cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
CITES
နောက်ခံသမိုင်းကြောင်းနှင့် လုပ်ငန်းဆောင်တာ
CITES သည် လက်ရှိအချိန်ထိ တည်ရှိနေသမျှသော ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးနှင့် ရေရှည်တည်တံ့သော အသုံးပြုမှုဆိုင်ရာ အကြီးမားဆုံးနှင့် ရှေးအကျဆုံးသော သဘောတူညီမှုများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ပူးပေါင်းပါဝင်မှုသည် ဆန္ဒအလျောက်ဖြစ်ပြီး သဘောတူညီမှုစာချုပ်တွင် ပါဝင်လက်မှတ်ရေးထိုးထားသည့် နိုင်ငံများအား အဖွဲ့ဝင်များဟု ခေါ်ဆိုသုံးနှုန်းသည်။ CITES သည် အဖွဲ့ဝင်များအပေါ် တရားဝင်ပြဋ္ဌာန်းချက်များဖြင့် စည်းနှောင်ထားသော်လည်း၊ နိုင်ငံအသီးသီး၏ ပြဋ္ဌာန်းထားသော ဥပဒေများအား အစားထိုးစေခြင်း မရှိပေ။ ထိုသို့အစား ၎င်းသည် နိုင်ငံအဆင့်တွင် CITES ၏ သဘောတူညီချက်များကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်စေရန်အတွက် အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံအသီးသီးမှ လေးစားလိုက်နာပြီး ၎င်းနိုင်ငံအသီးသီး၏ ကိုယ်ပိုင်ပြည်တွင်း ဥပဒေများဖြင့် ချမှတ်နိုင်စေမည့် မူဘောင်တစ်ခုကို ပံ့ပိုးပေးထားလေသည်။ မကြာခဏဆိုသလို၊ ပြည်တွင်းဥပဒေ၌ ထည့်သွင်းပြဋ္ဌာန်းခြင်း မပြုလုပ်သော (အထူးသဖြင့် ၎င်းကိုအတည်ပြုခြင်းမပြုသော အဖွဲ့ဝင်များ) သို့မဟုတ် ရာဇဝတ်မှု ကျူးလွန်သော တောရိုင်းတိရိစ္ဆာန် ကုန်သည်များအား ထိရောက်သော အရေးယူမှုများ ပြုလုပ်ခြင်းမရှိသော အဖွဲ့ဝင်များကို တားဆီးပိတ်ပင်သော နည်းလမ်းဖြင့် ပြစ်ဒဏ်ပေးလေ့ရှိသည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ်အထိ ကောက်ယူထားသော ကိန်းဂဏန်းများအရ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ၏ ၅၀% သည် စီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် သိပ္ပံဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များ ခန့်ထားခြင်း၊ CITES ကို ချိုးဖောက်ခြင်းဖြစ်စေသော ကုန်သွယ်မှုများအား ဥပဒေပြဋ္ဌာန်း၍ တားမြစ်ခြင်း၊ ထိုကဲ့သို့သော ကုန်သွယ်မှုများအတွက် ပြစ်ဒဏ်များ သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းခြင်းနှင့် အစိတ်အပိုင်း နမူနာများ သိမ်းဆည်းခြင်းဆိုင်ရာ ဥပဒေများ ပြဋ္ဌာန်းခြင်းဟူသော အဓိကအချက် (၄)ခုတွင် တစ်ခု (သို့) ၎င်းထက်ပို၍ပင် ပြုလုပ်ရန် ပျက်ကွက်ကြောင်း သိရ၏။
သဘောတူညီချက်များ
thumb|300x300px|စာချုပ်ချုပ်ဆိုသော အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ။ [[ဂရင်းလန်ကျွန်း|ဂရင်းလန်းသည် ဒိန်းမတ်နိုင်ငံမှတဆင့် CITES စည်းမျဉ်းများနှင့် အကျုံးဝင်သည်။ ]] ၁၉၇၃ ခုနှစ် မတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် ဝါရှင်တန်ဒီစီ၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ဝါရှင်တန်ဒီစီတွင် နိုင်ငံပေါင်း ၈၀ မှ ကိုယ်စားလှယ်များ၏ အစည်းအဝေး၌ သဘောတူညီချက် စာသားကို အပြီးသတ်ခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၄ ဒီဇင်ဘာ ၃၁ ရက်အထိ လက်မှတ်ရေးထိုးနိုင်ရန် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သည်။ ၁၀ ခုမြောက် အဖွဲ့ဝင်၏ လက်မှတ်ရေးထိုးမှုအပြီး ၁၉၇၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁ ရက်နေ့တွင် အသက်ဝင်ခဲ့သည်။ သဘောတူစာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးသော နိုင်ငံများသည် သဘောတူညီခြင်း၊ လက်ခံခြင်း သို့မဟုတ် အတည်ပြုခြင်းအားဖြင့် အဖွဲ့ဝင်များ ဖြစ်လာကြသည်။ ၂၀၀၃ နှစ်ကုန်၌ လက်မှတ်ရေးထိုးထားသည့် နိုင်ငံများအားလုံးသည် အဖွဲ့ဝင်များဖြစ်လာခဲ့သည်။ လက်မှတ်မထိုးထားသောနိုင်ငံများသည်လည်း သဘောတူစာချုပ်အဖွဲ့သို့ ပါဝင်ခြင်းဖြင့် အဖွဲ့ဝင်များဖြစ်လာနိုင်သည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလအထိ ညီလာခံတွင်ပါဝင်သည့် နိုင်ငံပေါင်းမှာ ၁၈၂ နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ဥရောပသမဂ္ဂပါ ထည့်သွင်းရေတွက်ပါက အဖွဲ့ဝင်အရေအတွက်မှာ ၁၈၃ ဖြစ်သည်။
ကုန်သွယ်မှုဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်း
CITES သည် အချို့သော ထိန်းချုပ်မှုများတွင် ရွေးချယ်ထားသော မျိုးစိတ် နမူနာနှင့် ဆက်စပ်အစိတ်အပိုင်းများကို ထိန်းချုပ်မှုအောက်၌ နိုင်ငံတကာ ကုန်သွယ်မှုအား ပြုလုပ်စေသည်။ ကွန်ဗင်းရှင်းမှ လွှမ်းခြုံထားသော ပင်လယ်မှ သွင်းကုန်၊ ပို့ကုန်၊ ပြန်လည်တင်ပို့ခြင်းနှင့် မိတ်ဆက်ခြင်း အားလုံးကို လိုင်စင်စနစ်ဖြင့်သာ ခွင့်ပြုရမည်ဖြစ်သည်။ သဘောတူညီချက် အပိုဒ် ၉ တွင်ပါဝင်သော စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာနှင့် သိပ္ပံဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များ ဟူသော ကိစ္စရပ်နှင့်စပ်လျဉ်း၍ အဖွဲ့ဝင်အသီးသီးသည် အဆိုပါ လိုင်စင်စနစ်အား စီမံခန့်ခွဲရန် တာဝန်ခံ အဖွဲ့တစ်ခု သို့မဟုတ် ၎င်းထက်ပိုသော စီမံခန့်ခွဲရေး အာဏာပိုင်အဖွဲ့များနှင့် CITES တွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသော မျိုးစိတ်များ ကုန်သွယ်မှုပြုခြင်း အဆင့်အတန်းအပေါ် သက်ရောက်မှုများကို အကြံပေးနိုင်ရန်အတွက် သိပ္ပံပညာရပ်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်အဖွဲ့ တစ်ခု သို့မဟုတ် ၎င်းထက်ပိုသော အာဏာပိုင်အဖွဲ့များကို သတ်မှတ်ပေးရမည်ဖြစ်သည်။
နောက်ဆက်တွဲများ
အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် တိရစ္ဆာန်မျိုးစိတ် ၅၀၀၀ နှင့် အပင်မျိုးစိတ် ၂၉၀၀၀ ခန့်ကို နိုင်ငံတကာ ကုန်သွယ်မှုမှတဆင့် အလွန်အကျွံ အမြတ်ထုတ်မှုများမှ ကာကွယ်ထားသည်။ ကာကွယ်ထားသော မျိုးစိတ်များ သို့မဟုတ် အကောင်ဦးရေများသည် ရေးဆွဲဖော်ပြထားသော စာရင်း (၃)ခုအနက် တစ်ခုခုထဲတွင် ပါဝင်ကြပြီး ၎င်းစာရင်းများအား နောက်ဆက်တွဲများဟုခေါ်ဆိုလေသည်။ မျိုးစိတ် သို့မဟုတ် လူဦးရေစာရင်းပါ နောက်ဆက်တွဲသည် ၎င်းအတွက် ခြိမ်းခြောက်မှုအတိုင်းအတာနှင့် ကုန်သွယ်မှုနှင့် သက်ဆိုင်သည့် ထိန်းချုပ်မှုများကို ထင်ဟပ်စေသည်။
နောက်ဆက်တွဲ - ၁ (Appendix I)
နောက်ဆက်တွဲ - ၁ တွင်ပါဝင်သော မျိုးစိတ် ၁၂၀၀ ခန့်သည် မျိုးသုဉ်းရန် ခြိမ်းခြောက်ခံနေရသော မျိုးစိတ်ဖြစ်ပြီး ကုန်သွယ်မှုကြောင့် ထိခိုက်နိုင်သည် ။ ဤမျိုးစိတ်များ၏ တောရိုင်းဖမ်းမိနမူနာများအား ကူးသန်းရောင်းဝယ်ခြင်းသည် တရားမဝင် ကုန်သွယ်မှုအဖြစ် သတ်မှတ်သည် (ခြွင်းချက်လိုင်စင်ရ အခြေအနေများတွင်သာ ခွင့်ပြုသည်)။ နောက်ဆက်တွဲ - ၁ ပါ မျိုးစိတ်များ၏ မွေးမြူထားသော တိရစ္ဆာန်များ သို့မဟုတ် စိုက်ပျိုးထားသော အပင်များကိုမူ နောက်ဆက်တွဲ - ၂ (Appendix II) စာရင်းဝင်အနေဖြင့်သာ ထည့်သွင်းစဉ်းစားသည်။ ဦးရေတစ်ခုစီ၏ တင်ပို့မှုသည် တောရိုင်းတွင် ရှင်သန်နေသော အရေအတွက်အပေါ် ဆိုးရွားစွာ မထိခိုက်စေကြောင်း သေချာမှုရှိစေရန် တင်ပို့သည့်နိုင်ငံ၏ သိပ္ပံပညာဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်အဖွဲ့သည် ထိခိုက်မှုမရှိကြောင်း ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုသက်သေပြရမည်ဖြစ်သည်။ ယင်းမျိုးစိတ်များအား ကုန်သွယ်မှုပြုရန် တင်ပို့ခွင့်ရော တင်သွင်းခွင့်ပါ ခွင့်ပြုချက် ပါမစ် လိုအပ်သည်။ တင်သွင်းသည့် နိုင်ငံအနေဖြင့် ၎င်းမျိုးစိတ် နမူနာများကို လုံလောက်စွာ ပြုစုစောင့်ရှောက်နိုင်မှုရှိကြောင်းကို တင်သွင်းမှု ခွင့်ပြုချက် ပါမစ်ကို အာမခံထား၍ သက်သေပြရမည်ဖြစ်သည်။
နောက်ဆက်တွဲ - ၂ (Appendix II)
နောက်ဆက်တွဲ - ၂ တွင် ပါဝင်သည့် မျိုးစိတ် ၂၁၀၀၀ ခန့်သည် မျိုးသုဉ်းရန် ခြိမ်းခြောက်မှု မရှိသေးကြောင်း သေချာသော မျိုးစိတ်များဖြစ်သော်လည်း ယင်းမျိုးစိတ်များတွင် ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားမှုဆိုင်ရာ တင်းကျပ်သော စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများကို မလိုက်နာပါက တောရိုင်း မျိုးစိတ်များ၏ ရှင်သန်မှုနှင့် သဟဇာတမဖြစ်သော အသုံးချမှုမှ ကင်းဝေးနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် နောက်ဆက်တွဲ - ၂ သည် နောက်ဆက်တွဲများထဲသို့ စာရင်းသွင်းထားပြီးဖြစ်သည့် မျိုးစိတ်များနှင့် ဆင်တူသော မျိုးစိတ်များကိုပါ ထည့်သွင်းနိုင်သည်။ နောက်ဆက်တွဲ - ၂ မျိုးစိတ်များ၏ နမူနာများနှင့် ထွက်ကုန်များကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်မှုပြုရာတွင် ပို့ကုန် ခွင့်ပြုချက် သို့မဟုတ် ပြန်လည်တင်ပို့ခြင်း အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ်ဖြင့် ခွင့်ပြုနိုင်သည်။ လက်တွေ့တွင် နောက်ဆက်တွဲ - ၂ စာရင်းဝင် တိရစ္ဆာန်များအား နှစ်စဉ် ဦးရေပမာဏ သိန်းနှင့်ချီ၍ ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားကြသည်။ CITES လက်အောက်ရှိ ဤမျိုးစိတ်များအတွက် တင်သွင်းခွင့် မလိုအပ်သော်လည်း အချို့သော အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံများ၏ တင်းကျပ်စွာ ပြဋ္ဌာန်းထားသော ပြည်တွင်း ဥပဒေများကြောင့် တင်သွင်းမှု ခွင့်ပြုချက် ပါမစ် လိုအပ်သည်။ တင်ပို့သည့် အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံမှလည်း ပျက်စီးမှုမရှိကြောင်း ဖော်ပြချက်နှင့် တင်ပို့မှု ခွင့်ပြုမိန့် လိုအပ်သည်။
နောက်ဆက်တွဲ - ၃ (Appendix III)
