cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ရှောလူး
ဒေါက်တာ ရှောလူး (၁၈၃၉-၁၉၂၉) သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် မြန်မာနိုင်ငံသားများထဲမှ အနောက်တိုင်း ဆေးပညာကို အစပြုခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ မောင်ရှောလူးသည် အမေရိကန် နိုင်ငံသို့ ပညာဆည်းပူးရန် လာရောက်သည့် ပထမဦးဆုံးသော မြန်မာ ကျောင်းသားဖြစ်သလို အမေရိကသို့ ပထမဆုံး ရောက်ခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံသားလဲ ဖြစ်သည်။ သူသည် မြန်မာနိုင်ငံသားထဲမှ ပထမဆုံး အနောက်တိုင်း ဆေးပညာဘွဲ့ရရှိခဲ့သူ ဖြစ်သည့်အပြင် ဗက်ခနဲ တက္ကသိုလ် (Bucknell University)ကလည်း သူ့ကို အမ်အေဘွဲ့ ချီးမြှင့်ခဲ့ခြင်းကြောင့် သူသည် မြန်မာနိုင်ငံသားထဲမှ ပထမဆုံး ဘွဲ့လွန် မာစတာဘွဲ့ရရှိသူလဲ ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ
ဒေါက်တာရှောလူးကို ခရစ်နှစ် ၁၈၃၉ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် မော်လမြိုင်တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က မော်လမြိုင်မြို့သည် ဗြိတိသျှပိုင် အောက်မြန်မာပြည်၏မြို့တော် ဖြစ်ပြီး အထက်မြန်မာပြည်ကိုမူ သာယာဝတီမင်း စိုးစံနေချိန်ဖြစ်သည်။
ဒေါက်တာရှောလူးသည် အဖ ဦးရွှေသက်၊ အမိ ဒေါ်ဖွားလှတို့၏ သားအကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင် မွန်လူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည်။ မိခင်မှာ မွန်ဘုရင် ဗညားဒလ၏ ညီတော် မြဝတီမြို့စား (ဗရဲ့ပတိုင်း) ၏ မြစ်တော်စပ်သူ ဖြစ်သည်။ မော်လမြိုင်တွင် ခရစ်ယာန် သာသနာပြု ဒေါက်တာ ဂျပ်ဆင် (Adoniram Judson) ခေါ် ယုဒသန် နှင့် အိမ်နီးချင်းဖြစ်သည်။ သူသည် ငယ်စဉ်က ပညာ သင်ကြားရေးကို စိတ်အားထက်သန်သည်။ သူ၏ဖခင် ဦးရွှေသက်မှာ အထူးဆုရထားသော အင်္ဂလိပ်အရာရှိများကို မြန်မာစာပြပေးရသူ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဦးရွှေသက်၏ အရက်အလွန်အကျွံသောက်ခြင်းကြောင့် ၁၈၅၄ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်ဖွားလှနှင့် လမ်းခွဲခဲ့ကြလေသည်။ မိဘများ၏ အိမ်ထောင်ရေးဂယက်ကြောင့် ရှောလူကို အမျိုးများက တာဝန်ယူ စောင့်ရှောက်ကြရပေသည်။
ပညာသင်ကြားခြင်း
ခရစ်နှစ် ၁၈၅၆ ခုနှစ်၊ ရှောလူး အသက် ၁၇ နှစ် အရွယ်တွင် အိမ်မှစွန်စား၍ ထွက်ပြေးကာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ကာလကတ္တား၌ သွားရောက်ပညာသင်သည်။ ထိုအချိန်၌ တနင်္သာရီနယ်သာမက ရန်ကုန်အပါအဝင် အောက်မြန်မာနိုင်ငံ တစ်ရပ်လုံးကို အင်္ဂလိပ် ပိုင်နေပြီးဖြစ်သည်။ အထက် မြန်မာနိုင်ငံကိုမူ မြန်မာဘုရင် စိုးစံနေသည်။ ၁၈၅၇ ခုနှစ်၊ နှစ်နှစ်ခန့်အကြာတွင် အိန္ဒိယတပ်တွင် စစ်ဘာရီ ပုန်ကန်မှုကြီး (Sepoy Mutiny) ပေါ်ပေါက်လာရာ အိန္ဒိယ၌ ဆက်လက် ပညာသင်ရန် အခက်အခဲ ကြုံလာရသည်။ စစ်ဘာရီများမှာ အင်္ဂလိပ် လက်အောက်၌ အမှုထမ်းနေသော အိန္ဒိယစစ်သားများဖြစ်သည်။ နယ်ချဲ့ အင်္ဂလိပ် လက်အောက်၌ နေရသည်မှာ ဆင်းရဲဒုက္ခ ရောက်ရသဖြင့် သူတို့က ဦးဆောင်ချက် အိန္ဒိယအမျိုးသားများက နယ်ချဲ့ကို ပုန်ကန်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ပုန်ကန်မှု ပြင်းထန်သဖြင့် ဘေးအန္တရာယ်ရှိလာသည်။ ဤတွင် မောင်ရှောလူးကို ဆရာသမား မိဘများက အိန္ဒိယ၌ မနေရန် တိုက်တွန်းကြသည်။ မောင်ရှောလူးမှာ ပညာသင် ကောင်းဆဲ ဖြစ်သဖြင့် အိန္ဒိယမှလည်း မခွာလို၊ ဆက်လက်နေထိုင်ရန်လည်း မဖြစ်နှင့် အခက်ကြုံတွေ့နေရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လာခြင်း
ခရစ်နှစ် ၁၈၆၇ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် ဒေါက်တာ ရှောလူးသည် အမိမြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လာခဲ့သည်။ လမ်းခရီးတွင် လန်ဒန်တွင် တစ်လ၊ ပြင်သစ်နိုင်ငံ ပဲရစ်မြို့ တွင်တစ်ပတ် နားနေလေ့လာ၍၊ ဂရိနိုင်ငံ အေသင်မြို့၊ သီဟိုဠ်၊ ကာလကတ္တား စသည်တို့သို့ ခေတ္တ ဝင်ရောက်ခဲ့သေးသည်။ ထိုအချိန်က စူးအက်တူးမြောင်းလည်း မဖောက်ရသေးချေ။ ၁၈၆၈ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် ဒေါက်တာရှောလူးသည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ရောက်သော် အမေရိကသမ္မတကြီး၏ သဝဏ်လွှာကို မင်းတုန်းမင်းထံ ဆက်သရန် ရတနာပုံ မန္တလေးမြို့သို့ ဆန်တက်ခဲ့သည်။ သရက်မြို့အရောက်တွင် မင်းတုန်းမင်း၏ မြနန်းစကြာ ရေယာဉ်ဖြင့် မန္တလေးမြို့သို့ ခရီးဆက်ပြီး မင်းတုန်းမင်းကြီးထံမှောက် အခစားဝင်သည်။ မင်းတုန်းမင်းကြီးသည် သူ့ကို ကောင်းစွာလက်ခံ စကားပြောလေသည်။ သမ္မတ ဂျွန်ဆင်၏ ထောက်ခံစာကိုလည်း ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ လက်ခံယူသည်။ ထို့နောက် ဒေါက်တာ ရှောလူးကို သားတော်တစ်ပါးကဲ့သို့ ပြုစု စောင့်ရှောက်ကာ မြောက်ဥယျာဉ်၌ ထားတော်မူပြီး နန်းတွင်းစားတော်အုပ်ကို နေ့စဉ်ပို့စေသည်။ ဒေါက်တာရှောလူးသည် ရက်ပေါင်း ၂၀ ခန့် စည်းစိမ်ချမ်းသာ ခံစား၍ နေခဲ့သည်။ ထို့နောက် မင်းတုန်းမင်းကြီးအား သူ့ကို ဤသို့ ချီးမြှောက်သည်ကို ဝမ်းသာ ကျေးဇူးတင်ကြောင်း၊ သို့သော် သူသည် စည်းစိမ်ခံ၍ မနေလို၊ သူသင်ယူလာသော ပညာများကို အသုံးပြုလျက် ဆရာဝန်နှင့် ကျောင်းဆရာ အလုပ်ကို လုပ်လိုကြောင်း လျှောက်ထားသည်။ မင်းတုန်းမင်းကလည်း ကြည်သာစွာ ခွင့်ပေးသည်။ သူ့ကို လက်ဆောင်များပေးကာ အောက်မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လွှတ်လိုက်လေသည်။
ဒေါက်တာ ရှောလူးသည် ရန်ကုန်သို့ ရောက်သောအခါ အလုပ်လုပ်ရန် ကြိုးပမ်းသည်။ သို့သော် အင်္ဂလိပ်အစိုးရက သူတို့ထံတွင် အလုပ်လုပ်ခွင့် မပေးပေ။ မင်းတုန်းမင်း၏ အမြှောက်စားခြင်းကို ခံခဲ့ရသူ ဖြစ်သဖြင့် မယုံကြည်ဟုဆိုကာ အလုပ်မပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့ဖြင့် ဒေါက်တာ ရှောလူးသည် မော်လမြိုင်မြို့သို့ ပြန်ကာ မုတ္တမတွင် ကိုယ်ပိုင်ကျောင်း ဖွင့်လျက် ကျောင်းသား ၃၀ကို စာသင်ပေးသည်။ ထိုနောက် ၆ လ အကြာတွင် မော်လမြိုင် အေဘီအမ် ကျောင်း၌ ဆရာဝင်လုပ်သည်။ ၁၀နှစ်ကြာသည်။ ထို့နောက် ကျေးဇူးရှင် ဆရာမကြီး မာရီယာအင်ဂေါကို ကျေးဇူးဆပ်သော အနေဖြင့် သုံးဆယ်မြို့ရှိ ဆရာမကြီးကျောင်းတွင် ၃ နှစ်တိတိ ဆရာဝင်လုပ်ပေးလေသည်။ ထိုနောက် ရန်ကုန် အစိုးရကျောင်း၌ တစ်နှစ် ဆရာဝင်လုပ်ပေးသည်။ အာဏာပိုင်တို့က သူ၏ အရည်အချင်းကို လည်းကောင်း၊ သူ၏ စေတနာကိုလည်းကောင်း သိရှိကြသဖြင့် သူ့ကို ပညာရေးဘက်တွင် အမှုထမ်းရန် ရာထူးကြီး ပေးသည်။ ဒေါက်တာရှောလူးသည် လက်မခံခဲ့။ ကျောင်းဆရာအလုပ်ကို ကျေနပ်အောင် လုပ်ပြီးပြီ ဖြစ်၍ ဆရာဝန်အလုပ်ကိုသာ လုပ်ကိုင်ချင်နေသည်။ ဆေးဘက်တွင်ကား အင်္ဂလိပ်အစိုးရက နေရာမပေးပေ။ ဆေးဘက်၌ လစ်လပ်သော နေရာမရှိ ဟု ဆိုထားသဖြင့် မရခဲ့။ ထို့ကြောင့် သူသည် မော်လမြိုင်သို့ ပြန်ကာ အမေရိကန် သာသနာပြု ဆရာဝန်မကြီး ဒေါက်တာ အယ်လင်မစ်ချယ် (Dr Ellen Mitchell)ထံတွင် အကူဆရာဝန် အဖြစ် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်သည်။ ၁၀ နှစ် လုပ်ကိုင်ပြီးသောအခါ ကိုယ်ပိုင်ဆေးခန်းဖွင့်ကာ ဆေးကုသည်။ တဖက်ကလည်း မော်လမြိုင် အစိုးရကျောင်းနှင့် နော်မယ်ကျောင်း အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်ကာ ပညာရေး လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ပေးလေသည်။
