cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဆန်းလွင်
အစောပိုင်း စာအုပ်များ
စာပေလောကသို့ ထိုအချိန်မှ စ၍ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် ‘အသည်းလမ်းမှာ လျှောက်လာပါ’၊ ‘ဒေါက်တာ မော်လီမိုး’၊ ‘သစ္စာနယ်လွန်သူရယ်’၊ ‘မုန်းသံသရာချေ’ စသည့် ကာလပေါ် ဝတ္ထုများ ထုတ်ခဲ့သည်။ ဝတ္ထုထုများ လှိုင်⁠လှိုင်ထွက်နေသကဲ့သို့ တစ်ဖက်မှလည်း သူသည် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး အရာရှိအဖြစ်လည်းကောင်း၊ အလွတ်ပညာသင် ကျောင်းဆရာအဖြစ် လည်းကောင်း လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၂ ခုတွင် ဒဿနိကဗေဒ ဂုဏ်ထူးဖြင့် ဝိဇ္ဇာ (ရွှေတံဆိပ်) ရကာ မဟာဝိဇ္ဇာတန်းကို ဆက်လက်သင်ကြားခဲ့သည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဒဿနိကဗေဒဌာနတွင် နည်းပြဆရာအဖြစ် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ရင်း ‘သျှင်ဥက္ကဋ္ဌသို့ ပြန်ကြားချက်’ နှင့် ‘ရွှေဥဒေါင်းသို့ ပြန်ကြားချက်’ ဟူသော စာအုပ်နှစ်အုပ်ကို ရေးသားခဲ့သည်။
နည်းပြဆရာ
ရန်ကုန်ဝိဇ္ဖာနှင့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ်၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေရာမှ မြစ်ကြီးနားကောလိပ်သို့ ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ထမ်းရသည်။ ထိုအခါ ကချင်ပြည်နယ် နေရာအနှံ့ လှည့်လည်လျောက်သွားရင်း အတွေ့အကြုံများကို ၁၉၆၅ - ၆၆ တွင် လုပ်သားပြည်သူ့နေ့စဉ် သတင်းစာ၌ ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။ ၁၉၆၇ ခုနှစ် မြစ်ကြီးနားကောလိပ်မှ ရန်ကုန် ဝိဇ္ဖာသိပ္ပံတက္ကသိုလ် ပြန်လည်ရွှေ့ပြောင်း၍ ၁၉၇၁ ခု တွင် ဒေါက်တာခင်မောင်ဝင်းနှင့် တွဲဖက်၍ ‘အခြေခံ ယုတ္တိဗေဒကျမ်း’ ကို ပြုစုခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုတွင် ကထိကရာထူးဖြင့် ပညာလောကမှ အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။ ၁၉၆၈ ခုတွင် အေးစာပေတိုက်မှ ထုတ်ဝေသော ‘ဖဲသမား’ ဝတ္ထု (ဘာသာပြန်) ဖြင့် အမျိုးသားစာပေ (စတုတ္ထဆု) ရရှိခဲ့သည်။
ရုပ်ရှင်လောက
၁၉၆၈ ခုတွင် ရုပ်ရှင်လောကသို့ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ အဖြစ် စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဒါရိုက်တာနန္ဒမင်းခေါင် အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ကားများ ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဆန်းလွင် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်သင်တန်းကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ တွင် ရုပ်ရှင်အနုပညာနှင့် ‘ရုပ်ရှင်အတတ်ပညာအခြေခံများ’ စာအုပ်ကို ရေးသားထုတ်ဝေသည်။ မျက်နှာငယ်ရမှာက မောင့်ချစ်ဦး၊ လောကကိုအလှဆင်မယ်၊ ဝံပုလွေနှင့် လှယမင်း၊ ငါ့ညီ ငါ့မြေငါ့အမေ၊ လကွယ်မိုးနှောင်၊ မနော်ဟရီအလှ စသည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ၌ အနုပညာတစ်နေရာမှ ဦးဆောင်လှုပ်ရှားခဲ့။ ထို့နောက် ဆန်းလွင်သရုပ်ဆောင်သင်တန်း ကို ဖွင့်လှစ်၍သရုပ်ဆောင်သစ်များ မွေးထုတ် ပေးခဲ့။
ဘာသာတရားတွေ့ရှိခြင်း
အသက် (၃၂) နှစ်အရွယ်တွင် ပါမောက္ခ ဒေါက်တာခင်မောင်ဝင်းက သူ့အား ကမ္ဘာအေးကုန်းမြေရှိ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ် စာကြည့်တိုက်သို့ လွှတ်၍ ဗုဒ္ဓ၏ ကိုယ်ကျင့်တရားပညာ (Buddhist Ethics) ကို သုတေသန ပြုရန် လမ်းညွှန်ခဲ့သည်။ ထိုမှ စ၍ သူသည် ဗုဒ္ဓဘာသာ အယူဝါဒကို စနစ်တကျ လေ့လာလိုက်စားခဲ့သည်။ ထိုစဉ်တွင်ပင် သူ၏ ဆရာမ ရီနာဆာကားအိမ်တွင် ကျေးဇူးရှင် တောင်ပုလုဆရာတော်ကြီးကို ဖူးခွင့်ရသည်။ သိလိုသော ပြဿနာပုစ္ဆာများအား ဆရာတော်ကြီးကို မေးခွင့်ရသည်။ ဆရာတော်ကြီးက တိုက်ရိုက်မဖြေဘဲ ပဋိပုစ္ဆာဗျာကရဏနည်းဖြင့် မေးခွန်းမေး၍ ပြန်ဖြေသည်။ ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် ဘာသာရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ဗုဒ္ဓဘာသာကို တစ်သက်တာကာလပတ်လုံး ဆည်းကပ်သွားရန်ဆုံးဖြတ် ကာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်အဖြစ် ခိုင်ခိုင်မာမာခံယူခဲ့သည်။
စာရေးဆရာ ဆန်းလွင် ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များအနက် ရတနာသုံးပါးကို ယုံကြည်ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်လာသူတစ်ယောက်အကြောင်း၊ သစ္စာဉာဏ်ပွင့် ဒဿန၊ ဘုံစဉ် ဒဿန၊ သေခြင်းဒဿန၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ သိမှတ်ဖွယ်ရာများ၊ ထေရဝါဒ အုတ်မြစ်အဖွင့်၊ ဝိပဿနာရှုနည်း လက်စွဲကျမ်း၊ ယောဂီလက်စွဲကျမ်း တို့ ဖြစ်သည်။ ဦးဆန်းလွင်သည် အသက် (၃၅) နှစ်တွင် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်အဖြစ် ခံယူကာ အသက် (၅၈) နှစ် အရွယ် (၁၉⁠၉၆) တွင် အရှင်အာဒိစ္စရံသီဘွဲ့ဖြင့် ရဟန်းအဖြစ် ခံယူခဲ့သည်။ ရဟန်းဘဝတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာသင်တန်းများဖွင့်၍ ပို့ချပေးခဲ့သည်။
တောင်ငူမြို့ ရွှေမင်းဝန်ကျောင်းတိုက်ဆရာတော်အဖြစ်နှင့် ဘာသာရေး၊ သာသနာရေး လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်တော်မူရင်း ၂၀ဝ၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၂၆) ရက်နေ့တွင် ဘဝနတ်ထံ ပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။
ရေးသားပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ
၁။ ဖီလိုဆိုဖီ ကကြီးခခွေး
၂။ ရုရှားတွေးခေါ်ရှင်ကြီးများ
၃။ တရုတ်တွေးခေါ်ရှင်ကြီးများ
၄။ ကမ္ဘာ့တွေးခေါ်ရှင်ကြီးများ
၅။ အိုင်းစတိုင်း(၂-တွဲ)
၆။ ဖဲသမား
၇။ ရုပ်ရှင်အနုပညာနှင့်အတတ်ပညာ
၈။ ကျူရိုးရှင်
၉။ ရတနာသုံးပါးကို ယုံကြည်ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်လာသူတစ်ယောက်အကြောင်း(၄-တွဲ)
၁၀။ ရွှေတောင်တက်ဒဿန
၁၁။ တရားတွေ့ဖို့ ချမ်းမြေ့ဖို့
၁၃။ ကိုယ်တွေ့ဝိပဿနာ
၁၄။ ဓမ္မဒဿနစာစု
၁၅။ဉာဏ်လမ်းပေါ်လျှောက် လူတစ်ယောက်အကြောင်း
ကိုယ်ရေးအကျဉ်း
၁၉၄၈ - ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ(၁၃)ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့တွင် ရခိုင်ပြည်နယ် သံတွဲမြို့၌ အဖ-ဦးဘိုးညွန့်၊ အမိ-ဒေါ်လှကြီးတို့မှ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ အမည်ရင်း ဦးဆန်းလွင်ဖြစ်သည်။
၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် စာပေများကို စတင်ရေးသားခဲ့ပြီး ငယ်စဉ်ကပင် စာရေးဆရာဖြစ်လိုသည့် ဆန္ဒရှိခဲ့သည်။ အသက်(၁၇)နှစ်အရွယ် (၁၉၅၅) ခုနှစ်တွင် (၁၀)တန်းအောင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၆ - မိရိုးဖလာအရ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တစ်ဦးမဟုတ်ခဲ့။ အခြားဘာသာအယူဝါဒများလေ့လာ။
၁၉၅၈ - ဝတ္ထုများရေးသားကာ စာပေနယ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့။ အသက် (၂၀)အရွယ်တွင် ကွန်မြူနစ်ဝါဒကို လေ့လာ ပြီးနောက် အခြားအယူဝါဒများကို စွန့်ပယ်ခဲ့။ သက်ကြီးတက္ကသိုလ်သို့ တက်ရောက်၍ ဘဝကိုရုန်းကန်ခဲ့။ ထို့နောက် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးရုံးတွင် လက်ထောက်လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးအရာရှိ၊ တရားစွဲအရာရှိအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့။
၁၉၆၁ - အသဲလမ်းဝယ် လျှောက်ခဲ့ပါ၊ ဒေါက်တာမော်လီမိုး၊ သစ္စာနယ်လွန်သူရယ်၊ မုန်းသံသရာချေ၊ မုန်း ဆက်ဆက်မရွယ် စသောဝတ္ထုများထွက်။ ရှင်ဥက္ကဋ္ဌသို့ ပြန်ကြားချက်- စာအုပ်ထွက်။
၁၉၆၂ - ဒဿနိက ဂုဏ်ထူးဖြင့် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (ရွှေတံဆိပ်)ရရှိကာ မဟာဝိဇ္ဇာတန်းကို ဆက်လက်တက်ရောက်သင် ကြားခဲ့ပြီး ဒဿနိကဗေဒဌာနတွင် နည်းပြအဖြစ်နှင့် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့။ ထိုအချိန်တွင် ဒဿနိကဗေဒပညာနှင့် ပတ်သက်သော ကျမ်းများပြုစုခဲ့။
၁၉၆၃ - ရွှေဥဒေါင်းသို့ ပြန်ကြားချက်။ နှလုံးသားကိုယူ စာအုပ်များထွက်။
၁၉၆၄ - ဖီလိုဆိုဖီ ကကြီးခခွေး စာအုပ်ထွက်။
၁၉၆၅ - သွေးကသစ္စာဆိုလိမ့်မည် ဝတ္ထုထွက်။
၁၉၆၅ - ၆၆ - မြစ်ကြီးနားကောလိပ်သို့ ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် ကချက်ပြည်နယ်ဦးစီးအဖွဲ့နှင့် လမ်းစဉ်ပါတီတိုင်းခွဲ(၅) တိုင်းကြီးကြပ်ရေးကော်မတီက တာဝန်ပေးချက်အရ ကချင်ယဉ်ကျေးမှုသမိုင်းကို သုတေ သနပြုခဲ့။ ယင်းအတွေ့အကြုံများကို 'လုပ်သားပြည်သူ့နေ့စဉ်''သတင်းစာတွင် ဆောင်းပါးများရေးသားတင်ပြခဲ့။
