cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဟွေအယ်ရွာ၊ တာချီလိတ်မြို့နယ်
ဟွေအယ်ရွာ (Hwayae)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ တာချီလိတ်မြို့နယ်၊ မိုင်းဟဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၆၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းဟဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၉၇ ဦး၊ မ ၂၅၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၄၆၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တာချီလိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖာဘရန်ရွာ၊ မန်ပူး
ဖာဘရန်ရွာ (Hparbayan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ မန်ပူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၈၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ပူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၉၉ ဦး၊ မ ၆၀၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ဆူးတပ်ကြီးရွာ၊ မြို့သစ်မြို့နယ်
ဆူးတပ်ကြီးရွာ (Sutatgyi)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မြို့သစ်မြို့နယ်၊ ဆူးတပ်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၅၉၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆူးတပ်ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၃၁ ဦး၊ မ ၃၁၁၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၉၄၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြို့သစ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်တက်ရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
နောင်တက်ရွာ (Nawngtet)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ ဖာဝေါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၅၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖာဝေါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၃၄ ဦး၊ မ ၁၂၅၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၉၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရဲသောင်ရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်
ရဲသောင်ရွာ သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေကျင်မြို့နယ် ရှိ ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ: ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှမ်းတဲရွာ၊ မြာ
ရှမ်းတဲရွာ (Shante)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ မိတ္ထီလာမြို့နယ်၊ မြာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၃၉၅၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၁၁ ဦး၊ မ ၂၂၄၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၃၅၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိတ္ထီလာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကလျာဏီရာဇမဟာဝိဟာရ
ကလျာဏီရာဇမဟာဝိဟာရ သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ Kelaniya မြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကိုလံဘိုမြို့မှ အရှေ့မြောက်ဘက် ၁၁ ကီလိုမီတာ (၆.၈ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ လက်ရှိအချိန် ကျောင်းတော်၏ အုပ်ချုပ်သူ ရဟန်းမှာ ပါမောက္ခ ကောလ္လုပိတိယေမဟိန္ဒသံဃရက္ခိထထေရ (Professor Kollupitiye Mahinda Sangharakkhitha Thera) ဖြစ်သည်။
ကျောင်းတော်သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံနှင့် အတက်အကျ စပ်ဆက်လျက်ရှိသည်။ ထင်ရှားသည့် ဆိုရိုးစကား ရှိကြသည်မှာ ကလျာဏီကျောင်းတော်သည် မြင့်ပါက သီရိလင်္ကာသည်လည်း မြင့်ပြီး၊ ကျောင်းတော်သည် နိမ့်ကျပါက နိုင်ငံနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးသည်လည်း နိမ့်ကျသည်။ ထို့ကြောင့် နိုင်ငံတော်၏ နိုင်ငံရေးအင်အားနှင့် လေးနက်စွာ စပ်ဆက်လျက်ရှိသည်။
၁၆၄၃
၁၆၄၃
ဇန်နဝါရီလ
(၁) ရက်။
ဖေဖော်ဝါရီလ
(၁) ရက်။
မတ်လ
(၁) ရက်။
ဧပြီလ
(၁) ရက်။
မေလ
(၁) ရက်။
ဇွန်လ
(၁) ရက်။
ဇူလိုင်လ
(၁) ရက်။
ဩဂုတ်လ
(၁) ရက်။
စက်တင်ဘာလ
(၁) ရက်။
အောက်တိုဘာလ
(၁) ရက်။
နိုဝင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ဒီဇင်ဘာလ
(၁) ရက်။
နောင်ယွန်းရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်
နောင်ယွန်းရွာ (Nawngyun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ လားရှိုးမြို့နယ်၊ မယ်ဟန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၆၈၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မယ်ဟန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၉၉ ဦး၊ မ ၃၂၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၅၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လားရှိုးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒုတိယ မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး
ဒုတိယ မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် ထွက်ပေါ်ခဲ့သော ဒုတိယမြောက် မြန်မာရာဇဝင်ကျမ်း ဖြစ်သည်။ မှန်နန်း ရာဇဝင် ၏ ဒုတိယအပိုင်းဖြစ်ပြီး ဗြိတိသျှတို့နှင့် ဖြစ်ပွားခဲ့သော စစ်ပွဲနှစ်ခု အပါအဝင် ၁၈၂၁ ခုနှစ်မှ ၁၈၅၄ ခုနှစ်အထိ ဖြစ်ရပ်များ ပါဝင်သည်။
ပုံနှိပ်ခြင်းများ
ဒုတိယ ရာဇဝင်ကျမ်းကို ၁၈၆၉ ခုနှစ်တွင် ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ယခုအခါ ယင်းကို ကုန်းဘောင်ဆက် ရာဇဝင်၏ ဒုတိယတွဲအနေဖြင့် ထုတ်ဝေထားသည်။ ကုန်းဘောင်ဆက် ရာဇဝင်တွင် အတွဲသုံးတွဲရှိပြီး ပထမတွဲ (၁၇၅၂–၁၈၂၁)၊ ဒုတိယတွဲ (၁၈၂၁–၁၈၅၄)၊ နှင့် တတိယတွဲ (၁၈၅၄–၁၈၈၅) တို့ ဖြစ်သည်။
အကျဉ်းချုပ်
ဤရာဇဝင်ကျမ်း ရေးသားခြင်းကို ဒုတိယ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာစစ် (၁၈၅၂) အပြီး ၁၅ နှစ်အကြာ ၁၈၆၇ ခုနှစ်တွင် တော်ဝင်သမိုင်း ကော်မရှင် မှ စတင်ခဲ့သည်။ မင်းတုန်းမင်းသည် မှန်နန်းရာဇဝင် အား ပြင်ဆင်ဖြည့်စွက်ရန် အခြား ကော်မရှင်တစ်ခုအား တာဝန်ပေးခဲ့သည်။ ကော်မရှင်တွင် အဖွဲ့ဝင် ၅ ဦး ပါဝင်သည်။ ပထမ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာစစ် (၁၈၂၄–၁၈၂၆) မတိုင်မီ ၁၈၂၁ ခုနှစ်တွင် ပထမကော်မရှင်အဖွဲ့ ရပ်နားပြီးနောက် ဒုတိယကော်မရှင်အဖွဲ့အနေဖြင့် ဆိုးရွားသော စစ်ပွဲနှစ်ခုအကြောင်းကို ရေးသားကိုင်တွယ်ခဲ့ရသည်။ ကော်မရှင်သည် ရာဇဝင်ကျမ်းအား ဒုတိယစစ်ပွဲ အပြီး ၁၈၅၄ ခုနှစ်အထိ ဖြည့်စွက်ခဲ့သည်။ ဒုတိယရာဇဝင်ကျမ်းတွင် စစ်ပွဲနှစ်ခုအကြောင်းကို အပြည့်အစုံ ထည့်သွင်းရေးသားထားသည်။ အတွဲ ၁၀ တွဲပါဝင်သော ဒုတိယရာဇဝင်ကျမ်းသည် ၁၈၆၉ ခုနှစ်တွင် အပြီးသတ် ပြီးစီးခဲ့သည်။
ကျွဲတပ်ဆုံရွာ၊ သာစည်မြို့နယ်
ကျွဲတပ်ဆုံရွာ (Kywetatson)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ သာစည်မြို့နယ်၊ ကျွဲတပ်ဆုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၄၃၀၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျွဲတပ်ဆုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၃၆၉ ဦး၊ မ ၄၃၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၇၀၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သာစည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထိုက်ဖုမ်းဘာသာစကား
ထိုက်ဖုမ်းဘာသာစကား (ထိုက်ဖုမ်းချင်း) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီမြို့နယ်ရှိ ကျေးရွာ ၄ ရွာတွင် ပြောဆိုအသုံးပြုကြသော တောင်ပိုင်းကူကီးဘာသာစကား တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကူကီး-ချင်းနွယ် ဘာသာစကားများ
မေတ္တာညွန့်ဘူတာ
မေတ္တာညွန့်ဘူတာသည် ရန်ကုန်မြို့ပတ်ရထားပတ်လမ်းတွင် ပါဝင်သော ဘူတာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်ဘူတာကြီးမှ စတင်ရေတွက်သော် ၃၆ ခုမြောက် ဘူတာရုံ ဖြစ်ပြီး၊ အပြန်ရေတွက်သော် ၄ ခုမြောက် ဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်မြို့ပတ်ရထားလမ်းတလျှောက် ရပ်နားသော ဘူတာရုံ စုစုပေါင်း ၃၈ ခု ရှိသည်။
ကြာအင်းရွာသစ်ရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
ကြာအင်းရွာသစ်ရွာ (Kyarinnywarthit)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ စမ်းချောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၁၅၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စမ်းချောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၉၄ ဦး၊ မ ၁၆၁၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၀၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နတ်တလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အနာပုစ္ဆာသန္ထရဏသိက္ခာပုဒ်
