cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဖရုံချောင်းရွာ၊ ဆူးရာဇ်ချောင်း
ဖရုံချောင်းရွာ၊ ဆူးရာဇ်ချောင်း
ကုက္ကိုစုရွာ၊ ဗြိုက်
ကုက္ကိုစုရွာ၊ ဗြိုက်
တောဘွယ်ရွာ
တောဘွယ်ရွာ
လုံစံရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
လုံစံရွာ (Longsan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဖတ်နမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၀၀၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖတ်နမ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၁၃ ဦး၊ မ ၇၉၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၀၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လက်ပန်ရွာ၊ ကြာဖူးငုံ
လက်ပန်ရွာ၊ ကြာဖူးငုံ
ကဒေါင်းကြီးရွာ၊ မကွေးမြို့နယ်
ကဒေါင်းကြီးရွာ (Kadaunggyi)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မကွေးမြို့နယ်၊ အင်တိုင်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၇၄၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်တိုင်းကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၇၃ ဦး၊ မ ၂၃၈၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၃၆၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မကွေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖို့ဒ်
ဖို့ဒ် သည် အမေရိကန် ရှေ့ဆောင် ဟင်နရီဖို့ဒ် မှ 1903 ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သော အမေရိကန် မော်တော်ကား ထုတ်လုပ်ရေး လုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မော်တော်ယာဉ်လုပ်ငန်းတွင် ကြီးကျယ်သောသမိုင်းကြောင်းရှိပြီး ၎င်း၏မော်တော်ယာဉ်များကို ဖန်တီးပြီးမကြာမီ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းတွင် ထုတ်လုပ်ရောင်းချခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ဖို့ဒ် ကားများသည် ၎င်းတို့၏တန်ဖိုးနှင့် ငွေအတွက် တတ်နိုင်သော အခြေခံမော်ဒယ်များမှ မြန်နှုန်းနှင့် ပြိုင်ကားအတွက် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသည့် အဆင့်မြင့်ပြိုင်ကားမော်ဒယ်များအထိ ကွဲပြားသည်။
ခေါင်းဘွာ (အနောက်)ရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ခေါင်းဘွာ (အနောက်)ရွာ (Gaungbwar(West))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ ရွာသာယာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၄၅၇ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုလားမျက်စိ
ပုံသဏ္ဌာန် 	: 	ပုံသဏ္ဌာန်- အပင် - တစ်နှစ်ခံအပင်နှင့် နှစ်နှစ်ခံပင်နှစ်မျိုးရှိသည်။ နှာမောင်းဖြင့် နွယ်တက်သည်။ အကိုင်းများသေးသွယ်၍ အစင်းများရှိသည်။ အမွေးပါးဖုံးလွှမ်းနေသည်။ သို့မဟုတ်အမွေးမဲ့၏။ အရွက် - သုံးရွက်မြွှာပေါင်းဖြစ်၍ ရွက်လွှဲထွက်သည်။ အရွက် ၃ လက်မ ၄ လက်မ ရှည်၏။ ရွက်ညှာ ၁ လက်မခန့် ရှည်သည်။ ရွက်မြွှာများ လှံစွပ်ပုံရှိပြီး အဖျားအလွန်ချွန်၍ အောက်ခြေသို့ ရှူးသွား၏ ။ ရွက်နား လွှသွားဆန်၏။ အပွင့် -အဖြူရောင်သေးငယ်သည်။ အပြင်ဘက် ပွင့်ဖတ်ဝိုင်း၍ အဖျားချွန် ဘဲဥပုံ ဖြစ်သည်။ အတွင်းဘက် ပွင့်ဖတ်သည် အပြင်ဘက် ပွင့်ဖတ်ထက် ကြီးသည်။ ဝိုင်းသည်။ ပွင့်ချပ်ထိပ်ဘက် ဝိုင်း၏ ။ ဝတ်မှုန်ခံတိုင် အလွန်တိုသည်။ အသီး - ထောင့် ၃ ထောင့် ရှိသည်။ ထောင့်များတွင် တောင်ပံရှိသည်။ အသီးရင့်မှည့်ပါက အက်ကွဲ၏ ။ အစေ့ ၃ စေ့ ရှိ၍ လုံးပြီး အနက်ရောင် ရှိသည်။ အပေါ်ပိုင်းတွင် အဖြူရောင် ရှိသည်။ နှလုံးပုံ အသားပိုပါသည်။ အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ 	: 	ပဉ္စငါးပါး။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ 	: 	မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့အပြားတွင် ပေါက်ရောက်သည်။ သဘာ၀အလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။ အသုံးဝင်ပုံ 	: 	အာနိသင် - မြန်မာဆေးကျမ်းများအလိုအရ ကုလားမျက်စိသည် ခါး၏။ ဆီးကို ရွှင်စေ၏ ၊ ညောင်းသော ရောဂါနှင့် သင့်၏။ သွေးကို လေးစေသည်။ ချွေးထွက်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော ရောဂါများ ၊ ဆီးရောဂါများကို ပျောက်ကင်းစေ၏ ။ မြွေဆိပ်ကို ပယ်နိုင်၏ ။ အစာကြေ၍ နှုတ်မြိန်စေသည်။ အားကို တိုးစေသည်။
အသုံးပြုပုံ- ပဉ္စငါးပါး ၁။ ကုလားမျက်စိပင်သည် အသက်ရှည်ဆေးအဖြစ် အလွန် ထင်ရှား၏။ ကုလားမျက်စိအညွန်များကို ပြုတ်တို့ခြင်းဖြင့် ဆီးရွှင် ဆီးကောင်းစေသည်။ ၂။ ပဉ္စငါးပါးကို သုံးခွက်တစ်ခွက်တင် ကျို၍ အအေးခံပြီး သကြားထည့်သောက်ပါက ဆီးပူ ၊ ဆီးအောင့် ၊ ဆီးနည်း ၊ အသံဝင် ၊ အဖျား ၊ အညောင်းအကိုက် ရောဂါတို့ကို ပျောက်စေ၏။ ၃။ ပဉ္စငါးပါးကို ထန်းလျက်နှင့်ကျို၍ အအေးခံထားသောရေတွင် စမုန်မျိုးငါးပါးမှုန့် အဝတ်နှင့်ထုပ်စိမ်ထားပြီး ယင်းစိမ်ရေတွင် ဆားပုပ်အမှုန့်ထည့်၍ တစ်နေ့ ၃ ကြိမ်သောက်သော် ဆီးရောဂါအမျိုးမျိုး ၊ လေအောင့် အစာမကြေ ၊ မျက်စိရောဂါအမျိုးမျိုး ၊ နှလုံးရောဂါ ၊ သားအိမ်ရောဂါ ၊ဖောရောင် ညောင်းကိုက် ၊ မြင်းသရိုက်ရောဂါတို့ကို ပျောက်စေ၍ အားတိုးစေသည်။
သုဒဿီ
သုဒဿီဘုံသို့ ကသိုဏ်း(၁၀)ပါး၊ အာနာပါနဿတိ၊ ဥပေက္ခာ ဗြဟ္မဝိဟာရ စသောကမ္မဌာန်းတရား (၁၂)ပါးထဲမှ တစ်ပါးပါးကို အားထုတ်၍ ပထမဈာန်ကိုရလာသော အနာဂါမိဖလဋ္ဌာန်၊ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်များမှ ရောက်နိုင်သည်။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်များသည် မိမိတို့ရရှိထားသော ပထမဈာန်ကို ပွားများသောအခါ သမာဓိန္ဒြေလွန်ကဲသူများ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် သုဒဿီဘုံကို ရောက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ သုဒဿီ၏ ပဋိသန္ဓေစိတ်သည် ရူပပဉ္ဖမဈာဉ် ဝိပါက်စိတ်ဖြစ်သည်။ ထိုဘုံတွင် အနာဂါမိဖလဋ္ဌာန်၊ အရဟတ္တဖလဋ္ဌာန်၊ အရဟတ္တမဂ္ဂဋ္ဌာန် ပုဂ္ဂိုလ်(၃) ယောက်ရသည်။ သက်တမ်းအားဖြင့် ကမ္ဘာပေါင်း ရှစ်ထောင် အသက်ရှည်သည်။ သုဒဿီဘုံသည်လည်း ကမ္ဘာကြီးပျက်သည့် အထဲတွင် မပါဝင်ပေ။
NGC 222
NGC 222 သည် ကြယ်စုတန်း တူကင်နာမှ ကြယ်အစုအဝေး open cluster ဖြစ်သည်။ ယင်းအား ၁၈၂၆ ဩဂုတ်လ ၁ ရက်တွင် James Dunlop ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တူကင်နာ (ကြယ်စုတန်း)
မိစောဦး
မိစောဦး (မင်းစောဦး ဟုလည်း သိကြ) သည် ပုဂံ မင်းသမီးတစ်ပါး ဖြစ်ပြီး ပင်းယဘုရင်များဖြစ်သော ကျော်စွာ နှင့် သီဟသူတို့၏ မိဖုရားဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဥဇနာ နှင့် ကျော်စွာဘုရင်များ၏ မယ်တော်လည်း ဖြစ်သည်။ မိစောဦးသည် ပုဂံနောက်ဆုံးမင်းဆက်ဖြစ်သော နရသီဟပတေ့မင်း၏ သမီးတော်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။ ဝမ်းကွဲအစ်ကိုဖြစ်သော ကျော်စွာနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး အေဒီ ၁၂၉၇ ဒီဇင်ဘာတွင် ဥဇနာ ကိုယ်ဝန်လွယ်ထားရချိန်တွင် ကျော်စွာကို နန်းချ၍ နန်းတက်လာသော သီဟသူက သူမကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ သီဟသူမင်းသည် ဥဇနာအား မိမိရင်သွေးကဲ့သို့ ပြုစုစောင့်ရှောက်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ထီးနန်းဆက်ခံသူအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ မိစောဦးသည် သီဟသူမင်းနှင့် မွေးဖွားသော ကလေးကို ကျော်စွာဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။ ဥဇနာနှင့် ကျော်စွာတို့ နှစ်ဦးစလုံးသည် ပင်းယထီးနန်းကို ဆက်ခံခဲ့ကြသည်။ သူမ၏ အငယ်ဆုံး သားတော် နော်ရထာသည် နောင်တော် ကျော်စွာနှင့် အငြင်းပွားပြီးနောက် အေဒီ ၁၃၄၉ ခန့်တွင် စစ်ကိုင်း နေပြည်တော် သို့ ခိုလှုံခဲ့သည်။
ကျမ်းပြုစာရင်း
ကဏ္ဍ:ပုဂံခေတ် မိဖုရားများ ကဏ္ဍ:ပင်းယခေတ် မိဖုရားများ
ဝက်ထိုးရွာ၊ ဝက်ထိုး
ဝက်ထိုးရွာ၊ ဝက်ထိုး
ဝိန်းဟိုင်းရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
ဝိန်းဟိုင်းရွာ (Weinhai)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ မန့်ကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၁၆၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စုတ်ပါရွာ
စုတ်ပါရွာ
ကံတိုင်းအုပ်ရွာ၊ ကံတိုင်းအုပ်
ကံတိုင်းအုပ်ရွာ၊ ကံတိုင်းအုပ်
ပေါက်တောစုရွာ၊ ကြာဖူးငုံ
ပေါက်တောစုရွာ၊ ကြာဖူးငုံ
စပါယ်ရုံရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မလိဘွမ်ရွန်းရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
