cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
မောင်တောမြို့နယ်
နယ်နမိတ်
မောင်တောမြို့နယ်၏ အရှေ့ဘက်တွင် ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံနှင့် နတ်မြစ်၊ တောင်ဘက်တွင် ရသေ့တောင်မြို့နယ်နှင့် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်၊ မြောက်ဘက်တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတို့နှင့် ထိစပ်နေသည်။ မောင်တောမြို့နယ်၏ အနောက်ဘက်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံနှင့် နတ်မြစ်ရေမိုင် ၄၁ မိုင်၊ ကုန်းမိုင် ၄၂ မိုင် ဖြင့် နယ်စပ်ထိစပ်လျက်ရှိသည်။ တောင်ဘက်တွင် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်နှင့် ကမ်းရိုးတမ်း ၂၅ မိုင် အရှည်တည်ရှိပြီး ရသေ့တောင်မြို့နယ်နှင့် ကုန်းမိုင် ၁၂ မိုင်ခန့်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်နှင့် ၆၃ မိုင်ခန့် ထိစပ်လျက်ရှိသည်။
ပထဝီဝင်
မောင်တောမြို့နယ်၏ ဧရိယာ အကျယ်အဝန်းမှာ ၅၈၅.၉၂ sqmi ဖြစ်သည်။ မောင်တောမြို့နယ်၏ အရှေ့ဘက်တွင် မေယုတောင်တန်း တည်ရှိပြီး နတ်မြစ်၏ ချောင်းလက်တက်များသည် ယင်းမှ မြစ်ဖျားခံကာ အနောက်ဘက်သို့ စီးဆင်းသည်။
မောင်တောမြို့နယ်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် အမြင့် ပျမ်းမျှ ၁၀ ပေတွင် ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်ရှိ မေယုတောင်တန်းရှိ အမြင့်ဆုံးတောင်ဖြစ်သော မင်္ဂလာကြီးတောင်မှာ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက်ပေ ၁၀၀၀ ခန့်မြင့်သည်။
ရာသီဥတု
မောင်တောမြို့နယ်သည် ပူအိုက်စွတ်စိုသော ရာသီဥတုရှိပြီး အမြင့်ဆုံးအပူချိန်မှာ ၃၈ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်နှင့် အနိမ့်ဆုံးအပူချိန်မှာ ၉ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် ဖြစ်သည်။
စီးပွားရေး
မောင်တောမြို့နယ်တွင် ပင်လယ်ပြင် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းနှင့် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်း၊ ပုဇွန်မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းတို့ကို အဓိက လုပ်ကိုင်ကြသည်။
ပညာရေး
မောင်တောမြို့နယ်အတွင်းတွင် တက္ကသိုလ်၊ ကောလိပ် စသော အဆင့်မြင့် ပညာရေးကျောင်းများ မရှိပေ။ ၂၀၁၉ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ စာရင်းများအရ မောင်တောမြို့နယ်တွင် အထက်တန်းကျောင်း ၈ ခု၊ အထက်တန်းကျောင်းခွဲ ၈ ခု၊ အလယ်တန်းကျောင်း ၃ ခု၊ အလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ၁၄ ခု၊ မူလတန်းလွန်ကျောင်း ၉၅ ခု၊ မူလတန်းကျောင်း ၅၇ ခုနှင့် မူလတန်းကြိုကျောင်း ၁ ခု တည်ရှိသည်။
ကျန်းမာရေး
မောင်တောမြို့နယ်တွင် ကုတင် ၅၀ ဆံ့ မောင်တောမြို့နယ် ပြည်သူ့ဆေးရုံ၊ ၁၆ ကုတင်ဆံ့ တောင်ပြိုလက်ဝဲမြို့ဆေးရုံ နှင့် ၁၆ ကုတင်ဆံ့ တိုက်နယ်ဆေးရုံ ၃ ရုံ ရှိသည်။ မြို့နယ်အတွင်း ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာန ၉ ခု၊ ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာနခွဲ ၄၄ ခု တည်ရှိသည်။
ကျွဲလမ်းရွာ၊ ထိန်ငူ
ကျွဲလမ်းရွာ၊ ထိန်ငူ
အ.မ.က(၆)လမ်းမတော်
အမှတ် (၆) အခြေခံပညာမူလတန်းကျောင်း၊ လမ်းမတော်မြို့နယ်သည် လမ်းမတော်မြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။
ထန်းပင်ချောင်းရွာ၊ မြင်းကဆိပ်
ထန်းပင်ချောင်းရွာ၊ မြင်းကဆိပ်
အရှေ့မှော်ရွာ၊ သရက်ချို
အရှေ့မှော်ရွာ၊ သရက်ချို
လှညိုကန်ရွာ
လှညိုကန်ရွာ
ပုံညာဇွပ်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ပုံညာဇွပ်ရွာ(Pongnyarzwut)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ ဆွမ်ဖောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၄၃၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်ငင်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငပိချောင်းရွာ၊ ကျွန်းသာယာ
ငပိချောင်းရွာ၊ ကျွန်းသာယာ
မယင်းလက်ပံခုံရွာ၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်
မယင်းလက်ပံခုံရွာ (Mayinletpankhon)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်၊ မယင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၈၄၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မယင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၄၆ ဦး၊ မ ၈၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဇီးကုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကညင်ပင်စုရွာ၊ ထိန်ငူ
ကညင်ပင်စုရွာ၊ ထိန်ငူ
ရက်ခုံတိုင်ရွာ၊ ကျင်ကြီး
ရက်ခုံတိုင်ရွာ၊ ကျင်ကြီး
တရုဏရုက္ခသုတ်
နုပျိုသောသစ်ပင်ကို ယောက်ျားသည် ပေါင်းမြက်တို့ကို သုတ်သင်ခြင်း၊ မြေစာကျွေးခြင်း၊ ရေလောင်းခြင်းကိုပြုသကဲ့သို့ သံယောဇဉ်၏အကြောင်းဖြစ်ကုန်သော တေဘူမကတရားတို့၌ သာယာဖွယ်ဟု ရှုနေသောသူအား တဏှာသည် တိုးပွား၏။ တဏှာကြောင့် ဥပါဒါန်ဖြစ်၏အစရှိသည်ဖြင့် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ ဆင်းရဲဖြစ်ပုံကိုလည်းကောင်း၊ နုပျိုသောသစ်ပင်ကို အမြစ်ပါမကျန် တူးဖြတ်ပြီး အလုံးစုံကိုမီးရှို့ပြီး ပြာကို မြစ်အတွင်းမျှောလိုက်သကဲ့သို့ သံယောဇဉ်၏အကြောင်းဖြစ်သော တေဘူမကတရားတို့၌ အပြစ်ကိုရှု၍နေသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား တဏှာသည်ချုပ်၏။ တဏှာချုပ်ခြင်းကြောင့် ဥပါဒါန်ချုပ်၏အစရှိသည်ဖြင့် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒပဋိလောမဒေသနာတော်ဖြင့် ဒုက္ခ အားလုံး ချုပ်ငြိမ်းပုံကိုလည်းကောင်း၊ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။
လွိုင်ဖွီးရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
လွိုင်ဖွီးရွာ (Loihpwee)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ နောင်ဆွမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၂၂၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်ဆွမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၈၈ ဦး၊ မ ၁၃၈၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၇၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တိုက်ကြား
တိုက်ကြား ဟိုတယ်များနှင့် အပန်းဖြေစခန်းများ (တိုက်ဟိုပန်း)ဆိုသည်မှာ ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် ဖန်အံ တည်ထောင်သူ ဂျွန်ထရစ်ပယ်မှ တည်ထောင်ခဲ့သော ဇိမ်ခံဟိုတယ်၏အမှတ်တံဆိပ်ဖြစ်သည်။ ဒါဟာ၏အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည် တိုက်ကြား ဟိုတယ်အုပ်စု 1998 ကတည်းက ၂၀၂၀ နိုဝင်ဘာလတွင်ကမ္ဘာတဝှမ်းရှိအခန်းပေါင်း ၇၁,၀၄၅ ခုပါဝင်သည့် InterContinental ဟိုတယ် ၂၁၀ ရှိခဲ့သည်။
ပန်းတင်ရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မောက်မယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြင်းကြွရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်
မြင်းကြွရွာ (Myinkywa)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ ဆားတောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၀၁၀ ဖြစ်သည်။  ၎င်းရွာသည် ဆားတောင်မြို့ပေါ်ရှိ မြင်းကြွရပ်ကွက် ဖြစ်သွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စည်ပင်ရွာ၊ မကွေးမြို့နယ်
စည်ပင်ရွာ (Sipin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မကွေးမြို့နယ်၊ သက်ရင်းတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၉၁၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သက်ရင်းတောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၆၄ ဦး၊ မ ၆၆၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၂၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မကွေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အကယ်ရွာ၊ ကျုံတာ
အကယ်ရွာ၊ ကျုံတာ
င/ထပေါင်းရွာ
င/ထပေါင်းရွာ
ပေပင်စုရွာ၊ ထိန်ငူ
ပေပင်စုရွာ၊ ထိန်ငူ
ဗေရကရုမြို့
ဗေရကရုမြို့(Veracruz)သည် မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးသော သင်္ဘောဆိပ်ကမ်းမြို့ဖြစ်သည်။ မက္ကဆီကိုပင်လယ်ကွေ့၏ ကမ်းရိုးတန်း မြေနုသော အနိုမ့်ပိုင်းတွင် မြို့တည်ထားသည်။ မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ၏ မြို့တော် မက္ကဆီကိုစီတီးမှ မီးရထားလမ်းအားဖြင့် အရှေ့ဘက် ၂၆၄ မိုင်ကွာခန့်တွင် တည်ရှိ၍ မက္ကဆီကို နိုင်ငံအရပ်ရပ်နှင့်လည်း မီးရထားလမ်းများဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ရာသီဥတုမှာ ပူနွေးစိုစွတ်ထိုင်းမှိုင်းလေသည်။
