cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဗန်းမော်တင်အောင်
ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ
• # ဆိုရှယ်လစ် ဋီကာ (၁၉၆၃)၊
• # မုန်းမေ့ လေသလား (၁၉၆၃)၊
• # ရိုးမ တိုက်ပွဲ (၁၉၆၃)၊
• # ရွှေဥဩ (၁၉၆၃)၊
• # ကိုလိုနီခေတ် မြန်မာ နိုင်ငံ သမိုင်း (၁၉၆၄)၊ စသည့် သမိုင်း စာအုပ်များ။
• # ဆိုရှယ်လစ် အဘိဓာန် (၁၉၆၄)၊ စသည့် နိုင်ငံရေး သဘောတရား စာအုပ်များ။
• # သေလျှင် မြေကြီး (၁၉၆၄)၊
• # လူ့အောက်က လူ (သို့မဟုတ်) အညတရ တောကြက် (၁၉၆၄)၊
• # မြိုင် (၁၉၆၅)၊
• # မုန်တိုင်းထဲက လူ (၁၉၆၇)၊
• # မိအေး (၁၉၇၂)၊
• # ရွှေပြည်တော် မျှော်တိုင်းဝေး (၁၉၇၂)၊
• # အဘမိုးကျော် (၁၉၇၃)၊
• # ဟေဝန်ပန်းမြိုင် (၁၉၇၃)၊
• # မြစ်ဧရယ်ပေါ်ဝယ် (၁၉၇၃)၊
• # ဒေါက်တာ လွမ်းဝေ (၁၉၇၃)၊
• # ပုဂံ ရွှေပြည် (၁၉၇၄)၊
• # သဘာဝ သိပ္ပံ တစေ့တစောင်း လေ့လာခြင်း (၁၉၇၄)၊
• # အဏုစကြဝဠာနှင့် မဟာစကြဝဠာ (၁၉၇၄)၊
• # မေခင် (၁၉၇၄)၊
• # မင်းပြစ်မင်းဒဏ် (၁၉၇၄)၊
• # ကြေးစား (၁၉၇၅)၊
• # ပန်းဝေဝေ (၁၉၇၅)၊
• # အိန်စတိန်းနှင့် သူ၏ ဓမ္မတရား (၁၉၇၅)၊
• # ကမ္ဘာ့ နိုင်ငံကြီး များနှင့် တတိယ ကမ္ဘာ (၁၉၇၆)၊ စသည့် နိုင်ငံတကာ ရေးရာ စာအုပ်များ။
• # သဘာဝတ္ထု (၁၉၇၆)၊
• # သူ့ဇာတ်ကောင် - သူ့ဝတ္ထု - သူ့ စာရေးဆရာ (၁၉၇၇)၊
ထရန်စဗားနယ်
ထရန်စဗားနယ်သည် တောင်အာဖရိက ပြည်ထောင်စုနယ်တွင် အပါအဝင်ဖြစ်၏။ ဗားမြစ်၏ တစ်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်ကိုအစွဲပြု၍ ထရန်စဗားဟုတွင်သည်။ ထိုနယ်၏ နယ်နိမိတ်မှာ မြောက်ဘက်တွင် လင်ပိုးပိုးမြစ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ပေါ်တူဂီပိုင် အရှေ့အာဖရိကတိုက်နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် ဗားမြစ်၊ အနောက်ဘက်တွင် ဗာဆူးတိုလန်နှင့် ဗက်ချူအားနာလန်နယ်တို့ဖြစ်သည်။
ဗန်းမော်တင်အောင်
ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ
• # ရုပ်ကမ္ဘာ ](၁၉၇၈)၊ စသည့် သိပ္ပံ ပညာ စာအုပ်များ။
• # ပါမောက္ခ အုန်းကျော်နှင့် လမ်း ဘယ်မမြင် (၁၉?)၊
ထရန်စဗားနယ်
ထရန်စဗားနယ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင် ၁၁ဝ၄၅ဝ မိုင်ရှိသည်။ လူဦးရေမှာ ၄၈ဝဝဝဝဝ ကျော်ရှိသည်။ နယ်တစ်ခုလုံးသည် ဗားမြစ်ဝှမ်းနှင့် လင်ပိုးပိုးမြစ်ဝှမ်းအကြားတွင် ရှိနေသော်လည်း၊ မြေပြင်မှာ အများအားဖြင့် ကုန်းမြင့်ဖြစ် လေသည်။ ထိုနယ်ရှိ ဒရက်ကင်စဗတ်တောင်တန်းမှာ ထင်ရှားသော တောင်တန်းဖြစ်သည်။
ဗန်းမော်တင်အောင်
ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ
• # ဆန့်ကျင်ဖက် သမီးပျို (၁၉?)၊
ပတကောရွာ၊ ကျားဟုန်း
ပတကောရွာ၊ ကျားဟုန်း
ဗန်းမော်တင်အောင်
ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ
• # အမေ (၁၉?)၊
ထရန်စဗားနယ်
၁၈၃၄ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှတို့သည် ငွေဝယ်ကျွန်များကို လွှတ်၍၊ ကျွန်ကုန်ကူးရေးအလုပ်ကို ဖိနှိပ်ပိတ်ပင် လိုက်သောအခါ၊ ကိပ်ကိုလိုနီနယ်တွင်နေထိုင်သော ဒပ်ချလူမျိုး လယ်သမားများဖြစ်ကြသည့် ဗိုးဝါးတို့သည် မြောက်ပိုင်းသို့ တဖြည်းဖြည်း တက်လာကြပြီးနောက်၊ ဩရိန်းမြစ်ကိုဖြတ်ကာ ထရန်စဗားနယ်တွင် အိုးအိမ် စိုက်ထူနေထိုင်ခဲ့ကြလေသည်။
ဗန်းမော်တင်အောင်
ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ
• # သင်းရနံ့လှိုင် (၁၉?)၊
ထရန်စဗားနယ်
ထိုအခါကနယ်အတွင်း၌လည်း တိုင်းရင်းသားလူမည်းများရှိရာ၊ ဗိုးဝါးတို့သည် ထိုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးထဲမှ စွမ်းလွန်းတမန်ရှိသော ဇူးလူးလူမျိုးတို့နှင့် မကြာခဏ ခိုက်ရန်ဖြစ်ပွားသည့်ပြင် ဗြိတိသျှတို့နှင့်လည်း မသင့်မမြတ်ဖြစ်ခဲ့ကြလေသည်။
ဗန်းမော်တင်အောင်
ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ
• # လူ (၁၉?)၊ စသည့် လုံးချင်း ဝတ္ထုကြီးများ။
ထရန်စဗားနယ်
၁၈၇၇ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှတို့သည် ထရန်စဗားနယ်ကို ခေတ္တသိမ်းပိုက်ထားရာ၊ ၁၈၈၁ ခုနှစ်၌ ထရန်စဗားနယ်ရှိ ဗိုးဝါးတို့နှင့်စတင်၍ အချင်းများကြပြီးနောက် တိုက်ပွဲတွင် ဗြိတိသျှတို့ အရေးရှုံးနိမ့်လေသည်။ ထိုနောက် ထိုနယ်သည် လွတ်လပ်ခဲ့ပြီးလျှင် ဗြိတိသျှတို့၏ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်မှုကို လက်ခံလာလေသည်။
ဗန်းမော်တင်အောင်
ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ
• # ဂျက်လန်ဒန်၊ သူ့ဘဝ သူ့စာပေ၊ (၁၉?)၊ စသည့် ဘာသာပြန် စာအုပ်များ ရေးသား ခဲ့သည်။
ထရန်စဗားနယ်
သို့သော် ရွှေကံစမ်းရှာဖွေခွင့်နှင့်စပ်လျဉ်း၍ ဗိုးဝါးစစ်ပွဲကြီးသည် ၁၈၉၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၁ ရက် နေ့တွင် စတင်ဖြစ်ပွားလေသည်။ ထိုစစ်ပွဲမှာ ၃ နှစ်မျှကြာ၍ နောက်ဆုံး စစ်ပြေငြိမ်းရေးစာချုပ်အရ ထရန်စဗားနယ်မှာ ဗြိတိသျှကိုလိုနီ နိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်လာလေသည်။
ဗန်းမော်တင်အောင်
ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ
၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် စာပေဗိမာန် ဆုတွင် ဝတ္ထုရှည် ဆု၌ အောင်လင်း၏ အရိုင်းစံပယ်နှင့် မမကြီး တို့ကို တွဲဖက် ပေးခဲ့ သော်လည်း ဆု လက်ခံ ရယူခြင်း မပြု ခဲ့ပေ။ နောက်ဆုံး ပြုစု ခဲ့သော စာအုပ်မှာ လူ ဖြစ်သည်။
ထရန်စဗားနယ်
တိရစ္ဆာန်များ
ထရန်စဗားနယ်သို့ လူဖြူများ ရှေးဦးစွာ ရောက်လာစဉ်က ခြင်္သေ့၊ ဆင်၊ ကျားသစ်၊ သစ်ကုလားအုပ်၊ မြင်းကျားနှင့်ကြံ့များသည် တောကြီးတောင်ကြီးများထဲ၌၎င်း၊ ရေမြင်းနှင့် မိကျောင်းများသည် မြစ်ချောင်း အင်းအိုင်များထဲ၌၎င်း အလွန် ပေါများ၏။ သို့သော် ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခြင်းကြောင့် အတော်ပင်ယုတ် လျော့သွားကြလေသည်။
ဗန်းမော်တင်အောင်
ဘဝနိဂုံး
၁၉၇၈ ခု အောက်တိုဘာ ၂၃ ရက် ညဦး ၇း၁ဝ နာရီတွင် အဆုတ် ကင်ဆာ ရောဂါဖြင့် ရန်ကုန် ဆေးရုံ၌ ကွယ်လွန် ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီး ဒေါ်ခင်ဦးနှင့် သား သမီး ၆ ယောက် ကျန်ရစ် ခဲ့သည်။ ဆရာ ဗန်းမော် တင်အောင် ချန်ထား ရစ်ခဲ့တဲ့ လူငယ် မျိုးဆက်သစ်တွေ အတွက် မမေ့ နိုင်လောက်တဲ့ အမှာ စကား တရပ်ကတော့။
ထရန်စဗားနယ်
မြို့ကြီးများ
ပရီတိုးရီးယားမြို့သည် ထရန်စဗားနယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်၍၊ တောင်အာဖရိကပြည်ထောင်စု၏ ရုံးစိုက်ရာ အချက်အချာ မြို့ဖြစ်၏။ အခြားမြို့ကြီးများမှာ ဂျိုဟန္နက်စဗတ်မြို့၊ ဗီနိုးနိုင်းမြို့၊ ကရူးဂါးစဒေါ့မြို့တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဗန်းမော်တင်အောင်
ဘဝနိဂုံး
"'လူတယောက်ရဲ့ တန်ဖိုးဟာ သူ ဖြတ်သန်းကျော်လွှား နေတဲ့ ခေတ်ကြီးက သူ့ပခုံးပေါ် တင်ပေးလိုက်တဲ့ သမိုင်းတာဝန် ကို သူ ဘယ်လောက် သယ်ပိုး ထမ်းရွက်ခဲ့တယ် ဆိုတဲ့ အချက်နဲ့ တိုင်းတာရမှာပဲ'"
ထရန်စဗားနယ်
တွင်းထွက်သတ္တုများ
ထရန်စဗားနယ်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရွှေထွက်ရာဗဟိုဌာန ဖြစ်သည်။ စိန်၊ ကျောက် မီးသွေး၊ ရွှေဖြူ၊ သံ၊ ငွေ၊ ကြေးနီ၊ ခဲ၊ ယမ်းစိမ်းနှင့် ကန့်များကိုလည်း တူးဖော်ရရှိလေသည်။
ဗန်းမော်တင်အောင်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ထရန်စဗားနယ်
တွင်းထွက်သတ္တုများ
၁၉ဝ၆ ခုနှစ်တွင် ထရန်စဗားနယ်သည် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ် ရေးရပြီးလျှင်၊ ၁၉၁ဝ ပြည့်နှစ်၌ အသစ်ဖွဲ့စည်း တည်ထောင်၍ တောင်အာဖရိကပြည်ထောင်စုတွင် ပြည်နယ်တစ်နယ် ဖြစ်လာလေသည်။
ရေခဲ
သန့်စင်သည့် ရေစစ်စစ်သည် သာမန်ဖိအားသာရှိလျှင် အပူချိန်စင်တီဂရိတ် သုညဒီဂရီ၊ သို့မဟုတ် ဖာရင်ဟိုက် ၃၂ ဒီဂရီသို့ ရောက်သောအခါတွင် ရေခဲအဖြစ်သို့ ပြောင်းသွားသည်။ ဆားပါသည့်ရေ ဖြစ်လျှင် ထိုအပူချိန်၌ မခဲသေးဘဲ စင်တီဂရိတ်နှစ်ဒီဂရီမျှ အောက်သို့လျော့ကျသွားမှ ခဲသည်။ အကယ်၍ ရေကို ခွက်တစ်ခုထဲ၌ ထည့်၍ အပေါ်မှ ဆီလောင်းထားသောခွက်ကို ငြိမ်သက်စွာထားလျှင် ဖာရင်ဟိုက် ၁ဝ ဒီဂရီသို့ ရောက်သွားသည့်တိုင်အောင် ရေမခဲဘဲနေသည်ကို တွေ့ရ၏။ သို့သော် ခွက်ကို အနည်းငယ် လှုပ်ပေးလိုက်ရုံနှင့် ရေခဲသွားသည်ကို တွေ့ရမည်။ ရေခဲခြင်းမှာ ရေသည် အရည်အဖြစ်မှ ပုံဆောင်ခဲများအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲ၍ ထိုပုံဆောင်ခဲကလေးများ သိပ်သည်းစွာ စုစည်းပေါင်းစပ်ကြခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ရေခဲ၏ ပုံဆောင်ခဲများသည် အပ်ချောင်းပုံသဏ္ဌာန်ရှိပြီးလျှင် ခြောက်မြောင့် ရှိကြသည်။