နောက်ဆက်တွဲ - ၃ တွင် ပါဝင်သော မျိုးစိတ်အရေအတွက် ၁၇၀ ခန့်ရှိပြီး ၎င်းတို့မှာ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတစ်ခုမှ မျိုးစိတ်တစ်ခုနှင့်ပတ်သက်သော ကုန်သွယ်မှုများကို ထိန်းချုပ်ရန်အတွက် အခြားသောအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံများထံသို့ အကူအညီပေးရန် တောင်းဆိုမှုများအား စာရင်းသွင်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းမျိုးစိတ်များသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ မျိုးသုဉ်းမှု အန္တရာယ်ကျရောက်နေခြင်းမရှိပေ။ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအားလုံးတွင် အဆိုပါမျိုးစိတ်များကို သင့်လျော်သော ပို့ကုန်ပါမစ်နှင့် မျိုးစိတ်စာရင်းပြုစုထားသော အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ၏ လက်မှတ်ဖြင့်သာ ကုန်သွယ်မှုကို ခွင့်ပြုသည်။
အစည်းအဝေး ကျင်းပမှုများ
လာမည့် အစည်းအဝေးများ၏ လက်ရှိစာရင်းသည် CITES ပြက္ခဒိန်တွင် ဖော်ပြပေးသည်။
ကမာအိုင်ရွာ၊ ပုလောမြို့နယ်
ကမာအိုင်ရွာ(Kamaraing)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၊ ပုလောမြို့နယ်၊ ထမင်းမစားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,796 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စတီဘော့စ် (ဂြိုဟ်ရံလ)
စတီဘော့စ်သည် ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်၏ အတွင်းပိုင်းကျသော ဂြိုဟ်ရံလတစ်စင်းဖြစ်ပြီး John J. Kavelaars မှ ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယင်းအား ယာယီအမည် S/1999 U 1 ဟုပေးခဲ့ပြီး Uranus XIX အဖြစ် အတည်ပြုခဲ့သည်။
မန္န (သရုပ်ဆောင်)
SM Aslam Talukder (၁၉၆၄ ခုနှစ်64ပြီ ၁၄ ရက်မှ ၂၀၀၈ ခုနှစ်ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇ ရက်) ကိုသူ၏ဇာတ်စင် Manna ဟုလူသိများသည်မှာဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်နှင့်ထုတ်လုပ်သူဖြစ်သည်။ သူ၏ ၂၄ နှစ်တာကာလအတွင်းသူသည်ရုပ်ရှင်ကားပေါင်း ၃၀၀ ကျော်တွင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ သူ့ကိုနောက်ဆုံးပေါ် မိုးဟေကို (သူရဲကောင်း) နှင့် Dhaliwood ရွှေမျိုးဆက်မှ Megastar ဟုခေါ်သည်။ 1 National Film Awards၊ 3 Meril Prothom Alo ဆုများ၊ ကဏ္ဍ:၂၀၀၈ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:၁၉၆၄ မွေးဖွားသူများ
ရှမ်းတောရွာ၊ သဲကုန်းမြို့နယ်
ရှမ်းတောရွာ (Shantaw)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ သဲကုန်းမြို့နယ်၊ ကြို့ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၃၄၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကြို့ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၈၈ ဦး၊ မ ၁၄၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၂၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သဲကုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်စံရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်
ပန်စံရွာ (Pangsam)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ ပန်စံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၄၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်စံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၄ ဦး၊ မ ၃၃၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၁၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန
ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန (Ministry of Health and Sports) သည် ၂၀၁၆ ခုနှစ် မေလ ၂၅ ရက် သမ္မတဦးထင်ကျော် အစိုးရလက်ထက်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် မြန်မာအစိုးရ ဝန်ကြီးဌာနတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန နှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန နှစ်ခုအား ပူးပေါင်း၍ ဝန်ကြီးဌာန တစ်ခုတည်းအဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။ လက်ရှိပြည်​ထောင်စုဝန်ကြီးမှာ အာဏာသိမ်း စစ်အစိုးရမှ ခန့်အပ်ထားသော ​ဒေါက်တာသက်ခိုင်ဝင်းဖြစ်သည်။ အနိုင်ရ လွှတ်​တော်ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ (CRPH) ကမူ ​ဒေါက်တာဇော်ဝေစိုးအား ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ရန် ခေတ္တပြည်​ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ထားသည်။ ၂၀၂၁ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁ရက်နေ့တွင် နစကမှ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာနဟူ၍ ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ဖွဲ့စည်းပုံ
ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ ဦးစီးဌာနများမှာ-
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ယခင် ဝန်ကြီးဌာနများ
ဦးသာကန်ရွာ၊ ကလောမြို့နယ်
ဦးသာကန်ရွာ (Utharkan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ကလောမြို့နယ်၊ သီခေါင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၆၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သီခေါင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၂၉ ဦး၊ မ ၃၆၁၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၁၄၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကလောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်ဝေါ (အထက်)ရွာ၊ ရင်ဖန့်မြို့နယ်
ပန်ဝေါ (အထက်)ရွာ (Pangwaw (Upper))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုင်းမော-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ ရင်ဖန့်မြို့နယ်၊ ပလပ် ခပ် တဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၀၉၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရင်ဖန့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သာသနာ့ရံသီမြန်မာဘုရားကျောင်း
သာသနာ့ရံသီမြန်မာဘုရားကျောင်း (also known as Maha Sasana Ramsi; သာသနာ့ရံသီ မြန်မာဘုရားကျောင်း; ) သည် စင်္ကပူနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် တစ်ခုတည်းသော မြန်မာ့ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်ဖြစ်ပြီး သက်တမ်းအရှည်ကြာဆုံးသော ထေရဝါဒဆိုင်ရာနေရာတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ကျောင်းတော်ကို ၁၈၇၅ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် ကျောင်းတော်ကို မူလနေရာဖြစ်သည့် ကင်တလမ်း (Kinta) ရှိ နေရာမှ Novena ရှိ Tai Gin Road off Ah Hood လမ်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ကျောင်းတော်တွင် အဖြူရောင်စကျင်ကျောက်ဖြင့် ထွင်းထုထားသည့် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူ ရှိသည်။ ၎င်းရုပ်ပွားတော်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အမှတ်အသားတစ်ခုဖြစ်သည်။ စင်္ကာပူနိုင်ငံသားများသည် ရုပ်ပွားတော်သို့ လာရောက်ရာ ကုသိုလ်ကောင်းမှုများ ပြုလုပ်ခြင်း၊ ထိုကုသိုလ်ကောင်းမှုများကို အမျှပေးဝေခြင်းများ လုပ်ဆောင်ကြသည်။
သမိုင်း
ကျောင်းတော်ကို မြန်မာလူမျိုး ဦးသာထင်က တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၎င်းကို Tang Sooay Chin ဟုလည်း သိကြသည်။ ကျောင်းတော်ကို ၁၈၇၅ ခုနှစ်တွင် 17 Kinta Road (off Serangoon Road) တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၈၇၈ ခုနှစ်တွင် ဦးသာထင်သည် ကျောင်းတောကို ဦးကျော်ကောင်း (Khoo Teogou ဟုလည်း သိကြ) သို့ လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ဦးကျော်ကောင်းသည် မြန်မာတိုင်းရင်းသမားတော် ဖြစ်သည်။ ကျောင်းတော်တွင် စကျင်ကျောက်ဖြင့် ထုလုပ်ထားသည့် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီး တည်ရှိသည်။ ဤကျောင်းတော်သည် မြန်မာနိုင်ငံပြင်ပတွင် မြန်မာ့ဗိသုကာလက်ရာများအတိုင်းတည်ဆောက်ထားသည့် ကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရည်ရွယ်ချက်
ဦးကျော်ကောင်း (Khoo Teogou ဟုလည်း သိကြ) ကို ၁၈၆၆ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးမြို့တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ သူသည် ဘဝအစောပိုင်းကာလကပင် စင်္ကာပူသို့ ရောက်ရှိနေခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သူ၏ ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်ခင်မေနှင့် အိမ်ထောင်ကျကာ ကလေးသုံးဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာထွန်းကားပြန့်ပွားရာ တိုင်းပြည်မှ လာခဲ့သည့်အတွက် ဦးကျော်ကောင်း၏ စိတ်ထဲတွင် စင်္ကာပူနိုင်ငံ၌ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာကို မိတ်ဆက်ပေးချင်လျက်ရှိသည်။