မက္ကဆီကိုနိုင်ငံကို ပထမဆုံး လာရောက်တိုက်ခို က် သိမ်းပိုက်ခဲ့သော စပိန်လူမျိုး ဟာနန်ဒိုဘောတတ် ၁၅၁၉ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သော မူလ ဗေရကရုမြို့သည် ယခုမြို့တည်ရာ၏ မြောက်ဘက် ၁၀ မိုင်ခန့်အကွာတွင် ရှိသည်။ ယင်းနေရာသည် အရပ်အနေ မကောင်းသဖြင့် ယခုနေရာသို့ ၁၆၀၉ ခုနှစ်တွင် မြို့ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ရသည်။ ထိုနေရာတွင် ကျွန်းကလေးများနှင့် သန္တာကျောက်တန်းများရှိ၍ သင်္ဘောများ ခိုလှုံဆိုက်ကပ်နိုင်သော ဆိပကမ်းကောင်း ပြုလုပ်နိုင်သည်။ သို့တိုင်အောင် မြို့တည်ပြီးစက၊ မြေနို မြေနိမ့် ဒေသဖြစ်၍၎င်း၊ သောင်များရှိသဖြင့်၎င်း၊ မြောက်ဘက်မှ လေမုန်တိုင်းများအတွက် အကာအကွယ် မရှိသေး၍၎င်း၊ ပင်လယ်ဓားပြတို့၏ ရန်ကို ကြောက် နေရသဖြင့်၎င်း အခက်အခဲတွေ့ကြုံရလေသည်။ သို့သော်နိုင်ငံအတွက်ဖက်နှင့် ဆက်သွယ်နိုင်သော အချက်အချာနေရာ၊ ကုန်သွယ်ရေ:အချက်အချာ နေရာတွင် တည်ရှိနေသဖြင့် ပီယားဆင်အမည်ရှိ အင်္ဂလိပ်ကုမ္ပဏီတစ်ခုအား ဗေရကရုမြို့ကို ပြင်ဆင် ပြုပြင်စေခဲ့သည်။ ထိုကုမ္ပဏီသည် သင်္ဘောများ ဘေးကင်းစွာ ခိုလှုံဆိုက်ကပ်နိုင်ရန်နှင့် ကုန်စည်များသိုလှောက်နိုင်ရန် ဆိပ်ကမ်းကို ပြုပြင်ပြေးခြင်း၊ မြို့သန့်ရှင်းရေ:နှင့် သုံးသောက်ရန် ရေသွယ်ယူရေးလုပ်ငန်းများကို ခေတ်မီသော စံနစ်များဖြင့် ပြုပြင်ခြင်းတို့ကို လုပ်ကိုင်ပေးခဲ့ရာ ဗေရကရုသည် ခေတ်မီသော သင်္ဘောဆိပ်ကမ်းမြို့ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ယင်းမြို့တည်ရာ အရပ်သည် ကျန်းမာရေးနှင့် မညီညွတ်၍ လူအသေအပျောက်များခဲ့သဖြင့် “သေမင်းမြို့”ဟု ခေါ်တွင်ခဲ့သည့် အမည်လည်း ပျောက်ခဲ့သည်။ ယခုအခါ မက္ကဆီကို တနိုင်ငံလုံးအတွက် သွင်းကုန် ထုတ်ကုန်တို့သည် ဗေရကရုမြို့မှ တဆင့် တင်ပိုဖြန့်ချိခြင်း ပြုလုပ်ရလေသည်။
ထို့ပြင် ဗေရကရုမြို့သည် အရေ:ပါသော စက်မှုလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်ရာ မြို့ဖြစ်သည်။ ထင်ရှားသော လုပ်ငန်းများမှာ ဘီယာချက်ခြင်း၊ ဆေးပြင်းလိပ်လုပ်ငန်း၊ ချောကလက်လုပ်ငန်းများ၊ ဖိနပ်လုပ်ငန်းများ၊ အပြင် ယနေ့ခေတ် မြင်တွေ့ရသော စက်ပစ္စည်းများအားလည်း ထုတ်လုပ်နိုင်လေသည်။
သရော်ချောင်းရွာ၊ ကျွန်းသာယာ
သရော်ချောင်းရွာ၊ ကျွန်းသာယာ
ကြက်တက်ရွာ၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆလော်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ဆလော်ရွာ(Salaw)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ ဆွမ်ဖောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၄၃၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထိန်ငူကမ်းနားရွာ၊ ထိန်ငူ
ထိန်ငူကမ်းနားရွာ၊ ထိန်ငူ
ခွန်ငတ်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ခွန်ငတ်ရွာ (Hkunngat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းငွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၂၁၁၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းငွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၈၆ ဦး၊ မ ၆၀၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၉၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကမ္ဘာကြီး ပူနွေးလာမှု
ကမ္ဘာကြီး ပူနွေးလာခြင်းဆိုသည်မှာ ၂၀ ရာစုနှစ် အလယ်ပိုင်းကာလမှစ၍ ကမ္ဘာ့မြေမျက်နှာပြင်နှင့် နီးကပ်သည့် လေထုနှင့် ပင်လယ်ရေ အပူချိန် တိုးမြင့်လာခြင်းကို ညွှန်းဆိုသည်။ လက်ရှိတွင်လည်း အပူချိန် ဆက်လက် တိုးမြင့်နေဆဲ ဖြစ်သည်။ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုဆိုင်ရာ အစိုးရအကြား အဖွဲ့အစည်း၏ (Intergovernmental Panel on Climate Change, IPCC) ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ပြန်ထားသည့် အစီရင်ခံစာအရ ၂၀ ရာစုနှစ်အတွင်း ကမ္ဘာ့မျက်နှာပြင်၏ အပူချိန် 0.74 ± 0.18 °C (1.33 ± 0.32 °F) တိုးမြင့်လာသည်ဟု ဆိုသည်။
၂၀ ရာစုနှစ် လယ်ပိုင်းကာလမှ စတင်ကာ ပညာရှင်များ ကမ္ဘာ့အပူချိန် တိုးမြင့်လာခြင်းကို စောင့်ကြည့်ခဲ့ရာ ရေနံ ကဲ့သို့သော ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်း လောင်စာများ အသုံးချခြင်း၊ သစ်တောများ ခုတ်ထွင်ခြင်းစသည့် လူသားများ၏ အပြုအမူမှ ဖြစ်ထွန်းလာသည့် မှန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့ သိပ်သည်းမှု တိုးမြင့်လာခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာ့အပူချိန် တိုးမြင့်လာခြင်းကြောင့် ပင်လယ်ရေ မျက်နှာပြင် မြင့်တက်လာစေကာ မိုးရွာသွန်းမှု ပုံစံနှင့် မိုးရေချိန်ကို ပြောင်းလဲစေနိုင်သည်။ ထိုမှတဆင့် အပူလျော့ပိုင်းဒေသ ကန္တာရ ပိုမိုကျယ်ပျံ့လာစေနိုင်သည်။
ဒီမော့စသီးနီး
ရှေးခေတ်အခါကစ၍ ယခုခေတ်တိုင်အောင် စကားပြော ကောင်းလိုသူများ စံထားရသည့်သူမှာ ဘီစီ ၃၈၃ ခုနှစ်လောက် တွင် မွေးဖွားခဲ့သော အက်သင်းမြို့သား ဒီမော့စသီးနီး (ဘီစီ ၃၈၃-၃၂၂) ဖြစ်လေ သည်။ အစပထမတွင် စကားပြောရာ၌ အထစ်နေ၍၊ အသံမှာ ကြောင်စာစာ ဖြစ်နေသည့်ပြင်၊ ပခုံးကိုတွန့်၍ စကားပြော တတ်သဖြင့်၊ ဒီမော့စသီးနီးပြောလျှင် လူရယ်စရာဖြစ်ခဲ့ရ၏။ သို့ရာတွင် စကားပြောကောင်း တစ်ယောက် မဖြစ်မနေဟူသော မခံချင်စိတ်ဖြင့် ကြိုးစားမှုကြောင့်၊ အစဉ်အဆက် စံတင်ထား ရသော စကားပြောကောင်းပုဂ္ဂိုလ်ကြီးတစ်ဦး ဖြစ်လာရလေ သည်။
ဒီမော့စသီးနီးသည် စကားပြောကောင်းဖြစ်အောင် ကြိုးစား သောအကြောင်းမှာ ဤသို့ဖြစ်၏။ ဒီမော့စသီးနီး၏ ဖခင်သည် သူငယ်စဉ်အခါကပင် သေဆုံးသွားခဲ့သဖြင့်၊ ကျန်ရစ်သော ပစ္စည်းအမြောက်အမြားကို ရင်းချာသော ဆွေမျိုးနှစ်ဦးက ဒီမော့စသီးနီး၏ အမွေထိန်းများအဖြစ် အုပ်ထိန်းခဲ့ကြ၏။ ထို ဆွေမျိုးနှစ်ဦးသည် ပစ္စည်းများကို မသမာသောနည်းဖြင့် ချယ် လှယ် သုံးဖြုန်းပစ်ကြ၍၊ ဒီမော့စသီးနီးကိုမူ ဆင်းရဲငြိုငြင်စွာ ထား၏။ အကြောင်းမှန် သိလာသောအခါ၊ ဒီမော့စသီးနီးသည် ထိုဆွေမျိုးနှစ်ဦးကို တရားစွဲဆိုနိုင်ရန်၊ စကားပြော ကောင်းရ မည့် ရှေ့နေတစ်ဦးအဖြစ်ရောက်အောင် အတော်ပင်ခဲယဉ်း ပင်ပန်းစွာ ကြိုပန်းရလေသည်။ ထိုကြောင့် တစ်နေ့တွင် ရည် မှန်းချက်အတိုင်း စကားပြောကောင်းလှသော ရှေ့နေတစ်ဦး အဖြစ် ရောက်ရှိလာပြီးလျှင်၊ ဆွေမျိုးများကို တရားစွဲဆိုကာ အနိုင်ယူခဲ့၏။ သို့သော် ပစ္စည်းများမှာ ကုန်လုနီးပါး ဖြစ်နေ ပြီဖြစ်၍၊ ဒီမော့စသီးနီးသည် သူ၏ပစ္စည်း အနည်းငယ်မျှကိုသာ ပြန်ရသည်။ ထိုအခါမှစ၍ ရှေ့နေကြီးတစ်ဦးအဖြစ် အသက်မွေး လေရာ၊ ထင်ရှားကျော်ကြာလာလေသည်။
ထိုအလုပ်အကိုင်ဖြင့် ငွေဝင်လမ်းဖြောင့်သောကြောင့်၊ ပစ္စည်း ဥစ္စာ အတော်ပင် စုဆောင်းမိ၏။ အသက် ၄ဝ ခန့်တွင် နိုင်ငံ ရေး၌ ပါဝင်ဆောင်ရွက်လေသည်။ ထိုအချိန်၌ မြောက်ဘက်မှ မက်ဆီဒုန်ပြည်သည် အက်သင်းအစရှိသော ဂရိပြည်နယ်များကို ခြိမ်းခြောက်လာရာ၊ ဒီမော့စသီးနီးသည် မက်ဆီဒုန်ပြည့်ရှင် ဘုရင်ဖိလစ်၏ ကျူးကျော်လာမည့်အရေးကို ကြိုတင်ကာကွယ် တွန်းလှန်၍ မိမိတို့၏လွတ်လပ်ရေးကို စီမံဆောင်ရွက် သင့် ကြောင်းကို အကြိမ်ကြိမ်ပင် လှုံ့ဆော်သတိပေး တိုက်တွန်းလေ သည်။ ဒီမော့စသီးနီးက ဖိလစ်ဘုရင်ကိုခု ခံရန် လှုံ့ဆော်သော စကားရပ်တို့သည် ယနေ့တိုင် စကားပြောကောင်းသူတို့ စံနမူနာ ယူထိုက်သော စကားများဖြစ်လေသည်။
ပထမတွင် အက်သင်းနိုင်ငံသားတို့သည် ဒီမော့စသီးနီး၏ ဟောပြောချက်များကို ဂရုမထားကြချေ။ ထိုနောက်မှ ဒီမော့ စသီးနီး၏စကားများ မှန်ကန်ကြောင်း သိလာကြကာ၊ ဒီမော့ စသီးနီး၏ အကြံပေးချက်အတိုင်း လိုက်နာဆောင်ရွက်ကြသော် လည်း၊ နောက်ကျခဲ့ချေပြီ။ ထိုကြောင့် အက်သင်းနိုင်ငံငယ်နှင့် အခြား ဂရိပြည်နယ်များမှာ ဖိလစ်၏လက်အောက်သို့ ကျ ရောက်ရလေတော့၏။ သို့သော် ဒီမော့စသီးနီး၏ ဆောင်ရွက် မှုကြောင့် အက်သင်းနိုင်ငံငယ်မှာ တန်ခိုးမှေးမှိန်ခြင်း မရှိခဲ့ချေ။
ဒီမော့စသီးနီးသည် အက်သင်းနိုင်ငံငယ် အကျိုးကို ဆက် လက်ထမ်းဆောင်လေရာ၊ အက်သင်းနိုင်ငံငယ်က သူ့အား ခေါင်းဆောင်အဖြစ်ဖြင့် အားကိုးအားထား ပြုလေသည်။ ထိုကဲ့ သို့ ဆောင်ရွက်နေစဉ် ဘီစီ ၃၃ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ရန်သူများက ဒီမော့စသီးနီး၏ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် နိုင်ငံရေးဆောင်ရွက်မှုများကို ထိခိုက်ပျက်ပြားအောင် ဝေဖန်ပြောဆိုလာကြသည်။ ထိုကိစ္စများ အတွက် ဖြေရှင်းချက်များပါရှိသော ဟောပြောချက်တို့သည် ယခုခေတ်အထိ အကောင်းဆုံး ဟောပြောချက်တစ်ခုအဖြစ်ဖြင့် စံတင်ထားရလေသည်။
ဘီစီ ၃၂၃ ခုနှစ်တွင် အယ်လက်ဇန္ဒာဘုရင် ကွယ်လွန်သော အခါ၊ ဂရိပြည်နယ်များသည် မက်ဆီဒုန်၏ စိုးမိုးမှုကို ပုန်ကန် ခြားနားရန် ဒီမော့စသီးနီးအား အက်သင်းသို့ ပြန်လာစေ၍၊ ခေါင်းဆောင်စေသည်။ သို့ရာတွင် ဂရိတို့သည် အရေးနိမ့်၍၊ ဒီမော့စသီးနီးသည်လည်း အသက်ဘေးအတွက် ထွက်ပြေးရပြန် သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ရန်သူလက်ချက်ဖြင့် အသေမခံဘဲ၊ ကလောင်တံထဲတွင် အသင့်ထည့်ထားသော အဆိပ်များကို မျိုချ ကာ မိမိကိုယ်ကို အဆုံးစီရင်လိုက်လေသည်။
နာမရူပသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သံယောဇနိယဓမ္မတို့၌ အဿာဒဟု အဖန်ဖန်ရှုမှတ်၍ နေသော ပုဂ္ဂိုလ်အား နာမ် ရုပ်၏ သက်ဝင်ခြင်းဖြစ်၏၊ နာမ် ရုပ် ဟူသော အကြောင်းကြောင့် အဇ္ဈတ္တိကာယတန (၆)ပါး ဖြစ်၏။
သုခမဖက် ဒုက္ခသက်သက်ဖြစ်သော ဆင်းရဲအစု၏ ဖြစ်ခြင်းသည် ထင်ရှားပုံကို သစ်ပင်တည်နေပုံ ဥပမာဖြင့်လည်းကောင်း, သံယောဇနိယဓမ္မတို့၌ အာဒီနဝဟု အဖန်ဖန်ရှုနေသောပုဂ္ဂိုလ်အား နာမ် ရုပ်၏ သက်ဝင်မှု မဖြစ်၊ နာမ်ရုပ် ချုပ်ခြင်းကြောင့် အဇ္ဈတ္တိကာယတန (၆)ပါးချုပ်၏။ ဆင်းရဲအစု ချုပ်ပုံကို သစ်ပင်ကြီးလဲကျ ပျက်စီးပုံ ဥပမာဖြင့် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် အနုလောမ, ပဋိလောမ ဒေသနာတော်ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
သရက်အုပ်ရွာသစ်ရွာ
သရက်အုပ်ရွာသစ်ရွာ
မယင်းရှမ်းစုရွာ၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်
မယင်းရှမ်းစုရွာ (Mayinshansu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်၊ မယင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၈၄၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မယင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၄၆ ဦး၊ မ ၈၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဇီးကုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွမ်းအိုင်ရွာ၊ သရက်ချို
ကွမ်းအိုင်ရွာ၊ သရက်ချို
မဏိရတနာ နီတိများ
မဏိရတနာ နီတိများ ကို ဘိုးရာဇာ (မြန်မာ ၇၁၀-၇၈၃)က ရေးသားခဲ့သည်။
ပင်တခရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
ပင်တခရွာ (Pintakha)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မောက်မယ်မြို့နယ်၊ ဟိုနမ့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၄၃၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုနမ့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၅၇၅ ဦး၊ မ ၄၈၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၄၆၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မောက်မယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွမ်းချောင်း (ခ) ကွမ်းချောင်းဝရွာ၊ ကျင်ကြီး
ကွမ်းချောင်း (ခ) ကွမ်းချောင်းဝရွာ၊ ကျင်ကြီး
ခေါင်းကိုက်ခြင်း
ခေါင်းကိုက်ခြင်း သို့မဟုတ် ဆယ်(လ်)ဖဲ့(လ်)ဂျီးယား သည် ဦးခေါင်း သို့မဟုတ် လည်ပင်းတဝိုက်ရှိ မည်သည့်နေရာတွင်မဆို နာကျင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးခေါင်း သို့မဟုတ် လည်ပင်းတို့၏ အမျိုးမျိုးသော အခြေအနေများတွင် ဖြစ်သော ရောဂါလက္ခဏာတစ်ခု ဖြစ်နိုင်သည်။ ဦးနှောက် တစ်ရှူးတွင် နာကျင်မှုကိုသိစေသော အာရုံခံ မရှိသောကြောင့် ကိုယ်တိုင်က နာကျင်မှုကို မခံစားရပေ။ ထို့ထက်၊ ဦးနှောက်တဝိုက်ရှိ နာကျင်မှုကို ခံစားလွယ်သော ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်မှုများ၏ နှောက်ယှက်မှုကြောင့် နာကျင်မှုဖြစ်ပေါ်ရခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးခေါင်း သို့မဟုတ် လည်ပင်းတဝိုက်ရှိ နေရာအတော်များများတွင် ဤသို့သော နာကျင်မှုကို ခံစားသော ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်မှုများ ရှိပြီး နှစ်မျိုး ခွဲခြားနိုင်သည်- ဦးခေါင်းထိပ်ပိုင်း (သွေးကြောများ၊ ဦးနှောက်အမြှေးအလွှာများ၊ နှင့် ဦးခေါင်းရှိ အာရုံကြောများ) နှင့် ဦးခေါင်းထိပ်ပိုင်းပြင်ပ (ဦးခေါင်ခွံတွင်း အမြှေးပါး၊ ကြွက်သားများ၊ အာရုံကြောများ၊ သွေးလွှတ်ကြောများနှင့် သွေးပြန်ကြောများ၊ အရေပြားအောက်ရှိ တစ်ရှူးများ၊ မျက်စိများ၊ နားများ၊ နဖူး၊ ပါးရိုး နှင့် နှာခေါင်းရိုး တဝိုက်ရှိ လေအိတ်ငယ်များနှင့် အကျိအချွဲရှိသော အမြှေးပါးများ) ဖြစ်သည်။ ခေါင်းကိုက်ခြင်းများအတွက် အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း စနစ် အမျိုးမျိုးရှိသည်။ လူသိအများဆုံးမှာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ခေါင်းကိုက်ခြင်း အဖွဲ့အစည်းက သတ်မှတ်ထားချက်များ ဖြစ်သည်။ ခေါင်းကိုက်ခြင်းကို ကုသခြင်းမှာ အခြေခံ အကြောင်းရင်းလေ့လာချက် သို့မဟုတ် အကြောင်းရင်းအပေါ် မူတည်သော်လည်း အများအားဖြင့် အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးများကို အသုံးပြုကြသည်။
အကြောင်းရင်း
ခေါင်းကိုက်ခြင်း အမျိုးပေါင်း ၂၀၀ ကျော်ရှိပြီး အန္တရာယ်မရှိသော အခြေအနေမှသည် အသက်အန္တရာယ် စိုးရိမ်ရသည်အထိ ဖြစ်စေနိုင်သည်။ အာရုံကြောဆိုင်ရာ စစ်ဆေးရာတွင် တွေ့ရှိချက်များနှင့်အတူ ခေါင်းကိုက်ခြင်းကို ဖော်ပြချက်သည် နောက်ထပ် စစ်ဆေးစမ်းသပ်ခြင်းများ လိုအပ်မှုနှင့် အသင့်လျော်ဆုံးသော ကုသမှုတို့ကို တိုင်းတာဆုံးဖြတ်ပေးသည်။
အခြား အကြောင်းအရင်းများ
ခေါင်းကိုက်ခြင်းများသည် ဦးခေါင်း သို့မဟုတ် လည်ပင်း တနေရာရာတွင်ရှိသော ပြဿနာများကြောင့်လည်း ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ ဤသို့သော ပြဿနာများမှ အချို့မှာ အန္တရာယ်မရှိပါ၊ ဥပမာ ဇက်ကြောတက်ပြီး ခေါင်းကိုက်ခြင်း (လည်ပင်းကြွက်သားများမှလာသော နာကျင်မှု)။ ဆေးဝါး အလွန်အကျွံ သုံးစွဲခြင်းကြောင့် ခေါင်းကိုက်ခြင်းသည် ခေါင်းကိုက်ခြင်းများအတွက် အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးများ အလွန်အကျွံ သောက်သုံးရာမှ ခေါင်းကိုက်ခြင်းကိုပိုမိုဆိုးရွားလာစေခြင်း ဖြစ်သည်။
ခေါင်းကိုက်ခြင်းဖြစ်စေသော အချို့လက္ခဏာများမှာ အန္တရာယ်ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော အခြား အကြောင်းရင်းများကြောင့်ဖြစ်သည်။ အချို့မှာ အသက်အန္တရာယ်ထိခိုက်နိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် ရေရှည် ထိခိုက်ပျက်စီးစေခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ထို့ကြာင့် “အလံနီ” ရောဂါလက္ခဏာ အချို့သည် ခေါင်းကိုက်ခြင်းကို အထူးကုများနှင့် နောက်ထပ် စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ရန်အတွက် သတိပေးချက်များ ဖြစ်သည်။ အလံနီ ရောဂါလက္ခဏာများသည် အသက် ၅၀ ကျော် လူတစ်ဦးတွင် ဖြစ်သော ခေါင်းကိုက်ခြင်းအသစ် သို့မဟုတ် ထူးခြားသည့် ခေါင်းကိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်- မိနစ်ပိုင်းအတွင်း ခေါင်းကိုက်ခြင်း(လျှပ်တပြက် ခေါင်းကိုက်ခြင်း)၊ ခြေလက်များ မလှုပ်ရှားနိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် အာရုံကြောဆိုင်ရာ စစ်ဆေးချက်တွင် မူမမှန်မှုများ၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ရှုပ်ထွေးမှု၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်းဝေဒနာဖြင့် အိပ်နေရာမှ နိုးလာခြင်း၊ အနေအထား ပြောင်းလဲခြင်းကြောင့် ပိုမိုဆိုးရွားလာသော ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ အားစိုက်လှုပ်ရှားမှုကြောင့် ပိုမိုဆိုးရွားလာသော ခေါင်းကိုက်ခြင်း သို့မဟုတ် ဗယ်(လ်)ဆယ်(လ်)ဗာ မနူးဗား (ချောင်းဆိုးခြင်း၊ အားစိုက်လုပ်ဆောင်ခြင်း)၊ အမြင်အာရုံ ပျောက်ဆုံးခြင်း သို့မဟုတ် အမြင်အာရုံ မူမမှန်ခြင်းများ၊ မေးရိုး နာကျင်ခြင်း(အစာ ဝါးရာတွင် မေးရိုး နာကျင်မှု)၊ လည်ပင်းခိုင်ခြင်း၊ အဖျား၊ နှင့် HIV၊ ကင်ဆာရောဂါ သို့မဟုတ် သွေးကြောပိတ်ဆို့ခြင်း အန္တရာယ်များသော သူများတွင် ဖြစ်သော ခေါင်းကိုက်ခြင်းများ။
လျှပ်တပြက် ခေါင်းကိုက်ခြင်း
“လျှပ်တပြက် ခေါင်းကိုက်ခြင်း”သည် ဦးနှောက်တွင်း သွေးယိုစီးခြင်း ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော တစ်ခုတည်းသော ရောဂါလက္ခဏာ ဖြစ်နိုင်သည်။ ၎င်းသည် အများအာဖြင့် ဦးနှောက်သွေးကြော ပြတ်တောက်ခြင်းကြောင့် ဦးနှောက်တဝိုက်တွင် သွေး စုပုံလာသော လေဖြတ်ခြင်း တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ဖျားလျှက် ခေါင်းကိုက်ခြင်းသည် အထူးသဖြင့် ဦးနှောက်အမြှေးရောင် ရောဂါလက္ခဏာများ (လည်ပင်းခိုင်ခြင်းကြောင့် လည်ပင်းမရွေ့နိုင်ခြင်း) ရှိပါက ဦးနှောက်မြှေးရောင်ရောဂါကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပြီး ဦးနှောက်ရောင်ခြင်း (အချို့သော ကူးစက်ရောဂါပိုးများကြောင့် အမြဲဖြစ်တတ်သော ဦးနှောက်ရောင်ခြင်း)နှင့် ရောထွေးနိုင်သည်။ အားစိုက်လှုပ်ရှားမှုကြောင့် သို့မဟုတ် အနေအထား ပြောင်းလဲခြင်းကြောင့် ပိုမိုဆိုးရွားလာသော ခေါင်းကိုက်ခြင်း သည် ဦးခေါင်းခွံအတွင်း ဖိအားများလာခြင်းကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။ နံနက်ပိုင်းအချိန်တွင် ပိုမို ဆိုးရွားလေ့ရှိပြီး အော့အန်ခြင်းနှင့် ဆက်စပ်လျက် ရှိသည်။ ဦးနှောက်တွင်း ဖိအားများခြင်းသည် ဦးနှောက်အကျိတ်၊ ဦးနှောက်အတွင်း သွေးဖိအားများခြင်းကြောင့် အာရုံကြောဆိုင်ရာ မူမမှန်မှု (IIH၊ အသက်ငယ်ရွယ်ပြီး ကိုယ်အလေးချိန်ပိုများနေသော အမျိုးသမီးများတွင် ပိုမိုဖြစ်တတ်သည်)နှင့် တခါတရံတွင် ဦးနှောက်အတွင်း သွေးကြောပိတ်ဆို့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော လေဖြတ်ခြင်း တို့ကြောင့် ဖြစ်တတ်သည်။
ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းများတွင် အားနည်းခြင်းနှင့်အတူ ခေါင်းကိုက်ခြင်းသည် လေဖြတ်ခြင်း (အထူးသဖြင့် ဦးနှောက်တွင်း သွေးယိုစီးခြင်း သို့မဟုတ် ဦးနှောက်မြှေးအပြင်ဆုံးလွှာ သွေးယိုစိမ့်မှု) သို့မဟုတ် ဦးနှောက် အကျိတ် ဖြစ်မှုကို ညွှန်ဆိုခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ အသက်အရွယ် ကြီးရင့်သူများ ခံစားရသော ခေါင်းကိုက်ခြင်းသည် အထူးသဖြင့် အမြင်အာရုံ ရောဂါလက္ခဏာများ သို့မဟုတ် မေးရိုးနာကျင်မှုနှင့် ဆက်နွယ်သည့် အခါမျိုးတွင် သွေးကြောနံရံများ ရောင်ရမ်းသော ဦးနှောက်တွင်း သွေးလွှတ်ကြောရောင်ခြင်း (GCA)၊ နှင့် သွေးစီးဆင်းမှု ပိတ်ဆို့ခြင်းများကို ဖော်ပြခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ကာဗွန်မိုနောက်ဆိုဒ် အဆိပ်သင့်ခြင်းသည် ခေါင်းကိုက်ခြင်းသာမက ပျို့ခြင်း၊ အန်ခြင်း၊ ခေါင်းမူးခြင်း၊ ကြွက်သားအားနည်းခြင်း၊ အမြင်အာရုံ ဝေဝါးခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ အပိတ် ရေတိမ်ရောဂါ (မျက်လုံးအိမ်တွင် ဖိအား အလွန်များခြင်း)သည် မျက်လုံးတဝိုက်တွင် ကိုက်ခဲခြင်း အပြင် အမြင်အာရုံ မူမမှန်ခြင်းများ၊ ပျို့ခြင်း၊ အန်ခြင်းနှင့် မျက်ဆံကျယ်ခြင်းနှင့်အတူ မျက်စိနီခြင်းတို့ ဖြစ်စေနိုင်သည်။
ဆေးကုသခြင်း
ရေရှည်မဟုတ်သော စူးရှပြင်းထန်စွာ ခေါင်းကိုက်ခြင်းများ
ခေါင်းကိုက်မှုအားလုံးကို ဆေးဝါးဖြင့် ကုသရန် မလိုအပ်ပါ။ အများစုမှာ ပါရာစီတမော(လ်)/အဆီတမီနိုဖန် တို့ကဲ့သို့သော ရိုးရှင်းသည့် အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးများ (နာကျင်မှုပျောက်ဆေးများ) သို့မဟုတ် အက်စပရင်၊ အိုင်ဗျူပရိုဖန် သို့မဟုတ် ဒိုင်ကလိုဖန်နက် တို့ကဲ့သို့သော စတီးရိုက်မပါသည့် အရောင်လျော့ဆေးများ ဖြင့် ပျောက်ကင်းနိုင်သည်။
နာတာရှည် ခေါင်းကိုက်ခြင်းများ
နာတာရှည် ခေါင်းကိုက်ခြင်းများကို စီမံထိန်းချုပ်ခြင်း
အကြောင်းရင်းမသိဘဲ ထပ်ခါထပ်ခါ ခေါင်းကိုက်တတ်သူများသည် ခေါင်းကိုက်သည့် အမျိုးအစား၊ ဆက်နွယ်နေသော ရောဂါလက္ခဏာများ၊ ရုတ်တရက်ခေါင်းကိုက်စေခြင်း နှင့် ပိုဆိုးလာစေခြင်း အချက်အလက်တို့ကို မှတ်သားထားသည့် “ခေါင်းကိုက်မှု နေ့စဉ်မှတ်တမ်း” သိမ်းဆည်းထားခြင်းသည် အသုံးဝင်နိုင်သည်။ ယင်းသည် ထူးခြားသော ဆက်နွယ်မှုပုံစံကို ဖော်ထုတ်နိုင်သည်-ဥပမာ ဆေးဝါး၊ ဓမ္မတာလာခြင်း သို့မဟုတ် ပျက်ကွက်ခြင်း၊ အချို့သော အစားအစာတို့နှင့် ဆက်နွယ်မှုများ။ ၂၀၀၇ခုနှစ်တွင် သီးခြား သုတေသီ အုပ်စုနှစ်ခုက အစီအရင်ခံသည်မှာ ထည့်သွင်းထားသော အီလက်ထရုတ်များနှင့် ဦးနှောက်ကို တက်ကြွစေခြင်းသည် စုဖွဲ့ခေါင်းကိုက်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော နာကျင်မှုကို သက်သာစေသည်ဟု ဆိုသည်။ အပ်စိုက်ကုသခြင်းသည် ကိုယ်စိတ်ပင်ပန်းမှုကြောင့် ခေါင်းကိုက်ခြင်းနှင့် ခေါင်းတခြမ်းကိုက်ခြင်းနှစ်မျိုးလုံးကြောင့်ဖြစ်သော နာတာရှည် ခေါင်းကိုက်ခြင်းများတွင် အကျိုးများကြောင်း တွေ့ရသည်။ အပ်စိုက်ကုသခြင်းနှင့် ‘ဟန်ဆောင်’ အပ်စိုက်ကုသခြင်း တို့ကို နှိုင်းယှဉ်သော သုတေသနက အပ်စိုက်ကုသခြင်း ရလဒ်များသည် လူနာကိုစိတ်ကျေနပ်အောင် နှစ်သိမ့်သည့်သဘောဖြင့် ကုသသည့်နည်း၏ အကျိုးအာနိသင်ကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ပြသခဲ့သည်။
သို့သော် ကုသမှု နည်းတမျိုးသည် နာတာရှည် ခံစားနေရသူများအတွက် အများအားဖြင့် မလုံလောက်ဘဲ ၎င်းတို့သည် နာတာရှည် နေ့စဉ် ခေါင်းကိုက်ခြင်း ဝေဒနာများကို စီမံကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရန်၊ မည်သို့နေထိုင်ရမည်ကို သိရှိရန်နှင့် ကုသမှုရှာဖွေရန် နည်းအမျိုးမျိုးကို ရှာဖွေလေ့လာနိုင်သည်။ သို့သော် နာတာရှည် ခေါင်းကိုက်ခြင်းများကို ကုသရန် နည်းလမ်းနှစ်မျိုးရှိရာ စူးရှပြင်းထန်စွာ နာကျင်မှုကို ပြေပျောက်ရန် ကုသခြင်းနှင့် ကာကွယ်ကုသခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ ပထမနည်းမှာ ရောဂါလက္ခဏာများကို ချက်ချင်း ပြေပျောက်စေရန် ရည်ရွယ်ပြီး ဒုတိယနည်းမှာ နာတာရှည်ဖြစ်နေသော ခေါင်းကိုက်ခြင်းကို ထိန်းချုပ်ရန် အဓိကထားသည်။ ထိုအကြောင်းကြောင့် နာကျင်မှုပြေပျောက်ရန် ကုသခြင်းကို ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်ခြင်းအတွက် ကုသခြင်း၌ ထိရောက်စွာ အသုံးပြုနိုင်ပြီး ကာကွယ်ကုသခြင်းကို နာတာရှည် ခေါင်းကိုက်ခြင်းများကို ထိန်းချုပ်ခြင်းတွင် ပုံမှန်အားဖြင့် အသုံးပြုသည်။ ကာကွယ်ရန်ကုသခြင်း၏ အဓိက ရည်မှန်းချက်မှာ ခေါင်းကိုက်မှု အကြိမ်အရေအတွက်၊ ပြန်းထန်မှုနှင့် ဝေဒနာခံစားရသည့် ကာလတို့ကို လျှော့ချရန် ဖြစ်သည်။ ဤသို့သော ကုသမှုတွင် အနည်းဆုံး ၃ လ၊ အချို့မှာ ၆ လကျော်အထိ နေ့စဉ် ဆေးဝါး သောက်သုံးခြင်း ပါဝင်သည်။ ကာကွယ်ကုသခြင်းတွင် အသုံးပြုသည့် ဆေးဝါးများသည် အများအားဖြင့် လူနာ ခံစားနေရသော အခြား အခြေအနေများပေါ်တွင် အခြေခံပြီး ရွေးချယ်လေ့ ရှိသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ကာကွယ်ကုသခြင်းတွင် အသုံးပြုသော ဆေးဝါးများသည် ပမာဏ အနည်းငယ်ပေးခြင်းဖြင့် စတင်ပြီး တဖြည်းဖြည်း ပမာဏတိုးမြှင့်သွားကာ နာကျင်မှု ပျောက်ကင်းပြီး ရည်မှန်းချက် အောင်မြင်သည်အထိ သို့မဟုတ် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး ပေါ်ထွက်လာသည့်အချိန်ထိ ကုသသည်။
ကလေးများတွင်ဖြစ်ပွားခြင်း
ကလေးများသည်လည်း လူကြီးများကဲ့သို့ပင် အလားတူ ခေါင်းကိုက်ခြင်းမျိုးများကို ခံစားနိုင်သည်။ သို့သော် ၎င်းတို့၏ ရောဂါလက္ခဏာများမှာ အမျိုးမျိုးကွဲပြားခြင်း ရှိနိုင်သည်။ ခေါင်းကိုက်ခြင်းအချို့တွင် ကိုယ်စိတ်ပင်ပန်းမှုကြောင့် ခေါင်းကိုက်ခြင်းများ၊ ခေါင်းတခြမ်းကိုက်ခြင်းများ၊ နာတာရှည် နေ့စဉ်ခေါင်းကိုက်ခြင်းများ၊ စုဖွဲ့ခေါင်းကိုက်ခြင်းများနှင့် နဖူး၊ ပါးရိုး နှင့် နှာရိုးတဝိုက်ရှိ လေအိတ်ငယ်များ ရောင်ယမ်းခြင်းကြောင့် ခေါင်းကိုက်ခဲခြင်း တို့ပါဝင်သည်။ အမှန်စင်စစ် ကလေးငယ်အရွယ်သို့မဟုတ် မြီးကောင်ပေါက်အရွယ်မှ စတင်ပြီး ခေါင်းကိုက်ခြင်းမှာ ထုံးစံပင်ဖြစ်သည်။ နမူနာအားဖြင့် ခေါင်းကိုက်ရောဂါ ဝေဒနာရှင် လူကြီး ၂၀%သည် ယင်းတို့၏ ခေါင်းကိုက်ရောဂါသည် အသက် ၁၀နှစ် မတိုင်ခင်က စတင်ခဲ့ပြီး ၅၀%မှာ အသက် ၂၀ မပြည့်ခင်က စတင်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ကြသည်။ ကလေးများနှင့် မြီးကောင်ပေါက်များတွင် ခေါင်းကိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခြင်းမှာ ထုံးစံပင်ဖြစ်သည်။ လေ့လာမှုတစ်ခုက အသက် ၁၂နှစ်နှင့် ၁၇ နှစ်အကြား ယောက်ျားလေး ၅၆% နှင့် မိန်းကလေး ၇၄% သည် လွန်ခဲ့သည့် တစ်လအတွင်း ခေါင်းကိုက်ရောဂါတစ်မျိုး ခံစားခဲ့ရကြောင်း အစီရင်ခံခဲ့သည်။
ကလေးများ၌ ခေါင်းကိုက်ခြင်းများ ဖြစ်ပွားရသည့် အကြောင်းရင်းများတွင် အကြောင်းရင်းတစ်ခုသော်လည်းကောင်း၊ ပေါင်းစည်းထားသော အကြောင်းရင်းများသော်လည်းကောင်း ပါဝင်သည်။ ဖြစ်လေ့ဖြစ်ထအများဆုံးရှိသောအကြောင်းရင်း အချို့တွင် အထူးသဖြင့် ခေါင်းတခြမ်းကိုက်ခြင်းတွင် မျိုးရိုးဗီဇအရ ဖြစ်ပွားရန်အလားအလာရှိခြင်း၊ မတော်တဆ ချော်လဲမှုကြောင့် ဖြစ်ရသော ဦးခေါင်းထိခိုက်ဒဏ်ရာ၊ နာမကျန်းမှုနှင့် ရောဂါပိုးကူးစက်ခြင်း၊ ဥပမာ အအေးမိခြင်းများနှင့် တုပ်ကွေးတို့အပါအဝင် နား သို့မဟုတ် နဖူး၊ ပါးရိုး နှင့် နှာရိုးတဝိုက်ရှိ လေအိတ်ငယ်များတွင် ရောဂါဖြစ်ပွားခြင်း၊ ရာသီဥတု ပြောင်းလဲခြင်းအပါအဝင် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အကြောင်းရင်းများ၊ စိတ်ဖိစီးမှု၊ စိုးရိမ်ကြောင့်ကြမှုနှင့် စိတ်ဓာတ်ကျခြင်းတို့ကဲ့သို့ စိတ်လှုပ်ရှားမှုနှင့် ပတ်သက်သော အကြောင်းရင်းများ၊ အစားအစာများနှင့် အဖျော်ယမကာများ၊ ကဖင်းဓာတ် သို့မဟုတ် အစားအစာတွင် ဖြည့်စွက်ထားသောအရာများ၊ အိပ်စက်ခြင်းသို့မဟုတ် လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်ပုံစံကို ပြောင်းလဲခြင်း၊ ကျယ်လောင်သော အသံများတို့ ပါဝင်သည်။ လွန်ကဲစွာ ခန္ဓာကိုယ် လှုပ်ရှားခြင်းနှင့် နေ တို့သည်လည်း အထူးသဖြင့် ခေါင်းတခြမ်းကိုက်ခြင်း ဖြစ်ပွားစေနိုင်သည်။