အမှု—'''အိမ်ရှင်ကိုခွင့်မပန်ဘဲ အိပ်ရာကို ခင်း၍ ထိုင်မှု လျောင်းမှု။
အမှုသည်—'''ဘိက္ခုနီအများ။
ဘိက္ခုနီအများနှင့် ပုဏ္ဏား
အတော်ည၌မှောင်မှ ပုဏ္ဏားပြန်လာလတ်သော် ထိုဘိက္ခုနီကို ပိုင်စိုး ပိုင်နင်း နေထိုင်ပုံကိုမြင်ရ၍ သဘောမကျသော ပုဏ္ဏားသည် “ကာ ဣမာ- ဒီဟာတွေက ဘာတွေလဲ”ဟု သူပုဏ္ဏားမအား မေးလေသည်၊ “ဘိက္ခုနီများပါ အရှင်ရယ်”ဟု သူ့ပုဏ္ဏားမက ချိုချိုသာသာ ပြန်ပြောသော်လည်း သဘောမကျရင်းစွဲ ဖြစ်နေသောကြောင့် “ဒီကတုံး လင်ထောင်မတွေကို နှင်ထုတ်ကြ”ဟု သူ့အခိုင်းအစေတို့ကို ခိုင်းသဖြင့် အလိုက်သင့် ထွက်ခဲ့ကြရလေသည်၊ ထိုအကြောင်းကို သာဝတ္ထိရောက်မှ ပြန်ပြောကြသဖြင့် (အလိုက် မသိ, ပိုင်စိုးပိုင်နင်း ပြုမှုကို) ကဲ့ရဲ့ကြသောကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။
သိက္ခာပုဒ်
ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ဝိကာလေ ကုလာနိ ဥပသင်္ကမိတွာ သာမိကေ အနာပုစ္ဆာ သေယျံ သန္ထရိတွာ ဝါ သန္ထရာပေတွာ ဝါ အဘိနိသီဒေယျ ဝါ အဘိနိပဇ္ဇေယျ ဝါ, ပါစိတ္တိယံ။
မြန်မာပြန်
အကြင်ဘိက္ခုနီသည် နေလွဲအခါ၌ အိမ်တို့သို့ ချဉ်းကပ်၍ (ပေးနိုင်ခွင့် ပြုနိုင်သော) အိမ်ရှင်တို့ကို ခွင့်မပန်ဘဲ အိပ်ရာကို ကိုယ်တိုင်ခင်း၍ ဖြစ်စေ အခင်းခိုင်း၍ဖြစ်စေ ထိုင်ခြင်း-သို့မဟုတ် လည်းလျောင်းခြင်းကို ပြုအံ့၊ ထိုဘိက္ခုနီမှာ ပါစိတ်အာပတ်သင့်၏။
မှတ်ချက်
အခြားနေရာ၌ မွန်းလွဲမှစ၍ အရုဏ်မတက်မီအချိန်ကို “ဝိကာလ” ဟု ယူရသော်လည်း ရှေ့သိက္ခာပုဒ်ဖြင့် နေမဝင်မီအထိ ယူခဲ့ပြီးဖြစ်သောကြောင့် နေဝင်သည်မှစ၍ အရုဏ်မတက်မီကို “ဝိကာလ” ဟု ယူရသည်။
ကြာအင်းရွာ၊ ကောလင်းမြို့နယ်
ကြာအင်းရွာ (Kyarinn)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ကောလင်းမြို့နယ်၊ ကြာအင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၉၂၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကောလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကလော့ရွာ၊ ချောင်းဆုံမြို့နယ်
ကလော့ရွာ(Kalawt)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်ခရိုင်၊ ချောင်းဆုံမြို့နယ်၊ ကလော့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၁၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကလော့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၄၃ ဦး၊ မ ၁၈၄၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၈၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကလော့ကျေးရွာတွင် ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၁၀ ရက် နံနက် ၁၀ နာရီခန့်က မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းမှုကြောင့် တောင်ကမ်းပါးယံပြိုကျမှုဖြစ်ပွားခဲ့ကာ နေအိမ် သုံးလုံးပြိုကျပျက်စီးမှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး လူတစ်ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောင်းဆုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်ကောင်းရွာ၊ နားကောင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နားကောင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်ကန်ရွာ၊ အူရာဘွမ်ကောင်းလိမ်
မန်ကန်ရွာ (Mankan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ အူရာဘွမ်ကောင်းလိမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၇၂၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အူရာဘွမ်ကောင်းလိမ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၇ ဦး၊ မ ၂၉၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပရဥဇ္ဈာပနကသိက္ခာပုဒ်
အမှု—'''မိမိက အကြားလွဲအမှတ်လွဲ၍ သူတစ်ပါးကို ကဲ့ရဲ့ စေမှု။
အမှုသည်—'''ဘဒ္ဒါကာပိလာနီ၏တပည့်မဘိက္ခုနီ။
ရှင်မဘဒ္ဒါ၏ တပည့်မ
ဘဒ္ဒါကာပိလာနီ၏ တပည့်မ ဘိက္ခုနီသည် သူ၏ ဆရာမကို ကောင်းမွန်စွာ ပြုစုလုပ်ကျွေး၏၊ ဘဒ္ဒါကာပိနီ၏ ထိုတပည့်မ၏ ကောင်းမွန်စွာပြုစုဘော်ရကြောင်းကိုလည်းကောင်း, ထိုတပည့်မအား သင်္ကန်းပေးမည့် အကြောင်းကိုလည်းကောင်း, အခြား ဘိက္ခုနီတို့အားပြောပြ၏၊ ထိုစကားကို တပည့်မဘိက္ခုနီသည် “ကောင်းစွာ ပြုစုဘော်မရဘူး, သူအား သင်္ကန်းမပေးတော့ဘူး”ဟု ပြောင်းပြန်ကြားသဖြင့် သူ့ဆရာ(ရှင်မဘဒ္ဒါ)အား အထင်သေး အမြင်သေး ဖြစ်အောင် “တပည့်တော်က သူ့ကိုကောင်းမွန်စွာ မပြုစုဘူးတဲ့, တပည့်တော်ကို သင်္ကန်း မပေးဘူးတဲ့”ဟု အခြားဘိက္ခုနီတို့အား ပြောလေသည်၊ ထိုသို့ သူအကြား လွှဲ၍ ဆရာမအား အပြစ်ပြောသည်ကို မခံနိုင်သော ဘိက္ခုနီတို့က ကဲ့ရဲ့ကြသောကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။
သိက္ခာပုဒ်
ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ဒုဂ္ဂဟိတေန ဒူပဓာရိတေန ပရံ ဥဇ္ဈာပေယျ, ပါစိတ္တိယံ။
မြန်မာပြန်
အကြင်ဘိက္ခုနီသည် မိမိက မှားမှား ယွင်းယွင်း ယူခြင်း, မှားမှားယွင်းယွင်း မှတ်ထားခြင်းဖြင့် (ရဟန်းဖြစ်သူ) သူတစ်ပါးကို အထင်သေး အမြင်သေးခံရအောင် အပြစ်ပြောအံ့၊ ထိုဘိက္ခုနီမှာ ပါစိတ်အာပတ်သင့်၏။ [ထိုသို့ အမှတ်လွဲ၍ သာမဏေ-လူဝတ် ကြောင်ကို အပြစ်ပြောလျှင် ဒုက္ကဋ်အာပတ်သင့်၏။]
ရွာသစ်ကြီးရွာ၊ ရွှေတောင်မြို့နယ်
ရွာသစ်ကြီးရွာ (Ywarthitgyi)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ရွှေတောင်မြို့နယ်၊ ကျောက်မြင့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၄၇၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်မြင့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၅၂ ဦး၊ မ ၆၁၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၆၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေတောင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇွဲကပင်တောင်
ဇွဲကပင်တောင် (လာင့်ခွဲါက္ၜင်) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကရင်ပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသော တောင်ဖြစ်သည်။ ကရင်ပြည်နယ်၏ အမှတ်အသားတစ်ခုဖြစ်ပြီး ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၂၃၇၂ ပေမြင့်ပြီး ဘားအံမြို့၏ တောင်ဘက် ၇ မိုင်ခန့်အကွာ ခလောက်နို့ကျေးရွာအနီးတွင် တည်ရှိသည်။
ဇွဲကပင်တောင်သို့ တက်ရန်နှင့် ဆင်းရန်အတွက် နေရာ (၂) ခု ရွေးချယ်နိုင်သည်။ တစ်ခုမှာ ခလောက်နို့ ကျေးရွာဝင်ပေါက်ဖြစ်ပြီး ဘားအံမြို့မှ နေ၍ (၁၅) မိနစ်ခန့် ဆိုင်ကယ် (သို့) ကားဖြင့် သွားရောက်နိုင်သည်။ နောက်တစ်ခုမှာ လုံမဏ္ဏီဥယျာဉ်ဝင်ပေါက်ဖြစ်ပြီး သံလွင်တံတားနှင့် နီးသောကြောင့် ခရီးသွားများ အများဆုံးတက်ရောက်သော ဝင်ပေါက်ဖြစ်သည်။
ဟွေခူးဘူးရွာ၊ တာချီလိတ်မြို့နယ်
ဟွေခူးဘူးရွာ (Hwayhkubu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ တာချီလိတ်မြို့နယ်၊ မိုင်းဟဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၆၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းဟဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၉၇ ဦး၊ မ ၂၅၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၄၆၂ ဦးနေထိုင်သည်။
မဲတိုင်ဝရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ကုန်းရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်
ညောင်ကုန်းရွာ (Nyaungkone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ ကိုင်းတောမကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၇၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကိုင်းတောမကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၂၀ ဦး၊ မ ၁၆၇၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၉၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နိုင်ငံရေးစပက်ထရမ်
နိုင်ငံရေး စပက်ထရမ် (Political Spectrum) ဆိုသည်မှာ နိုင်ငံရေးအမြင်များကို ခန့်မှန်းခြေတိုင်းတာသော တိုင်းတာမှုစနစ်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ထိုသို့တိုင်းတာရာတွင် ကိုဩဒိနိတ်ဝင်ရိုးများဖြင့် နိုင်ငံရေးဝါဒများကို ကိုယ်စားပြု၍တိုင်းတာသည်။ ထိုတိုင်းတာမှုစနစ်ကို နိုင်ငံရေး ‌အရပ်မျက်နှာ (Political Compass) နှင့် နိုင်ငံရေးမြေပုံ (Political Map) ဟူသောအခေါ်အဝေါ်များနှင့်လည်း ရည်ညွှန်းလေ့ရှိသည်။