မလိဘွမ်ရွန်းရွာ(Malibumyone)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ လဝါ့ယန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၄၄၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွာသစ်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ရွာသစ်ရွာ (Ywarthit)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ လွိုင်မွေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၂၀၉၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွိုင်မွေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၄၅ ဦး၊ မ ၃၀၅၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄၉၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘောက်ချောင်မော်ရွာ၊ ဆူးရာဇ်ချောင်း
ဘောက်ချောင်မော်ရွာ၊ ဆူးရာဇ်ချောင်း
နိုဘယ်ဆု
နိုဘယ်ဆု (, Swedish definite form, singular: Nobelpriset; Norwegian: Nobelprisen) သည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဆုတံဆိပ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ဆုအမျိုးအစားပေါင်း များစွာရှိသော်လည်း အဓိကဆုများမှာ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ (သို့) သိပ္ပံပညာရပ် တိုးတက်ကျယ်ပြန့်မှုများအတွက် အပ်နှင်းလေ့ရှိသည်။ လူမျိုး ဂရုဏာသက်ရောက်စေရန် တီထွင်ခဲ့သူ ဆွီဒင်လူမျိုးဖြစ်သည့် အဲလ်ဖရက် နိုဘယ်၏ သေတမ်းအမှာစာတွင်ရေးသားထားသည့်အတိုင်း ၁၈၉၅ခုနှစ်မှ စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ရူပဗေဒဆိုင်ရာ နိုဘယ်ဆု၊ ဓာတုဗေဒ၊ ကိုယ်ခန္ဓာတန်ဆာလုပ်ဆောင်မှု ပညာ (သို့) ဆေးပညာ၊ စာပေ နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ဆုများကို ၁၉၀၁ခုနှစ်မှ စတင်ပေးအပ်ခဲ့သည်။
အဲလ်ဖရက် နိုဘယ်
နိုဘယ်ဆုသည် ဆွီဒင် နိုင်ငံသား အဲလ်ဖရက် နိုဘယ်(Alfred Nobel) အား အကြောင်းပြု၍ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ နိုဘယ်သည် ၁၈၃၃ တွင် ဖွားမြင်၍ ၁၈၉၆ တွင် ကွယ်လွန်သည်။ သူ့အဖသည် သိပ္ပံသုတေသနပညာရှင်ဖြစ်၍ သူ့အမိသည် စာပေဝါသနာပါသူ ဖြစ်သည်။ နိုဘယ်သည် ကျန်းမာရေးကောင်းလှသူ မဟုတ်ချေ။ ငယ်စဉ်အခါကပင် ကျန်းမာရေးချို့တဲ့သူ ဖြစ်သည်။ နာဖျားမကျန်း ဖြစ်သည့်အခါ အမိပြောပြသော ဆွီဒင်ရှေးဟောင်းပုံပြင်တို့ကို နားထောင်၍ သက်သာရာ သက်သာကြောင်းကို ရှာတတ်သည်။ ကြီးပြင်းသောအခါ အဖကဲ့သို့ သိပ္ပံပညာ၌ စိတ်ဝင်စားသည်။ အထူးသဖြင့် ဓာတုဗေဒ၊ ရူပဗေဒ၊ စက်မှုအင်ဂျင်နီယာတို့၌ စိတ်ဝင်စားသည်။ အတွေးအခေါ်၌ ဝါသနာပါသော၊ အာဝဇ္ဇန်း ရွှင်သော၊ ပုံပြောကောင်းသောသူ ဖြစ်သည်ဟုလည်း သိရသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ သွား၍ နာမည်ကျော် အင်ဂျင်နီယာ ဆရာကြီးတစ်ဦးထံ၌ စက်မှုအင်ဂျင်နီယာကို ပူးပူးကပ်ကပ် သင်ယူသည်။ ဆွီဒင်နိုင်ငံသို့ ပြန်ရောက်သောအခါ လူသုံးပစ္စည်း အမျိုးမျိုးကို တီထွင်သည်။ သူ အထူးတီထွင်သော အရာသည် ဒိုင်းနမိုက်ခေါ် ယမ်းဘီလူး ဖြစ်သည်။ တီထွင်ခါစတွင် တူးမြောင်းများ တူးဖော်ရေးအတွက်လည်းကောင်း၊ ကျောက်တောင်များ၌ မီးရထားသွား လိုဏ်ခေါင်းဖောက်ရေးအတွက်လည်းကောင်း မြေကြီးနှင့် ကျောက်တောင်တို့ကို ဖောက်ခွဲရန် ယမ်းဘီလူးကို အသုံးများကြသည်။ သူ၏ တီထွင်မှုအမျိုးမျိုးကို အကြောင်းပြုလျက် နိုဘယ်သည် ကမ္ဘာပေါ်၌ အချမ်းသာဆုံး သူဌေးများတွင် တစ်ဦးအပါအဝင် ဖြစ်လာသည်။
နောင်အခါ ယမ်းဘီလူးကို စစ်ခင်းနိုင်ငံများသည် စစ်ပွဲများ၌ အသုံးပြုလာကြသောကြောင့် သူ့ယမ်းဘီလူးသည် လူ့လောက ပျက်စီးရာ ပျက်စီးကြောင်းလည်း ဖြစ်ရသည်ကို တွေ့လာသောအခါ နိုဘယ်သည် ပြင်းစွာ တုန်လှုပ်၍ စိတ်မချမ်းမသာ ဖြစ်ရှာသည်။ ထို့ကြောင့် လူ့လောက ငြိမ်းချမ်း တိုးတက်မှု ရှိလာစေသော ဆန္ဒဖြင့်လည်းကောင်း၊ မေတ္တာစိတ်၊ ကရုဏာစိတ် ပျံ့နှံ့မှု ရှိလာစေသော ဆန္ဒဖြင့် လည်းကောင်း သူ့စည်းစိမ်တစ်ခုလုံးကို လှူဒါန်းခဲ့သည်။
နိုဘယ်သည် သူမကွယ်လွန်မီ ၁နှစ်အလိုဖြစ်သော ၁၈၉၅ ခုတွင် တစ်ကမ္ဘာလုံးက အံ့အားသင့်ရသော သေတမ်းစာကို ရေးခဲ့သည်။ ထိုသေတမ်းစာအရ သိရသည်မှာ ရင်းနှီးမတည်ငွေ အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းစေ၍ ထိုအဖွဲ့အစည်းသို့ သူ့စည်းစိမ်တစ်ခုလုံးကို အပ်နှင်းကြောင်း၊ သူ့စည်းစိမ်ကို အရင်းအနှီးပြုလျက် ထိုအရင်းအနှီးမှ နှစ်စဉ်ရသော အကျိုးအမြတ်ငွေများကို ငါးစု အညီအမျှခွဲလျက် (၁) ရူပဗေဒဖြင့်လည်းကောင်း၊ (၂) ဓာတုဗေဒဖြင့်လည်းကောင်း၊ (၃) ဆေးပညာဖြင့်လည်းကောင်း၊ (၄) ရသစာပေဖြင့်လည်းကောင်း၊ (၅) ငြိမ်းချမ်းရေး ဆောင်ရွက်ချက်ဖြင့်လည်းကောင်း လူ့လောကကို ထူးထူးချွန်ချွန် အကျိုးပြုနိုင်ကြသော ပုဂ္ဂိုလ်ငါးဦးကို အဆိုပါ အဖွဲ့အစည်းက နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ရွေးချယ်၍ ဆုချီးမြှင့်စေလိုကြောင်း သိရသည်။ နှစ်စဉ်ရရှိသော အကျိုးအမြတ်ငွေ အင်အားအလိုက် ဆုတစ်ဆုလျှင် ယခုအခါ၌ ဒေါ်လာတစ်သိန်းကျော် တန်နေပြီဟု သိရသည်။
အနောက်လက်ပံရွာ၊ ကြာဖူးငုံ
အနောက်လက်ပံရွာ၊ ကြာဖူးငုံ
လူန ၉
လူန ၉ သည် လူလိုက်မပါသည့် ဆိုဗီယက်ယူနီယံ၏ လူန စီမံကိန်းမှ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၁၉၆၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၃ တွင် လူန ၉ အားပစ်လွှတ်ခဲ့ပြီး လမျက်နှာပြင်ပေါ်သို့ ညင်သာစွာ အောင်အောင်မြင်မြင် ဆင်းသက်ခဲ့သည်။ လကမ္ဘာ၏ ဓာတ်ပုံများကိုလည်း ပြန်ပို့ပေးခဲ့သည်။
လွယ်ဝိန်းရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
NGC 462
NGC 462 သည် မိန် နက္ခတာရာမှ ဘဲဥပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၆၄ အောက်တိုဘာ ၂၃ တွင် Albert Marth ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ပြင်ပလင့်
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
မတ်လုံးရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
မတ်လုံးရွာ (Matlong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဖတ်နမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၀၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖတ်နမ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၁၃ ဦး၊ မ ၇၉၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၀၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တဲကြီးရွာ၊ မကွေးမြို့နယ်
တဲကြီးရွာ (Tegyikone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မကွေးမြို့နယ်၊ အင်တိုင်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၇၄၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်တိုင်းကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၇၃ ဦး၊ မ ၂၃၈၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၃၆၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ရွာသစ်ရွာ၊ တောင်ရင်း
ရွာသစ်ရွာ (Ywarthit)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ တောင်ရင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၀၈၅ ဖြစ်သည်။
တဲကြီးရွာ၊ မကွေးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မကွေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွာသစ်ရွာ၊ တောင်ရင်း
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သုံးခွရွာ၊ ဝက်ထိုး
သုံးခွရွာ၊ ဝက်ထိုး
ဆဆက္ကသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် အဇ္ဈတ္တိကာယတန(၆)ပါး၊ ဗဟိဒ္ဓါယတန(၆)ပါး၊ ဝိညာဏကာယ (၆)ပါး၊ ဖဿကာယ (၆)ပါး၊ ဝေဒနာကာယ (၆)ပါး၊ တဏှာကာယ (၆)ပါးဟူသော ဆဆက္ကတရားတို့၏သရုပ်(အမျိုးအစား)များ ဆဆက္ကတရားတို့ ဖြစ်နေပုံ၊ အနတ္တ ဖြစ်ပုံ၊ ဆဆက္ကတရားတို့၌ တဏှာ, မာန, ဒိဋ္ဌိဖြစ်ခြင်းဟူသော သက္ကာယသမုဒယ ဂါမိနီပဋိပဒါဖြစ်ပုံ သက္ကာယနိရောဓဂါမိနီပဋိပဒါဖြစ်အောင် ရှုမှတ်ပုံ အနုသယသုံးပါး မဖြစ်အောင် သိမြင်ပုံ၊ နိဗ္ဗိဒါဉာဏ်၊ ဝိရာဂဉာဏ်၊ အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်၊ ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်တို့ဖြစ်ပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
ဤသုတ်တော်၏အဆုံး၌ ရဟန်းတော်(၆)ကျိပ် ရဟန္တာဖြစ်ပုံကို ပြဆို ထားပါသည်။
အဋ္ဌကထာ၌ ဤသုတ္တန်နှင့်ဆက်စပ်၍ မှတ်သားဖွယ်များ၊ သစ္စာ(၄)ပါး၊ ဝဋ္ဋကထာ၊ ဝိဝဋ္ဋကထာများ ခွဲခြားပုံ၊ ဤသုတ္တန်ကို ဟောတော်မူရာဌာနများ၌ ရဟန္တာ(၆)ကျိပ်စီ ရဟန္တာဖြစ်ပုံနှင့် ဌာနများ တိပိဋကစူဠနာဂထေရ် ဟောတော်မူရာ၌ ရဟန်းတော်(၁၀၀၀)နှင့် လူပရိသတ်၊ နတ်ပရိသတ်တို့ ကျွတ်တမ်းဝင်ကြပုံတို့ကို ပြဆိုထားပါသည်။
ဋီကာ၌လည်း သိမှတ်ဖွယ်ရာများကိုဖွင့်ပြထားပါသည်။
မဲဇလီရွာ၊ သစ်တိုချောင်း
မဲဇလီရွာ၊ သစ်တိုချောင်း
သံချောင်းရွာသစ်ရွာ
သံချောင်းရွာသစ်ရွာ
ကိုးကား
သံချောင်းရွာသစ်ရွာ
ပြင်းမချောင်းရွာ၊ လေးအိမ်တန်း
ပြင်းမချောင်းရွာ၊ လေးအိမ်တန်း
မောင်နှမရွာ၊ မောင်နှမ
