cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Celtic music
ဖော်ပြခြင်းနှင့် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ခြင်း
Celtic ဂီတသည် အဓိကအားဖြင့် အဓိပ္ပာယ်နှစ်ခုကို ဆိုလိုသည်။ ပထမသည် သူတို့ကိုယ်သူတို့ celtic ဟူ၍ ဖော်ပြစေသော ဂီတဖြစ်သည်။ ဒုတိယအားဖြင့် ပြိုင်ဘက်ကင်းသော celtic လူမျိုးတို့၏ဂီတဟုလည်း ရည်ညွန်းသည်။ အမှတ်ရစရာ celtic ဂီတသမားများမှာ Alan Stivell နှင့် paddy Moloney တို့ဖြစ်သည်။ Celtic ဂီတဟူသော ဝေါဟာရကို အိုင်ယာလန်၏ဂီတနှင့် စကော့တလန်တို့တွင်လည်း အသုံးပြုပြီး ထိုဒေသများတွင် ထူးခြားသော ပုံစံများဖြင့် ထုတ်လုပ်ကြသည်။ အဓိပ္ပ္ပါယ်ဖွဲ့ဆိုချက်သည် ပို၍ ရှုပ်ထွေးသည်။ အိုင်ယာလန်တို့၏လွတ်လပ်မှုသည် celtic ဂီတကို တိုးမြှင့်စေရန်ခွင့်ပြုထားသည်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေ ပထဝီနှင့် သက်ဆိုင်သော ကိုးကားခြင်းများသည် celtic ဘိုးဘေးဘီလင်များကို ရည်ညွန်းပြီးအများအားဖြင့် ဂီတဆိုင်ရာ ယဉ်ကျေးမှုများကို ရည်ညွန်းသည်။ ထိုပုံစံများသည် အင်္ဂလိပ်စကားပြော ကမ္ဘာတွင် အိုင်ယာလန်နှင့် စကော့တလန်လူမျိုးတို့၏ အရေးပါမှုဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် အမေရိကန်တွင်ဖြစ်ပြီး အမေရိကန်ဂီတပေါ်တွင် အနက်ရှိုင်းဆုံးရိုက်ခတ်မှုဖြစ်သည်။ တစ်ခုချင်းအလိုက် bluegrass နှင့် country ဂီတတို့ဖြစ်သည်။ wale,cornwall, Isle of Man, Brittany, Galicia, Cantabriaနှင့် Astuias (spain), Portugal တို့၏ ဂီတသည်လည်း celtic ဂီတဟု ထင်မြင်ချက်ပေးကြသည်။ ရိုးရာဓလေ့သည် အထူးသဖြင့် Brittany တွင် ပြင်းထန်ပြီး Celtic ပွဲတော်ကြီးငယ်များသည် တစ်နှစ်တာပတ်ဖြစ်လျက်ကျင်းပကြသည်။ ဝေလပြည်နယ်တွင် ကျင်းပသော eisteddford ဓလေ့ရိုးရာသည် ပြန်လည်ရှင်သန်လာပြီး မွမ်းမံခြယ်လှယ်ကြသည်။ celtic လူမျိုးတို့နှင့် သက်ဆိုင်သော ဂီတသည် ကနေဒါနှင့် အမေရိကန်တိုင်အောင် ကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။ ကနေဒါတွင် celtic ဂီတ၏မွေးရပ်မြေဒေသဟု သိကြသည်။ အမှတ်ရစရာများမှာ Newfoundland, Cape Breton နှင့် Prince Edward ကျွန်းတို့ဖြစ်သည်။ Atlantic Canada၏ ရိုးရာဓလေ့သည် အိုင်ယာလန်၊ စကော့တလန်နှင့် အကယ်ဒီယန်း၏ သီးသန့်လူမျိုးတို့၏ လွှမ်းမိုးမှုများ ပါဝင်သည်။ celtic ဂီတသည် Altantic Canadaမှ Newfoundland တို့တွင် နိုင်ငံဟောင်းထက် ပို၍ ကျော်ကြားသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် စကော့တလန်နှင့် အိုင်ယာလန်တို့တွင် celtic ဂီတ၏ အရင်ပုံစံဟောင်းများအရင်ပုံစံဟောင်းများရှားပါးသည်။ ပင်လယ်ဒေသဖြစ်သော Cape Breton ၏သီချင်းများသည် စန္ဒယားနှင့် တယောကို ပူးတွဲတီးခတ်ကြသည်။ ထိုဒေသ၏ ဂီတထဲတွင် celtic ဂီတပါဝင်ပြီး ထိုဒေသနှင့် ပင်လယ်ပျော်၊ ငါးမျှားခြင်းများနှင့် အခြားစက်မှုဇုံများပါဝင်သည်။
ကွဲပြားခြင်း
June Skinner Sawyers က celtic အမျိုးသားကို သူတို့၏ ဘာသာစကားနှင့် သက်ဆိုင်သော အမွှေအနှစ်အရ အုပ်စုကို နှစ်ပိုင်းခွဲခြားခဲ့သည်။ Q-celtic အမျိုးသားရေးသည် အိုင်ယာလန်၊ စကောတလန်နှင့် Manx People တို့ဖြစ်ပြီး P-celtic အုပ်စုသည် Cornish, Breton နှင့် Wesh Peoples တို့ဖြစ်သည်။ ဂီတသမား Alan Stivell သည် Gaelic (Irish/ Scottish/ Manx Brythonic (Breton/Wesh/Cornish) အမျိုးအစားများဖြစ်သော dichotomy ကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ အိုင်ယာလန်နှင့် စကော့တလန်တေးသွားများနှင့် Bretonနှင့် Wesh တေးသွားများနှင့် နီးစပ်သည့်တေးသွားနှင့် Gaelic ဂီတထဲမှ pentatonic scale များပါဝင်သည်။
Celtic ဒေသများဖြစ်သော အိုင်ယာလန်၊ စကော့တလန်၊ Brittanyနှင့် ဝေလတို့သည် ရိုးရာ ဘာသာစကားနှင့် ဂီတတို့နှင့်ရှင်သန်နေထိုင်စဉ်တွင် အံ့ဩဖွယ်ကောင်းသော အပြောင်းအလဲများရှိသည်။ Cornwall နှင့် Isle of Man တို့ထဲမှ ရိုးရာအမွှေအနှစ်များကို စိတ်ဝင်စားသူများရှိလာကြသည်။ Galicia သည် celtic ဘာသာစကားရှင်သန်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွင် Q-celtic Gallaic သာသာကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ Iberian Peninsula သည် ဆင်တူသော celtic ဘာသာကို အသုံးပြုထားသည်။ Brytonic ဘာသာကို Galicia နှင့် Asturias တွင် အလယ်အေဒီခေတ်တွင် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ရောမဘာသာကို Galicia တွင်ပြောကြသည်။ Galicia လူမျိုးများသည် ဘရာဇီးနှင့် ပေါ်တူဂီတွင် အဓိကအားဖြင့် ပေါ်တူဂီဘာသာကို အသုံးပြုကြသည်။ Galicia ဂီတသည် celtic ကို ထောက်ခံသည်။ ထိုအချိန်တွင် Asturia, Cantabria နှင့် ပေါ်တူဂီတောင်ပိုင်းတို့တွင် ထွန်းကားလာသည်။
Breton အနုပညာရှင် Alan Stivell သည် celtic နှင့် Keltia ဝေါဟာရကို အသုံးပြုခဲ့သော အစောဆုံးအနုပညာရှင်များမှတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝေါဟာရသည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးရှိ အနုပညာရှင်များရှိရာသို့ ကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် မယုံနိုင်စရာ အမျိုးအစားကွဲပြားလာသည်။
ပုံစံ
Celtic ဂီတထဲတွင် ဂီတဆိုင်ရာအမျိုးအစားများစွာရှိသည်။ လွှမ်းမိုမှုထဲမှ ရိုးရာသီချင်းနှင့် သီးခြားဘာသာစကားလက္ခဏာများမှာ
ဖော်ယူးကောင့်ရွာ၊ တနိုင်းမြို့နယ်
ဖော်ယူးကောင့်ရွာ(Hpawyukawng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ တနိုင်းမြို့နယ်၊ အင်ဂမ်ဂါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၂၅၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တနိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွက်လှပန်းပင်
ဤပန်းပင်သည် အပွင့်ကြောင့် မထင်ရှားဘဲ၊ အရွက်များ လှပတင့်တယ်ခြင်းကြောင့် ရွက်လှပန်းဟု မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထင် ရှားကျော်ကြားနေသည်မှာ နှစ်ပေါင်းတစ်ရာခန့် ရှိပြီဟု မှန်းဆ ရသည်။ သပြေညွန့် ကံ့ကော်ညွန့် စသည်တို့ကို ပန်းခေါ်သကဲ့ သို့ ရွက်လှပင်ကို အရွက်လှသဖြင့် ရွက်လှပန်းဟု ခေါ်သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၌ ယင်းရွက်လှပန်းပင်ကို အောင်မြင်စွာ စမ်းသပ် စိုက်ပျိုးကြသည်မှာ နှစ်ပေါင်းတစ်ရာ့ နှစ်ဆယ်ခန့်ရှိကြောင်းကို ဥယျာဉ်ပန်းမာလ် ပညာကျော် မစ္စတာဖာမင်းဂျားက ယူဆ သည်။ ယင်းပန်းပင်၏ ဇာတိအရပ်သည် ပသျှူးကျွန်းဆွယ်နှင့် ဆူမတြားကျွန်းကြီး၏အကြားတွင် ရှိသော မလက္ကားကျွန်းငယ် ပင် ဖြစ်သည်။
ရွက်လှပန်းပင်သည် ကိုဒီအီယံဟူသော ရုက္ခဗေဒအမည် ဖြင့် မထင်ရှားဘဲ အင်္ဂလိပ်အမည်ဖြင့် ကရိုတွန်ဟု ကျော်ကြား သဖြင့် အင်္ဂလိပ်စာတတ်များအတွက် ဤအပင်ကို မမြင်ဖူးလျှင် ကနခိုပင်ဟု အထင်မှားတတ်သည်။
စိုက်ပျိုးနည်း
ရွက်လှပန်းပင်ကို မည်သူမဆို အလွယ်တကူ စိုက်ပျိုး နိုင်သည့်အပြင် များသောအားဖြင့် မြေမရွေးဘဲ ဖြစ်ထွန်းနိုင် သည်။ ရာသီဥတု၏ ဒဏ်ကိုလည်း ခံနိုင်ရည်ရှိသည်၊ သို့ရာ တွင် သဘာဝကျကျနှင့် အရွက်ရောင်များ လှပတင့်တယ်စေ လိုလျှင် ယင်းပန်းပင်များကို အသင့်အတင့် အရိပ်အနည်းငယ် အောက်တွင် စိုက်ရသည်။ နေပူခံအဖြစ် စိုက်လျှင် အရိပ်တွင်း စိုက်သော အပင်များနှင့် အရွက်ရောင်မှာ ခြားနားသည်ကို တွေ့ရတတ်သည်။
ရွက်လှပန်းပင်များကို ပန်းအိုးတွင်ဖြစ်စေ၊ သံပုံးတွင် ဖြစ်စေ၊ စည်ပိုင်းတွင်ဖြစ်စေ အောင်မြင်စွာ စိုက်ပျိုးနိုင်သော် လည်း မြေပေါ်တွင် စိုက်ပျိုးသည်က ပိုမို၍ ဖြစ်ထွန်းသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် မြေကြီးပေါ်၌ စိုက်ပျိုးသောအပင်သည် ပန်းအိုးထဲတွင် စိုက်ပျိုးသည့်အပင်ထက် ပိုမို၍ အမြစ်များ တိုးပွားထွက်သဖြင့် အကိုင်းအခက် အလက်အတက် အရွက် များလည်း ဝေဆာစွာ ထွက်နိုင်လေသည်၊ ရေဝပ်သောမြေတွင် ရွက်လှ ပန်းပင်သည် မဖြစ်ထွန်းချေ။ ယင်းပန်းပင်ကို အိုးတွင် ဖြစ်စေ၊ စည်ပိုင်းတွင်ဖြစ်စေ စိုက်ပျိုးလိုလျှင် ရေပို ရေလျှံ ထွက်သာအောင် အောက်ခြေခံတွင် အပေါက်များ အနည်းငယ် ချဲ့ပေး၍ အပေါက်များ၏ အပေါ်ယံက လုံလောက်စွာ အုတ်ခဲ ကျိုးငယ်များနှင့် မီးသွေးခဲများ အထူသုံးလက်မခန့် ထည့်ပေး ရသည်။
မြေစပ်နည်းနှင့် မျိုးပွားနည်း
