cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ငွေလင်း (စာရေးဆရာ)
၁၉၃၅ ခုနှစ် ခန့်တွင် စာ စရေး ခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင် ဈေးနှုန်း သတင်းစာ ဆောင်းပါး ပြိုင်ပွဲ၌ ဆု ရခဲ့သည်။ ဆုမှာ သုံးကျပ် ဖြစ်သည်။ ကလောင် အမည်မှာ "တောင်တွင်းကြီး သတိုးစိန်" ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ၁၉၃၆ - ၃၇ တွင် ဒီးဒုတ် ဂျာနယ်၌ "ရွှေတွင်းစိန်" ကလောင် အမည်ဖြင့် ဝတ္ထုတို သုံးလေးပုဒ်ခန့် ရေးခဲ့ ဖူးသည်။ "ငွေလင်း" အမည်နှင့် ပထမဆုံး ရေးသား သည်မှာ "ဤယမုန်" ဝတ္ထု ဖြစ်သည်။ ထင်ရှားသည့် စာအုပ်များမှာ ဤယမုန် (၁၉၅၃)၊ ပင်းမြို့သူ (၁၉၆၅)၊ မြို့လုလင်မှ ပုန်ကန်ခြင်း (၁၉၆၆)၊ ရန်ကုန် စစ်တလင်း (၁၉၆၈)၊ သူရဲ တထောင် (?) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ "ဤယမုန်" ဖြင့် ၁၉၅၃ ခုနှစ် ရှုမဝ တထောင်ဆု၊ "ပင်းမြို့သူ" ဖြင့် ၁၉၆၅ ခုနှစ် အမျိုးသား စာပေဆု ဝတ္ထုရှည် တတိယဆု တို့ကို ရရှိ ခဲ့သည်။ လွတ်လပ်ရေး မော်ကွန်းဝင် တတိယဆင့် ရရှိ ခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး
၁၉၈၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန် မြို့၌ ကွယ်လွန် ခဲ့သည်။
အမျိုးသားစာပေဆုနှင့် ရှုမဝတစ်ထောင်ဆုရ စာရေးဆရာငွေလင်းကို မကွေးတိုင်း၊ မြို့သစ်မြို့နယ်၊ ဂွေးချိုရွာ၌ ၁၉၂၁ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၈ ရက်နေ့ တွင် အဖ ဦးကြည်သာ၊ အမိဒေါ်သိုင်းတို့က မွေးဖွားသည်။ အမည်ရင်း ဦးစိန်ခို ဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်က နတ်မောက်မြို့နယ်၊ ခြောက်ပင်ခြံကျေးရွာရှိ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတွင် သဒ္ဒါ၊ သင်္ဂြိုဟ်တို့ကို သင်ယူခဲ့ပြီး နာက် တောင်တွင်းကြီးမြို့ ဆရာတော် ဦးဥက္ကဋ္ဌ၏ အဂ‡လိပ်-မြန်မာ နှစ် ဘာသာသင်ကျောင်း၌ ဆက်လက်ပညာသင်သည်။ ထိုကျောင်းမှ ခုနစ်တန်း အောင်ခဲ့သည်။ ငွေလင်းသည် ၁၉၃၄ ခုနှစ်မှစ၍ စာစရေးခဲ့သည်။ ထို နှစ်တွင်ပင် ဈေးနှုန်းသတင်းစာက ကြီးပွားချမ်းသာရေး ခေါင်းစဉ်နှင့် ဆောင်းပါးပြိုင်ပွဲ ပြုလုပ်ရာ ငွေလင်းသည်အဆိုပါ ဆောင်းပါးပြိုင်ပွဲတွင် ဆုရရှိခဲ့ဖူးသည်။
ငွေလင်းသည် ၁၉၃၅ ခုနှစ်မှစ၍ ရန်ကုန်သို့ ပြောင်းရွှေ့သည်။ ထိုစဉ်က ငွေလင်း၏ ကလောင်အမည်မှာ တောင်တွင်းကြီး သတိုးစိန် ဖြစ်သည်။ ရွှေတွင်းစိန် ကလောင်အမည်နှင့်လည်း ၁၉၃၆-၃၇ခုနှစ်တွင် ဒီးဒုတ် ဂျာနယ်၌ ဝတ္ထုတိုသုံးလေး ပုဒ် ရေးခဲ့ဖူးသည်။ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ကြီးအ တွင်းတွင် ငွေလင်းသည် ဗမာ့လွတ်လပ်ရေး တပ်မတော်သို့ ဝင်ရောက်၍ ရခိုင်ပြည်နယ်နှင့်အထက် မြန်မာနိုင်ငံဒေသများ၌တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် တပ်မှထွက်ခဲ့ပြီး ဂျပန်ခေတ်တွင် ရန်ကုန်ခရိုင် အရေးပိုင်ရုံး၌ စာရေးအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ဤယမုန် ဝတ္ထုဖြင့် ရှုမဝတစ်ထောင်ဆုကို ပထမဆုံး ရရှိခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် စာရေးအမှုထမ်းအဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ ဤယမုန်ဝတ္ထုတွင် ငွေလင်း ကလောင်အမည်ကို စတင်သုံးစွဲခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ငွေလင်းသည် ဤ ယမုန်ဝတ္ထုကို ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် ပျို့မောင်ကြီးဝတ္ထုအမည်နှင့် စတင်ရေး သားခဲ့သည်။ ၎င်း၏ ဝတ္ထုကို သခင်ဘသောင်း၊ ရွှေဒုံးဘီအောင်၊ တက်တိုးတို့အား ပေးဖတ်ပြီးဝေဖန်မှု ခံယူခဲ့သည်။
ငွေလင်းသည် ၎င်း၏ ဝတ္ထုကို စာအုပ်အဖြစ် ထုတ်ဝေနိုင်ရန် ကြိုးစားခဲ့ သော်လည်း ကလောင်သစ်ဖြစ်၍ ထုတ်ဝေမည့်သူ မရှိခဲ့ချေ။ ရှုမဝတစ် ထောင်ဆု ပေါ်လာသောအခါ ဆုရွေးချယ်ရေးအဖွဲ့၏ စာမျက်နှာသတ်မှတ် ချက်နှင့်ညီညွတ်စေရန် ဖြည့်စွက်ချဲ့ထွင် ရေးသားပြီး ဝတ္ထုအမည်ကို လည်း ဤယမုန်ဟူ၍ ပြောင်းခဲ့သည်။ ငွေလင်း၏ ဤယမုန် ဝတ္ထုသည် ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့ရသည်။ ငွေလင်းသည် ၁၉၅၃ ခုနှစ်မှစ၍ အိုးဝေသတင်းစာ၊ယဉ်ကျေးမှုစာစောင်၊ ပေဖူးလွှာမဂ္ဂဇင်း၊ နဝဒေးမဂ္ဂဇင်းနှင့် သင့်ဘဝမဂ္ဂဇင်းတို့တွင် အယ်ဒီတာတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့ သည်။
ငွေလင်းသည် ရှုမဝတစ်ထောင်ဆုအပြင် ၁၉၆၅ ခုနှစ် တွင် ပင်းမြို့သူဝတ္ထုဖြင့် အမျိုးသားစာပေ ဝတ္ထုရှည်တတိယဆု ကို ရရှိခဲ့သူဖြစ်သည်။ ငွေလင်းသည် နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေးဝတ္ထု များကိုလည်း ရေးသားခဲ့ရာ မြို့လုလင်မှ ပုန်ကန်ခြင်း(၁၉၆၆)၊ ရန်ကုန်စစ်တလင်း(၁၉၆၈)နှင့် သူရဲတစ်ထောင် စသောဝတ္ထု များ ဖြစ်သည်။ ငွေလင်းသည် ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်၌ ဝင်ရောက် အမှုထမ်းလျက် လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုတွင် တစ်ခန်း တစ်ကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သဖြင့် လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင် တတိယဆင့် ရရှိခဲ့သည်။ အမျိုးသားစာပေဆုနှင့် ရှုမဝတစ်ထောင်ဆုရ စာရေးဆရာ ငွေလင်းသည် ၁၉၈၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
မကျီးချောင်းရွာ၊ ကံချောင် (သရောဘုန်း)
မကျီးချောင်းရွာ၊ ကံချောင် (သရောဘုန်း)
​ညောင်ဝိုင်းရွာ၊ ကညင်သုံးဆင့်
ညောင်ဝိုင်းရွာ၊ ကညင်သုံးဆင့်
မက္ကလာကျရွာ
မက္ကလာကျရွာ
ထရီဗီ လီ
ထရီဗီလီ (Trygve Halvdan Lie) (၁၆.၇.၁၈၉၆ - ၃၀.၁၂.၁၉၆၈) သည် နော်ဝေးလူမျိုး နိုင်ငံရေးသမား၊ အလုပ်သမားခေါင်းဆောင်၊ အစိုးရအရာရှိ နှင့် စာရေးဆရာ တစ်ယောက် ဖြစ်သည်။ ၁၉၄၀-၁၉၄၅ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင် နော်ဝေး ပြည်ပြေးအစိုးရအဖွဲ့၏ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဖြစ် လန်ဒန်မြို့တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၆ မှ ၁၉၅၂ အတွင်း သူသည် ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ကြီး၏ ပထမဦးဆုံးသော အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းခဲ့သည်။
ထရီဗီလီသည် နော်ဝေးနိုင်ငံအော့စလိုမြို့၌ ၁၈၉၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင်ဖွားမြင်သည်။ သူ၏ဖခင်မှာလက်သမား ဆရာတစ်ဦးဖြစ်၏။ ထရီဗီလီသည် နော်ဝေအလုပ်သမားပါတီ ဌာနချုပ်တွင် ရုံးစေတစ်ဦးအဖြစ် လုပ်ကိုင်ရင်း ကျောင်းနေခဲ့ရသည် ဟုဆိုသည်။ သို့သော် သူသည် ကျောင်းတွင် လူချွန်လူမွန်တစ် ယောက်ဖြစ်ရုံမက ဘောလုံးသမားကောင်းတစ်ယောက်လည်းဖြစ်ခဲ့ ၏။ ငယ်စဉ်ကပင် နိုင်ငံရေး၌ စိတ်ဝင်စားခဲ့၍ ၁၆ နှစ်သားအရွယ် မှစ၍ အလုပ်သမားအရေးများတွင် ပါဝင်ဆောင် ရွက်ခဲ့သည်၊ သူ့အားခင်မင်သော ဆရာတစ်ယောက်က အားပေးကူညီ ထောက်ပံ့သဖြင့် အော့စလိုတက္ကသိုလ်သို့ ဝင်ရောက်ကာ ဥပဒေ ပညာသင် ကြားခဲ့ရလေရာ ၁၉၁၉ ခုနှစ်တွင် ဥပဒေဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိခဲ့လေသည်။
တက္ကသိုလ်မှထွက်လျှင် နော်ဝေအလုပ်သမားအဖွဲ့တွင် အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ ၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် နော်ဝေနိုင်ငံ စီးပွားကုန်သွယ်ရေး သမဂ္ဂတွင် ဥပဒေအကြံပေးဖြစ်လာသည်။ ၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင် နော်ဝေ အလုပ်သမားအဖွဲ့ အမျိုးသားကောင်စီ၏ အရေးပါသော ခေါင်းဆောင်တစ်ယောက် ဖြစ်လာလေသည်။ ၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဌာနဝန်ကြီး အဖြစ် ခေတ္တဆောင်ရွက်ခဲ့ရသည်။ ထိုစဉ်က ရိက္ခာနှင့် အခြားလိုအပ်သော ပစ္စည်းများကို ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်း နော်ဝေနိုင်ငံသည် ဖူလုံစွာရရှိနိုင် ရန်အတွက် သိုမှီးစုဆောင်းရန်ကြိုးပမ်းခဲ့ပေသည်။ ၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဂျာမန်စစ်တပ်များ နော်ဝေနိုင်ငံကို တိုက်ခိုက်သောအခါ ရိက္ခာအလုံ အလောက် ရှိနေခဲ့သော်လည်း ယင်းတို့ကိုအသုံးပြု၍ ဂျာမန်တို့ကို ခုခံတိုက် ခိုက်မည့် စစ်သားအလုံအလောက်မရှိ ဖြစ်ခဲ့ရလေသည်။ ထို့နောက်တွင် နော်ဝေစစ်ပြေးအစိုးရနှင့်အတူ ဗြိတိန်နိုင်ငံသို့ လိုက်ပါခဲ့ရ လေသည်။ ဗြိတိန်နိုင်ငံ၌ ဖွဲ့စည်းသော စစ်ပြေးအစိုးရအဖွဲ့တွင် ထရစ်ဂဗီလီးသည် ထောက်ပံ့ရေးနှင့် သင်္ဘောတင်ဆောင်ရေးဌာန ဝန်ကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့လေသည်။ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့စဉ်က တစ်ဘက်တွင် ဗြိတိန်နှင့် နော်ဝေနိုင်ငံတို့ ချစ်ကြည်စွာ ဆက်ဆံရေးကိုလည်းကောင်း၊ အခြားတစ်ဘက်တွင် ဆိုဗီယက် ရုရှနှင့် နော်ဝေနိုင်ငံတို့ ရင်းနှီးစွာ ဆက်ဆံရေးကိုလည်းကောင်း ကြိုးစားအောင်မြင်ခဲ့လေသည်။ ဗြိတိန်နိုင်ငံ၌ နေထိုင်စဉ် ဗြိတိသျှဆိုရှယ်လစ် ခေါင်းဆောင်များနှင့်သာမက ထိုအခါက နိုင်ငံခြားရေးအတွင်းဝန်ဖြစ်သော မစ္စတာအန်ထော်နီ အီဒင်နှင့်လည်း ရင်းနှီးသောမိတ်ဆွေ ဖြစ်ခဲ့လေသည်။
