင်းပျံ့ခြားနားကြသည်ကို နှိမ်နင်းရန် ရွှေစကြာဖောင်တော်ဖြင့် ပြည်မြို့သို့ စုန်ဆင်းနှိပ်ကွပ်တော်မူရာတွင် ဖြစ်ပျက်တွေ့ကြုံရသော အကြောင်းအရာများကို ယင်းမော်ကွန်းတွင် ဖွဲ့နွဲ့စပ်ဆိုထားသည်။ ရှင်ထွေးညိုသည် ရွှေစာတိုင်ဆင်တော် မော်ကွန်းကိုလည်း ၈၇၂-ခုနှစ် အင်းဝဘုရင် ရွှေနန်းကြော့ရှင်လက်ထက်တွင် စပ်ဆိုသေးသည်။
ရှင်ထွေးညို၏ နောက်တွင် ပေလေးပင် ရှင်လေးပါး သိုက်ဝင် ရှင်မဟာသီလဝံသသည် တံတားဦးတည်မော်ကွန်း ၁၂ ပိုဒ်ကို ဖွဲ့ဆိုသည်။ မိမိထက် ဦးစွာ ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရက တံတားဦးတည်မော်ကွန်းတစ်စောင် ရေးပြီးဖြစ်ကြောင်း သိရသောအခါ၊ ဆက်လက်မရေးသားဘဲ ပုရပိုက်ပေါ် ရေးပြီးသား ၁၂ ပိုဒ်ကို ချေဖျက်စေသည်တွင် တပည့်များက သိမ်းဆည်းထားခဲ့သည်ဟု ဆိုလေသည်။ ရှင်မဟာသီလဝံသသည် သျှိသျှားကန်ဖွဲ့မော်ကွန်း (မိတ္ထီလာ ကန်ဖွဲ့မော်ကွန်း)၊ ရွှေနန်းဖွဲ့မော်ကွန်းများကိုလည်း ရေးသားသည်။ အင်းဝခေတ်တွင် ရေးသားသော မော်ကွန်းများသည် အဆင့်အတန်းမြင့်၍ ထိုခေတ်သည် မော်ကွန်းတံခွန်စိုက်သော ခေတ်ဖြစ်၏။
တောင်ငူခေတ်တွင် မော်ကွန်း ခေတ်မစားပေ။ တောင်ငူခေတ်အဆုံးတွင် ပေါ်ပေါက်သော လက်တောင်ယူမှူး ရှင်သံခို တစ်ဦးသာလျှင် ရတနာပြောင်မွန် ဆင်တော်မော်ကွန်းကို ရေးသားခဲ့သော်လည်း အဆင့်အတန်း မမြင့်လှချေ။ ကုန်းဘောင်ခေတ် ပထမပိုင်းတွင် မော်ကွန်းများကို ပြန်လည်ရေးသားကြပြန်သည်။ လက်ဝဲသုန္ဒရအမတ်သည် ဘိုးတော် မုဒ္ဓါဘိသေက မော်ကွန်း၊ နိဗ္ဗာနပစ္စယ ဆင်တော်မော်ကွန်း၊ ရတနာပူရအင်းဝ ပြည်တော်ကြီးလာ မော်ကွန်း၊ မဟာဝိဇယရံသီ စည်းခုံတော် မော်ကွန်း၊ မင်းကွန်းစေတီတော်တည်မော်ကွန်း၊ ဓညဝတီနိုင် မော်ကွန်းများကို ရေးသားပြုစု၏။ ဆင်ဖြူရှင်လက်ထက်တွင် ယိုးဒယားနိုင် မော်ကွန်းကို လက်ဝဲနော်ရထာ ပြုစုသည်။ စဉ့်ကူးမင်းလက်ထက်တွင် အတွင်းဝန်ထောက် ဦးညိုသည် ရွှေမင်းဘန်းဆင်တော် မော်ကွန်းကို ရေးသားသည်။ ထိုရွှေမင်းဘုန်း ဆင်တော်မော်ကွန်းသည် အဆင့်အတန်းမြင့်သော မော်ကန်းဖြစ်၏။ မြန်မာစာပေတွင် ဆင်တော်မော်ကွန်းပေါင်း ၇ စောင်ခန့် တွေ့ရှိရသည့်အနက် ဒုတိယအကောင်းဆုံးဟု ဆိုနိုင်ပေသည်။ ဦးညိုသည် ဤမော်ကွန်းဖြင့် ကျော်ကြား၏။
ကုန်းဘောင်ခေတ် ဒုတိယပိုင်းတွင်လည်း မော်ကွန်းကောင်းများ ပုဏ္ဍရိကဆင်တော်မော်ကွန်း၊ မင်းကွန်းဖွဲ့မော်ကွန်း၊ အမရပူရမြို့ ဖွဲ့မော်ကွန်းတို့ကို ပြုစုသည်။ ထူးထူးခြားခြား ကောင်းမွန်သော မော်ကွန်းများ မဟုတ်ပေ။ ဝန်ကြီးသည် မော်ကွန်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ နာမည်မကျော်စောပေ။ တွင်းသင်းတိုက်ဝန် မဟာစည်သူနှင့် တစ်ခေတ်တည်း ပေါ်ပေါက်သော ဆားတောင်ငါးရွာအဝင် ရွာဝေးရွာ သူကြီးရိုးဖြစ်သူ ဝက်မစွတ်နဝဒေးဟူ ထင်ရှားသည့် ဦးနုသည် မော်ကွန်းဖက်တွင် များစွာထင်ပေါ် ကျော်စောပေသည်။
မော်ကွန်းအဖွဲ့အနွဲ့ ကောင်းသောကြောင့် ဦးနုကို မော်ကွန်းနဝဒေး ဟုပင် ခေါ်ဆိုကြ၏။ ဝက်မစွတ် နဝဒေးသည် မိတ္ထီလာကန်တော် မော်ကွန်း၊ စန္ဒာမုနိမော်ကွန်း၊ ရဲတင်းမော်ကွန်း၊ ရခိုင်နိုင်မော်ကွန်း၊ အာသံနိုင်မော်ကွန်း၊ တရုတ်သံရောက် မော်ကွန်းအစရှိသည်ဖြင့် မော်ကွန်း ၁၅ စောင်ခန့်ကို ပြုစုသည်။ ဝိလာသိနိ မော်ကွန်းသည် ဆင်တော်မော်ကွန်းများတွင် ပထမတန်းစားဖြစ်၏။
ဝက်မစွတ်နဝဒေး၏နောက် တံဆိပ်ဝန် ဦးရွှေခြည်သည် ဗိမာန်ရတနာကျောင်းတော်မော်ကွန်း၊ မဟာဝေယန်ဘုံသာကျောင်းတော် မော်ကွန်းတို့ကို ပြုစုသည်။ ထိုနောက် ဦးပုညသည် မော်ကွန်း ၄ စောင်မျှ ရေးသားခဲ့သည့်အနက် ရတနာနဒီ (မြစ်တော်ဖွဲ့)မော်ကွန်းသည် အကောင်းဆုံးဟု ဆုံးဖြတ်ရန် သင့်သည်။ ဦးပုည၏ မော်ကွန်းများမှာ တည်တည်ကြည်ကြည် ဖွဲ့နွဲ့ထားသည်ဖြစ်၍ အထက်တန်းစား မော်ကွန်းများဖြစ်သည်။ ဦးပုည၏နောက် ကင်းဝန်မင်းကြီးသည် ရတနာနဒီ မော်ကွန်း၊ ဓမ္မောဇမော်ကွန်းတို့ကို ရေးသားပြုစုသည်။ သို့အားဖြင့် ကုန်းဘောင်ခေတ်သည် အင်းဝခေတ်ကဲ့သို့ပင် မော်ကွန်း ထွန်းကားသော ခေတ်ဟု ဆိုရပေမည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ် မော်ကွန်းများသည် အင်းဝခေတ် မော်ကွန်းများ အဆင့်အတန်းကို မမှီစေကာမူ မနီးရိုးစွဲ လိုက်လေသည်။
တိုမဲဆိုဒဲ