စာရေးသားခြင်း
ဒေါက်တာရှောလူးသည် ခရစ်နှစ် ၁၈၇၈-ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် (ပိန်ကီလာ) Painkiller အမည်ရှိ ဆေးကျမ်းငယ် တစ်စောင်ကို ပြုစုပြီး မော်လမြိုင်ရှိ မော်လမြိုင်အဆွေ ပုံနှိပ်တိုက်မှ ဦးနီက ပုံနှိပ်ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ နာခြင်းဝေဒနာကို သက်သာစေသောဆေး အသုံးပြုနည်း အညွှန်းစာအုပ် ဖြစ်သည်။ မော်လမြိုင်နယ်တခွင်တွင် အားကိုးအားထား ပြုနေရသော ဆေးဆရာကြီး (ဟကြာနွတ်) ဟူ၍ ကျော်ကြားခဲ့သည်။ ဒေါက်တာရှောလူးသည် မြဝတီမြို့စား၏ မြစ်တော်သည်ဟုလည်း မှတ်တမ်းတစ်ခုက ဆိုပေသည်။ ဒေါက်တာရှောလူးသည် အသက် ၇၄-နှစ်တိုင်အောင် ကျန်းမာသန်စွမ်းလျက် ဗက်ခနဲ တက္ကသိုလ်နှင့် စာချင်းဆက်သွယ်နေတုန်းပင် ဖြစ်သည်။
မိသားစု
ဒေါက်တာရှောလူး၏ ပထမ အိမ်ထောင်ဆက်မှ သမီးများမှာ ဥရောပတိုက်သားများနှင့် အိမ်ထောင်ကျခဲ့ကြပြီး ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့ကြသည်။ ဒုတိယ ဇနီးဒေါ်ရွှေမှာ ထားဝယ်သူ ဖြစ်ပြီး သမီးကြီး ဒေါ်တင်တင် (အင်မလီးရှောလူး-မော်တလိန်းကျောင်းဆရာမ)၊ သား သောမတ်ရှောလူး (မီးရထား ဆရာဝန်) နှင့် သမီးငယ် အဲလစ်ဇတ်ရှောလူး (စိန့်မတ်သရူး ကျောင်းဆရာမကြီး)တို့ကို ဖွားမြင့်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း
တစ်နေ့ နံနက်တွင် ဇနီး၊ သားသမီးများအား လိုက်လံနှိုးကာ အောက်ထပ်သို့ ဆင်းလာကြရန် မှာကြားသည်။ ထိုနောက် သူက ဦးစွာဆင်းသွားပြီး ကွပ်ပျစ်ထက်၌ လဲလျောင်းနေလိုက်သည်။ မိသားစုက ဒေါက်တာရှောလူး၏ ထူးခြားသော အပြုအမူကြောင့် အောက်ထပ်သို့ ဆင်းလာကြရာ ကွပ်ပျစ်ထက်၌ ကွယ်လွန်သွားပြီး ဖြစ်သော ဒေါက်တာရှောလူးကို တွေ့ရလေသည်။ ဒေါက်တာရှောလူးမှာ သူလက်ထပ်စဉ်က ဝတ်ဆင်ခဲ့သော အနောက်တိုင်း ဝတ်စုံကို ဆင်မြန်းထားသည်ကို ထူးခြားစွာ တွေ့ခဲ့ရလေသည်ဟူ၏။ ၁၉၂၉ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သော ဒေါက်တာရှောလူး၏ ဈာပနာမှာ စည်းကားလှသည်။ ခရစ်ယာန် ဘုန်းတော်ကြီးများသာမက မြန်မာ ဘုန်းတော်ကြီးများပါ တက်ရောက်ခဲ့ကြကြောင်း မှတ်တမ်းများက ဆိုသည်။ ဒေါက်တာ ရှောလူးအား ဂူသွင်း သဂြိုဟ်ကြပြီး အုတ်ဂူထက်တွင် In Sacred Memory of Dr.Shaw Loo
Die 10-10-1929
ပက်တော်ရွာ၊ အင်းတရော်
ပက်တော်ရွာ၊ အင်းတရော်
ရှောလူး
ကွယ်လွန်ခြင်း
Age 91 years
စပါယ်ကုန်းရွာ၊ စပါယ်ကုံး
စပါယ်ကုန်းရွာ၊ စပါယ်ကုံး
ဘော်လ်တီမိုးမြို့
ဘော်လ်တီမိုးမြို့သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ မည်သည့်ကောင်တီနှင့်မျှ တွဲဆက်မနေသော မြို့များထဲတွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် မေရီလန်းပြည်နယ် ၏ အကြီးဆုံးမြို့နှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ဒေသလည်း ဖြစ်သည်။ ဤမြို့သည် မေရီလန်းပြည်နယ် အလယ်ပိုင်း ပါတက်စကိုမြစ် အနီးတွင် ချက်စပိပင်လယ်အော်၏ လက်တံအတွင်းတွင် တည်ရှိသည်။ ဘော်လတီမိုးကို အနီးအနားရှိ ဘော်လတီမိုးကောင်တီနှင့် ကွဲပြားစွာ သိနိုင်ရန်အတွက် ဘော်လတီမိုစီးတီးဟု ညွှန်းဆိုလေ့ ရှိကြသည်။ ၁၇၂၉ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သော ဘော်လ်တီမိုးမြို့သည် အလယ် အတ္တလန္တိတ် ဒေသတွင် အကြီးဆုံးသော အမေရိကန်၏ ဆိပ်ကမ်းမြို့ ဖြစ်သည်။ ဘော်လ်တီမိုး၏ အင်းနားဆိပ်ကမ်းသည် တစ်ချိန်က ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူတို့အတွက် ဒုတိယမြောက် ရောက်ရှိမှုအများဆုံး ဆိပ်ကမ်းမြို့တစ်မြို့နှင့် အဓိက ကုန်ထုတ်လုပ်ရာ ဌာန ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ ကုန်ထုတ်လုပ်မှု ကျဆင်းလာပြီးသည့်နောက်တွင် ဘော်လတီမိုးသည်လည်း အခြားသော အမေရိကန် ကမ်းရိုးတန်းမြို့ကြီးများကဲ့သို့ပင် ဝန်ဆောင်မှုကို အခြေခံသော စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများသို့ ဦးတည် ပြောင်းလဲ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
နွားမော့ရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
နွားမော့ရွာ (Nwarmawt)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ သာဂေါင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၃၃၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သာဂေါင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၅၇ ဦး၊ မ ၁၃၆၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၁၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပတူငှက်
ပတူငှက် (Nyctyornis athertoni) ကို အရှေ့တောင်အာရှဒေသတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘူတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
အထက်ပိုင်း
အထက်ပိုင်း
တဲတိုက်ရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ်
တဲတိုက်ရွာ (Tetaik)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ နတ်ကြီးကျွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၀၁၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မုံရွာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒိုင်လူမျိုး
တည်နေရာနှင့် မြေမျက်နှာသွင်ပြင်
ဒိုင်ဒေသသည် ချင်းပြည်နယ်၏တောင်ပိုင်း၊ မြန်မာပြည်၏ အနောက်ပိုင်း၊ အရှေ့တောင်အာရှ ပင်မကုန်းမြေအတွင်း တည်ရှိသည်။ မြောက်လတီတွဒ် ၂၀˚ ၃၀' နှင့် ၂၁˚ ၃၀' ကြား အရှေ့လောင်တီတွဒ် ၉၃˚ ၁၀' နှင့် ၉၄˚ ၁၀' အကြားတွင်တည်ရှိသည်။ ဒိုင်ဒေသသည် မင်းတပ်မြို့နယ် အနောက်ပိုင်း၊ ကန်ပက်လက် မြို့နယ်၏ အနောက်မြောက်ပိုင်း၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၏ အရှေ့မြောက်ပိုင်း နှင့် မတူပီမြို့နယ်၏ အရှေ့တာင်ပိုင်းတွင်တည်ရှိသည်။ ဒိုင်ဒေသသည် အလျားမိုင် ၁၂ဝ ခန့် ရှည်လျားပြီး အနံ မိုင် ၆ဝ ခန့်ထိရှိသည်။ ဒိုင်ဒေသသည် ပင်လယ်ရေမြင်နှာပြင် အထက် မီတာ ၈၀ဝ မှ ၃၂၀ဝ အတွင်းတည်ရှိပြီး တောင်ကုန်းတောင်တန်း ထူထပ်များပြားသော ဒေသတစ်ခုဖြစ်သည်။ လေမြို့မြစ်သည် ဒိုင်ဒေသအတွင်း မြောက်မှတောင်သို့ မှုန်းသနူးရွာအထိ စီးဝင်ကာ ထိုရွာမှတဆင့် တောင်မှ အနောက်မြောက်ဘက်တို့ ဦးတည်သွား စီးဆင်းသွားပြီး ဒိုင်ဒေသတွင်းတဖန် မြောက်မှတောင်သို့ စီးဆင်းကာ ဘင်္ဂလာပင်လော်အော်အတွင်းသို့ စီးဆင်းသွားသည်။ အခြားထင်ရှားသည့် ချောင်းကြီးဖြစ်သည့် မုန်းချောင်းသည် ဒိုင်ဒေသအတွင်း မြောက်မှ အရှေ့တောင်ပိုင်းထိ စီးဆင်းကာ ဧရာဝတီမြစ်အတွင်းစီးဝင်သွားသည်။ အခြားချောင်း အမြောက်အမြားနှင့် စိမ့်စမ်းများသည် ဒိုင်နယ်အတွင်း အဓိက ရေဝေကြောကြီးများအဖြစ် တည်ရှိကြသည်။ ဝိတိုရိယတောင်သည် ဒိုင်နယ်အတွင်း အမြင့်ဆုံးတောင်ဖြစ်သည်။ ဝိတိုရိယကို အခြေပြုလျက် တောင်တန်း ကြီးငယ်အသွယ်သွယ်သည် ဒိုင်လူမျိုးတို့၏ ဝိသေသနယ်ပယ်လက္ခဏာအဖြစ် ထင်ရှားစွာ တည်ရှိနေကြသည်။
