cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
မဟာအံ့ထူးကံသာ ဆုတောင်းပြည့်မြတ်စွာဘုရား
သမိုင်းကြောင်း
မန္တလေးမြို့ အောင်သီဟကျောက်ဆစ်လုပ်ငန်းမှ ဦးသောင်းထွန်း၊ ဒေါ်မမလေးတို့က ဉာဏ်တော်အမြင့် ၁၅ ပေ၊ ဒူးခေါင်းတော်အကျယ် ၈ ပေ ၆ လက်မနှင့် အလေးချိန် ၁၇ တန်ခန့်ရှိ ဆင်းတုတော်ကြီးကို ရွှေလီမြို့သို့ ပင့်ဆောင်ရန် မော်တော်ယာဉ်ဖြင့် မန္တလေးမှ သယ်ဆောင်လာစဉ် ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ် ရေငယ်ကျေးရွာအလွန် မန္တလေး-လားရှိုးကားလမ်း မိုင်တိုင် ၄၇/၁ အရောက်တွင် မော်တော်ယာဉ်တိမ်းမှောက်ပြီး ဆင်းတုတော်ကြီးမှာ ကားပေါ်မှကျ၍ မြေခခဲ့သည်။ ဆင်းတုတော်ကြီး မြေခသည့်ရက်မှာ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၅၈ ခုနှစ် တပေါင်းလပြည့်ကျော် ၁၄ ရက်နေ့ (၁၉၉၇ ခုနှစ် ဧပြီလ ၆ ရက်) တနင်္ဂနွေနေ့ ၁၁ နာရီအချိန်ခန့်ဖြစ်သည်။ ဆင်းတုတော်ကြီးအား ရွှေလီမြို့သို့ ဆက်လက်ပင့်ဆောင်ခြင်းမပြုတော့ပဲ အများလှူဒါန်းငွေ ၈၀၀,၀၀၀ ကျပ် နှင့် ထုလုပ်သူက လှူဒါန်းငွေ ၂၀၀,၀၀၀ ကျပ်၊ စုစုပေါင်း ၁,၀၀၀,၀၀၀ ကျပ်ဖြင့် ကျောက်ဆစ်လုပ်ငန်းရှင်အား ပေးချေ၍ လက်ရှိနေရာတွင် ပူဇော်ရန် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဆင်းတုတော်ကြီးကို ၁၉၉၇ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ပက်လက်အနေအထားဖြင့် စတင်အပူဇော်ခံပြီးနောက် ၁၉၉၇ ခုနှစ် မေလ ၉ ရက်နေ့တွင် ပက်လက်အနေအထားမှ ထိုင်ကိုယ်တော်အဖြစ်သို့ ဝန်ချီစက်ဖြင့် ပင့်ဆောင်မယူပြီး ၁၉၉၇ ခုနှစ် ဇွန်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ယာယီစံကျောင်းသို့ ပင့်ဆောင်၍ အပူဇော်ခံခဲ့သည်။
၁၃၅၉ ခုနှစ် ဝါခေါင်လဆန်း ၄ ရက် (၁၉၉၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၇ ရက်)နေ့တွင် ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်ရှိ နိုင်ငံတော်ဩဝါဒစရိယနှင့် တွဲဘက်အကျိုးတော်ဆောင်ဆရာတော်ကြီး အမှူးပြု၍ သံဃာ့နာယကဆရာတော်ကြီးများထံမှ ထိုစဉ်က မန္တလေးတိုင်း အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး ဗိုလ်ချုပ်ရဲမြင့်နှင့် တာဝန်ရှိသူများက ဆင်းတုတော်ကြီးအား ပူဇော်ရေးအတွက် လျှောက်ထားဩဝါဒ ခံယူခဲ့သည်။ ဆရာတော်ကြီးများက ဆင်းတုတော်ကြီးအား မဟာအံ့ထူးကံသာ ဆုတောင်းပြည့်မြတ်စွာဘုရားကြီး ဟူသော ဘွဲ့တော်ကို ဆက်ကပ်ခဲ့သည်။ ဆက်လက်၍ နာယကတိုင်းမှူး ဗိုလ်ချုပ်ရဲမြင့်၏ ကြီးကြပ်မှုဖြင့် မြို့နယ်သံဃာ့နာယက ဆရာတော်ကြီးများ၏ ဩဝါဒခံယူကာ ဆင်းတုတော် အစဉ်အမြဲကိန်းဝပ်စံပယ်တော်မူမည့် ဂန္ဓကုဋိတိုက်စေတီတော် တည်ဆောက်ရေး ဦးစီးကော်မတီနှင့် လုပ်ငန်းဆပ်ကော်မတီများ ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဓမ္မရတိကုန်းမြေ နေရာတွင် ၁၃၅၉ ခုနှစ် တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း ၁၃ ရက် (၁၉၉၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၂ ရက်)နေ့၌ မြေသန့်မင်္ဂလာ၊ ပန္နက်တော်တင်မင်္ဂလာနှင့် တွင်းတော်ဝန်းမင်္ဂလာ အခမ်းအနားများကို တစ်ပေါင်းတည်းပြုလုပ်ကျင်းပကာ တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများ (ပင်မစေတီ ဆောက်လုပ်ခြင်း၊ လမ်းများဖောက်ခြင်းနှင့် ပန်းဥယျာဉ်တည်ဆောက်ခြင်း စသည့် အထွေထွေလုပ်ငန်းများ အပါအဝင်) ကို စတင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ပင်မစေတီတော် ဆောက်လုပ်ခြင်းလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ရာတွင် ၁၃၅၉ ခုနှစ် တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၈ ရက် (၁၉၉၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၂ ရက်)နေ့တွင် အုတ်မြစ်တော်စီမင်္ဂလာ အခမ်းအနားကို၎င်း၊ ၁၃၆၀ ခုနှစ် တော်သလင်းလပြည့်ကျော် ၁၄ ရက် (၁၉၉၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၉ ရက်)နေ့တွင် မူလဌာပနာတော်သွင်း မင်္ဂလာအခမ်းအနားကို၎င်း၊ ၁၃၆၁ ခုနှစ် ဒုတိယဝါဆိုလပြည့်ကျော် ၈ ရက် (၁၉၉၉ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၄ ရက်)နေ့တွင် ကွမ်းတောင်ဌာပနာ၊ အလယ်ဌာပနာနှင့် အထက်ဌာပနာတော်သွင်း မင်္ဂလာအခမ်းအနားကို၎င်း ကျင်းပပြီး အဆင့်ဆင့်ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။
တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများ အားလုံးပြီးစီးခဲ့ပြီးနောက် ၁၃၆၁ ခုနှစ် တပေါင်းလပြည့် (၂၀၀၀ ခုနှစ် မတ်လ ၁၉ ရက်) နေ့တွင် ဆင်းတုတော်ကြီးကို ယာယီစံကျောင်းမှ စေတီတော်၏ ဂန္ဓကုဋိတိုက်အတွင်းသို့ ပင့်ဆောင်ခဲ့သည်။
၁၃၆၁ ခုနှစ် နှောင်းတန်ခူးလဆန်း ၈ ရက် (၂၀၀၀ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၁ ရက်)နေ့တွင် ဗုဒ္ဓဘိသေကအနေကဇာတင်နှင့် မဟာအံ့ထူးကံသာ ဆုတောင်းပြည့်မြတ်စွာဘုရား ဂန္ဓကုဋိတိုက် စေတီတော်ကြီး၏ ရွှေထီးတော် တင်လှူပွဲမင်္ဂလာအခမ်းအနားကို ကျင်းပခဲ့သည်။
ကျောက်တန်းရွာ၊ ကျောက်တန်း
ကျောက်တန်းရွာ၊ ကျောက်တန်း
ရေအိုးစင်ရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ်
ရေအိုးစင်ရွာ (Yaeoesin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ ဖန်းခါးကျင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၀၈၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖန်းခါးကျင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၁၅ ဦး၊ မ ၂၃၅၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၆၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။ ၎င်းရွာသည် မုံရွာမြို့ပေါ်ရှိ ရပ်ကွက် ဖြစ်သွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မုံရွာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အီပိုးမြို့
အီပိုးမြို့သည် မလေးရှားနိုင်ငံ ပီရက် ပြည်နယ်၏ မြို့တော် ဖြစ်ပြီး မလေးရှားနိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံးမြို့များတွင် တစ်မြို့ အပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ကွာလာလမ်ပူမြို့ ၏ မြောက်ဘက် ၁၂၅ မိုင် (၂၀၀ ကီလိုမီတာ) ခန့် နှင့် ပီနန်မြို့တောင်ဘက် ၈၁မိုင် (၁၃၀ ကီလိုမီတာ) ခန့်အကွာ တောင်မြောက် အမြန်လမ်းမပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
မြင်ရွာ
မြင်ရွာ
ဘီတယ်ဂျူးစ်
ဘီတယ်ဂျူးစ် (,, သို့မဟုတ် ) သည် ညဘက်ကောင်းကင်ယံတွင် နဝမမြောက် အတောက်ပဆုံးကြယ်၊ အိုင်ရိုင်ယွန် ကြယ်စုတန်းတွင် ဒုတိယအတောက်ပဆုံး ကြယ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ကြယ်၏နာမည်သည် အာရပ်ဘာသာစကား إبط الجوزاء Ibt al-Jauzā သို့မဟုတ် يد الجوزاء Yad al-Jauzā မှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး အိုင်ရိုင်ယွန်၏လက် ဟု ဆိုလိုသည်။
ကြယ်အား ဆူပါ ဧရာမကြယ်နီအမျိုးအစား စာရင်းသွင်းထားပြီး မိမိတို့ လေ့လာရသည့် အတောက်ပဆုံး၊ အကြီးမားဆုံးသောကြယ်များထဲမှ တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ဘီတယ်ဂျူးစ်သည် နေစကြဝဠာ၏ အလယ်တွင်တည်ရှိပါက ယင်း၏မျက်နှာပြင်သည် ဂျူပီတာဂြိုဟ်ပတ်လမ်းကြောင်းနှင့် ယင်း၏ အလွန်ထိတိုင် ထိုးထွက်ကာ ဗီးနပ်စ်၊ မာကျူရီ၊ ကမ္ဘာနှင့် အင်္ဂါဂြိုဟ်တို့အား မီးလောင်တိုက်သွင်းထားပြီးသား ဖြစ်နေပေလိမ့်မည်။ ထုထည်၏ ခန့်မှန်းချက်မှာ နေထက် အဆပေါင်း ၅ မှ ၃၀ ဆအထိ ရှိသည်။ ကမ္ဘာမြေမှ အလင်းနှစ်ပေါင်း ၆၄၀ ဟု ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ခန့်မှန်းထားသည်။ ဘီတယ်ဂျူးစ်သည် နှစ်ပေါင်း ၁ဝ မီလီယံအောက်သာ သက်တမ်းရှိသေးသည်။ သို့သော် ယင်း၏ အင်မတန်ကြီးမားသော ထုထည်ကြောင့် နောင်နှစ်ပေါင်း တစ်သိန်းကြာသော် Type II ဆူပါနိုဗာအဖြစ် ပေါက်ကွဲနိုင်ဖွယ်ရှိသည်ဟု မျော်မှန်းထားသည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဟာရှယ် အာကာသ လေ့လာရေးမှ ပြသသည်မှာ ကြယ်၏ လေများသည် ပတ်ဝန်းကျင်မှ ကြားခံနယ်မြေအား လောင်ကျွမ်းစေသည်ဟု ဆိုသည်။
ဗွတ်ရင်ညို
ဗွတ်ရင်ညို (Pycnonotus xanthorrhous) သည် ဗွတ်ကလုံငှက်မျိုးနွယ်ဖြစ်ပြီး အရှေ့တောင်အာရှဒေသ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းနှင့် တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်းတို့တွင် တွေ့ရှိရသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကွင်းဘောလေးရွာ၊ ကျီးအိုင်
