cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ
ကရင်
၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းသည်နောက် KNU က တိုက်ပွဲပြန်စသည်။ ဧပြီလ ၂၇ ရက်တွင် သံလွင်မြောက်အနောက်ခြမ်း၊ ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်အနီးရှိ တပ်မတော်မှ စခန်းတခုကို ကရင်တို့ သိမ်းလိုက်သည်။ တပ်မတော်မှ လေကြောင်းပစ်ကူဖြင့် ပြန်သိမ်းရန် ကြိုးစားသည်။ နှစ်ဘက်ထိခိုက်မှု ထုတ်ပြန်ခြင်း မရှိ။
ချင်း
ချင်းလက်နက်ကိုင်တပ်များသည် ၁၉၅၀ ဝန်းကျင်ကပင် လွတ်လပ်ရေးအတွက် တောင်းဆိုတိုက်ပွဲဝင်ကြရာ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ချင်းပြည်နယ်အနှံ့ တိုက်ပွဲများ ပြင်းပြင်းထန်ထန်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ချင်းမြို့ရွာ အများအပြားသည်လည်း မီးလောင်တိုက် အသွင်းခံခဲ့ရသည်။
စစ်ကိုင်း
စစ်ကိုင်းတိုင်း သည် ၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းပြီး နောက်ပိုင်း နယ်စပ် ဒေသ ပြည်နယ်များနှင့် မတူ ခိုအောင်း ရန် တော တောင် နည်းပါးသည့် လွင်ပြင်များ ဖြစ်ကာ လက်နက် ခဲယမ်းမီးကျောက် ဝယ်ယူရရှိရန် ခက်ခဲ သော်လည်း မကြောက် မရွံ့ ပြင်းပြင်းထန်ထန် လက်ဖြစ် လက်နက်များဖြင့် ခုခံတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း ကျေးရွာ အများအပြားသည်လည်း မီးလောင်တိုက် အသွင်းခံခဲ့ရသည်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း လူထုအများအပြား စစ်ပြေး ဒုက္ခသည် ဖြစ်ရသည်။
မကွေး
မကွေးတိုင်းသည် စစ်ကိုင်းနည်းတူ ၂၀၂၁ မှ စတင်ကာ လက်နက်ကိုင် တော်လှန်သော ဒေသ ဖြစ်လာသည်။ မကွေးတိုင်းတွင် ယောဒေသ နှင့် ဆက်စပ်နယ်များသည် အပြင်းထန်ဆုံး ခုခံ တိုက်ခိုက်သည့် ဒေသများ ဖြစ်သည်။ မကွေးတိုင်း ကျေးရွာများလည်း မီးတင်ရှို့ခြင်း ခံကြရကာ လူအများ စစ်ပြေး ဒုက္ခသည်ဘဝ ရောက်ကြရသည်။
ရှမ်း
ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း တောင်ကြီးခရိုင် ဖယ်ခုံမြို့နယ် နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း မူဆယ် များတွင် ၂၀၂၁ နောက်ပိုင်း တိုက်ပွဲများ ပြင်းပြင်းထန်ထန်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း ကျောက်မဲခရိုင် နောင်ချိုမြို့နယ် တွင် ၂၀၂၂ ခုနှစ် နောက်ပိုင်း တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်ခဲ့သည်။
ရခိုင်
ရခိုင်ဒေသတွင် မြန်မာ့တပ်မတော် ကို ပထမဆုံး တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်မှာ မူဂျာဟစ်အဖွဲ့ဖြစ်သည်။ ၁၉၄၈ မှ ၁၉၆၁ ထိ တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
ရခိုင့်တပ်တော် အေအေ သည် ရခိုင့်နိုင်ငံတော်ထူထောင်ရေး ကြွေးကြော်သံဖြင့် လက်နက်ကိုင် တော်လှန်တိုက်ခိုက်မှုများကို ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၀ ရွေးကော်ပွဲ အပြီး ရခိုင်တွင် တိုက်ပွဲများ နည်းပါးသွားသည်။
လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖေါက်မှု
မြေမြှုပ်မိုင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ရာနှင့်ချီသော အရပ်သားသေဆုံးမှုများအတွက် နှစ်ဘက်အပြန်အလှန် လက်ညှိုးထိုးကြသည်။ KNU အား ရွာနီးချုပ်စပ်များ၌ မိုင်းထောင်ကြောင်း အစိုးရမှ စွပ်စွဲသည်။ KNU ကမူ ထိုသို့ မိုင်းထောင်ရခြင်းမှာ အရပ်သားများအား တိုက်ခိုက်သော အစိုးရတပ်တို့ကို အားလျော့စေရန် ဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ သို့သော်လည်း ၎င်းမိုင်းကြောင့် အထိအခိုက်များသူမှာ အရပ်သားများသာ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ထိုင်းနယ်စပ်အထိသွား၍ ဆေးမကုနိုင်ပါကလည်း အသက်ဆုံးရနိုင်ချေ များသည်။ ဒေသတွင်းဆေးရုံဆေးခန်းများမှာ ကုသနိုင်သော ကိရိယာနှင့်ဆေးပစ္စည်းများ မရှိ။
ကလေးစစ်သားသုံးခြင်းမှာ နှစ်ဘက်စလုံးတွင်ရှိသည်။ ၂၀၁၂ ရောက်မှသာ တပ်နှင့် အခြားလက်နက်ကိုင် ၇ တပ်တို့ ကလေးများအား စစ်ဘက်နှင့် နိုင်ငံရေးအကျိုးစီးပွားအတွက် အသုံးချမည်မဟုတ်ကြောာင်း ယူနီဆက်နှင့် သဘောတူ လက်မှတ်ထိုးကြသည်။ သို့သော်လည်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာအလုပ်သမားအဖွဲ့အစည်း (ပလဖ) ကမူ သဘောတူမှုကို ဖေါက်ဖျက်ကာ ဆက်သုံးမြဲဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ ၂၀၁၂ နောက်ပိုင်းတွင် တပ်မတော်မှ ရာနှင့်ချီသော ကလေးစစ်သားတို့ကို ထွက်ခွင့်ပေးခဲ့သော်လည်း တပ်မတော်က ၂၀၁၃-၁၄ ကာလတွင်ပင် အသက်မပြည့်သူ အနည်းဆုံး ၃၄၀ ခန့်ကို စစ်သားစုခဲ့သည်ဟု ခန့်မှန်းကြောင်း၊ ၎င်းကာလတွင် အခြားလက်နက်ကိုင်များဖြစ်သော ရှမ်းပြည်တပ်မတော်(တောင်ပိုင်း)၊ မြန်မာအမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်မဟာမိတ်တပ်နှင့် တအောင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်တို့၌ ဆက်လက်စုဆောင်းနေသေးကြောင်း ပလဖက ဆိုသည်။
တရုတ်
တရုတ်သည် မြန်မာရှိ လက်နက်ကိုင်တို့၏ နောက်ခံဖြစ်ကြောင်း ကာလအတန်ကြာ သံသယအဖြစ်ခံရသည်။ သို့သော် ရှည်လျားသောနယ်နိမိတ်ထိစပ်မှုကြောင့် မြန်မာအစိုးရသည် တရုတ်နှင့် နီးစပ်သောဆက်ဆံရေး ရှိသည်သာမက လက်နက်ကိုင်များလည်း အလားတူဆက်ဆံရေး ရှိနေခြင်းဖြစ်သည်။ မော်စီတုံးခေါင်းဆောင်သော ၁၉၆၀-၇၀ ကာလများ၌ တရုတ်သည် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ (ဗကပ) ကို အတိအလင်းထောက်ခံသည်။ သို့သော် စီးပွားရေးလိုလားသော တိန့်ရှောင်ဖန်လက်ထက်၌ မြန်မာအစိုးရနှင့် လက်တွဲကာ မြန်မာပြည်မှ သယံဇာတထုတ်ယူရန်ကို ပို၍ စိတ်ဝင်စားလာသည်။ ဗကပတို့ လက်နက်ကိုင်မှုစွန့်သည့် ၁၉၈၈ နောက်ပိုင်း၌လည်း ညီညွတ်သောဝတပ်မတော်၊ မြန်မာအမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်မဟာမိတ်တပ်ဦး စသော အခြားတိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တို့ကို ကျောထောက်နောက်ခံပေးသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ဒုတိယအဖွဲ့သည် မြန်မာပြည်နေ ဟန်တရုတ်များဖြစ်သည်။
၂၀၁၆ ခုတွင် တရုတ်သည် နယ်စပ်များသို့ စစ်သားများလွှတ်ကာ စည်းကြပ်သည့်နည်းတူ မြန်မာအစိုးရနှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တို့ ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးရန်ကိုလည်း ထောက်ခံအားပေးသည်။ ဆွေးနွေးကြရန် ရန်ပုံငွေ ဒေါ်လာ ၃ သန်းပင် ပေးခဲ့သည်။ သို့သော် မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်အဖွဲ့နှင့် ဝအဖွဲ့ကို တရုပ်နှင့်ဆက်စပ်သည်ဟု သံသယရှိကြောင်း မြန်မာအစိုးရက ဖော်ပြခဲ့သည်။
အိန္ဒိယ
အိန္ဒိယနှင့်မြန်မာသည် အိန္ဒိယအရှေ့မြောက်ဘက်ရှိ လက်နက်ကိုင်ဆန့်ကျင်မှုကြောင့် မဟာဗျူဟာမြောက်စစ်ဘက်ဆက်ဆံရေးကို စခဲ့သည်။ မြန်မာစစ်တပ်ကို လက်နက် သင်တန်းနှင့် နည်းဗျူဟာမြောက်ပစ္စည်းများ ပေးသည်။ အထူးသဖြင့် ရေတပ်အတွက် ရေဒါနှင့် သင်္ဘောတည်ဆောက်ရေး နည်းပညာတို့ ဖြစ်သည်။ ရေငုပ်သင်္ဘော မောင်းနှင်ထိန်းသိမ်းပြုပြင်ရေးအတွက်လည်း ကာလရှည် သင်တန်းပေးသည်။ ရည်ရွယ်ချက်မှာ နှစ်နိုင်ငံ၏နယ်စပ်တွင် ၁၉၉၀ နှစ်များကပင်ရှိနေသော လက်နက်ကိုင်တို့ကို ပူးပေါင်းနှိမ်နင်းရန် ဖြစ်သည်။ မြန်မာသည်လည်း အနောက်မြောက်ဘက်မှ သောင်းကျန်းသူတို့ကို ဖိဖိဆီးဆီးဖမ်းကာ အိန္ဒိယအစိုးရထံ အပ်သည်။ ၂၀၂၀ ပြည့်၊ မေလတွင် ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်များအပါအဝင် လက်နက်ကိုင် ၂၂ ယောက်ကို အိန္ဒိယသို့ လွှဲခဲ့သည်။ အလားတူပင် အိန္ဒိယသည်လည်း အဖြစ်ဆိုးများကြောင့် ထွက်ပြေးလာသော ဘင်္ဂလီဒုက္ခသည်တို့ကို အင်အားသုံးကာ မြန်မာသို့ပင် ပြန်လွှတ်သည်။
ထိုင်း
ထိုင်းနိုင်ငံသည် မြန်မာပြည်မှ လက်နက်ကိုင်ဆန့်ကျင်သူတို့အား အတိအလင်းထောက်ခံသူ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၎င်းနယ်စပ်မှဖြတ်ကာ လက်နက်ခဲယမ်းများ သွင်းနေသည်ကို မျက်စိမှိတ်ပေးသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ကာလရှည်ဒုက္ခသည်စခန်းဝန်ကို ပေါ့လိုသည့်ပြင် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာသော မြန်မာနှင့် စီးပွားရေးသဘောတူချက်များ ရလာပြီးနောက် နယ်စပ်အားစည်းကြပ်ကာ အထောက်အပံ့အားလုံးကို ရပ်ဆိုင်းလိုက်သည်။
အမေရိကန်
၁၉၅၁ မှစ၍ စီအိုင်အေတို့က တရုပ်ပြည် ယူနန်နယ်မှ မြန်မာသို့ဝင်လာသော ကူမင်တန်တို့ကို အထောက်အပံ့များပေးသည်။ ၎င်းတွင် စက္ကူစစ်ဆင်ရေးအမည်ဖြင့် ၁၉၅၃ မတိုင်မီအထိ ထိုင်းနိုင်ငံမှတဆင့်ပေးသော လက်နက်မဟုတ်သောအထောက်အပံ့များလည်း ပါသည်။ နောက် စစ်သား ၇၀၀၀ အား ထိုင်ဝမ်သို့ လေကြောင်းဖြင့် ပို့ပြီးနောက် လက်ကျန်စစ်သားများကို ဆက်မထောက်ပံ့တော့။
