cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
အဇင်မ် ပရမ်ဂျီ
အဇင်းမ် ပရမ်ဂျီဖောင်ဒေးရှင်း
ဖောင်ဒေးရှင်းအနေဖြင့် အန်ဒရာပရာဒက်ရှ်နယ်တွင် ကောက်ယူခဲ့သော ကွန်ပျူတာနည်းပညာကို အခြေခံပြီး ကောက်ယူခဲ့သော စစ်တမ်း ( ၂၀၀၅ခုနှစ်အစောပိုင်းတွင် ကျောင်းသားပေါင်း ၅၀,၀၀၀ ထံမှ ကောက်ယူ)၊ ပညာလေ့လာသင်ယူခြင်း အာမခံအစီအစဉ် နှင့် ကာနာတာကရှိ ပေါ်လစီရေးဆွဲခြင်းလုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၀ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများတိုးတက်ရေးအတွက် ဒေါ်လာ ၂ ဘီလီယံလှူဒါန်းရန် ကတိပြုခဲ့သည်။ ထိုသို့ပြုလုပ်ရန်အတွက် ဝိုင်ပရိုကုမ္ပဏီတွင် ၂၁၃ မီလီယံနှင့်ညီမျှသည့် သူပိုင်ဆိုင်သော ရှယ်ယာများကို အဇင်းမ် ပရမ်ဂျီဖောင်ဒေးရှင်းသို့ လွှဲပြောင်း ပေးရမည်ဖြစ်သည်။ ဤသို့ပြုလုပ်ခြင်းမှာ အိန္ဒိယဘီလျံနာ များကြားတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် ဖြစ်သည်။
လက်ပံကိုင်းရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
လက်ပံကိုင်းရွာ(Letpankaing)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ တွီဆီးဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၃၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တွီဆီးဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၅၅ ဦး၊ မ ၅၀၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၆၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သင်္ဘောဖရုံပင်
သင်္ဘောဖရုံပင်သည် ဘူး၊ဖရုံ၊သခွားတို့၏အနွယ်ဝင်ဖြစ်၏။ ယင်းတို့ နည်းတူ ကျူကာဗီတေစီအီးမျိုးရင်းတွင်ပါဝင်လေသည်။ ရုက္ခဗေဒ အမည်အားဖြင့် ကျူကာဗီတာပီပိုဟု ခေါ်သည်။ သမနွေးပိုင်းဒေသများ၌မူလပေါက်ရောက်ခဲ့သည်ဖြစ်၍ အပူပိုင်း ဒေသများတွင်ကုန်းမြင့် များ၌စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းလေသည်။ သင်္ဘောဖရုံသည် ရှင်သန်ကြီးထွားလွယ်၍ မြေလျှောက်ပင်စည်မျိုးဖြစ်သည်။ ထိုကြောင့် သင်္ဘောဖရုံကိုစင်တင်ပေးရန်မလိုဘဲမြေကြီးပေါ်ချ၍ စိုက်ပျိုးနိုင်သည်။ အထူးသဖြင့်ခြံဝန်းအိမ်ဝန်းများ ထဲရှိ အမှိုက်ပုံများတွင် သင်္ဘောဖရုံများအညွှန့်များအနွယ်များ သန်စွမ်း ဝေဖြာစွာပေါက်ရောက်သည်ကို တွေ့ကြရသည်။ အရွက်များသည်ကြီးမားကြမ်းတမ်းသည်။ ရွက်ကြော မကြီးများတွင်လည်းကောင်း၊ ပင်စည်တွင်လည်းကောင်း ဆူးမွှေးများရှိသည်။ အော်လံပုံအပွင့်ကားကားကြီးများသည် ကြီးမားလှပ၍ အဝါရောင်တောက်တောက် လည်းရှိသည်။ လိမ်မော်ရောင်လည်းရှိသည်။ တစ်ပင်တည်းတွင် အဖိုပွင့် အမပွင့်နှစ်မျိုးလုံးပါရှိသော အပင်မျိုးဖြစ်သည်။ အမပွင့်များတွင် ကြီး၍ လုံးဝန်းသောမျိုးစေ့အိမ်ပါသဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဝတ်မှုန်မပါသဖြင့်လည်းကောင်း အဖိုပွင့်နှင့်ခွဲခြား သိသာနိုင်လေသည်။
သင်္ဘောဖရုံသည် အသီးကြီးသော အပင်မျိုးဖြစ်သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ၁ဝ ပေါင်မှ၂ဝ ပေါင် ခန့်အထိ အချိန်စီးလေသည်။ အသီး၏ပုံပန်းသဏ္ဌာန်သည်သခွားသီးကဲ့သို့ လုံးဝန်း၍ရှည်မျောမျော ဖြစ်သည်။ အချို့မျိုးစိတ်ကွဲများသည် ဘဲဥပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်။ အသီးသီးချိန်မှစ၍ရေများများပေးရန် လိုအပ်သည်။ အသီးထိပ်ပိုင်းကိုရေစိမ်ပေးလေ၊ အသီးကြီး ထွားလေဟုဆိုကြသည်။ အသီးအစွမ်းကုန်ကြီး သည်အထိမစောင့်ဘဲအတော်အတန်ကြီးလာလျှင် ဆွတ်ခူးသင့်သည်။ အသီးရင့်လွန်းကအရသာမရှိဟု ဆိုကြသည်။ ဘူး၊ဖရုံ၊သခွားတို့နည်းတူအခွံမာ၍ အရည်ရွှမ်းသော အသားရှိသည်။ သင်္ဘောဖရုံသီးကို ဟင်းသီးဟင်းရွက် တစ်မျိုးအဖြစ်စားသုံးကြသည်။ အနောက်နိုင်ငံများတွင် မျိုးကောင်းသောဖရုံတို့ကိုလူတို့ စားသုံးရန်အတွက်စိုက်ပျိုးကြ ၍အမျိုးညံ့ညံ့များကိုမူနွားစားရန်စိုက်ပျိုးကြသည်။ ဘူး၊ ဖရုံ၊ သခွားတို့ နည်းတူအစေ့ပျိုး၍စိုက်ပျိုးကြသည်။ ရှည်လျားသော အနွယ်များဖြင့်မြေပြင်ပေါ်လျှောက်သွား ပေါက်ရောက်သဖြင့် အနောက်နိုင်ငံကြီးများတွင်လယ်ကွင်းများထဲ၌လည်း စိုက်ပျိုးကြ လေသည်။
ငါးပိခိုးရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်
ငါးပိခိုးရွာ (Ngarpikhoe)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရေဦးမြို့နယ်၊ ထန်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၄၂၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်ကုလားရွာ၊ မိုးနဲမြို့နယ်
ဝမ်ကုလားရွာ (Wankular)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုးနဲမြို့နယ်၊ နားလွိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၂၁၈ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးနဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝဲစုရွာ၊ ဒွန်းတပဲ့
ဝဲစုရွာ၊ ဒွန်းတပဲ့
သင်္ဘောနာနတ်
အရွက်မှ လျှော်ထုတ်ယူရရှိနိုင်၍ မြန်မာနိုင်ငံတွင် သင်္ဘောနာနတ်ဟု ခေါ်တွင်နေသောအပင်များသည် စင်စစ်နာနတ်ပင်နှင့် မျိုးရင်းချင်းမတူ၊ မျိုးစိတ်လည်း ကွဲပြားခြားနားသည်။ တိုတုတ်သော ပင်စည်မှအရွက်ချွန်ကြီးများ ထိုးထိုးထောင်ထောင်ထွက်၍ ပေါက်ပုံသာလျှင် အနည်းငယ် ဆင်တူသည်ဟုဆိုရပေမည်။ ယင်းတို့သည်မြန်မာနိုင်ငံ၌ မူလပေါက်ရောက်ခဲ့သော အပင်မျိုးမဟုတ်ချေ။ သင်္ဘောနာနတ်မျိုးသည် အမေရိကတိုက်အလယ်ပိုင်း မက္ကဆီကိုစသော အပူပိုင်းဒေသများ၌ မူလပေါက်ရောက်ခဲ့ရာ အခြားအပူပိုင်းဒေသနိုင်ငံများသို့ မျိုးယူစိုက်ပျိုးခဲ့ရာမှ ပြန့်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်လေသည်။
သင်္ဘောနာနတ်မျိုးတို့သည် အမာရီလီဒေစီအီး မျိုးရင်းတွင်ပါဝင်၍ မျိုးခွဲအမည်မှာ အဂေဗိဖြစ်သည်။ ထိုအပင်မျိုးတို့သည်နှစ်ကြာခံအပင်မျိုးဖြစ်၍ ငါးနှစ်မှဆယ်နှစ်အထိအပင်သက်ရှည်သည်။ အချို့ မျိုးစိတ်တို့သည် ထိုထက်ပို၍ အသက်ရှည်သေးသည်။ သင်္ဘောနာနတ်ပင်တွင် အသားထူ၍တောင့်တင်း ဖြောင့်မတ်ပြီးလျှင် လေးပေမှငါးပေအထိရှည်သော အရွက်ချွန် ကြီးများသည် နှင်းဆီပွင့်ဖတ်များ ထွက်ပုံကဲ့သို့ တစ်ခုနှင့်တစ်ခုထပ်၍ ပင်စည်၏ဘေးပတ်လည် လှည့်၍ထွက်သည်။ အချို့မျိုးစိတ်တို့၏ အရွက်ထိပ်တွင် ဆူးရှိသည်။ အချို့မျိုးစိတ်တို့၏အရွက်၌ရွက်ထိပ်ဆူးသာမက ရွက်စောင်းဆူးများ လည်းပါရှိလေသည်။ ပင်စည်သည် အလွန်တိုသဖြင့်အရွက်များသည် မြေကြီးထဲမှထွက်၍ပေါက်သကဲ့ သို့ထင်ရလေသည်။
သင်္ဘောနာနတ်ရွက်များမှ သင်္ဘောကြီးများကို ချည်နိုင်သည့် မနီလာကြိုးနီးပါးတောင့်တင်းသန်မာသော ကြိုးများကို ကျစ်နိုင်သည့်လျှော်ပင်များကိုထုတ်ယူရရှိနိုင်သည်။ ထိုလျှော်မျှင်များဖြင့်ကြိုးအကြီး အသေးအစားစားကိုပြုလုပ် နိုင်ကြသည်။ ထို့ပြင်အိတ်များ၊ ဖျာများကိုလည်း သင်္ဘောနာနတ်လျှော်များ ဖြင့်ရက်လုပ်ကြသေးသည်။ ထိုကြောင့်သင်္ဘောနာနတ်မျိုးတို့ကို လျှော်မျှင် ထုတ်ယူရန်အတွက်စိုက်ခင်းကြီးများဖြင့် အကြီးအကျယ် စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။ အမေရိကတိုက်၌အရွက်များကို နွားစာအဖြစ် သုံးရန်လည်းစိုက်ပျိုးကြလေသည်။ သင်္ဘောနာနတ်မျိုးတို့၏ ပွင့်တံအလယ်အူတိုင်ကို ပါးပါးလွှာ၍အခြောက်လှန်းပြီးနောက် အမျိုးမျိုးသုံးနိုင်သည်။ အချို့ကမုတ်ဆိတ်ရိတ်ဓားသွေးရန်လည်းကောင်း၊ အချို့က ဓတ်ကာပစ္စည်း အဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ အချို့ကပိုးကောင်ကလေးများထည့်သော သေတ္တာအတွင်းခံ အဖြစ်လည်းကောင်းအသုံးပြုကြသည်။ အရွက်မှထွက်သောအမြုပ်ပါသည့် အရည်သည်ဆပ်ပြာကဲ့သို့ချေးကျွတ်သည်။ ထိုကြောင့်အရွက်များကို ချေးတွန်းရန်လည်းသုံးကြသည်။ အချို့မျိုးစိတ်များ၏အနီရောင်အမြစ်တုတ်တုတ်ကြီးများသည် ဆေးဖက်ဝင်သည်ဟုဆိုကြသည်။