အခြားအရာဝတ္ထုတို့နှင့် မတူသော ရေခဲ၏ ထူးခြားကွဲပြားသည့် အချက်မှာ အခြားအရည်တို့ထက် ခဲသွားသည့်အခါ၌ သိပ်သည်းသွားကြသော်လည်း ရေမှာမူ ခဲသွားသည့်အခါမှ ကြွထလာသောအချက် ဖြစ်သည်။ ရေ၏အသိပ်သည်းဆုံး အပူချိန်မှာ စင်တီဂရိတ် လေးဒီဂရီ ဖြစ်သည်။ ရေသည် ခဲသွားသည့်အခါ၌ ရေ၏ ထုထည်ထက် ၁၁ ပုံ တစ်ပုံမျှ ကြွထလာ၍ ရေထက်ပေါ့သွားသဖြင့် ရေပေါ်၌ ပေါလောပေါ်နေသည်။ ရေခဲကို သဘာဝအလျောက်သာ ရရှိနိုင်သည်မဟုတ်၊ စက်ကိရိယာတို့ဖြင့်လည်း လုပ်ယူနိုင်လေသည်။ ရေကို စက်ကိရိယာတို့ဖြင့် ခဲစေရာတွင် ရေသန့်သန့်ကို ထောင့်မှန်စတုဂံ သတ္တုခွက်များတွင် ထည့်ပေးရသည်။ သတ္တုခွက်များ၏ အရွယ်မှာ အဝမျိုးမျိုး ဖြစ်နိုင်သည်။ ထိုခွက်များတွင် အဖုံးများ မပါရှိစေရပေ။ ပြီးလျှင် ထိုသတ္တုခွက်များကို ဆားရည်တွင် ချပေးရသည်။ ထိုနောက် ဆားရည်အတွင်းသို့ အမ်မိုနီယာရည်များကို ပိုက်များဖြင့် သွင်းပေးရသည်။ အမ်မိုနီယာရည်သည် လွန်စွာအေးသဖြင့် ဆားရည်မှ အပူများကို စုပ်ယူပြီးလျှင် အမ်မိုနီယာရည်ကို ဆူစေကာ အမ်မိုနီယာကို ဓာတ်ငွေ့အဖြစ်နှင့် ပျံသွားစေသည်။ ဆားရည်၏ အပူချိန်သည် ဖာရင်ဟိုက် ၆ ဒီဂရီနှင့် ၁၈ ဒီဂရီအတွင်း၌ ရှိသည်။ သတ္တုခွက်များတွင် ထည့်ထားသော ရေများသည် ဘေးဘက်မှစ၍ ခဲကြသည်။ ထိုကြောင့် ရေခဲအဖြစ်နှင့် ကြွတက်သောအခါတွင် အပေါ်ဘက်သို့သာ ကြွတက်လေသည်။ သတ္တုခွက်များအတွင်းရှိ ရေများ ခဲသွားပြီးသောအခါ ထိုခွက်များကို စက်ဖြင့် မယူပြီးလျှင် ရေနွေးတွင် ချပေးသည်။ ထိုအခါ ရေခဲတုံးများသည် သတ္တုခွက်များအတွင်းမှ ကျွတ်ထွက်လာနိုင်ကြလေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေခဲ ကဏ္ဍ:တွင်းထွက်များ
ဘိုကလေးချင်းစုရွာ၊ ရှောက်ကုန်း
ဘိုကလေးချင်းစုရွာ၊ ရှောက်ကုန်း
ခနဇုခဘူတာ
ခနဇုခဘူတာ  (金塚駅 ခနဇုခ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နီးဂတခရိုင်၊ ရှိဘတမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
နေပူခံရွာ၊ ပိန်နဲချောင်း
နေပူခံရွာ၊ ပိန်နဲချောင်း
ကျွန်းကုန်း
ကျွန်းကုန်း
တဲ့တဲ့ကူးရွာ၊ ကျားဟုန်း
တဲ့တဲ့ကူးရွာ၊ ကျားဟုန်း
စစ်ပြားရွာ
စစ်ပြားရွာ
ယုံတီယားရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
ယုံတီယားရွာ (Yonteyar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ ကတ်ကလွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၈၆၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘုရားကုန်းရွာ၊ အင်းကြီး
ဘုရားကုန်းရွာ၊ အင်းကြီး
သဲဖြူရွာ၊ ကျားဟုန်း
သဲဖြူရွာ၊ ကျားဟုန်း
ကျောက်ပြင်ဆိပ်ရွာ၊ ပိန်နဲချောင်း
ကျောက်ပြင်ဆိပ်ရွာ၊ ပိန်နဲချောင်း
ခနဇဝ − ဟက်ခဲဘူတာ
35.33115°N, 139.62016°W (Keikyu), 35.33123°N, 139.62248°W
ခနဇဝ − ဟက်ခဲဘူတာ  (金沢八景駅 ခနဇဝ − ဟက်ခဲ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခါနာဂါဝါခရိုင်၊ ယိုကိုဟားမားမြို့၊ ခနဇဝရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ရန်ကုန်
ဆေးတက္ကသိုလ်(၁) ရန်ကုန် သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဆေးတက္ကသိုလ် ၅ ခုအနက် ပထမဦးဆုံး တည်ထောင်ခဲ့သော ကျောင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာပြည် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းစာမေးပွဲတွင် အမှတ်မြင့်ကျောင်းသားများ တက်ရောက်ခွင့်ရှိသော ကျောင်းတစ်ကျောင်းဖြစ်သည်။ နှစ်စဉ် ကျောင်းသား ဦးရေ ၆၀ဝ ဝန်းကျင်ခန့်ကို လက်ခံသင်ကြားပေးသည်။ ဆေးပညာဘွဲ့ (MBBS) အပ်နှင်းသော ကျောင်းဖြစ်သည်။ ဆေးတက္ကသိုလ်(၁) ရန်ကုန်တွင် တက္ကသိုလ် ပရဝုဏ် ၃ ခုရှိသည်။ လမ်းမတော်တွင်တစ်ခု၊ ပြည်လမ်းတွင်တစ်ခု (လိပ်ခုံးကျောင်း ဟူ၍လည်း သိကြသည်)၊ သထုံလမ်းတွင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လမ်းမတော်ဆေးကျောင်းမှာ ရန်ကုန်ဆေးရုံကြီး (Yangon General Hospital)၊ ရန်ကုန်အထွေထွေရောဂါကု ဆေးရုံသစ်ကြီး (ဂျပန်ဆေးရုံ သို့မဟုတ် ဂျကာ (JICA) ဆေးရုံ ဟုလည်း အမည်တွင်သည်)တို့ အနီးတွင်ရှိသည်။ လိပ်ခုံးကျောင်းမှာ မြန်မာ့အသံနှင့်ရုပ်မြင်သံကြားဌာန အနီးတွင်ရှိသည်။
ဆေးတက္ကသိုလ်(၁) ရန်ကုန်၏ ဆောင်ပုဒ်မှာ ဥပဌာနံ အနုကမ္ပါ ဒယာ ဖြစ်ပါသည်။ အဓိပ္ပာယ်မှာ ဆရာဝန်တစ်ဦးဖြစ်သောကျွန်ုပ်သည် ဝေဒနာရှင် လူနာအား ဥပဌာနံ = စိတ်ရောကိုယ်ပါ ယုယုယယ ပြုစုကုသပါမည်။ အနုကမ္ပါ = ကိုယ်ကျင့်တရားလက်ကိုင်ထားလျက် ပြုစုကုသပါမည်။ ဒယာ = လူလူချင်း ညှာတာထောက်ထားသောအသိဖြင့် ပြုစုကုသပါမည် ဟူ၍ဖြစ်သည်။
ဆေးတက္ကသိုလ်(၁) ရန်ကုန်သည် Educational Commission for Foreign Medical Graduates က မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း အသိအမှတ်ပြုသော ကျောင်း ၅ ကျောင်းအနက် တစ်ကျောင်းလည်းဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
မြန်မာပြည်တွင် ဆေးကျောင်းများကို ၁၉၀၇ ခုနှစ်တွင်ရန်ကုန်ဆေးရုံကြီးဝင်းအတွင်းတွင်စတင်တည်ထောင်သည်။ ထိုစဉ်ကသင်တန်းကာလ မှာ ၄နှစ်ဖြစ်ပြီး Licentiate Medical Practice(L.M.P) course ဟုခေါ်သည်။ ထိုသင်တန်းအောင်မြင်သူများကို L.M.P လက်မှတ်ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၂၃-၁၉၂၄ ပညာသင်နှစ်တွင်မူ ဆေးပညာဘွဲ. M.B.,B.S သင်တန်းကို ရန်ကုန်ဆေးရုံကြီးဝင်းအတွင်းရှိ လက်ရှိ ဦးနှောက်နှင့်အာရုံကြောဌာန နေရာတွင်စတင်သည်။
ဦးဆောင်မှု
၁၉၆၄ခုနှစ်မှ စတင်၍ ဆေးတက္ကသိုလ်(၁) ရန်ကုန်ကို ပါမောက္ခချုပ်မှ ဦးဆောင်အုပ်ချုပ်သည်။ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော ပါမောက္ခချုပ်များမှာ -
တတိယနှစ် အမ်ဘီဘီအက်စ်
သင်ကြားရေး ဆေးရုံများရှိ ဆေးကုသဆောင်နှင့် ခွဲစိတ်ကုသဆောင်များတွင် ဆေးပညာလက်တွေ့သင်တန်းပေးခြင်း ၁၈ပတ်
ဖော်နပ်စ် (ကြယ်စုတန်း)
ဖော်နပ်စ် (Fornax ) သည် တောင်ကမ္ဘာခြမ်းကောင်းကင်မှ ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ပြင်သစ် နက္ခတ္တပညာရှင် Nicolas Louis de Lacaille မှ ၁၇၅၆ ခုနှစ်တွင် အမည်မှည့်ခဲ့သည်။ ဖော်နပ်စ်သည် ခေတ်သစ် ၈၈ ကြယ်စုတန်းစာရင်းတွင် ပါဝင်သည်။ အတောက်ပဆုံး ကြယ်သုံးစင်းမှာ —Alpha Fornacis, Beta Fornacis နှင့် Nu Fornacis တို့ဖြစ်ကြသည်။ ဖော်နပ်စ် ဂလက်ဆီပုသည် နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီ၏ အရံဂလက်ဆီဖြစ်သည်။ NGC 1316 သည် ရေဒီယို ဂလက်ဆီနှင့် နီးစပ်သည်။
ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ရန်ကုန်
နောက်ဆုံးနှစ် အပိုင်း(က) အမ်ဘီဘီအက်စ်
သင်ကြားရေး ဆေးရုံများတွင် ဆေးပညာ၊ ခွဲစိတ်ကုပညာ၊ သားဖွားနှင့် မီးယပ်ရောဂါကုပညာများနှင့် ပတ်သက်သော သင်ကြားပို့ချချက်များကို နားထောင်ပြီး လူနာဆောင်များနှင့် ဆေးခန်းများတွင် လေ့လာသင်ယူရသည်။ မြို့ပြကျန်းမာရေးဌာနများသို့လည်း ကာကွယ်ရေးနှင့် လူမှုရေးဆေးပညာဘာသာရပ်အတွက် သွားရောက်လေ့လာရသည်။
အလုပ်သင်ဆရာဝန်
နောက်ဆုံးနှစ် အပိုင်း(ခ) အောင်မြင်ပြီးဆုံးသူတိုင်း ရန်ကုန်(သို့မဟုတ်) တိုင်းနှင့်ပြည်နယ်ရှိ သင်ကြားရေးဆေးရုံများတွင် အလုပ်သင်ဆရာဝန်အဖြစ် ၁နှစ်တာ လက်တွေ့ပညာသင်ယူရသည်။ လက်တွေ့သင်ယူရသော အချိန်ကာလများမှာ-
အလုပ်သင်ဆရာဝန်အဖြစ် ၁နှစ်တာ လက်တွေ့ပညာသင်ယူပြီးမှ ဆေးပညာဘွဲ့ (M.B.,B.S.) အပ်နှင်းခြင်း ခံရသည်။
နာထသုတ်
(၂)သုတ် ရှိပါသည်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ဣစ္ဆာနင်္ဂလပုဏ္ဏားရွာအနီး ဣစ္ဆာနင်္ဂလ တောအုပ်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သီလဝါ, ဗဟုဿုတ, ကလျာဏမိတ္တ, သုဝစ, ဒက္ခ, အနလသ, ဓမ္မကာမ, အာရဒ္ဓဝီရိယ, သန္တုဋ္ဌီ, သတိမာ, ပညဝါ ဟူသော တရားဆယ်ပါးသည် နာထကရဏတရားဖြစ်ပုံကို အကျယ်အားဖြင့် ဟောတော်မူပြီး အားကိုးဖွယ်တရား (၁၀)ပါးနှင့် ပြည့်စုံအောင်နေကြ၊ အားကိုးဖွယ်ရာ နာထတရား မရှိသူသည် ဆင်းရဲစွာနေရ၏ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
တံခွန်တိုင်
