cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
မန်လည်ဆရာတော်
ရဟန်းဆယ်ဝါ ရတော်မူသောအခါ ဉာဏ်မီးတောက်စအချိန်တွင် ပညာရင်နို့ သောက်စို့ရာဖြစ်သော ဆရာအရှင်၏ ကျေးဇူးကို ဆပ်သောအားဖြင့် မဃဒေဝလင်္ကာသစ်ကို စတင် ရေးသားတော်မူလေသည်။ သို့သော် ပြီးဆုံးအောင် မရေးသားနိုင်ဘဲ ရှိခဲ့ရာ၊ ၁၂၆၆ခုနှစ်တွင်မှ တဖန်ဆက်လက်ရေးသားရာ၊ ထိုနှစ်မှာပင် အောင်မြင်ပြီးဆုံးခြင်းသို့ ရောက်ခဲ့လေသည်။ ၁၂၇၉ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ် အစိုးရတို့ လှူဒါန်းသောအဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘွဲ့တံဆိပ်ကို ခံယူတော်မူသည်။ ဆရာတော် ဘုရားကြီး ရေးသားတော်မူအပ်သော မဃဒေဝလင်္ကာသစ်ကြီးသည် ထုံးတီးနည်းနာ အဖြာဖြာနှင့် ဇာတ်၊နိပါတ်၊ရာဇဝင်၊ ဆေးကျမ်း၊ဓာတ်ကျမ်း၊ နက္ခတ်ကျမ်း၊ ဗေဒင်ကျမ်းစသော လောကီ လောကုတ္တရာ ဗဟုသုတ အနှစ်သာရတို့နှင့် ပြည့်ဝစုံလင်သည်ဖြစ်ရကား ဤလင်္ကာတစ်စောင်တည်းနှင့်ပင် ဆရာတော်ဘုရားကြီးမှာ ကဗျာပါရဂူမြောက်ကြောင်း ထင်ရှားပေသည်။ ဤလင်္ကာကြီးတွင် ဖွဲ့နွဲ့ထားပုံမှာ လွန်စွာ ခမ်းနားလှသည့်ပြင် ခွဲထားသတ်ပုံများကို ဖော်ပြရေးသားထားရာ၊ သတ်ပုံကျမ်းကြီး တစ်စောင်ကဲ့သို့ လည်း လွန်စွာ အသုံးဝင်လေသည်။ ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် မဃဒေဝလင်္ကာသစ်ကြီးအပြင် ပုစ္ဆာဝိသဇ္ဇနာ ကျမ်းများနှင့် သုတ် ပါဠိတော်နိသျ အမျိုးမျိုး ကျမ်းပေါင်း ၃ဝ ကျော်ခန့်ကိုလည်း ရေးသားတော်မူခဲ့သည်။ လေးချိုး၊ ဒွေးချိုး၊ သံချိုများကိုလည်း ဖွဲ့နွဲ့ရေးသားခဲ့လေသည်။ ဆရာတော်ဘုရားသည် သိမ်မွေ့နက်နဲသည့်အရာ၌ သိမ်မွေ့နက်နဲလှပ၍၊ ကြမ်းကြမ်းတမ်းတမ်း ဖော်ပြရန် လိုအပ်သည့် နေရာ၌ ကြမ်းတမ်းစွာ ရေးသားဖွဲ့နွဲ့နိုင်သည်။
ထေရုပ္ပတ္တိ
အဖ မြို့စာရေး ဦးထင်ညိုနှင့် အမိ ဒေါ်ဖြေတို့မှ စစ်ကိုင်းတိုင်း အင်းတော်မြို့နယ် မန်လည်မြို့တွင် မြန်မာ သက္ကရာဇ် ၁၂၀၃ ခုနှစ်၊ တန်ခူးလဆန်း ၁၂ ရက်နေ့ အင်္ဂါနေ့ည သုံးနာရီကျော် ဝိသာခါနက္ခတ် ထွန်းပချိန်တွင် ဖွားမြင်တော်မူခဲ့သည်။
အသက် ၃ နှစ် အရွယ်တွင် ဖခင်ဦး ထင်ညို ကွယ်လွန်သွားခဲ့ရာ မိခင်နှင့်အတူ ဇာတိမြေ မန်လည်မှ ထီးချိုင့်မြို့နယ် ရှောက်ခါးရွာ၊ ထိုမှတဆင့် နဂါးဆင်းမြို့ ကျောက်ပြည်သာရွာများသို့ ပြောင်းရွှေ့ နေထိုင်ခဲ့သည်။ အသက် ၁၂ နှစ် အရွယ်တွင် ဝန်းသိုမြို့သို့ ရောက်ရှိပြီး တောင်ပေါ်ကျောင်း ဘုန်းတော်ကြီး ဦးပန်းအောင် (ဝန်းသို စော်ဘွားကြီး၏ နောင်တော်) ထံတွင် စာပေ ပညာများ သင်ကြားခဲ့ရသည်။ ဤသို့ဖြင့် နောက် ၃ နှစ်ခန့် ကြာသောအခါ မိခင်ကြီး ကွယ်လွန်ခဲ့ပြန်သည်။ မောင်မာအသက် ၁၆ နှစ်သားသို့ ရောက်သော် ထိုတောင်ပေါ်ကျောင်းတွင်ပင် ရှင်သာမဏေ အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိတော်မူခဲ့သည်။ ရှင်ဘွဲ့မှာ ရှင်ဇဝန ဖြစ်သည်။
စာပေပရိယတ္ထိ သင်ယူခြင်း
ဆရာတော် အလောင်းအလျာ ရှင်ဇဝနသည် မိမိဇာတိမြေ မန်လည်သို့ ပြန့်လာခဲ့ပြီး ဆရာရင်းဖြစ်သူ လေးထပ်ကျောင်းတိုက်၊ ဂိုဏ်းအုပ်ဆရာတော် ရှင်နန္ဒမဉ္ဇူထံတွင် စာပေ ကျမ်းဂန်များ လေ့လာ သင်ယူခဲ့သည်။ ရှင်ဇဝနသည် ဘွဲ့မည်နာမနှင့် လိုက်ဖက်အောင် ဉာဏ်ပညာ ထက်မြက်သည့် ဗီဇရှိသူပီပီ သာမဏေ ၆ ဝါတွင် ဗုဒ္ဓစာပေ ကျမ်းဂန်များ အတော်အတန် တတ်မြောက်ခဲ့သည့်ပြင် လေးချိုး၊ ကဗျာ၊ လင်္ကာ၊ ပျို့၊ ရတု၊ ဧချင်း၊ မော်ကွန်းများကိုလည်း ကောင်းစွာ ဖွဲ့ဆို ရေးသာနိုင်ခဲ့သည်။
သက္ကရာဇ် ၁၂၂၅ ခုနှစ်ဦးပိုင်း အသက် ၂၂ နှစ်အရွယ်တွင် ဆရာရင်းဖြစ်သူ ဆရာတော် ရှင်နန္ဒမဉ္ဇူ၏ တိုက်တွန်းမှုကို လက်ခံ၍ ရဟန်းပြုတော်မူသည်။ ရဟန်းဘွဲ့တော်မှာ ဇဝနပင် ဖြစ်သည်။ မြန်မာ သက္ကရာဇ် ၁၂၈၈ ခုတွင် မန္တလေးမြို့ အနောက်ပြင် ထီးလင်းတိုက်တွင် ပိဋကတ် စာပေများကို ဆက်လက် လေ့လာ ဆည်းပူးခဲ့သည်။ ၁၂၂၈ ခုနှစ်၊ ရဟန်း ၃ ဝါမြောက်တွင် မန္တလေးမြို့အနောက်ပြင် ထီးလင်းတိုက်တွင် ဝါဆိုတော်မူ၍ မန်လည်မြို့ဝန် မင်းတင် မင်းလှ သမန္တရာဇာက ကိုးကွယ်လှူဒါန်းသော ပိဋကတ်တော်များကို ကြီးကြပ်ကူးယူ ရေးသားတော်မူသည်။ ထိုနောက် မန်လည်မြို့ လေးထပ်ကျောင်းသို့ ပြန်ကြွတော်မူပြီးလျှင် စာသင်သားတို့အား စာပေသင်ကြားပို့ချ၍ အားလပ်သောအချိန်တွင် စာပေကျမ်းဂန်များကို ရေးသားစီရင်တော်မူသည်။
စာပေပို့ချခြင်း
ထို့နောက် မန်လည်မြို့သို့ ပြန်လည်ကြွရောက်တော်မူပြီး မြို့ဝန်ဦးပု ဆောက်လုပ် လှူဒါန်းသည့် သမန္တပါသာဒိက မဟာဝိဟာရပြာသာဒ် ကျောင်းတော်ကြီးတွင် သီတင်းသုံး နေထိုင်လျက် ပိဋကတ် ကျမ်းစာများကို သာမက စာပေ လင်္ကာ ပျို့ ကဗျာကျမ်းများ၊ ဇာတ်နိပါတ်၊ မဟာဝန်၊ ရာဇဝင်ကျမ်းများ၊ နက္ခတ်ဗေဒင်၊ အဂ္ဂိရတ်ကျမ်းများ၊ သာသန္တရကျမ်း၊ နီတိကျမ်းများကို လေ့လာ ဆည်းပူးခဲ့သည်။ ဉာဏ်ပညာ ဗီဇာကလည်း ထက်မြက်၊ ဝါသနာ အရင်းခံကလည်းရှိ၊ လုံ့လ ဝီရိယကလည်း ကြီးမားသည့် ဆရာတော်သည် စာပေ ကျမ်းဂန်များကို ပါရဂူမြောက်အောင် တတ်မြောက် ကျွမ်းကျင်ခဲ့သည်။ ဆရာတော်သည် စာပေ ကျမ်းဂန်များကို သာမက၊ ဘင်္ဂလီ၊ နာဂရီ၊ သီဟိုဠ် စသည် ဘာသန္တရကျမ်းများ ဆေးကျမ်း၊ ဓာတ်ကျမ်း၊ သျှတ္တရကျမ်း၊ စစ်ချီစစ်တက် သေနင်္ဂဗျူဟာ ကျမ်းများကိုလည်း ဒိုးဒိုးဒေါက်ဒေါက် ပြောဆို ညွှန်ပြနိုင်တော်မူသော ပါရမီရှင် တဦးဖြစ်သည်။ ဆရာတော်ကြီးသည် စာပေ ပိဋကတ် ကျမ်းများကိုလည်း စေတနာ ပြင်းပြ ထက်သန်စွာဖြင့် လုံ့လကြီးစွာ စိုက်ထုတ်ကာ စာသင် စာချ ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။
ဆရာတော်သည် ဗုဒ္ဓသာသနာ တည်တံ့ ထွန်းကား ပြန်ပွားရေးအတွက် မြန်မာနိုင်ငံ အရပ်ရပ်သို့ကြွချီတော်မူ၍ တရားဒေသနာများ ဟောကြားခြင်း၊ စေတီပုထိုးများ တည်ထားလှူဒါန်းခြင်း၊ တပည့် ဒကာ ဒကာမတို့၏ မေးမြန်း လျှောက်ထားချက်များကို ပြန်လည် ဖြေကြားခြင်းဖြင့် သာသနာ ပြုခဲ့သည်။
သာသနာပြုခရီး
မန်လည်ဆရာတော်ကြီးသည် ၁၂၆၈ ခုနှစ်တွင် မိုးကုတ်မြို့သို့ သာသနာပြုကြွတော်မူသည်။ ၁၂၇၄ ခုနှစ်တွင် သီပေါမြို့ မဟာရာဇာ စော်ဘွားကြီး ပင့်လျှောက်သဖြင့် သာသနာပြု ကြွတော်မူသည်။ ၁၂၈၁ ခုနှစ်တွင် မန္တလေး၊ စစ်ကိုင်းမြို့များမှ တဆင့် ပခုက္ကူပြည်၊ ဇလွန်၊ ပုသိမ်မြို့များသို့ ဧရာဝတီမြစ်တလျှောက် ရေလမ်းခရီးဖြင့်ကြွရောက်တော် မူခဲ့သည်။ ဆရာတော်ကြီးသည် မင်းလှမြို့ (ပြည်ခရိုင်) တွင် လယ်တီဆရာတော်နှင့် တွေ့ဆုံ၍ နှစ်ပါးအတူ သီးသန့် မီးရထားဖြင့် ရန်ကုန်မြို့သို့ ဆက်လက်ကြွချီတော်မူခဲ့ရာ ရန်ကုန်မြို့ အရောက်တွင် အမြောက် ၂၁ ချက် ပစ်ဖောက် အပူဇော်ခံရသည်။ ကီလီလမ်းမှ ပုဇွန်တောင် ညောင်တုန်းကျောင်းတိုက်သို့ ကားဖြင့်ကြွချီခဲ့ရာ လမ်းဘေးဝဲရာမှ ထောင်ပေါင်းများစွာသော ပရိသတ်ကြီးက သောင်းသောင်းဖြဖြ ကြိုဆို ပူဇော်ကြသည်။
ဆရာတော်ကြီးသည် ကသာမြို့ မိမိ နေရပ်ဖြစ်သော မန်လည်မြို့တွင် စေတီတော်များ တည်ထားခဲ့သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ လက်ခနောင်းမြို့ ပြတိုက်မှူး ဒေါက်တာ အေဖြူရာထံမှ လက်ခံ ရရှိတော်မူခဲ့သော ဗုဒ္ဓအံတော် တစ်ဆူကိုလည်း မန်လည်မြို့ပြာသာဒ် ကျောင်းကြီးဝင်းအတွင်း ၁၂၅၄ ခုနှစ်က တည်ထားခဲ့သော ဉာဏ်တော် ၇၈ တောင်ရှိ မဟာအဘယစူဠာမုနိ စေတီတော် အနောက်မုခ်တွင် ၁၂၈၁ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလ၌ ဌာပနာတော် မူခဲ့သည်။ (ထိုဗုဒ္ဓအံတော်မှာ ကပိလဝတ်ပြည် ဆထူပု စေတီတော် အတွင်းမှ ရရှိခြင်းဖြစ်ပြီး နာဂရီစာဖြင့် ရေးသား မှတ်တမ်း တင်ထားသော ဗုဒ္ဓအံတော်အစစ် (ဗုဒ္ဓဒန္တ) ဖြစ်တော်မူသည်။)
ထိုသို့ ဘာသာအကျိုး၊ သာသနာအကျိုးကို စိတ်ရောကိုယ်ပါ ပြောင်မြောက်စွာ ထမ်းဆောင်တော်မူနိုင်ခြင်း၊ ဗုဒ္ဓစာပေ ကျမ်းဂန်နှင့် စာပေ ဗဟုသုတကို တဖက်ကမ်းရောက်အောင် တတ်မြောက်တော် မူနိုင်ခြင်းကြောင့် အင်္ဂလိပ် အစိုးရသည် (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၇၉ ခု) ခရစ်နှစ် ၁၉၁၇ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကို ဆက်ကပ်လှူဒါန်ခဲ့သည်။ ၁၂၈၁ ခုနှစ်တွင် ဧရာဝတီ ရေလမ်းခရီးဖြင့် စစ်ကိုင်း၊ ပခုက္ကူ၊ ပြည်၊ ဇလွန်၊ဟင်္သာတ၊ ပုသိမ်၊ ရန်ကုန်၊ မော်လမြိုင်စသော မြို့ရွာများသို့ လှည့်လည်ကြွမြန်း၍ သာသနာပြုတော်မူပြီးနောက် မန်လည်မြို့သို့ ပြန်လည် ရောက်ရှိတော်မူသောအခါ ၁၂၈၂ ခုနှစ် ဝါဆိုလတွင်ပင် ပျံလွန်တော်မူလေသည်။
ဘဝနတ်ထံ ပျံလွန်တော်မူခြင်း
