cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ကျန်စစ်သား
ထီးနန်း ရတော်မူခြင်း
ကျန်စစ်သားမင်းသည် သက္ကရာဇ် ၄၄၆ ခုနှစ်တွင် ပုဂံထီးနန်းကို သိမ်းပိုက်သော်လည်း ၄၄၈ ခုနှစ် (ခရစ် ၁ဝ၈၆ ခုနှစ်)မှာမှ အဘိသိက်ကို ခံယူတော်မူသည်။ အဘိသိက်ခံယူ တော်မူကြောင်း၊ နန်းတော်သစ် တည်တော်မူကြောင်းတို့ကို ကမ္ပည်းကျောက်စာ (ရွှေစည်းခုံကျောက်စာ) ရေးထိုးတော် မူခဲ့သည်။ တည်တော်မူသော နန်းတော်သစ်သည် ပြာသာဒ် ငါးဆောင်ရှိသော ပဉ္စပါသာဒ ဖြစ်သည်။ ရွှေစည်းခုံ ကျောက်စာအရ ကျန်စစ်သားမင်းသည် ပုဂံမြို့ကို အခိုင်အခံ့ ပြု၍ ဝင်းကိုယ်ရံတော် ၁၀၀၀ ကျော်ပါဝင်သော အဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းတော်မူသည်ဟု သိရသည်။ ထို့ပြင် ဘိသိက်ပွဲအခမ်းအနားတွင် မှူးမတ်အရာရှိကြီးများဖြစ်သော သံပျင်ကြီး၊ သံပျင်ငယ်များသည်လည်းကောင်း၊ ကလန်အရာရှိများသည်လည်းကောင်း၊ ထို့နောက် ကျေးရွာအကြီးအကဲများဖြစ်သည့် သင်ကြီး၊ သင်လျင်တို့သည်လည်းကောင်း တက်ရောက်ဖူးမြော် ကြသည်ဟုလည်း သိရသည်။ ဘုရားများအား ပူဇော်လှူဒါန်းခြင်း၊ ဘိသိက်ပွဲ အခမ်းအနား၌ ပရိတ်တော် ရွတ်ဖတ်ခြင်း၊ ပိဿနိုး ပူဇော်ခြင်း၊ ဂဝံပတိ ပူဇော်ခြင်း၊ နဂါး ပူဇော်ခြင်းတို့ ရှိသည်ဟုလည်း သိရသည်။ ထို့ပြင် ထိုဘိသိက်ပွဲအခမ်းအနား၌ ရှင်အရဟံ ကြီးမှူးသော ရဟန်းတော်များ ပါဝင်ကြခြင်း၊ ပုဏ္ဏားများလည်း ပါဝင်ကြခြင်း၊ မြန်မာဘာသာသီဆိုခြင်း၊ မွန်ဘာသာသီဆိုခြင်း၊ ပျူဘာသာသီဆိုခြင်းတို့ ရှိသည်ဟုလည်း သိနိုင်သည်။ တစ်ဖန် ပြည်ရွှေဆံတော် ကျောက်စာအရ မင်းကြီးအကန်တော့ခံပွဲတွင် အချို့တို့သည် နတ်ဝင်သည်အဟန်ပြု၍ သီဆိုကခုန်ကြသည်ဟုလည်း သိရသည်။
ထိုသို့ မျှတစွာ အုပ်ချုပ်သည်ထက် အရေးကြီးသော အချက်တစ်ခု ရှိသေးသည်။ ထိုအချက်မှာ မွန်မြန်မာ နှစ်ဦးနှစ်ဖက်လုံး ကျေနပ်၍ အဓွန့်ရှည်စွာ နိုင်ငံတော် စည်းလုံးခိုင်မြဲမည်ကို မျှော်ရှုကာ သမီးတော် ရွှေအိမ်သည်ကို သထုံမနူဟာမင်း၏ မြစ်တော် နာဂသမန်းနှင့် ပေးထိမ်းမြား၍ မြေးတော်ရသောအခါ မိမိ၏သားတော်ရှိပါလျက် မြေးတော် မွန်မြန်မာမင်းသားကို ထီးနန်းဆက်ခံစေခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်ဟူသော ပါမောက္ခ ဂျီ၊ အိပ်၊ လု(စ)၏ မှန်းဆချက်ဖြစ်သည်။ ပါမောက္ခသည် ရာဇကုမာရ် ကျောက်စာကိုလည်းကောင်း၊ မနူဟာ ကျောက်စာကိုလည်းကောင်း ကိုးကားပြသည်။
တစ်ဆယ့်ခြောက်ရာစုနှစ်အတွင်း ရေးထိုးသည်ဟု ခန့်မှန်းနိုင်သော မနူဟာကျောက်စာအဆိုကို လက်ခံနိုင်ကြလျှင် ပါမောက္ခက ဤသို့ မှန်းဆနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ မင်းစီးလှေတော်ကို ပုပ္ပား၌ အသဝတ်ဓမ္မာ မင်းသားဝှက်သော ကာလသည် ပုဂံကို ငရမန်ကန်း ပုန်ကန်နေသော ကာလဆိုး ဖြစ်တန်ရာသည်။ ထိုသို့ ဝှက်သော အသဝတ်ဓမ္မာ၏ အမူအရာသည် ပုဂံတစ်ဝိုက်ရှိ မွန်တို့ကို စုရုံး၍ တစ်ထီးတစ်နန်းထူလိုသဖြင့် ပုပ္ပား၌ ဗိုလ်ဝင်ခံသော အမူအရာ ဖြစ်တန်ရာသည်။
ထိုသို့ဖြစ်လျှင် မျက်မှောက် ဆူပူသောင်းကျန်းမှုကို အလွယ်တကူ ငြိမ်းအေးစေလိုသော ဆန္ဒကြောင့်လည်းကောင်း၊ နောင်ရေးကို မြှော်တွေး၍ မွန်မြန်မာ အဓွန့်ရှည်စွာ စည်းလုံးခိုင်မြဲစေလိုသော ဆန္ဒကြောင့်လည်းကောင်း ကျန်စစ်သားမင်းသည် မိမိ၏ သမီးတော် ရွှေအိမ်စည်ကို မနူဟာမင်း၏ မြစ်တော်နာဂသမန်းနှင့် ပေးထိမ်းမြားခြင်း ဖြစ်တန်ရာသည်။ တစ်ဖန် မြန်မာရာဇဝင်များ၌ မြေးတော်ကို မင်းမြှောက်ခဲ့ပြီး ဖြစ်၍ မြေးကားအရင်း၊ သားကားအဖျား ဖြစ်ပြီဟု ကျန်စစ်သားမင်း မိန့်တော်မူကြောင်း ရေးမှတ်ခဲ့ခြင်းသည်လည်း ထိုအကြောင်းများကြောင့်ပင် ဖြစ်တန်ရာသည်ဟု မှန်းဆခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ တိုင်းတစ်ပါးနှင့် ဆက်ဆံ၍ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ရယူတော်မူခြင်း ပုဂံခေတ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် တိုင်းတစ်ပါး၏ ထိပါးခြင်းကို မခံရ။ အနှစ် ၂ဝဝ မျှ ငြိမ်းချမ်းခဲ့သည်။ ထိုသို့ ငြိမ်းချမ်းခဲ့သည်မှာ ကျန်စစ်သားမင်း၏ နိုင်ငံခြားရေးဝါဒကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုဝါဒမှာ အခြားမဟုတ်၊ နိုင်ငံတကာနှင့် သင့်တင့်ညီညွတ်စွာ ဆက်ဆံသောဝါဒ ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အနောက်ဘက်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ၍ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ ရှိသည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ဗုဒ္ဓဂါယာရှိ မဟာဗောဓိစေတီ ပြင်ခွင့်ကို ကျန်စစ်သားမင်း ရရှိခဲ့သည်ဖြစ်ရာ ကျန်စစ်သားမင်းသည် အိန္ဒိယမင်းများနှင့် သင့်တင့်ညီညွတ်စွာ ဆက်ဆံခဲ့ကြောင်း ထင်ရှားသည်။ ထိုသို့ ဆက်ဆံသည့် အတိုင်းလည်း ပုဂံတွင် ယဉ်ကျေးမှုအဆင့်အတန်းသည် မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ တစ်ဖန် ကျန်စစ်သားမင်းသည် သက္ကရာဇ် ၄၆၅ ခုနှစ် (ခရစ် ၁၁ဝ၃ ခုနှစ်)၌ တစ်ကြိမ်၊ ၄၆၈ ခုနှစ် (ခရစ် ၁၁ဝ၆ ခုနှစ်)၌ တစ်ကြိမ် တရုတ်ပြည်သို့ သံစေလွှတ်တော်မူသည်။ တရုတ်ပြည် ဆွန်းမင်းဆက် နန်းစဉ်စာတို့တွင် ၄၆၈ ခုနှစ်၌ ပုဂံပြည်မှ သံတမန်များရောက်လာကြောင်း၊ ပုဂံပြည်သည် ဘုန်းတန်ခိုး အင်အားနှင့် ပြည့်စုံသည်ဖြစ်၍ ထိုနိုင်ငံနှင့် ဆက်ဆံရာတွင် အာရပ်နိုင်ငံ၊ အာနမ်နိုင်ငံနည်းတူ တိုင်းကြီးပြည်ကြီးအဖြစ် ဆက်ဆံကြောင်း ဖော်ပြထားချက်ရှိသည်။ ကျန်စစ်သားမင်း ထိုသို့ သံစေလွှတ်ခြင်းသည် နှစ်ပြည် တစ်ပြည် အရောင်းအဝယ် ဖြစ်စေလိုသောကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ ခမည်းတော် အနော်ရထာမင်းလက်ထက် ဂန္ဓာလရာဇ်(နန်ချောင်)ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ဘူးရာ ဂန္ဓာလရာဇ်၏ ရန်ကို စိုးရိမ်သဖြင့် တရုတ်ပြည်နှင့် မဟာမိတ်ဖွဲ့ လိုသောကြောင့်သော်လည်းကောင်း ဖြစ်တန်ရာသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ထို့ပြင် ကျန်စစ်သားမင်းသည် နောက်တစ်ကြိမ် ထိပါး လာသော ဂန္ဓာလရာဇ်မင်း၏ စစ်သည်တို့ကို တွန်းလှန်နိုင်ခြင်းသည် ပုဂံပြည်၏ လက်ရုံးအင်အားကြောင့်လည်းကောင်း၊ တရုတ်မင်းနှင့် မဟာမိတ်ဖွဲ့ခဲ့သော ကျေးဇူးကြောင့်လည်းကောင်း ဖြစ်မည်ဆိုပါကလည်း ဆိုနိုင်သည်။ မည်သို့ပင် ဆိုစေကာမူ ပုဂံပြည်သည် တရုတ်ပြည်သို့ သံစေလွှတ် မိတ်ဖွဲ့ခဲ့သည်မှစ၍ အနှစ် ၂ဝဝ နီးပါးမျှ ငြိမ်းချမ်းခဲ့သည်မှာ အထင် အရှား ဖြစ်သတည်း။
သံပုရာရွာ၊ သံပုရာ
သံပရာရွာ၊ သံပရာ
လှည်းဆိပ်ကွင်းရွာ၊ လှည်းဆိပ်
လှည်းဆိပ်ကွင်းရွာ၊ လှည်းဆိပ်
ခန္တီးလုံနယ်
ခန္တီးလုံနယ်
ခန္တီးလုံနယ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ဘက်အစွန်ဆုံးတွင် ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံရှိ တောင်တန်း တောင်ထွတ်များတွင် ခန္တီးလုံနယ်ရှိ တောင်တန်းတောင်ထွတ်များမှာ အမြင့်ဆုံး ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဆောင်းရာသီ၌ ထိုဒေသသည် အအေး ဆုံးဖြစ်၏။ ခန္တီးလုံနယ်မှာ အုပ်ချုပ်မှုဆိုင်ရာဒေသ အပိုင်း အခြားအရဆိုလျှင် မြစ်ကြီးနားခရိုင်၏ နယ်ပိုင်တစ်ဦး အုပ်ချုပ်ရသော ပူတာအိုခရိုင်ကို ခန္တီးလုံဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ သို့ရာတွင် ခန္တီးရှမ်းတို့ နေရင်းဒေသမှာ ဧရာဝတီမြစ်နှင့် ထိုမြစ်၏ လက်တက်များ ဖြတ်စီးရာ မြေပြန့်ဒေသသာ ဖြစ် လေသည်။
ထိုဒေသ၏ ရာသီဥတုမှာ ဆောင်းရာသီ၌ အအေးလွန် လှ၏။ ဇန်နဝါရီလလောက်မှ ဧပြီလလောက်အထိ မိုးတစ်စိမ့် စိမ့်ရွာကာ အေးချမ်းစွတ်စိုလှပေသည်။ မိုးရာသီ၌ မိုးသည်း ထန်လှ၏။ အောက်တိုဘာလမှ ဒီဇင်ဘာလကုန်လောက်အထိ ရာသီဥတုမှာ မိုးကင်း၍ သာယာပေသည်။ ၁၉၂၁ ခုနှစ် သန်းကောင်စာရင်းအရ ထိုမြေပြန့်မှာ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၂ဝဝ (ဧက ၁၃ဝ,ဝဝဝ နီးပါး) မျှ ကျယ်ပြန့် ၍ လူဦးရေ ၇,၆၃၂ ယောက်သာ ရှိကြောင်း သိရသည်။ မြေ ပြန့်တွင် နေထိုင်သူတို့မှာ ခန္တီးရှမ်းများဖြစ်ကြသည်။ အနောက် နှင့် မြောက်ဘက်တောင်တန်းများပေါ်တွင် မစ်ရှမီလူမျိုးများရှိ၍ ကျန်ကုန်းမြင့်များပေါ် ၌ ကချင်လူမျိုးများ နေကြသည်။ ခန္တီးရှမ်းတို့အပြင် ခန္တီးလုံ၌ နေထိုင်သော အခြားလူမျိုး များမှာ ကန်၊ လန်ခိုင်၊ နှုတ်ကျို၊ ယိုးယာနှင့် တောဟောင်းတို့ ဖြစ်၏။ ခန္တီးတို့နှင့် ခွဲခြားသိသာရန် ခဲယဉ်းလေသည်။ အနည်းငယ် ခွဲခြားသိနိုင်သော အတူနေ အခြားလူမျိုးများမှာ နုတ်မွန်၊ အင်သစ်၊ နှင့် ပန်စုတို့ ဖြစ်၏။ ယင်အမည်များမှာ ခန္တီးတို့က ခေါ်ဝေါ်သောအမည်များ ဖြစ်သည်။ ထိုလူမျိုး အားလုံးကိုမူ ခန္တီးတို့က လုပ်ခဟု ခြုံ၍ ခေါ်ကြသည်။ ခန္တီး တို့၏ ဒေသအစပ် အရှေ့နှင့် မြောက်ဘက်တို့တွင် နုန်များ၊ ယောယင်ခေါ် လိစုများ ရှိကြသေး၏။
သိပ္ပံကုန်းကြီးရွာ၊ ဆားချက်
သိပ္ပံကုန်းကြီးရွာ၊ ဆားချက်