ထိုတိုင်းတာမှုစနစ်အများစုတွင် လက်ဝဲနှင့်လက်ယာနှစ်ဖက်ကိုအခြေခံပြီး ပြင်သစ်နိုင်ငံတော်လှန်ရေးကာလပြီးနောက် လွှတ်တော်အတွင်း နေရာထိုင်ပုံအစီအစဉ်ကို မှီ၍ဖြစ်ပေါ်လာသည်ဟုဆိုကြသည်။ ယခုခေတ်နိုင်ငံရေးလောကတွင် ယေဘုယအားဖြင့် ကွန်မြူနစ်ဝါဒ နှင့် ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒတို့ကို လက်ဝဲဘက်၌ထားရှိပြီး ကွန်ဆာဗေးတစ်ဝါဒ နှင့် ဖက်ဆစ်ဝါဒတို့ကို လက်ယာဘက်၌ထားရှိထားသည်။ လက်ဝဲ၊ လက်ယာဘက်တို့၌မတည်ဘဲ အလယ်၌ရှိနေခြင်းကို အလယ်အလတ်ဝါဒ (Centrism) ဟုခေါ်ဆိုသည်။ လစ်ဘရယ်ဝါဒ တွင်မူ လူမှုလစ်ဘရယ်ဝါဒ (Social Liberalism) ကို လက်ဝဲဘက်၌ ထားရှိပြီး ကွန်ဆာဗေးတစ်လစ်ဘရယ်ဝါဒ (Conservative Liberalism) သို့မဟုတ် ကလက်ဆီကယ်လစ်ဘရယ်ဝါဒ (Classical Liberalism) ကို လက်ယာဘက်၌ထားရှိသည်။
အခေါ်အဝေါ်သမိုင်းကြောင်းနှင့်ပြောင်းလဲလာမှု
လက်ဝဲ နှင့် လက်ယာ အခေါ်အဝေါ်များသည် ပြင်သစ်နိုင်ငံတော်လှန်ရေးဖြစ်ခဲ့ပြီးနောက် လွှတ်တော်အတွင်းနေရာထိုင်ပုံမှ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ လွှတ်တော်နာယကဖက်မှ ကြည့်ရှုသောအခါ အရစ်စတိုကရေစီ သို့မဟုတ် ဘုရင်စနစ်နှင့် ခရစ်ယာန်ရေးဝါဒတို့ကို ထောက်ခံသူများသည် ညာဘက်အခြမ်းတွင်ထိုင်ခဲ့ကြပြီး ရီပတ်ပလစ်ကန်ဝါဒ၊ ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေးဝါဒ နှင့် ဘာသာရေးလွပ်လပ်ခွင့်ဝါဒ (secularism) တို့ကိုထောက်ခံသူများသည် ဘယ်ဘက်အခြမ်း၌ထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင် အရင်းရှင်များနှင့် ဘူဇွာများကိုလည်း လက်ဝဲဘက်အခြမ်းတွင် တွေ့ရသည်။ ထိုကာလ၌ အရင်းရှင်တို့သည် ဈေးကွက်လွတ်လပ်ခြင်းကို ထောက်ပံ့ခဲ့ကြသည်။ တော်လှန်ရေးကာလအတွင်းတွင် အနိမ့်လူတန်းစားများသည် ဘုရင်စနစ်ကိုတော်လှန်လိုသည့်အတွက် လက်ဝဲဘက်ကိုဝင်ရောက်ခဲ့ကြသည်။
အရင်းရှင်စနစ်တဖြည်းဖြည်းကြီးမားလာသောအခါ ဘုရင်စနစ်ကိုဖယ်ချနိုင်ခဲ့လေသည်။ သို့သော်အရင်းရှင်တို့သည် မူလလက်ဝဲဘက်ဝါဒများမှသွေဖည်လာခဲ့ရာ ဘုရင်စနစ်နေရာကိုအစားထိုးသကဲ့သို့ ဖြစ်လာခဲ့လေသည်။ "Laissez-faire" ခေါ်လွတ်လပ်သောဈေးကွက်စနစ်ကိုလည်း ကျင့်သုံးခြင်းမရှိတော့ပေ။ သို့ဖြစ်ရာအရင်းရှင်စနစ်သည် ‌လက်ဝဲမှလက်ယာဘက်သို့ ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုနှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့တွင် ဆိုရှုယ်လစ်စနစ်ဟုဆိုသော်လည်း အာဏာဖြင့်အုပ်ချုပ်ခဲ့သောကြောင့် လက်ဝဲအာဏာရှင်စနစ် (Authoritarian-left) ကဲ့သို့ဖြစ်ခဲ့သည်။
လေ့လာရေးဆွဲမှုများ
နိုင်ငံရေးသိပ္ပံပညာရှင်များသည် နိုင်ငံရေးစပက်ထရမ်ကို မည်သို့ရေးဆွဲရမည် ကိုလေ့လာစမ်းသပ်ခဲ့ကြသည်။
လီယိုနတ် ဖာဂူဆန်
၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် လီယိုနတ် ဖာဂူဆန် (Leonard W. Ferguson) သည် အောက်ပါ ၁၀ ချက်များကိုအခြေခံ၍ နိုင်ငံ‌ရေးစပက်ထရမ်ကို‌ ရေးဆွဲခဲ့သည်။
ထိုသို့ရေးဆွဲရာတွင် ဖာဂူဆန်သည် အဓိကဝင်ရိုးသုံးခုကို ထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ ယင်းတို့မှာ ဘာသာရေးဝါဒ (religionism)၊ လူသားဆန်မှု (humanitarianism) နှင့် အမျိုးသားရေးဝါဒတို့ဖြစ်ကြသည်။ ဘာသာရေးဝါဒတွင် ဆင့်ကဲပြောင်းလဲမှုဖြစ်စဉ်နှင့် သန္ဓေတားဆီးခြင်းကို ကန့်ကွက်ခြင်း၊ လူသားဆန်မှုဝါဒတွင် စစ်ပွဲများနှင့် ကြီးမားသောပြစ်ဒဏ်ပေးခြင်းကို ကန့်ကွက်ခြင်းနှင့် အမျိုးသားရေးဝါဒတွင် ဆင်ဆာလုပ်ခြင်း၊ ဥပဒေရေးစသည်တို့အပေါ်ထင်မြင်ချက်များ ဟူ၍ဖော်ပြခဲ့သည်။
ဖာဂူဆန်၏တိုင်းတာမှုစနစ်သည် သီအိုရီနှင့်မတွက်ထုတ်ဘဲ လက်တွေ့ဘဝမှတွက်ယူခဲ့သောကြောင့် တိုင်းတာရာတွင် ကွဲလွဲမှုရှိနိုင်သောကြောင့် သတိပြုရန်လိုအပ်သည်။ အမျိုးသားရေးဝါဒအချက်ကို တိကျစွာမတိုင်းတာနိုင်သော်လည်း ကျန်သောအချက်များကိုမူ ‌တိုင်းတာ၍ရနိုင်သည်။
ဟန်စ် အိုင်းဇန့်(ခ်)
စိတ်ပညာရှင် ဟန်စ် အိုင်းဇန့်(ခ်) (Hans Eysenck) သည် ဗြိတိသျှနယ်မြေအတွင်း နိုင်ငံရေးသဘောထားများကို လေ့လာခဲ့သည်။ သူသည် လက်ဝဲလက်ယာနှစ်ဖက် ဆန့်ကျင်ဖက်ဖြစ်သော ကွန်မြူနစ်ဝါဒနှင့်နာဇီဝါဒတို့တွင် တူညီမှုများရှိနိုင်သည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့သည်။ သူ၏ "Sense and Nonsense in Psychology" စာအုပ်တွင် လူအများအား သတင်းစာတို့တွင်တွေ့ရသော နိုင်ငံရေးအကြောင်းအရာများကို သဘောတူကြောင်းမတူကြောင်းတို့ကိုဖော်ပြစေခဲ့သည်။ ထိုသို့တွက်ယူရာမှ အိုင်းဇန့်(ခ်)သည် "Radicalism" (R-factor) နှင့် "Though/Tender-Mindedness" (T-factor) ဟူသောအချက်နှစ်ချက်ကို ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့ပေသည်။ အိုင်းဇန့်(ခ်)၏ R-factor ဝင်ရိုးသည် လက်ဝဲ-လက်ယာဝင်ရိုးနှင့်ဆင်တူပြီး T-factor ဝင်ရိုးသည် ဥပဒေတင်းကျပ်မှု-လွတ်လပ်မှုဝင်ရိုးနှင့်ဆင်တူသည်။
အိုင်းဇန့်(ခ်)၏တွက်ယူမှုသည် ဖာဂူဆန်၏တွက်ယူမှုနှင့်လည်းဆင်တူသည်။ အိုင်းဇန့်(ခ်)၏ ဝင်ရိုးများကို ၄၅ ဒီဂရီခန့်တိမ်းစောင်းလိုက်ပါလျှင် ဖာဂူဆန်၏သတ်မှတ်ချက်များကိုရရှိနိုင်သည်။ ဂျာမနီနိုင်ငံ၊ ဆွီဒင်နိုင်ငံ ၊ ပြင်သစ်နိုင်ငံ နှင့် ဂျပန်နိုင်ငံ တို့တွင်နိုင်ငံရေးအမြင်များကို တိုင်းတာသောအခါ အိုင်ဇန့်(ခ်)၏ နည်းဖြင့်တိုင်းတာကြသည်။
အိုင်းဇန့်(ခ်)၏ နိုင်ငံရေးအမြင်နှင့် သူ၏ သုတေသန
အိုင်းဇန့်(ခ်)သည် နာဇီဝါဒနှင့် ကွန်မြူနစ်ဝါဒတို့တွင် တင်းကျပ်မှုရှိသောကြောင့် ထိုဝါဒနှစ်ခုကိုချိတ်ဆက်နိုင်သည်ဟုယုံကြည်သည်။ သူသည် နာဇီဂျာမနီမှထွက်ခွာခဲ့ပြီး အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၌နေထိုင်ခဲ့သည်။ အာဏာရှင်စနစ်ကိုမနှစ်သက်ရာ စတာလင်ဝါဒ (Stalinism) နှင့် အရှေ့ဂျာမနီအစိုးရတို့အ‌ကြောင်းကိုဝေဖန်ခဲ့သည်။ အမျိုးသားရေးဝါဒကိုမလိုလားသော်လည်း သူသည်အင်္ဂလိပ်အမျိုးသားပါတီ (National Party (UK)) ကိုထောက်ပံ့မှုများရှိခဲ့ရာ သူ့အားအင်တာဗျူးတွင် ထိုသို့သောအငြင်းပွားဖွယ်အမြင်များကို မေးမြန်းခဲ့ကြသည်။  သို့ဖြစ်ရာသူ၏နိုင်ငံရေးသုတေသနများကို အခြားသောပညာရှင်များက မေးခွန်းထုတ်လာခဲ့ကြသည်။ အထူးသဖြင့် အာရုံကြောပညာရှင် စတီဖင် ရို့(စ်) (Stephen Rose) သည် အိုင်းဇန့်(ခ်)အား သူ၏သုတေသနပြုလုပ်ရာတွင် သူ၏နိုင်ငံရေးအမြင်များကို ထည့်သွင်းထားနိုင်ကြောင်းစွပ်စွဲခဲ့သည်။
ဝေဖန်မှုများ
အိုင်းဇန့်(ခ်)၏နိုင်ငံရေးစပက်ထရမ်ကို အောက်ပါအချက်များဖြင့်ဝေဖန်ခဲ့ကြသည်။
မီလ်တွန် ရိုကိ(ရှ်)
၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် မီလ်တွန် ရိုကိ(ရှ်) (Milton Rokeach) သည် အိုင်းဇန့်(ခ်)၏တိုင်းတာမှုစနစ်ကို အားမရဖြစ်ကာ မိမိကိုယ်ပိုင်တိုင်းတာမှုစနစ်ကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သူ၏ "The Nature of Human Values" စာအုပ်တွင် လွတ်လပ်မှုနှင့် တန်းတူညီမျှမှုတို့ကိုအခြေခံ၍ ရေးဆွဲထားကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
ရိုကိ(ရှ်)သည် လက်ဝဲဘက်သည် တန်းတူညီမျှမှုကို လက်ယာဘက်ထက် ပိုမိုအလေးပေးသည်ဟုဆိုခဲ့သည်။ အိုင်းဇန့်(ခ်)၏သုတေသနကိုဝေဖန်ခဲ့သော်လည်း နာဇီနှင့်ကွန်မြူနစ်တို့တွင် တူညီချက်ရှိကြောင်းဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ ထိုတူညီချက်မှာ လွတ်လပ်မှုကို ဆိုရှုယ်ဒီမိုကရေစီ၊ ဒီမိုကရက်တစ်ဆိုရှုယ်လစ် နှင့် အရင်းရှင်တို့လောက် အလေးပေးမှုမရှိခြင်းဖြစ်သည်။
ရိုကိ(ရှ်)သည် သူ၏စနစ်ကိုပြုလုပ်ရာတွင်ဦးစွာ ဟစ်တလာ၏ နာဇီဝါဒ၊ လီနင်၏ ကွန်မြူနစ်ဝါဒ၊ ဘေရီ ဂိုးဝါးတား (Barry Goldwater) ၏ အရင်းရှင်ဝါဒနှင့် ဆိုရှုယ်လစ်စာရေးဆရာတို့၏ ဆိုရှုယ်လစ်ဝါဒ စသောနိုင်ငံ‌ရေးဝါဒစာအုပ်များကို လေ့လာစိစစ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်အပြင်လူများကို ထိုစာအုပ်၌ပါဝင်သော "လွတ်လပ်ခြင်း" နှင့် "ညီညွတ်မှု"တို့နှင့်သက်ဆိုင်သည့်စကာလုံးများကို အကြိမ်ရေတွက်စေ၍ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်ကိုပေးစေခဲ့သည်။ ထို့နောက်ရိုကိ(ရှ်)သည် ထိုအဖြေများကို စိစစ်ခဲ့ပြီးအောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
အမေရိကန်နိုင်ငံရေးစပက်ထရမ်ကို ပြုလုပ်ရာတွင်လည်း ထိုနည်းစနစ်ကို အသုံးပြုကြသည်။
ဟန်စ် အိုင်းဇန့်(ခ်) (ဒုတိယအကြိမ်)
နောက်ပိုင်းတွင် ဟန်စ် အိုင်းဇန့်(ခ်)သည် မိမိ၏တိုင်းတာမှုစနစ်ကိုပြန်လည်ပြင်ဆင်လိုခဲ့သည်။ ထိုသို့ပြင်ဆင်ရာတွင် သူသည်စီပွားရေးဆိုင်ရာ အချက်များကိုထည့်သွင်းခဲ့သည်။ လက်ဝဲ-လက်ယာဝင်ရိုးအကြားတွင် "S-factor" ခေါ် ဆိုရှုယ်လစ်-အရင်းရှင်စနစ် ဝင်ရိုးကိုထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ထို "S-factor" သည်"R-factor" နှင့် ကောင်းမွန်စွာချိတ်ဆက်နိုင်သည့်အပြင် လက်ဝဲ-လက်ယာနေရာကိုပါ ဖော်ပြနိုင်ခဲ့သည်။ "S-factor" သည်စီးပွားရေးဆိုင်ရာကို အလေးပေးပြီး "R-factor" သည် ဥပဒေရေးဆိုင်ရာတို့ကို အလေးပေးပါသည်။
ရောနယ် အင်ဂဲဟာ့(တ်)
