cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
နုတ်ဝါရွာ၊ ပန်ယန်းမြို့နယ်
နုတ်ဝါရွာ (Nokewar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝိန်းကောင်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ ပန်ယန်းမြို့နယ်၊ ပန် ယန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၆၆၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝိတ္ထတသုတ်၊ ဗလဝဂ်
ဝိတ္ထတသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် အားငါးမျိုးတို့ကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
နန်ကောင်ကောင်းရွာ၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
3C 109
3C 109 သည် ပြိဿ နက္ခတ်တာရာမှ Seyfert ဂလက်ဆီဖြစ်သည်။
ပြင်ပလင့်
ကဏ္ဍ:ပြိဿ နက္ခတ်တာရာ
ပြည်ထောင်စုပါတီ
ပြည်ထောင်စုပါတီ (ပထစ) (Union Party) သည် ၁၉၅၀ ခုနှစ်များနှောင်းပိုင်းနှင့် ၁၉၆၀ ခုနှစ်များအစောပိုင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အာဏာရနိုင်ငံရေးပါတီဖြစ်သည်။ ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့ချုပ် ကွဲပြီးနောက်တွင်ပေါ်ပေါက်လာသည်။ သန့်ရှင်းဖဆပလဟု ကနဦးခေါ်ဝေါ်ကြရာမှ ၁၉၆၀ ရွေးကောက်ပွဲအပြီးတွင် အမည်ပြောင်းခဲ့သည်။
သမိုင်း
အဆိုပါတည်မြဲအဖွဲ့ခွဲထဲမှာဖဆပလအဖွဲ့ဝင်များသည် စစ်ဗိုလ်များ ၏ ထောက်ခံမှု ကို ရခဲ့သော်ငြားလည်း ဦးနုသည် ပြည်သူ့ထောက်ခံမှုကို ပိုမိုရရှိခဲ့သောကြောင့် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ်ဆက်လက်တည်ရှိနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း နှစ်ဖက်အဖွဲ့များကြား အငြင်းပွားမှုမှာ ပိုမိုဆိုးရွားလာကာ ၁၉၅၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် စစ်တပ်မှ ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးခဲ့ပြီး ရွေးကောက်ပွဲမကျင်းပမီ ဆယ့်ရှစ်လအကြာတွင် နေဝင်း ဦးဆောင်သော အဖွဲ့က အာဏာသိမ်း ခဲ့သည်။
၁၉၆၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် မွန် နှင့် ရခိုင် လူနည်းစုများအတွက် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ကို တိုးမြှင့်ပေးကာ ဗုဒ္ဓဘာသာကိုနိုင်ငံတော်ဘာသာ ဖြစ်လာစေမည်ဟု သန့်ရှင်းဖဆပလက ကတိပြု မဲဆွယ်စည်းရုံးရာတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာဘုန်းကြီးများ၏ ထောက်ခံမှုကို ရရှိခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် အောက်လွှတ်တော်တွင်ထိုင်ခုံ ၂၅၀ ရှိသည့် အနက် ၁၅၈ ခုံးကျော်အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။  ထို့ကြောင့် ဦးနု သည်လည်း ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ် ဆက်လက်တည်မြဲခဲ့သည်။ ရွေးကောက်ပွဲ အပြီးတွင်မူ ပြည်ထောင်စု ပါတီ ဟူသော အမည်ကို အတည်ပြုခဒ့သည်။
၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ဦးနု၏ အစိုးရ ကို နေဝင်းက လက်နက်အားကိုဖြင့်ဖြုတ်ချခဲ့ပြီး မတရား အာဏာသိမ်း ခဲ့ပြီး ထို့နောက်တွင် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ ကို ဖွဲ့စည်းကာ ၂၆နှစ်ကြာ စစ်အာဏာရှင် သဖွယ်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ မဆလ ၏ ညံ့ဖျင်းသော အုပ်ချုပ်မှုအောက် မြန်မာနိုင်ငံကြီး မွဲပြာကျခဲ့ ရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ နိုင်ငံရေးပါတီဟောင်းများ
ဝိတ္ထတသုတ်၊ သေခဗလဝဂ်
ဝိတ္ထတသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် ကျင့်ဆဲ ‘သေက္ခ’ ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အားငါးမျိုးတို့ကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
ကျောင်းစုရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်
ကျောင်းစုရွာ (Kyaungsu)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်၊ ညောင်ပင်လှကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၀၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်ပင်လှကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၄၄ ဦး၊ မ ၁၆၆၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၉၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ဝိတ္ထတသုတ်၊ သေခဗလဝဂ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
ကျောင်းစုရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပခုက္ကူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မယ်ဗမာ ဆုရရှိသူများ စာရင်း
မယ်ဗမာ ဆုရရှိသူများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အလှမယ်ပြိုင်ပွဲများ
မိုင်းကျိုင်းရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
မိုင်းကျိုင်းရွာ (Mongkeng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်၊ မိုင်းကျိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၅၇၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းကျိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၈၁ ဦး၊ မ ၁၆၅၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခွန်ညိုရွာ၊ သိန္နီမြို့နယ်
ခွန်ညိုရွာ (Hkunnyo)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ သိန္နီမြို့နယ်၊ နမ့်စလပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၃၅၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်စလပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၅၅ ဦး၊ မ ၂၉၃၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၁၉၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သိန္နီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ကုန်းရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်
ညောင်ကုန်းရွာ (Nyaungkone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ဝေါမြို့နယ်၊ လက်ပန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၈၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လက်ပန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၄၆ ဦး၊ မ ၁၈၅၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၆၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆင်ကုန်းရွာ၊ ကသာမြို့နယ်
ဆင်ကုန်းရွာ (Sinkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ကသာမြို့နယ်၊ နောင်ပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၂၉၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကသာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကေစီ ဂျွန်ဆင်
ကေစီ ဂျွန်ဆင် (၁၉၇၉-၂၀၁၀) သည် အမေရိကန် လူထင်ပေါ် တဦးဖြစ်ပြီး ဂျွန်ဆင်အင်ဂျွန်ဆင် လုပ်ငန်းစုအား အမွေဆက်ခံမည့်သူ ဖြစ်သည်။ နှစ်ဖက်ချွန် (bisexual) ဖြစ်ကြောင်း အတိအလင်း ဝန်ခံကာ ကိုယ်ဟန်ပြမယ်နှင့် သရုပ်မှန် (reality show) ရုပ်သံသရုပ်ဆောင် တီလာ တကွီလာနှင့် ၂၀၀၉ ခု၊ ဒီဇင်ဘာလ၌ စေ့စပ်သည်။
မွေးရာပါ ဆီးချိုဝေဒနာရှင် ကေစီကို ၂၀၁၀ ပြည့်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်တွင် လော့အိန်ဂျလိနေအိမ်၌ သေဆုံးလျက် တွေ့ရသည်။
ကဏ္ဍ:၁၉၇၉ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၂၀၁၀ ကွယ်လွန်သူများ
မကြီးစုရွာ၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်းကြီးရွာ၊ လောင်းလုံးမြို့နယ်
အင်းကြီးရွာ(Inngyi)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ လောင်းလုံးမြို့နယ်၊ ကမြောကင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,202 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လောင်းလုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်ဟီကော်ရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
ဝမ်ဟီကော်ရွာ (Wanhikaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ ဝမ်မတ်လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၂၉၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်မတ်လုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၀ ဦး၊ မ ၄၂၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၆၇ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပါရှန်ရွာ၊ မိုင်းပေါက်မြို့နယ်
ပါရှန်ရွာ (Parshan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ မိုင်းပေါက်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ မိုင်းပေါက်မြို့နယ်၊ တုံဖကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၂၅၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တုံဖကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၈၈ ဦး၊ မ ၁၅၆၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၅၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပေါက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်ယန်းရွာ၊ ပန်ယန်းမြို့နယ်