၁၉၀၇ ခုနှစ်တွင် သူသည် ကျောင်းတော်၏ ဂေါပကအဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။ သူသည် ကျောင်းတော်ကို အုပ်ချုပ်စီမံနေသည့်ကာလတွင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရုပ်ပွားတော်များကဲ့သို့ အရွယ်အစားကြီးမားသည့် စကျင်ကျောက်ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ထုလုပ်ရန် စိတ်ကူးရခဲ့သည်။ သသည် သူ၏ ကိုယ်ပိုင်ဝင်ငွေနှင့် အများပြည်သူ၏ အလှူငွေများဖြင့် ရန်ပုံငွေကို စုဆောင်းခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ခရီးအကြိမ်များစွာ သွားရောက်ခဲ့ပြီးနောက်တွင် မန္တလေးမြို့မြောက်ဘက် ၅၀ ကီလိုမီတာ (၃၁ မိုင်) အကွာရှိ စကျင်တောင်မှ ၁၀ တန်ကျော်လေးသည့် စကျင်ကျောက်တုံးတစ်ခုကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ စကျင်တောင်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အရည်အသွေးမြင့်မားသည့် စကျင်ကျောက်များ ထွက်ရှိသည့်အတွက် ထင်ရှားသည့် တောင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုကျောက်တုံးကို Rs1,200 ဖြင့် ဝယ်ယူခဲ့ပြီး မန္တလေးသို့ ဆောင်ယူကာ ကျွမ်းကျင်သည့် ပန်းပုပညာရှင်များဖြင့် ထုဆစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၁၈ ခုနှစ်တွင် ထုဆစ်ခဲ့ပြီး ရုပ်ပွားတော်၏ အမြင့်သည် ၃ မီတာ (၉.၈ ပေ) မြင့်မားသည်။
ထိုအချိန်အခါက ခေတ်မီသည့် ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးနှင့် အကြီးစားစက်ယန္တရားများ မရှိသည့်အတွက်ကြောင့် သယ်ယူရန်အတွက် အခက်အခဲများစွာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ သယ်ယူပို့ဆောင်ရမည့် အကွာအဝေးသည် ကုန်းရေနှစ်တန် ပေါင်းပါက ၂၅၀၀ ကီလိုမီတာ (၁၆၀၀ မိုင်) ရှိသည့် ကြမ်းတမ်းသည့် ခရီးအကွာအဝေး ဖြစ်သည်။ သို့သော ဦးကျော်ကောင်းသည် ၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် ရုပ်ပွားတော်ကို အောင်မြင်စွာဖြင့် စင်္ကာပူသို့ ပင့်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ရုပ်ပွားတော်ကို ပထမဆုံးအဖြစ် ဗုဒ္ဓဝိဟာရတွင် သီတင်းသုံးထားရှိခဲ့သည်။ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် ကင်တလမ်းရှိ သီးသန့်ကျောင်းဆောင်တွင် ထားရှိခဲ့သည်။ ထိုကျောင်းဆောင်သည် လာရောက်ဖူးမြော်သူများ၏ ဝတ်ပြုရာကျောင်းဆောင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင် ဦးကျော်ကောင်းသည် အသက် ၆၉ နှစ်အရွယ်၌ ဆုံးပါးခဲ့ပြီး ကျောင်းတော်၏ တစိတ်စိတ်တဒေသကို သီးသန့်နေရာအဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ကျောင်းတော်ကို ဦးကျော်ကောင်း၏ သားသမီးများသည် စစ်ကြိုခေတ်ကာလနှင့် ဂျပန်ခေတ်ကာလများတို့တွင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခဲ့ကြသည်။
နေရာပြောင်းရွှေ့ခြင်း
၁၉၈၁ ခုနှစ် ဦးကျော်ကောင်းဆုံးပါးပြီးနောက်တွင် သူ၏ မိသားစုအား မြို့ပြဖွံ့ဖြိုးရေးအာဏာပိုင်က အိမ်ကိုဖယ်ရှားပေးရန် သတိပေးခဲ့သည်။ အစိုးရ၏ နေရာပြောင်းရွှေ့ခြင်း အစီးအစဉ်ကို လိုက်နာကာ ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် ကျောင်းတော်ကို လက်ရှိတည်ရှိနေသည့် Tai Gin လမ်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။
ဆရာတော် ဦးပညာဝံသ၏ ဦးဆောင်လမ်းညွှန်မှုဖြင့် ကျောင်းတော်ကို အဆောက်အဦးအသစ်ကို ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် တရားဝင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ကျောင်းတော်တွင် မြန်မာ့ဗိသုကာပုံစံများ ပါဝင်သည်။ ကျွန်းသားတွင် ထွင်းထုထားပြီး မင်းတို့ကို မြန်မာနိုင်ငံ တိပိဋကနိကာယအဓိကစီမံအုပ်ချုပ်မှုမှ လှူဒါန်းခဲ့သည်။
ဗောဓိပင်
ကျောင်းတော်ပရဝုဏ်ထဲတွင် ဗောဓိပင်တစ်ပင်ရှိသည်။ ၎င်းဗောဓိပင်သည် စင်္ကာပူနိုင်ငံ၊ မင်္ဂလဗုဒ္ဓဝိဟာရကျောင်းတော်ရှိ အပင်၏ အစေ့မှ ရယူစိုက်ပျိုးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဗောဓိပင်၏ အောက်တွင် မြတ်စွာဘုရားရှင် ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိတော်မူခဲ့သည်ကို အမှတ်ရစေရန်အတွက် စကြာမုနိဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူ ထားရှိသည်။ ၎င်းဗောဓိပင်ကို ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီဖြစ်သည့် မင်္ဂလဝိဟာကျောင်းတော်ကို ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်သူဖြစ်သည့် Madam Boey က ပြုစုပျိုးထောင်စိုက်ပျိုးခဲ့သည်။ ဤဗောဓိပင်၏ မိခင်ပင်ရင်းဖြစ်သည့် ဗောဓိပင်ပျိုကို အသောကမင်း၏ သားတော်ဖြစ်သည့် ရဟန်းတော် မဟိန္ဒက သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ စင်္ကာပူသို့ ပင့်ဆောင်ခဲ့သည်။
ဆောင်ရွက်မှုများနှင့် စီမံခန့်ခွဲမှု
တရားအားထုတ်ရာခန်းမ၌ ဆိတ်ငြိမ်စွာဖြင့် တရားအားထုတ်သူများသည် ကျင့်ကြံအားထုတ်နိုင်ရန် ခွင့်ပြုပေးထားသည်။ ကျောင်းတော်တွင် မြန်မာနိုင်ငံမှ ရဟန်းလေးပါး သီတင်းသုံးနေထိုင်လျက်ရှိပြီး ဆရာတော် ဦးပညာဝံသက ဦးဆောင်သည်။ ကျောင်းတော်၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို စီမံအုပ်ချုပ်မှု ကော်မတီက လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။ ထိုကော်မတီတွင် ကြည်ညိုသူ ဥပါသကာများနှင့် စင်္ကာပူအဖွဲ့အစည်းများပါဝင်သည်။ ရဟန်းတော်များသည် တရားဆွေးနွေးပွဲများ၊ ကြည်ညိုသူများအတွက် ဆုတောင်းခြင်းများကို တစ်နှစ်ပတ်လည်လုံး လုပ်ဆောင်ပေးသည်။ ကျောင်းတော်၏ တစ်နှစ်ပတ်လည်ပွဲများတွင် တရုတ်နှစ်ကူးအချိန်ကာလတွင် ရဟန်းတော်များအား လှူဖွယ်များဖြင့် လှူဒါန်းခြင်း၊ သင်္ကြန်ပွဲကာလကျင်းပခြင်း၊ ကထိန်ပွဲတော်များ၊ ဓမ္မစကြာအခါတော်နေ့၊ ကထိန်သင်္ကန်ဆပ်ကပ်လှူဒါန်းခြင်း စသည့်ပွဲတော်များနှင့် ရဟန်းခံရှင်ပြုပွဲများကိုလည်း ကျင်းပကြသည်။ အပတ်စဉ် သင်တန်းများအနေဖြင့် ဓမ္မနှင့် အဘိဓမ္မသင်တန်းများ၊ တရားအားထုတ်ခြင်း၊ ဥပုသ်သီလစောင့်ထိန်းခြင်းနှင့် ဓမ္မစကြာတရားတော် ရွတ်ဖတ်ပွားများခြင်း စသည်တို့ကို လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စင်္ကာပူနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာဘုရားကျောင်းများ
လက်ဖက်ရည်
လက်ဖက်ရည် ( လ္ဘက်ရည် / tea drink ) ကို လက်ဖက် မှ ပြုလုပ်သည်။ မြန်မာ့ လက်ဖက်ရည်သည် မြန်မာပြည်ရှိ လူတိုင်းနီးပါးနှင့် ရင်းနှီးနေပြီးသောအရာဖြစ်သည်။ နေရာတိုင်လိုလိုတွင် လက်ဖက်ရည်ရောင်းသော လက်ဖက်ရည်ဆိုင် ရှိသည်။ လက်ဖက်ရည်ကို ချိုစိမ့်၊ ကျစိမ့်၊ ပေါ့ကျ၊ ပေါ့စိမ့် စသဖြင့် အရသာပေါင်းစပ်နည်းမျိုးစုံဖြင့် သောက်သုံးကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လက်ဖက်
စည်ပင်သာယာရွာ၊ ပွင့်ဖြူမြို့နယ်
စည်ပင်သာယာရွာ (Sipintharyar)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ ပွင့်ဖြူမြို့နယ်၊ အနောက်ကိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၂၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အနောက်ကိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၈၆ ဦး၊ မ ၂၃၆၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၄၄၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပွင့်ဖြူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြန်မာဈေး
မြန်မာ့ဈေးကို ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် မြန်မာအမျိုးသမီးတစ်ဦးမှ တည်ထောင်ခဲ့သည်။ သူမသည် ဒေသတွင်းရခိုင်လက်မှုပစ္စည်း၊ အိတ်များ၊ လုံချည်၊ အိပ်ယာခင်းများ၊ ဆေးပြင်းလိပ်စသည်ဖြင့် ဆိုင်ငယ်တစ်ဆိုင်ကို တဲပါရာမြို့ရှိ မြန်မာမူလတန်းကျောင်းနှင့် ကပ်လျက် အိမ်ငယ်တစ်ခုတွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ပြည်တွင်းပြည်ပ ခရီးသွားဧည့်သည်များသည် ၎င်းဈေးရှိ အရာများကို ကြည့်ရှုရန် ကော့ဘဇား သို့ လာခဲ့ကြသည်။ ခရီးသွားများ၏ လိုအပ်ချက်ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားကာ သူမသည် ၎င်း၏အိမ်ရှေ့တွင် 'အာနန် ကော့ဘဇား အိမ်တွင်းလုပ်ငန်း' ဟုခေါ်သော ဆိုင်တစ်ဆိုင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ရခိုင်စတိုး၊ စတိုးစသည်ဖြင့် အမည်အမျိုးမျိုး ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ တဖြည်းဖြည်းဖြင့် ဆိုင်ငယ်လေးမှ စျေးကြီးတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံရှိ ဈေးများ
ကောင်းပျက် (မန်တောင်)ရွာ၊ ဟိုပန်မြို့နယ်
ကောင်းပျက် (မန်တောင်)ရွာ (Kawngpyet (Mantaung))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ ဟိုပန်မြို့နယ်၊ ကောင်းပျက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၄၅၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြိုရပ်သာရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်
ကြိုရပ်သာရွာ (Kyoyatthar)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပြည်မြို့နယ်၊ တွင်းဗြည်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၂၁၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တွင်းဗြည်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၁၄ ဦး၊ မ ၉၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၁၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်ဒိုင်းလေးရွာ၊ ကလေးမြို့နယ်
