cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
နမ့်ခတ် (ထက်)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟင်လိုင်းရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
ဟင်လိုင်းရွာ (Hinlai)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဝမ်ဖွီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၁၈၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ဖွီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၂၅ ဦး၊ မ ၁၂၂၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၄၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စကာရွာ၊ မင်းဘူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပိုင်တံခွန်
ပိုင်တံခွန် (မွေးနာမည် : စစ်ကိုပိုင် ၊ ၁၇ စက်တင်ဘာ ၁၉၉၆ မွေးဖွား) သည် မြန်မာလူမျိုး မော်ဒယ်၊ သရုပ်ဆောင်နှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အနုပညာအလုပ်ကို ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် စတင်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ "သန်းခေါင်ယံခရီးသည်များ" ရုပ်ရှင်နှင့် "လူဆိုးလေးများ ၂" ရုပ်ရှင်တို့တွင် ဇာတ်ဆောင်မင်းသားအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ပိုင်တံခွန်သည် BuzzFeed မီဒီယာ၏ "23 Stunning South Asian Men That Are Too Gorgeous For Words" တွင် ဖော်ပြခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် The Myanmar Times ၏ ထိပ်တန်းမင်းသားဆယ်ဦးစာရင်းတွင် ဒုတိယနေရာ၌ ဖော်ပြခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ရက်​နေ့ တွင် TC Candler ၏ [The 100 Most Handsome Faces of 2021] တွင် ကမ္ဘာ့အ​ချောဆုံးမျက်နှာပိုင်ရှင် နံပါတ်၁​ ​နေရာ၌ ​ရေးချယ်​ဖော်ပြခြင်းခံခဲ့ရသည်။
အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး
ပိုင်တံခွန်သည် စက်တင်ဘာလ ၁၇ရက် ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် ကော့သောင်းမြို့၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတွင် အမိ ဒေါ်ခင်ကြူနှင့် အဖ ဦးထွန်းမိုး တို့မှမွေးဖွားခဲ့သည်။ သို့သော် ၎င်းသည် ခမောက်ကြီးမြို့တွင် ကြီးပြင်းခဲ့သည်။ ပိုင်တံခွန်သည် မွေးချင်းခြောက်ဦးတွင် စတုတ္ထမြောက်သားဖြစ်ပြီး အစ်ကို (၁) ယောက်၊ အစ်မ (၂) ယောက်နှင့် ညီ (၂) ယောက်ရှိသည်။ ပိုင်တံခွန်သည် အမှတ်(၁)အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း၊ ခမောက်ကြီးမြို့တွင် အခြေခံပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့သို့ ပြောင်းရွေ့ရှိလာပြီးနောက် မော်ဒယ်တစ်ဦးဖြစ်လာခဲ့သည်။ ယခုလက်ရှိတွင် ၎င်းသည် အဝေးသင်တက္ကသိုလ်(ရန်ကုန်)တွင် စိတ်ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။
၂၀၁၄ - ၂၀၁၆ : မော်ဒယ်
ပိုင်တံခွန်သည် John Lwin Model Training သို့ ၂၀၁၄အတွင်း ချိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ထိုမှာပင် ‌မော်ဒယ်ပညာနှင့် Catwalk တို့ကိုသင်ယူခဲ့သည်။ ၎င်းသည် John Lwin International Model Agency ၏ ကြော်ငြာပွဲများတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၎င်းနောက် တီဗီကြော်ငြာများနှင့် DVD များတွင်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် သီချင်းဗီဒီယိုများနှင့် ဖက်ရှင်မဂ္ဂဇင်းများတွင်လည်း ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ၎င်း၏ အလုပ်ကြိုးစားသောကြောင့် ရုပ်ရှင်နှင့် ဗီဒီယိုထုတ်လုပ်ရေးများမှ သတိထားမိလာကာ ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်လောကသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ပိုင်တံခွန်သည် နန်းဆုရတီစိုးနှင့်အတူ မလေးရှားနိုင်ငံတွင် ကျင်းပသော "Asean Celebrity Explore Quest Malaysia 2016" (ACEQM) တွင် နိုင်ငံကိုယ်စားပြုအနုပညာရှင်အဖြစ် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ၎င်းပွဲ၌ပင် ပိုင်တံခွန်နှင့် နန်းဆုရတီစိုးတို့သည် ဦးရွှေရိုးနှင့် ဒေါ်မိုးအကဖြင့် ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။
၂၀၁၇ : ရေပန်းစားလာခြင်း
၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ပိုင်တံခွန်သည် သရုပ်ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ၎င်းသည် သန်းခေါင်ယံခရီးသည်များရုပ်ရှင်တွင် ဇာတ်ဆောင်မင်းသားအဖြစ် နန်းခင်ဇေယျာနှင့်အတူ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် လူဆိုးလေးများ ၂ တွင်လည်း ဇာတ်ဆောင်မင်းသားအဖြစ် ဇေရဲထက် နှင့် ပက်ထရစ်ရှာတို့နှင့်အတူ သရုပ်‌ဆောင်ခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် ပိုင်တံခွန်သည် သမန်းကျားရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားတွင်လည်း အိန်ဂျယ်လမုန်နှင့်အတူ ပါဝင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ် မတ်လတွင် Documentry ဇာတ်လမ်းတွဲတစ်ခုဖြစ်သော ခရီးသွားကောက်ကြောင်းတွင် ဇာတ်ဆောင်မင်းသားအဖြစ်ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် ငြိမ်းသော်၊ ချမ်းမင်းရဲထွဋ်နှင့် သင်ဇာဝင့်ကျော်တို့ပါဝင်သော "သူဘယ်သူလဲရုပ်ရှင်ကား"တွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ပိုင်တံခွန်သည် "Asean Celebrity Explore Quest Malaysia 2016" (ACEQM) ၏ သံအမတ်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ထိုင်းနိုင်ငံတွင်လည်း ပရိသတ်များကြား ရေပန်းစားလာကာ ဩဂုတ်လ ၃ရက် ၂၀၁၉ တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘန်ကောက်မြို့တွင် ပရိသတ်တွေ့ဆုံပွဲကျင်းပခဲ့သည်။
ဂီတ
ပိုင်တံခွန်သည် သရုပ်ဆောင်တစ်ဦးလည်းဖြစ်ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်း စတင်သီဆိုခဲ့သည်။ သူသည် ၎င်း၏ ပထ‌မဆုံး တစ်ကိုယ်တော်သီချင်းအယ်လ်ဘမ်ဖြစ်သော ချစ်သူ ကို စက်တင်ဘာ ၂၆ရက် ၂၀၁၇ တွင် မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ပိုင်တံခွန်သည် ၎င်းအယ်လ်ဘမ်မှ ရရှိသော အကျိုးအမြတ်အားလုံးကို အနန္တမေတ္တာမိဘမဲ့ကျောင်းသို့ လှူဒါန်းခဲ့သည်။
အမှတ်တံဆိပ်သံအမတ်
ပိုင်တံခွန်သည် ကုန်တံဆိပ်များ၏ သံအမတ်အဖြစ်လည်း ရွေးချယ်ခံရခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် OPPO MYANMAR, TELENOR MYANMAR, SUNKIST MYANMAR, T247 ENERGY DRINK နှင့် SAILUN TIRE MYANMAR တို့တွင် အမှတ်တံဆိပ်သံအမတ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေး
နွေဦးတော်လှန်ရေးကာလတွင် ရန်ကုန်မြို့၌ သပိတ်တိုက်ပွဲများ၌ တက်ကြွစွာပါဝင်ခဲ့ပြီး အာဏာသိမ်း စစ်ကောင်စီ၏ ပုဒ်မ ၅၀၅ (က) အရ ၂၀၂၁ ဧပြီလ (၈)ရက်နေ့ မနက် (၅)နာရီတွင် ရန်ကုန်မြို့၊ မြောက်ဒဂုံရှိ သူ၏ မိခင်နေအိမ်တွင် အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။ ဖမ်းဆီးခံရစဉ် အချိန်တွင် အလွန်စိုးရိမ်ရသော နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာရောဂါနှင့် ငှက်ဖျားရောဂါဝေဒနာကို ပြင်းထန်စွာ ခံစားနေခဲ့ရသည်။ ဖမ်းဆီးခံထားရသော သရုပ်ဆောင်၊ မော်ဒယ် ပိုင်တံခွန်သည် ၂၀၂၂ခုနှစ်၊ မတ်လ၊ ၂ ရက်နေ့တွင် အာဏာသိမ်းစစ်အုပ်စု၏ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ဖြင့် ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။ သူနှင့်အတူ ပြေတီဦး၊ လူမင်း၊ အိန္ဒြာကျော်ဇင်နှင့် ဒါရိုက်တာဝိုင်း အစရှိသော အနုပညာရှင်များလည်း ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။
၂၀၂၃ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းစစ်အုပ်စု မှ ဦးစီးကျင်းပသော မြန်မာ့ရိုးရာသင်္ကြန်ပွဲ၌ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ကြည်း၊ရေ၊လေ ဖျော်ဖြေရေး မဏ္ဍပ်၌ G fatt Yone Lay Floke Rose တို့နှင့်အတူ သွားရောက်ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ပြည်သူများ၏ အပြင်းအထန်ဝေဖန်မှုနှင့်အတူ boycott လုပ်ခြင်းကို ခံနေရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ
သန့်မြင့်ဦး
ဒေါက်တာသန့်မြင့်ဦး သည် မြန်မာနိုင်ငံသား သမိုင်းပညာရှင် ဖြစ်ပြီး အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ကမ်းဘရစ်ဂျ်တက္ကသိုလ်၊ ထရင်နတီကောလိပ်၏ ကောလိပ်အဖွဲ့ဝင်ဟောင်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ အကြံပေးအဖွဲ့ဝင်ဟောင်း ဖြစ်သည့်အပြင်၊ ရန်ကုန်မြို့ပြအမွေအနှစ်ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့ (YHT) ကို စတင်တည်ထောင်သူနှင့် ဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်ဘဝ နှင့် ပညာရေး
