cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
အဇ္ဈတ္တအနိစ္စဆန္ဒရာဂသုတ်
အကြင်ဝတ္ထုသည် မမြဲ၊ ထိုမမြဲသောဝတ္ထု၌ လိုချင်စွဲမက်မှု ဆန္ဒရာဂ”ကို ပယ်ရမည်-အစရှိသည်ဖြင့် အဇ္ဈတ္တိကာယတန တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီတို့ကို ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
သင်ဘန်ချောင်းရွာ၊ အရှေ့ဆင်ကူး
သင်ဘန်ချောင်းရွာ၊ အရှေ့ဆင်ကူး
ကွင်းလယ်စုရွာ၊ မီးသွေးတိုက်
ကွင်းလယ်စုရွာ၊ မီးသွေးတိုက်
​အောင်သပြေရွာ၊ ကျွန်းချောင်း
အောင်သပြေရွာ၊ ကျွန်းချောင်း
သာစည်ရွာ၊ ကျောက္ကာ (မြောက်)
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မုံရွာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငွေကြေးစုဆောင်းခြင်း
ယနေ့ခေတ်မှာ ငွေကြေးစုဆောင်းခြင်းဟာ အင်မတန်မှကို ခက်ခဲလှ ပါတယ်။ ကျွန်မတို့ရဲ ့ ဝင်ငွေဟာ စားသောက်ကုန် နဲ့ ကားဓာတ်ဆီ အတွက် သင့်လျော်လောက်တဲ့ ပမာဏ မဟုတ်ဘူး ဆိုရင် ငွေကြေးစုဆောင်းဖို့ အင်မတန်မှကို ခက်ခဲပါလိမ့်မယ် လို့ University of California မှ psychology professor ဖြစ်သူ Anthony Pratkanis ကဆိုပါတယ်။ ယနေ့အချိန်မှာ စားသောက်ကုန်နဲ့ ဓာတ်ဆီဈေးဟာ တဖြည်းဖြည်း သိသိသာသာရော ၊ မသိမသာပါ တက်နေပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ ့နှစ်ကတည်းက စားသောက်ကုန်ဈေးနှုန်း ဟာ ၄၀ % တက်လာတယ်လို့ UN Food and Agriculture Organization ကဆိုပါတယ်။ တချိန်တည်းမှာပဲ ရေနံစိမ်းဈေးက ၂၀၀၂ ခုနှစ်ကတည်းကစလို့ ၅ဆ တက်လာပါတယ်။ ကမ္ဘာ့ စီးပွားရေး ဆုတ်ယုတ်မှု နဲ့ ငွေကြေးဖောင်းပွလာမှုကြောင့် ငွေကြေးစုဆောင်းမိဖို့ ပိုမို ခက်ခဲလာရပါတယ်။
ခရက်ဒစ် ကဒ် (အကြွေးဝယ်ခွင့် ကဒ်) များ ကြောင့်လည်း ငွေကြေး စုဆောင်းနိုင်မှု မရှိခြင်း ရဲ့ အကြောင်းရင်း တစ်ခု ဖြစ်နေပြန်ပါသေးတယ်။ ဘဏ်များက စည်းကမ်းချက်များနှင့် ကိုက်ညီတဲ့ သူများကို ခရက်ဒစ်ကဒ် ထုတ်ပေးနေခြင်းဟာ ငွေကြေးသုံးစွဲမှုကို ပိုမိုလွယ်ကူစေပြီး ငွေကြေးစုဆောင်းနိုင်ခြင်းကို လျော့နည်းစေပါတယ်။ အာရှပစိဖိတ်ဒေသမှာ ခရက်ဒစ်ကဒ် သန်းပေါင်း ၅၈၀ လည်ပတ်နေပြီး ၂၀၀၂ ခုနှစ်မှစကာ ခရက်ဒစ်ကဒ် သုံးစွဲသူပေါင်း ၅၄% တိုးမြင့်လာတယ် လို့ Euromonitor Report ကလေ့လာကာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။၅ နှစ်တာ ကာလအတွင်းမှာ ခရက်ဒစ်ကဒ် လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှု ၆၂% တိုးမြင့်လာပါတယ်။ အာရှနိုင်ငံများဖြစ်သော စင်္ကာပူ ၊ မလေးရှား နိုင်ငံများမှာ ပစ္စည်းဝယ်ယူခြင်း ၊ ငွေသားထုတ်ယူခြင်း အကြောင်းရင်းတို့ အပါအဝင် ခရက်ဒစ်ကဒ် သုံးစွဲမှုဟာ ၁၉၉၈ မှ ၂၀၀၅ ခုနှစ်ကာလအတွင်း ၂၀၀ မှ ၅၀၀ % ထိ တိုးမြင့်လာတယ် လို့ the Bank for International Settlements ရဲ့ လေ့လာမှုများက ဆိုပါတယ်။ အဲဒီလို ခရစ်ဒစ်ကဒ်များ အလွယ်တကူ ရရှိနေခြင်းကြောင့် flat TV လိုမျိုး အိမ်တွင်း ဇိမ်ခံပစ္စည်းများကို ပလပ်စတစ် ခရက်ဒစ်ကဒ် ထိုးပေးလိုက်ရုံဖြင့် လွယ်ကူစွာ ဝယ်ယူနိုင်ပြီး ငွေကြေးစုဆောင်းဖို့ ခဲယဉ်းလာပြန်ပါတယ်။ မလိုအပ်သေးသော ပစ္စည်းများကို လွယ်လင့်တကူ ဝယ်ယူခြင်းဟာလည်း ငွေကြေးစုဆောင်းရန် ခက်ခဲတဲ့ အကြောင်းရင်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ မလိုအပ်ဘဲ ဖိနပ်အသစ် တစ်ရံ ဝယ်မယ်ဆိုရင် အခုချက်ချင်း ဝယ်လိုက်လို့ရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီ ဖိနပ်အသစ်တစ်ရံကို အခု ဝယ်လိုက်မလား..နောင် နှစ် ၂၀ မှာ ပင်စင်ယူပြီးချိန်မှာ မပူမပင် မကြောင့်မကြ ဘဲ နေမလား ဆိုတာ ကျွန်မတို့ ရွေးချယ်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အခုလက်ရှိအချိန်မှာ စိတ်ပျော်ရွှင်မှုကို နောင် အနာဂတ်မှာ ပျော်ရွှင်ရမှုထက် ပိုလို့ အလေးထားမိမှာပါပဲ။ ဒါပေမယ့် နောင်အနာဂတ်မှာ ရရှိလာမယ့် အကျိုးဆက်ကတော့ ပိုလို့ ကြီးမားနေပါတယ်။
ငွေကြေးကျွမ်းကျင်သူ ပညာရှင်များက တကယ်လို့ သင်ဟာ အခု အသက် ၂၀ ရှိပြီး တစ်လကို ငွေ ၁၀၀ ဒေါ်လာကို ဘဏ်မှာစုမယ်ဆိုရင် ၈% အတိုးရရှိပြီး သင် ပင်စင်ယူချိန်မှာ သင့်မှာ ငွေ ၅၂၇ ၄၅၄ ဒေါ်လာ ရှိနေမှာဖြစ်ပါတယ်။ တကယ်လို့ သင်ဟာ အသက် ၂၀ မှာ စမစုဘဲ အသက် ၃၀ ထိတိုင်အောင် ၁၀ နှစ်နောက်ကျပြီး စောင့်လိုက်မယ်ဆိုရင် သင် ပင်စင်ယူချိန်မှာ သင့်ထံမှာ ငွေ ၂၂၉ ၃၈၈ ဒေါ်လာသာ ရှိနေပါမယ် လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါပေမယ့်လည်း ကျွန်မတို့ရဲ ့ အမြင်အာရုံထဲကို လှပဆွဲဆောင်မှု ရှိသော လူသုံးကုန် ၊ အိမ်သုံးကုန် ပစ္စည်းများက ဝင်ရောက်လာ တဲ့အခါမှာ ဘယ်လိုပင် ပြောစေဦးတော့ အနာဂတ်ဆိုတာကို ကျွန်မတို့ ဦးနှောက်က မစဉ်းစားမိကြတော့ပါဘူး။ အဲဒီအခါမှာ ကျွန်မတို့က ပန်းတိုင် တစ်ခုထားဖို့ လိုအပ်လာပါတယ်။ အဲဒီ ပန်းတိုင်က ဘာလဲဆိုတော့ ကျွန်မတို့ ပင်စင်ယူရင် ဘယ်လိုနေမလဲ ဆိုတာပါ။ ပင်စင်ယူပြီးချိန်မှာ သက်တောင့်သက်သာ ရှိသော အိမ်ကြီးမျိုးနှင့်နေလိုတယ် ဆိုလျှင်တော့ ကျွန်မတို့ရဲ့ စားပွဲပေါ်က သီချင်းခွေများ၊ ဖိနပ်ဘီရိုထဲက မစီးဖြစ်သော ရှုးဖိနပ်များ၊ မဖတ်ဖြစ်ဘဲ ဝယ်ထားသော စာအုပ်များ၊ မလိုအပ်သော အလှပြင်ပစ္စည်းများ နဲ့ ကျွန်မတို့ရဲ့ ပန်းတိုင်ဖြစ်တဲ့ အိမ်ကောင်းကောင်း တစ်လုံးနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ကာ ကျွန်မတို့ရဲ့ စိတ်ကို ကျွန်မတို့ နိုင်နင်းစွာ ပိုင်းဖြတ်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ မိတ်ဆွေများ ၊ မိသားစုဝင်များကိုလည်း မိမိရဲ့ ပန်းတိုင်ကို ပြောပြပြီး ထိုပန်းတိုင်ကို ရရှိရန်အတွက် မနှောင့်ယှက်ကြရန် ပြောထားပါ။ မိမိ မလိုအပ်သော ပစ္စည်းများကို ဝယ်ယူမှာ မဟုတ်ဘူးဆိုတာကို မိသားစုဝင်များ၊ မိတ်ဆွေများကို အသိပေး ပြောကြားထား သင့်ပါတယ်။
မိမိစိတ်ကို မိမိပြုပြင်ပြောင်းလဲပြီး ငွေကြေးစုဆောင်းခြင်း အလေ့အထ ကိုမွေးမြူကာစမှာ မိမိအတွက် မိမိ အနစ်နာခံခြင်းဖြစ်ပေမယ့် နောင်အနာဂတ် မှာ စိတ်အေးချမ်းသာစွာ နေထိုင်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
မြို့သစ်ရွာ၊ ခင်ဦးမြို့နယ်
မြို့သစ်ရွာ (Myothit)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ခင်ဦးမြို့နယ်၊ မြို့သစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၅၂၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျော်ငြိမ်း၊ ဗိုလ်မှူးကြီး
ကျော်ငြိမ်း၊ ဗိုလ်မှူးကြီး(ငြိမ်း)
အသက်(၈၇)နှစ်၊ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနဝန်ကြီး(ငြိမ်း) (၃-၇-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။)
လုံမောက်ခမ်းရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၁၀ နိုဝင်ဘာ
နိုဝင်ဘာလ၊ (၁၀)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၃၁၄)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၁၅)ရက်မြောက်)) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၅၁) ရက် ကျန်သေးသည်။
ကျီးချောင်းရွာ၊ အရှေ့ဆင်ကူး
ကျီးချောင်းရွာ၊ အရှေ့ဆင်ကူး
တောင်သာယာရွာ
တောင်သာယာရွာ
ကျုံဖရဲကရင်စုရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
ကျုံဖရဲကရင်စုရွာ(Kyonhpayekayinsu)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ ပန်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၁၈၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၆၂၆ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၂၇၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖက်သန်းတပ်ရွာ၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်
ဖက်သန်းတပ်ရွာ (Hpetthantat)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်၊ တိုက်ပွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၄၈၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တိုက်ပွဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၉၁ ဦး၊ မ ၁၃၁၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၀၂ ဦးနေထိုင်သည်။
တောင်ကလုံရွာ၊ တောင်ကလုံ
တောင်ကလုံရွာ၊ တောင်ကလုံ
အဇ္ဈတ္တအနိစ္စနန္ဒိက္ခယသုတ်
စက္ခုကို အသင့်အားဖြင့် နှလုံးသွင်းလျှင် စက္ခု၏ မမြဲခြင်းကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ အဖန်ဖန် ရှုသော် စက္ခု၌ ငြီးငွေ့၏။ နှစ်သက်မှု ကုန်ခြင်းကြောင့် စွဲမက်မှုကုန်၏။ စွဲမက်မှုကုန်ခြင်းကြောင့် နှစ်သက်မှုကုန်၏။ နှစ်သက်မှု စွဲမက်မှုကုန်ခြင်းကြောင့် စိတ်သည် ကောင်းစွာလွတ်မြောက်ပြီဟု ဆိုအပ်၏ အစရှိသည်ဖြင့် အဇ္ဈတ္တိကာယတန တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီကို ရှုမှတ်ရန် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