အင်ဒိုင်းလေးရွာ (Indainglay)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးခရိုင်၊ ကလေးမြို့နယ်၊ အင်ဒိုင်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၆၃၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကလေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုင်းနူးရွာ၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်
မိုင်းနူးရွာ (Mongnu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်၊ ပါဆံကျကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၉၉၂ ဖြစ်သည်။
ယဆုဟိရို နခဆိုနဲ
ယဆုဟိရို နခဆိုနဲ (中曽根 康弘, နခဆိုနဲ ယဆုဟိရို, မေ ၂၇၊ ၁၉၁၈ - နိုဝင်ဘာ ၂၉၊ ၂၀၁၉ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ်နှင့် လစ်ဘရယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ၁၉၈၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၇ ခုနှစ်အထိ ဆောက်ရွက်ခဲ့သည်။
မန်အောင်ရွာ၊ ရေးမြို့နယ်
မန်အောင်ရွာ(Manaung)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်ခရိုင်၊ ရေးမြို့နယ်၊ ကိုးမိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၄၄၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကိုးမိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၉၀ ဦး၊ မ ၁၇၉၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၇၈၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မကိုခင်မှ ဥကိုခင်
မကိုခင်မှ ဥကိုခင် သည် မြန်မာစကားပုံ တစ်ခုဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပာယ်
ငှက်ဖိုသည် ငှက်မကို ခင်တွယ်မှ ဥနှင့် အသိုက်အမြုံကို ခင်တွယ်သကဲ့သို့ ယောက်ျားများသည် မိမိ၏ အိမ်သူဇနီးအပေါ် ချစ်ခင်တွယ်တာမှုရှိမှ သားသမီးများအပေါ်တွင်လည်း ချစ်ခင်တွယ်တာမှုရှိသည်။
"မကိုခင်မှ ဥကို ခင်သတဲ့။ ငါ့ကိုမုန်းရင် ကလေးကို ဒါလောက် ယုယပါ့မလား"
ကဏ္ဍ:မြန်မာစကားပုံများ
ရန်ကုန်အရှေ့ပိုင်းခရိုင်
ပါဝင်​သောမြို့နယ်များ
{{legend|#E31A1C|ရန်ကင်းမြို့နယ်}} {{legend|#0000FF|သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်}} {{legend|#33a02c|သာကေတမြို့နယ်}} {{legend|#1f78b4|တာမွေမြို့နယ်}} {{legend|#b2df8a|တောင်ဥက္ကလာပမြို့နယ်}} {{legend|#aca9aa|ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်}} {{legend|#fofofo|မြောက်ဥက္ကလာပမြို့နယ်}} {{legend|#de8787|မင်္ဂလာတောင်ညွန့်မြို့နယ်}} {{legend|#ffd5df|ဒေါပုံမြို့နယ်}} {{legend|#de51d0|ဒဂုံမြို့သစ်တောင်ပိုင်းမြို့နယ်}} {{legend|#a6cee3|ဒဂုံမြို့သစ်ဆိပ်ကမ်းမြို့နယ်}}{{legend|#d35f5f|ဒဂုံမြို့သစ်မြောက်ပိုင်းမြို့နယ်}}{{legend|#426d44|ဒဂုံမြို့သစ်အရှေ့ပိုင်းမြို့နယ်}}{{legend|#fb9a99|ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်}}
​​အ​ရှေ့ပိုင်းခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
ပလပ်ခပ်တဲ (အောက်)ရွာ၊ ရင်ဖန့်မြို့နယ်
ပလပ်ခပ်တဲ (အောက်)ရွာ (Plathkatte (Lower))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုင်းမော-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ ရင်ဖန့်မြို့နယ်၊ ပလပ် ခပ် တဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၀၉၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရင်ဖန့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နားဟီးရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
နားဟီးရွာ (Narhee)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်၊ ပန်ဖီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၆၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်ဖီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၉ ဦး၊ မ ၈၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒေါလောခူရွာ၊ ဖရူဆိုမြို့နယ်
ဒေါလောခူရွာ(Dawlawkhu)သည် ကယားပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်ခရိုင်၊ ဖရူဆိုမြို့နယ်၊ မာခရော်ရှေ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၅၈၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖရူဆိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွာသာရွာ၊ ပွင့်ဖြူမြို့နယ်
ရွာသာရွာ (Ywarthar)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ ပွင့်ဖြူမြို့နယ်၊ အနောက်ကိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၂၄၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အနောက်ကိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၈၆ ဦး၊ မ ၂၃၆၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၄၄၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ခိုင်သဇင်
ခိုင်သဇင် (၁၀ ဇူလိုင် ၁၉၉၆ ဖွား) သည် မြန်မာအမျိုးသမီးဘောလုံးသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ မြန်မာအမျိုးသမီးအသင်းတွင် နောက်တန်းခံစစ်နေရာ၌ ကစားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာအမျိုးသမီး ဘောလုံးသမားများ
ပြိန်းဆော့ရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်
ပြိန်းဆော့ရွာ (Pyinghsawt)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ ပန်စံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၄၂၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်စံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၄ ဦး၊ မ ၃၃၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၁၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကံမော်ကြီးရွာ၊ ပုလောမြို့နယ်
ကံမော်ကြီးရွာ(Kanmawgyi)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၊ ပုလောမြို့နယ်၊ ကျောက်လုံးကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,891 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်ဘူးရွာ၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်
နမ့်ဘူးရွာ (Nambu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်၊ ပါဆံကျကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၀၀၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြို့ဆိုးရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်
မြို့ဆိုးရွာ (Myosoe)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပြည်မြို့နယ်၊ တွင်းဗြည်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၂၀၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တွင်းဗြည်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၁၄ ဦး၊ မ ၉၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၁၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟင်းခါးပင်ရွာ၊ ကလောမြို့နယ်
ဟင်းခါးပင်ရွာ (Hinhkarpin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ကလောမြို့နယ်၊ သူရဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၅၅၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သူရဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၅၅ ဦး၊ မ ၁၄၉၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၉၅၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကလောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်းဒင်ရွာ၊ ကလေးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကလေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြိုရိုးရာ
ရိုးရာဝတ်စုံရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတိုင်းကို ရိုးရာဂျပ်ခုတ်ရက်ကန်းနဲ့ ရက်လုပ်တဲ့ မြိုရိုးရာ ဝတ်စုံဟာ အသေးစိတ်ပြီး ကျစ်လျစ်လှပတဲ့ ဒီဇိုင်းဖွဲ့စည်းပုံ ရှိပါတယ်။ အထူးသဖြင့် အမျိုးသမီးများရဲ့ အိမ်တွင်းလက်မှုဖြစ်တာကြောင့် မြိုရိုးရာ ဝတ်စုံဟာ ရိုးရာအစဉ်အလာရဲ့ ပြယုဂ်ဖြစ်တဲ့အပြင် မြိုအမျိုး သမီးတို့ရဲ့ အနုပညာအမြင်၊ စိတ်ရှည်အသေးစိတ်မှုနဲ့ နူးညံ့တဲ့ စိတ်ထားတွေကိုပါ မြင်နိုင်တဲ့ ဝတ်စုံလို့ ဆိုရမှာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် တိုင်း ရင်းသားလူမျိုးပေါင်းစုံ စုပေါင်းနေထိုင်ရာ အချို့မှာ လူဦးရေ အနည်းစုသာကျန်ရှိ၍ တိမ်မြုပ်လုနီးပါးအခြေအနေသို့ ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်သည်။ ထိုသို့ လူဦးရေ နည်းပါးသော်လည်း ကိုယ်ပိုင်ယဉ်ကျေးမှု၊ ရိုးရာထုံးတမ်းနှင့် ကိုယ်ပိုင်စာပေရှိသော လူမျိုးတစ်မျိုးမှာ ‘မြို’ လူမျိုးပင် ဖြစ်သည်။ လူမျိုးကွဲ များစွာရှိသည့်အတွက် ဝတ်စားနေထိုင်ပုံလည်း အတန်ငယ်ကွဲပြားကြရာမှ ရှေးမြိုအမျိုးသားတို့သည် အပြာရောင်အဝတ်ရှည်ကိုခါးတောင်းကျိုက်၍ ဝတ်ဆင်ကြ၍ အမျိုးသမီးများမှာ အကျၤီဝတ်ကြရိုးထုံးစံမရှိဘဲ၊ နက်ပြာရောင် အဝတ်စကို ဒူးဆစ်အထိ ရစ်ပတ်ဝတ်ဆင်ကြသည်။ အဆင်တန်ဆာ အဖြစ် ပုတီးစေ့ကြိုးများနှင့် ကြေးနီခွေများကို ဝတ်ဆင်လေ့ရှိကြသည်။ ငွေထည်များကိုလည်းအဆင်တန်ဆာအဖြစ် ဝတ်ဆင်လေ့ရှိကြ သည်။ မြို အမျိုးသမီးတို့သည် အိမ်တွင်းမှုလုပ်ငန်းအဖြစ် ဂျပ်ခုတ်ရက်ကန်းရက်ခြင်းကို လုပ်ကိုင်ကြပြီး ၎င်းတို့အစုအဖွဲ့အတွင်းမှာပင် ရက်လုပ်ရောင်းချလေ့ ရှိကြသည်။ မြိုရိုးရာ ရက်ကန်းထည်တစ်ထည် ရရှိရန်အတွက် အနည်းဆုံး (၁၀) ရက်မှ နှစ်ပတ်ထိ ကြာမြင့်တတ်သည်။ ရှားပါး၍ ရက်လုပ်သူ အ လွန်ရှားပါးနေပြီဖြစ်သော မြိုရိုးရာ ရက်ကန်းထည်တစ်မျိုးမှာ ရက်လုပ်ချိန် (၁)လ အထိကြာမြင့်၍ အလွန်သေးငယ်လှပသော အကွက်စိတ်များဖြင့် လှပလွန်းလှသည်။