တံခွန်တိုင် ဆိုသည်မှာ ဗုဒ္ဓဘာသာ စေတီပုထိုးများ၊ ဘုန်းကြီးကျောင်းများအနီးတွင် မြင့်မားစွာ စိုက်ထူထားလေ့ရှိသော တိုင်လုံးကြီးများ ဖြစ်ပြီး ပေ ၆၀ မှ ၈၀ ခန့် အမြင့်ရှိသည်။ thumb|ရန်ကုန်ဗိုလ်တစ်ထောင်စေတီတော်ဝင်းအတွင်းရှိ ပုံစံမတူသည့် တံခွန်တိုင်များပုံ တံခွန် ဆိုသော စကားမှာ တံကွန်မှလာသည်။ “တံ”၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ ဝါးဖြစ်ပြီး “ကွန်”ကိုမူ ပျံတက်နေသော အတံဟု ဆိုလိုသည်။ တံခွန်တိုင်ထိပ်တွင် စေတီတော်၊ ထီးတော်၊ သိကြား၊ နဂါး၊ ဂဠုန်၊ ဟင်္သာငှက် စသည့် အရုပ်များကို တွေ့ရတတ်သည်။
တံခွန်တိုင်၏ သဘော
၁။ဗုဒ္ဓဘာသာ အဆောက်အဦးဖြစ်ကြောင်း အထိမ်းအမှတ်တိုင်တစ်ခုအဖြစ်လည်းကောင်း၊
၂။ တိုင်ထိပ်တွင် ရိုးရိုးဟင်္သာရုပ် အထွတ်တင်ထားလျှင် အသောကကျောက်တိုင်ထိပ်များတွင် ခြင်္သေ့ရုပ်တုပါသကဲ့သို့ မြန်မာတို့၏ သင်္ကေတအရုပ်အဖြစ်လည်းကောင်း၊
၄။ ဟင်္သာရွဲကိုက်ရုပ်ဖြစ်လျှင် တေရသနိပါတ်တော်မှ ဇဝနဟံသဇာတ်တော်ကို မှီငြမ်းပြုပြီး သတ္တဝါတို့၏ မမြဲသော သခါင်္ရသဘောတရားကို ရည်ညွှန်ခြင်းအဖြစ်လည်းကောင်း၊
၅။ အကယ်၍ တိုင်ထိပ်တွင် ဟင်း၊ လင်း၊ ကြက်၊ ကျေး ဟူသော ငှက်မြတ်လေးကောင်ရုပ်များပါလာခဲ့လျှင် မင်္ဂလာ၏နိမိတ်သင်္ကေတအဖြစ်လည်းကောင်း၊
၆။ တိုင်ထိပ်တွင် သပိတ်ပိုက်ထားသော ရဟန္တာရုပ်ပါလာခဲ့လျှင် တိတ္ထိများနှင့်တံခိုးပြိုင်ပြီး စန္နကူးသပိတ်ကို ဈာန်ပျံကာရယူခဲ့သော ပိဏ္ဍောလမထေရ်ဇာတ်တော်ကို ကိုယ်စားပြုခြင်းသဘောအဖြစ်လည်းကောင်း၊
၇။ တိုင်ခြေတွင် နတ်မင်းကြီးလေးပါးရုပ်ထည့်ထားလျှင် မြင့်မိုရ်တောင်ကို ကိုယ်စားပြုခြင်းသဘောအဖြစ်လည်းကောင်း၊
၈။ တိုင်ခြေတွင် အာလိန်ငါးဆင့်ကိုယ်စားပြု နဂါး၊ ဂဠုန်၊ ဂုမ္ဘန်၊ ယက္ခ၊ ဂန္ဒဗ္ဗ ရုပ်များပါလာခဲ့လျှင် စင်္ကြာဝဠာကိုယ်စားပြုခြင်းသဘောအဖြစ်လည်းကောင်း မှတ်ယူကြသည်။
ကယားတိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စုများနှင့်ဆက်စပ်နေသည့် တံခွန်တိုင်ပွဲ
ကယားတိုင်းရင်းသား မျိုးနွယ်စုများဖြစ်သော ကယား၊ ကယန်း(ကခေါင်း၊ ယင်းဘော်၊ လထာ၊ ကဲဒေါ့)၊ ယင်းတလဲစသည့် တိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စုများသည်  နှစ်စဉ် တန်ခူးလဆန်း ၁ရက်မှ ၅ရက်အထိ  ကေ့ထျိုးဘိုး(ခ) ဂန်းခွမ့်(တံခွန်တိုင်)ပွဲတော်ကို ကျင်းပကြသည်။ တံခွန်တိုင် ပွဲတော်ဟု အများသိကြသည်။ မြင့်မားသည့် ကျွန်းပင်၊အင်ပင်၊သပြေပင် တို့ကို တိုင်လုပ်ပြီး ထိပ်တွင် ထီးတော်တင်ကာ အခမ်းအနားပြု၍  မိုးလေဝသ၊ ဆန်ရေစပါး၊ ကောက်ပဲသီးနှံ မှန်ကန်ဖြစ်ထွန်းအောင်မြင်စေမှုအပါအဝင် ဘေးအန္တရာယ်ကင်းရှင်းစေရေး ဆုတောင်းမှု ရိုးရာဓလေ့ကလည်း ထင်ရှားလှသည်။
စေတနာကရဏီယသုတ်
(၂)သုတ် ရှိပါသည်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် သီလနှင့်ပြည့်စုံသော ရဟန်း၏ အဝိပ္ပဋိသာရမှ ဝိမုတ္တိဉာဏ ဒဿနတိုင်အောင် ရရှိခံစားနိုင်သော အကျိုးတရား (၁၀)ပါးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
(စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် “ငါ့အား အဝိပ္ပဋိသာရနှလုံးသာရွှင်မှု ဖြစ်ပါစေ”ဟု အားထုတ်၍ ပြုလုပ်စရာမလို၊ (စတုပါရိသုဒ္ဓိ) သီလရှိသောရဟန်းအား အဝိပ္ပဋိသာရဖြစ်ခြင်းသည် ဖြစ်ပေါ်လာမြဲဖြစ်သည့် ဓမ္မတာသဘာဝပေတည်း။ ထို့အတူ အဝိပ္ပဋိသာရ ဖြစ်ပေါ်လာပြီးသောရဟန်းအား ဝမ်းမြောက်မှု “ပါမောဇ္ဇ”၊ နှစ်သက်(ကျေနပ်)မှု ပီတိ၊ နာမကာယ, ရူပကာယ၏ ငြိမ်းအေးမှု “ပဿဒ္ဓိ”၊ ကာယိကသုခဝေဒနာ, စေတသိကသုခဝေဒနာကို ခံစားရမှု၊ စိတ်တည်ကြည်ငြိမ်သက်မှု “သမာဓိ”၊ အမှန်အတိုင်း သိမြင်တတ်သော တရုဏဝိပဿနာဉာဏ်၊ တေဘူမကဝဋ်ဒုက္ခတို့၌ ငြီးငွေ့စိတ်ပျက်မှု “နိဗ္ဗိန္ဒဉာဏ်”၊ တက်မက်ခြင်းကင်းမှု “ဝိရာဂဉာဏ်”၊ ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်မှုကို သိမြင်တတ်သော “ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿန”ကို မျက်မှောက်ပြုခြင်းဟူသော နောက်နောက်၌ ဖြစ်သော အကျိုးအဆက်ဆက်သည် စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလနှင့် ပြည့်စုံခြင်းဟူသော ရှေးရှေးသော အကြောင်းအဆက်ဆက်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာမြဲ ဓမ္မတာသဘာဝ ပေတည်း။
-နိဗ္ဗိဒါ, ဝိရာဂသည် ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿန-ဟူသော အကျိုးအာနိသင်ရှိ၏။
-ယထာဘူတ ဉာဏဒဿနသည် နိဗ္ဗိဒါဝိရာဂ-ဟူသော အကျိုးအာနိသင် ရှိ၏။
-သမာဓိသည် ယထာဘူတဉာဏဒဿနဟူသော အကျိုးအာနိသင်ရှိ၏။
-သုခသည် သမာဓိဟူသော အကျိုးအာနိသင်ရှိ၏။
-ပဿဒ္ဓိသည် သုခဟူသော အကျိုးအာနိသင်ရှိ၏။
-ပီတိသည် ပဿဒ္ဓိဟူသော အကျိုးအာနိသင်ရှိ၏။
-ပါမောဇ္ဇသည် ပီတိဟူသော အကျိုးအာနိသင်ရှိ၏။
-အဝိပ္ပဋိသာရသည် ပါမောဇ္ဇဟူသော အကျိုးအာနိသင်ရှိ၏။
-ကုသလသီလသည် အဝိပ္ပဋိသာရဟူသော အကျိုးအာနိသင်ရှိ၏။
ဤသို့လျှင် အပြစ်မရှိသော သီလအစရှိသော အကြောင်းတရားတို့သည် အဝိပ္ပဋိသာရ-အစရှိသော အကျိုးတရားတို့ကို ဖြစ်စေတတ်ကုန်သည်။ အပြစ် မရှိသော သီလအစရှိသော အကြောင်းတရားတို့သည် တေဘူမကဝဋ်တည်း ဟူသော ဤမှာဖက်ကမ်းမှ နိဗ္ဗာန်တည်းဟူသော ထိုမှာဖက်ကမ်းသို့ သွားရောက် ကူးမြောက်ခြင်းငှာ အဝိပ္ပဋိသာရအစရှိသော အကျိုးတရားတို့ကို ပြည့်စေကုန်၏ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
နိဗ္ဗိဒါနှင့် ဝိရာဂကို တစ်ပါးစီခွဲ၍ အထက်သုတ်ဒေသနာတော်အတိုင်း ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
၁၉၉၂
ဇန်နဝါရီလ
(၁) ရက်။
ဖေဖော်ဝါရီလ
(၁) ရက်။
မတ်လ
(၁) ရက်။
ဧပြီလ
(၇) ရက်။ (၂၃) ရက်။ (၂၄) ရက်။
မေလ
(၁၇-၂၀) ရက်။
ဇွန်လ
(၁၆) ရက်။
ဇူလိုင်လ
(၁) ရက်။
ဩဂုတ်လ
(၁) ရက်။
ညောင်ကိုင်းရွာ၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်
ညောင်ကိုင်းရွာ (Nyaungkaing)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်၊ သက္ကယ်ကျင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၂၃၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သက္ကယ်ကျင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၂၄ ဦး၊ မ ၇၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၀၉ ဦးနေထိုင်သည်။ ယခင်အမည်မှာ ညောင်ကုန်း ဖြစ်သည်။
၁၉၉၂
စက်တင်ဘာလ
(၁) ရက်။
အောက်တိုဘာလ
(၁) ရက်။
နိုဝင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ဒီဇင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ကဏ္ဍ:၁၉၉၂ ကဏ္ဍ:၁၉၉၀ ဆယ်စုနှစ်
ပျဉ်းမပင်ရွာ၊ မင်္ဂလာဒုံ
ပျဉ်းမပင်
နမ့်စလိုင်းရွာ၊ မိုးနဲမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးနဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကင်ချောင်းရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွှေညောင်ပင်ရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
ရွှေညောင်ပင်ရွာ(Shwenyaungpin)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ တောပြာကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၀၄၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောပြာကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၃၁၆ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၅၄၂ ဦး နေထိုင်သည်။ ​ရွှေညောင်ပင်ကျန်းမာရေးဌာနခွဲ ရှိသည်။ လျှိုပိတ် ရှိ၍၊ ၁၆၃ အိမ်ခြေအတွက် သောက်သုံးရေ ရရှိသည်။ မြစိမ်းရောင်ကျေးရွာစီမံကိန်း ၆၇ ရွာတွင် ပါဝင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အာဟာရဓာတ်များ
ရှေးခေတ်လူများ သာမက ယနေ့​ခေတ် လူများပင်လျှင် အစာ၏ အာဟာရဓာတ်ကို လူတိုင်းစေ့ အပြည့်အဝ မရကြချေ။ မော်တော်ကားတွင် ဓာတ်ဆီသည် အလွန်အရေးကြီးသကဲ့သို့ လူတို့၏ အစားအစာ၌လည်း အာဟာရဓာတ်သည် အလွန် အရေးကြီး၏။ ဓာတ်ဆီသာမရှိလျှင် မည်မျှပင်ကောင်း သည့် မော်တော်ကားပင် ဖြစ်လင့်ကစား သွားနိုင်မည် မဟုတ် သကဲ့သို့ အာဟာရဓာတ် မရှိသည့်အစာကို စားသောက်ရသည့် လူတစ်ဦး သည်လည်း အလုပ်တစ်ခုကို လုပ်နိုင်ကိုင်နိုင် ကြံစည်နိုင်မည်မဟုတ်တော့ချေ။
အစားအစာများတွင် လိုအပ် သည့် အာဟာရဓာတ်များ နည်းပါးခဲ့လျှင် ခန္ဓာကိုယ် အစိတ် အပိုင်း များတွင်လည်း အာဟာရဓာတ် ခေါင်းပါးမည် ဖြစ်သဖြင့် လုပ်ရမည့် အလုပ်များကို လုပ်ကိုင်နိုင်ကြတော့မည်မဟုတ်ချေ။ လက်ရုံးရည်နှင့် နှလုံးရည်ကို ကောင်းစွာ စွမ်းဆောင်နိုင်ရေး အတွက်သော်လည်းကောင်း၊ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးပြင်း၍ အလေးချိန်တိုးလာ စေရန်အတွက်သော်လည်းကောင်း၊ ပျက်စီးယိုယွင်းလျက်ရှိ သော ကိုယ်ကို ပြန်လည် ဖြည့်တင်းပေးရန်အတွက်သော်လည်း ကောင်း၊ ကျန်းမာမှု ရရှိရေးအတွက်သော်လည်းကောင်း၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ ခန္ဓာကိုယ်သည် မျှတလုံလောက်သော အစား အစာကို များစွာ လိုအပ်လှပေသည်။
