cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
အဲလ်ဘတ် အိုင်းစတိုင်း
အိုင်းစတိုင်းနှင့် သင်္ချာ
အိုင်းစတိုင်းသည် ငယ်စဉ်ကတည်းက သင်္ချာနှင့် ရူပဗေဒဘာသာရပ်များတွင် ထူးချွန်ခဲ့သည်။ ၁၂ နှစ်သားအရွယ်ကပင် အက္ခရာသင်္ချာနှင့် ယူကလစ် ဂျီဩမေတြီကို တစ်နွေအတွင်း မိမိဘာသာ သင်ယူတတ်မြောက်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အိုင်းစတိုင်းသည် ပိုင်သာဂိုရ သီအိုရမ်၏ မူလသက်သေပြချက်အား ၎င်းကိုယ်တိုင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သေးသည်။
ပထမကမ္ဘာစစ် စတင်ရန် နီးကပ်လာသည့်အချိန်တွင် ဂျာမန်လူမျိုးကြီးဝါဒ ကြီးထွားလာနေပြီး ပညာရေးစနစ်ကလည်း တင်းကျပ်ပြင်းထန်လွန်းနေလေသည်။ အိုင်းစတိုင်း၏ မိဘများလည်း စီးပွားရေး အဆင်မပြေသည့်အတွက် ဂျာမနီမှာ ဆက်နေရန် ခက်ခဲလာသည့်အတွက် မြူးနစ်မြို့က မိတ်ဆွေတစ်ဦးဆီမှာ အိုင်းစတိုင်းကို အပ်ထားခဲ့ပြီး သူတို့က အီတလီနိုင်ငံ မီလန်မြို့ကို ပြောင်းရွှေ့သွားကြသည်။ သို့သော် အိုင်းစတိုင်းသည် အထက်တန်းပညာ မပြီးဆုံးခင် ၁၅ နှစ်သားအရွယ်မှာ ကျောင်းထုတ်ခံခဲ့ရပြီး ဂျာမနီနိုင်ငံကနေ ထွက်ခွာပြီး မိဘများရှိရာ မီလန်ကို လိုက်သွားခဲ့လေသည်။
အိုင်းစတိုင်း၏ မိဘများသည် စီးပွားရေး အခြေအနေမကောင်းလှသော်လည်း သားဖြစ်သူကို ပညာတတ်ကြီး ဖြစ်စေချင်သည့်အတွက် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ ဇူးရစ်မြို့က သိပ္ပံကျောင်းတိုက်တွင် ပညာဆက်သင်နိုင်အောင် ပို့ပေးခဲ့လေသည်။ ဇူးရစ်သိပ္ပံကျောင်းကို ဝင်ခွင့်ရရန် စာမေးပွဲဖြေဆိုရာမှာ အိုင်းစတိုင်းသည် သင်္ချာဘာသာတွင် အမှတ်ကောင်းသော်လည်း နိုင်ငံခြားဘာသာ (ခေါမ၊ လက်တင်)၊ ရုက္ခဗေဒနှင့် သတ္တဗေဒ ဘာသာရပ်များမှာ ကျရှုံးခဲ့လေသည်။ သို့သော် ကျောင်းအာဏာပိုင်များက သင်္ချာဘာသာရပ်တွင် ထူးထူးခြားခြား တော်နေသည့် အိုင်းစတိုင်းကို အထက်တန်းကျောင်း တစ်ကျောင်းမှာ ပြန်လည်သင်ယူဖို့ အကြံပေးခဲ့ကြသည်။ အိုင်းစတိုင်းသည် Aarau ဆိုသည့် မြို့ငယ်လေးက အထက်တန်းကျောင်း တစ်ကျောင်းတွင် တစ်နှစ်ကြာ တက်ရောက် ဆည်းပူးခဲ့လေသည်။
သူသည် ၁၈၉၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလမှ ၁၉၀၀ ပြည့်နှစ် ဩဂုတ်လအထိ ဇူးရစ်သိပ္ပံကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားနေချိန်အတွင်း ဩစတြီးယား ဟန်ဂေရီနိုင်ငံက ဆာဘီးယား မျိုးနွယ်စုဝင် မိန်းကလေး Mileva Maritsch နဲ့ ချစ်ကြိုးသွယ်ခဲ့လေသည်။
လုပ်ငန်းခွင် ဝင်ခြင်း
ကျောင်းပြီးသွားသည့်အချိန်တွင် သူငယ်ချင်းဖြစ်သူ Grossmann ၏ အကူအညီဖြင့် ဘန်းမြို့မှ စက်မှုလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ မူပိုင်ခွင့် ကန့်သတ်လက်မှတ် ထုတ်ပေးသည့် ရုံးတစ်ရုံးတွင် ၁၉၀၂ ဇူလိုင်လမှ စတင် အလုပ်ဝင်ခဲ့လေသည်။ ၁၉၀၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် အိုင်းစတိုင်းနှင့် မီလီဗာတို့ လက်ထပ်ခဲ့လေသည်။
နှိုင်းရသီအိုရီ
အိုင်းစတိုင်းသည် တတ်ထားသည့်ပညာရပ်များနှင့် လားလားမှမဆိုင်သော အလုပ်ကို လုပ်နေရသော်ငြား စိတ်ပျက်ခြင်းမရှိဘဲ အားလပ်ချိန်များတွင် တစ်ယောက်တည်း စဉ်းစားတွေးတောရင်း စာရွက်လွတ်တစ်ရွက်ပေါ်မှာ ခဲတံတိုတစ်ချောင်းဖြင့် တွက်ချက်နေတတ်လေသည်။ သူသည် ဓာတ်ခွဲခန်းမရှိဘဲ ရှေ့ ခေတ်အဆက်ဆက်က ပညာရှင်ကြီးများ၏ စာအုပ်စာတမ်းများကို ဖတ်ရှုစဉ်းစားပြီး တွက်ချက်လိုက်၊ အကြံထုတ်လိုက်၊ ညောင်းညာလာသည့်အခါ တယောထိုးလိုက်နှင့် နေခဲ့လေသည်။ ၁၉၀၅ ခုနှစ်တွင် သူ၏ နှိုင်းရသီအိုရီ (Relativity Theory) တစ်ခုကို တင်ပြနိုင်ခဲ့လေသည်။ ထို့နောက်မှာတော့ ဇူးရစ်သိပ္ပံကျောင်းတိုက်က အိုင်းစတိုင်းကို အထူးပါမောက္ခရာထူးပေးပြီး အလုပ်ခန့်ခဲ့လေသည်။ အိုင်းစတိုင်းသည် ဂျာမနီဖွား ယဟူဒီအနွယ်ဝင် တစ်ဦး ဖြစ်သည့်အတွက် မခန့်ချင်ခန့်ချင် ခန့်ခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။
သူ၏ ကျော်ကြားလှသည့် သီအိုရီကို ကမ္ဘာသိအောင် မထုတ်ပြန်ခင် တစ်နှစ်အလို ၁၉၀၄ ခုနှစ်က မီလီဗာက သူတို့ရဲ့ သားဦး Hans Albert ကို မွေးဖွားပေးခဲ့သည်။ အိုင်းစတိုင်းသည် သူ၏ သီအိုရီကို ကမ္ဘာသိအောင် ထုတ်ပြန်ပြီးသည့်နောက်တွင် သဘောတရားပိုင်းကနေ သင်္ချာ ရူပဗေဒ ဖြစ်လာအောင် ကိန်းဂဏန်းတွေ၊ ညီမျှခြင်းတွေနဲ့ ပြည့်စုံလာသည်အထိ ခြောက်နှစ်ကြာ ကြိုးစားခဲ့လေသည်။ ၁၉၁၁ ခုနှစ်ရောက်သောအခါ သူ၏ ထူးရှားနှိုင်းရသီအိုရီ (Special Relativity Theory) သည် သင်္ချာပညာရပ်ဆိုင်ရာ ညီမျှခြင်းများနှင့် ပြည့်စုံသွားလေတော့သည်။
၁၉၁၀ ခုနှစ် ဇွန်လ တွင် မီလီဗာက ဒုတိယသား Edward ကို မွေးဖွားခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် သူတို့မိသားစုမှာ ကျပ်ကျပ်တည်းတည်း ရုန်းကန်နေခဲ့ကြရသည်။ ၁၉၁၀ နှစ်ကုန်ခါနီးတွင် ဩစတြီးယား ဟန်ဂေရီ အင်ပါယာ၏ ဘုရင်က အိုင်းစတိုင်းကို ပရပ်တက္ကသိုလ် (University of Prague) တွင် ပါမောက္ခတာဝန် ထမ်းဆောင်ဖို့ ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သည်။ ထိုနေရာသည် ဇူးရစ်ထက် အစစအရာရာ သာသည့် အခြေအနေရှိသောကြောင့် အိုင်းစတိုင်းက သွားချင်သော်လည်း လူမျိုးကြီး စစ်ဝါဒကို မုန်းတီးသော မီလီဗာက အပြင်းအထန် ကန့်ကွက်ခဲ့လေသည်။ သို့သော် အိုင်းစတိုင်းကတော့ ပရပ်တက္ကသိုလ်တွင် သုံးနှစ်ကြာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ဖြစ်ခဲ့လေသည်။ ထိုနေရာတွင် အဖိနှိပ်ခံဘဝကို နာကြည်းနေသော ချက်လူမျိုးများနှင့် ယဟူဒီလူမျိုးများ အများအပြား ရှိလေသည်။ ပရပ်တက္ကသိုလ်မှာ အိုင်းစတိုင်း ရှိနေစဉ်က စာရေးဆရာ ကပ်ဖ်ကာ (Franz Kafka) နှင့် ယဟူဒီခေတ်ပညာတတ်များ ဦးဆောင်ပြီး ဇီယွန်လှုပ်ရှားမှုများ လုပ်နေချိန် ဖြစ်လေသည်။
ထို့နောက် အိုင်းစတိုင်းသည် လူမျိုးရေး ကျဉ်းမြောင်းမှုများကို စိတ်ပျက်သည့်အတွက် ၁၉၁၃ ခုနှစ်တွင် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံသို့ ပြန်လာခဲ့သည်။ သူ့အား ဇူးရစ်သိပ္ပံကျောင်းတိုက်က ရူပဗေဒဌာန အကြီးအကဲအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရန် ဖိတ်ခေါ်သလို ဂျာမန်ဘုရင်ကလည်း ဘာလင်တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခတာဝန် ထမ်းဆောင်ဖို့ ကမ်းလှမ်းခဲ့လေသည်။ အိုင်းစတိုင်းသည် ဂျာမန်ဘုရင်၏ ကမ်းလှမ်းမှုကို လက်ခံခဲ့ပြီး ၁၉၁၃ ခုနှစ်မှာပင် ဂျာမနီကို ပြန်သွားခဲ့လေသည်။ ထိုအချိန်မှစပြီး သူနှင့် မီလီဗာတို့လည်း လမ်းခွဲခဲ့ကြလေသည်။
ဂျာမနီတွင် အိုင်းစတိုင်းတစ်ယောက်တည်း ဖြစ်နေချိန်တွင် ညီမဝမ်းကွဲတော်စပ်သူ Elsa က လာရောက် စောင့်ရှောက်ပေးခဲ့သည်။ အယ်လ်ဆာသည် သမီးနှစ်ယောက်အမေ မုဆိုးမတစ်ဦးဖြစ်သော်ငြား ဆွဲဆောင်မှုအပြည့်ရှိသော အမျိုးသမီးတစ်ယောက် ဖြစ်လေသည်။ သူမသည် အိုင်းစတိုင်းကို လိုလေသေးမရှိအောင် ပြုစုလေသည်။ ၁၉၁၄ ခုနှစ် ပထမကမ္ဘာစစ်ကြီး စဖြစ်နေသော်လည်း အိုင်းစတိုင်းကတော့ သူ၏ နှိုင်းရသီအိုရီကိုပဲ ဆက်လက် တိုးချဲ့ဆန့်ထုတ်နေခဲ့သည်။ ၁၉၁၆ ခုနှစ် စစ်ဖြစ်နေဆဲ အချိန်တွင်ပင် အိုင်းစတိုင်းသည် သူ၏ အထွေထွေနှိုင်းရသီအိုရီ (General Theory of Relativity) ကို ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေလိုက်လေသည်။
သူသည် အမေရိကန် ပရင့်စတန်တက္ကသိုလ်တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေရင်း ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး အစပျိုးနေချိန် ၁၉၃၉ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်သမ္မတ ဖရင်ကလင်ဒီ ရုစဗဲ့ဆီသို့ အဏုမြူဗုံးနှင့် ပတ်သက်၍ သတိပေးစာ ရေးသားခဲ့သည်။ သူ၏ စာကြောင့် သမ္မတ ရုစဗဲ့သည် မန်ဟက်တန် စီမံကိန်းကို ရေးဆွဲပြီး အဏုမြူဗုံး ထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းအဏုမြူဗုံး (သို့) အက်တမ်ဗုံးကို ထုတ်လုပ်နည်းသည် အိုင်းစတိုင်း၏ ကမ္ဘာကျော် ညီမျှခြင်းဖြစ်သည့် E=mc2 ဆိုသည့် ဒြပ်ထုစွမ်းအင် တူညီခြင်း နိယာမတရားပင်ဖြစ်သည်။
သူသည် စစ်ကြီးပြီးသည့်နောက်တွင် အဏုမြူစွမ်းအင်ကို ကောင်းသည့်ဘက်တွင် အသုံးချရန် တိုက်တွန်းခဲ့လေသည်။ ထို့နောက် သူ၏ ပေါင်းစပ်စက်ကွင်း သီအိုရီကို တင်ပြခဲ့သည်။ ထိုသီအိုရီသည် ရှင်းလင်းလွယ်ကူမှု မရှိသည့်အတွက် လူအများ နားမလည်ခဲ့ချေ။ ထို သီအိုရီကို ပို၍ ရှင်းလင်းလွယ်ကူအောင် ထပ်မံရှင်းမပြနိုင်ခင် ၁၉၅၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၈ ရက် မနက် ၁ နာရီ ၂၅ မိနစ်တွင် အိုင်းစတိုင်းသည် ပရင်စတန် ဆေးရုံကြီးပေါ်မှာ သေဆုံးသွားခဲ့လေသည်။