ရုက္ခဗေဒအမည်အားဖြင့် အဂေဗီ အမေရိကားနားဟု ခေါ်သော သင်္ဘောနာနတ်မျိုးကို အမေရိ ကန်ပြည်ထောင်စုတွင် နှစ်တစ်ရာပင်ဟုခေါ်ကြသည်။ ယင်းသို့ခေါ်ဝေါ်ခြင်းမှာ အပွင့်ပွင့်ခဲလှသောအပင်မျိုးဖြစ်၍ အနှစ်တစ်ရာမှ တစ်ခါပွင့်သည်ဟူသော ယူဆချက်ဖြင့် အမည်မှားပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်လေသည်။ ထိုအပင်မျိုးမှ ပိုင်တာဟုခေါ်သောလျှော်ရရှိ၍ ဥရောပတိုက်တောင်ပိုင်း၊ အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစုနှင့် မက္ကဆီကိုနိုင်ငံများတွင် အများအပြားစိုက်ပျိုးကြသည်။ ထိုသင်္ဘောနာနတ်မျိုးသည် ၁၆ရာစုနှစ်ခန့်ကစတင်၍ ဥရောပတိုက်သို့မျိုးရောက်ခဲ့ရာ၊ လှပခံ့ညားသောအပင်အနေအထားကြောင့် အလှစိုက်ပျိုးခဲ့သည်။ မျိုးစိတ်ကွဲအချို့၏အရွက်များတွင် အရင်းမှအဖျားအထိ အရွက်စောင်းတွင်သော်လည်းကောင်း၊ အရွက် အလယ်တွင်သော်လည်းကောင်းအဖြူ၊ သို့မဟုတ် အဝါရောင်အစင်းကြောင်းများပါရှိတတ်လေသည်။ ထို့ပြင် ဖိလစ်ပိုင်လျှော်(ရုက္ခဗေဒအမည် အဂေဗီကန်တျူလာ) ဟုခေါ်သော သင်္ဘောနာနတ်မျိုး၊ မက္ကဆီကန် ဇာပူပေလျှော်(ရုက္ခဗေဒအမည် အဂေဗီဇာပူပေ)ဟုခေါ်သော လျှော်ပင်မျိုးတို့သည်လည်းရှိ ပေသေးသည်။ အဂေဗီနက္ကလက်တာဟုခေါ်သော ဖလော်ရီဒါပြည်နယ်မှ သင်္ဘောနာနတ်မျိုးသည် အပင်ကြီးမျိုးဖြစ်၍ ပွင့်တံသည် ၄၂ ပေကျော် မျှပင်မြင့်မားနိုင်လေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်း၌တွေ့ရှိရသော သင်္ဘောနာနတ်မျိုးကို အဂေဗီစစ္စလာနာ (စစ်ဇယ် လျှော်ပင်) ဟုခေါ်သည်။ မူလကအမေရိကတိုက် အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် ပေါက်ရောက်ရာမှ အာဖရိကတိုက်အလယ်ပိုင်းမောရစ်ရှကျွန်း၊ အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစု၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ သီဟိုဠ်ကျွန်းတို့သို့ မျိုးယူ စိုက်ပျိုးခဲ့ရာ မြန်မာနိုင်ငံသို့လည်း ပျံ့နှံ့ရောက်ရှိခဲ့လေသည်။ အာဖရိကတိုက်အရှေ့ပိုင်း မောရစ်ရှကျွန်း စသည်တို့၌ လျှော်ထုတ်လုပ်ရေးအတွက် အကြီးအကျယ်စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြသော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံတွင်မူ ယင်းသို့အကြီးအကျယ် စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ခြင်းမရှိသေးပေ။ အိန္ဒိယနိုင်ငံမဒရပ်ပြည်နယ်တွင် သင်္ဘောနာနတ်မျိုးတို့ကို မီးရထားလမ်းတလျှောက် စည်းရိုးတန်းအဖြစ် စိုက်ပျိုးထားလေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် သင်္ဘောနာနတ်ကြီးဟုခေါ်သော အပင်မျိုးကိုအနှံ့အပြားတွေ့ရသေးသည်။ ယင်းသည်ဖော်ပြခဲ့သော သင်္ဘောနာနတ်မျိုးတို့နှင့် မျိုးရင်း တူသော်လည်း မျိုးခွဲမတူချေ။ ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ ဖာကရီးယာဂျိုင်ဂန်တီးဟူ၍ဖြစ်သည်။ ထိုသင်္ဘောနာနတ်မျိုးတို့သည်လည်း အမေရိကတိုက် အလယ်ပိုင်းဒေသ၌ မူလပေါက်ရောက်ရာမှ မောရစ်ရှ၊ အိန္ဒိယ၊ သီဟိုဠ်ကျွန်းစသည်တို့သို့ ပျံ့နှံ့လာခဲ့သည်။ ပထမတွင် ဥယျာဉ်တွင်း အလှစိုက်ခဲ့ကြသော်လည်း နောင်အခါမျိုးပျံ့ခဲ့သဖြင့် မီးရထားလမ်းဘေး၌လည်းကောင်း၊ မြေရိုင်းဖုန်းဆိုး များ၌လည်းကောင်းတွေ့ကြရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံသို့လည်း မျိုးပျံ့ခဲ့သည်။ စိုက်ပျိုးရန်မခဲယဉ်းဘဲ အရွက်များမှ လျှော်များရရှိနိုင်သဖြင့်လျှော်ထုတ်ယူရန်သီဟိုဠ်ကျွန်းစသည်တို့၌ စီးပွားဖြစ်စိုက်ပျိုးလုပ် ကိုင်ကြလေသည်။ ထိုသင်္ဘောနာနတ် ကြီးမျိုးသည် အဂေဗီစစ္စလာနာ (စစ်ဇယ်လျှော်ပင်) မျိုးစိတ်ဝင်အပင်များနှင့်ဆင်ဆင်တူသည်။ သို့သော်စစ်ဇယ် အရွက်များထက်ပို၍ ပါးပြီးလျှင်အစိမ်းရောင်ဖျော့သည်။
လျှော်ထုတ်ရန်အရွက်များကို သုံးနှစ်ကျော် လေးနှစ်သားခန့် အပင်သက်ရမှသာလျှင် စ၍ ဖြတ်ယူသင့်သည်။ တစ်နှစ်ပျမ်းမျှ တစ်ပင်မှအရွက် ၂၅ရွက်ခန့်ဖြတ်မှသာ သင့်တော်ပေသည်။ ဖြတ်ယူမည့် အရွက်များသည် အောက်ဘက်ကျ၍ရင့်ပြီးလျှင် အနည်းဆုံးသုံးပေခွဲရှည်သော အရွက်များဖြစ်ရပေမည်။ နောက်လေးနှစ်မှ ငါးနှစ်အတွင်း တစ်နှစ်လျှင်တစ်ကြိမ်မှ နှစ်ကြိမ်အထိသာဖြတ်ယူပြီးလျှင် တစ်ပင်မှစုစုပေါင်း ဖြတ်ယူရရှိနိုင်သောအရွက်ရေသည် ၁၅ဝမှ ၁၈ဝ ခန့်ရှိပေလိမ့်မည်။ ယင်းသို့လေးနှစ်မှ ငါးနှစ်ခန့်အထိ ဖြတ်ယူပြီးနောက်တွင်မူလအပင်များကိုဖယ်ရှားပစ်၍ တစ်နှစ်ခန့်အပင် မစိုက်ဘဲထားသင့်သည်။ မိုးများသောဒေသရှိ သင်္ဘောနာနတ်ရွက်များ၏ လျှော်ထွက်နှုန်းသည် သုံးရာခိုင်နှုန်း၊ မိုးပါး ခြောက်သွေ့သောဒေသမှဆိုလျှင်လေးရာခိုင်နှုန်း၊ သို့မဟုတ် တစ်ဧကလျှင်လျှော်တစ်တန်ခွဲထွက်နိုင်သည်။ အရွက်၁ဝဝဝမှလျှော်ပေါင် ၄ဝမှ ၅ဝအထိ ထွက်နိုင်မည်ဟုခန့်မှန်းရလေသည်။ အရွက်များကိုဖြတ်ယူပြီး ၂၄နာရီအတွင်း လျှော်ထုတ်ယူသင့်သည်။ ဖြတ်ပြီးသားအရွက်များကို အစည်းများစည်းပြီးလျှင် လျှော်ထုတ်သည့် စက်ရှိရာသို့သယ်ယူရသည်။ ထိုစက်များရှိခုံးနေသော သတ္ထုအပြားများအပေါ်အရွက်များကို တင်ပေးလိုက်လျှင် ယင်းတို့က တစ်ဆင့်တစ်ဆင့် သယ်ယူသွား၍လည်နေသောဘီးများရှိရာသို့ရောက်သည့်အခါ အရွက်တွင်ရှိသော အသားဖတ်များကို ခြစ်ယူလိုက်လေသည်။ ထိုနောက်ကျန်ရစ်သောလျှော်မျှင်များကိုနေပူလှန်း၍လည်းကောင်း၊ အခြားသိပ္ပံနည်းများဖြင့်လည်းကောင်း၊ ခြောက်သွေ့အောင်ပြုပြီးနောက်တွင် သန့်ရှင်းပြီးခါချ၍ အထုပ်များပြုလုပ်ကာ နိုင်ငံခြားသို့ တင်ပို့ ရန်အသင့်ထားရှိရလေသည်။
အုတ်ရှစ်ကုန်းရွာ၊ ကျောက်တံခါး
အုတ်ရှစ်ကုန်းရွာ (Okeshitkone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ နတ်မောက်မြို့နယ်၊ ကျောက်တံခါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၈၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်တံခါးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၄၁ ဦး၊ မ ၈၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နတ်မောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပျင်းတောကြီးရွာ
ပျင်းတောကြီးရွာ
ကကျီးပင်ကွင်းရွာ၊ သင်္ဘန်းကုန်း
ကကျီးပင်ကွင်းရွာ၊ သင်္ဘန်းကုန်း
မန်းဂျော်နီ
မန်းဂျော်နီ သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ကရင်လူမျိုး နိုင်ငံရေးသမားနှင့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားဟောင်း တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၁၉၉၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၂ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ၊ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၂၀၁၅၊အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၀ များတွင်   အနိုင်ရ အမတ်တစ်ဦးအဖြစ် လေးကြိမ်လုံး ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူဖြစ်ကာ ဝါရင့်နိုင်ငံရေး သမားကြီးတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။  ၁၉၉၀ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် မဲအရေအတွက် ၃၁,၇၃၁ ဖြင့် ရွေးကောက်ခံခဲ့ရသော်လည်း ဆောင်ရွက်ခွင့်မရခဲ့ပေ။
ငယ်ဘ၀
ဦးမန်းဂျော်နီသည် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းကို ၁၉၆၀ တွင် အောင်မြင်ခဲ့ပြီး ပုသိမ်ဒေသကောလိပ်တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၆၅ မှ ၁၉၈၆ အထိ မူလတန်းနှင့် အလယ်တန်းပြ ဆရာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ တွင် ရန်ကုန်ပညာရေးတက္ကသိုလ်မှ ဒီပလိုမာ ရရှိခဲ့သည်။
ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရခြင်းများ
၁၉၈၉ ခုနှစ်မှစ၍ NLD ပါတီအဖွဲ့ဝင် အဖြစ် စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ကျုံပျော်မြို့ မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) မှရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းခံရကာ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။
ဝန်ကြီးချုပ်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ် ၂၀၁၇ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၆ရက်နေ့က  နေပြည်တော်သို့  အစည်းအဝေးတက်ရန် ပုသိမ်မှအသွား  ညောင်တုန်းမြို့နယ် ဆားမလောက်ကျေးရွာ အနီးတွင်  ရန်ကုန်- ဇလွန် ခရီးသည်တင်ကား ၁ စင်း၏ ဝင်ရောက်တိုက်မိခြင်းကို ခံခဲ့ရ၍ ရန်ကုန်ဆေးရုံကြီးသို့ တက်ရောက်ကုသမှုခံယူခဲ့ရသေးသည်။
မန်းဂျော်နီသည် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သော်လည်း   ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်တွင်  တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ် ဆက်ရှိနေခဲ့ပြီး လွှတ်တော်အစည်းအဝေးများအား ဆက်တက်ခဲ့သည်။
ဒုတိယအကြိမ် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် အစည်းအဝေး ၂၄ ကြိမ်တွင် မန်းဂျော်နီ အပါအဝင် နှစ်ဦးက မေးခွန်းနှင့် အဆိုတစ်ခုမှ မေးမြန်းတင်သွင်းခြင်းမရှိခဲ့ဘဲတခြားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ တင်သွင်းသည့် အဆိုများကိုမူ  ထောက်ခံဆွေးနွေးခြင်း တစ်ကြိမ်စီရှိခဲ့သည်ဟု လွှတ်တော်မှတ်တမ်းများအား ကိုးကားကာRFAက ဖော်ပြမှုလည်းရှိခဲ့သည်။