တီထွင်မှု
အဓိကဆောင်းပါး : တီထွင်ခြင်း =တီထွင်မှု(Inventions)ဗဟုသုတများ=
တောင်ကုတ်ခရိုင်
တောင်ကုတ်ရိုင် (Taungup District) သည် ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ပါဝင်သော ခရိုင်ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ တောင်ကုတ်မြို့ဖြစ်သည်။
ပါဝင်သောမြို့နယ်များ
တောင်ကုတ်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သော မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
၁၁ နိုဝင်ဘာ
နိုဝင်ဘာလ၊ (၁၁)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၃၁၅)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၁၆)ရက်မြောက်)) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၅၀) ရက် ကျန်သေးသည်။
တောင်ကုတ်ခရိုင်
သမိုင်းကြောင်း
၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံအနှံ့ ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ သံတွဲခရိုင်မှ တောင်ကုတ်မြို့နယ်၊ ကျောက်ဖြူခရိုင်မှ မာန်အောင်မြို့နယ် တို့ကိုခွဲထုတ်ကာ တောင်ကုတ်ခရိုင်အဖြစ် တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်
ဘူတာစုရွာ၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်
ဘူတာစုရွာ(Butarsu)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်၊ မော်ဟန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၄၈၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မော်ဟန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၄၆၈ ဦး၊ မ ၃၈၁၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၉၂၈၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးညှင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အက်စထရာကန်မြို့
အက်စထရာကန်မြို့
အက်စထရာကန်မြို့သည် ဥရောပ တိုက် ဗောလဂါမြစ်အတွင်းရှိ ကျွန်းကလေးတစ်ကျွန်းပေါ်တွင် တည်ရှိလျက် ထိုမြစ်စီးဝင်ရာ ကက်စပျန်ပင်လယ်နှင့် မိုင် ၅ဝ ကွာဝေး၏။ ထိုမြို့သည် အက်စထရာကန်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်၍ အက်စထရာကန်နယ်သည် ရှေးရုရှအင်ပိုင်ယာကြီး၏ စတုတ္ထ အကြီးဆုံးနယ်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၉၁ဝ၄၂ မျှရှိခဲ့သော်လည်း ၁၉၂၂ ၌ ရုရှဆိုဗီယက် ဆိုရှယ်လစ် ပြည်ထောင်စုသမ္မတနိုင်ငံ၏ လက်အောက်ခံနယ်ပယ် ဖြစ်သွား သောအခါ ဗောလဂါမြစ်၏ ဝဲယာကမ်းနှစ်ဖက်တစ်လျှောက် စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၁၁ဝဝဝ မျှသာကျယ်တော့လေသည်။ မြစ်ဝှမ်း ဒေသတစ်လျှောက်မှလွဲ၍ ကျန်အပိုင်းတို့သည် ခြောက်သွေ့သော မြေပြန့်လွင်ပြင်ကျယ်ကြီးမျှဖြစ်၏။ ငါးဖမ်းခြင်း၊ နွား၊ သိုး၊ ဆိတ် မွေးမြူခြင်းနှင့် ဆားချက်ခြင်းလုပ်ငန်းများကား ရုရှ၊ တာတာ စသည်အားဖြင့် လူဦးရေ ၅ဝဝဝဝဝ မျှရှိသော ထိုနယ် ၏ အဓိကလုပ်ငန်းများဖြစ်လေသည်။
အက်စထရာကန်မြို့သည် အရေးပါအရာရောက်သော ကုန်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရာ ဗဟိုဌာနဖြစ်၍ ရှေးအခါကပင် ထိုမြို့သည် ဥရောပတိုက်နှင့်အာရှတိုက်မှ ကုန်များကို ဖြန့်ဖြူး ရာဒေသတစ်ခုအဖြစ် ထင်ပေါ်ကျော်စောခဲ့လေသည်။ ထိုမြို့မှပင် အာရှတိုက်အလယ်ပိုင်းသား လူမျိုးများသည် ရွှေ၊ ပိုးထည်နှင့် ဇာများ၊ ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်၊ ဆေးဝါးနှင့်ကောက်နှံတို့ကို ဝါဂွမ်း၊ သားရေ၊ ဆား၊ သကြားနှင့် အခြား ပစ္စည်းမျိုးစုံတို့ဖြင့် လဲလှယ်ကြလေသည်။
အက်စထရာကန်မြို့၏ ထင်ရှားသော ထွက်ကုန်တစ်ခု မှာ ရေနံဖြစ်၏။ ရေနံကို ထိုမြို့ရှိ ဗားကူး ရေနံတွင်းများ မှရရှိလျက် ဗောလဂါမြစ်မှ ငါးများကိုလည်း အကြီးအကျယ် တင်ပို့ရောင်းချကြသည်။ လူကြိုက်များသော ပါးရှင်းသိုးကလေး များမှရရှိသည့် အက်စထရာကန်သိုးမွေးကိုလည်း တင်ပို့ရောင်း ချကြသည်။ အက်စထရာကန်မြို့သည် မြို့အနေအထားလှပသည်ဟု ဆိုရသော်လည်း အရှေ့တိုင်းမှမြို့များဆန်သဖြင့် သန့်သန့် ရှင်းရှင်းမရှိလှချေ။ ထိုမြို့တွင် ၁၉၁၉ ခုနှစ်က စတင်တည်ထောင်ခဲ့သော တက္ကသိုလ်ကျောင်း တစ်ကျောင်းရှိ၏။ ထိုမြို့၏ လူဦးရေမှာ ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ၄၄ဝဝဝ ရှိခဲ့လေသည်။
​ရေတွင်းကုန်းရွာ၊ မီးသွေးတိုက်
ရေတွင်းကုန်းရွာ၊ မီးသွေးတိုက်
ကျော်ညွန့်၊ ဦး (အဆိုတော်)
တေးသံရှင် ကိုကျော်ညွန့်
ဦးကျော်ညွန့်၊ အသက်(၇၅) နှစ်၊ ရေဒီယိုအဆိုတော် တေးသံရှင်ကိုကျော်ညွန့် (၂၂-၉-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။)
ရတနာပုံမိဖုရား (ပင်းယ)
ရတနာပုံ သည် ပင်းယနေဘုရင် တစ်စီးရှင် သီဟသူ၏ မိဖုရားနှစ်ပါးအနက် တစ်ပါး ဖြစ်သည်။ သူမသည် စစ်ကိုင်းဘုရင်များဖြစ်သော အသင်္ခယာ စောယွန်းနှင့် တရဖျားကြီးတို့၏ မယ်တော် ဖြစ်သည်။
ရတနာပုံ မိဖုရားသည် မြောက်ပိုင်းဒေသတစ်နေရာရှိ လင်းယဉ်ရွာမှ သာမန်အရပ်သူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူမသည် ရှမ်းလူမျိုးတစ်ဦး ဖြစ်ဟန်တူသည်။ ၁၂၉၈ ခုနှစ်တွင် သူမသည် ၁ နှစ်အရွယ်ကလေးငယ်နှင့် မုဆိုးမတစ်ဦးဖြစ်ကာ တောင်အရပ်သို့ ခရီးထွက်စဉ် အမဲလိုက်ထွက်လာသော သီဟသူနှင့် တွေ့ခဲ့သည်။ အစ်ကိုနှစ်ဦးနှင့်အတူ မြင်စိုင်းနေပြည်တော်ကို တည်ထောင်ခဲ့သူ သီဟသူက ရတနာပုံအား ကိုယ်လုပ်တော်အဖြစ် ကောက်ယူခဲ့သည်။ တစ်နှစ်ခန့်အကြာတွင် ပထမဆုံးသားတော် စောယွန်းကို မွေးဖွားခဲ့သည်။ သမီးတော် စောပုလဲအား မမွေးဖွားမီအထိ သူမသည် ကိုယ်လုပ်တော်အဖြစ်သာ ရှိနေခဲ့သည်။ ယင်းနောက် သူမအား မြောက်နန်းမတော် မိဖုရားအဖြစ် မြှောက်စားခဲ့သည်။
မိဖုရားမှ ဆင်းသက်လာသူများတွင် စစ်ကိုင်းဘုရင်များဖြစ်သော အသင်္ခယာ စောယွန်းမှ တရဖျားငယ်တို့အထိ ပါဝင်သလို အင်းဝနေပြည်တော်အား တည်ထောင်ခဲ့သူ သတိုးမင်းဖျားဘုရင်လည်း ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် မိဖုရားခေါင်များဖြစ်သော အင်းဝ ရှင်ဘို့မယ်နှင့် ရှင်မြတ်လှ တို့သည်လည်း ရတနာပုံမိဖုရား၏ အဆက်အနွယ်များ ဖြစ်ကြသည်။
ကျမ်းပြုစာရင်း
ကဏ္ဍ:ပင်းယခေတ် မိဖုရားများ
ကျွန်းချောင်းရွာ၊ ကျွန်းချောင်း
ကျွန်းချောင်းရွာ၊ ကျွန်းချောင်း
ခွန်လုံးရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒုက္ခနိဗ္ဗာနသပ္ပါယသုတ်
အဇ္ဈတ္တိကာယတန (၆)ပါး၊ ဗဟိဒ္ဓါယတန (၆)ပါး၊ ဝိညာဏ် (၆)ပါး၊ ဝေဒနာ (၆)ပါးတို့ကို တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ ဒုက္ခဟု ရှုမြင်နေမှုသည် နိဗ္ဗာနဂါမိနီ ပဋိပဒါပေတည်းဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ဆပဋမထေရ်၊ သျှင်
သျှင်ဆပဋမထေရ် ( ၅၁၂-၅၆၅ ခန့်)
မြန်မာနိုင်ငံ သာသနာဝင်တွင် ဆပဋ(ဆပဒ) သို့ (ဆပ္ပဒ) ဟု ခေါ်တွင်သော မထေရ် သုံးပါးတို့သည် ပုဂံခေတ်အတွင်း၌ ပေါ်ပေါက်ခဲ့၏။ ထိုသုံးပါးတို့မှာ-
ထိုသုံးပါးတို့တွင် နောက်နှစ်ပါးမှာ ပထမဆပဋမထေရ်၏ နေရာတွင် ဆက်ခံ၍ နေသောကြောင့် ထိုအမည်ကို ရရှိခြင်းဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် ပထမဆပဋမထေရ်ကဲ့သို့ ထင်ရှားကျော်ကြားခြင်း မရှိကြပေ။ သျှင်သဒ္ဓမ္မဇောတိပါလဘွဲ့ရ ပထမဆပဋမထေရ်သည်ကား မြန်မာပြည် သို့ သီဟိုဠ်နိုင်ငံမှ သာသနာကို သယ်ဆောင်ခြင်း၊ စာပေကျမ်းဂန် များစွာတို့ကို ပြုစုတော်မူခြင်း စသည်တို့ကြောင့် သာသနာဝင်တွင် ပိုမို၍ ထင်ရှားလေသည်။
ပထမဆပဋမထေရ်အား ပုသိမ်မြို့စီရင်စု အဝင်အပါ ယခုအခါ ငပုတောမြို့နေရာဟု ယူဆကြသော ဆပဋရွာတွင် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၅၁၂-ခုနှစ်၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ သာမဏေပြုသောအခါ ဘွဲ့မည်မှာ သျှင်သဒ္ဓမ္မဇောတိပါလ ဖြစ်သည်။ နောင်အခါ၌ မွေးဖွားရာ ရွာကို အစွဲပြု၍ သျှင်ဆပဋဟု ခေါ်တွင်ကြ၏။ အရှင်ရေးသားသော ကျမ်းများ၌ကား သျှင်သဒ္ဓမ္မဇောတိပါလဟု အရေးအသား များပေသည်။ သာသနာဝင်များ၌မူ သျှင်ဆပဋဟုပင် ထင်ရှားသည်။ အချို့ပိဋကတ် သမိုင်းများ၌ကား ' သျှင်သဒ္ဓမ္မဇောတိပါလဆပဋ ' ဟုလည်း တွဲဖက်ခေါ်တတ်သေးသည်။
သျှင်သဒ္ဓမ္မဇောတိပါလဘွဲ့ရ သာမဏေသျှင်ဆပဋသည် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၅၃၂-ခုနှစ်၊ ခရစ်နှစ် ၁၁၇၀၊ ပုဂံ နာရပတိစည်သူ မင်းလက်ထက်တွင် ဆရာဖြစ်သူ သျှင်ဥတ္တရာဇီဝမထေရ် သီဟိုဠ်(သီရိလင်္ကာ)သို့ ဘုရားဖူး သွားရောက်ရာတွင် ဆရာတော်နှင့်အတူ လိုက်ပါသွားခဲ့ လေသည်။ သီဟိုဠ်နိုင်ငံသို့ ရောက်လျှင် သျှင်ဆပဋသာမဏေသည် အသက် နှစ်ဆယ်ပြည့်သဖြင့် ရဟန်းခံချိန်သို့ ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဆရာဖြစ်သော သျှင်ဥတ္တရာဇီဝမထေရ်သည် သီဟိုဠ်သံဃာတို့နှင့် တိုင်ပင်၍ သျှင်ဆပဋသာမဏေအား နှစ်နိုင်ငံ သံဃာများ ပူးပေါင်းကာ ရဟန်းဘောင်သို့ ပို့ဆောင်ပေးကြ လေသည်။