လေးဘီးကား
လေးဘီးကား
လေးဘီးကားသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘီးလေးဘီးပါသော မာဇဒါ ကုမ္ပဏီထုတ် (ဘီ-၆၀၀)အငှားကားယာဉ် တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ လေးဘီးကား အရောင်ကို အဝါရောင် နှင့် အပြာရောင် သုတ်ထားသည်။ လူငါးဦး ဆန့်သည်။ တိုးတက်လာသော ယနေ့ခေတ်တွင်မူ ရန်ကုန်မြို့၌ လေးဘီးကားများ အသုံးပြုမှု နည်းလာပေသည်။
ကြာပင်ကန်
ကြာပင်ကန်
ပင်လယ်မှိုကောင်
ပင်လယ်ကမ်းခြေတစ်လျှောက် ရေအောက်ကျောက်ဆောင်များအကြားတွင်၊ ပန်းပွင့်၊ အထူးသဖြင့် မှိုပွင့်တူသော အရာများကို တွေ့ရတတ်သည်။ ပဌမတွင် ယင်းတို့ကို အပင်များဟု ထင်ရသော်လည်း၊ စင်စစ် အပင်မဟုတ်ဘဲ၊ ပင်လယ်မှိုကောင်ဟုခေါ်သော ပင်လယ်သတ္တဝါ တစ်မျိုးသာဖြစ်ပေသည်။ ယင်းသတ္တဝါတို့သည် ရေအောက် ကျောက်ဆောင်များ၊ ခရုခွံများတွင် မြဲမြံစွာ တွယ်ကပ်နေတတ်၍၊ ဆွဲနုတ်လျှင် အပိုင်းပိုင်းပြတ်၍ပါလာတတ်လေသည်။
ပင်လယ်မှိုကောင်ဆိုသည်မှာ ပင်လယ်ရေခူ(ငထီး)နှင့် အမျိုးနွယ်သော ပင်လယ် အနီမိုနီများနှင့် သန္တာကောင်များပါဝင်သော အက်တိုဇိုဝါဟုခေါ်သည့် တိရစ္ဆာန်မျိုးပေါင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ပင်လယ်မှိုကောင်မျိုးပေါင်းတွင်ပါဝင်သော တိရစ္ဆာန်များ၏ပုံပန်းသဏ္ဌာန်မှာ တို၍တုတ်သောပင်စည်နှင့်တူသည်။ ပင်စည်၏ထိပ်တွင် ပါးစပ်ရှိသည်။ ပါးစပ်၏ပတ်လည်တစ်ဝိုက်တွင် ဂန္ဓမာပန်း၏ ပွင့်ဖတ်များနှင့်တူသော အာရုံမှင် (စမ်းလက်ဖမ်းလက်) အမြောက်အမြားရှိတတ်သည်။
ပင်လယ်မှိုကောင်တို့သည် အရွယ်အစားစားရှိကြသည်။ ထိပ်ဝ၏အချင်းသည် ၁ လက်မ၏ ၄ ပုံ ၁ ပုံမှ တစ်ပေကျော် (အချို့ဒေသတွင် ၃ ပေကျော်အထိရှိသည်။ အစိမ်း၊ အဝါ၊ အဖြူ၊ အညို၊ မရမ်း၊ လိမ္မော် စသည်ဖြင့် အရောင်မျိုးစုံလည်းရှိသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ တစ်ကောင်တည်းမှာပင် အရောင် နှစ်မျိုး သုံးမျိုးရှိတတ်သည်။ အထူးသဖြင့် အပူပိုင်းဒေသမှ ပင်လယ်မှိုကောင်တို့သည် တောက်ပသော အရောင်များရှိကြသည်။ ထိုကြောင့် ပင်လယ်မှိုကောင်များရှိရာ ပင်လယ်ရေအောက်ကို မြင်လိုက်ရလျှင်၊ ရောင်စုံပန်းများပွင့်နေသော ဥယျာဉ်တစ်ခုကို မြင်တွေ့ရဘိသကဲ့သို့ မှတ်ထင်ရလေသည်။
ပင်လယ်မှိုကောင်တို့သည် အသားစားသတ္တဝါများ ဖြစ်ကြသည်။ ယင်းတို့၏ အာရုံမှင်များ၏ အဖျားတွင် အဆိပ်ရှိသော အမျှင်များရှိသည်။ ယင်းတို့ အနီးသို့ ပုစွန်ဆိတ်၊ ငါး စသည်တို့ ရောက်လာလျှင် အဆိပ်မျှင်များကို ထုတ်၍ အဆိပ်ထိစေပြီးသော်၊ ယင်းတို့၏ ပါးစပ်တွင်းသို့ ရစ်ပတ်သိမ်း သွင်း၍ စားသောက်ကြလေသည်။
ပင်လယ်မှိုကောင်တို့ကို ရေတိမ်ရေနက်နှစ်မျိုးလုံးတွင် တွေ့နိုင်သည်။ အုပ်ဖွဲ့၍သော်လည်းကောင်း၊ ထီးတည်းသော်လည်းကောင်း နေတတ်သည်။ မျိုးပြန့်ပွားရေးအတွက် နည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ပေါက်ပွားကြရာ၊ များသောအားဖြင့် ဥမှ ပေါက်ပွားကြသည်။ အခြားပေါက်ပွားနည်းမှာ ကွဲပွားခြင်းဖြစ်သည်။ ကွဲပွားရာ၌ အရွယ်ရောက်ပြီး ပင်လယ်မှိုကောင်၏ အလယ်တည့်တည့် အလယ်မှ အောက်သို့ နှစ်ခြမ်းကွဲသွား၍၊ နှစ်ကောင်ဖြစ်လာသည်။ ထိုနှစ်ခြမ်းကွဲသွားသော အခြမ်းမှ နောက်ထပ် နှစ်ခြမ်းကွဲပြီးလျှင်၊ နှစ်ကောင် ဖြစ်လာပြန်လေသည်။ ယင်းသို့ဖြင့် တစ်ခြမ်းတစ်ခြမ်းမှ နှစ်ကောင်ပွားသွားလေသည်။ အခြား တစ်နည်းမှာ အဖူးကူးခြင်းဖြစ်၍၊ ပင်လယ်မှိုကောင်၊ အောက်ခြေမှ အဖူးထွက်သကဲ့သို့ ထွက်လာပြီးလျှင်၊ သီးခြား ဖြစ်သွားကာ အကောင်ပွားခြင်းဖြစ်လေသည်။
ယင်းတို့သည် တစ်နေရာတည်းတွင် တစ်သမတ်တည်း မြဲမြံစွာ တွယ်၍သာ နေမည်မဟုတ်ချေ။ တဖြည်းဖြည်း ရွေ့သွားနိုင်ကြပေသည်။ ပင်လယ်မှိုကောင်တို့တွင် အရိုးအသားဟူ၍ မရှိဘဲ၊ ပျော့အိပျော့နဲ့ ခန္ဓာကိုယ် ရှိကြသည်။ ယင်းတို့ သေသည့်အခါ အစအန မကျန် ကြေမွ ပျက်စီးသွားသည်။ ပင်လယ်မှိုကောင် တို့သည် နှစ်ပေါင်း ၅ဝ မှ ၆ဝ အထိ အသက်ရှည်ကြလေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောရိုးမဲ့သတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:ရေသတ္တဝါများ
ယင်းနော့ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ယင်းနော့ရွာ(Yinnawt)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဆဂါပါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၉၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆဂါပါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၃၇ ဦး၊ မ ၉၆၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၉၀၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်းဝိုင်းကြီးရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
အင်းဝိုင်းကြီးရွာ (Innwainggyi)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ဆင်ဇလုပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၀၆၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆင်ဇလုပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၂၀ ဦး၊ မ ၂၂၈၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၅၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိုးဖိုရွာ၊ အုန်းပင်ကွင်း
အိုးဖိုရွာ၊ အုန်းပင်ကွင်း
ဒိုးဝေရွာ၊ ကျွဲရိုင်းခတ်
ဒိုးဝေရွာ၊ ကျွဲရိုင်းခတ်
မတောင့်တရွာ၊ ချင်းချောင်
မတောင့်တရွာ၊ ချင်းချောင်
ပန်းလောက်ရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ပန်းလောက်ရွာ (Panglauk)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ ကျောက်တန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၈၉၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်တန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၉၃ ဦး၊ မ ၂၃၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၄၅၈ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရုံးပင်ကုန်း
ရုံးပင်ကုန်း ရွာသည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ် အတွင်းရှိ ရွာတစ်ရွာဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ
ရွာသစ်ရွာ၊ လမူးမော်
ရွာသစ်ရွာ၊ လမူးမော်
ကိုင်းရွာ၊ ငါးဘတ်ကြီး
ကိုင်းရွာ(Kaingywar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ရွှေကူမြို့နယ်၊ ငါးဘတ်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၉၁၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ငါးဘတ်ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၈၈ ဦး၊ မ ၁၃၁၀ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၅၉၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေကူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အာရှမိုင်းနား
thumb|ယနေ့ခေတ် [[တူရကီနိုင်ငံအတွင်းရှိ အာရှမိုင်းနား (ဝါ) အနာတိုလီယား |350x350px]]
အာရှတိုက်မှ အနောက်ဘက်သို့ ထိုးထွက်လျက် ဥရောပတိုက်နှင့် အာရှတိုက်ကို တံတားသဖွယ် ဆက်သွယ်ပေး သကဲ့သို့ တည်ရှိနေသော ကျွန်းဆွယ်ကို အာရှမိုင်းနားဟုခေါ်သည်။ အာရှမိုင်းနားသည် မြေထဲပင်လယ်နှင့် ပင်လယ်နက်တို့ကို ခြားထားပြီးလျှင် အနောက်ဘက်တွင် ဥရောပတိုက်ကို မျက်နှာ မူနေလေသည်။ အရှေ့ဘက်နယ်နမိတ်၌ကား အီရက်နှင့်အာမီးနီး ယန်းနိုင်ငံ များရှိ၏။ ထိုကျွန်းဆွယ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၂ဝ၁၉,၄ဝ မျှဖြစ်၍ လူဦးရေမှာ ၁ဝ,ဝဝဝ,ဝဝဝ ခန့် ရှိလေသည်။
အခေါ်အဝေါ်
ထိုကျွန်းဆွယ်ကို အာရှမိုင်းနားဟု စတင်ခေါ်သူများမှာ ရောမလူမျိုးတို့ဖြစ်သည်။ ရောမလူမျိုးတို့သည် ထိုကျွန်းဆွယ်ကို သိမ်းပိုက်ရရှိသောအခါ အာရှတိုက်ကြီးနှင့် ခွဲခြားသိသာစေရန် အာရှတိုက်ငယ်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော အာရှမိုင်းနားအမည်ဖြင့် ခေါ်ခဲ့ကြ၏။ ယခုခေတ်၌မူ အနာတိုလီးယားဟုလည်း ခေါ်ကြသေး၏။ ယင်းမှာ အရှေ့တိုင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရလေသည်။
ပထဝီသွင်ပြင်
