cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာစိတ်ကျန်းမာရေး
စိတ်ကျန်မာရေး နှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာရောဂါများ၏ ဒုက္ခပေးနေမှု
တစ်ကမ္ဘာလုံးတွင် နှစ်စဉ် လူတစ်သန်းနီးပါးသည် မိမိကိုယ်ကိုသတ်သေခြင်းကြောင့် သေဆုံးနေရပြီး လူငယ်လူရွယ် များ အကြား တွင် တတိယ သေဆုံးမှုအဖြစ်အများဆုံးအကြောင်းရပ် ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာအနှံ့တွင် ကျန်းမာရေး နှင့် ဆက်နွယ်သည့် ချို့ယွင်းမှုဖြစ်စေသော အရေးအကြီးဆုံး အကြောင်းရပ်များမှာ တစ်ဘက်စွန်းကျ စိတ်ကျရောဂါ၊ အရက်စွဲခြင်း၊ စိတ်ကစဉ့်ကလျားရောဂါ၊ စိတ်ကြွစိတ်ကျရောဂါ နှင့် စိတ်ယိုယွင်းရောဂါ တို့ပါဝင်သည်။ ဝင်ငွေရရှိမှုနည်းသည့်၊ အလယ်အလတ်သာရရှိသည့် နိုင်ငံများတွင် ထိုအခြေအနေတို့သည် ကျန်းမာရေး အခြေအနေ များနှင့်နွယ်သော ချို့ယွင်းမှုအားလုံးပေါင်း၏ ၁၉.၁% ရှိသည်။
ကုသမှု လစ်လပ်ခြင်း
ကမ္ဘာပေါ်ရှိ လူလေးယောက်တွင် တစ်ယောက်သည် သူတို့ဘဝ၏ တစ်ချိန်တွင် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သို့မဟုတ် အာရုံ ကြောပိုင်း ဆိုင်ရာ စိတ်ရောဂါများကို ကြုံ တွေ့ခံစားနိုင်သည် ဟုခန့်မှန်းရသည်။ စိတ်ရောဂါများ ၏ ကုထုံးများအတွက် ထိရောက်သော ဆုံးဖြတ်ဆောင်ရွက်ခြင်းများစွာ သိရှိပြီး၊ စိတ်ရောဂါရှိသူများ အားကုသမှုပြုရန်လိုအပ်ကြောင်း သတိပြုမိလာကြပြီ ဖြစ်သော်လည်း စိတ်ကျန်းမာရေး စောင့် ရှောက်မှုခံယူရန် လိုအပ်သော်လည်း ခံယူခြင်းမရှိသည့် အချိုးပမာဏ မှာ အလွန်မြင့်လျက်ရှိနေသေးသည်။ ယင်းကို “ကုသမှုလစ်လပ်ခြင်း”ဟု ခေါ်ဆိုပြီး ဝင်ငွေရရှိမှုနည်းသည့်၊အလယ်အလတ်သာရရှိသည့် နိုင်ငံများတွင် ရ၆ မှ ၈၅% ခန့်၊ ဝင်ငွေ ကောင်းမွန်သော နိုင်ငံများတွင်ပင် ၃၅ မှ ၅၀% ထိရှိနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းရသည်။ လိုအပ်ကြောင်း အသိအမှတ်ပြုထားသော်လည်း ပြီးခဲ့သည့်နှစ်များအတွင်း စိတ်ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုပေးခြင်း တွင် အများစုသော အပိုင်းတို့တွင် သိသာထင်ရှားစွာ ပြောင်းလဲခြင်းမရှိပေ။ ထိုပြဿနာ၏ အဓိကအကြောင်းရင်းမှာ လူထုကျန်းမာရေးဦးစားပေးမှုများ၊ နိုင်ငံအတော်များများတွင် စိတ်ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာမူဝါဒနှင့် ဥပဒေပြုမှုမရှိခြင်း နှင့် ငွေကြေးနှင့် လူအင်အား ရင်းမြစ်အင်အားပြည့်စုံမှုမရှိခြင်း၊ ထို့အတူ ရင်းမြစ်တို့အား မလုံမလောက် ခွဲဝေချထားခြင်း တို့ဖြစ်သည်။
၂၀၁၁ တွင် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့အစည်းမှ ၁၄၄ ခုသော ဝင်ငွေရရှိမှု နည်းသည့်၊အလယ်အလတ်သာရရှိသည့် နိုင်ငံများတွင်းရှိသည့် စိတ်ရောဂါရှိသူတို့အတွက် ပြုစုကုသပေးရန် လိုအပ်သော ၅၅၀၀၀ သောစိတ်ရောဂါ အထူးကုများ၊ ၆၂၈၀၀၀ သောစိတ်ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ သူနာပြုများ နှင့် ၄၉၃၀၀၀ သော စိတ်နှင့်လူမှုရေးဆိုင်ရာ ပြုစုစောင့်ရှောက်မှုပေးသူ တို့အပါအဝင် ၁.၁၈ မီလီယံသော စိတ်ကျန်းမာရေးအထူးပြုစောင့်ရှောက်ပေးသူများ ရှားပါး ပြတ်လပ်နေသည်ဟု ခန့်မှန်းတွက်ချက်ခဲ့သည်။ ထို ကျန်းမာရေးလုပ်သားအင်အား ပြတ်လပ်မှုကို ဖယ်ရှားရန်အတွက် နှစ်စဉ် လုပ်အားခ ငွေရှင်းရန် အဖြစ် အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၄.၄ ဘီလီယန်ဝန်းကျင်ဟု ခန့်မှန်းတွက်ချက်ထားသည်။
ဆောင်ရွက်ဆုံးဖြတ်ချက်များ
ပိုမိုကောင်းမွန်သော စိတ်ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု တို့ပေးစွမ်းရန် စရိတ်သက်သာထိရောက်သော ဆောင်ရွက်ဆုံးဖြတ်မှုများ အကြောင်း သတင်းအချက် နှင့် သက်သေသာဓက တို့မှာလည်း ရရှိနိုင်ပြီဖြစ်သည်။ သုတေသန အများ စု (၈၀%) တို့သည် ဝင်ငွေအရမြင့်သော နိုင်ငံများတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း ဝင်ငွေအရနည်းသော၊ အလယ်အလတ် သာရသော နိုင်ငံများတွင် စိတ်ကျန်းမာရေးချို့ယွင်းသူများ ဖြစ်သည့် စိတ်ကျရောဂါဝေဒနာရှင်များ၊ စိတ်ကစဉ့်ကလျား ရောဂါရှင်များ၊ စိတ်ကြွစိတ်ရောဂါ နှင့် အန္တရာယ်ရှိလောက်အောင် အရက်အလွန်အကျွံစွဲခြင်း တို့ကို ကုသရန် ဆေးဝါး နှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာလူမှုရေးပိုင်းဆိုင်ရာ ဆောင်ရွက်ဆုံးဖြတ်ချက်များ ရှိကြောင်း ခိုင်မာသည့် အထောက်အထားများ ရှိသည်။
ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးတွင် စိတ်ကျန်းမာရေးစနစ်များကို အင်အားတောင့်တင်းအောင်ပြုရန် အကြံပြုချက်များကို ကမ္ဘာ့ ကျန်းမာရေး အဖွဲ့အစည်း (WHO) ၏ စိတ်ကျန်းမာရေး အပေါ်တွင် အာရုံစိုက်ထားသည့် ၂၀၀၁ခုနှစ်ကမ္ဘာ့ ကျန်းမာရေး အစီရင်ခံစာတွင် ပထမဆုံးဖော်ပြခြင်းပြုခဲ့သည် -
စိတ်ကျန်းမာရေးစနစ်တို့အတွက် ကမ္ဘာ့ ကျန်းမာရေး အဖွဲ့အစည်း (WHO) အကဲဖြတ်ပြဋ္ဌာန်းချက် (WHO-AIMS)[12] တို့နှင့် အကဲဖြတ်ထားသည့် နိုင်ငံ ၁၂ ခုမှရရှိသော အချက်အလက်များကို အခြေခံထားခြင်းဖြင့် စိတ်ကစဉ့်ကလျား ရောဂါ၊ စိတ်ကြွစိတ်ကျရောဂါ၊ စိတ်ကျရောဂါဖြစ်စဉ်များ နှင့် အန္တရာယ်ရှိလောက်အောင် အရက် အလွန် အကျွံသောက်ခြင်း တို့ကို အတွင်းကျကျကုသမှုပေးခြင်းဖြင့် စိတ်ကျန်းမာရေး ဝန်ဆောင်မှုများ ကုန်ကျစရိတ် မြင့်တက် လာခြင်းကို ခန့်မှန်းတွက်ချက်နိုင်ခဲ့သည်။ ကမ္ဘာ့ ကျန်းမာရေး အဖွဲ့အစည်း (WHO)  ၏ ညွှန်ကြားချက်များအတိုင်း စိတ်ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုစနစ်များတွင် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံတို့ ပြောင်းလဲလာခြင်း ကို တွေ့မြင်ရသည်။
နိုင်ငံအများစုအတွက် ထိုပုံစံနည်းနာသည် တစ်နှစ်အတွက် တစ်ဦးလျှင် ၀.၃၀ မှ ၀.၅၀ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ရင်းနှီး မြှုပ်နှံမှု၏ ကနဦးကာလကို ထင်ဟပ်ပြလျက်ရှိသည်။ စိတ်ကျန်းမာရေးအတွက် စုစုပေါင်း အသုံးစရိတ်သည် ဝင်ငွေ အရ နည်းသော နိုင်ငံများတွင် အနည်းဆုံး ဆယ်ဆထိမြင့်တက်ရမည် ဖြစ်သည်။ ဝင်ငွေ အလယ်အလတ် နှင့် မြင့်မားမှု ရှိသော နိုင်ငံများတွင် ကျန်းမာရေးစနစ်အတွင်း စိတ်ကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှုများ ပိုကောင်းမွန်စွာ ပေးနိုင်ရန် ရင်းမြစ်များကို နေရာပြန်ချထားရေးမှာ အဓိကစိန်ခေါ်မှုပင်ဖြစ်သော်ငြားလည်း ဝင်ငွေနည်းသောနိုင်ငံများတွင် ငွေကြေး ရင်းမြစ်များ ထပ်မံလိုအပ်ဦးမည် ဖြစ်သည်။
ပါဝင်ဆောင်ရွက်လုပ်ကိုင်သူများ
ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့အစည်း (WHO)
ကမ္ဘာ့ ကျန်းမာရေး အဖွဲ့အစည်း (WHO) ၏ စိတ်ကျန်းမာရေးအတွက် အဓိက အစီအစဉ်နှစ်ခုမှာ WHO MIND (အမျိုးသားဖွ့ံဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် စိတ်ကျန်းမာရေးမြှင့်တင်ခြင်း) နှင့် စိတ်ကျန်းမာရေး လစ်ဟာချက်များ ဆောင်ရွက်မှု အစီအစဉ် (mhGAP) တို့ဖြစ်သည်။ WHO MIND မှ လူတို့၏နေ့စဉ်ဘဝတွင် ခိုင်မာသော ပြောင်းလဲမှုများကို သေချာစေရန် လုပ်ဆောင်ချက် ၅ နေရာတွင် အထူးပြုထားသည်။ ယင်းတို့မှာ -
စိတ်ကျန်းမာရေးလစ်ဟာချက်များဆောင်ရွက်မှုအစီအစဉ် (mhGAP) သည် ကမ္ဘာ့ ကျန်းမာရေး အဖွဲ့အစည်း (WHO) ၏ အထူးသဖြင့် ဝင်ငွေအရ နည်းသော၊အလယ်အလတ်ရှိသော နိုင်ငံများအတွက် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ၊ အာရုံကြောဆိုင်ရာ နှင့် ဆေးဝါးသုံးစွဲမှုကြောင့် စိတ်ကျန်းမာရေးချို့ယွင်းမှု တို့အတွက် ဝန်ဆောင်မှုများကို တိုးမြှင့်ရန် ဆောင်ရွက်မှု အစီအစဉ် ဖြစ်သည်။ mhGAP ၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ အစိုးရများ၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများ နှင့် အခြားသော ပါဝင်ဆောင်ရွက်သူများ တို့ကြား စုပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတို့အတွက် လက်တွဲမှုများတည်ဆောက်ရန် နှင့် ယင်းတို့၏ တာဝန်ဝတ္တရားတို့အား အားဖြည့်ကူညီရန် ဖြစ်သည်။
mhGAP ဆောင်ရွက်မှုလမ်းညွှန်ချက် (mhGAP-IG) ကို ၂၀၁၀ အောက်တိုဘာတွင် စတင်ထုတ်ခဲ့သည်။ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ၊ အာရုံကြောဆိုင်ရာ နှင့် ဆေးဝါးသုံးစွဲမှုကြောင့် စိတ်ကျန်းမာရေးချို့ယွင်းမှု တို့အား ကျွမ်းကျင် မဟုတ် သည့် ကျန်းမာရေးအပြင်အဆင်တို့တွင် ပြုစုဖြေရှင်းရန် အတွက်နည်းပညာဆိုင်ရာ အသုံးချဖွယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပါဝင်သော အရေးပေါ် အခြေအနေများမှာ စိတ်ကျရောဂါ၊ စိတ်ဖောက်ပြန်မှု၊ စိတ်ကြွစိတ်ကျရောဂါ၊တက်ခြင်း၊ ကလေးငယ်များနှင့် အရွယ်ရောက်စကလေးတို့တွင် ဖွ့ံဖြိုးတိုးတက်ရေးဆိုင်ရာ နှင့် အမူအကျင့် ဆိုင်ရာ ချို့ယွင်းခြင်း၊ စိတ်ယိုယွင်းရောဂါ၊ အရက်အလွန်အကျွံသောက်သုံးခြင်း၊ ဆေးဝါးများအလွန်အကျွံသုံးစွဲခြင်း၊ မိမိ ကိုယ်ကို နာကျင်စေခြင်း/သတ်သေခြင်း နှင့် အခြားသော ထင်ရှားသည့် စိတ်ခံစားမှု သို့မဟုတ် ဆေးပညာဖြင့် ဖြေရှင်းခြင်းမပြုနိုင်သည့် ဝေဒနာတို့ ဖြစ်သည်။
