cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
၁၉၈၅
မေလ
(၅) ရက်။
(၆) ရက်။
(၇) ရက်။
(၈) ရက်။
(၁၀) ရက်။
(၁၁) ရက်။
(၁၂) ရက်။
(၁၃) ရက်။
(၁၄) ရက်။
(၁၅) ရက်။
(၁၇) ရက်။
(၁၈) ရက်။
(၁၉) ရက်။
(၂၀) ရက်။
(၂၁) ရက်။
(၂၃) ရက်။
(၂၄) ရက်။
(၂၅) ရက်။
(၂၆) ရက်။
(၂၇) ရက်။
(၂၉) ရက်။
(၃၀) ရက်။
(၃၁) ရက်။
ဇွန်လ
(၁) ရက်။
(၂) ရက်။
(၃) ရက်။
(၄) ရက်။
(၅) ရက်။
(၆) ရက်။
(၇) ရက်။
(၈) ရက်။
(၉) ရက်။
(၁၀) ရက်။
(၁၁) ရက်။
(၁၂) ရက်။
(၁၃) ရက်။
(၁၄) ရက်။
(၁၅) ရက်။
(၁၆) ရက်။
(၁၈) ရက်။
(၁၉) ရက်။
(၂၀) ရက်။
(၂၁) ရက်။
(၂၂) ရက်။
(၂၃) ရက်။
(၂၄) ရက်။
(၂၅) ရက်။
(၂၆) ရက်။
(၂၈) ရက်။
(၂၉) ရက်။
(၃၀) ရက်။
(၃၁) ရက်။
ဇူလိုင်လ
(၂) ရက်။
(၃) ရက်။
(၄) ရက်။
(၆) ရက်။
(၇) ရက်။
(၈) ရက်။
(၉) ရက်။
(၁၂) ရက်။
(၁၃) ရက်။
(၁၄) ရက်။
(၁၅) ရက်။
(၁၆) ရက်။
(၁၇) ရက်။
(၁၈) ရက်။
(၁၉) ရက်။
(၂၀) ရက်။
(၂၁) ရက်။
(၂၂) ရက်။
(၂၃) ရက်။
(၂၄) ရက်။
(၂၅) ရက်။
(၂၆) ရက်။
(၂၇) ရက်။
(၂၈) ရက်။
(၂၉) ရက်။
(၃၀) ရက်။
(၃၁) ရက်။
ဩဂုတ်လ
(၁) ရက်။
(၂) ရက်။
(၃) ရက်။
(၄) ရက်။
လပ်ခွေတောင်ရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
လပ်ခွေတောင်ရွာ(Latkwaytaung)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ဝါတိန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၅၃၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝါတိန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၃၅ ဦး၊ မ ၅၉၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၂၉ ဦး နေထိုင်သည်။
၁၉၈၅
ဩဂုတ်လ
(၅) ရက်။
(၆) ရက်။
(၇) ရက်။
(၈) ရက်။
အာဖရိကကျွဲရိုင်း
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခွာစုံပါသော တိရစ္ဆာန်များ
လပ်ခွေတောင်ရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၁၉၈၅
ဩဂုတ်လ
(၉) ရက်။
(၁၁) ရက်။
(၁၂) ရက်။
(၁၃) ရက်။
(၁၄) ရက်။
(၁၅) ရက်။
ဟန်နရီ ကာဗန်ဒစ်ရှ်
ဟန်နရီ ကာဗန်ဒစ်ရှ် (Henry Cavendish; FRS (၁၇၃၁ အောက်တိုဘာ ၁၀ – ၁၈၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄) သည် အင်္ဂလိပ် သဘာဝဒဿနပညာရှင်၊ သိပ္ပံပညာရှင်၊ ဓာတုဗေဒနှင့် ရူပဗေဒ ပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ မီးလောင်တတ်သော လေ ဟု ၎င်းကိုယ်တိုင် ခေါ်ဆိုခဲ့သော ဟိုက်ဒရိုဂျင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ခြင်းကြောင့် ကျော်ကြားသည်။ မီးလောင်နေသော ရေတွင် ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည့် ထိုလောင်ကျွမ်းတတ်သောလေ၏ သိပ်သည်းဆကို ၁၇၆၆ က အတုအယောင်လေများတွင် (On Factitious Airs) အမည်ရ စာတမ်းတွင် ဖော်ပြထားကာ အန်ထော်နီ လဗွိုင်စီယာက ကာဗန်ဒစ်ရှိ၏ စမ်းသပ်မှုကို ပြန်လည်ထုတ်ဝေခဲ့ကာ ယင်းဒြပ်စင်ကို ဟိုက်ဒရိုဂျင်ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။
၁၉၈၅
ဩဂုတ်လ
(၁၆) ရက်။
(၁၇) ရက်။
ဟန်နရီ ကာဗန်ဒစ်ရှ်
အလွန်တရာ အရှက်အကြောက်ကြီးသော်လည်း ကာဗန်ဒစ်ရှ်သည် ၎င်း၏သုတေသန နယ်ပယ်များတွင် တိတိကျကျ မှန်မှန်ကန်ကန်လုပ်ဆောင်မှုတတ်မှုကြောင့် နာမည်ကျော်ထင်ရှားရာ ထိုနယ်ပယ်များမှာ လေထု၏ ဖွဲ့စည်းတည်ရှိမှု၊ ဓာတ်ငွေ့အမျိုးမျိုး၏ ဂုဏ်သတ္တိများ၊ လျှပ်စစ်တို့၏ ဆွဲငင်ခြင်း၊ တွန်းကန်ခြင်း နိယာမ၊ ရေကို အတုပြုလုပ်ခြင်း၊ အပူနှင့်ပတ်သက်သော စက်မှုဆိုင်ရာနိယာမ၊ သိပ်သည်းဆ တွက်ချက်ခြင်း စသည်တို့ဖြစ်ကြသည်။ ကမ္ဘာမြေ၏ သိပ်သည်းဆကို တိုင်းတာသည့် ၎င်း၏လက်တွေ့ စမ်းသပ်ချက်ကို ကာဗန်ဒစ်ရှိ စမ်းသပ်ချက် (Cavendish experiment) ဟု အမည်တွင်ခဲ့သည်။
၁၉၈၅
ဩဂုတ်လ
(၁၈) ရက်။
(၁၉) ရက်။
ဟန်နရီ ကာဗန်ဒစ်ရှ်
အထွေထွေ
ကမ္ဘာမြေ၏ သိပ်သည်းခြင်းကို အဦးဆုံး စူးစမ်းရှာဖွေခဲ့သူဟု ထင်ပေါ် ကျော်စောသော ဟင်နရီကဗင်းဒစ်သည် တတိယဒျူဘွဲ့ရ ဒက်ဗွန်ရှိုင်ယာမြို့စား၏ တူတော်သည်။ ၁၇၁၃ ခု အောက်တိုဘာလ ၁ဝ ရက်နေ့တွင် နီးစမြို့၌ ဖွားမြင်၍ ကိမ်းဗရစ် တက္ကသိုလ်၌ သင်္ချာနှင့် ရူပဗေဒပညာရပ်များကို ၃ နှစ်မျှ သင်ကြားခဲ့လေသည်။
၁၉၈၅
ဩဂုတ်လ
(၂၀) ရက်။
(၂၁) ရက်။
(၂၂) ရက်။
(၂၃) ရက်။
ဟန်နရီ ကာဗန်ဒစ်ရှ်
အထွေထွေ
၁၇၅၃ ခုနှစ်တွင် ဟင်နရီကဗင်းဒစ်သည် ကိမ်းဗရစ် တက္ကသိုလ်မှ ဒီဂရီဘွဲ့ မယူဘဲ ကျောင်းထွက် ပြီးနောက် ဝါသနာအလျောက် ဓာတုဗေဒ၊ရူပဗေဒ စသော သိပ္ပံပညာရပ်များကိုသာ စူးစမ်းလေ့လာနေခဲ့၏။ အသက် ၄ဝ လောက် အထိ သူ၏ဖခင်ထံမှ ရသမျှ ထောက်ပံ့ကြေးဖြင့်သာ မရှိမရှား နေထိုင်ခဲ့လေသည်။ အသက် ၄ဝ ကျော်တွင် ကဗင်းဒစ်သည် အမွေပစ္စည်း အမြောက်အမြား ဆက်ခံရရှိသဖြင့် ဓနအင်အား တောင့်တင်းသူတစ်ယောက် ဖြစ်လာသည်။ သို့သော် ကဗင်းဒစ်သည် ဆင်းရဲသည်ဖြစ်စေ၊ ချမ်းသာသည် ဖြစ်စေ သူ၏နေပုံ ထိုင်ပုံကိုကား မပြောင်းခဲ့ချေ။
၁၉၈၅
ဩဂုတ်လ
(၂၅) ရက်။
(၂၆) ရက်။
(၂၇) ရက်။
ဟန်နရီ ကာဗန်ဒစ်ရှ်
အထွေထွေ
ကဗင်းဒစ် နေထိုင်ပုံမှာ အလွန်ထူးဆန်းသည်။ သူသည် လူများများနှင့် ရောနှော၍ မနေလိုချေ။ တစ်ကိုယ်တည်း မိမိ ဝါသနာ စူးစိုက်ရာ သိပ္ပံပညာရပ်များကိုသာ စူးစမ်းရှာဖွေနေ လေ့ရှိသည်။ သိပ္ပံပညာရပ် နှင့် စပ်လျဉ်း၍ ကဗင်းဒစ် စမ်းသပ် တွေ့ရှိခဲ့သည့် ဗဟုသုတများမှာ ယခုခေတ် ဓာတု ဗေဒပညာ၏ အခြေခံများ ဖြစ်ပေသည်။ ကဗင်းဒစ်အား အမှတ် တရဖြစ်စေရန် ကိမ်းဗရစ်တက္ကသိုလ်ကျောင်း၌ ကဗင်းဒစ် ရူပဗေဒ လက်တွေ့စမ်းသပ်ရုံကြီးကို ဆောက်လုပ်ထားလေသည်။ သူ၏ စမ်းသပ် တွေ့ရှိချက်များထဲတွင် ရေတွင်ပါသောဓာတ် များ၏ အတိုင်းအဆကို လက်တွေ့ ရှာဖွေ တွေ့ရှိခြင်းမှာ ဓာတုဗေဒ ပညာရပ်သမိုင်းတွင် ထူးကဲသော တိုးတက်မှုတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ကဗင်းဒစ်သည် ဖန်ဗူးတခုထဲတွင် ဟိုက်ဒရိုဂျင်ဓာတ်ငွေ့ နှင့် အောက်ဆီဂျင်ဓာတ်ငွေ့များကို ထည့်၍ ဖန်ဗူးကို ချိန်တွယ် မှတ်သားထားသည်။ ထို့နောက် ထိုဓာတ်ငွေ့များကို လျှပ်စစ် ဓာတ်ဖြင့် မီးလောင်စေသည်။ ယင်းသို့ ဓာတ်ငွေ့များကိုလျှပ်စစ်ဓာတ်ဖြင့် မီးလောင်စေသည့်အခါ ဖန်ဗူးထဲမှ ဓာတ်ငွေ့ များသည် အရည်အဖြစ်သို့ ပြောင်းသွားကြောင်း တွေ့ရှိရ၏။
ကဋတ္တာကံ
ကဋတ္တာကံ— ဂရုကကံ, အာသန္နကံ,  အာစိဏ္ဏကံတို့မှ လွတ်သော အမှတ်မဲ့ပြုအပ်သော ကုသိုလ် အကုသိုလ်ကံမျိုးသည် ကဋတ္တာကံ မည်၏၊ သူရူးပစ်အပ်သော တုတ်သည် အမှတ်မရှိသော အရပ်၌ ကျသကဲ့သို့ ဂရုကကံစသော ကံသုံးပါးမရှိသော် ကဋတ္တာကံသည် အကျိုးပေး၏။ ကဋတ္တာကံဟူသည် ရှေးရှေးဘဝက ပြုခဲ့သော ကံများပင်တည်း။ ယင်းကံလေးမျိုးလုံးပင် ပဋိသန္ဓေအကျိုးပေးသည်။
ဟန်နရီ ကာဗန်ဒစ်ရှ်
အထွေထွေ
ထိုအရည်မှာ ပကတိရေကဲ့သို့ အနံ့အရသာ မရှိ၊ အရောင် အဆင်းမရှိဘဲ ဖန်ဗူး၏ အလေးချိန်လည်း ယခင်ကအတိုင်း ရှိ သည်ကို ကဗင်းဒစ် တွေ့ရှိရလေသည်။ ထိုသို့ အားဖြင့် ကဗင်း ဒစ်သည် ရေ၌ ဟိုက်ဒရိုင်ဂျင်ဓာတ်ငွေ့နှင့် အောက်ဆီဂျင် ဓာတ်ငွေ့များ ပါရှိကြောင်းနှင့် ထိုဓာတ်ငွေ့တို့၏ အတိုင်းအဆကို လက်တွေ့ တွက်ချက်၍ ပြနိုင်ခဲ့ပေသည်။ ထိုမှတပါး နိုက်ထရစ်အက်ဆစ်ဆိုသည်မှာ မည်သည့်အရာ ဖြစ်ကြောင်း ကိုလည်းကောင်း လေထဲတွင် ပါဝင်သည့် ဓာတ်များအကြောင်းကိုလည်းကောင်း ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့လေသည်။
ကဗင်းဒစ်သည် ဓာတုဗေဒပညာဘက်တွင်သာ ထင်ရှား ကျော်စောသည်မဟုတ်၊ ရူပဗေဒပညာဘက်တွင်လည်း အတော်ပင် ထင်ရှားကျော်စောလေသည်။ ၁၈ ရာစုနှစ် ကုန်ခါ နီးတွင် သူသည် ကမ္ဘာမြေ၏ သိပ်သည်းခြင်းကို စမ်းသပ် ရှာဖွေကြည့်ရာ ၅ဒသမ ၄၄၈ ဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယခုခေတ်တွင် စူးစမ်းရှာဖွေ တွေ့ရှိပြီးဖြစ်သော ကမ္ဘာမြေ၏သိပ်သည်းခြင်းမှာ ၅ ဒသမ ၅ ဖြစ်၏။ ခေတ်မီ ကရိယာ တန်ဆာပလာများ မရှိဘဲနှင့် ထိုမျှ မှန်ကန်အောင် ကဗင်းဒစ်တွက်ချက်နိုင်ခြင်းမှာ များစွာ ခြီးမွမ်းဖွယ်ကောင်းပေသည်။ ကဗင်းဒစ်သည် အလွန် ရှက်ကြောက်တတ်၍ မိန်းမများ အလွန်မုန်းတီးသူဖြစ်သဖြင့် အိမ်တွင် ခိုင်းစေသော မိန်းမ အစေခံများကို စာရေး၍သာ မှာကြားလေ့ရှိသည်။ မည်သည့် အခါမျှ မျက်နှာချင်း မဆိုင်ရချေ။ လူပျိုကြီးဘဝနှင့်ပင် ကွယ်လွန်ရရှာလေသည်။