မောင်နှမရွာ၊ မောင်နှမ
NGC 299
NGC 299 သည် တူကင်နာ ကြယ်စုတန်းမှ open cluster ဖြစ်ပြီး ဩဂုတ် ၁၂၊ ၁၈၃၄ တွင် ဂျွန် ဟာရှယ်ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တူကင်နာ (ကြယ်စုတန်း)
ဆူးပုပ်ကြီး
ဆူးပုတ်ကြီးပင် သို့မဟုတ် ဆူးရစ်ပင်ကို ရုက္ခဗေဒအလိုအားဖြင့် 'အကေးရှား ပင်နာတာ (Acacia pennata) ' ဟု ခေါ်သည်။ မျိုးရင်းမှာ 'လီဂူမီနိုး စီအီးLeguminosae Jussieu ' ဖြစ်သည်။ ဆူးရစ်ပင်သည် ဆူးများရှိသော ချုံပင်ကြီးမျိုးဖြစ်သည်။ နွယ်၍ တက်တတ်သည်။ အရွက်အနံ့မှာပြင်း၍ ထိုအနံ့ဖြင့် ဆူးရစ်မှန်း သိသာသည်။ ဩဂုတ်လမှ အောက်တိုဘာလအတွင်း ပွင့်သည်။ သီးတောင့်များသည် ၄ လက်မမှ ၈ လက်မအထိ ရှိသည်။ အရွက်သည် ဆေးဖက်ဝင်သည်။ ဆူးရစ်ပင်ကို မြန်မာနိုင်ငံ အရပ်ရပ်၌ တွေ့ရသည်။ ဆူးရစ်ကို ဆူးပုပ်ကြီးဟူ၍လည်း ခေါ်သည်။
အပင်
နွယ်ပင်မျိုးဖြစ်၍ ပင်စည်အသားမာသည်။ အခေါက်ပါးသည်။ တစ်ပင်လုံး ဆူးများရှိ၏။ အရွက် - နှစ်ခါ ငှက်မွေးရွက်ပေါင်း ဖြစ်၍ ရွက်လွှဲထွက်သည်။ ရွက်မြွှာ ၃၀-၆၀ စုံ ထိပါရှိသည်။ ရွက်မြွှာများ အလွန်သေးငယ်ပြီး ရှည်မျောမျောပုံ ရှိ၏။ ခပ်စိပ်စိပ် မျက်နှာချင်းဆိုင် ထွက်သည်။(ရှားရွက်နှင့် သဏ္ဌာန်တူသည်။) ရွက်ညှာရင်း ဖောင်းပြီး ရွက်ညှာကျောဘက်တွင် ဆူးရှိ၏။
အပွင့်
ပန်းပွင့်သည် အဖြူရောင် သို့မဟုတ် ဖြူဝါရောင် ရှိသည်။ နယုန်လမှ ဝါခေါင်လအထိ ပွင့်သည်။
အသီး
အသီးတောင့် ခပ်ပြားပြား ဖြစ်ပြီး ဖြောင့်မတ်သည်။ အသီးအက်ကြောင်း ထင်ရှားသည်။ အစေ့ အဝါရောင် သို့မဟုတ် အညိုရောင်ရှိသည်။ အစေ့ ၈-၁၂ စေ့ထိ ပါသည်။ တန်ဆောင်မုန်း လမှ ပြာသိုလအတွင်း အသီး ရင့်မှည့်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင်တွေ့နိုင်သောနေရာများ
မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့အပြား၌ ပေါက်ရောက်သည်။ သဘာ၀အလျောက် အလေ့ကျ ပေါက်ရောက်သော်လည်း ခြံဝင်းများ အတွင်း၌ စားပင်အလို့ငှာ အသင့်အတင့် စိုက်ပျိုးကြသည်။
အသုံးဝင်ပုံ အာနိသင်
မြန်မာဆေးကျမ်းများအလိုအရ ဆူးပုပ်ကြီးသည် ခါး၏၊ ဖန်၏၊ သွေးဖောက်ပြန်ခြင်း၊ လေသည်းခြေနှင့် ချောင်းဆိုးရောဂါတို့ကို ပျောက်ကင်းစေ၏။ ဝမ်းမီးကို တောက်စေ၏။ မီးယပ်ရောဂါ၌ မြွေဆိပ်နှင့်တူသော သွေးကို ကြေစေ၏။
အသုံးပြုပုံ
အရွက်ကို ပြုတ်၍‌‌‌ သော်လည်းကောင်း ကြက်ဥ ဘဲဥနှင့်‌ ‌ရောနှော ကြော်၍သော်လည်းကောင်း သုံးဆောင်နိုင်သည်။ မြန်မာပြည်တွင် ပဲဟင်းချိုတွင် ထည့်၍ ချက်သည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်။ ၁ ။ ဆူးပုပ်ရွက်ကို စားခြင်းဖြင့် အသားမာပေါက်ခြင်းကို ပျောက်စေသည်။ ၂။ အရွက်ကို စားသုံးခြင်းဖြင့် အထက်သို့ ဆန်တက်သော လေကို လည်းကောင်း၊ အောက်သို့သက်သော လေကို လည်းကောင်း ကြေစေနိုင်၏။ ၃။ အစာမကြေရောဂါ၊ သွားဖုံးမှ သွေးယိုစီးခြင်း ရောဂါများ အတွက်လည်း သုံး၏။
အကနိဋ္ဌ
အကနိဋ္ဌဘုံဆိုသည်မှာ ယုတ်နိမ့်သည့် သဘောအလျင်းမရှိ၊ အထွတ်အမြတ်အဖြစ်ကို ရောက်နေကြသော ဗြဟ္မာများ၏ နေရာဘုံဖြစ်သည်။ အကနိဋ္ဌဘုံသည် သုဒဿီဘုံနှင့် ယူဇနာ ငါးသန်း၊ ငါးသိန်း၊ ရှစ်ထောင် ကွာဝေးသည်။
အကနိဋ္ဌဘုံသို့ ကသိုဏ်း(၁၀)ပါး၊ အာနာပါနဿတိ၊ ဥပေက္ခာ ဗြဟ္မဝိဟာရ စသောကမ္မဌာန်းတရား (၁၂)ပါးထဲမှ တစ်ပါးပါးကို အားထုတ်၍ ပဉ္စမဈာန်ကိုရလာသော အနာဂါမိဖလဋ္ဌာန်၊ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်များမှ ရောက်နိုင်သည်။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်များသည် မိမိတို့ရရှိထားသော ပဉ္စမဈာန်ကို ပွားများသောအခါ ပညိန္ဒြေလွန်ကဲသူများ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် အကနိဋ္ဌဘုံကို ရောက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ အကနိဋ္ဌ၏ ပဋိသန္ဓေစိတ်သည် ရူပပဉ္ဖမဈာဉ် ဝိပါက်စိတ်ဖြစ်သည်။ ထိုဘုံတွင် အနာဂါမိဖလဋ္ဌာန်၊ အရဟတ္တဖလဋ္ဌာန်၊ အရဟတ္တမဂ္ဂဋ္ဌာန် ပုဂ္ဂိုလ်(၃) ယောက်ရသည်။ ထိုဘုံကို အရိယာဘဝဂ်ဟုလည်း ခေါ်သည်။ အကနိဋ္ဌဘုံသို့ ရောက်ရှိသော ဗြဟ္မာများသည် တခြားဘုံသို့ မပြောင်းတော့ဘဲ ထိုဘုံမှာဘဲ ပရိနိဗ္ဗာန်စံသည်။ သက်တမ်းအားဖြင့် ကမ္ဘာပေါင်း တစ်သောင်းခြောက်ထောင် အသက်ရှည်သည်။ အကနိဋ္ဌဘုံသည်လည်း ကမ္ဘာကြီးပျက်သည့် အထဲတွင် မပါဝင်ပေ။
မနောင်ဒူကထောင်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
မနောင်ဒူကထောင်ရွာ(Manawngdukahtaung)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ လဝါ့ယန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၀၈၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နဂရဝိန္ဒေယျသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ နဂရဝိန္ဒပုဏ္ဏားရွာ၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် အရိုအသေ အလေးအမြတ်မပြုထိုက် မမြတ်နိုးထိုက် မပူဇော်ထိုက်သော သမဏ, ဗြာဟ္မဏနှင့် အရိုအသေ အလေးအမြတ် မပြုထိုက် မမြတ်နိုးထိုက် မပူဇော်ထိုက်ခြင်း အကြောင်း, အရိုအသေ အလေးအမြတ်ပြုထိုက် မြတ်နိုးထိုက် ပူဇော်ထိုက်သော သမဏဗြာဟ္မဏနှင့် ယင်းသို့ပြုခြင်း၏အကြောင်းနှင့် ရာဂ, ဒေါသ, မောဟ ကင်းပြီးခြင်း, ယင်းသို့ကင်းအောင် ကျင့်သုံးနေသူများဟု သိနိုင်သော အထောက် အထားတို့ကို ဘုရားရှင် က နဂရဝိန္ဒရွာသားသူကြွယ်တို့အား ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များ ပါရှိပါသည်။
မြင်းကချောင်းရွာ၊ လေးအိမ်တန်း
မြင်းကချောင်းရွာ၊ လေးအိမ်တန်း
စောနန်း
စောနန်း သည် ပုဂံခေတ် နရသီဟပတေ့မင်း၏ မိဖုရားတစ်ပါး ဖြစ်သည်။ သူမသည် မိဖုရားခေါင် စောလှဝန်း၏ တူမလည်း ဖြစ်သည်။ သူမ၏ သားတော် ဥဇနာသည် နောက်ပိုင်းတွင် ပုသိမ်ကို အုပ်ချုပ်ရသော ဘုရင်ခံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
နတ်ချောင်းရွာ၊ သစ်တိုချောင်း
နတ်ချောင်းရွာ၊ သစ်တိုချောင်း
သံချောင်းရွာဟောင်းရွာ
သံချောင်းရွာဟောင်းရွာ
​ရေတွင်းစုရွာ၊ ဝက်ထိုး
ရေတွင်းစုရွာ၊ ဝက်ထိုး
ပြရွာ၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်
ပြရွာ (Pya)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်၊ ရွှေကျင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၁၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွှေကျင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၄၇ ဦး၊ မ ၁၂၂၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၆၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သပွတ်ကုန်းရွာ၊ မကွေးမြို့နယ်
သပွတ်ကုန်းရွာ (Thaputkone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မကွေးမြို့နယ်၊ အင်တိုင်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၇၄၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်တိုင်းကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၇၃ ဦး၊ မ ၂၃၈၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၃၆၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကြာအိုင်ရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သပွတ်ကုန်းရွာ၊ မကွေးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မကွေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စေတီကုန်းရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
စေတီကုန်းရွာ (Zaydikone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ စေတီကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၄၇၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စေတီကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၂၇ ဦး၊ မ ၁၃၀၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၃၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အားခါးဒေရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
အားခါးဒေရွာ (Ahrhkarday)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းဒခွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၁၅၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းဒခွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၈၇ ဦး၊ မ ၃၀၀၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄၉၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စစ်ကိုင်းတက္ကသိုလ်
စစ်ကိုင်းတက္ကသိုလ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ ပဲကတိုးရပ်အနီးတွင် တည်ရှိသည့် ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံတက္ကသိုလ် တစ်ခု ဖြစ်သည်။ စစ်ကိုင်းတက္ကသိုလ်ကို ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၈ ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
အာကာသာနဉ္စာ ယတန