တိုမဲဆိုဒဲ (留袖) သည် ကီမိုနိုအမျိုးအစားတစ်ခု ဖြစ်ပြီး အမျိုးသမီးများ လက်ထက်ထိမ်းမြားသည့်အခါ ဝတ်ဆင်သည့် ဝတ်စုံဖြစ်သည်။ တိုမဲဆိုဒဲကို အခြေခံကာ ဖန်တီးထားပြီး ဖုရိဆိုဒဲ၏ ရှည်လျားသည့် အင်္ကျီလက်သည် လက်ထပ်ပြီးနောက် တိုသွားသည်။ ထိုသို့ တိုသွားရခြင်းမှာ အင်္ကျီလက်ရှည်များသည် လက်ထပ်ပြီးသည့် အမျိုးသမီးများအတွက် မီးဖိုချောင်အတွင်းတွင် အလုပ်လုပ်ရန် မလွယ်ကူသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ တိုမဲဆိုဒဲ စကားလုံးတွင် မြန်ဆန်ခြင်း (留) နှင့် အင်္ကျီလက် (袖) စသည့် စကားလုံးနှစ်ခု ပါဝင်သည်။
ဖိုးပါကြီး
တစ်ခါက အဖေ သိသွား၍ သူ့ကို အဖေ ဖြစ်သူက ဒေါသတကြီး ပါးချ လိုက်သည့် အထိ ရင်နာစရာ ဖြစ်ခဲ့ရ၏။ အဖေနှင့် နေစဉ် စီးပွားရေး ကြပ်တည်း လွန်းသဖြင့် လမ်းမတော် ပန်းချီဆရာ ဘထံ၌ လည်းကောင်း၊ ဘားမားအတ် ကျောင်း၌ ပန်းချီ ဒီဇိုင်း ပညာများကို အကူ အလုပ်သင် အဖြစ်နှင့် ဆည်းပူး တတ်မြောက်ခဲ့သည်။ နောက်ရုပ်ရှင် ဘက်၌ ပန်းချီ ရေးဆွဲရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ရာ ၁၉၂၉ ခုနှစ်တွင် “မိန်းမတံခွန်” ဇာတ်ကား ရိုက်ကူး နေသည်နှင့် ကြုံသဖြင့် ကျောင်းသားများ ပါဝင်သော မထင်မရှားခန်းတွင် ပါဝင်ခွင့် ရခဲ့ရာမှ ရုပ်ရှင်ပိုး ဝင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု သိရ၏။
ထိုကဲ့သို့ ပင်ပန်း ဆင်းရဲခံခဲ့ ရသော်လည်း မျှော်မှန်းထားသော အဆင့်ကို ရောက်မလာသဖြင့် စိတ်ပျက်ပြီး သူသည် ဟင်္သာတသို့ ပြန်သွားတော့သည်။ ဂျပန်ခေတ်တွင် ရုပ်ရှင် လုပ်ငန်းကြီး ရပ်ဆိုင်း သွား၍၊ ရုပ်ရှင် ပညာသည်များက လူဘိုင်စကုတ် အဖြစ် နယ်တကာ လှည့်၍ ပြဇာတ် ကပြနေကြရာ ဟင်္သာတမြို့သို့ ဒါရိုက်တာ ဆရာခန့်တို့ အဖွဲ့ ရောက်လာသည်။ သူ့ကို တွေ့တော့ ဆရာခန့်က “ဟေ့ သူငယ်၊ မင်း ပြဇာတ် လူရွှင်တော် လုပ်မလား” ဟု မေး၍ သူက မဆိုင်းမတွပင် “ဟာ ဆရာကလည်း ကျွန်တော် လုပ်မှာပေါ့”ဟု ပြန်ပြောလိုက်၍ ပြဇာတ် နောက်သို့ ပါသည့် အဖြစ် ရောက်ရလေတော့သည်။ ပြဇာတ်စင်သို့ ပထမဆုံး ပါဝင်ခဲ့ရတဲ့ အတွေ့အကြုံကို ပြောပြဖူး သည်မှာ “ပြဇာတ်လူရွှင်တော် လုပ်မယ်သာ ပြောလိုက်ရတာ တကယ်တော့ ကျုပ်က ပရိသတ်ကို အိုက်တင် လုပ်ပြရဲသူ မဟုတ်ဘူး။ ဆရာက ဇာတ်ခုံပေါ်သို့ တွန်းတင် ပေးလိုက်တော့ ပရိသတ်ကို ရင်မဆိုင်ရဲဘဲ ကြောက်ဒူးတုန်လျက် စကားပြောတဲ့ အခါမှာလည်း ကြောက်စိတ်ကြောင့် ထစ်ထစ်ငေါ့ငေါ့ ဖြစ်နေတာပေါ့။
ကုသိုလ်ကံ ချွန်ချင်တော့ ကျုပ်ဒီလို ကသိကအောက် ကြောက်ဒူး တုန်ပြီး ထစ်ထစ်ငေါ့ငေါ့ ဖြစ်နေတာကိုပဲ ပရိသတ်က အလိုလို ပွဲကျနေတယ်။ သူတို့က ဒီလို ပွဲကျလေ၊ ကျုပ် သူတို့ကို ကြောက်လေ၊ သူတို့က ကျုပ်ကို ပွဲကျလေ ဖြစ်တာပါပဲဗျာ။ နောက်ဆုံးတော့ ကြောက်လန့်ပြီး ကားကြားထဲ ဝင်ပြေးတာပေါ့။ ကားကြားထဲက ဆရာခန့်ကြီးကလည်း ကျုပ်ကို ဆီးပြီး ကန်ထုတ် လိုက်တာနဲ့ ကျုပ်လည်း ဇာတ်ခုံ အလယ်ကို ချာလည် ပတ်လည်နှင့် ပြန်ရောက်သွားတော့ တရုံလုံး ပရိသတ်က အုံကြွမတတ် ပွဲကျလို့ ရယ်နေကြတော့တာပါပဲဗျာ။ အဲဒီလို ပွဲကျတာကိုပဲ ဆရာခန့်ကြီးက နောက်မြို့တွေမှာ ဒီလိုပဲ ခိုင်းစေပြန်တာပဲ။ အဲဒီက စပြီး ကျုပ်လည်း လူရွှင်တော် ဖြစ်မှန်း မသိ ဖြစ်လာတယ် ဆိုပါတော့ဗျာ”
ဤသို့ဖြင့် သူသည် ပြဇာတ်ထဲတွင် လူရွှင်တော် အဖြစ် မကရလျှင် မနေနိုင် လောက်အောင် ဖြစ်လာသလို သူ၏ နောက်ပိုင်းတွင် လုပ်တတ်လာသော ဟာသ အမူအရာ ထက်မြက်လာ၍ ပရိသတ်က သူ့မြင်ရုံနှင့်ပင် အလိုလို ရယ်မောချင် လာအောင် လုပ်ဆောင်နိုင်သူ ဖြစ်သည်။ သူ၏ လုပ်တတ်သော ဟာသ အမူအရာ ကိုယ်ခံ ပစ္စည်းကြောင့် ဆရာခန့်၏“ဤစစ်ကြီးမှာ”ပြဇာတ်တွင် ကျော်ဝင်း၊ ခင်တင့်တို့နှင့်အတူ ပါဝင်ခဲ့ရာ အာဇာနည် ခေါင်းဆောင်ကြီး ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်းကပင် မြိုင်ခေတ် ပြဇာတ်ခုံ ပေါ်မှ သူ့ကိုကြည့်ပြီး“ငါတော့ အမေရိကန်လူရွှင်တော် လော်ရယ်၊ ဟာဒီတို့ထက် သူက သာတယ်လို့ ထင်တာပဲကွာ” ဟူ၍ ချီးကျူးခဲ့ကြောင်း မှတ်သားမိ၏။ ယင်းအချိန် အထိ လူရွှင်တော်မင်းသား ဖြစ်မလာသေးဘဲ လူရွှင်တော် အဆင့်သာ ရှိသေးပြီး မြိုင်ရုံတွင် တင်ဆက်ခဲ့သော ဆရာခန့်၏“ကမ္ဘာ့ ဇာတ်ခုံ” တွင် နောင်သူ၏ ဇနီးဖြစ်လာမည့် မေချစ်နှင့် တွဲ၍ ကပြရသော ပြဇာတ်တွင် စတင်ကာ လူရွှင်တော် မင်းသား ဖြစ်လာကာ၊ စစ်ပြီး နောက်ပိုင်းနှင့် လွတ်လပ်ရေးပြီး ခေတ် နောက်ပိုင်း ကာဌေးပြဇာတ်ရုံ နှင့် ဝင်းဝင်း ပြဇာတ်ရုံတို့တွင်လည်း လူရွှင်တော် မင်းသား အဖြစ်လည်းကောင်း၊ လူရွှင်တော် အဖြစ် လည်းကောင်း ပြဇာတ်များ ခေတ်စားနေသဖြင့် ပြဇာတ် ဗီဇ ရှိနေ၍ သူပါဝင် နေရခြင်းဖြစ်သည်ဟု သိရ၏။