မြောက်ကိုရီးယား
မြောက်ကိုရီးယားမှ ခြေလျင်သုံးအဝေးပစ်လက်နက်များ ထုတ်လုပ်ရန် နည်းပညာဝယ်ယူခဲ့သည်။ ပညာရှင်များကိုပါ ခေါ်ယူ၍ ပြည်တွင်း၌ သင်တန်းပေးရန် စီမံသော်လည်း နျူကလီးယားထုတ်ရန်ဟု သတင်းကြီးကာ အနောက်အုပ်စုမှ ဖိအားပေးလာခြင်းကြောင့် ၎င်းပညာရှင်တို့ကိုပါ ပြန်လွှတ်ရသည်။ ဝယ်ယူလက်စ ခြေလျင်သုံးအဝေးပစ်လက်နက်ထုတ်နည်းကို စစ်ဘက်ပညာရှင်များဖြင့် ဆက်လက်ဖန်တီးနေသည်။ ဆယ်စုနှစ်တခုကျော်ကြာပြီဖြစ်သော်လည်း မအောင်မြင်သေး။
ရုရှား
ယခင်က ကြားနေနိုင်ငံအဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့သော်လည်း ၁၉၈၈ ခုနောက်ပိုင်းတွင် "ရန်သူ၏ရန်သူမှာ မိတ်ဆွေ" ဟူသော ဗျူဟာအတိုင်းပင် အနောက်အုပ်စုနှင့် မသင့်မြတ်သော ရုရှားနှင့် နီးကပ်သောဆက်ဆံရေး စခဲ့သည်။ မြန်မာဘက်မှ လက်နက်ဝယ်ယူခြင်း၊ လူကြိုက်နည်းသော ရုရှားတက္ကသိုလ်များသို့ ပညာသင်များ လွှတ်ခြင်းဖြင့် ရုရှားအတွက် ဝင်ငွေဖန်တီးပေးပြီး ရုရှားမှ အပြန်အလှန်အနေဖြင့် ကုလသမဂ္ဂ၌ မြန်မာစစ်တပ်အတွက် အမာခံပရိသတ်အဖြစ် နေသည်။
လက်နက်ရောင်းသူများ
၂၀၁၉ ခု စာရင်းအရ တပ်မတော်အား နိုင်ငံ ၇ နိုင်ငံမှ (တရုတ်၊ အိန္ဒိယ၊ အစ္စရေး၊ မြောက်ကိုရီးယား၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ ရုရှားနှင့် ယူကရိန်း) မှ ကုမ္ပဏီ ၁၄ ခုတို့က လက်နက်ရောင်းချပေးသည်။ အိန္ဒိယမှ ရေငုပ်သင်္ဘာ၊ အစ္စရေးမှ အီလက်ထရောနစ်ထောက်လှမ်းရေးဆော့ဝဲနှင့် စနိုက်ပါတပ်မှန်ပြောင်းများ၊ ယူကရိန်းမှ ဘီးတပ်/ချိန်းတပ်တင့်များ၊ မြောက်ကိုရီးယားမှ အဝေးပစ်အမြောက်မြား အထူးပြုရောင်းခဲ့သည်။ နည်းပညာအများဆုံးပေးသူဖြစ်လာသော တရုတ်မှ ကေအိတ် (K-8) တိုက်လေယာဉ်ထုတ်နည်း၊ ၁၂၂-မမ ဒုံးတွဲပစ်စင်ထုတ်နည်း၊ အလိုအလျောက်ပဲ့ထိန်း လေယာဉ်ပစ်ဒုံးထုတ်နည်းတို့အပြင် မောင်းသူမဲ့လေယာဉ်နှင့် စစ်ဘက်သုံးယာဉ်များ ရောင်းပေးသည်။
ကျောဆူးထောင်ငါး
ကျောဆူးထောင်ငါး (Gasterosteidae) များ၏ ကျောဖက်တွင် ဆူးများပါရှိသော ငါးများ ဖြစ်သည်။ ယင်းဆူးများပါရှိသည့်အတွက် အခြားငါးအကြီးများ မမျိုနိုင်ပေ။ ၎င်းငါးတွေသည် အများအားဖြင့် ပင်လယ်ထဲတွင် နေထိုင်ကြသည်။
ဒီဇင်ဘာ ၂၀၀၉
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒီဇင်ဘာ ကဏ္ဍ:၂၀၀၉
ဝါရီရူးမင်း
မဂဒူးမင်းဆက် (သို့) ဝါရီရူမင်းဆက်ခေါ် မုတ္တမမြို့၏မင်းဆက် စတင်တည်ထောင်သူ ဝါရီရူးမင်း (၁၂၅၃–၁၃၀၇) (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၆၁၄–၆၆၈)သည် မင်းမျိုးမင်းနွယ် မဟုတ်ပဲ ဆင်းရဲသားဘဝမှ ကြံရည်၊ ဉာဏ်ရည်နှင့် ဝီရိယကြောင့် အထွတ်အထိပ် မင်းအဖြစ်သို့ ရောက်လာသော မွန်ဘုရင်ဖြစ်သည်။ ဤမင်းသည် အောက်မြန်မာနိုင်ငံရှိ မွန်ဒေသအားလုံးကို စိုးပိုင်ခဲ့လေသည်။ ပုဂံတွင် နရသီဟပတေ့ တရုတ်ပြေးမင်းနှင့် သားတော်အငယ် ကျော်စွာတို့ အုပ်စိုးချိန်၌ အောက်မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဝါရီရူမင်း အုပ်စိုးလျက်ရှိသည်။ မွန်တို့မှာ ပုဂံလက်အောက်ခံ ဘဝရောက်နေရာမှ ပုဂံအင်အားကျဆင်းချိန်၊ မွန်ဂိုတာတာ တို့၏ ရန်ကြောင့် ပုဂံ ပျက်ချိန်များတွင် ကိုယ်ပိုင်ထီးနန်းကို ပြန်လည် ထူထောင်ရန် ကြိုးပမ်းရာမှ မဂဒူး မင်းဆက် ပေါ်ထွန်းလာသည်။ မဂဒူး မင်းဆက်ကို ဗညားဝါရူး (ခေါ်) ဝါရီရူးမင်းက မုတ္တမမြို့မှ စတင်တည်ထောင်သည်။ ထိုမင်း၏ ငယ်အမည် မဂဒူးကိုအစွဲပြုကာ ၎င်းတည်ထောင်သည့် မင်းဆက်ကို မဂဒူးမင်းဆက်ဟုလည်းကောင်း၊ ဘွဲ့နာမည်ကို အစွဲပြုကာ ဝါရီရူးမင်းဆက် ဟုလည်းကောင်း ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ မဂဒူးမင်းဆက်တွင် မင်းပေါင်း ၁၈ ဆက်တိတိ မင်းပြုကြသည်။
ဘဝအစ
သက္ကရာဇ် ၆၁၄ နှောင်း တန်ခူးလဆုတ် ၄ ရက်တွင် (၂၀ မတ် ၁၂၅၃) ဖွားမြင်ပြီး ငယ်အမည်မှာ မဂဒူးဖြစ်⁠ဖြစ်သည်။ ယိုးဒယားရာဇဝင်၌ မိုဂဒိုဟု တွေ့ရသည်။ မဂဒူးက ယခု သထုံနယ်ရှိ ရှေးအခေါ် တကော့ဝန် သို့မဟုတ် ဝန်မြို့ဟုခေါ်သော ဒုံဝန်းရွာ ဇာတိဖြစ်သည်။ အဖဖြစ်သူမှာ မွန်ရှမ်းအနွယ်ဖြစ်၍ ကွမ်းကုန်သည် သုံးကျိပ်နှစ်ယောက်တွင် အကြီးအမှူးဖြစ်၏။ မိဘများမှာ သာမန်လယ်လုပ်သူ နှင့် ကုန်သည်များဖြစ်ကြသည်။ ငယ်စဉ်ကလေးဘဝက မိဘများ လယ်လုပ်သွားချိန်တွင် ခေါ်ဆောင်သွားပြီး ကန်သင်းပေါ်၌ ခမောက်ရှည် (မွန်ဘာသာဖြင့် ဂဒူး) တစ်ခုကို ပက်လက်လှန်ထားပြီး အိပ်စက် စေကာ အခြားခမောက်ရှည်တစ်ခုကို အပေါ်မှ ဖုံးအုပ်ထား ခဲ့သည်။ ကျီးငှက်တစ်ကောင်က ထိုခမောက်ရှည်အတွင်းမှ ကလေးငယ်ကို အစာအမှတ်နှင့် လာရောက်ကိုက်ချီရန်ကြိုးစားရာ အဖုံးဖြစ်သည့် ခမောက်ရှည်က ထိုကျီးငှက်ကို လိုက်လံ ထိုးဆိတ်တိုက်ခိုက်လေသည်။ ထိုကဲ့သို့ထူးဆန်းသည့် အခြင်းအရာကို မြင်သည့် မိဘနှစ်ပါးကလည်း သားဖြစ်သူအား မဂဒူး(မောင်ခမောက်ရှည်)ဟု အမည်ပေး လိုက်ကြသည်။ သားဦးဖြစ်သည့် မဂဒူး တွင် မဂဒါ အမည်ရှိ ညီတစ်ဦးနှင့် နှမဖြစ်သူ နှင်းဥရိုင် တို့ရှိကြသည်။ နောင်တွင် မိဘများ လယ်အလုပ်မှ တကော့ဝန်း (ဒုန်ဝန်းမြို့-ယနေ့ ဝန်မြို့) သို့ပြောင်းကာ ကုန်သည်အလုပ်ဖြင့် စီးပွားရှာကြသည်။ ထိုစဉ်က မဂဒူးတို့ နေထိုင်ရာမှ သောက္ကတဲမြို့သို့ အထမ်းသမား(၃၀)ဦးဖြင့် ကုန်များထမ်းကာ သွားရောက်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ နောင် မိဘများ အိုမင်းကြသော် မဂဒူး အသက် ၂ဝ အရွယ်ရောက်၍ အဖဖြစ်သူအစား ဝင်ရောက်ကာ ကုန်သည်အလုပ်တွင် ဦးစီးလေသည်။ ထိုသို့ ယိုးဒယား ဇင်းမယ်ဘက်ရှိ တကော့ဝန်းနှင့် သောက္ကတဲ နှစ်မြို့ကို ကူးသန်းကာ ကုန်သည်ဘဝဖြင့် ကျင်လည်နေစဉ် တစ်ခေါက်သော သောက္ကတဲသို့ ကုန်ပို့ခရီးလမ်းတွင် အထမ်းသမားတစ်ဦး နာဖျားသဖြင့် ထိုသူ၏ဝန်ကို ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သူ မဂဒူးထမ်းရသည်။ တောင်ထိပ်တစ်ခုသို့ ရောက်လျှင် အခါမဟုတ် မိုးများအုံ့ဆိုင်းပြီး မဂဒူး ထမ်းလာသည့် ဝန်ထုပ်ကို မိုးကြိုးပစ်ချလေသည်။ မဂဒူးလည်း အတန်ကြာမေ့မြောသွားပြီး ပြန်လည်သတိရ၍ မျက်စိဖွင့်ကြည့်လေသော် တိမ်တိုက်များကြားမှ အရှေ့အရပ်တွင် အရောင်အလျံတောက်ပသည့် နန်းပြာသာဒ်တစ်ဆောင်ကို မြင်ရပြီး ထိုနန်းပြာသာဒ်၏ အရောင်ကြောင့် အနောက်ဘက်တွင်လည်း နန်းပြာသာဒ်တစ်ဆောင်ကို မြင်ရပြန်သည်။ ထိုအခါ မဂဒူးလည်း ထူးခြားသည့်နိမိတ်ကို မှတ်သား၍ အနီးရှိရွာသို့ရောက်လျှင် ထိုရွာမှ နိမိတ်ဖတ်ဆရာအား သွားရောက်မေးလေသည်။ နိမိတ်ဖတ်ဆရာလည်း ကြီးကျယ်သော နိမိတ်ဖြစ်သဖြင့် မဂဒူးအရပ်နှင့်ညီသည့် ငွေကိုပူဇော်မှသာ ဖတ်နိုင်မည်ဟုဆိုသဖြင့် မဂဒူးသည်အနီးရှိ မိမိအရပ်နှင့် မကွာလှသော ခြတောင်ပို့ပေါ်တွင် ငွေပြား ၃၀ ကိုတင်ကာပူဇော်ပြီး နိမိတ်ဖတ်စေသည်။ ထိုအခါနိမိတ်ဖတ်ဆရာလည်း မဂဒူး၏ ဉာဏ်စွမ်းကို အသိအမှတ်ပြု၍ အရှေ့ဘက်တွင်ရှိသည့် အကြီးဆုံးသတ္တဝါကို ခစားရန် နှင့် ထိုအရှေ့ဘက်ရှိ ဘုန်းကြီးသည့် မင်း၏အကူအညီကြောင့် အနောက်အရပ်တွင် မင်းဖြစ်ရမည်ဟု ဆိုလေသည်။
သို့ဖြင့် မဂဒူးသည် အရှေ့ဘက်ရှိ အကြီးဆုံး သတ္တဝါဆိုသည့်အတိုင်း သောက္ကတဲမင်း၏ ဆင်တင်းကုတ်တွင် ဝင်ရောက်အမှုထမ်းလေသည်။ သောက္ကတဲမင်း ဗြရောင်လည်း မဂဒူး၏ အရည်အချင်းကို သဘောကျသည့် အတွက် ဆင်တင်းကုတ်မှ ခေါ်ယူပြီး မိမိထံတွင် ခစားစေရာမှ မဂဒူး၏ အရည်အချင်းကြောင့် နန်းတော်အတွင်းအပြင်ကို စောင့်ကျပ်ရသည့် ဝင်းမှူးဖြစ်လာတော့သည်။ ထိုဝင်းမှူးအရာ၌ အစီအမံ အဆောင်အရွက် အရည်အချင်း ထူးလှသောကြောင့် "စောဍိဍံရည်" ဟူသောဘွဲ့ကိုလည်းပေးသည်။ 'စောလီလပ်ရှဲ' ဟုလည်း အချို့ရာဇဝင်တို့၌ ဆိုကြသည်။ ယိုးဒယားရာဇဝင်၌မူ 'ကျောက်ဖရူအာ' ဟုတွေ့ရသည်။
မုတ္တမကိုသိမ်းယူခြင်း
