cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
အိုက်၊ ဟွိုင်းဗရက်ဗန်
အဒိုရေးရှင်းအော့သလမ့် ပန်းချီကားကို ဟွိုင်းဗရက်က စတင်ရေးဆွဲခဲ့သော်လည်း အဆုံးမသတ်မီ ကွယ်လွန်သွားသဖြင့် သူ၏ညီ ယန်ဗန်အိုက်က ပြီးစီးအောင် ရေးဆွဲခဲ့ရလေသည်။ ဟွိုင်းဗရက် ရေးဆွဲခဲ့သော ပန်းချီကားများသည် တည်ငြိမ်သည့် ခန့်ညားမှုကို ဖော်ပြကြလေသည်။ အဒိုရေးရှင်းအော့သလမ့်ပန်းချီကားမည်မျှကောင်းမွန် သနည်းဆိုလျှင် ပထမကမ္ဘာစစ်အပြီး စစ်ပြေငြိမ်းရေး စာချုပ်ချုပ်ဆိုကြရာတွင် ထိုပန်းချီကားပါဝင်သော မှန်ကူကွက်ကို ဂျာမနီနိုင်ငံက ဘယ်လ်ဂျီယံနိုင်ငံအား ပြန်လည်ပေးအပ်ရမည် ဆိုသော စာပိုဒ်တစ်ပိုဒ်ပါရှိခြင်းဖြင့်သိသာနိုင်ပေသည်။ ဟွိုင်းဗရက်ဗန်အိုက်နှင့် ယန်ဗန်အိုက် ညီအကို နှစ်ယောက်သည် ဗလန်းဒါးပြည်၏ ပန်းချီအတတ်ကို အခြေခံ ချပေးခဲ့သူများဖြစ်ရုံမက ဥရောပတိုက်တစ်တိုက်လုံးရှိ ပန်းချီ ပညာ၏ အခြေခံကိုလည်း ပြောင်းလဲပေးခဲ့သူများလည်း ဖြစ်လေသည်။ ထို့ပြင် ပန်းချီရေးခြယ်ရာ၌ ရှုခင်းကိုပါတွဲဖက်၍ ရေးခြယ်ထိုက်ကြောင်းကိုလည်း စတင်ရေးဆွဲပြခဲ့သော ပန်းချီ ကျော်များဖြစ်ကြလေသည်။
လှိုင်သီရွာ
လှိုင်သီရွာ
ခရောပင်ဆိပ်ရွာ၊ ဘုံလုံချောင်း
ခရောပင်ဆိပ်ရွာ၊ ဘုံလုံချောင်း
ဖန်ခါးကုန်းရွာ၊ မဲဇလီကွင်းပေါက်
ဖန်ခါးကုန်းရွာ၊ မဲဇလီကွင်းပေါက်
ပေါက်တောဒါးကရွာ၊ ဆိပ်သာ (ချင်ဘို့)
ပေါက်တောဒါးကရွာ၊ ဆိပ်သာ (ချင်ဘို့)
အနတ္တနိဗ္ဗာနသပ္ပါယသုတ်
စက္ခုပသာဒ, ရူပါရုံ စက္ခုဝိညာဏ်, စက္ခုသမ္ဖဿ, စက္ခုသမ္ဖဿကြောင့်ဖြစ်သော ဝေဒနာသုံးမျိုး၊ ထိုတရား တစ်ခုစီတစ်ခုစီကို အနတ္တဟု ရှုမြင်ရမည်။ ထို့အတူ ကြွင်း အဇ္ဈတ္တိကာယတန (၅)ပါးနှင့် ဗာဟိရာယတန (၅)ပါး၊ ယင်းတို့၏ ပေါင်းဆုံမှု ဖဿ, ယင်းဖဿကြောင့်ဖြစ်သော ဝေဒနာသုံးမျိုးစီတို့ကိုလည်း အနတ္တဟု သိမြင်အောင် ရှုမှတ်အားထုတ်ခြင်းသည် နိဗ္ဗာန်အား လျောက်ပတ်သော အကျင့်ဖြစ်သည်ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ကုံးမကာရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
ကုံးမကာရွာ (Konemakar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ ဆင်ခြေဖုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၀၀၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆင်ခြေဖုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၄၀ ဦး၊ မ ၁၃၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၉၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ဝါးဘိုးကုန်းရွာ၊ ကုန်းကြီး
ဝါးဘိုးကုန်းရွာ၊ ကုန်းကြီး
ဒုက္ခဆန္ဒာဒိသုတ်
ဒုက္ခသဘောရှိသော အဇ္ဈတ္တိကာယတန (၆)ပါး၌ ဆန္ဒကို ပယ်ရမည်ဟု အာယတနတစ်ပါးစီ အကျယ်အားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ကျုံကလွတ်ရွာ၊ ကျုံကလွတ်
ကျုံကလွတ်ရွာ၊ ကျုံကလွတ်
၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီလ၊ (၁၈)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၄၉)ရက်မြောက် နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၃၁၆) ရက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၁၇) ရက်) ကျန်သေးသည်။
မွေကုန်းရွာ၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်
မွေကုန်းရွာ (Mwaykone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်၊ မင်းစုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၅၇၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မင်းစုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၅၄ ဦး၊ မ ၂၁၄၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၉၉၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အညာတန်းရွာ၊ မဲဇလီကွင်းပေါက်
အညာတန်းရွာ၊ မဲဇလီကွင်းပေါက်
ခေါ်ပွာလ်ရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
ခေါ်ပွာလ်ရွာ(Khuapual)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ ခေါ်ပွာလ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၄၇၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခေါ်ပွာလ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၂၆ ဦး၊ မ ၄၃၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၆၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခိုင်မြဲကျော်စွာ
ခိုင်မြဲကျော်စွာ သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စာရေးဆရာနှင့် ကဗျာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ အမည်ရင်း အောင်နိုင်ဦး ဖြစ်ပြီး ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဒဿနိကဗေဒ အဓိကဖြင့် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်၌ အနုပညာ ကြေးမုံ မဂ္ဂဇင်းတွင် ချစ်ဆူးနှင်းဆီ ကဗျာသည် ပထမဆုံး ပုံနှိပ် ဖော်ပြခြင်း ခံရသည် စာမူ ဖြစ်သည်။
ပေဖူးလွှာ၊ ဒီရေစီးသံ၊ ဟန်သစ်၊ ရင်ခွင်သစ်၊ ရင်ခုန်ပွင့်၊ ရုပ်ရှင်သစ္စာ၊ ရုပ်ရှင်အောင်လံ၊ ကလျာ၊ မြားနတ်မောင်၊ ချယ်ရီ၊ မဟေသီ၊ သရဖူ၊ ဖက်ရှင်၊ ရုပ်ရှင် တေးကဗျာ၊ သောင်းပြောင်းထွေလာ ရယ်စရာ၊ ပိတောက်မြေ၊ စရဏ၊ အင်ပါရာ၊ ဗြူးတီး၊ ဖက်ရှင်အင်းမေ့ချ်နှင့် အခြား မဂ္ဂဇင်းများတွင် ကဗျာပုဒ်ရေ ၁၀ဝ ကျော် ရေးသားခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
- ကဗျာအသံ အစီအစဉ်(၆) ၊ စာမျက်နှာ ၇၆
- စက္ကူပန်းပွင့်မပွင့် ဖွင့်ကြည့်ဖို့ ပို့ပေးလိုက်တဲ့လိုင်းများ စာအုပ်မှ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ကျောင်းတောင်ရွာ၊ ကညင်ကုန်း
ကျောင်းတောင်ရွာ၊ ကညင်ကုန်း
အုံးပင်စုရွာ၊ ကျုံကလွတ်
အုံးပင်စုရွာ၊ ကျုံကလွတ်
ကွမ်သင်ရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
ကွမ်သင်ရွာ(Kunthin)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ ဘားကပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၁၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘားကပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၁၂၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၃၈၇ ဦး နေထိုင်သည်။ ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်သည် ၄၁.၁၃ ဧက ကျယ်ဝန်းသည်။ ဆရာမ ၅၀၊ ကျောင်းသား/သူ ၁၀၀ ကျော် ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီလ၊ (၁၉)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၅၀)ရက်မြောက် နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၃၁၅) ရက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၁၆) ရက်) ကျန်သေးသည်။
သဘော့ချောင်းရွာ၊ မဲဇလီကွင်းပေါက်
သဘော့ချောင်းရွာ၊ မဲဇလီကွင်းပေါက်
ဝေသာလီပြည်
သမိုင်းကြောင်း
မဟာသက္ကရာဇ် ၁ဝ၆ ခုနှစ် မရောက်ခင်ကာလက ဝေသာလီပြည်သည် ဝပြော၏၊ သာယာ၏။ များစွာသောလူတို့ဖြင့်ပြွမ်း၏။ လူတို့သည် အလှည့်အားဖြင့် မင်းပြုကုန်၏။ တာဝတိံသာနတ်တို့နှင့် ပုံဟန်တန္တု ပမာပြု၍ ဘုရားသခင်ကိုယ်တော်တိုင် ချီးမွမ်းမြှောက်စားဟောကြားခြင်းကို ခံယူရရှိကြသော လိစ္ဆဝီမင်းပေါင်း ၇၇ဝ၇ ယောက်ရှိကုန်၏။ မင်းတို့နေရာ ပြာဿဒ် ၇၇ဝ၇ ဆောင်၊ စုလစ်မွန်းချွန်တပ်သော တိုက် ၇၇ဝ၇ ခု၊ ဥယျာဉ် ရေကန်ပေါင်း ၇၇ဝ၇ ခု ရှိကုန်၏။ ဘုရားသခင်လက်ထက်တော်ကပင် လွန်စွာကြီးကျယ်ခမ်းနားသော တံတိုင်းသုံးထပ် အရံရှိသည့် မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ရာဇဂြိုဟ်ပြည်နှင့်မူ ဂင်္ဂါမြစ်ခြား၍ ရှစ်ယူဇနာ ကွာဝေးသောဟူ၏။
မဟာသက္ကရာဇ် ၁ဝ၆ ခုနှစ် ရောက်သကာလ ဝေသာလီပြည်သည် မိုးခေါင်၏၊ ငတ်မွတ်၏၊ ကောက်ပဲသီးနှံတို့ညံ့ဖျင်း၏။ စွန့်ပစ်အပ်သော အကောင်ပုပ်တို့၏အနံ့ဖြင့် ဘီလူးတို့သည် မြို့သို့ဝင်ကုန်၏။ ထိုဘီလူးတို့ နှိပ်စက်သဖြင့် များစွာသောလူတို့သေကုန်၏။ အပုပ်နံ့တို့ကြောင့် လူတို့၌ ယင်းအနာ ကျရောက်လာလေသည်။ ဤသို့ ငတ်မွတ်သောဘေး၊ ဘီလူးဘေး၊ အနာဘေးအားဖြင့် ဘေးသုံးပါးတို့ကျရောက်သော် ဝေသာလီပြည်သူ ပြည်သားတို့ စည်းဝေး၍ ယင်းဘေးတို့မှလွတ်ရန် နည်းလမ်းရှာကြ၏။ မင်းတို့ တရားမစောင့်၍ ဘေးရောက်ရသလောဟု စစ်ကြောသောအခါ မင်းတို့၌လည်း အပြစ်အမြင့်၊ ဗလိနတ်စာ တင်ကြကုန်အံ့ဟု တိုင်ပင်ကာတင်ကြသော်လည်း ဘေးမငြိမ်းသဖြင့် မြတ်စွာဘုရားအား ဝေသာလီပြည်သို့ ပင့်ဖိတ်ရန် တိုင်ပင်ကြလေသည်။ ဘုရားသခင်သည် ထိုကာလ၌ ဗိမ္ဗိသာရမင်းအား ပဋိညာဉ်ကို ဖြေတော်မူလို၍ စတုတ္တဝါ ကပ်အံ့သောငှါ ဝါဆိုနေ့ နီးလတ်ချိန်မှစ၍ ရာဇဂြိုဟ်ပြည် ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၌ နေတော်မူ၏။ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူသော ဘုရားသခင်အား ပင့်ရန် သောတပန်ဖြစ်သော မဟာလိမည်သည့် ဝဇ္ဇီမင်းနှင့် ပုရောဟိတ် ပုဏ္ဏားသားတို့ကို စေလွှတ်လိုက်လေသည်။ ဝေသာလီပြည်၌ ရတနာသုတ်ကို ဟောသဖြင့် ပရိတ်တော်၏ အာဏာတော်သည် စကြဝဠာ ကမ္ဘာတစ်သိန်းနှံ့လတ္တံ၊ ဒေသနာအဆုံး၌ ၈၄ဝဝဝ ကုန်သောဝေနေယျတို့ အကျွတ်တရား ရကုန်လတ္တံ့၊ ထိုဘေးတို့သည်လည်း ငြိမ်းကုန်လတ္တံ့ဟုမြင်တော်မူသည့် အလျောက် ဝေသာလီပြည်သို့လိုက်ကြွတော်မူရန် ပင့်လျှောက်သည်ကို ဘုရားသခင် ဝန်ခံတော်မူလေသည်။