ဖိုးပါကြီး ဟူသော အမည်ကို ရုပ်ရှင်ထဲ ရောက်မှ ဒါရိုက်တာ ဆရာခန့်က ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်ရာ ငယ်နာမည် အပါ နောက်တွင်“ကြီး”တစ်လုံး ဖြည့်ခိုင်းသည်။ ရုပ်ရှင် လောကတွင် အပါကြီး အမည်နှင့် ရှိပြီး ဖြစ်နေ၍ ဒါဆို ရှေ့မှာ“ဖိုး”တစ်လုံး တတ်လိုက်ပေါ့ဟု ပြောချက်အရ“ဖိုးပါကြီး”ဖြစ်လာရတယ်ဟု ဆို၏။
သူအိပ်မက်ခဲ့သော ရုပ်ရှင် လောကကို ၁၉၄၈ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ ရန်ကုန် ရုပ်ရှင်၏ မြေတောင် မြှောက်ပေးမှုဖြင့် လူရွှင်တော် ဇာတ်လိုက် မင်းသား ဖြစ်လာသည်။ ပြဇာတ်ခုံပေါ်တွင် သူသည် နာမည်ရနေသော လူရွှင်တော် ဖြစ်၍ မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် လောက၌ ရှားပါး လှလွန်းသော လူရွှင်တော်မင်းသား Comeday Actor အဖြစ် မွေးဖွားပေးခြင်း ဖြစ်တယ်ဟု ဒါရိုက်တာ ရွှေဘော်၏ ပြောပြချက်အရ သိရသည်။ ရန်ကုန် ရုပ်ရှင်မှ အရဲစွန့်၍ ဖိုးပါကြီးအား လူရွှင်တော် မင်းသားအဖြစ် မေချစ်၊ ကြူကြူတို့နှင့် (လူပျိုသိုး) အသံတိတ်ကို ဖန်တီးပြီး ၂၃-၁-၄၈ ရက်နေ့တွင် ရီဂဲလ်ရုံမှာ တင်ဆက်ရာ ဝင်ငွေ ၂၅၀၀ဝ ကျပ်ရခဲ့သဖြင့် မျှော်မှန်းသည်ထက် ပရိသတ် ကြိုက်နှစ်သက်၍ ဟိုးလေးတကျော် ဖြစ်ခဲ့ရပြီး လူပျိုသိုးမှ ဖိုးပါကြီး၏ ဟားကွက် သရုပ်ဆောင်မှုတို့သည် အခြားသော မင်းသားတို့၏ သရုပ်ဆောင်မှုများထက် တမျိုးတဖုံ ထူးခြားခဲ့သဖြင့် နာမည် ကျော်သွားခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဒါရိုက်တာ ရွှေဘော်က ဆို၏။ အဆိုပါ ဇာတ်ကား လူကြိုက်များ၍ ဝင်ငွေ ကောင်းခဲ့သဖြင့် ဖိုးပါကြီးအား ဇာတ်ကား ၁ဝကားအတွက် စာချုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ဝင်းဝင်းရုံနှင့် ကာဌေးရုံများ၌ ပြဇာတ်များ ခေတ်စားလျက်ရှိပေရာ ပြဇာတ်ဗီဇရှိသော ဖိုးပါကြီးအဖို့ ပြဇာတ်ကလိုစိတ်မှာ ဦးနှောက်ထဲသို့ ထိုးဖောက် ဝင်ခဲ့ပြန်သည်။ သို့သော် ရန်ကုန် ရုပ်ရှင်နှင့် စာချုပ်မိ နေသဖြင့် အခက်ကြုံ နေရသော်လည်း ရန်ကုန် ရုပ်ရှင်က သူ့ရဲ့ပြဇာတ် တွင် ပါဝင်ကပြလိုသော ဆန္ဒပြင်းပြမှုကို ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ ထိုကြောင့် သူ့အနုပညာ မှန်သမျှကို မြေတောင်မြှောက်ပေးခဲ့သော ရန်ကုန်ရုပ်ရှင်ကို ကျေးဇူးရှင်အဖြစ် အမြဲ ပြောဆိုလေ့ရှိသည်။ ထို့နောက် ဒုတိယဇာတ်ကားအဖြစ် ရန်ကုန် ရုပ်ရှင်မှ ဒါရိုက်တာ ဦးစိုးမောင်က ဖိုးပါကြီး၊ ကြူကြူတို့နှင့် (လူ့လောက) အသံတိတ်ကား ကို ရိုက်ကူးပြီး ၂၈-၁-၄၈ တွင် သွင်ရုံမှာ ပြခဲ့သည်။ သူ၏ တတိယ မြောက် ဇာတ်ကားမှာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင် လုပ်ငန်းကြီးတွင် ပထမဆုံး ခြေလှမ်းအဖြစ် စက္ခုအာရုံ အမြင်သစ်ဖြင့် ရှုစားနိုင်ရန် အတွက် ရန်ကုန် ရုပ်ရှင်မှ ဒါရိုက်တာ ရွှေဘော်က ဖိုးပါကြီး၊ ကြူကြူ၊ ဖိုးပါလေး၊ တင်မောင်ကြီး၊ ဦးမောင်လေးတို့နှင့် (ချစ်သွေးညီ) အသံတိတ် ၁၆ မမ ဆေးရောင်စုံဖြင့် ရိုက်ကူးကာ ၁၉-၆-၄၈ တွင် ဘုရင့်ရုံ၌ တင်ဆက်ရာ အသံတိတ် ကား၏ စူပါဝင်ငွေ ၃၅၀၀ဝ ကျပ်ရခဲ့၏။ ထို့နောက် ဖိုးပါကြီး၊ ဖိုးပါလေး၊ ကြူကြူတို့နှင့် ဒါရိုက်တာ ရွှေဘော်ကပင် (ရွှေမျက်မှန်) အသံတိတ်ကို ရိုက်ကူးပြီး ၄-၆-၄၉ တွင် ဘုရင့်ရုံမှာ တင်ဆက် သွားသည်။
ရန်ကုန် ရုပ်ရှင်သည် နောက်ထပ် ဆေးရောင်စုံ ၁၆ မမ အသံတိတ် နှစ်ကား ထပ်မံ ရိုက်ကူးသွားရာ ယင်းတို့မှာ ဒါရိုက်တာ ရွှေဘော်က ဖိုးပါကြီး၊ ဖိုးပါလေး၊ မေချစ်တို့နှင့် (ရှက်လွန်းလို့) ကို ဖန်တီးကာ ၁၂-၈-၄၉ တွင် သွင်ရုံမှာ ပြရာ ဝင်ငွေ ၁၅၀၀ဝ ကျပ်ရခဲ့သည်။ ဒါရိုက် တာ တင်မြင့်အမည်ခံ ဖိုးပါလေးက ဖိုးပါကြီး၊ ကြူကြူ၊ ဖိုးပါလေးတို့နှင့် (ပျို့ချစ်လင်) ကို ရိုက်ကူး၍ ၂၀-၁-၅ဝတွင် ဘုရင့်ရုံမှာ တင်ဆက်ရာ ဝင်ငွေ ၅၅၀ဝ ကျပ်ရခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဆက်တိုက်ပင် (ဩော် ဖူးစာ)၊ (ခင်နဲ့မောင်)၊ (လူလိုလူ)၊ (ဂလဲ့စား)၊ (တယူသန်) စသည့် အသံတိတ် ဇာတ်ကားတို့တွင် ပါဝင်ခဲ့ရသည်။ ထိုသို့ ရုပ်ရှင်လောကတွင်လည်း လူရွှင်တော် မင်းသား၊ လူရွှင်တော် ဇာတ်ပို့ အဖြစ် နာမည် ရလာ၍ ရုပ်ရှင် ဇာတ်ကားများကို လက်မလည်အောင် လက်ခံ ရိုက်ကူး