စစ်အပြီး တွင် ပြုလုပ်သော ကုလသမဂ္ဂ ဆန်ဖရန်ဆစ္စကိုညီလာခံသို့ နော်ဝေကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့၏ ခေါင်းဆောင်အဖြစ် တက်ရောက်ခဲ့ရာ တိုင်းငယ် ပြည်ငယ်များမှ တက်ရောက်သော ကိုယ်စားလှယ် များတွင် အထင်ရှားဆုံးပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်ခဲ့လေသည်။ ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီအား အထူးအခွင့်အရေး အပ်နှင်းသည့် စာချုပ်ကြီးကို ရေးဆွဲခဲ့သော ကော်မရှင်အဖွဲ့၏ သဘာပတိအဖြစ် လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့၏။ ၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ထပ်မံခန့်ထားခြင်းခံရပြီးနောက် ၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့က လန်ဒန်မြို့တွင် ကျင်းပသော ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေ လွှတ်တော်ကြီး၏ ပထမညီလာခံသို့ တက်ရောက်ခဲ့ရပြန်လေသည်။ ထို ညီလာခံက ထရစ်ဂဗီလီးအား ကုလသမဂ္ဂအတွင်းရေးမှူးချုပ် အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့လေသည်။ ထိုသို့ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံရသဖြင့် ကုလသမဂ္ဂ၏ဌာနချုပ်ရုံးတွင် အရေးအပါဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ်လာသည်။ ထိုသို့ဖြစ်လာသည်နှင့်အမျှ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ငြိမ်းချမ်းရေး တည်မြဲရန်အတွက် ကြီးလေးလှသော တာဝန်ဝတ္တရားများကို ထမ်းဆောင်ရသူဖြစ်၏။ ပါတီများနှင့် နိုင်ငံများဆက်ဆံရေးကို ပြေပြစ်အောင် စွမ်းဆောင ်နိုင်သည့် အရည်အချင်းများ ရှိသူဖြစ်သည့်အတိုင်း တာဝန်ဝတ္တရားများကို ကျေပွန်စွာ ထမ်းဆောင်နိုင်ခဲ့လေသည်။
ထရစ်ဂဗီလီးသည် ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ်အဖြစ် နှစ်ကြိမ် အရွေးခံခဲ့ရ၏။ ပထမအကြိမ် အရွေးခံရစဉ်က ရုရှား၏ထောက်ခံ ချက်ကို ရရှိခဲ့သော်လည်း ဒုတိယအကြိမ် (၁၉၅၁) တွင်မူ ကိုရီးယားအရေးနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ရုရှားတို့က ကန့်ကွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ထရစ်ဂဗီလီးသည် ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ်အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်သည်။ လက်နက် နိုင်ငံကြီး ငါးခုစလုံး၏ တညီတညွတ်တည်း ထောက်ခံသဘောတူမှုကို ရရှိသူသာလျှင် ကိုရီးယား၌ စစ်ရပ်စဲရေးကို ဆောင်ရွက်နိုင်မည်ဟု ယုံကြည် သောကြောင့် ဤသို့ နုတ်ထွက်နေရာဖယ်ပေးခြင်းဖြစ်၏။ ထို့နောက် မိမိ နိုင်ငံသို့ပြန်၍ အော့စလိုနှင့် အကာရှပ်ဘုရင်ခံ အဖြစ် ထမ်းဆောင်လေသည်။ ထရစ်ဂဗီလီးသည် ၁၉၆၈ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၃ဝ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
ကံစု (အနောက်)ရွာ၊ ကံစု (အနောက်)
ကံစု (အနောက်)ရွာ၊ ကံစု (အနောက်)
ရှော်မယ်ရွာ၊ ဆင်ကဲ
ရှော်မယ်ရွာ၊ ဆင်ကဲ
ဆင်းခုံးရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ဆင်းခုံးရွာ(Sinkhone)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ လုပိကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၉၄၅ ဖြစ်သည်။
နောင်ဟိုင်ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
နောင်ဟိုင်ရွာ (Nawnghai)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ လွယ်ဆာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၂၈၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်ဆာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၆ ဦး၊ မ ၂၀၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၁၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆင်းခုံးရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်ငင်းဒရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဝမ်ငင်းဒရွာ (Wannginda)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ကတ်တောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၂၄၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကတ်တောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၅၆၆ ဦး၊ မ ၂၅၇၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၁၄၅ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ ဝမ်ညှင်း ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျွန်းတောကုန်းရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
ကျွန်းတောကုန်းရွာ (Kyuntawkone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ မင်းတဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၅၀၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မင်းတဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၁၁ ဦး၊ မ ၆၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၁၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပါနိုင်ရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
ပါနိုင်ရွာ (Parnaing)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ ဟိုပုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၈၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုပုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၃၀ ဦး၊ မ ၁၀၄၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၇၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လက်ပံပင်စုရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
လက်ပံပင်စုရွာ (Letpanpinsu(Letpanpin))သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ လက်ပံပင်စုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၅၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လက်ပံပင်စုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၇၇ ဦး၊ မ ၇၂၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စုန့်ယွိချီ
စုန့်ယွိချီ (宋雨琦 송우기 ၊ ၁၉၉၉ စက်တင်ဘာ ၂၃ ဘွား) သည် အမည်အတိုကောက် အူဂီ (우기) ဖြင့် လူသိများသော တရုပ်နိုင်ငံသား တေးရေး၊ တေးဆို၊ တေးထုတ်လုပ်သူနှင့် အကပညာရှင် ဖြစ်သည်။ တရုပ်နိုင်ငံ၌ တကိုယ်တော်အဆိုရှင်အဖြစ် ရပ်တည်သည့်နည်းတူ ကိုရီးယားတွင်လည်း အမျိုးသမီးအဆိုအဖွဲ့ အိုင်ဒီး ( (G)I-dle ) တွင် ပါဝင်သည်။ တရုပ်ပြည်ရှိ ရသစုံရှိုးပွဲ "ဆက်လုပ်ထား" (Keep Running) တွင် ၂၀၁၉ ခု၌၎င်း ၂၀၂၁ ခု၌၎င်း ပါဝင်သည်။ ကိုရီးယား၌လည်း ကာကာအိုတီဗွီ၏ သရုပ်မှန်ရှိုးပွဲ နည်းလမ်းကိုလေ့လာ (Learn Way) တွင် ပင်တိုင်တင်ဆက်သူ ဖြစ်၏။
ငယ်ဘဝ
အူဂီကို ၁၉၉ ခု၊ စက်တင်ဘာလ ၂၃ ရက်တွင် ပေကျင်း၌ မွေးသည်။ အလယ်တန်းကို ဘေကျင်း (၁၀၁) အလယ်တန်းကျောင်းတွင် တက်ခဲ့သည်။
အနုပညာလမ်းကြောင်း
၂၀၁၅ ခုတွင် ပေကျင်း၌လုပ်သောကိုရီးယားရှိ ကျူ့ဖျော်ဖြေရေးမှ လူသစ်ရှာသည့် ကျူ့စတား (Cube Star) လူတွေ့စစ်ဆေးပွဲတွင် ယှဉ်ပြိုင်ရာ အောင်မြင်သဖြင့် ကျူ့ဖျော်ဖြေရေး၏ သင်တန်းသူအဖြစ် ရွေးချယ်ခံရသည်။
၂၀၁၈-၂၀ ကာလ လှုပ်ရှားမှုများ
၂၀၁၈ ခု၊ ဧပြီလ ၈ ရက်တွင် အူဂီအား အသစ်ဖွဲ့စည်းသော အမျိုးသမီးအဆိုအဖွဲ့ အိုင်ဒီးတွင် ပါဝင်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း လူထုအား ကျူ့ဖျော်ဖြေရေးမှ မိတ်ဆက်ပေးသည်။ မေလ ၂ ရက်တွင် ၎င်းတို့ ဗွေဆော်ဦးအယ်လဘမ် ငါပါ (I Am) မှ စဦးသီချင်းဖြစ်သော လာတာတာ (라타타) တွင် ဦးဆောင်အဆိုရှင်အဖြစ်၎င်း၊ ခေါင်းစီးအကသမားအဖြစ်၎င်း ပါဝင်သည်။
၂၀၁၉ ခုတွင် တရုပ်နိုင်ငံမှ ရုပ်သံရှိုးဖြစ်သော ဆက်လုပ်ထား တွင် ပါဝင်သည်။
၂၀၂၁ တကိုယ်တော် ပွဲထွက်ခြင်း
၂၀၂၁ ခု၊ မေလ ၆ ရက်တွင် ကျူ့ဖျော်ဖြေရေးမှ အူဂီ၏ တကိုယ်တော်အယ်လဘမ် စာတမျက်နှာ (A Page) ထွက်ရှိလာမည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာသည်။ မေလ ၁၃ ရက်တွင် ခွေထွက်ရာ ယခင်တပုဒ်ကောင်းအဖြစ် ထုတ်ဝေသည့် အသူရိန် (Giant) နှင့် ဘွန်နီနဲ့ ကလိုက် (Bonnie & Clyde) တို့လည်း ယင်းခွေတွင် ပြန်ပါလာ၏။
ပုဂ္ဂိုလ်ရေးရာ
၂၀၁၆ ခုတွင်မှ ကိုရီးယား ရောက်သော်လည်း အူဂီသည် မြေခြားအနုပညာသမားများအနက် ကိုရီးယားစကား အကျွမ်းကျင်ဆုံးအဖြစ် လူသိများသည်။ ၂၀၂၀ ပြည့်တွင် သူ့ကျွမ်းကျင်မှုကို မှတ်ကျောက်တင်ရန် ကိုရီးယားဘာသာစကားကျွမ်းကျင်မှုစစ်ဆေးခြင်းစာမေးပွဲကို ဝင်ရောက်ဖြေဆိုရာ အမှတ် ၂၃၀ အနက် ၂၂၂ မှတ် ရသည်။ ကေဘီအက်-၂ မှ ထုတ်လွှင့်သော အတူတူပျော် အတွဲ (၃) (Happy Together season 3) ၌ ယင်းအကြောင်းကို မေးမြန်းရာ ကိုရီးယားဇာတ်လမ်းတွဲများမှ သင်ယူခဲ့ကြောင်း ဆို၏။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၁၉၉၉ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:တရုတ် အမျိုးသမီး အဆိုတော်များ