ထိုကျွန်းဆွယ်တစ်ခုလုံးသည် တူရကီသမ္မတနိုင်ငံ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်နေလျက် တူရကီနိုင်ငံ၏ မြို့တော်သစ်ဖြစ်သော အန်ကာရာမြို့သည် ထိုကျွန်းဆွယ်၌ပင် တည်ရှိလေသည်။ အာရှမိုင်းနားကျွန်းဆွယ်သည် အာမီးနီးယားကုန်းပြင်မြင့်နှင့် တဆက်တည်းဖြစ်ရကား ယင်း၏မြေမျက်နှာ ပြင်သည်လည်း အတန်ပင် မြင့်လေသည်။ ဘေးပတ်လည်တွင် တောင်တန်းများ ကာရံတည်ရှိ၏။ အနောက် ဘက် အီးဂျီးယန်းပင်လယ်သို့ မျက်နှာမူနေသော ကမ်းရိုးတန်းဆီသို့ ကုန်းမြင့်သည် ခပ်ပြေပြေ နိမ့်လျှော သွားလေသည်။ ထိုအနောက်ဘက် ဆင်ခြေလျှော ကမ်းမြှောင်ဒေသကား မြေဩဇာကောင်းမွန်၏။ မြောက်ဘက်၌မူ တောင်တန်းများသည် ကမ်းရိုးတန်းတွင် မတ်စောက်စွာ ကပ်၍တည်ရှိကြ၏။ တောင်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်သည်လည်း ထိုနည်းအတိုင်းဖြစ်သည်။ အာရှမိုင်းနားကုန်းပြင်မြင့်သည် အပူပိုင်းမြက်ခင်းဒေသဖြစ်၍ သစ်ပင်ကြီးများမပေါက်၊ ဆားပေါက်အိုင် များစွာရှိလေသည်။ ထိုကုန်းမြင့်တွင် ပေပေါင် ၁၃၁၆ဝ မြင့်သော အာကီယပ် မီးတောင်တစ်တောင်လည်း ရှိ၏။
ရာသီဥတု
မိုးအလွန်နည်း၍ နွေအခါတွင် အလွန်ပူပြီးလျှင် ဆောင်းအခါ၌ အလွန်အေးသည့် အတွင်းဘက်ရှိ ကုန်းမြင့်ဒေသမှလွဲ၍ ကျန်အပိုင်းများကား ဥရောပတိုက်တောင်ပိုင်းတွင် ရရှိ သော မြေထဲပင်လယ် ရာသီဥတုမျိုးကို ရရှိကြလေသည်။
ထွက်ကုန်
အနောက်ဘက်ကမ်းခြေသည် ထိုကျွန်းဆွယ်တွင် ရာသီဥတု အမျှတဆုံး ဒေသဖြစ်၍ ဂျုံ၊ ဗာလီ၊ ဝါဂွမ်း၊ ဆေးပင်များနှင့် တကွ သံလွင်သီး၊ သဖန်းသီး၊ စပျစ်သီး၊ လိမ်မော်သီးစသော အသီးအနှံများ ထွက်လေသည်။ အလယ်ပိုင်း ကုန်းပြင်မြင့်တွင် မြက်ခင်းများသာရှိသဖြင့် ဆိတ်များ၊ သိုးများ မွေးမြူကြသည်။ ကမ္ဘာကျော် အင်ဂိုရာဆိတ်မွေးဖြင့် ရက်လုပ်သောကော်ဇော်များသည် ထိုဒေသမှထွက်၏။ အာရှမိုင်းနားတွင် တွင်းထွက်ပစ္စည်းများလည်း ပေါများရာ ခဲ၊ ကြေးနီ၊ ရေနံ၊ ရွှေ၊ ငွေနှင့် ကျောက်မီးသွေးများကို တွေ့ရှိရလေသည်။
စစ်တလင်း
အနောက်ဘက်စွန်းတွင် တည်ရှိသော ထရွိင်းမြို့ ခေတ်ကောင်းစဉ် အချိန်မှစ၍ အာရှမိုင်းနားသည် အပြည်ပြည်စစ်သည်တော်တို့၏ စစ်ခင်းရာ စစ်တလင်းဖြစ်ခဲ့၏။ လစ်ဒီးယားပြည် ဟစ်တိုက်လူမျိုးတို့ နေထိုင်ရာ ဒေသကြီးဖြစ်ခဲ့သည့်ပြင် ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်တွင် ဂရိပိုင်နယ်ပယ်များ အထင်အရှား ထွန်းကားခဲ့ကြ၏။ ခေတ်အဆက်ဆက်တွင် ကရီးဆပ်ဘုရင်၏ အောင်တပ်တော်များ၊ ပါးရှင်းမင်းတို့၏ တပ်မတော်များ၊ အလက်ဇန္ဒားဘုရင်ကြီး၏ စစ်သည်တော်များနှင့် ရောမစစ်သည်တော်တို့သည် အာရှမိုင်းနား၌ ခြေရာထပ်မျှ ကူးလူးဖြတ်သန်း၍ စစ်ခင်းကာ အောင်ပန်းဆွတ်ခဲ့ကြလေသည်။ ထိုနောက် ၁၁ ရာစုနှစ် အစလောက်တွင် တူရကီများလက်အောက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ကျရောက်သွားခဲ့ရာ မျက်မှောက်ခေတ်သို့ပင် တိုင်ခဲ့လေပြီ။
ရှမ်းကန်စု
ရှမ်းကန်စု
လွယ်ဆိုင်ရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
လွယ်ဆိုင်ရွာ (Loihseng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ မိုင်းဟိန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၆၁၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းဟိန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၈၃ ဦး၊ မ ၁၃၂၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အနဲမနီးပင်
အနဲမနီးပင်သည် ဗြိတိန်နိုင်ငံ သစ်တော်နှင့် စားကျက်များတွင် နွေကူးရာသီ၌ အလေ့ကျပေါက်လေ့ရှိသော ပန်းပင်မျိုး ဖြစ်၍ မျိုးတူဗစ်တားကပ်ပင်ကဲ့သို့ ရနန်းကူလေး စီအီး မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည်။ အနဲမနီးဟူသောစကားမှာ ဂရိဘာသာစကား ဖြစ်၍လေဟုအဓိပ္ပာယ်ရသည်။ လှပ၍ ကျက်သရေရှိသော အနဲမနီးပန်းပွင့် အရိုင်းများသည် နွေကူး ရာသီကျစ လေပြင်းတိုက်ခတ်ချိန်တွင် လေမည်မျှလောက် တိုက်ခတ်သော်လည်း ပန်းပွင့်များသည် အောက်သို့ ငိုက်ကျ၍ ဟိုဟိုသည်သည် ယိမ်းထိုးရုံမျှအပ မည်သည့်အခါမှ ကျိုးပြု သွားခြင်း မရှိချေ။ ထိုကြောင့်လည်း ယင်းပန်းပွင့်များကို လေဒဏ်ခံပန်းပွင့်ဟု တစ်ခါတစ်ရံ ခေါ်ကြသည်။ အနဲမနီး ပန်းပင်များသည် သမပိုင်းရာသီဥတု၌ ပေါက်ရာ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုမြောက်ပိုင်းနှင့် ကနေဒါနိုင်ငံတို့၌လည်း ပေါက် သည်။
ဗြိတိန်နိုင်ငံ၌ တောထဲတွင် အလေ့ကျပေါက်သော အနဲ မနီးပင် နှစ်မျိုးရှိရာ တစ်မျိုးမှာ အပွင့်ဖြူ၍ လှပသည်။ ယင်း၏ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ အနဲမနီး နီမိုရိုဆ ဖြစ်၍ သစ်တော နှင့်စားကျက်များတွင် တွေ့ရသည်။ ဒုတိယအမျိုးမှာ ခရမ်း ရောင်ပန်းများပွင့်၍ အင်္ဂလန်ပြည် အရှေ့နှင့်တောင်ပိုင်း ထုံးကျော်စားကျက်များ၌ ပေါက်သည်။ ယင်း၏ ရုက္ခဗေဒ အမည်မှာ အနဲမနီး ပါလဆေးတီလဖြစ်သည်။ အခြားအမျိုး များသည် အာရှတိုက်၊ မြောက်အမေရိကတိုက်နှင့် ဥရောပ တိုက်တို့၌ ပေါက်ရောက်ကြသည်။ ဗြိတိန်နိုင်ငံတွင် ပေါ်ပီ အနဲမနီးနှင့် ဂျပန် အနဲမနီးတို့ အပါအဝင် အနဲမနီး ပန်းပင် အမျိုးမျိုးကို အိမ်တွင် အလှပြုပြင် စိုက်ပျိုးယူကြသည်။ အလေ့ပေါက်သော အနဲမနီးပင်၏ အပွင့်များသည် ညဉ့် အချိန်၌သော်လည်းကောင်း၊ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာနေချိန်တွင် သော်လည်းကောင်း ပိတ်သွားလေသည်။ အချို့ အနဲမနီးပင် အထူးသဖြင့် အိမ်၌ပြုပြင် စိုက်ပျိုးယူသော အပင်မျိုး၏ ပင်စည်များသည် တောင့်တင်းခိုင်မာ၍ အပွင့်များမှာ အနီ၊ ပန်းရောင်း၊ အပြာ စသည်ဖြင့် အရောင်အမျိုးမျိုး ရှိကြသည်။ တရုတ်လူမျိုးများသည် အချို့သော အနဲမနီးပင်များကို အမြတ်တနိုး ထားကြသည်။ သေဆုံးသူ ဆွေမျိုးမိဖများ၏ ဈာပနတွင် ဤပန်းများဖြင့် ဝတ်ပြုကန့်တော့လေ့ရှိကြသည်။ ဂရိလူမျိုးတို့၏ ထုံးဟောင်း ပုံပြင်အရ အက်ဖရိုဒိုက်တီ နတ် သမီးသည် သူချစ်ကြိုက်နေသော အဒိုးနစ် လုလင်ပျိုကလေး သေဆုံးသွားကြောင်းကြားသဖြင့် ဝမ်းနည်းပက်လက်ဖြစ်၍ ငိုကြွေးရာမှ မြေပေါ်သို့ကျသော မျက်ရည်ပေါက်မှ ပေါက်သည့် ပန်းပင်ဟုဆိုသည်။ ထို့ပြင် လေသည်သာ ယင်းအပွင့်၏ ပွင့် ဖတ်ကို ဖွင့်ပေးနိုင်သည်ဟုလည်း ယုံကြည်ကြသည်။
မင်းယုဝေ စာစုစာရင်း
ကြည့်စမ်းအဆွေ
မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စုံ၊ တွဲ ၁၂၊ မှတ် ၉ (စက် ၂၀၀၀) စာ ၁။ ကြည့်စမ်းအဆွေ၊ မြစ်ကမ်းခြေ - - - အစချီ။ တစ်ပင်တည်းရှိသော သစ်ပင်သည် လပြေင်းမုန်တိုင်းရိုက်ခတ်ဒဏ်ကို တစ်ပင်တည်းခံကြရ၏။ တောတွင်း၌ ပေါင်းစု၍ပေါက်ရောက်နေသော သစ်ပင်တို့မှာ လေပြင်းမုန်တိုင်းဒဏ်ကို ပေါင်းစု၍ကြံကြံခိုင်ကြသည်။ တစ်ပင် တည်းရှိသောသစ်ပင်နှင့်ပေါင်းစု၍ရှိသော သစ်ပင်များတို့ကို ယှဉ်၍ တစ်ကိုယ် တည်းနှင့်စည်းလုံးခြင်းတို့၏ အကျိုးကို ရေးသားစပ်ဆိုထားသော ကဗျာတစ်ပုဒ် ဖြစ်သည်။
ကြယ်နှင့်အမှောင်
မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စုံ၊ တွဲ ၁၃၊ မှတ် ၇ (ဇူ ၂၀၀၁) စာ ၁။ ကြည့်စမ်းအဆွေ၊ ငွေကြွယ်တစ်ပွင့် - - - အစချီ။ ညအခါ ကောင်းကင်ပြင်သည် မည်းမှောင်နေစဉ် ကြယ်တစ်ပွင့်တည်း ဖြစ်၍ကောင်းကင်၏ အမှောင်ကို မခွင်းနိုင်သော်လည်း ကြယ်ပေါင်း များစွာ၏ အလင်းဖြင့် အမှောင်ကိုခွင်းနိုင်ကြောင်း၊ စုပေါင်းခြင်း၏ကောင်းကျိုးကို ဖော်ဆောင်ရေးဖွဲ့ထားသော ကဗျာတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။
ကျွန်ုပ်တွေ့သောကဗျာတစ်ပုဒ်
မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စုံ၊ တွဲ ၁၂၊ မှတ် ၁၁ (နို ၂၀၀၀)။  ချစ်သ္မီးငယ်၊ လူမယ်လျှင် - - - အစချီ။ အစ်မလုပ်သူသည် ငိုရှိုက်ပြီးအီနေသောမောင်ငယ်အား တေးဆိုချော့၍ ပွေ့ချီ ထိန်းနေပုံကို ရေးဖွဲ့ထားသော ကဗျာတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။
ခရေပန်း
မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စုံ၊ တွဲ ၁၄၊ မှတ် ၇ (ဇူ ၂၀၀၂) စာ ၁။  အို-ခရေပန်း - - - အစချီ။ ခရေပန်းသည် ပန်းသဇင်ကဲ့သို့ တော်ဝင်ဂုဏ်အင်မရှိသော်လည်း သူ၏အဆင်း၊ အနံ့၊ တို့မှာ ဝင်းပမွေးကြူ နေသည်။ နွမ်းခြောက်သော်လည်း သူ၏ ရနံ့မှာမပြယ်ကြောင်း ခရေပန်း၏ဂုဏ်အင်ကိုရေးဖွဲ့ထားသည်။
ချစ်စရာ လူမွန် ဆရာဝန်သို့
မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စုံ၊ တွဲ ၁၄၊ မှတ် ၁ (ဇန် ၂၀၀၂) စာ ၁။ ရောဂါရလာ၊ များသူနာကို - - - အစချီ။ ဆရာဝန်များသည် လူနာတို့အတွက် ပညာကို မချွင်းမချန် ကြိုးစား၍ စေတနာထားကာ ကုသပေးကြသည်ကို ရည်ညွှန်း၍ ရေးဖွဲ့ထားသော ကဗျာတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။