လာရသည် သာမက သူကိုယ်တိုင် ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ဖိုးပါကြီး ရုပ်ရှင်ကို တည်ထောင်ကာ ကိုယ်တိုင် သရုပ်ဆောင် ဒါရိုက်တာအဖြစ် ဖိုးပါလေး၊ မြင့်မြင့်ခင်၊ တင်နုမေတို့နှင့် တွဲဖက်ကာ (ငါဟဲ့ ယောက်ျား) အသံတိတ် ကားကို ပွဲဦးထွက် ရိုက်ကူးကာ၊ ၂၉-၅-၅၃ တွင် ဘုရင့်ရုံမှာ တင်ဆက်ရာ ဝင်ငွေ ၁၇၆၀ဝ ကျပ်ရခဲ့၏။ ထို့နောက် (ပျော်သလိုသာနေ)၊ (ပြုံး ပြုံးကလေး) စသည့် အသံတိတ် ဇာတ်ကား များကို သရုပ်ဆောင် ဒါရိုက်တာအဖြစ် ကိုယ်ပိုင် ရိုက်ကူး ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ သူသည် ပဲရော့ ဖလင်တွင် (သွေးဆိုး)၊ (နှစ်ပွင့်မာလာ)၊ (မှတ်မိပါ သေးသည်) စသည့် ဇာတ်ကားတို့တွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး (ဂေါ်သာဂေါ်) ဇာတ်ကားကို သရုပ်ဆောင် ဒါရိုက်တာ အဖြစ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ယင်းဇာတ်ကား အားလုံးမှာ အသံတိတ်ကားများသာ ဖြစ်၏။
သူ၏ ပွဲဦးထွက် အသံထွက် ဇာတ်ကား မှာပဲ ရော့ဖလင်မှပင် ဒါရိုက်တာ ဦးမောင်ကြီးက ဇေယျ၊ တင်ညွန့်၊ မေချစ်၊ ခင်မေသန့်တို့နှင့် တွဲဖက်စေပြီး (အသွင်မတူ) ကို ရိုက်ကူးကာ ၂၅-၉-၅၃ တွင် အိတ်ဆယ်စီရာ ရုံ၌ တင်ဆက် သွားသည်။ သူ၏ ဒုတိယမြောက် အသံထွက် ဇာတ်ကားဖြစ်သော ဗြိတိသျှဘားမား ရုပ်ရှင် အတွက် ဒါရိုက်တာ စာရေးဆရာ ဦးသုခ၏ ဇေယျ၊ ဖိုးပါကြီး၊ မြင့်မြင့်ခင်၊ ဦးကျော်သောင်း၊ ချစ်တင်၊ ဒေါ်ဖွားနှစ်၊ တင်နုမေ၊ မနု၊ ဦးဘိုးထွားတို့နှင့် (ဩော် မိန်းမ) ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးပြီး ၁-၁၀-၅၄တွင် သွင်ရုံ၌ တင်ဆက်သွားရာ စူပါ့ စူပါ ဝင်ငွေ ၃၃၁၈၆၆ ကျပ်ရခဲ့သည်။ ယင်းဇာတ်ကား၏ ဇာတ်လမ်းမှာ မာနထားခြင်းသည် မကောင်း၊ မာနထားခြင်း အတွက် မိမိမှာလည်း အကျိုး မရှိ၊ သူတပါးကလည်း မကြည်ညို မလိုလား အမုန်းပွားခြင်းကိုသာ ခံရမည်။
ဆရာဝန် ဒေါက်တာဇေယျနှင့် အတူ နေထိုင်သော တပည့်ကျော် အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ရသည်။ တဇာတ်ကားလုံးတွင် မင်းသား မင်းသမီးများ အဖို့ သူကသာ အသက် သွင်းပေးခဲ့ပြီး တဇာတ်လုံး စိုပြေလာအောင် ကြည့်သူတိုင်း မရယ်ဘဲ မနေနိုင်အောင် ပြောင်မြောက်လှသော အမူအရာတို့မှာ ဖိုးပါကြီးမှ ဖိုးပါကြီး ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ မြန်မာပြည်တွင် သူ့လို လူရွှင်တော် ဇာတ်လိုက် သူ့အပြင် မရှိသလောက် ရှားပါးပေသည်။ ယခု ဩော် မိန်းမဇာတ်ကား တစ်ကားလုံး သူသာလျှင် ဇာတ်ဆောင် တစ်ယောက် အနေနှင့် သရုပ်တူ လုပ်ကိုင် စွမ်းဆောင်နိုင်ဆုံး လူတစ်ယောက် ဖြစ်ခဲ့ပေသည်။
ဒါရိုက်တာ စာရေးဆရာ သုခ၏ ပြောင်မြောက်လှသော စကားလုံးများကို အမူအရာ အပိုအလိုမရှိ ပိပိရိရိ မိမိရရ သရုပ် ဆောင်နိုင်ခဲ့ သူလည်း ဖြစ်ခဲ့ပေသည်။ ဤ ဇာတ်ကား တစ်ကားလုံးတွင် အကောင်းဆုံး လူများ ရွေးချယ်ရာ၌ ဖိုးပါကြီးကို နံပါတ်(၁)ပထမ ရွေးချယ်ရမည် ဖြစ်ကြောင်း။ ထိုသို့ ဩော် မိန်းမ ဇာတ်ကားသည် အထူး အောင်မြင်မှု ရခဲ့သဖြင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင် လောကတွင်သာမက ပရိသတ်ကပါ သူ့ကို “ဟာသ ထိပ်သီး ဖိုးပါကြီး” ဟူ၍ ကင်ပွန်း တတ်လာကြပြီး အမျိုးသား ရုပ်ရှင် လောကတွင်လည်း ဟာသဇာတ် မြူးသီးသန့် မရိုက်ကူးဝံ့ချိန်တွင် “ဩော် မိန်းမ” ဇာတ်ကား၏ ဝင်ငွေစံချိန်ကြောင့် နောင်မှာ ဟာသ ဇာတ်မြူးကားများကို အပြိုင် လုပ်ကိုင်လာသည့် အဆင့် ဖြစ်လာ၏။ အမျိုးသား ရုပ်ရှင် လုပ်ငန်း သမိုင်းတွင် လွတ်လပ်ရေး ရပြီးချိန်မှ အသံထွက် ခေတ်သို့ ကူးပြောင်းပြီး နောက်ပိုင်း တိုင်အောင်အထိ ဇာတ်လိုက်မင်းသား အချို့ကို ပရိသတ်က သက်ဆိုင်ရာ ဇာတ်လမ်း၏ ဇာတ်ကောင်စရိုက် တစ်ခုခုတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင် စေရာ၌ အထူးအံဝင် ဂွင်ကျ ဖြစ်ပြီး ယင်းဇာတ်ကောင် စရိုက် ပုံနှင့် လိုက်ဖက်ညီနေသည်သာမက အကောင်းဆုံး ပီပြင်စွာ ရုပ်လုံးဖော်နိုင်သဖြင့် နောက်ထပ်ကားများတွင် ထိုဇာတ်ကောင်အား အလားတူ အခန်းမျိုးချည်း ပါဝင် သရုပ်ဆောင် ခိုင်းတတ်သည့် သာဓက ရှိခဲ့သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် ပြောရလျှင် ပုံသေ ဇာတ်ကောင် Type Casting ဟု ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်၏။