၁၉၆၆ - ရုရှားတွေးခေါ်ရှင်ကြီးများ၊ တရုတ်တွေးခေါ်ရှင်ကြီးများ၊ ကမ္ဘာ့တွေးခေါ်ရှင်ကြီးများ၊ ဝေဖန်ရေး ရှုထောင့် စသော စာအုပ်များထွက်။ ၁၉၆၇ - မြစ်ကြီးနားကောလိပ်မှ ရန်ကုန်ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ်သို့ ပြန်လည်ပြောင်းရွှေ့ခဲ့။ ကမ္ဘာကျော် သိပ္ပံ ပညာရှင်ကြီး အိုင်းစတိုင်း၊ ဘာထရန်ရပ်ဆယ်ဘဝ၊ မောင့်ချစ်နှမမော်လီမိုး၊ အာရေဗျသူရဲကောင်း (အောင်နိုင်ဦး နှင့်တွဲဖက်ဘာသာပြန်)့စသော စာအုပ်များထွက်။
၁၉၆၈ - ဖဲသမား(ရုရှား စာရေးဆရာကြီး ဒေါ့စတော့ယက်စကီ၏ (The Gambler ဝတ္ထု) ဘာသာပြန်ထွက်။ (ထိုနှစ်အတွက် အမျိုးသားစာပေ-ဘာသာပြန် စတုတ္ထဆုရရှိ။) ရှိတ်စပီးယား၏ အလွမ်းအသောပုံဝတ္ထုများ၊ ရယ်စရာလွမ်းစရာဝတ္ထုများ၊ ဆန်းသစ်တီထွင် ဖန်တီးရှင်များ စသောစာအုပ်များထွက်။ ထိုနှစ်တွင်ပင် ရုပ်ရှင် လောကသို့ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာအဖြစ် ဝင်ရောက်ခဲ့။ ထို့နောက် ဝတ္ထုရေးသူ၊ ဒါရိုက်တာနန္ဒမင်းခေါင်အမည်ဖြင့် ဦးဆောင်လုပ်ကိုင်ခဲ့။ မျက်နှာငယ်ရမှာက မောင့်ချစ်ဦး၊ လောကကိုအလှဆင်မယ်၊ ဝံပုလွေနှင့် လှယမင်း၊ ငါ့ညီ ငါ့မြေငါ့အမေ၊ လကွယ်မိုးနှောင်၊ မနော်ဟရီအလှ စသည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ၌ အနုပညာတစ်နေရာမှ ဦးဆောင်လှုပ်ရှားခဲ့။ ထို့နောက် ဆန်းလွင်သရုပ်ဆောင်သင်တန်း ကို ဖွင့်လှစ်၍သရုပ်ဆောင်သစ်များ မွေးထုတ် ပေးခဲ့။
၁၉၇၁ - ဒေါက်တာ ခင်မောင်ဝင်း(ဒဿနိက)နှင့်တွဲ၍ အခြေခံယုတ္တိဗေဒကျမ်း ကို ပြုစုခဲ့။ ၁၉၇၂ - ကထိကရာထူးဖြင့် အငြိမ်းစားယူခဲ့။ ရုပ်ရှင်အနုပညာနှင့် ရုပ်ရှင်အတတ်ပညာအခြေခံများ စာအုပ် ထွက်။
၁၉၇၃ - ဘာသာရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ဗုဒ္ဓဘာသာကို တစ်သက်တာကာလပတ်လုံး ဆည်းကပ်သွားရန်ဆုံးဖြတ် ကာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်အဖြစ် ခိုင်ခိုင်မာမာခံယူခဲ့။
၁၉၈၆ - ကျူရိုးရှင် ဘာသာပြန်ဝတ္ထုထွက်။
၁၉၈၇ - ထိပ်ဆုံးကစပိုင် ဝတ္ထုထွက်။
၁၉၈၈ - ၈၉ - အသက်(၅၀)အရွယ်တွင် ဝိပဿနာတရားကို အားထုတ်ခဲ့ပြီး ထိုနှစ်တွင်ပင် ရတနာသုံးပါးကို ယုံကြည်ကိုးကွယ် ဆည်းကပ်လာသူတစ်ယောက်အကြောင်း ကိုယ်ရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိ(၄)တွဲကို ပြုစုရေးသားထွက်ရှိ။(၁၉၉၃ခုနှစ်တွင် ဒုအကြိမ် ပြန်ထွက်ခဲ့။)
၁၉၈၉ - ရွှေတောင်တက် ဒဿန စာအုပ်ထွက် (၁၉၉၁၊ ၂၀၀၀-ခုနှစ်များတွင်ပြန်ရိုက်)။ ၁၉၉၀ - တရားတွေ့ဖို့ ချမ်းမြေ့ဖို့၊ သစ္စာဉာဏ်ဖွင့် ဒဿန''၊ စာအုပ်များထွက်။
၁၉၉၂ - ကိုယ်တွေ့ဝိပဿနာ စာအုပ်ထွက်။
၁၉၉၆ - အရှင်အာဒိစ္စရံသီ ဘွဲ့အမည်ဖြင့် ရဟန်းအဖြစ်ခံယူ။ ဓူတင်ဆောင်ရဟန်းအဖြစ် တောထွက် တရား အားထုတ်။
၁၉၉၈ - ရဟန်း(၂)ဝါအရ၊ သက်တော်(၆၀)တွင် ပညာဖြန့်ဖြူးရေးလုပ်ငန်းများကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ရာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များအကျိုးငှာ အလွတ်သင်အခြေပြု ဝိပဿနာသင်တန်း(Free Lance Vipassanna Course)ကို ပို့ချပေးခဲ့။
၁၉၉၈ - ဓမ္မဒဿနစာစု၊ အတွေးအမြင်ဆောင်းပါးများ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာသိမှတ်ဖွယ်ရာများ စသောစာအုပ်များ ထွက်။
၁၉၉၉ - ထေရဝါဒအုတ်မြစ်များအဖွင့်၊ မိုးကုတ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ဝိပဿနာရှုနည်းလက်စွဲကျမ်း စသော စာအုပ်များထွက်။
၂၀၀၀ - ဘုံစဉ်စံဘဝ လမ်းပြဒဿန စာအုပ်ထွက်။
၂၀၀၁ - အိုင်စတိုင်း သူ့ဘဝ သူ့အတွေးအခေါ်၊ သေခြင်းဒဿန စာအုပ်များထွက်။ ထိုနှစ်ဆန်းမှစ၍ ပရိသတ်ကိုစွန့်ပြီး အဓိဌာန်ဆောင်ရွက်။
၂၀၀၂ - ထိုနှစ်မှစ၍ လောကုတ္တရစရိယကိုဆောင်ရွက်။
၂၀၀၃ - ဉာဏ်လမ်းပေါ်လျှောက် လူတစ်ယောက်အကြောင်း၊ ဖြစ်တည်မှုဝါဒဆိုင်ရာ စာအုပ်များထွက်။ ထိုနှစ်ဆန်းမှစ၍ တရားစခန်းနှင့်တရားပွဲများကို ရန်ကုန်၊ မန္တလေးမြို့ကြီးများနှင့် အနယ်နယ်တွင် ပြန်လည်ကျင်းပ ရန်စီစဉ်ဆဲ (၂၆ရက် ၁၁လပိုင်း ၂၀၀၃ခုနှစ်)နေ့ ည(သက်တော် ၆၅နှစ်)တွင် တောင်ငူမြို့ ရွှေမင်းဝန်ကျောင်းတိုက် ဆရာတော်အဖြစ်နှင့် ဘဝနတ်ထံ ပျံလွန်တော်မူခဲ့။
ဆရာဆန်းလွင်သည် ဓမ္မရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်းတွင် အယ်ဒီတာချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်အောင်မှူး အမည်ဖြင့်လည်းရေးခဲ့။
ပက်အင်းကြီး
ပက်အင်းကြီး
တရီခန်းရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
တရီခန်းရွာ(Tayihkan)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ထိန်နန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၆၉၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သဌေးကုန်းရွာ၊ အင်းတရော်
သဌေးကုန်းရွာ၊ အင်းတရော်
ညောင်ကိုင်း (အရှေ့)ရွာ၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယင်းမာပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မနူဟာဘုရား
မနူဟာဘုရားသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုဂံ၊ မြင်းကပါအရပ်၌ တည်ရှိသည်။
စေတီတော်သမိုင်း
မနူဟာဘုရားကို ပုဂံရောက် သထုံမင်း မနူဟာမင်း(မကုတ) မှခရစ်နှစ် ၁၀၆၇ နှစ်တွင် တည်ခဲ့သော ဘုရားဖြစ်သည်။ သမိုင်းအရ မနူဟာမင်းသည် ပုဂံတွင်နေထိုင်ရာမှ ကုသိုလ်ကောင်းမှု ပြုလုပ်လိုသည်ရှိသဖြင့် ဘုရားတစ်ဆူတည်ရန် အနော်ရထာအား ခွင့်တောင်းသည်။ အနော်ရထာမင်းက လှိုက်လှိုက်လဲလဲ ခွင့်ပြုသဖြင့် မိမိလက်တွင် ဝတ်သောနန်းစဉ်လက်စွပ်ကို ပုဂံသူဌေးတစ်ဦးအား ရောင်းချကာ ဘုရားကိုတည်သည်ဟု သိရသည်။ ပုဂံမြို့၊ မြင်းကပါအရပ်တွင် တည်ထားသည်။
ဗိသုကာ လက်ရာများ
ကုလားကျောင်းခံ လိုဏ်ဂူဘုရား တည်သည်။ လိုဏ်ဂူမှာ စတုရန်းပုံနှစ်ထပ် ဆောက်ထားပြီး အပေါ်ထပ်လိုဏ်သည် အောက်ထပ်ထက်ငယ်သည်။ ပစ္စယာများအထက်၌ ဗောဓိပက္ခိယ တရား (၃၇)ပါးကို ရည်၍ စေတီငယ် (၃၇)ဆူ တည်သည်ဟု ယူဆကြလေသည်။ ဘုရားဂူအတွင်း၌ ရှေ့ဘက်တွင် ဘူမိဖဿမုဒြာ အနေအထားဖြင့် တင်ပျဉ်ခွေ တစ်ဆူနှင့် ဘေးတစ်ဘက်တစ်ချက်တွင် အရန်ဆင်းတုတော် တစ်ဆူစီရှိ၍ ဂူပြည့်လုနီးပါး ဖြစ်သည်။ လိုဏ်ဂူ  အနောက်ဘက်တွင် မြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုဟန် လျောင်းတော်မူ ဆင်းတုတော်ကြီး တစ်ဆူ ရှိသည်။ ယင်းဆင်းတုတော်ကြီးများသည် အလွန်တရာ ကြီးမားတော်မူကြသည် ဖြစ်၍ ဂူအတွင်း နေရာအပြည့် ဖြစ်နေကြသည်။ ဆင်းတုတော်ကြီးများသည် မလှုပ်သာ မလှည့်သာသည့်ပမာ ကျပ်ကျပ်တည်းတည်း ဖြစ်နေသည်။ မနူဟာဘုရားအတွင်း၌ ဆင်းတုတော်ကြီးများသာလျှင် ကြီးမားသည် မဟုတ် ရှေ့ မျက်နှာစာရှိ သပိတ်မှာလည်း ဆင်းတုတော်ကြီးများနှင့် လိုက်ဖက်အောင်ပင် ကြီးမားလှပေသည်။ မနူဟာဘုရားသည် အကျဉ်းသားအဖြစ် ပုဂံတွင်နေရသော မနူဟာမင်း၏ ကောင်းမှုတော် ကြောင့်လည်းကောင်း၊ လိုဏ်ဂူအတွင်း၌ ပူဇော်ထားသော ထိုင်တော်မူ ဆင်းတုတော် သုံးဆူနှင့် လျောင်းတော်မူ ဆင်းတုတော်ကြီးမျာ၏ အလွန်တရာကြီးမားမှုကြောင့် လည်းကောင်း ထင်ရှားကျော်ကြားသော ဘုရားတစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ သို့သော် နောက်ပိုင်းလေ့လာတွေ့ရှိချက်များ အရမူ ယနေ့တွေ့မြင်တည်ရှိနေသော ကျဉ်းမြောင်းကျပ်တည်းသော ဘုရားကျောင်းဆောင်မှာ နဂိုမနူဟာမင်းတည်သည့် လက်ရာမျိုးမဟုတ်ကြောင်း ထပ်မံသိရှိရသည်။
ကိုးကား
<References />
မကွေးတက္ကသိုလ်
မကွေးတက္ကသိုလ်သည် တောင်တွင်းလမ်း၊ စိုးကောမင်းရပ်ကွက်၊ မကွေးမြို့၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီးတွင် တည်ရှိသည့် ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံတက္ကသိုလ် တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ပညာသင်နှစ်
ပညာသင်ကာလမှာ ၄ နှစ်ဖြစ်သည်။ နေ့ကျောင်းသားများ ပထမပညာသင်ကာလ သင်တန်းကို ဒီဇင်ဘာလတွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ပြီး ဒုတိယပညာသင်ကာလ သင်တန်းကို ဇွန်လတွင် ဖွင့်လှစ်သည်။ အရည်အချင်းစစ်စာမေးပွဲများကို စက်တင်ဘာလတွင် ကျင်းပလေ့ရှိသည်။
အထူးစီမံကိန်းသင်တန်းခန်းမများ
အမျိုးသားပညာရည်မြင့်မားရေး စီမံကိန်းအရ Computer Training Centre, Electronic Resource Centre, Language Laboratory, E-education Learning Centre, နှင့် Multimedia Lecture Room များ ဖွင့်လှစ်ထားရှိပြီး ကျောင်းသားကျောင်းသူများအား သင်ကြားပို့ချလျက်ရှိသည်။
တက္ကသိုလ်စာကြည့်တိုက်
ဂျာနယ်၊ မဂ္ဂဇင်း၊ ဝတ္ထုများနှင့် ဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ စာအုပ်များ စုစုပေါင်း (၁၁၀,၀၀၀) ခန့်ရှိသည်။ စာမေးပွဲ မေးခွန်းဟောင်းများ၊ သင်ကြားမှုအထောက်အကူပြု စာအုပ်များ၊ သုတရသစာအုပ်များကို ငှားရမ်းဖတ်ရှုနိုင်သည်။ iPStar Satellite Terminal များ၊ Internet. E-Takkatho, PDLS (Public Digital Library Service) နှင့် Wi-fi များ တပ်ဆင်ထားပြီး Internet Website များကို အသုံးပြုလေ့လာနိုင်သည်။