ရောနယ် အင်ဂဲဟာ့(တ်) (Ronald F. Inglehart) သည် World Values Survey ဖြင့်ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှလူများအား မိမိနိုင်ငံအပေါ်ထင်မြင်ချက်များကို စစ်တမ်းကောက်ယူခဲ့သည်။ ထိုသို့ကောက်ယူခြင်းဖြင့် အင်ဂဲဟာ့(တ်)သည် ဝင်ရိုးနှစ်ခုကိုပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ "ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့်-ရိုးရာဓလေ့ဝါဒ" (secularism-traditionalism) ဝင်ရိုးတွင် ဥပဒေလိုက်နာရေး၊ သန္ဓေတားဆီးရေး၊ တိုင်းပြည်မြတ်နိုးရေး စသည်တို့ပါဝင်ပြီး "ရပ်တည်ရခြင်း-လွတ်လပ်စွာပြောဆိုနိုင်ခြင်း" (survivalism-self expression) ဝင်ရိုးတွင် လူမျိုးကွာခြားမှုကိုလက်ခံခြင်း၊ လိင်တူစုံမက်ခြင်းအပေါ်အမြင်များ၊ နိုင်ငံရေးကိစ္စရပ်များတွင်ပါဝင်လိုခြင်း စသည်တို့ပါဝင်သည်။
ထိုစပက်ထရမ်နှင့် ပက်သက်၍ ၂၀၀၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင်ထုတ်လုပ်ခဲ့သော "The Economist" သတင်းစာတွင် ဆွေးနွေးခဲ့သည်။ ဒေါင်လိုက်ဝင်ရိုးတွင် ရိုးရာဓလေ့နှင့် ဘာသာရေးကိစ္စရပ်များကို ရေးဆွဲထားသည်။ ထိုဝင်ရိုး၏အောက်ဆုံးသည် ရေးရိုးစွဲခြင်းကိုကိုယ်စားပြုပြီး ထိပ်ဆုံးသည် ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့်ကို ကိုယ်စားပြုပါသည်။ ရေပြင်ညီဝင်ရိုးသည်လည်း ဘယ်ဘက်ဆုံး၌ ဥပဒေလိုက်နာရခြင်းကိုကိုယ်စားပြုပြီး ညာဘက်ဆုံး၌ လွတ်လပ်စွာဖော်ပြနိုင်ခြင်းကိုကိုယ်စားပြုပါသည်။ ထိုစပက်ထရမ်၌ နိုင်ငံများကိုထည့်သွင်းကြည့်သောအခါ ဥရောပနိုင်ငံများသည် ညာဘက်ထပ်၌လည်းကောင်း၊ အင်္ဂလိပ်စကားပြော‌သောနိုင်ငံများသည် ညာဘက်အလယ်၌ လည်းကောင်း၊ လက်တင်အမေရိကန်န်ိုင်ငံများသည် ညာဘက်အောက်၌လည်းကောင်း၊ အာဖရိက၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသနှင့် တောင်အာရှနိုင်ငံများသည် ဘယ်ဘက်အောက်၌လည်းကောင်း၊ ကွန်မြူနစ်နိုင်ငံဟောင်းများသည် ဘယ်ဘက်အပေါ်၌လည်းကောင်း အသီးသီးတည်ရှိကြသည်။
ဂရင်းဘတ်နှင့်ဂျိုနက်စ်
၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင်ထုတ်လုပ်ခဲ့သော "Psychological Bulletin" ဂျာနယ်တွင် ဂျက်ဖ် ဂရင်းဘတ် (Jeff Greenberg) နှင့် အီဗာ ဂျိုနက်စ် (Eva Jonas) တို့သည် လက်ဝဲ-လက်ယာဝင်ရိုးနှင့် "Ideological rigidity" ခေါ် ဝါဒခိုင်မာမှုဟူ‌သော ဝင်ရိုးနှစ်ခုပါရှိသော စပက်ထရမ်ကိုရေးဆွဲခဲ့သည်။ သူတို့၏အဆိုအရ ဝါဒခိုင်မာမှုသည် ခေါင်းဆောင်များအားလိုက်နာမှု၊ အမျိုးသားရေးဝါဒ၊ အတိုက်အခံမလိုလားမှု စသည်တို့နှင့်ဆက်နွယ်သည်။ ထိုဝါဒခိုင်မာမှုမြင့်နေပါက အစိုးရသည်အစွန်းရောက်ဝါဒကို ကျင့်သုံးသည်ဟုဆိုနိုင်သည်။
ပေါ်နဲလ်၏ဇယား
၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ဂျယ်ရီ ပေါ်နဲလ် (Jerry Pournelle) သည် နိုင်ငံရေးသိပ္ပံဘာသာ ပါရဂူဘွဲ့အတွက်ကျမ်းပြုစုရာ ဝင်ရိုးနှစ်ခုပါရှိသောစပက်ထရမ်ကို ရေးဆွဲခဲ့သည်။ ရေပြင်ညီဝင်ရိုးသည် "statism" ခေါ် အစိုးရအာဏာအပေါ်ထင်မြင်ချက်ကို တိုင်းတာသည်။ ညာဘက်အဆုံးသည် "state worship" ခေါ် အစိုးရကိုလုံးဝလိုက်နာခြင်းဖြစ်ပြီး ဘယ်ဖက်အဆုံးသည် "individualism" ခေါ် တစ်ဦးတည်းဝါဒ ဖြစ်သည်။ ဒေါင်လိုက်ဝင်ရိုးသည် လူမှုတိုးတက်ရေးအပေါ်ထင်မြင်ချက်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အပေါ်ပိုင်းသည် "rational" ခေါ် အခြားရိုးရာဓလေ့များကို လက်ခံနိုင်ခြင်းဖြစ်ပြီး အောက်ပိုင်းသည် "irrational" ခေါ် ရှေးရိုးစွဲအတိုင်းသာထားခြင်းဖြစ်သည်။
နိုလန်၏ဇယား
၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် ဒေးဗစ် နိုလန် (David Nolan) သည် မိမိကိုယ်ပိုင်စပက်ထရမ်ကို ရေးဆွဲခဲ့သည်။ ထိုစပက်ထရမ်၏ ဝင်ရိုးနှစ်ခုသည် ပြည်သူလွတ်လပ်မှုနှင့် စီးပွားရေးလွတ်လပ်မှု ဟူ၍ဖြစ်ကြသည်။ လက်ဝဲနိုင်ငံရေးသမားများသည် ဘယ်ဘက်၌လည်းကောင်း၊ လစ်ဘရယ်များသည် ထိပ်၌လည်းကောင်း၊ လက်ယာနိုင်ငံရေးသမားများသည် ညာဘက်၌လည်းကောင်း၊ အာဏာရှင်များသည် အောက်၌လည်းကောင်း အသီးသီးတည်ရှိကြသည်။ ထို့အပြင် အလယ်အလတ်သမားများကိုလည်း အလယ်၌ပင်ထည့်သွင်းထားသည်။
မစ်ရှဲလ်၏တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ်မှုရှစ်ရပ်
၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံရေးသီအိုရီပညာရှင် ဘရိုင်ယန် ပက်ထရစ် မစ်ရှဲလ် (Brian Patrick Mitchell) သည် အင်္ဂလိပ်-အမေရိကန်သမိုင်းကိုလေ့လာကာ "kratos" ခေါ် အာဏာအသုံးချမှုနှင့် "archy" ခေါ် အဆင့်ခွဲခြားမှုတို့ကို အခြေခံ၍ နိုင်ငံရေးအမြင်လေးရပ်ကိုထုတ်ဖော်နိုင်ခဲ့သည်။ ယင်းတို့မှာ
မစ်ရှဲလ်သည် ထိုအမြင်များကို ဒေါင်လိုက်ဝင်ရိုး "kratos-akrateia" (အာဏာသုံးမှု-မသုံးမှု) နှင့် ရေပြင်ညီဝင်ရိုး "archy-anarchy" (အဆင့်ခွဲမှု-မခွဲမှု) တို့တွင်ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ဒီမိုကရက်တစ် တိုးတက်ရေးဝါဒကို ဘယ်ဖက်အောက်၌လည်းကောင်း၊ ပလူတိုကရက်တစ် အမျိုးသားရေးဝါဒကို ညာဘက်အောက်၌လည်းကောင်း၊ ရီပတ်ဗလစ်ကန် ဥပဒေရေးဝါဒကို ညာဘက်အပေါ်၌လည်းကောင်း၊ လစ်ဘရယ် တစ်ကိုယ်တည်းဝါဒကို ဘယ်ဖက်အပေါ်၌လည်းကောင်း ထားခဲ့သည်။ သို့ဖြစ်ရာ လက်ဝဲလက်ယာကွာခြားမှုသည် အဆင့်ခွဲခြားခြင်းကို လက်မခံခြင်း၊ ခံခြင်းအပေါ်မူတည်၍ ခွဲခြားနိုင်သည်။
မစ်ရှဲလ်သည် ထိုနိုင်ငံရေးအမြင်လေးရပ်ကိုအခြေခံ၍ နိုင်ငံရေးဝါဒရှစ်မျိုးကို ထပ်မံခွဲခြားခဲ့သည်။ တိုတက်ရေးဝါဒ (Progressivism)၊ တစ်ဦးတည်းဝါဒ (Individualism)၊ ရှေးရိုးကွန်ဆာဗေးတစ်ဝါဒ (Paleoconservative) နှင့် ခေတ်သစ်ကွန်ဆာ‌ဗေးတစ်ဝါဒ (Neoconservative) တို့သည် ထိုအမြင်လေးရပ်နှင့်ကိုက်ညီပြီး ရှေးလစ်ဘရယ်ဝါဒ (Paleolibertarianism)၊ ဘာသာရေးကွန်ဆာဗေးတစ်ဝါဒ (Theoconservatism)၊ လူအစုဝါဒ (Communitarianism)၊ အစွန်းရောက်ဝါဒ (Radicalism) တို့သည် ထိုအမြင်တို့ကြား၌ထည့်သွင်းနိုင်သည်။
အကွက်ချစနစ်
"Spatial Model" ခေါ် အကွက်ချစနစ်တွင် မဲပေးသူများသည် နိုင်ငံရေးပြဿနာများ ၊ သေးငယ်သောပြဿနာရပ်များ နှင့် ပြိုင်ပွဲကိုယ်စားလှယ်များ၏အမြင်တို့ကို စိစစ်‌၍မဲပေးကြသည်။ ထိုသို့မဲပေးရာတွင် စီးပွားရေးအမြင်၊ အဂတိလိုက်စားမှု၊ ကျန်းမာရေးတန်ဖိုးထားမှု စသောအချက်များစွာတို့တွင် ထိုကိုယ်စားလှယ်သည် မည်သို့သောအချက်တွင် မည်သို့ရှိသည်ကို နေရာချမဲပေးကြသည်။
သို့ဖြစ်ရာ ဤဆောင်းပါး၌ပါဝင်သော စပက်ထရမ်အများစုသည် ထိုအချက်အလက်များစွာပါဝင်သည့် စနစ်ကိုအကျဉ်းချုပ်ထားခြင်းဟု ဆိုနိုင်သည်။ ဂျာမနီနိုင်ငံအတွင်းလေ့လာချက်အရ နိုင်ငံရေးပါတီများကို စပက်ထရမ်နှင့်တိုင်းတာလိုလျှင် အနည်းဆုံးအချက်အလက်လေးချက် ပါဝင်ရမည်ဟုဆိုထားသည်။
အခြားအကြံ‌ပေးထားသောပုံစံများ
အခြားအကြံပေးထားသောဝါဒဝင်ရိုးများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ကြသည်။
ပြင်ပလင့်ခ်များ
ကဏ္ဍ: နိုင်ငံရေး  ကဏ္ဍ: နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ
ပန်ထယ်ရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
ပန်ထယ်ရွာ (Panghtei)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ ဖာဝေါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၃၄၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖာဝေါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၃၄ ဦး၊ မ ၁၂၅၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၉၁ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆောင်လိုင်းဘာသာစကား
ဆောင်လိုင်းဘာသာစကား (ဆောင်လိုင်းချင်း) သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပြောဆိုကြသော ကူကီးဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ လိုင်းတူဘာသာစကားနှင့် ၉၀% ခန့် ဝေါဟာရတူသော်လည်း နှစ်ဖက်နားလည်နိုင်ခြင်း မရှိပေ။ ဒေသိယစကားများမှာ Doitu, Hettui, Mang Um (Song), နှင့် Lai တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ပထဝီဝင်ဆိုင်ရာ ပျံ့နှံ့မှု
ဆောင်လိုင်းဘာသာစကားကို လေးမြို့မြစ် တလျောက်ရှိ မြို့နယ်များတွင် ပြောဆိုအသုံးပြုကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကူကီး-ချင်းနွယ် ဘာသာစကားများ
ဘတတိုတလီနာဂူ
ဘတတိုတလီနာဂူ (ဗဋတောဋ လေနဂုဟာ၊ Diva Guhava ဟုလည်း သိကြ) သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ကုရုဝိဋမြို့ (Kuruwita) မှ ၈ ကီလိုမီတာ (၅ မိုင်) အကွာရှိ Sudagala တွင် တည်ရှိသည့် ဂူတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဂူသည် အတိုင်းအတာများမှာ ခန့်မှန်းခြေ အမြင့် ၁၅ မီတာ (၄၉ ပေ), အကျယ် ၁၈ မီတာ (၅၉ ပေ), အလျား ၂၅ မီတာ (၈၂ ပေ)၊ ဂူ၏ အတွင်းပိုင်း စုစုပေါင်းဧရိယာသည် ၆၈၀၀ ကုဗမီတာ (၂၄၀၀၀၀ ကုဗပေ) ရှိသည်။ ဂူသို့ သွားရောက်မည်ဆိုပါက Sudagala မှ ခြေလျင်လမ်းဖြင့် မီတာ ၄၀၀ (၁၃၀၀ ပေ) သွားရသည်။ ထို့မှတစ်ဆင့် နောက်ထက် ဂူပေါက်ဝသို့ ၅၀ မီတာ (၁၆၀ ပေ) တက်ရသည်။ ဤဂူမှ ခန့်မှန်းခြေ ၃၀ မီတာ (၉၈ ပေ) အကွာတွင် နောက်ထပ်ဂူတစ်ခုသည် အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် တည်ရှိသည်။ ၎င်းနေရာသို့ မီတာ ၂၀ (၆၆ ပေ) ရေကူးကာ သွားရောက်နိုင်သည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် ထိုဂူသို့ ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားသည် အဒမ်တောင်ထိပ်တွင် ခြေတော်ရာ ထားခဲ့ပြီးနောက်တွင် သီတင်းသုံးခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ
သတင်းနှင့်စာနယ်ဇင်းလုပ်ငန်း
သတင်းနှင့်စာနယ်ဇင်းလုပ်ငန်း သည် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန အောက်ရှိ လုပ်ငန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနသည် ၁၉၆၅ ခုနှစ်က စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ပြည်သူပိုင်သတင်းစာ တိုက်များ ကြီးကြပ်ရေးအဖွဲ့ကို ၁၉၇၂ ခုနှစ် မတ်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် "သတင်းနှင့်စာနယ်ဇင်း ကော်ပိုရေးရှင်း" အဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၉၈ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့မှစ၍ သတင်းနှင့်စာနယ်ဇင်းကော်ပိုရေးရှင်းကို နိုင်ငံပိုင် စီးပွားရေးအဖွဲ့အစည်းအဖြစ်ပြောင်းလဲ၍ "သတင်းနှင့်စာနယ်ဇင်းလုပ်ငန်း" ဟု ပြင်ဆင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
တင်းနှင့်စာနယ်ဇင်းလုပ်ငန်း၏ ရည်မှန်းချက် (Mission) မှာ "ပြည်သူကိုဗဟိုပြု၍ သတင်းအချက်အလက်ဝန်ဆောင်မှုပေးနိုင်သော လုပ်ငန်း အဖွဲ့အစည်းအဖြစ် ရပ်တည်ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်" ဖြစ်သည်။
The Global New Light of Myanmar သတင်းစာ
၁၉၆၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် The Working People's Daily သတင်းစာ အမည် စာမျက်နှာ (၈)မျက်နှာဖြင့် စတင်ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ၁၉၉၃ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၇ ရက်နေ့မှစတင်ပြီး The New Light of Myanmar အမည်ဖြင့်ပြောင်းလဲထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၂၀ဝ၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်မှစ၍ (၁၆)မျက်နှာအဖြစ် တိုးမြှင့်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ လ ၁ ရက်မှ စတင်ပြီး Joint Venture အဖြစ် အကျိုးတူပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ပြီး The Global New Light of Myanmar အမည်ဖြင့်(၁၆)မျက်နှာ ရောင်စုံသတင်းစာများ ထုတ်ဝေလျက် ရှိသည်။
နေပြည်တော်သတင်းစာတိုက်
နေပြည်တော်သတင်းစာတိုက်ကို ၂၀ဝ၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ် ခဲ့ပြီး နေ့စဉ်ထုတ်သတင်းစာ (၃)စောင်အား ပုံနှိပ်၍ ဝန်ကြီးဌာနများအပါအဝင် နေပြည်တော်နှင့်အနီးတစ်ဝိုက်ရှိ မြို့နယ်များအထိ ဖြန့်ချိပေးနေသည်။
ကိုယ်ပွားသတင်းစာတိုက်များဖွင့်လှစ်ခြင်း
ကိုယ်ပွားသတင်းစာတိုက်များကို ၂၀ဝ၁ ခုနှစ်တွင် မန္တလေး၊ တောင်ကြီးနှင့်မကွေးမြို့များ တွင်လည်းကောင်း၊ ၂၀ဝ၂ ခုနှစ်တွင် ကျိုင်းတုံနှင့် ကလေးမြို့များတွင်လည်းကောင်း၊ ၂၀ဝ၃ ခုနှစ်တွင် မြစ်ကြီးနားနှင့်စစ်တွေမြို့များတွင်လည်းကောင်း၊ ၂၀ဝ၄ ခုနှစ်တွင် လားရှိုးမြို့၊ ၂၀ဝ၈ ခုနှစ်တွင် မြိတ်မြို့နှင့် ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် မော်လမြိုင်မြို့တွင်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၄ ရက် နေ့တွင် မုံရွာမြို့တွင်လည်းကောင်း စုစုပေါင်း ကိုယ်ပွားသတင်းစာတိုက် (၁၁) တိုက် ဖွင့်လှစ်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
မြန်မာ့သတင်းစဉ်(ပြည်တွင်း)
မြန်မာ့သတင်းစဉ်(ပြည်တွင်း)သည် ၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ပြန်ကြားရေး ညွှန်ကြားရေးဝန်ရုံးမှ သတင်းဌာနစိတ်ဝန်ထမ်းများကို အခြေပြုပြီး ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ စိတ်ဓာတ် စစ်ဆင်ရေးညွှန်ကြားရေးဝန်ရုံးမှ စစ်ဘက်နယ်ဘက်ဝန်ထမ်းများ၊ လူမှုဝန်ထမ်းဌာနမှ ဝန်ထမ်းများကို ပေါင်းစည်းကာ "တော်လှန်ရေးကောင်စီသတင်းစဉ်" အမည်ဖြင့် ရန်ကုန်မြို့ ပြည်လမ်းရှိ မြန်မာ့အသံ အဆောက်အအုံ၌ စတင်ခဲ့သည်။
ရွာသစ်ကြီးရွာ၊ မဲတော
ရွာသစ်ကြီးရွာ (Ywarthitgyi)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ရွှေတောင်မြို့နယ်၊ မဲတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၃၈၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မဲတောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၈၀ ဦး၊ မ ၁၂၇၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၅၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကြာအင်းရွာ၊ ယင်းတိုက်
ကြာအင်းရွာ (Kyarinn)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ကောလင်းမြို့နယ်၊ ယင်းတိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၈၈၆ ဖြစ်သည်။
ရွာသစ်ကြီးရွာ၊ မဲတော
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေတောင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြာအင်းရွာ၊ ယင်းတိုက်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကောလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သတင်းနှင့်စာနယ်ဇင်းလုပ်ငန်း
မြန်မာ့သတင်းစဉ်(ပြည်တွင်း)
၁၉၆၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် မြန်မာ့သတင်းစဉ်အမည်ဖြင့် ပြည်တွင်း၊ နိုင်ငံခြား နှစ်ဌာနဖွဲ့စည်းပြီး ရန်ကုန်မြို့ ဘောင်ဒရီလမ်း၊ အမှတ် ၂၅၃ (ဗမာ့ခေတ်သတင်းစာတိုက်)သို့ ပြောင်းရွှေ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ် နှစ်ဦးတွင် ၂၁၂၊ သိမ်ဖြူလမ်း၊ ပုံနှိပ်ရေးနှင့် စာအုပ် ထုတ်ဝေရေးလုပ်ငန်း အဆောက်အအုံသို့ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့ တွင်လက်ရှိ အဆောက်အအုံသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၆ ရက်မှစ၍ သတင်းနှင့်စာနယ်ဇင်းကော်ပိုရေးရှင်း(ယခုသတင်းနှင့် စာနယ်ဇင်း လုပ်ငန်း) လက်အောက်ခံအဖွဲ့အစည်းအဖြစ် သတင်းရယူရေးနှင့်ထုတ်ပြန်ရေးလုပ်ငန်းများကို ၁၉၈၈ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီခေတ်အထိ ခေတ်အဆက်ဆက်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
သုံးဆယ်ပေးရွာ၊ မတ္တရာမြို့နယ်
သုံးဆယ်ပေးရွာ (Thonesepay)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ မတ္တရာမြို့နယ်၊ သုံးဆယ်ပေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၁၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သုံးဆယ်ပေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၃၄ ဦး၊ မ ၁၄၃၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၆၄ ဦးနေထိုင်သည်။
သတင်းနှင့်စာနယ်ဇင်းလုပ်ငန်း
မြန်မာ့သတင်းစဉ်(ပြည်တွင်း)
၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃၀ ရက်နေ့မှစတင်၍ နေပြည်တော် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ဝန်ကြီးရုံးရှိ သတင်းနှင့်စာနယ်ဇင်းလုပ်ငန်း(ရုံးချုပ်)တွင် မြန်မာ့သတင်းစဉ်(ပြည်တွင်း) သတင်းဌာနခွဲအဖြစ်ပြောင်းရွှေ့၍ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးတာဝန်များကို ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
သုံးဆယ်ပေးရွာ၊ မတ္တရာမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတ္တရာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သတင်းနှင့်စာနယ်ဇင်းလုပ်ငန်း
မြန်မာ့သတင်းစဉ်(နိုင်ငံခြား)
မြန်မာ့သတင်းစဉ်(နိုင်ငံခြား)ကို စတင်တည်ထောင်ချိန်တွင် ပြန်ကြားရေးဌာန ညွှန်ကြားရေးဝန်၏ စီမံအုပ်ချုပ်မှုဖြင့် နိုင်ငံခြားသတင်းဌာနများဖြစ်သည့် တန်ယွတ်၊ ပီတီအိုင်၊ ရိုက်တာ၊ ယွန်ဟပ်၊ ဆင်ဟွာ စသည့် သတင်းဌာန ၁၆ ခုတို့မှပေးပို့သော သတင်းများကို Teleprinter စနစ်ဖြင့် ဖမ်းယူထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်ဦးပိုင်းတွင် Teleprinter များသည် လုပ်ငန်းခွင်၌ အခက်အခဲဖြစ်ပေါ်၍ ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။ သို့ပါ၍ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ဆင်ဟွာသတင်းဌာနက တာဝန်ယူ၍ ဂြိုဟ်တုစလောင်းများတပ်ဆင်ပေးခဲ့ရာ Computer စနစ်သို့ ပြောင်းလဲ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
