cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
မာလေမြို့
ရိုးရာအရာ ဤကျွန်းကို ဘုရင့်ကျွန်းဖြစ်ပြီး နန်းတော်တည်ရှိ၍ ရှေးခေတ်တော်ဝင်ဘုရင်မင်းဆက်သည် ဤကျွန်းမှနေ၍ အုပ်ချုပ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုအချိန်က မြို့ကို မာဟာ(Mahal)ဟုခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ယခင်က မြို့သည် ခံတပ်များ၊ ဂိတ်များ(doroshi)ဖြင့် ကာရံ့ထားသော တံတိုင်းရှိသည့် မြို့ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် ဘုရင်စနစ်အား စွန့်လွတ်ခဲ့ပြီးနောက် သမ္မတ အီဘရာဟင် နာဆီရ်လက်ထက်တွင် မြို့အား ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် တော်ဝင်နန်းတော်(Gan'duvaru)နှင့် မျက်စိပသာဒဖြစ်ဖွယ် ခံတပ်များ(koshi)၊ ခံကတုတ်များ(buruzu) ကို ဖြိုဖျက်ခဲ့ကြသည်။ သို့ပေမယ့်လည်း မာလေ သောကြာနေ့ဗလီတော့ ကျန်ရှိခဲ့သည်။ မကြာသေးမီနှစ်များတွင် မြေဖြည့်ခြင်းလုပ်ငန်းများဖြင့် ကျွန်းအားချဲ့ရန် ကြံစည်ခဲ့ကြသည်။ နှစ်ကာလများအတွင်း မာလေမြို့သည် သမိုင်းဖြစ်ရပ်များနှင့် နိုင်ငံရေးဆန္နပြပွဲများ၏ ဗဟိုချက်ဖြစ်၍လာခဲ့သည်။
လမ်း
မာလေကျွန်းများ၏ ကျွန်းတိုင်းတွင် magu (လမ်းမ သို့မဟုတ် လမ်း)၊ hingun နှင့် goalhi (လမ်းငယ် သို့မဟုတ် လမ်းကြား)ဟုခေါ်သော ချောမွေ့သောလမ်းများ ထူထပ်စွာခင်း၍ထားသည်။ ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှု ကြီးမားပြီး အထူးသဖြင့် မာလီကျွန်းတွင် ပို၍ကြီးမားသည်။
မာလီကျွန်းနှင့် ဟူဟူလေကျွန်းတို့ကို ၂၀၀၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော စီနမာလေတံတားဖြစ်ဆက်သွယ်ထားပြီး ဟူဟူလေကျွန်းနှင့် ဟူဟူမာလေကျွန်းတို့ကို တာရိုးလမ်းဖြင့် ဆက်သွယ်ထားရာ ထိုကျွန်းသုံခုတွင် လမ်းကွန်ယက်မှာ ချိတ်ဆက်လျက်ရှိသည်။ အများပြည်သူသယ်ယူပိုဆောင်ရေးတွင် ကျွန်းအတွင်းနှင့် ထိုကျွန်းသုံးကျွန်းအား ချိတ်ဆက်ပေးသော ဘက်စ်ကားလိုင်းများ ပါဝင်သည်။
လေဆိပ်
ဗီလာနာ နိုင်ငံတကာလေဆိပ်သည် ဟူဟူလေကျွန်းအနီးတွင်တည်ရှိပြီး မြို့တော်၏ လေဆိပ်ဖြစ်သလို မော်လဒိုက်နိုင်ငံ၏ အဓိကလေဆိပ်လည်း ဖြစ်သည်။ စိနမာလေတံတားဖွင့်လှစ်သည်နှင့်အတူ လေဆိပ်မှ မာလေမြို့သို့ ကားလမ်းဖြင့် သွားနိုင်ပြီဖြစ်သည်။ တံတားမဖွင့်မှီက လေဆိပ်နှင့် မာလေကို ကူးတို့သင်္ဘောဖြင့် ကူးရသည်။ ဟူဟူမာလေကျွန်းအား ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ပြီးစီးသည့်နောက်တွင် ဟူဟူလေကျွန်းနှင့် ဟူဟူမာလေကျွန်းတို့အား တာရိုးလမ်းဖြင့်ဆက်သွယ်ခဲ့ပြီးနောက်တွင် လေဆိပ်အား ကုန်းလမ်းဖြင့် ဝင်ရောက်ခွင့်ပြုခဲ့သည်။
ကျွန်းအချင်းချင်း သယ်ယူပို့ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများ
ယခုအခါတွင် မာလေ၊ ဟူဟူလေနှင့် ဟူဟူမာလေကျွန်းတို့အား ကုန်းလမ်းဖြင့် ချိတ်ဆက်ပြီးသဖြင့် ထိုကျွန်း ၃ ခုအကြား သွားလာမှုကို ကုန်းလမ်းဖြစ်ပြုလုပ်နိုင်ပြီ ဖြစ်သည်။ အခြားသောကျွန်းများအတွက် ကျွန်းအချင်းချင်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်းများကို ကူးတို့သင်္ဘောဖြင့် ပြုလုပ်သည်။
မြို့တော်ကောင်စီ
မာလေမြို့တော်ကောင်စီသည် မာလေမြို့အုပ်ချုပ်မှုအတွက် တာဝန်ရှိသော ဒေသဆိုင်ရာအစိုးရအဖွဲ့ဖြစ်သည်။ ကောင်စီကို ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုလျော့ချရေး ဥပဒေမှုကြမ်းနှင့်အတူ ၂၀၁၁ ခုနှစ်၌ ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ မြို့တော်အား ရပ်ကွက် ၁၁ ခုဖြင့် ပိုင်းခြားထားပြီး တစ်ခုစီ၌ ကောင်စီဝင်တစ်ဦးစီရှိသည်။ ကောင်စီဝင်အများစုကို ၂၀၁၄ ခုနှစ်၌ နိုင်ငံ၏ ဒုတိယမြောက်ကောင်စီရွေးကောတ်ပွဲတွင် မော်လဒိုက် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီမှ ရွေးချယ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဆိုင်ခေါင်ကော်ရွာ၊ မိုင်းဖြတ်မြို့နယ်
ဆိုင်ခေါင်ကော်ရွာ (Hsenghkawngkaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းဖြတ်မြို့နယ်၊ တောညုနမ့်ခမ်း (အောက်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၉၇၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောညုနမ့်ခမ်း (အောက်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၀၁ ဦး၊ မ ၆၇၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၇၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းဖြတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သရက်ကန်ရွာ၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အာယမ် ပေါ့
အာယမ် ပေါ့သည် ဆီထဲတွင် ကြက်သားကို ကျတ်အောင်ကြော်ထားသော အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသော ကြက်သားကြော်ဟင်းလျာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤဟင်းလျာတွင် မကြော်မီက ပြုတ် သို့မဟုတ် ပေါင်းထားသော အရေခွံမပါသည် အရောင်ဖျော့သော ကြက်သားကြော်ပါဝင်သည်။ အာယမ်ပေါ့ကို အာယမ်ဂိုရင်း(ကြက်သားကြော်)ဟု သတ်မှတ်ထားသော်လည်း အာယမ်ပေါ့သည် ပုံမှန်အာယမ် ဂိုရင်းနှင့် ကွဲပြားသည်။ အာယမ်ဂိုရင်းတွင် ရွှေညိုရောင်ဖြစ်အောင် ကြော်ထားသော်လည်း အာယမ်ပေါ့မှာ ဖျော့တောသောအရောင်ရှိသည်။ ဤဟင်းလျာမှာ မူလမှာ အနောက်ဆူမာတြာပြည်နယ် မီနန်ကာဘောင်းဟင်းလျာများမှ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှား အစားအစာ
ဖောင်ကျင်း (မြောက်)ရွာ၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်
ဖောင်ကျင်း (မြောက်)ရွာ (Hpaungkyin(North))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်၊ စည်သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၈၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စည်သာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၈၆ ဦး၊ မ ၁၀၄၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၂၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နွားထိုးကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြို့အုပ်မင်းမြင်း
မြို့အုပ်မင်းမြင်း ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။
မြို့အုပ်မင်းမြင်း
ဂယ်လောင်းအမည်တွင်တဲ့၊ ကြည်လင်စွာ ကြွက်တနှုန်းသို့၊ မျက်လုံးဟန်မျက်ဆံပြူးနှင့်၊ နဖူးမှာ ယုန်ရေဆုတ်သို့၊ ရွှေနုတ်တကာ အာနေပုံနှင့်၊ နာအုံမှာ ကြာပဒုံနှစ်ပွင့်လိုပ၊ စီးပြန်လျှင် မြီးဆံပင့်လိုက်လို့၊ ခရီးအမြန်ဖြင့်၊ လူ့တိုင်းပြေ၊ တုမနှိုင်းပေကြနှင့် စံလွတ်ကင်း။
အပြေးလွှတ်လိုက်ရင်၊ ကွေးညွတ်ကာ လက်နှစ်ချောင်းက၊ ထက်ကောင်းကင် တိမ်ခြေကို နင်းမည့်နှယ်၊ ရေွှမြင်းမိုရ်တောင်အာလိန်နှင့်၊ သောနဒိန်ဘုံစဉ်သို့ရောက်တော့၊ တင်လျှောက်ကာမတလိက၊ နေမိယူဆောင်ကျင်းတော့၊ တောင်မြင်းရေထွေထွေအမျိုးတို့၊ ရွှေကြိုးသွယ်ကိုင်တဲ့ဇက်ကယ်နှင့်၊ ကိုးမျက်စုံစိန်စီမြွှာလို့၊ ကြိမ်ကသာနှင့်တံဆော်တဲ့၊ စိုင်နီရော် ဝေလာဟကလိုပ၊ ဌာနအခြေပြုတဲ့၊ လင်နဂရေ၊ တင်ရွှေဗုတွင်မှ၊ မနုကျော်၊ ခေါ်သမုတ်လောက်တဲ့၊ အဆုံးခရိုင်၊ ရုံးတရားပိုင်ချုပ်ပေတဲ့၊ ဘုန်းမြို့အုပ်မင်း။
ခက်ဆစ်
၁။ ကမ္မဇ = ကုသိုလ်ကံ၏ သတ္တိ။
၃။ ဝေလာဟက = တိမ်ညွန့်သို့ပျံသောမြင်းမျိုး။
၄။ ဇာနေမွန် = အာဇာနည်မြင်းမျိုး။
၅။ ဂယ်လောင်း = ကြွယ်အငယ်စား။
၆။ စိုင်နီရော် = စိုင်နီမြင်းမျိုး။
၇။ လင်နဂရေ = ဘုတလင်ကိုပင် ဆိုလိုသည်။
မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော ခေါင်းစဉ်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။
နမ့်မော (၁)ရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
နမ့်မော (၁)ရွာ (Nammaw (1))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်၊ နမ့်ယန်းလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၇၄၂ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းခတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထန်းတပင်မြို့နယ်
ထန်းတပင်မြို့နယ် အမည်ရှိ မြို့နယ်များမှာ -
အညာကိုင်းရွာ၊ မတ္တရာမြို့နယ်
