cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
အော်စကာ ဝိုင်းလ်ဒ်
ဒဘလင်၊ ထရင်နတီကောလိပ်
ထရင်နတီတွင် ထူးချွန်သောကျောင်းသားတစ်ယောက်အဖြစ် သက်သေထူနိုင်ခဲ့ရာ ပထမနှစ်၌ ပထမဆု၊ ဒုတိယနှစ်၌ ပညာသင်ဆု၊ နောက်ဆုံးနှစ်များ၌ ကောလိပ်၏ အမြင့်ဆုံးပညာရေးဆုဖြစ်သော ဘားကလီ ရွှေတံဆိပ် (ဂရိဘာသာဖြင့်) တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။ အောက်စဖို့ဒ်၊ မာ့ဂ်ဒါလင်ကောလိပ်သို့ ပညာသင်ဆုကြေး အတွက်ပြိုင်ဆိုင်ခဲ့ရာ အလွယ်တကူပင် ရရှိခဲ့သည်။
အောက်စဖို့ဒ်၊ မာ့ဂ်ဒါလင်ကောလိပ်
မာ့ဂ်ဒါလင်တွင် ဂန္ထဝင်ဘာသာရပ်နှင့် ဒဿနိကဗေဒတွဲစပ်ဘာသာ (Greats) ကို ယူ၍ အောက်စဖို့ဒ် သမဂ္ဂသို့ ဝင်ရန်ကိုးစားသော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။
အောက်စဖို့ဒ်ရှိ ဖရီးမေဆန်အသင်းခွဲ အပေါလို မာဆောနစ်အသင်း၏ အဝတ်အစား၊ လျှို့ဝှက်မှု၊ ဓလေ့ထုံးစံတို့ကို နှစ်သက်၍ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ အောက်စဖို့ဒ်၌ ရှိစဉ်အချိန်သာ ထိုအသင်းတွင် တက်တက်ကြွကြွ ဆောင်ရွက်ခဲ့၍ နောက်ပိုင်း လစဉ် အသင်းဝင်ကြေးပေးရန် ပျက်ကွက်မှုကြောင့် သက်တမ်းလွန်ခဲ့သည်။
ကတ်သလစ်သာသနာက ၎င်းကို နက်နက်နဲနဲ စွဲဆောင်နိုင်ခဲ့ရာ အထူးသဖြင့် ကတ်သလစ်တို့၏ ဘုရားဝတ်ပြုနည်းနာများဖြစ်ကာ ကတ်သလစ်သို့ ပြောင်းရန် ဘုန်းတော်ကြီးနှင့် တိုင်ပင်မှုအချို့ရှိခဲ့သည်။ ၁၈၇၇၊ ရောမ၌ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ပိယပ်စ်နှင့် တွေ့ဆုံရပြီးနောက် မှင်တက်မိခဲ့သည်။ ကိုယ်ပိုင်မူဟန်ရှိသူပီပီ နောက်ဆုံးအချိန်၌ မည်သည့် တရားဝင်ဘာသာအယူဝါဒကိုမျှ လက်ခံကျင့်သုံးရန် ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။ ရေဖျန်းမင်္ဂလာပြုရန် ချိန်းဆိုနေ့၌လည်း ဖာသာ ဘိုဝမ်ကို ဘုရားတင်ရန် လီလီပန်းတစ်ခိုင်သာ ပို့ပေးခဲ့သည်။ သို့ရာ၌ ဘဝတစ်လျှောက်လုံး ကတ်သလစ်ယုံကြည်မှု၊ ဝတ်ပြုမှုတို့ကိုကား ထိန်းသိမ်းစွဲကိုင်ခဲ့လေသည်။
မာ့ဂ်ဒါလင် ကောလိပ်၌ ဝိုင်းလ်ဒ်သည် အနုသုခုမ ရသ၊ စာရိတ္တဆုတ်ယုတ်လာမှုဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုတို့၌ ထင်ရှားလာခဲ့သည်။ ဆံပင်အရှည်ထား၍ ယောက်ျားဆန်သော အားကစားများကို အထင်မြင်သေးသည်။ သို့ရာ၌ သူကိုယ်တိုင် ရံခါတွင်ဘလက်ဝှေ့ကစားလေ့ရှိသည်။ ၎င်းအခန်းကိုလည်း ပန်း၊ ငှက်မွှေး၊ အနုပညာပစ္စည်းများဖြင့် အလှဆင်တတ်သည်။ ၎င်းကို နှစ်သက်သူ၊ ဝေဖန်သုများလည်းရှိခဲ့၏ ။ တတိယနှစ်၌ သူ့ကိုယ်တိုင်သော်လည်းကောင်း သူ၏ ယုံတမ်းပြောစကားများသော်လည်းကောင်း အစစ်အမှန် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာခဲ့ကာ ၎င်း၏ လေ့လာထားမှုများသည် ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်များတွင် ဖော်ပြထားသည်ထက်ပို၍ ကျယ်ဝန်းသည်ဟု သတ်မှတ်သည်။ ထိုသဘောထားကြောင့်ပင် ဆရာမဟာဖီနှင့် ဂရိနိုင်ငံမှ ကျောင်းသို့ အလွန်နောက်ကျစွာ ပြန်ရောက်လာပြီးနောက် တစ်နှစ်ဆိုင်းငံ့ခံခဲ့ရသည်။
တတိယနှစ်မတိုင်မချင်း ဆရာ ဝေါလ်တာ ပါတာနှင့် မတွေ့ဆုံမိသေးပေ။ ထိုဆရာ၏ Studies in the History of the Renaissance စာအုပ်ကို နှစ်ခြိုက်ခဲ့ဖူးသည်။ ထိုစာအုပ်ပါ အကြောင်းအရာများကို အလွတ်ကျက်မှတ်၍ ၎င်း၏ နှောင်းပိုင်းနှစ်များ၌ သွားလေရာ သယ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ တဖန် ဝိုင်းလ်ဒ်သည် ဆရာ ရာ့စ်ကင်၏ The Aesthetic and Mathematic Schools of Art in Florence အကြောင်း ပို့ချမှုများကို ဝင်ပါဝင်စားစွာ တက်ရောက်ခဲ့၍ အနုသုခုမ/ရသ/အလှတရားဆိုသည်မှာ ပန်းချီတွင် သင်္ချာသဘောမပါသော အကြောင်းရာများအဖြစ် လေ့လာသိရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဆရာရာ့စ်ကင်၏ ကျေးလက်တစ်ခုက စိမ့်မြေလမ်းကျဉ်လေးကို ပန်းများဖြင့် ဘေးနားတစ်လျှောက် အလှဆင်သော ခန့်ညားသည့် လမ်းအသွင်ဖြစ်ရေးလုပ်ငန်းတွင် ဦးဆောင်ပါဝင်ခဲ့သည်။အီတလီရှိ ရာဗန်နမြို့သို့ သွားရောက်ခဲ့ပြီး "ရာဗန်န" ကဗျာ (Ravenna) ရေးသားခြင်းအတွက် ၁၈၇၈ ၌ နယူးဒီဂိတ်ဆု (Newdigate Prize) ရရှိခဲ့ဖူးသည်။ ၁၈၇၈ နိုဝင်ဘာတွင် ၎င်း၏ ဝိဇ္ဇာတန်း၊ ဂန္ထဝင်နှင့် ဒဿနိက၊ ရှေးဟောင်းသမိုင်းစသည့် တွဲစပ်ဘာသာရပ်၌ ပထမဂုဏ်ထူးဖြင့် အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ဝိုင်းလ်ဒ်၏ သူငယ်ချင်းတစ်ဦးထံရေးစာမှာ "တက္ကသိုလ်ဆရာတွေက အံ့ဩလောက်အောင် တော်ကြပါပေရဲ့၊ ဒါပေမယ့် နောက်ဆုံးကျ လူဆိုးလေးတွေကပဲ အကောင်းဆုံးဖြစ်သွားတာပါပဲ။"
လူမှုအဖွဲ့အစည်းအတွင်းသို့ စတင်ဝင်ရောက်ခြင်း
အောက်စဖို့ဒ်မှ ဘွဲ့ရပြီး ဒဘလင်သို့ပြန်ခဲ့ရာ ငယ်ရည်းစား ဖလောရန့်စ် ဘာလ်ခုမ်း (Florence Balcombe) နှင့်တွေ့ဆုံခဲ့ကြသော်လည်း သူမသည် အခြားသူတစ်ယောက်နှင့် စေ့စပ်ပြီးသားဖြစ်၏ ။ ထို့နောက် အင်္ဂလန်သို့ ၁၈၇၈ တွင် ပြန်သွားခဲ့ပြီး အိုင်ယာလန်သို့ ခေတ္တနှစ်ခေါက် လည်ပတ်ခဲ့သည်။
ဘာလုပ်ရမည်မှန်းမသိ၍ အောက်စဖို့ဒ်၊ ကိမ်းဘရစ်ချ်တို့တွင် ဂန္ထဝင်ဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ ရာထူးရှိမရှိ အသိအကျွမ်းများစွာဆီ စာရေးမေးမြန်းခဲ့သေးသည်။ ဖခင်အိမ်ကို ရောင်းချခြင်းမှ ရရှိသော နောက်ဆုံးအမွေနှင့်အတူ လန်ဒန်တွင် တက္ကသိုလ်ပညာတတ်ဘွဲ့ရတစ်ယောက်အဖြစ် နေထိုင်ခဲ့သည်။ ဒဘလင်တက္ကသိုလ်သို့ ပညာစသင်သည့်အချိန်မှစ၍၊ အထူးသဖြင့် ကောတာဘော့စ်၊ ဒဘလင်တက္ကသိုလ် မဂ္ဂဇင်းများတွင် ကဗျာများရေးသားလာခဲ့သည်ဖြစ်၍ ၁၈၈၁ နှစ်လယ်ပိုင်း၌ ၎င်းရေးခဲ့သောကဗျာများကို စုဆောင်း၊ တည်းဖြတ်ပြင်ဆင်၊ ချဲ့ထွင်၍ Poems အမည်ဖြင့် စာအုပ်ထုတ်ခဲ့သည်။
စာအုပ်သည် အုပ်ရေအနည်းငယ်ဖြင့် ရောင်းကုန်ခဲ့သော်လည်း ပန့်ချ်မဂ္ဂဇင်းက "ကဗျာဆရာအမည်မှာ ဝိုင်းလ်ဒ်၊ သူ့ကဗျာတွေကတော့ ရိုးစင်းသည်" ဟု ရေးသားဝေဖန်ခဲ့သည်။ အောက်စဖို့ဒ် သမဂ္ဂကလည်း ပွတ်သီကာသီမဲဖြင့် ထိုစာအုပ်ကို ခိုးယူကူးချသည်ဟုဆိုကာ ရှုံ့ချခဲ့ကြသည်။ အတ္ထုပ္ပတ္တိရေးသူ ရစ်ချဒ် အဲလ်မန် (Richard Ellmann) က ဝိုင်းလ်ဒ်၏ ကဗျာ "Hélas!" သည် ရိုးသားမှုရှိသော်လည်း ဟိတ်ဟန်များလွန်းကာ ကဗျာဆရာက သူ့ကိုယ်တွင် မြင်နေသည့် ဆန့်ကျင်ခြားနားသော အရာနှစ်ခုကို ရှင်းပြရန်ကြိုးစားထားသည့် အားထုတ်မှုဖြစ်သည်ဆို၍ ဖော်ပြထားသည်။ ၁၈၈၂ တွင် စာအုပ်ကို ထပ်မံပုံနှိပ်ခဲ့ကြသေးသည်။
မြောက်အမေရိက: ၁၈၈၂
အင်္ဂလိပ်ဇာတ်ဆရာ ရစ်ချဒ် ဒွိုင်းလီ ကာ့တ် (Richard D'Oyly Carte) က ဝိုင်းလ်ဒ်ကို မြောက်အမေရိကသို့ စာပေပို့ချမှုပြုရန် ဖိတ်ကြားသောအခါ SS Arizona သင်္ဘောဖြင့် ၁၈၈၂ ဇန်နဝါရီ ၂ ၌ ရောက်လာခဲ့သည်။ မူလက လေးလဟု စီစဉ်ထားခဲ့သော်လည်း စီးပွားရေးတွက်ချေကိုက်မှုကြောင့် ခရီးစဉ်သည် တစ်နှစ်မျှကြာညောင်းခဲ့သည်။ ဝိုင်းလ်ဒ်နှင့် ရသပညာကို ရက်စက်စွာဖြင့် ရုပ်ပြောင်များဆွဲကြပြီး စာနယ်ဇင်းများတွင်လည်း ဝေဖန်ကြသည်။
ထိုသို့ စာနယ်ဇင်းများမှ ဝေဖန်မှုများစွာခံရသော်လည်း တစ်ဖက်တွင်လည်း အမေရိကတခွင်၌ ကောင်းသောကြိုဆိုမှုမြင်ကွင်းများလည်း ရရှိခဲ့လေရာ ကိုလိုရာဒို၊ လဒ်ဗီလ် (Leadville, Colorado) တွင် သတ္တုတူးဖော်သူများနှင့် အရက်အတူသောက်ခြင်း၊ ရောက်လေရာမြို့များ၌ ဖက်ရှင်ကျသော အနုပညာခန်းမများ၌ ရန်ပုံငွေရှာခြင်းတို့ကို ကောင်းစွာပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သည်။
လန်ဒန်မြို့ နှင့် အိမ်ထောင်ကျခြင်း
၎င်းရှာဖွေသော ဝင်ငွေများအပြင် "ပတ်ဒြူဝါ မင်းကတော်" ပြဇာတ် (The Duchess of Padua) မှရသော ဝင်ငွေများကြောင့် ပြင်သစ်သို့ ၁၈၈၃ အစောပိုင်းလများတွင် သွားရောက်ခဲ့သည်။ ပြင်သစ်၌ ရောဘာ့တ် ရှရာ့ဒ် (Robert Sherard) ကိုတွေ့ဆုံခဲ့ရပြီး ရောဘာ့တ်ကို ဧည့်ခံမှုများစွာ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဩဂုတ်တွင် နယူးယောက်သို့ ၎င်း၏ ပထမဆုံးပြဇာတ် ဗီရာ (Vera) ထုတ်လုပ်ရန်အတွက် ခေတ္တမျှ သွားရောက်ခဲ့သည်။