ဂင်္ဂါမြစ်ကို အထူးထူးသောအဆောင်အယောင်တို့ဖြင့် ဖြတ်ကူး၏။ ဘုရားသခင် ကြွလာတော်မူသည်ကို ဝဇ္ဇီမင်းများသည် လည်တိုင်အောင် ရေသို့သက်၍ ကြိုဆိုပင့်ဆောင်ကြလေသည်။ မြတ်စွာဘုရားသည် ဝေသာလီဘက်ကမ်းနားကိုနင်းကာမျှဖြင့် ကြီးစွာသောမိုးသည် တက်လတ်၍ ပေါက္ခရ မိုးကဲ့သို့ရွာ၏။ အလုံးစုံသောဝေသာလီတိုင်း၌ ပုဆစ်ဒူးမျှရှိသော ရေအယဉ်တို့သည် စီးကုန်လျက်ခပ်သိမ်းသောအရပ်၌ အကောင်ပုပ်တို့ ဂင်္ဂါမြစ်ထဲသို့ စီးဝင်ကြကုန်သဖြင့် မြေများ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်လာလေသည်။ မြတ်စွာဘုရားလည်း ညချမ်းသောအခါ မြို့တံခါး၌ရပ်၍ အာနန္ဒာမထေရ်ကိုခေါ်ကာ ရတနာသုတ်ပရိတ်ကို တတ်အောင်သင်စေပြီးလျှင် မင်းသားပျိုတို့နှင့်တကွ ဝေသာလီပြည် တံတိုင်းသုံးထပ်တို့အကြား ပရိတ်ကိုရွတ်စေသည်။ ပဏိဓာနတော၊ ပဌာယတထာဂတဿ' အစရှိသောပါဌ်ဖြင့် ဆိုအပ်သော မြတ်စွာဘုရား၏ ဆယ်ပါးသောပါရမီတော် အစရှိသည့်အလုံးစုံသော မြတ်စွာဘုရား ကျေးဇူးတော် ဂုဏ်တော်တို့ကို ဆင်ခြင်၍ ဝေသာလီပြည်၏တံတိုင်း သုံးထပ်အကြားတို့၌ ညဉ့်သုံးယံပတ်လုံး ပရိတ်တော်ရွတ်ခြင်းကို ပြုလျက်သွား၏။ ထိုအခါ ဘီလူးတို့လည်းထွက်ပြေးကြကုန်သည်။
ဘေးသုံးပါးမှ ကင်းငြိမ်းကုန်သော ဝေသာလီပြည်သားတို့သည် မြတ်စွာဘုရားအား မြို့လယ်၌ အထူးထူးစီမံအပ်သော မင်းကွန်းစရပ်ပင့်၍ ပူဇော်ကြကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားလည်း ပရိသတ်တို့အား ရတနာသုတ်ကိုပင် ဟောတော်မူသည်။ သိကြားနတ် စသောပရိသတ်တို့လည်းတရားတော်ကို နာကြားကုန်ရာ ဒေသနာတော်အဆုံး၌ ၈၄ဝဝဝ ကုန်သော ဝေနေယျတို့ အကျွတ်တရားရကြကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားလည်း ခုနစ်ရက်ပတ်လုံး ရတနာသုတ်ပရိတ်ကိုသာ ရွတ်တော်မူပြီးမှ ရာဇဂြိုဟ်ပြည်သို့ ပြန်ကြွတော်မူသည်။ ထိုအခါမှစ၍ ဝေသာလီပြည်အလုံးသည် သာယာဝပြောလာခဲ့လေသည်။ ဝေသာလီပြည်၌ ဘေးရန်ကင်းစေရန် ရတနာသုတ်ကို ဟောတော်မူပြီးနောက် မြတ်စွာဘုရားသခင်သည် စတုတ္တဝါကို ရာဇဂြိုဟ်ပြည်၌ ဝါဆိုတော်မူသည်။ သက္ကရာဇ် ၁ဝ၇ ခုနှစ်တွင် ပဉ္စမဝါကို ဝေသာလီပြည်၊ မဟာဝုန်တော၊ ကုဋာဂါရသာလာသို့ကြွ၍ ဝါကပ်တော်မူပြန်သည်။ ထိုသို့ ဝါကပ်တော်မူစဉ် မိထွေးတော်ဂေါတမီအမှူးရှိသော သာကီဝင်မင်းသမီးအပေါင်းတို့အား ရဟန်းအဖြစ်သို့ခွင့်ပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သဖြင့် ဘိက္ခုနီသာသနာကို ဝေသာလီပြည်၌ စခဲ့သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။
မြတ်စွာဘုရားသခင်သည် မာရ်နတ်သား၏ အာယုသင်္ခါရ လွှတ်တော်မူရန် လျှောက်ထားခြင်းကို လက်ခံတော်မူပြီးနောက်လည်း ဝေသာလီပြည် ကုဋာဂါရသာလာသို့ကြွ၍ ရဟန်းအပေါင်းတို့အား သာသနာတော်၏ ကာလအရှည် တည်ထွန်းပေရာသော အကြောင်းတရားကို ဟောတော်မူပြီးနောက် သုံးလအကြာတွင် ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုမည့်အကြောင်း မိန့်တော်မူလေသည်။ ထို့နောက် မိုးသောက်သော် ဝေသာလီပြည်သို့ ဆွမ်းခံဝင်ကာ ဆွမ်းခံရာမှ ဖဲခဲ့ပြီးသော် ပရိနိဗ္ဗာန်စံလွန်တော်မူခါနီး ဆင်မင်း၏ ကြည့်ရှုတော်မူခြင်းဖြင့် ဝေသာလီပြည်အား ပြန်လှည့်ကြည့်တော်မူလေသည်။ ဘုရားသခင်သည် ဝေသာလီပြည်အား အဆုံးစွန်သောကြည့်ခြင်းဖြင့် ကြည့်တော်မူသည့် အကြောင်းကား ပြည်သူပြည်သားတို့သည် မကြာမြင့်မီ ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်ကုန်လတ္တံ့။ ဘုရားသခင်ရပ်၍ ကြည့်တော်မူရာကို နာဂါပလောကိတ မည်သောစေတီတည်၍ ပူဇော်ကုန်လတ္တံ့။ ထိုပူဇော်ခြင်းသည် ကြာမြင့်စွာ သောကာလပတ်လုံး စီးပွားချမ်းသာဖြစ်ကြလတ္တံ့ ဟုကြံ၍ ကြည့်တော်မူခြင်းဖြစ်လေသည်။
ပျက်စီးခြင်း
ရာဇဂြိုဟ်ပြည် နှင့် ဝေသာလီပြည် နှစ်ပြည်အကြား၌ ဂင်္ဂါမြစ် သည်ရှိ၏။ ထိုမြစ်၏ကမ်းနား၌ ရွာကြီးတစ်ရွာရှိသည်။ ထိုရွာဆိပ်မှစ၍ ဝေသာလီပြည် လိစ္ဆဝီမင်းတို့၏ အာဏာစက်နှံ့ရာ အခွန်ခံရာဌာနသည် ယူဇနာခွဲဖြစ်၏။ ရာဇဂြိုဟ်ပြည် အဇာတသတ်မင်း၏ အာဏာနှံ့ရာ အခွန်ခံရာဌာနသည်လည်း ယူဇနာခွဲဖြစ်၏။ အခါတစ်ပါး အဇာတသတ်မင်း၏ အာဏာကို ဝေသာလီမင်းတို့ ကောက်ခံသုံးဆောင်သည်မှာ နှစ်နှစ်တိုင်အောင် ဖြစ်ခဲ့လေသည်။ ထိုအကြောင်းကို အဇာတသတ်မင်း သိသောအခါ ပြင်းစွာ အမျက်ထွက်၍ စစ်မက်ပြုရန် စိတ်ပေါ်လာလေသည်။ သို့ရာတွင် စစ်မက်ထိုးခြင်းသည် အလွန်ဝန်လေးသဖြင့် ဘုရားထံလျှောက်ထားပြီးမှ အကျိုးရှိ မည်ဆိုလျှင် စစ်ထိုးမည်ဟုစဉ်းစားလေသည်။ ထို့ကြောင့် ဝဿကာရ ပုဏ္ဏားအား ဘုရားသခင်ထံသို့လွှတ်၍ ဝေသာလီ လိစ္ဆဝီမင်းတို့အားဖျက်ဆီးခြင်းကိုပြုလိုပါကြောင်း လျှောက်ထားစေ၏။ ဘုရားသခင်ဆိတ်ဆိတ်နေက သဘောတူသည်ဟုယူဆ၍ စစ်ထိုးရန်ရည်ရွယ်သည်။
ဘုရားသခင်အား ဝဿကာရပုဏ္ဏားက အကြောင်းစုံလျှောက်သော် မြတ်စွာဘုရားသခင်လည်း ပုဏ္ဏားအား တစ်စုံတစ်ခုသောစကားကိုမပြန်မူ၍ အရှင်အာနန္ဒာကိုသာလျှင် လှည့်ကြည့်တော်မူလျက် 'ဝေသာလီမင်းတို့သည် မင်းတို့ကျင့်အပ်သော အပရိဟာနိယတရား ခုနစ်ပါးနှင့်ပြည့်စုံသည်ဟု သင်ကြားဖူးသလား' ဟုမေးတော်မူ၏။ ရှင်အာနန္ဒာကလည်း ခုနစ်ပါးသော ကျင့်ဝတ်ဓမ္မတို့ဖြင့် ပြည့်စုံသည်ဟုကြားဖူးကြောင်း နားတော်လျှောက်လေသည်။ ထိုအခါဘုရားသခင်က ပုဏ္ဏားအား 'ဝေသာလီမင်းတို့သည် ငါဟောကြားတော်မူခဲ့သည့်အတိုင်း အပရိဟာနိယတရား ခုနစ်ပါးနှင့်ပြည့်စုံစွာ ကျင့်လျက်ရှိကြသည်။ ထိုသို့ကျင့်သမျှသောကာလပတ်လုံး ပျက်သုန်းယို ယွင်းခြင်းမဖြစ်နိုင်ရာ' ဟုမိန့်တော်မူလိုက်၏။ ဘုရားသခင်သည် ဤမျှမ မြွတ်ကြားပါက ဘုရားသခင် အလိုတူ၍ ဆိတ်ဆိတ်နေသည်ဟု ယူဆကာ အဇာတသတ်လည်း ဝဇ္ဇီမင်းတို့အား ညှဉ်းပန်းလိမ့်မည်ကို သိတော်မူသောကြောင့်ဖြစ်၏။
ဝဿကာရ ပုဏ္ဏားလည်းဘုရားထံမှပြန်လာ၍ ဘုရားသခင် မိန့်တော်မူသည့်အတိုင်း အဇာတသတ်မင်းအား လျှောက်ထား၍ ဝဇ္ဇီမင်းတို့ အပရိဟာနိယဓမ္မပြည့်စုံသရွေ့ ဖျက်ဆီးမရနိုင်သော် ထိုမင်းများ၏ အညီအညွတ်ကို ဖြားယောင်းလှည့်ပတ်နိုင်မှဖြစ်မည့်အကြောင်း အကြံပေးလေသည်။
ပုဏ္ဏားကြီးအကြံပေးသည့်အတိုင်း အဇာတသတ်မင်းသည် ဝဿကာရပုဏ္ဏားကြီးအား အမျက်ထွက်ဟန်ပြု၍ ဦးဆံရိတ်စေပြီး နှောင်ကြိုးတည်း၍ ပြည်မှနှင်တော်မူလေသည်။ ထိုအခါ ပုဏ္ဏားကြီးလည်း ဝေသာလီပြည်သို့သွား၍ ဝဇ္ဇီမင်းတို့၏အကျိုးစီးပွားကိုဆိုမိသဖြင့် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်မှ ထွက်လာရကြောင်း လျှောက်ကြားလေသည်။ ဝဇ္ဇီမင်းတို့လည်း ယုံကြည်သဖြင့် ပုဏ္ဏားကြီးအားတရားဆုံးဖြတ်သော အမတ်အရာပေး၏။ ပုဏ္ဏားကြီးလည်း တစ်နှစ် နှစ်နှစ်ခန့် ဝဇ္ဇီမင်းတို့အကျိုးကို များစွာအလိုရှိဟန် ကျင့်၍နောက်သောအခါ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မေတ္တာပျက်၍ မသင့်မတင့်ဖြစ်ကြစေရန်ပြောဆို၏။ ဝဇ္ဇီမင်းများ ချစ်ခြင်းပျက်၍ ညီညွတ်ခြင်းမရှိသောအခါ အဇာတသတ်မင်းထံ ပုဏ္ဏားကြီးက အကြောင်းကြားလိုက်လေသည်။ အဇာတသတ်မင်း၏ စစ်သည်တို့ ချီတက်လာသောအခါ ညီညီညွတ်ညွတ် မခုခံသောကြောင့် မြို့တွင်းသို့လွယ်လင့်တကူဝင်၍ ဝဇ္ဇီမင်းများကို ဖမ်းယူသည်မှစ၍ ဝေသာလီပြည်သည် ရာဇဂြိုဟ်မင်း၏ လက်နက်နိုင်ငံဖြစ်လေသည်။
ထို့ပြင် ဝေသာလီပြည်သည် သာသနာတော်နှစ် တစ်ရာမြောက်တွင် ကာလာသောကမင်းလက်ထက် ဝဇ္ဇီတိုင်းသားရဟန်းဆိုးများ၏ ဥဒ္ဓမ္မဉ်ဗ္ဗိနယ ဆယ်ပါးဖြင့် ထောင်လွှားခြင်းကိုအကြောင်းပြု၍ အရှင်မဟာယသ အမှူးရှိသော ရဟန္တာအရှင်မြတ် ၇ဝဝ တို့ ဒုတိယသင်္ဂါယနာတင်တော်မူရာ မြို့တော်ကြီးဖြစ်လေ၏။
ဝေသာလီနှင့် ဂျိန်းဘာသာ
ဂျိန်းဘာသာဝင်ဂိုဏ်းများ၏ အဆိုအရ ဝေသာလီသည် ဂျိန်းဘာသာ၏ ၂၄ ဦးမြောက်နှင့် နောက်ဆုံး ဆရာသခင်ဖြစ်သော မဟာဝီရကို မွေးဖွားကြီးပြင်းရာ နေရာဖြစ်သည်။ ဂျိန်းဘာသာ၏ အမာခံနေရာဖြစ်ခဲ့ပြီး မဟာဝီရ ဝါဆိုပြုခဲ့ရာ ၄၂ နှစ်အနက် ၁၂ နှစ်ခန့် ဝေသာလီတွင် နေထိုင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
ဓာတ်တော်စေတီ
လိစ္ဆဝီရေကန်အနီးတွင် လိစ္ဆဝီမင်းများက ၎င်းတို့၏ ဝေစုရဓာတ်တော်များ ကို ဌာပနာ၍ စေတီတည်ထားသော နေရာဖြစ်သည်။ မြတ်စွာဘုရား အာယုသင်္ခါရလွှတ်တော်မူပြီးနောက် ကုသိနာရုံသို့ ကြွတော်မူရာ လိစ္ဆဝီမင်းတို့က လိုက်ပါလာခဲ့သည်။ မြတ်စွာဘုရားက သပိတ်တော်ကို စွန့်ကြဲပြီး ပြန်စေသော်လည်း ငြင်းဆိုကာ ဆက်လက်လိုက်ပါလာသောကြောင့် တန်ခိုးတော်ဖြင့် မြစ်ကိုဖန်ဆင်းကာ ပြန်စေခဲ့သည်။ ထိုနေရာမှာ ယခုခေတ် ကဆာရိယရွာနေရာဖြစ်သည်ဟု မှတ်ယူထားကြသည်။ ထိုနေရာတွင် အသောကမင်းမှ စေတီတစ်ဆူ တည်ထားခဲ့သည်။
ကူဋာဂါရကျောင်းတော်ရာ