ဝိတိုရိယတောင်
ပေ ၁၀၅၀ဝ အမြင့်ရှိ ဝိတိုရိယတောင်သည် အခြားအမွှာတောင်တန်း တစ်ခုနှင့်အတူ ချင်းပြည်နယ်တွင်ရှိ အမြင့်ဆုံးတောင်ဖြစ်သည်။ ဒေသအခေါ်အဝေါ်အရ ခေါ်နူးစုမ် (Kho Nu Msung) ၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ ကြီးမားသောတောင်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ်မှစတင်၍ နတ်မတောင်ဟု တိုက်ရိုက်အမည်ပြန်ပြီး သဘာဝထိန်းသိမ်းရေးစခန်းထားရှိကာ ဒေသအတွင်း သားငှက်တိရစ္ဆာန်များနှင့် သဘာဝသစ်တောများကို ကာကွယ် စောင့်ရှောက်ထားသည်။ ဝိတိုရိယတောင်သည် ချင်းတောင်တန်းများနှင့်ရခိုင်ရိုးမအတွင်းတည်ရှိသည့် အမြင့်မားဆုံးတောင် တစ်ခုဖြစ်သည်။ ခေါ်နူးစုမ် ကာကွယ်တောဧရိယာအတွင်အလွန်များပြားသော သားငှက်တိရစ္ဆာန်များနှင့် သစ်ခွပန်းများသည် အလွန်ထူးခြားကာ လေ့လာစရာကောင်းမွန်သည်။ ဝိတိုရိယတောင် သည် တောင်တက်သမားတိုင်း အလွန်ကူဆုံးတက်နိုင်သော တောင်တစ်ခုဖြစ်၍ အပျော်တမ်းတောင်တက်သမားများအတွက် အထူးကောင်းမွန်သော တောင်တက်ခရီးစဉ် ဖြစ်သည်။
ရာသီဥတု
ဒိုင်ဒေသအတွင်းမြန်မာပြည်ကဲ့ပင် ဒေသသုံးခုရှိသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလနှောင်းပိုင်းမှ မေလကုန်ထိ နွေဥတု၊ ဇွန်လဆန်းမှ အောက်တိုဘာလကုန်ထိ မိုးဥတုနှင့် နိုဝင်ဘာလဆန်းမှ ဇန်နဝါရီလကုန်ထိ ဖြတ်သန်းရသော ဆောင်းဥတုတို့ဖြစ်သည်။ မိုးဥတုအလယ်ပိုင်း တွင် မိုးများသည်။ အအေးဆုံးအချိန်မှ ဒီဇင်ဘာလနှောင်းပိုင်းနှင့် ဇန်နဝါရီလဆန်းပိုင်းတို့ဖြစ်သည်။ ဧပြီလလည် သည်အခြောက်သွေ့ဆုံး၊ အပူပြင်းဆုံးကာလဖြစ်သည်။ သာမန်ပျဉ်းမျှအပူချိန်မှာ သုညဒီဂရီ စင်တီဂရိတ်မှ ၂ဝ ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ်အထိရှိသည်။ ဒိုင်ဒေသသည် သမိုင်းပိုင်းဇုံအတွင်း ကျရောက်ပြီး ရာသီဥတု အထူး မျှတသည်။
သစ်တောများ
ဒိုင်ဒေသအတွင်း ပေါက်ရောက်သော သစ်တောများမှာ အပူလျော့ပိုင်း သမပိုင်းသစ်တောများဖြစ်သည်။ ရွက်ဟောင်းလှဲသစ်တောဖြစ်သော ရွက်လှဲသစ်တော သည် ဒိုင်ဒေသအတွင်း ၄ဝ %၊ အမြဲစိမ်းတောများ ၃၅ % နှင့် အခြားအပူပိုင်းရွက်ပြတ်တောများပေါက်ရောက်သည်။ ဝိတိုရိတောင်တန်းပတ်ဝန်းကျင်တွင် ထင်းရှုးတောများနှင့် အအေးပိုင်းသစ်များ ပေါက်ရောက်ရှင်သန်ကြသည်။ ကျွန်း၊ ကညင်၊ အင်၊ သစ်ရာ၊ ပိတောက် ပင်များလည်း ဒေသအတွင်းပေါက်ရောက်သည်။
သဘာဝအရင်းအမြစ်များ
ဒိုင်ဒေသ ၏ အကြီးမားဆုံး သဘာဝ အရင်းအမြစ်မှာ သန့်စင်သော လေ နှင့် သတ္တုဓာတ်ပါဝင်သော ရေဝေကြောကြီးများ (mineral water) ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင်ဒိုင်ဒေသသည် သားငှက်တိရစ္ဆာန်များနှင့် သစ်ပင်ပန်းမာန်များ ပေါများကြွယ်ဝသော ဌာနေဇာတိဖြစ်သည်။ ဒေသအတွင်း လုံလောက်သော သစ်ဝါးများရှိနိုင်ရုံသာမက အခြားမြို့နယ်များကို တင်ပို့နိုင်သော သစ်တောများရှိသည်။ သစ်တောကြီးများအတွင်း ဆေးဘက်ဝင် အပင်မြောက်မြားစွာ နှင့်အတူ စားသုံးနိုင်သော သီးနှံအရွက်များလည်းပေါက်ရောက်သည်။ သားငှက်တိရစ္ဆာန်များမှ ဒေသအတွက်လိုအပ်သော အဟာရဓာတ်များကို ပေးစွမ်းနိုင်ရုံသာမက ဒေသဂုဏ်ကိုပါမြှင့်တင်ပေးသည်။
လုံခတ်ရွာ၊ ခနားပါ
လုံခတ်ရွာ(Longhkat)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မံစီမြို့နယ်၊ ခနားပါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၃၇၁ ဖြစ်သည်။
ဒိုင်လူမျိုး
ကျောက်ပျဉ်ချီပွဲတော်
ကျောက်ပျဉ်ချီပွဲတော် (သို့မဟုတ်) လုံးယူပွဲတော်မှာ ဒိုင်ရ်ချင်းလူမျိုးများအကြား အထင်ရှားဆုံးရိုးရာပွဲတော်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ဒိုင်ရ်လူမျိုးတို့သည် မိမိတို့၏ ဂုဏ်သိက္ခါအတွက်သော်လည်းကောင်း၊ မျိုးနွယ်စု၏ ဂုဏ်ကိုဖော်ဆောင်ရန်အတွက်သော်လည်းကောင်း ကျောက်ပျဉ်ချီပွဲတော်ကို ပြုလုပ်ကျင်းပလေ့ရှိကြသည်။ နွေဦးရာသီဖြစ်သော ဧပြီလတွင် အများအားဖြင့် ကျင်းပကြသည်။ ၎င်းကျောက်ပျဉ်ချီများမှာ အနောက်တိုင်း အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် တည်ရှိသော stone henge ဟုခေါ်ဆိုသည့် ကျောက်ပျဉ်ချီများကဲ့သို့ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဒိုင်ရ်ချင်းလူမျိုးတို့၏ ကျောက်ပျဉ်မှာ အရွယ်အစားအားဖြင့် အနောက်တိုင်းဒေသမှကျောက်ပျဉ်ကြီး များလောက်မရှိပါ။ အခြားချိုးချင်းလူမျိုးများသည်လည်း ဒိုင်ရ်လူမျိုးများကဲ့သို့ကျောက်ပျဉ်ချီပွဲများ ပြုလုပ်ကျင်းပကြသည်။
လုံခတ်ရွာ၊ ခနားပါ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မံစီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒိုင်လူမျိုး
ကျောက်ပျဉ်ချီပွဲတော်
ဒိုင်ရ်လူမျိုးတို့၏ ကျောက်ပျဉ်ချီပွဲတော်ကို အောက်ပါအတိုင်းပြုလုပ်ကျင်းပကြသည်။
ကျောက်ပျဉ်ချီရာတွင် ကျောက်ပျဉ်များနှင့်အတူ ဆယ်ပေါင်ခေါ် အထိန်းအမှတ် သစ်သားတိုင်များကို မိမိသတ်သည့်နွားနောက်ကောက်ရေ အတိုင်းစိုက်ထူကြသည်။ မှတ်သားစရာအချက်မှာ ကျောက်ပျဉ်များအောက်တွင် အရိုးအိုးများကို မြှပ်နှံထားခြင်းနှင့် ကျောက်ပျဉ်များသည် အနားယူအပန်းဖြေထိုင်စရာ ခုံများအဖြစ်အသုံးပြုကြခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ အချုပ်အားဖြင့် ဆိုရသော် ကျောက်ပျဉ်ချီပွဲတော်မှာ မျိုးရိုးဂုဏ်သိက္ခါမြှင့်တင်ခြင်းဖြစ်သလို့ သဒ္ဓါကြည်ဖြူ၍ အလှုပေးအပ်ခြင်း သဘောလည်းဆောင်ပါသည်။ ထိုပွဲနေ့တွင် ကျောက်ပျဉ်ချီသော မိသားစုနှင့်အတူ ဆွေမျိုးညီအကိုမောင်နှများ၊ မိတ်ဆွေသူငယ်ချင်းများနှင့် ရပ်ဝေး၊ ရပ်နီးဧည့်သည်များအားလုံး အတူတကွ ပျော်ရွှင်ရန် ကျင်းပသော ချစ်စရာကောင်းသည့် ရိုးရာဓလေ့တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကျမ်းကိုး
၁။ ဒိုင်သက်ဆော - ဒိုင် (သို့) ဒိုင်ရ် ချင်းလူမျိုးများအကြောင်း
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲနေ့