ငါကိုယ်တော်သည် နိုင်ငံတော်
right|thumb|191x191px|၁၆၅၄ လူဝီ ၁၄ ငါကိုယ်တော်သည် နိုင်ငံတော်(L'État, c'est moi ၊ လေဆာ ဆေ မိုအာ)သည် ၁၇ရာစု ပြင်သစ်၏ အကြွင်းမဲ့ဘုရင်စနစ်ကို ကိုယ်စားပြုသော ဝေါဟာရဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ၁၆၅၅ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၃ရက်နေ့တွင် လူဝီ ၁၄သည် တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်မှု မစတင်မီတွင် တော်ဝင်အာဏာကို တင်သွင်းရန် တရားလွှတ်တော်ချုပ်မှ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
ကဏ္ဍ:ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ သမိုင်း
အမှတ် (၁) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး
ကစထ(၁)မှူးမှာ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး တေဇကျော် ဖြစ်သည်။ လက်အောက်ခံတိုင်းများမှာ-
မှူး_၁ ကဏ္ဍ:တပ်မတော်၏ စစ်ဘက်ရာထူးတာဝန်ခန့်အပ်မှုများ
ဗွတ်ကုလား
ဗွတ်ကုလား (Garrulus glandarius) ကို အနောက်ဥရောပ၊ အာဖရိကတိုက်၊ အိန္ဒိယတိုက်ငယ်၊ အရှေ့တောင်အာရှဒေသများတွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယူရေးရှားတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဟိမဝန္တာတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
မွန်ပြည်နယ်ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက်
မွန်ပြည်နယ်ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက်သည် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်မြို့တွင် တည်ရှိသည့် ပြတိုက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပြတိုက်ကို ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သည်။ ပြတိုက်ဖွင့်ချိန်မှာ အင်္ဂါနေ့မှ တနင်္ဂနွေနေ့အထိ နံနက် ၁၀ နာရီမှ ညနေ ၃ နာရီ ၃၀ မိနစ် ဖြစ်သည်။
မနုကျယ်ဓမ္မသတ်
မနုကျယ် ဓမ္မသတ်သည်ကား သက္ကရာဇ် ၁၁၁၄ ခုနှစ်တွင် ရတနာသိင်္ဃ ကုန်းဘောင်မြို့တ အလောင်းမင်းတရားကြီး လက်ထက်တော်တွင် မဟာသီရိ ဥတ္တမဇေယျသင်္ကြန်ဘွဲ့ကို ခံယူရရှိသော ပညာရှိ အမတ်ကြီး ကျုံးဝန်ဘုမ္မဇေယျံ စီရင်ရေးသား ပြုစုသောကျမ်းကြီးဖြစ်သည်။
မနုကျယ်ဓမ္မသတ်သည် ဥပဒေလောကတွင်သာမက မြန်မာစာပေ လောကတွင်ပါ ထင်ရှားသော ကျမ်းတစ်စောင် ဖြစ်၏။ မြန်မာမင်းတို့လက်ထက်က အုပ်ချုပ်မှု၊ ယဉ်ကျေးမှု စသည်ကို ပေါ်လွင်ထင်ရှားစေသော မှတ်တိုင်ကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။
မနုကျယ်ဓမ္မသတ် မနုရသေ့ စီရင်သော ပါဠိဘာသာဖြင့်ရှိသည့် မနုကျမ်းရင်း ၁ဝ တွဲကို ရှင်လူအများတို့ခွဲခြားနားလည်နိုင်ကြစေရန် ၁၈ ပိုင်း၍ စကားပြေဖြင့် အကျယ်ရေးသားထားသော ကျမ်းဖြစ်သည့်အတွက် အခြားကျမ်းများထက် ကြည့်ရှုရန် လွယ်ကူပေသည်။
မနုကျယ်ဓမ္မသတ်ကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် မနုအမည်ဖြင့်လာသော ဓမ္မသတ်အစောင်စောင်တို့ကို ကြည့်ရှု မှတ်သားရသည်နှင့်အတူ တရားစီရင်ထုံး အပေါင်းတို့ကို သိရှိနိုင်ပေသည်။ မြစ်ကြီးငါးသွယ် မြစ်ငယ်ငါးရာတို့သည် ပင်လယ်တွင်းသို့စီးဝင်သကဲ့သို့ဓမ္မသတ်ကျမ်းကြီး ကျမ်းငယ် အစောင်စောင်တို့သည်လည်း အလုံးစုံပင် ကျုံးဝင်ကြီး၏ မနုကျယ် ဓမ္မသတ်ကြီးအတွင်း၌ သက်ဆင်း ပါဝင်ကြကုန်သည်ဖြစ်၍ ဤကျမ်းတစ်စောင်ကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် အခြားကျမ်းကြီးကျမ်းငယ် အပေါင်းလာ အကြောင်းအရာတို့ကို ခြုံ၍ သိရှိနိုင်ပေတော့သည်။
တရားဥပဒေဘက်မှ ကြည့်သော် ကုန်းဘောင်မင်းတို့အစဉ်အဆက် သီပေါမင်းတိုင်အောင် ဤကျမ်းကြီးကို လက်စွဲပြု၍ တရားစီရင်ခဲ့၏။ အင်္ဂလိပ် အုပ်စိုးစဉ်ကလည်း မနုကျယ်ဓမ္မသတ်ကို လက်မလွှတ်ဘဲ တရားစီရင်ရာ၌ ကိုးကားခဲ့ကြလေသည်။
ထို့ပြင် တဝလည်း မြန်မာစာပေကို များစွာအထောက်အပံ့ပြုသည်။ မနုကျယ်ဓမ္မသတ်သည် ပါဠိမနှောဘဲ မြန်မာစကားပြေ သက်သက်ဖြင့် ရေးသားစီရင်ထား၏။ ဓမ္မသတ်ကျမ်းတွင် ပါဝင်သော ဖြတ်ထုံးဥပဒေများကို ဆိုင်ရာဝတ္ထုကလေးများနှင့် တကွ စီစဉ်ရေးသားထားသောကြောင့်လည်း ဖတ်ရသူတို့မငြီးငွေ့ဘဲ စိတ်ဝင်စားကာ မှတ်ဉာဏ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ ဤတရားကျင့်ထုံး ဥပဒေကို နားလည်ခြင်းဖြင့် ဖတ်ရှုရသူတို့သည် သိမ်မွေ့နူးညံ့ပြီးလျှင် ဗဟုသုတပွားဖွယ်ဖြစ်၏။
မနုကျယ်ဓမ္မသတ်ကြီးကို သာလွန်မင်းတရားကြီး လက်ထက် ကိုင်းရွာစား မနုရာဇာ ရေးသားပြုစုသော မဟာရာဇသတ်ကြီးနှင့် မမှားသင့်ကြပေ။ ကိုင်းရွာစား မနုရာဇာ စီရင်သော ဓမ္မသတ်ကြီးကို မဟာရာဇသတ်ကြီး ဟူ၍လည်းကောင်း၊ မနုရာဇာ လျှောက်ထုံးဟူ၍ လည်းကောင်း ခေါ်ဝေါ်သည်။ ထိုမနုရာဇာ ဓမ္မသတ်သည် ကျုံးဝန်းဘုမ္မဇေယျ၏ မနုကျယ်ဓမ္မသတ်ကြီးလောက် မစုံလင်လှပေ။ သာလွန် မင်းတရားကြီး မေးမြန်းရာကို မနုရင်း ဓမ္မသတ်ကျမ်းမှ ထုတ်နုတ်လျှောက်ထားချက်များသာ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် မနုရာဇာ လျှောက်ထုံးဟူ၍လည်း ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
လွိုင်လိုင်ရွာ၊ ဝမ်ဟွေလုံ
လွိုင်လိုင်ရွာ (Loilai)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ဝမ်ဟွေလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၄၅၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ဟွေလုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၅၆ ဦး၊ မ ၁၅၂၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မောင်ဖေငယ်
မောင်ဖေငယ်ဆိုသည်မှာ
လူပုဂ္ဂိုလ်
ကို ဆိုလိုသည်။
သံတွဲမြို့
သံတွဲမြို့သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ သံတွဲခရိုင်၏ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်၍ သံတွဲမြစ်ဝမှအရှေ့တောင်ဘက် ၁၅ မိုင်အကွာ လက်ဝဲဘက်ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ပင်လယ်ကမ်းခြေမှ အရှေ့ဘက် စူးစူးဆိုလျှင်လေးမိုင်နှင့် ငါးမိုင်ကြားလောက်သာ ဝေးသည်။ မြို့သည် တောင်ကုန်းများဝန်းရံကာ အလျား ၁၂ မိုင်၊ အနံတစ်မိုင်ခန့်ရှိသော ချိုင့်ဝှမ်းတွင် တည်ရှိသည်။ မြို့ခံလူနေအိမ်ခြေများသည် တောင်ကုန်းလေးတခုကို နောက်ခံထား၍ ဆောက်လုပ်ထားကြသည်။
တောင်ကုန်းလေးပေါ်တွင်ကား ယခင်က ဥရောပတိုက်သားအရာရှိများ နေထိုင်သောအိမ်များ ရှိကြသည်။ အခြားအရာရှိများမှာ တောင်ကို မျက်နှာမူ၍ ခပ်ဝိုင်းဝိုင်း ဆောက်ထားကြသည်။ တရားရုံးကား မြစ်အနီး ခပ်လှမ်းလှမ်းတွင် ရှိသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ် ခန့်မှန်းသန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေမှာ ၁၄,၃၂၇ ယောက် ဖြစ်သည်။ သံတွဲမြို့သည် သံတွဲမြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်မြို့ဖြစ်သည်။
သံတွဲမြို့သည် ၁၉ ရာစုနှစ်အစ၊ ပထမအင်္ဂလိပ်မြန်မာစစ်ပွဲတွင် ရခိုင်တိုင်းအတွက် မြို့စောင့်တပ် ချထားရာ ဌာနချုပ်ဖြစ်ခဲ့သည့်အလျောက် အတော်ထင်ရှားသော မြို့ကလေးတစ်မြို့ ဖြစ်ခဲ့ဘူးသည်။ ထိုစဉ်အခါက ရွာကြီး သာသာဖြစ်ခဲ့သည်။
သံတွဲမြို့၏ မြို့ရွာသန့်ရှင်းစည်ပင်ရေးအတွက် မျူနီစီပယ်အဖွဲ့ကို ခရစ် ၁၈၈၅ ခုနှစ်မှစ၍ ဖွဲ့စည်း ဆောင်ရွက်လာခဲ့သည်။ ယင်းမျူနီစီပယ်အဖွဲ့သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အငယ်ဆုံးမျူအဖွဲ့ဖြစ်သည်။ သံတွဲမြို့သည် ပင်လယ်ကူးသင်္ဘောများ ကျောက်စွဲနိုင်သည့်စခန်းနှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ်လျက်ရှိသော်လည်း သင်္ဘောငယ်ကလေးဖြင့်သာ ရောက်ရှိနိုင်ခဲ့သည်။ သံတွဲမြို့တွင် ခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာရုံးများ၊ အကျဉ်းထောင်၊ ဆေးရုံ၊ အစိုးရအထက်တန်းကျောင်း၊ အလယ်တန်ကျောင်းများနှင့် ဈေးရုံရှိသည်။ ချင်းလူမျိုးများအတွက် ခရစ်ယန်သာသနာပြု ကျောင်းလည်းရှိခဲ့သည်။ အံတော်၊ နံတော်၊ ဆံတော်ဟူ၍ ထင်ရှားသော စေတီသုံးဆူသည် သံတွဲမြစ်၏တစ်ဘက်တစ်ချက်စီတွင် ရှိကြသည်။ ဆံတော်ဘုရားကား ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အတွင်းက ပျက်စီးသွားခဲ့ရာ စစ်ပြီးခေတ်တွင် သာသနာရေးဌာနမှ ထပ်မံမွမ်းမံ ပြင်ဆင်ပြီးသွားသည်။