အာကာသာနဉ္စာယတနဘုံ ဆိုသည် အာကာသာနဥစ္စာယတန ဝိပါက် နာမက္ခန္ဓာတရားလေးပါး၊ ထို ဝိပါက် နာမက္ခန္ဓာတရားလေးပါးနှင့် ပိုင်းခြားထားသည့် ကောင်းကင်အရပ်ကို ခေါ်သည်။ အကနိဋ္ဌဘုံနှင့် ယူဇနာ ငါးသန်း၊ ငါးသိန်း၊ ရှစ်ထောင် ကွာဝေးသည်။ အာကာသာနဉ္စာ ယတနဘုံဟု ဆိုသော်လည်း ပုံသဏ္ဌာန်အထင်အရှားမရှိပေ။ အာကာသာနဉ္စာ ယတနဘုံကို သိလွယ်အောင် ပုံသဏ္ဌာန်ဖြင့် ဖော်ပြရလျှင် ဝိုင်းဝိုင်းဝန်းဝန်း ဝ-အက္ခရာ ကွင်းပြီးရေးသားဖော်ပြသင့်သည်။
အာကာသာနဉ္စာ ယတနဘုံတွင် တိဟိတ်ပုထုဇဉ်တစ်ယောက်နှင့် သောတာပတ္ထိမဂ္ဂဌာန် ပုဂ္ဂိုလ်ကြဉ်တဲ့ အရိယာပုဂ္ဂိုလ် (၇)ယောက်ရသည်။ အာကာသာနဉ္စာ ယတနဘုံကို ရောက်လာသော ပုဂ္ဂိုလ်များသည် အာကာသာနဉ္စာ ယတနဈာန်ကို ရကြသည်။ ထိုဈာဉ်ကို ရရန်အတွက် ကသိဏုဂ ္ဃာဒိမာကာသ ခေါ်သော ကောင်းကင်ပညတ်ကို အနန္တေအာကာသော၊ အနန္တောအာကာသော ဟု ကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းကြရသည်။
အာကာသာနဉ္စာ ယတနဘုံ၏ ပဋိသန္ဓေစိတ်သည် အာကာသာနဉ္စာ ယတန ဝိပါက်စိတ်ဖြစ်သည်။ အာကာသာနဉ္စာ ယတနဘုံရှိ ဗြဟ္မာများသည် သက်တမ်းအားဖြင့် ကမ္ဘာနှစ်သောင်း အသက်ရှည်သည်။ အာကာသာနဉ္စာ ယတနဘုံသည် ကမ္ဘာကြီးပျက်သည့် အထဲတွင် မပါဝင်ပေ။
ဂလိုက်ဒါ
ဂလိုက်ဒါ (ခိုစီးဂလိုက်ဒါ) စီးခြင်းသည် အားကစားနည်းတစ်မျိုးဖြစ် ၏။ ဥရောပနှင့် အမေရိကန်နိုင်ငံတို့တွင် မူလက ဂလိုက်ဒါကို အပျော်သက်သက် စီးခဲ့ကြသော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင်တစ်ဦးနှင့် တစ်ဦးယှဉ် ပြိုင်ကြရာမှ အားကစားနည်းတစ်ရပ်အဖြစ်ပြောင်းလဲ လာခဲ့သည်။
ဂလိုက်ဒါသည် ၁၉ ရာစုနှစ်အတွင်းက စတင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ဝေဟင်တွင် ပျံသန်းနိုင်ရန် လူသားတို့ ကြံစည် ကြိုးပမ်းကြသည့် နည်းလမ်းများတွင် ဂလိုက်ဒါ၏ ရှေ့ပြေးဖြစ်သောလေယာဉ် များပါဝင်ခဲ့၏။ အဆိုပါ လေယာဉ်များသည် အတောင်တစ်ထပ်၊ သို့မဟုတ် အတောင်နှစ်ထပ်ရှိကြ၏။စီးနင်း မည့်သူသည် ယင်းအတောင် အောက်ဘက်ဗဟိုချက်တွင် ခိုစီး၍လိုက်ပါရ၏။ တောင်ထိပ် သို့မဟုတ်အဆောက် အဦးတစ်ခု၏ အပေါ်မှ အောက်ဘက်သို့ ပျံဝဲ၍ ဆင်းရသည်။
၁၉ ရာစုနှစ် အစပိုင်းတွင် ဂျာမနီနိုင်ငံ အုန်းမြို့သား အပ်ချုပ်သမား တစ်ဦးဖြစ်သူ အဲလဘရက်လုဒဝစ်ဘာဘလင်ဂါ သည် ဂလိုက်ဒါ တစ်မျိုးကို တည်ဆောက်ပြီးလေတွင် ပျံဝဲ နိုင်ခဲ့၏။ ၁၈၈၁ ခု မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ဘာဘလင်ဂါသည် လူထုပရိသတ် ၁၅,ဝဝဝ မျက်မှောက်တွင် ဒန်ညုမြစ်ကို ဖြတ် ကျော်ပျံသန်း ရန်ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရရှိခဲ့ချေ။ ဘာဘလင်ဂါနောက် ဂလိုက်ဒါကို ပိုမိုတိုးတက် ကောင်းမွန်အောင် ကြံဆောင်ခဲ့သူမှာ ဂျာမန်လူမျိုးအော်တိုလီလီ ယန်သဲဖြစ်၏။ လီလီယန်သဲသည် ဖယောင်းစိမ်ထားသောပိတ်စ များ၊ မိုးမခသားများဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော ငှက်အတောင် သဏ္ဌာန်ရှိ ဂလိုက်ဒါဖြင့် အကြိမ်ပေါင်း ၂ဝဝဝကျော်ပျံသန်းခဲ့ သည်။ အဝေးဆုံးပျံသန်းနိုင်သည့် အကွာအဝေးမှာ နှစ်ဖာလုံခန့် ဖြစ်သည်။ ဂလိုက်ဒါကို လေထဲတွင်လိုသလို ထိန်းသိမ်းနိုင်ရန် လီလီယန်သဲသည် ခန္ဓာကိုယ်ကို လှုပ်ရှားပေး၏။ယင်းသို့ ခန္ဓာ ကိုယ်ဖြင့် ထိန်းသည့် နည်းစနစ်ကို ခေတ်ပေါ် ဂလိုက်ဒါများ တွင် ဆက်လက်အသုံးပြုလျက်ရှိကြသည်။ ၁၈၉၆ ခု ဩဂုတ် ၉ ရက်နေ့ တွင်စမ်းသပ် ပျံသန်းနေစဉ် လီလီယန်သဲသည်ဂလိုက်ဒါ ကိုထိန်းသိမ်းနိုင်ခြင်း မရှိတော့သည့် အတွက် ဂလိုက်ဒါသည် အရှိန်ဖြင့်ထိုးကျပျက်စီးခဲ့၏။ လီလီယန်သဲသည် ဂလိုက်ဒါပျက် ကျရာမှရသည့် ဒဏ်ရာဖြင့် သေဆုံးခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံမှ ပါစီပီးလချားနှင့် အမေရိကန်နိုင်ငံမှ အောက်တေ့ဗ်ချနု တို့သည် လီလီယန်သဲ၏ နည်းလမ်းကို အခြေပြုကာ ဂလိုက်ဒါများကို ဆက်လက် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုအချိန်တွင် စက်တပ်လေ ယာဉ်များ စတင်ပေါ်ပေါက်လာပြီဖြစ်ရာ ဂလိုက်ဒါများ၏ တိုးတက်မှု အရှိန်အဟုန်မှာ တန့်သွားခဲ့ပြီး တဖြည်းဖြည်းမှေးမှိန် သွားခဲ့သည်။
စရိတ်သက်သာစွာဖြင့် လေတွင်ပျံဝဲနိုင်သည့် အတွေ့ အကြုံရရှိရေးအတွက် ဂလိုက်ဒါကိုပြန်လည် ဖော်ထုတ်ရန် ကြိုးပမ်းလာကြရာမှ ဂလိုက်ဒါ၏ အခန်းကဏ္ဍသည် ပြန် လည်ဆန်းသစ် လာခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုတွင် အင်္ဂလန် နိုင်ငံ၌ ဂလိုက်ဒါကို စီးနင်းကြသူ အရေအတွက်သည် အနည်းငယ် မျှသာရှိခဲ့ သော်လည်း ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် ၅ဝဝဝခန့်အထိရှိလာခဲ့ ၏။ အမေရိကန် နိုင်ငံတွင်မူ၂၅ဝဝဝ ခန့်ရှိလာ၏။တစ်ကမ္ဘာလုံး တွက်သော် ဂလိုက်ဒါ စီးနင်းသူပေါင်း ၆ဝဝဝဝ ခန့် ရှိမည် ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။
ဂလိုက်ဒါသည် သမားရိုးကျ ဂလိုက်ဒါ (စက်မဲ့ လေယာဉ်)ထက် စရိတ်သက်သာခြင်း၊ တည်ဆောက်ရန် သို့မ ဟုတ် ဝယ်ယူရန် လွယ်ကူခြင်းတို့ကြောင့် ယင်းကို အပျော်စီး သက်သက်အဖြစ် သာမကအားကစား နည်းတစ်မျိုးအဖြစ်လည်း တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုလာခဲ့ခြင်း ပေဖြစ်သည်။ မျက်မှောက် ခေတ်တွင် အသုံးပြုလျက်ရှိသော လိုက်ဒါအမျိုးအစားများ အနက် တြိဂံပုံစံ အတောင်ရှိ ဂလိုက်ဒါကို အသုံးများကြ၏။ ယင်းကို ရိုဂယ်လိုဟုလည်း ခေါ်ကြ၏။ အာကာသယာဉ်များကို မြေပြင်သို့ ညင်သာစွာ ဆင်းသက်လာစေရန် ဖရန်စစ်ရို ဂယ်လို ဆိုသူတီထွင်သော တြိဂံပုံစံ အတောင်ကိုအခြေပြု တည်ဆောက် ထားသောကြောင့် ရိုဂယ်လိုဟု ခေါ်ဝေါ်ခြင်းဖြစ်၏။ ယင်းရိုဂယ် လို ပျံဝဲသည့်အခါ တိုးဝင်လာသော လေကြောင့် ဖောင်းကြွနေ သော အတောင်သည်ကတော့ ခြမ်းနှစ်ခြမ်းကိုဘေးချင်းယှဉ်ထား သကဲ့သို့ဖြစ်လာသည်။ အတောင်ကို ထိုကဲ့သို့ ဖောင်းကြွလာနိုင် အောင်ပျော့ပြောင်းသော အဝတ်၊ နိုင်လွန်စသည်တို့ဖြင့်ပြုလုပ်လေ့ ရှိ၏။ အချို့ ဂလိုက်ဒါ များတွင်မူ သမားရိုးကျ ဂလိုက်ဒါ ကဲ့သို့ပင် ခိုင်ခံ့တောင့်တင်းသော အတောင်များ တပ်ဆင်ထားကြ သည်။
ဂလိုက်ဒါကို စီးရာတွင် တတောင်ဆစ်ကို ကွေး၍ တန်းနှစ်တန်းကို လက်ဖျားမှ တတောင်ဆစ် အထိ ကပ်ထားပြီး ထောက်ထားသော လက်နှစ်ဘက်ကို အားပြုကာ ခိုစီးကြ၏။ အချို့ကမူ ရှေ့မှတန်းကို လက်နှစ်ဘက်ဖြင့် ဆုပ်ကိုင်ထားပြီး ခန္ဓာကိုယ်ကို ကြိုးဖြင့် တွဲလဲဆွဲကာ ထိုင်လျက်ဖြစ်စေ၊ မှောက် လျက်ဖြစ်စေ စီးကြ၏။ ဂလိုက်ဒါကို ထိန်းသိမ်း ပဲ့ကိုင်ရန် အတွက်မူ ခန္ဓာကိုယ်ကို လိုသည့်ဘက်သို့အရွှေ့အပြောင်းပြုလုပ် ပေးရသည်။
မိုင်းစံရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
မိုင်းစံရွာ (Mongsam)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ မိုင်းစံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၈၀၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းစံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၈၃ ဦး၊ မ ၂၁၂၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၂၀၇ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သပြေချောင်းရွာ၊ လေးအိမ်တန်း
သပြေချောင်းရွာ၊ လေးအိမ်တန်း
ဂလိုက်ဒါ
ဂလိုက်ဒါကို လေထဲသို့ရောက်အောင် လွှတ်တင် ရာတွင် နည်းအမျိုးမျိုးကို အသုံးပြုကြ၏။အချို့ကမူ တောင်ဆင် ခြေလျှော တစ်လျှောက်ပြေးဆင်းကြ၏။ အချို့ကမူ ဂလိုက်ဒါကို ကြိုးနှင့်ချည်ပြီး ရှေ့မှဆွဲ ပြေးကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တစ်ဦးချင်းယှဉ်ပြိုင်ရသော အားကစားများ
နားဖရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
နားဖရွာ (Narhpa)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဖတ်နမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၀၀၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖတ်နမ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၁၃ ဦး၊ မ ၇၉၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၀၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကူးစက်ရောဂါ (ဆေးပညာအထူးပြု)
ကူးစက်ရောဂါဆေးပညာ (Infectious medicine သို့မဟုတ် infectious disease medicine) ကို Infectiology ဟုလည်း ခေါ်ဆိုပြီး ရောဂါကူးစက်မှုများကို ရှာဖွေခြင်း၊ ထိန်းချုပ်ခြင်းနှင့် ကုသခြင်းများကို လေ့လာဆောင်ရွက်သည့် ဆေးပညာ အထူးပြုဘာသာရပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကူးစက်ရောဂါကျွမ်းကျင်သူတစ်ဦး၏ လုပ်ငန်းသည် ဆေးရုံမှတဆင့် ကူးစက်မှုများ၊ ပြင်ပလူနာအခြေပြု ကူးစက်မှုများအပြင် ပြည်သူလူထုအခြေပြု ကူးစက်မှုများကို ထိန်းချုပ် စီမံခန့်ခွဲမှုများ ပါဝင်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
