cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
မြန်မာဘုရင့်တပ်မတော်
Cavalry
Later in the 18th and 19th centuries, Manipuri horsemen formed the Cassay Horse (MY ကသည်း မြင်း), the elite cavalry unit in the Burmese cavalry corps.
Artillery
During the 16th century, the Burmese artillery and musketeer corps were originally made up exclusively of foreign (Portuguese and Muslim) mercenaries. But by the mid-17th century, mercenaries, who had proven politically dangerous as well as expensive, virtually had disappeared in favor of cannoneers and matchlockmen in the Burmese military ahmudan system. However, the men who replaced the mercenaries were themselves descendants of the mercenaries who had settled in their own hereditary villages in Upper Burma where they practiced their own religion and followed their own customs.
Navy
The naval arm of the army consisted mainly of river-faring war boats. Its primary missions were to control the Irrawaddy, and to protect the ships carrying the army to the front. The major war boats carried up to 30 musketeers and were armed with 6- or 12-pounder cannon. By the mid-18th century, the navy had acquired a few seafaring ships, manned by European and foreign sailors, that were used to transport the troops in Siamese and Arakanese campaigns.
Note that the Arakanese and the Mon, from the maritime regions, maintained more seaworthy flotillas than inland riverborne "navy" of the Royal Burmese Army. The Arakanese in particular fielded a formidable seagoing navy that terrorized the coasts of Bay of Bengal during the 15th and 17th centuries.
Attire
The formal attire of the field infantry was minimalist. Ordinary foot soldiers were typically dressed only in thick quilted cotton jackets called taikpon (MY တိုက်ပုံ), even in the campaigns that required them to cross thick jungles and high mountains. Their dresses were hardly enough to keep the conscripts warm during the army's punishing, many-week-long marches. The palace guards wore more ostentatious uniforms—Bayinnaung's palace guards wore "golden helmets and splendid dresses"—and rode horses and elephants. In the First Anglo-Burmese War, a Western observer at the Burmese capital noted of the army leaving for the front: "each man was attired in a comfortable campaign jacket of black cloth, thickly wadded and quilted with cotton".
Standing army
The size of the regular standing army, the Palace Guards and the Capital Defense Corps, was in low thousands only, even in wartime. Even under Bayinnaung, the much celebrated soldier king whose reign was marked by a series of constant military campaigns, the Capital Defense Corps was only about 4000 strong. In 1826, right after the First Anglo-Burmese War, a British envoy reported a capital garrison of 4000 to 5000. In peacetime, the size was even smaller. In 1795, another British envoy found 2000 troops, including about 700 palace guards, at the capital Amarapura.
Wartime army
The general strength of the wartime army varied greatly depending on a number of factors: the authority of the king, the population of the territories he controlled, and the season of year. Because most of the conscripts were farmers, most wars were fought during the dry season. The famous Forty Years' War was largely fought during the dry season, and armies went back to till the land during the rainy season. Only a few times in the imperial era was the decision to extend the campaign to the rainy season made, most notables being the First Anglo-Burmese War and the Burmese–Siamese War (1765–1767).
The maximum size of the army ultimately depended on that of the overall population from which to draw levies. During the Ava period (1364–1555), when the country was divided into several small fiefdoms, each petty state could probably have mobilized 10,000 men at most. (The Burmese chronicles routinely report numbers at least an order of magnitude higher but these numbers have been dismissed by historians.) The latter kingdoms (Toungoo and Konbaung dynasties) with larger populations certainly fielded larger armies. The crown practiced the policy of having conquered lands provide levies to his next war effort. Historian GE Harvey estimates that Bayinnaung likely raised about 70,000 men for his 1568–1569 invasion of Siam while early Konbaung kings likely raised armies of 40,000 to 60,000.
Military technology
The main weaponry of the infantry largely consisted of swords, spears and bow and arrows down to the late 19th century although the use of firearms steadily increased starting from the late 14th century. The infantry units were supported by cavalry and elephantry corps. War elephants in particular were the heavily sought after as they were used to charge the enemy, trampling them and breaking their ranks. Elephantry and cavalry units were used in warfare down to the 19th century. Encounters with Burmese war elephants were recorded by the Mongols in their late 13th century invasions of Burma.
Introduction of firearms
The introduction of firearms first came to Burma from Ming China in the late 14th century. State-of-the-art Chinese military technology reached northern mainland Southeast Asia by way of Chinese traders and renegade soldiers, who despite the Ming government's prohibition, actively smuggled primitive handguns, gunpowder, cannon and rockets. True metal barreled handguns, first developed in 1288, and metal barreled artillery from the first half of 14th century had also spread. During the same period, Chinese and Arab-style firearms were also in use at the coast.
LulzRaft
LulzSec သည် ကွန်ပျူတာ ဟက်ကာအဖွဲ့ဖြစ်ပြီး ကနေဒါဝဘ်ဆိုဒ်များအား ဆက်တိုက်ဆိုသလို တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတကာ၏ ဂရုပြုခြင်းကို ခံရသည်။ သူတို့၏ ပစ်မှတ်များတွင် Conservative Party of Canada နှင့် Husky Energy တို့ပါဝင်သည်။ ၂၀၁၁ ဇွန် ၇ တွင် LulzRaft မှ ကနေဒါ ဝန်ကြီးချုပ် စတီဖင် ဟာပါ၏ ဇာတ်ကြောင်းအမှားအား မှားယွင်းစွာ ရေးသားကာ Conservative Party of Canada ဝဘ်ဆိုဒ်အား ဟက်ခဲ့သည်။ ယင်းကဲ့သို့ မဟုတ်မမှန် သတင်းအမှားသည် တွယ်တာမှတဆင့် ပျံ့နှံ့ခဲ့သည်။ ဝန်ကြီးချုပ်၏ ပြောခွင့်ရပုဂ္ဂိုလ်က ယင်းဇာတ်လမ်းအား ငြင်းဆိုခဲ့သည်။
မြန်မာဘုရင့်တပ်မတော်
Introduction of firearms
The lack of firearms was a major factor in the army's lackluster performance against the smaller Shan states in the late 15th and early 16th centuries. The Shans had soon learned to replicate Chinese arms and military techniques, and were able to strengthen their position not only against Ava but also against Ming China itself. Shan states at the Yunnan border (in particular, Mohnyin and Mogaung) were the first soon put this military technology to use. Despite their relatively small size, Mogaung in the 14th century and Mohnyin in the late 15th and early 16th centuries, raided much larger Upper Burma for decades.
LulzRaft
LulzRaft အဖွဲ့သည် ဇွန် ၈ တွင် ပါတီအလှူရှင်များ၏ အချက်အလက်များပါဝင်သည့် database တစ်ခုအား ထပ်မံတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ယင်းတွင် အလှူရှင်များ၏ အီးမေးလ်များ အိမ်လိပ်စာများ ပါဝင်သည်။ အဖွဲ့သည် Husky Energy အားလည်း တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ဤကဲ့သို့ တိုက်ခိုက်မှုသည် ယခင်တိုက်ခိုက်မှုမှ အကျိုးဆက်ဖြစ်ပြီး ပြည်သူများအား ဓာတ်ငွေ့အား အလကားပေးသုံးကြောင်း ကတိပြုသည့်စာစောင်အား တင်ထားခဲ့သည်။
မှတ်ချက်ပေးသူအချို့က အဖွဲ့အား Conservative ပါတီအား မနှစ်သက်ကြသူများဟု ထင်ကြေးပေးကြသော်လည်း LulzRaft မှ ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်သည်မှာ သူတို့သည် နိုင်ငံရေးသမားများအား မနှစ်သက်ကြသူများဟု ဆိုသည်။ အချို့က Copycat effect ကြောင့် တိုက်ခိုက်ရန် စိတ်ကူး ရလာသည်ဟုဆိုကြသော်လည်းယင်းအဖွဲ့သည် LulzSec နှင့် ဆက်နွယ်မှု ရှိလေသလား မသိရပေ။
မြန်မာဘုရင့်တပ်မတော်
Introduction of firearms
However, this early technological advantage of the Shan states vis-a-vis Ava was gradually neutralized by the continued spread of the firearms. By the mid-16th century, the introduction of better firearms from Europe had reversed the positions, and helped Toungoo Dynasty annex all of the Shan states for the first time.
Arrival of European firearms
Western firearms and early modern warfare first arrived at the shores of Burma in the early 16th century by way of Portuguese mercenaries. The matchlock musket, first invented in Germany in the mid-15th century, arrived to Burma in large quantities starting in the 1530s. Cannon and matchlocks supplied by Portuguese mercenaries proved superior in accuracy, safety, ballistic weight and rapidity of fire.