၁၉၉၄ မှ ၁၉၉၉ ခုနှစ်အထိ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ကမ်းဘရစ်ဂျ်တက္ကသိုလ်၊ ထရင်နတီကောလိပ်၏ ထရင်နတီကောလိပ်ဖဲလိုး အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး အာရှနှင့်ဗြိတိသျှအင်ပါယာသမိုင်းကို သင်ကြားပို့ချခဲ့သည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံ စတန်းဖို့ဒ်တက္ကသိုလ်၊ ဘာကလေး ရှိ ကယ်လီဖိုးနီးယားတက္ကသိုလ်၊ ဂျွန်ဟော့ကင်းစ်၊ ကိုလံဘီယာ တက္ကသိုလ်၊ ယေး၊ ကမ်းဘရစ်ဂျ်၊ လန်ဒန်တက္ကသိုလ်၊ ချီကာဂိုတက္ကသိုလ်နှင့် ဩစတေးလျ အမျိုးသားတက္ကသိုလ် အစရှိသည့် တက္ကသိုလ်များတွင်လည်း ဟောပြောပို့ချခဲ့သည်။
အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း
ကုလသမဂ္ဂ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးထိန်းသိမ်းမှု စီမံချက်သုံးခုတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၂ မှ ၁၉၉၃ ခုနှစ်အထိ ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ၏ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ အသွင်ကူးပြောင်းမှု ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်အဖွဲ့ (The UN Transitional Authority) တွင် လူအခွင့်အရေးဆိုင်ရာ အရာရှိအဖြစ် ဖနွမ်းပင်မြို့ ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် ယခင်ယူဂိုစလားဗီးယားနိုင်ငံ၊ ဆာရာဂျေဗိုအခြေစိုက် ကုလသမဂ္ဂငြိမ်းချမ်းရေးတပ်ဖွဲ့ ၏ အဓိကပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူအဖြစ်သော်လည်းကောင်း၊ ဘော့စနီးယားနှင့် ဟာဇီကိုဗီးနီးယားဒေသဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂကိုယ်စားလှယ်ရုံးတွင် နိုင်ငံရေးအကြံပေးအဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်ယူခဲ့သည်။
ရေကြီးခြင်း
ရေကြီးခြင်း ဆိုသည်မှာ ပုံမှန်အားဖြင့် ခြောက်သွေ့နေသော မြေနေရာများ ရေစီးမှုကြောင့် နစ်မြုပ်သွားခြင်းကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ဥရောပသမ္မဂ္ဂ ရေကြီးမှု ညွှန်ကြားချက်၏ အဆိုအရ ပုံမှန်အားဖြင့် ရေဖုံးလွှမ်းမနေသော မြေများ ရေဖုံးလွှမ်းခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုသည်။ ရေစီးမှု ဆိုရာတွင် လှိုင်းများ ကုန်းတွင်းပိုင်းသို့ ဝင်ရောက်ခြင်းလည်း ပါဝင်သည်။
သန့်မြင့်ဦး
အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း
၂၀၀၀ ခုနှစ် တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ နယူးယောက်မြို့ ရှိ ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်ရုံးသို့ ပြောင်းရွေ့ခဲ့ပြီး လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရေးဌာန (The Office for the Coordination of Humanitarian Affairs)၌စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် နိုင်ငံရေးရာဌာန (United Nations Department of Political Affairs) သို့ပြောင်းရွေ့ခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် အဆိုပါဌာန၏ မူဝါဒစီမံကိန်းရေးဌာနအကြီးအကဲအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူခဲ့သည်။
ရေကြီးခြင်း
ရေရှိရာနေရာများ ဖြစ်သော မြစ်များနှင့် ရေကန်များတွင် တာရိုးများ ပေါ်မှ ရေကျော်ခြင်း နှင့် ကျိုးပျက်ခြင်းတို့ကြောင့် ရေလျှံကျပြီး အချို့သော ရေများ ၎င်းတို့ ပုံမှန် တည်ရှိရာ နယ်နိမိတ်မှ ကျော်လွန်ထွက်သွားသည့် အခါတွင် ရေကြီးခြင်း ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။ ထို့ပြင် ရေစိမ့်မဝင်နိုင်သော မြေပေါ်တွင် မိုးရေများ အများအပြား ကျရောက်ခြင်းကြောင့်လည်း ရေကြီးခြင်း ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ ရေကန်များ နှင့် အခြား ရေရှိရာ နေရာများ၏ အရွယ်အစားမှ မိုးရေချိန် သို့မဟုတ် ဆီးနှင်းပျော်ကျမှု အပေါ်မူတည်၍ ပြောင်းလဲတတ်သော်လည်း ၎င်းတို့ကြောင့် ပစ္စည်းဥစ္စာများ နစ်မြုပ်ခြင်းနှင့် အိမ်မွေးသတ္တဝါများ ရေနစ်ခြင်းတို့ မဖြစ်ပေါ်ပါက ထူးခြားမှု ရှိသည်ဟု မသတ်မှတ်ပေ။
မြစ်များအတွင်း ရေစီးနှုန်းမှာ မြစ်ကြောင်း၏ ရေထိန်းနိုင်မှု ပမာဏကို ကျော်လွန်သွားသည့် အခါတွင်လည်း ရေလျှံခြင်း ဖြစ်ပေါ်တတ်ပြီး ပုံမှန်အားဖြင့် မြစ်ကွေ့ မြစ်ကောက် နေရာများတွင် ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။ ရေကြီးမှုကြောင့် မြစ်များ၏ ရေလျှံကျနိုင်သော နေရာတွင် ရှိသော အိမ်များနှင့် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများ ပျက်စီးနိုင်သည်။ မြစ်နှင့်ဆိုင်သော ရေကြီးမှုကို ရှောင်လွှဲရန် အတွက် မြစ်သို့မဟုတ် အခြား ရေရှိရာ နေရာများမှ အဝေးသို့ ပြောင်းလဲနေထိုင်နိုင်သော်လည်း လူများသည် မြေနေရာ ပြန့်ပြူးခြင်း၊ မြေဩဇာ ကောင်းမွန်ခြင်းနှင့် မြစ်ကို အသုံးပြု၍ ကုန်သွယ်မှု ပြုလုပ်နိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် မြစ်အနီးတွင် နေထိုင်လေ့ ရှိကြသည်။
သန့်မြင့်ဦး
အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း
ရန်ကုန်မြို့ပြအမွေအနှစ်ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့ (YHT) ကို စတင်တည်ထောင်သူဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားစီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေးအကြံပေးကောင်စီ၏ အဖွဲ့ဝင်ဟောင်းတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည့်အပြင် မြန်မာနိုင်ငံငြိမ်းချမ်းရေးစင်တာ၏ အထူးအကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်၊ မြန်မာဖွံ့ဖြိုးမှုအဖွဲ့အစည်း၏ အဆင့်မြင့်သုတေသနဖဲလိုး၊ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှုနှင့် စားနပ်ရိက္ခာထောက်ပံ့ရေးရန်ပုံငွေအဖွဲ့ဝင်၊ အရှေ့တောင်အာရှ ဆိုင်ရာ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးဖိုရမ်၏ Global Agenda Council ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌလည်းဖြစ်သည်။ ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်၊ နယူးယောက်ရှိ နိုင်ငံတကာငြိမ်းချမ်းရေးအင်စတီကျုနှင့် စင်ကာပူနိုင်ငံရှိ အရှေ့တောင်အာရှလေ့လာရေးအင်စတီကျုတို့တွင် ဧည့်သည်ဖဲလိုးအနေဖြင့်လည်းကောင်း၊ ကမ်းဘရစ်ဂျ်တက္ကသိုလ်ရှိ သမိုင်းနှင့် ဘောဂဗေဒရေးရာစင်တာတွင် သုတေသနအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
ရေကြီးခြင်း
အချို့သော် ရေကြီးမှုများမှာ တဖြည်းဖြည်းခြင်း ဖြစ်ပေါ်တတ်သော်လည်း ရုတ်တရက်ရေကြီးခြင်းမှာ မိုးအရိပ်အယောင်မှပင် မမြင်ရသည့် အချိန်တွင် မိနစ်ပိုင်း အတွင်း ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ ရေကြီးမှုများမှာ အိမ်အနီးအနား သို့မဟုတ် ပတ်ဝန်းကျင်ကို ထိခိုက်စေသော ဒေသတွင်း ရေကြီးမှုများ ဖြစ်နိုင်သကဲ့သို့ မြစ်ဝှမ်းဒေသ တစ်ခုလုံးကို ထိခိုက်စေနိုင်အောင် ကြီးမားသော ရေကြီးမှုများလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။
ရေကြီးစဉ်အခါအတွင်း၊ လူများသည် ကုန်းပြင်မြင့်များ သို့ ရှောင်တိမ်းသင့်သည်။ ထိုသို့ ဘေးလွတ်ရာသို့ တိမ်းရှောင်ခြင်း ကို ဘေးလွတ်ရာ ရွေ့ပြောင်းခြင်း ဟုခေါ်သည်။
သန့်မြင့်ဦး
စာပေရေးရာ
ခြေရာပျောက်မြစ် (The River of Lost Footsteps)နှင့် တရုတ်-အိန္ဒိယ ဆုံမှတ် (Where China Meets India: Burma and the New Crossroads of Asia) စာအုပ်များအပြင် ခေတ်သစ်မြန်မာပြည်အား ဖန်တီး ပုံဖော်ခြင်း (The Making of Modern Burma(Cambridge University Press 2000))နှင့် ကုလသမဂ္ဂအတွင်းရေးမှူးရုံးအကြောင်းအကျဉ်းချုပ်ကို ဖော်ပြသည့် The UN Secretariat: A Brief History (Lynne Rienner 2007) တို့ကို ရေးသားသူလည်း ဖြစ်သည်။ The New York Time်၊ The Washington Post၊ The Lost Angeles Times၊ The International Herald Tribune၊ The London Review of Books၊ The New Statesman၊ The Far Eastern Economic Review၊ Time Magazine နှင့် The Times Literary Supplement များတွင်လည်း ဆောင်းပါးများ ရေးသားလျက်ရှိသည်။ သူ၏ တရုတ်-အိန္ဒိယ ဆုံမှတ် စာအုပ်ဖြင့် Asia Affairs Research Council and Mainichi Newspapers က ချီးမြှင့်သည့် အာရှ-ပစိဖိတ်ဆု၊ အထူးဆုကို ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ရရှိခဲ့သည်။
ရေကြီးခြင်း
ရေကြီးစဉ် အတွင်း ဘေးပတ်လည်တွင် ရေများဝိုင်းနေသော်လည်း သောက်သုံးရန် မသင့်ပေ။ အကယ်၍ သောက်သုံးခဲ့ပါလျှင် ဝမ်းလျှောခြင်း ၊ ဝမ်းပျက်ခြင်း တို့ ဖြစ်နိုင်သည်။ ရေကြီးခြင်း ကို ကာကွယ်ရန် သောက်သုံးရေ စုဆောင်းခြင်း၊ သဲအိတ်များ စုဆောင်းခြင်း ဖြင့် ကြိုတင်ပြင်ဆင်နိုင်သည်။
မြစ်ချောင်းများမှ ရေကြီးခြင်းကို ကာကွယ်ရန် ကမ်းနဖူးများ ဆောက်လုပ်ခြင်း၊ ရေထိန်းနံရံများ တည်ဆောက်ခြင်း တို့ဖြင့်ကာကွယ်နိုင်သည်။
သန့်မြင့်ဦး
ရရှိခဲ့သည့် ဂုဏ်ပြုဆုများ
၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံမှ ပေးအပ်ချီးမြှင့်သော ဖူကူအိုကာဆု (Fukuoka Grand Prize)၊ ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယအစိုးရမှ ပေးအပ်ချီးမြှင့်သော ပဒုမ္မာသီရိဆု (Padma Shri)တံဆိပ်တို့ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခြင်းခံခဲ့ရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ သမိုင်းပညာရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ကျုံပဒုတ်ရွာ၊ ကျုံပဒုတ်
ကျုံပဒုတ်ရွာ၊ ကျုံပဒုတ်
ပန်းမြောင်းရွာ
ပန်းမြောင်းရွာ
ရေမျက်ဝရွာ၊ ချောင်းဝ
ရေမျက်ဝရွာ၊ ချောင်းဝ
ပေါက်တော (တောင်)ရွာ၊ ပေါက်တော
ပေါက်တော (တောင်)ရွာ၊ ပေါက်တော
ငါးဖြင်းသလပ်ရွာ၊ မရမ်းပင်
ငါးဖြင်းသလပ်ရွာ၊ မရမ်းပင်
ခဝမအဲဘူတာ
ခဝမအဲဘူတာ (川前駅 ခဝမအဲ- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖုခုရှီးမားခရိုင်၊ အိဝခိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
မန်ချဲရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
မန်ချဲရွာ(Manchei)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်၊ လာတားကော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၁၈၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လာတားကော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၇၉ ဦး၊ မ ၆၂၈ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၂၀၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အကယ်ရွာ၊ ကျုံပဒုတ်
အကယ်ရွာ၊ ကျုံပဒုတ်
ပန်းမြောင်းရွာဟောင်းရွာ
ပန်းမြောင်းရွာဟောင်းရွာ
ကုန်းစုရွာ၊ မရမ်းပင်
ကုန်းစုရွာ၊ မရမ်းပင်
သမထီးရွာ၊ မင်းဘူးမြို့နယ်
သမထီးရွာ (Thamahtee)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ မင်းဘူးမြို့နယ်၊ လက်ခုတ်ပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၉၆၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လက်ခုတ်ပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၄၉ ဦး၊ မ ၁၆၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၁၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကမ်းနားတောညိုရွာ၊ လှေကွဲလဟာ
ကမ်းနားတောညိုရွာ၊ လှေကွဲလဟာ
တရုတ်ဘာသာစကားကို ရုံးသုံးဘာသာအဖြစ်သုံးစွဲသည့် နယ်မြေများစာရင်း
thumb|450x450px|တရုတ်ဘာသာစကားသည်ရုံးသုံးဘာသာစကားဖြစ်သည်။{{Legend|#285F27|Official language (As Mandarin in [[China and Taiwan)}}]] အောက်တွင် တရုတ်ဘာသာစကားကို ရုံးသုံးဘာသာအဖြစ်သတ်မှတ်ထားသည့် နိုင်ငံများကိုဖော်ပြထားပါသည်။ တရုတ်ဘာသာစကားကိုတရားဝင်ဘာသာစကားအဖြစ်သတ်မှတ်ကြသော ထိုနိုင်ငံများသို့မဟုတ် နယ်မြေများသည် တရုတ်ဟူသောအသုံးအနှုန်းကိုအသုံးပြုကြသော်လည်း တရုတ်များသည် ဘာသာစကားမျိုးကွဲများသောကြောင့် အများနားလည်သော ကွမ်တုံနှင့် ရိုးရှင်းတရုတ်စာတို့ကို သင်ယူကြရသည်။ စာအရေးအသား၌ ခေတ်သစ်တရုတ်စာအရေးအသားကိုတရားဝင်စံဟုနားလည်လေ့ရှိပြီး နယ်မြေမတူကွဲပြားသောနယ်မြေများသည် ပုံမှန်အားဖြင့်တရုတ်အက္ခရာများနှင့် ရိုးရှင်းသောတရုတ်အက္ခရာများကိုအသုံးပြုသည်။
ကိုးကားချက်များ
ကဏ္ဍ:တရုတ်ဘာသာစကား
ကြိုးကြာကွင်းရွာ၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်လေးပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထွန်းမြတ်နိုင်
ထွန်းမြတ်နိုင် (Twan Mrat Naing) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ လက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သော ရက္ခိုင့်တပ်တော်၏ စစ်ဦးစီးချုပ် ဖြစ်သည်။ ထွန်းမြတ်နိုင်သည် ရက္ခိုင့်တပ်တော်ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည့် ၂၀၀၉ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ ဦးဆောင်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး ဗိုလ်ချုပ်ရာထူး ရယူထားသူဖြစ်သည်။ သူသည် ရခိုင်လူမျိုး တစ်ဦးဖြစ်ကာ ရက္ခိုင့်တပ်တော်၏ ယာယီဌာနချုပ်ဖြစ်သော ကချင်ပြည်နယ် လိုင်ဇာမြို့တွင် နေထိုင်လျက်ရှိသည်။
နမ်စိုင်ရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထွန်းမြတ်နိုင်
အစောပိုင်းဘဝ
ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြတ်နိုင်ကို ၁၉၇၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်တွင် အဖ ဦးရွှေမြအောင် နှင် အမိ ဒေါ်မမြသန်း တို့မှ ရခိုင်ပြည်နယ် စစ်တွေမြို့၊ ဘောင်းဒွတ်သားစု ရပ်ကွက်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
ဒဿမတန်းကို စစ်တွေမြို့ အထက(၂)ကျောင်းမှ အောင်မြင်ခဲ့ပြီး ဥပဒေမေဂျာကို စစ်တွေတက္ကသိုလ်တွင် လေ့လာသင်ယူပြီ ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ ဘွဲ့ရပြီးနောက် အချိန်ပိုင်း အင်္ဂလိပ်စာဆရာ၊ ဧည့်လမ်းညွှန် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
လက်နက်ကိုင်ခြင်း
လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုတည်ထောင်နိုင်ရန်အတွက် နယ်စပ်ဒေသများသို့ ဆက်သွယ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ် တွင် ရက္ခိုင့်တပ်မတော် နှင့် ရက္ခိုင့်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် ကို လူ ၂၆ ဦးနှင့် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ ကိုထွန်းမြတ်နိုင်သည် ဗမာအစိုးရကို သူပုန်လုပ်ပြီး လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ဖို့ အိပ်မက်ကြီးတစ်ခုရှိခဲ့သည်။ သူသည် ၁၉၉၈ ခုနှစ်က ဘင်္ဂါလားဒေ့ချ်နိုင်ငံမှ ရခိုင်ပြည်တပ်မတော် ဗိုလ်ချုပ်ခိုင်ရာဇာနှင့် ဆက်သွယ်ခဲ့သည်။ အိန္ဒိယအစိုးရက ခိုင်ရာဇာတို့ကို လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ပြီးနောက် (ကို)ထွန်းမြတ်နိုင် ရခိုင်ကိုပြန်လာပြီး စစ်တွေ တက္ကသိုလ်မှ ဘာသာစကားများကို သင်တန်းတက်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်မှ ရခိုင်လူငယ်များစုဟာ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်း ကို ထည်ထောင်ဖို့ ဆွေးနွေးကြခဲ့သည်။ ၂၀၀၈မှ ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်က ဗိုလ်ချုပ်နှင့် ဆက်သွယ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော်ကို အောင်မြင်စွာ စတည်ထောင်ခဲ့သည်။ ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်က လက်နက်များ မထုတ်ပေးသေးစဉ်ကာလအတွင်း (ကို)ထွန်းမြတ်နိုင်နှင့် (ကို)ဇော်မျိုးသက် (ခေါ်) ညိုထွန်းအောင် တို့သည် ဒုက္ခမြောက်မြားစွာ နှင့် ကြုံခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြတ်နိုင်သည် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ကွန်ဖက်ဒရယ် စနစ်ကို သဘောကျသည်။
ပေါက်တော (မြောက်)ရွာ၊ ပေါက်တော
ပေါက်တော (မြောက်)ရွာ၊ ပေါက်တော
ထွန်းမြတ်နိုင်
မိသားစု
ထွန်းမြတ်နိုင်တွင် ညီအစ်ကိုမောင်နှမ စုစုပေါင်း ၇ ဦး ရှိသည်။ မွေးချင်းမောင်နှမ ၇ ဦးအနက် ဒုတိယမြောက်သားဖြစ်သည်။
ထွန်းမြတ်နိုင်၏ ဇနီးမှာ (မ)နှင်းဇာဖြူဖြစ်ပြီး ရခိုင်ပြည်နယ်လွှတ်တော် (ဒုတိယအကြိမ်) ဥက္ကဋ္ဌ၏ သမီးတော်စပ်သည်။
ဟိုတူရှန်ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
ဟိုတူရှန်ရွာ (Hotushan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ ပူဝမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၂၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပူဝမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၈၅ ဦး၊ မ ၅၈၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၇၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ဂေါတမစက်ပရိတ်တော်
ဤသုတ်တော်သည် ရှေးပညာရှိသူတော်ကောင်းတို့ ရေးဖွဲ့သီကုံးအပ်သော ပရိတ်အရံအတားဖြစ်ပြီး အန္တရာယ်ကင်းကာ နတ်တို့၏ချစ်ခင်မြတ်နိုးမှုကိုခံရ၏။
ဂေါတမစက်ပရိတ်တော် ၏ ပါဠိ နှင့် မြန်မာပြန်စကားပြေ
၁။ ပါဠိ-ဘန္ဒေ မယာ ကဿပ မဟာ ထေရော ဧဝံ မေသုတံ ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ။ တတြ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ ဧတဒဝေါစ။
ငွေသာရွာ၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်
ငွေသာရွာ (Ngwethar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်၊ ဘုတ်စုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၀၄၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂေါတမစက်ပရိတ်တော်
၂။ ပါဠိ-အဓိဂတော ခေါ မျာယံ ဓမ္မော၊ ဧဝံ အာနန္ဒ မယာ ပါရမီယော ပူရေတွာ ဗုဒ္ဓတ္တံ ပတွာ မာရသေနံ ဝိဒ္ဓံ သေတွာ အသနိ စက္ကဿ ပတိတော ဝိယ ခုရစက္ကဿ ပတိတော ဝိယ။