ထို့ပြင် သူသည် စကားအလွန်နည်းသူ ဖြစ်သည်။ ဆွေမျိုးများနှင့်လည်း ဆက်ဆံမှု နည်းသည်။ သူ၏ အမွေခံ အမွေစားဖြစ်သူ လော့ဂျော့ကဗင်းဒစ်ကိုပင် တစ်နှစ်လျှင် တစ်ခါသာ မိနစ်အနည်းငယ် တွေ့ဆုံခွင့်ပေးသည်။ သို့သော် သူသည် တော်ဝင်အသင်း၏ အစည်းအဝေးများသို့ မှန်မှန် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၇၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် တော်ဝင်အသင်းဝင် လူကြီးတစ်ဦးဖြစ်လာ၍ ကြာသပတေးနေ့တိုင်း အသင်းဝင် လူကြီးများနှင့် ညစာစားလေ့ရှိ၏။
မလွှဲမကင်းသာ၍ တစ်ခါတစ်ရံ ဧည့်သည်များကို ဖိတ်ခေါ် ကျွေးမွေးရသည့်အခါမှာလည်း ဧည့်သည်များ အတွက် အစား အသောက် ဖွယ်ဖွယ်ရာရာရှိအောင် စီမံပေးရန် အခိုင်းအစေ တို့အား မပြောဆိုတတ်ချေ။ တစ်ခါ၌ သူသည် တော်ဝင် အသင်းမှ အသင်းသားများအား မိမိအိမ်၌ ထမင်းစားရန် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့လေသည်။ ထိုဧည့်သည်များအတွက် မည်သည့်ဟင်းလျာ ကို ချက်ပြုတ်ကျွေးမွေးရန်သင့်မည်ကို ထမင်းချက်က မေးသော အခါ ကဗင်းဒစ်က သိုးခြေတချောင်းဆိုလျှင် တော်ပြီဟု ပြောသည်။ ထမင်းချက်က ဧည့်သည် လေးယောက် လာမည် ဆိုလျှင် သိုးခြေတစ်ချောင်းတည်းနှင့် လုံလောက်မည်မထင်ပါဟု ပြန်ပြောသောအခါ ဒါဖြင့် နှစ်ချောင်းဝယ်ဟု ဖြေလိုက်လေ သည်။ ကဗင်းဒစ်သည် လိုသည်ထက်ပို၍ ပြောဆိုလေ့ မရှိချေ။
လန်ဒန်မြို့ ကလပ်ဟမ် ကွန်မွန်းရပ်ကွက်ရှိအိမ်တွင် နေထိုင် သော်လည်း လန်ဒန်မြို့ထဲရှိ ဗလွန်းစဗါရီ ရပ်ကွက်၌ အိမ် တစ်ဆောင်ထားလေသည်။ သူ၏ စာကြည့်တိုက်ကို ဆိုဟိုးရပ်ကွက်၌ ထားရှိ၍ တကယ့် စာပေလေ့လာလိုသူတို့အား မိမိ စာအုပ်များကို ထုတ်ငှားလေ့ရှိသည်။ ကဗင်းဒစ်သည် စည်းကမ်းကြီးသူ ဖြစ်သဖြင့် စာကြည့်တိုက်မှ သူကိုယ်တိုင် စာအုပ်ထုတ်ယူသည့်အခါ၌ပင် စာအုပ်ယူကြောင်း လက်မှတ် ဖြတ်ပိုင်းကို အမြဲရေးသားထားခဲ့လေသည်။
ကဗင်းဒစ်သည် သက်ရှင်စဉ် တစ်ကိုယ်တည်းသာ နေလိုသကဲ့သို့ သေသည့်အချိန်၌လည်း တစ်ယောက်တည်း ဆိတ်ငြိမ် စွာ သေလိုသူဖြစ်၏။ သေခါနီးတွင် အစေခံကို အခန်းတွင်းမှ ထွက်စေ၏။ နာရီဝက်အကြာ အခန်းတွင်း ပြန်ဝင်လာသည့် အခါ ကဗင်းဒစ်မှာ သေဆုံးနေလေပြီ။ ထိုနေ့မှာ ၁၈၁ဝ ပြည့်နှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့ ဖြစ်ပေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ် ရူပဗေဒပညာရှင်များ ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ် ဓာတုဗေဒပညာရှင်များ
၁၉၈၅
ဩဂုတ်လ
(၂၈) ရက်။
(၂၉) ရက်။
(၃၀) ရက်။
(၃၁) ရက်။
စက်တင်ဘာလ
(၁) ရက်။
အောက်တိုဘာလ
(၁) ရက်။
(၂) ရက်။
(၄) ရက်။
(၅)	ရက်။
(၆)	ရက်။
(၇)	ရက်။
(၉)	ရက်။
(၁၁)	ရက်။
(၁၄)	ရက်။
(၁၆)	ရက်။
(၁၇)	ရက်။
(၁၈)	ရက်။
(၂၀)	ရက်။
(၂၁)	ရက်။
(၂၃)	ရက်။
(၂၄)	ရက်။
( ၂၆  )  ရက်။
( ၂၇  )  ရက်။
( ၂၈  )  ရက်။
( ၂၉  )  ရက်။
( ၃၀  )  ရက်။
နိုဝင်ဘာလ
(၁ ) ရက်။
( ၂) ရက်။
(၃) ရက်။
(၄) ရက်။
(၅) ရက်။
( ၆) ရက်။
( ၇) ရက်။
(၈)  ရက်။
(၉) ရက်။
(၁၀) ရက်။
(၁၁)   ရက်။
(၁၂) ရက်။
(၁၃) ရက်။
(၁၆) ရက်။
(၁၈)  ရက်။
(၁၉)  ရက်။
(၂၀)  ရက်။
(၂၁) ရက်။
( ၂၂) ရက်။
(၂၃) ရက်။
( ၂၄) ရက်။
(၂၅) ရက်။
( ၂၆) ရက်။
(၂၇) ရက်။
(၂၈) ရက်။
(၂၉) ရက်။
(၃၀) ရက်။
(၃၁)  ရက်။
ဒီဇင်ဘာလ
(၁) ရက်။
(၂) ရက်။
(၃) ရက်။
(၄) ရက်။
(၅) ရက်။
(၇) ရက်။
(၈) ရက်။
(၁၀) ရက်။
(၁၁) ရက်။
(၁၂) ရက်။
(၁၄) ရက်။
(၁၆) ရက်။
(၁၇) ရက်။
(၁၈) ရက်။
(၁၉) ရက်။
(၂၁) ရက်။
(၂၂) ရက်။
(၂၃) ရက်။
(၂၄) ရက်။
(၂၅) ရက်။
(၂၆) ရက်။
(၂၇) ရက်။
(၂၈) ရက်။
(၂၉) ရက်။
(၃၀) ရက်။
(၃၁) ရက်။
နမ့်အွန်ရွာ၊ မိုးနဲမြို့နယ်
နမ့်အွန်ရွာ (Namaun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုးနဲမြို့နယ်၊ နောင်ဟီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၂၈၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်ဟီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၉ ဦး၊ မ ၁၄၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးနဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပက္ကော်သိန်းသင်ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ပက္ကော်သိန်းသင်ရွာ (Petkawtheinthin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ ပေါ့အင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၅၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေါ့အင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၁၇ ဦး၊ မ ၄၆၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၀၉၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျင်
ကျင် ဆိုသည်မှာ ကျား နှင့် ယင် ဆိုသော စကားနှစ်လုံး ပေါင်းစပ်ရာမှ ကျင်ဟူ၍ ဖြစ်လာသည်။ ကျင်အားကစားတွင် ယှဉ်ပြိုင်သူ အမျိုးသား နှစ်ဦးပါရှိပြီး တစ်ဦးက အဖမ်း တစ်ဦးက အခံဖြစ် သည်။ အဖမ်းသမားသည် ကျားကဲ့သို့ လျင်မြန်ဖြတ်လတ်ပြီး၊ အခံသမားသည် ယင်ကောင်ကဲ့သို့ လျင်မြန်သည်ဟု တင်စားရာမှ ကျားနှင့်ယင် ကစားနည်း ဖြစ်တည်ကာ နောက်ပိုင်းတွင် ကျင်ကစားနည်း ဖြစ်လာသည်။ ရခိုင်ဒေသ အခေါ်အဝေါ်အားဖြင့် ကျင်ကိုင်သည် ဟု သုံးနှုံးသည်။ အားခွန်ဗလ သန်မာမှုကို အဓိက ထားကစားသော ကစားနည်း ဖြစ်ပြီး၊ အခြားသော ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများမှ နပန်းကဲ့သို့သော ကစားနည်းမျိုးနှင့် ကွာခြားသည်မှာ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး တိုက်ခိုက် သတ်ပုတ်ခြင်း မဟုတ်ဘဲ အားအင်နှင့် ပရိယာယ်ကို အသုံးပြုပြီး အဖမ်းသမားမှ ယှဉ်ပြိုင်ဖက် အခံသမားကို မြေပြင်သို့ လှဲချနိုင်စေရေး ယှဉ်ပြိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ရှေးရိုးရခိုင့် ရိုးရာ ကစားနည်း တစ်နည်းဖြစ်ပြီး ယခုထက်တိုင် ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲ ကျင်းပတိုင်း ထည့်သွင်း ကျင်းပကြသည်။
အားခွန်ဗလပြည့်ဝသော ကျင်အားကစား ကစားသူများကို ကျင်သန်ဟုခေါ်ဆိုပြီး၊ အားခွန်ဗလနှင့် ပြည့်စုံသူများ ဖြစ်ရကား ရခိုင်ပြည်နယ် တစ်ဝှမ်းလုံးမှ ကျင်ပွဲပါဝင်သော မည်သည့်ပွဲလမ်းသဘင်မဆို အထူးတလည် ဖိတ်ကြားခံရသူများ ဖြစ်သည်။
ကျင်ပွဲကျင်းပရာတွင် အများအားဖြင့် ရွှေမောင်းတန်း၊ ငွေမောင်းတန်းဟူ၍ အဆင့်ခွဲခြားထားပြီး ကျင်ပွဲ စပြိုင်သူသည် ငွေမောင်းတန်းမှ စတင်ယှဉ်ပြိုင်ရကာ၊ အကယ်၍ ပွဲစဉ်တစ်ခုခုတွင် ငွေမောင်းတန်း၌ အနိုင်ရ ဗိုလ်စွဲပါမှ နောက်ပိုင်း ယှဉ်ပြိုင်သော ပြိုင်ပွဲများတွင် ရွှေမောင်းတန်း၌ တက်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်ရှိသည်။
ကျင်ပွဲကျင်းပရာ ကွင်းမြေသည် ညီညာပြန့်ပြူးသော ကွင်းပြင်ဖြစ်၍ အများအားဖြင့် ဝိုင်းစက်သော ပုံသဏ္ဌာန်ရှိကာ သဲဆန်သော မြေပြင်မျိုးကို ရွေးချယ်လေ့ရှိသည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ကျင်အားကစားမှာ တစ်ဦးကို တစ်ဦး မြေပြင်တွင် လှဲချရသော ကစားနည်း ဖြစ်ရကား လဲကျသည့်တိုင် ဆူးညှောင့်များ ရှိမနေရေး အထူး ဂရုစိုက်ရသည်။ ကွင်း၏ တစ်ဘက်ဘက်တွင် ဒိုင်များ၊ ပွဲကျင်းပရေးအဖွဲ့များမှ မဏ္ဍပ်ဖြင့် နေရာယူကြရပြီး မဏ္ဍပ်ရှေ့ကွင်းပြင်ကို ဝိုင်းပတ်ကာ ပွဲကြည့်ပရိသတ်များက ဝိုင်းထိုင်ကြည့်ရှုရသည်။
ကျင်ပွဲ မကျင်းပမီတွင် ကွင်းဖွင့်အထိမ်းအမှတ် အနေဖြင့် ကလေးငယ်နှစ်ဦးက ကျင်ကိုင်သည့် ဟန်လုပ်၍ ကစားပြကာ ကွင်းကို ဖွင့်လှစ်လေ့ရှိသည်။ ထိုကလေး နှစ်ယောက် ကိုင်သော ကျင်ကို မင်္ဂလာကျင်ဟု ခေါ်သည်။ ကျင်ကိုင်ကြရာ၌ နှစ်ကြိမ် နှစ်ခါ ကိုင်ရခြင်း ဖြစ်ပြီး တစ်ကြိမ် အဖမ်းအလှည့်ဖြစ်ပြီး နောက်တစ်ကြိမ် အခံအလှည့်ဖြစ်သည်။ အဖမ်းသမားမှ စတင်၍ ဖမ်းပြီးမှသာ အခံသမားက ခုခံပိုင်ခွင့်ရှိပြီး အဖမ်းသမား စတင် မဖမ်းမီ အခံသမားအနေဖြင့် လှုပ်ရှားခွင့် မရှိချေ။ အများအားဖြင့် အဖမ်းသမားသည် အသာစီးရသည်ဟု ထင်စရာရှိသော်လည်း၊ ကျွမ်းကျင်ပါးနပ်သော ကျင်သန်နှင့်တွေ့သောအခါ သူသည် အခံ အလှည့်ဖြစ်သည့်တိုင် အနိုင်ရသည်ထိ ကစားနိုင်သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။
ကျင်ပွဲပြီးသောအခါ အနိုင်ရရှိသော ကျင်သန်သည် ကျင်ပွဲကျင်းပရာ ကွင်းပတ်လည်ရှိ ပရိသတ်တို့ ရှေ့မှောက်တွင် ခါးတောင်းကို မြောင်အောင်ကျိုက်ပြီး လှပစွာ ကသည်ကို ဒေသအခေါ် ကျင်ကွင်းသည်ဟု ခေါ်သည်။ ကျင်သန်အနေဖြင့် ပွဲကျင်းပရာ ဌာနမှ ဆုတော်ငွေ ရရှိသည့်အပြင် ကွင်းပတ်လည်တွင် ကြည့်ရှုနေကြသော ပရိသတ်များမှ ဆုချခြင်းမှလည်း ဆုတော်ငွေများ အမြောက်အမြားရတတ်သည်။