၁၈၈၁ခုနှစ် လန်ဒန်မြို့၌ ဘုရင်မအတိုင်ပင်ခံ ဟောရစ်လွိုဒ်၏ သမီး ကွန်းစတန့်စ် လွိုဒ်နှင့် ဆုံခဲ့ဖူးသည်။ သူမသည် ၁၈၈၄ တွင် ဒဘလင်သို့ လည်ပတ်ရန် အကြောင်းဖန်လာခဲ့ပြီး ယင်းအချိန်၌ ဝိုင်းလ်ဒ်သည် ဂေးယတီဇာတ်ရုံတွင် စာပေပို့ချနေသည်။ သူမကို ချစ်ရေးဆိုခဲ့ပြီး ၁၈၈၄ မေ ၂၉ တွင် လန်ဒန်မြို့၊ စိန့် ဂျိမ်းဇ် ဘုရားကျောင်းတော်၌ လက်ထပ်ခဲ့ကြ၏ ။ ကွန်းစတန့်စ်သည် နှစ်စဉ်ဝင်ငွေ ပေါင် ၂၅၀ ရ၍ အမျိုးသမီးငယ်တစ်ဦးအတွက် များပြားသည့် ပမာဏဖြစ်သော်လည်း ဝိုင်းလ်ဒ်သည် တန်ဖိုးကြီးကြီးဇိမ်ခံရသည့် အရသာကို နှစ်ခြိုက်လေသည်။ ၎င်းတို့နေသော အမှတ် (၁၆) တိုက်လမ်းရှိ အိမ်ကို ခုနစ်လအတွင်း စရိတ်စကကြီးစွားသုံး၍ ပြင်ဆင်မွမ်းမံခဲ့ကြသည်။ ထိုဇနီးမောင်နှံ့တွင် စီရီလ် (Cyril) ၊ ဗီဗီယန် (Vyvyan) ခေါ် သားနှစ်ဦးထွန်းကားခဲ့သည်။ ၁၈၈၆ တွင် ချီကာဂို (/ရှီကားဂို/) ဟေးမားကစ် အစုလိုက်လူသတ်ပွဲတွင် အဖမ်းခံရသော အကြမ်းဖက်သူများကို ခွင့်လွှတ်ရန် ဂျော့ဂျ် ဘားနတ်ရှော၏ အသနားခံစာကို စာပေဘက်က တစ်ဦးတည်း လက်မှတ်ထိုးသူမှာ ဝိုင်းလ်ဒ်ပင်ဖြစ်သည်။
ရောဘာ့တ်ရော့စ်သည် ဝိုင်းလ်ဒ်၏ ကဗျာများကို ယခင်က ဖတ်ဖူး၏ ။ ၁၈၈၆ တွင် ရော့စ်နှင့် ဝိုင်းလ်ဒ်တို့ တွေ့ဆုံခဲ့ကြသည်။ ဝိတိုရိယခေတ် လိင်တူတားမြစ်ခြင်းက ရော့စ်ကို တားဆီးနိုင်ခြင်းမရှိပေ။ ထို့ကြောင့်ပင် ၎င်းမိသားစုနှင့် ကင်းကွာစွာနေထိုင်ခဲ့သည်။ ရစ်ချဒ် အဲလ်မန်၏ ဖော်ပြမှုတွင် "ရော့စ်သည် နုနုပျိုပျို (၁၇) နှစ်အရွယ်သာရှိသေး၍ ငယ်သော်လည်း အသိတရားဖြင့်ပင် ဝိုင်းလ်ဒ်ကို သွေးဆောင်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။" ဂရိချစ်ခြင်း (Greek love) ကို ရိုးတိုးရိပ်တိတ် ကာလကြာ ရည်ညွှန်းဖူးသော ဝိုင်းလ်ဒ်သည် ရော့စ်နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ကြသော်လည်း ဝိုင်းလ်ဒ်၏ ဇနီးသည် ဒုတိယကိုယ်ဝန်ရသောအခါ ပျက်ပြယ်ခဲ့ပြီး ဝိုင်းလ်ဒ်ကို ရုပ်ဆိုင်ရာအရ ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်စေခဲ့သည်။
သတင်းပညာနှင့် တည်းဖြတ်ခြင်းများ: ၁၈၈၆–၁၈၈၉
"The Pall Mall Gazette" တွင် အနုပညာရသနှင့်ပတ်သက်သော ကိစ္စများအပေါ် ဝေဖန်ခြင်းက ကိုယ်တိုင်ပင် ခုခံကာကွယ်သည့် စာပေဖြစ်လာစေခဲ့ကာ မကြာမီ ၁၈၈၅-၈၇ အတွင်း ထိုသတင်းစာနှင့် အခြားမဂ္ဂဇင်းအတွက် ရသပညာရပ်ဆိုင်ရာ ပံ့ပိုးပေးသူဖြစ်လာခဲ့သည်။ စာပေသုံးသပ်ခြင်း၊ သတင်းပညာရပ်တို့ကို ခုံမင်လာခဲ့၏ ။ ကိုယ်တိုင်အားတက်လာ၍ ၎င်း၏ သုံးသပ်ဝေဖန်မှုများသည် အားရပါးရရှိတတ်ကာ အကောင်းဖက်ဆန်သည်။ သူ၏မိဘများကဲ့သို့ အိုင်းရစ်အမျိုးသားရေးကို ထောက်ခံခဲ့လေသည်။
၁၈၈၇ နှစ်လယ်၌ The Lady's World မဂ္ဂဇင်း၏ အယ်ဒီတာဖြစ်လာခဲ့၍ ၎င်း၏အမည်သည် မဂ္ဂဇင်းအဖုံးတွင် ထင်ထင်ရှားရှား ပါလာပြီဖြစ်သည်။ ခပ်မြန်မြန်ပင် "The Woman's World" ဟု အမည်ပြောင်းလဲခဲ့၍ မဂ္ဂဇင်း၏ ရေးသားမှုအသွားအလာကို မြှင့်တင်ခြင်း၊ မိဘအုပ်ထိန်းမှု၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ ကဏ္ဍများထည့်သွင်းခြင်းပြုလုပ်ဆောင်ရွက်သည့်အပြင် တစ်ဖက်၌ ဖက်ရှင်၊ အနုပညာနှင့်ပတ်သက်သော ဆွေးနွေးချက်များလည်း ထည့်သွင်းသည်။ စိတ်ကူးယဉ်ဇာတ်လမ်းနှစ်ပုဒ်ကိုလည်း အမြဲလိုလိုထည့်သွင်း၍ တစ်ပုဒ်သည် ကလေးများအတွက်၊ ကျန်တစ်ပုဒ်သည် အမျိုးသမီးများအတွက် ဖြစ်စေရန် စီစဉ်ထားရှိသည်။ ရင်းနှီးသောအသိအကျွမ်း၊ မိခင်၊ ဇနီးသည်တို့ထံမှလည်း စိတ်ကူးအကြံဉာဏ် တောင်းခံ၍ အားထုတ်ကာ ၎င်း၏ "စာပေနှင့် အခြားမှတ်စုများ" ဆောင်းပါးတို့သည် လူကြိုက်များ၍ ရွှင်ပြဖွယ်ဖြစ်၏ ။
အုပ်ချုပ်မှု၊ အလုပ်သွားပြန်ရမှု၊ ရုံးလုပ်ငန်းတို့ကြောင့် ကြာလာသောအခါ ငြီးငွေ့ခဲ့သည်။ ၁၈၈၉ အောက်တိုဘာ၌ ဝိုင်းလ်ဒ်သည် စကားပြေအရေးအသားဆိုင်ရာတို့ကို ဖော်ပြလာပြီး ထိုမဂ္ဂဇင်းမှ ထွက်ခွာခဲ့သည်။
စိတ်ကူးယဉ် စာတိုပေတိုများ
၁၈၈၈ ၌ "The Happy Prince and Other Tales" ကို ထုတ်ဝေခဲ့၍ ၁၈၉၁ တွင် "Lord Arthur Savile's Crime and Other Stories" နှင့် "A House of Pomegranates" တို့ကို ထုတ်ဝေခဲ့ပြန်သည်။ ၁၈၈၇ တွင် စတင်ရေးသားခဲ့သည့် စကားစမြည်ပြောဆိုခြင်းနှင့်ပတ်သက်သော ဝတ္ထုတို "The Portrait of Mr. W. H." ကို "Blackwood's Edinburgh Magazine" တွင် ၁၈၈၉ ၌ ဖော်ပြခဲ့သည်။
ဆာလိုမီ
၁၈၉၁ သန်းခေါင်စာရင်း၌ မှတ်တမ်းတင်ထားသည်မှာ ဝိုင်းလ်ဒ်၏ နေအိမ်သည် တိုက်လမ်း (၁၆) ဖြစ်ကာ ယင်း၌ ဇနီး၊ သားနှစ်ဦးနှင့် အတူနေထိုင်သည်။ ၁၈၉၁ တွင် ပဲရစ်သို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ ၁၈၈၀ နှစ်များက ရေးခဲ့သောပြဇာတ် "Vera; or, The Nihilists" နှင့် "The Duchess of Padua" တို့သည် အောင်မြင်မှု အများအပြားမရခဲ့ပေ။ စကားပြေအရေးအသားကို သဘောတွေ့ပြီးနောက် ပြဇာတ်နယ်ကို ဆက်လက်သဘောခွေ့လာခဲ့ရာ သမ္မာကျမ်းလာ "ဆာလိုမီ"ပြဇာတ်ကို လျင်မြန်သွက်လက်စွာ ပြင်သစ်ဘာသာဖြင့် ရေးသားခဲ့သည်။ လန်ဒန်သို့ ပြန်ရောက်ခဲ့သော်လည်း ပြဇာတ်မှာ သမ္မကျမ်းလာဖြစ်သောကြောင့် အငြင်းခံရခဲ့သည်။ သို့သော်  ၁၈၉၃ ၌ ပဲရစ်နှင့် လန်ဒန်တို့တွင် ပြဇာတ်စာအုပ်ကို ဖြန့်ချိခဲ့ပြီး ပဲရစ်၌ ဖျော်ဖြေမှုကို ဝိုင်းလ်ဒ် ထောင်ကျနေစဉ်အချိန် ၁၈၉၆ မှသာ တင်ဆက်ဖျော်ဖြေနိုင်ခဲ့သည်။
ကွီးန်ဇ်ဘယ်ရီ မိသားစု
၁၈၉၁ နှစ်လယ်တွင် လိုင်ယန်နယ် ဂျွန်ဆန်က ဝိုင်းလ်ဒ်ကို အဲလ်ဖရဒ် ဒါ့ဂ်လာ့စ်နှင့် မိတ်ဆက်ပေးခဲ့သည်။ အဲလ်ဖရဒ်သည် ဂျွန်ဆန်၏ ဝမ်းကွဲညီအကို တော်စပ်၍ ယင်းအချိန်က အောက်စဖို့ဒ်ကျောင်းသားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ရင်းနှီးသူများက ဘော့ဇီ (Bosie) ဟုခေါ်ကြသော အဲလ်ဖရဒ်သည် ငယ်ရွယ်ချောမော၍ ပျက်စီးနေသူဖြစ်သည်။ ၁၈၉၃ တွင် နှစ်ဦးသား ရင်းနှီးသော ပွင့်လင်းသော ဆက်ဆံရေးများ ဖြစ်ထွန်းလာခဲ့၍ အတူတကွ နေထိုင်ပေါင်းသင်းခဲ့ကြလေသည်။
အဲလ်ဖရဒ်သည် မကြာမီ ဝိုင်းလ်ဒ်အား အမျိုးသားပြည့်တန်ဆာများ၏ လျှို့ဝှက်နေရာများကို မိတ်ဆက်ပေးခဲ့၍ ထိုတွေ့ဆုံရာနေရာများသည် ဝိုင်းလ်ဒ် သွားလာ ပျော်ပါးလိုက်စားသည့် နေရာများဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ မကြာမီ ဝိုင်းလ်ဒ်၏ အများရှေ့သွားလာလှုပ်ရှားမှုဘဝနှင့် သီးသန့်လျှို့ဝှက်ဘဝတို့သည် သိသိသာသာ ကွဲပြားလာခဲ့လေသည်။
အဲလ်ဖရဒ်၏ ဖခင်သည် ကွီးန်ဇ်ဘယ်ရီမှူးမတ် (Marquess of Queensberry) ဖြစ်၍ သားဖြစ်သူနှင့် ဆက်ဆံရေးသည် လုံးဝမကောင်းပေ။ ဝိုင်းလ်ဒ်နှင့် အဲလ်ဖရဒ်တို့၏ ဆက်ဆံရေးကို ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်တွေ့ခြင်း အကြိမ် အနည်းငယ်ရှိခဲ့၏ ။ ဝိုင်းလ်ဒ်က နှစ်သိမ့်စေနိုင်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ၁၈၉၄ ဇွန်၌ ဖခင်ဖြစ်သူက ဝိုင်းလ်ဒ်နေထိုင်ရာအိမ်ရောက်လာခဲ့ပြီး ရန်တွေ့၍ ပယ်ပယ်နယ်နယ်ပြောဆိုခဲ့သည်။ ဝိုင်းလ်ဒ်ကလည်း ငြိမ်မခံ၊ ပြန်လည်ပြောဆိုခဲ့သည်။ တည်ငြိမ်ရန်ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း ဝိုင်းလ်ဒ် ထင်မြင်မိသည်မှာ ကြမ်းတမ်းခက်ထန်သော မိသားစုအတွင်းရေးပြဿနာထဲ၌ ၎င်းမိ၍နေသည်ဟုဖြစ်သည်။ ကွီးန်ဇ်ဘယ်ရီ၏ ဆဲရေးတိုင်းထွာမှုများကို သည်းညည်းမခံချင်ခဲ့သော်လည်း ၎င်း၏ လျှို့ဝှက်ဇာတ်လမ်းများ အပြင်သို့ပြန့်နှံ့သွားလျှင် ၎င်းအတွက် ကံဆိုးမိုးမှောင်ကြလိမ့်မည်ဖြစ်သည်။
လေးနက်မှု၏ အရေးပါခြင်းပြဇာတ်
ဝိုင်းလ်ဒ်၏ နောက်ဆုံးပြဇာတ်လက်ရာမှာ လေးနက်မှု၏ အရေးပါခြင်း (The Importance of Being Earnest) ဖြစ်၍ အစောပိုင်းဟာသဇာတ်မြူးများထက် သွက်လက်ပေါ့ပါးသောဟန်ဖြင့် ရေးဖွဲ့ထားကာ ၁၈၉၄ တွင် ဝိုင်းလ်ဒ်၏ အနုပညာရင့်ကျက်မှုများနှင့်အတူ ခပ်သုတ်သုတ် ရေးဖွဲ့ခဲ့သည့် လက်ရာဖြစ်ခြင်းအပြင် ယခုအခါ၌ ဤပြဇာတ်သည် ဝိုင်းလ်ဒ်၏ အပြောင်မြောက်ဆုံးလက်ရာဟု သတ်မှတ်ယူဆကြသည်။
၁၈၉၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ တွင် လန်ဒန်၊ စိန့် ဂျိမ်းဇ်ဇာတ်ရုံ၌ တင်ဆက်အသုံးတော်ခံခဲ့ကြသည်။ စာရေးသူ၊ ထုတ်လုပ်သူများက စာကြောင်း၊ ဇာတ်ခန်း၊ ဇာတ်ကွက် တစ်ခုချင်းစီကို ပြင်ဆင်၊ သုံးသပ်၊ စိစစ်တည်းဖြတ်ကြပြီးမှသာ ဖျော်ဖြေခဲ့ကြသည်။ ဝိတိုရိယခေတ်နှောင်း လူမှုအဖွဲ့အစည်းကို ကိုယ်စားပြုသည့်ဇာတ်ဖြစ်စေရန် ဂရုထားလုပ်ကိုင်ခဲ့ကြ၍ ထိုခေတ်က လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းကို သရော်သောဇာတ်ဖြစ်လေသည်။ ဤပြဇာတ်ကို ဝိုင်းလ်ဒ်၏ အကောင်းဆုံးလက်ရာအဖြစ် ချက်ချင်းလက်ငင်း လက်ခံအသိအမှတ်ပြုကြသည်မှာ အချိုပေါ် သကာလောင်းသကဲ့သို့ပင် ခိုင်မာသောအနုပညာဂုဏ်ဒြပ်ထဲသို့ အောင်မြင်မှုထည့်ပေးလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ပေါလ်မောလ်သတင်းစာနှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခန်းတစ်ခုတွင် အိပ်ချ်. ဂျီ. ဝဲလ်ဇ် (H. G. Wells) က "ပြဇာတ်စဉ်လာများကို ကိုင်တွယ်ထားပြီး ပို၍ဟာသမြောက်ကာ ဤသည်ကို တွေးကြည့်ရန်ပင်ခက်ပါသည်။ မစ္စတာ ဝိုင်းလ်ဒ်သည် ပြဇာတ်ဆရာကြီး ဂီလ်ဘာ့မူဟန်ဖြင့် ဟာသကို တန်ဆာဆင်၊ သူ့ကိုယ်ပိုင် ဇဝနဉာဏ်ရဲ့ မြောက်မြားလှသည့် ဘော်ကြယ်ဆီးကွင်းများပါ ထည့်သွင်းထားသည်" ဟု ဤပြဇာတ်နှင့်ပတ်သက်၍ သုံးသပ်သည်။ ဤပြဇာတ်သည် ဝိုင်းလ်ဒ်၏ လူကြိုက်အများဆုံးပြဇာတ်အဖြစ် ယနေ့ထိတိုင် ဆက်လက်တည်ရှိဆဲဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အောင်မြင်မှုများကို ပုံရိပ်ထင်ဟပ်စေခဲ့သည်မှာ တစ်စတစ်စ မြင့်တက်လာသော ကွီးန်ဇ်ဘယ်ရီနှင့် ရန်စဖြစ်လေသည်။