ဥယျာဉ်ခြံမြေဟူသမျှကို ရွက်လှပန်းပင်အတွက် အသုံး ပြုနိုင်သည်။ ပန်းအိုးနှင့်ဖြစ်စေ၊ သံပုံးနှင့်ဖြစ်စေ စိုက်ပျိုး လိုလျှင် (၁) နွားချေး မြေဆွေးတစ်ဆ (၂) သစ်ပုပ်မြေဆွေး တစ်ဆ (၃) ဥယျာဉ်ခြံမြေတစ်ဆ (၄) မြစ်တွင်းမှ ရသော သဲတစ်ဆဝက် (၅) အင်္ဂတေကျိုးဟောင်း တစ်ဆဝက်၊ သို့ မဟုတ် ကွန်ကရစ်ဟောင်း တစ်ဆဝက်၊ သို့မဟုတ် ကွန်ကရစ် ဟောင်း ခဲကျိုးငယ်များ တစ်ဆဝက်တို့ကို သမအောင် ရောမွှေ ၍ အိုးထဲသို့ ထည့်ပြီးလျှင် ရွက်လှပင်ကို စိုက်ပျိုးရမည်။ သို့မှ သာလျှင် ပြပွဲဝင်နိုင်လောက်အောင် လှပသောပန်းပင်များရဖို့ရန် စိတ်ချရပေမည်။ ထိပ်ဝခြောက်လက်မခန့် အိုးငယ်များကို အသုံး ပြုနိုင်သည်၊ တစ်လမှ တစ်လခွဲခန့် ကြာသောအခါ အမြစ်များ ဖွာ၍ ထွက်လာသည်။ ထိုအခါ မိုးလည်းမှန်လာပြီ ဖြစ်သဖြင့် အိုးခပ်ကြီးကြီးတွင် ဖြစ်စေ၊ စည်ပိုင်းတွင်ဖြစ်စေ ရွေ့ပြောင်း စိုက်နိုင်သည်။
ဂရုစိုက်ရန် အချက်များ
(၁) အိုးတွင် စိုက်ပျိုးသောအပင်များကို တစ်နှစ်တစ်ကြိမ် အထက်ပါစပ်ဖော်နည်းအတိုင်း မြေကိုစပ်၍ မြေလဲပေးသင့် သည်။ (၂) သုံးနှစ်တစ်ကြိမ် မိုးဦးကျစအခါတွင် အပင်ကြီး များကို အိုးမှထုတ်ဖော်၍ အမြစ်ဟောင်းများ ဖြတ်သင့် သလောက် ဖြတ်တောက်၍ ရေစင်စင်ဆေးကြောပေးပြီးလျှင် မြေသစ်လဲပြီး အိုးသစ်တွင် တစ်ဖန်ပြန်၍ စိုက်ရမည်။ (၃) ပန်းအိုးများထဲတွင်လည်း မြေပေါ်စိုက်သော အပင်များကဲ့သို့ ရေဝပ်၍ မနေ စေသင့်ချေ။ (၄) ပန်းပင်အနီး ပတ်ဝန်းကျင် မြေကြောတင်း၍ နေခဲ့လျှင် မြေကိုတူးဆွပေးပြီးလျှင် မြေ0x100သဇာ လျော့ပါးနေသည်ဟု ထင်ပါက မြေစာကျွေးသင့်သည်။ (၅) ရွက်လှပင်များ နှစ်တောင်ခန့် မြင့်မားလာသောအခါ ကြည့်၍ ကောင်းအောင် ဓားဖြင့်ဖြစ်စေ၊ သစ်ပင်ည|ပ်ကတ်ကျေးနှင့် ဖြစ်စေ ဖြတ်တောက်ပေးရသည်။ (၆) အလွန်အဖိုးတန်သော ရွက်လှပန်းပင် ဖြစ်ခဲ့လျှင် အထက်ပါနည်းအတိုင်း အကိုင်းများ ကို ဖြတ်တောက်၍ မပျိုးဘဲ မိုးဦးစတွင် မြေထုပ်စည်းပြီး သကာလ တစ်လခန့်ကြာသောအခါ သေချာစွာ မြေထုပ်အောက် နားဆီက လက်နှစ်ဆစ်သာသာခန့် နေရာမှ ကတ်ကျေးဖြင့် ဖြတ်၍ စိုက်ပျိုးရပေမည်။
ရွက်လှမျိုးများ
လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းတရာ့နှစ်ဆယ်ကျော်ခန့်က ရွက်လှ မျိုးပေါင်း ၃ဝဝ ကျော် ရှိသည့်အနက် အလှအပဆုံး မျိုး ၅ဝ ကိုသာ အိန္ဒိယနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် စိုက်ပျိုးလေ့ရှိကြောင်း မှတ်သားရဖူးသည်။ လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း ၅ဝ ကျော်ခန့်က မန္တလေးမြို့တွင် ရွက်လှပန်းပင် စိုက်ပျိုးရေး ခေတ်စားခဲ့ဖူး သဖြင့် ယခုအခါ အင်္ဂလိပ်နှင်းဆီပန်းများ ခေတ်စားသကဲ့သို့ ပန်းပင်မျိုးကောင်းလျှင် တစ်ပင်ကို အဖိုးငွေ ၂၅ ကျပ်မှ ၅ဝ ကျပ်အထိပင် ပေး၍ ဝယ်ယူရကြောင်း မှတ်သားရဖူးသည်။ ကျော်ကြားထင်ရှားသော ရွက်လှပန်းပင်များ၏ အမည်အချို့မှာ
အထူးမှတ်သားဖွယ် တစ်ရပ်မှာ လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း ငါးဆယ်ကျော်ခန့် အချိန်အခါက ကန်တော်ကလေး စိုက်ပျိုး ပန်းဥယျာဉ်အသင်းပိုင် ခြံတွင် ယင်းရွက်လှပန်းပင်များကို အင်္ဂလိပ်လို အမည်များတပ်၍ ရောင်းချသော်လည်း မန်းနေပြည် တော်သို့ ရောက်သောအခါ မြန်မာလို စိတ်ကူးယဉ် အမည်များ ပေးကြပြန်သဖြင့် ယင်းပန်းပင်များ၏ အမည်သစ်များကို မှတ်သားခေါ်ဝေါ်ရသည်မှာ နားထွေးစရာပင် ဖြစ်ရချေတော့ သည်။ သို့ရာတွင် သင်္ဘောသီးလက်သုပ်ကို မြမန်းသုပ်၊ နှမ်းဖတ်ချဉ်ကို ဇေယျာဘုံခေါ်သလောက် မရှုပ်ထွေးဟု ဆိုရချေမည်။ ပုံစံပြရမည်ဆိုသော် ရွက်လှပန်းအမည် အင်္ဂလိပ် လို ဆန်းဆက်ကို နေရီရီ၊ ဂရန်းဒေကိုမြလှကြီး၊ ဗျူးတီး ကို လှယဉ်ကျေး စသည်ဖြင့် မြန်မာ့အမြင့်နှင့် မြန်မာ့အသွင် ကို ဖော်ထုတ်ကာ အမည်ပေးကြသဖြင့် ရွှေမန်းတို့၏ ဝါသနာ ထုံသလို မာလာစုံဘွဲ့နှင်းခံရချေတော့သည်။
မဲဝါးဒဲရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
မဲဝါးဒဲရွာ(Mewarde)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ ဖာပွန်(အနောက်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၇၂၃ ဖြစ်သည်။ အရပ်အခေါ်မှာ မဲဝါဒိုး ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖာပွန်(အနောက်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၆၁ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၇၅၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တမံကြီးကုန်း
တမံကြီးကုန်း
ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
ပလောင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ဒေသ ( ၊ Palaung Self-Administered Zone) သည် ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်) ပုဒ်မ ၅၆ (ဃ) အရ ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ နမ့်ဆန်မြို့နယ် နှင့် မန်တုံမြို့နယ်တို့ကို ဖွဲ့စည်းထားသော ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ဖြစ်သည်။
ပါဝင်​သောမြို့နယ်များ
{{legend|#E31A1C|​နမ့်ဆန်မြို့နယ်}} {{legend|#0000FF|မန်တုံမြို့နယ်}}
ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ မြို့မတဲကြီးကုန်း
ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ မြို့မတဲကြီးကုန်း
သဲချောင်း (သစ်ဆိမ့်ကုန်း)ရွာ၊ မိုးကုတ်
သဲချောင်း (သစ်ဆိမ့်ကုန်း)ရွာ၊ မိုးကုတ်
သိုက်စမ်းရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
သိုက်စမ်းရွာ (Thaiksan)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ မကြီးဇင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၇၇၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မကြီးဇင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၆ ဦး၊ မ ၅၁၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၅၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျုံတမားရွာ၊ မိုးကုတ်
ကျုံတမားရွာ၊ မိုးကုတ်
ဖက်ကုန်းရွာ၊ မြို့မတဲကြီးကုန်း
ဖက်ကုန်းရွာ၊ မြို့မတဲကြီးကုန်း
ဟဟောင်ရွာ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်
ဟဟောင်ရွာ (Hahaung)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်၊ ဟဟောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၉၇၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နန်းယွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒိုင်းနက်ရွာသစ်ရွာ၊ တောင်ပြိုလကျာ်
ဒိုင်းနက်ရွာသစ်ရွာ၊ တောင်ပြိုလကျာ်
ကျောက်မီးခတ်ရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
ကျောက်မီးခတ်ရွာ (Kyaukmeehkat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ကျောက်ဂူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၁၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်ဂူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၉၂၄ ဦး၊ မ ၇၆၈၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၆၀၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြန်မာနိုင်ငံ ဂီတအစည်းအရုံး
မြန်မာနိုင်ငံဂီတအစည်းအရုံး (Myanmar Music Association) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဂီတအဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး မဟာဂီတအလွှာ၊ ကာလပေါ်အလွှာ၊ စတီရီယိုအလွှာ၊ ခေတ်သစ်အလွှာ၊ အသံဖမ်းစက်မှုအလွှာ နှင့် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ချိအလွှာ ဟူ၍ ဖွဲ့စည်းထားသည်။
မြန်မာဂီတာ
ဂီတာ လို့ ပြောလိုက်ရင် အနောက်တိုင်းဇာတိ ကြိုး ၆ ချောင်းပါ ကြိုးတပ်တူရိယာ Guitar ကိုပဲ အရင်ဆုံး မြင်မိကြပေမယ်။
မြန်မာနိုင်ငံ ဂီတအစည်းအရုံး
မြန်မာနိုင်ငံခေတ်ပေါ်ဂီတကောင်စီ (၁၉၆၃-၁၉၆၅)
၁၉၆၂ ခုနှစ်တော်လှန်ရေးကောင်စီခေတ်၌ မြန်မာ့အသံတွင် အသံလွှင့်နေသော တီးဝိုင်းများမှ ဂီတပညာရှင်များပေါင်းစု၍ ရန်ကုန်မြို့ ဦးဝိစာရလမ်း (မြို့မကျောင်းရှေ့ မိုင်ဒါဘောလုံးကွင်းအနီး)ရှိ တပ်မတော်ကပွဲရုံတွင် ခေတ်ပေါ်ဂီတနှီးနှော ဖလှယ်ပွဲကို ကျင်းပပြုလုပ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံခေတ်ပေါ် ဂီတကောင်စီ ကို စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
မြန်မာဂီတာ