နှစ်နှစ်ခန့်ကြာသောအခါ သျှင်ဥတ္တရာဇီဝမထေရ်နှင့် အဖွဲ့သည် ဘုရားဖူးခြင်း ကိစ္စပြီးသဖြင့် ပုဂံပြည်သို့ ပြန်မည်ပြုရာတွင် ဆပဋပဉ္စင်းသစ်သည် ဤသို့ အကြံဖြစ်၏။  ငါသည် ဆရာမထေရ်နှင့် ပြန်လိုက်သည်ရှိသော် ဆွေမျိုးမိသင်္ဂဟတို့ အသိုင်းအဝိုင်းတွင် မွေ့လျော်၍ ပါဠိ အဋ္ဌကထာတို့ကို ကောင်းမွန်စွာ သင်ကြားနိုင်မည် မဟုတ်ပေ။ ဤသီဟိုဠ်ကျွန်း၌ နေ၍ ပါဠိ အဋ္ဌကထာ ကျမ်းစာများကို သင်ကြားနေရစ်ခဲ့ရမူ ကောင်းလေစွ၊ ဟု အကြံဖြစ်၍ ဆရာသျှင်ဥတ္တရာဇီဝမထေရ် အား ခွင့်တောင်းလေသည်။ အခွင့်ရလျှင် သီဟိုဠ်နိုင်ငံ၌ နေရစ်ပြီး စာပေပရိယတ်များကို သင်ကြားဆည်းပူးလေသည်။
သျှင်ဆပဋသည် သီဟိုဠ်နိုင်ငံ၌ ပညာဆည်းပူးခဲ့သည်မှာ ၁ဝ-နှစ်မျှ ကြာမြင့်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် စာပေပရိယတ်လည်း ပြည့်စုံကြွယ်ဝလာပြီ ဖြစ်သည့်အလျောက် ပုဂံသို့ ပြန်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ ထိုအခါ  အကယ်၍ ပုဂံပြည်တွင် ငါ၏ ဆရာမထေရ် မရှိခဲ့လျှင် ပုဂံသားတို့နှင့် သံဃာ့ကံပြုရန် အခက်အခဲ ရှိလိမ့်မည်၊ သို့အတွက် ဤသီဟိုဠ်ကျွန်းမှ သံဃာအချို့ကို သံဃာ့ကံပြုရန်အတွက် ပင့်ဆောင်သွားမှ သင့်တော်ချေမည်၊  ဟု ကြံစည်မိသည့်အတိုင်း သီဟိုဠ်နိုင်ငံမှ မထေရ်လေးပါးကို ပင့်ဆောင်ခဲ့လေသည်။ ပင့်ဆောင်ခဲ့သော မထေရ်များမှာ စာပေတတ်ကျွမ်း သူချည်း ဖြစ်ကြသည်။ ထိုရဟန်းတို့မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
ပြင်သစ်ပညာရှင် တစ်ဦးကမူ တာမလိန္ဒမထေရ်သည် ကမ္ဘောဒီးယားပြည် အံကောသုံမြို့တည် ဇေယဝါမန်ဘုရင်၏ သားတော်တစ်ပါး ဖြစ်ရမည်ဟု ယူဆ သည်။ သတ္တမမြောက် ဇေယဝါမန်မင်းသည် မြန်မာဘုရင် နရပတိစည်သူနှင့် ထီးပြိုင်နန်းပြိုင်ဖြစ်၍ ထိုအယူကို ကန့်ကွက်ဖွယ် မရှိဟု အဆိုပြုကြသည်။) သျှင်ဆပဋမထေရ်သည် မထေရ်လေးပါးနှင့်အတူ မြန်မာနိုင်ငံသို့ သက္ကရာဇ် ၅၄၃-ခုနှစ်၊ ခရစ်နှစ် ၁၁၇၀တွင် သင်္ဘောစီး၍ ကြွလာခဲ့ကြ၏။ မြန်မာပြည်သို့ ရောက်လျှင် ဝါဆိုရန် နီးကပ်နေသဖြင့် ပုဂံပြည်ထိအောင် မလာရောက်နိုင်တော့ဘဲ ပုသိမ်မြို့ တောင်အရပ်၌ သက်ကယ်တို့ ဆောက်လုပ်သော ကျောင်း၌ ဝါဆိုဝါကပ်ကြရသည်။ ထိုအရပ်ရှိ ကျောင်းကို သီဟိုဠ်ရောက်ကျောင်း ဟုယခုတိုင် ထင်ရှားလေသည်။
သျှင်ဆပဋမထေရ်သည် မထေရ်လေးပါးတို့နှင့် အတူ သီတင်းဝါလကျွတ်၍ ပဝါရဏာ ပြုပြီးလျှင် ပုဂံနေပြည်တော်သို့ ကြွရောက်လာကြလေသည်။ ပုဂံနေပြည်တော်မှ ဆရာဖြစ်သော သျှင်ဥတ္တရာဇိဝီမထေရ်သည် ရက်အနည်းငယ်ကပင် ပျံလွန်တော်မူသဖြင့် သင်္ဂြိုဟ်ပြီးစီးနှင့် နေပြီဖြစ်သည်။ သျှင်ဆပဋသည် ထိုအကြောင်းကို ပုဂံသို့ ရောက်မှ ကြားသိရသောကြောင့် မိမိဆရာ မထေရ်သင်္ဂြိုဟ်ရာ အရပ်သို့ သွားရောက်၍ ပူဇော်ရလေသည်။
သျှင်ဆပဋမထေရ်တို့ ငါးပါးဂိုဏ်းသည် ပုဂံသားရဟန်းတော်တို့နှင့် သံဃာ့ကံကို အတူမပြုကြဘဲ မိမိငါးပါးတည်းသာ စုပေါင်း၍ ကံပြုကြ၏။ ထိုဂိုဏ်းကို နောင်အခါတွင် ဒုတိယ သီဟိုဠ်ရောက်ဂိုဏ်းဟု ခေါ်တွင်လေသည်။
နရပတိစည်သူမင်းသည် သျှင်ဆပဋတို့ ငါးပါးဂိုဏ်းကိုလည်း ကြည်ညိုတော်မူသဖြင့် ဧရာဝတီမြစ်လယ်တွင် လှေဖောင်များ ပြုလုပ်၍ သာမဏေများကို ရဟန်းပြုစေလေသည်။ ထိုအခါမှ စ၍ သျှင်ဆပဋတို့ တည်ထောင်သော ဒုတိယသီဟိုဠ်ရောက်ဂိုဏ်းမှာလည်း တိုးတက်ကြီးပွားလာလေသည်။
သျှင်ဆပဋမထေရ်သည် နရပတိစည်သူမင်းကြီး လှူဒါန်းသော မိမိကျောင်းပရိဝုဏ်အတွင်း၌ ဘုရင့်ကောင်းမှုတော်ဖြစ်သော စေတီတစ်ဆူကို ကြပ်မတ်တည်ထားရာ သီဟိုဠ်ပုံစံကိုယူ၍ တည်ထားသည်။ ထိုစေတီတော်သည် ' ဆပဋစေတီ ' အမည်ဖြင့် ထင်ရှားသည်။
ဆရာတော်သည် စာပေကျမ်းဂန်တို့၌ ကျွမ်းကျင်တော်မူသည့်အလျောက် သဒ္ဒါဘက်ဆိုင်ရာကျမ်းများ၊ သာသနာရေးဆိုင်ရာ သုတ်၊ ဝိနည်း၊ အဘိဓမ္မာကျမ်း တို့ကို ရေးသား ပြုစုတော်မူ၏။ အရှင်ရေးသားသော ကျမ်းတို့မှာ ဝိနယဂုဠှတ္ထဒီပနီကျမ်း၊ သီမာလင်္ကာရစာကိုယ်နှင့် ဋီကာ၊ ပါတိမောက္ခပဒတ္ထဝဏ္ဏနာကျမ်း၊ နာမာစာရဒီပကစာကိုယ်နှင့် ဋီကာ၊ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်ဂဏ္ဌိပုဒ်၊ ဝိနယဇာတတ္ထကီကျမ်း စသည်တို့ ဖြစ်သည်။
သျှင်ဆပဋမထေရ်သည် နရပတိစည်သူမင်းလက်ထက်တွင် ပျံလွန်တော်မူသည်ဟု သိရှိရပြီး မည်သည့်ခုနှစ်ဟူ၍ကား မတွေ့ရချေ။
ကိုးကား
<References />
ဆက်လက်လေ့လာရန်
၁) ကလျာဏီကျောက်စာနိသျ၊ သာသနာလင်္ကာရစာတမ်း၊ မှန်နန်းရာဇဝင်တော်ကြီ- ပထမတွဲ၊ မဟာစေတီယုပ္ပတ္တိဝိဘာဝနီကျမ်း၊ ပုဂံခေတ်ယဉ်ကျေးမှု၊ ပေဖူးလွှာ၊ သာသနဗဟုသုတ ပ္ပကာသနီကျမ်း၊ ပိဋကတ်သမိုင်းစာတမ်း ၊
နောင်ဟိုင့်ရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
နောင်ဟိုင့်ရွာ (Nawnghaint)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ ပန်မုန့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၁၀၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်မုန့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၈၈ ဦး၊ မ ၂၁၉၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၂၇၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွှေလောင်းတင်ရွာ
ရွှေလောင်းတင်ရွာ
တလင်းဆိပ်ရွာ၊ တလင်းဆိပ်
တလင်းဆိပ်ရွာ၊ တလင်းဆိပ်
ဝါးပြားရွာ၊ ပင်းတယမြို့နယ်
ဝါးပြားရွာ (Warpyar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်းတယမြို့နယ်၊ ကူးကော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၈၀၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကူးကော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၉၀ ဦး၊ မ ၃၀၉၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၉၈၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်းတယမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၁၂ နိုဝင်ဘာ
နိုဝင်ဘာလ၊ (၁၂)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၃၁၆)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၁၇)ရက်မြောက်)) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၄၉) ရက် ကျန်သေးသည်။
သာစည်ရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မုံရွာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထလုရွာ၊ အရှေ့ဆင်ကူး
ထလုရွာ၊ အရှေ့ဆင်ကူး
မုန်တိုင်ရွာ၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်
မုန်တိုင်ရွာ (Montaing)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်၊ ပဲခင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၆၃၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပဲခင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၇၂ ဦး၊ မ ၁၃၄၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၁၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ဧဝရတ်တောင်
ဧဝရတ်တောင် (Mount Everest; सगरमाथा; တိဘက်: Chomolungma ཇོ་མོ་གླང་མ; )၊ အမည်ကွဲအားဖြင့် ချိုမိုလန်းမားတောင် (Mount Chomolungma) သည် ကမ္ဘာ့အမြင့်ဆုံး နေရာအဖြစ် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အမြင့် ၈၈၄၈မီတာ (၂၉၀၂၉ ပေ) မြင့်မားသည်။ ဟိမဝန္တာတောင်တန်းတွင် အပါအဝင်ဖြစ်ပြီး နီပေါ နှင့် တရုတ်နိုင်ငံ(တိဗက်ဒေသ) တို့က တစ်ဖက်စီတည်ရှိသည်။
ဧဝရတ်တောင်ထိပ်သည် နီပေါနှင့် တရုတ်နိုင်ငံ တိဘက်ဒေသ တို့၏ နယ်စပ်တွင် တည်ရှိသည်။ ဧဝရက်တောင်ထိပ်သည် လူသားတို့အတွက် မလောက်ငှသော လေပမာဏရှိသည့် သေမင်းတမာန် လေထုဇုံတွင် တည်ရှိသဖြင့် တောင်ထိပ်သို့ တက်ရောက်ရာတွင် အပို အောက်ဆီဂျင်ကို အသုံးပြုရသည်။ သေမင်းတမာန်ဇုံ ဆိုသည်မှာ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် အထက် ၂၅,၀၀၀ ပေ ကျော် မြင့်သော ဧဝရတ်တောင်၏ တစိတ်တဒေသကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
ဧဝရတ်တောင်ထိပ်
ဧဝရတ်တောင်ထိပ်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံမြောက်ဘက် ဟိမဝန္တာတောင်တန်းတွင် တည်ရှိ၍ ကမ္ဘာပေါ်၌အမြင့်ဆုံးတောင်ထိပ်ဖြစ်သည်။ ထိုတောင်ထိပ်ရှိရာ နီပေါနိုင်ငံတွင်လည်းကောင်း၊ တိဗက်နိုင်ငံတွင်လည်းကောင်း ယင်းတောင်ထိပ်သည် တန်ခိုးကြီးသည်ဟူ၍ အစွဲအလမ်းရှိကြသည်။ တိဗက်ဘာသာစကားဖြင့် ထိုတောင်ထိပ်ကို မယ်တော် နတ်သမီး ဟု အမည်မှဲ့ခေါ်ကြသည်။ ၁၈၄၁ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယအစိုးရ မြေတိုင်းဌာနအရာရှိချုပ် ဆာဂျော့အဲဗရက်ဆိုသူသည် ထိုတောင်ထိပ်တည်ရာနှင့် အမြင့်ကိုပထမဦးဆုံး တိုင်းတာသတ်မှတ်ခဲ့လေသည်။ သို့ဖြစ်၍ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် အဲဗရက်တောင်ထိပ် (ဝါ) ဧဝရက်တောင်ထိပ်ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။