သံတွဲမြို့မှ သစ်၊ စပါးနှင့် ငါးခြောက်များထွက်သည်။ ယခုအခါ ပင်လယ်ကမ်းခြေအပန်းဖြေစခန်းအဖြစ်ဖြင့် အလွန်ထင်ရှားလာ၍ ရန်ကုန်မြို့မှ လူအများ သွားရောက် အပန်းဖြေကြသော ငပလီပင်လယ်ကမ်းခြေသည် သံတွဲမြို့နှင့် လေးမိုင်မျှလောက်သာ ဝေးကွာသည်။ ငပလီအပန်းဖြေစခန်းကြောင့် သံတွဲမြို့သည်ရေကြောင်း အပြင်လေကြောင်းဖြင့်လည်း လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး အလွန်ကောင်းမွန်လာသည်။ မဇင်လေဆိပ်သည် သံတွဲမြို့နှင့် ၇ မိုင်ခန့်ဝေး၍ ကတ္တရာလမ်း ဖောက်ထားသဖြင့် အသွားအလာလွယ်ကူ၏။ ယခင်က မဇင်း လေဆိပ်သို့ ရန်ကုန်မှ ရက်သတ္တတစ်ပတ်လျှင် လေကြောင်းခရီး သုံးကြိမ်သာရှိ၍ စနေနေ့တွင် အထူးလေယာဉ် ခရီးပျံသန်း လျက်ရှိသည်။ ယခုအခါ သံတွဲမြို့ရှိ မဇင်လေဆိပ်သို့ လေကြောင်းခရီးနေ့စဉ် ပျံသန်းလျက်ရှိသည့်အပြင် နွေရာသီတွင်ငပလီကမ်းခြေ၌ အပန်းဖြေလိုသူများအတွက် အထူးလေယာဉ်များလည်း စီစဉ်ပေးထားလေသည်။
ငပလီကမ်းခြေ
ငပလီကမ်းခြေစခန်းသည် ရွာကလေးဖြစ်၍ မဇင်းလေဆိပ်မှ ၂ မိုင်မျှသာဝေးကွာသည်။ အဘယ်ကြောင့် ငပလီဟု ခေါ်တွင်သည်ကိုကား မည်သူမျှသိဟန်မတူချေ၊ စင်စစ်ငပလီသည် မြန်မာစကားမဟုတ်ချေ။ ခရစ် ၁၈၂၆ ခုနှစ်၊ အင်္ဂလိပ် မြန်မာပထမစစ်ပွဲအပြီးတွင် ရခိုင်တိုင်းကို အင်္ဂလိပ်တို့ သိမ်းပိုက်ပြီးသည့်နောက် အီတာလျံလူမျိုးတို့သည် သံတွဲမြို့အနီး ယခုငပလီစခန်းသို့ ရောက်ရှိလာကြ၏။ ငပလီစခန်းနေရာသည် အီတလီနိုင်ငံရှိ နေပလီ(နေပယ်)ကမ်းခြေစခန်းကဲ့သို့ အလွန်သာယာ၍ ရှုခင်းအလွန်ကောင်းရကား နေပလီဟု ကင်ပွန်းတပ်ကာအမည်မှည့်ခဲ့ရာ နောင်ကာလရွေ့လျောလာသောအခါ နေပလီ မှ ငပလီတွင်လာသည်ဟု ယူဆကြသည်။ သံတွဲခရိုင်တွင် သင်္ဘောဆိပ်ကောင်း မရှိသဖြင့်ရေကြောင်းခရီးသွားလာမှု ခက်ခဲခဲ့ရာ ယခုအခါ သင်္ဘောဆိပ်ကောင်း တစ်ခုကို မရိုးပင်လယ်ကွေ့ရှိ လုံးသာတွင် တည်ဆောက်ထားပြီး ဖြစ်လေသည်။
ယခုအခါ ငပလီကမ်းခြေမြို့အဖြစ် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ ကမ်းခြေတလျှောက်ရှိ ရွာများဖြစ်သော ဂေါ့၊ စပါးကြီး၊ မဇင်၊ ဇီးဖြူကုန်း၊ ငပလီ၊ ဝါးတောင်ကွင်း လင်းသာ၊ မြပြင်၊ ဂျိတ္တောရွာများမှာ ငပလီကမ်းခြေမြို့၏ ရပ်ကွက်များ ဖြစ်လာသည်။
နားထောင်ခြင်းအလေ့
နားထောင်ခြင်းဟူသည် ကြားရအောင် အားထုတ်ခြင်းဟုသာ ထင်တတ်ကြသည်။ အခြားသောအဓိပ္ပာယ်မှာ နာခံခြင်း၊ လိုက်နာခြင်း၊ နာယူခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ဤဆောင်းပါးတွင် နားထောင်ခြင်းအလေ့ဆိုသည်မှာ အထက်ပါ အဓိပ္ပာယ်နှစ်မျိုးစလုံးနှင့် သက်ဆိုင်သည်။ "ကြားရအောင် အားထုတ်သည်"ဟု ဆိုရာတွင် ကြားရရုံနှင့်မပြီး၊ ထိုကြားထားသော အကြောင်းအရာကို စွဲမှတ်ထင်ကျန်လျက် အလိုရှိတိုင်း အသုံးချနိုင်ရန်လည်း တစ်ပြိုင်နက် အာရုံစူးစိုက်ကာ မှတ်သားရပေဦးမည်။ ထို့ပြင် ကြားနာမှတ်သားထားသော ထိုအကြောင်းအရာတို့မှ လိုက်နာကျင့်သုံးဖွယ်တို့ကိုလည်း လိုက်နာဆောင်ရွက်မှသာလျှင် နားထောင်ရကျိုး၊ မှတ်သားရကျိုးနပ်ပေလိမ့်မည်။
ပညာရေး
ကျောင်းပညာရေးတွင် မိမိတို့ နားမလည်သေးသော စာတို့ကို ဆရာ၊ ဆရာများက သင်ကြားပြသပေးကြပေသည်။ ထိုသို့သင်ကြားပြသခြင်းသည် ပြောပြခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ ပြောပြသူ၏ ပြောစကားကို နားထောင်သူက နားမထောင်တတ်လျှင် ပြောပြသူ၏ ဆိုလိုချက်ကို မည်သို့မျှ သဘောမပေါက်နိုင်ချေ။ ပြောသွားသည့် အချက်များကိုလည်း မမှတ်မိနိုင်ချေ။ ဆရာ၊ ဆရာမတို့ ပြောပြသည်ကို နားမထောင်တတ်ဘူးဆိုလျှင် သူတို့သိနားလည်စေချင်သော အချက်ကို သိနိုင်ပါဦးမည်လော။ တစ်နည်းအားဖြင့် သင်ပြပေးသော သင်ခန်းစာကို ကောင်းကောင်းနားလည်သဘောပေါက်မည် မဟုတ်ပါ။ ထို့ကြောင့် နားထောင်ခြင်းသည် အလွန်အရေးပါသော အလေ့အကျင့်ကောင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
စီးပွားရေး
ဝယ်သူနှင့် အရောင်းအဝယ်လုပ်ရာတွင် အရောင်းသမားအများစုသည် အလွန်အကျွံ စကားပြောတတ်ကြသည်။ ဝယ်သူကို မေးခွန်းထုတ်ရမည့်အစား၊ ဝယ်သူ၏စကားကို နားထောင်ရမည့်အစား သူတို့ကချည်း ပြောနေတတ်ကြသည်။
ပညာရေး
မိမိအား ပြောပြနေသူကို စိုက်ကြည့်ပြီးသူပြောသမျှ စကားလုံးများကို အမိအရဖမ်းကာ နားထောင်နိုင်လျှင် ပြောသမျှစကားလုံးအားလုံးနီးပါးသည် မိမိဦးနှောက်ထဲသို့ ရောက်နိုင်သည်။ စိတ်ဝင်တစားနှင့် အာရုံစူးစိုက်နားထောင်သည့်အတွက် အချက်အလက်အစီအစဉ်များနှင့်တကွ အသေးစိတ်အချက်အလက်များကိုပါ မှတ်မိနိုင်ပေသည်။ ဦးတင်ဦး(ကျူရှင်)၏ ကျောင်းသားဘဝတွင် ကျောင်းစနေချိန်မှ တက္ကသိုလ်ရောက်သည်အထိ စာမေးပွဲတိုင်း၌ ပထမချည်း ရခဲ့သည်။ ဒုတိယတစ်ကြိမ်မျှမရဖူးသောဟူ၏။ အခြားသူများကဲ့သို့ စာအုပ်နှင့် မျက်နှာမခွာဘဲ စာကျက်နေသည်ကိုလည်း မမြင်ရ။ စာမေးပွဲတွင်တော့ ပထမချည်းပဲ ရသည်။ ဤသည်မှာ သူ၏ လူအများမသိသော အလေ့အကျင့်ကောင်းတစ်ခုကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ထိုအလေ့အကျင့်သည်ကား သူတစ်ပါး ပြောသည်ကို နားစိုက်ထောင်တတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ နားထောင်တတ်ခြင်းသည် ကျောင်းပညာရေးတွင် ထူးချွန်စေနိုင်သော အကြောင်းရင်းတစ်ရပ်ဖြစ်ပေသည်။ ဦးသာညွန့်၏ မှတ်ဉာဏ်ထက်သန်စေလိုသော် စာအုပ်တွင် သတင်းစာဆရာ၊ ဘာသာပြန်ဆရာနှင့် ကျမ်းပြုပုဂ္ဂိုလ်လည်းဖြစ်သော ဆရာကြီးရွှေဥဒေါင်း၏ စာပေလေ့လာခဲ့ပုံ၊ မှတ်ဉာဏ်ထက်သန်အောင် လေ့ကျင့်ခဲ့ပုံများကို ဆရာကြီးက ဦးသာညွန့်ကို အောက်ပါအတိုင်း ပြောပြပါသည်။
"'ဆရာ့ကို စာပေ စပြီးသင်ကြားပေးတာကတော့ဖခင်ကြီးပါပဲ။ ဆရာသုံးနှစ်သားအရွယ်လောက်မှာ ဖခင်ကြီးက လမ်းသွားရင် ပခုံးပေါ်ထမ်းပြီး သွားလေ့ရှိတယ်။ ဒီလိုထမ်းချီသွားရင်း စာပေအတိုအထွာကလေးများ သင်ပေးခဲ့တယ်။ အဲဒီအချိန်ကစပြီး ဖခင်ကြီး သင်ပေးတာမှန်သမျှကို နှုတ်တက်သင်အံယူခဲ့တာပါပဲ။ ဆရာ ၁၀ နှစ်၊ ၁၁ နှစ်အရွယ်မှာ ဖခင်ကြီးက ဆရာ့ကို ထမ်းပြီး လမ်းလျှောက်တုန်းပဲ ရှိသေးတယ်။ ဆရာတို့ခေတ်တုန်းကတော့ ၁၄ နှစ်၊ ၁၅ နှစ် အရွယ်တွေဟာ လုံချည်ကွင်းသိုင်းတုန်းကိုးကွယ့်။ ဒါနဲ့ ဒီ ၁၀ နှစ်၊ ၁၁ နှစ်အရွယ်မှာ ဖခင်ကြီးက သင်္ဂြိုဟ်သင်ပေးတော့ သင်္ဂြိုဟ်စိတ်ပိုင်းကို ဖခင်ကြီးရဲ့ ပခုံးပေါ်မှာပဲ တတ်လာခဲ့တယ်ကွယ့်။'"
သို့ဖြစ်ရာ ဆရာကြီးရွှေဥဒေါင်းသည် သူ၏ဖခင်ကြီး ပြောပြသမျှ၊ သင်ပေးသမျှကို မည်သည့်စာအုပ်ထဲတွင်မျှချမရေးဘဲ၊ မည်သည့်စာမေးပွဲမျှ မဖြေဆိုဘဲ သင်္ဂြိုဟ်နှင့်အတူ အခြား စာတိုပေစများကို အာဂုံရခဲ့သည်မှာအာရုံစူးစိုက်လျက် နား​ထောင်ခဲ့သောကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။
ဇီးကွက်စိန်
ငယ်ဘဝ
ဇီးကွက်စိန်ကို ၁၃၁၈−ခုနှစ်၊ (၁၉၅၆)ခုနှစ်တွင် အဖ ဦးထွန်းသိန်း၊ ​ဒေါ်ငြိမ်းတို့မှ မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း လေးယောက်အနက် အငယ်ဆုံးသမီးဖြစ်ပြီး ကျန်သုံးယောက်မှာ ယောက်ျားလေးများဖြစ်ကြသည်။ ငယ်နာမည်မှာ မခင်စိန် ဖြစ်သည်။
ထူးခြားမှု
အမေဖြစ်သူ ဒေါ်ငြိမ်းသည် ဇီးကွက်စိန်အား ကိုယ်ဝန်မရှိခင် ထူးခြားအိပ်မက် မက်ဖူးသည်။ အိမ်ဦးခန်း ခေါင်တိုင်တွင် ဆင်ဖြူတော် ဝပ်နေသည်ဟု မက်ခဲ့သည်။ ဇီးကွက်စိန် ကွယ်လွန်သောနေ့၌လည်း ဆင်တစ်ကောင်နှင့် ဆင်ဦးစီးတစ်ယောက် လာရောက်ကာ ရုပ်အလောင်းကို သေချာ ကြည့်သွားဘူးသည်။
ဘာကြောင့်ခေါ်
ဇီးကွက်စိန်ကို မွေးပြီး ၇-ရက်ပြည့် ကင်ပွန်းတပ်နေ့တွင် သူအိပ်သော ပုခက်၏ ရင်တားကြိုးတန်းပေါ်၌ ဇီးကွက်တစ်ကောင် လာရောက်နားသည့်အတွက် ဇီးကွက်စိန်ဟု ခေါ်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။
ဖြစ်စဉ်
ဇီးကွက်စိန်ကို မွေးဖွားချိန်၌ သာမန်ကလေးတစ်ယောက် လိုပင် မွေးဖွားကြီးပြင်းလာပြီး ငါးနှစ်သမီးအရွယ်မှ စ၍ တဖြေးဖြေး ကြီးထွားလာသည်။ ၁၂-နှစ်သမီးအရွယ်တွင် သူ၏ အရပ်ရှည်သည့် သတင်းကို တစ်နိုင်ငံလုံးထိ သိရှိသွားကြလေသည်။ အရပ် ရှစ်ပေ ရှိပြီး သူစီးရန် ဖိနပ်ကို မြင်းခြံမြို့မှ အော်ဒါမှာယူရသည်။
ပုဂံရှိ ယွန်းအကြမ်းထည်လုပ်ငန်းကို လုပ်ကိုင်သည်။ အစားအစာကို ပုံမှန်လူများ စားသလောက်ပဲ စားသည်။ တစ်နေ့ကို သုံးလေးချိန်လောက် စားသည်။ အဝတ်အစားများ ဆိုလျှင်လည်း ပိတ်စ တစ်ကိုက်ကို အင်္ကျီချုပ်ဝတ်မရပေ။ သုံးတောင်ပိတ်စမှ လက်စက အင်္ကျီရသည်။ လက်ရှည်အင်္ကျီ တစ်ထည်ကို ပိတ်စ ငါးတောင်ခန့် ချုပ်၍ ဝတ်ရသည်။ လုံချည်တစ်ထည်ကို ခြောက်တောင် ချုပ်ရသည်။ မိန်းမလုံချည် သုံးကွင်းကို သူ့အတွက် နှစ်ကွင်းသာရသည်။
လောကနန္ဒာဘုရားကို ဘုရားဖူးလာရင်း ဧည့်သည်များက ဇီးကွက်စိန်ကို အထူးအဆန်းသဖွယ် လာရောက်ကြည့်ကြသည်။ လာကြည့်သူများက သူ့ကို စကားပြောကြသည်။ ဇီးကွက်စိန်ကလည်း ပြန်လည် စကားပြောသည်။ မတ်တတ်ရပ်ခိုင်းလျှင် မတ်တတ်ရပ်ပြသည်။
အသက် (၁၃)နှစ်အရွယ်တွင် မျက်စိ ကွယ်သွားသည်။ (၁၄)နှစ်အရွယ်တွင် ရန်ကုန်၌ မျက်စိကုသွားသောအခါ ဆရာဝန်က ဟော်မုန်းဓာတ်များ၍ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ အိမ်အပြင် လမ်းလျှောက်ရန် အိမ်ရှေ့ရှိ မန်ကျည်းပင် နှစ်ပင်ကို ကြိုးတန်းထားပြီး ကြိုးတန်းကိုင်၍ လမ်းလျှောက်ရသည်။ မျက်စိကွယ်ပြီးနောက် ခါးပါကိုင်းလာလေသည်။ နောက်ပိုင်း၌ သွားလာမှု သိပ်မလုပ်နိုင်တော့ပေ။