အစားအစာကို လိုသည် ထက် ပို၍စားလျှင်သော်လည်းကောင်း၊ နည်း၍စားလျှင်သော် လည်းကောင်း မမျှတသဖြင့် ရောဂါဖြစ်ပွားတတ်သည်။ မကြာ သေးမီကမှ အစားအစာနှင့် စပ်လျဉ်းသော အကြောင်းအရာ များကို ဘာသာရပ်တစ်ခုအနေနှင့် သင်ကြားလိုက်စားလာခဲ့ကြ လေသည်။ ထိုဘာသာရပ်သည် ခန္ဓာဗေဒပညာရပ်များတွင် အလွန်အရေးပါအရာရောက်သည်။ ယခုအခါ ထိုအစားအစာ ဘာသာရပ်ကို အာဟာရဓာတ်ပညာဟူ၍ ခေါ်တွင်လေသည်။ ထိုအာဟာရဓာတ်ပညာ တိုးတက်အောင်မြင်ရေးအတွက် သိပ္ပံပညာရှင်များသည် တစ်ဦးတည်း တစ်ဖွဲ့တည်း မဟုတ်ပဲ အစိုးရများနှင့် ပူးပေါင်းကြပြီးလျှင် မည်သည့်အစား အစာ များတွင် မည်သည့် အာဟာရဓာတ် ပါ၍ မည်သို့ အကျိုးရှိ ကြောင်းကို စုံစမ်းစစ်ဆေးခဲ့ကြသည်။
စစ်ပြီးခေတ်တွင် ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂမှ ကြီးမှူးသော အာဟာရဓာတ် စုံစမ်းရေးအဖွဲ့သည် ရန်ကုန်မြို့သို့ပင် လာရောက် စုံစမ်းစစ်ဆေးခဲ့သည်။ ထိုအဖွဲ့တွင် နိုင်ငံ အသီးအသီးမှ ကိုယ်စားလှယ်များ ပါဝင်ကြ၍ မဆုတ်မနစ်သော လုံ့လဖြင် လိုအပ်သည့် ကိစ္စအဝဝတို့ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ ထိုအဖွဲ့၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ အစားအစာ မြောက်မြားစွာ ထွက်မှုအတွက် ဂရုမပြုမူ၍ ထွက်သည့်အစားအစာများတွင် လိုအပ်သည့် အာဟာရဓာတ်များ ပြည့်စုံမှု မပြည့်စုံမှုကိုသာလျှင် စုံစမ်းစစ်ဆေးရန် ဖြစ်လေသည်။
အစားအစာများကို စားသုံးရာတွင် စားသုံသူများ၏ အသက်အရွယ်၊ ရာသီဥတု၊ အလုပ်အကိုင်တို့ကို လိုက်၍ ချင့်ချိန် စား သောက်ကြမှသာလျှင် အာဟာရဓာတ် ဖြစ်ပြီး ကျန်းမာသန်စွမ်းကြပေမည်။ အာဟာရဓာတ်နည်းပါး၍ မမျှတသော အစားအစာများကိုသာ မှီဝဲ သုံးဆောင်သောသူများသည် ရောဂါ ဝေဒနာ ဖိစီးနှိပ်စက်ခြင်း ခံရကြောင်း ထိုဆေးပညာရပ်ဖြင့် စုံစမ်းသိရှိခဲ့ကြသည်။ အာဟာရဓာတ် ပြည့်စုံသည်၊ မပြည့်စုံသည်ကို စုံစမ်းကြသည့် ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများမှာ သိပ္ပံပညာရှင်ကြီးများနှင့် ပါမောက္ခ ကြီးများဖြစ်ကြသည်။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ စုံစမ်းရှာဖွေချက်အရ လူ၏ခန္ဓာကိုယ်သည် ပရိုတင်းဓာတ် တစ်ခုတည်းကိုသာလျှင် လိုအပ်သည်မဟုတ်၊ သကြားဓာတ်၊ ကစီဓာတ်၊ ထုံးဓာတ်၊ သံဓာတ်၊ ဖောစဖောရပ် ဓာတ်၊ ကလိုရင်းဓာတ်၊ မဂ္ဂနီဆီယမ်ဓာတ်၊ ဆာလဖာဓာတ်နှင့် အခြားသတ္တုဓာတ်များလည်း လိုအပ်ပေသည်။
ထို့ပြင် စားသောက်သည့် အစားအစာများတွင် ဗီတာမင်များလည်း ပါဝင်ရမည်ဖြစ်၏။ လူများ စားသောက်လျက်ရှိသည့် အချို့သော အစာများသည် အပူနှင့် စွမ်းအင်ကို ဖြစ်စေ၏။ အချို့သည် သွေးသားများကို ဖြစ်စေပြီးလျှင် အချို့သည် အခြားလိုအပ်သည့်ပစ္စည်းများကို ဖြစ်စေသည်။ ထိုကြောင့် အာဟာရဓာတ်ပါသောအစာများကို စားသောက်သူများသည် ကျန်းမာသန်စွမ်းစွာဖြင့် အလုပ်အကိုင် အကြံ အစည်များကို ပြီးမြောက်သည်တိုင်အောင် လုပ်ကိုင် ဆောင်ရွက်သွားနိုင်ကြသည်။
ဓာတုဗေဒပညာရှင်များသည် မိမိ တို့၏နည်းဖြင့် စုံစမ်းရှာဖွေခဲ့ကြရာ ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်း များတွင် အာဟာရဓာတ် မည်မျှလိုကြောင်းကို ပြောနိုင်ကြ သည်။ ထိုအာဟာရဓာတ်ကို လုံလောက်အောင် မပေးနိုင်လျှင် မည်သို့သောရောဂါ စွဲကပ်နိုင်ကြောင်းကိုလည်း ပြောနိုင်ကြသည်။ သိပ္ပံပညာရှင်ကြီးများသည် အစားအစာများတွင် ပါဝင် သည့် အာဟာရဓာတ်များကို ငါးမျိုး ပိုင်းထားကြသည်။ ထို ငါးမျိုးမှာ
(၁) အဆီဓာတ်၊
(၂) ပရိုတင်းဓာတ်၊
(၄) သတ္တုဓာတ်၊
(၅) ဗီတာမင်ဓာတ်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
အဆီဓာတ်၊ ပရိုတင်းဓာတ်၊ ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ် ဓာတ်တို့သည် စွမ်းအင်နှင့် အပူဓာတ်ကို ဖြစ်စေသည်။ ပရိုတင်းနှင့် သတ္တု ဓာတ်များသည် ကိုယ်လက်အင်္ဂါ ကြီးထွားစေသည့်ပြင် ကိုယ် ခန္ဓာ၌ ဖြစ်သော အာဟာရချို့ယွင်းချက်များကိုလည်း ဖြည့်စွက် ပြုပြင် ပေးကြလေသည်။ သတ္တုဓာတ်နှင့် ဗီတာမင်ဓာတ် တို့သည် ခန္ဓာ ကိုယ်တွင်း၌ ဓာတ်ပြောင်းလဲမှုများ မှန်မှန်ဖြစ်နိုင်အောင် အကူ အညီ ပေးကြသည်။ သတ္တုဓာတ်နှင့် ဗီတာမင်ဓာတ်တို့ အကူ အညီ ပေးကြသကဲ့သို့ ရေကလည်း အကူအညီပေးသေးသည်။
ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ ပို၍ လှုပ်ရှားလေလေ အပူဓာတ်ကို ပို၍ လိုလေလေ ဖြစ်၏။ အရွယ်နှင့် အချိုးကျ အစာကို စားရာတွင် ကလေးသည် လူကြီးထက် ပို၍စားနိုင် သည်။ အလုပ်ကို ပိုလုပ်သော လူကြီး တစ်ဦးသည် လှုပ်ရှားမှု နည်းသည့် အခြားလူကြီး တစ်ဦးထက်ပို၍ အစာကို စားနိုင် သည်။ ထို့ပြင် ခန္ဓာကိုယ် ထွားကြိုင်းသူသည် မိမိခန္ဓာကိုယ် လှုပ်ရှားစေရာတွင် စွမ်းအင်ကို ပို၍ အသုံးပြုသောကြောင့် ခန္ဓာကိုယ် ငယ်သူထက် ပို၍စားသည်။
ရာသီဥတု အေးသော တိုင်းပြည်များတွင် နေထိုင်သည့် လူများသည် အပူဓာတ်ကို အထူးလိုအပ်သောကြောင့် အပူ ဓာတ်ကို ဖြစ်စေသည့်အစာများကို ပို၍စားကြရသည်။ အပူကို ဖြစ်စေသည့် အစားအစာများမှာ အဆီပင် ဖြစ်သည်။ ထိုကြောင့် အေးသည့်တိုင်းပြည်များတွင် နေထိုင်သူများသည် ပူသည့် တိုင်း ပြည်များ၌ နေထိုင်သူ များထက် အဆီကိုပို၍ စားသုံးပေးကြ ရသည်။ အနောက်နိုင်ငံများတွင် အလေးချိန်များကို ပေါင်ဖြင့် တိုင်းတာလေ့ရှိကြသကဲ့သို့ အပူကိုလည်း ကယ်လိုရီဖြင့် တိုင်းတာလေ့ရှိကြသည်။ ကယ်လိုရီဆိုသည်မှာ တစ်ဂရမ် အလေးချိန်ရှိသည့် ရေကို တစ်ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် အပူချိန် မြှင့်တင်ပေးနိုင်သော အပူအတိုင်းအဆပင် ဖြစ်သည်။
ရှစ်နှစ်ရွယ်မျှရှိသည့် ကလေးတယောက်သည် တစ်နေ့လျှင် အပူကယ်လိုရီ ၁၅ဝဝမျှလို၍ ကျောင်းသားရွယ် ကလေး တယောက်သည် တစ်နေ့လျှင် အပူ ကယ်လိုရီ ၄ဝဝဝ မျှ လိုပြီးလျှင် လူကြီးတယောက်မှာကား တစ်နေ့လျှင် အပူ ကယ်လိုရီ ၃၅ဝဝ လောက်သာ လိုမည်ဟု မှန်းဆထားသည်။ လူများ စားသောက်ကြသည့် အစားအစားများမှ အပူ အမျိုးမျိုးကို ရနိုင်သည်။ ဆီနှင့်ဝက်ဆီများသည် မီးလောင် လွယ်ကြောင်းကို လူတိုင်းပင် သိကြ၏။ ထိုကဲ့သို့ လောင်ကျွမ်း ရာတွင် အလွန်ပူသည့် မီးတောက်ကို ဖြစ်စေသည်။ ထိုနည်း အတူ လူများ စားသောက်လိုက်ကြသည့် ထောပတ်နှင့် ဆီများ သည်လည်း လူ၏ ကိုယ်အတွင်းသို့ ရောက်သွားသောအခါတွင် အပူကယ်လိုရီ မြောက်မြားစွာကို ဖြစ်စေသည်။ အစားအစာ များတွင် အဆီများသည် အပူကို အများဆုံး ဖြစ်စေသည့် အစာများပင် ဖြစ်သည်။ ဆီကို အသားနှင့် ဟင်းသီး ဟင်းရွက် များမှ ရနိုင်သည်။ ထောပတ်၊ မလိုင်၊ ဝက်ဆီများသည် အသားများမှရသည့် အဆီများ ဖြစ်ကြ၍ သံလွင်ဆီနှင့် ကိုကိုး ထောပတ်များသည် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များမှရသည့် အဆီများ ဖြစ်ကြသည်။
လူများသည် အဆီများကို အပူနှင့် စွမ်းအင်အတွက် လက်ငင်းလိုသည်ထက်ပို၍ စားလိုက်သောအခါ ပိုသည့် အဆီ များသည် ကိုယ်တွင်း၌ အဆီအဖြစ်ဖြင့် အရေပြား အောက်တွင် သိုလှောင်၍ ရှိကြသည်။ အစားအစာများ မစားသောက်ကြ ရသည့်အခါများတွင် ထိုအဆီများ သိုလှောင် ရှိနေခြင်းကြောင့် အသက်ရှင်၍ နေနိုင်ကြသည်။ ရှေးခေတ်လူများသည် အစား အစာများကို အချိန်မှန်မှန် မစားခဲ့ကြရချေ။ အစားအစာ ပေါများသည့်အခါ ဖောဖောစားကြရ၍ ရှာဖွေမရသည့်အခါ အငတ်ခံနေခဲ့ကြရလေသည်။ မည်သို့ပင် အကြိမ်ကြိမ် အစာ ငတ်နေရငြားလည်း မသေပဲ အသက်ရှင်လျက် ရှိနေ နိုင်ခြင်း အကြောင်းမှာ ဖောဖော စားရသည့်အခါ ကိုယ်တွင်း၌ စုဆောင်း သိုမှီးထားသော အဆီများကြောင့် ဖြစ်သည်။ ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်များ ဖြစ်ကြသည့် သကြားနှင့် ကစီများ သည်လည်း အပူကို ဖြစ်စေသော အစာများ ဖြစ်ကြသည်။ ကြွက်သားများ လှုပ်ရှားမှုအတွက် သကြားသည် အဆီထက်ပို၍ အပူဓာတ်ပေးနိုင်သည်။
သို့ရာတွင် ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ် တစ်ပေါင် လျှင် အပူကယ်လိုရီပေါင်း ၁၈၂ဝ မျှသာ ပါဝင်၍ အဆီတစ် ပေါင်လျှင် အပူကယ်လီရီပေါင်း ၄ဝ၈ဝ မျှ ပါဝင်လေသည်။ တစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုလျှင် ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်များတွင် ပါရှိသည့် အပူဓာတ်သည် အဆီတွင် ပါရှိသည့် အပူဓာတ် တစ်ဝက် အောက်ပင် နည်းသေးသည်။ ကျွန်ုပ်တို့ ခန္ဓာကိုယ်သည် သကြားနှင့် ကစီတို့ကို လက်ခံနိုင်သလောက် အဆီကို လက်မခံနိုင်ကြောင်း သတိမူအပ်ပေသည်။ ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ် များတွင် ပေါင်မုန့်၊ အာလူး၊ အသီးအနှံနှင့် ဟင်းရွက်ဟင်းသီး များ ပါဝင်သည်။