ပန်ယန်းရွာ (Pangyang)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝိန်းကောင်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ ပန်ယန်းမြို့နယ်၊ ပန် ယန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၆၆၂ ဖြစ်သည်။
သံခိတ္တသုတ်၊ ဗလဝဂ်
သံခိတ္တသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် အားငါးမျိုးတို့ကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
ပန်ယန်းရွာ၊ ပန်ယန်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သံခိတ္တသုတ်၊ ဗလဝဂ်
သံခိတ္တသုတ်
ရဟန်းတို့ အားတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်း ဟူမူ -
ရဟန်းတို့ အားတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း ဟု(မိန့်တော်မူ၏)။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
ဂျက်ဆီ
ဂျက်ဆီ အမည်ရှိ လူပုဂ္ဂိုလ်များမှာ
ဆိုနီ ရုပ်သံလိုင်း
‌ ဆိုနီ ရုပ်သံလိုင်း (Sony Channel Asia)သည် အာရှနိုင်ငံများသို့ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ ဖြင့် ထုတ်လွှင့်နေသော အခပေးရုပ်သံလိုင်း တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဆိုနီ ရုပ်သံ ဖျော်ဖြေရေး မှပိုင်ဆိုင်သည်။၂၀၁၄ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၅ရက်နေ့ တွင် ဆိုနီ ရုပ်သံ ဖျော်ဖြေရေးနှင့် BeTV တို့ ပူးပေါင်း၍ တရားဝင် စတင်ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။
ဆယ်နှစ်ကျော်ကြာ ထုတ်လွှင့်လာခဲ့သော ဆိုနီအာရှရုပ်သံလိုင်း သည် မလေးရှားနိုင်ငံ ၊ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ ၊ ဟောင်ကောင် နှင့် စင်ကာပူနိုင်ငံ တို့တွင်၂၀၁၉ခုနှစ် ဇွန်လ ၁ရက်နေ့ ညသန်းခေါင်ယံ ၌လည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ တို့တွင် ၂၀၁၉ခုနှစ် မေလ ၃၁ရက်နေ့ ၌လည်းကောင်း ထုတ်လွှင့်မှု ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဆိုနီအာရှရုပ်သံလိုင်း မှ ထင်ရှားကျော်ကြားသော ရုပ်သံအစီအစဉ်များ ကို AXN ရုပ်သံလိုင်း တွင် ဆက်လက်ထုတ်လွှင့်ပြသသွားမည် ဖြစ်သည်။
မကျီးစုရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်
မကျီးစုရွာ (Magyisu)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်၊ ညောင်ပင်လှကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၀၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်ပင်လှကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၄၄ ဦး၊ မ ၁၆၆၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၉၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပခုက္ကူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နွေရာသီ
ရာသီဥတုအခြေအနေ
နွေရာသီဟာ ပုံမှန်အားဖြင့် ပူနွေးသော ရာသီဥတုအခြေအနေရှိသည်။ အရှေ့အာရှဒေသတွင် မုတ်သုံလေကျရောက်သောကြောင့် မိုးရွာသွန်းသော ရာသီအခြေအနေ ရှိနေစဉ်တွင် မြေထဲပင်လယ်ဒေသ၌ ခြောက်သွေ့သော ရာသီအခြေအနေရှိနေသည်။ စွတ်စိုသော ရာသီဥတုအခြေအနေသည် ဆာဗားနား ရာသီဥတုစနစ်အတွင်းတွင် ပါဝင်ပြီး သီးပင်စားပင်များ အဓိကပေါက်ရောက်ရာ ကာလတစ်ခုဖြစ်သည်။ စွတ်စိုသော ရာသီသည် မုန်သုန် ဟုခေါ်သည့် ရာသီလိုက်အချိန်မှန် ပြောင်းလဲတိုက်ခိုက်နေသော လေများနှင့် ဆက်စပ်၍ နေလေသည်။
မြောက်အတ္တလန်တိတ်သမုဒ္ဒရာရှိ အပူပိုင်းမုန်တိုင်းများ ဖြစ်ပေါ်ရာဒေသတွင် ဆိုက်ကလုန်းမုန်တိုင်းများကို ဇွန်လ ၁ ရက်မှ နိုဝင်ဘာလ ၃၀ ရက်အတွင်း တွေ့ရသည်။ စာရင်းဇယားများအရ အမြင့်ဆုံး အတ္တလန်တိတ် ဟာရီကိန်း ရာသီသည် ၁၀ ရက် စက်တင်ဘာလ ဖြစ်သည်။ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ အရှေ့မြောက်ကမ်းခြေတစ်လျှောက်တွင် မုန်တိုင်းများသည် အတ္တတိတ်သမုဒ္ဒရာ၌ ဖြစ်ပွားသော ကာလ၌တွင်ပင် ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည်။ အနောက်မြောက် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာတွင် အပူပိုင်း ဆိုက်ကလုန်းမုန်တိုင်းများသည် တနှစ်ပတ်လုံးဖြစ်ပေါ်နေလေ့ရှိပြီး ဖေဖော်ဝါရီနှင့် မတ်လတွင် လျော့ပါးလေ့ရှိပြီး အမြင့်ဆုံးကာလမှာ စက်တင်ဘာလဆန်းပိုင်းတွင် ဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာမြောက်ပိုင်းတွင် မုန်တိုင်းများသည် ဧပြီလမှ ဒီဇင်ဘာလအထိ အများဆုံးဖြစ်ပွားလေ့ရှိပြီး အမြင့်ဆုံးအနေအထားရောက်လေရှိသောအချိန်မှာ မေလနှင့် နိုဝင်ဘာလတွင် ဖြစ်သည်။ တောင်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းတွင် အပူပိုင်း ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းသည် နိုဝင်ဘာ ၁ ရက်မှ ဧပြီလကုန်အထိဖြစ်ပွားလေ့ရှိပြီး အမြင့်ဆုံးဖြစ်ပွားချိန်မှာ ဖေဖော်ဝါရီလလယ်မှ မတ်လဆန်းထိဖြစ်သည်။
နွေကျောင်းပိတ်ရက်
ကျောင်းများနှင့် တက္ကသိုလ်များသည် များသောအားဖြင့် ရှည်လျားသော နေ့တာနှင့် ပူနွေးသော ရာသီဥတုကို ခံစားရစေခြင်းအကျိုးငှာ ကျောင်းများကို ပိတ်လေ့ရှိကြသည်။ နိုင်ငံအများစုတွင် ဒီအချိန်၌ ကလေးများအတွက် ကျောင်းများပိတ်ကြသောအချိန်ဖြစ်သော်လည်း ပိတ်ရက်မှာ ကွဲပြားကြသေးသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ကျောင်းများသည် ဇွန်လအစောပိုင်းတွင် ပိတ်လေ့ရှိသော်လည်း ကောလိပ်များမှာမူ မေလအစောပိုင်းမှာသာ နားရက်စကြသည်။ သို့ပေမယ့်လည်း အချို့သောကျောင်းများတွင် မေလ၏ နောက်ဆုံးကြာသပတေးနေ့ (သို့) နောက်ဆုံးရှေ့ကြာသပတေးနေ့တွင်မှ ပိတ်ကြသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ဧပြီလတွင် ကျောင်းများပိတ်ကြပြီး ဇွန်လနှောင်းပိုင်းနှင့် ဇူလိုင်လအစောပိုင်းတွင် ပြန်ဖွင့်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ကျောင်းပိတ်ရက် ဖေဖော်ဝါရီလနောက်ပိုင်း၊ မတ်လအစတွင် ပိတ်လေ့ရှိပြီး ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ကျောင်းဖွင့်ချိန် ပြန်ရောက်သည်။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံနှင့် ဝေလနိုင်ငံတို့တွင် ကျောင်းများသည် ဇူလိုင်လလည်လောက်တွင် ပိတ်ကြပြီး စက်တင်ဘာလအစောပိုင်းတွင် ပြန်ဖွင့်ကြသည်။ စကော့တလန်နိုင်ငံတွင်တော့ နွေရာသီအားလပ်ရက်သည် ဇွန်လနှောင်းပိုင်းတွင်စပြီး ဩဂုတ်လလယ်မှ လကုန်ခါနီးလောက်တွင် ပြီးဆုံးသည်။ ကနေဒါနိုင်ငံ၌ ဇွန်လနှောင်းပိုင်းတွင် နွေကျောင်းပိတ်ရက် စတင်ပြီး စက်တင်ဘာလအစောပိုင်း၌ ကုန်ဆုံးသည်။ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတွင် ဧပြီ၊ မေနှစ်လသည် နွေကျောင်းပိတ်ရက်ဖြစ်သည်။ ရုရှားနိုင်ငံတွင်တော့ ကျောင်းပိတ်ရက်သည် မေလအကုန်မှ ဩဂုတ်လ ၃၁ ရက်နေ့အထိဖြစ်သည်။ တောင်ကမ္ဘာခြမ်းတွင်တော့ နွေကျောင်းပိတ်ရက်တွင် အဓိကအားလပ်ရက်များဖြစ်သော ခရစ္စမတ်နေ့နှင့် နှစ်သစ်ကူးနေ့တို့ ပါဝင်သည်။ ဩစတြေးလျနိုင်ငံ၊ နယူးဇီလန်နိုင်ငံနှင့် တောင်အာဖရိကနိုင်ငံတို့တွင် နွေကျောင်းပိတ်ရက်သည် ဒီဇင်ဘာလ အစောပိုင်းတွင် စတင်ပြီး ဖေဖော်ဝါရီလ အစောပိုင်းတွင် ပြီးဆုံးသည်။ ကင်မရွန်းနိုင်ငံနှင့် နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံတို့တွင် ရှိသော ကျောင်းများ၏ နွေကျောင်းပိတ်ရက်သည် ဇူလိုင်လလယ်လောက်တွင် စပြီး စက်တင်ဘာနောက်ဆုံးအပါတ် သို့ အောက်တိုဘာ ပထမပါတ်တွင် ကျောင်းများကို ပြန်ဖွင့်ကြသည်။
လှုပ်ရှားမှုများ
လူများသည် နွေရာသီကာလအတွင်း ပူနွေးသော အပူချိန်၏အကျိုးကို ခံစားရစေခြင်းအလို့ငှာ အပြင်၌တွင်သာ အချိန်ဖြုန်းကြသည်က များသည်။ နွေရာသီလများအတွင်း လှုပ်ရှားမှုများတွင် ကမ်းခြေများသို့ ခရီးသွားခြင်းနှင့် ပျော်ပွဲစားသွားခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ အားကစားများအနေဖြင့် ဘောလုံးကစားခြင်း၊ ဘတ်စကက်ဘောကစားခြင်း၊ အမေရိကန်စတိုင် ဘောလုံးကစားခြင်း၊ ဘောလီဘော ကစားခြင်း၊ ဘေ့စ်ဘော၊ စကိတ်စီးခြင်း၊ ဆော့ဖ်ဘော၊ ခရစ်ကတ်၊ တင်းနစ်၊ ဂေါ့ဖ်၊ ဝါးတားပိုလို ကဲ့သို့သော အားကစားနည်းများ ကစားကြသည်။ ၁၈၉၆ ခုနှစ်မှစ၍ လေးနှစ်တစ်ကြိမ် နွေလများ၌ အိုလံပစ် အားကစားပွဲတော်ကိုလည်း ကျင်းပခဲ့သည်။ ဆစ်ဒနီမြို့၌ ကျင်းပခဲ့သော ၂၀၀၀ နွေရာသီအိုလံပစ် အားကစားပွဲတော်ကိုတော့ ဩစတေးလျတွင် နွေဦးရာသီဖြစ်နေချိန်၌ ကျင်းပခဲ့သည်။
နွေရာသီကာလတွင် သာမန်အားဖြင့် တယ်လီဗစ်ရှင်းကြည့်ရှုမှု အနိမ့်ဆုံးအမှတ်တွင် ရှိခဲ့သည်။ တီဗွီအစီအစဉ် စီစဉ်သူများအနေဖြင့် ထိုအပြုအမှုကို တုံ့ပြန်သောအားဖြင့် သူတို့၏ အောင်မြင်ကျော်ကြားသော တီဗွီအစီအစဉ်များကို မေလအကုန်တွင် ရပ်တန့်ခဲ့ပြီး စက်တင်ဘာလတွင်မှ ပြန်လည်စတင်ခဲ့သည်။ ထိုအထဲတွင် ကလေးများအကြိုက် တီဗွီအစီအစဉ်များအနေဖြင့် ချွင်းခြက်အနေဖြင့် မပါဝင်ပေ။ ဒစ္စနီ(Disney)ချန်နယ်ကဲ့သို့သော ကလေးများအတွက် ထုတ်လွင့်နေကြသော တီဗွီလိုင်းများတွင် ကလေးများအတွက် ပြုလုပ်ထားသော၊ ကလေးများအကြိုက် တီဗွီအစီအစဉ်များကို နွေလများတွင် ကလေးများကျောင်းပိတ်ရက်ဖြစ်သောကြောင့် ထုတ်လွင့်ကြသည်။