ဂရေ့ ကယ်လီ
မိုနာကိုနိုင်ငံမြို့စားကြီး ရယ်နီယေ၏ ဇနီး ကမ္ဘာကျော် အမေရိကန်ရုပ်ရှင်မင်းသမီး ဂရေ့ကယ်လီကို အဖ ဂျွန်ဘီ ကယ်လီ နှင့် အမိ မာဂရက်မေဂျာတို့မှ ၁၉၂၉ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ(၁၂)ရက်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဖီလာဒဲ ဖီယားမြို့တွင် မွေးဖွားသည်၊ ဖခင်သည် အိုင်းရစ်-အမေရိကန် ကပြားဖြစ်ပြီး မိခင်သည် ဂျာမန်မျိုးနွယ်ဝင် ဖြစ်သည်။ ဂရေ့ကယ်လီသည် ရုပ်ရှင်လောက၌ ရွှေမင်းသမီးဟု တင်စားခံရလောက်အောင် တချိန်က နာမည်ကြီးခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ မြို့စားကြီးကတော် ဘဝ၌လည်း မိုနာကိုမြို့၏လူမှုရေးရာ ဝန်ထမ်းလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်မှုကြောင့် လူချစ်လူခင် ပေါများခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ဂရေ့ကယ်လီသည် ၁၉၅၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၅၆ ခုနှစ်အထိ ငါးနှစ်တာကာလအတွင်း ရုပ်ရှင်ကား ၁၁ ကား ရိုက်ကူးခဲ့ရာ အကယ်ဒမီ ရွေးချယ်ရေးတွင် နှစ်ကြိမ်တိုင် အမည်တင်သွင်း ခြင်း ခံခဲ့ရပြီး အော်စကာ ရွှေစင်ရုပ်ဆုတစ်ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ရိုက်ကူးခဲ့သော တော၏သမီးပျို ဇာတ်ကားဖြင့် အော်စကာဆု ဆွတ်ခူးရရှိသည်။ ထိုကားတွင် အရက်သမားတဦး၏ဇနီးအဖြစ် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဂရေ့ကယ်လီ၏ ဇာတ်ကားများတွင် နေမွန်းတည့်ချိန်၊ မိုဂန်းဗိုး၊ နောက်ဖေး ပြတင်းပေါက်၊ အထက်တန်းလွှာ၊ လူဆိုး၊ လူသတ်စက်ကွင်း၊ တိုကိုရီးမြစ်ပေါ်မှ တံတားစသည့် ဇာတ်ကားများသည် အမေရိကန်ရုပ်ရှင်လောက၌ ထင်ရှုားသည်။ ဂရေ့ကယ်လီနှင့်စပ်လျဉ်း၍ နာမည်ကျော် ဒါရိုက်တာကြီး ဟစ်ချကော့က ဆွဲဆောင်မှုရှိ၍ မိမိကိုယ်မိမိ အာရုံပြုမှု နည်းလွန်းသူ ဆိုခဲ့သည်။
၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် မိုနာကိုမြို့စားကြီး ရယ်နီယေနှင့် လက်ထပ်ပြီးသောအခါ ရုပ်ရှင်လောကမှ အနားယူခဲ့သည်။ ဂရ့ကယ်လီသည် ကြက်ခြေနီအသင်း၊ ကင်းထောက်တပ်ဖွဲ့၊ အမျိုးသမီးအသင်းအဖွဲ့များတွင် ဦးဆောင်၍ ပါဝင်တတ်သဖြင့် မိမိတိုင်းပြည်၌ လူချစ်လူခင်များသူ ဖြစ်သည်။ အနုပညာကို လည်း ချစ်မြတ်နိုးသူ ဖြစ်သည်။ သူမကိုယ်တိုင် ပန်းချီကား များကို စုဆောင်းပြလေ့ရှိသည်။ ကွယ်လွန်ချိန်အထိ ကမ္ဘာ့ လူထု၏ စိတ်ဝင်စားမှုကို ခံခဲ့ရသော ရုပ်ရှင်မင်းသမီးတဦး ဖြစ်သည်။ ဂရေ့ကယ်လီသည် ၁၉၈၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ကားမှောက်ရာမှ ရရှိခဲ့သော ဒဏ်ရာဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ
ကြံတောစုရွာ၊ ဆောက်ဝိုင်း
ကြံတောစုရွာ၊ ဆောက်ဝိုင်း
NGC 5087
NGC 5087 သည် ဘဲဥပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ဗာဂိုး ကြယ်စုတန်းတွင် တည်ရှိသည်။
ဇိုးခွါးရွာ၊ ဟားခါးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟားခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အီမီလီယို ဂျီနို ဆယ်ဂရေး
အီမီလီယို ဂျီနို ဆယ်ဂရေး (၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၀၅ – ၂၂ ဧပြီ ၁၀၈၉) အီတာလျံ ရူပဗေဒ ပညာရှင်တစ်ဦးနှင့် နိုဘယ်ဆုရတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူသည် ဒြပ်စင် တက္ကနက်တီယမ်နှင့်အက်စ်တက်တိုင်း အပြင် အန်တိုင်ပရိုတွန် ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သူဖြစ်သည်။ ယင်းတို့ကြောင့် ရူပဗေဒအတွက်နိုဗယ်ဆုကို ၁၉၅၉ တွင် လက်ခံရရှိခဲ့သည်။
ခါးပတ်ရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ခါးပတ်ရွာ (Kharpat)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ မြင်သာတောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၈၂၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြင်သာတောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၈၄ ဦး၊ မ ၁၂၈၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၆၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောင်းကုန်းရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ်
ကျောင်းကုန်းရွာ (Kyaungkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ ကျောင်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၀၀၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မုံရွာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခွာဆင်းမ်လူမျိုး
ခွာဆင်းမ်လူမျိုးသည် မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရမှ တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားသည့် တိုင်းရင်းသား (၁၃၅)မျိုးထဲတွင် ပါဝင်လေသည်။ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးကြီး (၈)မျိုးအနက်၊ ချင်းတိုင်းရင်းသားထဲမှ လူမျိုးစု တစ်စုဖြစ်သည်။ ဖလမ်းနယ် ခွာဆင်းမ်းချင်းတို့သည် ပေါင်းသင်းပြီးနှစ်အတန်ကြာသည်အထိ သားသမီးမရသော် နှစ်ဦးသဘောတူ ကွာရှင်းလေ့ရှိသည်။ ထိုသို့ ကွာရှင်းရာတွင် နှစ်ဦးသဘောတူဖြစ်ပါက နေအိမ်မှ အပ ကျန်ပစ္စည်းအားလုံးကို တစ်ဝက်စီ ခွဲဝေယူကြသည်။ သားသမီးမရမီ မိန်းမက ယောက်ျားအပေါ် တစ်စုံတစ်ရာ အပြစ်မပြဘဲ ကွာရှင်းလိုသော် မင်္ဂလာကြေးအားလုံးကို ပြန်ပေးရသည်။ သားသမီးရပြီးမှ ဤသို့ကွာရှင်းလိုပါက မင်္ဂလာကြေးတစ်ဝက် ပြန်ပေးရသည်။
ခွာဆင်းမ်အမျိုးသားများ၏ လူပျိုလှည့်ပုံမှာ ရှေးက လူပျိုများသည် အပျို့အိမ်တွင် စုပြီး အိပ်ကြသည်၌ ယခုမူ အပျို့အိမ်တွင် မအိပ်ကြတော့ချေ။ လူပျိုတွေချည်း သီးခြားအိပ်ကြသည်။ ညအခါ၌ ကာလသားများ စုရုံးပြီး လူပျိုလှည့် သွားကြသည့်အခါ ဝါးဖြင့်ပြုလုပ်သော ပုလွေကို မှုတ်၍ အချစ်သီချင်း ဆိုကြသည်။ မိန်းမပျိုက မီးပုံဘေးတွင် ဝိုင်းထိုင်နေသော လူပျိုကာလသားများကို ဧည့်ခံစကားပြောရသည်။
ပထမတွင် မိဘများကပါ အတူရော၍ ထိုင်နေကြပြီး အတန်ကြာသော် မိဘများ အိပ်ရာဝင်ကြသည်။ ညဉ့်နက်လျှင် လူပျိုများပြန်ကြရသည်။ မျက်နှာအရိပ်အကဲဖြင့် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ချစ်ကြောင်း သိကြရလျှင် ကာလသားက မိဘကို ပြောပြပြီး မိဘက တောင်းရမ်းလက်ထပ် ပေးရသည်။
သက္ကယ်ကျွန်းရွာ၊ ငြိမ်းအေး
သက္ကယ်ကျွန်းရွာ၊ ငြိမ်းအေး
ဆိပ်ကြီးနားရွာ၊ မြင်းဂန်းချောင်း
ဆိပ်ကြီးနားရွာ၊ မြင်းဂန်းချောင်း
စခန်းချောင်းလေးရွာ၊ လှိုင်းဘုန်း
စခန်းချောင်းလေးရွာ၊ လှိုင်းဘုန်း
တက္ကနက်တီယမ်
တက္ကနက်တီယမ်သည် ဓာတုဗေဒ ဒြပ်စင်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ဓာတုသင်္ကေတ Tc ဖြစ်ကာ အက်တမ်အမှတ် ၄၃ ဖြစ်သည်။
အွမ်အူးမားရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အံ့ဘွယ်ရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်
အံ့ဘွယ်ရွာ (Antbwei)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရေဦးမြို့နယ်၊ ဝင်ဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၃၉၀ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အုပ်တမံရွာ၊ ဆောက်ဝိုင်း
အုပ်တမံရွာ၊ ဆောက်ဝိုင်း
ဘုရားငုတ်တိုရွာ၊ ငြိမ်းအေး
ဘုရားငုတ်တိုရွာ၊ ငြိမ်းအေး
အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း
အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအဖွဲ့ (Association of Southeast Asian Nations (ASEAN)) သည် အရှေ့တောင်အာရှ ၁၀ နိုင်ငံ ပေါင်းစည်းဖွဲ့စည်းထားသော နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ အသင်းဖြစ်သည်။ အင်ဒိုနီးရှား၊ မလေးရှား၊ စင်ကာပူ၊ ထိုင်း၊ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတို့၏ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများသည် ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် အာဆီယံကြေညာချက် (ဘန်ကောတ်ကြေညာစာတမ်း)ကို လက်မှတ်ရေးထိုး၍ ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။ နောင်တွင်မှ ဘရူနိုင်း၊ ဗီယက်နမ်၊ မြန်မာ၊ လာအို၊ ကမ္ဘောဒီးယား စသော နိုင်ငံများပါဝင်လာခဲ့ပြီး ၁၀ နိုင်ငံအထိဖြစ်လာခဲ့သည်။ အာဆီယံသည် အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် ကမ္ဘာမြေမျက်နှာပြင် ဧရိယာစုစုပေါင်း၏ ၃% ရှိပြီး စတုရန်း ကီလိုမီတာ ၄.၄၆ သန်း ရှိသည်။ ကမ္ဘာလူဦးရေး စုစုပေါင်း၏ ၈.၈ ရာခိုင်နှုန်း ရှိပြီး ခန့်မှန်းခြေ သန်း ၆၀၀ ရှိသည်။ အာဆီယံ၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ ငြိမ်းချမ်း၍ ကြွယ်ဝသော အသိုင်းအဝန်းတစ်ခုအဖြစ် ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲစွာ ရပ်တည်ရေးတည်ဆောက်ရာ၌ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုနှင့် ညီညွတ်သော စိတ်ဓာတ်များမှတဆင့် ဒေသတွင်း စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး တိုးတက်မှုနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဖွံဖြိုးတိုးတက်မှုများကို အရှိန်အဟုန်ဖြင့် မြှင့်တင်ရန် ဖြစ်သည်။
