cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဟော့ဘစ်
တော်ကီးန်းအပေါ်လွှမ်းမိုးမှုများ
တော်ကီးန်သည် သူ့၏ပညာပိုင်းဆိုင်ရာ ဂျာမန်နစ် ဝေါဟာရဗေဒ ကိုစိတ်ပါဝင်စားမှု၊ ဘဝတစ်လျှောက်လုံး နော့စ်ပုံပြင်များနှစ်သက်မှုကို ထင်ဟပ်စေရင်း နော့စ်ဒဏ္ဍာရီ (Norse mythology) သည် ၎င်းလက်ရာများအပေါ်များစွာလွှမ်းမိုးထားလေသည်။ ဟော့ဘစ်ဝတ္ထုသည်လည်း ဥရောပမြောက်ပိုင်းမှ စာပေ၊ ဒဏ္ဍာရီလာများ၊ ဘာသာစကားများ၏ လွှမ်းမိုးမှုများရှိသည်မှာ အမှန်ပင်ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် ရှေးဟောင်းနော့စ်ဘာသာမှ ကဗျာစာပေများဖြစ်သော အက်ဒါ ကဗျာလင်္ကာ၊ အက်ဒါ စကားပြေ တို့ဖြစ်ကြသည်။ သာဓကပြရလျှင် ဇာတ်ကောင်နာမည်များ ဖြစ်သည့် ဖီလီ(Fili)၊ ကီလီ(Kili)၊ အွိုင်(Oin)၊ ဂလွိုင်(Gloin)၊ ဘီဖာ(Bifur)၊ ဘိုဖာ(Bofur)၊ ဘွန်ဘာ(Bombur)၊ ဒိုရီ(Dori)၊ နိုရီ(Nori)၊ ဒွါလင်(Dwalin)၊ ဘာလင်(Balin)၊ ဒိန်း(Dain)၊ နိန်း(Nain)၊ သော်ရင် အုတ်ကန်ရှီးလ်ဒ်(Thorin Oakenshield)၊ ဂန်ဒက်ဖ်(Gandalf) (ဤအမည်များသည် ရှေးဟောင်းနော့စ်မှအမည်များဖြစ်သည့် Fíli, Kíli, Oin, Glói, Bivör, Bávörr, Bömburr, Dori, Nóri, Dvalinn, Bláin, Dain, Nain, Þorin Eikinskialdi နှင့် Gandálfr တို့မှဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။) နာမည်များသည် ရှေးဟောင်းနော့စ်မှဖြစ်သည်ဟုဆိုနိုင်စဉ်  တစ်ဖက်တွင်လည်း ဒွာ့ဗ်လူပုဇာတ်ကောင်များမှာ Brothers Grimm စုစည်းထားသော စနိုးဝိုက်၊ စနိုးဝိုက်နှင့်နှင်းဆီနီ(Snow-White and Rose-Red)စသော မိရိုးဖလာနတ်သား/သမီးပုံပြင်များနှင့်တိုက်ရိုက်ပို၍ပတ်သက်နေသည်။
တော်ကီးန်သရုပ်ဖော်ထားသော 'Misty Mountains နှင့် Bag End'' စသောနာမည်များသည် ရှေးဟောင်းနော့စ်ဇာတ်လမ်းကြီးများမှ အမည်များကို ပဲ့တင်ထပ်စေခဲ့သည်။ ဒွာ့ဗ်များနှင့် ခင်မင်ရင်းနှီးသော ကျီးကန်းများ Roäc နာမည်သည်လည်း ရှေးဟောင်း နော့စ်မှဆင်းသက်လာသည်။ သို့သော် ၎င်းတို့၏ ငြိမ်းချမ်းသောဇာတ်ရုပ်ကား ရှေဟောင်းနော့စ်၊ ရှေးဟောင်းအင်္ဂလိပ်စာမှ အသေကောင်စားသောငှက်များနှင့်ကားမတူ။
တော်ကီးန်သည် ရသ သဘောအတွက် သမိုင်းဆိုင်ရာရင်းမြစ်များကို အပေါ်ယံလောက်ယူခြင်းမျိုးမဟုတ်ပါ။ ရှေးသုံးဟန်၊ ခေတ်သုံးဟန်များ ယှဉ်တွဲခိုင်းနှိုင်းများကို ဟော့ဘစ်စာအုပ်၌ ဖော်ထုတ်ထားသော အဓိကအကြောင်းအရာများဖြစ်သည်ဟု စာရေးဆရာ 'Shippey'က ထိုသို့မြင်သည်။မြေပုံများကို ရှေးဟောင်းစာပေဇာတ်လမ်းတွဲကြီးများ (saga literature ) ၌ရော ဟော့ဘစ် ၌ရော ထည့်သွင်းထားသည်။ စာရေးဆရာ၏ ရေးသားချက်တချို့တွင် အန်ဂလိုဆက်ခ်ဆန်ရှေးဟောင်းစာများ (Anglo-Saxon runes) ပေါင်းစပ်ထားကာ အဆိုပါစာများမှာ ဂျာမန်ရှေးဟောင်းစာ အက္ခရာများကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့်မှီငြမ်းပုံဖော်ထားခြင်းလည်းဖြစ်ပေသည်။
ရှေးဟောင်းအင်္ဂလိပ်စာပေ အထူးသဖြင့် ဘိုးဝု(ဖ်)(Beowulf) မှ အကြောင်းအရာများသည် ဘီလ်ဘို ခြေချမိခဲ့သော ရှေးဟောင်းကမ္ဘာကိုပုံဖော်ပေးသည်။ ဘိုးဝု(ဖ်)စာပေပညာရှင် တော်ကီးန်သည် ဟော့ဘစ်အတွက် ၎င်းတန်ဖိုးအထားဆုံးရင်းမြစ်များကြား၌ ဤဘိုးဝုဖ်ကဗျာရှည်ကြီးကိုလည်း ထည့်သွင်းခဲ့ပေသည်။
အသိဉာဏ်ရှိပြီး အလွန်တရာဆိုးရွားသည့် နဂါးကြီး အပါအဝင် ဘိုးဝု(ဖ်)မှ အခြေခံအကြောင်းတချို့ကို ယူငင်သုံးဆွဲသည်။ ဥပမာ နဂါးကြီးက ကျူးကျော်သူများကို အနံ့ခံရန် လည်ပင်းဆန့်သည့်အချိန်ကဲ့သို့သော ဟော့ဘစ်မှ ဖော်ပြချက်တချို့သည် စကားအသုံးအနှုံးအနည်းအပါးပြောင်းလဲထားကာ ဘိုးဝု(ဖ်)မှ တိုက်ရိုက်ယူငင်ထားသည့်ပုံပင်ဖြစ်၏။ ထိုနည်းတူစွာ တော်ကီးန်၏ သားရဲတွင်း (နဂါးကြီးနေသည့်နေရာ သားရဲတွင်း) ရေးသားချက်သည် ဘိုးဝု(ဖ်)ထဲရှိ "ဖန်သားလျှို့ဝှက်ဥမှင်လှိုင်ခေါင်းမှတဆင့်ဝင်ရောက်" စသောအသုံးအနှုံးမျိုး၊ ဟော့ဘစ်ရှိ တခြားဇာတ်ကွက်ပါ အကြောင်းအရာများဖြစ်သည့် "ဘီလ်ဘိုကို ဂိုလမ်ကရော၊ နဂါးကြီး စမောက်ဂ်ကရော သူခိုး ဟုသုံးစွဲပုံ၊ စမောက်ဂ်၏ ရေကန်မြို့ကိုဖျက်ဆီးချင်သည့် စရိုက်များစသဖြင့် ဤအရာများသည် ဘိုးဝု(ဖ်)မှ ပြောင်းလဲယူငင်ထားခြင်းများဖြစ်သည်။ တော်ကီးန်သည် ၎င်းစိတ်မကျေနပ်ဟုထင်ရသော"ခွက်သူခိုး (cup-thief) နှင့် နဂါး၏ ဉာဏ်ရည်၊ စရိုက်စသော အသေးစိတ်အပိုင်းများ၌ ဘိုးဝု(ဖ်)၏ အစိတ်အပိုင်းများကို မွန်းမံသည်။
နောက်ထပ် အင်္ဂလိပ်ရှေးဟောင်းရင်းမြစ်မှ လွှမ်းမိုးချက်တစ်ခုကား ရှေးဟောင်းစာများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော ဓားများ၏ ပုံသဏ္ဌာန်များဖြစ်ကာ အက်လ်ဖ်များသွန်းလုပ်သည့် ဓားကိုသုံးရာတွင် ဘီလ်ဘိုသည် ၎င်း၏ပထမဆုံးအမှီခိုကင်း၍ သူရဲကောင်းပုံစံအသွင်းမျိုးရလေသည်။ အဆိုပါ ဓား ကို ဆူး (Sting) ဟုခေါ်ဝေါ်ခြင်းဖြင့် ဘီလ်ဘိုသည် ၎င်းကိုယ်တိုင်ရှာဖွေတွေ့ရှိသည့်ကမ္ဘာထဲသို့ ဝင်ရောက်ခြင်းကို အလေးပေးပြသနိုင်၍ ဘိုးဝု(ဖ်)၌တွေ့ရသည့် ယဉ်ကျေးမှု၊ ဘာသာစကားထုံးစံ စသည်များကိုလက်ခံခဲ့သည်ကို ရှုမြင်နိုင်သည်။ ဤသို့ဖြင့် ဇာတ်ကွက်ပြောင်းလဲတိုးတက်လာမှုတွင် ဘီလ်ဘိုက နဂါးကြီးရတနာသိုက်မှ ခွက်တစ်ခွက်ခိုးယူကာ နဂါးကြီးကို အမျက်ချောင်းချောင်းထွက်စေသည့် ဇာတ်လမ်းအထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ကာသွားစေသည်။ ဤအကွက်မှာ ရိုးရာစကားပြောပုံစံမှ သတ်မှတ်ပေးထားသော လုပ်ဆောင်မှုမျိုးနှင့် ဘိုးဝု(ဖ်)ကို ပုံဖော်ထင်ဟပ်စေသည်။ တော်ကီးန်ရေးခဲ့သလို "အဲဒီခိုးတဲ့အခန်းက ဖြစ်လာတဲ့အခြေအနေများမှ သူ့အလိုလို (​ရှောင်လွှဲလို့လဲမရလောက်ဘဲ) ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဤနေရာမှာ ဇာတ်ကိုအခြားနည်းဖြင့်ရေးရန်ခက်ခဲပါသည်။ ဘိုးဝု(ဖ်)ရေးတဲ့စာရေးဆရာလည်း ဒီလိုနေရာမှာ ဒီလိုပဲပြောဆိုမည်ဟုထင်ပါသည်။
ရာဒါဂါ့စ် (Radagast) ဆိုသည့် မှော်ဆရာအမည်ကို ဆလပ်ဗ်နတ်ဘုရား 'Rodegast' မှယူသည်ဟု ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်လက်ခံအသိမှတ်ပြုကြသည်။
ဟော့ဘစ်ထဲရှိ ဒွာ့လူပုများအား သရုပ်ဖော်ကိုယ်စားပြုမှုကို တော်ကီးန်၏ သီးသန့်ဖတ်ထားသော ဂျူးလူမျိုးများ၊ ၎င်းတို့သမိုင်းများနှင့်ပတ်သက်သည့် အလယ်ခေတ်စာများမှ လွှမ်းမိုးမှုရှိခဲ့သည်။ အထီးကျန်တောင်ကြီးတွင် ၎င်းတို့၏ရှေးကတည်းကနေလာသော အမိမြေမှ နှင်ထုတ်ခံရခြင်း၊ ကိုယ်ပိုင်ယဉ်ကျေးမှုများကိုထိန်းသိမ်းရင်း တစ်ခြားသောမျိုးနွယ်များကြား၌နေထိုင်ရခြင်းများနှင့်ပတ်သက်သော ဒွာ့ဗ်လူပုတို့၏ အကျင့်စရိုက်များ အားလုံးသည် အလယ်ခေတ်ဂျူးလူမျိုးပုံရိပ်များမှ ဆင်းသက်လာခဲ့ကြသည်။ ထိုလူပုများ၏ စစ်လိုလားဟန်သဘာဝသည်လည်း ဟီဘရူးသမ္မာကျမ်းစာ (Hebrew Bible) ကို အခြေခံသည်။ ဟော့ဘစ်ဝတ္ထုပါ ဒွာ့ဗ်လူပုများအတွက် တီထွင်ထားသော ပြက္ခဒိန်သည် ဆောင်းဦးနှောင်း၏ အစပိုင်း ဂျူးပြက္ခဒိန် (Jewish calendar in beginning in late autumn) ကိုရောင်ပြန်ဟပ်ညွှန်းနိုင်သည်။ တော်ကီးန်က ထိုနှိုင်းယှဉ်ခြင်းကိုငြင်းဆိုသော်လည်း ဒွာ့ဗ်များသည် ဘီလ်ဘိုကို သာယာနေသောဘဝလေးထဲမှ ခေါ်ထုတ်သွားခြင်းကား ဂျူးများမရှိသော အနောက်လူမှုအဖွဲ့အစည်း၏ အရည်အသွေးကျဆင်းသွားခြင်းကို လှလှပပတင်စားချက် အဖြစ်မြင်နိုင်သည်။
ထုတ်ဝေခြင်း
လန်ဒန်မြို့ 'George Allen & Unwin Ltd.' က ဟော့ဘစ်ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေခြင်းကို ၂၁ စက်တင်ဘာ ၁၉၃၇တွင် စောင်ရေ၁၅၀၀ဖြင့် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ စိတ်အားထက်သန်လှသော သုံးသပ်ချက်များကြောင့် ဒီဇင်ဘာတွင်ရောင်းကုန်သည်။ ဤပထမအကြိမ်သည် တော်ကီးန်၏အဖြူအမဲသရုပ်ဖော်ပုံများ၊ ကိုယ်တိုင်ဆွဲမျက်နှာဖုံးဖြင့်ဖြစ်သည်။ ဘော်စတန်(Boston) ၊ နယူးယောက်ရှိ Houghton Mifflin စာပေက အမေရိကန်ထုတ်ဝေမူအဖြစ် ရိုက်နှိပ်ခြင်းကို စဆုံးလုပ်ဆောင်ကာ ၁၉၃၈ အစောပိုင်း၌ ဖြန့်ချိသည်။ သရုပ်ဖော်ပုံများမှ လေးပုံမှာ အရောင်ဖြင့်ဖြစ်သည်။ Allen & Unwin က ၁၉၃၇ နှစ်ကုန် ဒုတိယထုတ်ဝေခြင်းတွင် အရောင်သရုပ်ဖော်ပုံများ ပေါင်းစပ်ထည့်သည်။ စာအုပ်မှာ လူကြိုက်များသော်လည်း ဒုကမ္ဘာစစ်အတွင်းနှင့် အပြီးကာလ ၁၉၄၉ထိ စက္ကူကို ခွဲတမ်းနှင့်သာရသဖြင့် Allen & Unwinက ထုတ်ဝေမူကို ရံဖန်ရံခါထိုကာလများ၌မရနိုင်ခဲ့ပေ။
အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် နောက်ပိုင်းထုတ်ဝေမှုများအဖြစ် ၁၉၅၁၊ ၁၉၆၆၊ ၁၉၇၈၊ ၁၉၉၅ တွင် အသီးသီးထုတ်ဝေခဲ့ကြသည်။ ထိုအင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့်ထုတ်ဝေမူများကို ထုတ်ဝေရေးတိုက်တချို့ဖြင့်ထုတ်ဝေခဲ့ကြ၏။ ထို့အပြင် ဟော့ဘစ်ကို ဘာသာစကားပေါင်း (၄၀) ကျော်ဘာသာပြန်ဆိုခဲ့ကြပြီး တချို့သောဘာသာစကားများတွင် တစ်ကြိမ်ထက်မနည်း ထုတ်ဝေမှုများလည်းပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။