ကောင်းမှုကုသိုလ်
လောကနန္ဒာစေတီအပါအဝင် ဘုရားများကို ထီးတော်များလှူခဲ့သည်။ ရွာထဲက ကလေးများကိုလည်း တစ်လတစ်ကြိမ်၊ နှစ်ကြိမ် ဆန်ပြုတ်အမြဲ တိုက်ကျွေးသည်။
ဘဝနိဂုံး
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၄၁-ခုနှစ် (၁၉၇၉)ခုနှစ်တွင် ရေချိုးမှား၍ ကျန်းမာရေး မကောင်းရာမှ ကွယ်လွန်သွားလေသည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် (၂၃)နှစ် ရှိပြီဖြစ်သည်။ သေဆုံးပြီးနောက် သူ၏ ရုပ်အလောင်းကို မန္တလေးဆေးတက္ကသိုလ်သို့ လှူဒါန်းခဲ့သည်။ နေထိုင်မကောင်းသော အချိန်၌ နေခဲ့သည့် အိမ်ခြံဝင်းနေရာတွင် အထိမ်းအမှတ် ကျောက်တိုင် စိုက်ထူထားသည်။ ကျောက်တိုင်၏ ဘေးပတ်လည်တစ်ဖက်တစ်ချက်စီတွင် မဇီးကွက်စိန် အထိမ်းအမှတ် ကျောက်တိုင်၊ ၁၃၁၈-ခု မွေး၊ ၁၃၄၁-ခု ဆုံး၊ အရပ် ၈ ပေ ဟု ကမ္ပည်းထိုးထားသည်ကို ယနေ့တိုင် တွေ့မြင်နိုင်သည်။
ဗျင်းညားလေးရွာ၊ ရင်းတိုက်ကုန်း
ဗျင်းညားလေးရွာ၊ ရင်းတိုက်ကုန်း
ကျောက်ခွက်ရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ်
ကျောက်ခွက်ရွာ (Kyaukkhwet)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ တောင်ကြားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၁၀၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မုံရွာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချစ်ဆွေ
ချစ်ဆွေ အမည်ရှိ လူပုဂ္ဂိုလ်များမှာ
ထွမ်ရှင်ကော့နန်းရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ထွမ်ရှင်ကော့နန်းရွာ(Htumshinkawtnan)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ထွမ်ရှင်ကော့နန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၈၈၂ ဖြစ်သည်။
ကျုံရှ (အရှေ့)ရွာ၊ နတ်စဉ်
ကျုံရှ (အရှေ့)ရွာ၊ နတ်စဉ်
ညောင်ကိုင်း (အနောက်)ရွာ၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်
ညောင်ကိုင်း (အနောက်)ရွာ (Nyaungkaing(West))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်၊ ညောင်ကိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၆၉၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယင်းမာပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပင်ပုရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ပင်ပုရွာ (Pinpu)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ လှိုင်သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၈၄၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လှိုင်သာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၁၉ ဦး၊ မ ၁၈၀၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၂၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောက်ပြူးမ (ရခိုင်)ရွာ၊ ပြူးမကညင်တန်း
အောက်ပြူးမ (ရခိုင်)ရွာ၊ ပြူးမကညင်တန်း
ရေကျော်ရွာ၊ ရင်းတိုက်ကုန်း
ရေကျော်ရွာ၊ ရင်းတိုက်ကုန်း
ဝက်သိုက်ရွာ
ဝက်သိုက်ရွာ အမည်ရှိ ကျေးရွာများမှာ
သလဲဦး (နောက်)ရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်
သလဲဦး (နောက်)ရွာ (Thaleu (West))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ မိုးဗြဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၇၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုးဗြဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၅၈၇ ဦး၊ မ ၁၃၆၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၂၆၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖယ်ခုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘွေးထီးယားရွာ၊ မတူပီမြို့နယ်
ဘွေးထီးယားရွာ(Boithia)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ မတူပီမြို့နယ်၊ ရာဒွီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၀၃၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရာဒွီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၉ ဦး၊ မ ၁၉၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၆၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတူပီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပက်အင်းကလေး
ပက်အင်းကလေး
ကိုးကား
ပက်အင်းကလေး
ဦးကာက
ဦးကာက (လက်ဖက်ခြောက်)၁၈၈၂-၁၉၇၀
မန္တလေးမြို့မှ ထင်ရှားသော လက်ဖက်ခြောက်လုပ်ငန်း ပိုင်ရှင်ကြီးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဦးဇောတိက ဖြစ်သည်။ အေဒီ ၁၈၈၂-ခု၊ အောက်တိုဘာလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၊ ဖူကျင့်ပြည်နယ်၊ ချင်ချင်းရွာတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဖခင်မှာ ကျောင်းဆရာကြီးဖြစ်၍ စာပေကောင်းစွာ သင်ခဲ့ရသည်။ ၁၈၉၉-ခု၊ အသက် ၁၇-နှစ်အရွယ်တွင် အစ်ကိုရှိရာ မြန်မာနိုင်ငံ သထုံမြို့သို့ ရောက်ရှိခဲ့၍ ၁၉၀၅-ခုတွင် သထုံမှ ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းဆေးဆရာကြီး ဦးရွှေလေး၏ သမီး ဒေါ်စိန်နှင့် လက်ဆက်ခဲ့သည်။ ၁၉၁၂-ခုတွင် မန္တလေးမြို့သို့ ပြောင်းရွေ့လာခဲ့ပြီး အင်စီးတိုက် ကုန်ဝယ်စာရေး၊ ယုန်ချောင်ပွဲရုံ စာရေးကြီးအဖြစ် ၈-နှစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး ၁၉၂၆-တွင် ဟုန်ဟိတ်ပွဲရုံကို ထူထောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ဂျပန်ဝင်ကာနီးတွင် ဂျပန်ပစ္စည်းများ သပိတ်မှောက်ရေးအသင်း ထူထောင်ခဲ့၍ ဂျပန်အစိုးရက လူသတ်ဝရမ်း ထုတ်သဖြင့် သားသမီးများကို ကျောက်မဲပို့ကာ တရုတ်ပြည်သို့ တိမ်းရှောင်ခဲ့သည်။ စစ်ပြီးနှစ်နှစ်အကြာ ဝါးတန်း ဦးကျော်၏ အကူအညီဖြင့် မြန်မာပြည်သို့ ပြန်ရောက်၍ မန္တလေးတွင် ပွဲရုံကို ပြန်ဖွင့်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၁-ခုနှစ်တွင် အမရပူရ မဟာဂန္ဓာရုံဆရာတော်၏ ဗုဒ္ဓစာပေများဖတ်၍ ကြည်ညိုလွန်းလှသဖြင့် လူတွေ့ဖူးရာမှ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာကို တွေ့ရှိပြီး မိသားစုကိုပင် ဗုဒ္ဓဘာသာ မြန်မာများကဲ့သို့ ကျင့်ကြံနေထိုင်ရန် ဆုံးမခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ သားသမီး ဆယ်ဦးရှိခဲ့ပြီး ၁၉၇၅-ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၂ ရက်တွင် အောင်တော်မူခြံ၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ရန်ပိုင်စိုး
ရန်ပိုင်စိုးသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်၊ ဂီတအနုပညာရှင်နှင့် ဘိသိက်ဆရာ ဖြစ်သည်။ ဆိုကြမယ်၊ ပျော်ကြမယ် အစီအစဉ်တွင် ၁၈ နှစ်ကြာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဘဝဖြစ်စဉ်
ငယ်စဉ်အခါက ကလေးသရုပ်ဆောင် တာတူးအဖြစ် ကျော်ကြားသည်။ တာတူးလေးအမည်ဖြင့် အနုပညာလောကသို့ ဝင်ရောက်လာသည်။ စာရေးဆရာ ဦးသုခ၏ ဘဝသံသရာသီချင်းကို သီဆိုဖြစ်ရာမှ အသက် ၂၃ နှစ်တွင် မတော်တဆ အဆိုတော် စဖြစ်လာသည်။မြန်မာအသံက ထုတ်လွှင့်သော ဆိုကြမယ်၊ ပျော်ကြမယ် အစီအစဉ်တွင် ၁၈ နှစ်ကြာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော တင်ဆက်သူ ဖြစ်သည်။ မြန်မာသံ တေးသီချင်းများစွာ သီဆိုခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ တွင် တတိယမြောက် တကိုယ်တော် ဘဝတိုက်ပွဲ သီချင်းခွေ ထွက်ရှိသည်။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ရုပ်ရှင်တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ မြန်မာသံစဉ်တေးများ သီဆိုသည့်အပြင် အလှူပွဲ၊ မင်္ဂလာဆောင်၊ အခမ်းအနားများတွင် ဘိသိက် အကျိုးတော်ဆောင် မင်္ဂလာအခမ်းအနားမှူးလည်း ဖြစ်သည်။ ရုပ်ရှင် နှစ် ၁၀၀ ပြည့် အထိမ်းအမှတ်ဖျော်ဖြေပွဲတွင် သီဆိုဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ အနုပညာသက်တမ်း နှစ်လေးဆယ် ကျော်သည်။
ရေဒီယိုမှ သူ့သီချင်းများကို လွှင့်သည်။ ဗီဒီယိုခေတ်ဦးတွင် တစ်လ သုံးလေးကား ရိုက်ရသည်။ တောင်ဥက္ကလာပ ၇ ရပ်ကွက်တွင် နေထိုင်သော သူသည် ဂီတနှင့် ပတ်သက်လျှင် စွယ်စုံရသူ၊ ဝမ်းစာပြည့်သူ၊ နှံ့စပ်ကျွမ်းကျင်သူဟု အများက လက်ခံသည်။
နိဂုံး
ဆီးချိုသွေးတိုး ရောဂါအခံ ရှိသည်။ ကျောက်ကပ်ထုတ်ထားသည်။ ကိုဗစ်ရောဂါဖြင့် ရန်ကုန်၊ မြောက်ဥက္ကလာဆေးရုံ၌ ၂၀၂၀ အောက်တိုဘာ ၂၁ နံနက် ၁၁ နာရီ ၁၁ မိနစ်တွင် ကွယ်လွန်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန် အသက် ၇၀ နှစ် ဖြစ်သည်။ ရေဝေးသုဿာန်သို့ ချက်ချင်း ပို့ဆောင်သင်္ဂြိုဟ်သည်။ ဂီတအနုပညာရှင်များ သာမက နယ်ပယ်စုံမှ ဝမ်းနည်းကြောင်း ဖေ့ဘွတ်တွင် ရေးသားဖော်ပြကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၁၉၅၀ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၂၀၂၀ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:အစီအစဉ် တင်ဆက်သူ
