cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
မိန်းပန်ခေါ် ဆရာကောလီ
မိန်းပန်ခေါ် ဆရာကောလီ
ကျမ်းသုံးကျမ်း ရေး၍ သုံးကြိမ်ပေးပို့သည်။ ၎င်းကျမ်းကို ရှမ်းဘာသာ "ဆန်ကွမ်မိန်းပန်"ခေါ်သည်။ မိုးနဲစော်ဘွားသည် ဆရာကောလီ ပထမပေးပို့သော ဝိနည်းငါးကျမ်းကောက်နုတ်ချက်ကို ကြည့်ရှုပြီးနောက် ယွန်းဂိုဏ်းဆရာတော်များဘက်သို့ မလိုက်ဘဲ လောကီကျမ်းများကိုလည်း ယုံကြည်မှု မရှိတော့ဘဲ ဆရာကောလီကို သတိရလာသည်။ ထပ်မံပေးပို့သော ကျမ်း၂-ကျမ်းကိုပါ လေ့လာကြည့်ရှုပြီး ပညာဉာဏ်ထက်မြက်ပုံနှင့် ပါရမီ ထူ းချွန် ပု ံ များကိ ု ပါ သိ သောကြောင် ့ ဉာဏ် ပူ ဇော် ခငွေ (၁၀ဝ၀)တထောင် ချီ းမြှ င် ့ ပြီ း ဆရာကောလီမိုးနဲမြို့၌ ပြန်လည်နေထိုင်ပါရန် မေတ္တာရပ်ခံသည်။ စော်ဘွားကြီး မေတ္တာရပ်ခံသည်ကို ဝမ်းသာလှပါသည်။ သို့သော် မိုင်းကိုင်မြို့သူနှင့်အကြောင်းပါနေသောကြောင့် မိုးနဲသို့ မပြန်နိုင်ပါတော့ကြောင်း၊ စော်ဘွားကြီးသာ ဗုဒ္ဓသာသနာတော်ကု ိ သန် ့ ရှ င် းအောင် ဆောင် ရွ က် တော် မူ ပါရန် ပြန် ကြားစာ ဆက် လု ိ က် သည် ။ ဆရာကောလီ ပြုစုရေးသားသော ကျမ်းပေါင်း မြောက်မြားစွာအနက် အထူးထင်ရှားသောကျမ်းများမှာ...
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၇၂-ခု၊ ဆရာကောလီ အသက်(၆၃)နှစ်၊ မိုင်းကိုင်မြို့တွင် ကွယ်လွန် အနိစ္စရောက်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
မြန်မာ့ပုလဲ ထုတ်လုပ်​ရေးနှင့် ​ရောင်းဝယ်​ရေး လုပ်ငန်း
မြန်မာ့ပုလဲ ထုတ်လုပ်ရေးနှင့် ရောင်းဝယ်ရေး လုပ်ငန်း (Myanma Pearl Enterprise)သည် သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်ရှိ သတ္တုရေးရာအဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
မြန်မာနိုင်ငံတွင် မွေးပုလဲထုတ်လုပ်မှုလုပ်ငန်းကို ၁၉၅၄ ခုနှစ်၌ မြိတ်ကျွန်းစုတွင် စတင်ခဲ့ပြီး ဂျပန်နိုင်ငံ ကိုဘေးမြို့တွင် အခြေစိုက်သောSouth Sea Pearl Company နှင့် မြန်မာနိုင်ငံမှ ကော့သောင်း ရောင်းဝယ်ရေးဆင်ဒီကိတ်တို့ ဖက်စပ်ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၉၆၃ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ(၁၆)ရက်နေ့မှစ၍ ပြည်သူပိုင်သိမ်းယူခဲ့ပြီး ပြည်သူ့ပုလဲနှင့်ငါးလုပ်ငန်းအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းတာဝန် ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ပြည်သူ့ပုလဲနှင့်ငါးလုပ်ငန်း ကော်ပိုရေးရှင်းဟူသော အမည်ဖြင့် လယ်ယာနှင့်သစ်တောဝန်ကြီးဌာန ကွပ်ကဲမှုအောက်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် ပြည်သူ့ပုလဲနှင့်ရေလုပ်ငန်း ကော်ပိုရေးရှင်း အမည်ဖြင့် မွေးမြူရေးနှင့် ရေလုပ်ငန်း ဝန်ကြီးဌာန ကွပ်ကဲမှုအောက်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၈၆ ခုနှစ် တွင် သတ္တုတွင်းဝန်ကြီးဌာန ကွပ်ကဲမှုအောက်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ရပြီး ပုလဲမွေးမြူရေးနှင့် ထုတ်လုပ်ရေး ဌာနခွဲ အမည်ဖြင့် ဆားလုပ်ငန်းကော်ပိုရေးရှင်းနှင့် ပူးပေါင်း ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့ပုလဲရတနာ ကော်ပိုရေးရှင်းအဖြစ် ဖွဲ့စည်းပြီး သီးခြားရပ်တည်ခဲ့သည်။ (၁.၄.၈၉)ရက်နေ့တွင် မြန်မာ့ပုလဲထုတ်လုပ်ရေးနှင့် ရောင်းဝယ်ရေး လုပ်ငန်းအဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ပုလဲမွေးမြူရေးသာမက ရောင်းချရေးလုပ်ငန်းများကိုပါ ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။
ပုလဲမွေးမြူထုတ်လုပ်လျက်ရှိသောကျွန်းစခန်းများ
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုလဲမွေးမြူထုတ်လုပ်ခြင်းလုပ်ငန်းကို တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး အတွင်းတွင် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပြီး နိုင်ငံပိုင် ကျွန်းစခန်း(၁)ခု၊ ပြည်တွင်းဖက်စပ် ကုမ္ပဏီ(၆)ခု၏ ကျွန်းစခန်း(၇)ခုနှင့် ပြည်ပဖက်စပ်ကုမ္ပဏီ(၄)ခု၏ ကျွန်းစခန်း(၄)ခု စုစုပေါင်း ကျွန်းစခန်း(၁၂)ခုရှိသည်။ တည်ရှိရာဒေသ- တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ကော့သောင်းခရိုင်၊ ဘုတ်ပြင်းမြို့နယ် တည်ရှိရာဒေသ- တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ကော့သောင်းခရိုင်၊ ဘုတ်ပြင်းမြို့နယ် တည်ရှိရာဒေသ- တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ကော့သောင်းခရိုင်၊ ဘုတ်ပြင်းမြို့နယ် တည်ရှိရာဒေသ- တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ကော့သောင်းခရိုင်၊ ကော့သောင်းမြို့နယ် တည်ရှိရာဒေသ- တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၊ ကျွန်းစုမြို့နယ် တည်ရှိရာဒေသ- တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၊ ပုလောမြို့နယ် တည်ရှိရာဒေသ- တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ကော့သောင်းခရိုင်၊ ကော့သောင်းမြို့နယ် တည်ရှိရာဒေသ- တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၊ ကျွန်းစုမြို့နယ် တည်ရှိရာဒေသ- တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၊ ကျွန်းစုမြို့နယ် တည်ရှိရာဒေသ- တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၊ ကျွန်းစုမြို့နယ် တည်ရှိရာဒေသ- တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ကော့သောင်းခရိုင်၊ ကော့သောင်းမြို့နယ် တည်ရှိရာဒေသ- တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ကော့သောင်းခရိုင်၊ ကော့သောင်းမြို့နယ်ဝယ်ရေး လုပ်ငန်းမြန်မာ့ ပုလဲထုတ်လုပ်ရေးနှင့် ရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်း
သရေကုန်ဘောင်ရွာ၊ ရွာသစ်ကေ (ဂေါ်ဒူသာရ)
သရေကုန်ဘောင်ရွာ၊ ရွာသစ်ကေ (ဂေါ်ဒူသာရ)
ကာဒင်နယ် ရစ်ရှလျူး
ရစ်ရှလျူးမြို့စား အာမန်ဇန်းဒျူပလဲဆီးသည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ သမိုင်းတွင် အထူးထင်ရှားသော ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်ပေ သည်။ ဘုရင်ရှိလင့်ကစား ပြင်သစ်နိုင်ငံကို နှစ်ပေါင်း ၂ဝ နီးပါးမျှ တကယ်တမ်း အုပ်ချုပ်ခဲ့သူမှာ ရစ်ရှလျူးပင် ဖြစ် သည်။ ရစ်ရှလျူးသည် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ်ဖြင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံကို ဥရောပတိုက်တွင် ထိပ်တန်းနိုင်ငံအဖြစ်သို့ ပို့ဆောင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။ ရစ်ရှလျူးသည် သူကောင်းမျိုးထဲမှ ဆင်းသက်လာသူဖြစ်၍ ပါရစ်မြို့တွင် ၁၅၈၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ ၉ ရက်နေ့၌ ဖွားမြင် ၏။ ဘခင်မှာ အယူဝါဒရေး စစ်ပွဲများတွင် ထူးချွန်စွာ အမှု ထမ်းခဲ့သူဖြစ်၍ ပြင်သစ်ဘုရင် တတိယ ဟင်နရီက သူ၏သား အကြီးဆုံးအား လူစွန်ဂိုဏ်းအုပ်ရာထူး ချီးမြှင့်သည်။ သို့ရာတွင် သားကြီး နှစ်ဦးစလုံးက လက်မခံသဖြင့် တတိယသားဖြစ်သူ ရစ်ရှလျူးသည် လက်ခံလေသည်။ အာသက် ၂ဝ မျှသာ ရှိသော ရစ်ရှလျူးသည် ဂိုဏ်းအုပ်အဖြစ် တာဝန်ကျေပြွန်၏။ သို့သော် လည်း သူသည် ရာထူးတိုးတက်ရန် အခွင့်အရေးကို စောင့်မျှော် နေခဲ့သည်။
ရစ်ရှလျူးသည် ၁၆၁၄ ခုနှစ်တွင် သာသနာ့ဝန်ထမ်းများ ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ဥပဒေပြုလွှတ်တော်သို့ ရွေးကောက် တင်မြေ|ာက်ခြင်း ခံရသည်။ ၁၃ ဆက်မြောက် လူဝီဘုရင်၏ မယ်တော်ကလည်း ရစ်ရှလျူး၏ အစွမ်းအစကို သဘောကျ သဖြင့် ချီးမြှင့်မြေ|ာက်စားထားသည်။ သို့ရာတွင် လူဝီဘုရင်သည် မယ်တော်နှင့် ဂိုဏ်းအုပ်ရစ်ရှလျူးတို့က မိမိ၏ ထီးနန်းကို တစ်နေ့လုပ်ကြံမည်ဟု စိုးရိမ်ပြီးလျှင် နှစ်ဦးစလုံးကို ပြည်နှင် ဒဏ် ပေးလေသည်။ သို့သော်လည်း ရစ်ရှလျူး၏ ပါးနပ်လိမ္မာ မူကြောင့် မကြာမီ နန်းတော်၌ ပြန်၍ ခစားခွင့်ရသည်။ မယ်တော်လည်း နန်းတော်သို့ ပြန်ရောက်သည်။ ၁၆၂၂ ခုနှစ်တွင် ရစ်ရှလျူးသည် ကာဒင်နယ်အဖြစ် ခန့် အပ်ခြင်း ခံရ၏။ နှစ်နှစ်ကြာသောအခါ ဘုရင့်မယ်တော်၏ အကူအညီဖြင့် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီး ဖြစ်လာလေသည်။ ကာဒင် နယ် ရစ်ရှလျူးသည် ထိုအချိန်မှ အစပြု၍ အနိစ္စရောက်သည့် အချိန်အထိ ပြင်သစ်အစိုးရကို ဦးစီးခေါင်းဆောင်ခဲ့သည်။ သူ၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ တစ်နိုင်ငံလုံးက ဘုရင့်အာဏာကို ရိုသေ လေးစားလာကြရန် ဖြစ်၏။ ထိုကြောင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင် ဩဇာ လွှမ်းမိုးနေသော သူကောင်းမျိုးကို နှိမ်နင်းရမည်ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ဘုရင့်အာဏာကို ဖြိုဖျက်ရန် ကြိုးစားနေကြသော ပရို တက်စတန့် ဂိုဏ်းဝင် ဟျူးဂျနိုးတို့၏ရန်ကိုလည်း တွန်းလှန် ကာကွယ်ရမည် ဖြစ်လေသည်။