မဂဒူး တကော့ဝန်းတွင် နန်းစံနေစဉ် မုတ္တမတွင် မင်းပြုနေသူမှာ ပုဂံ မှခန့်အပ်ထားသည့် အလိမ်မာမင်းဖြစ်သည်။ ပုဂံအုပ်ချုပ်မှုလျော့ရဲလာ၍ မုတ္တမတွင် တစ်ထီးတစ်နန်းထောင်နေသူဖြစ်သည်။ မဂဒူးလည်း အလိမ်မာမင်းအား မိမိနှမဖြစ်သူ နှင်းဥရွန်အား ဆက်သကာ မဟာမိတ်ပြုမည့်အကြောင်း ပရိယာရ်ဖြင့် ဖိတ်ခေါ်ကာ လုပ်ကြံပြီး မုတ္တမ သို့ပြောင်းရွေ့သိမ်းပိုက်၍မင်းပြုလေသည်။ မုတ္တမကိုရလျှင် အမတ်ကြီး ဗြပုန်ကို မိမိယောက္ခမတော်သည့် သောက္ကတဲမင်းထံသို့ သံတမန်အဖြစ်စေလွှတ်ကာ မိမိ မုတ္တမတွင် မင်းပြုနိုင်ရန် ဘွဲ့အမည်နှင့်၊ မင်းမြောက်တန်ဆာ ငါးပါးတို့ကို ပေးသနားရန် လျှောက်ထားသည်။ သောက္ကတဲမင်းလည်း အားရဝမ်းသာလွန်းသဖြင့် မိမိသားမက်အား "ဗညားဝါရူး" ဟူ၍ဘွဲ့ပေးကာ မင်းမြောက်တန်ဆာ ငါးပါးကိုလည်း ချီးမြှင့်ပေးလေသည်။ သို့သော်မွန်တို့က ထိုဘွဲ့ထက် မွန်အသံထွက်အတိုင်း ဝါရီရူး ဟုသာ ခေါ်ကြသည်။ မုတ္တမ တွင် နန်းသစ်တည်ရန် ကြဌာန်းတိုင် ထူရာ ကိုယ်ဝန်သည်မိန်းမတစ်ဦးသည် လင်ဖြစ်သူနှင့် ရန်များကာ စကားမြည်တွန်ဆူပူလျက် ထိုကြဌာန်းတိုင်ထူမည့်နေရာသို့ ရောက်လာသော် အခါပေးဆရာတို့က အချိန်ကျပြီ ဟုဆိုကာ ထိုကိုယ်ဝန်သည်မိန်းမကို တွင်းထဲသို့တွန်းချကာ ကြဌာန်းတိုင် ထူကြသည်။ မိန်းမကိုယ်ဝန်ကွဲကာ သွေးတို့စင်တက်လာရာ မြွေ ၈ ကောင်လည်း ပါလာသည်။ ၇ ကောင်မှာနေရာတွင်ပင်သေကြပြီး ၁ ကောင်မှာ အနောက်အရပ်သို့သွားပြီးမှ သေသည်။ ထိုအရာကိုမြင်သော် နိမိတ်ဆရာတို့က ဤမြို့သည် ရန်စစ်အနည်းငယ်ရှိမည်၊ မင်း ၈ ဆက်နန်းစံသည့်အနက် ၇ ဆက်မှာ ဤမြို့၌ပင်လွန်ပြီး ၈ ဆက်မြောက်မင်းမှာမူ အနောက်ဘက်သို့သွားကာ လွန်မည်ဟု နိမိတ်ဖတ်ကြသည်။ မုတ္တမ နှင့် မဝေးသော ကဗ္ဗလာနီမင်း ဆင်ရံထွက်သည့်သတင်းကိုကြားလျှင် နောက်လိုက်များခေါ်ဆောင်ကာ ထိုမြို့ရှိ လူသူလက်နက်၊ စည်းစိမ်များနှင့် သမီးတော်ကိုပါ မုတ္တမသို့ ခေါ်ဆောင်လာသည်။ ထိုကဗ္ဗလာနီမင်း ပြန်ရောက်၍ သိသော်အမျက်ပြင်းစွာထွက်သည့်အတွက် အင်အားရသလောက်စုစည်းကာ မုတ္တမသို့ချီတက်လာသည်။ မဂဒူးလည်း ကဗ္ဗလာနီမင်းအား သမီးတော်အား မိဖုရားကြီးအဖြစ် တင်မြောက်မည့်အကြောင်း၊ မိမိတို့ဆွေမျိုးရင့်ဖြစ်သည့်အတွက် မိမိသိမ်းယူလာသည့် လူသူလက်နက်၊ စည်းစိမ် အားလုံးကို ပြန်အပ်မည့်အကြောင်း ယုံကြည်လောက်အောင် လှည့်ဖျားပြီး အဆိပ်ခပ်ကာလုပ်ကြံသော် ကဗ္ဗလာနီမင်း သေသည်။ သို့ဖြင့် အရှေ့ဘက် မုတ္တမ တစ်လွှားတွင် မဂဒူးမင်း သည်ပြိုင်ဖက်မရှိ အုပ်စိုးနေနိုင်ခဲ့သည်။
ပဲခူးအားသိမ်းပိုက်ခြင်း
ထိုစဉ်ကပဲခူးမှာပုဂံလက်အောက်ခံသာရှိနေသေးသည်။ သို့သော် ပဲခူးသား အခမမန်း သည်ပုဂံမင်းအား ယုံကြည်လောက်အောင် ခစားပြီး ပဲခူးတွင်အခွန်ကောက်အရာရှိဖြစ်လာလျှင် ပုဂံ၏အာဏာကို ပယ်လှန်ရန်ကြိုးပမ်းတော့သည်။ ထိုအခါ ပုဂံမင်း(တရုတ်ပြေးမင်း)က သားမက်တော် စေတသူကြီး အားနှိမ်နှင်းစေသည်။ သို့သော် ပရိယာရ်များသည့် အခမမန်းက မိမိယောက္ခမဖြစ်သူ မတယှောက် အားကျောကွဲအောင် ကြိမ်ဖြင့်ရိုက်၍ စေတသူကြီးထံလွှတ်ကာ လမ်းမှားမှခေါ်ဆောင်စေပြီး ပုဂံတပ်တို့ကို ပင်ပန်းစေသည်။ ပုဂံတပ်များ ပဲခူးသို့ရောက်လျှင် အခမမန်း ကမိမိမှာ ပုန်ကန်ဝံ့သူမဟုတ်ကြောင်းလျှောက်တင်ပြီး အသင့်ထုလုပ်ထားသည့် စေတသူကြီးရုပ်ကို မြို့ထိပ်တွင်တင်ကာ သက်သေအဖြစ်ပြလေသည်။ စေတသူကြီးလည်း ယုံမှတ်ကာ ၎င်းအဆိပ်ခပ်ပြီး ဆက်သလာသည့် အမဲဟင်းလျာ တို့ကိုစားသောက်ရာ စေတသူကြီး သေပြီးပုဂံတပ်များလည်းဆုတ်လေသည်။ ထိုသို့အခမမန်း ပဲခူးတွင် နန်းစံနေစဉ် ယောက်ဖ ဖြစ်သူ လက္ခယာဗျူ ကလုပ်ကြံပြီး မင်းပြုပြန်သည်။ အမတ်ကြီးဖြစ်သူက မင်းကျင့်တရားနှင့်မညီဟုဆိုကာ သားမက်ဖြစ်သူ အချဲမွန် အားခေါ်ယူကာ လက္ခယာဗျူ နန်းသက် ၇ ရက်တွင် လုပ်ကြံနန်းချပြီး အချဲမွန် နန်းတက်သည်။ နန်းတက်လျှင် တရဖျား(တရဗညား)ဘွဲ့ခံသည်။ ထိုသို့ တရဖျား ပဲခူးတွင် မင်းပြုချိန်မှာ မုတ္တမ၌ မဂဒူး (ခေါ်) ဝါရီရူး မင်းပြုချိန်နှင့်တစ်ချိန်တည်းတွင်ဖြစ်သည်။ သို့ဖြင့် ထိုမွန်မင်း နှစ်ပါးလည်း မဟာမိတ်ဖွဲ့ပြီး သမီးတော်ချင်း အလဲအထပ်ပြုကာ အပြန်အလှန် ယောက္ခမ၊သားမက်တော်စပ်ကြသည်။ မဂဒူး၏ သမီးတော် မေနှင်းသိန်ဒြာကို တရဖျားအားဆက်ပြီး တရဖျားသမီးတော် ရှင်စောလှကို မဂဒူးမင်းအားဆက်သသည်။ တရဖျား နန်းတက်သည်ကြားလျှင် ပုဂံမှ တရုတ်ပြေးမင်း က ရာဇသင်္ကြန်အား တပ်မင်းခန့်ကာ စစ်တပ်စီရင်၍ ပဲခူးကိုနှိမ်နှင်းရန် စေလွှတ်လေသည်။ တရဖျားလည်း မိမိအင်အားတစ်ရပ်တည်းဖြင့် မခံနိုင်သည်ကိုတွေးကာ မုတ္တမရှိ မဂဒူးအား စစ်ကူရန်အကြောင်းကြားရာ မဂဒူးလည်း အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ပဲခူးသို့စစ်ကူရန်ချီတက်လေသည်။ ပဲခူးရောက်လျှင် ပုဂံမှ ရာဇသင်္ကြန် တပ်ကိုသာမက ဟင်္သာတ၊ဖြူး၊ ကျွန်းသတို အစရှိသည့် မြန်မာတို့အုပ်ချုပ်သည့် မွန်ကျေးနယ်ပယ်အားလုံးကို တိုက်ယူတော့သည်။ တိုက်ပွဲများအောင်မြင်၍ ပဲခူးသို့ပြန်ရာ မွေ့ခေါင်အင်းလျားသို့ရောက်သော် အကောက်ကြံလိုသော တရဖျားက မဂဒူးအား အောင်ပွဲကြီးခံရန် မိမိမြို့အတွင်းသို့လျင်ဝင်ပြီးစီစဉ်မည့်အကြောင်း၊မဂဒူးအား မြို့ပြင်တွင်စခန်းချနေထိုင်ခဲ့ရန် ပြောဆိုပြီး ပဲခူးသို့ဝင်လေသည်။ နောက်မြို့တွင်းမှ စစ်သည်အင်အားများကိုခေါ်ယူပြီး မဂဒူးတပ်ချသည့်နေရာသို့တိုက်ရန်ထွက်လေသည်။ ထိုအခါမှ တရဖျားအကြံကိုသိသည့် မဂဒူး လည်းမိမိအင်အားရှိသ၍ ပြန်တိုက်ရာ အနိုင်ရပြီး တရဖျားအားလက်ရမိသည်။ သို့ဖြင့် မဂဒူးသည် မွန်တို့၏ တစ်ဦးတည်းသောခေါင်းဆောင် အဖြစ်သို့ရောက်ရှိပြီး မိမိနန်းစံရာ မုတ္တမ မှအနောက်ဘက် ပဲခူး၊ ဒဂုံ၊ ပုသိမ်၊ မြောင်းမြ၊ ဒလ အစရှိသည့်ဒေသများကိုပါ လွှမ်းမိုးထားနိုင်ခဲ့သည်။ မူလက ဆရာတော်သံဃာတော်များတောင်းပန်မှုကြောင့် တရဖျားအားမသတ်ပဲ မုတ္တမတွင် အကျယ်ချုပ်ဖြင့်နေစေသည်။ သို့သော် တရဖျားက လုပ်ကြံရန်ထပ်မံကြိုးစားသောကြောင့် သတ်ရသည်။ တရဖျားနှင့် မဂဒူး၏ သမီးတော်တို့သင့်မြတ်၍ မြေးတော် နှစ်ပါးကျန်ရစ်သည်။ ရှင်ကြီး နှင့် ရှင်ငယ် ဟုခေါ်တွင်ပြီး ချစ်ခင်လှသဖြင့် အနားတွင် ကွမ်းဆက်၊ရေဆက်များအဖြစ် အမြဲခစားစေသည်။
ဆင်ဖြူတော်ရောက်ခြင်း
များမကြာမှီတွင် မဂဒူး၏ ယောက္ခမဖြစ်သူ သောက္ကတဲမင်း ဗြရောင်သည် ထူးဆန်းသည့်အိပ်မက်ကိုမက်မြင်သည်။ ထိုအိပ်မက်တွင် မိမိပိုင် ဆင်ဖြူတော်သည် သောက္ကတဲတွင် မနေလို၊နေပါက မင်းကြီးအတွက် ရန်ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် အခြားတိုင်းပြည်သို့ သွားရောက်နေလိုကြောင်းဖြစ်သည်။ မိုးသောက်သော် ဗြရောင်မင်းလည်း အမတ်များကို မိန့်ကြားပြီး ဆင်ဖြူတော်သွားလိုသည့်အရပ်ကို သိနိုင်ရန် မုတ္တမ၊ လင်ဇင်း၊ အယုဒ္ဓယ၊ လဒယာဗန်နီ ဟူ၍မြက်ထုံးများပြုလုပ်ပြီး ဆင်ဖြူအားရွေးစေရာ ဆင်ဖြူက မုတ္တမမြက်ထုံးကို ရွေးသည်။ ဗြရောင်လည်း မိမိသားမက်ထံဆင်ဖြူသွားလိုသည် ဟူ၍ ဝမ်းသာကာ ဆင်ဖြူအားမုတ္တမသို့ပို့လေသည်။ မဂဒူးမင်းသည် လိုက်ဂီအမတ်အား အကြိုလွတ်ကာ ဆင်ကိုကြိုဆိုပြီး မုတ္တမ သို့ခေါ်ဆောင်လာစေသည်။ သို့ဖြင့် ဆင်ဖြူရှင်အဖြစ်သို့ရောက်လေသည်။
မဂဒူးမင်းဘဝဇာတ်သိမ်း
ထိုသို့ဩဇာကြီးလှသည့် မဂဒူးမင်းသည် နန်းသက် ၁၉ နှစ်အရောက်တွင် အရွယ်ရောက်ပြီဖြစ်သည့် မြေးတော်နှစ်ပါးက ဤသို့တွေးလေ၏။ “ငါတို့အဘိုးသည် ငါတို့အဖ (တရဖျား) ကိုပင် သတ်သေးသည်။ ငါတို့ကိုလည်း အချိန်မရွေးစိတ်ကွက်ပါက လွတ်ပေးမည်မဟုတ်။” ထိုသို့ဆိုပြီးလျှင် မဂဒူးမင်း ရေအိမ်အဝင်တွင် ညီနောင်နှစ်ယောက် ဓားဖြင့်ဝိုင်းထိုးရာ မဂဒူးမင်း နတ်ရွာစံလေသည်။ မဂဒူးလွန်လျှင် ညီဖြစ်သူ မဂဒါ (ခေါ်) ခွန်လော က စောရမ်းပရကွပ် ဘွဲ့ဖြင့် မင်းပြုသည်။
ဆောင်းပြောင်းရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ဆောင်းပြောင်းရွာ (Hsawngpyaung)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ စင်းတောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၃၄၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စင်းတောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၃၇၈ ဦး၊ မ ၄၃၈၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၇၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
တောင်ခြေရွာ
တောင်ခြေရွာ
မကော်ရိန်ရွာ၊ လဟယ်မြို့နယ်
မကော်ရိန်ရွာ (Makawrein)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ လဟယ်မြို့နယ်၊ လွန်းထောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၈၃၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဟယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖုံညိုရွာ၊ တရဂူ
ဖုံညိုရွာ၊ တရဂူ
ကျွန်းခြားရွာ၊ တမွတ်
ကျွန်းခြားရွာ၊ တမွတ်
တဇင်ကွင်းရွာ၊ ငရန့်ချောင်းတောင်ချောင်း
တဇင်ကွင်းရွာ၊ ငရန့်ချောင်းတောင်ချောင်း
ဆည်ရွာ၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်
ဆည်ရွာ (Se)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်၊ ဆည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၇၀၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆည်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၆၆ ဦး၊ မ ၂၇၂၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၁၉၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လနနင်မွေရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
လနနင်မွေရွာ(Lananinmway)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ ပရန်ငေါန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၁၆၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အုန်းကုန်းရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