ကူဋာဂါရကျောင်းတော် (Kutagarasala Vihara) သည် မြတ်စွာဘုရား ဝေသာလီသို့ ကြွရောက်ရာတွင် သီတင်းသုံးတော်မူခဲ့သည့် နေရာဖြစ်သည်။ ဘုရားရှင် ပဉ္စမမြောက်ဝါ၌ ဝါဆိုသီတင်းသုံးတော်မူရာ ဌာနဖြစ်သည်။ မိထွေးတော်ဂေါတမီ အမှူးပြုသော သာကီဝင်မင်းသမီး(၅၀၀)တို့ကို ဘိက္ခုနီအဖြစ် ခွင့်ပြုတော်မူရာ ဌာနလည်းဖြစ်၍ ဘိက္ခုနီသာသနာ စတင်ပေါ်ပေါက်ရာဌာနလည်းဖြစ်၏။
ဘုရားရှင်၏ ဓာတ်တော်များကို စေတီတည်ထားခဲ့သောနေရာနှင့် ၃ ကီလိုမီတာခန့် ကွာဝေးသည်။ အသောကမင်းကြီး စိုက်ထူခဲ့သော ကျောက်တိုင်များအနက် အကောင်းပကတိတည်ရှိနေသည့် တစ်ခုတည်းသော ကျောက်စာတိုင် လည်းတည်ရှိသည်။ ကျောက်စာတိုင်ထိပ်တွင် ခြင်္သေ့ရုပ်ရှိသည်။
နန်းတက်ပွဲပြုလုပ်ရာ ရေကန်
ဓာတ်တော်စေတီနှင့် မီတာအနည်းအကွာတွင် လိစ္ဆဝီမင်းများ နန်းတက်ရာတွင် ဘိသိတ်မြှောက်သည့် လိစ္ဆဝီရေကန်တည်ရှိသည်။ ထိုရေကန်သည် ဗန္ဓုလစစ်သူကြီး၏ဇနီး မလ္လိကာ ချင်ခြင်းဖြစ် သဖြင့် အစောင့်အကြပ်များကြားမှ ရအောင်ဝင်ရောက်၍ သောက်သုံးစေခဲ့သော ရေကန်ဖြစ်သည်ဟု ယူဆထားကြသည်။
ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေးစေတီ
ရေကန်၏ ဘေးဖက်တွင် ဂျပန်ဘုရားကျောင်းနှင့် Viśvā Śānti Stūpa (ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေးစေတီ) အမည်ရှိ စေတီတစ်ဆူ တည်ရှိသည်။ ဂျပန်ဗုဒ္ဓဘာသာဂိုဏ်းတစ်ခုဖြစ်သော နီချီရန်ဂိုဏ်းဝင်များမှ တည်ထားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ စေတီထဲတွင် ဗုဒ္ဓ၏ ဓာတ်တော်အနည်းငယ်ကို ဌာပနာထည့်သွင်းထားသည်။
ပြတိုက်
ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေးစေတီအနီးတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ရှေးဟောင်းသုတေသန ဆန်းစစ်လေ့လာရေး ပြတိုက် တည်ရှိသည်။
ဒါးကရွာ၊ ဆိပ်သာ (ချင်ဘို့)
ဒါးကရွာ၊ ဆိပ်သာ (ချင်ဘို့)
ကတက်ကုန်းရွာ၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပျဉ်ထောင်စုရွာ၊ ကျုံကလွတ်
ပျဉ်ထောင်စုရွာ၊ ကျုံကလွတ်
ကိုးကား
ရှေးယခင်ကပျဉ်ထောင်စုကျေးရွာယခုတည်ရှိရာနေရာတွင်ပျဉ်ထောင်အိမ်လေးအိမ် မျှသာရှိသည်။ထိုအရာကို အဆွဲပြုပြီးပျဉ်ထောင်စုခေါ်တွင်ခဲ့သည်။
ရှိုတိုကန်
ဂျပန်ကရာတေးဖခင်ကြီး ဟုခေါ်ကြသောဆရာကြီး ဖူနာ့ကိုရှိ ဂီချင်း(၁၈၆၈-၁၉၅၇) သည်ကရာတေး ကိုယ်ခံပညာ သမိုင်း နှင့် ရှိုတိုကန် သမိုင်း တွင် ဩဇာအကြီးမားဆုံးသောဆရာကြီး ဖြစ်သည်။ ၁၉၃၆ တွင် ဆရာကြီး ဖူနာ့ကိုရှိ၊ ဂိချင်း (the founder of modern Karate-do) ကို ဂျပန်ရိုးရာ ရှိုတိုကန်(松濤館 Shōtōkan) ကရာတေး ကျောင်း ကို စတင်တည်ထောင်သူအဖြစ် ဖော်ပြကြသည်။ ဂျပန်ကရာတေး အသင်း (Japan Karate Association ) ၏  နည်းပြချုပ် ဆရာကြီး မာဆာတိုရှိ နာကာရားမား(၁၉၁၃-၁၉၈၇) သည် ဆရာကြီး ဖူနာ့ကိုရှိ ဂီချင်း၏ တပည့်ရင်းတစ်ဦးဖြစ်ပြီး J.K.A ကရာတေး သမိုင်း နှင့် ရှိုတိုကန် သမိုင်း တွင်ဆရာကြီး ဖူနာ့ကိုရှိ ဂီချင်း ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက်အထင်ရှားဆုံးသောဩဇာအကြီးမားဆုံးသောဆရာကြီး ဖြစ်သည်။" ရှိုတို" သည်ဆရာကြီး ဖူနာ့ကိုရှိ ဂီချင်း ၏ စာရေးဆရာကလောင်အမည်ဖြစ်ပြီး ၊" ထင်းရှူးပင်-ရေလှိုင်း " "pine-waves" (the movement of pine needles when the wind blows through them) ဟူ၍လည်း အဓိပ္ပာယ်ရသည်။"ကန်" သည် "အိမ်" (သို့မဟုတ်)  "ခန်းမဆောင်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။   မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရှိုတိုကန် စတိုင်(style)သည် အထင်ရှားဆုံးသော  ကရာတေး ကစားသည့် စတိုင် ဖြစ်သည်။ ဆရာတော် ဗောဓိဓမ္မ အစရှိသော ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာ အဆုံးအမများ နှင့် ဆရာကြီး ဖူနာ့ကိုရှိ ဂီချင်း တို့သည် ကရာတေး(Karate) ၏ (Kara=Empty) "ဗလာ" ကို  ......" မိမိအား နှောက်ယှက်ထိပါး စော်ကားသူများအား မိမိအနေဖြင့်အချိန်မဆိုင်းပဲ ချက်ချင်း လက်ချည်းသက်သက်လက်နက်မဲ့ ဗလာ (" Unarmed Combat ") ဖြင့် ခုခံကာကွယ်ခြင်း " ......ဟုဖော်ပြခဲ့သည်။.  ကရာ(Kara)  ၏ ဗလာ  ကို " ငါ-အတ္တဝါဒစိတ်  (Ego/Un-selfish) မရှိခြင်း ၊  အမုန်းတရား (Hatred) နှင့် မကောင်းမှုစိတ်စသောစိတ်အညစ်အကြေး မရှိခြင်း/ ဗလာဖြစ်ခြင်း၊ လောဘစိတ် (Greed / Desire)၊ ဒေါသစိတ် (Anger )၊ မောဟစိတ်(Ignorance/Delusion)  စသောစိတ်အညစ်အကြေး မရှိခြင်း/ ဗလာဖြစ်ခြင်း၊ မာနခက်ထန်ယုတ်မာမှုမရှိခြင်း/ ဗလာဖြစ်ခြင်း... ဟုဖော်ပြခဲ့သည်။ မြင့်မြတ်ဖြူစင်သောမေတ္တာစိတ်ရှိခြင်း၊ စိတ်ယဉ်ကျေးမှု ရှိခြင်း၊ တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်ခြင်း၊ စိတ်ကို အတိတ် (Past) နှင့် အနာဂတ် (Future) သို့ တွေဝေ ငေးမောမနေပဲ ပစ္စုပန် (Present) တည့်တည့်တွင် စိတ်ကိုကောင်းစွာ တည်ငြိမ်စွာ ထားရှိခြင်း...စသည်တို့သည် ကရာတေးပညာရှင်တို့၏ အရေးကြီး သော အကောင်းဆုံးအရည်အချင်း( Ethics of Karate Master) များဖြစ်သည်...ဟုဖော်ပြခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံကရာတေး ကိုယ်ခံပညာသမိုင်း တွင် ဆရာကြီး ဦးကျော်ညွန့်၊ ဆရာကြီး ဦးစိုးတင့်၊ ဆရာကြီး ဦးသောင်းဒင်၊ ဆရာကြီး ဦးရစ်ချတ်၊ စသော နည်းပြချုပ် တို့သည် ဩဇာတိက္ကမ ကြီးမားသော ဆရာကြီး များဖြစ်ကြသည်။
ကိုယ်ခံပညာ သမိုင်း နှင့် ဆရာတော်ဗောဓိဓမ္မ
ဂျပန်ပြည် တွင် ဆရာတော်ဗောဓိဓမ္မ ကို (達磨 Daruma) ၊ ဇင်(ဈာန်)ဗုဒ္ဓဘာသာ(Zen Buddhism) နှင့် ဂျပန် ကရာတေး ကိုယ်ခံပညာတို့၏ရှေ့ဆောင်ဦးစီးဦးကိုင်စတင်တည်ထောင်သူအဖြစ် ဖော်ပြကြသည်။ ဆရာတော် ဗောဓိဓမ္မ သည် ကိုယ်ခံပညာ သမိုင်းတွင် ဩဇာအကြီးမားဆုံးသော သူများထဲတွင် တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာ  ၏ တရားရှုမှတ်ခြင်း Zazen 坐禅 သည်ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။   ဂျပန်နိုင်ငံ အိုကီနာဝါကျွန်းတွင် စတင်ခဲ့သော ခြေထောက်ဖြင့် တိုက်ခိုက်ခြင်း နည်းပညာကို အခြေခံသည့် ဂျပန်ရိုးရာ ကိုယ်ခံပညာ တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ကရာတေး ဖြစ်ပေါ်လာပုံနှင့် ပတ်သက်၍ ရှင်းလင်းချက် အမျိုးမျိုးရှိသည်။ ယေဘူယျအဖြစ် လူသိများသော ရှင်းလင်းချက်မှာ အိုကီနာဝါဒေသ၏ တိုက်ခိုက်ရေးပညာမှ “လက်”ပိုင်းဆိုင်ရာ နည်းဗျူဟာတွင် တရုတ်ရိုးရာ ကိုယ်ခံပညာကို ပေါင်းစပ်ထားခြင်းဖြင့် တီထွင်အဆင့်မြှင့်ထား သည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။ ကြည့်မှန်၏ ရှေ့တွင် ကြည့်သူ၏ကိုယ်နေကိုယ်ထား အမူအရာသည် ပကတိအတိုင်း မိမိတို့ကိုယ်နေကိုယ်ထား အမူအရာကို မိမိတို့ ပြန်မြင်နိုင်သော ကြည့်မှန် (Mirror Reflection Effect) နှင့်တူသော ကံ၊ ကံ၏ အကျိုးနိယာမ(Causality) ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သောအမှန်တရားရှိခြင်း "..... ဟုရှင်းလင်းခဲ့သည်။
ကရာတေးပညာရှင်တို့အတွက် " (၁) စိတ်ထားဖြူစင်ခြင်း (Purification of Mind)၊ (၂ ) ယဉ်ကျေးခြင်း (Courtesy or politeness) ၊ (၃) ရိုးသားဖြောင့်မတ်ခြင်း (Honesty)၊ (၄) နည်းစနစ်ကျခြင်း (Systematisation) ၊ (၅) ကိုယ်ကျင့်သီလကောင်းခြင်း (Morality) ၊ (၆) မေတ္တာစိတ်ရှိခြင်း (Loving kindness)၊ (၇) ကရာတေးပညာထူးချွန်ခြင်း (Skill in Karate )၊ (၈) သည်းခံခြင်း (Patience or forbearing) ၊ (၉) အကောင်းမြင်ဝါဒကျင့်သုံးခြင်း (Optimism)၊ (၁၀) မိမိကိုယ်မိမိ စိတ်တည်ငြိမ်စွာထိန်းချူပ်နိုင်ခြင်း (self control)၊ (၁၁) ကိုယ်ချင်းစာတရားရှိခြင်း (Sympathy) ၊ (၁၂) သတ္တိကောင်းခြင်း (Courage) (၁၃) နှောက်ယှက်ထိပါးသူ ရန်သူကိုကျွမ်းကျင်စွာလျှပ်တစ်ပြက် တန်ပြန်တိုက်ခိုက်ခြင်း (powerful counter attack and most powerful fight back to enemies effectively) ၊ (၁၄) ခွင့်လွှတ်ခြင်း (Forgiveness) နှင့် (၁၅) သီအိုရီ နှင့် လက်တွေ့ ပေါင်းစပ်လေ့ကျင့်ခြင်း( Theory and practice)၊ ... စသည် တို့သည် မရှိ မဖြစ်လိုအပ်သောအရည်အချင်းကောင်းများ (Essential abilities and eligibility for senior instructors and chief instructors) ဖြစ်သည်."...ဟု ကရာတေးနည်းပြချူပ် ဦးမြင့်ကြွယ် က မှတ်ချက် ပြုခဲ့သည်။  "The best strategy is to prevent or avoid arrogant and confrontation". " 空手に先手なし Karate ni sente nashi" means more than there is no first attack in Karate. By such as simple definition, a karate practitioner could simply wait for an attack and deliver a powerfully counter-attack. But the goal of being able to defend oneself is limited. Then we have to be patient as much as we can. Patience is the best. Patience (သည်းခံခြင်း) is one of the most valuable virtues of life. But, patience (သည်းခံခြင်း) has its limits. Take it too far, and it is cowardice.