မန်းဂျော်နီသည် ၂၀၁၈ခုနှစ် မတ် ၂၄ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ၏ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့ အစည်းအဝေး ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့်  အဖွဲ့ဝင်(၆)ဦးပါသော ပါတီ၏သဘာပတိအဖွဲ့တွင် အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်လာခဲ့သည်။
ယင်းနောက်  အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၀ တွင် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ် အမှတ်(၂) မှနေ၍ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီကိုယ်စားပြုဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ခိုင်လုံမဲအရေအတွက် ၁၈၃၀၂၇မဲ၊ ခိုင်လုံမဲရာခိုင်နှုန်း ၇၀ဒသမ၄၁ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။
၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီနောက်ပိုင်းဖြစ်ရပ်များ
ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့ စစ်အာဏာသိမ်းခြင်းတွင် အမျိုးသားလွှတ်တော်အစည်းအဝေးသို့တက်ရောက်ရန်အတွက်  လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ တည်းခိုသည့်  နေပြည်တော် စည်ပင်ဝင်းထဲတွင် မန်းဂျော်နီလည်း ရောက်ရှိနေခဲ့သည်။ထိန်းသိမ်းခြင်းကို မခံရပေ။
အာဏာသိမ်းခံရပြီး ၇လအကြာတွင်  စစ်ကောင်စီကို ပြန်လည်ခုခံရန် တောတွင်းတစ်နေရာတွင်  စစ်ရေးလေ့ကျင့်နေကြောင်း မန်းဂျော်နီက အများသိကြေညာခဲ့သည်။
နောက်ဆက်တွဲအနေဖြင့် ၂၀၂၁ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၃၁ရက်တွင်   မန်းဂျော်နီ၏ ကျုံပျော်မြို့၊ အောင်ဆန်းရပ်ကွက်ရှိ  နေအိမ်ကို စစ်ကောင်စီက လာရောက်ချိတ်ပိတ်ခဲ့သည်။
ပြင်ပလင့်ခ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်များ
သရက်ချောင်း
သရက်ချောင်း
ငရုပ်ကောင်းရွာသစ်ရွာ၊ တင်းချောင်း
ငရုပ်ကောင်းရွာသစ်ရွာ၊ တင်းချောင်း
ပြည်သူ့အရေးတော်ပုံ ပါတီ
ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ လျှို့ဝှက်ပေါ်ပေါက်လာပြီးတဲ့နောက် မကြာမီ ဆက်လက်ပေါ်ထွက်လာခဲ့တဲ့ အဖွဲ့ အစည်း တခုကတော့ ပြည်သူ့အရေးတော်ပုံပါတီ (Poeples Rerolutionary Party) ဖြစ်ပါတယ်။ ဗမာပြည် လွတ်လပ်ရေးအတွက် လက်နက်ကိုင် တိုက်ပွဲဆင်နိုင်ဘို့ အဓိက ရည်ရွယ်ဖွဲ့စည်း ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဖြစ်ပေါ်လာပုံ နှင့် ခေါင်းဆောင်များ
ပြည်သူ့အရေးတော်ပုံပါတီ ဟာ တို့ဗမာအစည်းအရုံးကြီး ကနေ ဖြာထွက်လာခဲ့တဲ့ အဖွဲ့အစည်းတခု ဖြစ်ပြီး တို့ဗမာ အစည်းအရုံး ကြီးအတွင်းမှာပဲ လျှို့ဝှက်မြှုပ်နှံရင်း လက်နက်ကိုင်တော်လှန်နိုင်ရေးကို ဦးတည် ကြိုးပမ်း ပြင်ဆင်ခဲ့ပါတယ်။ အဓိက ခေါင်းဆောင်တွေအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့ကြတာက သခင်မြ (အဲဒီအချိန်မှာ တို့ဗမာအစည်းအရုံးကြီးရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌလဲဖြစ်)၊ သခင်အောင်ဆန်း၊ သခင်စိုး၊ သခင်လှဖေ၊ သခင်ချစ် (နောင်-ဗကပ အတွင်းရေးမှူး) ဦးဗဆွေ၊ ဦးကျော်ငြိမ်း တို့ဖြစ်ပြီး သခင်သိန်းဖေလဲ ပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့ပါတယ်။ မြေအောက်တော်လှန်ရေး အစုအစည်း တရပ်အဖြစ် လှုပ်ရှားခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ပြည်သူ့အရေးတော်ပုံအဖွဲ့ကြီးအတွင်း ပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့ကြသူတွေဟာ အများအားဖြင့် လက်ဝဲဝါ ယုံကြည်သူနဲ့ လက်ဝဲနွယ်နိုင်ငံရေး အယူအဆရှိသူတွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။
လျှို့ဝှက် အင်အားစု
ပါတီလို့ အမည် တပ်ထားပေမဲ့ ပါတီ တရပ်ဆိုတာထက် လွတ်လပ်ရေးရရေးဆိုတဲ့ အရေးတော်ပုံကြီးကို အဓိက ဦးတည် မျက်မှောက်ပြုပြီး အတူတကွ ပူးတွဲ အကောင်အထည် ဖော်ကြဘို့ ရည်ရွယ်စုစည်းထားတဲ့ လျှို့ဝှက်ကော်မတီ လျှို့ဝှက် အင်အားစု တခုသဘောမျိုး ပိုအသွင်ဆောင်ပါတယ်။ နိုင်ငံရေးပါတီစစ်စစ် တရပ် မဟုတ်တဲ့အတွက် ပါတီရဲ့ နိုင်ငံရေး လမ်းစဉ် ပေါ်လစီ မူဝါဒ မရှိသလို ခံယူဆုပ်ကိုင်ထားတဲ့ လမ်းညွှန်အဘိဓမ္မာ၊ လမ်းညွှန်သဘောတရားလဲ မရှိပါ။
လှုပ်ဆောင်ချက်များ
အဖွဲ့ရဲ့ပြည်တွင်းခေါင်းဆောင်အဖြစ် “သခင်မြ” က တာဝန်ယူပြီး ပြည်ပ ဆယ်သွယ်ရေး ခေါင်းဆောင် အဖြစ် “သခင်အောင်ဆန်း” က တာဝန်ယူခဲ့ပါတယ်။ UG လုပ်ငန်းတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး သခင်ဗဟိန်းနဲ့သခင်ချစ်တို့က လက်တွေ့ ပိပိရိရိအကောင်အထည်ဖော် စီစဉ်လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြပါတယ်။
လျှို့ဝှက်အင်အားစု မှ လျှို့ဝှက် ဖတပလ သို့
ဖက်ဆစ်တိုက်ဖျက်ရေးအတွက် နိုင်ငံရေးတပ်ပေါင်းစုကြီးတခု အောင်မြင်စွာဖွဲ့စည်းကြဘို့ အခြေအနေ အချက် အလက်တွေ ပြည့်စုံနေချိန်မှာ အဓိကနိုင်ငံရေးအင်အားစုကြီးဟာ (၃) စု ဖြစ်နေရှိနေခဲ့ပါတယ်။ ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ၊ ဗမာ့တပ်မတော် နဲ့ ပြည်သူ့ အရေးတော်ပုံ အင်အားစုတို့ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီ (၃) စုလုံးဟာ ပင်မ တို့ဗမာအစည်းအရုံး ကြီးကနေ ဖြာဆင်း လာခဲ့တာတွေ ချည်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဖက်ဆစ်ဂျပန်တွေကို တိုက်ထုတ်ပစ်ရေးအတွက် ၁၉၄၄ ခုနှစ်-ဩဂုတ်လအတွင်း “ဖက်ဆစ်တိုက်ဖျက်ရေး ပြည်သူ့ လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့ချုပ်” ကြီးကို ပထမဆုံးလျှို့ဝှက်ဖွဲ့စည်းတဲ့အခါ ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၊ ဗမာ့ တပ်မတော် တို့နဲ့ အတူ ပြည်သူ့ အရေးတော်ပုံ ပါတီဟာ အင်အားစုတစုအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။ ပထမဆုံး “ဖတပလ” ကြီးကို အဖွဲ့ အစည်း အင်အားစုကြီး (၃) ခုက ကိုယ်စားလှယ် (၃) ဦးစီနဲ့ စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ပြည်သူ့ အရေးတော်ပုံ ပါတီဘက်က (၃) ဦးကတော့ သခင်ချစ် (နောင်- ဗကပ အတွင်းရေးမှူး)၊ ဦးဗဆွေ၊ ဦးကျော်ငြိမ်းတို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ပါတီ မှ ပါတီ
ပြည်သူ့အရေးတော်ပုံပါတီဟာ ၁၉၄၅ ခုနှစ်-ဩဂုတ်လကုန်အထိပဲ သက်တမ်းရှည်ကြာခဲ့ပါတယ်။ ပြည်သူ့ အရေးတော်ပုံ အစုဝင်များဟာ “ဗမာပြည် ဆိုရှယ်လစ်ပါတီ” အဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့ပါတယ်။
ယီမင်နိုင်ငံ
ယီမင်နိုင်ငံ (တရားဝင် အခေါ်အားဖြင့် ယီမင်သမ္မတနိုင်ငံ) သည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသော နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်။ မြောက်ဘက်တွင် ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံ၊ အနောက်ဘက်တွင် ပင်လယ်နီ၊ အရှေ့ဘက်တွင် အိုမန်နိုင်ငံ တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ခြင်း ထိစပ်လျှက် ရှိသည်။
မလိဆားရွာ၊ ပူတာအိုမြို့နယ်
မလိဆားရွာ(Malisar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ပူတာအိုမြို့နယ်၊ ပန်းမတီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၀၁၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်းမတီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၆၅ ဦး၊ မ ၂၅၅၄ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၀၁၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပူတာအိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြဂိုးစုရွာ၊ ဒွန်းတပဲ့
မြဂိုးစုရွာ၊ ဒွန်းတပဲ့
မဲသင်္ခါကလေးရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
မဲသင်္ခါကလေးရွာ(Methinkharkalay)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ မောင်နွဲ့ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၀၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မောင်နွဲ့ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၂၄၇ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၃၈၄ ဦး နေထိုင်သည်။ မြစိမ်းရောင်ကျေးရွာစီမံကိန်း ၆၇ ရွာတွင် ပါဝင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြင်းသောင် (မြောက်)ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