ရိုးရာဂျပ်ခုတ်ထည်
မြိုအမျိုး သမီးတို့သည် မိသားစု အဝတ်အထည်များ ယက်လုပ်ရန် တောင်ယာ ကွက်များ တွင် ဝါကို အနည်းအကျဉ်း မျှစိုက်ပျိုးကြသည်။ ဝါကို အခူး တန်လျှင် ပလိုင်းငယ်ကလေးများဖြင့် ဆွတ်ခူးကာ အိမ်ရှေ့ကွက်မျက်ပေါ် တွင်နေလှမ်းထားရသည်။ ဝါစေ့များကို ဝါဒလက်ဖြင့် မွေကာ ထုတ်ယူကြ သည်။ ဝါစေ့ထုတ်ပြီးသောအခါ ဝါချေသည်။ ထို့နောက် ချေပြီးသောဝါများကို လက်တစ်ဖက်ကကိုင်ရင်း ချည်မျှင်ထုတ်ကာ လက်တစ်ဖက်က သစ် သားလွန်းဆံတွင် ရစ်ပတ်သည်။ တဖြည့်ဖြည့် နှင့်ချည်ခင်များရလာသောအခါ ထမင်းရည်နှင့် ရော၍ ပြုတ်ပါသည်။ ပြီးမှနေလှန်းအခြောက်ခံသည် ၊ ချည်ခင်များခြောက်သွားသည်နှင့် ဗိုင်းငင်ကြသည်။ အဖြူရောင်အဝတ်အထည်ရိုးရိုးမျှ ယက်လုပ်မည်ဆိုလျှင် အဆိုပါချည်များကို အသုံးပြု၍ ယက် နိုင်ပြီဖြစ်သည်။ အရောင်များ ရရှိရန်အတွက်မူ ရိုးရာနည်းအရ သဘာဝ ဆိုးဆေးများဖြင့်လည်းဆေးဆိုးကြသည်။ သဘာဝဆိုးဆေးအရောင်မှာ အစိမ်းရောင်နှင့် အနက်ရောင်ဖြစ်သည်။ ပဲပင်ရွက်အစိုကို ထောင်းပြီးပြုတ်လျှင်အစိမ်းရောင်ရရှိသည်။ အနက်ရောင်အတွက်မူ 'စေတံ'ဟုခေါ်သော အရွက်တစ်မျိုးကိုပြုတ်၍ဆေးဆိုးကြသည်။ 'မြို'အမျိုးသမီးများသည် အဖော်ဝင်ချိန်မှစ၍ ဝါဆွတ်၊ဝါဖန့် ၊ ဗိုင်း ငင်၊ ဂျပ်ခုတ်စသည့် ရိုးရာလက်မှု ပညာရပ်များကို သင်ကြားတတ်မြောက်ထားကြရသည်။ ရိုးရာဂျပ်ခုတ်စင်မှာ အမြဲတမ်းတစ်နေရာတည်းတွင်ထောင်၍ ထားရသော စင်ကြီးမျိုးမဟုတ်‌ပေ ။ တစ်‌နေရာမှ တစ်နေရာသို့ အလွယ်တကူရွှေ့ပြောင်းနိုင်သည့် တိုင်မပါသော ယက်ကန်းစင်အသေးစားကလေးဖြစ်သည်။ ဂျပ်ခုတ်စင်များကို အိမ်တံခါးဝအနီးအလင်းရောင်ရရှိသည့်နေရာ၌ ထားလေ့ရှိသည်။ ဂျပ်ခုတ် စင်အလျားမှာပုံသေမရှိပေ။ ယက်လုပ်သည့်အထည်အရှည်အလိုက်ဖြစ်သည်။ ဂျပ်ခုတ်စင်ကိုဆင်ရာ၌ အလျားအလိုက်အစွန်းထွက်နေသော ဝါးတိုင်တွင် ချိတ်၍ စွတ်ထားပြီး တစ်ဘက်စွန်းကိုမူ ခါးတွင် ပတ်ထားသည်။ ခါးပတ်မှချိတ်တံနှင့် ဆက်ပြီး ချိတါထားလိုက်သည်။ ဂျပ်ခုတ်ယက်သူအတွက် ခြေကိုင်ထား၍ သစ်တုံးငယ်တစ်ခုထားလေသည်။ ဂျပ်ခုတ်ရာတွင် ဝါးများ ၊ သစ်သားများဖြင့် ပြုလုပ် ထား သော ဝါးတိုင် ၊ ဖောက်တိုင်၊ ဂျပ်ခုတ်ယင်း သွားစသည့်ကိရိယာများကို အသုံးပြုကြသည်၊ ယင်းတို့အများဆုံးယက်လုပ်သော အထည်များမှာ ကလေးငယ်အား သိုင်းလွယ်ထားရန် စောင်ပိုင်း ၊ခြုံစောင် ကြီးများ အမျိုးသမီးဝတ်၊ အမျိုးသားဝတ်အထည်များဖြစ်ကြသည်။ 'မြို' တို့ ၏ ရိုးရာလက်မှုလုပ်ငန်းတွင် အမျိုးသမီးပိုင်းနှင့် အမျိုးသားပိုင်းဟူ၍ ကျား၊မ အလိုက် လုပ်ငန်းခွဲခြားထားခြင်း တွေ့ရှိရ သည်။ တောင်းပလိုင်းများ၊ ဖျာယက်လုပ်ခြင်း၊ သစ်သားနှင့်ပတ်သက်သော ပစ္စည်းများကို အမျိုးသားများက ပြုလုပ်ပြီး အမျိုးသမီးများက ဝါမှ အဝတ်အထည် ဖြစ်လာသည်အထိ လုပ်ဆောင်ကြသည်။ မိသားစုအလိုက် မိမိတို့၏ အိမ်ထောင်အတွက်လိုအပ်သည့် အသုံးအဆောင်နှင့် အဝတ်အထည်များကို ထုတ်လုပ်လေ့ရှိသည်။
ရိုးရာ ယက်လုပ် ခြင်း
မြိုအမျိုးသားတို့က ဝါးနှီးဖြင့် တောင်း၊ ပလိုင်းများ ကို ယက်လုပ်ကြသည်။ တောင်းများယက်လုပ်ရာတွင် အဝယ်သော တောင်း ၊ တောင်ယာ သွားသည့်အခါ စပါး၊ထမင်း ရေဗူးတို့ကို ထည့်ရန် တောင်း ငယ်တို့ကို ပြုလုပ်ကြသည်။ တစ်ခုစီကို နှစ်ရက်ခန့်ပြုလုပ်ရသည်။ နှီးကိုအသုံးပြု၍ ဖျာများကို တစ်ချောင်းချည်၊ချောင်းချ ၊ သုံးချောင်းချည် ၊ သုံးချောင်းလျက် ဖြင့် ယက်လုပ်ကြသည်။ အိမ်၌သုံးစွဲရန် ထရံနှင့် ကြမ်းခင်းကိုလည်းဝါးဖြင့်ပင် ယက်လုပ်ကြသည်။ ဆန်ကောကိုလည်း ဝါးဖြင့်ယက်လုပ်ကြသည်။ ဆန်ကောပုံစံမှာ တစ်ဖက်စိုက်ပုံဖြစ်ပြီး ကျန်တစ်ဖက်သည် တုံးတိတိဖြစ်သည်။ လုံးပတ် သေး ငယ်သောဝါးကို အဆစ်နေရာ၌ အကိုင်းနှင့်ယှဉ်တွဲ၍ဖြတ်ယူ ပြီးဝါးဖြင့်လိုအပ်သလို ပုံသွင်းလှီးဖြတ်သည့်အခါ ဝါးခွန်ကိုရရှိလေသည်။ ငရုတ်သီးထောင်းရန် ငရုတ်ဆုံအဖြစ်ဝါးကျည်ထောက်ရှိဝါးတံ ကို အသုံးပြုကြသည်။ ဝါးပင်အမြစ်ကို ဆေးတံပြုလုပ်ကြသည်။ ဝါးခြမ်းပြားကိုအသုံးပြု၍ ဒန်အိုးအဟောင်းမှဒန်ပြားများဖြင့် ပတ်လျှက်ခေါင်းဖီးသည့် ဘီးကိုပြုလုပ်ကြသည်။ တောင်းပလိုင်းယက်လုပ် ခြင်းမှအစ ဝါးနှင့်ပတ်သက်သော လုပ်ငန်းများကို"မြို"အမျိုးသားများက လူပျိုဘော်ဝင်စအချိန်မှစ၍ သင်ကြားတ်မြောက်ထားရသည်။ နေ့လယ် နေ့ခင်းအားလပ်သည့်အခါ၌ ရွာအလယ်ဇရပ်တွင် ဝိုင်းစု ထိုင်ကာတောင်းများကို ယက်လုပ်ကြသည်။ ရိုးရာသေတ္တာ ခေါ် (ခေါင်တင်မ်း)သည် ဝါးဖြင့်ယက်လုပ်ပြီးပါက ခြေထောက်လေးခု နှင့် အနားပတ်လည်ကို ကြိမ်ဖြင့် အကွပ်ဆင်ပြီး ခိုင်မာတောင့်တင့် လှပ သည် ယင်းထဲတွင် ရိုးရာပစ္စည်းများထည့်ထား၍ အိမ်ဦးခန်းတွင်ထားရသည်။ ငါးဖမ်းရန် ဗုံး(စောင်မ်) သည် လည်ပင်ငယ်ပြီး အဝ အနည်းငယ်အကျယ်ထား၍ အောက်ပိုင်းတွင် ငါးဝင်ပေါက် မှာ ဝါး ချောင်းလုံးသေး ကို ကြိမ်နှီးဖြင့် စီစီရီရီ ပြုလုပ်ပြီး အထည့်ဖက်တွင်ရှုသွားသည်။ ယင်းတို့ ယက်လုပ်သော လက်ရာ တောင်းပလိုင်းတို့မှာ လက်ရာသေသပ်ကောင်းမွန်၍ အဆင်အကွက်များဖော်ကာ လှပအောင်ပြုလုပ်ကြသည်။ ဝါးကို အ‌ရောင်ဆိုးခြင်းမပြုကြပေ။ ဝါးအတွင်းသားနှင့်အပြင်သားကို သင့်သလိုအကွက်ဖော်ယက်လုပ်ခြင်းမျိုးသာဖြစ်သည်။
ရိုးရာပစ္စည်း
မြိုတို့တန်ဆာဆင်အသုံးပြုသော ရိုးရာပစ္စည်းများမှာ- အမျိုးသားတို့သည် နားတွင် နားကွင်းပြား(နားပက်)၊ ခေါင်းတွင်ဘီး နှင့် ဆံထိုး ၊ သန္တာပတီးကြိုး ၊ လက်ကောက်၊ လက်ကြပ် များကို အသုံးပြုကြသည်။ အမျိုးသမီးတို့သည် နားတွင် အဝကျယ် ဆုံပုံသဏ္ဌန်ရှိ နားတောင်း ၊လက်ကောက်၊ လက်ကြပ် ၊လက်စွပ် ၊ခြေချင်း ၊ ဆံညှပ်၊ ဆံထိုးများဖြင့် တန်ဆာဆင်ကြသည်။ ခေါင်းတွင် ဘီး ကို ခေါင်းနောက်တည့်တည့်၌ စိုက်ထိုးကြသည်။ လည်ပင်းတွင် သန္တာစေ့ပုတီး၊ ဒဂ်ါးပြားစေ့နှင့် ပုတ်စေ့ပုတီးတို့ကို ဆွဲလည်းရှိကြသည်။ ခါးတွင်လည်း စကပ်တို ကျွတ်မသွားစေရန် သန္တာစေ့ပုတ်တီး ၊ ဒဂ်ါးပြားစေ့များစွာဖြင့်ချည်နှောင်ဝတ်ဆင်ကြသည်။
ပြင်ပလင်ခ့်
http://www.tribaltextiles.info/Galleries/Khumi/Mru_skirtPG.htm
ကမ်းပါးနီရွာ၊ သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်
ကမ်းပါးနီရွာ (Kanparni)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်၊ အုံးဇုံးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၂၂၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အုံးဇုံးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၇၀၅ ဦး၊ မ ၁၆၃၄၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၀၄၇ ဦးနေထိုင်သည်။
မြိုရိုးရာ
ပြင်ပလင်ခ့်
https://www.bangladesh.com/blog/become-acquainted-with-the-peace-loving-mru/
ကမ်းပါးနီရွာ၊ သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြိုရိုးရာ
ပြင်ပလင်ခ့်
http://decoratingwithasianantiquetextiles.blogspot.com/2012/06/mru-woman-tubeskirt.html ကဏ္ဍ:ရိုးရာဓလေ့
ဒူလဘိုရွာ၊ မြင်းခြံမြို့နယ်
ဒူလဘိုရွာ (Dulabo)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ မြင်းခြံမြို့နယ်၊ မီးပေါက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၂၈၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မီးပေါက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၀၃ ဦး၊ မ ၁၇၈၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၈၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းခြံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကောင်းကင်ဘုံကျောင်းတော်
ကောင်းကင်ဘုံကျောင်းတော် သည် ဘေဂျင်းမြို့ အလယ်၏ အရှေ့တောင်ဘက်အပိုင်းတွင် တည်ရှိသည့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာအဆောက်အဦးများဖြင့် ဖွဲ့စည်းတည်ရှိသည့် နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤနေရာသို့ Ming နှင့် Qing မင်းဆက်ကာလများရှိ အုပ်ချုပ်သူများသည် နှစ်စဉ်အခမ်းအနားဖြင့် ကျင်းပ၍ ရောက်ရှိလာကြကာ သီးနှံများကောင်းမွန်စွာရိတ်သိမ်းနိုင်ရန် ဆုတောင်းမှုများ ပြုလုပ်ကြလေ့ရှိသည်။
သမိုင်း
ကျောင်းတော်ကို ဒုတိယဘိန်းစစ်ပွဲ (Second Opium War.) တွင် အင်္ဂလိပ်-ပြင်သစ် မဟာမိတ်အဖွဲ့က ပိုဆိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၀၀ ပြည့်နှစ် ကြေးစားသောင်းကျန်းသူများခေတ်ကာလတွင် ရှစ်နိုင်ငံမဟာမိတ်အဖွဲ့ (Eight-Nation Alliance)က ပိုင်ဆိုင်ပြီး ကျောင်းတော်ကို ပီကင်းရှိယာယီခံတပ်နေရာဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး တစ်နှစ်ကြာမြင့်ခဲ့သည်။ Qing မင်းဆက်ကျဆုံးသည့်ကာလတွင် ကျောင်းတော်သည် ထိန်းသိမ်းမှုမရှိဘဲ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ ထိုကဲ့သို့ ကျောင်းတော်ကို လျစ်လျူရှုပစ်ထားသဖြ်င့ နောက်ပိုင်းနှစ်များတွင် ကျောင်းတော်ရှိ ခန်းမများစွာတို့သည် ပြိုလဲပျက်စီးခြင်းများဖြင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။
၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မနိုင်ငံ၏ သမ္မတဖြစ်သူ Yuan Shikai သည် ကျောင်းတော်တွင် မင်မင်းဆက်ကာလဆုတောင်းမှုပွဲကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုပွဲသည် သူကိုယ်တိုင် တရုတ်၏ ဘုရင်အဖြစ် ကြေညာသည့် အားထုတ်ကြိုးစားမှုလည်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၁၈ ခုနှစ်တွင် ကျောင်းတော်ကို ပန်းခြံတစ်ခုအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲပစ်ကာ အများပြည်သူအတွက် ပထမဆုံးအဖြစ် ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။
၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ကျောင်းတော်သည် ယူနက်စကိုကမ္ဘာအမွေအနှစ်စာရင်းဝင်နေရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၎င်းတွင် ကျောင်းတော်၏ ဗိသုကာနှင့် မြင်ကွင်းဒီဇိုင်းသည် ရိုးရှင်းပြီး ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ကြီးမားသော အရပ်သားများ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမှုကို ဖော်ပြသည့် နေရာတစ်ခုဟု ရေးသားဖော်ပြထားသည်။ ထို့အပြင် ကျောင်းတော်၏ ဒီဇိုင်းနှင့် ပုံစံသည် ရာစုနှစ်များစွာသော ကာလတို့၏ ဗိသုကာနှင့် အစီအစဉ်များကို လွှမ်းမိုးကာ ဖော်ပြလျက်ရှိသည်ဟုလည်း ဖော်ပြထားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ
ရှမ်းတောရွာ၊ ကြို့ရပ်သာ
ရှမ်းတောရွာ (Shantaw)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ သဲကုန်းမြို့နယ်၊ ကြို့ရပ်သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၃၇၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကြို့ရပ်သာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၈၉ ဦး၊ မ ၈၇၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၆၀ ဦးနေထိုင်သည်။
မောင်ကြည်သန့်
မောင်ကြည်သန့် (၅ မတ် ၁၉၃၇ မွေးဖွား) သည် မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၁၉၃၇ မတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်အရှေ့ပိုင်း၌ မွေးဖွားသည်။ မိဘများမှာ ဦးမောင်မောင်ချစ်နှင့် ဒေါ်လှကြည်တို့ ဖြစ်သည်။
၁၉၅၅ ခုနှစ်မှစ၍ ကဗျာဖြင့် စာပေနယ်ပယ်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းတွင် ဆောင်းပါးနှင့် ဘာသာပြန်ဝတ္ထုများ၊ လျှို့ဝှက်သဲဖိုမဂ္ဂဇင်းတွင် စုံထောက်ဝတ္ထုများ စတင်ရေးသားသည်။ မြဝတီ၊ ငွေတာရီ၊ ရှုမဝ၊ မဟေသီ၊ စစ်ပြန်၊ သုတစွယ်စုံ၊ သုတပဒေသာ၊ မိုးသောက်ပန်း၊ တေဇ၊ လူငယ်ဂျာနယ်၊ တို့ကျောင်းသား၊ သိပ္ပံ၊ လုံမလေး၊ စန္ဒာ၊ မြတ်ကြေးမုံ စသည့် မဂ္ဂဇင်းများတွင် ဘာသာပြန်ဆောင်းပါးများ၊ ကလေးပုံပြင်များ ရေးသားခဲ့သည်။ စာပေဆောင်းပါးများ၊ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ရေး ဆောင်းပါးများ၊ သိပ္ပံဆောင်းပါးများ၊ ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ် ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ရေး ဆောင်းပါးများ ရေးသားလျက်ရှိသည်။
ကံမော်ကလေးရွာ၊ ပုလောမြို့နယ်
ကံမော်ကလေးရွာ(Kanmawkalay)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၊ ပုလောမြို့နယ်၊ ပြင်ဘုကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,868 ဖြစ်သည်။
မောင်ကြည်သန့်
ရေးသားခဲ့သော စာအုပ်များ
<references group="မောင်ကြည်သန့် ဘာသာပြန် 'ခေါင်းဆောင်ဟောင်းများမှ ခေါင်းဆောင်လောင်းများသို့'" />
ကံမော်ကလေးရွာ၊ ပုလောမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မောင်ကြည်သန့်
ကိုးကား
၂။ မောင်ကြည်သန့်၊ ခေါင်းဆောင်ဟောင်းများမှ ခေါင်းဆောင်လောင်းများသို့ (ဘာသာပြန်)
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ရုပ်မြင်သံကြားလိုင်း ၇
ရုပ်မြင်သံကြားလိုင်း ၇ (สถานีโทรทัศน์สีกองทัพกช่อง 7) သည် ထိုင်းနိုင်ငံ ဝန်ကြီးဌာန၊ နှင့် Bangkok Television & Radio Co.,Ltd မှ ၁၉၆၇၊ နိုဝင်ဘာ ၂၇ ရက်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ရုပ်မြင်သံကြားထုတ်လွှင့်မှု
.jp
.jp သည် ဂျပန်နိုင်ငံအတွက် နိုင်ငံကုဒ် ထိပ်ဆုံးအဆင့် ဒိုမိန်း (top-level domain) ဖြစ်ပြီး Japan Registry Service မှ ကိုင်တွယ်ထိန်းချုပ်သည်။ .jp ဒိုမိန်းကို မှတ်ပုံတင်ခြင်းအား အသုံးပြုသူမှ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လိပ်စာအမှန်ရှိရမည်ဖြစ်သည်။
အင်းဒင် (မြောက်)ရွာ၊ ကလေးမြို့နယ်
အင်းဒင် (မြောက်)ရွာ (Inndin(North))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးခရိုင်၊ ကလေးမြို့နယ်၊ အင်းဒင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၆၅၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကလေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မယ်ကရိုရွာ၊ ကျိုက်မရောမြို့နယ်
မယ်ကရိုရွာ(Meikayo)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်ခရိုင်၊ ကျိုက်မရောမြို့နယ်၊ မယ်ကရိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၀၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မယ်ကရိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၂၂ ဦး၊ မ ၆၃၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၅၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုက်မရောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပလပ်ခပ်တဲ (အထက်)ရွာ၊ ရင်ဖန့်မြို့နယ်
ပလပ်ခပ်တဲ (အထက်)ရွာ (Plathkatte (Upper))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုင်းမော-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ ရင်ဖန့်မြို့နယ်၊ ပလပ် ခပ် တဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၀၉၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရင်ဖန့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လွယ်စုရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်
လွယ်စုရွာ (Loisu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ ပန်ဝိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၃၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်ဝိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၅၆ ဦး၊ မ ၉၀၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၆၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်နီရွာ၊ ကလောမြို့နယ်
တောင်နီရွာ (Taungni)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ကလောမြို့နယ်၊ သူရဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၅၆၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သူရဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၅၅ ဦး၊ မ ၁၄၉၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၉၅၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကလောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရန်ကုန်အနောက်ပိုင်းခရိုင်
ရန်ကုန်အနောက်ပိုင်းခရိုင် သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးတွင် တည်ရှိခဲ့​​သော ခရိုင်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်​နေ့တွင် ရန်ကုန်အ​​နောက်ပိုင်းခရိုင်မှ မြို့နယ်များကို ကျောက်တံတားခရိုင်၊ အလုံခရိုင်၊ မရမ်းကုန်းခရိုင် များအဖြစ် တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ပါဝင်​သောမြို့နယ်များ
{{legend|#E31A1C|အလုံမြို့နယ်}} {{legend|#0000FF|ဗဟန်းမြို့နယ်}} {{legend|#33a02c|ဒဂုံမြို့နယ်}} {{legend|#1f78b4|လှိုင်မြို့နယ်}} {{legend|#b2df8a|ကမာရွတ်မြို့နယ်}} {{legend|#aca9aa|ကျောက်တံတားမြို့နယ်}} {{legend|#fofofo|ကြည့်မြင်တိုင်မြို့နယ်}} {{legend|#de8787|လမ်းမတော်မြို့နယ်}} {{legend|#ffd5df|လသာမြို့နယ်}} {{legend|#de51d0|မရမ်းကုန်းမြို့နယ်}} {{legend|#a6cee3|ပန်းဘဲတန်းမြို့နယ်}}{{legend|#d35f5f|စမ်းချောင်းမြို့နယ်}}{{legend|#426d44|ဆိပ်ကမ်းမြို့နယ် (ဖျက်သိမ်း)}} ​​အ​​နောက်ပိုင်းခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
ကောင်းပျက် (ဝမ်စီကျိုင်း)ရွာ၊ ဟိုပန်မြို့နယ်
ကောင်းပျက် (ဝမ်စီကျိုင်း)ရွာ (Kawngpyet (Wansikeng))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ ဟိုပန်မြို့နယ်၊ ကောင်းပျက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၄၅၀ ဖြစ်သည်။
ဇာဇာမြင့်
ဇာဇာမြင့် ( ၅ ဇွန် ၁၉၉၃ ဖွား) သည် မြန်မာအမျိုးသမီးဘောလုံးသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူမသည် မြန်မာအမျိုးသမီးဘောလုံးအသင်း၏ ကစားသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ဂိုးဖမ်းသမားအဖြစ် ကစားသည်။
နိုင်ငံတကာကစားသမားဘဝ