ဦးစွာ၌ ရစ်ရှလျူးသည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံနှင့် သင့်တင့်အောင် စီမံ၏။ ထိုနောက် ဟျူးဂျနိုးတို့၏ ခြေကုပ်ခံတပ်ဖြစ်သော လာရိုရှဲမြို့ကို ကိုယ်တိုင်ဦးစီး၍ တိုက်ခိုက်သည်။ မြို့ကို တစ်နှစ် ကျော်မျှ ဝိုင်းဝန်းလုပ်ကြံပြီးနောက် ၁၆၂၉ ခုနှစ်တွင် ဟျူးဂျနိုး တို့ အညံ့ခံရလေသည်။ ရစ်ရှလျူးသည် ဟျူးဂျနိုးတို့၏ နိုင်ငံ ရေးအရ လွတ်လပ်ခွင့်ကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းလိုက်သော်လည်း လွတ်လပ်စွာ ကိုးကွယ်ခွင့်ကိုမူ ပေးမြဲပေးထားသည်။ ထိုကြောင့် နောင်နိုင်ငံခြားနှင့် စစ်ဖြစ်ရသောအခါ ဟျူးဂျနိုးတို့သည် ပြင်သစ်အစိုးရဘက်မှ ပါဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။ ဟျူးဂျနိုးတို့၏ရန် အေးပြီးနောက် သူကောင်းမျိုးကို ဆက်၍ နှိမ်နင်းရသည်။ သူကောင်းမျိုးတို့သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ နေရာအနှံ့အပြားတွင် ရဲတိုက်ကြီးများဖြင့် အခိုင်အခံ့ နေထိုင် ကြသဖြင့် ယင်းတို့ကို နှိမ်နင်းရသော ကိစ္စမှာ မလွယ်ချေ။ သို့သော် ၁၆၂၆ ခုနှစ်တွင် ရစ်ရှလျူးသည် နိုင်ငံကာကွယ် ရေးအတွက် မလိုသော ရဲတိုက်များကို ဖျက်ဆီးပစ်ရန် အမိန့် တော်ပြန်တမ်း တစ်ရပ်ကို ထုတ်ပြန်လိုက်လေသည်။ ထိုကြောင့် ယခုအခါ ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင် ရှေးဟောင်းရဲတိုက်ပျက်များကို တွေ့နိုင်သည်။ ရစ်ရှလျူး၏ တန်ခိုးအာဏာကြီးမားလာသည် နှင့်အမျှ မလိုမုန်းတီးသူလည်း များလာ၏။ သူ၏ရည်မှန်းချက် ကို ပေါက်မြောက်အောင် ဆောင်ရွက်ရာ၌ အဆီးအတား အနှောက်အရှက် ရှိသမျှကို အထောက်အညှာမရှိဘဲ သုတ်သင် ဖယ်ရှား၏။
ကာဒင်နယ် ရစ်ရှလျူးအတွက် အရေးအကြီးဆုံး ပန်းတိုင် မှာကား ပြင်သစ်နိုင်ငံကို ဥရောပတိုက်တွင် ထိပ်တန်းနိုင်ငံ အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိစေခြင်းပင် ဖြစ်၏။ ရစ်ရှလျူး တန်ခိုးကြီး လာချိန်တွင် ဥရောပတိုက်၌ နှစ်ပေါင်းသုံးဆယ်စစ်ပွဲ ဖြစ်ပွား လျက် ရှိသည်။ ရစ်ရှလျူးသည် ထိုစစ်ပွဲတွင် မိမိနိုင်ငံအတွက် အကျိုးရှိမည့် အခွင့်အရေးကို မြင် လာလေသည်။ ထိုကြောင့် ဩစတြီးယားနိုင်ငံ၏ တန်ခိုး အာဏာကို ချိုးနှိမ်ရန်အတွက် ဂျာမန်ပရိုတက်စတန့်တို့အား အကူအညီပေးသည်။ ရှေးဦးစွာ ဂျာမန်ပရိုတက် စတန့်တို၏ မဟာမိတ်ဖြစ်သော ဆွီဒင်ဘုရင် ဂပ်စတားဗပ် အဒေါဖပ်အား ငွေကြေးထောက်ပံ့သည်။ ၁၆၃ဝ ခုနှစ်တွင် နှစ်သုံးဆယ်စစ်ပွဲ အတွက် စစ်ပြေငြိမ်းရေးစာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုကြသောအခါ ပြင်သစ်နိုင်ငံသည် ဥရောပတိုက်၌ အင်အားကြီးသော နိုင်ငံ အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိနေပြီ ဖြစ်၏။ ၁၆၃၁ ခုနှစ်တွင် ရစ်ရှလျူးသည် မြို့စားဘွဲ့ကို ရရှိသည်။ သို့ရာတွင် နှစ်သုံးဆယ်စစ်ပွဲမပြီးဆုံးသေးမီ ၁၆၄၂ ခုနှစ် ဒီဇင် ဘာလ ၄ ရက်နေ့၌ ကွယ်လွန်လေသည်။ ကာဒင်နယ်ရစ်ရှလျူး ၏ နေရာတွင် မာဇရင်က ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဆက်ခံသည်။
ရစ်ရှလျူးသည် ကျန်းမာရေး၌ ချို့တဲ့သူ ဖြစ်သော်ငြား လည်း မင်းညီမင်းသားဟန်ပေါက်၍ စိတ်ပြင်းပြသဖြင့် ဘုရင် နှင့်တကွ တိုင်းသူပြည်သားအများတို့က လေးစားကြသည်။ မိမိ၏နိုင်ငံ ကောင်းစားရေးကို အထူးပင် ကြိုးစားခဲ့သူ ဖြစ်ပေ သည်။ ရစ်ရှလျူးသည် စာပေဘက်၌လည်း နှံ့စပ်သဖြင့် စာရေး ဆရာ အကျော်အမော်တို့ကို ခြီးမြေ|ာက်အားပေးသည်။ ဆော်ဗန်း တက္ကသိုလ် အဆောက်အအုံများကို အသစ်ဆောက်လုပ်၍ အထောက်အပံ့များစွာ ပေးလှူခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ၁၆၃၅ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ် ပညာတံခွန်အသင်းကို တည်ထောင်ခဲ့လေ သည်။
နေ
နေ (Sun) သည် ကျွန်ုပ်တို့နေထိုင်ရာ နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းတွင် ရှိသော ကြယ် ဖြစ်သည်။ နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ ဂြိုဟ်များသည် နေကို ဂြိုဟ်ပတ်လမ်းကြောင်းများအတိုင်း လှည့်ပတ်၍ သွားနေကြသည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ နေကို နေ့အခါတွင် ကောင်းကင်ယံတွင် မြင်နိုင်သည်။ နေသည် ကြီးမားသော အဝါရောင်ဘောလုံးကြီး တစ်ခုပမာပင်ဖြစ်သည်။
အမှန်စင်စစ်တွင် နေသည် မရပ်မနား ပေါက်ကွဲနေသော ဧရာမဘောလုံးကြီး တစ်ခုသာလျှင်ဖြစ်သည်။ ထိုပေါက်ကွဲမှုများမှ စွမ်းအင်အမြောက်အမြားကို ထုတ်လွှတ်သည်။ နေသည် ကမ္ဘာမှ အလွန်ပင်ကွာဝေးသော်လည်း လူသားတို့အနေဖြင့် ထိုစွမ်းအင်ကို ခံစားသိရှိနိုင်သည်။ နေသည် အလွန်တောက်ပသဖြင့် ကြည့်ရုံမျှနှင့်ပင် မျက်စိကို ကျိန်းစပ်နာကျင်စေသည်။ နေမှ အလင်းရောင်၊ အပူဓာတ်နှင့် နေလှိုင်းများ (solar wind) ကို ထုတ်လုပ်သည်။ နေလှိုင်းများသည် လေထု၏ အပြင်ဘက်မှ ကမ္ဘာကို လှည့်ပတ်သွားနေကြသည်။ နေလှိုင်းများကို နေမှလွင့်ပျံ့ထွက်လာသော သေးငယ်သော အမှုန်အမွှားကလေးများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ နေသည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ သက်ရှိများအတွက် အဓိက စွမ်းအင်အရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာပေါ်ရှိသက်ရှိအားလုံးတို့တွင် နေမှလာသော အလင်းရောင်နှင့် စွမ်းအင်တို့ကို လိုအပ်သည်။ ဂြိုဟ်တို့သည် နေ၏ရောင်ခြည်ကို စွမ်းအင်အဖြစ်သုံး၍ ဖွံ့ဖြိုးလာကြသည်။ အပင်များနှင့် သစ်ရွက်များတွင် အစိမ်းရောင်ရှိသည့် ကလိုရိုပလတ်စ်များဖြင့် နေရောင်ခြည်ကို အသုံးချကာ ဖိုတိုဆန်းသစ်စစ်ခေါ် နည်းလမ်းဖြင့် အစာချက်လုပ်ကြသည်။
နေ၏ အလယ်ဗဟိုတွင်ရှိသော ဗဟိုထုတွင် လွန်စွာပြင်းထန်သော အပူချိန်နှင့် ဖိအားတို့သည် ဟိုက်ဒရိုဂျင်ဓာတ်ငွေ့များကို ဟီလီယမ်ဓာတ်ငွေ့အဖြစ် ပြောင်းလဲပေးပြီး မြောက်မြားလှစွာသော စွမ်းအင်များကို ထုတ်လွှတ်သည်။ ထိုသို့ဖြစ်ခြင်းကို nuclear fusion ဟုခေါ်သည်။ နေတွင် အများဆုံးပါဝင်သည့် ဒြပ်ထုမှာ ဟိုက်ဒရိုဂျင်ဖြစ်ကာ ကျန်သည်မှာ ဟီလီယမ်ဖြစ်သည်။ လေးလံသောဒြပ်များဖြစ်ကြသည့် အောက်ဆီဂျင် ကာဗွန် နီယွန်နှင့် အိုင်းယွန်းတို အနည်းငယ် ပါဝင်သည်။ အချင်းသည် ၆၉၅,၀၀၀ ကီလိုမီတာခန့် (၄၃၂,၀၀၀ မိုင်) ရှိ၍ နှိုင်းယှဉ်လျှင် ကမ္ဘာ့အချင်းထက် ၁၀၉ ဆ ရှိသည်။ နေသည် နေအဖွဲ့အစည်း၏ ၉၉.၈၆ ရာခိုင်နှုန်းသော ထုထည်ရှိကာ ကမ္ဘာထက် အဆပေါင်း ၃၃၀၀၀၀ ခန့်ထုထည် ကြီးမားသည်။
လူတို့သည် အန္တရာယ်မဖြစ်စေရန် အထူးပြုလုပ်ထားသော မျက်မှန် (lens) များကို သုံး၍ နေကိုကြည့်နိုင်သည်။ ထိုသို့ကြည့်သောအခါ တွင် နေ၏မျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် မည်းနက်သော အစက်အပျောက်များကို တခါတရံတွင် မြင်ရတတ်သည်။ ထို အစက်အပျောက်များကို ဆန်းစပေါ့ (sunspot) ဟုခေါ်သည်။ ဆန်းစပေါ့ များ၏အရေအတွက်သည် တဖြည်းဖြည်းများလာပြီးနောက် ၁၁ နှစ်တာကာလအတွင်း တဖြည်းဖြည်း ပြန်လည်၍နည်းသွားလေ့ရှိသည်။ ထိုအဖြစ်အပျက်မှာ ၁၁ နှစ်လျှင်တစ်ခါ ဖြစ်ပျက်နေပြီး ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ရာသီဥတု နှင့် အီလက်ထရွန်းနစ်ပစ္စည်းတို့ကို အကျိုးသက်ရောက်မှုများ ဖြစ်စေသည်။
နေ၏ကံကြမ္မာ
သို့သော် လေ့လာမှုအသစ်များတွင်မူ ဆွဲငင်မှု၏ ဒုတိယအား (tidal forces) များကြောင့် နေ၏ပမာဏ ကြီးထွားမလာခင်အချိန်ကပင် ဒြပ်ထုလျော့ကျသွားသော်လည်း ကမ္ဘာသည် ပျောက်ကွယ် သွားလိမ့်မည် ဖြစ်သည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ နေသည် ပင်မ အစီအစဉ် အတွင်းရှိကြယ် ဟုခေါ်သည့် ကြယ်အများစုတို့နှင့် တူညီသော ပုံသဏ္ဌန် အဖြစ် ဆက်လက်ရှိနေစေကာမူ ကမ္ဘာ၏ လေထုနှင့် ရေထုတို့သည် ပျောက်ပျက်သွားလိမ့်မည်ဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင်နေသည် ကြယ်ဖြူပု (white dwarf) အဖြစ်ကျုံ့ဝင်သွားမည်ဖြစ်ပြီး နောက်ဆုံးတွင် ကြယ်ပုနက် (black dwarf) အဖြစ် မှေးမှိန်သွားမည်ဖြစ်သည်။ နေနှင့် အနီးဆုံးကြယ်မှာ ပရိုဆီမာ စင်တောရိဖြစ်သည်။
ကျမ်းကိုး
ကဏ္ဍ:နေ
ကဏ္ဍ:အလင်း ပင်ရင်းများ
ပင်လွမ်းဘွမ်ရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ပင်လွမ်းဘွမ်ရွာ(Pinlumbum)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ပင်လွမ်းဘွမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၈၅၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အုပ်ရှစ်ကြီးရွာ၊ ငါးကျီးထူ
အုပ်ရှစ်ကြီးရွာ၊ ငါးကျီးထူ
နောင်ပိန်ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
နောင်ပိန်ရွာ (Nawngping)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ဟိုနားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၅၆၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုနားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၇၆ ဦး၊ မ ၁၆၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၇၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မူရာဆာကီ ရှီကီဘူ
မူရာဆာကီ ရှီကီဘူ(၉၇၃-၁၀၁၄)
မူရာဆာကီ ရှီကီဘူ (၉၇၃-၁၀၁၄) သည် ဂျပန် စာရေးဆရာ သူမရေးသားခဲ့သောစာအုပ်များမှာ ဂန်းဂျိပုံပြင်များလက်။ ကျိုတိုမြို့ မွေးဖွားခဲ့ပါတယ်။
တောဆယ်ရွာ၊ ဒေါဝါး
တောဆယ်ရွာ၊ ဒေါဝါး
အိုင်ကြီး ခုနှစ်အိုင်
အိုင်ကြီး ခုနှစ်အိုင်ဆိုသည်မှာ နှစ်ပေါင်း သိန်း သောင်းကျော်က ပိဋကစာပေ၌ ထင်ရှား၍ ဟိမဝန္တာအနီး၌ရှိသော အိုင်ကြီးများဖြစ်သည်။ ထိုအိုင်ကြီးတို့သည် အသီးသီး ယူဇနာငါးဆယ်စီ နက်ကုန်၍ ယူဇနာငါးဆယ်စီ အလျားအနံ ပြန့်ကျယ်ကြကုန်၏။ အဝန်းအဝိုင်းပတ်လည်အားဖြင့် ယူဇနာတစ်ရာ့ငါးဆယ်စီရှိကြကုန်၏။
ခရီးသွား နှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အလှမယ်နှင့်အလှမောင်
ခရီးသွားနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အလှမယ်နှင့်အလှမောင်
The following is a list of all ခရီးသွားနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အလှမယ်နှင့်အလှမောင် from the founding of each pageant until now.