ခန္တီးလုံနယ်
ခန္တီးလုံနယ်
ရှေးမြန်မာဘုရင်တို့ တန်ခိုးကြီးစဉ်အခါက ခန္တီးလုံမှာ မြန်မာမင်းတို့၏ ဩဇာခံဖြစ်ကြ၏။ ခန္တီးလုံဒေသ ဖြစ်သော ပူတာအိုခရိုင်သည် သီးသန့်ခရိုင်အဖြစ် တည်ရှိခဲ့စဉ်က ခရိုင်ဝန် ဖြစ်သော မစ္စတာ ဂျေ၊ တီ၊ အို၊ ဗားနတ် ရေးသားသည့် ခန္တီးလုံဆောင်းပါးတွင် ခန္တီးလုံသည် မြန်မာဘုရင်တို့၏ ဩဇာခံဖြစ်ခဲ့ကြောင်း၊ ကုန်းဘောင်ခေတ် ဘိုးတော်ဘုရား လက်ထက်တွင် မကျိုးမနွံရှိသောကြောင့် မြန်မာစစ်တပ်များ စေလွှတ်ခဲ့ရကြောင်း၊ ပုဂံမင်းလက်ထက်တွင် အခွန်ပဏ္ဏာများ မဆက်သဘဲ ပျက်ကွက်သောကြောင့် စော်ဘွား ၇ ဦး ပါဝင် သော တပ်များကို စေလွှတ်ခဲ့ကြောင်း၊ ထိုစော်ဘွား ၇ ဦး၏ အမည်ဖြင့် စော်ဘွားနယ် ၇ နယ်ရှိကြောင်း ရေးသားထား လေသည်။ ခန္တီးလုံရှိ စော်ဘွားနယ် ၇ နယ်မှာ လုပ်ခွန်၊ လုန်ကြိမ်၊ မန်နု၊ မောစေ၊ မောစေကွန်၊ လန်ဒါအို၊ လန်နုတို့ ဖြစ်ကြသည်။
ခန္တီးလုံနယ်သည် ပြည်မနှင့်သော်လည်းကောင်း၊ ပြည်ပ နိုင်ငံများနှင့်သော်လည်းကောင်း အဆက်အသွယ် အလွန် နည်းပါးခဲ့လေသည်။ နိုင်ငံခြားသားများအနက် ထိုဒေသသို့ ရောက်ရှိခဲ့သူများမှာ ၁၈၈၄ ခုနှစ်က ဗိုလ်ချုပ်ဝုဒသော့နှင့် ဗိုလ်မှူးကြီး မက္ကရီကာတို့ ဖြစ်ကြသည်။ ၁၈၈၅ ခုနှစ်တွင် မစ္စတာ အယ်ရောဂရေး၊ ၁၈၉၅ ခုနှစ်တွင် အော်လီယန်း မင်းသား ဟင်နရီတို့ ဖြစ်ကြသည်။ အထက်မြန်မာနိုင်ငံကို ဗြိတိသျှတို့ သိမ်းပိုက်ပြီးသည့်နောက် နှစ်အတန်ကြာမှ ဗြိတိသျှ အစိုးရသည် ခန္တီးလုံနယ် အုပ်ချုပ်ရေးကိစ္စကို အရေးယူ ဆောင် ရွက်လာကြသည်။ ဧရာဝတီမြစ်နှင့် သံလွင်မြစ်စပ်ကြား တောင်ရိုးမှ မေခမြစ်အတွင်းသို့ စီးဆင်းသည့် လက်တက်များ ဖြတ်သန်းစီးဆင်းရာဒေသကို ဗြိတိသျှပိုင်နယ်ဟု ကျေညာခဲ့ လေသည်။ ၁၉၁၂ ခုနှစ်တွင် မစ္စတာ ဂျေ၊ တီ၊ အို၊ ဗားနတ် ခေါင်းဆောင်သော လက်နက်ကိုင်တပ်များ ပါဝင်သည့်အဖွဲ့ ၂ ဖွဲ့သည် ခန္တီးလုံဒေသ သို့ ချီတက်သွားရောက်ခဲ့၏။ တစ်ဖွဲ့မှာ မလိခမြစ်တစ်လျှောက်နှင့် အခြားတစ်ဖွဲ့မှာ မေခမြစ်ဝှမ်း တစ်လျှောက် အကျန်ဒေသသို့ သွားခဲ့၏။ အကျန်ဒေသတွင် တရုတ်မြေတိုင်းအဖွဲ့ တစ်ဖွဲ့ကို တွေ့ရှိရသဖြင့် တိုက်ခိုက် နှင်ထုတ်ခဲ့ရလေသည်။
ဗြိတိသျှအစိုးရသည် ၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် ထိုဒေသ၌ အခြေစိုက်ကာ ခိုင်မြဲသောအုပ်ချုပ်မှုကို စတင်ခဲ့လေသည်။ ရှေးဦးစွာ ခရိုင်ဝန်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသူမှာ ခန္တီးလုံဒေသ အတွက် စွန့်စားစွာ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော မစ္စတာဟက်ဇ ဖြစ်လေ သည်။ ခရိုင်ဝန်ရုံးစိုက်ခဲ့ရာမြို့မှာ ပူတာအိုမြို့ဖြစ်၍ မြစ်ကြီးနား နှင့် ၂၁၉ မိုင် ကွာဝေးသည်။ ခရိုင်ဝန်အမည်ကို အစွဲပြု၍ ပူတာအိုမြို့ကို ၁၉၁၈ ခုနှစ်တွင် ဖို့ဟက်ဇ ဟု အမည်ပြောင်း ခဲ့သည်။ ဤကဲ့သို့ အခြေတစိုက် အုပ်ချုပ်မိသည့်နောက် ပြင်ပနှောင့်ယှက်မှုများလည်း အေးငြိမ်းသွားသည်။ နယ်ရုံး အဆောက်အအုံများ ပေါ်ပေါက်လာကာ နယ်မှာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက် လာသည်။ နယ်အေးချမ်းသာယာသည် ဖြစ်သည်ကတစ်ကြောင်း၊ အုပ်ချုပ်ရသည့် စရိတ်စက အကုန်အကျများသောကြောင့် ကတစ်ကြောင်း မြန်မာပြည် ဗြိတိသျှအစိုးရတို့သည် ၁၉၂၈ ခုနှစ် တွင် ပူတာအိုနယ်ကို ခရိုင်အဖြစ်မှ ရုပ်သိမ်းကာ မြစ်ကြီးနား ခရိုင်တွင်းသို့ သိမ်းသွင်း၍ နယ်ပိုင်တစ်ဦးကို အုပ်ချုပ်စေခဲ့ လေသည်။ ခန္တီးလုံနယ်၏ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် တောတောင်ထူထပ်လှ၍ နယ်ရှိလူတို့မှာ စားနပ်ရိက္ခာအတွက် ခန္တီးလုံ မြေပြန့်ကို အားထားနေကြရ၏။ ထိုမှတစ်ပါး တရုတ်နိုင်ငံမှ တိဗက်သို့ သွားရာလမ်းခရီးတွင် ခန္တီးလုံသည် စားနပ်ရိက္ခာနှင့် ပြည့်စုံ သည့် ခရီးတထောက်နားရာ အရိပ်အာဝါသ သဖွယ်လည်း ဖြစ်ပေသည်။ ခန္တီးလုံမှ မြစ်ကြီးနားသို့ သွားရာကုန်းလမ်းနှင့် အာသံပြည်နယ်၊ ဗြဟ္မပုတ္တရမြစ်ဝှမ်း၊ တိဗက်နိုင်ငံနှင့် တရုတ် ပြည်တို့သို့ သွားသော လမ်းတစ်ခုသာလျှင် မယ်မယ်ရရ ရှိသည်။ ယခုအခါ၌ ပြည်တွင်းလေကြောင်း သယ်ယူပို့ဆောင် ရေးဌာန၏ အစီအစဉ်ဖြင့် ပူတာအိုတွင် လေဆိပ်တစ်ခု ထားရှိကာ လေယာဉ်ဆက်သွယ်မှုများ ရှိနေပေပြီ။ ယခုအခါ ပူတာအိုမြို့၌ ခန္တီးရှမ်းများအပြင် မြန်မာ၊ ကချင်၊ တရုတ်နှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံသားများလည်း နေထိုင်ကြသည်ကို တွေ့ရပေသည်။ ခန္တီးလုံနယ်သားတို့မှာ မြေပြန့်၌ လယ်ယာစိုက်ပျိုးခြင်းဖြင့် အသက်မွေးကြ၏။ ထိုနယ်မှ ထွက်ရှိသော စားနပ်ရိက္ခာတို့မှာ နယ်၏လူဦးရေ၏ ၁ဝ ဆမျှအတွက်ပင် လုံလောက်သည်ဟု သိရ၏။ ထိုမှတစ်ပါး ခန္တီးလုံဒေသတွင် ခဲကိုလည်း တွေ့ရှိလေ သည်။ ခန္တီးရှမ်းတို့မှာ ယခင်က ကြမ်းတမ်းခက်ထန်၍ စစ်မှု ရေးရာကို ဝါသနာပါခဲ့ကြသော်လည်း ယခုအခါတွင် အေးချမ်း စွာ နေထိုင်သူများ ဖြစ်ကြသည်။
ဗုဒ္ဓသာသနာတွင် အထူးလေးနက်စွာ သက်ဝင်ယုံကြည် သူများ ဖြစ်သည့်အတိုင်း ခန္တီးလုံတွင် ဘုန်းကြီးကျောင်း၊ စေတီ ပုထိုးများကို အနှံ့အပြား တွေ့ရှိရသည်။ ပူတာအိုမြောက်ဘက် တောနက်အတွင်း၌ပင် ရှေးက တည်ထားခဲ့သော ဘုရားပျက်၊ ကျောင်းအိုများကို တွေ့ရှိနိုင်သေးသည်။ ထူးခြားချက်တစ်ရပ်မှာ ဘုရားစေတီ၏ မုခ် ၄ ဘက်အနက် ၃ ဘက်တွင် ခြင်္သေ့ရုပ် ၁ ရုပ်နှင့် လူရုပ် ၁ ရုပ်စီ ရှိ၏။ အခြားတစ်ဘက်၌သော် ကား မင်းသားရုပ် ၂ ရုပ်ကို ထားရှိသည်။ ထိုမင်းသားရုပ် ၂ ရုပ်ထားသောမုခ်မှာ တောင်ဘက်မုခ် ဖြစ်၏။ ထိုတောင် ဘက်မုခ်၌ မင်းသားရုပ်ထားရှိခြင်းမှာ ခန္တီးရှမ်းတို့သည် မြန်မာ နိုင်ငံတော်၏ ကျေးဇူးသစ္စာတော် စောင့်သိခြင်းရှိသည်ကို ဖော်ပြလို၍ ဖြစ်သည်။
ခန္တီးရှမ်းတို့ အိမ်ဆောက်ရာတွင်လည်း အားလုံး တောင် ဘက် မျက်နှာမူ၍ ဆောက်လုပ်ကြသည်။ ဤသို့ ဆောက်လုပ် ခြင်း အကြောင်းရင်းမှာလည်း မြန်မာဘုရင်တို့၏ ဩဇာခံဖြစ်ခဲ့ ကြောင်းနှင့် မြန်မာဘုရင်တို့၏ ကျေးဇူးသစ္စာကို စောင့်သိခြင်း အထိမ်းအမှတ်ကိုပြခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် ပူတာအိုမြို့၌ တိုင်းမင်းကြီး၏ ဒါဗာပွဲ ကို တက်ရောက်ကြကုန်သော ခန္တီးလုံစော်ဘွားများအနက် အသက်အရွယ်ကြီးရင့်လှသော စော်ဘွားကြီးအချို့မှာ မြန်မာ ဘုရင်က စော်ဘွားအဖြစ် ခန့်အပ်ကြောင်း အထိမ်းအမှတ် ဖြစ်သည့် ရွှေနဖူးစည်းကြီးများကို နဖူးတွင် စည်းလျက် အဆောင်အယောင်ဖြင့် တက်ရောက်ကြောင်း ကိုယ်တွေ့မျက်မြင် ဖြစ်သူ မစ္စတာကင်ဒန်ဝတ်က ဖော်ပြထားသည်ကို တွေ့ရပေ သည်။
ဝက်ကျိန်း (မြို)ရွာ
ဝက်ကျိန်း (မြို)ရွာ
မြန်မာပြဇာတ် စာရင်း
ခေတ်အဆက်ဆက် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သော မြန်မာပြဇာတ်များကို အောက်ပါအတိုင်း တွေ့ရသည် -
ပျဉ်းမထုံးရွာ၊ ပျဉ်းမထုံး
ပျဉ်းမထုံးရွာ၊ ပျဉ်းမထုံး
ခန်းဝင်ပစ္စည်း
ခန်းဝင်ပစ္စည်း
မြန်မာဗုဒ္ဓအယူဝါဒီတို့တွင် သတို့သားနှင့် သတို့သမီးတို့ လက်ထပ်ထိမ်းမြားပေးသည့်အခါ သူတို့အဖို့ အိမ်ထောင်သစ် တစ်ခု တည်ဆောက်ရန်အတွက် နှစ်ဦးနှစ်ဖက်သော မိဖများက ပစ္စည်းဥစ္စာ၊ လယ်ယာမိုးမြေ၊ ရွှေငွေရတနာ စသော လက်ဖွဲ့ ပစ္စည်းများကို ဝိုင်းဝန်းပေးကမ်းလေ့ရှိကြသည်။ ထိုသို့ပေးကမ်း ရရှိသော လက်ဆောင်ပဏ္ဏာများကို ဗုဒ္ဓဘာသာဓမ္မသတ်ကျမ်းဂန် များတွင် ခန်းဝင်ပစ္စည်းဟု ခေါ်ဆိုသည်။ သို့ရာတွင် ယခုအခါ ခန်းဝင်ပစ္စည်း၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာကာ မိဘက ပေးသော လက်ဖွဲ့ပစ္စည်းများသာမဟုတ်ဘဲ ဆွေမျိုးညာတိ၊ မိတ်သင်္ဂဟများက ပေးကမ်းချီးမြှင့်ကြသော လက်ဖွဲ့ပစ္စည်းများ ကိုပါ ခန်းဝင်ပစ္စည်းစာရင်းထဲတွင် ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ထား လျက်ရှိသည်။
ခန်းဝင်ပစ္စည်း ပေးခြင်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ မနုကျယ်ဓမ္မသတ် တွင် 'အကြင်သမီးကို ပေးစားသည့်ကာလ၊ အသွင်ဥစ္စာပဏ္ဏာ ပေးကောင်းသည်မတောင်း၊ သမီးနှင့် ယောက်ျားငယ် သင်နေ ပြီးမှ အသွင်လက်ဆောင် ရကောင်းသေးသည်။ ယောက်ျားငယ် မိဘ၊ ယောက်ျားငယ်ကို တောင်းသော်မရရှာချေ။ အဘယ် ကြောင့်နည်းဟူမူကား ရှေးမဆိုချေသောကြောင့်တည်း'ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ရေးသားပါရှိသည်။ အဓသံခိပ် ဓမ္မသတ်လင်္ကာ ၌လည်း 'သမီးကျေးဇူး၊ ရွယ်လူးလုလင်၊ အတင်တင်က၊ ကြည်လင်ပေးကမ်း၊ လက်ဖက်ကွမ်းကို၊ လှမ်းစားပိုင်၏။ ဖြီးခိုင်သွင်းနှံ၊ ခံပြီးမူကား၊ လွဲထိမ်းမြားက၊ ကြည်လင်ပေးကမ်း၊ လက်ဖက်ကွမ်းကို၊ လှမ်းစားပိုင်၏။ ဖြီးခိုင်သွင်းနှံ၊ ခံပြီးမူကား၊ လွဲထိမ်းမြားက၊ သွင်းနှစ်ဆပြန်၊ သွင်းတိုင်းပြန်လစ်၊ ကာမ ပြစ်သာ၊ သုံးချက် မှာ၏'ဟု ဖော်ပြထားလေသည်။