မန်ပုတ်ရွာ၊ သိန္နီမြို့နယ်
မန်ပုတ်ရွာ (Manpoke)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ သိန္နီမြို့နယ်၊ နမ့်စလပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၃၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်စလပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၅၅ ဦး၊ မ ၂၉၃၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၁၉၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သိန္နီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုင်းကျိုင်ရွာမရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
မိုင်းကျိုင်ရွာမရွာ (Mongkengywarma)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်၊ မိုင်းကျိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၇၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းကျိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၈၁ ဦး၊ မ ၁၆၅၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နည်းပညာတက္ကသိုလ် (ကျောက်ဖြူ)
လက်ရှိ ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီးမှာ ဒေါက်တာအောင်မွန်ဖြစ်၍ ဒုတိယကျောင်းအုပ်ကြီးမှာ ဒေါက်တာဦးကျော်ငြိမ်း ဖြစ်သည်။ အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(ကျောက်ဖြူ)ကို သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာနမှ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာတွင် အစိုးရနည်းပညာကောလိပ်အဖြစ်သို့ တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ပြီး ၂၀၂၂-၂၀၂၃ ပညာသင်နှစ်တွင် B-Tech ဘွဲ့သင်တန်းများအဖြစ် Civil,EP,Mech မေဂျာတို့ဖြင့် (၄)နှစ်သင်တန်းများကို ပို့ချသင်ကြားပေးသည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မေလတွင် နည်းပညာတက္ကသိုလ် (ကျောက်ဖြူ)အဖြစ် တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
GTI-KPU စတင်ဖွင့်လှစ်ချိန်တွင် ကျောင်းသူ၊ကျောင်းသားပေါင်း(၁၀၇)ဦးဖြင့် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၂ ခုနှစ်အထိ ကျောင်းသားဦးရေ(၃၈၂)ဦး မွေးထုတ်ပေးပြီးဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ဒီပလိုမာပေးအပ်ပြီး ကျောင်းသား(၂၅၀)ဦး ရှိပြီဖြစ်ပြီး BE ပေါင်းကူးရ ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူပေါင်း(၅၁)ဦးရှိပြီဖြစ်သည်။
ကျောင်းအုပ်ကြီးများ
နည်းပညာတက္ကသိုလ် (ကျောက်ဖြူ) တွင် ကျောင်းအုပ်ကြီးများအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ကြသူများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
ဌာနများ
၁။စီမံ/ဘဏ္ဍာဌာနများ
၂။မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာဌာန
၃။ဝန်ထမ်းရေးရာဌာန
၄။လျှပ်စစ်စွမ်းအားအင်ဂျင်နီယာဌာန
၇။စာကြည့်တိုက်
၈။သုတနည်းပညာဌာန
၉။ငွေစာရင်းဌာန
၁၀။မြန်မာစာဌာန
၁၁။ပစ္စည်း/စတို ဌာန
၁၂။အင်္ဂလိပ်စာဌာန
၁၃။သင်္ချာဌာန
၁၄။ရူပဗေဒဌာန
၁၅။ဓာတုဗေဒဌာန
ဘုရားသုံးဆူရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်
ဘုရားသုံးဆူရွာ (Hpayarthonesu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ဝေါမြို့နယ်၊ မြစ်ကျိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၈၁၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြစ်ကျိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၉၁ ဦး၊ မ ၂၆၅၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၉၄၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်းဂနီတွင်းရွာ၊ လောင်းလုံးမြို့နယ်
အင်းဂနီတွင်းရွာ(Innganitwin)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ လောင်းလုံးမြို့နယ်၊ ကျောက်နီမော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,228 ဖြစ်သည်။
ထွီးကျော်လှရွာ၊ ဘီးလင်းမြို့နယ်
ထွီးကျော်လှရွာ(Htweekyawhla)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံခရိုင်၊ ဘီးလင်းမြို့နယ်၊ မဲနသန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၆၀၆၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မဲနသန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၁၃ ဦး၊ မ ၁၇၈၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၀၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘီးလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပီတာ လင်ဂျာရိုအန်ရတ်
ပီတာ လင်ဂျာရိုအန်ရတ် (Pita Limjaroenrat၊ พิธา ลิ้มเจริญรัตน์၊ ) သည် ထိုင်းနိုင်ငံမှ အမျိုးသားနိုင်ငံ​ရေးသမားနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ရှေ့သို့ချီပါတီ၏ ခေါင်းဆောင်လည်းဖြစ်သည်။ ၂၀၂၃ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ၎င်း၏ပါတီက အမတ်နေရာ အများစုကို ဦးဆောင်ထားသည်။
အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး
ပီတာကို ၁၉၈၀ပြည့်နှစ် စက်တင်ဘာလ ၅ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ မိသားစုတွင် အကြီးဆုံးသားဖြစ်သည်။ သူ၏ဖခင်သည် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် သမဝါယမဝန်ကြီးဌာန၏ အကြံပေးတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဦးလေးဖြစ်သူမှာ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး၏ အတွင်းဝန်ဖြစ်ကာ ဝန်ကြီးချုပ် သက်ဆင် ရှင်နာဝပ်နှင့် ရင်းနီးသူလည်းဖြစ်သည်။
ဝမ်မတ်လုံ (၁)ရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
ဝမ်မတ်လုံ (၁)ရွာ (Wanmatlong (1))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ ဝမ်မတ်လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၂၈၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်မတ်လုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၀ ဦး၊ မ ၄၂၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၆၇ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ပီတာ လင်ဂျာရိုအန်ရတ်
အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး
သူသည် အသက် (၁၁)နှစ်အရွယ်တွင် နယူးဇီလန်နိုင်ငံသို့ ပို့ဆောင်မခံရမီတွင် ဘန်ကောက်ခရစ်ယာန်ကောလိပ်(အထက်တန်းကျောင်း)သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ နယူးဇီလန်တွင် အလယ်အလတ်တန်းစားမိသားစုတစ်ခုနှင့်အတူ နေထိုင်ခဲ့ပြီး သတင်းစာပို့ခြင်း၊ နွားနို့ပို့ခြင်းကဲ့သို့သော အချိန်ပိုင်းအလုပ်များ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ရုပ်သံများမှ လွှတ်တော်ဆွေးနွေးမှုများကို ကြည့်ခြင်းဖြင့် ၎င်း၏နိုင်ငံရေးစိတ်ဝင်စားမှုကို မြင့်တက်စေခဲ့သည်။
ဝမ်မတ်လုံ (၁)ရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပီတာ လင်ဂျာရိုအန်ရတ်
အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး
အထက်တန်းအောင်ပြီးနောက် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ပြန်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၂ခုနှစ်၌ ဓမ္မသတ်တက္ကသိုလ်တွင် ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တက္ကဆပ်ပြည်နယ်ရှိ တက္ကဆပ်တက္ကသိုလ်သို့ တက်ရောက်ရန် ပညာသင်ဆုပါရရှိခဲ့သည်။နောက်ပိုင်းတွင် ဟားဗက်တက္ကသိုလ်မှ နိုင်ငံတကာကျောင်းသား ပညာသင်ဆုပါ ရရှိခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ ထိုင်းနိုင်ငံမှ ပထမဆုံး ရရှိခြင်းဖြစ်သည်။ ဟားဗက်တက္ကသိုလ်၏ ဂျွန်အက်ဖ်ကနေဒီအစိုးရကျောင်းမှလည်း ပြည်သူ့မူဝါဒဆိုင်ရာ မာစတာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သေးသည်။ အမ်အိုင်တီတက္ကသိုလ်၏ ဆလိုအမ်အုပ်ချုပ်မှုကျောင်းမှလည်း စီးပွားရေးစီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ မာစတာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။
စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်ဘဝ
ဖခင်ကွယ်လွန်ပြီးနောက် အသက် (၂၅)နှစ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ပြန်လာခဲ့ပြီး CEO Agrifood ဟုအမည်ရ ၎င်းတို့မိသားစုပိုင် ဖွဲနုဆီလုပ်ငန်းတွင် မန်နေဂျင်းဒါရိုက်တာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ကုမ္ပဏီသည် (၂)နှစ်အကြာတွင် ပြန်လည် အခြေကျလာခဲ့သဖြင့် ပီတာသည် ၎င်း၏မာစတာဘွဲ့များအတွက် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ ပြန်ခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၁၇ခုနှစ်မှ ၂၀၁၈ခုနှစ်အထိ ဂရပ်ကုမ္ပဏီ (ထိုင်း) ၏ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေးသမားဘဝ
ပီတာသည် အောက်လွှတ်တော်အမတ်နေရာအတွက် အနိုင်ရခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် သူသည် အစိုးရအား စိုက်ပျိုးရေးမူဝါဒများကို အာရုံစိုက်လာရန် "အချက်ငါးချက်သီအိုရီ"ကို လွှတ်တော်၌ တင်သွင်းခဲ့သည်။ ပါတီချင်းမတူသော်လည်း ၎င်း၏တင်သွင်းမှုကို ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးက ချီးကျူးခဲ့သည်။
ရှေ့အနာဂတ်ပါတီသည် ထိုင်းနိုင်ငံတော်ဝင်ဝါဒီသမားများ၊ စစ်ဘက်သမားများ၏ ခြိမ်းခြောက်မှုများခံခဲ့ရကာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတရားရုံးက ပါတီကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် ပါတီ၏အမတ်အချို့က ရှေ့သို့ချီ (Move Forward Party) ကို ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။ ပီတာက ၂၀၂၃ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါတီကို ခေါင်းဆောင်ခဲ့သည်။ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ၎င်းတို့ပါတီက အမတ်အများစု အနိုင်ရလာပြီးနောက်တွင် ပီတာက သူ့အနေဖြင့် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်ရန် အသင့်ဖြစ်ပြီဟု ကြေညာခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို ဖျက်ဆီးသူများသည် ကြီးကြီးမားမားပေးဆပ်ရမည်ဟုလည်း သတိပေးခဲ့သည်။
၂၀၂၃ ​ရွေး​ကောက်ပွဲ
၂၀၂၃ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပီတာ၏ပါတီသည် အများစုအနိုင်ရခဲ့ပြီး ပီတာသည် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် အရွေးချယ်ခံခဲ့သည်။ လွှတ်တော်အမတ်များ၏ ပထမအကြိမ် မဲပေးရွေးချယ်မှုတွင် ပီတာသည် မဲအလုံအလောက် မရခဲ့ပေ။ လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ပေါင်း အမတ် (၇၅၀)တွင် (၃၂၄)မဲသာ ရရှိခဲ့သည်။ ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်ရန်အတွက် (၃၇၆)မဲ လိုအပ်သည်။ ပီတာက သူ့အနေဖြင့် ဒုတိယအကြိမ်ထပ်မံကြိုးစားမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ဒုတိယအကြိမ်မဲပေးမှုမစမီ ထိုင်းအခြေခံဥပဒေခုံရုံးက သူ့အား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်မှ ဆိုင်းငံ့ခဲ့သည်။ လွှတ်တော်ဥပဒေအရ ကန့်သတ်ထားသော မီဒီယာလုပ်ငန်းအား ရှယ်ယာထည့်ဝင်ခြင်း၊ ဘုရင်စနစ်ကိုပြုပြင်ရန် ကြိုးပမ်းခြင်းတို့ကြောင့် တိုင်ကြားခံခဲ့ရသဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က အခြေခံဥပဒေခုံရုံးသို့ လွှဲပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် အဆိုပြုသည့်အဆင့်တွင်ပင် မဲရာချီကန့်ကွက် ခံခဲ့ရသည်။
ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ
ပီတာသည် သရုပ်ဆောင် ချူတီမား တီပန်ရက်နှင့် ၂၀၁၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၂ရက်နေ့တွင် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၁၉ခုနှစ် မတ်လတွင် ကွာရှင်းခဲ့ကြသည်။ ချူတီးမားက ပီတာအနေဖြင့် အိမ်ထောင်ရေးတွင် အရမ်းထိန်းချုပ်ပြီး နှိပ်စက်ခဲ့သည်ဟု လူသိရှင်ကြား စွပ်စွဲခဲ့သည်။ အမျိုးသမီးအရေးနှင့် ဒီမိုကရေစီအရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများက ပီတာအား ဖြေရှင်းရန် ပြောခဲ့သည်။ ချူတီမားက ပီတာအား ကိုယ်ထိလက်ရောက်ကျူးလွန်သည်ဟု တရားစွဲခဲ့သော်လည်း တရားရုံးက မဟုတ်မှန်ကြောင်း စီရင်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ချူတီမားသည် စွပ်စွဲချက်များကို ပယ်ဖျက်ကာ ပီတာ၏ နိုင်ငံရေးရည်မှန်းချက်ကို ထောက်ခံခဲ့သည်။ သူတို့တွင် သမီးတစ်ဦးရှိသည်။
ရွှေဘုံသာရွာ၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ရွှေဘုံသာရွာ (Shwebonthar)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ရွှေဘုံသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၅၇၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွှေဘုံသာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၄၉ ဦး၊ မ ၁၃၀၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၅၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တုတ်ကလောင်ရွာ၊ ပန်ယန်းမြို့နယ်
တုတ်ကလောင်ရွာ (Tokekalawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝိန်းကောင်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ ပန်ယန်းမြို့နယ်၊ ပန် ယန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၆၆၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှားတုံဖရွာ၊ မိုင်းပေါက်မြို့နယ်
ရှားတုံဖရွာ (Shartonhpa)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ မိုင်းပေါက်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ မိုင်းပေါက်မြို့နယ်၊ တုံဖကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၂၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တုံဖကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၈၈ ဦး၊ မ ၁၅၆၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၅၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပေါက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြန်မာအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဆိပ်ကမ်း (သီလဝါ)
မြန်မာအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဆိပ်ကမ်း (သီလဝါ) သည် ရေနက်ဆိပ်ကမ်း ဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်မြို့၏ တောင်ဘက် ၂၅ ကီလိုမီတာ (၁၈ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းသည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကွန်တိန်နာများ သယ်ယူပို့ဆောင်ပေးနေသည့် ဆိပ်ကမ်းဖြစ်ပြီး Hutchison Port Holdings (HPH) မှ အပြည့်အဝ ပိုင်ဆိုင်သည်။ ဆိပ်ကမ်းသည် တစ်နေ့လျှင် ၂၄ နာရီ၊ တစ်ပတ်ခုနှစ်ရက်ပတ်လုံး အလုပ်လုပ်ဆောင်လျက် ရှိသည်။
မင်းနန်တောရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်
မင်းနန်တောရွာ (Minnantaw)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်၊ ညောင်ပင်လှကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၀၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်ပင်လှကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၄၄ ဦး၊ မ ၁၆၆၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၉၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။
လယ်သမားပိုင် ကောက်နှံအရန်
လယ်သမားပိုင် ကောက်နှံအရန် (Farmer-Owned Grain Reserve; အတိုကောက် FOR) သည် ၁၉၇၇ ခုနှစ် စားနပ်ရိက္ခာနှင့် စိုက်ပျိုးရေး အက်ဥပဒေ အရ တည်ထောင်ထားသော အစီအစဉ်ဖြစ်ပြီး သိသိသာသာ ဈေးနှုန်း လှုပ်ရှားမှုများကို ကြားခံကာ စပါးနှင့် စပါးအစာကျွေးသည့် တောင်သူများအား ထောက်ပံ့ထားသော စပါးသိုလှောင်မှုတွင် ပါဝင်ခွင့်ပြုခြင်းဖြင့် ထုတ်လုပ်မှု ပြတ်လပ်မှုကို တားဆီးပေးရန် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသည့် အစီအစဉ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤအစီအစဉ်တွင် ၎င်းတို့၏ စပါးများကို သိုလှောင်သိမ်းဆည်းထားသည့် လယ်သမားများသည် အနည်းဆုံး ၃ နှစ်အထိ သက်တမ်းတိုး ချေးငှားခွင့် မရရှိသေးပေ။ အချို့သော အခြေအနေများတွင် ချေးငွေအပေါ် အတိုးကို လျှော့ပေါ့ပေးနိုင်ပြီး လယ်သမားများသည် အစိုးရထံမှ နှစ်စဉ် သိုလှောင်မှု ပေးချေမှုကို ရရှိနိုင်သည်။ ၁၉၉၆ ခုနှစ် လယ်ယာဥပဒေမူကြမ်း (P.L. 104-127) သည် ဤအစီအစဉ်ကို ရုပ်သိမ်းလိုက်သည်။
နမ်အွန်ရွာ၊ သိန္နီမြို့နယ်
နမ်အွန်ရွာ (Namaun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ သိန္နီမြို့နယ်၊ နမ့်စလပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၃၅၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်စလပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၅၅ ဦး၊ မ ၂၉၃၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၁၉၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သိန္နီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တော်စီရွာ၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်
တော်စီရွာ (Tawsi)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ခန္တီးခရိုင်၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်၊ မန်ဟုန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၅၇၀ ဖြစ်သည်။
တိတ်ဆိတ်နေခဲ့သော (၂၀၁၁ တောင်ကိုရီးယား ရုပ်ရှင်)
တိတ်ဆိတ်နေခဲ့သော (Silenced; လုံ့လ (The Crucible) ဟုလည်း အမည်တွင်) သည် ၂၀၁၁ တောင်ကိုရီးယား ပြဇာတ် ရုပ်ရှင် ဖြစ်ပြီး ဂုန်ဂျီယောင်း ရေးသားသည့် လုံ့လဟူသော ဝတ္ထုပေါ် အခြေခံထားကာ၊  ဂုန်ယူးနှင့် ဂျန်းယူမိက ပါဝင် သရုပ်ဆောင်ထားသည်။ ၎င်းသည် ဂွမ်ဂျူး အင်ဟွာ နားမကြားကျောင်း၌ ဖြစ်ပွား‌ခဲ့သော ဖြစ်ရပ်မှန်များကို အခြေခံထားပြီး၊ နားမကြား ကျောင်းသားကလေးများသည် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် အစောပိုင်းမှ စ၍ ငါးနှစ်တိုင်တိုင် ပညာရေး ဝန်ထမ်းများ၏ ထပ်ပြန် တလဲလဲ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အစော်ကားခံရသော သားကောင်များ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။