ကဏ္ဍ:အလှမယ်ပြိုင်ပွဲများ
ယောင်ဆန်းရွာ၊ မန်ကွေ့လုံ
ယောင်ဆန်းရွာ (Yawngsang)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ မန်ကွေ့လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၈၆၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မီခေး ပရိုခိုရော့ဗ်
သူသည် မော်စကို ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ အင်စတီကျုဒ်မှ ဘွဲ့ရပြီးနောက် ဘဏ္ဍာရေးဌာန တွင်အလုပ်လုပ်ရင်း အဖိုးတန် သတ္ထုများနှင့် ပတ်သတ်သော ရုရှား၏ထိပ်တန်း စက်မှုလုပ်ငန်းရှင် ဖြစ်ရန်ကြိုးစားခဲ့သည်။ နိုရီးလ် နစ်ကယ် ကို သူစီမံခန့်ခွဲစဉ်က ထိုကုမ္ပဏီသည် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး နစ်ကယ်(Nickel) နှင့် ပယ်လဒီယံ(Palladium) ထုတ်လုပ်သူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ယခုအခါတွင် သူသည် ပေါ်လီယက်စ် ဂိုးလ်ဒ်- Polyus Gold (ရုရှား၏ အကြီးဆုံး ရွှေထုတ်လုပ်မှုလုပ်ငန်း) ၏ နာယက နှင့် အိုနက်စ်စင်မ် အဖွဲ့ (ONEXIM Group)၏ ဥက္ကဋ္ဌတို့ ဖြစ်လာသည်။ သူသည် ရုရှားနိုင်ငံ၏ ဒုတိယမြောက်အချမ်းသာဆုံးဖြစ်သည်။ ဖော့ဘ်စ်မဂ္ဂဇင်းအရ သူသည် ၃၉ ယောက်မြောက် ကမ္ဘာ့အချမ်းသာဆုံးဖြစ်ပြီး ဒေါ်လာ ၁၃.၄ ဘီလျံခန့် ပိုင်ဆိုင်သည်။
အလုပ်အကိုင်
၁၉၈၉ခုနှစ်တွင်ပရိုခိုရော့ဗ်သည် ရုရှားနိုင်ငံအစိုးရပိုင်ကျောင်းဖြစ်သော စီးပွားရေးတက္ကသိုလ်(ထိုစဉ်က မော်စကိုစီးပွားရေးတက္ကသိုလ်ဟုခေါ်တွင်) မှ ဂုဏ်ထူးဖြင့်အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၉ခုနှစ်မှ ၁၉၉၂ခုနှစ်အထိ နိုင်ငံတကာအီကိုနော်မစ်ကော်ပိုရေးရှင်းဘဏ် (International Bank for Economic Cooperation)၏ စီမံခန့်ခွဲရေးရာထူးတစ်ခုတွင် အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။များမကြာမီပင် နိုင်ငံတကာဘဏ္ဍာရေးကုမ္ပဏီ( the International Finance Company) ၏ စီမံခန့်ခွဲရေး ဘုတ်အဖွဲ့ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အသက် ၂၈နှစ်အရွယ် ၁၉၉၃ခုနှစ်၊ ကွန်မြူနစ်ဝါဒကျဆုံးချိန်တွင် ရုရှားနိုင်ငံ၌ အစိုးရပိုင်စက်မှုလုပ်ငန်းများကို ပုဂ္ဂလိကပိုင်အဖြစ်အကြီးအကျယ်ပြောင်းလဲနေချိန်တွင် အိုနက်စ်စင်မ်ဘဏ်(ထိုဘဏ်တွင်ဘုတ် အဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်ခဲ့ဖူး)မှနော်ရယ် နစ်ကယ်အား ဝယ်ယူခြင်းကို ဗလာဒီမာ ပိုတန်းနင်နှင့်အတူ ကူညီ ပေးခဲ့သည်။
နော်ရယ် နစ်ကယ်လ်
ပရိုခိုရော့ဗ် သည် ရေခဲခွဲသင်္ဘောများ၏ အကူအညီ မလိုသည့် Finnish ဖင်းနစ်ရှ် ကုန်တင်သင်္ဘောများကို တီထွင်ရာတွင် ရင်းနှီး မြှုပ်နှံခဲ့သည်။ နော်ရယ် နစ်ကယ်ကုမ္ပဏီသည် ဆိုက်ဗေးရီးယန်းမြို့တွင်လည်း ထိုနာမည်နှင့်ပင် ရုံးချုပ်ဖွင့်ထားသည်။ အခြေအနေတွင်ရှိရာ ပရိုခိုရော့ဗ်သည် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ညစ်ညမ်းမှုထိန်းသိမ်းရေးတွင် အလုံးအရင်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခဲ့သည်။ ရုရှား၏အကြီးဆုံးရွှေထုတ်လုပ်သည့် ကုမ္ပဏီဖြစ်သည့် ပိုလီယက်စ်ဂိုးလ်ဒ်နှင့် ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ရန် နော်ရယ် နစ်ကယ် ရွှေတူးဖော်ရေးမှရရှိသော အကျိုးအမြတ် ဒေါ်လာ ၈.၅သန်းကို ရင်းနှီးခဲ့သည်။ သူသည် ပိုလီယက်စ်ဂိုးလ်ဒ်ဘုတ်အဖွဲ့၏ နာယကတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၇ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပရိုခိုရော့ဗ်သည် နော်ရယ် ၏စီအီးအိုအဖြစ်မှနုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ သူနှင့် ကြာရှည်လက်တွဲခဲ့သော လုပ်ငန်းဖော် ဗလဒီမာပိုတနင်နှင့် ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ခွဲဝေတော့မည် ဟုကြေညာ ခဲ့သည်။ နှစ်ဦးပိုင် Interros အင်ထရိုစ် ကုမ္ပဏီအုပ်စုကြီးမှ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ခွဲဝေရာတွင် ကာလရှည်ကြာစွာ ညှိနှိုင်းမှုများပြုလုပ် ခဲ့ရသည်။
ထိုသို့ပြုလုပ်ခဲ့ရာတွင် ၂၀၀၉ခုနှစ်တွင် နှစ်ဦးပိုင်အဖြစ် JSC open investments (ဂျေအက်စ်စီ လွတ်လပ်စွာရင်းနှီးမြှုပ်နှံခွင့်ပြုထားသော ဖွံ့ဖြိုးရေးကုမ္ပဏီ) တစ်ခုသာ ဝေခွဲကျန်တော့သည်။မော်စကို၏ မတည်ငြိမ်သည့် အိမ်ခြံမြေဈေးကွက်တွင် ထိုကုမ္ပဏီ၏ တန်ဖိုးကို သတ်မှတ်ရန် ခက်ခဲသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ONEXIM Group
၂၀၀၇ခုနှစ်မေလတွင် အင်တရိုစ်ကို စွန့်ခွာရန်ဆုံးဖြစ်ချက်ချပြီးနောက် အိုနက်(စ်)စင်မ် ဂရု(ပ်) တွင် ဒေါ်လာ ၁၇ဘီလျံတန်ဖိုးရှိသော ပုဂ္ဂလိက ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု လုပ်ခဲ့သည်။ အင်ထရိုစ် နှင့်လမ်းခွဲလိုက်သောအခါ အခြားကုမ္ပဏီများသည် ဘက်သို့သူ၏စိတ်ဝင်စားမှုကို ခံခဲ့ရသည်။ထို့ကြောင့် အိုနက်စ်စင်မ်မှလည်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ပုံစံကို ပြောင်းခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ခုနှစ် ဧပြီလတွင် ပရိုခိုရော့ဗ်သည် သူ့ပိုင်ဆိုင်မှုများထဲတွင် တန်ဖိုးအရှိဆုံးဖြစ်သော နော်ရယ် နစ်ကယ်ကုမ္ပဏီ၏ ၂၅%အပါအဝင် ရှယ်ယာ၂ခုကို ဘီလျံနာ တစ်ဦးဖြစ်သူ အိုလက်ဂ် ဒါရီပါစကာမှထိန်းချုပ်ထားသော အခြားသတ္ထုတူးဖော်ရေး ကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သည့် ယူနိုက်တက် ကုမ္ပဏီ RUSAL သို့ ရောင်းချခဲ့သည်။ ထိုပိုင်ဆိုင်မှုများကို ငွေသားဒေါ်လာ ၅ ဘီလျံတန်ဖိုးရှိသော ရူဆယ်လ်စတော့၁၄%နှင့်လက်ငင်း လဲလှယ်ခဲ့ပြီး ဒေါ်လာ ၂ဘီလျံ ထပ်မံပေးချေရန် သဘောတူညီမှုရရှိခဲ့သည်။ ထိုသို့ပြုလုပ်လိုက်ခြင်းက ပရိုဟော့ဗ်ကို ကြီးကျယ်သော အောင်မြင်မှုဆီသို့ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ သူရှယ်ယာများကို ရောင်းချပြီးနောက် ၃လခန့်အကြာတွင်ရုရှားကုမ္ပဏီအများစု၏တန်ဖိုးကို ထက်ဝက်ခန့် လျော့ကျစေခဲ့သော စံချိန်တင်စတော့ဈေးကွက်ပြိုလဲမှု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ရာ နော်ရယ်ကုမ္ပဏီလည်း တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်ခဲ့သည်။
ပရိုခိုရော့ဗ် သည် ယင်းအကြပ်အတည်းတွင် အချိန်မီငွေကြေးစိုက်ထုတ် ဖြေရှင်းပေးနိုင်သည့် အလွန့်အလွန်ရှားပါးသည့် လုပ်ငန်းရှင်များထဲတွင် တစ်ယောက်အနေဖြင့် ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၎င်း၏ကျန်ရှိနေသေးသော အခြားသော ကုမ်ပဏီများမှ လုပ်ငန်းများ( ရူဆဲလ်နှင့် အခြားရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုများ အပါအဝင် ) ၏တန်ဖိုးမှာထိုးကျ နေသောကြောင့် ၎င်း၏ကြွယ်ဝချမ်းသာမှုများကို ထိခိုက်စေခဲ့သည်။ ရူဆဲလ်မှပေးရန် ကျန်နေသော အရစ်ကျငွေကိုလည်း ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့ရသည်။
၂၀၀၈ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ရုရှားနိုင်ငံ၏ အဓိက ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဘဏ်ကြီးဖြစ်သော ရန်းနာ့ဆန့်စ် ထံမှ ၅၀%သော ချေးငွေကို ရရှိခဲ့သည်။ သတင်းများအရထိုဘဏ်သည် ငွေသားလက်ငင်းပေးချေနိုင်ရန် အခက်အခဲများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်ဟုလည်း ဆိုကြသည်။ အိုနက်စ်စင်မ်သည် အသေးစားဘဏ်လုပ်ငန်း တစ်ခုကိုလည်း ဝယ်ယူခဲ့ပြီးနောက် ပရိုခိုရော့ဗ် ၉၀ခုနှစ်များက အလုပ်လုပ်ခဲ့သောဘဏ်ကို အမှတ်ရသောအားဖြင့် အိုင်အက်ဖ်စီ (IFC) ဟု နာမည်ပြောင်းခဲ့သည်။ အိုနက်စ်စင်မ်ဂရု(ပ်)၏ဌာနခွဲတစ်ခုသည် နာနိုတက္ကနိုလိုဂျီ အဆင့်မြင့်နည်းပညာစီမံကိန်းဖြစ်သည့် ဝှိုက် အယ်လ်အီးဒီများကို ပစ်မှတ်ထားရင်းနှီးမြှုပ်နှံခဲ့သည်။ ထိုစီမံကိန်းများမှ စွမ်းအင်ထုတ်လုပ်ခြင်း နှင့် ဆေးပညာရပ်သုံးပစ္စည်းများထုတ်လုပ်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် အလွန်သေးငယ်သော ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက် ပုံရှိသော အရာများထုတ်လုပ်ခြင်း ကိုအဓိက ဖွံ့ဖြိုးအောင်လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။