ဧဝရက်တောင်ထိပ်သည် ပေပေါင်း ၂၉ဝ၂၈ ပေ (၅ƒမိုင်ခန့်) မြင့်သည်။ (အိန္ဒိယ သမ္မတနိုင်ငံမြေတိုင်းဌာန၏ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်က ဤသို့သတ်မှတ်ထားသည်ကို တောင်တက်အဖွဲ့ အများစုက လက်မခံလိုပဲ ၂၉ဝဝ၂ ပေ ဟုသာ သတ်မှတ်လိုကြသည်။) ၁၉၂၂ ခုနှစ်မှစ၍ တောင်တက်အဖွဲ့များသည် ထိုတောင်ထိပ်သို့ တက်ရောက်နိုင်ရန် အကြိမ်ကြိမ် ကြိုးစားအားထုတ်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၂၄ ခုနှစ်တွင် တောင်ထိပ်သို့ ရောက်ရန်ကြိုးစားခဲ့ကြသော တောင်တက်အဖွဲ့ဝင် အီး၊ အက်ဖ၊ နော်တင်နှင့် ဆိုမာဗဲ ဆိုသူနှစ်ဦးတို့သည်ပေပေါင်း ၂၈၁၃ဝ အမြင့်အထိ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက်တစ်ဖန် အေ၊ စီ၊ အာဗင်း နှင့် ဂျီ၊ အယ်၊ မလိုရီ ဆိုသူတို့နှစ်ဦးကလည်း ပေ ၂၆၈ဝဝ အမြင့်အထိ ရောက်ရှိပြီးနောက်ဆက်၍ တက်ကြပြန်ရာ အမြင့် ၂၈၂၃၉ ပေ သို့တိုင်အောင် ရောက်ခဲ့ကြလေသည်။ သို့ရာတွင် ထိုသူနှစ်ဦးစလုံးသည် တောင်ပေါ်၌ပင် ပျောက်ဆုံးခဲ့ရလေသည်။ ၁၉၃၃ ခုနှစ်တွင် ဧဝရက်တောင်ထိပ်ကို လေယာဉ် ပျံဖြင့် ပထမဆုံးအကြိမ် ဖြတ်ကျော်ခဲ့ကြသည်။
၁၉၃၃ ခု၊ ၁၉၃၆၊ ၁၉၃၈ ခုနှစ်များတွင် တောင်တက်အဖွဲ့တို့သည် ဧဝရက်တောင်ထိပ်သို့ရောက်ရန် ဆက်လက် ကြိုးစားကြသော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ကြချေ။ တောင်များသည် ဆီးနှင်း အစဉ်ဖုံးလွှမ်းလျက်ရှိသည့်အပြင် မတ်စောက်သော ချောက်ကမ်းပါးကြီများကို အလွန်ခဲယဉ်းပင်ပန်းစွာ ဖြတ်ကျော်ရသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ နှင်းခဲလျှောများ ရုတ်တရက်ကျဆင်းလာခြင်းနှင့် လေပြင်းမုန်တိုင်းကျရောက်ခြင်းတို့ကြောင့် တောင်တက်သမားတို့ အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည့်အဖြစ်နှင့်လည်း ကြုံရတတ်သည်။ ထို့ပြင် အဖွဲ့ဝင်တို့အတွက် စားနပ်ရိက္ခာနှင့် တောင်တက်အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများ၊ အသက်ရှူနိုင်ရန်အတွက် အောက်စီဂျင်ဓာတ်ငွေ့ဗူးများ အစရှိသည်တို့ကို တောင်ပေါ်စခန်း များသို့ အလုံအလောက် သယ်ယူကြရပေသည်။
ထိုမျှလောက်သော ကာလပတ်လုံး ဧဝရက်တောင်ထိပ်သို့ လူမတက်ရောက်နိုင်ဖြစ်ခဲ့ရပြီးနောက် ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှတောင်တက်အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့သည် တစ်ကြိမ်ထပ်မံကြိုးစားခဲ့လေသည်။ ဤအကြိမ်တွင် အဖွဲ့ဝင်နယူးဇီလန်နိုင်ငံသား အက်ဒမန်ဟီလာရီ နှင့် နီပေါနိုင်ငံသား တင်ဇင်းနော်ဂေး တို့သည် ၁၉၅၃ ခုနှစ်မေလ ၂၉ ရက်နေ့၌ ဧဝရက်တောင်ထိပ်သို့ ဦးစွာပထမ အောင်မြင်စွာရောက်ရှိခဲ့ကြသဖြင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံး၏ ချီးကျူးခြင်းကို ခံကြရပေသည်။
ဧဝရက်တောင်ထိပ်သို့ ဟစ်လာရီနှင့်တင်းဇင်းနော်ဂ​ေးတို့ အောင်မြင်စွာ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့ကြပြီးနောက်တွင် လူအများစုက ဧဝရက်တောင်ထိပ်သို့ အရောက်တက်ကြသည့် အလုပ်သည် စခန်းသိမ်းပေပြီဟု ထင်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ယင်းသို့မဟုတ်ခဲ့ပေ။ နောက်နှစ် နောက်နှစ်များတွင်လည်း အနောက်နိုင်ငံမှ တောင်တက်အဖွဲ့များသည် ကမ္ဘာ၌အမြင့်ဆုံးဖြစ်သော ဧဝရက်တောင်ထိပ်သို့ အရောက်တက်၍ တောင်တက်သမိုင်းတွင် မော်ကွန်းတင်ရစ်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြရာ အချို့အဖွဲ့များသည် အောင်မြင်၍ အချို့အဖွဲ့များသည် မအောင်မြင်ခဲ့ကြချေ။
ပထမ အိန္ဒိယတောင်တက်အဖွဲ့သည် ဧဝရက်တောင်ထိပ်မှ မေလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ဆုတ်ခွာခဲ့ရစဉ် တရုတ်တောင်တက်အဖွဲ့ဝင် တရုတ်အမျိုးသား ဝန်ဖူးချောင်း၊ ချူယင်ဟွာနှင့် တိဗက်အမျိုးသား ကိုဗူးတို့သည် ထိုနေ့ထိုရက် ပီကင်းစံတော်ချိန် နံနက် ၄:၂ဝ နာရီ၌ ဧဝရက်တောင်ထိပ်သို့ မြောက်ဘက်မျက်နှာမှ အောင်မြင်စွာ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်ဟု မေလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် တရုတ်နိုင်ငံ သတင်းဌာနက ထုတ်ပြန်ကြေညာလေသည်။ ဧဝရက်တောင်ထိပ် အရောက်တက်ရာ၌ စံချိန်တင်သောအဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ကား ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် တက်ရောက်သော အမေရိကန်တောင်တက်အဖွဲ့ဖြစ်သည်။ ထိုအဖွဲ့သည် အဖွဲ့ဝင်ခြောက်ဦးကို နှစ်ယောက်တစ်တွဲ သုံးဖွဲ့ဖွဲ့၍ တစ်နေ့ထဲတွင် (မေလ ၂၂ ရက်) တစ်ဖွဲ့ပြီးတစ်ဖွဲ့ဆက်တိုက် ဧဝရက်တောင်ထိပ်သို့အရောက် တက်စေခဲ့သည်။ ထိုအဖွဲ့ဝင်ထဲမှ လေးဦးတို့သည် အောက်ဆီဂျင်၊ စားရေရိက္ခာနှင့် အိပ်စရာတို့ မပါဘဲ ပေ ၂၈ဝဝဝ အမြင့်၌ တစ်ညဉ့်အိပ်နေကာ ကမ္ဘာ၌ သူတစ်ပါးတို့ မစွမ်းဆောင်နိုင်သေးသော အလုပ်ကို လုပ်ပြကြလေသည်။
၁၉၆၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၂ဝ ရက်နေ့တွင် ရေတပ်ဗိုလ်မှူး (လက်ဖတင်နင်ကွန်မန်းဒါး) အမ်အက်(စ်) ခိုလီ ခေါင်းဆောင်သော အိန္ဒိယတောင်တက်အဖွဲ့သည် မလျော့သော ဇွဲ၊ လုံ့လ၊ ဝီရိယတို့ဖြင့် ကြိုးပမ်းမှုကြောင့် ဧဝရက်တောင်ထိပ်သို့ အောင်မြင်စွာ တက်ရောက်ကြပြီးလျှင် ဗြိတိသျှ၊ ဆွစ်၊ အမေရိကန် တောင်တက်အဖွဲ့များ နည်းတူ ကမ္ဘာ၌အမြင့်ဆုံးသောတောင်ထိပ်ကို အောင်မြင်စွာ တက်ရောက်နိုင်သည့်ဂုဏ် ရယူနိုင်ခဲ့၍ ကမ္ဘာ၌ အိန္ဒိယ၏စွမ်းရည်ကို ဝင့်ကြွားစွာပြနိုင်ခဲ့လေသည်။ ထိုအဖွဲ့တွင် တင်းဇင်းနော်ဂ​ေးနှင့် တူဖြစ်သော နဝန်းဂုံဗူးတို့လည်း ပါဝင်ရာ သူတို့တူဝရီးသည် နော်ဂ​ေးက ဗြိတိသျှတောင်တက်အဖွဲ့နှင့်လည်းကောင်း၊ ဂုံဗူးက အမေရိကန်တောင်တက်အဖွဲ့ နှင့်လည်းကောင်း တောင်ထိပ်သို့ တစ်ခေါက်စီ ရောက်ခဲ့ကြဘူးပေပြီ။ ယခုတစ်ကြိမ်တွင်မူ နိုင်ငံခြားသားများမပါဘဲ အိန္ဒိယ တိုင်းရင်းသားချည်းသက်သက်ပါဝင်သော အဖွဲ့တွင်လိုက်ပါခဲ့ကြသည်။ အဖွဲ့ဝင်တို့ထဲမှ တောင်ထိပ်သို့ ပထမဆုံးရောက်ရှိသော နှစ်ယောက်တစ်တွဲမှာ ဗိုလ်ကြီး အေအက်(စ်)ချီမာနှင့် နဝန်းဂုံဗူးတို့ဖြစ်ကြသည်။ ထိုအိန္ဒိယ တောင်တက်အဖွဲ့သည်လည်း အမေရိကန် တောင်တက်အဖွဲ့ကဲ့သို့ပင် နှစ်ယောက်တစ်တွဲ အဖွဲ့ငယ်သုံးဖွဲ့ကို ဧဝရက်တောင်ထိပ်သို့အရောက် တစ်သုတ်ပြီးတစ်သုတ် စေလွှတ်နိုင်ခဲ့လေသည်။
ဤသို့ အသီးအသီးတက်ရောက်နိုင်ခဲ့ကြပြီးသော်လည်း တောင်ထိပ်သို့ မရောက်သေးသည့်နိုင်ငံ အသီးအသီးမှ တောင်တက်အဖွဲ့ဝင်များသည် တောင်ထိပ်သို့အရောက် တက်နိုင်အောင် ကြိုးပမ်းလျက်ရှိရာမှ ၁၉၇၅ ခုနှစ် မေလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ဂျပန်အမျိုးသမီး တောင်တက်အဖွဲ့ ဒုတိယခေါင်းဆောင် ယွန်ကို တာဗေအီသည် ဧဝရက်တောင်ထိပ်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။ ထို့အတူ တရုတ်တောင်တက်အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့မှ အဖွဲ့ဝင်တရုတ်အမျိုးသမီး ဖန်သော့(ဂ)သည်လည်း ၁၉၇၅ ခုနှစ် မေလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ဧဝရက်တောင်ထိပ်အရောက် တက်နိုင်ခဲ့လေသည်။
မည်မျှမြင့်မားသော တောင်ကြီးဖြစ်စေကာမူ တစ်နေ့တွင် လူ့ဖဝါးအောက် ရောက်ခဲ့ရသည်သာတည်း။
ကော့ပတိုင်ရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
ကော့ပတိုင်ရွာ(Kawtpataing)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ ပန်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၁၈၃ ဖြစ်သည်။ အရပ်အခေါ်မှာ ကော့ပထိုင် ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၆၂၆ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၂၇၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆွလာဖ်
ဆွလဝါးသ် ( صَلَوَات , ṣalawāt ) သည်အထူး အာရဗီ စကားစုဖြစ်ပြီးအစ္စလာမ်၏ပရောဖက် မုဟမ္မဒ်ကို နှုတ်ခွန်းဆက်သသည့်။ ထိုစကားစုမျိုးကိုများသောအားဖြင့်မွတ်စလင်မ်များကသူတို့၏တာဝန်ဖြစ်သောနမားဇ်တွင် (တာရှုဟွတ် အတွင်း) နှင့်မိုဟာမက်၏အမည်ကိုဖော်ပြသောအခါဖော်ပြလေ့ရှိသည်။
ဆလာဝသ် (ဆွလဝားသ် တစ်အများကိန်းဖြစ်ပါတယ် صَلَاة  ) နှင့်အက္ခရာများ၏အမြစ်ကနေ "ဝမ်းနည်း-Lam-ဝေါ" ص ل و "ဆုတောင်းပဌနာ" သို့မဟုတ် "နှုတ်ဆက်ခြင်း" ကိုဆိုလိုသည်။
ကုရ်အာန်