ရုရှားနိုင်ငံ
ရုရှားနိုင်ငံ (Russia (ရုရှားဘာသာဖြင့် နားဆင်ရန်); ၊ တရားဝင်အားဖြင့်: ရုရှားဖက်ဒယ်ရေးရှင်းနိုင်ငံ (Russian Federation)) သည် အာရှတိုက်နှင့် ဥရောပတိုက်ပေါ်တွင် ရှိသည်။ ဧရိယာအားဖြင့်  ကမ္ဘာအကြီးဆုံး နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရုရှားနိုင်ငံရှိ လူဦးရေသည် ၁၄၂ သန်းခန့် ရှိသည်။ ရုရှားနိုင်ငံကို (အနောက်တောင်မှ  အရှေ့တောင်) နော်ဝေးနိုင်ငံ၊ ဖင်လန်နိုင်ငံ၊ အက်စတိုးနီးယားနိုင်ငံ၊ လတ်ဗီးယားနိုင်ငံ၊ လစ်သူယေးနီးယားနိုင်ငံ နှင့် ပိုလန်နိုင်ငံ၊ ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံ၊ ယူကရိန်းနိုင်ငံ၊ ဂျော်ဂျီယာနိုင်ငံ၊ ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံ၊ မွန်ဂိုးလီးယားနိုင်ငံ နှင့် မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံတို့ဖြင့်  ထိစပ်လျက် ရှိသည်။ ၎င်းအပြင် ဂျပန်နိုင်ငံ ( Okhotsk ပင်လယ်ဖြင့်)၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ( Bering Strait)တို့ဖြင့် ထိစပ်လျက် ရှိသေးသည်။ ရုရှားနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ၉ ခုမြောက် လူဦးရေ အထူထပ်ဆုံးသော နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ ရုရှားနိုင်ငံသည် အာရှတိုက် မြောက်ပိုင်းကို ဖြတ်၍ ဥရောပတိုက်၏ ၄၀%အထိ ကျယ်ပြန့်သည်။  ၎င်းအပြင် ဒေသ စံတော်ချိန်မှာ ၉ ခုရှိသည်။ ရုရှားနိုင်ငံသည် ယခုအခါ ဒီမိုကရေစီ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်။ နိုင်ငံ ခေါင်းဆောင်အား ရွေးကောက်ပွဲ ဖြင့် ရွေးချယ်၍ လက်ရှိခေါင်းဆောင်မှာ ဗလာဒီမီယာ ပူတင် ဖြစ်သည်။ ရုရှားနိုင်ငံသည် ရုရှားဘာသာ အသုံးပြုကြပြီး နိုင်ငံမှာ ကျယ်ဝန်းသော ကြောင့် အချို့ ဒေသများတွင် အခြားဘာသာစကား ၂၇ မျိုးခန့်ကို အသုံးပြုကြသည်။ သို့သော် ရုံးသုံး ဘာသာမှာ ရုရှားဘာသာဖြစ်သည်။
သမိုင်းအစ
ရုရှားနိုင်ငံ၏ သမိုင်းအစသည် အရှေ့ဆပ် လူမျိုးများ ဥရောပတိုက်တွင် ပါဝင်လာခြင်းက အစပြုခဲ့သည်။ အရှေ့ဆပ်လူမျိုးများသည် အေဒီ ၃ ရာစုနှင့် ၈ ရာစုနှစ်အတွင်း၌ ဥရောပတိုက်သို့ဝင်ရောက်ပေါင်းစည်းခဲ့ကြသည်။ အေဒီ ၉ ရာစုခန့်တွင် ဗိုက်ကိုးများနှင့် ၎င်းတို့၏မျိုးနွယ်စုများသည်  ကေဗင်ရစ်ပြည်နယ်ရှိ အရှေ့ဆလပ်လူမျိုးများကို ပထမဆုံးတွေ့ရှိသွားကြသည်။ ထိုအချိန်၌ ရောမအင်ပါယာသည် တန်ခိုးအင်အားကြီးထွားချိန်ဖြစ်သည်။ အရှေ့ရောမအင်ပါယာ၏ တန်ခိုးအင်အားသည် ကေဗင်ဆပ်ဒေသထိအောင် ပျံ့နှံ့လျက်ရှိသည်။ ၉၈၈ ခုနှစ်တွင် ဗိုက်ကိုးများသည် အရှေ့ရောမအင်ပါယာမှလာသော ခရစ်ယာန်ဘာသာကို ကိုးကွယ်ရန် အတည်ပြုခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ရုရှားယဉ်ကျေးမှုများတွင် ရောမယဉ်ကျေးမှုများလွမ်းမိုးထားသည်ကို များစွာတွေ့ရသည်။ နောက်ဆုံး၌ ကေဗင်ရပ်ပြည်နယ်ကြီးသည် အစိတ်စိတ်အမြွှာမြွှာ ကွဲခဲ့ရပြီး  မြေကျွန်လူတန်းစားစနစ်ရှိသော ပြည်နယ်လေးများ မြောက်မြားစွာပေါ်ပေါက်လာခဲ့လေသည်။ ထိုပြည်နယ်သေးလေးများအထဲတွင် မော်စကိုမြို့၏မြို့စားကြီးသည် ဩဇာအရှိဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် မွန်ဂိုအင်ပါယာသည် အင်အားအကြီးဆုံးသော အချိန်ဖြစ်နေသည်။ မော်စကိုမြို့စားကြီးသည် ပြည်နယ်လေးများကို စုစည်းပြီး မွန်ဂိုတို့အားတွန်းလှန်ရန်ကြိုးပမ်းပြီး အင်အားတောင့်တင်းရန် အတွက် ကေဗင်နယ်ကြီး၏ အစိတ်အပိုင်းများကို ဖြည်းဖြည်းချင်း သိမ်းယူခဲ့သည်။  ၁၆၅၄ ခုနှစ်တွင် ပိုလန်နှင့် ၁၃ နှစ်ကြာစစ်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ပိုလန်-လစ်သူယေးနီးယား ဓနသဟာယအဖွဲ့နှင့် ရုရှားဇာဘုရင့်နိုင်ငံတော် တို့အကြား ဖြစ်ပွားသော စစ်ပွဲများအပြီးတွင် နယ်မြေအများအပြားကို ရုရှားနိုင်ငံက ရရှိလိုက်သည်က ငြင်းချက်ထုတ်၍ မရသော သမိုင်းသက်သေတစ်ခုဖြစ်သည်။ စစ်ပွဲအပြီးတွင် ရုရှားနိုင်ငံကရလိုက်သော နယ်မြေပိုင်နက်များ သည် ရုရှားတို့ အရှေ့ဥရောပတွင် အင်အားကြီးနိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်လာစေသော လမ်းစပင်ဖြစ်သည်။ ၁၈ ရာစုတွင် အင်အားချဲ့ထွင်ပြီး ရုရှားအင်ပါယာကြီး ဖြစ်ပေါ်လာစေရန် အတွက် အခြားနယ်ပယ်များကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီး နယ်မြေသစ်များ ရှာဖွေမှုကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုနောက် ရုရှားအင်ပါယာကြီးသည် သမိုင်းတွင် တတိယမြောက် အင်အားကြီး အင်ပါယာကြီးတစ်ခုအဖြစ်သို့ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ကိုင်ဇာဘုရင် အုပ်ချုပ်သော ရုရှားအင်ပါယာကြီးသည်  ပိုလန်နိုင်ငံအရှေ့ဘက်မှ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် အယ်လကာနယ်အထိသို့ရောက်အောင် ချဲ့ထွင်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ မဟာပီတာသည် ရုရှားနိုင်ငံကို ၁၆၈၉ ခုနှစ်မှ ၁၇၂၅ ခုနှစ်အထိ အုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီး သူ၏လက်ထက်တွင် ပဒေသရာဇ်ခေတ် ရုရှားအင်ပါယာသည် ကြီးကျယ် ခမ်းနားဆုံးဖြစ်ခဲ့သည်။ သူသည် ၁၇၀၉ တွင် ဆွီဒင်ကို ပိုတဗ်စစ်၌ အနိုင်ရပြီး နေဗာမြစ်၀တွင် စိန့်ပီတာစဘက်မြို့ကို တည်ထောင်သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း
၁၉၀၄ ခုနှစ်တွင် စတင်၍ ၁၉၀၅ ခုနှစ်တွင် ပြီးဆုံးသွားသော ရုရှား-ဂျပန်စစ်ပွဲတွင်ရုရှားတို့ ရှုံးနိမ့်ခဲ့ရသည်။ ဤသို့ ရှုံးနိမ့်ရခြင်းမှာ ရုရှားတို့၏ ခေတ်နောက်ကျ ကျန်နေသော လက်နက်များကြောင့်ဖြစ်သည်။ ၁၉၂၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ လတွင် ဗလာဒီမာလီနင်နှင့် ဂျာမနီနိုင်ငံမှ ကာမာဇ်တို့၏ ဗော်ရှီဗစ်ကွန်မြူနစ် အတွေးအခေါ်များစိုးမိုးလာခဲ့ပြီး နိုင်ငံတစ်ဝန်းတွင် ပြစ်မှု ကျူးလွန်မှုများများပြားလာခဲ့သည်။ ကိုင်ဇာဘုရင်နှင့် အခြားပြည်သူများက ထိုအတွေးအခေါ်များကို ရှုပ်ကြခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ရုရှား၌ စီးပွားရေးမှာ ကျဆင်းလျက်ရှိသည်။ နိုင်ငံ့စီးပွားရေး တင့်တောင်းမှုမရှိသည် ကြားမှ ဇာဘုရင်အစိုးရသည် စစ်ပွဲအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ပထမ ကမ္ဘာစစ်မှာ လီနင်အတွက် အလွန်ကောင်းသည့် အခွင့်အရေးကြီးဖြစ်လာသည်။ စစ်မပြီးမှီပင် ပြည်သူတို့အကြား အလွန်မကျေမနပ်ဖြစ်လာပြီး ၁၉၁၇တွင် အများသိကြသည့်အတိုင်း အောက်တိုဘာတော်လှန်ရေးကြီးဖြစ်ကာ ဇာဘုရင်အစိုးရပြုတ်ကျပြီးနောက် ဗလာဒီမာ လီနင်နှင့် လီယွန်ထရော့စကိုင်းတို့၏ လက်သို့ အာဏာကျရောက်လာချိန်တွင် ၎င်းတို့နှစ်ဦးသည် မာ့ဇစ်တ် ကွန်မြူနစ်နယ်မြေများထူထောင်ကြလေသည်။ ၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ကြီးဖြစ်ပြီး ၁၉၄၁ ခုနှစ် ဂျာမနီတို့သည် ရုရှားကို စတင်တိုက်ခိုက်ကြလေသည်။ ထိုစစ်ပွဲများသည် ၁၉၄၅ ခုနှစ် မေလထိအောင် ကြာမြင့်ခဲ့သည်။ ရုရှားနိုင်ငံ၌လည်းလူပေါင်း ၂၇ သန်းခန့်ဆုံးရှုံးရပြီးမှ  အနိုင်ရခဲ့သည်။
စစ်ပြီးခေတ်
၁၉၂၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၁ ခုနှစ်အထိ ရုရှားနိုင်ငံသည် ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စုဟုခေါ်သော Union of The Soviet Socialist Republics (USSR)၏ အကြီးမားဆုံးသောအကြီးမားဆုံးသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။ လူအများက ဆိုရှယ်လစ် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုတစ်ခုလုံးကို ရုရှားဟု ချုံငုံပြောဆိုကြသည်။ ရုရှားနိုင်ငံသည် ဆိုရှယ်လစ် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု ၁၅ ခု၏ တစ်ခုမြောက်ဖြစ်ပြီး ၎င်း၏အမည်ကို  Russian Soviet Federative Socialist Republic ဟုခေါ်သည်။ ထိုနောက် ဆိုဗီယက်နိုင်ငံသည် ၁၉၉၀ ခုနှစ်မတိုင်မှီတွင် ပြိုကွဲပြန်လေသည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ရုရှားဖဒရယ်ဟူ၍ ပြည်လည်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဒီမီထရီ မက်ဗီဒက်ဗ် (Dmitry Medvedev) သည် ၂၀၀၈ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရ၍ ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဗလာဒီမာပူတင်သည် ထိုနှစ်၌ပင် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ပထဝီ