Firearms became a pillar of the new imperial order. Starting with the Hanthawaddy Kingdom, foreign gun makers were encouraged to establish foundries, which were even able to export to neighboring countries. For example, some of the firearms found in Malacca when the Portuguese took it in 1511 came from gun foundries in Lower Burma. Royal artisans produced gunpowder and matchlocks throughout the Toungoo period. Guns were also secured from China and various Tai-Shan realms. By the 17th century, mainland Southeast Asia was "fairly awash with guns of every kind". In some late 16th century campaigns, as high as 20–33 percent of the troops were equipped with muskets. In 1635, 14 to 18 percent of Burma's royal troops used firearms. Expanding maritime trade after mid-18th century, a coincident increase in the quality of European handguns, and the frequency of warfare all contributed to increased integration of firearms. By 1824, on the eve of First Anglo-Burmese War, anywhere from 29 to 89 percent of Konbaung field armies were equipped with guns, with 60 percent a reasonable average.
နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ပင်လုံ)
နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ပင်လုံ) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ပင်လုံမြို့ရှိ နည်းပညာတက္ကသိုလ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး လွိုင်လင်-နမ့်စန် ကားလမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ တက္ကသိုလ်ကို ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၁၀၁ ဧက ကျယ်ဝန်းသည်။
ဆောင်ပလန်ရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်
ဆောင်ပလန်ရွာ (Hsawngpalan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ ရီလုံရီကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၈၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရီလုံရီကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၇၉ ဦး၊ မ ၂၈၂၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၆၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။
နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ပင်လုံ)
နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ပင်လုံ)တွင် ဘွဲ့ကြိုနှင့် ဘွဲ့လွန်သင်တန်းများ တက်ရောက်နိုင်သည်။
မြန်မာဘုရင့်တပ်မတော်
Arrival of European firearms
The cannon were also integrated to siege warfare although the Burmese like many other Southeast Asians regarded the cannon for their imposing appearance and sound than actual usefulness. By the mid-18th century, small 3-inch caliber cannon were widely used in the sieges Pegu and Ayutthaya.
ဆောင်ပလန်ရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖယ်ခုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြန်မာဘုရင့်တပ်မတော်
Arrival of European firearms
However, the quality of domestically produced and Chinese firearms perpetually remained inferior to European ones. The court concentrated on procuring coastal imports, which—given the demands of campaigning and the guns' rapid deterioration in tropical conditions—became an endless task. Thus a principal responsibility of coastal governors was to procure firearms through purchases and levies on incoming ships. Royal agents also purchased guns as far afield as India and Aceh; while diplomatic approaches to Europeans typically focused on this issue. King Bodawpaya (r. 1782–1819) obliged Burmese merchants plying the Irrawaddy to supply specified quantities of foreign guns and powder in lieu of cash taxes.
Widening technology gap with European powers
The quality gap between locally manufactured guns and European arms continued to widen as new rapid advances in technology and mass production in Europe quickly outstripped the pace of developments in Asia. Important developments were the invention of the flintlock musket and mass production of cast-iron cannon in Europe. The flitntlock was much faster, more reliable and more user-friendly than the unwieldy matchlock, which required one hand to hold the barrel, and another to adjust the match and pull the trigger.
By the late 17th century, gunmaking was no longer a relatively simple affair as had been the case with the matchlock but had become an increasingly sophisticated process that required highly skilled individuals and complex machinery. Southeast Asian rulers could no longer depend on Europeans or foreign Asians to produce guns locally that were on par with those manufactured in Europe or European foundries in Asia. The Burmese like other Southeast Asians were dependent on the goodwill of the Europeans for the supply of their guns. The Europeans for their part were loath to provide the Southeast Asians with the means to challenge them. As a result, early Konbaung kings continually sought reliable European arms but rarely received them in quantity they wanted. Or sometimes, they could not pay for them. In the 1780s, the Chinese trade embargo of Burmese cotton greatly limited the crown's ability to pay for more advanced foreign firearms. Bodawpaya had to rely on domestic musket production, which could produce only low-tech matchlocks while the rival Siamese were transitioning to more advanced European and American supplied flintlocks. Still, the flintlock slowly began to replace the less efficient and less powerful matchlock in Burma. The army also began to obtain cast-iron cannon.
Training
The army maintained a limited regular training regimen for its Palace Guards and Capital Defense Corps but no formal training program for its conscripts.
Pwe-kyaung system
To train the conscripts, the army relied on the non-state funded pwe-kyaung (MY ပွဲကျောင်း ) monastic school system at the local level for the conscripts' basic martial know-how. The pwe-kyaungs which, in addition to a religious curriculum, taught secular subjects such as astrology, divination, medicine (including surgery and massage), horse and elephant riding, boxing (lethwei) and self defense (thaing). This system had been in place since Pagan times. In the lowland Irrawaddy valley but also to a lesser extent in the hill regions, all young men were expected to have received a basic level of (religious) education, and secular education (including martial arts) from their local Buddhist monastery.
Special units
Nevertheless, the pwe kyaung system was not sufficient to keep up with advances in military technology. In the 17th century, the army provided training in the use of firearms only to professional gun units. The average soldier was expected to fend for himself. Dutch sources record that when Burmese levies were mobilized in times of war, they were required to bring their own gunpowder, flints and provisions. It follows that when these recruits marched off to war with their own gunpowder and flints, they were clearly expected to use the guns that were normally kept under strict guard in a centralized magazine, and released to soldiers only during training or in times of war. Despite the majority of the conscripts not having received any formal training, the British commanders in the First Anglo-Burmese War observed that the musketry of the Burmese infantrymen under good commanders "was of formidable description".
The Palace Guards and the Capital Defense Corps received minimal formal military training. Western observers noted that even the elite Capital Defense Corps in the 19th century were not strong at drill. Special branches such as gun and cannon units also received some training. In the 1630s, foreign and indigenous gun regiments not only inhabited the land they had been granted, but that in the outfitting of a unit of 100 gunners, each man was issued a gun and all necessary supplies. Nonetheless, the skills of Burmese artillery men remained poor. In 1661, Dutch observers at the Burmese capital noted that Burma was in need of expert cannoneers than cannon. They noted that most of King Pye's arsenal of cannon remained unused because he lacked skilled cannoneers. Such was the lack of skilled artillery men that the French cannoneers captured by Alaungpaya quickly became the leaders of the Burmese artillery corps in the second half of the 18th century.
Strategy
The army's war strategy and fighting tactics generally remained fairly constant throughout the imperial era. The infantry battalions, supported by the cavalry and elephantry, engaged the enemy in the open battlefield. The arrival of European firearms did not lead to any major changes in battle techniques or transform traditional ideas of combat. Rather, the new weapons were used to reinforce traditional ways of fighting with the dominant weaponry still the war elephants, pikes, swords and spears. In contrast to European-style drill and tactical coordination, Burmese field forces generally fought in small groups under individual leaders.
Siege warfare and fortified defenses
The siege warfare was a frequent feature during the small kingdoms period (14th to 16th centuries) when the small kingdoms or even vassal states maintained fortified defenses. By the 1550s, the Portuguese cannon had forced a shift from wood to brick and stone fortifications. Moreover, the Portuguese guns may have encouraged a new emphasis on inflicting casualties, rather than or in addition to taking prisoners.
In the early 17th century, the Restored Toungoo kings required the vassal kings to reside at the capital for long periods, and abolished their militias and their fortified defenses. When the Dutch merchants visited Burma in the mid-17th century right after the change was instituted, they were amazed that even the major towns except the capital did not have any fortified defenses. They found that the Burmese kings distrusted the vassal states, and instead preferred to rely on the country's numerous toll stations and watchtowers from where messengers could be rushed to the capital.
Despite the royal prohibition, the fortifications returned to the scene during the Burmese civil war of the 1750s, which featured a series of sieges by both sides. In the 19th century, forts along the Irrawaddy was a major part of Burmese strategy to defend against a potential British invasion. In practice, however, they did little to withstand British firepower.
Scorched earth tactics
A major strategy of the army was the use of scorched earth tactics, mainly in times of retreat but also in times of advance. They would burn and destroy everything in sight that could be of use to the enemy, crops and infrastructure (wells, bridges, etc.). At times, the entire region at the border was destroyed and depopulated to create a buffer zone. For example, in 1527, King Mingyinyo depopulated and destroyed the infrastructure of the entire Kyaukse–Taungdwingyi corridor between Ava (Inwa) and his capital Toungoo (Taungoo). Likewise, the Burmese had left the entire Chiang Mai region depopulated and its infrastructure destroyed in the wake of their 1775–1776 war with Siam.
The army also used scorched earth tactics as a means to intimidate the enemy and to secure easier future victories. The ruthless sacks of Martaban in 1541 and Prome in 1542 served to secure the fealty of Lower Burma to the upstart regime of Tabinshwehti of Toungoo. Threatened by Bayinnaung's army of a sack of their capital Ayutthaya, the Siamese duly surrendered in 1564. When the Siamese changed their mind in 1568, the city was brutally sacked in 1569. Two hundred years later, the army's brutal sack of Pegu in 1757 secured the subsequent tribute missions of Chiang Mai, Martaban and Tavoy to Alaungpaya's court. Indeed, the brutal 1767 sack of Ayutthaya has been in a major sore point in the Burmese-Thai relations to the present day.
Use of firearms
Though firearms had been introduced since the late 14th century, they became integrated into strategy only gradually over many centuries. At first, Burmese shared with other Southeast Asians a tendency to regard guns of imposing appearance as a source of spiritual power, regardless of how well they functioned. A motley assortment of local manufactures, Muslim imports, and French and English rejects defied standardized supply or training. In sharp contrast to Europe, cannon were rarely used for frontal assaults on stone fortifications.