ထိုစီမံကိန်း အောင်မြင်မှုကြောင့် ၂၀၀၈ခုနှစ်တွင် အိုနက်စ်စင်မ်မှ အော့ပ်တာဂန်(Optagan) ကိုဝယ်ယူခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ခုနှစ် ဇွန်လတွင် နာနိုတက္ကနိုလိုဂျီ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ဝန်ကြီးချုပ် မီခေး ဖရက်ဒ်ကော့ဗ် (Prime Minister Mikhail Fradkov) က နာနိုနည်းပညာဝန်ကြီးဌာနကို အဖွဲ့ဝင် ၁၅ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ပရိုခိုရော့ဗ် သည် အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဥက္ကဋ္ဌမှာ လက်ထောက်ဝန်ကြီးချုပ် ဆာဂီအိုင်ဗန်နော့ဗ် ဖြစ်သည်။ အခြားနာမည်ကြီးသော ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်မှုတစ်ခုမှာ JV! ဂျေဗွီ မီဒီယာအဖွဲ့နှင့် ဖြစ်သည်။
ထိုမီဒီယာကို ဦးဆောင်သူနှင့် တည်ထောင်သူမှာ ကွန်မာဆန့် ဗလာဒီမာ ယက်ကော့ဗ်လက်ဗ် (Kommersant Vladimir Yakovlev) ဖြစ်ပြီး ထိုမီဒီယာမှ အောင်မြင်ကျော်ကြားသောလူချမ်းသာ အသိုင်းအဝိုင်း(ကိန်းကြီးခန်းကြီးနိုင်သူများနှင့် ရုရှားစွန့်ဦးတီထွင်သူများကိုဆိုလို) ကိုသာ ပစ်မှတ်ထားသည့် ဈေးနှုန်းမြင့် မဂ္ဂဇင်းနှစ်စောင်ကို ထုတ်စေခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် အာဘီစီ အင်ဖော်မေးရှင်း စစ်(စ်)စတမ်(စ)ရှယ်ယာဝင်များမှ အိုနက်စ်စင်ဂရု(ပ)ရှိပရိုခိုရော့ဗ်ထံသို့ ကုမ္ပဏီ၏နောက်ဆုံးထုတ်လုပ်လိုက်သော အစုရှယ်ယာသစ်များ၏ ၅၁%ကို ဒေါ်လာ သန်း၈၀(တဝက်တိတိကို အာဘီစီမှ အကြွေးဆပ်ရမည်ဖြစ်သည်)ဖြင့် ရောင်းချရန် သဘောတူညီမှုရခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် အပြီးသတ်စာချုပ်ချုပ်ဆို နိုင်ခဲ့သည်။
ပရိုခိုရော့ဗ်သည် သတ္ထုတူးဖော်ရေးနှင့် သတ္ထုဗေဒလုပ်ငန်းများ(ပေါ်လီယက်စ်ဂိုလ်းဒ်၊ ရပ်(စ်)ဆဲလ် အစုစပ်ရှယ်ယာဝင်)၊ ဘဏ်လုပ်ငန်းနှင့် ငွေကြေးဆိုင်ရာဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများ (အိုင်အက်ဖ်စီဘဏ်၊ ဆိုဂလက်စီ(Soglassye) အာမခံကုမ္ပဏီ၊ ရန်းနာ့ဆန့်စ်၏၅၀%)၊ ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများ (ကွာဒရာ၏ ရှယ်ယာဝင်)၊ နာနိုနည်းပညာ၊ မီဒီယာလုပ်ငန်း(ဂျေဗွီ) နှင့် အိမ်ခြံမြေဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများ (အလွတ်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ) စသည့်စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများတွင် စိတ်ဝင်စားပြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
အားကစားနှင့် ထောက်ပံ့ခဲ့မှုများ
ထိုအသင်းအတွက် အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်းပေါင်း၂၅၀ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမည်ဖြစ်ရာ ပထမဆုံး မြောက်အမေရိကားနိုင်ငံသားမဟုတ်သူ အရပ်အရှည်ဆုံး(၆ပေ၈လက်မ) အန်ဘီအေ အသင်းပိုင်ရှင် ဖြစ်လာသည်။ ၂၀၁၀ခုနှစ် မေလ ၁၁ရက်နေ့တွင် နက်စ်ကို ပရိုခိုရော့ဗ်မှ ဝယ်ယူပြီးဖြစ်ကြောင်း အန်ဘီအေမှ ကြေညာခဲ့သည်။ ပရိုခိုရော့ဗ်သည် အသင်း၏အဓိကပိုင်ရှင် ဖြစ်လာပြီး ရှယ်ယာ ၈၀%ကိုပိုင်ဆိုင်သည်။ နက်စ်၏ အားကစားကွင်းသစ်ဖြစ်သော ဘာကလေ(စ)စင်တာ၏ ၄၅%ကိုလည်းပိုင်ဆိုင်သူ ဖြစ်လာသည်။
အငြင်းပွားဖွယ်ရာကိစ္စများ
၂၀၀၇ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ရုရှားသူဌေးတစ်စုနှင့်ပြင်သစ်တောင်တန်းရှိ ကွက်ချီဗဲလ်အပန်းဖြေစခန်း၌ ခရစ်စမတ်ပါတီကျင်းပရာတွင် ပြည့်တန်ဆာများကို စီစဉ်ပေးခဲ့သည်ဟူသော စွဲချက်ဖြင့် ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ ရသည်။ ၄ရက်ကြာပြီးနောက်တွင်မူ စွဲချက်အတင်မခံရပဲ ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင်မူ စွဲချက်မှ တရားဝင်ကင်းရှင်းခွင့်ရပြီး တရားရုံးမှ ထိုစွဲချက်ကို ပယ်ဖျက်ပေးခဲ့သည်။ သူ၏ ဘလော့တွင်မူ ပြင်သစ်အာဏာပိုင်များမှ တောင်းပန်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။
၂၀၁၀ခုနှစ် မတ်လဆန်းထုတ် သတင်းစာများတွင် ပရိုခိုရော့ဗ် ၂၀၀၈ခုနှစ်ကတည်းကဒေါ်လာ သန်းပေါင်း ၃၆၀တန်ဖိုးရှိ ပြင်သစ်နိုင်ငံ ရီဗဲရားရှိ ဗီလာ လီယိုပိုလ်ဒါ ကိုဝယ်ယူရန် ပေးထားသော စရံငွေ ဒေါ်လာ ၃၆သန်းကို လက်လွှတ်ဆုံးရှုံးရန် ဖိအားပေးခံရသည် ဟူသော သတင်းများကို သတင်း ခေါင်းစီးများ အဖြစ်ဖော်ပြကြသည်။ ပြင်သစ်နိုင်ငံ အိမ်ခြံမြေဥပဒေအရ ပမာဏစာချုပ်ချူပ်ဆိုပြီးလျှင် စရံငွေကို သတ်မှတ်ရက် ရ ရက်အတွင်း၌သာ ပြန်လည်ထုတ်ယူခွင့် ရှိရာပြင်သစ်နိုင်ငံ နီးစ် တရားရုံးမှ စရံငွေ ဒေါ်လာ ၃၆သန်းနှင့် အတိုး ဒေါ်လာ၁သန်းကို ဗီလာပိုင်ရှင်ဖြစ်သူ ကွယ်လွန်သူ ဘီလျံနာ အက်ဒ်မွန်ဆာဖရာ၏ ဇနီး အသက်ရ၁နှစ် အရွယ်ရှိ လော်ရာ ဆာဖရာကို ပိုင်ဆိုင်ခွင့်ပေးသည် ဟု အမိန့်ချမှတ်ခဲ့သည်။
ရရှိခဲ့သောဂုဏ်ပြုဆုများ
၂၀၀၆ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် the Order of Friendship ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။ ထိုဆုကို ရုရှားနိုင်ငံသမ္မတ ဗလာဒီမာ ပူတင်မှ ကိုယ်တိုင်လက်မှတ်ရေးထိုး၍ ပေးအပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ရုရှားနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးဦးမော့လာစေရန် အရေးပါသော ကူညီထောက်ပံ့မှုများပေးခဲ့သူဖြစ်သော ကြောင့်ထိုဆုဖြင့် ဂုဏ်ပြုခံရခြင်းဖြစ်သည်။
မလွန်မင်းသား
မလွန်မင်းသား သည် မင်းတုန်းမင်း၏ ပထမ မြောက်ဆောင်တော် မိဘုရား (ဘွဲ့အမည် - ပဘာဒေဝီ) ၏ သားတော်အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ပဘာဒေဝီ၏ သားတော်သမီးတော်များမှာ မြင်ကွန်း မြင်းခုန်တိုင် အရေးအခင်းတွင် ကနောင်မင်းသား လုပ်ကြံခံရပြီး မင်းတုန်းမင်းတရားကြီးမှာလည်း လက်မတင်လေး လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။ ကနောင်မင်းသားနှင့်အတူ မလွန်မင်းသား၊ စကုမင်းသား၊ ပြင်စည်မင်းသား သုံးပါးလည်း အသက်ဆုံးပါးရသည်။
၁၈၈၄ ခုနှစ် နန်းတော်သစ်တပ်အရှေ့ ရာဇဝတ်ထောင် အကျဉ်းထောင် ထရာတွင် မလွန်မင်းသား၏မြေး မိုင်းပျဉ်းမင်းသား သုတ်သင်သတ်ဖြတ်ခံရသည်။
အထိမ်းအမှတ်များ
မန္တလေး၊ အနောက်ပြင်ရှိ မလွန်မင်းသား ကြီး၏ အိမ်တော်ဝင်းနေရာ၌ တည်ထောင် သောကြောင့် “မလွန်ဆန်လှူအသင်းကြီး”ဟု အမည်တွင်သည်။
မန္တလေးမြို့ ၂၆ လမ်း x ၇၆ လမ်းထောင့်ရှိ သမိုင်းဝင် အဓိဋ္ဌာန်အောင်ဆု တောင်းပြည့် မြတ်စွာဘုရားဝင်းတွင် မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး၊ သားတော် မလွန်မင်းသား၊ မလွန်မင်း သမီးနှင့် စစ်သူကြီး မဟာဗန္ဓုလ ရုပ်တုကြီးများ ပြသထားရှိမည် ဖြစ်ကြောင်း ဂေါပကအဖွဲ့ဝင် တစ်ဦးက ပြောသည်။ သမိုင်းဝင် အဓိဋ္ဌာန်အောင် ဆုတောင်းပြည့် မြတ်စွာဘုရားကို မင်းတုန်းမင်း၏ သားတော် မလွန်မင်းသားက ၁၂၁၇ ခုနှစ်တွင် တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သည်။ လက်ရှိဂေါပကအဖွဲ့က မလွန်မင်းသား၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို အသိအမှတ် ပြုသည့်အနေဖြင့် ဘုရားဝင်းအတွင်း လူ့အရွယ်အစားရှိ မင်းတုန်း မင်းပုံတူ၊ မလွန်မင်းသားပုံတူ၊ မလွန် မင်းသမီးပုံတူနှင့် စစ်သူကြီးမဟာ ဗန္ဓုလပုံတူများကို အင်္ဂတေပလတ်စတာဖြင့် ပြုလုပ်ကာ လေးဖက် မြင်မှန်ဗီရိုကြီးများအတွင်း ထည့်သွင်းပြသရန် စီစဉ်လျက် ရှိကြောင်း သိရသည်။
ဣဿရမူလီ
မြန်မာ့တိုင်းရင်းဆေးတွင် အသုံးပြုပုံ
မြန်မာ ဆေးကျမ်း များအလိုအရ ဣဿရမူလီ သည် ခါး၏။ ဖန်၏။ အဆိပ်အမျိုးမျိုး တို့ကို နိုင်၏။ ချောင်းဆိုး ရောဂါ၊ နှလုံး ရောဂါ၊ ကလေးများ အူတွင်း၌ ဖြစ်တတ်သော ရောဂါ၊ အစာ မကြေ လေရောဂါ နှင့် အဆစ် ကိုက်ခဲ ဖောရောင်ခြင်း တို့ကို ပယ်ဖျောက် တတ်၏။ ဥတု သွေးကိုလည်း မှန်စေ၏။ သွေးလွန်နာ၊ သွေးဖောက်ပြန် သော အနာနှင့် မူးဝေသော ဝေဒနာ တို့ကို ချမ်းသာ စေတတ်၏။
ပြိဿ နက္ခတ်တာရာ
ပြိဿ နက္ခတ်တာရာ သည် သင်္ကေတအားဖြင့် ( Unicode: ♉) ဖြစ်ပြီး ၁၂ ရာသီခွင်၏ ကြယ်စုတန်း တစ်ခုဖြစ်သည်။ ပြိဿ နက္ခတ်တာရာသည် မြောက်ကမ္ဘာခြမ်း၏ ဆောင်းရာသီညဘက်ကောင်းကင်တွင် အမြဲတမ်းတွေ့ရလေ့ရှိသည့် ကြီးမားသော ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ကြေးခေတ်အစောပိုင်းကတည်းက လေ့လာမှတ်သားခံရသော အဟောင်းဆုံးကြယ်စုတန်းများထဲမှ တစ်ခုအပါဝင်ဖြစ်လေသည်။ ရှေ့ခေတ် အီဂျစ်၊ ဘေဘီလုံ၊ ရောမ၊ ဆူမာရီယန်၊ အာကေဒီယန်း အစရှိသော ပြက္ခဒိန်များတွင် ပြိဿ နက္ခတ်တာရာသည် အရေးပါအရာရောက်သည့် နက္ခတာရာတစ်ခုလည်း ဖြစ်ပေသည်။ ကမ္ဘာမြေနှင့် အနီးဆုံး open cluster ဖြစ်သည့် ကြယ်ခုနှစ်ဖော်သည် ယင်းကြယ်စုတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ကြယ်ဘီလူး အာဒီဘရန်သည် ယင်းကြယ်စုတန်းတွင် အတောက်ပဆုံး ကြယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ကြယ်စုတန်း၏ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် ဆူပါနိုဗာလက်ကျန် Messier 1 တည်ရှိပြီး ကဏန်းနက်ဗျူလာဟု လူသိများကြသည်။
