cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
နောင်ချိုမြို့နယ်
စီးပွားရေးကဏ္ဍ
လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကွန်ယက်၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး အခြေခံအဆောက်အအုံများ အဆင်သင့်ရှိပြီး မြို့နယ်လူထုစာတတ်မြောက်နှုန်း မြင့်မားကာ ရေချို နှင့် မြေသယံဇာတ ပေါများသဖြင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများအတွက် ဆွဲဆောင်မှုရှိသော ဒေသတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်း စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအရှိဆုံးမြို့နယ်များတွင် ပါဝင်ပြီး အလုပ်လက်မဲ့နှုန်းနည်းပါးသည်။ အလုပ်လက်မဲ့နှုန်းမှာ ၂.၃၂ % ရှိသည်။ ကျေးလက် လူငယ်များ ထိုင်းနိုင်ငံသို့ သွားရောက် အလုပ်လုပ်ကိုင်မှုများရှိသည်။ မိုးရေ၊ ချောင်းရေ၊ ကန်ရေ၊ ဆည်ရေ၊မြေအောက်ရေ စသည်ဖြင့် ရေအရင်းအမြစ် ပေါများပြီး ရာသီဥတုမျှတကောင်းမွန်ကာ မြေဆီဩဇာ ကြွယ်ဝသဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးသည် နောင်ချိုမြို့နယ်၏ ပင်မစီးပွားရေးလုပ်ငန်းဖြစ်သည်။ စိုက်ပျိုးမြေ (၁၇၄၄၇၃) ဧက ရှိသဖြင့် မြို့နယ်အကျယ်အဝန်း၏ (၂၁.၅၄%) ကို စိုက်ပျိုးရေးအတွက် အသုံးပြုနေခြင်းဖြစ်သည်။ စိုက်ပျိုးရေးအပြင် မွေးမြူရေး၊ ဓာတ်သတ္တု၊ ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်း၊ ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်း၊ ခရီးသွားလုပ်ငန်း၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၊ ကုန်သွယ်ရေးလုပ်ငန်း များကိုလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။
စိုက်ပျိုးရေး
စိုက်ပျိုးရာသီချိန်တွင် လုပ်သားလိုအပ်ချက်ရှိပြီး အခြားဒေသမှ လုပ်သားများ လာရောက်လုပ်ကိုင်လေ့ကြသည်။ အများဆုံးစိုက်ပျိုးသည့်သီးနှံမှာ ပြောင်း၊ ကြံ၊ စပါး တို့ ဖြစ်သည်။ ငွေရည်ပုလဲကုမ္ပဏီများအုပ်စု၏ ဆင်းရွှေလီသကြားစက်ရုံများက ဒေသခံ တောင်သူများနှင့် အကျိုးတူ ကြံစိုက်ပျိုးခြင်းကြောင့် မြို့နယ်၏ ထုတ်ကုန်ပမာဏမှာ ၂၀၀၈ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း အရှိန်အဟုန်ဖြင့် တိုးတက်ခဲ့သည်။ ပြောင်းဈေးကွက်မှာ တရုတ် ကျောထောက်နောက်ခံပြု ပွဲစားများအပေါ် မှီခိုသည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် တရုတ်နိုင်ငံအပြင် အခြားနိုင်ငံများသို့ပါ တင်ပို့ကြသဖြင့် ပြောင်းဈေးကွက် တည်ငြိမ်လာသည်။ ယခုအခါ ပြောင်းကုန်ကြမ်းအသုံးပြု ကုန်ချော ထုတ်လုပ်ရေးတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် စိတ်ဝင်စားလာကြသည်။
ပိုးစာပင် စိုက်ပျိုးရေး မှာလည်း တရုတ်လုပ်ငန်းရှင်များကို မှီခိုနေရသည်။ ပိုးချည်လုံးများကို မန်စီမြို့နယ်ရှိ ပိုးစာစက်ရုံသို့ ပို့ဆောင်ပြီး စက်ရုံမှ ထွက်ရှိသော ပိုးချည်များကို ရန်ကုန်ဆိပ်ကမ်းမှတစ်ဆင့် အီတလီနိုင်ငံဈေးကွက်သို့ တင်ပို့သည်။ ကော်ဖီကို သံဘို၊ သရက်ကုန်း၊ အနောက်ကြူအင်း၊ ကြိမ်ဂနိုင်၊ ခိုအုံ၊ ဆီဆုံ၊ သုံးဆယ်၊ ဘန့်ဘွေး အုပ်စုများတွင် စိုက်ပျိုးကြသည်။ လက်ဖက်ကို ယာပြင်၊ သရက်ချို၊ ဟိုခို ကျေးရွာများတွင် စိုက်ပျိုးကြသည်။ မက္ကဒေးမီးယားကို အုမ္မခါးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အများအပြားစိုက်ပျိုးကြပြီး ဈေးကွက် ကောင်းမွန်သဖြင့် အခြား ရွာများတွင်လည်း စတင်စိုက်ပျိုးလာကြသည်။ အာလူးကို ကျောင်းကုန်းကျေးရွာတွင် အဓိက စိုက်ပျိုးသည်။ ပန်းမျိုးစုံကို ကံကြီးအုပ်စု၊ ဘန့်ဘွေးအုပ်စု၊ ကြိမ်ဂနိုင်အုပ်စု၊ အနောက်ကြူအင်းအုပ်စု၊ ခိုအုံအုပ်စု၊ သရက်ကုန်းအုပ်စုများတွင် စိုက်ပျိုးကြသည်။
ယူကလစ် ကို မြို့နယ်အနှံ့စိုက်ပျိုးသော်လည်း ဟိုခို၊ သံဘို၊ ဒိုးပင်၊ ကုန်းကြီး၊ ကံကြီး အုပ်စုများတွင် ပိုမိုစိုက်ပျိုးကြသည်။ သံဘိုအုပ်စုတွင် အသေးစား ယူကလစ် သစ်ပါးလွှာ စက်ရုံတစ်ရုံ ရှိသည်။ စပါးကို မိမိအိမ် စားသုံးရန် စိုက်ပျိုးကြသည်။ ပဲပုပ် မျိုးသစ်များ စမ်းသပ်ရာ အောင်မြင်သဖြင့် စိုက်ပျိုးရန် စိတ်ဝင်စားသည့် တောင်သူ အများအပြားရှိသည်။ မုံညင်း၊ နေကြာ၊ မြေပဲ ကို အနည်းအကျဉ်း စိုက်သည်။ ပန်းနှမ်း ကို မိရိုးဖလာအရ အနည်းအကျဉ်း စိုက်ကြသည်။ ဂျုံ ကိုလည်း မိရိုးဖလာအရ အနည်းအကျဉ်း စိုက်ကြသည်။ စီးးပွားဖြစ် လောင်ဂန် စိုက်ခင်းများကို ဆမ္မဆယ် အုပ်စုတွင် တွေ့ရသည်။ နွားစာ နေဗီယာမြက် များကို ပုဂ္ဂလိက နွားခြံနှင့်နီးသည့် ကြိမ်ဂနိုင် နှင့် ခိုအုံ အုပ်စုများတွင် စိုက်ပျိုးကြသည်။
အခြားစိုက်ပျိုးပင်များမှာ မျောက်ငို၊ သစ်မွှေး၊ လေချူ၊ ပိန္နဲ၊သခွား၊ နာနတ်၊ ခရမ်းချဉ်၊ ဂေါ်ဖီ၊ မုံလာဥနီ၊ ရှောက်၊ သံပရာ၊ လိမ္မော်၊ ပျားလိမ္မော်၊ ကျွဲကော၊ သင်္ဘော၊ ဆလတ်၊ ငရုတ်၊ ငြုတ်ကောင်း၊ ဝဥ တို့ ဖြစ်ကြပြီး အနည်းငယ်စီ စိုက်ပျိုးကြသည်။
ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ
၂၁ ရာစုဒုတိယဆယ်စုနှစ်အစမှ စတင်၍ စိုက်ပျိုးရေး ကုမ္ပဏီများ၏ စိတ်ဝင်စားမှုမြင့်တက်လာခဲ့ပြီး မြေဝယ်ယူကာ လာရောက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံစိုက်ပျိုးမှုများ ပိုမိုများပြားလာနေသည်။ ၂၁ ရာစုအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ယခင်က မိရိုးဖလာ ကျွဲနွားနှင့်လူအားသုံး စိုက်ပျိုးရေးစနစ်မှ စက်များ၊ မှန်လုံအိမ်များ၊ ရေပေးစနစ်များ ပိုမိုအသုံးပြုလာသော ခေတ်မီစိုက်ပျိုးရေးစနစ် ဖြင့် ပိုမို စိုက်ပျိုးလာကြသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်က စာရင်း အရ လယ်ထွန်စက် အစီးရေ (၆၅၀)၊ လက်တွန်းထွန်စက်အစီးရေ (၄၀၇၉)၊ မျိုးစေ့ချစက် (၅၀)၊ ရိတ်သိမ်းစက် (၅) စီး၊ ရိတ်သိမ်းချွေလှေ့စက် (၁၅) စီး၊ ချွေလှေ့စက် (၇၁၈) စီး အထိရှိနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ ကြံစိုက်ပျိုးသောစက်၊ ကြံရိတ်သိမ်းသောစက်၊ ကြားပေါင်းလိုက်သောစက် များလည်း ရှိသည်။ ဆန်စက်၊ ဆီစက်၊ သီးနှံအခြောက်ခံစက်၊ သီးနှံသိုလှောင်ဂိုထောင်များလည်း တစ်နေ့တစ်ခြား ပိုမိုများပြားလာသည်ကိုတွေ့ရသည်။ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းကို အခြေပြုသော ဝန်ဆောင်မှုနှင့် ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းများလည်းရှိသည်။ တရားဝင် မှတ်ပုံတင်ထားသော ပွဲရုံပေါင်း (၅၂) ရုံ ရှိသည်။
သစ်တောထွက်ပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေး
ကိုင်းကြီးကြိုးဝိုင်းမှ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ထင်း တန်ချိန် ၂၀၂၀ နှင့် လင်းနို့ချေး ပိဿာ ၃၂၅၀၊ သစ်ခေါက် ပိဿာ ၅၀၀၊ လျှော် ၃၂၅ ပိဿာ၊ အင်တွဲ ပွဲညက် ၁၅၀ ပိဿာ၊ ဝါး နှင့် ဓနိသက္ကယ် အနည်းငယ်စီ ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်ကို တွေ့ရသည်။ ယခင်က မြန်မာ့ သစ်လုပ်ငန်း သစ်ထုတ်လုပ်မှု ရှိသည်။ အုမ္မခါး တွင် သစ်ကွင်း ထားရှိသည်။ အရပ်သား တပိုင်း အစိုးရလက်ထက်တွင် သစ်ထုတ်လုပ်မှု ရပ်နားခဲ့သည်။ သစ်တောဌာန တွင် မှတ်ပုံ တင် ထား‌ သော  လိုင်စင်ရ ပုဂ္ဂလိက သစ်စက် (၃) ခု ရှိသည်။
မွေးမြူရေး
မိရိုးဖလာ နို့စားနွားမွေးမြူခြင်းကို ဂေါ်ရခါးကျေးရွာများတွင် တွေ့ရပြီး ခေတ်မီ နို့စားနွားမွေးမြူရေးခြံကို ကြိမ်ဂနိုင်ကျေးရွာအုပ်စု သပြေဝန်းရွာ အနီးတွင် ပက်ပ်ကုမ္ပဏီက ဆောင်ရွက် လျက်ရှိသည်။ အခြေား နွားမွေးမြူရေးကုမ္ပဏီများလည်း လာရောက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် စိတ်ဝင်စားလျက်ရှိကြသည်။ ခိုင်းကျွဲ ခိုင်းနွား မွေးမြူသူ အများအပြားလည်း ရှိနေသေးသည်။ ကျွဲနွားဈေး (၅) ဈေး ရှိသည်။
ဥစားကြက်မွေးမြူရေး နှင့် ငါးမွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများကို နောင်ချို၊ ဆမ္မဆယ်၊ ဘန့်ဘွေး နှင့် အုမ္မခါး ကျေးရွာအုပ်စုများတွင် အများဆုံးတွေ့ရသည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် ဥစားကြက်မွေးမြူရေးကို နောင်ချိုမြို့နယ်နေရာအနှံ့အပြားတွင် လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ ကြက်စာစက်ရုံ၊ ကြက်သားဖောက်လုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သူများပါ ရှိလာသည်။ ဆမ္မဆယ် အုပ်စုတွင် တနိုင်တပိုင် ငါးမွေးမြူခြင်းများ ရှိသည်။