ရုပ်ရှင်ကြည့် ပရိသတ်ကြီးကလည်း ထိုဇာတ်ကောင်အား မူလ ရိုက်ကူးစဉ်က သူမတူအောင် လုပ်ပြနိုင်သည့် ဇာတ်ကောင် စရိုက်မျိုးကိုသာ ဆက်လက် ကြည့်ရှုအားပေး လိုသော ဆန္ဒ ရှိကြသည်။ ထိုကြောင့် ရုပ်ရှင် ကုမ္ပဏီများက ဖိုးပါကြီးကို လူရွှင်တော် မင်းသား၊ လူရွှင်တော် ဇာတ်ပို့ စရိုက်နှင့် လိုက်ဖက်သည်ဟု သတ်မှတ်ထား သူတို့ ရှိခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ဖိုးပါကြီးသည် ပုံသေ ဇာတ်ကောင်စရိုက် မဟုတ်ဘဲ၊ စွယ်စုံရသော အနုပညာသည် တစ်ယောက် ဖြစ်ကြောင်းကို သူ အကယ်ဒမီ ရရှိခဲ့သော ဇာတ်ကားက သက်သေခံခဲ့သည်။ ယင်းမှာ ရွှေဝယ်သီရိ ရုပ်ရှင် အတွက် ဒါရိုက်တာ ဦးမြမောင်က ဇေယျ၊ ဖိုးပါကြီး၊ တင်တင်မူ၊ ဝင်းမာ၊ ဦးဘချစ်၊ ဒေါ်ဂျမ်းစိန်၊ ဒေါ်မြ လေး၊ ဒေါ်ပုတို့ အပြင် ကျော်ဝင်း၊ ခင်မောင်မြင့်၊ အေးကြူ၊ မေမြ၊ မြင့်မြင့်ဌေး၊ မေရီမြ၊ ချစ်မောင်၊ ဖိုးပါလေးတို့ကလည်း ဧည့်သည်များ အဖြစ် မြိုင်မြိုင်ဆိုင်ဆိုင် ပါဝင်ခဲ့သော (ဖိုးပြုံးချို) ဇာတ်ကားတွင် ဖိုးပါကြီးက ပြဇာတ် လူရွှင်တော် ဖိုးပြုံးချို ဇာတ်ကောင်ရုပ် အဖြစ် ပါဝင်သရုပ် ဆောင်ခဲ့သည်။
ယင်းဇာတ်ကား၏ ဇာတ်လမ်းမှာ ပြဇာတ် လောကသားများ၏ အတွင်းရေးနှင့် ယင်းလောကသားများ၏ ဖြစ်လေ့ ဖြစ်ထရှိသော အောင်မြင် ကျော်ကြားမှု ရရှိ၍ နာမည်တလုံး ရရှိလာချိန်တွင် မိမိ ဘဝကို ဆန်းစစ်ခြင်း မပြုတော့ဘဲ ဖောက်ပြန်လာတတ်ပြီး အပေါင်းအသင်းများဖြင့် သောက်စား မူးယစ်ကာ အောက်ခြေလွတ် ထင်ရာ စိုင်းတတ်သော လူ့သဘာဝကို သရုပ်ဖော်ပြထားသည်သာမက မိမိ၏ ဘဝဆိုးထဲ ရောက်ရှိလာသည့် မိမိ၏ ရင်သွေးငယ် ဘဝကိုပါ ပျက်စီး နစ်မွန်း သွားနိုင်သည်တို့ကို တင်စားချက်များဖြင့် ရိုက်ကူးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဖော်ပြပါ ဇာတ်ကားတွင် ဖိုးပါကြီး၏ အကောင်းဆုံး သရုပ်ဆောင်ချက် တစ်ခန်းမှာ သားဖြစ်သူအား သူ့ကို စိတ်နာသွားရန် ရင်ထဲမှ မချိသော်လည်း သူ့ထံတွင် မနေရန် မောင်းထုတ်သော အခန်း၌ “မသွားပါ ရစေနဲ့ ဖေဖေရယ်၊ မသွားပါရစေနဲ့၊ ကျွန်တော် ထမင်း မစားတော့ပါဘူး” ဟု အပါအဖြစ် သရုပ်ဆောင်သော ဝင်းမာက သနားစရာ မျက်ရည်စက်လက် ကလေးဖြင့် ဖခင်ဖြစ်သူ ယစ်ထုပ်ကြီး ပြဇာတ် လူရွှင်တော် ဖိုးပြုံးချိုအား တောင်းပန် ပြောဆိုရာ “သွား သွား မင်းကို ကျွေးလည်း မကျွေးနိုင်ဘူး။ မင်းမျက်နှာကိုလည်း မကြည့်ချင်ဘူး။ သွားဆို ခုထွက်သွား” ဟုဆိုသော အသံနှင့် အတူ ဖြန်းခနဲ နေအောင် ဖိုးပြုံးချိုက ဒေါသတကြီးဖြင့် ရိုက်ချလိုက်သော အခန်းတို့မှာ ပရိသတ်ကြီးကို စိတ်ထိခိုက် လှုပ်ရှားမှု Emotional Drama ဖြစ်အောင် သရုပ်ဆောင် ပြနိုင်၍ ဟာသ ထိပ်သီး ဖိုးပါကြီးသည် အလွမ်းတွင်လည်း ပိုင်နိုင်ကြောင်း သက်သေ ထူခဲ့သည်ကို ကြည့်ရှု မှတ်သားမိ၏။
ထိုကြောင့် ၁၉၅၅ ခုနှစ် အတွက် အကောင်းဆုံး အမျိုးသား ပညာသည်ဆုကို ဖိုးပြုံးချို ဇာတ်ကားတွင် ပထမဆုံး အကယ်ဒမီ ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။ (ဖိုးပြုံးချိုသည် အကောင်းဆုံး ရုပ်ရှင်ဆုကို ရခဲ့သလို အပါအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သော ကလေး သရုပ်ဆောင် ဝင်းမာကလည်း အထူးဆု ရရှိခဲ့၏။) ဖိုးပြုံးချို ဇာတ်ကားအတွက် အကောင်းဆုံး အမျိုးသားပညာသည်ဆု ရရှိစဉ်က သူ၏ ပြောပြချက်မှာ“ကျွန်တော် ဆုရမယ်လို့ မထင်မိဘူး။ အဲ တစ်ခုတော့ ရှိတယ်။ ဖိုးပြုံးချို ရိုက်တုန်းက တော်တော်တော့ ပင်ပန်းတယ်ဗျာ။ အဲဒီလို ပင်ပန်းတာနဲ့ အမျှ ထူးခြားတဲ့ ဇာတ်လမ်းမို့လည်း ကားကောင်း တစ်ခုဖြစ်လိမ့်မယ် လို့တော့ ထင်မိပါတယ်။ ပြတဲ့အခါကျတော့ မမျှော်လင့်လောက်အောင် လူကြိုက်များတာ တွေ့ရပြီး ဒီဇာတ်ကားကပဲ ကျွန်တော့်ရဲ့ အကောင်းဆုံး သရုပ်ဆောင်ခြင်း ဆိုပြီး အများက မှတ်ချက်ချတယ်။ ထင်ကြေးပေးတယ်။ နောက် အကယ်ဒမီဆုပါရ တဲ့ အထိ အားလုံးရဲ့ အကြိုက်ချင်း တူညီစွာနဲ့ ရခဲ့တယ် ဆိုပါတော့ဗျာ”
(ဖိုးပြုံးချို) ဇာတ်ကားသည် ၂-၁၂-၅၅ တွင် ဆုထူးပန်နှင့် သွင်ရုံမှာ ပြသရာ စူပါ့စူပါ ဝင်ငွေ ၂၆၂၂၈၄ ကျပ် ရရှိခဲ့သည်။ သူသည် အကယ်ဒမီဆု ရရှိပြီးနောက် နိုင်ငံတော်က ချီးမြှင့်သော ဝဏ္ဏကျော်ထင် ဘွဲ့ကို ရခဲ့သည်။ အကယ်ဒမီ ပူပူနွေးနွေး ရပြီးနောက် ရုံတင်သွားသော ဇာတ်ကား (၂)ကားမှာ (ဥမ္မာဒန္တီ)နှင့် (တွေးရခက်ကြီး)တို့ပင် ဖြစ်သည်။ (ဥမ္မာဒန္တီ)မှာ လူတိုင်း သိပြီးဖြစ်သော မြန်မာ့ ဂန္ထဝင်မှ ဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ် ဖြစ်သည်။ ယင်းဇာတ်ကားကို လန်ဒန်အတ် ရုပ်ရှင်အတွက် ဒါရိုက်တာ ဦးချင်းစိန်က ရိုက်ကူးခဲ့ခြင်း ဖြစ်၏။