ပြင်ပလင့်
ကဏ္ဍ:ပြိဿ နက္ခတ်တာရာ ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
လုံစူးရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
လုံစူးရွာ(Lonsu)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်ခရိုင်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ အောက်ချိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၀၁၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အောက်ချိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၅ ဦး၊ မ ၃၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၆၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းတပ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အထက ဂွေးကုန်း
အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း၊ ဂွေးကုန်း(အထက-ဂွေးကုန်း)သည် အေးချမ်းသာယာရပ်ကွက်၊ ဂွေးကုန်းရွာ တံတားဦးမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်း
၁၉၆၂ မှ ၁၉၉၈ အထိ အခြေခံပညာမူလတန်းကျောင်း (ဂွေးကုန်း)၊ ၁၉၉၈ မှ ၂၀၀၈ အထိ တွဲဘက် အထက်တန်းကျောင်း (ဂွေးကုန်း)၊ ၂၀၀၈ မှ ၂၀၁၇ အထိ ခွဲ အထက်တန်းကျောင်း(ဂွေးကုန်း) နှင့် ၂၀၁၇-၂၀၁၈ ပညာသင်နှစ်မှစ၍ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း (ဂွေးကုန်း) သို့ တိုးမြှင့်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
ကျောင်းသားနှင့်ဆရာဦးရေ
အထက ဂွေးကုန်းတွင် ကျောင်းသားစုစုပေါင်း ၇၁၂ နီးပါးရှိပြီး ဆရာ/မ အင်အား ၂၅ ယောက်ရှိသည်။ ကျောင်းသား ဆရာအချိုး ၁:၃၁ ဖြင့် တံတားဦးမြို့နယ်တွင်းရှိ မြို့မအထက (တံတားဦး)၊ အထက ချောင်းခွရွာတို့နှင့် အချိုးတူညီ ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်မှုနှုန်းမှာ တစ်နှစ်တွင် ၂၅%ခန့်သာရှိပြီး တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းကျောင်းသူ/ သားဦးရေမှာ တစ်နှစ်တွင် ၆၀ ဝန်းကျင်ရှိသည်။
ကျောင်းအကျယ်အဝန်းနှင့် အဆောက်အဦးများ
အထက ဂွေးကုန်းသည် ၅.၄၈ ဧက အကျယ်ဝန်းရှိသော ဂွေးကုန်းတောင်ပိုင်းမြေပြန့်တွင် တည်ရှိသည်။ ကျောင်းအဆောက်အဦးများမှာ နှစ်ထပ်ကျောင်းဆောင်မရှိချေ။ တစ်ထပ်ကျောင်း အခန်းတွဲများသာရှိပြီး အထကကျောင်းများထဲတွင် အဆောက်အဦးစနစ် နိမ့်ကျသည်။
၂၀၁၃ တွင် ဆောက်လုပ်သော ပညာသီရိကျောင်းဆောင်သစ် (၄ ခန်းတွဲ၊ အကျယ် ၂၅ပေ)၊ ၁၉၉၈တွင် ဆောက်လုပ်သော ပင်လုံကျောင်းဆောင်၊ ၁၉၉၁တွင် ဆောက်လုပ်သော နဝရတ်ကျောင်းဆောင်၊ စိန်ပန်းဆောင်၊ မူလတန်းကျောင်းဆောင်များ၊ ၂၀၁၇တွင် ဆောက်လုပ်သော ပါရမီကျောင်းဆောင်၊ ကျောင်းစာကြည့်တိုက်၊ ပစ္စည်းသိုလှောင်ခန်း၊ ဆရာကျောင်းဆောင်၊ ကင်းတဲများ စသည့် စုစုပေါင်း အဆောက်အဦး ၁၀ ခု ရှိသည်။
ရှားပေါက်တောရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်
ရှားပေါက်တောရွာ (Sharpauktaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ မြင်းမူမြို့နယ်၊ လက်ပကျင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၂၁၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းမူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လက်ယမ်းကြားရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
လက်ယမ်းကြားရွာ (Letyankyar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ အလယ်ချောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၀၇၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အလယ်ချောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၃၂ ဦး၊ မ ၂၇၇၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၆၀၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မစ္ဆဇာတ်
(၂)ဇာတ် ရှိပါသည်။ ဧကကနိပါတ် - ၄။ ကုလာဝကဝဂ် -၃၄- မစ္ဆဇာတ်။ ။ ကိလေသာအလိုသို့လိုက်မှားသဖြင့် တံငါပိုက်မိ၍ ဆင်းရဲဒုက္ခခံရသော ငါးကြီး အကြောင်း။
ရဟန်းဖြားယောင်း မယားဟောင်း
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မယားဟောင်းသည်ဖြားယောင်းအပ်သည်ဖြစ်၍ သာသာနာတော်မှ လူထွက်လုဆဲဆဲ ဖြစ်သော ရဟန်းတစ်ပါး ရှိသတတ်။
ထိုရဟန်းကိုမြတ်စွာဘုရား ခေါ်တော်မူ၍ “ ချစ်သား ရဟန်း ... အဘယ်ကြောင့် လူထွက်လိုသနည်း” ဟုမေးတော်မူလျှင် “အရှင်ဘုရား ... မယားဟောင်း ဖြားယောင်းသည့်အတွက် လူထွက်လိုပါသည်” ဟုလျှောက်ထားလေ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် “ချစ်သားရဟန်း ... ဤမိန်းမကား ယခုမှသာသင်အကျိုးမဲ့ကို ပြုသည် မဟုတ်၊ ရှေး၌လည်း ဤမိန်းမကိုမှီ၍ သေလုဆဲဆဲ ဖြစ်နေရာငါအကယ်၍ သေဘေးမှ လွတ်မြောက်ဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကိုဆောင်တော်မူသတည်း။
မ,နောက်လိုက်ဘိပိုက်တွင်းမိ
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ်ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ထိုမင်း၌ ပုရောဟိတ်ပုဏ္ဏား တစ်ယောက် ရှိသတတ်။
ထိုအခါတံငါတို့သည် ငါးရရန် မြစ်တွင်း၌ လှည့်လည်ကာ ပိုက်ကွန်ကို ပစ်ကြကုန်၏။ငါးကြီးတစ်ကောင်သည် ငါးမတစ်ကောင်နှင့် ကာမဂုဏ်၌ မေ့လျော်ပျော်မြူးကာကျက်စားလျက်လာ၏။ ငါးမသည် ရှေ့သို့ အနည်းငယ် သွားလတ်သော် ပိုက်ကွန်နံ့ နံသဖြင့်ပိုက်ကွန်ကို ရှောင်လွှဲကာ သွားလေ၏။ ကာမဂုဏ်၌ မွေ့လျော်ပျော်မြူးနေသာ ငါးကြီးကားပိုက်ကွန်တွင်းသို့ ဝင်မိလေ၏။
တံငါတို့သည်ငါးကြီးဝင်သည်ကို သိကုန်၍ ပိုက်ကွန်ကို ချီမ၍ ဤငါးကြီးကို မီးကင်စားမည်ဟုမီးမွေးကြကုန်၏။ တံစို့ကိုလည်း ချွန်ကြကုန်၏။
ငါးမတွက်တာငိုကြွေးရှာ
ငါးကြီးသည် မိမိသေရမည့်ဘေးကို မတွေးတော မကြောက်ရွံ့ဘဲ မယား ငါးမကိုသာ တမ်းတကာ “ငါ့မှာတံစို့ထိုးခံရမည့် ဆင်းရဲ၊ မီးကျီးတွင်း အကင်ခံရမည့် ဆင်းရဲနှင့်တခြားဆင်းရဲတို့ကား ငါ့ကို မနှိပ်စက်နိုင်ကြပါ၊ ဆင်းရဲဟု မမှတ်ပါ၊ တံငါလက်ပါသွားမှန်းမသိရှာသော ငါ့မယား ငါးမသည် ငါ့ကို မယားငယ် ငါးမတစ်ကောင်နှင့်ပျော်မြူးနေရော့သလားဟု အထင်မှားကာ နှလုံးမသာမယာ ဖြစ်နေမည့်ဆင်းရဲသာ ငါ့မှာနှိပ်စက်လှသည်” ဟု ငိုကြွေးလေ၏။
တံငါတို့ထံငါးတောင်းပြန်
ထိုအခါ ပုရောဟိတ်ပုဏ္ဏားသည်ကျေးကျွန်အပေါင်းခြံရံကာ မြစ်ဆိပ်သို့ ရေချိုးလာလေ၏။ ထိုပုရောဟိတ်ပုဏ္ဏားကားအလုံးစုံသော သတ္တဝါတို့အသံကိုသိသော ဉာဏ်ပညာ ရှိ၏။ ထို့ကြောင့် ငါးကြီးအနီးသို့ရောက်လျှင် ငိုသံကိုသိ၍ “ဩော် ... ဤငါးကြီးမှာ ကိလေသာအစွမ်း ပြလျက် မယား ငါးမကိုသာတမ်းတကာ ငိုနေပါတကား၊ သည့်စိတ်နှင့်သာ သေသွားပါလျှင် မုချ ငရဲသို့ကျတော့မှာပါတကား” ဟု အောက်မေ့ကာ ငါးကြီးကို သေဘေးနှင့် ငရဲဘေးမှ ကယ်တင်လို၍တံငါတို့ထံသွားကာ “အမောင်တို့ ... ငါးဟင်း တစ်နပ်စာ ပေးကြပါ” ဟု ဆိုလျှင်“အရှင်ကြိုက်ရာ ယူပါ” ဟု ပြောသောအခါ ထိုငါးကြီးကို ယူသွားလေ၏။
ငါးကိုဆုံးမ ရေသို့ချ
မြစ်ကမ်းနားသို့ ရောက်လျှင်ငါးကြီးကို “ အို ငါးကြီး ... ယနေ့ ငါမြစ်နားသို့ မလာမိလျှင် သင် မုချ အသက်သေရတော့မည်၊ ငါလာ၍သာ သင် အသက်ချမ်းသာသည်၊ယနေ့မှစ၍ သင်သည် ကိလေသာစိတ်မိုက်၏ အလိုသို့ မလိုက်လေနှင့်” ဟု ဆုံးမကာ ရေထဲသို့လွှတ်လိုက်၏။ မိမိလည်း မြစ်တွင်း ရေချိုးပြီးလျှင် မြို့တွင်းသို့ဝင်လေ၏။
ဤဒေသနာတော်၏အဆုံး၌ မယားဟောင်း ဖြားယောင်းသဖြင့် လူထွက်လုဆဲဆဲ ရဟန်းသည် သောတာပတ္တိဖိုလ်၌တည်လေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
မ, လိုက်သော ငါးကြီးသည် - လူထွက်လုဆဲဆဲဖြစ်သော ရဟန်း
ပုရောဟိတ်ပုဏ္ဏားသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ကိလေသာမိုက်၊ ဆိုးစရိုက်၊ လိုင်လျှင်ဆင်းရဲမှု။
(၂) မ, လိုက်သည့်ငါး၊ သေနီးပါး၊ ခံစားဆင်းရဲရှု။