ပျားမွေးမြူရေးလုပ်ငန်းကိုလည်း နောင်ချိုမြို့နယ်အတွင်း နေရာအနှံ့လုပ်ကိုင်ကြပြီး ပျားမွေးမြူရေးလုပ်ငန်း ရာဂဏန်းခန့် ရှိသည်။ ပျားမွေးမြူသူအများစုမှာ ရာသီအလိုက် အထက်မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့ နေရာရွှေ့ပြောင်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ပိုးစာခြံများတွင် ပိုးမွေးမြူခြင်းကို ယခင်က ကြိမ်ဂနိုင်အုပ်စု ခြေမြစ်ပင်ရွာအနီး အစိုးရ ပိုးစာခြံတွင်သာ တွေ့ရသော်လည်း ၂၀၁၃ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် ပုဂ္ဂလိက ပိုးစာခြံနှင့် ပိုးစာမွေးမြူရေး ဈေးကွက် ကျယ်ကျယ်ပျံ့ပျံ့ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ အခြားမွေးမြူရေးအနေဖြင့် မြင်း၊ ဝက် နှင့် ဆိတ် ကို တစ်နိုင်တစ်ပိုင် သာ မွေးမြူကြသည်။
ဓာတ်သတ္တု
သံကြွယ်ဘောက်ဆိုဒ် ကို ဘန့်ဘွေးကျင်းအုပ်စု မှ ထုတ်လုပ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ် သံကြွယ် ဘောက်ဆိုဒ် ထုတ်လုပ်မှုမှာ ၁၇၁၁ တန် ဖြစ်သည်။ ညောင်ထောက်ကြိုးဝိုင်းအတွင်း သက်တမ်းနု ကျောက်မီးသွေးသိုက်ရှိပြီး ထုတ်လုပ်မှု ရပ်နားထားသည်။ ဒိုလိုမိုက်(ဗြုံးကျောက်) ကို လည်း ကျေး ရွာအုပ်စု အများစုတွင် ထုတ်လုပ်သုံးစွဲသည်။ ဒိုလိုမိုက်ကို မြေလှမ်းအုတ်လုပ်ငန်းတွင် ကုန်ကြမ်းအဖြစ် သုံးကြပြီး လမ်းခင်းရာတွင်လည်း သုံးကြသည်။
ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်း
သကြားစက်ရုံ၊ ဘိလပ်မြေစက်ရုံကြီးများကို ငွေရည်ပုလဲကုမ္ပဏီများအုပ်စုက ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားသည်။ သခွားမျိုးစေ့ထုတ်လုပ်ငန်းကို တောင်ကိုးရီးယားနိုင်ငံက လာရောက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ နွားနို့အခြေခံကုန်ချောများကို PEP ကုမ္ပဏီက လုပ်ကိုင်နေသည်။ ပြောင်းအခြေခံ ကုန်ချောထုတ်လုပ်ခြင်းမှာ ပြင်ဆင်နေဆဲအဆင့်တွင်သာရှိသည်။ တိရစ္ဆာန်အစာထုတ်လုပ်ရေး မှာ ကြက်စာတစ်မျိုးသာ ထုတ်လုပ်သည်ကိုတွေ့ရသည်။ တိုင်းရင်းဆေးဝါးထုတ်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းအချို့ရှိသည်။ မုန့်ဖုတ်လုပ်ငန်း၊ အာလူးကြော်လုပ်ငန်း၊ ပဲကြော်လုပ်ငန်း၊ လက်ဖက်မျိုးစုံထုတ်လုပ်သောလုပ်ငန်း၊ ကော်ဖီကုန်ချောလုပ်ငန်း၊ မက္ကဒေးမီးယားကုန်ချောလုပ်ငန်းများ တွေ့ရသည်။ သဘာဝမြေဆွေး၊ မြေဩဇာ ထုတ်လုပ်မှုများလည်း စတင်နေသည်။ နေလှမ်းအုတ်ထုတ်လုပ်ခြင်းကို တစ်နိုင်တစ်ပိုင်မိသားစုလုပ်ငန်းများအဖြစ်တွေ့ရသည်။ ကွန်ကရစ်ကုန်ချောလုပ်ငန်းအသေးစားများကိုလည်းတွေ့ရသည်။
ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်း
ခရီးသွားဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများမှာ ထင်ရှားသည်။ ဆက်သွယ်ရေးဝန်ဆောင်မှု အတွက် ကုမ္ပဏီကြီးလေးခုက အပြိုင်ဆိုင် လုပ်ကိုက်လျက်ရှိကြသည်။ စိုက်ပျိုးရေးဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများမှာလည်း လုပ်ကိုင်သူများပြားသည်။ ပညာရေးဝန်ဆောင်မှု၊ ကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းများမှာ ဖွံ့ဖြိုးကာစ အခြေအနေတွင်သာ ရှိသေးသည်။ လူမှုရေးဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများတွင် အစိုးရမဟုတ်သော အဖွဲ့အစည်းမျိုးစုံနှင့် လူမှုရေးအသင်းအဖွဲ့မျိုးစုံက ကုသိုလ်ဖြစ် စေတနာ့ဝန်ထမ်း ပုံစံ ဆောင်ရွက်မှုများကိုသာတွေ့ရသေးသည်။ နာရေးကူညီမှု နှင့် လူနာသယ်ယူပို့ဆောင်မှု လုပ်သော အသင်းအဖွဲ့များကို မြို့ပေါ်သာမက ကျေးရွာများတွင်ပါ တွေ့ရသည်။ လမ်းပိတ်ဆို့မှုဖြစ်ချိန်တွင် အစားအသောက် ကုသိုလ်ဖြစ် ဝန်ဆောင်မှု ပေးကြသည်ကို တွေ့ရပြီး ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါဖြစ်ပွားသည့်အခါတွင်လည်း စေတနာ့ဝန်ထမ်းလုပ်ကိုင်သူ အများအပြားရှိသည်။ ဘာသာရေးဝန်ဆောင်မှု မှာ အခမဲ့သာ ဖြစ်ကြသည်။ ငွေကြေးဝန်ဆောင်မှုတွင် ဘဏ်များ၊ ငွေလွှဲလုပ်ငန်းများ၊ အာမခံလုပ်ငန်းများအပြင် အသေးစားချေးငွေလုပ်ငန်းများမှာလည်း ထင်ရှားသည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် အိမ်၊ ခြံ၊ မြေ ဝန်ဆောင်မှု အားကောင်းလာသည်ကို တွေ့ရသည်။ ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ဆောင်သူအဖြစ် ယခင်က တစ်နိုင်တစ်ပိုင် သာ လုပ်ခဲ့ရာမှ ယခုအခါ ကုမ္ပဏီပုံစံ ဝန်ဆောင်မှု များကိုပါ တွေ့မြင်လာရသည်။ အားကစားဝန်ဆောင်မှုတွင် ဘိလိယက်ခုံများကို မြို့နယ် နေရာအနှံ့တွင် တစ်နိုင်တစ်ပိုင်ပုံစံဖြင့် လုပ်ကိုင်ကြသည်ကိုတွေ့ရသည်။ ပုဂ္ဂလိကဖူဆယ်ဘောလုံးကွင်းအချို့ကို နောင်ချိုမြို့ပေါ်တွင် တွေ့ရသည်။ ဘောလုံးကွင်းများမှာ အများပြည်သူနှင့်ဆိုင်သောနေရာများအဖြစ် အခမဲ့ အသုံးပြုနိုင်ကြသည်။
ခရီးသွားလုပ်ငန်း
ရေတံခွန်များ၊ ထုံးကျောက်ဂူများ၊ တောတောင်ရှုခင်းအလှများ၊ မတူကွဲပြားသောလူမျိုးစုများ၊ သမိုင်းဝင်နေရာများ ရှိနေသော နောင်ချိုမြို့နယ်၏ ခရီးသွားလုပ်ငန်းသည် လမ်းကွန်ယက် နှင့် ပုဂ္ဂလိက ခရီးသည်ပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမှုနှင့်အတူ လျင်မြန်စွာ ဖွံ့ဖြိုးလာလျက်ရှိသည်။ ထင်ရှားသော ခရီးစဉ်ဒေသများတွင် ပါဝင်သော ကုန်းစံအုပ်စု ဂုတ်ထိပ်ကြိုးဝင်းအတွင်းရှိ ဂုတ်ထိပ်တံတား၊ ဘန့်ဘွေးကျင်းအုပ်စု ဘန့်ဘွေးကျင်းရွာအနောက်ဘက် သစ်တောဦးစီးဌာန၏ ကိုင်းကြီးကြိုးဝင်းအတွင်းရှိ ဘန့်ဘွေးကျင်းရွာမှ သွားရောက်ရသော မောင်နှံခုနစ်ဖော်ရေတံခွန်၊ ဉာဏ်တောအုပ်စု နောင်ချိုကြီးရွာမှ သွားရောက်ရသော နောင်ချိုကြီးရွာအရှေ့ဘက် နောင်ချိုကြီး တိမ်ပင်လယ် အပမ်းဖြေစခန်း၊ ကျောက်တောအုပ်စု ကျောက်တောရွာထိပ်ရှိ လူထုအခြေပြုခရီးသွားလုပ်ငန်း နှင့် ဂယ်လောင်းရွာအနီး မယ်ဟုံကျေးရွာလှေဆိပ်မှ သွားရောက်ရသော ဒုဋ္ဌဝတီမြစ်ကျဉ်း ပြောင်လျှိုရေကျ များ အပြင် အခြား စိတ်ဝင်တစားလည်ပတ်ကြည့်ရှုချင်စရာကောင်းသည့် နေရာအများအပြားလည်း ရှိနေသည်။ နောင်ချိုမြို့တွင် နောင်ချိုဟိုတယ် (၅၈ ခန်းပါ) နှင့် တည်းခိုခန်း (၆) ခန်း ရှိသည်။ အုမ္မသီး နှင့် ဘန့်ဘွေး တွင် တည်းခိုခန်း တစ်ခုစီ ရှိသည်။ စားသောက်ဆိုင် ကြီးငယ်များ၊ တစ်နိုင်တစ်ပိုင် အစားအသောက် ရောင်းချသူများကို နေရာ အနှံ့တွေ့ရသည်။ ပုဂ္ဂလိက ယာဉ်လိုင်းများ၊ အငှားယာဉ်ဝန်ဆောင်မှုများ၊ ဆိုင်ကယ်အငှားဝန်ဆောင်မှုများ၊ စက်လှေဝန်ဆောင်မှုများ ရှိသည်။ (သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကဏ္ဍ နှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးတွင်လည်းရှု။) ပုဂ္ဂလိက ခရီးသွားလုပ်ငန်းများရှိသည်။
ဈေးများ
နောင်ချိုမြို့နှင့် ကျေးရွာကြီး (၇) ရွာတွင် စည်ပင်သာယာဈေး (၈) ဈေးရှိသည်။ ရွာဈေးများမှာ ငါးရက်တစ်ဈေးများဖြစ်ကြသည်။ သုံးဆယ် တပေါင်းပွဲ နှင့် အခြား ဘုရားပွဲတော်များ၊ ကထိန်အောင်ပွဲများ၊ ရှင်ပြုပွဲများတွင်လည်း ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားကြသည်။
လဲတောရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
လဲတောရွာ (Letaw)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ လဲတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၀၅၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လဲတောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၉၉ ဦး၊ မ ၆၃၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၃၅ ဦးနေထိုင်သည်။
နောင်ချိုမြို့နယ်
ဈေးစာရင်း
• 30em
လဲတောရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နတ်တလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်ချိုမြို့နယ်
ကျွဲနွားဈေးများ
• 30em
ပွဲရုံလုပ်ငန်းများ
နောင်ချိုမြို့နယ်တွင် ပုဂ္ဂလိက ပဲ ပြောင်း ပွဲရုံပေါင်း ငါးဆယ်ကျော်ရှိသည်။
ဘဏ်များ
• 30em
အထင်ကရ နေရာများ
နောင်ချိုမြို့နယ်တွင် လေ့လာ ကြည့်ရှု လည်ပတ်နိုင်သော၊ ဗဟုသုတအဖြစ် သိသင့်သော နေရာများစွာရှိနေရာ ၎င်းတို့အတက်မှ ထင်ရှားသည့် နေရာအချို့ကို ဖော်ပြအပ်ပါသည်။
ထူးခြား ထင်ရှား
၁၈၉၉ ခုနှစ် ဧပြီလ (၂၈) ရက်နေ့မှစ၍ ဂုတ်ထိပ်တံတားကို စတင်တည်ဆောက်ပြီး ၁၉၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။ ၁၉၀၃ ခုနှစ်ရောက်မှ စတင်အသုံးပြုသည်။ ဂုတ်ထိပ်တံတား တည်ဆောက်မှုနှင့်အတူ နောင်ချိုနယ်၏ အုပ်ချုပ်ရေးရုံးများကိုလည်း ယခင် သုံးဆယ်မြို့မှ နောင်ချိုသို့ ပြောင်းရွှေ့ ရုံးစိုက်ခဲ့သည်။
ချစ်ဒုက္ခဦးဘညွန့် (အငြိမ်းစား ပါမောက္ခ၊ မြန်မာစာအဖွဲ့ဝင်) ကို ၁၉၀၆-ခုနှစ်တွင် အဖ ကုန်ရုံဝန်ထောက် ဦးဘိုးသာ၊ အမိ ဒေါ်မမကြီးတို့က နောင်ချိုမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