တော်စီရွာ၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တိတ်ဆိတ်နေခဲ့သော (၂၀၁၁ တောင်ကိုရီးယား ရုပ်ရှင်)
ဖြစ်ပွားခဲ့သော ရာဇဝတ်မှုများနှင့် တရားရုံးခွင်တင် စစ်ဆေးမှုများက ဆရာများကို ပြစ်ဒဏ် မဆိုစလောက်သာ ချသည်ကို သရုပ်ဖော်ထားသော ထိုရုပ်ရှင်သည် စက်တင်ဘာ ၂၀၁၁ တွင် ဖြန့်ချိလိုက်သောအခါဝယ် ပြည်သူများ ဒေါသအိုး ပေါက်ကွဲသွားပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ဖြစ်စဉ်များကို စုံစမ်းစစ်ဆေးခြင်းများ ပြန်လည် ပြုလုပ်ခဲ့ရလေသည်။ ရုပ်ရှင်ကားကို ကြည့်မိသော ကိုရီးယား ပြည်သူ လေးသန်းက တရားဥပဒေ ပြုပြင် ပြောင်းလဲရေးကို တောင်းဆိုကြရာ တောင်ကိုရီးယား အမျိုးသားလွှတ်တော်ထိ ရောက်သွားပြီး၊ ကလေးသူငယ်များနှင့် မသန်စွမ်းသူများကို လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျူးလွန်ခြင်း ကန့်သတ်ချက်များဖြင့် ထိန်းချုပ်ရန် အောက်တိုဘာ ၂၀၁၁ တွင် ဒိုဂနိ မူကြမ်းဟု ခေါ်သော ပြန်လည်ပြင်ဆင်ထားသော ဥပဒေကြမ်းကို အတည်ပြုခဲ့သည်။
ဇာတ်လမ်း
ကန်အင်ဟို (ဂုန်ယူး)သည် မြောက်ဂျိုလာခရိုင်၏ ရုပ်ရှင်ထဲက မြို့တွင် နားမကြားကလေးများအတွက် ကျောင်းတကျောင်းဖြစ်သော ကုသိုလ်ဖြစ် ကျောင်းတွင် အသစ် ခန့်အပ်ခံရသော အနုပညာသင် ဆရာဖြစ်သည်။  သူ့တွင် မှောင်မိုက်သော အတိတ် ရှိခဲ့သည်၊ သူ့ဇနီးသည် လွန်ခဲ့သော တနှစ်က ကိုယ့်ကိုယ်ကို သတ်သေပြီး၊ နေမကောင်းသော သမီးမှာ အဘွားက စောင့်ရှောက်ထားရသည်။ သူ့‌ကျောင်းသားသစ်များကို သင်ကြားရန် စိတ်လှုပ်ရှားနေသော်လည်း၊ ကလေးများသည် တတ်နိုင်သမျှ မတိုက်မိအောင် သူ့ကို အဖက်မလုပ် ရှောင်ဖယ်နေကြသည်။ သို့သော်လည်း အင်ဟို လက်မလျှော့ဘဲ၊ ကလေးများကို ဂရုစိုက်ကြောင်း ပြသသည်။ ကလေးများနှင့် ရင်းနှီးလာသောအခါမှ အင်ဟိုသည် ရုပ်ဆိုးအကျည်း၍ ထိတ်လန့်စရာ ကောင်းသော အမှန်တရား၊ ကလေးများ သည်းညည်းခံနေရသည့် လျှို့ဝှက်ချက်ကို ရင်ဆိုင်တွေ့သည်။ ၎င်းမှာ ကလေးများသည် သူတို့ ဆရာများ၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာသာမက လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စော်ကားသည်ကို ခံနေရခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ကျောင်းသားကျောင်းသူများ၏ အခွင့်အရေးအတွက် တိုက်ခိုက်ရန်နှင့် ကျောင်းတွင် ကျူးလွန်နေသော ရာဇဝတ်မှုများကို ဖော်ထုတ်ရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်ပြီး၊ လူ့အခွင့်အရေးလှုပ်ရှားသူ ဆိုယူဂျင်း (ဂျောင်ယူမီ)နှင့် ပူးပေါင်းသည်။ သို့သော် မကြာမီ သူတို့ သဘောပေါက်သွားသည်မှာ ကျောင်းအုပ်ကြီးနှင့် ဆရာများကသာမက ရဲဘက်၊ ရှေ့နေများနှင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းရှိ ဘုရားကျောင်းများကပါ အမှန်တရားကို ဖုံးကွယ်ရန် ကြိုးစားနေကြောင်းပင် ဖြစ်သည်။   ရာထူးဂုဏ်ရှိန်ကို သုံးသည်သာမက အစွပ်စွဲခံရသူတို့သည် ပြစ်ဒဏ် သက်သာစေရန် လိမ်လည်ခြင်း၊ လာဘ်ထိုးခြင်းများလည်း မဆိုင်းမတွ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ရိုက်ခတ်မှုများ
တိတ်ဆိတ်နေခဲ့သောရုပ်ရှင်ကား လူအဖွဲ့အစည်း၏ အခြေအနေမှန်ကို သွက်လက်စွာ ဖော်ပြနိုင်ခဲ့သည့်အဖြစ်မျိုး ထိုနှစ်များအတွင်း မည်သည့်ကိုရီးယား ရုပ်ရှင်ကားမျှ မရှိဖူးချေ။ ထိုရုပ်ရှင်သည် ကိုရီးယားတွင် သုံးပတ်ဆက်တိုက် နံပါတ်တစ် ချိတ်ပြီး၊ ဖြန့်ချိပြီး ပထမပတ်အတွင်း ဝမ် ၇.၈ ဘီလီယံ မြတ်စွန်းကာ၊ ဆယ်ပတ်ကြာ ပြသပြီးနောက် အသားတင် စုစုပေါင်း ဝမ် ၃၅ ဘီလီယံ မြတ်စွန်းလေသည်။
ထိုရုပ်ရှင်သည် အီတလီ၌ ကျင်းပသော ၂၀၁၂ အူဒင်းအရှေ့ဖျားရုပ်ရှင်ပွဲတော်တွင် ပရိသတ်ဆုကို ရရှိသည်။
ဝမ်ကောင်းရွာ၊ ပန်ယန်းမြို့နယ်
ဝမ်ကောင်းရွာ (Wankawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝိန်းကောင်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ ပန်ယန်းမြို့နယ်၊ ပန် ယန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၄၇၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သစ်စိမ့်ပင်ရွာ၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်
သစ်စိမ့်ပင်ရွာ (Thitseintpin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ရွှေဘုံသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၅၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွှေဘုံသာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၄၉ ဦး၊ မ ၁၃၀၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၅၂ ဦးနေထိုင်သည်။
နမ့်ကိပ်ရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
နမ့်ကိပ်ရွာ (Namkeik)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်၊ မိုင်းကျိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၇၁၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းကျိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၈၁ ဦး၊ မ ၁၆၅၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အယ်လ်အက်စ်ကိုးရီးယယ်
ဆန် လော်ရန်ဇို ဒီ အယ်လ် အက်စကိုးရီးယယ် အား အများစုက မိုနက်စတီရီယို ဒယ်လ် အက်စကိုးရီယယ်လ် ဟု သိကြပြီး စပိန်ဘုရင်၏ သမိုင်းဝင် နေအိမ် ဖြစ်ကာ စပိန်နိုင်ငံ၏ မြို့တော် မက်ဒရစ်မြို့မှ အနောက်မြောက်ဘက် ၄၅ km အကွာရှိ ဆန် လော်ရန်ဇို ဒီ အယ်လ် အက်စကိုးရီးရယ်မြို့တွင် တည်ရှိသည်။ ၎င်းသည် စပိန်နိုင်ငံ၏ တော်ဝင်ဒေသများထဲတွင် တစ်ခု အပါအဝင်ဖြစ်ပြီး ဘုန်းကြီးကျောင်း၊ ဘာဆေးလေးကာ ဘုရားရှိခိုးကျောင်း၊ တော်ဝင်နန်းတော်၊ ပန်သီယွန် နတ်ဘုရားကျောင်း၊ စာကြည့်တိုက်၊ ပြတိုက်၊ တက္ကသိုလ်၊ ကျောင်း နှင့် ဆေးရုံ အဖြစ် တစ်ပေါင်းတစ်စည်းတည်း တည်ရှိသည်။ ၎င်းသည် အယ်လ် အက်စကိုးရီးယယ်မြို့ အနီး တောင်ပေါ်၂.၀၆ km အကွာ (လမ်းအားဖြင့် ၄.၁ km) တွင် တည်ရှိသည်။
ဝမ်မတ်လုံ (၂)ရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
ဝမ်မတ်လုံ (၂)ရွာ (Wanmatlong (2))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ ဝမ်မတ်လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၂၉၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်မတ်လုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၀ ဦး၊ မ ၄၂၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၆၇ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
အယ်လ်အက်စ်ကိုးရီးယယ်
အယ်လ်အက်စကိုးရီးရယ်တွင် သမိုင်းကြောင်း နှင့် ယဉ်ကျေးမှုအရ အရေးပါသော ဗိသုကာဆိုင်ရာ အဆောက်အဦး အစုအဝေး နှစ်ခု ရှိသည်။ တစ်ခုမှာ တော်ဝင်ဘုန်းကြီးကျောင်း ဖြစ်ပြီး နောက်တစ်ခုမှာ ၅ ကီလိုမီတာ အကွာတွင် ရှိသော လာ ဂရန်ဂျေးလား ဒီ လာ ဖရက်စ်နီဒါ အမည်ရှိသော တော်ဝင် အမဲလိုက် အဆောက်အဦးနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အနားယူစခန်း ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသတွင် အလုပ်သဘာဝ နှစ်မျိုးရှိပြီး ၁၆ ရာစုနှင့် ၁၇ ရာစုတွင် စပိန်ဘုရင်၏ ဩဇာအာဏာ နှင့် ရိုမန်ကက်သလစ် ဘုရားကျောင်း၏ အရေးပါမှုတို့က တူညီသော ဗိသုကာဆိုင်ရာ ဖော်ထုတ်ပြသမှုကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ အယ်လ်အက်စကိုးရီးရယ် သည် တစ်ချိန်က ဘုန်းကြီးကျောင်းနှင့် စပိန်တော်ဝင်နန်းတော် ဖြစ်သည်။ မူလက ဟေရိုနမိုက် ဘုန်းကြီးများ၏ ပိုင်ဆိုင်မှု ဖြစ်ပြီး စိန့် ဩဂတ်စတင်းဂိုဏ်းခွဲ၏ ဘုန်းကြီးကျောင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ကျောင်းသားများ နေထိုင်သင်ယူသော ရီးယဲ ကော်လေဂျီယို ဒီ အယ်လ်ဖွန်ဆို ၁၂ အမည် ရသော ကျောင်းတစ်ကျောင်းလည်း ဖြစ်သည်။
ဝမ်မတ်လုံ (၂)ရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အယ်လ်အက်စ်ကိုးရီးယယ်
စပိန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယမြောက် ဖိလစ် ဘုရင်သည် စပိန် ဗိသုကာပညာရှင် ယွမ် ဘော်တစ်စတာ ဒီ တိုလဲဒိုအား အယ်လ်အက်စကိုးရီးရယ် ရှိ အဆောက်အဦးများကို ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် တိုးချဲ့ခြင်းတို့တွင် သူ၏ တွဲဖက် အဖြစ် ခန့်ထားခဲ့သည်။ ယွမ် ဘော်တစ်စတာသည် သူ၏ အလုပ်လုပ်နေစဉ် ကာလ အတော်များများကို ရောမတွင် ကုန်ဆုံးခဲ့ပြီး စိန့်ပီတာ၏ ဘာဆေးလေးကာ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းကို တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ နေပယ်လ်မြို့ တွင်လည်း သူသည် ဘုရင်၏ နန်းရင်းဝန်ကြီးအတွက် အလုပ်လုပ်ပေးခဲ့သည်။ နန်းရင်းဝန်ကြီး၏ ထောက်ခံမှုကြောင့် ဘုရင်က သတိထားမိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဖိလစ်ဘုရင်မှ သူ့အား တော်ဝင် ဗိသုကာ ပညာရှင်အဖြစ် ၁၅၅၉ ခုနှစ်တွင် ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး သူတို့နှစ်ဦးအတူတူ အယ်လ် အက်စ်ကိုးရီးရယ် အား ခရစ်ယာန်ကမ္ဘာတွင် စပိန်တို့၏ အခန်းကဏ္ဍကို ပြသော အထိမ်းအမှတ် အဆောက်အဦးများ အဖြစ် ဒီဇိုင်းပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။