ယင်းဇာတ်ကားကလည်း ထိုစဉ်က ပရိသတ် စိတ်ဝင်စားရန် သတင်းစကား ပေးခဲ့ပုံတို့မှာ တဏှာ. . .တဏှာ. . .တဏှာ ပိုးမျိုးရွပိုး ထိုးခဲ့သကိုး။ ဒီလောက် သောင်းကျန်းတဲ့ တဏှာရူး လောကကြီးမှာ ဥမ္မာ ဆိုတဲ့ ကောင်မလေး တစ်ယောက်တော့ သူမို့လည်း မကြောက်တတ် ပလေတယ်။ ဘာကြောင့် ဒါလောက်တောင် လှဂုဏ် မြောက်နေရတာလဲ ဥမ္မာရယ်၊ ဘာကြောင့် ဒါလောက်လှရသလဲ။ ဟူ၍ တစ်နည်း။
သိဝိမင်းကြီးသည် ဥမ္မာကြောင့် ရူးခဲ့ဖူးရာ ဘယ်ဒေါက်တာ၊ ဘယ်စိတ္တဇ ဆေးရုံကမှ လက်ခံ၍ မပေးနိုင်လောက်အောင် အရူး မပျောက်ဖြစ်၏။ နောက်တွင်မူ အရူးပျောက်သွားတော့သည်။ ဘယ်ဆရာဝန်က ကု၍မဟုတ်၊ သူ့ကို သူ့ပညာဖြင့် ဆင်ခြင်သည်။ သိဝိမင်းကြီး သူ့ကို သူပြန်၍ ကုခြင်းဖြင့် အရူး ပျောက်သွားခဲ့လေသည်။ ဟူ၍ တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
ဥမ္မာဒန္တီကို ထိုစဉ်က ရုပ်ရှင်ဝေဖန်ရေးဆရာ (၂)ဦးတို့က အောက်ပါအတိုင်း ရေးသားချီးကျူး မှတ်ချက် ပေးခဲ့၏ ဥမ္မာဒန္တီ၏ စာဖွဲ့ရန် ခဲယဉ်းသော ရုပ်အလှကြောင့် ယစ်မူးတွေ ဝေကာ နေမထိ၊ ထိုင်မထိ ဖြစ်သွားသော သိဝိဘုရင် အဖြစ် ဖိုးပါကြီးကို သုံးထားကြောင်း တွေ့ရသည်။ ဖိုးပါကြီးကား မြန်မာရုပ်ရှင် လောကထဲမှာ နိုင်ငံခြားရုပ်ရှင် လူရွှင်တော်များ စံချိန်ကို မှီအောင်လိုက် နိုင်သူ ပညာသည်တစ်ဦးဖြစ်ရာ ဥမ္မာဒန္တီဇာတ်ထဲ သိဝိမင်းအဖြစ် ဖိုးပါကြီးကို မြင်ရသော် ပရိသတ်နှလုံးကို မုချရွှင်ပြုံး ကြည်လင် ပေးနိုင်ပေလိမ့်မည်ဟု တွက်နိုင်ပါတော့သည်။
ခင်မောင်ညို (မန်း) . . . ဥမ္မတကော ဘုရင်အဖြစ်ဖြင့် လူရွှင်တော် ဖိုးပါကြီးက သယ်သွားပုံ၊ မိန်းမချော တစ်ယောက်အနေနှင့် မေရီမြင့်က တင်ဆက် သွားပုံ၊ သမာဓိတည် ကြည်သော စစ်သူကြီး အဖြစ်နှင့် ဇေယျက သရုပ်ဖော် သွားပုံတို့ကို ဇာတ်ကား အစမှ အဆုံးတိုင် စိတ်ဝင်စား ဖွယ်ရာ တွေ့မြင်ရပေလိမ့်မည် ဖြစ်ကြောင်း။
ဖိုးမြင်းမိုရ် (ဥမ္မာဒန္တီ) ဇာတ်ကားသည် မြန်မာ ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် လွတ်လပ်ရေး ရပြီး ခေတ်မှ ၁၉၅၆ ခုနှစ်အတွင်း နိပါတ်တော်လာ ဇာတ်ကား များအနက် ပထမဆုံး ထူးကဲစွာ ပရိသတ် အကြိုက်များ၍ စူပါဝင် ငွေ ၁၂၃၃၁၈ ကျပ် ရသွားသည်။ ယင်း ဇာတ်ကားတွင် ဇေယျ၊ ဖိုးပါကြီး၊ မေရီမြင့်၊ ဦးကျော်သောင်း၊ ဦးဘချစ်၊ ဒေါ်ဂျမ်းစိန်၊ ကြယ်နီ၊ မစိန်ခင်၊ မြင့်ဖေ ပါနောက် ဖိုးပါလေးတို့ ပါဝင်ပြီး ၂၂-၁-၅၆ တွင် ရွှေဂုန်နှင့် မြို့မရုံတို့မှာ ပြသခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ
ဗျော်လီရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ဗျော်လီရွာ(Byawli)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ ဗျော်လီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၃၁၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဗျော်လီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀ ဦး၊ မ ၂၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၇ ဦး နေထိုင်သည်။
တောင်ဇင်းရွာ၊ ပိန်းနှဲကွင်း
တောင်ဇင်းရွာ၊ ပိန်းနှဲကွင်း
တန်ဆောင်ရွာ၊ ရေမျက်
တန်ဆောင်ရွာ၊ ရေမျက်
နံကင်ရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
နံကင်ရွာ (Nangkin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ ပေါင်လင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၈၁၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေါင်လင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၂၀ ဦး၊ မ ၄၉၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၈၉၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်တန်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
နောင်တန်ရွာ (Nawngtan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ကတ်ဖကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၂၀၈၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကတ်ဖကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၄၉ ဦး၊ မ ၃၅၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၁၃၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆီးရီးယားနိုင်ငံ