Firearms became both more common and more closely integrated into strategy from the 16th century onward when the army began to incorporate special units of gunners. Alongside Portuguese mercenaries, who formed the army's elite musketeer and artillery corps, indigenous infantry and elephant units also began using guns. By the mid-17th century, expensive foreign mercenaries had been replaced by local hereditary ahmudan corps, most of whom were descended from the foreign gunners of the previous generations. Late Toungoo and Konbaung tactics reflected the growing availability and effectiveness of firearms in three spheres:
Against Asian neighbors
Even under good military leadership, the army's continued success was not assured because of its heavy reliance on conscript manpower. This reliance had several major weaknesses. First, the size of population was often too small to support the conqueror kings' wartime ambitions. With the size of population even under Toungoo and Konbaung empires only about 2 million, continual warfare was made possible only by gaining more territories and people for the next campaign. The strategy proved unsustainable in the long run both with Toungoo dynasty in the 1580s and 1590s and the Konbaung Dynasty in the 1770s and 1780s. The long running wars of the 16th and 18th centuries greatly depopulated the Irrawaddy valley, and correspondingly reduced their later kings' ability to project power in lands most conscripts had never even heard of. The populace welcomed breaks from warfare such as during the reign of King Thalun (r. 1629–1648) or that of King Singu (r. 1776–1782).
Secondly, the army never effectively solved the problems of transporting and feeding large armies, especially for the long-distance campaigns. Badly planned campaigns saw many conscripts perished even before a single shot was fired. Indeed, the ability to get supplies to the front was one of the most important factors in Burma's centuries long wars with Siam in which each side's sphere of influence was largely determined by the distance and the number of days supplies could be shipped to the front.
Nonetheless, as history clearly shows, the army held more than its own against the armies of the kingdom's neighbors, all of which also faced the same problems to a similar degree. But facing head-on against more technologically advanced European forces would lead to the army's eventual end.
Against European powers
The Royal Burmese Army's performance vis-a-vis European forces grew worse as the technology gap grew wider. The fight against European forces was already a challenge even in the relatively low-tech matchlock era. The Burmese victory at Syriam in 1613, which drove out the Portuguese from Burma for good, came after a month's siege. In the flintlock era, mid-18th century, a French-defended Syriam (led by just a few hundred French troops) held out for 14 months before finally captured by Alaungpaya's forces in 1756.
Likewise, the Burmese put up the best fight in the First Anglo-Burmese War (1824–1826), the longest and most expensive war in British Indian history. The campaign cost the British five million to 13 million pounds sterling (roughly 18.5 billion to 48 billion in 2006 US dollars), and 15,000 men. But for the Burmese, it was the beginning of the end of their independence. Not only did they lose their entire western and southern territories by the Treaty of Yandabo, a whole generation of men had been wiped out on the battlefield. After 30 years of growing technology gap, the outcome of Second Anglo-Burmese War (1852) was never in doubt. Lower Burma was lost. Another three decades later, the Third Anglo-Burmese War (1885) lasted less than a month. The entire country was gone.
The end
After the third and final war, on 1 January 1886, the British formally abolished the millennium old Burmese monarchy and its military arm, the Royal Burmese Army. One month later, in February 1886, the former kingdom was administered as a mere province of the British Raj. (Burma would become a separate colony only in 1937.) Burmese resistance went on not only in the lowland Irrawaddy valley but also in the surrounding hill regions for another 10 years until 1896.
In a divide-and-rule maneuver, the British enforced their rule in the province of Burma mainly with Indian troops later joined by indigenous military units of three select ethnic minorities: the Karen, the Kachin and the Chin. The Burmans, "the people who had actually conquered by fire and sword half the Southeast Asian mainland", were not allowed to enter military service. (The British temporarily lifted the ban during World War I, raising a Burman battalion and seven Burman companies which served in Egypt, France and Mesopotamia. But after the war, the Burman troops were gradually discharged—most of the Burman companies were discharged between 1923 and 1925 and the last Burman company in 1929.) The British used Indian and ethnic minority dominated troops to ruthlessly put down ethnic majority dominated rebellions such as Saya San's peasant rebellion in 1930–1931. The divide-and-rule policies would lead to long-term negative tensions among the country's ethnic groups. In particular, the policies are said to have rankled deeply in the Burman imagination, "eating away at their sense of pride, and turning the idea of a Burmese army into a central element of the nationalist dream."