၁၉၃၁ ခု ဇူလိုင်လတွင် သာယာဝတီခရိုင်မှ တိမ်းရှောင်လာသော ဆရာစံသည် ရှမ်း ဓနု တောင်သူကြီးများနှင့်ဖွဲ့စည်းထားသော ဂဠုန်တပ်များဖြင့် နောင်ချို၊ နောင်ပိန်၊ ရပ်စောက်တို့ရှိ အင်္ဂလိပ်အစိုးရတပ်များအား တိုက်ခိုက်သည်။ ၁၉၃၁ ဩဂုတ် ၂တွင် ဆရာစံအား နောင်ချိုမြို့နယ်၊ သုံးဆယ်တိုက်နယ်၊ ကုလားကွဲခရိုင်၊ ဟိုခို နောင်ကွမ်းရွာအနီးတွင် အင်္ဂလိပ် ပုလိပ်တပ်များက ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။ ဩဂုတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် သုံဆယ်ရဲစခန်းမှ ဆရာစံအား ပုလိပ်တို့က ဝါးညှပ်ခြေထိပ်ခတ်ပြီး နောင်ချိုအချုပ်ထောင်သို့ ပို့သည်။ ထိုမှတဆင့် စစ်တပ်အစောင့်အရှောက်များဖြင့် ဆရာစံအား သာယာဝတီထောင်သို့ပို့ခဲ့ရာ ဩဂုတ် ၁၄ ၇က်နေ့တွင် သာယာဝတီ ထောင်သို့ရောက်သည်။
ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၏ (၂၁.၆.၁၉၇၂) ရက်စွဲပါအမိန့် ကြေညာစာဖြင့် နောင်ချိုမြို့နယ်ကို ရပ်ကွက်(၆)ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာအုပ်စု (၃၅)အုပ်စုတို့ ဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် တိပိဋက ကမ္ဘောဇ ဆရာတော် အရှင်ဝီရိယာနန္ဒ သည် တိပိဋကဓရရွေးချယ်ရေးစာမေးပွဲကြီးသမိုင်းတလျောက်မှာ "တိပိဋကဓရ တိပိဋကကောဝိဒ" ဘွဲ့ရ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၄ ပါးမြောက် သာသနာ့အာဇာနည်ဆရာတော်ဖြစ်လာပြီး သက်ရှိထင်ရှား တိပိဋကတ်ဆောင်သူများတွင် အသက်အငယ်ဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်လာသည်။
၂၀၁၈ ခုနှစ် မတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် နောင်ချိုမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဦးထွန်းထွန်းဟိန်သည် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကို စတင် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၉ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းက နောင်ချိုမြို့ လမ်းအသုံးပြုခကောက်ခံရေးစခန်း၊ မူးယစ်စစ်ဆေးရေးဂိတ် နှင့် ဂုတ်တွင်းတံတားများ ကို အလစ်အငိုက် တိုက်ခိုက်ခဲ့မှုဖြစ်သည်။ ဤတိုက်ခိုက်မှုကို မည်သည့်အဖွဲ့ကမှ ထုတ်ဖော် ဝန်ခံခဲ့ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သေဆုံး ထိခိုက် ဒဏ်ရာရသူ အများအပြားရှိခဲ့သည်။ အများပြည်သူ သွားလာကူးသန်းမှုလည်း ရက်သတ္တပတ်ခန့် ရပ်တန့်သွားခဲ့ရသည်။ ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန လမ်းဦးစီးဌာနက မြန်မာ့ သမိုင်းတလျှောက် အမြန်ဆုံး ဗေလီတံတား တည်ဆောက်မှု ကို ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး စတင်တည်ဆောက်သည်မှ ငါးရက်အကြာတွင် အများပြည်သူ ပြန်လည်သွားလာနိုင်ခဲ့သည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုကြောင့် နောင်ချိုမြို့နယ်တွင် ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြမှုများ နှင့် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
ပြင်ပလင့်ခ်များ
ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ မြို့နယ်များ ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲခရိုင် *
ညောင်ကိုင်းရွာ၊ ရှောက်တောင်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ငဖဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပေတာရွာ၊ ဗန်းမောက်မြို့နယ်
ပေတာရွာ (Paytar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ဗန်းမောက်မြို့နယ်၊ ကနန်းရွှေကျောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၈၃၅ ဖြစ်သည်။
ဘုတ်ကုန်းရွာ၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၁၈၀၄
၁၈၀၄
ဇန်နဝါရီလ
(၁) ရက်။
ဖေဖော်ဝါရီလ
(၁) ရက်။
မတ်လ
(၁) ရက်။
ဧပြီလ
(၁) ရက်။
မေလ
(၁) ရက်။
ဇွန်လ
(၁) ရက်။
ဩဂုတ်လ
(၁) ရက်။
စက်တင်ဘာလ
(၁) ရက်။
အောက်တိုဘာလ
(၁) ရက်။
နိုဝင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ဒီဇင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ညောင်ချေထောက်ရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်
ညောင်ချေထောက်ရွာ (Nyaungchayhtauk)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ ညောင်ချေထောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၄၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်ချေထောက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၇၆ ဦး၊ မ ၄၉၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၆၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပေါက်ကုန်းရွာ၊ ပြည်ပန်း
ပေါက်ကုန်းရွာ (Paukkone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်၊ ပြည်ပန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၅၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပြည်ပန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၉၅ ဦး၊ မ ၇၅၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၅၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ့်တုံ့ရွာ၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်
ဝမ့်တုံ့ရွာ (Wanttont)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်၊ ဝမ်မန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၁၄၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်မန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၅၉ ဦး၊ မ ၁၃၄၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လော့ဖြူးရွာ၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်
လော့ဖြူးရွာ (Lawthpyu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ နိမ်လွမ်ခိုမုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၇၉၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နိမ်လွမ်ခိုမုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၉၃ ဦး၊ မ ၁၀၂၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၁၉ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မကြီးထူးရွာ၊ မြို့သစ်မြို့နယ်
မကြီးထူးရွာ (Magyihtu)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မြို့သစ်မြို့နယ်၊ မကြီးထူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၆၁၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မကြီးထူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၁၁ ဦး၊ မ ၁၉၉၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၇၀၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြို့သစ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောက်ပုံရွာ၊ ဘီးလင်းမြို့နယ်
ကျောက်ပုံရွာ(Kyaukpon)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံခရိုင်၊ ဘီးလင်းမြို့နယ်၊ ဝင်းသောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၉၈၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝင်းသောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၁၂ ဦး၊ မ ၆၃၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၄၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကနေဒါ ရော့ကီးတောင်တန်းဥယျာဉ် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ
ကနေဒါ ရော့ကီးတောင်တန်းဥယျာဉ် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ သည် ကနေဒါ ရော့ကီးတောင်တန်း တွင် တည်ရှိသော ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင် တဆက်တည်းဖြစ်နေသော ဥယျာဉ် ၇ ခု ပါဝင်ပြီး ၎င်းတို့ထဲတွင် အမျိုးသားဥယျာဉ် ၄ ခုပါဝင်သည်။ အမျိုးသားဥယျာဉ်များမှာ
ဥယျာဉ်များတွင် တောင်ကုန်းများ၊ ရေခဲမြစ်များနှင့် ရေပူစမ်းများ ပါဝင်ပြီး မြောက်အမေရိက မြစ်များ၏ မြစ်ဖျားခံရာ ဒေသဖြစ်ကာ
ထိုဒေသသည် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် နှင့် ဇီဝဆိုင်ရာ မျိုးကွဲများ ရှိခြင်းကြောင့် ထင်ရှားသည်။ ၁၉၈၀ မှ ၁၉၈၄ အထိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ စာရင်းတွင် ကိုယ်ပိုင်ပါဝင်ခဲ့သော ဘားဂတ်စ် ယှေလကျောက် ဒေသလည်း အပါအဝင်ဖြစ်ပြီး ထို့နောက်တွင် ကနေဒါ ရော့ကီးတောင်တန်း အမျိုးသားဥယျာဉ် သတ်မှတ်မှုအတွင်း ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ref>
မိုးရေခံသင်္ကန်း
(ဝဿိက = မိုးအခါ ဝတ်အပ်သော။ သာဋိက = အဝတ်သင်္ကန်း။)
မိုးရေခံသင်္ကန်းကို ရှာမှီးရာခေတ် (ကာလ), ချုပ်ဆိုး၍ ဝတ်ရုံရာခေတ်ကို ပြ၍ ထိုကာလ၌မဟုတ်ဘဲ ရှာလျှင်လည်းကောင်း, ချုပ်ဆိုး၍ ဝတ်လျှင်လည်းကောင်း နိဿဂ္ဂိပါစိတ်ဟု ပညတ်တော်မူသော သိက္ခာပုဒ်မှ ဖြစ်ပါသည်။