အုန်းကုန်းရွာ (Ohnkone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ အုန်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၉၅၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အုန်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၈ ဦး၊ မ ၃၂၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၀၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ကုန်းရွာ၊ ကွမ်းချောင်းသာယာကုန်း
ညောင်ကုန်းရွာ၊ ကွမ်းချောင်းသာယာကုန်း
ငပိခိုးရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ငပိခိုးရွာ(Ngapikhoe)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ခဝဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၃၅၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခဝဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၀၀ ဦး၊ မ ၆၃၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၃၂ ဦး နေထိုင်သည်။
စိမ်းညှင်းပြားဈေးရွာ
စိမ်းညှင်းပြားဈေးရွာ
အင်းဓဝယ်ရွာ၊ ဓအင်းဓဓဝယ်ဓ
အင်းဓဝယ်ရွာ၊ ဓအင်းဓဓဝယ်ဓ
ပင်းဇင်းရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
ပင်းဇင်းရွာ (Pinzin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ ပင်းဇင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၆၃၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွှေခုံတိုင်ရွာ၊ ထီးလင်းမြို့နယ်
ရွှေခုံတိုင်ရွာ (Shwekhontaing)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ထီးလင်းမြို့နယ်၊ အိုင်းမကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၂၉၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အိုင်းမကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၈၆ ဦး၊ မ ၆၄၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၃၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထီးလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညီနောင်ရွာ၊ တမွတ်
ညီနောင်ရွာ၊ တမွတ်
ထိန်ကုန်းရွာ၊ ကွမ်းချောင်းသာယာကုန်း
ထိန်ကုန်းရွာ၊ ကွမ်းချောင်းသာယာကုန်း
ဂန်းပင်ချောင်းရွာ၊ ထားဝယ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထားဝယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စိတ္တရရွာ၊ စိတ္တရ
စိတ္တရရွာ၊ စိတ္တရ
ကောသဇ္ဇသုတ်
(၄)သုတ် ရှိပါသည်။
ပျင်းရိသောပုဂ္ဂိုလ်အား မဖြစ်သေးသော အကုသိုလ်တရားတို့ ဖြစ်ပေါ်လာကုန်၏။ ဖြစ်ပြီးသော ကုသိုလ်တရားတို့ ဆုတ်ယုတ်ကုန်၏၊ မဖြစ်သေးသော အကုသိုလ်တရားတို့ ဖြစ်ရန် ဖြစ်ပြီးသော ကုသိုလ်တရားတို့ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးရန် ပျင်းရိခြင်းမှ တစ်ပါး အခြားတစ်ခုသောတရားကိုမျှ ငါဘုရား မြင်တော်မမူ-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ကောသဇ္ဇမှတပါးသော များစွာသောအကျိုးမဲ့ကိုပြုနိုင်သော အခြားတစ်ခုသော တရားကိုမျှ ငါဘုရားမြင်တော်မမူ-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ -- ကိုယ်တွင်း၌ဖြစ်သော အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် ကောသဇ္ဇမှ တပါးသော များစွာသောအကျိုးမဲ့ဖြစ်စေနိုင်သော အခြားတစ်ခုသောတရားကိုမျှ ငါဘုရားမြင်တော်မမူ-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ - ကောသဇ္ဇမှတပါး သဒ္ဓမ္မသုံးဖြာ သာသနာတော်ကို ပျောက်ပျက်စေနိုင်, ကွယ်ပစေနိုင်သော အခြားတစ်ခုသောတရားကိုမျှ ငါဘုရားမြင်တော်မမူ-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဓမ္မသုတ်
(၈)သုတ် ရှိပါသည်။
အဓမ္မ (ဓမ္မ၏ ဆန့်ကျင်ဖက်/ဓမ္မအတု)ကို ဓမ္မ (အစစ်) ဟု ပြ (ပြောဟော, ရေးသား, ယူဆ, ပြုကျင့်)ကြကုန်သော ရဟန်းတို့သည် လူအများ အစီးအပွားမဲ့ရန်၊ ချမ်းသာမဲ့ရန်၊ အကျိုးမဲ့ရန်၊ နတ်, လူတို့ ဆင်းရဲရန် ကျင့်သုံးကြကုန်၏။ သည်သာမက သေး ထိုရဟန်းတို့သည် များစွာသော အကုသိုလ်ကိုလည်း တိုးပွားစေကုန်ကြ၏။ သဒ္ဓမ္မသုံးဖြာ ဤသာသနာတော်ကို ကွယ်ပျောက်စေသူတို့လည်း ဖြစ်ကုန်၏-ဟု ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။ - အဓမ္မကို အဓမ္မဟု ပြ (ပြောဟော, ရေးသား, သင်ကြား, ယူဆ, ကျင့်သုံးနေ) ကြသောရဟန်းတို့သည် လူအများတို့ ကြီးပွား ချမ်းသာရန်၊ နတ်, လူတို့ ချမ်းသာစေရန် ပြုကျင့်ကြသူတို့ ဖြစ်ကုန်၏။ သည်သာမကသေး ထိုရဟန်းတို့သည် များစွာသော ကုသိုလ်တရားကို တိုးပွားစေကြကုန်၏။ သဒ္ဓမ္မသုံးဖြာ ဤသာသနာတော်ကိုလည်း ကြာရှည်လေးမြင့် တည်တံ့စေသူတို့ ဖြစ်ကုန်၏-ဟု ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ - အဓမ္မသုတ် သုံးသုတ်ပါရှိသည်။
(က) ပဌမသုတ်၌ -အဓမ္မနှင့် အနတ္ထကိုလည်းကောင်း, ဓမ္မနှင့် အတ္ထကို လည်းကောင်း သိရှိကြရမည်။ ဓမ္မနှင့် အတ္ထရှိသည့်အတိုင်းသာ ကျင့်ကြံရမည်။ အဓမ္မနှင့် အနတ္ထတရားများသည် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ... မိစ္ဆာဝိမုတ္တိတို့ ဖြစ်သည်။ ဓမ္မနှင့် အတ္ထတရားများသည် သမ္မာဒိဋ္ဌိ ... သမ္မာဝိမုတ္တိဖြစ်သည်ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
(ခ) ဒုတိယသုတ်၌ -အထက်ပါအတိုင်း ခေါင်းစဉ်ဒေသနာတော်ကို မိန့်တော်မူပြီး မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ... မိစ္ဆာဝိမုတ္တိတို့သည် “အဓမ္မ”၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ... သမ္မာဝိမုတ္တိတို့သည် “ဓမ္မ”၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ... မိစ္ဆာဝိမုတ္တိတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အကုသိုလ်တရားတို့သည် “အနတ္ထ”၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ... သမ္မာဝိမုတ္တိတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ပွားများပြည့်စုံခြင်းသို့ ရောက်ကုန်သော ကုသိုလ်တရားတို့သည် “အတ္ထ”၊ ဤသို့ ခွဲခြားသိမြင်၍ “ဓမ္မ”နှင့် “အတ္တ”တို့ရှိတိုင်းသာ ပြုကျင့်ရမည်ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
(ဂ) တတိယသုတ်၌ -အထက်ပါအတိုင်း ခေါင်းစဉ်ဒေသနာတော်ကို ဟောတော်မူ၍ ဘုရားရှင်ပြန်ကြွတော်မူရာ ရဟန်းတော်များ၏ လျှောက်ထားချက်အရ အရှင်အာနန္ဒာက ဒုတိယသုတ်အတိုင်း ဟောတော်မူသည်။ - ဤ၌လည်း သုံးသုတ်ပါရှိသည်။ ။
(က) ပဌမသုတ်၌ -ဒုစရိုက်ဆယ်ပါးသည် “အဓမ္မ”နှင့် “အနတ္တ” တရား များဖြစ်၍၊ သုစရိုက်ဆယ်ပါးတို့သည် “ဓမ္မ”နှင့် “အတ္ထ”တရားများဖြစ်ကြောင်း ဟောတော်မူသည်။
(ဂ) တတိယသုတ်၌ -အဓမ္မနှင့် ဓမ္မ အနတ္ထနှင့် အတ္ထတို့ကို ဘုရားရှင် ကိုယ်တော်တိုင် အကျယ်ချဲ့၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
နာရိုင်
ကြီးမြတ်သောဘုရင်နာရိုင် (สมเด็จพระนารายณ์มหาราช,, ) သို့မဟုတ် တတိယမြောက် ရာမာဓိပတိ (รามาธิบดีที่ ๓ ) သည် အယုဒ္ဓယပြည်၏ (၂၇) ဆက်မြောက် ဘုရင် ဖြစ်ပါသည်။ ဖရာဆာတ်ထုံ(င်) မင်းဆက်၏ နောက်ဆုံးနှင့် (၄) ဆက်မြောက် ဘုရင် ဖြစ်ပါသည်။ ဘုရင်နာရိုင်သည် ဖရာဆာတ်ထုံ(င်) မင်းဆက်၏ အကျော်ကြားဆုံး ဘုရင်တစ်ပါးဖြစ်ပြီး အယုဒ္ဓယပြည်ကို ၁၆၅၆ ခုနှစ် မှ ၁၆၈၈ ခုနှစ် အထိ အုပ်ချုပ်စိုးစံခဲ့ပါသည်။
ဝိန်း ရွန်နီ
ဝိန်းမာ့ခ်ရွန်နီ (၁၉၈၅ အောက်တိုဘာ ၂၄ မွေး) သည် အင်္ဂလိပ် ဘောလုံးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ပရီးမီးယားလိဂ် ကလပ်အသင်း မန်ချက်စတာ ယူနိုက်တက် နှင့် အင်္ဂလန် ဘောလုံးအသင်းတို့တွင် ရှေ့တန်းတိုက်စစ်မှူးနှင့် အသင်းခေါင်းဆောင်အဖြစ် ကစားသူ ဖြစ်သည်။ သူသည် ကစားသမားသက်တမ်းတစ်လျောက် ရှေ့တန်းတိုက်စစ်မှူးအဖြစ် အများဆုံးကစားခဲ့ပြီး တစ်ခါတစ်ရံ ကွင်းလယ်တိုက်စစ်နေရာတွင်လည်း ကစားရသည်။
အသက် ၉ နှစ်အရွယ်တွင် အဲဗာတန် လူငယ်အသင်းသို့ ရောက်ရှိပြီး ၂၀၀၂ ခုနှစ် အသက် ၁၆ နှစ်အရွယ်တွင် သူ၏ ပထမဆုံး ပရော်ဖက်ရှင်နယ် ကစားပွဲတစ်ခုတွင် ပွဲထွက်ကစားခဲ့သည်။ အဲဗာတန်အသင်းတွင် ၂ ရာသီ ကစားခဲ့ပြီး ၂၀၀၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် မန်ချက်စတာ ယူနိုက်တက် အသင်းသို့ ပေါင် ၂၅.၆ သန်းဖြင့် ပြောင်းရွေ့ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ရွန်နီသည် ယူနိုက်တက်အသင်းနှင့် ပရီးမီးယားလိဂ်ဖလား ၅ကြိမ်၊ ချန်ပီယံလိဂ်ဖလား ၁ ကြိမ်၊ ဖီဖာကမ္ဘာ့ကလပ်ဖလား ၁ကြိမ်၊ လိဂ်ဖလား ၂ကြိမ် ရရှိထားသည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ယူနိုက်တက်အသင်းအတွက် သူ၏ ဂိုး ၂၀၀ မြောက်ကို သွင်းယူနိုင်ခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် ၂၂၄ ဂိုးအထိ သွင်းယူထားနိုင်ပြီး ယူနိုက်တက်အသင်း၏ တတိယမြောက် ဂိုးအများဆုံးသွင်းသူနေရာတွင် ရပ်တည်နေသည်။