On 1 April 1937, when Burma was made a separate colony, the Burmans were allowed to join the British Burma Army, which used to be the 20th Burma Rifles of the British Indian Army. (To be sure, only the British could still be officers.) At any rate, few Burmans bothered to join. Before World War II began, the British Burma Army consisted of Karen (27.8%), Chin (22.6%), Kachin (22.9%), and Burman 12.3%, without counting their British officer corps.
The emergence of a nationalist anti-colonialist Japan-backed Burman-dominated army in the 1940s in turn alarmed the ethnic minorities, especially the Karen. Since independence in 1948, the Myanmar Armed Forces, still called the Tatmadaw in Burmese in honor of the army of old. But unlike the Royal Burmese Army, in which minorities played a significant role throughout history, the modern Tatmadaw has been heavily dominated by Burmans. The modern Tatmadaw has been fighting one of the world's longest running civil wars ever since.
ကိုးကားချက်
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ စစ်သမိုင်း ကဏ္ဍ:မြန်မာသက်ဦးဆံပိုင်ဘုရင်စနစ်
သံလွင်ပင်
သံလွင်ပင် (Olea europaea) သည် အိုလီအေစီအီး မျိုးရင်းတွင်ပါဝင်၍ ရုက္ခဗေဒ အလိုအားဖြင့် အိုလီယာယူရိုပီယာဟုခေါ်သည်။ လူတို့စိုက်ပျိုးကြသော အပင်များတွင် သံလွင်ပင်သည်အလွန်အသက် ရှည်သောသစ်ပင်မျိုးဖြစ်သည်။ အပင်သက်နှစ်ပေါင်း ၇ဝဝ ခန့်ရှိသော သံလွင်ပင်အိုကြီးများကို ယနေ့တိုင်တွေ့မြင်နိုင်သေးသည်။ လုံးပတ်အားဖြင့်လည်းပေ ၂ဝ ကျော်အထိရှိတတ်သည်။ သို့ရာတွင်ယခု အချိန်၌လူတို့စိုက်ပျိုးထားကြသောသံလွင်ပင်များမှာအမြင့်ပေ ၃ဝ မကျော်ရအောင် အကိုင်းအခက်တို့ကို မကြာခဏချိုင်ပစ်ကြသည်။ သံလွင်ပင်စိုက်ပျိုးသည့်လုပ်ငန်းမှာလည်း အလွန်ရှေးကျသောလုပ်ငန်းတစ်ရပ်ဖြစ်၍ ရှေးခေတ်လူများအတွက်အလွန်အသုံးဝင်သော သစ်ပင်ဖြစ်လေသည်။ ဥရောပ တိုက်တောင်း ပိုင်းနှင့်အာရှမိုင်းနားကျွန်းဆွယ်အရပ်တို့သည် သံလွင်ပင် မူလပေါက်ရောက်ရာအရပ်များ ဖြစ်သည်။ စပိန်၊ ဣတလီ၊ ဂရိအစရှိသော မြေထဲပင်လယ်တစ်ဝိုက်ရှိတိုင်းနိုင်ငံတို့တွင် သံလွင်ဆီကိုဟင်းလျာများ ကြော်ချက်ရာ၌ အသုံးပြုကြသည်။ သံလွင်ဆီအညံ့စားကိုမူ မီးထွန်းရန်နှင့်ဆပ်ပြာလုပ်ရန်အတွက်အသုံးပြုကြသည်။
ယခုအချိန်တွင် မြေထဲပင်လယ်ဝန်းကျင်၌တည်ရှိသော တိုင်းနိုင်ငံများအပြင်အာဖရိကတောင်ပိုင်း နှင့် နယူးဇီလန်ကျွန်းများ၌လည်း သံလွင်ပင်ကိုစိုက်ပျိုးလျက်ရှိကြသည်။ ဂရိနိုင်ငံတွင် သံလွင်သီးမှည့် အခြောက်များကိုလူတို့စားသုံးကြသည်။ အခြားနိုင်ငံများ၌ သံလွင်သီးအမှည့်ကိုဖြစ်စေ၊ အစိမ်းကိုဖြစ်စေ၊ သနပ်ပြုလုပ်၍ စားသုံးကြသည်။ သံလွင်သီးတွင်ဆီ ၆ဝမှ ၇ဝ ရာခိုင်နှုန်းအထိပါရှိသဖြင့် ယခုခေတ်၌ သံလွင်ပင်များကို ဆီရရန်အတွက်စိုက်ပျိုးထားကြသည်။ သံလွင်စိုက်ပျိုးထားသော အချို့တိုင်းနိုင်ငံတို့တွင် သံလွင်သီးမှဆီကို ကြိတ်ဆုံများဖြင့်သာ ကြိတ်ညှစ်ယူလျက်ရှိကြသော်လည်း အချို့တိုင်းနိုင်ငံများ၌မူ ဆီကြိတ်စက်ရုံကြီးများကို ဆောက်လုပ်ထားကြသည်။ သံလွင်ဆီသည် စားသုံးရန်အတွက်သာလျှင် အသုံးဝင်သည်မဟုတ်။ ဆေးများဖော်စပ်ရာ၌လည်းကောင်း၊ ခေါင်းလျှော်ရည်၊ ခေါင်းလိမ်းဆီနှင့်အခြားအိမ်တွင်းသုံး ပစ္စည်းအမျိုးမျိုးအတွက်သော်လည်းကောင်း၊ ထိုဆီကိုအသုံးပြုနိုင်သည်။ အပင်မှခူးပြီးကာစ သံလွင်သီးအစိမ်းများ တွင် ခါးသက်သောအရသာရှိသည်။ ထိုအခါးဓာတ်ပျောက်ပြယ်သွားရန် အသီးများကို ဆားငန်ရည်တွင် စိမ်ထားရသည်။
သံလွင်ပင်၏သစ်သားသည် အလွန်မာ၍ အရောင်အဆင်းလှ သဖြင့်စားပွဲ၊ ဗီရိုစသည်တို့လုပ်ရန် အသုံးဝင်သည်။ ရှေးအခါ ကဂရိနိုင်ငံတွင် သံလွင်ကိုအမြတ်တနိုးထားကြ၏။ အိုလင်းပစ် ကစားပွဲများ ကျင်းပသည့်အခါ၌ ပွဲကြည့်ပရိသတ်တို့သည် သံလွင်ခက်များကို ကိုယ်စီကိုင်ကာ ပြိုင်ပွဲဝင်သူတို့ကိုအားပေးကြ သည်။ ပန်းဝင်သည့်အခါ၌လည်း သံလွင်ခက်များကိုဝင့်ကာမြှောက် ကာ ချီးကျူးထောပနာပြုကြ သည်။ ပြိုင်ပွဲနိုင်သူတို့အား သံလွင် ခက်များဖြင့်ပြုလုပ်ထားသောသရဖူကိုဆုအဖြစ် ချီးမြှင့်လေ့ရှိကြသည်။ ထိုစဉ်အခါမှစ၍ သံလွင်ခက်သည်ငြိမ်းချမ်းသာယာခြင်းနှင့် ပေါကြွယ်ဝ ခြင်း အတိတ်ကိုဆောင်သည် ဖြစ်ရာအနောက်နိုင်ငံစာပေများတွင် ထိုအဓိပ္ပာယ်မျိုးဖြင့်ယနေ့ထက်တိုင်ရေးသားထားကြသည် ကိုတွေ့ရှိရ လေသည်။ ဆပ်ပြာမပေါ်သေးမီက ဥစ္စာပစ္စည်းကြွယ်ဝသူ ဂရိလူမျိုးနှင့်ရောမလူမျိုးတို့သည်ကိုယ်ခန္ဓာကို သံလွင် ဆီဖြင့် လိမ်းကျံလေ့ရှိကြသည်။ ခရစ်ယန်သမ္မာကျမ်းစာထဲ၌ သံလွင်ပင်အကြောင်းဖော်ပြချက် များပါရှိသည့်အပြင်၊ ခရစ်တော် ပေါ်ထွန်းရာဖြစ်သော ပယ်လက်စတိုင်ပြည်တွင်ယနေ့တိုင်တည်ရှိနေသော သံလွင်တောင်မှာသမ္မာကျမ်းစာနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ထင်ရှားသော တောင်တစ်ခုဖြစ်လေသည်။
သံလွင်ပင်၏အကိုင်းအခက်အပွင့်၊ အသီးတို့၏အသွင်အပြင်နှင့်အ ရောင်အဆင်းတို့မှာ အတော်ပင် ကြည့်ရလှပပေသည်။ အခေါက်နှင့်အရွက်တို့မှာ အစိမ်းနုရောင်ဖြစ်၍အပင်လုံးတွင် အဖုအထစ်များရှိသဖြင့် ချော၍မနေချေ။ အရောင်ထွက်နေသော ခရမ်းရင့်ရောင်အသီးများမှာ အလွန်မက်မောစရာကောင်း လှပေသည်။ အရွယ်မှာအချင်း ၃/၄ လက်မမှ တစ်လက်မအထိ ရှိ၍ အချို့မှာလုံး၍ အချို့မှာ ဘဲဥပုံ ရှိသည်။ အရွက်များမှာ လှံသွားပုံရှိသည်။ သံလွင်ပင်၏အပွင့်များသည်သေးငယ်၍ ပင်လုံးကျွတ်ဝေ ဝေဆာဆာပွင့်ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးခေါင်ရေရှားဒဏ်ခံနိုင်သော သစ်ပင်များ ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်၏ ဥယျာဉ်ပန်းခြံပင်များ ကဏ္ဍ:အာဖရိကတိုက်၏ သစ်ပင်များ ကဏ္ဍ:အလှဆင်သစ်ပင်များ ကဏ္ဍ:သီးနှံများ ကဏ္ဍ:စပိန် အစားအစာ