မေလ ၂၂ ရက်သည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဇီဝမျိုးစုံကွဲနေ့(International Day for Biological Diversity) ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲ့နေ့၏ ဦးတည်ချက်မှာ သစ်တောဇီဝ မျိုးစုံမျိုးကွဲများ ဖြစ်သည်။ မျိုးစုံမျိုးကွဲများဘဝ၏ အဆင့်သုံးဆင့်ဖြစ်သော မျိုးရိုး၊ မျိုးစိတ်နှင့် ဂေဟနစ်များကို ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ သစ်တောများသည် ဇီဝမျိုးကွဲများ ကြွယ်ဝလှပါသည်။ ကုန်းမြေအခြေပုသည့် မျိုးစိတ်များ၏ သုံးပုံနှစ်ပုံသည် သစ်တောများတွင် ရှင်သန်မှုအတွက် မှီခိုကြနေရသည်။ အပင်များ၊ တိရစ္ဆာန်များနှင့် မှိုများ၏ မျိုးစိတ် ၁ ဒဿမ ၇၅ သန်းခန့်ကို သိပ္ပံနည်းကျ တွေ့ရှိပြီး ဖြစ်သည်။ မျိုးစိတ် သန်း ၁၀၀ ခန့် ရှိနိုင်သည်ဟု ခန့်မှန်းထားပြီး အများစုမှာ အပူပိုင်းမိုးသစ်တောများတွင် ရှိနေကြမည် ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများ
မြန်မာနိုင်ငံသည် ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲ ၁၁၈၀၀ ခန့်ကို သိပ္ပံနည်းကျ တွေ့ရှိထားပြီး နို့တိုက်သတ္တဝါမျိုးစိတ် ၂၅၁ မျိုး၊ ငှက်မျိုးစိတ် ၁၀၅၆ မျိုး၊ တွားသွားသတ္တဝါမျိုးစိတ် ၂၇၂ မျိုး၊ ရေတစ်ပိုင်း ကုန်းတစ်ပိုင်း သတ္တဝါမျိုးစိတ် ၈၃ မျိုး၊ ရေချိုငါးမျိုးစိတ် ၃၁၀ မျိုး၊ ရေငန်ငါးမျိုးစိတ် ၄၆၅ မျိုး၊ ဆေးဖက်ဝင်အပင်မျိုးစိတ် ၈၄၁ မျိုး၊ ဝါးမျိုးစိတ် ၉၈ မျိုးနှင့် ကြိမ်မျိုးစိတ် ၃၇ မျိုး ပါဝင်သည်။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ မျိုးသုဉ်ရန်အထူးအန္တရာယ်ရှိနေသည့် မျိုးစိတ် ၂၅ မျိုး၊ မျိုးသုဉ်းရန်အန္တရာယ်ရှိနေသည့် မျိုးစိတ် ၃၉ မျိုးနှင့် ဘေးရန်မကာကွယ်နိုင်သော မျိုးစိတ် ၈၀ စုစုပေါင်း မျိုးစိတ် ၁၄၄ မျိုးတို့ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရှိနေကြသည်။ ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများ ထိန်းသိမ်းရေးကွန်ဗင်းရှင်းအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်သည့် မြန်မာနိုင်ငံသည် သစ်တော ဥပဒေ၊ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်နှင့် သဘာဝအပင်များကာကွယ်ရေးနှင့် သဘာဝနယ်မြေများ ထိန်းသိမ်းရေး ဥပဒေ၊ နည်းပညာဥပဒေများကို ပြန်ဋ္ဌာန်းထားရှိပြီး မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းလုဆဲ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်နှင့် သစ်ပင်ပန်းမန်များ နိုင်ငံတကာကုန်သွယ်မှုဆိုင်ရာ ကွန်ဗင်းရှင်းအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဇီဝမျိုးကွဲများ ထိန်းသိမ်းရေးကို အလေးထားဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ ၎င်းအပြင် ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများ ထိန်းသိမ်းရေး ကွန်ဗင်းရှင်းထံ စတုတ္ထအကြိမ် ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများဆိုင်ရာ အမျိုးသားအစီရင်ခံစာကို ပြုစုတင်ပြခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
ရည်ရွယ်ချက်များ
ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများ ထိန်းသိမ်းရေးကွန်ဗင်းရှင်၏ အခြေခံရည်မှန်းချက်သည် ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများထိန်းသိမ်းရန်၊ ၎င်းတို့၏ အစိတ်အပိုင်းများကို ရေရှည်အသုံးချရန်နှင့် မျိုးရိုးဗီဇအရင်းအမြစ်များကို အသုံးချရာတွင် အကျိုးခံစားခွင့်များကို ညီညွှတ်မျှတစွာ ခွဲဝေဆောင်ရန် ဖြစ်သည်။ ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများ ထိန်းသိမ်းရေးကွန်ဗင်းရှင်း၏ မဟာဗျူဟာအသစ်မှာ ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် သစ်တောပြုန်းတီးမှုနှုန်းကို အနည်းဆုံး တစ်ဝက်လျှော့ချရန်နှင့် ဖြစ်နိုင်သည့်နေရာများတွင် လုံးဝမရှိစေရန်၊ ပျက်စီးနေသည့်သစ်တောများ၏ ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းကို ပြန်လည်အစားထိုးရန်၊ သစ်တောများကို ရေရှည်တည်တံ့စေရေး စီမံခန့်ခွဲရန်နှင့် ကာကွယ်ထားသော ဧရိယာများကို ၁၇ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးမြင့်အောင် ဆောင်ရွက်ရန်တို့ဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲနေ့၏ ဦးတည်ချက်ဖြစ်သောသစ်တော ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွားကို မိမိတို့လူသားအားလုံးက ဝိုင်းဝန်းထိန်းသိမ်း၊ စနစ်တကျ အသုံးပြုကာ ရေရှည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု လမ်းကြောင်းသို့ လျှောက်လှမ်းကြရမည်ဆိုသည့် အချက်အား လက်ကိုင်ထားရမည်ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲ
ကလောင်လျားရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
ကလောင်လျားရွာ (Kalawnghlar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ ယောင်ပလောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၇၇၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အညာပိုင်း
အညာပိုင်း
​ဘောကုန်းရွာ၊ ကွင်းဘော
ဘောကုန်းရွာ၊ ကွင်းဘော
မိုဆို လူသတ်ပွဲ
ခရစ္စမတ်အကြို အစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်မှု ဟုလည်း သိကြသော မိုဆိုလူသတ်ပွဲသည် မြန်မာနိုင်ငံ ကယားပြည်နယ် ဖရူဆိုမြို့နယ်တွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့ မွန်းလွဲပိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုဖြစ်သည်။ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုအတွင်း မြန်မာတပ်မတော် တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် မော်တော်ယာဉ်များပေါ်မှ လူ ၄၀ ကျော်ကို မော်တော်ယာဉ်နှင့်အတူ သတ်ဖြတ် မီးရှို့ခဲ့သည်။ တပ်မတော်သည် ကရင်နီနယ်ခြားစောင့်တပ် (KBGF) နှင့် ပထမအကြိမ် တိုက်ပွဲတွင် KBGF တပ်ဖွဲ့ဝင် လေးဦး ကျဆုံးခဲ့ပြီး သေဆုံးသူများနှင့် ၎င်းတို့၏ ပစ္စည်းများ ယူင်ခဲ့ကြသည်။ နောက်တစ်ရက်တွင်  ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (KNDF) မှ တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် သူတို့ရဲ့ မော်တော်ယာဉ်တွေနှင့် ပစ္စည်းများနှင့် အတူ မီးရှို့ခံထားရသူများကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ အဆိုပါဖြစ်စဉ်အတွင်း Save the Children ဝန်ထမ်းနှစ်ဦး ပျောက်ဆုံးသွားခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် သေဆုံးခဲ့ပြီဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။ ဓာတ်ဆီဆိုင်ဝန်ထမ်း ရှစ်ဦး အပါအဝင် ဒေသခံ ၁၃ ဦးသည် သတ်ဖြတ်ခံရမှုအတွင်း ပျောက်ဆုံးနေကြောင်း KNDF က ဒီဇင်ဘာ ၂၇ ရက်က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