ချစ်သောမြစ်နှစ်သွယ်
မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စုံ၊ တွဲ ၁၂၊ မှတ် ၁၂ (ဒီ ၂၀၀၀) စာ ၁။ ၊ တွဲ ၁၄၊ မှတ် ၉ (စက် ၂၀၀၂) စာ ၁။အလွန်သေးငယ်သော၊ မြစ်နှစ်သွယ်လျှင် - - - အစချီ။ ဘယ်ဝယ်ဘယ်ဆီကမှန်းမသိ စီးဆင်းလာကြသော မြစ်နှစ်သွယ်သည် တစ်နေရာ၌ ပေါင်းစုပြီးစီးဆင်းလာရာ သူတို့စီးဆင်းရာ မြစ်ကြောင်း တစ်လျှောက်၌ လူသားတို့အတွက် အကျိုးပြုလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ပုံကို ရေးဖွဲ့ထားသော ကဗျာတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။
ဆရာအို၏အမွေ
မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စုံ၊ တွဲ ၁၁၊ မှတ် ၅ (မေ ၁၉၉၉) စာ ၁။ တွဲ-၁၄၊ မှတ်-၆၊ (ဇွန် ၂၀၀၂)၊ စာ-၁။ ဆရာအိုမှာ - - - အစချီ။ ဆရာသမားမှာ အသက်အရွယ် အိုမင်းရင့်ရော်ပြီး ဇရာတောင်း၍ ကွယ်လွန်သွားသော်လည်း ဆရာ၏မေတ္တာစေတနာဖြင့် ပေးေဝခဲ့သော ပညာများမှာ နုပျို၍တည်မြဲနေကြောင်း ရေးဖွဲ့ထားသော ကဗျာတစ်ပုဒ် ဖြစ်သည်။
ဇီဝက
မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စုံ၊ တွဲ ၁၂၊ မှတ် ၈ (ဩ ၂၀၀၀) စာ ၁။  ရောဂါဖိစီး၊ အနာသည်း၍ - - - အစချီ။ ကဗျာဆရာသည် အသပြာမမက်ပဲ စေတနာရှေ့ထားသော သမားတော် 'ဇီဝက'၏မွန်မြတ်သော စိတ်စေတနာမှာ လေးစားမြတ်နိုးဖွယ် ကောင်းပုံ အကြောင်းကို ရေးဖွဲ့ထားသောကဗျာတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။
နေဝင်တော့မည်အိုနှမ
မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စုံ၊ တွဲ ၁၄၊ မှတ် ၄၊ (ဧ ၂၀၀၂) စာ ၁။ နေဝင်တော့မည် - - - အစချီ။ ညနေခင်း နေဝင်ရီတရောအချိန် တောရွာဓလေ့ မိန်းမပျိုလေးများ ရေခပ်ဆင်းချိန်နှင့်ပတ်သက်၍ ညနေနေဝင်ချိန် တောဓလေ့ အလှကို ရေးဖွဲ့ထားသော ကဗျာတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။
ပန်းချီဆရာနှင့်သူ့ပညာ
မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စုံ၊ တွဲ ၁၃၊ မှတ် ၁၁ (နို ၂၀၀၁) စာ ၁။ တရွေ့ရွေ့နှင့် - - - အစချီ။ လူသည်အသက်အရွယ် အပြောင်းအလဲကြောင့်ရုပ်လက္ခဏများ ပြောင်းလဲလာခြင်း၊ သေဆုံးသွားခြင်းတို့ဖြစ်ပေါ်လာသော်လည်း ပန်းချီဆရာ ၏အစွမ်းကြောင့်ရုပ်ပုံများနုပျိုအသက်ဝင်ကာ အစဉ်တည်မြဲ၍ အိုမင်းခြင်း၊ သေဆုံးခြင်းတို့ မရှိနိုင်ပုံကို ရေးဖွဲ့ထားသော ကဗျာတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။
ပုပ္ပါးမှသည်
မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စုံ၊ တွဲ ၁၁၊ မှတ် ၁ (ဇန် ၁၉၉၉) စာ ၁။ ပုပ္ပါးဒေသ၊ သာယာလှ၏ - - - အစချီ။ ပုပ္ပါးဒေသ၏ ရာသီဥတုမျှတပုံ၊ ပတ်ဝန်းကျင်စိမ်းလန်သာယာပုံ၊ စေတီဘုရားများနှင့် တောင်ကလပ်မှာ ကြည်ညိုဖွယ်ကောင်းပုံ၊ ဒေသခံ တိုင်းရင်းသားတို့၏ ဖော်ရွေပုံ၊ မိမိတို့တိုင်းဋ္ဌာနီ၏ ငြိမ်းချမ်းလှပပုံတို့ကို ရေးဖွဲ့ထားသော ကဗျာတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။
ဘွားဦးဇွန်း
မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စုံ၊ တွဲ ၁၂၊ မှတ် ၆ (ဇွန် ၂၀၀၀) စာ ၁။ မင်းကွန်မြို့ဆီ၊ ငါရောက်လည်စဉ် - - - အစချီ။ မင်းကွန်မြို့သို့ စာရေးသူရောက်ရှိစဉ် ဘွားဦးဇွန်၏ကောင်းမှုကုသိုလ်၊ မေတ္တာ၊ စေတနာထားရှိပုံတို့ကြောင့် စိတ်ကြည်လင်ချမ်းမြေ့ရပုံ အကြောင်းကို ရေးဖွဲ့စပ်ဆိုထားသော ကဗျာတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။
မြေအလှ
မြဝတီ၊ တွဲ ၄၉၊ မှတ် ၇ (မေ ၂၀၀၁) စာ ၅။ တွဲ ၁၄၊ မှတ် ၈၊ (ဩ ၂၀၀၂) စာ ၁။ ထိုနေရာဝယ် - - -အစချီ။ ဆူးနွယ်၊ ချုံ၊ မြတ်ရိုင်းတို့ပေါက်နေသော မြေရိုင်းတခုကို လယ်ယာ လုပ်ကိုင်သော ယောက်ျားတစ်ယောက်သည် ခုတ်ထွင် ရှင်းလင်း ပြီးနောက် မိုးရာသီခါ၌ စပါးပင်တို့စိုက်ပျိုးထားရာ ရွှေဝါရောင် မြစိမ်းရောင်တို့ဖြင့် သာယာလှပနေပုံ ရေးဖွဲ့ထားသော ကဗျာတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။
ရေလယ်ကျွန်း
မြဝတီ၊ တွဲ ၁၃၊ မှတ် ၁၂ (ဒီ ၂၀၀၁) စာ ၁။ နေထွက်လာပြီ - - - အစချီ။ နံနက်နခြေည်ထွက်ပြူးလာချိန်၊ ကျေးငှက်တို့သည် အိပ်တန်းတချိန် တို့တွင်မြစ်ရပြေင်တို့ ကြည်လင်တောက်ပနေချိန်တွင် လူတို့သည် မြစ်ပင်ကို ဖြတ်၍ စိတ်နှင့်လိုရာခရီးတောင်းတတိုင်းမရောက်နိုင်ပဲ ကိုယ်တိုင်လှေကို အားစိုက်လှော် မှသာ လိုရာရောက်နိုင်ပုံကို ရေးဖွဲ့ထားသော ကဗျာတစ်ပုဒ် ဖြစ်သည်။
ရွှေကျီးညို
မြဝတီ၊ တွဲ ၁၃၊ မှတ် ၉ (စက် ၂၀၀၁) စာ ၁။ တွဲ ၁၄၊ မှတ် ၁၁ (နို ၂၀၀၂) စာ ၁။  စိမ်းစိုစို ညောင်ညိုစခန်းဆီက - - - အစချီ။ ကျီးတို့သည် အဆင်းအင်္ဂါမလှသော်လည်း အသံသာ၍ ရွှေဧည့်သည် တို့ကို သူတို့၏အသံဖြင့် ဖိတ်ခေါ်သည့် နိမိတ်ရှိကြောင်း ရေးဖွဲ့ထားသော ကဗျာတစ်ပုဒ် ဖြစ်သည်။
လူသားအနိုင်ရသည်ကား
မြဝတီ၊ တွဲ ၁၃၊ မှတ် ၂ (ဖေ ၂၀၀၁) စာ-၁။ ကြည့်စမ်းအဆွေ - - - အစချီ။ မိုးတွင်း၌ ရာသီဥတု မည်မျှပင် ဆိုးရွားစေကာမူ၊လမ်းတံတားများ မည်မျှ ပျက်စီးစေကာမူ လူသားတို့ပေါင်းစုပြီး လမ်း၊ တံတား၊လယ်၊ ယာ၊ မြေများကို ကာကွယ်တားဆီးကြလျှင် ဆိုးရွားလှသော ရာသီဥတုကို အနိုင်ရနိုင်ကြောင်းကို ရေးဖွဲ့ထားသောကဗျာတစ်ပုဒ် ဖြစ်သည်။
လောကနှင့်လုပ်သား
မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စုံ၊ တွဲ ၁၃၊ မှတ် ၁ (ဇန် ၂၀၀၁) စာ ၁။ လောကပွားစည်၊ အဓွန့်ရှည်အောင် - - - အစချီ။ လောကကြီး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စည်ပင်လာစေရန် လုပ်သားတို့၏ လုပ်အားဖြင့် စက်ရုံ၊ လမ်း၊ တံတား၊ ဆည်၊ စိုက်ခင်းများဖြင့် ထုတ်ကုန် တိုးအောင် ဆောင်ရွက်ရန်နှင်စစ်ပွဲများကင်း၍လွတ်လပ်သော လောကကြီးကို ကြိုးစား၍ တည်ဆောက်သွားရန် ရည်ရွယ်၍ ရေးဖွဲ့ထားသည်။
သားမြေးဆက်၍
မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စုံ၊ တွဲ ၁၃၊ မှတ် ၄ (ဧ ၂၀၀၁) စာ ၁။ တစ်ရက် နှစ်ရက်၊ စသည်ရက်လည်း - - - အစချီ။ တိုင်းပြည်တာဝန်ကို သားမြေးစဉ်ဆက်ခေတ်အဆက် ဆက်လက်၍ လက်ဆင့်ကမ်းပြီး တိုးတက် ဖွံ့ဖြိုး လာအောင် ဆောင်ရွက်သင့်ပုံကိုရည်ရွယ်၍ ရေးသားထားသောကဗျာတစ်ပုဒ် ဖြစ်သည်။
သင်နှင့်ငါ
မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စုံ၊ တွဲ ၁၃၊ မှတ် ၁၀ (အောက် ၂၀၀၁) စာ ၁။ မြစ်ညိုခြား၍ - - - အစချီ။ မြစ်တစ်ဖက်ဆီ၌ နေထိုင်ကြသော လူတို့သည် နံနက်လင်းချိန်မှစတင်၍ တစ်နေ့တာလုံးမြစ်မှရေကို ကိုယ်စီလိုအပ်သလို သုံးစွဲနကြေပုံကို ရေးဖွဲ့ထား သောကဗျာတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။
သည်ညီအစ်ကို
မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စုံ၊ တွဲ ၁၂၊ မှတ် ၁၀ (အောက် ၂၀၀၀) စာ-၁။ အစ်ကိုရေ − ညီပုလေးရေး နဲ့ - - - အစချီ။ တစ်အူတုံဆင်း ညီအစ်ကိုသားချင်းများ၏ ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုကို ဖွဲ့ဆိုထား သောကဗျာတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။
သတ္တိရှင်မိခင်
မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စုံ၊ တွဲ ၁၁၊ မှတ် ၉ (စက် ၁၉၉၉) စာ ၁။ အလုပ်နား၍ - - - အစချီ။ သားနှင့်မိခင် ယာတောခွင်ဝင်ပြီးညနေအပြန်၌ ကျားနှင့်တွေ့ရာသားငယ် မှာ ကျား၏တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဒဏ်ရာပြင်းစွာရရာ မိခင်မှာ အသက်စွန့်၍ ကျားကို တိုက်ခိုက်ပြီး ဒဏ်ရာ ပြင်းထန်စွာ ရသည့်ကြားမှာ ဒဏ်ရာ ရထားသော သားအား ဖေးကူတွဲ၍ ရွာသို့ပြန်ခဲ့သည့် တကယ်ဖြစ်ရပ်မှ မိခင်၏မေတ္တာ တရားကို ဂုဏ်ယူ ဖော်ညွှန်း ရေးဖွဲ့ ထားသောကဗျာဖြစ်သည်။ (တန်းပင်ချောင်းကျေးရွာမှ တကယ့်ဖြစ်ရပ်ကို ရေးဖွဲ့ထားသည်)။
သိပ္ပံရထား
မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စုံ၊ တွဲ ၁၂၊ မှတ် ၇ (ဇူ ၂၀၀၀)စာ ၁၊ ပုံ။ ဥဩမှုတ်သံ၊ တညံညံဖြင့် - - - အစချီ။ ရထားကြီးစီး၍ အနယ်နယ်အရပ်ရပ်သို့ စားနပ်ရိက္ခါ၊ အဝတ်တန်ဆာ အစရှိသည့် လူမှု၊ စီးပွား၊ ပညာပြန်ပွားအောင် ဆောင်ရွက်နကြေသော လူသားများ အတွက် ရည်ရွယ်ရေးဖွဲ့ထားသော ကဗျာတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။
ဟိမဝန္တာနှင့်လူသား
မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စုံ၊ တွဲ ၁၁၊ မှတ် ၇ (ဇူ ၁၉၉၉)စာ ၁။ ဟိမဝန္တာ၊ တောင်မဟာကို - - - အစချီ။ စာရေးသူကလေးဘဝ၌ ဟိမန္တာတောင်မဟာကို မြင်တွေ့ချင်စိတ်ပြင်းပြခဲ့ရာ အသက်ကြီးလာသောအခါ အခွင့်အရေးပေါ်၍ ကြီးမားမြင့်မားသော ဟိမန္တာတောင်ပေါ်သို့ တက်ရောက်နိုင်သောအခါ မည်မျှမြင့်မားခက်ခဲသော တောင်ဖြစ်စေကာမှု လူတို့၏စွမ်းပကားဖြင့် တက်ရောက်နိုင်ကြောင်းကို တွေ့မြင်မိပြီး ဉာဏ်အလင်းရပုံတို့ကို ရေးဖွဲ့ ထားသော ကဗျာတစ်ပုဒ် ဖြစ်သည်။
အပြစ်ဟောင်း
မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စုံ၊ တွဲ ၁၄၊ မှတ် ၃ (မတ် ၂၀၀၂) စာ ၁။ ဘာမှမမြင်၊ အမှောင်ပြင်လည်း - - - အစချီ။ ဖက်ဆစ်ဂျပန်တို့အား တိုင်းရင်းသားပေါင်းစုံတို့ ယောက်ျား၊ မိန်းမ မခွဲခြားပဲလက်တွဲက တော်လှန်ကြပုံကို ရေးဖွဲ့ထားသောကဗျာတစ်ပုဒ် ဖြစ်သည်။
အမေ
မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စုံ၊ တွဲ ၁၁၊ မှတ် ၆ (ဇွန် ၁၉၉၉) စာ ၁။ မီးပမာလျှင် - - - အစချီ။ နွေဦးအခါတစ်နေ့၌ လူနေအိမ်ခြပြေည့်သိပ်နေသော ရပ်ကွက်တစ်ခု အတွင်းမီးလောင်ရာ မီးစွဲနေသော အိမ်အတွင်း၌ ပုခက်တွင်းမှ သားငယ် အား မိခင်သည် မီးလျှံကြားမှအသက်စွန့်၍ ကယ်တင်ခဲ့ရာ ကလေးငယ်မှာ အသက်ရှင်သော်လည်း မိခင်သည် သေဆုံးခဲ့သည်။ မိခင်သည် သေဆုံးသွားသော်လည်း အေးမြလှသော မိခင်၏မေတ္တားတရားမှာ ဘယ်သောအခါမှ ပျက်သုဉ်းသွားမည်မဟုတ်ကြောင်း ရေးဖွဲ့ထားသော ကဗျာတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။
အရွယ်
မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စုံ၊ တွဲ ၁၄၊ မှတ် ၁၀ (အောက် ၂၀၀၂)စာ ၁။ မင်းကွန်းရွာမှာ - - - အစချီ။ မြေးအဘွား နှစ်ယောက်တို့သည် မင်းကွန်းသို့ ဘုရားဖူးလာရာ အေးငြိမ်းလှသော မင်းကွန်း၏ သာယာမှုကို နှစ်သက်ကြ၍ ကိုယ်စီကိုယ်စီ မိမိတို့ ဆန္ဒကို အရွယ်နှင့် လိုက်စွာ ဆုတောင်းပုံကို ရေးဖွဲ့ထားသည်။
အရွယ်ငယ်သော်လည်း
မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စုံ၊ တွဲ ၁၃၊ မှတ် ၆ (ဇွန် ၂၀၀၁) စာ ၁။ ကြယ်ကလေးငယ်ငယ် - - - အစချီ။ အရွယ်ငယ်သော်လည်း ပညာမငယ်ပဲ အသုံးဝင်ပုံတို့ကို ကြယ်ကလေး၊ ကြက်ကလေး၊ ငှက်ကလေး၊ လှေကလေးတို့နှင့် တင်စား၍ရေးဖွဲ့ ထားသည်။
အလွမ်း
မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စုံ၊ တွဲ ၁၃၊ မှတ် ၅ (မေ ၂၀၀၁) စာ ၁။ အခါတစ်ပါးမှာလ - - - အစချီ။ စာရေးသူ တိုင်းတပါးနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိနေစဉ် မိမိမွေးဖွားရာဌာန တိုင်းပြည်၏နေ့စဉ်စားသောက်နေထိုင်မှု၊ လူမှုပတ်ဝန်းကျင်၊ ရာသီဥတုတို့ ကို သတိရကြောင်း ရေးဖွဲ့ထားသော ကဗျာတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။
အလှကျွန်းသို့ မြကျွန်းသို့
မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စုံ၊ တွဲ ၁၁၊ မှတ် ၈ (ဩ ၁၉၉၉) စာ ၁။ လှေမရှိက - - - အစချီ။ ကဗျာ၌လူတို့သည် လှေမရှိက လှေရှိအောင်၊ တက်မရှိက တက်ရှိ အောင် ရွက်မရှိက ရွက်ရှိအောင် ပြင်ဆင်ပြီး လိုရာခရီး ရည်မှန်းချက်သို့ ရောက်အောင် ခရီးဆက်မည့်အကြောင်းရေးဖွဲ့ထားသည်။
ဤမိသားစု
မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စုံ၊ တွဲ ၁၄၊ မှတ် ၁၂ (ဒီ ၂၀၀၂) စာ ၁။ ညနေဆည်းဆာ၊ နေဝင်လာ၍ - - - အစချီ။ ဖခင်နေထိုင်မကောင်း၍သားမှာ ငါးရှာထွက်စဉ် မိခင်နှင့်ဖခင်မှာ သားမပြန် မလာမချင်း သောကပွေစွာ နှင့် မျှော်လင့်ရင်း သားပြန်လာချိန် ဝမ်းသာ ကြည်နှုး မျက်ရည်စို့ရပုံ မိသားစု ဘဝကို ရေးဖွဲ့ထားသော ကဗျာဖြစ်သည်။
အို-ပိတောက်ပင်
=ဆောင်းပါး=
ကျန်းမာရေးနှင့်ဆေးပညာ
ကြက်သွန်ဖြူ၊ ဝင်းအံ့။ မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စ၊ုံတွဲ ၁၄၊ မှတ် ၇ (ဇူ ၂၀၀၂) စာ ၃၀-၃၁။ ကြက်သွန်ဖြူသည် လူသားတို့သည် ကျန်းမာရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ကောင်းကျိုး အာနိသင် အစွမ်းပေးသည့်အ ကြောင်းအချက် များကို ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
မီးပြီးသောဆေး၊ အောင်ထက်။ - - -၊ တွဲ ၁၅၊ မှတ် ၇ (ဇူ ၂၀၀၀) စာ ၂၆။ အာဖရိကတိုက်၊ တန်ဂန်ဂိုကနိုင်ငံမှ ကွန်ဒို တိုင်းရင်းသားတို့တွင် ဆေးဝါးကုသမှု ကျွမ်းကျင်သူအချို့၏ လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်သော ဆေးတစ်မျိုး ဖြစ်သည့် အသီးအရွက်အဆီတို့ဖြင့် ဖော်စပ်ထားသော မီးလောင်ခြင်း၊ အပူလောင်ခြင်း ကာကွယ်သည့် ဆေးတစ်မျိုး ဖော်စပ်ထားခဲ့ကြောင်း ရေးသား ဖော်ပြထားသည်။
အိမ်သာတွင် ကြာရှည်မထိုင်ပါနှင့်၊ - - -။ - - -၊ တွဲ ၁၁၊ မှတ် ၁၀ (အောက် ၁၉၉၉) စာ ၃၆၊ ပုံ။ နာမည်ကျော် အမေရိကန်ဆရာဝန်ကြီး ဒေါက်တာဒရက်ဒလေဗျူသည် လူသားတို့အား အိမ်သာတွင် ကြာရှည် မထိုင်ရန်၊ ကြာရှည် ထိုင်ပါက ရောဂါများ ရရှိနိုင်ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားထားကြောင်းကို ရေးသား ဖော်ပြထားသည်။
ခွဲစိတ်ကုသမှု
လူဝကြီးကို ခွဲစိတ်အောင်မြင်၊ ဝင်းဝင်းမြတ်။ - - -၊ တွဲ ၁၃၊ မှတ် ၃ (မတ် ၂၀၀၁) စာ ၂၄-၂၅၊ ပုံ။ လူဝကြီး' ရွန်ဘိုဗီနို' အသက်(၃၈)နှစ်သည် အရပ်၅ပေ၊ ၁၀လက်မရှိပြီး ကိုယ်အလေးချိန်ပေါင် ၅၀၀ကျော် ရှိလာရာ သူ၏ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်လာ၍ ခွဲစိတ်ကုသမှုပြုလုပ်ပုံများကိုရေးသားဖော်ပြထားသည်။
အံ့ဖွယ်ကိုယ်ခန္ဓာ အစားထိုးလဲလှယ်ခွဲစိတ်မှု၊ အောင်ထက်။ - - -၊ တွဲ ၁၂၊ မှတ် ၉ (စက် ၂၀၀၀) စာ ၂၇-၂၈၊ ပုံ ၁။ ခေတ်သစ်ဆေးပညာရှင်ကြီးများ၏ ကိုယ်ခန္ဓာအစားထိုးကုသမှုများ အတွက် ကြိုးစားခဲ့ပုံများ၊ ကုသမှုတွင်အောင်မြင်မှူရရှိသည့်အကြောင်းများ၊ ဆက်လက်၍ ကြိုးစားသုတေသနပြုပြင်နကြေကြောင်းများကို ပုံနှင့်တကွ ရေးသားဖော်ပြ ထားသည်။
အောင်မြင်စွာခွဲစိတ်ကုသ၊ - - -။ - - -၊ တွဲ ၁၃၊ မှတ် ၄ (ဧ ၂၀၀၁) စာ ၃၁၊ ပုံ။ အမေရိကန်ပြည်၊ ချီကာဂိုမြို့တွင်နေထိုင်သော 'လိုရီဟုဝင်' အသက် (၄၀)နှစ်သည် လွန်ခဲ့သောနှစ်များစွာကစ၍ ကျောနှင့်ဝမ်းဗိုက်တွင် အကျိတ်ဖု တစ်ခုထွက်လာပြီး တဖြေးဖြေးကြီးထွားလာရာ ကျွမ်းကျင်သောဆရာဝန်များနှင့် ခွဲစိတ်ကုသခဲ့ရာ အောင်မြင်မှုရခဲ့ကြောင်းကို ပုံနှင့်တကွရေးသားဖော်ပြ ထားသည်။
ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းပညာ
ကျောက်ဖြစ်ရုပွ်ကြင်းမိကျောင်းကြီး၊ စုထက်၊ မ။ မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စုံ၊ တွဲ ၁၄၊ မှတ် ၆ (ဇွန် ၂၀၀၂) စာ ၂၅၊ ပုံ။ အာဖရိကတိုက်၊ နစ်ဂါနိုင်ငံအနီးရှိ ဆဟာရသဲကန္တာရထဲတွင် သိပ္ပံပညာ ရှင်များ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော အလျားပေ၄၀၊ အလေးချိန် ၁၀တန်၊ မေးရိုးကြီးများ မှာ ၆ပေ အလျား၊ သွား ၁၃၂ချောင်းရှိ၍ လွန်ခဲ့သော နှစ်သန်းပေါင်း ၁၁၀ကျော်က အသက်ထင်ရှားရှိခဲ့သော ကျောက်ဖြစ်ရုပွ်ကြင်းမိကျောင်းကြီး အကြောင်းကို ပုံနှင့်တကွဖော်ပြထားသည်။
ပင်လယ်အောက်ကရှေးဟောင်းပစ္စည်းများ၊ သကေ်ဝဦး။ - - -၊ တွဲ ၁၄၊ မှတ် ၂ (ဖေ ၂၀၀၂) စာ ၂၅၊ ပုံ။ ရှေးဟောင်းရုပွ်ကြင်းနှင့် ပစ္စည်းများကို စူးစမ်းဖော်ထုတ်ရှာဖွကြေသော ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်အချို့သည် ပင်လယ်ရေအောက်မှ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၃၃၀၀ ကျော်က ရှေးဟောင်း အီဂျစ်ဆိပ်ကမ်းမြို့မှ အဖိုးတန် ရှေးဟောင်း ပစ္စည်းများကို တစ်ခုပြီးတစ်ခုရရှိနကြေကြောင်းကို ပုံနှင့်တကွ ရေးသားဖော်ပြ ထားသည်။
စာပေ
ကဗျာဆရာ မောင်စန်းသော်၏ 'ချစ်သ္မီးသို့' ။ မြတ်မင်္ဂလာစာဆောင်၊ တွဲ ၁၇၊ မှတ် ၇ (ဇန် ၂၀၀၂) စာ ၂၅-၂၉၊ ပုံ။ ကဗျာဆရာ မောင်စန်းသော် (ခွဲစိတ်အထူးကုဆရာဝန်ကြီး ဒေါက်တာ ခင်မောင်ရီ)သည် သူ၏သမီး ဒေါက်တာခင်သစ်နှစ်မှာ မနာလိုသူတစ်ဦး၏ လုပ်ကြံမှုဖြင့် မျက်နှာမှာ ရုပ်ပျက်ဆင်းပျက်ဖြစ်၍၊ မျက်စိနှစ်လုံးအလင်း ကွယ်ခဲ့ရာ စိတ်ထိခိုက်ခံစားနေရသော ဒုက္ခိတသမီး ကလေးအား ဖခင်မှ သမီး သို့ နှစ်သိမ့်ဖွယ်၊ ဖြေသိမ့်ဖွယ်၊ တရားရဖွယ်ကဗျာများရေးသား၍ သမီးအား အားပေးနှစ်သိမ့်ပုံကို ရေးသားဖော်ပြ၍ ကဗျာများကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။
၁၃ နှစ် သ္မီးကွန်ပျူတာပညာရှင်၊ သက်ဝေဦး။ မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စုံ၊ တွဲ ၁၁၊ မှတ် ၁(ဇန် ၁၉၉၉) စာ ၂၅၊ ပုံ။ ဂျမေကာနိုင်ငံမှ မက်ကိုနင်-ဘလိတ်-ဟန်နာ ဆိုသူ အသက်(၁၃)နှစ် အရွယ်မျှသာရှိသေးသော မိန်းကလေးငယ်သည် ကွန်ပျူတာပညာလေ့လာ ဆည်းပူးရာ၌ အလွန်ထူးချွန်ကျွမ်းကျင်သူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး စာပေပညာတွင် ထူးချွန်ကြောင်း ရေးသားထားသည်။