အမှန်စင်စစ် ဗုဒ္ဓအယူဝါဒီမြန်မာလူမျိုးတို့ လက်ထပ်ရေး တွင် အကြင်လင်မယားဖြစ်မြောက်ရန်အတွက် အခမ်းအနားများ ကျင်းပခြင်း၊ ခန်းဝင်ပစ္စည်းများ ပေးခြင်းကို မပြုမနေရဟု သတ်မှတ်ထားခြင်း မရှိပေ။ ဗုဒ္ဓအယူဝါဒီ မြန်မာလူမျိုးတို့အဖို့ လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းမှာ လူမှုရေးရာသက်သက်မျှသာ ဖြစ် သဖြင့် ယောက်ျားလေးတစ်ဦးနှင့် မိန်းကလေးတစ်ဦးတို့သည် အကြင်လင်မယားအဖြစ် အတူတကွ သဘောတူ ပေါင်းသင်း နေထိုင်ခြင်းသာ အဓိကဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် လက်ထပ် ထိမ်းမြားရာ၌ ခန်းဝင်ပစ္စည်းပေးခြင်းသည် အဓိကအချက် မဟုတ်ချေ။ မိဖဆွေမျိုးများ၏ အခြေအနေ အဆင့်အတန်း အလိုက် မိမိတို့ သဘောအလျောက် ချီးမြှင့်ထောက်ပံ့ခြင်းသာ ဖြစ်၏။ ယခုခေတ်တွင် ခန်းဝင်ပစ္စည်းအဖြစ်ဖြင့် မရွေ့မပြောင်း နိုင်သော ပစ္စည်းတစ်စုံတစ်ရာကို ပေးကမ်းလိုလျှင် မှတ်ပုံတင် စာချုပ်များ ပြုလုပ်၍ ပေးကမ်းမှသာ တရားဝင်သော ခန်းဝင် ပစ္စည်း ဖြစ်မြောက်နိုင်သည်။
အိမ်ထောင်ဦးတွင် ရရှိသော လက်ဖွဲ့ပစ္စည်းများအပြင် သတို့သား၌ဖြစ်စေ၊ သတို့သမီး၌ဖြစ်စေ၊ မိမိနှင့် အတူပါလာ သော အမွေအနှစ်၊ သို့မဟုတ် ကိုယ်ပိုင်ပစ္စည်းများကို ခန်းဝင် ပစ္စည်းအဖြစ်သို့ ပြောင်းလွဲထည့် သွင်းလိုက ထည့်သွင်းနိုင်ပေ သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာဓမ္မသတ်ကျမ်းအရ ခန်းဝင်ပစ္စည်း မှန်သမျှ ကို ဇနီးမောင်နှံ နှစ်ဦးတို့ အခွင့်အရေးတူညီစွာ ပိုင်ဆိုင်ကြ လေသည်။
အိမ်ထောင်ဦးတွင် ပစ္စည်းပေးကမ်းခြင်း ထုံးတမ်းစဉ်လာ မှာ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်တွင် ရှေးအခါကပင် ထွန်းကားပေါ်ပေါက်ခဲ့ ကြောင်း အထောက်အထားများ တွေ့ရှိရသည်။ တရုတ်လူမျိုး နှင့် ဟိန္ဒူလူမျိုးတို့မှာ မိန်းကလေးဘက်မှ ခန်းဝင်ပစ္စည်းပေး၍ လက်ထပ်လေ့ရှိကြသည်။ မွတ်စလင်တို့၏ လက်ထပ်ရေးတွင်မူ 'မဟာ'ခေါ် ခန်းဝင်ပစ္စည်းပေးမှုမှာ အဓိကအချက် ဖြစ်သည်။ ခန်းဝင်ပစ္စည်းကို လက်မထပ်မီဖြစ်စေ၊ လက်ထပ်သည့်အချိန် တွင် ဖြစ်စေ၊ လက်ထပ်ပြီးနောက်မှဖြစ်စေ၊ သတို့သားက သတို့သမီးသို့ ပေးရသည်။ ထိုမဟာပစ္စည်းမှာ ဇနီးဖြစ်သူ၏ တစ်ဦးတည်းပိုင်ပစ္စည်း ဖြစ်တော့သည်။ ခရစ်ယန်တို့တွင် သတို့သားက မိမိ လက်ထပ်မည့် မိန်းကလေးကို လက်ဆောင် ပဏ္ဏာများ ပေးကမ်းလေ့ရှိသော်လည်း ခန်းဝင်ပစ္စည်းကိုမူ မိန်းကလေးဘက်က ပေးလေ့ရှိသည်။ သတို့သားနှင့် သတို့ သမီးတို့သည် လင်ခန်းမယားခန်းအဖြစ် အတူနေသည့် အချိန် အတွင်းများတွင် မိန်းကလေးဘက်မှပါလာသော ခန်းဝင်ပစ္စည်း များကို လင်ယောက်ျားကသာ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရလေ သည်။
မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ တိုင်းရင်းသားများ ဖြစ်ကြသော ရှမ်း၊ ကရင်၊ ဂျင်းဖော၊ ချင်းလူမျိုးများတွင်မူ ယောက်ျား ကလေးဖက်မှ ခန်းဝင်ပစ္စည်း ပေးကမ်းရသော စံနစ်များ ရှိလေသည်။
ရှေးက မြန်မာနိုင်ငံတွင် သတို့သား မိဘ သတို့သမီး မိဘအားလည်းကောင်း၊ ခန်းဝင်ပစ္စည်းတင်၍ တောင်းရမ်း ထိမ်းမြားပေးခြင်း စနစ်များ ထွန်းကားခဲ့သော်လည်း ယခုအခါ ထိုစနစ်များ မရှိသလောက် ပပျောက်လာချေပြီ။
ငါးဖီးမ
ငါးဖီးမ (Leiognathus splendens) ကို ငါးတံငါဟူ၍လည်း ခေါ်သည်။ ရခိုင်တိုင်း၌ ယင်းကို ငါးဥကြီးဟူ၍ သိကြသည်။ ပါဏဗေဒအလိုအားဖြင့် 'လေအိုနေးသပ်စပလင်ဒန်'ဟု ခေါ်သည်။ ကိုယ်ပြား၍ ပါးစပ် အရှေ့သို့ ငေါထွက်နေသည်။ အရောင်မှာ ငွေရောင်တောက်နေသည်။ ဆူးတောင်များသည် သန်မာ၍ ကြီးထွား သည်။ အမြီးခွသည် ရှည်၏။ ကျောရိုးဆူးတောင်နှင့် နှာတံပေါ် ၌ အမည်းကွက်များ ပါရှိသည်။ အရှည် ၅ လက်မ၊ ၆ လက်မ အထိ ရှိသည်။
ကတက်ရွာ၊ အိပ်ပျက်
ကတက်ရွာ၊ အိပ်ပျက်
ဟိုနားရွာ၊ နားတစ်
ဟိုနားရွာ (Honar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ နားတစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၁၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားတစ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၅၄၉ ဦး၊ မ ၃၀၇၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၆၁၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အဇ္ဈတ္တပစ္စုပ္ပန္နယဒနိစ္စသုတ်
ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော စက္ခု(ပသာဒရုပ်/မျက်စိ)သည် အနိစ္စသဘောရှိ၏၊ ထိုအနိစ္စသဘောရှိသော စက္ခု (ပသာဒရုပ်/မျက်စိ)သည် ဒုက္ခသဘောရှိ၏၊ ထိုဒုက္ခသဘောရှိသော စက္ခုသည် အနတ္တသဘောရှိ၏။ ယင်းအနတ္တသဘောရှိသော စက္ခုသည် “ငါ၏ဥစ္စာမဟုတ်၊ ငါမဟုတ်၊ ငါ၏အတ္တမဟုတ်”ဟု ဤကဲ့သို့ အမှန်အတိုင်း ဝိပဿနာပညာဖြင့် ရှုမှတ်ရမည် အစရှိသည်ဖြင့် အဇ္ဈတ္တိကာယတန ၆-ပါးတို့ကို ရဟန္တာဖြစ်သည်အထိ တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ ရှုမှတ်ပုံကို ဘုရားရှင်, ရဟန်းတို့အား ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
လဲင်သဲရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
လဲင်သဲရွာ(Lente)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ လဲင်သဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၃၂၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လဲင်သဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၉၃ ဦး၊ မ ၃၈၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၇၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငဖုန်းရွာ၊ ဆားချက်
ငဖုန်းရွာ၊ ဆားချက်
လွိုင်ဆိုင်း (အရှေ့)ရွာ၊ နမ့်စန်မြို့နယ်
လွိုင်ဆိုင်း (အရှေ့)ရွာ (Loihseng (East))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ နမ့်စန်မြို့နယ်၊ နမ့်လစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၇၇၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်လစ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၀၈၂ ဦး၊ မ ၂၉၈၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၀၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်စန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိယဂုချိဘူတာ
အိယဂုချိဘူတာ  (祖谷口駅 အိယဂုချိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုခုရှီးမားခရိုင်၊ မိယောရှိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကြက်ကျိန်းရွာ
ကြက်ကျိန်းရွာ
သရက်ကုန်းရွာ၊ ခင်ဦးမြို့နယ်
သရက်ကုန်းရွာ (Thayetkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ခင်ဦးမြို့နယ်၊ သရက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၄၇၈ ဖြစ်သည်။
ခနောင်ရွာသစ်ရွာ၊ ခနောင်
ခနောင်ရွာသစ်ရွာ၊ ခနောင်
အိယော - ဟိုးဂျေားဘူတာ
အိယော - ဟိုးဂျေားဘူတာ  (伊予北条駅 အိယော - ဟိုးဂျေား - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အဲဟိမဲခရိုင်၊ မဆွတ်ယာမမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အဇ္ဈတ္တာတီတာဒိယံဒုက္ခသုတ်
၄၀၊ ၄၁၊ ၄၂-သုတ်မြောက်။ ။
မင်းတက်ချောင်းရွာ၊ မင်းကူးလမ်း
မင်းတက်ချောင်းရွာ၊ မင်းကူးလမ်း
တွေးတီရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိသရောင်ရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
မိသရောင်ရွာ(Mithayaung)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ မိသရောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၂၃၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိသရောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၄၄၉ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၆၈၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်ကုန်းရွာ၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်
အင်ကုန်းရွာ (Inkone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်၊ အင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၃၆၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၁၀ ဦး၊ မ ၁၄၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၅၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟွေဆန်းရွာ၊ ဆဟောင်း
ဟွေဆန်းရွာ (Hwaysang)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ ဆဟောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၂၃၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆဟောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၈၀၄ ဦး၊ မ ၆၂၉၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၁၀၀ ဦးနေထိုင်သည်။
အိယဘူတာ
အိယဘူတာ  (揖屋駅 အိယ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိမနဲခရိုင်၊ မဆွတ်အဲမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကွင်းကုန်းရွာ၊ ဆားချက်