သူသည် လူကြီးအသင်းတွင် ၂၀၀၃ ခုနှစ်မှ စ၍ နိုင်ငံတကာအဆင့်၌ စတင် ကစားခဲ့သည်။ သူသည် ယူအီးအက်ဖ်အေ ယူရို ၂၀၀၄ တွင် ကစားခဲ့ပြီး ၄ ဂိုးမျှ သွင်းခဲ့သည်။ ထိုပြိုင်ပွဲ၏ အသက်အငယ်ဆုံး ဂိုးသွင်းသူလည်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူသည် အင်္ဂလန်ဘောလုံးအသင်း အတွက် မကြာခဏ ရွေးချယ်ခံရလေ့ ရှိပြီ: ၂၀၀၆ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၁၀ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ပါဝင် ကစားခွင့် ရရှိခဲ့သည်။ ရွန်နီသည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံး ဘောလုံးသမား ဆုကို ၂၀၀၈ ခုနှစ် နှင့် ၂၀၀၉ ခုနှစ်တို့တွင် ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ မတ်လတွင် သူသည် နိုင်ငံတကာဖလား ၇၀ ခု ကို ရရှိခဲ့ဖူးပြီး နိုင်ငံတကာ ပြိုင်ပွဲများတွင် ဂိုးပေါင်း ၂၆ ဂိုးမျှ သွင်းခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင်ကစားသမားဘဝမှ အနားယူပြီးနောက် အင်္ဂလန်ချန်ပီယံရှစ်ကလပ် ဒါဘီကောင်တီ အသင်း၏နည်းပြအဖြစ်တာဝန်ယူ ကိုင်တွယ်လျက်ရှိသည်။
မြန်ရွာ၊ လဟယ်မြို့နယ်
မြန်ရွာ (Myan)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ လဟယ်မြို့နယ်၊ လွန်းထောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၈၃၇ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဟယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပိုင်အိုနီးယား ၁၁
ပိုင်အိုနီးယား ၁၁ သည် ဥက္ကာခါးပတ်၊ ဂျူပီတာဂြိုဟ်၊ စနေဂြိုဟ်၊ solar wind နှင့် ကော့မစ်ရောင်ခြည်များအနားရှိ ပတ်ဝန်းကျင်များကို လေ့လာရန် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ နာဆာမှ ၁၉၇၃ ခုနှစ် ဧပြီလ ၅ ရက်နေ့တွင် လွှတ်တင်ခဲ့သော အာကာသယာဉ်ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ဂျူပီတာဂြိုဟ်နှင့် စနေဂြိုဟ်အနား ဖြတ်ပျံသန်းခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် နေအဖွဲ့အစည်းပြင်ပသို့ ထွက်ခွာသွားသော ဒုတိယမြောက် လူလုပ်အရာဝတ္ထုတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အာကာသယာဉ်နှင့် အလွန်ဝေးကွားသောအခြေနေကြောင့် ပိုင်အိုနီးယား ၁၁ နှင့် နောက်ဆုံးအကြိမ် အဆက်အသွယ်ရခဲ့သည်မှာ ၁၉၉၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့ဖြစ်ပြီး နောက်ဆုံး ကောင်းမွန်သော အင်ဂျင်နီယာဆိုင်ရာ ဒေတာအချက်အလက် ရရှိခဲ့သည်မှာ ၁၉၉၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၄ ရက်တွင်ဖြစ်သည်။
လက်ရှိအခြေနေ
၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃၀ ရက်နေ့အရ ပိုင်အိုနီးယား ၁၁ သည် နေကို တူရုပြု၍ 11.241 km/s နှုန်းဖြင့် နေအဖွဲ့အစည်းအပြင်ဘက်သို့ တစ်နှစ်လျင် ၂.၃၇ AU ထွက်ခွာလျက်ရှိပြီး ကမ္ဘာမြေမှ 100.84 AU အကွာအဝေးတွင် ရောက်ရှိနေခဲ့သည်။ အာကာသယာဉ်သည် လက်ရှိနေရာအနီးတွင် (၂၀၁၇ ခုနှစ်) စကူးတန် ကြယ်စုတန်းသို့ ဦးတည်လျက်ရှိသည်။ နောင်နှစ်ပေါင်း ၉၂၈,၀၀၀ ကြာလျင် TYC 992-192-1 ဟုခေါ်သော ကြယ်အနီးရှိ ၀.၂၅pc အတွင်း ရောက်ရှိပေလိမ့်မည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျူပီတာဂြိုဟ်သို့ စေလွှတ်မှုများ ကဏ္ဍ:စနေဂြိုဟ်သို့ စေလွှတ်မှုများ
ရာဇဓာတုကလျာ
မြန်မာ့သမိုင်းတွင် အလွန်လှပသည် ဟုထင်ရှားသည့် ပင်တိုင်စံမင်းသမီးတစ်ပါးဖြစ်သည်။ ဟံသာ၀တီဆင်ဖြူများရှင် ဘုရင့်နောင် မင်းတရားကြီးနှင့် ရာဇဒေဝီဘွဲ့ခံ ရှင်ထွေးလှ တို့မှ ၉၂၁ခုနှစ်၊ နတ်တော်လဆန်း ၁၄ ရက်၊တနင်္ဂနွေ နေ့ (12 November 1559) တွင်ဖွားမြင်သည်။ ထိုနေ့သည် မဟာစေတီ၏ ဌာပနာအဖြစ် ဓာတ်တော်များကို ပူဇော်ပင့်ယူသည့်နေ့ဖြစ်သည့်အတွက် ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီးက ရာဇဓာတုကလျာ ဟုအမည်ပေးခဲ့သည်။
၉၄၈ ခုနှစ် တွင် နန္ဒဘုရင် ယိုးဒယားသို့စစ်ချီသွားစဉ် သားတော် မဟာဥပရာဇ်က အတင်းအကျပ်သိမ်းပိုက်ကာ အိမ်ရှေ့မိဖုရားမြှောက်ခဲ့သည်။ နန္ဒဘုရင် ဟံသာဝတီပြန်ရောက်လျှင် အဒေါ် နှင့် တူဖြစ်ပြီး မောင်နှမဝမ်းကွဲတော်သည့် နှမတော်အဖြစ် ချစ်ခင်လှသည့်အတွက် မဟာဥပရာဇ်အား ပြင်းထန်စွာ ဆူပူသေးသည်ဟုသိရသည်။ ၉၅၄ ယိုးဒယားတိုက်ပွဲတွင် မဟာဥပရာဇ်ကျဆုံးရာ မုဆိုးမ ဖြစ်ရလေသည်။ သို့သော် အသက် ၄၀ ကျော်အရွယ်ရောက်လျှင် တူဝမ်းကွဲတော်စပ်သည့်တောင်ငူအိမ်ရှေ့စံ နတ်သျှင်နောင် ကနှစ်သက်မြတ်နိုးပြန်သဖြင့် ၉၆၄ ခုနှစ် နှောင်းတန်ခူး ၁၀ရက်၊ သောကြာနေ့ (21 March 1603) တွင် အိမ်ရှေ့မိဖုရားဖြစ်လာပြန်သည်။ သို့သော် အိမ်ရှေ့မိဖုရားအဖြစ်ရောက်ပြီး ၇ လမျှအကြာ (November 1603) တောင်ငူတွင် ကွယ်လွန်လေသည်။
ကမ်းဒေးရွာ၊ ကမ်းဒေး
ကမ်းဒေးရွာ၊ ကမ်းဒေး
ပြင်ရှည်အရှေ့ (ကုလား)ရွာ
ပြင်ရှည်အရှေ့ (ကုလား)ရွာ
ခွန်လော
ခွန်လောမင်း(၁၃၀၇-၁၃၁၁) သည် မဂဒူးမင်း၏ ညီဖြစ်သည်။ နောင်တော် မဂဒူး နတ်ရွာစံသော် မုတ္တမနန်းကို စိုးစံသည်။ သောက္ကတဲမင်း ဗြရောင်ထံ သံစေလွတ်ပြီး မိမိနန်းတက်သည်ကိုလျှောက်တင်စေပြီး ဘွဲ့အမည်ပေးသနားရန်တောင်းခံသည်။ သောက္ကတဲမင်းလည်း မိမိသားမက်၏ ညီဖြစ်သည့်အတွက်ချီးမြှောက်သောအားဖြင့် “စောရမ်းပရကွတ်” ဟူသောဘွဲ့ကိုပေးသည်။ စစ်တောင်း နှင့် ဒုန်ဝန်းမြို့သစ်များကိုတည်ပြီး ညီရံမောလမွန်ကိုစားစေသည်။ အရည်အချင်းမရှိ၊ဉာဏ်ပညာဖြင့်မပြည့်စုံသည့်အတွက် တိုင်းပြည်ကိုကောင်းစွာမအုပ်ချုပ်နိုင်ပေ။ နိုင်ငံနယ်စပ်များဖြစ်သည့် ဒုန်ဝန်းကို ဇင်းမယ်ရှမ်းတို့က လာရောက်တိုက်ခိုက်သည့်အတွက်ညီရံမောလမွန်ကျသည်။ ပြည်ရွာလည်းမအေးမချမ်းဖြစ်ရလေသည်။ ထို့ကြောင့် ညီမဖြစ်သူ နှင်းဥရိုင် နှင့်ယောက်ဖဖြစ်သူ သမိန်မြောင်းမြ တို့ကအကြံဖြင့် မော်လမြိုင်ဖက်တွင် ထူးခြားသည့် ဆင်တော်ပေါ်ကြောင်း၊အစွယ်သုံးချောင်းပါပြီး တစ်ချောင်းမှာ ဦးကင်းမှ ထွက်ကြောင်း မှူးမတ်တို့ကို လျှောက်တင်စေသည်။ ဉာဏ်နည်းသည့် ခွန်လောလည်း စဉ်းစားဆင်ခြင်ခြင်းအလျဉ်းမရှိ ယုံမှတ်ကာ ဆင်ရံထွက်လေသည်။ ခွန်လော နန်းမှခွာသည်နှင့် သမိန်မြောင်းမြ ကမြို့ကိုသိမ်းလေသည်။ ခွန်လောလည်း ထိုသတင်းကို ကြားလျှင် မပြန်ဝံ့။ တောတွင်း၌သာပုန်းကာနေရသည်။ မကြာမှီတွင် သမိန်မြောင်းမြက တပ်များဖြင့် ထွက်တိုက်သဖြင့် ခွန်လောလွန်လေသည်။ ခွန်လောလွန်လျှင် သမိန်မြောင်းမြ နန်းတက်ရန်ကြံသော်လည်း မယားဖြစ်သူ နှင်းဥရိုင်က အသက်အရွယ်ကြီးရင့်ပြီဟုအကြောင်းပြတားမြစ်ကာ သားဖြစ်သူ စောသင်မောင်(ခေါ်)စောအော အားမုတ္တမထီးနန်းအား စိုးစံစေသည်။
နောင်းအန်ရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
နောင်းအန်ရွာ(Nawngan)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ ပရန်ငေါန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၁၇၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တလုပ်စုရွာ၊ ကွမ်းချောင်းသာယာကုန်း
တလုပ်စုရွာ၊ ကွမ်းချောင်းသာယာကုန်း
ကြာဂရက်ရွာ၊ တမော့ကြီး
ကြာဂရက်ရွာ၊ တမော့ကြီး
စင်းတောင်းရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
စင်းတောင်းရွာ (Hsintawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ စင်းတောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၃၄၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စင်းတောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၃၇၈ ဦး၊ မ ၄၃၈၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၇၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်ကျင်းခုံရွာ၊ နတ်ကြီးကုန်း (ပျဉ်းခုံလေး)
အင်ကျင်းခုံရွာ (Ingyinkhon)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးခရိုင်၊ ကလေးမြို့နယ်၊ နတ်ကြီးကုန်း (ပျဉ်းခုံလေး)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၅၉၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကလေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
​တောင်ကလေးရွာ၊ ငရန့်ချောင်းတောင်ချောင်း
တောင်ကလေးရွာ၊ ငရန့်ချောင်းတောင်ချောင်း
တွန်ဟိမ်းရွာ၊ နမ့်စန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်စန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
Microsoft Publisher