အာဆီယံဖြစ်ပေါ်လာပုံ
အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံများအဖွဲ့ Association of Southeast Asian Nations (ASEAN)(အာဆီယံ) ကို ၁၉၆၇ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၈) ရက်နေ့တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့၌ ဗန်ကောက်ကြေညာစာတမ်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအဖြစ် အင်ဒိုနီးရှား၊ မလေးရှား၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ စင်္ကာပူနှင့် ထိုင်း စသည့် အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံ(၅)နိုင်ငံဖြင့် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံသစ်များ အဖြစ် ဘရူနိုင်း (၁၉၈၄ခုနှစ် ၊ ဇန်နဝါရီလ ၈ရက် )၊ ဗီယက်နမ် (၁၉၉၅ ခုနှစ် ၊ ဇူလိုင်လ ၂၈ရက်)၊ လာအိုနှင့် မြန်မာ(၁၉၉၇ခုနှစ် ၊ ဇူလိုင်လ ၂၃ရက် )၊ ကမ္ဘောဒီးယား (၁၉၉၉ခုနှစ် ၊ ဧပြီလ ၃၀ရက် ) တို့ပါဝင်လာသဖြင့် ယခုအခါ အဖွဲ့ဝင်(၁၀)နိုင်ငံ ရှိသည်။ အတွင်းရေးမှူးချုပ်မှာ ထိုင်းနိုင်ငံမှ Surin Pitsuwan ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်အတွင်း အာဆီယံအနေဖြင့် နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များတွင် တက်ကြွစွာလှုပ်ရှား ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။
အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများမှာ -
ရည်ရွယ်ချက်
အာဆီယံဖွဲ့စည်းရသည့် ရည်ရွယ်ချက်မှာ -
အာဆီယံပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး အဆင့်(၃)ဆင့်
အာဆီယံသည် ၎င်း၏ရည်ရွယ်ချက်အောင်မြင်စေရန် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများသည် ကဏ္ဍအသီးသီး ၌ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်လျက် ရှိရာ အောက်ပါအတိုင်းအဆင့်(၃)ဆင့်ဖြင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက် ရှိ ကြောင်းသိရှိရသည်-
အာဆီယံဆွေးနွေးဘက်နိုင်ငံများ
အာဆီယံဆွေးနွေးဘက်နိုင်ငံများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်-
အာဆီယံဆိုင်ရာ အစည်းအဝေးများ
အာဆီယံ၏အဆင့်မြင့်ဆုံး အာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းမှာ အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေး ဖြစ်ပြီး (၁၉၆၇) ခုနှစ်မှစတင်ကျင်းပလာပြီး ၂၀၀၅ခုနှစ်အထိ (၁၁)ကြိမ်အထိကျင်းပ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ (၁၂)ကြိမ်မြောက် အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေးကို ၂၀၀၆ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလအတွင်း ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၊ စီဗူးမြို့၌ကျင်းပပြုလုပ်ပြီး ဖြစ်သည်။ အာဆီယံ တွင်အောက်ဖော်ပြပါ အစည်းအဝေး များ ကိုကျင်းပပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။
အာဆီယံ၏ စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု မြှင့်တင်ရန် သဘောတူညီချက်များ
အာဆီယံ၏ စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု မြှင့်တင်ရန်သဘောတူညီချက်မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
ဗီယင်ကျန်း လုပ်ငန်းအစီအစဉ်
(၁၀) ကြိမ်မြောက် အာဆီယံ ထိပ်သီးအစည်းအဝေးကို လာအိုနိုင်ငံ ဗီယင်ကျန်းမြို့တွင် ၂၀၀၄ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့ရာ ယင်းမှ ဗီယင်ကျန်းလုပ်ငန်း အစီ အစဉ် (VIENTIANE ACTION PROGRAMME- VIP) ကို အတည်ပြုခဲ့သည်။
e-ASEAN
အာဆီယံ၏ သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာ (Information and Communication Technology -ICT) ယှဉ်ပြိုင်မှု ဖွံ့ဖြိုးရန်၊ အားဖြည့်ရန်နှင့် မြှင့်တင်ရန် ရည်ရွယ်ခြင်း ဖြစ်ပြီး၊ အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံများအကြား ICT ကွာဟမှု ကျဉ်းမြောင်းရန်၊ အစိုးရနှင့် ပုဂ္ဂလိက ကဏ္ဍ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု မြှင့်တင်ရန်နှင့် ICT ကုန်ပစ္စည်းများ ကုန်သွယ်မှု ဝန်ဆောင်မှု နှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု များအပေါ် ကန့်သတ် ချက်များကို ဖြေလျော့မြှင်တင်ရေးအတွက် ဆောင်ရွက်ရန်တို့ဖြစ်သည်။
ASEAN Investment Area-AIA
အာဆီယံဒေသအတွင်း ပိုမိုလွတ်လပ်စွာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုပြုလုပ်နိုင်သည့် ဒေသတစ်ခုအဖြစ် ထူထောင်ရန်ဖြစ်သည်။
SEAN Chamber of Commerce and Industry- ASEAN CCI
ASEAN CCI ကို ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် စတင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအား ကိုယ်စားလှယ်ပြုသည့် CCI များ ပါဝင်ကြကာ UMFCCI သည် ၁၄-၁၀-၁၉၉၇ တွင် ASEAN CCI အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာသည်။
ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံရှိ အမေရိကန်စစ်စခန်းများ တဖြည်းဖြည်းချင်း ပိတ်ပစ်ရတော့မည့်အခြေအနေများကြောင့် ဒေသဆိုင်ရာလုံခြုံရေးသဘောတူညီမှု တညီတညွတ်တည်းရှိရန် လိုအပ်လာတော့သည်။ ဖိလစ်ပိုင်ရှိ အမေရိကန်စစ်စခန်းများအနေဖြင့် ပစိဖိတ်ဒေသကာကွယ်ရေးအတွက် အဓိကကျသည့်နေရာမှ ပါဝင်နေရာ ဂျပန်၊ တောင်ကိုရီးယားအပါအဝင် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများ၏ လုံခြုံရေးအတွက် အထောက် အကူပြုနေပေသည်။
ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့သည် အမေရိကန်စစ်စခန်းများ ဆက်လက်ထားရှိရေးစာချုပ်သစ်အတွက် စေ့စပ်ညှိနှိုင်းလျက်ရှိရာ လျော်ကြေးပေးရမည့်ငွေပမာဏနှင့် စစ်စခန်းများ သက်တမ်းသတ်မှတ်ရေးနှင့် စပ်လျဉ်း၍ တစ်စုံတစ်ရာ သဘောတူညီမှုမရရှိဘဲ သောင်မတင်ရေမကျဖြစ်နေခဲ့သည်။ အမေရိကန်စစ်စခန်းများ ဆက်လက်ထားရှိရေး၊ မထားရှိရေး ပြဿနာမှာ အာဆီယံ နိုင်ငံများနှင့်မသက်ဆိုင်ဘဲ ဖိလစ်ပိုင်နှင့်အမေရိကန်နှစ်နိုင်ငံ အကြား ဖြေရှင်းရမည့် ပြဿနာဖြစ်သည်ဟု အာဆီယံ နိုင်ငံများက ခံယူထားသည်။
၁၉၉၁ ခုနှစ်ဧပြီလအတွင်းက စင်ကာပူဝန်ကြီးချုပ် ဂိုချုပ်တောင်သည် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံသို့ အလည်အပတ် ရောက်ရှိ လာရာ ဒေသအတွင်းအမေရိကန် စစ်အင်အား လျှော့ချမှုနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ၎င်း၏ သဘောထားအမြင်ကို တင်ပြခဲ့သည်။ ဖိလစ်ပိုင် သမ္မတအကီနိုနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရာတွင် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၌ အမေရိကန်စစ်အခြေစိုက် စခန်းများ ဆက်လက်တည်ရှိနေမှုကို ထောက်ခံကြောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ မလေးရှားဝန်ကြီးချုပ် မဟာသီယာမိုဟာမက်သည် မတ်လ ၁ ရက်နေ့မှစ၍ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသို့ အလည်အပတ် ရောက်ရှိခဲ့ရာတွင် အင်ဒိုနီးရှားသမ္မတ ဆူဟာတိုနှင့်တွေ့ဆုံပြီး အနောက်ဥရောပတွင်ရှိ စီးပွားရေးအုပ်စုများနှင့် ယှဉ်၍ တန်ပြန် လုပ်ဆောင်နိုင်စေရန်အတွက် အရှေ့အာရှစီးပွားရေးအုပ်စု ဖွဲ့စည်းရန်ကို ဆွေးနွေးခဲ့ပြီး မဟာသီယာက ယင်းစီးပွားရေး အုပ်စုကို ဖွဲ့စည်းရခြင်းမှာ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်တွင် နောက်ထပ် လမ်းဖွင့်ပေးမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေရန် အခြေခံအားဖြင့် ရည်ရွယ်သည်ဟု ပြောကြားသည်။ သမ္မတဆူဟာတိုက ယင်းအဆိုပြုချက်ကို အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်ခြောက်နိုင်ငံက အပြန်အလှန်စိစစ်သုံးသပ်ရန်လိုအပ်သည်ဟု အလေးအနက်ထား ပြောကြားသည်။