ကွင်းကုန်းရွာ၊ ဆားချက်
ရဲဘော်ဘခက်
အမည်ရင်း ဦးဘခက် (ခေါ်) ရဲဘော်ဘခက်ကို ၁၉၃၆ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၇)ရက်နေ့တွင် ရွှေဘိုမြို့နယ်၊ ဆိပ်ခွန်ရွာနေ ဦးအောင်စိန်၊ ဒေါ်ဦးတို့မှ ဆိပ်ခွန်ရွာတွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ငယ်စဉ်က ဆိပ်ခွန်မူလတန်းကျောင်းတွင် စတင်ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၄ဂခုနှစ်၊ ရန်ကုန်မြို့၊ ကြည့်မြင်တိုင် စပါယ်ရှယ်ကောလိပ်တွင် ဆက်လက်ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၄၉ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ ပြည်လမ်း ဆရာဖြစ်သင်ကောလိပ် ပညာသင်ကြားနေစဉ်အတွင်း ကျောင်းသားလှုပ်ရှားမှုများတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ထိုမှ မြေအောက် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီသို့ ဝင်ရောက်၍ တောခိုကာ ပါတီဗဟိုကွန်မြူနစ်ပါတီသို့ ဝင်ရောက်၍ တောခိုကာ ပါတီဗဟိုဌာနချုပ်တွင် တာဝန်ယူခဲ့သည်။
၁၉၅⁠၅ခုနှစ်မှ ၁၉၅၇ခုနှစ်အထိ ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ ပြည်ပကြိုးမဲ့ဆက်သွယ်ရေးဌာန၌ လျှို့ဝှက်စာ တာဝန်ခံအဖြစ် အထူးတာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၅ဂခုနှစ်မှ ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်အတွင်း ရန်ကုန်မြို့၌ ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုဌာနချုပ်၏ မြေအောက်စည်းရုံးရေး လုပ်ငန်းများကို တာဝန်ယူခဲ့သည်။
၁၉၆၃ခုနှစ်တွင် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီ၏ ပဏာမငြိမ်းချမ်းရေး ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နှင့်အတူ ရန်ကုန်မြို့သို့ လိုက်ပါခဲ့သည်။
၁၉၆၅ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၅ရက်နေ့တွင် သာယာဝတီခရိုင်၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ တောင်ညို ဒေသ ဆင်သေရွာ၏ အရှေ့ဘက် (၂)မိုင်အကွာ၌ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော ပထမပတ် ဗဟိုမာက်စ်နင် ဝါဒကျောင်းသို့ တက်ရောက်ခဲ့ရာ အဘိဓမ္မာဘာသာရပ်၊ ဘောဂဗဒေဘာသာရပ်၊ ပါတီတည်ဆောက်ရေးဘာသာရပ်၊ တပ်မတော်တည်ဆောက်ရေး စစ်ရေးဘာသာရပ်တို့ကို တက်ရောက်သင်ကြားခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုစခန်းပါတီကော်မတီ ဗဟိုဌာနချုပ်တို့တွင် ရုံးအုပ်တာဝန်ကို ယူခဲ့သည်။
၁၉၆ရခုနှစ်၊ ဧပြီလ ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ အတွင်းရေးမှူး ရဲဘော်ဌေး၊ ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ ပေါလစ်ဗြူရို (နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့) အဖွဲ့ဝင် ရဲဘော်ဘတင် (ဂိုရှယ်)တို့နှင့်အတူ ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရေးဂိုဏ်းဟု သတ်မှတ်ခြင်းခံရကာ အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။
အသတ်ခံရမည်ဆဲဆဲ ၁၉၆၇ခုနှစ်၊ ဇွန်လ (၆)ရက် နေ့တွင် သာယာဝတီခရိုင်၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ တောင်ညိုဒေသ၊ ဆင်သေချောင်းများ၌ ယာယီစခန်းချထားသော ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ် ပါတီ ဗဟိုဌာနချုပ် စခန်းမှ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်ကာ ပေါင်းတည်မြို့၊ ကြို့ပင်ကောင်အိုင်ရွာရှိ ခလရ (၅၂)တပ်စခန်းသို့ ဇွန်လ (၉)ရက်နေ့တွင် အလင်းဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ၎င်းနှင့်အတူ အဖမ်းခံရသော ရဲဘော်ဌေးနှင့် ရဲဘော်ဘတင်(ဂိုရှယ်)တို့သည် ဇွန်လ (၁၈)ရက်နေ့ (၂)နာရီတွင် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ် ပါတီ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့မှ အထူးတာဝန်ပေးအပ်ခြင်းခံရသော သုတ်သင်ရေးအဖွဲ့၏ လက်ချက်ဖြင့်  ကျဆုံး သွားခဲ့ရလေသည်။ ယင်းနောက် ၁၉၆၈ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ဝရက်တွင် တောင်ငူမြို့နယ် ဦးဘစိုး၊ ဒေါ်သိန်းတို့၏ သမီးဖြစ်သူ ဒေါ်ခင်မေဦး နှင့် လက်ထပ်ကာ သား မောင်သူခက်၊ သမီး မနှောင်းခက်တို့ ထွန်းကားခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၁၉၃၆ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ အဖွဲ့ဝင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
စွန်ဒင်ရွာ၊ သံပုရာ
စွန်ဒင်ရွာ၊ သံပရာ
မျိုးကြီး
မျိုးကြီး (၁၉၇၆-) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ထင်ရှားသော ရော့ခ် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ အိုင်းရင်းခရော့စ်ဂီတ အဖွဲ့နှင့် နှစ်ပေါင်းများစွာ တွဲဖက်သီဆိုခဲ့သော အဆိုရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
မိသားစုဘဝ
ဇင်မာလွင် (ခ) လုံးလုံး နှင့် ၂၀၀၀ ပြည့်၊ မေလ ၂၀ ရက်တွင် လက်ထပ်သည်။
၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီ ၁၄ ရက်နေ့တွင် မျိုးကြီးနှင့် ဇနီးဖြစ်သူတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ထင်ရှားသူများထဲမှ ပထမဆုံး COVID-19 ရောဂါပိုးတွေ့ရှိရသူများ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာခရစ်ယာန်များ
အာဠဝီရွာ၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်
အာဠဝီရွာ(Ahrlawi)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်၊ ရွာသစ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၆၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွာသစ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၁၂ ဦး၊ မ ၁၅၈၄ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၉၉၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးညှင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငါးဖယ်
ငါးဖယ်သည် ရေချိုရေငန် နှစ်ရပ်လုံးတွင် ကျက်စားသော ငါးမျိုး ဖြစ်သည်။ ပါဏဗေဒအရ 'နိုတော့တာရပ် ချိတာလာ' ဟု ခေါ်သည်။ ငါးဖယ်၏ ကိုယ်သည် ပြား၍ ဝမ်းပိုင်းသည် ဓားသွားကဲ့သို့ ရှိသည်။ ကျောအရှေ့ပိုင်းခုံး၍ အနောက်ပိုင်း ဖြောင့်သည်။ ကျော၌ အလွန်သေးသော ဆူးတောင်တစ်ခုသာ ရှိသည်။ စအိုဆူးတောင်သည် ဝမ်းမှ အမြီးတိုင်အောင် ကိုယ်၏ ၃ ပုံ ၂ ပုံခန့် တစ်ဆက်တည်းရှိသည်။ ဦးခေါင်းငယ်၍ နှာတံ အနည်းငယ်ချွန်သည်။ တစ်ကိုယ်လုံးတွင် ပါးလွှာသော အကြေး များ တစ်ခုပေါ်တစ်ခုထပ်ကာ ဖုံးအုပ်လျက်ရှိသည်။ ငါးဖယ်၏ အရောင်သည် ကျောပိုင်းတွင် အနည်းငယ် နက်ပြီး ကျန်အပိုင်း တွင် ဖြူသည်။ ကိုယ်အရှည် ၁ ပေမှ ၁ဝ ပေအထိ ရှိသည်။ ငါးဖယ်ကို ချက်ပြုတ်စားကြသည့်အပြင် ငါးပိလည်း လုပ်ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရသောငါး ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရသောငါး ကဏ္ဍ:ပါကစ္စတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရသောငါး
အဇ္ဈတ္တာတီတာဒိယဒနတ္တသုတ်
၄၃၊ ၄၄၊ ၄၅-ခုမြောက်သုတ်။
အတိတ်, အနာဂတ်, ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော စက္ခုသည် အတ္တမဟုတ်၊ အတ္တမဟုတ် သော စက္ခုကို ငါ့ဟာမဟုတ်, ငါမဟုတ်, ငါ၏အတ္တမဟုတ်-ဟုစက္ခုကို ဟုတ်မှန်သည့် အတိုင်း မှန်ကန်သော ပညာဖြင့် ရှုမြင်ရမည်-အစရှိသည်ဖြင့် အဇ္ဈတ္တိကာယတန (၆) ပါးတို့ကို တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ၌ ရဟန္တာဖြစ်သည်အထိ ရှုမြင်ရန်ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
ရီးဒါးရွာ
ရီးဒါးရွာ
သူဌေးစမ်းရွာ၊ ပျဉ်းမထုံး
သူဌေးစမ်းရွာ၊ ပျဉ်းမထုံး
ငန်ဇောလ်ရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
ငန်ဇောလ်ရွာ(Nganzawl)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ လဲင်သဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၃၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လဲင်သဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၉၃ ဦး၊ မ ၃၈၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၇၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွှေပေချောင်ရွာ၊ ခနောင်
ရွှေပေချောင်ရွာ၊ ခနောင်
၁၄ မတ်
မတ်လ၊ (၁၄)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၇၃)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၇၄)ရက်မြောက်)) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၂၉၂) ရက် ကျန်သေးသည်။
ချမ်းသာအေးကုန်းရွာ၊ ဆားချက်
ချမ်းသာအေးကုန်းရွာ၊ ဆားချက်
အိဝယဘူတာ (ဟယေားဂို)