မြင်းသောင် (မြောက်)ရွာ (Myinthaung (North))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ ပေါ့အင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၅၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေါ့အင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၁၇ ဦး၊ မ ၄၆၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၀၉၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေမြင်း (ငါး)
ရေမြင်း (ငါး)
ပါဏဗေဒအလိုအားဖြင့် ဟစ်ပိုကမ်းပတ် အန်တိုကိုရမ်ခေါ် ရေမြင်းကို တစ်ခါတစ်ရံ ရေ နဂါးဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ထို ငါးသည် ဆင်နတ်သီးဒီးမျိုးရင်းတွင် ပါဝင်လေသည်။ ရေမြင်း သည် ထူးခြားသည့် ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသော ငါးကလေးဖြစ်သည်။ မြင်းကလေးတစ်ကောင်၏ ဦးခေါင်းနှင့် ထိုငါးကလေး၏ ဦးခေါင်းသည် တူသဖြင့် ယင်းအားရေမြင်းဟု အမည်ပေးကြခြင်း ဖြစ်သည်။ အပူပိုင်းနှင့် သမပိုင်းဒေသရှိ ပင်လယ်သမုဒ္ဒရာများ တွင် ရေမြင်းမျိုးစိတ်ပေါင်း လေးဆယ်ခန့် ရှိသည်ကို တွေ့ရ သည်။
ရေမြင်း၏ကိုယ်လုံးသည် နဂါး၏ကိုယ်နှင့် တူခြင်းကြောင့် ရေနဂါးဟုလည်း ခေါ်ဝေါ်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ကိုယ်ပေါ်၌ အရိုး ကဲ့သို့ မာကျောသော အခွံနှင့် ဆူးများရှိသည်။ ရေမြင်း၌ ရှည် လျားသော နှုတ်သီးနှင့် အဖျား၌ သေးငယ်သောပါးစပ် ရှိသည်။ ထို့ပြင် ရေမြင်း၌ စူ၍ထွက်နေသော မျက်စိများလည်း ရှိသည်။ ရေမြင်း၏ အရွယ်သည် နှစ်လက်မမှ နှစ်ပေအထိ ရှည်၍ သွယ်ပြောင်းသောအမြီးဖြင့် ရေထဲ၌ ပေါက်သော ပင်လယ် ကျောက်ပွင့်အပင်များတွင် ရစ်ပတ်ကာ မတ်မတ်နေတတ်သည်။ အမြီး၌ ဆူးတောင်မရှိချေ။ ကျောဆူးတောင်၊ ရင်ဆူးတောင်များ ဖြင့်သာ ကူးလူးသွားလာသည်။ ရေကူးမသန်ချေ။ အင်္ဂလန်ပြည် လန်ဒန်မြို့ တိရစ္ဆာန်ဥယျဉ်အတွင်း၌ ထိုကဲ့သို့ ထူးခြားသော တိရစ္ဆာန်များကို မွေးမြူရန် အထူးပြုလုပ်ထားသည့် ကန်များ ရှိသည်။ အဖိုသည် မိမိအမြီးအောက်ဘက်၌ ရှိသော အိတ်ထဲ တွင် ဥများကို သယ်ယူကာ ထိုအိတ်ထဲ၌ပင် သားပေါက်စေ သည်။ ရေမြင်း၏ အရောင်၊ ဆူးနှင့် အခွံမာများသည် မှော်ပင် များနှင့် တူသဖြင့် ယင်းအား ရုတ်တရက် မမြင်နိုင်ချေ။ ရေမြင်းသည် အနီးအနား၌ ဖြတ်သန်းသွားလာသော ရေ သတ္တဝါငယ်ကလေးများနှင့် အခြားငါးမျိုးများ၏ ဥများကို စုပ်ယူ၍ စားသောက်လေသည်။ ကင်းဝန်မင်းကြီးသည် မြန်မာ သက္ကရာဇ် ၁၂၃၆ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ သံတော်အရာရှိ ကြီးအဖြစ် သွားရောက်စဉ်အခါ ပါရစ်မြို့ရှိ ဗူးလွန်ဥယျာဉ်သို့ အလှည့်အပတ် အကြည့်အရှု သွားရောက်သည့်အကြောင်း ပြင်သစ်နိုင်ငံသွား နေ့စဉ်မှတ်တမ်းစာတမ်းတွင် ဖော်ပြရာ၌- ''.၎င်းဥယျာဉ်အတွင်း တိုက်ကြီးတစ်ခုနှင့် လှောင်၍ မွေးထားသည့် ငါးအမျိုးမျိုးများကို တွေ့မြင်ရသည်မှာ အရှည် တစ်ညိ|ုခန့် တစ်ထွာခန့် နဂါးရုပ်ငယ်ကဲ့သို့ ကျောက်ကုန်းလယ် တွင် ဆူးတောင်ကို လှုပ်လျက်၊ ဥက္ခောင်းကို အထက် အမြီးကို အောက်ထား၍ ရေထဲတွင် မတ်ရပ်သွားသည့် ရေမြင်းခေါ်သည့် ငါး၊ .ဆိုခဲ့သည့် ရေတိရစ္ဆာန်မျိုးများတွင် ရေမြင်းခေါ်သည့် တိရစ္ဆာန်ကို ငါတို့မြန်မာနိုင်ငံ ရွှေတိုက်တွင် နဂါးသေခြောက် အမှတ်အသားနှင့် တွေ့မြင်ဖူးသည်။''ဟု ရေမြင်းအကြောင်း ပါရှိလေသည်။
ဂွေးတိုင်းရွာ
ဂွေးတိုင်းရွာ
ဘုရားကုန်းလယ်တီရွာ၊ မရိုးသောင်
ဘုရားကုန်းလယ်တီရွာ၊ မရိုးသောင်
မြောက်ချွန်းရွာ၊ မင်းကင်းမြို့နယ်
မြောက်ချွန်းရွာ (Myaukchun)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးခရိုင်၊ မင်းကင်းမြို့နယ်၊ မြောက်ချွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၉၉၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းကင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အပ္ပမာဒ
အပ္ပမာဒ ဟူသည် သတိအဝိပ္ပဝါသ (သတိ-၏-နှင့်-မကင်းခြင်း)ပင် ဖြစ်၍ ယင်း၏အရကိုလည်း အမြဲကပ်၍ တည်သော သတိ, ဉာဏ်နှင့်ယှဉ်သော သတိကို ကောက်ရသည်။ အချို့သော အရာကို၌ကား ဝီရိယ ကို၎င်း, သတိသမ္ဗဇည နှင့် ယှဉ်သော နာမက္ခန္ဓာ ၄-ပါး ( ကို၎င်း,  သတိပြဓာန်းသော နာမက္ခန္ဓာ ၄-ပါး ကို၎င်း ကောက်သည်ကို တွေ့ရသည်။ ဤ အပ္ပမာဒတရားသည် သာသနာတော်၌ အလွန် အရေးကြီးသော တရားဖြစ်သည်။ ဘုရားရှင်သည် ရဟန်းတို့အား အပ္ပမာဒ တရားဖြင့် အလုံးစုံသော ကိစ္စတို့ကို ပြည့်စုံကြစေရန် “အပ္ပမာဒေန သမ္ပာဒေထ”ဟု နေ့စဉ် ဆုံးမတော်မူသည်။ အာယုသင်္ခါရ လွှတ်တော်မူပြီးနောက် ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မူမည့် အကြောင်းကို ရဟန်းတို့အား မိန့်ကြားရာ၌လည်း ဘုရားရှင်သည် ဤစကားကို ထည့်သွင်း မိန့်ကြားတော်မူသည်။ ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မူခါနီး၌လည်း နောက်ဆုံး မိန့်ခွန်းတော်အနေဖြင့် ဤစကားအပါအဝင် ဖြစ်သော “ဟန္ဒ ဒါနိ” စသည်ကိုပင် မိန့်ကြားတော်မူသည်။ အချို့ သာဝကတို့လည်း ပရိနိဗ္ဗာန်စံခါနီး၌ “အပ္ပမာဒေန သမ္ပာဒေထ” ဟူသော စကားကိုပင် မိန့်တော်မူကြသည်။ အပ္ပမာဒတရားသည် ကုသိုလ်တရားတို့တွင် အမြတ်ဆုံး ဖြစ်သည်။ ကျေးဇူးများသာ တခုသော တရားဖြစ်သည်။ များစွာသောအကျိုးအလို့ငှါ ဖြစ်သည်။ မေ့လျော့သူတို့အဖို့ ပမာဒကိုရှောင်လွှဲကြောင်းတရား ဖြစ်သည်။ မဖြစ်သေးသော ကုသိုလ်ဖြစ်ကြောင်း,  ဖြစ်ပြီးအကုသိုလ် ဆုတ်ယုတ်ကြောင်း ဖြစ်သည်။ သဒ္ဓမ္မ ကြာမြင့်စွာတည်ကြောင်း ဖြစ်သည်။ ပစ္စုပ္ပန်, တမလွန် ၂-တန်သော အကျိုးတို့ကို လွှမ်းမိုးယူလျက် တည်သည်။ နိဗ္ဗာန်ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သည်။ မင်္ဂလာတပါးဖြစ်သည်။ ဘေးကင်းသည်။ ချမ်းသာကိုဆောင်နိုင်သည်။ အပ္ပမာဒကို ပညာရှိသည် အမြတ်ဆုံး ဥစ္စာကဲ့သို့ စောင့်ရှောက်သည်။ ဇရာမရဏကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိသောဉာဏ်အလို့ငှါ ယင်းကို ပြုအပ်သည်။ မိမိအစီးအပွားကို လိုလားသူသည် ကာမဂုဏ်တို့၌ စိတ်ကို မလွှတ်ခြင်းဟူသော အပ္ပမာဒတရားကို ပြုသင့်သည်။ ကာယဒုစရိုက်ကိုပယ်၍ ကာယသုစရိုက်ကိုပွားခြင်း, ဝစီ...,  မနောဒုစရိုက်ကို ပယ်၍ မနောသုစရိုက်ကို ပွားခြင်း မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကိုပယ်၍ သမ္မာဒိဋ္ဌိကိုပွားခြင်း ဤ ၄-ဌာနတို့ဖြင့် အပ္ပမာဒကို ပြုအပ်သည်။ အပ္ပမာဒတရားကို အရိုအသေ ပြု၍,  အလေးအမြတ်ပြု၍ အမှီပြု၍နေလျှင် အကုသိုလ်ကို ပယ်၍,  ကုသိုလ်ကိုပွားစေနိုင်သည်။ တပ်မက်ဖွယ်အာရုံတို့၌ မတပ်မက်ရန် အမျက်ထွက်ဖွယ် အာရုံတို့၌ အမျက်မထွက်ရန် တွေဝေဖွယ် အာရုံတို့၌ မတွေဝေရန်,  မာန်ယစ်ဖွယ် အာရုံတို့၌ မာန် မယစ်ရန် အပ္ပမာဒကိုပြုသင့်သည်။ ပမာဒကို ပယ်ခြင်းငှါ အပ္ပမာကို ပြုသင့်သည်။ ကောင်းမှုတို့၌ မမေ့မလျော့မှု အပ္ပမာဒတရားကို ပညာရှိတို့ ချီးမွမ်းသည်။ အပ္ပမာဒကို ပွားလျှင် ပစ္စုပ္ပန် တမလွန် ၂-တန်သော အကျိုးတို့ကို ရနိုင်သည်။ ရဟန္တာမှ တပါး ခပ်သိမ်းသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် အပ္ပမာဒဖြင့် ပြုဖွယ်ကိစ္စတို့ကို ပြုသင့်ကြသည်။ အပ္ပမာဒဖြင့် ဘဝဟူသော ရေအစုကို ကူးမြောက်နိုင်သည်။ မိမိ အကျိုး သူတပါးအကျိုး မိမိသူတပါး အကျိုးတို့ကို ကောင်းစွာ မြင်သိသူသည် အပ္ပမာဒဖြင့် ပြုဖွယ်ကိစ္စတို့ကိုပြုသင့်သည်။ အပ္ပမာဒတရား (စသည်)ဖြင့် ပညာရှိသည် မှီခိုရာကို ပြုရာသည်။ အပ္ပမာဒ (မမေ့လျော့ခြင်း)ကြောင့် မာဃလုလင်သည် နတ်တို့၏ အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်သည်။ ပညာရှိသည် အပ္ပမာဒဖြင့် ပမာဒကို ပယ်ဖျောက်သည်။ အပ္ပမာဒဖြင့်၎င်း,  အာသဝက္ခယ ဉာဏ်ဖြင့်၎င်း,  ပညာရှိသည် မိမိရင်၌ စူးဝင်နေသော ရာဂ စသောငြောင့် ၅-ပါးကို နုတ်ရာသည်။ အပ္ပမာဒ၌ လေးစားခြင်း မလေးစားခြင်းသည် လေးစားခြင်း ၆-ပါး,  မလေးစားခြင်း ၆-ပါးတို့တွင် အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ယင်း၌ လေးစားခြင်း မလေးစားခြင်းသည် သဒ္ဓမ္မ ကြာမြင့်စွာ တည်ခြင်း မတည်ခြင်း၏ အကြောင်းတပါး ဖြစ်သည်။ အပ္ပမာဒ၌ တည်သောသူအား သဒ္ဓါစသော ဣန္ဒြေတို့ တိုးပွားသည်။ ကုသိုလ်တရားတို့၌ အပ္ပမာဒရှိသူ၏ တိုးပွားခြင်းကိုသာ အလိုရှိအပ်သည်။ အပ္ပမာဒ၌ မွေ့လျော်သော ရဟန်းသည် သံယောဇဉ် အားလုံးကို လောင်ကျွမ်းစေလျက် နိဗ္ဗာန်သို့သွားသည်။ ယင်းရဟန်းသည် ဆုတ်ယုတ်ခြင်းငှာ မထိုက်။
မြန်မာနိုင်ငံရေကြောင်းပညာဥပဒေ
ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံအစိုးရ၊ နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ ဖြိုးရေးကောင်စီသည် နိုင်ငံတော်အေးချမ်း သာယာရေးနှင့် ဖွံ့ ဖြိုးရေးကောင်စီ ဥပဒေ အမှတ် ၁/၂၀၀၂ ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံရေကြောင်းပညာဥပဒေကို ၂၀၀၂ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ရက် တွင် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။
အပ္ပမာဒ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
၂၀၁၀ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား
၂၀၁၀ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားသည် (၁၉)ကြိမ်မြောက် ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲဖြစ်ပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့မှ ဇူလိုင်လ ၁၁ ရက်နေ့အထိ တောင်အာဖရိကနိုင်ငံတွင် ကျင်းပသည်။ အာဖရိကတိုက်တွင် ပထမဆုံး အကြိမ် ကျင်းပခြင်းဖြစ်သည်။ ခြေစစ်ပွဲများကို ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လမှ စတင်ခဲ့ပြီး ဖီဖာ အဖွဲ့ဝင် ၂၀၈ သင်းအနက် ၂၀၄ သင်း ပါဝင် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးအဆင့် ပြိုင်ပွဲများတွင် အသင်း ၃၂ သင်းမှ ဘောလုံးသမား ၇၃၆ ဦး ပါဝင် ဆင်နွှဲကြသည်။ ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲကို ၁၉၃၀ ခုနှစ်မှစ၍ ၄ နှစ်တစ်ကြိမ် ကျင်းပခဲ့ရာ နောက်တစ်ကြိမ် ၂၀၁၄ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားကို ဘရာဇီးနိုင်ငံတွင် ကျင်းပသည်။
ကမ္ဘာ့ဖလားဘောလုံးပြိုင်ပွဲ ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားကို တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ ဂျိုဟန်နစ္စဘတ်မြို့ရှိ ဆော့ကာစီးတီး အားကစားကွင်းကြီး၌ ကျင်းပရာ တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ သမ္မတ ဂျာကော့ဇူမာ၊ မက္ကဆီကိုနိုင်ငံသမ္မတ ဖီးလစ်ကယ်ဒါရွန်၊ ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံသမ္မတ ရောဘတ်မူဂါဘီ၊ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံ ဒုတိယသမ္မတ ဂျိုးဘိုင်ဒင်၊ ကမ္ဘာ့ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်မှ တာဝန်ရှိသူများ၊ ပြိုင်ပွဲဝင်အသင်းများမှ ဘောလုံးသမားများ၊ အုပ်ချုပ်သူများ၊ နည်းပြများ၊ ဒိုင်လူကြီးများနှင့် ဘောလုံးဝါသနာရှင် ပရိသတ်များတက်ရောက်ကြသည်။
ဆုကြေးငွေ
ဖီဖာအဖွဲ့ချုပ်မှ ယခုအကြိမ် ဘောလုံးပွဲအတွက် အတည်ပြုပေးသည့် စုကြေးငွေ စုစုပေါင်းမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၄၂၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၆ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲထက် ရာနှုန်း ၆၀ တိုးမြှင့်ထားသည်။ ဘောလုံးပွဲ မစတင်မီ ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုများအတွက် ခြေစစ်ပွဲအောင်သည့် အသင်းတိုင်း ဒေါ်လာ ၁ သန်း ရရှိသည်။ ပွဲစပြီးနောက် ပတ်လည်ပွဲမှ ထွက်သွားရသည့် အသင်းတိုင်း ဒေါ်လာ ၈ သန်း ရရှိသည်။ နောက်အဆင့် ပြိုင်ပွဲများသို့ တက်ရောက်နိုင်သည့် အသင်းများအတွက် ပြိုင်ပွဲ အဆင့်လိုက် ဆုကြေးငွေများမှာ အောက်ပါ အတိုင်းဖြစ်သည်။
ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်ရသည့် အသင်းများ
အောက်ပါ အသင်းပေါင်း ၃၂ သင်းသည် ယခုအကြိမ် ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ကြမည်ဖြစ်သည်။
ပြိုင်ပွဲများ
All times are South African Standard Time (UTC+2)
ပတ်လည်ပွဲ
ပတ်လည်ပွဲတွင် အုပ်စု ပထမနှင့် ဒုတိယ ရသည့်အသင်းများသည် ရှုံးထွက်ပွဲသို့ တက်ရောက်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။
Tie-breaking criteria
ကမ္ဘာ့ဖလား ပွဲစဉ်များအတွက် ဖီဖာက အုပ်စုအဆင့် အသင်းများ၏ အဆင့်ကို သတ်မှတ်ရန် အောက်ပါ စံများကို အသုံးပြုသည်။
ရှုံးထွက်ပွဲ
ဗိုလ်လုပွဲအပါအဝင် ရှုံးထွက်ပွဲများတွင် ၉၀ မိနစ်ကြာ ပုံမှန်ပွဲစဉ် ပြီးဆုံးသွားသော်လည်း သရေကျနေလျှင် ၁၅ မိနစ်ကြာသည့် အချိန်ပို နှစ်ပိုင်း ဆက်ကစား ရမည်ဖြစ်သည်။ ဤသို့ဖြင့် အနိုင်အရှုံး မပေါ်သေးလျှင် နောက်ဆုံး၌ ပင်နယ်တီဖြင့် အဆုံးအဖြတ် ပေးမည်ဖြစ်သည်။
၁၆ သင်းအဆင့်
All times are South African Standard Time (UTC+02)
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကမ္ဘာ့ဖလား ပြိုင်ပွဲများ
ပြင်ရှည် (စဖိုကျွန်း)ရွာ၊ ပြင်ရှည်
ပြင်ရှည် (စဖိုကျွန်း)ရွာ၊ ပြင်ရှည်
နတ်ချောင်းဝရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
နတ်ချောင်းဝရွာ(Natchaungwa)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ တွီဆီးဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၃၄၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တွီဆီးဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၅၅ ဦး၊ မ ၅၀၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၆၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နလင်ကျော်
နလင်ကျော်ပင်သည် နှစ်ရှည်ခံ အမြဲစိမ်းပင်ဖြစ်ပြီး သစ်မာပင် ကြီးမျိုး ဖြစ်သည်။ သစ်ကြံပိုးပင်၊ ကရဝေးပင်တို့နှင့် အပင်အပွေး အခေါက်အရွက် အကုန်တူသည်။ အနည်းငယ်သေးသည်။ အခေါက် ထူသည်။ အခေါက်တွင် အညိုရောင် အဖုများ ရှိ၏။ ကိုင်းဖြာ၏။ အရွက်သည် ရွက်ဆိုင်ထွက်သည်။ ပုံသဏ္ဌာန်မှာ ကရဝေးရွက်နှင့် ဆင်တူသော်လည်း အရွက်ပိုရှည်၍ ရွက်ပြား ပိုကြီးသည်။ ရွက်ထိပ်ချွန်၍ ရွက်ရင်းသွယ်သည်။ ရွက်ကြောပြိုင်သည်။ အရွက် မျက်နှာပြင် သားရေကဲ့သို့ ပြောင်ချော၍ မာသည်။ အရွက်နုစဉ်တွင် နူးညံ့ပြီး သပြေရောင် ရှိသည်။ အောက်သို့ တွဲလောင်းကျနေသည်။
အပွင့်သည်သေးငယ်သည်။ အခိုင်လိုက် ပွင့်သည်။ နတ်တော်၊ ပြာသိုလတွင် ပွင့်သည်။ အသီးသည် အရည်ရွှမ်းသည်။ လုံးဝိုင်းသည်။ တပေါင်း၊ တန်ခူးတွင် သီးရင့်သည်။ အမြစ် ကြီးမားသည်။ ဘေးမြစ်များကို မြေပေါ်တွင် တွေ့နိုင်သည်။ အသုံးပြုနိုင်သည့်အစိတ်အပိုင်းများမှာ အသားခေါက်နှင့် အမြစ်ခေါက် ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်တွေ့နိုင်သောနေရာများမှာ အပူပိုင်းဒေသမှအပ မြန်မာနိုင်ငံ တစ်ဝန်းလုံးတွင် သဘာဝအလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။ မြန်မာဆေး ကျမ်းများ အလိုအရ နလင်ကျော် သည်အေးသည်။ အခိုးကို ပွင့်စေ၍ အဆိပ်ကို နိုင်သည်။
အသုံးပြုပုံ
အသားခေါက်
ထားဝယ်မုန့်ဟင်းခါး
မုန့်ဟင်းခါးဆိုသည်မှာ မြန်မာနိုင်ငံ တနံတလျားတွင် နယ်တိုင်းနယ်တိုင်း ချက်ပြုတ်စားသောက်ကြသော စားစရာတမျိုးဖြစ်သည်။ ချက်ပြုတ်ပုံမှာလည်း မတိမ်းမယိမ်းပင်ရှိသည်။ သို့ပေမဲ့ ထားဝယ်မုန့်ဟင်းခါးမှာ အများနှင့်မတူဘဲ တမူထူခြားလျက်ရှိသည်။ မုန့်ဟင်းခါးကို ထားဝယ်စကားဖြင့် (မုက္လွန်းဆီ) ဟု ခေါ်သည်၊ ထားဝယ်ရိုးရာ စားစရာများကို ကျွမ်းကျွမ်းကျင်ကျင် ချက်တတ်ဖို့ဆိုသည်မှာ လွယ်ကူသည့်ကိစ္စမဟုတ်ပါ၊ ထားဝယ်မုန့်ဟင်းခါးသည် ဟင်းနှစ်မျိုးနှင့် ရောစပ်ပြီး စားသောက်ရသည်။ ဟင်းရည်နှစ်မျိုးမှာကား မုန့်ဟင်းခါးရည်တမျိုး၊ မုန့်လက်သုပ်ရည်တမျိုးဖြစ်သည်၊ မုန့်လက်သုပ်ရည်သည် ချဉ်ပြုံးပြုံးဖြင့် သောက်လို့ကောင်းလှသည်။ မုန့်တီကိုတော့ ထားဝယ်စကားဖြင့် (မုဗန်) ဟုခေါ်သည်။ ချက်သည့်အခါတွင် အိုးနှစ်အိုးနှင့် သီးခြားချက်ရသည်။ မုန့်ဟင်းခါး ချက်နည်းမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
မုန်ဟင်းခါးရည်ချက်ပုံမှာ
ငှက်ပျောအူ နုနုကလေးများကို နူးအောင် ပြုတ်ထားရသည်။ (ရခိုင်ငှက်ပျော) ပြုတ်ပြီးသည့်အခါ အရည်ကိုစစ်ထားရသည်။ မုန့်ဟင်းခါးရည် ချက်မည့်အိုးထဲတွင် ဆီထည့်ရသည်၊ ဆီပူလာသည့်အခါ နနွင်းထည့်ရသည်။ အရန်သင့်ထောင်းထားသည့် ကြက်သွန်ဖြူ၊ ဂျင်း(ချင်း)၊ စပါးလင် (ဗျစ်သွန်ဗန်) များကိုဆီသတ်ပေးရသည်။ ဆီသတ်ပြီးလျှင် ငါးပုပ်ခြောက် အား ထည့်ရသည်။ သမအောင် ရောမွေပေးရသည်။ ပွက်ပွက်ဆူလာသည့်အခါ ငှက်ပျောဖတ်များကို ထည့်ရသည်။ ဆား၊ ဟင်းချိုမှုန့်တို့ကို လိုအပ်သည်ထက် လျှော့ချပြီးထည့်ပါသည်။ အရသာများ ရလာတဲ့အခါမှာ ကညင်ရွက် (လန်ဂေါ်ရွက်) ကို ထည့်ရသည်။ တချို့များတွင် ကညင်ရွက် (လန်ဂေါ်ရွက်) အရင့်အားလည်း နူးအောင်ထည့်ချက်ကြသည်။ နာနာလေး မွေပေးရသည်။ အရည်မှာ ပျစ်နှစ်နေပါတော့သည်။ ပျစ်နှစ်လာပြီဆိုလျှင် မုန့်ဟင်းခါးရည် တမျိုး ရရှိပြီဖြစ်သည်။