မလေးရှားဝန်ကြီးချုပ် မဟာသီယာ တင်ပြခဲ့သည့် အရှေ့အာရှ စီးပွားရေးအုပ်စု ဖွဲ့စည်းရေးအဆိုနှင့်စပ်လျဉ်း၍ အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများမှ အထက်တန်းအရာရှိကြီးများသည် မေလ ၁၁ ရက်နှင့် ၁၂ ရက်နေ့များတွင် ကွာလာလမ်ပူမြို့၌  တွေ့ဆုံညှိနှိုင်းဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ ၁၉၉ဝ ပြည့်နှစ် နှစ်ကုန်ပိုင်းက ဘရပ်ဆယ်မြို့တွင်ကျင်းပခဲ့သည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လွတ်လပ်သော ကုန်သွယ်ရေး သဘောတူညီမှုအသစ်ဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲပျက်ပြားသွားပြီးနောက် မလေးရှားဝန်ကြီးချုပ် မဟာသီယာက အာဆီယံအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံများအပါအဝင် ဂျပန်၊ တရုတ် တောင်ကိုရီးယား၊ လာအို၊ ဗီယက်နမ်၊ ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် အခြားအာရှနိုင်ငံများသည် အရှေ့အာရှစီးပွားရေးအုပ်စု ဖွဲ့စည်းသင့်ကြောင်း အဆိုပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဤသို့ စီးပွားရေးအုပ်စုဖွဲ့စည်းခြင်းမှာ ကုန်သွယ်ရေးပိတ်ဆို့မှု သဘောမျိုး ပြုလုပ်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ လွတ်လပ်သော ကုန်သွယ်မှု ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် နည်းလမ်းများရှာဖွေကာ နိုင်ငံတကာကုန်သွယ်မှု စေ့စပ်ညှိနှိုင်းမှုများတွင် စီးပွားရေးအုပ်စု တွင်ပါဝင်သည့် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံငယ်ကလေးများအား တန်ပြန် ထိုးနျက်ချက် ပိုမိုရရှိစေရန်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ မလေးရှားနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးအုပ်စုဖွဲ့ရန် တင်ပြချက်မှာ ထောက်ခံမှုအပြည့်အဝမရရှိခဲ့ပေ။ ဤအာဆီယံနိုင်ငံများ အနေဖြင့် စီးပွားရေးအုပ်စု ဖွဲ့စည်းမည်ဆိုပါက ယင်းအဖွဲ့ကလက်ရှိအာဆီယံကို လွှမ်းမိုးသွားစေနိုင်ခြင်းနှင့် အာဆီယံက ပါဝင်ဆောင်ရွက်မည့် အာရှ·ပစိဖိတ်ဒေသ စီးပွားရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အစီအစဉ်များနှင့် ပဋိပက္ခ ဖြစ်စေနိုင်ခြင်းတို့ကို မလိုလားချေ။ သို့ဖြစ်ရာ အရှေ့အာရှ စီးပွားရေးအုပ်စုဖွဲ့စည်းရန် ကိစ္စကို ဇူလိုင်လတွင်ကျင်းပမည့် အာဆီယံနိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ၏ နှစ်ပတ်လည် အစည်းအဝေးတွင် တင်ပြ၍ စဉ်းစားဆုံးဖြတ်ရန် သဘော တူခဲ့သည်။
အထက်ပါအာဆီယံနိုင်ငံများမှ အထက်တန်းအရာရှိကြီးများ၏ အစည်းအဝေးတွင် သက်တမ်း ၁၂ နှစ်ကြာမြင့်ခဲ့ပြီဖြစ်သည့် ကမ္ဘောဒီးယား ပဋိပက္ခပြဿနာနှင့် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ ဂျာကာတာမြို့တွင် ကျင်းပရန်ရှိသည့် ကမ္ဘာဒီးယားပြိုင်ဘက် အုပ်စုများ၏ ဆွေးနွေးပွဲကိစ္စကိုလည်းကောင်း၊ အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအကြား စီးပွားရေး ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှု ပိုမိုတိုးတက်စေရန်အတွက် အဆိုပြုထားပြီး ဖြစ်သည့် အာဆီယံ စီးပွားရေးစာချုပ်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ လည်းကောင်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ ထို့ပြင် ဆိုဗီယက်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့အား အာဆီယံနှစ်ပတ်လည် အစည်းအဝေးသို့ဆွေးနွေးဖက်နိုင်ငံများအဖြစ် လက်ခံတက်ရောက်ခွင့်ပြုရန်ကိုလည်း ထောက်ခံခဲ့သည်။ ဥရောပဘုံဈေးအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ (အီးစီ) နှင့် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများမှ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများသည် မေလ ၃ဝ နှင့် ၃၁ ရက်နေ့များက လူဇင်ဘတ် မြို့တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ရာ ခေတ်မမီတော့သည့် ၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ် အီးစီ·အာဆီယံ သဘောတူစာချုပ်ကို အစားထိုးရန် အတွက် ကုန်သွယ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု သဘောတူညီချက်အသစ်ကို ရေးဆွဲရန် အီးစီအဖွဲ့က အဆိုပြုခဲ့သည်။
၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ် ကုန်သွယ်ရေးနှင့်စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု စာချုပ်ဟောင်းမှာ ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးတွင် လက်ရှိဖြစ်ပေါ်တိုးတက်လျက်ရှိသည့် အခြေအနေများနှင့် ကိုက်ညီမှုမရှိတော့ရုံမျှမက အီးစီနှင့်အာဆီယံအကြား စီးပွားရေးဆက်ဆံမှုများကိုလည်း ကိုယ်စားပြုခြင်းမရှိတော့ဟု ဆိုသည်။
အီးစီနှင့် အာဆီယံအကြား အပြန်အလှန်ကုန်သွယ်မှုမှာ ၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်း တစ်နှစ်လျှင် ၃၅ ဘီလီယံကျော် ရှိခဲ့သည်။ အီးစီသည် အာဆီယံ၏ တတိယအကြီးဆုံး ကုန်သွယ်ဖက်ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၃ ခုနှစ်နှင့် ၁၉၈၉ ခုနှစ်အတွင်း အီးစီက အာဆီယံမှ ကုန်တင်သွင်းမှုမှာ ၉၂ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်သွားပြီး အီးစီမှ အာဆီယံသို့ ကုန်တင်ပို့မှုမှာ ၅၂ ရာခိုင်နှုန်းမြင့်တက်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ကြာသေးမီကာလအတွင်း အရှေ့တောင်အာရှ ဖွံ့ဖြိုးစနိုင်ငံများတွင်အီးစီ၏ ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုမှာ ဂျပန်နှင့်အမေရိကန်တို့ နောက်သို့ ရောက်သွားပြီး တတိယနေရာမှ လိုက်နေသဖြင့် ဤသို့ ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုကို အီးစီက အားမပေးခြင်းအတွက် အာဆီယံက ပြစ်တင်ဝေဖန်ခဲ့သည်။
ယခုရေးဆွဲမည့် ကုန်သွယ်ရေးနှင့်စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မည့် စာချုပ်သစ်တွင် ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှု၊သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတို့ကို ပိုမိုအလေးပေးထားပြီး အီးစီ၏ဖွံ့ဖြိုးမှုအကူအညီအပေါ် အလေးပေးမှု ကို လျှော့ချထားသည်။ ၁၉၉၃ ခုနှစ် အရောက်တွင်တစ်ခုတည်းသော ဈေးကွက်ဖြစ်လာသည့်အခါ အီးစီအနေဖြင့် ကိုယ်ကျိုးစီးပွားကာကွယ်ရေးဝါဒကို ကျင့်သုံးသွားလိမ့်မည်ဟု အာဆီယံ၏စိုးရိမ်ပူပန်မှုများကိုလည်း အီးစီ ကိုယ်စားလှယ်များက ချေဖျက်ခဲ့သည်။ ဤအာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ နှစ်ပတ်လည်အစည်းအဝေးကို မလေးရှားနိုင်ငံ ကွာလာလမ်ပူမြို့၌ ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက်မှ ၂ဝ ရက်နေ့အထိ ကျင်းပခဲ့ပြီး ၎င်းအစည်းအဝေးပွဲအပြီး ဇူလိုင်လ ၂၁ ရက်နေ့မှ ၂၄ရက်နေ့အထိ အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများနှင့် အာဆီယံနှင့်ဆွေးနွေးဘက်နိုင်ငံများဖြစ်ကြသည့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ဂျပန်၊ ကနေဒါ၊ ဥရောပဘုံဈေးအဖွဲ့၊ ဩစတေးလျ၊ နယူးဇီလန်နှင့် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံတို့မှ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ၏ ဆွေးနွေးပွဲကို ဆက်လက်ကျင်းပခဲ့သည်။
ယခုနှစ်အာဆီယံနှစ်ပတ်လည် အစည်းအဝေးတွင် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ကျန်ကျိချင်နှင့် ဆိုဗီယက် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် ယူရီမာဆလီယူကော့ဗ် တို့သည် မလေးရှားအစိုးရ၏ ဧည့်သည်များအဖြစ် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့နှစ်ဦးသည် အာဆီယံဝန်ကြီးများနှင့် သီးခြားစီတွေ့ဆုံပြီး အနာဂတ်တွင်အာဆီယံနှင့် ဆက်ဆံမည့် နှစ်နိုင်ငံ ဆက်ဆံရေးပုံစံနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ အာဆီယံမှ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်သည့် ရေနံ ပေါကြွယ်ဝသော ဘရူနိုင်းနိုင်ငံသည် တရုတ်နိုင်ငံ၊ ဆိုဗီယက်နိုင်ငံတို့နှင့် လည်းကောင်း၊ အခြားမည်သည့် ကွန်မြူနစ်အစိုးရနှင့် လည်းကောင်း၊ သံတမန် ဆက်သွယ်မှုမရှိပေ။ သို့ရာတွင် တရုတ်၊ ဆိုဗီယက်နိုင်ငံတို့နှင့် သံတမန်ဆက်ဆံရေး ထူထောင်မည် ဖြစ်ကြောင်း ဘရူနိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက ပြောကြားခဲ့သည်။
အာဆီယံနှစ်ပတ်လည်အစည်းအဝေး စတင်ကျင်းပသည့်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာချက်တစ်ရပ်၌ အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများက ကမ္ဘောဒီးယားစင်ပြိုင်အုပ်စုများ၏ ပီကင်းတွင်ကျင်းပခဲ့သော အစည်းအဝေး ရလဒ်ကောင်းများကြောင့် အားရဝမ်းသာဖြစ်မိကြောင်းနှင့် မင်းသားကြီး သီဟာနုအား အဖွဲ့ဝင် ၁၂ ဦးပါဝင်သော ကမ္ဘောဒီးယားအမျိုးသား ဦးစီးကောင်စီ (အက်စ်အင်စီ)၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တညီတညွှတ်တည်း ရွေးချယ်တင်မြှောက်လိုက်ခြင်းအတွက် အထူးနှစ်ထောင်းအားရ ဝမ်းသာမိကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် အစည်းအဝေးအပြီးတွင် ထုတ်ပြန်သည့် ကြေညာချက်တစ်ရပ်၌ ယခုရာစုနှစ် ကုန်ဆုံးချိန်တွင် အာဆီယံလွတ်လပ်သော ကုန်သွယ်ရေးဒေသထူထောင်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အဆိုပြုချက်ကို ထောက်ခံကြောင်း၊ အာဆီယံစီးပွားရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုလေ့လာချက် စာတမ်းတစ်ရပ်ကို ၁၉၉၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် စင်ကာပူ၌ကျင်းပမည့် အာဆီယံ ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့တင်သွင်းမည် ဖြစ်ကြောင်း၊ အရှေ့အာရှစီးပွားရေးအုပ်စု ထူထောင်ရေးကို ဒုတိယအကြိမ်ဆွေးနွေးပြီး အစီရင်ခံစာကို အောက်တိုဘာလတွင် ကွာလာလမ်ပူမြို့၌ ကျင်းပမည့် အာဆီယံစီးပွားရေးဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေးသို့ တင်သွင်းမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ၁၂ နှစ်ကြာ ကမ္ဘောဒီးယားပြဿနာနှင့် ပတ်သက်သည့် သဘောတူညီချက်နှင့် ဖနွမ်းပင်နှင့်ပြောက်ကျားသုံးအုပ်စုတို့ ပါဝင်သော အမျိုးသားဦးစီးကောင်စီ ထူထောင်ခြင်းကို အာဆီယံဝန်ကြီးများက ကြိုဆိုကြောင်း အစရှိသဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။