ပရိုတင်းဓာတ်များဖြစ်သော ဥနှင့် အဆီနည်းပါးသည့် အသားတို့သည် ခန္ဓာကိုယ်တွင် အပူဓာတ်များကို ပေးပြီးလျှင် အထူးသဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်၏ တစ်ရှူးများကို ချို့ယွင်းနေက ပြုပြင်ပေး၍ အားနည်းနေက ဖြည့်တင်းပေးသည်။ ခန္ဓာကိုယ် ကြီးထွား သန်မာလာစေရန် ပရိုတင်းဓာတ်ပါသော အစာများကို အစဉ် စားပေးနိုင်ရန် လိုလေသည်။ ကြွက်သားများ ကြီးထွား စေလိုလျှင် ပရိုတင်းဓာတ်ပါသည့် အစားများကို စာပေးရပေ မည်။ ဤသို့ မစားလျှင် ကြွက်သားများ ကြီးထွားလာနိုင်မည် မဟုတ်ချေ။ ကြီးထွားပြန်လျှင်လည်း သန်မာမည် မဟုတ်ချေ။ ပရိုတင်းဓာတ်များကို အသားများနှင့် ဟင်းရွက်ဟင်းသီးများမှ ရနိုင်သော်လည်း အာဟာရဓာတ် ပါဝင်ရာ၌ အတိုင်းအဆ အားဖြင့် တစ်မျိုးနှင့်တစ်မျိုး မတူကြချေ။ အသားများတွင် ပရိုတင်းဓာတ် ရာခိုင်နှုန်း အများဆုံး ပါဝင်၏။ နွားနို့၊ ဥ၊ ငါး၊ ခရု၊ ကမာနှင့် ကျောက်ပုဇွန်ထုပ် ကဲ့သို့သော အခွံရှိသည့် ရေသတ္တဝါများ၊ ဒိန်ခဲ၊ ခွံမာသီး၊ ပဲတောင့်၊ စားတော်ပဲနှင့် ကောက်နှံများတွင်လည်း ပရိုတင်းဓာတ် အမြောက်အမြား ပါဝင်သည်။
လူများ နေ့စဉ် မှီဝဲစားသောက်လျက်ရှိသော အစာများတွင် သတ္တုဓာတ် အမြောက်အမြား ပါဝင်လျက်ရှိ သောကြောင့် ခန္ဓာ ကိုယ်တွင် လိုနေသည့် သတ္တုဓာတ်များကို စားသည့် အစားများ ရနိုင်လေသည်။ သို့ရာတွင် အရေးကြီးသည့် သတ္တုဓာတ်နှစ်မျိုး သည် အစာတိုင်း၌ မပါတတ်သဖြင့် ထိုသတ္တုဓာတ်မျိုးပါစေရန် ဂရုပြုသင့်ပေသည်။ ထိုနှစ်မျိုးအနက် တစ်မျိုးမှာ ကယ်လဆီ ယမ်ခေါ် ထုံးဓာတ်ဖြစ်၍ ထိုဓာတ်လိုသလောက်မရလျှင် အရိုး များ သေးသိမ် ချည့်နဲပြီးလျှင် အချိုးအစားပင်မကျ ဖြစ်တတ် ချေသည်။ သွားများလည်းမကောင်း ဖြစ်တတ်သည့်ပြင် သွေး အားလည်း နည်းတတ်သည်။
ထိုကယ်လဆီယမ်ဓာတ်ကို နို့မှ အကောင်းဆုံး ရရှိနိုင်သည်။ ကလေးတစ်ယောက်သည် တစ်နေ့ လျှင် ၅ဝ ဝင် တစ်ပုလင်းမျှသာ နို့ကို စားသုံးပေးရန် လိုအပ် ၏။ လူကြီးများသည် အခြားသောအစာများ၏ အာဟာရဓာတ် ကို ကြည့်၍ တစ်နေ့လျှင် နို့အစိတ်သားခန့်အထိ လိုမည်ဖြစ် သည်။ အခြားသော အစာများထက် ဥ၏ အနှစ်နှင့် ဒိန်ခဲများတွင် ကယ်လဆီယမ်ဓာတ်ပို၍ ပါဝင်သည်။ အချို့သော ဟင်းရွက် ဟင်းသီးများတွင် ကယ်လဆီယမ်ဓာတ် အနည်းငယ်ပါ၍ အသားများတွင် ကယ်လဆီယမ်ဓာတ် နည်းလှ၏။ ထိုကြောင့် မာသောအရိုးများနှင့် ခိုင်သော သွားများ ရရှိနိုင်စေရန် နို့ပါ သော အစားအစာ များကို စားအပ်လှပေသည်။
သံဓာတ်သည်လည်း ကြီးထွားသန်မာ၍ ကျန်းမာလာစေရန် အရေးကြီးသည့် သတ္တုဓာတ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ သံဓာတ်နည်းလျှင် သွေးအားလည်း နည်းနိုငါသဖြင့် အားအင်မရှိသောကြောင့် ခန္ဓာ ကိုယ်တစ်ခုလုံးသို့ လိုအပ် သော အောက်ဆီဂျင်ဓာတ်ကို ပို့ ဆောင်ခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်မည် မဟုတ်ချေ။ ထိုအခါ သွေးအား လျော့သည့် ရောဂါဖြစ် ပေါ်လာနိုင်ပြီးလျှင် အင်အားယုတ်လျော့ သွားတတ်သည်။ အသည်းများ၊ ဥအနှစ်များ၊ ယိုများ၊ ဂျုံများ၊ စားတော်ပဲ၊ သင်္ဘောသီးများနှင့် အချို့သော ဟင်းရွက်ဟင်းသီး များတွင် သံဓာတ်များ ပါဝင်သည်။ အဆီနည်းပါးသော အနီရောင်အသား သည်လည်း သံဓာတ်အများ ဆုံး ရနိုင်သော အစာဖြစ်သည်။
သို့ရာတွင် အစားအစာများ တွင်ရှိသော သံဓာတ်အားလုံးကို တင်းပြည့်ကျပ်ပြည့် မရနိုင် ချေ။ ဟင်းရွက် ဟင်းသီးများမှ ရာခိုင်နှုန်း ၂၅၊ အသည်းမှ ရာခိုင်နှုန်း ၆ဝ၊ အမဲသားမှ ရာခိုင်နှုန်း ၅ဝ မျှသာ အသီးသီး ရရှိနိုင်လေသည်။ သွေးအား ပိုမိုကောင်းလာစေရန် သံဓာတ်သာ လျှင် လိုသည်မဟုတ် ကြေးနီ ဓာတ်ကိုလည်း လိုပေသည်။ နေ့ စဉ် စားသုံးနေကြသော အချို့အစားများတွင် ဖော့စဖော ရပ်နှင့် အိုင်အိုဒင်းဓာတ်များ လိုနေသည်ကို တွေ့ကြရလေသည်။ သို့ရာတွင် ပရိုတင်းဓာတ်သာ လုံလောက်စွာ ရနိုင်မည်ဆိုလျှင် ဖော့စဖောရပ်ဓာတ် မရနိုင်သော်လည်း မစိုးရိမ်ရတော့ချေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ပရိုတင်းဓာတ်ပါသော အစာများတွင် ဖော့စဖော့ရပ်ဓာတ်လည်း ပါဝင်သောကြောင့် ဖြစ်၏။ ကယ်လီ ဆီယမ်ဓာတ်ကဲ့သို့ပင် ဖော့စဖောရပ်ဓာတ်သည် အရိုးနှင့် သွား များအတွက် လိုအပ်သောဓာတ် ဖြစ်သည်။ ထိုဓာတ်သည် နဗ် ကြော တစ်ရှူးများတွင်လည်း ပါဝင်သော ဓာတ်ဖြစ်၏။
အိုင်အိုဒင်းနှင့် အိုင်အိုဒင်းဒြဗ်ပေါင်းများသည် လည်ပင်းကြီး နာအတွက် လိုအပ်သောဓာတ်များ ဖြစ်၏။ လည်မျိုနောက် ဘက်တွင်ရှိသော သိုင်းရွိုက်ဂလင်းခေါ် အကျိတ်တွင် အိုင်အို ဒင်း ဓာတ်ပါသော သိုင်ရော့ဆင်းရည်ထွက်လျက် ရှိ၏။ အိုင်အိုဒင်းဓာတ်နည်း၍ မရှိသလောက် ဖြစ်သောအခါတွင် သိုင်းရွိုက် ဂလင်းသည် ကြီးလာ၍ နောက်ဆုံးတွင် လည်းပင်း ကြီးနာ ဖြစ်လာတတ်သည်။ ပင်လယ်နှင့်ဝေးသော ဒေသများရှိ ရေမြေတို့တွင် အိုင်အိုဒင်းဓာတ် မရှိသောကြောင့် ထိုဒေသတွင် နေထိုင်သောလူများသည် ပင်လယ်ငါးများနှင့် အိုင်အိုဒင်းဓာတ် ပါသော ဆားများကို သုံးဆောင်ရန် လိုပေသည်။ စားသောက် သော အစားအစာများတွင် အိုင်အိုဒင်းဓာတ် ချို့တဲ့မှုကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၊ အမေရိကန်နိုင်ငံရှိ အချို့သောဒေသတို့၌ နေထိုင်ကြသူများသည် လည်ပင်းကြီးရောဂါ စွဲကပ် တတ်ကြသည်ကို တွေ့ကြရသည်။ ကိုယ်ခန္ဓာထဲတွင် အစားအစာများမှ စွမ်းအင်များအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲပေးနိုင်သည့် အာဟာရဓာတ်ပစ္စည်း များကို ဗီတာမင် ဟု ခေါ်သည်။ ထိုဗီတာမင်များကို အေ၊ ဘီ၊ စီ၊ ဒီ၊ အက်(ဖ)၊ ဂျီ ဟူသော အမည်များဖြင့် ခွဲခြားထားသည်။
အပူဓာတ်နှင့် သွေးသားဖြစ်စေသည့် အစားအစာများကို သုံးဆောင် စားသောက်ပါသော်လည်း ဗီတာမင်ဓာတ်များ မပါဝင်ပါက ခန္ဓာကိုယ်သည် ကျေနပ်လောက်သော အာဟာရ ဓာတ်များကို မရရှိနိုင်ချေ။ ယခု စစ်ပြီးခေတ်တွင် ဗီတာမင်ဓာတ်များ အမြောက်အမြား ပေါ်ထွက်လျက်ရှိရာ ရောဂါအမျိုးမျိုးအတွက် အထူးပင် အထောက်အပံ့ရလေသည်။ ထို့ပြင် မည်သည့် အစာများတွင် ဗီတာမင်ဓာတ် အမြောက် အများပါ၍ ထိုပစ္စည်းများ လိုသလောက်မရခဲ့လျှင် မည်ကဲ့သို့ ဖြစ်တတ်ကြောင်းကို ယခုအခါ ကောင်းစွာ သိကြလေပြီ။ အချို့လူများတွင် အမည်မမှည့်နိုင်သော ရောဂါများ ဖြစ်တတ်ကြခြင်းမှာလည်း ထိုဗီတာမင်ဓာတ်များ လိုနေခြင်းကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ မောပန်းခြင်း၊ အင်အား ချည့်နဲ့ခြင်းနှင့် မကြာမကြာ အအေးမိတတ်ခြင်းများ သည်လည်း ထိုလိုအပ်သော ဗီတာမင်ဓာတ်များ နည်းပါးမှုကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ များစွာသော ဟင်းရွက် ဟင်းသီးတို့တွင် ကြမ်းသော အစာများ ပါရှိ၏။ ထိုကြမ်းသော အစာများကို နေ့စဉ်စားသောက်ကြသည့် အစားအစာများတွင် ထည့်၍ စားသောက်သင့်ကြသည်။ ထို အစာများသည် အစာချေ အင်္ဂါစုကို အားပေးနိုင်ကြသည်။ သစ်ရွက်စိမ်း၊ သစ်သီးစိမ်းများကို အစာကြမ်းများအဖြစ်ဖြင့် စားမည်ဆိုလျှင် သတ္တုဓာတ်ကိုလည်း ရနိုင်လေသည်။ လူများ စားသောက်လျက် ရှိကြသည့် အစာများတွင် ရေပါဝင်ပြီးဖြစ်သော်လည်း တစ်နေ့လျှင် ခြောက်ခွက်မျှသောရေကို သောက်ရန်လိုကြသေးသည်။ သို့မှသာလျှင် ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများသည် လိုအပ်သည့် ကိစ္စများကို ဆောင်ရွက်သွားနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ အမှန်မှာ လူတစ်ယောက်၏ အလေးချိန် သုံးပုံနှစ်ပုံသည် ရေသာလျှင် ဖြစ်၏။ အသက်ရှူရှိုက်ရာ၌ ရေပါဝင်သည်။ ချွေးသည် ရေပင်ဖြစ်သည်။ ကျင်ကြီး ကျင်ငယ်တွင်လည်း ရေပါဝင်သည်။ မျှတလုံလောက်သော အစာများကိုသာလျှင် အချိုးကျမှန်မှန် ငယ်ရွယ်စဉ်မှ ကြီးသည့်တိုင်အောင် စားသောက်သွားနိုင်မည်ဆိုလျှင် လူသည် ကျန်းမာသန်စွမ်းနိုင်မည် ဖြစ်ပြီးလျှင် အကြံသစ် ဉာဏ်သစ်များကိုလည်း တီထွင်နိုင်မည် ဖြစ်လေသည်။ ယခုအခါတွင် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ကောင်းမွန်လျက်ရှိပြီဖြစ်သဖြင့် လိုအပ်သည့် အာဟာရဓာတ်များကို လွယ်ကူစွာနှင့်ပင် ရနိုင်ကြပေပြီ။
ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်များ ပါဝင်သော ပရိုတင်းဓာတ် အစာများမှာ အမဲသား၊ ဆိတ်သား၊ ဝက်သား၊ ကြက်သား၊ ဥများ၊ ဆာမန်ငါးများ၊ ဟဲရင်းငါးများ ဖြစ်ကြသည်။ ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်များဖြစ်သည့် ပရိုးတင်ဓာတ်ပါသော အစာများမှာ နို့၊ ဒိန်ခဲ၊ စားတော်ပဲ၊ ပဲတောင့်များ ဖြစ်ကြသည်။ ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်ပါသည့် အစာများမှာ ပေါင်မုံ့ (အညိုက အဖြူထက်ပို၍ကောင်းသည်။) ဆန်(ထမင်း)၊ ယို၊ သကြား၊ အာလူး၊ စွန်ပလွံသီး၊ စပျစ်သီးခြောက်၊ ငှက်ပျောသီးများ ဖြစ်ကြသည်။ အဆီပါသော အစာများမှာ ထောပတ်၊ မလိုင်၊ ဒိန်ခဲ၊ ဝက် ဆီ၊ ဝက်သားများ ဖြစ်ကြသည်။ သတ္တုဓာတ်နှင့် ဗီတာမင်ဓာတ်များပါသော အစာများမှာ စားတော်ပဲ၊ ပဲတောင့်၊ ဂေါ်ဖီထုပ်၊ မုန်လာဥဝါမျိုး၊ မှိုများ၊ လိမ်မော်သီး၊ သစ်တော်သီး၊ ငှက်ပျောသီး(ထောပတ်)၊ ဆီးသီး၊ ခရမ်းချဉ်သီးများ ဖြစ်ကြသည်။
ငိုလ (အလယ်)ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ငိုလ (အလယ်)ရွာ (Ngola (Middle))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ နန်းပုလင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၅၁၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နန်းပုလင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၂၆ ဦး၊ မ ၃၃၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၆၂၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခင်မောင်လွင်
thumb ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမြို့၌ အဖ ဦးတင်အောင်နှင့် အမိ ဒေါ်ကြည်ကြည်နှင်း တို့မှ မွေးဖွားခဲ့ပြီး ငယ်စဉ်က လွိုင်လင်၊ တောင်ကြီး၊ လားရှိုး၊ ကွတ်ခိုင် စသည့်မြို့များတွင် ပညာဆည်းပူးခဲ့ပါသည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ပုသိမ်မြို့၊ အ.ထ.က (၃) မှ အခြေခံပညာ အထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် ဆေးတက္ကသိုလ် (၂) ရန်ကုန်မှ M.B.,B.S ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ ဇနီးမှာ ဒေါက်တာ ခင်ခင်ဌေး ဖြစ်ပြီး သမီး မထက်ထက်အောင် နှင့် သား မောင်စိုးထက်အောင်တို့ ထွန်းကားခဲ့သည်။
၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် ဆေးပညာပေး ဆောင်းပါးများ စတင်ရေးသားခြင်းဖြင့် စာပေနယ်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။  ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံစာရေးဆရာအသင်း၏ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး လှိုင်သာယာမြို့နယ် စာရေးဆရာအသင်း၏ နာယကတစ်ဦး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံဆရာဝန်အသင်း စာရေးဆရာ ဆရာဝန်အဖွဲ့၏ နာယက တစ်ဦးအဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်လျက် ရှိပါသည်။ ကျန်းမာရေး ပညာပေးစာအုပ်များနှင့် ဆောင်းပါးများကို စဉ်ဆက်မပြတ် ရေးသားခဲ့ရာ ၂၀၀၆ ခုနှစ်အတွက် သုတစွယ်စုံစာပေဆု (အသုံးချသိပ္ပံ) ကို “သဘာဝမှရသော ကျန်းမာသုခ” စာအုပ်ဖြင့် လည်းကောင်း၊ (၁၆) ကြိမ်မြောက် ဆရာဝန်တင်ရွှေစာပေဆု (၂၀၁၇) ကို “သစ်သီးများနှင့် ကျန်းမာရေး” စာအုပ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ (၁၃) ကြိမ်မြောက် ထွန်းဖောင်ဒေးရှင်းစာပေဆု (၂၀၁၈) ကို “ဘဝလက်တွဲဖော်အစစ် ပရိုဘိုင်အိုတစ်” စာအုပ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ (၂၅) ကြိမ်မြောက် ပခုက္ကူဦးအုံးဖေ စာကြည့်တိုက်စာအုပ်ဆု (၂၀၁၈) ကို “လူသားအကျိုးပြု ပျားမျိုးစု” စာအုပ်ဖြင့်လည်းကောင်း စုစုပေါင်း စာပေဆု (၄) ဆု ရရှိခဲ့ပါသည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာတွင်ဆေးဖက်ဝင် အပင်များအား လေ့လာဆည်းပူးလိုသူများအတွက် Gateway တစ်ခုဖြစ်စေမည့် ဆေးဖက်ဝင် အပင်ပေါင်း (၁၄၄၀) ပါဝင်သော “Medicinal Plant List of Myanmar” စာအုပ်အား ရုက္ခဗေဒပညာရှင်ဖြစ်သူ ဒေါက်တာမြတ်ကေသွယ်လွင် နှင့်အတူ ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။ ဆေးဖက်ဝင် အပင်များကို သိပ္ပံနည်းကျ လေ့လာဖတ်ရှုနိုင်ရန်အတွက် “Medicinal Plant Series” စာအုပ်များအား အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ရေးသားခဲ့သည်။ ယနေ့အထိ ကျန်းမာသုတ စာအုပ်ပေါင်း (၄၃) အုပ်နှင့် ဆေးပညာပေး ဆောင်းပါးများ (၁၈၀) ကျော်ကို ရေးသားခဲ့ပါသည်။
ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ခန့်အပ် တာဝန်ပေးချက်အရ မန္တလေးမြို့ရှိ တိုင်းရင်းဆေးတက္ကသိုလ်တွင် ဂုဏ်ထူးဆောင်ပါမောက္ခ (Honorary Professor) အဖြစ် Phytochemistry ဘာသာရပ်ကို ကျောင်းသားများအား ၂၀၀၄ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ ၂၀၁၅ ခုနှစ်အထိ နှစ်စဉ် သင်ကြားပို့ချပေးခဲ့ပါသည်။
FAME Pharmaceuticals ဆေးဝါးလုပ်ငန်းကို ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်၍ လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် နိုင်ငံတကာ အသိအမှတ်ပြု ဆုတံဆိပ်များကို လက်ခံရရှိခဲ့ပါသည်။ စွမ်းအင်ကို အကျိုးရှိရှိ အသုံးပြု၍ နိုင်ငံတကာအဆင့်မီ ဆေးဝါးများ ထုတ်လုပ်နိုင်ခြင်းကြောင့် ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် အာဆီယံစွမ်းအင်ဆိုင်ရာ ဗဟိုဌာနက ပေးအပ် သော ASEAN Energy Awards 2013 ပထမဆုကိုလည်းကောင်း၊ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် အာဆီယံ စီးပွားရေးအကြံပေးကောင်စီက ပေးအပ်ချီးမြှင့်သော ASEAN Business Awards 2014 ဆန်းသစ်တီထွင်ခြင်း ကဏ္ဍအတွက် မြန်မာနိုင်ငံတွင် National Winner ဆုကိုလည်းကောင်း၊ ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် Corporate Social Responsibilities (CSR) ကဏ္ဍအတွက် ပေးအပ်ချီးမြှင့်သည့် ASEAN Business Awards 2016 CLMV SME Excellence Award Winner ဆုနှင့် အာဆီယံလုပ်ငန်းခွင် ဘေးအန္တရာယ် ကင်းရှင်းရေးနှင့် ကျန်းမာရေးကွန်ယက်အဖွဲ့က ပေးအပ်ချီးမြှင့်သည့် ASEAN-OSHNET Excellence Award ကိုလည်းကောင်း၊ ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် အာဆီယံဒေသအတွင်း ဝန်ထမ်းရေးရာ စီမံခန့်ခွဲမှုအတွက် ASEAN Business Awards 2018 Employment Winner ဆုကိုလည်းကောင်း အသီးသီး လက်ခံရရှိခဲ့ပါသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ် မေလတွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတက ပေးအပ်ချီးမြှင့်သော နိုင်ငံ့စွမ်းဆောင်ရည် ထူးချွန်ဆုကို လည်း လက်ခံရရှိခဲ့ပါသည်။
၂၀၀၃ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်၊ အနီးစခန်း၌ (၄၅) ဧက ကျယ်ဝန်းသော Fame Organic Pharming Project ကို စတင်တည်ထောင် စိုက်ပျိုးခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ အော်ဂဲနစ်အဖွဲ့နှင့် နိုင်ငံတကာ အော်ဂဲနစ်အဖွဲ့အစည်းတို့မှ ပေးအပ်သော အသိအမှတ်ပြု လက်မှတ်များကိုလည်း ရယူဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ပါသည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့က ချီးမြှင့်သော ရတနာပုံ စိုက်ပျိုးရေး သုတေသနဆိုင်ရာ ထူးချွန်ဆု (Yadanapon Award for Agricultural Research) နှင့် ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် အာဆီယံဒေသတွင်း ဆန်းသစ်တီထွင်နိုင်မှုကဏ္ဍအတွက် ASEAN Business Awards 2017 Innovation Winner ဆုတို့ကို လက်ခံရရှိခဲ့ပါသည်။ အရည်အသွေးမြင့်မားသော အော်ဂဲနစ်စိုက်ပျိုးရေး နည်းစနစ်များကို ဆန်းသစ်တီထွင်ခဲ့သည့်အတွက် ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် မြန်မာနိုင်ငံ အော်ဂဲနစ်စိုက်ပျိုးရေးအဖွဲ့မှ ပေးအပ်ချီးမြှင့်သည့် Honorary Certificate for Excellent Performance in Organic Farming ဂုဏ်ပြုလက်မှတ်ကိုလည်း လက်ခံရရှိခဲ့ပါသည်။
နိုင်ငံတကာ အတွေ့အကြုံအနေဖြင့် ယနေ့အထိ ပြည်ပနိုင်ငံပေါင်း (၂၉) နိုင်ငံသို့ သွားရောက်၍ ဆေးပညာ နှီးနှောဖလှယ်ပွဲများ တက်ရောက်ဆွေးနွေးခြင်း၊ အချိန်တိုသင်တန်းများ တက်ရောက်ခြင်း၊ ဆေးဝါးထုတ်လုပ်ရေးနှင့် ဆေးဝါးသုတေသန လုပ်ငန်းများကို အဆက်မပြတ် လေ့လာဆည်းပူး လုပ်ကိုင်လျက်ရှိပါသည်။ ယင်းမှရရှိသော အတွေ့အကြုံ များဖြင့် ကျန်းမာရေး ပညာပေးဆောင်းပါးနှင့် စာအုပ်များရေးသားခြင်း၊ ရုပ်မြင်သံကြားမှ ရိုက်ကူးထုတ်လွှင့်ခြင်း၊ အများပြည်သူသို့ ကျန်းမာသုတ ဟောပြောပွဲများ ကျင်းပပြုလုပ်ခြင်းနှင့် ဆရာဝန်များသို့ CME Programme အဖြစ် ပြောကြားခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်လျက်ရှိပါသည်။ ထို့အပြင် တက္ကသိုလ်များမှ ဌာနဆိုင်ရာနှင့် အသင်းအဖွဲ့များ၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ ၂၀၁၀ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး အသီးသီးရှိ တက္ကသိုလ်ပေါင်း (၄၀) တို့တွင် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ၊ ပညာရပ်ဆိုင်ရာနှင့် စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ ဟောပြောပွဲများ သွားရောက် ဟောပြောခဲ့ပြီး ဖြစ်ပါသည်။