အာရှတိုက်ရှိ အလွန်ရှေးကျသော တိုင်းနိုင်ငံများတွင် ဆီးရီးယားနိုင်ငံသည် အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ဆီးရီးယားနိုင်ငံဟောင်းမှာ မြေထဲပင်လယ်၏ အရှေ့ကမ်းရိုးတန်းမှသည် ယခုခေတ် နိုင်ငံသစ်များဖြစ်ကြသော ဆီးရီးယားနိုင်ငံ၊ လက်ဘနွန်နိုင်ငံ၊ အစ္စရေးနိုင်ငံ၊ ဂျော်ဒန်နိုင်ငံနှင့် တစိတ်တစ်ဒေသအားဖြင့် မြောက်ပိုင်းအာရေဗျနိုင်ငံတို့အထိ ကျယ်ပြန့်သည်၊ သို့ရာတွင် ယခုလက်ရှိ ဆီးရီးယား သမ္မတနိုင်ငံမှာ မြောက်ဘက်တွင် တူရကီနိုင်ငံ၊ အရှေ့ဘက်တွင် အီရတ်နိုင်ငံ၊ တောင်ဘက်တွင် အဆီးရီးယားနှင့် ဂျော်ဒန်နိုင်ငံ၊ အနောက်ဘက်တွင် မြေထဲပင်လယ်နှင့် လက်ဘနွန်နိုင်ငံဟူ၍ နယ်နိမိတ်သတ်မှတ်ထားသော နိုင်ငံဖြစ်သည်။
နိုင်ငံသမိုင်းအရဆိုလျှင် ရှေးဟောင်း ဆီးရီးယားနိုင်ငံသည် ဘီစီ ၁၄၇၁ ခုနှစ်တွင် အီဂျစ်နိုင်ငံ၏ လက်အောက်သို့ ကျရောက်ခဲ့သည်။ ဘေဘီလုံအင်ပါယာ၊ အဆီးရီးယားအင်ပါယာ၊ ပါရှားအင်ပါယာတို့၏ လက်အောက်ခံဖြစ်ခဲ့ဘူးသည်။ ဘီစီ ၆၄ ခုနှစ်၌ ရောမဘုရင် ပွန်ပီလက်ထက်တွင် ရောမနိုင်ငံပိုင်ပြည်နယ် ဖြစ်ခဲ့ရပြန်သည်။ ထို့နောက် ပါးရှင်းလူမျိုးတို့က မကြာခဏ ဆီးရီးယားပြည်ကိုဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ကြသည်။ အေဒီ ၆၃၅ ခုနှစ်၌မူ၊ အာရပ်လူမျိုးများက ဆီးရီးယားကို သိမ်းပိုက်လိုက်သည်။ ၁၅၁၆ ခုနှစ်တွင် အော့တိုမန် တစ်ရက် လူမျိုးများ၏ လက်အောက်သို့ရောက်ခဲ့သည်၊ ဤအတွင်းတွင် ၁၇၈၉-၉၉ ခုနှစ်၌ ပြင်သစ်တို့ဝင်ရောက်အုပ်စိုး၍၊ ၁၈၃၁-၃၃ ခုနှစ်တွင်တစ်ကြိမ်၊ ၁၈၃၉-၄ဝ ပြည့်နှစ်တွင်တစ်ကြိမ်၊ အီဂျစ်ဘုရင်ခံက ဝင်ရောက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သေးသည်။ ၁၈၆ဝ-၆၁ ခုနှစ်တွင် သူပုန်ထကြွပြီးလျှင်၊ ၁၉၁၇ ခုနှစ်၌ တူရကီတို့ အုပ်စိုးခြင်းသည် အဆုံးသို့ရောက်လေသည်။ သို့သော် ၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ်၌ ပြင်သစ်ဩဇာ လွှမ်းမိုးသောနယ် ဖြစ်လာလေသည်။ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင်မူကား ဒမက်စကပ်နှင့် အလက်ဟူသော နယ်ကြီး နှစ်နယ်ပေါင်းစပ်၍ ဆီးရီးယားပြည်နယ်ဟု ခေါ်တွင်ပြီးလျှင် ၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ်၌ ဆီးရီးယား သမ္မတနိုင်ငံဟု တည်ထောင်လိုက်လေသည်။ လက်ဘနွန်သမ္မတနိုင်ငံကိုကား ၁၉၂၆ ခုနှစ် တွင် တည်ထောင်သည်။ အချို့သောနယ်ငယ် များကိုမူ ၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် တူရကီနိုင်ငံသို့ လွှဲပြောင်းပေးအပ် လိုက်ရသည်။ သမ္မတနိုင်ငံဟုဆိုသော်လည်း ပြင်သစ်ဩဇာခံ နိုင်ငံ ဖြစ်သောကြောင့် ပြင်သစ်အစိုးရ၏ အာဏာစက်မှ မလွတ်ကင်းချေ။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်း ၁၉၄ဝ-၄၁ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်ဗီရှီအစိုးရ၏ စစ်အုပ်ချုပ်ရေး လက်အောက်တွင် ကျရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ဗြိတိသျှနှင့် လွတ်လပ်သော ပြင်သစ်မဟာမိတ်တပ်များက သိမ်းပိုက်လိုက်သည်၊ ၁၉၄၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ဆီးရီးယားနိုင်ငံသည် လွတ်လပ်ရေးကို ကြေညာခဲ့သည်။ သို့သော် ၁၉၄၄ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့ကျမှသာ ပြင်သစ်အစိုးရက ဆီးရီးယားအစိုးရအား အာဏာလွဲပြောင်းပေးသည်။ ၁၉၄၆ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် နိုင်ငံခြားစစ်တပ်များအားလုံး ဆုတ်ခွာပေးရသည်တွင်မှ လုံးဝလွတ်လပ်သောဘဝသို့ ရောက်ရသည်။ ဆီးရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ၏ အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်း မိုင်ပေါင်း ၇၂၂၃၄ မိုင်ရှိသည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ် ခန့်မှန်းခြေအရ လူဦးရေမှာ ၃၆၅၅၉ဝ၄ ယောက်ရှိသည်။ အာရပ်စကားမှာ အများသုံး ဘာသာစကား ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် တူရကီ၊ အာမီးနီးယန်း၊ ပါးရှင်းနှင့် ဥရောပဘာသာစကားအမျိုးမျိုးကို လည်း ပြောကြသည်။ ကိုးကွယ်သောအယူဝါဒမှာ အများအား ဖြင့် အစ္စလာမ်ဘာသာ ဖြစ်သည်။