မော်စကိုမြို့သည် ရုရှားနိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးမြို့တော်ဖြစ်သည်။ စိန့်ပီတာစဘတ်မြို့သည် ရုရှားနိုင်ငံ၏ ဒုတိယမြောက် အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်သည့်အပြင် ၁၈ ရာစုနှင့် ၁၉ ရာစုက ရုရှားနိုင်ငံ၏မြို့တော်လည်းဖြစ်သည်။ လူဦးရေး တစ်သန်းနှင့် အထက်နေသော မြို့ကြီးများမှာ- Rostov on Don Volgograd
လူဦးရေ ထူထပ်မှု
ရုရှားနိုင်ငံ၏ လူဦးရေသည် ၁၄၉.၉ သန်းခန့်ရှိသည်။ အများစုသည် မြို့ပေါ်တွင် နေသည်ကိုတွေ့ရသည်။ ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုကြီး ပြိုကွဲသွားပြီးနောက် ရုရှားနိုင်ငံ၏ လူဦးရေ ၅ သန်းလျော့သွားလေသည်။ ယခုအချိန်တွင် လူဦးရေတိုးတက်မှုနှုန်းမှာ သုညနား နီးနီးပင်ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်၌ လူဦးရေသည် ၀.၀၈၅ % အထိသာ ရှိသာ ရှိတော့သည်။ ရှရှားနိုင်ငံ၏ အကျယ်အဝန်းမှာ သန်းပေါင်း ၁၇ စတုရန်းကီလိုမီတာရှိသည်။ မိုင်အားဖြင့် သန်းပေါင်း ၆.၅ စတုရန်မိုင် ရှိသည်။ ဤသည်မှာ ကမ္ဘာ့ဧရိယာ အကြီးဆုံး နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်အောင် ပြုလုပ်လိုက်သော မြေဧရိယာပင်ဖြစ်တော့သည်။ လူဦးရေ ထူထပ်မှုမှာတော့ ၁ စတုရန်းကီလိုမီတာကို ၉ ယောက်နှုန်းခန့်ဖြင့် နေထိုင်သည်ဟု သိရသည်။ မိုင်အားဖြင့် ဆိုလျှင် ၁ မိုင် ၂၂ ယောက်နှုန်းခန့်ဖြစ်သည်။ ဤပမာဏသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူနေအကျဲဆုံး ပမာဏပင်ဖြစ်တော့သည်။  အရှေ့ဥရောပပေါ်ရှိ နေရာ၊ မော်စကိုမြို့ ပတ်ဝန်းကျင်၊ စိန့် ပီတာစဘတ်မြို့တို့အနီး တွင်မူ လူဦးရေ ပိုမိုထူထပ်သည်။
ယဉ်ကျေးမှု အနုပညာ
ရုရှားနိုင်ငံတွင် စာရေးသားသော လူအတော်များများရှိပြီး ကျော်ကြားသော သူများလည်း များပြားလှသည်။ အလဇ္ဒား ပက်ရှကင်သည် ရုရှားနိုင်ငံ၏ ခေတ်သစ် စာပေအရေးအသားကို ရှာဖွေပေးအပ်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ သူသည် ၁၉ ရာစုနှစ်က ထင်ရှားသော ကဗျာဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည်။ အခြားထင်ရှားသော စာရေ:ဆရာအချို့မှာ အန်တွန် ချီကော့( Anton Chekhov)၊ မစ်ဟေး လာမွန်တို(Mikhail Lermontov)၊ လီယိုတော်စတွိုင်း(Leo Tolstoy)၊ နီကိုလိယာ လာမွန်တို့ (Nikolia Lermontov သူ့အား ယူကရိန်းတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူသက်ရှိထင်ရှားရှိချိန်က ရုရှားနိုင်ငံ၏ လက်အောက်ခံဖြစ်သည်။)  အိုင်ဗန် တာဂျန်နေ့ဗ် အစရှိသည် တို့ဖြစ်ကြသည်။ တော်စတွိုင်းနှင့် ဒို့စတိုးဗ်စကိုင်း တို့သည် ဝတ္ထုကောင်း ရေးသားသူများ ဟု လူများမကြာခဏ ထင်ကြေးပေးကြသည်။
ဘာသာရေး
ရုရှားနိုင်ငံတွင် အများအားဖြင့် ခရစ်ယာန်ဘာသာ ကိုးကွယ်ကြသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ အစ္စလာမ်ဘာသာ၊ တာအိုဘာသာနှင့် အခြားဘာသာ ကိုးကွယ်မှုများလည်း ရှိကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရုရှားနိုင်ငံ ကဏ္ဍ:ဖက်ဒရယ်သမ္မတနိုင်ငံများ
သိမ်ကြီးဈေး
သိမ်ကြီးဈေး သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ရန်ကုန်မြို့ ရှိ ဈေးတစ်ခု ဖြစ်သည်။
စူရတီဘားရားဘဇားမှ သိမ်ကြီးဈေးသို့
မော်လမြိုင်တွင် မြို့မဈေးကြီးကို တည်ထောင်ထားသော စူရတီ ဈေးကုမ္ပဏီ (Surati Burra Bazaar Company) က ၁၈၅၄ ခုတွင် အဖျက်ခံရသော ကျိုက်မြတ်သံချို စေတီ (ကျိုက်မဲ သံကရော စေတီ) ၏ ဘုရားဈေးတန်းနှင့် ပတ်ဝန်းကျင် မြေနေရာတွင် စူရတီဘားရားဘဇား (Surati Burra Bazaar) ကို အုတ်အဆောက်အုံအဖြစ် တည်ဆောက်သည်။
ဒုက္ခသည်စခန်းများ
ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် လူသတ်မှု၊ မုဒိမ်းမှု၊ မူးယစ်ဆေးဝါးမှု၊ လူကုန်ကူးမှု၊ လက်နက်မှုနှင့် သစ်ခိုးခုတ် မှုတို့ကို ထိုင်းဥပဒေဖြင့်သာ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းသည့်အတွက် သက်ဆိုင်ရာ စခန်းကော်မတီနှင့် လုံခြုံရေးတာဝန်ခံများက အဆို ပါအမှုကျူးလွန်သူများကို ထိုင်းအာဏာပိုင်များထံသို့ အပ်နှံလေ့ရှိသည်။ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် အဆိုပါအမှုကြီးခြောက်ခုမှလွဲ၍ အခြားအမှုများကို ကေအာရ်စီက ချမှတ်ထားသည့် စည်းမျဉ်းစည်း ကမ်းများအတိုင်း စခန်းတာဝန်ခံများက အရေးယူအပြစ်ပေးသွားသည်။
သိမ်ကြီးဈေး
စူရတီဘားရားဘဇားမှ သိမ်ကြီးဈေးသို့
လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ပြည်ထောင်စုအစိုးရက ၁၉၅၁ ခု၊ ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် သိမ်ကြီးဈေးအဆောက်အအုံများကို မူလကုမ္ပဏီထံမှ သိမ်ကြီးဈေးအုပ်ချုပ်ကြီးကြပ်ရေးအဖွဲ့၏ လက်အောက်သို့ လွဲပြောင်းအုပ်ချုပ်စေခဲ့သည်။
ဒုက္ခသည်စခန်းများ
ကရင်နီဒုက္ခသည်
ကရင်နီတိုင်းရင်းသားများသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်းရှိ ကယားပြည်နယ် (ကရင်နီ) ဒီမောဆိုး မြို့နယ်မှ ရှမ်းပြည်နယ် ဖယ်ခုံမြို့နယ်တို့တွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ရာမှ လွန်ခဲ့သည့် အနစ် ၂၀ အတွင်း မြန်မာစစ်တပ် များ၏ အဓမ္မရွှေ့ပြောင်းမှု၊ လုပ်အားပေးစေခိုင်းမှု၊ ထိုးစစ်ဆင်မှုတို့ကြောင့် ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်သို့ ထွက်ပြေးခဲ့ကြရသည်။
သိမ်ကြီးဈေး
မူလဈေးရုံများ
စူရတီဘားရားဘဇား( မြန်မာတို့အခေါ် သိမ်ကြီးဈေး) တွင် မူလဈေးရုံများအဖြစ် အေရုံ၊ ဘီရုံ၊ စီရုံ၊ ဒီရုံနှင့် အီးရုံဟူ၍ ငါးရုံရှိသည်။ မြေကွက်ပေါင်း ၁၂၂ကွက် ပါဝင်သည်။
ဒုက္ခသည်စခန်းများ
ကရင်နီဒုက္ခသည်
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး
သိမ်ကြီးဈေး
သိမ်ကြီးဈေး အေရုံ
အေရုံ ဈေးအဆောက်အအုံကို ၁၉၀၅ခုနှစ်တွင် စတင် ဆောက်လုပ်သည်။
သိမ်ကြီးဈေး ဘီရုံ
ဘီရုံကို ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် စတင်ဆောက်လုပ်သည်။
သိမ်ကြီးဈေး စီရုံ
စီရုံ ဈေးအဆောက်အအုံကို ၁၉၂၈ခုနှစ်တွင် စတင် ဆောက်လုပ်သည်။
သိမ်ကြီးဈေး ဒီရုံ
ဒီရုံ ဈေးအဆောက်အအုံကို ၁၉၀၆ခုနှစ်တွင် စတင် ဆောက်လုပ်သည်။
ကူဒူးကြီးဆိတ်သမင်
ကူဒူးကြီးဆိတ်သမင်၏ သိပ္ပံအမည်မှာ ထရာဂျီလာဖတ်စ် စထရပ်စီဆီရော့စ် ဖြစ်သည်။
ကူဒူးကြီးဆိတ်သမင်သည် အာဖရိကတိုက်တောင်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်းရှိ သစ်တောဒေသများတွင် ကျက်စားသော ဆိတ်သမင်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ယင်းတို့ကို တွေ့ရှိရသော ဒေသ ကျယ်ပြောသော်လည်း နေရာအများအပြားတွင် ကောင်ရေကျဲပါးစွာ တွေ့ရသည်။ အကြောင်းရင်းမှာ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ပျက်စီးခြင်း၊ သစ်တော ပြုန်းတီးခြင်းနှင့် တရားမဝင်ခိုးယူသတ်ဖြတ်ခံရခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ကူဒူး ဟု အမည်တွင်သည့် သတ္တဝါနှစ်မျိုး ရှိသည့်အနက် တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ (အခြား တစ်မျိုးမှာ ကူဒူးကလေးဆိတ်သမင် ဖြစ်သည်။)
သွင်ပြင်လက္ခဏာ
ကူဒူးကြီးဆိတ်သမင်များသည် ကိုယ်ထည်သေးသွယ်သည်။ ခြေတံရှည်သည်။ အညိုရောင်နှင့် ပြာမီးခိုးရောင်မှသည် နီညိုရောင်အထိ ရှိသည်။ ကိုယ်ထည်တလျှောက်တွင် အဖြူရောင် ဒေါင်လိုက် အစင်းကြောင်း ၄ခုနှင့် ၁၂ခု ကြား ရှိသည်။ ဦးခေါင်းသည် ကိုယ်ထည်ထက် အရောင်ပိုရင့်သည်။ မျက်လုံးအကြားတွင် အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ ဗွီပုံသဏ္ဌာန် အဖြူရောင်အကွက်ကလေးတစ်ခု ရှိသည်။
အဖိုက အမထက် ကိုယ်အရွယ်အစား ပိုမိုကြီးမားသည်။ ကူဒူးကြီးဆိတ်သမင် သည် ဆိတ်သမင်များတွင် ကိုယ်အရွယ်အစား အကြီးမားဆုံး ဖြစ်သည်။
ဦးခေါင်းနှင့် ကိုယ်အရှည် ၇၆-၁၀ဝ လက်မ၊ အမြီးအရှည် ၁၄-၁၉လက်မ၊ ဦးချိုအရှည် ၄၀-၁၀ဝလက်မနှင့် ကိုယ်အလေးချိန်မှာ ၂၆၀-၆၉၀ပေါင် ဖြစ်သည်။
ပျံ့နှံ့ကျက်စားပုံနှင့် တွေ့ရှိရာဒေသ