ကုရ်အာန် ၃၃ း ၅၆ မှာဖော်ပြထားတဲ့အတိုင်းမွတ်စလင်မ်တွေကို ဆွလာဖ် ပို့ဖို့ဘုရားသခင်ညွှန်ကြားခဲ့တယ်။
အစ္စလာမ့်အခြေအနေတွင်
"မိုဟာမက်သည်ယုံကြည်သူများအပေါ် Salawat ကိုပို့သောအခါသူတို့၏ကောင်းကျိုး၊ ကောင်းချီးနှင့်ကယ်တင်ခြင်းအတွက်သူ၏ဆုတောင်းချက်ကိုဖော်ပြသည်။ "
thumb|220x220px| သူနှင့်သူ၏အိမ်သူအိမ်သားများနှင့်ငြိမ်သက်ခြင်း صَلَّىٰ ٱللَّٰهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ )
အကြံပြု Salawat
အမျိုးမျိုးသောအစီရင်ခံစာများအရ, အောက်ပါ Salawat Muhammad ကအကြံပြု:
'Allāhumma Sally 'alāMuḥammadin wa 'alā'āliMuḥammadin Kamas ṣallayta'alā'Ibrāhīma wa 'alā'āli'Ibrāhīma'innaka ḤamīdunMajīdun'Allāhummabārik'alāMuḥammadin wa 'alā'āliMuḥammadin Kamas bārakta'alā'Ibrāhīma wa 'alā'āli'Ibrāhīma'innaka ḤamīdunMajīdun မိုဟာမက်ကလည်း“ ငါ့အတွက်မပြည့်စုံတဲ့ salawat မတောင်းဆိုပါနဲ့” ဟုပြောခဲ့သည်။ မိမိ၏ ဆာဟာရ က“ ပြည့်စုံတဲ့ salawat ကဘာလဲ” ဟုမေးခဲ့သည်။ သူက“ အိုအလ္လာဟ်အရှင်မြတ်သည်ကောင်းချီးမင်္ဂလာကိုစေလွှတ်တော်မူပါစေသော” ဟုပြောပြီးနောက်တွင်ရပ်လိုက်ပါ။ စင်စစ်အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်သည်အသင်တို့အားမိန့်မြွက်တော်မူပါ။ သင်၏ကောင်းကြီးမင်္ဂလာကိုမိုဟာမက်နှင့်သားမြေးတို့အားပေးလိုက်ပါ။ "
Salawat ၏မူကွဲ
အသုံးပြုနိူင်သည့် Salawatt အမျိုးအစားအမျိုးမျိုးရှိသည်။ အသုံးအများဆုံးစာပိုဒ်တိုများမှာ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အစ္စလာမ်ဘာသာ ကဏ္ဍ:ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ဝေါဟာရများ
ရွှေယမင်းရွာ၊ ခင်ဦးမြို့နယ်
ရွှေယမင်းရွာ (Shweyamin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ခင်ဦးမြို့နယ်၊ မြို့သစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၅၂၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သင်ပန်းချောင်းရွာ၊ အထက်ဆင်ကူး
သင်ပန်းချောင်းရွာ၊ အထက်ဆင်ကူး
ဒုံးသားရွာ၊ ဒုံးကြီး
ဒုံးသားရွာ၊ ဒုံးကြီး
သပြုချောင်းရွာ၊ ကျွန်းချောင်း
သပြုချောင်းရွာ၊ ကျွန်းချောင်း
ကြည်အေး၊ ဦး(အေဝမ်း)
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဂီတပညာရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ဝီလျံဘုရင်များ (ဂျာမန်)
ဝီလျံဘုရင်များ (ဂျာမန်)
ဝီလျံအမည်ခံ ပရပ်ရှား ဘုရင်များအနက် ဟိုင်အင်ဆောလန်းမင်းဆက်၌ အပါအဝင်ဖြစ်သော ဘုရင်နှစ်ပါးတို့သည် ဂျာမန်ဧကရာဇ် ဘွဲ့ကိုလည်း ခံယူခဲ့ကြသည်။
ပထမ ဝီလျံဘုရင်(ခရစ် ၁၇၉၇-၁၈၈၈)
ဂျာမန်ဧကရာဇ်ဘွဲ့ကို ပထမဦးဆုံးခံယူခဲ့သော ပထမဝီလျံသည် ပရပ်ရှားဘုရင် တတိယဖရက်ဒရစ် ဝီလျံ၏ ဒုတိယသားတော်ဖြစ်သည်။ ၁၇၉၇ ခုနှစ်မတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ဘာလင်မြို့၌ဖွားမြင်သည်။ ငယ်စဉ်ကတည်းက စစ်တပ်တွင် ဝင်ရောက်အမှု ထမ်းခဲ့ရာ ၁၈၁၄ ခုနှစ်နှင့် ၁၈၁၅ ခုနှစ် များ၌ နပိုလီယန်နှင့်ဖြစ်ပွားသော စစ်ပွဲတွင် ရွပ်ရွပ်ချွံချွံတိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် နာမည်ထင်ရှားခဲ့လေသည်။ ၁၈၄ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ခမည်းတော်ဘုရင်ကြီး ကွယ်လွန်လေသော်နောင်တော်က စတုတ္ထဖရက်ဒရစ်ဝီလျံဘွဲ့ခံ၍ နန်းတက်ခဲ့သည်။ နောင်တော်ဘုရင်တွင် သား ထောက် သမီးခံ မရှိသဖြင့် ဝီလျံမင်းသားသည် နန်းညွန့်နန်းလျာ ဖြစ်လာ လေသည်။
၁၈၄၈ ခုနှစ်တွင် ပရပ်ရှားနိုင်ငံ၌ တော်လှန်ရေး ဖြစ်ပွားလာရာ ဝီလျံမင်းသားသည် အခြေခံစည်းမျဉ်းဥပဒေ ပြင်ဆင်ရေးကို မထောက်ခံနိုင် သဖြင့် အင်္ဂလန်နိုင်ငံသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရသည်။ သို့ရာတွင် နောက် တစ်နှစ်၌ ပရပ်ရှားနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိ၍ တော်လှန်ရေးတပ်ကို အောင်မြင်စွာ တိုက်ခိုက်နှိမ်နင်းခဲ့သည်။
၁၈၅၈ ခုနှစ်တွင် ဖရက်ဒရစ်ဝီလျံဘုရင်သည် စိတ်မနှံ့ ဖြစ်လာ သောကြောင့် ဝီလျံမင်းသားက နိုင်ငံကို ရင်ခွင်ပိုက်အုပ်စိုးခဲ့ရလေသည်။ ၁၈၆၁ ခုနှစ်တွင် နောင်တော်ကွယ်လွန်သောအခါ ပထမဝီလျံဘုရင်အဖြစ် ပရပ်ရှားထီးနန်းကိုဆက်ခံအုပ်စိုးသည်။
ပထမ ဝီလျံဘုရင်သည် ပရပ်ရှားစစ်တပ်ကို တိုးချဲ့ပြုပြင်ရာ၌ ပါလီမန်လွှတ်တော်နှင့် သဘောကွဲလွဲခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ဖွန်ဗစ်စမတ်ဆိုသူ ကို ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ်ခန့်၍ နိုင်ငံကိုအုပ်ချုပ်စေသည်။ ထိုကြောင့် ၁၈၆၂ ခုနှစ်မှစ၍ ဗစ်စမတ်ကသာလျှင် ပရပ်ရှား နိုင်ငံရေးကို စီမံ ခန့်ခွဲခဲ့လေ သည်။ ဗစ်စမတ်သည် ပရပ်ရှားနိုင်ငံကခေါင်းဆောင်၍ ဂျာမန်နိုင်ငံ အားလုံး သွေးစည်းပူးပေါင်းရေးကို မရမနေအားထုတ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သူဖြစ် သည်။ ထိုရည်ရွယ်ချက်အောင်မြင်ရန်အတွက် ပါလီမန်လွှတ်တော်ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။ စစ်ပွဲသုံးပွဲလည်း တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
၁၈၆၄ ခုနှစ်တွင် ပရပ်ရှားနိုင်ငံသည် ဩစတြီးယားနိုင်ငံနှင့် ပူးပေါင်း၍ ဒိန်းမတ်နိုင်ငံကို တိုက်ခိုက်အောင်မြင်သဖြင့် နယ်ပယ်အချို့ကို ရရှိခဲ့လေသည်။ တစ်ဖန် ၁၈၆၆ ခုနှစ်တွင် ဩစတြီးယားနိုင်ငံနှင့် စစ်ဖြစ် လေသည်။ ထိုစစ်ပွဲ၌လည်းပရပ်ရှားက စစ်နိုင်သဖြင့် ဂျာမန်နိုင်ငံတို့၏ ဦးစီးခေါင်းဆောင်ဖြစ်လာသည်။ သို့ဖြစ်၍ ဗစ်စမတ်သည် မြောက်ပိုင်းဂျာမန် နိုင်ငံများသမဂ္ဂကို ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သည်။
ပြင်သစ်ဘုရင် တတိယနပိုလီယန်သည် ဂျာမန်နိုင်ငံများ ပေါင်း စည်းမိကြခြင်းအားဖြင့် ဥရောပတိုက်တွင် မိမိ၏ အာဏာကျဆင်းမည့်ဘေး ကို စိုးရိမ်လာလေသည်။ ဗစ်စမတ်ကလည်း ပြင်သစ်နိုင်ငံနှင့် မုချစစ်ဖြစ် ရဦးမည်ဟုသိသည်။ ၁၈၆၉ ခုနှစ်တွင် စပိန်ထီးနန်းဆက်ခံရေးနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ပြင်သစ်နိုင်ငံနှင့် ဂျာမနီနိုင်ငံတို့ အငြင်းပွားခဲ့ကြလေသည်။
ထို့ကြောင့် ၁၈၇ဝ - ၇၁ ခုနှစ်တွင် နှစ်နိုင်ငံတို့ စစ်ကြေညာတိုက်ခိုက်ကြ ရာ၌ ပြင်သစ်တို့ စစ်ရေးနိမ့်၍ ပါရစ်မြို့သည်လည်း ဂျာမန်တို့လက်တွင်းသို့ ကျရောက်ခဲ့သည်။ ထိုသို့အားဖြင့် ဂျာမန်နိုင်ငံပြည်နယ်အားလုံးပေါင်းစည်းခဲ့ ကြပြီးလျှင် ၁၈၇၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ပထမ ဝီလျံဘုရင် သည် ပါရစ်မြို့အနီးရှိ ဗာဆေးမြို့၌ ဂျာမန်ဧကရာဇ်ဘွဲ့ကို ခံယူခဲ့လေသည်။ ( ဗစ်စမတ်ယဖွန် - ။)
ပထမ ဝီလျံဘုရင်သည် ဝန်ကြီးချုပ် ဗစ်စမတ်ကို စိတ်ချယုံကြည် သဖြင့် ဂျာမန်အင်ပိုင်ယာ အုပ်ချုပ်ရေးကို လွှဲအပ်ထားသည်။ ပထမဦးဆုံး ဂျာမန်ဧကရာဇ် ဝီလျံသည် ၁၈၈၈ ခုနှစ် မတ်လ ၉ ရက်နေ့တွင် ဘာလင် မြို့၌ ကွယ်လွန်လေသည်။
ဒုတိယ ဝီလျံဘုရင်(ခရစ် ၁၈၅၉ - ၁၉၄၁)
ဒုတိယဝီလျံဘုရင် သည် ဂျာမန်ဧကရာဇ် တတိယဖရက်ဒရစ်နှင့် အင်္ဂလန်ပြည့်ရှင် ဝိတိုရိယ ဘုရင်မ၏ အကြီးဆုံးသမီးတော်တို့၏ သားတော်ဖြစ်၍ ၁၈၅၉ ခုနှစ် ဇန်န ဝါရီလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ဘာလင်မြို့၌ဖွားမြင်သည်။ ၁၈၈၈ ခုနှစ်တွင် ပထမဝီလျံဘုရင် ကွယ်လွန်လျှင် အိမ်ရှေ့မင်းသား ဖရက်ဒရစ်သည် တတိယ ဖရက်ဒရစ်ဘုရင်အဖြစ်ဖြင့် ဂျာမန်ထီးနန်းကို ဆက်ခံအုပ်စိုးလေသည်။ သို့ ရာတွင် ထိုနှစ်မတ်လမှဇွန်လအထိသာ နန်းစည်းစိမ်ကို ခံစားပြီးနောက်ကွယ် လွန်ခဲ့ရာ ဝီလျံသည် ဒုတိယ ကိုင်ဇာဝီလျံဘွဲ့ကို ခံယူ၍ နန်းတက်ခဲ့သည်။ ဝီလျံဘုရင်သည် နိုင်ငံကိုအုပ်စိုးရာ၌ ဘုရင်အမည်ခံမျှသာ မဟုတ်ဘဲ၊ ကိုယ်တိုင်အုပ်ချုပ်လိုသည်။ ထို့ကြောင့် ဝန်ကြီးချုပ်ဗစ်စမတ်နှင့် မသင့်မြတ် ချေ။ သို့ဖြစ်၍ ၁၈၉ဝ ပြည်နှစ်တွင်ဝီလျံဘုရင်သည် ဗစ်စမတ်ကို ဝန်ကြီး ချုပ်ရာထူးမှ နုတ်ပယ်ပြီးလျှင် သက်ဦးဆံပိုင်ဘုရင်ကဲ့သို့ နိုင်ငံကို အုပ်ချုပ် ခဲ့လေသည်။
ဝီလျံဘုရင်၏လက်ထက်တွင် ဂျာမနီနိုင်ငံသည် စီးပွားရေးတိုး တက်ခဲ့သည်။ စိုက်ပျိုးရေးနိုင်ငံအဖြစ်မှ စက်မှုလက်မှုထွန်းကားသော နိုင်ငံ အဖြစ်သို့ပြောင်းလဲလာသည်။ ထွက်ကုန်ပစ္စည်းများကို ရောင်းချရန် ဈေး ကွက်ရှာရမည် ဖြစ်သောကြောင့် ကိုလိုနီနယ်ချဲ့ဝါဒကို ကျင့်သုံးခဲ့သည်။ သို့ ရာတွင် ဝီလျံဘုရင်သည် ဂျာမနီနိုင်ငံကို ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်းနိုင်ငံအဖြစ် သို့ရောက်အောင် ဆောင်ရွက်ရာ၌ အာဏာတန်ခိုးကိုရှေးရှု၍ ဆောင်ရွက် သဖြင့် နိုင်ငံခြားနှင့် ဆက်ဆံမှုတို့တွင် အမှားမှားအယွင်းယွင်းဖြစ်ခဲ့ရလေ သည်။ ဂျာမန်ကြည်းတပ်ကိုသာမက ရေတပ်ကိုလည်း အင်အားကြီးမားလာ အောင် တိုးချဲ့ခဲ့သည်။ ထိုကြောင့် အင်္ဂလန်နိုင်ငံသည်လည်း ထိပ်တန်း ရောက်လာသော ဂျာမန်ရေတပ်အင်အားကို ထိတ်လန့်လာလေသည်။ ၁၉၁၄ ခုနှစ်သို့ ရောက်သောအခါ ဥရောပတိုက်တွင် ပထမ ကမ္ဘာစစ် ဖြစ်ပွားခဲ့လေသည်။