မစ္ဆဇာတ်ဇာတ် ပြီး၏။
---
ဒုကနိပါတ် - ၇။ ဗီရဏထမ္ဘဝဂ် -၂၁၆ - မစ္ဆဇာတ်။ ။ တံငါသည်များ မီးထည့်၍ တံစို့ချွန်သည်ကို မြင်လျှင် မီးကျီးနှင့် တံစို့များသည် ငါ့ကို မပူစေပါ၊ ငါ့မယား အောက်မေ့ခြင်းသည်သာ ငါ့ကို ပူစေပါသည်ဟု သည်းတွားသော ငါး အကြောင်း။
ရဟန်းငြီးငွေ့ မပျော်မွေ့
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မယားဟောင်းသည် ဖြားယောင်းသွေးဆောင်အပ်သည်ဖြစ်၍ သာသနာတော်၌ ငြီးငွေ့ပျင်းရိသော ရဟန်းတစ်ပါးကို အကြောင်းပြု၍ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
ငါးမအတွက် ငါးဖိုခက်
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ထိုဗြဟ္မဒတ်မင်း၏ ပုရောဟိတ်ပုဏ္ဏား ဖြစ်လေ၏။
တစ်နေ့သ၌ တံငါတို့သည် ကွန်၌မိသော ငါးကြီးကို ဆယ်ယူပြီးလျှင် ပူသောသဲသောင်ပြင်၌ ထားကြလျက် ငါးကြီးကို မီးကျီးတို့၌ ဖုတ်ကင်ကာစားကြမည်ဟု တံစို့တို့ကိုချွန်ကြကုန်၏။ ထိုအခါ ငါးကြီးသည် ငါးမကို အာရုံပြုကာ -
“အို တံငါတို့ ... ဤမီးကျီးသည် ငါ့ကိုမပူစေပါ၊ ထက်စွာချွန်ထားသော ဤတံစို့သည်လည်း ငါ့ကိုမပူစေပါ၊ ငါ့လင် ငါးဖို့သည် ကာမဂုဏ်ငါးပါးဖြင့် ပျော်မွေ့လျက် တခြားငါးမနောက်သို့ လိုက်လေပြီဟု ငါ့မယား ငါးမသည် အထင်လွဲကာ အောက်မေ့ခြင်းသည်သာ ငါ့ကိုပူစေ၏။
ငါးမ၌ တပ်စွန်းခြင်း ရာဂမီးသည်သာ ငါ့ကိုပူစေ၏။ ရာဂနှင့် ယှဉ်သော ငါ့စိတ်သည်သာ ငါ့ကို ပူစေ၏။ ကာမဂုဏ်တို့ကို တောင့်တနေသော သတ္တဝါကို ဘယ်အခါမှ မသတ်အပ်ပါ၊ အိုတံငါတို့ ... ငါ့ကို လွှတ်ကြပါကုန်လော့” – ဟု ငိုကြွေးလေ၏။ ထိုခဏ၌ ပုရောဟိတ်သည် မြစ်ကမ်းနားသို့ရောက်၍ ထိုငါးဖို ငိုကြွေးသော အသံကိုကြားလျှင် တံငါတို့ထံ ချဉ်းကပ်ကာ ထိုငါးဖို့ကို လွတ်စေ၏။
ဤဒေသနာတော်၏ အဆုံး၌ သာသနာတော်၌ ငြီးငွေ့သော ရဟန်းသည် သောတာပတ္တဖိုလ်၌ တည်လေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ထိုအခါ ငါးမသည် - ယခုအခါ မယားဟောင်း။
ငါးဖိုသည် - ငြီးငွေ့သောရဟန်း။
ပုရောဟိတ်ပုဏ္ဏားသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ - ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ကာမဂုဏ်ငါး၊ အလိုက်မှား၊ ဆုံးပါးပျက်စီးမည်။
(၂) သူသော, ရှင်သော၊ ရဟန်းသော၊ ဂုဏ်လျောပျက်စီးမည်။
မစ္ဆဇာတ် ပြီး၏။
ဘစ်တာကန်ကြီး
ဘစ်တာကန်ကြီး သည် အီဂျစ်နိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် ဆားကန်ကြီးတစ်ခု ဖြစ်ည်။ ၎င်းကန်သည် ဆူးအက်တူးမြောင်း၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၁၈၆၉ ခုနှစ် တူးမြောင်းမဖောက်လုပ်မီ ဘစ်တာကန်သည် ခြောက်သွေ့နေသည့် ဆားကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ရှေးခေတ်ပိရမစ်စာများတွင် ဘစ်တာကန်ကြီးအကြောင်းကို ရေးသားထားကြသည်များ ရှိသည်။ တူးမြောင်းသည် ကန်ကြီးကို Mediterranean ပင်လယ် နှင့် ပင်လယ်နီ စသည့်ပင်လယ်တို့နှင့် ချိတ်ဆက်ပေးထားသည်။ ထို့အပြင် ဤတူးမြောင်းသည်  ဘစ်တာကန်ကြီးကို ဘစ်တာကန်ငယ်နှင့်လည်း ချိတ်ဆက်ပေးထားသည်။
ဆူးအက်တူးမြောင်းကို ဖြတ်သန်းမောင်းနှင်ကြသည့် သင်္ဘောများတို့သည် ဘစ်တာကန်ကြီးကို "ဖြတ်သန်းရသည့်လမ်းကြောင်းတစ်ခု" အဖြစ် အသုံးပြုကြရသသည်။ ထိုနေရာတွင် သင်္ဘောများသည် အခြားသင်္ဘောများကို ဖြတ်ကျော်ခြင်း သို့မဟုတ် ကွေ့ဝိုက်ခြင်းများ လုပ်ကြရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အီဂျစ်နိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
မင်္ဂလွန်း
မင်္ဂလွန်း
ငါးပုတ်ကွင်းရွာ၊ ချင်းကုန်း
ငါးပုတ်ကွင်းရွာ၊ ချင်းကုန်း
ကျွဲခြံရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငှက်ပုစဉ်းထိုး
ငှက်ပုစဉ်းထိုး (Chestnut-headed Bee-Eater) (Merops leschenaulti) ကို ပုစဉ်းထိုးဟူ၍လည်း ခေါ်သည်။ ပါဏဗေဒ အမည်မှာ 'မီရော့ အိုရီတာလစ် ဗာမင်နပ်' ဖြစ်သည်။ တစ်ကိုယ်လုံးတွင် တောက်ပသောအစိမ်းရောင်ရှိသည်။ ဦးခေါင်းနှင့် အတောင်များ၌ ကြေးနီရောင် လွှမ်းနေသည်။ မျက်လုံးနီ၍ တောက်သည်။ အမြီး၏အလယ်၌ ၂ လက်မခန့်ထိုး၍ ထွက်နေသော အမွှေးများရှိသည်။
ပုစဉ်းထိုးသည် ပျား၊ ပုစဉ်းနှင့် ပိုးမွှားများကို ပျံသန်းနေစဉ်ပင် ဖမ်းယူစားတတ်သည်။ ကြေးနန်းကြိုး၊ သစ်ပင်၊ ချုံဖုတ်စသည်တို့တွင် နားနေတတ်သည်။ ပုစဉ်းထိုး၏ အသံမှာ သာယာသော်လည်း ပြောင်းလဲခြင်းမရှိ၍ ငြီးငွေ့ဖွယ်ကောင်းသည်။ သဲထူထပ်၍ ဒီရေမရောက်သော ပင်လယ်မြစ်ကမ်းပါးများတွင် နှုတ်သီးဖြင့်တွင်းတူး၍ ဥအုတတ်သည်။
ငှက်ပုစဉ်းထိုးများကို အီဂျစ်နိုင်ငံမှ ယိုးဒယားနိုင်ငံ၊ ကိုချင်ချိုင်းနားနိုင်ငံတို့အထိ အနှံ့အပြား တွေ့ရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကွင်းပြင်များ၌၎င်း၊ ထိုငှက်နှင့် သင့်လျော်သော အခြေအနေရှိသည့် တောင်ကုန်းများ၌၎င်း တွေ့ရသည်။ အခြားထင်ရှားသော ငှက်ပုစဉ်းထိုးများမှာ ပုစဉ်းထိုးမြီးပြာနှင့် ပုစဉ်းထိုးခေါင်းညိုတို့ ဖြစ်သည်။ ပါဏဗေဒအရ ပုစဉ်း ထိုးမြီးပြာမှာ 'မီရော့ ဖိလစ်ပီနပ် ဖိလစ်ပီနပ်'ဖြစ်၍ ပုစဉ်းထိုး ခေါင်းညိုမှာ 'မီရော့ လေချင်နောလတီ လေချင်နော လတီ' ဖြစ်သည်။ ဤငှက် ၂ မျိုးလုံးကို အရှေ့တိုင်းနိုင်ငံများတွင် အနှံ့အပြား တွေ့ရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘူတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ပိန်ညင်းနှင့် အလားတူငှက်များ
ယွန်းဂိုဏ်းဆရာတော် ကမ်းဆေ
မိုးနဲမြို့နယ် တောရွာကလေးတရွာမှ တောင်ယာလုပ်ကိုင်စားသောက်သူ အဖပူခို၊ အမိ နိုင်းခို(အဖိုးခို-အဖွားခို)တို့မှ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၁၁-ခု၊ ဝါဆိုလဆန်း (၁၁)ရက် ကြာသပတေးနေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။ ငယ်မည် အောင်ခçခေါ်သည်။ ဆရာကောလီနှင့်မိုးနဲမြို့ဦးသုမနကျောင်းတွင် ကျောင်းနေဖက်ဖြစ်သည်။ လောကီပညာရပ်များကို ဝါသနာပါသည်။ ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ရောက်ပြီးနောက် ၈-ဝါအရောက်တွင်ဦးသုမန ပျံလွန်တော်မူ၍ ထိုကျောင်းမှာပင် ကျောင်းထိုင်ဆရာတော်အမွေကို ခံယူရသည်။ သုဓမ္မာဆရာတော် ဖြစ် သော် လည် း ယွ န် းဂု ိ ဏ် းဆရာတော် များကဲ ့ သိ ု ့ လောကီ ပညာကု ိ လေ့ လာလု ိ က် စားသည်။ ထို့ကြောင့် ဒါယကာ ဒါယိကာမများက ယွန်းဂိုဏ်းဆရာတော်ဟု ခေါ်ကြသည်။
မိုးနဲမြို့တွင် သုဓမ္မာဂိုဏ်းနှင့်ယွန်းဂိုဏ်း သာသနာရေးနှင့်ပတ်သက်ပြီး ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားနေစဉ် ယွန်းဂိုဏ်းဆရာတော် မဟုတ်ပါဘဲလျက် ယွန်းဂိုဏ်းဆရာတော်ဟု စွပ်စွဲသောကြောင့် မိုင်းကိုင်မြို့သို့ ပြောင်းရွေ့လူဝတ်လဲနေထိုင်ရာမှ မိုင်းကိုင်မြို့သူနှင့်အကြောင်းပါပြီးနောက် သံလွ င် မြစ် အရှေ ့ဘက် ကမ် းရှ ိ "မိ န်းလွန်း" မြန် မာအခေါ် "မု ိင် းလင် း" နယ် ရှ ိ လနှ င် ့ ဝနယ် စပ် "ကမ်းဆေ"မြိ ု့သို့ပြောင် းရွေ ့နေထိုင် ပြီ း ဆေးဝါးကု သရင် း စာပေကျမ် းဂန်များ ပြုစုရေးသားလေသည်။ ပြုစုရေးသားသော ကျမ်းများသည် ဘုရားဟောဒေသနာတော်နည်းပြီး ဆေးကျမ်း၊ ဓာတ်ကျမ်း၊ နက္ခတ်ဗေဒင်ကျမ်း၊ ကာယသိဒ္ဓိ ပီယသိဒ္ဓိကျမ်းများနှင့်ဒဏ္ဍာရီပုံပြင်က များသည်။ ဆရာတော်ရေးသားသော "ခွန်ဆန်လော နန်းဥပျဉ်" ဒဏ္ဍာရီသည် စာကိုယ်နုပြောင်ယဉ် ကျေးလှ၍ ရှမ်းပြည်တွင် လူကြိုက်အများဆုံးပေါ်လွင် အထင်ရှားဆုံးဖြစ်သည်။ "ကမ်းဆေ"မြို့ကိုအစွဲပြု၍ အဖိုးဖြစ်သော "ပူ"ဝေါဟာရကို နာမည်ရှေ့မှ ထည့်၍ "ပူဆရာကမ်းဆေ"၊ အချို့က အရှင်ဖြစ်သော "စဝ်" ဝေါဟာရကို နာမည်ရှေ့မှထည့်၍ "စဝ်ကမ်းဆေ" ဟု ခေါ်ကြသည် ။ ၎င် းအမည် များထက် ယွ န် းဂု ိ ဏ် းဆရာကမ် းဆေ အမည် က လူ အများနှု တ်တွင်ပေါ်လွင်ထင်ရှားသည်။ အသက်(၆၀)တွင် ကွယ်လွန်အနိစ္စရောက်သည်။
ကျုံပျော်လေးရွာ၊ ဒေါဝါး
ကျုံပျော်လေးရွာ၊ ဒေါဝါး
ဂေါ်ဒူသာရ (အရှေ့)ရွာ၊ ရွာသစ်ကေ (ဂေါ်ဒူသာရ)
ဂေါ်ဒူသာရ (အရှေ့)ရွာ၊ ရွာသစ်ကေ (ဂေါ်ဒူသာရ)
ကိုးပင်ရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
ကိုးပင်ရွာ (Koepin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ ဟိုင်းကြီးဒိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၇၇၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုင်းကြီးဒိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၆၇ ဦး၊ မ ၇၅၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၁၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချင်းကုန်းရွာ၊ ချင်းကုန်း