မြန်မာပြန်- ချစ်သား အာနန္ဒာ။ ငါဘုရားသည် ပါရမီတော်ဆယ်ပါးတို့ကို ဖြည့်ကျင့်ပြီးသည်ဖြစ်၍ ဒေဝပုတ္တမာရ်၊ ကိလေသမာရ်၊ ခန္ဓမာရ်၊ မစ္စုမာရ် ၊ အဘိသင်္ခါရမာရ် တည်းဟူသော မာရ်စစ်သည် ငါးမျိုးတို့အား မိုးကြိုးစက်ကျသည့်ပမာ သင်ဓုန်းဓားစက် ဖြတ်သည့်ပမာ နှိမ်နင်းအောင်မြင်ပြီးနောက် (စကားချပ်- ကျင့်ပြီးတဲ့ ပါရမီတော်ဆယ်ပါးလက်နက် နဲ့ မာရ်ငါးပါးကို အောင်မြင်ခဲ့ပြီဟု ဆိုလိုခြင်းပါ။ အဲ့တိုက်ပွဲမှာ ဘုရားရှင်က လက်နက် မကိုင်ခဲ့ပါဘူး။) အရဟတ္တမဂ် အရဟတ္တဖိုလ်ဉာဏ် သဗ္ဗညုတဉာဏ်ကို ရတော်မူခဲ့လေပြီ။
နမ့်ဆံဆွပ်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
နမ့်ဆံဆွပ်ရွာ (Namhsansut)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းပတ် (အထက်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၅၇၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းပတ် (အထက်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၉၃ ဦး၊ မ ၁၁၆၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၅၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ နာဆန်းစု ဖြစ်သည်။
ဂေါတမစက်ပရိတ်တော်
၃။ ပါဠိ-ဧဝံ အာနန္ဒ မယာ ပါရမီယော ပူရေတွာ ဗုဒ္ဓတ္တံ ပတွာ မာရသေနံ ဝိဒ္ဓံ သေတွာ တဒါ လဒ္ဓဓမ္မစက္ကဿ အာနုဘာဝေန ပုရတ္ထိမာယ ဒိဿယ အာဂတာနံ သတြု ဘယံ အသီတိသတ သဟဿာနံ မဒ္ဒတိ ဝိဒ္ဓံသေတိ အတ္ထင်္ဂမေတိ နိဗ္ဗာပေတိ။
မြန်မာပြန်-ချစ်သားအာနန္ဒာ။ မာရ်စစ်သည်ငါးပါးအား ပါရမီတော်ဆယ်ပါးဖြင့် အောင်ပြီးနောက် ရရှိအပ်သော ငါ၏ ဓမ္မ(ဉာဏ်တော်)အာဏာစက်တန်ခိုး၏ အစွမ်း သည် အရှေ့အရပ်မှ လာကုန်သော ဘေးဥပဒ်အန္တရာယ်ရန်ပေါင်း ရှစ်သန်းတို့ အား ကွယ်ပျောက် ငြိမ်းအေး စေ၏။
ကဒူးလေးရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
ကဒူးလေးရွာ (Kadulay)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မောက်မယ်မြို့နယ်၊ နမ့်လွတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၃၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်လွတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၈၉ ဦး၊ မ ၉၃၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၂၇ ဦးနေထိုင်သည်။
နမ့်ဆံဆွပ်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂေါတမစက်ပရိတ်တော်
မြန်မာပြန်-ချစ်သားအာနန္ဒာ။ မာရ်စစ်သည်ငါးပါးအား ပါရမီတော်ဆယ်ပါးဖြင့် အောင်ပြီးနောက် ရရှိအပ်သော ငါ၏ ဓမ္မ(ဉာဏ်တော်)အာဏာစက်တန်ခိုး၏ အစွမ်း သည် အရှေ့မြောက်အရပ်မှ လာကုန်သော ဘေးဥပဒ်အန္တရာယ်ရန်အပေါင်း ရှစ်သန်းတို့ အား ကွယ်ပျောက် ငြိမ်းအေး စေ၏။
ကဒူးလေးရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မောက်မယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂေါတမစက်ပရိတ်တော်
၅။ ပါဠိ-ဧဝံ အာနန္ဒ မယာ ပါရမီယော ပူရေတွာ ဗုဒ္ဓတ္တံ ပတွာ မာရသေနံ ဝိဒ္ဓံ သေတွာ တဒါ လဒ္ဓဓမ္မစက္ကဿ အာနုဘာဝေန ဒက္ခိဏာယ ဒိဿယ အာဂတာနံ သတြု ဘယံ အသီတိသတ သဟဿာနံ မဒ္ဒတိ ဝိဒ္ဓံသေတိ အတ္ထင်္ဂမေတိ နိဗ္ဗာပေတိ။
မြန်မာပြန်-ချစ်သားအာနန္ဒာ။ မာရ်စစ်သည်ငါးပါးအား ပါရမီတော်ဆယ်ပါးဖြင့် အောင်ပြီးနောက် ရရှိအပ်သော ငါ၏ ဓမ္မ(ဉာဏ်တော်)အာဏာစက်တန်ခိုး၏ အစွမ်း သည် တောင်အရပ်မှ လာကုန်သော ဘေးဥပဒ်အန္တရာယ်ရန်ပေါင်း ရှစ်သန်းတို့ အား ကွယ်ပျောက် ငြိမ်းအေး စေ၏။
၆။ ပါဠိ-ဧဝံ အာနန္ဒ မယာ ပါရမီယော ပူရေတွာ ဗုဒ္ဓတ္တံ ပတွာ မာရသေနံ ဝိဒ္ဓံ သေတွာ တဒါ လဒ္ဓဓမ္မစက္ကဿ အာနုဘာဝေန ဒက္ခိဏာယ အနုဒိဿယ အာဂတာနံ သတြု ဘယံ အသီတိသတ သဟဿာနံ မဒ္ဒတိ ဝိဒ္ဓံသေတိ အတ္ထင်္ဂမေတိ နိဗ္ဗာပေတိ။
ခဝမဘူတာ
ခဝမဘူတာ (川間駅 ခဝမ- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ချိဘခရိုင်၊ နိုဒမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဂေါတမစက်ပရိတ်တော်
မြန်မာပြန်-ချစ်သားအာနန္ဒာ။ မာရ်စစ်သည်ငါးပါးအား ပါရမီတော်ဆယ်ပါးဖြင့် အောင်ပြီးနောက် ရရှိအပ်သော ငါ၏ ဓမ္မ(ဉာဏ်တော်)အာဏာစက်တန်ခိုး၏ အစွမ်း သည် အရှေ့တောင်ဘက်မှ လာကုန်သော ဘေးဥပဒ်အန္တရာယ်ရန်ပေါင်း ရှစ်သန်းတို့ အား ကွယ်ပျောက် ငြိမ်းအေး စေ၏။
၇။ ပါဠိ-ဧဝံ အာနန္ဒ မယာ ပါရမီယော ပူရေတွာ ဗုဒ္ဓတ္တံ ပတွာ မာရသေနံ ဝိဒ္ဓံ သေတွာ တဒါ လဒ္ဓဓမ္မစက္ကဿ အာနုဘာဝေန ပစ္ဆိမာယ ဒိဿယ အာဂတာနံ သတြု ဘယံ အသီတိသတ သဟဿာနံ မဒ္ဒတိ ဝိဒ္ဓံသေတိ အတ္ထင်္ဂမေတိ နိဗ္ဗာပေတိ။
မြန်မာပြန်-ချစ်သားအာနန္ဒာ။ မာရ်စစ်သည်ငါးပါးအား ပါရမီတော်ဆယ်ပါးဖြင့် အောင်ပြီးနောက် ရရှိအပ်သော ငါ၏ ဓမ္မ(ဉာဏ်တော်)အာဏာစက်တန်ခိုး၏ အစွမ်း သည် အနောက်အရပ်မှ လာကုန်သော ဘေးဥပဒ်အန္တရာယ်ရန်ပေါင်း ရှစ်သန်းတို့ အား ကွယ်ပျောက် ငြိမ်းအေး စေ၏။
မြန်မာပြန်-ချစ်သားအာနန္ဒာ။ မာရ်စစ်သည်ငါးပါးအား ပါရမီတော်ဆယ်ပါးဖြင့် အောင်ပြီးနောက် ရရှိအပ်သော ငါ၏ ဓမ္မ(ဉာဏ်တော်)အာဏာစက်တန်ခိုး၏ အစွမ်း သည် အနောက်တောင် ဘက်မှ လာကုန်သော ဘေးဥပဒ်အန္တရာယ်ရန်ပေါင်း ရှစ်သန်းတို့ အား ကွယ်ပျောက် ငြိမ်းအေး စေ၏။
ကွမ်းခြရွာ၊ ကွမ်းခြံ
ကွမ်းခြရွာ၊ ကွမ်းခြံ
ဂေါတမစက်ပရိတ်တော်
၉။ ပါဠိ-ဧဝံ အာနန္ဒ မယာ ပါရမီယော ပူရေတွာ ဗုဒ္ဓတ္တံ ပတွာ မာရသေနံ ဝိဒ္ဓံ သေတွာ တဒါ လဒ္ဓဓမ္မစက္ကဿ အာနုဘာဝေန ဥတ္တရာယ ဒိဿယ အာဂတာနံ သတြု ဘယံ အသီတိသတ သဟဿာနံ မဒ္ဒတိ ဝိဒ္ဓံသေတိ အတ္ထင်္ဂမေတိ နိဗ္ဗာပေတိ။
မြန်မာပြန်-ချစ်သားအာနန္ဒာ။ မာရ်စစ်သည်ငါးပါးအား ပါရမီတော်ဆယ်ပါးဖြင့် အောင်ပြီးနောက် ရရှိအပ်သော ငါ၏ ဓမ္မ(ဉာဏ်တော်)အာဏာစက်တန်ခိုး၏ အစွမ်း သည် မြောက် အရပ်မှ လာကုန်သော ဘေးဥပဒ်အန္တရာယ်ရန်ပေါင်း ရှစ်သန်းတို့ အား ကွယ်ပျောက် ငြိမ်းအေး စေ၏။
၁၀။ ပါဠိ-ဧဝံ အာနန္ဒ မယာ ပါရမီယော ပူရေတွာ ဗုဒ္ဓတ္တံ ပတွာ မာရသေနံ ဝိဒ္ဓံ သေတွာ တဒါ လဒ္ဓဓမ္မစက္ကဿ အာနုဘာဝေန ဥတ္တရာယ အနုဒိဿယ အာဂတာနံ သတြု ဘယံ အသီတိသတ သဟဿာနံ မဒ္ဒတိ ဝိဒ္ဓံသေတိ အတ္ထင်္ဂမေတိ နိဗ္ဗာပေတိ။
မြန်မာပြန်- ချစ်သားအာနန္ဒာ။ မာရ်စစ်သည်ငါးပါးအား ပါရမီတော်ဆယ်ပါးဖြင့် အောင်ပြီးနောက် ရရှိအပ်သော ငါ၏ ဓမ္မ(ဉာဏ်တော်)အာဏာစက်တန်ခိုး၏ အစွမ်း သည် အနောက်မြောက် အရပ်မှ လာကုန်သော ဘေးဥပဒ်အန္တရာယ်ရန်ပေါင်း ရှစ်သန်းတို့ အား ကွယ်ပျောက် ငြိမ်းအေး စေ၏။
၁၁။ ပါဠိ-ဧဝံ အာနန္ဒ မယာ ပါရမီယော ပူရေတွာ ဗုဒ္ဓတ္တံ ပတွာ မာရသေနံ ဝိဒ္ဓံ သေတွာ တဒါ လဒ္ဓဓမ္မစက္ကဿ အာနုဘာဝေန ဟေဋ္ဌိမာယ ဒိဿယ အာဂတာနံ သတြု ဘယံ အသီတိသတ သဟဿာနံ မဒ္ဒတိ ဝိဒ္ဓံသေတိ အတ္ထင်္ဂမေတိ နိဗ္ဗာပေတိ။
မြန်မာပြန်-ချစ်သားအာနန္ဒာ။ မာရ်စစ်သည်ငါးပါးအား ပါရမီတော်ဆယ်ပါးဖြင့် အောင်ပြီးနောက် ရရှိအပ်သော ငါ၏ ဓမ္မ(ဉာဏ်တော်)အာဏာစက်တန်ခိုး၏ အစွမ်း သည် အောက် အရပ်မှ လာကုန်သော ဘေးဥပဒ်အန္တရာယ်ရန်ပေါင်း ရှစ်သန်းတို့ အား ကွယ်ပျောက် ငြိမ်းအေး စေ၏။
၁၂။ ပါဠိ-ဧဝံ အာနန္ဒ မယာ ပါရမီယော ပူရေတွာ ဗုဒ္ဓတ္တံ ပတွာ မာရသေနံ ဝိဒ္ဓံ သေတွာ တဒါ လဒ္ဓဓမ္မစက္ကဿ အာနုဘာဝေန ဥပရိမာယ ဒိဿယ အာဂတာနံ သတြု ဘယံ အသီတိသတ သဟဿာနံ မဒ္ဒတိ ဝိဒ္ဓံသေတိ အတ္ထင်္ဂမေတိ နိဗ္ဗာပေတိ။
မြန်မာပြန်-ချစ်သားအာနန္ဒာ။ မာရ်စစ်သည်ငါးပါးအား ပါရမီတော်ဆယ်ပါးဖြင့် အောင်ပြီးနောက် ရရှိအပ်သော ငါ၏ ဓမ္မ(ဉာဏ်တော်)အာဏာစက်တန်ခိုး၏ အစွမ်း သည် အထက် အရပ်မှ လာကုန်သော ဘေးဥပဒ်အန္တရာယ်ရန်ပေါင်း ရှစ်သန်းတို့ အား ကွယ်ပျောက် ငြိမ်းအေး စေ၏။
၁၃။ ပါဠိ-ဧဝံ အာနန္ဒ မယာ ပါရမီယော ပူရေတွာ ဗုဒ္ဓတ္တံ ပတွာ မာရသေနံ ဝိဒ္ဓံ သေတွာ လဒ္ဓဓမ္မစက္ကဿ အာနုဘာဝေန ဣမသ္မိံ ဝိဟာရေ ဂေါစရဂါမေ ဇနပဒေ နိဂမေ နဂရေ ရဋ္ဌေ ဇမ္ဗုဒီပေ စက္ကဝါဠေ ဇာတိခေတ္တေ အာဏာခေတ္တေ ဝိသယခေတ္တ ဌိတာဘိက္ခု ဝါ ဘိက္ခုနိ ဝါ ဥပါသကော ဝါ ဥပါသိကာဝါ ဂဟပတိ ဝါ ဂဟပတာနီ ဝါ သုဒ္ဒေါ ဝါ သုဒ္ဒီ ဝါ ဝေဿဝါ ဝေဿီဝါ ဗြာဟ္မဏောဝါ ဗြာဟ္မဏီဝါ ရာဇာ ဝါ ရာဇာဒေဝီ ဝါ ဥပရာဇာ ဝါ ဥပရာဇာဒေဝီ ဝါ အမစ္စောဝါ အမစ္စဘရိယာ ဒယော ဝါ တေ သဗ္ဗေ သုခိတာ ဟောန္တု၊ အနီဃာ ဟောန္တု၊ အဗျာပဇ္ဇာ ဟောန္တု၊ အဝေရာ ဟောန္တု၊ အရောဂါ ဟောန္တု၊ အညမညံပိယာ ဟောန္တု၊ မမမ္ပိ ဝါ သဗ္ဗလောကမ္ပိ ဝါ။
မြန်မာပြန်- ချစ်သားအာနန္ဒာ။ မာရ်စစ်သည်ငါးပါးအား ပါရမီတော်ဆယ်ပါးဖြင့် အောင်ပြီးနောက် ရရှိအပ်သော ငါ၏ ဓမ္မ(ဉာဏ်တော်)အာဏာစက်တန်ခိုး၏ အစွမ်း ကြောင့် ဤကျောင်း ဤရွာ ဇနပုဒ် နိဂုံး မြို့ရွာ နိုင်ငံ ဇမ္ဗူဒိပ်ကျွန်း စကြဝဠာ နှင့် ဇာတိခေတ်၊အာဏာခေတ်၊ဝိသယခေတ် တို့အတွင်း၌ တည်ရှိနေသည့် ရဟန်းယောက်ျား ရဟန်းမိန်းမ ယောက်ျား မိန်းမ သူဌေး သူဌေးကတော် လယ်သမား လယ်သူမ အမျိုးသားကုန်သည် အမျိုးသမီးကုန်သည် ဗြာဟ္မဏပုဏ္ဏား ဗြာဟ္မဏပုဏ္ဏေးမ ဘုရင် မိဖုရား အိမ်ရှေ့စံ အိမ်ရှေ့စံမိဖုရား ဝန်ကြီး ဝန်ကြီး ကတော် အစရှိသည့် ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါ အပေါင်းတို့သည် ချမ်းသာကြပါစေ၊ဆင်းရဲကင်းကြပါစေ၊ စိုးရိမ်ခြင်းကင်းကြပါစေ၊ ဘေးရန်ကင်းကြပါစေ၊ ရောဂါကင်းကြပါစေ၊ ငါ နှင့်တကွသော လောကသားသတ္တဝါအပေါင်းတို့သည့် အချင်းချင်း ချစ်ခင်မြတ်နိုးခြင်းရှိကြပါစေသတည်း။