ပေါ်တူဂီမှ ပီတာ ၃
ပေါ်တူဂီမှ ပီတာ ၃ ပေါ်တူဂီမှ ပီတာ ၃ (Lisbon, 5 July 1717 – Queluz, 25 May 1786) သည် Capacidónio, the Sacristão and the Edificador ဟုခေါ်သော ပေါ်တူဂီဘုရင်နှင့် Algarves တို့၏ ကြင်ယာတော်ဖြစ်ပြီး 1777 ခုနှစ်မှ ကွယ်လွန်ချိန်အထိဖြစ်သည်။ ဖြစ်ခဲ့သည်။
သောင်စုရွာ၊ သခွတ်ချောင်း
သောင်စုရွာ၊ သခွတ်ချောင်း
အိတ်ဇ်ရေး
အိတ်ဇ်ရေး (X-ray) ဆိုသည်မှာ လျှပ်စစ်သံလိုက်ရောင်ခြည် တစ်မျိုးပင်ဖြစ်သည်။ အိဇ်ရေးတွင် လှိုင်းလျား အနေဖြင့် ၀.၀၁ နာနိုမီတာမှ ၁၀ နာနိုမီတာ အတွင်း ရှိသည်။ ထိုလှိုင်းလျားကို သတ်မှတ်ဖော်ပြသော ကြိမ်နှုန်းမှာ ၃၀ ပီတာဟတ်ဇ် မှ ၃၀ အိတ်ဇာဟတ်ဇ် အတွင်း ဖြစ်သည်။ စွမ်းအင်အားဖြင့် ၁၂၀ အီလက်ထရွန်ဗို့မှ ၁၂၀ ကီလို အီလက်ထရွန်ဗို့ အတွင်းတွင် ရှိသည်။ အိဇ်ရေးသည် ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည် နှင့် ယှဉ်လျှင် လှိုင်းလျား တိုပြီး ဂမ်မာရောင်ခြည်ထက် လှိုင်းလျား ပို၍ ရှည်သည်။ ဘာသာစကား အမြောက်အမြားတွင် အိတ်ဇ်ရေးကို ရော့ဂျန် ရောင်ခြည် (Röntgen radiation) ဟု ခေါ်ဆိုလေ့ ရှိကြပြီး အိတ်ဇ်ရေးကို စတင် တွေ့ရှိသူ ဝီလ်ဟမ်ကော်နရက်ရော့ဂျန်ကို ဂုဏ်ပြု၍ ခေါ်ဆိုကြခြင်း ဖြစ်သည်။ သူသည် အမျိုးအမည်မသိသော ရောင်ခြည် တစ်မျိုးကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သဖြင့် အမည်မသိ X ဟု အမည်ပေးခဲ့ရာမှာ အိတ်ဇ်ရေးဟု အမည်တွင်ခဲ့ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
အလင်းရောင်ခြည် (X-rays) သည် ဖန်ကို ဖောက်ထွင်းသွားနိုင်သော်လည်း၊ သစ်သား၊ သံစသည်တို့ကိုမူ မဖောက်ထွင်းနိုင်ပေ။ ဤအချက်ကို ကျွန်ုပ်တို့သည် မြင်တွေ့နေကျဖြစ်၍ အထွေအထူး စဉ်းစားခြင်း၊ အံ့ဩခြင်းမဖြစ်တော့ချေ။ သို့သော် သစ်သား၊ သံစသည်တို့ကိုပင် ဖောက်ထွင်းနိုင်သည့် ရောင်ခြည်တစ်မျိုးရှိသည်ဟုဆိုလျှင်ကား ကျွန်ုပ်တို့အဖို့ အံ့ဩစရာဖြစ်လာလေသည်။ ဤသို့ဖြစ်ခြင်းမှာ ကျွန်ုပ်တို့သည် အလင်းရောင်ခြည် တစ်ခုတည်းသာလျှင် ရောင်ခြည်ဆို၍ရှိပြီးလျှင် အလင်းနှင့်ရောင်ခြည်ကို အတူတူပင်ဖြစ်သည်ဟု မှားယွင်းစွာ ထင်မှတ်နေမိသောကြောင့်ဖြစ်လေသည်။ အမှန်မှာ ကျွန်ုပ်တို့မျက်စိဖြင့်မြင်နိုင်သောအလင်းရောင်ခြည်အပြင် အခြားရောင်ခြည်များ အများအပြားပင်ရှိသေး၍၊ အိပ်စရေးသည် ထိုရောင်ခြည်တို့အနက် တစ်မျိုးအပါအဝင်ဖြစ်သည်။
အိပ်စရေးရောင်ခြည်ကို ၁၈၉၅ ခုနှစ်တွင် ဂျာမန်သိပ္ပံ ပညာရှင် Wilhelm Röntgen က အခြားကိစ္စတစ်ခုကို စမ်းသပ်ရှာဖွေလျက်ရှိစဉ် ကံအားလျော်စွာ စတင်တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ဤရောင်ခြည်ကိုသာ မတွေ့ရှိသေးပါက သိပ္ပံပညာသည် ယခုလောက်တိုးတက်လာနိုင်ရန် နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြန့်ကြာဦးမည်ဖြစ်ရာ အဆိုပါ ရောင်ခြည်ကို ယခုလို မမျှော်လင့်ဘဲအခန့်သင့်တွေ့ရှိလိုက်ခြင်းမှာ ကျွန်ုပ်တို့နှင့်တကွ နောင်လာနောက်သားတို့အဖို့ ကံကောင်းလှသည်ဟုဆိုရပေမည်။ ဤရောင်ခြည်ကို တွေ့ရှိကြောင်းသတင်းနှင့်အတူ ရောင်ခြည်ကိုတွေ့ရှိသူ၏အမည်သည်လည်း တစ်ကမ္ဘာလုံးသို့ ချက်ချင်းပင်ပျံ့နှံ့ကျော်ကြား၍ သွားလေတော့သည်။ တွေ့ရှိစအချိန်တွင် သူသည် ဤရောင်ခြည်၏ထူးဆန်း သောသတ္တိကို နားမလည်နိုင်လောက်အောင် ဖြစ်သည့်အတွက် ဤရောင်ခြည်ကို အိပ်စရေးဟု မှည့်ခေါ်လိုက်သည်။  x မှာ အက္ခရာသင်္ချာတွင် မသိသေးသောအရာကို ကိုယ်စားပြု သည့်အက္ခရာဖြစ်၍ Ray မှာ ရောင်ခြည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ပေး သောစကားဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် ဤရောင်ခြည်ကိုစတင်တွေ့ရှိ သူမှာ ဂျာမနီနိုင်ငံ ဝပ်စဗပ်မြို့ရှိတက္ကသိုလ်မှ ရူပဗေဒပါမောက္ခ  ဖြစ်သူ ဝီလဟမ်းကွန်းနရတ်ဖွန်ရန့်ဂင်း ဖြစ်သည့်အတွက် ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကြီးကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ဤရောင်ခြည်ကို ရန့် ဂင်းရေး(ရန့်ဂင်းရောင်ခြည်) ဟုလည်း အခေါ်များကြလေသည်။
ပါမောက္ခရန့်ဂင်းသည် ကရုပြွန်တစ်လုံးဖြင့် စမ်းသပ် လျက်ရှိစဉ် ထိုပြွန်အနီးတွင်ထားမိသော ဗေရီယမ်ပလတ္တီနိုဆိုင်း ယင်းနိုက်ခေါ် ဓာတ်ဆားပွင့်အချို့သည် ညဉ့်ကြည့်နာရီကဲ့သို့ တောက်ပစွာအရောင်ထွက်လာခြင်းကို သတိပြုမိသည်။ ကရုပြွန် ဟုအမည်တွင်ခြင်းမှာ ဆာဝီလျှံကရုဆိုသူက စတင်တီထွင်ခဲ့ သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ကရုပြွန်သည် ပ်နှစ်ဖက်ပိတ်ဖန်ပြွန် ဖြစ်၍ အတွင်းမှလေကို စုတ်ထုတ်ပြီးလျှင် လျှပ်စစ်ဓာတ်ခေါင်း နှစ်ခုကို ထိပ်တစ်ဖက်တစ်ချက်မှ ဖန်သားတွင် မြှုပ်သွင်းထား သည်။ ဓာတ်ခေါင်းတို့ကို လျှပ်စစ်ဓာတ်ဆက်ပေးလိုက်သော အခါ ဓာတ်မခေါင်းဘက်မှ ဓာတ်ဖိုခေါင်းဘက်သို့သွားသော အလင်းရောင်ခြည် တစ်မျိုးထွက်ပေါ်လာသည်။ သိပ္ပံပညာတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်ဖိုခေါင်းကိုအန်နုတ်၊ ဓာတ်မခေါင်းကို ကက်သုတ် ဟုခေါ်သဖြင့် အဆိုပါဓာတ်မခေါင်းမှ ထွက်ပေါ်လာသော ရောင်ခြည်ကို ကက်သုတ်ရေး(ကက်သုတ်ရောင်ခြည်)ဟု ခေါ် လေသည်။ ရန့်ဂင်းသည် ထိုကရုပြွန်ကို စက္ကူအနက်ဖြင့်ရစ် ပတ်ထားသဖြင့် ကက်သုတ်ရောင်ခြည်သည် ဖန်နှင့်တကွပြွန်ကို ဖုံးထားသောစက္ကူအနက်တို့ကို ဖောက်ထွင်ပြီး ထွက်မလာနိုင် ပေ။ ထို့ကြောင့် အထက်တွင်ဖော်ပြသည့်အတိုင်း ပြွန်အနီးရှိ ဓာတ်ဆားပွင့်များ အရောင်ထွက်လာရခြင်းမှာ ပြွန်အတွင်းမှ မျက်စိဖြင့်မမြင်ရသော အခြားရောင်ခြည်တစ်မျိုး ထွက်လာ၍ သာဖြစ်ရမည်ဟုရိပ်မိလေသည်။ ရိပ်မိသည့်အတိုင်း စက္ကူအနက် နှင့်ရစ်ပတ်ထားသော ပုံဖမ်းဓာတ်ပုံမှန်များဖြင့် ထမ်မံစမ်းသပ် ပြန်ရာ ပြွန်အတွင်းမှ အဆိုပါရောင်ခြည်ဆန်း ထွက်ပေါ်လာ ခြင်းကို အသေအချာသိရလေသည်။