ကူဒူးကြီးဆိတ်သမင်ကို အာဖရိကတိုက်အရှေ့ပိုင်းတွင် အီသီယိုးပီးယား၊ ကင်ညာ၊ အီရီထရီးယားနှင့် တန်ဇန်းနီးယားနိုင်ငံများတွင် တွေ့ရသည်။ ယင်းတို့ကို အာဖရိကတိုက်တောင်ပိုင်းရှိ ဇမ်ဘီယာ၊ ဇင်ဘာဘွေ၊ အင်ဂိုလာ၊ ဘော့ဆွာနာ၊ နမီးဘီးယားနှင့် တောင်အာဖရိကနိုင်ငံများတွင်လည်း တွေ့ရသည်။ ထို့ပြင် ကူဒူးကြီးဆိတ်သမင်များကို တွေ့နိုင်သည့်အခြားသောတိုင်းပြည်များမှာ ဗဟိုအာဖရိကသမ္မတနိုင်ငံ၊ ချဒ်၊ ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ၊ ဂျီဘူတီ၊ မာလာဝီ၊ မိုဇမ်ဘစ်၊ ဆိုမာလီယာ၊ မာလာဝီ၊ ဆွာဇီလန် နှင့် ယူဂန်းဒါးနိုင်ငံများတွင်လည်း တွေ့ရသေးသည်။
မျိုးပွားခြင်း
အသက်၂နှစ်ခွဲခန့်တွင် အရွယ်ရောက်ပြီး တစ်နှစ်ပတ်လုံး မိတ် လိုက်သားပေါက်ကြသည်။ ဇီးလွယ်ချိန်မှာ ၂၁၀-၁၄၀ရက်ဖြစ်ပြီး၊ တစ်ကြိမ်လျှင် သားငယ်တစ်ကောင် မွေး သည်။ သက်တမ်းမှာ ၁၅နှစ်ခန့် ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခွာစုံပါသော တိရစ္ဆာန်များ
မြေစွန်းရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
မြေစွန်းရွာ (Myaysun)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ ကိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၂၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၇၈ ဦး၊ မ ၄၈၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၆၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ချေးသီးပင်
ချေးသီးပင် (Marking Nut Tree) သည် ရွက်ကြွေအပင်ကြီးမျိုးဖြစ်၍ အမြင့်ပေ ၈၀ ထိမြင့်၏။ လုံးပတ် ၉ ပေခန့်ထိ ရှိ၏။ အခေါက် ၁ လက်မခန့်ထူ၍ အညိုရောင်ရှိ၏။ ကိုင်းဖြာသည်။ အကိုင်းနု ထိပ်ပိုင်းတွင် အစိမ်းရောင်ပေါ်၌ အဖြူရောင် အလျားလိုက် အစင်းလေးများ ရှိ၏။ ရခိုင်လို သစ်စိမ်းသီးဟု ခေါ်သည်။ ဒွိနာမအဖြစ် (Semecarpus anacardium) ဟု ခေါ်ပြီး မူလဇာတိမှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဖြစ်ကာ ဟိမဝန္တာ တောင်တန်းဒေသမှ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အရှေ့တောင်ဘက် ကော်ရိုမန်ဒယ် ကမ်းရိုးတန်းဒေသအထိ ပေါက်ရောက်သည်။ ဟင်ဒီလို မာရာသီးဟု ခေါ်ပြီး နီပေါလို အစ္စမီးဟု ခေါ်ကာ တိဗက်လို ဆန်စ်ကရစ်ဟု ဒေသအလိုက် ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ တွင် ချေးသီးကို အမြဲစိမ်းသစ်တောများ၌ သဘာဝအလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။
မြေစွန်းရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချေးသီးပင်
အရွက်မှာ အလွန်ကြီး၍ ၁ ပေခန့်ထိရှည်သည်။ ရွက်ထိပ်ပိုင်းဝိုင်း၍ ရွက်ရင်းသို့ သေးသွယ် ကျဉ်းမြောင်း သွားသည်။ ရွက်ကြောထင်ရှားသည်။ ရွက်ပြား သားရေ ကဲ့သို့ပြောင်ချောပြီး အနည်းငယ်ထူ၍ မာသည်။ ရွက်နားလှိုင်းတွန့် ရှိသည်။
အပွင့်မှာ အဝါဖျော့ရောင်ရှိသည်။ သရက်ပွင့်ကဲ့သို့ အခိုင်လိုက်ပွင့်သည်။ တပေါင်း၊ တန်ခူးလတွင်ပွင့်သည်။
အသီးသည် ပြား၍ ဝိုင်းသောပုံသဏ္ဌာန် ရှိသည်။ ပြောင်ချော၍ တောက်ပသည်။ အညှာတံ တုတ်၏။ မှည့်သောအခါ အဝါရောင်သမ်း၏။ အစေ့အညို ရောင်ဖြစ်၍ မှည့်သောအခါ အသီးမှအရည်သည် အစေ့ထဲသို့ဝင်သွားပြီး အပေါ်၌ရှိသော အသီးသည် ဦးထုပ်ကဲ့သို့ အစေ့ကို တစ်ဝက်ခန့်ပြန်ဖုံး၍ ခြောက်သွားကာ အစေ့တွင်ကပ်နေ၏။ လူ၏ အသားအရေကို လောင်စေတတ်၏။ တန်ဆောင်မုန်းမှ တပို့တွဲလ အတွင်းသီး သည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ
အာနိသင်မှာ မြန်မာဆေးကျမ်းများအလိုအရ ချို၊ ဖန်သော အရသာ ရှိ၏။ ပူ၏။ ဝမ်းမီးကိုတောက်စေ၏။ အစာကိုကြေစေ၏။ သလိပ်ကိုကြေစေ၍ လေကိုနိုင်၏။ အနာပေါက်၊ ဝမ်းကိုက် ၊ နူနာ၊မြင်းသရိုက်၊ ဝမ်းဖောဝမ်းရောင် ၊ အဖျားရောဂါတို့ကို ပျောက်ကင်းစေနိုင်၏။ ချေးသီးကို ထုံးနှင့်ရောကြိတ်၍ အနာပေါ်၌ အုံပေးခြင်းဖြင့် အနာ ပျောက်ကင်း စေ၏။ ချေးသီးကို မီးပေါ်၌ တင်၍ ထွက်လာသောအဆီများမှ အဆီ ၃ စက်ခန့်ကို နွားနို့နှင့်ရောသောက်သော် ချောင်းဆိုး ရောဂါ ပျောက်၏။ ချေးသီးအဆီ အစက် ၂ စက်မျှ ည နံနက် တိုက်ပေး သော် ကလေးများ သလိပ်ကျပ်ခဲခြင်း၊ချောင်းဆိုးခြင်း ပျောက်၏။ ချေးသီးကိုကြိတ်၍ လိမ်းအုံပေးသော် အဆစ်ရောင်ရောဂါပျောက်၏။ ချေးသီးကို အင်တွဲနှင့်ရော၍ နှမ်းဆီဖြင့်ချက်ပြီး ယားနာ၊ခြေကွဲနာတို့ ကိုလိမ်းပေးရ၏။ ချေးသီးကို နှမ်းဆီဖြင့်သွေး၍ လိမ်းပေးပါက ပွေးနာများ ပျောက်ကင်း၏။ ချေးသီးကို သွက်ချာပါဒ ရောဂါနှင့် အဆစ်ရောင်နာပျောက်ဆေးအဖြစ် လည်း ဖော်စပ် အသုံးပြု၏။ (ချေးသီးသည် အဆိပ်မျိုးတွင် ပါဝင်သော ကြောင့် စနစ်တကျ သုတ်သင်ပြီးမှသာ သုံးစွဲသင့်သည်။)
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ
ရှင်မျိုးမြတ်
ဒုတိယ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံကြီးကို တည်ထောင်ခဲ့သော ဘုရင့်နောင်၏ မယ်တော် ဖြစ်သည်။
ကဏ္ဍ:ဘုရင့်နောင် ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း
ဂျို့ပင်ဝိုင်းရွာ၊ စစ်ကွင်း
ဂျို့ပင်ဝိုင်းရွာ၊ စစ်ကွင်း
အကုသိုလ်ကံ
အကုသိုလ်စေတနာ ၁၂-ပါးသည် အကုသိုလ်ကံမည်၏။ ဥဒ္ဓစ္စစေတနာ ကြဉ်သော အကုသိုလ်စေတနာ ၁၁-ပါးသည် အပါယ်ဘုံ၌ ပဋိသန္ဓေအကျိုးကို ဖြစ်စေ၏။ ပဝတ္တိအခါ၌ အလုံးစုံသော အကုသိုလ် စေတနာ ၁၂-ခုသည် ကာမဘုံ ရူပဘုံ၌ ထိုက်သည့်အားလျော်စွာ အကုသလဝိပါက် ၇-ပါးကိုဖြစ်စေ၏။ ဥဒ္ဓစ္စ အကုသိုလ်စေတနာသည် ပဋိသန္ဓေကျိုးကို မပေးနိုင်။ ထိုအကုသိုလ်ကံသည် ကံ၏ ဖြစ်ကြောင်း ကမ္မဒွါရအားဖြင့် ကာယကံ, ဝစီကံ, မနောကံဟု သုံးမျိုးပြားသည်၊ ထိုတွင် ပါဏာတိပါတ, အဒိန္နာဒါန,  ကာမေသုမိစ္ဆာစာရ သုံးပါးကို အကုသိုလ် ကာယကံဟု ခေါ်သည်။ မုသာဝါဒ,  ပိသုဏဝါစာ,  ဖရုသဝါစာ,  သမ္ဖပ္ပလာပ လေးပါးကို အကုသိုလ် ဝစီကံဟု ခေါ်သည်။ အဘိဇ္ဈာ, ဗျာပါဒ, မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ သုံးပါးကို အကုသိုလ် မနောကံဟု ခေါ်သည်။
မရမ်းကုန်းရွာ၊ တင်းချောင်း
မရမ်းကုန်းရွာ၊ တင်းချောင်း
ဝင်းလုံရွာ၊ ပူတာအိုမြို့နယ်
ဝင်းလုံရွာ(Winlong)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ပူတာအိုမြို့နယ်၊ ပန်းမတီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၀၁၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်းမတီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၆၅ ဦး၊ မ ၂၅၅၄ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၀၁၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပူတာအိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မရမ်းကုန်းမြို့နယ်
မရမ်းကုန်းမြို့နယ်သည် ရန်ကုန်မြို့၏ မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၏ မြောက်ဘက်တွင် အင်းစိန်မြို့နယ်နှင့် မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် မြောက်ဥက္ကလာပမြို့နယ်နှင့် ရန်ကင်းမြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် လှိုင်မြစ်နှင့် လှိုင်သာယာမြို့နယ်နှင့် တောင်ဘက်တွင် ကမာရွတ်မြို့နယ်နှင့် လှိုင်မြို့နယ်တို့ တည်ရှိသည်။
မရမ်းကုန်းမြို့နယ်ကို ရပ်ကွက်ပေါင်း (၂၀)ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ အစိုးရ မူလတန်းကျောင်း (၃၀) ကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း (၇) ကျောင်း၊ အထက်တန်းကျောင်း (၅) ကျောင်းရှိသည်။
ထင်ရှားသော အဆောက်အဦးများ
မရမ်းကုန်းမြို့နယ်ရှိ အောက်ဖော်ပြပါအဆောက်အဦးများကို ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်အဖြစ် ထိန်းသိမ်းထားသည်။
ဖိုးခမှီဒေါင့်အောက်စုရွာ၊ ဖိုးခမှီဒေါင့်
ဖိုးခမှီဒေါင့်အောက်စုရွာ၊ ဖိုးခမှီဒေါင့်
သားချော့တေး
သားချော့တေးသည် ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်ပြီး သီချင်းကဲ့သို့ သီဆိုရသဖြင့် သားချော့တေးကဗျာဟုလည်း ခေါ်ဆိုလေသည်။ ကလေးသူငယ်များအား အိပ်ချင်လာအောင် မိဘများက သီချင်းသီဆို၍ သိပ်ရလေသည်။ ထိုသို့ သိပ်ရာ၌ သီဆိုရသော သီချင်းအမျိုးအစားများကို သားချော့တေးဟု သတ်မှတ်ထားလေသည်။ နိုင်ငံတိုင်း၊ လူမျိုးတိုင်းတွင် မိမိတို့၏ ရိုးရာ၊ ဓလေ့ထုံးစံ၊ ယဉ်ကျေးမှုများအရ မတူညီသည့် သားချော့တေးများစွာ ရှိပေသည်။
ယုံဝေါ့ရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