စိတ်ပညာ
အ.ထက (၆) ဗိုလ်တစ်ထောင်၏စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအောင်မြင်မှုများ။ - - -၊ တွဲ ၁၄၊ မှတ် ၁ (ဇန် ၂၀၀၂) စာ ၃-၆၊ ပုံ။ ရန်ကုန်မြို့ အ.ထ.က (၆) ဗိုလ်တစ်ထောင် (ယ္ခင်စိန်ပေါလ်ကျောင်း) သည် ဘက်စုံပညာရေးကို တိုးတက်အောင်မြင်အောင် ကြိုးစားဆောင်ရွက်နေ သော ကျောင်းများတွင် ထိပ်တန်းကပါဝင်သည်။ ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီးမှာ စီမံထူးချွန်တတိယအဆင့်ရရှိသူ ဦးကြည်သန်းဖြစ်ပြီး သူ၏ကျောင်းအား ဘက်စုံတိုးတက်အောင်မြင်အောင် ကြိုးစားဆောင်ရွက်ပုံများကို ဖော်ပြထားသည်။
မြန်မာစာသဒ္ဒါ
မြန်မာစာရေးရာသတိပြုစရာ၊ 'ကာနှင့်ခါ' ။ - - -၊ တွဲ ၁၁၊ မှတ် ၄ (ဧ ၁၉၉၉) စာ ၂၇။ မြန်မာစာရေးရာ၌ 'ကာနှင့်ခါ' အသုံးအနှုန်းကို ရောထွေးရေးတတ်ကြ သဖြင့် သတိပြု၍ ခွဲခြားရေးသားတတ်စေရန် သတိပေးရေးသားဖော်ပြထားသည်။
- - -၊ 'ကျွန်တော်နှင့်ကျနော်၊ ကျွန်မနှင့်ကျမ' ။ - - -၊ တွဲ ၁၂၊ မှတ် ၂ (ဖေ ၂၀၀၀) စာ ၄၉။ မြန်မာစာရေးသားရာတွင် နာမ်စားဖော်ပြချက်များကို အသံထွက် အတိုင်း မရေးသားရန် သတိပြုသင့်သည့် အချက်များကိုရေးသား ဖော်ပြ ထားသည်။
- - -၊ 'ကြိုးနှင့်ကျိုး' ။ - - -၊ တွဲ ၁၁၊ မှတ် ၅ (မေ ၁၉၉၉) စာ ၃၅။ မြန်မာစာရေးရာတွင် 'ကြိုးနှင့်ကျိုး'ေဝါဟာရစကားလုံး နှစ်လုံး၏ စာလုံးပေါင်းအသုံးကို ခွဲခြားသိသင့်ပြီး သူ့နေရာနှင့် သူမှန်ကန်စွာရေးပုံကို သတိပြုမိစေရန် ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
မြန်မာစာရေးရာသတိပြုစရာ၊ 'ထုတ်နှင့်ထုပ်' ။ မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စ၊ုံတွဲ ၁၁၊ မှတ် ၁၁ (နို ၁၉၉၉) စာ ၂၈။ မြန်မာစာရေးရာ၌ 'ထုတ်'နှင့်'ထုပ်' ရေးထုံးကို အထူးသတိပြုမိစေရန်၊ ယင်းေဝါဟာရနှစ်လုံးသည် အနက်အဓိပ္ပာယ် မတူရုံမျှမက ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်နေသည်ကို သတိထားမိစေရန် ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
- - -၊ 'ပိုတတ်သောရေးချ' ။ - - -၊ တွဲ ၁၁၊ မှတ် ၁ (ဇန် ၁၉၉၉) စာ ၃၈။ မြန်မာစာရေးရာ၌ ရေးချမလိုသော စကားလုံးအချို့ကို ရေးချ ထည့်ရေး၍ မှားတတ်ကြသဖြင့် သတိပြုဆင်ခြင်သင့်သည် စကားလုံးများ ကို ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
- - -၊ 'ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ်၊ သော်လည်းကောင်း' ။ - - -၊ တွဲ ၁၂၊ မှတ် ၁ (ဇန် ၂၀၀၀) စာ ၃၉။ မြန်မာစာရေးရာတွင် သတိပြုသင့်သည့် မြန်မာသဒ္ဒါအသုံးအနှုန်း များကို ဖော်ပြထားသည်။
- - -၊ 'များနှင့်တို့ (၁)' ။ - - -၊ တွဲ ၁၁၊ မှတ် ၈ (ဩ ၁၉၉၉) စာ ၃၁။ - - -၊ 'များနှင့်တို (၂)' ။ - - -၊ တွဲ ၁၁၊ မှတ် ၉ (စက် ၁၉၉၉) စာ ၃၂။ မြန်မာစာရေးရာ၌ 'များ'နှင့်'တို့' သည် အသုံးမတူပါ။ ခြားနား မှုရှိသည်ကို သတိပြု၍ ခွဲခြားရေးသားတတ်ရန် ဖော်ပြထားသည်။
- - -၊ 'မှားယွင်းတတ်သော စာလုံးပေါင်းများ' ။ - - -၊ တွဲ ၁၁၊ မှတ် ၂ (ဖေ ၁၉၉၉) စာ ၃၆။ မြန်မာစာရေးရာတွင် 'ခုနှစ်နှင့်ခုနစ်'တို့၏စာလုံးပေါင်းမှားယွင်းစွာ ရေးမိတတ်ကြသည်ကို သတိပြုသင့်ပြီး မှန်ကန်စွာ ရေးသားတတ်ရန်ဖော်ပြထားသည်။
- - -၊ 'သဏာန်နှင့်သန္တာန်' ။ - - -၊ တွဲ ၁၁၊ မှတ် ၁၀ (အောက် ၁၉၉၉) စာ ၂၈။ ပါဠိဘာသာကဆင်းသက်သော ပါဠိသက် မြန်မောဝါဟာရများ ဖြစ်ကြသည့် 'သဏာန်နှင့်သန္တာန်'တို့သည် အသံထွက်မတူသလိုအနက် အဓိပ္ပာယ်လည်းမတူကြပါ။ မြန်မာစာရေးရာ၌ ယင်းေဝါဟာရနှစ်ခုလုံးကို ရောထွေးရေးတတ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့်မှန်ကန်စွာခွဲခြားရေးသားနိုင်ရန် ဖော်ပြထားသည်။
အင်္ဂလိပ်စာဝေါဟာရ
သင်ဝေါဟာရကြွယ်ပါစေ၊ မင်း၊ တက္ကသိုလ်-။ အင်္ဂလိပ်စာဝေါဟာရနှင့် မြန်မာဝေါဟာရများကြွယ်ဝစေရန် ရည်ရွယ်၍ မင်္ဂလာမောင်မယ်စာစောင်၌ (၁၉၉၉) ဇန်နဝါရီမှ (၂၀၀၁) အောက်တိုဘာအထိ ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
ဇာတ်တော်
ဂင်္ဂါမာလဇာတ်။ မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စုံ၊ တွဲ ၁၂၊ မှတ် ၂ (ဖေ ၂၀၀၀) မျက်နှာဖုံး- နောက်ကျောဖုံး၊ အတွင်းစာ ၇-၁၁၊ ပုံ။ သီလမြဲခြင်းအကျိုးတရားပြပုံကို 'ငါးရာ့ငါးဆယ်'ဇာတ်တော်လာ ဂင်္ဂါမာလဇာတ်ဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။
စန္ဒကိန္နရီနှင့်အခြားဇာတ်ဝတ္ထုများ၊ 'ခြင်္သေ့နှင့်တောဝက်' ၊ တိုက်စိုး။ - - -၊ တွဲ ၁၄၊ မှတ် ၁၂ (ဒီ ၂၀၀၂) စာ ၃၆-၃၇။ ရှင်သာရိပုတ္တရာအား ရဟန်းအိုတစ်ပါးမှ တုပြိုင်ရာမနိုင်သဖြင့် ဘုရားရှင်က ရဟန်းအိုသည် ယ္ခုဘဝတွင်သာမက ယခင်ဘဝကပင်မနိုင် ခဲ့ပုံကို ခြင်္သေ့နှင့်တောဝက်ဇာတ်အား ဟောကြားပုံကို ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
- - -၊ 'တောမီး' ၊ တိုက်စိုး။ - - -၊ တွဲ ၁၄၊ မှတ် ၈ (ဩ ၂၀၀၂) စာ ၃၉-၄၈။ ဗုဒ္ဓခရီးဒေသစာရွီကြတော်မူစဉ် တောမီးလောင်၍ ရဟန်းတို့ ကြောက်ရွံ့နေစဉ် ဗုဒ္ဓရှိသောအရပ်၌ မီးမလောင်ရာ ရဟန်းတို့ကချီးကျူးရာ ဗုဒ္ဓက ပါရမီဖြည့်စဉ် ငုံးမင်းဘဝဇာတ်အား ဟောကြားပုံရေးသား ဖော်ပြထားသည်။
- - -၊ 'တင်ကျီးငှက်' ။ - - -၊ တွဲ ၁၄၊ မှတ် ၇ (ဇူ ၂၀၀၂) စာ ၄၁-၄၂။ ဒေဝဒတ်သည် ရဟန်းပြုပြီးနောက် ဘုရားရှင်ကို အတုယူ၍ရဟန်းတို့အား ဆက်ဆံပြောဆိုမှုနှင့်ပတ်သက်၍ ဘုရားလောင်းပါရမီ ဖြည့်စဉ် တင်ကျီးငှက်ဘဝက ဇာတ်အား ဟောကြားတော်မှုပုံကို ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
- - -၊ 'မျောက်နှင့်ရေဘီလူး' ၊ တိုက်စိုး။ - - -၊ တွဲ ၁၅၊ မှတ် ၉ (စက် ၂၀၀၃) စာ ၅။ တစ်ခါသော်ဗုဒ္ဓသည် ရဟန်းများနှင့်အတူဒေသစာရီွကြချီတော်မူ စဉ်ရေကန်တစ်ခုအနီးသို့ရောက်သော် ရဟန်းအပေါင်းမှာ ရေကန်ရှိကျူပင် တို့အား အပ်ချည်အဖြစ်သံးရန် ယူငင်ရာ ကျူးရိုးမှာ အခြားပင်များနှင့်မတူ ဖြောင့်မတ်သွယ်တန်း၍ အခေါင်းမရှိဖြစ်နေသည်ကို ဗုဒ္ဓအားလျှောက်တင်ရာ ဗုဒ္ဓက 'မျောက်နှင့်ရေဘီလူး' ဇာတ်ကိုဟောကြားတော်မူလေသည်။
မဟော်သဓာ။ ဘုရားလောင်း မဟော်သဓာ ၏ ဖွားတော်မူခန်းမှ စ၍ မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စုံ တွင် အခန်းဆက်ရေးသား ဖော်ပြထားသည်။
တရားရှုနည်း
အနာဂါမ်ဆရာသက်ကြီး၏ တရားရှုနည်းနှင့် ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာကြီးဦးသန်း(၁၈)၊ 'ကျိုက်လတ်မြို့က ယောဂီထူး' ။ မြတ်မင်္ဂလာစာစောင်၊ တွဲ ၁၃၊ မှတ် ၈ (ဖေ ၁၉၉၉) စာ ၄၆-၅၀၊ ပုံ။ ကျိုက်လက်မြို့နေ ယောဂီဦးသန်းထွန်း (ရွှေပုဇွန်)၏ တရားစခန်း ဝင်ကာနီး အခက်အခဲကြုံပုံ၊ ဇွဲနှင့်ဝင်ရောက်ခဲ့ပုံ၊ တရားအားထုတ်စဉ် ကြုံတွေ့ပုံတို့ကို ရေးသားထားသော မှတ်တမ်းပေးစာကို ဖော်ပြထားသည်။ ထို့ပြင် တရားစခန်းပြီးမြောက်ပါက ဆရာတော် ဦးကဉ္စနနှင့် ယောဂီဦးသန်းထွန်း (ရွှေပုဇွန်) တို့ပူးတွဲ၍ အနာဂါမ် ဆရာတော်ကြီး၏ တရားရှုနည်း တရားစခန်းများကို ကျိုက်လတ်၌ ဖွင့်လှစ်ရန် ရည်ရွယ်ထားသည်။
အနာဂါမ်ဆရာသက်ကြီး၏ တရားရှုနည်းနှင့် ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာကြီးဦးသန်း (၁၉) '၊မဝါနု၏အောင်မြင်မှု' ၊ မြတ်မင်္ဂလာစာစောင်၊ တွဲ ၁၄၊ မှတ် ၉ (မတ် ၁၉၉၉) စာ ၂၆-၂၉၊ ပုံ။ ယောဂီမဝါနုသည် အနုပညာမိသားစုမှဖြစ်ပြီး တရားစခန်းမဝင် ရောက်မီ လောကီ၌ မာန်ကြီး၍ နေထိုင်ပုံ၊ တရားစခန်းဝင်ရောက်ပြီးနောက် တရား၏အနှစ်သာရကို ထူးကဲစွာရရှိလာပုံ၊ စိတ်ထားပျော့ပျောင်းလာပုံ တရားစခန်းဝင်ရောက်စဉ် အတွေ့အကြုံတို့ကို မှတ်တမ်းတင်ထာသောပေးစာကို ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
- - - (၂၀)၊ 'အမျိုးသားစာပေဆုရ စာရေးဆရာ၏ ထိခြင်း မိခြင်း သိခြင်း' ။ - - -၊ တွဲ ၁၄၊ မှတ် ၁၀ (ဧ ၁၉၉၉) စာ ၂၄-၂၇၊ ပုံ။ ယောဂီစာရေးဆရာ ယောနက ဖိုးထောင်၏ တရားစခန်းဝင်ရောက် ပုံ၊ တရားကျင့်ကြံပုံ၊ တရားစခန်းပြီးချိန်၌ တရား၏ ထိ၊မိ၊သိ တို့ကို ခံစားနားလည်သွားပုံ၊ ကိုယ်တွေ့အတွေ့အကြုံမှတ်တမ်းပေးစာကို ရေးသား ဖော်ပြထားသည်။
- - - (၂၁)၊ 'ဘဝအမြင်မှန်ရရှိခဲ့သူ ဆရာဝန်မကြီး' ၊ - - -၊ တွဲ ၁၄၊ မှတ် ၁၁ (မေ ၁၉၉၉) စာ ၂၇-၃၂၊ ပုံ။ ယောဂီဆရာဝန်မကြီး ဒေါက်တာခင်ခင်ထွေး၏ တရားစခန်းဝင် ရောက်ပုံ၊ အလုပ်အကိုင်အကြောင်း၊ ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ပါမောက္ခ ဒေါက်တာ အောင်သန်းဘတူ၏ အလုပ်အကိုင်အကြောင်း၊ တရားစခန်းဝင်ရောက် ပြီးနောက် တရားထူး၊ တရားမြတ်ရရှိပုံ၊ ဆရာကြီးဦးသန်း၏ တပည့် တရားပြ ဆရာ၊ ဆရာမများ၏ စေတနာထားပုံများကို ကျေးဇူးတင်ကြောင်း စသည့် တရားအတွေ့အကြုံတို့ကို မှတ်တမ်းတင်၍ ရေးသားထားသော ပေးစာများကို ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