ပြင်ဆင်စိစစ်တည်းဖြတ်ခြင်း
၁၉၃၇ ဒီဇင်ဘာတွင် ဟော့ဘစ်ထုတ်ဝေသူ Stanley Unwin က တော်ကီးန်ကို ဟော့ဘစ်နောက်ဆက်တွဲဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ် ရေးရန်တောင်းဆိုသည့်အခါ တော်ကီးန်က The Silmarillion စာမူကိုပေးခဲ့၏။ လူအများက လိုလားသည်မှာ ဟော့ဘစ်တို့အကြောင်း ယခုထက်ပိုသိချင်ကြဟု ယုံကြည်လျှက် အယ်ဒီတာများက ပယ်ချခဲ့သည်။ လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင် ဖြစ်လာမည့် ဟော့ဘစ်အသစ်ဇာတ်လမ်းကို စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့ရာ ထိုအားထုတ်မှုလမ်းကြောင်းသည် မူရင်းစာသားအဆက်အစပ်များသာမက ဇာတ်ကောင် ဂိုလမ် ကိုပါ အများအပြားပြောင်းလဲခဲ့ရလေသည်။
ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေမူတွင် ဂိုလမ်သည် စကားထာဖွက်တမ်းနိုင်ကြေးအဖြင့် လက်စွပ်ကို လိုလိုလားလားလောင်းကြေးထပ်ကာ ဘီလ်ဘိုနှင့် အခင်မင်မပျက်ခွဲခွာခဲ့သည်။ ဒုတိယမူတွင် တစ်ကွင်းတည်းသောလက်စွပ်(One Ring) ၏အယူအဆသစ်၊ လက်စွပ်၏ညှို့ယူဖျက်ဆီးတတ်သော ဂုဏ်သတ္တိအပေါ် ရောင်ပြန်ဟပ်နိုင်စေရန် တော်ကီးန်က ဂိုလမ်သည် ဘီလ်ဘိုအပေါ်သို့ ပို၍ရက်စက်ကာ လက်စွပ်ပျောက်သည်ကိုသိလျှင် စိတ်ဂဏာမငြိမ် ကယောက်ကယက်ဖြစ်သွားသည်ဟု ပြုပြင်ယူသည်။ ထို့ပြင်ထားသောအဖြစ်သည် ဂိုလမ်၏ဆဲရေးကြိမ်စာတိုက်ခြင်းနှင့် ဤသို့အဆုံးသတ်လေသည်။ " သူခိုးကောင်၊ သူခိုး၊ သူခိုး.. ဘက်ဂင်ကောင်။ တို့တွေမုန်းတယ်၊ တို့တွေ ဒင်းကို မုန်းတယ်၊ တစ်သက်လုံး ဒင်းကို ငါတို့တွေမုန်းတယ်ဟေ့။" ဤအချက်ကား လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်တွင် ဂိုလမ် ပါဝင်လာမှု၏ ရှေ့ပြေးနမိတ်ဆိုး ပြယုတ်ပင်ဖြစ်သည်။
လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်နှင့် ကိုက်ညီမည့်စာအုပ်ကို ထုတ်ဝေနိုင်စေရန်အလို့ငှာ ယခုလိုပြုပြင်ထားသော မှောင်ရိပ်ထဲက စကားထာ (Riddles in the Dark) အခန်းကို ထုတ်ဝေသူ Unwin ဆီသို့ပို့ခဲ့သည်။ သို့သော် နှစ်အတော်ကြာသည်အထိ ဘာမျှသတင်းစကားမကြားခဲ့ပေ။ အသစ်ထုတ်ဝေမည့် မူအသစ်အတွက် အကြမ်းလှိမ့်ထားသော စာမျက်နှာအရှည်ကို တော်ကီးန်ထံသို့ပို့ပေးခဲ့ရာ ၎င်းပို့ထားခဲ့သော စာသားများထည့်ထားခဲ့သည်ကို အံ့ဩဖွယ်တွေ့ခဲ့ရ၏။ လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်၌ စကားထာဖွက်တမ်းအား ပထမမူ၌ လက်စွပ်၏ဩဇာကိုမခံနိုင်ပဲ ဘီလ်ဘိုကိုယ်တိုင် လုပ်ကြံဖန်တီးထားသော လိမ်စဉ်တစ်ခုဟု ရှင်းပြထားသော်လည်း ပြုပြင်ပြောင်းလဲထားသောထုတ်ဝေခြင်းများတွင် အစစ်အမှန်အဖြစ်အပျက်သဘောများ ပါဝင်လေသည်။ ထိုပြုပြင်မူသည် ဒုတိယအကြိမ်ထုတ်ဝေခြင်းဖြစ်ပြီး ၁၉၅၁၌ ယူကေ၊ ယူအက်စ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
နောက်ဆက်တွဲဇာတ်လမ်းအတွက် ဟော့ဘစ်၏ ယျေဘုယျသဘောကို ညှိရန်ကြိုးစားလျှက် ၁၉၆၀တွင် မူအသစ်ကို စတင်လုပ်ကိုင်သည်။ ဟော့ဘစ်စာရေးဟန်၏ ပေါ့ပေါ့ပါးပါး သွက်သွက်လက်လက်များ ပျောက်ဆုံးပြီဟု သွယ်ဝိုက်ပြောဆိုသော ဝေဖန်သံညံလာသောအခါ အခန်း(၃)၏ မူအသစ်ပြုပြင်ခြင်းလက်လျှော့ခဲ့ပေသည်။
Ace Books မှ လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်ကို မူပိုင်ခွင့်မရှိဘဲ အဖုံးပျော့ထုတ်ဝေခြင်းများရှိလာပြီးနောက် Houghton Mifflin နှင့် Ballantine Books တို့က တော်ကီးန်ကို ဟော့ဘစ်ပါ စာသားအသစ်ပြုလုပ်၍ အမေရိကန်မူပိုင်ခွင့်အသစ် ပြုလုပ်ရန်တောင်းဆိုခဲ့ရာ ဤစာသားများသည် ၁၉၆၆ ထုတ် တတိယအကြိမ်ထုတ်ဝေခြင်းဖြစ်ခဲ့၏။ ဤအခွင့်အရေးကို လက်လွှတ်မခံဘဲ လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်နှင့် ထိုစဉ်ကထုတ်ဝေခြင်းမရှိသေးသည့် Quenta Silmarillion မှ စကြဝဠာသဘောများကို ပို၍နီးကပ်စေမည့် ဇာတ်လမ်းပုံစံကို ညှိယူခဲ့သည်။ ဤအသေးစားပြုပြင်မှုများ၌ ဥပမာအားဖြင့် ပအကြိမ်၊ ဒုအကြိမ်မူများတွင် အက်လ်ဖ်များကို Gnomes ဟု စာမျင်နှာ (၆၃)တွင်ခေါဝေါ်သုံးစွဲခြင်းကို တတိယအကြိမ်၌ "High Elves of the West, my kin" ဟုခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။ ယခင်က တော်ကီးန်သည် မျိုးရိုးမြင့်အက်လ်ဖ်များ (High Elves) ၏ ဒုတိယအနွယ် the Noldor or "Deep Elves" များနေရာ၌ ဂရိဘာသာ (gnosis (knowledge)) မှဆင်းသက်သော gnome ကို ပညာရှိဆုံးအက်လ်ဖ်များအတွက် ကောင်းသည့်အမည်ဟု တွေးရင်းသုံးဆွဲခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ၁၆ရာစု ဆွစ်ပညာရှင် Paracelsus ဆီမှ ဆင်းသက်လာသော ဥယျာဉ်စောင့် လူပု (garden gnom) ဆိုသည့် ဝေါဟာရအသုံးများမှုကြောင့် ထိုစကားလုံးကို ပစ်ပယ်ခဲ့လေသည်။ "tomatoes"စကားလုံးကို  "pickles" ဟုပြောင်းလဲခေါ်ဝေါ်သော်လည်း ၎င်းစာအုပ်ပါခေတ်နှင့်မကိုက်သည့် တချို့သောစကားလုံးများ clocks ၊ tobacco တို့ကို ဤအတိုင်းပင်သုံးဆွဲလေသည်။ လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင် ဝတ္ထု၌ "မယ်ရီ က နျူမန်နောရီးယန်(Númenóreans)များသည် ဆေးရွက်ကြီး(tobacco)ကို အနောက်အရပ်မှ ယူဆောင်လာကြသည်" ဟုရေးသားခဲ့သည်။
စာရေးသူကွယ်လွန်ပြီးမှ ထုတ်ဝေခြင်းမူများ
စာရေးဆရာကွယ်လွန်ခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း ဟော့ဘစ်ကို စာသားများ၏ဖြစ်ပေါ်လာမှု၊ ပြင်ဆင်မှု၊ မှတ်ချက်ပြုမှုများနှင့် ထုတ်ဝေမှုနှစ်ကြိမ်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ မှတ်ချက်သွင်းရေးသားထုတ်ဝေသော ဟော့ဘစ် စာအုပ် (The Annotated Hobbit) ၌ Douglas Anderson က ဝတ္ထုပါစာသားများဘေးတစ်လျှောက် သရုပ်ဖော်ပုံများ၊ မှတ်ချက်သွင်းရေးသားချက်များနှင့်အတူ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၂၀၀၇တွင် အပိုင်းနှစ်ပိုင်းဖြင့်ထုတ်ဝေသော ဟော့ဘစ်တို့သမိုင်းကြောင်း (The History of The Hobbit)ဘတွင် John D. Ratelif၏ အစောပိုင်း၊အလယ်ပိုင်း စာမူကြမ်းများကို အထောင်အပံ့ပေးထားပြီး ဘေးက တော်ကီးန်လက်ရာများကို မှတ်ချက်ပြုရေးသားမှုများပါဝင်သည်။
သရုပ်ဖော်ပုံနှင့် မျက်နှာဖုံးပုံစံ
တော်ကီး၏ ပေးစာများ၊ ထုတ်ဝေသူမှတ်တမ်းများက စာအုပ်တစ်အုပ်လုံးတွင် သရုပ်ဖော်ပုံဆွဲရာ၌ ၎င်းမှာပါဝင်ခဲ့သည်။
တော်ကီးန်ဆိုပြုထားသော မြေပုံငါးပုံနှင့်ပတ်သက်၍ ဆွေးနွေးငြင်းခုံခဲ့ကြသည်။ ၎င်းက ဿရော်၏မြေပုံ (Thror's Map) ကို ရှေ့ဖုံးနှင့်တွဲလျှက်၊ လကြည့်စာ (moon letter- လအလင်းနှင့်မှ မြင်ရသောစာ) ကို နောက်ဖုံးနှင့်တွဲ၍ ထင်ထင်သာသာရှိစေရန် စာအုပ်ကို ထိုသို့ချုပ်စေချင်သည်။ နောက်ဆုံး၌ ကုန်ကျစရိတ်၊ မြေပုံ၏ အရိပ်ထင်မှုစသဖြင့် ထိုအခက်ခဲများကြောင့် ဿရော်မြေပုံ၊အရိုင်းနယ်မြေပုံ (Map of Wilderland) များကို စာအုပ်နောက်ပိုင်း၌သာ ချုပ်ခဲ့သည်။ အနက်ရောင်၊ အနီရောင်ဖြင့် မြေပုံနှစ်ခုလုံးကို ရိုက်နှိပ်ခဲ့၏။
ကွဲပြားသောထုတ်ဝေခြင်းများကို မတူညီသောနည်းလမ်းများဖြင့် သရုပ်ဖော်ခဲ့၏။ တချို့မှာ မူရင်းပုံစံကို အနည်းနဲ့အများလိုက်နာကြပြီး အထူးသဖြင့် ဘာသာပြန်မူတချို့တွင် တစ်ခြားသော ပန်းချီဆရာများက မှုန်းချယ်ထားလေသည်။ ၁၉၄၂ ကလေးများစာအုပ်အသင်း (The Children's Book Club) ၏ မူတွင် နည်းလမ်းမကျစွာဖြင့် မြေပုံမပါဘဲ တစ်ခြားသောပုံများကို အဖြူအမဲဖြင့် ရိုက်နှိပ်ခဲ့သည်။
စာပေအမျိုးအစား
တော်ကီးန်က ဟော့ဘစ်ကို မိရိုးဖလာပုံပြင်အဖြစ်ရည်မှန်းပြီး ကလေးများကိုရည်ညွှန်းသည့် ရေးဟန်ဖြင့် ရေးဖွဲ့ခဲ့သည်။ သို့သော် နောက်တွင် ၎င်းက ဤစာအုပ်မှာ ကလေးများအတွက်သီးသန့်ရေးခဲ့ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဒဏ္ဍာရီ၊ ရာဇဝင်ကိုစိတ်ဝင်စားမှုမှ ဖန်တီးခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်းပြောဆိုခဲ့သည်။ စာအုပ်ကို မူလဝေဖန်သုံးသပ်မှုများကလည်း မိရိုးဖလာပုံပြင်အဖြစ်သတ်မှတ်ရည်ညွှန်းကြသည်။ သို့ရာတွင် 'The Oxford Companion to Fairy Tales' ထဲ၌ ရေးသားသော Jack Zipes က ဘီလ်ဘိုသည် မိရိုးဖလာပုံပြင်ဇာတ်ကောင်မျိုးနှင့် အံမဝင်ပါဟုပြောဆိုခဲ့သည်။