သိပ္ပံဆရာကြီးအသီးသီးတို့၏ လေ့လာစမ်းသပ်ချက်များ အရ ကက်သုတ်ရောင်ခြည်တွင် အလွန်သေးငယ်သော မြူများ ပါဝင်၍ မြူမှုန်တို့မှာ အီလက်ထရွန်ခေါ် လျှပ်စစ်အမဓာတ်ဝင် နေသည့် မြူမှုန်များဖြစ်ကြသည်။ အဆိုပါ အီလက်ထရွန် တို့သည် လျှပ်စစ်ဓာတ်ဖိုခေါင်းကို အရှိန်ပြင်းစွာဖြင့် ရိုက်ခတ် သောအခါ ဓာတ်ဖိုခေါင်းလုပ်ထားသည့် သတ္တု၏အက်တမ်များ အတွင်းသို့တိုင်အောင်စူးဝင်ကြသည်။ ထိုအခါ အဆိုပါအက်တမ် တို့၏ ဝတ်ဆံနှင့်အနီးဆုံးဖြစ်သော အီလက်ထရွန်တို့၏ အနေ အထားဖွဲ့စည်းပုံ ပျက်ပြားပြောင်းလဲသွားရာမှ အိပ်စရေး ရောင်ခြည်ထွက်ပေါ်လာရသည်ဟု ဆိုလေသည်။
အိပ်စရေးသည် အမှန်အားဖြင့်လျှပ်စစ်သံလိုက်ရောင်စဉ် ခေါ် ရှိသမျှရောင်ခြည် မျိုးပေါင်းစုံပါဝင်သော ရောင်စဉ်တွင် တစ်စိတ်တစ်ဒေသပါဝင်သည့် ရောင်ခြည်ဖြစ်သည်။ ထိုရောင် စဉ်တွင်ပါဝင်သော ရောင်ခြည်အားလုံးတို့၏ အသွားနှုန်းသည် အလင်း၏အသွားနှုန်းနှင့် ထပ်တူပင်ဖြစ်၍ လှိုင်းအတိုအရှည် တွင်သာကွာခြားကြသည်။ ရောင်စဉ်၏အလယ်နားတွင် မျက်စိ ဖြင့်မြင်နိုင်သော အလင်းရောင်ခြည်များရှိ၍ ယင်း၏ဘေး တစ်ဖက်တွင် ထိုအောက် လှိုင်းတိုသောရောင်ခြည်များရှိသည်။ ထိုရောင်ခြည်တို့မှာ အာလတြာဗွိုင်အိုလက်ခေါ် ခရမ်းဘေး ရောင်ခြည်၊ အိပ်စရေးရောင်ခြည်၊ ဂမ္မာရောင်ခြည်တို့ဖြစ်ကြ သည်။ ထို့ကြောင့် အိပ်စရေးရောင်ခြည်သည် အလင်းလှိုင်းတို့ ထက် လှိုင်းအလျားတိုသည့် ရောင်ခြည်အစုတွင်ပါဝင်သည်။ အိပ်စရေးရောင်ခြည်တွင် လှိုင်းအတိုအရှည်ကွဲပြားသော ရောင်ခြည်အစားစားပါဝင်သည်။ အိပ်စရေးအမာ၊ သို့မဟုတ် လှိုင်းတိုများမှာ အိပ်စရေးအပျော့၊ သို့မဟုတ် လှိုင်းရှည်များ ထက် အရာဝတ္ထုတို့ကို ပိုမို၍ ထိုးဖောက်နိုင်လေသည်။ လျှပ်စစ်ဓာတ်မခေါင်းမှ ထွက်လာသည့် အီလက်ထရွန် တို့၏ အရှိန်မြန်လေလေ ထွက်ပေါ်လာသော အိပ်စရေးရောင် ခြည်တို့သည် သာ၍အားကောင်းလေလေဖြစ်သည်။ ထို့အတွက် လျှပ်စစ်ခေါင်းနှစ်ခုမှာ ဓာတ်အားခြားနားမှုများလေ ကောင်းလေ ဖြစ်သည့်အတိုင်း ယခုခေတ်သုံး အလွန်အားကောင်းသော အိပ်စ ရေးပြွန်တို့တွင် ဗို့အားသိန်းသန်းအထိရှိသော လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ကို အသုံးပြုထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ အချို့ အိပ်စရေးပြွန် တို့တွင် ဗို့အားတစ်သန်းပင် ကျော်ပေသေးသည်။
အိပ်စရေးကို ယခုအခါ အလွန်အရေးပါ အရာရောက် သော ကိစ္စအများတွင် အသုံးပြုလျက်ရှိသည်။ သို့ရာတွင် အရာ ဝတ္ထုတို့ကို ထွင်းဖောက်နိုင်သောသတ္တိကြောင့် ယခင်က အိပ်စ ရေးကို အသုံးချခဲ့သူများသည် နောင်သော် အသားအရေများ လောင်ကျွမ်းခံရပြီးလျှင် အချို့မှာ သေလောက်အောင်ပင် ဘေး အန္တရာယ်များခဲ့ရပေသည်။ ယခုအခါ၌မူ အဆိုပါ ဘေးရန်များမှ ကာကွယ်နည်းများ ပေါ်ပေါက်လာပြီဖြစ်၍ အိပ်စရေးကို စိတ်ချ စွာ အသုံးပြုနေနိုင်ကြပေပြီ။
အိပ်စရေးရောင်ခြည်သည် အရာဝတ္ထုတို့ကိုထွင်းဖောက် နိုင်သည်ဆိုသော်လည်း အသားအရေ သစ်သား စသော သိပ် သည်းခြင်းနည်းသည့်ပစ္စည်းများကိုသာ လွယ်ကူစွာ ထွင်းဖောက် နိုင်၍ ကျောက်သတ္တုစသော သိပ်သည်းခြင်းများသည့် ပစ္စည်း များကိုမူ အထက်ပါပစ္စည်းတို့လောက် လွယ်ကူစွာ ထွင်းဖောက် နိုင်ခြင်းမရှိချေ။ အိပ်စရေးရောင်ခြည်နှင့် ထိတွေ့သည့်အခါ အချို့ဓာတ်ပစ္စည်းများသည် အရောင်ထွက်၍ အခံမျက်နှာပြင်ပေါ် ၌ အရိပ်ပေါ်တတ်သည်။ ဇင့်ဆာလဖိုက်ဓာတ် သုတ်လိမ်းထား သော အပြားတစ်ခုခုကို လက်၏နောက်မှခံ၍ လက်ရှေ့ရှိ အိပ်စရေးပြွန်မှ ရောင်ခြည်လွှတ်လိုက်သော် နောက်ခံအပြား တွင် လက်ရိုးရိုးအရိပ်ပေါ်လာသည်ကို တွေ့ရပေမည်။ ယင်းသို့ အရိပ်ဖော်ပေးသောကိရိယာကို ဖလူအိုရိုစကုပ်ခေါ် ဓာတ်မှန် ကိရိယာဟုခေါ်သည်။ ဤအရိပ်ကို ပုံဖမ်းဓာတ်မှန်ဖြင့် ကူးယူ ပါက ရေဒီယိုဂရပ် (ဓာတ်မှန်ပုံ) ဟု ကျွန်ုပ်တို့ ခေါ်လေ့ရှိ သော အိပ်စရေးဓာတ်ပုံကို ရလေသည်။
အိပ်စရေးရောင်ခြည်ကို အဓိက အသုံးပြုသူများမှာ ဆရာဝန်များနှင့် သွားစိုက်ဆရာများပင်ဖြစ်သည်။ ဆရာဝန်တို့ သည် လူနာ၏ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်းပိုင်း အခြေအနေကို အိပ်စရေး ဓာတ်ပုံဖြင့် လေ့လာစစ်ဆေးနိုင်သည်။ အိပ်စရေးဓာတ်ပုံကို ကြည့်ခြင်းဖြင့် လက်ရှိဖြစ်ပေါ်နေသောရောဂါကိုသာ စစ်ဆေးနိုင် သည်မဟုတ်၊ နောင်ဖြစ်ပေါ်လာမည့် ရောဂါများကိုပင်ကြိုတင် ၍သိရှိထားနိုင်သည်။ အရိုးကျိုး၍ ဆက်ထားသောနေရာကို အံကိုက်မကိုက် စစ်ဆေးနိုင်သည်။ ကိုယ်တွင်း၌ဝင်နေသော ကျည်ဆန်ကိုလည်း လွယ်ကူစွာရှာဖွေ၍ ခွဲထုတ်နိုင်သည်။ သွား စိုက်ဆရာဝန်များအဖို့မှာ သွားတို့၌ ဖြစ်ပွားတတ်သော အနာ အမျိုးမျိုးကို မကုသမီ အိပ်စရေးဓာတ်ပုံဖြင့် လေ့လာစစ်ဆေး နိုင်ကြလေသည်။
အိပ်စရေးရောင်ခြည် သက်သက်ဖြင့်လည်း ကင်ဆာ ရောဂါ၊ ယဉ်းနာ၊ ရောင်နာနှင့် အခြားအနာများကို ကုသနိုင် လေသည်။ သို့ရာတွင် အိပ်စရေးရောင်ခြည်ကို လိုသည်ထက် ပို၍ ကြာကြာဖြစ်စေ၊ များများဖြစ်စေပေးမိပါက လူကိုအန္တရာယ် ပေးတတ်လေသည်။ အိပ်စရေးကို စက်မှုလက်မှု လုပ်ငန်းများစွာတွင်လည်း တစ်နေ့တစ်ခြားတိုးချဲ့၍ ထိရောက်စွာ အသုံးပြုလာကြပြီ။ အထုူးသဖြင့် ပြုလုပ်ပြီးပစ္စည်းများ၏ အတွင်းပိုင်းအခြေအနေကို ကြည့်ရှုစစ်ဆေးရာတွင် အသုံးများလေသည်။ ရဲအရာရှိများ၊ အကောက်အရာရှိများသည် မိမိတို့ မသင်္ကာသော ကုန်ထုပ်များ အတွင်း၌ မည်သို့သောပစ္စည်းများပါသည်ကို လွယ်ကူစွာကြည့်ရှု နိုင်ရန် အသုံးပြုကြသည်။ စိန်၊ ပုလဲ စသည့် အဖိုးတန် ကျောက်မျက်ရတနာများ စစ်သည်၊ မစစ်သည်ကိုလည်း အိပ်စ ရေးကိရိယာနှင့်ပင် စစ်ဆေးနိုင်သည်။ လျှပ်စစ်ဓာတ်နှင့်ဆိုင် သောကိရိယာတို့တွင် အတွင်းရှိကြေးနန်းကြိုးများ ပြတ်တောက် နေခြင်းရှိ မရှိကိုလည်း စစ်ဆေးနိုင်သည်။ သံ၊ သံမဏိ၊ သတ္တု တို့ဖြင့် သွန်းလုပ်ရသော ပစ္စည်းကိရိယာ အမျိုးမျိုးအတွင်း၌ အနာအဆာ ပါ မပါကို စစ်ဆေးရာတွင်လည်း ယခုအခါ အိပ်စရေးကို တွင်တွင်ကြီး ထိရောက်စွာ အသုံးပြုလျက်ရှိကြ ပေပြီ။ ရှေးပန်းချီကျော်ကြီးတို့၏ လက်ရာဟုထင်ရသော ပန်းချီကားများကို အိပ်စရေးကိရိယာဖြင့် အတုနှင့်အစစ် ခွဲခြား ပြနိုင်သည်။ ဤမျှသာမဟုတ်သေး၊ အိပ်စရေးတွင် အခြားအသုံး ဝင်သည့်အချက် အမြောက်အမြားရှိသေးသည်။ ဟက်ဖနီယမ်ဟု ခေါ်သော ဓာတုဒြပ်စင်အသစ်ကို အိပ်စရေးရောင်ခြည် အသုံးချ ခြင်းဖြင့်ပင်လျှင် တွေ့ရှိခဲ့လေသည်။
ရာဖေးလ် အိုရိုဇော့