မြန်မာနိုင်ငံကရာတေးအသင်းများ
"ဂျပန်ကရာတေးဖခင်ကြီး ဟုခေါ်ကြသောဆရာကြီး ဖူနာ့ကိုရှိ ဂီချင်း(၁၈၆၈-၁၉၅၇) သည်ကရာတေး ကိုယ်ခံပညာ သမိုင်းတွင် ဩဇာအကြီးမားဆုံးသောဆရာကြီး ဖြစ်သည်။" ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ပြီးသောအချိန်တွင်မူ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်သို့ ပြန့်နှံ့သွားခဲ့သည်။ ယခုအခါ တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် တိုက်ခိုက်ရေးအတွက်၎င်း၊ ကိုယ်ခံပညာအဖြစ်၎င်း၊ အားကစားပညာအဖြစ်၎င်း လူတိုင်းနှင့် ရင်းနှီးသော ဩဇာအကြီးမားဆုံးသောကိုယ်ခံပညာတစ်ရပ်အဖြစ် နေရာယူထားသည်။  မြန်မာနိုင်ငံ ရှိ ကရာတေး ကလပ်များတွင် အများအားဖြင့် အဖြူ၊ အဝါ၊ အစိမ်း၊ အညို၊ အနက် ဟု ခါးပတ် အရောင်ကို အနိမ့်မှ အမြင့်သို့ (၅) ဆင့် သတ်မှတ်လေ့ ရှိကြသည်။ သို့သော်လည်း အချို့သော ကရာတေး ကလပ်များတွင် အဖြူ၊ အဝါ၊ လိမ္မော်၊ အစိမ်း၊ အပြာ၊ အညို၊ အနက် ဟူ၍ ခုနှစ်ဆင့် သတ်မှတ်လေ့ ရှိကြသည်။ ၁၉၆၅ ခုနစ် နောက်ပိုင်းကာလတွင် ဂျပန် ကရာတေး ပညာရပ်သည် မြန်မာနိုင်ငံသို့လည်း ပျံ့နှံ့ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ဒဂုံ ကရာတေး အသင်း၊ အဆာဟိ ကရာတေး အသင်း၊ ဟိုက်ကာရီ ကရာတေးအသင်း၊ ယူနိုက်တက် ကရာတေးအသင်း၊ အိုကီနာဝါ ကရာတေး အသင်း၊တိုက်ဂါး  ကရာတေးအသင်း၊ အိုယားမား ကရာတေး အသင်း၊ ဘားမား ကရာတေးအသင်း၊ ဂိုစိုးကု ကရာတေး အသင်း၊ အက်ဆက် ကရာတေးအသင်း၊ တန်ဆိုင်း ကရာတေးအသင်း၊ ဖူနာကိုရှိ ဂီချင်း ကရာတေး အသင်း၊  ဆိုရှိကိ ကရာတေးအသင်း စသော ကရာတေးအသင်းဖွဲ့များ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ရှိုတိုကန် 松濤館 ကရာတေး စတိုင်နှင့် ကျိုကုရှင်ကိုင်း 極真会館 ကရာတေး စတိုင် တို့ကို အဓိကထားပြီး ကစားကြသည်။ ကျိုကုရှင်ကိုင်း(ကျို့ရှင်း) (Kyokushin) ဆိုသည်မှာ ကရာတေးကစားသည့် စတိုင်(Style) တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရှိုတိုကန် စတိုင်(Style) ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက်အထင်ရှားဆုံးသော ကရာတေးကစားသည့် စတိုင်ဖြစ်သည်။
မံဝိန်းရွာ၊ ကုန်းတိန်
မံဝိန်းရွာ(Manwein)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မံစီမြို့နယ်၊ ကုန်းတိန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၂၉၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်းတိန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၅၇ ဦး၊ မ ၁၀၂၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၀၈၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မံစီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အသည်ဝန်
ညောင်ရမ်းခေတ် အသည်ဝန်
အသည်ဝန်ရာထူးကို ညောင်ရမ်းခေတ်ဦး ကာလကပင် တွေ့ရှိရ၏။ ညောင်ရမ်းမင်းလက်ထက် ၂၄ စက်တင်ဘာ ၁၅၉၈ ရက်စွဲပါ အမိန့်တော်၌ပင် အသည်ဝန်ဟူသော ဝေါဟာရကို တွေ့ရှိရပြီး ဖြစ်သည်။ အစောဆုံးဘွဲ့အမည်သိရှိရသူ အသည်ဝန်မှာ တနင်္ဂနွေမင်း ( ၁၇၁၄-၁၇၃၃) လက်ထက် ခန့်အပ်ခံရသူ သီရိဇေယသင်္ခရာ ဖြစ်ဟန်ရှိသည်။ မဟာဓမ္မရာဇာဓိပတိ ( ၁၇၃၃ - ၁၇၅၂ ) မင်းလက်ထက်တွင် ဦးသီဟဆိုသူအား အသည်ဝန် အဖြစ်ခန့်အပ်ခဲ့၏။ အသည်ဝန် ဦးသီဟသည် ဝန်ကြီးရာထူးဖြင့်ပါ အမှုထမ်းရွက်ခဲ့သဖြင့် အသည်ဝန်ကြီးဟု အမည်တွင်ခဲ့သည်။ အသည်ဝန်ကြီး ဦးသီဟသည် မဟာဓမ္မရာဇာဓိပတိမင်း ပဲခူး ဟံသာဝတီသို့ လိုက်ပါသွားရစဉ် အတူပါခဲ့သူဖြစ်၏ ။ အလားတူ ဝန်ကြီး ပဒေသရာဇာသည်လည်း အသည်ဝန်ရာထူး ရရှိခဲ့ဖူးသည်ဟုဆိုသည်။
ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးကာလ
ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးကာလ အသည်ဝန်တစ်ဦးမှာ ဦးလွန်ဖြစ်သည်။ မင်းစိတ္တရာဇာ၏ သားဖြစ်သူ အသည်ဝန်ဦးလွန်သည် အလောင်းမင်းတရားနှင့် သားတော် ဒီပဲယင်းမင်း (နောင်တော်ကြီး)တို့လက်ထက်၌ အမှုထမ်းခဲ့သူဖြစ်ဟန်ရှိသည်။ ထိုကာလအတောအတွင်း၌ပင် ဦးသာအား အသည်ဝန်အရာခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဦးသာသည် အလောင်းမင်းတရား၏ မြင်းရည်တက် ၆၈ ဦးဝင်ဖြစ်ပြီး မြေဒူးမင်း (ဆင်ဖြူရှင်) နန်းတက်စ ၁၇၆၃ ခုနှစ်၌ ဝန်ကြီးရာထူး တိုးမြှင့်ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသဖြင့် အသည်ဝန်ကြီးဟူ၍ အမည်ထင်ရှားခဲ့သည်။ ဘွဲ့အမည်မှာ မဟာသီဟသူရဖြစ်သည်။ အသည်ဝန်ကြီး ဦးသာမှာ ၁၇⁠၇၆ ခုနှစ် စဉ့်ကူးမင်း နန်းတက်စတွင် အသည်ဝန်ကြီး ရာထူးဖြင့် ဆက်လက်အမှုထမ်းရွက်ခဲ့၏။ သို့သော် စဉ့်ကူးမင်းလက်ထက် များမကြာမီကာလ၌ပင် ဘုရင်မင်းမြတ် အမျက်တော် ရှကာ ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခဲ့ရသည်။ လစ်လပ်သွားသော အသည်ဝန်ရာထူးကို မင်းကြီးဇေယျသူဘွဲ့ခံ ဦးသာဝအား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဦးသာဝမှာလည်း ဝန်ကြီးရာထူးခန့်အပ်ခံရပြန်ရာ အသည်ဝန်ကြီးဟု အမည်တွင်ခဲ့ပြန်၏။
ဗဒုံမင်းလက်ထက်
ဗဒုံမင်း (ဘိုးတော်ဘုရား) နန်းတက်စ ၁၇၈၂ ခုနှစ်တွင် မင်းမဟာအား အသည်ဝန်ရာထူးခန့်အပ်ခဲ့၏။ ၂၃ နိုဝင်ဘာ ၁၇၈၃ ခုနှစ် အခမ်းအနားတစ်ခုတွင် အသည်ဝန်မင်းဟာအမည်ကိုရပြီး သူ့အား နေမျိုးဇေယကျော်သူက ဆက်ခံခဲ့သည် ။ သူသည် ၂၄ ဇွန် ၁၇၈၆ ခုနှစ်တွင် ဝန်ကြီးရာထူးရရှိခဲ့သည်။ အသည်ဝန်နေမျိုးဇေယကျော်သူအား မဟာမင်းလှကျော်စွာဘွဲ့ခံ ဦးရွှဲက ဆက်ခံခဲ့ပြန်ပါသည် ။ အသည်ဝန်ဦးရွှဲသည် တစ်နှစ်ခန့်သာ အမှုထမ်းခဲ့ပြီး ၁၇၈၇ ခုနှစ်တွင် ပင်းတလဲမင်းသားအရေး၌ ပါဝင်ပက်သက်မှုဖြင့် ရာထူးမှထုတ်ပယ်ခံခဲ့ရသည်။
အသည်ဝန်သားအဖ
ဦးရွှဲအား အသည်ဝန်ရာထူးမှထုတ်ပယ်လိုက်သောအခါ လစ်လပ်သွားသော အသည်ဝန်ရာထူးကို နေမျိုးဇေယကျော်သူဘွဲ့ခံ ဦးမြတ်ဖောအား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဦးမြတ်ဖောသည် မကြာမီ ကနောင်မြို့စား ဝန်ကြီးအရာရရှိခဲ့သဖြင့် အသည်ဝန်ကြီးဟု အမည်တွင်ခဲ့သည်။ အသည်ဝန် ဦးမြတ်ဖောမှာ မဟာဓမ္မရာဇာဓိပတိမင်းလက်ထက် အသည်ဝန်ကြီးဖြစ်ခဲ့သူ ဦးသီဟ၏ သားဖြစ်သည်။ အသည်ဝန်ကြီး ဦးမြတ်ဖော ကွယ်လွန်သွားသောအခါ သားဖြစ်သူ ဦးရွှေပုအား မဟာဇေယျသူရ ဘွဲ့ဖြင့် အသည်ဝန် ရာထူးခန့်အပ်ခဲ့ပြန်ပါသည်။ ဦးရွှေပုသည် မုတ်ဆိတ်မွေးများ ထူထပ်စွာပေါက်ရောက်နေသူဖြစ်သဖြင့် အသည်မုတ်ဆိတ်ဟု အမည်တွင်ခဲ့သည် ။
အသည်ဝန်ရာထူး အပြောင်းအလဲ
ဗဒုံမင်းလက်ထက်၌ပင် အတွင်းဝင် နေမျိုးသီဟကျော်သူဘွဲ့ခံ ဦးစံလှအား အသည်ဝန်ရာထူး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ အသည်ဝန် ဦးစံလှအား မဟာကျော်ထင်ဘွဲ့ခံ ဦးမြတ်ကျော်က ရာထူးဆက်ခံခဲ့ပြန်၏။ အသည်ဝန်ဦးမြတ်ကျော်မှာ တပယင်းမြို့ ကိုးသင်းအဝင် ကြခပ်ရွာဇာတိဖြစ်ပြီး နောင်ရတနာပုံမဟာရာဇဝင်တော်ကြီးစာအုပ်ပြုစုသူ ကန္ဒီစစ်ကဲမင်းထင်ရာဇာ၏ အဘိုးတော်စပ်သူဖြစ်သည်။
စစ်ကိုင်းမင်းလက်ထက်
၁၈၁၉ ခုနှစ်တွင် စစ်ကိုင်းမင်း (ဘကြီးတော်) နန်းတက်လာပြီးနောက် ဦးမြတ်ကျော်ကိုပင် မင်းကြီးမဟာကျော်ထင်ဘွဲ့ဖြင့် အသည်ဝန်ရာထူးဆက်လက်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ အသည်ဝန်မင်းကြီး မဟာကျော်ထင်သည် ၁၈၂၄ ခုနှစ် ဘိသိက်မင်္ဂလာအခမ်းအနားအပြီးတွင် ရွှေစလွယ် ၉ သွယ် အပါအဝင် အဆောင်အရွက်များ ပေးအပ်ချီးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ မကြာမီ ဝန်ထောက်ရာထူးပါ ပေးအပ်ခံရသဖြင့် အသည်ဝန်ထောက်ဟုအမည်တွင်ခဲ့သည်။
၁၀ မေ ၁၈၂၄ ခုနှစ်တွင် ဒွါရာဝတီမင်းသား၏တပ် ရန်ကုန်စစ်မျက်နှာသို့ စစ်ချီတက်စဉ် အသည်ဝန်မှာ မဟာအတုလသီဟသူဘွဲ့ခံ ဦးအေးဖြစ်နေပြီး စစ်ကဲအဖြစ်လိုက်ပါစစ်မှုထမ်းခဲ့ရသည်။ ထိုအတောအတွင်း အသည်ဝန်ရာထူး အပြောင်းအလဲ ဖြစ်ခဲ့ပြန်ပါသည်။ ၂ အောက်တိုဘာ ၁၈၅၂ ခုနှစ်တွင် ငြိမ်းချမ်းရေးကိစ္စ ဆွေးနွေးကြသောအခါ အသည်ဝန်မဟာသီရိကျော်ထင် တက်ရောက်ခဲ့ကြောင်းတွေ့ ရှိရ၏ ။
အသည်ဝန် ဦးညို