ဤစာအုပ်(ဝတ္ထု)ကို စိတ်ကူးယဉ်ဝတ္ထု (fantasy novel) ဟုသာ မကြာခဏဆိုသလိုခေါ်ဆို၍ ဈေးကွက်တွင်ရောင်းချကြသည်။ တော်ကီးန်းအား လွှမ်းမိုးနိုင်၍ စိတ်ကူးယဉ်အခြေခံ အကြောင်းခြင်းရာများပါဝင်သော စာအုပ်နှစ်အုပ်မှာ ဂျေ အမ် ဘဲရီး (J. M. Barrie) ၏ ပီတာပန်နှင့် ဝမ်ဒီ (Peter Pan and Wendy) ၊ ဂျော့ မက်ခ်ဒေါ်နယ် (George MacDonald) ၏ မင်းသမီးလေးနှင့် ဂေါ်ဘလင် (The Princess and the Goblin) တို့ဖြစ်၍ ဟော့ဘစ်ကိုလည်း ကလေးစာပေအဖြစ်ပင် မူလကတည်းကခွဲခြားသတ်မှတ်ထား၏။  ထိုစာပေအမျိုးအစားနှစ်ခုမှာ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ချိတ်ဆက်နေပါသည်။ သို့အတွက်ကြောင့် high fantasy ဟုခေါ်တွင်သော ပိုမိုကျယ်ပြန့်သည့် စိတ်ကူးယဉ်စာပေ၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များတွင် စာရေးဆရာ L. Frank Baum နှင့် Lloyd Alexander ကဲ့သို့သော ကလေးစာပေစာအုပ်များပါဝင်သလို အရွယ်ရောက်သူများအတွက် စာပေဟု ယူဆကြသော Jonathan Swift ၊ Gene Wolfe တို့၏ လက်ရာများလည်းပါဝင်သည်။ ဟော့ဘစ်ကို နှစ်ဆယ်ရာစု၏ ကလေးများအတွက်ရေးသားသော စိတ်ကူးယဉ်စာပေ၏ ရေပန်းအစားဆုံးဝတ္ထုဟုခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ ဆူလစ်ဗန်က ဟော့ဘစ်သည် high fantasy စာပေ တိုးတက်မှု၏ အရေးပါသောအဆင့်ဟု ချီးကျူးခဲ့လေသည်။
ရေးဟန်
တော်ကီးန်၏ စကားပြေအရေးအသားမှာ ရိုးစင်း၍ လွယ်ကူသည်။ ၎င်းစိတ်ကူးယဉ်ကမ္ဘာ၏ဖြစ်တည်မှုနှင့် အသေစိတ်များကို လက်တွေ့ကျသည့်နည်းလမ်းဖြင့် ဖော်ပြသည်။ တစ်ဖက်တွင်လည်း အကြောင်းရာအသစ်၊ ထူးထူးခြားခြားဇာတ်ကွက်များကို အမှတ်မထင်ပုံစံဖြင့် မိတ်ဆက်ပေးသည်။ ဤသို့လက်တွေ့ကျကျစာရေးဟန်သည် စာဖတ်သူများအား စိတ်ကူးယဉ်ကမ္ဘာ၏ အရှိတရားကိုယုံကြည်စေရန် မြှောက်ပင့်တိုက်တွန်းသည်ထက် စာဖတ်သူများကို ထိုစိတ်ကူးယဉ်ကမ္ဘာထဲသို့ သွတ်သွင်းပေးလိုက်သည်။ ဤစာရေးဟန်များကို Richard Adams ၏ Watership Down နှင့် Peter Beagle ၏ The Last Unicorn စာအုပ်များတွင်လည်းတွေ့နိုင်သည်။ ဟော့ဘစ်ကို ရှင်းလင်းလွယ်ကူသော ဘာသာစကားတည်ဆောက်ပုံမျိုးဖြင့်ရေးသော်လည်း ဇာတ်ကောင်တစ်ကောင်ခြင်းစီ၏ လေသံမှာ သူ့နည်းသူ့ဟန်ဖြင့်ဖြစ်လေသည်။ ဇာတ်လမ်းကို စကားချပ်လေးများဖြင့် ဝင်ဝင်လာတတ်ပြီး ရံခါ၌ ဇာတ်အသွားအလာကို နှောက်ယှက်တတ်သော နောက်ခံပြောပြနေသူတွင် သူ့ကိုယ်ပိုင်ဟန်စကားအသုံးမျိုးပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ ထိုစကားများသည် ဇာတ်ကောင်များ၏ ဝထ္ထုထဲတွင်သုံးနေသောစကားများနှင့် မတူဘဲကွဲပြားနေသည်။
ဇာတ်လမ်း၏ အခြေခံပုံစံမှာ စွန့်စားရှာဖွေခရီးစဉ်(quest)မျိုးပင် ဖြစ်၏။ ထိုအကြောင်းကို အပိုင်းလိုက် တင်ဆက်ထားသည်။ အရှေ့တခွင် အရိုင်းနယ်မြေ (Wilderland) တစ်လျှောက်၌ တွေ့ခဲ့ရသော သီးသန့်ဇာတ်ကောင်တစ်မျိုးဆီကို အခန်းတစ်ခန်း စီ၌ မိတ်ဆက်သည်။ စာအုပ်၏ အများစုသောအခန်းများမှာ ဤသို့ပင်ဖြစ်သည်။ တွေ့ရသော ထိုဇာတ်ကောင်များမှာ ဇာတ်လိုက်ဖြစ်သူကို ခင်မင်ကူညီသည်လည်းရှိသလို ခြိမ်းချောက်အန္တရာယ်ပေးသည်လည်းရှိ၏။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ယေဘုယျစာရေးဟန်ကား ပေါ့ပေါ့ပါးပါး သွက်သွက်လက်လက်ဖြစ်ပြီး သီချင်းများနှင့် ရယ်စရာဟာသများကို စာအုပ်အနှံထည့်ထားလေသည်။ ဥပမာ ထိုပေါ့ပါးသောရေးဟန်ကိုထိန်းထားသည့်အချိန်မှာ သော်ရင်နှင့် အဖွဲ့ကို ဂေါ်ဘလင်များက အောက်ဘက်နယ်မြေထဲသို့ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားစဉ် ဂေါ်ဘလင်များဆိုသောသီချင်းတစ်ပုဒ်ကား :
ဤမြည်သံဆွဲသီဆိုခြင်းများသည် အန္တရာယ်မြင်းကွင်းကို ဟာသဖြင့် ရောယှက်စေ၍ သက်သာစေသည်။ တော်ကီးန်သည် ပူပန်ဖွယ်အခြင်းရာနှင်ဟာသကို မျှမျှတတသုံးစွဲနိုင်သည်။ သာဓကများကို ထရိုးကောင်ထွားကြီးများ၏ ပေါချာချာနိုင်ခြင်း၊ စကားကို ကာရံလိုလိုပုံစံဖြင့် ထူခြားသောလေယူလေသိမ်းဖြင့်ပြောဆိုခြင်းမျိုး (ကော့ခ်နီများအတိုင်း -Cockney) နှင့် သော်ရင်တို့ကို ဖမ်းဆီးသူအက်လ်ဖ်များ အရက်သောက်မူးနေသည့်အခန်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ထူးဆန်းသည့် နယ်မြေများသို့ထွက်သည့်ခရီးစဉ်ကို ပြောပြသည့် ယေဘုယျပုံစံမှာ သွက်လက်ကာ ဤပုံစံသည် တော်ကီးန်အပေါ် စာပေအရ ဩဇာညောင်းခဲ့သော ဝီလီယန် မောရစ် (William Morris) ၏ အိုင်စလန်သားများ နေ့စဉ်ဖြစ်ပျက်မှတ်တမ်းကို ယူငင်ထားခြင်းဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်ပေ၏။
ဇာတ်လမ်းကို အနက်ဖော်ထုတ်ခြင်း
ဇာတ်ကြောင်း၊ အချိန်၊နေရာ၊ဖြစ်ပျက်များ စီစဉ်ခြင်းမှာကဲ့သို့ ဇာတ်ကောင်များနှင့် ပြန်လှန်ချိတ်ဆက်မှုများ ဖွဲ့စည်းရာတွင်ပါရှိစေရန် စာပေရေးရာသီအိုရီအယူအဆများကို တော်ကီးန်က ယူဆောင်အသုံးချသည်။ ၎င်းက ရှေးဟောင်းကမ္ဘာကို စူးစမ်းသော ခေတ်သစ် ခေတ်နောက်ပြန်သမား (modern anachronism) အဖြစ် ဘီလ်ဘိုကို မှုန်းချယ်သည်။ ဘီလ်ဘိုသည် ဤခေတ်ဟောင်းကမ္ဘာအတွင်း၌ ညှိနှိုင်းတတ်သော၊ ချိတ်ဆက်တုံ့ပြန်နိုင်သောသဘောရှိ၏။ အကြောင်းသည်ကား ကမ္ဘာနှစ်ခုကြား ဆက်ယှက်မှုကိုဖြစ်စေသည်မှာ ဘာသာစကားနှင့် ရိုးရာစဉ်ဆက်သဘောများဖြစ်၏။ ဥပမာ - ဂိုလမ်ပြောသော စကားထာများကို ရှေးဟောင်းသမိုင်းဝင်ရင်းမြစ်မှယူငင်၍ ဘီလ်ဘို၏ စကားထာကား ခေတ်ပေါ် ကလေးကဗျာစာအုပ်များမှ ဖြစ်သည်။ နှစ်ဦးစလုံးအဖို့ ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်သော စကားထာကစားခြင်းသည် စကားထာပါအ​ကြောင်းရာများထက် ထိုနှစ်ဦးအားပို၍ ချိတ်ဆက်တုံ့ပြန်ဆက်ဆံစေနိုင်သည်။ (ပို၍ ဇာတ်ကိုကြွစေသည်) ဇာတ်ကောင်တစ်ကောင်ချင်းစီ၏ ဘာသာစကားဟန်၊ လေသံ၊ စိတ်တိမ်းညွတ်မှုနယ်ပယ်များ၏ အပေါ်ယံသဘောကွာခြားသော စိတ်ကူးသည် ခေတ်သစ်၊ ခေတ်ဟောင်းကမ္ဘာနှစ်ခုကြား က နက်နဲသည့်ကျစ်လျစ်စုစည်းမှုကို နားလည်သဘောပေါက်စေသည်။ ဤသည်လည်း ဝတ္ထု၌ ထပ်တလဲလဲဖော်ပြသော အကြောင်းအရာတစ်ရပ်ပင်ဖြစ်သည်။
တုံ့ပြန်မှုမှုများ
"အမှန်ကတော့ ဤစာအုပ်တွင် ယခင်တုန်းက တစ်ခါမှစုစုစည်းစည်းမရှိဖူးသေးသော ကောင်းခြင်းများစွာအားလုံးပါဝင်လာလေသည်။ ဟာသပေါင်းများစွာ၊ ကလေးများအပေါ်နားလည်ခြင်း၊ ပညာရှင်တစ်ယောက်၏ ဒဏ္ဍာရီအပေါ်နားလည်မှုကို ကဗျာဆရာတစ်ဦး၏ ဒဏ္ဍာရီအပေါ်နားလည်မှုနှင့် ပျော်ရွှင်စွာပေါင်းစပ်ထားခြင်းများတို့ဖြစ်ကြသည်။... ဤပါမောက္ခသည် ဘယ်အရာကိုမှတီထွင်မှုမရှိသည့်ဟန်ပန်ရှိ၏။ သူသည် ထရိုးကောင်ကြီးများ၊ နဂါးများအကြောင်း ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျလေ့လာထားပြီး ကြွယ်ဝသည့်'ကိုယ်ပိုင်ဟန်'များနှင့်ထိုက်တန်သော ထိုတိကျမှုများဖြင့် ထိုသတ္တဝါများကိုဖော်ပြထားသည်။"
လူးဝစ်က ဟော့ဘစ် ကို  အဲလစ်နှင့် ထူးဆန်းဖွယ်တိုင်းပြည်(Alice in Wonderland)နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပြ၍ အဲလစ်ဝတ္ထု၌ ကလေး၊လူကြီးသည် စာအုပ်ပါအကြောင်းအရာများကို ခံစားရန် များစွာသောအကြောင်းများ၊ နေရာများကိုတွေ့နိုင်သည်။ Flatland၊ Phantastes၊ The Wind in the Willowsစသည့် စိတ်ကူးယဉ်ဝတ္ထုများနှင့်လည်း နှိုင်းယှဉ်ခဲ့သည်။ W. H. Audenက နောက်ဆက်တွဲဇာတ်လမ်းဖြစ်သည့်  လက်စွပ် အဖွဲ့ဝင်များတွင် ဟော့ဘစ်ကို ဤရာစု၏ အကောင်းဆုံးကလေးစာအုပ်များထဲက တစ်အုပ်ဟု ဖော်ပြသုံးသပ်သည်။ ဟော့ဘစ်ကို ကာနီဂီစာပေဆု(Carnegie Medal)အတွက် ဆန်ကာတင်ရွေးချယ်ခံရပြီး ၁၉၃၈အတွက်အကောင်းဆုံးလူငယ်စိတ်ကူးယဉ်စာပေဆုကို New York Herald Tribune မှ ဆုချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ မကြာသေးမီကလည်း သိမ်းထားရန်စာအုပ်ကဏ္ဍအတွက် ရာစုနှစ်၏ ကလေးများစာအုပ်ခေါင်းစဉ်မဲကောက်ယူခြင်းတွင် (သက်ကြီးစာဖတ်သူများအတွက်) ၂၀ရာစု၏အရေးကြီးဆုံးအဖြစ် မကြာသေးမီကလည် ဤဝတ္ထုကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြလေသည်။
နောက်ဆက်တွဲဇာတ်လမ်းဝတ္ထုဖြစ်သော လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင် ထုတ်ဝေခြင်းက ဟော့ဘစ်နှင့်ပတ်သက်သော ဝေဖန်မှုများကိုပြောင်းလဲသွားစေခဲ့သည်။ ဟော့ဘစ်ကို သူ့နည်းသူ့ဟန် ကလေးစာအုပ်အဖြစ်ချဉ်းကပ်မည့်အစား Randell Helmsကဲ့သို့သော ဝေဖန်ရေးသမားတချို့က ဟော့ဘစ်သည် နောက်ဆက်တွဲဇာတ်လမ်းအတွက် အစမ်းလေ့ကျင့်သည့် ရှေ့ပြေးဟုဆိုကာ အဆင့်နိမ့်ချသတ်မှတ်သည့်စိတ်ကူးမျိုးရှိကြသည်။ ထိုသို့ အတိတ်ဖြစ်ပျက်များကို ပစ္စက္ခစံညွှန်းများနှင့် ဘာသာပြန်တတ်သူ(presentist)များကို ပြန်လည်ရင်ဆိုင်တုံ့ပြန်သူများက ၎င်းတို့၏ချဉ်းကပ်မှုများတွင် ကလေးစာအုပ်အဖြစ်၊ သူ့ပုံစံဖြင့်သူ့ဘာသာရှိသော ကျယ်ပြန့်သောစိတ်ကူးယဉ်လက်ရာအဖြစ် မူလတန်ဖိုးများကို လစ်လျှူရှုကြပြီး ထိုစာပေအမျိုးအစားအပေါ် ဟော့ဘစ်၏ဩဇာသက်ရောက်မှုအား ဥပက္ခာပြုကြသည်ဟု ပြောဆိုတုံ့ပြန်ကြသည်။ မျက်မှောက်ရေးရာသုံးသပ်အစီရင်ခံသူများဖြစ်သည့် Paul Kocher John D. Rateliff နှင့် C. W. Sullivan တို့က စာဖတ်သူများအား ထိုလက်ရာများအပေါ် တသီးတခြားကိုင်တွယ်ကြရန် အားပေးတိုက်တွန်းသည်။ အကြောင်းမူကား ဟော့ဘစ်ကို နောက်ပိုင်းထွက်လက်ရာအပေါ်အမှီခိုကင်းစွာ တီထွင်ဖန်တီး၊ ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ဝတ္ထု၏ သဘောလက္ခဏာ၊ ရေးဟန်တို့အပေါ် အားစိုက်စာဖတ်သူများ၏မျှော်လင့်ချက်ထားမှုကိုရှောင်ရန်ရန်ဖြစ်သည်။
လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်
ဟော့ဘစ်ကို တစ်ဖက်က နည်းလမ်းများစွာဖြင့် လိုက်ဖက်မှုရှိစေရန်ပြုလုပ်၊ ထပ်တိုးပေါင်းထည့်ခြင်းများအပြီးတွင် ၎င်း၏နောက်ဆက်တွဲ လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်သည် အကြီးကျယ်ဆုံးအမွေအနှစ်ဟုဆိုနိုင်သည်။ ဇာတ်လမ်းကြောရိုးသည် တူညီသောဇာတ်ကွက်၌ တူညီသည့်အခြေခံတည်ဆောက်မှုဖြစ်ပေါ်လာခြင်းတို့ကို ဝတ္ထုနှစ်ခုစလုံးတွင်မျှဝေသုံးစွဲ၏။ ဇာတ်လမ်းနှစ်ခုစလုံးသည် ဘီလ်ဘို၏နေအိမ် ဘက်ဂ်အန့်ဒ်(Bag End)မှစတင်ခြင်း၊ အဓိကဇာတ်ကိုရှေ့ဆက်မျောစေရန် ဘီလ်ဘိုအိမ်၌ ပါတီပွဲကျင်းပခြင်း၊ ဂန်ဒက်ဖ်က အဓိကဇာတ်ဆောင်ကို အရှေ့ဘက်စွန့်စားမှုခရီးစဉ်တွင် ခေါ်ယူပါဝင်စေခြင်း၊ အယ်လ်ရွန်က ခိုလှုံရာနေရာနှင့် အကြံပေးခြင်း၊ စွန့်စားခန်းထွက်သူများသည် မြေအောက်နယ်မြေ "ဂေါ်ဘလင်မြို့တော်/မော်ရီယာ" (goblin town/Moria)မှလွတ်မြောက်ခြင်း၊ ထိုသူတို့သည် နောက်ထပ် အက်လ်ဖ်မျိုးနွယ်ဖြစ်သော "အမှောင်လွှမ်းတောနက်/လော့သ်လိုရီးယန်" (Mirkwood/Lothlórien)နှင့် ပတ်သက်ခြင်း၊ အကျဉ်းတန်နယ်မြေ "စမောက်ဂ်၏ အကျဉ်းတန်နယ်မြေ/ ရွှံ့နွံ့အိုင်သေ" (Desolation of Smaug/Dead Marshes)ကိုဖြတ်ကျော်ရခြင်း၊ လူသားတို့အခြေချရာ "ရေကန်မြို့/အစ်သီးလီယန်(မြို့ပျက်ကြီး)" (Esgaroth/Ithilien)မှ ကြိုဆိုအားဖြည့်ပေးခြင်း၊ ကြီးကျယ်သောတိုက်ပွဲဖြစ်သည့် "တပ်ကြီးငါးတပ်တိုက်ပွဲ/ပယ်လန်းနော်စစ်တလင်းတိုက်ပွဲ" (The Battle of Five Armies/Battle of Pelennor Fields)များတွင် တိုက်ခိုက်ခြင်း၊ ခရီးစဉ်၏အထွတ်အထိပ်သည် နာမည်ဆိုးဖြင့်ကျော်ကြားသော "အထီးကျန်တောင်ထိပ်/ကြမ္မာဆိုးတောင်ထိပ်" (Lonely Mountain/Mount Doom)ဖြစ်နေခြင်း၊ ယခင်ဘုရင့်အနွယ်မှသက်ဆင်းလာသော "လေးသမား ဘာ့ဒ်/အာရဂွန်" (Bard/Aragorn)ကို ထီးနန်းပြန်ပေးခြင်း၊ စွန့်စားသူအဖွဲ့၏ အိမ်အပြန်တွင် ယိုယွင်းသောအနေအထားတွေ့ကြုံရခြင်း "ပစ္စည်းများလေလံတင်ရောင်းချ/ရှိုင်းယားမီးလောင်ခြင်း"စသည်တို့ဖြစ်ကြသည်။
လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင် တွင် ဇာတ်ကောင်များမြောင်၏ လမ်းကြောင်းခရီးစဉ်များကြောင့် ပို၍ထောက်ပံ့ပေးသောအခန်းများ၊ ပို၍ရှုပ်ထွေးသောဇာတ်ကွက် စသည်တို့ပါဝင်သည်။ ဤနောက်လက်ရာကိုတော်ကီးက ဟာသဟန်နည်းပါးစွာဖြင့် ကိုယ်ကျင့်တရား၊ ဒသနပိုင်းအခြင်းအရာများထည့်သွင်းထားသည်။ ဇာတ်နှစ်ခုကြား မတူညီကွဲပြားမှုများသည် စာဖတ်သူများက နှစ်ခုလုံးအားတူမည်ဟုထင်ပြီး မတူသည်ကိုတွေ့လျှင် အခက်အခဲများဖြစ်စေပေလိမ့်မည်။ တော်ကီးန်က ဟော့ဘစ်သည် ကလေးများအဖို့၊ လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်ကား ထိုဟော့ဘစ်ဖတ်ပြီး ကြီးပြင်းလာသော ထိုသူများအတွက်ဟု ရေးသားခဲ့သောကြောင့် အကြောင်းရာပိုင်း၊ ရေးဟန်ပိုင်းများ၏ ကွဲပြားခြားနားမှုများစွာ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ နောက်ထပ်အနေဖြင့် တော်ကီးန်၏ အလယ်ပိုင်းကမ္ဘာ (Middle-earth)၏ အယူအဆများကို ၎င်းဘဝနှင့် စာရေးသက်တမ်းတလျှောက် တဖြည်းဖြည်းခြင်း ပြောင်းလဲတိုးတက်စေခဲ့သည်။
ပညာရေးကဏ္ဍ
စာအုပ်၏ ရေးဟန်၊အကြောင်းအရာများသည် လူငယ်များအား ချားလ် ဒစ်ကင်း(Charles Dickens)နှင့် ရှိတ်စပီးယား(William Shakespeare)တို့၏ လက်ရာများကို ချဉ်ကပ်နိုင်စေရန်ပြင်ဆင်ပေးနိုင်ခြင်းဖြင့် လူငယ်စာဖတ်ပရိသတ်၏ စာတတ်မြောက်နှုန်းကိုချဲ့ထွင်ကူညီနိုင်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ ကွဲပြားမှုအနေဖြင့် ဇာတ်လမ်းပါအကြောင်းအရာများသည် ဆယ်ကျော်သက်များအတွက်ပိုမိုသင့်တော်သည်။ သို့သော် အဆင့်မြင့်လာသောလူငယ်စာဖတ်သူများအား ဆယ်ကျော်သက်ကို အဓိကထားရေးသော ဇာတ်လမ်းများ ဖတ်ရန်ကမ်းလှမ်းခြင်းမှာ ၎င်းတို့စာဖတ်ကျွမ်းကျွမ်းကျင်မှုကို လေ့ကျင့်ပေးရာမရောက်ပေ။ အသက် ၁၁-၁၄ ကောင်လေးများကို စာတတ်/ဖတ်နှုန်းမြင့်မားရန် တွန်းအားပေးဖို့ အကြံပြုထားသော စာအုပ်တချို့တစ်လေအနက် တစ်အုပ်ဖြစ်သော ဟော့ဘစ် ကို ရေးဖူးသမျှ ပင်ကိုဟန်ဖြင့် အကောင်းဆုံးစိတ်ကူးယဉ်ဇာတ်လမ်းအဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်ကြသည်။
ဤစာအုပ်မှ ဆရာများ၊ကျောင်းသားများအတွက် အမြင့်ဆုံးအကျိုးပြုနိုင်စေရန် သင်ကြားလမ်းညွှန်နှင့် စာကြည့်မှတ်စုလမ်းညွှန်တချို့ကို ထုတ်ဝေထားပြီးလည်းဖြစ်သည်။ ဤဝတ္ထုသည် စာရေးဆရာ၏ ဘဝနှင့် ဖြတ်သန်းခဲ့ရသောကာလများကို ရောင်ပြန်ဟပ်နိုင်သော တင်စားခိုင်းနှိုင်းချက်လက္ခဏာများပါဝင်သောကြောင့် အထူးသဖြင့် ရူပကတင်စားချက်များကဲ့သို့ စာပေအယူအဆများကို လူငယ်စာဖတ်ပရိသတ်များအတွက်မိတ်ဆက်ပေးနိုင်သည်။ တစ်ဖက်တွင် စာရေးဆရာက၎င်းလက်ရာ၏ ထိုခိုင်းနှိုင်းတင်စားချက်များအား ငြင်းပယ်ပါသည်။ ထိုနှစ်ခု၏အားပြိုင်မှုသည်စာဖတ်သူများအား "အရိုင်းမှအယဉ်သို့ပြောင်းလဲခြင်း"(sublimation)ကဲ့သို့သော(Freudian analysis- မသိစိတ်နှင့်ပတ်သက်၍ စိစစ်လေ့လာခြင်း)မှ အကဲဖြတ်ကိရိယာများနှင့် "တစ်ခြားပြင်ပဆိုင်ရာအချက်အလက်ထက် စာသားများကိုအလေးပြုသော"(New Criticism)ယုံကြည်မှုများကို မိတ်ဆက်ပေးခြင်း၌ အကူအညီဖြစ်စေသည်။ ထို့ပြင် စာဖတ်သူ၊စာရေးသူဆိုင်ရာ အနက်ထုတ်ဖော်ဘာသာပြန်ချက်များကိုလည်း ဟော့ဘစ်က မိတ်ဆက်ပေးနိုင်သည်။
လိင်ခွဲခြားသူ(sexist)အဖြစ် ဤဝတ္ထု၌အမျိုးသမီးဇာတ်ကောင်များ၏အရေးပါပုံကို အဆိုပြုတင်ပြရန် စာသင်ခန်းထဲတွင် နောက်ထပ်ဆန်းစစ်ဝေဖန်ချဉ်းကပ်မှုတစ်ခုလည်းပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ဘီလ်ဘိုကို စာပေပြယုတ်အနေဖြင့် အမျိုးသား/သမီးနှစ်ခုလုံးကို တင်စားနိုင်သော ဇာတ်ကောင်တစ်ဦးအဖြစ်မြင်နိုင်သည်။ သို့ရာတွင် ကျား/မသိမြင်ခွဲခြားတတ်သောချဉ်းကပ်မှုနည်းစနစ်(gender-conscious approach)သည် ကျောင်းသူ/သားများကို လူမှုရေးရာအမှတ်သညာဆန်သောစာသားတစ်ရပ်(socially symbolic text)အပေါ်နားလည်သဘောပေါက်ခြင်းကို ထုတ်ဖော်တတ်စေရန် အကူအညီဖြစ်စေမည်။ လူမှုရေးရာအမှတ်သညာဆန်သောစာသားတစ်ရပ်ဆိုရာ၌ ပေးထားသောစာများကို အငြင်းပွားဖွယ်တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦးမတူဘဲ ဘက်လိုက်ဖတ်ခြင်းမှပေါ်ပေါက်လာသော အဓိပ္ပာယ်များပါဝင်သော စာသားများကိုဆိုလိုသည်။ ဤသို့ အနက်သဘောထုတ်ဖော်ချက်အရ ဖြစ်ချင်တော့လည်းပထမဆုံးခွင့်ပြုချက်ရသော မှီငြမ်းသည့် ပြဇာတ်မှာ မိန်းကလေးကျောင်းမှဖြစ်နေသည်။ (မှတ်ချက်-ဟော့ဘစ်တွင် အမျိုးသမီးဇာတ်ကောင်လုံးဝမပါ။)
မှီငြမ်းပုံဖော်တင်ဆက်မှုများ
ဟော့ဘစ်အား ပထမဆုံးခွင့်ပြုချက်ရ မှီငြမ်းပုံဖော်တင်ဆက်မှုသည် ၁၉၅၃ မတ်လ၌အက်ဒင်ဘာရာမြို့(Edinburgh) စိန့်မာဂရက်ကျောင်း၏ ပြဇာတ်အဖြစ်ပေါ်ထွက်လာသည်။ ဟော့ဘစ် ကိုထိုအချိန်မှစတင်၍ အကြိမ်များစွာ ပုံစံမျိုးစုံဖြင့် မှီငြမ်းတင်ဆက်မှုများပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။
ဟော့ဘစ်၏ ပထမဆုံးရုပ်ရှင်အဖြစ် ၁၂မိနစ်ကာတွန်းရုပ်သေ ရုပ်ရှင်ကို ထုတ်လုပ်သူWilliam L. Snyderက ဒါရိုက်တာGene Deitchအားတာဝန်ယူရိုက်ကူးစေသည်။ ထိုရုပ်ရှင်ကို နယူးယောက်မြို့တော်၌ ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ ပထမထုတ်ဝေခြင်းအပြီးနှစ်(၃၀)အကြာ ၁၉၆၉တွင် တော်ကီးန်က ဟော့ဘစ်ရောင်းကုန်မူပိုင်ခွင့်(merchandising rights)အား United Artistsသို့ရောင်းချကာ ပေါင်တစ်သောင်းပေးရန်သတ်မှတ်တောင်းဆိုသည်။ ပါရှိသေးသည့်အချက်အလက်မှာ ကုန်ကျစရိတ်အားလုံးအပြီး မူပိုင်ခ ၇.၅% အား Allen & Unwin စာပေတိုက်နှင့် စာရေးဆရာအားပေးရန်သဘောတူထားကြသည်။ စာရေးဆရာဆုံးပါးပြီး သုံးနှစ်အကြာ ၁၉၇၆၌ United Artistsက ယင်းပိုင်ဆိုင်ခွင့်ကို Saul Zaentzကုမ္ပဏီသို့ ရောင်းချ၍ ဤကုမ္ပဏီက ယခုတွင် Tolkien Enterprisesအမည်ဖြင့် ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားသည်။ ထိုအချိန်မှစ၍တရားဝင်ခွင့်ပြုမှုရရှိသော ပုံဖော်တင်ဆက်မှုများကို Tolkien Enterprisesက လက်မှတ်ရေးထိုးခွင့်ပြုသည်။ ၁၉၉၇၌ ရုပ်ရှင်မူပိုင်ခွင့်ကို Tolkien Enterprisesက Miramaxကို လိုင်စင်ခွင့်ပြုပေးထား၍ Miramaxကတဆင့် New Line Cinemaကို ၁၉၉၈ တွင် လွှဲပြောင်းပေးထားခဲ့သည်။ တော်ကီးန်၏ သားChristopher Tolkienအပါအဝင် တော်ကီးအမွေဆက်ခံသူများက ၂၀၀၈ဖေဖော်ဝါရီ၌ New Line Cinemaကို တရားဆွဲဆို၍ အမြတ်ဝေစုခွဲပေးရန်၊ New Line၏ ဟော့ဘစ်နှင့်ပတ်သက်သော ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်၊ဖြန့်ချိစသဖြင့် အနာဂတ်တွင်ရှိမည့်မူပိုင်ခွင့်များကို ဖျက်သိမ်းရန်ဖြစ်သည်။  ၂၀၀၉ စက်တင်ဘာတွင် ခရစ်စတိုဖာနှင့် New Lineတို့၏ လူသိရှင်ကြားဖော်ပြခြင်းမရှိသည့် သဘောတူညီမှုရရှိကာ ဟော့ဘစ်ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားတွဲထုတ်လုပ်မှုအား တရားဆွဲဆိုမှုကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။