မြန်မာ့သတင်းစဉ်(နိုင်ငံခြား) သတင်းအဖွဲ့သည်လည်း ရန်ကုန်မှ နေပြည်တော်ကောင်စီ နယ်မြေ၊ ဇေယျာသီရိမြို့နယ်ရှိ နေပြည်တော်သတင်းစာတိုက်သို့ ၂၀၀၉ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ(၁၁)ရက် နေ့မှစတင်၍ ဌာနတစ်ခုလုံးပြောင်းရွှေ့လာပြီး နိုင်ငံခြားသတင်းများကို ဖမ်းယူရိုက်နှိပ်၍ သတင်းလွှာထုတ်ဝေဖြန့်ချိသည့်လုပ်ငန်းများကို ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့အထိ ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြပြီး အင်တာနက်ခေတ်ထွန်းကားလာသည်နှင့်အညီ online မှ နိုင်ငံခြားသတင်းများကို ဖမ်းယူကြည့်ရှုနိုင်ပြီးဖြစ်သည့်အတွက် သတင်းလွှာထုတ်ဝေဖြန့်ချိသည့်လုပ်ငန်းများကို ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁) ရက်နေ့မှ စတင်ရပ်နားခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် Reuters, Xinhua, NHK, PTI, KPL, AFP သတင်းဌာနများမှ နိုင်ငံခြားသတင်းများကို ဂြိုဟ်တုစလောင်းနှင့်အင်တာနက်တို့မှဖမ်းယူ၍ အင်္ဂလိပ်ဘာသာမှ မြန်မာဘာသာသို့ပြန်ဆိုပြီး ပြည်သူ့ရှေ့မှောက်သို့ ချပြသည့်လုပ်ငန်းများကိုမူ ယနေ့အထိ လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
Myanmar Digital News
သတင်းနှင့်စာနယ်ဇင်လုပ်ငန်းမှ နေ့စဉ်ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေလျက်ရှိသည့်နေ့စဉ်ထုတ်သတင်းစာများကို Digital Newspaper အဖြစ် တိုးမြှင့်ထုတ်လွှင့်ရန်အတွက် Megalink Advance Technologies Co.,Ltd နှင့်အကျိုးတူပူးပေါင်း၍ (Partnership) ပုံစံဖြင့် (၇-၃-၂၀၁၈) ရက် နေ့တွင် စာချုပ်ချုပ် ဆိုပြီးဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
Mobile Application နှင့်မြန်မာ/အင်္ဂလိပ် နှစ်ဘာသာဖြင့်ဖတ်ရှုနိုင်အောင် News Portal တစ်ခုကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ ၁၅-၁၂-၂၀၁၇ ရက်နေ့တွင် မြန်မာဘာသာပိုင်းကို လည်းကောင်း၊ ၂၉-၁၂-၂၀၁၇ ရက်နေ့တွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာပိုင်းကိုလည်းကောင်း စမ်းသပ်ထုတ်လွှင့်ခဲ့ပြီး ၁၁-၁-၂၀၁၈ ရက်နေ့တွင် Myanmar Digital News အမည်ဖြင့်စတင်မိတ်ဆက်ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ
ဆုမ်းတူဘာသာစကား
ဆုမ်းတူ သို့မဟုတ် စုမ်းတူဘာသာစကား (ဆုမ်းတူချင်း) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ အမ်းမြို့နယ်၊ မင်းပြားမြို့နယ်နှင့် မြေပုံမြို့နယ်တို့တွင် ပြောဆိုအသုံးပြုကြသော ကူကီးဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဆုမ်းတူဘာသာစကားသည် လိုင်းတူဘာသာစကားနှင့် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း နားလည်နိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကူကီး-ချင်းနွယ် ဘာသာစကားများ
မင်းဘူးကျွန်း (အထက်စု)ရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
မင်းဘူးကျွန်း (အထက်စု)ရွာ (Minbukyun(Ahhtetsu))သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ စမ်းချောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၁၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စမ်းချောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၉၄ ဦး၊ မ ၁၆၁၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၀၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နတ်တလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယောင်လအန်ရွာ၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်
ယောင်လအန်ရွာ (Yawnglaan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်၊ ပန်ကော် (ထက်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၂၀၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်ကန်ရွာ၊ ကျိန်းဟုန်ပြိန်းခမ်း
မန်ကန်ရွာ (Mankan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ ကျိန်းဟုန်ပြိန်းခမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၀၁၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျိန်းဟုန်ပြိန်းခမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၃၃ ဦး၊ မ ၂၀၀၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၁၃၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်လုံရွာ၊ နားကောင်မြို့နယ်
ဝမ်လုံရွာ (Wanlong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝိန်းကောင်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ နားကောင်မြို့နယ်၊ နား ကောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၄၅၅ ဖြစ်သည်။
ပရအဘိသပနသိက္ခာပုဒ်
အမှု—'''မိမိကိုလည်းကောင်း, သူတစ်ပါးကိုလည်းကောင်း, ကျိန်ဆဲမှု။
အမှုသည်—'''စဏ္ဍကာဠီ။
စဏ္ဍကာဠီ
သာဝတ္ထိမြို့၌ ဘိက္ခုနီတို့သည် မိမိ၏ သပိတ်-ပရိက္ခရာ ဘဏ္ဍာတစ်ခုခုကို မတွေ့လျှင် စဏ္ဍကာဠီကို “မမြင်မိ ဘူးလား”ဟု မေးကြကုန်၏၊ (နဂိုကပင် စိတ်ကြမ်း, နှုတ်ကြမ်း ဖြစ်နေသော) စဏ္ဍကာဠီသည် ထိုကဲ့သို့မေးသည်ကို “သူခိုး-ရိုးသည်”ဟု ထင်၍ “ငါသာ သူခိုးတဲ့လား, ငါသာ အလဇ္ဇီမ(အရှက်မရှိသူမ)တဲ့လား၊ သင်တို့ ဘဏ္ဍာကို ယူမိရိုးမှန်လျှင် ရဟန်းမ မဟုတ်ဘဲ ရှိရစေရဲ့၊ သာသနာတော်မှ လျောကျရစေရဲ့၊ (လူဖြစ်ရစေရဲ့၊) ငရဲကျရစေရဲ့၊ ငါ့ကိုမဟုတ်ဘဲနှင့် ပြောတဲ့သူလဲ ရဟန်းမ မဟုတ်ဘဲ ရှိပါစေဟယ်၊ သာသနာတော်မှ လျောကျပါစေဟယ်၊ (လူဖြစ်ပါစေဟယ်)၊ ငရဲကျပါစေဟယ်”ဟု မိမိအတွက်ရော သူ့ အတွက်ပါ ကျိန်ဆဲလေသောကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။
သိက္ခာပုဒ်
ယာ ပန ဘိက္ခုနီ အတ္တာနံ ဝါ ပရံ ဝါ နိရယေန ဝါ ဗြဟ္မစရိယေန ဝါ အဘိသပေယျ, ပါစိတ္တိယံ။
မှတ်ချက်
လူကိုဖြစ်စေ သာမဏေကိုဖြစ်စေ ကျိန်ဆဲလျှင်လည်းကောင်း, ငရဲ ဗြဟ္မစရိယမှ တစ်ပါးသော “ခွေးဖြစ်ရစေ, ဝက်ဖြစ်ရစေ, အကန်းဖြစ်ရစေ၍၊ သူလဲ ခွေးဖြစ်ပါစေ”စသည်ဖြင့် ကျိန်ဆဲလျှင် ဒုက္ကဋ်အာပတ်သင့်၏၊ ဘိက္ခုတို့မှာ ဒုက္ကဋ်ချည်းသာ။
သဘာဝလွန်ဖြစ်ရပ်ဆန်းများ (အမေရိကန် ရုပ်သံစီးရီး)
စူပါနတ်ထရွယ် သည် အမေရိကန် မှထုတ်လုပ်သော သဘာဝလွန် ဇာတ်လမ်းတွဲတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုဇာတ်ကားကို စက်တင်ဘာ ၁၃ ရက် ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် စတင်ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။ ဆမ်ဝင်ချက်စတာ အဖြစ် ဂျရပ်ပဒက်လက်ကီ နှင့် ဒင်းန်ဝင်ချက်စတာ အဖြစ် ဂျန်ဆန်အယ်ကယ်စ် တို့က ညီအကိုအဖြစ် သရုပ်ဆောင်ထားသည်။ သူတို့ညီအကိုသည် နတ်ဆိုး၊ သရဲ မကောင်းဆိုးဝါး၊သွေးစုပ်ဖုတ်ကောင် နှင့် အသွင်ပြောင်းလူသား တို့ကို မိသားစုလုပ်ငန်းအနေဖြင့် အမဲလိုက်ခြင်းကို ရိုက်ကူးတင်ဆက်ထားသော ဇာတ်လမ်းတွဲတစ်ခုဖြစ်သည်။
ဇာတ်လမ်းတွဲ(၁)
ပထမရာသီသည် ၂၀၀၅၊ စက်တင်ဘာ ၁၃ ရက်တွင်စတင်ပြသခဲ့သည့်ဖြစ်ရပ်အကြောင်းရာ ၂၂ ခုနှင့် ၂၀၀၆ ခုနှစ်မေလ ၄ ရက်တွင်နိဂုံးချုပ်ခဲ့သည်။ ပထမ ၁၆ ခုသည်အင်္ဂါနေ့တွင်ည ၉:၀၀ နာရီတွင်ထုတ်လွှင့်ခဲ့ပြီး၎င်းနောက်စီးရီးကိုညနေ ၉ နာရီတွင်ကြာသပတေးနေ့သို့ပြန်လည်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ မိခင်ဖြစ်သူသည် ၂၂ နှစ်မတိုင်မီကသူတို့အိမ်ကိုမီးလောင်ရာ မီးလောင်၍ သေဆုံးသွားပြီးနောက် ဆမ် နှင့် ဒင်းဝင်ချက်စတာ တို့၏ဖခင်သည်အမဲလိုက်ခရီးစဉ်အတွင်းပျောက်ဆုံးသွားခဲ့သည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် ဒင်း သည် Stanford တက္ကသိုလ်ရှိ ဆမ် ကိုရှာဖွေတွေ့ရှိပြီး ဒင်း ၏အနက်ရောင် ၁၉၆၇ Chevrolet Impala တွင် Kansas လိုင်စင်ပြားများဖြင့်လမ်းပေါ်တွင်နေထိုင်သည်။ သို့သော်သူတို့၏ဖခင်သည်သာမန်မုဆိုးမဟုတ်ပါ။ သူသည်သရဲများ၊ သွေးစုပ်ဖုတ်ကောင်များနှင့် ဝိညာဉ်များကဲ့သို့သောသဘာဝလွန်သတ္တဝါများကို လိုက်ရှာပြီးသူ့သားများကိုလည်းထိုနည်းတူလေ့ကျင့်သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ လမ်းခရီး၌ဆမ်နှင့်ဒင်းသည်အပြစ်မဲ့သောသူတို့ကိုကယ်တင်ရန်၊ သတ္တဝါဆိုးများနှင့်သရဲများကိုတိုက်ခိုက်ပြီးသူတို့၏ဖခင်၏တည်နေရာကိုသဲလွန်စများစုဆောင်းသည်။ ဆမ်သည်ခရီးသွားစဉ်စိတ်ပညာစွမ်းရည်များနှင့်ရူပါရုံများကိုထူးထူးဆန်းဆန်းရရှိလာသည်။ နောက်ဆုံးတွင်သူတို့ဖခင်နှင့်ပြန်လည်တွေ့ဆုံခဲ့ကြပြီး နတ်ဆိုး အဇက်ဇယ် (အဝါရောင်မျက်လုံးများ) ကိုသတ်ပစ်နိုင်သည့်တစ်ခုတည်းသောအရာသည့် ဆင်မြူရယ်ကိုးစ် တီထွင်ခဲ့သောဒဏ္ဍာရီသေနတ်ကိုတွေ့ရှိခဲ့သည်။ အဇက်ဇယ်သည် ကလေးများ၏ခြောက်လမွေးနေ့တွင် သူတို့၏ပါးစပ်ထဲသို့သွေးများတိုက်ခဲ့ပြီးမိခင်များအားသတ်ပစ်ခဲ့သည်။ ရာသီကုန်ဆုံးချိန်တွင် သူတို့ညီအကိုနှင့် အဖေသည် ပူးပေါင်းပြီး အဇက်ဇယ်နတ်ဆိုးကို သတ်ပြစ်နိုင်သော အခွင့်အရေးရခဲ့သော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။ ထို့နောက် ထရပ်ကားနှင့်တိုက်မိခဲ့ရာ သူတို့ သုံးယောက်စလုံးထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့သည်။
ဇာတ်လမ်းတွဲ(၂)