ကွင်းဘောလေးရွာ၊ ကျီးအိုင်
မင်းဆယ်ရွာ၊ ကဇောင်း
မင်းဆယ်ရွာ၊ ကဇောင်း
အိုင်ဆယ်ရွာ၊ ကော့ကပ်ခလေး
အိုင်ဆယ်ရွာ၊ ကော့ကပ်ခလေး
ရေတွင်းကုန်းရွာမ
ရေတွင်းကုန်းရွာမ
မကျီးငုတ္တိုရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
မကျီးငုတ္တိုရွာ (Magyingoketo)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ မကျီးငုတ္တိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၀၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မကျီးငုတ္တိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၄ ဦး၊ မ ၃၅၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၂၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြင်ဦးရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
ပြင်ဦးရွာ (Pyinu)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ မြေတော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၂၈၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြေတော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၅၃ ဦး၊ မ ၁၇၆၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၁၉ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွာပြီ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖာရွန်းရွာ၊ ဟားခါးမြို့နယ်
ဖာရွန်းရွာ(Farrawn)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးခရိုင်၊ ဟားခါးမြို့နယ်၊ ဖာရွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၅၁၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖာရွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၁ ဦး၊ မ ၃၅၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၉၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟားခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စပါးတွင်းရွာ၊ တံတားဦးမြို့နယ်
စပါးတွင်းရွာ (Sapartwin)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ တံတားဦးမြို့နယ်၊ စပါးတွင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၁၄၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စပါးတွင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၈၉ ဦး၊ မ ၁၂၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၄၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တံတားဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပိန္နဲကိုင်းရွာ
ပိန္နဲကိုင်းရွာ
NGC 2903
NGC 2903 သည် ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး လီယို ကြယ်စုတန်းရှိ အလင်းနှစ် ၃၀ မီလီယံအကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းအား ဝီလီယံ ဟာရှယ်က ၁၇၈၄ နိုဝင်ဘာ ၁၆ တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ဂလက်ဆီ၏ အလယ်တွင် ကြယ်များမွေးဖွားနှုန်း လျင်မြန်လျက်ရှိပြီး NGC 2905 သည် တောက်ပသည့် ကြယ်တိမ်တိုက်ဖြစ်သည်။ NGC 2903 သည် Virgo Supercluster ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။
မလက်ကာမြို့
မလက်ကာမြို့ကို ယခင်က ကိုတာ မလက်ကာဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ပြီး မလေးရှားနိုင်ငံ မလက်ကာပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။ မလက်ကာရေလက်ကြားတွင် တည်ရှိသော ရှေးအကျဆုံးမြို့များတွင်လည်း တစ်မြို့ အပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ဥရောပသားတို့ မသိမ်းပိုက်မီ မလက်ကာ ဆူလတန် လက်ထက်တွင် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးတွင် အောင်မြင်သော ဆိပ်ကမ်းမြို့ တစ်မြို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ် ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် ပီနန်မြို့ရှိ ဂျော့ရှ်တောင်း နှင့် အတူတကွ စာရင်းဝင်ခဲ့သည်။
ကျောက်တန်းရွာသစ်ရွာ၊ ကျောက်တန်း
ကျောက်တန်းရွာသစ်ရွာ၊ ကျောက်တန်း
မြိုင်သာရွာ၊ ရွှေကူမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေကူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြည်ထောင်စုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဖွံ့ဖြိုးရေးတက္ကသိုလ်(စစ်ကိုင်း)
သမိုင်းကြောင်း
ပြည်ထောင်စု တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖွံ့ဖြိုးရေးတက္ကသိုလ် (စစ်ကိုင်း) ကို တိုင်းရင်းသားလူငယ်များအား တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် စည်းလုံးညီညွှတ်မှု တိုးတက်ခိုင်မာရေးကို ကြိုးပမ်းကြမည့် အရည်အသွေးမြင့်မားသည့် ပညာရေး ဝန်ထမ်းကောင်းများ ဖြစ်ထွန်းလာအောင် လေ့ကျင့်ပျိုးထောင်ပေးရန် ရည်ရွယ်၍ ပြည်ထောင်စု တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖွံ့ဖြိုး‌ရေးသိပ္ပံ အဖြစ် ၂ဝ-၁ဝ-၁၉၆၄ ရက်နေ့ တွင် စစ်ကိုင်းမြို့၌ စတင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ ဥပဒေအမှတ် (၉/၉၁)ဖြင့် တက္ကသိုလ်အဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ပေးခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စု ရာထူးဝန်အဖွဲ့မှ နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန အောက်သို့ လွှဲပြောင်းခဲ့သည်။
တည်နေရာ
ပြည်ထောင်စုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖွံ့ဖြိုးရေးတက္ကသိုလ်သည် စစ်ကိုင်းမြို့မှ (၂၂) မိုင် ကွာဝေးသည့် မန္တလေး-စစ်ကိုင်း-မုံရွာကားလမ်းပေါ်ရှိ နတ်ခရိုင်ကျေးရွာ၏ တောင်ဘက် (၄) မိုင်ခန့် ကွာဝေးသော ရွာသစ်ကြီးတွင် တည်ရှိသည်။ အကျယ်အဝန်းမှာ ၁၅၄.၃ ဟက်တာ(သို့မဟုတ်) ၃၈၁.၆ဧက ရှိသည်။
ရည်ရွယ်ချက်
ပြည်ထောင်စုတိုင်းရင်းသား လူမျိုးများဖွံ့ဖြိုးရေးတက္ကသိုလ်၏ ရည်ရွယ်ချက်များ မှာ
လစ်ဇ် ထရပ်စ်
မေရီ အဲလစ်ဇဘက် ထရပ်စ်သည် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ၂၀၂၂ခုနှစ် စက်တင်ဘာလမှ ​အောက်တိုဘာလအထိ တာဝန်ယူခဲ့သူဖြစ်သည်။ စတာလင်​ပေါင်တန်ဖိုးကျခြင်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စီးပွား​ရေးပြဿနာများက လစ်ဇ်ထရပ်စ်အား နုတ်ထွက်​စေသည့်အ​ခြေအ​နေဖြစ်ခဲ့ကာ ​​အောက်တိုဘာလ ၂၀ရက်​နေ့တွင် ရာထူးမှနုတ်ထွက်သွားမည်ဟု ​ကြေညာခဲ့ရာ ရက်​ပေါင်း (၄၄)ရက်သာ ကြာမြင့်ခဲ့သည်။ ​အောက်တိုဘာ (၂၅)ရက်​နေ့တွင် ရာထူးမှ တရားဝင်အနားယူခဲ့ရာ သမိုင်းတ​လျှောက် သက်တမ်းအတိုဆုံး ဗြိတိန်ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့မှ ​အောက်တိုဘာ ၂၅ရက်​နေ့အထိ ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီ၏ခေါင်းဆောင်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး South West Norfolk မဲဆန္ဒနယ်အတွက်ပါလီမန်အမတ်အဖြစ်လည်း ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်မှ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဝန်ကြီးချုပ်များဖြစ်ခဲ့ကြသော ဒေးဗစ် ခယ်မရွန်၊ ထရီဇာ မေနှင့် ဘောရစ် ဂျွန်ဆင်တို့၏ လက်အောက်တွင် ဝန်ကြီးဌာနရုံးများကိုလည်း ချုပ်ကိုင်ထားခဲ့ပြီး  နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၂ ခုနှစ်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ သူမသည် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် ခရစ်တော်၌ အိပ်ပျော်ခဲ့သော ဒုတိယမြောက် အဲလစ်ဇဘက် ဘုရင်မကြီး ထီးနန်းစံစဉ်အတွင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့် ဗြိတိန်ဝန်ကြီးချုပ် တစ်ဆယ့်ငါးဦးအနက် နောက်ဆုံးဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗြိတိသျှ ဝန်ကြီးချုပ်များ
​ရှောက်ချောင်းရွာ၊ ကဇောင်း
ရှောက်ချောင်းရွာ၊ ကဇောင်း
ထနောင်းတော (မြောက်)ရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ်
ထနောင်းတော (မြောက်)ရွာ (Htanaungtaw(North))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ ထနောင်းတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၀၃၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မုံရွာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိအိကလေးရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