ရတနဝဂ်၌လည်း ဝဿိကသာဋိကသိက္ခာပုဒ် ရှိသေး၏၊ ဝေဿ = မိုးအခါ၌။ အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗာ = အဓိဋ္ဌာန်တင်အပ်သော သင်္ကန်းသည်။ ဝဿိကာ မည်၏၊ မိုးအခါဝယ် ဝဿိကသာဋိကဟူသော နာမည်ဖြင့် အဓိဋ္ဌာန်တင်၍ ဖြစ်စေ, အခြားအခါဝယ် ဝိကပ္ပနာပြု၍ဖြစ်စေ, ပရိက္ခာရစောဠ အဓိဋ္ဌာန်တင်၍ဖြစ်စေ ဆောင်အပ်သော သင်္ကန်းကို ဝဿိကသာဋိကဟု ခေါ်သည်။ သာဋိက သဒ္ဒါကား ဝတ္ထသဒ္ဒါ၏ ပရိယာယ်တည်း။
မိုးရေခံသင်္ကန်း ပမာဏ
ဘုရားရှင်၏ အထွာတော်ဖြင့် အလျား - (၆)ထွာ၊ အနံ - (၂)ထွာခွဲမျှ ရှိသော နဂိုက မရှိလျှင် ဆက်စပ်ထားသော ပိတ်, ဖျင်စသည်ကို မိုးရွာသောအခါ ဝတ်၍ (ရေသနုပ်ကဲ့သို့ အသုံးချ၍) မိုးရေကို ခံကြရ ချိုးကြရသောကြောင့် မိုးရေခံသင်္ကန်းဟု ခေါ်သည်။
သင်္ကန်းဟုဆိုသော်လည်း ဆိုးရည်ဖြင့် ပကတိသင်္ကန်းရောင်ထွက်အောင် ဆိုးမှ မဟုတ်၊ ဆင်စွယ်ရောင်ကဲ့သို့ ခပ်ဝါဝါ အရောင်ထွက်ရုံမျှ တစ်ကြိမ်လောက် ဆိုးလျှင်ပင် ဝတ်ကောင်းပြီးဟု မှတ်ပါ။ ဤသင်္ကန်းပမာဏထက် လွန်လျှင်ကား သုဒ္ဓပါစိတ်တည်း။
မိုးရေခံသင်္ကန်းနှင့် စပ်၍
၁။ ပရိယေသန = သင်္ကန်းရှာမှီးရာ ကာလ၊
၂။ ကရဏ = ချုပ်ဆိုးခွင့် ကာလ၊
အုံပွတ်ရွာ၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်
အုံပွတ်ရွာ (Ongput)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်၊ နောက်ငုံးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၃၉၈ ဖြစ်သည်။
မိုးရေခံသင်္ကန်း
မိုးရေခံသင်္ကန်းနှင့် စပ်၍
၃။ နိဝါသန = ဝတ်ခွင့်ကာလ၊
အုံပွတ်ရွာ၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုးရေခံသင်္ကန်း
မိုးရေခံသင်္ကန်းနှင့် စပ်၍
၄။ အဓိဋ္ဌာန = အဓိဋ္ဌာန်တင်ခွင့်ကာလဟု ကာလလေးမျိုး ပိုင်းခြားထားပါသည်။
၁။ နယုန်လပြည့်မှစ၍ ထိုလကွယ်အထိ (၁၄)ရက်သည် မိုးရေခံသင်္ကန်းကို ရှာရုံသာ အခွင့်ရသော ပရိယေသနကာလတည်း။
၂။ ဝါဆိုလဆန်း တစ်ရက်နေ့မှ စ၍ ဝါဆိုလပြည့်နေ့အထိ (၁၅)ရက်သည် မရသေးလျှင် ဆက်လက်ရှာခွင့်ရပြီး ချုပ်ဆိုးခွင့်, ဝတ်ခွင့်ရသော ခေတ် တည်း။ ဆိုခဲ့သော တစ်လအတွင်း အဓိဋ္ဌာန်တင်ခွင့် မရသေး။
၃။ ဝါဆိုလပြည့်ကျော် တစ်ရက်မှစ၍ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်နေ့အထိ (၄)လသည် မရသေးလျှင် ဆက်လက်ရှာခွင့်, ချုပ်ဆိုးခွင့်, ဝတ်ခွင့်, အဓိဋ္ဌာန်တင်ခွင့် (၄)မျိုးလုံးရသော (ပရိယေသန၊ ကရဏ၊ နိဝါသန၊ အဓိဋ္ဌာန) ခေတ်တည်း။
ကျန်သော တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် တစ်ရက်မှစ၍ လာမည့်နှစ် နယုန်လပြည့်အထိ (၇)လကား မိုးရေခံသင်္ကန်းနှင့် လုံးဝ မဆက်စပ်သော ပိဋ္ဌိသမယဟု မှတ်၊ ကျောဘက်နှင့်တူသော အပြင်ဘက်ကာလတည်း။ ရှေး၌ ဆိုခဲ့သော (၅)လကား ကုစ္ဆိသမယ ဝမ်းဘက်နှင့်တူသော အတွင်းဘက် ကာလတည်း။
ထပ်မံ၍ အကျဉ်းချုပ် မှတ်ရန်
ရှာရာခေတ် ရှာနိုင်သောခေတ်သည် နယုန်လပြည့်ကျော်တစ်ရက်မှ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်အထိ (၅)လဟုလည်းကောင်း၊ ချုပ်ဆိုး ကပ္ပဗိန္ဒုထိုး၍ ဝတ်ရာခေတ်သည် ဝါဆိုလဆန်းတစ်ရက်မှ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်နေ့အထိ (၄)လခွဲတည်း။ အဓိဋ္ဌာန်တင်ရာခေတ်သည် ဝါဆိုလပြည့်ကျော်တစ်ရက်မှ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်နေ့အထိ (၄)လတည်းဟုလည်းကောင်း မှတ်ပါလေဦး။
ဘုရင့်ကောလိပ်၊ ကိန်းဘရစ်ခ်ျ
ဘုရင့်ကောလိပ်သည် ကောလိပ်ဖွဲ့စည်းပုံအရ ကိန်းဘရစ်တက္ကသိုလ် ၏အခွဲဖြစ်ပြီး ကိန်းဘရစ်ချ်, အင်္ဂလန်၏ လက်အောက်၌တည်ရှိသည်။။ ပုံမှန်အားဖြင့် အမျိုးကောင်းသမီးဘုရင့်ကောလိပ်နှင့် စိန့် နီကိုလပ်စ် ကိန်းဘရစ်ခ်ျရှိကောလိပ်သည် ကမ်မြစ်ဘေးတွင်တည်ရှိပြီးမြို့လယ်ရှိ ဘုရင့်စစ်ရေးပြကွင်း ဘက်သို့မျက်နှာမူထားသည်။ ဤကောလိပ်ကို ဟင်နရီ ၆ လက်ထက် ၁၄၄၁ခုနှစ်၌ တည်ထောင်ခဲ့ပြီးနောက် အမွှာညီအစ်မကောလိပ်နောက်တစ်ခုဖြစ်သည့် ဧတန်ကိုတည်ထောင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဘုရင့်၏ကောလိပ်အစီအစဉ်ကို ဝါးရော့ဖ်သည်ရို့စ် နှင့်ရန်ပုံငွေရှားပါးလာခြင်းတို့က ပျက်ပြားစေခဲ့သည်။ ၁၅၀၈ ခုနှစ်တွင် ဟင်နရီ ၇ သည် ကောလိပ်ကို စတင်စိတ်ဝင်စားသည့်အချိန်အထိသူ၏စီမံကိန်းအသစ်ကိုတရားဝင်ဖြစ်စေရန်အတွက် နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုတစ်ခုအနေဖြင့် စီမံကိန်းတွင်တိုးတက်မှုအနည်းငယ်သာရှိခဲ့သည်။ ၁၄၄၆ ခုနှစ်တွင်စတင်ခဲ့သော ကောလိပ်၏ ပေါသထ(ဘုရားကျောင်းငယ်) ကို ၁၅၄၄ ခုနှစ်တွင် ဟင်နရီ (၈) လက်ထက်တွင်အပြီးသတ်ခဲ့သည်။
ဘုရင့်ကောလိပ်ပေါသထတွင်အသုံးပြုထားသော ဂေါ့သစ်နှင့် အင်ဂလိုတို့၏ဗိသုကာလက်ရာများ သည်အကောင်းဆုံးအဖြစ်ဥပမာပေးပြသနိုင်သည့် အရာဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင်ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ရောင်စုံမှန်ပြတင်းကြီးများတည်ရှိပြီး ဘုရားကျောင်းတော်၏အလင်းပေါက် ပြတင်းပေါက်များနှင့်သစ်သား ရွတ်ဖတ်ပလ္လင်ဖန်သားပြင်သည်ထိုခေတ်အခါကအကောင်းဆုံးသောအရာများဖြစ်သည်ကို ညွှန်းဆိုသည်။ အဆိုပါအဆောက်အ ဦး ကင်းဘရစ်၏အထိမ်းအမှတ်အဖြစ်ရှုမြင်သည်။ ချာ့ချ်၏ သံစုံတီးဝိုင်း သည် King's ကျောင်းသားကျောင်းသားများနှင့်အနီးရှိ King's College School မှ choristers များဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသည့်ကမ္ဘာပေါ်တွင်အအောင်မြင်ဆုံးနှင့်ကျော်ကြားဆုံးတစ်ခုဖြစ်သည်။ နှစ်စဉ်ခရစ်စမတ်အကြိုခရစ်စမတ်အကြို နိဂုံး ၉ ခုနှင့်ကာရိုးလ်ပွဲတော် (ကောလိပ်မှူးချုပ် အဲရစ်မီနာ - ဝှိုက် ၏ King's အတွက်အထူးရည်ရွယ်သည့် ၀ န်ဆောင်မှုတစ်ခု) ကိုဘုရားရှိခိုးကျောင်းမှကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိနားထောင်သူပေါင်းများစွာသို့ထုတ်လွှင့်သည်။
ကျောင်းသားဘဝ
ကောလိပ်ပတ် ၀ န်းကျင်တွင်ကျောင်းသားများသည်လူ့အဖွဲ့အစည်းများကျင်းပရန်အတွက်ကြိုတင်စာရင်းသွင်းထားသည့်အခန်းများစွာရှိသည်။ များသောအားဖြင့်ဤသို့ပြုလေ့ရှိသည့်လူ့အဖွဲ့အစည်းများတွင်ဘုရင့်နိုင်ငံရေး၊ ထင်းဂင်းသင်္ချာအသင်း၊ သမိုင်းအဖွဲ့အစည်း၊ မာက်စ်ဝါဒီလူ့အဖွဲ့အစည်း၊
King's ၏အဓိကဘားမှာလူမှုရေးပွဲများ၊ ဖွင့်လှစ်ထားသည့်မိုက်ကယ်ညများ၊ ကျောင်းသားများအကြားအလွတ်သဘောတွေ့ဆုံမှုများနှင့်အငြင်းအခုန်များနေရာဖြစ်သည်။ တေးဂီတသို့မဟုတ်ကခုန်သည့်နေရာနှင့်မကြာသေးမီက Sartre's No Exit နှင့် monologue showcase event များပါဝင်သော King's Drama ထုတ်လုပ်မှုအတွက် set တစ်ခုဖြစ်သည်။ [ အသစ်ပြုပြင်ရန်လိုအပ်သည် ] မကြာသေးမီကပင် Bunker ကို King's Electronic Music Society မှကျောင်းသားများအား DJ ကိုမည်သို့လေ့လာရမည်ကိုအသုံးပြုခဲ့သည်။
ကိန်းဘရစ်ချ်ကောလိပ်တော်တော်များများသည် မေလအပတ် ကို မေလ (ဇွန်လတွင်အမှန်တကယ်ကျရောက်သည်) နှင့်အတူဆင်နွှဲကြသော်လည်း ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအစောပိုင်းက စ၍ King's Affair ဟုလူသိများသော June Event (မေလဘောလုံးပုံစံမဟုတ်သည့်ပုံစံ) ကိုကျင်းပခဲ့သည်။ နှစ်စဉ်မေလ၏ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ည (များသောအားဖြင့်ဇွန် ၂၀ ခန့်) တွင်နှစ်စဉ်ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ ရှေ့တန်းတရားရုံး၊ ဘား၊ ခန်းမနှင့်ချာ့ချ်တွင်နေထိုင်သောကျောင်းသား ၁၅၀၀ ခန့်တက်ရောက်ကြသည်။ အတိတ်အဆိုတော်များသည် Stranglers ၊ Fatboy Slim ၊ Noah နှင့် Whale နှင့် ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် Clean Bandit တို့ ပါဝင်သည်။ Mingles ဟုလူသိများသည့်သက်တမ်းတစ်ခုစီ၏အဆုံးသတ်တွင်ကျောင်းသားများမှဖွင့်လှစ်သည့်ကောလိပ်ပါတီပွဲများလည်းရှိသည်။
အားကစား
King's တွင်အပြိုင်အဆိုင်ပြိုင်ဆိုင်မှုရှိသောကျပန်းအားကစားအသင်းများရှိသည်။ King's College Boat Club သည်မည်သည့်အသင်းမဆိုအသင်း၏အသင်းဝင်အများဆုံးဖြစ်သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် Henley Royal Regatta ရှိ Temple Challenge ဖလား တွင်ပြိုင်ပွဲဝင်ရန်အရည်အချင်းပြည့်မီသောပထမဆုံးအမျိုးသားလှေသည် နှစ်အတန်ကြာဖျော်ဖြေတင်ဆက်မှုများအပြီးတွင်လှေသည် Lent 2019 တွင်ပထမ ဦး ဆုံးဌာနခွဲနှင့် May Bumps ရှိအလယ်အလတ်စားပွဲသို့ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့သည်။ နောက်ထပ်ထင်ရှားသောကလပ်တစ်ခုမှာ King's တောင်တက်နှင့်ကေးကေးအသင်းမှဖြစ်ပြီး Cam Cam (ကောလိပ်မှ ဖြတ်၍ ပြေးဆွဲသည်) တွင်အသုံးပြုရန်ကယက်လှေများရှိပြီးတက္ကသိုလ်အားလပ်ရက်များအတွင်းကောလိပ်ကျောင်းသားများအတွက်တောင်တက်ခြင်း၊ ၎င်း၏ရပ်ဘီအသင်းသည် Corpus Christi နှင့် Clare ကောလိပ်များနှင့်ပူးပေါင်းပြီး CCK ဟုလူသိများသည်။ ၎င်း၏သမိုင်းဝင်မောက်သည်သန့်ရှင်းသောဉာဏ်ပညာ၏ဆင်ဖြစ်သည်။