အညာကိုင်းရွာ (Ahnyarkaing)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ မတ္တရာမြို့နယ်၊ ဇီးဖြူကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၉၄၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇီးဖြူကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၃၀ ဦး၊ မ ၁၆၃၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။
အမ္ဗယာဂုဒါယက
အရှင်အမ္ဗယဂုဒါယကထေရ်   သည်  မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်အမ္ဗယဂုဒါယကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
ချီဂျုံးမိသားစု
ရာဇဝတ်သားဟောင်း ဂင်မ်ဂီ-ဟွမ်က ချမ်းသာသူများအပေါ် သူကဲ့သို့ပင် ရန်ငြှိုးဖွဲ့မုန်းတီးသည့် အခြား ထောင်ထွက် အလုပ်လက်မဲ့ ၆ ဦးတို့နှင့်အတူ ၁၉၉၃ တွင် တည်ထောင်ထားသော ချီဂျုံးမိသားစု သည် တောင်ကိုရီးယား ဂိုဏ်း ဖြစ်သည်။ 'ချီဂျုံး' အမည်မှာ ဤအမှုအား စုံစမ်းစစ်ဆေးရသော အမှုလိုက်များက မှည့်ခေါ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဂင်မ်က သူ၏ ဂိုဏ်းကို 'ရည်မှန်းချက်' ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် ဂရိစကားလုံး (အလားတူအဓိပ္ပာယ်သော်လည်းကောင်း အသံထွက်သော် လည်းကောင်း ရှိသည့် ဂရိစကားလုံး ရှာဖွေမတွေ့ရှိ) မာ့စ်ကန်ဟု နဂိုက မှည့်ခေါ်ခဲ့သည်။
ရာဇဝတ်မှုများ
မိသားစုများထံမှ ငွေညှစ်ရန်အကြံဖြင့် ချမ်းသာသူများအား ပြန်ပေးဆွဲရန် ဂင်မ်က သူ၏ ဂိုဏ်းသားများအား အမိန့် ပေးခဲ့သည်။ ချမ်းသာသူများအား မုန်းတီးသည့်စိတ်ဖြင့် ဂိုဏ်းအဖွဲ့က ဆိုးလ်ရှိ အထူးသီးသန့်အရောင်းဆိုင် တစ်ခုမှ အားပေးမှုအများဆုံး စားသုံးသူအချို့ကို စနစ်တကျသတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် လူ ၅ ဦးအား သတ်မှု၊ လူသေ အလောင်းအချို့ကို ဝေးလံသော တောင်ကုန်းများထက်တွင် မြုပ်နှံမှု၊ အလောင်းများ စွန့်ပစ်ရန် ၎င်းတို့ ပုန်းခိုရာ မြေအောက်ခန်း၌ တမင်တပ်ဆင်ထားသည့် မီးရှို့စက်တွင်း ထည့်သွင်းမီးရှို့ခဲ့မှုများအတွက် ဂိုဏ်းသား ၆ ဦး အား အပြစ်ရှိကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။
အကြမ်းဖက်လုပ်ရပ်များ
ရဲဆေးတင်ရန် နှင့် လူသားဆန်မှုကို နှင်ပစ်ရန်အလို့ငှာ သားကောင်များကို ကိုယ်လက်ဖြတ်တောက်ပြီး ၎င်းတို့၏ အသားကို စားခဲ့သည်ဟု ဂိုဏ်းသား တစ်ဦးက ဝန်ခံသည်။ လူသတ်မှုများနှင့် ပြန်ပေးဆွဲမှုများ အောင်မြင်လာသဖြင့် သွေးကြွလာသော ဂိုဏ်းအဖွဲ့က ကြေးရတတ်သားကောင်များကို ရွေးချယ်ရန် ပိုထိရောက်သော နည်းလမ်းလိုအပ်သည် ဟု ဆုံးဖြတ်လိုက်ကြသည်။ ဆိုးလ်မြို့ ဟွန်ဒိုင်း အထူးသီးသန့်အရောင်းဆိုင်ရှိ မကျေနပ်သောဝန်ထမ်း တစ်ဦးထံမှ ဆက်သွယ်ရန် လိပ်စာစာရင်း ဝယ်ယူနိုင်ခဲ့သည်။ ဆိုင်မှ အကြွေးဝယ်ကဒ်ဖြင့် ဝယ်ယူသော အကောင်းဆုံး စားသုံးသူ ၁၂၀၀ ၏ အမည်များပါဝင်သော စာရင်းမှ နောက်ထပ် သားကောင်ကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်။
သေဒဏ်ချမှတ်ခြင်း
ချီဂျုံးမိသားစုမှာ လူ ၅ ဦးအား သတ်မှုအတွက် ၁၉၉၄ နိုဝင်ဘာ ၁ တွင် သေဒဏ်ချမှတ်ခံရသည်။ ပြစ်ဒဏ်ချခံရပြီး ချိန်တွင် မည်သည့်လူသတ်သမားထံတွင်မှ နောင်တရသည်ကို အလျဉ်းမတွေ့ရ။ လူချမ်းသာကလေး ယခုထက် ပိုမသတ်နိုင်သည်ကိုပဲ နောင်တရမိကြောင်း အဖွဲ့သားတဦးက တရားခွင်မတိုင်မီက ရုပ်မြင်သတင်းထောက် တစ်ဦးထံ ပြောဆိုခဲ့သည်။
ကြားခမ်းလီးမိုင်ရွာ၊ မိုင်းဖြတ်မြို့နယ်
ကြားခမ်းလီးမိုင်ရွာ (Kyarhkamleemai)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းဖြတ်မြို့နယ်၊ တောညုနမ့်ခမ်း (အောက်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၉၇၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောညုနမ့်ခမ်း (အောက်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၀၁ ဦး၊ မ ၆၇၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၇၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းဖြတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လက်ဆည်ကန် (အရှေ့)ရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပလစ်ရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်
ပလစ်ရွာ (Palit)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်၊ နတ်ကင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၄၃၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နတ်ကင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၂၀ ဦး၊ မ ၂၃၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၅၃၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောက်ဖြူရွာ၊ ကျောက်လှည်းဘီး
ကျောက်ဖြူရွာ (Kyaukhpyu)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်၊ ကျောက်လှည်းဘီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၂၂၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်လှည်းဘီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၅၅ ဦး၊ မ ၁၀၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၂၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆံတော်ပို့ (မြန်မာ)ရွာ၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်
ဆံတော်ပို့ (မြန်မာ)ရွာ (Santawpoet(Myanmar))သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်၊ ဆံတော်ပို့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၀၉၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆံတော်ပို့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၆၈ ဦး၊ မ ၁၅၀၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေတာရှည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟွေဝိုင်ရွာ၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်
ဟွေဝိုင်ရွာ (Hwaywaun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်၊ မန်ခါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၀၄၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သဗျာ
သဗျာ (Windowpane oyster; (Placuna placenta)) သည် ခရုကောင် အမျိုးအစားထဲတွင် ပါဝင်သော အခွံမာနှစ်ခြမ်းဖွင့်ပိတ်ရသော ကမာကဲ့သို့သောသတ္တဝါဖြစ်သည်။ ကမာကောင်ကဲ့သို့ပင် အသားကိုစား၍ရသော်လည်း အခွံကိုလို၍ ဖမ်းဆီးခံရမှု ပိုများသည်။​ သဗျာခွံသည် ကမာခွံကဲ့သို့ အနည်းငယ်မျှ မခုံးဘဲ ပြားချပ်ပါးလှပ်နေသည် ဟု ဒေသခံများက ဆိုစမှတ်ပြုသည်။ သဗျာခွံကို အလှအပအဆင်တန်ဆာ၊ လက်ဝတ်ရတနာအဖြစ်သာ မကဘဲ ပြတင်းတံခါးချပ် အနေဖြင့်ပါ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ကမာခွံထက် ပိုပါးလွှာ၍ အလင်းမှုန်ပေါက်ရောက်မှု ပိုများသဖြင့် မီးအိမ် မီးဆိုင်း ပြုလုပ်ရာတွင်လည်း အသုံးပြုကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ငရုတ်ကောင်းကျွန်းနှင့် မော်တင်စွန်းအနီးရှိ ဟိုင်းကြီးကျွန်းအနီး နွံပေါများရာဒေသများတွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ ရခိုင်ပြည်နယ်ဘက်တွင်လည်း တွေ့ရှိနိုင်သည် ဟု သိရသည်။
အာဖရိကတိုက် ယီမင်နိုင်ငံ အေဒင်ပင်လယ်ကွေ့မှသည် ဖိလစ်ပိုင်ကျွန်းစုများအထိ အများအပြားတွေ့ရသည်။ ၎င်းဒေသရှိ ကာပိဇ်ပြည်နယ်သည် သဗျာဖြင့် ပြုလုပ်သော ကုန်ပစ္စည်းအများအပြားထွက်ရာဒေသအဖြစ် ကျော်ကြားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိချွဲ သတ္တဝါများ
ဝိန်းမိုင်ရွာ၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်
ဝိန်းမိုင်ရွာ (Weinmai)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ မိုင်းစီးဝိန်းမိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၉၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းစီးဝိန်းမိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၇၄ ဦး၊ မ ၂၉၅၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၉၂၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိုးခုရရွာ
အိုးခုရရွာ (大蔵村, အိုးခုရ-မုရ)သည် ဂျပန်နိုင်ငံ, ယာမဂတစီရင်စုတွင် တည်ရှိသည့် ကျေးရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ကျေးရွာရှိ ခန့်မှန်းလူဦးရေသည် ၃၀၄၄ ဦးရှိပြီး လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၁၄ ဦးရှိသည်။ စုစုပေါင်းဧရိယာသည် ၂၁၁.၅၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၈၂ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။