ယုံဝေါ့ရွာ (Yonwawt)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ လုံခွကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၉၀၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လုံခွကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၁၇ ဦး၊ မ ၁၃၄၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၆၃ ဦးနေထိုင်သည်။
သားချော့တေး
ယင်းတို့မှာ ခေတ်သစ်ကလေးကဗျာများ၏ ရှေ့ပြေးသားချော့တေးများပင် ဖြစ်သည်ဟုဆိုနိုင်သည်။ ထိုကဗျာများကို မည့်သည့်စာဆိုက ရေးခဲ့သည်မသိသော်လည်း ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ကျေးဇူးတရားမှာ ကြီးမားလှပါသည်။ ကလေးတို့သည် မိခင်၏ရင်ခွင်တွင်း၌လည်းကောင်း၊ ပုခက်အတွင်း၌လည်းကောင်း ထိုသားချော့တေးများကို နားဆင်ရင်း ကြီးပြင်းလာခဲ့ကြကာ ကျောင်းနေအရွယ်သို့ ရောက်ခဲ့ကြရ၏။ ထိုကျောင်းသား/သူငယ်တို့သည် စာသင်ခန်းထဲ၌လည်း ကဗျာနှင့် ထပ်မံဆုံစည်းကြရပြန်သည်။
ယုံဝေါ့ရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သားချော့တေး
ပြီးတော့ဆက်ပြီး-
တစ်ခါ
ပုခက်တွင်း၊ မိခင်ရင်တွင်းမှာ မိခင်ရွတ်ဆိုသော တေးကဗျာ (သားချော့တေး) တို့ကို နားဆင်ရင်း တဖြည်း ဖြည်းမျက်တောင်စင်းကာ  အိပ်ပျော်သွားခဲ့ရသည်။
မအူကန်
မအူကန်
သစ်ဆိမ့်ပင်ရွာသစ်ရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ်
သစ်ဆိမ့်ပင်ရွာသစ်ရွာ (Thitseintpinywarthit)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ မရိုးတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၀၃၀ ဖြစ်သည်။  ၎င်းရွာသည် မုံရွာမြို့ပေါ်ရှိ ရပ်ကွက် ဖြစ်သွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မုံရွာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အချိန်၊ မြန်မာ့ရိုးရာ
မြန်မာအချိန် စနစ် သည် ယခုကာလ စက်နာရီများကဲ့သို့ တစ်ရက်ကို သန်းခေါင်မှ သန်းခေါင် တိုင်းတာခြင်း မဟုတ်ပါ။ မြန်မာ တစ်ရက်မှာ တစ်နေ့နှင့် တစ်ည ဖြစ်သည်။ တစ်နေ့ ဆိုသည်မှာ နေထွက်မှနေဝင်ထိ ဖြစ်ပြီး တစ်ည ဆိုသည်မှာ နေဝင်မှ နေထွက်ထိ ဖြစ်၏။ မြန်မာနာရီအားဖြင့် တစ်ရက်တွင် နာရီ ၆၀ ရှိသည်။ နေ့နာရီ ၃၀၊ ည နာရီ ၃၀ ဖြစ်၏။ မြန်မာနာရီတွင်မူ နေ့နာရီ ၃၀၊ ညနာရီ ၃၀ သတ်မှတ်ထားသောကြောင့် နေ့နာရီ ၃၀ ကျော်သွားသည်ကို ၃၁ နာရီ ၃၂ နာရီ စသဖြင့် ရေးရိုးထုံးစံမရှိပါ။ မြန်မာက တစ်ရက်လျှင် နာရီ ၆၀ ရှိသည်။ စက်နာရီက တစ်ရက်လျှင် ၂၄ နာရီ ရှိသည်။ သို့အတွက် မြန်မာ တစ်နာရီလျှင် စက် ၂၄ မိနစ်ရှိ၏။
အချိန် ရေတွက်ပုံ စနစ်
မျက်စိတစ်မှိတ် သို့မဟုတ် မျက်တောင်တစ်ခတ်ကြာချိန်ကို တစ်ခဏ ဟု ခေါ်ကာ မြန်မာနာရီအတိုင်းအတာကို အောက်ပါ အတိုင်းသတ်မှတ်ပါသည်။
တစ်ရက် ရှစ် ပဟိုရ်
နေ့တာ ဟူသည် နေထွက်မှ နေဝင်အထိကာလ၊ ညဉ့်တာဟူသည် နေဝင်မှ နေထွက်ထိကာလ ဖြစ်၏။ ဒိနဒ္ဓဟူသည် နေ့ထက်ဝက်ကိန်း (ဒိန = နေ့ + အဒ္ဓ=ထက်ဝက်) ဖြစ်ပြီး နေထွက်မှ မွန်းတည့်၊ မွန်းတည့်မှ နေဝင်ထိ ကိုခေါ်သည်။ နိသဒ္ဓဟူသည် ညဉ့်ထက်ဝက်ကိန်း (နိသ = ည + အဒ္ဓ=ထက်ဝက်) ဖြစ်ပြီး နေဝင်မှ သန်းခေါင်၊ သန်းခေါင်မှ နေထွက်ထိ ကိုခေါ်သည်။ နေ့ပဟိုရ်မှာ နိသဒ္ဓ၏ ထက်ဝက်ဖြစ်ပြီး ညဉ့်ပဟိုရ်မှာ ဒိနဒ္ဓ၏ ထက်ဝက်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်တစ်ရက်တွင် နေ့ ၄ ပဟိုရ်၊ ညဉ့် ၄ ပဟိုရ်။ စုစုပေါင်း ၈ ပဟိုရ်ရှိသည်။
နေ့တာ အတိုအရှည်
နေ့နာရီ ၃၀၊ ညနာရီ ၃၀ ဆိုသော်လည်း ၁၂ လ လုံးအတွက် မဟုတ်ပါ။ နေ့တာ၊ ညတာ တူညီသောလများအတွက်သာ ဖြစ်သည်။ နေအသွားအလာပေါ် မူတည်ပြီး နေ့တာ၊ ညတာ အတိုအရှည်များ တစ်လနှင့်တစ်လ မတူပါ။ မြန်မာဆယ့်နှစ်လ ၏ နေ့တာ၊ ညတာ အတိုအရှည် တို့ကို မှတ်သားထားနိုင်ရန်အတွက်-
"ပတ်သံတာရှည်၊ တီးသံမြည်၊ လက်ဆည်ကန်စာရေး။ တစ်ဆယ်လောင်းမည်၊ ထမ်းပိုးရည်၊ ယင်းသည် နာရီပေး။ ဆယ့်နှစ်လလည်၊ နေ့ဖို့ရည်၊ ညဉ့်သည် အကြွင်းဆေး။" ဟူ၍ သံပေါက်လင်္ကာဖြင့် စပ်ဆိုမှတ်တမ်းတင်ထား၏။
ပတ်၊ သံ၊ တာ၊ ရှည်၊ တီး၊ သံ၊ မြည် - လင်္ကာကို ဇယားဖြင့်ဖော်ပြရလျှင် အောက်ပါအတိုင်းရသည်။
ရေနာရီ
ရှေးမြန်မာမင်း တို့၏ ရေနာရီ ပြုလုပ်ပုံမှာ ရတနာအပြည့်စီခြယ်ထားသော ရေအင်တုံထဲတွင် ရေအပြည့်ထည့်၍ ရေမျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် အပေါက်ဖောက်ထားသော ကြေးဖလားတင်ထား၏။ ကြေးဖလားမှာ ကြေးနီအချိန် ၁၆ ကျပ်သား လေး၏။ အစောက် ၇ လက်သစ်၊ မျက်နှာဝအကျယ် ကိုးလက်သစ်ရှိသည်။ ဖလား၏ အောက်ခြေတွင် မိန်းမပျိုတစ်ဦး၏ ဆံခြည်မျှင် ၁၆ မျှင် ဝင်ရုံမျှအပေါက်တစ်ပေါက် ဖောက်ထားသည်။ ကြေးဖလား တစ်ခါမြုပ်လျှင် တစ်နာရီ ဟု သတ်မှတ်သည် ဖလား တစ်ခါနစ်လျှင် ငွေမောင်း တစ်ခါတီးသည်။ ဤသည်ကိုရေတွက်၍ တစ်နာရီ တစ်မောင်းဟု ခေါ်၏။
ပဟိုရ်စည် တီးပုံ
တစ်ရက်လျှင် ပဟိုရ်စည် ၈-ကြိမ်တီးသည်။ နေ့ ၄ ကြိမ်၊ ည ၄ ကြိမ် ဖြစ်၏။ တစ်ရက်အတွင်း ပဟိုရ်စည်တီးပုံများကို ဖော်ပြရလျှင် အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
နေ့အတွက် ပဟိုရ်စည်တီးပုံမှာ နေ့တာနှင့်ညတာညီမျှသော တန်ခူးလနှင့် သီတင်းကျွတ်လများတွင် နံနက် နေထွက်ချိန်မှစ၍ ရေနာရီ တစ်နာရီလျှင် မောင်းတစ်ချက်၊ ၂ နာရီလျှင် မောင်းနှစ်ချက် အစဉ်အတိုင်း တီးသွားပြီး ၇ မောင်း ကျော် ၇ နာရီ ၂ ပါဒ်၊ သို့မဟုတ် ၇ နာရီခွဲရှိသောအခါ ခေါင်းလောင်းသံ ၁၁ ချက် နှင့် စည်သံ ၁၁ ချက်ကို တစ်လှည့်စီ တီးပါ သည်။ ဤကဲ့သို့ ခေါင်းလောင်းနှင့် စည် ၁၁-ချက်စီ တီးသည်ကို နေ့တစ်ချက်တီးဟု ခေါ်၏။ ထိုတစ်ချက်တီး အချိန်သည် စက်နာရီ နံနက် ၉ နာရီနှင့် ညီမျှ၏။
ထိုကဲ့သို့ တစ်ချက်တီးပြီးနောက် ရေနာရီ တစ်နာရီလျှင် မောင်းတစ်ချက်တီးပြန်၏။ ထိုအချိန်ကို တစ်ချက်တီးကျော် တစ်မောင်းဟူ၍ ခေါ်ပါသည်။ အထက်ပါအတိုင်း ၇ နာရီနှင့် ၂ ပါဒ်ရှိလာပြန်သောအခါ ခေါင်းလောင်းနှင့်စည် ၂၂ ချက်စီ တီးပြန်၏။၎င်းကို ၂ ချက်တီးဟု ခေါ်သည်။ ထို နေ့ ၂ ချက်တီးအချိန်မှာ စက်နာရီ မွန်းတည့် ၁၂ နာရီနှင့် ညီမျှသည်။
အစဉ်အတိုင်းဆက်တီးလာရာ ၇ နာရီ ၂ ပါဒ် ရှိလာပြန်သောအခါ ခေါင်းလောင်းနှင့် စည် ၃၃ ချက်စီ တီးပြန်သည်။၎င်းကို ၃ ချက်တီးဟု ခေါ်၏။ ထို ၃ ချက်တီးအချိန်သည် စက်နာရီ ညနေ ၃ နာရီနှင့် ညီမျှ၏။ ထို့နောက် ၇ နာရီ ၂ ပါဒ် တွင် ခေါင်းလောင်းနှင့်စည် ၄၄ ချက်စီ တီးပြန်သည်။၎င်းကို ၄ ချက်တီးဟုခေါ်၏။ ထို ၄ ချက်တီး အချိန်ကား နေဝင်ချိန် စက် ၆ နာရီပင် ဖြစ်တော့သည်။ ညအတွက် ပဟိုရ်စည် ၄ ကြိမ် တီးပုံမှာလည်း အထက်ပါ နေ့အတွက် ပဟိုရ်စည် တီးပုံအတိုင်းပင် ဖြစ်၏။
ပဟိုရ်စည် တီးပုံတီးနည်း အကျဉ်းချုပ်မှာ- နေ့တာ၊ ညတာ တိုသည်ဖြစ်စေ၊ ရှည်သည်ဖြစ်စေ။ နေ့နှင့်ည နာရီတို့ကို လေးပိုင်းစီပိုင်းပြီး တစ်ပိုင်းလျှင် တစ်ပဟိုရ် တီး၏။ ဤကဲ့သို့ ပဟိုရ်စည်ကို နေ့တာ၊ ညတာ အတိုအရှည်လိုက်၍ တီးသဖြင့် မည်သည့်လမဆို နေထွက်နှင့် နံနက် လေးချက်တီး၊ နေဝင်နှင့် ညနေလေးချက်တီး၊ မွန်းတည့်နှင့် နေ့နှစ်ချက်တီး၊ သန်းခေါင်နှင့် ညနှစ်ချက်တီးတို့ အမြဲ ညီလေသည်။
ပဟိုရ်စည်တီးချိန်များကို စက်နာရီနှင့်ယှဉ်ကြည့်လျှင် အောက်ပါအတိုင်း ရသည်။
သို့သော်လည်း ဤပဟိုရ်စည် ဆိုသည်မှာ ရွှေနန်းတော်တွင် ထားရှိသော ရေနာရီကိုကြည့်လျှက် ရွှေမြို့တော် ပဟိုရ်စည်မျှော်စင် မှ တီးသဖြင့် သာမန် တိုင်းသူ ပြည်သားများ၏ အရာမဟုတ်။ ရွှေမြို့တော်သူ၊ ရွှေမြို့တော်သား တို့သာ ထို စည်တီးသံဖြင့် အချိန်ကို သိနိုင်ပေမည်။ ရွှေနန်းတော်နှင့် ဝေးကွာသော တောအရပ် များတွင်မူ နေလုံးကြီးကို ကြည့်လျက် နေထွက်တပြူချိန်၊ နေထန်းတစ်ဖျား၊ ဆွမ်းခံဝင်ချိန်၊ မွန်းတည့်ချိန်၊ မွန်းတိမ်းချိန်၊ ညနေစောင်းချိန် စသဖြင့် လည်းကောင်း၊ ညပိုင်းအတွက် နေဝင်ဖျိုးဖျ၊ သူငယ်အိပ်ချိန်၊ သက်ကြီးခေါင်းချချိန်၊ သန်းခေါင်ကြက်၊ လင်းအားကြီးကြက် စသဖြင့် ကြက်တွန်သံကို အစွဲပြု၍ လည်းကောင်း မှတ်သား ကြရ၏။
အရပ်သုံး နေနာရီတွက်ပုံ
နေပြည်တော်နှင့်မနီးသော ကျေးတောရွာများတွင် ဗဟိုရ်စည်သံမကြားရသောကြောင့် နာရီကို အတိအကျသိရန် မလွယ်။ သို့အတွက် မွန်းတည့်ချိန်ကိုမှတ်သားပြီး အချိန်ကို ခန့်မှန်းကြသည်။ မွန်းတည့်ချိန်ကို မိမိအရိပ်မှ ထွက်လာသော ဖဝါး အရှည်ဖြင့်တိုင်းတာ တွက်ချက်၏။ လူတစ်ဦး၏ ခြေဖဝါး ၇ ဆသည် အရပ်နှင့် ညီသည် ဆို၏။
စစ်ကိုင်းအနောက်၊ အုတ်ကျောက်ဆစ်ရာ၊ မှတ်သားပေလော့။