ဤသို့ ဂန္ထန္တရ၊ ဘာသန္တရ၊ ဒေသန္တရ ဗဟုသုတ ရတနာတိုက်ကြီး သဖွယ် ဖြစ်တော်မူသော၊ တိပိဋကဓရ၊ တိပိဋကကောဝိဒ၊ ပါဠိပါရဂူ ကျမ်းပြု ပညာရှိ ကဝိတစ်ဆူ ဖြစ်တော်မူသော ကျေးဇူးရှင် မန်လည် ဆရာတော် ဘုရားကြီးသည် အောက်မြန်မာပြည် သာသနာပြု ခရီးမှ အပြန် ၁၂၈၂ ခုနှစ်၊ တော်သလင်းလဆန်း ၁၃ ရက်၊ နံနက် ၁ နာရီ ၃ဝ မိနစ်၊ သက်တော် ၇၉ နှစ်၊ ဝါတော် ၅၆ ဝါတွင် ဘဝနတ်ထံ ပျံလွန်တော်မူသည်။ အံ့ဩဖွယ်ရာ ထူးခြားမှုတစ်ရပ်မှာ ဆရာတော် ဘုရားကြီး၏ ကြွင်းကျန်ရစ်သော ဥတုဇရုပ်ကလာပ်သည် ပုပ်သိုးပျက်စီးခြင်း မရှိဘဲ ရုပ်ကလာပ်တော်ကို အုပ်ပြာသာဒ်ကြီးထဲ၌ ထည့်သွင်း ပူဇော်ခဲ့သည်။ ဆရာတော်ကြီး၏ မပုပ်မသိုး ကြွင်းကျန်ခဲ့သော ရုပ်ကလာပ်ကို မန်လည်မြို့တွင် ယနေ့တိုင် ဖူးတွေ့ ကြည်ညိုနိုင်သည်။
မန်လည်ဆရာတော်ကြီး ပြုစုခဲ့သော စာပေလက်ရာ၊ ကျမ်းဂန်များ
ဆရာတော် ဘုရားကြီး၏ လက်ရာ စာပေ အမြုတေများထဲမှ အထူးကောင်းမွန် ထင်ရှားသော ကျမ်းစာများ ဖြစ်သော အောက်ပါ ကျမ်းစာများကို နှောင်းခေတ် ပညာရှင်တို့က မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြသည်။
ကိုးကား
[Category:မြန်မာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်းတော်များ]]
ရတနာလာဘမုနိ ဆုတောင်းပြည့် ပလိပ်မြွေဘုရား
ရတနာလာဘမုနိ ဆုတောင်းပြည့် ပုလိပ်မြွေဘုရားသည် မန္တလေးမြို့ တောင်ဘက် ၁၃-မိုင်ခန့် အကွာတွင် တည်ရှိသော ပလိပ်မြို့၌ ကိန်းဝပ်တော်မူလျက်ရှိသည်။ အလောင်းစည်သူမင်းကြီးက သက္ကရာဇ် ၄၇၄ တွင် တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သည်။ မြို့မှာပုဂံ ရွာမှာပုလိပ် ဟူသော စကားအဆိုနှင့် အညီ ပုလိပ်မြို့တွင် ပေါများလှသည့် ဘုရားပုထိုးများအနက် ရတနာလာဘမုနိ ဆုတောင်းပြည့် ပုလိပ်မြွေဘုရားသည် တစ်ဆူ အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ အထူးထင်ရှားတော်မူသည်။ ဆုတောင်းပြည့်ဝခြင်း၊ ၁၃၃၈-ခုနှစ်မှ စတင်၍ သာသနာပြုမြွေကြီးများ ရောက်ရှိလာခြင်းတို့ကြောင့် ရတနာလာဘမုနိ မြွေရှင်တော်ဘုရားဟု ထင်ရှား ကျော်ကြားလျက် ရှိသည်။
င/တောင်တက်ရွာ၊ င/တောက်တက်
င/တောင်တက်ရွာ၊ င/တောက်တက်
ရတနာလာဘမုနိ ဆုတောင်းပြည့် ပလိပ်မြွေဘုရား
မြွေကြီးများနှင့် ဖူးမြှော် လာရောက်ကြသူများ အမှတ်တရ ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးကြသည်။
ဖုန်တန်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ဖုန်တန်ရွာ(Hpontang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၇၆ ဦး၊ မ ၂၇၅၅ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၇၃၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သမ္မာန်ချောင်း
သမ္မာန်ချောင်း
တစ်ဘ်ကို ရန်းဒေဗူး
တစ်ဘ်ကို ရန်းဒေးဗူး (TIBCO Rendevous) သည် အင်တာပရိုက်စ် ဆော့ဖ်ဝဲလ်များ အချင်းချင်း ပေါင်းစည်းဆက်စပ်ရာတွင် အသုံးပြုသော ဆော့ဖ်ဝဲလ် တစ်ခု ဖြစ်သည်။ တစ်ဘ်ကိုသည် C++ ၊JAVA၊Visual Basic ၊ .NET အစရှိသော ပရိုဂရမ်းမင်း ဘာသာစကား အမျိုးမျိုးဖြင့် ရေးသားထားသော ဆော့ဖ်ဝဲလ်များ အချင်းချင်း ဆက်သွယ်ရာတွင် လွယ်ကူမြန်ဆန်စေရန် အတွက် မက်ဆေ့ ဖလှယ်သော API များကို ပံ့ပိုး ပေးလေ့ ရှိသည်။
ဂိုဏ်း
ဆိုရေးတွက်က၊ ပဒက္ခရ၊ ဝဏ္ဏမတြာ၊ဂါထာဆန်းဂိုဏ်း၊ ကရိုဏ်းပယတ်၊ ဌာန်မချွတ်တည့်၊ ဟောရွတ်ပီပြင်၊ မလျင် မတုန်၊ နှုတ်အာဂုဏ်နှင့်၊ မမှုန်မှိုင်၊ မယိုင်မယိမ်း၊ မတိမ်း မဆွံ၊ မရွံမထိတ်၊ ခြင်္သေ့စိတ်သို့၊ ဖိုလ်ဟိတ်သွယ်ခိုင်း၊ တစ်ခွန်းလှိုင်းက၊ လူတိုင်းအံ့အဲ၊ နာမရဲတည့်။
ပါဠိဂါထာဖွဲ့ရာ၌ အက္ခရာ အရေအတွက်ကို အခြေပြု၍ ဂရု လဟု ခွဲဲကာဖွဲ့နည်းနှင့် ဂရုလဟုခွဲကာ မတြာအရေအတွက် ကို အခြေပြု၍ ဖွဲ့နည်းဟု နှစ်မျိုးနှစ်စားရှိသည်။
အက္ခရာဖြင့်ဖွဲ့နည်းတွင် 'အက္ခရာသုံးခု တဂိုဏ်းပြုလော့၊ စတု၌ ဝယ်၊ အဆုံးပယ်မှ၊ အစအဆုံး၊ မသုံးပဉ္စ၊ နှစ်ဂိုဏ်းဆတည့်။ သတ္တအဋ္ဌ၊ စသည်တို့မှာ၊ ရှေးနည်းသာလျှင်၊စာနာထောက်ထား၊ ကြံစူးထား၍၊ မမှားယူသင့်သည်တကား'ဟူသော ဆရာတော် ဦးဗုဓ်၏ ဆန်းလင်္ကာအရ သုံးလုံးကို တစ်ဂိုဏ်း ယူရသည်။ လေးလုံးရှိလျှင် အဆုံးလုံးကို ပယ်ရသည်။ ငါးလုံးရှိလျှင် အစ လုံးနှင့် အဆုံးလုံးကို ပယ်ရသည်။ ခြောက်လုံးရှိလျှင် နှစ်ဂိုဏ်း ယူရသည်။ ခုနှစ်လုံး ရှစ်လုံးရှိလျှင် ရှေးနည်းအတိုင်း ထောက် ဆ၍ ယူရလေသည်။
ဤတွင် ဂရု လဟုခွဲနည်းကို ဤသို့သိရာ၏။ 'ရုံးစု ပေါင်း စည်း၊ ဂိုဏ်းယူနည်းကို၊ ကမ္ပည်းတင်မှု၊ နိဒါန်းပြုပိမ့်၊ ဗိန္ဒု ဒီဃ၊ သံယောဂကို၊ မြင်ကဂရု၊ လဟုရဿ၊ မှတ်ကြပြီးခါ' ဟူသော ဆရာတော် ဦးဗုဓ်၏ ဆန်းလင်္ကာအရ ဗိန္ဒုခေါ် သေးသေးတင်ပါသော အက္ခရာကို၎င်း၊ ဒီဃခေါ် အသံရှည် အက္ခရာကို၎င်း၊ သံယုတ်ခေါ် အသတ်ရှိသော အက္ခရာကို၎င်း၊ ဂရုဟု ယူရသည်။ (သို့သော် တစ်ခါတစ်ရံ ပါဒ၏ အဆုံးလဟု အက္ခရာကိုလည်း ပါဒန္တဂရုဟု ယူရသေးသည်။) ရသခါ် အသံတို အက္ခရာများကို လဟုယူရသည်။
ဂရုကို ဂငယ်အက္ခရာဖြင့်၎င်း၊ လဟုကို လအက္ခရာဖြင့်၎င်း၊ မှတ်၍ ပြရသော် ဂိုဏ်းရှစ်ပါးရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။ ထိုရှစ်ပါးတွင် မ၊ န၊ ဘ၊ ယ၊ ဂိုဏ်းလေးပါးကို အလိုရှိအပ်သော ဣဋ္ဌဂိုဏ်းများဟု ခေါ်သည်။ ဇ၊ သ၊ ရ၊ တ၊ ဂိုဏ်းလေးပါးကို အလိုမရှိအပ်သော အနိဋ္ဌဂိုဏ်း များဟု ခေါ်သည်။
ဤဂိုဏ်းတို့ကို နတ်များစောင့်၍ ယင်းတို့ နှင့် နက္ခတ်များ ယှဉ်သည်ဟူ၍လည်း ဆိုသည်။ ဤအချက်တို့ကို အလွယ်တကူ မှတ်နိုင်ရန် ပညာရှင်များသည် အောက်ပါ သင်္ကေတ လင်္ကာကို ဖွဲ့ဆိုခဲ့ကြသည်။
လင်္ကာ ဂိုဏ်း စောင့်နတ် ယှဉ်နက္ခတ် ဣဋ္ဌ၊ အနဋ္ဌ မတြာဖြင့်ဖွဲဲ့နည်းတွင် လေးမတြာကို တစ်ဂိုဏ်းယူရသည်။
ဂရုတစ်လုံးကို နှစ်မတြာဖြင့်၎င်း လဟုတလုံးကို တမတြာဖြင့် ၎င်း မှတ်၍ပြရသော် - ဂိုဏ်းငါးပါးရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။
မြန်မာမှု၌ ကဗျာဖွဲ့ရာတွင် အထက်ပါအက္ခရာဖြင့် ဖွဲ့နည်းကို လိုက်နာကြ၏။ သို့သော် ကဝိကဏ္ဌပါသကျမ်းလာ အောက်ပါ လင်္ကာထွက်နည်းကိုလည်း အချို့က လိုက်နာခဲ့ကြပုံရသည်။ သပြေဇဗ္ဗူ၊ ကျွန်းလုံးသူဝယ်၊ မှန်ကူမှန်ကင်း၊ တို့ရာစင်း၏၊ တကွင်းစံတည်၊ ခေါင်ငံ့ရည်သား၊ မျိုးမည်ရွှေလှော်၊ငါ့ညီတော် ။။ ထွန်းပေါ်ရောင်ခြည်၊ သို့ချည်းတည်သား၊ ဤသည်ပုဒ်တွင်၊ ထွန်းကိုလျှင်တည့် မြဲပင်ပယ်သင့်၊ သိစေလင့်လော့။။ နန်းနှင့်ရွှေပြည်၊ သို့ချည်းတည်သာ၊ ဤသည်ပုဒ်တွင်၊ နှင့်ကို လျှင်တည့်၊ ဆင်ခြင်ကြံထွေ၊ သိတတ်စေလော့။ မိုးစွေလတ်မည်၊ သို့ချည်းတည်သား၊ ဤသည်ပုဒ်တွင်၊ မည်ကို ပင်တည့်၊ ပယ်သင်ဖြတ်ဟန်၊ သိလင့်ထွန်လော့၊ ပယ်ချန် ဖြတ်သည်၊ သုံးမည်နာမ၊ ဤမျှပါဠိ၊ ဂဏှာတိကို၊ ကျယ်သိ လေသ၊ အဋ္ဌကထာ၊ ဋီကာတို့ဝယ်၊ ထွေထွေကယ်သား၊ အဓိပ္ပာယ်တို့ကို၊ သို့ချည်းလိုဟု၊ ဘုန်းပျိုညွန့်သစ်၊ ညီချစ် ဉာဏ်မွှေ၊ သိတတ်စေ။ ဤနည်းအရဆိုသော် ပုဒ်တို့တွင် ကြိယာရှိလျှင် ကြိယာကို ပယ်ရသည်။ ကြိမယာမရှိလျှင် အစလုံးကို ပယ်ရသည်။ ဤတွင် ကြိယာဆိုသည်မှာ ကြိယာခြောက်ဆယ်ကို ဆိုလိုသည်။
မြို့တော်ဝန်
မြို့တော်ဝန် (Mayor) ဆိုသည်မှာ သက်ဆိုင်ရာမြို့ပြဧရိယာအတွက် ရွေးကောက်တင်မြောက်ထားခြင်း (သို့မဟုတ်) ရွေးချယ်ခန့်အပ်ထားခြင်းအားဖြင့် အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် စည်ပင်ဖွံ့ဖြိုးရေးတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ရသည့် တာဝန်ရှိသော လူပုဂ္ဂိုလ်ကိုဆိုလိုသည်။
မဒေးကျွန်းရွာမရွာ၊ မဒေးကျွန်း
မဒေးကျွန်းရွာမရွာ၊ မဒေးကျွန်း
ပန်းကန်ပြားပျံ
ပန်းကန်ပြားပျံဆိုသည်မှာ ကမ္ဘာမှမဟုတ်ဘဲ အခြားဂြိုဟ်များမှလာသော ယာဉ်ပျံများကိုဆိုလိုသည်။ ကောင်းကင်ယံတွင် ရံဖန်ရံခါတွေ့ရတတ်သည်ဆိုသော ပန်ကန်ပြားသဏ္ဌာန်ရှိ ယာဉ်ပျံများဖြစ်သည်။ အခြားကမ္ဘာမှ ဂြိုဟ်သားများ စီးနင်းလိုက်ပါလေ့ရှိသည်ဟု‌ ပြောဆိုကြသည်။ အချို့က လေယာဉ်များ၊ မိုးလေဝသပူပေါင်းများ၊ လေသင်္ဘောများကို ပန်းကန်ပြားပျံဟု အမှတ်မှားပြီး‌ပြောခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ အချို့မှာ လေတပ်မတော်များ၏ ဆန်းသစ်သော တိုက်လေယာဉ်များ ဖြစ်နိုင်သည်ဟုဆိုကြသည်။ ယနေ့ထိပန်းကန်ပြားပျံများကိုလည်းကောင်း၊ ဂြိုဟ်သားများကိုလည်းကောင်း လက်ဆုပ်လက်ကိုင်မပြနိုင်သေးပေ။
သုသေသီများ၏လေ့လာချက်အရ လူအများပြောဆိုကြသော ပန်းကန်ပြားပျံများသည်