ထွမ်ရှင်ကော့ဆားရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ထွမ်ရှင်ကော့ဆားရွာ(Htumshinkawtsar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ထွမ်ရှင်ကော့နန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၈၈၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ပင်တဲရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ်
ညောင်ပင်တဲရွာ (Nyaungpinte)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ တောင်ကြားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၁၀၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မုံရွာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လူကုန်ကူးခြင်း
[[File:Trafficking-in-persons-map-2011.png|right|thumb|၂၀၁၁ Department of State (အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ နိုင်ငံခြားရေးရာဝန်ကြီးဋ္ဌာန) လူကုန်ကူးခြင်း ဆိုင်ရာ အစီရင်ခံစာ ရှာဖွေတွေ့ရှိချက်များ
<B>အဆင့် 2</B> ((TVPA) ကို လိုက်နာရန် အရာရောက်သောကြိုးစားအားထုတ်မှု)
<B>အဆင့် 3</B> ((TVPA) ကိုလိုက်နာရန် ကြိုးစားအားထုတ်မှုမရှိပါ) အချက်အလက်မရှိပါ ]]
လူကုန်ကူးခြင်းဆိုသည်မှာ လူအများအား လှည့်စားခြင်း၊ သွေးဆောင်ဖြားယောင်းခြင်း၊ အတင်းအကျပ်ခိုင်းစေခြင်း သို့မဟုတ်ပါက ၎င်းတို့၏ နေအိမ် သို့မဟုတ် တိုင်းပြည်မှ ဖယ်ရှားခြင်းခံရပြီး ထို့နောက်တွင် နိမ့်ကျသော အခကြေးငွေပေးခြင်း သို့မဟုတ် အခကြေးငွေ လုံးဝမပေးခြင်း သို့မဟုတ် အလွန်အမင်း ခေါင်းပုံဖြတ်သော သတ်မှတ်ချက်များဖြင့် အတင်းအကျပ်အလုပ်ခိုင်းစေသည့် အလေ့အထဖြစ်သည်။ ထိုအလေ့အထသည် လူအများကို ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားခြင်း သို့မဟုတ် ကုန်သွယ်မှု အဖြစ်သဘောထားပြီး ၎င်းတွင် ကျွန်စနစ်၏ သွင်ပြင်လက္ခဏာ များစွာရှိသည့်အပြင် တိုင်းပြည်အများစုတွင် ၎င်းသည် တရားဝင်မှုမရှိပါ။ လူကုန်ကူးခြင်းခံရသည့် သားကောင်များသည် အခြေအနေမျိုးစုံတွင် အသုံးချခံရပြီး ပြည့်တန်ဆာလုပ်ငန်း ၊ အတင်းအကျပ်စေခိုင်းခြင်း (စာချုပ်ဖြင့် ချည်နှောင်ခြင်းခံရသည့် အလုပ်သမား သို့မဟုတ် အကြွေးတင်နေသောကျေးကျွန်) နှင့် အတင်းအဓမ္မလုပ်သော ကျွန်ဘဝ အခြားပုံစံများတို့ ပါဝင်သည်။ မွေးစားခြင်းနှင့် အခြားသောရည်ရွယ်ချက်များအတွက် မွေးကင်းစအရွယ်များနှင့် ကလေးများကို ရောင်းစားခြင်းသည် ထိုကလေးများကို လူကုန်ကူးခြင်းဟုလည်း စဉ်းစားကြသည်။ လူသားများကို ကုန်ကူးခြင်း အထူးသဖြင့် အမျိုးသမီးများနှင့် ကလေးများကို ကုန်ကူးခြင်းအား တားဆီးရန်၊ နှိမ်နင်းရန်နှင့် အပြစ်ပေးရန် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနှင့်ကျင့်ဝတ် (ပါလာမို လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနှင့်ကျင့်ဝတ် ဟူ၍လည်း ရည်ညွှန်းသည်) သည် နိုင်ငံတစ်ရပ်ရပ်တွင် ရုံးချုပ်အတည်တကျစိုက်မထားသော နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းမှ စီစဉ်သည့် ပြစ်မှုများကိုဆန့်ကျင်သောညီလာခံဖြစ်ပြီး ကုလသမဂ္ဂမှချမှတ်သော လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနှင့်ကျင့်ဝတ် ဖြင့်လူကုန်ကူးခြင်းအား "ခေါင်းပုံဖြတ်ရန်ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ခြိမ်းခြောက်ခြင်းနည်းလမ်းများ သို့မဟုတ် အင်အားသုံးခြင်း သို့မဟုတ် အတင်းအကျပ်ခိုင်းစေခြင်း၊ ဖြားယောင်းခေါ်ဆောင်ခြင်း၊ လိမ်လည်ခြင်း၊ လှည့်စား ခြင်း၊ အာဏာအလွဲသုံးစားပြုလုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် အင်အားချည့်နဲ့သည့် အခြားပုံစံများ သို့မဟုတ် အခြားလူတစ်ဦး ပေါ်တွင် ထိန်းချုပ်မှုရှိသော လူတစ်ဦး၏ သဘောတူညီချက်ကိုရရှိရန် ငွေပေးချေခြင်း သို့မဟုတ် အကျိုးခံစား ခွင့်များကိုပေးခြင်း သို့မဟုတ် လက်ခံရယူခြင်း စသည့်နည်းလမ်းတို့ဖြင့် လူသစ်စုဆောင်းခြင်း၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ခြင်း၊ ပြောင်းရွှေ ့ခြင်း၊ ပုန်းအောင်းခွင့်ပေးခြင်း သို့မဟုတ် လူများကို လက်ခံထားခြင်း" ဟုအဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုသည်။
ထိုလုပ်ထုံးလုပ်နည်းနှင့်ကျင့်ဝတ်
2008 စက်တင်ဘာလအထိ၊ ထိုလုပ်ထုံးလုပ်နည်းနှင့်ကျင့်ဝတ်အား နိုင်ငံပေါင်း 117 နိုင်ငံမှ လက်မှတ်ရေးထိုးပြီး အဖွဲ့ဝင် 124 ဖွဲ့ ရှိသည်။ လူကုန်ကူးခြင်းသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အလျင်မြန်ဆုံးကြီးထွားလာသော ရာဇဝတ်မှုလုပ်ငန်းဖြစ်ပြီး၊ နှစ်စဉ် လူသားများအား လူကုန်ကူးရာမှငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ 5 ဘီလီယံ နှင့် 9 ဘီလီယံအတွင်း ရရှိသည်ဟု ခန့်မှန်း ကြသည်။ဥရောပကောင်စီ သည်"လူကုန်ကူးခြင်းသည် ကမ္ဘာအနှံ့ နှစ်စဉ်ဈေးကွက်တွင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ 42.5 ဘီလီယံဖြင့် ပြီးခဲ့သောဆယ်စုနှစ်အတွင်း ပြန့်ပွားလွယ်သောပမာဏသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်" ဟုဖော်ပြ သည်။ ကမ္ဘာတစ်လွှားတွင် နိုင်ငံပေါင်း 127 နိုင်ငံမှ လူဦးရေ 2.5 သန်းနီးပါး လူကုန်ကူးခံရသည်ဟု ကုလသမဂ္ဂမှ ခန့်မှန်းသည်။ လူကုန်ကူးခြင်းခံရသည့် သားကောင်များသည် အတင်းအကျပ်ခိုင်းစေခြင်း၊ လှည့်ဖြားခြင်း၊ လိမ်လည်ခြင်း၊ အာဏာအလွဲသုံးစားလုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် လုံးလုံးလျားလျား အဓမ္မခေါ်ဆောင် ခြင်း စသည်ဖြင့် လူသူစုဆောင်းခြင်းခံရသည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နယ်နိမိတ်များကကျော်ဖြတ်၍ လူကုန်ကူးခြင်းအား ထိရောက်စွာဖြေရှင်းနိုင်ရန်အတွက် နိုင်ငံအချင်းချင်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်သည်။ ကုလသမဂ္ဂပဋိညာဉ်စာတမ်းအရ၊ သီးခြားဖွဲ့စည်းထား သော အစိုးရအချင်းချင်းပါဝင်သည့်အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည့် OSCE (Organization for Security and Co-operation in Europe) (ဥရောပအတွင်း လုံခြုံရေးနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့အစည်း) သည် မြောက် အမေရိက၊ ဥရောပ၊ ရုရှားနှင့် အရှေ ့အလယ်ပိုင်းတို့တွင် စစ်ဆင်ရေးတစ်ရပ် အနေဖြင့် လူကုန်ကူးခြင်း ပြဿနာကို တိုက်ဖျက်မည့် ဦးဆောင်အေဂျင်စီများမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။
လူကုန်ကူးခြင်းနှင့်လူမှောင်ခိုကူးခြင်း
လူကုန်ကူးခြင်းသည် လူမှောင်ခိုကူးခြင်းနှင့် ခြားနားသောအရာဖြစ်သည်။ လူမှောင်ခိုကူးခြင်းတွင် လူအများသည် လူမှောင်ခိုကူးသူ၏ ဝန်ဆောင်မှုကို လုပ်ခတစ်ရပ်အတွက် မိမိတို့သဘောဆန္ဒအလျောက် တောင်းခံခြင်းဖြစ်ပြီး (တရားမဝင်သော) သဘောတူညီချက်တွင် လိမ်လည်လှည့်ဖြားခြင်း မပါရှိနိုင်ပေ။ သွားမည့်နေရာသို့ ရောက်သောအခါ လူမှောင်ခိုပြုခြင်းခံရသည့်လူသည် သူတို့၏ ကိုယ်ပိုင်လမ်းကြောင်းကိုရှာရန် လွတ်လွတ်လပ်လပ် ဖြစ်လေ့ရှိသည်။
သို့သော် လူကုန်ကူးခြင်းခံရသည့် သားကောင်များသည် ထွက်သွားရန် ခွင့်ပြုခြင်းမခံရဘဲ အလုပ်လုပ်ရန် (သို့မဟုတ်) ခေါင်းပုံဖြတ်သော အခြေခံပေါ်မူတည်၍ လူကုန်ကူးသူ (သို့မဟုတ်) အခြားသူများကို ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းတစ် မျိုးမျိုးပေးရန် လိုအပ်သည်။ အစီအစဉ်သည် အလုပ် ကန်ထရိုက်တစ်ခုကဲ့သို့ ဖွဲ့စည်းပုံရှိသော်လည်း လုပ်ခအနည်းငယ် (သို့မဟုတ်) လုံးဝမပေးခြင်း (သို့မဟုတ်) အလွန်အကျွံ ခေါင်းပုံဖြတ်သည့် သတ်မှတ်ချက်များဖြင့် ဖြစ်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် အစီအစဉ်သည် အကြွေးဖြင့် သိမ်းထားသော ကျေးကျွန်ကဲ့သို့ဖြစ်ပြီး သားကောင်သည် အကြွေးကို ပြန်လည်ပေးဆပ်ရန် ခွင့်ပြုခြင်းမခံရခြင်း သို့မဟုတ် မပေးဆပ် နိုင်ခြင်းဖြစ်ရသည်။ သားကောင်များ သည် တစ်ခါတစ်ရံ လှည့်စားခံရခြင်းနှင့် ကတိကဝတ် အမှားများဖြင့် သွေးဆောင်ခြင်း ခံရသည် (သို့မဟုတ်) ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအားဖြင့် အကြမ်းဖက်ခြင်းခံရသည်။ အချို့သော လူကုန်ကူးသူများသည် သားကောင်များအား အတင်းအကျပ်ခိုင်းစေခြင်း (သို့မဟုတ်) ကြိုးကိုင် ခြယ်လှယ်ကြပြီး လိမ်ညာခြင်း၊ ခြိမ်းခြောက်ခြင်း၊ ချစ်ဟန်ဆောင်ခြင်း၊ သီးခြားထားရှိခြင်း၊ ခြိမ်းခြောက်မှုများနှင့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်ခြင်းနှင့် အကြွေးဖြင့် သိမ်းထားသော ကျေးကျွန်စံနစ်တို့ကို အသုံးပြုကြသည်။