မိအိကလေးရွာ(Mieikalay)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ သာမိတိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၁၈၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂွေ့ငူရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်
ဂွေ့ငူရွာ (Gwaytngu)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရေဦးမြို့နယ်၊ ပလူဇဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၃၉၈ ဖြစ်သည်။
ဆည်သည်ရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
ဆည်သည်ရွာ (Sethei)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ မြေတော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၂၈၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြေတော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၅၃ ဦး၊ မ ၁၇၆၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၁၉ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွာပြီ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လွယ်ထွီ (တောင်)ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
လွယ်ထွီ (တောင်)ရွာ (Loihtwee (South))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ တီကျစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၄၉၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တီကျစ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၅၉၉ ဦး၊ မ ၅၆၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၂၈၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖီရ်သီးရွာ၊ ဟားခါးမြို့နယ်
ဖီရ်သီးရွာ(Fiarti)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးခရိုင်၊ ဟားခါးမြို့နယ်၊ ဖာရွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၅၂၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖာရွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၁ ဦး၊ မ ၃၅၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၉၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟားခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒါးဆွဲရွာ
ဒါးဆွဲရွာ
ဘုရားလေးဆိပ်ရွာ၊ ကျီးအိုင်
ဘုရားလေးဆိပ်ရွာ၊ ကျီးအိုင်
ရှမ်းတော
ရှမ်းတော
ကိုးကား
ရှမ်းတော
မြောင်ချောင်းခမွေးရွာ၊ ကျောက်တန်း
မြောင်ချောင်းခမွေးရွာ၊ ကျောက်တန်း
မပုရေကျော်ရွာ၊ ကဇောင်း
မပုရေကျော်ရွာ၊ ကဇောင်း
ကောင်းလောက်ရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
ကောင်းလောက်ရွာ (Kawnglauk)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ မော်လျှိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၉၃၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗွတ်ညိုမျက်ပြူး
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘရူနိုင်းနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:မလေးရှားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကျားချိတ်ရွာ
ကျားချိတ်ရွာ
သံဃိက
ဆက်လက်ရေးသားရန် လိုနေပါသည်။
သံဃိကလာဘ် မညွတ်စေအပ်
မည်သည့်ကျောင်းတိုက်ရှိ သံဃာအား လှူမည် သံဃာအတွက် ဆောက်လုပ်မည် စသည်ဖြင့် အလှူရှင်က နှုတ်မြွတ်ပြောဆိုဘူးလျှင် သို့မဟုတ် လက်ဖြင့် ပြဘူးလျှင် သံဃာသို့ ညွှတ်စေသည် မည်၏။ ထိုသို့ နှုတ်မြွက်ပြောဆိုပြီး သည်မှ စ၍ သံဃာ့ထံသို့ ပစ္စည်းမရောက်သေးသော်လည်း သံဃိကပစ္စည်းဟု ဆိုနိုင်ပါသည်။ ထိုသံဃိကပစ္စည်းကို မိမိ၏ ပုဂ္ဂလိကပစ္စည်းဖြစ်အောင် မကြိုးစားရပါ၊ ထိုသို့ သံဃာ့ထံ ညွှတ်ပြီးသော လာဘ်လာဘဖြစ်နေလျှင် မိမိ မယ်တော်၏ ပစ္စည်းပင်ဖြစ်ပါစေ မိမိထံသို့ မညွှတ်စေ ကောင်းပါ။ ညွှတ်စေလျှင် အာပတ်သင့်ပါသည်။
လာဘ်ညွှတ်စေမှုနှင့် ပတ်သက်၍ သိမှတ်ဖွယ်
သံဃိကလာဘ်လာဘကို မိမိထံသို့ မညွှတ်စေ ကောင်းသကဲ့သို့ပင် အခြားသောပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဦးအား ညွှတ်စေ ရာ၌လည်း အပြစ်ရှိပါသည်။ အခြားသံဃာသို့ ညွှတ်ပြီးသော လာဘ်လာဘကို နောက်ထပ် အခြားကျောင်းတိုက်ရှိ သံဃာ သို့ဖြစ်စေ၊ စေတီသို့ဖြစ်စေ ညွတ်လျှင်လည်း အပြစ်ရှိပါသည်၊
ရဟန်းတော်တို့လာဘ်လာဘကို သံဃာစေတီနှင့် အခြား တစ်ဦးဦးသို့ ညွှတ်စေလျှင်လည်း အပြစ်ရှိပါသည်။
“မည်သည့်နေရာ၌ လှူသင့်ပါသနည်း”ဟု တိုင်ပင်လာလျှင်ကား မိမိသဘောအတိုင်း ညွှန်ပြကောင်းပါ၏။
သို့ဖြစ်၍ ကပ္ပိယကာရကတို့သည် အပ်စပ်သော ကျောင်း အိပ်ရာ နေရာတို့ကို လှူဒါန်းနိုင်အောင် အသိဉာဏ်ဖြင့် ချိန်ဆ၍ ကူညီပံ့ပိုးရပေမည်။
ရှင်ထွေးညို
ရှင်ထွေးညို(၈၅၀ ခန့်) သည် အင်းဝခေတ်တွင် ထင်ရှားခဲ့သည့် စာဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ဘဝ
ရှင်ထွေးညိုသည် အင်းဝနရပတိလက်ထက်မှစ၍ ရွှေနန်းကြော့ရှင်နရပတိလက်ထက်တိုင် စစ်သူရဲတစ်ထောင်ကို အုပ်ချုပ်ရသည့် စစ်ဗိုလ်မှူး ဖြစ်သည်။
သက္ကရာဇ် ၈၃၄ ခုနှစ်တွင် မဟာသီဟသူရသည် ညီတော်ပြည်မြို့စား မင်းကြီးစွာကို နှိမ်နင်းရန် ပြည်သို့ စုန်တော်မူရာ ရှင်ထွေးညိုနှင့်အတူ ပါသွားလေသည်။
စာပေများ ရေးသားခြင်း
ရှင်ထွေးညိုသည် ပြည်စုန်မော်ကွန်းကို ရေးသားခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ဖေဖေနဲ့လည်လည်သွားမယ်
ဖေဖေနဲ့လည်လည်သွားမယ် (Dad! Where are you going?; ဟန်းဂု: 아빠! 어디가?) သည် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ MBC ရုပ်သံလိုင်းက ၂၀၁၃ မှ ၂၀၁၅ အထိ အတွဲနှစ်တွဲဖြင့် ထုတ်လွှင့်ပြသခဲ့သည့် လက်တွေ့ဘဝ ရုပ်သံအစီအစဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
နာမည်ကျော် ဖခင်ငါးယောက်နှင့် ၎င်းတို့၏ သားသမီးများက ကျေးလက်ဒေသသို့ သွားရောက်ပြီး မစ်ရှင်များ ပြီးအောင် ဆောင်ရွက်ကြရသည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၆ရက်နေ့တွင် တနင်္ဂနွေည အစီအစဉ်အဖြစ် စတင်ပြသခဲ့သည်။ မူရင်းအဖွဲ့ဝင်များမှာ သတင်းတင်ဆက်သူ ဂင်မ်ဆောင်းဂျူ၊ သရုပ်ဆောင် လီဂျုံးဟျော့၊ ဘောလုံးကစားသမားဟောင်း ဆုန်းဂျုံးဂု၊ သရုပ်ဆောင် ဆောင်ဒုံးအီးလ်၊ Vibe မှ အဆိုတော် ယွန်းမင်းဆူတို့နှင့် ၎င်းတို့၏ ကလေးငယ်များ ဖြစ်ကြသည်။
လီဂျုံးဟျော့နှင့် ဆုန်းဂျုံးဂုတို့မှာ အတွဲတစ်ပြီးသည့်နောက် ထွက်ခွာသွားကြသည်။ အတွဲနှစ်တွင် ဘောလုံးကစားသမားဟောင်း အန်းဂျောင်ဟွမ်း၊ ရက်ပါ ဂင်မ်ဂျင်းဖြို၊ သရုပ်ဆောင် လျူဂျင်းတို့ ပါဝင်လာကြသည်။  မကြာမီပင် ဂင်မ်ဂျင်းဖြို နုတ်ထွက်သွားပြီး သရုပ်ဆောင် ဂျောင်ဝွန်းအင်က အစားထိုး ပါဝင်လာသည်။
နှစ်နှစ်တာ ထုတ်လွှင့်ပြီးသည့်နောက် ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၅ ရက်တွင် ရပ်နားခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် 5 Plus ရုပ်သံလိုင်းက ၂၀၁၅ နှင့် ၂၀၁၆ ခုနှစ်များ၌ ထုတ်လွှင့်ပြသခဲ့သည်။
ပြင်ပလင့်ခ်များ
ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယား ရသစုံရုပ်သံအစီအစဉ်များ ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားဘာသာစကား ရုပ်မြင်သံကြား အစီအစဉ်များ ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံရှိ ဖျော်ဖြေရေး
ထနောင်းတော (တောင်)ရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မုံရွာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သေနတ်
သေနတ်(gun)သည် စပရင်မောင်းခလုတ်ပါရှိ၍ ကျည်ဆန်ထည့်ပစ်ရသော ကိရိယာဖြစ်သည်။
သေနတ်ကို စတင် တီထွင်ခဲ့သူများမှာ တရုတ်လူမျိုးများဖြစ်သည်ဟု မှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်။ တီထွင်သူ၏အမည်ကိုမူ ဖော်ပြထားခြင်း မတွေ့ရပါ။ ခရစ်နှစ် ၉၀၅-ခုနှစ် (လွန်ခဲ့သော အနှစ် ၁၁၀၀-ကျော်)က တီထွင်ခဲ့ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ တရုတ်တို့သည် မီးတို့ထားသော ဖယောင်းတိုင်ကို သံချွန်တစ်ခုနှင့်တွဲစပ်ပြီး ကျည်ဆန်အဖြစ် အသုံးပြုပါသည်။ ၎င်းအား မှုတ်၍ဖြစ်စေ၊ ပစ်၍ဖြစ်စေ သေနတ်ကဲ့သို့ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ထိုကိရိယာကို သေနတ်ဟု မခေါ်ကြသေးပါ။ မီးလှံဟုသာ ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ မည်သို့ပင် ဆိုစေ အဆိုပါမီးလှံသည် သေနတ်၏ မူလအစ ပစ္စည်းပင်ဖြစ်သည်။