မြန်မာဂီတာ လို့ဆိုရင်တော့ အနောက်တိုင်းဂီတာပုံစံမျိုးပဲလို့ သိကြသူတွေများပါလိမ့်မယ်။ မြန်မာဂီတာ က အနောက်တိုင်းဇာတိ Slide Guitar (Lap Steele) နဲ့ ပုံစံချင်း အတူတူပါပဲ။
မြန်မာနိုင်ငံ ဂီတအစည်းအရုံး
မြန်မာနိုင်ငံဂီတကောင်စီ (ဗဟို) (၁၉၆၅ - ၁၉၇၉)
တော်လှန်ရေးကောင်စီမှ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ်ပါတီအဖြစ် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်းသည့်ကာလ၌ ခေတ်ပေါ်ဂီတကောင်စီတွင် မဟာဂီတအလွှာမပါဝင်ခဲ့၍ ဂီတအလွှာအားလုံးပါဝင်လာစေရန် အတွက်မြန်မာနိုင်ငံဂီတကောင်စီ (ဗဟို)ဟူ၍ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံဂီတကောင်စီ စည်းရုံးရေးကော်မတီ (ဗဟို)(၁၉၇၉ - ၁၉၈၈)
မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် ဗဟိုဦးစီး စနစ်အရ မြန်မာနိုင်ငံဂီတကောင်စီ စည်းရုံးရေးကော်မတီ (ဗဟို)ကို ဖွဲ့စည်းတာဝန်ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၃ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၉ ခုနှစ်အထိဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် ဂီတအဖွဲ့အစည်းများသည် တစ်နှစ်လျှင် တစ်ကြိမ် ညီလာခံကျင်းပ၍ ဂီတလောကသားတို့၏ ဆန္ဒသဘောထားတို့ဖြင့်သာ မဲပေးရွေးချယ်တင်မြောက်ခဲ့ကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံဂီတပညာရှင်များအဖွဲ့ချုပ် (၁၉၉၀ - ၁၉၉၂)
၁၉၈၈ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ အုပ်ချုပ်သည့် ကာလတွင် ဂီတပညာရှင်များ စုစည်း၍ မြန်မာနိုင်ငံဂီတပညာရှင်များအဖွဲ့ချုပ် ကိုတည်ထောင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံဂီတအစည်းအရုံး (၁၉၉၂ - ၂၀၁၂)
နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီအဖြစ် ပြောင်းလဲအုပ်ချုပ်သည့် ကာလတွင် မြန်မာနိုင်ငံဂီတအစည်းအရုံး ဟုပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ဗဟိုဦးစီးစနစ်နှင့် မဲပေးရွေးချယ်သည့် စနစ်တို့ ပေါင်းစပ်၍ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဋ္ဌာန လက်အောက်တွင် ထားရှိခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံဂီတအစည်းအရုံး ( ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ၊ ၁၄ ရက်နေ့ မှ ယနေ့အထိ)
မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေသစ်နှင့် အညီလွတ်လပ်၊ ပွင့်လင်း၍ တရားမျှတသော ရွေးကောက်ပွဲများမှတဆင့် ဂီတလောကသားအများစု၏ မဲဆန္ဒ သဘောထားများဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံဂီတအစည်းအရုံး အလုပ်အမှုဆောင်သစ်များကို ရွေးကောက် တင်မြောက်ခဲ့ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် အဖွဲ့အစည်းများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ဂီတ
မြန်မာဂီတာ
Slide Guitar ကို များသောအားဖြင့် လည်ပင်းမှာလွယ်ပြီး လက်ချောင်းမှာ စွပ်ထားတဲ့ ပိုက်လုံးကလေးနဲ့ လက်ကွက်တွေကို ဖိလို့ တီးပါတယ်။ မြန်မာဂီတာ မှာတော့ ဂီတာကို ပေါင်ပေါ်မှာ ပြားလိုက်တင်ပြီး လက်ကွက်တွေကို ကြေးပြားကလေးနဲ့ ဖိပြီး တီးပါတယ်။ Slide Guitar ကို ပေါင်ပေါ်မှာ တင်ပြီး ကြေးပြားနဲ့ တီးတာတွေလည်း ရှိပါတယ်။
မြန်မာဂီတာ က တစ်ခြား မြန်မာ့မွေးစားတူရိယာ (adopted musical instruments) မယ်ဒလင်၊ ဘင်ဂျို၊ တယော၊ ဒုံမင်း၊ ဗျပ်စောင်း တွေလိုပဲ မူရင်း တူရိယာတွေနဲ့ ကြိုးညှိတာရော တီးပုံ ဟန်ပန်တွေရော လုံးဝ ကွာခြားသွားတဲ့ မြန်မာ့တူရိယာ တစ်မျိုးဖြစ်လာခဲ့တာပါ။
ဒီကနေ့ မြန်မာဂီတာ တီးနိုင်သူအရေအတွက်ကို လက်ချိုးလို့ပဲ ရေတွက်နိုင်ပါတော့မယ်။
မြန်မာသံ သီချင်းတွေမှာတောင်မှ မြန်မာဂီတာသံ ကို ကြားရတာ နည်းပါးလာနေပါပြီ။
လုတ်တောင်းရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
လုတ်တောင်းရွာ (Loketawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ လုတ်တောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၅၂၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လုတ်တောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၁၇ ဦး၊ မ ၅၈၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၀၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချာခင်ရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
ချာခင်ရွာ(Charkhin)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်ခရိုင်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ ခွဲလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၈၉၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခွဲလုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၇ ဦး၊ မ ၃၅၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၇၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းတပ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချောင်းရှည်ရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ချောင်းရှည်ရွာ (Chaungshey)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ ချောင်းရှည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၄၂၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ချောင်းရှည်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၁၆ ဦး၊ မ ၁၆၇၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၈၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စကျင်ကျောက်
ကျွန်ုပ်တို့ ထုံးကျောက်ဟုခေါ်သော ကျောက်နှင့် စကျင်ကျောက်တို့မှာ ဓာတ်သဘောအလိုအားဖြင့် ကယ်လဆီယမ် ကာဗွန်နိတ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူသားတို့ စတင်မပေါ်ပေါက်မီ နှစ်ပေါင်းသန်းပေါင်းများစွာက ပင်လယ်များတွင် ဖော်ရာမိနစ်ဖာရာခေါ် အလွန်သေးငယ်သော သတ္တဝါတစ်မျိုးရှိလေသည်။ ဖော်ရာမိနစ်ဖာရာတို့မှာ သတ္တဝါဟု ဆိုရငြားသော်လည်း ဦးခေါင်းသို့မဟုတ် ခြေထောက်ဟူ၍ မပါရှိကြချေ။ အလွန်သေးငယ်သော ငထီးများနှင့် ဆင်ဆင်တူ၍ အပြင်ဘက်တွင် အခွံဖြင့် ဖုံးအုပ်လျက်ရှိသည်။ ဤသတ္တဝါတို့သည် မရေမတွက် နိုင်လောက်အောင်များပြားလှသည့် အုပ်သင်းများဖွဲ့ကာ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်နားတွင် ကပ်လျက်နေထိုင်ကြသည်။ သေဆုံးသောအခါ သတ္တဝါတို့၏ အခွံများသည် ရေအောက်တွင် အနယ်ထိုင်သွားကြပြီး တဖြည်းဖြည်းစုပုံလျက် ရှိကြလေသည်။ ကာလကြာမြင့်သော် အထက်မှ အနည်တို့၏ ဖိအားကြောင့် ထိုအခွံတို့သည် မြေဖြူနှင့် ထုံးကျောက် ဖြစ်သွားကြလေသည်။ ထုံးကျောက်မှတစ်ဖန် အလွန်ကြီးမားသော ဖိအားနှင့် အပူရှိန်ကြောင့် အသွင်ပြောင်းလဲ၍ စကျင်ကျောက် ဖြစ်လာကြလေသည်။
စကျင်ကျောက်မှာ အလွန်မာ၍ လှပသောကြောင့် ရှေးအခါကပင် ရုပ်လုံးထု ဆရာတို့သည် ကျောက်ရုပ်လုံးများထုလုပ်ရာ၌ ယင်းကို အသုံးပြုခဲ့ကြလေသည်။ ရှေးခေတ် ဂရိရုပ်လုံးထု ဆရာများ အသုံးပြုခဲ့သော ပင်တဲလစ် စကျင်ကျောက်ကို အက်တစ်ကာမြို့၌ ရှိသည့် ပင်တဲလစ်ကပ်တောင်မှ ရရှိခဲ့ကြသည်။ ပယ်ရိကန်စကျင်ကျောက်မှာ ပါးရော့ကျွန်းမှ ရရှိသော စကျင်ကျောက်ဖြစ်သည်။ ထိုစကျင်ကျောက်ကို ဂရိလူမျိုးတို့သည် ကျောက်ရုပ်များနှင့် အဆောက်အအုံများ ဆောက်လုပ်ရန် အမြတ်တနိုး အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ဗီးနပ်ဒါမဲဒီချီ ကျောက်ရုပ်သည် ပယ်ရိယန် စကျင်ကျောက်ဖြင့် ထုလုပ်ထားသော ကျောက်ရုပ်ဖြစ်သည်။ ယခုခေတ် နာမည်အကျော်ဆုံး ရုပ်လုံးထုဆရာများ အသုံးပြုကြသည့် စကျင်ကျောက်မှာ ကာရာရာ စကျင်ကျောက်ဖြစ်သည်။ ဤကျောက်မျိုးဖြင့် မိုက်ကယ်အန်ဂျလိုနှင့် ကားနိုဗာအမည်ရှိ ကမ္ဘာကျော်ရုပ်လုံးထု ဆရာတို့သည် အကောင်းဆုံးလက်ရာကို ထုလုပ်ထားခဲ့ကြလေသည်။