ကလေးများတွင်ဖြစ်ပွားသော ခေါင်းကိုက်ခြင်းအများစုကို ပြင်းထန်မှုမရှိဟု ယူဆပါသည်။ အခြားရောဂါလက္ခများ ဖြစ်သည့် စကားမပြောနိုင်သည့် ပြဿနာများ၊ ကြွက်သားအားနည်းမှုနှင့် အမြင်အာရုံဆုံးရှုံးမှုတို့နှင့် တွဲဖက်ဖြစ်ပွားသည့်အခါ ပိုမိုစိုးရိမ်ရသည့် အခြေခံအကြောင်းရင်းတစ်ခုရှိနိုင်ကြောင်း သံသယဝင်နိုင်သည်။ ယင်းတို့တွင် ဟိုက်ဒရိုဆဲဖလပ်စ် ခေါ် ဦးနှောက်ထဲ ရေဝင်ခြင်း၊ ဦးနှောက်အမြှေးရောင်ရောဂါ၊ ဦးနှောက်ရောင်နာ၊ ပြည်တည်နာ၊ သွေးယိုစီးခြင်း၊ အကျိတ်၊ သွေးခဲများနှင့် ဦးခေါင်းထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်း တို့ ပါဝင်သည်။ ဤဖြစ်ပွားမှုများတွင် ပင်မအာရုံကြောနှင့်သက်ဆိုင်သောစနစ်ရှိ ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံနှင့် ဆိုင်သော ကစဉ့်ကလျားဖြစ်ခြင်းကို ကြည့်ရန်အတွက် ခေါင်းကိုက်ခြင်းကို စစ်ဆေးရာ၌ ကွန်ပျူတာ ဓာတ်မှန် ခေါ် စီတီ စကဲန် သို့မဟုတ် သံလိုက်အားသုံး ဓာတ်မှန် ခေါ် အမ်အာအိုင်တို့ဖြင့် စစ်ဆေးခြင်း ပါဝင်နိုင်သည်။ အချို့သော စီမံဆောင်ရွက်ချက်များသည် ကလေးများတွင် ဖြစ်သော ခေါင်းကိုက်ခြင်းကို တားဆီးရာတွင် ကူညီနိုင်သည်။ ယင်းတို့အနက်အချို့မှာ တစ်နေ့လုံး ရေအများအပြားသောက်ခြင်း၊ ကဖင်းဓာတ်ကို ရှောင်ခြင်း၊ အိပ်ရေးဝဝနှင့် ပုံမှန်အိပ်ခြင်း၊ သင့်တော်သောအချိန်တွင် မျှတသော အစားအစာများကို စားခြင်းနှင့် စိတ်ဖိစီးမှုနှင့် အလွန်အကျွံ လှုပ်ရှားမှုပြုခြင်းတို့ကို လျှော့ချခြင်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။
ညောင်ပိတ်ရွာ၊ ကျွန်းသာယာ
ညောင်ပိတ်ရွာ၊ ကျွန်းသာယာ
ဟိုတောင်းရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
ဟိုတောင်းရွာ (Hotawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ နမ့်တောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၁၃၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်တောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၃၁ ဦး၊ မ ၁၄၂၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၅၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လွိုင်ဆိုင်းရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
လွိုင်ဆိုင်းရွာ (Loihseng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ နောင်ဆွမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၂၁၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်ဆွမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၈၈ ဦး၊ မ ၁၃၈၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၇၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အယ်ရစ္စတိုင်ဒီ
အယ်ရစ္စတိုင်ဒီသည် အေသင်မြို့သား နိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။ စစ်ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ ရိုးသားသူတစ်ယောက် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် တရားမျှတသော အယ်ရစ္စတိုင်ဒီဟူ၍ ခေါ်ကြသည်။ ဘီစီ ၄၉ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဖြစ်ပွားသော မာရသွန်တိုက်ပွဲ၌ ပါဝင်ခဲ့သည့် အေသင်ဗိုလ်ချုပ် ၁ဝ ဦးတွင် တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ မာရသွန်တိုက်ပွဲတွင် ဂရိတို့၏ ကြည်းတပ်စွမ်းရည်ကြောင့် ပါးရှင်းတို့ကို ချေမှုန်းနိုင်ခဲ့သဖြင့် အက်သင်း၏ ကြည်းတပ်အင်အားကို ဖြည့်တင်းရမည်ဟုယူဆသည်။ ထိုကဲ့သို့ ခေါင်းဆောင်နှစ်ဦးသည် အချင်းချင်း အယူအဆကွဲလွဲသည့်အခါ၌ လူထု၏အဆုံးအဖြတ်ကို ခံယူရမြဲထုံးစံရှိလေသည်။ လူထု၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ တစ်ဦးဦးသည် ပြည်နှင်ဒဏ်ကိုခံရသည်။
အေသင်မြို့သားတို့သည် ထိုခေါင်းဆောင်နှစ်ဦးအနက် မိမိတို့ထုတ်ပယ်လိုသူ၏ အမည်ကို အိုးခြမ်းပဲ့ပေါ်တွင်ရေး၍ ဆန္ဒပြကြရသည်။ ဆန္ဒပြသူများထဲမှ အယ်ရစ္စတိုင်ဒီကို မမြင်ဖူး သူတစ်ယောက်သည် ထိုခေါင်းဆောင်ကြီးကိုယ်တိုင်ထံသို့လာ၍ မိမိ၏အိုးခြမ်းပဲ့ပေါ်တွင် အယ်ရစ္စတိုင်ဒီ အမည်ကို ရေးပေးရန် စေခိုင်းသည်ဟုဆိုသည်။ ထိုအခါ အယ်ရစ္စတိုင်ဒီကို မည်သည့်အတွက်ကြောင့် ပြည်နှင်ဒဏ် ပေးလိုပါသနည်းဟု ဆန္ဒပေးသူအားမေးလျှင် ထိုသူက အခြားအကြောင်းဟူ၍မရှိပါ၊ တရားမျှတသူ အယ်ရစ္စတိုင်ဒီဟူသောအမည်ကို ကြားရဖန်များ သဖြင့် ငြီးငွေ့လာသောကြောင့်ဟု ပြန်ဖြေလေသည်။
လွှာထပ်လေထု
အမြင့်ဆုံးတိမ်၏ အထက်တွင် လေပါးပြီးလျှင် လေစီးကြောင့်များ လေလွှာတလွှာမှ အခြားတလွှာသို့ ရွေ့ရှားသွားခြင်းမရှိသော လေထု၏ အပြင်လွှာကို လွှာထပ် လေထုဟုခေါ်သည်။ အီကွေတာ၏ အထက်ဖက်တွင် ထိုအလွှာ သည် အထက်ကိုးမိုင်၊ သို့မဟုတ် ကိုးမိုင်ကျော်အမြင့်၌ တည်ရှိ ၍ ကမ္ဘာ့ဝင်ရိုးစွန်းများတွင်မူ ခြောက်မိုင်ခန့်အမြင့်တွင် ရှိသည်။ ဤအလွှာ၏ ထုကို ယခုတိုင် အတိအကျ မသိရသေးပေ။ အလွန်မြင့်မားသောအရပ်တွင် ပျံသန်းကြသည့် လေယာဉ်ပျံနှင့် မီးပုံးပျံများတွင် အထက်သို့ မြင့်တက်လေ အပူချိန် နိမ့်ကျသွား လေဖြစ်ကြောင့် တွေ့ရှိရသည်။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၌ မြေပေါ်တွင် အပူချိန် ဖာရင်ဟိုက် ဒီဂရီ ၅ဝ ဖြစ်လျှင် တမိုင်အမြင့်တွင် ဖာရင်ဟိုက် ဒီဂရီ ၃၂၊ ငါးမိုင်အမြင့်တွင် ရေခဲအမှတ်အောက် ၄ဝ ဒီဂရီနှင့် ခုနစ်မိုင် အမြင့်တွင် ရေခဲအမှတ်အောက် ၇ဝ ဒီဂရီ အသီးသီးရှိသည်။ ထိုနောက် အပူချိန် တဖြည်းဖြည်း နိမ့်ကျသွားခြင်း မရှိသော အရပ်သို့ ရောက်လာသည်။ ထိုအရပ် သည် လွှာထပ်လေထုပင်ဖြစ်သည်။ တခါတရံ ထိုနေရာမှ တမိုင်၊ သို့မဟုတ် နှစ်မိုင်အမြင့်တွင် အပူချိန် အနည်းငယ် မြင့်တက်လာတတ်သည်။ သို့သော် များသောအားဖြင့် အထက်သို့ မိုင် ၂ဝ၊ သို့မဟုတ် ထိုထက်မြင့်သည်အထိ အပူချိန်သည်။ တသမတ်တည်း ရှိတတ်သည်။ ထိုနောက်ယခုအထိ ကျွန်ုပ်တို့ မသိရသေးသော အကြောင်းတစုံတရာကြောင့် လေသည် တဖြည်းတဖြည်း ပူလာရာ မိုင် ၄ဝ အမြင့်၌ ရေဆူသည့် အပူချိန်သို့ပင် ရောက်ရှိလာသည်။ ထိုနေရာမှတဖန် အထက်သို့ အေးသွားရာ ဂြိုဟ်များအကြားနေရာတွင်ရှိသည့် အပူချိန်သို့ ရောက်ရှိသွားသည်အထိ ဖြစ်သည်။ လွှာထပ်လေထု၏ အမြင့် တနေရာတွင် တိုင်းတာယူသော အပူချိန်သည် ထိုအမြင့်၏ အောက်ဘက်ရှိ အရပ်ဒေသကို လိုက်၍ ကွဲပြားလေသည်။ ထူးဆန်း သော အချက်တချက်မှာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အအေးဆုံးအရပ်ဖြစ် သော ကမ္ဘာဝင်ရိုးစွန်း၏ အထက်ဖက်ရှိ လွှာထပ်လေထုသည် အပူဆုံးဖြစ်သည် ဟူသော အချက်ပင်ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့မျက်နှာပြင်အနီးရှိ လေထုတွင် ကမ္ဘာမျက်နှာပြင်မှ အပေါ်သို့တက်သောအခါ အပူချိန် ကျသွားလေ့ရှိသော နေရာ များတွင် အသံလမ်းကြောင့် များသည် အပေါ်ဘက်သို့ကောက် သွားတတ်၍ အပူချိန်မကျတော့ပဲ အပူချိန် တက်သွားသည့် နေရာများတွင်မူ အသံလမ်းကြောင်းများသည် အောက်ဘက်သို့ ကောက်သွားသည်ကို တွေ့ရလေသည်။ ယခုအထိ ကျွန်ုပ်တို့သည် တိုက်ရိုက်တိုင်းတာခြင်းဖြင့်လွှာထပ် လေထု အကြောင်းကို အနည်းအကျဉ်း မျှသာ သိရှိရသေးသည်။ သာမန်လေယာဉ်ပျံများသည် အမြင့်ဆုံး ၁ဝ မိုင်ခွဲအထိသာ ပျံသန်း နိုင်ခဲ့သေးသည်။ လွှာထပ်လေထုထဲသို့ လွှတ်ပေးသည့် မီးပုံးပျံ များသည် အမြင့်ဆုံး ၁၃ မိုင်ခွဲအထိသာ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ လေ၏ အခြေအနေကို တိုင်းတာရန် ကရိယာများ၊ သို့မဟုတ် မြေပြင်ပေါ်ရှိ မိုးလေဝသဆိုင်ရာ ပညာရှင်များအား လေ၏အခြေအနေကို ရေဒီယို ဖြင့်အလိုအလျောက် သတင်းပေးနိုင်ရန် ကရိယာများတပ်ဆင်ထား သော လူမပါသည့် မီးပုံးပျံများသည်လည်း အမြင့်ဆုံး မိုင် ၂ဝ အထိသာ ရောက်သေးသည်။ အမှန်မှာ မိုင်း ၂ဝ အမြင့်သည်။ လွှာထပ်လေထု၏ အောက်ဘက်ပိုင်းမျှသာ ဖြစ်ပေသေးသည်။ ထိုသို့ တိုက်ရိုက်တိုင်းတာနည်းများအပြင် အပူချိန်နှင့် ဖိအားကို သွယ်ဝိုက်သောနည်းဖြင့် မှန်းဆကြရသည်။ သွယ်ဝိုက်သောနည်း များကို အသုံးပြုရာတွင် ပေါက်ကွဲမှုများမှာ အသံ၏ အသွားနှုန်းကို တိုင်းတာယူခြင်း၊ ကြယ်ပျံများ ကျဆင်းလာရာတွင် တွေ့ဆုံရသော ခုခံအားကို တိုင်းတာယူခြင်း၊ ရေဒီလှိုင်းများ ပြန်လည်ရိုက်ဟပ်ပုံကို လေ့လာခြင်း စသည်များကိုသာ အသုံးပြုကြရသည်။ သို့သော် လေ၏ သိပ်သည်းခြင်းသည် အပူချိန်တွင်ကဲ့သို့ တစုံတရာထူးဆန်း သည့် အချက်ကိုမပြပဲ မြင့်တက်လာသောအခါ တဖြည်းဖြည်း နည်း သွားကြောင့် တွေ့ရသည်။ ကမ္ဘာ့မျက်နှာပြင်နှင့် ဝေးကွာရာဖြစ်သော အလွန်မြင့်သည့် နေရာများ တွင် လေထုဖိအား နည်းပါးကြောင်းကို အောက်ပါဇယားရှိ ဂဏာန်း များကို ကြည့်ခြင်းဖြင့် သိနိုင်ပေသည်။ အမြင့်မိုင် ၅ ၁ဝ  ၁၅     ၂ဝ    ၂၅ ပင်လယ်မျက်နှာပြင် ဖိအား၏ရာခိုင်နှုန်း ၁ဝ   ၁ဝ   ၃.၁ ဝ.၈၅   ဝ.၂၅
အယ်ရစ္စတိုင်ဒီ