သရောဘုန်းချောင်းဖျားရွာ၊ ကံချောင် (သရောဘုန်း)
သရောဘုန်းချောင်းဖျားရွာ၊ ကံချောင် (သရောဘုန်း)
ဗီဂျေ နမ်ဘီယာ
မစ္စတာ ဗီဂျေ နမ်ဘီယာ (Vijay Nambiar) သည် ဝါရင့် သံတမန်တဦးဖြစ်ပြီး ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးချုပ် ဘန်ကီမွန်း၏ ရုံးအဖွဲ့မှူး အဖြစ် ၂၀ဝ၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့မှ စတင်၍ တာဝန်ထမ်း ဆောင်သည်။ မြန်မာ့အရေးနှင့် ပတ်သက်၍ ရာဇာလီ အစ္စမေးလ်နှင့် အီဘရာဟမ် ဂန်ဘာရီ တို့နောက် တတိယမြောက် အထူးကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သည်။ မစ္စတာ ဂန်ဘာရီထံမှ တာဝန်ကို လွှဲယူပြီးနောက် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့ မြန်မာပြည်ခရီးစဉ်သည် မစ္စတာ နမ်ဘီယာ၏ ပထမဆုံးခရီးစဉ်ဖြစ်သည်။ မစ္စတာ ဂန်ဘာရီသည် မြန်မာပြည်သို့ ၂၀ဝ၉ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် နောက်ဆုံးအကြိမ်အဖြစ် လာရောက်ခဲ့သည်။ မစ္စတာ ဗီဂျေ နမ်ဘီယာသည် ၂ ရက်ကြာ ခရီးစဉ်အဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိလာပြီး ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ နေအိမ်သို့ ပထမဆုံး သွားရောက် တွေ့ဆုံသည်။
ငယ်စဉ်ဘဝ
မစ္စတာ နမ်ဘီယာကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ပူးနားမြို့ (Poona, India) တွင် ၁၉၄၃ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဘုံဘေ တက္ကသိုလ်မှ နိုင်ငံရေးသိပ္ပံဘာသာရပ်ဖြင့် မဟာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၆၅ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်အဓိပတိ၏ ရွှေတံဆိပ်ဆု ကို ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။
သံတမန်ဘဝ
သူသည် ၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ နိုင်ငံခြားရေးဌာနတွင် စတင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ အစောပိုင်းကာလများတွင် တရုတ်ဘာသာစကားကို အထူးပြုလေ့လာပြီး ဟောင်ကောင်နှင့် ပေကျင်းတို့တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ယူဂိုဆလားဗီးယားနိုင်ငံ၊ ဘဲလ်ဂရိတ်မြို့တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၇၉ခုနှစ်မှစ၍ ကုလသမဂ္ဂ နှင့် ဘက်မလိုက်အဖွဲ့ တို့၏ ဝန်ကြီးအဆင့် ကွန်ဖရင့်များတွင် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် အကြိမ်ပေါင်းများစွာ ပါဝင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် ရာဂျစ်ဂန္ဓီ ၏ တရုတ်နိုင်ငံသို့ သမိုင်းဝင် ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ်တွင် သူသည် အရှေ့အာရှဆိုင်ရာ ပူးတွဲညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ (၁၉၈၅ - ၁၉၈၈) တွင် အယ်လ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံဆိုင်ရာ အိန္ဒိယသံအမတ်ကြီး အဖြစ်လည်း ကောင်း၊ (၁၉၉၀ - ၁၉၉၂) တွင် အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံဆိုင်ရာ အိန္ဒိယသံအမတ်ကြီး အဖြစ်လည်း ကောင်း၊ (၁၉၉၃ - ၁၉၉၆) တွင် မလေးရှားနိုင်ငံဆိုင်ရာ အိန္ဒိယသံအမတ်ကြီး အဖြစ်လည်း ကောင်း၊ (၁၉၉၆ - ၂၀၀၀) တွင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အိန္ဒိယသံအမတ်ကြီး အဖြစ်လည်း ကောင်း၊ (၂၀၀၀ - ၂၀၀၁) တွင် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံဆိုင်ရာ အိန္ဒိယသံအမတ်ကြီး အဖြစ်လည်း ကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ သူသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ အစိုးရအဖွဲ့တွင် ဒုတိယ အမျိုးသား လုံခြုံရေး အကြံပေး အဖြစ် လည်းကောင်း၊ အမျိုးသားလုံခြုံရေးကောင်စီ အတွင်းရေးမှူးချုပ်ရုံး၏ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်လည်းကောင်း အမှုထမ်းခဲ့ဖူးသည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ်၊ မေလမှ ၂၀၀၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လအထိ ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ အမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃)ရက်နေ့တွင် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်၏ အထူးအကြံပေး အဖြစ် Under-Secretary-General ရာထူးဖြင့် ခန့်အပ်ခြင်း ခံရသည်။
မိသားစု
သူသည် အိမ်ထောင်ရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး သမီးနှစ်ယောက်ရှိသည်။
သေမင်းတမန် ရထားလမ်း
သံဖြူဇရပ် မှ ဘန်ပေါင်သို့
သေမင်းတမန် ရထားလမ်း သည် မြန်မာပြည် ဘက်ခြမ်း တွင် သံဖြူဇရပ်မြို့ မှ စတင်ခဲ့သည်။ ဘုရားသုံးဆူ တောင်ကြား ကိုဖြတ်လျက် ယိုးဒယားနိုင်ငံ ဘန်ပေါင်(Ban Pong) မြို့သို့ ဖောက်လုပ်ခဲ့သည်။ ဘန်ပေါင် ရှိ ဘန်ကောက် - စင်္ကာပူ မီးရထားလမ်း နှင့် ဆက်သွယ်ရန် ဖြစ်သည်။ မိုင် ၂၅၀ ကျော် ရှည်လျားပြီး လမ်းခုလပ် ကွေးမြစ်ပေါ် ၌ တံတား တစ်စင်း ကိုလည်း တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ တံတား ဆောက်လုပ်ရာ တွင် မြန်မာ တိုင်းရင်းသားများ သာမက စစ်သုံ့ပန်း အဖြစ် ဖမ်းဆီးထားသော မဟာမိတ်တပ်သား အများအပြားလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။
တည်ဆောက်ရေး ပစ္စည်းများ
ဗြိတိသျှ တို့ မြန်မာနိုင်ငံမှ ဆုတ်ခွာသွားသည့် ၁၉၄၀-၄၁ ခုနှစ်တွင် သံလမ်းမိုင် စုစုပေါင်း (၂၈၅၂) မိုင် ရှိသည့် အနက် ဂျပန်တို့က သံလမ်းမိုင် (၃၀၀)ခန့် ကို ဖြုတ်ယူ၍ မြန်မာ-ယိုးဒယား မီးရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ရာတွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ သံလမ်း မိုင်(၁၅၀)မိုင်ခန့် ကို ရန်ကုန် နှင့် တောင်ငူ အကြား ဒွေးလမ်း မှ လည်းကောင်း၊ ကျန်သံလမ်း (၁၅၀)မိုင်ခန့်ကို တံတားဦး-မြင်းခြံလမ်းပိုင်းနှင့် အခြားလမ်းပိုင်းများမှ လည်းကောင်း ဖြုတ်ယူ အသုံးပြုခဲ့သည်။
ရည်ရွယ်ချက်များ
ယိုးဒယား မြန်မာ မီးရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ရေး အတွက် အဓိက ရည်ရွယ်ချက်(၄)ရပ်ရှိသည်။ ယင်းတို့မှာ
ယင်း ရည်ရွယ်ချက်များ အတိုင်း အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် အတွက် ဝန်ကြီးချုပ်၏ အတွင်းဝန် ဦးဘစော ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ပါဝင်သော ယိုးဒယား မြန်မာ မီးရထား လမ်း ဖောက်လုပ်ရေး အတွက် အလုပ်သမား စုဆောင်း စောင့်ရှောက်ရေး အဖွဲ့ ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
အခက်အခဲများ
အလုပ်သမား စုဆောင်းရာ ၌ တောင်ငူ၊ အင်းစိန်၊ ဟင်္သာတ၊ ပုသိမ်၊ ထားဝယ်၊ မြိတ်၊ မော်လမြိုင်၊ သထုံ၊ ပဲခူးနယ်များမှ စုဆောင်းခဲ့ကြရာ ၁၉၄၃ ခု ဖေဖော်ဝါရီလ အထိ ၁၃၉၅၀ ဦး သာ စုဆောင်းနိုင်ခဲ့သည်။ သို့ဖြစ်၍ လျာထားချက်၏ တစ်ဝက်မျှသာ ရရှိခဲ့သည်။ စုဆောင်း ရရှိထားသူများထဲမှ လမ်းခုလပ်တွင် ထွက်ပြေးသွားကြသူများမှာလည်း မနည်းလှပေ။ အလုပ်သမား ရရှိရန် ခက်ခဲသော် လည်း လမ်းဖောက်လုပ်ရေး ကိစ္စမှာ အချိန်မီ ဆောင်ရွက်ရမည့် လုပ်ငန်းဖြစ်နေသည်။ သို့ဖြင့် အမှတ် ၁၅ ဂျပန်တပ်မတော်က နည်းလမ်းရှာ ဖွေရတော့သည်။
ချွေးတပ်
၉ မတ် ၁၉၄၃ တွင် ဂျပန် စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ဌာန၏ သဘောတူညီချက် ဖြင့် ယိုးဒယား မြန်မာ မီးရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ရေးအတွက် လိုအပ်မည့် မြန်မာ အလုပ်သမား ၃၀၀၀၀ကျော် ကို စတင် စုဆောင်းပါသည်။ ဗမာ့ကာကွယ်ရေး တပ်မတော်သည် သွေးတပ်(Blood Army) ဖြစ်သဖြင့် မီးရထားလမ်း အလုပ်သမား တပ်ကြီးကို ချွေးတပ်(Sweat Army) ဟု ခေါ်ဆို ကြသည်။ နောက်ပိုင်း တွင် ဗမာ့ လက်ရုံး တပ်မတော် ဟု ပြောင်းလဲ ခေါ်ဆိုခဲ့၏။
နယ်မြေအလိုက်
ချွေးတပ် အလုပ်သမားများ စုဆောင်းရေး ကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သော လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး နှင့် ဆည်မြောင်းဌာန ဝန်ကြီး က ခရိုင် အသီးသီး မှ အရေးပိုင် (ခရိုင်ဝန်) များကို စုဆောင်းရေး အရာရှိ အဖြစ် ခန့်အပ်ပြီး နယ်ပိုင်၊ မြို့ပိုင်၊ သူကြီး တို့မှ တစ်ဆင့် စုဆောင်းခဲ့သည်။ တို့ဗမာ ဆင်းရဲသား အစည်းအရုံး ကိုလည်း ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက် စေခဲ့သည်။ လုပ်အားပေး အလုပ်သမား တစ်ဦးလျှင် ရှာဖွေ စုဆောင်းစရိတ် ၁၇ ကျပ်နှုန်းဖြင့် စရိတ် ကျပ် နှစ်သိန်း တစ်သောင်းကို စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ဦးစီးဌာနက ခရိုင်များ သို့ ပေးခဲ့သည်။ ချွေးတပ် အလုပ်သမား တို့၏လစာငွေ ကိုမူ တစ်လ ၃၀ ကျပ် သတ်မှတ် ပါသည်။ သို့သော် လေကြောင်းဗုံး ဒဏ်ကြား မှ စုဆောင်းရသဖြင့် ထင်သလောက် ခရီးမရောက်ခဲ့ပေ။
စုဆောင်းရရှိသူများ