အိဝယဘူတာ  (岩屋駅 အိဝယ- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟယေားဂိုခရိုင်၊ ခိုဘဲမြို့၊ နဒရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အိပ်ပျက်ကုန်းလေးရွာ၊ အိပ်ပျက်
အိပ်ပျက်ကုန်းလေးရွာ၊ အိပ်ပျက်
ဝိုင်းကျိုရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ဝိုင်းကျိုရွာ (Waingkyo)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ရွာမုံတောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၈၉၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘတင်၊ ဦး (ရွှေပြည်)
ရွှေပြည်ဦးဘတင်သည် ထင်ရှားသော နိုင်ငံသမိုင်းပညာရှင်၊ မြန်မာစာ၊ မြန်မာမှု ပညာရှင်ကြီးတစ်ဦး၊ စာဟောဆရာကြီး ဖြစ်သည်။ မန္တလေး၏ မဟာဂီတ ပညာရှင်ကြီး တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။
ဆရာကြီးသည် တက္ကသိုလ်ဘွဲ့ရ ပညာရှိကြီးတစ်ဦး မဟုတ်ပါ။ သို့သော် ဆရာကြီး၏ ပညာအရည်အချင်းကြောင့် မန္တလေး အမျိုးသားကျောင်းဆရာ၊ မန္တလေး ဆရာအတတ်သင် ကျောင်းဆရာ၊ မန္တလေး ပန်တျာကျောင်းအုပ်၊ သမိုင်းသုတေသီ စသည့် အစိုးရခန့် ပညာရှင်အလုပ်များကို တာဝန်ယူခဲ့ရပြီး တက္ကသိုလ်ဆရာများကို မြန်မာစာ၊ မြန်မာမှု၊ မြန်မာရာဇဝင်များ ပို့ချဟောပြောပေးခဲ့ရသော ဆရာကြီးတစ်ဆူပင်ဖြစ်သည်။
မန္တလေးတက္ကသိုလ် ရှိ “အေဝမ်း” ခန်းမကြီးတွင် တစ်ပတ်တစ်ခါ ဆရာကြီး ပို့ချဟောပြောပေးသောအခါ မြန်မာစာ ပါမောက္ခများ၊ မြန်မာစာကထိကများက ကျိုးကျိုးနွံနွံနှင့် လိုက်လံနာကြား ရေးမှတ်ကြရသည်။ ဟောပြောသည့် အကြောင်းအရာများသည် ပုံနှိပ်စာအုပ်တွေ၊ ပေပုရပိုက်များထဲကသာမက ရှေးလူကြီးများ ကျန်ကောင်း ကျန်ရာ ကျန်ခဲ့သည့် နန်းတွင်း ပညာရှိကြီးများ၏ မှတ်သားပြောဆိုချက်များလဲ ပါရှိသည်။ ဆရာကြီးသည် အသားညို၍ ဥပဓိရုပ်ခန့်ညားသည်။ ခေါင်းပေါင်းစွပ်ထားပြီး တိုက်ပုံအင်္ကျီ အမြဲဝတ်လေ့ရှိသည်။ လည်တွင် ပုဝါရှည်တစ်ခု အမြဲပတ်ထားလေ့ရှိသည်။ မျက်လုံးမှေးပြီး ပြောဟောလေ့ရှိပေမယ့် မျက်နှာထိ မျက်နှာထား၊ အသံနေ အသံထား၊ မှင်မောင်း ကောင်းလှသောကြောင့် စာနာသည့် ပရိသတ်သည် မငြီးနိုင်ဘဲ အစအဆုံး နာယူမှတ်သားလေ့ ရှိသည်။
နန်းဓလေ့ မန်းဓလေ့များကို ပြောပြရာတွင် နန်းတွင်းသူ နန်းတွင်းသားများကို ထင်ယောင် မြင်ယောင်မိပြီး ငေးမော နားထောင်ကြရသည်။ တခါတရံ ရှေးသီချင်းကြီးများကို အသံနေ အသံထားနှင့် စည်းဝါးကိုင်ပြီး သီဆိုပြတာမျိုးလဲ ရှိသည်။
ဂီတမှာ ဘယ်လောက် အစွဲတကြီး လေးစားသလဲဆိုလျှင် သူ့သားများအားလုံးကို မြန်မာယောက်ျားတိုင်း ပတ္တလား တီးတတ် ရမယ်၊ ပန်းချီ ဆွဲတတ်ရမယ်ဆိုပြီး ကိုယ်တိုင် သင်ပေးလေ့ ရှိသည်။ ပြီးလျှင် သူလေးစားသော ဂီတပညာရှင်ကြီးများဆီတွင် ဆက်လက်အပ်နှံ သင်ယူစေသည်။ ဆရာမြို့မငြိမ်းနှင့် အတွဲဖြစ်သော ပန်းချီကျော် ဦးဘသက်သည် ဂီတပညာရှင်လဲဖြစ်ပြီး တယောထိုး ကျွမ်းပါသည်။ ထိုဆရာများဆီကိုလဲ ဆရာကိုယ်တိုင် သားများကို အပ်နှံခဲ့သည်။
ဆရာရွှေပြည်သည် ကိုလိုနီခေတ်၊ မန္တလေး မျိုးချစ်နိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင်များထဲတွင် တစ်ဦးအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံရေး တရားဟောရာမှာ ဦးတိုး ရာမရကန်ထဲမှ သဇင်ပန်းဘွဲ့ကို ဌာန်နှင့်မာန်နှင့် သီဆိုဟောပြော လေ့ရှိပြီး ပရိသတ်က ညစဉ်မပြတ် တခဲနက် အားပေး နားထောင်ကြ၍ ညပေါင်း ၁၄၀ တိတိ ရှိသောအခါ အင်္ဂလိပ်အရေးပိုင်က အမိန့်ထုတ်တားမြစ်ရပြီး ရပ်လိုက်ရတော့သည် ဟုဆို၏။
ဂျပန်များ အောက်မြန်မာပြည်မှ မထွက်သေးခင် အင်္ဂလိပ်စစ်တပ်လဲ မန္တလေးကို အခြေမချသေးခင် ဦးရာဇတ်နှင့် လူထုဦးလှတို့က အထက်ဗမာနိုင်ငံ ဖဆပလအဖွဲ့ချုပ်ကို ဖွဲ့သည်။ ရန်ကုန်တွင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းက ဖဆပလအဖွဲ့ချုပ်ဖွဲ့သောအခါ ကိုယ်စားလှယ် ၁၀ ဦး တောင်းရာမှာ ဆရာရွှေပြည်ဦးဘတင် ပါခဲ့သည်။ လူထုကြည်ညိုသော နိုင်ငံရေးသမားအဖြစ် ဆရာကြီး သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်းကလဲ အထူးလေးစား၍ ပြည်တွင်းစစ်ဖြစ်စက ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်ရာမှာ ဆရာရွှေပြည်ကိုပဲ ကော်မတီဝင်အဖြစ် ထည့်သွင်းခဲ့ဖူးပါသည်။ ကျန်းမာရေးမကောင်း၍ ဆက်လက် မလုပ်နိုင်ခဲ့ရှာပါ။
ဆရာကြီးရွှေပြည်ဦးဘတင်၏ တပည့်ရင်းချာများက အမျိုးသားကျောင်းထွက် လူထုဒေါ်အမာ၊ ဗိုလ်ခင်မောင်ကလေး စသူတို့ပဲ ဖြစ်သည်။ စာဖတ်ရာ၊ သီချင်းဆိုရာ၊ စကားပြောရာများတွင် ဌာန်ကရိုဏ်း ပယတ်တို့ကို အထူးသတိထားကြောင်း သိရသည်။
မန္တလေး၊ ဓမ္မဗိမာန် စာဆိုတော်နေ့ ဟောပြောပွဲမှ အပြန် ထုံးစံအတိုင်း ပတ္တလား ခေါက်ပြီး အထလိုက်မှာ ပတ္တလားအစွန်းကိုကိုင်ရင်းလဲကျပြီး ဆရာကြီး ကွယ်လွန်သွားခဲ့ရှာပါသည်။ ရွှေပြည်ဦးဘတင်၏ သားမှာ ဒါရိုက်တာ ဝင်းဖေ ဖြစ်ပြီး မြေးမှာ မီမီဝင်းဖေ ဖြစ်သည်။
အခြားကြည့်ရန်
မြန်မာ့စာဆိုရွှေပြည်ဦးဘတင်
အိယော - ဟိမိဘူတာ
အိယော - ဟိမိဘူတာ  (伊予氷見駅 အိယော - ဟိမိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အဲဟိမဲခရိုင်၊ ဆိုင်းဂျေားမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဆင်ပေါင်ဝဲရွာ၊ ခနောင်
ဆင်ပေါင်ဝဲရွာ၊ ခနောင်
ဘိုဘာရွာ
ဘိုဘာရွာ
င/လှရွာ၊ မင်းကူးလမ်း
င/လှရွာ၊ မင်းကူးလမ်း
ဘိုးသင်ကုန်းရွာ၊ ဆားချက်
ဘိုးသင်ကုန်းရွာ၊ ဆားချက်
ကညင်ကုန်းချောင်းဖျားစုရွာ၊ ကညင်ကုန်း
ကညင်ကုန်းချောင်းဖျားစုရွာ၊ ကညင်ကုန်း
ရွှေကဲရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
ရွှေကဲရွာ(Shweke)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ မိသရောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၂၃၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိသရောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၄၄၉ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၆၈၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ဖေါင်ဆိပ်ရွာ၊ အိပ်ပျက်
ဖေါင်ဆိပ်ရွာ၊ အိပ်ပျက်
ရွှေကဲရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သစ်ယားပင်ရွာ၊ ပင်းတယမြို့နယ်
သစ်ယားပင်ရွာ (Thityarpin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်းတယမြို့နယ်၊ မြေခြား (မြောက်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၈၃၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြေခြား (မြောက်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၉၆ ဦး၊ မ ၈၆၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၅၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်းတယမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိဝယဘူတာ (ဆဂ)
အိဝယဘူတာ  (岩屋駅 အိဝယ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဆဂခရိုင်၊ ခရဆွတ်မြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဗာဟိရာတီတာဒိယံဒုက္ခသုတ်
၄၉-၅၀-၅၁-သုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ဒုက္ခဖြစ်ပုံ၊ အနတ္တ ဖြစ်ပုံမှစ၍ အထက်သုတ်တော်များအတိုင်း ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ် (၃)သုတ်။
၁၅ မတ်
မတ်လ၊ (၁၅)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၇၄)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၇၅)ရက်မြောက်)) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၂၉၁) ရက် ကျန်သေးသည်။
မကျီးတန်းရွာ၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်
မကျီးတန်းရွာ (Magyitan)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်၊ မြောင်းဦးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၄၇၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြောင်းဦးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၃၅ ဦး၊ မ ၆၆၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၉၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိဝယာမဘူတာ
အိဝယာမဘူတာ  (岩山駅 အိဝယာမ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုခါယာမခရိုင်၊ နိအိမိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
၁၆ မတ်
မတ်လ၊ (၁၆)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၇၅)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၇၆)ရက်မြောက်)) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၂၉၀) ရက် ကျန်သေးသည်။
ဟွေဆန်းရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