ဘီစီ ၄၇၇ ခုနှစ်တွင် ပါးရှင်းတို့၏ရန်ကို ခုခံ ကာကွယ်ရန် အေသင်မြို့က ခေါင်းဆောင်၍ ဂရိပြည်နယ်များ စုပေါင်းဖွဲ့စည်းသော ဒီးလီးယန်အဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။ ထိုသို့ဖွဲ့စည်းရာ၌ ပြည်နယ်အသီးသီးက စစ်စရိတ်မည်မျှကျခံသင့်ကြောင်း အဆုံးအဖြတ်ပေးရန် ရိုးသား၍ တရားမျှတသော အယ်ရစ္စတိုင်ဒီကိုပင် တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ကြသည်။
လွှာထပ်လေထု
မိုင် ၆ဝ အမြင့်၌လေ၏ သိပ်သည်းခြင်းသည် မြေမျက်နှာပြင်ပေါ်ရှိ သိပ်သည်းခြင်း၏ အပုံတသန်းတွင် တပုံမျှသာရှိသည်။ ရေဒီယိုလှိုင်း များသည် ထိုနေရာမှ ပြန်လည်ရိုက်ဟပ်ပြီးလျှင် ကမ္ဘာကို လှည့်ပတ် သွားကြသည်။ ကြယ်ပျံများခုခံအားနှင့် တွေ့ဆုံပြီးလျှင် လင်းလာကြ ခြင်းနှင့် နေမှမြူမှုန်များစွန့်ထုတ်ပစ်ခြင်းကြောင့် အော်ရိုးရားခေါ် မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းအလင်းရောင် ပေါ်ပေါက်လာခြင်းတို့မှာလည်း ထို အရပ်ဒေသမှပင်ဖြစ်သည်။ လူတို့ပြုလုပ်ယူသည့် အရာဝတ္ထုများမှာ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အတွင်းက လန်ဒန်မြို့ကို ပစ်ခတ်ရန် ဂျာမန်များ အသုံးပြုခဲ့သည့် ဗွီ ၂ လက်နက်ဖြစ်၏။ ယခုအခါ ထိုလက်နက်မျိုး ဖြင့်၎င်း၊ ဂြိုဟ်တုစသော အာကာသယာဉ်များဖြင့်၎င်း အထက်ဖက် လေထုရှိ အခြေအနေကို သိပ္ပံပညာရှင်များက စုံစမ်းလျက်ရှိကြပေ သည်။
အယ်ရစ္စတိုင်ဒီ
အယ်ရစ္စတိုင်ဒီသည် ထင်ရှားသော နိုင်ငံခေါင်းဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်သော်လည်း ဆင်းရဲနွမ်းပါးသူ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် သူကွယ်လွန်သောအခါ အေသင်အစိုးရက သင်္ဂြိုဟ်စရိတ်ကို စိုက်ထုတ်သုံးစွဲရသည်။ ကျန်ရစ်ခဲ့သော သားတစ်ယောက်နှင့် သမီးနှစ်ယောက်တို့ကိုလည်း အစိုးရကကြည့်ရှုထောက်ပံ့ခဲ့ရလေသည်။
မာလကာကုန်းရွာ၊ ထိန်ငူ
မာလကာကုန်းရွာ၊ ထိန်ငူ
ဆတွဲရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ဆတွဲရွာ(Satwe)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ ဆွမ်ဖောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၀၄၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မင်းကြီးစွာ (ပြည်)
မင်းကြီးစွာ သည် ပြည်တွင် မင်းပြုသော ပဒေသရာဇ်တပါးဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ
ပြည် သီဟသူရနှင့် အတုလသီရိမဟာရာဇဒေဝီတို့မှ မြင်သည်။
ကြင်ဘက်များ
မင်းရဲကျော်စွာ စောရွှေခက် သမီး စောမြတ်လေးနှင့် စုံဖက်ရာ -
ဘဝနိဂုံး
၈၄၄ ခုတွင် လွန်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်းဝမင်းဆက်
တံတားကြီးရွာ၊ မြင်းကဆိပ်
တံတားကြီးရွာ၊ မြင်းကဆိပ်
​ပေါက်တောရွာ၊ ကျုံတာ
ပေါက်တောရွာ၊ ကျုံတာ
သရက်အုပ်ရွာဟောင်းရွာ
သရက်အုပ်ရွာဟောင်းရွာ
ညောင်ငုတ္တိုရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်
ညောင်ငုတ္တိုရွာ (Nyaungngoketo)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ ဆားတောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၀၁၁ ဖြစ်သည်။  ၎င်းရွာသည် ဆားတောင်မြို့ပေါ်ရှိ ညောင်ငုတ္တိုရပ်ကွက် ဖြစ်သွားသည်။
ဓညင်းဖြူရွာ၊ ကျွန်းသာယာ
ဓညင်းဖြူရွာ၊ ကျွန်းသာယာ
ဥယျာဉ်စုရွာ၊ ထိန်ငူ
ဥယျာဉ်စုရွာ၊ ထိန်ငူ
မကွေးနည်းပညာတက္ကသိုလ်ဘားကမ့်
မကွေးမြို့ ကံပြားရွာတွင် ရှိသော မကွေးနည်းပညာတက္ကသိုလ်တွင် ပထမဦးဆုံးကြိမ် အဖြစ် နည်းပညာဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးဖလှယ်ပွဲ ဖြစ်သည့် ဘားကမ့်ကို ဩဂုတ်လ ၉ ရက် နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ တက်ရောက်သူအရေအတွက် ၇၀၀ ခန့်ရှိသည်။ ကျင်းပသည့် အချိန်မှာ နံနက် ၉ နာရီမှ ညနေ သုံးနာရီ အထိ ဖြစ်သည်
NGC 198
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
အထက်ကွမ်းချောင်းရွာ၊ ကျင်ကြီး
အထက်ကွမ်းချောင်းရွာ၊ ကျင်ကြီး
ကျုံပဒီရွာ၊ ထိန်ငူ
ကျုံပဒီရွာ၊ ထိန်ငူ
ပင်စောက်ရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
ပင်စောက်ရွာ (Pinzauk)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မောက်မယ်မြို့နယ်၊ ဟိုနမ့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၄၁၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုနမ့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၅၇၅ ဦး၊ မ ၄၈၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၄၆၀ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
စစ်စတီစကိုးစစ်
စစ်စတီစကိုးစစ် (Cysticercosis) ဆိုသည်မှာ ဝက်များတွင် ရှိသော သံကောင် (တုတ်ကောင်)(တုတ်ပြားကောင်)၏တုတ်ကောင်ပေါက်လေးများ(cysticercus)သည် လူ၏ ခန္တာကိုယ်တစ်သျှူး တွင်းသို့ ကူးစက်ဖြစ်ပွားမှု (Taenia solium) ဖြစ်သည်။ လူများတွင် နှစ်ပေါင်းများစွာ ရောဂါလက္ခဏာ အနည်းအကျဉ်းမျှသာပြသခြင်း သို့မဟုတ် လုံး၀ မပြဘဲနေခြင်း များဖြစ်တတ်သည်။ အရေပြားနှင့် ကြွက်သားများတွင် နာကျင်မှုမရှိသော တစ်စင်တီမှ နှစ်စင်တီမီတာခန့်ရှိ အတုံးလိုက်အဖုအကျိတ် ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည် သို့မဟုတ် ဦးနှောက်တွင် ထိခိုက်မှုရှိခဲ့ပါက နျူရို စစ်စတီစကိုးစစ်  ဦးနှောက်နှင့် အာရုံကြောဆိုင်ရာ (ထိခိုက်မှုဆိုင်ရာ)အသွင်အပြင်လက္ခဏာများ ပြတတ်သည်။ နှစ်၊ လ၊ ရှည်ကြာလာသော် ယင်းအဖုအကျိတ်များသည် နာကျင်လာခြင်း ရောင်ရမ်းလာခြင်းဖြစ်နိုင်သော်လည်း ပြန်ပျောက်သွားတတ်သည်။  ဖွံ့ဖြိုးဆဲ နိုင်ငံများတွင် ယင်းသည် တက်ခြင်း seizure၏ အခြေခံအကြောင်းရင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
ဖြစ်ပေါ်ရခြင်းအကြောင်းရင်းနှင့် ရောဂါ ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ခြင်း
သံကောင်(တုတ်ကောင်)ဥများပါဝင်သော အစားအစာနှင့် ရေတို့ကို စားသောက်မိခြင်းများကြောင့် အဖြစ်များတတ်သည်။ မချက်ပဲအစိမ်းစားသော ဟင်းသင်းဟင်းသီးဟင်းရွက်များသည် အဓိကအကြောင်းရင်းများဖြစ်သည်။ သံကောင်ပိုး ဥများသည် သံကောင်ရောဂါရှိသူ ဝေဒနာရှင်၏ မစင်မှ လာခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းရောဂါအခြေအနေကို တယ်နီအဲစစ် (taeniasis) ဟုခေါ်သည်။ တယ်နီအဲစစ်သည် သီးခြားရောဂါတစ်ခုဖြစ်ပြီး စိတ်ချလောက်အောင် သေချာစွာချက်မထားသော လုံလောက်စွာမကျက်သေးသော ဝက်သား ၏ စစ် တ်(cysts )ကို စားခြင်းမှဖြစ်ပေါ်သည်။ တုတ်ကောင် (သံကောင်)ရောဂါရှိသောသူများနှင် အတူတကွနေထိုင်သူများသည် စစ်စတီ စကိုးစစ် ရောဂါဖြစ်ရန် အလားအလာပိုများသည်။ ရောဂါ ရှိမရှိစစ်ရန် စစ်တ်အကျိတ်ကို သေးငယ်သောအပ်ဖြင့် ထိုးဖောက်စုပ်ယူစစ်ဆေးခြင်း ဖြင့် ရောဂါပိုင်းခြားဆုံးဖြတ် သိရှိနိုင်သည်။ ဦးနှောက်တွင်း ရောဂါထိုးဖောက်ဝင်ရောက်မှု ရှိမရှိ စစ်ရန် စီတီ(CT) သို့မဟုတ် အဲမ်အာရ်အိုင်စက်ဖြင့် ဦးနှောက်အား ဓာတ်ပုံများရိုက်ယူခြင်းသည် အသုံးအကျဆုံးဖြစ်သည်။  ဦးနှောက်ပိုင်း ကျောရိုးအရည်cerebral spinal fluid နှင့် သွေးများတွင် အီအိုစီနီဖီးလ်စ်(eosinophils) ခေါ် သွေးဖြူဥများ ပိုမိုတိုးပွားလာမှု များကိုလည်း ညွှန်ပြလက္ခဏာများအဖြစ် အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။
ကြိုတင်ကာကွယ်ခြင်းနင့် ကုသမှု
ကူးစက်မှုမှ ကာကွယ်ရန် တစ်ကိုယ်ရေ သန့်ရှင်းမှုနှင့် အထွေထွေသန့် ရှင်းစင်ကြယ်မှုတို့ဖြင့် ထိရောက်စွာကာကွယ်နိုင်သည်။ ယင်းတို့တွင် ဝက်သားကို (ပိုးများသေသေည်အထိ) လုံလောက်စွာ စိတ်ချရလောက်သည်အထိ ကျက်အောင်ချက်ခြင်း၊ ကျန်းမာရေးနှင့် ပြည့်စုံသော(ရေလောင်း) အိမ်သာများရှိခြင်း နှင့် သန့်ရှင်းသော သောက်သုံးရေများ ရရှိသုံးစွဲနိုင်ခြင်းတို့ဖြစ်သည်။  ရောဂါပြန့်ခြင်းမှကာကွယ်ရန် အလို့ငှာ တယ်နီအဲစစ်( taeniasis) ဝေဒနာရှင်များကို ကုသရန် အရေးကြီးသည်။ ဦးနှောက်နှင့် အာရုံကြောသို့ မထိခိုက်သော ရောဂါများကို ကုသရန် လိုအပ်ချင်မှ လိုအပ်ပေမည်။ နျူရိုစစ်စတီစကိုးစစ် ရောဂါ ရှိသူများကို ပရဇိကွမ်တဲလ်(praziquantel) သို့မဟုတ်အာလ်ဘဲန်ဒါဇိုးလ်(albendazole) ဆေးဝါးများဖြင့် လည်း ကုသတတ်သည်။ Steroids,   စစ်တ်အကျိတ်များကို ခွဲစိတ်နည်းဖြင့်လည်း ခွဲထုတ်တတ်သည်။
ရောဂါဆက်စပ်၊ ဖြစ်ပျက်၊ ကူးစက်ပြန့်ပွားမှု
ဤ ဝက်မှ လာသောတုတ်ကောင်များကို အထူးသဖြင့် အာရှတိုက်၊ အာဖရိကတိုက် ဆဟာရဒေသဝန်းကျင်နှင့် လက်တင်အမေရိကနိုင်ငံများ တို့တွင် တွေ့ ရှိရသည်။ အချို့ ဒေသများတွင် လူဦးရေ၏ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်အထိ ဤသံကောင် ရောဂါရှိသည်ဟု ယူဆကြသည်။ <ref name=Garcia03/> တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးပြီး နိုင်ငံများတွင် ဤရောဂါသည် အလွန်မှ ရှားပါးသည်။ <refname=Bob2014/> ကမ္ဘာတလွှား ၁၉၉၀ အထိ သေဆုံးခဲ့မှု ၇၀၀ ခန့်ရှိခဲ့ရာမှ ၂၀၁၀ ခုနှစ်အထိ ဤသံကောင်ရောဂါကြောင့် သေဆုံးမှု ၁၂၀၀ ခန့်ရှိသည်။ စစ်စတီစကိုးစစ်သည် ဝက်နှင့် နွားများတွင်လည်း ဖြစ်ပွားတတ်သော်လည်း ၎င်းတို့သည် အများအားဖြင့် သက်တမ်းတိုသဖြင့် ရောဂါလက္ခဏာအသွင်အပြင် ပြခဲလှသည်။ ဤ ရောဂါသည် လူသား များတွင် သမိုင်းအစဉ် တစ်လျှောက်လုံးတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ယင်းရောဂါသည် လျစ်လျူရှု ခံရသော အပူပိုင်းဒေသဆိုင်ရာ ရောဂါတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