၁၂၅၀-ပြည့်နှစ် ရောက်သောအခါတွင်မှ ယမ်းမှုန့်ကို အသုံးပြုပြီး ပေါက်ကွဲစေတတ်သော သေနတ်အစစ်ကို တရုတ်တို့ တီထွင်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထိုအချိန်ထိ ဥရောပနိုင်ငံများတွင် သေနတ်ပေါ်ပေါက်လာခြင်း မရှိသေးပါ။ ၁၄-ရာစုရောက်သောအခါတွင်မှ ဂျာမန်ဘုန်းတော်ကြီးတပါးဖြစ်သော ဘာသိုးလ်ရှဝဒ်ဆိုသူက တရုတ်တို့ထံမှ နည်းပညာကိုယူပြီး သေနတ်ပြုလုပ်ပြခဲ့သည်။
သူတီထွင်သော သေနတ်မှာ ၃-ပေခန့်အရှည်ရှိသည်။ တစ်ဖက်ပိတ်သတ္တုပြောင်းဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။ ၎င်းသတ္တုပြောင်းကိုငြိမ်အောင် သစ်သားချောင်းအဖြောင့်တချောင်းနှင့် ပူးချည်ထားသည်။ သေနတ်ပစ်ပုံပစ်နည်းမှာ အန္တရာယ်များလှပါသည်။ ဦးစွာ ယမ်းကို ပြောင်း၀တွင် ကျောက်ခဲများ သံစများနှင့်ရောပြီး ထည့်ထားရသည်။ ပစ်လိုသောအခါ လူတယောက်က သေနတ်ကို ချိုင်းတွင် မြဲမြဲညှပ်ထားပေးရသည်။ ကျန်တယောက်က သေနတ်အနောက်ပိုင်းရှိ အပေါက်မှ ယမ်းကို မီးရှို့ပေးရသည်။ ထိုအခါ မီးခိုးလုံးများ ထွက်လာပြီး ပြင်းထန်သောအသံဖြင့် ပေါက်ကွဲသွားလေ့ရှိသည်။ ဤသေနတ်မျိုးသည် ရန်သူကိုသာမက အခန့်မသင့်လျှင် ပစ်သူကိုယ်တိုင် သေနတ်မှန်ပြီး သေဆုံးတတ်သည်။ ဝေးဝေးလည်း ပစ်မရပါ။
ထို့ကြောင့် ချိုင်းတွင် ညှပ်မပစ်တော့ပဲ ပခုံးတွင် ထောက်ပစ်နိုင်သော သေနတ်မျိုးကို တီထွင်လာကြပြန်ပါသည်။ ထိုသေနတ်မျိုးကို ၁၅-ရာစုတွင် တီထွင်ခဲ့ပြီး အာကွီဗတ် (arquebus) သေနတ်ဟုခေါ်ပါသည်။ ၎င်းသေနတ်မျိုးမှာ အလွန်လေးလံသည့်အတွက် စစ်သားတယောက်တည်း မ,မနိုင်ပါ။ ထို့ကြောင့် သေနတ်အသစ်တစ်မျိုးကို ထပ်မံတီထွင်ရပြန်ပါသည်။
အာကွီဗတ်သေနတ်ကို တစ်ဆင့်တက်လိုက်သောအခါ စနက်မောင်းသေနတ် ဖြစ်လာသည်။ ထိုသေနတ်မျိုးတွင် သေနတ်ပြောင်းနောက်နား၌ စနက်မောင်းတစ်ခု တပ်ဆင်ထားသည်။ မီးရှို့မည့်အစား ခလုတ်ကိုဆွဲလိုက်ပါက စနက်မောင်းသည် စနက်ပေါက်တွင် လာရောက်ရိုက်သဖြင့် မီးပွင့်ပြီး သေနတ်ကျည်ဆန် ထွက်သွားသည်။ သို့သော် ဤသေနတ်မျိုးမှာ မိုးရွာလျှင် မီးမကူးသောကြောင့် ကျည်မထွက် ဖြစ်တတ်ပြန်ပါသည်။ ၁၅၄၀-ပြည့်လောက်တွင် စပိန်လူမျိုးတို့သည် စနက်မောင်းသေနတ်ထက် ကောင်းသော မတ်စကတ် (Musket) သေနတ်ကို တီထွင်ခဲ့ပြန်ပါသည်။ မတ်စကတ် သေနတ်တွင် ဒတ်ချ်တို့သည် ခဲကျည်လုံးကို အသုံးပြုထားသည်။ ပြောင်းဝလည်း ပိုရှည်ပါသည်။ ကျည်လုံးကို ယမ်းဆောင့်တံနှင့် ပြောင်းဝမှ ထိုးထည့်ပေးရသည်။ သို့မှသာ ယမ်းနှင့် ကျည်လုံးတို့ ထိနေမည်ဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်တွင် စနက်မောင်းဖြုတ်လိုက်ပါက ယမ်းပေါက်ကွဲပြီး ကျည်ထွက်သွားမည်ဖြစ်သည်။
ယနေ့ခေတ် အသုံးပြုနေကြသော ပစ္စတိုခေါ် ပြောင်းတိုသေနတ်မျိုးကို စတင်တီထွင်ခဲ့သူမှာ ဆင်မြူရယ်ကော့ (Saumel) အမည်ရှိ အမေရိကန်လူမျိုး သင်္ဘောသားတဦးပင် ဖြစ်သည်။ ကော့တ်သည် ၁၈၃၀-တွင် သင်္ဘောသားအဖြစ် အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ သွားရောက်ခဲ့ရသည်။ ထိုခရီးစဉ်တွင် ကော့တ်သည် သင်္ဘော၌ တပ်ဆင်ထားသော ရေယက်ဘီးကို ကြည့်မိရာမှ သေနတ်တွင် ဆုံလည်တပ်ဆင်လိုက်လျှင် ကျည်ဆန်များများကို တချိန်တည်း ပစ်နိုင်မည်ဟု တွေးမိပါသည်။ ကော့တ်သည် သူ့အတွေးကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ရာ ၁၈၃၆-တွင် မူပိုင်အဖြစ် မှတ်ပုံတင်နိုင်ပြီး ပစ္စတိုသေနတ်၏ ဖခင်ကြီးအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ကော့တ်ပြုလုပ်သော သေနတ်များကို ၁၈၃၇-မှစ၍ အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် စတင်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
မရှင်းဂန်းခေါ် စက်သေနတ်ကိုမူ ၁၈၆၂-ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်လူမျိုး တီထွင်သူ ရစ်ချတ်ဂတ်လင်း (Richard J.Gatling) က စတင်တီထွင်နိုင်ခဲ့သည်။ ဂတ်လင်းတီထွင်သော စက်သေနတ်မှာ ပေါ့ပေါ့ပါးပါး မဟုတ်သော်လည်း တမိနစ်အတွင်း ကျည်ဆန်အတောင့်ရေ ၂၅၀-မှ ၃၅၀-အထိ ပစ်ခတ်နိုင်သည်။ ဂတ်လင်း၏ စက်သေနတ်အမျိုးအစားကို အမေရိကန်ပြည်တွင်းစစ်တွင် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
ယခုအခါတွင် အဆိုပါသေနတ်မျိုးအပြင် တစ်မိနစ်လျှင် အချက်ပေါင်းမြောက်မြားစွာ ကျည်ထွက်နိုင်သော အမ်-၁၆ ကဲ့သို့သော သေနတ်မျိုးလည်း ပေါ်ပေါက်နေပြီဖြစ်သည်။
ပန်လော့ရွာ၊ မိုးနဲမြို့နယ်
ပန်လော့ရွာ (Panglawt)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုးနဲမြို့နယ်၊ ဝမ်ဟေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၂၁၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ဟေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၆ ဦး၊ မ ၁၃၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးနဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျိုင်းတုံမြို့
ကျိုင်းတုံမြို့သည် မြန်မာနိုင်ငံရှမ်းပြည်နယ်အတွင်း တည်ရှိသည့် မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့ပိုင်း)၏ မြို့တော်မှာ ကျိုင်းတုံမြို့ ဖြစ်သည်။ ကျိုင်းတုံခရိုင်၏ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့လည်း ဖြစ်သည်။ ကျိုင်းတုံမြို့တွင်ခရိုင် (၄)ခု နှင့် မြို့နယ် (၁၀)မြို့နယ် ရှိသည်။ ကျိုင်းတုံနယ်သည် စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၁၃၂ဝဝ ခန့် ကျယ်ဝန်း၍ တောင်ထူထပ်ပေါ များသည်။ တောင်များ အနက် အချို့မှာ ပေ ၅ဝဝဝ မှ ရဝဝဝ အထိ မြင့်ကြသည်။ မြေပြန့် ဒေသများတွင် လယ်စပါးကို စိုက်ပျိုး၍ တောင်တန်းဒေသ များတွင်မူ ယာစပါးနှင့် ဘိန်းများ စိုက်ပျိုးကြသည်။ ကျိုင်းတုံ တစ်နယ်လုံးတွင် ဂုံ၊ ဂေါ့၊ လားဟူ၊ လီရှော၊ ရှမ်း၊ ကွီ၊ အင်းသား၊ ရှမ်းတရုတ်၊ မြန်မာအစရှိသော လူမျိုးပေါင်း ၄ဝ ကျော် မှီတင်းနေထိုင်ကြသည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ် သန်းခေါင် စာရင်းအရ နယ်အတွင်း အိမ်ခြေပေါင်း ၄၅၄၉၂ အိမ်ရှိ၍ လူဦးရေ ၂၆၇၈၃၆ ယောက်ရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်း
ကျိုင်းတုံမြို့ကို ခေမာရဋ္ဌတုံကပူရီဟု ခေါ်၍ ဘယားဂါဟပ် ဘုရင်လက်ထက်ကစပြီး ထင်ပေါ်ကျော်ကြားလာခဲ့သည်ဟု ရှေးဟောင်း သမိုင်းများတွင် ဖော်ပြပါရှိသည်။ ကျိုင်းတုံဟူသော အမည်နာမ ဖြစ်ပေါ်လာပုံမှာ စိတ်ဝင်စားဖွယ်ရာ ကောင်း၏။ ခေမာရဋ္ဌ ဟူ၍လည်း အမည်ရပြီး ရှမ်းစော်ဘွား အဆက်ဆက် အုပ်ချုပ်ခဲ့သော ဂုံရှမ်းတို့၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။ မြို့ရံပေါင်း (၃၂) မြို့ရှိသည် ဟုဆိုသည်။ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား လက်ထက်တော်အခါက ယခု ကျိုင်းတုံမြို့ တည်နေရာ၌ ဆွမ်းဆန်ဆေးရာမှ စီးဆင်းသောရေသည် ကန်တစ်ခု ဖြစ်လာ၏။ ထိုကန်ကို နောင်တုံးဟု ခေါ်ကြ၏။ ရှမ်းဘာသာ အားဖြင့် နောင်မှာ အင်း၊ တုံးမှာ ခံယူ သည်ဟု အဓိပ္ပာယ် ရ၏။ နောင်ကာလရွေ့လျောသဖြင့် နောင်တုံးသည် နောင်တုံ ဖြစ်လာသည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် ကျိုင်းတုံဟူသော အမည်နာမ ဖြစ်တည်လာလေသည်။
ဘာသာစကား
အရွယ်ရောက် လူလားမြောက်ပြီးသော ယောက်ျားတိုင်း မိမိတို့ မိရိုးဖလာ ရှမ်းဘာသာစကားနှင့် စာပေအပြင် ယိုးဒယားဘာသာစာပေ ဂုံဘာသာစာပေတို့ကို တတ်ကျွမ်းနားလည်ကြသည်။
စစ်အတွင်း ဂျပန်များ အုပ်စိုးသည့်ခေတ်၌ ကျိုင်းတုံ နယ်သည် မိုင်းပန်နယ်နှင့်အတူ ယိုးဒယားနိုင်ငံအတွင်းသို့ သွတ်သွင်းခြင်းခံရသည်။ သို့သော် မဟာမိတ်များ ပြန်ဝင်လာ၍ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးခေတ်၌ ရှမ်းပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးထဲသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသည်။ ယခုအခါ ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း၊ ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်းဟူ၍ ၃ ပိုင်း ပိုင်းခြား သတ်မှတ်လိုက်သဖြင့် ကျိုင်းတုံနယ်သည် ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်းတွင် ပါဝင်သော နယ်ကြီးတစ်နယ် ဖြစ်လာသည်။ ကျိုင်းတုံမြို့ကား ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်းတွင် အကြီးဆုံး မြို့ ဖြစ်သည်သာမက ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံ၊ ရှမ်း ပြည်နယ်နှင့် ယိုးဒယားနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် အင်ဒိုချိုင်းနား ပြည်တို့ကို ကူးသန်းသွားလာနိုင်သော ပြည်ထောင်စုမြန်မာ နိုင်ငံတော်ကြီး၏ အရှေ့ပိုင်းတံခါးပေါက်လည်း ဖြစ်ပေသည်။