တရားရင်ဆိုင်ခြင်း
၁၈၉၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈ တွင် အမတ်ကြီးက ဝိုင်းလ်ဒ်ဆီသို့ လိပ်မူ၍ စာတစ်စောင်ပေးပို့ခဲ့ရာ ထိုစာ၌ "ဓမ္မတာနှင့်ဆန့်ကျင်သော ကာမဆက်ဆံမှုပြုသော အော်စကာ ဝိုင်းလ်ဒ်အတွက်" ဟူ၍ လက်ရေးဖြင့် ရေးမှတ်ထားသည်။ သားဖြစ်သူ ဒါ့ဂ်လာ့စ်က အားပေးအားမြှောက်ပြု၍ မိတ်ဆွေများ၏ အကြံဉာဏ်ကို ဆန့်ကျင်ပြီး အမတ်ကြီးကို ၎င်းအားအသရေဖျက်မှုဖြင့် စွဲချက်တင်ခဲ့သည်။
ကွီးန်ဇ်ဘယ်ရီသည် အသရေဖျက်မှုဖြင့် အဖမ်းဆီးခံရ၍ နှစ်နှစ်အထိ ထောင်ကျစေနိုင်သည့် ပြစ်မှုဖြစ်သည်။ ၁၈၄၃ အသရေဖျက်မှုဆိုင်ရာ အက်ဥပဒေအရ အမတ်ကြီးသည် စွဲချက်ကို ရှောင်ရှားရန် ၎င်း၏ ဝိုင်းလ်ဒ်အပေါ် စွပ်စွဲချက်အား အမှန်ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြရန် လိုအပ်သည့်အပြင် ထိုသို့စွပ်စွဲမှုသည် အများပြည်သူအကျိုးအတွက်ဖြစ်ရမည်ဟူသော အချက်ပါပြသနိုင်ရမည်။ အမတ်ကြီး၏ ရှေ့နေများက ဝိုင်းလ်ဒ်၏ လိင်တူဆက်ဆံခြင်းအချက်ကို ရှာဖွေရန် စုံထောက်များငှားရမ်းခဲ့သည်။ ဝိုင်းလ်ဒ်၏ မိတ်ဆွေများက ထိုရှေ့နေများသည် ဤကိစ္စကို သက်သေရရန် လုပ်ဆောင်နေသည်ဖြစ်ပြီး ပြင်သစ်သို့ တိမ်းရှောင်ရန် အကြံပေးခဲ့ကြသည်။
တရားခွင်သည် အများပြည်သူ အလွန်စိတ်ဝင်စားသည့် အနေအထားဖြစ်ခဲ့ကာ ဝိုင်းလ်ဒ်၏ တေလာ၊ ဒါ့ဂ်လာ့စ်တို့နှင့် လိင်ကိစ္စများသည် စာနယ်ဇင်းများ၌ စတင်ပါလာခဲ့လေသည်။ စုံထောက်အဖွဲ့က ရှေ့နေများကို ထိုလျှို့ဝှက်နေရာများအား ညွှန်ပြပေးခဲ့ကြသည်။ ဝိုင်းလ်ဒ်၏ ထိုနေရာများက သူများနှင့် ပတ်သက်မှုများကို မှတ်တမ်းတင်နိုင်ခဲ့ကြကာ ပါဝင်ပတ်သတ်သူများကို တွေ့ဆုံမေးမြန်းခဲ့ကြပြီး ကြံရာပါအချို့ကို အတင်းအကျပ်သက်သေထွက်ရန်စေခိုင်းခဲ့ကြလေသည်။ တရားခွင်ကို ၁၈၉၅ ဧပြီ ၃ တွင် စတင်စစ်ဆေးခဲ့သည်။ နှစ်ဖက်စလုံးမှ သက်သေများတင်သွင်းကြ၍ ခုခံကြသည်။
နောက်ဆုံး အမတ်ကြီးဘက်က လူသက်သေများ၏ ထွက်ဆိုမှုများကို စစ်ဆေးပြီးသောအခါ ရှေ့နေများ၏ အကြံပြုချက်အတိုင်း ဝိုင်းလ်ဒ်က အမှုကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။ အမတ်ကြီးတွင် အပြစ်မရှိကြောင်းနှင့် ဝိုင်းလ်ဒ်သည် ဓမ္မတာဆန့်ကျင်သည့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းရှိကြောင်း ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြလေသည်။ ၁၈၄၃ အသရေဖျက်မှုဆိုင်ရာ အက်ဥပဒေအရ အမတ်ကြီးက တရားရင်ဆိုင်ခုခံသည့် ကုန်ကျစရိတ် ရရှိရန်ဖြစ်ပြီး ဝိုင်းလ်ဒ်ကို ဒေဝါလီခံသွားစေခဲ့သည်။
တရားရုံးမှ ထွက်ခွာလာပြီးနောက် ထိုသို့ လိင်ဆက်ဆံခြင်း၊ မဖွယ်မရာပြုခြင်း စွဲချက်များအတွက် ဖမ်းမိန့်ထုတ်ခံရသည်။ ၁၈၉၆ ဧပြီ ၆ တွင် အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။ ၁၈၉၅ ဧပြီ ၂၆ တွင် ထိုအမှုကို စတင်စစ်ဆေးသည်။ ဝိုင်းလ်ဒ်က အပြစ်မရှိကြောင်း တောင်းပန်သည်။
တရားခွင်သည် တရားသူကြီးများအတွက် နောက်ဆုံး ဆုံးဖြတ်ချက်မချနိုင်မှုဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ဝိုင်းလ်ဒ်၏ အတိုင်ပင်ခံ ဆာ အဒ်ဝါ့ဒ် ကလာ့ခ် (Sir Edward Clarke) က တရားသူကြီးကို ဝိုင်းလ်ဒ်နှင့် ၎င်းမိတ်ဆွေများအား အာမခံပေးရန် လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ဤသို့ဖြင့် အာမခံရ၍ လွတ်လာခဲ့သည်။
နောက်ဆုံးတရားရင်ဆိုင်မှုသည် ၁၈၉၅ မေ ၂၅ ၌ဖြစ်ပြီး ဝိုင်းလ်ဒ်နှင့် အဲလ်ဖရဒ်တေလာတို့အား မဖွယ်မရာပြုမူမှုဖြင့် အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ်နှစ်နှစ်ကျခံစေခဲ့သည်။
ထောင်ကျခြင်း
ဝိုင်းလ်ဒ်သည် ၁၈၉၅ မေ ၁၅ မှ ၁၈၉၇ မေ ၁၈ အထိ အကျဉ်းကျခဲ့သည်။ ပထမ၌ လန်ဒန်ရှိ နယူးဂိတ်အကျဉ်းထောင်တွင်ဖြစ်ပြီး ထို့နောက် ပန်တန်ဗစ်လ်အကျဉ်းထောင် (Pentonville) တွင် အလုပ်ကြမ်းပါ တွဲဖက်ပါဝင်လာသည်။ နာရီများစွာကြာ စက်ပေါ်၌ လမ်းလျှောက်ရခြင်း၊ သင်္ဘောသုံး ကြိုးထုံးကြီးများကို ကောက်ယူရခြင်းများအပြင် သမ္မာကျမ်းစာကဲ့သို့ ဘာသာရေးစာအနည်းငယ် ဖတ်ရန်လည်း ထောင်က ခွင့်ပြုပေးထားသည်။
ပထမပိုင်းတွင် စာရွက်နှင့် ဘောပင်ကို ဝိုင်းလ်ဒ်အား သုံးစွဲခွင့်မပြုသော်လည်း ဟောလ်ဒိန်းက ဝိုင်းလ်ဒ်အား စာအုပ်၊ စာရေးကိရိယာများ အသုံးပြုခွင့် ဖြစ်မြောက်စေရန် ကူညီစီမံပေးခဲ့သည်။ ၁၈၉၆ ဇန်နဝါရီနှင့် မေလကြား၌ အဲလ်ဖရဒ်ဆီသို့ စာလုံးရေ ၅၀,၀၀၀ ပါ စာတစ်စောင် ရေးသားခဲ့သော်လည်း ပို့ရန်ခွင့်ပြုခြင်းမခံရပေ။ ထောင်မှ လွတ်မှသာ ကိုယ်နှင့်တပါတည်း ယူလာခဲ့ရသည်။
၁၈၉၇ မေ ၁၉ တွင် လွတ်မြောက်လာခဲ့ကာ ပြင်သစ်နိုင်ငံ ဒီယဲ့ပ် (ပြင်သစ်- ဂျဲ့ပ်) မြို့သို့ သွားရောက်ခဲ့၍ ယူကေသို့ ပြန်မလာခဲ့တော့ပေ။ ထောင်ထဲ၌ ရေးခဲ့သည့်စာကို "De Profundis" (ပူဆွေးဝမ်းနည်းစာ) အမည်ဖြင့် ၁၉၀၅ တွင် တစ်စိတ်တစ်ဒေသ ထုတ်ဝေခဲ့ကြပြီး ၁၉၆၂ ရောက်မှသာ "အော်စကာ ဝိုင်းလ်ဒ်၏ ပေးစာများ" တွင် အပြည့်အစုံ ထုတ်ဝေခဲ့ကြသည်။
ဆုတ်ယုတ်လာခြင်း: ၁၈၉၇–၁၉၀၀
ရောဘာ့တ်ရော့စ်နှင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ ပင်လယ်နံဘေးရွာကလေးတွင် ၁၈၉၇ နှစ်လယ်တွင် အတူနေထိုင်ခဲ့၍ "ရက်ဒင်းထောင် တေးကဗျာ" (The Ballad of Reading Gaol) ကို ရေးသားခဲ့သည်။ စာသည် ချားလ်ဇ် တောမတ်စ် ဝူးလ်ဒရစ်ဂျ် (Charles Thomas Wooldridge) ၏ ကွပ်မြက်ခံရခြင်းအကြောင်းဖြစ်ကာ စာသည် ဇာတ်လမ်းပုံစံမှ ထောင်သားများ၏ သရုပ်သကန်၊ အခြေအနေများဆီသို့ ပုံစံပြောင်းရေးသားခဲ့သည်။ ထိုသူတို့ကို စီရင်ချက်ချထားသည့် ဥပဒေများနှင့်ပတ်သက်၍ တရားမျှတမှုကို ချင့်ချိန်အကဲဖြတ်ရန် မည်သည့်ကြိုးပမ်းမှုမျှ ပြုလုပ်ခြင်းမရှိပေ။ သို့သော် ထိုကဗျာသည် ထောင်သားများအပေါ် လူမဆန်ရက်စက်မှုများကို ဇောင်းပေးဖော်ပြထားသည်။ ထိုကဗျာကို ၎င်းနေခဲ့ရသော ထောင်တိုက်ခန်း "C33" ကလောင်အမည်ယူ၍ ရေးသားခဲ့ပြီး မဂ္ဂဇင်းတစ်ခုမှ ဖော်ပြခဲ့သည်။ ထိုကဗျာသည် ချက်ချင်းလက်ငင်း စီးပွားရေးအရ အောင်မြင်ခဲ့ကာ နှစ်နှစ်အတွင်း ခုနစ်ခေါက်အထိ ထုတ်ဝေခဲ့ရသည်။ ခုနစ်ကြိမ်ပြီးမှသာ ကဗျာရေးသူအဖြစ် "အော်စကာ ဝိုင်းလ်ဒ်" ဟူ၍ ဖော်ပြခဲ့ကြသော်လည်း စာပေအသိုင်းအဝိုင်းကမူ အစကတည်းက ဝိုင်းလ်ဒ်၏ လက်ရာမှန်း သိခဲ့ကြသည်။ ထိုကဗျာက ၎င်းကို ငွေကြေးအနည်းငယ် ရစေခဲ့သည်။
အဲလ်ဖရဒ်နှင့် ဝိုင်းလ်ဒ်တို့ ၁၈၉၇ ဩဂုတ်တွင် ပြင်သစ်၊ ရဝါးန်မြို့ (အင်္ဂလိပ်-ရူးဝေါန်) ပြန်လည်ပေါင်းဖက်ခဲ့ကြသည်။ နှစ်ဖက်အသိုင်းအဝိုင်းက သဘောမတူ မနှစ်မြို့ခဲ့ကြပေ။ လအနည်းငယ်ကြသည်အထိ အတူတူနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဝိုင်းလ်ဒ်နေထိုင်ရာ နောက်ဆုံးလိပ်စာသည် ဒီ'အာလ်ဇာ့စ် ဟိုတယ်ဖြစ်၍ ပဲရစ်မြို့၊ ဆန့်-ဂျာမဲန်-ဒီ-ပရီး အရပ်တွင်ဖြစ်သည်။ ၁၉၀၀ အောက်တိုဘာ ၁၂ တွင် ရော့စ်ဆီသို့ ကြေးနန်းပို့၍ ၎င်းသည် အလွန်အားနည်းပျော့ခွေနေ၍ လာရန်အကြောင်းကြားခဲ့သေး၏ ။
ကွယ်လွန်ခြင်း
၁၉၀၀ နိုဝင်ဘာ ၂၅ ၌ ဦးနှောက်အမှေးရောင်ရောဂါ ခံစားလာရပြီး နိုဝင်ဘာ ၂၉ တွင် ရော့စ် ရောက်လာခဲ့၍ ဘုန်းတော်ကြီးတစ်ပါးကို ပင့်ဖိတ်စေခဲ့သည်။ ဘုန်းတော်ကြီး အက်ဖ်အာ ကာ့သ်ဘာ့တ် ဒန်းက ကသလစ်ဘာသာသို့ ရေဖျန်းမင်္ဂလာ (အခြေအနေအရ ထပ်မံလုပ်ဆောင်မှု) ပြုပေးခဲ့သည် ဝိုင်းလ်ဒ်သည် ထိုရောဂါဖြင့်ပင် ၁၉၀၀ နိုဝင်ဘာ ၃၀ တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
မြှုပ်နှံခြင်း
ဝိုင်းလ်ဒ်ကို ပဲရစ်မြို့ပြင် Cimetière de Bagneux သုသာန်တွင် မူလကမြှုပ်နှံခဲ့သည်။ ၁၉၀၉ တွင် ပြန်လည်တူးဖော်ခဲ့ကာ မြို့တွင်းရှိ Père Lachaise သုသာန်သို့ရွှေ့ပြောင်းခဲ့သည်။
သင်္ချိုင်းစာတွင် "ရက်ဒင်းထောင်၏ တေးကဗျာ" မှ စာပိုဒ်တစ်ပိုဒ် ရေးထိုးထားသည်။
သေလွန်ပြီးမှ တောင်ပန်ခံရခြင်း