မုန့်လက်သုပ် ဟင်းရည်ချက်နည်း
ချိုသည့်ပင်လယ်ငါးကို သုံးကြသည်။ ငါးကွမ်းညှပ်၊ ငါးမု၊ ငါးရွှေ၊ ငါးမန်း စသည့် ပင်လယ်ငါးများကို အသုံးပြုကြသည်။ ချက်ပြုတ်မည့်ငါးကို အတုံးကြီးကြီးတုံးရသည်၊ သန့်စင်အောင် ရေဆေးရမည်၊ ငါးတုံးများကို ဆားနယ်ပြီး အုန်းရည်(ပုန်းရည်) ထားဝယ်စကားဖြင့် (အောင်းရယ်)နှင့် ထည့်ပြုတ်ရသည်။ ကျက်ပြီဆိုလျှင် အအေးခံရသည်၊ ငါးများကိုအရိုးနွှာရသည်။ ကြက်သွန်ဖြူ၊ စပါးလင် ဂျင်းများကို ဆီသတ်ပြီး ပြန်ချက်ရသည်။ ကြက်သွန်နီဥများကို ကြီးလျှင် နှစ်ခြမ်းခွဲကာ သေးလျှင်အလုံးလိုက်ထည့်ပြီး ချက်ရသည်၊ ထို့နောက် ပအုန်းရည်(အောင်းရယ်)အားထည့်ရသည်။ ပွက်ပွက်ဆူလာပြီလျှင် မုန့်လက်သုပ် ဟင်းရည် တစ်မျိုးရရှိပါပြီ။
ဟင်းရည်နှစ်မျိုးတည်းဖြင့် မပြီးသေးပါ၊ အကြော်၊ မကျည်းသီးချဉ်ရည်၊ ငံပြာရည်၊ ငရုတ်သီးမှုန့်၊ ဆီကျက် (ကြက်သွန်ဖြူဥတုံးကလေးများကို ဆီသတ်ထားသည်) ပဲမှုန့် စသည်တို့ဖြင့် ရောစပ်ပြီး ဟင်းရည်နှစ်မျိုးဖြင့် စားရသည်။
တမူထူးခြားနေသည့် ထားဝယ်မုန့်ဟင်းခါးကို ထားဝယ်သို့ရောက်လျှင် မည်သည့်ရပ်ရွာတွင်မဆို ရရှိနိုင်သည်။ ထားဝယ်လူမျိုးများ၏ ရိုးရာ စားစရာတခုလည်း ဖြစ်သည်။ မုန့်လက်သုပ်ထဲသို့ စာကလေးခွေ ထည့်၍လည်းစားသုံးနိင်ပါသည်။
ရွှေခွက်ရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်
ရွှေခွက်ရွာ (Shwekhwet)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရေဦးမြို့နယ်၊ ထန်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၄၂၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
​မောင်ဘလောက်ရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
​မောင်ဘလောက်ရွာ(Maungbalauk)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ မောင်ဘလောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၂၂၈ ဖြစ်သည်။ ​မောင်ဘလောက်ကျန်းမာရေးဌာနခွဲ ရှိသည်။ ရွာမတွင် အိမ်ခြေ ၁၀၃ အတွက် လျှိုပိတ် ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စိန်စပ်
စိန်စပ်
မွေပေါက်ရွာ၊ ဒွန်းတပဲ့
မွေပေါက်ရွာ၊ ဒွန်းတပဲ့
၁၉၅၆ နွေရာသီ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲဝင် မြန်မာနိုင်ငံအသင်း
မြန်မာနိုင်ငံအသင်းသည် ၁၉၅၆ နွေရာသီ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲသို့ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ထိုပွဲသည် ၁၉၅၆ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၂ရက်နေ့မှ ဒီဇင်ဘာလ ၈ရက်နေ့အထိ ဩစတြေးလျနိုင်ငံ၊ မဲလ်ဘုန်းမြို့တွင် ကျင်းပခြင်းဖြစ်သည်။မြန်မာနိုင်ငံအိုလံပစ်ကော်မတီအနေဖြင့် ကစားသမား ၁၁ဦးပါဝင်သော မြန်မာအားကစားအဖွဲ့ကိုစေလွှတ်ကာ အားကစားနည်း ၄မျိုးတွင် ယှဉ်ပြိုင်စေခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဆုတံဆိပ် ဆွတ်ခူးနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအသင်း၏ နွေရာသီအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မှုများ
ကြပ်ရွာ
ကြပ်ရွာ
ဂူပြောက်ကြီး (ဝက်ကြီးအင်း)
ဂူပြောက်ကြီး (ဝက်ကြီးအင်း)သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုဂံတွင် တည်ရှိသည်။ ပုဂံတွင် ဂူပြောက်ကြီး နှစ်ဆူရှိသည်။ ဝက်ကြီးအင်းအရပ်ရှိ ဂူဘုရားကို ဝက်ကြီးအင်းဂူပြောက်ကြီး ဟုခေါ်ကြပြီး မြင်းကပါအရပ်ရှိ ဂူဘုရားကို မြင်းကပါဂူပြောက်ကြီး ဟု ခွဲခြားခေါ်ကြသည်။
အာရုံခံခန်းမ ပေါင်းကူးမျက်နှာကြက်တွင် ပန်းခက်ပန်းနွယ်ပုံ အလှပန်းများ နံရံတွင် တွဲလွဲဆွဲထားသော ငှက်ရုပ်ပုံများနှင့် ပန်းများ၊ သစ်ရွက်ပုံ ပန်းတန်းများနှင့် ပန်းဘောင်များ ရှိသည်။ စင်္ကြံပေါင်းကူး မျက်နှာကြက်တွင် ကျက်တငိုပုံများ၊ သစ်ရွက်ပုံ ပန်းတန်းများရှိသည်။
ဝမ်းပြည့်ဆရာဖိုး
ဝမ်းပြည့်ဆရာဖိုး(၁၂+ - ၁၂၇၃) သည် စာပေပရိယတ္တိနှံ့စပ်သည့် ဇာတ်စာဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ဘဝ
ဆရာဖိုးကို မြင်းမူမြို့အပိုင် ဝမ်းပြည့်ရွာ၌ ဦးရော - ဒေါ်ငြိမ်းတို့မှ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ဆရာဖိုးသည် စာပေပရိယတ္တိ နှံ့စပ်၏။ ကဗျာဉာဏ် ထက်သန်၏။ ဇနီးမှာ ရွှေယင်းမာရွာမှ မပေါဖြစ်ပြီး မအေးစိန်ဟူသည့် သမီးတစ်ဦး ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ဇနီးဖြစ်သူ မယင်းမာ ကွယ်လွန်သည့်အခါ ရွှေယင်းမာရွာသူ မသွင်နှင့် အိမ်ထောင်ပြုခဲ့ပြီး မမယ်ဆိုသည့် သမီးတစ်ဦး ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း
ဆရာသည် ဦးဘိုးစိန်ဇာတ်အဖွဲ့တွင် လိုက်ပါ၍ ဇာတ်ထုပ်များ ရေးသားနေခဲ့ရာ ၁၂၇၃ ခုနှစ်တွင် ကျုံမငေးမြို့ တစ်ဖက်ကမ်း ကျွန်းပြာသာဒ်ရွာတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ဇာတ်ထုပ်များ ရေးသားခြင်း
ဆရာကြီးသည် အောက်ပါဇာတ်ထုပ်များကို ရေးသားခဲ့သည်။
၁။ အမယ်ကြီးဇာတ်၊
၂။ ကိုးသန်းရှင်၊
၃။ စက်ဖြတ်သေတ္တာဖွင့်၊
၄။ ဆဒ္ဒန်ဆင်မင်း၊
၅။ ဟတ္တိပါလဇာတ်(၁၂၆၁)၊
၇။ အသမုခိဇာတ် (၁၂၆၄)၊
၈။ ကိန္နရာကြီးဇာတ်(၁၂၆၁)
၉။ ကြောင်ဖြူဇာတ် (၁၂၆၄)၊
၁၀။ ရာဇတမာန်ဇာတ် (၁၂၆၂)၊
၁၂။ ဒါသိမနှင့်ကောသလ၊
၁၃။ နာဂသူဇာဇာတ် (၁၂၆၂)၊
၁၄။ မောင်ဇန် (၁၂၆၅)၊
၁၅။ သီတာရာမ၊
၁၆။ ကုသဇာတ်၊
၁၈။ ကိန္နရာသက်ပြောင်း (၁၂၆၅)၊
၁၉။ သီဟဗာဟုဇာတ်၊
၂၀။ စမ္ပေယျဇာတ်၊
၂၁။ ပေါရိသာဒဇာတ်၊
၂၂။ သောရေယျဇာတ်၊
၂၃။ ရှင်ကစ္စည်းဇာတ်၊
၂၄။ ကျန်စစ်သားဇာတ်၊
၂၅။ ဝါးဖြူဇာတ် (၁၂၅၄)၊
၂၆။ ဝေဘူလထေရ်ပျံ (၁၂၆၃)၊
၂၇။ ငပြည့်အောင်စွာဇာတ်၊
၂၈။ ကလျာဏီသိမ်ဇာတ်၊
၂၉။ သူရရူပဇာတ်၊
၃၁။ ဝံသာကီဇာတ်၊
၃၂။ သုမဏဇာတ်၊
၃၃။ အိုစာမင်းခေါင်ဇာတ် (၁၂၆၂)၊
၃၄။ မောင်ကြီးဇာတ် (၁၂၆၆)၊
၃၅။ ဝိဋဋူပဇာတ်၊
၃၆။ ဖိုးတူဇာတ် (၁၂၆၆)၊
၃၇။ မောင်ပုည၊
၃၈။ တံငါလိမ်၊
၃၉။ မောင်မစ္စက၊
၄၀။ ဣသိသိင်္ဂ၊
၄၁။ ဖဝေး၊
၄၂။ သမ္ဘူလ၊
၄၃။ ငမိုးရိပ်၊
၄၄။ မောင်တင့်တယ် (၁၂၆၉)၊
၄၅။ သုတကုဏ (၁၂၆၈)၊
၄၆။ စကြဝတေး၊
၄၇။ ထိလပ်ပိုးအူ၊
၄၈။ နှင်းအေးဖိုးချိန်မယ်စိန်၊
၄၉။ ဖိုးချိန်မယ်စိန်၊
၅၀။ ပဒမြားသမင်၊
၅၂။ ပဋိက္ခရား၊
၅၃။ မောင်ဥဖွား၊
၅၄။ ဈာန်ပျံ၊
၅၅။ သုံးပန်လှ၊
၅၆။ ဥမ္မာဒန္တီ၊
၅၇။ ပဋာစာရီ၊
၅၈။ ဥပကဆာဝါ၊
၅၉။ ဇမ္ဗူသီတာ၊
၆၀။ နှင်းနွယ်သာဂရ၊
၆၁။ ကုက္ကုစ္စပုဏ္ဏား၊
၆၂။ ကောလိယ၊
၆၃။ ဒွေးလှပြန်၊
၆၄။ နန္ဒိယ၊
၆၅။ ကာလီဒါသ၊
၆၆။ ဗျတ္တပန်းဆက်၊
၆၇။ နန္ဒရွှေမှုန်၊
၆၈။ ငါးပါဒ၊
၇၀။ ပါသာဒ၊
၇၁။ ကာကလ္လိယဇာတ်၊
၇၂။ မြနန်း - ဒါရူ၊
၇၃။ ဝိသယှ၊
၇၄။ မစိန်ရွေး၊
၇၅။ အောင်ဖြူ၊
၇၆။ ရေချမ်း၊
၇၇။ ဓမ္မသိဒ္ဓိ၊
၇၈။ နှင်းနွယ်မိုးမြ၊
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
မြင်သောင် (တောင်)ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
မြင်သောင် (တောင်)ရွာ (Myinthaung (South))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ ပေါ့အင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၅၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေါ့အင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၁၇ ဦး၊ မ ၄၆၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၀၉၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကသဲစုရွာ၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်
ကသဲစုရွာ (Katheasu)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်၊ အုန်းပင်ခြံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၇၂၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အုန်းပင်ခြံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၅၆ ဦး၊ မ ၁၄၂၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။
မြင်သောင် (တောင်)ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကသဲစုရွာ၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပိန်းနှဲချောင်းရွာ၊ တင်းချောင်း
ပိန်းနှဲချောင်းရွာ၊ တင်းချောင်း
မအူရွာ၊ မင်းကင်းမြို့နယ်
မအူရွာ (Maau)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးခရိုင်၊ မင်းကင်းမြို့နယ်၊ မြေနီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၈၂၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းကင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထန်းချောင်းရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