ဤဖြစ်ရပ်ကို ကုလသမဂ္ဂ ၊ Save the Children နှင့် မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အမေရိကန်သံရုံး တို့က ရှုတ်ချမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ဖြစ်စဉ်
ဒီးမော့ဆိုမြို့မှ ဖရူဆိုမြို့ သို့ ထွက်ခွာလာသည့် တပ်မတော် ခြေမြန်တပ်မ ၆၆ မှ တပ်ဖွဲ့ဝင် တစ်ရာကျော်သည် ကရင်နီတပ်မတော် နှင့် KNDF တို့မှ တပ်ဖွဲ့များနှင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း KNDF မှ ဆိုခဲ့သည်။ မြန်မာစစ်တပ်က ကရင်နီနယ်ခြားစောင့်တပ်မှ စစ်သားလေးဦးကို ကြိုးတုပ်ကာ အခင်းဖြစ်နေရာသို့ မဝင်ရောက်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် သေနတ်ဖြင့် ပစ်သတ်ခဲ့သည်။ ထိုနေရာတွင် မြန်မာစစ်တပ်မှ တပ်ဖွဲ့ဝင်များက အဆိုပါဒေသတွင် နေထိုင်သူများကို ဖမ်းဆီးနှိပ်စက်ခဲ့ကာ ပြည်သူပိုင် ပစ္စည်းများကိုလည်း လုယက်ခဲ့သည်။ ဒီဇင်ဘာလ (၂၄) ရက်နေ့ ၁၁ နာရီအချိန်ခန့်တွင် ကရင်နီတိုင်းရင်းသားများ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (KNDF) တပ်မဟာ (၄) မှ တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် မီးလောင်နေသော မော်တော်ယာဉ်များကို တွေ့ရှိခဲ့ရာ မီးလောင်နေဆဲ ဖြစ်သောကြောင့် လောင်ကျွမ်းနေသော ရုပ်အလောင်းများကို မတွေ့ခဲ့ပေ။ KNDF ထံ သတင်းပို့ပြီးနောက် နောက်တစ်နေ့ နံနက်အထိ အဆိုပါ အခင်းဖြစ်ပွားရာနေရာကို စစ်ကောင်စီတပ်များ ရှိနေနိုင်ခြင်းကြောင့် သွားရောက်နိုင်ခြင်း မရှိသေးပေ။ အခင်းဖြစ်ပွားရာနေရာကို စစ်ဆေးခဲ့ရာတွင် သေဆုံးသူများ၏ အလောင်းများကို မှတ်မိနိုင်လောက်အောင် လောင်ကျွမ်းသွားကာ အချို့မှာ ပြာ သို့မဟုတ် မီးသွေးအဖြစ် ပြောင်းလဲလျက်ရှိသည်။ အသက်ငါးနှစ် သို့မဟုတ် ထို့ထက်ငယ်သည်ဟု ယူဆရသော ကလေးတစ်ဦး၏ လက်ချောင်းကိုလည်း တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ အဝတ်အစားတချို့သည်လည်း အခင်းဖြစ်ပွားရာနေရာတွင် ပြန့်ကျဲလျက်ရှိသည်။ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုများ ပြုလုပ်နေသော 'Save the Children' မှ လူနှစ်ဦးသည် ယင်းအဖြစ်အပျက်တွင်  ပျောက်ဆုံးခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ မော်တော်ယာဉ်များကို မီးရှို့ခဲ့ကြောင်း အေဂျင်စီက ပြောကြားခဲ့သည်။
လွိုင်ကော်မြို့ မှ ဓာတ်ဆီဆိုင်တွင် အလုပ်လုပ်နေသူ ရှစ်ဦးနှင့် အခင်းဖြစ်ပွားသည့် လမ်းတွင် ရှိနေသူဟု ယူဆရသူ သုံးဦးတို့ အပါအဝင် အခင်းဖြစ်ပွားရာနေရာ၌ လူ ၁၃ ဦးကျော် ပျောက်ဆုံးနေကြောင်း KNDF က ဒီဇင်ဘာ ၂၇ ရက်တွင် ပြောဆိုသည်။ မြန်မာစစ်အစိုးရသည် ယခုဖြစ်ရပ်၏ အဓိကတရားခံအဖြစ် သတ်မှတ်ကြောင်း ၎င်းတို့ထံမှ သိရသည်။ ကရင်နီလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့သည် အခင်းဖြစ်ပွားရာနေရာရှိ သေဆုံးသူများ၏ ဦးခေါင်းခွံ ၂၇ ခုကို ရေတွက်ခဲ့ပြီး ရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်းမရှိသေးသည့် လူများစွာ ကျန်ရှိနေသေးသည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့သည်။ ရိက္ခာ၊ ဆေးဝါးနှင့် ဓာတ်ဆီများပါဝင်သော ကုန်တင်ကားကြီးသုံးစီး၊ ကားငယ်သုံးစီး၊ လယ်ထွန်စက်နှစ်စီးနှင့် မော်တော်ဆိုင်ကယ်ငါးစီးတို့ကို လုယက်ထားခြင်းရှိကြောင်း ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
တချိန်တည်းတွင် မြန်မာ့တပ်မတော်မှ စစ်သည်များက ကွိုင်ငံရွာမှလာသော မော်တော်ယာဉ် ခုနစ်စီးဖြင့် အမည်မသိ လူအများအပြားကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး ဖမ်းမမိမီ တပ်များက ပစ်သတ်ခဲ့သည်ဟု ယူဆရသည်။ စစ်သားများက ဓားစာခံများကို လက်နက်ဖြင့် အကြမ်းဖက်သမားများဟုလည်း ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ အဆိုပါယာဉ်များတွင် "အကြမ်းဖက်သင်တန်းအတွက် လူသစ်စုဆောင်းခြင်း" ပါဝင်သည်ဟု တပ်မတော်က ဖော်ပြခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း KNDF မှ ၎င်းတို့သည် ရွာသားများဖြစ်ပြီး သေနတ်ကိုင်ဆောင်သူများမဟုတ်ကြောင်း ဆိုခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင်း
မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်း ၅၉ ဖွဲ့က အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုကို ရှုတ်ချခဲ့ပြီး “တရားမျှတမှုရရှိရန် ကရင်နီပြည်သူတို့နှင့်အတူ ရပ်တည်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း” ကတိပြုခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းတွင် မြန်မာအစိုးရက ယင်းဖြစ်ရပ်နှင့် ပတ်သက်၍ မှတ်ချက်ပေးရန် ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်ပွားပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံရှိ နေရာအချို့တွင် Save the Children က လုပ်ငန်းများကို ယာယီ ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရက အဆိုပါ ဖြစ်ရပ်ကို ရှုတ်ချခဲ့ပြီး နိုင်ငံတကာ အသိုက်အဝန်းသည် "စစ်အာဏာရှင်တို့၏ စစ်ရာဇဝတ်မှုများနှင့် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သော ရာဇဝတ်မှုများကို ပြင်းထန်စွာ ရပ်တန့်ရန် ချက်ခြင်း ပြတ်ပြတ်သားသား ဆောင်ရွက်ရမည်" ဟု တွစ်တာတွင် ရေးသားခဲ့သည်။
နိုင်ငံတကာ
ကုလသမဂ္ဂ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုရေးရာဆိုင်ရာ လက်ထောက်အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး Martin Griffiths က "ဖြစ်ပျက်ခဲ့တာဟာ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းတဲ့ ဖြစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး မြန်မာအစိုးရအနေနဲ့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှုကို စုံစမ်းစစ်ဆေးရမယ်"လို့ ဖြေကြားခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံရှိ အမေရိကန်သံရုံးကလည်း အဆိုပါ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုကို ရှုတ်ချပြီး “ရိုင်းစိုင်းသော” ဟု ယူဆကာ “ကရင်ပြည်နယ်နှင့် တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် ခွဲခြားဆက်ဆံခံရသော တိုက်ခိုက်မှုများကို ချက်ချင်းရပ်တန့်ရန်နှင့် နိုင်ငံတကာ ဥပဒေနှင့်အညီ အရပ်သားများ ဘေးကင်းရေး အာမခံချက်ပေးရန်” တောင်းဆိုထားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း
ကျောင်းရွာ၊ ကျောင်း
ကျောင်းရွာ၊ ကျောင်း
အောက်ငါးနန်းရွာ၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်
အောက်ငါးနန်းရွာ (Aukngarnan)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်၊ မောက်လုပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၇၀၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယင်းမာပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘီလူး
ဘီလူး (Rakshasa) သည် အဆင်းသဏ္ဌာန် ဆိုးဝါး၍ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်တတ်သော နတ်၊ ဘုတ်၊ မြေဘုတ်၊ ပြိတ္တာ၊ တစ္ဆေ တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ သတ္တဝါတို့ကို ညှဉ်းဆဲသတ်ဖြတ်ကာ အသားအသွေးကို စားသောက်တတ်သည့် သဘောရှိသည်။
အမည်ဝေါဟာရ
ဘီလူးကို ပါဠိဘာသာဖြင့် ယက္ခ၊ ရဆသ၊ ကုမ္ဘဏ္ဍ၊ ဒေဝ၊ ဘူတ၊ ဒါနဝ၊ ပေတ၊ ပိဿာစ၊ အမနုဿ စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုးခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ မြန်မာဘာသာစကားဖြင့် ဘီးလူး၊ ရက္ခိုသ်၊ ကုမ္ဘဏ်၊ နတ်၊၊ ဘုတ်၊ မြေဘုတ်၊ ဒေါနော၊ ပြိတ္တာ၊ တစ္ဆေ၊ ဥပါ စသည့် အမည်အမျိုးမျိုးဖြင့် ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲလေ့ရှိသည်။
အမျိုးအစားများ
အမျိုးအစားများကို ရှုထောင့်အမျိုးအမျိုးမှ ခွဲခြားကြသည်။ ပထမ ခွဲခြားနည်း တစ်မျိုးမှာ :
ဒုတိယ ခွဲခြားသော စနစ်မှာ နေထိုင်သော နေရာဌာနပေါ်လိုက်၍ ခွဲခြားခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့မှာ :
နတ်ပြည်၌ ဖြစ်သောဘီလူးများမှာ ဝိရူဠက နတ်မင်းကြီး၏အခြံအရံ အလုပ်အကျွေး ကုမ္ဘဏ်များ၊ ကုဝေရ နတ်မင်းကြီး၏ အခြံအရံ အလုပ်အကျွေး ဣန္ဒာသောမ စသော ဘီလူးစစ်သည်များ၊ တလောလော၊ တတ္ထ လောလော စသော အစောင့်အရှောက် ကိုယ်ရံတော်ဘီလူးများနှင့် သာမန်ဘီလူးများဖြစ်ကြသည်။
လု့ပြည်၌ဖြစ်သော ဘီလူးများမှာ ရက္ခိုသ်၊ တစ္ဆေ၊ ပြိတ္တာ၊ ဖုတ်၊ ဒါနော စသည်တို့ဖြစ်၏။
လက္ခဏာ
လူယောင် ဆောင်ထားလျှင် -
အခွင့်အရေးနှင့် စွမ်းအားများ
သို့သော် အချို့ဘီလူးတို့သည် အပိုင်စားမရကြ၍ သင့်သလို ရှာဖွေစားသောက်ကြသည်။ အချို့မှာ တမူထူးခြားလျှက် နတ်သုဒ္ဓါ (သို့) လူများက ပူဇော်ပသထားသော အစားအစာများကို စားခွင့်ရကြသည်။
တန်ခိုးအာနုဘော် ကြီးမားကြသော ဘီလူးများရှိသကဲ့သို့ ထိုသို့အစွမ်းနည်းပါးသော ဘီးလူးများလည်းရှိကြသည်။ အချို့ဘီလူးများသည် လက်နက်အမျိုးမျိုးကို ကိုင်ဆောင်ကြသော်လည်း အချို့ဘီလူးတို့မှာ လက်နက်ကိုင်ဆောင်ခြင်း မရှိကြပေ။ နတ်ဘီလူးတို့သည် မိမိတို့ကိုယ်ကို လူတို့မမြင်အောင် ကွယ်ဖျောက်နိုင်ကြ၍ မြင်အောင်လည်း ပြနိုင်သည့် အစွမ်းများလည်း ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ သတ္တဝါအမျိုးမျိုး၊ ရုပ်အဆင်းသဏ္ဌာန် အမျိုးမျိုး ဖြစ်လာအောင် ဖန်ဆင်းပြောင်းလဲနိုင်ကြသည်။
မြန်မာ ရာဇဝင်ပုံပြင် ဇာတ်လမ်းများ
မဟာရာဇဝင်ကြီး၊ ပထမတွဲတွင် ယာခင်းစောင့်သော အခိုင်းအစေ အမျိုးသမီးတစ်ဦးနှင့် ဘုမ္မစိုး ဘီလူး ပေါင်းသင်း၍ သားတစ်ယောက်မွေးကာ ထိုသားသည် ပုဂံမင်းဆက်မှ (၂၆)ဆက်မြောက် မြင်းကျွေးမင်း ဖြစ်သည်ဟူ၍ ဖော်ပြထားသည်။
ပုဂံခေတ်နှင့်ပတ်သက်သော ဒဏ္ဍာရီဇာတ်လမ်းတစ်ခုတွင် ပန်းတော်ဆက် ဗျတ္တ နှင့် ပုပ္ပားအရပ်က ဘီလူးမ ပေါင်းစပ်ပြီး ရွှေဖျဉ်းကြီး၊ ရွှေဖျဉ်းငယ် ဟူသော သူနှစ်ဦးမွေးဖွား၍ ထိုသူနှစ်ဦးကို ယခုခေတ် နတ်ကိုးကွယ်သော အယူရှိသည့် လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းကြားတွင် တောင်ပြုန်းမင်းနှစ်ပါးအဖြစ် သိရှိကြသည်။
ထင်ရှားလူသိများသော ဒဏ္ဍာရီဆန်သည့် ဇာတ်လမ်းပုံပြင်တစ်ခုကို မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး ပထမတွဲတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ပုဂံပြည့်ရှင် အနော်ရထာမင်းစောသည် လယ်တွင်း ကိုးခရိုင်မှ ပြန်လာ၍ ပုဂံမြို့သရပါ တံခါးသို့ရောက်သောအခါ မုဆိုးတစ်ယောက်သည် အောင်သာမြစ်ခြေအရပ်၌ စက္ခုပါလ ကျွဲရိုင်းသည် လူတို့ကို ရန်ပြု၍ နေပါသည် လျှောက်ထားရာ မင်းကြီးသည် မြို့တော်သို့မဝင်သေးဘဲ ဆင်နှင့် တိုက်သတ်မည်ဟု မိန့်ဆိုကာ ဆင်တော်သန်မြင်စွာကို စီးလျက် စစ်သည်ဗိုလ်ပါနှင့်တကွ လိုက်တော်မူသည်။ ထိုအခါ ကျွဲရိုင်းသည် ဆင်ထက်တွင် စီးနေသော မင်းကြီးကို ခတ်လိုက်ရာ မင်းကြီးနတ်ရွာစံတော်မူသည်။ ထိုကျွဲရိုင်းကား ကျွဲစစ်မဟုတ်၊ ရန်သူ ဖြစ်ဘူးသော လိန်ပင်စောင့်နတ် ကျွဲယောင်ဆောင်၍ ခတ်ခြင်းဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့်ဘုရင်မင်းမြတ်များ နတ်ရွာစံခါနီးနှင့် နန်းကျခါနီး၌ ဘီလူးရယ်သည်ဟုလည်း ဆိုကြသည်။ ဘီလူး ကိုယ်ထင်ပြသည်ဟု အဆိုရှိသည်။ ထိုသို့ဖြစ်ခြင်းကို နိမိတ်ဟု ယူဆကြသည်။
မွန်ရာဇဝင်ကျမ်းများနှင့် ဓမ္မစေတီမင်း၏ ကျောက်စာများတွင် ဘီလူးကျွန်းရဲ့ သမိုင်း၊ မွန်ခမာ-နီဂရစ်တို စစ်များ အပြီး နယ်မြေ သိမ်းပိုက်ခြင်းများအကြောင်း၊ ရေဘီလူးများ သောဏထေရ်တို့ ရောက်လာပြီး နောက်ပိုင်း နယ်မြေပြောင်းရွှေ့ကြပုံများအကြောင်းကို ရေးသားဖော်ပြထားသည်။ ဘီလူးကျွန်းသည် သထုံဒေသကို အုပ်စိုးခဲ့ကြသော ဘီလူးများ (နီဂရစ်တို ဟူသော မျိုးနွယ်စုများ) စတင်နေထိုင်ခဲ့ကြကြောင်း တိကျသော သမိုင်း အထောက်အထားများအရ သိရှိရပါတယ်။ နောက်ပိုင်း ဘီလူးများ အကျွတ်တရားရပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာကို ယုံကြည်သက်ဝင်လာခြင်း၊ ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာ သာသနိက အဆောက်အဦးများကို စောင့်ရှောက်ခြင်း များရှိခဲ့သောကြောင့် ဘုရားစေတီ၊ သိမ်ကျောင်း၊ တန်ဆောင်း၊ ရေကန်များတွင် ဘီလူးရုပ်တုများ ထုလုပ်ထားတတ်ကြောင်း မွန်ရာဇဝင်များမှတစ်ဆင့် သိရှိနိုင်သည်။ ဘီလင်းမြို့နယ်၊ ဇုတ်သုတ်ရွာ၊ ထီးဆောင်းဘုရားသည် ဘီလူများတည်သည်ဟု အဆိုရှိသည်။
ကာကဝလိယဇာတ်
ကာကဝလိယဇာတ်တွင် ဒီဃတာလ ဘီလူးသည် ရာဇဂြိုဟ်ပြည် မြို့တံခါးမှာ စောင့်နေ၍ နေဝင်မှ အာရုံတက်အထိ နောက်ကျပြီး ရောက်လာသူ၊ ဝင်သူတွေကို စားခွင့်ကို ဘုရင်ဆီက ရထားသည်။
ရတနသုတ်
ခုဒ္ဒကပါဌ အဋ္ဌကထာ ရတနသုတ်အဖွင့် ဝေသာလီ ဝတ္ထုတွင် ဝေသာလီပြည်၌ (၁) အစာငတ်မွတ်ခြင်း ဘေး (၂) ဘီလူးဘေး (၃) အနာရောဂါဘေး၊ ဤဘေးကြီး ၃ ပါးဆိုက်ရောက်၍ လူအများ သေကြေပျက်စီးသော အခါ မြတ်စွာဘုရားကိုသွား၍ ပင့်ဖိတ်သဖြင့် ရဟန်းငါးရာနှင့် ကြွလာတော်မူပြီးလျှင် ရတနသုတ်ပရိတ်တော်ကို ဟောတော်မူရာ ဘေးကြီး ၃ ပါး အေးငြိမ်း၍ လူအများ အသက်ဘေးမှ ချမ်းသာလေသည်။
ပဒကုသလ မာဏဝ ဇာတ်
ပဒကုသလ မာဏဝ ဇာတ်မှာ ဘီလူးမက လိုဏ်ဂူမှာနေပြီး သူအပိုင်စားရတဲ့ တောထဲရောက်လာသူတွေကို ဖမ်းစားတယ်။ တစ်နေ့တော့ ချောမောတဲ့ ပုဏ္ဏားကိုဖမ်းမိပြီး မစားဘဲ ပေါင်းသင်းနေလိုက်တယ်။ ကောင်းစွာရှာဖွေကျွေးမွေးတယ်။ နောက်တော့ သားလေးမွေးလာတယ်။ သားအဖနှစ်ယောက်ထွက်ပြေးကြတော့ ဘီလူးမကြီး ရင်ကွဲနာကျသေရရှာတယ်။ လူ့ပြည်မှာ သားအဆင်ပြေဖို့ ဂါထာတစ်ခု သင်ပေးလိုက်တယ်။ ထိုဂါထာမှာ စိန္တာမဏိဂါထာတော် ဖြစ်သည်။ ပစ္စည်းပျောက်ရှာရာတွင် အလွန်အစွမ်းထက်၏။
ပါရာဇိကဏ် အဋ္ဌကထာ
ပါရာဇိကဏ် အဋ္ဌကထာမှာလဲ သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ၊သထုံပြည် မှာ ရေဘီလူးတွေက သီရိမာသောကမင်း ရဲ့ မွေးဖွားခါစ ကလေးတိုင်းကို လာစားလို့ တတိယသံဂါယနာ တင်အပြီးရောက်လာတဲ့ သောဏထေရ် နဲ့၊ ဥတ္တရထေရ်တို့က မနုဿီုံဟရုပ်တွေ ဖန်ဆင်းပြီး ဘီလူးတွေကို လိုက်ကြတယ်။ လူတွေကို ကာကွယ်ပေးတယ် ဆိုပါတယ်။ ပြီးမှ ကျန်တဲ့ ဘီလူးတွေကို ဗြဟ္မဇာလသုတ်တော် ဟောပြီး အကျွတ်တရားရစေတယ်။ အဲဒီနေ့က မွေးတဲ့ ကလေးကိုလဲ သောနုတ္တရ မင်းသားလို့ ခေါ်တယ်။
သုစိလောမနှင့် ခရလောမ
သုစိလောမ ဘီလူးနှင့် ခရလောမ ဘီလူးတို့သည်လည်း မဟာဗောဓိပင်အနီး ဂယာရွာကြီး၏ တံခါး တံမြက်ချေးစွန့်ရာ အရပ်ဝယ်နေကြ၏။ တစ်နေ့သောအခါ မြတ်စွာ ဘုရားကြွလာတော်မူ၍ တရားဟောရာ၊ ကျွတ်တမ်းဝင် သောတာပန် အရိယာ အဖြစ်သို့ရောက်လျက်၊ ဘုမ္မစိုး နတ်တို့စည်းစိမ်ချမ်းသာကို ခံစားကြရလေသည်။
သာတာဂိရိ နှင့် ဟေမဝတ
သာတာဂိရိတောင်၌ နေသော သာတာဂိရိ နတ်ဘီလူးစစ်သူကြီးနှင့် ဟေမဝတတောင်၌နေသော ဟေမဝတနတ်ဘီလူး စစ်သူကြီး နှစ်ယောက်တို့လည်း တစ်ထောင်သော နတ်ဘီလူး အပေါင်း ခြံရံလျက် မိဂဒါဝုန်တော မြတ်စွာဘုရားထံသို့သွား၍ တရားနာကြရာ ကျွတ်တမ်းဝင်ကာ သောတာပန် အရိယာအဖြစ်သို့ရောက်ကြသည်။ အခြံအရံ နတ်ဘီလူးတို့သည် သရဏဂုံ၊ ပဉ္စသီလ၌ တည်ကြသည်။
အပဏ္ဏကဇာတ်
ငါးရာငါးဆယ် နိပါတ်တော် အပဏ္ဏကဇာတ်တွင် ရေမရှိသော ကန္တာရခရီး၌နေသော ဘီလူးတို့သည် ခရီးသည်တို့ကို လှည့်ပတ်ကာ စားကြသည်။
မဟာသီလဝဇာတ်
မဟာသီလဝဇာတ်တွင် သုသာန်၌ လူသေကောင်ကို လုနေသော ဘီလူးနှစ်ယောက်အား မဟာသီလဝမင်းကြီးက ခွဲဝေပေးရသည်။
ပဉ္စာဝုဓဇာတ်
ပဉ္စာဝုဓဇာတ်တွင် တောအလယ်၌နေသော ကပ်စေးနှဲ ဘီလူးသည် တောတွင်းသို့လာသော သူတို့ကိုဖမ်း၍ စားသည်။
ဝလာဟကဇာတ်
ဝလာဟကဇာတ်တွင် သီဟိုဠ်ကျွန်း သိရိသဝတ္ထုမြို့၌နေသော ဘီလူးတို့သည် ကျွန်းသို့လာသော သူတို့ကို ဖမ်း၍စားကြသည်။
တေလပတ္တဇာတ်
တေလပတ္တဇာတ်တွင် ဗာရာဏသီပြည်နှင့် တက္ကသိုလ်ပြည်အကြား တောအုပ်ကြီး၌နေသော ဘီလူးတို့သည် တောအုပ်ကြီးသို့လာသော သူတို့ကို ဖမ်း၍ စားကြသည်။
ဘဂ္ဂဝဇာတ်
ဘဂ္ဂဝဇာတ်တွင် ဗာရာဏသီမြို့တော် တံခါးပြင်ဘက်ရှိ ဇရပ်၌နေသော ဘီလူးသည် ဇရပ်တွင်းသို့ဝင်သော သူတို့အနက် ချေဆတ်သောအခါအသက်ရှည်စေသော် ဆိုသောသူနှင့် တစ်ဖန်တုံ့ပြန်ကာ အသက်ရှည်စေသော သူတို့မှ တစ်ပါးသောသူတို့ကို စားစေဟု နတ်မင်းကြီးတို့ထံမှ အပိုင်စားရသဖြင့် ထိုဇရပ်တွင်း သို့ဝင်သောသူတို့ကို စိစစ်၍ စားသည်။
ဂုမ္ဗိဇာတ်
ဂုမ္ဗိဇာတ်တွင် ဂုမ္ဗိယဘီလူးသည် ဗာရာဏသီပြည် တောအုပ်တစ်ခုဝယ် လမ်းခရီး၌ အဆိပ်ထည့်ထားသော ပျားလဘို့တို့ကို ကုသိုလ်ပြုသည် ထင်မှတ်အောင် လှည့်ပတ်ကာထား၍ စားမိသဖြင့် သေသောသူတို့ကိုစားသည်။
သုတနုဇာတ်
သုတနုဇာတ်တွင် ဗာရာဏသီပြည် တစ်ခုသော ညောင်ပင်၌ နေသေလာမဒေဝ ဘီလူးသည် ညောင်ပင်အောက်သို့ဝင်သော သူတို့ကို စားသည်။
ကာကဝလိယ သူဌေးဝတ္ထု
ကာကဝလိယ သူဌေးဝတ္ထုတွင် ရာဇဂြိုဟ်မြို့တံခါး ထန်းပင်နှစ်ပင်၌နေသော ဒီတာလဘီလူးသည် နေဝင်သည်မှ အရုဏ်တက်သည်အထိ မြို့တံခါးမှဝင်သော သူ ထွက်သောသူတို့ကို စားစေဟု ဘုရင်မင်းမြတ်ထံမှ အပိုင်စားရသဖြင့် မြို့တံခါးမှ ဝင်သောသူ ထွက်သောသူတို့ကို စားသည်။
နကပါနဇာတ်
နကပါနဇာတ်တွင် ဟိမဝန္တာတောအတွင်းရှိ ရေအိုင်တစ်ခု၌နေသာ ရက္ခိုသ် ဘီလူးသည် ရေအိုင်အတွင်းသို့ဆင်းသက်သော သတ္တဝါတို့ကို ဖမ်း၍စားသည်။
အယကူန္ထဇာတ်
အယကူန္ထဇာတ်တွင် ဗာရာဏသီမင်းကြီးသည် သတ္တဝါတို့အသက်ကို မသတ်ရဟု စည်လည်စေသဖြင့် ဘီလူးတို့သည် သတ္တဝါတို့အသားအသွေးဖြင့် ပူဇော်သက္ကာရကို မရသောကြောင့် အမျက်ထွက်ကာ ကုမ္ဘဏ်ရက္ခိုသ် ဘီလူး တစ်ဦးကို စေလွှတ်ရာ၊ ထိုဘီလူးသည် သံတူကြီးကိုကိုင်လျက် ညဉ့်အခါ မင်းကြီး၏ကျက်သရေတိုက်ခန်းသို့ဝင် ၍ မင်းအားသတ်မည်ပြုသောအခါ၊ သိကြားမင်းလာ၍ စောင့်ရှောက်သဖြင့်၊ မသတ်ဝံ့ဘဲ ပြေးရသည်။
သမုဂ္ဂဇာတ်
သမုဂ္ဂဇာတ်တွင် ဗာရာဏသီပြည် တောအုပ်တစ်ခု၌ နေသော ရက္ခိုသ်ဘီလူးသည် တောအုပ်အတွင်းသို့ရောက်လာသော သူတို့ကို ဖမ်း၍စားသည်။
သမ္ဗူလဇာတ်
သမ္ဗူလဇာတ်တွင် ဒါနောရက္ခိုသ် ဘီလူးသည် နူနာစွဲကပ်သဖြင့် တော၌နေသော သောသေနမင်းသား၏ မိဖုရားသမ္ဗူလကို သစ်သီးရှာသွားခိုက် ဖမ်း၍ စားမည်ပြုသောအခါ သိကြားမင်းလာ၍ ဒဏ်ခတ်သဖြင့် မစားဝံ့ဘဲ ပြေးရသည်။
ပဒကုသလမာဏဇာတ်
ပဒကုသလမာဏဇာတ်တွင် တောင်ခြေရင်းရှိ လိုဏ်ဂူတစ်ခု၌နေသော အဿမုခီဘီလူးမသည် တောအုပ် အတွင်းသို့လာသော သူတို့ကို ဖမ်း၍စားသည်။ တစ်နေ့သောအခါ ပုဏ္ဏား လုလင်တစ်ယောက်ကို ဖမ်း၍မိရာ၊ မစားဘဲ ခင်ပွန်းလင်ပြု၍ထားသဖြင့်၊ ပဒကုသလ လုလင်ကို မွေးဖွားသည်။ ထိုပဒကုသလ လုလင်ကား လူယောက်ျားနှင့် ဘီလူးမိန်းမစပ်သောကြောင့် လူစပ်ဘီလူးဖြစ်သည်။
မဟာဝင်ဝတ္ထု
မဟာဝင်ဝတ္ထုတွင် သီဟိုဠ်ကျွန်း၌ ရှေးဦးစွာ နန်းတက်သော ဝိဇယမင်းကြီးသည် ကုဝဏ္ဏာမည်သော ဘီလူးမကို မိဖုရား‌‌မြှောက်သဖြင့် ဇီဝဟ·သားတော်နှင့် ဒီပေသမီးတော် မွေးဖွားသည်။ ထိုသားတော် သမီးတော်တို့ကား လူယောက်ျားနှင့် ဘီလူးမိန်းမ စပ်သောကြောင့် လူစပ်ဘီလူးများ ဖြစ်ကြသည်။
ဇယဒိသဇာတ်
ဇယဒိသဇာတ်တွင် သုဿာန်၌နေသော ရန်သူ ဘီလူးမ တစ်ယောက်သည် ပဉ္စာလမင်းကြီး၏ မိဖုရားကြီးမှ မွေးဖွားသော ပထမသားတော်နှင့် ဒုတိယသားတော်တို့ကို စားပြီးလျှင်၊ တတိယသားတော်ကိုကား မစားတော့ ဘဲ၊ သားအမှတ် မွေးစားထားသည်။ ထိုပဉ္စာလမင်းကြီး၏ တတိယားတော်သည် ဘီလူးမထံတွင် လူသားဖြင့် ကြီးပြင်းလာရကား မိမိကိုယ်ကို ဘီလူးစစ် မှတ်ထင်ကာ၊ လူတို့ကိုဖမ်း၍ စားလျက်သာနေသည်။ စင်စစ်အားဖြင့် ဘီလူးမဟုတ်၊ လူဘီလူးသာဖြစ်သည်။
မဟာသုတသောမဇာတ်
မဟာသုတသောမဇာတ်တွင် ဗာရာဏသီပြည် ဗြဟ္မဒတ်မင်းသည် လူသားကို စားသဖြင့်၊ တိုင်းပြည်မှ နှင်ထုတ်ခြင်းခံရသောကြောင့်၊ တောသို့ဝင်ကာ၊ လူတို့ကို ဖမ်း၍စားနေသဖြင့်၊ လူသား ပေါရိသာဒဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ ထိုမင်းလည်းလူဘီလူးပင်ဖြစ်သည်။ နောက်မဟာသုတသောမမင်း တရားဟောသဖြင့် လူသားကို စွန့်လွှတ်သည်။
အယောရဇာတ်
အယောရဇာတ်တွင် ဗာရာဏသီပြည် ဗြဟ္မဒတ်မင်း၏ မိဖုရားကြီးမှ မွေးဖွားသော ပထမသားတော်နှင့် ဒုတိယသားတော်တို့ကို ရန်သူဘီလူးမသည် အတင်းလုယူ၍ စားသည်။ တတိယားတော်ကို ကိုယ်ဝန်တည်သော အခါ၊ မင်းကြီး၏ မေးမြန်းချက်အရ၊ ဘီလူးတို့မည်သည် သံကိုကြောက်ကုန်၏ဟု အမတ်တစ်ယောက် လျှောက် ထားသဖြင့်၊ သံအိမ်ကြီးကို ဆောက်လုပ်စေပြီးလျှင်၊ ထိုသံအိမ်ကြီးအတွင်း၌ မိဖုရားကြီးကို ဖွားမြင်စေရာ၊ ဘီလူးမ မစားနိုင်သဖြင့်၊ အသက်ဘေးမှ ချမ်းသာရာရသည်။
ကာဠီယက္ခိနီ ဘီလူးမဝတ္ထု