အပူပိုင်းဒေသတွင် ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည့် ရောဂါများမှာ ကူးစက်တတ်သော ရောဂါများ ဖြစ်ကြသည့် အလျောက် ကူးစက်ရောဂါပညာသည် သမိုင်းကြောင်းအားဖြင့် အပူပိုင်းဒေသ ဆေးပညာ နှင့် ခရီးသွားလာဆေးပညာ တို့နှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည်။
ရောဂါစစ်ဆေးခြင်း
ကူးစက်ရောဂါကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များသည် ကူးစက်မှုတစ်ခု ဖြစ်ပွားစေသည့် အကြောင်းရင်းကို ရှာဖွေစစ်ဆေးရာတွင် များစွာသော စစ်ဆေးမှုများကို ပြုလုပ်ကြရသည်။ အဓိကစစ်ဆေးလေ့ရှိသည့် စစ်ဆေးမှုများမှာ Gram staining, blood cultures, serological tests, genotyping, နှင့် polymerase chain reaction (PCR) စသည်တို့ ဖြစ်သည်။
ကုသမှုများ
ကူးစက်ရောဂါများအား ကုသရာတွင် ကူးစက်ရောဂါကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များသည် များစွာသော antimicrobial agent များကို အသုံးပြုသည်။ အသုံးပြုသည့် ဆေးအမျိုးအစားသည် ကူးစက်ရောဂါကို ဖြစ်စေသော ရောဂါပိုးအမျိုးအစားပေါ်တွင် မူတည်သည်။ ပဋိဇီဝဆေးများကို ဘက်တီးရီးယား ကူးစက်ရောဂါများအတွက် လည်းကောင်း၊ ဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်ရောဂါများအတွက် antiviral ဆေးများကို လည်းကောင်း၊ မှိုကူးစက်ရောဂါများအတွက် antifungal ဆေးများကိုလည်းကောင်း အသီးသီး အသုံးပြုသည်။
သစ်တိုချောင်းရွာ၊ သစ်တိုချောင်း
သစ်တိုချောင်းရွာ၊ သစ်တိုချောင်း
ဘုတလက်ကုန်းရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ဘုတလက်ကုန်းရွာ (Butaletkone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ဇင်ပြွန်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၄၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇင်ပြွန်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၇၆ ဦး၊ မ ၉၁၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၉၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြည်ထောင်စုနေ့
ပြည်ထောင်စုနေ့သည် မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုသမိုင်းတွင် အရေးပါ အရာရောက်သော နေ့ထူးနေ့မြတ် ဖြစ်သည်။ နှစ်စဉ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့ကို ပြည်ထောင်စုနေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ထားပြီး ရုံးများ၊ ကျောင်းများပိတ်ကာ အထိမ်းအမှတ်ပွဲများ ကျင်းပကြသည်။
သမိုင်း
မြန်မာ့သမိုင်း တစ်လျှောက်လုံး၌ အနော်ရထာ၊ ဘုရင့်နောင်၊ အလောင်းမင်းတရား ဤမင်းသုံးပါး လက်ထက်တွင်သာ မြန်မာတနိုင်ငံလုံး တပေါင်းတစည်းတည်း ရှိခဲ့ဖူးသည်။ ဗြိတိသျှအစိုးရ လက်အောက်တွင်မူ မြန်မာနိုင်ငံကြီးအား ရေရှည်အုပ်ချုပ်နိုင်ရန် တိုင်းရင်းသားများအား ခွဲခြားအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှတို့၏ အုပ်ချုပ်ရေး ပရိယာယ်ကြောင့် တိုင်းရင်းသားအချင်းချင်း ရင်းရင်းနှီးနှီး မရှိပဲ သွေးကွဲမှုပင် ရှိခဲ့သည်။
ရှင်ရွှေ
ရှင်ရွှေ သည် ပုဂံခေတ် နရသီဟပတေ့မင်း၏ မိဖုရားတစ်ပါး ဖြစ်သည်။ သူမသည် မိဖုရား မိစောဦး၏ မယ်တော်ဖြစ်ပြီး ဥဇနာနှင့် ငါးစီးရှင် ကျော်စွာ တို့၏ အဘွားတော်စပ်သူ ဖြစ်သည်။
ပြည်ထောင်စုနေ့
သမိုင်း
ဗြိတိသျှတို့လက်အောက်မှ လွတ်မြောက်ရေးကို အနှစ် ၇၀ မျှကာလပတ်လုံး အမျိုးမျိုး အဖုံဖုံ ကြိုးပမ်းရာ၌ မြေပြန့်သားနှင့် တောင်တန်းသားတို့ တစ်ကြိမ်မျှ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့ဖူးသည် မရှိပေ။ သို့သော် ဖက်ဆစ်ဂျပန်ကို တော်လှန်ကြရာတွင် တိုင်းရင်းသားအားလုံး ညီညွတ်ခဲ့သည်။ သွေးစည်းပူးပေါင်း၍ ဂျပန်ကို တွန်းထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။
ဂျပန်တို့လက်အောက်မှ လွတ်မြောက်ပြီးနောက် လွတ်လပ်ရေးကို ဆက်လက်ကြိုးပမ်းသည့်အခါတွင်လည်း မြေပြန့်သား၊ တောင်တန်းသား မခွဲခြားပဲ တိုင်းရင်းသားပေါင်းစုံ သွေးစည်းမှုကို ရှာကြံခဲ့ကြသည်။ ဤသို့ဖြင့် လွတ်လပ်ရေးဖခင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် မြန်မာ့ခေါင်းဆောင်ကြီးများ၏ ကြိုးပမ်းမှုကြောင့် မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးကို မျှော်မှန်းနိုင်သည့်အခါသို့ပင် ဆိုက်ရောက်ခဲ့လေသည်။ သို့တိုင်အောင် ဗြိတိသျှနယ်ချဲ့တို့သည် တောင်တန်းသားများအား မိမိတို့လက်အောက်မှ မလွတ်စေလိုသေးပေ။ ထို့ကြောင့် တောင်တန်းသားများအား အမျိုးမျိုး နားလှည့်ခဲ့ကြသည်။
၁၉၄၆ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလအတွင်း ရွှေတိဂုံကုန်းတော် အလယ်ပစ္စယံ၌ ကျင်းပသော ဖဆပလညီလာခံကြီးက မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုတွင် တိုင်းရင်းသားအားလုံး လက်တွဲ၍ ဆောင်ရွက်ပြီးလျှင် အတူတကွ လွတ်လပ်သော ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံ ထူထောင်ရန် ဆုံးဖြတ်ချက် ချမှတ်ခဲ့သည်။ ထိုဆုံးဖြတ်ချက်အတိုင်း ဖြစ်မြောက်နိုင်ရန် မြန်မာခေါင်းဆောင်ကြီးများ ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။
ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်းနှင့် မြောက်ပိုင်း ဗဟိုချက်တွင်ရှိသော ပင်လုံမြို့ကလေးတွင် ရှမ်းစော်ဘွားများ ညီလာခံကို ၁၉၄၆ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလအတွင်းမှာပင် ကျင်းပခဲ့ရာ မြန်မာခေါင်းဆောင်ကြီးများဖြစ်သော သခင်နု၊ ဦးဘဂျမ်းနှင့် မန်းဘခိုင်တို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ ဗြိတိသျှနယ်ချဲ့တို့၏ ဝါဒဖြန့်မှုကြောင့် တွေဝေနားယောင်နေသော ရှမ်းအမျိုးသားများအား ပြတ်ပြတ်သားသား ရှင်းလင်း ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။
၁၉၄၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ခေါင်းဆောင်သော မြန်မာကိုယ်စားလှယ်တော်အဖွဲ့သည့် ဗြိတိန်နိုင်ငံသို့ မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးအတွက် သွားရောက် အရေးဆိုကြရာ ပြည်မကြီးရော တောင်တန်းဒေသများပါ လွတ်လပ်ရေးပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ ဗြိတိသျှတို့ကမူ ပြည်မကြီးကိုသာ လွတ်လပ်ရေးပေးပြီးလျှင် တောင်တန်းဒေသများကို ဆက်လက်သိမ်းပိုက်ထားရန် အကြံအစည်ရှိခဲ့သည်။
ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းတို့ကမူ တောင်တန်းဒေသများ မပါသော လွတ်လပ်ရေးသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အဓိပ္ပာယ်မရှိသော လွတ်လပ်ရေး ဖြစ်သဖြင့် တောင်တန်းဒေသများကို ပြည်မကြီးနှင့်တပြိုင်တည်း လွတ်လပ်ရေးပေးရန် အရေးဆိုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းတို့နှင့် ဗြိတိသျှအစိုးရတို့ ဗိလပ်၍ ဆွေးနွေးနေစဉ် ဗြိတိသျှနယ်ချဲ့တို့က မြန်မာနိုင်ငံ၍ တောင်တန်းသားများနှင့် မြေပြန့်သားများ အစေးမကပ်ကြသယောင် ဝါဒဖြန့်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် မြန်မာ့ခေါင်းဆောင်ကြီးများသည် တောင်တန်းဒေသများသို့ သွားရောက်ကာ တိုင်းရင်းသား စည်းလုံးရေးကို ဟောပြောလှုံ့ဆော်ခဲ့ကြသည်။
ဘိလပ်တွင် ဆွေးနွေးလျက်ရှိသော လွတ်လပ်ရေးကိစ္စတွင် ဗြိတိသျှတို့က ပရိယာယ်သုံးကာ တောင်တန်းဒေသများက ပြည်မကြီးနှင့် ပူးပေါင်းရန် သဘောတူပါက ပြည်မကြီးရော တောင်တန်းဒေသများပါ တစ်ပြိုင်တည်း လွတ်လပ်ရေးပေးမည်၊ ပြည်မနှင့် တောင်တန်းဒေသများ ပူးပေါင်းရေးကို တောင်တန်းသားများက ယင်းတို့ဘာသာ ဆုံးဖြတ်ပါစေဟု ပြောဆိုပြီးလျှင် ယင်းသဘောတစ်ရပ် သက်ဝင်သော အောင်ဆန်း - အက်တလီ စာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုခဲ့သည်။
ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် အဖွဲ့ဝင်များသည် ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည် ဆိုက်ရောက်လာသည်။ ထို့နောက် ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်နေ့တွင် ပင်လုံညီလာခံကြီးသို့ တက်ရောက်၍ ပြည်မနှင့် တောင်တန်းဒေသ ပူးပေါင်းရေးကို ဆွေးနွေးကြသည်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၁ ရက်နေ့ညနေတွင် မြန်မာတိုင်းရင်းသားပေါင်းစုံ ညီညွတ်မှုကို ရရှိခဲ့သည်။ အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းသည် ဆာမောင်ကြီး၊ ဗိုလ်မှူးအောင်၊ ဦးအောင်ဇံဝေ၊ ဦးတင်ထွဋ်၊ ဗိုလ်ခင်မောင်ကလေး၊ မြို့မ-ဦးသန်းကြွယ်၊ သခင်ဝတင်နှင့် အခြားတိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင်များနှင့် အတူပင်လုံညီလာခံတွင် တက်ရောက်ခဲ့﻿ပြီး၊ ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့ နံနက် ၁၀ နာရီအချိန်တွင်ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း နှင့်တောင်တန်းဒေသ ကိုယ်စားလှယ် ၂၁ ဦးတို့သည် တိုင်းရင်းသား သွေးစည်းမှု အဆောက်အအုံကို တည်ဆောက်ပေးသည့် တောင်တန်းဒေသများက ပြည်မကြီးနှင့် ပူးပေါင်းရန် သဘောတူညီသော ပင်လုံစာချုပ်ကြီးကို လက်မှတ်ရေးထိုးကြသည်။  ယင်းသို့ တစ်ပြည်ထောင်လုံးရှိ တိုင်းရင်းသားပေါင်းစုံ၏ သွေးစည်းညီညွတ်မှုကို ပြသနိုင်ခဲ့သော ထိုနေ့ကို "ပြည်ထောင်စုနေ့"ဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်သမုတ်ခဲ့သည်မှာ ယနေ့အထိ ဖြစ်သည်။