ကျိုင်းတုံမြို့၌ လူဦးရေ ၁၂ဝဝဝ ခန့်ရှိ၍ ကျိုင်းတုံစော်ဘွား ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်သည်။ ယခုလက်ရှိ စော်ဘွားမှာ စဝ်စိုင်းလုံဖြစ်သည်။ မြို့သည် ဇင်းမယ်သွား လမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိ၍ လွယ်လင်မြို့မှ ၂၂၆ မိုင် ကွာဝေးသည်။ မြို့နှင့် ၈ မိုင်ကွာနေရာ၌ လေယာဉ်ပျံ ကွင်းသစ်ကြီး ရှိသည်။
ပြည်တော်သာညီလာခံကို ကျိုင်းတုံမြို့၌ ၁၉၅၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် အောင်မြင်စွာ ကျင်းပခဲ့သည်။ ကျိုင်းတုံမြို့ အုပ်ချုပ်ရေးမှာ နယ်အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တစ်ပူး တစ်ပေါင်းတည်း ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်းဆိုင်ရာ နယ်ခြားဝန်သည် လွယ်မွေတွင် ရုံးစိုက်၍ နယ်ခြား ဝန်ထောက်၏ အကူအညီဖြင့် ကျိုင်းတုံမြို့သို့ ရံဖန်ရံခါ လာရောက်ကြည့်ရှု စစ်ဆေးလေ့ရှိသည်။ ကာကွယ်ရေးအတွက် ပြည်ထောင်စုအစိုးရက ကြည်းတပ်တပ်ရင်းတစ်ခုနှင့် စစ်ရဲများ ထားရှိ စောင့်ရှောက်ပေးသည်။ ကျိုင်းတုံမြို့ရှိ အကျဉ်းထောင် သည် ရှမ်းပြည်နယ်တစ်ခုလုံးတွင် အကြီးဆုံး အကျဉ်းထောင် ဖြစ်သည်။
မြို့ပေါ်၌ ထင်ရှားသောအဆောက်အုံများမှာ အထက်တန်း ကျောင်း၊ ဗရင်ဂျီသာသနာပြုများ၏ စိန် လူးဝစ် အလယ်တန်း ကျောင်း၊ အမေရိကန် ဗက်ပတစ်စာသင်ကျောင်း၊ တရုတ်ဘုံ ကျောင်းနှင့် ဗုဒ္ဓအယူဝါဒီများ ဖြစ်ကြသော ဂုံလူမျိုးနှင့် မြန်မာ လူမျိုးတို့ ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်သော ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများ ဖြစ်ပေသည်။ ထို့ပြင် ကျိုင်းတုံဆေးရုံကြီးမှာလည်း ကျိုင်းတုံ နယ်တွင် အကြီးဆုံးဆေးရုံကြီး ဖြစ်သည်။
ကျိုင်းတုံမြို့တွင် ထူးခြားသောဘုရားစေတီများစွာ ရှိသည်။ ကျိုင်းတုံမြို့လယ်၌ တည်ရှိသည့် ရခိုင်ဘုရားကြီးဟူ၍လည်း ခေါ်သော မဟာမြတ်မုနိဘုရားကြီးဖြစ်၍ စဝ်ဖကွန်ကျောက်လက်ထက်တွင် တည်ထား ကိုးကွယ်ခဲ့လေသည်။ ဘုရားဖူးများ အမြဲမပြတ် စည်ကားလျက် ရှိသည်။ ဘော်လုံးကွင်းနှင့် နောင်တုံကန်လည်း ရှိပြီး ၎င်းနေရာများတွင် အမြဲစည်ကားလျက် ရှိသည်။ ထိုစေတီအပြင် စွန်စလီ၊ စွန်တောင်နှင့် စွန်လွဲစေတီများလည်း ရှိသေးသည်။ ယင်းတို့ အနက် စွန်လွဲစေတီတော်ကြီး၏ ထူးခြားချက်တစ်ရပ်ကား ကျိုင်းတုံနယ်ကို အုပ်ချုပ်သော မည်သည့်စော်ဘွားမျှ ထိုစေတီ တော်ကို သွားရောက် ဖူးမြော်ခြင်း မပြုကြပေ။ အကြောင်းသော် ကား စေတီတော်ကို တည်ခဲ့သူများဖြစ်ကြသည့် ဝ ဇနီးမောင်နှံ တို့သည် သူတို့အား စေတီတည်ရန် တားမြစ်သောမင်းကို စိတ်နာသဖြင့် ကြောက်မက်ဖွယ်ကျိန်စာဆိုထားခြင်းကြောင့် ပေတည်း။ ကျိန်ဆိုပုံမှာ ကျိုင်းတုံနယ်အတွင်း တိုင်းပြည် အုပ်ချုပ် မင်းလုပ်သော ဘုရင်အဆက်ဆက်သည် မိမိတို့ ဝ မောင်နှံ တည်ထားသောဘုရားကို ကိုးကွယ်လျှင် မူးဝေခြင်း၊ လေသင်တုန်းဖြတ်ခြင်း ရောဂါနှင့် သေပါစေ၊ အန္တရာယ် ရောက်ပါစေဟူ၍တည်း။
ပန်းတင်ရွာ၊ ရွှေကူမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေကူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သစ်အယ်တောင်အထက်ရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
သစ်အယ်တောင်(အထက်)ရွာ(Thitaetaung(Upper))သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ သာမိတိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၁၇၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျားကူးရွာ၊ ကော့ကပ်ခလေး
ကျားကူးရွာ၊ ကော့ကပ်ခလေး
သဗ္ဗာန်ကျော်အထက်စု
သဗ္ဗာန်ကျော်အထက်စု
ကုက္ကိုတောရွာ၊ ကျီးအိုင်
ကုက္ကိုတောရွာ၊ ကျီးအိုင်
ဆည်သစ်မြင်ရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
ဆည်သစ်မြင်ရွာ (Sethitmyin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ မြေတော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၀၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြေတော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၅၃ ဦး၊ မ ၁၇၆၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၁၉ ဦးနေထိုင်သည်။
မွန်းပင်ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
မွန်းပင်ရွာ (Munpin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ တီကျစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၅၀၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တီကျစ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၅၉၉ ဦး၊ မ ၅၆၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၂၈၄ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ မွှန်းပင် ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စီသာကန်ဦးရွာ၊ ကဇောင်း
စီသာကန်ဦးရွာ၊ ကဇောင်း
မျက်ကွင်းနီဗွတ်ညို
မျက်ကွင်းနီဗွတ်ညို (Pycnonotus brunneus) သည် ဗွတ်ကလုံငှက်မျိုးနွယ်ဖြစ်ပြီး မလေး ကျွန်းဆွယ်၊ ဆူမတြာကျွန်းနှင့် ဘော်နီယိုကျွန်းတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:မလေးရှားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဘရူနိုင်းနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ဖိုင်ရွာ၊ ဟားခါးမြို့နယ်
ဖိုင်ရွာ(Phai)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးခရိုင်၊ ဟားခါးမြို့နယ်၊ ဖာရွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၅၂၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖာရွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၁ ဦး၊ မ ၃၅၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၉၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟားခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နယ်သာလန် အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း
နယ်သာလန် အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်းသည် နယ်သာလန်နိုင်ငံ၏ လက်ရွေးစင် ဘောလုံးအသင်း ဖြစ်ပြီး တော်ဝင် ဒပ်ချ်ဘောလုံး အစည်းအရုံး လက်အောက်တွင် ရှိသည်။ နယ်သာလန်အသင်းကို ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံးအသင်းများထဲက တစ်သင်းအဖြစ် ကျယ်ပြန့်စွာ ယူဆကြသည်။ အိမ်ကွင်းပွဲစဉ်အများစုကို ယိုဟန်ခရပ်ဖ် အားကစားကွင်းနှင့် ဖေယန်နူးကစားကွင်းတို့၌ လက်ခံကျင်းပလေ့ရှိသည်။
နယ်သာလန်အသင်းကို Het Nederlands Elftal ("ဒတ်ချ် ၁၁") (သို့) အောရိမ့်ညာ-နားဆာအွတ်အိမ်တော် (House of Orange-Nassau) ကို အစွဲပြု၍လည်းကောင်း ၎င်းတို့၏ ထင်ရှားသိသာသော အသင်းဝတ်စုံ(လိမ္မော်) ကိုအစွဲပြု၍လည်းကောင်း "Oranje"  ဟူ၍ အရပ်သုံးစကားဖြင့်လည်း ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ နိုင်ငံကဲ့သို့ပင် ရံခါ၌ အရပ်သုံးသဘောအနေဖြင့် "ဟော်လန်"အသင်း ဟူ၍လည်း ခေါ်ကြသည်။ အသ်းကိုအားပေးသော ပရိသတ်အစုအဖွဲ့သည် "Het Oranje Legioen" (လိမ္မော်ရောင်တပ်ပေါင်းစု) အမည်ဖြင့် ကျော်ကြားသည်။
မောင်မောင်အုန်း
ဦးမောင်မောင်အုန်း သည် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနတွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးတာဝန် ထမ်းဆောင်နေသူဖြစ်သည်။ သူသည် ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်​ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ်လည်း​ကောင်း၊ ရခိုင်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ၂၀၁၄ ဇူလိုင်လမှ ၂၀၁၆ မတ်လအထိလည်း​ကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ သူသည် တပ်မတော် (ကြည်း)မှ ဗိုလ်ချုပ်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာနတွင် ဒုတိယ ဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၄ ဇွန်လတွင် ရခိုင်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်နေရာမှ နုတ်ထွက်သွားခဲ့သော ဦးလှမောင်တင် နေရာတွင် အစားထိုးခန့်အပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုဝန်ကြီးချုပ်နေရာအား ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများထဲမှ ခန့်အပ်ရန် ရခိုင်အမျိုးသားပါတီမှ တောင်းဆိုခဲ့သော်လည်း ဗမာလူမျိုးတစ်ဦးဖြစ်သူ ဦးမောင်မောင်အုန်းအား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဦးမောင်မောင်အုန်းအား ခန့်အပ်ရန် သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်က အဆိုပြုခဲ့ပြီး ဇွန်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ရခိုင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်က အတည်ပြုခဲ့သည်။