အလုပ်သမား နည်းပါးမှုကြား မှ ကာလတို အတွင်း အလုပ်သမား ၃၂၂၀၄ ဦး စုဆောင်း ရရှိခဲ့ရာ ပထမသုတ် အဖြစ် စတင် ပို့လိုက်သည်။ သို့သော် ထွက်ပြေးသူများကြောင့် တစ်စတစ်စ လျော့ပါးလာခဲ့ရာ မေလ ၆ ရက်နေ့တွင် မြန်မာ အစိုးရ ဝန်ကြီးချုပ်က အမှတ် ၁၅ ဂျပန် တပ်မတော် စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ဦးစီးဌာနနှင့် ညှိနှိုင်းကာ အလုပ်သမား ၂၁၀၀၀ ကျော် ထပ်မံခေါ်ယူရန် ပြင်ဆင်ရပြန်ပါသည်။ ပထမအကြိမ် စုဆောင်းစဉ်က ခရိုင်ကိုးခု သတ်မှတ် ရှာဖွေ စုဆောင်းခဲ့ရာ ဒုတိယအကြိမ် အတွက် ကျောက်ဆည်၊ မအူပင်၊ မင်းဘူး၊ ပခုက္ကူ၊ သရက် ငါးခရိုင် ကို ထပ်မံတိုးချဲ့ ရှာဖွေ စုဆောင်းခဲ့သည်။ စုဆောင်းရေး အရာရှိ ဦးရေကိုလည်း ယခင်က အလုပ်သမား တစ်ထောင်အတွက် တစ်ဦးကျထားရှိရာမှ ဒုတိယအကြိမ် စုဆောင်းစဉ် တစ်ရာလျှင် တစ်ဦးနှုန်း ပြောင်းလဲထားရှိခဲ့သည်။ သို့ဖြင့် ၁၇၆၁၅ ဦး ထပ်မံ စုဆောင်းနိုင်ခဲ့လေသည်။
တတိယ အကြိမ်
မိုးတွင်းကာလ မီးရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ရာတွင် ငှက်ဖျားရောဂါ၊ ဝမ်းရောဂါ ဖြစ်ပွားမှုများကြောင့် တစ်ဦးချင်း ဖြစ်စေ၊ အဖွဲ့လိုက် ဖြစ်စေ ထွက်ပြေးမှုများ ရှိနေရာ အမှတ် ၁၅ ဂျပန် တပ်မတော်မှ တောင်းဆို ၍ ၁၉၄၃ ခု ဇူလိုင်လ တွင် အလုပ်သမား ၂၀၀၀၀ ထပ်မံ စုဆောင်း ပေးရပြန်ပါသည်။ ဤ တစ်ကြိမ်တွင် ရွှေဘို၊ ကသာ နှင့် မုံရွာ ခရိုင်များ ကို ဦးတည် စုဆောင်း၏။ တတိယအကြိမ် စုဆောင်းရာတွင် အလုပ်သမား အင်အား ၂၁၀၆၉ ဦး ထပ်မံ စုဆောင်းရရှိခဲ့သည်။
စစ်သင်္ချိုင်း နှင့် ပြတိုက်
သံဖြူဇရပ်မြို့ အနီးတွင် သေမင်းတမန် မီးရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ခဲ့ခြင်း အထိမ်းအမှတ် အဖြစ် ပြတိုက် နှင့် မဟာမိတ် စစ်သင်္ချိုင်း တို့ တည်ရှိသည်။ စစ်သင်္ချိုင်း မှာ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ် အတွင်းက ကျဆုံးခဲ့သည့် အင်္ဂလိပ်၊ ကနေဒါ၊ ဩစတြေးလျ၊ နယူးဇီလန်၊ အိန္ဒိယ၊ မြန်မာ၊ မလေးရှား၊ နယ်သာလန် စသည့် နိုင်ငံများ မှ စစ်သည် ၃၆၁၇ ဦးအတွက် အရိုးပြာများ ကို မြှုပ်နှံထားခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်း စစ်သင်္ချိုင်း ကို ၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၆ က ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်း နှင့် ဘုရင်ခံ ဆာ ဟူး ဘတ်ရန့် တို့ လာရောက် ဖွင့်လှစ် ပေးခဲ့သည်။
ဝတ္ထု၊ ရုပ်ရှင်
စာရေးဆရာကြီး မောင်ထင် ၏ ငဘဝတ္ထု သည် ယိုးဒယား မြန်မာ မီးရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ရေးအတွက် ချွေးတပ်နှင့် အတူပါသွားသူ တောင်သူလယ်သမား တစ်ဦး၏ ဘဝကို သရုပ်ဖော်ထားသော ဝတ္ထုဇာတ်လမ်း ဖြစ်သည်။ ဤဇာတ်လမ်းကိုပင် တစ်ခေတ်တစ်ခါက ပြည်သူ့အသဲစွဲ မင်းသားရွှေဘက ငဘအဖြစ် သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ နာမည်ကျော် A Bridge on the River Kwei ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားမှာ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အတွင်း သေမင်းတမန် မီးရထားလမ်းရှိ ကွေးမြစ် တံတားပေါ်မှ ဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ်ကို အခြေခံ ရိုက်ကူးထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ချွေးတပ်အဆွဲခံရကာ ကိုယ်တိုင်လိုက်ပါသွားရသည့် ဆရာ လင်းယုန်သစ်လွင်က "ယိုးဒယား-မြန်မာ မီးရထားလမ်း ကိုယ်တွေ့ချွေးတပ်မှတ်တမ်း" အမည်ဖြင့် စာအုပ်ထုတ်ဝေဖူးသည်။
ဂျိတ်လက်ရွာ၊ ဘောမိ
ဂျိတ်လက်ရွာ၊ ဘောမိ
ကုန်တန်းကြိမ်ချောင်းရွာ
ကုန်တန်းကြိမ်ချောင်းရွာ
ကဇောင်းလေးရွာ၊ ကံစု (အနောက်)
ကဇောင်းလေးရွာ၊ ကံစု (အနောက်)
သင်းပေါင်းခြံရွာ၊ သစ်ပုံ
သင်းပေါင်းခြံရွာ၊ သစ်ပုံ
ကွမ်းတောင်ရွာ
ကွမ်းတောင်ရွာ အမည်ရှိ ကျေးရွာများမှာ
ပင်ကွန်ရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ပင်ကွန်ရွာ (Pinkun)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ နောင်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၃၅၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အမ်ဘက်ဆယ်ကန်
အမ်ဘက်ဆယ်ကန် သည် တန်ဇန်းနီးယားနိုင်ငံ၊  Lossogonoi တောင်ထိပ်တွင် တည်ရှိသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ပလီချောင်းရွာ၊ ဆင်ကဲ
ပလီချောင်းရွာ၊ ဆင်ကဲ
နမ့်ခိုက်ရွာ၊ ဝမ်ဖွီး
နမ့်ခိုက်ရွာ (Namhkaik)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဝမ်ဖွီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၀၁၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ဖွီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၂၅ ဦး၊ မ ၁၂၂၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၄၇ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုက်ကယ် အယ်ဗာဆန်
မိုက်ကယ်အယ်ဗာဆန် (Michael Everson) ကို ၁၉၆၃ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် မွေးဖွားသည်။ သူ့ကို ဘာသာဗေဒပညာရှင်၊ ဖေါင့်ရေးသူ၊ ကွန်ပျူတာသုံး ဘာသာစကားတီထွင်သူ၊ ဘာသာစကား ဒီဇိုင်းရေးဆွဲထုတ်လုပ်သူ အဖြစ်သိကြသည်။ သူအထူးကျွမ်းကျင်သည့်ပညာရပ်မှာ ကွန်ပျူတာနှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ် မီဒီယာတွင် အသုံးပြုနိုင်ရန်အတွက် စနစ်များကို ရေးသားခြင်း၊ ကမ္ဘာသုံး အားလုံးလက်ခံနိုင်စေရန် ဘာသာစကားများကို တီထွင်ခြင်းဖြစ်သည်။
မင်းတဲရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
မင်းတဲရွာ (Minte)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ မင်းတဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၅၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မင်းတဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၁၁ ဦး၊ မ ၆၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၁၂ ဦးနေထိုင်သည်။
မိုက်ကယ် အယ်ဗာဆန်
အယ်ဗာဆန်ကို ပင်ဆယ်ဗေးနီးယား ပြည်နယ်၊ နောရစ်တောင်းမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ အသက် ၁၂ နှစ်အရွယ်တွင် အရီဇိုးနားပြည်နယ် တူဆန် မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ရသည်။ သူသည် အင်္ဂလိပ် ရှေး ရေး ထုံးများကို အထူးစိတ်ဝင်စားခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ဂျာမန် ဘာသာစကား ဖြစ်ပေါ်လာမှုအပေါ် အာရုံစိုက်လေ့လာ ခဲ့သည်။ သူသည် ဂျာမန်၊ စပိန်နှင့် ပြင် သစ်စာများကိုဖတ်နိုင်ပြီး သူ့ဘီအေဘွဲ့ ကို အရီဇိုးနားတက္ကသိုလ်မှ ၁၉၈၅ ခုနှစ် တွင် ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် M.A ဘွဲ့ကို ကာလီဖိုးနီးယား တက္ကသိုလ်မှ ဘာသာရေးသမိုင်းနှင့် အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကား တို့အတွက် ကျမ်းပြုစုကာ ရရှိခဲ့သည်။
မင်းတဲရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုက်ကယ် အယ်ဗာဆန်
၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် သူ့ဆရာဟောင်း ပါမောက္ခ မာရီဂျာဂင် ဘူတပ်စ်က စာတမ်းတစ်စောင် ဖတ်ခိုင်းသည်။ အိုင်ယာလန်နိုင်ငံတွင် ကျင်းပသည့် အင်ဒို-ဥရောပသားများ ညီလာခံတွင် Basque Mythology စာတမ်းကို ဖတ်ခိုင်းခြင်း ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်း သူသည် အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ၊ ဒပ်ဗလင်မြို့သို့ပြောင်းရွှေ့ပြီး ဒပ်ဗလင်တက္ကသိုလ်တွင် ပညာဆက်သင် ပြန်သည်။ ၂၀⁠၀၀-ပြည့်နှစ်တွင် အိုင်ယာလန်နိုင်ငံသားအဖြစ် ခံယူခဲ့သည်။ လက်ရှိ Lacanvey တွင် နေထိုင်လျက်ရှိသည်။ သူသည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။
John Cowan နှင့်ပူးပေါင်းပြီး Con-Script Unicode Registry ကိုလည်း တာဝန်ယူ လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။ ထိုပရောဂျက်သည် ပုဂ္ဂလိကလုပ်ငန်းကြီးများအတွက် သီးခြား ယူနီကုတ်များရေးသားပေးခြင်းဖြစ်ပြီး Shavian Deseret, Tengwar နှင့် Ctrth ဖောင့်များကို ပုဂ္ဂလိကသုံး ယူနီကုဒ်ဖောင့်များအဖြစ် သတ်မှတ်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။ အယ်ဗာဆန်သည် ၂၀⁠၀၃ ခုနှစ်တွင် အာဖဂန်နစ္စတန် နိုင်ငံသုံးဘာသာစကားများဖြစ်သည့် (Pashto, Dari, Uzbek) ဘာသာစကားများကို ဒေသသုံး ကွန်ပျူတာဘာသာစကားဖြစ်ရန် UNDP ၏ အကူအညီဖြင့် လုပ်ဆောင်ပေးခဲ့သည်။ သူနှင့်အတူ ပူးတွဲရေးသားသူမှာ Roozbeh Pournader ဖြစ်ပြီး အာဖဂန် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနကလည်း အသိ အမှတ်ပြုပေးခဲ့သည်။ UNESCO ၏ အထောက်အပံ့ဖြင့်လည်း N’Ko နှင့် Balinese ယူနီကုဒ်များကို လုပ်ဆောင်လျက် ရှိသည်။
၁၉⁠၉၅ ခုနှစ်တွင် အီဗာဆန်သည် ကိုယ်ပိုင် ယူနီကုဒ်ဖြစ်သည့် Everson Mono ကို ရေးသားခဲ့သည်။ Monospaced typeface အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး အက္ခရာ စာလုံးပေါင်း ၄၈၀⁠၀ ကျော် ပါဝင်သည်။ ၁၉⁠၉၃ ခုနှစ်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သည့် Lucida Sans Unicode နှင့် Unihan font တို့ပြီးလျှင် တတိယစာလုံးအများဆုံးဖြစ်သည်။ ၂၀⁠၀၇ ခုနှစ်တွင်Cornish ပုံစံဖြင့် Kernowek Standard ကို ပူးတွဲကြံဆောင်နေကြောင်းသိရသည်။