ဟော့ဘစ်(၁၉၆၈) ရေဒီယိုဇာတ်လမ်းတွဲကို BBC Radio 4၌ Michael Kilgarriff၏ မှီငြမ်းပုံဖော်မှုနှင့်အတူ ၁၉၆၈ စက်တင်ဘာမှ နိုဝင်ဘာအထိ အပိုင်း(၈)ပိုင်း (စုစုပေါင်း၄နာရီ)ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။ နောက်ခံပြောသူအဖြစ် Anthony Jackson၊ ဘီလ်ဘိုအဖြစ် Paul Daneman၊ ဂန်ဒက်ဖ်အဖြစ် Heron Carvicတို့၏ အသံသရုပ်ဆောင်မှုဖြစ်သည်။ ထိုဇာတ်လမ်းတွဲကို ကက်ဆက်အခွေဖြင့် ၁၉၈၈၊ စီဒီအခွေဖြင့် ၁၉၇၇၌ အသီးသီးထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ကာတွန်းပုံ အန်နီမေးရှင်းပုံစံကို Rankin/Bassက အမေရိက၌ တီဗီဇာတ်ကားအဖြစ် ၁၉၇၇တွင် ပွဲဦးထွက်ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၈ Romeo Mullerသည် ရုပ်မြင်သံကြားပြဇာတ်အတွက် Peabodyဆုရရှိခဲ့သည်။ အကောင်းဆုံးဇာတ်လမ်းတင်ဆက်မှု ဟျူးဂိုဆု(Hugo Award )အတွက် ဆန်ကာတင်ခံရသော်လည်း ကြယ်တာရာစစ်ပွဲကြီးများ(Star Wars)ဇာတ်ကားကို ရှုံးနိမ်းခဲ့ရသည်။ ဤမှီငြမ်းတင်ဆက်မှုကို အတော်ပင်ဆိုးရွား၍ ဇာတ်လမ်းသဘောကိုမသိသူများအတွက် ရှုပ်ထွေးဖွယ်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုခဲ့ကြသည်။
ကလေးအော်ပရာပြဇာတ်ကို ၂၀၀၄တွင်ရေးသား၍ ပထမဆုံးဖျော်ဖြေနိုင်ခဲ့သည်။ ယင်းအော်ပရာပြဇာတ်ကို အမေရိကမြို့များ Tulsa၊ Sarasota နှင့် Torontoတို့တွင် အကြိမ်အနည်းငယ် ထုတ်လုပ်ဖျော်ဖြေခဲ့ကြသေးသည်။
၂၀၁၂ ဒီဇင်ဘာကာလများ၊ ၂၀၁၃၊ နှင့် ၂၀၁၄ တို့တွင် Metro-Goldwyn-Mayerနှင့် New Line Cinemaတို့ပေါင်းကာ ဟော့ဘစ်ရုပ်ရှင်ကားကြီးအဖြစ် တစ်ပိုင်းဆီကို ဒါရိုက်တာ ပီတာ ဂျက်ဆန်ကရိုက်ကူး ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားအမည်များမှာ "ဟော့ဘစ် : မျှော်လင့်မထားသောခရီးစဉ်" (The Hobbit: An Unexpected Journey)၊ "ဟော့ဘစ် : နဂါးကြီးစမောက်ဂ်၏ အကျဉ်းတန်နယ်မြေ" (The Hobbit: The Desolation of Smaug)၊ "ဟော့ဘစ် : တပ်ကြီးငါးတပ်တိုက်ပွဲ" (The Hobbit: The Battle of the Five Armies) တို့ဖြစ်ကြ၏။
သုံးပိုင်းပါ ရုပ်ပြစာအုပ်ပုံဖော်တင်ဆက်မှုကို Chuck Dixonနှင့် Sean Deming တို့ကရေးသား၍ David Wenzel၏ သရုပ်ဖော်ပုံများနှင့်ဖြစ်ကာ Eclipse Comicsက ၁၉၈၉တွင်ထုတ်ဝေသည်။ ၁၉၉၀တွင် တစ်အုပ်တည်းအဖြစ် Unwin Paperbacksက ဖြန့်ချိသည်။ အဖုံးမှာ မူလသရုပ်ဖော်သူ David Wenzel၏ အနုပညာလက်ရာဖြစ်သည်။ တစ်အုပ်တည်းအဖြစ် စုစည်းထုတ်ဝေသောပြန်လည်ရိုက်ခြင်းမူကို Del Rey Booksမှ ၂၀၀၁တွင် ထုတ်ဝေသည်။ ထိုအဖုံး ကို Donato Giancolaမှ သရုပ်ဖော်ပေးထားပြီး ၂၀၀၂ အကောင်းဆုံးစာအုပ်အဖုံးအတွက် သိပ္ပံခေတ်လွန်အနုပညာရှင်များအစည်းအရုံးဆုချီးမြင့်ခဲ့သည်။
ကွန်ပျူတာဂိမ်း၊ ဗီဒီယိုဂိမ်းတချို့ (လိုင်စင်ရှိ/မရှိ)သည် ဤဇာတ်အပေါ်အခြေခံသည်။ အအောင်မြင်ဆုံးဗီဒီယိုဂိမ်းမှာ ၁၉၈၂-ဟော့ဘစ်ဖြစ်ပြီး Beam Softwareကထုတ်ဝေက ကွန်ပျူတာဆုရဂိမ်းတစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။ Melbourne Houseကလည်း အဆိုပါဂိမ်းကို ကွန်ပျူတာအများစုအတွက် ကိုက်ညီအောင်ပြု၍ ထိုကာလပိုင်း၌ပင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ပြင်ပလင့်ခ်များ
Category : နိုင်ငံတကာ စာအုပ်များ Category : ဗြိတိသျှ စာပေ
စစ်ဆေးတဲရွာ၊ စလင်းမြို့နယ်
စစ်ဆေးတဲရွာ (Sitsayte)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ စလင်းမြို့နယ်၊ ညောင်ပင်လယ်ကျင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၆၃၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်ပင်လယ်ကျင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၂၇ ဦး၊ မ ၁၀၁၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖက်စိမ်းကွမ်းတောင် ရွှေဝတ္ထုတိုများ
ဖက်စိမ်းကွမ်းတောင် ရွှေဝတ္ထုတိုများ သည် စာရေးဆရာမ ခင်ခင်ထူး၏ ဝတ္ထုတို ၁၅ ပုဒ်ကို စုစည်းထားသော စာအုပ်တစ်အုပ် ဖြစ်ပြီး ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ဖက်စိမ်းကွမ်းတောင် ရွှေဝတ္ထုတိုများသည် ၂၀၀၃ ခုနှစ် အမျိုးသား စာပေဆု (ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်)ကို ရရှိခဲ့သည်။ ပါဝင်သော ဝတ္ထုတိုများသည် ရွှေအမြုတေမဂ္ဂဇင်းတွင် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့ပြီးသော ဝတ္ထုတိုများ ဖြစ်သည်။
ဝတ္ထုဇာတ်လမ်းများမှာ ကျေးလက်နေ မြန်မာလူမျိုးများ၏ ဘဝနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအကြောင်းများ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၂၀၀၃ စာအုပ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာဘာသာစကား စာအုပ်များ
သတ္တုရှာဖွေကိရိယာ
သတ္တုရှာဖွေကိရိယာ (Metal detector) ဆိုသည်မှာ အီလက်ထရွန်းနစ် ပစ္စည်းတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး သတ္တုထည်များကို ထောက်လှမ်းနိုင်ရန် ရည်ရွယ်သည်။ ယင်းကိရိယာများသည် မမြင်နိုင်အောင် ဖုံးကွယ်ထားသော သတ္တုထည်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် ပေါက်ကွဲစေတတ်သောပစ္စည်းများ၊ မြေအောက်တွင် ဖုံးကွယ်မြှုပ်နှံထားသော ဗုံးများကို ရှာဖွေရာတွင် လွန်စွာအသုံးဝင်သည်။ ယင်းတွင် လက်ကိုင်တပ်ဆင်ထားသော သတ္တုအာရုံခံကိရိယာဖြင့် မြေကြီးပေါ်တဝိုက်တွင်လည်းကောင်း၊ အရာဝတ္ထုပစ္စည်းများအနီးတွင်လည်းကောင်း ဝှေ့ရမ်းရှာဖွေနိုင်သည်။ အကယ်၍ သတ္တုထည်တစ်ခုခု ရှိကြောင်းသိရပါက နားကျပ်တွင် အသံပြောင်းသွားခြင်းဖြင့် လွယ်ကူစွာသိနိုင်သည်။ နားကျပ်မပါဝင်သော လက်ကိုင် Metal Detector အငယ်စားများတွင် အသံဖြင့်သော်လည်းကောင်း၊ မီးအရောင်ပြောင်းခြင်း၊ ကိရိယာကိုတုန်ခါစေခြင်းဖြင့် သိစေနိုင်သည်။ သတ္တုထည်နှင့် ပိုမိုနီးကပ်လာပါက အသံသည် ပို၍ပို၍ ကျယ်လောင်လာစေမည် ဖြစ်သည်။
ကြွယ်ဂံရွာ၊ အုတ်တွင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အုတ်တွင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြီးကိုးကြီးအဓိဋ္ဌာန်
ကြီးကိုးကြီးအဓိဋ္ဌာန်ဆိုသည် တနင်္လာနေ့တိုင်း ကိုးဂဏန်းအရ နံနက် (၉:၀၀)နာရီမှာ အဓိဋ္ဌာန် ဝင်ကြ၊ ပုတီးစိပ်ကြ၊ ဘုရားဝတ်ပြုကြသူများကို ခေါ်ဆိုသည်။ ကြီးကိုးကြီးတွင် ပါဝင်သော သမိုင်းဝင် နေရာများမှာ -
ကြွယ်လုလင်လေးရွာ၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်
ကြွယ်လုလင်လေးရွာ (Kywelulinlay)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်၊ ဘုရားငါးဆူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၉၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘုရားငါးဆူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၉၉ ဦး၊ မ ၂၃၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၃၁၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါင်းတည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တန်ဆောင်မုန်းမိုးစွေ ကျွဲအိုနွားအိုသေ
တန်ဆောင်မုန်းမိုးစွေ ကျွဲအိုနွားအိုသေ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
(အညာအရပ်၌) တန်ဆောင်မုန်းလတွင် မိုးရက်ဆက်ရွာသွန်းပါက ကျွဲအိုနွားအိုများ သေကြသည်။
ဟာဂျီ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အစ္စလာမ်ဘာသာ
မိုင်းပျိုး (မြောက်)ရွာ၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်
မိုင်းပျိုး (မြောက်)ရွာ (Mongpyoe (North))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်၊ မိုင်းပျိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၅၂၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းပျိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၁၂ ဦး၊ မ ၁၀၀၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၁၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ရွှေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကော့မြတ်ကြီးရွာ၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်
ကော့မြတ်ကြီးရွာ(Kawtmyatgyi)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ ကော့မြတ်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 169,427 ဖြစ်သည်။
နန်းမန်းရွာ၊ မယ်စဲမြို့နယ်
နန်းမန်းရွာ(Nanman)သည် ကယားပြည်နယ်၊ ဘောလခဲခရိုင်၊ မယ်စဲမြို့နယ်၊ နန်းမန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၈၇၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မယ်စဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တလွဲ ဆံပင်ကောင်း