ဂီတ
King's College သည် ကင်းဘရစ် King's College ၏ နေရာဖြစ်သည်။ ၁၅ ရာစုတွင်စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီးယခုခေတ်တွင်ကျော်ကြားသောအင်္ဂလိပ် choral အစဉ်အလာများထဲမှတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ်မှာတော့ဒီသီချင်းဟာ King's College Recordings ရဲ့ကိုယ်ပိုင်တံဆိပ်ကိုဖွင့်လိုက်တယ်။ အဲ့ဒါကအနုပညာလွတ်လပ်ခွင့်ပိုရစေတယ်။ ၎င်း၏ဖြန့်ချိခြင်းနှင့်ကမ္ဘာတစ်ဝန်းကျော်ကြားမှုကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာခရီးစဉ်များနှင့်ဖျော်ဖြေပွဲမှ ဦး ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ တစ်စုံတစ် ဦး ကကောလိပ်တက်ခွင့်ရသောအခါသူသို့မဟုတ်သူသည်ဘဝအတွက်အသင်း ၀ င်တစ် ဦး ဖြစ်လာသည်။ ကောလိပ်ကျောင်းသားဟောင်းများသည် ၀ န်ကြီးချုပ်များ၊ ဂိုဏ်းချုပ်များ၊ သမ္မတများနှင့်ပညာရှင်များပါဝင်သည်။ ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် အချိန်ကာလ သည် ၂၀ ရာစု၏“ ဩဇာအရှိဆုံးနှင့်အရေးအပါဆုံးပုဂ္ဂိုလ်များ” ဟုအဘယ့်ကြောင့်ဆိုသောစာရင်းတစ်ခုကိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။ နာမည်တရာစာရင်းတွင် King's မှသူနှစ် ဦး ကိုပြောခဲ့သည်။ Alan Turing နှင့် John Maynard Keynes သည်ကောလိပ်တွင်ကျောင်းသားများနှင့်လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များဖြစ်ကြသည်။
ဘုရင်နှင့်ပညာရေးတွင်ပြည်နယ်နှင့်အစိုးရအကြီးအကဲများသည်ဗြိတိန်နိုင်ငံ၏ပထမဆုံး ၀ န်ကြီးချုပ် ရောဘတ်ဝေါ်လ်ပိုလ်တို့ ပါဝင်သည်။ ၁၈ ရာစုကျောင်းသားဟောင်းများတွင်စိုက်ပျိုးရေးနှင့်သူ၏စိတ်ဝင်စားမှုနှင့် ဗြိတိသျှစိုက်ပျိုးရေးတော်လှန်ရေးတွင် သူ၏အခန်းကဏ္,၊ တရားသူကြီးနှင့် Lord Chancellor Charles Pratt၊ ကျော်ကြားသော ဒုတိယ အတွင်းရေးမှူး Charles Townshend နှင့် 2nd Viscount Townshend (Turnip Townshend) တို့ပါ ၀ င်သည်။ ကန်ဒန်း ။ ဘုရင် Elizabeth လိရှဗက် ကိုအသံလွှင့်သူ Francis Walsingham ၊
King's တွင်ပညာသင်ကြားခဲ့သောနိုင်ငံရေးသမားများတွင်ယခင်ဗြိတိသျှပြည်ထဲရေးအတွင်းရေးမှူး Charles Clarke ၊ ကင်းဘရစ်တက္ကသိုလ်၏ သက်တူရွယ်တူများနှင့် အဓိပတိ ၊ Turville ရှိ Baron Sainsbury နှင့် Martin Bell တို့ ပါဝင်သည်။
ဥပဒေတွင်ကျောင်းသားဟောင်းများသည်ရှေ့နေနှင့်ဒုတိယအဓိပတိ ရောဘတ်အလက်ဇန်းဒါး၊ ဝီဒွန်မှဘရွန်အလက်ဇန်းဒါး၊ ဗြိတိန်တရားရုံးချုပ်၏ ဥက္က President ္ဌ နီကိုးလပ်စ်ဖိလစ်ပ်၊ နှင့်ဥရောပသမဂ္ဂတရားရုံး၏အထွေထွေတရားရုံး၏တရားသူကြီး Geert de Baere ။
ဘာသာရေးတွင်ကျောင်းသားဟောင်းများသည် ၁၆ ရာစုပရိုတက်စတင့်အာဇာနည် ဂျွန်ဖရစ် ၊ ကန် တာဘာရီဂိုဏ်းချုပ် ဂျွန်ဆမ်နာ နှင့် ဝီလ်စမစ်သောမတ်စ် တို့ပါဝင်ပြီး ရစ်ချတ်ကော့စ်သည် ၀ စ်မင် နင် ၏ မဟာဌာနမှူး နှင့်နောက်ဆုံးတွင်အီလီ ဆရာတော် အဖြစ်ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။
စာပေနဲ့ကဗျာအတွက်ထူးဆန်းသောကျောင်းသားဟောင်းများစာရေးသူတို့ပါဝင်သည် Zadie စမစ်, Salman Rushdie, မာတင် Jacques, JG Ballard နှင့် EM Forster, နိုဘယ်ဆုဆုရှင် ပက်ထရစ် White က, အကဗျာဆရာတွေ Rupert Brooke, Walter Raleigh နှင့် Xu Zhimo, နှင့်ပြဇာတ်ရေးဆရာ စတီဖင် Poliakoff ။ တစ္ဆေဇာတ်လမ်းရေးသားသူနှင့်အလယ်ခေတ်ဆရာ ဂျိမ်းစ် သည်သူ၏ဘဝများစွာကို King's တွင်ကျောင်းသားတစ် ဦး၊ Aristotle Sir John Harington ၏စာရေးသူနှင့်ဘာသာပြန်သူသည် သန့်စင်ခန်းနှင့်အိမ်သာ ကိုတီထွင်ခဲ့ခြင်းအတွက်လူသား၏အကျိုးကျေးဇူးကိုလည်းရရှိခဲ့သည်။
အနုပညာတွင်ကျောင်းသားဟောင်းများသည်အတွေးအခေါ်ပညာရှင် George Santayana ၊ သမိုင်းပညာရှင် Benedict Anderson ၊ Eric Hobsbawm နှင့် Tony Judt ၊ တေးရေးဆရာ George Benjamin ၊ Judith Weir ( ဘုရင်မဂီတ၏မာစတာ )၊ သောမတ်စ် အက်ဒ်စ် နှင့် ဂျူလီယန်အန်ဒါဆင် ၊ ၏မူလအဖွဲ့ဝင်များက ဂရမ်မီဆုကို -winning တစ် cappella အုပ်စုသည် ဘုရင့်အဆိုတော်များ ; ရိုးရာဂီတပညာရှင် ဂျွန်စပီး ; လူရွှင်တော် David Baddiel ၊ နှင့်မော်ဒယ် လီလီကိုးလ် ။
အဆိုပါသိပ္ပံနှင့်လူမှုရေးသိပ္ပံများတွင် King ရဲ့ကျောင်းသားဟောင်းများဗြိတိသျှလူမှုဗေဒပညာရှင်တို့ပါဝင်သည် အန်သိုနီ Giddens သည်ရူပဗေဒပညာရှင် ပက်ထရစ် Blackett, ထိုဓာတုဗေဒပညာရှင် ဖရက်ဒရစ်ဆန်းဂါးဆို, အ palaeontologist ရစ်ချတ် Fortey, ထိုစီးပွားရေးပညာရှင် ဆရာယောဟနျ Craven, နိုင်ငံရေးသီအိုရီ ယောဟနျသ Dunn, အင်ဂျင်နီယာက ချားလ်စ် Inglis, နှင့်သင်္ချာပညာရှင် နှင့် eugenicist ကားလ် Pearson ။ အင်္ဂလန်ဘဏ်၏အုပ်ချုပ်ရေးမှူး Mervyn King ကိုလည်း King's တွင်ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ Acorn နှင့် ARM မှ နည်းပညာလုပ်ငန်းရှင် Hermann Hauser သည်ထိုတွင်ဘွဲ့လွန်ရူပဗေဒကိုလေ့လာခဲ့သည်။
လက်ရှိဘုရင်၏ထင်ရှားသောအပေါင်းအဖော်များမှာ Whitehead နှင့် Adams 'Prize Winner Clément Mouhot နှင့်တော် ၀ င်လူ့အဖွဲ့အစည်းနှင့် Clay သုတေသနဆုရှင် Mark Gross (သင်္ချာပညာရှင်) တို့ ပါဝင်သည်။
မြင့်မြတ်သည့်ဂုဏ်ထူးဆောင်
ကျောင်းသားများသို့မဟုတ်ဘုရင့်အပေါင်းအသင်းများတွင် ထိုဂုဏ်ထူးဆောင်ဆုရှင်ရှစ်ယောက်ရှိသည်။
သုခ
King's College ကို Provost လို့ခေါ်တယ်။ လက်ရှိ Provost,  , Michael Proctor သည် ရူပဗေဒပညာရှင်နှင့် Astrophysical Fluid Dynamics ပါမောက္ခဖြစ်သည်။
ဧည့်သည်
ကောလိပ်၏ ည့ ်သည်မှာ လင်ကွန်း ၏ ဆရာတော်ဖြစ်သည် ။ ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှစ၍ Christopher Lowson ။
ကိုးကားချက်များ
ကဏ္ဍ:ကိန်းဘရစ်ချ် တက္ကသိုလ်၏ ကောလိပ်များ
အီးဂဲလ်စ်
အီးဂဲလ်စ် (အီးဂါးလ်စ်) (The Eagles) သည် အမေရိကန် ရော့ခ် ဂီတတီးဝိုင်းတစ်ခုဖြစ်၍ လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့၌ ၁၉၇၁တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ တည်ထောင်ခဲ့သောအဖွဲ့ဝင်များမှာ ဂလန်း ဖရေး(Glenn Frey - ဂစ်တာနှင့် သီဆို) ၊ ဒါန် ဟန်လီ (ဒရမ်နှင့် သီဆို) ၊ ဘားနီ လိဒန် (Bernie Leadon - ဂစ်တာနှင့် သီဆို) ၊ ရန်ဒီ မိုင်းစ်နာ (Randy Meisner - ဘေ့စ်ဂစ်တာနှင့် သီဆို) တို့ဖြစ်ကြသည်။ အဆင့်(၁)ရ သီချင်း ငါးပုဒ်၊ အခွေ (၆)ခွေ၊ ဂရမ်မီဆု ခြောက်ဆု၊ အမေရိကန်ဂီတဆု ငါးခုနှင့်အတူ အီးဂဲလ်စ်အဖွဲ့သည် ၁၉၇၀နှစ်များ၏ အအောင်မြင်ဆုံးဂီတလုပ်ဆောင်မှုများထဲက တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏ တေးအယ်လ်ဘမ်များ အကောင်းဆုံး သီချင်းများ (Their Greatest Hits) (1971–1975) နှင့် ဟိုတယ် ကယ်လီဖောနီးယား (Hotel California) တို့သည် ပထမနှင့် တတိယ အဆင့်ရှိသော အခွေများဖြစ်ကာ အမေရိကတွင် ရောင်းအားအကောင်းဆုံး အခွေများထဲ၌ပါဝင်ပြီး (၃၈)သန်းကျော် နှင့် (၂၆)သန်းကျော်ရောင်းရသော အယ်လ်ဘမ်များလည်းဖြစ်၏ ။ အီးဂဲလ်စ်အဖွဲ့သည် အမေရိကတစ်နိုင်ငံတည်း၌ပင် ရောင်းချရမှု သန်း(၁၀၀)ကျော်အပါအဝင် စုစုပေါင်းရောင်းအား သန်း(၂၀၀)ကျော်ရောင်းချခဲ့ရသောကြောင့် ကမ္ဘာ့ရောင်းအားအကောင်းဆုံး တီးဝိုင်းတစ်ဝိုင်းလည်းဖြစ်သည်။ ရိုးလင်းစတုန်း၏ သမိုင်းတစ်လျှောက် အကြီးကျယ်ဆုံး အနုပညာရှင်အဆိုတော် (၁၀၀)တွင် အဆင့် (၇၅)သတ်မှတ်ခံရသည်။
စဦးအခွေ အီးဂဲလ်စ်(Eagles -၁၉၇၂) ၏ သာသာယာယာပဲ (Take It Easy) ၊ စုန်းမလို မိန်းမ(Witchy Woman) ၊ သက်သက်သာသာ ငြိမ်းငြိမ်းချမ်းချမ်း (Peaceful Easy Feeling) စသည့်သီချင်းသုံးပုဒ်သည် ထိပ်တန်းသီချင်း (၄၀)၌ပါဝင်လာခဲ့၏ ။ ထင်ရာစိုင်း (Desperado) (၁၉၇၃) အခွေမှာ အောင်မြင်မှုအရ နည်းပါးသော်လည်း ထိုထဲကသီချင်းနှစ်ပုဒ် Desperado နှင့် အရက်ခိုးငွေ့တွေကြားက နေ့သစ် (Tequila Sunrise) တို့သည် ဤတီးဝိုင်း၏ လူကြိုက်အများဆုံး တေးနှစ်ပုဒ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၇၄ ထွက် On the Border အခွေသည် ဂစ်တာသမား ဒါန်ဖက်လ်ဒါ ကိုဆောင်ကြဉ်းလာနိုင်ခဲ့၍ ထိုထဲက သီချင်းနှစ်ပုဒ်ဖြစ်သည့် Already Gone နှင့် Best of My Love တို့သည် ထိပ်တန်းသီချင်း (၄၀)တွင် ပါဝင်လာနိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၇၅၌ ထွက်ရှိသော ညတွေထဲက တစ်ည (One of These Nights) အယ်လ်ဘမ်တွင် ထိပ်တန်းသီချင်း(၁၀) အဆင့်တွင် သုံးပုဒ်ပါဝင်ခဲ့၍ ထိုသီချင်းများမှာ One of These Nights ၊ Lyin' Eyes ၊ Take It to the Limit တို့ဖြစ်သည်။ ဂစ်တာသမားနှင့် အဆိုတော် ဂျိုး ဝက်လ်ရှ်သည် တီးဝိုင်းသို ၁၉၇၅တွင် လာရောက်ပူးပေါင်းခဲ့ပြီး လိဒွန်နေရာကို အစားထိုးခဲ့သည်။ အီးဂဲလ်စ်သည် ထိုအောင်မြင်မှုကို ဆက်လက်ထိန်းခဲ့ကာ ၁၉၇၆နှောင်းပိုင်းတွင် စီးပွားရေးအခြေအနေအထွတ်အထိပ်သို့ရောက်ရှိလာပြီး ဟိုတယ် ကယ်လီဖောနီးယား ကိုထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့သည်။ ယူအက်စ်တစ်နိုင်ငံတည်းတွင်ပင် (၂၆)သန်းကျော်ရောင်းချခဲ့ရပြီး ကမ္ဘာအနှံ့အပြား၌ (၄၂)သန်းကျော် ရောင်းချခဲ့ရသည်။ ထိုအခွေမှ ပေါက်သီချင်း နှစ်ပုဒ်ပါသည်။ ထိုနှစ်ပုဒ်စလုံးသည် နံပါတ်တစ်ရသောသီချင်းများလည်းဖြစ်၏ ။ New Kid in Town နှင့် Hotel California တို့ဖြစ်ကြသည်။ မိုင်းစ်နာသည် အဖွဲ့မှ ၁၉၇၇တွင် ထွက်ခွာ၍ တင်မသီ ဘီ. ရှမစ်နှင့် အစားထိုးခဲ့သည်။ ၁၉၇၉၌ ရေရှည်၌ဝယ် (The Long Run) အယ်လ်ဘမ်ကိုဖြန့်ချိခဲ့ရာ သုံးပုဒ်သည် ထိပ်တန်း(၁၀)သီချင်းစာရင်း၌ပါဝင်ခဲ့သည်။ နှလုံးသားဝေဒနာ ည (Heartache Tonight) ၊ The Long Run ၊ I Can't Tell You Why တို့ဖြစ်ပြီး ထိုအထဲက ဦးဆောင်ပထမသီချင်းသည် ဇယားထိပ်သို့ရောက်ခဲ့သည်။