အညစ်အကြေးကင်းစင်သော စကျင်ကျောက်သည် ဖြူဖွေးလျက်ရှိသည်။ သို့သော် တစ်ခါတစ်ရံ စကျင်ကျောက်တွင် အခြား ဓာတ်ပစ္စည်းများ ရောနှောပါရှိတတ်ရာ ထိုထိုရောနှောနေသော စကျင်ကျောက်တွင် ပစ္စည်းကိုလိုက်၍ အရောင် အမျိုးမျိုးရှိတတ်သည်။ ဤကျောက်မျိုးတွင် အချို့၌ အရောင်တစ်ပြင်တည်း ရှိတတ်၏။ အချို့မှာမူကား အပြောက်ထနေတတ်၏။ အဝါရောင်နှင့်အညိုရောင်ရှိသော မဟူရာ စကျင်ကျောက်သည် အလွန်ထင်ရှားသော အပြောက်ထကျောက်မျိုးဖြစ်သည်။ ထို မဟူရာကျောက်ကို ကားသေ့နှင့် ရောမနိုင်ငံ ကောင်းစားစဉ်က အဆောက်အအုံများ ဆောက်လုပ်ရာ၌ များစွာအသုံးပြုခဲ့ကြလေသည်။ ယခုလည်း ပြင်သစ်နိုင်ငံ၌ အမြတ်တနိုး အသုံးပြုလျက်ရှိသေးသည်။ ဤကျောက်တွင်ရှိသော အရောင်မှာ အိုင်းယန်းအောက်ဆိုက်ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ကျောက်မီးသွေးရောနှောပါရှိသော စကျင်ကျောက်တွင် အမည်းရောင်ရှိသည်။ ဤကျောက်မျိုးကို ညောင်ရေအိုးများနှင့် မီးဖိုပေါ်တွင် ဆွဲချိတ်ထားရန် အလှပြအထည်များ ပြုလုပ်ရာ၌ သုံးသည်။ ကျောက်တွင်ရှိသော အမည်းရောင်မှာ ဩဂဲနစ်ပစ္စည်းကြောင့် ဖြစ်၍ မီးတိုက်ပေးသောအခါ ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ စကျင်ကျောက်ကို အစိမ်းရောင်၊ မရန်းရောင်၊ အပြာရောင်စသော အရောင်များဖြင့်လည်း တွေ့ရတတ်၏။ စကျင်ကျောက် အမြောက်အမြား ထွက်သော နိုင်ငံများမှာ အီတလီ၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမနီ၊ အင်္ဂလန် နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့ ဖြစ်ကြသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ရာဇပုတ္တနနယ်၌လည်း ထင်ရှားသော ကျောက်ကျင်းများရှိ၍ အာဂရာမြို့၌ရှိသည့် အလွန်ကျော်ကြားသော တက်ဂျမဟာသင်္ချိုင်းတော် အဆောက်အအုံကြီးမှာ ထိုကျောက်ကျင်းမှ စကျင်ကျောက်များဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည် ဆို၏။
မြန်မာနိုင်ငံ၌ မန္တလေးမြို့မြောက်ဘက်မိုင် ၂ဝ တွင် စကျင်တောင်ဟူ၍ ရှိသည်။ ထိုစကျင်တောင်မှ ကျောက်သည် ကျောက် ရုပ်တုများထုလုပ်ရန် ကောင်းမွန်သဖြင့် ထိုကျောက်ကို တူးယူ၍ စစ်ကိုင်း၊ မန္တလေးမြို့များသို့ ပို့ပြီးလျှင် ဘုရားရုပ်တုတော်များ၊ သိမ်တိုင်များ၊ ကျောက်စာချပ်များ ထုလုပ်ကြသည်။ စကျင်ကျောက်သည် နှမ်းဖတ်ကျောက်ထက် အပူကို ခံနိုင်ရည်ရှိသောကြောင့် မီးခံအဆောက်အအုံများ ဆောက်လုပ်ရန်အတွက် အထူးသင့်တော်သည်။ သို့သော် မိုးရေထိလျှင်ဖြစ်စေ၊ အက်စစ်ဓာတ်ငွေ့ပါရှိသော လေထုနှင့် တွေ့ထိလျှင်ဖြစ်စေ စကျင်ကျောက်၏ မျက်နှာပြင်သည် ကြေမွသွားတတ်သည်။
သင်္ဘောကြီး
သင်္ဘောကြီး
အားဝင်း ရွမ်းမဲ
မာရှယ်အားဝင်း ရွမ်းမဲသည် ဟစ်တလာ၏ လက်စွဲ စစ်သူကြီး တစ်ဦးဖြစ်၍ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက ဂျာမန် စစ်တပ်များကို ဦးစီးအုပ်ချုပ်ကာ မြောက်အာဖရိကနှင့် ဥရောပတိုက်တို့တွင် တိုက်ပွဲအမြောက်အမြားကို ဆင်နွဲခဲ့လေသည်။ ရွမ်းမဲသည် ရဲစွမ်းသတ္တိနှင့် ပြည့်စုံ၍ အသက်ဆံဖျား စွန့်စား တိုက်ခိုက်ရခြင်းကို နှစ်သက်သူ ဖြစ်ပေသည်။
ရွမ်းမဲသည် ၁၈၉၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ဂျာမနီနိုင်ငံ ဆွားဗီးယားပြည်နယ် ဟိုက်ဒင်ဟိုင်းမြို့၌ ဖွားမြင်ခဲ့လေသည်၊ ၁၉၁ဝ ပြည့်နှစ်တွင် စစ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်အမှုထမ်းခဲ့ပြီးလျှင် ပထမကမ္ဘာစစ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်အမှုထမ်းခဲ့ ပြီးလျှင် ပထမကမ္ဘာစစ်အတွင်းက ဒုဗိုလ်အဖြစ် စစ်မျက်နှာများစွာတို့တွင် ပါဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ စစ်အပြီးတွင် ဂျာမန် စစ်အမှုထမ်း အမြောက်အမြား အလုပ်လက်မဲ့ ဖြစ်သွားလေရာ ထိုအထဲတွင် ရွမ်းမဲလည်း တစ်ဦးအပါအဝင် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ရွမ်းမဲသည် တူးဗင်းဂျင်တက္ကသိုလ်ကျောင်းတွင် ခေတ္တမျှ တက်ရောက် သင်ကြားပြီးနောက် ဟစ်တလာ တန်ခိုးကြီးလာ သောအခါ နေရှင်နယ်ဆိုရှယ်လစ်ပါတီ (နာဇီပါတီ)သို့ ဝင်လေသည်။ မကြာမီ မုန်တိုင်းတပ် ဗိုလ်မှူးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဟစ်တလာ၏ သက်တော်စောင့်ဗိုလ်မှူးအဖြစ်လည်းကောင်း ခန့်ထားခြင်း ခံရလေသည်။
ဂျာမန်တို့သည် ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် ဩစတြီးယားနိုင်ငံကို ချီတက် သိမ်းပိုက်စဉ်ကလည်းကောင်း၊ ၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် ချက်ကိုဆလိုဗားကီးယားနှင့် ပိုလန်နိုင်ငံတို့ကို သိမ်းပိုက်စဉ်ကလည်းကောင်း ရွမ်းမဲသည် ဟစ်တလာ၏ ဌာနချုပ်တွင် ရှိနေခဲ့၏။ ထိုအချိန်လောက်တွင် ရွမ်းမဲသည် တင့်ကားဖြင့် တိုက်စစ်ဆင်ရာတွင် အထူးကျွမ်းကျင်သူ ဖြစ်နေလေပြီ။
၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ရွမ်းမဲသည် ပြင်သစ်တိုက်ပွဲ၌ သံချပ်ကာကားတပ်ကို ကွပ်ကဲ၍ အောင်မြင်စွာ တိုက်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် ဟစ်တလာက ရွမ်းမဲအား မြောက်အာဖရိကတိုက်သို့ ဂျာမန်အာဖရိကတပ်များ၏ သေနာပတိချုပ်အဖြစ် စေလွှတ်လိုက်သည်။ ရွမ်းမဲသည် သံချပ်ကာကားတိုက်ပွဲများတွင် အံ့ဩလောက်အောင် အောင်မြင်စွာ တိုက်ခိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၂ ခုနှစ် မေလတွင် အီဂျစ်ပြည်ရှိ ဗြိတိသျှတပ်များသည် ရွမ်းမဲ၏ ထိုးစစ်ဒဏ်ကို မခံနိုင်ဘဲ အားလမိန်းအထိထွက်ပြေးဆုတ်ခွာကြ ရလေသည်။ သို့သော် နောင်အခါတွင် ဗိုလ်ချုပ်ရွမ်းမဲသည် ဗိုလ်ချုပ်မောင်ဂိုမာရီ ကွပ်ကဲဦးစီးသော ဗြိတိသျှတပ်များက ထိုးစစ်ဆင်ကာ တိုက်ခိုက်ခြင်းကြောင့် သဲကန္တာရကြီးကို ဖြတ်ကျော်ကာ တျူနစ်ဇီးယားအထိ ဆုတ်ခွာခဲ့ရလေသည်။ ထိုသို့ သဲကန္တာရကြီးကို ဖြတ်ကျော်ကာ အောင်မြင်စွာ ဆုတ်ခွာနိုင်ခဲ့သောကြောင့်ပင် သူ့ကို သဲကန္တာရမြေခွေး ဟူ၍ အမည် တပ်ခေါ်ကြသည်။ သို့သော် နောင်အခါတွင် ရွမ်းမဲ၏တပ်များသည် တျူနစ်ဇီးယားတွင် လက်နက်ချ အညံ့ခံလိုက်ရလေသည်။ အာဖရိကမြောက်ပိုင်းတွင် အရေးမလှကြောင်း သိရှိရသောအခါ ဟစ်တလာသည် ရွမ်းမဲအား ဘာလင်သို့ ပြန်လည်ခေါ်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် ရွမ်းမဲသည် အီတလီရှိ ဝင်ရိုးတန်း တပ်များကို အုပ်ချုပ်ခဲ့ရသည်။ ပြင်သစ်နိုင်ငံ နော်မန်ဒီကမ်းခြေသို့ မဟာမိတ်တပ်များ တက်ရောက်ပြီးနောက်တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံရှိ ဂျာမန်တပ်များကို ကွပ်ကဲဦးစီးခဲ့ရလေသည်၊ ၁၉၄၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ရွမ်းမဲသည် ကားတစ်စင်းဖြင့် ခရီးသွားခဲ့စဉ် မဟာမိတ်လေယာဉ်ပျံတစ်စင်းက တိုက်ခိုက်သဖြင့် ဒဏ်ရာများ ရရှိခဲ့သောကြောင့် ထိုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သွားပြီဟု ကျေညာခဲ့လေသည်။ သို့သော် အချို့က ဟစ်တလာအား လုပ်ကြံမှုတွင် ပါဝင်သဖြင့် အဖမ်းခံခဲ့ရသည်တွင် သူ့ကိုသူ သတ်သေခဲ့သည်ဟုဆိုလေသည်။
ဆင့်ဂေါင်းရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
ဆင့်ဂေါင်းရွာ (Sintgaung)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ မွေတွင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၃၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မွေတွင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၁၂ ဦး၊ မ ၁၇၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၀၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နာကဆာ(တာဝတိန်သာ)ရွာ၊ မိုးကုတ်
နာကဆာ(တာဝတိန်သာ)ရွာ၊ မိုးကုတ်
ဘာဝနာကုန်းရွာ၊ မြို့မတဲကြီးကုန်း
ဘာဝနာကုန်းရွာ၊ မြို့မတဲကြီးကုန်း
အငင်
အငင် ဆိုသည်မှာ တစ်ချောင်းငင်နှင့် နှစ်ချောင်းငင်တို့ကို ဆိုလိုသည်။ အငင်သည် ၁။ ကပ်ငင် ၂။ ခွာငင်ဟူ၍ နှစ်မျိုးနှစ်စားရှိသည်။  ဈ၊ ဋ၊ ဌ၊ ဍ၊ ဠ ဟူသော ငါးလုံးကို ခွာငင်ရပြီး ကျန်ဗျည်းများကို ကပ်ငင်ရသည်။ ခြွင်းချက်အနေဖြင့် ရကောက်ကို ငင်ရာ၌ လက်ဝဲဘက်မှ လက်ယာဘက်သို့ (ဤကဲ့သို့ ရု)ငင်သည်ဟု မှတ်သားရပါမည်။
မဟာဇင်ရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
မဟာဇင်ရွာ (Maharzin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ မဟာဇင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၆၂၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မဟာဇင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၃၆ ဦး၊ မ ၆၉၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၃၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်ဂမ်းဂါးရွာ၊ တနိုင်းမြို့နယ်
အင်ဂမ်းဂါးရွာ(Ingamgar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ တနိုင်းမြို့နယ်၊ အင်ဂမ်ဂါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၂၅၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တနိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂွမြို့