၁၄။ ပါဠိ- သီသရောဂေါ စက္ခုရောဂေါ သောတရောဂေါ ဃာနရောဂေါ ဇိဝှာရောဂေါ မုခရောဂေါ ဒန္တရောဂေါ ဩဋ္ဌရောဂေါ ဟနုရောဂေါ ဂီဝါရောဂေါ ဟတ္ထရောဂေါ ပါဒရောဂေါ ကုစ္ဆိရောဂေါ ပိဋ္ဌိရောဂေါ အဋ္ဌိရောဂေါ မံသရောဂေါ စမ္မရောဂေါ သကလသရိရရောဂေါ ပဉ္စဝီသတိ ဘယာ ဒွတ္တိံသ ကမ္မကရဏာဆနဝုတိရောဂေါ သောဠသ ဥပဒ္ဒဝေါ စ ဝိဒ္ဓံ သေန္တု အတ္ထင်္ဂမေန္တု နိဗ္ဗာပေန္တု ဒူရဌာနေ ဂစ္ဆန္တု။
မြန်မာပြန်-ခေါင်းကိုက်ရောဂါ မျက်စိနာရောဂါ နားအူ နားကိုက် ရောဂါ နှာစေးရောဂါ လျှာနာရောဂါ အာခေါင်နာရောဂါ သွားကိုက်ရောဂါ နှုတ်ခမ်းနာရောဂါ မေးနာရောဂါ လည်ပင်းရောဂါ လက်ကိုက်ရောဂါ ပေါင်ကိုက်ရောဂါ ဗိုက်နာရောဂါ လေအောင့်လေနာရောဂါ အရိုး၌ဖြစ်သောရောဂါ အသားအရေ၌ဖြစ်သောရောဂါ တစ်ကိုယ်လုံး နာကျင်ကိုက်ခဲခြင်းရောဂါ တို့နှင့် ၂၅ပါးသောဘေးရန်၊ ၃၂ပါးသော ကံကြမ္မာဆိုး၊ ၉၆ပါးသောရောဂါ၊ ၁၆ပါးသော ဥပဒ္ဒဝေါ အပေါင်းတို့သည် ကုန်ဆုံးပျောက်ကင်းပြီးအေးချမ်းခြင်းအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိကြစေသတည်း။ အဝေးသို့ ထွက်သွားပျောက်ကွယ်၍ကင်းစင်ကြစေသတည်း။
၁၅။ ပါဠိ- ဧဝံ ဘဂဝတာ ဘာသိတံ အာယသ္မာ အာနန္ဒော အဘိနန္ဒတိ။
မြန်မာပြန်- ဘုန်းခြောက်စုံ ဂုဏ်တော်အပေါင်းနှင့် ပြည့်စုံသည့် မြတ်ဘုရားရှင် ဟောကြားသော ဤစက္ကပရိတ်တော်ကို ရှည်သော သက်တော်ရှိသည့် အာနန္ဒာ မထေရ် အရှင် သူမြတ်သည် လွန်စွာ နှစ်သက်ပြီး သဘောကျခြင်းရှိခဲ့သည်တကား။။
ဂေါတမစက္ကပရိတ္တံ နိဋ္ဌိတံ။
ဂေါတမစက်ပရိတ်တော် မြန်မာပြန်စကားပြေပြီးဆုံး၏။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ကဏ္ဍ:ပရိတ်ကြီး
ပန်းမြောင်းရွာသစ်ရွာ
ပန်းမြောင်းရွာသစ်ရွာ
​ရေသိုးကုန်းရွာ၊ သဘော့ငူ
ရေသိုးကုန်းရွာ၊ သဘော့ငူ
ငှက်ပျောတောရွာ၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်
ငှက်ပျောတောရွာ (Hngetpyawtaw)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်၊ ငှက်ပျောတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၉၂၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ငှက်ပျောတောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၄၉ ဦး၊ မ ၁၀၅၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၀၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်လေးပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လေးအိမ်တန်းရွာ၊ မင်းဘူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခိုင်းတငုံ့ရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
ခိုင်းတငုံ့ရွာ (Hkaingtangont)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဝမ်ဖွီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၀၂၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ဖွီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၂၅ ဦး၊ မ ၁၂၂၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၄၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပေါက်တော (မြို)ရွာ၊ စပါးဆိပ်
ပေါက်တော (မြို)ရွာ၊ စပါးဆိပ်
ချောင်းရိုးရွာ၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်
ချောင်းရိုးရွာ (Chaungyoe)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်၊ ချောင်းရိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၀၃၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်တင် (အောက်)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငှက်တော်ရရွာ
ငှက်တော်ရရွာ
ဆဒပ်ရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
ဆဒပ်ရွာ(Sadup)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်၊ လာတားကော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၀၈၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လာတားကော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၇၉ ဦး၊ မ ၆၂၈ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၂၀၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ညောင်ကုန်းရွာ၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်
ညောင်ကုန်းရွာ (Nyaungkone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်၊ သက္ကံချိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၈၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သက္ကံချိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၂၃ ဦး၊ မ ၇၆၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၈၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ဆဒပ်ရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ကုန်းရွာ၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွန်မခေရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
ကွန်မခေရွာ (Kunmahkay)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မောက်မယ်မြို့နယ်၊ နမ့်လွတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၃၃၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်လွတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၈၉ ဦး၊ မ ၉၃၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၂၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မောက်မယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျွဲခေါင်းရိုးရွာ၊ ပေါက်ဆိန်ပဲ့
ကျွဲခေါင်းရိုးရွာ၊ ပေါက်ဆိန်ပဲ့
ခဝခုရဘူတာ
ခဝခုရဘူတာ (川倉駅 ခဝခုရ- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အအိုမိုရိခရိုင်၊ နခဒိုမရိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
လက်ပံခုံရွာ၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်
လက်ပံခုံရွာ (Letpankhon)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်၊ ငှက်ပျောတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၉၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ငှက်ပျောတောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၄၉ ဦး၊ မ ၁၀၅၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၀၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်လေးပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွင်းလယ်စုရွာ၊ သဘော့ငူ
ကွင်းလယ်စုရွာ၊ သဘော့ငူ
ညောင်ပင်သာရွာ
ညောင်ပင်သာရွာ
ဝါးရုံစုရွာ၊ ကွမ်းခြံ
ဝါးရုံစုရွာ၊ ကွမ်းခြံ
ချောင်းဆုံရွာ၊ ပွင့်ဖြူမြို့နယ်
ချောင်းဆုံရွာ (Chaungson)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ ပွင့်ဖြူမြို့နယ်၊ ချောင်းဆုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၁၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ချောင်းဆုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၅၄ ဦး၊ မ ၄၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၄၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပွင့်ဖြူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထန်းကုန်းရွာ၊ ပေါက်ဆိန်ပဲ့
ထန်းကုန်းရွာ၊ ပေါက်ဆိန်ပဲ့
ကျောက်တလုံးရွာ၊ ကျောက်တလုံး
ကျောက်တလုံးရွာ၊ ကျောက်တလုံး
အနတ္တနိယသုတ်
ဘုရားရှင်၏ အကျဉ်းချုပ်ဒေသနာတော်ကို “ခန္ဓာငါးပါးသည် အတ္တ(ငါ့)၏ ဥစ္စာမဟုတ်၊ ထိုခန္ဓာငါးပါး၌ လိုချင်မှုဆန္ဒကို ပယ်စွန့်ရမည်။ (ပယ်စွန့်နိုင်အောင် အားထုတ်ရမည်) ဟု သဘောပေါက်နားလည်ပါကြောင်း” အညတရရဟန်းက လျှောက်ထားရာ ဤအတိုင်းပင်မှတ်ရမည်ဟု ဘုရားရှင်က ပြန်လည်ဟောတော်မူသည့် ဒေသနာတော်အဆုံး၌ အညတရရဟန်း ရဟန္တာဖြစ်သွားပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
မကျီးပင်စုရွာ
မကျီးပင်စုရွာ
အပါယ်လေးဘုံ
အပါယ် ဆိုသည်မှာ ပါဠိဘာသာ`အပါယ´ပုဒ်ကလာသည်။
`အပါယ´ကို `အပ+အယ´ဟု ပုဒ်ခွဲရသည်။
အပ = ကင်းသည်၊ မရှိပါ ဟု အနက်ရသည်။
အယ = နတ်ရွာ နိဗ္ဗာန်ကိုရခြင်း၊ ရောက်ခြင်း အကြောင်းဖြစ်သည့် ကုသိုလ်ကောင်းမှုကို ခေါ်သည်။ `အပ + အယ´ နှစ်ပုဒ်ကိုပေါင်းလျှင် = ကုသိုလ်ကောင်းမှု မရှိသည့်နေရာ ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ထို့ကြောင့် အပါယ်ဘုံသို့ ရောက်သူများသည် ကုသိုလ်ပြုခွင့်၊ ကုသိုလ်ရခွင့် မရှိပေ။
ဘုံ ဆိုသည်မှာ ပါဠိစကား `ဖြစ်ရာနေရာ၊ ဖြစ်ရာအရပ်´ ဟု အနက်ရသည်။
အပါယ်ဘုံဆိုသည်မှာ ကုသိုလ်ပြုခွင့်၊ ကုသိုလ်ရခွင့် မရှိသည့် သတ္တဝါများ၏ နေရာကို ခေါ်ဆိုသည်။
ကျမ်းကိုး
<References />
ဒုံးတောရွာ၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်
ဒုံးတောရွာ (Donetaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်၊ ဒုံးတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၉၅၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆပ်ခုံးရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