အချို့ဓာတ်ပုံများမှာ ပန်းကန်ပြားပျံအတုများ ဖြစ်ကြသည်။ အချို့မှာမူ ယခုထိဖြေရှင်းနိုင်ခြင်း မရှိသေးပေ။ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ကာလက ဂျာမန်တို့သည် လေယာဉ်အသစ်အဆန်းများ တီထွင်ရာတွင် အဝိုင်းပြားပုံ လေယာဉ်များလည်း ပါဝင်သည်။ ထို့‌ကြောင့်အချို့က ပန်းကန်ပြားပျံများသည် ဂျာမန်တို့၏လက်နက်ဆန်းများ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဂြိုဟ်သားများသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အခြေစိုက်စခန်းများထားရှိကြပြီး ယင်းအနီးတစ်ဝိုက်တွင် ပန်းကန်ပြားပျံများကို မကြာခဏ တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ပန်းကန်ပြားပျံများ၏ထူးခြားချက်မှာ လေကြောင်းပျံသန်းမှု နိယာမများကို ချိုးဖောက်ခြင်းဖြစ်သည်။ တည့်တည့်ပျံသန်းလာမှ ရုတ်ခြည်း ဘေးတိုက်ပျံသန်းသွားခြင်း၊ လူသားတို့ တီထွင်သော လေယာဉ်များ မလုပ်နိုင်သော တွန့်ခေါက်ပုံ (Zig-Zag) ပျံသန်းခြင်းများရှိသည်။ ပျံသန်းနှုန်းမှာလည်း လေယာဉ်များထက် ပိုမြန်သည်။
ရွှေဘိုစုရွာ၊ ရှမ်းစု
ရွှေဘိုစုရွာ၊ ရှမ်းစု
တောကံရွာ၊ တောကံ
တောကံရွာ၊ တောကံ
တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ
တိဗက်-မြန်မာ ဘာသာစကားအုပ်စုမှာ တရုတ်စကား မဟုတ်သော တရုတ်-တိဗက် မိသားစုဝင် ဘာသာစကား အုပ်စု ဖြစ်ပြီး အမျိုးကွဲပေါင်း ၄၀၀ ကျော်ကို အရှေ့တောင် အာရှ ကုန်းမြေမြင့်များ နှင့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြေပြန့်ဒေသများတွင် ပြောဆိုကြသည်။ ဘာသာစကား၏ အမည်မှာ အဓိက စကားပြောသူများ ဖြစ်သည့် ၃၅ သန်းကျော်သော မြန်မာဘာသာစကား ပြောသူ နှင့် ၈ သန်းကျော်သော တိဘက်စကား ပြောသူများကို အစွဲပြု၍ မှည့်ခေါ်ထားသည်။ ထိုတိဘက်-ဗမာအနွယ်ဝင် ယီဘာသာစကားပြောသူအရေအတွက် ၁၀သန်းခန့် ရှိသည်။ တရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်းတွင် နေထိုင်ကြသည်။ အခြားဘာသာစကားများမှာ လူနည်းစု အဖွဲ့အစည်းများမှ အသုံးပြုကြသည်။
တိဘက်- မြန်မာစကား ဘာသာစကားအုပ်စုတွင် ပြောဆိုသူအရေအတွက်သည် ၆၁သန်းနီးပါးရှိ၍ ဗမာဘာသာသည် ထိုအရေအတွက်၏ ၅၀%ကျော်ရှိသည်။
ကောင်းအိုက်ရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
ကောင်းအိုက်ရွာ (Kawngaik)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ နမ့်ဆွမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၅၃၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်ဆွမ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၄ ဦး၊ မ ၅၄၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ရေကျော်ရွာ၊ ရှမ်းစု
ရေကျော်ရွာ၊ ရှမ်းစု
ကောင်းအိုက်ရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လရှီယန်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
လရှီယန်ရွာ(Lashiyang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ ဖုန်ဂန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၄၀၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗလမင်းထင်
ဗလမင်းထင်
ဗလမင်းထင်သည် ကုန်းဘောင်ခေတ် ဆင်ဖြူရှင်မင်းလက်ထက်ဖြစ်ပွားခဲ့သော တရုတ်မြန်မာစစ်ပွဲများတွင် ကောင်းတုံခံတပ်မှနေ၍တရုတ်များကိုကြံကြံ့ခံတွန်းလှန်ခဲ့သောသူရဲကောင်းဖြစ်သည်။ ယခုအခါ၎င်းအားဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့်မြစ်ကြီးနားမြို့နှင့်ဝိုင်းမော်မြို့ဆက်သွယ်သော ဧရာဝတီမြစ်ကူးတံတားအား ဗလမင်းထင်တံတားဟုမှည့်ခေါ်ထားသည်။
မြင်းခြံကုန်းရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖီးဒ်ဘတ်စ်
ဖီးဒ်ဘတ်စ် (Fieldbus ) ဆိုသည်မှာ လက်ရှိ အချိန်နှင့် တပြေးညီ အလုပ်လုပ်သော ဖြန့်ကျက် ထိန်းချုပ်မှု (distributed control) စနစ် များတွင် အသုံးပြုသော စက်ရုံအလုပ်ရုံသုံး ကွန်ပျူတာ ကွန်ယက် ပရိုတိုကောလ် မိသားစုဖြစ်ပြီး ယခုအခါ IEC 61158 ဖြင့် စံသတ်မှတ်ထားသည်။
ရှုပ်ထွေးပြီး အလိုအလျောက် မောင်းနှင်ရသော ကုန်ထုတ်လိုင်းများတွင် အစီအစဉ် ကျနစွာ အဆင့်ဆင့် ထိန်းချုပ်ရသော ထိန်းချုပ်မှု စနစ် လိုအပ်သည်။ ထိုသို့သော စနစ် အဆင့်ဆင့်၌ ထိပ်ဆုံးအဆင့်တွင် အိတ်ချ်အမ်အိုင် ခေါ် လူနှင့် စက်တို့ ဆက်သွယ်ရသော အလွှာ ရှိသည်။ ထိုအလွှာမှ တဆင့် ကုန်ထုတ်လိုင်းကို မောင်းနှင်ထိန်းချုပ်သူသည် လိုင်း၏ အခြေအနေကို လေ့လာပြီး ထိန်းချုပ် မောင်းနှင် နိုင်သည်။ ထိုမှတဆင့် အလယ်ပိုင်း အဆင့် ဖြစ်သော ပီအယ်လ်စီ များသို့ အီသာနက် ကဲ့သို့သော အချိန်နှင့် အညီ လိုက်ပါ ထိန်းချုပ်ရန် မဖြစ်မနေ မလိုအပ်သော ဆက်သွယ်ရေး စနစ်ဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ထိုသို့ ထိန်းချုပ်မှု အလွှာ၏ အောက်ဆုံးအဆင့်တွင် ဖီးဒ်ဘတ်စ် ရှိပြီး ဖီးဒ်ဘတ်စ်မှ ပီအယ်လ်စီများကို အမှန်တကယ် အလုပ်လုပ်သော အာရုံခံ ကိရိယာများ၊ အက်ကျူရေတာများ၊ လျှပ်စစ်မော်တာများ၊ ခလုပ်များ၊ ဘားများ စသည်တို့ဖြင့် ဆက်သွယ်ပေးလေ့ ရှိသည်။
ကျောင်းကုန်းရွာ၊ မကြီးထူး
ကျောင်းကုန်းရွာ (Kyaungkone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မြို့သစ်မြို့နယ်၊ မကြီးထူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၆၁၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မကြီးထူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၁၁ ဦး၊ မ ၁၉၉၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၇၀၉ ဦးနေထိုင်သည်။
သဖန်းကုန်းရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
သဖန်းကုန်းရွာ (Thahpankone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၊ စန္ဒားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၂၅၉ ဖြစ်သည်။  မြင်းစီးကုန်း၊ သဖန်းကုန်းနှင့် ဇီးပင်သာ သုံးရွာကို ပေါင်း၍ စန္ဒားရွာဟု ပြောင်းလဲလိုက်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖောင်းပြင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထူးကြီးရွာ
ထူးကြီး
သံပုရာခုန်ရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
သံပရာခုန်ရွာ (Thanpuyarkhon)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ သံပရာခုန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၂၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သံပရာခုန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၃၁ ဦး၊ မ ၂၈၅၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၆၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကင်န်ဘတ်စ်
ကင်န်ဘတ်စ် (CAN Bus) ဆိုသည်မှာ ခေတ်ပေါ်မော်တော်ယာဉ်များတွင် အသုံးပြုသော ဆက်သွယ်ရေး စနစ် တစ်ခုဖြစ်ပြီးပီး မော်တော်ယာဉ် အတွင်း တပ်ဆင်ထားသော မိုက်ခရိုကွန်ထရိုလာများ နှင့် အခြား အီလက်ထရွန်းနစ် ကိရိယာများကို ကွန်ပျူတာ မလိုအပ်ဘဲ အချင်းချင် ဆယ်သွယ် ရရှိနိုင်ရန် ပြုလုပ်ထားသော စနစ်ဖြစ်သည်။
ကင်န်သည် မက်ဆေ့ အပေါ်တွင် အခြေခံသော ပရိုတိုကောလ်ဖြစ်ပြီး မော်တော်ယာဉ်များတွင် အဓိက အသုံးပြုလေ့ ရှိသော်လည်း စက်ရုံများနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကိရိယာများတွင်လည်း အသုံးပြုလေ့ ရှိသည်။
ဆေးခြောက်ပင်
ဆေးခြောက်ပင်ကို ရုက္ခဗေဒ အလိုအားဖြင့် 'ကန္နာဗစ် ဆာတီဗား'ဟု ခေါ်သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့တွင် ဆေးခြောက်ပင်ကို လျှော်အတွက်သာမက အရွက်နှင့်အပွင့်များ အတွက်လည်း စိုက်ပျိုးကြသည်။ ဆေးခြောက်ပင်၏ အရွက်နှင့် အခက်နုကလေးများကို အခြောက်လှန်းသောအခါ၊ ဘင်းခေါ် မူးယစ်စေတတ်သည့် ပစ္စည်း တစ်မျိုးကိုရသည်။ ဆေးခြောက်ပင်၏ ပန်းပွင့်ရှိရာအခက်အလက်များကို လက်နှင့်ပွတ်၍ ချေသောအခါ အစေးတမျိုးထွက်လာသည်။ ထိုအစေးကို ဆေးတံသောက်ဆေးနှင့်၎င်း၊ တမာကူးနှင့်၎င်းရော၍ ရှူကြသည်။ ဆေးခြောက်ပင်၏အပွင့်ခြောက် သို့မဟုတ် ပန်းခြောက်ကို မုန့်၊ ဝေါ်ကိ၊ ရှော်ကပ်၊ အီစိုင်၊ ဒိန်း စသဖြင့် ခေါ်ဝေါ်သတ်မှတ်ကာ ဆေးလိပ်ကဲ့သို့ သောက်ခြင်း၊ ဟင်းနဲ့ရောချက်ခြင်း နှင့် သရေစာမုန့် လုပ်စားခြင်းဖြင့် အသုံးပြုကြသည်။ ဝေါ်ကိ ကို ယနေ့အချိန်တွင် အနောက်နိုင်ငံများ၌ အပန်းဖြေခြင်းနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အသုံးပြုခြင်းများအတွက် ခွင့်ပြု​ခဲ့ကြပြီဖြစ်သော်လည်း ဖွံ့ဖြိုးဆဲ အာရှနိုင်ငံများတွင်မူ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ သုံးစွဲရန်အတွက်ပင် ကြိုးပမ်းနေကြရဆဲ ဖြစ်သည်။