ဟွေဆန်းရွာ (Hwaysang)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ ပင်လုံ (အရှေ့)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၁၇၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပင်လုံ (အရှေ့)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၈၀ ဦး၊ မ ၁၃၉၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၇၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆွမ်ဟရန်ရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သံဘိုရွာ၊ ခင်ဦးမြို့နယ်
သံဘိုရွာ (Thanbo)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ခင်ဦးမြို့နယ်၊ သံဘိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၅၇၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျွဲဖြူကန်ရွာ၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်
ကျွဲဖြူကန်ရွာ (Kywehpyukan)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်၊ ရေဦးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၂၉၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရေဦးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၅၆ ဦး၊ မ ၁၈၃၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိယော - နခယာမဘူတာ
အိယော - နခယာမဘူတာ  (伊予中山駅 အိယော - နခယာမ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အဲဟိမဲခရိုင်၊ အိယောမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဗာဟိရာတီတာဒိယဒနတ္တသုတ်
၅၂-၅၃-၅၄သုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ဗာဟိရာယတန ခြောက်ပါးတို့တွင် အတိတ်၊ အနာဂတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော ဗာဟိရာယတနသည် အနတ္တသာတည်း။ ထိုအနတ္တဖြစ်သော ဗာဟိရာယတနသည် “ငါ့ဟာမဟုတ်၊ ငါမဟုတ်၊ ငါ၏အတ္တမဟုတ်”ဟု အမှန်အတိုင်း ဝိပဿနာပညာဖြင့် ရှုမြင်လျှင် နိဗ္ဗိန္ဒ ဉာဏ်ဖြစ်၏-အစရှိသည်ဖြင့် အနတ္တလက္ခဏသုတ် ဒေသနာတော်နည်းဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ် (၃)သုတ်။
အာဠဝီစုစည်းရွာ၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်
အာဠဝီစုစည်းရွာ(Ahrlawisusee)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်၊ ရွာသစ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၆၄၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွာသစ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၁၂ ဦး၊ မ ၁၅၈၄ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၉၉၆ ဦး နေထိုင်သည်။ ၎င်းရွာသည် တိမ်ကောသွားခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးညှင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွာမုံတောင်ရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ရွာမုံတောင်ရွာ (Ywarmontaung)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ရွာမုံတောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၈၉၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပိတောက်ကုန်းရွာ၊ ဆားချက်
ပိတောက်ကုန်းရွာ၊ ဆားချက်
ဝင်းစိန်မြောက်ရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
ဝင်းစိန်(မြောက်)ရွာ(Winsein(North))သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ မိသရောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၂၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိသရောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၄၄၉ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၆၈၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိယော - နဂဟမဘူတာ
အိယော - နဂဟမဘူတာ  (伊予長浜駅 အိယော - နဂဟမ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အဲဟိမဲခရိုင်၊ အိုးဇုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အုံးတောရွာ၊ ကညင်ကုန်း
အုံးတောရွာ၊ ကညင်ကုန်း
ဟွေလိုက်ရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကတိုးကောင်
ကတိုးကောင်သည် ဟိမဝန္တာတောင်ကုန်းမြင့် သစ်တောများတွင် ရှိသော ဒရယ် တစ်မျိုးဖြစ်၍ ယင်းကို လက်တင်ဘာသာဖြင့် မော့ချပ်မော့ချီဖာရာဟု ခေါ်သည်။ ယင်းတို့သည် သမင်မျိုးစိတ်များထက် ပိုမိုရှေးဦးကျသည်။
များသောအားဖြင့် တစ်ကောင်တည်း နေတတ်၏။ တစ်ခါတစ်ရံ ဖိုမတွဲ၍နေသည်ကိုတွေ့ရ၏။ သို့ရာတွင် အစုအအုပ်ဖွဲ့၍ကား မနေချေ။ အရွယ်ရောက်သောအကောင်မှာ အလျား၃ ပေခန့်ရို၍ ပခုံးတွင် လက်မ ၂ဝခန့်မြင့်သည်။ အရောင် အမျိုးမျိုး ရှိသော်လည်း များသောအားဖြင့် အောက်ပိုင်း ဖြူ၍၊ အပေါ်ပိုင်းသည် မီးခိုးရောင်(သို့မဟုတ်) အညိုရောင် ဖြစ်သည်။
ကတိုးကောင်သည် အသီးအရွက်စားသော သတ္တဝါများ ဖြစ်ကာ တောင်ထူထပ်၍ သစ်တောဖုံးလွှမ်းသောအရပ်များတွင် ကျက်စားသည်။ လူသားတို့နေထိုင်ရာနှင့် ဝေးသောအရပ်များတွင် ကျက်စားကြသည်။ သမင်များနည်းတူပင် အရွက်များ၊ ပန်းပွင့်များ၊ မြက်များကို စားသည်။ ရေညှိရေမှော်များကိုလည်း စား သည်။
တရုတ်ရေသမင်များနည်းတူ အဖိုနှင့်အမ နှစ်ကောင်စလုံး၌ ဦးချို မရှိချေ။ သို့သော်အဖို၏အပေါ်မေးရိုးတွင် အောက်သို့ထိုးထွက်နေသော အစွယ်များ ရှိ၍ ခုခံကာကွယ်ရာတွင် ထိုအစွယ်များကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ အလွန် မွှေးကြိုင်သော ကတိုးဆီအတွက် ထိုသတ္တဝါတို့ကို ထောင်ချောက်ဖြင် ဖမ်းယူကြ၏။ ကတိုးဆီကို အထီးဝမ်းဗိုက် အောက်တွင်ရှိသော ဂလင်းအိတ်မှရရှိသည်။ ဂလင်းအိတ်မှာ သံပရာသီး အရွယ်ခန့်ရှိ၍ ကတိုးဆီတစ်အောင်စခန့်ပါရှိ၏။ ကတိုးနံ့သည် အလွန်စူးရှကာ တာရှည်ခံသောကြောင့် ကတိုးကို အလွန်အဖိုးတန်သော ပစ္စည်း တစ်ခု အဖြစ်ဖြင့် အရှေ့တိုင်းတွင်အသုံးပြုကြသည်။
ကတိုးကောင်သည် ရှက်ရွံ့တတ်ပြီး ညဘက် (သို့မဟုတ်) မှောင်ရီပျိုးချိန်တွင် ကျက်စားတတ်သည်။ နယ်မြေသတ်မှတ် ကျက်စားတတ်သည်။ မိတ်လိုက်ရာသီ တွင် အဖိုများသည် နယ်မြေကိုစွန့်ခွာကာ အမအတွက် အခြား အဖိုများနှင့် ယှဉ်ပြိုင်လေသည်။ ယင်းသို့ယှဉ်ပြိုင်ရာတွင် အစွယ်ကို အသုံးပြုသည်။ အမသည် ဇီးလွယ်ပြီး ရက် (၁၅၀) မှ (၁၈၀)အတွင်း သားတစ် ကောင်တည်း ပေါက်သည်။ မွေးကင်းစကတိုးကောင်ပေါက်ကလေး သည် အလွန်သေးငယ်သည်။ တစ်လသားအရွယ်အထိ များသောအားဖြင့် မလှုပ်မယှက်နေတတ်သည်။ ယင်းမှာ သားရဲကောင်များလက်မှ လွတ်မြောက်စေသည်။
ကတိုးကောင်မျိုးစိတ်များ
ကတိုးကောင်မျိုးစိတ် (၇) မျိုး ရှိလေသည်။
အယ်လ်ပိုင်းကတိုးကောင်ကို တိဘက်ဒေသတွင်လည်းကောင်း၊ တရုတ်ပြည်အနောက်ပိုင်းတွင် လည်းကောင်း တွေ့ရသည်။
ကရှ်မီးယားကတိုးကောင်ကို အာဖဂန်နစ္စတန်၊ အိန္ဒိယ၊ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရသည်။
ကတိုးချေကို ဘူတန်၊ အိန္ဒိယ၊ နီပေါ၊ မြန်မာနှင့် တရုတ်ပြည်တို့ တွင် တွေ့ရသည်။
ဟိမဝန္တာကတိုးကောင်ကို ခါးဖြူကတိုးကောင်ဟုလည်း ခေါ်သည်။ နီပေါ၊ ဘူတန်၊ အိန္ဒိယမြောက်ပိုင်းနှင့် တရုတ်ပြည်တို့ တွင် တွေ့ရသည်။
ဆိုက်ဘေးရီးယားကတိုးကောင်ကို အာရှတိုက်အရှေ့မြောက်ပိုင်း ရှိ တောင်ပေါ်တောများတွင် တွေ့ရသည်။ ဆိုက်ဘေးရီးယား၊ မွန်ဂိုလီးယား၊ အတွင်းမွန်ဂိုလီးယား၊ မန်ချူးရီးယားနှင့် ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်တို့တွင် တွေ့ရသည်။ မျိုးစိတ်ခွဲတစ်မျိုးကို ဆာခါလင်ကျွန်း တွင် တွေ့ရသည်။
ကိုးကား
<References />
ကဏ္ဍ:အသုံးများသော နို့တိုက်သတ္တဝါ အမည်များ ကဏ္ဍ:နို့တိုက်သတ္တဝါ မျိုးရင်းများ
၁၇ မတ်
မတ်လ၊ (၁၇)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၇၆)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၇၇)ရက်မြောက်)) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၂၈၉) ရက် ကျန်သေးသည်။
ဟဲနင်းရွာ၊ ပင်းတယမြို့နယ်
ဟဲနင်းရွာ (Henin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်းတယမြို့နယ်၊ မြေခြားချိုင့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၈၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြေခြားချိုင့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၂၃ ဦး၊ မ ၈၈၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၁၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်းတယမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိယော - မိယောရှိဘူတာ
အိယော - မိယောရှိဘူတာ  (伊予三芳駅 အိယော - မိယောရှိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အဲဟိမဲခရိုင်၊ ဆိုင်းဂျေားမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဗွမ်ထုတ်ရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