ဒုတိယရာသီသည် ၂၀၀၆၊ စက်တင်ဘာ ၂၈ ရက်မှ စတင်၍ ၂၀၀၇၊ မေလ ၁၇ ရက်တွင်ကြာသပတေးနေ့ညနေ ၉:၀၀ တွင်ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည့်အဖြစ်အပျက် ၂၂ ခုပါဝင်သည်။
ဇာတ်လမ်းတွဲ(၃)
တတိယရာသီသည် ၂၀၀၇ ခုနှစ်အောက်တိုဘာ ၄ ရက်မှ ၂၀၀၈ ခုနှစ်မေလ ၁၅ ရက်ထိထုတ်လွင့်ခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း အပိုင်း (၁၆)ပိုင်းပါဝင်သည်။
ကလော့ရွာ၊ ရေးမြို့နယ်
ကလော့ရွာ(Kalawt)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်ခရိုင်၊ ရေးမြို့နယ်၊ ကလော့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၃၅၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကလော့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၈၃ ဦး၊ မ ၂၂၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၅၃၈ ဦး နေထိုင်သည်။
သဘာဝလွန်ဖြစ်ရပ်ဆန်းများ (အမေရိကန် ရုပ်သံစီးရီး)
ဇာတ်လမ်းတွဲ(၃)
ဤရာသီသည် ဒင်းအား သူ၏နတ်ဆိုးနှင့်သဘောတူညီမှုမှကယ်တင်ရန်နှင့် ငရဲမှလွှတ်လိုက်သောနတ်ဆိုးများကိုရှာဖွေရန်ကြိုးစားခြင်းဖြစ်သည်။ လမ်းခရီး၌ညီအစ်ကိုများသည်ဆမ်ကိုစိတ် ဝင်စားပြီးဒင်းကိုကယ်တင်နိုင်သူဟုပြောဆိုသော“ ကောင်းသော” နတ်ဆိုးတစ်ပါးဖြစ်သည့်ရူဘီနှင့်တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ရူဘီသည် ဒင်း၏စာချုပ်ကို ကိုင်ထားသူမှာ Lilith  ဟူသောနတ်ဆိုးဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ Lilith  သည် လူစီဖာ၏ ပထမဆုံးသော နတ်ဆိုးဖြစ်သည်။ လူစီဖာသည်ဘုရားသခင်ကိုပထမဆုံးဆန့်ကျင်တဲ့နတ်ဆိုးဖြစ်တယ်။ သို့သော်ဒင်း၏စာချုပ်သက်တမ်းကုန်သွားပြီးသူ၏ ဝိညာဉ်ကိုငရဲသို့ပို့ဆောင်လိုက်ခြင်းခံလိုက်ရသည်။
ကလော့ရွာ၊ ရေးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သဘာဝလွန်ဖြစ်ရပ်ဆန်းများ (အမေရိကန် ရုပ်သံစီးရီး)
ဇာတ်လမ်းတွဲ(၄)
ဒင်းသည်ငရဲမှ ကတ်စ်စတီယယ် အမည်ရှိသော ထာဝရဘုရား၏ကောင်းကင်တမန်မှ ကယ်တင်ခြင်းခံရသည်။ Lilith ၏တံဆိပ် ၆၆ ခုအားချိုးဖျက်ရန်အစီအစဉ်ကိုရပ်တန့်ရန် ကတ်စ်စီတီယယ် နှင့်အတူ ပူးပေါင်း၍ တတ်စွမ်းသလောက်ကြိုးစားကာကွယ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဆမ် နှင့် ဒင်း တို့၏ဆက်ဆံရေးသည်တဖြေးဖြေးတင်းမာလာပြီး ဆမ် သည် ရူဘီ နှင့်စတင်ပူးပေါင်းလာခဲ့သည်။ သူသည် Lilith ကို အနိုင်ယူရန်အတွက် နတ်ဆိုးသွေးကိုသောက်သုံးခြင်းအားဖြင့်သူ့ရဲ့အစွမ်းသည်တဖြေးဖြေးမြင့်တက်လာသည်။ ကမ္ဘာမြေပေါ်တွင် သာယာသောဘုံတစ်ခုပြန်လည်တည်ဆောက်ရန်အတွက် ကောင်းကင်တမန်များသည် ကမ္ဘာပျက်ကိန်း ဖြစ်ပေါ်စေလိုကြောင်း ဒင်းသည် တဖြေးဖြေးသိရှိလာသည်။ တကယ်တော့ Lilith ဟာနောက်ဆုံးတံဆိပ်ခတ်ခြင်းဖြစ်ပြီး ဒါကိုမသိသော ဆမ်သည် Lilith ကိုသတ်ရန်ကြိုးစားတော့သည်။ ဒါကို သိရှိသွားသော ကတ်စ်စတီယယ် က ဒင်းကို ဆမ်ရှိရာသို့ စေလွတ်ပြီး တားဆီးစေခဲ့သော်လည်း ဆမ်သည် Lilith ကို သတ်ခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် လူစီဖာ၏ လှောင်ချိုင့်လွတ်ခဲ့ပြီး လူစီဖာ ကမ္ဘာမြေပေါ်သို့ ရောက်ရှိလာကာ ကမ္ဘာပျက်ကိန်းစတင်ခဲ့သည်။
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်မြင်သံကြား ဇာတ်လမ်းတွဲများ
ဒူးရင်းပင်ရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်
ဒူးရင်းပင်ရွာ (Duyinpin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ ဒူးရင်းပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၆၄၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကံသာလေးရွာ၊ မြို့သစ်မြို့နယ်
ကံသာလေးရွာ (Kantharlay)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မြို့သစ်မြို့နယ်၊ တလုတ်ပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၆၂၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တလုတ်ပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၁၁ ဦး၊ မ ၁၆၄၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၉၅၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြို့သစ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်းဆန်းရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
ပန်းဆန်းရွာ (Pangsang)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ ဖာဝေါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၃၃၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖာဝေါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၃၄ ဦး၊ မ ၁၂၅၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၉၁ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘုရင့်ညီဂူ
ဘုရင့်ညီဂူသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံမြို့မှ (၁၂)မိုင်အကွာ သံလွင်မြစ်အရှေ့ ဘက်ကမ်းပေါ်ရှိ နောင်ကျန်ရွာအနီးတွင် တည်ရှိသည်။
ဘုရင့်ညီဂူသည် တောင်ကုန်းပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး အုတ်လှေကားများဖြင့် အပေါ်သို့ တက်ရောက်နိုင်သည်။ တောင်စောင်းတစ်လျှောက်တွင် နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူဘုရားများနှင့် ဂူအတွင်းတွင် ရှေးဟောင်းဘုရားများကို ဖူးမြော်နိုင်သည်။ ဂူသည် ၁ ဖာလုံခန့် ရှည်လျားသည်။ ဘုရင့်ညီဂူအခြေတွင် သဘာဝအလျှောက် ဖြစ်ပေါ်နေသော ရေပူ၊ ရေအေးစိမ့်စမ်းအိုင်လည်း ရှိသည်။ ဂူထဲတွင် ဂဝံကျောက်အုတ်၊ ရှေးခေတ်ဟောင်း လက်လုပ်မြေအုတ်တို့ဖြင့် ထွင်းထုထားသော ဘုရားများစွာလည်း ရှိသည်။
ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ ရွှေတောင်မြို့နယ်
ရွာသစ်ကုန်းရွာ (Ywarthitkone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ရွှေတောင်မြို့နယ်၊ ထန်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၃၇၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထန်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၅၈ ဦး၊ မ ၂၆၄၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၉၀၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေတောင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
Glass Palace Chronicle
Glass Palace Chronicle of the kings of Burma သည် ကုန်းဘောင်ခေတ်၏ စံပြုရာဇဝင်ကျမ်း ဖြစ်သော မှန်နန်း ရာဇဝင် ၏ တစ်ခုတည်းသော အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန် ရာဇဝင်ကျမ်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၂၃ ခုနှစ်တွင် မှန်နန်းရာဇဝင် ကို ဦးဖေမောင်တင် နှင့် ဂေါ်ဒင် လုစ် တို့က အင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့ ပြန်ဆိုခဲ့ကြသည်။ အင်္ဂလိပ်အမည်ကိုဂေါ်ဒင် လုစ် မှ ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
George Coedes က "အလောင်းစည်သူ ကွယ်လွန်ပြီးနောက်ပိုင်း ဖြစ်ရပ်များကို အလွန်အမင်း ဖော်ကျူးထားသည်" ဟု ဆိုခဲ့သည်။
ဗိဒစ်ရှဗရိဗဂျာယောဂိနိကျောင်းတော်
ဗိဒစ်ရှဗရိဗဂျာယောဂိနိကျောင်းတော် သည် ကတ်မန်ဒုလွင်ပြင် (Kathmandu) တွင် တည်ရှိသည့် ကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျောင်းတော်ကို Bijeśvarī Vajrayoginī (ဗိဇေၐွရီ ဝဇြယောဂိနီ)၊ Bidjeshwori Bajra Jogini၊ Bijayaswar၊ Bidjeswori၊ သို့မဟုတ် Visyasvari စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုး ခေါ်ကြသည်။ ကျောင်းတော်သည် ဘစ်ရှနုမတိမြစ် (Bishnumati) ၏ အနောက်ဘက်ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ
မင်းဘူးကျွန်း (အောက်စု)ရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
မင်းဘူးကျွန်း (အောက်စု)ရွာ (Minbukyun(Auksu))သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ စမ်းချောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၁၆၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စမ်းချောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၉၄ ဦး၊ မ ၁၆၁၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၀၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နတ်တလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝက်ခေါက်ရွာ၊ ဗန်းမောက်မြို့နယ်
ဝက်ခေါက်ရွာ (Wetkhauk)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ဗန်းမောက်မြို့နယ်၊ မံယူးပေကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၇၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မံယူးပေကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၈ ဦး၊ မ ၃၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၁၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကလောထရွာ၊ ဘီးလင်းမြို့နယ်