- - - (၂၂)၊ 'ဟင်းကောင်းနှစ်ခွက်စားသူ' ။ - - -၊ တွဲ ၁၄၊ မှတ် ၁၂၊ (ဇွန် ၁၉၉၉) စာ ၂၂-၂၄၊ ပုံ။ ဆရာသက်ကြီး၏တရားစခန်းသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သော ယောဂီ ဦးတင်ဝင်း၏ တရားထူးရရှိပုံအတွေ့အကြုံ ဇနီးသည်နှင့် ညီအစ်ကိုမောင်နှမ များအား တရားစခန်းသို့ဝင်ရောက်ရန် အားပေးခဲ့ပုံတို့ကို တရားစခန်း အပြီးတွင် ကိုယ်တွေ့မှတ်တမ်းပေးစာကို ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
အနာဂါမ်ဆရာသက်ကြီး၏ တရားရှုနည်းနှင့် ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာကြီးဦးသန်း(၂၃)၊ 'ကြီးပွားအောင် ၏ မေမေ နှင့် ခန္ဓာ ဉာဏ်ရောက်တရား' ၊ မြတ်မင်္ဂလာစာစောင်၊ တွဲ ၁၅၊ မှတ် ၁ (ဇူ ၁၉၉၉) စာ ၂၅-၂၉၊ ပုံ။ ယောဂီမမိုးမိုး (၃၀-နှစ်)၏ တရားစခန်းဝင်ရောက်ပုံ၊ တရားစခန်း ဝင်ရန် ခင်ပွန်းဖြစ်သူက အားပေးပုံ၊ တရားထူးရရှိပုံ၊ တရားပြဆရာ၊ ဆရာမများနှင့် မိမိတရားစခန်းဝင်စဉ် ပါရမီဖြည့်ပေးထားသော ခင်ပွန်းနှင့် သားလေးအားကျေးဇူး တင်ပုံ၊ တရားစခန်းအတွေ့အကြုံအကြောင်းပေးစာကို ရေးသားဖော်ပြ ထားသည်။
- - - (၂၄)၊ 'ပျဉ်းမနားမြို့က တရားရုံးချုပ်ရှေ့နေ၏ အောင်မြင်မှု' ၊ - - -၊ တွဲ ၁၅၊ မှတ် ၂ (ဩ ၁၉၉၉) စာ ၂၁-၂၅၊ ပုံ။ တရားရုံးချုပ်ရှေ့နေ ဦးဘုန်းမြင့်၏ တရားစခန်းသို့ ဇနီးနှင့်အတူ ဝင်ရောက်ပုံ၊ ရောဂေါဝဒနာကို တရားနှင့်ကုသပုံ၊ တရားထူးရရှိပုံ၊ အမှုဆောင်များ၊ တရားပြ ဆရာ၊ ဆရာမ၊ေဝယျာဝစ္စကုသိုလ်ရှင်များနှင့် ဆရာမင်းယေုဝတို့အား ကျေးဇူးအထူးတင်ပုံ၊ တရားစခန်းအတွေ့အကြုံ မှတ်တမ်းပေးစာကို ရေးသားဖော်ပြ ထားသည်။
- - - (၂၅)၊ 'အသိထူး၊ အမြင်ထူး၊ အတွေ့ထူးရသော အင်ဂျင်နီယာ' ၊ - - -၊ တွဲ ၁၅၊ မှတ် ၃ (စက် ၁၉၉၉) စာ ၁၉-၂၃၊ ပုံ။ အငယ်တန်းအင်ဂျင်နီယာ-၂ (စက်မှု) ဦးမျိုးမြင့်၏ တရားစခန်း သို့ဝင်ရောက်ပုံ၊ အစပိုင်းတွင်တရားပြဆရာ၊ ဆရာမများအပေါ် အပြစ်မြင်မိ သော်လည်း နောင်တွင် နောင်တရရှိပုံ၊ေဝဒနာခံစားရပုံ၊ တရားအထူးခံစားမိပုံ၊ ဆရာကြီး ဦးသန်းနှင့်ဆရာ၊ ဆရာမများ၊ အလှူရှင်များ၊ေဝယျာဝစ္စအဖွဲ့များအား ကျေးဇူးတင်ပုံ၊ တရားစခန်းအတွေ့အကြုံအကြောင်းပေးစာကို ရေးသားဖော်ပြ ထားသည်။
- - - (၂၆)၊ 'ဘဝတန်ဖိုး အဓိပ္ပာယ်ကို သိသွားသော မြစ်ကြီးနားသူ' ။ - - -၊ တွဲ ၁၅၊ မှတ် ၄ (အောက် ၁၉၉၉) စာ ၂၉-၃၂၊ ၄၉၊ ပုံ။ မင်္ဂလာဗျူဟာ အသင်းချုပ်တွင် သင်္ကြန် ၇-ရက်တရားစခန်းဖွင့်ရန် ယောဂီ နေထိုင်ရန် နေရာအခက်အခဲရှိနေစဉ် အမှုဆောင် နာဂလိုဏ်ဂူ ကလေးဝတောရ ကျောင်းတိုက်နှင့် ပြည်လမ်း လယ်တီမူဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက်တို့၏ ပဓာနနာယကဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တဇာဂရာဘိဝံသ ကူညီမှုဖြင့် ကလေးဝတောရ ကျောင်း၌ သင်္ကြန် (၇)ရက် တရားစခန်းဖွင့်နိုင်ခဲ့သည်။ ထိုစခန်း၌ မြစ်ကြီးနားသူ ဒေါ်အေးအေးမြင့်၏ လူမမယ်သားသမီးများကိုထားခဲ့ပြီး သံယောဇဉ်ဖြတ်ကာ တရားစခန်းဝင်ရောက်ပုံ၊ တရားထူးရရှိပုံ၊ တရားတန်ခိုးကြောင့် ရောဂေါဝဒနာ ပျောက်ကင်းပုံ၊ တရားစခန်းအတွေ့အကြုံပေးစာတို့ကို ရေးသားဖော်ပြထားပါ သည်။
အနာဂါမ် ဆရာသက်ကြီး၏ တရားရှုနည်းနှင့် ကမ္မဋ္ဌာန်း ဆရာကြီးဦးသန်း (၂၇)၊ 'အငြိမ်းစားညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်နှင့် ပီတိမျက်ရည်' ။ မြတ်မင်္ဂလာစာစောင်၊ တွဲ ၁၅၊ မှတ် ၅ (နို ၁၉၉၉) စာ ၂၁-၂၆၊ ပုံ။ ကြေးတိုင်နှင့် မြေစာရင်းဦးစီးဋ္ဌာနမှ အငြိမ်းစားညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦးမြသိန်း၏ တရားစခန်းမဝင်ရောက်မီ လောကီ၌နေထိုင်ပုံ၊ တရားစခန်း ဝင်စက နေထိုင်မကောင်း၍ စိတ်မကောင်းဖြစ်မိပုံ၊ မိမိကိုယ်ကို သတိပေးပုံ၊ ဆရာကြီးဦးသန်း အပါအဝင် အားလုံးအား ကျေးဇူးတင်ပြီး ပီတိမျက်ရည် ကျခဲ့ပုံနှင့် တရားစခန်းအတွေ့အကြုံပေးစာများကို ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
- - - (၂၈)၊ 'အငြိမ်းစား ဗိုလ်မှူး၏အောင်မြင်မှု' ၊ - - -၊ တွဲ ၁၅၊ မှတ် ၆ (ဒီ ၁၉၉၉) စာ ၂၀-၂၅၊ ပုံ။ အငြိမ်းစားဗိုလ်မှူးမြင့်ဆွေ၏ တရားစခန်းမဝင်ခင်ေဝဒနာခံစားရပုံ၊ တရားထူးရပုံ၊ တရားစခန်းတရားပို့ချသူများအား ကျေးဇူးတင်ပုံ၊ အခြားသူ များလည်း တရားရရှိစေချင်ကြောင်း၊ ဝိုင်းဝန်းကူညီဒါနပြုရန်နှင့် တရား စခန်းအတွေ့အကြုံပေးစာကို ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
- - - (၂၉)၊ 'ရောဂါလည်းပျောက်၍ တရားလည်းတွေ့သူ' ။ - - -၊ တွဲ ၁၅၊ မှတ် ၇ (ဇန် ၂၀၀၀) စာ ၂၀-၂၁။ အနာဂါမ်ဆရာသက်ကြီ၏တရားရှုနည်းနှင့် ကမ္မဋ္ဌာန်းတရားစခန်းသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သော ယောဂီဒေါ်ခင်လဲ့ဝင်း၏ တရားအတွေ့အကြုံများနှင့်ပတ်သက် ၍ ရေးသားပေးပို့ခဲ့သော ပေးစာကို ပြန်လည်ဖော်ပြထားသည်။
- - - (၃၀)၊ 'မော်လမြိုင် တရားစခန်းမှ အမျိုးသမီးဆရာဝန်၏ကုသိုလ်ထူး' ။ - - -၊ တွဲ ၁၅၊ မှတ် ၈ (ဖေ ၂၀၀၀) စာ ၂၃-၂၈။ မော်လမြိုင်မြို့ ဆရာအတတ်သင်သိပ္ပံမှ အငြိမ်းစား ကျောင်းအုပ်ကြီး ဦးတင်ဦး ဦးစီးဖွင့်လှစ်သည့် ရွှမြေိုင်သီရိရပ်၊ ရန်ကုန်သုခိတာရုံကျောင်း တိုက်တရားစခန်း၏ ပထမအကြိမ် တရားစခန်းမှ စခန်းဝင်ယောဂီများအနက် ယောဂီဒေါက်တာ သိန်းသိန်းညွန့်၏ ကိုယ်တွေ့တရားအောင် မြင်မှုအကြောင်း ကိုယ်တွေ့မှတ်တမ်းပေးစာကို ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
- - - (၃၁)၊ 'အငြိမ်းစားဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးဒေါက်တာ ဒေါ်ရှုပို၏ အတွေ့အကြုံများ' ။ - - -၊ တွဲ ၁၅၊ မှတ် ၉ (မတ် ၂၀၀၀) စာ ၂၄-၂၉။ အနာဂါမ်ဆရာသက်ကြီး၏ တရားရှုနည်းနှင့် ကမ္မဋ္ဌာန်းတရား စခန်းသို့ဝင်ရောက်ခဲ့သော ယောဂီအငြိမ်းစား ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး ဒေါက်တာ ဒေါ်ရှုပို၏ တရားအတွေ့အကြုံများကို ရေးသားပေးပို့ခဲ့ရာ ထိုအကြောင်းအရာများကို ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
အနာဂါမ်ဆရာသက်ကြီး၏ တရားရှုနည်းနှင့် ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာကြီးဦးသန်း (၃၂)၊ 'အငြိမ်းစားဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးဒေါက်တာ ဒေါ်ရှုပို၏ အတွေ့အကြုံများ' ။ မြတ်မင်္ဂလာစာစောင်၊ တွဲ ၁၅၊ မှတ် ၉ (မတ် ၂၀၀၀) စာ ၂၄-၂၉။ လယ်တီမူဆရာတော်ကြီး ဝိပဿနာပြန့်ပွားရေးအဖွဲ့ချုပ်၊ အထက်မြန်မာ ပြည်အဖွဲ့ခွဲကို (၂၆.၉.၉၉) နေ့က မန္တလေးတွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ဒုတိယအကြိမ် (၇) ရက်တရားစခန်းသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သော ယောဂီဒေါ်ဝါဝါညွန့် (မန္တလေး)၏ တရားစခန်းကိုယ်တွေ့ အတွေ့အကြုံမှတ်တမ်းပေးစာကို ရေးသား ဖော်ပြထားသည်။
- - - (၃၃)၊ 'ဟင်္သာတမြို့က ယောဂီဦးစိန်တင့်နှင့် ပီတိမျက်ရည်' ။ - - - ၊ တွဲ ၁၅၊ မှတ် ၁၁ (မေ ၂၀၀၀) စာ ၂၂-၂၈။ အနာဂါမ်ဆရာသက်ကြီး၏ တရားရှုနည်းနှင့် ကမ္မဋ္ဌာန်းတရား စခန်းသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သော ဟင်္သာတမြို့မှ ယောဂီဦးစိုးတင့်၏ တရားအတွေ့ အကြုံများနှင့် ပတ်သက်၍ရေးသားပေးပို့ခဲ့သော မှတ်တမ်းပေးစာကို ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
- - - (၃၄)၊ 'ငါတ္တပယ်ဖျောက်ပုံ' ။ - - -၊ တွဲ ၁၆၊ မှတ် ၁ (ဇူ ၂၀၀၀) စာ ၄၁-၄၄၊ ပုံ။ ဆရာမဒေါ်ယဉ်ယဉ်မွှေး (မဏိမဉ္ဇူ)၏ တရားစခန်းစတုတ္တနေ့ တရားရှု နည်း ကိုယ်တွေ့နှင့် ငါအတ္တပယ်ဖျောက်ပုံ၊ တရားစခန်းရှိ ဆရာကြီးဦးသန်း အမှူးပြုဆရာ၊ ဆရာမများ၊ ဆရာမင်းယေု၀၊ ဒေါ်ခင်လဲ့ဝင်းတို့အား ကျေးဇူး တင်ကြောင်း တရားသိ၍ အသေတတ်သွားပြီဖြစ်ကြောင်း စသောတရားစခန်း အတွေ့အကြုံ မှတ်တမ်းပေးစာကို ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
- - - (၃၅)၊ '၇-ရက်စခန်းရက်မြတ်လမ်းကိုလျှောက်လှမ်းအောင်မြင်သူ' ။ - - -၊ တွဲ ၁၆၊ မှတ် ၂ (ဩ ၂၀၀၀) စာ ၂၉-၃၂၊ ပုံ။ ငါးလုပ်ငန်းဦးစီးဌာန (ကြီးကြပ်/အခွန်ဌာနခွဲ) မှဦးစီးအရာရှိ ဦးစံလွင်၏တရားစခန်းမဝင်ခင် မြတ်မင်္ဂလာစာစောင်ကို ဖတ်ရှုခဲ့ပုံ အများအား လက်ကမ်းခဲ့ပုံများနှင့် တရားစခန်းသို့သူငယ်ချင်းနှစ်ယောက် ဝင်ရောက်ခဲ့ပုံ၊ တရားရှုမှတ်ရာတွင် ကိုယ်တွေ့ခံစားရပုံ၊ ဆရာကြီးဦးသန်း အမှူးပြုအဖွဲ့အား ကျေးဇူးတင်ရှိပုံ မိတ်ဆွေများက တရားစခန်းဝင်ရန် တိုက်တွန်းကူညီပုံစသည့် တရားစခန်းအတွေ့အကြုံများ မှတ်တမ်းပေးစာကို ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