ရာသီဥတု
အိုးခုရရွာသည် စိုစွတ်သည့်ရာသီဥတု ရှိသည်။ ရာသီအလိုက် အပူချိန်ခြားနားမှု များပြားသည်။ နွေရာသီတွင် ရာသီဥတုသည် နွေးရာမှ ပူ (တစ်ခါတရံ အလွန်စိုထိုင်း) ခြင်းများ ရှိသည်။ ဆောင်းရာသီတွင် အေးမြသည်။ (တစ်ခါတရံ အလွန်အေးသည်)။ မိုးရွာသွန်းမှုသည် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ရှိပြီး မိုးအများဆုံးရွာသွန်းသည့် လများမှာ ဩဂုတ်မှ အောက်တိုဘာလအထိ ဖြစ်သည်။ တစ်နှစ်ပတ်လုံးပျှမ်းမျှအပူချိန်သည်၉.၉ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် ရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည် မိုးရွာသွန်းမှုသည် ၁၇၉၅ မီလီမီတာရှီကာ စက်တင်ဘာလသည် ရွာသွန်းမှုအများဆုံးလ ဖြစ်သည်။ အပူချိန်သည် ဩဂုတ်လတွင် အမြင့်ဆုံးဖြစ်ပြီး ၂၃.၇ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ပတ်ဝန်းကျင်ရှိသည်။ အနိမ့်ဆုံးအပူချိန်သည် ဇန်နဝါရီလတွင် ဖြစ်ပြီး အနှုတ် ၂.၇ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိသည်။
သမိုင်း
ယခုလက်ရှိအချိန် အိုးခရရွာ၏ ဧရိယာသည် ရှေးခေတ် ဒဲဝစီရင်စု၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဆင်းဂိုခုခေတ်ကာလတွင် မိုဂမိမျိုးနွယ်စုလက်အောင်သို့ ကျရောက်ခဲ့ရသည်။ အဲဒိုခေတ်တွင် မိုဂမိမြစ်ပေါ်ရှိ ဆိပ်ကမ်းရွာတစ်ရွာ ဖြစ်ခဲ့ပြီး ဂန်ဆန် (Gassan) တောင်သို့ သွားလာရာလမ်းပေါ်ရှိ စာတိုက်ဌာန ဖြစ်ခဲ့သည်။ မဲအိဂျိခေတ်ကာလတွင် အိုးခုရရွာဧရိယာသည် ယာမဂတစီရင်စု၊ မိုဂမိခရိုင်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ အိုးခုရရွာကို ၁၈၈၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁ ရက်နေ့တွင် ခေတ်သစ်မြို့ပြစနစ်တည်ဆောင်သည့် ပုံစံအတိုင်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။
စီးပွားရေး
အဓိကစီးပွားရေးလုပ်ငန်းအနေဖြင့် စိုက်ပျိုးရေး (ခရမ်းချဉ်သီးနှင့် buckwheat)၊ ဆာကေးအရက်ထုတ်လုပ်ခြင်းနှင့် ရေပူစမ်းအပန်းဖြေစခန်းများသို့ ရာသီအလိုက်ခရီးသွားလုပ်ငန်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ခိုခဲရှိအရုပ်များသည် ဒေသဖြစ် လက်မှုပစ္စည်းအဖြစ် လူသိများသည်။
ပညာရေး
အိုးခုရရွာတွင် အများပြည်သူဆိုင်ရာ မူလတန်းကျောင်းတစ်ကျောင်းနှင့် အလယ်တန်းကျောင်းတစ်ကျောင်း တည်ရှိသည်။ ထိုကျောင်းများကို ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးက စီမံခန့်ခွဲလျက်ရှိသည်။ အထက်တန်းကျောင်းမူ မရှိပေ။
ကလဂုတ်ကျွန်း
ကလဂုတ်ကျွန်းသည် မွန်ပြည်နယ်၊ ရေးမြို့နယ် ကမ်းလွန်ပင်လယ်ပြင်တွင် တည်ရှိသည်။ ရေးမြစ်၏ အနောက်မြောက်ဘက် ၃၅ kmအကွာ ကပ္ပလီပင်လယ်ပြင်တွင် တည်ရှိသောကျွန်းလည်းဖြစ်သည်။
သပ္ပါဏကသိက္ခာပုဒ်
သပ္ပါဏသိက္ခာပုဒ် နှစ်ပုဒ်ရှိပါသည်။
အမှုသည်—ရဟန်းအများ၊
အမှု—ပိုးရှိသောရေကိုသွန်မှု။
ပိုးရှိသောရေကို သွန်မှု
အာဠဝီမြို့နေ ရဟန်းတို့သည် နဝကမ္မကို ပြုကြစဉ်ပိုးကျနေသောရေကို မြက်သို့၎င်း, မြေထည်းသို့၎င်း, ကိုယ်တိုင် သွန်းလည်း သွန်လောင်းကြ သူတပါးကိုလည်း အသွန်ခိုင်းကြလေ၏၊ ထိုအခါ အခြားရဟန်းတို့က ကဲ့ရဲ့ကြ၍ ဘုရားအား လျှောက်သောကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရသည်။
သိက္ခာပုဒ်
ယော ပန ဘိက္ခု ဇာနံ သပ္ပါဏကံ ဥဒကံ တိဏံ ဝါ မတ္တိကံ ဝါ သိဉ္စေယျ ဝါ သိဉ္စာပေယျ ဝါ, ပါစိတ္တိယံ။
မြန်မာပြန်
ပိုးရှိသော ရေမှန်းသိလျက် ထိုပိုးရှိသော ရေကို မြက်တည်းသို့၎င်း မြေသို့၎င်း၊ (တနည်း-ပိုးရှိသော ရေထည်းသို့ မြက်ကို၎င်း, မြေကို၎င်း) ကိုယ်တိုင်လည်းလောင်းအံ့၊ သူတပါးကိုသော်လည်း အလောင်းခိုင်းအံ့၊ ပါစိတ်အာပတ်သင့်၏။
မှတ်ချက်
ပိုးရှိမှန်းသိလျှင် ထိုပိုးရှိသောရေကို မြက်-မြေကြီးစသော အရပ်သို့ မသွန်ကောင်း၊ ထိုရေကို (ပိုးမသေလောက်ရာ) ကန်ချောင်း စသည်သို့သာ သွန်ရသည်၊ ချောင်းငယ် မြောင်းငယ်စသည်၌ ပိုးရှိသောရေက နည်းနည်းပါးပါး ဖြစ်နေ၍ ထိုရေထည်းသို့ မြက်-မြေကြီးတို့ကို လောင်းထည့်လိုက်လျှင် ပိုးကလေးတွေ သေဘွယ်ရှိ၏။ ထို့ကြောင့် ပိုးရှိသော ရေထည်းသို့လည်း မြက်ကို၎င်း မြေကြီးကို၎င်း မလောင်း ထည့်ရ။
နမ့်မော (၂)ရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
နမ့်မော (၂)ရွာ (Nammaw (2))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်၊ နမ့်ယန်းလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၇၅၈ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
သပ္ပါဏကသိက္ခာပုဒ်
မှတ်ချက်
--
နမ့်မော (၂)ရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းခတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သပ္ပါဏကသိက္ခာပုဒ်
မှတ်ချက်
သပ္ပါဏကသိက္ခာပုဒ်
အမှုသည်—ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းများ၊
အမှု—ပိုးကောင်ရှိမှန်းသိလျက် ရေကိုသောက်မှု ချိုးမှု၊
ပိုးကောင်ရှိသော ရေကိုသုံးစွဲမှု
ဆဗ္ဗဂ္ဂီ ရဟန်းတို့သည် ပိုးကောင်ရှိသော ရေကို (ပိုးကောင် = ပိုးလောက်လန်းစသည် ရှိမှန်းသိလျက်) သောက်ကြ-ချိုးကြ, သပိတ်စသည်ကို ဆေးကြကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။
သိက္ခာပုဒ်
ယော ပန ဘိက္ခု ဇာနံ သပ္ပါဏကံ ဥဒကံ ပရိဘုဉ္ဇေယျ, ပါစိတ္တိယံ။
မြန်မာပြန်
အကြင်ရဟန်းသည် ပိုးကောင်ရှိသော ရေဟု သိလျက် ပိုးကောင်နှင့် တကွ ဖြစ်သောရေကို သုံးစွဲအံ့၊ ထိုရဟန်း ပါစိတ် အာပတ်သင့်၏။
မှတ်ချက်
ဤသိက္ခာပုဒ်တော်၌ “ပိုးကောင်”ဟူသည် ပိုးလောက်လန်းစသော သေးသေးမွှားမွှား ပိုးကောင်ကလေးများတည်း၊ ထိုပိုးကလေးများသည် ရေထဲ၌ရှိနေလျှင် သောက်လိုက်-ချိုးလိုက် ဆေးကြောလိုက်သောအခါ သေရှာကြရတော့၏။ ထို့ကြောင့် ပိုးရှိမှန်းသိလျှင် ထိုရေဖြင့် ကုဋီတက်ရာ၌ သန့်သက်ရေ မဆေးကောင်း, သပိတ်စသည် မဆေးကောင်း, မြေကြီးပေါ်၌လည်း သွန်မပစ်ကောင်း၊ သို့ဖြစ်၍ သောက်ရေ သုံးရေများကို ပိုးမကျနိုင်အောင် နေ့စဉ်လဲလှယ်ရမည်၊ သောက်ရေ၌ အမှုန်မပါအောင် ပိုးမပါအောင် အမြဲစစ်၍ သောက်ရမည်၊ ကုဋီရေ၌လည်း ၂-ရက် ၃-ရက် ကြာလျှင် ပိုးကျတတ်သောကြောင့် ရေစစ်ရှိလျှင် သာ၍ကောင်း၏။ သို့မဟုတ် နေ့စဉ် ရေလဲရမည်၊ ထိုသောက်ရေ သုံးရေများ၌ ပိုးကျနေလျှင် မြေကြီးပေါ်၌ သွန်မပစ်ဘဲ ရေများများရှိသော တွင်း-ချောင်း-ကန်ထဲ၌သာ လောင်းထည့်ရမည်။
သုပုဋကပူဇက
အရှင်သုပုဋကပူဇကထေရ်   သည်  မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်သုပုဋကပူဇကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
ဒုံသမိမြစ်
ဒုံသမိမြစ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကရင်ပြည်နယ်ရှိ မြစ်တစ်စင်းဖြစ်သည်။
ပန်လုံရွာမရွာ၊ နမ္မတူမြို့နယ်
ပန်လုံရွာမရွာ (Panglongywarma)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ နမ္မတူမြို့နယ်၊ ပန်လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၄၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်လုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၃၇ ဦး၊ မ ၁၆၆၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၉၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ္မတူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟင်းစားသာပေး ကွန်ချက်မပြနှင့်
ဟင်းစားသာပေး ကွန်ချက်မပြနှင့်သည် မြန်မာ စကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက်
တံငါတို့သည် ဟင်းစားသာပေး၍ ကွန်ချက်ကိုမူ သူတစ်ပါးအား မပြသကဲ့သို့ သူတစ်ပါးအား သင့်လျော်သလို ‌ဝေဖန်ပိုင်ခြား၍ ဖြန့်ဖြူးထောက့်ပံ့ကူညီပါ။ သို့သော် မိမိတစ်သက်လုံး လက်သုံးပြုရမည့် နည်းနာများ၊ လျှို့ဝှက်ချက်များကို ထုတ်မပေးပါနှင့်။
မန်တပ်ရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်
မန်တပ်ရွာ (Mantat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ လားရှိုးမြို့နယ်၊ ခေးနင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၉၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခေးနင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၀၅ ဦး၊ မ ၁၂၅၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၅၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လားရှိုးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်ခမ်း (အထက်)ရွာ၊ မိုင်းဖြတ်မြို့နယ်