Microsoft Publisher သည် မိုက်ခရိုဆော့မှ ထုတ်လုပ်ထားသည့် Desktop Publishing အက်ပလီကေးရှင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ Microsoft Word နှင့် မတူညီသည်မှာ ၎င်းသည် text composition နှင့် proofing စသည်တို့ထက် page layout နှင့်design ကို အလေးထားသည့် ဆော့ဝဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အကျဉ်းချုပ်
Microsoft Office ၏ အပ်အများစုသည် Microsoft Office 2007 မှစတင်ကာ သူတို့၏ အသွင်အပြင် (User Interface) တွင် ribbons များ ပါဝင်ခဲ့သည်။ Publisher မှာမူ   Microsoft Office 2010 မတိုင်မီအထိ Ribbon ပါဝင်မှု မရှိဘဲ Toolbar သာဝင်ခဲ့သည်။
သဟဇာတဖြစ်မှု
LibreOffice သည် Publisher ၏ ဖိုင်ပုံစံဖြစ်သည်  ကို ၂၀၁၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလကတည်းက အထောက်အပံ့ပေးထားသည်။ Corel Draw X4 သည်လည်း read-only အနေဖြင့် အထောက်အပံ့ ပေးထားသည်။
Publisher သည် အခြားသောဖိုင်ပုံစံများစွာကိုလည်း ထောက်ပံ့ပေးထားသည်။ ၎င်းတို့တွင် Enhanced Metafile (EMF) လည်း ပါဝင်သည်။ Microsoft Publisher စမ်းသပ်ဗားရှင်းတွင်   ဖိုင်များကို ကြည့်ရှုနိုင်သည်။
Adobe PageMaker သည်လည်း  ဖြင့် သိမ်းဆည်းနိုင်သည်။ သို့သော် ထိုဖိုင်ပုံစံနှစ်ခုတို့သည် ဆက်စပ်မှု မရှိဘဲ သဟဇာတဖြစ်မှုလည်း မရှိပေ။
ဟွေဖွေးရွာ၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်
ဟွေဖွေးရွာ (Hwayhpway)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုးမိတ်ခရိုင်၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်၊ မန်ကောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၇၅၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ကောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၀ ဦး၊ မ ၂၇၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၄၇ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငန်းသောင်တောင်ရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ငန်းသောင်တောင်ရွာ(Nganthaungtaung)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ခဝဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၃၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခဝဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၀၀ ဦး၊ မ ၆၃၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၃၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပါပီယွန်
ပါပီယွန် သည် မြန်မာစာရေးဆရာတစ်ယောက်ဖြစ်သည်။ စာရေးဆရာပါပီယွန်၏ ထွက် ရှိပြီးစာအုပ် ၆ အုပ်ရှိသည်။ပါပီယွန် ဟူသည့် အမည်ကို ပြင်သစ်စာရေးဆရာ အွန်နရီချာရီရေး၏ ဇာတ်ကောင် Papillon(လိပ်ပြာ) ကို နှစ်သက်ရာမှ ကလောင်အမည်အဖြစ် ခံယူသည်ဟုဆိုသည်။
မက္ကဇင်ပါပီနှင့်ထရော်မာများဟု အမည်ရသည့် ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်(၂)အုပ်ကို ငန်းနက်စာအုပ်တိုက်မှ ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင်ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး အရေးအသားများမှာ short memoir ဆန်ဆန် ဝတ္ထုတိုများဖြစ်သည်။ ထို့နောက် အတန်ကြာ ပျောက်ကွယ်နေပြီး ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ပယ်ရီပယ်ရီချစ်ကန်း အမည်ရ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်ကို ဝိုင်းမော်စာအုပ်တိုက်မှထုတ်ဝေသည်။ တတိယမြှောက် အဆိုပါ စာအုပ်ပါ အရေးအသားများမှာ ပထမ နှစ်အုပ်နှင့် အတန်ငယ်ခြားနားမှုရှိလာသည်။
ထို့နောက် ပထမဆုံး လုံးချင်းဝတ္ထုရှည်ဖြစ်သော ဇီးကွက်ချောင်းတံတားပေါ်မှ အဝါရောင်ဝက်ဝံရုပ် ကို ဝိုင်းမော်စာအုပ်တိုက်မှ ထပ်မံထုတ်ဝေသည်။၎င်း၏ စာဖတ်ပိရိသတ်ကို ဖမ်းစားသည့် ဒေါ်နန်းမေမေကြည်ဆိုသည့် ဇာတ်ကောင် အမျိုးသမီးကိုမွေးဖွားခဲ့သည်။
ဆံနွယ်ခက်ခက်အိပ်မက်ရနံ့ဟောင်း မှာ ငယ်ချစ်ဦး အမျိုးသမီးတစ်ဦးနှင့် ဆယ်ကျော်သက်ကောင်လေးတစ်ယောက်တို့၏ စိတ်ကစားမှုဇာတ်လမ်းဖြစ်ပြီး ကိုသံချောင်းနှင့်နှစ်ပေါင်းနှစ်ဆယ်မှာ ရဲဘော်ရဲဘက်တစ်ဦးအကြောင်း နောက်ကြောင်းပြန်ပြသည့်ဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။ ၎င်းဝတ္ထုလတ် နှစ်ပုဒ်ကို ပေါင်းကာ ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဂွတ်ဘိုင် ဘလတ်ဒီးမေရီ မှာ လုံးချင်းဝတ္ထုရှည်ဖြစ်ပြီး စင်္ကာပူရောက် ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားတစ်ယောက်နှင့် နိုင်ငံရပ်ခြားက အမျိုးသမီးတစ်ဦး၏ သံယောဇဉ်ငြိတွယ်ပုံအကြောင်း စိတ်ထိခိုက်ဖွယ်ရာ ရေးဖွဲ့ထားသည်။
ပါပီယွန်၏ အမည်ရင်း၊မွေးရာဇာတိ၊အသက် အစရှိသည်တို့ကို မသိရပါ။
လူသိမခံလိုသည့် သဘောဖြင့် သိုသိပ်စွာနေထိုင်တတ်သူဟု ယူဆရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ (သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ) ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကြက်တညင်ရွာ၊ ကွမ်းချောင်းသာယာကုန်း
ကြက်တညင်၊ သန်လျင်(တညင်)မြို့
ချောင်းဖျားရွာ၊ အင်းဓဝယ်
ချောင်းဖျားရွာ၊ ဓအင်းဓဓဝယ်ဓ
ဒိုင်းနက်ပြင်ရွာ
ဒိုင်းနက်ပြင်ရွာ
စော်ဝရွာ၊ ထားဝယ်မြို့နယ်
စော်ဝရွာ(Sawwa)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ ရှင်မုတ္တီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,089 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထားဝယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တစ်ရှန်
၁၆ ရာစုနှစ်အတွင်း အီတလီနိုင်ငံ ဗင်းနစ်မြို့‌တော်၌ ‌ပေါ်ထွန်းခဲ့‌သော ပန်းချီပညာရှင်ကြီး တစ်ရှန်သည် ၁၄၇၇ ခုနှစ်ခန့်တွင် ဗင်းနစ်မြို့၏‌မြောက်ဘက် အယ်လပိုင်း‌ဒေသ၌ ဖွားမြင်‌လေသည်။ တစ်ရှန်၏ အမည်ရင်းမှာ တီဆီယားနို‌ဗေ ချယ်လီယို ဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်က ဗင်းနစ်မြို့‌တော်၌ ထင်ရှားခဲ့ ‌သော ပန်းချီပညာ‌ကျော်ကြီးများဖြစ်သူ ဂျိန်တီး‌လေ‌ဗေလီနီနှင့် ဂျိုဗန္နီး‌ဗေလီနီတို့ထံတွင် ပန်းချီပညာကို သင်ကြားခဲ့၏။
အနာစိဏ္ဏသုတ်
(၂)သုတ် ရှိပါသည်။
တစ်ရှန်
တစ်ရှန်သည် ပန်းချီပညာကို စတင်‌လေ့လာသင်ကြား ‌နေစဉ် ‌နောင်အခါတွင် ပန်းချီ‌လောက၌ ထင်ရှား‌ကျော်ကြားလာ မည့်၊ ‌ဂျော်ဂျိုး‌နေဆိုသူနှင့် ခင်မင်ရင်းနှီးခဲ့‌လေသည်။ ပန်းချီ ပညာ‌ကျော်ကြီးများထံ တပည့်ခံ၍ တတ်‌မြောက်လာသည့် အချိန်၌ တစ်ရှန်သည် ‌ဂျော်ဂျိုး‌နေနှင့်ပင် ပူးတွဲကာ ပန်းချီ‌ရေးဆွဲသည့်လုပ်ငန်းကို လုပ်ကိုင်ခဲ့‌လေသည်။ ခရစ် ၁၅၁၀ ပြည့် နှစ်တွင် ‌ဂျော်ဂျိုး‌နေ ကွယ်လွန်‌သောအခါ တစ်ရှန်သည် ‌ဂျော်ဂျိုး‌နေ၏ နည်းနိဿယတို့ကိုမှီး၍ ထိုနည်းကို တိုးတက်‌အောင် ကြိုးပမ်းခဲ့သဖြင့် ‌ကျော်‌စောလာသည်။
အနာစိဏ္ဏသုတ်
ဘုရားရှင်၏ အလေ့အကျက်မဟုတ်သည်ကို ဘုရားရှင်၏ အလေ့အကျက်ဟု ပြ (ပြောဟော, ရေးသား, ယူဆ, ပြုကျင့်)ကြသော ရဟန်းတို့သည် လူအများ အစီး အပွားမဲ့ရန်၊ နတ်, လူတို့ ဆင်းရဲရန် ကျင့်သုံးကြကုန်၏။
တစ်ရှန်
ဗင်းနစ်မြို့ကြီးတွင် တစ်ရှန်၏အမည် ‌ကျော်ကြားလာသည် နှင့်တပြိုင်နက် ‌ရှေးကထက် လူချစ်လူခင် ‌ပေါများလာပြီးလျှင်၊ ပန်းချီကားများအတွက် အခ‌ကြေး‌ငွေ ‌ကောင်း‌ကောင်းရခြင်း‌ကြောင့်လည်း ကြွယ်ဝချမ်းသာ လာခဲ့‌လေသည်။ ဗင်းနစ်မြို့တွင် သာမက အီတလီတစ်ပြည်လုံးသို့ပင် အချိန်အနည်းငယ်အတွင်း သူ၏‌ကောင်း သတင်းမှာ ပျံ့နှံ့သွား‌လေ၏။ ထိုသို့ ထင်ရှား ‌ကျော်‌စောလာခြင်း‌ကြောင့် အစိုးရက တစ်ရှန်အား အစိုးရပန်းချီ ဌာနတွင် ကြီးကြပ်အုပ်ချုပ်သူအဖြစ် ခန့်ထားခဲ့သဖြင့် တစ်ရှန် ၏ဝင်‌ငွေမှာ ‌ရှေးကထက်ပိုလာခဲ့၏။ အဆိုပါ တာဝန်ခံရာထူး ကို လက်ခံလိုက်သဖြင့် သူ၏ဆရာ ‌ဗေလီနီ တစ်ပိုင်းတစ ‌ရေးဆွဲထားခဲ့‌သောပုံများကိုလည်း အပြီးသတ်‌ရေးဆွဲ‌ပေးခဲ့၇‌လေ သည်။ ထို့ပြင် ဗင်းနစ်မြို့ကြီးကို စိုးစံခဲ့ကြ‌သော မြို့စားမင်း အဆက်ဆက်၏ ပုံများကိုလည်း တစ်ခုပြီးတစ်ခု ‌ရေးဆွဲခဲ့ရ၏။
ဤသို့ ‌ရေးဆွဲ‌ပေးရခြင်း‌ကြောင့် မင်းညီမင်းသားများ၊ မှူးကြီးမတ်ကြီးများ၊ သာသနာ့ဝန်ထမ်းပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများနှင့် ရင်းနှီး လာခဲ့၇‌ပေသည်။ ရုပ်ဆင်း တင့်တယ်သန့်ရှင်း၍ ထီးမူနန်းရာ အဖြာဖြာတို့ကို တတ်သိလိမ်မာခြင်း‌ကြောင့် တစ်ရှန်အား မြို့စား၊ ရွာစား၊ မင်းညီမင်းသားများက တန်းတူထား၍ ‌ပေါင်းသင်းဆက်ဆံခဲ့ကြသည်။ မင်းညီမင်းသား၊ မှူးကြီးမတ်ကြီးများ၏ ပုံများကို အခါအား‌လျော်စွာ‌ရေးဆွဲခဲ့ရာ ထိုပန်းချီကားကြီး များသည် တစ်ရှန်၏ အ‌ကောင်းဆုံး‌သော လက်ရာများပင် ဖြစ်လေသည်။
အနာစိဏ္ဏသုတ်