၁၉⁠၉၄ ခုနှစ်လောက်မှစပြီး South and Southeast Asian Scripts တို့မှ ဘာသာစကား အသီးသီးတို့အတွက်Unipoint များ တင်သွင်းကြရာ The Unicode Standard ၏ Co-author ၊ အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ၏ ISO/IEC JTC1/S C2/WG2 အတွက် အမျိုးသားအဆင့် ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သူ၊ Everson Typography မှ အီဗာဆန် သည် မြန်မာဘာသာ အက္ခရာစာလုံးများ အတွက် ယူနီကုဒ် point များရရှိရန် စတင်၍ တင်သွင်းခဲ့သည်။
ယင်း မြန်မာအက္ခရာ စာလုံးများအတွက် ယူနီကုဒ် point များမှာ (1408)16 မွ(14FF)16 ထိ (၁၂၈)ကွက်သာ လျာထားသတ်မှတ်ပေးထားပြီး အယ်ဗာဆန်၏အဆိုပြုချက်၌ (အ၊ အာ၊ ဣ၊ ဤ... စသည့်) သရ Vowel များကို ဦးစွာနေရာပေး စီစဉ်ထားသောကြောင့် "အ" အက္ခရာမှာ ဗျည်းအက္ခရာ "က" ၏ ရှေ့ ၌ ရောက်ရှိနေရာယူထားသည်ကို တွေ့နိုင်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ မြန်မာစာအဖွဲ့ဦးစီးဌာနမှ ပြဋ္ဌာန်းထားသော မြန်မာစာလုံးပေါင်းသတ်ပုံကျမ်းပါ ဝလိစဉ်နည်း (Sorting) နှင့် ကိုက်ညီမှု လုံးဝမရှိကြောင်း တွေ့ရသဖြင့် ယင်းစနစ် နှင့်အပြိုင် အဆိုပြုချက်(proposal) တစ်ခုကို ISO/IEC JTC1/S C2/WG2 အစည်းအဝေးအမီ မိခင်မြန်မာနိုင်ငံမှ တင်ပြနိုင်စေရန် မြန်မာနိုင်ငံကွန်ပျူတာပညာဖွံ့ဖြိုး ရေးကောင်စီက ``မြန်မာစာသုံး ကွန်ပျူတာစနစ် ဖြစ်မြောက်ရေး ကော်မတီ Myanmar IT Standardization Committee (MITSC) ကို ပညာရှင် (၉) ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သည်။ MITSC အဖွဲ့ ဝင်များမှာ ဒေါက်တာကျော်သိန်း၊ ဦးစံလွင်၊ ဦးထွန်းတင့်၊ ဦးသော်ကောင်း၊ ဦးခင်မောင်လွင်၊ ဦးသောင်းတင်၊ ဦးသိန်းထွဋ်၊ ဒေါက်တာအောင်မော်နှင့် ဦးပြုံးမောင်မောင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဖြစ်မြောက်ရေး ကော်မတီသည် အပြိုင်အဆိုပြုချက်တစ်ခု တင်ပြရန်အတွက် မြန်မာနိုင်ငံ မြန်မာစာအဖွဲ့ ဦးစီးဌာန၏ မြန်မာစာလုံးပေါင်းသတ်ပုံကျမ်းကို ကိုးကားလျက် မြန်မာစာ အဖွဲ့ဦးစီးဌာန၏ ထောက်ခံချက်နှင့်တကွ အပြိုင်အဆိုပြုချက်တစ်ခုကို ဂျပန်နိုင်ငံ မှ ISO/IEC JTC1/S C2/WG2 အဖွဲ့ဝင် Mr. Takayuki အကူအညီဖြင့် ISO သို့ ပေးပို့တင်ပြခဲ့ရာ ၁၉⁠၉၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ (၂၁) မှ (၂၉) ရက်အထိ လန်ဒန်မြို့၌ ကျင်းပပြုလုပ်သောISO/IEC JTC1/S C2/WG2 တွင် လေ့လာသူအဖြစ်တက် ရောက်ခွင့်ရရှိခဲ့သည်။ ဖြစ်မြောက်ရေး ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာကျော်သိန်း ဦးဆောင်လျက် ဦးသောင်းတင်၊ ဦးသိန်းထွဋ်၊ ဦးခင်မောင်လွင်၊ ဒေါက်တာ အောင်မော် ပညာရှင်(၅)ဦးသည် ယင်းအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ ISO အဖွဲ့ဝင်မဟုတ်၍ ပြောပိုင်ခွင့်၊ ဆွေးနွေးခွင့်ကို မရရှိခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ပထမအဆိုရှင် အယ်ဗာဆန်အပါအဝင် ယူနီကုဒ် မှ ပုဂ္ဂိုလ်များ၊ WG2 မှ ပညာရှင်များ၏ ထောက်ခံတင်ပြချက်အရ MITSC တင်သွင်းသော အဆိုပြိုင် (ယပင့်၊ ရရစ်၊ ဝဆွဲ၊ ဟထိုး၊ မောက်ချနှင့် အသတ်ရှေ့ထိုးတို့ အား ပြင်ဆင်ချက်ဖြင့်) ကို လက်ခံခဲ့ကာ နောက် (၆) လ တစ်ကြိမ် အစည်းအဝေးများ၌ Amendment 26 ဖြင့် ပြင်ဆင်ခွင့် ရရှိခဲ့ပြီး နောက် (၆) လ တစ်ကြိမ် အစည်းအဝေးများဖြင့် အတည်ပြုချက်ရယူရန်ကိုပါ ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။
၁၉⁠၉၉ ခုနှစ် မတ်လတွင် ဂျပန်နိုင်ငံ ဖူကူအိုကာမြို့၌ ကျင်းပခဲ့သော ISO/WG2 အစည်းအဝေးကို မြန်မာနိုင်ငံ MITSC မှ ကိုယ်စားလှယ်များတက်ရောက် ခဲ့ရာ ယင်းအဆိုကို ပထမအဆင့်အပြီးသတ် Final Draft Admendment (FDAM) အဖြစ် အတည်ပြုနိုင်ခဲ့သည်။
ပိန်းကောက်ရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆည်သည် (တောင်)ရွာ၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်
ဆည်သည် (တောင်)ရွာ (Sethei(South))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်၊ ဆည်သည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၁၆၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆည်သည်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၇၀ ဦး၊ မ ၁၃၅၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၂၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ဆော်တောကုန်းရွာ၊ ကံချောင် (သရောဘုန်း)
ဆော်တောကုန်းရွာ၊ ကံချောင် (သရောဘုန်း)
တမံဆယ်ရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
တမံဆယ်ရွာ (Tamanse)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ လက်ပံပင်စုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၅၇၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လက်ပံပင်စုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၇၇ ဦး၊ မ ၇၂၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွတ် ဝေါလ်ဟိုင်း
ကွတ်ဝေါလ်ဟိုင်း (Kurt Josef Waldheim) (၂၁.၁၂.၁၉၁၈– ၁၄.၇.၂၀၀၇) သည် ဩစတြီးယားလူမျိုး သံတမန် နှင့် နိုင်ငံရေးသမား တစ်ယောက် ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၂ မှ ၁၉၈၁ အထိ ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ ကြီး တွင် အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ တာဝန်မှ အနားယူပြီးနောက်တွင်လည်း ဩစတြီးယားနိုင်ငံတွင် ၁၉၈၆ မှ ၁၉၉၂ အထိ နဝမမြောက် သမ္မတ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းခဲ့သေးသည်။ ၁၉၈၅ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲအတွက် မဲဆွယ်စဉ်ကာလက ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်း သူ၏ စစ်ထောက်လှမ်းရေး ရာထူးတာဝန်များနှင့် ပတ်သက်၍ စွပ်စွဲချက်များ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သေးသည်။
ဇုတ်လန်ရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ဇုတ်လန်ရွာ(Zokelan)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ လုပိကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၃၄၂ ဖြစ်သည်။ ဤရွာသည် လန်းဂျောကျေးရွာအုပ်စုမှ ပြောင်းရွှေ့လာသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယန်းဟုတ်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ယန်းဟုတ်ရွာ (Yanghoke)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ကတ်တောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၂၄၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကတ်တောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၅၆၆ ဦး၊ မ ၂၅၇၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၁၄၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကောရဏ္ဍိယဇာတ်
သီလစောင့်လော တိုက်တွန်းပြော
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရှင်သာရိပုတ္တရာသည် မုဆိုး၊ တံငါ စသော ဒုဿီလတို့အား မြင်တိုင်း မြင်တိုင်း သီလကို ယူကုန်လော၊ သီလကို ယူကုန်လောဟု ပြောဆိုတိုက်တွန်းကာ သီလကို ပေးလေ့ရှိ၏။ ထိုသူတို့သည် မထေရ်ကို ရိုသေသဖြင့် စကားကို မပယ်ဝံ့ဘဲ သီလကို ခံယူကြကုန်၏။ ခံယူကြပြီးလျှင် မစောင့်ရှောက်ကြကုန်၏။ မိမိတို့ ပြုမြဲတိုင်း အမှုကိုသာ ပြုကြကုန်၏။
ထိုအခါ ရှင်သာရိပုတ္တရာသည် တပည့်တို့အား “ငါ့ရှင်တို့ … ဤမည် ဤမည်သော သူတို့သည် ငါ့ထံ၌ သီလယူကြကုန်လျက် မစောင့်ရှောက်ကြကုန်” ဟု ပြောကြား၏။ “အရှင်ဘုရား … အရှင်ဘုရားသည် အလိုမရှိဘဲလျက် သီလကို ပေးလေ၏၊ လူတို့သည် အရှင်ဘုရားကို ရိုသေသဖြင့် စကားကို မပယ်ဝံ့၍ သာ ခံယူကြရကုန်၏၊ ယနေ့မှစ၍ အလိုမရှိသော သူတို့အား သီလကို မပေးပါလင့်” ဟု လျှောက်ထားကြကုန်၏။ မထေရ်သည် နှစ်သက်တော်မမူ။
တစ်နေ့သ၌ ရဟန်းတို့သည် တရားသဘင်၌ ရှင်သာရိပုတ္တရာအကြောင်းကို စကားစပ်မိ၍ ပြောဆိုနေကြရာ မြတ်စွာဘုရား ကြွလာတော်မူ၍ သိတော်မူလျှင် “ရဟန်းတို့ … သာရိပုတ္တရာသည် ယခုအခါ၌ သာ မြင်တိုင်း မြင်တိုင်းသော သူတို့အား သီလကို ပေးသည်မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌ လည်း ပေးခဲ့ဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
သီလစောင့်ရေး တိုက်တွန်းပေး
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြ`ဟမဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော ဘုရားအလောင်းသည် ပုဏ္ဏားမျိုး၌ ဖြစ်၍ အမည်အားဖြင့် ကောရဏ္ဍိယဟု ခေါ်ကြသတတ်။ ထိုကောရဏ္ဍိယသည် အရွယ်သို့ ရောက်လတ်သော် တက္ကသိုလ်ဆရာကြီးထံ ပညာသင်ကြားလျက် တပည့်ကြီး ဖြစ်လေ၏။