တလွဲ ဆံပင်ကောင်း ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
သုဝဏ္ဏပုပ္ဖိယ
အရှင်သုဝဏ္ဏပုပ္ဖိယထေရ်  သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဝိပဿီမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်
ဝိပဿီမြတ်စွာဘုရား လက်ထက်တွင် ဖြစ်၏။ ထိုအချိန်တွင် အရှင်သုဝဏ္ဏပုပ္ဖိယထေရ် သည် ဘုမ္မစိုးနတ် ဖြစ်နေ၏။ တစ်ခုသောအချိန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် လူအပေါင်းအား သေခြင်းကင်းရာ နိဗ္ဗာန်ကို ဟောတော်မူ၏။ ထိုသို့ဟောသည်ကို ဘုမ္မစိုးနတ်လည်း နာကြားရ၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားအား ရွှေပန်းလေးပွင့်ကို လှူဒါန်းခဲ့၏။
အကျိုးခံစားရခြင်း
ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကိုးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာထက်တွင် မြတ်စွာဘုရားအား ရွှေပန်းလှူခဲ့သည့်အချိန်မှစကာ အပါယ်လေးဘုံသို့ မကျရောက်ခဲ့ရပေ။ ထို့ပြင် ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ လေးဆယ့်သုံးကမ္ဘာထက်၌ “နေမိသမ္မတ” အမည်ဖြင့် စကြဝတေးမင်း တစ်ဆယ့်ခြောက်ကြိမ် ဖြစ်ခဲ့၏။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်သုဝဏ္ဏပုပ္ဖိယထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အဆုဝဘူတာ
အဆုဝဘူတာ  (足羽駅 အဆုဝ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖုခုအိခရိုင်၊ ဖုခုအိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ပန်လုံ (လွယ်လ)ရွာ၊ ဟိုပန်မြို့နယ်
ပန်လုံ (လွယ်လ)ရွာ (Panglong (Loila))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ ဟိုပန်မြို့နယ်၊ ရှီကန်ထိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၂၉၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှီကန်ထိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၅ ဦး၊ မ ၁၉၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
တိမ်တေ လေဧစ်၊ လျှပ်စစ်ပဉ္စော၊ သံတယော
တိမ်တေ လေဧစ်၊ လျှပ်စစ်ပဉ္စော၊ သံတယော သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။ မြန်မာစကားပုံ တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
တိမ်တက်သည်ကို သုံးယူဇနာမှလည်းကောင်း၊ လေဆင်သည်ကို တစ်ယူဇနာမှလည်းကောင်း၊ လျှပ်ပြက်သည်ကို ငါးယူဇနာမှလည်းကောင်း မြင်နိုင်သည်။ မိုးချုန်းသံကို သုံးယူဇနာမှ ကြားနိုင်သည်။ (တေ =၃၊ ဧစ် = ၁၊ ပဉ္စော = ၅၊ တယော = ၃။)
ရေမြိုဝ်ဘုရား
ရေမြိုဝ်ဘုရားသည် သက္ကရာဇ် ၅၂၃ ခုနှစ်တွင် ပုဂံမင်းဆက် အလောင်းစည်သူမင်းတည်ထားခဲ့သော သမိုင်းဝင်ဘုရားတစ်ဆူဖြစ်ပြီး ရန်ကုန်-ပြည်-မန္တလေးကားလမ်း မိုင်တိုင်အမှတ် (၄၉၄/၃)အနီး ဂွေးကုန်းရွာ၊ တံတားဦးမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။ သမိုင်းရေမြိုဝ်ဘုရားကြီး၏ ဗုဒ္ဓပူဇနိယပွဲတော်ကို နှစ်စဉ် မြန်မာပြက္ခဒိန်အရ ဝါခေါင်လဆုတ်(၇/၈)ရက်များတွင် စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာကျင်းပသည်။
ပန်လုံ (လွယ်လ)ရွာ၊ ဟိုပန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်ပိန်းရွာ၊ နမ့်ခမ်းမြို့နယ်
မန်ပိန်းရွာ (Manping)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ နမ့်ခမ်းမြို့နယ်၊ လွယ်လွမ် (လီရှော)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၈၁၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်လွမ် (လီရှော)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၄၃ ဦး၊ မ ၁၀၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၈၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်ခမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အဆုမိုမအဲဘူတာ
အဆုမိုမအဲဘူတာ  (アスモ前駅 အဆုမိုမအဲ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိဇုအိုခခရိုင်၊ ခိုဆိုင်းမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အဆုခယာမဘူတာ
အဆုခယာမဘူတာ  (飛鳥山停留場 အဆုခယာမ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုကျိုခရိုင်၊ ခိတမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
တာတုံရွာ၊ လောက်ကိုင်မြို့နယ်
တာတုံရွာ (Tarton)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကိုးကန့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ လောက်ကိုင်မြို့နယ်၊ ရွှေယင်စီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၉၅၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွှေယင်စီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၀၈၇ ဦး၊ မ ၇၃၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၄၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လောက်ကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောကြောင့် ကျားလုံ၊ ကျားကြောင့် တောလုံ
တောကြောင့် ကျားလုံ၊ ကျားကြောင့် တောလုံ ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက်
တောအုပ်ကောင်းသဖြင့် ကျားသည် လုံခြုံစွာ ကျက်စားနိုင်သည်။ ကျားရှိသဖြင့် တောအုပ်သည် လူသူလေးပါး ဖျက်ဆီးမည့် အန္တရာယ်မှ လုံခြုံသည်။ ထို့အတူ အချင်းချင်း အပြန်အလှန် အကျိုးပြုကြခြင်းဖြင့် နှစ်ဦးနှစ်ဝ လုံခြုံစွာ ရပ်တည်နိုင်ကြသည်။
အဆုခဘူတာ
အဆုခဘူတာ  (飛鳥駅 အဆုခ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နာရခရိုင်၊ တခအိချိတိုင်း၊ အဆုခမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ထောင်တန်သည့်စကား ရယ်ပေါ့
အနက်အဓိပ္ပာယ်
တန်ဖိုးထားရမည့် စကားကို ပြက်ရယ်ပြုလျှင် တန်ဖိုးမရှိ ဖြစ်တတ်သည်။
တပ်ပိုးရွာ၊ ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်
တပ်ပိုးရွာ (Tatpoe)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရမည်းသင်းခရိုင်၊ ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်၊ ဆည်ရွာကြက်တည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၈၄၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆည်ရွာကြက်တည်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၁၈ ဦး၊ မ ၁၅၄၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၆၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထွက်ဝရွာ၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်
ထွက်ဝရွာ (Htwetwa)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ခန္တီးခရိုင်၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်၊ ထွက်ဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၄၆၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွာသစ်ရွာ၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်
ရွာသစ်ရွာ (Ywarthit)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်၊ ကြခတ်ကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၄၂၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကြခတ်ကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၃၀ ဦး၊ မ ၆၅၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေဖြူကန်ရွာ၊ ဘီးလင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘီးလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြန်မာ့ဒဏ္ဍာရီလာသတ္တဝါများ
မြန်မာ့ဒဏ္ဍာရီပုံပြင်များတွင် သာမန်မဟုတ်ထူးခြားသည့် သတ္တဝါများကို တွေ့ရှိရသည်။ အချို့သတ္တဝါများမှာ လူ့အသွင်တစ်ပိုင်းတစ ရှိတတ်ကြသည်။ အချို့မှာမူ လူ့အသွင်ကိုဖန်ဆင်းနိုင်ကြသည်။ ရွှေသွေးဂျာနယ်မှ ရေးဆွဲထားသော ဗုဒ္ဓဇာတ်တော်များတွင် ထိုကဲ့သို့သောသတ္တဝါများကို တွေ့ရှိရသည်။ လူသိအများဆုံးသတ္တဝါမှာ ဘီလူးဖြစ်သည်။
နောင်လမောင်းရွာ၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်
နောင်လမောင်းရွာ(Naunglamaung)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ ကော့မြတ်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 169,430 ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့ဒဏ္ဍာရီလာသတ္တဝါများ
သတ္တဝါများ
အောက်ပါတို့မှ မြန်မာ့ဒဏ္ဍာရီပုံပြင်များမှ တွေ့ရှိရသော သတ္တဝါများဖြစ်ကြသည်။
နောင်လမောင်းရွာ၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လွိုင်ကော်တက္ကသိုလ်