ရာဖေးလ် အိုရိုဇော့ (စပိန်ဘာသာစကား Rafael Jose Orozco Maestre; မတ်လ ၂၄၊ ၁၉၅၄ – ဇွန်လ ၁၁၊ ၁၉၉၂) သူသည် ကိုလံဘီယာတွင် အကောင်းဆုံး အဆိုတော်တစ်ဦးအဖြစ် လူသိများသော ကိုလံဘီယာ အဆိုတော်နှင့် သီချင်းရေးဆရာဖြစ်သည်။ El Binomio de Oro အဖွဲ့၏ တည်ထောင်သူနှင့် အဓိက အသံ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လူပုဂ္ဂိုလ် ဆောင်းပါးတိုများ ကဏ္ဍ:၁၉၅၄ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၁၉၉၂ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:ကိုလံဘီယာ အမျိုးသမီး အဆိုတော်များ ကဏ္ဍ:ကိုလံဘီယာ အနုပညာရှင်များ ကဏ္ဍ:ဂီတ ဆောင်းပါးတိုများ
စုန်းချောင်း (အလယ်)ရွာ၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယင်းမာပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တယ်ချောင်းရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
တယ်ချောင်းရွာ (Teichaung)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ သက္ကယ်ကျင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၈၉၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သက္ကယ်ကျင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၅ ဦး၊ မ ၃၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၂၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်ချက်စတာ ယူနိုက်တက်
မန်ချက်စတာယူနိက်တက် ဘောလုံးကလပ် အား မန်ယူနိုက်တက် သို့မဟုတ် ယူနိုက်တက် ဟု တစ်လုံးတည်း ခေါ်ဆိုလေ့ ရှိကြပြီး  အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ဂရိတ်တား မန်ချက်စတာ၊ ထရတ်ဖို့ဒ်ရှိ အိုးထရတ်ဒ်ဖို့ဒ်ဘောလုံးကွင်းကို အခြေပြုသော အင်္ဂလန် ဘောလုံးကလပ်တစ်ခုဖြစ်ကာ အင်္ဂလိပ် ဘောလုံးကစားနည်း၏ ထိပ်တန်း ဘောလုံးပြိုင်ပွဲဖြစ်သော ပရီးမီးယားလိဂ်တွင် ပါဝင်ကစားနေသော အသင်းဖြစ်သည်။ သရဲနီများ ဟု အမည်ပြောင်ပေးထားသော ကလပ်ကို ၁၈၇၈ ခုနှစ်တွင် နယူတန် ဟိသ် ဘောလုံးကလပ်အဖြစ် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၀၂ ခုနှစ်တွင် မန်ချက်စတာ ယူနိုက်တက်ဟု အမည်ပြောင်းခဲ့ကာ ယခုလက်ရှိ ကစားကွင်းဖြစ်သော အိုးထရတ်ဒ်ဖို့ဒ် ဘောလုံးကွင်းသို့ ၁၉၁၀ တွင် ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့သည်။
မန်ချက်စတာယူနိုက်တက် သည် အင်္ဂလိပ်ဘောလုံးလောကတွင် အခြားကလပ်အသင်းများထက် ဆုဖလား အရေအတွက် ပိုမိုရရှိခဲ့သော အသင်းဖြစ်ပြီး လိဂ်ဖလား ၂၀ကြိမ်၊ အက်ဖ်အေဖလား ၁၂ ကြိမ်၊ အီးအက်ဖ်အယ်လ်ဖလား ၅ကြိမ် နှင့် အက်ဖ်အေ ကွန်မြူနတီဒိုင်း ၂၁ ကြိမ် စံချိန်တင် ရရှိခဲ့ဖူးသော အသင်းဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် မန်ချက်စတာယူနိုက်တက်သည် ယူအီးအက်ဖ်အေ ချန်ပီယံလိဂ် ဖလား ၃ကြိမ်၊ ယူအီးအက်ဖ်အေ ယူရိုပါ လိဂ်ဖလား ၁ ကြိမ်၊ ယူအီးအက်ဖ်အေ ဝင်းနား ဖလား ၁ ကြိမ်၊ ယူအီးအက်ဖ်အေ စူပါဖလား ၁ကြိမ်၊ အင်တာကွန်တီနန်တယ် ဖလား ၁ကြိမ် နှင့် ဖီဖာကလပ် ကမ္ဘာ့ဖလား ၁ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့ဖူးသည်။ ၁၉၉၈-၉၉တွင် မန်ယူ အသင်းသည် သမိုင်းတလျှောက်တွင် ကွန်တီနန်တယ် ဥရောပဖလား ၃ ခု ကို ရာသီတစ်ခုထဲတွင် ဆွတ်ခူးရယူနိုင်ခဲ့သော ပထမဆုံး ကလပ်အသင်းအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၆-၁၇ တွင် ယူအီးအက်ဖ်အေ ယူရိုပါ လိဂ် ပြိုင်ပွဲတွင် ဖလားရခဲ့ခြင်းကြောင့် ယူအီးအက်ဖ်အေ ကလပ် ပြိုင်ပွဲ ၃ ခုစလုံးကို အောင်နိုင်ခဲ့သော ကလပ်အသင်း ၅ ခုတွင် တစ်ခု အပါအဝင်ဖြစ်လာခဲ့ကာ ပြိုင်၍ရသမျှသော ပြိုင်ပွဲဟူသမျှတွင် ဖလားရခဲ့သော အင်္ဂလိပ် ဘောလုံးကလပ် တစ်ခုအဖြစ်လည်း စာရင်းဝင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၈ ခုနှစ် မြူးနစ်လေယာဉ်ပျက်ကျမှုကြောင့် ကစားသမား ၈ ဦး အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။ ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် မတ် ဘတ်စဘီ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် မန်ယူအသင်းသည် ဥရောပဖလားကို ပထမဆုံး အကြိမ် ဆွတ်ခူးသော အင်္ဂလိပ် ဘောလုံးကလပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဆာ အဲလက်စ် ဖာဂူဆန် အငြိမ်းစားယူတော့မည့်ဟု ကြေညာသည့် အချိန်တွင် ပြန်ကြည့်မည် ဆိုပါက ၎င်းမန်နေဂျာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် ၁၉၈၆ မှ ၂၀၁၃ အတွင်းတွင် ဖလား ၃၈ ခု ရရှိခဲ့ပြီး ပရီးမီးယားလိဂ် ချန်ပီယံ ၁၃ ကြိမ်၊ အက်ဖ်အေ ဖလား ၅ ကြိမ်၊ ယူအီးအက်ဖ်အေ ချန်ပီယံလိဂ် ၂ ကြိမ် တို့ ပါဝင်သည်။
မန်ချက်စတာ ယူနိုက်တက်သည် ၂၀၁၆-၁၇ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဝင်ငွေအများဆုံး ဘောလုံးကလပ် ဖြစ်ခဲ့ပြီး တစ်နှစ်လုံး ဝင်ငွေ စတာလင်ပေါင် ၆၇၆.၃ သန်းမျှ ရှိကာ ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် တန်ဖိုးအများဆုံး ဘောလုံးကလပ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရပြီး တန်ဖိုး စတာလင်ပေါင် ၃.၁ ဘီလီယံမျှ ရှိသည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် တန်ကြေး အမြင့်ဆုံး ဘောလုံးအမှတ်တံဆိပ် အဖြစ် တည်ရှိခဲ့ကာ အမှတ်တံဆိပ်၏ တန်ဖိုးကို ၁.၂ ဘီလီယံဒေါ်လာမျှ ခန့်မှန်းခဲ့ကြသည်။ လန်ဒန် စတော့အိတ်ချိန်းတွင် ၁၉၉၁ ခုနှစ် အများပိုင် ကုမ္ပဏီအဖြစ် စာရင်းသွင်း ရောင်းချခဲ့သည့် အချိန်နောက်ပိုင်းတွင် မယ်လ်ကွန် ဂလေဇာမှ ၂၀၀၅ ခုနှစ် မေလတွင် စတာလင်ပေါင် သန်း ၈၀၀ ခန့်မျှ တန်ဖိုးဖြင့် ဝယ်ယူခဲ့ပြီး ပုဂ္ဂလိကပိုင် အဖြစ် ပြန်လည် ပြောင်းလဲခဲ့ကာ ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင်မှ အများပိုင် အဖြစ် တစ်ဖန် ပြန်လည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် နယူးယောက် စတော့အိတ်ချိန်းတွင် ပထမဆုံး အများပိုင် ရောင်းချခြင်း ပြုလုပ်ခဲ့သည့် အချိန်က မန်ချက်စတာ ယူနိုက်တက်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ထောက်ခံမှု အကျယ်ပြန့်ဆုံး ရရှိသည့် ဘောလုံးကလပ်တစ်ခု အဖြစ်တည်ရှိနေခဲ့သည်။ ၎င်း၏ ပြိုင်ဘက် ကလပ်အသင်းများမှာ လီဗာပူး၊ မန်ချက်စတာ စီးတီး ၊ အာဆင်နယ်၊ ချယ်ဆီး နှင့် လိဒ်ယူနိုက်တက် တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဘဏ္ဍာရေး