နမ့်ခမ်း (အထက်)ရွာ (Namhkam (Upper))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းဖြတ်မြို့နယ်၊ တောညုနမ့်ခမ်း (အောက်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၉၇၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောညုနမ့်ခမ်း (အောက်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၀၁ ဦး၊ မ ၆၇၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၇၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ဆိပ်ဆင်ရွာ၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်
ဆိပ်ဆင်ရွာ (Seiksin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်၊ ဆံတော်ပို့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၁၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆံတော်ပို့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၆၈ ဦး၊ မ ၁၅၀၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေတာရှည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇဝင်းရွာ၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်
ဇဝင်းရွာ (Zawin)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်၊ ဇဝင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၄၆၅၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇဝင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၉၀ ဦး၊ မ ၁၁၆၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၅၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မဉ္စဒါယက၊ သဒ္ဒသညကဝဂ်
အရှင်မဉ္စဒါယကထေရ်   သည်  မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်မဉ္စဒါယကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
မအိ (ဦးကြော့သမီး)
မအိ သည် စုံနံ့သာမြိုင်ရှာပုံတော်ကြီးကို ရေးဖွဲ့သီကုံးခဲ့သည့် စာဆိုတော် ဦးကြော့၏သမီးဖြစ်ပြီး အမျိုးသမီး စာဆိုများထဲတွင် ဦးကြော့သမီးဟူ၍ ထင်ရှားခဲ့သည်။ ဦးကြော့သမီးဟူ၍ အလွယ်တကူ မှတ်သားခဲ့ကြသဖြင့်လည်း အမည်ရင်းကိုပင် သိရှိရန် မလွယ်ကူတော့ပေ။ သို့သော် ကံအားလျော်စွာ ခရစ်နှစ် ၁၉၁၃-ခုနှစ်ဝန်းကျင်က တောင်တွင်းကြီးမြို့နေ အငြိမ်းစား၊ အထက်တန်းကျောင်း ဆရာကြီး ဦးဘမောင်က ဦးကြော့၏ တူ ကျောင်းဆရာ ကိုအင်ကြင်းကို မေးမြန်းမှတ်သားထားခဲ့သဖြင့် ဆွေစဉ်မျိုးဆက်စာရင်းနှင့်တကွ ဦးကြော့သမီးအမည်ကို မအိဟူ၍ သိရှိကြရသည်။
မအိကို စာဆိုတော်ဦးကြော့နှင့် ဇနီး ဒေါ်မင်းရံတို့မှ ဖွားမြင်သည်။ မအိသည် ဖခင်၏ ခြေရာကို နင်းခဲ့သူဖြစ်သည်။ ဝန်စာရေးမင်း၏ သမီးမို့ မအိငယ်စဉ်က နားထွင်းမင်္ဂလာပွဲ ဆင်ယင်ကျင်းပခြင်း ခံခဲ့ရသေးသည်။ မအိက ဆရာကောင်း၊ သမားကောင်းနှင့်လည်း စာပေသင်ကြားခွင့် ရရှိပါသေးသည်။ ဦးကြော့၏ လေးဆစ်တစ်ပုဒ်တွင် မအိက သူ့ဆရာအား ဖျင်နီလက်ဆောင် ရက်လုပ်၍ ကန်တော့ခဲ့ပုံကို ဖော်ပြထားပြီး အခြားလေးဆစ် တစ်ပုဒ်၌လည်း မအိနှင့် ကျောင်းနေဖက် မြို့အုပ်ကတော် မရှမ်းကို သတိရကြောင်း ရေးဖွဲ့ထားလေသည်။
မအိသည် အရွယ်ရောက်လာသောအခါ နတ်မောက်မြို့သူကြီး ဦးထွန်းဘုံနှင့် စုံဖက်ကာ ကိုခင်မောင်ဆိုသူ သားတစ်ယောက်ကို မွေးဖွားခဲ့သည်။ ကိုခင်မောင်သည် အင်္ဂလိပ်အစိုးရလက်ထက် နတ်မောက်မြို့သူကြီး ဖြစ်ခဲ့သေးသည်။ ဒေါ်မြနှင့်အိမ်ထောင်ကျပြီး ရှေ့နေတစ်ဦးအဖြစ် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုရင်း ဂျပန်ခေတ် မတိုင်မီက ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။
စာပေလက်ရာ
ဦးကြော့၏ သမီးဖြစ်သူ မအိသည် ဖခင်ကဲ့သို့ စာဆိုတော် တစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားကျော်ကြားခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ သို့သော် စာပေလက်ရာဟူ၍ များများစားစား မတွေ့ရတော့၊
ရေလွှဲရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်
ရေလွှဲရွာ (Yaehlwe)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်၊ နတ်ကင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၄၃၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နတ်ကင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၂၀ ဦး၊ မ ၂၃၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၅၃၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကောင်းပေါင်းရွာ၊ နမ္မတူမြို့နယ်
ကောင်းပေါင်းရွာ (Kawngpawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ နမ္မတူမြို့နယ်၊ ပန်ယန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၅၄၅ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ္မတူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်မော်ခမ်းရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
နမ့်မော်ခမ်းရွာ (Nammawhkam)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်၊ နမ့်ယန်းလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၇၄၆ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းခတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စိန်ပန်းကန်ရွာ၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်
စိန်ပန်းကန်ရွာ (Seinpankan)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်၊ စိန်ပန်းကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၆၄၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စိန်ပန်းကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၃၄ ဦး၊ မ ၂၀၆၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၉၀၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နွားထိုးကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နားကွေ့ရွာ၊ မိုင်းဖြတ်မြို့နယ်
နားကွေ့ရွာ (Narkwayt)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းဖြတ်မြို့နယ်၊ တောညုနမ့်ခမ်း (အောက်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၉၇၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောညုနမ့်ခမ်း (အောက်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၀၁ ဦး၊ မ ၆၇၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၇၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းဖြတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆုပန်ကလျာ
ဆုပန်ကလျာ (ထိုင်းဘာသာ - สุพรรณกัลยา; မြန်မာဘာသာ - ဗြဣန္ဒဒေဝီ ; အင်္ဂလိပ် - Suphankanlaya) သည် ၁၆ ရာစု ယိုးဒယားမင်းသမီးတစ်ပါးဖြစ်ပြီး ဘုရင်နောင်မင်းတရားကြီး၏ မိဖုရားတစ်ပါးလည်း ဖြစ်လေသည်။ ယင်း၏ဘဝအကြောင်းကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် သမိုင်းမှတ်တမ်းမှာ အနည်းငယ်သာရှိသော်လည်း ယင်းနှင့်ပက်သက်သည့် ဒဏ္ဍာရီအမြောက်အမြားသည် ထိုင်းတစ်နိုင်ငံလုံးတွင် ပျံ့နှံ့လျက်ရှိလေသည်။ သူမအား ထိုင်းနိုင်ငံ၏ သူရဲကောင်းတစ်ဦးအဖြစ်လည်းကောင်း နတ်သမီး တစ်ပါးအဖြစ်လည်းကောင်း ထိုင်းတို့ ရိုသေမြတ်နိုးကြလေသည်။
နောင်တွင် အယုဒ္ဓယပြည်၌ မင်းဖြစ်လာသည့် ပိဿလောက်စား မဟာသမ္မာရာဇမင်း နှင့် မယ်တော် ဝိသုကေသထရီ တို့၏ သမီးတော်တစ်ပါးဖြစ်ပြီး မွေးချင်းမောင်နှစ်မများမှာ အယုဒ္ဓယတွင် မင်းဖြစ်လာမည့် မောင်တော် မင်းသားဗြနရာဇ် နှင့် ဧကထိုစရို တို့ဖြစ်ကြသည်။ သူမ၏ မိခင်ဘက်မှ အမျိုးစပ်လျင် ချက္ကရဖတ်မင်းနှင့် မိဖုရား ဆူရီယိုထိုင်းတို့၏ မြေးတော်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
သရဏဂမနိယ၊ သဒ္ဒသညကဝဂ်
အရှင်သရဏဂမနိယထေရ်   သည်  မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်သရဏဂမနိယထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
နမ်ပါတ်ရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
နမ်ပါတ်ရွာ (Nampat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်၊ နမ့်ယန်းလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၇၅၆ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းခတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လက်ဆည်ကန် (အနောက်)ရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်