ကလောထရွာ(Kalawhta)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံခရိုင်၊ ဘီးလင်းမြို့နယ်၊ ဘောနောခီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၆၀၈၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘောနောခီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၉၇ ဦး၊ မ ၄၀၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၀၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘီးလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟွေဆာရွာ၊ တာချီလိတ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တာချီလိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်ကန်ရွာ၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်
မန်ကန်ရွာ (Mankan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ မန်ကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၀၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၂ ဦး၊ မ ၄၆၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၅၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မဲသနရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်
မဲသနရွာ သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေကျင်မြို့နယ် ရှိ ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ: ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်နားရွာ၊ နားကောင်မြို့နယ်
ဝမ်နားရွာ (Wannar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝိန်းကောင်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ နားကောင်မြို့နယ်၊ နား ကောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၄၅၆ ဖြစ်သည်။
ရောဒနသိက္ခာပုဒ်
အမှု—'''ရန်ဖြစ်၍ မိမိကိုယ်ကို ညှဉ်းဆဲကာ, ညှဉ်းဆဲကာ ငိုမှု။
ဝမ်နားရွာ၊ နားကောင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နားကောင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရောဒနသိက္ခာပုဒ်
အမှုသည်—'''စဏ္ဍကာဠီ။
စဏ္ဍကာဠီ၏ ဒေါသ
စဏ္ဍကာဠီသည် အခြားဘိက္ခုနီတို့နှင့် ခိုက်ရန် ဒေါသ ဖြစ်၍ (ဒေါသကြီး လွန်းလှသဖြင့်) သူ့ကိုယ်ကို ထိုးလိုက် ရိုက်လိုက်နှင့် ညှဉ်းဆဲနှိပ်စက်ကာ ငိုသဖြင့် အခြား ဘိက္ခုနီတို့ ကဲ့ရဲ့ကြသောကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။
သိက္ခာပုဒ်
ယာ ပန ဘိက္ခုနီ အတ္တာနံ ဝဓိတွာ ဝဓိတွာ ရောဒေယျ, ပါစိတ္တိယံ။
မြန်မာပြန်
မိမိကိုယ်ကို ညှဉ်းဆဲနှိပ်စက်၍ ညှဉ်းဆဲနှိပ်စက်၍ ငိုသော ဘိက္ခုနီအား ပါစိတ် အာပတ်သင့်၏။
မှတ်ချက်
ညှဉ်းဆဲရုံသာ ညှဉ်းဆဲ၍ မငိုလျှင်လည်းကောင်း, ငိုရုံသာငို၍ ကိုယ်ကိုမညှဉ်းဆဲ လျှင်လည်းကောင်း, ဒုက္ကဋ်အာပတ်သာ၊ ဆွေမျိုးပျက်စီးခြင်းစသည်ကြောင့် ငိုရုံသာ ငို၍ ကိုယ်ကို မညှဉ်းဆဲလျှင် အနာပတ္တိ။ အန္ဓကာရဝဂ်ပြီး၏။
ဆဒ္ဒန်ဂူ
ဆဒ္ဒန်ဂူသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ ဇွဲကပင်တောင်တန်း၏ တောင်ဘက်အကျဆုံး ဆဒ္ဒန်တောင်တွင် တည်ရှိသည်။ သံလွင်မြစ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်း ကော့ဝါးဆူးကျေးရွာအနီးတွင် တည်ရှိပြီး ဘားအံမြို့မှ မိုင်(၂၀)ခန့် အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ဆဒ္ဒန်ဂူသည် အရှေ့အနောက် ၁၀၇ မီတာ ရှည်လျားပြီး ၄၀ မီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။ ဆဒ္ဒန်ဂူသည် နှစ်ဘက်ပွင့် တိုးလျှို ပေါက်ဂူဖြစ်ပြီး အဝင်ဝ ကျဉ်းမြောင်းကာ ကရင်ပြည်နယ်တွင် အရှည်လျားဆုံး ဂူဖြစ်သည်။ ဆဒ္ဒန်ဂူသည် မြေပြင်မှ ပေ(၃၀)ခန့် အမြင့်တွင်တည်ရှိပြီးလုံးဝန်းသော ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်။ဆဒ္ဒန်ဆင်မင်းက ဆဒ္ဒန်ဂူအနီးတဝိုက်မှာနေခဲ့လို့ ဆဒ္ဒန်ဆင်မင်းကိုအဆွဲပြုပြီး ဆဒ္ဒန်ဂူဟုခေါ်သည်။ ဆဒ္ဒန်ဂူဘုရားပွဲတော်ကို နှစ်စဉ်သင်္ကြန်အတက်နေ့တွင် ကျင်းပသည်။
ကြည့်မြင်တိုင်ဘူတာ
ကြည့်မြင်တိုင်ဘူတာသည် ရန်ကုန်မြို့ပတ်ရထားပတ်လမ်းတွင် ပါဝင်သော ဘူတာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်ဘူတာကြီးမှ စတင်ရေတွက်သော် ၈ ခုမြောက် ဘူတာရုံ ဖြစ်ပြီး၊ အပြန်ရေတွက်သော် ၃၂ ခုမြောက် ဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်မြို့ပတ်ရထားလမ်းတလျှောက် ရပ်နားသော ဘူတာရုံ စုစုပေါင်း ၃၈ ခု ရှိသည်။
ပိုလုံ (ပလောင်)ရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
ပိုလုံ (ပလောင်)ရွာ (Polong (Palaung))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ ဖာဝေါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၅၉၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖာဝေါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၃၄ ဦး၊ မ ၁၂၅၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၉၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နဂ္ဂသိက္ခာပုဒ်
အမှု—'''ရေလဲ မပါဘဲ ရေချိုးမှု။
ပြည့်တန်ဆာမများနှင့် အတူရေချိုးခြင်း
သာဝတ္ထိမြို့၌ များစွာသောဘိက္ခုနီတို့သည် အစီရဝတီ မြစ်ထဲ၌ ပြည့်တန်ဆာမများနှင့် အတူ ရေလဲမပါဘဲ ဗလာကိုယ်ထည်းဖြင့် ရေချိုးကြလေရာ ပြည့်တန်ဆာမတို့သည် ထိုဘိက္ခုနီများကို ကြည့်၍ ခနိုးခနဲ့ ပြောကြသည်မှာ-“အရှင်မ တို့ရယ်...အရွယ်ကောင်းတုန်းမှာ မေထုန်ရှောင်တဲ့ အကျင့်မြတ်ကို ကျင့်နေလို့ ဘာအကျိုးရှိမှာလဲ၊ ဒီအရွယ်မှာ ကာမချမ်းသာကို ခံစားပြီး အရွယ်ကြီးမှ မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်ကြပါလား၊ ဒီလိုဆိုလျှင် ဒီဘဝအကျိုး နောင်ဘဝအကျိုး ၂-မျိုးလုံး ပိုင်ပြီးသား ဖြစ်တာပေါ့”ဟု ခနိုးခနဲ့ ပြောကြလေသည်။
ထိုသို့ ခနိုးခနဲ့ အပြောခံရ၍ ခတ်ရှက်ရှက်နှင့် မျက်နှာပျက်ခဲ့ရသော ဘိက္ခုနီတို့သည် ကျောင်းသို့ ရောက်သောအခါ အဝတ်မပါဘဲ ရေချိုးမိလို့ ပြည့်တန်ဆာမတွေရဲ့ အခနဲ့ ခံခဲ့ရကြောင်းကို ပြောပြကြလေသော် သူတို့ကို မသနားသည့်ပြင် “အဝတ်မပါ ဗလာကိုယ်တည်းဖြင့် ရေချိုးကြရကောင်း လား”ဟု ကဲ့ရဲ့ကြ၍ တဆင့်အားဖြင့် ဘုရားကို လျှောက်ကြသောကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။
ပန်ယောင်းရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်
ပန်ယောင်းရွာ (Pangyawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ လားရှိုးမြို့နယ်၊ မယ်ဟန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၆၇၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မယ်ဟန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၉၉ ဦး၊ မ ၃၂၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၅၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။
နဂ္ဂသိက္ခာပုဒ်
သိက္ခာပုဒ်
ယာ ပန ဘိက္ခုနီ နဂ္ဂါ နဟာယေယျ, ပါစိတ္တိယံ။
မြန်မာပြန်
အဝတ်မပါ ဗလာကိုယ်ထည်းဖြင့် ရေချိုးသောဘိက္ခုနီအား ပါစိတ် အာပတ် သင့်၏၊ ဘိက္ခုတို့မှာ ဇန္တာဃရ (ရေချိုးအိမ်) နှင့် ရေထည်းမှာ အဝတ်မပါဘဲ ချိုးကောင်းသေး၏၊ ဘိက္ခုနီတို့ကား ထိုသို့ နေရာများ၌သော်မှ အဝတ်မပါဘဲ ချိုးကောင်း၏ဟု ခွင့်ပြုချက် မတွေ့ရ။
ပန်ယောင်းရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လားရှိုးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကိုင်းရိုးရွာ၊ သာစည်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သာစည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခူမီးဘာသာစကား
ခူမီးဘာသာစကား သို့မဟုတ် ခူမီးချင်း သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပြောဆိုကြသော ကူကီးဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်ပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်စပ်တလျှောက်တွင်လည်း ပြေဆိုကြသည်။ ကွဲပြားသော မူကွဲတစ်ခုဖြစ်သည်ဟုဆိုသော အဝခူမီး သည် မြို (ခမိ) ဖြစ်သည်။
ပထဝီဝင်ဆိုင်ရာ ပျံ့နှံ့မှု
ခူမီးဘာသာစကား ကို မြန်မာနိုင်ငံရှိ အောက်ပါမြို့နယ်များတွင် ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်။
၁၆၄၅
၁၆၄၅
ခူမီးဘာသာစကား
ပထဝီဝင်ဆိုင်ရာ ပျံ့နှံ့မှု
အရှေ့ခူမီးဘာသာစကား (Khami) ကို မြန်မာနိုင်ငံရှိ အောက်ပါမြို့နယ်များတွင် ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်။
၁၆၄၅
ဖေဖော်ဝါရီလ
(၁) ရက်။
မတ်လ
(၁) ရက်။
ခူမီးဘာသာစကား
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကူကီး-ချင်းနွယ် ဘာသာစကားများ
၁၆၄၅
ဧပြီလ
(၁) ရက်။
ဇွန်လ
(၁) ရက်။
ဇူလိုင်လ
(၁) ရက်။
ဩဂုတ်လ
(၁) ရက်။
စက်တင်ဘာလ
(၁) ရက်။
အောက်တိုဘာလ
(၁) ရက်။
နိုဝင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ဒီဇင်ဘာလ
(၁) ရက်။