လွိုင်ကော်တက္ကသိုလ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကယားပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်မြို့တွင် တည်ရှိသော ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံတက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လွိုင်ကော်တက္ကသိုလ်၏ ပင်မဆောင်ကို ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ အတွင်းရေးမှူး ၁ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းစိန်က ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း
၁၉၉၈ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၈ရက်နေ့တွင် လွိုင်ကော်ကောလိပ်အဖြစ် စတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။၂၀၀၂ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၆ရက်နေ့တွင် ဒီဂရီကောလိပ်အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၂၀၀၃ခုနှစ် မေလ ၁၄ရက်တွင် တက္ကသိုလ်အဖြစ်လည်းကောင်း အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့သည်။
တည်နေရာနှင့် အကျယ်အဝန်း
လွိုင်ကော်မြို့၏ အနောက်မြောက်ပိုင်းတွင်တည်ရှိကာ ဒေါဥခူးရပ်ကွက်တွင် ပါဝင်သည်။၁၅၈.၆၃ဧက ကျယ်ဝန်းသည်။
သရဏဂမနိယ၊ မဟာပရိဝါရဝဂ်
အရှင်သရဏဂမနိယထေရ်  သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်
ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရား လက်ထက်တွင် ဖြစ်၏။ ထိုအချိန်တွင် ဟိမဝန္တာတောင်၌ နတ်မင်းနှစ်ဦးတို့သည် စစ်ထိုးလျက် ရှိ၏။ ထို့ကြောင့် များစွာသော နတ်တို့၏ ကြွေးကြော်သံသည် လွှမ်းလျက်ရှိ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ကြွလာ၏။
မရမ်းခြံရွာ၊ အမရပူရမြို့နယ်
မရမ်းခြံရွာ (Mayanchan)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးခရိုင်၊ အမရပူရမြို့နယ်၊ ငယ်တိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၅၁၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ငယ်တိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၂၇၅ ဦး၊ မ ၅၈၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၁၁၄ ဦးနေထိုင်သည်။
သရဏဂမနိယ၊ မဟာပရိဝါရဝဂ်
ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်
ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် “ပြစ်မှားလိုသော စိတ်ရှိသည့် သတ္တဝါသည် တစ်ဦးတစ်ယောက်သော သတ္တဝါကို အကြိမ်ကြိမ် ညှဉ်းဆဲသကဲ့သို့ မညှဉ်းဆဲကြစေကုန်လင့်။ မိမိဒေါသစိတ်ကို ငြိမ်းစေကုန်လော့” ဟု မိန့်တော်မူ၏။
မရမ်းခြံရွာ၊ အမရပူရမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အမရပူရမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သရဏဂမနိယ၊ မဟာပရိဝါရဝဂ်
ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်
ထိုအခါ နတ်မင်းနှစ်ပါးတို့သည် သတိတရားရကြကာ မြတ်စွာဘုရားကို ကိုးကွယ်ရာအဖြစ် ဆည်းကပ်ကြကုန်၏။
အကျိုးခံစားရခြင်း
ထိုသို့ မြတ်စွာဘုရားအား ကိုးကွယ်ခဲ့သည့် အချိန်မှစကာ အပါယ်လေးဘုံသို့ မကျရောက်ခဲ့ရပေ။ ထို့ပြင် ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကမ္ဘာသုံးသောင်းထက်၌ “မဟာဒုန္ဒုဘိ” အမည်ဖြင့် စကြဝတေးမင်း တစ်ဆယ့်ခြောက်ကြိမ် ဖြစ်ခဲ့၏။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်သရဏဂမနိယထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
အဆဲရိဘူတာ
အဆဲရိဘူတာ  (安栖里駅 အဆဲရိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုခရိုင်၊ ဖုနအိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
နလိမ်ကုန်းရွာ၊ အုတ်တွင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အုတ်တွင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောစကား တောပျောက်
ရှင်းလင်းချက်
တောမှာ ပြောသော စကားကို တောမှာပင် ပျောက်ပျက်စေ ဆိုဘိသကဲ့သို့ အချင်းချင်းပြောသော မသင့်လျော်သည့် စကားကို ပြောသည့်နေရာမှာပင် ပျောက်ပျက်စေရသည်။
အ.ထ.က(၄)တာမွေ
အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း အမှတ်(၄) တာမွေသည် တာမွေမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်မြို့တွင် တည်ရှိသည်။ ယခင်က ကတ်သလစ်ခရစ်ယာန်ကျောင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး စိန့်ဖရန်စစ်အမျိုးသမီးကျောင်းဟု ခေါ်ခဲ့ကြသည်။ ယခုအချိန်ထိ ကျောင်း၏နံဘေးတွင် စိန့်ဖရန်စစ်ကတ်သလစ်ဘုရားကျောင်းတည်ရှိနေပြီး ဘုရားကျောင်း၏ အ.ထ.က(၅)တာမွေ တည်ရှိသည်။
ဝါစကျိုင်းရွာ၊ လောက်ကိုင်မြို့နယ်
ဝါစကျိုင်းရွာ (Warsakeng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကိုးကန့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ လောက်ကိုင်မြို့နယ်၊ ရွှေယင်စီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၅၈၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွှေယင်စီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၀၈၇ ဦး၊ မ ၇၃၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၄၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လောက်ကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုင်းပျိုး (မြောက်)ရွာ၊ တောင်တို
မိုင်းပျိုး (မြောက်)ရွာ (Mongpyoe (North))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်၊ တောင်တိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၅၇၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်တိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၃၃ ဦး၊ မ ၂၄၆၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၆၉၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ရွှေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စားပွဲတင်တင်းနစ်
စားပွဲတင်တင်းနစ်သည် ကစားသမား နှစ်ယောက်မှ လေးယောက်ထိကစားနိုင်သော အားကစားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကစားနည်းကို ပင်ပေါင်(ping-pong; )ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ စားပွဲပေါ်တွင် ကစားကြပြီး၊ စားပွဲတစ်ဖက်မှ တစ်ဖက်သို့ ပေါ့ပါး၍ ခုန်ပေါက်နိုင်သော ဘောလုံးငယ်တစ်ခုကို စားပွဲတင်တင်းနစ် ရိုက်တံများကို အသုံးပြု၍ အပြန်အလှန် တွန်းပို့ရသော ကစားနည်းဖြစ်သည်။ အသုံးပြုသော စားပွဲတွင် ဘောလုံးခုန်နိုင်ရန် မာသော မျက်နှာပြင်ရှိပြီး၊ အလယ်တည့်တည့်တွင် ၆ လက်မမြင့်သော ပိုက်တစ်ခုဖြင့် ကာထားသည်။ (သရုပ်ပြပုံကို ကြည့်ပါ။) ကစားနည်းစည်းမျဉ်း လိုရင်းအတိုချုပ်မှာ ဤသို့ဖြစ်သည်။ စပေးဘော(မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဆားဗစ်ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ အင်္ဂလိပ်တွင်မူ ဆာ့ဖ်(Serve)ဟု အပြောများသည်။)ကို စားပွဲ၏ ကစားသူဖက်ခြမ်းတွင် တစ်ထောက်၊ မိမိပြိုင်ဖက်၏ အခြမ်းတွင် တစ်ထောက်ဖြစ်အောင် ဘောလုံးကို ပေးရသည်။ ထိုအခါ၌ ပြိုင်ဖက်မှ ဘောလုံး နောက်တစ်ထောက် ထပ်မကျမီ တစ်ဖက်ခြမ်းသို့ ရောက်အောင် ပြန်တွန်းပို့ရသည်။ စပေးဘောမှလွှဲ၍ ကျန်သော အပြန်အလှန် ရိုက်ချက်များအားလုံးသည် ပြိုင်ဖက်အခြမ်းတွင် အနည်းဆုံး ဘောလုံးတစ်ထောက် ပြန်ကျရန်လည်းကောင်း၊ မိမိဖက်၌ ပြိုင်ဖက်ဘောလုံး တစ်ထောက်ထက် မပိုမီလည်းကောင်း အချိန်ကိုက် ပြန်ရိုက်ရခြင်းဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ကစားသမားတစ်ယောက်က စဉ်းမျဉ်းနှင့်အညီ ဘောလုံးကို မရိုက်နိုင်သောအခါ၌ သူ၏ပြိုင်ဖက်မှ တစ်မှတ်ရသည်။ ဤကစားနည်းသည် အလွန်လျင်မြန်သောကစားနည်းဖြစ်သဖြင့် မြန်ဆန်သောတုံ့ပြန်မှု လိုအပ်သည်။ ဘောလုံးကို လည်စေခြင်းဖြင့် သူ၏သွားရာလမ်းကြောင်းကို ပြောင်းလဲစေနိုင်ပြီး၊ မိမိ၏ ပြိုင်ဖက်ပြန်ရိုက်နိုင်သော နည်းလမ်းများကို ကန့်သတ်နိုင်သည့်အပြင်၊ တိုက်စစ်အားသန်သည့် အရိုက်သမားအတွက် တပန်းသာစေသည်။
အိုင်တီတီအက်ဖ်(ITTF)
စားပွဲတင်တင်းနစ် အားကစားနည်းကို တစ်ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သော ၁၉၂၆ တွင်တည်ထောင်ခဲ့သည့် အိုင်တီတီအက်ဖ်(ITTF)မှ ကြပ်မတ်ကွပ်ကဲသည်။ အိုင်တီတီအက်ဖ်တွင် ၂၀၁၇-ခုနှစ် စာရင်းအရ အသင်းဝင် နိုင်ငံပေါင်း ၂၂၆-ခု ရှိသည်။ စားပွဲတင်တင်းနစ် စည်းမျဉ်းများကို အိုင်တီတီအက်ဖ်တွင် လက်စွဲစာအုပ်တွင် အတိအကျ ဖော်ပြထားသည်။
မြို့ကြီးရွာ၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်