၂၀၁၇ ပြစ်မှုဆိုင်ရာ အက်ဥပဒေအရ လိင်တူသဘောကို အပြစ်ဟူ၍ မယူဆတော့သည့်အခါ ခန့်မှန်းခြေ ၅၀,၀၀၀ သောသူများကို တောင်းပန်ခဲ့ရာတွင် ဝိုင်းလ်ဒ်သည်လည်း တစ်ဦးအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ (၁၉၆၇ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြစ်မှုအက်ဥပဒေ၌ အင်္ဂလန်နှင့် ဝေလတို့တွင် လိင်တူသဘောကို ပြစ်မှုဟု သတ်မှတ်)
ဂုဏ်ပြုခံရမှုများ
၁၉၉၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ တွင် ဝက်စ်မင်စတာကျောင်းတော်ကြီး၌ ကဗျာဆရာများအထိမ်းအမှတ်နေရာ (Poets' Corner) တွင် မှန်စီရွှေချ မှန်ပြတင်းဖြင့် ဂုဏ်ပြုခဲ့ကြသည်။ ၂၀၁၄ ၌ ဆန်ဖရန်စ္စကို၊ ကာစထရိုအရပ်တွင် LGBTQ ကဏ္ဍအတွက် စဦးဂုဏ်ပြုထိုက်သူများထဲက တစ်ဦးအဖြစ် သတ်မှတ်ဂုဏ်ပြုခဲ့ကြသည်။ အော်စကာ ဝိုင်းလ်ဒ် ကျောင်းဆောင်ကို အမြင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အနုပညာရှင်များဖြစ်သော McDermott & McGough တို့က ပုံစံဆင်ပေးခဲ့ကြ၍ ၂၀၁၇ တွင် နယူးယောက်မြို့တော်ရှိ "ရွာချက်ကျောင်း" (Church of the Village) ၏ ပါဝင်ကူညီမှုဖြင့် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ကြသည်။ နောက်တစ်နှစ်တွင် လန်ဒန်မြို့၊ ဗော်လ်တဲ စတူဒီယို (Voltaire) သို့ ရွေ့ပြောင်းခဲ့ကြလေသည်။
ရင်းမြစ်များ
ကဏ္ဍ:အိုင်းရစ် စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတကာ ပြဇာတ်ရေးဆရာများ
Personal Computer Magazine
စတင် ထုတ်ဝေကာစနဲ့တင် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အောင်မြင်ရခဲ့ရှိသော Maganzine ဖြစ်သည်။ လက်ရှိမြန်မာနိုင်ငံ Computer အခြေအနေကို ထိထိမိမိရေးသားတင်ပြနိုင်သော Magazine ကောင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် Computer ဆိုင်ရာ certificate အကြောင်းများကိုလည်း ရှင်းလင်းပြောပြထားသောကြောင့် ပညာသင်လိုသော လူငယ်များအတွက် အကြိုက်ဖြစ်သည်။
Profile
Chief Editor : မျိုးမင်းထူး
Editor-In-Charge: Naing Naing Aung
Editor: အေးကျော်မင်း ၊ သောကြာအောင်
ဖရင့်ကစ်
ပြင်သစ်အနမ်း ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော ဖရင့်ကစ် (French kiss) သည် အချစ် နှင့် လိင်ဆန္ဒ သဘော သက်ရောက်သော နမ်းခြင်း တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး တစ်ယောက်၏ လျှာသည် အခြားတစ်ယောက်၏ ပါးစပ် အတွင်းမှ လျှာသို့ ထိတွေ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
Personal Computer Magazine
Profile
Publisher: ဦးမျိုးမင်းထူး
ဖရင့်ကစ်
ဖရင့်ကစ်သည် နှုတ်ခမ်း၊ လျှာ နှင့် ပါးစပ် တို့ကို လှုံ့ဆွပေးပြီး ၎င်းတို့မှာ အထိအတွေ့ကို အလွန် ခံစားလွယ်သော နေရာများဖြစ်ပြီး အများအားဖြင့် အရသာရှိသည် ဟု ယုဆကြပြီး အလွန်ရင်းနှီးစေကာ လိင်စိတ်ကို ဆွသည်။ အခြား နမ်းခြင်းများနှင့်မတူ ဖရင့်ကစ် အနမ်းသည် တစ်ခါတစ်ရံ အလွန်ကြာတတ်ပြီး ပြင်းထန်ကာ မတ်မတ်မောမော ရှိသည်။ ထိုသို့ လိင်စိတ်ကို ဆွသော သဘောရှိသောကြောင့် ရပ်ကြည့်သူများမှ မနှစ်သက်ကြပဲ နိူင်ငံများစွာတို့တွင် ပေါ်တင်ပြုခြင်းကို အားမပေးကြပေ။
Personal Computer Magazine
Profile
Distribution : ဝေယံထွန်း Publishing House
ဖရင့်ကစ်
တိရစ္ဆာန်များ၏ အပြုအမူများကို လေ့လာရာမှ၊ ဆင့်ကဲပြောင်းလည်းမှု ဇီဝဗေဒ ပညာရှင် Thierry Lode သည် ဖရင့်ကစ် တွင် အပိုမဟုတ်ပဲ အစစ်အမှန် လိုအပ်သော လုပ်ငမ်းတစ်ရက်ဖြစ်ကြောင်း၊ မိတ်ဖတ်၏ ကိုယ်ခံစနစ် (immune system) ကိုက်ညီမှုကို တံတွေး မှတဆင့် စမ်းစစ်ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ဆွေးနွေးခဲ့သည်။ လိင်ဆက်ဆံခြင်း မပြုမှီ ဖရင့်ကစ်ပြုကျင့်ခြင်းဖြင့် မိမိသွေးသားတော်စပ်သူနှင့် မိတ်မလိုက်ရန် ကာကွယ်သည်။
Personal Computer Magazine
Profile
Price : ၁၅၀၀ ကျပ်
ထုံးဝရွာ၊ ဂန်ချောင်း
ထုံးဝရွာ၊ ဂန်ချောင်း
Personal Computer Magazine
Profile
Office: No.38(B) ၊ ဘောဂလမ်း ၊ ကြည်မြင့်တိုင် မြို့နယ် ၊ ရန်ကုန် ၊ မြန်မာ
ဖရင့်ကစ်
ဖရင့်ကစ်ကြောင့် တံတွေး မှတဆင့် Infectious mononucleosis ကဲ့သို့ ပါးစပ်မှ တဆင့်ကူးစက်သော ရောဂါများ ကူးစက်ပြန့်ပွားနိုင်သည်။
ကုလားကြီးတဲစု
ကုလားကြီးတဲစု
ဖရင့်ကစ်
ကိုးကား
<References />
Kuss
ဆန်တခွဲရွာ၊ ညောင်တုံးလဲ
ဆန်တခွဲရွာ၊ ညောင်တုံးလဲ
ရှိမ်ရွှီရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
ရှိမ်ရွှီရွာ(Sheimshwi)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်ခရိုင်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ မရှိယောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၉၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မရှိယောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၇၃ ဦး၊ မ ၇၂၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၉၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းတပ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
​လှေဆွဲရွာ၊ မဲဂရက်
လှေဆွဲရွာ၊ မဲဂရက်
ပိုတက်ဆီယမ်
ပိုတက်ဆီယမ် (Potassium) ဆိုသော စကားလုံးသည် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ပိုတက်ရှ်ခေါ်(ဓာတ်ဆား) ဆိုသော ဝေါဟာရမှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ဓာတုဗေဒသင်္ကေတအားဖြင့် [K]ဖြင့်သတ်မှတ်ပြီး ၎င်း သင်္ကေတသည်လည်း လက်တင်ဘာသာစကား [kalium] မှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး အယ်လကာလီ [alkali] ဟုအဓိပါယ်သက်ရောက်သည်။ ပိုတက်ဆီယမ်သည် ပျော့ပြောင်းသော ငွေရောင် နှင့်အဖြူရောင်စပ်နေသော သတ္တုအမျိုးစားဖြစ်ပြီး အလှည့်မှန်ဇယား၏ အယ်လကာလီအုပ်စုထဲ တွင်ရှိသည်။ ပိုတက်ဆီယမ်[K] သတ္တုအား ဖြတ် တောက်လိုက်သောအခါ တောက်ပသောငွေရောင် ကိုတွေ့ရသည်။ ထို့နောက် လေထုထဲတွင် လျင်မြန်စွာ ဓာတ်ပြုပြီး အောက်ဆိုဒ်အဖြစ် ပြောင်းလဲသွားကာ မိနစ်အနည်းငယ် အတွင်းတွင် အရောင် မှေးမှိန်သွားကြောင်းတွေ့ရသည်။ ထို့ကြောင့်၎င်းကို ဆီ(သို့) အမဲဆီ သုတ်လိမ်း၍ ထိမ်းသိမ်းထားနိုင်သည်။ ပိုတက်ဆီယမ်သည် ဓာတ်ပြုပြီးနောက်တွင် ဟိုက်ဒရိုဂျင် ထုတ်လွှတ် မှုကြောင့် ရေပေါ်တွင်ပေါ့ပါးစွာ ပေါ်နေနိုင်သည်။ ဓာတုဗေဒနယ်ပယ်တွင် ပိုတက်ဆီ ယမ်ကို အိုင်းရွန်း [K+] အသွင်ဖြင့်တွေ့နိုင်သည်။
သဘာဝတွင် တွေ့ရှိမှုအခြေအနေ
ပိုတက်ဆီယမ်အများစုကို ကမ္ဘာမြေ၌ ဓာတ်သတ္တုအသွင်ဖြင့်တွေ့ရပြီး ယေဘူယျအားဖြင့် သဘာဝတွင်ကျောက်များ ရွှံ့စေးများအသွင်ဖြင့် တွေ့ရသည်။ ၎င်းကျေက်များကို ခွဲထုတ်လေ့လာ ခြင်းအားဖြင့် ကမ္ဘာ့မြေမျက်နှာပြင်တွင် ပိုတက်ဆီယမ်ပါဝင်မှုပမာဏမှာ [0.75 g/liter] အနည်း ငယ်သာပါဝင်ကြောင်းကိုတွေ့နိုင်သည်။ သဘာဝဓာတ်သတ္တုတွင်းများတွင် ပိုတက်ဆီယမ်ကို ပန်း ရောင်ရှိသောပိုက်ဆီယမ်ကလိုရိုက်၊ ကာနယ်လိုက် [KMgCL3.6(H2O)]၊ အလူနိတ် [alunate] အ သွင်များနှင့်သာတွေ့ရသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ပိုတက်ဆီယမ်အတွေ့ရများသောနိုင်ငံများမှာ ကနေ ဒါ၊ အမေရိက၊ချီလီဒေသများတွင် အတွေ့ရများဆုံးဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပိုတက်ဆီယမ်သတ္တု ရိုင်း ထုတ်လုပ်မှုပမာဏမှာ တန်ချိန်သန်းပေါင်း (၅၀)ခန့်ရှိသည်။ ပိုတက်ဆီယမ်သည် အပင်များအ တွက် အလွန်အရေးပါသည်။ ပိုတက်ဆီယမ်သည် ရေတွင်လွယ်ကူစွာပျော်ဝင်သော်လည်း ကမ္ဘာ မြေတွင်းရှိပိုတက်ဆီယမ်ပမာဏ၏ ဆုံးရှုံးမှုမှာ အနည်းငယ်သာဖြစ်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် သေကြေပျက်စီးသွားသော အပင်နှင့်သတ္တဝါများသည် သဘာဝမြေဆွေးအသွင်အဖြစ် လွယ်ကူစွာ ပြောင်းလဲသွားနိုင်ပြီး ၎င်းသည်အပင်များ၏ လိုအပ်ချက်ဖြစ်သော ဓာတ်မြေဩဇာကို ဆက်လက် ထိမ်းသိမ်းပေးထားနိုင်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။
ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အကျိုးသက်ရောက်မှု