ဗွမ်ထုတ်ရွာ(Vomthauk)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ လဲင်သဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၉၀၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လဲင်သဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၉၃ ဦး၊ မ ၃၈၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၇၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တရော်ပင်
ရုက္ခဗေဒအလိုအားဖြင့် တရော်ပင်မျိုး၌ မျိုးကွဲများစွာရှိသည်။ ယင်းတို့အနက်'ဂရူးဝီးယား အေရှားတစ်ကား'ကို ကြက် တရော်ဟူ၍၎င်း၊ ကွက်တရော်ဟူ၍၎င်၊ 'ဂရူးဝီးယား အီလာတို့ စတီမွိုက်ဒီ'ကို ပင်တရော်ဟူ၍၎င်း ခေါ်ကြသည်။ ယင်းတို့ကို မြန်မာနိုင်ငံ နေရာအနှံ့အပြား၌ တွေ့ရသည်။ ရခိုင်လို အုန်းဒူရွက်ဟု ခေါ်သည်။ တရော်ခေါက် များမှ ချွဲကျွိသောအရည်ထွက်သည်။ အထူးအားဖြင့် တရော်ခေါက်ကို ထုပြီးနောက် ရေတွင်စိမ်၍ ခေါင်းလျှော်ရသည်။
ခေါင်းလျှော်ရည်လုပ်ရာ၌ တရော်ခေါက်ကို ကင်ပွန်းသီးနှင့်ရောစပ်၍ လုပ်လေ့ရှိကြသည်။ သကြားချေးချွတ်ရာ၌လည်း တရော် ခေါက်ကို အသုံးပြုတတ်ကြသည်။ တရော်ပင်မျိုးသည် ဆေး ဖက်ဝင်၏။ အချို့အပင်မျိုးမှ အခေါက်ကို အယားဖြေဆေး အဖြစ်ဖြင့် အသုံးပြုကြသည်။ အချို့အပင်မျိုး၌ အသီးသည် ချုပ်သောသတ္တိ ရှိသည်။ အချို့၌ကား အရွက်သည် အရေပြား ရောဂါအတွက်ကောင်း၏။
တရော်အမည်ဖြင့် အပင်တစ်မျိုးရှိသေးသည်။ ထိုတရော် ပင်မျိုးကို ရုက္ခဗေဒအလိုအားဖြင့် 'အက်စီကေးရီး ယားအဂယ် လော့ခါး'ဟု ခေါ်သည်။ မျိုးရင်းမှာ 'ယူဖောဗီ ယေစီအီး'ဖြစ် သည်။ ပင်လတ်စား အပင်မျိုးဖြစ်၍၊ ရေတက် ရေကျရှိသော ဒေသများတွင် ပေါက်ရောက်သည်။ ထိုအပင်မှ တရော်ရည်မှ အမြုပ်ထသည်။ သစ်သားအနံ့မှာ ဆိုးရွားသည်။ အသားပျော့၍ အဖြူရောင်ရှိသည်။ ကြာရှည်မခံပေ။ ယင်းကို ပေါ့ပါးသော အကြမ်းထည်ပရိဘောဂပစ္စည်းများ လုပ်ရာ၌၎င်း၊ သျွှောများ ပြုလုပ်ရာ၌၎င်း အနည်းအကျဉ်းအသုံးပြုကြသည်။ မီးခြစ်ဆံများ လုပ်ရန်အတွက်လည်း ကောင်းမွန်သည်ဟု ဆိုသည်။
ကိုးကား
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄)
ခယောက်ဖြူရွာ၊ မင်းကူးလမ်း
ခယောက်ဖြူရွာ၊ မင်းကူးလမ်း
မောင်ငယ်စုရွာ၊ ဆားချက်
မောင်ငယ်စုရွာ၊ ဆားချက်
ရွှေညောင်ပင်ရွာ၊ ကညင်ကုန်း
ရွှေညောင်ပင်ရွာ၊ ကညင်ကုန်း
ကိုကိုကြီး (နိုင်ငံရေးသမား)
ဦးကိုကိုကြီးသည် ၈၈ မျိုးဆက် ကျောင်းသား ခေါင်းဆောင် ဖြစ်သည်။ ပြည်သူ့ပါတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သည်။
ကိုယ်ရေးရာဇဝင်
၁၉၆၁၊ ဒီဇင်ဘာ ၁၈ တွင် ဖွားမြင်သည်။ ၁၉၇၇၊ နိုဝင်ဘာလတွင် စက်မှုလက်မှု အထက်တန်းကျောင်း အမှတ် (၁)၊ ရန်ကုန်မှ လျှပ်စစ် ဘာသာရပ်ဖြင့် အောင်မြင်သည်။ ၁၉၇၈၊ အခြေခံပညာ အထက်တန်း (ခ) အဆင့်ဖြင့် အောင်မြင်သည်။ ၁၉၈ဝ - ၈၃ တွင် အေဂျီတီအိုင် (အီးပီ) - AGTI (EP) စက်မှုလက်မှု သိပ္ပံမှ လျှပ်စစ် အင်ဂျင်နီယာ ဒီပလိုမာ ရရှိအောင်မြင်သည်။ ၁၉၈၄ အခြေခံပညာ စာမေးပွဲတွင် သင်္ချာ၊ ရူပ/ဓာတု၊ ဂုဏ်ထူးတို့ဖြင့် အောင်မြင်သည်။ ၁၉၈၄ - ၈၅ တက္ကသိုလ် ပညာသင်နှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးပညာ ပထမဦးဆုံးအသုတ်အဖြစ် စတင်တက်ရောက် သင်ကြားသည်။ ၁၉၈၆ တွင် HGP အထက်တန်းရှေ့နေ စာမေးပွဲကို ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေဘာသာရပ် ဂုဏ်ထူးဖြင့် အောင်မြင်သည်။ ၁၉၈၈၊ မတ်လ ၁၆ ရက်၊ တံတားနီ ကျောင်းသား လှုပ်ရှားမှုမှ စတင်၍ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းဝင်းအတွင်း ဆန္ဒပြပွဲများတွင် စတင်ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၈၊ ဇွန်လ အရေးအခင်းနောက်ပိုင်း ကျောင်းများပိတ်သွားပြီး ပြန့်ကျဲသွားသော ကျောင်းသားအင်အားစုများကို စုစည်း၍ ကျောင်းသားသမဂ္ဂ ဖွဲ့စည်းရန် ဦးဆောင်စည်းရုံးခဲ့သူတဦးအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၈၈၈၈ အရေးတော်ပုံကြီးတွင် ဦးဆောင်ပါဝင်ခဲ့ပြီး ဩဂုတ်လ ၂၈ ရက် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၊ သမဂ္ဂ မြက်ခင်းပြင်တွင် ကျင်းပဖွဲ့စည်းခဲ့သော ညီလာခံမှ 'ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားသမဂ္ဂများ အဖွဲ့ချုပ်' ဒု-ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ကြားဖြတ်အစိုးရ ဖွဲ့စည်းရေး၊ ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနု၏ စင်ပြိုင်အစိုးရ ထောက်ခံရေး စည်းရုံး လှုပ်ရှားမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ နဝတ (တပ်မတော်) က အာဏာသိမ်းပြီး လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ ဖွဲ့စည်းရေးတွင် ပံ့ပိုးကူညီမှု ပေးခဲ့သည်။
ကျွန်းကလေးရွာ၊ ခင်ဦးမြို့နယ်
ကျွန်းကလေးရွာ (Kyunkalay(Kyuntawlay))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ခင်ဦးမြို့နယ်၊ သာဝတ္တိကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၁၄၃ ဖြစ်သည်။
ကိုကိုကြီး (နိုင်ငံရေးသမား)
ကိုယ်ရေးရာဇဝင်
၁၉၈၉၊ ဇန်နဝါရီ (၇) ရက်နေ့တွင် တက္ကသိုလ်အလိုက် ကျောင်းသားသမဂ္ဂများနှင့် စုစည်း၍ ဗကသများအဖွဲ့ချုပ် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်းရာတွင် ဒုဥက္ကဋ္ဌ-၁ အဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဗကသများ အဖွဲ့ချုပ်၊ အလုပ်သမားများ သွေးစည်း ညီညွတ်ရေးအဖွဲ့ (အယ်လ်အက်စ်-LS)၊ ရဟန်းပျိုများအဖွဲ့၊ အထိန်းသိမ်းခံ ကျောင်းသားဟောင်းများ အဖွဲ့ (၇၄ မှိုင်း)၊ အခြား တပ်ဦးများနှင့် ပူးပေါင်း၍ ဒေါ်ခင်ကြည် ဈာပနကော်မီတီ အမည်ဖြင့် ဇန်နဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် တပ်ပေါင်းစုအသွင် စတင်ဖွဲ့စည်း လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ၁၉၈၉၊ မတ်လ ၁၃ ရက် ကိုဘုန်းမော် ကျဆုံးခြင်း နှစ်ပတ်လည်နေ့ အခမ်းအနား ကျင်းပရေး ဦးဆောင်ကော်မီတီ၊ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊ နိုင်ငံရေးပါတီများ၊ အင်အားစုများကြား တောင်းဆိုချက် (၅) ချက်ကို ဘုံသဘောတူညီမှုဖြင့် ညှိနှိုင်းချမှတ် စုစည်းနိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၈၉၊ မတ်လ ၁၃ ရက်တွင် ကိုဘုန်းမော်ကျဆုံးခြင်း နှစ်ပတ်လည် ဝမ်းနည်းခြင်း ရက်သတ္တပတ်အဖြစ် ရန်ကုန်တိုင်းမြို့နယ် အနှံ့အပြားတွင် ဒီမိုကရေစီရေး လူထုဟောပြောပွဲများ ကျင်းပဟောပြောခဲ့သည်။ လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ကြားဖြတ်အစိုးရပြဿနာ ခေါင်းစဉ်ဖြင့် စာတမ်းတစောင်ကို ဗကသ ခေါင်းဆောင်များအကြား တင်သွင်းဆွေးနွေးခဲ့ပြီး ယင်းစာတမ်းနှင့်အတူ ၁၉၈၉ ဧပြီလတွင် ဖမ်းဆီး ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၈၉၊ ဇွန်လတွင် ပြန်လည် လွတ်မြောက်ခဲ့ပြီး အထိမ်းအမှတ်၊ အခမ်းအနားများ စည်းဝေး ဟောပြောမှုများ၊ စည်းရုံး လှုပ်ရှားမှုများ ဆက်လက်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၉၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ဗကသ၊ လူဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ၊ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (လူငယ်) တို့ ညှိနှိုင်းဆွေးနွေး၍ ရွေးကောက်ပွဲ ဖြတ်သန်းရေး၊ ဒီမိုကရေစီ အင်အားစုများ အနိုင်ရရေး၊ တိုင်းရင်းသားများ တန်းတူညီတူမှုရှိရေး၊ ကျောင်းသားလူငယ် ကိုယ်စားလှယ်များ လွှတ်တော်တွင်းပါဝင်ရေး ဟူသော အချက်လေးချက်ကို ပါတီဂိုဏ်းဂဏစွဲမပါဘဲ အမျိုးသားရေး ဦးတည်ချက်ဖြင့် ချမှတ်ထုတ်ပြန်နိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၉၀၊ မေလ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများနှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခြင်း၊ ဒီမိုကရေစီ အင်အားစုများ အနိုင်ရရှိရေး ကြိုးပမ်းခြင်းများကို ဆောင်ရွက် လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ၁၉၉၀၊ ဇူလိုင်လ ဂန္ဒီညီလာခံ ကျင်းပရေး ကူညီပံ့ပိုးခဲ့ပြီး၊ ဂန္ဒီသဘောထား ကြေညာချက်ကို ဗကသ အနေဖြင့် ထောက်ခံကြောင်း ထုတ်ပြန် ကြေညာခဲ့သည်။ ၁၉၉၀၊ ဩဂုတ်လတွင် နဝတနှင့် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ထိပ်တိုက် တွေ့ဆုံနေရမှု (၁/၉ဝ နှင့် ဂန္ဒီ) ကို ကြားဝင် ဖြန်ဖြေပေးရန် နိုင်ငံတော် သံဃာ့မဟာနာယက အဖွဲ့အား မေတ္တာရပ်ခံသည့် ကြေညာချက်ကို ဦးရေဝတ (ပျံလွန်) (အထက်ဗမာပြည် လေးပြင်လေးရပ် သံဃာ့သာမဂ္ဂီ ဥက္ကဋ္ဌ)၊ ဦးပညိန္ဒ (အောက်ဗမာပြည် ရဟန်းပျိုသမဂ္ဂများ အဖွဲ့ချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ)၊ ဦးမောင်ကို (ကွယ်လွန်) (အလုပ်သမား သွေးစည်း ညီညွတ်ရေးအဖွဲ့) တို့နှင့်အတူ လေးဦးပူးတွဲ လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၀၊ အောက်တိုဘာလ (သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့) သံဃာတော်များ သပိတ်မှောက်ကံဆောင်ပွဲ (ပတ္တနိက္ကုဇ္ဇန ကံဆောင်ပွဲ) အတွက် ပံ့ပိုး ကူညီပေးခဲ့သည်။