မင်းသားဆိပ်ရွာ
မင်းသားဆိပ်ရွာ
စပါးတုံရွာ၊ စပါးတုံ
စပါးတုံရွာ၊ စပါးတုံ
သဲခုံကြီးရွာ၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်
သဲခုံကြီးရွာ (Theakhongyi)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်၊ မယင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၈၄၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မယင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၄၆ ဦး၊ မ ၈၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဇီးကုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျက်သရေရွာ၊ ကျွန်းသာယာ
ကျက်သရေရွာ၊ ကျွန်းသာယာ
လက်ပန်ကုန်းရွာ၊ မြင်းကဆိပ်
လက်ပန်ကုန်းရွာ၊ မြင်းကဆိပ်
ခွန်ပုတ် (ဟောင်း)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ခွန်ပုတ် (ဟောင်း)ရွာ (Hkunpoke (Haung))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းငွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၅၂၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းငွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၈၆ ဦး၊ မ ၆၀၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၉၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်လှိုင်ရွာ၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်
နောင်လှိုင်ရွာ (Naunghlaing)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်၊ နောင်လှိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၈၇၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နောင်လှိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၇၆ ဦး၊ မ ၁၇၂၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၅၉၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှောက်ကန်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ရှောက်ကန်ရွာ(Shaukkan)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ ဆွမ်ဖောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၀၄၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လွိုင်တောင်လွိုင်ရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
လွိုင်တောင်လွိုင်ရွာ (Loitawngloi)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ နောင်ဆွမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၂၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်ဆွမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၈၈ ဦး၊ မ ၁၃၈၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၇၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုက်ကယ်ကျော်မြင့်ဟွားဟူ
thumb|300px|ဦးကျော်မြင့်ကို ရုံးထုတ်လာစဉ် (VOA News) ဦးကျော်မြင့် (ခေါ်) မိုက်ကယ်ကျော်မြင့် (ခေါ်) မိုက်ကယ်ဟွားဟူသည် စီးပွားရေးသမားအဖြစ်မှ ယခုဖျက်သိမ်းခံရလိုက်ပြီဖြစ်သည့် နှင်းဆီပါတီ (UDP) ၏ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် အသွင်ပြောင်းလာသူဖြစ်သည်။
အစောပိုင်းဘဝ
ဦးကျော်မြင့်သည် ၁၉၆၈ နောက်ပိုင်းတွင် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ (ဗကသ) ထဲသို့ တရုတ်နိုင်ငံဘက်မှ ဝင်ရောက်လာသူများထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဗကပ အရှေ့မြောက်စစ်ဒေသ စစ်ဒေသမှူး ရဲဘော်ဇော်မိုင်၏ သမီးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။
၁၉၉၀ နှစ်များတွင် ဝ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့သည် စစ်အစိုးရနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ရယူပြီးနောက် ရန်ကုန်မြို့ပေါ်တွင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ၊ ကုမ္ပဏီများ တရားဝင် တည်ထောင် လုပ်ကိုင်သည်။ ယင်းတို့အနက်တစ်ခုမှာ မြန်မာကျုံယွမ်ကုမ္ပဏီဖြစ်ပြီး ဥက္ကဋ္ဌမှာ ထိုစဉ်က ဝတပ်ဖွဲ့၏ စီးပွားရေးတာဝန်ခံ ဦးကျော်မြင့် ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၈ တွင် မြန်မာကျုံယွမ်ကုမ္ပဏီကို ငွေကြေးမသမာမှုဖြင့် အရေးယူခံရပြီး ဦးကျော်မြင့် ထောင် ၉ နှစ်ကျသည်။ မန္တလေး အိုးဘိုထောင်တွင် ထောင်ကျပြီး တစ်နှစ်ခန့်အကြာတွင် နာမကျန်းဖြစ်သည်ဆိုကာ မန္တလေးပြည်သူ့ဆေးရုံကြီး၌ တက်ရောက်ကုသနေစဉ် ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်သွားသည်။
နိုင်ငံရေးခိုလှုံခြင်း
ဆေးရုံမှထွက်ပြေးပြီး ဘုန်းကြီးအသွင်ဖြင့် ထိုင်းကို ရောက်သွားသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံမှတစ်ဆင့် အမေရိကန်သံရုံးနှင့်ချိတ်ဆက်ကာ မိသားစုနှင့်တကွ အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် နိုင်ငံရေးခိုလှုံခွင့် ရရှိခဲ့သည်။ အမေရိကန်မှ ထပ်မံ၍ ကနေဒါတွင်လည်း နိုင်ငံရေးခိုလှုံခွင့်ရရှိကာ အခြေချခဲ့သည်။
ကနေဒါနိုင်ငံတွင် တရုတ်အစိုးရကို သစ်ပင်ပျိုးပင်များ ရောင်းချသည့် Maple Leaf Reforestation ကုမ္ပဏီတွင် ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဒါရိုက်တာအဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ကုမ္ပဏီ၏ အတွင်းသတင်းများကို အသုံးချကာ ရှယ်ယာများကို လက်သိပ်ထိုးဝယ်ယူခဲ့သဖြင့် ကနေဒါနိုင်ငံ ဗန်ကူးဗားမြို့ရှိ ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုဈေးကွက် ထိန်းချုပ်မှုဆိုင်ရာ ဗြိတိသျှကိုလံဘီယာကော်မရှင် BCSC က ဒဏ်ကြေးငွေပေးဆောင်စေခဲ့ပြီး၊ ငွေကြေးအရောင်းအဝယ်ဈေးကွက်တွင် ဝင်ရောက်ကစားခြင်းမှ ပိတ်ပင်အရေးယူခြင်း ခံရသည်။
အေးကျော် (သမိုင်းပညာရှင်)
ဒေါက်တာအေးကျော် (၁၉၃၆ ဒီဇင်ဘာ ၃၀ - ၂၀၁၂ ဇန္နဝါရီလ ၁၉) သည် ရခိုင်လူမျိုး သမိုင်း ပညာရှင်တဦးဖြစ်သည်။ ဒေါက်တာအေးကျော်ကို ၁၉၃၆ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ရခိုင်ပြည်နယ် တောင်ကုတ်မြို့နယ် တန်းလွဲချောင်း ရွာမ ရွာသစ် တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ အဘ ဦးမောင်လူ၊ အမိ ဒေါ်လှဝင်းဦးတို့မှ မွေးဖွားခဲ့ပြီး အငယ်ဆုံးသားဖြစ်သည်။
လုပ်ကိုင်ခဲ့သော တာဝန်များ
၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံ မိုနာ့ချ် တက္ကသိုလ်မှပေးအပ်သော သမိုင်းဆိုင်ရာ ပါရဂူဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား ပညာရေးသမိုင်း စာအုပ်ဖြင့် အမျိုးသား စာပေဆု ရရှိခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး
အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် နေထိုင်သော ဆရာကြီး ဒေါက်တာအေးကျော်သည် ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလ ၁၉ ရက်နေ့ အမေရိကန် စံတော်ချိန် ညနေ ၆နာရီ ၃၀ မိနစ်တွင် အသဲကင်ဆာ ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သွားသည်။ ကွန်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၇၈ နှစ်ရှိပြီဖြစ်ပြီး ဇနီးဒေါ်ထွေးယဉ် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်(တွဲဖက် ပါမောက္ခ၊ ဒဿနိက ဌာန – အငြိမ်းစား) နှင့် သား ၃ ယောက်၊ သမီး ၃ ယောက် ကျန်ရှိခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရခိုင် တိုင်းရင်းသားများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ သမိုင်းပညာရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ကျင်သက်ရွာ၊ ထိန်ငူ
ကျင်သက်ရွာ၊ ထိန်ငူ
အစစမ်းရွာ၊ မကွေးမြို့နယ်
အစစမ်းရွာ (Ahsasan)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မကွေးမြို့နယ်၊ သစ်ရာကောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၇၂၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သစ်ရာကောက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၃၉ ဦး၊ မ ၂၆၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၉၉၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကျောက်ဖြူမြို့