တပ်မတော်ကွန်ပျူတာနှင့်နည်းပညာသိပ္ပံ
ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း ဟိုပုန်းမြို့တွင်ဖွင့်လှစ်ထားသည်။ ၃ နှစ်တက်ရောက်ရပြီး AGTI ဘွဲပေးအပ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ တက္ကသိုလ်နှင့်ကောလိပ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ နည်းပညာတက္ကသိုလ်များ ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ တက္ကသိုလ်များ
မဟာသရေစည်သူ
ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ငါးမျိုးတွင်အပါအဝင်ဖြစ်ပြီး တတိယတန်းစားဘွဲ့ဖြစ်သည်။ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်သည် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် လွတ်လပ်သောနိုင်ငံအဖြစ်သို့ရောက်ရှိကာ ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံကို တည်ထောင်သည့်အချိန်မှစ၍ နိုင်ငံတော်အစိုးရက ဂုဏ်ထူး၊ ဘွဲ့ထူးများ ပေးအပ်ခြင်း နည်းစနစ်သစ် တီထွင်၍ နိုင်ငံတော်သမ္မတက နှစ်စဉ် လွတ်လပ်ရေးနေ့အထိမ်းအမှတ်အဖြစ်ဖြင့် ချီးမြှင့်သည်။
ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့များ
မဟာသရေစည်သူ ကို ရှမ်းစော်ဘွားများ၊ ဝန်ကြီးများ၊ တရားလွှတ်တော်ဝန်ကြီးများ၊ နိုင်ငံ့တာဝန်ထူးချွန်ပြောင်မြောက်သူများကိုချီးမြှင့်လေ့ရှိသည်။
ချီးမြှင့်ခြင်း
သင်္ဂဟဂုဏ်ထူးများကို အခြားနိုင်ငံရှိ ဂုဏ်ထူးအဆင့်အတန်းများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ထားခြင်းမရှိ။ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတွင် အကောင်းဆုံး အမြင့်ဆုံးဟုထားသော ဂုဏ်ထူး၊ ဘွဲ့ထူးများမှာ အခြားမည်သည့် နိုင်ငံများတွင်မဆို အကောင်းဆုံး၊ အမြင့်ဆုံးဟုထားသော ဂုဏ်ထူး၊ ဘွဲ့ထူးများနှင့် တန်းတူသည်ဟု ယူဆသည်။ ဘွဲ့ရသူတို့အား ရွှေ ၃ကျပ်သားထက်မနည်း ပါဝင်သော ရွှေတံဆိပ်များ ချီးမြှင့်သည်။ အဆောင်အယောင်တို့ကို ပြဋ္ဌာန်းထားသည်နှင့်အညီ ဝတ်ဆင်ရပေသည်။ နိုင်ငံခြားစိုးရများက ပေးသော ဘွဲ့၊ ဆု၊ တံဆိပ်များအတွက် ဖဲကြိုးများကို ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရကပေးသော ဘွဲ့တံဆိပ်များအတွက် ဖဲကြိုးများနောက် ပြီးဆုံးမှ တပ်ဆင်ရန် ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။
ဘွဲ့များကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခြင်းခံရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်၏အမည်ရှေ့တွင်ဖော်ပြ၍ ခေါ်ဝေါ် အသုံးပြုရသည်။ ရာထူးနှင့်အမည်ကို တွဲခေါ်ရသော ပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်ပါက ဘွဲ့အမည်ကို ရာထူးနှင့်အမည် ကြားတွင် ဖော်ပြ၍ခေါ်ဝေါ်အသုံးပြုရသည်။ ရာထူးနှင့်အမည်တွဲ၍ မခေါ်ရသောပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်ပါက ဘွဲ့အမည်ကို ဦး၊ ကို၊ ဒေါ်၊ မ ရှေ့တွင်ဖော်ပြ၍ ခေါ်ဝေါ်အသုံးပြုရသည်။
မဟာသရေစည်သူဘွဲ့ ရရှိခဲ့သူများ
မဟာသရေစည်သူဘွဲ့ ရရှိခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံသားများ-
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့များ
ကျောက်မြောင်းရွာ
ကျောက်မြောင်းရွာ၊ အမ်းမြို့နယ်
ကျုံကော့ရွာ၊ ကျုံကော့
ကျုံကော့ရွာ၊ ကျုံကော့
အဲလစ်ကလေး၏ ထူးဆန်းသော အိပ်မက်
၁၈၆၅ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်စာရေးဆရာ လူးဝစ် ကဲရော အယ် ရေးသားသော အဲလစ်ကလေး၏ ထူးဆန်းသောအိပ်မက် အမည်ရှိပုံပြင်စာအုပ်ကလေးသည် အထူးပင်အောင်မြင်ကျော်ကြားခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ် ကလေးသူငယ်များသာမက မြန်မာကလေးသူငယ်များပါကြိုက်နှစ်သက်သော ပုံပြင်စာအုပ်ကောင်းတစ်ခုပင်ဖြစ်လေသည်။ ယနေ့ထွက်ပြီးခဲ့သမျှသော ကလေးစာအုပ်များထဲတွင် စိတ်ဝင်စားဖွယ်အကောင်းဆုံးဖြစ်ပေသည်။ ထိုဝတ္ထုတွင် အဲလစ်ကလေးသည် တစ်နေ့သ၌ အိပ်ပျော်နေစဉ် အိပ်မက်ထဲတွင် ထူးဆန်းသော တိုင်းပြည်တစ်ပြည်သို့ရောက်သွားပုံကို ကလေးများအကြိုက်ဖြစ်အောင်၊ ရယ်ဖွယ်၊ လွမ်းမောဖွယ်၊ စိတ်လှုပ်ရှားဖွယ် အဖြစ်အပျက်များဖြင့် တန်ဆာဆင်၍ ရေးသားထားလေသည်။ ပုံထဲတွင် ပါဝင်သော တိရစ္ဆာန်များနှင့် ထူးဆန်းသော သတ္တဝါကလေးများမှာ အထူးပင် စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းသဖြင့် ထိုစာအုပ်ကို ကလေးများသာမက လူကြီးများပင် နှစ်ခြိုက်ကြလေသည်။ ထိုဝတ္ထုပုံပြင်စာအုပ်ကလေးအား ဖော်ပြပေးပါမည်။။။။။။။။ ပူပြင်းလှသော နေ့လယ်ပိုင်း နေရှိန်ကြောင့် ပူအိုက်ခြောက်သွေ့ကာ ပျင်းရိငြီးငွေ့ဖွယ်ဖြစ်ရသည့်အထဲတွင် ပျားပိတုန်းတို့၏ တဝီဝီညည်းသံသည် သစ်ပင်ရိပ်တွင် လဲလျောင်းနေသော အဲလစ်ကလေးအား အပျင်းပိုကာ ငိုက်မျဉ်းလာစေ၏။ ဖြည်းညှင်းစွာ တိုက်ခတ်လျက် ရှိသော လေပူဒဏ်ကြောင့် နွမ်းလျနေသော အဲလစ်၏ မျက်လုံးကလေးများသည် တဖြည်းဖြည်းမှေးမှိန်ကာ အိပ်ပျော်တော့မည့်ဆဲဆဲတွင် ရုတ်တရတ် မိမိရှေ့နားသို့ မျက်လုံးနီနီနှင့် ယုန်ဖြူကလေးတစ်ကောင် ရောက်လာသည်ကိုမြင်လိုက်သောအခါ၊ အဲလစ်ကလေးသည် ငိုက်မျဉ်းခြင်းများ ပြေပျောက်၍ ယုန်ကလေးကို ငေးကြည့်နေမိလေသည်။ ယုန်ဖြူကလေးသည် အဲလစ်ကလေးအနီးသို့ ရောက်လတ်သော် ပြေးလာသော ကိုယ်ရှိန်ကို သတ်လိုက်၍ ခေတ္တမျှရပ်တန့်ပြီးလျှင် ဝတ်ထားသော ကိုယ်ကျပ်အင်္ကျီထဲမှ နာရီကလေးကို ထုတ်ကြည့်လိုက်၏။ ထိုနောက်အလွန်အရေးကြီးသော ကိစ္စရှိသည့်အလား ယခင်ကထက် ပိုမိုလျင်မြန်စွာ ပြေးသွားသည်။ ဤသို့အင်္ကျီကိုဝတ်၊ အိတ်ဆောင်နာရီကို ကိုင်ဆောင်ထားသော ထူးထူးဆန်းဆန်းယုန်ကလေးမျိုးကို မတွေ့မြင်ဘူးသော အဲလစ်ကလေးသည် ဆက်လက်ကြည့်ရှု့လိုသော စိတ်ဆန္ဒကြောင့် ယုန်ကလေးနောက်သို့ အပြေး လိုက်သွားလေသည်။ ပြေးရင်း လိုက်ရင်းဖြင့် လိုဏ်ခေါင်းတစ်ခုထဲသို့ရောက်သွားကြ၏။ လိုဏ်ခေါင်းအဆုံးသို့ ရောက်သော် အဲလစ်ကလေးသည် ကြီးမားသော တံခါးကြီးများရှိ၍ မီးအိမ်များ တပ်ဆင်ထားသော အခန်းကျယ်ကြီးတစ်ခုထဲသို့ ရောက်နေမိကြောင်း သိရလေသည်။
အခန်းကြီး၏ အလယ်တွင် ဖန်သားအတိပြီးသော သုံးချောင်းထောက် စားပွဲငယ်လေးကို ရွှေသော့ကလေးတစ်ချောင်း တင်လျက်သားနှင့် တွေ့ရသည်။ အဲလစ်ကလေးသည် ထိုသော့ငယ်ဖြင့် တံခါးကြီးများကို ဖွင့်စမ်းကြည့်၏။ သို့ရာတွင် လွန်စွာကြီးမားလှသော တံခါးသော့ခလောက်ကြီးကို ထိုသော့ငယ်ဖြင့် ဖွင့်၍ မရချေ။ ထို့နောက် အဲလစ်ကလေးသည် ခန်းဆီးတစ်ခုကို တွေ့ရသဖြင့် ခန်းဆီးကိုမလိုက်ရာ နောက်ကွယ်၌ ၁၅လက်မခန့်မြင့်သော တံခါးငယ်ကလေးတစ်ခုကို တွေ့ရသည်။ ရွှေသော့ငယ်ကလေးဖြင့် ဖွင့်ကြည့်လိုက်သော် တံခါးကလေးမှာ အလွယ်တကူပွင့်သွားလေသည်။ သို့ရာတွင် တံခါးပေါက်မှာ အဲလစ်ကလေး၏ ကိုယ်နှင့်မမျှအောင် သေးငယ်ကျဉ်းမြောင်းလှပေသည်။ သို့ဖြစ်၍ တံခါးပေါက်ဝမှ အသာချောင်းကြည့်လိုက်သည်တွင် လွန်စွာလှပသော ပန်းဥယျာဉ်ကလေး တစ်ခုကို တွေ့ရလေသည်။ အဲလစ်ကလေးသည် တံခါးပိတ်ပြီး အခန်းကြီးထဲပြန်လာခဲ့သည်။ စားပွဲအနီးတွင် ဆေးပုလင်းငယ်တစ်လုံးကို တွေ့ရပြန်သည်။ ပုလင်းပေါ်တွင် “ကျွန်ုပ်ကို သောက်လိုက်ပါ”ဟူ၍ စာတမ်းရေးထားသည်။ အဲလစ်ကလေးသည် သတိကောင်းသူဖြစ်သဖြင့် စာအညွှန်းအတိုင်း ရုတ်တရတ် မသောက်လိုက်ဘဲ၊ အဆိပ်ဟု ရေးသားထားသော စာတမ်းပါမပါ စစ်ဆေးကြည့်လိုက်သေးသည်။ မပါကြောင်းတွေ့ရမှ ပုလင်းကို ဖွင့်၍မော့ချလိုက်သည့်အဆုံး