ဗြိတိသျှအစိုးရသည်လည်း ပြည်မကြီးရော တောင်တန်းဒေသများပါ တစ်ပြိုင်တည်း လွတ်လပ်ရေးပေးရန် သဘောတူညီရလေသည်။ ဤသို့လျှင် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော် ဖြစ်မြောက်ရေးကို ထိုနေ့တွင် အုတ်မြစ်ချခဲ့သဖြင့် ပြည်ထောင်စု တိုင်းရင်းသားတိုင်း မမေ့လျော့အပ်သော နေ့ထူးနေ့မြတ်တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။
အထိမ်းအမှတ်ပွဲများကျင်းပ
ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့ကို ပြည်ထောင်စုနေ့ ဟူ၍ မြန်မာနိုင်ငံတော် အစိုးရက အသိအမှတ်ပြုပြီး ရုံးပိတ်ရက်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ပြည်ထောင်စုနေ့ အခမ်းအနားကို နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ဆင်ယင်ကျင်းပခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ နှင့် ၄၉ ခုနှစ်များတွင် ပြည်ထောင်စုနေ့သဘင်ကို ပင်လုံမြို့၌ ကျင်းပခဲ့ပြီးလျှင် ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်မှစ၍ [ရန်ကုန်မြို့]တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။
ပြည်ထောင်စုနေ့သဘင်ကို ကျင်းပသည့်အခါ ကချင်၊ ရှမ်း၊ ကရင်၊ ချင်း၊ နာဂ၊ ကယား၊ ဆလုံစသော ပြည်နယ်အသီးသီးမှ ဧည့်သည်တော်များကိုလည်း ဖိတ်ကြား တက်ရောက်စေသည်။ ထိုဧည့်သည်တော်များကလည်း မိမိတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု အကများဖြင့် ပြန်လည်ဧည့်ခံကြသည်။
၁၉၅၄ ခုနှစ်မှစတင်၍ ထူးခြားချက်မှာ ပြည်ထောင်စု အလံတော်ကို အလှည့်ကျရာ ပြည်နယ်အသီးသီးမှ ပြည်ထောင်စုနေ့သဘင် ကျင်းပချိန်အမီ ရန်ကုန်မြို့သို့အရောက် လက်ဆင့်ကမ်း သယ်ယူစေခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ ထိုနှစ်တွင် တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုတို့ ပူးပေါင်းသွေးစည်းရာ ပင်လုံမြို့မှ ပြည်ထောင်စုအလံတော်ကို ပြည်ထောင်စုနေ့အမီ ရန်ကုန်မြို့သို့အရောက် လက်ဆင့်ကမ်း သယ်ယူလာပြီးလျှင် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်လက်သို့ ပေးအပ်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အားလပ်ရက်များ
မီးကျောင်းသဲရွာ၊ မောင်နှမ
မီးကျောင်းသဲရွာ၊ မောင်နှမ
ဝေသာလီရွာ
ဝေသာလီရွာ
ကျုံတာရိုးရွာ၊ ဗြိုက်
ကျုံတာရိုးရွာ၊ ဗြိုက်
ပုံးကထောင်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လေးအိမ်တန်းရွာ၊ လေးအိမ်တန်း
လေးအိမ်တန်းရွာ၊ လေးအိမ်တန်း
​ညောင်ပင်စုရွာ၊ ဝက်ထိုး
ညောင်ပင်စုရွာ၊ ဝက်ထိုး
ကုလားကြီးရွာ၊ သစ်တိုချောင်း
ကုလားကြီးရွာ၊ သစ်တိုချောင်း
ဘော်ဖာရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဘော်ဖာရွာ (Bawhpar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းဒခွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၁၂၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းဒခွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၈၇ ဦး၊ မ ၃၀၀၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄၉၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုးကြိုးပစ်ရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
မိုးကြိုးပစ်ရွာ (Moegyoepyit)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ ရွာသာယာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၄၆၁ ဖြစ်သည်။
ဝေသာလီအင်းရွာ
ဝေသာလီအင်းရွာ
ဘန်ကော်ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
ဘန်ကော်ရွာ (Bankaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ မန့်ကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၂၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန့်ကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၀ ဦး၊ မ ၁၅၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကန်ပြား (အရှေ့)ရွာ၊ မကွေးမြို့နယ်
ကန်ပြား (အရှေ့)ရွာ (Kanpyar(East))သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မကွေးမြို့နယ်၊ ကန်ပြားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၇၄၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကန်ပြားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၁၄ ဦး၊ မ ၂၅၄၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၇၆၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မကွေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နားတိတ်ရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
နားတိတ်ရွာ (Narteik)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဖတ်နမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၀၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖတ်နမ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၁၃ ဦး၊ မ ၇၉၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၀၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန္တလာတက္ကသိုလ်
မန္တလာတက္ကသိုလ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ အမရပူရမြို့နယ် ရန်ကုန်-မန္တ​လေးလမ်း​ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် တက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ အဆင့်မြင့်ပညာဦးစီးဌာန လက်အောက်တွင် ပါဝင်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
မန္တလာတက္ကသိုလ်ကို မန္တလာကောလိပ်အဖြစ် ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်အတွင်းတွင် မန္တလာကောလိပ်ကို မန္တလာဒီဂရီကောလိပ်အဖြစ် အဆင့်တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၀ပြည့်နှစ် စက်တင်ဘာလ ၁ရက်​နေ့တွင် မန္တလာဒီဂရီ​ကောလိပ်အပါအဝင် ​ဒီဂရီ​ကောလိပ်/ကောလိပ် (၆)​ကျောင်းကို တက္ကသိုလ်အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်​ခဲ့သည်။
တလုပ်စုရွာ၊ လေးအိမ်တန်း
တလုပ်စုရွာ၊ လေးအိမ်တန်း
ကံဘိုင်ချောင်းရွာ၊ မောင်နှမ
ကံဘိုင်ချောင်းရွာ၊ မောင်နှမ
နမ့်မွတ် (မြောက်)ရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
နမ့်မွတ် (မြောက်)ရွာ (Nammut (North))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ မိုင်းစံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၈၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းစံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၈၃ ဦး၊ မ ၂၁၂၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၂၀၇ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇရပ်လှရွာ၊ ဟေမန်
ဇရပ်လှရွာ၊ ဟေမန်
သလ္လာဝတီအင်းရွာ
သလ္လာဝတီအင်းရွာ
ညောင်ချောင်းရွာ၊ လေးအိမ်တန်း
ညောင်ချောင်းရွာ၊ လေးအိမ်တန်း
ရွာသစ်ရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ရွာသစ်ရွာ (Ywarthit)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ဖလံချိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၈၀၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငှက်ပျောတောရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အာယတိုလာ ခိုမေနီ
အာယတိုလာ ခိုမေနီသည် အီရန်အလယ်ပိုင်း ဒေသတွင် မွေးဖွားသည်။ ၁၉ဝ၂ ခုနှစ်တွင်ဖွားမြင်သည်။ သူ၏ဖခင်မှာ မွလ္လာခေါ်မွတ်စလင်ဘုန်းကြီးဖြစ်သည်။ ဘုရင့်အုပ်ချုပ် ရေးစနစ်ကို မနှစ်သက်သော ဖခင်ဖြစ်သူသည်ဘုရင့်လက်ပါးစေတို့၏သတ်ဖြတ်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ အီရတ်သို့ ဘုရားဖူးသွားစဉ်အသတ်ခံရခြင်းဖြစ်သည်။
အာယတိုလာခိုမေနီသည် အီရန်အလယ်ပိုင်းရှိသာသနာရေးမြို့တော်ကွမ်၌ စာပေသင်ကြားတတ်မြောက်ခဲ့သည်။ မွလ္လာဘုန်းတော်ကြီး ဘဝမှ မူဂျာဟစ်ထေရ်ကြီး၊ ဝါကြီးဖြစ်လာသောအခါဂိုဏ်းချုပ်သဖွယ် မြင့်ကျယ်လာသော အာယတိုလာဘွဲ့ကို ရရှိသည်။
အာယတိုလာခိုမေနီသည် 'လျှို့ဝှက်ချက်များကို တွေ့ရှိခြင်း' အမည်ပေးထားသည့် စာအုပ်ကို ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုစာအုပ်တွင် ပါးလာဗီရှား၏ဖခင် ရီဇာရှား၏လုပ်ရပ်မှားများကိုထုတ်ဖော်ရေးသား ထားသည်။
အာယတိုလာခိုမေနီ၏ ဆန္ဒမှာ အီရန်နိုင်ငံကို အစ္စလာမ်သမ္မတနိုင်ငံ ထူထောင်ရန်ဖြစ်သည်။ အာဏာရှင်သဖွယ်အုပ်ချုပ် စိုးစံသော ဘုရင်စနစ်ကို ဖျက်သိမ်းရမည်ဟု သူအခိုင်အမာရပ်တည်သည်။