ထိုတက္ကသိုလ်ဆရာကြီးသည် မြင်တိုင်း မြင်တိုင်းသော သူတို့အား သီလကို ယူကြကုန်လော၊ သီလကို ယူကြကုန်လော့ဟု တိုင်တွန်း၍ သီလကို ပေးလေ့ရှိ၏။ လူတို့သည် သီလယူပြီး၍ မစောင့်ရှောက်ကြကုန်။ ထိုအခါ ဆရာကြီးသည် တပည့်တို့အား ထိုအကြောင်းကို ပြောကြားလေ၏။ တပည့်တို့သည် “ဆရာကြီး … လူတို့ အလိုမရှိကုန်ဘဲလျက် သီလကို ပေးဘိ၏၊ ထိုကြောင့် လူတို့သည် မစောင့်ရှောက် ကြကုန်၊ ယနေ့ကစ၍ တောင်းသောသူတို့အားသာ သီလကို ပေးပါလော့၊ မတောင်းသောသူတို့အား မပေးပါလင့်” ဟု ပြောကြကုန်၏။ ဆရာကြိးသည် နှလုံးမသာ ဖြစ်လေ၏။ နောက်အခါ၌ လည်း မြင်တိုင်း မြင်တိုင်းသော သူတို့အား ပေးပြန်၏။
ဆရာပြောချင် ပရိယာယ်ဆင်
တစ်နေ့သ၌ လူတို့သည် ပုဏ္ဏားတို့အား မင်္ဂလာရွတ်ရန် ပင့်ဖိတ်ကြကုန်၏။ ဆရာကြီးသည် ကောရဏ္ဍိယကို ခေါ်၍ “အမောင် … မင်္ဂလာရွတ်ရာသို့ ငါ မလိုက်လို၊ ပုဏ္ဏားလုလင် ငါးရာကို ခေါ်၍ သင်သွားလေ၊ ပူဇော်သက္ကာရ အလှူဝတ်ကို ခံယူ၍ ငါ့အဖို့လည်း ဆောင်ယူခဲ့လော့” ဟု မှာကြားလိုက်၍ လွှတ်လိုက်၏။ ကောရဏ္ဍိယလုလင်သည် မင်္ဂလာရွတ်ရာသို့သွား၍ ပြန်လတ်သော် ခရီးလမ်းကြား၌ ချောက်တစ်ခု မြင်လျှင် ငါတို့ဆရာသည် မတောင်းဘဲ မြင်တိုင်း မြင်တိုင်းသော သူတို့အား သီလကို ပေးဘိ၏၊ ယနေ့မှစ၍ တောင်းသောသူတို့အားသာလျှင် သီလပေးအောင် ငါ ပြုမည်ဟု ကြံစည်ပြီးလျှင် တစ်ပါးသော လုလင်တို့ ချမ်းသာစွာနေကုန်စဉ် ထ၍ ကြီးစွာသော ကျောက်ခဲတို့ကို ချီ၍ ချောက်ထဲသို့ အဖန်ဖန် ချလေ၏။
ဆရာလောမေး အဖြေပေး
ထိုအခါ ကောရဏ္ဍိယလုလင်ကို တစ်ပါးသော လလင်တို့သည် “ဆရာ … အဘယ်ကြောင့် ဤသို့ ပြုဘိသနည်း” ဟု မေးကြသော်လည်း တစ်စုံတစ်ခုသော စကားကိုမျှ မဆို၊ ထိုအခါ လုလင်တို့သည် လျင်စွာ သွားကုန်၍ ဆရာကြီးအား ထိုအကြောင်းကို ပြောကြကုန်၏။ ဆရာကြီးလည်း လျင်စွာ လာလတ်၍ -
“ကောရဏ္ဍိယ … သင်သည် တော်ထဲ၌ လျင်မြန်စွာ ကျောက်ခဲကြီးတို့ကို ယူ၍ ယူ၍ အဖန်ဖန် ချောက်ထဲသို့ ချဘိ၏၊ ဤချောက်ကို ဖို့ရာ၌ သင့်အား အဘယ်အကျိုးရှိသနည်း”
ဟု ကောရဏ္ဍိယအား မေးလေ၏။ ကောရဏ္ဍိယသည် ဆရာကြီး၏ စကားကို ကြားလျှင် -
“ဆရာကြီး … မြစ်သမုဒ္ဒရာတို့ တည်ရာဖြစ်သော ဤမြေကြီးကို မြေတောင်ကျောက်တောင်တို့ကို ဖြို၍ လက်ဝါးပြင်ကဲ့သို့ ညီညွတ်အောင် ပြုမည်၊ ထို့ကြောင့် အကျွန်ုပ်သည် ကျောက်ခဲကြီးတို့ကို ယူ၍ ယူ၍ ချောက်ထဲသို့ ချပါ၏”
ဟု ဆရာကြီး ပြန်ကြားပြောဆိုလေ၏။
ဥပမာပြောမှ သတိရ
ကောရဏ္ဍိယ စကားကိုကြားလျှင် ဆရာကြီးသည် -
“ကောရဏ္ဍိယ … တစ်ယောက်တည်းသော လူသည် လက်ဖြင့်ပြုလုပ်၍ ညီညွတ်အောင် ပြုခြင်းငှာ မတတ်ကောင်း၊ ဤချောက်ကိုပြည့်စေခြင်းငှာ ကျောက်ခဲတို့ကို ရှာစဉ် သင်သည် အသက်ရှည်သော လူ့ပြည်ကို စွန့်ရလိမ့်မည်ဟု ငါထင်မိ၏ -
ဟု ကောရဏ္ဍိယအား အကြောင်းပြကာ ပြောဆိုပြန်၏။ ကောရဏ္ဍိယလုလင်သည် ထိုစကားကို ကြားလျှင် -
ဟု ဆရာကြီးကို ဥပမာ ဥပမေယျဖြင့် ပြောဆိုပြန်၏။
တပည့်ဉာဏ်စွမ်း ဆရာချီးမွမ်း
ထိုအခါ ဆရာကြီးသည် မိမိ၏ အမူအရာကို မနှစ်သက်၍ ပြုလုပ်ကြောာင် သိသဖြင့် “ကောရဏ္ဍိယ … သင်သည် သင့်လျော်သောစကားကို ဆိုဘိ၏၊ ယခုအခါ ငါသည် ဤသို့ သဘောရှိသောအမှုကို မပြုတော့အံ့” ဟု ဝန်ခံကာ မိမိကိုယ်ကို ဆန့်ကျင်သောအဖြစ်ကို သိသဖြင့် -
“ကောရဏ္ဍိယ … သင်ကား ငါ့ကို အကျဉ်းချုပ် ဥပမာဖြင့် အကျိုးစီးပွားကို ပြောဆိုဘိ၏၊ သင့်စကားသည် သင်ဆိုတိုင်း မှန်ပေ၏၊ ဤမြေကြီးကို ညီညွတ်အောင် ပြုခြင်းငှာ မတတ်ကောင်းသကဲ့သို့ ထို့အတူ လူတို့ကို ညီညွတ်အောင် ပြုခြင်းငှာ မတတ်ကောင်းပေ” –
ဟု ကောရဏ္ဍိယကိုလည်း ချီးမွမ်းပြီးလျှင် အိမ်သို့ခေါ်၍ သွားလေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ထိုအခါ တက္ကသိုလ်ဆရာကြီးသည် - ယခုအခါ သာရိပုတ္တရာ။
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) တောင်းခံလာကြ၊ ကျင့်သီလ၊ ပေးမှသင့်သည်သာ။
(၂) မြင်မြင်တိုင်းလူ၊ ပေးပြန်မူ၊ စောင့်သူရခဲစွာ။
(၃) လူဟူသမျှ၊ ကျင့်သီလ၊ ညီမျှပြုခဲစွာ။
(၄) တောင်, ချိုင်, မြစ်တွေ၊ တည်သည့်မြေ၊ ညီစေပြုခဲစွာ။
ကောရဏ္ဍိယဇာတ် ပြီး၏။
ခြောက်အိမ်စုရွာ၊ ဘောမိ
ခြောက်အိမ်စုရွာ၊ ဘောမိ
ကံချောင်ရွာ၊ ကံချောင် (သရောဘုန်း)
ကံချောင်ရွာ၊ ကံချောင် (သရောဘုန်း)
တုံးမွန်းရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
တုံးမွန်းရွာ (Tonemun)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ နောင်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၃၅၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တီတိုင်းရွာ၊ သစ်ပုံ
တီတိုင်းရွာ၊ သစ်ပုံ
မဒီကိုင်းရွာ၊ ဆင်ကဲ
မဒီကိုင်းရွာ၊ ဆင်ကဲ
အတွင်း ၃၇ မင်း
အတွင်းမင်းနတ်များမှာ ပါထေယျဝဂ် အာဋာနာဋိယသုတ် ပါဠိတော်၌ ပါရှိသော ၃၇-မင်းနတ်များ ဖြစ်သည်။
အပြင် ၃၇ မင်း လည်းကြည့်။
နမ့်တိတ်ရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
နမ့်တိတ်ရွာ (Namteik)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ပန်စယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၉၈၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်စယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၉၇ ဦး၊ မ ၁၂၇၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၇၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ဘဘတိကန်
ဘဘတိကန် သည် တန်ဇန်းနီးယားနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ရေမြင်းများ ရှိသည့်အတွက် လူသိများသည်။
ကန်သည် မန်ယာရာဒေသ၊ ဘဘတိမြို့ပြခရိုင်၊ ဘဘတိမြို့တွင် တည်ရှိသည်။
လှဲဆိပ်ရွာ၊ ကံချောင် (သရောဘုန်း)
လှဲဆိပ်ရွာ၊ ကံချောင် (သရောဘုန်း)
ဘောင်ဒူလာရွာ
ဘောင်ဒူလာရွာ
နဠကပါနသုတ်
(၃)သုတ် ရှိပါသည်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ နဠကပါနရွာ ပေါက်ပင်တော၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ထင်ရှားကုန် ထင်ရှားကုန်သော(အလွန်ထင်ရှားကုန်သော) သာသနာတော်တွင် ဝင်ရောက်ရဟန်းပြုကြကုန်သော အရှင်အနုရုဒ္ဓါအစရှိသော ရဟန်းတော်များအား
-သဒ္ဓါတရားသက်သက်ဖြင့် လူဘောင်မှထွက် ရဟန်းပြုကြ, မြတ်သောအကျင့် (သာသနာတော်)၌ မွေ့လျော်ပျော်ပိုက်ခြင်းသည် ကောင်းမြတ်လှပုံ၊
ပဋိသန္ဓေနေခြင်း အစရှိသော ဆင်းရဲအစု ကုန်ဆုံးအောင် ရဟန်းပြုလာခဲ့ကြပုံ၊
-အဘိဇ္ဈာအစရှိသော တရားဆိုး (၇)ပါးတို့ ကုသိုလ်စိတ်ကိုကုန်အောင် သိမ်းယူခံရသောသူသည် ဈာန်ချမ်းသာတို့ထက် သာလွန် မွန်မြတ်သောချမ်းသာကို မရနိုင်ပုံ၊
-လူအများအံ့ဩစေရန်, ချီးမွမ်းစေရန်, လာဘ်ပူဇာသက္ကာရဖြစ်စေရန် ထင်ရှားကျော်ကြားစေရန်အတွက် ကွယ်လွန်ပြီးသော သာဝကတို့ အကြောင်းကို မဟောကြားပုံ၊
-ဤသာသနာတော်၌ ကွယ်လွန်ပြီးသော အရိယာသာဝက, သူတော်စဉ်တို့၏ တမလွန်ဘဝအကြောင်းကို ငါဘုရားဟောတော်မူအပ်သော စကားတော် ကြားသိရသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ သဒ္ဓါ သီလ သုတ စာဂ ပညာ အရိယဂုဏ် ရည်တို့ကို အောက်မေ့ပြီး ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့ကဲ့သို့ဖြစ်စေရန် မိမိ၏စိတ်ကို ညွတ်စေ ခြင်းသည် ထိုရဟန်း, ရဟန်းမ, ဥပါသိကာ, ဥပါသိကာမတို့ ရှည်မြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး ချမ်းသာစွာနေရခြင်းသည်ဖြစ်၏ဟု အသီးအသီး အကျယ်အားဖြင့် အရှင်အနုရုဒ္ဓါ အစရှိသော သာဝကတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ နဠကပါနရွာ၏အကြောင်းနှင့်တကွ သိသင့်သော အချက်အလက်တို့ကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။ - ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံအတွင်း ဒေသစာရီကြွတော်မူနေသောအခါ နဠကပါနနိဂုံး ပေါက်တော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဘုရားရှင်၏ တာဝန်ပေးချက်အရ ကုသိုလ်တရားတို့၌ သဒ္ဓါ, ဟိရီ, ဩတ္တပ္ပ, ဝီရိယ, ပညာမရှိသူသည် လဆုတ်ပက္ခ လကဲ့သို့ နေ့တိုင်း နေ့တိုင်း ကုသိုလ်တရားတို့မှ ဆုတ်ယုတ်နေပုံ၊ အသဒ္ဓ, အဟိရိက, အနောတ္တပ္ပီ, ကုသီတ, ဒုပ္ပည, ကောဓန, ဥပနာဟီ, ပါပိစ္ဆ, ပါပမိတ္တ, မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ပုရိသပုဂ္ဂလတို့သည် ဆုတ်ယုတ်နေသောပုဂ္ဂိုလ်တို့ဖြစ်ပုံနှင့် ယင်းဒေသနာတော်၏ သုက္ကပက္ခဒေသနာတော်ကို အရှင်သာရိပုတ္တရာက ရဟန်းတို့အား ဟောတော်မူပုံ၊ ယင်းဒေသနာတော်ကို ဘုရားရှင် အတည်ပြုတော်မူပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။ - ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံတော်အတွင်း ဒေသစာရီ လှည့်လည်တော်မူသောအခါ နဠကပါနနိဂုံး ပေါက်တော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဘုရားရှင်၏ တာဝန်ပေး ချက်အရ ကုသိုလ်တရားတို့၌ သဒ္ဓါ, ဟိရီ, ဩတ္တပ္ပ, ဝီရိယ, ပညာ, သောတာဝဓာန, ဓမ္မဓာရဏာ, အတ္ထူပပရိက္ခာ, ဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပတ္တိ, အပ္ပမာဒ-မရှိသောပုဂ္ဂိုလ်သည် လဆုတ်ပက္ခလဗိမာန်ကဲ့သို့ ကုသိုလ်တရားတို့၌ ဆုတ်ယုတ်ပုံ၊ ကြီးပွားမှုမရှိပုံနှင့် သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ကုသိုလ်တရားတို့၌ ကြီးပွားတိုးတက်ပုံ၊ ဆုတ်ယုတ်မှုမရှိပုံတို့ကို အရှင်သာရိပုတ္တရာက ရဟန်းတော်တို့အား ဟောကြားတော်မူပါသည်။ အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ်၏ ဟောကြားချက်ကို ဘုရားရှင်က ထပ်ဆင့် ဟောကြား၍ အတည်ပြုပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။