ဆိုလိုသည်မှာ တန်ခူးလတွင် မွန်းတည့်ချိန်၌ တိုင်းကြည့်ပါက ၃ ဖဝါးရှိမည်။ နတ်တော်လတွင် မွန်းတည့်ချိန်၌ ၅ ဖဝါး ရှိမည်။ ဝါဆိုလတွင်မူ မွန်းတည့်ချိန်၌ အရိပ်မထွက်။
သို့သော်ဒေသကိုလိုက်ပြီး မွန်းတည့်ဘဝါးလည်းကွာသွားသည်။ ယခုမှတ်ထားသော မွန်းတည့်ဘဝါးမှာ ရွှေနန်းတော်တည်ရှိရာ (အမရပူရ၊ မန္တလေး) အရပ်ကို မူတည် တိုင်းတာထားခြင်း ဖြစ်ပါလိမ့်မည်။ နေ၏ကြနီ္တနှင့် မိမိရှိရာ ဒေသ၏ လတ္တီတွဒ် တူညီပါက မွန်းတည့်ဘဝါး သုည ဖြစ်မည်။ ဥပမာ - ရန်ကုန်၏ တည်နေရာသည် မြောက်လတ္တီတွဒ် ၁၇ ဒီဂရီ ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် နေ၏ ကြနီ္တ(declination) ၁၇ ဒီဂရီဖြစ်ချိန် (မေလခန့်) တွင် ရန်ကုန်မွန်းတည့်ဘဝါးမှာ သုည ဖြစ်သည်။
လအလိုက် နေဝင် နေထွက်
သောင်းနေထွက်၊ ဖက်မေနှင်း၊ မင်းလှထွေ၊ မေထပ်ထပ်(​ပေဆယ်ထပ်)၊ မတ်လည်တို၊ ပျိုပျိုထွေး၊ သွေးထွက်ထွက်၊ သက်အောင်နေ၊ သေချန်ထား၊ သားစုတ်တံ၊ ဟန်ချောထူ၊ သူအတင်း၊ နေထွက်လင်းသည်၊ မြန်တွင်းပြည်သူ၊ မှတ်စေသောဝ်။
အရုဏ်တက်ချိန်မှာ နေမထွက်မီ ၄၈ မိနစ်ဖြစ်ပြီး ဆည်းဆာချိန်မှာ နေဝင်ပြီး ၄၈ မိနစ်ဖြစ်သည်။
သင်္ကြန်စာ
သင်္ကြန်စာတွင် ဖော်ပြထားသည့် မြန်မာပဟိုရ် နေ့ ၃ ချက်တီး ကျော်၊ ၁ နာရီ၊ ၁ ပါဒ်၊ ၉ ဗီဇနာ၊ ၅ ပြာဏ်၊ ၁ ခရာ ဟူသည်မှာ အချိန်ကို မြန်မာ့ရိုးရာနာရီနှင့် ဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဤ စာကြောင်း၏ ရှေ့ဘက်တွင်ပါသည့် မြန်မာစံတော်ချိန်၊ နေ့စက်၊ ၃ နာရီ၊ ၄၀ မိနစ်၊ ၄၉ စက္ကန့် ဟူသည်ကား မြန်မာ့ရိုးရာနာရီနှင့် ညီမျှသည့် လက်ရှိသုံး စက်နာရီအချိန်ပင် ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
http://shwenyein.blogspot.com/2012/07/blog-post_1466.html
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(မကွေး)
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ် (မကွေး)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးမြို့၊ မကြီးကန်ကျေးရွာအုပ်စု၊ မကြီးကန်ကွင်းအမှတ် (၁၆၆၀)၊ မကွေး-တောင်တွင်းကြီးကားလမ်းမဘေး မိုင်တိုင်အမှတ် ၃၂၅/၂ နှင့် ၃၂၅/၅ ကြားတည်ရှိပြီး၊ အကျယ်အဝန်းမှာ (၅၀)ဧက ရှိသည်။သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန၊ အဆင့်မြင့်သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဦးစီးဌာန လက်အောက်ရှိ တက္ကသိုလ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ကွန်ပျူတာသိပ္ပံနှင့်နည်းပညာ များကိုသင်ကြားပေးနေသည်။ ခေတ္တကျောင်းအုပ်ကြီးအဖြစ် ဒေါက်တာ စိုးလင်းအောင်၊ Ph.D(Engg: IT, Russia)၊ တွဲဖက်ပါမောက္ခ မှ တာဝန်ထမ်းဆောင် လျက်ရှိသည်။
ကွန်ပျူ တာတက္ကသိုလ်(မကွေး)မှ ဒီပလိုမာဦးရေ (၁၀ဝ၇) ဦး၊ ဘွဲ့ရဦးရေ(၁၅၈၂) ဦး၊ မဟာဘွဲ့ရဦးရေ(၈၁)ဦး စုစုပေါင်း (၂၆၇၀) ဦး မွေးထုတ်ပြီးဖြစ်သည်။ ၂၀၁၃-၂၀၁၄ ပညာသင်နှစ်တွင် ကျောင်းသား/သူ စုစုပေါင်း (၂၆၀) ယောက် တက်ရောက်ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။
ပရိုဂရမ်များ
တက္ကသိုလ်သည် ၃ နှစ်ရိုးရိုးဘွဲ့ နှင့် ၄ နှစ်ဂုဏ်ထူးဘွဲ့များ ချီးမြင့်ပေးသည်။ ၂၀၁၁-၂၀၁၂ ပညာသင်နှစ်မှ စ၍ ရိုးရိုးဘွဲ့ ကို ၄ နှစ်သင်ကြားရမည်ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၂-၂၀၁၃ ပညာသင်နှစ်မှ စ၍ ရိုးရိုးဘွဲ့ ကို ၅ နှစ်သင်ကြားရမည်ဖြစ်သည်။
တတိယနှစ်
ပထမနှစ်ဝက်-အင်္ဂလိပ်စာ၊ 301၊ 302၊ 303၊ 304၊ 305၊ 306 ဒုတိယနှစ်ဝက်-အင်္ဂလိပ်စာ၊ 301၊ 302၊ 303၊ 304၊ 305၊ 306
ဂုဏ်ထူးတန်း
ပထမနှစ်ဝက်-အင်္ဂလိပ်စာ၊ 401၊ 402၊ 403၊ 404၊ 405၊ 406 ဒုတိယနှစ်ဝက်-အင်္ဂလိပ်စာ၊ 401၊ 402၊ 403၊ 404၊ 405၊ 406
သင်ကြားရေးဌာနများ
တို့ဖြစ်သည်။
ဆောင်ဝရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ဆောင်ဝရွာ(Saungwa)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ဝါတိန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၅၃၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝါတိန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၃၅ ဦး၊ မ ၅၉၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၂၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စမုန်ဖြူ
ပုံသဏ္ဌာန် 	: 	အပင် တစ်နှစ်ခံ ပင်ပျော့ပင်ငယ်တစ်မျိုးဖြစ်၍ ၁ ပေမှ ၃ပေထိမြင့်၏ ။ ပင်စည် ထောင်မတ်သည်။ ကိုင်းဖြာသည်။ အနံ့ရှိ၏ ။ အရွက် ငှက်မွေး နှစ်ခါ သို့မဟုတ် သုံးခါရွက်ပေါင်း ဖြစ်၏ ။ အပွင့်: သေးငယ်၍ အဖြူရောင်ရှိပြီး ထီးကဲ့သို့ ပွင့်၏ ။ အသီး : အလွန်သေးငယ်၍ ဘဲဥပုံရှိသည်။ အမြှောင်းပါသည်။ အစေ့ အလွန်သေးငယ်သည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ 	: 	အစေ့။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ 	: 	အပူပိုင်းဒေသတွင် သာမက အအေးပိုင်းဒေသတွင်ပါ ပေါက်ရောက်သည်။
ပေါက်ရောက်ပုံ :  စိုက်ပင်ဖြစ်သည်။ စိုက်စနစ် ၊ ထိန်းသိမ်းပြုစုခြင်း ၊ ရိတ်သိမ်းဆွတ်ခူးခြင်း ၊ ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ခြင်းတို့မှာ စမုန်စပါးအတိုင်း ဖြစ်၏ ။
အသုံးဝင်ပုံ 	: 	အာနိသင်။ ။ မြန်မာဆေးကျမ်းများ အလိုအရ စမုန်ဖြူသည် ခါး ၊ စပ်သော အရသာ ရှိ၏ ။ ပူသော ဂုဏ်သတ္တိရှိ၏ ၊ ထက်မြက်၍ ကြေလွယ်၏ ၊ ဝမ်းမီးကိုတောက်စေ၏ ၊ သည်းခြေကို ပွားစေ၏ ၊ လေ၊ သလိပ် ၊ ဒေါသ ကို နိုင်၏ ။
အသုံးပြုပုံ- အစေ့
၁၉၅၂ နွေရာသီ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲဝင် မြန်မာနိုင်ငံအသင်း
မြန်မာနိုင်ငံအသင်းသည် ၁၉၅၂ နွေရာသီ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲသို့ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ထိုပွဲသည် ၁၉၅၂ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၉ရက်နေ့မှ ဩဂုတ်လ ၃ရက်နေ့အထိ ဖင်လန်နိုင်ငံ၊ ဟယ်လ်ဆင်ကီမြို့တွင် ကျင်းပခြင်းဖြစ်သည်။မြန်မာနိုင်ငံအိုလံပစ်ကော်မတီအနေဖြင့် ကစားသမား ၅ဦးပါဝင်သော မြန်မာအားကစားအဖွဲ့ကိုစေလွှတ်ကာ အားကစားနည်း ၂မျိုးတွင် ယှဉ်ပြိုင်စေခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဆုတံဆိပ် ဆွတ်ခူးနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။
အ​လေးမ
စံလှမှာ ကိုယ်အ​လေးချိန်တက်သွား၍ ယှဉ်ပြိုင်ခွင့် မရခဲ့​ပေ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအသင်း၏ နွေရာသီအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မှုများ
ပုထိုးလုံးရွာ၊ မင်းကင်းမြို့နယ်
ပုထိုးလုံးရွာ (Puhtoelone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးခရိုင်၊ မင်းကင်းမြို့နယ်၊ နနွင်းချောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၉၂၇ ဖြစ်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ ပုထိုးလုံ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းကင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှမ်းလယ်ပြင်အထက်ရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
ရှမ်းလယ်ပြင်(အထက်)ရွာ(Shanlelpyin(Upper))သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ရှမ်းလယ်ပြင်(အောက်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၁၉၉ ဖြစ်သည်။ ရှမ်းလယ်ပြင်ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာန ရှိသည်။ မြစိမ်းရောင်ကျေးရွာစီမံကိန်း ၆၇ ရွာတွင် ပါဝင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နေဗီဆိပ်ရွာ၊ အထက်နန်းရာ
နေဗီဆိပ်ရွာ၊ အထက်နန်းရာ
၁၉၈၃
ဇန်နဝါရီလ
(၁) ရက်။
ဖေဖော်ဝါရီလ
(၁) ရက်။
မတ်လ
(၁) ရက်။
ဧပြီလ
(၁) ရက်။
ရွာသာကုန်းရွာ၊ စစ်ကွင်း
ရွာသာကုန်းရွာ၊ စစ်ကွင်း
၁၉၈၃
မေလ
(၁) ရက်။
ဇွန်လ
(၂) ရက်။
ဇူလိုင်လ
(၁) ရက်။
စက်တင်ဘာလ
(၂၂) ရက်။
အောက်တိုဘာလ
(၁) ရက်။
နိုဝင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ဒီဇင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ပက္ကော်ရွာမရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ပက္ကော်ရွာမရွာ (Petkawywarma)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ ပေါ့အင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၅၇၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေါ့အင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၁၇ ဦး၊ မ ၄၆၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၀၉၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငန်းနက်