သည်သာမကသေး ထိုရဟန်းတို့သည် များစွာသော အကုသိုလ်ကိုလည်း တိုးပွား စေကြကုန်၏။ သဒ္ဓမ္မသုံးဖြာ ဤသာသနာတော်ကို ကွယ်ပျောက်စေသူတို့လည်း ဖြစ်ကုန်၏-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ - တထာဂတအနာစိဏ္ဏကို တထာဂတအနာစိဏ္ဏဟု ပြ (ပြောဟော, ရေးသား သင်ကြား, ယူဆ, ပြုကျင့်)ကြသော ရဟန်းတို့သည် လူအများ ကြီးပွား ချမ်းသာရန် နတ်, လူတို့ ချမ်းသာစေရန် ပြုကျင့်ကြသူတို့ ဖြစ်ကုန်၏။ သည်သာမကသေး ထိုရဟန်းတို့သည် များစွာသော ကုသိုလ်တရားကို တိုးပွားစေကြကုန်၏။ သဒ္ဓမ္မသုံးဖြာ ဤ သာသနာတော်ကိုလည်း ကြာရှည်လေးမြင့်တည်တံ့စေသူတို့ ဖြစ်ကုန်၏-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
တစ်ရှန်
တကြိမ်တွင်မူကား၊ သာသနာ‌စောင့် ‌ရောမနိုင်ငံ‌တော် ဧကရာဇ်ဘုရင် ပဉ္စမချား၏ ပုံတူကို‌ရေးဆွဲခဲ့ရာ အလွန်တူလှ သဖြင့် ချားဘုရင်ကိုယ်တိုင် အထူးပင် နှစ်ခြိုက်ခဲ့‌လေသည်။ ချားဘုရင်သည် ပန်းချီ‌ကျော် တစ်ရှန်အား ခြီး‌မြှောက်သည့်အ‌နေ ဖြင့် ‌ကောင့်ဘွဲ့ချီးမြှင့်၍ သူ‌ကောင်းပြု‌လေသည်။ ဤမျှ တစ်ရှန် အား ‌မြှောက်စားရသည်ကိုပင် အား၇‌တော်မမူ‌သေးဘဲ၊ တစ်ရှန် ၏ သားသမီးများကိုပင် မှူးမတ်မျိုးနွယ်တို့၏ အ‌ဆောင် အ‌ယောင်များ ‌ပေးအပ်ခဲ့‌လေသည်။
မည်မျှပင် ဂုဏ်မြင့်လာ‌စေကာမူ တစ်ရှန်သည် ဂုဏ်‌လောက တွင် ဂုဏ်အရသာယစ်မူး‌နေခြင်းမရှိ၊ သူ၏ ပန်းချီပညာကိုသာ တစ်‌နေ့တစ်ခြား တိုးတက်‌အောင် ကြိုးစားအားထုတ်လာခဲ့‌ပေ သည်။ သူ့တသက်တာတွင် ပန်းချီကား‌ပေါင်း ၆၀၀ ‌ကျော်မျှ ‌ရေးဆွဲခဲ့သည့်အနက် အားလုံးလိုလိုပင် လူကြိုက်များ‌သော် လည်း၊ သူကိုယ်တိုင်ကမူ စိတ်တိုင်းမကျခဲ့‌ချေ။ ထပ်မံပြုပြင် ရန်ပင် စိတ်ကူးခဲ့‌သေးသည်။ တစ်ရှန်သည် မိန်းမ‌ချော မိန်းမလှပုံများကို ရံဖန်ရံခါသာ ‌ရေးဆွဲ‌လေ့ရှိသည်။ အများ အားဖြင့် ဘုရင်မများ၊ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးများ၊ မြို့စား၊ မှူးမတ်၊ ‌သေနာပတိကြီးများ၏ပုံကိုသာ အ‌နေအထားအမျိုးမျိုးဖြင့် ‌ရေးဆွဲခဲ့‌လေသည်။
ဘုရားရှိခိုး‌ကျောင်းကြီးများအတွင်း သူ‌ရေးဆွဲခဲ့‌သော သာသနာ‌ရေးဆိုင်ရာ ပန်းချီကားကြီးများမှာလည်း ၁၆ ရာစုနှစ်က ‌ပေါ်‌ပေါက်ခဲ့‌သော ပန်းချီပညာ အဆင့်အတန်း မြင့်မားပုံကို ‌ဖော်ပြလျက်ရှိကြ‌လေသည်။ ထို့ပြင် ပန်းချီကား ကြီးများကို ကြည့်ရှုဆင်ခြင်ခြင်းအားဖြင့်လည်း တစ်ရှန်သည် ‌ရောင်စုံ‌ဆေး‌ရေးဆွဲခြင်း၌ လက်‌မြောက်လှ‌ကြောင်း သိနိုင်‌ပေ ‌သေးသည်။
တစ်ရှန်သည် အသက် ၉၉ နှစ်အရွယ်တွင် ၁၅၇၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၇ ရက်‌နေ့၌ ပလိပ်ကပ်‌ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်အနိစ္စ ‌ရောက်‌လေသည်။
အချစ်ကွိုင်
အချစ်ကွိုင် သည် ၂၀၁၂ ခုထွက် မြန်မာ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။ မာန်ထက်ချီ ထုတ်လုပ်ရေးအတွက် ပုဏ္ဏမီ၏ ဝတ္ထုကို ဒေါနက ရိုက်ကူးခြင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀ ခု၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၆ ရက်တွင် စရိုက်သည်။
ရန်အောင်၊ ကျော်ရဲအောင်၊ ဟိန်းဝေယံ၊ စိုးမြတ်သူဇာ၊ အိန္ဒြာကျော်ဇင်၊ မေသဉ္ဇာဦး၊ အဆိုင်း၊ အောင်ဇော်မင်း၊ ကောင်းစံ၊ လင်းမောင်၊ ဘိုဘိုနှင့် မျိုးမျိုးခိုင်တို့ ပါဝင်ထားသည်။
Math rock
Math rock သည် စည်းဝါးကျကျ ပါဝင်သည်။ guitarကို အခြေခံထားပြီး experiment rock နှင့် Indie rock တို့၏ ပုံစံတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ၁၉၈၀နောက်ပိုင်းတွင် ပေါက်ထွက်လာခဲ့သည့် ဂီတဖြစ်သည်။ King Crimson ကဲ့သို့ progressive rock ဖြင့် လွှမ်းမိုးလာခဲ့သည်။ ၂၀ရာစုအနည်းဆုံးတေးရေးဆရာများမှာ Steve Reich အမေရိကန်တေးရေးဆရာဖြစ်သည်။ ဝိသေသလက္ခဏာများမှာ ရှုပ်ထွေးပြီး တမူထူးခြားသော စည်းဝါးကျသော တည်ဆောက်ပုံ counter point, odd time signature များ၊ မပြေပြစ်သော တေးသွားများနှင့် ချဲ့သည်။ သာယာငြိမ့်ညောင်းမှုမရှိသော လက်ကွက်များပါဝင်သည်။ အမှန်မှာတော့ rock ဂီတအများစုမှာ ၄/၄ meter ဖြစ်ပြီး math rockသည် မကြာခဏ အချိုးမညီသော time signature များ ပုံမှန်အားဖြင့် ၇/၈,၁၁/၈ သို့ ၁၃/၈ (သို့) ထူးခြားသည်မှာ အဆက်မပြတ် ပြောင်းလဲနေသော မီတာများသည် ကွဲပြားသော အုပ်စုနှစ်ခု(သို့) သုံးခုတွင် အခြေခံထားသည်။ စည်းဝါးကျကျ ခက်ခဲရှုပ်ထွေးမှုကို listenerများက mathematical စရိုက်လက္ခဏာများဖြင့် ဖော်ပြကြသည်။ အသံသည် ထုံးစံအတိုင်း traditional rock ကဲ့သို့ guitarနှင့် drum တို့ဖြင့်ဖြစ်ပြီး ရှုပ်ထွေးသော စည်းဝါးများကြောင့် math rock အုပ်စု၏ drummer များသည် အခြားအုပ်စုများထက် ယိုင်ယိမ်းမှုများရှိခဲ့သည်။ guitar ကို tapping လုပ်၍ တီးခတ်ကြသော math rock အုပ်စု guitar သမားများကို ရှာဖွေရန်ခေတ်မစားတော့ပါ။ loop pedal များကို တစ်ခါတစ်ရံပေါင်းစပ်ထားသည်။ ဂီတာများမှာ အခြား upbeat rock song များထက် clean tone များဖြင့် တီးခတ်ကြသည်။ အခြားအုပ်စုများသည် distortion များဖြင့် အသုံးပြုထားသည်။ စာသားများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် math rock အပေါ်အာရုံစိုက်ထားသည်။ Vocal recording များမှာ Steve Albini၏ ပုံစံများဖြစ်သည်။ math rock ၏ကျော်ကြားသော အုပ်စုများထဲမှ လုံးဝအရေးမပါသော အုပ်စုများမှာ သီဆိုလေ့ကျင်မှုများနှင့် ကွဲပြားသော ဒီဂရီများရှိသော်လည်း Don Cabellero သို့ Hella တို့ဖြစ်သည်။ Math rock သည် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာခဲ့ပြီး လူတချို့၏ ဂီတဆိုင်ရာ ပုံစံတစ်မျိုးဖြစ်လာခဲ့သည်။ Matt Sweeney Singer Chavez တို့၏ထောက်ခံမှုတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ကို ကိုယ်တိုင် math rock ဖြစ်ရပ်နှင့် ချိတ်ဆက်ခဲ့ဖြစ်သည်။
ဩစတေးလျအုပ်စု
တီးဝိုင်းများဖြစ်သော Because of Ghosts, The Sinking Citizenship နှင့် My Disco တို့ဖြစ်ပြီး Melbourne မြို့တွင် ၂၀၀၀ အစောပိုင်းတွင် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။
ဥရောပအုပ်စု
ဥရောပအုပ်စု math rock ဖြစ်ရပ်သည် ၉၀နောက်ပိုင်း မှ ၂၀၀၀အစောပိုင်းအထိဖြစ်ပေါ်ခဲ့ သည်။ ပါဝင်သော အုပ်စုများမှာ Adebisi Shank(Ireland)၊ Kobong (Poland)၊ The Rednect Manifesto (Ireland)၊ Three Trapped Tigers နှင့် This town Needs Guns(United Kingdom) နှင့် Uzeda (Italy)
ဂျပန်အုပ်စု
အရေးပါသော ဂျပန်အုပ်စုများမှာ Ruins, Zeni Geva, Boredoms Aburadako နှင့် Doom Yona Kit သည်ဂျပန်နှင့် အမေရိကန်ဂီတသမားအုပ်စုများနှင့် အမေရိကန်ဂီတသမားအုပ်စုများနှင့် ပူးတွဲဆောင်ရွက်ထားသည်။ အခြားဂျပန်အုပ်စုများဖြစ်သည့် Toe, Zazen Boys နှင့် Lite Skin Graft Records နှင့် Tzadik Record တို့သည် Japanese math rock album များကို အမေရိကန်တွင် ဖြန့်ချိခဲ့သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု
Pittsburgh မြို့မှ Don Caballero တီးဝိုင်းမှ drummer Damon Che သည် နိုင်ငံတကာ math rock တီးဝိုင်း Bellini နှင့် Black Moth Super Rainbow, Tabula Rasa နှင့် Knot Feeder တို့နှင့်ပါဝင်ခဲ့သည်။ Washington, D.C တီးဝိုင်းများမှ The Dismemberment Plan, Shudder to think, Hoover, Faraquet, 1.6 Band, Autoclave တို့ဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် Jawbox နှင့် Circus lupus တို့လည်းပါဝင်သည်။ Breadwinner တီးဝိုင်းသည် Fulfejနှင့် Lamb of God. Polvo တို့သည်ကို တွန်းအားပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ကယ်လီဖိုးနီးယားမှ San Diegoမှ math rock အုပ်စုတို့တွင် Upsilon Acrux, Drive Like Jehu, Antioch Arrow, Tristeza, No Knife, Heavy Vegetableနှင့် Sleeping People တို့ပါဝင်သည်။ ၂၀၀၀အလယ် math rock တီးဝိုင်းအများစုသည် လူကြိုက်များလာခဲ့သည်။ Shellac တီးဝိုင်းလှည့်လည်၍ သူတို့၏ ပထမဆုံး album “ In Seven Year” ကိုထုတ်လွှတ်နေစဉ် Slintနှင့် Chavez တို့သည် reunion tour များစတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ Don Caballero တီးဝိုင်းသည် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်း၍ ၂၀၀၆တွင် album ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဇီးတောရွာ၊ ထီးလင်းမြို့နယ်