အပင်ပေါက်ရာဒေသကိုစွဲ၍ ဆေးခြောက်ပင်အမည် အမျိုး မျိုးရှိသည်။ ထင်ရှားသောဆေးခြောက်ပင် သုံးမျိုးမှာ
အိန္ဒိယဆေးခြောက်ကို ဗင်္ဂလားဂံဂျာနှင့် ဘုံဘိုင်ဂံဂျာဟူ၍ နှစ်မျိုးခွဲထားသည်။ ဗင်္ဂလား ဂံဂျာကို အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစုတွင် များစွာ အသုံးပြုကြသည်။ ယင်းကို အများအားဖြင့် ကာလကတ္တားမြို့ မြောက်ပိုင်းနှင့် ဘုံဘိုင်မြို့အရှေ့ပိုင်းတွင် စိုက်ပျိုးသည်။ အမေရိ ကန်ဆေးခြောက်သည် အိန္ဒိယဆေးခြောက်ကဲ့သို့ အစေးမများလှ ချေ။ ယင်းကို တောင်ပိုင်းနှင့်မြောက်ပိုင်း ကယ်ရိုလီးနား၊ အီလီနွိုင်၊ အင်ဒီယားနား၊ နယူးယော့၊ ဝစ္စကွန်းဆင်း၊ ကင်တပ် ကီး၊ တက်ဆက်နှင့် မိဘူးရီပြည်နယ်တို့မှ တင်ပို့သည်။ အာဖရိကတိုက် အရှေ့ဘက်ကမ်းခြေနှင့် အနောက်ဘက်ကမ်းခြေ အနီးတို့တွင်ပေါက်သော ဆေးခြောက်ပင်မှ အရွက်နှင့် အပွင့် များကိုအများအားဖြင့် ဇန်ဇိဗာမြို့မှတင်ပို့သည်။ ကွန်ဂိုမြစ်နှင့် ဇမ်ဗီဇီမြစ်မှ ရေသွင်းယူရသော အာဖရိကတိုက် အလယ်ပိုင်း ဒေသတွင်ပေါက်သည့် ဆေးခြောက်ပင်မှ အရွက်နှင့် အပွင့်များ ကိုလည်း ဇန်ဇိဗာမှ တင်ပို့သည်။ ဆေးခြောက်ပင်မှ ဘင်းကို အပူပိုင်းနိုင်ငံများ၌သာ ရနိုင် သည်။ အအေးပိုင်းနိုင်ငံများရှိ ဆေးခြောက်ပင်မှ ဘင်းကို မရ နိုင်ခြင်းမှာ ထူးခြားသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံလုံးတွင် ထိုဘင်းကိုပင် ဘိန်းအစားအသုံးပြုကြသည်။ သို့ရာတွင် အစိုးရထံမှ လိုင်စင်ရ မှသာ ထိုအပင်ကိုစိုက်ပျိုးနိုင်သည်။
အနောက်စုရွာ၊ ယိုးဒယားဒက်
အနောက်စုရွာ၊ ယိုးဒယားဒက်
ကျူးပါး ခါးပတ်
ခိုက်ပါး ခါးပတ် (The Kuiper belt) ( or ) သည် နေစကြဝဠာ၏ ဂြိုဟ်များအပြင်ဘက် နယ်မြေတစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းသည် နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်ပတ်လမ်းမှ စတင်ကာ နေမှ ၅ဝ AU နီးပါးခန့်ထိ တည်ရှိသည်။ ယင်းသည် ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှားများ ခါးပတ်နှင့် ဆင်တူသည်။ သို့သော် အဆပေါင်း ၂ဝ မှ ၂ဝဝ ထိ ကြီးမားကာ အဆပေါင်း ၂ဝ အထိလည်း ဝေးကွာလှသည်။ ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှားများ ခါးပါတ်ကဲ့သို့ ခိုက်ပါခါးပတ်တွင် သေးငယ်သော အရာဝတ္ထုများ သို့မဟုတ် နေစကြဝဠာဖွဲ့တည်ချိန်က ကျန်ရှိသော အကြွင်းအကျန်များစွာ ပါဝင်သည်။ ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှားများသည် အဓိကအားဖြင့် ကျောက်၊ သတ္တုများဖြင့် ဖွဲ့တည်ကြသော်လည်း ခိုက်ပါးခါးပတ်မှ အရာဝတ္ထုများသည် မီသိန်း၊ အမိုးနီးယား ရေကဲ့သို့သော အေးခဲနေသည့် အရာဝတ္ထုများဖြင့် ဖွဲ့စည်းကြသည်။ မိမိတို့ တရားဝင်သိထားသည့် ခိုက်ပါးခါးပတ်၏ ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှားသုံးခုမှာ ပလူတို၊ ဟောက်မေယာနှင့် မက်ကီမက်ကီတို့ဖြစ်ကြသည်။ နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ ထရိုင်တွန်၊ စနေဂြိုဟ်၏ ဖီဘီ အစရှိသော နေစကြဝဠာ၏အချို့သော ဂြိုဟ်ရံလများသည် ယင်းနေရာမှ အခြေတည်လာကြသည်။
ခိုက်ပါးခါးပတ်သည် ဒတ်ချ်-အမေရိကန်လူမျိုး နက္ခတ္တပညာရှင် ဂရန်း ခိုက်ပါးအား အစွဲပြုကာ မှည့်ခေါ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ဂရန်း ခိုက်ပါးသည် ခိုက်ပါး ခါးပတ်တည်ရှိကြောင်း အမှန်တကယ် ကြိုတင်ခန့်မှန်းခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ ခိုက်ပါး ခါးပတ်အား Oort Cloud နှင့် မရောထွေးပါနှင့်။ ယင်းသည် အဆပေါင်း ထောင်ချီကာ ပိုမိုဝေးကွာပြီး အချပ်ပြားပုံစံ မဟုတ်ပေ။ ပလူတိုသည် ခိုက်ပါးခါးပတ်၏ အကြီးမားဆုံးသော အရာဝတ္ထုတစ်ခုပင်ဖြစ်သည်။
အဆိုပြုခြင်း
trans-Neptunian တည်ရှိကြောင်း ပထမဆုံး အကြံပေးသူမှာ ဖဒရစ် လီယိုနက် ဖြစ်သည်။ များမကြာခင် Clyde Tombaugh ဆိုသူမှ ပလူတိုအား ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီးနောက် လီယိုနက်သည် ပလူတိုတစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘဲ အခြားသော မလေ့လာရသေးသည့် အရာဝတ္ထုများသည် တည်ရှိအုံးမည်ဟု တွေးမိလေသည်။ ယင်းခုနှစ်မှာပင် နက္ခတ္တပညာရှင် Armin Otto Leuschner ဆိုသူမှ ပလူတိုသည် ပတ်လမ်းရှည် ဂြိုဟ်ဆိုင်ရာ အရာဝတ္ထုများထဲက တစ်ခုဖြစ်နိုင်သည်ဟု အကြံပေးခဲ့သည်။"
ရေလဲရွာ၊ ရှမ်းစု
ရေလဲရွာ၊ ရှမ်းစု
ကျတောစု
ကျတောစု
ကနော့ဘွမ်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ကနော့ဘွမ်ရွာ(Kanautbum)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၃၈၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၇၆ ဦး၊ မ ၂၇၅၅ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၇၃၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ဝါဘိုရွာ၊ ဝါဘို
ဝါဘိုရွာ၊ ဝါဘို
ကျောက်တန်းရွာ၊ မဒေးကျွန်း
ကျောက်တန်းရွာ၊ မဒေးကျွန်း
ကပိဇာ၊ ဒေါက်တာ၊ ပွိုင်တာလီယွန်နစ်ဒိုဗစ်
ပြင်းအားမြင့် သံလိုက်စက်ကွင်း၊ အအေးလွန်နှင့် ပလာစမာ ရူပဗေဒပညာရပ် နယ်ပယ်အသီးသီးတွင် အရေး ပါသော ရှာဖွေတွေ့ရှိချက် များနှင့် တီထွင်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည့် နိုဘဲလ်ဆုရှင် ဆိုဗီယက်သိပ္ပံပညာရှင် ကပိဇာကို ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စု ကရွန်စတဒ်မြို့၌ ၁၈၉၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၆ ရက် နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။ ဖခင်သည် ဆိုဗီယက်တပ်မတော်မှ အင်ဂျင်နီယာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ကပိဇာသည် ပက်ထရိုဂရက် ပေါ်လီတက္ကနိသိပ္ပံမှ လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ကို ၁၉၁၈ ခုနှစ် တွင် ရရှိသည်။
ကပိဇာသည် ပုံဆောင်ခဲကို အသုံးပြု၍ ဗရက်လှိုင်း ထပ်စေရန် စုဆုံစေသည့်နည်းကို လည်းကောင်း၊ အက်တမ်များ၏ သံလိုက်လည်ကိန်းကို စက်ကွင်းပြင်းအား မသမသော သံလိုက်စက်ကွင်းအတွင်း၌ ရှာဖွေနည်းကို လည်းကောင်း ဗွေဆော်ဦး သုတေသနစာတမ်းများတွင် တင်ပြခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် ကိန်းဘရစ်ချ် တက္ကသိုလ်သို့ ပညာဆည်းပူးရန် ရောက်ရှိလာပြီး လော့အားနက်စ်ရပ်သာဖို့နှင့်အတူ ကဗင်ဒစ်ရှ စမ်းသပ်ခန်း၌ ပါရဂူဘွဲ့အတွက် လက်တွဲ၍ အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၂၄ ခုနှစ်တွင် ပါရဂူဘွဲ့ ရသည်။ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် အောက်စဖို့တက္ကသိုလ် တရီနီတီကောလိပ် ဂုဏ်ထူးဆောင် အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်လာပြီး ၁၉၂၉ ခုနှစ်တွင် တော်ဝင်အသင်းသို့ ရွေးချယ်ခံရ၍ အက်ဖ်အာအက်စ်နှင့် အက်ဖ်အင့်စ်ပီဘွဲ့များကို ရသည်။ အနှစ် ၂ဝဝ အတွင်း ယင်းဘွဲ့များကို ပထမဆုံး ရရှိသည့် နိုင်ငံခြားသားဖြစ်သည်။ ၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ်တွင် သူ့အတွက် အထူးစီစဉ်ဖွင့်လှစ်သော မွန်းစမ်းသပ်ခန်းကို ဦးစီးညွှန်ကြားခဲ့ရသည်။ ထိုအချိန်တွင် ကပိဇာ၏ ထင်ရှားသော ဆောင်ရွက်ချက်မှာ ဟီလီယံကို အရည်အဖြစ်သို့ ပြောင်း ပေးသော ဓာတ်ဗူးတစ်မျိုး တီထွင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ကပိဇာသည် ၁၉၈၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၈ ရက်နေ့တွင် မော်စကိုမြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။
ဆမာတူရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ဆမာတူရွာ(Samartu)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ ဖုန်ဂန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၄၀၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မာဂရီရွာ၊ ကသာမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကသာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေလဲကျွန်းရွာ၊ ရှမ်းစု
ရေလဲကျွန်းရွာ၊ ရှမ်းစု
အက်စထရစ်