အီးဂဲလ်စ်အဖွဲ့ ၁၉၈၀ ဇူလိုင်လတွင် ကွဲခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ၁၉၉၄ ၌ ငရဲမီးများ အေးခဲသွား (Hell Freezes Over) အခွေအတွက် ပြန်လည်ပေါင်းစည်းခဲ့ကြကာ ထိုအခွေသည် တိုက်ရိုက်အသံသွင်းနှင့် စတူဒီယိုအသံသွင်း ရောနှောထားသော အခွေလည်းဖြစ်သည်။ ညီညီညွတ်ညွတ်ဖြင့် လှည့်လည်ဖျော်ဖြေကြသည်။ ၁၉၉၈တွင် ရော့ခ်အန်ရိုးလ်ဂုဏ်ပြုချီးမြှောက်မှု (Rock and Roll Hall of Fame) ခံရသည်။ ၂၀၀၇တွင် ''ဧဒင်ဥယျာဉ်ဆီမှ လမ်းမ(Long Road Out of Eden )ကိုဖြန့်ချိခဲ့သည်။ ၂၈နှစ်ကြာမှ ထွက်ရှိလာသော စတူဒီယိုတေးအယ်လ်ဘမ်ဖြစ်သည်။ ခြောက်ကြိမ်မြောက် အဆင့်တစ်ရသော အီးဂဲလ်စ်အဖွဲ့၏ တေးအခွေလည်းဖြစ်၍ ထိုသီချင်းခေါင်းစဉ်ဖြင့်ပင် အခွေကိုရောင်းအားမြှင့်ရန် ဖျော်ဖြေရေးခရီးစဉ်ပွဲများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြလေသည်။ ၂၀၁၃၌ History of the Eagles ဖျော်ဖြေရေးခရီးစဉ်ပွဲများကို ကျယ်ပြန်စွာဆောင်ရွက်ခဲ့ကြရာ History of the Eagles အမည်ဖြင့် တီးဝိုင်းရုပ်သံမှတ်တမ်းကို ထုတ်ဝေခဲ့၏
ဖရေးသည် ၂၀၁၆တွင် ဆုံးပါး၍ တစ်နှစ်ခန့်နားခဲ့ကြသည်။ ဖရေး၏ သီချင်းများဆိုရန် Vince Gill နှင့် Deacon Frey တို့နှင့်အတူ အီးဂဲလ်စ်အဖွဲ့ကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းသည်မှာ ၂၀၁၇တွင်ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ဂီတအဖွဲ့များ
ကန်သာရွာ၊ ငှက်ပျောခြံ
ကန်သာရွာ (Kanthar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ အရာတော်မြို့နယ်၊ ငှက်ပျောခြံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၃၇၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရာတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗီဇလေး ဘုရားရှိခိုးကျောင်း
ဗီဇလေး ဘုရားရှိခိုးကျောင်း သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ ဘာဂန်ဒီမြောက်ပိုင်း ယွန်း ဒေသ ဗီဇလေးတွင် တည်ရှိသော ဘန်နယ်ဒစ်တင်း အသင်း ကလူးနီးရက် ဂိုဏ်း ခရစ်ယာန်ဘုန်းကြီးကျောင်း တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဘန်နယ်ဒစ်တင်း ခရစ်ယာန်ဘုန်းကြီးကျောင်း တစ်ခုဖြစ်သော စိန့်မေရီမက်ဒယ်လိန်း ၏ ဘာဆေလီကာ ဘုရားကျောင်းသည် များပြားရှုပ်ထွေးလှသော ပန်းပုလက်ရာများ နှင့် တံခါးပေါက်များ ရှိသည့်  ဘာဂန်ဒီ ရိုမန်နတ် အနုပညာ နှင့် ဗိသုကာပညာ၏ ကြီးကျယ်ခမ်းနားလှသော လက်ရာများကို ပြသနေသည်။ ၁၅၆၉ ခုနှစ်တွင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး သမား ဟျူဂန်နော့ တို့၏ ဖျက်စီးမှုကို ခံခဲ့ရပြီးနောက်တွင် ၁၇ ရာစု နှင့် ၁၈ ရာစု အတွင်း ထိုအဆောက်အဦးသည် ဂရုမစိုက် လျစ်လျူရှုထားခြင်း ခံခဲ့ရကာ ပြင်သစ်တော်လှန်ရေး ကာလ အတွင်း၌လည်း ပျက်စီးမှု အချို့ကို ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။
ဗီဇလေး ဘုရားရှိခိုးကျောင်းနှင့် တောင်ကုန်းတို့အား ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ စာရင်းတွင် ၁၉၇၉ ၌ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။
မေရီ မက်ဒယ်လိန်း၏ ရုပ်ကလာပ် အကြွင်းအကျန်များကို ဘုရားကျောင်းတွင်းတွင် တွေ့ရနိုင်သည်။
လန်ပန်းရွာ၊ မိုင်းလားမြို့နယ်
လန်ပန်းရွာ (Lanpang)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းလားမြို့နယ်၊ ဝမ်ဖာခါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၄၇၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းလားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၁၈၀၅
၁၈၀၅
ဇန်နဝါရီလ
(၁) ရက်။
ဖေဖော်ဝါရီလ
(၁) ရက်။
မတ်လ
(၁) ရက်။
ဧပြီလ
(၁) ရက်။
ဇွန်လ
(၁) ရက်။
ဇူလိုင်လ
(၁) ရက်။
ဩဂုတ်လ
(၁) ရက်။
စက်တင်ဘာလ
(၁) ရက်။
အောက်တိုဘာလ
(၁) ရက်။
နိုဝင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ဒီဇင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ဗီဇဲမြစ်
ဗီဇဲမြစ်သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်းရှိ ၂၁၁ ကီလိုမီတာ ရှည်လျားသော မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဒေါ်ဒိုင်းမြစ်၏ အရေးပါသော မြစ်လက်တက် တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အနောက်မြောက်ပိုင်း မက်ဆစ်ဖ် အလယ်ပိုင်း ကုန်းမြင့်ဟု ခေါ်သော ကုန်းပြင်မြင့် တစ်ခုမှ မြစ်ဖျားခံ စီးဆင်းသည်။
ဗီဇဲတောင်ကြားသည် သမိုင်းမတင်မီခေတ်က ရှိခဲ့သော ကျောက်ဂူများကြောင့် အလွန်ထင်ရှားသည်။ ကျောက်ဂူများ အတွင်းတွင် အမျိုးမျိုးသော ပန်းချီလက်ရာများနှင့် ကျောက်ခေတ်လူသားတို့၏ အကြွင်းအကျန်များ ရှိသည်။ ယူနက်စကိုမှ ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ တစ်ခု အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
အလက်ဇန္ဒား ဟာမီတန်
ဟာမီတန်ကို နီဗစ်ကျွန်းရှိ ချားလ်စ်တောင်းမြို့တွင် လက်မထပ်ရသေးသော မိဘများမှမွေးဖွားခဲ့ပြီး ငယ်စဉ်ကပင် မိဘမဲ့တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့ကာ ချမ်းသာသော ကုန်သည်မိသားစုမှ မွေးစားခဲ့သည်။ အရွယ်ရောက်လာသောအခါတွင် နယူးယောက်မြို့သို့ ပညာသင်ကြားရန် စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ကျောင်းသားဘဝတွင် ကွန်တီနန်တယ်ကွန်ဂရက်(Continental Congress)အား ထောက်ခံသောအမြင်များကို ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့ပြီး လူထုဟောပြောပွဲများလည်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အမေရိကန်တော်လှန်ရေးစစ်ပွဲ စတင်သောအခါတွင် ပြည်သူ့စစ်တစ်ဦးအနေဖြင့် စတင်တာဝန်ထမ်းခဲ့သည်။ ကွန်တီနန်တယ်တပ်တွင် အမြောက်အရာရှိတစ်ဦးအဖြစ် နယူးယောက်နှင့် နယူးဂျာစီကန်ပိန်းတို့ကို ကြုံတွေခဲ့ရသည်။ ၁၇၇၇ ခုနှစ်တွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဂျော့ရှ်ဝါရှင်တန်၏ အကြီးတန်းကိုယ်ရေးအရာရှိတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သော်လည်း ယော့ခ်တောင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအောင်ပွဲတွင် စစ်မြေပြင်တပ်မှူးအဖြစ် အချိန်မီပြန်လာခဲ့ပြီး စစ်မက်ဖြစ်ပွားလိုမှုကို အဆုံးသတ်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။
စစ်ကြီးပြီးဆုံးပြီးနောက် ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းကွန်ဂရက်အတွက် နယူးယောက်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် အရွေးခံခဲ့ရသည်။ သူသည် ဥပဒေလေ့လာခြင်းကို စွန့်လွတ်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံရေးလောကထဲသို့ မဝင်ရောက်မီတွင် နယူးယောက်ဘဏ်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဟာမီတန်သည် ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းဥပဒေ (Articles of Confederation)အောက်ရှိ ကွန်ဖက်ဒရယ်အစိုးရ၏ အားနည်းချက်များကို အစားထိုးရန် ရှာဖွေသောအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၁၇၈၆ ခုနှစ်တွင် အန်နာပိုလစ်ညီလာခဲ့ကို ဦးဆောင်ကျင်းပခဲ့ကာ ၎င်းသည် ဖီလာဒဲလ်ဖီးယားမြို့၌ ဖွဲ့စည်းပုံဥပဒေဆိုင်ရာ ညီလာခံအား ခေါ်ယူစေရန် ကွန်ဂရက်အား စေ့ဆော်မှုတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူသည် ဖက်ဒရယ်စာတမ်းများ၏ ၈၁ ခုအနက် ၅၁ ခုအား ရေးသားခြင်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအား အတည်ပြုနိုင်ရန်အတွက် ကူညီပေးခဲ့ပြီး ၎င်းတို့ကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာ အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်အတွက် အရေးကြီးဆုံးသော ကိုးကားမှုများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။