ဆီးရီးယားသည် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနိုင်ငံဖြစ်သည်၊ ဂျုံ၊ မုယော၊ ပြောင်း၊ ဆန်၊ ပဲ၊ စပျစ်သီး၊ သံလွင်ပင်၊ ဝါဂွမ်း စသည်တို့ကို စိုက်ပျိုးသည်။ သိုး၊ ဆိတ်၊ ကုလားအုပ်၊ မြင်း၊ မြည်း၊ လား၊ ကျွဲနွား၊ ကြက်စသည်တို့ကိုလည်း အကြီးအကျယ် မွေးမြူသည်။ ဆီးရီးယား၌ တွင်းထွက်သတ္တုများနည်းပါးလှသည်။ သို့သော် ရေနံကို ယခုအခါလိုက်လံရှာဖွေလျက်ရှိသည်။ ဒမက်စကပ်မြို့မှာ ဆီးရီးယားနိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။
ကမ်းသာယာရွာ၊ ဒေးဒလူ
ကမ်းသာယာရွာ၊ ဒေးဒလူ
ဇလုပ်မရွာ၊ ပိန်းနှဲကွင်း
ဇလုပ်မရွာ၊ ပိန်းနှဲကွင်း
အာတိတ်
အာတိတ်ဒေသသည် မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းတွင် ရှိသည့် ကမ္ဘာ့အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ ဆန့်ကျင်ဘက်အရပ်သည် တောင်ဝင်ရိုးစွန်းတွင်ရှိသည့် အန္တာတိက ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ၏ အလယ်ဗဟိုကို ဖြတ်သန်းလျက်ရှိသည်ဟု မှန်းဆထားအပ်သော အီကွေတာ မျဉ်းကြောင်းမှ မြောက်လတ္တီဒ် ၆၆°၊ ၃၃″တွင် အာတိတ်စက်ဝိုင်းခေါ် စိတ်မှန်းမျဉ်းကြောင်းရှိ၏။ မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းမှ ထိုအာတိတ် စက်ဝိုင်းမျဉ်းကြောင်းအတွင်းရှိ ၂၃°၊ ၂၇″ ကျယ်ဝန်းသော နေရာကို အာတိတ်ဒေသဟု ခေါ်ကြသည်။ အာတိတ်စက်ဝိုင်းမျဉ်းကြောင်းသည် အာရှတိုက်၊ အမေရိကတိုက်၊ ဥရောပတိုက်တို့၏ အစွန်းအဖျားများကို ဖြတ်သန်းသွားသည်။ အာတိတ်ဒေသ၏ ကျန်စတုရန်းမိုင် ၈ဝဝဝဝဝဝ ကျော် ကျယ်ပြန့်သော အစိတ်အပိုင်းကြီးမှာ စတုရန်းမိုင် ၅၄ဝဝဝဝဝ ခန့်ကျယ်ဝန်းသော အာတိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် ထိုသမုဒ္ဒရာအတွင်းရှိ ကျွန်းပေါင်း မြောက်မြားစွာတို့ ဖြစ်သည်။ အာတိတ်ဒေသတွင် အာတိတ်သမုဒ္ဒရာ၊ ကနေဒါနိုင်ငံ၊ ဂရင်းလန်ကျွန်း၊ ရုရှားနိုင်ငံ၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု (အလာစကာပြည်နယ်)၊ အိုက်စ်လန်၊ နော်ဝေ၊ ဆွီဒင်နိုင်ငံနှင့် ဖင်လန် နိုင်ငံတို့မှ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်ကြသည်။
ဝေါဟာရရင်းမြစ်
အာတိတ် ဟူသော စကားလုံးသည် ဂရိဘာသာစကားရှိ ἀρκτικός (arktikos) ဟူသော စကားလုံးမှ ဆင်းသက်လာပြီး "ဝက်ဝံကြီးအနား၊ မြောက်ပိုင်း" ဟုအဓိပ္ပာယ်ရသည်။  ထို့ပြင် ἄρκτος (arktos) ဟူသော စကားလုံးသည် "ဝက်ဝံ"ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
နေ့နှင့်ည
အာတိတ်စက်ဝိုင်းကြီးအတွင်း၌ အနည်းဆုံးအားဖြင့် တစ်နှစ်လျှင်တစ်ရက် နေကို လုံးလုံးမမြင်ရချေ။ဤသို့ မမြင်ရခြင်းမှာ နေကို မိုးသားတိမ်တိုက်တို့ ဖုံးအုပ်နေသောကြောင့် မဟုတ်ပဲ နေသည် မိုးကုပ်စက်ဝိုင်းအထက်သို့ တက်၍မလာသောကြောင့် ဖြစ်လေသည်။ အာတိတ်စက်ဝိုင်း မျဉ်းကြောင်းမှ ဝင်ရိုးစွန်းဘက်သို့ တိုးတက်၍သွားလေလေ၊ နေကိုလုံးဝ မမြင်ရသောရက်သည်ပို၍ များလာလေလေဖြစ်ရာ ကမ္ဘာ၏ထိပ်ဖျား ဝင်ရိုးစွန်း အရပ်သို့ ရောက်သောအခါ တစ်နှစ်တွင် ခြောက်လလုံးလုံး နေကိုမမြင်ရဘဲ ရှိလေသည်။ အပြန်အလှန်အားဖြင့်လည်း အာတိတ်စက်ဝိုင်း မျဉ်းတလျှောက်တွင် နေ့ရောညဉ့်ပါ တစ်ရက်လုံး နေမပျောက်သောနေ့ တစ်နေ့ရှိပြန်၍ ဝင်ရိုးစွန်း ရောက်အောင် တဖြည်းဖြည်း တိုးတက်သွားလျှင် တစ်နှစ်တွင် ခြောက်လတိုင်တိုင် နေမဝင်သည်ကို တွေ့ရပေသည်။ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းမှာ ကမ္ဘာမြေကြီး၏ ဝင်ရိုးသည် ယင်း၏ လှည့်ပြင်ညီ (ကမ္ဘာမြေကြီးသည် နေကို လှည့်ပတ်သွားစဉ် ဖြစ်ပေါ်လာသောပြင်ညီ)နှင့် ထောင့်မတ်မကျပဲ ၂၃°၁/၂ မျှ စောင်းငိုက်နေသောကြောင့် ဖြစ်၏။ မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းသည် နေဘက်သို့ တိမ်းစောင်းနေသည့်အခါ နေနှင့်နီး၍ နေ့တာရှည် ပြီးလျှင် အပြန်အလှန်အားဖြင့်လည်း နေနှင့် ဝေးသွားသည့် အလှည့်နှင့် ကြုံပြန်သောအခါ ညဉ့်တာရှည်လာပြန်လေသည်။
သဘာဝအရင်းအမြစ်များ
မကြာမီကမှ ဤဒေသတွင် တွင်းထွက် ဓာတ်သတ္တုများကို တွေ့ရ၍ ယခုအခါ စနစ်တကျ တူးဖော် လုပ်ကိုင်လျက်ရှိလေပြီ။ စပစ်ဗါဂျင်ကျွန်းတွင် ကျောက်မီးသွေးများကိုလည်းကောင်း၊ လက်ပလန်ဒေသတွင် သံရိုင်းများ ကိုလည်းကောင်း တွေ့ရှိရ၍ ဝိတိုရိယကျွန်းတွင် ကြေးနီများကို တွေ့ရလေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာတိတ်