cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 966
NGC 966 သည် စီတပ် ကြယ်စုတန်းမှ နှစ်ဖက်ခုံး ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာမြေမှ အလင်းနှစ် ၄၄၀ မီလီယံအကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းအား အမေရိကန် နက္ခတ္တပညာရှင် Francis Preserved Leavenworth ဆိုသူက ၁၈၈၆ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ဆုံကုန်းရွာ၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်
ဆုံကုန်းရွာ (Sonkone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်၊ တပါယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၆၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တပါယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၄၇ ဦး၊ မ ၁၃၉၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၄၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နွားထိုးကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်လောင်းရွာ၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်
မန်လောင်းရွာ (Manlawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်၊ မန်နွဲ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၀၆၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြင်သာစုရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်
ပြင်သာစုရွာ (Pyintharsu)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ မြို့တင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၅၂၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့တင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၅၉ ဦး၊ မ ၁၂၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၆၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကန်ရွာ၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေတာရှည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂွေးတောက်မြောင်ရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထီးလှိုင် (အရှေ့)ရွာ၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်
ထီးလှိုင် (အရှေ့)ရွာ (Hteehlaing(East))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်၊ ထီးလှိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၄၇၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထီးလှိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၁၉ ဦး၊ မ ၂၆၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၉၇၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခေးခင်ရွာ၊ နမ့်ဆန်မြို့နယ်
ခေးခင်ရွာ (Hkayhkin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ပလောင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နမ့်ဆန်မြို့နယ်၊ ခေးခင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၅၇၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခေးခင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၉၄ ဦး၊ မ ၁၀၅၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၄၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်ဆန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လွယ်ဝမ်တန်းရွာ၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်
လွယ်ဝမ်တန်းရွာ (Loiwantan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်၊ ကျိုင်းခမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၂၇၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပါပီရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
ပါပီရွာ (Parpi)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်၊ ပါပွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၆၉၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပါပွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၃၄ ဦး၊ မ ၄၉၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၂၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကန်သုံးဆင့်ရွာ၊ အရာတော်မြို့နယ်
ကန်သုံးဆင့်ရွာ (Kanthonesint)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ အရာတော်မြို့နယ်၊ မှော်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၃၆၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရာတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂီလို (အထက်)ရွာ၊ ဖားဆောင်းမြို့နယ်
ဂီလို (အထက်)ရွာ(Gilo(Upper))သည် ကယားပြည်နယ်၊ ဘောလခဲခရိုင်၊ ဖားဆောင်းမြို့နယ်၊ ဗဟန်းလော့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၈၁၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖားဆောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တိဏမုဋ္ဌိဒါယက၊ တိဏဒါယကဝဂ်
အရှင်တိဏမုဋ္ဌိဒါယကထေရ်   သည်  မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
နမ့်ဖလွန်း (အထက်)ရွာ၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်
နမ့်ဖလွန်း (အထက်)ရွာ (Namhpatlun (Upper))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ နမ့်ဖတ်လွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၅၈၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်ဖတ်လွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၇၇ ဦး၊ မ ၄၂၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၉၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထန်းပင်ကုန်းရွာ၊ မတ္တရာမြို့နယ်
ထန်းပင်ကုန်းရွာ (Htanpinkone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ မတ္တရာမြို့နယ်၊ ထန်းပင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၀၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထန်းပင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၂၂ ဦး၊ မ ၉၉၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၁၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတ္တရာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆင်စုရွာ၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်
ဆင်စုရွာ (Sinsu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်၊ သာဂရကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၁၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သာဂရကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၄၅၀ ဦး၊ မ ၆၉၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၄၁၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေတာရှည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပါပွန်းနေရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
ပါပွန်းနေရွာ (Parpunnay)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်၊ ပါပွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၆၉၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပါပွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၃၄ ဦး၊ မ ၄၉၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၂၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းခတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သုရုသုရုကာရကသိက္ခာပုဒ်
သုရုသုရုသိက္ခာပုဒ် (သုရုသုရုဝဂ်)
[ဤသိက္ခာပုဒ်ကား ကောသမ္ဗီမြို့, ဃောသိတာရုံကျောင်းတိုက်၌ ပညတ်အပ်သော သိက္ခာပုဒ်တည်း။]
ရှရူး ရှရူး မြည်စေခြင်း
ဗြာဟ္မဏ (ဗြာဟ္မဏ်-ပုဏ္ဏား) တယောက်သည် သံဃာတော်များအတွက် နွားနို့ကိုစီစဉ်ထား၏၊ ရဟန်းတို့သည် နွားနို့ကို “ရှရူးရှရူး”အသံမြည်အောင် သောက်ကြ၏။ ဇာတ်လူပျက်ဘဝမှ ရဟန်းပြုလာသော ကိုယ်တော်က “သဗ္ဗောယံ မညေ သံဃော သီတိကတော=ဤသံဃာအားလုံးကို အဧနှိပ်စက်ထားဟန် တူတယ်၊ (ချမ်းလွန်းလို့ ရှူးရှူးလုပ်နေဟန်တူတယ်)” ဟု ပြက်ရယ်ပြု လေသည်၊ ထိုအခါ အလှောင်ခံရသော ရဟန်းများက “လှောင်ရပြောင်ရ ကောင်းလား” ဟု ကဲ့ရဲ့ကြပြီးလျှင် ဘုရားရှင်အား လျှောက်ကြလေရာ-“န ဘိက္ခဝေ ဗုဒ္ဓံ ဝါ ဓမ္မံ ဝါ သံဃံဝါ အာရဗ္ဘ ဒဝေါ ကာတဗ္ဗော၊ တော ကရေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ = ဘုရား, တရား, သံဃာနှင့်စပ်၍ ပြက်ရယ် မပြုရ, ပြုလျှင် ဒုက္ကဋ်အာပတ်ဟု သိက္ခာပုဒ် ပညတ်တော်မူရလေသည်။ [ဤကား သေခိယ မဟုတ်သေး၊ ကြား သိက္ခာပုဒ်တော် တမျိုးသာဖြစ်သည်။ ထို့နောက် “ရှရူးရှရူး”ဟု အသံမြည်အောင် နွားနို့သောက်မှုလည်း လူကြီးသူမတို့ အပြုအမူ မဟုတ်ရကား-
“န သုရုသုရုကာရကံ ဘုဉ္ဇိဿာမီတိ သိက္ခာကရဏီယာ”။ ဟု ဤသေခိယ သိက္ခာပုဒ်တော်ကိုလည်း ပညတ်တော် မူရပြန်သည်။
မြန်မာပြန်
“ရှရူးရှရူးဟု အသံပြု၍ မစားမသောက်အံ့” ဟု အလေ့ အကျင့်ကို ပြုရမည်၊ [ဤသိက္ခာပုဒ်တော်အရ ဆွမ်းစားရင်း ငရုပ်သီး စပ်သလို “ရှူးရှူး” ဟု အသံမမြည်စေရ၊ ဟင်းရည် နွားနို့စသော သောက်ဘွယ်ကို သောက်သောအခါလည်း “ရှရူးရှရူး”ဟု အသံ မမြည်စေရ၊ ဇွန်း-သောက်ခွက်တို့ကို နှုတ်ခမ်းနား၌ တေ့ပြီးမှ အနည်းငယ် မြှောက်၍ ကော်၍ သောက်ရသည်။ ]
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဥပဒေများ စာရင်း
မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)
ပြစ်မှုဆိုင်ရာဥပဒေ
ဥပဒေများ(၁၉၈၄)
အထူးဥပဒေများ
သတင်းမီဒီယာ ဥပဒေ
အီလက်ထရောနစ် ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်ရေးဥပဒေ
ယာဉ်အန္တရာယ်ကင်းရှင်းရေးနှင့် မော်တော်ယာဉ် စီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေ
မြန်မာနိုင်ငံ၏မူပိုင်ခွင့်ဥပဒေ
ကုန်အမှတ်တံဆိပ်မူပိုင်ခွင့်ဥပဒေ
စာပေနှင့်အနုပညာမူပိုင်ခွင့်ဥပဒေ
ကုန်သွယ်လုပ်ငန်းခွန်ဥပဒေကိုပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ
အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေ
မြန်မာနိုင်ငံသားများ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဥပဒေ
အသေးစားငွေရေးကြေးရေးလုပ်ငန်းဥပဒေ
နိုင်ငံခြားသုံးငွေ စီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေ
နိုင်ငံခြားသုံးငွေစည်းမျဉ်းသတ်မှတ်ချက် အက်ဥပဒေ
ငွေချေးသက်သေခံလက်မှတ်များ လဲလှယ်ရောင်းဝယ်ရေးဥပဒေ
စားသုံးသူကာကွယ်ရေးဥပဒေ
စက်မှုဇုန်ဥပဒေ
မြန်မာအထူးစီးပွားရေးဇုန်ဥပဒေ
ဥပဒေကဲ့သို့ အာဏာတည်သောအမိန့်
တပ်မတော်အက်ဥပဒေ
တပ်မတော်အက်ဥပဒေများ
လက်ရှိ ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် တပ်မတော်အက်ဥပဒေများမှာ-
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဥပဒေများ
မန်နွဲ့ရွာ၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်
မန်နွဲ့ရွာ (Mannwet)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်၊ မန်နွဲ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၀၆၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပျားတူ
ပျားတူ (Hornets) ဆိုသည်မှာ “ဘဒူ” ဟု အသံထွက်ခေါ်ဝေါ်လေ့ရှိသော နကျယ်မျိုး အင်းဆက်ဖြစ်ပြီး အုံဖွဲ့နေထိုင်သော နကျယ်ကောင်မျိုးများထဲတွင် အကြီးဆုံးဖြစ်၏။ ပျားတူတို့၏ အရွယ်အစားအနေဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်အရှည်သည် ၂.၂ လက်မ (၅.၅ စင်တီမီတာ) အထိ ကြီးထွားနိုင်သည်။ ပျားတူ အစစ်အမှန်များသည် “ဗက်စပါ (Vespa)” မျိုးစုမှဖြစ်၏။ ပျားတူအစစ်အမှန်များကို ၎င်းတို့၏ ဦးခေါင်းပုံစံနှင့် အခြားအမြှေးပါးများနှင့် ခွဲခြားနိုင်သည်။ ပျားတူများကို ဥရောပ ၊ အာရှ ၊ အာဖရိက နှင့် အမေရိကတိုက် များတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် ပူနွေးစိုစွတ်သော သစ်တောများနှင့် သဲကန္တာရဆန်သော ရာသီဥတုများကို နှစ်သက်ကြပြီး၊ တစ်နှစ်ပတ်လုံး အေးသောရာသီဥတုရှိသည့် ဒေသမျိုးတွင် တွေ့ရှိရခြင်းမရှိပေ။
ဇီဝစက်ဝန်းလည်ပုံ
ပထမဆုံးအနေဖြင့် ပျားတူဘုရင်မမှ တစ်ကောင်တည်း ပျားတူအုံအား ဆောက်လုပ်လေ၏။ သို့ရာတွင် ၎င်းလုပ်ဆောင်ချက်သည် ရာသီဥတုပေါ်မူတည်ကာ ဒေသတစ်ခုနှင့် တစ်ခုမတူညီကြပေ။ မြောက်အမေရိကမှ ပျားတူများသည် နွေဦးရာသီတွင် အသိုက်ဆောက်လုပ်ကြသည်။ အသိုက်ကို စတင်တည်ဆောက်သူ ထိုဘုရင်မ သည် ပျားတူအုံ၏ ဒီဇိုင်း ဗိသုကာပညာရှင်ပင် ဖြစ်လေသည်။ ထို့နောက် ၎င်းအုံ၌ အကောင်ပေါက်ရန် ဥ ဥခြင်း စတင်လုပ်လေ၏။ ၎င်းနောက် ပထမဆုံး ဘောက်ဖတ်ကဲ့သို့ သားလောင်းအကောင်ပေါက်လာလေသည်။ ဘုရင်မပျားတူသည် ၎င်းပိုးကောင်လေးများ ပိုးတုံးလုံးဘဝ ပိုးအိမ်မဖြစ်မချင်းအချိန်ထိ ၎င်းပထမဆုံးသားလောင်းများကို အစာကျွေးလေ၏။ ထို့နောက်တွင် ပိုးတုံးလုံးဘဝမှ နောက်ဆုံးဘဝအဆင့် ပျားတူအဖြစ်ရောက်ရှိလာကြပြီး ပထမဆုံး လုပ်သားပျားတူများ ဖြစ်လာကြလေသည်။ ၎င်းနောက်ပိုင်းကာလများတွင် အသိုက်အအုံ၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို ထိုလုပ်သားများကသာ ဦးစီးလုပ်ဆောင်ကြလေပြီး၊ ပျားတူ များအတွင်းတွင် ပျားတူ အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း (လုပ်သား၊ ဘုရင်မလောင်း၊ မျိုးပွားမည့် ပျာတူထီး) စသဖြင့် မွေးမြူတည်ဆောက်ကြလေသည်။
ပျားတူများသည် ၎င်းတို့၏ အသိုက်အုံဆောက်လုပ်ထားသော နေရာသည် အလွန်သေးငယ်နေပါက၊ အခြားနေရာသို့ ရွေ့ပြောင်းအခြေချလေ့ရှိကြသည်။ ဆောင်းဦးရာသီတွင် မျိုးဆက်သစ် ပျားတူဘုရင်မလောင်းလေးများ ပေါက်ဖွားလာကြလေသည်။ ငယ်ရွယ်သော အထီးများမှာမူ မျိုးမအောင်သော ဥများမှ ပေါက်ဖွားလာကြခြင်းဖြစ်သည်။ ဘုရင်မလောင်းလေးများသည် မိတ်လိုက်ကာ မျိုးအောင်ပြီးသည်နှင့် ဆောင်းရာသီတတွင်းလုံး နေထိုင်နိုင်မည့် ပိုးအိမ်တစ်ခုကို တည်ဆောက်ကြမည်ဖြစ်သည်။ အခြားပျားတူအားလုံးမှာ ပထမဆုံး နှင်းခဲကျသည့်အချိန်၌ သေဆုံးသွားကြလေသည်။
သားကောင်
ပျားတူများနှင့် နကျယ်အဝါအစင်းကြားများသည် ဥယျာဉ်မြေများအတွက် ကောင်းကျိုးဖြစ်စေ၏။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဥယျာဉ်များအတွင်းရှိ သစ်ပင်၊ ပန်းပင်များအား ဖျက်ဆီးတတ်သောပိုးမွှားအများစုမှာ ၎င်းတို့၏ အစာသားကောင်များဖြစ်သောကြောင့်ဖြစ်၏။ ပျားများသည်လည်း ပျားတူအစာပင်ဖြစ်သော်လည်း ပျားတူအသိုက်အအုံများသည် တစ်နှစ်သာခံပြီး ဆောင်းရာသီတွင် သေဆုံးကြလေ့ရှိသောကြောင့် ရေရှည်အတွက် စိတ်ပူစရာမလိုပေ။ ပျားတူများ စားလေ့ရှိသော ၎င်းတို့အမဲလိုက်သည့် သားကောင်များတွင် ယင်ကောင်၊ အခြား နကျယ်မျိုးများ၊ ပျား၊ ကျိုင်းကောင်၊ ပိုးတောင်မာ၊ ခူကောင်များ၊ ပုစဉ်းများနှင့် ပင့်ကူများ ပါဝင်သည်။
ပျားတူနှင့်တူသော အခြားတိရစ္ဆာန်များ
ပျားတူများအား နကျယ်အဝါစင်းများနှင့် မကြာခဏ ရောထွေးတတ်ကြသည်။ နကျယ်အဝါစင်းများမှာ ပျားတူထက် သေးငယ်ပြီး အရောင်မှာလည်း ကွဲပြားသည်။ ပျားတူများ၏ အရောင်အသွေးသည် အဝါရောင်နှင့် အနက်ရောင် ခပ်တောက်တောက်ဖြစ်သည်။
နကျယ်အဝါစင်းများသည် အထူးသဖြင့် ချိုမြိန်မှုရှိသော အစာမျိုးကိုနှစ်သက်ကြပြီး၊ ပျားတူများမှာ အသက်ရှင်သော အင်းဆက်များကို နှစ်သက်သော သားရဲဖြစ်ပြီး ချိုမြိန်မှုသည် သူတို့အား မဆွဲဆောင်နိုင်ပေ။thumb|300x300px|စားထားသော ပျားတစ်ကောင်၏ အကြွင်းအကျန်များနှင့် ဥရောပ ပျားတူတစ်ကောင်။
အဆိပ်ဆူး
ပျားတူများသည် အဆိပ်ဆူးရှိပြီး တုပ်တတ်သည်။ ၎င်းတို့သည် သားကောင်ကိုသတ်ရန်နှင့် ခုခံကာကွယ်ရန် ၎င်းကို အသုံးပြုကြသည်။ ပျားတူတုပ်ခြင်းသည် အလွန်နာကျင်နိုင်သော်လည်း အခြား နကျယ် သို့မဟုတ် ပျားတုပ်ခြင်းထက် ပို၍အန္တရာယ်ဖြစ်ခြင်းမျိုး မရှိပေ။ တုပ်ခံရသူတွင် ဓာတ်မတည့်မှုဖြစ်ခြင်း၊ ၎င်းနောက် တုပ်ခံရသောကြောင့် ကြောက်လန့်တုန်လှုပ်သွားခြင်း စသည့် အန္တရာယ်များ ရှိလိမ့်မည်ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်းဆက်များ
စောဒနာသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရဟန်းတို့အား စောဒကပုဂ္ဂိုလ်၏ စောဒနာရမည့် အချက်ငါးချက်၊ စောဒကမပြုသင့်သည့် အချက်ငါးမျိုးဖြင့် စောဒနာခံရသောကြောင့် ဒေါသအမျက် ထွက်နေသော စုဒိတကပုဂ္ဂိုလ်၊ အဓမ္မစုဒိတကပုဂ္ဂိုလ်အား စိတ်သက်သာမှု ရအောင်(ပြောဆို)ဖြစ်စေရပုံ အဓမ္မစောဒကပုဂ္ဂိုလ်အား “အခြားရဟန်းအား မဟုတ် မမှန်ပဲ စောဒကမှု မပြုထိုက်ပုံကို သိရှိအောင်” ထိုရဟန်း၏ အဓမ္မစောဒနာချက်များကို ထောက်ပြ၍ ပြောကြားပုံ၊ ဓမ္မိကစောဒနာချက်ကို အမျက်ထွက်နေသော စုဒိတကပုဂ္ဂိုလ်၊ ဓမ္မစုဒိတကရဟန်းအား မှန်ကန်သော စောဒနာချက်တို့ကို ထောက်ပြ၍ ဒေါသအမျက်မထွက်ရန် ပြောကြားသင့်ပုံ၊ “အခြားရဟန်းအား ဟုတ်မှန်သော အကြောင်းဝတ္ထုဖြင့် စောဒနာသင့်သည်ကို သိရှိစေရန်” ဓမ္မိကစောဒနာရှင်အား စောဒနာသည့်အတွက် စိတ်မချမ်းသာမှုမဖြစ်စေရန် ပြောဆိုသင့်ပုံ စုဒိတကပုဂ္ဂိုလ် ရပ်တည်ရမည့် တရား(၂)မျိုး၊ ထိုတရားနှစ်မျိုး၌ ရပ်တည်၍ဖြေရှင်းပုံတို့ကို အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ်က အကျယ်တဝင့် မိန့်ကြားတော်မူပါသည်။
ဘုရားရှင်၏ မေးမြန်းတော်မူချက်အရ အရှင်သာရိပုတ္တရာက မိမိ၏စကားကို အလေးအမြတ်ထား၍ မနာယူမလိုက်နာကြသော ပုဂ္ဂိုလ်(၂၆)မျိုးကို လျှောက်ထားပါသည်။ ဘုရားရှင်က ထိုပုဂ္ဂိုလ် (၂၆)မျိုးကိုထား၍ မြင့်မြတ်သောပုဂ္ဂိုလ်(၂၆)မျိုးကို ပြောဆိုလော့၊ သဗြဟ္မစာရီပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို “အဿဒ္ဓမ္မမှထစေ၍ သဒ္ဓမ္မ၌ တည်စေအံ့ ဟု နှလုံးသွင်း၍ ဩဝါဒ, အနုသာသနီပြုလေလော့၊ သာရိပုတ္တရာ ဤသို့သာ ပြုကျင့်ရမည်ဟု ဘုရားရှင် မိန့်ကြားတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌ စောဒနာဝတ္ထုလေးမျိုး၊ စုဒိတကအား စောဒနာ ရမည့် အခါ၊ စောဒနာမှု မပြုသင့်ရာဌာန၊ စောဒနာခွင့်တောင်းရပုံ၊ စောဒနာခွင့်မပြုသော်လည်း စောဒနာရမည့်ပုဂ္ဂိုလ်၊ ဖွင့်သင့်သောပုဒ်တို့ကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။
ဋီကာ၌လည်း အဋ္ဌကထာပုဒ်တို့ကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။ -
စောဒနာသုတ်သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
စောဒနာသုတ်
ထိုအခါ၌ အသျှင်သာရိပုတြာသည် ရဟန်းတို့ကို မိန့်ဆိုတော်မူ၏။
ငါ့သျှင်တို့ သူတစ်ပါးကိုစောဒနာလိုသောစောဒကရဟန်းသည် ဤတရားငါးမျိုးတို့ကို မိမိ သန္တာန်၌ ဖြစ်စေ၍ သူတစ်ပါးကိုစောဒနာရမည်။
အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ -
လျောက်ပတ်သော အခါ၌ ဆိုအံ့၊ မလျောက်ပတ်သော အခါ၌ မဆိုအံ့။
ဟုတ်မှန်သော စကားဖြင့် ဆိုအံ့၊ မဟုတ်မမှန်သော စကားဖြင့် မဆိုအံ့။
နူးညံ့သော စကားဖြင့် ဆိုအံ့၊ ကြမ်းတမ်းသော စကားဖြင့် မဆိုအံ့။
အကျိုးနှင့်စပ်သော စကားဖြင့် ဆိုအံ့၊ အကျိုးနှင့်မစပ်သော စကားဖြင့် မဆိုအံ့။
မေတ္တာစိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ ဆိုအံ့၊ ဒေါသစိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ မဆိုအံ့။ (ဤငါးမျိုးတို့တည်း)။
ငါ့သျှင်တို့ ဤသာသနာတော်၌ မလျောက်ပတ်သောအခါ၌စောဒနာအပ်သည်ဖြစ်၍ လျောက်ပတ်သောအခါ၌ မစောဒနာအပ်သောကြောင့် အမျက်ထွက်သော၊ မဟုတ်မမှန်သဖြင့်စောဒနာအပ်သည် ဖြစ်၍ဟုတ်မှန်သဖြင့် မစောဒနာအပ်သောကြောင့် အမျက်ထွက်သော၊ ကြမ်းတမ်းသော စကားဖြင့်စောဒနာအပ်သည် ဖြစ်၍ နူးညံ့သောစကားဖြင့် မစောဒနာအပ်သောကြောင့် အမျက်ထွက်သော၊ အကျိုးနှင့်မစပ်သောစကားဖြင့်စောဒနာအပ်သည်ဖြစ်၍ အကျိုးနှင့်စပ်သော စကားဖြင့် မစောဒနာအပ်သောကြောင့် အမျက်ထွက်သော၊ ဒေါသစိတ်ဖြင့်စောဒနာအပ်သည်ဖြစ်၍ မေတ္တာစိတ်ဖြင့် မစောဒနာအပ်သောကြောင့် အမျက်ထွက်သော အချို့သော ပုဂ္ဂိုလ်ကို ငါတွေ့မြင်ရ၏။
အသျှင်သည် မလျောက်ပတ်သောအခါ၌စောဒနာခံရ၏၊ လျောက်ပတ်သောအခါ၌စောဒနာခံရသည်မဟုတ်၊ (ထို့ကြောင့်) အသျှင့်အား နှလုံးသာရွှင်ခြင်းငှါ သင့်လျော်၏။
အသျှင်သည် မဟုတ်မမှန်သော စကားဖြင့်စောဒနာခံရ၏၊ဟုတ်မှန်သော စကားဖြင့်စောဒနာ့ခံရသည် မဟုတ်၊ (ထို့ကြောင့်) အသျှင့်အား နှလုံးသာရွှင်ခြင်းငှါ သင့်လျော်၏။
အသျှင်သည် ကြမ်းတမ်းသော စကားဖြင့်စောဒနာခံရ၏၊ နူးညံ့သော စကားဖြင့်စောဒနာခံရသည်မဟုတ်၊ (ထို့ကြောင့်) အသျှင့်အား နှလုံးသာရွှင်ခြင်းငှာ သင့်လျော်၏။
အသျှင်သည် အကျိုးနှင့်မစပ်သော စကားဖြင့်စောဒနာခံရ၏၊ အကျိုးနှင့်စပ်သော စကားဖြင့်စောဒနာခံရသည် မဟုတ်၊ (ထို့ကြောင့်) အသျှင့်အား နှလုံးသာရွှင်ခြင်းငှါ သင့်လျော်၏။
အသျှင်သည် ဒေါသစိတ်ဖြင့်စောဒနာခံရ၏၊ မေတ္တာစိတ်ဖြင့်စောဒနာခံရသည် မဟုတ်၊ (ထို့ကြောင့်) အသျှင့်အား နှလုံးသာရွှင်ခြင်းငှါ သင့်လျော်၏။
ငါ့သျှင်တို့ မတရားသဖြင့်စောဒနာခံရသော ရဟန်းအား ဤအခြင်းအရာငါးမျိုးတို့ဖြင့် နှလုံးသာရွှင်ခြင်းကို ဖြစ်စေရမည်။
မဉ္ဇဒါယက
အရှင်မဉ္ဇဒါယကထေရ်   သည်  မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်မဉ္ဇဒါယကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
စောဒနာသုတ်
စောဒနာသုတ်
ငါ့သျှင် သင်သည် မလျောက်ပတ်သောအခါ၌စောဒနာ၏၊ လျောက်ပတ်သောအခါ၌စောဒနာသည်မဟုတ်၊ (ထို့ကြောင့်) သင့်အား နှလုံးမသာခြင်းငှါ သင့်လျော်၏။
ငါ့သျှင် သင်သည် မဟုတ်မမှန်သဖြင့်စောဒနာ၏၊ဟုတ်မှန်သဖြင့်စောဒနာသည် မဟုတ်၊ (ထို့ကြောင့်) သင့်အား နှလုံးမသာခြင်းငှါ သင့်လျော်၏။
ငါ့သျှင် သင်သည် ကြမ်းတမ်းသော စကားဖြင့်စောဒနာ၏၊ နူးညံ့သော စကားဖြင့်စောဒနာသည်မဟုတ်၊ (ထို့ကြောင့်) သင့်အား နှလုံးမသာခြင်းငှါ သင့်လျော်၏။
ငါ့သျှင်တို့ မတရားသဖြင့်စေဒနာတတ်သော ရဟန်းအား ဤအခြင်းအရာ ငါးမျိုးတို့ဖြင့် နှလုံးမသာခြင်းကို ဖြစ်စေရမည်၊ ထိုသို့ဖြစ်စေရခြင်းသည် အဘယ့်ကြောင့်နည်း၊ အခြားရဟန်းသည်လည်းမဟုတ်မမှန်သဖြင့်စောဒနာသင့်သည်ဟူ၍ မအောက်မေ့ရာသောကြောင့်တည်း။
ငါ့သျှင်တို့ ဤသာသနာတော်၌ လျောက်ပတ်သောအခါ၌စောဒနာအပ်သည်ဖြစ်၍ မလျောက်ပတ်သောအခါ၌ မစောဒနာအပ်သည် ဖြစ်ပါလျက် အမျက်ထွက်သော၊ဟုတ်မှန်သော စကားဖြင့်စောဒနာအပ်သည်ဖြစ်၍ မဟုတ်မမှန်သောစကားဖြင့် မစောဒနာအပ်သည်ဖြစ်ပါလျက် အမျက်ထွက်သော၊ နူးညံ့သော စကားဖြင့်စောဒနာအပ်သည်ဖြစ်၍ ကြမ်းတမ်းသောစကားဖြင့် မစောဒနာအပ်သည် ဖြစ်ပါလျက်အမျက်ထွက်သော၊ အကျိုးနှင့် စပ်သောစကားဖြင့်စောဒနာအပ်သည်ဖြစ်၍ အကျိုးနှင့် မစပ်သောစကားဖြင့် မစောဒနာအပ်သည် ဖြစ်ပါလျက် အမျက်ထွက်သော၊ မေတ္တာစိတ်ဖြင့်စောဒနာအပ်သည်ဖြစ်၍ဒေါသစိတ်ဖြင့် မစောဒနာအပ်သည် ဖြစ်ပါလျက် အမျက်ထွက်သော အချို့သောပုဂ္ဂိုလ်ကို ငါတွေ့မြင်ရ၏။
ငါ့သျှင်တို့ တရားသဖြင့်စောဒနာခံရသော ရဟန်းအား အခြင်းအရာငါးမျိုးတို့ဖြင့် နှလုံးမသာ ခြင်းကိုဖြစ်စေရမည်။
အသျှင်သည် လျောက်ပတ်သောအခါ၌စောဒနာခံရ၏၊ မလျောက်ပတ်သောအခါ၌စောဒနာခံရသည်မဟုတ်၊ (ထို့ကြောင့်) အသျှင့်အား နှလုံးမသာခြင်းငှါ သင့်လျော်၏။
အသျှင်သည်ဟုတ်မှန်သောစကားဖြင့်စောဒနာခံရ၏၊ မဟုတ်မမှန်သော စကားဖြင့်စောဒနာခံရ သည်မဟုတ်၊ (ထို့ကြောင့်) အသျှင့်အား နှလုံးမသာခြင်းငှါ သင့်လျော်၏။
အသျှင်သည် နူးညံ့သော စကားဖြင့်စောဒနာခံရ၏၊ ကြမ်းတမ်းသော စကားဖြင့်စောဒနာခံရသည့်မဟုတ်၊ (ထို့ကြောင့်) အသျှင့်အား နှလုံးမသာခြင်းငှါ သင့်လျော်၏။
အသျှင်သည် အကျိုးနှင့် စပ်သောစကားဖြင့်စောဒနာခံရ၏၊ အကျိုးနှင့် မစပ်သော စကားဖြင့်စောဒနာခံရသည် မဟုတ်၊ (ထို့ကြောင့်) အသျှင့်အား နှလုံးမသာခြင်းငှါ သင့်လျော်၏။
အသျှင်သည် မေတ္တာစိတ်ဖြင့်စောဒနာခံရ၏၊ ဒေါသစိတ်ဖြင့်စောဒနာခံရသည် မဟုတ်၊ (ထို့ကြောင့်) အသျှင့်အား နှလုံးမသာခြင်းငှါ သင့်လျော်၏။
ငါ့သျှင်တို့ တရားသဖြင့်စောဒနာခံရသော ရဟန်းအား ဤအခြင်းအရာငါးမျိုးတို့ဖြင့် နှလုံးမသာခြင်းကို ဖြစ်စေရမည်။
ငါ့သျှင်တို့ တရားသဖြင့်စောဒနာတတ်သော ရဟန်းအား အခြင်းအရာ ငါးမျိုးတို့ဖြင့် နှလုံးသာရွှင်ခြင်းကို ဖြစ်စေရမည်။
ငါ့သျှင် သင်သည် လျောက်ပတ်သောအခါ၌စောဒနာ၏၊ မလျောက်ပတ်သောအခါ၌စောဒနာသည်မဟုတ်၊ (ထို့ကြောင့်) သင့်အား နှလုံးသာရွှင်ခြင်းငှါ သင့်လျော်၏။
ငါ့သျှင် သင်သည်ဟုတ်မှန်သော စကားဖြင့်စောဒနာ၏၊ မဟုတ်မမှန်သော စကားဖြင့်စောဒနာ သည်မဟုတ်၊ (ထို့ကြောင့်) သင့်အား နှလုံးသာရွှင်ခြင်းငှါ သင့်လျော်၏။
ငါ့သျှင် သင်သည် နူးညံ့သောစကားဖြင့်စောဒနာ၏၊ ကြမ်းတမ်းသော စကားဖြင့်စောဒနာသည်မဟုတ်၊ (ထို့ကြောင့်) သင့်အား နှလုံးသာရွှင်ခြင်းငှါ သင့်လျော်၏။
ငါ့သျှင် သင်သည် အကျိုးနှင့် စပ်သော စကားဖြင့်စောဒနာ၏၊ အကျိုးနှင့် မစပ်သော စကားဖြင့်စောဒနာသည် မဟုတ်၊ (ထို့ကြောင့်) သင့်အား နှလုံးသာရွှင်ခြင်းငှါ သင့်လျော်၏။
ငါ့သျှင် သင်သည် မေတ္တာစိတ်ဖြင့်စောဒနာ၏၊ ဒေါသစိတ်ဖြင့်စောဒနာသည် မဟုတ်၊ (ထို့ကြောင့်) သင့်အား နှလုံးသာရွှင်ခြင်းငှါ သင့်လျော်၏။
ငါ့သျှင်တို့ တရားသဖြင့်စောဒနာတတ်သောရဟန်းအား ဤအခြင်းအရာငါးမျိုးတို့ဖြင့် နှလုံးသာရွှင်ခြင်းကို ဖြစ်စေရမည်။
ထိုသို့ ဖြစ်စေရခြင်းသည် အဘယ့်ကြောင့်နည်း၊ အခြား ရဟန်းသည်လည်းဟုတ်မှန်သော စကား ဖြင့်စောဒနာသင့်၏ဟူ၍ အောက်မေ့ရာသောကြောင့်တည်း။
ငါ့သျှင်တို့ စုဒိတက ပုဂ္ဂိုလ်သည် မှန်ကန်သော သဘော၌လည်းကောင်း၊ အမျက်မထွက်ခြင်း၌လည်းကောင်း (ဤ) နှစ်ပါးသော တရားတို့၌ တည်ရမည်၊ ငါ့သျှင်တို့ သူတစ်ပါးတို့သည် လျောက်ပတ်သောအခါ၌ ဖြစ်စေ မလျောက်ပတ်သောအခါ၌ ဖြစ်စေဟုတ်မှန်သော စကားဖြင့်ဖြစ်စေ မဟုတ်မမှန်သော စကားဖြင့်ဖြစ်စေ နူးညံ့သောစကားဖြင့်ဖြစ်စေ ကြမ်းတမ်းသော စကားဖြင့်ဖြစ်စေ အကျိုးနှင့်စပ်သော စကားဖြင့်ဖြစ်စေ အကျိုးနှင့် မစပ်သော စကားဖြင့်ဖြစ်စေ မေတ္တာစိတ်ရှိကုန်၍ဖြစ်စေ ဒေါသစိတ်ရှိကုန်၍ဖြစ်စေငါ့ကို အကယ်၍စောဒနာကြလျှင် ငါသည်လည်း မှန်ကန်သောသဘော၌လည်းကောင်း၊ အမျက်မထွက်ခြင်း၌လည်းကောင်း (ဤ) တရားနှစ်ပါးတို့၌ သာလျှင် တည်အံ့။ “ဤတရားသည် ငါ၌ ရှိ၏”ဟု အကယ်၍သိပါမူ “ဤတရားသည် ငါ၌ ရှိ၏၊ ငါ၌ ထင်ရှား၏”ဟူ၍ ထိုသူကို ပြောအံ့၊ “ထိုတရားသည် ငါ၌ မရှိ”ဟု အကယ်၍ သိပါမူ “ထိုတရားသည် ငါ၌ မရှိ၊ ငါ၌ မထင်ရှား”ဟူ၍ ထိုသူကို ပြောပေအံ့ဟု (နှစ်ပါးသော တရားတို့၌ တည်ရမည်ဟု မိန့်ဆို၏)။
သာရိပုတြာ သင်သည် ဤသို့ ဆိုဆုံးမအပ်သည် ဖြစ်ပါလျက်လည်း ဤသာသနာတော်၌ (မဂ်ဖိုလ်မှ) အချည်းနှီးဖြစ်သော ယောကျာ်းအချို့တို့သည် ရိုသေစွာ မနာယူကြကုန်ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။
အသျှင်ဘုရား ယုံကြည်မှု 'သဒ္ဓါ' တရားဖြင့် လူ့ဘောင်မှ ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ရောက်ကြသူ၊ စဉ်းလဲခြင်းမရှိကြသူ၊ မလှည့်ပတ်တတ်ကြသူ၊ မကောက်ကျစ်တတ်ကြသူ၊ မပျံ့လွင့်ကြသူ၊ မထောင်လွှားကြသူ၊ မလျှပ်ပေါ်ကြသူ၊ နှုတ်မကြမ်းကြသူ၊ ဖရိုဖရဲစကား မပြောတတ်ကြသူ၊ ဣန္ဒြေတို့၌ ပိတ်ဆို့ထားသော တံခါးရှိကြသူ၊ စားဖွယ်၌ အတိုင်းအရှည်ကို သိတတ်ကြသူ၊ နိုးကြားမှုကို လုံ့လပြုကြသူ၊ ရဟန်းအဖြစ်၌ ငဲ့ကွက်ခြင်းရှိကြသူ၊ သိက္ခာ၌ ထက်သန်ရိုသေမှု ရှိကြသူ၊ ပစ္စည်းလေးပါး ပေါများရန် မကျင့်ကြသူ၊ ပေါ့လျော့စွာ မကျင့်ကြသူ၊ အောက်သို့ သက်ဆင်းကြောင်း နီဝရဏတရားတို့၌ တာဝန်မဲ့ မဖြစ်ကြသူ၊ ဆိတ်ငြိမ်မှု 'ဝိဝေက' ၌ ရှေ့သွားပြုကြသူ၊ ထက်သန်သော လုံ့လရှိကြသူ၊ နိဗ္ဗာန်သို့စေလွှတ်ထားသော စိတ်ရှိကြသူ၊ ထင်သော သတိရှိကြသူ၊ အဆင်ခြင်ဉာဏ်နှင့် ပြည့်စုံကြသူ၊ တည်ကြည်ကြသူ၊ တစ်ခုတည်းသော အာရုံ၌ တည်သော စိတ်ရှိကြသူ၊ ပညာရှိကြသူ၊ မဆွံ့အကြသူ ရဟန်းတို့သည်အကျွန်ုပ် တို့က ဆိုဆုံးမအပ်ကုန်သည်ရှိသော် ရိုသေစွာ နာယူကြပါကုန်၏ဟု (လျှောက်၏)။
သာရိပုတြာ ယုံကြည်မှု 'သဒ္ဓါ' တရားမရှိကြသူ၊ အသက်မွေးကြောင်းအလို့ငှါ သဒ္ဓါတရားမရှိကုန်ဘဲလူ့ဘောင်မှ ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ရောက်ကြသူ၊ စဉ်းလဲကြသူ၊ လှည့်ပတ်ကြသူ၊ ကောက်ကျစ်ကြသူ၊ ပျံ့လွင့်ကြသူ၊ ထောင်လွှားကြသူ၊ လျှပ်ပေါ်ကြသူ၊ နှုတ်ကြမ်းကြသူ၊ ဖရိုဖရဲစကားပြောတတ်ကြသူ၊ ဣန္ဒြေတို့၌ မပိတ်ဆို့အပ်သော တံခါးရှိကြသူ၊ စားဖွယ်၌ အတိုင်းအရှည်ကို မသိတတ်ကြသူ၊ နိုးကြားမှုကို လုံ့လမပြုကြသူ၊ ရဟန်းအဖြစ်၌ ငဲ့ကွက်ခြင်း မရှိကြသူ၊ သိက္ခာ၌ ထက်သန်ရိုသေမှုမရှိကြသူ၊ ပစ္စည်း လေးပါး ပေါများရန်သာ ကျင့်ကြသူ၊ ပေါ့လျော့စွာ ကျင့်ကြသူ၊ အောက်သို့သက်ဆင်းကြောင်း နီဝရဏ တရားငါးပါးတို့ကို ရှေ့သွားပြုကြသူ၊ ဆိတ်ငြိမ်မှု 'ဝိဝေက' ၌ တာဝန်မဲ့ဖြစ်ကြသူ၊ ပျင်းရိကြသူ၊ ယုတ် လျော့သော လုံ့လရှိကြသူ၊ လွတ်သော သတိရှိကြသူ၊ အဆင်ခြင်ဉာဏ် မရှိကြသူ၊ မတည်ကြည်ကြသူ၊ ပျံ့လွင့်သော စိတ်ရှိကြသူ၊ ပညာမရှိကြသူ၊ ဆွံ့အသူပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ထားဘိကုန်ဦးလော့။
သာရိပုတြာ ယုံကြည်မှု 'သဒ္ဓါ' တရားဖြင့် လူ့ဘောင်မှ ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ရောက်ကြသူ၊ စဉ်းလဲခြင်းမရှိကြသူ၊ မလှည့်ပတ်တတ်ကြသူ၊ မကောက်ကျစ်တတ်ကြသူ၊ မပျံ့လွင့်ကြသူ၊ မထောင်လွှားကြသူ၊ မလျှပ်ပေါ်ကြသူ၊ နှုတ်မကြမ်းကြသူ၊ ဖရိုဖရဲစကား မပြောတတ်ကြသူ၊ ဣန္ဒြေတို့၌ ပိတ်ဆို့ထားသောတံခါးရှိကြသူ၊ စားဖွယ်၌ အတိုင်းအရှည်ကို သိတတ်ကြသူ၊ နိုးကြားမှုကို လုံ့လပြုကြသူ၊ ရဟန်းအဖြစ်၌ ငဲ့ကွက်ခြင်းရှိကြသူ၊ သိက္ခာ၌ ထက်သန်ရိုသေမှု ရှိကြသူ၊ ပစ္စည်းလေးပါး ပေါများရန် မကျင့်ကြသူ၊ ပေါ့လျော့စွာ မကျင့်ကြသူ၊ အောက်သို့ သက်ဆင်းကြောင်း နီဝရဏတရားငါးပါးတို့၌ တာဝန်မဲ့မဖြစ်ကြသူ၊ ဆိတ်ငြိမ်မှု 'ဝိဝေက' ကို ရှေ့သွားပြုကြသူ၊ ထက်သန်သော လုံ့လရှိကြသူ၊ နိဗ္ဗာန်သို့စေလွှတ်ထားသော စိတ်ရှိကြသူ၊ ထင်သော သတိရှိကြသူ၊ အဆင်ခြင်ဉာဏ်နှင့် ပြည့်စုံကြသူ၊ တည်ကြည်ကြသူ၊ တစ်ခုတည်းသော အာရုံ၌ တည်သော စိတ်ရှိကြသူ၊ ပညာရှိကြသူ၊ မဆွံ့အကြသူ ရဟန်းတို့ကိုသင်သည် ဆိုလော့၊ သာရိပုတြာ သီတင်းသုံးဖော်တို့ကို “မသူတော်တရားမှ ထစေပြီးလျှင် သူတော်ကောင်းတရား၌ တည်စေမည်”ဟု သီတင်းသုံးဖော်တို့ကို ဆုံးမလော့၊ သီတင်းသုံးဖော်တို့ကို သွန်သင့်လော့၊ သာရိပုတြာ သင်သည် ဤသို့ ကျင့်ရမည်ဟူ၍ (မိန့်တော်မူ၏)။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
ဝမ်နမ့်ဖန်ရွာ၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်
ဝမ်နမ့်ဖန်ရွာ (Wannamhpan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်၊ ကျိုင်းခမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၂၇၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွင်းမြောင်ရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်
ကွင်းမြောင်ရွာ (Kwinmyaung)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်၊ သပြေတန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၈၉၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သပြေတန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၀၀၁ ဦး၊ မ ၃၉၇၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၉၇၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထီးဝိုရွာ၊ ဖားဆောင်းမြို့နယ်
ထီးဝိုရွာ(Hteewo)သည် ကယားပြည်နယ်၊ ဘောလခဲခရိုင်၊ ဖားဆောင်းမြို့နယ်၊ ဗဟန်းလော့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၉၇၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖားဆောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟိုဟုတ်ရွာ၊ နမ့်ဆန်မြို့နယ်
ဟိုဟုတ်ရွာ (Hohoke)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ပလောင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နမ့်ဆန်မြို့နယ်၊ ခေးခင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၅၇၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခေးခင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၉၄ ဦး၊ မ ၁၀၅၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၄၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်ဆန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်
ညောင်ရွာ (Nyaung)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ ညောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၇၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၆၂ ဦး၊ မ ၂၅၃၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၆၉၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကောင်းလေရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်
ကောင်းလေရွာ (Kawnglay)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ လားရှိုးမြို့နယ်၊ ဟိုနမ့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၇၂၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုနမ့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၂၅ ဦး၊ မ ၅၇၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၉၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လားရှိုးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သရဏဂမနိယ၊ တိဏဒါယကဝဂ်
အရှင်သရဏဂမနိယထေရ်   သည်  မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဦးချို (ပညာမင်းကြီး)
လွတ်လပ်ရေးခေတ်ဦး မြန်မာ့ပညာရေးလောက၌ ထင်ရှားသည်။ ဂျက်ဆင်ကောလိပ်၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၊ လန်ဒန်တက္ကသိုလ်၊ အီဒင်ဘာရာတက္ကသိုလ်များတွင် ပညာဆည်းပူးခဲ့သည်။ မြန်မာများထဲမှ ရန်ကုန်အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်း ကျောင်းအုပ်ကြီးရာထူးကို ပထမဆုံး ရခဲ့သူ၊ လွတ်လပ်ရေးရချိန်တွင် ပထမဦးဆုံး ပညာမင်းကြီး ဖြစ်လာသူ ဖြစ်သည်။ ပညာရေးလောကတွင် ပညာရေးစိတ်ဓာတ် ပြည့်ဝသော၊ ဝန်ထမ်းကောင်းစိတ်ဓာတ် အဓိကထားသော ပညာမင်းကြီး တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ပညာရေးနှင့် ပတ်သက်လာလျှင် ကျောသားရင်သား မခွဲခြားဘဲ ကူညီထောက်ပံ့လေ့ရှိသူ၊ တာဝန်နှင့် စေတနာကို ပိုင်းခြားကျင့်သုံးနိုင်သူ ပညာရေးသုခမိန်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ
၁၈၉၆-ခုနှစ်၊ မေလ (၁၄)ရက်နေ့တွင် မကွေးမြို့၌ အဖ တရုတ်လူမျိုးကုန်သည် ဦးစစ်ကြူနှင့် အမိ ဒေါ်ကျင်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။
ပတ္တနိလ္လေဟကသိက္ခာပုဒ်
ဟတ္တ, ပတ္တ, ဩဋ္ဌနိလ္လေဟက သိက္ခာပုဒ် ၃-ပါး (သုရုသုရုဝဂ်)
လက်ကိုလျက်ခြင်း
ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် ဆွမ်းစားသောအခါ လက်ကို လျှာဖြင့် လျက်၍ လျက်၍ စားကြကုန်၏၊ သပိတ်ကိုလည်း လက်ဖြင့် ခြစ်၍ ခြစ်၍ စားကြကုန်၏၊ နှုတ်ခမ်းကိုလည်း လျှာဖြင့် လျက်၍ လျက်၍ စားကြကုန်၏၊ ထိုအပြုအမူအားလုံးပင် လူကြီးသူမတို့၏ အပြုအမူ မဟုတ်ရကား လူတို့ ကဲ့ရဲ့ကြသောကြောင့်—
“န ဟတ္ထ နိလ္လေဟကံ...၊
ပတ္တနိလ္လေဟကံ...၊
န ဩဋ္ဌနိလ္လေဟကံ ဘုဉ္ဇိဿာမီတိ သိက္ခာ ကရဏီယာ”။ ဟု ဤသိက္ခာပုဒ် ၃-ပါးကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။
မြန်မာပြန်
“လက်ကိုလျက်၍...
သပိတ်ကိုခြစ်၍...
နှုတ်ခမ်းကို လျက်၍ မစားအံ့”ဟု အလေ့အကျင့်ကို ပြုရမည်။
ဤသိက္ခာပုဒ်များအရ ကပ်နေသော ဆွမ်းစ ဟင်းစကို နှမြောသော အနေဖြင့် လက်ဝါးကိုဖြစ်စေ လက်ချောင်းကို ဖြစ်စေ လျှာဖြင့် မလျက်ရ၊ လက်ချောင်းဖြင့် တို့၍ ကော်၍ စားရသော နို့ဃနာ သကာရည်စသည်ကို စားရာ၌ကား လက်ကို လျက်သော်လည်း အာပတ်မသင့်’ဟု အဋ္ဌကထာ ဆို၏၊ ထိုသို့ ကော်ယူ၍ စားရာ၌ လက်ချောင်းသည် ခံတွင်းထဲသို့ ရောက်သွား၏၊ ထိုသို့ရောက်သွားသော်လည်း “သဗ္ဗဟတ္ထ မုခပက္ခိပန” သိက္ခာပုဒ်ဖြင့် အာပတ်မသင့်ဟု ဝိမတိဋီကာဆိုသည်။ [ဝိမတိ၌ “ယာဂုပြစ်” စသည်ကို စားရာဝယ် သပိတ်ကို လက်ဖြင့် ခြစ်ကောင်း, နှုတ်ခမ်းကို လျှာဖြင့် လျက်ကောင်း၏”ဟု ဆိုထားသေးသည်ကို စဉ်းစားသင့်၏။
သာစည်ရွာ၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်
သာစည်ရွာ (Tharsi)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်၊ သာဂရကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၁၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သာဂရကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၄၅၀ ဦး၊ မ ၆၉၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၄၁၇ ဦးနေထိုင်သည်။
တပါယ်ရွာ၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်
တပါယ်ရွာ (Tapei)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်၊ တပါယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၆၅၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တပါယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၄၇ ဦး၊ မ ၁၃၉၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၄၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နွားထိုးကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပါပွန်းတိုင်ရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
ပါပွန်းတိုင်ရွာ (Parpuntaing)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်၊ ပါပွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၇၀၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပါပွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၃၄ ဦး၊ မ ၄၉၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၂၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းခတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုမ္ဘကာရဇာတ်
'''သတ္တကနိပါတ် - ၂။ ဂန္ဓာရဝဂ် -(၄၀၈) - ကုမ္ဘကာရဇာတ် မင်း ၄ ဦးတို့ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ ဖြစ်ခြင်းအကြောင်းနှင့် အိုးထိန်းသည် လင်မယား ရဟန်းပြု၍ တောထွက်ခြင်း အကြောင်း။
ဆွေမျိုးအတွက် ကျင့်ကြံလျက်
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သာဝတ္ထိပြည်သား အမျိုးသား ရဟန်းငါးရာတို့သည် ညဥ့်သန်းခေါင်းယံအခါ ကာမဝိတတ်ကို ကြံစည်လျက် ကိလေသာ နှိပ်စက်ကုန်၏။
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရား သိတော်မူ၍ အာနန္ဒာကို ခေါ်ပြီးလျှင် ရဟန်းတို့ကို စည်းဝေးစေ၍ “ရဟန်းတို့ … ကိလေသာ အလိုသို့ မလိုက်သင့်၊ ကိလေသာ ပွားသည်ရှိသော် ပျက်စီးတတ်၏၊ ရဟန်းမည်သည် အနည်းငယ်သော ကိလေသာကိုပင် နှိပ်စက်အပ်၏၊ ရှေးပညာရှိတို့သည် အနည်းငယ်သော အာရုံကို မြင်ကုန်၍ ကိုယ်တွင်း၌ ရှိသော ကိလေသာကို နှိပ်စက်ကာ ပစ္စေကဗောဒိဉာဏ်ကို ဖြစ်စေဖူးကုန်ပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
အသီးများလှ ပျက်စီးရ
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ဗာရာဧသီမြို့တံခါးရွာတွင် အိုးထိန်းသည် အမျိုး၌ ဖြစ်၍ အရွယ်သို့ရောက်လတ်သော် ပစ္စည်းဥစ္စာကို ဖြစ်စေ၍ အိမ်ထောင်ပြုလျက် အိုးထိန်းသည် အမှုဖြင့် အသက်မွေး၍ သား တစ်ယောက်နှင့် သမီးတစ်ယောက်ကို ရလေ၏။
ထိုအခါ ကလိင်္ဂတိုင်း ဒန္တပုရမြို့၌ ကရဏ္ဍကမင်းသည် အခြံအရံများစွာဖြင့် ဥယျာဉ်တော်သို့ သွားသည်ရှိသော် ဥယျာဉ်တံခါးဝယ် အသီးမှည့်သော သရက်ပင်ကိုမြင်လျှင် ဆင်ပေါ်မှ သရက်သီး တစ်ိုင်ကို ဆွန်ခူးကာ မင်္ဂလာကျောက်ဖျာ၌ သုံးဆောင်၏။ မှူး၊ မတ်၊ ပုဏ္ဏား စသော သူတို့လည်း မင်းကြီးသည် ဦးဦးဖျားဖျား သုံးဆောင်ပြီးပြီဟု သရက်သီးတို့ကို ပစ်ခတ်ဆွတ်ခူး၍ စားသောက်ကြကုန်၏။ သရက်ပင်သည် အကိုင်းအခက်တို့ ကျိုးပဲ့ကာ စနောင့်စနင်းဖြစ်လျက်နေ၏။
ခြံရံများလှ သံဝေရ
မင်းကြီးလည်း တစ်နေ့ပတ်လုံး ဥယျာဉ်ကစားပြီးလျှင် ညချမ်းအခါ ဥယျာဉ်တော်မှ ထွက်သည်ရှိသော် အကိုင်းအခက် စနောင့်စနင်းဖြစ်၍ မတင့်တယ်သော သရက်ပင်ကိုမြင်လျှင် သရက်ပင်ရင်း၌ ရပ်လျက် ဤသရက်ပင်ကား နံနက်အခါက အကိုင်းအခက် အရွက်အသီးနှင့် ပြည့်စုံလျက် တင့်တယ်လှသည်၊ ယခုအခါ အကိုင်းအခက်တို့ စနောင့်စနင်း ဖြစ်လျက် မတင့်တယ်ဟု ကြံစည်၍ အရပ်တစ်ပါးသို့ ကြည့်ပြန်လျှင် အသီးမရှိသော သရက်ပင်ကို မြင်ပြန်၍ ဤသရက်ပင်ကား အသီးမရှိ၍ မပျက်စီး၊ အကိုင်းအခက် အရွက်နှင့် ပြည့်စုံလျက် ပတ္တမြားတောင်းကဲ့သို့ တင့်တယ်စွာ တည်ပေ၏၊ ဤသရက်ပင်ကား အသီးရှိ၍ ပျက်စီးရပေ၏၊ လူ့အဖြစ်သည် အသီးရှိသော သရက်ပင်နှင့် တူ၏၊ ရဟန်းအဖြစ်သည် အသီးမရှိသော သရက်ပင်နှင့် တူ၏၊ ရဟန်းအဖြစ်သည် အသီးမရှိသော သရက်ပင်နှင့် တူ၏၊ ဥစ္စာရှိသူအား ဘေးရှိ၏၊ ဥစ္စာမရှိသူအား ဘေးမရှိ၊ ငါလည်း အသီးမရှိသော သရက်ပင်ကဲ့သို့ ဖြစ်ရာ၏ ဟု အသီးရှိသော သရက်ပင်ကို အာရုံပြုကာ ဝိပဿနာကို ပွားလတ်သော် ပစ္စေကဗောဓိဉာဏ်ကိုရ၍ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ ဖြစ်လေ၏။
ထီးနန်းစွန့်ငြား ဟိမဝန္တာသွား
ထိုအခါ အမတ်တို့သည် သရက်ပင်၌ ရပ်နေသော မင်းကြီးကို “အရှင်မင်းကြီး … ရပ်နေသည်မှာ ကြာမြင့်ပြီ” ဟု မေး၏။ “အမတ်တို့ … ငါ မင်း မဟုတ်ပြီ၊ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါတည်း” ဟု ပြော၏။ “အရှင်မင်းကြီး … ပစ္စေကဗုဒ္ဓါတို့ကား အရှင်မင်းကဲ့သို့ မဟုတ်ကုန်” ဟု ပြော၏။ “အမတ်တို့ … အဘယ်သို့သဘော ရှိကုန်သနည်း” ဟု မေး၏။ “အရှင်မင်းကြီး … ဆံ မုတ်ဆိတ် မရှိ၊ ဖန်ရည်စွန်းသော အဝတ်ကို ဝတ်ကုန်၏” ဟု လျှောက်ထားကြကုန်၏။ ထိုခဏ၌ ပင် မင်းကြီးသည် လက်ဖြင့် ဦးခေါင်းကို သုံးသပ်လတ်သော် လူ၏အသွင်ပျောက်လျက် သင်္ကန်းသုံးထည်ကို ဝတ်ရုံကာ သိပတ်၊ ပဲကွပ်၊ အပ်၊ ခါးပန်း၊ ရေစစ်၊ ပရိက္ခရာ ရှစ်ပါးနှင့်တကွ ဝါခြောက်ဆယ် ရပြီး မထေရ်ကြီးကဲ့သို့ ရဟန်းအသွင် ထင်ရှားဖြစ်လာ၏။ ထိုနောက် ကောင်းကင်၌ ရပ်လျက် လူအများကို အဆုံးအမ ပေးကာ ကောင်းကင် ခရီးဖြင့်ပင် ဟိမဝန္တာ နန္ဒမူလိုဏ်သို့ ကြွလေ၏။
လက်ကောက်သံကြားမှု သံဝေဂပြု
ထိုမှတစ်ပါး ဂန္ဓာရတိုင်း တက္ကသိုလ်ပြည်ဝယ် နဂ္ဂဇိမင်းသည် ပြတ်သော ပြာသာဒ် အပြင်ဝယ် လက်တစ်ဖက် တစ်ဖက်၌ ပတ္တမြားလက်ကောက် တစ်ခုစီဝတ်လျက် နံ့သာ သွေးနေသော မိန်းမငယ်တစ်ယောက်ကို မြင်လျှင် ဤလက်ကောက်တို့ကား တစ်ခုစီဖြစ်၍ အချင်းချင်း မိသောကြောင့် မမြည်ကြကုန်ဟု အောက်မေ့လျက် ကြည့်ရှု၍ နေ၏။ ထိုအခိုက် မိန်းမငယ်သည် လက်ယာဘက်မှ လက်ကောက်ကို လက်ဝဲဘက်၌ ဝတ်ကာ နံ့သာသွေးပြန်၏။ ထိုအခါ လက်ဝဲဘက်ရှီ လက်ကောက်သည် အဖော်ရသဖြင့် (ချက်ချက်) အသံကို ပြုလေ၏။ မင်းကြီးသည် လက်ကောက်နှစ်ခုတို့ ထိခိုက်သဖြင့် အချင်းချင်း အသံပြုသည်ကို ကြားလျှင် -
ဖြစ်ပျက်ဆင်ခြင် ဗောဓိဉာဏ်မြင်
ဤလက်ကောက်တို့ကား တစ်ခုစီ ဝတ်ထားသောအခါ မထိ၊ အသံမပြု၊ အဖော်ကို စွဲ၍ ထိ၏၊ အသံပြု၏။ ထိုအတူ သတ္တဝါတို့လည်း တစ်ယောက်ထီးတည်း နေလျှင် မထိကုန်၊ ရန်မဖြစ်ကုန်။ နှစ်ယောက် သုံးယောက် နေကြလျှင် ထိကုန်၏၊ ရန်ဖြစ်ကုန်၏။ ငါလည်း ဂန္ဓာရတိုင်း၌ နှစ်ပြည်ထောင်သောသူတို့ကို စီရင်ရ၏။ တစ်ခုတည်းသော လက်ကောက်အသွင် သူတစ်ပါးကို မစီရင်တော့ဘဲ မိမိ ကိုယ်ကိုသာ စီရင်၍ နေရန်သင့်၏ဟု နှလုံးသွင်းကာ ထိသော လက်ကောက်ကို အာရုံပြု၍ လက္ခဏာရေး သုံးပါးသို့တင်ကာ ဝိပဿနာကို ပွားလတ်သော် ထိုင်မြဲတိုင်းပင် ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ ဖြစ်၍ လူအများကို အဆုံးအမ ပေးပြီးလျှင် နန္ဒမူလိုဏ်သို့ ကြွလေ၏။
သားတစ်ပမာ ယင်းတဏှာ
ထိုမှတစ်ပါး ဝေဒေဟတိုင်း မိဓိလာပြည်ဝယ် နိမိမင်းသည် နံနက်စာ စားပြီးသော် အမတ်ပေါင်း ခြံရံလျက် ဖွင့်ထားသော လေသာပြတင်းပေါက်ဖြင့် ခရီးအကြားကို ကြည့်ရှုလျက်နေ၏။ ထိုအခါ စွန်တစ်ကောင်သည် အမဲဈေးမှ သားတစ်ကိုချီ၍ ပျံသွားရာ လင်းတ စသော ငှက်တို့သည် သားတစ်ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ခြံရံကုန်လျက် နှုတ်သီးဖြင့်ဆိတ် အတောင်ဖြင့်ခတ် ခြေသည်းဖြင့်ကုပ်၍ လိုက်ကြကုန်၏။ ထိုအခါ သားတစ်ကိုချီသော စွန်သည် သည်းမခံနိုင်တော့သဖြင့် သားတစ်ကို ချ၍ ပြေး၏။ ငှက်တစ်ကောင် ကောက်၍ ချီပြန်၏။ လိုက်ကြပြန်၏။ ချ၍ ပြေးပြန်၏။ တစ်ကောင် ကောက်၍ ချီပြန်၏။ လိုက်ကြပြန်၏။ ချ၍ ပြေးပြန်၏။
တဏှာစွန့်ပစ် ဘုရားငယ်ဖြစ်
ဤသို့သော အခြင်းအရာကိုမြင်၍ ဤငှက်တို့တွင် သားတစ်ကို ချီသော ငှက်သည် ဆင်းရဲရ၏၊ သားတစ်ကို ပစ်ချသော ငှက်သည် ချမ်းသာ၏။ ထိုအတူ ကာမဂုဏ် ငါးပါးကို ယူသောသူသည် ဆင်းရဲ၏၊ မယူသောသူသည် ချမ်းသာ၏။ ငါ့မှာလည်း တစ်သောင်းခြောက်ထောင်သော မောင်းမတို့ ရှိ၏။ စွန်သည် သားတစ်ကို စွန့်လွှတ်သကဲ့သို့ ငါသည်လည်း ကာမဂုဏ်ငါးကါးကို စွန့်လွှတ်ရန် သင့်သည်ဟု နှလုံးသွင်းကာ ဝိပဿနာကို ပွားလတ်သော် ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ ဖြစ်၍ လူအများကို အဆုံးအမပေးပြီးလျှင် နန္ဒမူလိုဏ်သို့ ကြွလေ၏။
တဏှာအတွက်ပေ အသက်သေ
ထိုမှတစ်ပါး ဥတ္တရပဉ္စလတိုင်း ကပိလမြို့ဝယ် ဒုမ္မုခမင်းသည် နံနက်စာ စားပြီးသော် အမတ်အပေါင်း ခြံရံလျက် လေသာပြတင်းကိုဖွင့်ကာ မင်းရင်ပြင်သို့ ကြည့်ရှုလျက် နေ၏။ ထိုအခိုက် နွားခြံကို ဖွင့်ကုန်၏။ နွားလားဥသဘတို့ ခြံမှထွက်ကာ ကိလေသာ အစွမ်းဖြင့် နွားမတစ်ကောင်ကို ဝိုင်းအုံ၍ လိုက်ကြကုန်၏။ ထိုဥသဘတို့တွင့် ဦးချိုရှိသော ဥသဘကြီး တစ်ကောင်သည် ကိလေသာ၌ ဝန်တိုခြင်း နှိပ်စက်သဖြင့် ဥသဘ တစ်ကောင်၏ ပေါင်ကြား၌ ဝှေ့၏။ အဝှေ့ခံရသော ဥသဘ၏ ဝှေ့ရာအရပ်မှ အူတို့သည် ထွက်ကုန်၏။ ထိုဥသဘသည် ထိုအရပ်၌ ပင် သေလေ၏။
ကာမဂုဏ် စွန့်မိ ပစ္စေကဗောဓိ
မင်းကြီးသည် သေသော ဥသဘကိုမြင်၍ ဤသတ္တဝါတို့ကား တိရစ္ဆာန်ကို အစပြု၍ ကိလေသာကြောင့် ဆင်းရဲခြင်းသို့ ရောက်ရကုန်၏။ ဤဥသဘသည် ကိလေသာကို မှီ၍ သေရ၏။ တစ်ပါးသော သတ္တဝါတို့လည်း ကိလေသာ အစွမ်းဖြင့် တုန်လှုပ်ကုန်၏။ ငါသည်လည်း တုန်လှုပ်စေတတ်သော ကိလေသာကို ပယ်ခြင်းငှာ သင့်၏ဟု ကြံစည်ကာ ဝိပဿနာကို ပွားသည်ရှိသော် ပစ္စေကဗုဒ္ဓါဖြစ်၍ လူအများကို အဆုံးအမပေးပြီးလျှင် နန္ဒမူလိုဏ်သို့ ကြွလေ၏။
ပစ္စေက လေးပါး မေးလျှောက်ကြား
ထိုအခါ တစ်နေ့သ၌ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ လေးဆူတို့သည် ဟိမဝန္တာ နန္ဒမူလိုဏ်မှ ကောင်းကင်ခရီးဖြင့် ဆွမ်းခံကြွလာကြရာ ဗာရာဏသီမြို့ တံခါးအနီး အိုးထိန်းသည် အိမ်တံခါးသို့ ရောက်ကြကုန်၏။ အိုးထိန်းသည်လည်း ပစ္စေကဗုဒ္ဓါတို့ကို မြင်လျှင် အလွန်ကြည်ညိုသဖြင့် အိမ်ပေါ်သို့ပင့်လျက် ဆွမ်း ခဲဖွယ် ဘောဇဉ်တို့ဖြင့် လုပ်ကျွေးလေ၏။ ဆွမ်းဘဉ်းပေးပြီးလျှင် အိုးထိန်းသည်သည် မထေရ်ကြီးမှစ၍ တစ်ဆူစီမထေရ် လေးဆူတို့အား “အရှင်ဘုရားသည် အဘယ်အာရုံကို မြင်၍ ရဟန်းပြုသနည်း” ဟု လေးဆူလုံး စေ့အောင် လျှောက်ထားလေ၏။
အာရုံမြင်ရ ပြန်ဟောပြ
ထိုပေစ္စကဗုဒ္ဓါ လေးဆူတို့တွင် မထေရ်ကြီးဖြစ်သော ကရဏ္ဍက ပစ္စေကဗုဒ္ဓါသည် -
“အိုးထိန်းသည် … ငါကား ကရဏ္ဍကမင်း ဖြစ်၏၊ ဥယျာဉ်တော်ဝယ် သရက်တော အလယ်၌ စိမ်းညိုစည်ပင်လျက် အသီးနှင့် ပြည့်စုံသော သရက်ပင်ကို အသီးကြောင့် စနောင့်စနင်း ပျက်စီးနေသည်ကို မြင်ခဲ့၏၊ ထိုသရက်ပင်ကိုမြင်၍ ရဟန်းပြုကာ ဆွမ်းခံသော အကျင့်ကို ကျင့်ပေ၏” –
မထေရ်အာရုံ ဟောမိန့်ပုံ
ထို့နောက် ဒုတိယ မထေရ်ဖြစ်သော နဂ္ဂဇိ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါသည် -
“အိုးထိန်းသည် .. ငါကား နဂ္ဂဇိမင်း ဖြစ်၏၊ နံ့သာသွေးသော မိန်းမငယ်သည် ပြေပြစ်သော ပတ္တမြား လက်ကောက်ကို တစ်ဖက် တစ်ခုစီ ဝတ်ဆင်ထားသောအခါ အသံမပြု၊ တ်စဖက်တည်းပေါင်း ဝတ်ဆင်ထားသောအခါ အဖော်ကိုစွဲ၍ အသံပြု၏၊ ထို လက်ကောက်ကိုမြင်၍ ရဟန်းပြုကာ ဆွမ်းခံသော အကျင့်ကို ကျင့်ပေ၏” –
ဟု အိုးထိန်းသည်အား ဟောကြားပြန်၏။
နောက်ကြောင်းနိမိတ် ဟောဖော်မိန့်
ထို့နောက် တတိယမထေရ် ဖြစ်သော နိမိပစ္စေကဗုဒ္ဓါသည် -
“အိုးထိန်းသည် … ငါကား နိမိမင်း ဖြစ်၏၊ သားတစ်ကို ချီ၍ ပျံသော စွန်တစ်ကောင်ကို သားတစ်ကြောင့် ငှက်အပေါင်းတို့လိုက်၍ ထိုးဆိတ် ပုတ်ခတ်ကုတ်ဖဲ့ကြကုန်၏၊ ထိုငှက်ကိုမြင်၍ ရဟန်းပြုကာ ဆွမ်းခံသောအကျင့်ကို ကျင့်ပေ၏” –
ဟု အိုးထိန်းသည်အား ပြောကြားပြန်၏။
တရားဟောပြ ဝမ်းမြောက်လှ
ထို့နောက် စတုတ္ထ မထေရ်ဖြစ်သော ဒုမ္မုခပစ္စေကဗုဒ္ဓါသည် -
“အိုးထိန်းသည် - ငါကား ဒုမ္မုခမင်း ဖြစ်၏၊ ကိလေသာ၏အစွမ်းဖြင့် နွားမတစ်ကောင်ကို ဝိုင်းအုံကာ လိုက်နေသော ဥသဘတို့တွင် အားနှင့်ပြည့်စုံ၍ တုန်လှုပ်သော လဘို့ရှိသော ဥသဘကြီးသည် ကိလေသာ၌ ဝန်တို၍ ဥသဘ တစ်ကောင်ကို ဝှေ့သည်ကို မြင်ရ၏၊ ထိုဥသဘကိုမြင်၍ ရဟန်းပြုကာ ဆွမ်းခံသော အကျင့်ကို ကျင့်ပေ၏” –
ဟု အိုးထိန်းသည်အား ဟောကြားပြန်၏။
ထိုအခါ အိုးထိန်းသည်သည် ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ လေးဆူတို့ တရားတော်ကို ကြားနာရ၍ အရှင်ဘုရားတို့သည် ကောင်းကုန်စွ၊ ကောင်းကုန်စွ၊ ထိုထိုအာရုံကား အရှင်ဘုရားတို့နှင့်သာ လျောက်ပတ်၏ဟု ချီးကျူး၏။ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ လေးဆူတို့သည် တရားဟောပြီးလျှင် ကြွကုန်၏။
မယားတိုင်ပင် ရဟန်းပြုချင်
အိုးထိန်းသည်လည်း ပစ္စေကဗုဒ္ဓါတို့ ကြွကုန်လတ်သော် မယားကိုခေါ်၍ “ရှင်မ … ဤ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ လေးဆူတို့သည် မင်းအဖြစ်ကိုစွန့်၍ ရဟန်းပြုကြသည်၊ ငါတို့မှာ အခစားလုပ်၍ အသက်မွေးရကုန်၏၊ အိမ်၌ နေသဖြင့် အဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်း၊ သင်သည် သားသမီးငယ်တို့ကို ကျွေးမွေးထောက်ပံ့ကာ အိမ်၌ နေရစ်လော” ဟု ပြောဆိုလိုရကား -
“အို-ရှင်မ … ကလိင်္ဂတိုင်းကို အစိုးရသော ကရဏ္ဍကမင်း၊ ဂန္တာရတိုင်းကို အစိုးရသော နဂ္ဂဇိမင်း၊ ဝေဒဟတိုင်းကို အစိုးရသော နိမိမင်း၊ ပဉ္စာလတိုင်းကို အစိုးရသော ဒုမ္မုခမင်း၊ ဤမင်းလေးပါးတို့သည် တိုင်းနိုင်ငံကို စွန့်လွှတ်၍ ပလိဗောဓ မရှိ ရဟန်းပြုကြကုန်ပြီ”။
“အို-ရှင်မ … ဤပစ္စေကဗုဒ္ဓါ အလုံးစုံတို့ကား ဝိသုဒ္ဓိနတ် ဖြ်စသော ရှေးရှေး ပစ္စေကဗုဒ္ဓါတို့နှင့် တူကုန်၏၊ ရှေးရှေး ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ အတူ လာကုန်၏၊ မီးလျှံသည် တောက်ပသကဲ့သို့ တောက်ပကုန်၏၊ ရှင်မ ငါလည်း ရူပါရုံ အစရှိသော ကာမဂုဏ်တို့ကို စွန့်လွှတ်၍ ရဟန်းပြုကာ တစ်ယောက်ထီးတည်း ကျင့်တော့အံ့” –
ဟု မယားအား ပြောကြားလေ၏။
နှစ်ဦးညီညာ ရဟန်းပြုရှာ
မယားလည်း လင် အိုးထိန်းသည် ပြောကြားသော စကားကို ကြားလျှင် -
“အို-အရှင် … အကျွန်ုပ်လည်း နောက်ကာလ၌ အဆုံးအမကိုရသည် မဖြစ်ရာ၊ ထို့ကြောင့် ဤ ရဟန်းပြုရအံ့သော ကာလသည် ရှိခဲ့၏၊ တစ်ပါးသောကာလသည် မရှိသည်သာတည်း၊ ငှက်ခတ်ယောကျ်ား လက်မှ လွတ်သော ငှက်မကဲ့သို့ အကျွန်ုပ်သည်လည်း ရဟန်းပြုကာ တစ်ယောက်ထီးတည်း ကျင့်တော့အံ့” –
ဟု လင်အား ပြန်၍ ပြောကြား၏။ လင်ယောကျ်ားလည်း မယားစကားကို ကြားလျှင် ဆိတ်ဆိတ်သာနေ၏။ မယားကား ငါသည် လင်ယောကျ်ားကို လှည့်စား၍ ရှေးဦးစွာ ရဟန်းပြုတော့မည်ဟု နှလုံးသွင်းလျက် “အရှင် … ရေဆိပ်သို့ သွားမည်၊ သူငယ်တို့ကို ကြည့်ရှုရစ်ပါ” ဟု ပြောဆိုလျက် အိုးကိုယူ၍ ရေခပ်သွားသကဲ့သို့ ပြုလျက် ထွက်ပြေး၍ မြို့အနီးဖြစ်သော ပုရပိုက်မတို့ကျောင်းသို့သွား၍ ပုရပိုက် ရဟန်းပြုလေ၏။
သားသမီးငယ်များ အပ်နှင်းသွား
အိုးထိန်းသည်လည်း မယား ပြန်မလာတော့သည်ကို သိ၍ သူငယ်တို့အား ကောင်းစွာ စောင့်ရှောက် မွေးမြူ၏၊ နောက်အခါ သူငယ်တို့ ကြီး၍ ဆားပေါ့၊ ဆားငန်၊ အကောင်း၊ အဆိုး၊ ဆင်းရဲချမ်းသာကို သိမြင် လိမ္မာလာသောအခါ ဤသူငယ်တို့ကား မိမိ ဓမ္မတာအားဖြင့် အသက်ရှည်စွာ မွေးမြူနိုင်လောက်ပြီ၊ ငါလည်း ရဟန်းပြုဖို့ အချိန်တန်ပြီဟု ကြံစည်လျက် သားနှင့် သမီးတို့ကို ဆွေမျိုးဉာတိတို့အား အပ်နှင်းခဲ့ပြီးလျှင် ဆွေမျိုးဉာတိတို့ ငိုကြွေးစဉ် လျှင် မြို့မှထွက်၍ ရဟန်းပြုကာ မြို့အနီး၌ ပင် နေလေ၏။
ဈာန်ချမ်းသာခံစား ဗြဟ္မာရွာလား
တစ်နေ့သ၌ ဗာရာဏသီမြို့တွင်း၌ ဆွမ်းခံသွားစဉ် ပုရပိုက်မကို တွေ့လေ၏။ ပုရပိုက်မသည် ရှိခိုး၍ “အရှင် ဘုရား … သားသူငယ်တို့ကို ဖျက်ဆီးအပ်ကုန်ယောင်တကားဟု လျှောက်ထားလေ၏။ လင်ရဟန်းလည်း -
“နှမ … ငါကား သူငယ်တို့ကို မဖျက်ဆီးပါ၊ အစိမ်း၊ အကျက်၊ ဆားပေါ့၊ ဆားငန်၊ ချမ်းသာဆင်းရဲကိုသိသော သူငယ်တို့ အမူအရာကိုမြင်၍ အသက်မွေးနိုင်လောက်ပြီဟု စွန့်လွှတ်ကာ ရဟန်းပြုခဲ့၏၊ သင်သည် ဆွမ်းခံသော အကျင့်ကို ကျင့်လော့၊ ငါလည်း ကျင့်ပါအံ့” –
ဟု ပရပိုက်မကို ဆုံးမ၍ လွှတ်လိုက်၏။ ပုရပိုက်မလည်း ရှိခိုး၍ မိမိအလိုရှိရာအရပ်သို့ သွားလေ၏။ ထိုနေ့မှစ၍ ရဟန်းယောကျ်ားနှင့် ရဟန်းမိန်းမတို့သည် အချင်းချင်း မတွေ့မြင်ကြရကုန်။ အိုးထိန်းရဟန်းလည်း ဈာန်အဘိညာဉ်ကို ဖြစ်စေ၍ သေလွန်သောအခါ ဗြဟ္မာပြည်သို့ လားရ၏။
မြတ်စွာဘုရားသည် ဓမ္မဒေသနာကိုဆောင်၍ သစ္စာကို ပြသည်၏အဆုံး၌ ငါးရာသော ရဟန်းတို့သည် အရဟတ္တဖိုလ်၌ တည်ကုန်၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ သမီးသည် - ယခုအခါ ဥပ္ပလဝဏ်။
သားသည် - ရာဟုလာ။
ပုရပိုက်မသည် - ရာဟုလာ မယ်တော်။
ပုရပိုက်သည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ-
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) နည်းပါးကိလေ၊ မပွားစေ၊ သေအောင်သတ်ကြရာ။
(၂) ကိလေသာပွား၊ ဆင်းရဲများ၊ လည်းငြားသံသရာ။
(၃) အိုးထိန်းလင်မယား၊ တောထွက်သွား၊ အားကျ ပစ္စေကာ။
ကုမ္ဘကာရဇာတ် ပြီး၏။
ဩဋ္ဌနိလ္လေဟကသိက္ခာပုဒ်
ဟတ္တ, ပတ္တ, ဩဋ္ဌနိလ္လေဟက သိက္ခာပုဒ် ၃-ပါး (သုရုသုရုဝဂ်)
လက်ကိုလျက်ခြင်း
ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် ဆွမ်းစားသောအခါ လက်ကို လျှာဖြင့် လျက်၍ လျက်၍ စားကြကုန်၏၊ သပိတ်ကိုလည်း လက်ဖြင့် ခြစ်၍ ခြစ်၍ စားကြကုန်၏၊ နှုတ်ခမ်းကိုလည်း လျှာဖြင့် လျက်၍ လျက်၍ စားကြကုန်၏၊ ထိုအပြုအမူအားလုံးပင် လူကြီးသူမတို့၏ အပြုအမူ မဟုတ်ရကား လူတို့ ကဲ့ရဲ့ကြသောကြောင့်—
“န ဟတ္ထ နိလ္လေဟကံ...၊
ပတ္တနိလ္လေဟကံ...၊
န ဩဋ္ဌနိလ္လေဟကံ ဘုဉ္ဇိဿာမီတိ သိက္ခာ ကရဏီယာ”။ ဟု ဤသိက္ခာပုဒ် ၃-ပါးကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။
မြန်မာပြန်
“လက်ကိုလျက်၍...
သပိတ်ကိုခြစ်၍...
နှုတ်ခမ်းကို လျက်၍ မစားအံ့”ဟု အလေ့အကျင့်ကို ပြုရမည်။
ရွှေကုန်းရွာ၊ အရာတော်မြို့နယ်
ရွှေကုန်းရွာ (Shwekone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ အရာတော်မြို့နယ်၊ မှော်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၃၆၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရာတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သီလသုတ်
သီလသုတ် သည် အသျှင်သာရိပုတြာ ဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
သီလသုတ်
သမ္မာသမာဓိ မရှိလျှင် သမ္မာသမာဓိ ပျက်စီးသူအားဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိသော ဉာဏ်အမြင်ပျက်စီးရာသော အကြောင်းရှိ၏၊
ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိသော ဉာဏ်အမြင်မရှိလျှင်ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိသော ဉာဏ်အမြင် ပျက်စီးသူအားငြီးငွေ့မှု 'နိဗ္ဗိဒါ' ဉာဏ်နှင့် စွဲမက်မှု 'ရာဂ' ကင်းခြင်း အရိယာမဂ်ဉာဏ်သည် ပျက်စီးရာသောအကြောင်းရှိ၏၊ ငြီးငွေ့မှု 'နိဗ္ဗိဒါ' ဉာဏ်နှင့် စွဲမက်မှု 'ရာဂ' ကင်းခြင်း အရိယာမဂ်ဉာဏ်မရှိလျှင် ငြီးငွေ့မှု 'နိဗ္ဗိဒါ' ဉာဏ်နှင့် စွဲမက်မှု 'ရာဂ' ကင်းခြင်း အရိယာမဂ်ဉာဏ် ပျက်စီးသူအား လွတ်မြောက်မှု အရဟတ္တဖိုလ်နှင့် အရဟတ္တဖိုလ်ကို သိသော ဉာဏ်အမြင် (အရဟတ္တဖိုလ်ကို ဆင်ခြင်တတ်သောပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်) ပျက်စီးရာသော အကြောင်းရှိ၏။
ငါ့သျှင်တို့ သစ်ပင်သည် အခက် အရွက်ပျက်စီးပါမူ ထိုသစ်ပင်၏ အပွေးသည်လည်း ပြည့်စုံခြင်းသို့မရောက်၊ အခွံ အကာ အနှစ်သည်လည်း ပြည့်စုံခြင်းသို့ မရောက်သကဲ့သို့ ငါ့သျှင်တို့ ဤအတူသာလျှင်သီလ ပျက်စီးသော 'ဒုဿီလ' ပုဂ္ဂိုလ်အား ကောင်းသော တည်ကြည်မှု 'သမ္မာသမာဓိ' သည် ပျက်စီးရာသောအကြောင်း ရှိ၏၊ သမ္မာသမာဓိမရှိလျှင် သမ္မာသမာဓိပျက်စီးသူအားဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိသော ဉာဏ်အမြင်သည် ပျက်စီးရာသော အကြောင်းရှိ၏၊ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိသော ဉာဏ်အမြင်မရှိလျှင်ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိသော ဉာဏ်အမြင် ပျက်စီးသူအား ငြီးငွေ့မှု 'နိဗ္ဗိဒါ' ဉာဏ်နှင့် စွဲမက်မှု 'ရာဂ' ကင်းခြင်းအရိယာမဂ်ဉာဏ် ပျက်စီးရာသော အကြောင်း ရှိ၏၊ ငြီးငွေ့မှု 'နိဗ္ဗိဒါ' ဉာဏ်နှင့် စွဲမက်မှု 'ရာဂ' ကင်းခြင်းအရိယာမဂ်ဉာဏ်မရှိလျှင် ငြီးငွေ့မှု 'နိဗ္ဗိဒ' ဉာဏ်နှင့် စွဲမက်မှု 'ရာဂ' ကင်းခြင်း အရိယာမဂ်ဉာဏ်ပျက်စီးသူအား လွတ်မြောက်မှု’အရဟတ္တဖိုလ်’နှင့် အရဟတ္တဖိုလ်ကို သိသောဉာဏ်အမြင် (အရဟတ္တဖိုလ်ကိုဆင်ခြင်တတ်သော ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်) ပျက်စီးရာသော အကြောင်းရှိ၏။
ငါ့သျှင်တို့ သစ်ပင်သည် အခက် အရွက်နှင့် ပြည့်စုံပါမူ ထိုသစ်ပင်၏ အပွေးသည်လည်း ပြည့်စုံခြင်းသို့ရောက်၍ အခွံ့ အကာ အနှစ်သည်လည်း ပြည့်စုံခြင်းသို့ ရောက်သကဲ့သို့၊ ငါ့သျှင်တို့ ဤအတူသာလျှင်သီလနှင့် ပြည့်စုံ၍ သီလရှိသူပုဂ္ဂိုလ်အား ကောင်းသော တည်ကြည်မှု 'သမ္မာသမာဓိ' ပြည့်စုံရာသောအကြောင်းရှိ၏၊ သမ္မာသမာဓိရှိလျှင် သမ္မာသမာဓိနှင့်ပြည့်စုံသူအားဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိသောဉာဏ်အမြင်သည် ပြည့်စုံရာသောအကြောင်း ရှိ၏၊ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိသော ဉာဏ်အမြင်ရှိလျှင်ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ့သိသော ဉာဏ်အမြင်နှင့် ပြည့်စုံသူအား ငြီးငွေ့မှု 'နိဗ္ဗိဒါ' ဉာဏ်နှင့် စွဲမက်မှု 'ရာဂ' ကင်းခြင်း အရိယာမဂ်ဉာဏ် ပြည့်စုံရာသော အကြောင်းရှိ၏၊ ငြီးငွေ့မှု 'နိဗ္ဗိဒါ' ဉာဏ်နှင့် စွဲမက်မှု 'ရာဂ' ကင်းခြင်း အရိယာမဂ်ဉာဏ်ရှိလျှင် ငြီးငွေ့မှု 'နိဗ္ဗိဒါ' ဉာဏ်နှင့် စွဲမက်မှု 'ရာဂ' ကင်းခြင်း အရိယာမဂ်ဉာဏ်နှင့် ပြည့်စုံသူအားလွတ်မြောက်မှု 'အရဟတ္တဖိုလ်' နှင့် အရဟတ္တဖိုလ်ကို သိသော ဉာဏ်အမြင် (အရဟတ္တဖိုလ်ကိုဆင်ခြင်တတ် သော ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်) ပြည့်စုံရာသော အကြောင်းရှိ၏ဟု (မိန့်ဆို၏)။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
ဒဠှဓမ္မဇာတ်
'''သတ္တကနိပါတ် - ၂။ ဂန္ဓာရဝဂ် -(၄၀၉) - ဒဠှဓမ္မဇာတ် အမှုကိစ္စကို သက်စွန့်ကြိုးပမ်း ထမ်းဆောင်နိုင်သောအခါ ချီးမြှောက်၍ မထမ်းဆောင်နိုင်သောအခါ ပစ်ပယ်နှိမ့်ချသော ဒဠှဓမ္မမင်းအား အပြစ်ဆိုသော ဆင်မအကြောင်း။
ဆွေမျိုးအတွက် ကျင့်ကြံလျက်
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ကောသမ္ဗီပြည်ကို အမှီပြု၍ ဃောသိတာရုံကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဥဒေနမင်း၏ ဘဒ္ဒဝတီ ဆင်မသည် အမှုကိစ္စသို့ မဆောင်ရွက်နိုင်၍ အိုမင်းသော ကာလ၌ မင်းထံမှ အခြံအရံ ပူဇော်သက္ကာရကို မရတော့သဖြင့် ကိုးကွယ်ရာ မရှိသည်ဖြစ်၍ တောအရပ်၌ ဆပ်သွားတို့ကို စားလျက် အသက်မွေးရ၏။
တစ်နေ့သ၌ ထိုဆင်မသည် မြတ်စွာဘုရား ဆွမ်းခံကြွလာသည်ကိုမြင်လျှင် ခြေတော်ရင်း၌ ဝပ်၍ “ဘုန်းတော်ကြီးသော မြတ်စွာဘုရား … အကျွန်ုပ်သည် နုပျို၍ အမှုကိစ္စကို ရွက်ဆောင်နိုင်သော ကာလ၌ ငါ့မှာ ဤဆင်မကိုမှီ၍ အသက်ကို လည်းကောင်း၊ တိုင်းပြည်ကို လည်းကောင်း၊ မိဖုရားကို လည်းကောင်း၊ ရပေ၏ဟု များစွာသော စည်းစိမ် အခြံအရံကို ပေး၍ ပူဇော်သက္ကာရကို ပြုဘိ၏။ အမှုကိစ္စကို မဆောင်ရွက်နိုင်၍ အိုမင်းသောကာလ၌ စည်းစိမ်အခြံအရံပူဇော်သက္ကာရကိုဖြတ်၍ ထားသဖြင့် ကိုးကွယ်ရာမရှိဖြစ်ကာ တော်၌ ဆင်းဆင်းရဲရဲ အသက်မွေးရပါ၏။ ထိုဥဒေနမင်းအား ပြုမြဲတိုင်း စည်းစိမ် အခြံအရံ ပူဇော်သက္ကာရကို ပြုအောင် မိန့်တော်မူပါ” ဟု ငိုကြွေးကာ တောင်းပန် လျှောက်ထားလေ၏။
ဘုရားမိန့်ဟ စည်းစိမ်ရ
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ဘဒ္ဒဝတီ ဆင်းမအား သင်သွားလေ၊ ရှေးပကတိအတိုင်း ပြုအောင် အမိန့်ပေးမည်ဟု ဝန်ခံတော်မူ၍ ဥဒေနမင်း၏ အိမ်တံခါးသို့ ကြွတော်မူ၏။ ဥဒေနမင်းသည် မြတ်စွာဘုရားနှင့်တကွ သံဃာတော်တို့ကို ပင့်၍ ဆွမ်းကပ်လှူ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် ဆွမ်းဘုဉ်ပေး၍ အနုမောဒနာပြုပြီးလျှင် ဥဒေနမင်းအား “မင်းကြီး … ဘဒ္ဒဝတီဆင်မ ဘယ်မှာနည်း” ဟု မေး၏။ “အရှင်ဘုရား … မသိပါ” ဟု လျှောက်၏။ “မင်းကြီး … ကျေးဇူးများသော သူတို့အား အခြံအရံကိုပေး၍ အိုမင်းသောအခါ အခြံအရံကို သိမ်းယူခြင်းသည် မသင့်လျော်၊ သူ့ကျေးဇူးကို သိခြင်းငှာ ဆပ်ခြင်းငှာ သင့်၏။ ယခုအခါ ဘဒ္ဒဝတီ ဆင်မသည် ဆင်းဆင်းရဲရဲ ဖြစ်၍ အသက်မွေးရသည်၊ ပေးမြဲတိုင်း စည်းစိမ် အခြံအရံကိုပေး၍ ပူဇော်သက္ကာရကို ပြုလော့” ဟု မိန့်တော်မူပြီးလျှင် ကျောင်းတော်သို့ ပြန်ကြွလေ၏။ မင်းကြီးလည်း မြတ်စွာဘုရား မိန့်တော်မူသောအခါ ဘဒ္ဒဝတီ ဆင်မ၏ ကျေးဇူးကို သတိရ၍ ပေးမြဲတိုင်းသော စည်းစိမ်အခြံအရံကို ပေးစေ၍ ပူဇော်သက္ကာရကို ပြုတော်မူ၏။ ထိုအခါမှစ၍ ဘဒ္ဒဝတီ ဆင်မအား ချမ်းချမ်းသာသာ အသက်မွေးရ၏။
ရဟန်းတို့သည် တရားသဘင်၌ ဘဒ္ဒဝတီ ဆင်မအကြောင်းကို စကားစပ်မိ၍ ပြောဆိုနေကြရာ မြတ်စွာဘုရား ကြွလာတော်မူ၍ သိတော်မူလျှင် “ရဟန်းတို့ … ငါဘုရားသည် ယခုအခါ၌ သာ ဘဒ္ဒဝတီ ဆင်မ၏ ကျေးဇူးကို ဖော်ပြ၍ ပကတိအတိုင်း စည်းစိမ် အခြံအရံကို ရစေသည်မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌ လည်း ရစေဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
ကျေးဇူမသိငြား မင်းပစ်ထား
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဒဠှဓမ္မမင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ထိုမင်းထံ၌ အမတ် ဖြစ်လေ၏။ ထိုမင်းအား အားအစွမ်းနှင့် ပြည့်စုံသော ဩဋ္ဌဗျာဓိ မည်သော ဆင်မတစ်ကောင်လည်း ရှိ၏။ တစ်နေ့ချင်း ယူဇနာ တစ်ရာကို သွားနိုင်၏။ တပန်သည်တို့ အမှုကို ပြု၏။ စစ်ထိုး၏။ ရန်သူတို့ကို နှိမ်နင်း၏။
မင်းကြီးသည် ဩဋ္ဌဗျာဓိ ဆင်မအား အလွန်ကျေးဇူးများသည်ဟု များစွာသော စည်းစိမ်အခြံအရံကို ပေး၏။ ပူဇော်သက္ကာရကို ပြု၏။ အိုးမင်းသော ကာလ၌ ကား ပေးပြီးသော စည်းစိမ်အခြံအရံကို သိမ်းယူတော်မူ၏။ ထိုအခါ ဩဋ္ဌဗျာဓိ ဆင်မသည် ကိုးကွယ်ရာမရှိ ဖြစ်၍ တောအရပ်ဝယ် မြက် သစ်ရွက်တို့ကို စားကာ ဆင်းဆင်းရဲရဲ အသက်မွေးရ၏။
ဆင်မ ဖမ်းလေ မင်းခိုင်းစေ
ထိုအခါ မင်းကြီးအိမ်၌ အိုးတို့သည် မလောက်ကုန်။ မင်းကြီးလည်း အိုးထိန်းသည်ကို ခေါ်စေ၍ “အချင်း … အိုးမလောက်သတ်” ဟု ပြော၏။ “အရှင်မင်းကြီး … မှန်ပါ၏၊ နွားချေး ဆောင်ယူသောလှည်း၌ တပ်၍ မောင်းဖို့ နွားမရပါ” ဟု လျှောက်၏။ “အချင်း … ဩဋ္ဌဗျာဓိ ဆင်မ ဘယ်မှာနည်း” ဟု မေး၏။ “အရှင်မင်းကြီး … တော်၌ အလိုလို လှည့်လည်နေပါ၏” ဟု ပြော၏။ “အချင်း … ထိုဆင်မကိုယူ၍ နွားချေးလှည်း၌ တပ်၍ မောင်းလော့” ဟု အမိန့်ပေး၏။ အိုးထိန်းသည်လည်း ဆင်မကိုယူ၍ နွားချေးလှည်း၌ တပ်လျက် မောင်းလေ၏။ ဩဋ္ဌဗျာဓိ ဆင်မလည်း အလွန်ဆင်းရဲ၏။
ကျေးဇူးသိရန် အမတ် တောင်းပန်
တစ်နေ့သ၌ ဩဋ္ဌဗျာဓိ ဆင်မသည် မြို့မှထွက်၍ ညအခါ မြို့သို့ပြန်ဝင်သော အမတ်ကြီးကို မြင်လျှင် ခြေရင်း၌ ဝပ်ကာ ရှိခိုး၍ “အရှင် … မင်းကြီးသည် အကျွန်ုပ်ကို နုပျိုသောကာလ၌ စည်းစိမ် အခြံအရံကိုပေး၍ ယခု အိုမင်းသော ကာလ၌ ကား ပေးပြီးသော စည်းစိမ် အခြံအရံကို ရုပ်သိမ်း၍ ထားပါ၏၊ အမှတ်မရပါ၊ ကိုးကွယ်ရာမရှိ၊ တော၌ မြက်သစ်ရွက်တို့ကို စား၍ အသက်မွေးရပါ၏၊ သည်တွင်မကသေး နွားချေးလှည်းကို ဆွဲရန် အိုးထိန်းသည်လက်သို့ ပေးထားပါ၏။
အရှင်မှတစ်ပါး ကိုးကွယ်ရာမရှိပါ၊ မင်းကြီးသည် အကျွန်ုပ်၏ ကျေးဇူးကို သတိရ၍ ပေးမြဲတိုင်းသော စည်းစိမ်အခြံအရံကို ပကတိအတိုင်း ပြန်၍ ပေးအောင် စောင့်ရှောက်တော်မူပါ” ဟု ပြောဆို တောင်းပန်ကာ -
“အရှင် … အကျွန်ုပ်သည် အမှုကိစ္စကို ရွက်ဆောင်၍ ရင်၌ သန်လျက်ကိုဖွဲ့လျက် စစ်ထိုးရာ၌ လုံ့လပြုခြင်းကား ဒဠှဓမ္မမင်း၏ စိတ်ကို အကယ်၍ မနှစ်သက်စေပါမူ အဘယ်သူသည် နှစ်သက်စေနိုင်ပါမည်နည်း။
အကျွန်ုပ်၏ အားထုတ်အပ်သော ယောကျ်ားကောင်း အမှုကို လည်းကောင်း၊ စစ်ထိုးရာ၌ ကောင်းစွာ ပြုလုပ်အပ်သည်ကို လည်းကောင်း၊ တစ်နေ့ ယူဇနာတစ်ရာ အရောက်သွား၍ ပြုအပ်သော တပန်သည်အမှုကို လည်းကောင်း ဒဠှဓမ္မမင်းသည် မသိယောင်တကား။