သာယာဝတီမင်း ( ၁၈၃၇ - ၁၈၄၆ ) နန်းတက်စတွင် မင်းကြီးမဟာကျော်ထင်ဘွဲ့ခံ ဦးမြတ်ကျော်ကို ခေတ္တမျှအသည်ဝန်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သေး၏။ သို့သော် မကြာမီ နေမျိုးစည်သူဘွဲ့ခံ ဦးညိုအား အသည်ဝန်အဖြစ် ပြောင်းလဲခန့်အပ်ခဲ့သည်။ မကြာမီ နေမျိုးစည်သူအား မင်းကြီးမဟာစည်သူဘွဲ့ဖြင့် ငဇွန်ရွာစားဝန်ထောက်အရာ ခန့်အပ်လိုက်ရာ အသည်ဝန်ထောက်ဟူ၍ အမည်တွင်ခဲ့သည်။ အသည်ဝန်ထောက်မင်းကြီးမဟာစည်သူဘွဲ့ခံ ဦးညိုသည် ၁၈၄၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် သာယာဝတီမင်း ရန်ကုန်သို့ စုန်ဆင်းစဉ် အကူလိုက်ပါခဲ့ရပြီး ရန်ကုန်၌ ရှိနေစဉ်အတွင်း ရွှေတိဂုံစေတီတော်တွင် ဆည်းလည်းလှူဒါန်းခဲ့သေး၏။ အသည်ဝန်ထောက်ဦးညိုသည် ၁၈၄၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပန်းတဉ်းဝန်ထောက်နှင့်အတူ ရွှေတိဂုံစေတီတော်၌ ချိတ်ဆွဲလှူဒါန်ရန် ခေါင်းလောင်းသွန်းလုပ်ခဲ့ရာ ပြီးစီးဖြင့် တင်လှူရသည်။ ယင်းနောက် ၄ ဒီဇင်ဘာ ၁၈၄၅ ခုနှစ်တွင် ဗားကရာဆရာတော်အား သာသနာပြုခန့်စဉ် ဝန်ထောက်အသည်ဝန်မင်းကြီး မဟာစည်သူက ပြန်တမ်းအမိန့်လွှာကို ဆက်အပ်ခဲ့ရသည် ။
ရတနာပုံခေတ် အသည်ဝန်
ပုဂံမင်းလက်ထက် အသည်ဝန်အမည်ကို မသိရပေ။ မင်းတုန်းမင်းနန်းတက်စ ၁၆ ဇွန် ၁၈၅၄ ခုနှစ်တွင် ဘိသိက်မင်္ဂလာအခမ်းနားကျင်းပခဲ့ပြီးနောက် အသည်ဝန်အား မဟာသီဟသူရဘွဲ့ ပေးအပ်ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရ၏။ မင်းတုန်းမင်းလက်ထက် အသည်ဝန်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသူမှာ ဦးကြီးဖြစ်သည် ။ အသည်ဝန်ဦးကြီးသည် အသည်မုတ်ဆိတ်၏ သားဖြစ်ပြီး မျိုးဆက်လေးဆက်တိုင်တိုင် အသည်ဝန်ဖြစ်ခဲ့ကြသူများ ဖြစ်သည် ။
၁၈၆၆ ခုနှစ် မြင်ကွန်း မြင်းခုန်တိုင် အရေးအခင်းအတွင်း အသည်းဝန်ဦးကြီး မြင်ကွန်လူများ၏ ဖမ်းဆီးခြင်းကိုခံခဲ့ရသေး၏။ ဦးကြီးသည် တိုင်းတာမြို့စား ဝန်ထောက်အရာကိုလည်း ရရှိခဲ့ရာ ဝန်ထောက်တော်မင်းကြီး မဟာသီဟသူရ ဟူ၍လည်းသိရှိကြ၏ ။ ၁၈၆၉ ခုနှစ်တွင် ဦးကြီးကို ဝန်ကြီးရာထူးတိုးမြှင့်ပေးလိုက်ရာ အသည်ဝန်ကြီးဟူ၍ ထင်ရှားလာခဲ့သည် ။ အသည်ဝန်ကြီးဟူ၍ ထင်ရှားလာခဲ့သည် ။ အသည်ဝန်ကြီးသည် ၃ ဒီဇင်ဘာ ၁၈၆၉ ခုနှစ်တွင် သီဟိုဠ် (သီရိလင်္ကာ)မှ ပင့်ဆောင်လာသော ဗောဓိပင်အား ရွှေမြို့တော်တောင်ကျောင်းတိုက်အတွင်း သာသနာပိုင်ဆရာတော် ဦးဇေယျအား အမှူးထားလျက် မင်းညီမင်းသားများနှင့် အတူ စိုက်ပျိုးခဲ့သည်။ မကြာမီ အသည်ဝန်ကြီး ဦးကြီး ကွယ်လွန်သွားရာ သူ၏နေရာတွင် အသည်ဝန်အဖြစ် စာရေးတော်ကြီး လှိုင်းတက်သာဂရ နှစ်မြို့ ဝန်မင်းကျော်မင်းထင် သီဟသူကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၈၇၃ ခုနှစ်ရက်စွဲပါ အမိန့်တော်တစ်ရပ်တွင် အသည်ဝန် မင်းကျော်မင်းထင် သီဟသူ၏ အမည်ကို တွေ့ရှိရ၏။
သီပေါမင်းလက်ထက်
သီပေါမင်း နန်းတက်စ ၁၈၇၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် အသည်ဝန်အဖြစ် မင်းကြီးမင်းလှမဟာမင်းကျော်ရာဇာအား ခန့်အပ်ခဲ့ဟန်တူသည်။ ၁၅ ဧပြီ ၁၈⁠၈၃ ခုနှစ်တွင် စန္ဒီထီးဖြူတော်အား မဟာမုနိသို့ ပင့်ဆောင်ရာ၌ အသည်ဝန် မင်းကြီးမင်းလှ မဟာမင်းကျော်ရာဇာ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ သီပေါမင်းလက်ထက် နှောင်းပိုင်းကာ၌မူ အသည်ဝန်အဖြစ် မင်းကြီးမင်းခေါင်မဟာသီရိသခင်္ယာဘွဲ့ခံ ဦးသန့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီလ၊ (၂၀)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၅၁)ရက်မြောက် နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၃၁၄) ရက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၁၅) ရက်) ကျန်သေးသည်။
ပေါက်တောရွာ၊ ခင်ဦးမြို့နယ်
ပေါက်တောရွာ (Pauktaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ခင်ဦးမြို့နယ်၊ စောကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၅၅၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လုံအောင်ရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
လုံအောင်ရွာ (Longawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ ဆင်ခြေဖုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၉၉၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆင်ခြေဖုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၄၀ ဦး၊ မ ၁၃၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၉၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကန့်ဘလာချောင်းရွာ၊ တယ်ပင်တိုင်း
ကန့်ဘလာချောင်းရွာ၊ တယ်ပင်တိုင်း
ဘွာလ်ဇောလ်ရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အသုံးချဘာသာဗေဒ
ဘာသာစကားအသုံးပြုမှုနှင့် ဆက်နွယ်နေသော ပြဿနာများအား လက်တွေ့ကျကျ ဖြေရှင်းနိုင်ရေးကို အဓိကထားသည့် ဘာသာဗေဒပညာရပ်ကို အသုံးချဘာသာဗေဒပညာရပ်ဟု ခေါ်သည်။ ဤပညာရပ်သည် ဘာသာစကားအသုံးပြုမှုနှင့် ဆက်နွယ်နေသော ပြဿနာများကို ဖော်ထုတ်၍ လေ့လာစမ်းစစ်ကာ ပြဿနာများကို ဖြေရှင်းနိုင်မည့် နည်းလမ်းများကို လေ့လာသည့် ပညာရပ်ဖြစ်သည်။ အခြားပညာရပ်များနှင့်လည်း ဆက်စပ်နေသည့် ပညာရပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အသုံးချဘာသာဗေဒပညာရပ်နှင့် ဆက်စပ် နေသည့် ပညာရပ် အချို့မှာ မနုဿဗေဒ၊ လူမှုဗေဒ၊ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံနှင့် စိတ်ပညာတို့ ဖြစ်သည်။ အသုံးချဘာသာဗေဒပညာရပ်သည် ပညာရေးကဏ္ဍနှင့်လည်း ဆက်စပ်မှုရှိသည့် အပြင် လူတို့ တစ်ယောက်နှင့်တစ်ယောက် ပြောဆိုဆက်ဆံပုံ ကို လေ့လာသည့် သုတေသနလုပ်ငန်း၊ ဆက်သွယ်ရေးသုတေသနလုပ်ငန်းတို့နှင့်လည်း ဆက်စပ်နေသည်။
အသုံးချဘာသာဗေဒပညာရပ်၏ အောက်တွင် •	ဘာသာစကားနှစ်မျိုးပြောနိုင်မှုကို လေ့လာသည့် ပညာရပ်၊ •	ဘာသာစကားများ ပြောဆိုနိုင်မှုကို လေ့လာသည့် ပညာရပ်၊ •	ကွန်ပျူတာ အကူအညီဖြင့် ဆက်သွယ်မှုကို လေ့လာသည့် ပညာရပ်၊ •	လူတို့ အချင်းချင်း အပြန်အလှန်ပြောဆိုသည့် စကားများကို အသေးစိတ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာကာ လေ့လာသည့် ပညာရပ်၊ •	ဘာသာစကားနှစ်ခုအကြားရှိ တူညီသောအချက်များ၊ မတူညီသောအချက်များကို လေ့လာဖော်ထုတ်သည့် ပညာရပ်၊ •	လက်ဟန်ခြေဟန်ဖြင့် ဆက်သွယ်သည့် သင်္ကေတဘာသာစကားများကို လေ့လာသည့် ပညာရပ် •	စကားပြောဆိုပုံ၊ စာပိုဒ်များဖွဲ့စည်းပုံတို့ကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ၍ လေ့လာသည့် ပညာရပ်၊ •	ဘာသာစကား သင်ကြားရေးနှင့် ဆိုင်သည့် ပညာရပ်၊ •	ဘာသာစကားအသစ်တစ်ခုကို သင်ယူခြင်းနှင့် ဆိုင်သည့် ပညာရပ်၊ •	ဘာသာစကားနှင့်ဆိုင်သော စံမံချက်များ ရေးဆွဲသည့် ပညာရပ်၊ •	ဘာသာစကားအသုံးပြုမှုနှင့်ဆိုင်သော ပေါ်လစီများကို လေ့လာသည့် ပညာရပ်၊ •	ဘာသာစကားမတူသူတို့ အချင်းချင်း ပြောဆိုဆက်ဆံနိုင်ဖို့ကြိုးစားရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ဘာသာစကားများကို လေ့လာသည့် ပညာရပ်၊ •	စကားပြောဆိုပုံမျိုးစုံ၊ စာပေအမျိုးအစားမျိုးစုံကို လေ့လာသည့် ပညာရပ်၊ •	အခြေအနေနှင့် အချိန်အခါအလိုက် စကားပြောဆိုပုံ အမျိုးမျိုးကို လေ့လာသည် ပညာရပ်၊ •	ရာဇဝတ်မှုများကို ဖော်ထုတ်ခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသော ဘာသာဗေဒပညာရပ်၊ •	ဘာသာစကားအသုံးပြုမှုဆိုင်ရာ စစ်တမ်းကောက်ယူမှု ပညာရပ်၊ •	စာတတ်မြောက်ရေး လုပ်ငန်းနှင့် ပတ်သက်သော ပညာရပ်၊ •	အဘိဓာန်ပြုစုသည့် ပညာရပ် စသည့် ပညာရပ်၊ •	ဘာသာပြန်ဆိုသည့် ပညာရပ်တို့ ပါဝင်သည်။
ဘာသာဗေဒပညာဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများကို အဓိကထား ထုတ်ဝေသည့် ထင်ရှားသည့် ဂျာနယ်များရှိပြီး ၎င်းတို့မှာ Annual “Review of Applied Linguistics ဂျာနယ်, Applied Linguistics ဂျာနယ်, International Review of Applied Linguistics ဂျာနယ်, International Journal of Applied Linguistics ဂျာနယ်, Issues in Applied Linguistics ဂျာနယ်, and Language Learning ဂျာနယ် တို့ဖြစ်သည်။
အသုံးချဘာသာဗေဒပညာရပ်၏ သမိုင်း