လက်ဆည်ကန် (အနောက်)ရွာ (Letsekan(West))သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ လက်ဆည်ကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၅၇၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လက်ဆည်ကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၂၄ ဦး၊ မ ၂၅၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၅၇၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒါနန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်
ဒါနန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ် (Da Nang International Airport; Sân bay Quốc tế Đà Nẵng) သည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းရှိ အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သော ဒါနန်မြို့ တွင် တည်ရှိသည်။ ဟနွိုင်းမြို့ရှိ နွိုင်ဘိုင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်နှင့် ဟိုချီမင်းမြို့ရှိ တန်ဆွန်းညက် နိုင်ငံတကာလေဆိပ်များ ပြီးလျှင် နိုင်ငံတွင်းရှိ တတိယမြောက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်ဖြစ်ပြီး ဗီယက်နမ်နိုင်ငံအလယ်ပိုင်း၏ အရေးပါသော ဝင်ထွက်ပေါက် တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဘာဖန်ရွာ၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်
ဘာဖန်ရွာ (Barhpan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ မိုင်းယကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၈၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းယကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၉၈ ဦး၊ မ ၁၆၀၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၀၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သတန်ခုံ (အောက်)ရွာ၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်
သတန်ခုံ (အောက်)ရွာ (Thatankhon(Lower))သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်၊ ဆံတော်ပို့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၁၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆံတော်ပို့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၆၈ ဦး၊ မ ၁၅၀၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေတာရှည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောက်အိုးရွာ၊ ဆပ်ပျာကျင်း
ကျောက်အိုးရွာ (Kyaukoe)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ မိတ္ထီလာမြို့နယ်၊ ဆပ်ပျာကျင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၃၈၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆပ်ပျာကျင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၇၇ ဦး၊ မ ၂၂၄၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၉၂၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိတ္ထီလာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်နောင်ရွာ၊ နောင်ခမ်း
မန်နောင်ရွာ (Mannawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်၊ နောင်ခမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၀၈၃ ဖြစ်သည်။
နန္ဒိယမိဂဇာတ်
'''ဆက္ကနိပါတ် - ၁။ အဝါရိယဝဂ် -(၃၈၅) နန္ဒိယမိဂဇာတ် မိဘ လုပ်ကျွေးခြင်းနှင့် မေတ္တာတန်ခိုးကြောင့် မင်း၏ ဘေးမဲ့ဆုကိုရသော နန္ဒိယသမင်မင်း အကြောင်း။
မိဘလုပ်ကျွေး ချီးမွမ်းဆေး
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရဟန်းတစ်ပါးသည် အမိအဘကို လုပ်ကျွေး၍ နေသတတ်။ ထိုအခါ ရဟန်းတို့သည် ထိုရဟန်းအား လူကို လုပ်ကျွေးသော ရဟန်းဟု ကဲ့ရဲ့ကြကုန်၏။
မြတ်စွာဘုရား သိတော်မူလျှင် ခေါ်တော်မူ၍ “ချစ်သား ရဟန်း … သင်သည် လူကို လုပ်ကျွေး၏ ဟူသည် မှန်သလော” ဟု မေးတော်မူ၏။ “ဘုန်းတော်ကြီးသော မြတ်စွာဘုရား … မှန်ပါ၏” ဟု လျှောက်၏။ “ရဟန်း … အဘယ်သူကို လုပ်ကျွေးသနည်း” ဟု မေးပြန်၏။ “မြတ်စွာဘုရား … အမိအဘတိုပကို လုပ်ကျွေးပါ၏” ဟု လျှောက်၏။ “ရဟန်း … ကောင်းပေစွ၊ ကောင်းပေစွ၊ ရှေးပညာရှိတို့ အနွယ်ကို စောင့်ရှောက်ပေ၏။ ရှေးပညာရှိတို့သည် တိရစ္ဆာန်မျိုး၌ ဖြစ်သော်လည်း အမိအဘတို့အား အသက်ကို ပေးဖူးကုန်၏” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
မင်းကြီးပျော်ပိုက် သမင်လိုက်
လွန်လေပြီးသောအခါ ကောသလတိုင်း သာကေတပြည်ဝယ် ကောသလမင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် သမင်မျိုး၌ ဖြစ်၍ အရွယ်သို့ ရောက်လတ်သော် အမည်အားဖြင့် နန္ဒိယ မည်၏။ အကျင့်သီလနှင့် ပြည့်စုံ၏။ အမိအဘတို့ လုပ်ကျွေး၏။
ထိုအခါ ကောသလမင်းသည် သမင်ကို နှစ်သက်၏။ လူတို့ကို ခေါ်၍ တောသို့သွားကာ သမင်လိုက်လေ့ရှိ၏။ လူတို့သည် ကုန်သွယ်ခြင်း လယ်လုပ်ခြင်း စသော အမှုတို့ကို မပြုလုပ်ရကုန်။ လူတို့သည် စည်းဝေးကြကုန်လျက် သမင်လိုက် မခေါ်ရအောင် ပြုလုပ်မည်ဟု တိုင်ပင်ညီညွတ်ကြပြီးလျှင် ဖောက်ကြံ့တော ဥယျာဉ်ကို စည်းအလုံကာရံလျက် တံခါးတပ်၍ ဥယျာဉ်တွင်း၌ ရေကန်ကိုတူးဖော်၍ မြက်တို့ကို စိုက်ပျိုးကြကုန်၏။ အလုံးစုံ စီမံ၍ ပြီးလျှင် လှံကန်ဆောက်ပုတ် စသည်တို့ကို ကိုင်ဆောင်ကာ သမင်တောကို တစ်ယူဇနာ တိုင်အောင် ခြံရံဝိုင်းဝန်းကုန်လျက် တောချုံတို့ကို ပုတ်ခတ်ခြောက်လှန့်ကာ သမင်တို့ကို မောင်းနှင့်ရုံးစုကြကုန်၏။
သမင်မင်းဥပါယ် မိဘကယ်
ထိုခဏ၌ နန္ဒိယသမင်မင်းသည် အမိအဘအိုတို့ကို ယူဆောင်၍ ချုံငယ်တစ်ခုတွင် ပုန်းအောင်းလျက်နေ၏။ သမင်ခြောက်သောလူတို့သည် အနီးသို့ ရောက်လတ်သော် သမင်မင်းသည် လူတို့ကို မြင်လျှင် ယနေ့ ငါသည် မိဘတို့အား အသက်ကို ပေးလှူတော့မည်ဟု ကြံစည်ပြီးလျှင် အမိအဘတို့ကို ရှိခိုးလျက် “မိခင် ဖခင်တို့ … လူတို့သည် အနီးသို့ ရောက်ချေပြီ၊ သုံးကောင်လုံး ဤချုံတွင် ဝပ်၍ နေလျှင် လူတို့တွေ့၍ သုံးကောင်လုံး သေပေရမည်၊ မိခင် ဖခင်တို့ အသက်ရှင်အောင် အကျွန်ုပ် အသက်ကို လှူပါမည်၊ လူတို့လာသောအခါ ချုံစွန်းတွင် ရပ်၍ ပြလျက် ပုတ်ခတ်သော အခါ ထွက်၍ ပြေးပါမည်၊ ထိုအခါ ဤချုံကား ငယ်၏၊ သမင်တစ်ကောင်သာ ရှိသည်ဟု မှတ်ထင်ကာ ချုံတွင်းသို့ မဝင်ကြလတ္တံ့၊ သတိနှင့် နေရပ်ပါ” ဟု မိဘတို့အား မှာထားပြီးလျှင် ကန်တော့၍ အသင့်ပြင်ဆင်လျက်နေ၏။
သားကိုမြင်လို မိဘအို
နန္ဒိသမင်မင်း အလှည့်သို့ကား မရောက်သေးချေ။ နေ့ရက်များစွာ ကုန်လွန်လတ်သော် အမိအဘအိုတို့ သည် သားဖြစ်သော နန္ဒိာသမင်မင်းကို လွမ်းဆွတ်ကာ တွေ့မြင်လိုကြကုန်သဖြင့် သားထံ သတင်းစကား မှာကြားမည်ဟု ကြံစည်ကာ လူတို့ခရီးအနီးတွင်ရပ်လျက် စောင့်ဆိုင်းနေရာ ခရီးသွား ပုဏ္ဏားတစ်ယောက်ကို မြင်လျှင် -
“အို-ပုဏ္ဏားကြီး … သာကေတမြို့သို့ အကယ်၍ သွားပါမူ ထိုမြို့ရှိ ဖောက်ကြံ့တော ဥယျာဉ်ဝယ် အကျွန်ုပ်တို့ သားရင်းဖြစ်သော နန္ဒိသမင်မင်းသည် ရှိသတတ်၊ ထိုသမင်မင်းကို သင့်မိဘတို့သည် အိုမင်းကုန်ပြီ၊ သင့်ကို မြင်လိုကြကုန်၏ဟု ပြောဆိုပါလေ” –
ဟု သတင်းစကား မှာကြားလေ၏။ ပုဏ္ဏားကြီးလည်း သမင်အိုတို့ စကားကို ကြားလျှင် “ကောင်းပြီ” ဟု ဝန်ခံ၍ သွားရ သာကေတမြို့သို့ရောက်၍ နံနက်အခါ ဥယျာဉ်သို့ သွားပြီးလျှင် အတွင်းသို့ဝင်၍ နန္ဒိယသမင်မင်းကို မေးမြန်းကာ သိလျှင် အနီးသို့သွားလျက် မိအိုဘအိုတို့ မှားထားလိုက်သော သတင်းစကားကို ပြောကြားလေ၏။
မေတ္တာစိတ်သွင်း ဘေးရန်ကင်း
“ပုဏ္ဏားကြီး … ငါသည် ထိုမင်းကြီး ပစ်အပ်သော မြားတို့ကို လက်ယာနံပါးဖြင့် ခံဦးမည်၊ ထိုအခါ ငါသည် ဘေးမှလွတ်၍ ချမ်းသာစွာ မိဘအိုတို့ကို မုချ ဖူးမြင်ရမည်” –
ဟု ပုဏ္ဏားကြီးအား ပြန်ကြားပြောဆိုလေ၏။ ထိုအခါ ပုဏ္ဏားကြီးလည်း သွားလေ၏။ နောက်အဖို့၌ နန္ဒိယသမင်မင်း အလှည့်သည် ရောက်၍ သင့်တင့်ရာအရပ်၌ နေ၏။ မင်းကြီးသည် အခြံအရံ များစွာဖြင့် ဥယျာဉ်သို့လာ၍ သမင်ကိုပစ်ရန် စဉ်းသွားကိုဖွဲ့၏။ သမင်မင်းသည် တစ်ပါးသော သမင်တို့ကဲ့သို့ မပြေးမူ၍ မကြောက်မရွံ့ မေတ္တာရှေ့ထားလျက် လက်ယာနံပါးဖြင့်ခံကာ မတုန်မလှုပ်နေ၏။ မင်းကြီးသည် သမင်မင်း၏ မေတ္တာအာနုဘော်ကြောင့် မြားကို လွှတ်ရန်ပင် မတတ်နိုင်လေ။
သမင်မင်း တရားပြ ဘေးလွတ်ကြ