၁၉၈၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂ရက်တွင် ယူနက်စကိုမှ ဆန် လော်ရန်ဇို အယ်လ်အက်စ်ကိုးရီးရယ် တော်ဝင်ဒေသအား ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ စာရင်းသွင်းခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားများ အကြား ရေပန်းစားသော နေရာတစ်ခုဖြစ်ပြီး မက်ဒရစ်မှ နေ့ချင်းပြန် လာရောက်လည်ပတ်လေ့ ရှိကြသည်။ နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း အယ်လ် အက်စ်ကိုးရီးရယ် သို့ လာရောက်သူ ၅ သိန်းခန့် ရှိသည်။
သိန်ကန်ရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်
သိန်ကန်ရွာ (Theinkan)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ဝေါမြို့နယ်၊ ညောင်ကိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၇၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်ကိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၁၉ ဦး၊ မ ၁၆၁၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၃၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောပန် (၃)ရွာ၊ မိုင်းပေါက်မြို့နယ်
တောပန် (၃)ရွာ (Tawpang (3))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ မိုင်းပေါက်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ မိုင်းပေါက်မြို့နယ်၊ တုံဖကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၂၅၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တုံဖကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၈၈ ဦး၊ မ ၁၅၆၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၅၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ပုတီးတွင်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်
ပုတီးတွင်းရွာ (Puteetwin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်၊ ညောင်ပင်လှကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၀၆၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်ပင်လှကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၄၄ ဦး၊ မ ၁၆၆၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၉၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။
တောပန် (၃)ရွာ၊ မိုင်းပေါက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပေါက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပုတီးတွင်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပခုက္ကူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လေယာဉ်ချဉ်းကပ်ပြေးလမ်း
ချဉ်းကပ်လေယာဉ်ပြေးလမ်းမှာ လေယာဉ်ပျံများ လေယာဉ်ပြေးလမ်းပေါ်သို့ သွားလာရန် သတ်မှတ်ထားသည့် လမ်းကြောင်းဖြစ်သည်။ များသောအားဖြင့် မာသော ကတ္တရာ (သို့) ကွန်ကရိလမ်းများ ဖြစ်သော်လည်း လေဆိပ်အသေးများတွင် မြေသားကို အသုံးပြုခြင်းလည်း ရှိသည်။
အလုပ်များသောလေဆိပ်များတွင် ထိုလမ်းကို အလွယ်တကူ လျင်မြန်စွာထွက်နိုင်ရန် ပြုလုပ်ထားသည်။
ထိုနေရာကို အသုံးပြုရန်အတွက် များသောအားဖြင့် အမြန်နှုန်းကန့်သတ်ချက်မရှိပေ။ စံအနေဖြင့်ထားသောအရှိန်နှုန်းမှာ ၃၇-၅၆ ကီလို/နာရီ ဖြစ်သည်။
အ​ရှေ့​တောင်အာရှရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ
အ​ရှေ့​တောင်အာရှ၏ ဗုဒ္ဓဘာသာ တွင် အဓိကအားဖြင့် ​ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် မဟာယာန ဗုဒ္ဓဘာသာ တို့ပါဝင်ကာ အခြားသော ဂိုဏ်းခွဲများလည်း ပါဝင်ကြသည်။။ သမိုင်း​ကြောင်းအရ မဟာယာနဗုဒ္ဓဘာသာမှာ ထင်ရှားခဲ့​သော်လည်း ယ​နေ့အချိန်တွင် ​ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်သူများပြားသည်။ ​ထေရဝါဒကိုးကွယ်​သော အ​ရှေ့​တောင်အာရှနိုင်ငံများမှာ ထိုင်း၊ က​မ္ဘောဒီးယား၊ လာအိုနှင့် မြန်မာတို့ဖြစ်သည်။
ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသည် တရုတ်လူမျိုးများ​ကြောင့် မဟာယာနဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်ကြသည်။ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသည် ယခင်က မဟာယာနဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်ခဲ့​သော်လည်း ယခုအချိန်တွင် စင်ကာပူနှင့် တရုတ်နိုင်ငံကဲ့သို့ တရုတ်လူမျိုးများသာ မဟာယာနဗုဒ္ဓဘာသာ ကိုးကွယ်ကြသည်။ မဟာယာနဗုဒ္ဓဘာသာမှာ တရုတ်လူမှုအဖွဲ့အစည်းများအတွင်း ထင်ရှားပြီး စင်ကာပူ၊ မ​လေးရှားနှင့် ဘရူနိုင်းနိုင်ငံတို့တွင် ထင်ရှား​​သော လူနည်းစုဘာသာအဖြစ် ကျန်ရှိ​နေသည်။
အ​စောပိုင်းနှင့်မူလ
အ​ရှေ့​တောင်အာရှသို့ ဗုဒ္ဓဘာသာသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံမှတစ်ဆင့် တိုက်ရိုက်​သော်လည်း​ကောင်း၊ အလယ်အာရှနှင့် တရုတ်မှ သွယ်ဝိုက်၍လည်း​ကောင်း ​ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ဘီစီ ၃ရာစုတွင် မူရင်းကို ထိန်းချင်သောရဟန်းများနှင့် ဝဇ္ဇီရဟန်းများအကြား ဝိနည်းရေးရာ သ​ဘောထားကွဲလွဲလာခဲ့သည်။ ဤမှပင်အစပြု၍ ထေရဝါဒနှင့် မဟာယာန ဂိုဏ်များကွဲသည်ဟု ယူဆကြလေသည်။
​​ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာသည် ဘီစီ၃ရာစုမှ ​အေဒီ၅ရာစုအတွင်း ထင်ရှားလာပြီး အ​ရှေရ့​တောင်အာရှသို့ ​အေဒီ၁၁ရာစုမတိုင်မီက ​ရောက်ရှိခဲ့ခြင်းမရှိ​ပေ။​နောက်ပိုင်းမှသာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ​တောင်ပိုင်းမှတစ်ဆင့် သီရိလင်္ကာ၊ မြန်မာ၊ ထိုင်းနှင့် လာအိုနိုင်ငံများသို့ ပျံ့နှံ့​ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၂ရာစုတွင် မဟာယနဗုဒ္ဓဘာသာသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ​မြောက်ပိုင်းမှတစ်ဆင့် တိဗက်၊ တရုတ်ကိုဖြတ်ကာ ဗီယက်နမ်၊ အင်ဒိုနီးရှားနှင့်အခြား​ဒေသများသို့ ​ရောက်ရှိသည်။
သို့​သော် ဗုဒ္ဓဘာသာသည် အ​​ရှေ့​တောင်အာရှသို့ အိန္ဒိယ၊ တရုတ်နှင့် သီရိလင်္ကာတို့မှတစ်ဆင့် ၁၊ ၂၊ ၃ ရာစုခန့်များကပင် ​ရောက်ရှိ​နေ​ကြောင်း​တွေ့ရသည်။​ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အ​ရှေ့​တောင်အာရှတွင် အ​စောဆုံး​သော အဖြစ်အပျက်မှာ ဘီစီ ၂၅၀ ခန့်က ယခု​​ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံ​ဒေသသို့ အာ​သောက​မင်းကြီးမှ ​စေလွှတ်လိုက်​သောအဖွဲ့၏ ဖြစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ထိုအဖွဲ့မှာ မွန်ဘုရင်ထံ​ရောက်ရှိပြီး ​မြောက်မြားစွာ​သောလူများမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ ဖြစ်ကုန်ကြသည်။ ထို့အပြင် အခြား​သော ​ဒေသများတွင်လည်း ကုန်ကူးသန်း​ရောင်းဝယ်မှု​ကြောင့် ဗုဒ္ဓဘာသာ ထွန်းကားလာသည်။ ယ​နေ့​ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံ​ဒေသသို့ ဗုဒ္ဓဘာသာထွန်းကားလာပြီး​နောက် အ​ရှေ့​တောင်အာရှ ပင်မကျွန်းဆွယ်​ဒေသနှင့် ယ​နေ့​ခေတ် အင်ဒိုနီးရှားနှင့် မ​လေးရှား​ဒေသရှိ ကျွန်းများသို့ပါ ထွန်းကားလာသည်။
သီရိဗီဂျာရာ၊ ဂျာဗားနှင့် ခမာအင်ပါယာ
၅ရာစုမှ ၁၃ရာစုအ​တောအတွင်း အ​ရှေ့​တောင်အာရှအင်ပါယာအများစုသည် အိန္ဒိယ၏ တိုက်ရိုက်လွှမ်းမိုးမှု​အောက်တွင်ရှိသည်။ ထို့​ကြောင့် ထိုအင်ပါယာများသည် မဟာယနကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။ ကျွန်းစုအင်ပါယာဖြစ်​သော သီရိဗီဂျာရာသည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၊ ဆူမားတြာူကျွန်းရှိ ပလန်းပင်​ဒေသတွင် အ​ခြေစိုက်သည်။ တရုတ်ခရီးသွားဘုန်း​တော်ကြီး ယီကျင်းက ပလန်းပင်ကို ဗုဒ္ဓဘာသာကို သင်ယူနိုင်ရန် ကြီးကျယ်​သော​နေရာဟု ​ဖော်ပြခဲ့သည်။
ခမာအင်ပါယာ၏လက်​အောက်တွင် ​က​မ္ဘောဒီးယားနှင့် အိမ်နီးချင်း ထိုင်းနိုင်ငံတွင် စေတီ​ပေါင်း ၉၀၀​ကျော် တည်ခဲ့သည်။ ထိုအထဲတွင် အန်​ကောဝပ်မှာ ဗဟိုဌာနဖြစ်ပြီး ထိုအနီးတစ်ဝိုက်တွင် ​နေထိုင်သူ တစ်သန်း​ကျော်​နေထိုင်နိုင်ခဲ့သည်။
​ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အ​စောပိုင်းထွန်းကားမှု
အ​​ရှေ့​တောင်အာရှ​ဒေသသို့ ​ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ ​ရောက်ရှိခဲ့ခြင်းတွင် နည်းလမ်းများစွာရှိသည်။ ထိုအထဲမှ အဓိကအချက်သုံးချက်မှာ ကုန်သွယ်ခြင်း၊ ထိမ်းမြားခြင်းနှင့် ​သာသနာပြုစေလွှတ်ခြင်းများ​ကြောင့်ဖြစ်သည်။ မြန်မာတိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စုဖြစ်​သော မွန်လူမျိုးများသည် ​ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာထွန်းကား​ရေးအတွက် စွမ်း​ဆောင်ခဲ့သူများလည်းဖြစ်သည်။ အာ​သောကမင်းကြီးလက်ထက်တွင် မွန်တို့ထံသို့ ဗုဒ္ဓဘာသာ စတင်​ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ အာ​သောကမင်းသည် သူ၏နိုင်ငံကို ဗုဒ္ဓ၏အဆုံးအမများနှင့်အညီ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ သူ၏လက်ထက်တွင် ဗုဒ္ဓ၏လမ်းစဉ်များ ပြန့်ပွား​ရေးအတွက်အ​ရှေ့ပိုင်း၊မက်ဆီဒိုနီးယား​ဒေသနှင့် အ​ရှေ့​တောင်အာရှ​​ဒေသမျာယသို့ သာသနာပြုလုပ်ငန်းများ ​​စေလွှတ်ခဲ့သည်။ မွန်တို့သည် အ​စောပိုင်းကျ​သော လူမျိုးနွယ်စုများဖြစ်ကာ မွန်များမှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာထွန်းကားလာသည်။