“အသုံးချ ဘာသာဗေဒပညာရပ်”သည် ၁၉၅၀ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ဂျနရေးတစ်ဘာသာဗေဒပညာ (generative linguistics) နှင့် တချိန်တည်း ပေါ်ပေါက်လာသည့် ပညာရပ်ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံနှင့် ဥရောပနိုင်ငံတို့မှ စတင်ပေါ်ပေါက်လာပြီး နောက်ပိုင်းတွင် နိုင်ငံတကာ၌ လျင်မြန်စွာ ရေပန်းစားလာသည့် ပညာရပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤပညာရပ်သည် အစပိုင်းတွင် ဘာသာစကားနှင့်ပတ်သက်သော သဒ္ဒါ၊ အသံထွက် နှင့် ဝေါဟာရတို့ကိုသာ လေ့လာသည့် ပညာရပ်တစ်ခုသာ ဖြစ်သည်။ အခြားနယ်ပယ်မှ ပညာရှင်များကလည်း ဘာသာဗေဒပညာရှင်တို့အား ဘာသာစကားနှင့်ပတ်သက်သော သဒ္ဒါ၊ အသံထွက် နှင့် ဝေါဟာရတို့ကို လေ့လာပြီး ထိုအသိပညာတို့ကို လက်တွေ့အသုံးချနေကြသည့် သူများအဖြစ်သာ သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း အသုံးချဘာသာဗေဒပညာရပ်သည် နောက်ပိုင်းတွင် တဖြည်းဖြည်း ကျယ်ပြန့်လာပြီး ဘာသာစကားနှင့်ဆိုင်သော ပေါ်လစီများကို လေ့လာသည့် ပညာရပ်၊ ဘာသာစကားအသစ်တစ်ခုကို သင်ယူခြင်းနှင့် ဆိုင်သည့် ပညာရပ်၊ ဘာသာစကားအသုံးပြုမှုဆိုင်ရာ စစ်တမ်းကောက်ယူမှု ပညာရပ်တို့လည်း ပါဝင်လာသည်။ ၁၉၇၀ ခုနှစ် အစောပိုင်းကာလမှ စ၍ အသုံးချဘာသာဗေဒပညာရပ်သည် သီအိုရီအမျိုးမျိုးအကြောင်းကိုသာ လေ့လာသည့် ပညာရပ်တစ်ခုအနေနှင့် မဟုတ်ဘဲ ဘာသာစကား အသုံးပြုမှုနှင့် ဆက်နွယ်နေသော အမှန်တကယ် ဖြစ်ပျက်နေသည့် ပြဿနာများကို လက်တွေ့ကျကျ ဖြေရှင်းနိုင်ဖို့ ကြိုးစားရာမှ တဖြည်းဖြည်း ကျယ်ပြန့်လာသည့် ပညာရပ်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ ခုနှစ်သို့ရောက်သောအခါ အသုံးချဘာသာဗေဒပညာရပ်သည် ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာပြီး ဘာသာစကားများ ပြောဆိုနိုင်မှုကို လေ့လာသည့် ပညာရပ်နှင့် ဝေဖန်သုံးသပ်သည့်ပညာရပ် (critical studies) ဟု ခေါ်သည့် ပညာရပ်လည်း ပါဝင်လာသည်။ အသုံးချဘာသာဗေဒပညာရပ်နှင့် ပတ်သက်သော သုတေသနလုပ်ငန်းများသည်လည်း ဘာသာစကားနှင့်ပတ်သက်သော သဒ္ဒါ၊ အသံထွက် နှင့် ဝေါဟာရတို့ကို လေ့လာရာမှ ဘာသာစကားအသုံးပြုမှုနှင့် ဆက်နွယ်နေသော ပြဿနာများကို သီအိုရီဖြင့်သာမက လက်တွေ့ လေ့လာစူးစမ်းနိုင်ရေးကို ဦးစားပေးသည့် သုတေသနလုပ်ငန်းများဖြစ်လာသည်။ အသုံးချဘာသာဗေဒပညာရပ်သည် ဘာသာစကားအသုံးပြုမှုနှင့် ဆက်နွယ်နေသော ပြဿနာများကို ဖြေရှင်းနိုင်မည့် နည်းလမ်းများအား လေ့လာသည့် ပညာရပ်တစ်ခု အဖြစ် ယနေ့တိုင် တည်ရှိလျက် ရှိသည်။
အမေရိကန်နိုင်ငံ
အမေရိကန်နိုင်ငံ၌လည်း အသုံးချဘာသာဗေဒပညာရပ်သည် အစပိုင်းတွင် ဘာသာစကားများ၏ဖွဲ့စည်းပုံအား လေ့လာသည့် ပညာရပ်ကို လက်တွေ့အသုံးချရာမှ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ပညာရပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်က အသုံးချဘာသာဗေဒပညာရပ်သည် သိပ်မကျယ်ပြန့်သေးပါ။ အမေရိကန်နိုင်ငံရှိ ကျောင်းများတွင် ကျောင်းသူ၊ ကျောင်းသားများအား ၎င်းတို့၏ မိခင်ဘာသာစကားဖြစ်သည့် အင်္ဂလိပ်စကားကို ရေးတတ်၊ ဖတ်တတ်နိုင်အောင် သင်ကြားပေးဖို့အတွက် ဆရာ၊ ဆရာမများ လေ့လာကြသည့် သင်ကြားရေးဆိုင်ရာ ဘာသာရပ်တစ်ခုသာ ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အသုံးချဘာသာဗေဒပညာရပ်သည် တဖြည်းဖြည်း ကျယ်ပြန့်လာပြီး နိုင်ငံခြားဘာသာစကားများကို သင်ကြားသည့် ပညာရပ်လည်း ပါဝင်လာသည်။ ဘာသာဗေဒပညာရပ်၏ အထောက်အကူဖြင့် ဘာသာစကားသင်ယူခြင်းကို လူသိများလာစေရန်အတွက် စွမ်းစွမ်းတမံ ဆောင်ရွက်ခဲ့သူတို့မှာ Mr. Leonard Bloomfield နှင့် Mr. Charles C. Fries တို့ဖြစ်သည်။ Mr. Leonard Bloomfield သည် အမေရိကန်နိုင်ငံရှိ ‘စစ်တပ်အတွင်းရှိ အထူးသင်တန်းများအတွက် ဖောင်ဒေးရှင်း’ကို တည်ထောင်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး Mr. Charles C. Fries သည် ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် မီချီဂန်တက္ကသိုလ်၌ ‘အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားအသင်း’ကို တည်ထောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် မီချီဂန်တက္ကသိုလ်မှ သုတေသနအဖွဲ့တစ်ခုက “Language Learning: A Journal of Applied Linguistics”ဂျာနယ်ကို စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုဂျာနယ်သည် အသုံးချဘာသာဗေဒပညာ ဟူသည့် အမည်ပါဝင်သည့် ပထမဦးဆုံးဂျာနယ်ဖြစ်သည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် အသုံးချဘာသာဗေဒပညာရပ်သည် အခြားပညာရပ်များနှင့် ဆက်နွယ်နေသည့် ဘာသာဗေဒပညာရပ်တစ်ခုအဖြစ်သာမက ဘာသာစကားအသုံးပြုမှုနှင့်ဆက်နွယ်နေသော ပြဿနာများအား လက်တွေ့ကျကျ ဖြေရှင်းနိုင်ရေးကို အဓိကထားသည့် ပညာရပ်တစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် “အမေရိကန်နိုင်ငံ အသုံးချဘာသာဗေဒပညာရပ် အသင်း”ကို တည်ထောင်လိုက်သောအခါ “အသုံးချဘာသာဗေဒပညာရပ်”သည် သီးခြား ပညာရပ်တစ်ခုအဖြစ် အခိုင်အမာ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။
ဗြိတိန်နိုင်ငံ
“ဗြိတိန်နိုင်ငံ အသုံးချဘာသာဗေဒပညာရပ် အသင်း”သည် ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ထိုအသင်း၏ အဓိကလုပ်ငန်းမှာ “ဘာသာစကားသင်ယူခြင်း၊ ဘာသာစကားသင်ကြားခြင်း၊ ဘာသာစကားအသုံးပြုမှုကို လေ့လာခြင်း၊ အခြားပညာရပ်နယ်ပယ်မှ ပညာရှင်များနှင့်အတူ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ခြင်းတို့ကို အားပေးခြင်းအားဖြင့် ပညာရေးတိုးတက်စေဖို့ လုပ်ဆောင်ရန်” ဖြစ်သည်။
ဩစတြေးလျနိုင်ငံ
ဩစတြေးလျနိုင်ငံတွင် အသုံးချဘာသာဗေဒပညာရပ်သည် မိခင်ဘာသာစကားကို အခြေခံကာ သင်ကြားသည့် သင်ကြားနည်းစနစ်ကို ဖန်တီးရန်နှင့် အခြားနိုင်ငံမှ ရွေ့ပြောင်းလာသူများအား အင်္ဂလိပ်စကားသင်ပေးရန်အတွက် အသုံးဝင်သည့် ပညာရပ်တစ်ခုအဖြစ် စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ဩစတြေးလျနိုင်ငံရှိ အသုံးချဘာသာဗေဒဆိုင်ရာ အစဉ်အလာများကို လေ့လာကြည့်သောအခါ ဩစတြေးလျနိုင်ငံ၌ အသုံးချဘာသာဗေဒပညာရပ်သည် ဥရောပနှင့် အမေရိကန်နိုင်ငံတို့၏ လွမ်းမိုးမှုကို အများဆုံးခံရကြောင်းတွေ့ရပြီး ဗြိတိန်နိုင်ငံ၏ လွှမ်းမိုးမှုမှာမူ အလွန်နည်းကြောင်းတွေ့ရသည်။ “ဩစတြေးလျနိုင်ငံတွင် အသုံးချဘာသာဗေဒပညာရပ် အသင်း”ကို ၁၉၇၆ ခုနှစ် တွင် ကျင်းပသည့် အသုံးချဘာသာဗေဒပညာရပ်နှင့်ဆိုင်သော အမျိုးသား ညီလာခံ၌ စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။
ဂျပန်နိုင်ငံ
၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၌ 'အင်္ဂလိပ်စာသင်ကြားနေသည့် ဂျပန်နိုင်ငံ ကောလိပ်ဆရာ၊ ဆရာမများ အသင်း'က 'ဂျပန်နိုင်ငံ အသုံးချဘာသာဗေဒပညာရပ် အသင်း'ကို နိုင်ငံတကာအဆင့် အသုံးချဘာသာဗေဒသဆိုင်ရာ ဆောင်ရွက်မှုများတွင် ပါဝင်ရန်အတွက် ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။ ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် 'ဂျပန်နိုင်ငံ အသုံးချဘာသာဗေဒပညာရပ် အသင်း'သည် 'နိုင်ငံတကာအဆင့် အသုံးချဘာသာဗေဒပညာရပ် အဖွဲ့'၌ အသင်းဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဘာသာဗေဒပညာရပ်ဆိုင်ရာ အသင်းအဖွဲ့များ
America
Europe
Oceania
Asia
Others
သစ်တော်ပေါက် (မြောက်)ရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
သစ်တော်ပေါက် (မြောက်)ရွာ (Thittawpauk(North))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ သစ်တော်ပေါက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၈၄၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သစ်တော်ပေါက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၃၇ ဦး၊ မ ၂၇၅၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၇၉၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မဲနယ်တောင်ရွာ၊ ပင်းတယမြို့နယ်
မဲနယ်တောင်ရွာ (Meneitaung)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်းတယမြို့နယ်၊ မဲနယ်တောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၇၃၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မဲနယ်တောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၉၆ ဦး၊ မ ၁၅၂၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၂၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်းတယမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မမှတ်ကြီးအစုရွာ၊ နတ်စင်ကျောင်းစု
မမှတ်ကြီးအစုရွာ၊ နတ်စင်ကျောင်းစု
အနောက်စုရွာ၊ မဲဇလီကွင်းပေါက်
အနောက်စုရွာ၊ မဲဇလီကွင်းပေါက်
သန္တိရွာ၊ ကညင်ကုန်း
သန္တိရွာ၊ ကညင်ကုန်း
ပဉ္စရူပ