ဟာမီတန်သည် သမ္မတဝါရှင်တန်၏ ပထမဆုံးသော အစိုးရအဖွဲ့တွင် ယုံကြည်ရ‌သော အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ ဟာမီတန်သည် ဖွဲ့စည်းပုံ၏ သွယ်ဝိုက်သောအခွင့်အာဏာများသည် နိုင်ငံတော်ကြွေးမြီးများကို ပြည်နယ်များ၏ ကြွေးမြီအဖြစ် ရန်ပုံငွေထားရှိရန် တရားဝင်အာဏာရှိကြောင်း စောဒကတက်နိုင်ခဲ့ပြီး အစိုးရကျောထောက်နောက်ခံပြု အမေရိကန်ပြည်‌ထောင်စုဘဏ်(ပထမအမေရိကန်ပြည်ထောင်စုဘဏ်)ကို တည်ထောင်ရန် ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဤအစီအစဉ်တွင် သွင်းကုန်များပေါ်မှ အခွန်ကောက်ခံခြင်းတို့ အဓိကပါဝင်ပြီး နောက်တွင် အငြင်းပွားဖွယ် ဝီစကီအခွန်ဥပဒေများ ပါဝင်ခဲ့သည်။ သူသည် မတည်မငြိမ်ဖြစ်နေသော ပြင်သစ်တော်လှန်ရေးအစိုးရ၏ အုပ်ချုပ်မှုယန္တရားအရှုပ်ထဲတွင် ပတ်သက်ခြင်းအား ဆန့်ကျင်ခဲ့သည်။ ဟာမီတန်၏ အမြင်များသည် သောမတ်စ် ဂျက်ဖာဆင်နှင့် ဂျိမ်းစ် မဒီဆင်တို့ ဦးဆောင်သော ဒီမိုကရက်တစ်-ရီပါပလီကန်ပါတီ၏ အတိုက်အခံဖြစ်လာမည့် ဖက်ဒရယ်ပါတီ၏ အုတ်မြစ်များ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ယနေ့ခတ်တိုင်အောင် နိုင်ငံထူထောင်ပြီးသည်မှစ၍ သူသည် ဝန်ကြီးဌာနတစ်ခုကို ဦးဆောင်ခဲ့သော အသက်အငယ်ဆုံးသော အမေရိကန်အစိုးအဖွဲ့ဝင် ဖြစ်နေဆဲပင် ဖြစ်သည်။
၁၇၉၅ ခုနှစ်သူ နယူယောက်မြို့သို့ ဥပဒေပညာလေ့လာရန် ပြန်သွားခဲ့သည်။ ၁၇၉၈-၉၉ တွင် ပထမပြင်သစ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ စစ်မက်ဖြစ်ပွားလိုမှုကို ဆန့်ကျင်ရန် သမ္မတ ဂျွန် အာဒမ်းဇ်မှ တောင်းဆိုမှုကြောင့် အမေရိကန်တပ်မတော်၏ စစ်ဦးစီးချုပ်ဖြစ်လာပြီး စစ်ပွဲအတွက် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခြင်း၊ ခေတ်မီအောင် ပြုပြင်ခြင်းဖြင့် စစ်အတွက် အသင့်ဖြစ်စေရန် ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ ကွာဇိုင်စစ်ပွဲတွင် မည်သည့်တိုက်ပွဲမှ တိုက်ခိုက်ရခြင်းမရှိသေးဘဲနှင့် ပြင်သစ်နှင့်အကြပ်အတည်းကို အဒမ်၏ သံတမန်နည်းလမ်းဖြင့် ချဉ်းကပ်ခဲ့ခြင်းကို ဟာမီတန်မှ ဒေါသထွက်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သူနှင့်ဆန်ကျင့်ဘက်အနေအထားဖြင့် အဒမ်၏နောက်တစ်ကြိမ်ပြန်လည်ရွေးကောက်ခံရန် ယှဉ်ပြိုင်မှုမှာ ရှုံးနိမ့်စေခဲ့ပြီး ၁၈၀၀ ခုနှစ်သမ္မတရွေးကောက်ပွဲ၌ ဖက်ဒရယ်ပါတီ ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ဂျက်ဖာဆင်နှင့် အာရွန်ဘားတို့မှလည်း သမ္မတရွေးကောက်ပွဲကို ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ဘား၏ သိက္ခာမဲ့မှုကို တွေ့ရသဖြင့် ဘားအား ရှုံးနိမ့်စေ၍ အမြင်မတူညီသော်လည်း ဂျက်ဖာဆင်ကို အနိုင်ရစေခဲ့သည်။
ဟာမီတန်သည် နယူးယောက်မြို့တွင် ဥပဒေနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံတကာကျွန်ကုန်ကူးမှုကို တရားဝင်အဆုံးသတ်စေရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ဒုသမ္မတ ဘားသည်း နယူးယောက်ပြည်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးနေရာအတွက် ၁၈၀၄ ခုနှစ်တွင် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ဟာမီတန်သည် သူအား မထိုက်တန်သောသူအဖြစ် မဲဆွယ်ခဲ့သည်။ ရန်လိုမှုများနှင့် ဘားသည် ဟာမီတန်အား ၁၈၀၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဒျူယယ် (တစ်ယောက်ချင်းသေနတ်ပစ်)ပြိုင်ရန် စိန်ခေါ်ခဲ့ပြီး ဘား၏ ပစ်ချက်သည် ဟာမီတန်အား သေစေနိုင်လောက်သော ဒဏ်ရာရစေပြီး နောက်တနေ့တွင် သေဆုံးခဲ့ရသည်။
ဟာမီတန်သည် စိတ်အားတန်သန်ပါက လိမ္မာပါးနပ်ပြီး ဉာဏ်ရည်ဉာဏ်သွေးထက်မြတ်သော အုပ်ချုပ်သူ၊ နိုင်ငံရေးသမားနှင့် ငွေကြေးစီမံခန့်ခွဲသူအဖြစ် ယေဘုယျအားဖြင့် မှတ်ယူကြသည်။ သူ၏ အတွေးအမြင်များသည် အမေရိကန်အစိုးနှင့် ဘဏ္ဍာရေးကဏ္ဍအတွက် အုတ်မြစ်ချနိုင်ခဲ့သည်ဟု ရည်ညွှန်းဖော်ပြကြသည်။
ကာရစ်ဘီယံ‌ဒေသမှ ကလေးဘဝ
အလက်ဇန္ဒား ဟာမီတန်ကို လီဝပ်ဒ်ကျွန်းများ(နောက်ပိုင်းတွင် ဗြိတိသျှ အနောက်အင်ဒီးတွင် ပါဝင်ခဲ့)တွင်ပါဝင်သော နီဗစ်ကျွန်း၏ မြို့တော် ချားလ်စ်တောင်းမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး သူ၏ ကလေးဘဝမှာ ထိုမြို့၌ပင် ကုန်လွန်ခဲ့သည်။ ဟာမီတန်နှင့် သူ၏ အကို ဂျိမ်းစ် ဂျူနီယာ(၁၇၅၃–၁၇၈၆) တို့ကို ဗြိတိသျှတစ်ဝက်၊ ဟူဂွီနော့(Huguenot)ပြင်သစ်တစ်ဝက် လက်ထပ်ခဲ့သော အမျိုးသမီးဖြစ်သူ ရေချယ် ဖူးဆက်နှင့် အဲယာရှိုင်းယား(Ayrshire)မှ ရဲတိုက်ပါသော ခြံကျယ်ကြီးအား ပိုင်ဆိုင်သူ မြေရှင် အလက်ဇန္ဒား ဟာမီတန်၏ စတုတ္ထမြောက်သားဖြစ်သူ စကော့တလန်သား ဂျိမ်းစ် ဟာမီတန်တို့မှ လက်မထပ်ပဲ မွေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဟာမီတန်၏ မိခင်သည် သွေးနှောလူမျိုးဖြစ်သည်ဟု ထင်မြင်ချက်ရှိနေသော်လည်း ခိုင်မာသော သက်သေပြနိုင်ခြင်းမရှိပေ။ ရေချက်ဖူးဆက်ကို အခွန်စာရင်းတွင် လူဖြူဟု စာရင်းသွင်းထားသည်။
ဟာမီတန်ကိုလည်း ၁၇၅၅ ခုနှစ်နှင့် ၁၇၅၇ ခုနှစ်တွင် မည်သည့်နှစ်၌ မွေးဖွားခဲ့ခြင်းကို ခိုင်မာစွာ ပြောနိုင်ခြင်းမရှိပေ။ ဟာမီတန်၏ ရေးသားချက်များအပါအဝင် ဟာမီတန်အနောက်အမေရိကကို ရောက်ရှိပြီးနောက် သမိုင်းအထောက်အထားအများစုသည် ၁၇၅၇ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်ဟုသော အဆိုနှင့်ကိုက်ညီကြသည်။ ဟာမီတန်သည် ကိုလိုနီ ၁၃ နယ်(the Thirteen Colonies)ကို ပထမဆုံးအကြိမ် ရောက်ရှိစဉ်က သူ၏မွေးနှစ်ကို ၁၇၅၇ ခုနှစ်ဟု စာရင်းသွင်းခဲ့ပြီး သူ့မွေးနေကို ဇန်နဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သူသည် သူ၏အသက်ကို ခန့်မှန်းအနေနှင့်သာ ပေးခဲ့သည်။ သမိုင်းပညာရှင်များသည် ၁၉၃၀ ခုနှစ်ထိ သူ၏မွေးနေ့ကို ၁၇၅၇ ခုနှစ်ဟု လက်ခံခဲ့သည်မှာ ကာရစ်ဘီယံတွင် နေထိုင်ခဲ့သော အစောပိုင်းဘဝ၏ ကနဦးတွင် ဒိန်းမတ်ဘာသာစကားဖြင့် ရေးသားထားသော အထောက်အထားတချို့ ကို တွေ့ရှိရသည့်အချိန်ထိဖြစ်သည်။ ၁၇၆၈ ခုနှစ် စိန်ခရိုအစ်ကျွန်း (St. Croix)ရှိ ဟာမီတန်မိခင်သေဆုံးပြီး ရေးသားထားသော ကွယ်လွန်စာရင်း၌ သူ၏အသက်ကို ၁၃ နှစ်ဟု စာရင်းသွင်းထားသည့်အတွက်ကြောင့် ၁၉၃၀ ခုနှစ်များဆီမှစ၍ သမိုင်းပညာရှင်များအား ၁၇၅၅ ခုနှစ်သည် မွေးနှစ်ဖြစ်သည်ဟု လက်ခံရန် အခွင့်အရေးရရှိခဲ့သည်။
သမိုင်းပညာရှင်များသည် သမိုင်းအထောက်အထားများထဲမှ ကွဲလွဲနေသည့် မွေးနှစ် နှစ်ခုဟု ကွဲပြားမှုအပေါ် ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော အကြောင်းပြချက်များကို စူးစမ်းဖော်ထုတ်ခဲ့ကြသည်။ အကယ်၍ ၁၇၅၅ ခုနှစ်သာ အမှန်ဆိုပါက ဟာမီတန်သည် သူ၏ ကောလိပ်အတန်းဖော်များထက် အသက်ငယ်ပုံပေါက်ရန် ကြိုးစားခဲ့ခြင်း သို့မဟုတ် အသက်ကြီးနေခြင်းအား ရှောင်းရှားလို၍ ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်သည်။ အကယ်၍ ၁၇၅၇ ခုနှစ်သာ အမှန်ဆိုပါက ၁၇၅၅ ခုနှစ်ကို ညွှန်းဆိုနေသော သေတမ်းစာ အထောက်အထားတစ်ခုတည်းကသာ မှားယွင်းမှုဖြစ်နိုင်သည် သို့မဟုတ် ဟာမီတန်သည် သူ၏မိခင်သေဆုံးချိန်ပြီးနောက် သူ၏အသက်ကို ၁၃ နှစ်ဟု ထားရှိခြင်းဖြင့် အသက်ကြီးပြီး အလုပ်ပိုမိုရရှိနိုင်ရန် လွယ်ကူစေရန် ကြိုးပမ်းပုံပေါက်သည်။ သမိုင်းပညာရှင်များသည် ကွယ်လွန်စာရင်းအထောက်အထား၌ အခြားခိုင်လုံမှုမရှိသော အထောက်အထားများ ပါဝင်နေခြင်းကြောင့် လုံးလုံးလျားလျား ယုံကြည်ဖို့ရန် မဖြစ်နိုင်ကြောင်း ထောက်ပြကြသည်။ ရစ်ချက် ဘရွတ်ခိုင်ဇာ( Richard Brookhiser)သည် "လူတစ်ယောက်သည် သူ့မွေးနေကို ခုံတရားရုံးထက် ပိုသိနိုင်ချေရှိသည်"ဟု မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။"
ဗားဂျင်းကျွန်းများကို ဒိန်းမတ်တို့ အုပ်စိုးစဉ်ကာလတွင် ဟာမီတန်မိခင်သည် ဒိန်းမတ် သို့မဟုတ် ဂျာမန်ကုန်သည် တစ်ဦးဖြစ်သူ ယိုဟန် မစ်ချယ် လာဗီယန်(Johann Michael Lavien)နှင့် စိန့်ခရိုအစ်ကျွန်း တွင်ပင် လက်ထပ်ခဲ့ဖူးသည်။ သူတို့တွင် ပီတာ လာဗီယန်ဆိုသော သားတစ်ဦးရှိသည်။ ၁၇၅၀ ခုနှစ်တွင် ဖူးဆက်သည် သူမ၏ ခင်ပွန်းနှင့် ပထမသားတို့ကို ထားခဲ့ပြီးနောက် စိန့်ကစ်ကျွန်းဘက်ကို သွားခဲ့ရာမှ ဂျိမ်းစ် ဟာမီတန်နှင့် ဆုံတွေ့ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဟာမီတန်နှင့် ဖူးဆက်တို့သည် သူမ၏ ဖခင်ထံမှ အမွေဆက်ခံခဲ့သော ပင်လယ်ကမ်းခြေမြေကွက်ရှိရာ သူမ၏ မွေးရာဇာတိဖြစ်သည့် နီးဗစ်ကျွန်းကို ပြောင်းခဲ့ကြသည်။