ပါးလားဗီရှား၏ အခြေအနေသည် ပို၍ဆိုးရွားလာသောအခါ ရှားသည် ရင်ခွင်ပိုက် အစိုးရဖွဲ့ရန်စီစဉ်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ၌ပညာသင်ကြားနေသော သားတော်အိမ်ရှေ့ မင်းသားမှာအသက် ၂၁ နှစ် မပြည့်သေးသဖြင့် ရင်ခွင်ပိုက် အစိုးရဖွဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုရင်ခွင်ပိုက် အစိုးရကို ခိုမေနီကအသိအမှတ်မပြုပေ။
ထို့နောက် ရှားဘုရင်သည် ဘက်ခ်တီးယား ရုပ်သေးအစိုးရကို ဖွဲ့ပြန်သည်။ ဘက်ခ်တီးယား အစိုးရသည်တိုင်းပြည်မှထွက်ရမည့် ဘုရင်ကခန့်သူများ ဖြစ်သောကြောင့် တရားမဝင်ဟုဆိုကာ ခိုမေနီက လက်မခံချေ။
တိုင်းပြည်သို့ ပြန်လာရန် ဘုရင့်သားမက်တော်ကသွေးဆောင်သော်လည်း ရှားဘုရင် ရှိနေသမျှ အီရန်ကို ငါမပြန်ဟုခေါင်းခါ ငြင်းပယ်ခဲ့လေသည်။
သူ့ထံလာရောက်သူ လူငယ်လူရွယ်များကိုဆီးရီးယားသို့ပို့ကာ ဒမတ်စကတ်မြို့အနီးရှိ ပါလက်စတိုင်းစခန်း၌နေစေသည်။ ထိုစခန်း၌ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေး အဖွဲ့ (ပီအယ်အို) ဝင်တို့ကထိုလူငယ်လူရွယ်တို့ကို စစ်သင်တန်း၊ နိုင်ငံရေးသင်တန်းများပို့ချသင်ပြသည်။ နာဂျတ်ဖ်၌ နေစဉ်သူ၏သား ဆာယိမူစတာဖာမှာ ဘုရင့်သူလျှိုများ၏ အသတ်ခံရပြန်သည်။
ခိုမေနီ၏သတင်းသည် ထင်ရှားကျော်ကြား လာသောအခါအီရက်တွင် နေမဖြစ်တော့သဖြင့် ကော့တာ နိုင်ငံဘက်သို့ ထွက်ခွာလာခဲ့သည်။ ကော့တာနိုင်ငံ အစိုးရလည်း လက်မခံသောကြောင့် ပြင်သစ်ပြည်သို့ သွားရောက်ကာ ပဲရစ်မြို့၌ခိုလှုံနေထိုင်ခဲ့လေသည်။
ရှားဘုရင်သည် ဇန်နဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင်တီဟီရန်မှထွက်ခွာသွားခဲ့ရာ ၁၉၇၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် သူသည်အီရန်နိုင်ငံသို့ ပြန်ချိန်သင့်ပြီဟု ဆုံးဖြတ်သည်။
ပြင်သစ် ဂျမ်ဘိုဂျက်လေယာဉ်ကို စင်းလုံးငှားသည်။ သား၊ သားမက်များ၊ ကျန်းမာရေး ဆရာဝန်၊ နိုင်ငံရေးလက်ထောက်များခြံရံကာ သတင်းစာဆရာ ၁၅ဝ နှင့်အတူအီရန်နိုင်ငံတီဟီရန်မြို့သို့ ပြန်လာခဲ့သည်။
ဘီအိုတီ စနစ်
ဘီအိုတီ စနစ်ဆိုသည်မှာ (Build, Operate, Transfer) ဖောက်လုပ်ပြုပြင် လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်ရေး နှင့် လွှဲပြောင်းပေးရေး စနစ်ဖြစ်သည်။ အစိုးရမှ လုပ်ငန်းတစ်ခုကို ပုဂ္ဂလိက ကုမ္ပဏီတစ်ခုအား လုပ်ကိုင်ခွင့် ချပေးသော ခေတ်ပေါ်စနစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
အာယတိုလာ ခိုမေနီ
ကြိုဆိုသူ လူလှိုင်းလုံးများ အကြားမှ ရှေ့မတိုးနိုင်၊နောက်မဆုတ်နိုင်သည့် အခြေသို့ပင် ရောက်လာ လေသည်။ ထိုစဉ်တွင် အာယတိုလာခိုမေနီကို ရဟတ်ယာဉ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ ခေါ်ယူပြီးမှ တည်းခိုရာ ဗိမာန်သို့ ဆောင်ယူခဲ့ရလေသည်။
စောစလာ (စစ်ကိုင်း)
စောစလာ သည် ပင်းယဘုရင် ဥဇနာပြောင်၏ မိဖုရားဖြစ်သည်။
ဆွေမျိုးစဉ်ဆက်
မိဖုရားသည် ပုဂံနှင့် မြင်စိုင်း မင်းမျိုးမင်းနွယ်များမှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။
ပိဏ္ဍပါတပါရိသုဒ္ဓိသုတ်
ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ်-ဘုရားရှင်၏ မေးမြန်းတော်မူခြင်းကြောင့် “သုညတ (ဖလသမာပတ္တိ) ဝိဟာရဖြင့် များစွာနေပါကြောင်း အရှင်သာရိပုတ္တရာက လျှောက်ထားပါသည်။ ဘုရားရှင်က “သုညတဝိဟာရသည် မဟာပုရိသဝိဟာရဖြစ်ကြောင်း မိန့်ကြားတော်မူပြီး ဆွမ်းခံဝင်, ဆွမ်းခံပြန်ချိန်၌ စက္ခုဝိညေယျ=ရူပါရုံ, သောတဝိညေယျ= သဒ္ဒါရုံ, ဃာနဝိညေယျ-ဂန္ဓာရုံ ဇိဝှါဝိညေယျ= ရသာရုံ, ကာယဝိညေယျ=ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ, မနောဝိညေယျ= ဓမ္မာရုံတို့တွင် တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီတို့၌ ဆန္ဒ, ရာဂ, ဒေါသ, မောဟ, ပဋိဃ, စိတ် ရှိ/မရှိ ဆင်ခြင်ရမည်။ အကယ်၍ ရှိနေခဲ့လျှင် ယင်းအကုသိုလ် တရားတို့ကို ပယ်စွန့် နိုင်အောင် အားထုတ်ရမည်။ မရှိခဲ့သော် ထိုပီတိပါမောဇ္ဇဖြင့် ကုသိုလ်တရားတို့၌ နေ့ညဉ့်ပတ်လုံး အားထုတ်နေရမည်ဟုလည်းကောင်း။
ကာမဂုဏ်ငါးပါး, နီဝရဏငါးပါးတို့ကို မပယ်ရသေး, ပယ်စွန့်ပြီးတို့ကို -ရှုဆင်ခြင်သည်ရှိသော် အကယ်၍ မပယ်စွန့်ရသေးပါမူ ပယ်စွန့်နိုင်အောင် အားထုတ်ရမည်။ ပယ်စွန့်ပြီးလျှင် ထိုပီတိပါမောဇ္ဇဖြင့် ကုသိုလ်တရားတို့၌ နေ့ညဉ့်ပတ်လုံး အားထုတ်နေရမည်။
ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးတို့ကို ပိုင်းခြား၍သိပြီး မသိရသေးသည်ကိုလည်း ရှုဆင်ခြင်ရမည်။ ပိုင်းခြား၍ မသိရသေးလျှင် ပိုင်းခြား၍သိအောင် အားထုတ်ရမည်။ ပိုင်းခြား၍ သိပြီးလျှင် ထိုပီတိပါမောဇ္ဇဖြင့် ကုသိုလ်တရားတို့၌ နေ့ ညဉ့်ပတ်လုံး အားထုတ်နေရ မည်။
ဗောဓိယပက္ခိယတရား ၃၇-ပါးတို့နှင့် သမထ, ဝိပဿနာတို့တွင် တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ မပွားများရသေး, ပွားများပြီးသည်ကိုလည်း ရှုဆင်ခြင်ရမည်။ မပွားများရသေးလျှင် ပွားများနိုင်အောင် အားထုတ်ရမည်။ ပွားများပြီးလျှင်လည်း ထိုပီတိပါမောဇ္ဇဖြင့် ကုသိုလ်တရားတို့၌ နေ့ညဉ့်ပတ်လုံး အားထုတ်နေရမည်။
ဝိဇ္ဇာ, ဝိမုတ္တိတရားတို့ကို မျက်မှောက်ပြုအပ်ပြီး/ မျက်မှောက်မပြုအပ်သေး သည်ကိုလည်း ရှုဆင်ခြင်နေရမည်။ မျက်မှောက် မပြုအပ်သေးလျှင် မျက်မှောက် ပြုနိုင်အောင် အားထုတ်ရမည်။ မျက်မှောက်ပြုအပ်ပြီးလျှင် ထိုပီတိပါမောဇ္ဇဖြင့် ကုသိုလ်တရားတို့၌ နေ့ညဉ့်ပတ်လုံး အားထုတ်နေရမည်။
သာရိပုတ္တရာ “အတိတ်ကာလ၌ သမဏ, ဗြာဟ္မဏအားလုံးတို့သည် ဤနည်း အတိုင်း ဆင်ခြင်ကြကုန်၍ ပိဏ္ဍပါတကို သုတ်သင်ခဲ့ကြသည်။ အနာဂတ်ကာလ၌ သုတ်သင်ကြကုန်လိမ့်လတ္တံ့၊ ပစ္စုပ္ပန်ကာလ၌လည်း ဤနည်းအတိုင်း သုတ်သင်ကြ ကုန်အံ့”ဟု ဤသို့သာ သင်ချစ်သားတို့ ကျင့်ကြရမည်”ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များ ပါရှိပါသည်။
ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ ဝက်ထိုး
ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ ဝက်ထိုး
လက္ကာရွာ
လက္ကာရွာ
တောင်ကုန်းရွာ၊ ရင်ငန်း
တောင်ကုန်းရွာ၊ ရင်ငန်း
နိုဘယ် ငြိမ်းချမ်းရေးဆု
ငြိမ်းချမ်းရေး နိုဘယ်ဆုသည် ဆွီဒင်နိုင်ငံသား တီထွင်သူနှင့် စက်မှုပညာရှင် အဲလ်ဖရက် ဘနာ့ဒ် နိုဘယ်မှ ပေးအပ်ချီးမြှင့်သော နိုဘယ်ဆု (၅)ဆု အနက်မှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ နိုဘယ် ၏ သေတမ်းစာ အရ ငြိမ်းချမ်းရေးနိုဘယ် ဆုကို နိုင်ငံများ အကြား အင်အားစုများ စစ်ပြေငြိမ်းစေခြင်း၊ ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင် ဖြစ်ခြင်း လျော့ပါးစေခြင်း နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး မြှင့်တင်သူ နှင့် ထိန်းသိမ်းနိုင်သူတို့ကို ဤငြိမ်းချမ်းရေး နိုဘယ် ဆု ပေးအပ်ချီးမြှင့်ရန် ရေးသားထားခဲ့သည်။
နိုဘယ် ၏ ဘဝ
ဆွီဒင်နိုင်ငံမှာ “နိုဘယ် ”ဟုခေါ်သော လူတစ်ယောက်ရှိခဲ့သည်။ ကျောင်းနေတုန်းက နိုဘယ် ၏အဆင့်သည် အမြဲတမ်း ဒုတိယမှာပဲ ရှိခဲ့သည်။ ပထမအဆင့်ကို “ပေါ်ချ်” ဟုခေါ်သော ကျောင်းသားတစ်ယောက်က အမြဲဆွတ်ခူးခဲ့သည်။ တစ်ခါက ပေါ်ချ်သည် နာမကျန်းဖြစ်ပြီး ကျောင်းမတက်နိုင်ဘဲ ခွင့်ရက်ရှည်ယူခဲ့ရသည်။ ကျောင်းသားတချို့က နိုဘယ် အတွက် ဝမ်းသာပြီး “ပေါ်ချ်ဖျားတော့ ပထမအဆင့်က နင့်အတွက်ပေါ့” လို့ ပြောခဲ့ကြသည်။
တဖြေးဖြေးနှင့် အရွယ်ရောက် ကြီးပြင်းလာခဲ့သောအခါ နိုဘယ် ဟာ ဓာတုဗေဒပညာရှင် တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။ ယမ်းကို စတင်ထီထွင်ပြီးနောက် သူသည် အဆမတန် ချမ်းသာသူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူသေသွားပြီး နောက်ပိုင်းမှာ ပိုင်ဆိုင်သမျှအားလုံးကို လှူဒါန်းဖို့ သေတမ်းစာလည်း ရေးခဲ့သည်။ “နိုဘယ် ဆု” အဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ရန်ပုံငွေထဲက အတိုးရလာတဲ့ ငွေများနှင့် ကမ္ဘာအနှံ့မှာရှိသော ရူပဗေဒ၊ ဓာတုဗေဒ၊ ဇီဝဗေဒ၊ ဆေးပညာ၊ စာပေ၊ စီးပွားရေး နှင့် လူ့ငြိမ်းချမ်းရေး ဆိုင်ရာများအတွက် ဘဝစတေးသူတွေကို ဆုချီးမြှင့် စေခဲ့သည်။
နိုဘယ် ၏ စိတ်သဘောထား ကြီးမြတ်မှုနှင့် ရက်ရောနိုင်မှုတွေကြောင့် လုပ်ငန်းကြီးတစ်ခုကိုထူထောင်နိုင်ခဲ့သည့်အပြင် အောက်မေ့ သတိရ နေအောင်လည်း စွမ်းဆောင်နိုင်ခဲ့ပေသည်။ ကမ္ဘာ့သမိုင်းတွင် လူတိုင်းက ဒုတိယအဆင့်သာ ရခဲ့သော နိုဘယ် ကို သိကြပြီး ပထမအမြဲရခဲ့သည့် ပေါ်ချ်ကို မသိခဲ့ကြပေ။
ဟွေဟိရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဟွေဟိရွာ (Hwayhi)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းဒခွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၁၃၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းဒခွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၈၇ ဦး၊ မ ၃၀၀၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄၉၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခွက်ပြီတူရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ခွက်ပြီတူရွာ(Khwetphyitu)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ လဇီးဂွမ်ရန်လာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၀၈၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