ငါးမျိုးသောအဆင်းကို ပေါင်းစပ်ထားသည်ဆိုငြားလည်း စာပြုဆရာနှင့် ပုံပြင်ဆရာတို့ ထပ်တူမယူခဲ့ကြ။ မြန်မာမှုပုံများနှင့် ပတ်သက်၍ စာပြုနှင့် ပုံပြင်နှစ်ပိုင်းရှိကြရာ စာပြုနောက် ပုံလိုက်သည်လည်းရှိ၊ ပုံနောက် စာပြုလိုက်သည်လည်း ရှိပါသည်။ ဘိုးတော်ဗဒုံမင်းလက်ထက် ပြုစုခဲ့သော ရွှေဘုံနိဒါန်းကျမ်းလာအရမူ ပဉ္စရူပ ဖောင်လှေစွယ် (၂)၊ နွားလပို့၊ ငါးကြီးမြီးတို့ ချို (၂)ဖက်၊ မြင်းခွာ (၂)ဖက် စသည်ဖြင့် ဆိုထားသော်လည်း ပုံမလှ၍ ပုံပြုဆရာက (၁) ဆင်နှာမောင်း၊ (၂) စာမရီခေါင်း၊ (၃) မြင်းကိုယ် မြင်းလက် မြင်းခြေ၊ (၄) ငှက်အတောင်၊ (၅) ငါးကြင်းကွက် ငါးကြင်းမြီးတို့ ပေါင်းစပ်၍ ပဉ္စရူပ ပြုသည်။ အထူးသဖြင့် ရတနာပုံခေတ်၊ ၎င်းနောက် ကိုလိုနီခေတ်ဦးတွင်မှ ဆိုင်းဝိုင်းကြီး၊ ပတ်မထမ်းတွင် ဝင့်ကြွားပေးတက်နေဟန် ပြုခဲ့ကြသည်။ တချို့သော ခေါင်းလောင်းကိုင်း၊ ပုစွန်တုပ်ကွေးတွင်လည်း တွေ့မြင်ရသည်။
ကရင်လူမျိုးတို့၏ အမြတ်တနိုး ထားရှိသည့် ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်ဖြစ်သည့် ဖားစည်တွင် သာယာသော အသံရရှိရန် ပဉ္စရူပ (ခေါ်) သတ္တု ၅မျိုးဖြစ်သည့် ရွှေ၊ ငွေ၊ ကြေးနီ၊ သွတ်နှင့် ခဲများကို ရောစပ်၍ သွန်းလုပ်ရကြောင်း အဆိုရှိ၏။
ဆင်သေပြင်ရွာ
ဆင်သေပြင်ရွာ
ကိုးကား
ဆင်သေပြင်ရွာ
၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီလ၊ (၂၁)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၅၂)ရက်မြောက် နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၃၁၃) ရက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၁၄) ရက်) ကျန်သေးသည်။
ကွင်းတဲလေးရွာ၊ နတ်စင်ကျောင်းစု
ကွင်းတဲလေးရွာ၊ နတ်စင်ကျောင်းစု
ဗာဟိယသုတ်
(၃)သုတ် ရှိပါသည်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ဗာဟိယထေရ်၏ လျှောက်ထားချက်အရ အဇ္ဈတ္တိကာယတန ခြောက်ပါး၊ ဗဟိဒ္ဓါယတန ခြောက်ပါး၊ ဝိညာဏဓာတ် ခြောက်ပါး၊ သမ္ဖဿခြောက်ပါးတို့ကို အနတ္တလက္ခဏသုတ် ဒေသနာတော်နည်းဖြင့် မေးမြန်း၍ ဘုရားရှင် ဟောတော်မူပါသည်။ အရှင်ဗာဟိယထေရ် တရားအားထုတ်ရာ မကြာမီ ရဟန္တာဖြစ်ပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။ -- ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် အရှင်ဗာဟိယထေရ်၏ လျှောက်ထားချက်အရ ကုသိုလ်တရားတို့၏အစသည် သုဝိသုဒ္ဓသီလနှင့် ဥဇုကတာဒိဋ္ဌိဖြစ်ပုံ၊ သီလ၌မှီ၍ သီလ၌တည်၍ သတိပဋ္ဌာန်လေးပါး ပွားများပုံ၊ အလုပ်ပေးတရားတော်ကို ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူပါသည်။ အရှင်ဗာဟိယသည် သတိပဋ္ဌာနဘာဝနာကို ကြိုးစားအားထုတ်ရာ မကြာမီ ရဟန္တာဖြစ်ပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။ - ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းတော်မူနေစဉ် မိတ်ဆွေဟောင်း ဗြဟ္မာ၏ စေလွှတ်ချက်အရ သာဝတ္ထိမြို့တွင်း ဆွမ်းခံဝင်နေတော်မူသော ဘုရားရှင်အား အတင်းအကြပ်လျှောက်ထားသော ဒါရုစီရိယဗာဟိယ၏ “ဒိဋ္ဌေ ဒိဋ္ဌမတ္တံ” အစရှိသော ဒေသနာတော်၏အဆုံး၌ ရဟန္တာဖြစ်ပုံ မကြာမီ ပရိနိဗ္ဗာန်စံပုံ အစရှိသော အရှင်ဗာဟိယ၏ ပစ္စုပ္ပန် ဘဝနေဝင်ချိန်ကို ပြဆိုသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌ ဒါရုစိရိယအရှင်ဗာဟိယ၏ဝတ္ထုအပြည့်အစုံကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။
တောကြီးကုန်းရွာ၊ ဘားကပ်
တောကြီးကုန်းရွာ(Tawgyikone)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ ဘားကပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၁၉၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘားကပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၁၂၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၃၈၇ ဦး နေထိုင်သည်။ ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်သည် ၄၁.၁၃ ဧက ကျယ်ဝန်းသည်။ ဆရာမ ၅၀၊ ကျောင်းသား/သူ ၁၀၀ ကျော် ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝေသိန္နီပင်
ဝေသိန္နီပင်သည် ကြီးလွယ်၍အမြင့်ပေ ၇ဝ မှ ၈ဝ အထိမြင့်သည်။ အကိုင်းကြီးများသည်လည်းဖြာထွက်ပြီးလျှင် အချိုးအစားကျ စွာပေါက်လေ့ရှိသည်။ ထိုအပင်သည် နှစ်ပေါင်း ၂ဝဝ အထိ အသက်ရှည် ၏။ တောင်ထူထပ်သော ဂရိ၊ ပါးရှားနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းတို့သည် ထိုအပင်၏ မူလပေါက်ရောက်ရာဒေသများဖြစ်သည်။ သို့သော် ယခုအခါ တွင် ထိုဝေသိန္နီပင်ကို အခြားဒေသများတွင်လည်း စိုက်ပျိုးယူကြလေသည်။ ထိုအပင်မှ သစ်ကြားသီးနှင့်တူသော အသီးများကို သီးလေ့ရှိသော် လည်း ထိုအသီးများကို သစ်ကြားသီးကဲ့သို့ မစားနိုင်ချေ။ ထိုသို့ဖြစ်ရသည် မှာ ဝေသိန္နီသီးသည် အလွန်ခါးသောကြောင့်ဖြစ်သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ပေါက်ရောက်သောဝေသိန္နီပင်သည် ဝေသိန္နီပင်အစစ်နှင့် အဆက်အစပ်မရှိချေ။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အတွင်း၌ပေါက်ရောက်သော ဝေသိန္နီပင်ကို ဗတ်အိုင်းဟုခေါ်သည်။ ထိုသို့ ခေါ်ခြင်းမှာ ထိုအပင်၏ အစေ့တွင်အညိုဖျော့ရောင်နှင့် အနည်းငယ်ပွင့်နေ ပုံရသော ဒရယ်၏မျက်စိနှင့်တူခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်ပြည် ထောင်စု၊ မစ္စစ္စပီမြစ်ဝှမ်းတွင် ပေါက်လေ့ရှိသော ဗတ်အိုင်းခေါ် သစ်ပင် တစ်မျိုးသည် ဝေသိန္နီပင်နှင့်အတူ မျိုးစုတစ်ခုတည်းတွင်ပါဝင်လေသည်။ ထို သို့သောအပင်မျိုးပေါက်ရောက်ခြင်းကြောင့် အိုဟိုင်းအိုပြည်နယ်ကို ဗတ်အိုင်း ပြည်နယ်ဟုပင် ခေါ်လေ့ရှိကြသည်။
ဥရောပတိုက်၌ပေါက်သော သာမန်ဝေသိန္နီပင်များကို လမ်ဘေးနှင့် ခြံများတွင် အထူးစိုက်ပျိုးလေ့ရှိကြသည်။ ထိုသို့စိုက်ပျိုးကြခြင်းမှာ ထိုအပင် မှ အစိမ်းရင့်ရောင်အရွက်များ ထူထပ်စွာပေါက်ခြင်းနှင့် ယင်းတို့မှပွင့်သော ပန်းများကြောင့်ဖြစ်သည်။ အပင်များ၏အရောင်မှာ ဆွတ်ဆွတ်ဖြူရောင်သော် လည်းကောင်း၊ အစိမ်းရောင်သန်းသည့် အဖြူရောင်သော်လည်းကောင်း၊ အဝါရောင်သော်လည်းကောင်း ဖြစ်တတ်သည်။ ထိုအပင်မှ သီးသောအသီးကို ခါးသဖြင့် မစားနိုင်ကြသော်လည်း ယင်းမှ စတာ့(ကစီ) ပြုလုပ်နိုင်လေ သည်။ ထို့အပြင် ထိုအသီးမှ စက္ကူကပ်ကော်ပြုလုပ်သောအခါ ထိုကော်က စာကြည့်တိုက်အတွင်းရှိ ပိုးကောင်များကို နှင်ထုတ်ပစ်သည်ဟုဆိုသည်။ ထိုအပင်၏သစ်သားမှာပေါ့၍ နူးညံ့သဖြင့်အသုံးမဝင်လှချေ။ မီးဖိုအသုံး အဆောင်ပစ္စည်းများနှင့် ကစားစရာများသာ ပြုလုပ်နိုင်သည်။ အပင်၏ အခေါက်ကိုမူ သားရေနယ်ရာတွင် အသုံးပြုနိုင်လေသည်။
ဝေသိန္နီပင်တွင် အရွက်မြွာကြီးများရှိသည်။ ထိုအရွက်မြွာကြီးများ သည် တစ်နေရာတည်းမှ စု၍ထွက်လေ့ရှိသည်။ အစေ့ကြီးများသည် ဆူးများ ရှိသောအခွံများအတွင်း၌ ရှိကြလေသည်။ ဗတ်အိုင်းပင်တွင် အရွက်မြွာ ငါး ခုသာရှိ၍ ဝေသိန္နီပင်တွင်မူ အရွက်မြွာခုနစ်ခုရှိလေသည်။ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ မေခမြစ်ဝှမ်း၊ မေမြို့နှင့် တောင်ကြီးမြို့ များတွင် ဝေသိန္နီပင်ကို တွေ့မြင်နိုင်ပေသည်။
အက်စကူလပ်မျိုးစုဝင် ဝေသိန္နီပင်သည် ဟစ်ပိုကက်စတာ နေစီ အီးမျိုးရင်းတွင်ပါဝင်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အိုဟိုင်းအိုပြည်နယ် တွင် ပေါက်ရောက်သော ဝေသိန္နီပင်ကို အက်စကူလပ်ဂလေဗရာဟုခေါ်၍ ရိုးရိုးဝေသိန္နီပင်ကိုမူ အက်စကူလပ်ဟစ်ပိုကက်စတာနမ်ဟုခေါ်သည်။
ချောင်းကြီးရွာ၊ တယ်ပင်တိုင်း
ချောင်းကြီးရွာ၊ တယ်ပင်တိုင်း
တံတားဖြူရွာ၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်
တံတားဖြူရွာ(Tadarhpyu)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်၊ ညောင်ပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၈၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်ပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၅၁၈ ဦး၊ မ ၂၃၄၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၈၆၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးညှင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငန်းတက်ရွာ၊ ငန်းတက်
ငန်းတက်ရွာ၊ ငန်းတက်
တုံးချောင်းရွာ
တုံးချောင်းရွာ
ဆိပ်သာရွာ၊ ဆိပ်သာ (ချင်ဘို့)
ဆိပ်သာရွာ၊ ဆိပ်သာ (ချင်ဘို့)
ဝမ်တာဆိုင်းရွာ၊ နမ့်စန်မြို့နယ်
ဝမ်တာဆိုင်းရွာ (Wantarhseng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ နမ့်စန်မြို့နယ်၊ မက်မုန်မွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၅၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မက်မုန်မွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၉၂၀ ဦး၊ မ ၃၆၂၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၅၄၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်စန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျွဲသေအင်းရွာ၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်