ထိုအခါ သမင်မင်းသည် “အရှင်မင်းကြီး … အဘယ်ကြောင့် မြားကို မလွှတ်သနည်း၊ လွှတ်ပါလော့” ဟု ပြောကြားလေ၏။ “သမင်မင်း … မြားကိုလွှတ်ရန် မတတ်နိုင်ပါ” ဟု ပြော၏။ “အရှင်မင်းကြီး … ဂုဏ်ကျေးဇူးရှိသော သူတို့၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို သိပါသလော” ဟု ပြောလေ၏။ ထိုအခါ မင်းကြီးသည် သမင်မင်းကို ကြည်ညို၍ လေးကို စွန့်လွှတ်ပြီးလျှင် စိတ်မရှိသော မြားစဉ် လျက် သမင်မင်း၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို သိပေ၏၊ “အကျွန်ုပ်ကား စိတ်ရှိသောလူဖြစ်ပါလျက် ဂုဏ်ကျေးဇူးကို မသိပေ၊ သည်းခံပါ၊ သမင် မင်းအား ဘေးမဲ့ပေးပါ၏” ဟု ပြောဆိုလေ၏။
သမင်မင်းသည် မင်းကြီးအား မိမိ တစ်ကိုယ်တည်းပင် မဟုတ်ဘဲ ဥယျာဉ်တွင်းရှိ သမင်ပေါင်းမှစ၍ အလုံးစုံသော သား၊ ငှက်၊ ငါး လိပ်တို့အား ဘေးမဲ့ပေးစေ၍ ငါးပါး သီလ၌ တည်စေလျက် အဂတိလိုက်စားခြင်းကို စွန့်ပယ်စေပြီးလျှင် မင်းကျင့်တရား ဆယ်ပါးနှင့် ညီညွတ်စွာ မင်းပြုရန် အဆုံးအမပေး၍ သတ္တဝါတို့အား ဘေးမဲ့ပေးကြောင်းကို တစ်မြို့လုံး စည်လည်စေပြီးလျှင် ကုသိုလ်ကောင်းမှုတို့၌ မမေ့မလျော့ရန် သတိပေးခဲ့၍ နှစ်ရက် သုံးရက် နေပြီးလျှင် ခွင့်ပန်ကာ မိဘတို့ထံ ဖူးမြင်ရန် သွားလေ၏။
မေတ္တာကျေးဇူး တရားထူး
မြတ်စွာဘုရားသည် ဘုရားဖြစ်တော်မူပြီး၍ -
“ရဟန်းတို့ … ရှေးအခါ ငါဘုရားသည် ကောသလမင်း၏ နေပြည်တော်ဝယ် အလွန်အဆင်းလှသော နန္ဒိယမည်သော သမင်မင်း ဖြစ်ခဲ့ဖူးပြီ၊ ထိုကောသလမင်းသည် ဖောက်ကြံ့တော ဥယျာဉ်၌ သမင်မင်းကိုသတ်ရန် လေးညှို့နှင့်တကွ မြားကိုဖွဲ့လာခဲ့ပြီ၊ သမင်မင်းသည် ကောသလမင်း၏ နံပါးတစ်ဖက်ဝယ် ပစ်အပ်သော မြားတို့ကို ခံခဲ့ပြီ၊ ထိုအခါ သမင်မင်းသည် သေဘေးမှလွတ်၍ ချမ်းသာစွာ မိဘအိုတို့ကို ဖူးမြင်ရန် လာခဲ့ပြီ” –
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ပုဏ္ဏားကြီးသည် - သာရိပုတ္တရာ။
နန္ဒိယသမင်မင်းသည် - ယခုအခါ ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ကျေးဇူးကြီးလှ၊ မိနှင်ဘ၊ နိစ္စလုပ်ကျွေးရာ။
(၂) ပညာရှိနွယ်၊ သူတော်နွယ်၊ စောင့်ဖွယ်ကျွေးသူမှာ။
(၃) တိရစ္ဆာန်လျက်၊ မိ,ဘတွက်၊ အသက်စွန့်ဖူးရှာ။
ပိဏ္ဍပါတိက
အရှင်ပိဏ္ဍပါတိကထေရ်   သည်  မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ပိဏ္ဍပါတိကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
ချိကွဲ့ရွာ၊ ဘောလခဲမြို့နယ်
ချိကွဲ့ရွာ(Chikweit)သည် ကယားပြည်နယ်၊ ဘောလခဲခရိုင်၊ ဘောလခဲမြို့နယ်၊ ချိကွဲ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၇၈၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘောလခဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တိပလ္လတ္ထဇာတ်
ဧကကနိပါတ် - ၂- သီလဝဂ် -၁၆- တိပလ္လတ္ထဇာတ်။ ။ မိဂမာယာတတ်မြောက်သဖြင့် ကျော့ကွင်းမှ လွတ်မြောက်သော ဆုံးမလွယ်သည့် သမင်ငယ် အကြောင်း။
သိက္ခာရိုသေ ရာဟုလာ သာမဏေ
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ကောသမ္ဘီပြည် ဆီးတောကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ်ရဟန်းတို့သည် လူ၊ သာမဏေတို့နှင့် အတူ အိပ်သည်ကို အစွဲပြု၍ “ တစ်မိုးတစ်ရံတည်းသောကျောင်းဝယ် လူ၊ သာမဏေတို့နှင့် အတူမအိပ်ရ” ဟု မြတ်စွာဘုရားသည် သိက္ခာပုဒ်ကိုပညတ်တော်မူ၏။
ထိုအခါ ရဟန်းတို့သည် အတူအိပ်နေကျဖြစ်သော ဘုရားသားတော် ရာဟုလာ သာမဏေကို “ငါ့ရှင် ရာဟုလာ ... သင်နှင့် ငါတို့အတူမအိပ်ရ၊ နေရာရှာလော့” ဟု ဆိုလေ၏။ ရာဟုလာ သာမဏေသည် “ ငါကား ဘုရား သားတော်ဖြစ်သည်၊သင်တို့ ကျောင်းမှ သွားကြကုန် နေရာ ရှာကြကုန်” ဟု မဆိုဘဲ ရဟန်းတို့ဆိုဆုံးမအပ်သည်ကို ရိုသေစွာ နာယူလျက် သိက္ခပုဒ်ကို ရိုသေကာ မြတ်စွာဘုရား၏ ဝစ္စကုဋိ၌အိပ်လေ၏။
ချီးမွမ်းကြရာ ရာဟုလာ
ရဟန်းတို့သည်တရားသဘင်ဝယ် စကားစပ်မိ၍ “ရာဟုလာ သာမဏေကား သိက္ခာကို ရိုသေသည်၊ ဆိုဆုံးမ လွယ်သည်” ဟုချီးမွမ်းအံ့ဩ ပြောဆိုကြရာ မြတ်စွာဘုရား ကြွလာတော်မူလတ် ၍ “ ရဟန်းတို့ ...ရာဟုလာကား ယခု မှသာ သိက္ခာကို ရိုသေသည် ဆိုဆုံးမလွယ်သည် မဟုတ်၊ ရှေးအခါကလည်းသိက္ခာကို ရိုသေခဲ့ဖူးပြီ၊ ဆိုဆုံးမလွယ်ဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
မာယာသင်ရန် အပ်နှင်းပြန်
လွန်လေပြီးသောအခါရာဇဂြိုဟ်ပြည်ဝယ် မဂဓမင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် သမင်းမင်း ဖြစ်၍သမင်အပေါင်း ခြံရံကာ တောတွင်နေလေ၏။
ထိုအခါ ဘုရားအလောင်း၏ နှမတော် သမင်မသည်သားဖြစ်သော သမင်ငယ်ကို အစ်ကိုကြီးထံ ဆောင်ယူကာ “အစ်ကိုကြီး ... ဤသမင်ငယ်ကားအစ်ကိုကြီး၏ တူရင်း ဖြစ်ပါသည်၊ ဤသမင်ငယ်အား *မိဂမာယာ ကို သင်ကြားပေးပါလော့” ဟုတောင်းပန်၍ အပ်နှင်းလေ၏။
ဆုံးမပေးရာ လွယ်ကူစွာ
သမင်မင်းလည်းတူဖြစ်သော သမင်ငယ်ကို “ချစ်သား ... ဤမည်သော အချိန်၌လာ၍ သင်ကြားလော့” ဟုအချိန်သတ်မှတ်၍ လွှတ်လိုက်၏။ သမင်ငယ်လည်း နေ့စဉ် အချိန်မှန် သွား၍ သင်ကြားသဖြင့်မိဂမာယာကို ကောင်းစွာ တတ်မြောက်လေ၏။
သမင်ငယ်သည် တစ်နေ့သ၌ တောဝယ်ကျက်စားလတ်သော် မုဆိုးတို့ ထောင်ထားသော ကျော့ကွင်း၌မိ၍ ကျော့ကွင်းမိသော အသံကိုမြည်လေ၏။ သမင်အပေါင်းတို့သည် ကြောက်ရွံ့သဖြင့် ပြေးလွှားကြကုန်လျက် သမင်မ ထံသွားကာ“သင့်သား ကျော့ကွင်းမိနေပြီ” ဟု ပြောကြားလေ၏။
မိဂမာယာ သုံးလေရာ
သမင်မလည်းအလွန် စိုးရိမ်သဖြင့် အစ်ကိုကြီးထံ သွားကာ “အစ်ကိုကြီးတူ ကျော့ကွင်းမိ၍ နေချေပြီ၊မိဂမာယာကို သင်ကြားပေးပါ၏လော” ဟု မေးလေ၏။ “နှမငယ် မစိုးရိမ်နှင့်၊ သင့်သားမှာတစ်စုံတစ်ရာ ဘေးရန်မရှိ၊ မိဂမာယာကို ကောင်းစွာ တတ်မြောက်သည်၊ မုဆိုးကိုလှည့်ပတ်ကာ လွတ်မြောက်၍ ယခုပင် သင့်ထံသို့ပြန်လာလိမ့်မည်” ဟု ဆိုလေ၏။
သမင်ငယ်လည်း ကျော့ကွင်းမိလေလျှင် မိမိသင်ကြား တတ်မြောက်ပြီးသော မိဂမာယာဖြင့် -
မတုန်မလှုပ် ခြေလေးဘက်ကို ဆန့်၌လက်ယာနံဘေးဖြင့် အိပ်လျက် ခြေတို့ဖြင့် ကန်ကျောက်ကာ မြေစိုင်တို့ကို ယက်၊ ကျင်ကြီးကျင်ငယ်တို့ကို စွန့်၊ ဦးခေါင်းကိုစင်း၊ လျှာကိုထုတ်၊ တစ်ကိုယ်လုံး တံတွေးဖြင့် လိမ်းကျံ၊ လေကိုစုပ်ပြီးဝမ်းရောင်အောင်ပြု၊ မျက်ဖြူလှန်၊အောက်နှာခေါင်းဖြင့် ထွက်သက် ဝင်သက်ကို မသိအောင်ရှူ၊ အထက်နှာခေါင်းမှ လေမထွက်စေဘဲတစ်ကိုယ်လုံး တောင့်တင်းနေအောင် ပြုလျက် အသေဟန်ဆောင်၍ မုဆိုးအား လှည့်ပတ်ကာ နေလေ၏။
ဘေးရန်ကင်းကွာ လွတ်မြောက်လာ
မုဆိုးလည်းလာလတ်၍ သမင်ငယ်၏ ဝမ်းဗိုက်ကို ကို လက်နှင့် ပုတ်၍ ကြည့်လေလျှင် “ အင်း ...စောစောကမိ၍ သေပုံရသည်၊ ယခု ပုပ်၍ပင် နေချေပြီ၊ အသားတို့ကို ဖျက်၍ ယူမည်” ဟုကျော့ကွင်းကို ဖြေပြီးလျှင် ယုံမှားသံသယ မရှိဘဲ အမှတ်မဲ့ သစ်ရွက်တို့ကို ခူးလေ၏။
ထိုအခါ သမင်ငယ်လည်း မုဆိုးမေ့လျော့မှန်း သိသဖြင့် လျင်မြန်စွာ ထလျက် တစ်ဟုန်တည်း ပြေးလွှားကာ အမိထံသို့သွားလေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင်မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက်-
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ တူသမင်ငယ်သည် - ယခုအခါ ရာဟုလာ။
အမိ သမင်မသည် - ဥပ္ပလဝဏ်ထေရီမ။
ဦးရီးသမင်မင်းသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဟုဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ဆုံးမနာခံ၊ လိမ္မာပြန်၊ ဧကန်ချမ်းသာမည်။
တိပလ္လတ္ထဇာတ် ပြီး၏။
အစေလကသိက္ခာပုဒ်
အမှု-ပရိဗိုဇ်မအား မုံ့ ၂ ရှက်(မှား၍)ပေးမိ။
အရှင်အာနန္ဒာနှင့် ပရိဗိုဇ်မ
ဤသိက္ခာပုဒ် ပညတ်တော်မူခါနီး အချိန်ဝယ် သံဃာတော်၌ “ခဲဘွယ်”ဟု ခေါ်ရသော မုံ့ပဲ သရည်စာတွေ (စားရုံဖြင့် မကုန်နိုင်အောင်) ပေါများ နေလေသည်၊ အရှင်အာနန္ဒာသည် ထိုအကြောင်းကို ဘုရားရှင်အားလျှောက်၍ “အကြွင်း အကျန်ကို တောင်းရမ်းစားသောက်သူတို့အား ဝေပေးလိုက်”ဟု ဘုရားရှင် မိန့်တော်မူသောကြောင့် စားကြွင်းစားသူတို့ကို စီတန်းထိုင်နေစေ၍ မုံ့တရှက်စီ ဝေပေးလေရာ ရသေ့ ပရိဗိုဇ်မ တယောက်အား တရှက် အထင်ဖြင့် ၂ ရှက်ထပ်ကို ပေးမိလေသည်၊ ထိုအကြောင်းကို သိသော အနီးအပါး ပရိဗိုဇ်မများက “ဒီရဟန်းက ညီးလင်ငယ်”ဟု ပြောကြလေသော်လင်ငယ် မဟုတ်ပါ, တရှက်ဟုထင်ပြီး ၂ ရှက်ပေးတာပါ”ဟု ပြန်ပြော၏။ နောက်နေ့ မုံ့ဝေပေးရာ၌လည်း ထိုပရိဗိုဇ်မအားပင် မှား၍ ပေးမိပြန်၏၊ ထို့နောက်လည်း တကြိမ်ထပ်၍ မှားပြန်၏၊ ထိုအခါ “လင်ငယ်ဘဲ, လင်ငယ်မဟုတ်”ဟု အငြင်း အခုန် ဖြစ်ကြလေသည်။
အာဇီဝကတယောက် ပြောပုံ