ငန်းနက် သည် ကြီးမားသောရေငှက်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ဩစတြေးလျတိုက် အရှေ့တောင်ပိုင်းနှင့် အနောက်တောင်ပိုင်းတွင် အဓိကသားပေါက်သောငန်း တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ သိပ္ပံအမည်မှာ ဆင်းဂနက်စ် အက်တရာတက်စ် ဖြစ်သည်။ ကြီးမားသောငှက်ကြီးတစ်မျိုး ဖြစ်ပြီး ပြောင်လက်သော အနက်ရောင်အမွေးအတောင်များနှင့် အနီ ရောင်နှုတ်သီး ရှိသည်။ အတောင်များပေါ်ရှိ အမွေးများမှာ ကောက်ကွေးနေသည်။
ပျံ့နှံ့ကျက်စားရာဒေသ
ဩစတြေးလျတိုက် အနောက်တောင်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်းရှိ စိမ့်တောများနှင့် အနီးတဝိုက်ရှိ ကမ်းလွန်ကျွန်းများတွင် တွေ့ရသည်။ တက်စမေးနီးယားတွင်လည်း တွေ့ရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ငန်းငှက်များ
ကြခတ်ရွာ၊ ဖိုးခမှီဒေါင့်
ကြခတ်ရွာ၊ ဖိုးခမှီဒေါင့်
အေပက်စ်
အေပက်စ် သည် တောင်ကမ္ဘာခြမ်းကောင်းကင်ရှိ သေးငယ်သော ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
ကျောင်းစုရွာ၊ စစ်ကွင်း
ကျောင်းစုရွာ၊ စစ်ကွင်း
ဘော့စနီးယားနှင့် ဟာဇီဂိုဗီးနားနိုင်ငံ
ဘော့စနီးယားနှင့်ဟာဇီဂိုးဗီးနား ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာ အားဖြင့် Bosnia and Herzegovina ဟုခေါ်ဆိုသည်။ ဘော့စနီးယားနှင့် ဟာဇီဂိုးဗီးနား နိုင်ငံသည် ဥရောပတောင်ပိုင်း ဘော်လကန် ကျွန်းဆွယ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသော နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ဘော့စနီးယား-ဟာဇီဂိုးဗီးနား သို့ ဘော့စနီးယားဟု ခေါ်ဝေါ်သုံးနှုန်းလေ့ ရှိကြသည်။ မြောက်ဘက်၊ အနောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်တွင် ခရိုအေးရှားနိုင်ငံ၊ အနောက်ဘက်တွင် ဆားဘီးယားနိုင်ငံ၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် မွန်တီနီဂရိုးနိုင်ငံ တို့ ရှိသဖြင့် ဘော့စနီးယားသည် ကုန်းတွင်းပိတ် နိုင်ငံ ဖြစ်လုနီးပါးပင် ဖြစ်သည်။ တစ်ခုတည်းသော ပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းမြို့ ဖြစ်သည့် နီယမ်မြို့ (Neum) အနီးအနားဝန်းကျင် ၂၆ကီလိုမီတာ အရှည်ရှိသော အေဒရီယက်တစ်ပင်လယ် ကမ်းရိုးတန်းမှအပ ကုန်းတွင်းပိတ်နိုင်ငံတစ်ခုဟု ဆိုနိုင်သည်။ နိုင်ငံ၏ အတွင်းပိုင်းမှာ အလယ်ပိုင်းမှ တောင်ပိုင်းအထိ တောင်ထူထပ်ပြီး အနောက်မြောက်ဘက်တွင် တောင်ကုန်းများရှိကာ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် မြေပြန့်ဒေသဖြစ်သည်။
တိုင်းပြည်၏ အလယ်ပိုင်းတောင်ပိုင်းတို့တွင် တောတောင်ထူထပ်ပြီး၊ အနောက်မြောက်ပိုင်းတွင် ကုန်းမြင့်ဒေသ ဖြစ်သည်။ ကုန်းတွင်းပိုင်းသည် ပထဝီဝင်အနေအထား ကွဲပြားနေမှုကြောင့် သင့်တင့်မျှတသော (continental climate) ရာသီဥတုမျိုးရှိသည်။ နွေအခါ လွန်စွာပူပြင်းပြီး၊ ဆောင်းအခါတွင် ဆီးနှင်းများထူထပ်စွာကျသည်။ တောင်ဘက်စွန်းပိုင်းတွင် မြေထဲပင်လယ်ရာသီဥတု (Mediterranean climate) ရှိပြီး မြေပြင်ညီညာပြန့်ပြူးသည်။
တိုင်းပြည်တွင်းတွင် လူမျိုးစု (၃)စုနေထိုင်ကြသည်။ ဘော့စနီယက် (Bosniaks) လူမျိုးစုမှာ လူဦးရေအများဆုံးဖြစ်သည်။ ဆာ့ဗ် (Serbs) လူမျိုးစုမှာ ဒုတိယအများဆုံးဖြစ်ပြီး ခရုတ် (Croats) လူမျိုးစုမှာ တတိယအများဆုံးဖြစ်သည်။ မည်သို့ပင် လူမျိုးစုကွဲပြားနေစေကာမူ ဘော့စနီးယားနှင့်ဟာဇီဂိုးဗီးနား နိုင်ငံသားတို့ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာအားဖြင့် ဘော့စနီးယန်း (Bosnian) လူမျိုး နှင့် ဟာဇီဂိုးဗီးနီးယန်း (Herzegovinian) လူမျိုး ဟုသာ သတ်မှတ်သည်။ သို့ရာတွင် ဘော့စနီးယန်း နှင့် ဟာဇီဂိုးဗီးနီးယန်း ဝေါဟာရတို့သည် လူမျိုးစုအတွက် သုံးနှုန်းသည် မဟုတ်ပဲ ဒေသပေါ်မူတည်၍ သုံးစွဲခြင်းသာအဓိက ဖြစ်သည်။ ဟာဇီဂိုးဗီးနားသည် တိကျသော နယ်နိမိတ်သတ်မှတ်ချက်လည်း မရှိပေ။ ဗဟိုထိန်းချုပ်သော နိုင်ငံအုပ်ချုပ်ရေးမျိုး မဟုတ်ပဲ အုပ်ချုပ်ရေးအစိုးရအဖွဲ့ (၂)ဖွဲ့ ရှိသည်။ ဘော့စနီးယားနှင့် ဟာဇီဂိုးဗီးနား ဖက်ဒရေးရှင်း (Federation of Bosnia and Herzegovina) အစိုးရ နှင့် ဆာ့ပ်စ်ကာသမ္မတနိုင်ငံ (Republika Srpska) အစိုးရတို့ ဖြစ်ကြသည်။ တဖန် ယင်းအစိုးရတို့ နှစ်ဦးနှစ်ဖက် ပူးတွဲအုပ်ချုပ်သော ဘရော့ကိုခရိုင် (Brčko District) ကလည်း တတိယ အုပ်ချုပ်ရေးဒေသတစ်ခုအဖြစ် ရှိနေသေးသည်။
ယခင်က ဖက်ဒရယ်ပြည်နယ် (၆)ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ယူဂိုဆလားဗီးယားပြည်ထောင်စု ၏ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ခဲ့သည့် ဘော့စနီးယားနှင့်ဟာဇီဂိုးဗီးနား (Bosnia and Herzegovina) သည် ၁၉၉၀ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်း ယူဂိုဆလပ်ဗ်စစ်ပွဲများအတွင်း လွတ်လပ်ရေးရရှိခဲ့သည်။ ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီစနစ်ကျင့်သုံးပြီး ဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ်ကို အသွင်ကူးပြောင်းလျက် ရှိသည်။ ဥရောပသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဝင်ခွင့်ရရှိရန် လျှောက်ထားဆဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀၊ ဧပြီလတွင် နေတိုးအဖွဲ့ လေ့လာသူနိုင်ငံအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံထားရသည်။ ၂၀၀၂ခု၊ ဧပြီလ(၂၄)ရက်နေ့မှစ၍ ဥရောပကောင်စီ (Council of Europe) ၏ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ (၁၃)ရက်နေ့တွင် တည်ထောင်သော မြေထဲပင်လယ်သမဂ္ဂ (Mediterranean Union) ၏ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံလည်း ဖြစ်သည်။
ရှမ်းလယ်ပြင်အောက်ရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
ရှမ်းလယ်ပြင်(အောက်)ရွာ(Shanlelpyin(Lower))သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ရှမ်းလယ်ပြင်(အောက်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၁၉၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အုန်းလက်ကောက်ရွာ၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်
အုန်းလက်ကောက်ရွာ (Ohnletkauk)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်၊ အုန်းလက်ကောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၇၄၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အုန်းလက်ကောက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၀၅ ဦး၊ မ ၄၈၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၈၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောင်းစုရွာ၊ ဖိုးခမှီဒေါင့်
ကျောင်းစုရွာ၊ ဖိုးခမှီဒေါင့်
ဝါကြပ်ရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ဝါကြပ်ရွာ(Warkyat)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ဝါတိန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၅၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝါတိန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၃၅ ဦး၊ မ ၅၉၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၂၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေနီတိုရွာ၊ ပူတာအိုမြို့နယ်
ရေနီတိုရွာ(Yaenito)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ပူတာအိုမြို့နယ်၊ ပန်းမတီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၀၁၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်းမတီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၆၅ ဦး၊ မ ၂၅၅၄ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၀၁၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပူတာအိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