ထန်းချောင်းရွာ (Htanchaung)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ ထန်းဆယ်ပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၂၅၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထန်းဆယ်ပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၅၁ ဦး၊ မ ၉၀၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၅၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လိပ်ကုန်းရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
လိပ်ကုန်းရွာ(Leikkone)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ဆမီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၅၁၉ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
နမ်ရှယ်ရွာ၊ ပူတာအိုမြို့နယ်
နမ်ရှယ်ရွာ(Namshei)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ပူတာအိုမြို့နယ်၊ ပန်းမတီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၅၃၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်းမတီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၆၅ ဦး၊ မ ၂၅၅၄ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၀၁၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပူတာအိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကံပြင်ရွာ၊ ပြင်ရှည်
ကံပြင်ရွာ၊ ပြင်ရှည်
ဘုရားဖြူစုမရိုးသောင်ရွာ၊ မရိုးသောင်
ဘုရားဖြူစုမရိုးသောင်ရွာ၊ မရိုးသောင်
ဆင်တိုးရွာ
ဆင်တိုးရွာ
ကံထေးရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယူကရိန်းနိုင်ငံ
ယူကရိန်းသည် အရှေ့ဥရောပတွင် ရှိသောနိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ဧရိယာစတုရန်း ကီလိုမီတာ ၆၀၃,၆၂၈ ရှိသဖြင့် ဥရောပတိုက်ပေါ်တွင် တစ်ဆက်တည်းရှိသော နိုင်ငံများတွင် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ အရှေ့ဘက်နှင့် အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ရုရှားနိုင်ငံ၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံ၊ အနောက်ဘက်တွင် ပိုလန်နိုင်ငံ၊ ဆလိုဗက်ကီးယားနိုင်ငံ နှင့် ဟန်ဂေရီနိုင်ငံ၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် ရိုမေးနီးယားနိုင်ငံနှင့် မော်လ်ဒိုဗာနိုင်ငံ၊ တောင်ဘက်နှင့် အရှေ့တောင်ဘက်တွင် ပင်လယ်နက်နှင့် အာဇော့ဗ် ပင်လယ်တို့နှင့် ထိစပ်လျက် ရှိသည်။ ကီးယက်သည် ယူကရိန်းနိုင်ငံ၏မြို့တော်ဖြစ်သလို ၎င်း၏အကြီးဆုံးမြို့လည်းဖြစ်သည်။ နိုင်ငံ၏ဘာသာစကားမှာ ယူကရိန်းဖြစ်ပြီး လူအများအပြားသည် ရုရှားဘာသာစကားကိုလည်း ကျွမ်းကျင်စွာ ပြောဆိုကြသည်။
၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ဆိုဗီယက်ပြိုကွဲပြီးနောက် ယူကရိန်းသည် လွတ်လပ်ရေးရခဲ့ပြီး သူ့ကိုယ်သူ ကြားနေဟု ကြေညာခဲ့သည်။ ဆိုဗီယက်ခေတ်လွန် လွတ်လပ်သောနိုင်ငံများနှင့် အကန့်အသတ်ရှိသော စစ်ရေးမိတ်ဖက်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းကာ ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် နေတိုးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် မိတ်ဖက်အဖွဲ့တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၃၊ ယူကရိန်းတစ်ဝှမ်းတွင် Euromaidan ဟုသိကြသော လူထုဆန္ဒပြပွဲများ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးတွင် အစိုးရသစ်ဖွဲ့စည်းရေးနှင့် ရုရှားလိုလားသော မငြိမ်မသက်ဖြစ်စေသည့် ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ဂုဏ်သိက္ခာရှိသော တော်လှန်ရေးအဖြစ်သို့ တိုးမြင့်လာခဲ့သည်။ ယင်းကာလအတွင်း ရုရှားတပ်များက ခရိုင်းမီးယားကျွန်းဆွယ်ကို အမှတ်အသားမဲ့တပ်များ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ရုရှားက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ယူကရိန်းနိုင်ငံ Donbas တွင် ရုရှားလိုလားသော မငြိမ်မသက်မှုများသည် ရုရှားကျောထောက်နောက်ခံပြု ခွဲထွက်ရေးသမားများက ဒေသအနှံ့ နယ်မြေများကို သိမ်းပိုက်ပြီး Donbas စစ်ပွဲကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ဤအဖြစ်အပျက်များသည် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသော ရုရှား-ယူကရိန်းစစ်ပွဲ၏အစကို အမှတ်အသားပြုပြီး ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပဋိပက္ခကြီးကြီးမားမားတိုးလာချိန်တွင် ရုရှားသည် ယူကရိန်းကို အလုံးစုံကျူးကျော်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ယူကရိန်းသည် ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ရုရှားနှင့် စစ်ပွဲဖြစ်ပွားပြီးကတည်းက ဥရောပသမဂ္ဂနှင့် နေတိုးအပါအဝင် အနောက်ကမ္ဘာနှင့် ပိုမိုနီးကပ်သော စီးပွားရေး၊ နိုင်ငံရေးနှင့် စစ်ရေးဆက်ဆံမှုများကို ဆက်လက်ရှာဖွေခဲ့သည်။
ယူကရိန်းသည် တစ်ပြည်ထောင် သမ္မတတစ်ပိုင်းစနစ်နှင့် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး လူသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုညွှန်းကိန်းတွင် အဆင့် ၇၄ ရှိသည်။ လွတ်လပ်သောဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ် ကြီးထွားလာသော်လည်း ယူကရိန်းသည် ဥရောပတိုက်ရှိ အဆင်းရဲဆုံးနိုင်ငံစာရင်းဝင်တစ်ဦးချင်း GDP အရ၊ ဂျာနယ်လစ်အချို့က အကျင့်ပျက်ခြစားမှု မြင့်မားသည်ဟု ယူဆကြသော အချို့သောသတင်းထောက်များ။ သို့သော်လည်း ၎င်း၏ ကျယ်ပြောလှသော မြေဩဇာကြောင့် စစ်မဖြစ်မီ ယူကရိန်းသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် စပါးအများဆုံး တင်ပို့သည့် နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ကုလသမဂ္ဂ၏ တည်ထောင်သူအဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်သလို ဥရောပကောင်စီ၊ ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးအဖွဲ့ OSCE ၏အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် ဥရောပသမဂ္ဂသို့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ဆဲဖြစ်သည်။
ယူကရိန်းနိုင်ငံ သမိုင်းအကျဉ်း
ယူကရိန်းနိုင်ငံသည် ဆိုဗီယက် ဆိုရှယ်လစ် ပြည်ထောင်စု သမ္မတနိုင်ငံတွင် ပါဝင်သော သမ္မတနိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ယူကရိန်းနီယန် ဆိုဗီယက်ဆိုရှယ်လစ် သမ္မတနိုင်ငံဟု ခေါ်သည်။ ရုရှနိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိ၍ အနောက်ဘက်၌ ရူမေးနီးယား နိုင်ငံနှင့် ပိုလန်နိုင်ငံ၊ တောင် ဘက်၌ ပင်လယ်နက်တို့ ရှိလေသည်။ ယူကရိန်းနိုင်ငံ၏ အကျယ် အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင် ၂၃၂,၆ဝဝ ခန့် ဖြစ်၍ ဥရောပတိုက် တွင် မြေဩဇာ‌ေကာင်းသော ဒေသဖြစ်သည်။ အဖိုးတန် တွင်းထွက်သတ္တုများကိုလည်း ရရှိသည်။ နီးပါးမြစ်နှင့် နီးစတားမြစ်တို့သည် ယူကရိန်းနိုင်ငံကို ဖြတ်သန်း၍ ပင်လယ် နက်ထဲသို့ စီးဝင်သည်။ နီးပါးမြစ်မှ ရေအားဖြင့် လျှပ်စစ် ဓာတ်အားကို ထုတ်ယူရရှိသည်။
ယူကရိန်းနိုင်ငံသားတို့သည် ဆလဗလူမျိုးအနွယ်များ ဖြစ်ကြ သည်။ လူဦးရေ ၄၄,၁ဝဝ,ဝဝဝ ယောက်ခန့် ရှိ၏။ ယင်းတို့ သည် မိမိတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဓလေ့ထုံးစံ၊ အယူဝါဒတို့ကို မပျောက်ပျက်ရအောင် ထိန်းသိမ်း ထားကြသည်။ အများစုသည် လယ်ယာစိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြ၍ ဂျုံ၊ ရိုင်းစပါး၊ မုယော၊ အုတ်ဂျုံ၊ သကြားမုန်လာ၊ အာလူး၊ ပြောင်း၊ ဆေး၊ ဝါနှင့် ဘီသွာလျှော်ပင်များကို စိုက်ပျိုးသည်။ သတ္တုတွင်းတူး သည့် လုပ်ငန်းနှင့်စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းများလည်း ထွန်းကား သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မတိုင်မီက ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စုမှ ထွက်သော ကျောက်မီးသွေး ငါးပုံ သုံးပုံမှာ ယူကရိန်းနိုင်ငံမှ ရရှိလေသည်။ သံနှင့်သံမဏိ လုပ်ငန်းကိုလည်း အကြီးအကျယ် လုပ်ကိုင်ကြသည်။ အခြား ထွင်းထွက်သတ္တုများမှာ မန်ဂနိ၊ အလျူမီနီယမ်၊ ရေနံ၊ ဆားနှင့် ဂျစ်ပဆမ်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