ပိုတက်ဆီယမ်ကို အသီးအရွက်များ၊ သစ်သီးသစ်ဥများ၊ အာလူး၊ အသားများ၊ နွားနို့နှင့် အခွံမာသီးများတွင် ပါဝင်ကြောင်းတွေ့ရသည်။ ၎င်းသည် လူတို့၏ခန္ဒာကိုယ် အရည်ဓာတ်လိုအပ်မှု တွင် လွန်စွာမှအရေးပါသည်။ ပိုတက်ဆီယမ်သည် ကိုယ်ခန္ဒာတွင်းဆဲများတွင် အိုင်းရွန်း[K+] အ သွင်ဖြင့်ပါဝင်နေပြီး လူ့ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတွင် (၉၅%) ခန့်ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ကိုယ်အင်္ဂါ တွင်းရှိ ကျောက်ကပ်အား လုပ်ဆောင်ချက်များ မှန်ကန်စေရန်နှင့် နှလုံးခုန်နှုန်းမှန်ကန်စေရန် အ တွက်ထောက်ကူပေးသည်။ ပိုတက်ဆီယမ်ကို ရှူသွင်းမိပါက အကျိုးသက်ရောက်မှုကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ဖုန်မှုန့်များ၊ အညစ်ကြေးများသည် မျက်စိ၊နှာခေါင်း၊အဆုပ်တွင်းသို့ ရောက်ရှိပါက နှာချေခြင်း၊ချောင်းဆိုးခြင်း နှင့် လည်ချောင်းနာခြင်းတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ထိုကဲ့သို့ကြိမ်ဖန် များစွာ ရှူသွင်းမိပါက အဆုပ်တွင်း၌ အရည်တစ်မျိုးဖြစ်ပေါ်စေပြီး အသက်ရှူရပ်တန့်စေနိုင်သည်။ အရေပြားနှင့် မျက်လုံးများအားထိ တွေ့မိပါက ကြာရှည်စွာဝေဒနာခံစားရမှုဖြစ်စေနိုင်သည်။
ပတ်ဝန်းကျင်သို့ အကျိုးသက်ရောက်မှု
နိုက်ထရိုဂျင်[N] နှင့် ဖော့စဖရပ် [P] များကဲသို့ပင် ပိုတက်ဆီယမ်သည်လည်း အပင်များ အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည်။ မြေဆီလွှာထဲတွင် ၎င်း၏ပါဝင်မှုသည် အပင်နှင့် တိရစ္ဆာန်များကြီး ထွားရန်အတွက် လွန်စွာမှအရေးပါသည်။ ပိုတက်ဆီယမ်၏ အဓိကလုပ်ဆောင်ချက်မှာ အပင်များ အတွင်းရှိ အော့်စမိုးတစ်ပရက်ရှာ [osmotic pressure] နှင့် ဆဲလ်အရွယ်စားများကို ထိမ်းပေးထား နိုင်ခြင်း၊ အစာချက်လုပ်ခြင်း၊ စွမ်းအင်ထုတ်လွှတ်ခြင်း၊ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ် ထောက်ပံ့ပေးခြင်း၊ အစားအာဟာရများ အစားထိုးပေးခြင်းများကို လုပ်ဆောင်ပေးစေနိုင်သည်။ ၎င်းဒြပ်စင်ကို အပင် များကြီးထွားရန်အတွက်လုံလောက်သော ပမာဏရရှိရန်လိုအပ်သည်။ ပိုတက်ဆီယမ် ထုတ်လုပ် ပေးနိုင်မှုပမာဏ နည်းပါးပါက အပင်များကြီးထွားမှုကိုနှေးကွေးစေသည့်အပြင် အသီးနှင့်အပွင့်များ ဖြစ်ထွန်းမှုကိုပါနည်းပါးစေသည်။ ရေတွင်ပျော်ဝင်မှုကောင်းသော ပိုတက်ဆီယမ်သည် အပင်များ မျိုးပွားခြင်းကိုပျက်စီးစေသည့်အပြင်၊အခြားသောဓာတ်ပြုပစ္စည်းများနှင့်ပေါင်းစပ်လွယ်ကာကောက် ပဲသီးနှံများ၏ အထွက်နှုန်းကိုပါလျော့နည်းစေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အယ်လ်ကာလီ သတ္တုများ
တုံးကြုံ့ရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
တုံးကြုံ့ရွာ (Tonekyont)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ တလုပ်ပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၇၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တလုပ်ပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၉၇ ဦး၊ မ ၂၂၀၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၄၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မုံဟိန်းရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
မုံဟိန်းရွာ (Monhing)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ပါမဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၁၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပါမဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၆၉ ဦး၊ မ ၄၄၀၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၈၇၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လိန်ပင်ရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
လိန်ပင်ရွာ (Leinpin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ ကျောက်စရစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၂၆၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်စရစ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၅၆ ဦး၊ မ ၁၅၂၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၈၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇူလိုင် ၁၉၄၁
(၃၁) ရက်
ဟစ်တလာ၏ ညွှန်ကြားချက်အရ ဂိုးရင်းက ဂျူးမေးခွန်းအတွက် နောက်ဆုံးအဖြေအား စတင်လုပ်ဆောင်ရန် ပြင်ဆင်နိုင်သည်ဟု ဟိုင်းဒြစ်ကို အခွင့်ပေး၏။ ဤသို့ အခွင့်ပေးခြင်းသည် ဂျူး သုတ်သင်ရေး စီမံကိန်း ၏ နိဒါန်းပင်တည်း။
ဝိုင်းလှိုင်ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ဝိုင်းလှိုင်ရွာ (Wainghlaing)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ မြို့မဆင်ခြေဖုန်း (မြောက်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၃၉၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့မဆင်ခြေဖုန်း (မြောက်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၈၂ ဦး၊ မ ၅၅၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၄၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပါပုံရွာ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်
ပါပုံရွာ (Parpon)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်၊ ဝပ်ထမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၇၀၂၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နန်းယွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွှေကိုင်းသား
ရွှေကိုင်းသား(ဆရာတော် ရွှေကိုင်းသား)ကို ၁၉၁၂ - ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ(၅)၊ သောကြာနေ့တွင်-စစ်ကိုင်းမြို့ တကောင်းရပ်၌ ခမည်းတော် မြန်မာဆေးဆရာကြီး ဦးအုံ၊ မယ်တော်ဒေါ်မြတို့က ဖွားသန့်စင်သည်။ မွေးချင်း(၆)ယောက်တွင်၊ စတုတ္ထမြောက်သားဖြစ်၍ လူအမည် မောင်ထွန်းလှိုင်၊ ရဟန်းဘွဲ့-ဦးသောဘိတဖြစ်သည်။ စစ်ကိုင်းရပ် ဆရာကြီး ဦးဘိုးလူ အလယ်တန်းကျောင်းတွင်(၃)တန်းအထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ စတုတ္ထတန်းတွင် ရွှေတောဦးမော် အထက်တန်းကျောင်းသို့ ပြောင်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရန်နိုင်ရပ် ဦးတိုးကျောင်းသို့ပြောင်းသည်။
၁၉၂၈ - အသက်(၁၆)နှစ်အရွယ်တွင် ဦးတိုးကျောင်းမှ တိုင်းရင်းမြန်မာဘာသာ သတ္တမတန်းအောင်မြင်ခဲ့။ ထို့နောက် စစ်ကိုင်းမြို့၊ ချင်းစုရပ်ဆရာကြီးဦးဘသန်းထံတွင် ပန်းချီနှင့်ဓာတ်ပုံပညာကိုသင်ယူသည်။ ပန်းချီ၊ ကာတွန်းများ ရေးဆွဲသော ကလောင်အမည် “ထွန်းလှနိုင်” ဖြစ်သည်။ မောင်ထွန်းလှိုင်၏ အဘိုးမှာ မြန်မာပန်းချီဆရာ၊ ပန်းပုဆရာ တစ်ယောက်ဖြစ်၍ ဖခင်မှာလည်း ပန်းပု ဝါသနာပါခဲ့သည်။ ငယ်စဉ်ကပင် ပန်းချီဝါသနာပါသဖြင့် အားလပ်ရက်များ၌ ကလေးသူငယ်ချင်းများနှင့် စစ်ကိုင်းတောင်ရိုးရှိ ရှေးဟောင်းဘုရားများ ပေါများရာ သစ္စာစေတီတောင်ကုန်းသို့ သွားရောက်ကာ ခြင်္သေ့ရုပ်များကို ကြည့်၍ ပုံတူဆွဲခြင်း၊ ဘုရားတွင်း ဂူလိုဏ်အတွင်းရှိ ပန်းချီကားများကို ကူး၍ ဆွဲခြင်းများဖြင့် အချိန်ကုန်လွန်ခဲ့သည်။ ဆေးအတတ်၊ ဗေဒင်နှင့် နက္ခတ်ကြည့်နည်းကိုလည်း ဆရာကြီး ဦးဘသန်းထံမှ သင်ယူခဲ့သေးသည်။
၁၉၃၀ - ပျဉ်းမနားမြို့၊ နော်မန်ကျောင်းမှ မူလတန်းဆရာအဖြစ်သင်တန်းကို အေအဆင့်ဖြင့် အောင်မြင်ခဲ့သည်။
၁၉၃၁ - ကျောင်းဆရာမလုပ်ဘဲ ဧပြီလမှစ၍ မန္တလေးမြို့ကမ္ဗည်းကျောက်စာရုံး(ယခုရှေးဟောင်းသုတေသန ဌာန)တွင် ပုံဆွဲစာရေးအဖြစ် ဝင်ရောက်အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ကျောက်စာဝန်အဖြစ် ပြင်သစ်လူမျိုးချားလ်ဒူရွိုင်းဇယ် လက်ထက်မှသည် ကျောက်စာဝန်ဦးမြ၊ ဦးလူဖေဝင်းတို့လက်ထက်အထိ(၁၁)နှစ်ကြာလုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ဆရာကြီးများ၏နည်းပေးလမ်းညွှန်မှုဖြင့် စာပေရေးသားမှုစတင်ခဲ့သည်။
၁၉၃၂ - စက်တင်ဘာ(၁၈)ရက်နေ့ထုတ် သူရိယရုပ်စုံသတင်းစာတွင်ပါသည့် မင်းရှင်စောဆောင်းပါးသည် ပထမဆုံးစာမူဖြစ်သည်။ ထိုစဉ်က-ကလောင်အမည်မှာရတနာပုံလှိုင်ခင်အေးဟူ၏။ ရတနာပုံဖိုးမှတ်စု၊ မှတ်စု မောင်၊ မန္တလေးလှိုင်၊ စစ်ကိုင်းဘိုးရာဇာ၊ မန္တလေးသား၊ ရွှေကိုင်းသား၊ ဦးသောဘိတ စသောကလောင်အမည် များကိုလည်း အသုံးပြုခဲ့သည်။ ပန်းချီ၊ ကာတွန်းနှင့်ဓာတ်ပုံပညာတွင်လည်းထူးချွန်သည်။
၁၉၄၄ - ဖေဖော်ဝါရီလ(၂၂)ရက်နေ့တွင်ရဟန်းဘောင်သို့ဝင်သည်။ ဦးလေးတော်သူ အနုရုဒ္ဓါဆရာတော်၏ အရိုက်အရာကိုဆက်ခံသည့်အနေဖြင့် စစ်ကိုင်းတောင်ရိုးအနုရုဒ္ဓါချောင်တွင် သီတင်းသုံးခဲ့သည်။ စာပေ၊ ယဉ်ကျေး မှုအနုပညာနှင့် သမိုင်းကြောင်းဆိုင်ရာများတွင် ထဲထဲဝင်ဝင်လေ့လာခဲ့၊ သုတေသနပြုခဲ့ ရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၄၆ - 'ရတနာပုံဖိုးမှတ်စု'အမည်ဖြင့် မန္တလေးစာအုပ်ထွက်။