ဂွမြို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အနောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသော ရခိုင်ပြည်နယ် သံတွဲခရိုင်၏တောင်ဘက်အစွန်ဆုံး ဂွမြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာ မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ ဂွမြစ်၏ လက်ယာဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိ၍ ဂွမြို့ဟု ခေါ်သည်။ အရှေ့ဘက်တွင် ရခိုင်ရိုးမတောင်ခြေ၊ အနောက်ဘက်တွင် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်ကြီးရှိသည်။ ဂွမြို့မှ မော်တင်စွန်းကို ကွေ့ပြီး ငဝန်မြစ်အတိုင်း ဆန်တက်လျှင် ပုသိမ်မြို့သို့ရောက်သည်။
ဂွမြို့မှ မြောက်ဘက်သို့လားသော် မိုင် ၅ဝ ခန့်တွင် ရှောက်ကုန်းရွာကျောက်ပုံရေးစခန်း၌ သံတွဲမြို့နယ်နှင့် ပိုင်းခြားထားသော နယ်ခြားကျောက်တိုင်ရှိသည်။ ဂွမြို့မှ တောင်ဘက်သို့ ၁၂ မိုင်ခန့်လားသော် သာပေါင်းမြို့နယ်နိမိတ်နှင့် စပ်မိ၏။ အရှေ့ဘက်တွင် ရခိုင်ရိုးမတောင်ခြေ၊ အနောက်ဘက်တွင် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်ရှိသည်။ ချောင်းဂွဆုံ၊ မြစ်ဂွဆုံတွင် တည်ရှိသဖြင့် ဂွဟု အမည်တွင်သည်။ ဧရာဝတီတိုင်းကို ကားလမ်းဖြင့် လွယ်ကူစွာ သွားလာနိုင်သည်။ ဂွကမ်းခြေသည် ဂငယ်ပုံသဏ္ဌာန် ရှိပြီး နှစ်မိုင်ခန့် ရှည်သည်။ ၁၇၃-ပေမြင့်သော မင်းတောင်သည် ထင်ရှားသည်။ အမြင့်ဆုံးတောင်မှာ (၁၈၆၈)ပေမြင့်သည့် ဇီးဇောင်းတောင် ဖြစ်သည်။ မြို့ဧရိယာ စတုရန်းမိုင်မှာ (၀.၅၃)စတုရန်းမိုင် ဖြစ်ပြီး မြို့နယ်တစ်ခုလုံး၏ စတုရန်းမိုင်မှာ (၈၈၅.၁၁) စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။ မြို့ပေါ်နေ လူဦးရေသည် ၇၄၂၂-ဦးရှိပြီး မြို့နယ်တစ်ခုလုံးမှာ ၃၇၃၃၉-ဦးရှိသည်။ ပြင်ပသို့ ထွက်ခွာသူ များသဖြင့် လူဦးရေတိုးနှုန်း အလွန်နှေးကွေးသည်။
သမိုင်းကြောင်း
ရခိုင်တိုင်းကို ဗြိတိသျှတို့ သိမ်းပိုက်၍ သံတွဲခရိုင်ကို သတ်မှတ်စဉ်က ဂွမြို့နယ်သည် သံတွဲခရိုင်၌ အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ခရစ် ၁၈၅၂ ခုနှစ် အင်္ဂလိပ် မြန်မာ ဒုတိယစစ်ပွဲ အပြီးတွင် မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်းကို ဗြိတိသျှတို့ သိမ်းပိုက် လိုက်သောအခါ ဂွမြို့နယ်တွင်းရှိ ကျိန်တလီရွာအထိ ပါဝင်သောဒေသကို ပုသိမ်မြို့နယ်နှင့် ပေါင်းစပ်လိုက်သည်။ သို့သော် တစ်ဖန် ခရစ် ၁၈၆၄ ခုနှစ်သို့ ရောက်သောအခါ ယင်းနယ်ကို သံတွဲခရိုင်သို့ ပြန်လည်သွတ်သွင်းပြီးလျှင် ဂွမြို့ကို ယခင်က အတိုင်း တည်ရှိစေခဲ့သည်။
စီးပွားရေး
ဂွမြို့နယ်၏ အဓိကလုပ်ငန်းမှာ တံငါလုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။ သို့သော် ထိုလုပ်ငန်းသည် မြို့နယ်တွင်း ဖူလုံမျှတစ်ရုံသာ ရှိသည်။ ယင်းမြို့နယ်မှ မျှင်ငါးပိအကောင်းစား ထွက်သော်လည်း အခြားအရပ်သို့ တင်ပို့ရောင်းချလောက်အောင် မထွက်ချေ။ ဆန်စပါး စိုက်ပျိုးသည်။ သစ်၊ ဝါး၊ အုန်းသီး ပေါသည်။ ရောင်းရေးဝယ်တာအတွက် ဂွမြို့နှင့် ပုသိမ်မြို့တို့တွင် ကတ္တူသမ္ဗန်ကြီးများဖြင့် အဆက်အသွယ် ရှိကြသည်။ ဂွမြို့မှ မော်တင်စွန်းကိုကွေ့၍ ငဝန်မြစ်အတိုင်း ဆန်တက်လျှင် ပုသိမ်မြို့သို့ ရောက်နိုင်သည်။ ကျိန္တလီ မပါပဲ ဒီရေတောမှာ ၁၂.၁၃-စတုရန်းမိုင်၊ စပါးစိုက်ဧရိယာမှာ ၁၉.၇၆-စတုရန်းမိုင်ရှိသည်။ ကျေးရွာအုပ်စု ၂၁-စု၊ ရွာငယ် ၁၀၄-ရွာရှိသည်။ လယ်ယာစိုက်ပျိုးခြင်း၊ ငါးဖမ်းခြင်း၊ အုန်းပင်နှင့် နနွင်းစိုက်ပျိုးခြင်းများ ရှိသည်။ ပုဇွန်ကန် ၄-ကန်နှင့် မွေးမြူရေးဧရိယာ ဧက ၅၀ ရှိသည်။
အထင်ကရနေရာများ
သိမ်ကုန်းစေတီ၊ ကျိန္တလီစေတီ၊ ကမ်းသာယာ၊ သဘာဝအတိုင်း လှပစွာရှိနေသေးသော ဂွကျွန်း၊ လောင်းကျိုးကျေးရွာကမ်းခြေနှင့် တိုင်ကျိုးကျေးရွာရှိကမ်းခြေနှင့် သစ်တိုင်တစ်တိုင်တည်းဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော တပင်တိုင်ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတို့မှာလည်း ထင်ရှားသည်။ ၁၈၅၃ မှ ၁၈၆၄ ထိ (ရခိုင်မှ ဖဲ့ထုတ်ကာ ပလက်ဝကဲ့သို့) ဧရာဝတီဒေသ၊ ပုသိမ်နယ်ထဲသို့ ခေတ္တထည့်သွင်းခြင်း ခံရသေးသည်။
​ရွှေကညင်ပင်ရွာ၊ သဖန်းချောင်း
ရွှေကညင်ပင်ရွာ၊ သဖန်းချောင်း
နယ်ခြားရွာ၊ မိုးကုတ်
နယ်ခြားရွာ၊ မိုးကုတ်
တိုးတက်ရေး
တိုးတက်ရေး
လောင်ပုရွာ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်
လောင်ပုရွာ (Laungpu)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်၊ ဟဟောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၉၇၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နန်းယွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှမ်းစုရွာ၊ မြို့မတဲကြီးကုန်း
ရှမ်းစုရွာ၊ မြို့မတဲကြီးကုန်း
ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
ကိုးကန့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ဒေသ ( ၊ Kokang Self-Administered Zone ) သည် ၂၀၀၈ ခုနှစ် အခြေခံဥပဒေအရ ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ မြို့နယ် ၂ ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်) အရ ပုဒ်မ ၅၆။(င) တွင် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ ကုန်းကြမ်းမြို့နယ် နှင့် လောက်ကိုင်မြို့နယ်တို့ကို စုစည်းပြီး ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသအဖြစ် သတ်မှတ်ကြောင်း ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။
ပါဝင်​သောမြို့နယ်များ
{{legend|#E31A1C|​လောက်ကိုင်မြို့နယ်}} {{legend|#0000FF|ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်}}
လွိုင်ဟောင်ရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
လွိုင်ဟောင်ရွာ (Loihawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ကျောက်ဂူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၁၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်ဂူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၉၂၄ ဦး၊ မ ၇၆၈၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၆၀၇ ဦးနေထိုင်သည်။
လာကော်ဟဲရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
လာကော်ဟဲရွာ(Larkawhe)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ ဖာပွန်(အနောက်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၇၂၆ ဖြစ်သည်။ အရပ်အခေါ်မှာ လာကော်ကဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖာပွန်(အနောက်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၆၁ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၇၅၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်တာနက် ပရိုတိုကောလိပ်စာ
အင်တာနက် ပရိုတိုကော လိပ်စာ (အိုင်ပီ လိပ်စာ) (အင်္ဂလိပ်- Internet Protocol address or IP address) နံပါတ်နှင့် အညွှန်းတပ်ခြင်းဖြစ်ပြီး ကွန်ရက် တွင်း ဆုံမှတ်တို့ အကြား ဆက်သွယ်မှုအတွက် သုံးသော အင်တာနက် ပရိုတိုကော ကို အသုံး ပြု သည့် ကွန်ပျူတာကွန်ရက် တစ်ခုတွင် ပါဝင်သည့် မည်သည့် စက်ပစ္စည်းကို မဆို ပေးဆို သော နံပါတ် သတ်မှတ်ချက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အိုင်ပီ လိပ်စာ တစ်ခု၏ အဓိကလုပ်ဆောင် ချက် နှစ်ခုမှာ - လက်ခံ host သို့မဟုတ် ကွန်ရက် ကြားခံဆောင်ရွက်ခြင်းကို မည်သူမည်ဝါ သတ်မှတ်ခြင်း နှင့် တည်နေရာ လိပ်စာသတ်မှတ်ခြင်း တို့ ဖြစ်သည်။ သူ၏ ပါဝင်ဆောင်ရွက်မှု အား ဤကဲ့သို့ သတ်မှတ်ဖော်ပြသည်- " အမည်နာမ တစ် ခုမှာ ကျွန်ုပ်တို့ရှာဖွေသည့်အရာကို ဖော်ပြသည်။ လိပ်စာတစ်ခုမှာ ဘယ်နေရာတွင် ရှိသည်ကို ဖော်ပြသည်။ လမ်းကြောင်းတစ်ခု မှာ မည်သို့ရောက်အောင်သွားရမည်ကိုလည်းဖော်ပြသည်" ဟု ဖြစ်သည်။
ဒီဇိုင်းရေးဆွဲသူများမှ TCP/IP ဆိုသည်မှာ 32 bit နံပါတ်များရှိသည့် အိုင်ပီ လိပ်စာ ဖြစ် ပြီးထိုစနစ်သည် ယခုလက်ရှိအထိ အသုံးပြုနေသော အင်တာနက် ပရိုတိုကော ပုံစံကွဲ ၄ (IPv4) ဖြစ်သည်။ သို့သော် လည်း အင်တာနက် သည် အလွန် တိုးတက်လာသည် နှင့် ရရှိ နိုင်သော လိပ်စာများမှာ ကုန်ဆုံး ကုန်ပြီဖြစ်ရာ လိပ်စာများအတွက် 128bit ကို အသုံးပြု ထားသော လိပ်စာအမည် ပေးမှု စနစ်အသစ် အင်တာနက် ပရိုတိုကော ပုံစံကွဲ ၆ (IPv6) ကို ၁၉၉၅ မှ စတင် အသုံး ပြုခဲ့ကြပြီး RFC 2460 မှ ၁၉၉၈ တွင် စံနှုန်းထား သတ်မှတ်ခဲ့သည်၊ယခုအခါတွင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ထိထိရောက်ရောက် ဖြန့်ကျက်အသုံးပြုလာပြီ ဖြစ်သည်။