၁၁ရာစုအလယ်ပိုင်းတွင် အ​ရှေ့​နောင်အာရှ​ဒေသ၌ ဗုဒ္ဓဘာသာသည် ကျဆင်းလာသည်။၁၁ရာစုမှ ၁၃ရာစုအတွင်းတွင် ခမာအင်ပါယာသည် အ​ရှေ့​တောင်အာရှကျွန်းဆွယ်ကို ကြီးစိုး​နေခဲ့သည်။ သိန္ဒူမှာ ခမာအင်ပါယာ၏ အဓိက ကိုးကွယ်ရာ ဖြစ်ပြီး အနည်းငယ်မှာ မဟာယနကို ကိုးကွယ်သည်။ ထိုအချိန်က ​ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာသည် မ​လေးရှား၊ ထိုင်းနိုင်ငံအ​နောက်​မြောက်ပိုင်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ​အောက်ပိုင်းတို့တွင်သာ ​တွေ့နိုင်သည်။ ​ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာသည် ပုဂံပြည်တွင် အ​နော်ရထာမင်း​စော နန်းတက်ချိန်တွင် နိုးကြားလာခဲ့သည်။ ပုဂံပြည့်ရှင်အ​နော်ရထာသည် ယ​နေ့​ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံ၏ထူ​ထောင်သူလည်း ဖြစ်သည်။ ရှင်အရဟံမှတသ်ဆင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကို သိရှိခဲ့ပြီး ဘုရား​ကျောင်းကန်​စေတီပုထိုးများစွာ တည်ခဲ့သည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် အခြားအိမ်နီးချင်းများဖြစ်​သော ထိုင်း၊လာအိုနှင့် က​မ္ဘောဒီးယားတို့တွင်ပါ ထွန်းကားလာသည်။ ယ​နေ့​ခေတ်တွင် ​ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာဝင် များစွာရှိ​သောတိုင်းပြည်များမှာ မြန်မာ၊ထိုင်း၊လာအိုနှင့် က​မ္ဘောဒီးယားတို့ဖြစ်သည်။
​ထေရဝါဒလမ်းစဉ်
​ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာသည် အ​ရှေ့​တောင်အာရှရှိ မြန်မာပြည်နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ​အောက်ပိုင်းသို့ သီရိလင်္ကာမှလည်း ပျံ့နှံ့လာခဲ့သည်။
ဗုဒ္ဓ၊ဓမ္မနှင့် သံဃာမှာ ​ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အ​ခြေခံအကျဆုံးအချက်ဖြစ်သည်။ ဗုဒ္ဓသည် လူ၊နတ်၊ဗြဟ္မာတို့၏ ဆရာကဲ့သို့ဖြစ်သည်။ ဓမ္မမှာ ဗုဒ္ဓ၏အဆုံးအမများဖြစ်သည်။ ထိုအထဲတွင် ဗုဒ္ဓ​ဟောကြားဆုံးမခဲ့​သော တရား​တော်များနှင့် လမ်းစဉ်များပါဝင်သည်။ သံဃာမှာ ဗုဒ္ဓ၏ တရား​တော်များ၊အဆုံးအမများကို ပြန့်ပွား​အောင်​ဆောင်ရွက်​နေ​သော ပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်သည်။
မဟာယနလမ်းစဉ်
အ​ရှေ့​တောင်အာရှရှိ မဟာယနဗုဒ္ဓဘာသာမှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ​မြောက်ပိုင်းမှ တိဗက်၊တရုတ်​ဒေသများကိုဖြတ်၍ ဗီယက်နမ်၊အင်ဒိုနီးရှား၊ မ​လေးရှားနှင့် အခြာယ​ဒေသများသို့​ရောက်ရှိလာသည်။
မဟာယနတွင် ကျမ်းအမျိုးမျိုးပါဝင်သည်။ အယူအဆများစွာပါဝင်သည်။ အဓိကအ​နေဖြင့် Trikayaဖြစ်သည်။
နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
လက်ရှိအချိန်တွင် အ​ရှေ့​တောင်အာရှတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာကိုးကွယ်သူဦး​ရေ ၁၉၀-၂၀၅ သန်းခန့်ရှိသည်။ဤသည်မှာ ​ဒေသတွင်းတွင် ဒုတိယ​မြောက်အများဆုံး ကိုးကွယ်မှုဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့ဗုဒ္ဓဘာသာဦး​ရေ၏ ၃၅မှ ၃၈ရာခိုင်နှုန်းမှာ ဤ​ဒေသတွင် ​နေထိုင်ကြသည်။ ​အောက်ပါတို့မှာ အ​ရှေ့​တောင်အာရှ​ဒေသရှိ လူဦး​ရေရာခိုင်နှုန်းအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာကိုးကွယ်သူ အနည်းအများနိုင်ငံများဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ သည် အဓိကအားဖြင့် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာဖြစ်ပြီး နိုင်ငံ၏ လူဦးရေ ၈၉% ခန့် ကိုးကွယ်ကြသည်။ လူဦးရေနှင့် ဘုန်းတော်ကြီးအချိုး၊ ဘာသာတရားအတွက် အသုံးပြုသည့် ဝင်ငွေအချိုးတို့နှင့် ကြည့်လျှင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ယုံကြည်သက်ဝင်မှုအရှိဆုံး ဗုဒ္ဓဘာသာနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ ဗမာလူမျိုး၊ ရှမ်း၊ ရခိုင်၊ မွန်၊ ကရင်၊ ဇို၊ နှင့် တရုတ်လူမျိုး များ အများဆုံးကိုးကွယ်ကြသည့် ဘာသာ ဖြစ်သည်။ ဘုန်းတော်ကြီးများကို သံဃာ အဖြစ် သတ်မှတ်ထားပြီး မြန်မာလူ့အဖွဲ့အစည်းအနေ၏ အမွန်အမြတ်ထားကာ ကြည်ညိုကိုင်းရှိုင်းကြသည်။ ဗမာနှင့် ရှမ်းလူမျိုးများအပါအဝင် တိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စုများအကြားတွင် နတ်ကိုးကွယ်မှုကိုလည်း ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့်အတူ တွဲဖက်တွေ့ရှိရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ၏ နေ့စဉ်ပြုလုပ်သည့်အရာများတွင် ကောင်းမှုကုသိုလ်ပြုခြင်းနှင့် ဝိပဿနာတရား အားထုတ်ခြင်းသည် အများဆုံးဖြစ်သည်။ ဂန္ဓာရီလမ်းစဉ်နှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသော ဝိဇ္ဇာလမ်းစဉ်သည်လည်း အနည်းငယ်ပါဝင်သည်။ မြန်မာဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များအတွက် ကောင်းမှုကုသိုလ်ပြုခြင်းကို အများဆုံးပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ ငါးပါးသီလ စောင့်ထိန်းခြင်းနှင့် ပရဟိတနှင့် ဒါနကောင်းမှုကုသိုလ်ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ကောင်းမွန်သည့် ဘုံဘဝသို့ ရောက်ရှိနိုင်ရန် မျှော်မှန်းသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှ ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှ ယဉ်ကျေးမှု  ကဏ္ဍ:ထေရဝါဒ ကဏ္ဍ:မဟာယန
ဒုတိယ အဂါရဝသုတ်
ဒုတိယ အဂါရဝသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
ဒီအော်
ဒီအော် သည် ပြင်သစ်မှ ဇိမ်ခံပစ္စည်းထုတ် ကုမ္ပဏီဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဇိမ်ခံပစ္စည်းထုတ် လုပ်ငန်းစု LVMH ၏ ဦးစီးသူ ပြင်သစ် စီးပွားရေးသမား ဘားနက်အားနော့က ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူထားသည်။ ဒီအော်က ရှယ်ယာ ၄၂.၃၆ ရာခိုင်နှုန်း၊ LVMH က ၆၉.၀၁ ရာခိုင်နှုန်း ထည့်ဝင်လည်ပတ်လျက် ရှိသည်။ ယခင်ဥက္ကဋ္ဌမှာ ၁၉၉၇ ခုကတည်းက စလုပ်သော ဆစ်ဒနီတိုဒါနို ဖြစ်သည်။
ကုမ္ပဏီကို ၁၉၄၆ ခုတွင် ဒီဇိုင်နာ ခရစ်သျှန်ဒီအော်က တည်ထောင်သည်။ သားရေထည်များ၊ ဖက်ရှင်ပစ္စည်းများ၊ ဖိနပ်၊ ကျောက်မျက်၊ ရေမွှေး၊ မိတ်ကပ်နှင့် အသားအရေထိန်းပစ္စည်းများ ရောင်းခဲ့သည်။
ဒီအော်တံဆိပ်ကို အမျိုးသမီးသုံးအဖြစ် လူသိများသော်လည်း အမျိုးသားတို့အတွက် ဒီအော်ဟိုမီ နှင့် ကလေးသုံးအဖြစ် ဘေဘီဒီအော် ဟူ၍ တံဆိပ်ခွဲကာ ထုတ်သေးသည်။ ကမ္ဘာအနှံ့ရှိ လက်လီရောင်းဆိုင်တို့တွင် ရောင်းသည့်အပြင် အွန်လိုင်းမှလည်း ရောင်းသည်။
လေယာဉ်ပြေးလမ်း
နိုင်ငံတကာမြို့ပြလေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးအဖွဲ့၏ အဆိုအရ ပြေးလမ်းဆိုသည်မှာ လေယာဉ်တစ်စင်း တက်ရန်၊ ဆင်းရန် ပြုလုပ်ထားသော ထောင့်မှန်စတုဂံဧရိယာကို ဆိုလိုခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ ပြေးလမ်းမှာ ကတ္တရာ သို့မဟုတ် ကွန်ကရိ လူလုပ်လမ်းများ ရှိသကဲ့သို့ သဘာဝပြေးလမ်းများလည်း ရှိသည်။
သမိုင်း
၁၉၁၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီတွင် ရိုက်ညီနောင်၏ လေယာဉ်တီထွင်မှုနှင့်အတူ စတင်ခဲ့သည်။
အမည်ပေးခြင်း
ပြေးလမ်းများကို ပြေးလမ်း၏ လမ်းကြောင်းဒီဂရီကိုလိုက်၍ နံပါတ်များဖြင့် အမည်ပေးသည်။ ပြေးလမ်းနံပါတ် "09"သည် အရှေ့90°၊ "18"သည် တောင် "180°"၊ "27"သည် အနောက်"270°"၊ "36"သည် မြောက်"360°" ကို ရည်ညွှန်းသည်။ ဥပမာ-ပြေးလမ်း"09"သို့ ဆင်းမည်၊ တက်မည်ဆိုပါက လေယာဉ်ကိုအရှေ့ 90° သို့ ဦးတည်ရမည်။
ပြေးလမ်းကို ပုံမှန်အားဖြင့် နှစ်ဖက်လုံးသုံးသည်။ ဥပမာ-ပြေးလမ်း"33"သည် တစ်ဖက်မှကြည့်လျှင် ပြေးလမ်း"15"ဖြစ်သည်။
မျဉ်းပြိုင်ရှိသော ပြေးလမ်းများတွင် အလယ်(C)၊ ဘယ်ဘက်(L)၊ ညာဘက်(R) ဟူ၍ခွဲခြားသည်။ ဥပမာ-ပြေးလမ်း ဘယ်ဘက်၁၅="15L"၊ အလယ်၁၅="15c"၊ ညာဘက်၁၅="15R" ဟူ၍ သုံးသည်။ ပြေးလမ်း "03L"သည် တစ်ဖက်မှကြည့်လျှင် ပြေးလမ်း "21R" ဖြစ်သည်။
လေကြောင်းထိန်းသိမ်းရေးတာဝန်နှင့် လေယာဉ်တို့အကြား ရေဒီယိုသုံးပြီးစကားပြောရာ၌ ရှင်းလင်းစေရန် " runway three six, runway one four"စသည်ဖြင့် ပြောကြသည်။ "၀"နှင့်စသော ပြေးလမ်းများကို " runway zero six" ၊ "runway zero one left"စသည်ဖြင့် ပြောသည်။
အတိုင်းအတာများ
ယေဘူယျလေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးအတွက် ပြေးလမ်းအနေအထားမှာ ၂၄၅ မီတာ (၈၀၄ ပေ)နှင့် အကျယ် ၈ မီတာ (၂၆ ပေ)ဖြစ်သည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်အကြီးကြီးများအတွက်မူ ၅၅၀၀ မီတာ (၁၈၀၄၅ ပေ)၊ ၈၀ မီတာ (၂၆၂ ပေ)ဖြစ်သည်။
ထွက်ခွာ၊ ဆင်းသက်အတွက် အသုံးများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
ပြေးလမ်းအပိုင်းများ
There are runway markings.