အက်စထရစ် (Asterisk) ဆိုသည်မှာ ပီဘီအိတ်စ် ခေါ် ပုဂ္ဂလိက တယ်လီဖုန်း အိတ်ချိန်း အဖြစ် အသုံးပြုနိုင်ရန် အတွက် ရေးသားထားသော ကွန်ပျူတာ ဆော့ဖ်ဝဲလ် တစ်ခုြဖစ်သည်။ ဒီဂျီယမ် ဆက်သွယ်ရေး ကုမ္ပဏီမှ မာ့ခ်စပင်ဆာက ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ အခြားသော ပီဘီအိတ်စ်များ ကဲ့သို့ပင် ၎င်းနှင့် တွဲဆက်ထားသော တယ်လီဖုန်းများ အချင်းချင်း ခေါ်ဆိုနိုင်ြခင်း၊ အများသုံး တယ်လီဖုန်း ကွန်ယက်သို့ ချိတ်ဆက်နိုင်ြခင်း နှင့် ဗွီအိုအိုင်ပီ ဝန်ဆောင်မှုများ ရရှိနိုင်ြခင်း စသည်တို့ကို လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။ ၎င်း၏ အမည်သည် “*” သင်္ကေတမှ တဆင့် ပြောင်းလဲလာခြင်း ြဖစ်သည်။
ခိုလိုင်ရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ခိုလိုင်ရွာ (Hkolai)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ လုံဟေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၇၈၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လုံဟေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၃၂ ဦး၊ မ ၃၁၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၀၅၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝုဒ်ဘတ်ဖဲလိုး အမျိုးသားဥယျာဉ်
ဝုဒ်ဘတ်ဖဲလိုး အမျိုးသားဥယျာဉ်သည် ကနေဒါနိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံး အမျိုးသားဥယျာဉ်ဖြစ်ပြီး ၄၄၈၀၇ sqkm ရှိသည်။ အယ်လဗားတားပြည်နယ် အရှေ့မြောက်ပိုင်း နှင့် အနောက်မြောက်ဒေသပြည်နယ်၏ တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ ဥယျာဉ်၏ အရွယ်အစားသည် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံလုံးထက်ပင် ပို၍ ကြီးမားပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဒုတိယမြောက် အကြီးဆုံး အမျိုးသားဥယျာဉ်ဖြစ်သည်။ ထိုဥယျာဉ်ကို ၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် အုပ်စုအားဖြင့် အရွယ်အစားအကြီးမားဆုံး လွတ်လပ်စွာ သွားလာနေကြသော ဝုဒ်ဘိုင်ဆွန်ကျွဲအုပ်ကို ထိန်းသိမ်းရန် ဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် ကောင်ရေ ၅,၀၀၀ ကျော်မျှ ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။ ဝုပင်းဗျိုင်းတို့၏ အသိုက်ဖွဲ့ရာ နေရာနှစ်ခုအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။
ထိုဥယျာဉ်သည် အနိမ့်ဆုံးနေရာ လစ်တဲ ဘတ်ဖဲလိုးမြစ်နေရာတွင် ၁၈၃ m ရှိပြီး အမြင့်ဆုံးနေရာ ကာရီဘိုးတောင်တန်း နေရာတွင် ၉၄၅ m ရှိသည်။ ဥယျာဉ်၏ ဌာနချုပ်မှာ ဖို့စမစ်မြို့တွင် ရှိပြီး ရုံးခွဲအသေးစားမှာ အယ်လဗားတားပြည်နယ်ရှိ ဖို့ချစ်ပီဝိုင်ယန်မြို့ တွင် ရှိသည်။ ထိုဥယျာဉ်အတွင်း ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံးတစ်ခုဖြစ်သော ရေချိုမြစ်ဝှမ်းဒေသဖြစ်သည့် ပိစ်-အာသာဘာစကာမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ ပါဝင်ပြီး ပိစ်မြစ်၊ အာသာဘာစကာမြစ်နှင့် ဘတ်ရှ်မြစ်တို့ စုပေါင်း၍ ပေါ်ထွန်းနေခြင်း ဖြစ်သည်။ ဥယျာဉ်၏ အရှေ့မြောက်ပိုင်းရှိ ကာ့စ်တွင်းကြောင့်လည်း လူသိများသည်။ အယ်လဗားတား၏ အကြီးဆုံး ရေထွက်ဖြစ်သော (ထုထည်အားဖြင့် တစ်စက္ကန့်လျှင် ၈ ကုဗမီတာမျှ ထုတ်ပေးသော) နီယွန်ကန် ရေထွက်သည် ဂျက်ဖစ်ရှ်မြစ်၏ မြစ်အောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ ဝုဒ်ဘတ်ဖဲလိုး အမျိုးသား ဥယျာဉ်သည် အာသာဘာစကာ သဲရေနံမြေ၏ မြောက်ဘက်တည့်တည့်တွင် တည်ရှိသည်။
၁၉၈၃ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံး မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ တစ်ခုဖြစ်သည့် ပိစ်-အာသာဘာစကာ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ၏ ဇီဝဆိုင်ရာ မျိုးကွဲများကြောင့်လည်းကောင်း ဘိုင်ဆွန်ကျွဲကောင်ရိုင်း ဦးရေကြောင့်လည်းကောင်း ထိုဒေသအား ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။
၂၀၁၃ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၈ ရက်တွင် ကနေဒါ တော်ဝင်အာကာသအဖွဲ့မှ ဝုဒ်ဘတ်ဖဲလိုး အမျိုးသားဥယျာဉ်အား ကနေဒါ၏ နောက်ဆုံးနှင့် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး အမှောင်ကောင်းကင် ထိန်းသိမ်းရေးဒေသ အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ပါ့ခ်ကနေဒါမှ ထိုသို့သတ်မှတ်ခြင်းကြောင့် ဥယျာဉ်အတွင်းရှိ များပြားလှစွာသော လင်းနို့များ၊ ညသိမ်းငှက်များနှင့် ဇီးကွက်များ၏ ညဘက်ဂေဟစနစ်ကို ထိန်းသိမ်းရာတွင် လည်းကောင်း လာရောက်လည်ပတ်သူများ အနေနှင့် ဥတ္တရအလင်းတန်းများကို ကြည့်ရှုရာတွင်လည်းကောင်း အထောက်အကူဖြစ်လိမ့်မည်ဟု ဆိုသည်။
သဖန်းကုန်းရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
သဖန်းကုန်းရွာ (Thahpankone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ အောက်ညဉ့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၃၉၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အောက်ညဉ့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၉၄ ဦး၊ မ ၁၂၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၃၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြေနိမ့်ချိုင့်ဝှမ်းရေကန်များ
မြေနိမ့်ချိုင့်ဝှမ်းရေကန်များ သည် အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံရှိ အရှေ့အာဖရိတစ်လျှောက်တွင် ဖြစ်တည်နေသည့် အရှေ့အာဖရိကမြေနိမ့်ချိုင့်ဝှမ်းဒေသရှိ ကန်များအစုအတန်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းကန်များ၏ မြောက်ဘက်တွင် မာလဝီနိုင်ငံ တည်ရှိသည်။ တောင်ဘက်တွင် အဖရိက၏ ရေကန်ကြီးများ တည်ရှိသည်။ ဤကန်များတွင် ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာအနေဖြင့် သက်တမ်းအကြာမြင့်ဆုံးရေကန်များ၊ အနက်ဆုံး ကန်များ၊ ဧရိယာအားဖြင့် အကြီးဆုံးကန်များနှင့် ထုထည်အားဖြင့် အကြီးဆုံးကန်များ ပါဝင်ကြသည်။ ကန်များစွာတို့သည် သန့်ရှင်းကြည်လင်သည့် ကန်များဖြစ်ကြသည်။ အချို့သော ကန်များသည် အယ်ကာလိုင်း "ဆိုဒါကန်များ" ဖြစ်ကြသည်။
နမ့်ခူးရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
နမ့်ခူးရွာ (Namhku)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ဝမ်လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၄၃၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်လုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၆၅ ဦး၊ မ ၉၉၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၆၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သမ္ဗာန်ချောင်းရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
သမ္ဗာန်ချောင်းရွာ(Thanbanchaung)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ မြောက်ကမ္မရိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၅၄၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြောက်ကမ္မရိုက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၅၉၆ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၉၈၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သရောတန်း
သရောတန်း
ဗြဟားရွာ၊ ဝါဘို
ဗြဟားရွာ၊ ဝါဘို
ဆာကာကြီး (၈)ရွာ၊ ဆကာကြီး
ဆာကာကြီး (၈)ရွာ၊ ဆကာကြီး
ဘန့်ဘွေးကုန်းရွာ၊ ယိုးဒယားဒက်
ဘန့်ဘွေးကုန်းရွာ၊ ယိုးဒယားဒက်
ကြောင်မြွေ
ကြောင်မြွေ (Boiga) သည် Colubridae မျိုးရင်းဝင်ဖြစ်ပြီး လူကိုအန္တရာယ်မဖြစ်စေနိုင်သော အဆိပ်ပျော့ရှိကြသည် ။ ကြောင်မြွေ မျိုးစိတ်များသည် အရှေ့တောင်အာရှ၊ အိန္ဒိယနှင့် သြစတြေးလျတို့၏ ဒေသရင်း မျိုးစိတ်များဖြစ်သော်လည်း ၎င်းတို့၏ အလွန်ဒဏ်ခံနိုင်သော သဘာဝနှင့် လိုက်လျောညီထွေရှိမှုများကြောင့် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ သင့်တင့်လျောက်ပတ်သော နေရာအနှံ့အပြားသို့ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။ ဤမြွေမျိုးစုတွင် အသိအမှတ်ပြုထားပြီး မျိုးစိတ် ၃၈ မျိုးရှိသည်။ ခေတ်ဟောင်း ကြောင်မြွေများနှင့်ပတ်သက်၍ Jiří Smíd မှ ပြုလုပ်ခဲ့သည့် လေ့လာမှုအရ ကြောင်မြွေ၏ မျိုးရိုးသည် အာဖရိကမှအစပြုကာ အခြားနိုင်ငံများသို့ ပျံ့နှံ့ရောက်ရှိသွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုသို့ကွဲပြားမှုများရှိသော်လည်း မတူညီသောမျိုးစိတ်များ တည်ရှိနေမှုသည် အပူချိန်နှင့် မိုးရွာသွန်းမှုကဲ့သို့ အလွန်တူညီသောလိုအပ်ချက်များရှိသည်။
မျိုးစိတ်များ နှင့် မျိုးစိတ်ခွဲများ