ယခုလက်ရှိတွင် FAME Pharmaceuticals ဆေးဝါးလုပ်ငန်း၏ မန်နေးဂျင်း ဒါရိုက်တာအဖြစ် တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်လျက် ရှိပါသည်။
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဆရာဝန်များ ကဏ္ဍ:၁၉၅၈ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ဒီယဲဂို မာရာဒိုနာ
မာရာဒိုနာ၏ ဘောလုံးဆိုင်ရာအမြင်၊ ဖြတ်ပို့ခြင်း၊ ဘောလုံးထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်းနှင့် လိမ်ခေါက်ကျွမ်းကျင်မှုများသည် ၎င်း၏သေးကွေးသောအရပ်အမောင်းနှင့် ပေါင်းစပ်ထားခြင်းတို့ကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်ကို မြေဆွဲအားအလယ်မှတ်နိမ့်စေ၍  (centre of gravity) အခြားဘောလုံးသမားများထက်ပိုကာ ဘောလုံးကို ကျွမ်းကျင်စွာကိုင်တွယ်ကစားနိုင်ပေသည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် ဘောလုံးဆွဲယူပြေးရာ၌ ပြိုင်ဖက်ကစားသမားများစွာကို လိမ်ခေါက်ကျော်ဖြတ်နိုင်လေ့ရှိသည်။ ကွင်းအတွင်း ၎င်းတည်ရှိမှုနှင့် ခေါင်းဆောင်မှုတို့သည် အသင်း၏ အထွေထွေကစားနိုင်မှုအပေါ် ကြီးစွားအကျိုးသက်ရောက်သည်။ သို့သော်လည်း တစ်ဖက်အသင်းသားများက ၎င်းတစ်ဦးတည်းအပေါ် အာရုံထားဖိကပ်ကစားတတ်သည်။ တီထွင်ဖန်တီးနိုင်မှုများအပြင် ဂိုးသွင်းနိုင်သည့် အမြင်မျိုးလည်းပိုင်ဆိုင်ထားကာ အလွတ်တည်ကန်ဘောများကန်ရာ၌ ကျွမ်းကျင်သူလည်းဖြစ်ပေသည်။ ဤသို့အရည်အချင်းများနှင့် မာရာဒိုနာကို "El Pibe de Oro" (ရွှေရောင်ကောင်လေး) ဟူ၍ အမည်ပြောင်ပေးထားကာ ထိုအမည်သည် ၎င်း၏အားကစား သက်တမ်းတစ်လျှောက် အမြဲတပူးပူး တတွဲတွဲတည်ရှိခဲ့လေသည်။
အာဂျင်တီးနားအမျိုးသားဘောလုံးအသင်းနှင့်အတူ ပွဲထွက်ကစားသည့်အရေအတွက် (၉၁) ပွဲရှိခဲ့ပြီး (၃၄) ဂိုးသွင်းယူနိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၆ မက္ကဆီကိုတွင် ကျင်းပသော ကမ္ဘာ့ဖလား၌ အသင်းခေါင်းဆောင်အဖြစ် ဦးဆောင်ကစားခဲ့၍ အနောက်ဂျာမနီအသင်းကို ဗိုလ်လုပွဲ၌ အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး ဖီဖာရွှေဘောလုံးဆုရခဲ့သည်။ ထိုကမ္ဘာ့ဖလားပွဲ၌ပင် အင်္ဂလန်နှင့် တွေ့ဆုံသောပွဲ၌ အင်္ဂလန်အသင်းကို ၂-၁ ဖြင့် နိုင်ခဲ့၍ နှစ်ဂိုးလုံးကို သွင်းယူပေးခဲ့သည်။ ထိုဂိုးနှစ်ဂိုးစလုံးသည် ဘောလုံးသမိုင်း၌ မတူညီသောအကြောင်းတရားဖြင့် သမိုင်းဝင်ခဲ့လေသည်။ ပထမတစ်ဂိုးမှာ ရွှေလက် ဟု ကျော်ကြားသော လက်ဖြင့်သွင်းယူခဲ့၍ အပြစ်ပေးခြင်းမခံခဲ့ရသည့်ဂိုးဖြစ်ကာ ဒုတိယတစ်ဂိုးမှာ 60 m အကွာမှ ဆွဲယူလာ၍ ပြိုင်ဖက် ကစားသမားငါးဦးကို လိမ်ခေါက်ကျော်ဖြတ်ခဲ့ပြီးမှ သွင်းယူသောဂိုးဖြစ်သည်။ ထိုဒုတိယဂိုးသည် ၂၀၀၂ ဖီဖာဝက်ဘ်ဆိုဒ်က မဲပေးရွေးချယ်မှုအရ "ရာစုနှစ်၏ အကောင်းဆုံးဂိုး" ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၂၀၀၈ နိုဝင်ဘာတွင် အာဂျင်တီးနားအမျိုးသားဘောလုံးအသင်း၏ နည်းပြတာဝန်ယူသည်။ ၂၀၁၀ တောင်အာဖရိက ကမ္ဘာ့ဖလာ၌လည်း အုပ်ချုပ်သူဖြစ်ခဲ့လေသည်။ ထို့နောက် ယူအေအီးကလပ်များကို ကိုင်တွယ်နည်းပြခဲ့၍ ၂၀၁၈ မေ၌ ဘယ်လာရုစ်ကလပ် ဒိုင်နမိုဘရက်စ်၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် မက္ကဆီကိုကလပ်တစ်ခုကို နည်းပြခဲ့၍ ၂၀၁၉ မှ သေဆုံးသည်အထိ အာဂျင်တီးနားကလပ် Gimnasia de La Plata ကို နည်းပြခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း
၂၀၂၀ နိုဝင်ဘာ ၂ တွင် မာရာဒိုနာကို စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအကြောင်းဖြင့် "လာ ပလာတာ" ဆေးရုံသို့ တင်ခဲ့ကြသည်။ ၃ ရက်နေ့၌ ဦးနှောက်တွင်း သွေးယိုဆီးသည့် ရောဂါတစ်ခုဖြစ်သော subdural hematoma ကို ကုသရန် ခွဲစိတ်ခံခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာ ၁၂ တွင် ဆရာဝန်များက အတွင်းလူနာအဖြစ် မသတ်မှတ်ခဲ့သောကြောင့် ဆေးရုံမှ ဆင်းလာခဲ့သည်။ ၂၀၂၀ နိုဝင်ဘာ ၂၅၊ အင် (၆၀) အရွယ်၌ နှလုံးရောဂါဖြင့် ၎င်း၏နေအိမ် ဘွေးနို့စ်ဆိုက်ရေ့စ်နယ် တီဂရယ်မြို့ (Tigre, Buenos Aires) တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ အာဂျင်တီးနားသမ္မတက သုံးရက်တာကို နိုင်ငံ၏ပူဆွေးဝမ်းနည်းမှုအဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၂၀၂၀ ကွယ်လွန်သူများ
ဆားတလင်း
ဆားတလင်း
ရမ်းသစ်ကြီးအညှာရွာ
ရမ်းသစ်ကြီးအညှာရွာ
ဘိုကလေးရွာ၊ ရှောက်ကုန်း
ဘိုကလေးရွာ၊ ရှောက်ကုန်း
လမုတပင်ရွာ၊ ကျားဟုန်း
လမုတပင်ရွာ၊ ကျားဟုန်း
၁၉၉၁
ဇန်နဝါရီလ
(၁) ရက်။
ဖေဖော်ဝါရီလ
(၁) ရက်။
မတ်လ
(၁) ရက်။
ဧပြီလ
(၁) ရက်။
အရိယာဝါသသုတ်
(၂)သုတ် ရှိပါသည်။
၁၉၉၁
မေလ
(၁) ရက်။
အရိယာဝါသသုတ်
အရိယာဝါသ တရားဆယ်ပါး ခေါင်းစဉ်ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
၁၉၉၁
ဇွန်လ
(၁) ရက်။
အရိယာဝါသသုတ်
အထက်သုတ်ပါ အရိယာဝါသ တရားဆယ်ပါးကို တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ အကျယ် ဝေဖန်၍ ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
၁၉၉၁
ဇူလိုင်လ
(၁) ရက်။
အရိယာဝါသသုတ်
ဤသုတ်တော်ကို ကုရုနိုင်ငံ ကမ္မာသဒမ္မ နိဂုံး၌ ဟောကြားတော်မူပါသည်။
အဋ္ဌကထာ၌ -ကုရုနိုင်ငံသား ရဟန်းတော်များအား မဟာနိဒါနသုတ် အစရှိသော နက်နဲသောသုတ်တော်များ ဟောတော်မူပုံ အစရှိသည်တို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။ ။
ဋီကာ၌ -ကုရုနိုင်ငံသားများနှင့် ကုရုနိုင်ငံ၏ ရေမြေအကြောင်း၊ သတိပဋ္ဌာန် တရားတော်နှင့် ကုရုနိုင်ငံသားများ၊ ဗုဒ္ဓရက္ခိတကျေးသားဝတ္ထု၊ ဒီဃနိကာယ်၌ မဟာ နိဒါနသုတ်နှင့် မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ်တော်၊ မဇ္ဈိမနိကာယ်၌ သတိပဋ္ဌာနသုတ်၊ သာရောပမသုတ်၊ ရုက္ခောပမသုတ်၊ ရဋ္ဌပါလသုတ်၊ မာဂဏ္ဍိယသုတ်၊ အာနေဉ္ဇသပ္ပါယ သုတ်တော် အစရှိသည်တို့ကို ဟောတော်မူပုံ အစရှိသည်တို့ဖြင့် ဖွင့်ပြထားပါသည်။
၁၉၉၁
စက်တင်ဘာလ
(၁) ရက်။
အောက်တိုဘာလ
(၁) ရက်။
နိုဝင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ဒီဇင်ဘာလ
(၁၀) ရက်။
ကဏ္ဍ:၁၉၉၁ ကဏ္ဍ:၁၉၉၀ ဆယ်စုနှစ်
စန္ဒပုရီမြို့
စန္ဒပုရီ(จันทบุรี)သည် ထိုင်းနိုင်ငံ အရှေ့ဘက် စန္ဒပုရီမြစ်ကမ်းနားရှိ မြို့ငယ် တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံရှိ မြို့များ
နီနာဝါဂျီရွာ၊ ပူတာအိုမြို့နယ်
နီနာဝါဂျီရွာ(Ninarwarji)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ပူတာအိုမြို့နယ်၊ မကပ်မုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၅၉၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မကပ်မုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၈၂ ဦး၊ မ ၅၂၅ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၀၀၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ရွာသာယာရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နီနာဝါဂျီရွာ၊ ပူတာအိုမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပူတာအိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောင်းကုန်းရွာ၊ အင်းတော်မြို့နယ်
အောင်းကုန်းရွာ (Aungkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ အင်းတော်မြို့နယ်၊ လယ်ပြင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၃၈၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အဓိဝုတ္တိပဒသုတ်
ဤသုတ်၌ ဘုရားရှင်၏ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်စွမ်းအင်နှင့် မြတ်ဗုဒ္ဓ၏ (ဉာဏ်)အားတော်ဆယ်ပါးကို ခွဲစိတ်၍ ဘုရားရှင်က အရှင်အာနန္ဒာအား ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
စက်ကဲပြင်ရွာ၊ ပြိုင်းတောင်
စက်ကဲပြင်ရွာ၊ ပြိုင်းတောင်
ကိတ်ဗာဒီနိုင်ငံ