၁၉၅၁ - ရွှေကိုင်းသားအမည်ဖြင့် ဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့မှုကျမ်းထွက်ခဲ့ (ယင်းနှစ်တွင် စာပေဗိမာန်စာပဒေသာဆု ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့)။
၁၉၅၇ - ရတနာစေတီ ဆင်များရှင် ဘုရားသမိုင်းစာအုပ်ထွက်။
၁၉၅၈ - လောကမကိုဋ်ဘုရားသမိုင်းစာအုပ်ထွက်။
၁၉၅၉ - အနှစ်(၁၀ဝ)ပြည့် မန္တလေးစာအုပ်ထွက်။
၁၉၆၀ - ပတ္တမြားစေတီ ဘုရားသမိုင်း၊ ပုညရှင်ဘုရားသမိုင်း စာအုပ်များထွက်။
၁၉၆၂ - အင်ကြင်းတော ဘုရားသမိုင်း၊ ရွှေကြက်ယက်ဘုရားသမိုင်းစာအုပ်များထွက်။
၁၉၆၃ - ပိတောက်ချောင်နှစ်(၂၀ဝ)ပြည့်သမိုင်း စာအုပ်ထွက်။
၁၉၆၆ - ဝက်မစွပ်မြို့စား ဒုတိယနဝဒေး စာအုပ်ထွက်။
သံပုရာချောင်းရွာ၊ ငှက်ပျောကျွန်း
သံပရာချောင်းရွာ၊ ငှက်ပျောကျွန်း
ရွှေကိုင်းသား
၁၉၆၈ - ရွှေဂူမြို့ ရွှေအံတော်ဘုရားသမိုင်း၊ စစ်ကိုင်းမြို့ထူပါရုံဘုရားသမိုင်း စာအုပ်များထွက်။
၁၉၈၇ - ဇွန်လ(၂၉)ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတောင်၊ အနိရိုဒ္ဓချောင်တွင် ပျံလွန်တော်မူသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ကွင်းလျှားရှည်
ကွင်းလျှားရှည်
သေနော်အူးရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂျန်ဘော်ရွာ၊ ဆော့လော်မြို့နယ်
ဂျန်ဘော်ရွာ(Jangbaw)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဆော့လော်မြို့နယ်၊ လောင်လန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၄၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လောင်လန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၀ ဦး၊ မ ၃၉ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၇၉ ဦး နေထိုင်သည်။
အယ်လ်စီဒီ
အယ်လ်စီဒီ(LCD)ဆိုသည်မှာ အရည်ပုံဆောင်ခဲများ၏ဂုဏ်သတ္တိကို အသုံးပြုကာ ပြုလုပ်ထားသော ရုပ်ပုံပြစက်အပြားကိုသော်လည်းကောင်း၊ အခြားလျှပ်စစ်ရုပ်ပုံပြစက်များကိုသော်လည်းကောင်း ဆိုလိုသည်။ အယ်လ်စီဒီဆိုသည်မှာ အင်္ဂလိပ်လို Liquid-crystal Display ၏ အတိုကောက် ဖြစ်သည်။ အရည်ပုံဆောင်ခဲရုပ်ပုံပြစက်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ အယ်လ်စီဒီ(အရည်ပုံဆောင်ခဲရုပ်ပုံပြစက်)ဆိုသည့်အမည်အတိုင်း အဓိကအားဖြင့် အရည်လည်းမဟုတ်၊ ပုံဆောင်ခဲ(အခဲ)လည်းမဟုတ်၊ အရည်နှင့်အခဲနှစ်ခုကြား အခြေအနေတွင် ရှိသော အရာတစ်ခုနှင့် တည်ဆောက်ထားသည်။ ထိုအရာ၏ ထူးခြားသည့် အသွင်ကြောင့် အလင်းနှင့် လျှပ်စစ်ရဲ့ သေးငယ်သည့် ပြောင်းလဲမှုများကို သိလွယ်ပြီး ပြောင်းလဲမှုအလိုက် တုံ့ပြန်မှုပေးသည်။ လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်း၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုအောက်တွင် ပြန်လည်နေရာယူတန်းစီနိုင်ပြီး ဖောက်ထွင်းမမြင်နိုင်သည့် အခြေအနေကြား ပြောင်းလဲနိုင်သည်။ ဤဂုဏ်သတ္တိကို အခြေခံ၍ အယ်လ်စီဒီကို ဖန်တီးထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ချောင်းချေရွာ၊ တရဂူ
ချောင်းချေရွာ၊ တရဂူ
အယ်လ်စီဒီ
တည်ဆောက်ပုံ
အယ်လ်စီဒီကို ပြုလုပ်ရန် လွယ်ကူသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် အရွယ်အစားတူညီသည့် ညီညာပြန့်ပြူးနေသော ဖန်ပြင်နှစ်ခုကြားတွင် ၁၀ မှ ၁၅ မီလီမီတာ အထူရှိသော ၎င်းအရည်မဟုတ်၊ အခဲမဟုတ်သည့်အရာကို ထည့်ထားသည်။ ၎င်းဖန်ပြင်၏ အနားပတ်လည်ကို အလုံပိတ်လိုက်သည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် အယ်လ်စီဒီတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ ၎င်း၏အထူသည် သမားရိုးကျတီဗီ၏ ၁/၂၀ မှ ၁/၃၀ သာ ရှိသည်။ အလေးချိန်က ၈၀% မှ ၉၀% အထိ ပိုပေါ့သွားသည်။ ထို့ပြင် ဖန်သားပြင်ကြီးချင်သလောက် အယ်လ်စီဒီကိုလည်း ကြီးအောင်ပြုလုပ်နိုင်သည်။
ဂျန်ဘော်ရွာ၊ ဆော့လော်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆော့လော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အယ်လ်စီဒီ
လျှပ်စစ်သုံးစွဲမှုသက်သာခြင်း
အယ်လ်စီဒီ၏ အားသာချက်တစ်ခုမှာ လျှပ်စစ်သုံးစွဲမှု သက်သာခြင်း ဖြစ်သည်။ သမားရိုးကျတီဗီလောက် လျှပ်စစ်စွမ်းအင် မလိုချေ။ ဓာတ်ခဲနှင့်ပင် အယ်လ်စီဒီကို ဖွင့်ကြည့်နိုင်သည်။ အရွယ်အစားနံပါတ် ၅ ရှိသော ဓာတ်ခဲလေးလုံးကို ဆက်ထားရုံနှင့် ၁၀ နာရီကြာ အယ်လ်စီဒီဖြင့် ရုပ်ရှင်ကြည့်နိုင်သည်။
အသွင်အပြင်ကောင်းမွန်ခြင်း
အသွင်အပြင်ကောင်းမွန်ခြင်းဆိုရာတွင်
စာပေဗိမာန်စာမူဆု
မြန်မာနိုင်ငံ ဘာသာပြန် စာပေအသင်း (စာပေဗိမာန်)၏ ရည်ရွယ်ချက် တစ်ခုဖြစ်သော စာပေနှင့် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု မြှင့်တင် အားပေးရေးအတွက် စာပေလောကတွင် စာကောင်း ပေကောင်းများ ပေါ်ထွက်စေရန် ရည်သန်၍ ၁၉၄၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၁ ခုနှစ်အထိ စာပေဗိမာန်ဆုကို နှစ်စဉ်မပျက် ချီးမြှင့် ခဲ့သည်။ တော်လှန်ရေးအစိုးရတက်လာ၍ ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ စာပေဗိမာန်အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ ဖြစ်လာသော အခါ ၁၉၇၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၄ ခုနှစ်အထိ အနုပညာ စာပေဆိုင်ရာဆုကို၎င်း၊ ၁၉၆၅ ခုနှစ်မှ ယနေ့အထိ အမျိုးသားစာပေဆုကို၎င်း စာပေဗိမာန်က တာဝန်ယူ၍ နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ အမျိုးသားစာပေဆုအတွက် မူလကစာအုပ်ရော စာမူပါဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်သော်လည်း ၁၉၆၉ ခုနှစ်မှစ၍ ပုံစံသစ်အရ စာအုပ်များကိုသာ ရွေးချယ် ချီးမြှင့်လိုက်သောအခါ အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် စက်တင် ပုံနှိပ်ခြင်း မပြုရသေးသော စာပေလုပ်သားတို့၏ ကောင်းမွန် ပြောင်မြောက်သည့် စာမူများကို စာအုပ်အဖြစ် ထွက်ပေါ်လာ စေရန်နှင့် ယင်းစာအုပ်တို့ကို အမျိုးသားစာပေဆုအတွက် စဉ်းစားနိုင်ရန်ရည်သန်၍ စာမူများကို ပြိုင်ပွဲကျင်းပကာ ဆုချီးမြှင့်ရန် စာပေဗိမာန် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က စာပေဗိမာန် စာမူဆုဟူ၍ တီထွင်လိုက်သည်။ ဤသို့အားဖြင့် စာပေဗိမာန် စာမူဆုသည် ကလောင်သွေးစ စာပေလုပ်သားများ၊ အကြောင်း အမျိုးမျိုးကြောင့်စက်တင် ပုံနှိပ်ခြင်းမပြုရသော စာမူရှင်များ ၏ အားထားရာအဖြစ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့လေသည်။
ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်သည့် စာမူများအတွက် အခြေခံ အချက် ငါးချက်ကိုလည်း အမျိုးသာစာပေဆုအတွက် အခြေခံငါးချက်အတိုင်း သတ်မှတ်ထားသည်။ ယင်းတို့မှာ ''မြန်မာဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ကို အထောက်အကူ ပြုနိုင်ခြင်း၊ မြန်မာ့ဟန် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု အစစ်အမှန် ထွန်းကားရေးကို ရှေးရှုခြင်း၊ မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ် ထက်သန်စေခြင်း၊ အကျင့်စာရိတ္တ ပြုပြင်ရေးနှင့် အတွေးအခေါ် တိုးတက်ရေးအတွက် အထောက်အကူ ဖြစ်စေခြင်းနှင့် နည်းလမ်းမှန်ကန်သော ဗဟုသုတတိုးပွား များပြားစေခြင်း''တို့ ဖြစ်သည်။
ယင်းသို့သတ်မှတ်ထားသော အခြေခံငါးချက်နှင့် စစ်ဆေးရွေးချယ်ကာ ဝတ္ထုရှည်ဆု၊ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်ဆု၊ ပြဇာတ်ဆု၊ စာပဒေသာဆု၊ ဘာသာပြန်စာပေဆု၊ ကလေး စာပေဆု၊ လူငယ်စာပေဆု၊ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနှင့် အနုပညာ ဆိုင်ရာ စာပေဆု၊ နိုင်ငံရေးစာပေဆု၊ သုတပဒေသာဆု (ဝိဇ္ဇာပညာရပ်)၊ သုတပဒေသာဆု (သိပ္ပံနှင့် အသုံးချသိပ္ပံ ပညာရပ်)ဟူ၍ စာမူဆု ၁၁ ဆု ချီးမြှင့်သည်။ ဘာသာပြန် ဆုအတွက် မူရင်းစာအုပ်ကို စာပေဗိမာန်က ရွေးချယ်ပြဋ္ဌာန်း ပေးပြီး ယင်းကို တိုက်ရိုက်ဖြစ်စေ၊ ဆီလျော်အောင်ဖြစ်စေ အဖွဲ့က ညွှန်ကြားသတ်မှတ်ပေးသည့်အတိုင်း ပြန်ဆိုရသည်။
ဘာသာရပ်တစ်ခုစီအလိုက် ချီးမြှင့်သည့်ဆုငွေမှာ ပထမဆုအတွက် ငွေ ၅ဝဝိ၊ ဒုတိယဆုအတွက်ငွေ ၃ဝဝိ၊ တတိယဆုအတွက် ငွေ ၂ဝဝိ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင်ဘာသာပြန် ဆုမှအပ ကျန်ဆုရ စာမူအားလုံးကို စာပေဗိမာန်အုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့က သတ်မှတ်ထားသော ခိုင်နှုန်းဖြင့်ဝယ်၍ လိုအပ်သလို တည်းဖြတ်ကာ ပထမအကြိမ် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသည်။ ဘာသာပြန်စာပေဆုတွင်မူ ပထမဆုရသော စာမူကို သာလျှင် သတ်မှတ်ထားသော ခိုင်နှုန်းဖြင့်ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသည်။