thumb|250x250px|[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ အမျိုးသားသတ္တဗေဒဥယျာဉ်ရှိ ဒီရေတောမှ ကြောင်မြွေတစ်ကောင်]] အောက်ဖော်ပြပါ မျိုးစိတ်များနှင့် မျိုးစိတ်ခွဲများကို တရားဝင်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားသည်။
ပုံပန်းသွင်ပြင်
ကြောင်မြွေများသည် ကြီးမားသော ဦးခေါင်းနှင့် မျက်လုံးကျယ်များရှိပြီး ခန္ဓာကိုယ်ရှည်သော မြွေများဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ပုံစံနှင့် အရောင်အားဖြင့် များစွာကွဲပြားသည်။ မျိုးစိတ်များစွာသည် အဝိုင်းကွင်းများရှိသော်လည်း အချို့မှာ အစက်အပြောက်ရှိပြီး အချို့မှာ အရောင်တစ်ရောင်တည်းဖြစ်သည်။ အရောင်များသည် ပုံမှန်အားဖြင့် အနက်ရောင်၊ အညို သို့မဟုတ် အဖြူနှင့် အစိမ်းရောင် သို့မဟုတ် အဝါရောင် တို့ဖြစ်သည်။
နေထိုင်ပြုမူပုံ
ကြောင်မြွေ မျိုးစုများသည် အဓိကအားဖြင့် အပင်ပေါ်နေသည့် မြွေများဖြစ်ပြီး၊ ညအမှောင်ချိန်တွင် ကျက်စားသည့် မြွေများဖြစ်သည်။
ဗွီအိတ်ချ်ဒီအယ်လ်
ဗွီအိတ်ချ်ဒီအယ်လ် (VHDL) သည် ပရိုဂရမ် ရေးသားထည့်သွင်းနိုင်သော ဟတ်ဝဲလ်များတွင် အသုံးပြုသော ပရိုဂရမ်းမင်း ဘာသာစကား တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး အီလက်ထရွန်းနစ် ဒီဇိုင်းများကို ပိုမိုလွယ်ကူစေရန် အတွက် အသုံးပြုသည်။ အက်ဖ်ပီဂျီအေ (FPGA) ခေါ် ပရိုဂရမ် ထည့်သွင်းနိုင်သော ချစ်ပ်များ နှင့် အိုင်စီပတ်လမ်းများ အတွက် ပရိုဂရမ် ရေးသားရာတွင် အသုံးပြုလေ့ ရှိသည်။
ကြောင်မြွေ
အဆိပ်
ကြောင်မြွေများ၏ အဆိပ်သည် မျိုးစိတ်တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ကွဲပြားသော်လည်း လူသားများအတွက် အန္တရာယ်ရှိသည်ဟု ယေဘူယျအားဖြင့် မယူဆကြပေ။ ၎င်းတို့၏ အဆိပ်သည် အများအားဖြင့် လူကို ဒုက္ခမပေးသောကြောင့် ၎င်းတို့သည် လူကြိုက်များသော ထူးခြားဆန်းပြားသော အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်များလည်းဖြစ်လေသည်။
ဗွီအိတ်ချ်ဒီအယ်လ်
ဗွီအိတ်ချ်ဒီအယ်လ်ကို ပရိုဂရမ်းမင်း ဘာသာစကားဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သော်လည်း အခြားသော ပရိုဂရမ်းမင်း ဘာသာစကားများမှ အထူး ကွဲပြားခြားနားသည်။ အခြားသော ပရိုဂရမ်းမင်း ဘာသာစကားများတွင် ရေးသားထားသော အမိန့်ပေးချက်များကို ပထမ စာကြောင်း မှ နောက်ဆုံးစာကြောင်း အထိ အစီအစဉ် အလိုက် လုပ်ဆောင်လေ့ ရှိသော်လည်း ဗွီအိတ်ချ်ဒီအယ်လ်တွင်မူ ရေးသားထားသော အမိန့်ပေးချက်များ အားလုံး တပြိုင်နက်တည်း လုပ်ဆောင်လေ့ ရှိသည်။
ကြောင်မြွေ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်၏ တွားသွားသတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကန်ပိုက်တီရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ကန်ပိုက်တီရွာ(Kanpaikti)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၅၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၇၆ ဦး၊ မ ၂၇၅၅ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၇၃၁ ဦး နေထိုင်သည်။ ၎င်းရွာသည် တိမ်ကောသွားခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဥယျာဉ်သာရွာ၊ ဥယျာဉ်သာ
ဥယျာဉ်သာရွာ၊ ဥယျာဉ်သာ
ဆကာကြီး (၁)ရွာ၊ ဆကာကြီး
ဆကာကြီး (၁)ရွာ၊ ဆကာကြီး
ဆွတ်အောင်ယန်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ဆွတ်အောင်ယန်ရွာ(Swutawngyang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ ဖုန်ဂန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၄၀၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇောင်းကလောရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
ဇောင်းကလောရွာ (Zaungkalaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၊ စန္ဒားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၂၆၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖောင်းပြင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သိန်းသန်းဝင်း (ဘောလုံးသမား)
သိန်းသန်းဝင်း (၂၅ ရက် နိုဝင်ဘာလ ၁၉၉၁ ဖွား) သည် ခံစစ်နေရာတွင် ကစားသော ဘောလုံးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး မြန်မာ့လက်ရွေးစင်အသင်းနှင့် မြန်မာ့ယူ-၂၂ ဘောလုံးအသင်းတို့၏ လက်ရွေးစင်ကစားသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ်တွင် ကမ္ဘောဇအသင်းတွင် ကစားခဲ့ပြီး ယခုအခါ ၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၅ မှစတင်ကာ ရတနာပုံအသင်းသို့ (၂)နှစ်စာချုပ်ဖြင့် ပြောင်းရွေ့ခဲ့သည်။
ပါဂါမိကျောင်းကန်
ပါဂါမိကျောင်းကန် သည် ဂါနာနိုင်ငံ၊ အပေါ်အထက်ပိုင်းဒေသ၊ ပါဂါမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကန်တွင် အနောက်အာဖရိကမိကျောင်းများ နေထိုင်ကြသည်။ တွားသွားသတ္တဝါများ၏ မျိုးစိတ်ဖြစ်သည့်အတွက်ကြောင့် ဤကန်သည် ခရီးသွားများအကြားတွင် ထင်ရှားသည်။ ဤကန်သည် မိကျောင်းများအား အစာကျွေးရန်နှင့် ကျန်းမာရေးအတွက် ခရီးသွားများလာရောက်သည့်အရေအတွက်အပေါ် မှီခိုနေရသည်။ ဤကန်ကို "Chef pond" ဟုလည်း သိကြသေးသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂါနာနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
ရေလယ် (မြောက်)ရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
ရေလယ် (မြောက်)ရွာ (Yaelel(North))သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ ဥယျာဉ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၀၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဥယျာဉ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၉၅ ဦး၊ မ ၁၄၈၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၇၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကနေရီကျွန်းစု
ကနေရီကျွန်းစု
ကနေရီကျွန်းစုသည် စပိန်ပိုင်ကျွန်းစုဖြစ်၍ အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာအတွင်း တည်ရှိသည်။ အာဖရိကတိုက် အနောက်မြောက်ကမ်းခြေမှ မိုင် ၆ဝ ခန့် ကွာဝေး၏။ ကျွန်း အားလုံး၏ အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၂၈ဝ၇ ရှိ၍ အရှေ့မှ အနောက်သို့ ၂၈၈ မိုင်ခန့် ရှည်လျားသည်။ ထိုကျွန်းစု တွင် ကျွန်းငယ်ကလေးများစွာနှင့် ကျွန်းကြီး ခုနစ်ကျွန်း ပါဝင် ရာ ကျွန်းကြီးခုနစ်ကျွန်းမှာ တင်းနားရစ်၊ ဂရင်း ကနေရီ၊ ပါး လမား၊ ယားရိုး၊ ဂိုမေးရား၊ လန်သာရိုးတေးနှင့် ဖွာတေ ဗင် တူးရားတို့ ဖြစ်ကြသည်။
ကနေရီကျွန်းများ အားလုံးလိုလိုမှာပင် ကမ်းပါးစောက်များရှိ ကြ၍ ချိုင့်ဝှမ်းများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။ ကျွန်းများပေါ်တွင် အမြဲတမ်းစီးနေသည့် မြစ်ချောင်းများ မရှိချေ။ အရှေ့ဘက်တွင် ကား ရေရှားလှ၏။ ရေများသော ကျွန်းများ၌ပင် ဆည်မြောင်း များ ပြုလုပ်ပေးရသည်။
ရာသီဥတုမှာ ခြောက်သွေ့သော်လည်း မပူလွန်းသဖြင့် နေ သာထိုင်သာရှိသည်။ အနောက်ဘက်ကမ်းခြေများတွင် မိုးရေချိန် ပျမ်းမျှ ၁၆ လက်မမှ ၁၈ လက်မအထိ ရရှိ၍ ခြောက်သွေ့ သော အလယ်ပိုင်းများတွင် ၉ လက်မမှ ၁၂ လက်မခန့်အထိ ရရှိသည်။
ကျွန်းများပေါ်တွင် နေထိုင်ကျက်စားသော နို့တိုက်သတ္တဝါ များမှာ နည်းပါးလှသည်။ သို့ရာတွင် ငှက်မျိုးစုံလင်၍ စိတ်ဝင် စားဖွယ်ကောင်းသည်။ ဆည်မြောင်းမရှိသော နေရာများတွင် စိုက်ပျိုးရေး မဖွံ့ဖြိုးချေ။ အလေ့ကျပေါက်သော အပင်ငယ်မျိုး များစွာအနက် ရာခိုင်နှုန်း ၃ဝ ခန့်မှာ ကနေရီကျွန်း၌သာ ပေါက်ရောက် သော အပင်မျိုး ဖြစ်သည်။
ကနေရီကျွန်းစုသို့ ပထမဆုံးရောက်လာသော ဥရောပတိုက် သားများမှာ စပိန်လူမျိုးများဖြစ်သည်။ ထိုစဉ်က နေထိုင်လျက် ရှိသော တိုင်းရင်းသား ဂွမ်းချေး သို့မဟုတ် ဂွမ်ချိုလူမျိုးများမှာ ယခုအခါ လူမျိုးတစ်မျိုး အနေဖြင့် မရှိတော့ချေ။ ယခု နေထိုင် လျက်ရှိသော ကျွန်းသူကျွန်းသားများမှာ စပိန်လူမျိုးများ ထက် အနည်းငယ် အသားမည်းသည်မှအပ များစွာ မခြားနား လှချေ။ ယောက်ျားများ အရပ်အမောင်း အနေတော်ရှိ၍ သန်မာ တောင့် တင်းသော ကိုယ်လုံးကိုယ်ပေါက် ရှိလေသည်။ စပိန်ဘာသာ စကားကိုသာ အသုံးပြုကြသည်။
ကနေရီကျွန်းစု၏ အဓိကထွက်ကုန်မှာ ငှက်ပျောနှင့် ခရမ်း ချဉ်သီး ဖြစ်သည်။ ကြက်သွန်၊ အာလူး၊ ဆေးနှင့် ငါးလည်း အသင့်အတင့်ထွက်သည်။ ဆိပ်ကမ်းမြို့ကြီးများမှာ လာပါး လမားနှင့် ဆန်တာကရုတို့ ဖြစ်ကြလေသည်။