ကိုင်ဇာဝီလျံသည်ထိုစစ်ပွဲတွင် ဂျာမနီနိုင်ငံကအနိုင်ရမည်ဟု ယုံကြည်သဖြင့် သုံးနိုင်ငံမဟာမိတ်ဖြစ်သော အင်္ဂလိပ်၊ ပြင်သစ်နှင့်ရုရှတို့ကို ကြည်းတပ်၊ ရေတပ်အင်အားဖြင့် တိုက်ခိုက်လေသည်။ သို့ရာတွင် ၁၉၁၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလဆန်း၌ဂျာမနီပြည်တွင်းပုန်ကန်မှုများ ဖြစ်ပွားလာသည်သာမက ဂျာမန်ရေတပ်ကလည်း ထကြွပုန်ကန်ခဲ့သဖြင့် ဒုတိယ ဝီလျံဘုရင်သည် ထီးနန်းကိုစွန့်၍ဟော်လန်နိုင်ငံသို့ ထွက်ပြေးရလေသည်။
နန်းကျဘုရင်ဝီလျံ ယူးထရက်မြို့အနီးရှိ ဒွန်းရဲတိုက်တွင် နေထိုင် ခဲ့ရာ ၁၉၄၁ ခုနှစ် ဇွန်လ ၄ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်လေသည်။ ကိုင်ဇာဝီလျံ၏ ကြင်ယာတော်သည် ၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် အနိစ္စ ရောက်၍ ၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် ရဲစုမင်းသမီး ဟာမင်းဆိုသူနှင့်တစ်ဖန် လက် ထပ်ခဲ့သည်။ ပထမ ကြင်ယာတော်ဖြင့် သားခြောက်ယောက်နှင့် သမီး တစ်ယောက်ထွန်းကားခဲ့သည်။
မာလာရွာ၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်
မာလာရွာ(Marlar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်၊ မော်ဟန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၅၃၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မော်ဟန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၄၆၈ ဦး၊ မ ၃၈၁၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၉၂၈၁ ဦး နေထိုင်သည်။ ၎င်းရွာသည် တိမ်ကောသွားခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးညှင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အွေးစိရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
အွေးစိရွာ(Uisi)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ ဒါရ်သဲသီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၄၅၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဒါရ်သဲသီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၇ ဦး၊ မ ၁၃၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်းလင်းရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
ပန်းလင်းရွာ (Panglin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ ပန်မုန့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၀၉၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်မုန့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၈၈ ဦး၊ မ ၂၁၉၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၂၇၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကရင်ပြည်သူ့ပါတီ
ကရင်ပြည်သူ့ပါတီ (Kayin Peoples Party၊ အတိုကောက် KPP သို့မဟုတ် ကပပ) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံရေးပါတီတစ်ခုဖြစ်သည်။ ပါတီဝင်အရေအတွက်မှာ တစ်သိန်းနှစ်သောင်း ဖြစ်သည်။ ကရင်ပြည်သူ့ပါတီကို အငြိမ်းစားအစိုးရအရာရှိများ ဦးဆောင်ပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု RFA ကဖော်ပြသည်။ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၁၀ တွင် ၆ နေရာအနိုင်ရခဲ့ရာတွင် ရန်ကုန်တိုင်း ကရင်တိုင်းရင်းသားရေးရာဝန်ကြီးနေရာပါ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင်  ရန်ကုန်၊ ပဲခူး၊ ဧရာဝတီ၊ တနင်္သာရီ၊ မွန်ပြည်နယ်၊ ကရင်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်များမှ ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။
မဲဆန္ဒနယ် ၁၂၂နေရာ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ရာ ကရင်ပြည်နယ် သံတောင်ကြီး မဲဆန္ဒနယ်(၂) ပြည်နယ်လွှတ်တော် တစ်နေရာသာအနိုင်ရခဲ့သည်။ ပါတီ၏မူဝါဒမှာ ပါတီသည် ကရင်အမျိုးသားရေးကို ဦးစားပေး (၁) အဖြစ် လုပ်ဆောင်ပြီး တိုင်းရင်းသား လုပ်သားပြည်သူအားလုံး၏ အကျိုးကို ကျယ်ကျယ်ဝင့်ဝင့် လုပ်ဆောင်ရန် ဖြစ်သည်။
ကရင်တိုင်းရင်းသားများအား စောင့်ရှောက်နိုင်ရန်၊ တိုင်းပြည်အတွက် ကောင်းမွန်သည့်အလုပ်များ လုပ်ပေးရန် ရည်ရွယ်၍ ပါတီတည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ် မတ်လ ၃၁ တွင် ပါတီတည်ထောင်ခွင့် လျှောက်ထားခဲ့ရာ ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် တည်ထောင်ခွင့် ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ် မေလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ပါတီမှတ်ပုံတင် လျှောက်ထားခဲ့ပြီး မေလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ပါတီအမှတ်စဉ် ၉ ဖြင့် မှတ်ပုံတင်ခွင့် ရရှိခဲ့သည်။
အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၀ တွင်မူ ကရင်ပြည်နယ်၊တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ မွန်ပြည်နယ်၊ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး တို့ ၌ပြည်နယ်/တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် - ၄၄ နေရာ၊ကရင့်ရေးရာကိုယ်စားလှယ်နေရာ - ၅ နေရာ၊ပြည်သူ့လွှတ်တော် - ၁၈ နေရာ၊အမျိုးသားလွှတ်တော် - ၇ နေရာစုစုပေါင်း - ၇၄ နေရာတို့တွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာတွင် ပြည်နယ်လွှတ်တော်(၁)နေရာဖြစ်သော သံတောင်ကြီးမဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) တွင်သာ အနိုင်ရခဲ့သည်။
ကရင်ပြည်သူ့ ပါတီဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ စောထွန်းအောင်မြင့်သည်  ကရင်ပြည်နယ် အမျိုးသားလွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁၀)တွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရာတွင်လည်း မဲရလဒ် ၁၄၃၀၀၊မဲပေးသူစုစုပေါင်းအရေအတွက်၏ ၃၆.၆၃ရာခိုင်နှုန်းအထိရရှိ ခဲ့သော်လည်း ပြိုင်ဘက်ဖြစ်သူ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သူ ဒေါက်တာနော်ခရစ္စထွန်း(ခ)အားကာမိုးအား မဲရလဒ် ၃၇၅၀ မဲအကွာဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်ဟု ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာရလဒ်များက ဖော်ပြသည်။
အလံ
ပါတီ အလံ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ကရင်ဖားစည်ကို ထည့်သွင်းထားသည်။ ကရင်ဘိုးဘွားများ၏ အမွေအနှစ်ကို ထိန်းသိမ်း မြတ်နိုးတတ်သည့် ကရင်ဘဝဓလေ့ကို ဖော်ညွှန်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။ အလံတွင် ပါဝင်သော သုံးရောင်ခြယ်မှာ အဖြူသည် ဖြူစင်သန့်ရှင်းခြင်း၊ မြင့်မြတ်ခြင်းကို ဖော်ညွှန်းသည်။ အနီမှာ သွေးကဲ့သို့ ရဲရဲနီပြီး ရဲရင့်ခြင်း၊ သတ္တိရှိခြင်း၊ အားမာန်ရှိခြင်းကို ဖော်ညွှန်းပြီး အပြာရောင်မှာ ကရင်လူမျိုးများ၏ သစ္စာရှိခြင်း၊ ရိုးသားခြင်း၊ တည်ကြည်ခြင်းများကို ဖော်ညွှန်းသည်။
ပါတီ၏ ရုံးတံဆိပ်
အလယ်စက်ဝိုင်းတွင် ဖားစည်မျက်နှာပြင်ကို ထည့်သွင်းထားသည်။ ဖားစည်၏ အပေါ်တွင် ပါတီ၏ အမည်ကို မြန်မာဘာသာဖြင့် ကရင်ပြည်သူ့ပါတီ၊ အောက်ဘက်တွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် Kayin Peoples Party ဟု ရေးသားထားသည်။
ပါတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးနေရာခန့်အပ်ခံရခြင်း
၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ရက်နေ့က ဖွဲ့စည်းခဲ့သော နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ က၎င်း၏တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာနတွင် ကရင်ပြည်သူ့ပါတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူစောထွန်းအောင်မြင့်အား ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးနေရာပေးခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ၂၀၂၁ မေလ၁၇ရက်  ပိတ်ဆို့အရေးယူမှု(၁၆)ဦး စာရင်းထဲ ပါတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူပါဝင်သွားသည်။
သွန်ဆင်းသမာဗောင်