ဇီးတောရွာ (Zeetaw)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ထီးလင်းမြို့နယ်၊ အိုင်းမကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၃၀၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အိုင်းမကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၈၆ ဦး၊ မ ၆၄၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၃၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထီးလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စမ်တုံနောက်အင်းရွာ၊ လဟယ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဟယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မနီလာမြို့
မနီလာမြို့သည် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံသမ္မတနိုင်ငံ၏ ပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းမြို့ဖြစ်၍ တစ်ခါက မြို့တော် ဖြစ်ခဲ့သည်။ မနီလာမက်ထရိုတွင် ပါဝင်သော မြို့ ၁၆ မြို့တွင် တစ်မြို့ အပါအဝင်ဖြစ်သည်။
ဖိလစ်ပိုင်ကျွန်းစု လူဇုန်ကျွန်း၏ အနောက်ဘက်ကမ်း၊ မနီလာပင်လယ်အော်၏ အရှေ့ဘက်အစွန်း ပါဆစ်မြစ်ဝတွင် တည်ရှိသည်။ လခြမ်းသဏ္ဌာန် တောင်စဉ်တစ်ခုသည် မြို့တစ်ဝက်ကို ဝန်းရံထားသည်။ ပါဆစ် မြစ်သည် အရှေ့မှ အနောက်သို့စီးဆင်းလာရာ မနီလာမြို့ကို ဖြတ်သန်းပြီးလျှင် မနီလာပင်လယ်အော်တွင်းသို့စီးဝင်လေသည်။ ဤသို့ပါဆစ်မြစ်က ဖြတ်သန်းသွားသောကြောင့် မြို့သည် မြစ်၏ တစ်ဘက်တစ်ချက်တွင် တည်ရှိ၏။ ပါဆစ်မြစ်ပေါ်တွင် ဆောက်လုပ်ထားသော တံတား ၆ ခုသည် နှစ်ပိုင်း ကွဲနေသောမြို့ကိုဆက်စပ်ပေး၏။ မြို့၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ၁၄ စတုရန်းမိုင်ရှိ၏။ မြို့ဟောင်းနေရာသည် မြစ်၏ တောင်ဘက်ကမ်းတွင်ဖြစ်၏။ မြို့ကို ရှေးနှစ်ပေါင်း ၄ဝဝ ခန့်က တည်ခဲ့ရာ ရှေးမြို့ရိုး၏ အစိတ်အပိုင်း အချို့ယခုတိုင် ရှိသေး၏။
မြို့ဟောင်းနေရာကို အင်တရာမျူးရွတ်ဟု ခေါ်လျက် ယင်းအရပ်တွင် ရှေးစပိန်လူမျိုးတို့ ကြီးစိုးစဉ်ခေတ်ကို အမှတ်ရစေသော စပိန် လက်ရာ ဘုန်းကြီးကျောင်း၊ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းများကို တွေ့ရပေသည်။ ရှေးကမြို့ရိုးကို ပတ်ရံထားသော ကျုံးကို ယခုအခါ ပန်းခြံနှင့် ဂေါက်သီးက စားကွင်းအဖြစ် ပြုပြင်စီမံထား၏။ စီးပွားကုန်သွယ်ရေး ရပ်ကွက်သည် မြစ်၏ မြောက်ပိုင်းတွင် ဖြစ်သည်။ ကြွယ်ဝသော ကုန်သည်ပွဲစားများ၏ နေအိမ်များသည် ဒျူဝီရိပ်သာ တစ်လျှောက်တွင် လည်းကောင်း၊ ဆင်ခြေဖုံး ရပ်ကွက်ဖြစ်သည့် ကေဆွန်းစီတီတွင် လည်းကောင်း တည်ရှိ၏။ အခြားဆင်ခြေဖုံး ရပ်ကွက်ဖြစ်သည့် တွန်ဒိုတစ်လျှောက်တွင်မူ ဓနိမိုး ဝါးအိမ်များရှိ၍ တိုင်းရင်းသားများ နေထိုင်ကြသည်။ ရှေးအခါက ထင်ရှားသော ဂျက်ဇူးအစ် မျှော်စင်သည် စစ်အတွင်းက ပျက်စီးသွား၏။
စစ်ပြီးခေတ်တွင် ဖိလစ်ပိုင် တက္ကသိုလ်ကို ကေဆွန်းစီတီသို့ပြောင်းရွှေ့သွား၏။ မနီလာမြို့တွင် ထင်ရှားသော လူနီတာ ပန်းခြံသည် အင်တရာမျူးရွတ်၏ အပြင်ဘက်တွင်ရှိ၏။ နွေရာသီစခန်းမြို့ဖြစ်သော ဗားဂျိုမြို့သို့ခေတ်မီလမ်းမကြီးဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ မနီလာမြို့ကို လှပသောကြောင့် လည်းကောင်း၊ အရေးပါသောကြောင့် လည်းကောင်း အရှေ့တိုင်း၏ ပုလဲရတနာ ဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်သမုတ်၏။
မနီလာမြို့ရှိ ဆိပ်ကမ်းသည် အထူးတလည် ကောင်းမွန်ပေသည်။ သို့ဖြစ်ရကား ကမ္ဘာအရပ်ရပ်မှ ပင်လယ်ကူးသင်္ဘောကြီးများ ဆိုက်ကပ်ရပ်နားရာ ဆိပ်ကမ်းဖြစ်၏။ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ တစ်ကြော ကုန်သွယ်မှုတွင် အချက်အချာ ဒေသတစ်ခု ဖြစ်၏။ မနီလာမြို့တွင် အဗကခေါ် မနီလာလျှော် အကြီးအကျယ် အရောင်းအဝယ် ပြု၏။
ယင်းလျှော် ထက်ဝက်ကျော်ကျော်ကို ကြိုးကျစ်ရန် အလို့ငှာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ပို့ရ၏။ မနီလာလျှော်အပြင် သကြား၊ အုန်းသီးဆံခြောက်၊ အုန်းဆီ၊ ဆေးပြင်းလိပ်များ ရောင်းဝယ်ရာတွင် အရေးပါသော ဒေသဖြစ်၏။ ဖိနပ်၊ ဆပ်ပြာ၊ ကြိမ်ပရိဘောဂ၊ ဖျာ၊ လျှော်၊ စည်သွတ်အစား အစာ၊ ပန်းထိုးထည်များ ပြုလုပ်စီမံသော အလုပ်ရုံ စက်ရုံများလည်း ရှိသည်။ ရေကြောင်းတွင် သင်္ဘောကြီးငယ် ဆိုက်ကပ်ရပ်နားနိုင်သည့် ဆိပ်ကမ်းရှိရုံမက ကုန်းကြောင်းတွင် မီးရထားလမ်း၊ ကားလမ်း အဆက်အသွယ်ရှိ၍ လေကြောင်း ကူးသန်းသွားလာရာတွင်လည်း အရေးပါသော ဗဟိုဌာနတစ်ခု ဖြစ်သည်။
မနီလာမြို့တွင်း နေထိုင်သူတို့မှာ များသောအားဖြင့် စပိန်လူမျိုးဆန်သော ဥရောပတိုက်သားများ၊ တရုတ်၊ ဂျပန်၊ အမေရိကန်နှင့် တိုင်းရင်း ဖိလီပီနိုများဖြစ်၏။ မနီလာမြို့၏ လူဦးရေမှာ ၁၇၉ဝ၈၅၄ ယောက်ခန့်ဖြစ်၏။
မနီလာမြို့ကို ခရစ် ၁၅၇၁ ခုနှစ်က စပိန်လူမျိုး မီဂဲလိုပေ့ သေလေဂတ်စပီ တည်ထောင်ခဲ့သည်။ လက်ဦးပိုင်းတွင် စပိန်လူမျိုးတို့အခြေစိုက် နေထိုင်လျက် စပိန်လက်အောက်ခံဖြစ်ခဲ့၍ ကုန်သွယ်မှု အချက်အချာ ဌာန ဖြစ်ခဲ့လေသည်။ ခရစ် ၁၇၆၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလမှ ၁၇၆၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလအထိ ဗြိတိသျှတို့က တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်ထားခဲ့၏။ ၁၈၆၃ ခုနှစ် မြေငလျင်လှုပ်စဉ်က မနီလာမြို့သည် အကြီးကျယ် ပျက်စီးခဲ့သည်။ ခရစ် ၁၈၉၈ ခုနှစ်၌ စပိန်နှင့် အမေရိကန် စစ်ဖြစ်ပွားသည်တွင် အမေရိကန်တို့က မနီလာကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် မြို့ကို တိုးတက်အောင် ပြုပြင်ခဲ့လေသည်။
ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ် အတွင်းက ၃ နှစ်ကျော်မျှ ဂျပန်တို့လက်အောက်သို့ရောက်ရှိနေခဲ့၏။ ဂျပန်တို့သည် ၁၉၄၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလက မြို့ကိုစီး၍ ၁၉၄၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် အမေရိကန်တို့က ပြန်လည် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ မနီလာမြို့ကို ပြန်လည် တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်ရာတွင် ရက်သတ္တ ၃ ပတ်မျှ ကြာ၏။ ဂျပန်တို့သည် ဆုတ်ခွာသွားသောအခါ တိုက်တာ အဆောက်အအုံကြီးများကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးသဖြင့် မနီလာမြို့သည် မရှုမလှ ပျက်စီးလေသည်။ ဖိလစ်ပိုင်အစိုးရသည် မနီလာမြို့ကို အတော်ပြန်လည် ထူထောင်ယူရလေသည်။
မနီလာမြို့သည် ခရစ် ၁၉၄၈ ခုနှစ်တိုင်အောင် ဖိလစ်ပိုင် နိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဖြစ်ခဲ့၏။ ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင်မူ ဖိလစ်ပိုင်သည် လွတ်လပ်သော သမ္မတနိုင်ငံ ဖြစ်လာသောအခါ မနီလာ၏ အရှေ့မြောက်ဘက် ဆင်ခြေဖုံးအရပ်တွင် ရှိ၍ ၁ဝ မိုင်ကွာဝေးသော ကေဆွန်းစီတီသို့မြို့တော် ရွှေ့ပြောင်းလိုက်သည်။ ယင်းမြို့တော်သစ်မှာ ဖိလစ်ပိုင် ဓနသဟာယနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသမ္မတဖြစ်သော လူးဝစ်မန်းနွယ်ကေဆွန်းကို ဂုဏ်ပြုမှည့်ခေါ်ထားသော အမည်ဖြစ်၏။
ပါစီစပင်ဆာ
ဒေါက်တာ ပါစီလီဘာရွန်စပင်ဆာ (၁၈၉၄၊ဇူလိုင်လ(၉)ရက်နေ့ဖွား - ၁၉၇၀၊စက်တင်ဘာလ(၈)ရက်နေ့ ကွယ်လွန်) သည် အမေရိကန်လူမျိုး တီထွင်ပညာရှင် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ မိုက္ကရိုဝေ့(ဗ်)မီးဖို ကို တီထွင်ခဲ့သူအဖြစ် ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။
စပင်ဆာကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ မိန်းပြည်နယ်၊ ဟောင်းလင်းမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ အသက်(၇)နှစ်သားအရွယ်တွင် ဖခင်သေဆုံးပြီးနောက် မိခင်ဖြစ်သူကလည်း သူ့အား ဆွေမျိုးများထံတွင် ထားရစ်ခဲ့သည်။ ဦးလေးနှင့် အဒေါ်တို့ လက်ထဲတွင်သာ ကြီးပြင်းခဲ့ရသည်။ ကျောင်းပညာကို အထက်တန်းအဆင့်မျှပင် မအောင်ခဲ့ပေ။ အသက် (၁၂)နှစ်သားအရွယ်တွင် စက်ရုံတစ်ခုတွင် အလုပ်ဝင်လုပ်ခဲ့ရသည်။ အမေရိကန်ရေတပ်သို့မဝင်ရောက်မီ ၁၉၁၂တွင် ဝိုင်ယာလက် ကြိုးမဲ့ဆက်သွယ်ရေး ပညာကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၂၀ တွင် တပ်မှထွက်ပြီးနောက် ရေသီယွန်ကုမ္ပဏီတွင် ဝင်ရောက်အမှုထမ်းသည်။
၁၉၄၁ခုနှစ်တွင် ရေသီယွန်ကုမ္ပဏီသည် ရေဒါ၏ အဓိကအစိတ်အပိုင်းဖြစ်သော ရေဒီယိုလှိုင်းများထုတ်လွှတ်ပေးသည့် မဂ္ဂနက်ထရွန် များကို တစ်ရက်လျှင် (၁၇)ခုနှုန်းဖြင့် ထုတ်လုပ်နေခိုက်ဖြစ်သည်။ စပင်ဆာသည် မဂ္ဂနက်ထရွန်များကို ပိုမိုကောင်းမွန်အောင် တီထွင်ကြံဆရင်း ဖောက်စက်များ ဂဟေဆော်ကိရိယာများဖြင့် အလုပ်ရှုပ်နေခဲ့သည်။ သူ၏တီထွင်ကြိုးပမ်းမှုကြောင့် ရေသီယွန် ကုမ္ပဏီသည် တစ်ရက်လျှင် မဂ္ဂနက်ထရွန် အလုံးရေ (၂၆၀၀) အထိ တိုးတက်ထုတ်လုပ်လာနိုင်ခဲ့သည်။ ယင်းတီထွင်မှုကြောင့် သူ့အား အမေရိကန်ရေတပ်မှ ထူးချွန်ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းဆုတံဆိပ် ကိုချီးမြှင့်ခဲ့သည်။