အာဇီဝက တယောက်သည် ဆွမ်းလုပ်ကျွေးရာ အရပ်သို့ သွားလေသော် သူ့အား ရဟန်းတပါးက ထောပတ်ဖြင့် ဆွမ်းကိုနယ်၍ ပေး၏၊ “ဘယ်ကရသလဲ”ဟု အခြား အာဇီဝကတယောက်က မေးလတ်သော် ရဟန်းဂေါတမဆိုတဲ့ ကတုံး သူကြွယ်ကို ဆွမ်းလုပ်ကျွေးတဲ့နေရာက ရခဲ့တယ်”ဟု ဗုဒ္ဓရှင်တော်အား ထိပါးပြောဆိုသံကို ဥပါသကာများကြား၍ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာအား လျှောက်ကြံသည်မှာ-“မြတ်စွာဘုရား—ဒီတိတ္ထိတွေဆိုတာ ဗုဒ္ဓဓမ္မနှင့် သံဃာတော်များ၏အပြစ်ကိုသာ လိုလားကြပါသည်။ အရှင်ရဟန်းတော်များသည် ထိုတိတ္ထိတို့အား မိမိတို့လက်ဖြင့် (ကိုယ်တိုင်) မပေးကြလျှင် ကောင်းလိမ့်မည် ထင်ပါသည်”၊ ဤသို့လျောက်ကြပြီးလျှင် ဗုဒ္ဓရှင်တော်၏ တရားစကားကို နာယူပြန်သွားပြီးနောက် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူလေသည်။
သိက္ခာပုဒ်
ယော ပန ဘိက္ခု အစေလကဿ ဝါ ပရိဗ္ဗာဇကဿ ဝါ ပရိဗ္ဗာဇိကာယ ဝါ သဟတ္ထာ ခါဒနီယံ ဝါ ဘောဇနီယံ ဝါ ဒဒေယျ, ပါစိတ္တိယံ။
မြန်မာပြန်
အစေလက အား၎င်း, ပရိဗိုဇ်ယောက်ျား အား၎င်း, ပရိဗိုဇ်မအား၎င်း မိမိလက်ဖြင့် ခဲဘွယ် ဘောဇဉ်ကို ပေးလျှင် ပေးသောရဟန်းသည် ပါစိတ်အာမတ်သင့်၏၊ မိမိလက်ဖြင့်ပေးမှ (တိုက်ရိုက်ပေးမှ) အာပတ်သင့်ရကား, သူတပါးကို အပေးခိုင်းလျှင်၎င်း, သူ့လက်မှ ချထားသော ခွက်ထည်း၌ ထည့်လျှင်၎င်း အာပတ် မသင့်။
မှတ်ချက်
အဝတ်မဝတ်သူကို “အစေလက-တက္ကဒွန်း” ဟုခေါ်၏။ [“စေလ-အဝတ်+အ-မရှိသူ”] အဝတ်ဝတ်သော ရသေ့အမျိုးမျိုးကို “ပရိဗိုဇ်” ဟုခေါ်၏၊ ပြခဲ့သော အာဇီဝကလည်း အဝတ်ပါလျှင် ပရိဗိုဇ်မျိုးပင်တည်း၊ ထိုအားလုံးသည် သာသနာတော်မှ တမျိုးတခြား အယူရှိသူ တိတ္ထိများသာ ဖြစ်ရကား ယခုကာလ၌ ဖိုးသူတော်နှင့် သီလရှင်များမှာ သာသနာတော် အယူကိုသာ ယူကြသောကြောင့် တိတ္တိမဟုတ်နိုင်ကြ၊ သုတ်ပါထေယျ သမ္ပသာဒနီယသုတ် အဋ္ဌကထာ၌ ပြအပ်သော သေတဝတ္ထ သမဏဝံသ-အဝတ်ဖြူဝတ် ရဟန်းနွယ်များ”ဖြစ်ကြသည်၊ သာသနာတော်အယူကိုသာ ယူသော ရသေ့ရသူများလည်း ဤနည်းပင်တည်း။
နမ့်ပူတိုင်ရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
နမ့်ပူတိုင်ရွာ (Namputaing)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်၊ နမ့်ယန်းလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၇၅၄ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းခတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောညုနမ့်ခမ်း (အောက်)ရွာ၊ မိုင်းဖြတ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းဖြတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေငံချောင်းရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်
ရေငံချောင်းရွာ (Yaenganchaung)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်၊ နတ်ကင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၄၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နတ်ကင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၂၀ ဦး၊ မ ၂၃၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၅၃၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လွယ်ဆာရွာ၊ နမ္မတူမြို့နယ်
လွယ်ဆာရွာ (Loihsar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ နမ္မတူမြို့နယ်၊ ပန်ယန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၅၄၄ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ္မတူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မမြင်အပ်သည့် လူကန်းလား၊ မပြောအပ်သည့် လျှာမဲ့ငါး
မမြင်အပ်သည့် လူကန်းလား၊ မပြောအပ်သည့် လျှာမဲ့ငါး သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
မမြင်အပ်သည့်ကိစ္စ၌ မိမိကိုယ်ကို အကန်းကဲ့သို့ သဘောထား၍ မကြည့်ဘဲ နေရာ၏။ မပြောအပ်သည့်ကိစ္စ၌ မိမိကိုယ်ကို ငါးသတ္တဝါကဲ့သို့ သဘောထား၍ နှုတ်ဆိတ်နေရာ၏။
တောကန်ကြီးရွာ၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်
တောကန်ကြီးရွာ (Tawkangyi)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်၊ စိန်ပန်းကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၂၈၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စိန်ပန်းကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၃၄ ဦး၊ မ ၂၀၆၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၉၀၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နွားထိုးကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သတန်ခုံ (ထက်)ရွာ၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်
သတန်ခုံ (ထက်)ရွာ (Thatankhon(Upper))သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်၊ ဆံတော်ပို့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၁၀၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆံတော်ပို့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၆၈ ဦး၊ မ ၁၅၀၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေတာရှည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နန့်နောက်ရွာ၊ ဘောလခဲမြို့နယ်
နန့်နောက်ရွာ(Nannauk)သည် ကယားပြည်နယ်၊ ဘောလခဲခရိုင်၊ ဘောလခဲမြို့နယ်၊ ချိကွဲ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၇၈၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘောလခဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိုင်သာရွာ၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆင်ရွာကြီးရွာ၊ မတ္တရာမြို့နယ်
ဆင်ရွာကြီးရွာ (Sinywargyi)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ မတ္တရာမြို့နယ်၊ ညောင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၁၁၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၄၁ ဦး၊ မ ၂၆၄၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၀၈၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတ္တရာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မယား တိန်ညင်၊ လင် မုဆိုး
မယား တိန်ညင်၊ လင် မုဆိုး သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
မယားက တိန်ညင်ပမာ သွေးဆောင်ဖျားယောင်းခဲ့သူကို လင်ဖြစ်သူက မုဆိုးပမာ အမိဖမ်းကာ အကျပ်ကိုင်သည်။
နမ့်ယန်းလုံရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
နမ့်ယန်းလုံရွာ (Namyanglong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်၊ နမ့်ယန်းလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၇၃၂ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းခတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်ပြိုင်းရွာ၊ နမ္မတူမြို့နယ်
နမ့်ပြိုင်းရွာ (Nampyaing)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ နမ္မတူမြို့နယ်၊ ပန်ယန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၅၄၃ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ္မတူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မယားဆိုးနှင့်၊ ကျွန်ဆိုးဟူဘိ၊ မြွေရှိအရပ်၊ ယှဉ်စပ်နေသူ၊ သေပြီးလူ
မယားဆိုးနှင့်၊ ကျွန်ဆိုးဟူဘိ၊ မြွေရှိအရပ်၊ ယှဉ်စပ်နေသူ၊ သေပြီးလူ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
မယားဆိုးနှင့် ပေါင်းရသူ၊ ကျွန်ဆိုးနှင့် နေရသူ၊ မြွေဆိုးရှိသောအရပ်၌ နေရသူတို့သည် သေပြီးသူများဟု ဆိုအပ်သည်။
အညဝါဒကသိက္ခာပုဒ်
အမှု-စကားတမျိုးဖြင့် စကားတမျိုးကို ဖုံးမှု။
မယားထိ ဓားကြည့်
မယားထိ ဓားကြည့် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အညဝါဒကသိက္ခာပုဒ်
အမှုသည်-အရှင်ဆန္န။
မယားထိ ဓားကြည့်
အနက်အဓိပ္ပာယ်
မယားဖြစ်သူကို ထိပါးစော်ကားလျှင် လင်ဖြစ်သူမှာ ဒေါသမထိန်းချုပ်နိုင် ဖြစ်တတ်သည်။
အညဝါဒကသိက္ခာပုဒ်
စကားတမျိုးဖြင့် ဖုံးကွယ်မှု