ကျွန်းများပေါ်တွင် လူဦးရေစုစုပေါင်း ရ၄၅ဝဝဝ (၁၉၄၆ ခုနှစ်)ခန့်ရှိ၍ ငါးဖမ်းခြင်း အသီးအနှံ စိုက်ပျိုးခြင်းတို့ဖြင့် အသက်မွေးကြသည်။ အုပ်ချုပ်ရေး လွယ်ကူစေရန် ကျွန်းစုတွင် မြို့တော်နှစ်မြို့ ထားရှိလေသည်။
ခူဟန့်ရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ခူဟန့်ရွာ (Hkuhant)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ လုံဟေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၇၉၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လုံဟေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၃၂ ဦး၊ မ ၃၁၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၀၅၀ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ ခူးဟန့် ဖြစ်သည်။
နမ့်နက်ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
နမ့်နက်ရွာ (Namnet)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ဝမ်လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၄၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်လုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၆၅ ဦး၊ မ ၉၉၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၆၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြောင်မြွေစိမ်း
ကြောင်မြွေစိမ်းသည် တောင်အာရှ၊ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ နှင့် အရှေ့တောင်အာရှတို့တွင် တွေ့ရှိရသော မြွေမျိုးစိတ်ဖြစ်သည်။
thumb|ခုခံကာကွယ်ရန် အနေအထား thumb thumb|ကြောင်မြွေစိမ်းတစ်ကောင်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှ၏ မြွေများ ကဏ္ဍ:ကြောင်မြွေများ
ကြိမ်ချောင်းရွာ၊ မဒေးကျွန်း
ကြိမ်ချောင်းရွာ၊ မဒေးကျွန်း
တိလမုဋ္ဌိဇာတ်
thumb တိကနိပါတ် - ၁။ သင်္ကပ္ပဝဂ် -(၂၅၂) တိလမုဋ္ဌိဇာတ်။ ။ နှမ်းတစ်ဆုပ် စားမိသည့်အတွက် ဆရာဆုံးမချက် မကျေနပ်သဖြင့် မင်းအဖြစ်ရောက်သောအခါ ဆရာသတ်ရန် ပြုလုပ်ပြီးမှ ဆရာ၏ ဖြေရှင်းချက်ကို သဘောကျကာ ကျေးဇူးတင် ကန်တော့သော ဗြဟ္မဒတ်မင်း အကြောင်း။
ဒေါသကြီးမား ရဟန်းတစ်ပါး
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မထင်ရှားသော ရဟန်းတစ်ပါးသည် အလွန်ဆင်းရဲပင်ပန်းခြင်း သဘောရှိ၏။ အနည်းငယ် ပြောဆိုငြားသော်လည်း ပြင်းစွာ အမျက်ထွက်တတ်၏။ သည်းခံခြင်းမရှိ။
တစ်နေ့သ၌ ရဟန်းတို့သည် တရားသဘင်-ယ် “ငါ့ရှင်တို့ ... ဤမည်သောရဟန်း အလွန်ဆင်းရဲပင်ပန်းခြင်း သဘောရှိ၏။ အနည်းငယ် ပြောဆိုသော်လည်း ပြင်းစွာ အမျက်ထွက်တတ်၏။ သည်းခံခြင်းမရှိ၊ ဖိုခုံလောက်တွင် တင်ထားသော ဆားကဲ့သို့ ဖျစ်ဖျစ်မြည်လျက်သာနေ၏။ အမျက်ဒေါသကင်းသော သာသနာတော်၌ ရဟန်းပြုပါလျက် အမျက်ဒေါသကို နှိမ်နင်းခြင်းငှားမတတ်နိုင်” ဟု စကားစပ်မိ၍ ပြောဆိုနေကြရာ မြတ်စွာဘုရား ကြွလာတော်မူ၍ ထိုအကြောင်းကို သိတော်မူလျှင် “ရဟန်းတို့ .. ဤရဟန်းကား ယခုအခါ၌သာ အမျက်ထွက်တတ်သည်မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌လည်း အမျက်ထွက်တတ်သည်” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
ပညာသင်လွှတ်
ရှေးမင်းတို့သဘောသည် မိမ်ိတို့တိုင်းပြည်ဝယ် ဒိသာပါမောက္ခဆရာရှိသော်လည်း ပညာမသင်စေဘဲ မင်းသားတို့ မာနကျိုးစေရန် လည်းကောင်း၊ အချမ်းအပူ စသည်ကို သည်းခံနိုင်စေရန် လည်းကောင်း၊ လူတို့စရိုက်ကို သိစေဝရန်လည်းကောင်း၊ ဒေသန္တာရ ဗဟုသုတရှိစေရန် လည်းကောင်း ဤသို့သော အကျိုးထူးတို့ကို မြော်မြင်ကာ ဝေးလံသော တိုင်းတစ်ပါးသို့ သားတော်တို့ကို ပညာတော်သင် လွှတ်လေ့ရှိကြကုန်၏။
ဗြဟ္မဒတ်မင်းသားသည် အမိအဖတို့ကို ရှိခိုးကန်တော့ပြီးလျှင် စားနပ်ရိက္ခာတို့ကို ယူဆောင်ကာ အစဉ်အတိုင်းသွားလေလျှင် တက္ကသိုလ်ပြည်သို့ရောက်၍ ဆရာအိမ်ကို မေးမြန်းကာ အိပ်တံခါးသို့ဝင်လျှင် တပည့်တို့ကို အတတ်ပညာသင်ပြီးသဖြင့် ဆရာကြီး စင်္ကြံသွားနေခိုက်ကြုံ၍ အနီးတွင် ရှိခိုးကာနေ၏။
ပညာတတ်ဖွယ် နည်းနှစ်သွယ်
ဆရာကြီးလည်း မင်းသားကိုမြင်လျှင် ပင်ပန်းလာသည်ကိုသိ၍ ဧည့်ဝတ်ကို ပြုစေ၏။ မင်းသားလည်း ထမင်းစားပြီးလျှင် ခဏအပန်းဖြေ၍ ဆရာထံသို့ ကပ်လေ၏။ ဆရာလည်း “အမောင် ... ဘယ်အရပ်မှလာသနည်း” ဟု မေး၏။ “ဆရာ ... ဗာရာဏသီပြည်မှလာပါသည်” ဟု ပြော၏။ “အမောင် ... မည်သူ၏သားနည်း” ဟု မေး၏။ “ဆရာ ... ဗြဟ္မဒတ်မင်း၏ သားတော် ဖြစ်ပါသည်” ဟု ပြော၏။ “အမောင် ... ဘယ်အတွက် လာသနည်း” ဟု မေး၏။ “ဆရာ ... အတတ်ပညာသင်ကြားရန်လာပါသည်” ဟု ပြော၏။ “အမောင် ... ဆရာ၏ အမှုကိစ္စကို ဆောင်ရွက်ကာ အခမဲ့ သင်မည်လော၊ သို့တည်းမဟုတ် ဆရာ့အတွက် အဖိုးအခ ပေး၍ သင်မည်လော” ဟု မေး၏။ “ဆရာ ... ကျွန်တော် ဆရာ့အတွက် အဖိုးအခပေး၍ သင်ပါမည်” ဟု ပြောဆိုကာ ဆရာ့အတွက် အသပြာတစ်ထောင်ပေး၍ ဆရာထံတွင် ပညာသင်ကြားလေ၏။
ပညာသင်တပည့်နှစ်မျိုးရှိရာ ဆရာ၏အမှုကိစ္စကို ဆောင်ရွက်၍ သင်သောတပည့်မှာ အဖိုးအဖမပေးရ၊ တစ်နေ့လုံး ဆရာ၏ အမှုကိစ္စကို ဆောင်ရွက်ကာ ညအခါ၌သာ သင်ကြားရကုန်၏။ ဆရာ့အတွက် အဖိုးအခပေး၍ သင်သောတပည့်မှာကား ဆရာ၏အမှုကိစ္စကို မဆောင်ရွက်ရဘဲ တစ်နေ့လုံး သင်ကြားရကုန်၏။
အကျင့်ပျက်က ရိုက်ဆုံးမ
တစ်နေ့သ၌ ဆရာသည် ဗြဟ္မဒတ်မင်းသားကိုခေါ်၍ ရေချိုးရန်သွားလေ၏။ ထိုအခါ မိန်းမအိုတစ်ယောက်သည် နှမ်းတို့ကို ချွတ်၍ထားပြီးလျှင် အနီးတွင် စောင့်လျက်နေ၏။ မင်းသားသည် နှမ်းဖြူတို့ကိုမြင်လျှင် စားလိုသဖြင့် နှစ်တစ်ဆုပ်ယူ၍ စားမိ၏။ မိန်းမအိုလည်း ဤသူငယ်ကား ချစ်ခြင်းများလှသည် အောက်မေ့ကာ ဆိတ်ဆိတ်နေ၏။ မင်းသားသည် သုံးရက်မြောက်နေ့၌လည်း နှစ်တစ်ဆုပ် ယူ၍စားပြန်၏။
ထိုအခါ မိန်းမအိုသည် သည်းမခံနိုင်တော့ဘဲ “ဒိသာပါမောက္ခဆရာသည် တပည့်တို့ကို လုယက်စေသည်” ဟု ဆို၍ လက်တို့ကိုမြှောက်ကာ ငိုမြည်တမ်းလေ၏။ ဆရာသည် နောက်သို့ပြန်၍ “မိခင် ... အဘယ်ကြောင့် ငိုမြည်တမ်းသနည်း” ဟု မေး၏။ “ဆရာ ... ဆရာ့တပည့်သည် ယနေ့နှမ်းတစ်ဆုပ် ယမန်နေ့က နှမ်းတစ်ဆုပ် ယူ၍စားသည်၊ ဤလိုသာ နေ့စဉ်စားနေလျှင် အကျွန်ုပ်ဥစ္စာ မကုန်ပါလော” ဟု ပြောကာ တိုင်တန်းလေ၏။ ဆရာသည် “မိခင် မငိုပါလင့်၊ တန်ဖိုးကိုလျော်စေပါမည်” ဟု ပြော၏။ “ဆရာ ... တန်ဖိုးဖြင့် အလိုမရှိ၊ ဤကဲ့သို့သောအမှုကို နောက်တစ်ဖန် မပြုဝံ့အောင်သာ ဆုံးမပါ” ဟု ပြော၏။ ဆရာသည် “မိခင် ... ကောင်းပြီ ကြည့်ပါ” ဟုဆို၍ မင်းသား၏ လက်နှစ်ဖက်တို့ကို လုလင်နှစ်ယောက်ကို ကိုင်စေ၍ ဝါးခြမ်းစိတ်ဖြင့် ကျောကိုရိုက်၍ ဆုံးမလေ၏။
တပည့်စိတ်ဆိုး ဖွဲ့ရန်ငြိုး
မင်းသားသည် ဆရာကို အမျက်ထွက်လျက်နီမြန်းသော မျက်လုံးဖြင့် ခြေဖမိုးမှ ဆံဖျားတိုင်အောင် ကြည့်လျက် ဤဆရာကို အခွင့်ရသောအခါ ငါသတ်မည်ဟု ရန်ငြိုးဖွဲ့လေ၏။ ဆရာလည်း မင်းသား အမျက်ထွက်၍ ကြည့်သည်ကို သိလေ၏။ မင်းသားလည်း ဆရာ့ထံမှ အတတ်ပညာ သင်ယူပြီးဆုံးသောအခါ ဆရာကိုခွင့်ပန် ရှိခိုး၍ အကောက်ဉာဏ်ဖြင့် “ဆရာ ... ကျွန်တော် ဗာရာဏသီပြည်တွင် မင်းအဖြစ်သို့ ရောက်သောအခါ ဆရာ့ထံ လူလွှတ်၍ အကြောင်းကြားပါမည်၊ ကြွဖြစ်အောင် ကြွခဲ့ပါ” ဟု ချစ်ခင်းကြည်ညိုဟန်ဆောင်၍ ဖိတ်ကြားဝန်ခံစေပြီးလျှင် ဗာရာဏသီပြည်သို့ ပြန်လေ၏။
ခမည်းတော်မင်းကြီးထံရောက်လျှင် မိမိတတ်မြောက်ခဲ့သော အတတ်ပညာတို့ကိုပြရာ မင်းကြီးသည် အလွန်နှစ်သက် အားရတော်မူသဖြင့် ငါ့သားတော် အတတ်ပညာစုံပေပြီ၊ ငါအသက်ရှင်စဉ်ပင် မင်း၏အသရေကို ကြည့်ရှုလိုသည်ဟု အောက်မေ့ကာ အဘိသတ်သွန်း၍ ထီးနန်းစည်းစိမ်ကို အပ်နှင်းလေ၏။
ကလဲ့စားချေရန် ဖိတ်မံပြန်
“အို - ပုဏ္ဏား ... သင်သည် နှစ်တစ်ဆုပ်ကြောင့် ငါ့ကို လက်နှစ်ဖက်တို့ကို ကိုင်စေပြီးလျှင် ဝါးခြမ်းစိတ်ဖြင့် ကျောကိုရိုက်နှက်သည်ကို ယနေ့တိုင်အောင်ပင် အမှတ်ရ၏။ အို - ပုဏ္ဏား ... သင်သည် ယခု ငါ့ထံသို့ ရောက်လာခြင်းကြောင့် လည်းကောင်း၊ ငါ့လက်နှစ်ဖက်ကို ကိုင်စေ၍ ဝါးခြမ်းစိတ်ဖြင့် ကျောကို သုံးကြိမ် ရိုက်နှက်ခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊ သင်ကား အသက်ရှည်စွာ မနေလိုယောင်တကား” - သေဘေးဖြင့် ခြိမ်းခြောက်၍ ပြောဆိုလေ၏။
ဆရာဆုံးမလေ အမျက်ပြေ
ထိုမင်းကြီး စကားကို ဆရာပုဏ္ဏား ကြားလေလျှင် -