မြို့ကြီးရွာ (Myogyi)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်၊ ဘုရားငါးဆူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၉၈၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘုရားငါးဆူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၉၉ ဦး၊ မ ၂၃၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၃၁၇ ဦးနေထိုင်သည်။
စားပွဲတင်တင်းနစ်
ရာဇဝင်
ဤအားကစားသည် ဝိတိုရိယခေတ် အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် အထက်တန်းလွှာ လူတန်းစားများက ညစာစားပြီးချိန်တွင် ဧည့်ခန်းအတွင်း ကစားခဲ့ရာမှာ စတင်ခဲ့သည်။ ဤကစားနည်း၏ အစပိုင်းကစားခြင်းပုံစံကိုမူ ဗြိတိသျှစစ်တပ်အရာရှိများ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ၁၈၆၀ သို့မဟုတ် ၁၈၇၀ ဆယ်စုနှစ်များ ပတ်ဝန်းကျင်က စထွင်ကစားခဲ့ပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် ထိုအရာရှိများက အင်္ဂလန်နိုင်ငံသို့ ယူဆောင်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟုလည်း ယူဆကြသည်။ စားပွဲပေါ်တွင် အလယ်၌ စာအုပ်များကိုထောင်ကာ ပိုက်အဖြစ်အသုံးပြုပြီး၊ စာအုပ်များကိုပင် ရိုက်တံအဖြစ်သုံး၍ ဂေါက်သီးကို ဘောလုံးအဖြစ်အသုံးပြုကာ ကစားခဲ့ကြသည်။
ဗြိတိသျှ စားပွဲတင်တင်းနစ် ဝါသနာအိုးတစ်ဦးဖြစ်သူ ဂျိမ်းစ်ဂစ်ဘ်(James W. Gibb)က အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုခရီးတစ်ခု၌ အသစ်အဆန်းဖြစ်နေသော ဆဲလျူလွိုက်ဘောလုံးများအကြောင်းကို သိရှိခဲ့ပြီး စားပွဲတင်တင်းနစ်တွင် အသုံးပြုရန် အလွန်ပင်သင့်တော်ကြောင်း ၁၉၀၁-ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိကာ စားပွဲတင်တင်းနစ်၏ ကြီးမားသော တိုးတက်ပြောင်းလဲမှုတစ်ဆင့်ကို ဖြစ်စေခဲ့သည်။ ထိုနောက် ၁၉၀၁-ခုနှစ်မှာပင် အီးစီဂွတ်ဒ်(E.C.Goode)ဆိုသူက သစ်သားသက်သက်ရိုက်တံအပေါ်တွင် ဘုသီးပါသောရာဘာပြားများကို ကပ်၍အသုံးပြုမှုကို စတင်တီထွင်ခဲ့သည်။ ၁၉၀၁-ခုနှစ်အရောက်တွင် စားပွဲတင်တင်းနစ်၏ လူသိများ ကျော်ကြားမှုမှာ ကြီးထွားလာပြီး၊ ပြိုင်ပွဲများစတင်ကျင်းပလာကြကာ စားပွဲတင်တင်းနစ်ဆိုင်ရာ စာအုပ်များကိုလည်း ရေးသားလာကြသည်။
မြို့ကြီးရွာ၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါင်းတည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စားပွဲတင်တင်းနစ်
စည်းမျဉ်းအပြောင်းအလဲများ
ဆစ်ဒနီ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်အိုလံပစ်ပွဲအပြီးတွင် အိုင်တီတီအက်ဖ်သည် စားပွဲတင်တင်းနစ်အား ရုပ်သံလွှင့်အားကစားတစ်ခုအဖြစ် စိတ်ဝင်စားကြည့်ရှုသူများပြားလာပြီး ပိုမိုရှင်သန်နိုင်စေရန် ရည်ရွယ်သည့် စည်းမျဉ်းအပြောင်းအလဲများကိုပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ပထမဆုံး အပြောင်းအလဲအဖြစ် ၂၀၀၀-ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် အချင်း ၃၈ မီလီမီတာ (၁.၅ လက်မ)ဘောလုံးအား အချင်း ၄၀ မီလီမီတာ (၁.၅၇ လက်မ) ဘောလုံးဖြင့် တရားဝင် အစားထိုးခဲ့သည်။ ဤအပြောင်းအလဲသည် ဘောလုံး၏လေထုခုခံအားကို တိုးမြှင့်ခြင်းဖြင့် ဘောလုံးအသွားနှုန်းလျှော့ချကာ ကစားနည်း၏လျင်မြန်မှုကို လျှော့ချရန်ရည်ရွယ်သည်။ သို့သော်လည်း ကစားသမားများက သူတို့၏ ရိုက်တံရာဘာပြားအောက်ခံ ရေမြှုပ်(sponge)အထူကို တိုးမြှင့်ခြင်းဖြင့် ပိုကြီး၍လေးသောဘောလုံး၏ သက်ရောက်မှု အကျိုးဆက်ကို တန်ပြန်ရန်ကြိုးစားခဲ့ကြသဖြင့် ဘောလုံးအသွားနှုန်းမှာ သိသိသာသာ လျှော့သွားခြင်းမရှိပဲ၊ စားပွဲတင်တင်းနစ်ကို ရုပ်သံမြင်ကွင်းမှကြည့်ရန် အလွန်လျင်မြန်လွန်းနေဆဲ ဖြစ်ခဲ့သည်။ လအနည်းငယ်အကြာတွင်  အိုင်တီတီအက်ဖ်သည် ၂၁-မှတ်မှ ၁၁-မှတ် အမှတ်ပေးစနစ်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး၊ စပေးဘောလည်ပတ်မှုကို ၅ မှတ်မှ ၂ သို့လျှော့ချခဲ့ကာ၊ ၂၀၀၁-ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ဤစည်းမျဉ်းအပြောင်းအလဲ စတင်အကြုံးဝင်ခဲ့သည်။ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ကစားနည်းကစားကွက် ပိုမြန်လာပြီး စိတ်လှုပ်ရှားမှု မြင့်မားလားစေရန် ဖြစ်သည်။
ကျင်းသာရွာ၊ မလှိုင်မြို့နယ်
ကျင်းသာရွာ (Kyinthar)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ မလှိုင်မြို့နယ်၊ ရုံးတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၄၁၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရုံးတောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၀၆ ဦး၊ မ ၈၈၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၉၅ ဦးနေထိုင်သည်။
စားပွဲတင်တင်းနစ်
စည်းမျဉ်းအပြောင်းအလဲများ
အိုင်တီတီအက်ဖ်သည် ပျမ်းမျှအပြန်အလှန်ရိုက်ချက်များ ပိုများလာစေရန်လည်းကောင်း၊ စပေးဘောပေးသောကစားသမား၏ အားသာချက်ကို လျှော့ချရန်လည်းကောင်း၊ စပေးဘောပေးသော ကစားသမားသည် ဘောလုံးကို တစ်ဖက်ပြိုင်ဖက်၏ မြင်ကွင်းမှ ဝှက်ထားခြင်းမပြုရန် စည်းမျဉ်းကို ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး၊ ၂၀၀၂-ခုနှစ်တွင် ဤစည်းမျဉ်း စတင်အကြုံးဝင်ခဲ့သည်။ ပြိုင်ဖက်မှ စပေးဘောပေးခြင်းကို သိသာစေရန် စပေးဘောပေးသော ကစားသမားသည် ဘောလုံးကို လေထဲတွင် အနည်းဆုံး ၁၆ စင်တီမီတာ (၆.၃ လက်မ) ပစ်တင်ရမည်ဟုလည်း သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ကျင်းသာရွာ၊ မလှိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မလှိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စားပွဲတင်တင်းနစ်
စည်းမျဉ်းအပြောင်းအလဲများ
၂၀၁၄-ခုနှစ် ဇူလိုင်လနောက်ပိုင်းမှစ၍ အိုင်တီတီအက်ဖ်ပြိုင်ပွဲများအားလုံးတွင် ဆဲလျူလွိုက်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားခြင်းမရှိသော ပိုလီ ပလတ်စတစ် ဘောလုံးများ(Poly balls - non-celluloid material)ဖြင့်သာ ကစားရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။
အသင့်ရပ်တည်ပြင်ဆင်ပုံ
"'စားပွဲတင်တင်းနစ်တွင် ကောင်းမွန်သော အသင့်ရပ်တည်ပြင်ဆင်ပုံ (ready position) ဆိုသည်မှာ အင်အားပြင်းသော ရိုက်ချက်များကို ဟန်ချက်မပျက်ပဲ ရိုက်နိုင်ရုံသာမက ထိုသို့ရိုက်နိုင်ရန် လိုအပ်သော (ဘောလုံးလာသော) နေရာသို့ အလျင်အမြန် ရွှေ့သွားနိုင်သော ကိုယ်ခန္ဓာအနေအထားမျိုးကို ဆိုလိုသည်။'"
၎င်းကိုယ်ခန္ဓာ အသင့်ရပ်တည်ပြင်ဆင်ပုံ အနေအထားကို ပြိုင်ဖက်ဘောလုံးကို လက်ခံရာတွင် လည်းကောင်း၊ မိမိ၏ ရိုက်ချက်ကို ကစားပြီးသည့်နောက် နောက်ပြန်လာနိုင်သည့် ရိုက်ချက်ကို တန်ပြန်ရန် လည်းကောင်း၊ ကစားသမားအားလုံးက ရယူကာ ပြင်ဆင်ထားလေ့ရှိသည်။ ခြေထောက်နှစ်ဖက်ကို ပခုံးအကျယ်ထက် အနည်းငယ်ကားကာ ရှေ့သို့အနည်းငယ်ကုန်း၍ နေလေ့ရှိသော ကိုယ်နေကိုယ်ထားကို ဆိုလိုသည်။ ဤသို့ ကုန်းထားခြင်းသည် ကိုယ်ခန္ဓာကို လျင်လျင်မြန်မြန် ရွှေ့လျားရန် ထိရောက်သော ကိုယ်နေကိုယ်ထားဖြစ်သည့် အပြင်၊ ကြွက်သားများကိုလည်း တက်ကြွလျင်မြန်စွာ ရွှေ့လျားမှုကို အထောက်အကူပေးရန် အသင့်ဖြစ်စေသည်။ ကိုယ်အပေါ်ပိုင်းကို ရှေ့သို့အနည်းငယ် ကိုင်းထားပြီး၊ ရှေ့သို့ အာရုံစိုက်ထားသည့် အနေအထားဖြစ်သည်။ ဘက်တံကို အသင့်အနေအထား ကိုင်ထားပြီး၊ လက်မောင်းမှာ ကွေးထားသည်။ ကိုယ်အနေအထား၏ ဟန်ချက်ညီမျှမှုကို သတိပြုသင့်ပြီး၊ ရိုက်ချက်ကောင်းများအတွက် လိုအပ်သော ခိုင်မာတောင့်တင်းသော အောက်ပိုင်းလည်းရှိ၊ လျင်မြန်စွာ ဘေးတိုက်ရွှေ့လျားမှုလည်းပြုနိုင်သော အနေအထား ဖြစ်နေသင့်သည်။ ကစားသမားတစ်ယောက်စီသည် မိမိတို့၏ ရပ်တည်ပြင်ဆင်ပုံကို မိမိစိတ်ကြိုက် အံဝင်အောင်ပြုလုပ်ပြီး၊ ကစားပွဲ၏ အခြေအနေ လိုအပ်ချက်အပေါ် မူတည်ပြီး သင့်တော်သလိုလည်း ပြောင်းလည်းနိုင်ရမည်ဖြစ်သည်။
လည်ဘောပုံစံများနှင့် ၎င်းတို့၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုများ
ဘောလုံးကို လည်စေခြင်းသည် စားပွဲတင်တင်းနစ် ကစားကွက်ကို သိသိသာသာပြောင်းလဲစေနိုင်သော နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ စားပွဲတင်တင်းနစ်ရိုက်ချက်အများစု သို့မဟုတ် စပေးဘောအများစုတွင် ဘောလည်ပတ်မှုပါဝင်သဖြင့် မည်သို့လည်ပတ်သည်ကို နားလည်ရန်အလွန်ပင် အရေးကြီးသည်။ ဤသို့ နားလည်မှသာ ကစားသမားတစ်ယောက်အနေဖြင့် မည်သို့လည်သောဘောကို မည်သို့တန်ပြန်ကာကွယ်ရမည်၊ မိမိကိုယ်တိုင် မည်သို့သော လည်ပတ်မှုကို ဖန်တီးကာ ကစားကွက်သာအောင် ပြုလုပ်ရမည်ကို သိနိုင်ပေမည်။
ဘေးလည်ဘော(sidespin)
စပေးဘောတွင် အောက်လည်ဘော သို့မဟုတ် အပေါ်လည်ဘောနှင့် ပေါင်းစပ်ပြီး အသုံးများသောဘောဖြစ်သည်။ ဘောလုံး၏ ဘေးကို ရိုက်တံရာဘာပြားဖြင့် ရှပ်ပွတ်ခြင်းဖြင့် ထိုသို့သော ဘေးလည်ဘောကို ဖန်တီးနိုင်သည်။ ညာဘေးလည်ဘောနှင့် ဘယ်ဘေးလည်ဘောဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိသည်။