ရွှေညောင်ပင်ရွာ
ရွှေညောင်ပင်
ဘားမနီးရွာ၊ အောက်ထုံး
ဘားမနီးရွာ၊ အောက်ထုံး
အဆင့်မြင့်သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဦးစီးဌာန
အဆင့်မြင့်သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဦးစီးဌာနသည် သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန၏လက်အောက်ရှိ ဦးစီးဌာန တစ်ခုဖြစ်ပြီး လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်များ ပြုစုပျိုးထောင်ခြင်းနှင့် သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးရေးဆိုင်ရာ သုတေသနလုပ်ငန်းများအား အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်း
သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန၏လမ်းညွှန်မှုများဖြင့် အဆင့်မြင့်သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဦးစီးဌာနကို ၁၉၉၇ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ (၂)ရက်နေ့တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ အဆင့်မြင့်သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဦးစီးဌာန၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(၂)ကျောင်း စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာမှ ကွန်ပျူတာကောလိပ်(၂၃)ကျောင်း ထပ်မံတိုးချဲ့ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့ပြီး ၎င်းကောလိပ်များအား ၂၀၀၇ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ(၂၀)ရက်နေ့တွင် ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်များအဖြစ်သို့ တိုးမြှင့်၍လည်းကောင်း၊ အဆင်မြင့်ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(၂)ခုအား ၂၀၁၂ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ(၂)ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(ဗဟန်းနယ်မြေ)နှင့် မန္တလေးကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်တို့၌လည်းကောင်း၊ နည်းပညာတက္ကသိုလ်(၄)ခုအနက် အဆင်မြင့်နည်းပညာတက္ကသိုလ်(၂)ခုအား ၂၀၁၂ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၃)ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်နည်းပညာတက္ကသိုလ်နှင့် မန္တလေးနည်းပညာတက္ကသိုလ်တို့၌လည်းကောင်း၊ ခေတ်မီနိုင်ငံတော်အတွက်လိုအပ်သည့် မြန်မာနိုင်ငံ လေကြောင်းနှင့်အာကာသပညာ တက္ကသိုလ်ကို ၂၀၀၂ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၁)ရက်နေ့တွင်လည်းကောင်း၊ ICT တိုးတက်အသုံးပြုရေးကို အထောက်အကူဖြစ်စေရန် ရည်ရွယ်၍ ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်နှင့် နည်းပညာတက္ကသိုလ်တို့မှ ဘွဲ့ရများအား လုပ်ငန်းခွင်အတွက် အသင့်အနေအထားရှိသော ITကျွမ်းကျင်သူများအဖြစ် လေ့ကျင့်ပေးနိုင်ရန် သတင်းအချက်အလက်နှင့် ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာဆိုင်ရာသင်တန်း(လှိုင်)တွင် ICTTI သင်တန်းနှင့် IMCEITS သင်တန်းတို့အား ဖွင့်လှစ်လျက်ရှိသည်။
ရည်မှန်းချက်
အဆင့်မြင့်သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဦးစီးဌာနသည် အောက်ဖော်ပြပါ ရည်မှန်းချက်များထားရှိကာ လုပ်ငန်းတာဝန်များအား အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် တာဝန်ဝတ္တရားများ
အဆင့်မြင့်သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဦးစီးဌာန(ရုံးချုပ်)ကို ဌာနခွဲ(၃)ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားရှိသည်။
သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာ ဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းဌာနခွဲ
ဤဌာနခွဲတွင် နည်းပညာအထွေထွေဖွံ့ဖြိုးမှုဌာနစု၊ အင်ဂျင်နီယာဌာနစု၊ ကွန်ပျူတာနည်းပညာဌာနစု၊ အမျိုးသားလေကြောင်းသုတေသနဌာနစုနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ရေးရာဌာနစုတို့ပါဝင်သည်။ ဤဌာနခွဲ၏ တာဝန်ဝတ္တရားများမှာ
အဆင့်မြင့် သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာ လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ် ပြုစုပျိုးထောင်ရေးဌာနခွဲ
ဤဌာနခွဲတွင် ပညာရေးဌာနစုနှင့် ပညာတော်သင်ဌာနစုတို့ပါဝင်သည်။ ဌာနခွဲ၏ တာဝန်ဝတ္တရားများမှာ
စီမံဘဏ္ဍာရေးဌာနခွဲ
ဤဌာနခွဲသည် ရာထူးခန့်ထားခြင်း၊ တိုးမြှင့်ခြင်း၊ ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာကိစ္စများ၊ လစာနှင့် ရသုံးခန့်မှန်းခြေစာရင်း စသည့်ဝန်ထမ်းရေးရာကိစ္စများကို စီမံဆောင်ရွက်ရန် ဖြစ်သည်။
မန်ဆိုက်ရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
မန်ဆိုက်ရွာ (Manhsaik)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ မွတ်လေ့လိုင်ကွာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၉၂၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆန်း မိုက်ခရို စစ်စတမ်
ဆန်း မိုက်ခရို စစ်စတမ် (Sun Microsystems) သည် ယခုအချိန်တွင် အော်ရကယ် ကော်ပိုရေးရှင်း၏ ကုမ္ပဏီခွဲ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဆန်း မိုက်ခရို စစ်စတမ် (Sun Microsystems) သည် ကွန်ပျူတာ, ကွန်ပျူတာ အစိတ်အပိုင်းများ၊ ဆော့ဖ်ဝဲ ရောင်းချခြင်းနှင့် IT (Information Technology)ဆိုင်ရာ ဝန်ဆောင်မှုများ ပေးသော အမေရိကန်ကုမ္ပဏီဖြစ်သည်။ IT (Information Technology)ဆိုင်ရာ ဝန်ဆောင်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ ဆန်း မိုက်ခရို စစ်စတမ် (Sun Microsystems) သည် Java Programming, Solaris operating system နှင့် Network fIle System (NFS) တို့ကို ဖန်တီးခဲ့သည်။ ဆန်း မိုက်ခရို စစ်စတမ် (Sun Microsystems) သည် Unix, RISC processors, thin client computing နှင့် virtualized computing အစရှိသော key computing technologies အများအပြား၏ ပြောင်းလဲတိုးတက်မှုများ အတွက်ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဆန်း မိုက်ခရို စစ်စတမ် (Sun Microsystems) ကို ၁၉၈၂ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ရက် နေ့တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ငှက်မြီးနှစ်ခွပြောက်
ငှက်မြီးနှစ်ခွပြောက် (Enicurus maculatus) သည် ဟိမဝန္တာတောင်၊ အိန္ဒိယအရှေ့မြောက်ပိုင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်း ယူနန်ပြည်နယ်နှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည့်ငှက်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ဂျွန် မောဂရစ်
ဂျွန် ပီ မောဂရစ်ချ် (John P. Morgridge) (၁၉၃၃ ခုနှစ်မွေး) သည် အမေရိကန် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင် တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး စစ်စကို စစ်စတမ် (Cisco Systems) ဘုတ်အဖွဲ့တွင် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင် ခဲ့ဖူးသူ ဖြစ်သည်။ သူသည် ဝစ္စကွန်စင် ပြည်နယ်မှဖြစ်ပြီး ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ဝစ္စကွန်စင်ပြည်နယ် တက္ကသိုလ် မှ ဘွဲ့ရခဲ့ကာ ၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ်မှ အမ်ဘီအေ ဘွဲ့ ရခဲ့သည်။
ရောက်ကြီး
ဦးရောက်ကြီး (၁၁၃၆ - ၁၁၉၇) သည် ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် မြင်းဝန်မဟာသီဟသူရဘွဲ့ဖြင့် ထင်ရှားခဲ့သည့် စာဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ဘဝ
ဦးရောက်၏ ငယ်မည်မှာ မောင်ရေး ဖြစ်သည်။ အရွယ်ရောက်သည့်အခါ စဉ့်ကူးမင်းထံတွင် ကွမ်းရေတော်အရာနှင့် ထမ်းရွက်၍ စဉ့်ကူးမင်းမရှိသည့်အခါ ဘိုးတော်မင်းတရားထံတွင် ကွမ်းရေတော်အရာနှင့် ထမ်းရွက်ခဲ့၍ စည်သူသီရိရွှေတောင်ဘွဲ့၊ နေမျိုးဇေယျသူဘွဲ့များကို ရရှိခဲ့သည်။
ထို့နောက်တွင် မြို့ဝန်၊ ဆင်ဝန်၊ မြောက်ဘက်တိုက်ဝန်၊ ယွန်းစုဝန်အရာများကို ရခဲ့သည်။ ဘကြီးတော်လက်ထက်တွင် မဟာသီဟသူရဘွဲ့နှင့် မြို့ဝန်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ထို့နောက် မြင်းစုဝန်အရာရ၍ မြင်းစုဝန်ဟု ထင်ရှားခဲ့သည်။
စာပေများ ရေးသားခြင်း