ပိန်းလောက် (ပိန်းနွတ်)ရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
ပိန်းလောက် (ပိန်းနွတ်)ရွာ (Pinglauk (Pingnut))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ ဟိုပုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၈၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုပုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၃၀ ဦး၊ မ ၁၀၄၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၇၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂေါလိယာနိသုတ်
ဘုရားရှင်သည် ရာဇဂြိုဟ်မြို့တော် ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် လျော့ပေါ့သောအကျင့်ရှိသော ဂေါလီယာနိအမည်ရှိသော တောကျောင်းနေ ရဟန်းကို အကြောင်းပြု၍ တောကျောင်းနေရဟန်းတို့ ကျင့်သုံးအပ်သောအကျင့် ၁၈-ပါးကို အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ် အကျယ်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ/ဋီကာတို့၌-ယင်းအကျင့်တို့၏အဖွင့်များကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။
မယင်းချောင်းဂွရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
မယင်းချောင်းဂွရွာ (Mayinchaunggwaywar)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ မယင်းချောင်းဂွကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၅၈၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မယင်းချောင်းဂွကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၈၂ ဦး၊ မ ၅၃၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၁၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
Alternative rock
Alternative rock သည် (alternative music, alt-rock သို့ alternative ဟုလည်းခေါ်သည်) သည် rock ဂီတ၏အမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၁၉၈၀ တွင် independent music underground မှ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ တွင် ပို၍ ကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။ alternative သည် mainstream rock ဂီတမှ ကွဲပြားသော အမျိုးအစားဖြစ်သည်။ အဓိကအားဖြင့် distorted guitar sound, subversive နှင့် transgressive စာသားတို့ဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။ ဤစကားရပ်သည် ဂီတမျိုးဆက်သစ်များ၏ စုစည်းထားသော ဂီတပုံစံများဖြင့် ပို၍ ကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ နောက်ပိုင်းတွင် punk rock သည် alternative ဂီတ၏ groundwork အဖြစ် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ underground rock အနုပညာရှင်များမှ alternative သည် ဂီတအတွက် မျက်စိကျစေသော ဖော်ပြချက်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၎င်းသည် mainstream အသိအမှတ်ပြုခြင်းကို လက်ခံရရှိခဲ့သည်။ punk rock မှ ဆင်းသက်လာခဲ့ပုံပေါ်သည်။ (punk, new wave နှင့် post-punk တို့ပါဝင်သည်)
Alternative rock သည် ဂီတ၏ ကျယ်ပြန့်သော ဝေါဟာရအဖြစ် ပါဝင်သည်။ ဂီတသံ သည် ကွဲပြားခြားနားသည်။ ၁၉၈၀ အကုန်မှ မဂ္ဂဇင်းများနှင့် zine များ၊ college radio အသံလွှင့်ခြင်းများနှင့် ပြောစကားများနှင့် ထင်ရှားလာခဲ့သည်။ alternative rock သည် စိတ်ဝင်စားဖွယ်ရာ အမျိုးကွဲများပြားသည်။ ကွဲပြားသော ပုံစံများ သတ်မှတ်ခြင်းဖြင့် ကူညီစေသည်။ gothic rock, jangle pop, noise pop, indie rock, indie pop, C86, Madchester, industrial rock နှင့် shoegazing စသဖြင့် ဖြစ်သည်။ ဤမျိုးခွဲများသည် mainstream ကြေညာရာတွင် အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်။ တီးဝိုင်းအချို့ဖြစ်သော Husker Duနှင့် R.M.E တို့သည် ကိုယ်စားပြု၍ major label တွင် ရေးထိုးခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် rock ၏အခြားမျိုးခွဲများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် alternative တီးဝိုင်းအများစုသည် independent label တွင် ရေးထိုးကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ mainstream radio, television သို့ သတင်းစာများဖြစ် အနည်းငယ် အာရုံစိုက်ခြင်းခံရသည်။ Nirvana ၏ ထိုးဖောက်ကျော်ဖြတ်ခြင်းနှင့်အတူ ၁၉၉၀ တွင် grunge နှင့် britpop တို့ လူကြိုက်များလာခဲ့သည်။ alternative rock သည် mainstream သို့ဝင်ရောက်လာခဲ့ပြီး တီးဝိုင်းများသည် စီးပွားရေးအရ အောင်မြင်မှုရခဲ့သည်။
ဆယ်စုနှစ်အကုန်တွင် alternative rock ၏ mainstream ထင်ပေါ်ကျော်စောခြင်း ကျဆင်းလာခဲ့ပြီး grunge နှင့် britpop တို့ အရောင်မှိန်လာခဲ့သည်။ Lollapallooza festival ကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၁ ရာစု အစတွင် post-grunge သည် Creed, Matchbox Twenty နှင့် Radiohead တို့၏ စီးပွားရေးအောင်မြင်မှုတို့နှင့်အတူ post-britpop အုပ်စု Coldplay ၏ အောင်မြင်မူနှင့်အတူ စီးပွားရေးအရ ဆက်လက်ကျန်ရှိခဲ့သည်။ alternative ကမ္ဘာတွင် Emo ဂီတကို စိတ်ဝင်စားစေခဲ့သည်။ အနုပညာရှင်အများအပြားပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီး multi-platinum ဖျော်ဖြေတင်ဆက်မူများ ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ နောက်ပိုင်းနှင့် ၂၀၀၀ အစောပိုင်းအတောအတွင်း alternative rock တီးဝိုင်းများ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ The Strokes, Franz Ferdinand, Arctic Monkeys နှင့် interpol တို့ပါဝင်ခဲ့သည်။ Modest Mouseနှင့် The Killers ကဲသို့ post-punk revival အနုပညာရှင်များ ၂၀၀၀ ခုနှစ်အစောပိုင်းနှင့် အလယ်တွင် အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်။
မူရင်းဝေါဟာရ
၁၉၉၀ ဝန်းကျင် alternative rock မပေါ်မီ ဂီတကို အမျိုးအစားလိုက်ခွဲခြားသည်။ ၁၉၇၉ တွင် Terry Tolkin သည် alternative ဂီတကို ဖော်ပြရာ၌ ရေးသားခဲ့သည်။ ၁၉၇၉ တွင် Dallas radio ဌာန KZEW သည် new wave ညတွင် Rock and Roll Alternative ဟူသော show ကို ကျင်းပခဲ့သည်။ college rock ဟူသော ဝေါဟာရကို အမေရိကန်တွင် ၁၉၈၀ အတောအတွင်း college radio နှင့် college ကျောင်းသားများဆီသို့ ဖြန်ချီရာ၌ အသုံးပြုခဲ့သည်။ အင်္ဂလန်တွင် do it yourself record label ပေါ်ထွက်လာပြီး punk ယဉ်ကျေးမှုကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ Cherry Red, NMEနှင့် sounds မဂ္ဂဇင်းက Alternative သီချင်းစာရင်းကို ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ ပထမဆုံးနိုင်ငံတကာသီချင်းစာရင်းတွင် ၁၉၈၀ ဇန်နဝါရီတွင် Indie Chart ကို ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ ထို labelများသို့ ကူညီရန် ရည်ရွယ်၍ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် Indie ဟူသော ဝေါဟာရကို ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ ၁၉၈၅တွင် indie သည် ထူးခြားသည့် အမျိုးအစားဖြစ်လာခဲ့သည်။
Alternative ဟူသော ဝေါဟာရကို ၁၉၈၀ အလယ် rock ဂီတကို ဖော်ပြရာ၌ အသုံးပြုခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ဂီတစက်မှုဇုံသည် new music နှင့် post modern ဟူသော ဝေါဟာရ အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ အတောအတွင်းတွင် DJ နှင့် ထောက်ခံသူများသည် ၁၉၇၀ ၏ American FM radioမှ စကားရပ်ကို ထောက်ခံခဲ့ကြသည်။ progressive alternative မှ top 40 radio formats ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ သီချင်းရှည်များနှင့် Dj များဖြင့် ထူးခြားသည်။ DJ နှင့်ထောက်ခံသူများသည် alternative ဟူသော ဝေါဟာရသည် ၈၀အတောအတွင်းတွင် college radio လူထုများအသုံးပြုခဲ့သည်။ new post-punk indie (သို့) underground စသည့် မည်သည့်ဂီတမဆို ပြန်လည်ရှာဖွေခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ပထမဦးစွာ စကားရပ်သည် heavy metal ballads, rarefied new wave နှင့် high-energy dance anthem တို့လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ non-mainstream rock အနုပညာရှင်များကို ရည်ညွန်းခဲ့သည်။ ထိုအသုံးအနှုန်းသည် new wave, pop, punk rock, post-punkနှင့် college/indie တို့အထိကျယ်ပြန့်ခဲ့သည်။ အမေရိကန် commercial alternative radioများဖြစ်သော Los Angeles’ KROQ-FM တွင် တွေ့နိုင်သည်။ Lollapalooza ၏အောင်မြင်မှုအရ alternative ကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ ပွဲတော်တည်ဆောက်သူ Jane’s Addiction မှ Perry Furrell သည် Alternative Nationဟူသော ဝေါဟာရကို ဖန်တီးခဲ့သည်။ ၁၉၉၀နောက်ပိုင်းတွင် အဓိပ္ပာယ်သည် ပို၍သီးခြားဖြစ်လာခဲ့သည်။