ဟာမီတန်သည် နယူးယောက်နှင့် နယူးအင်္ဂလန်တို့တွင် ကုန်သွယ်မှုပြုသော ‌ဒေသသွင်းကုန်-ထုတ်ကုန်ကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သော ဘီခ်မန်းနှင့် ခရူဂျာ(Beekman and Cruger) ကုမ္ပဏီတွင် စာရေးတစ်ဦးဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူနှင့် ဂျိမ်းစ် ဂျူနီယာတို့ကို သူတို့၏ ဆွေးမျိုးနီးစပ်ဖြစ်သူ ပီတာလေတန်(Peter Lytton)မှ ခဏတာခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သော်လည်း ၁၇၆၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် လေတန်မှာ ဆုံးပါးခဲ့သဖြင့် သူ၏ပိုင်ဆိုင်မှုများမှာ သူ၏ ကတော်နှင့်သူ့သားတို့အား ထားခဲ့သဖြင့် ဟာမီတန်ညီအကိုတို့မှာ ကွဲကွာခဲ့ရပြန်သည်။ ဂျိမ်းစ်သည် ဒေသခံလက်သမားတစ်ဦးထံတွင် အလုပ်သင်အဖြစ် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်နေစဉ် အလက်ဇန္ဒားကို နီဗစ်မှ ကုန်သည်တစ်ဦးဖြစ်သော သောမတ် စတီဗင်အိမ်သို့ ပေးခဲ့သည်။ အချို့သော သဲလွန်စများသည် စတီဗင်အား အလက်ဇန္ဒား ဟာမီတန်၏ ဖခင်အရင်းဖြစ်သည်ဟု ထင်မြင်ချက်ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် သူ၏သားဖြစ်သည် အက်ဒွပ် စတီဗင်နှင့် ဟာမီတန်တို့သည် အရင်းနှီးဆုံးသူငယ်ချင်းများဖြစ်ပြီး သူတို့နှစ်ယောက်မှာ အတော်လေးတူသည်ဟု ဖော်ပြကြရုံမက နှစ်ယောက်လုံးမှာ ပြင်သစ်ဘာသာစကားကို ညက်နေအောင် ပြောဆိုတက်ကြသည့်အပြင် ဝါသနာများလည်း တူညီကြသည်။ သို့ပေမယ်လည်း ဒီစွပ်စွဲချက်တွေသည် လူနှစ်ယောက်၏ ဆင်တူနေမှုအပေါ် တင်မိုသီ ပီကာရင်း(Timothy Pickering)၏ မှတ်ချက်များကို အခြေခံထားခြင်း ဖြစ်ပြီး မရှင်းလင်းသည့်အဖြစ် အထောက်အကူလည်း မဖြစ်ချေ။ အလက်ဇန္ဒားကို ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ်က ရေချယ်ဖူးဆက်သည် စိန့်ကစ်နှင့် နီဗစ်ကျွန်းတွင် နှစ်အတော်ကြာအောင်နေထိုင်ခဲ့ချိန်၌ သောမတ် စတီဗင်သည် အန်တီကွာနှင့် စိန့်ခရိုအစ်ကျွန်းတွင် နေထိုင်နေသည့်အပြင် ဂျိမ်းဟာမီတန်သည်လည်း မည်သည့်အခါမျှ အဖေမဟုတ်ကြောင်း မငြင်းဆိုခဲ့လို နောက်ပိုင်းနှစ်များ၌ ဟာမီတန်ဆီရေးခဲ့သော စာများတွင် "သင်၏ချစ်လှစွာသော ဖေဖေ"ဟုပင် ရေးထိုးခဲ့သည်။
ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်တွင်ရှိနေသော်လည်း ဟာမီတန်သည် ၁၇၇၁ ခုနှစ်တွင် ပိုင်ရှင်သည် ပင်လယ်ထဲသို့ ခရီးထွက်နေစဉ် ကုမ္ပဏီအား ငါးလကြာအုပ်ချုပ်ခဲ့ခြင်းဖြင့် ကုန်သည်တစ်ယောက်အဖြစ် လုံလောက်နိုင်စွမ်းရှိကြောင်း သက်သေပြခဲ့သည်။ သူသည် စာဖတ်ဝါသနာပါသူတစ်ဦးအဖြစ် ရှိနေခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင်း စာရေးခြင်းကို စိတ်ဝင်စားလာခဲ့သည်။ သူသည် သူနေထိုင်ရာ ကျွန်း၏ အပြင်ဘက်တွင် ဘဝတစ်ခု စတင်လိုစိတ်ဖြစ်၍ လာခဲ့သည်။ သူသည် သူ့ဖခင်ထံသို့ ရေးခဲ့သည့် စာတွင် ၁၇၇၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၃၀ ရက်နေ့က တိုက်ခတ်ခဲ့သော ခရစ်ယာန်စတက်မြို့ကို ဖျက်ဆီးခဲ့သည့် ဟာရီကိန်းမုန်တိုင်းအကြောင်းကို အသေးစိတ်ရေးသားခဲ့သည်။ ဟာမီတန်၏ ကျူတာနှင့် ဆရာဖြစ်သူ သိက္ခာတော်ရ ဆရာတော် ဟျူးနော့ခ်မှ တော်ဝင် ဒတ်ချ်-အမေရိကန် ‌ဂေဇတ်တွင် ပုံနှိပ်ရန်အတွင် စာကို ပေးပို့ပေးခဲ့သည်။ ထိုစာကို အတ္ထုပ္ပတ္တိရေးသားသူ ရွန်ချာနိုး(Ron Chernow)မှ တွေ့ရှိသည့်အခါ အချက်နှစ်ချက်ကြောင့် အံဩမင်သက်ဖြစ်ခဲ့ရသည်ဟု ဆိုသည်။ ပထမချက်အချက်မှာ "လေကြီးလေကျယ်အပိုတွေအားလုံးအတွက် ဒါဟာ ကိုယ်တိုင်လေ့လာခဲ့ရသော စာရေးတစ်ဦးမှ ဤကဲ့သို့ မာန်ပါသော အရေးအသားဖြင့် ရေးနိုင်ခြင်းမှာ အတော်လေး အံဩဖို့ကောင်းပါတယ်" ဖြစ်ပြီး ဒုတိယတစ်ချက်မှာ ဆယ်ကျော်သက်အရွယ် ကောင်လေးတစ်ဦးက ဟာရီကိန်းမြင်ကွင်းကို "ဘုရားသခင်က လူသားတို့၏ ဝင့်ကြွားမှုနှင့် ဟိတ်ဟန်ကြီးမှုတို့ကို ကြိမ်းမောင်းခြင်း"အဖြစ် ရှုမြင်သော ပျက်ဆီးခြင်းသဘောဖြစ်သည့် "မီးနှင့်ကန့် တရား" (Fire and brimstone)ကို သုံးနှုန်းခဲ့မှုတို့ ဖြစ်သည်။ ဤစာသည် ဟာမီတန်အား မြောက်အမေရိကကိုလိုနီနယ်သို့ သူ့ပညာရေးအတွက် ပို့ရန် ဘဏ္ဍာငွေစုဆောင်းခဲ့ကြသော ရပ်ရွာလူကြီးတွေကို သဘောကျစေခဲ့သည်။
ပညာရေး
အလက်ဇန္ဒားနှင့် ဂျိမ်းစ်ဟာမီတန် ဂျူနီယာတို့ကို သူတို့၏ မိဘများသည် တရားမဝင်လက်ထပ်ထားခြင်းကြောင့် အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်မှ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခွင့်ပြုခြင်းမရှိခဲ့ပဲ ဘုရားကျောင်းတော် စာသင်ကျောင်းများ၌ ပညာသင်ကြားခြင်းကို ခွင်မပြုခဲ့ပေ။ ထို့ကြောင့် သူတို့သည် ဂျူးကျောင်းအုပ်ဆရာမကြီးဦးဆောင်သော ကိုယ်ပိုင်ကျောင်းတွင် တက်ခြင်းနှင့် တဦးခြင်း သင်ကြားခြင်း တို့ကို ပြုလုပ်ခဲ့ရသည်။ အလက်ဇန္ဒားသည် မိသားစုစာကြည့်တိုက်မှ စာအုပ် ၃၄ အုပ်ဖြင့် သူ့ပညာရေးအတွက် အပိုဆောင်းသင်ကြားခြင်းတို့ ပြုလုပ်ခဲ့ရသည်။
၁၇၇၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် သင်္ဘောဖြင့် ခရီးနှင်လာခဲ့သော ဟာမီတန်သည် ဘော်စတွန်ဆိပ်ကမ်းသို့ ဆိုက်ရောက်ခဲ့ပြီး ထိုမှ နယူးယောက်မြို့သို့ သွားခဲ့သည်။ ဟာမီတန်သည် သူ့၏ကျေးဇူးရှင် ကုန်သည်၏ အကိုအဖြစ် အိုင်းရစ်နွယ်ဖွား ဟာကျူလီ မူလီဂန်နှင့် အခန်းအတူငှားခဲ့ကြပြီး ထိုသူသည် ဟာမီတန်အား ပညာရေးနှင့် အခြားသော အထောက်အပံ့များအတွက် ပေးချေရန် ကုန်စည်များ ရောင်းချရာ၌ အကူအညီပေးခဲ့သည်။  ၁၇၇၂ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် ကောလိပ်အတွက် လိုအပ်သည်များကို ဖြည့်ဆည်းနိုင်ရန် နယူးဂျာစီပြည်နယ် အဲလီဇဘက်မြို့ရှိ ဖရန်စစ် ဘာဘာဦးစီးသော အဲလီဇဘက်မြို့အကယ်ဒမီ ပုဂ္ဂလိကကျောင်းတွင် လေ့လာခ့သည်။ သူသည် ကာလအတန်ကြာ အတူနေထိုင်ခဲ့သော ဒေသ ဉာဏနှင့် တော်လှန်ရေးဦးဆောင်သူ ဝီလီယံ လစ်ဗီးစတန်၏ လွှမ်းမိုးမှုအောက်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ဟာမီတန်သည် မူလီဂန်တက်ခဲ့သော နယူးယောက်မြို့ရှိ ဘုရင့်ကောလိပ်(ယခု ကိုလံဘီယာ တက္ကသိုလ်)သို့ ၁၇၇၃ ခုနှစ် ဆောင်းဦးတွင် ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၇၇၄ ခုနှစ် မေလတွင် တရားဝင်ဝင်ခွင့် မရမီထိ မူလီဂန်နှင့်အတူ ပေါင်းနေခဲ့သည်။ သူ၏ ကောလိပ် အခန်းဖော်နှင့် တသက်တာ သူငယ်ချင်းဖြစ်သူ ရောဘတ် ထရု့ပ်(Robert Troup)က ဘုရင့်ကောလိပ်ရှိ လစ်ဘာတီတိုင်(Liberty Pole)၌ ၁၇၇၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ဟာမီတန်သည် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် လူထုရှေ့တွင် စကားပြောခဲ့သည်ကို မှတ်ချက်ပြုပြီး ဗြိတိန်ကို ဆန့်ကျင်တဲ့ မျိုးချစ်တွေအကြောင်း တိုတိုတုတ်တုတ် ရှင်းပြတဲ့ ဟာမီတန် ပြတ်ပြတ်သားသားဆိုခဲ့မှု၏ ကြီးကျယ်မှုအကြောင်း ပြောခဲ့သည်။ ဟာမီတန်၊ ထရု့ပ်နှင့် အခြားဘွဲ့ကြိုလေးယောက်တို့သည် အမည်မဖော်ခဲ့သည် စာပေအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၎င်းအဖွဲ့အစည်းကို ဖီလိုလစ်စီယန်အဖွဲ့အစည်း(Philolexian Society)အား ဖွဲ့စည်းနိုင်မည့် အကြိုဖွဲ့စည်းခဲ့သော အဖွဲ့အစည်းအဖြစ် မှတ်ယူကြသည်။
အင်္ဂလန်ဘုရားကျောင်းတော်မှ ဘုန်းတော်ကြီး ဆင်မြူရယ် ဆီဘာရီ(Samuel Seabury)သည် ၁၇၇၄ ခုနှစ်တွင် အစိုးရအပေါ် သစ္စာစောင့်သိမှု၏ ကောင်းခြင်းတို့ကို ရေးသားထားသော လက်ကမ်းစာစောင်အတွဲများကို ထုတ်ဝေရာ ဟာမီတန်သည် သူ၏ ပထမဆုံးသော နိုင်ငံရေးအရေးအသားများဖြစ်သည့် A Full Vindication of the Measures of Congress နှင့် The Farmer Refuted တို့ကို အမည်မဖော်ပြပဲ ရေးသားတုံ့ပြန်ခဲ့သည်။ ဆီဘာရီသည် ကိုလိုနီနယ်များအတွင် အကြောက်တရားအား ရိုက်သွင်းပေးရန်နှင့် သူ၏ အဓိကရည်မှန်းချက်မှာ ကိုလိုနီနယ်များအကြား ပေါင်းစည်းလာမည့် အလားအလာကို ရပ်တန့်ရန်ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် နိုင်ငံရေးသမားများ
ဒွယ်စိုင်းခေါင်ရွာ၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်
ဒွယ်စိုင်းခေါင်ရွာ (Dweisaihkawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်၊ ဝမ်ပါဟုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၁၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ပါဟုတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၄ ဦး၊ မ ၂၉၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၅၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပလေးဘွိုင်း (မဂ္ဂဇင်း)
ပလေးဘွိုင်း သည် အမျိုးသားများအတွက်ထုတ်ဝေသည့် မဂ္ဂဇင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ မျက်နှာဖုံးအား အဝတ်မဲ့အမျိုးသမီးဓာတ်ပုံဖြင့် တန်ဆာဆင်ပြီး စိတ်ကူးယဉ်ဇာတ်လမ်းများနှင့် စာနယ်ဇင်းဆိုင်ရာများအား ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။