ဦးရောက်ကြီးသည် ပျို့ကဗျာလင်္ကာရတုဧချင်းများကို ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။ ပြုစုခဲ့သသည့် စာပေများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်။
အိုက်တားရွာ၊ မတူပီမြို့နယ်
အိုက်တားရွာ(Aika)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ မတူပီမြို့နယ်၊ အိုက်တားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၁၄၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အိုက်တားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၆၁ ဦး၊ မ ၄၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၀၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတူပီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွာသစ်ရွာ၊ ငြိမ်းအေး
ရွာသစ်ရွာ၊ ငြိမ်းအေး
မတ် ၁၉၉၀
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတ် ကဏ္ဍ:၁၉၉၀
ဆဲရင့် ကော်ပိုရေးရှင်း
ဆဲရင့် ကော်ပိုရေးရှင်း (Cerent Corporation) သည် ကယ်လီဖိုးနီးယား တွင် အခြေစိုက်သော အလင်းနည်းပညာ ဆိုင်ရာ ပစ္စည်းကိရိယာ (optical equipment) ထုတ်လုပ်သော ကုမ္ပဏီ ဖြစ်သည်။
စနှိုက်ပရေခိုရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်
စနှိုက်ပရေခိုရွာ (Sahnaikpayaehko)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ အလယ်ပဒေါင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၉၁၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အလယ်ပဒေါင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၃၈ ဦး၊ မ ၃၃၉၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၉၃၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ဟန်ဟောင်ရွာ၊ မိုးနဲမြို့နယ်
ဟန်ဟောင်ရွာ (Hanhawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုးနဲမြို့နယ်၊ နောင်မြိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၂၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်မြိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၁၆ ဦး၊ မ ၅၅၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးနဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြည်တော်သာရွာ၊ ဆောက်ဝိုင်း
ပြည်တော်သာရွာ၊ ဆောက်ဝိုင်း
တောရကုန်းရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗွီအိုအိုင်ပီ
ဗွီအိုအိုင်ပီ (VoIP) ဆိုသည်မှာ ကွန်ပျူတာ ကွန်ယက်ကို အသုံးပြု၍ အသံကို ပို့လွှတ်သော ပရိုတိုကောလ် တစ်ခုဖြစ်ပြီး ယနေ့ခေတ် တယ်လီဖုန်း ဆက်သွယ်ရေး စနစ်တွင် ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုလေ့ ရှိကြသည်။
NGC 5562
NGC 5562 သည် ဘိုးတီ ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီ ဖြစ်ည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘိုးတီ
အွမ်ကတူရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
အွမ်ကတူရွာ(Aumkatu)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ အွမ်လထွမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၈၇၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မကျီးအုပ်ရွာ၊ ဘုတလင်မြို့နယ်
မကျီးအုပ်ရွာ (Magyioke)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ ဘုတလင်မြို့နယ်၊ မကျီးအုပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၁၃၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘုတလင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၂၀၀၈ အာဆီယံတက္ကသိုလ်များအားကစားပြိုင်ပွဲ
၂၀၀၈ အာဆီယံတက္ကသိုလ်များအားကစားပြိုင်ပွဲ (2008 ASEAN University Games;14th AUG) သည် အာဆီယံတက္ကသိုလ်များအကြား ကျင်းပသည့် ၁၄ကြိမ်မြောက် အားကစားပွဲတော်ဖြစ်သည်။မလေးရှားနိုင်ငံ၊ ကွာလာလမ်ပူမြို့တွင် ၂၀၀၈ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ရက်နေ့မှ ၂၁ရက်နေ့အထိ ကျင်းပခဲ့သည်။ မလေးရှားနိုင်ငံအနေဖြင့် ၁၉၈၄၊၁၉၉၃ခုနှစ် ပြိုင်ပွဲများပြီးနောက် တတိယအကြိမ်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပခြင်းဖြစ်သည်။နိုင်ငံအသီးသီးမှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်သူ ၁၇၈၉ဦးရှိခဲ့ပြီး မလေးရှား၊ ဗီယက်နမ်နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့မှ ပထမ၊ဒုတိယနှင့် တတိယ ရရှိခဲ့သည်။
အားကစားကွင်းများ
ကွာလာလမ်ပူအပါအဝင် နေရာ၃နေရာတွင် အားကစားပွဲများ ကျင်းပခဲ့သည်။
အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်
၂၀၀၈ အာဆီယံတက္ကသိုလ်များအားကစားပြိုင်ပွဲ၏ အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်မှာ လူပုံစံ ရေးဆွဲထားသော အနီရောင်စုတ်ချက်ဖြစ်သည်။ထိုပုံသည် အာဆီယံတက္ကသိုလ်အားကစားသမားများ၏ မြင့်မားသော စိတ်ဓာတ်၊စွမ်းရည်၊ ထည်ဝါမှု၊ အောင်နိုင်ခြင်းတို့ကို ကိုယ်စားပြုကာ ကြယ်အဝါရောင်မှာ အားကစားသမားများ၏ ရည်မှန်းချက်ကို ဖော်ပြသည်။
အထိမ်းအမှတ်လာဘ်ကောင်
၂၀၀၈ အာဆီယံတက္ကသိုလ်များအားကစားပြိုင်ပွဲ၏ အထိမ်းအမှတ်လာဘ်ကောင်မှာ A1 Angkasawanဖြစ်ကာ ရင်းနီးဖော်ရွေမှု၊ သန်မာမှုတို့ကို ဖော်ဆောင်သည်။
ဆုတံဆိပ်ဇယား
အိမ်ရှင်နိုင်ငံ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာဆီယံတက္ကသိုလ်များ အားကစားပြိုင်ပွဲ
ငှက်မြီးနှစ်ခွခေါင်းဖြူ
ငှက်မြီးနှစ်ခွခေါင်းဖြူ (Enicurus leschenaulti) သည် ရေစပ်အနီးတွင် နေထိုင်တတ်ကြပြီး မတ်လနှင့် စက်တင်ဘာလတွင် သားပေါက်ကြသည်။ တရုတ်နိုင်ငံ၊ အရှေ့တောင်အာရှ၊ အိန္ဒိယတိုက်ငယ်တို့တွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
လက်ပံတန်းရွာ၊ အောက်ထုံး
လက်ပံတန်းရွာ၊ အောက်ထုံး
မှတ်တိုင်ရွာ၊ ငြိမ်းအေး
မှတ်တိုင်ရွာ၊ ငြိမ်းအေး
အောင်ချမ်းသာရွာ၊ သခွတ္တော
အောင်ချမ်းသာရွာ (Aungchanthar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ သခွတ္တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၆၂၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဦးဂါရွာ၊ ဦးဂါ
ဦးဂါရွာ၊ ဦးဂါ
ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်
ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (ပအိုဝ်ႏစွိုးခွိုꩻလွစ်ထန်ႏရေꩻတပ်မတောႏ, Pa-O National Liberation Army; အတိုကောက် PNLA) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပအိုဝ်းလူမျိုး လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်ပြီး ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ်၏ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ ဖြစ်သည်။ PNLA သည် အခြားသော ပအိုဝ်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနည်းတူ ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ ဆီဆိုင်မြို့နယ်နှင့် ပင်လောင်းမြို့နယ်တို့ ပါဝင်သော ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသကို စီမံသည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် PNLA သည် မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရနှင့် "ပြည်နယ်အဆင့် သဘောတူညီချက် ငါးချက်" နှင့် "ပြည်ထောင်စုအဆင့် သဘောတူညီချက် ရှစ်ချက်" တို့ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။
အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက်များ
၂၀၁၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် အစိုးရနှင့် PNLA တို့သည် "ပြည်နယ်အဆင့် သဘောတူညီချက် ၅ ချက်" နှင့် "ပြည်ထောင်စုအဆင့် သဘောတူညီချက် ၈ ချက်" တို့ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။
ပြည်နယ်အဆင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်ရေးအဖွဲ့နှင့် PNLA ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တို့သည် အောက်ပါ အချက်ငါးချက်ကို သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။
ပြည်ထောင်စုငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်ရေးလုပ်ငန်းကော်မတီနှင့် PNLA တို့သည် အောက်ပါ အချက်ရှစ်ချက်ကို သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ
ဇာဟောင်လူမျိုး
ဇာဟောင်လူမျိုးသည် မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရမှ တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားသည့် တိုင်းရင်းသား (၁၃၅)မျိုးထဲတွင် ပါဝင်လေသည်။ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးကြီး (၈)မျိုးအနက်၊ ချင်းတိုင်းရင်းသားထဲမှ လူမျိုးစု တစ်စုဖြစ်သည်။ ဇာဟောင်လူမျိုးများသည် မြောက်ပိုင်းချင်းတောင်ဒေသ ဖလမ်းမြို့နယ်အတွင်း နေထိုင်ကြသော ချင်းမျိုးနွယ်စု တစ်ခုဖြစ်သည်။