အရှင်ဆန္ဒ၏ မလျောက်ပတ်သော (အာပတ်သင့် စကားတမျိုးဖြင့် လောက်သော) အမှုကိုမြင်၍ သံဃာ့အလယ်၌ ဝိနည်းဓိုရ် ဖုံးကွယ်မှ ပုဂ္ဂိုလ်က အာပတ်ဖြင့် စစ်ဆေးအပ်သော်, “ကော အာပန္နော = ဘယ်သူ အာပတ်သင့်သလဲ”ဟု ဝိနည်းဓိုရ်ကို ပြန်၍မေး၏၊ “သင်အာပတ်သင့်တယ်”ဟုဆိုလျှင် “ကိံ အာပန္နော—အဘယ်အာပတ် သင့်သလဲ”ဟု ပြန်၍မေး၏၊ “ပါစိတ်အာပတ်, သို့မဟုတ် ဒုက္ကဋ် အာပတ်သင့်တယ်” ဟုဆိုလျှင် ဧကသ္မိံ အာပန္နော = အဘယ် အမှုကြောင့် သင့်သလဲ”ဟု ပြန်၍ မေး၏၊ “မည်သည့် အမှုကြောင့်သင့်သည်”ဟုဆိုပြန်လျှင် “ကထံ အာပန္နော = ဘယ်လို အခြင်းအရာဖြင့် (ဘယ်လို ပြုနေရင်း) သင့်သနည်း”ဟု ပြန်၍မေး၏၊ “မည်သည့် အမှုကို ပြုနေရင်းသင့်သည်ဟု ဆိုပြန်လျှင် “ကံ ဘဏထ = ဘယ်သူ့ကို ပြောနေကြတာလဲ”ဟု မေးပြန်၏။ သင့်ကို “သင့်ကို ပြောနေတာဘဲ”ဟုဆိုလျှင် “ဘာကို ပြောကြသလဲ”ဟု မေးပြန်၏၊ ဤသို့ စသည်ဖြင့် မပြီးမပြတ်နိုင်လောက်အောင် စကားတမျိုးဖြင့် စကား တမျိုးကို ကွယ်ကာနေမှုကြောင့် “အညဝါဒကေ ပါစိတ္တိယံ”ဟု ပညတ်တော် မူရလေသည်။
သံဃာကိုညှဉ်းဆဲမှု
အရှင်ဆန္နသည် နောက်တကြိမ် မလျောက်ပတ်မှုကို ပြုခြင်းကြောင့် သံဃာ့အလယ်၌ အာပတ်ဖြင့် စစ်ဆေးအပ်ပြန်သော် ရှေးကလို စကားအမျိုးမျိုးပြော၍ ကွယ်ကာလျှင် အာပတ်သင့်မည် စိုးသောကြောင့် ဘာစကားမျှ ပြန်၍မပြောတော့ဘဲ တိတ်တိတ်နေလေသည်၊ ဝိနည်းဓိုရ်က အထပ်ထပ်မေးသော်လည်း ရှင်ဆန္နကား ဘာမျှပြန်၍ မပြောတော့၊ ထိုအခါ ရဟန်းများက ပြန်၍ မပြောဘဲ သံဃာကို ညှဉ်းဆဲရမလား” ဟု ကဲ့ရဲ့ကြသောကြောင့် “ဝိဟေသကေ ပါစိတ္တိယ” ဟု အနုပညတ်တပ်တော်မူရလေသည်။
သိက္ခာပုဒ်
အညဝါဒကေ ဝိဟေသကေ ပါစိတ္တိယံ။
မြန်မာပြန်
မေးအပ်သောအကြောင်းမှ တပါးသော အကြောင်းကို ပြောဆိုတတ်သူ၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ သံဃာကို ညှဉ်းဆဲတတ်သူ၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း ပါစိတ်အာပတ်သင့်၏။
ဆွပ်ပန်းရွာ၊ မိုင်းဖြတ်မြို့နယ်
ဆွပ်ပန်းရွာ (Hsutpang)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းဖြတ်မြို့နယ်၊ ဝမ်လုံးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၈၈၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်လုံးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၂၇ ဦး၊ မ ၉၉၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၂၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းဖြတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မယားသခင်၊ လင်သားစိုးပိုင်
အနက်အဓိပ္ပာယ်
လင်သည် မယား၏ အရှင်သခင်ဖြစ်၍ လင်မယားပိုင်သော ဥစ္စာပစ္စည်းကို မယားမသိသော်လည်း လင်က ပေးပိုင်ခွင့်ရှိသည်။
စောင်းလော့ရွာ၊ ဘောလခဲမြို့နယ်
စောင်းလော့ရွာ(Saunglawt)သည် ကယားပြည်နယ်၊ ဘောလခဲခရိုင်၊ ဘောလခဲမြို့နယ်၊ ချိကွဲ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၇၈၈ ဖြစ်သည်။
ကျောက်တောရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်
ကျောက်တောရွာ (Kyauktaw)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ လက်ယက်မကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၆၉၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လက်ယက်မကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၈၅ ဦး၊ မ ၂၉၄၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၃၃၄ ဦးနေထိုင်သည်။
စောင်းလော့ရွာ၊ ဘောလခဲမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘောလခဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချင်းကန့်လန့်ရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်
ချင်းကန့်လန့်ရွာ (Chinkantlant)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်၊ အုတ်ရှစ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၄၁၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အုတ်ရှစ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၇၄ ဦး၊ မ ၂၈၈၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၆၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မယားနှင့်နွား မသနားရ
မယားနှင့်နွား မသနားရ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
မယားနှင့်နွားကို နေရာတကာတိုင်း၌ သနားမိလျှင် ရောင့်တက်တတ်သည်။
အနာဒရိယသိက္ခာပုဒ်
အမှု—ရဟန်းတို့အား မလေးမစားပြောမှု။
အမှုသည်—အရှင်ဆန္န။
ဇဝင်းရွာ၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်
ဇဝင်းရွာ (Zawin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်၊ ဆံတော်ပို့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၁၀၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆံတော်ပို့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၆၈ ဦး၊ မ ၁၅၀၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။
အနာဒရိယသိက္ခာပုဒ်
ရှင်ဆန္န၏ မလေးစားမှု
ဗုဒ္ဓရှင်တော်၏ ဖွားဘက်တော်ဖြစ်ခဲ့သော အရှင်ဆန္နသည် သင့်မသင့်သော အကျင့်ကိုပြုကျင့်၏၊ ရဟန်းတို့က ငါ့ရှင်ဆန္န... ဒီလိုမလုပ်ပါနှင့်, ဒီအလုပ်ဟာမအပ် ပါဘူး”ဟု ပြောကြ၏၊ ရှင်ဆန္နကား ထိုပြောသူတို့ကို မလေးစား (အရေးမစိုက်)သောအားဖြင့် ဇွတ်တိုး၍ လုပ်၏၊ ထိုအကြောင်းကို ဗုဒ္ဓရှင်တော် ကြားတော်မူ၍ ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရသည်။
သိက္ခာပုဒ်
အနာဒရိယေ ပါစိတ္တိယံ။
မြန်မာပြန်
ပုဂ္ဂလ ဓမ္မကို မရိုသေခြင်းကြောင့် ပါစိတ်သင့်၏၊ ပြောလာသောရဟန်းကို အရေးမစိုက်မှုသည် ပုဂ္ဂလကို အရေးမစိုက်ခြင်း၊ သိက္ခာပုဒ်တော်ကို အရေးမစိုက်မှုသည် ဓမ္မကို အရေးမစိုက်ခြင်း၊ ထို၂-မျိုးတွင် တမျိုးမျိုးကို မလေးမစား အရေးမစိုက် လုပ်လျှင် ပါစိတ်အာပတ်သင့်၏။
မန်ခန်ရွာ၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်
မန်ခန်ရွာ (Manhkan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်၊ မန်ခါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၀၄၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နားဟာရွာ၊ နမ္မတူမြို့နယ်
နားဟာရွာ (Narhar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ နမ္မတူမြို့နယ်၊ ပန်ယန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၅၄၇ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ္မတူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်ယန်းနွဲ့ရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
နမ့်ယန်းနွဲ့ရွာ (Namyangnwet)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်၊ နမ့်ယန်းလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၇၃၉ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းခတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မယားနေစ ကြောင်သေမှ
မယားနေစ ကြောင်သေမှ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ဇနီးသည်က ကြောက်ရွံ့ရိုသေအောင် အိမ်ထောင်ဦးတွင် ကြောင်အစရှိသော အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန် တစ်ကောင်ကောင်အပေါ်၌ ရက်စက်ပြရသည်။
လှည်းကူးရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်
လှည်းကူးရွာ (Hleku)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်၊ အုတ်ရှစ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၄၁၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အုတ်ရှစ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၇၄ ဦး၊ မ ၂၈၈၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၆၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟော်ခမ်းရွာ၊ ဘောလခဲမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘောလခဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိုလံပတ်တောင်နတ်ဘုရား ၁၂ ပါး
ရှေးခေတ် ဂရိဘာသာတရားနှင့် ဂရိဒဏ္ဍာရီ တွင် အိုလံပတ်တောင် နတ်ဘုရား (၁၂)ပါး ဆိုသည်မှာ ဂရိတို့ ကိုးကွယ်သော အဓိကနတ်ဘုရားအစုတစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်း (၁၂) ပါး၌ ဇုစ်၊ ဟဲရာ၊ ပိုဆိုက်ဒန်၊ ဒစ်မီးတာ၊ အသီးနာ၊ အပေါလို၊ အားတစ်မစ်၊ အဲရီးဇ်၊ ဟစ်ဖီးစတပ်စ်၊ အဲဖရာဒိုက်တီ၊ ဟားမီးဇ် နှင့် ဟက်စ်တီယာ (သို့) ဒိုင်ယာနိုက်ဆပ်စ် တို့ပါဝင်ကြသည်ဟု အများအားဖြင့် သတ်မှတ်ယူဆကြသည်။ အင်္ဂလိပ်စကားလုံး Olympians (အလင်းပီယန် - အိုလံပတ်တောင် နတ်ဘုရားများ) ဟုခေါ်ခြင်းမှာ ထိုနတ်များသည် အိုလံပတ်တောင် တွင် နေထိုင်ကြသောကြောင့်ဖြစ်သည်။