သွန်ဆင်းသမာဗောင် (လာအို : ທອງສິງທໍາມະວົງ) (၁၉၄၄-) သည် လာအိုနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမား ဖြစ်သည်။ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ၂၀၁၀ မှ ၂၀၁၆ အထိ လုပ်သည်။ လာအိုပြည်သူ့တော်လှန်ရေးပါတီ (LPRP) ၏ ပါတီဝင်ဖြစ်ပြီး ၁၉၉၁ တွင် ဗဟိုကော်မတီ၏ နိုင်ငံရေးဗြူရို၌ ပါလာသည်။ လက်ရှိတွင် လာအိုအမျိုးသားလွှတ်တော်၌ လွမ်ပရာဘွမ်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် ၆ ကိုယ်စားပြုအမတ်အဖြစ် ပါဝင်နေသည်။ ၂၀၀၆ မှ ၂၀၁၀ ကာလတွင် လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ပြည့်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၃ ရက်တွင် ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာရာ ၂၀၁၆ ခု၊ ဧပြီလ ၂၀ ရက်အထိ တာဝန်ထမ်းသည်။
ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး
၁၉၄၄ ခု၊ ဧပြီလ ၁၂ ရက်တွင် မွေးသည်။
ဝန်ထမ်းဘဝနှင့် နိုင်ငံရေးခရီး
ဘွဲ့ရသည့်နောက် ဟွာဖန်ပြည်နယ်၊ စန်ယူဝါခရိုင်ရှိ အလယ်တန်းကျောင်းတွင် ကျောင်းဆရာလုပ်ရာ ဒုတိယအမှုဆောင်ညွန်ကြားရေးမှူးအထိ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၃ ခုတွင် ထိုမှ ထွက်ကာ အခြား ကျောင်းများ၊ ကောလိပ်များတွင် ရာထူးအမျိုးမျိုးဖြင့် တာဝန်ထမ်းသည်။
၁၉၆၇ ခုတွင် ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယညွန်ကြား ရေးမှူးချုပ်၊ ခေတ္တညွန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန၏ သတင်းစာ၊ ရေဒီယိုနှင့် သတင်းကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။
၁၉၅၉ ခုတွင် တော်လှန်ရေးလှုပ်ရှားမှု၌ ပါဝင်ပြီး လာအိုပြည်သူ့တော်လှန်ရေးပါတီသို့ ၁၉၆၇ ခုတွင် ဝင်သည်။ ၁၉၈၂ ခုတွင် ဗဟိုကော်မတီ၏ အလှည့်ကျအဖွဲ့ဝင်နှင့် ဗဟိုကော်မတီ လေ့ကျင့်ရေးနှင့် ဝါဒဖြန့်ချိရေးဘုတ်အဖွဲ့၏ လက်ထောက်အဖြစ် တာဝန်ယူရသည်။ ယင်းသို့ တာဝန်မထမ်းဆောင်မီ အုပ်ချုပ်မှုဆိုင်ရာနှင့် နိုင်ငံရေးပရိယာယ်ပညာရပ်တို့ကို လေ့လာသည်။
၁၉၈၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၈ ခုနှစ်အထိ ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာနဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ပါတီ၏ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၂ ခုနှစ်မှ စတင်၍ ယခုအထိ ပါတီဗဟိုကော်မတီ၏ နိုင်ငံရေးဗြူရို အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ရွေးချယ်ခံရသည်။
လာအိုပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ၂ဝ၁ဝ ခုနှစ်တွင် ခန့်အပ်ခံရရာ ၂၀၁၆ ခုအထိ ဖြစ်သည်။ ယခုမူ လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်နေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:၁၉၄၄ မွေးဖွားသူများ
ခေမာ၊ သျှင်
သျှင်ခေမာ (၈၁၅-၈၆၅ ခန့်)သည် တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်၊ မန်ကျည်းယောင်ရွာ၌ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၈၁၅-ခုနှစ်တွင် ဖွားပြင်ခဲ့သည်။ နံတော်တနင်္လာသားတည်း။ သျှင်ခေမာသည် ထိုနှစ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သော 'ပေလေးပင် သျှင်လေးပါး' အဝင်အပါ ဖြစ်သည်။
သက္ကရာဇ် ၈၃၅-ခုတွင် ရဟန်းအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူ၍ ဘွဲ့မည်ကို နံသင့်ယူကာ သျှင်ခေမာဟု မှည့်ခေါ်လေသည်။ သျှင်ခေမာသည် သျှင်ဥတ္တမကျော်၊ သျှင်မဟာသီလဝံသ၊ သျှင်အုန်းညိုတို့ကဲ့သို့ စာပေကျမ်းဂန်တို့၌ တတ်ပွန်လိမ္မာတော်မူ၏။ ယင်းသို့ တတ်မြောက်တော်မူ သည့်အလျောက် ပိဋကတ်စာပေကျမ်းဂန်တို့ကို ရေးသားစီရင်တော်မူသည်ဟု ပိဋကတ်သမိုင်းတို့၌ အမှတ်အသားရှိသည်။ သို့ရာတွင် သျှင်ခေမာရေးသားသော ကျမ်းဟူ၍ မတွေ့ရချေ။ မည်သည့် စာပေကျမ်းဂန်တို့ကို ရေးသားသည်ဟုလည်း စာရင်းမျှကို ရှာဖွေမတွေ့ရသည်မှာ ဝမ်းနည်းဖွယ်ရာ ဖြစ်ပေတော့သည်။
ရှေးအခါက ပညာရှင်အချို့သည် နေပြည်တော်နှင့် မဆက်စပ်ပါက ၎င်းတို့၏ ပညာအရည်အသွေးလည်း တိမ်မြုပ်ကြရ၏။ ထို့ပြင် ကျေးလက်ပညာရှင်တို့၏ စာပေများသည်လည်း ကျေးလက်ဒေသ၌ပင် တိမ်မြုပ်ပျောက်ကွယ်ကြရ၏။ သျှင်ခေမာရေးသားသော ကျမ်းစာတို့သည် လည်း ဤနည်းနှင်နှင်ပင် ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။
သျှင်ခေမာသည် ကဗျာလင်္ကာနှင့် စပ်၍ကား မြန်မာစာပေသမိုင်း၌ သျှင်ခေမာသည် မြန်မာဘာသာဖြင့် ကဗျာလင်္ကာများကို ရေးသားခဲ့သည်ဟု မတွေ့ရပေ။ ရေးသားပြုစုလျက်နှင့် လုံခြုံစွာ သိမ်းဆည်းစုဆောင်းမည့်သူ မရှိ၍ ပျောက်ပျက်တိမ်မြုပ်သွားလေသလောဟု တွေးတောဖွယ်ဖြစ်ကြောင်း ရေးသားထားသည်။ သျှင်ခေမာ၏ ကျမ်းစာတို့သည် ဤမျှတိမ်မြုပ်နေခဲ့ရသည်မှာ နောင်အခါ၌ အရပ်ဒေသတစ်ခုတွင် နေထိုင်၍ ထိုအရပ်နာမည်ဖြင့် ကျမ်းစာများကို ပြုစုပြီး ကြာသော် သျှင်ခေမာနှင့်ဒေသအမည်တို့ ပေါင်းစပ်မရတော့သောကြောင့် ပျောက်ကွယ်သွားသလောဟု စဉ်းစားစရာ ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ ရေးသားကြသော ဘွဲ့မည်နှစ်မျိုးရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် နာမည်နှစ်မျိုးမက ဖြစ်နေသော ပညာရှင်တစ်ဦးတည်း၏ နာမည်များကို ပိဋကတ်သမိုင်းများ၌ တွေ့ရှိရ၏။ သျှင်ခေမာ၏ ကျမ်းစာများနှင့် ပတ်သက်၍ ဤသို့လည်း စဉ်းစားစရာ တစ်ကြောင်း ပါလေသည်။
ပြုစုခဲ့သည့် ကျမ်းများ
၁။ ဂါထာခြောက်ဆယ်ပျို့၊
၂။ ပါရာဇိကဏ်အဋ္ဌကထာနိသျ၊
၃။ ပါစိတျာဒိအဋ္ဌကထာနိသျ၊
၄။ အဋ္ဌသာလိနီအဋ္ဌကထာနိသျ၊
၅။ ကင်္ခါဝိတရဏီအဋ္ဌကထာနိသျ၊
၆။ သင်္ခေပဋီကာနိသျ၊
၇။ ဋီကာကျော်နိသျ၊
၈။ ပဉ္စပကြိုဏ်အဋ္ဌကထာနိသျ၊
၉။ သမ္မောဟဝိနောဒနီအဋ္ဌကထာနိသျ။
ကိုးကား
<References />
ဆက်လက်လေ့လာရန်
၁)စာဆိုတော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိ၊ မြန်မာစာပေသမိုင်း၊ ကဝိသေနင်္ဂဗျူဟာကျမ်း၊
ကျောင်းစုရွာ၊ အထက်ဆင်ကူး
ကျောင်းစုရွာ၊ အထက်ဆင်ကူး
၁၃ နိုဝင်ဘာ
နိုဝင်ဘာလ၊ (၁၃)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၃၁၇)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၁၈)ရက်မြောက်)) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၄၈) ရက် ကျန်သေးသည်။
ယုဝတီရွှေဝါစိန်
ခင်ခင်စိန်၊ ဒေါ် (ယုဝတီရွှေဝါစိန်)
အသက် (၈၆) နှစ်၊ ကန်တော့ခံသက်ကြီးစာပေပညာရှင်၊ (၁၄-၅-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။)
မယ်လတိုနင်
thumb|မယ်လတိုနင် thumb|မယ်လတိုနင် မော်လီကျူးလုံး မယ်လတိုနင် (melatonin) သည် တိရစ္ဆာန်၊ အပင်နှင့် အဏုဇီဝကောင် (microbe) တို့တွင် တွေ့ရသော ဟော်မုန်းတမျိုး ဖြစ်သည်။  တိရစ္ဆာန်တို့တွင် တနေ့တာအတွင်းရှိသော မယ်လတိုနင်ပမာဏသည် အတိုးအလျော့ရှိ၏။ မယ်လတိုနင်သည် ကိုယ်ခန္ဓာ၏ တနေ့တာ ဇီဝဆိုင်ရာလုပ်ဆောင်ချက်တို့ကို ထိန်းကျောင်းသည်။
မယ်လတိုနင်ကို သွေး-ဦးနှောက်ခြားအကန့် (blood-brain barrier) အပြင်ဘက်ရှိ ပိုင်နီယယ်အရည်အိတ်မှ ထုတ်ပေးကာ သွေးထဲသို့ ပို့သည်။ သွေးထဲရောက်လာသော မယ်လတိုနင်သည် ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်းတမျိုး (anti-oxidant) ဖြစ်သည့်အတွက် မယ်လတိုနင်အာရုံရင်း (melatonin receptor) မှ ချက်ချင်း လက်ခံဆောင်ရွက်သည်။
မယ်လတိုနင်ကို ၁၉၅၈ ခုတွင် စတွေ့သည်။ အမေရိကန်အစားအစာနှင့်ဆေးဝါးကြီးကြပ်ရေးက မယ်လတိုနင်ကို ဖြည့်စွက်စာအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားပြီး ဆရာဝန်ဆေးညွှန်းမလိုဘဲ သဘောရှိ ဝယ်နိုင်သည်။ ကနေဒါတွင်လည်း ထို့အတူပင်။ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းတွင်မူ ဆရာဝန်ဆေးညွှန်းပါမှ ဝယ်ခွင့်ရသည်။ အိပ်ရခက်သော အသက် ၅၄ နှစ်အထက်များကို၎င်း၊ အိပ်မရသော ကလေးနှင့်အရွယ်ရောက်ပြီးသူတို့ကို၎င်း ဆေးအဖြစ်ပေးရန် ဥရောပသမဂ္ဂက ၂၀၀၇ ခု၊ ဩစတေးလျက ၂၀၀၉ ခု အသီးသီး အသိအမှတ်ပြုပေးသည်။
မယ်လတိုနင်သောက်၍ အိပ်ပျော်စေသည်ဟူသောသက်သေ ခိုင်ခိုင်မရှိ။ ၂၀၁၇ ခု စာရင်းတခုအရ ပုံမှန်ထက် ၆ မိနစ်စော၍ အိပ်ပျော်စေသော်လည်း အိပ်ချိန်ပမာဏကို တိုးစေကြောင်း မတွေ့ရ။
တမန်ကြီးရွာ၊ အင်းတလူ
တမန်ကြီးရွာ၊ အင်းတလူ
ဆိပ်ကြီးရွာ၊ မီးသွေးတိုက်
ဆိပ်ကြီးရွာ၊ မီးသွေးတိုက်
ပျိုးခင်းတိုက်ရွာ၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်
ပျိုးခင်းတိုက်ရွာ (Pyoekhintaik)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်၊ တိုက်ပွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၀၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တိုက်ပွဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၉၁ ဦး၊ မ ၁၃၁၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၀၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခင်ညိမ်း၊ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး
အသက် (၈၅) နှစ်၊ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန၊ လူမှုဝန်ထမ်းနှင့်အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန(ယခင်)ဒုတိယဝန်ကြီး (ငြိမ်း) (၃၁-၁၀-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။)
ငါးပိချောင်းရွာ၊ ကျွန်းချောင်း
ငါးပိချောင်းရွာ၊ ကျွန်းချောင်း
ကျုံသွတ်ဝရွာ၊ အထက်ဆင်ကူး
ကျုံသွတ်ဝရွာ၊ အထက်ဆင်ကူး
မြင်းဂန်းချောင်းကုန်တန်းရွာ
မြင်းဂန်းချောင်းကုန်တန်းရွာ
ဓညဝတီခင်
ဓညဝတီခင် (အမည်ရင်း ဒေါ်ခင်ခင်အေး) သည် အသက် ၈၃ နှစ်၊ ၂၀၁၀ မေလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
အဲလ်ဘတ်တို ဘေလဲရက်စ်
အဲလ်ဘတ်တို ဘေလဲရက်စ် သည် ရာအူးလ် ဘေးလဲရက်စ် ၏ သားဖြစ်သည်။ Forbes မဂ္ဂဇင်း၏ ဖော်ပြချက်များအရ သူသည် ယနေ့အချိန်တွင် မက်ဆီကို နိုင်ငံ၏ ဒုတိယအချမ်းသာဆုံးဖြစ်ပြီး လက်တင်အမေရိက တစ်ခုလုံးတွင် စတုတ္ထအချမ်းသာဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည်။
သူသည် ဒုတိယအရေးအပါဆုံး မက်ဆီကန် မိုင်းတွင်းနှင့် ပထမဆုံးသော ကမ္ဘာ့ငွေတူးဖော်ရေးဖြစ်သည့် Penoles စက်မှုလုပ်ငန်း၊ မက်ဆီကိုနိုင်ငံ၏ အဓိက ကုန်တိုက်စတိုးကြီးများဖြစ်သည့် El Palacio de Hierro လုပ်ငန်းစုများ၊ မက်ဆီကန်လူမျိုးပိုင် Grupo Nacional Provincial အာမခံကုမ္ပဏီ စသည့် လုပ်ငန်းများစွာကို အုပ်ချုပ်သည့် Grupo Bal ဟုခေါ်သော ကုမ္ပဏီစုကြီးကို ပိုင်ဆိုင်ထားပြီး မက်ဆီကို၏ ထိပ်တန်းအဆင့်မြင့် ပညာရေးစင်တာ ITAM ၏ ခေါင်းဆောင်အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည့်အပြင် အခြားသော ငွေကြေးဝန်ဆောင်မှုများ၊ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် နွားရိုင်းသတ်ပွဲများ ဆက်စပ်နေသည့် လုပ်ငန်းများစွာကိုလည်း ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။
၁၄ နိုဝင်ဘာ
နိုဝင်ဘာလ၊ (၁၄)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၃၁၈)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၁၉)ရက်မြောက်)) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၄၇) ရက် ကျန်သေးသည်။
သာစည်ရွာ၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်
သာစည်ရွာ (Tharsi)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ခန္တီးခရိုင်၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်၊ နောင်ပိုအောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၄၃၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငါးနက်ပြာရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်နမ့်တိုင်းရွာ၊ နမ့်စန်မြို့နယ်
ပန်နမ့်တိုင်းရွာ (Pangnamtaing)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ နမ့်စန်မြို့နယ်၊ မက်မုန်မွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၅၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မက်မုန်မွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၉၂၀ ဦး၊ မ ၃၆၂၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၅၄၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်စန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပရိဟာနဓမ္မသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ်-အဇ္ဈတ္တိကာယတနခြောက်ပါးတို့၌ ဗဟိဒ္ဓါယတနခြောက်ပါးတို့ ပေါင်းဆုံ မှုနှင့်ဆက်စပ်၍ ပရိဟာနဓမ္မခြောက်ပါး၊ အပရိဟာနဓမ္မခြောက်ပါး၊ အဘိဘာယန ခြောက်ပါးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ခင်မောင်ညို (မန်း)
အသက် (၈၆) နှစ်၊ စာရေးဆရာ ခင်မောင်ညို(မန်း)၊ လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်(ပထမဆင့်)၊ နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ပထမဆင့်)၊ စစ်မှုထမ်းကောင်းတံဆိပ်ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသူ (၁-၁၂-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။)
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
မော်ဟန်ရွာ၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်
မော်ဟန်ရွာ(Mawhan)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်၊ မော်ဟန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၅၃၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မော်ဟန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၄၆၈ ဦး၊ မ ၃၈၁၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၉၂၈၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးညှင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘုရားဖြူရွာ၊ ပင်းတယမြို့နယ်
ဘုရားဖြူရွာ (Hpayarhpyu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်းတယမြို့နယ်၊ ကျားကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၈၂၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျားကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၂၃ ဦး၊ မ ၁၃၃၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၅၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်းတယမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဥယျာဉ်ကွင်းရွာ၊ ဥယျာဉ်ကွင်း
ဥယျာဉ်ကွင်းရွာ၊ ဥယျာဉ်ကွင်း
အထက်ဆင်ကူးရွာ၊ အထက်ဆင်ကူး
အထက်ဆင်ကူးရွာ၊ အထက်ဆင်ကူး
တံခွန်တိုင်ရွာ၊ ဒုံးကြီး
တံခွန်တိုင်ရွာ၊ ဒုံးကြီး
သာဂရရွာ၊ ခင်ဦးမြို့နယ်
သာဂရရွာ (Thargara)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ခင်ဦးမြို့နယ်၊ မြို့သစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၅၂၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆိပ်ကြီးနားရွာ
ဆိပ်ကြီးနားရွာ
လမ်း၌ ယဉ်ကျေးခြင်း
လမ်း၌ ယဉ်ကျေးခြင်း သည် ယဉ်ကျေးမှုအရပ်ရပ်ထဲမှ တစ်ချက်အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ လမ်း၌ ယဉ်ကျေးခြင်းတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် (၁၄) မျိုးရှိသည်။ ထို (၁၄) မျိုးမှာ -
တပ်ကွင်းရွာ၊ တပ်ကွင်း
တပ်ကွင်းရွာ၊ တပ်ကွင်း
ပန်းအိုင်လေးရွာ၊ အင်းတလူ
ပန်းအိုင်လေးရွာ၊ အင်းတလူ
အလယ်ကျွန်းရွာ၊ မီးသွေးတိုက်
အလယ်ကျွန်းရွာ၊ မီးသွေးတိုက်
၁၅ နိုဝင်ဘာ
နိုဝင်ဘာလ၊ (၁၅)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၃၁၉)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၂၀)ရက်မြောက်)) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၄၆) ရက် ကျန်သေးသည်။
ပန်မာရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
ပန်မာရွာ (Pangmar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ ပန်မုန့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၀၈၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်မုန့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၈၈ ဦး၊ မ ၂၁၉၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၂၇၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂျိမ်းဘုရင်များ(အင်္ဂလိပ်)
ဂျိမ်းဘုရင်များ(အင်္ဂလိပ်)
အင်္ဂလိပ်သမိုင်းတွင် ဂျိမ်းအမည်ခံ ဘုရင်နှစ်ပါးရှိခဲ့ဖူးလေ သည်။ ထိုဂျိမ်းဘုရင်နှစ်ပါး၏ သက်ဦးဆံပိုင်ဆန်ဆန် စိုးမိုးမှု ကို အင်္ဂလန်ပြည်သူပြည်သားများတို့ ရွံရှာမုန်းတီးကြသဖြင့် ဂျိမ်းဟူသောအမည်ကို နောက်မင်းများ ဆက်လက်အသုံးပြုဟန် မတူချေ။
ပထမဂျိမ်းဘုရင် (ခရစ် ၁၅၆၆-၁၆၂၅)
ပထမဂျိမ်းဘုရင်သည် စကော့တလန်ပြည့်ရှင် မေရီဘုရင်မ နှင့် လော့ဒန်လီတို့၏ သားတော်ဖြစ်၏။ ၁၅၆၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် အက်ဒင်ဗာရာရဲတိုက်ကြီး၌ ဖွားမြင်ခဲ့လေ သည်။ ၁၅၆၇ ခုနှစ်တွင် မယ်တော်မေရီဘုရင်မသည် တိုင်းသူ ပြည်သားများ ဆူပူမှုကြောင့် ထီးနန်းစွန့်လွှတ်ပေးရသောအခါ သားတော်ဂျိမ်းသည် စကော့တလန်ပြည် ဆဋ္ဌမဂျိမ်းဘုရင်အဖြစ် စကော့တလန်ထီးနန်းကို ဆက်ခံရသည်။ ထိုစဉ်က ဂျိမ်းမှာ ကလေးအရွယ် လူမမယ်မျှသာ ရှိသေးသဖြင့် ရင်ခွက်ပိုက်အဖွဲ့နှင့် တိုင်းပြည်ကို အုပ်ချုပ်ရသည်ဖြစ်ရာ ရင်ခွင်ပိုက်အုပ်စိုးလိုသော မှူးမျိုးမတ်နွယ်များ ရာထူးလုမှုကြောင့် တိုင်းပြည်မငြိမ်မသက် နှင့် ပြည်တွင်းစစ်များ ဖြစ်ခဲ့ရလေ၏။
၁၅၈၂ ခုနှစ်တွင် ပရိုတက်စတန့်ဂိုဏ်းဝင်များက ဂျိမ်းအား ဖမ်း၍ တစ်နှစ်ခန့်အချုပ်နှင့် ထားခဲ့ဖူးသည်။ ၁၅၈၃ ခုနှစ်မှ အချုပ်မှ လွတ်မြောက်သည့်နေ့မှအစပြု၍ ဂျိမ်းသည် တိုင်း ပြည်ရင်ခွင်ပိုက်အဖွဲ့ဖြင့် မအုပ်စိုးတော့ဘဲ ကိုယ်တိုင်ပင် အုပ်စိုး လေတော့သည်။