ကျွဲသေအင်းရွာ (Kywethayinn)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်၊ တည်တော (၂)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၄၇၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တည်တော (၂)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၉၉ ဦး၊ မ ၁၁၇၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၇၇ ဦးနေထိုင်သည်။
၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ
ဖေဖော်ဝါရီလ၊ (၂၂)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၅၃)ရက်မြောက် နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၃၁၂) ရက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၁၃) ရက်) ကျန်သေးသည်။
လုံခေါ်ရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
လုံခေါ်ရွာ (Longkhaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ ဆင်ခြေဖုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၉၉၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆင်ခြေဖုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၄၀ ဦး၊ မ ၁၃၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၉၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စောကြီးရွာ၊ ခင်ဦးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆင်အမျိုးအစားများ (မြန်မာ)
အမျိုးအစား
မြန်မာနိုင်ငံ တွင် ဆင် ကို အောက်ပါအတိုင်း လေးမျိုးလေးစား ခွဲခြားထားသည်။ တို့ ဖြစ်သည်။
ဟံဆင်
အစွယ်နှစ်ချောင်းပါသည်။ သို့သော် အစွယ်မှာ သန်မာ ထွားကျိုင်းခြင်း မရှိပဲ အသေးအဖျင်းသာ ဖြစ်သည်။ သစ်ပင် သစ်ခေါက်များကို အစွယ်နှင့် ထိုးခွာစားရာတွင် အစွယ်တစ်ဖက် ကျိုးသွားတတ်သည်။ တစ်ဖက်သာ အစွယ် ရှိသော ဆင်ကို ဘယ်ဟံ သို့မဟုတ် ညာဟံ ဟု ခေါ်ကြသည်။ အခြား ဆင်များလောက် အားခွန်ဗလ မသန်သည့်အပြင် အားကိုးစရာ အစွယ်မရှိ သဖြင့် တောရိုင်းဆင် ဖြစ်ပါက ဟိုင်း၊ စွယ်စုံ၊ တည်ဆင်များကဲ့သို့ အုပ်ထဲမှ ထွက်ပြီး ထီးတည်း မနေရဲကြချေ။ ဆင်အုပ်ထဲတွင် ဟံဆင်ကို ဆင်နှင့် ဆင်ကလေးများကလည်း အားကိုးခြင်း၊ ကြောက်ရွံ့ခြင်း မရှိပေ။ သူ့တွင် သူတစ်ပါးက လေးစားလောက်သော ရုပ်သွင်ကြန်အင် လက္ခဏာများ မတွေ့ရချေ။ ထို့ကြောင့် ဟံဆင်ကို ဟိုင်းနှင့် စွယ်စုံတို့ အုပ်စီးသော ဆင်အုပ်ထဲတွင် နောက်လိုက်ဆင် အဖြစ် အတွေ့ရများသည်။
စွယ်စုံဆင်
ဖြူဖွေးဝင်းလက်၍ ရှေ့သို့ ရှည်လျားစွာ ကော့တက်နေသော အစွယ်ပိုင်ရှင် ဆင်ပြောင်ကြီးကို ခေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဆင်တို့၏ ကြန်အင်လက္ခဏာ အစုံပါရှိ၍ ဆင်ထဲတွင် အလှဆုံး ထိပ်ခေါင်တင် ဆင်ပင် ဖြစ်သည်။ စွယ်စုံဆင်ပြောင်များသည် များသောအားဖြင့် တောဆင်များထဲတွင် ဆင်ဦးစီး၊ ဆင်ဘုရင်များ ဖြစ်ကြသည်။ သူတို့၏ အစွယ်ကို အလွန်အားကိုး တတ်ကြသည်။ အုပ်မှ ထွက်၍ ထီးတည်း (ထီးခို ဟုလည်း ခေါ်သည်) ဗိုလ်ဝင်ခံ နေတတ်သည်လည်း ရှိသည်။ စိတ်နေစရိုက် ခက်ထန်ကြမ်းကြုတ်သောကြောင့် တခြားဆင်များ က ကြောက်ရွံ့တတ်ကြသည်။ နိုင်ငံပိုင် သစ်ထုတ်လုပ်ရေးဌာန တွင် စွယ်စုံဆင်များက များသောအားဖြင့် ဆင်ဆိုးစာရင်းဝင် သံခလောက် ပိုင်ရှင်များ ဖြစ်ကြသည်။
ဟိုင်းဆင်
ဆင်မများကဲ့ အစွယ်တိုတိုတိတိ သာ ရှိသည်။ သဘာဝ ဓမ္မက သူ့အား သစ်ခေါက်၊ သစ်ခွံများကို ခွာစားနိုင်ရုံလောက်သာ အစွယ်ကို ဖန်တီးပေးထားဟန် ရှိ၏ အစွယ်မှာ တိုတိုတိတိ ဖြစ်သော်လည်း တုတ်ခိုင်သန်မာသည်။ သစ်ပင်၊ သစ်ခေါက်များကို ထိုးခွာစားရာ၌ အခြား ဆင်များထက် လျင်မြန်ဖျတ်လတ်သည်။ တစ်ထွာကျော် ခန့်သာ ရှိသော အစွယ်သည် သစ်ခေါက်များ ခွာစားရာ၌ အနေတော် ဖြစ်သဖြင့် စားသောအခါ စွယ်စုံဆင်များကဲ့သို့ ရှေ့တိုးနောက်ငင် မဖြစ်ဘဲ သစ်ပင်၏ ပင်စည်နှင့် ပါးစပ်ကို ဟပ်ပြီး ခံပြီးသား ဖြစ်နေတတ်သည်။ နှာမောင်းမှာ လည်း အလွန်တုတ်ခိုင်သန်မာ သဖြင့် သစ်ခေါက်၊ သစ်ခက်များကို ဆောင့်ချိုးခွာနိုင်သော အင်အား ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နို့တိုက်သတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ
အက္ကပတ်မြင်းဝန်
အက္ကပတ်မြင်းဝန်သည် အက္ကပတ်မြင်းတပ်စုကို အုပ်ချုပ်ကွပ်ကဲရသူ ဖြစ်သည်။ အလောင်းမင်းတရားလက်ထက် ၁၇၅၈ ခုနှစ်တွင် အာသံ ၊ မဏိပူရနယ်များကို သိမ်းပိုက်အောင်ခဲ့ပြီးနောက် ခေါင်းဆောင်လာခဲ့ကြသည့် မြင်းစီးကျွမ်းကျင်သူများအား အက္ကပတ်မြင်းတပ်ကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သည်။ သို့ဖြစ်၍ အက္ကပတ်မြင်းဝန်ရာထူးမှာ မဂိုအင်ပါယာဘုရင် အက္ကဘာ (Akkabar) နှင့် မည်သို့မျှ သက်ဆိုင်ခြင်းမရှိပေ။ အက္ကပတ်မြင်းဝန်၏ လက်အောက်တွင် အက္ကပတ်မြင်း စာရေးများကိုလည်း ခန့်အပ်ထားရှိ၏။
ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးကာလ
ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးကာလ အက္ကပတ်မြင်းဝန်တပ်စုကို စတင်ဖွဲ့စည်းစဉ်က အက္ကပတ်မြင်းဝန်ရာထူး မရှိသေးဘဲ မြင်းတပ်ဗိုလ်အဆင့်မျှသာ ထားရှိခဲ့ဟန် တူသည်။ ဗဒုံမင်း (ဘိုးတော်ဘုရား) လက်ထက်တွင်မူ အက္ကပတ်မြင်းဝန်အဖြစ် အထင်အရှား ရှိနေပြီဖြစ်သည်။ အက္ကပတ်မြင်းဝန် နေမျိုးကျော်ထင်စည်သူသည် ၁၅ မတ် ၁၇၉၇ ခုနှစ်တွင် ဝေသာလီသို့ စစ်ချီရာ၌ လိုက်ပါစစ်မှုထမ်းခဲ့ရ၏။ ထို့အတူ ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် ယိုးဒယားသို့ စစ်ချီစဉ်ကလည်း အက္ကပတ်မြင်းဝန် နေမျိုးကျော်ထင်စည်သူ ပါဝင်ခဲ့သည်။
အက္ကပတ်မြင်းဝန် ဦးမှိုင်း
ပိဋကတ်တော်အုပ် ဦးပညာ၏ သားဖြစ်သူ ဦးမှိုင်းမှာ ယခင်က ပခန်းကြီးမြို့ဝန် ဖြစ်၏။ စစ်ကိုင်းမင်း (ဘကြီးတော်) နန်းတက်စ ၁၈၁၉ ခုနှစ်တွင် နေမျိုးရဲခေါင် ကျော်ဘွဲ့ဖြင့် အက္ကပတ်မြင်းဝန်အရာ ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဦးမှိုင်းသည် စစ်ကိုင်းမင်း နန်းတက်စဉ်ကပင် ငွေအသပြာတစ်ထောင် ချီးမြှင့်ခံခဲ့ရသေး၏။ မကြာမီ မင်းကြီး မင်းခေါင်ကျော်ဘွဲ့ ပြောင်းလဲခန့်အပ်ခံခဲ့ရပြီး မဏိပူရသို့ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အကြီးအကဲတစ်ဦးအဖြစ် ဦးဆောင်ချီတက်ခဲ့ရသေး၏။ နောင်ဝန်ကြီးရာထူး ရရှိခဲ့သော်လည်း စီရင်ခံခဲ့ရသည်။
သာယာဝတီမင်းလက်ထက်
သာယာဝတီမင်း (၁၈၃၇-၁၈၄၆)လက်ထက်တွင် ဦးမှိုအား အက္ကပတ်မြင်းဝန်ရာထူး ခန့်အပ်လိုက်ပါသည်။ ဦးမှိုမှာ နောင်မြတောင်မြို့စားဝန်ကြီး ၊ ပန်းပဲမင်းကြီး စသည့် အမည်များဖြင့် ထင်ရှားခဲ့သူ ဖြစ်၏။ သာယာဝတီမင်းလက်ထက်တွင် အက္ကပတ်မြင်းဝန်ရာထူး အပြောင်းအလဲရှိခဲ့သော်လည်း ရှာဖွေမတွေ့ရှိရပါ။ အလားတူ ပုဂံမင်း (၁၈၄၆-၁၈၅၂) လက်ထက် အက္ကပတ်မြင်းဝန် အဖြစ် အမှုထမ်းရွက်ခဲ့သူ အမည်ကိုလည်း မသိရပေ။
မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်
၁၈၅၃ ခုနှစ်တွင် မင်းတုန်းမင်းနန်းတက်လာပြီးနောက် မင်းလှရာဇာစည်သူဘွဲ့ခံ ဦးရွှေရိတ်ကို အက္ကပတ်မြင်းဝန်ရာထူးခန့်အပ်ခဲ့သည်။ သို့သော်မကြာမီ ရဲဘက်မြင်းဝန် ဦးခဲအား အက္ကပတ်မြင်းဝန်ရာထူး ပြောင်းလဲခန့်အပ်ခဲ့၏။ ရွှေမြို့တော်ဝန် ရာထူးကိုပါ ပူးတွဲ ထမ်းဆောင်ရသဖြင့် အက္ကပတ်မြင်းဝန် ဦးခဲဟုလည်း အမည်တွင်ခဲ့သည်။ ၁၈၆၆ ခုနှစ် မြင်ကွန်း မြင်းခုန်တိုင် အရေးအခင်းပေါ်ပေါက်ခဲ့စဉ်က အက္ကပတ်မြင်းဝန် ဦးခဲသည် အင်အား ၁၂၀၀ နှင့် သွားရောက်ချီတက် နှိမ်နင်းခဲ့ရသေး၏။
၁၈၆၆ ခုနှစ်တွင် လယ်ကိုင်းမြို့စား မင်းကြီး မဟာဇေယျသူရအား အက္ကပတ်မြင်းဝန်ရာထူး ခန့်အပ်လိုက်ပါသည်။ မကြာမီ ပန်းထိမ်းမင်းသား အရေးအခင်းပေါ်ပေါက်ခဲ့ရာ အက္ကပတ်မြင်းဝန် လယ်ကိုင်းမြို့ စား မင်းကြီးသည် ညောင်ရမ်း မင်းသား ဦးစီးသော တပ်မ၌ လက်ဝဲစစ်ကဲအဖြစ် လိုက်ပါစစ်မှုထမ်းခဲ့ရသည်။ သူ၏ရာထူးကို ဆက်ခံခဲ့သူမှာ အက္ကပတ်မြင်းဝန် ဦးရွှေမောင် ဖြစ်ဟန်ရှိသည်။ ဦးရွှေမောင်သည် ဝန်ထောက်ဦးရွှဲနှင့် ဝန်ကတော် ဒေါ်ကုန်စီတို့သား ဖြစ်ပြီး မင်းတုန်းမင်း၏ နန်းဦးမိဖုရား သီရိပဘာမဟေဘွဲ့ခံ ဒေါ်မှူး၏ မောင်လည်း ဖြစ်သည်။