Alternative သည် ကမ္ဘာကြီး၏ခုခံတိုက်ခိုက်တွန်းလှန်သော လျှောက်လွှာများကြောင့် ခက်ခဲ့သည်။ alternative သည် ဂီတဆိုင်ရာဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများကို တွေ့ရသည်။ သို့သော် ဝေါ်ဟာရကို ဂီတစက်မှုဇုံက ရည်ညွန်းထားသည်မှာ record store များ၊ ရေဒီယို၊ ကြေးနန်းရုပ်မြင်သံကြားများနှင့် အင်တာနက်တို့ဖြစ်သည်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေ alternative ဂီတသည် စီးပွားရေးနှင့် ဈေးကွက်အရ mainstream rock နှင့် record companyများက alternative ဟူသော အသုံးအနှုန်းများကို သုံးခဲ့သော်လည်း mainstream ပရိသတ်ဆီသို့ မရောက်ရှိခဲ့ပေ။ အမျိုးအစား၏ အဓိပ္ပာယ် ကို ကျယ်ပြန့်စေခဲ့သည်။ Dave Thompson က သူ၏စာအုပ် Alternative Rock တွင် Sex Pistol ၏ Horses album နှင့် Lou Reed ၏ Metal Machine Music တို့ကို ကိုးကားထားသည်။ အစောပိုင်းတိုင်အောင် indie rock သည် အမေရိကန်တွင် modern pop နှင့် rock ကို ဖော်ပြရန်အသုံးအနှုန်းနှင့်ဆိုင်သော ဝေါဟာရဖြစ်လာခဲ့သည်။ indie rockနှင့် alternative rock ကို မကြာခဏ အပြန်အလှန် သုံးထားခြင်းဖြစ်သည်။ indie rock သည် ဗြိတိန်အခြေစိုက် ဝေါဟာရဖြစ်သော်လည်း alternative rockမှ အမေရိကန် အသုံးအနှုန်းဖြစ်သည်။
ဝိသေသလက္ခဏာ
Alternative rock ဟုသော နာမည်သည် underground ဂီတ၏မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော umbrella ​ေဝါဟာရ ဖြစ်ပြီး ၁၉၈၀အလယ် punk rock ၏နိုးကြွမှုနှင့်အတူ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ သမိုင်းကြောင်းကို ဖြတ်လျက် alternative rock သည် mainstream ယဉ်ကျေးမှု၏ငြင်းပယ်မှုကြောင့် ကျယ်ပြန့်စွာ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ကြသည်။ alternative တီးဝိုင်းများသည် ၁၉၈၀ အတောအတွင်းတွင် ကလပ်ငယ်များ၊ indie label များတွင် တီးခတ်ခြင်းနှင့် သူတို့၏ ကျော်ကြားမှုသည် စကားပြောသံများဖြင့် ကျယ်ပြန့်လာသည်။ ၁၉၈၉ တွင် The New York Times တွင် အမျိုးအစားနှင့်ပတ်သက်၍ ထုတ်ဖော်ကြားသော်လည်း alternative rock အတွက် ဂီတဆိုင်ရာပုံစံတစ်ခုလုံးမဟုတ်ပေ။ သီချင်းသံများသည် gothic rock မှ ဆူညံသော guitar မှ Britpop ၏ ၆၀/၇၀ ပြန်လည်ရှင်သန်ခြင်းအထိ စီစဉ်ထားသည်။ ၁၉၇၀ mainstreaming rock ဂီတ စတင်ကတည်းက အခြား rock ပုံစံများထက်ပို၍ ပါဝင်သည်။ alternative rock စာသားများသည် လူမှုရေး၊ မူးယစ်ဆေးဝါးအသုံးပြုခြင်း၊ စိတ်ဓာတ်ကျခြင်း၊ မိမိကိုယ်ကို သတ်သေခြင်းနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာများကို ရည်ညွန်းသည်။ စာသားများသည် ၁၉၈၀နှင့် ၁၉၉၀အစောပိုင်းတွင် အမေရိကန်နှင့် အင်္ဂလန်မှ လူမှုရေးနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ အားစိုက်မှု၏ ရောင်ပြန်ဟပ်မှု ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၁၉၈၀
၁၉၈၄ တွင် rock အမျိုးမျိုးနှင့် အထူးသဖြင့် ၁၉၆၀ rock လွှမ်းမိုးမှုမှ အုပ်စုအများစုသည် independent record label များတွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ အနာဂတ်ကို ရည်မှန်းထားခြင်းမှ ကိုယ်စားပြုခြင်းဖြစ်သည်။
၁၉၈၀တစ်လျှောက် underground တွင် alternative rock သည် ဆက်လက်ကျန်ရှိခဲ့သည်။ သီချင်းများသည် စီးပွားရေးအရ အောင်မြင်မှု (သို့) album များ Rolling Stone ကဲ့သို့ ဝေဖန်ရေးအရ ချီးမွန်းမှုများ လက်ခံရရှိစဉ်တွင် alternative rock သည် ၁၉၈၀ တွင် independent record labels, fanzines နှင့် college radio ဌာနများတွင် အရင်းခံ၍ ထူးခြားခဲ့သည်။ alternative တီးဝိုင်းများသည် ခရီး များလှည့်လည်ခြင်းနှင့် low-budget album များပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် underground တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ အမေရိကန်အဖြစ်အပျက်တွင် ကခင်တီးဝိုင်းများထဲမှ တီးဝိုင်းသစ်များပါဝင်လာခဲ့သည်။ အမေရိကတွင် ကျယ်ပြန့်သော underground လှည့်ပတ်ခြင်းများဖန်တီးခဲ့သည်။ နိုင်ငံ၏အစိတ်အပိုင်းများတွင် ကွဲပြားသောဖြစ်ရပ်များဖြင့် ဖြည့်စွက်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၈၀ ၏ အမေရိကန် alternative အနုပညာရှင်များသည် album များကို ခင်းကျင်းပြသခဲ့သော်လည်း သူတို့သည် နောက်ပိုင်း alternative ဂီတအနုပညာရှင်များနှင့် သူတို့၏ အောင်မြင်မှုဆီသို့လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ ၁၉၈၉ တွင် အမျိုးအစားသည် ထူးခြားသော ခရီးစဉ်များမှာ New Order, Public Image Limited နှင့် The Sugarcubes ၏ အမေရိကန်၏ပြိုင်ပွဲများကျင်းပရာ နေရာ ဌာနခရီးစဉ်ဖြစ်သည်။ ကွဲပြားမှုမှာ အမေရိကန်တွင် ဗြိတိန်တွင် သီးခြားအလေးထားသည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် ဗြိတိန် alternative တီးဝိုင်းများသည် စီးပွားရေးအရ အမေရိကန်တွင် အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ တွင် alternative rock သည် အင်္ဂလန်တွင် radio ဖြင့် ချဲ့ထွင်လာခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် disc jokeys, Richard Skinner နှင့် Annie Nightingaleတို့ဖြစ်သည်။ weekly music press နှင့် ဗြိတိန် national radio တစ်လျှောက် အမေရိကန်တွင် ကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။ alternative တီးဝိုင်းများသည် သီချင်းစါရင်းတွင် အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်။
၁၉၈၀ မှ American Underground
အစောပိုင်းအမေရိကန် alternative တီးဝိုင်းများဖြစ်သော Dream Syndicate, R.E.M, The Feelies and Violent Femes တို့သည် punk ၏လွှမ်းမိုးမှုကို folk ဂီတနှင့် mainstream ဂီတလွှမ်းမိုးမှုနှင့် ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။ R.E.M သည် ချက်ချင်းဆိုသလို အောင်မြင်ခဲ့သည်။ သူတို့၏ပွဲဦးထွက် album Murmur (၁၉၈၃) သည် Jangle popသည် Top 40 သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၈၀အစောပိုင်း jangle pop ဖြစ်ရပ်များထဲမှ လော့စ်အိန်ဂျယ်မှ Paisley Underground သည် ၁၉၆၀မှ အသံများကို ရှင်သန်စေခဲ့သည်။ Psychedelia နှင့် မြင့်မားသော vocal ဟာမိုနီများနှင့် ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။
အမေရိကန်indie record labels SST Record, Twin/Tone Records, Touch and Go Records နှင့် Dishord Records များသည် အမေရိကန် underground မှ ဖြစ်ရပ်မှ စိုးမိုးထားသည့် hardcore punk သည် alternative rock ၏ ကွဲပြားသောပုံစံများသို့ စီစဉ်ခဲ့သည်။ Minneapolis မြို့မှ တီးဝိုင်းများဖြစ်သည့် Husker Du and The Replacements တို့သည် ထို အပြောင်းအရွေ့ကို ညွန်ပြခဲ့သည်။ punk rock တီးဝိုင်းများကဲ့သို့ သူတို့၏အသံများကို သုံးလေးမျိုးခွဲခဲ့သည်။ Michael Azerrad (အမေရိကန်စာရေးဆရာ)က Husker Du တီးဝိုင်းသည် college rock ၏ ကွဲပြားသောဂီတနှင့် hardcore punk ထဲတွင် ရှိသည်ဟု အခိုင်အမာပြောကြားသည်။ တီးဝိုင်းသည် အမေရိကန် indie ဖြစ်ရပ်ထဲမှ major record labelသို့ လက်မှတ်ရေးထိုးရန် ပထမဆုံးအုပ်စုဥပမာဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ College rock လို စီးပွားရေးအရ အလားအလာရှိစေရန် စီမံချက်အဖြစ် ထူထောင်ခဲ့သည်။ Azerrad က "R.E.M သည် underground တီးဝိုင်းအနည်းစုမှ တစ်ခုဖြစ်သည်"ဟု ရေးမှတ်ခဲ့သည်။
၁၉၈၀နောက်ပိုင်းတွင် အမေရိကန် alternative ဖြစ်ရပ်သည် alternative pop မှ noise rock ပုံစံများမှ စိုးမိုးခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် Seattle, Washington တွင် grunge မျိုးခွဲ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ အစ၌ The Seattle sound ဟု ရည်ညွန်းခဲ့သည်။ ၁၉၉၀အစောပိုင်းတွင် ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ Grunge ၏ထူးခြားချက်မှာ heavy metal နှင့် punk rock တို့ပေါင်းစပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ Sub Pop indie label ဖြင့် ထောက်ကူးအားပေးခဲ့သည်။ grunge တီးဝိုင်းများသည် flannel shirts များနှင့် combat ဖိနပ်များဝတ်ဆင်ကြသည်။ အစောပိုင်း grunge တီးဝိုင်းဖြစ်သည့် Soundgarden နှင့် mudhoney တို့သည် U.Sနှင့် UK အသီးသီးတွင် ချီးကျူးခြင်းခံခဲ့ရသည်။