ကိပ်ဗားဒ်သမ္မတနိုင်ငံ (Republic of Cape Verde; ) သည် အနောက်အာဖရိကကမ်းခြေမှ ၅၇၀ကီလိုမီတာအကွာတွင် ရှိသော ကျွန်းပေါင်း (၁၀)ခု ပါဝင်သည့် ကျွန်းစုနိုင်ငံ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဧရိယာစတုရန်းကီလိုမီတာပေါင်း ၄,၀၀၀ကျော်သာရှိသော ကျွန်းစုသည် မီးတောင်များ ပေါများပြီး ယင်းတို့အနက် ကျွန်း(၃)ကျွန်း ဖြစ်သော ဆယ်လ်(Sal)၊ ဘိုဝါဗစ္စတာ (Boa Vista) နှင့် မိုင်ယို(Maio) ကျွန်းတို့မှာ အနည်းငယ်ပြားပြီး သဲထူထပ်ကာ ခြောက်သွေ့သည်။ ကျန်ကျွန်းများတွင် ကျောက်ဆောင်များ ထူထပ်ပြီး အပင်များ ပေါက်ရောက်သည်။ တိုင်းပြည်၏ အမည်ဖြစ်သော ဗားဒ် (verde) မှာ ပေါ်တူဂီဘာသာစကားဖြစ်ပြီး အစိမ်းရောင်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော်လည်း မိုးရွာသွန်းမှုနည်းပါးသောကြောင့် သစ်ပင်များမှာ စိမ်းလန်းခြင်းမရှိ၊ ခြောက်ကပ်နေသည်။ တိုင်းပြည်၏ အမည်မှာ အနီးဆုံးဖြစ်သော ဆီနီဂေါကမ်းခြေရှိ ကက်ပ်ဗာ့ထ် (Cap Vert) မှ တဆင့် ဖြစ်ပေါ်လာပုံရသည်။
ခန့်မှန်းခြေလူဦးရေ ၅သိန်းခန့်ရှိပြီး အများစုမှ ခရီယိုးလ် လူမျိုးစု ဖြစ်သည်။ လက်ရှိမြို့တော်မှာ ပရေရာ ဖြစ်ပြီး တစ်နိုင်ငံလုံးလူဦးရေ၏ လေးပုံတစ်ပုံခန့် နေထိုင်သည်။ လူဦးရေ၏ ၃၈% ခန့်မှာ ကျေးလက်တွင်နေထိုင်ကြပြီး ၂၀%မှာ ဆင်းရဲမှုမျဉ်း ၏ အောက်တွင် ရှိနေကြသည်။ စာတတ်မြောက်မှု ၈၅% ရှိသည်။ ဒီမိုကရေစီစနစ်ကျင့်သုံးပြီး နိုင်ငံရေးအလွန်တည်ငြိမ်သည်။ သယံဇာတမရှိသော်လည်း စီးပွားရေးတိုးတက်မှုနှုန်း မြန်ဆန်လာနေသည်။ အခြားနိုင်ငံများနှင့် နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများမှ အကူအညီများပေးလာကြသည်။ ၂၀၀၇ခုနှစ်မှစ၍ ကိပ်ဗားဒ် သည် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများ စာရင်းတွင် ပါဝင်လာသည်။
စီးပွားရေကြပ်တည်းခဲ့သော လွတ်လပ်ရေးမရမီနှစ်များအတွင်းနှင့် လွတ်လပ်ရေးရပြီး ရှေးဦးပိုင်းနှစ်များတွင်း ဥရောပ၊ အမေရိကနှင့် အာဖရိက နိုင်ငံများသို့ လူအများအပြား ပြောင်းရွှေ့သွားကြသည်။ ယခုအချိန်တွင် နိုင်ငံတကာတွင် ရောက်ရှိအခြေချနေသော ကိပ်ဗားဒီးယန်း ဦးရေသည် ကိပ်ဗားဒ်နိုင်ငံအတွင်းမှ လူဦးရေထက်ပင် ပိုမိုများပြားနေပြီဖြစ်သည်။ တိုင်းပြည်ပြင်ပသို့ထွက်သွားသော လူများမှ မိသားစုများထံလွှဲပေးသော ငွေကြေးသည်ပင် တိုင်းပြည်၏ စီးပွားရေးကို ပြန်လည်ဦးမော့လာစေရန် အထောက်အပံ့ ဖြစ်စေခဲ့သည်။ လက်ရှိအချိန်တွင် တိုင်းပြည်၏ အဓိကစီးပွားရေးလုပ်ငန်းမှာ ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများဖြစ်ပြီး၊ ခရီးသွားလုပ်ငန်းနှင့် နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု လုပ်ငန်းများတွင် တိုးပွားလျက် ရှိသည်။ ကျွန်းများပေါ်တွင် ပူနွေးသောရာသီဥတုရှိခြင်း၊ မြေမျက်နှာသွင်အမျိုးမျိုး ကွဲပြားနေခြင်းနှင့် ဒေသခံတို့၏ နှစ်လိုဖွယ်ရာ တေးဂီတ တို့ကြောင့် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်များကို ဆွဲဆောင်မှုအားကောင်းလျက် ရှိနေသည်။
ဆည်ရွာ၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်
ဆည်ရွာ (Se)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်၊ ရုံးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၀၂၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရုံးကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၆၂ ဦး၊ မ ၁၁၃၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၉၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေနံချောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အဲရိဒနပ်စ် (ကြယ်စုတန်း)
အဲရိဒနပ်စ် (Eridanus) သည် တောင်ကမ္ဘာခြမ်းကောင်းကင်မှ ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး တော်လမီ၏ ကြယ်စုတန်း ၄၈ ခု စာရင်းနှင့် ခေတ်သစ် ၈၈ ကြယ်စုတန်းစာရင်းတွင်လည်း ပါဝင်လျက်ရှိသည်။ ယင်းသည် မြစ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အဲရိဒနပ်စ်သည် ခေတ်သစ်ကြယ်စုတန်းများထဲတွင် ဧရိယာအားဖြင့် ဆဌမမြောက် အကြီးဆုံးကြယ်စုတန်းဖြစ်ပြီး မြောက်ဘက်ကောင်းကင်မှ တောင်ဘက်သို့ ထိုးထွက်လျက်ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
တွီကင်းဝရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
တွီကင်းဝရွာ(Tweikinwa)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ တွီကင်းဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၃၀၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တွီကင်းဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၃၉ ဦး၊ မ ၅၁၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၅၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
က ခ ပြဿနာ
မြန်မာနိုင်ငံစာရေးဆရာအသင်း၏ အသင်းသားစိစစ်သတ်မှတ်ရေးလှုပ်ရှားမှု။
စာရေးဆရာအသင်းကို ၁၃၀၁ (၁၉၃၉) တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ အသင်းစည်းမျဉ်းတွင် အသင်းသားများကို (က) အသင်းသား (ခ) အသင်း သားဟု ခွဲခြားထားရန်ပါရှိသည်။ စာရေးခြင်းဖြင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းသူ သို့မဟုတ် ဤသို့ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းမပြုသော်လည်း စာအုပ်စာတမ်းတစ်ခုခု ထုတ်ဝေရေးသားသူကို (က) အသင်းသား၊ စာအရေးအသား ဝါသနာပါသူကို (ခ) အသင်းသားဟူ၍သတ်မှတ်ရာ ယင်းသတ်မှတ်ချက်သည် လျော့လျည်းလွန်းသဖြင့် အသင်းတွင် (ခ) အသင်းသားဟူ၍ မရှိသလောက်ဖြစ်ဖြစ်ပြီး အားလုံး (က) အသင်းသားချည်းဖြစ်နေကြသည်။
ယင်းအဖွဲ့အစည်းအဝေးကို ၁၉၅၇ ဇန်နဝါရီ ၁၇ တွင် ကျင်းပပြီး အဖွဲ့အနွဲ့ပါသောစာပေ (ဝါ) ရသစာပေ ရေးသူကို စာရေးဆရာဟုခေါ်ရန်၊ စာရေးသက် သုံးနှစ်ပြည့်သူကို (က) အသင်းသား၊ ကလောင်သက်တမ်း တစ်နှစ်ပြည့်သူကို (ခ) အသင်းသားအဖြစ် သတ်မှတ်ရန် ဆုံးဖြတ်ကြသည်။ ၁၉၅၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄ တွင်ကျင်းပသော အသင်းသုံးလပတ် အစည်းအဝေး၌လည်းကောင်း၊ ၁၉၅၇ ဩဂုတ် ၅ တွင်ကျင်းပသော နှစ်ပတ်လည်ညီလာခံတွင်လည်းကောင်း၊ ၁၉၅၈ ဩဂုတ် ၃၁ တွင်ကျင်းပသော နှစ်ပတ်လည်ညီလာခံတွင် လည်းကောင်း က ခ ပြဿနာကို တင်သွင်းဆွေးနွေးကြသည်။ ပြောဆို ငြင်းခုံကြသည်။ ပြဿနာဖြစ်လာသည်။ မဲရရေးအတွက် စာရေးဆရာမဟုတ်သူများကို အသင်းသားအဖြစ် ထပ်တိုးလာကြသည်။ ၁၉၅၈ ဩဂုတ် ၃၁ ညီလာခံ၌ အသင်းအတွင်း အင်အားစုနှစ်ဖက် တင်းမာလာသည်။ က ခ ပြဿနာကား မပြီးပြတ်။
မစ်(ဂ်)-၂၁
မစ် - ၂၁ တိုက်လေယာဉ် (နေတိုးအခေါ် - fishbed ) သည် ရုရှ၏ Mikoyan-Gurevich ကုမ္ပဏီမှ ထုတ်လုပ်သော နာမည်ကျော် အသံထက်မြန်သည့် တိုက်လေယာဉ် ဖြစ်သည်။ စတင် ထုတ်လုပ်ချိန်မှ ယခုအချိန်အထိ ရာစုနှစ်ဝက်ကျော်တွင် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံပေါင်း (၅၀) ကျော်၌ ပျံသန်း တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက် ရှိကြသည်။ လေကြောင်းသမိုင်းတွင် အများဆုံး ထုတ်လုပ်ခဲ့ရသည့် အသံထက်မြန်သော တိုက်လေယာဉ် ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အသံထက် (၂) ဆ ပျံသန်းနိုင်သော အမြန်နှုန်းသည် ခေတ်ပြိုင် တိုက်လေယာဉ်များထက် သာလွန်သော အချက်ပင် ဖြစ်သည်။ စီးရေပေါင်း (၁၀,၀၀၀) ကျော် ထုတ်လုပ်ပြီး ဖြစ်ကြောင်း ခန့်မှန်းကြသည်။
ထရွိုင်းမြို့
အာရှမိုင်းနား၏ အနောက်မြောက်ကမ်းခြေအနီးတွင် အစ်လီ ယမ်မြို့ပျက်ကြီးကို ယနေ့တိုင် တွေ့မြင်နိုင်ပေသည်။ ယင်း အစ်လီယမ်မြို့ပျက်ကြီးကို ထရွိုင်းမြို့ဟု ခေါ်ခဲ့ကြသည်။ ယခုမူ ထိုမြို့ကြီးကို ထရုတ်ဟု ခေါ်သည်။
မကြာမီက မြို့ဟောင်းနေရာကို တူးဖော်ကြည့်ရှုသည့်အခါ၊ ခိုင်ခံ့သော တံတိုင်းကြီးများ၊ မျှော်စင်ကြီးများ၊ တိုင်အကျိုး အပဲ့များကို တွေ့ရသဖြင့် ထိုမြို့တော်ကြီးသည် တခေတ်က ကြီး ကျယ်စည်ကားသော မြို့ကြီးတစ်မြို့ ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း ခန့်မှန်းရ လေသည်။ ယင်းမြို့ဟောင်း၏ တည်ရာအရပ်မှာ အီးဂျီးယန်း ပင်လယ်နှင့် ဆက်စပ်နေသည့် ဟဲလစပွန့်(ဝါ) ဒါးဒနယ် ရေ လက်ကြားအနီးဖြစ်သည်။
ထရွိုင်းမြို့၏ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် နတ်မင်းကြီးဇု စံမြန်း ရာ ဘုံဗိမာန်ရှိသော အိုင်ဒါတောင်ကို တွေ့မြင်နိုင်သည်ဟု ကမ္ဘာကျော် ဂရိလူမျိုး ကဗျာစာဆိုကြီး ဟိုးမားက သူ၏အစ်လ ယက်အမည်ရှိ လင်္ကာကြီးတွင် ရေးသားခဲ့၏။ နတ်မင်းကြီးဇု သည် အိုင်ဒါတောင်ထိပ်ပေါ်ရှိ နတ်နန်းထက်မှ ဂရိနှင့် ထရွိုင်း လူမျိုးတို့ တိုက်ခိုက်သောစစ်ပွဲကို ရှုစားခဲ့သည်ဟု ဆိုလေသည်။ ထိုစစ်ပွဲကို ထရိုဂျန်စစ်ပွဲဟုခေါ်သည်။