“မြတ်သောမင်းကြီး ... မြတ်သော အကျင့်ရှိသူသည် မမြတ်သောအကျင့်ကို ပြုကျင့်သူကို ဒဏ်ဖြင့်တားမြစ်၏။ ထိုတားမြစ်ခြင်းကား ဆုံးမခြင်းဖြစ်၏။ ရန်မဟုတ်ပါ၊ တားမြစ်ခြင်းကို ပညာရှိတို့ သိကြ၏” – ဟု - အကျိုးအကြောင်းပြ၍ ဆုံးမပြီးလျှင် ထိုထက်အလွန် ဆုံးမလိုပြန်သဖြင့် - “မြတ်သောမင်းကြီး ... ဆုံးမသောအရာ၌ ရန်ငြိုးမဖွဲ့မထိုက်။ သင်မင်းကြီးကို ကျွန်ုပ် အကယ်၍ မဆုံးမငြားအံ့၊ ပဲကြီး၊ မုန့်၊ နှမ်းညက်ဖြင့် ပြုအပ်သော ခဲဖွယ်စသည်ကို လည်းကောင်း၊ သစ်သီးကြီးငယ်စသည်ကို လည်းကောင်း လုယက်ခြင်း၊ အိမ်ခြံစပ်ကို ဖောက်ဖျက်ခြင်း၊ ခရီးသွားတို့ကို လုယက်ခြင်း၊ ရွာနိဂုံးကို ဖျက်ဆီးခြင်း၊ သူပုန်ထခြင်း စသည်တို့ကို ပြုသဖြင့် မင်း၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်ကာ မင်းပြစ်မင်းဒဏ်သင့်လျက် သေကျေပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်ရပေမည်။ ဤကဲ့သို့သော မင်းစည်းစိမ်ကို ရတော့မည်မဟုတ်၊ ဆရာဖြစ်သော အကျွန်ုပ်ကိုမှီ၍သာ ဤစည်းစိမ်ကိုရသည်” ဟု မင်းကြီးအား ပြောကြားလေ၏။
မင်းကြီးကို ခြံရံ၍နေသော အမတ် စသည်တို့လည်း ဆရာစကားကို ကြားလျှင် မင်းကြီးအား - “အရှင်မင်းကြီး ... ဆရာ့စကား မှန်ပေသည်၊ ဤမင်းစည်းစိမ်ကား ဆရာ၏ဥစ္စာသာ ဖြစ်သည်” ဟု လျှောက်ကြကုန်၏။
ကျေးဇူးကိုဆပ် စည်းစိမ်အပ်
ထိုခဏ၌ မင်းကြီးသည် အမျက်ရန်ငြိုးပြေ၍ ဆရာ၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို အောက်မေ့ကာ “ဆရာ ... ဆရာ့အား အလုံးစုံသော မင်းစည်းစိမ်ကို ပေးပါ၏” ဟု ပြောဆိုလေ၏။
ဆရာလည်း “မြတ်သောမင်းကြီး အကျွန်ုပ်ကား မင်းဖြစ်ဖြင့် အလိုမရှိပါ” ဟု ပယ်လေ၏။ မင်းကြီးသည် တက္ကသိုလ်ပြည်သို့စေလွှတ်၍ ဆရာ၏ သားမယားတို့ကို ခေါ်ယူစေပြီးလျှင် များစွာသော စည်းစိမ်အခြံအရံကို ပေးလေ၏။ ဆရာကိုလည်း ပုရောဟိတ် ပုဏ္ဏားပြုကာ အဖအရာ၌ထား၍ ဆရာ၏ အဆုံးအမ၌တည်လျက် ဒါန စသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုကိုပြု၍ သေလွန်သည့်အခြားမဲ့၌ နတ်ပြည်သို့လားလေ၏။
ဤဒေသနာတော်၏အဆုံး၌ အမျက်ထွက်သော ရဟန်းသည် အနာဂါမိဖိုလ်၌ တည်လေ၏။ များစွာသော ရဟန်းတို့သည် သောတာပတ္တဖိုလ်၊ သကဒါဂါမိဖိုလ်၌ တည်ကြကုန်၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ ဗြဟ္မဒတ်မင်းသည် - ယခုအခါ အမျက်ထွက်သောရဟန်း။
ဆရာပုဏ္ဏားသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ဒေါသမျက်ကြီး၊ ရန်ငြိုးကြီး၊ ပျက်စီးဆင်းရဲစွာ။
(၂) အကျိုးဖြစ်ရန်၊ ဆုံးမပြန်၊ ရန်ငြိုးမဖွဲ့ရာ။
(၃) မမြတ်ကျင့်က၊ နည်းငယ်က၊ ဆုံးမတားမြစ်ရာ။ တိလမုဋ္ဌိဇာတ် ပြီး၏။
အဆင့်ဆင့်တွက်နည်း
ကွန်ပျူတာ သိပ္ပံနှင့် သင်္ချာပညာရပ်များတွင် အဆင့်ဆင့်တွက်နည်း (algorithm; ) ဆိုသည်မှာ အလုပ်တစ်ခုကို ပြုလုပ်ရန် အတွက် မည်သို့မည်ပုံ လုပ်ဆောင်ရမည် ဆိုသည့် စေညွှန်းချက်များကို စနစ်တကျ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုသည့် နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ အဆင့်ဆင့်တွက်နည်းကို တွက်ချက်ခြင်း၊ အချက်အလက်များကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းခြင်းနှင့် အလိုအလျောက် ဆင်ခြင်မှုပြုခြင်း တို့အတွက် အသုံးပြုလေ့ ရှိသည်။ ကွန်ပျူတာများသည် လူသားများကဲ့သို့ ဆက်စပ်တွေးခေါ်ခြင်း ကျိုးကြောင်းဆီလျော်တွေးခေါ်ခြင်းများ မတတ်သည့်အတွက် ကွန်ပျူတာများကို အဆင့်ဆင့်တွက်ချက်နည်း သို့မဟုတ် လုပ်ဆောင်ချက်များအား တိတိကျကျရေးပေးရသည်။ Algorithm အများစုမှာ သာမှန်လူနားလည်နိုင်သောနည်းဖြင့် ရေးသားကြသည်။ ထို Algorithm များကို ကွန်ပျူတာများနားလည်သည့် ဘာသာရပ်အဖြစ်ပြောင်းခြင်းကို Programming ဟုခေါ်သည်။
ဆကာကြီး (၂)ရွာ၊ ဆကာကြီး
ဆကာကြီး (၂)ရွာ၊ ဆကာကြီး
ထွန်းလင်းစိုး (ဘောလုံးသမား)
ထွန်းလင်းစိုးသည် မြန်မာ အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း၏ လက်ရွေးစင် ဂိုးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် မြန်မာ နေရှင်လိဂ်တွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်နေသော မနောမြေအသင်းအတွက် ကစားလျက်ရှိသည်။
အလက်ဇန်ဒရို ဗို့လတာ
အလေဆန်ဒရို ဗော်လ်တာ (Alexandro Volta) ကို အီတလီနိုင်ငံ လောင်ဗာဒီဒေသ၊ ကိုမိုမြို့တွင် ၁၇၄၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူ၏မူရင်းနာမည်အပြည့်အစုံမှာ အလွန်ရှည်လျားသည်။ နာမည်အပြည့်အစုံမှာ "အလေဆန်ဒရို ဂျိုးဇက် အန်တိုနီယို အနာတာဆီယို ဗော်လ်တာ" (Alessando Giuseppe Antonio Anastasio Volta) ဖြစ်သည်။ ဗော်လ်တာသည်အလွန်ထူးဆန်းသော လူတစ်ယောက်ဖြစ်သည်။ ဗော်လ်တာသည် အသက် ၁၈ နှစ်အရွယ်အထိ စကားမပြောတတ်ပေ။ ထို့ပြင် စိတ်ဓာတ်ရေးရာအရလည်း လွန်စွာပျော့ညံ့သည်။ မိတ်ဆွေများလည်းရှိခဲ့သည်။ ဗော်လ်တာသည် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာခံစားမှု၊ မကျေနပ်မှုများရောထွေးခံစားခဲ့ရသည်။ ဗော်လ်တာသည် ခုနစ်နှစ်သားအရွယ်တွင် တခြားကလေးကြီးများ၏ ကျောင်းစာအရသော်လည်းကောင်း၊ ပညာဉာဏ်အရ တိုင်းတာစစ်ဆေးပြီး သူတို့ထက်သာလွန်ကြောင်း တွေ့ရသည်။
၁၇၇၆-၁၇၇၇ ခုနှစ်တွင် ဗော်လ်တာသည် ဓာတ်ငွေ့များ၏ ဓာတုဖြစ်စဉ်ကို အသေးစိတ် စူးစမ်းလေ့လာခဲ့သည်။ ဗော်လ်တာသည် မီသိန်းဓာတ်ငွေ့ကို စတင်တွေ့ရှိဖော်ထုတ်ခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။ အလုံပိတ်အတွင်းပိုင်း၌ လျှပ်စစ်မီးပွင့်စေသဖြင့် ဓာတ်ငွေ့မီးစွဲလောင်ဖြစ်စဉ် သဘောတရားကိုလည်း ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။ ၁၇၇၉ ခုနှစ်တွင် သူသည် ပါဗီယာတက္ကသိုလ်၌ လက်တွေ့စမ်းသပ်မှုဆိုင်ရာရူပဗေဒပါမောက္ခ ဖြစ်လာသည်။ ဗော်လ်တာသည် ပါဗီယာတက္ကသိုလ်၌ နှစ်ပေါင်း ၄၀ နီးပါးကြာရှည်စွာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၇၉၄ ခုနှစ်တွင် ဗော်လ်တာသည် ပါရီဂရီနီ၏သမီး ထရေဇာနှင့် လက်ထပ်ပြီး သားသုံးယောက်ထွန်းထားခဲ့သည်။ သူ့သားသုံးယောက်သည် ဖခင် တီထွင်စမ်းသပ် ထုတ်လုပ်ခဲ့သော ဗော်လ်တစ်ပိုင်းကို အဆုံးတိုင်ဆက်လက် သုတေသန ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ၁၈၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် လူဝီးဂျီ ဂါလ်ဗားနီ၏ လျှပ်စစ်တုံ့ပြန်မှု သဘာဝတရားကို ဆန့်ကျင်ပြီး လူဝီးဂျီ ဂါလ်ဗားနီ၏ အယူအဆကို ဗော်လ်တာက ထောက်ခံခဲ့သည်။ ဗော်လ်တစ်ပိုင်းဟု အမည်ခံသော ရှေ့ဦးလုပ်ငန်းများကို ဆက်လက်တိုးတက် အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည်။ ဗော်လ်တစ်ပိုင်းဆိုသည်မှာ လျှပ်စစ်သိုလှောင်ရာဘက်ထရီ၏ ရှေ့ပြေးသဘောတရား လုပ်ငန်းလက်တွေ့တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဘက်ထရီသည်ပုံမှန်လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကို ထုတ်လုပ်ပေးသည့် ကိရိယာဖြစ်သည်။ ဗော်လ်တာ၏ပြုလုပ်ချက်မှာ မျိုးမတူသော သတ္တုပြားတစုံ (နှစ်ပြား) ကို လျှပ်စစ်ဓာတ်စီးစေသည်။ ယင်းနှစ်ပြားမှာ သွပ်နှင့် ငွေတို့ဖြစ်သည်။ လက်တွေ့စမ်းသပ်ပြသည့်အနေဖြင့် ဗော်လ်တာသည် ခွက်နှစ်ခုထဲတွင် ရေငန်များထည့်ထားပြီး နှုတ်သီးခေါင်းတစ်ခုစီ တပ်ထားသည်။ မျိုးမတူသော အီလက်ထရုတ်နှစ်ခုကို ရေငန်တွင်နှစ်ထားလိုက်သည်။ ဗော်လ်တာသည် ၁၈၁၉ ခုနှစ်တွင် အငြိမ်းစားယူလိုက်သည်။ အငြိမ်းစားယူစဉ် သူသည် စပိန်နိုင်ငံမှာရှိနေသည်။ ဗော်လ်တာသည် ၁၈၂၇ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် အီတလီနိုင်ငံ ကိုမိုမြို့မှာပင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ဗော်လ်တာ၏ ရုပ်ကလာပ်ကို ထိုမြို့မှာပင် မြှုပ်နှံခဲ့သည်။
ငယ်စဉ်ဘဝ
ဗိုလတာ ကို အီတလီနိုင်ငံ၊ ကိုမိုမြို့တွင်မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၁၇၇၄ခုနှစ်တွင် ကိုမိုတော်ဝင်ကျောင်းတွင် ရူပဗေဒ ပါမောက္ခ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ နောက်တစ်နှစ်ကြာ ၁၇၇၅တွင် လျှပ်ငြိမ်ထုတ်လုပ်သည့် ကိရိယာ အီလက်ထရိုဖိုးရပ်(စ်) ကိုရှိရင်းစွဲ များထက် စွမ်းဆောင်ရည်မြင့်မားသည့် ကိရိယာကိုပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ ဗိုလတာ၏ ဘဝတွင် သူ၏တီထွင်ခဲ့သော ကိရိယာများနှင့် ပတ်သက်ပြီး ရာထူးအကြိမ်ကြိမ်တက်ခြင်း၊ ချီးမွမ်းထောမနာပြုခြင်း အမျိုးမျိုးတို့ဖြင့် ကျင်လည်ခဲ့ရသည်။ ၁၇၆၂နှစ်တွင် ဗိုလတာကြံဆခဲ့သည့် အီလက်ထရိုဖိုးရပ်(စ်) ကိရိယာ ကဲ့သို့ပင် အလုပ်လုပ်နိုင်သည့် ကိရိယာတစ်မျိုးကို ဆွီဒင်လူမျိုး  ပါမောက္ခ ဂျိုဟန်းဝီလ်ကီ ကဖော်ပြခဲ့ဖူးသော်လည်း လက်တွေ့မလုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့ပေ။