ချင်းကုန်းရွာ၊ ချင်းကုန်း
နတ်ချောင်းစာဖြူစုရွာ၊ ဓဓဓနော်ဓ
နတ်ချောင်းစာဖြူစုရွာ၊ ဓဓဓနော်ဓ
ဩဇာပင်
အမေရိကတိုက်အလယ်ပိုင်း၌ မူလ ပေါက် ရောက်ခဲ့သော ဩဇာပင်သည် အိန္ဒိယ၊ သီရိလင်္ကာအစရှိသော ကမ္ဘာ့အပူပိုင်းဒေသများသို့လည်း မျိုးပြန့်ပေါက်ရောက်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသို့လည်း မျိုးပြန့်ရောက်ရှိခဲ့ရာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် တစ်နှစ်လျှင် မိုးရေချိန် လက်မ ၆ဝ မှ ၇ဝ အတွင်းရှိ၍ ရေဆင်းကောင်းပြီးလျှင် သဲဆန်သောဂဝံကျောက်မြေမျိုးတွင် ပေ ၃ဝဝဝ အထိမြင့်သောဒေသများအထိ ပေါက်ရောက် ဖြစ်ထွန်း သည်။
အနိုနေစီးအီးမျိုးရင်း၌ပါဝင်သော ဩဇာပင်၏ရုက္ခဗေဒ အမည်သည် အနိုနာစကွာမိုဆာဖြစ်သည်။ ပင်ငယ်ပင်ပျပ်မျိုး ဖြစ်၍ အခွံချောသော ပင်လုံးပင်စည်နှင့် အကိုင်းအခက်များရှိ သည်။ အရှည်နှစ်လက်မမှ သုံးလက်မအထိရှိတတ်သော အရွက် များသည် ငှက်တောင်ကဲ့သို့ခပ်လျားလျားရှိ၍ ထိပ်ချွန်သည်။ ချေနယ်လိုက်လျှင် အနံ့တစ်မျိုးထွက်သည်။ အပွင့်တို့သည် လိင်စုံပါ၍ စိမ်းဖန့်ဖန့်အရောင်ရှိသည်။ အကိုင်းဖျား၊ သို့မဟုတ် အရွက်နှင့်ဆိုင်လျက် နေရာမှထွက်၍ တစ်ပွင့်ချင်းသော်လည်း ကောင်း၊ စုံပြိုင်၍သော်လည်းကောင်း ပွင့်ကြသည်။
အသီးသည် အချင်းနှစ်လက်မမှ လေးလက်မအထိရှိ၍ လုံးဝန်းသောသဏ္ဌာန်ရှိသည်။ ထိပ်ချွန်း သယောင်ယောင်လည်း ရှိတတ်သည်။ အသီး၏ထူခြားချက်မှာ ငါးအကြေးကွက်များနှင့် တူသော အခွံဖြစ်သည်။ ဖြူဖွေးသောအတွင်းသားသည် ပျော့ ဖတ်ဖတ်နေ၍ သေးငယ်သောအမြွာကလေးများဖြစ်သည်။ ထို အမြွာကလေးများအတွင်း၌ ညိုနက်တောက်ပြောင်သော ရှည် ဝိုင်းဝိုင်း အစေ့များရှိလေသည်။
ဩဇာပင်များကိုအစေ့ပျိုး၍လည်းကောင်း၊ အကိုင်းကို မြေထုပ်ဆွဲနည်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ ကိုင်းကူးနည်းဖြင့်လည်း ကောင်း အပင်ပျိုး၍ရသော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံ၌ အစေ့ပျိုး၍ စိုက်ခြင်းသာပြုကြသည်။ ပြည်ခရိုင်တွင် ဩဇာပင်ကို စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတရပ် အနေဖြင့် ကြီးကြီးကျယ်ကျယ်စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြသည်။ မေမြို့ အနီးရှိ အနီးစခန်း၊ ကရင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ သံတောင်တို့၌ လည်း ဩဇာပင်များ ကောင်းစွာဖြစ်ထွန်းသည်။ ပြည်ခရိုင် အတွင်း ဧရာဝတီမြစ်ရိုးတစ်လျှောက်ရှိ တောင်ကုန်းတောင်စွယ် များ၏ အရှေ့ဘက်တောင်စောင်းတစ်လျှောက်တွင် ဩဇာခြံများ ကို အစီအရီတွေ့ကြရသည်။
ဩဇာပင်တို့သည် နှစ်စဉ် တပေါင်းလရောက်လျှင်အရွက် များကြွေ၍ ရိုးတံကျဲကျဲဖြင့် ရှိနေတတ်သော်လည်း တန်ခူးလ ရောက်သည်နှင့် အစို့အကိုက်၊ အညွန့်အဖူးကလေးများ ထွက် ပြူစပြုလာပြီးလျှင် မကြာမီပြန်လည်၍ စိမ်းလန်းစိုပြည်လာ သည်။ ကဆုန်၊ နယုန်၌ အပွင့်များပွင့်၍ ဝါဆိုလတွင် သီးကင်းကလေးများ ထွက်သည်။ တော်သလင်းလ၊ သီတင်းကျွတ် လများတွင် ဩဇာသီးများလှိုင်လေသည်။ ဩဇာသီးသည်အမှည့် မြန်သော အသီးမျိုးဖြစ်၍ အပင်တွင် အက်ကွဲလာသည်အထိ မထားရချေ။ အထူးသဖြင့်နယ်များသို့ပို့ရန် ဩဇာသီးများကို အသီးရင့်ရင့်အနေ၌ ဆွတ်ခူးကြရသည်။ ဩဇာခြံအတွင်း အမှည့်ရောင်သမ်းလာသည့် အသီးများရှိသမျှကို အိမ်ရှိလူကုန်၊ နေကုန်သည်အထိ နိုင်အောင်ခူးကြရသည်။ သို့မဟုတ်က အက် ကွဲလာလျှင် အပင်မှပြုတ်ကျ၍ စားသုံးမရတော့ချေ။ ပြည်ခရိုင်ဩဇာသီးများကား နာမည်ကြီးလှပေသည်။
ရာသီအလိုက်ပေါ်သော သစ်သီးဝလံမျိုးဖြစ်သည့်ပြင် ချိုချို အေးအေး၊ အရသာလေးသော ပြည်ဩဇာကို အများပြည်သူတို့က ခုံခုံမင်မင်ဝယ်ယူစားသုံးကြသည်။ ဩဇာသီးတွင် ရွှေဒင်္ဂါးရောင်၊ နွယ်သာကီရောင်၊ မရမ်းရောင်ဟူ၍ အရောင်သုံးမျိုးရှိသည်။ ပြည်ခရိုင်အတွင်း တန့်ကြည့်တောင်၊ ကြက်တင်းတောင်၊ တောင်လုံးညိုတို့မှ ဩဇာအထွက်ကောင်းရာ၊ တန့်ကြည့်တောင် ဩဇာ၊ ကြက်တင်းတောင်ဩဇာစသဖြင့် ထွက်ရှိရာအရပ်ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဝေါ်ကြသည်လည်းရှိသည်။ မြန်မာဆေးကျမ်းများအလိုအရ ဩဇာသီးသည်ချို၏။ ဆိမ့်၏။ အနည်းငယ်ဖွဲ့၏။ အဆီအစေးရှိ၏။ သလိပ်ကိုပွားစေ တတ်၏။ သီတဂိုဏ်းအစာမျိုးဟု ဆိုထားလေသည်။
အိန္ဒိယဆေးကျမ်းများအဆိုမှာမူ ဩဇာသီးသည် နာလန်ထများအတွက် အကျိုးများလှသည်ဟု ဆိုသည်။ ဩဇာပင်နှင့်မျိုးရင်းတူ၍ မျိုးစိတ်ကွဲသောအပင်တစ်မျိုး မှာ ဒူးရင်းဩဇာဖြစ်သည်။ ရုက်ခဗေဒအမည်မှာ အနိုနာမျူရီ ကေတာဟုခေါ်သည်။ အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစု၌ မူလ ပေါက် ရောက်ခဲ့ရာမှ ကမ္ဘာ့ အပူပိုင်းဒေသများသို့ မျိုးပြန့်ခဲ့သည်။ အပင်ငယ်မျိုးဖြစ်သော်လည်း ဩဇာပင်ထက် ပို၍ မြင့်မားကြီးထွားကြံ့ခိုင်သည်။ ၃၅ ပေမှ ပေ၄ဝ ခန့်အထိ မြင့် နိုင်သည်။ မြေပြင်အမြင့် ပေ ၃ဝဝဝ အထိရှိသော အရပ်ဒေသ များတိုင်အောင် ပေါက်ရောက်ဖြစ်ထွန်းသည်။ အောက်မြန်မာ နိုင်ငံ၌ အနည်းအကျဉ်းစိုက်ပျိုးကြသော်လည်း ဩဇာသီးကဲ့သို့ လူကြိုက်မများလှ၍ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ခြင်း မရှိချေ။
အသီးတို့သည် ဩဇာသီးထက်အတော်အတန်ကြီးမား၍ ဥပုံသဏ္ဌာန်၊ အရင်းကား၍ အဖျားရှူးပုံသဏ္ဌာန်၊ အဖျားကောက် ကောက်ပုံသဏ္ဌာန်စသဖြင့် သဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုးရှိ၍ တစ်လုံးလျှင် လေးပေါင်မှ ခြောက်ပေါင်အထိ အချိန်စီးသည်။ အစိမ်းရင့် ရောင်အသီးခွံတွင် ဆူးပျော့များရှိသည်။ နွေရာသီတွင် အသီး များ မှည့်သည်။ ဖြူဖွေး၍ ပျော့အိနေသော အတွင်းသားသည် ဩဇာသီးမှာကဲ့သို့ အမွှာကလေးများ မရှိချေ။ အစေ့နက်နက် များသည် အသားထဲ၌ နစ်မြုပ်နေကြသည်။ အရသာသည် ချိုချဉ်ချဉ်ဖြစ်၍ နှစ်သက်သူတို့က ခံတွင်းရှင်းသည်ဟု ဆိုကြ သည်။
အိန္ဒိယဆေးကျမ်းများအလိုအရ ဒူးရင်းဩဇာသီးအမှည့်သည် အဖျားကျဆေးအတွက် ဆေးဖက်ဝင်သည်။ အရွက်ကို သန်ချဆေးနှင့် အနာအုံဆေးအဖြစ် အသုံးပြုရသည်ဟုဆိုလေ သည်။ သင်္ဘောဩဇာဟုခေါ်သော ဩဇာမျိုးရင်းဝင် အပင် တစ်မျိုးလည်းရှိသေးသည်။ ရုက္ခဗေဒအမည်ဖြင့် အနိုနာရက်တီ ကျူလေတာ ဟုခေါ်သည်။ အမေရိကတိုက်အလယ်ပိုင်းနှင့် အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစုတို့၌ မူလပေါက်ရာက်ရာမှ ကမ္ဘာ့အပူ ပိုင်းဒေသများသို့ မျိုးပြန့်ခဲ့သည်။
ပုံသဏ္ဌာန် 	: 	အပင်ရွက်ကြွေ ပင်ငယ်မျိုး ဖြစ်၍ အမြင့် ၁၅-၂၀ ပေထိ မြင့်သည်။ အကိုင်းများစွာ ဖြာပြီး နီညိုရောင်ရှိသည်။ အခေါက်တွင် မီးခိုး ရောင် အကွက် များ ရှိသည်။ အရွက်--ရွက်လွှဲ ထွက်သည်။ ဘဲဥပုံ ရှည်မျောမျော ဖြစ်၍ ရွက်ရင်း သွယ်ပြီး ရွက်ထိပ်ချွန်သည်။ ရွက်နားညီ သည်။ ရွက်ညှာ တိုသည်။ အပေါ် မျက်နှာပြင် အနည်းငယ် ကြမ်းသည်။ ရွက်ကြော ထင်ရှားသည်။ အနံ့ ရှိသည်။ အပွင့် --တစ်ပွင့်တည်း သို့မဟုတ် ၂ ပွင့် မှ ၄ ပွင့်ထိ ပွင့်သည်။ သေးငယ် ၍ မွှေးပြီး စိမ်းဝါရောင် ရှိသည်။ တပေါင်း ၊ တန်ခူး လတွင် ပွင့်သည်။ အသီး--အစိမ်းရင့်ရောင် ရှိ၍ တစ်လုံးချင်း သို့မဟုတ် စုပြုံ၍ သီးသည်။ အစေ့များ ခွံပျော့သီး ဖြစ်သည်။ အသားထူ သည်။ အနံ့ ရှိသည်။ နယုန် ၊ ဝါဆိုလ တွင် စတင် သီးသည်။ အစေ့---ချိုသော အသားပျော့ ဖြင့် ဖုံးအုပ်ထား ၏။ အနက်ရောင် ရှိ၍ တောက်ပသည်။ ၎င်း အစေ့မှ အဆီ ထုတ်ယူ နိုင်သည်။ အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ 	: 	အရွက် ၊ အသီး ၊ အစေ့၊ အမြစ် နှင့် အခေါက်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ 	: 	မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့အပြား တွင် ပေါက်ရောက်သည်။ အထူး သဖြင့် မြန်မာ နိုင်ငံ အလယ်ပိုင်း တွင် အများအပြား စိုက်ပျိုး ပေါက်ရောက်သည်။ သဘာ၀ အလျောက် အလေ့ကျ ပေါက်ရောက်သည်။ အသုံးဝင်ပုံ 	: 	အာနိသင် ---မြန်မာ ဆေးကျမ်းများ အလိုအရ ဩဇာသီး သည် အေး၏ ၊ သွေးအားကို တိုးပွား စေသည်။ နှလုံးကို အကျိုးပြု ၏။ ပူလောင်ခြင်း ၊ လေပူ ရောဂါ နှင့် သွေးအန်ရောဂါ များ အတွက် ပယ်ဖျောက် နိုင်၏။ အသုံးပြုပုံ- အရွက် ၁ ။ သန်ကျ စေသည်။ တုတ်ကောင်ကြီး များလည်း ကျစေသည်။ အရွက်ကို ကြိတ်၍ စားခြင်း ဖြင့် ပျောက်ကင်း စေသည်။ ကြိတ်၍ အုံကပ်ပေး ပါက အကြောငုပ် ခြင်း ၊ တက်ခြင်းများ ပျောက်၏။ ၂ ။ အရွက်ကို ချေ၍ ရှူပေးသော် အမူးအမော် နှင့် ထိပ်ကပ်နာ ပျောက်၏။ အသီး ၁ ။ အသီးစိမ်း သည် ချုပ်သော သတ္တိ ရှိသဖြင့် ဝမ်းသွား ခြင်း ၊ ဝမ်းသက်ခြင်း များ အတွက် ကောင်း၏။ ဝမ်းကိုက်ရောဂါ ၊ လေနာရောဂါ နှင့် အစာအိမ် မကောင်းခြင်း တို့ကိုလည်း ပျောက်ကင်းစေသည်။ အစေ့ ၁ ။ အမှုန့်ပြု ၍ အနာများကို ဖြူးပေးပါက ပိုးများကို ပျောက်ကင်းစေ သည်။ ဩဇာစေ့ အတွင်းဆံ ကို ကြိတ်၍ မီးရှို့ အခိုး မှိုင်း တိုက်ပါက ဝက်ရူးနာ ပျောက်ကင်း သည်။ အမြစ် ၁ ။ အမြစ်ကို သွေး ၍ သောက်ပါက ဆီးချုပ် ရောဂါ ပျောက်ကင်း၏။ အခေါက် ၁ ။ အခေါက်ကို အားဆေး ဖော်စပ်ရာ တွင် အသုံး ပြု ၏။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သစ်သီးပင်များ