ဆပ်ခုံးရွာ(Satkhone)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်၊ လာတားကော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၀၈၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လာတားကော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၇၉ ဦး၊ မ ၆၂၈ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၂၀၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကောင်းပိန်းရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
ကောင်းပိန်းရွာ (Kawngping)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ ပူဝမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၂၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပူဝမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၈၅ ဦး၊ မ ၅၈၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၇၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချောင်းသာကြီးရွာ၊ ချောင်းသာကြီး
ချောင်းသာကြီးရွာ၊ ချောင်းသာကြီး
ရိုးကြီးရွာ၊ သဘော့ငူ
ရိုးကြီးရွာ၊ သဘော့ငူ
သိတ်တောင်ရွာ
သိတ်တောင်ရွာ
မကျေးကုန်းရွာ၊ ချောင်းဝ
မကျေးကုန်းရွာ၊ ချောင်းဝ
နမ့်တင် (ထက်)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
နမ့်တင် (ထက်)ရွာ (Namtin (Upper))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းပတ် (အထက်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၅၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းပတ် (အထက်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၉၃ ဦး၊ မ ၁၁၆၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၅၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှမ်းစုရွာ၊ ချောင်းသာကြီး
ရှမ်းစုရွာ၊ ချောင်းသာကြီး
နောင်ပုံရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
နောင်ပုံရွာ (Nawngpong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းပတ် (အထက်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၅၇၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းပတ် (အထက်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၉၃ ဦး၊ မ ၁၁၆၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၅၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သိန်းတန်ရွာ၊ ကျောက်တလုံး
သိန်းတန်ရွာ၊ ကျောက်တလုံး
နတ်ကုန်းရွာ၊ ပေါက်ဆိန်ပဲ့
နတ်ကုန်းရွာ၊ ပေါက်ဆိန်ပဲ့
ခဝခဒိုဘူတာ
ခဝခဒိုဘူတာ (川角駅 ခဝခဒို- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဆိုင်းတမခရိုင်၊ မိုရိုယာမမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဗြဟ္မာဘုံ
ဗြဟ္မာဘုံ
မြင့်မြတ်သော ဈာန် စသည့် ဂုဏ်တို့ဖြင့် ကြီးပွားကြသူများကို “ဗြဟ္မာ” ဟုခေါ်သည်။ ကာမဂုဏ်ဝတ္တု မွဲနိုင်သမျှမွဲမှသာ ဈာန်စသည့်တရားများ ကြွယ်ဝပြီး ကြီးပွားကြကုန်သည်။ ဗြဟ္မာဘုံ(၂၀)တွင်
(ယခုဖတ်ရှုသူ/သူများ ထပ်မံဖြည့်စွက်ပေးနိုင်ပါတယ်)
ပါဠိမှ-မြန်မာသို့ ဘာသာပြန်အဓိပ္ပာယ်
ရူပ = ရုပ် အရူပ = ရုပ်မရှိ/ရုပ်မဖြစ် (ဤသို့ရုပ်၏ဆန့်ကျင့်ဘက်အား ညွှန်းဆိုရေးသားသည်။)
ရူပဗြဟ္မာ သုဗြဟ္မာပါရိသဇ္ဇာဘုံမှ အကနိဋ္ဌအထိ (၁၆)ဘုံကို ရူပဗြဟ္မာ(ရုပ်ခန္ဓာရှိသော ဗြဟ္မာတို့၏ တည်ရှိရာ) ၁၆-ဘုံဟု ခေါ်သည်။ ၎င်းတို့အနက် အသညသတ်ဘုံတွင် နာမ်တရား သက်သက်သာ(နာမ်ခန္ဓာသာ) ရှိသည်။ ကျန်(၁၅)ဘုံ မှာ ရုပ်တရား(ရုပ်ခန္ဓာ)၊ နာမ်တရား(နာမ်ခန္ဓာ) ၂ပါးလုံး ရှိကြသည်။ ဤရူပဗြဟ္မာဘုံများသည် နတ်ပြည်ထက် ကြီးကျယ်ခမ်းနားကြသည်။ ယောက်ျား၊ မိန်းမ(ဖိုမ) အင်္ဂါများမရှိပေ။ သို့သော် ပုံသဏ္ဌာန်မှာ ယောက်ျားပုံ ဖြစ်သည်။ ဗြဟ္မာများ နေထိုင်ပုံမှာ ယောကီကြီးများနေထိုင်ပုံကဲ့သို့ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်လှသည်။ အချို့မှာ မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ မုဒိတာ၊ ဥပေက္ခာ ဟူသောဗြဟ္မဝိဟာရတရားလေးပါးကို ပွားများနေကြသည်။ အချို့ကား ဈာန်သမာပတ် ဝင်စားလျက် ချမ်းသာအေးမြစွာ နေထိုင်ကြသည်။
ကောင်းခန်ရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လက်ပန်တပင်ရွာ၊ မင်းဘူးမြို့နယ်
လက်ပန်တပင်ရွာ (Letpantapin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ မင်းဘူးမြို့နယ်၊ လက်ပံတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၀၁၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လက်ပံတောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၆၅ ဦး၊ မ ၁၂၂၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၉၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ဗြဟ္မာဘုံ
အရူပဗြဟ္မာ ဘုံ
(ရုပ်မရှိသော ဗြဟ္မာတို့၏ တည်ရှိရာ) ရူပဗြဟ္မာ (၁၆)ဘုံအထက်တွင် အရူပဗြဟ္မာ (၄)ဘုံ ရှိသည်။ ဘုံ(တည်ရာနေရာ) ဟု ရေးသားသည်၊ ပြောဆိုသည် ဆိုသော်လည်း တကယ့်ဘုံဗိမာန်(တည်ရာနေထိုင်ရာအရပ်) ရှိသည်မဟုတ်။ အာကာသ နဉ္စာယတနဝိပါတ် စိတ်စေတသိက်ဖြင့် ပဋိသန္ဓေတည်နေလျက် အဆက်ဆက်ဖြစ်ပွားသော နာမ်ခန္ဓာအစဉ်၏ ဖြစ်တည်ရာ ကောင်းကင်အပြင်ကို
လက်ပန်တပင်ရွာ၊ မင်းဘူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အနုဓမ္မသုတ်
လောကုတ္တရာတရား (၉) ပါးအားလျော်သော ပုဗ္ဗဘာဂအကျင့်ကို ကျင့်သော ရဟန်းသည် ခန္ဓာငါးပါး၌ ငြီးငွေ့ စိတ်ပျက်မှု များပြားသည်ဖြစ်၍နေရမည်။ ယင်းသို့နေသည်ရှိသော် ခန္ဓာငါးပါးကို ပိုင်းခြား၍ သိ၏။ ပိုင်းခြား၍ သိသော ရဟန်းသည် ခန္ဓာငါးပါးမှ လွတ်မြောက်၏။ ဇရာ, မရဏ, သောက, ပရိဒေဝ, ဒုက္ခ, ဒေါမနဿ, ဥပါယာသ တို့မှ လွတ်မြောက်၏။ ဒုက္ခအားလုံးမှ လွတ်မြောက်၏-ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ဗြဟ္မာဘုံ
ပထမဈာန်ဘုံ
အထက်ပါ ဗြဟ္မာပါရိသဇ္ဇာ၊ ဗြဟ္မပုရောဟိတာ၊ မဟာဗြဟ္မာ သုံးဘုံကို ပထမဈာန်ရ ဗြဟ္မာတို့ နေထိုင်ရာဘုံ ဖြစ်သောကြောင့် ပထမဈာန်ဘုံ ဟုခေါ်သည်။ အဆင့်ဆင့် မဟုတ်ဘဲ တစ်ပြင်တည်း တည်နေကြသော်လည်း အသက် အရှည်အတို၊ ဘုံနိဗ္ဗာန်တို့၏ ခမ်းနားကြီးကျယ်ပုံ၊ ဘုန်းတန်ခိုး စသည်တို့တွင် ၎င်းတို့အားထုတ်ခဲ့သော အဓိပတိအားလျော်စွာ ကွာခြားကြသည်။
အနုဓမ္မသုတ်
ခန္ဓာငါးပါးတို့၌ အနိစ္စဟု အဖန်ဖန်ရှုမှတ်နေရမည်-အစရှိသည်ဖြင့် အထက် သုတ်အတိုင်း ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ --- ခန္ဓာငါးပါးတို့၌ ဒုက္ခဟု အဖန်ဖန်ရှုမှတ်နေရမည်-အစရှိသည်ဖြင့် အထက်သုတ် အတိုင်း ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ --- ခန္ဓာငါးပါးတို့၌ အနတ္တဟု အဖန်ဖန်ရှုမှတ်နေရမည်-အစရှိသည်ဖြင့် အထက် သုတ်အတိုင်း ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ဗြဟ္မာဘုံ
ဒုတိယဈာန်ဘုံ
ပရိတ္တာဘာ၊ အပ္ပမာဏာဘာ၊ အာဘဿရာ တို့ကို ဒုတိယဈာန် သုံးဘုံဟုခေါ်သည်။ ၎င်းသုံးဘုံသည်လည်း ကောင်းကင်တစ်ပြင်တည်း၌ပင် တည်ရှိကြသည်။ ထိုဗြဟ္မာတို့တွင် အာဘဿရဗြဟ္မာတို့သည် ဗြဟ္မာမင်း(မဟာဗြဟ္မာ) ဖြစ်သည်။
တတိယဈာန်ဘုံ
ပရိတ္တသုဘာ၊ အပ္ပမာဏသုဘာ၊ သုဘကိဏှာ ဤတတိယဈာန် သုံးဘုံသည် ဒုတိယဈာန် သုံးဘုံထက် မြင့်သော အထက်ကောင်းကင်ဝယ် တစ်ပြင်တည်း၌ပင် တည်ရှိကြသည်။
ကျမ်းကိုး
<References />
တကွာရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
တကွာရွာ(Takwar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်၊ လာတားကော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၁၈၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လာတားကော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၇၉ ဦး၊ မ ၆၂၈ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၂၀၇ ဦး နေထိုင်သည်။
အောက်ချိုင်းရွာ၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်
အောက်ချိုင်းရွာ (Aukchaing)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်၊ ဖိုးတုပ္ပုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၉၃၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖိုးတုပ္ပုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၂၃ ဦး၊ မ ၁၈၅၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၅၇၉ ဦးနေထိုင်သည်။
တကွာရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောက်ချိုင်းရွာ၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်လေးပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်လွတ်ရွာမရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မောက်မယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ
ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းသည် နှစ်ရာပေါင်းများစွာအတွင်း ပါဝင်သောနိုင်ငံများကို ထည့်သွင်းခြင်း၊ ပြည်ထောင်စု အဖြစ် ပေါင်းစပ်ခြင်း နှင့် ခွဲထုတ်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၁၇၀၇ တွင် အင်္ဂလန်ဘုရင့်နိုင်ငံတော် ( ၎င်းတွင် ၁၅၄၂ ခုနှစ်တွင် စာရင်းသွင်း ထည့်သွင်းခဲ့သော ဝေလနိုင်ငံ ပါဝင်သည်) နှင့် စကော့တလန် ဘုရင့်နိုင်ငံတော်တို့ ချုပ်ဆိုခဲ့သော ပြည်ထောင်စု စာချုပ်အရ ဂရိတ်ဗြိတိန် ဘုရင့်နိုင်ငံတော် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ၁၈၀၁ ခုနှစ်တွင် အိုင်ယာလန် ဘုရင့်နိုင်ငံတော် နှင့် ပြည်ထောင်စု အဖြစ် ပေါင်းစည်း၍ ဂရိတ်ဗြိတိန် နှင့် အိုင်ယာလန် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် အိုင်ယာလန်၏ အစိတ်အပိုင်းတော်တော်များများမှာ ယူကေမှ ခွဲထွက်သွားခဲ့သဖြင့် လက်ရှိရှိနေသော ဂရိတ်ဗြိတိန် နှင့် မြောက်အိုင်ယာလန် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း သာကျန်ရှိပြီး ထိုအမည်ကို ၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် တရားဝင် ပြောင်းလဲခေါ်ဆိုခဲ့သည်။
အနီးအနားရှိ မန်းကျွန်း၊ ဂန်းဇီး နှင့် ဂျာစီ တို့မှာ ယူကေ၏ အစိတ်အပိုင်း မဟုတ်ဘဲ ဗြိတိသျှအစိုးရ၏ ဘုရင့်အစောင့်အရှောက်ခံနယ်မြေ များသာ ဖြစ်ကြပြီး ဗြိတိသျှအစိုးရမှ ကာကွယ်ရေးနှင့် နိုင်ငံတကာ ကိုယ်စားပြုမှုများကို တာဝန်ယူထားသည်။ ထို့ပြင် ဗြိတိသျှတို့၏ ရေမြေခြား ပိုင်နက် ၁၄ ခု ရှိပြီး ၎င်းမှာ ဗြိတိသျှအင်ပိုင်ယာ၏ နောက်ဆုံးကျန်ရစ်သော အစိတ်အပိုင်းများ ဖြစ်ပြီး ဗြိတိသျှ အင်ပါယာမှာ ၁၉၂၀ ခုနှစ်များအတွင်း အထွဋ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့စဉ်က ကမ္ဘာ့မြေထု၏ ၄ ပုံ ၁ပုံခန့် နှင့် ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ ၃ ပုံ ၁ ပုံခန့်ကို လွှမ်းခြုံ အုပ်စိုးထားနိုင်ခဲ့ကာ သမိုင်းတွင် အကြီးကျယ်ဆုံး အင်ပိုင်ယာ တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှတို့၏ လွှမ်းမိုးမှုအား ၎င်းတို့ကိုလိုနီဖြစ်ခဲ့ဖူးသော နိုင်ငံများ၏ ဘာသာစကား၊ ယဉ်ကျေးမှု နှင့် ဥပဒေနှင့် နိုင်ငံရေးစနစ်တို့တွင် လေ့လာ တွေ့ရှိနိုင်သည်။
ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းသည် စည်းမျဉ်းခံဘုရင်စနစ် နှင့် ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီစနစ် ကျင့်သုံးသော နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ ဘုရင်မ ဖြစ်သော ဒုတိယ အယ်လီဇဘက် သည် ၁၉၅၂ ခုနှစ်မှ စတင် အုပ်စိုးခဲ့ပြိး ၂၀၂၂ခုနှစ်တွင် ဒုတိယ အယ်လီဇဘက် နတ်ရွာစံခဲ့ရာ အိမ်ရှေ့စံ ချားလ်မင်းသား သည် တတိယမြောက်ချားလ်ဘုရင်ဖြစ်လာခဲ့သ ည်။တတိယမြောက်ချားလ်ဘုရင်သည် ဗြိတိန်နိုင်ငံ နှင်ဓနသဟာယနိုင်ငံများ၏ဧကရာဇ်အဖြစ် ၂၀၂၂ခုနှစ် စက်တင်ဘာ လ ၈ရက်မှ စတင်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။လက်ရှိဗြိတိန်နိုင်ငံ ၏ ဝန်ကြီးချုပ်မှာ ရီရှီဆူးနက်ခ် ဖြစ်သည်။ရီရှီဆူးနက်ခ်သည် ယူကေ၏ ပထမဆုံး အာရှနွယ်ဖွားအိန္ဒိယမိဘနှစ်ဦးမှ ဖွားမြင်သော ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်သည် ။
မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့မှာ လန်ဒန်မြို့ ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့မြို့တော်တစ်ခုဖြစ်ကာ ငွေကြေးဗဟိုဌာန တစ်ခု ဖြစ်ပြီး မက်ထရိုပိုလစ်တန်ဒေသ၏ လူဦးရေမှာ ၁၄ သန်းကျော် ရှိသည်။ အခြားသော အဓိက မြို့တော်ကြီးများမှာ ဘာမင်ဂမ်မြို့ ၊ မန်ချက်စတာမြို့၊ ဂလက်စဂိုမြို့၊ လီဗာပူးမြို့ နှင့် လိဒ်မြို့တို့ ဖြစ်ကြသည်။ စကော့တလန်နိုင်ငံ၊ ဝေလနိုင်ငံ နှင့် မြောက်အိုင်ယာလန်နိုင်ငံတို့တွင် သီးခြားအစိုးရများ ရှိကြပြီး ကွဲပြားသော အာဏာများ ပိုင်ဆိုင် ကြသည်။ ယူကေသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပထမဆုံးသော စက်မှုနိုင်ငံ ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၁၉ ရာစုနှစ် ၂၀ ရာစု အစောပိုင်း တကမ္ဘာလုံးတွင် စိန်ခေါ်မှု မရှိသော "ပက်စ် ဘရစ်တန်နီကာ" ဟု ခေါ်သော အချိန်အပိုင်းအခြားတွင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဩဇာအာဏာ အရှိဆုံး နိုင်ငံ ဖြစ်ခဲ့သည်။    ၂၁ ရာစုတွင်လည်း ယူကေသည် အင်အားကြီးနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ အဖြစ်ဆက်လက်တည်ရှိကာ    နိုင်ငံတကာတွင် စီးပွားရေး၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ စစ်ရေး၊ သိပ္ပံပညာ၊ နည်းပညာနှင့် နိုင်ငံရေး အရ လွှမ်းမိုးမှု ရှိသည်။ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းသည် အကြမ်းမျဉ်း စုစုပေါင်းပြည်တွင်းထုတ်ကုန် အရ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဆဌမမြောက် စီးပွားရေးအရ အကြီးမားဆုံး နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ဝယ်ယူနိုင်စွမ်းအား ကွာခြားမှုနှုန်း (PPP) အရ အဌမမြောက် အကြီးဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဝင်ငွေ မြင့်မားသောနိုင်ငံဖြစ်ပြီး အလွန်မြင့်မားသော လူထုဖွံ့ဖြိုးမှု ညွှန်းကိန်း ရှိကာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အဆင့် ၁၈ ရှိသည်။ နိုင်ငံတကာအဆင့်သတ်မှတ်မှုများအရ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှု နှင့် လူ့သက်တမ်း တို့တွင်လည်း မြင့်မားသော အဆင့် ရရှိသည်။ ၎င်းသည် နျူးကလီးယားလက်နက် ပိုင်ဆိုင်သော နိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် စစ်ရေးစရိတ် စတုတ္ထမြောက် သုံးစွဲမှု အများဆုံး နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ယူကေသည် ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အမြဲတမ်းအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ၁၉၄၆ ခု ပထမအကြိမ် အစည်းအဝေးကတည်းကပင် ဖြစ်သည်။
ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းသည် ဓနသဟာယနိုင်ငံများအဖွဲ့ ၊ ဥရောပကောင်စီ ၊ ဂျီဆဲဗင်း၊ ဆယ်နိုင်ငံအဖွဲ့ ၊ ဂျီတွမ်တီး၊ မျက်လုံးငါးစုံအဖွဲ့ ၊ ကုလသမဂ္ဂ၊ နေတိုး ၊ အောကပ်စ် ၊ စီးပွားရေးပေါင်းတူလုပ်ဆောင်ရေးနှင့် ဖွဲ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအဖွဲ့အစည်း (OECD)၊ အင်တာပိုလ် နှင့် ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေး အဖွဲ့ တို့၏ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ ယူကေသည် အဓိက ဥရောပနိုင်ငံများ၏ တရားဝင်မဟုတ် စုစည်းထားသော ဘစ်ဖိုး အဖွဲ့၏ အစိတ်အပိုင်းလည်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဥရောပ အဖွဲ့အစည်းနှင့် ၎င်းကို ဆက်ခံသော ဥရောပသမဂ္ဂတို့၏ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအဖြစ် စတည်တည်ထောင်သော ၁၉၇၃ ခုနှစ်မှ စ၍ ပါဝင်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၁၆ ခု ပြည်လုံးကျွတ်ဆန္ဒခံယူပွဲ၏ ရလဒ်ကြောင့် ၂၀၂၀ တွင် နှုတ်ထွက်ခဲ့သည်။
ဟင်နိုဗာ မင်းဆက်
အန်းဘုရင်မသည် ၁၇၁၄ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့လေရာ နန်းလျာ မကျန်ခဲ့ချေ။ အန်းဘုရင်မ၏ အရိုက်အရာကို ပထမဂျိမ်းဘုရင်၏ သမီးတော်အငယ် အယ်လစ်ဇဗက် မင်းသမီးမှ ဆင်းသက်ခဲ့သော ဟင်နိုဗာမြို့စား ဂျာမန်မင်းသား ပထမဂျော့က ဆက်ခံခဲ့လေသေည်။ ပထမဂျော့ဘုရင် နန်းတက်သောအချိန်တွင် ပါလီမန်မှာ နိုင်ငံတွင်း၌ အရေးအပါဆုံး အဓိကအင်အားစု ဖြစ်နေလေပြီ။ ထို့ပြင် ပထမ ဂျော့သည် အင်္ဂလိပ်စကား မတတ်သည့်ပြင် အင်္ဂလန်ပြည်၏ အရေးကိစ္စများတွင်လည်း စိတ်ပါဝင်စားလှခြင်း မရှိချေ။ ပါလီမန်ကို ကြီးစိုးနေသော ဝှစ်ပါတီနှင့်သာ လွှဲထားခဲ့သည်။ ဒုတိယဂျော့လက်ထက်တွင်လည်း ထို နည်းနှင်နှင်ပင် ဖြစ်ခဲ့လေရာ နိုင်ငံ၏ တာဝန်မှာ ဘုရင်မှသည် သူ၏ ဝန်ကြီးများနှင့် ပါလီမန်သို့ လွှဲပြောင်း သွားလေတော့သည်။ ထိုဝန်ကြီးများ၏ အစည်းအဝေးသို့ ပထမဂျော့လက်ထက်မှစ၍ ဘုရင်များသည် သဘာပတိအဖြစ် တက်ရောက် မဆောင်ရွက်တော့သဖြင့် ဝန်ကြီးတစ်ဦးက ဘုရင့်ကိုယ်စား သဘာပတိအဖြစ် ဆောင်ရွက်လေသည်။
ထိုအခါ ဝှစ်ပါတီတွင် ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သူ ဆာရောဗတ် ဝါလပိုသည် ထိုသို့ ဘုရင့်ကိုယ်စား ဆောင်ရွက်ရာမှ နောင်အခါတွင် ဝန်ကြီးများ၏ အကြီးအမှူး၊ တစ်နည်းဆိုသော် ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာလေသည်။