ဤသို့စာမူများကို နှစ်စဉ်ရွေးချယ်ဆုချီးမြှင့်ရာတွင် အဆင့် အတန်းမီသော စာမူများမရှိပါက ဆုချီးမြှင့်ခြင်း မပြုခဲ့ပေ။ ၁၉၆၉ ခုတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် ကျင်းပသည့် စာပေဗိမာန်စာမူဆုပြိုင်ပွဲ၌ ဘာသာရပ်အားလုံးအတွက် စာမူစုစုပေါင်း ၂ဝ၁ ခု ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ၁၄ ခုသာလျှင် ဆုချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။ ထိုနည်းတူ ၁၉၇ဝ ပြည့် နှစ်တွင် စာမူစုစုပေါင်း ၂၂၇ ခု ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရာ ၁၁ ဆုသာ ရွေးချယ်ခံရပြီး ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် ၁၄၆ ခုအနက် ၁၄ ဆု၊ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ၂၂၃ ခုအနက် ခုနစ်ဆု၊ ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် ၁၃၉ ခုအနက် ကိုးဆု၊ ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် ၁၈၄ ဆု၊ အနက် ရှစ်ဆု၊ ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် ၁၅၄ ခု အနက် ၁ဝ ခု ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ၁၆၅ ခုအနက် ၁၂ ဆုသာ ရွေးချယ်ချီးမြှင့်နိုင် ခဲ့သည်။
လှဒင်၊ ဦး
ဦးလှဒင်သည် အမျိုးသားစာပုံနှိပ်တိုက်ပိုင်ရှင်ဖြစ်သည်။
=ပြင်ပလင့်ခ်များ= =ကိုးကား=
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ကြူဝင်းရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
ကြူဝင်းရွာ (Kyuwin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ ကောင်းမောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၄၈၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကောင်းမောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၇၆ ဦး၊ မ ၉၁၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၈၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆောင်းရာသီ
ဆောင်းရာသီ သည် ဝင်ရိုးစွန်းနှင့် သမပိုင်းဒေသတို့၏ တစ်နှစ်တာအတွင် အအေးဆုံး ကာလတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဆောင်းရာသီသည် မိုးရာသီနှင့် နွေရာသီအကြားတွင် ရှိပြီး ဥတုလေးခုရှိသော ဒေသများတွင် ဆောင်းဦးကာလနှင့် နွေဦးကာလအကြားတွင် ကျရောက်သည်။ ဝင်ရိုးပေါ်တွင်လည်ပတ်နေသော ကမ္ဘာ၏ နေနှင့်အဝေးဆုံးဘက်၌ ကျရောက်သော ကမ္ဘာခြမ်းတွင် ဆောင်းရာသီ ဖြစ်ပေါ်သည်။ မတူညီသော ယဉ်ကျေးမှုများအရ ဆောင်းရာသီ စတင်သည့်နေ့ရက်သည် ကွဲပြားကြသည်။ အချို့သည် ရာသီဥတုအခြေအနေအပေါ်မူတည်၍ ရာသီ၏စတင်ရာ ရက်ကို သတ်မှတ်ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် လဆယ့်နှစ်လ ရှိသည့် အနက် တန်ဆောင်မုန်း၊ နတ်တော်၊ ပြာသို၊ တပို့တွဲလ လေးလသည် ဆောင်းရာသီကာလ ဖြစ်သည်။ မြောက်ဘက်ကမ္ဘာခြမ်း၌ ဆောင်းရာသီဖြစ်ပေါ်နေချိန်၌ အပြန်အလှန်အားဖြင့် တောင်ကမ္ဘာခြမ်းတွင် နွေရာသီ ဖြစ်ပေါ်နေသည်။ ဒေသအများအပြား၌ ဆောင်းရာသီတွင် နှင်းများနှင့် ရေခဲမှတ်အောက်ရောက်နေသော အပူချိန်တို့နှင့် ဆက်နွယ်နေလေ့ရှိသည်။ ဆောင်းယဉ်စွန်းချိန်တွင် နေ၏ အမြင့်သည် မြောက် (သို့) တောင်ဝင်ရိုးစွန်း၏ အနုတ်အောက်ရောက်နေသော အများဆုံးရောက်နေသော အပူချိန်နှင့် ဆက်နွယ်နေသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ဝင်ရိုးစွန်းမှ တိုင်းတာကြည့်မည်ဆိုပါက နေသည် မိုးကုတ်စက်ဝိုင်းအောက် အဝေးဆုံးသော အကွာအဝေးတွင် ရောက်ရှိနေပြီး ထိုနေ့သည် နေ့တာအတိုဆုံးနှင့် ညတာအရှည်ဆုံး နေ့တစ်နေ့ဖြစ်နေသည်။ အစောဆုံး နေဝင်ချိန်နှင့် နောက်အကျဆုံးနေထွက်ချိန်ဖြစ်သော ဝင်ရိုးစွန်းအပြင်ဘက်ဒေသများ၏ ဆောင်းယဉ်စွန်းချိန်သည် ကွဲပြားကြသည်။ ဘဲဥပုံလမ်းကြောင်းအတိုင်း လည်ပတ်နေသောကမ္ဘာကြောင့် တနှစ်ပတ်လုံးဖြစ်ပေါ်နေသော နေရောင်ရသော နေ့များပြောင်းလဲမှုကြောင့် လတ္တီကျူများပေါ်တွင် ထိုအချိန်ပြောင်းလဲမှုများ မူတည်နေသည်။
ဝမ်းရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းတပ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြေနီရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
မြေနီရွာ (Myayni)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ပါမဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၁၀၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပါမဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၆၉ ဦး၊ မ ၄၄၀၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၈၇၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်ထမ်းရွာ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်
ဝမ်ထမ်းရွာ (Wanhtan)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်၊ ဝပ်ထမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၇၀၂၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နန်းယွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အဝေးသင်တက္ကသိုလ်(ရန်ကုန်)
အဝေးသင်တက္ကသိုလ်(ရန်ကုန်)သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ရန်ကုန်မြို့၊ ကမာရွတ်မြို့နယ်တွင်တည်ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံရှိ အဝေးသင်တက္ကသိုလ်နှစ်ခုအနက် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ အောက်ပိုင်းရှိ ကျောင်းသားကျောင်းသူများအား ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ သိပ္ပံဘွဲ့၊ ဥပဒေဘွဲ့နှင့် စီးပွားရေးဘွဲ့ သင်တန်းများ၊ ဒီပလိုမာသင်တန်းအမျိုးမျိုးတို့ကို ဖွင့်လှစ်သင်ကြားလျက်ရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်း
မြန်မာနိုင်ငံတွင် အဝေးသင်ပညာသင်ကြားရေးစနစ်ကို ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်ပညာရေးတက္ကသိုလ်မှ ပညာရေးဒီပလိုမာသင်တန်းကို စာပေးစာယူသင်တန်းအနေဖြင့် စတင်သင်ကြားခဲ့ပြီး ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် ပညာရေးဘွဲ့(B.Ed)ကို စာပေးစာယူသင်တန်းမှ ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံ၊ စီးပွားရေးနှင့် ဥပဒေဆိုင်ရာ အဝေးသင်ဘွဲ့များကိုလည်း သင်ကြားပေးခဲ့ပြီး မန္တလေးတက္ကသိုလ်မှ စာပေးစာယူသင်တန်းများကို ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံတက္ကသိုလ်များနှင့် ဒီဂရီကောလိပ်များ အားလုံးမှ စာပေးစာယူ အဝေးသင် သင်တန်းများ စတင်ခဲ့သည်။
၁၉၉၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် အောက်မြန်မာပြည်အတွက် အဝေးသင်တက္ကသိုလ်(ရန်ကုန်) နှင့် ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် အထက်မြန်မာပြည်အတွက် အဝေးသင်တက္ကသိုလ်(မန္တလေး)ဟူ၍ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ကန်ရွာ၊ စလင်းမြို့နယ်
ကန်ရွာ (Kan)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ စလင်းမြို့နယ်၊ ကန်ချောက် (ကျွန်းတဲ)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၆၈၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကန်ချောက် (ကျွန်းတဲ)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၈၆ ဦး၊ မ ၁၉၂၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၇၀၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်သူလယ်သမားများဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်-မန္တလေး
thumb|ရန်ကုန်မြို့ ရွှေဘုံသာလမ်း(အထက်ဘလောက်)ရှိ FDBဘဏ်ခွဲ အားတွေ့မြင့်ရစဉ်။
တောင်သူလယ်သမားများဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်လီမိတက်-မန္တလေး (Farmers Development Bank – Mandalay; အတိုကောက် FDB Bank) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