ကျောက်ဖြူမြို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အနောက်ပိုင်း ရခိုင်ပြည်နယ် တွင် တည်ရှိသည်။ ကျောက်ဖြူခရိုင်၏ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့ကြီးဖြစ်သည့်အပြင် ရခိုင်ပြည်နယ်၏ ဒုတိယမြို့တော်လည်းဖြစ်သည်။ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်၏ အရှေ့ဘက် ကမ်းခြေအနီး ပင်လယ်ပြင်တွင် တည်ရှိသော ရမ်းဗြဲကျွန်း၏ မြောက်ဘက်အစွန်း သံစစ်မြစ်ဝ၌ တည်ရှိသည်။ ရန်ကုန်မြို့မှ အနောက်မြောက်ဘက် မိုင် ၂၅ဝ (ကီလိုမီတာ ၄၀၀) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ကာလကတ္တားမြို့နှင့် ရန်ကုန်မြို့တို့အကြား ဆန်စပါးကုန်သွယ်ရာ သဘာဝအလျောက် တည်ရှိသော ပင်လယ်ဆိပ်ကမ်း တည်ရှိသည်။ ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၉၈၃ ခုနှစ် စစ်တမ်းအရ ခန့်မှန်း လူဦးရေ ၁၉,၄၅၆ ဦး ရှိသည်။
သမိုင်းအကျဉ်း
ရှေးအခါက ရခိုင်ပြည်၌ မထင်ရှားသော တံငါရွာကလေးမျှသာ ဖြစ်ခဲ့၏။ ကျောက်ဖြူမြို့ကို ပထမ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ စစ်ပွဲ (၁၈၂၄-၁၈၂၆) ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ကျောက်ဖြူမြို့နေရာတွင် စစ်တပ်များ ချထားခဲ့၏။ ထိုအခါ ကျောက်ဖြူမြို့နယ်မြေသည် စစ်တွေ၊ သံတွဲနှင့် ရမ်းဗြဲခရိုင်များအတွင်းသို့ ကျရောက်ခဲ့၍ အမ်းမြို့မှာ ခရိုင်ဌာနချုပ် ရုံးစိုက်ရာမြို့ မညီညွတ်ခြင်း၊ ပင်လယ်ကမ်းခြေနှင့် ဝေးခြင်းတို့ကြောင့် ယခင်စစ်တပ်များ ချထား ခဲ့ဘူးသော ကျောက်ဖြူမြို့သို့ ၁၈၃၈ ခုနှစ်တွင် ရွေ့ပြောင်းရုံးစိုက်ခဲ့၏။ ရမ်းဗြဲခရိုင်နှင့် အမ်းခရိုင်တို့ကိုလည်း ပေါင်း၍ ကျောက်ဖြူခရိုင်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့လေသည်။ ကျောက်ဖြူမြို့နယ်တွင် ကျေးရွာပေါင်း ၂၇ဝ ကျော် ပါဝင်သည်။
လက်ရှိ ကျောက်ဖြူမြို့မှ ၇ မိုင်ခန့် ကွာဝေးသော အုန်းတောရွာ အနီးတွင် ကျောက်ဖြူရွာဟောင်း တည်ရှိခဲ့ပြီး၊ ကြီးမားသော အဖြူရောင် ကျောက်တုံးကြီး နှစ်တုံးကို (ပေ ၇၀-ခန့် မြင့်သည်။) အစွဲပြု၍ ကျောက်ဖြူဟု အမည်တွင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို ၁၈၅၂ တွင် ခရိုင်မြို့အဆင့် တိုးမြှင့်ခံရပြီး၊ ၁၉၇၄ ခုနှစ် အထိ ခရိုင်မြို့ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၄ ခု ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေသစ် အရ ခရိုင်မြို့များ အားလုံးကို ဖျက်သိမ်းလိုက်သောအခါ ကျောက်ဖြူသည် ၁၉၇၄ မှ ၁၉၈၈ အထိ ရခိုင်ပြည်နယ်၏ မြို့နယ် တစ်ခု အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ တွင် ကျောက်ဖြူ မြို့နယ်စု ဖြစ်လာပြီး၊ နောင်တွင် ကျောက်ဖြူခရိုင် ပြန်ဖြစ်လာသည်။
ယခုအခါ ကျောက်ဖြူမြို့မှာ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာ စည်ကားသောမြို့ကြီး ဖြစ်လာရုံမျှမက သင်္ဘောဆိပ်မြို့လည်း ဖြစ်လာ၍ ပင်လယ်ကူးသင်္ဘောကြီးများ ဝင်ရောက်ဆိုက်ကပ်ကြ၏။ မြို့ပေါ်တွင် ခရိုင်ဌာနချုပ် ရုံးများအပြင် ဆေးရုံ၊ ရဲဌာန၊ စာပို့တိုက်၊ စာသင်ကျောင်းနှင့် ဈေးများရှိကြ၏။ မြို့စည်ပင်ရေးကို ၁၈၈၅ ခုနှစ်မှ စ၍ မြူနီစီပယ်အဖွဲ့က စီမံအုပ်ချုပ်လာခဲ့၏။
ပညာရေး
၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ဆရာဖြစ်သင်ကောလိပ်ကို ကျောက်ဖြူမြို့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ကျောက်ဖြူဥပစာကောလိပ် ကို ၁၉၅၄ တွင် ဖွင့်လှစ်သည်။ ဤဥပစာ ကောလိပ်ကျောင်းတွင် အထွေထွေဝိဇ္ဇာ ပညာရပ်များကို ပါ သင်ကြားပို့ချခဲ့သည်။ ရခိုင်ပြည်နယ် စစ်တွေတက္ကသိုလ်သည် ကျောက်ဖြူဥပစာကောလိပ်ဖြင့် သန္ဓေတည်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ စစ်တွေတက္ကသိုလ် သမိုင်းမှတ်တမ်းများက ပြဆိုသည်။ ဆရာဖြစ်သင်ကောလိပ်သည် ယခုအခါ ကျောက်ဖြူ ပညာရေးဒီဂရီကောလိပ် အဖြစ်တည်ရှိပြီး၊ ပညာရေးဆိုင်ရာ ဘာသာရပ်များကို ပို့ချလျက် ရှိသည်။
ကျောက်ဖြူအစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံအား ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် အစိုးရနည်းပညာကောလိပ်အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၂-၂၀၂၃ ပညာသင်နှစ်မှစ၍ အင်ဂျင်နီယာနည်းပညာဘွဲ့ (B.Tech) ပေးအပ်မည့် သင်တန်းများကို စတင်သင်ကြားပေးခဲ့သည်။၂၀၂၃ခုနှစ်၊မေလတွင် အစိုးရနည်းပညာကောလိပ် (ကျောက်ဖြူ)ကို နည်းပညာတက္ကသိုလ် (ကျောက်ဖြူ) အဖြစ် အဆင့်တိုးမြှင့်ပေးခဲ့သည်။
လမ်းပန်းဆက်သွယ်​ရေး
ကျောက်ဖြူမြို့မှာ ရန်ကုန်မြို့နှင့် ကုန်းလမ်း လေယာဉ်လမ်းများဖြင့် ဆက်သွယ်လျက် ရှိသည်။ မြို့၏ အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင် ၁.၂၂ ရှိ၍ ၁၉၅၃ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၇၂၄၁ ယောက် ရှိသည်။
ထင်ရှားသည့်နေရာများ
ကျောက်ဖြူမြို့မှ ၁၆ မိုင်ကွာဝေးသည့် မင်းပြင် အရပ်တွင် မိုးလေဝသ တိုင်းထွာရေး ရေဒါစခန်း တစ်ခုကို ဆောက်လုပ်ထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသော ရေဒါ စခန်းဖြစ်သည်။ ဇင်ချောင်းကမ်းခြေသည် လှပသော ပင်လယ် ကမ်းခြေဖြစ်သည်။ ကျောက်ဖြူမြို့အနီးရှိ ပွိုင့်ကမ်းခြေသည် ထင်ရှားသည်။
ကျောက်ဖြူမြို့၏ အရှေ့တောင်ဘက် ၃ မိုင်ခန့်အကွာ စိုင်ချုံရွာအနီးတွင် နဂါးပွက်တောင် ခေါ် ရွံ့မီးတောင် ရှိသည်။
စေတီပုထိုးများ
မြို့၏ အရှေ့တောင်ဘက် ၁ မိုင်ခွဲခန့်အကွာ ကညင်တောရပ်ကွက် အနီးရှိ စေတီတောင်ပေါ်တွင် လျောင်းတော်မူ ရုပ်ပွားတော် တစ်ဆူ ရှိသည်။ မြို့၏အနောက်တောင်ဘက် ၃ မိုင်ခန့်အကွာ ဂုံးချွိန်ရွာသို့ သွားရာလမ်းခရီး၌ ကျောက်တစ်လုံးဘုရား တည်ရှိသည်။ ဤဘုရားမှာ ကြီးမားသော ကျောက်တုံးကြီး တစ်ခုကို ဘုံဆောင်ပြာသာဒ်လိုဏ်ဂူနှင့် ရုပ်တုတော်များပါ အပြီးဖြစ်မြောက်အောင် ထုလုပ်မွန်းမံထားခြင်း ဖြစ်သည်။ လိုဏ်ဂူတော်နှင့်တကွ ဘုရားရုပ်တုတော်များ၊ ပန်းဆိုင်းများ၊ ဘီလူးရုပ်၊ နတ်ရုပ် စသောအရုပ်ဟန်ပန် တို့သည် ရှေးရခိုင်များ၏ ဗိသုကာပညာနှင့် ကျောက်ဆစ်ပညာများကို သရုပ်ဖော်ပြလျက်ရှိသည်။ ကျောက်တစ်လုံးဘုရား၏ တောင်ဘက် ၂ မိုင်ခန့်အကွာ ကံကော်တောအရပ်တွင် ကံကော်တောဘုရားဟု ထင်ရှားသော ရုပ်တုတော်တစ်ဆူ ရှိသည်။ ထိုရုပ်တုတော်ကို ပင်လယ်ထဲမှ ပင့်ဆောင်ရရှိခဲ့သောကြောင့် ပေါ်တော်မူဘုရားဟု ခေါ်ဝေါ်သမုတ်ကာ ကိုးကွယ်ကြသည်။
ပင်းသင်းရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်
ပင်းသင်းရွာ (Pinthin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ ဆားတောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၀၀၅ ဖြစ်သည်။  ၎င်းရွာသည် ဆားတောင်မြို့ပေါ်ရှိ ပင်းသင်းရပ်ကွက် ဖြစ်သွားသည်။
ခေါင်းပေါင်း
ခေါင်းပေါင်း ဆိုသည်မှာ မြန်မာအမျိုးသား အသုံးအဆောင်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဆံစွန်း၊ ဆံထုံးအား မပေါ်အောင် ဦးခေါင်းထက်၌ ရစ်လိမ်ထားသည့် ပဝါကို ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ဆံစွန်း၊ ဆံထုံးမမြင်အောင် ဥက္ခောင်း ရင်း ပေါင်း သမျှမဆို မကိုဋ်ကိုပင် ဦးဗောင်း (ဦးပေါင်း) ဟူ၍ ဝိနည်းအဋ္ဌကထာ၌ လာသည်။ ဦးရစ်ဟုလည်း ခေါ်သည်။ နန်းတွင်းသားများမှာ သျှောင်ကို ရစ်၌ ပေါင်းကြပြီး အရပ်သားများမှာ သျှောင်ကို အုပ်၍ ပေါင်းကြသည်။ မည်ဆိုပင်ဖြစ်စေ ခေါင်းပေါင်းဟု ခေါ်သည်ချည်း ဖြစ်သည်။
နောက်ခံသမိုင်း
ခေါင်းပေါင်းခြင်းကို အိန္ဒိယမှ ယူသည်ဟု ဆိုကြသည်။ အိန္ဒိယ၌လည်း ခေါင်းပေါင်းခြင်းမှာ ရှေးကျသော ဓလေ့တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဂေါတမဘုရား ဓာတ်တော်ဝေရာ၌ ဒေါန ပုဏ္ဏားသည် ဓာတ်တော်အချို့ကို ဦးရစ်ကြား၌ ဝှက်ကြောင်း ကျမ်းဂန်တွင် လာသည်။ အာနန္ဒာလိုဏ်အတွင်းရှိ သိဒ္ဓတ္ထမင်းသားပုံ၌ပင် ဗောင်းထုပ်ကို တွေ့ရသည်။ ပုဂံပြည် နရပတေ့မင်းလက်ထက် ရာဇသင်္ကြံ၏သား အုတ်လှငယ်မှာ ဗောင်းထုပ်ချွတ်ကာ ဦးဆွေးဆံမြည့် အမှုတော်ထမ်းကြောင်း ပြတင်ဖူးသည်။ သက္ကရာဇ် ၇၉၃ ခုထိုး အင်းဝခေတ် ကျောက်စာတစ်ချပ်တွင် သူကြီးများကို ဦးပေါင်းဖျင် တစ်စုံစီပေးကြောင်း သိရသည်။ မဏိရတနာပုံနှင့် ရာဇဝင်များ၌လည်း သက္ကရာဇ် ၇၀၀ ကျော်တွင် မြန်မာမင်း၊ ရခိုင်မင်းတို့ ဗောင်းထုပ်ဆင်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ရာဇဝင်၌ အလောင်းစည်သူမင်း ဦးဗောင်းကျားနှင့် ဗောင်းထုပ်ကြောင်း ထင်ရှားရှိသည်။ သက္ကရာဇ် ၇၃၀ တွင် မင်းကြီးစွာစော်ကဲ နန်းတက်စဉ်က ကန္နားနှင့်ထိ၍ ဗောင်းတော်ကျွတ်ဖူးကြောင်း သိရသည်။ သက္ကရာဇ် ၉၀၀ ကျော်ခန့်ပေါ် အိုင်ချင်းတစ်ခုတွင် - "ထွေးတော်အိမ်ပါး" "တောင်ဆီနားသို့" "ယာသွားပို့ပြန်" "စောင်းလျားခြံနှင့်" "လက်ပံပင်ရှေ့" "<ကျဉ်းမြောင်းကွေ့ တွေ့သောအခါ" "ပုဝါရက်သစ်" "မယ်ကပေးတဲ့" "ခေါင်းပေါင်းပြာလည်မှာရစ်လို့" ဟူ၍ စပ်ဆိုထားသည်ကိုထောက်၍ ဒုတိယအင်းဝခေတ်တွင် ပုဝါကို တွင်တွင်ကျယ်ကျယ်သုံးနေကြောင်း သိရသည်။