အင်တာနက် လိပ်စာများမှာ အခြေခံ ဘိုင်နရီ နံပါတ်များ အဖြစ် သိမ်းဆည်းထားနိုင် သော်လည်း၊ ၎င်းတို့ မှာ လူအများ-ဖတ်နိုင်လွယ်သော စာသားများအဖြစ် ဖော်ပြထားလေ့ ရှိသည်။ ဥပမာ - 172.16.254.1 (IPv4 အတွက်) နှင့် 2001:db8:0:1234: 0:567:1:1 (IPv6အတွက်) အင်တာနက် ပရိုတိုကောကို ကွန်ရက်များအကြား အချက်အလက် အစုအစည်းများ ကို သင်္ချာ နည်းနှင့်တွက်ချက်ထားသော လမ်းကြောင်းပြစနစ်ရှိ ရင်းမြစ် နှင့် လားရာစုံမှတ်တို့ တည်နေ ရာနှင့် သက်ဆိုင်သော အင်တာနက် လိပ်စာ လမ်းညွှန် ခြင်းတွင်သုံးသည်။ ထို ရည်ရွယ်ချက် အတွက် အိုင်ပီလိပ်စာအတွင်းရှိ အချို့သော bit များမှာ ကွန်ရက်ခွဲ တစ်ခု အတွက် အသုံး ပြုရန် ရေးဆွဲထားသည်။ ၎င်းဘစ်များ၏ နံပါတ်သည် (IP)အိုင်ပီ လိပ်စာများ ထပ်ပေါင်းထည့်သည့် CIDR သင်္ကေတစနစ် တွင် ညွှန်ပြထားသည်။ ဥပမာ- 208.77. 188.166/24
ပုဂ္ဂလိက ကွန်ရက်များ တိုးတက် ဖွံ့ဖြိုးလာသောကြောင့် (IPv4) လိပ်စာရရှိနိုင်မှု့များ ကုန်ဆုံးနည်းပါးလာခြင်း ခြိမ်းခြောက်မှုသည်လည်း တိုးပွားလာပြီ ဖြစ်သည်။ RFC ၁၉၁၈ မှ ပုဂ္ဂလိက ကွန်ရက် ပေါ် တွင်ရှိသော မည်သူမဆို အသုံးပြုနိုင်သည့် ပုဂ္ဂလိက လိပ်စာနေရာ အချို့ကို အုပ်စုလိုက် ဘေး ဖယ် ထုတ်ထားလိုက်သည်။ ထိုသို့သော ကွန်ရက်များ သည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အင်တာနက် သို့ ချိတ်ဆက်ရန် ကွန်ရက် လိပ်စာ ပြန်ဆိုသူ မုခ်ပေါက်များ လိုအပ်သည်။ အင်တာနက်နံပါတ်များ သတ်မှတ် နေရာချထားမှု အာဏာပိုင် (IANA) အနေနှင့် (IP)အိုင်ပီ လိပ်စာ နေရာချထားရေး များ ကမ္ဘာအနှံ့အပြား ခွဲဝေသတ်မှတ်ခြင်းနှင့် ဒေသတွင်း အင်တာနက် မှတ်ပုံတင်ရုံး (RIRs) ငါးခုနှင့်လည်း ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ပြီး ဒေသန္တရ အင်တာနက် မှတ်ပုံတင်ရုံးများ (အင်တာနက် ဝန်ဆောင်မှုပေးသူများ-ISP) မှ ပိတ်ဆို့ ထားသော အင်တာနက်လိပ်စာများ နှင့် အခြားတည်ရှိသောနေရာများကို ခွဲဝေသတ်မှတ်ရန် ဆောင်ရွက်သည်။
အိုင်ပီပုံစံကွဲများ
အိုင်ပီပုံစံကွဲ၄(IPv4) နှင့် အိုင်ပီပုံစံကွဲ၆(IPv6)ဟူသည့် အင်တာနက် ပရိုတိုကော ပုံစံကွဲ၂မျိုး ကို အသုံး ပြု နေပါသည်။ (အသေးစိတ် သိလိုလျှင် အိုင်ပီ ပုံစံကွဲများ သမိုင်း ကိုကြည့်ရန်) ပုံစံကွဲ တစ်ခု စီ သည် (IP)အိုင်ပီ လိပ်စာတစ်ခုစီကို ကွဲပြားစွာ ဖော်ဆောင်သည်။ ၎င်း၏ ပျံ့နှံ့မှုကြောင့် ယေဘုယျ အခေါ်အဝေါ်ဖြစ်သည့် (IP)အိုင်ပီ လိပ်စာ ဟူသည် အိုင်ပီပုံစံကွဲ၄မှသတ်မှတ်ထားသောလိပ်စာများကိုညွှန်းဆိုနေဆဲဖြစ်သည်။
အဆင့်မီ အဆင့်အတန်းရှိသော ကွန်ရက် ပုံစံသည် အင်တာနက်၏ စဦးအဆင့် အဖြစ် ရည် ရွယ် ဆောင်ရွက်ပေးသော်လည်း ၁၉၉၀ အတွင်းက ဖြစ်ပွားသော ကွန်ရက် လျင်မြန်စွာ ကျယ်ပြန့် လာမှုအပေါ်တွင် ကျွမ်းကျင်ပိုင်နိုင်မှု မရှိခဲ့ပေ။ ၁၉၉၃ တွင် လိပ်စာနေရာလွတ် တို့ အရည်အချင်း ခွဲခြားမှု စနစ်ကို အဆင့်အတန်း ခွဲခြားမှုမရှိသော အင်တာ-ဒိုမိန်း(inter-domain) လမ်းပြမှု (CIDR၊ စိုင်ဒါ) နှင့်အစားထိုးခဲ့သည်။ CIDR သည် အရှည်အတို ပြောင်းလဲနိုင်စွမ်းသော ကွန်ရက်ခွဲ ဖုံးအုပ်မှု (VLSM) ပေါ်တွင် အခြေပြု၍ ခွဲဝေပေးခြင်း နှင့် ရှေ့ ပြေး တစ်ဘက် စောင်းနင်းဆန်သော အလျားများပေါ် မူတည်သည့် လမ်းကြောင်းပြခြင်း တို့ကို ခွင့်ပြုစေသည်။ ယနေ့တွင် ကျန်ရှိသည့် အဆင့်အတန်းရှိသော ကွန်ရက်တို့၏ အယူအဆများသည် အချို့ သော ကွန်ရက်ဆော့(ဖ်)ဝဲ (software)နှင့် ဟာ့(ဒ်)ဝဲ (hardware)ပါဝင်မှု (ဥပမာ - ကွန်ရက် မတ်(စ်ခ်)) တို့၏ မူရင်း ဖွဲ့စည်းပုံ ပုံစံ ကန့်သတ်ချက်တို့နှင့် ကွန်ရက် စီမံခန့်ခွဲသူတို့၏ ဆွေးနွေးမှု တို့တွင် သုံး သော နည်းပညာ စကားဆန်းတို့ အတိုင်း ကန့်သတ်ထားသည့် အတိုင်းအတာ အတွင်းတွင် သာ ဆောင်ရွက်လုပ်ကိုင်သည်။
IPပုံစံကွဲ၄ IPv4၏ လိပ်စာများ
အစောပိုင်းကွန်ရက်ပုံစံများသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာအဆုံးမှအဆုံးသို့ ဆက်သွယ်မှုများ ကို အားလုံးသော အင်တာနက် ထမ်းဆောင်သူများနှင့် ဆက်သွယ်ရေးအဖြစ် မြင်ယောင်ကြည့် သောအခါ ) IPအိုင်ပီ လိပ်စာများသည် ကွန်ပျူတာ စက်ပစ္စည်း တစ်ခုချင်းစီ အတွက် သီးခြား ဆန်စွာ ပေးအပ်ရန် ရည်ရွယ်ကြသော်လည်း ၎င်းမှာ အမြဲတစေ မလိုအပ်ကြောင်း ကို သိလာကြသည်။ အကြောင်း မှာ ပုဂ္ဂလိက ကွန်ရက်များ တိုးတက်လာသည့်အတွက် နှင့် အများသုံး ဆိုင်ရာ လိပ်စာ နေရာ များကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရန် လိုအပ်သည့်အတွက် ဖြစ်သည်။
အင်တာနက်နှင့် ချိတ်ဆက်မထားသော ကွန်ပျူတာများ ဥပမာ - TCP/IP တို့ကို ဖြတ်၍ တစ်လုံးနှင့်တစ်လုံးချိတ်ဆက်သော စက်ရုံတွင်းမှ စက်များအနေနှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သီးခြား ဖြစ်စေသည့် IPအိုင်ပီ လိပ်စာများကို မလိုအပ်ပေ။ ပုဂ္ဂလိက ကွန်ရက်များအတွက် အိုင်ပီပုံစံကွဲ၄(IPv4) လိပ်စာ အမျိုးအစား သုံးမျိုးကို အာအက်(ဖ်)စီ ၁၉၁၈ တွင် သိမ်းဆည်းထားသည်။ ထိုလိပ်စာ များမှာ အင်တာနက်ပေါ်တွင် လမ်းကြောင်း မပေးထားခြင်းကြောင့် သူတို့ကို အသုံးပြုလျှင် အိုင်ပီ လိပ်စာ မှတ်ပုံတင်ခြင်း ပြုလုပ်ရန်မလိုပေ။ ယနေ့တွင် ထိုပုဂ္ဂလိက ကွန်ရက်များသည် ကွန်ရက် လိပ်စာ ဘာသာပြန်ခြင်း (LAT) မှတဆင့် လိုအပ်လျှင် အင်တာနက်သို့ ထုံးစံအတိုင်း ချိတ်ဆက်နိုင်သည်ဖြစ်သည်။
ရှေးဟောင်း အဆင့်အတန်းရှိကွန်ရက် ဗိသုကာ
အဆင့်မီ အဆင့်အတန်းရှိသော ကွန်ရက် ပုံစံသည် အင်တာနက်၏ စဦးအဆင့် အဖြစ် ရည် ရွယ် ဆောင်ရွက်ပေးသော်လည်း ၁၉၉၀ အတွင်းက ဖြစ်ပွားသော ကွန်ရက် လျင်မြန်စွာ ကျယ်ပြန့် လာမှုအပေါ်တွင် ကျွမ်းကျင်ပိုင်နိုင်မှု မရှိခဲ့ပေ။ ၁၉၉၃ တွင် လိပ်စာနေရာလွတ် တို့ အရည်အချင်း ခွဲခြားမှု စနစ်ကို အဆင့်အတန်း ခွဲခြားမှုမရှိသော အင်တာ-ဒိုမိန်း(inter-domain) လမ်းပြမှု (CIDR၊ စိုင်ဒါ) နှင့်အစားထိုးခဲ့သည်။ စိုင်ဒါ သည် အရှည်အတို ပြောင်းလဲနိုင်စွမ်းသော ကွန်ရက်ခွဲ ဖုံးအုပ်မှု (VLSM) ပေါ်တွင် အခြေပြု၍ ခွဲဝေပေးခြင်း နှင့် ရှေ့ ပြေး တစ်ဘက် စောင်းနင်းဆန်သော အလျားများပေါ် မူတည်သည့် လမ်းကြောင်းပြခြင်း တို့ကို ခွင့်ပြုစေသည်။
ယနေ့တွင် ကျန်ရှိသည့် အဆင့်အတန်းရှိသော ကွန်ရက်တို့၏ အယူအဆများသည် အချို့ သော ကွန်ရက်ဆော့(ဖ်)ဝဲ softwareနှင့် ဟာ့(ဒ်)ဝဲhardware ပါဝင်မှု (ဥပမာ - ကွန်ရက် မတ်(စ်ခ်)) တို့၏ မူရင်း ဖွဲ့စည်းပုံ ပုံစံ ကန့်သတ်ချက်တို့နှင့် ကွန်ရက် စီမံခန့်ခွဲသူတို့၏ ဆွေးနွေးမှု တို့တွင် သုံး သော နည်းပညာ စကားဆန်းတို့ အတိုင်း ကန့်သတ်ထားသည့် အတိုင်းအတာ အတွင်းတွင် သာ ဆောင်ရွက်လုပ်ကိုင်သည်။
အိုင်အေအန်အေနှင့်ထိန်းသိန်းထားသော ပုဂ္ဂလိက အိုင်ပီ ပုံစံခွဲ ၄ ကွန်ရက် နယ်ပယ်
မည်သည့် အသုံးပြုသူ မဆို ထိုသိမ်းထားသော သီးခြားအစုအဝေးများကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ ပုံမှန် အားဖြင့် ကွန်ရက်စီမံခန့်ခွဲသူ တစ်ဦးသည် သီးခြား အစုအဝေးတစ်ခုကို ကွန်ရက်ခွဲများ အဖြစ် ပိုင်းခြားမည် ဖြစ်သည် ဥပမာ- အိမ်သုံးဒေတာ(Data) ဖြန့်ဝေသည့် ပစ္စည်း အတော်များများ သည် မူလပေးထားသော လိပ်စာ အပိုင်းအခြားဖြစ်သည့် 192.168.0.0 – 192.168.0.255 (192.168.0.0/24) အတွင်းကို အလိုအလျောက် သုံးစွဲကြသည်။
အိုင်ပီပုံစံကွဲ၄ ၏ လိပ်စာများ ကုန်ခမ်းခြင်း
အိုင်ပီ ပုံစံကွဲ အမှတ် ၄(IPv4) ၏ လိပ်စာနေရာ များသည် ရရှိနိုင်သော၊ ခွဲဝေသတ်မှတ် ပေးနိုင်သော လိပ်စာအခန်းငယ်များ ကုန်ခမ်းခါနီးပြီ ဖြစ်သည်။
အိုင်ပီ ပုံစံကွဲ အမှတ် ၆(IPv6) လိပ်စာများ