မြို့တော်မှာ နီးပါးမြစ်ပေါ်ရှိ ကီးယက်မြို့ ဖြစ်၏။ အခြား မြို့ကြီးများမှာ ပင်လယ်နက်ပေါ်ရှိ ဆိပ်ကမ်းမြို့ ဖြစ်သော အိုဒက်ဆာမြို့နှင့် ခါးရကပ်မြို့များ ဖြစ်သည်။
၁၆ ရာစုနှစ်အတွင်းက ယခု ယူကရိန်းနိုင်ငံ တည်ရှိရာ ဒေသတွင် ကော့ဆပ်လူမျိုးတို့ လှည့်လည် ကျက်စားခဲ့ကြသည်။ ထိုနောက် ၁၈ရာစုနှစ်တွင် ပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်းသည် ရုရှဇာ ဘုရင်၏ လက်အောက်ခံ ဖြစ်သွားပြီး အနောက်ပိုင်းသည် ဩစတြီးယားပိုင် ဖြစ်သွားလေသည်။ ရုရှတော်လှန်ရေးပြီးသည့် နောက် ၁၉၁၉ ခုနှစ်တွင် ယူကရိန်းနီယန် ဆိုဗီယက် ဆိုရှယ် လစ် သမ္မတနိုင်ငံဟူ၍ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ၁၉၂၃ ခုနှစ်တွင် ယူကရိန်း သမ္မတနိုင်ငံသည် ရုရှနိုင်ငံရှိ အခြားဆိုဗီယက် ဆိုရှယ်လစ် သမ္မတနိုင်ငံများနှင့် ပူးပေါင်းကာ ဆိုဗီယက် ဆိုရှယ်လစ်ပြည်ထောင်စု သမ္မတနိုင်ငံကို ဖွဲ့စည်းလိုက် လေသည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက ယူကရိန်းနိုင်ငံသည် စစ်မြေပြင် ဖြစ်ခဲ့ရပြီး ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် ဂျာမန်စစ်တပ်များသည် တစ်နိုင်ငံလုံးကို သိမ်းပိုက်ထားခဲ့လေသည်။ ၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင် ရုရှစစ်တပ်များက ဂျာမန်တို့ကို နိုင်ငံတွင်းမှ တိုက်ထုတ်ခဲ့ကြ သည်။ ထိုသို့အားဖြင့် ယူကရိန်းနိုင်ငံရှိ မြို့ကြီးများ၊ စက်ရုံကြီး များမှာ စစ်ဒဏ်ကြောင့် များစွာ ပျက်စီးကုန်၏။ စစ်ပွဲပြီး သောအခါ ချက်ကိုစလိုဗားကီးယားနိုင်ငံက ရုသီးနီးယားနယ် ကို ယူကရိန်းနိုင်ငံသို့ ပေးအပ်ခဲ့ရလေသည်။
စစ်ပြီးခေတ်တွင် ယူကရိန်းနိုင်ငံသားတို့သည် ပြန်လည် ထူထောင်ရေး လုပ်ငန်းကို အားသွန်ခွန်စိုက် ဆောင်ရွက်ကြ သည်။ ဤသို့အားဖြင့် ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စု သမ္မတနိုင်ငံ အတွင်း အဓိကအားဖြင့် စားနပ်ရိက္ခာနှင့် စက်မှုလက်မှုပစ္စည်း များ ထုတ်လုပ်ပေးသည့် နိုင်ငံအဖြစ်သို့ ပြန်လည် ရောက်ရှိ ခဲ့လေသည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ် ရုရှား လက်နက်ကိုင် စွက်ဖက်မှုနှင့် ကျူးကျော်မှု
Sevastopol ရှိ ရုရှားရေတပ်အခြေစိုက်စခန်းကို ကာဗာအဖြစ် အသုံးပြုကာ ပူတင်သည် ယူကရိန်းတပ်ဖွဲ့များကို လက်နက်ဖြုတ်သိမ်းကာ ခရိုင်းမီးယားကို ထိန်းချုပ်ရန် ရုရှားတပ်များနှင့် ထောက်လှမ်းရေးများကို ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ 2014 ခုနှစ် မတ်လ 16 ရက်နေ့တွင် ခရိုင်းမီးယားတွင် ရုရှားတို့ သိမ်းပိုက်ထားသော လူထုဆန္ဒခံယူပွဲကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ခရိုင်းမီးယားလူဦးရေ၏ 97 ရာခိုင်နှုန်းသည် ရုရှားနိုင်ငံသို့ ဝင်ရောက်လိုကြောင်း အစီရင်ခံခဲ့သည်။
2014 ခုနှစ် မတ်လ 18 ရက်နေ့တွင် ရုရှားနှင့် ကိုယ်ပိုင်ကြွေးကြော်ထားသော ခရိုင်းမီးယားသမ္မတနိုင်ငံတို့သည် ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းတွင် ခရိုင်းမီးယားသမ္မတနိုင်ငံနှင့် ဆီဗာစတိုပိုလ်တို့ ပူးပေါင်းပါဝင်ရေး သဘောတူစာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ ပြည်လုံးကျွတ်ဆန္ဒခံယူပွဲသည် တရားမဝင်ကြောင်းနှင့် ယူကရိန်း၏ နယ်မြေစိုးမိုးရေးကို ထောက်ခံကြောင်း ဆုံးဖြတ်ချက် 68/262 ကို အတည်ပြုခြင်းဖြင့် ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေညီလာခံက ချက်ချင်းတုံ့ပြန်ခဲ့သည်။ ထိုဆုံးဖြတ်ချက်ကို ရုရှားကသာ ကန့်ကွက်မဲပေးခဲ့သည်။ သို့ရာတွင်၊ ၎င်းကို တွန်းလှန်၍မရနိုင်ပါ။ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီတွင် ပြဋ္ဌာန်းနိုင်သော ဆုံးဖြတ်ချက်များ အတည်ပြုရန် ကြိုးပမ်းမှုများကို ရုရှား ဗီတိုအာဏာဖြင့် ပိတ်ဆို့ထားသည်။
သီးခြားစီ၊ ဒိုးနက်စ် နှင့် လူဟန့်စ် ပြည်နယ်များတွင် ဒေသဆိုင်ရာ ပြည်သူ့စစ်များအဖြစ် ကြေညာပြီး ရုရှားလိုလားသော ဆန္ဒပြသူများက ထောက်ခံသော လက်နက်ကိုင် အမျိုးသားများသည် အစိုးရ အဆောက်အဦများ၊ ရဲတပ်ဖွဲ့နှင့် အထူး[ရှင်းလင်းချက် လိုအပ်သော] ရဲစခန်းများကို မြို့အများအပြားတွင် သိမ်းယူကာ အသိအမှတ်ပြုမခံရသော လူထုဆန္ဒခံယူပွဲများ ကျင်းပကြသည်။ ] သူပုန်ထမှုကို ရုရှားသံရုံးမှ Igor Girkin နှင့် Alexander Borodai နှင့် Arseny Pavlov ကဲ့သို့သော ရုရှားမှ စစ်သွေးကြွများက ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ထိုအချိန်မှစ၍ ဧရိယာ၏ 1⁄3 ခန့်ကို ထိန်းချုပ်ထားသော ဒိုးနက်စ် ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံနှင့် လူဟန့်စ် ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံတို့ကို ကြေညာခဲ့သည်။
၂၀၂၂ ရုရှားကျူးကျော်စစ်
၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ရုရှားနိုင်ငံမှ ယူကရိန်းနိုင်ငံအား စတင်ကျူးကျော်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဤကျူးကျော်မှုသည် ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ (၂၀) ရက်နေ့မှ စတင်ဖြစ်ပွားလျက်ရှိသော ရုရှား - ယူကရိန်း စစ်ပွဲ၏ အမြင့်မားဆုံးသော အခြေအနေ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ရုရှားနိုင်ငံသမ္မတ ဗလာဒီမီယာ ပူတင်က ယူကရိန်းနိုင်ငံအား နေတိုးအဖွဲ့အတွင်းသို့ ဝင်ခွင့်ပြုခြင်းသည် ရုရှားနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားလုံခြုံရေးကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်ဟု အကြောင်းပြကာ ယူကရိန်းအား ဝင်ခွင့်မပြုရန် အမေရိကန်အပါအဝင် နေတိုးအဖွဲ့အား တောင်းဆိုခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုတောင်းဆိုချက်ကို ပယ်ချခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ ခရိုင်းမီးယားဒေသအပါအဝင် ယူကရိန်းနယ်စပ်သို့ ရုရှားတပ်ဖွဲ့များ တပ်စွဲထားခဲ့သည်။ ကျူးကျော်မှုမစမီ ရက်ပိုင်းအလိုတွင် ယူကရိန်းနိုင်ငံမှ ခွဲထွက်ရေးသမားများ ထိန်းချုပ်ထားပြီး သမ္မတနိုင်ငံများအဖြစ် ကိုယ်တိုင်​ကြေညာထား​သော ဒွန်းဘက်စ်​ (Donebas) ဒေသရှိ ဒွန်းညက်စ် (Donetsk)နှင့် လုဟန့်စ် (Luhansk)များအား လွတ်လပ်သော သမ္မတနိုင်ငံများအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုကြောင်းကို ရုရှားနိုင်ငံမှ ကြေညာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁ရက်နေ့တွင် ရုရှားတပ်ဖွဲ့များ ဒွန်းဘက်စ်ဒေသသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ဖေဖော်ဝါရီ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ရုရှားအောက်လွှတ်တော်ဖြစ်သော ဖက်ဒရေးရှင်းကောင်စီက သမ္မတ ဗလာဒီမီယာပူတင်အား နိုင်ငံပြင်ပတွင် စစ်အင်အားအသုံးပြုခွင့် ပေးအပ်ခဲ့သည်။
ထိုသို့ ကျူးကျော်စစ် စတင်ခဲ့သောကြောင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးက ဆန္ဒထုတ်ဖော်ပြသခဲ့ကြပြီး စစ်ပွဲတွင် လူပေါင်း ၃၀,၀၀၀ ခန့် သေဆုံးသွားခဲသည်။
ကိုးကား
*
ကဏ္ဍ:ဥရောပတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ ကဏ္ဍ:အရှေ့ဥရောပရှိ နိုင်ငံများ ကဏ္ဍ:သမ္မတနိုင်ငံများ
ဒင်ဂိုးခွေးရိုင်း
ဒင်ဂိုးခွေးရိုင်း (Dingo)၏ သိပ္ပံအမည်မှာ ကဲနစ် လူးပတ်စ် ဖြစ်သည်။ ဩစတြေးလျတွင် တွေ့ရသည့် ခွေးတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ဩစတြေးလျခွေးရိုင်းဟုလည်း ခေါ်တွင်သည်။ အသွင်သဏ္ဌာန်မှာ ဝံပုလွေနှင့် ဆင်သည်။ ဒင်ဂိုး၏နားရွက်သည် တိုပြီး ထောင်နေသည်။ အမြီးမှာ အမွေးဖွားသည်။ အရောင်အသွေးမှာ နီကြန့် ကြန့် ညိုတိုတို ဖြစ်၏။ ဒင်ဂိုးသည် အခြားမည်သည့်သတ္တဝါကိုမျှ ယုံကြည်လေ့မရှိကြပေ။ ရဲရင့်ကြမ်းကြုတ်ပြီး အလွန်ပါးနပ်သည်။ သို့ ရာတွင် ငယ်စဉ်ကတည်းက မွေးမြူထားပါက အလွန်ယဉ်ပါးသော အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်များ ဖြစ်လာနိုင်သည်။ ဒင်ဂိုးသည် သားပိုက်ကောင်များကို အဓိကရှာဖွေစားသောက်လေ့ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခွေးမျိုးရင်းဝင် တိရစ္ဆာန်များ ကဏ္ဍ:ထိပ်တန်းသားရဲတိရစ္ဆာန်များ ကဏ္ဍ:ဩစတြေးလျတွင် တွေ့ရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ
နောင်ခေါင်ရွာ၊ ထူတောကမြ
နောင်ခေါင်ရွာ၊ ထူတောကမြ
ကြာအင်းရွာ၊ မရိုးသောင်
ကြာအင်းရွာ၊ မရိုးသောင်
မြန်မာ့သင်္ဘောကျင်းလုပ်ငန်း
မြန်မာ့သင်္ဘောကျင်းလုပ်ငန်း (Myanma Shipyards) သည် ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။