တောင်သူလယ်သမားများဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်လီမိတက်-မန္တလေး ကို မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်က ၂၀၂၀ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဘဏ်လုပ်ငန်းလိုင်စင်ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဘဏ် အဖြစ် စတင်လည်ပတ်ခဲ့သည်။ EXCELLENT FORTUNE DEVELOPMENT GROUP COMPANY LIMITED ( EFD GROUP ) ကတည်ထောင်ထားသော ဘဏ်တစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။ ဘဏ် ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သူမှာ ဦးစိုင်းမျိုးဝင်း ဖြစ်သည်။ ဘဏ်ရုံးချုပ်ကို အမှတ်(မ-၂၃(၁)/ခ)၊ (၆၆)လမ်း နှင့် (၆၇)လမ်းကြား၊ သိပ္ပံလမ်း၊ ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်၊ မန္တလေးမြို့၊ မန္တလေးတိုင်း ဒေသကြီး တွင် ဖွင့်လှစ်ထားသည်။ ရုံးချုပ်ဘဏ်ခွဲကို   မန္တလေးမြို့၊ အမှတ်(၇၀)၊ ၈၄ လမ်း၊ ၂၈ လမ်းနှင့် ၂၉ လမ်းကြား၊ ချမ်းအေးသာဇံမြို့နယ်တွင် လည်းကောင်း၊ ၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင်  ရန်ကုန်မြို့၏  ပထမဆုံးသော  ဘဏ်ခွဲတစ်ခုကို  အမှတ် (၃၈၇)  ၊ အခန်း K-1 ၊  ရွှေဘုံသာလမ်း ၊ (အထက်ဘလောက်)  ပန်းပဲတန်းမြို့နယ်  ၊ ရန်ကုန်မြို့ တွင်လည်းကောင်း အသီးသီး ဖွင့်လှစ်ထားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘဏ်များ
ရှားကုန်းရွာ၊ ဒေါင်းကျ
ရှားကုန်းရွာ၊ ဒေါင်းကျ
ကလဏ္ဍုကဇာတ်
ဧကကနိပါတ် - ၁၃။ ကုသနာဠိဝဂ် -၁၂၇ - ကလဏ္ဍုကဇာတ်။ ။ သူဌေးသားပြောကာ ပစ္စန္တရာဇ် သူဌေးသမီးနှင့် ညားသဖြင့် အလွန်မာန်မူနေ၍ ကျွန်ဘဝ ပြန်ရောက်ရသော လကဏ္ဍုက ကျွန်အကြောင်း။
ကဲ့ရဲ့လေမှု အကြောင်းပြု
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ကဲ့ရဲ့ ရှုတ်ချတတ်သော ရဟန်းတစ်ပါးကို အကြောင်းပြု၍ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။ [ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု၊ အတိတ်ဝတ္ထု နှစ်မျိုးတို့သည် ကဋာဟကဇာတ်နှင့် တူ၏။ ထူးသမျှကိုသာ ပြဆိုမည်။]
သူဌေးစားဆို၍ စည်းစိမ်မွေ့
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် စည်းစိမ်ဥစ္စာ ကြွယ်ဝသော သူဌေးဖြစ်လေ၏။
ထိုသူဌေး၏ ကလဏ္ဍုကမည်သော ကျွန်သည် သူဌေးကြီး၏ အဆွေခင်ပွန်းဖြစ်သော ပစ္စန္တရာဇ် သူဌေးထံသွားကာ ဗာရာဏသီ သူဌေးကြီး၏သားဟု လိမ်လည်လှည့်စားကာ ပစ္စန္တရာဇ် သူဌေးသမီးနှင့် လက်ထပ်စေ၍ များစွာသော အခြံအရံဖြင့် နေလေ၏။
ဗာရာဏသီ သူဌေးကြီးလည်း ကလဏ္ဍုကကျွန်ကို မမြင်သဖြင့် စုံစမ်းရှာဖွေစေလတ်သော် သွားသောအရပ်ကို မသိသဖြင့် စုံစမ်းရှာဖွေရန် အိမ်၌မွေးထားသော ကျေးသားငယ်ကို စေလွှတ်လိုက်၏။
ကျေးသားငယ်သည် ဟိုဟိုသည်သည် လှည့်ပတ်သွားလာသည်ရှိသော် ထိုကလဏ္ဍုကနေသော ပစ္စန္တရာဇ်မြို့သို့ ရောက်လေ၏။ ထိုအခါ ကလဏ္ဍုကလည်း မြစ်၌ ရေကစားရန် များစွာသော ခဲဖွယ်၊ ဘောဇဉ်၊ ပန်း၊ နံ့သာ၊ နံ့သာပျောင်းတို့ကို ယူခဲ့စေ၍ သူဌေးသမီးနှင့်အတူ လှေစီးကာ ရေ၌ကစားလေ၏။
ကျေးသားတွေ့ရာ ပြန်ပြောကာ
ထိုအရပ်၌ မြစ်တွင် ရေကစားသော အစိုးရသူတို့သည် ထက်စွာသော ဆေးဖြင့် ထုံအပ်သော နို့ကို သောက်သဖြင့် တစ်နေ့လုံး ကစားကြသော်လည်း အချမ်းဖြင့် မနှိပ်စက်နိုင်ကြလေ။ ကလဏ္ဍုကလည်း နို့ရည်ကို ပါးစပ်ဖြင့် ငုံ၍ ပလုတ်ကျင်းပြီး ထွေးသည်ရှိသော် ရေထဲတွင်မထွေးဘဲ သူဌေးသမီး၏ ဦးခေါင်း၌ ထွေးလေ၏။
မြစ်ကမ်းနားဝယ် ရေသဖန်းပင်တစ်ခု၌နားလျက် ကြည့်နေကာ ကျေးသားငယ် မြင်၍ -
“ ဟယ် ကလဏ္ဍုကကျွန် ... မိမိ အမျိုးအနွယ်ကို လည်းကောင်း၊ နေရာအရပ်ကို လည်းကောင်း ပြန်၍ အောက်မေ့လော့။ နို့ရည်ကို ပလုတ်ကျင်းပြီး အမျိုးအနွယ်နှင့် ပြည့်စုံ၍ ချမ်းသာစွာ ကြီးပွားသော သူဌေးသမီး ဦးခေါင်းမှာ မထွေးပါနှင့်၊ မိမိ၏ပမာဧကို သိလော့၊ သင့်အမျိုးအနွယ် နေရာအရပ်ကို ငါသိ၏၊ သင့်ကို ငါ ဖမ်းမည်၊ နို့ရည်ကိုသောက်လော့” –
ဟု ဆိုလေ၏။ ကလဏ္ဍုကကျွန်လည်း ကျေးသားငယ်အသုံကိုကြားလျှင် “ငါ့အဖြစ်အပျက် အကြောင်းအရာများ ပေါ်တော့မည်” ဟု ကြောက်ရွံ့သဖြင့် ကျေးသားငယ်အား “အရှင် ... အကျွန်ုပ်ထံ လာပါ၊ ဘယ်က လာခဲ့ပါသည်နည်း” ဟု မေးလေ၏။
ပြစ်တင်ရှုတ်ချ ကျွန်ဘဝကျ
ကျေးသားငယ်လည်း “ဤကလဏ္ဍုကကျွန်ကား ငါ့အကျိုးစီးပွားကို လိုလား၍ ခေါ်သည်မဟုတ်၊ လည်ပင်းကို လိမ်၍သတ်ရန် ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်” ဟု သိ၍ “ငါ သင့်ထံ မလာလို” ဟု ပြောကာ ဗာရာဏသီမြို့တော်သို့ ပျံသွား၍ သူဌေးကြီးအား မြင်ခဲ့တိုင်း အကုန်အစင် ပြန်ကြား လျှောက်ထားလေ၏။
သူဌေးကြီးလည်း ကလဏ္ဍုကကျွန်သည် မသင့်သော အမှုကို ပြုဘိ၏ဟု ပြောဆိုပြီးလျှင် သွား၍ အာဏာပြုကာ ဗာရာဏသီမြို့သို့ တစ်ဖန် ပြန်ခေါ်လာခဲ့၍ ကျွန်အသုံးအဆောင်ဖြင့်ပင် သုံးဆောင်လေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ ကလဏ္ဍုကကျွန်သည် - ယခုအခါ ရှုတ်ချကဲ့ရဲ့သော ရဟန်း။
ဗာရာဏသီသူဌေးကြီးသည် - ငါဘုရားဖြစ်လာပြီ -
ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ဇနီးရွှေသွေး၊ နို့ဖြင့်ထွေး၊ ကျွန်ကျေးလူညစ်ကျယ်။
(၂) ကျွန်သူဌေးဖြစ်၊ စိတ်မာန်ယစ်၊ ကျွန်ဇစ်ပြန်၍လယ်။
ကလဏ္ဍုကဇာတ် ပြီး၏။
လယ်ကုန်း (သူဌေးစု)ရွာ၊ ငှက်ပျောကျွန်း
လယ်ကုန်း (သူဌေးစု)ရွာ၊ ငှက်ပျောကျွန်း
မောင်လုံးချောင်း
မောင်လုံးချောင်း
သမိန်ဗရမ်း
သမိန်ဗရမ်းသည် သူရှင် ရာဇာဓိရာဇ်၏ ထင်ရှားသော သူရဲကောင်း တစ်ယောက် ဖြစ်သည်။ ရန်သူ ဗမာဘုရင်ကပင် ချီးကျူး ဂုဏ်ပြုရသော မွန်သူရဲကောင်းတစ်ယောက် ဖြစ်သည်။ စိတ်ဓာတ် အရာမှာလည်း စံတင်လောက်သည့် သူရဲကောင်း တစ်ယောက် ဖြစ်သည်။ သဗိန်ဗရမ်းဟု ဆိုသည်နှင့် သံခြေချင်းကို လည်ကောင်း၊ တရုတ်စစ်သူကြီး ဂါမဏိကို လည်းကောင်း၊ ခြင်းတောင်းကို လည်းကောင်း၊ မြင်ယောင်မိသည်။ မှန်ပါသည် သမိန်ဗရမ်းသည် ရန်သူဗမာဘုရင် ထံတွင် အကျဉ်းကျ နေသည်ကိုပင် ဗမာ၏ ရန်သူဖြစ်သော တရုတ်စစ်သူကြီးကို စီးချင်းထိုးခြင်း အားဖြင့် မိမိကို အကျဉ်းချထားခဲ့သော ဗမာဘုရင်ကို ကူညီခဲ့သည်။ ရန်သူ၏ အခက်အခဲကို မိမိအနေဖြစ် လျစ်လျူရှု ထားနိုင်သော်လည်း သမိန်ဗရမ်းက လျစ်လျူမရှုခဲ့ပေ။
သမိန်ဗရမ်းသည် လက်ဖျံရိုး တစ်ချောင်းတည်းသာ ရှိသဖြင့် အလွန်သန်မာသည်။ သူ၏ စစ်ရေးစွမ်းရည်ကို အလွန်နှစ်လို လေးစား သဖြင့် ထိုအချိန်က အင်းဝတွင် နန်းစံနေသော ဘုရင်မင်းခေါင် ကပင် စစ်ရပ်နားချိန်၌ သူ၏ တဲနန်းသို့ ဖိတ်ခေါ်ကာ ချီးမြှင့်ခဲ့သေးသည်။
တစ်ခါသော် သူ့ရှင်ရာဇာဓိရာဇ် တပ်များဆုတ်ခွာ ချိန်တွင် သမိန်ဗရမ်း၏ တပ်သည် နောက်ချန်၍ ဆုတ်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ ဆုတ်သွားရာတွင် တစ်နေရာတွင် လူရောဆင်ပါ တွင်းကြီးတစ်တွင်း ထဲသို့ ကျသွားလေသည်။ နောက်မှ လိုက်လံတိုက် ခိုက်သော မင်းရဲကျော်စွာ၏ တပ်များက သမိန်ဗရမ်းကို အရှင်ဖမ်းမိကြသည်။ သမိန်ဗရမ်း ကဲ့သို့သော သူရဲကောင်းကို စစ်ကာလတွင် အလွတ်ပေး၍ မဖြစ်ချေ ။ ထိုသူရဲကောင်း ရှိသည့်ဘက်က အသာစီးရမည် ဖြစ်သဖြင့် သူ့ကိုအကျဉ်း ချထားခဲ့သည်။
ထိုအချိန်တွင် တရုတ်တပ်ကြီး တစ်တပ်သည် အင်းဝနေပြည်တော်သို့ ချီတက်လာသည်။ ထိုတပ်တွင် တရုတ်သူရဲကောင်း ဂါမဏိ ဆိုသူပါလေသည်။ တရုတ်ဘုရင်က မိမိသည် မိမိ၏ သူရဲကောင်း ဂါမဏိနှင့် လက်ရုံးရည်အရ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်မည့်သူကို ရှာဖွေနေသူ ဖြစ်ကြောင်း၊ မိမိ၏ သူရဲကောင်းနှင့် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်မည့် လူတစ်ယောက်ယောက်ကို ထုတ်ပေးပါ၊ သူရဲကောင်းနှစ်ယောက် ယှဉ်ပြိုင်ကြသည့် အချိန်တွင် အင်းဝဘက်မှ သူရဲကောင်းက နိုင်ပါက မိမိ၏ တပ်များက ရုပ်သိမ်း၍ပြန်မည်။ အင်းဝဘက်က ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပါက အင်းဝကို မိမိလက်သို့ အပ်ပါဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ သူရဲကောင်းကို ရှာဖွေရန်အတွက် အချိန် ၇ ရက်ပေးမည်ဟု ဆိုသည်။ သူ၏ များလာလှသော တပ်များကလည်း အင်းဝနေပြည်တော်ကို ဝိုင်းထားလိုက်ကြသည်။ သို့သော်မြို့တွင်းနှင့် မြို့အပြင် ကူးသန်းသွားလာနိုင်ခွင့် ရှိသည်။
သမိန်ဗရမ်းက စဉ်းစားသည်မှာ “ငါသည် အင်းဝပြည်တွင် ရှိနေပါလျက် အင်းဝပြည် မကျဆုံးစကောင်း။ ထို့ပြင် အင်းဝသည် ဟံသာဝတီ(ပဲခူး-မွန်နေပြည်တော်)၏ တံခါးဝလည်း ဖြစ်သည်။ တရုတ်တို့သည် အင်းဝကို နိုင်လျှင်သော်မှ ပြန်ကြမည်မထင်။ အင်းဝပျက်လျှင် ဟံသာဝတီကိုလည်း အလွတ်ပေးမည်မဟုတ်။ ထိုကြောင့် အင်းဝမကျဆုံးအောင် ငါ့ကိုထောင်မှ ထွက်ခွင့်ပြုပါ။ အင်းဝသားများ ကိုယ်စား ဂါမဏိနှင့် စီးချင်းထိုးပေးပါမည်ဟု ငါပြောရသော် ကောင်းမည်” ဟူ၍ စဉ်းစားလိုက်သည် ဆို၏။ ထိုသို့ စဉ်းစားထားသည့် အတိုင်းလည်း သူက ထောင်မှူးများမှ တစ်ဆင့် ဘုရင်မင်းခေါင်ထံသို့ လျှောက်ထားခဲ့လေသည်။