သိမ်းဆည်းထားသော နည်းလမ်းများရှိသော်လည်း အိုင်ပီပုံစံခွဲ အမှတ် ၄(IPv4) ၏ လိပ်စာ နေရာ လွတ်များ လျင်မြန်စွာ ကုန်ဆုံးမှုသည် အင်တာနက် တည်ဆောက်ခြင်း လုပ်ငန်း အင်အား (အိုင်အီးထီ အက်(ဖ်)IETF) ကို အင်တာနက် လိပ်စာ ပေးနိုင်စွမ်းကို ကျယ်ပြန့်စေရန် နည်းပညာ အ သစ်များ ရှာဖွေဖော်ထုတ်မှုကို စေ့ဆော်စေသည်။ အပြီးသတ်ဖြေရှင်းမှုမှာ အင်တာနက် လုပ် ထုံးလုပ်နည်းများ ကိုယ်တိုင်ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန်အဖြစ် ယူဆကြသည်။ ထို မျိုးဆက် သစ် အင်တာနက် လုပ်ထုံးနည်းများသည် အင်တာနက်ပေါ်တွင် အိုင်ပီပုံစံကွဲ အမှတ်၄(IPv4) ကို အ စားထိုးရန် ရည်ရွယ်ပြီး ၎င်းတို့ကို ၁၉၉၅ တွင် အင်တာနက် ပရိုတိုကော ပုံစံကွဲ၆ (အိုင်ပီ ပုံစံကွဲ ၆)(IPv6) အဖြစ် သတ်မှတ် အမည်ပေးခဲ့သည်။ လိပ်စာ အရွယ်အစားမှာ32 မှ 128 Bits သို့မဟုတ် 16 အော့တက်စ် သို့ တိုးလာခဲ့ပြီး ရှေ့အနာဂတ်တွင် ကွန်ရက် နေရာများကို ရက် ရောစွာပင် ခွဲဝေနေရာပေး နိုင်လောက်အောင် လုံလောက်သည်ဟု ယူဆရသည်။ သင်္ချာနည်း အရ လိပ်စာ နေရာ အသစ်သည် အများဆုံး 2128 သို့မဟုတ် 3.403 x 1038 မျှရှိသော သီးခြား စီ ဖြစ်သည့် လိပ်စာများကို ပေးနိုင်မည့် အလားအလာရှိသည်။
ပုံစံသစ်မှာ လုံလောက်သောပမာဏရှိသည့် လိပ်စာများပေးရန်ဟူသည့် ရည်ရွယ်ချက် တစ်ခု တည်း ပေါ်တွင် အခြေခံထားခြင်း မဟုတ်သော်လည်း လမ်းကြောင်းလမ်းဆုံများတွင် ကောင်း မွန်ကျင်လည်သော ရှေ ့ပြေးကွန်ရက်ခွဲလမ်းကြောင်းများ ပေါ်ပေါက်စေရန် ကိုပါ ခွင့်ပြုစေ သည်။ အကျိုးရလဒ် အနေနှင့် လမ်းကြောင်းပြ ဇယားကွက်များ အရွယ်အစားမှာ သေးငယ် လာပြီး အသေးငယ်ဆုံး ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည့် တစ်ခုချင်းစီ နေရာချထားမှုသည် ကွန်ရက်ခွဲတစ်ခု အတွက် 264 ဖြစ်ပြီး ၎င်းမှာ အိုင်ပီပုံစံခွဲ အမှတ်၄ အင်တာနက်ကြီး တစ်ခုလုံး အရွယ်အစား၏ နှစ်ထပ်ကိန်း ဖြစ်သည်။ ထိုအဆင့်တွင် အိုင်ပီပုံစံကွဲ အမှတ်၆ ကွန်ရက် အစိတ်အပိုင်း ပေါ် ရှိ အမှန်တကယ် လိပ်စာသုံးစွဲမှုနှုန်းမှာ နည်းလာမည်။ ပုံစံသစ်မှ ကွန်ရက် အစိတ်အပိုင်း၏ လိပ်စာ ပြုမှု အခြေ ခံပုံစံကို ခွဲခြားရန် အခွင့်အရေးကိုလည်း အစိတ်အပိုင်း၏ ရရှိနိုင်သော နေရာ လွတ်ပေါ် ဒေသ တွင်း စီမံခန့်ခွဲမှု အဖြစ်ပေးပြီး ကွန်ရက်အတွက် ပြင်ပ လမ်းကြောင်း ပိတ်ဆို့မှုများ အတွက် နည်းလမ်းရှာရာတွင် သုံးသည့် ရှေ ့ပြေးလိပ်စာပြုခြင်းမှ ဖြစ်သည်။ အိုင် ပီပုံစံကွဲ အမှတ်၆ တွင် ကွန်ရက်တစ်ခုလုံးသည် ကမ္ဘာလုံး ဆိုင်ရာ ချိတ်ဆက်မှု ဖြစ်သင့်ခြင်း ဟူသည့် ရှေ ့ပြေးလမ်းပြမှု သို့မဟုတ် အတွင်းပိုင်း ပြန်လည် တည်ဆောက်မှုနှင့် ပြန်လည် ရေ တွက်မှုများ မလိုအပ်ဘဲ လမ်းကြောင်းဖော်ခြင်း မူဝါဒ ပြောင်းလဲခြင်းတို့ကို အလိုအလျောက် ပြောင်းလဲခြင်းဖြင့် ပံ့ပိုးမှု များလည်းရှိသည်။
အိုင်ပီ ပုံစံကွဲ အမှတ် ၆ လိပ်စာများ
အိုင်ပီပုံစံကွဲ အမှတ်၄(IPv4) မှ ပုဂ္ဂလိကနှင့် အတွင်းပိုင်းကွန်ရက်တို့အတွက် လိပ်စာများ သိမ်းဆည်း ထားသကဲ့သို့ပင်၊ အိုင်ပီ ပုံစံကွဲ၆(IPv6) တွင်လည်း ပုဂ္ဂလိက လိပ်စာ တို့အတွက် လိပ်စာ နေ ရာများစွာ ရှိသည်။ အိုင်ပီပုံစံကွဲ၆(IPv6) တွင် ၎င်းတို့ကို သီးသန့်ဒေသတွင်း လိပ်စာများ ULAဟုရည်ညွှန်းသည်။ RFC 4183 မှ ရှေ့ဦး လမ်းကြောင်း fc/:00/7 ကို ထိုနေရာအတွက် ချမှတ်ပြီး ၎င်းကို 2/8 အပိုင်းများအဖြစ် မတူညီသော နည်းလမ်း များ (အိုင်ပီပုံစံကွဲ ၆(IPv6) နှင့် နှိုင်းယှဉ်ခြင်း) သုံး၍ ခွဲခြမ်းမည် ဖြစ်သည်။ ထိုလိပ်စာ နေရာများတွင် အစဉ်လိုက်ဖြစ်သည်ဟု ထင်ယောင်စေသော 40bit အရေအတွက် ပါရှိမည် ဖြစ်ပြီး ၎င်းမှ ဆိုဒ်များ ပေါင်းစည်းလျှင် သို့မဟုတ် ဒေတာ အစုအစည်းများ လမ်းကြောင်းလွဲလျှင် ဖြစ်တတ် သော လိပ်စာနေရာ တိုက်မိမှုများ အန္တရာယ်ကို အနည်းဆုံးဖြစ်အောင် ပြုလုပ်မည်ဖြစ်သည်။
အစောပိုင်း တည်ဆောက်မှုများ ဖြစ်သည့် (RFC 3513) တွင် မတူညီသော နေရာ တစ်ခု (fec၀::) ကို ယင်းရည်ရွယ်ချက် အတွက် အသုံးပြုပြီး ဒေသတွင်းဆိုဒ် လိပ်စာများ ဟု ခေါ်သည်။ သို့သော်လည်း ဆိုဒ်များကို မည်သည်တို့နှင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်ဟူသည့် ယင်းသတ် မှတ်ချက်မှာ ဆက်လက်၍ မထင်မရှား ဖြစ်နေဆဲဖြစ်ပြီး ကောင်းမွန်စွာ သတ်မှတ် ခေါ်ဆိုထား ခြင်းမဟုတ်သည့် လိပ်စာပြုမှု စည်းမျဉ်းများမှ လမ်းကြောင်းပြဆိုခြင်းကို မရှင်းမလင်းဖြစ်စေ သည်။ လိပ်စာအကျယ်အဝန်း သတ်မှတ်ချက်မှာ ပယ်ဖျက်ခံရပြီး စနစ်အသစ်တို့တွင် ဆက် လက်သုံးဆွဲခြင်း မရှိတော့ပေ။ fe80: နှင့် အစပြုသော လိပ်စာနေရာများကို ဒေသတွင်း ချိတ်ဆက်မှု လိပ်စာများဟု ခေါ်ပြီး ချိတ်ဆက်ပေါ်တွင် ဆက်သွယ်မှု ကြားခုံ အဖြစ် ထားရှိသည်။ လိပ်စာ နေရာများမှာ ကွန်ရက် ကြားခံချိတ်ဆက်မှုတစ်ခုစီ အတွက် လည်ပတ်မှု စနစ်မှ အလိုအလျောက် ထုတ်လုပ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းမှ မည်သည့် အိုင်ပီပုံစံကွဲ၆(IPv6) ၏လက်ခံသူ အတွက် မဆို အသင့် ပြုလုပ် ပြီးသား အလိုအလျောက် ကွန်ရက် ချိတ်ဆက်ခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး အကယ်၍ commond hub သို့မဟုတ် swatch တစ်ခုသို့ များစွာသော လက်ခံသူတို့ ချိတ်ဆက်မှုကိုပြုလျှင် ၎င်းအတွက် သူတို့၏ ဒေသတွင်း ချိတ်ဆက်မှု အိုင်ပီပုံစံကွဲ၆(IPv6) လိပ်စာတို့မှ ဖြတ်သန်းပြီး အသင့် လုပ်ထားသော ဆက်သွယ်မှုလမ်းကြောင်းလည်း ရှိသည်။ ထိုအချက်ကို အိုင်ပီပုံစံကွဲ၆(IPv6) ကွန်ရက်စီမံခန့်ခွဲခြင်း ၏ အောက်ခြေ အလွှာများတွင် ကျယ်ပြန့်စွာ သုံးစွဲပြီး အသုံးပြုသူ အများစု မှ မြင်ရခြင်း မရှိပေ။ (နှိုင်းယှဉ် အနီးအနားရှိ စူးစမ်းရှာဖွေခြင်း ပရိုတိုကော)မည်သည့် ရှေ့ဦး ပုဂ္ဂလိက လိပ်စာမှ အများသုံး အင်တာနက်တွင် လမ်းကြောင်း ပြုခြင်း မရှိပေ။
အိုင်ပီ ကွန်ရက်ခွဲများ
အိုင်ပီကွန်ရက်များကို ကွန်ရက်ခွဲများ အဖြစ် အိုင်ပီပုံစံကွဲ အမှတ် ၄ ရော ၆ တွင်ပါ ခွဲဖြာနိုင် သည်။ ထိုရည်ရွယ်ချက်အရ အိုင်ပီ လိပ်စာတစ်ခုသည် လက်တွေ့ တွင် အပိုင်း၂ပိုင်း အဖြစ် ရှေ့ဦးကွန်ရက် နှင့် လက်ခံသူသတ်မှတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဆက်သွယ်မှုကြားခံသတ်မှတ်ခြင်း (အိုင်ပီပုံစံကွဲ ၆(IPv6) ) တို့အဖြစ် ပါဝင်သည်ဟု သိမြင်စေနိုင်သည်။ subnet mask  သို့မဟုတ် CIDR သည် ကွန်ရက် နှင့် လက်ခံသူအပိုင်းများအဖြစ် IPအိုင်ပီလိပ်စာ များကို မည်သို့ ခွဲခြမ်း သည်ကို ရှေ့ဦးဆုံးဖြတ်သည်။
subnet mask ဟူသည့် အခေါ်အဝေါ်သည် အိုင်ပီပုံစံကွဲ၄(IPv4) တွင်သာ အသုံးပြု သည်။ သို့သော်လည်း IPအိုင်ပီ ပုံစံကွဲ နှစ်ခုလုံးမှ အဆင့်အတန်း ခွဲခြင်းမရှိသော inter-domin လမ်းပြခြင်း (CIDR) အယူအဆ နှင့် သင်္ကေတ တို့ကို အသုံးပြုသည်။ ၎င်းတွင် IPအိုင်ပီ လိပ်စာ သည် ကွန်ရက် အစိတ်အပိုင်းအတွက် အသုံးပြုသော မျဉ်းစောင်း၊ bitနံပါတ် (ဆယ်လီစိတ်) တို့ နောက်မှပါလာပြီး ရှေ့ဦးလမ်းကြောင်းပြခြင်း ဟုလည်းခေါ်သည်။ ဥပမာ အိုင်ပီပုံစံ၄ (IPv4)လိပ်စာနှင့် သူ၏ subnet mask  မှာ 192.0.0.2 နှင့် 255.255.255.0 တို့ အသီးသီး ဖြစ်နိုင်သည်။ တူညီသော IPအိုင်ပီလိပ်စာ နှင့် ကွန်ရက်ခွဲ အတွက် CIDR သင်္ကေတ မှာ 192.0.1.2/24 ဖြစ်သည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် IPအိုင်ပီလိပ်စာ၏ ပထမဆုံး 24bit မှာ ကွန်ရက်နှင့် ကွန်ရက်ခွဲ တို့ကို ညွှန်ပြခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။
အိုင်ပီလိပ်စာများ နေရာချပေးခြင်း
အင်တာနက် ပရိုတိုကောလိပ်စာများကို လက်ခံသူများမှ စတင်ဆောင်ရွက်ချိန်တွင် အသစ် တဖန် ပြုလုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဟာ့(ဒ်)ဝဲ သို့မဟုတ် ဆော့(ဖ်)ဝဲ တို့၏ တသတ်မှတ် တည်းထားသော ဖွဲ့စည်းပုံတွင် ပုံသေထားရှိခြင်း တို့ဖြင့် နေရာချထား ခွဲဝေပေးသည်။ ဆက် တိုက်ရှိနေသော ဖွဲ့စည်းပုံစနစ်သည် အငြိမ် အိုင်ပီလိပ်စာ ကို အသုံးပြုသည်ဟု သိရသည်။ နှိုင်းယှဉ်ဆိုရသော် ကွန်ပျူတာ၏ အိုင်ပီလိပ်စာကို အသစ်တဖန် အချိန်တိုင်းပြုလုပ်သည့် အ ခြေအနေများတွင် မြန်ဆန်ပြောင်းအိုင်ပီ လိပ်စာကို သုံးစွဲသည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
နည်းလမ်းများ