အကျိုးအမြတ်များသောလူကုန်ကူးခြင်း
လူကုန်ကူးခြင်းသည် အကျိုးအမြတ်များသောလုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။ အချို့သော နယ်မြေဒေသများဖြစ်သည့် ရုရှ၊ ဥရောပအရှေ့ပိုင်း၊ ဟောင်ကောင်၊ ဂျပန်နှင့် ကိုလံဘီယာတို့တွင် လူကုန်ကူးခြင်းကို ကြီးမားသော ဒုစရိုက် အဖွဲ့အစည်းများက ထိန်းချုပ်ကြသည်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေ၊ လူကုန်ကူးခြင်း အများစုကို အုပ်စုအသေးစားများ ဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသော ကွန်ရက်များက လုပ်ဆောင်ကြပြီး အုပ်စုတစ်ခုစီသည် လူစုဆောင်းခြင်း၊ သယ်ယူပို့ ဆောင်ခြင်း၊ ကြော်ငြာခြင်း သို့မဟုတ် ရောင်းချခြင်းတို့ကဲ့သို့ ကဏ္ဍတစ်ခုစီတွင် အထူးပြုလုပ်ကြသည်။ ၎င်းလုပ်ငန်းသည် နည်းပါးသော ကနဦး ငွေအရင်းအနှီးလိုအပ်ပြီး တရားစွဲဆိုခြင်းမှာ အတော်အတန် ရှားပါးသောကြောင့် အလွန်အကျိုးအမြတ်များသည်။ ကုန်ကူးခြင်းခံရသည့်လူများသည် များသောအားဖြင့် ဒေသအတွင်းရှိ အားနည်းချက်အရှိဆုံးနှင့် အင်အားမရှိဆုံး လူနည်းစုဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် အခွင့်အလမ်းကန့်သတ်မှုရှိသော ဆင်းရဲချို ့တဲ့သည့် နေရာများမှ လာကြသူများဖြစ်ပြီး လူမျိုးစု လူနည်းစုများဖြစ်သည်။ ထိုလူတို့သည် မည်သည့်လူမှုရေးနောက်ခံ၊ အဆင့်အတန်း သို့မဟုတ် မည်သည့်လူမျိုးတို့မှမဆို ဆင်းသက်လာသည်ဟု ဆိုသော်လည်း ၎င်းတို့သည် ယေဘုယျအားဖြင့် အိမ်ပြေးများ သို့မဟုတ် ဒုက္ခသည်များ ကဲ့သို့သော အိမ်ပစ်ရာပစ်ပြေးရသည့်လူများ ဖြစ်သည်။ ဒေသအတွင်းမှ အားနည်းချက်ရှိပြီး အင်အားမရှိသည့် လူနည်းစုမှ လူကုန်ကူးခြင်းခံရသည့် သားကောင်များစွာ ရှိသော်လည်း သားကောင်များမှာ မည်သည့်နေရာဒေသမှမဆိုဖြစ်နိုင်သည်။ လူကုန်ကူးခြင်းအတွက် သီးသန့် သားကောင် အမျိုးအစားမရှိပါ။ ယေဘုယျအားဖြင့်၊ လူအများသည် လူကုန်ကူးခြင်းခံရသူများမှာ ဆင်းရဲသော တိုင်းပြည်များမှဟူ၍ ထင်လေ့ရှိသော်လည်း အမှန်မှာ ၎င်းတို့သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ အလွန်ကြွယ်ဝ ချမ်းသာသောမိသားစုမှ ဖြစ်နိုင်သည်။ ထိုပြစ်မှုမျိုးသည် အကြိမ်ပေါင်းများစွာ လူအများ ဂရုပြုမိခြင်းမရှိဘဲ ဤနည်းအတိုင်း ဖြစ်ပွားလေ့ရှိပြီး ထိုအကြောင်းကိစ္စ၏ လေးနက်မှုကို နားလည်သဘောပေါက်ခြင်းမှာ အနည်း ငယ်သာရှိသည်။
ပစ်မှတ်ထားခြင်းခံရသောအမျိုးသမီးများ
သေရေးရှင်ရေးတမျှ အကျဉ်းအကျပ် အခြေအနေများတွင် ရှိနေသော အမျိုးသမီးများသည် အထူးသဖြင့် လိင်လုပ်ငန်းအတွက် လူကုန်ကူးသူများ၏ ထူးထူးခြားခြား ပစ်မှတ်ထားခြင်းခံရသည်။ ပြစ်မှုကျူးလွန်သူများသည် အခွင့်အလမ်းမရှိခြင်း၊ အလုပ်ကောင်းရမည်ဆိုသောကတိများ သို့မဟုတ် အလုပ်လုပ်ရန် သို့မဟုတ် စာသင်ကြားရန်အတွက် အခွင့်အလမ်းများကို ကိုယ်ကျိုးရှာအမြတ်ထုတ်ပြီး နောက်တွင် သားကောင်များကို ပြည့်တန်ဆာများဖြစ်စေရန် အတင်းအကျပ် ပြုလုပ်ကြသည်။ ခရီးသွားလာခြင်းနှင့် အလုပ်နေရာထားခြင်းတို့ကို စီစဉ်သည့် ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် ပွဲစားများမှတဆင့် အမျိုးသမီးများသည် သူတို့၏ သွားမည့်နေရာများသို့ လိုက်ပို့ခြင်းခံရပြီး အလုပ်ရှင်များထံသို့ ပေးပို့ခြင်းခံရသည်။ ၎င်းတို့၏ သွားရမည့်နေရာများသို့ ရောက်ရှိသည်နှင့် အချို ့အမျိုးသမီးများသည် သူတို့လုပ်ရမည့် အလုပ်နှင့်ပတ်သက်၍ သူတို့သည် လိမ်ညာခြင်းခံလိုက်ရပြီဖြစ်ကြောင်းကို သိကြရသည်- အများစုသည် ငွေကြေးဆိုင်ရာအစီအစဉ်များနှင့် ၎င်းတို့၏ အလုပ်အခြေအနေများနှင့် ပတ်သက်၍ လိမ်လည်ခြင်းခံရပြီး ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင် အတင်းအကျပ်စေခိုင်းခြင်း သို့မဟုတ် မတရားဖိနှိပ်ခြင်းခံရသည့် အနေအထားများတွင် ကျရောက်နေပြီးဖြစ်ကြောင်းနှင့် ၎င်းအခြေအနေများမှ ထွက်ပြေးခြင်းသည် ခက်ခဲပြီး အန္တရာယ်ရှိကြောင်းကို တွေ့ရှိကြသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ တရားစီရင်ရေးဋ္ဌာနမှ 2007 ဇန်နဝါရီလမှ 2008 စက်တင်ဘာလအထိ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် လူကုန်ကူးသည့်ဖြစ်ရပ် 1,229 ကြိမ်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ၎င်းတို့အနက် 83 ရာခိုင်နှုန်းမှာ လိင်မှုဆိုင်ရာကုန်ကူးခြင်း ကိစ္စရပ်များဖြစ်သည်။
လူကုန်ကူးခြင်းခံရသောကလေးငယ်များ
ကလေးသူငယ်များကို ကုန်ကူးခြင်းတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် မိဘများ၏ အလွန်အမင်းဆင်းရဲခြင်းအား ကိုယ်ကျိုးရှာအမြတ်ထုတ်ခြင်းများ ပါဝင်သည်။ မိဘများသည် သူတို့၏အကြွေးများကို ပြန်ဆပ်ရန် သို့မဟုတ် ဝင်ငွေရရှိရန် ကလေးများကို လူကုန်ကူးသူများထံသို့ ရောင်းချကောင်းရောင်းချနိုင်မည် သို့မဟုတ် သူတို့၏ ကလေးများအတွက် ပို၍ကောင်းမွန်သောဘဝနှင့် ပတ်သက်ပြီး မိဘများသည် လိမ်လည်လှည့်ဖြားခြင်း ခံရနိုင်သည်။ အာဖရိကအနောက်ပိုင်းတွင် ကုန်ကူးခံရသည့် ကလေးများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် အာဖရိက အေအိုင်ဒီအက်စ် ကပ်ဆိုးကြောင့် မိဘတစ်ဦး သို့မဟုတ် နှစ်ဦးစလုံးကို ဆုံးရှုံးရသည်။ ထောင်ပေါင်းများစွာသော အမျိုး သား (တစ်ခါတစ်ရံ အမျိုးသမီး) ကလေးများသည် ကလေးစစ်သားအဖြစ်သို့ အတင်းအကျပ်သွတ်သွင်းခြင်း ခံရသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တရားစီရင်ရေးဋ္ဌာန၏ 07-08 လေ့လာချက်တွင်၊ ထိုနှစ်အတွက် လူကုန်ကူးသည့်အမှု စုစုပေါင်းအရေအတွက်၏ 30 ရာခိုင်နှုန်းကျော်သည် ကလေးများအား လိင်လုပ်ငန်း အတွင်း၌ အတင်းအကျပ်စေခိုင်းကြောင်း ဖော်ပြသည်။
မွေးစားခြင်းလုပ်ငန်း
မွေးစားခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်သည် တရားဝင်သည်ဖြစ်စေ၊ တရားမဝင်သည်ဖြစ်စေ၊ အလွဲသုံးစားပြုခြင်းခံရပါက တစ်ခါတစ်ရံတွင် အနောက်နိုင်ငံများနှင့် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံတို့အကြားတွင် မွေးကင်းစကလေးများနှင့် ကိုယ်ဝန် ဆောင်မိခင်များအား ကုန်ကူးခြင်းဖြစ်ရပ်များ ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ David M. Smolin (ဒေးဗစ် အမ် အက်စ် မိုလင်) ၏အိန္ဒိယနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအကြားရှိ ကလေးသူငယ် ကုန်ကူးခြင်းနှင့် မွေးစားခြင်း ဆိုင်ရာ မကောင်းသတင်းစာတမ်းများတွင် တိုင်းပြည်အချင်းချင်း၌ မွေးစားသည့် စနစ်အတွင်းရှိ စနစ်တကျ ဖြစ်သော အင်အားချည့်နဲ့မှုသည် မွေးစားခြင်းဆိုင်ရာ မကောင်းသတင်းများကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းနိုင်စေရန် ပြုလုပ် ကြောင်း သူသည် ကိုးကားဖော်ပြထားသည်။ အာရှ၊ အာဖရိကနှင့် တောင်အမေရိကရှိ ထောင်ပေါင်းများစွာသော ကလေးတို့သည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လိင်အသက်မွေးမှုလုပ်ငန်းသို့ နှစ်စဉ်ရောင်းချခြင်းခံရသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ၎င်းတို့သည် ပြန်ပေးဆွဲခံရခြင်း သို့မဟုတ် မိဘမဲ့ကလေးများဖြစ်ပြီး တစ်ခါတစ်ရံတွင် ကလေးများသည် သူတို့၏မိသားစုမှ အမှန်တကယ် ရောင်းချ ခြင်းကို ခံရသည်။လူကုန်ကူးခြင်းခံရသည့် အချို့ကလေးများသည် ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများ ထုတ်ယူရောင်းချခြင်းခံရသည်။International Labor Organization (အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အလုပ်သမားအဖွဲ့) ၏အဆိုအရ၊ ကမ္ဘာအနှ့ံ အမေရိကန်ဒေါ်လာ 31 ဘီလီယံ ဖြစ်ပေါ်စေသော အဓိကအားဖြင့် အတင်းအကျပ်စေခိုင်းမှု ပါဝင်ပတ်သက် သည့် ကျွမ်းကျင်ရန်မလိုအပ်သော အလုပ်များတွင် အမျိုးသားများသည် လူကုန်ကူးခြင်းခံရမည့် အန္တရာယ် ရှိကြောင်းသိရသည်။ လူကုန်ကူးခြင်း၏ အခြားသောပုံစံများတွင် အတင်းအကျပ်လက်ထပ်စေခြင်းနှင့် အိမ်တွင်းမှုကိစ္စများတွင် ခိုင်းဖက်ဘဝတို့်ပါဝင်သည်။ University of Toronto Law School (တိုရွန်တိုတက္ကသိုလ်၊ ဥပဒေကျောင်း) မှ ကျန်းမာရေးဥပဒေနှင့် မူဝါဒ ဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ပါမောက္ခ Bernard Dickens (ဘားနပ် ဒစ်ကင်(စ်))က ဤသို့ရှင်းပြခဲ့သည်- "နီပေါနှင့် ဘူတန်ကဲ့သို့သော ဆင်းရဲသည့်နိုင်ငံများမှ ဟိန္ဒူအမျိုးသမီးများသည် အိန္ဒိယအမျိုးသားများအတွက် သတို့သမီးအဖြစ် မှောင်ခိုကူးခြင်းနှင့် ဝယ်ယူခြင်းခံကြရသည်။"
အတိုင်းအတာပမာဏ