2009 AFC U-16 Women's Championship and the 2011 AFC U-19 Women's Championship စသည့် ပြိုင်ပွဲများတွင် မြန်မာအသင်းကိုယ်စားပြုဝင်ရောက်ကစားခဲ့သည်။ သူမသည် 2020 AFC Women's Olympic Qualifying Tournament (first round) တွင် အသင်းကြီး၌ ရွေးချယ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာအမျိုးသမီး ဘောလုံးသမားများ
ဒုတိယ အဗ္ဗဒူလာ
ဒုတိယ အဗ္ဗဒူလာ (عبدالله الثاني بن الحسين) ဂျော်ဒန်နိုင်ငံသည် 1999 ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ 7 ရက်နေ့ကတည်းက စိုးစံခဲ့သည်။ သူသည် 1921 ခုနှစ်ကတည်းက ဂျော်ဒန်နိုင်ငံ၏ တော်ဝင်မိသားစုဖြစ်သည့်ဟာရှမိုက်မင်းဆက်၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး မိုဟာမက်၏ 41 မျိုးဆက် တိုက်ရိုက်ဆက်နွယ်သူအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။
အဗ္ဗဒူလာ သည် ဘုရင်ဟူစိန်နှင့်အင်္ဂလိပ်နွယ်ဖွား ဒုတိယဇနီးမုနာမင်းသမီးတို့၏ ပထမသားတော်အဖြစ်အမ်မန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဘုရင့်၏သားအကြီးဆုံးအနေဖြင့် အဗ္ဗဒူလာသည် ဟူစိန်ဘွဲ့ကို အဗ္ဗဒူလာ ၏ဦးလေး Prince Hassan ထံသို့ 1965 ခုနှစ်တွင် လွှဲပြောင်းပေးသည်အထိ အမွေဆက်ခံခဲ့သည်။ အဗ္ဗဒူလာ သည် အမ်မန်မြို့တွင် ကျောင်းတက်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံခြားတွင် ဆက်လက်ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ သူသည် ၁၉၈၀ ခုနှစ်တွင် ဂျော်ဒန်စစ်တပ်တွင် လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိအဖြစ် စတင်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံ၏ အထူးတပ်ဖွဲ့၏ကွပ်ကဲမှုဖြင့် စတင်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် အဗ္ဗဒူလာသည် Rania Al-Yassin (ပါလက်စတိုင်းနွယ်ဖွား) နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့တွင် အိမ်ရှေ့မင်းသား ဟူစိန်၊ မင်းသမီး အီမန်၊ မင်းသမီး Salma နှင့် မင်းသား Hashem တို့ သားသမီး လေးဦးရှိသည်။ ၁၉၉၉ တွင် မကွယ်လွန်မီ ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်အလိုတွင် ဘုရင်ဟူစိန်က ၎င်း၏သားအကြီးဆုံး အဗ္ဗဒူလာ၏ အမွေဆက်ခံသူဟု အမည်ပေးကာ အဗ္ဗဒူလာ၏ဖခင်ကို ဆက်ခံခဲ့သည်။
ရိုဗိုကား ပိုလီ
ရိုဗိုကား ပိုလီ (Robocar Poli; 로보카 폴리) ဟာ RoiVisual ကဖန်တီးခဲ့တဲ့ တောင်ကိုရီးယားကာတွန်းဇာတ်လမ်းတွဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဇာတ်လမ်းတွဲရဲ့ ပထမဆုံးအပိုင်းကို ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှာ Educational Broadcasting System (EBS) ကနေ ထုတ်လွှင့်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး ဇာတ်လမ်းတွဲကို ၅ ရာသီအထိ ထုတ်လွှင့်ခဲ့ပါတယ်။
ဇာတ်ကောင်များ
ကဏ္ဍ:ကာတွန်းရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများ ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယား ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများ
တွင်းဗြည်းရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်
တွင်းဗြည်းရွာ (Twinbyee)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပြည်မြို့နယ်၊ တွင်းဗြည်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၂၀၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တွင်းဗြည်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၁၄ ဦး၊ မ ၉၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၁၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၂၀၁၅ အမျိုးသားအားကစားပွဲတော်
၂၀၁၅ အမျိုးသားအားကစားပွဲတော်သည် နေပြည်တော်မြို့တွင် ၂၀၁၅ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၁ရက်မှ ၂၈ရက်နေ့အထိ ကျင်းပခဲ့သော စတုတ္ထအကြိမ် အမျိုးသားအားကစားပွဲတော် ဖြစ်သည်။ ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ ၁ ခု၊ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်း ၁၄ ခုတို့မှ ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ တတိယအကြိမ် အမျိုးသားအားကစားပွဲတော်ကျင်းပပြီး ၁၈ နှစ်အကြာမှ ပြန်လည်ကျင်းပနိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဤပွဲတော်သည် ၂၀၁၅ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲအတွက် မျိုးဆက်သစ်များ ထွက်ပေါ်လာစေရန် ရည်ရွယ်သည်။ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးတို့က ပထမ၊ ဒုတိယ၊ တတိယ ရရှိခဲ့သည်။
ပြိုင်ပွဲကျင်းပခြင်း
ပထမအကြိမ်၊ ဒုတိယအကြိမ်နှင့် တတိယအကြိမ် အမျိုးသားအားကစားပွဲတော်များမှာ ၁၉၉၂၊ ၁၉၉၄၊ ၁၉၉၇ ခုနှစ်တို့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကျင်းပရန်အခက်အခဲများကြောင့် ဆက်လက်ကျင်းပခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ ၂၀၁၅ခုနှစ်ရောက်မှသာ ပြန်လည်ကျင်းပနိုင်ခဲ့သည်။ ပြိုင်ပွဲကို နေပြည်တော်တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ပြိုင်ပွဲ၏ပွဲစဉ်အချို့ကို ဇန်နဝါရီ (၈)ရက်​နေ့ကတည်းကပင် စတင်ကျင်းပခဲ့သည်။
အားကစားနည်းများ
အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲတွင် အသုံးပြုခဲ့သော အားကစားကွင်း/ရုံများတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ထို့အပြင် လယ်ဝေးနှင့် ပျဉ်းမနားမြို့များရှိ အားကစားကွင်းများကိုလည်း အသုံးပြုခဲ့သည်။ အားကစားနည်းပေါင်း (၂၇)နည်းတွင် အမျိုးသား (၂,၈၉၅)ဦး၊ အမျိုးသမီး (၁,၄၆၆)ဦးတို့ ပါဝင်ယီဉ်ပြိုင်ကြသည်။ ထို့အပြင် အားကစားနည်း (၇)နည်းဖြင့် မသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲလည်း ပါဝင်သည်။
ကိုးကား
၂၀၁၅
ဆီကရက်စ် (ဂြိုဟ်ရံလ)
ဆီကရက်စ်သည် ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်၏ retrograde လည်ပတ်သော အကြီးမားဆုံး ဂြိုဟ်ရံလတစ်စင်းဖြစ်ပြီး Brett J. Gladman တို့အဖွဲ့မှ ဟေးလ်တယ်လီစကုပ်ကို အသုံးပြုကာ ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ Spitzer နှင့် Herschel အာကာသတယ်လီစကုပ်တို့မှ အချက်အလက်များအရ ဂြိုဟ်ရံလသည် ၁၆၅ ကီလိုမီတာခန့်ရှိသည်။ မြင်နိုင်သောရောင်စဉ်ထဲတွင် အနီနုရောင်ရှိပြီး လှည့်ပတ်ကာလမှာ ခန့်မှန်းခြေ ၃.၆ နာရီ ကြာမြင့်သည်။
မြင့်ထွေး
အလုပ်အကိုင်
ရန်ကုန်ဆေးတက္ကသိုလ် ၁ မှ ဘွဲ့ရရှိကာ ၁၉၇၆ခုနှစ်မှ ၁၉၉၄ မတိုင်မီအထိ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနတွင် ၁၈ နှစ်အကြာ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ အရှေ့တောင်အာရှရုံး၏ ဒေသဆိုင်ရာအကြံပေးအဖြစ် ၁၉၉၄ခုနှစ်မှ ၂၀၁၀ပြည့်နှစ်အထိ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ဆောင်ပန်း
ဆောင်ပန်းသည် ရှေ့နောက်၊ ဘယ်ညာ လှုပ်ကာ ကလေးငယ်များအား သိပ်သည့် ပုခက်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ခြေထောက်တွင် ဘီးများပါရှိသည့် ခြင်းကဲ့သို့ ထည့်စရာတစ်ခု ပုံစံ ဖြစ်သည်။ ထိုအထဲတွင် ကလေးငယ်များကို ထည့်ကာ လွှဲသိပ်ရသည်။
ကျောက္ကာရွာ၊ ပုလောမြို့နယ်
ကျောက္ကာရွာ(Kyaukkar)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၊ ပုလောမြို့နယ်၊ ကျောက္ကာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,844 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်း
ကျမ်းစာအမြင်နှင့် ရဟန်းဝိနည်း
ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းကို ဖြစ်စေခြင်း သို့မဟုတ် တိုက်တွန်းပြောဆိုခြင်းသည် ထေရဝါဒနှင့် တနန္တရဝါဒ ရဟန်းများတွင် ကြီးလေးသည့် ကိစ္စတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အမျိုးသမီးတစ်ဦး၏ ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းတွင် ရဟန်းများသည် ကူညီလုပ်ဆောင်ပေးပါက ရဟန်းသံဃာမှ ပယ်ထုတ်ခြင်း ခံရမည် ဖြစ်သည်။ အစဉ်အလာအရ ရင်းမြစ်တို့တွင် ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းကို အစောပိုင်းကာလနှင့် နောက်ပိုင်းကာလဟူ၍ ခွဲခြားထားခြင်းမျိုး ရိုး သတ်မှတ်ထားမှု မရှိပေ။ သို့သော် သီရိလင်္ကာနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ရဟန်းတို့က ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းကို သန္ဓေသား၏ ကြီးထွားဖွံ့ဖြိုးမှုကို ဖျက်ချခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍“ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အမည်းစက်” အဖြစ်သတ်မှတ်ထားသည်။ အစဉ်အလာအရ ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းသည် မိခင်၏ ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်စေသည်ဟု ထင်မြင်မှုမျိုး မရှိခဲ့ပေ။ ဂိုဏ်းကွဲများစွာမှ ခေတ်ကာလဗုဒ္ဓဘာသာဆရာများနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာနိုင်ငံများမှ ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းဆိုင်ရာ ဥပဒေများတွင်မူ မိခင်၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာကျန်းမာရေးနှင့် ဘဝဒုက္ခတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားကြသည်။ ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းသည် မိခင်များအတွက် လက်တွေ့ကျသည့်ကျိုးကြောင်းပြချက်ဖြစ်သော်လည်း ကံတရားအကျိုးပေးမှုနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားပိုင်းဆိုင်ရာအရ မကောင်းသည့် အရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဒေသဆိုင်ရာအမြင်များ
ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းအပေါ် ဒေသအပေါ်မူတည်၍ အမြင်အမျိုးမျိုးလည်း ကွဲပြားကြသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာဂိုဏ်းအမျိုးမျိုးအလျောက် ယုံကြည်မှုသည်လည်း အမျိုးမျိုးရှိကြသည်။ အနောက်နိုင်ငံများ၏ အတွေးအခေါ်များ၊ စိတ်ပညာဆိုင်ရာအတွေးအခေါ်များ၊ အခြားသော ဘာသာရေးယုံကြည်မှုများသည် လွှမ်းမိုးမှုရှိပါကလည်း ယုံကြည်မှုသည် ကွဲပြားမှုရှိပြန်သည်။
မြောက်ပိုင်းဗုဒ္ဓဘာသာ
ကိုယ်ဝန်ဖျက်ခြင်းသည် များသောအားဖြင့် တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့သည် အလွန်ဆိုးရွားသောအရာအဖြစ် သတ်မှတ်ထားကြသည်။ ၁၉၅၀ခုနှစ်များ တိဘက်လူမျိုးများသည် ကွဲထွက်အခြေချမနေထိုင်မီက တိဘက်လူမျိုးများသည် ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကြောင်းပြချက်များအား တရင်းတနှီးရှိပုံ မပေါ်ပေ။ လူဦးရေသည် အနည်းငယ်သာ ရှိခဲ့သည်။ သူတို့သည် ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းအား အပြစ်ကင်းသည့်လူ့ဘဝကို ဖျက်ဆီးခြင်းဟု မြင်ခဲ့ကြသည်။ သေချာသည့်အချက်အလက်မဟုတ်သော်လည်း ပြည်နှင်ဒဏ်ခံရသည့် တိဘက်လူမျိုးများနေထိုင်သည့်နေရာတွင်မူ ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းသည် တစ်ခါတရံ ရှားပါးစွာ ဖြစ်ပေါ်တတ်ပြီး ထိုနေရာတွင် ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းသည် တရားဝင် ဖြစ်သည်။ တိဘက်လူမျိုး  ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့သည် ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချသည့်သူတစ်ဦးကို ကြင်နာစွာဖြင့် ဆက်ဆံသင့်သည်။ ထိုမကောင်းသော လုပ်ရပ်အတွက် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ယုံကြည်မှုများနှင့် ကောင်းသောအလုပ်များကို လုပ်ဆောင်စေကာ အပြစ်အား ပြေရာပြေကြောင်းဖြစ်စေရန် လမ်းညွှန်မှုများ ဆောင်ရွက်ကြသည်။ ထိုကဲ့သို့ ကောင်းမှုကုသိုလ်များ လုပ်ဆောင်ခြင်းသည် ကိုယ်ဝန်ဖျက်ခံရသည့် ကလေးနှင့် မိခင်တို့အတွက် အကျိုးပေးမည့် ကံတရားများကို ကောင်းမွန်စေရန် ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ကျမ်းစာများတွင် လူတစ်ဦးတစ်ယောက်သည် ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချပြီးနောက် အပြစ်ပြေစေရန်အတွက် ထိုကဲ့သို့ ကောင်းမှုကုသိုလ်များလုပ်ခြင်းသည် အကျိုးသက်ရောက်မှုမရှိနိုင်ကြောင်း အသိပေးထားသည်။ ၁၄ ယောက်မြောက် ဒလိုင်းလားမားက ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းသည် “မကောင်းသောလုပ်ရပ်” ဖြစ်ကြောင်းနှင့် သို့သော်လည်း ၎င်းတွင် ခြွင်းချက်များ ရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူသည် “ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းကို လက်ခံခြင်း လက်မခံခြင်းသည် အခြေအနေတစ်ခုခြင်းစီအရ မူတည်ကြောင်း” ပြောကြားခဲ့သည်။
တောင်ပိုင်းဗုဒ္ဓဘာသာ
ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာကိုးကွယ်သည့် နိုင်ငံများတွင် ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းနှင့် ပတ်သက်သည့် ဥပဒေများ၊ ထင်မြင်ချက်များသည် ကြီးမားစွာ ကွဲပြားမှုများ ရှိသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဥပဒေနှင့် သဘောထားများသည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံနှင့် နှိုင်းစာပါက ပိုမို၍ ထောက်ခံသည့် အနေအထားဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်မူ ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းသည် အပြစ်ရှိသည့် လုပ်ရပ်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားဆဲ ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် အိမ်ထောင်မပြရသေးဘဲ ကလေးမွေးဖွားမှုကို ကာကွယ်ရန် တရားမဝင်ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းကို ကြိမ်ဖန်များစွာ ပြုလုပ်ကြသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ကိုယ်ဝန်ဖျက်မှုနှင့် ပတ်သက်သည့် သဘောထားအပေါ် ပီတာဟာဗေးက (Peter Harvey) က  "...abortion is discussed not in the language of rights – to life or choice – but of ‘benefit and harm, with the intent of relieving as much human suffering in all its states, stages and situations as circumstances allow’, with an emphasis on reducing the circumstances leading women to feel that they need to have an abortion" ဟု ရေးသားခဲ့သည်။
၂၀၁၀ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘန်ကောက်မြို့ရှိ ဘုရားကျောင်းတစ်ခုတွင် သိမ်းဆည်းထားသည့် ဖျက်ချခဲ့သည့် သန္ဓေသား ၂၀၀၀ ကိုတွေ့ရှိခဲ့မှုသည် မျက်နှာဖုံးသတင်းများသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းနှင့် ပတ်သက်သည့် ပြဿနာတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ အမျိုးသမီးများ၏ ကျန်းမာရေးနှင့် မုဒိမ်းမှုများမှ လွဲ၍ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းသည် တရားမဝင်လုပ်ရပ်အဖြစ် ရှိနေဆဲပင် ဖြစ်သည်။ ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းနှင့် ဥပဒေများကို ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ရဟန်းများနှင့် နိုင်ငံရေးသမားများက ကဲ့ရဲ့ပြစ်တင် ပြောဆိုခဲ့သည်။ Phramaha Vudhijaya Vajiramedhi ကမူ “ဗုဒ္ဓဘာသာ အမြင်အရ ကိုယ်ဝင်ဖျက်ချခြင်းတွင် ပါဝင်ခြင်းနှင့် လုပ်ဆောင်ခြင်း နှစ်ခုစလုံးသည် လူသတ်မှု ဖြစ်သည်။ ကိုယ်ဝန်ဖျက်ခြင်း အမှုကို ကျူးလွန်ပါက ထိုကျူးလွန်သူတို့၏ အကုသိုလ်သည် ယခုဘဝနှင့် နောင်ဘဝများတို့တွင် ပူပင်သောကများနှင့် ကြုံတွေ့ရမည် ဖြစ်သည်” ဟု ပြတ်ပြတ်သားသားပင် ပြောဆိုခဲ့သည်။ ဝန်ကြီးချုပ် Abhisit က တရားမဝင်ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချသည့်ဆေးခန်းများနှင့် ဥပဒေအား ပြောင်းလဲရေငြင်းဆန်တောင်းဆိုသူများကို ဖြိုခွင်းမှုတွင် လက်ရှိဥပဒေများသည်  “လုံလောက်စွာ ကောင်းမွန်ကြောင်း” ပြောဆိုခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချမှုအပေါ် သဘောထားနှင့် ပတ်သတ်၍ Melford Spiro လေ့လာမှုကို ပီတာဟာဗေးက ပြန်လည်ပြောပြသည်မှာ မြန်မာတို့သည် လောကီအရ ကောင်းမွန်သည့်အရာ သို့မဟုတ် လက်တွေ့တွင် အကျိုးရှိသည့်အရာနှင့် ဘာသာရေးအရ အဆုံးစွန်သောကောင်းကျိုးကို ပေးမည့်အရာတို့သည် ရှင်းရှင်းလင်းလင်းပင် ခွဲခြား သတ်မှတ်ထားသည်။ ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းသည် မြန်မာတွင် တရားမဝင်သော်လည်း စီးပွားရေးအခက်အခဲကြောင့် ပြုလုပ်ကြသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များစွာသည် ထိုကဲ့သို့ ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းသည် ဘာသာရေးအဆုံးအမကို ဆန့်ကျင်ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆုံးဖြတ်ကြသည်။ ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ပြုလုပ်ခဲ့သည့် လေ့လာမှုတစ်ခုတွင် အမျိုးသမီး ၉၉ ရာခိုင်နှုန်းက ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းသည် ဘာသာရေးအဆုံးအမကို ဆန့်ကျင်သည့် လုပ်ရပ်အဖြစ် ဖြေဆိုခဲ့ကြသည်။
အရှေ့အာရှ
ထို့အတူပင် ထိုင်ဝမ်ရှိ အမျိုးသမီးများသည်လည်း ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခဲ့သည့်အတွက် အပြစ်များကို သက်သာစေရန်နှင့် ဖျက်ချခဲ့သည့် သန္ဓေသားအား နှစ်သိမ့်စေရန် တစ်ခါတရံ ဆုတောင်းမှုများ လုပ်ကြသည်။ ထိုယုံကြည်မှု ဓလေ့ထုံးတမ်းကို yingling gongyang  ဟု ခေါ်သည်။ The modern practice emerged in the mid-1970s and grew significantly in popularity in the 1980s, particularly following the full legalization of abortion in 1985. ၁၉၇၅ ခုနှစ်များ အလယ်ပိုင်းက ခေတ်ပေါ်ဓလေ့ထွက်ပေါ်လာခဲ့ပြီး ၁၉၈၀ ခုနှစ်များတွင် လူဦးရေသည် သိသာစွာတိုးတက်လာခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းကို အပြည့်အဝ တရားဝင် ထောက်ခံလာကြသည်။ ဂျပန်တွင် လူဦးရေများပြားလာခြင်း၊ မြို့ပြပုံစံ ဖြစ်လာခြင်း၊ မိသားစုဦးရေ လျှော့ချလာခြင်း၊ လိင်မှုကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ သဘောထားများ ပြောင်းလဲလာခြင်း စသည်တို့ကြောင့် ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချမှုသည် ဂျပန်တွင် ခေတ်ကာလဓလေ့ထုံးစံအဖြစ် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး နောက်တွင် ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံ၌ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်း
နမ့်ပါခါးရွာ၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်
နမ့်ပါခါးရွာ (Namparhkar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်၊ ပါဆံကျကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၉၉၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