ဇာဟောင်မျိုးနွယ်စုတို့ ဖြစ်ပေါ်လာပုံနှင့် ပတ်သက်သော ရှေးရိုးစဉ်လာ စကားမှာ ကလေးမြို့(ကောလ်ပီး)တွင် ဖိုးလုံးဆိုသူ အဘိုးကြီးတစ်ဦး၌ မြေးယောက်ျား ငါးယောက် ရှိလေသည်။ သူကွယ်လွန်သောအခါ အမွေခွဲရာ၌ အဝေမတည့်ဖြစ်ကြရာ မြေးငယ် နှစ်ယောက်က တစ်ဖက်။ အကြီးသုံးယောက်က တစ်ဖက် ကွဲသွားပြီး မြေးအကြီး သုံးယောက်သည် ချင်းတောင်တန်းများပေါ်သို့ တက်လာကြသည်။ မြေးငယ်နှစ်ယောက်လည်း အကြီးသုံးယောက် နောက်သို့ လိုက်ပါလာပြီး မင်းလည်တောင်သို့ ရောက်သောအခါ ကလေးသို့ ပြန်သွားကြလေသည်။ မြေးကြီးသုံးယောက်သည် တောင်ပေါ်မှာပင် လုပ်ကိုင်စားသောက် နေကြလေသည်။ အကြီးဆုံးအမည်မှာ ဇန်ညပ်၊ အလတ်မှာ လွန်းကျော် နှင့် အငယ်မှာ လွန်းခိုင်ဟု တွင်သည်။ ယင်းတို့သည် ခရီးထွက်ခဲ့ရာ တီဗင်ရေအိုင်အနီးသို့ ရောက်သော် ဇန်ညပ်သည် ထိုဒေသမှာပင် ရွာတည်နေရစ်သည်။
လွန်းကျော်နှင့် လွန်းခိုင်တို့သည် ခရီးဆက်ကြရာ လွန်ဘမ်းအနီး လတိရွာသို့ ရောက်ကြလေသည်။ ထိုနေရာမှတစ်ဖန် ဆွမ်တလားဒေသတွင် မီးခိုးမြင်ကြရ၍ မီးခိုးမြင်ရာသို့ လာခဲ့ရာ လိုင်လွန်းဂူနားသို့ ရောက်ကြသည်။ ဤတွင် လိုင်ဇိုရွာသားများ ရောက်လာပြီး ယင်းတို့အား ခေါ်ဆောင်သည်တွင် လွန်းကျော်လိုက်ပါသွားပြီး လိုင်ဇိုရွာတွင် သူကြီးဖြစ်သွားလေသည်။
ပေါက်
ပေါက်၏အဓိပ္ပာယ်များ
ဘုရားကုန်းရွာ၊ ငြိမ်းအေး
ဘုရားကုန်းရွာ၊ ငြိမ်းအေး
လင့်ခ်စစ်
လင့်ခ်စစ် (Linksys) သည် အိမ်သုံးနှင့် ရုံးသုံး ကွန်ပျူတာ ကွန်ယက် များတွင် အသုံးပြုသော ပစ္စည်းများကို ထုတ်လုပ်ရောင်းချသော ကုမ္ပဏီ ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် စစ်စကို စစ်စတမ် မှ ဝယ်ယူပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။
ကိုးအိမ်တန်းရွာ၊ အောက်ထုံး
ကိုးအိမ်တန်းရွာ၊ အောက်ထုံး
NGC 5398
NGC 5398 သည် စင်တောရပ် ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီ ဖြစ်သည်။
သာဇေထောင့်ရွာ၊ သာဇေထောင့်
သာဇေထောင့်ရွာ၊ သာဇေထောင့်
စိုင်ဂေါင်းရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
စိုင်ဂေါင်းရွာ (Sainggaung)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ မြင်သာတောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၈၂၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြင်သာတောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၈၄ ဦး၊ မ ၁၂၈၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၆၇ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အွမ်ဆွေးရွာ၊ မတူပီမြို့နယ်
အွမ်ဆွေးရွာ(Amsoi)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ မတူပီမြို့နယ်၊ အွမ်ဆွေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၀၆၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အွမ်ဆွေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၅၉ ဦး၊ မ ၂၉၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၅၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတူပီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကညင်ချောင်းရွာ၊ ကျုံမရမ်း
ကညင်ချောင်းရွာ၊ ကျုံမရမ်း
ငြိမ်းအေးရွာ၊ ငြိမ်းအေး
ငြိမ်းအေးရွာ၊ ငြိမ်းအေး
ရှင်စော (ပုဂံ)
အေဒီ ၁၂၃၅ ဇူလိုင် ၁၉ တွင် ရှင်စော၏ မတ်တော်စပ်သူ ကျစွာမင်း နန်းတက်ချိန်တွင် ရှင်စော၏ ခင်ပွန်း ကွယ်လွန်ခဲ့သည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။ ရှင်စော လှူဒါန်းခဲ့သော စေတီမှ တွေ့ရှိရသော ကျောက်စာအရ သူမသည် အေဒီ ၁၂၄၁ ဧပြီ ၂၄ အထိ သက်ရှိထင်ရှားရှိနေခဲ့သည်။
မတ် ၁၉၉၁
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတ် ကဏ္ဍ:၁၉၉၁
ရှင်စော (ပုဂံ)
ကျမ်းပြုစာရင်း
ကဏ္ဍ:ပုဂံခေတ် မိဖုရားခေါင်များ ကဏ္ဍ:၁၂ ရာစု မြန်မာ အမျိုးသမီးများ ကဏ္ဍ:၁၃ ရာစု မြန်မာ အမျိုးသမီးများ
မန်ကပ်ရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
မန်ကပ်ရွာ (Mankat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ မွတ်လေ့လိုင်ကွာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၉၂၆ ဖြစ်သည်။
ညောင်လှရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်
ညောင်လှရွာ (Nyaunghla)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရေဦးမြို့နယ်၊ ဝင်ဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၃၈၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒေးဗစ် ဘက်ခ်ဟမ်
ဒေးဗစ် ရောဘတ် ဂျိုးဆက် ဘက်ခ်ဟမ် သည် ၁၉၇၅ ခု မေလ ၂ ရက်တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ လန်ဒန်မြို့ အရှေ့ပိုင်းရှိ လေတန်စတုန်း အရပ်တွင် မွေးဖွားသည်။ ငယ်စဉ်တောင်ကျေး ကလေးဘဝကတည်းက သူခုံမင်တာက ဘောလုံးကစားခြင်း ပါပဲ။
အင်္ဂလိပ် ဘောလုံးသမား အလယ်တန်း ကစားသူ တစ်ယောက်ဖြစ်သည်။ သူသည် မေဂျာလိဂ် အသင်း တစ်သင်းဖြစ်သော လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ် ဂယ်လက်ဆီ ကလပ်၏ ကပ္ပတိန်နှင့် ကစားသမား တစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး အင်္ဂလန် အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း၏ ကစားသမားတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ပြင်သစ်နှင့် အင်္ဂလန်တို့ ယှဉ်ပြိုင် ကစားသောပွဲ၌ သူသည် လူအများအပြားသိရှိကြသော နိုင်ငံတကာကစားပွဲ ၁၀၀ မြောက် ကက်ပ်(cap) ကို မှတ်တမ်းတင်နိုင်ခဲ့သည်။
အွမ်လထွမ်းရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
အွမ်လထွမ်းရွာ(Aumlahtum)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ အွမ်လထွမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၈၇၂ ဖြစ်သည်။
ဒေးဗစ် ဘက်ခ်ဟမ်
သူသည် ဖီဖာ၏ တစ်နှစ်တာ ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံး ကစားသမား စာရင်းတွင် ၂ ကြိမ်တိုင်တိုင် ဒုတိယ နေရာ ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ် အတွက် ကမ္ဘာတွင် လခအများဆုံး ဘောလုံး ကစားသမားလည်း ဖြစ်သည်။ သူသည် ဂူဂဲလ်၏ အားကစားအားလုံးထဲတွင် ရှာဖွေခြင်း အခံရဆုံး ခေါင်းစဉ်အဖြစ် ၂၀၀၃ နှင့် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် မှတ်တမ်း တင်ခဲ့သည်။ ထိုသို့သော ကမ္ဘာနှင့်ချီသော အသိအမှတ်ပြု ခံရမှု များကြောင့် သူသည် အထက်တန်းစား ကြော်ငြာ အမှတ်တံဆိပ်နှင့် ထိပ်တန်းဖက်ရှင်၏ ပြယုဂ်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဘက်ခ်ဟမ်သည် ၂၀၀၀ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၅ ရက်မှ ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂ ရက် အထိ အင်္ဂလန်အသင်း၏ ကပ္ပတိန်ဖြစ်ခဲ့သည်။
အွမ်လထွမ်းရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နဂါးနီသီချင်း
နဂါးနီစာအုပ်အသင်းသည် ကိုလိုနီခေတ်ဦးကာလက ထင်ရှားခဲ့သော အသင်းကြီးဖြစ်သည်။ သခင်နုနှင့် ဦးထွန်းအေးတို့က ဦးဆောင်၍ ၁၉၃၇ နိုဝင်ဘာ ၄ တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ နဂါးနီစာအုပ်အသင်းကြီး၏ မူဝါဒများကို သခင်လူငယ်များက ပြည်သူပြည်သားအများ သိကြစေလိုသဖြင့် သီချင်းတစ်ပုဒ်ဖြင့် ဝါဒဖြန့်ရန် စိတ်ကူးမိခဲ့ကြသည်။ သို့ဖြင့် သခင်နုက နဂါးနီတိုတ်ထုတ် "လူမွဲတို့၏ထွက်ရပ်လမ်း" စာအုပ်မှ အချက်အလက်များကို ထုတ်နုတ်ကာ စကားလုံးများကို စီကုံးရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် သခင်အုန်းခင် (နောင် ဗမာ့ခေတ်ဦးအုန်းခင်)နှင့်အတူ ဒီဒုတ်ဦးဘချိုထံ သွားရောက် ပြသကြသည်။ ဒီးဒုတ်ဦးဘချိုက သခင်အုန်းဆိုင် (ဂီတစာဆို ရွှေတိုင်ညွန့်) ထံသို့ စေလွှတ်ကာ နဂါးနီသီချင်းကို ရေးဖွဲ့စေခဲ့သည်။
နဂါးနီကိုထွန်းအေးသည် သခင်အုန်းဆိုင်ထံမှ နဂါးနီသီချင်း ရရှိရေးအတွက် ကြည့်မြင်တိုင်သို့ အကြိမ်ကြိမ်သွားရောက်ခဲ့ရရာ သုံးလခန့်ပင် ကြာမြင့်ခဲ့သည်။ "ဆင်းရဲခြင်းလွတ်ကင်းအောင်၊ လမ်းပြဆောင်ပါမည်၊ ရတနာခုနှစ်သွယ် တကယ်ပင်စုံညီ တို့အမျိုးသားတိုင်းပြည်၊ မွဲတဲ့လူ လှူဒါန်းနိုင်မည်၊ ကျောင်းဆောက်က ဘုရားတည်၊ ဘိုးဘိုးအောင်နဲ့ ရှင်အဇ္ဇဂေါဏတို့ မတဲ့ကိန်းဆိုက်မည်" အစရှိသည်ဖြင့် ရေးဖွဲ့ထားသော နဂါးနီသီချင်းမှာ ဂီတစာဆို ဆရာရွှေတိုင်ညွန့်၏ အစွမ်းဖြင့် နာဝင်ချိုဖွယ်တေးတစ်ပုဒ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဆရာရွှေတိုင်ညွန့်က နဂါးနီသီချင်းကို ရေးဖွဲ့ပေးခဲ့ပြီးနောက် မြို့တော်ခန်းမတွင် နဂါးနီအသင်းမိတ်ဆက်ပွဲပြုလုပ်ရာ ဇာတ်လိုက်မင်းသား ခင်မောင်ရင်က သီဆိုပြီး သီတာခင်ထွေးက အကဖြင့် တွဲဖတ်ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ ယင်းပွဲ၌ပင် ဆရာကြီး ဒီးဒုတ်ဦးဘချိုက နဂါးနီအသင်း တည်ထောင်ရခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်၊ နဂါနီအသင်းမှ ထုတ်ဝေသည့် စာအုပ်များအကြောင်း စသည်ဖြင့် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့သည်။ ဤသို့ဖြင့် နဂါးနီသီချင်းသည် ပြည်သူများအကြား ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။