ပြေးလမ်းအမှတ်အသားများ
ပြေးလမ်းများတွင် ပြေးလမ်းအမှတ်အသားများ ရေးဆွဲထားသည်။
အင်းဇောက်ရွာ၊ လောင်းလုံးမြို့နယ်
အင်းဇောက်ရွာ(Innzauk)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ လောင်းလုံးမြို့နယ်၊ အင်းဇောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,129 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လောင်းလုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လေယာဉ်ပြေးလမ်း
ပြေးလမ်းမီးဆင်ခြင်း
ပထမဆုံးပြေးလမ်းမီးကို ၁၉၃၀ တွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။
နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ
ပြေးလမ်းမီးများကို ညဘက်လေယာဉ်ဆင်းရာတွင် မြင်သာရန် တပ်ဆင်ထားသည်။
ထိန်းချုပ်ခြင်း
ပုံမှန်အားဖြင့် မီးများကို အေတီစီ တာဝါမှ ထိန်းချုပ်သည်။
နမ့်အွန်အောက်ရွာ၊ သိန္နီမြို့နယ်
နမ့်အွန်အောက်ရွာ (Namaun (Lower))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ သိန္နီမြို့နယ်၊ နမ့်စလပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၃၅၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်စလပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၅၅ ဦး၊ မ ၂၉၃၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၁၉၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သိန္နီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပဌမ အဂါရဝသုတ်
ပဌမ အဂါရဝသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
မန်နူးရွာ၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်
မန်နူးရွာ (Mannu)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ခန္တီးခရိုင်၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်၊ မန်စိမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၆၁၇ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘီဘီကင်း
ဘီဘီကင်း (၁၉၂၅-၂၀၁၅) သည် အမေရိကန်လူမျိုး ဘလူးဂီတာရှင်၊ တေးရေးနှင့် တေးဆို ဖြစ်သည်။ ရိုးလင်းစတုန်း မဂ္ဂဇင်းက ၂၀၀၃ ခုတွင် သမိုင်းတလျှောက် အကောင်းဆုံးဂီတာရှင် အဖြစ် ဖော်ပြသည်။
= ငယ်ဘဝ = မစ္စစပီပြည်နယ်၊ အိန္ဒိယနိုလာ၌ ၁၉၂၅ ခု၊ စက်တင်ဘာလ ၁၆ ရက်တွင် မွေးသည်။ ဖခင်က မိသားစုအား ပစ်သွားရာ ဆင်းရဲသည့် မိခင်က ကင်းအား မကျွေးနိုင်။ သို့ဖြစ်၍ ကေမိုက်ကယ်မြို့ရှိ အဘွားဖြစ်သူ အဲနိုရာဖားထံ ပို့သည်။ ထိုမြို့ရှိ အက်ဟွန်း နှစ်ခြင်းဘုရားကျောင်း၌ ဓမ္မတေးဆိုဖြစ်သည်။
အသက် ၁၅ နှစ်တွင် ဂီတာ ဝယ်နိုင်သွားသည်။ သူအားကျသူမှာ ဘလူးအဆိုတော် တီဘုန်းဝေါ်ကာ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဂျက်အဆိုတော် ချာလီ ခရစ်ရှန်၊ ဂျန်ဂိုရိန်ရက် (Django Reinhrad) တို့ကိုလည်း သဘောကျသည်။ ၁၉၄၃ ခုတွင် ကေမိုက်ကယ်ကို ပစ်ကာ ထရပ်ကား မောင်းသည်။ အနောက်မန်းဖစ်၊ အာကန်ဆက်တို့ရှိ ဆန်နီဘွိုင်းဝီလယံဆန်၏ ရေဒီယိုအစီအစဉ်တွင် ပါဝင်သည်။ သူ့အသံကို သဘောကျသော ဒေသခံများ ရှိလာသည်။
= အနုပညာခရီး = ၁၉၄၉ ခုတွင် လော့အိန်ဂျလိရှိ RPM တေးသံသွင်းနှင့် အသံ စသွင်းသည်။ မေးဟလီး (Millhard Lee) ကို ခေါင်းဆောင်တင်ကာ ကိုယ်ပိုင်တီးဝိုင်း ဘီဘီကင်းရီဗျူး ကို ထောင်ပြီး နယ်လှည့်ဖျော်ဖြေရေး လုပ်သည်။
၁၉၅၀ ပြည့်တွင် တိုင်းသိပြည်သိ ဘလူးအဆိုတော်များအနက် တဦးဖြစ်လာသည်။ ဖျော်ဖြေရေးကို ပုံမှန်သွားရာ ၁၉၅၆ ခုတွင် ပွဲပေါင်း ၃၅၂ ခုထိ ရောက်သည်။
ယခင်က လူမည်းများသာ ကြိုက်သော်လည်း ၁၉၆၀ ပြည့်နောက်တွင် လူဖြူများကပါ လက်ခံလာသည်။ လူဖြူဂီတာသမား အဲရစ် ကလပ္ပတန် (Eric Clapton) က ကင်းကို နမူနာယူကြောင်း ထုတ်ပြောသည်။
အမျိုးအစား(၂) ဆီးချိုရောဂါဖြင့် အနှစ် ၂၀ ကျော် နေသွားသည်။ ထိုရောဂါအား လူသတိထားမိအောင် ပြောဆိုပေးသူလည်း ဖြစ်သည်။
ဘွဲ့ထူးဂုဏ်ထူးများ
= ဘဝနိဂုံး = နီဗာဒါပြည်နယ်၊ လော့အိန်ဂျလိ၌ ၂၀၁၅ ခု၊ မေလ ၁၄ ရက်တွင် ကွယ်လွန်သည်။ မူရင်း ဆီးချိုရောဂါအပြင် အသိချို့ရောဂါ (Alzheimer's disease) ဖြစ်နေပြီး နောက်ဆုံး နှောင့်သော ရောဂါမှာ နှလုံးဖောက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဈာပနကို ကြီးပြင်းရာမြို့ဖြစ်သည့် အိန္ဒိယနိုလာရှိ ဘဲဂရု သာသနာပြုနှစ်ခြင်းဘုရားကျောင်း၌ ပြုလုပ်သည်။
ကဏ္ဍ:၁၉၂၅ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၂၀၁၅ ကွယ်လွန်သူများ
ထိဝါးကလိရွာ၊ ကျိုက်မရောမြို့နယ်
ထိဝါးကလိရွာ(Htiwarkali)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်ခရိုင်၊ ကျိုက်မရောမြို့နယ်၊ ကျုံကွယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၉၂၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျုံကွယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၃၆၈ ဦး၊ မ ၃၅၁၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၈၈၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုက်မရောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယောင်ပလုံးရွာ၊ ပန်ယန်းမြို့နယ်
ယောင်ပလုံးရွာ (Yawngpalone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝိန်းကောင်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ ပန်ယန်းမြို့နယ်၊ ပန် ယန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၆၆၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိုးဖိုစုရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်
အိုးဖိုစုရွာ (Oehposu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ဝေါမြို့နယ်၊ ညောင်သုံးခွကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၇၅၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်သုံးခွကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၃၆ ဦး၊ မ ၁၁၄၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၇၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖြူးကုန်းရွာ၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ဖြူးကုန်းရွာ (Pyukone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ရွှေညီနောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၇၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွှေညီနောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၆၂ ဦး၊ မ ၄၀၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၇၁ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအမည်မှာ ဗြူးကုန်း ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒိုင်းခင်ခင်
ဒိုင်းခင်ခင် (၁၈၆၃ ဝန်းကျင် - ၁၈၈၂) သည် သီပေါမင်းလက်ထက် စုဖုရားလတ်အောက်ရှိ အပျိုတော်ဖြစ်ပြီး သီပေါမင်းနှင့် နောက်တိုးသံယောဇဉ်ပြဿနာကြောင့် လူသိများခဲ့သည်။ သီပေါမင်းက တောင်နန်းစံမိဖုရားရာထူးပေးမည်ဖြစ်ကာ မည်သူ၏ရန်ပြုမှုမှမရှိစေရန် 'ကတိဖျက်ပါက ထီးနန်းကိုဆုံးရှုံးရပြီး၊ တိုင်းပြည်ပျက်ပါစေသား'ဟု ကတိသစ္စာကျိန်ဆိုခဲ့သော်လည်း စုဖုရားလတ်၏ ဒိုင်းခင်ခင်အားအဆုံးစီရင်စေမှုကိုလျစ်လျူရှုခဲ့ခြင်းကြောင့် သီပေါမင်း၏ကိုယ်ဝန်ကိုလွယ်ထားလျက်နှင့် အဆုံးစီရင်ခံခဲ့ရသည်။
ငယ်ဘဝ
ကနီမြို့စားနှင့် မြို့စားကတော်တို့မှ ၁၈၆၃-ခု ဝန်းကျင်၌ မွေးဖွားသည်။ အမွေးခက်သဖြင့် ဆွဲရ ဟု ငယ်မည်တွင်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ခင်ခင်ကြီး ဖြစ်သည်။
နောင်သော် သားသမီးမထွန်းကားသော ဒိုင်းအတွင်းဝန် ဦးဘိုကြီးနှင့် ဒိုင်းဝန်ကတော်တို့က မွေးစားသဖြင့် ဒိုင်းခင်ခင်ဟူ၍ အမည်တွင်လာသည်။ ကနီမြို့စားမှာ ဝန်ကတော်၏မောင် တော်စပ်သည်။
အပျိုတော်ဘဝ
သီပေါမင်း လက်ထက်၌ ပြိုင်ဘက်ဖြစ်လာနိုင်သော မင်းညီမင်းသားအားလုံးကို သုတ်သင်ပြီးနောက် ဇာတာတက်စေရန် သီရိပဝေသနာ ရာဇဘိသေက ထပ်ရန် ကြံသည်။ နဝရတ်ခြယ် ရွှေဖလားကိုင်ရန် အပျိုတော်ရွေးရာ မောင်မောင်တုတ်က ဒိုင်းခင်ခင်ကို စာရင်းသွင်းသဖြင့် ဖလားကိုင်ရပြီး စုဖုရားလတ်၏ အပျိုတော်ဖြစ်လာသည်။
ငယ်သူငယ်ချင်း မောင်ဖေငယ်က ဒိုင်းခင်ခင်အားလည်းကောင်း၊ မောင်မောင်တုတ်က သီပေါမင်းအားလည်းကောင်း ဘေးတီးရာ စုံမက်သွားကြသည်။ စုဖုရားလတ်မှာ ဒုတိယကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ်ဖြစ်၍ သီပေါမင်းနှင့် လက်လှမ်းမီခဲ့သည်။ မီးဖွားပြီးနောက် တောင်ဥယျာဉ် ပန်းခုံတော်၌ လူပျိုတော်အသွင် ဝတ်ဆင်ကာ သီပေါမင်းနှင့် ချိန်းတွေ့နေသော ဒိုင်းခင်ခင်ကို စုဖုရားလတ်မိ၍ ရိုက်နှက်ကာ ထောင်သွင်းချသည်။
ဘဝနိဂုံး
၁၈၈၂-ခု၊ ဧပြီလတွင် ညချမ်းအချိန်၌ တိုင်းတာမင်းကြီး၏ မြင်းဇောင်းအတွင်း နန်းဝတ်နန်းစားများချွတ်စေကာ ဒူးထောက်၊ ဦးမော့ကာ လည်မြိုအား ဝါးစိမ်းတုတ်နှင့် ရိုက်လျက် အဆုံးစီရင်ခံရသည်။ အဆုံးမစီရင်မီ သီပေါမင်း၏မျက်နှာတော်အား မော်ဖူးခွင့်ရရန် အသနားခံပါသော်လည်း သီပေါမင်းကလျစ်လျူရှူခဲ့သည်။ အဆုံးစီရင်ချိန်တွင် သီပေါမင်း၏ နန်းသွေးအားလွယ်ထားရပြီး ကိုယ်ဝန်ရင့်မာချိန်ဖြစ်သည်။ မွေးစားမိဘများဖြစ်သည့် ဒိုင်းဝန်နှင့် ဒိုင်းဝန်ကတော်တို့သည်လည်း အဆစ်ပါ အဆုံးစီရင်ခံရသည်။
နောင်ထိုင်ရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
နောင်ထိုင်ရွာ (Nawnghtaing)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်၊ မိုင်းကျိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၇၁၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းကျိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၈၁ ဦး၊ မ ၁၆၅၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