- - - (၃၇)၊ 'အံ့ချီးဖွယ်ညီအစ်ကို' ။ - - -၊ တွဲ ၁၆၊ မှတ် ၆ (ဒီ ၂၀၀၀) စာ ၂၄-၂၇၊ ပုံ။ အံ့ချီဖွယ်ညီအစ်ကို ကိုသိန်းထိုက်နှင့်ကိုသန်းထိုက်တို့အကြောင်း ဖောပြထားသည်။ ကိုသန်းထိုက်သည်တရားစခန်းသို့ပထမအကြိမ် ဝင်ရောက်ပြီးနောက် မသန်မစွမ်းသော်လည်း လောကဓံကို ကြံကြံခံ၍ ရုန်းကန်နေသော ညီကိုလည်းတရားစခန်းသို့ဝင်ခိုင်းခဲ့သည်။ မိမိကိုယ်တိုင်လည်း ဒုတိယအကြိမ်မြောက်တရားစခန်းဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး တရားထူးရရှိပုံများ၊ ညီဖြစ်သူ ကိုဖေးမပုံများ၊ တရားစခန်းအတွေ့အကြုံပေးစာများကို ရေးသားဖော်ပြထား ပါသည်။
- - - (၃၈)၊ 'မသန်သော်လည်း စွမ်းသူ' ။ - - -၊ တွဲ ၁၆၊ မှတ် ၇ စာ ၂၅-၂၈၊ ပုံ။ မသန်စွမ်းသော်လည်း ဇွဲလုံ့လရှိသော ညီဖြစ်သူသန်းထိုက်အကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ တရားထူးရရှိပုံ၊ မိမိအပေါ်အနစ်နာခံသော အစ်ကို အကြောင်းတို့ကို ရေးသားပေးထားသော တရားစခန်းအတွေ့အကြုံ ပေးစားများကို ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
- - - (၃၉)၊ 'ကရွတ်ကင်းလျှောက် သံသရာမှလွတ်မြောက်ခြင်းပညာ' ။- - -၊ တွဲ ၁၆၊ မှတ် ၈ (ဖေ ၂၀၀၁) စာ ၁၉-၂၄၊ ပုံ။ ရန်ကုန်ပညာရေး တက္ကသိုလ်၊ မြန်မာစာဌာန၊ လက်ထောက် ကထိက ဆရာမ ဒေါ်ဌေးဌေးဦး၏ ကိုယ်တွေ့တရားအတွေ့အကြုံများနှင့် ဆရာကြီးဦးသန်းနှင့် ဆရာ၊ ဆရာမများ၊ ကုသိုလ်ရှင်များ၊ လုပ်အားဒါန ကုသိုလ်ရှင်များအား ကျေးဇူးတင်ရှိပုံများကို ရေးသားပေးပို့သဖြင့် တရား စခန်းအတွေ့အကြုံပေးစာကို ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
အနာဂါမ် ဆရာသက်ကြီး၏ တရားရှုနည်းနှင့် ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာကြီးဦးသန်း (၄၀)၊ 'အငြမိ း် စားငေစွ ာရငး် အရာရြှိကးီ တစဉ် းီ ၏မတှ တ် မ'း် ၊ မြတ်မင်္ဂလာစာစောင၊် တွဲ ၁၆၊ မှတ် ၉ (မတ် ၂၀၀၁) စာ ၂၈-၃၀၊ ပုံ။ ဗဟိုသုတေသန လုပ်ငန်းအဖွဲ့၊ ဌာနမှူး (ငွေစာရင်း) တာဝန်ထမ်း ဆောင်ပြီး အငြိမ်းစားယူခဲ့သော ဦးသောင်းစိန်၏ပေးစာတွင် ဆရာကြီး ဦးသန်း၏ တရားရေအေးတိုက်ကျွေးပုံကို အင်္ဂလိပ်လို ထိထိမိမိ တိုတိုရှင်းရှင်း နှင့်မြန်မာလို ဘာသာပြန်၍ နှစ်မျိုးပေးပို့ခဲ့သော တရားစခန်းအတွေ့အကြုံ ပေးစာများကိုရေးသား ဖော်ပြထားသည်။
အနာဂါမ်ဆရာသက်ကြီး၏ တရားရှုနည်းနှင့် ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာကြီးဦးသန်း (၄၁)၊ 'ဘ၀အောင်ပန်းကို ဆွတ်ခူးသွားနိုင်သော ဇနီးမောင်နှံ' ၊ - - -၊ တွဲ ၁၆၊ မှတ် ၁၀ (ဧ ၂၀၀၁) စာ ၂၇-၃၂၊ ပုံ။ ကုန်သွယ်ရေးဌာနတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသော ဒေါ်သန်းသန်း သိန်းသည် ရင်းနှီးဆုံးသူငယ်ချင်းတစ်ယောက်ဆုံး၍ စိတ်ထိခိုက်ခံစားခဲ့ပြီး တစ်နှစ်အကြာတွင် မိတ်ဆွေတစ်ယောက်၏ကူညီမှုဖြင့် မင်္ဂလာဗျူဟာ တရားစခန်းသို့ဝင်ရောက် ပြီးတရားထူးခံစားရပြီးနောက် ခင်ပွန်းကိုပါ ဝင်ရောက် စေခဲ့ပုံများကို ရေးသားပေးပို့ခဲ့သောတရားစခန်းအတွေ့အကြုံ မှတ်တမ်းပေးစာ များကို ဖော်ပြထားသည်။
- - - (၄၂)၊ 'အမျိုးသမီး ဆရာဝန်မလေး၏မှတ်တမ်း' ။ - - -၊ တွဲ ၁၆၊ မှတ် ၁၁ (မေ ၂၀၀၁) စာ ၂၆-၃၀၊ ပုံ။ ဆရာဝန်မလေး ဒေါက်တာမင်းမင်းမျိုးလွင်၏တရားစခန်းဝင်ရောက် ပုံများနှင့် တရားစခန်းတွင် နုသောဉာဏ်မှ ရင့်သောအသိဉာဏ်သို့ ရရှိလာပုံတို့ကို စာရေးပေးပို့ခဲ့သဖြင့် သဒ္ဓါတရားထက်သန်ပုံတို့ကို စာဖတ် သူများအကျိုးပွားစေရန် တရားစခန်းအတွေ့အကြုံ မှတ်တမ်းပေးစာများကို ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
ဘုရားသမိုင်း
မန္တလေးကျောက်တော်ကြီးဘုရား။ - - -၊ တွဲ ၁၇၊ မှတ် ၅ (နို ၂၀၀၁) စာ ၁၉-၂၀၊ ပုံ။ မန္တလေးမြို့၊ မန္တလေးတောင်ခြေရင်း သုဓမ္မာဇရပ်များအနီးတွင် တည်ရှိသော မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး၏ ကောင်းမှုတော်ဖြစ်သော 'မဟာသကျ မာရဇိန်'ဟုဘွဲ့တော်ရှိ၊ စကျင်တောင်မှရသောကျောက်ကိုအစွဲပြု၍ ကျောက်တော်ကြီး ဘုရားဟု လူအများကခေါ်ဝေါ် သမုတ်သည့် ကျောက်တော်ကြီးဘုရား စတင် သယ်ဆောင်တည်ဆောက်ပုံအကြောင်းကို ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
ဘွဲ့ထူးချီးမြှင့်ပုံ
ဧတဒဂ်ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ (အရှင်ကာဠုဒါယီ)။ မင်္ဂလာမောင်မယ်ရုပ်စ၊ ုံတွဲ ၁၃၊ မှတ် ၁ (ဇန် ၂၀၀၁) စာ ၃၀-၃၃၊ ပုံ။ ဘုရားရှင်လက်တက်တွင် ထူးချွန်သောရဟန်းတို့အား ဧတဒဂ်ဘွဲ့ ထူးချီးမြှင့်ရာတွင် အရှင်ကာဠုဒါယီအား ဆွေတော်မျိုးတော်များ ဘုရားရှင် ကို ယုံကြည်သက်ဝင်လာအောင်လုပ်ရာတွင် အမြတ်ဆုံးဖြစ်အောင် 'ကုလပ္မသာ ဒက' ဘွဲ့ထူးအားချီးမြှင့်ပုံအကျဉ်းကို ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
- - - (အရှင်ကင်္ခါရရေ၀တ)။ - - -၊ တွဲ ၁၂၊ မှတ် ၆ (ဇွန် ၂၀၀၀) စာ ၃၃-၃၄။ ဘုရားရှင်လက်ထက်ထူးချွန်သောရဟန်းတို့အား ဧတဒဂ်ဘွဲ့ထူး ချီးမြှင့်ရာတွင် အရှင်ကင်္ခါရရေ၀တအား ဘုရား၏တပည့်ရဟန်းသာ၀ကတို့ အနက် ဈာန်ဝင်စားလေ့ရှိသော တပည့်သာ၀က ရဟန်းတို့တွင် အသာဆုံး အမြတ်ဆုံးဖြစ်သည့်(ဈာနဂဘိရတ) ဘွဲ့ထူးအားချီးမြှင့်ပုံ အကျဉ်းကို ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
- - - (အရှင်ကုဏ္ဍဓာန)။ - - -၊ တွဲ ၁၃၊ မှတ် ၃ (မတ် ၂၀၀၁) စာ ၂၃-၃၄။ ဘုရားရှင်လက်ထက်တွင် ထူးချွန်ထက်မြတ်သော ရဟန်းတို့အား ဧတဒဂ်ဘွဲ့ထူးချီးမြှင့်ရာတွင် အရှင်ကုဏ္ဍဓာနအားပထမဦးစွာစာရေးတံမဲယူသော (ပဌမံသလာကံ ဂဏှန္တ)အရာတွင် အထူးချွန်ဆုံးသော ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ဧတဒဂ်ဂုဏ်ထူးချီးမြှင့်ပုံ အကျဉ်းကိုဖော်ပြထားသည်။
- - - (အရှင်ခဒိရ ရေ၀တ)။ - - -၊ တွဲ ၁၂၊ မှတ် ၄ (မေ ၂၀၀၀) စာ ၃၅-၃၅။ ရှင်သာရိပုတ္တရာ မထေရ်မြတ်၏ညီထွေး ရေ၀တ သူငယ်သည် သေံ၀ဂတရားရ၍ ရဟန်းပြု၍ အရှင်စဒိရ ရေ၀တအဖြစ် ရောက်ခဲ့ပုံ အကျဉ်းအားရေးသားဖော်ပြထားသည်။
- - - (အရှင်စူဠပန္တက)။ - - -၊ တွဲ ၁၂၊ မှတ် ၁၀ (အောက် ၂၀၀၀) စာ ၃၂-၃၅၊ ပုံ။ ဘုရားရှင်လက်ထက် ထူးချွန်သော ရဟန်းတို့အား ဧတဒဂ်ဘွဲ့ထူး ချီးမြှင့်ရာတွင် အရှင်စူဠပန္တကအား ကိုယ်ခန္တာပွားများဖန်ဆင်းသော တန်ခိုးအရာ ဋ္ဌာနတွင် ရှုပ၀စဈာန်တို့မှထလာ၍ အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ဆိုက်ရောက်သောအရာတို့၌ အထူးချွန်ဆုံးဘွဲ့အား ချီးမြှင့်ခံရပုံ အကျဉ်းချုပ်ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
- - - (အရှင်နန္ဒက)။ - - -၊ တွဲ ၁၃၊ မှတ် ၇ (ဇူ ၂၀၀၁) စာ ၃၁-၃၂။ ဘုရားရှင်သည် ထူးချွန်သော ရဟန်းမြတ်တို့အား ဧတဒဂ်ဘွဲ့ထူး ပေးရာ တွင် အရှင်နန္ဒကအား ဘိက္ခုနီတို့ကို တရားညွှန်ပြဆုံးမရာ၌ အထူးချွန်ဆုံးဖြစ်သော ဘိက္ခုနောဝါဒက ဘွဲ့ထူးကို အပ်နှင်းချီးမြှင့် ပုံကို ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
ဧတဒဂ်ရပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ (အရှင်ပိဏ္ဍောလဘာဒွါဇ)။ မဂင်္လ ာမောငမ် ယရ် ပု စ် ၊ုံ တွဲ ၁၂၊ မှတ် ၇ (ဇူ ၂၀၀၀) စာ ၂၀-၂၂။ ဘုရားရှင်လက်ထက် ထူးချွန်သောရဟန်းတို့အား ဧတဒဂ်ဘွဲ့ထူးချီးမြှင့်ရာ တွင် အရှင်ပိဏ္ဍောလဘာရဒ္ဓါဇအား ခြငေ်္သ့မင်းကဲ့သို့ ရဲတင်းသော စကားကိုပြောဆို နိုင်မှုဖြစ်သောအရာတွင် (သီဟနဒ)ဘွဲ့ထူးချီးမြှင့်ပုံ အကျဉ်းနှင့်ဘုရားရှင်မှ အရှင်ပိဏ္ဍောဘရဒွါအား အကြောင်းပြု၍ ရဟန်း သံဃာအပေါင်းတို့အား 'ဆွမ်း၊ သင်္ကန်း၊ ကျောင်း၊ ဆေး'၊ ရလိုမှုနှင့်ပတ်သက်၍ မလိုအပ်ဘဲနှင့် တန်ခိုးပြာဋိဟာကို မပြရန် သိက္ခာပုဒ်နှင့် ပညတ်ပုံကိုဆုံးမတော်မူပုံအား ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
- - - (အရှင်ပိလိန္ဒဝစ္ဆ)။ - - -၊ တွဲ ၁၃၊ မှတ် ၁၀ (အောက် ၂၀၀၁) စာ ၂၅-၂၆။ ဘုရားရှင်လက်ထက် ထူးချွန်သော ရဟန်းမြတ်တို့အား ဧတဒဂ်ဘွဲ့ထူး ချီးမြှင့်ရာတွင် ရဟန်းတို့၊ နတ်တို့ ချစ်မြတ်နိုးအပ်သော တပည့်သာ၀ကရဟန်း တို့တွင် ပိလိန္ဒဝစ္ဆရဟန်းသည် အသာဆုံး၊ အမြတ်ဆုံးဖြစ်သည့်အတွက် (ဒေ၀တာနံ ပိယမနာပ=နတ်တို့ချစ်မြတ်နိုးသော) ဧတဒဂ်ဘွဲ့ထူးချီးမြှင့်ပုံကို ရေးသားဖော်ပြ ထားသည်။