ကျွန်းကလေးရွာ၊ ခင်ဦးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကိုကိုကြီး (နိုင်ငံရေးသမား)
ကိုယ်ရေးရာဇဝင်
၁၉၉၄၊ ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် သရက်အကျဉ်းထောင်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခံရပြီး ၁၉၉၉၊ အောက်တိုဘာ ၂ဝ ရက်နေ့တွင် လွတ်မြောက်ကြောင်း အသိပေးခံခဲ့ရသည်။ ယင်းနေ့မှ စ၍ တဆက်တည်း ပုဒ်မ ၁၀(က) ဖြင့် ဆက်လက် ချုပ်နှောင်ခြင်းခံရသည်။ ၂၀၀၅၊ မတ်လတွင် အကျဉ်းထောင်မှ လွတ်မြောက်သည်။ ထောင်ထဲတွင် စုစုပေါင်း ၁၃ နှစ် ကျခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၀၅၊ စက်တင်ဘာတွင် အကျဉ်းထောင်အသီးသီးမှ လွတ်မြောက်လာကြသော ၈၈ အရေးတော်ပုံက ကျောင်းသားလူငယ်များ၊ အမျိုးသမီးများကို စုစည်းပြီး ၈၈ မျိုးဆက်ကျောင်းသားများအဖွဲ့ကို ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် မင်းကိုနိုင်တို့နှင့်အတူ စုစည်း ထူထောင်ခဲ့သည်။
၂၀၀၆ တွင် အဖွဲ့ချုပ်၊ သက်ကြီး နိုင်ငံရေးသမားကြီးများ၊ စာပေ အနုပညာရှင်ကြီးများ၊ ကိုဇာဂနာနှင့် မိတ်ဆွေများ၊ မျိုးဆက်သစ်လူငယ် ကျောင်းသားများနှင့် လက်တွဲပြီး လက်ရှိ နိုင်ငံရေး အခြေအနေများကို လေ့လာ ဆွေးနွေးခဲ့သည်။ အမျိုးသား ပြန်လည်သင့်မြတ်ရေးနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေး အဖြေရှာရေး နည်းလမ်းများကို ထောက်ခံကြောင်း ထုတ်ဖော်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၆၊ စက်တင်ဘာမှ ၂၀၀၇ နှစ်ဆန်းအထိ ကိုကိုကြီး၊ မင်းကိုနိုင်၊ ဌေးကြွယ်၊ ပြုံးချိုနှင့် မင်းဇေယျာတို့ကို စစ်အစိုးရက ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။
၂၀၀၆၊ အောက်တိုဘာမှ အစပြုပြီး ကျန် ၈၈ မျိုးဆက်တို့က အဖြူရောင်လှုပ်ရှားမှုအမည်ဖြင့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ လွတ်မြောက်ရေးကို တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ဒေါ်အမာ၊ ဇာဂနာ စသည့် အတိုက်အခံ စာပေပညာရှင်များ အပါအဝင် လူထုလူတန်းစားပေါင်းစုံ ပါဝင် လက်မှတ်ထိုးခဲ့ကြသည်။
၂၀၀၇၊ ဇန်နဝါရီ ထိမ်းသိမ်းခံထားရာမှ လွတ်မြောက်လာပြီး အဖြူရောင် လှုပ်ရှားမှုများကို တိုးမြှင့်ခဲ့ရာ ပြည်သူလူထု၏ ရင်ဖွင့်ချက်များကို ထုတ်ပြန်ခြင်း၊ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား မိသားစုများကို သွားရောက် အားပေးခြင်းတို့ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ စစ်အုပ်စု၏ ကြံ့ဖွံ့များ၊ စွမ်းအားရှင်များက နှောင့်ယှက်ခဲ့ကြသည်။
၂၀၀၇၊ ဩဂုတ်လတွင် ၈ လေးလုံး (၁၉) နှစ်ပြည့် အခမ်းအနား ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ စစ်အုပ်စု၏ လောင်စာဆီဈေးနှုန်းများ အဆမတန် တိုးမြှင့်ခြင်းကို ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြ လမ်းလျှောက်ခဲ့ပြီးနောက် ဩဂုတ်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် မင်းကိုနိုင်နှင့် အခြား ၈၈ မျိုးဆက် ကျောင်းသား ၁၂ ဦးနှင့်အတူ ဖမ်းဆီးခြင်း ခံရသည်။
၂၀၀၈၊ နိုဝင်ဘာတွင် စစ်အစိုးရက ထောင်ဒဏ် (၆၅) နှစ် ချလိုက်ပြီး ရှမ်းပြည်နယ် မိုင်းဆတ်အကျဉ်းထောင်တွင် အကျဉ်းကျခံခဲ့ရသည်။
၁၉၈၈၊ မတ်လ နိုင်ငံရေး စတင်လှုပ်ရှားစဉ်မှ စ၍ ဖမ်းဆီး ထိန်းသိမ်းခံနေရချိန်များ အပါအဝင် ကျောင်းသားသမဂ္ဂသည် လွတ်လပ်ပြီး အမှီအခိုကင်းသော (Natural and Independent) သမဂ္ဂ ဖြစ်ရမည်။ နိုင်ငံရေး ပြဿနာကို နိုင်ငံရေး နည်းလမ်းဖြင့် တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးဖြေရှင်းရမည်ဟူသောမူကို တစိုက်မတ်မတ် စွဲကိုင်ရင်း ဒီမိုကရေစီရေး လှုပ်ရှားမှုများကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။
ပြန်လွတ်လာ
၂၀၁၂-ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ(၁၃)ရက်နေ့၊ နိုင်ငံတော် သမ္မတဦးသိန်းစိန်၏ စတုတ္ထအကြိမ်မြောက် အကျဉ်းသား ၆၅၁ဦး လွှတ်ရာတွင် လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။
ယခုအခါတွင် ပြည်သူ့ပါတီဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
ဟွေလိုက်ရွာ၊ ကုန်းယော
ဟွေလိုက်ရွာ (Hwaylaik)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ ကုန်းယောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၀၁၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်းယောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၆၃ ဦး၊ မ ၉၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အဇ္ဈတ္တာယတနဒုက္ခသုတ်
စက္ခုသည် ဆင်းရဲ၏-အစရှိသည်ဖြင့် အဇ္ဈတ္တိကာယတန (၆) ပါးတို့ကို တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ ရဟန္တာဖြစ်သည်အထိ ရှုမြင်ပုံကို ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
အမ်းမြို့
မြန်မာနိုင်ငံ ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ( အမ်းခရိုင်တွင်ပါဝင်သည့်) အမ်းမြို့သည် အမ်းမြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်မြို့ဖြစ်သည်။ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ရှိလင့်ကစား၊ အမ်းတောင်ကြားလမ်းကို အကြောင်းပြု၍ ပြည်မဘက်ရှိ မြို့နယ် ခရိုင်များနှင့် ပို၍အဆက်အသွယ်များသည်။ ရခိုင်ပြည်နယ်၏ မြို့တော်စစ်တွေမှ သင်္ဘောဖြင့် သုံးရက်နှစ်ညဉ့်အိပ် ခရီးသွားရသည်။ ယခင် ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာ ကျောက်ဖြူမြို့မှ သင်္ဘောဖြင့် တစ်နေ့ခရီးသွားရသည်။ သို့တိုင်အောင် အမ်းမြို့သို့ တိုက်ရိုက် မရောက်သေးပေ။ အမ်းမြို့မှ ၁၂မိုင်ကွာဝေးသော စခန်းမော် သည် အမ်းမြို့၏သင်္ဘောဆိပ်ကမ်း ဖြစ်လေသည်။ စခန်းမော်မှ တစ်ဆင့် ကုန်းလမ်းခရီးဖြင့် ခြေလျင်သွားသည်က ရေလမ်းမှ လှေဖြင့်သွားသည်ထက် အရောက်မြန်လေသည်။
ပထဝီဝင်
အမ်းမြို့သည် အမ်းချောင်းပေါ်တွင်တည်ရှိသည်။ အမ်းချောင်းသည် ရခိုင်ရိုးမ၏တောင်စွယ်တစ်ခုဖြစ်သော အမ်းတောင်၌မြစ်ဖျားခံပြီးလျှင် တောင်မှမြောက်သို့စီးဆင်းသည်။ မြို့ကိုချောင်း၏တစ်ဖက် တစ်ချက်တွင်တည်ထား၍ အထက်ရွာ၊ အောက်ရွာဟူ၍ နှစ်ပိုင်းခွဲထားသည်။ အထက်ရွာကို တောင် ဘက်ရွာ၊ အောက်ရွာကို မြောက်ဘက်ရွာဟုလည်း ခေါ်သည်။ မြို့၏အလျားသည် ခြောက်ဖာလုံခန့်ရှိ၍ အနံသည်နှစ်ဖာလုံခန့် ရှိသည်။ အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် မြို့ပေါ်တွင် အိမ်ခြေ ၁,၃ဝဝ ခန့်ရှိ၍ လူဦးရေ ၇,ဝဝဝ ခန့်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။ တောင်ဘက် ရွာကို အရှေ့ပိုင်း၊ အလယ်ပိုင်း၊ အနောက်ပိုင်းဟူ၍ သုံးပိုင်း ပိုင်းခြားထားလျက် မြို့နယ်အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာနရုံး၊ ပြည်သူ့ရဲတပ်ဖွဲ့စခန်း၊ စာတိုက် စသော အစိုးရအဆောက်အအုံ များသည် တောင်ဘက်ရွာ၌ တည်ရှိကြသည်။ ထို့ပြင် အထက် ရွာတွင် အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းတစ်ကျောင်း၊ အောက်ရွာ တွင် အလယ်တန်းကျောင်းတစ်ကျောင်းရှိသည်။ ဈေးရုံဟူ၍ သီးသန့်မရှိချေ။ ဗျပ်ထိုးခေါင်းရွက် ဈေးသည်များသာ ရှိလေသည်။
အမ်းမြို့နယ်သည် ယခင်ကျောက်ဖြူခရိုင်၏ အရှေ့ မြောက်ပိုင်း၌ တည်ရှိ၍ ကုန်းတွင်းပိုင်းကျသည်။ မြို့နယ်တစ်ခုလုံး၏ အကျယ်အဝန်းသည် ၂,၅၄၂ စတုရန်းမိုင်ဖြစ်၍ ကျေးရွာ အုပ်စုပေါင်း ၅၄ ခု ပါဝင်သည်။ မြို့နယ်လူဦးရေသည် ၁၉၇၃ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၆ဝ,၆၃၂ ယောက်ဖြစ်သည်။
ရာသီဥတု
အမ်းမြို့သည် လေးဖက်လေးမျက်နှာ၌ တောင်စွယ် တောင်ကုန်းများဖြင့် ဝန်းရံလျက်ရှိ၍ ထိုတောင်စွယ် တောင် ကုန်းတို့သည် သစ်ပင်တောအုပ်များဖြင့် ဖုံးလွှမ်းကာ မှိုင်းမှိုင်း ညို့ညို့ရှိနေသဖြင့် ရှုမျှော်ခင်းသာယာသည်။ မြို့တည်နေရာသည် ပင်လယ်ကမ်းခြေနှင့် အလွန်မဝေးကွာလင့်ကစား ကုန်းမြင့်ပိုင်းကျ၍ တောင်ပတ်လည်ဝိုင်းနေသဖြင့် ဆောင်းရာသီအခါ အတော်အတန်အေး၍ နွေအခါ၌ပူသည်။ မိုးရာသီတွင်မူ မိုးများသောမြို့တစ်မြို့ဖြစ်လေသည်။
စီးပွားရေး
အမ်းမြို့နယ်သည် ယခင်ကျောက်ဖြူခရိုင်အတွင်း၌ ဆန်စပါးအထွက်ဆုံးဖြစ်သည်။ အဓိကထွက်ကုန်မှာ နှမ်းဖြစ်သည်။ မြို့နယ်အတွင်း သစ်တော ဝါးတောများလည်း ပေါများ၍ သစ်၊ ဝါးလည်း အထွက်များသည်။ ပျဉ်ကတိုးသစ်များများ ထွက်သော မြို့နယ်ဖြစ်သည်။ အခြားထွက်ကုန်များမှာ ဆေးရွက်၊ ငရုတ်၊ ဆား၊ ငါးပိ၊ ငါးခြောက် စသည်တို့ဖြစ်ကြလေသည်။