လူကုန်ကူးခြင်း၏ တရားမဝင်ဖြစ်သော သဘာဝနှင့် ကွဲပြားခြားနားသော နည်းလမ်းများကြောင့် တိကျသော အတိုင်းအတာပမာဏကို မသိရှိရပေ။ United States State Department (အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု နိုင်ငံခြားရေးရာဝန်ကြီးဋ္ဌာန) ၏အချက်အလက်များအရ " နှစ်စဉ် ခန့်မှန်းခြေ 600,000 မှ 820,000 အထိ အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီးများနှင့် ကလေးများ [တို့သည်] အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နယ်နိမိတ်တို့ကို ကျော်ဖြတ်၍ လူကုန်ကူးခြင်းခံရသည်။ ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် 70 ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသမီးကြီးများနှင့် မိန်းကလေးငယ်များ ဖြစ်ကြပြီး၊ 50 ရာခိုင်နှုန်းအထိမှာ ဥပဒေအရ အရွယ်မရောက်သေးသူများ ဖြစ်ကြသည်။ နိုင်ငံတစ်ရပ်ရပ်တွင် ရုံးချုပ်အတည်တကျမရှိသည့် နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်း၏ သားကောင်များ၏ အများစုသည် စီးပွားရေးဆန်သော လိင်မှုဆိုင်ရာ ကိုယ်ကျိုးရှာအမြတ်ထုတ်ခြင်းဆီသို့ လူကုန်ကူးခြင်းခံရကြောင်း အချက်အလက်များက ဖော်ညွှန်းပြသသည်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေ "အလုပ်ခေါင်းပုံဖြတ်ရန်ဟူသော ရည်ရွယ်ချက်များအတွက် ယေဘုယျအားဖြင့် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်နိုင်ငံများအတွင်းမှာပင် လူအများအား စိုးရိမ်ဖွယ်ရာ ကောင်းလောက်အောင် ကျွန်ပြုခြင်းသည် လူကုန်ကူးခြင်း ပုံစံတစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် အဝေးမှနေ၍ ခြေရာခံမိစေရန် ခက်ခဲကြောင်း" ကိုသူတို့သည် ပြောဆိုနေဆဲဖြစ်သည်။ ကမ္ဘောဒီးယား၊ ဘော်စနီးယားနှင့် ကိုဆိုဗို တို့တွင် UN (ကုလသမဂ္ဂ) ဝင်ရောက်ပြီးနောက်နှင့် နောက်ပိုင်း နှစ်နိုင်ငံတို့ တွင် NATO peacekeeping (နေတိုး ငြိမ်းချမ်းမှုထိန်းသိမ်းရေး) တပ်များ ဝင်ရောက်ပြီးနောက်တွင် ပြည့်တန်ဆာလုပ်ငန်းသည် လျင်မြန်စွာ တိုးမြင့်လာကြောင်းကို သတင်းထောက်များက မျက်မြင်ကြုံတွေ့ခဲ့ ကြသည်။ ငြိမ်းချမ်းမှုထိန်းသိမ်းရေးတပ်များသည် လူကုန်ကူးခြင်းနှင့် အတင်းအကျပ် ပြည့်တန်ဆာအဖြစ် စေခိုင်းခြင်းတို့နှင့် ဆက်စပ်မှုရှိသည်။ ငြိမ်းချမ်းမှု ထိန်းသိမ်းရေးတပ်များကို ထောက်ခံအားပေးသူများသည် လူအနည်းစု၏ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုများသည် မစ်ရှင်တွင် ပါဝင်သူအများအပြားကို အပြစ်ကျူးလွန်သူ ဖြစ်ကြောင်းထွက်ဆိုရန် မသင့်ကြောင်းကို အငြင်းအခုံပြုကြသည်။ သို့သော်၊ ငြိမ်းချမ်းမှုထိန်းသိမ်းရေး မစ်ရှင်များနှင့် ဆက်နွယ်မှုရှိသော ပြည့်တန်ဆာအဖြစ် အတင်းအကျပ်ခို်င်းစေသညု့် အမှုကိစ္စများကို အလေးအနက်ထား၍ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းခြင်းမရှိသည့်အတွက် NATO (နေတိုး)နှင့် UN (ကုလသမဂ္ဂ) အဖွဲ့အစည်းများသည် ဝေဖန်ပြောဆိုခြင်းခံရသည်။ လူကုန်ကူးခြင်းကို အဆုံးသတ်ရန်အတွက် မြှုပ်နှံထားသော ကနေဒီယန် လူသားချင်းစာနာထောက်ထား သည့်အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သော Future Group (အနာဂတ် အုပ်စု)၏ 2006 အစီအရင်ခံစာတစ်ခုတွင် စက်မှုနိုင်ငံရှစ်နိုင်ငံအား အဆင့်သတ်မှတ်ထားပြီး ကနေဒါနိုင်ငံအား ၎င်း၏ "အလွန်ဆိုးရွားသော" သားကောင်များကို ဆက်ဆံပုံ မှတ်တမ်းအရ F အဆင့် သတ်မှတ်ထားသည်။ "စံသတ်မှတ်ချက်အောက်ကျဆင်းခြင်း - လူကုန်ကူးခြင်းခံရသည့် သားကောင်များအပေါ် ပြုမူဆက်ဆံပုံနှင့် ပတ်သက်၍ အပြည်ပြည်ဆို်င်ရာ လေ့လာချက်တစ်ရပ်" ဟုခေါင်းစဉ်တပ်ထားသော အစီရင်ခံစာတွင် ကနေဒါ နိုင်ငံသည် ဤပုံစံဖြစ်သော ကျွန်စံနစ်ကို တိုက်ဖျက်ရာတွင် "နိုင်ငံတကာအလယ်၌ အရှက်ရဖွယ်ရာတစ်ရပ်" ဖြစ်သည်ဟု သုံးသပ်ထားသည်။
ခရီးလမ်းဆုံး၊ အကူးအပြောင်း နှင့် အရင်းအမြစ်နိုင်ငံများ
တူညီသော မှားယွင်းသည့် အယူအဆတစ်ရပ်မှာ လူကုန်ကူးခြင်းသည် ဆင်းရဲသောနိုင်ငံများတွင်သာ ဖြစ်ပွား သည်ဆိုသည့် အချက်ဖြစ်သည်။ သို့သော်၊ ကမ္ဘာပေါ်ရှိနိုင်ငံတိုင်းသည် ထိုမြေအောက်၊ အကျိုးအမြတ် များသောစံနစ်တွင် ပါဝင်ပတ်သက်မှုရှိကြသည်။ “အရင်းအမြစ်နိုင်ငံ” တစ်ခုဆိုသည်မှာ နိုင်ငံတစ်ခုမှ လူအများ လူကုန်ကူးခြင်း ခံရခြင်းဖြစ်သည်။ များသောအားဖြင့်၊ ထိုတိုင်းပြည်များသည် ခိုကိုးရာမဲ့ဖြစ်နေကြပြီး စစ်ပွဲ၊ လာဘ်စားမှု၊ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များ သို့မဟုတ် ရာသီဥတုများကြောင့် နောက်ထပ် အင်အားချည့်နဲ့ခြင်း ဖြစ်ကြရနိုင်သည်။ အချို့သော အရင်းအမြစ်နိုင်ငံများမှာ နီပေါ၊ ဂွာတီမာလာ၊ ယခင် ဆိုဗီယက်နယ်မြေ ဒေသများနှင့် နိုင်ဂျီးရီးယားတို့ ဖြစ်သော်လည်း နောက်ထပ်နိုင်ငံများစွာ ကျန်ရှိသေးသည်။ မက္ကဆီကို သို့မဟုတ် အစ္စရေးကဲ့သို့သော “အကူးအပြောင်းနိုင်ငံ” တစ်ခုဆိုသည်မှာ လူကုန်ကူးခြင်းခံရသည့် သားကောင်များသည် ၎င်းတို့ကျွန်ပြုခံရမည့် နိုင်ငံဆီသို့မရောက်မီ လမ်းခရီးတွင် ယာယီရပ်နားသည့် အနားအထောက် တစ်ခုဖြစ်သည်။ “ခရီးလမ်းဆုံးနိုင်ငံ” တစ်ခုဆိုသည်မှာ ကုန်ကူးခံရသည့် လူများအဆုံးသတ်သည့် နေရာဖြစ်သည်။ ထိုတိုင်းပြည်များရှိ နိုင်ငံသားများတွင် လူကုန်ကူးသူများ၏ "ထုတ်ကုန်ပစ္စည်းများ"ကို "ဝယ်ယူရန်" သုံးစွဲနိုင်သော လုံလောက်သည့် ဝင်ငွေရှိကြသောကြောင့် ၎င်းတိုင်းပြည်များသည် ယေဘုယျအားဖြင့် ကြွယ်ဝချမ်းသာကြသည်။ ဂျပန်၊ အိန္ဒိယ၊ ဥရောပအနောက်ပိုင်းရှိ နေရာဒေသ အများအပြားနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့သည် ခရီးလမ်းဆုံးနိုင်ငံများဖြစ်သည်။ UNODC (United Nations Office on Drugs and Crime) (မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ပြစ်မှုဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂရုံး) ၏အစီရင်ခံစာတစ်စောင်တွင် လူကုန်ကူးခြင်းခံရသည့် သားကောင်များကို အများဆုံးပို့ခြင်းခံရသည့် ဘုံခရီး လမ်းဆုံးနိုင်ငံများမှာ ထိုင်း၊ ဂျပန်၊ အစ္စရေး၊ ဘယ်(လ်)ဂျီယန်၊ နယ်သာလန်၊ ဂျာမနီ၊ အီတလီ၊ တူရဂီနှင့် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု တို့ဖြစ်ကြသည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ လူကုန်ကူးခြင်းခံရသည့် လူအများ၏ အဓိကအရင်းအမြစ်များတွင် ထိုင်း၊ တရုတ်၊ နိုင်ဂျီးယား၊ အယ်(လ်)ဘေး နီယား၊ ဘူဂေးရီးယား၊ ဘဲလာရပ်(စ်)၊ မော်ဒိုဗာ နှင့် ယူကရိန်း တို့ပါဝင်သည်။ လူကုန်ကူးခြင်းနှင့် ကလေးသူငယ် လိင်ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားခြင်းကို တိုက်ဖျက်ရန်အတွက် မြှုပ်နှံထားသော ကနေဒီယန် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားသည့် အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည့် Future Group (အနာဂတ် အုပ်စု)၏ 2006 အစီအရင်ခံစာတစ်စောင်တွင် စက်မှုနိုင်ငံရှစ်နိုင်ငံအား အဆင့်သတ်မှတ်ထားသည်။ " စံသတ်မှတ်ချက် အောက်ကျဆင်းခြင်း - လူကုန်ကူးခြင်းခံရသည့် သားကောင်များအပေါ် ပြုမူဆက်ဆံပုံနှင့်ပတ်သက်၍ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေ့လာချက်တစ်ရပ်" ဟုခေါင်းစဉ်တပ်ထားသော အစီရင်ခံစာတွင် ကနေဒါနိုင်ငံသည် Fအဆင့် ရရှိခဲ့သည်၊ ဗြိတိသျှနိုင်ငံသည် D အဆင့်၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် B+ နှင့် ဩစတြေးလျ၊ နော်ဝေး၊ ဆွီဒင်၊ ဂျာမနီနှင့် အီတလီနိုင်ငံအားလုံးတို့သည် အဆင့် B သို့မဟုတ် B- များရရှိကြသည်။
ဂျလန်းကျွန်း ဆရာတော်
အရှင်ကုသလဇောတိသည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ကော့သောင်းမြို့နယ်ပိုင် ပင်လယ်တွင်း ဆလုံလူမျိုးများ နေထိုင်ရာ ဂျလန်းကျွန်းခေါင်ဖျားတွင် သာသနာပြုရာမှ ဂျလန်းကျွန်းဆရာတော်ဟု ထင်ရှားသည်။ သာသနာဓဇဓမ္မာစရိယ ဖြစ်သည်။ ဟောကြားတော်မူခဲ့သော ဓမ္မတရားတော်များကား ၂၀၀ ကျော် ရှိသည်။
နိဂုံး
၂၀၂၁၊ ဇူလိုင် ၂၁ တွင် ကိုဗစ်ဖြင့် ဘဝနတ်ထံ ပြောင်းစံ ပျံလွန်တော်မူသည်။
တရားတော်များ
အမှတ်စဉ် (၁) ဝန်တိုစိတ်ထား အပါယ်လား အမှတ်စဉ် (၂) နိဗ္ဗာန်လိုချင် အားလုံးပြင်
အမှတ်စဉ် (၃) ရှိခိုး ဝန်ချ နိဗ္ဗာန်ရ
အမှတ်စဉ် (၄) ဆလုံလူမျိုးများ ဗုဒ္ဓဘာသာအဖြစ် ခံယူခြင်းနှင့် နိဗ္ဗာန်မျိုးစေ့ချ
အမှတ်စဉ် (၅) လက်ညှိုးထိုး မေးငေါ့
အမှတ်စဉ် (၆) အမေ့စကား နိဗ္ဗာန်သွား အမှတ်စဉ် (၇) ရလေ လိုလေ မပြည့်လေ အမှတ်စဉ် (၈) အမှတ်စဉ် (၁၀) အမှတ်စဉ် (၁၁)
အမှတ်စဉ် (၁၂) အမှတ်စဉ် (၁၃) အမှတ်စဉ် (၁၄)
အမှတ်စဉ် (၁၅)
အမှတ်စဉ် (၁၆)
အမှတ် (၁၇)
အမှတ် (၁၈)
အမှတ် (၁၉)
အမှတ် (၂၁)
အမှတ် (၂၂)
အမှတ် (၂၃)
အမှတ် (၂၄)
အမှတ် (၂၅)
အမှတ် (၂၆)
အမှတ် (၂၇)
အမှတ် (၂၈) သိမ်သမုတ် မင်္ဂလာ သိမ်သမုတ် မင်္ဂလာ (၂) လက်တွေ့ကောင်းကျိုးများ ဘုရားသာသနာရောက်ပါပြီ