အသင်းကို မူလက လန်ကက်ရှိုင်းယားနှင့် ယော့(ခ်) ရှိုင်းယား မီးရထား ကုမ္ပဏီက စတင်တည်ထောင်ပေးထားခြင်း ဖြစ်ပြီး ၁၈၉၂ ခုနှစ်တွင် အများပိုင် ကုမ္ပဏီ ဖြစ်လာသည်။ အစုတစ်စု၏ တန်ဖိုးမှာ တစ်ပေါင် (£1) ဖြစ်သည်။ ၁၉၀၂ ခုနှစ်တွင် ဒေဝါလီ ခံရမည့် အရေးမှ သူဌေး (၄) ဦးမှ ပေါင် (၅၀၀) ဖြင့် ဝယ်ယူ ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သည်။ ထိုသူဌေး (၄) ဦးတွင် ကလပ်အသင်း၏ မန်နေဂျာ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာမည့် ဂျေ၊ အိတ်ခ်ျ ဒေးဗီး(စ်) လည်း ပါဝင်သည်။ ၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် သူ ကွယ်လွန်သည့်အခါ၌ ဒေဝါလီ ခံရမည့် ဒုက္ခကို တွေ့ရပြန်လေတော့သည်။ သို့သော် ၁၉၃၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ဂျိမ်း(စ်) ဒဗလျူ ဂစ်(ဘ်)ဆင်က ပေါင် (၂,၀⁠၀၀) ဖြင့် ကလပ်အသင်းကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သည်။ နောက် (၃) နှစ်အကြာ ဂစ်(ဘ်)ဆင် ကွယ်လွန်သော်လည်း သူ့မိသားစုကပင် ကလပ်အသင်းကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။
၂၀⁠၀၅-ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်သူဌေး ဂလေဇာ မိသားစုက အသင်းကို ရာနှုန်းပြည့် ပိုင်ဆိုင်သွားသည်။
သမိုင်းကြောင်း
၁၈၇၈-ခုနှစ်တွင် မန်ချက်စတာယူနိုက်တက် အသင်းကို Newton Heath မြို့ရှိ Lancashire and Yorkshire မီးရထား ဘူတာရုံ၏ Carriage and Wagon ဌာနမှ ဝန်ထမ်းများကထူထောင်ခဲ့သည်။ မူလအစက Newton Heath LYR Football Club လို့နာမည်ပေးခဲ့သော်လည်း ၁၉၀၂-ခုနှစ်၊ ဧပြီလ(၂၄)ရက်နေ့တွင် မန်ချက်စတာယူနိုက်တက်ဟု တရားဝင်ပြောင်းလဲခေါ်ဆိုခဲ့သည်။
ဖာဂူဆန်လက်ထက် (၁၉၈၆ မှ ၂၀၁၃ ထိ)
နည်းပြ Atkinson ထုတ်ခံရပြီး ဆာအဲလက်စ်ဖာဂူဆန်နှင့် သူ၏လက်ထောက်နည်းပြ Archie Knox တို့ ရောက်ရှိလာပြီး ထိုနှစ်တွင် အဆင့် (၁၁)ဖြစ် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၇-၁၉၈၈ နှစ်တွင် ဒုတိယရရှိခဲ့သော်လည်း နောက်နှစ်တွင်မူ အဆင့် (၁၁)ဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့ရသည်။ ၁၉၉၃-ခုနှစ်တွင် အမှတ်ပေးဖလားကို ၁၉၆၇-ခုနှစ် နောက်ပိုင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၉၈-၁၉၉၉ ခုနှစ် ဘောလုံးရာသီသည် မန်ချက်စတာယူနိုက်တက်အတွက် အအောင်မြင်ဆုံးရာသီဖြစ်ခဲ့သည်။  အင်္ဂလန်ဘောလုံးသမိုင်း တစ်လျှောက်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် Premier League၊ FA ဖလားနှင့် Champion League ဖလားသုံးလုံး တစ်ပြိုင်တည်း ရသော အသင်းဖြစ်လာခဲ့သည်။
၂၀၁၀-၂၀၁၁ ဘောလုံးရာသီတွင် မန်ချက်စတာအသင်းသည် (၁၉)ကြိမ်မြောက် အမှတ်ပေးဖလားကို ရရှိပြီး ယခင်လစ်ဗာပူးလ် ဘောလုံးအသင်း ရယူထားခဲ့တဲ့ (၁၈)ကြိမ်မြောက် စံချိန်ကို ချိုးယူခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
၂၀၁၂-၂၀၁၃ ဘောလုံးရာသီတွင် မန်ချက်စတာအသင်းသည် (၂၀)ကြိမ်မြောက် အမှတ်ပေးဖလားကို ရယူခဲ့ပြီး စံချိန်သစ်တင်ခဲ့သည်။
ထောက်ခံအားပေးမှု
မန်ချက်စတာယူနိုက်တက် အသင်းသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အိမ်ကွင်းပရိသတ် အများဆုံးနှင့်အတူ ရေပန်းအစားအဆုံး ဘောလုံးကလပ်တစ်ခုအဖြစ် လူသိများကျော်ကြားသည်။ အားကစားဆိုင်ရာ အကြံပေး အဖွဲ့အစည်းဖြစ်တဲ့ Deloitte ၏ ခန့်မှန်းချက်အရ မန်ချက်စတာယူနိုက်တက် အသင်းအား အားပေးသူ ၇၅သန်းကျော်ရှိပြီး တစ်ခြား အဖွဲ့အစည်း ခန့်မှန်းချက်အရ သန်း ၃၃၃ ကျော်ရှိကြောင်း သိရှိရသည်။
ပထမ အသင်းလူစာရင်း
{{football squad player |no=6 |nat=ARG |pos=DF |name=လီဆန်ဒရို မာတီနက် {{football squad player |no=8 |nat=POR |pos=MF |name=ဘရူနို ဖာနန်ဒက်ဇ် }} {{football squad player|no=9 |nat=FRA |pos=FW |name=အန်သိုနီ မာစီရယ် }} {{football squad player |no=10 |nat=ENG |pos=FW |name=မားကပ်ရှ် ရက်ဖို့ }} {{football squad player|no=11 |nat=ENG |pos=FW |name=မေဆွန် ဂရင်းဝု }} {{football squad player |no=12 |nat=NED |pos=DF |name=တိုင်ရယ် မာလာစီရာ }} {{football squad player |no=14 |nat=DEN |pos=MF|name=ခရစ်ရှန် အဲရစ်ဆင် }} {{football squad player |no=17 |nat=BRA |pos=MF |name=​ဖရက် }} {{Fs mid}} {{football squad player |no=18 |nat=BRA |pos=MF |name=ကတ်စမဲရိုး }} {{football squad player |no=19 |nat=FRA |pos=DF |name=ရာဖေး ဗာရန်း }} {{football squad player |no=20 |nat=POR |pos=DF |name=ဒီရေဂို ဒါးလော့ }} {{football squad player |no=21 |nat=BRA |pos=FW |name=အန်သိုနီ }} {{football squad player |no=22 |nat=ENG |pos=GK |name=တွန်မ် ဟီတန် }} {{football squad player |no=23 |nat=ENG |pos=DF |name=လုရှော }} {{football squad player |no=25 |nat=ENG |pos=FW |name=ဂျေဒန် ဆန်ချို }} {{football squad player |no=28 |nat=URU |pos=FW |name=ဖကန်ဒို ပဲလစ်စထရီ }} {{football squad player |no=29 |nat=ENG |pos=DF | name=အာရွန် ဝမ်ဘစ်ဆာကာ }} {{football squad player |no=30 |nat=ENG |pos=GK | name=နသန် ဘစ်ရှော့ }} {{football squad player |no=33 |nat=ENG |pos=DF |name=ဘရန်ဒန် ဝီလျံ }} {{football squad player |no=34|nat=NED |pos=MF |name=ဒွန်နီ ဗန်ဒီဘိ }} {{football squad player |no=35 |nat=ENG |pos=DF |name=အက်ဇယ် တွမ်ဇီဘီ }} {{football squad player |no=36 |nat=SWE |pos=FW |name=အန်သိုနီ အီလန်ဂါ }} {{Fs end}}
ရွာသစ်စုရွာ၊ ရွှေလှေသောင်
ရွာသစ်စုရွာ၊ ရွှေလှေသောင်
​မြောက်ပိုင်းရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ ကျက်တညင်
မြောက်ပိုင်းရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ ကျက်တညင်
အိုင်သာရွာ၊ မြောင်မြို့နယ်
အိုင်သာရွာ (Aingthar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ မြောင်မြို့နယ်၊ အိုင်သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၂၉၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြောင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