ဂျမ်း၊ ဦး
ဦးဂျမ်း (ဦးဂျမ်းချည်ချောလုံချည်) သည် ၁၅၊၅၊၂၀၁၂ ရက်နေ့ နံနက် ၁၀ နာရီခန့် တွင် အမရပူရမြို့ နေအိမ်တွင် ကွယ်လွန်သွားပြီဟု သိရှိရသည်။
နိုင်ငံတစ်ဝန်း ကျော်ကြားသည့် အရေအသွေးမြင့် ၂/၈၀ ချည်ချောလုံချည်များ ထုတ်လုပ်ရောင်းချခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။
အိန္ဒိယ ချည်ချောလုံချည်များ မြန်မာနိုင်ငံတွင်အဝတ်များသည့်ကာလတွင် မြန်မာများ မြန်မာ့ လုံချည် ဝတ်နိုင်ရန် ပြည်တွင်းဖြစ်ကိုအသုံးပြုနိုင်ရန် ပြန်လည်ဆောင်ရွက်ခဲ့သူ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သွင်းကုန်အစားထိုး ထုတ်လုပ်အောင်မြင်ခဲ့သူတစ်ယောက်အဖြစ် မှတ်တမ်း တင်အပ်သည်။
အမရပူရနယ်တစ်လွား စက်ရက်ကန်းသံများ နိုးထနိုင်ရန် စွမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
ဦးဂျမ်း ကို အဘ ဦးကျော်၊အမိ ဒေါ်အေးစိန်တိုမှ အမရပူရမြို့ နယ် ၊ ရဲလွှမ်းကျော်ရွာတွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး၊ မွေးချင်း(၉)ယောက်အနက် တတိယမြောက်သားဖြစ်သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက်(၈၅)နှစ်ရှိပြီး၊ ဇနီးဒေါ်မြရင်၊သားသမီး (၄)ယောက်၊ မြေး (၈) ယောက်ကျန်ရှိသည်။
ဆိန်နင်ဂါးရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ဆိန်နင်ဂါးရွာ(Seinningar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ပင်လွမ်းဘွမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၈၆၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သူဌေးကုန်းရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းမူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟံသာဝတီ (မုံ့တီစု)ရွာ၊ တံတားဦးမြို့နယ်
ဟံသာဝတီ (မုံ့တီစု)ရွာ (Hantharwadi(Monttisu))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ တံတားဦးမြို့နယ်၊ ဟံသာဝတီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၀၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟံသာဝတီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၁၁ ဦး၊ မ ၁၁၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၅၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တံတားဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လုမ္ဗိနီ
လုမ္ဗိနီ (लुम्बिनी, "the lovely") သည် နီပေါနိုင်ငံ၊ ရူပန်ဒေယီခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။ ဂေါတမဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားအား မယ်တော်မာယာမှ မွေးဖွားခဲ့သည့် နေရာဖြစ်သည်။ လုမ္ဗိနီကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာအဖြစ် ယူနက်စကိုမှ ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း
လုမ္ဗိနီသည် ကပိလဝတ်နှင့် ဒေဝဒဟမြို့တို့၏ အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ အသောကမင်းကြီး နန်းစံသက်(၂၀)တွင် လုမ္ဗိနီသို့ ဘုရားဖူးရောက်ခဲ့ကြောင်းကို ကျောက်စာတိုင် ရေးထိုးထားခဲ့သည်။ မူလက ကျောက်စာတိုင်ထိပ်တွင် မြင်းရုပ်ရှိသော်လည်း ယခုအခါ မြင်းရုပ်ကို ရှာမတွေ့တော့ဘဲ အောက်ခံခုံဖြစ်သော ကြာမှောက်ပုံကိုသာ တွေ့ရတော့သည်။
ပါဠိစာပေ၌ ဒေဝဒဟပြည့်ရှင် အဉ္ဇနမင်း၏ မိဖုရားကြီး (သက္ကတစာပေ ဗုဒ္ဓစရိတကျမ်းအရ ရူပဒေဝီ ဟုအမည်တွင်သော) မဟာယသောဓရာဒေဝီ၏ ဆန္ဒအရ ပြုလုပ်ဖန်းတီးပေးထားသောဥယျာဉ်ဖြစ်သဖြင့် ရူပဒေဝီဥယျာဉ်ဟု အမည်တွင်ခဲ့သည်။ ကာလရွေ့လျောလာသောအခါ ရူပံဒေဝီဥယျာဉ်ဟု အမည်တွင်ခဲ့ပြီး ယနေ့တိုင် လုမ္ဗိနီဥယျာဉ် တည်ရှိရာခရိုင်သည် ရူပန်ဒေယီခရိုင်ဟု အမည်တွင်ဆဲဖြစ်၏။ ရူပဒေဝီမှ ရူပံဒေဝီ၊ ရူပံဒေဝီမှ ရုမ္မီ၊ ရုမ္မီ မှ ရုမ္ဗိနီ၊ ရုမ္ဗိနီမှ လုမ္ဗိနီဟု အဆင့်ဆင့် ပြောင်းလဲခေါ်ဆိုခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။ ကပိလဝတ်နှင့် ဒေဝဒဟမြို့တို့သည် ရှေးခေတ်အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ မြောက်ပိုင်းလမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ၎င်းမြောက်ပိုင်းလမ်းမကြီး (ဥတ္တရာပထ)သည် ရာဇဂြိုဟ်မှ ဝေသာလီ၊ ဒေဝဒဟ၊ လုမ္ဗိနီနှင့် ကပိလဝတ်တို့ မှတစ်ဆင့် ပါကစ္စတန်အထိ ရောက်ရှိသည်။
ပြန်လည်ရှာဖွေတူးဖော်မှုများ
အသောကမင်းကြီး၏ ကျောင်းဆောင်များသည် နောက်ပိုင်းတွင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်သူမရှိ၍ ပြိုကျပျက်စီးခဲ့သည်။ ရှေးခေတ်တရုတ်ရဟန်းတော်များ၏ မှတ်တမ်းကို အခြေခံ၍ (၁၈၉၆)ခုတွင် လုမ္ဗိနီရှာဖွေရေးအစီအစဉ် စတင်ခဲ့သည်။ မြေပေါ်၌(၁၀)ပေ ပေါ်ထွက်နေသော ကျောက်စာတိုင်ကြီးကို စတင်တွေ့ရှိရာမှ လုမ္ဗိနီဟု အသိအမှတ်ပြုနိုင်ခဲ့သည်။ လုမ္ဗိနီရှာဖွေတွေ့ရှိမှုမှတစ်ဆင့် ကပ္ပိလဝတ်နှင့် ဒေဝဒဟတို့ကို ၁၈၉၆ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် ပြန်လည်တွေ့ရှိခဲ့သည်။ လုမ္ဗိနီ၌ ၁၈၉၉ တွင် ကျောင်းတော်နေရာရှိ တောင်ကုန်းကို ဖြိုချတူးဖော်ရာမှ အလောင်းတော်သိဒ္ဓတ္ထမင်းသားပုံကို တူးဖော်တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ ၁၉၃၂ မှ ၁၉၄၀ အတွင်း ထပ်မံတူးဖော်ရင်း မာယာဒေဝီကျောင်းဆောင်ကို တည်ထားခဲ့သည်။
၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ် ဦးသန့် ရောက်လာခဲ့သည်။ ယခု ငြိမ်းချမ်းရေးမီးရှူးတိုင် ပြုလုပ်ထားသော နေရာ၌ ရွာတည်၍ လူအများက လယ်လုပ်စားနေကြပြီး သစ်ပင်များကိုခုတ်လှဲပစ်သဖြင့် အင်ကြင်းတော မရှိတော့ကြောင်းနှင့် မာယာဒေဝီကျောင်းဆောင်ရှိ မွေးဖွားဟန်ရုပ်တုကိုလည်း ဒေသခံလူများက ကြက်သွေး၊ ငှက်သွေး စသည် တို့ဖြင့် ပူဇော်နေကြသည်ကို ဦးသန့် တွေ့မြင်ခဲ့ရသည်။ ၎င်းအပြင် မယ်တော်ပုံကိုသာ အဓိကထား ကိုးကွယ်နေကြသောကြာင့် ဘုရားလောင်းမွေးဖွားမှု အခန်းကဏ္ဍ ကွယ်ပျောက်နေသည်ကို ဦးသန့်က သိမြင်ခဲ့ဖြင့် ဤနေရာကို နိုင်ငံတကာဘုရားဖူသွားလာရေး နေရာဌာနတစ်ခုအဖြစ် ဖန်တီးပေးမည်ဟု ဘုရင်မဟိန္ဒရာထံ မေတ္တာရပ်ခံပေးခဲ့သည်။ ဘုရင်မဟိန္ဒရာ၏ သဘောတူညီမှုအရ ၁၉၇၀ တွင် လုမ္ဗိနီဖွံ့ဖြိုးရေးအဖွဲ့ကို နိုင်ငံပေါင်း ၁၃ နိုင်ငံဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ကုလသမဂ္ဂက ဒေါ်လာ ၁ သန်း ထောက်ပံ့ခဲ့ပြီး ရွာများရွှေ့ပြောင်းခြင်း၊ မြေနေရာအစားထိုးပေးခြင်း၊ ဝင်းထရံခတ်ခြင်း၊ သစ်ပင်များပြန်စိုက်ခြင်း၊ ငြိမ်းချမ်းရေးတူးမြောင်း တူးဖော်ခြင်း၊ စာကြည့်တိုက်များ၊ ပြတိုက်များ ဆောက်လုပ်ခြင်းတို့ကို ၁၉၈၀ နောက်ပိုင်းမှစ၍ ယနေ့အထိ ဆောင်ရွက်နေကြသည်။ ၁၉၉၀ ၌ ဂျပန်အဖွဲ့က မာယာဒေဝီ ကျောင်းဆောင်ဟောင်းကို ဖျက်၍ မြေအောက်ရှိ အသောကကျောင်းဆောင်ဟောင်းကို ရှာဖွေခဲ့သည်။ ဓာတ်တော်တိုက်နေရာကို ၁၉၉၆ တွင် ပြန်လည်တွေ့ရှိခဲ့ပြီး မပျောက်ပျက်အောင် ထိန်းသိမ်းရန် ယခုပုံစံအတိုင်း တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၃ ခုနှစ်၊ မေလတွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ငြိမ်းချမ်းရေးတူးမြောင်းကို အလယ်ဗဟိုပြု၍ အရှေ့ဘက်ခြမ်းတွင် ထေရဝါဒဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများနှင့် အနောက် ဘက်တွင် မဟာယာနဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများကို အစီအစဉ်တကျထားရှိထားသည်။