သို့ဖြင့် ဂရိတ်ဗြိတိန်ကို ပါလီမန်အတွင်း အများစုက အုပ်ချုပ်သည့် အစဉ်အလာ ပေါ်ပေါက်ခဲ့လေသည်။ ၁၇၂၁ ခုနှစ်မှ ၁၇၄၂ ခုနှစ်အထိ ဝါလပိုသည် အင်္ဂလန်ပြည်ကို ဦးဆောင် အုပ်ချုပ်ခဲ့ရလေသေည်။ ဝါလပို လက်ထက်တွင် လာဘ်ပေး လာဘ်ယူမှုများကြောင့် နာမည်ပျောက်ခဲ့ရသော်လည်း သူ၏ဝါဒများမှာ တိုင်းပြည်အတွက် များစွာ အကျိုးရှိခဲ့လေသည်၊ သူသည် ပါလီမန်ကို ယခင်ကထက် တန်ခိုးကြီးလာအောင် ဆောင်ရွက်ခဲ့၏။ ပြည်တွင်းပြည်ပ ငြိမ်းချမ်းမှုကို လိုလားခဲ့သည်။ သို့ဖြစ်၍ အင်္ဂလန်ပြည်သည် ဥရောပတိုက်စစ်ပွဲများတွင် မပါဝင်ဘဲ နေနိုင်သမျှ နေနိုင်အောင် ကြိုးပမ်းခဲ့လေသည်။ သို့ကြိုးပမ်းခဲ့သည်မှာလည်း တစ်နည်းအားဖြင့် ကုန်စည် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးစေရန်အတွက် ဖြစ်လေသည်။ အုပ်ချုပ်ရေးတွင် မျှတမျှရှိရန် လိုလားသည်ဟု ဆိုသော်လည်း နိုင်ငံရေး အတိုက်အခက်များနှင့် ပူးပေါင်းခဲ့သည်ဟု ဆိုလေသည်။ ဝါလပိုသည် ငြိမ်းချမ်းမှုကို လိုလားသူဖြစ်သော်လည်း ၁၇၃၉ ခုနှစ်တွင် စပိန်ပြည်နှင့် မတတ်သာဘဲ စစ်တိုက်ခဲ့ရလေသည်။ ထိုစစ်ပွဲမှာ ဩစတြီးယား နန်းလုစစ်ပွဲနှင့် ရောထွေးသွားသည်နှင့် ထိုနန်းလု စစ်ပွဲတွင်လည်း ပါဝင်ရပြန်လေသည်။ သို့ဖြစ်၍ ၁၇၄၂ ခုနှစ်တွင် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်လိုက်လေသည်။
နယ်သစ်များအရေး
၁၆ ရာစုနှစ်မှစ၍ ဗြိတိန် ကုန်သည်များသည် ဟဒ်ဆန်းဗေးကုမ္ပဏီ၊ အရှေ့အိန္ဒိယ ကုမ္ပဏီစသည့် ကုမ္ပဏီများ တည်ထောင်ကာ ဝေးကွာလှသော ပင်လယ်ရပ်ခြား ဒေသများသို့ သွားရောက်၍ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဌာနများ ဖွင့်ခဲ့ကြလေသည်။ မြောက်အမေရိကတိုက်နှင့် အနောက်အိန္ဒိယ ကျွန်းစုများတွင်လည်း နယ်သစ်များ ဖွင့်လှစ်ခဲ့၏။ ထိုအဝေးရောက် ကုန်စည်ရောင်းဝယ်ရေးဌာနခွဲများ၏ ဗဟိုဌာနကြီးများတည်ရှိရာ လန်ဒန်မြို့၌ နယ်သစ်များမှ လက်ဖက်ခြောက်၊ သကြား၊ သားမွှေး၊ ဆေး စသည်တို့ကို အကြီးအကျယ် အရောင်းအဝယ်ပြုလုပ်လေသည်။ ထိုကြောင့် ဂရိတ်ဗြိတိန်မှာ တဖြည်းဖြည်း တိုးတက်ကြီးပွားလာ၏။ ၁၇ ရာစုနှစ်လောက်တွင် ဥရောပတိုက်မှ နိုင်ငံများ တစ်နိုင်ငံနှင့် တစ်နိုင်ငံ ကုန်စည် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးတွင်လည်းကောင်း၊ နယ်သစ်များဖွင့်လှစ်ရေး တွင်လည်းကောင်း အပြိုင်အဆိုင်များဖြစ်လာကြလေသည်။ အထူးသဖြင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံနှင့် ဗြိတိန်နိုင်ငံတို့သည် မြောက်အမေရိကတိုက်၌ နယ်သစ်များ အလုအယက် ချဲ့ထွင်ခဲ့လေသည်။
ထိုကြောင့် ဥရောပတိုက်နှင့် အမေရိကတိုက်တွင် အင်္ဂလန်နှင့် ပြင်သစ်တို့ စစ်တိုက်ကြရလေသည်။ ၁၇၅၆ ခုနှစ်မှ ၁၇၆၃ ခုနှစ်အထိ ဖြစ်ပွားခဲ့သော ခုနစ်နှစ်စစ်ပွဲ (၁၇၅၆-၁၇၆၃)တွင် ဗြိတိန်သည် အောင်ပွဲများစွာ ရခဲ့လေသည်။
ထိုအခါ ဝီလျံပစ် အကြီးသည် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်နေခိုက် ဖြစ်သည်။
ဗြိတိသျှ ရေတပ်သည် အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစု နှင့် အာဖရိကတိုက်ရှိ ဗြိတိသျှနယ်သစ်စခန်းများတွင် ပြင်သစ်တို့ကို အနိုင်ရလိုက်လေ၏။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ တွင် ဆာရောဗတ် ကလိုက်သည် ဗြိတိသျှ တန်ခိုးအာဏာကို ခိုင်မြဲစွာ အခြေစိုက်ခဲ့၍ မြောက်အမေရိကတိုက်တွင် ဂျင်နရယ်ဝုသည် ကွီဗက်အနီး၌ ပြင်သစ် ဗိုလ်ချုပ် မွန်းကမ်းကို အောင်မြင်ခဲ့သဖြင့် ကနေဒါပြည်နယ်သည် အင်္ဂလိပ်တို့အပိုင် ဖြစ်သွားခဲ့လေသည်။ ၁၇၆၃ ခုနှစ်တွင် စစ်ပွဲကြီးပြီးဆုံးသွားသောအခါ ဗြိတိသျှသည် မြောက်အမေရိကတိုက်၌ အတ္တလန္တိတ်ကမ်းခြေမှ မစ်စစ်စပီမြစ်အထိ ကျယ်ပြန့်သော နယ်မြေများကို ရရှိလိုက်လေသည်။
အမေရိကန် ပြည်နယ်များ ဆုံးရှုံးရခြင်း
၁၇ဝ၅ ခုနှစ်တွင် တတိယ ဂျော့ဘုရင် နန်းတက်၏။ ထိုဘုရင်မှာ တိုရီပါတီကို လိုလားသူဖြစ်လေသည်။ ထို့ပြင် တိုင်းပြည်ရေးရာများကို မိမိ၏အစိုးရအဖွဲ့ဝန်ကြီးများနှင့်သာ လွှဲအပ် မထားလိုဘဲ ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်လိုသူလည်း ဖြစ်၏။ တတိယဂျော့နှင့် လော့နော့တို့ လူစုသည် တိုရီပါတီအာဏာရအောင် ကြိုးစားခဲ့သည်။ ပါလီမန်တွင် မိမိ၏ဘက်သို့ ပါသည့် သူများကို ပါတီဖွဲ့ကာ အင်အားဖြည့်တင်းပေးခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဝန်ကြီးအဖွဲ့တွင် မိမိယုံကြည်စိတ်ချရသူများကိုသာ ခန့်ထားခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း ဝန်ကြီးတစ်ဖွဲ့ပြီးတစ်ဖွဲ့ ဖြုတ်ချနိုင်ခဲ့ပြီးလျှင် နောက်ဆုံး၌ သူသည် ကိုယ်စားလှယ်တော်ဟု ဆိုရမည်ဖြစ်သော လော့နော့သည် ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာလေသည်။ ထိုအချိန်တွင် ပါလီမန် အတွင်း၌ ဘုရင့်မိတ်ဆွေများ ခေါ်သူ၏ ပါတီဝင်များမှာ အတော် အင်အားကောင်းလျက် ရှိနေလေပြီ။
ထိုသို့ ဝှစ်ပါတီနှင့် ဘုရင်တို့ အာဏာလုနေစဉ် အတောအတွင်း နယ်သစ်များ အရေးတို့ကို ဂရုမထားနိုင်ဘဲ ဖြစ်ကတတ်ဆန်း စီမံခန့်ခွဲ ဆောင်ရွက်ခဲ့လေသည်။ ထိုစဉ်က ဗြိတိသျှအစိုးရမှာ ခုနစ်နှစ်စစ်ပွဲကြောင့် အကြွေးများတင်လျက်ရှိလေ၏။ ထိုကြောင့် ထိုကြွေးများကို ထိုနယ်သစ်များကပါ ကူညီပေးဆပ်ရန် ဆုံးဖြတ်ပြီးသော် ထိုအကြွေးများဆပ်နိုင်ရန် နယ်သစ်များတွင် အခွန်သစ်များ စည်းကြပ်စေ၍ အခွန်များကို အတင်းအကြပ် ကောက်ခံစေလေ၏။
နယ်သစ်များမှာ ဗြိတိသျှအစိုးရ၏ ဂရုတစိုက် အုပ်ချုပ်ခြင်း မခံရဘဲ ဗြိတိသျှ ပါလီမန်တွင်လည်း ကိုယ်စားလှယ် လွှတ်နိုင်ခွင့် မရခဲ့သောကြောင့် အခွန်များ ကောက်ခံခြင်းသည် ဥပဒေစည်းမျဉ်းနှင့် မလျော်ဟု မကျေမနပ်ဖြစ်ကာ အပြင်းအထန် ကန့်ကွက်ကြလေသည်။ ထိုမျှမကသေး၊ ဗြိတိသျှတို့၏ ဥပဒေ စည်းကမ်း များကို လိုက်နာခြင်းမပြုတော့ဘဲ ဗြိတိသျှစစ်တပ်များကိုပင် ခုခံရန် အသင့်ပြင်ဆင်ခဲ့ကြလေ၏။ ဂျော့ဘုရင်နှင့် လော့နော့တို့ကလည်း မိမိတို့၏ သဘောထားကို အလျှော့ပေးရန် ငြင်းဆိုခဲ့ကြလေသည်။ ထိုကြောင့် မကျေနပ်မှု ယမ်းအိုးကြီးသည် တဖြည်းဖြည်း အခြေအနေဆိုးလာပြီးလျှင် ၁၇၇၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၄ ရက်နေ့တွင် ပေါက်ကွဲလေသည်။ ယင်းသို့ဖြင့် အမိတိုင်းပြည်နှင့် နယ်သစ်တို့ကို တိုက်ကြရသော အမေရိကန် လွတ်လပ်ရေးစစ်ပွဲကြီး စတင်ဖြစ်ပွားလေ တော့သည်။
ဗြိတိသျှစစ်တပ်များသည် ဆာရာတိုဂါ တိုက်ပွဲတွင် အရေးနိမ့်ပြီးသောအခါ ပြင်သစ်တို့သည် နယ်သစ်များဖက်မှ ပါဝင် တိုက်ခိုက်လေသည်။ ခုနစ်နှစ်စစ်ပွဲအတွင်းက ဗြိတိသျှတို့အား အညံ့ခံခဲ့ရသည်ကို လက်တုံ့ ပြန်သောအားဖြင့် အခြားဥရောပနိုင်ငံများကလည်း နယ်သစ်များဘက်မှ ကူညီခဲ့လေရာ ဗြိတိန် မှာ တစ်ဦးနှင့် အများ ယှဉ်ပြိုင်နေရလေ၏။ ၁၇ဝ၁ ခုနှစ်တွင် ယော့တောင်း၌ ဂျင်နရယ် ကွန်းဝေါလစ်သည် နယ်သစ်တပ်များထံ လက်နက်ချလိုက်ရပြီးလျှင် ၁၇၈၂ ခုနှစ်တွင် လော့နော့သည် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ရလေသည်။ အမေရိကန်နယ်သစ်များ ဆုံးရှုံး သွားရသည့်အတွက် ဘုရင့်အာဏာကို ကန့်သတ်လိုက်သကဲ့သို့ဖြစ် သွားလေတော့သည်။ ယင်းသို့ဖြင့် ဝှစ်ပါတီသည် ပြန်၍ အာဏာရရှိခဲ့ပြီးလျှင် အမေရိကန်နယ်သစ်များ၏ လွတ်လပ်ရေးကို အသိအမှတ်ပြုလိုက်လေ၏။ တတိယ ဂျော့ဘုရင်သည် မိမိတန်ခိုးအာဏာရရှိမှုကို ခေါင်းမာမာနှင့်ပင် ဆက်လက် ကြိုးစားခဲ့သေးသည်။ သို့သော် အခြား ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ သောကများလှသဖြင့် စိတ်ထိခိုက်သွားကာ မကြာမီ စိတ်နောက် သွားလေသည်။
စက်မှုလုပ်ငန်း အရေးပုံ
၁၈ ရာစုနှစ်များအတွင်း ဗြိတိန်၌ အရေးပါသော ပြောင်းလဲမှုများသည် လယ်ယာ လုပ်ငန်းတွင်လည်းကောင်း၊ သယ်ယူ ပို့ဆောင်ရေးတွင်လည်းကောင်း၊ ကုန်ထုတ်လုပ်ရေးတွင်လည်း ကောင်း ပေါ်ပေါက်ခဲ့လေသည်။ လယ်ယာလုပ်ငန်းတွင် ရှေးသမရိုးကျ နည်းစနစ်များအစား တိုးတက်ကောင်းမွန်သော နည်းသစ်စနစ်သစ်များဖြင့် စမ်းသပ်စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ခဲ့ရာ အသီးအနှံများ ပိုမိုဖြစ်ထွန်းလေသည်။ မျိုးကောင်းမျိုးသန့် တိရစ္ဆာန်များကိုလည်း ရရှိလေသည်။ ထိုအခါ တောရွာများရှိ ဘုံမြေများကိုပင် တိရစ္ဆာန် မွေမြူရေးအတွက် သိမ်းယူကြသဖြင့် လယ်ယာလုပ်ငန်းဖြင့် အသက်မွေးသူ အတော်များများသည် အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်ကာ ရွာများမှ ထွက်ခွာခဲ့ရလေသည်။ ထို အလုပ်လက်မဲ့များသည် မြို့များရှိ စက်ရုံများတွင် သွားရောက် လုပ်ကိုင်ကြလေသည်။ စက်ရုံများ ပေါ်ပေါက်လာသည်မှာလည်း မကြာလှသေးပေ။
ရှေးဦးစွာ အထည်အလိပ်များကို လက်ဖြင့် ရက်လုပ်ရာမှ စက်ဖြင့် ရက်လုပ်နိုင်ရန် ကြိုးစားကြံစည်ခဲ့သည်တွင် ဖြစ်မြောက် အောင်မြင်ခဲ့၏။ ထိုကြောင့် အထည်ရက်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းမှာ အိမ်တွင်းလက်မှုလုပ်ငန်းတစ်ခု အဖြစ်မှ စက်မှုလုပ်ငန်း ဖြစ်လာလေသည်။ ဤသို့ဖြင့် စက်များကို ကျွမ်းကျင်သော လက်မှုပညာသည်များ နေရာတွင် အစားထိုးနိုင်ခဲ့ပြီးလျှင် စက်ရုံအများအပြား ပေါ်ပေါက်ခဲ့လေသည်။ အစတွင် စက်များကို ရေအားဖြင့် လှည့်၏။ နောက်ရေနွေးငွေ့စက် တီထွင် အောင်မြင်သောအခါ ရေနွေးငွေ့ဖြင့် လည်စေလေသည်။ ထို အခါ ကျောက်မီးသွေးနှင့် သံများ အကြီးအကျယ် တူးဖော်လုပ်ကိုင်လေသည်။ စက်ရုံများတွင်သာမက သတ္တုတွင်းများ တွင်လည်း ရေနွေးစက်များကို အသုံးပြုကြ၏။ ကုန်ကြမ်းများ ရရှိနိုင်ရေးနှင့် ကုန်ချောများကို ဖြန့်ချိနိုင်ရေးအတွက် တူးမြောင်း များနှင့် လမ်းများကိုဖောက်လုပ်ကာ ဆိပ်ကမ်းများကိုလည်း ပိုမို ကောင်းမွန်အောင် ပြုပြင်ကြလေသည်။