"ကျန်းကျန်းမာမာ ချမ်းချမ်းသာသာ ဘေးရန်ကာဆီးမည်၊ လူမွဲတွေက မနှေးခေတ်မှီ၊ သူဌေးဖြစ်တော့မည်" စသည့် တေးစာသားများက မြန်မာပြည် အနှံ့ရေပန်းစားခဲ့သည်။ ကိုလံဘီယာတိုက်မန်နေဂျာ မစ္စတာကိသ်၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ဗြိတိသျှဘားမားမှ ဓာတ်ပြားအဖြစ် ထုတ်လုပ်ရောင်းချလိုက်သောအခါ ရောင်းမလောက်အောင် စွံခဲ့သည်။ နဂါးနီသီချင်းက နဂါးနီစာအုပ်အသင်းကို များစွာအထောက်အကူပြုခဲ့သည်။
အကိုးအကား
နဂါးနီ ရေးသူမိတ်ဆက် စာမိတ်ဆက်။ တင်နိုင်တိုး။ ၂၀၁၂ နိုဝင်ဘာ။ ပကြိမ်။ လောကအမွန်စာအုပ်တိုက်။ ရန်ကုန်။
NGC 1350
NGC 1350 သည် ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး တောင်ဘက်ခြမ်း ကြယ်စုတန်း ဖော်နပ်စ်မှ အလင်းနှစ် ၈၇ မီလီယံအကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းသည် အလင်းနှစ် ၁၃၀၀၀ ခန့်မျှ ကျယ်ပြောကာ မိမိတို့၏ နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီထက် အနည်းငယ်ပိုကြီးသည်။ ယင်းအား ဂလက်ဆီခွဲခြားမှုအရ Sa(r) ဟုသတ်မှတ်သည်။ NGC 1350 အား Fornax cluster ဂလက်ဆီများ၏ အပြင်ဘက်ကျကျတွင် မြင်ရသည်။ သို့သော် အကွာအဝေးအရ အဖွဲ့ဝင်မဟုတ်ဟု အကြံပေးထားသည်။ ၂၀၀၈ ဒီဇင်ဘာအရ ယင်းဂလက်ဆီထဲတွင် မည်သည့်အရာဝတ္ထုမျှ မတွေ့ရပေ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖော်နပ်စ် (ကြယ်စုတန်း)
တောင်ပြုံး (မြောက်)ရွာ၊ တံတားဦးမြို့နယ်
တောင်ပြုံး (မြောက်)ရွာ (Taungpyone(North))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ တံတားဦးမြို့နယ်၊ တောင်ပြုံးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၁၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်ပြုံးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၄၉ ဦး၊ မ ၂၀၄၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၅၉၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တံတားဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စော်တုံရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်
စော်တုံရွာ (Sawton)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ အလယ်ပဒေါင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၉၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အလယ်ပဒေါင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၃၈ ဦး၊ မ ၃၃၉၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၉၃၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖယ်ခုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စက်မှုနှင့် သက်မွေးပညာ ဦးစီးဌာန
စက်မှုနှင့် သက်မွေးပညာ ဦးစီးဌာနသည် သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန၏လက်အောက်ရှိ ဦးစီးဌာန တစ်ခုဖြစ်ပြီး နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၊ ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းတိုးတက်မှု၊ နိုင်ငံသားများ၏ အလုပ်အကိုင်ရရှိမှု၊ တစ်ဦးချင်းဝင်ငွေ တိုးတက်မှုတို့အတွက် နည်းပညာနှင်‌့သက်မွေး ပညာရေးကဏ္ဍကို မြှင်‌့တင်ဆောင်ရွက်ရန် ရည်ရွယ်၍ ဖွဲ့စည်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။ စက်မှုနှင့် သက်မွေးပညာ ဦးစီးဌာနသည် နည်းပညာတက္ကသိုလ်များ (Technological University)၊ အစိုးရနည်းပညာကောလိပ်များ (Government Technological College)၊ အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံများ (Government Technical Institute)၊ အစိုးရနည်းပညာ အထက်တန်းကျောင်းများ (Government Technological High School)၊ အတတ်ပညာသင်ကျောင်းများနှင့် သုတေသနဌာနများတို့ဖြင့် ရည်မှန်းချက်ပြည့်မှီအောင် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
ပုစွန်​တောင်ခုံး​ကျော်တံတား
ပုစွန်​တောင်ခုံး​ကျော်တံတားသည် ပုဇွန်တောင်ဘူတာ အနီးမှ ရထား လမ်းကို ကားသွားရန် ဖြတ်​ကျော်တည်​ဆောက်ထား​သော ရထားလမ်းခုံး​ကျော်တံတားဖြစ်သည်။မင်္ဂလာတောင်ညွန့်မြို့နယ်တွင်ရှိသည်။
တံတားအချက်အလက်များ
ပုစွန်​တောင်ခုံး​ကျော်တံတား စက်ရုံလမ်းမကြီး ​ပေါ်တွင်ရှိသည်။အထက်ပုစွန်​တောင်လမ်းမကြီး ကို ​အပေါ်မှဖြတ်​ကျော်ထားသည်။အထက်ပုစွန်​တောင်လမ်းမကြီး သို့ ပုစွန်​တောင်ခုံး​ကျော်တံတားမှ ဆင်းရန် ၂ လမ်းရှိကာ အထက်ပုစွန်​တောင်လမ်းမကြီး မှ ပုစွန်​တောင်ခုံး​ကျော်တံတား ​ပေါ်သို့ တက်ရန် ၁ လမ်းမျှရှိသည်။
သမိုင်းအ​ကြောင်း
တံတားကို ဂျပန်နိုင်ငံ က သာကေတတံတားသစ် ပူး​ပေါင်းတည်​ဆောက်ချိန်တွင် တစ်ခါတည်းတည်​ဆောက်​ပေးခဲ့သည်။တည်​ဆောက်ချိန် ၁ နှစ်ခွဲမျှကြာမြှင့်ခဲ့သည်။ယခင်က ပုစွန်​တောင်ခုံး​ကျော်တံတား မရှိခင် ရထား လာလျှင် ကား၊စက်ဘီး၊ဆိုက်ကား၊YBS အများပြည်သူစီးယာဉ် တို့တန်းစီ​နေသည်။သို့ဖြင့် ယာဉ်​ကြောရှပ်​​ထွေးသည်။
ငှက်မြီးနှစ်ခွ
ငှက်မြီးနှစ်ခွ (Enicurus schistaceus) သည် ဟိမဝန္တာတောင်တန်း၊ တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်း၊ အရှေ့တောင်အာရှ၊ အိန္ဒိယတိုက်ငယ်တို့တွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည်။ ဖေဖော်ဝါရီနှင့် ဇူလိုင်လကြားများတွင် သားပေါက်ကြသည်။ များသောအားဖြင့် တကောင်တည်းနေထိုင်တတ်ကြပြီး သားပေါက်ရာသီတွင် စုံတွဲ သို့မဟုတ် မိသားစုလိုက်တွေ့ရှိရတတ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဘူတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်
thumb| [[ဩစတြေးလျနိုင်ငံ|ဩစတြေးလျနိုင်ငံရှိ Hopetoun Falls ရေတံခွန်များ၏ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် လက္ခဏာရပ်များကို မြေယာစီမံခန့်ခွဲမှုဖြင့် ထိန်းသိမ်းထားနိုင်သဖြင့် ခရီးသွားဧည့်သည်များအား လုံလောက်စွာ ဝင်ရောက်လည်ပတ်ခွင့်ပေးထား၏။]] thumb| ဂြိုဟ်တုမှရိုက်ကူးထားသော [[ဆဟာရ သဲကန္တာရ|ဆာဟာရသဲကန္တာရ ပုံ - ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး အပူပိုင်းသဲကန္တာရ နှင့် ဝင်ရိုးစွန်း ကန္တာရပြီးနောက် ကမ္ဘာ့တတိယအကြီးဆုံး ကန္တာရဖြစ်သည်။]] သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် သို့မဟုတ် သဘာဝလောကသည် သဘာဝအတိုင်းဖြစ်ပေါ်နေသည့် သက်ရှိများနှင့် သက်ရှိ-မဟုတ်သည်များ အားလုံးအပါအဝင် အရာခပ်သိမ်းအပေါ် လွှမ်းခြုံထားသည့် လူသားများ ဖန်တီးပြုလုပ်ထားခြင်း-မဟုတ်သော အရာများကို ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ ဤဝေါဟာရအား ကမ္ဘာမြေ သို့မဟုတ် ကမ္ဘာမြေ၏ အချို့သောအစိတ်အပိုင်းများအပေါ် ရည်ညွှန်းသုံးနှုန်းလေ့ရှိသည်။ ထိုပတ်ဝန်းကျင်သည် သက်ရှိမျိုးစိတ်များ၊ ရာသီဥတု၊ မိုးလေဝသ နှင့် သဘာဝရင်းမြစ်များ စသည့်အရာအားလုံးတို့၏ အပြန်အလှန် အကျိုးသက်ရောက်မှုအပေါ် လွှမ်းခြုံနေပြီး လူသားတို့၏ ရှင်သန်ရေးနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအပေါ်သို့လည်း သက်ရောက်မှုရှိလေသည်။
သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အယူအဆအား အစိတ်အပိုင်းများအဖြစ် အောက်ပါအတိုင်းခွဲခြမ်းကြည့်နိုင်သည် -
သဘာဝပတ်​ဝန်းကျင်​၏ ဆန့်ကျင်ဘက်အရာသည် လုပ်ယူဖန်တီးထားသော ပတ်​ဝန်းကျင်​ဖြစ်​သည်​။ စိုက်ပျိုးမြေများနှင့် မြို့ပြနေရာများအဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်းကဲ့သို့သော လုပ်ယူဖန်တီးထားသည့် ပတ်ဝန်းကျင်များကြောင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ရှုခင်းများသည် အခြေခံကျကျ ပြောင်းလဲထားသည့် ရိုးရှင်းသော လူ့ပတ်ဝန်းကျင်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားပါသည်။ သဲကန္တာရတွင် ရွှံ့တဲ (သို့) နေရောင်ခြည်စွမ်းအင်သုံး လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစနစ် ဆောက်လုပ်ခြင်းကဲ့သို့ အလွန်အကျွံပြုလုပ်ထားမှု နည်းပါးသည်ဟု ထင်ရသော လုပ်ရပ်များသည်ပင် ပြုပြင်ထားသော ပတ်ဝန်းကျင်သည် အသွင်ယောင်ဖြစ်လာသည်။ တိရစ္ဆာန်များစွာသည် ၎င်းတို့အတွက် ပိုမိုကောင်းမွန်သော ပတ်ဝန်းကျင်ကိုပေးစွမ်းနိုင်သည့် အရာများကို ဖန်တီးကြသော်လည်း ၎င်းတို့သည် လူသားများမဟုတ်သောကြောင့် ဘီဗာရှဉ့်ဝံများ၏ ရေကာတာများ နှင့် ခြတောင်ပို့များ ကဲ့သို့သော အရာများအား သဘာဝအတိုင်းဖြစ်တည်မှုအဖြစ်သာ ယူဆကြသည်။