“'''ဟယ်---ထူးဆန်းလှချည်လား။။။ အို--ငါ့ကိုယ်လည်း တစ်ဖြည်းဖြည်းငယ်သွားပါပကော...... ဟင်- ဒီလိုဆိုယင် တစ်ကိုယ်လုံးပျောက်သွားတော့မှာလား" အဲလစ်ကလေးသည် အံ့ဩစွာ မြည်တမ်းမိလေတော့သည်။ အံ့ဩမည်ဆိုလျှင်လည်း အံ့ဩလောက်စရာပေ။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ဆေးရည်ကို သောက်လိုက်သည်နှင့်တပြိုနက် သူ့ကိုယ်လုံးကလေးသည် တဖြည်းဖြည်း သေးငယ်သွားသည်မှာ နောက်ဆုံး၌ တံခါးပေါက်ကလေးမှ ကောင်းစွာဝင်သာအောင် အမြင့် ၁၀လက်မမျှအထိ အရပ်ပုဝင်သွားသောကြောင့် ဖြစ်၏။ ထိုအခါတံခါးပေါက်ကလေးကို ဖွင့်ရန် ရွှေသော့ကလေးကို စမ်းကြည့်သည်။ ရွှေသော့ကလေးမှာ ပုလင်းကို ကိုင်ကြည့်စဉ်က စားပွဲပေါ်တွင် အမှတ်တမဲ့ ချထားမိသောကြောင့် လက်တွင် မပါလာတော့ချေ။ ယခုအခါ စားပွဲမှာ အဲလစ်ကလေး၏ အရပ်ထက် အဆမတန်မြင့်မားနေပြီဖြစ်ရကား အဲလစ်ကလေးမှာ ကြံရာမရဖြစ်ကာ ဒေါသလည်းထွက်၊ စိတ်လည်းညစ်လှသဖြင့် ထိုင်၍ငိုနေမိလေသည်။ သို့သော်အရွယ်နှင့် မလိုက်အောင် အသိဉာဏ်ထက်သန်သည့်အလျောက် ကြာရှည်စွာငိုကြွေးမနေဘဲ တစ်စုံတစ်ခုပြုလုပ်ရန် အနီးတစ်ဝိုက်ကို ကြည့်လိုက်၏။ ထိုအခါ “ကျွန်ုပ်ကို စားလိုက်ပါ”ဟု ရေးသားထားသော ပန်းစာလုံးများ ပါရှိသည့် ကိတ်မုန်ကြီး တစ်လုံးကို တွေ့ရလေသည်။ ထိုကိတ်မုန့်ကို စားလိုက်သောအခါ အဲလစ်ကလေး၏ အရပ်မှာ တဖြည်းဖြည်းတက်လာပြန်သည်။ အဲလစ်ကလေးလည်း အံ့ဩလှစွာဖြင့် မိမိ၏ ခြေထောင်နှင့် ခေါင်းမှာ တဖြည်းဖြည်းဝေး၍ဝေး၍သွား သွားသည်ကို တွေ့ရလေသည်။ ထိုထက်မြင့်တက်သွားလျှင် သူ၏ ခြေထောင်ကို မှုန်ရီမှုန်မွှားသာ မြင်ရပြီးနောက် ပျောက်ကွယ်သွားတော့မည်အထင်နှင့် "ခြေထောက်ကလေးရေ နေရစ်ခဲ့ပေတော့ဟေ့'''” ဟူ၍ နှုတ်ပင်ဆက်မိလေသည်။ ဤကဲ့သို့ အရပ်မြင့်လာပြန်သော အခါတွင်ကား အရပ်၁၀လက်မမျှရှိစဉ်က အပေါ်သို့ တစ်မျှော်တစ်ခေါ်ကြီး လှမ်း၍ ကြည့်ရသော စားပွဲငယ်ပေါ်ရှိ သော့ကလေးကို အလွယ်တကူ ကောက်ယူ၍ တံခါးငယ်ကလေးကို ဖွင့်နိုင်ပြီဖြစ်သော်လည်း အရပ်မှာ များစွာမြင့်မားနေပြန်သောကြောင့် အကြံရကျပ်နေပြန်၏။ အဲလစ်ကလေးမှာ စိတ်ညစ်လှသဖြင့် ရှိုက်ကြီးတငင်ငိုကြွေးသည့်အခိုက် တစ်စုံတစ်ယောက်၏ အသံ ကြားရ၍ ကြည့်လိုက်သောအခါ မိမိနောက်ယောင်ခံလိုက်လာခဲ့သော ယုန်ဖြူကလေးကို တွေ့ရလေသည်။ ယုန်ကလေးမှာ တစ်စုံတစ်ခုအတွက် စိုးရိမ်ပူပန်နေဟန် ရှိ၏။ အဲလစ်ကလေးကြည့်နေစဉ်မှာပင် ယုန်ကလေးသည် ရုတ်တရက်အရေးကြီးဟန်နှင့် လက်ထဲရှိ ယက်တောင်တို့ကို ပစ်ချလိုက်ပြီးနောက် အခန်းထဲမှ ပြေးထွက်သွားသည်။ အဲလစ်ကလေးသည် ထိုပစ္စည်းများကို ကောက်ယူကိုင်တွယ်ရင်း “ငါ့နယ်နော်--ဒီယုန်ကလေး လာတုန်းက အကူအညီမှ မတောင်းလိုက်ရ” ဟု ညည်းတွားမိလျက် တွေးတောငေးမှိုင်နေလေသည်။ အဲလစ်ကလေးသည် ကိုင်ထားသော ယပ်တောင်ဖြင့် အမှတ်မဲ့ ယပ်ခတ်နေမိသည်။ ထိုအခါ အလွန်မြင့်မားလှသော သူ၏အရပ်မှာ တစ်ဖြည်းဖြည်းနိမ့်လာ၏။ ယပ်တောင်ကို အချိန်မှီ ပစ်မချ လိုက်မိလျှင် ကြမ်းပြင်တွင် ပုဝင်ပျောက်ကွယ်သွားမည်လောဟု ထင်ရပေသည်။ ဤကဲသို့ မမြှော်လင့်ဘဲ ရုတ်တရတ် သေးငယ်သွားသော မိမိ၏ ကိုယ်ခန္ဓာကလေးကို ကြည့်ရှုရင်း အံ့ဩယင်းလျှောက်လာခဲ့လေရာ ရေအိုင်ကြီး တစ်ခုထံသို့ ချော်ကျကာ သေရေးရှင်ရေး ကူးခပ်ရပြန်သည်။ ထိုရေအိုင်ကား သူ၏ အရပ် အလွန်တရာ မြင့်မားစဉ်က ကြံရာမရ၍ ငိုကြွေးရာ၌ ကျဆင်းသော မျက်ရည်အိုင်ပင် ဖြစ်ရာ၊ ယခုကဲ့သို့ အရပ် လွန်စွာသေးငယ်သွားသောအခါ ထိုမျက်ရည်အိုင်မှာ တကယ့်ရေအိုင်ကြီးကဲ့သို့ ရှိနေတော့သည်။
အဲလစ်ကလေးသည် စိုရွှဲလျက်ရှိသော အဝတ်များခြောက်သွေ့စေရန် ရေအိုင်ကမ်းစပ်တွင် ထိုင်နေသည်။ အနီးတွင် ငှက်ကလေးများနှင့် အတူ တစ်ခါမှ မမြင်ဘူးသော သတ္တဝါကလေးများအပြင် ကြွက်ကလေး တစ်ကောင်ကိုပါ တွေ့ရလေသည်။ နှုတ်သီးကောက်ကောက်နှင့် ဒိုဒိုငှက်ကြီးတစ်ကောင်က အပြေးပြိုင်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခြင်းဖြင့် စိုရွှဲနေသော အဝတ်များ မကြာမီ ခြောက်သွေ့သွားဦးလိမ့်မည်ဟု အကြံပေးလေသည်။ သို့ဖြင့် အပြေးပြိုင်ကြရာတွင် မည်သူနိုင်၍ မည်သူရှုံးသည်ကို မသိရသော်လည်း အဲလစ်ကလေးမှာ နေရာတစ်ခုသို့ တစ်ယောက်တည်း ရောက်နေကြောင်း တွေ့ရလေသည်။
အနီးအပါးတွင် ယခင်က ယုန်ဖြူကလေးကို တစ်ဖန်တွေ့ရပြန်၏။ ယုန်ကလေးမှာ သူ့လောက်မျှသာ ရှိသောအဲလစ်ကလေးအား မြင်ရသောအခါ ယခင်ကကဲ့သို့ မကြောက်ရွံ့တော့ရုံသာမက သူ၏လက်အိတ်ကလေးများကို သွား၍ ယူရန်ပင် ခိုင်းလိုက်သေးသည်။ လတ်အိတ်ကလေးများကို ယူရန် ယုန်ကလေး၏ လှပသော အိမ်ကလေးအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့၏။ အိမ်ကလေးအတွင်း၌ ပုလင်းတစ်လုံးကို တွေ့ပြန်သဖြင့် အထဲရှိဆေးရည်ကို မော့သောက်လိုက်လေ၏။ ထိုသို့ သောက်လိုက်သည်နှင့် တပြိုင်နက် အရပ်အမောင်းမှာ ရုတ်တရတ်ကြီးမားထွားကျိုင်းလာတော့ရာ အိမ်ကလေးမှာ သူ၏ ကိုယ်လုံးနှင့် မဆန့်အောင် ဖြစ်ကာ လက်တစ်ဖက်ကို ပြတင်းပေါက်မှလည်းကောင်း၊ ခြေတစ်ဖက်ကို မီးခိုးတိုင် အပေါက်မှလည်းကောင်း အပြင်သို့ ထုတ်ထားရ၏။ ယုန်ကလေးလည်း အဲလစ်ကလေးပြန်မလာနိုင်သဖြင့် နောက်ကလိုက်ခဲ့၏။ အဲလစ်ကလေးဖြစ်ပုံကို မြင်ရသောအခါ ထခုန်မိမတတ် လန့်ဖျပ်သွားလေသည်။ အဲလစ်ကလေးကို အပြင်သို့ ထုတ်ယူရန် အနီးရှိဥယျာဉ်မှူးကလေးများကို ခေါ်၍ ကြိုးစားထုတ်ကြသော်လည်း မတတ်နိုင်ကြတော့သည့်အဆုံးတွင် အိမ်အတွင်းသို့ ပြတင်းပေါက်မှ ကျောက်စရစ်ခဲကလေးများကို ပစ်သွင်းကြ၏။ ကျောက်စရစ်ခဲကလေးများသည် အိမ်ထဲသို့ရောက်သောအခါ ကိတ်မုန့်တုံးကလေးများ ဖြစ်သွားသည်။ ထိုကိတ်မုန့်တုံးကလေးများကို ကောက်စားလိုက်သည်တွင် သူ၏ ကိုယ်ကြီးမှာ ကြီးရာမှ တဖန်ပြန်လည်သေးငယ်သွားသဖြင့် အိမ်ကလေးအတွင်းမှ ထွက်ပြေးပြီးသော် တောအုပ်တစ်ခုအတွင်း၌ ဝင်ရောက်ပုန်အောင်းနေလေသည်။ ထိုတောအုပ်ထဲတွင် ပေါက်ဖတ်ကြီးတစ်ကောင်သည် မှိုပွင့်ကြီးတစ်ခုပေါ်၌ ထိုင်၍ ဆေးတံရှည်ကြီးကိုခဲယင်း၊ အဲလစ်ကလေးကို မြင်လိုက်သောအခါ မေးခွန်းများစွာမေးမြန်းလေတော့သည်။ အဲလစ်ကလေးမှာ ထိုမေးခွန်းများကို တစ်ခုမျှမဖြေနိုင်သောအခါ ပေါက်ဖတ်ကြီးသည် စိတ်တိုဟန်ဖြင့် ထွက်ခွာသွားရန် ဟန်ပြင်ယင်း “ငါမင်းကို တစ်ခုပြောမည်။ ဒီဘက်အခြမ်းကတော့ မင်းအရပ်ကို ရှည်လာစေလိမ့်မယ်၊ ဒီဘက်အခြမ်းကတော့ မင်းအရပ်ကိုတိုလာစေလိမ့်မယ်” ဟုပြောကြားခဲ့သည်။ အဲလစ်ကလေးလည်း ကောင်းစွာနားမလည်သဖြင့် ဒီဘက်အခြမ်းကတော့ ရှည်လာစေလိမ့်မည် ဟိုဘက်အခြမ်းကတော့တိုသွားစေလိမ့်မယ်တဲ့၊ ဘာများပြောတာပါလိမ့်။ "ဒီဘက်အခြမ်းဆိုတာ ဘာရဲ့ဒီဘက်အခြမ်းလဲ၊ ဟိုဘက်အခြမ်းဆိုတာ ဘာရဲ့ ဟိုဘက်အခြမ်းပါလိမ့်” ဟူ၍
စိတ်ထဲမေးမြန်းနေမိရာ ပေါက်ဖတ်ကြီးက ကြားရဘိသကဲ့သို့ “ဒီမှိုကို ပြောတာကွဲ့၊ ဒီမှို” ဟူ၍ ပြောရင်းထွက်ခွာသွားလေသည်။
အဲလစ်ကလေးသည် ထိုမှိုပြီးကို ထက်ခြမ်းခွဲ၍ တစ်ခြမ်းကို စားကြည့်လိုက်လျှင် သူ၏ အရပ်မှာ ရှိရင်းစွဲထက်ပင် ရုတ်တရတ် အရှိန်ပြင်းစွာ ပုဝင်သွားရာ သူ၏ ဦးခေါင်းနှင့် ခြေထောင်တို့ဖျတ်ကနဲ ရိုက်ခတ်မိသည်အထိပင်ဖြစ်တော့သည်။ နောက်တစ်ဖန် ကျန်တစ်ခြမ်းကို စားကြည့်လိုက်ပြန်သည်တွင် အရပ်မှာ တဟုန်းထိုး အထက်သို့ ထိုးတက်မြင့်မားသွားပြီးနောက် တောအုပ်တစ်ခုလုံးမှာ သူ၏ အောက်တွင် ကော်ဇော်ခင်းထားသကဲ့သို့ ပြားနေတော့သည်။ အဲလစ်ကလေးသည် မှိုကြီးကို ဟိုတစ်ဖဲ့ ဒီတစ်ဖဲ့ အနည်းငယ်စီ ချိန်ဆစားသောက်ခြင်းဖြင့် သူ၏ အရပ်မှာ နတ်သမီးကလေးအရွယ်မျှ ဖြစ်လာလေသည်။
အဲလစ်ကလေးသည် တောအုပ်အတွင်းမှ နေ၍ အိမ်ငယ်ကလေးတစ်လုံးကို တွေ့ရသဖြင့် သွားရောက်ကာ တံခါးကို ခေါက်လိုက်၏။ အတွင်း၌ကား အူသံ၊ အောက်သံ၊ ကွဲအတ်သံတို့ဖြင့် ဆူညံနေသဖြင့် တံခါးခေါက်ကို မည်သို့မျှ မကြားကြချေ။ အဲလစ်ကလေးသည် တံခါးကို အသာတွန်းဖွင့်၍ အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ရာတွင် မီးခိုးများလုံးနေသော မီးဖိုခန်းထဲသို့ ရောက်သွားလေတော့သည်။ မြို့စားကြီးကတော်တစ်ဦးသည် ခွေးခြေကလေးပေါ်တွင် ထိုင်လျက် မွေးကာစ လေးတစ်ယောက်ကိုချီထားလေသည်။ အနီးတွင် ထမင်းချက်မိန်းမကြီးသည် ဟင်းချိုအိုးထဲသို့ ငရုတ်ကောင်းမှုန့်များကို ခတ်နေလေသည်။ ငရုတ်ကောင်းမှုန့်အနံ့တို့သည် ကလေးငယ်၏ နှာခေါင်းထဲသို့ဝင်သဖြင့် ကလေးမှာ ငိုယိုချေဆတ်လျက်ရှိသည်။ ထမင်းချက်မိန်းမကြီးလည်း ဟင်းချိုအိုးထဲသို့ ငရုတ်ကောင်းမှုန့်များထည့်ယင်းပင် မြို့စားကတော်ကြီးဘက်သို့ လှည့်ကြည့် လှည့်ကြည့်နှင့် ပန်းကန်ပြားများ၊ လက်ဖက်ရည်ကရားများကို လှမ်း၍ ပစ်ပေး၏။ မြို့စားကတော်ကြီးသည် ထိုအပြုအမူကို ဂရုမစိုက်ဘဲ ကလေးကိုသာ ချီမြဲချီလျက် သီချင်းတစ်ပုဒ်ကို သီဆိုနေလေသည်။ သီချင်းဆိုပြီးသောအခါ အဲလစ်ကလေးဘက်လှည့်၍ “ရော့၊ မင်း ဒီကလေးကို ထိန်းချင်ရင် ထိန်းတော့” ဟုဆိုကာ ကလေးငယ်ကို ပစ်ပေးလိုက်ပြီးလျှင် ထွက်ခွာသွားလေသည်။ ထိုကလေးငယ်ကို သည် အဲလစ်ကလေး၏ လက်ထဲသို့ ရောက်၍ မကြာမီပင် ဝက်ကလေးတစ်ကောင် ဖြစ်သွားလေရာ အဲလစ်ကလေးက အောက်သို့ချလိုက်သည်နှင့် တပြိုင်နက် တောနက်ထဲသို့ ပြေးဝင်သွားလေတော့သည်။
အဲလစ်ကလေးလည်း ဆက်လက်ထွက်ခွာလာခဲ့လျှင် အိမ်ကလေးတစ်အိမ်ကို တွေ့ရလေပြန်သည်။ အိမ်ရှေ့ဥပစာရှိ စားပွဲရှည်ကြီးတွင် လက်ဖက်ရည်ပွဲကျင်းပနေကြသည့် စိတ်မနှံ့သော ဦးထုပ်ချုပ်သမား၊ ယုန်တစ်ကောင်နှင့် ကြွက်တစ်ကောင်တို့ကို တွေ့ရလေသည်။ အဲလစ်ကလေး လာသည်ကို မြင်သောအခါ “မလာခဲ့နဲ့ဟေ့၊ ဒီမှာ နေရာမရှိဘူး” ဟုဆီး၍ ရိုင်းစိုင်းစွာ ပြောဆိုကြ၏။ အဲလစ်ကလေးလည်း စိတ်ဆိုးလာသဖြင့် "ဒီနေရာမှာ နေရာအများကြီးရှိတယ်” ဟု ခပ်မာမာပြော၍ ဝင်ထိုင်လေသည်။
ယုန်သည် အဲလစ်ကလေးဝင်ထိုင်သည်ကို မနှစ်မြို့သဖြင့် “မဝသေးရင်လဲ ထပ်သောက်လိုက်ဦးလေ” ဟုခနဲ့လေ၏။ အဲလစ်ကလေးလည်း “သောက်မှ မသောက်ရသေးတာကို ရှင်ဘယ့်နှယ့်ပြောလိုက်တာလဲ” ဟုပြန်ပြောလိုက်၏။ သူတို့၏ အပြုအမူမှာ ရိုင်းစိုင်းလှသဖြင့် အဲလစ်ကလေးလည်း ကြာကြာမနေနိုင်ဘဲ ထွက်လာခဲ့သည်။ ထိုအချိန်၌ ယုန်နှင့် ဦးထုတ်ချုပ်သမားသည် အိပ်ငိုက်နေသော ကြွက်ကို လက်ဖက်ရည်ကရားထဲသို့ ဆွဲနှစ်လျက် ပြောက်လှောင်ကစားရင်း ကျန်ရစ်ခဲ့ကြလေသည်။
“ညီမလေး နိုးလာပြီလား။ ထတော့လေ၊ လက်ဖက်ရည်သောက်ချိန်တောင် ရောက်လာပြီ” သူ့အစ်မက ပြုံးရွှင်စွာ ပြောကြားလိုက်လေသည်။
ဂျဟိုးဘာရူးမြို့
ဂျဟိုးဘာရူးမြို့ကို ယခင်က တန်ဂျွန်ပူထရီ သို့မဟုတ် အစ်စကန်းဒါး ပူထရီ ဟု​ ခေါ်ကြပြီး မလေးရှားနိုင်ငံ ဂျဟိုးပြည်နယ်၏ မြို့တော် ဖြစ်သည်။ ဂျဟိုးဘာရူးမြို့တွင် လူဦးရေ အားဖြင့် ၄၉၇,၀၆၇ ဦး ရှိသည်။ မလေးရှားနိုင်ငံ၏ ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေ အားဖြင့် ၁,၈၀၅,၀၀၀ ဦး ရှိပြီး ဒုတိယမြောက် အကြီးဆုံး မြို့ကြီးဒေသဖြစ်သော အစ်စကန်းဒါး မလေးရှား၏ တစိတ်တဒေသ ဖြစ်ကာ   မလေးကျွန်းဆွယ်၏ တောင်ဘက်အစွန်ဆုံး မြို့ဖြစ်သည်။
ပလူဇဝရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်
ပလူဇဝရွာ (Paluzawa)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရေဦးမြို့နယ်၊ ပလူဇဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၃၉၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အပ်စပ်အောင် လှူဒါန်းခြင်း
သင်္ကန်းကို အပ်စပ်အောင် လှူဒါန်းခြင်း
ရဟန်းတော်အတွက် သင်္ကန်းလှူလိုသော အလှူရှင်သည် သင်္ကန်းကို ကိုယ်တိုင်ဝယ်ယူလာပြီး ကိုယ်ထိလက်ရောက် ပါမူ အကောင်းဆုံးဖြစ်ပေသည်။ သို့သော် အချို့သော အလှူရှင်တို့သည် သင်္ကန်းဖိုးဖြစ်သော ရွှေ၊ ငွေ စသော အကပ္ပိယဝတ္ထုကို လှူလာသောအခါ ရာဇသိက္ခာပုဒ်လာ ပညတ်တော်မူချက်အတိုင်း လိုက်နာဆောင်ရွက်ရပေမည်။
“ဤသင်္ကန်းဖိုးဖြင့် သင်္ကန်းဝယ်၍ မည်သည့်ရဟန်းအား သင်္ကန်းလှူပါလေ”ဟု မှာပြီးလျှင် ရဟန်းကို ညွှန်ပြလျက် အလှူရှင်တို့က ကိုယ်စားလှယ် တမန် စေလွှတ်ကာ သင်္ကန်းဖိုးငွေကို ပို့တတ်ကြသည်။
ထို ကိုယ်စားလှယ်တမန်က ရဟန်းထံ ချဉ်းကပ်ပြီး “ဤ သင်္ကန်းဖိုးကို အရှင်ဘုရားဖို့ ယူလာခဲ့ပါသည်၊ သင်္ကန်းဖိုး ငွေကို အလှူခံတော်မူပါ”ဟု လျှောက်သည်။
ထိုရဟန်းက ထိုတမန်ကို “သင်္ကန်းဖိုး ရွှေ၊ ငွေ စသော အကပ္ပိယဝတ္ထုကို ငါတို့ လက်မခံကြကုန်၊ အလိုရှိသောအခါ အပ်စပ်သောသင်္ကန်းကိုသာ ခံယူကြသည်”ဟု ပြောဆိုရမည်။ ထိုသို့ ပြောဆိုသောအခါ ထိုတမန်က “အရှင်ဘုရား၏ ဝေယျာဝစ္စကို ရွက်ဆောင်ပေးမည့် ကပ္ပိယကာရက ရှိပါရဲ့လားဘုရား”ဟု လျှောက်သည်။
သင်္ကန်းကို အလိုရှိသောရဟန်းသည် အာရာမ်စောင့် နှင့် ဝေယျာဝစ္စလုပ်သူတို့ကို “ဤသူသည် ကပ္ပိယကာရက ဖြစ်သူတည်း”ဟု ညွှန်ပြနိုင်၏။ သီတင်းသုံးဘော်(၅) ဦးဖြစ်သော ရဟန်း၊ ရဟန်းမ၊ သိက္ခမာန်၊ သာမဏေ၊ သာမဏေမတို့မှ တပါး အခြားသော မည်သူ့ကိုမဆို ကပ္ပိယကာရကအဖြစ် ညွှန်ပြနိုင်သည်။ ဤသို့ ညွှန်ပြရခြင်းမှာလည်း အလှူရှင်က၊ သို့မဟုတ် တမန်က ကပ္ပိယရှိရဲ့လားဘုရား ဟု မေးမှ၊ သို့မဟုတ် “ကပ္ပိယညွှန်ပါဘုရား”ဟု လျှောက်မှ ကပ္ပိယကို ညွှန်ပြခွင့်ရှိသည်။ ထိုသို့ မလျှောက်ဘဲ “ဤသင်္ကန်းဖိုးကို ယူပါ၊ အလှူခံပါ၊သို့မဟုတ် ဘယ်သူ့ကို ပေးခဲ့ရမလဲ”ဟု လျှောက်လျှင် ကပ္ပိယကို မညွှန်ကောင်းပါ။
တစ်ကြိမ်တည်းဖြင့်မရပါက (၂) ကြိမ်၊ (၃) ကြိမ် တောင်းကောင်းသည်။ သင်္ကန်းပေးပါ၊ သင်္ကန်းဝယ်ခဲ့ပါ စသည်ဖြင့်ကား မပြောကောင်းပေ။ (၃) ကြိမ် တောင်း၍မှ မရသေးလျှင် အလိုက်သိစွာ သင်္ကန်းလှူလိမ့်မည်ဟု သဘောထား၍ သင်္ကန်းကိုရည်မှတ်ပြီး (၆) ကြိမ်တိုင်တိုင် တိတ်ဆိတ်စွာ ရပ်ကောင်း၏။ (၃) ကြိမ်အထိ ဝစီဝိညတ်(နှုတ်)ဖြင့် တောင်းခြင်း၊ (၆) ကြိမ်ထိ ကာယဝိညတ်(ကိုယ်)ဖြင့် ရပ်ခြင်းကို ခွင့်ပြုတော်မူထား၏။
ထိုသို့ (၃) ကြိမ်တောင်း၊ (၆) ကြိမ်ရပ်၍မှ ထိုသင်္ကန်းကို မရလျှင် အလှူရှင်ထံ ကိုယ်တိုင်သွား၍ဖြစ်စေ၊ တစ်ယောက် ယောက်ကို စေလွှတ်၍ဖြစ်စေ “သင်တို့ ပို့လိုက်သော သင်္ကန်း ဖိုးသည် ထိုရဟန်းအတွက် သင်္ကန်းနှင့်ပတ်သက်သောအကျိုး တစ်စုံတစ်ရာ မပြီးစီးပါ၊ သို့ဖြစ်၍ ကိုယ့်ဥစ္စာကို ပြန်ရအောင် အားထုတ်ကြပါ၊ ကိုယ့်ဥစ္စာကို သူများ၏လက်၌ မပျောက်ပျက် စေသင့်ပါ”ဟု “ပြောဆိုရမည်။ ဤသို့ ပြောဆိုခြင်းသည် ဝိနည်းနှင့် မဆန့်ကျင်ရုံသာမက လောကုတ္တရာ တရားထူး ရဖို့ရန် လျော်ကန်သင့်မြတ်သော ကျင့်စဉ်ဖြစ်၏၊ ဤသို့ ပြောရမည့် ဝတ္တရားရှိပါလျက် မပြောလျှင်မူ ဝတ္တဘေဒဒုက္ကဋ (ဝတ္တရားပျက်ကွက်မှုဒုက္ကဋ်)အာပတ်ပင်သင့်နိုင်လေသည်။
ဤသည်မှာ သင်္ကန်းဖိုးလှူရာ၌ ကျင့်သုံးလိုက်နာရမည့် ကျင့်စဉ်ဖြစ်သည်။ ထို့အတူပင် ဆွမ်း၊ ခဲတံ၊ စာအုပ်စသည်တို့အတွက် အဖိုးငွေ လာလှူရာ၌လည်း ဤနည်းအတိုင်းပင် စီစဉ်ဆောင်ရွက်ရပေသည်။
ကပ္ပိယတစ်ကျိပ်အကြောင်း ဖတ်ရန်
သိက္ခာပုဒ်အလိုက် ဆောင်ရွက်ကြပုံ
ရဟန်းညွှန်းအပ်သော ကပ္ပိယ (၄) ယောက်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ ရာဇသိက္ခာပုဒ်ပညတ်ချက်အတိုင်း (၃) ကြိမ် တောင်းမှု၊ (၆) ကြိမ်ရပ်မှုကို ပြုလုပ်ဆောင်ရွက်တော်မူရ၏။
တမန်ညွှန်းအပ်သော ကပ္ပိယ (၄) ယောက်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ မေဏ္ဍကသိက္ခာပုဒ်လာ နည်းလမ်းအတိုင်း ကျင့်သုံး လိုက်နာရ၏။ ကပ္ပိယက ရဟန်းမျက်ကွယ်မှာဖြစ်လျှင်၊ ရဟန်းကို တစ်နည်းနည်းဖြင့် “မည်သူ့အထံ၌ အပ်ထားသော	ပစ္စည်းကို တောင်းပါ”ဟု လျှောက်လျှင် အကြိမ်ရာထောင်မက (မရမချင်း) တောင်းနိုင်၏။
မည်သူမျှမညွှန်ပြအပ်သော အနိဒ္ဒိဋ္ဌကပ္ပိယ(၂) ယောက်တို့ကိုကား အညာတက (ဆွေမျိုးမတော်စပ်သူ)၊ အပ္ပဝါရိတ (ဖိတ်မန်မထားသူ)တို့အပေါ်၌ ကျင့်သုံးရသည့်အတိုင်း ကျင့်သုံးတော်မူရသည်။ မိမိကိုယ်တိုင် တောင်းခွင့်မရပေ။ သူတို့အသိဖြင့် လှူမှသာ အလှူခံရလေသည်။
ကျောင်း အိပ်ရာ နေရာတို့ကို အပ်စပ်အောင် လှူဒါန်းခြင်း
ကျောင်း အိပ်ရာ နေရာ ပရိဘောဂများကို ရဟန်းတော်များ သုံးစွဲနိုင်ကြောင်း မြတ်စွာဘုရားခွင့်ပြုတော် မူခဲ့သဖြင့် အပ်အပ်စပ်စပ်ဖြစ်ရန် လိုလာပါသည်။ ယခုခေတ်၌ ကျောင်း ပရိဘောဂများအတွက် အလှူရှင်တို့က ငွေကြေး လှူဒါန်းတတ်ကြပါသည်။ ငွေရေးကြေးရေးနှင့် စပ်လျဉ်း လာလျှင် ကပ္ပိယကာရက ညွှန်း၍ စနစ်တကျ ဝိနည်းတော်နှင့် အညီ အလှူခံရန် လိုအပ်ပါသည်။ ငွေကြေးအလှူခံရာ၌ ဝိနည်းတော်နှင့် ညီညွတ်မှသာ ကျောင်း အိပ်ရာနေရာ ပရိဘောဂများ အပ်စပ်ပါလိမ့်မည်။
အလှူရှင်တို့က ငွေများကို ကျောင်းဆောက်ရန်အတွက် လှူဒါန်းလာလျှင် သံဃာတော်တို့က တိုက်ရိုက် ကိုင်တွယ် လက်မခံဘဲ ကပ္ပိယညွှန်းကာ ကပ္ပိယကာရကမှ တဆင့် ထိုငွေကြေးများကို စနစ်တကျ လက်ခံရပါမည်။
ဤသို့ဆောင်ရွက်လျှင် သံဃာတော်တို့အတွက် အပ်စပ်သော ကျောင်းလည်း ဖြစ်ပေါ်လာပါမည်။ အလှူရှင်တို့အတွက်လည်း အပ်စပ်သောအလှူ ဖြစ်လာနိုင်ပါသည်။ သာသနာတော်အတွက်လည်း ကျောင်းများပရိဘောဂများ တိုးတက်လာ နိုင်ပါသည်။ ထိုသို့ အပ်စပ်သော ကျောင်းဖြစ်ရေးအတွက် ကပ္ပိယကာရကတို့သည် စေတနာ သဒ္ဓါ ထက်သန်စွာ ဆောင်ရွက်ရပေမည်။
ဘုရားစေတီတို့ကို ရွှေသင်္ကန်းစသည် အပ်စပ်အောင် လှူဒါန်းခြင်း
ရဟန်းတော်တို့သည် ဘုရားစေတီတော်တို့ကို ရွှေသင်္ကန်းကပ်ခြင်းတို့ကို မပြုလုပ်ကောင်းပေ၊ ရွှေသင်္ကန်းကပ်ရန် ရွှေလှောင်စက္ကူရှိရွှေသည် ရဟန်းတော်တို့ကိုင်တွယ်ရန် မသင့်လျော်သည့်ရွှေ ဖြစ်နေသည်။ ထို့ကြောင့် ရဟန်းတော် ကိုယ်တိုင် ရွှေသင်္ကန်းကပ်လှူမှု မပြုသင့်ပေ။
ဘုရားတည်မှု စေတီတည်ထားကိုးကွယ်မှု စသည်တို့သည် ထာဝရတည်မြဲသောလုပ်ငန်းကြီးများ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုဘုရားစေတီတော်တို့သို့ သံဃာတော်တို့ ပူဇော်ရန် လာရောက်ကြသည်၊ သို့ဖြစ်၍ ဘုရားစေတီတော်တို့သည် ဝိနည်းဒေသနာတော်နှင့် ကိုက်ညီသော သာသနိကအဆောက် အအုံတို့ ဖြစ်ရန် လိုအပ်လေသည်။