​လေးအိမ်တန်းရွာ၊ ဗြိုက်
လေးအိမ်တန်းရွာ၊ ဗြိုက်
ရွှေကျင်ရွာ၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်
ရွှေကျင်ရွာ (Shwekyin)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်၊ ရွှေကျင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၁၅၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွှေကျင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၄၇ ဦး၊ မ ၁၂၂၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၆၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဣန္ဒြိယဘာဝနာသုတ်
ဂဇင်္ဂလနိဂုံး သုဝေဠုတောအုပ်ဝယ် ဘုရားရှင်သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အနီးသို့ ရောက်လာသော ပါရာသိဝိယဗြာဟ္မဏ၏တပည့် ဥတ္တရလုလင်၏ ပါရာသိဝိယဗြာဟ္မဏ၏ ဣန္ဒြိယဘာဝနာနှင့် ဆက်စပ်၍ လျှောက်ထားမှုကို ပယ်တော်မူပြီး အရှင်အာနန္ဒာထေရ်၏လျှောက်ထားချက်အရ ပါရာသိဝိယဗြာဟ္မဏ၏ ဣန္ဒြိယဘာဝနာနှင့် မတူသော အရိယသာသနာတော်၏ အတုမရှိသောဣန္ဒြိယဘာဝနာကို ဟောတော်မူသည်။ ။ စက္ခုဝိညာဏ်ဖြင့်သိအပ်သော ရူပါရုံ၊ သောတဝိညာဏ်ဖြင့်သိအပ်သော သဒ္ဒါရုံ၊ ဃာနဝိညာဏ်ဖြင့်သိအပ်သော ဂန္ဓာရုံ၊ ဇိဝှါဝိညာဏ်ဖြင့်သိအပ်သော ရသာရုံ၊ ကာယဝိညာဏ်ဖြင့်သိအပ်သော ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ၊ မနောဝိညာဏ်ဖြင့်သိအပ်သော ဓမ္မာရုံတို့၌ ဥပမာအသီးအသီးတို့ဖြင့် အနုတ္တရဣန္ဒြိယဘာဝနာဖြစ်ပုံ၊ ယင်းအာရုံတို့ကို သိရာဝယ် သေခပဋိပဒါဖြစ်ပုံ၊ သတိသမ္ပဇဉ်ဖြင့် ဝိပဿနုပေက္ခာဖြစ်ပုံ၊ အရိယဘာဝိတိန္ဒိယ ဖြစ်ပုံ၊ ဗုဒ္ဓအနုသာသနီကို မိန့်တော်မူပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ကန်ပြား (အနောက်)ရွာ၊ မကွေးမြို့နယ်
ကန်ပြား (အနောက်)ရွာ (Kanpyar(West))သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မကွေးမြို့နယ်၊ ကန်ပြားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၇၄၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကန်ပြားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၁၄ ဦး၊ မ ၂၅၄၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၇၆၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မကွေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သံတရာရွာ၊ သံတရာ
သံတရာရွာ၊ သံတရာ
တစ်ဝက်ပိတ်သရ
တစ်ဝက်ပိတ်သရ (close-mid voewls, mid-close vowel, high-mid vowel, mid-high vowel or half-close vowel) သည် အပြောဘာသာစကားများစွာတွင် အသုံးပြုသော သရသံ အမျိုးအစားများထဲက ပုံစံတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤသရ၏ အရည်အသွေးကို အောက်ပါအတိုင်းဖွင့်ဆို၏ ။ "တစ်ဝက်ပိတ်သရ ဆိုသည်မှာ လျှာ၏ အနေအထားသည် အပိတ်သရမှ အဖွင့်သရသို့ သွားရာလမ်းကြောင်း၏ သုံးပုံတစ်ပုံတွင် ရှိနေသော သရမျိုးဖြစ်သည်။
စာရင်းအချို့
အခြားသော တစ်ဝက်ပိတ်သရများကို သက်ဆိုင်ရာ အသံထွက်များ ထွက်ရှိနိုင်စေရန် ဖြည့်စွက်အသံသင်္ကေတ (diacritics) များကို အက္ခရာနှင့်ပူးတွဲ၍ ပြဆိုကြသည်။
ဘူးရွက်မညိုးရွာ
ဘူးရွက်မညိုးရွာ
တောင်ပူစာရွာ၊ ရင်ငန်း
တောင်ပူစာရွာ၊ ရင်ငန်း
သစ်နဖား (တောင်)ရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
သစ်နဖား (တောင်)ရွာ (Thitnahpar(South))သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ဇင်ပြွန်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၄၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇင်ပြွန်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၇၆ ဦး၊ မ ၉၁၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၉၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘူတင်းစုရွာ၊ ဟေမန်
ဘူတင်းစုရွာ၊ ဟေမန်
အာသာ ကက်စလာ
ဟန်ဂေရီနိုင်ငံဖွား ဂျူးလူမျိုး စာရေးဆရာကြီး အာသာ ခိုအက်ရှတလာကို ၁၉ဝ၅ ခုနှစ်တွင် ဟန်ဂေရီနိုင်ငံ ဗူးဒပက်မြို့ တွင် ဂျူးမိသားစု မွေးဖွားသည်။ ဗီယင်နာတက္ကသိုလ်တွင် ပညာ သင်ကြားခဲ့ပြီးနောက် နိုင်ငံခြားသတင်းထောက်တစ်ယောက် အဖြစ် အသက်မွေး ဝမ်းကျောင်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဗြိတိသျှနှင့် ပြင်သစ်တပ်မတော်သို့ ဝင်ရောက်အမှုထမ်းသည်။ အသက် ၂ဝ ကျော်အရွယ်မှစ၍ ဇီယွန်းနစ်ဝါဒ လှုပ်ရှားမှု တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ပါလက်စတိုင်းတွင် လအတန်ကြာနေခဲ့ပြီးနောက် ဥရောပတိုက်သို့ ပြန်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် သတင်း စာတိုက်တစ်တိုက်တွင် အလုပ်ဝင်လုပ်ခဲ့သည်။
ခိုအက်ရှတလာသည် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုသို့ အလည် အပတ်သွားရောက်ခဲ့ပြီးနောက် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု၏ ပထမ ငါးနှစ်စီမံကိန်း အောင်မြင်မှုများနှင့် အတွေ့အကြုံများကို အခြေ ခံသော ဆောင်းပါးအချို့ကို ရေးသားသည်၊ ၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် စပိန်နိုင်ငံသို့ တာဝန်ဖြင့် သွားရောက်ရာတွင် ဖလန်းဂေးတို့ကဖမ်းပြီး ဆဲလ်ဗီးလ်အကျဉ်းထောင်တွင် သုံးလခန့် ချုပ်နှောင် ထားခဲ့သည်။ ခိုအက်ရှတလာ၏ အကောင်းဆုံး လက်ရာတစ်ခု အဖြစ် သတ်မှတ်ခံခဲ့ရသော စပင်နစ် တက်စတေးမင့်စာအုပ်နှင့် နေ့လယ်ကြောင်တောင် အမိုက်မှောင်(၁၉၄၁)စသည့် စာအုပ်တို့ သည် ထောင်တွင်းချုပ်နှောင်ထားခြင်းခံခဲ့သောအချိန်က အတွေ့ အကြုံများ ဖြစ်သည်။
ခိုအက်ရှတလာသည် ဝတ္ထုခြောက်ပုဒ်နှင့် အခြားစာအုပ် ၃ဝ ကို ရေးသားခဲ့သည်။ သူ၏စာအုပ်များတွင် အရိုက်ဗယ် အင်ဒီ ပတ်ချား(၁၉၄၃)၊ ယောဂီနှင့် ကော်မစ်ဆာ၊ သဂေါ့သက်ဖေး (၁၅ဝ)၊ သ အက်အော့ ခရီးအေးရှင်း (၁၉၆၄)၊ သသာတင်း ထရိုက် (၁၉၇၆)၊ သရု(စ)အော့ ကိုအင်စီဒင့်(၁၉၇၂) စသည် တို့သည် မနုဿဗေဒ၊ သိပ္ပံ၊ သဘာဝတ္ထနှင့် စိတ်ပညာကို အခြေခံသော စာအုပ်များ ဖြစ်သည်။
ခိုအက်ရှတလာသည် ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းတွင် ဗြိတိန်နိုင်ငံသို့ ပြောင်းရွှေ့လာပြီး မနုဿဗေဒ၊ သိပ္ပံ၊ သဘာဝတ္ထနှင့် စိတ်ပညာဘက်သို့ မျက်နှာမူလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ခိုအက်ရှတလာက သေဆုံးခြင်းသည် အပြီးအငြိမ်း ချုပ်ငြိမ်းခြင်း မဟုတ် ဟူသော ကောက်ချက်များဖြင့် ၁၉၇ဝ ပြည့် နောက်ပိုင်းနှစ်များတွင် ရေးသားခဲ့သည်။
အာသာ ခိုက်အက်ရှတလာသည် ၁၉၈၃ ခုနှစ် မတ်လ အတွင်းက ဗြိတိန်နိုင်ငံ လန်ဒန်မြို့ရှိ မိမိ၏နေအိမ်တွင် ကွယ်လွန်သည်။
သာယာကွင်းရွာ၊ ဝက်ထိုး
သာယာကွင်းရွာ၊ ဝက်ထိုး
သဲချောင်းရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
သဲချောင်းရွာ (Theachaung)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ ရွာသာယာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၄၆၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖာမိုင်ရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
ဖာမိုင်ရွာ (Hparmai)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဆိုင်းလင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၀၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆိုင်းလင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၉၂ ဦး၊ မ ၁၁၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၅၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယာဘ
ယာဘ (Ya ba; ยาบ้า) သည် မက်သမ်ဖတမင်း ကို အခြေခံထားသော မူးယစ်ဆေး အမျိုးအစား ဖြစ်ပြီး အန္တရာယ် ရှိသော ဆေးပြားဖြစ်သည်။ မူလထုတ်လုပ်သော နိုင်ငံမှာ ထိုင်းနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ ၎င်း ဆေးပြားသည် အလွန်သေးငယ်သော အရွယ်အစား ဖြစ်ပြီး ထိုင်းလူမျိုးတို့က 'အရူးဆေး' ("madness drug" သို့ "crazy drug") ဟု ခေါ်ကြသည်။ စိတ်ကြွ ရူးသွပ်ဆေးပြားများသည်  စပျစ်သီးနံ့၊ လိမ္မော်သီးနံ့ နှင့် ချောကလက်နံ့ တို့ကဲ့သို့ ရနံ့တစ်မျိုးမျိုး ပါဝင်သည်။ မက်သမ်ဖတမင်း (methamphetamine) နှင့် ကေဖိန်း (Caffeine)တို့ ပေါင်းစပ်ထားသော ဆေးပြားဖြစ်ပြီး  သုံးစွဲသူအများစုမှာ လူငယ်များ ဖြစ်သည်။ ဂျာမန်သိပ္ပံပညာရှင်မှ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း စစ်သားများ ခံနိုင်ရည်တိုးစေရန် အသုံးပြုရန်အတွက် စတင်ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။