တည်ငြိမ်သော IPအိုင်ပီလိပ်စာများမှာ စီမံထိန်းချုပ်သူမှ ကွန်ပျူတာအတွင်းသို့ ကိုယ်တိုင် ထည့်သွင်းပေး လိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ အသုံးပြုသည့်ပလက်ဖောင်း(Platform) ပေါ်တွင် မူတည်၍ လုပ်ကိုင်ပုံ အတိအကျမှာ ပြောင်းလဲပါ သည်။ ၎င်းမှာ ကွန်ပျူတာဖွဲ့စည်းပုံ သို့မဟုတ် လက်ခံပေးသူ software ကိုယ်တိုင် မှ ထည့်သွင်းလိုက်သောအ မြန်ဆန်ပြောင်း IPအိုင်ပီလိပ်စာ နှင့် ကွဲပြားချက်ဖြစ်သည်။ ဥပမာ- Zeroconf (ဇီးရိုးကွန့်) ကဲ့သို့ server မှ မြန်ဆန်ပြောင်း လက်ခံ ဖွဲ့စည်းပုံ ပရိုတိုကော (DHCP) များကိုသုံး၍ ထည့်သွင်းပေးထားခြင်း၊ server မှ DHCP အသုံးပြု၍ ထည့်သွင်း ထားသော IPအိုင်ပီလိပ်စာတို့တောင်မှ အချိန်အကြာကြီးနေပြီး ပြောင်းလဲသွားလေ့ရှိသည်။ အ ချို့သော ကိစ္စများတွင် ကွန်ရက်စီမံခန့်ခွဲသူမှ ထည့်သွင်းထားပြီးသား တည်ငြိမ်နေသောIP အိုင်ပီ လိပ် စာတို့တွင်အ မြန်ဆန်ပြောင်း IPအိုင်ပီလိပ်စာများကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ ထိုကိစ္စတွင် DHCP server ကို အသုံးပြုရသော်လည်း ၎င်းမှာ သီးသန့် ကွန်ပျူတာ တစ်ခုစီအတွက် IPလိပ်စာ အတူတူများကို အမြဲထည့်သွင်းပေးရန် သီးသန့် စီစဉ်ထားရှိသည်။ ၎င်းမှာ ငြိမ်သက်နေသော IP လိပ်စာများကို အဓိက သီးသန့်စီစဉ်မှုပြုရန် ကွန်ရက်ပေါ်တွင်ရှိသမျှ ကွန်ပျူတာတစ်ခု ခြင်းစီကို အထူးတလည် စီစဉ်မှုပြုလုပ်ဆောင်ရွက်စရာမလိုဘဲ ခွင့်ပြုခြင်း ဖြစ်သည်။
တည်ငြိမ်မှု သို့မဟုတ် အတည်တကျဖြစ်သော (DHCP) လိပ်စာ ဖွဲ့စည်းပုံများ မရှိလျှင် သို့မဟုတ် မအောင်မြင်လျှင် လည်ပတ်မှုစနစ်သည်အတည်တကျမဖြစ်သော အလိုအလျောက် ဖွဲ့စည်းပုံ နည်းလမ်းများ ဖြစ်သည့် Zeroconf (ဇီးရိုးကွန့်) ကဲ့သို့သော IP လိပ်စာကို သုံး၍ ကွန်ရက် ဆက်သွယ်မှုအဖြစ် ဆောင်ရွက်လိမ့်မည်။
ရှုပ်ထွေးသော ရွေ့လျား အိုင်ပီလိပ်စာများ
ရှုပ်ထွေးသော ရွေ့လျား IP လိပ်စာ တစ်ခု သို့မဟုတ် ရှုပ်ထွေးသည့်IP သည် ကေ ဘယ်(လ်)နှင့် DSL အင်တာနက် သုံးစွဲခွင့် ကိုယ်စားလှယ်တို့မှ တော်ရုံ ပြောင်းလဲမှု မရှိသော ရွေ့လျားမှု ထည့်သွင်းထားသည့် IP လိပ်စာ တို့ကို ဖော်ပြရန် တရားဝင် မဟုတ်သော ခေါ်ဝေါ်မှု ဖြစ်သည်။ လိပ်စာများသည် သာမန်အားဖြင့် DHCP နည်းလမ်းများ အရ ပေးအပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ တစ်စုံတစ်ခုသော ကာလအတိုင်းအတာအထိ မိုဒမ်းများ(modem) ၏ ဖွင့်ထားခဲ့သောကြောင့် လိပ်စာများ အငှားချမှုမှာ အချိန်ကြာမြင့်စွာ ရှိနေခဲ့ပြီး သက်တမ်း ကုန်ဆုံးသွားလျှင် လွယ်ကူစွာပင် အသစ်ပြန်လည် လုပ်ယူနိုင်ခဲ့သည်။ မိုဒမ်းmodemကို ပိတ်ထားခဲ့ပြီး အငှားချထားသော လိပ်စာ၏ နောက်တစ်ကြိမ် သက်တမ်းကုန်ဆုံးချိန် မတိုင်ခင် ပြန်တိုးခဲ့လျှင် တူညီသော အိုင်ပီလိပ်စာကို ရရှိနိုင်လိမ့်ပေမည်။
လိပ်စာနေရာများ အလိုအလျောက် ဖွဲ့စည်းပုံ
RFC 3330 မှ လိပ်စာနေရာတစ်ခု 169.254.0.0/16 ဟူသည်မှာ IPပုံစံခွဲ အ မှတ်၄(IPv4) ကွန်ရက်များ အတွက် ဒေသတွင်းချိတ်ဆက်လိပ်စာနေရာပြုခြင်းတွင် အထူးအသုံး ပြု ခြင်းဟု သတ်မှတ်ပါသည်။ အိုင်ပီပုံစံ၆( IPv6) တွင် အငြိမ် သို့မဟုတ် လှုပ်ရှားသော လိပ်စာ နေရာချထားမှု ဟူသည့် ကြားခံဆက်သွယ်မှုတိုင်းတွင် fe80::/10 ကွန်ရက်ခွဲအတွင်း အလိုအ လျောက် ဒေသတွင်း ချိတ်ဆက်လိပ်စာပေးခြင်းကို လက်ခံရရှိသည်။
ထိုလိပ်စာများမှာ လက်ခံရာသို့ လှမ်း၍ချိတ်ဆက်သော ဒေသတွင်း ကွန်ရက် အစိတ်အပိုင်း သို့မဟုတ် တိုက်ရိုက်ချိတ်ဆက်မှု ကဲ့သို့သောချိတ်ဆက်မှု အပေါ်တွင်သာ အတည်ပြုနိုင် သည်။ ထိုလိပ်စာနေရာများမှာ လမ်းကြောင်းပြနိုင်ခြင်းမရှိပဲ ပုဂ္ဂလိက လိပ်စာများကဲ့သို့ပင် အင်တာနက်ကို ဖြတ်သန်းလာသော ဒေတာအစုအစည်းတို့၏ ရင်းမြစ် သို့မဟုတ် ဦးတည်ရာ မဖြစ်နိုင်ပေ။ ဒေသတွင်း ချိတ်ဆက်သော အိုင်ပီပုံစံကွဲအမှတ်၄ လိပ်စာနေရာမှာ သိမ်းဆည်းထားသောအခါ လိပ်စာကို အလိုအလျောက် ဖွဲ့စည်းပြင်ဆင်ခြင်း ပြုရန် စံပြုမှု မရှိပေ။ လစ်ဟာမှုများကို ဖြည့် ဆည်းရင်း Microsoft မှ အလိုအလျောက် ပုဂ္ဂလိကIP လိပ်စာပေးခြင်း (APIPA) ဟုခေါ်သည့် ကိရိယာတစ်မျိုးကို တည်ထွင်လိုက်သည်။ Microsoft၏ ဈေးကွက် စွမ်းအားကြောင့်၊ APIPA ကို သန်းချီသော စက်ပေါင်းများစွာမှ သုံးစွဲကြပြီး စက်မှုလုပ် ငန်းနယ်ပယ်တွင် တရားဝင် အဆင့်အတန်း တစ်ခုဖြစ်လာသည်။ နှစ်များစွာအကြာတွင် IETF မှ ထိုဆောင်ရွက်မှုအတွက် တရားဝင် စံနှုန်းတစ်ခုကို သတ်မှတ်မှု ပြုပေး သည်။ ယင်းမှာ RFC 3927 ဖြစ်ပြီး အိုင်ပီပုံစံကွဲ၄(IPv4) ဒေသတွင်း ချိတ်ဆက်မှု လိပ်စာများ၏ မြန်ဆန်ပြောင်း ဖွဲ့စည်းမှုပုံစံ ဟုနာမည်ပေးခေါ်သည်။
တည်ငြိမ်သောလိပ်စာပြုမှု အသုံးပြုခြင်း
အချို့သော အခြေခံပုံစံ အခြေအနေများမှာ အငြိမ်လိပ်စာပြုမှုတို့ကို သုံးရန် လိုအပ်သည်။ ဥပမာ ဒိုမိန်း အမည် စနစ် (ဒီအန်(န်)အက်စ်) လက်ခံသူကို ရှာဖွေသောအခါ ၎င်းမှာ ဒိုမိန်း အမည်များ ကို အိုင်ပီလိပ်စာများအဖြစ် ဘာသာပြန်ပေးမည်ဖြစ်သည်။ အငြိမ် လိပ်စာများမှာ အဆင်ပြေလွယ်ကူသော်လည်း စီမံကိန်းတစ်ခု အတွင်းတွင် ဆာဗာများ နေရာထားရန် လုံးဝ လိုအပ်သည်တော့ မဟုတ်ပေ။ ဒီအန်(န်)အက်စ် ဆာဗာတစ်ခုမှ ရရှိသော လိပ်စာတစ်ခု သည် တိုက်ရိုက်ပြုရန် အချိန် သို့မဟုတ် ကူးယူသည့် အချိန် တို့ပါလာပြီး နောက်တွင် ၎င်းမှာ ပြောင်းလဲသွားခြင်း ရှိမရှိကို သေချာရန် ပြန်လည်ကြည့်ရှုသင့်သည်။ အငြိမ် အိုင်ပီလိပ်စာများ သည်ပင် ကွန်ရက်စီမံခန့်ခွဲမှု၏ အကျိုးဆက်အဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်းများရှိသည်။ (အာအက်(ဖ်)စီ ၂၀၇၂)
အများသုံးလိပ်စာများ
အများသုံး IP လိပ်စာ ဆိုသည်မှာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အင်တာနက်ပေါ်တွင် ရောက်ရှိနိုင်သော လိပ်စာကို ခေါ်သည်။ နှိုင်းယှဉ်ပြောရလျှင်၊ အိုင်ပီပုံစံကွဲ၄ IPv4) နှင့် အိုင်ပီပုံစံကွဲ၆ IPv6)  တို့က ဒေသတွင်း လိပ်စာချိတ်ဆက် ပေးခြင်း နှင့်အခြားသော ရည်ရွယ်ချက်များကြောင့် ပုဂ္ဂလိက ကွန်ရက် တို့အတွက် (အပေါ်တွင်ရှု) သိမ်းဆည်းထားသော လိပ်စာ အပိုင်းအခြားတို့ကို သတ်မှတ်သည်။
အိုင်ပီလိပ်စာတပ်မှု တို့ကို တိုးမြှင့်ခြင်း
အိုင်ပီ ပိတ်ဆို့ခြင်း နှင့် မီးတံတိုင်းများ (ကွန်ပျူတာ)
မီးတံတိုင်း (တွက်ချက်ခြင်း) (Firewall) များသည် ယနေ့ခေတ် အင်တာနက်တွင် တွေ့ရလေ့ရှိလာပြီဖြစ်သည်။ ကွန်ရက် လုံခြုံရေးတိုးမြင့်လာသည့်အတွက် သုံးစွဲသူ၏ အများသုံးအိုင်ပီပေါ်တွင် အခြေပြု၍ ပုဂ္ဂလိက ကွန်ရက် များကို ထိန်းချုပ်ခွင့်ရကြသည်။ နာမည်ပျက် စာရင်း သို့မဟုတ် နာမည်ကောင်း စာရင်း သုံးနေသော်လည်း ပိတ်ဆို့ထားသောIPလိပ်စာ ဆိုသည်မှာ သတိမူမိပြီ ဖြစ်သော သုံးစွဲသူ၏ အများသုံး အိုင်ပီလိပ်စာ ဖြစ်ပေသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ထိုသုံးစွဲသူမှ ကြားခံဆာဗာ (Proxy Server) သို့မဟုတ် အဲ(န်)အေထီ (NAT) ကိုသုံးနေလျှင် IPလိပ်စာ တစ်ခုကို ပိတ်ဆို့လိုက်ခြင်းသည် အခြား လူများကို ပါပိတ်ဆို့ခြင်း ဖြစ်သွားပေမည်။
ကွန်ရက် လိပ်စာ ပြန်ဆိုခြင်း
သုံးစွဲသူတို့ ၏ စက်ပစ္စည်းများမှာ IPလိပ်စာတို့ကို မျှဝေသုံးစွဲနိုင်သည်၊ အဘယ့်ကြောင့် ဆို သော် ၎င်းတို့မှာ မျှဝေလက်ခံ ထားသော web server ဝန်းကျင်၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ခြင်း ကြောင့် သို့မဟုတ် အိုင်ပီပုံစံကွဲ၄ (IPv4)ကွန်ရက်လိပ်စာ ပြန်ဆိုမှု (NAT) သို့မဟုတ် ကြားခံ server  မှ ၎င်း၏ စားသုံးသူတို့ ကိုယ်စား တောင်းဆိုချက် တို့ ကို လက်ခံရာတွင် server မှ မသိအောင်ဖုံးကွယ်ထားခဲ့လျှင် ကြားမှ ဆက်သွယ်ပေးသူ အဖြစ် ဆောင်ရွက်ပေး မှုကြောင့် ဖြစ်သည်။ လုပ်ဆောင်လေ့ရှိသော အချက်မှာ ပုဂ္ဂလိက ကွန်ရက် တစ်ခုအတွင်း တွင် NAT တစ်ခုမှ များပြားလှသော IP လိပ်စာများကို ဝှက်ထားရန် ဖြစ်သည်။ NAT ၏ "ပြင်ပ" သွင်ပြင်(များ) တစ်ခုတည်းကသာ အင်တာနက် လမ်းပြနိုင် သော လိပ်စာများကို ရရှိ ရန် လိုအပ်သည်။
ဖြစ်လေ့ဖြစ်ထ အများဆုံးမှာ NAT တီထွင်မှုတို့သည် အတွင်းဘက်မှ သီးခြားသော ပုဂ္ဂလိက ဆိုင်ရာ လိပ်စာများကို ပြင်ပမှ TCP သို့မဟုတ် UDP port နံပါတ်များသို့ ခြေရာခံ ပေးသည်။ တယ်လီဖုန်း နံပါတ်တစ်ခုမှ တည်နေရာကို ရှာဖွေသိရှိနိုင်သကဲ့သို့ပင် Port နံပါတ် များသည် IP လိပ်စာများအတွက် တည်နေရာဖော်ပြပေးနိုင်သော နံပါတ်များဖြစ်သည်။ အိမ်သုံး ကွန်ရက်ငယ်များတွင် NAT ဆောင်ရွက်ချက်များသည် များသောအားဖြင့် ဌာန တွင်း မုခ်ပေါက် တွင်သာတည်ရှိပြီး၊ အမှန်စင်စစ်တွင် တစ်ခုတည်းကိုသာ လမ်းကြောင်း ပြု သည့် အရာသတ်မှတ်ထားသည်။ ထိုကိစ္စရပ်တွင် "router " သို့ ချိတ်ဆက်လာသော ကွန်ပျူတာများတွင် 'ကိုယ်ပိုင်' IP လိပ်စာများ ရှိရပြီး အင်တာနက်နှင့် ချိတ်ဆက်ရန် ရောက်တာ မှလည်း 'အများသုံး' လိပ်စာတစ်ခု ရှိရမည်။ ထိုကဲ့သို့သော router များမှ မြောက်မြားလှစွာသော ကွန်ပျူတာများကို အများသုံးအိုင်ပီလိပ်စာ တစ်ခုကို မျှဝေရန် ခွင့်ပြုသည်။