ဓမ္မပဒအဋ္ဌကထာ ကာဠီယက္ခိနီ ဘီလူးမဝတ္ထုတွင် သာဝတ္ထိပြည် အမျိုးသမီး တစ်ယောက်မှ မွေးဖွားသော ပထမသားနှင့် ဒုတိယသားတို့ကို ရန်သူဖြစ်သော ကာဠီယက္ခိနီ ဘီလူးမသည် အတင်းလုယူ၍ စားလေသည်။ တတိယသားကိုကား ဘီလူးမဘေးမှ လွတ်မြောက်ရန် အမျိုးသမီးသည် ခင်ပွန်းလင်နှင့်တကွ သွား၍ ဆွေမျိုးအိမ်၌ မွေးဖွားပြီး သားငယ်ကို ယူလာရာ လမ်းခရီးတွင် ဘီလူးမ အတင်းလိုက်လာသည်ကို မြင်လျှင် မြတ်စွာဘုရား တရားဟောရာကျောင်းတော်သို့သွား၍ မြတ်စွာဘုရားရှေ့တော် တွင်ချကာ သားငယ်ကို လှူဒါန်းပါ၏။ အသက်ကို ကယ်တော်မူပါဘုရားဟု လျှောက်ထားလေ၏။ ဘီလူးမ လိုက်လာသောအခါ မြတ်စွာဘုရား တရားတော်ကို ကြားနာရသဖြင့် ကျွတ်တမ်းဝင်ကာ သောတာပန် အရိယာ အဖြစ်သို့ရောက်လေသည်။
ပါရာဇိကဏ် အဋ္ဌကထာ ဗာဟိရနိဒါန်း
ပါရာဇိကဏ် အဋ္ဌကထာ ဗာဟိရနိဒါန်းတွင် သမုဒ္ဒရာအနီးရှိ သုဝဏ္ဏဘူမိ သထုံပြည် သီရိမာသောကမင်း ၏ နန်းတော်၌ မွေးဖွားတိုင်းသော သားတို့ကို သမုဒ္ဒရာ၌နေသော ရက္ခိုသ်ဘီလူးမသည် လာ၍စားလေ့ရှိ၏။ တတိသင်္ဂါယနာတင်ပြီးနောက် သောဏထေရ်နှင့် ဥတ္တရထေရ်တို့ ရောက်လာသောနေ့၌လည်း နန်းတော်၌ သားဖွားခိုက်ကြုံသဖြင့် ရက္ခိုလ်ဘီလူးမသည် အရံငါးရာနှင့်တကွ စားမည်ဟုလာပြန်ရာ ဘီလူးတို့ရန်ကို နှိမ်နင်း ရန် လက်နက် ကိုယ်စီကိုင်၍ လာကြသော လူတို့လျှောက်ထားသဖြင့် မထေရ်တို့သည် ထိုရက္ခိုသ် ဘီလူးတို့ထက် နှစ်ဆကြီးသော ကိုယ်ရှိသော မနုဿီဟ သဏ္ဌာန်ဖန်ဆင်း၍ လိုက်သောကြောင့် ဘီလူးတို့ပြေးကြသည်။ မထေရ်တို့က ဗြဟ္မဇာလသုတ်ကို ဟောသဖြင့် အကျွတ်တရား ရကြသည်။ နန်းတော်၌ မွေးဖွားသော သားကိုလည်း မထေရ်တို့တန်ခိုးကြောင့် အသက်ချမ်းသာရာရသည့်အတွက် မထေရ်တို့အမည်ကိုယူ၍ သောနုတ္တရသတို့သားဟု အမည်မှည့်ကြသည်။
သုပ္ပဗုဒ္ဓကုဋ္ဌိဝတ္ထု
ဗမ္မပဒအဋ္ဌကထာ သုပ္ပဗုဒ္ဓကုဋ္ဌိဝတ္ထုတွင် သုပ္ပဗုဒ္ဓသူနူသည် တစ်နေ့သောအခါ မြတ်စွာ ဘုရား တရားတော်ကို နာရ၍ ကျွတ်တမ်းဝင်ကာ သောတာပန် အရိယာအဖြစ်သို့ရောက်ပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရားထံတော်မှ ပြန်လာရာ၊ ရန်သူဖြစ်ဘူးသော ဘီလူးမသည် သားသည်အမိ နွားမယောင်ဆောင်၍ ဝှေ့သဖြင့် အနိစ္စရောက်ရ သည်။ ထို့ပြင် ထိုဘီလူးမသည်ပင်လျှင် နွားမယောင်ဆောင်၍ ဝှေ့သဖြင့် ပက္ကုသာတိအမျိုးသား၊ ဗာဟိယ ဒါရုစိရိယ၊ တမ္ဗဒါဌိက ခိုးသူသတ်တို့လည်း အနိစ္စရောက်ကြရသည်။ ( ဤဘီလူးမကို နွားယောင် ဆောင်သော ကြောင့် နွားဘီလူးမဟု ဆိုထိုက်သည်။ )
ဇောတိက သူဌေးကြီး ဝတ္ထု
ဇောတိက သူဌေးကြီး ဝတ္ထုတွင် ဇောတိက သူဌေးကြီး၏ အိမ်၌ တံတိုင်းခုနစ်ထပ်တို့၏လေးမျက်နှာ တို့တွင် ပထမတံခါးမုခ်ဝ၌ ဥပ္ပလနတ်ဘီလူးသည် အရံနှစ်ထောင်နှင့် စောင့်၏။ တတိယတံခါး မုခ်ဝ၌ ဝဒိရ နတ်ဘီလူးသည် အရံသုံးထောင်နှင့် စောင့်၏။ စတုတ္ထတံခါး မုခ်ဝ၌ ဝဇိရဗာဟု နတ်ဘီလူးသည် အရံ လေးထောင် နှင့်စောင့်၏။ ပဉ္စမ တံခါးဝမုခ်ဝ၌ သံကနနတ်ဘီလူးသည် အရံငါးထောင်နှင့် စောင့်၏။ ဆဋ္ဌမတံခါးမုခ်ဝ၌ ကန္ထ နတ်ဘီလူးသည် အရံခြောက်ထောင်နှင့် စောင့်၏။ သတ္တမ တံခါးမုခ်ဝ၌ ဒိသာပါမောက္ခ နတ်ဘီလူးသည် အရံခုနစ်ထောင်နှင့် စောင့်၏။ ( ဤစကားကို ထောက်ထားသဖြင့် အခြားနေရာဌာနတို့၌ လည်း ထိုက်သည် အားလျော်စွာ နတ်ဘီလူးများ စောင့်သည်ဟု ယူဆသင့်လေသည်။ )
နိုင်ငံတကာ ဒဏ္ဍာရီဇာတ်လမ်းများမှ ဘီလူးများ
အထက်ဖော်ပြပါ ဗုဒ္ဓအယူဝါဒီတို့ကြားဘူးနားဝရှိနေကြသော ဘီလူးများအပြင်၊ ဥရောပတိုက်၊ အာရှ တိုက်တို့မှ နိုင်ငံအသီးသီး၊ လူမျိုးအထွေထွေ၏ ထုံးဟောင်းပုံပြင်များတွင်လည်း လူမျိုးအလိုက်၊ ဒေသအလိုက် ဒဏ္ဍာရီဘီလူး အမျိုးမျိုး ရှိကြလေသည်။ အာရိယန် အဆက်အနွယ် လူမျိုးများ၏ ထုံးဟောင်းပုံပြင်များတွင် လူ့အသွင်အပြင် ရှိသော်လည်း၊ လူထက်များစွာ သန်မာ ထွားကျိုင်းသော ဘီလူးများအကြောင်း အမျိုးမျိုး အဖုံဖုံပါရှိသည်။
နေပူခြင်း၊ မိုးရွာခြင်း၊ လေပြင်းကျခြင်းစသော ကမ္ဘာ့နိယာမ တရားတို့ကိုလည်းကောင်း၊ ယဉ်ကျေးမှု တိုးတက်ရေးကို အနှောင့်အယှက်ပြုသော အရိုင်းအစိုင်းဝါဒများကို လည်းကောင်း၊ ခရစ်ယာန်ဝါဒနှင့် ပန္ထိပက္ခဖြစ် သော မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ အယူဝါဒတို့ကိုလည်းကောင်း ရှေးသူဟောင်းတို့သည် ဘီလူးများနှင့် ဥပစာတင်စား၍ ပုံပြင်ဒဏ္ဏာရီ ပြုထားခြင်းများလည်း ရှိလေသည်။
ဝေလနယ်တွင် ခေတ်စားသော ဘီလူးသတ် လူစွမ်းကောင်းဂျက်၏ ပုံပြင်သည် ခရစ်ယာန် ဝေလနယ်သားများနှင့် မိစ္ဆာ အန်ဂလို-ဆက်ခ်ဆန်များ၏ ပန္ထိပက္ခကို ဥပစာ တင်စားထားခြင်းဖြစ်လေသည်။
သုံးသပ်ခြင်း
သိပ္ပံပညာရပ် ထွန်းကားလာသော ခေတ်တွင် သိပ္ပံပညာရှင်များက ထုံးဟောင်းပုံပြင်ပါ ဘီလူးများကို အယုံအကြည်မရှိကြချေ။ သို့သော် အချို့လူများသည် လူသာမန်တို့ထက် အဆမတန် ကိုယ်လုံးကိုယ်ထည် ကြီးမားလှ၍၊ ယင်းတို့ကို ဘီလူးဟုခေါ်ကြသည်။ သို့သော် ဒဏ္ဏာရီပုံပြင်ပါ ဘီလူးများကဲ့သို့တန်ခိုးစွမ်းအား ရှိသည်ဟုကား မယူဆချေ။ သာမန်လူတို့ထက် အဆမတန် ထွားကျိုင်းခြင်းကို သိပ္ပံပညာဖြင့် စူးစမ်း စစ်ဆေးသည့်အခါ ဦးနှောက်အောက် အတက် ( ပီတျူတရီဂလင်း ) ၏ ဖောက်ပြန်မှုကြောင့် ဖြစ်ကြောင်းသိရသည်။
ထိုအတက်မှ ကြီးထွားမှုကို ဖြစ်စေသော ဟော်မုန်းများကို အဆမတန် အများအပြား ထုတ်လုပ်ပေးသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အရွယ်ရောက်ပြီး လူကြီးတစ်ယောက်တွင် ထိုအတက် ဖောက်ပြန်သောအခါ၊ ကိုယ်ခန္ဓာ၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသ၌သာ အဆမတန် ကြီးထွားခြင်း ဖြစ်တတ်သည်။ ယင်းသည့်အခါမျိုးတွင်၊ မျက်နှာ၊ အထူးသဖြင့် မေးစေ့၊ ခြေနှင့် လက်တို့သည် အလွန်အမင်း ကြီးမားထွားကျိုင်းခြင်း ဖြစ်တတ်လေသည်။
အနုပညာလက်ရာများ
သူ့ရဲ့ လုပ်ငန်းသဘောသဘာဝမှာ အစောင့်အရှောက် အလုပ်ကို များစွာ တာဝန် ပေးခံရတဲ့ အတွက် နတ်မင်းကြီးများရဲ့ အခြံအရံ အလုပ်အကျွေးတွေ ဖြစ်ကြတဲ့ ဘီလူးစစ်သည်များကို ရည်စူးပြီး ဘုရားစေတီ၊ သိမ်ကျောင်း၊ တန်ဆောင်း၊ ရေကန်တွေမှာ ဘီလူးရုပ်တုလုပ်ထားတတ်ကြောင်း အစဉ်အလာ တစ်ခုအဖြစ်သိရပါတယ်။
ဘုရင်မင်းမြတ်တို့နန်းတော်၌လည်းကောင်း၊ မြို့တော်၌လည်းကောင်း၊ ကျောင်းကန်ဘုရား တန်ဆောင်းစသော အဆောက်အအုံများ၌ လည်းကောင်း၊ အပြောက်အမွမ်းသဘောဖြင့် လည်းကောင်း၊ အစောင့်အရှောက် သဘောဖြင့် လည်းကောင်း၊ ဘီလူးရုပ်လုံးများ ထုလုပ်ထားသည်ကို တွေ့မြင်ရသည်။ ထုလုပ်ပုံမှာ အများအားဖြင့် နတ်ဝတ်တန်ဆာနှင့် လက်ယာဒူးထောင်၊ လက်ဝဲဒူးချ၊ လက်ယာလက်သန်လျက်စွဲ၊ လက်ဝဲလက်ထောက်၊ ဗောင်း သရဖူဆောင်းလျက် ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒဏ္ဍာရီလာ သတ္တဝါများ
ဘူဒိုဇာ
ဘူဒိုဇာဆိုသည်မှာ ဘီးများဖြင့် မဟုတ်ဘဲ သံခါးပတ်များဖြင့် မောင်းနှင်သော ယာဉ်တစ်မျိုး ဖြစ်ပြီး ဘလိတ်ဒ်ဟုခေါ်သော ဂေါ်ပြား အကြီးကြီးတစ်ခုကို တပ်ဆင်ထားသည်။ ထိုဂေါ်ပြားမှာ ဆောက်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းများ အတွင်း မြေကြီး၊ သဲ၊ အပျက်အစီး အစုအပုံများကို ထိုးကော်နိုင်ရန် ဖြစ်သည်။ အနောက်ဘက်တွင်မူ ရစ်ပ်ပါဟု ခေါ်သော ကလော်နှင့် တူသော ကိရိယာတပ်ဆင်ထားလေ့ရှိကာ သိပ်သည်းနေသော ပစ္စည်းများကို ဖွရန် အတွက် ဖြစ်သည်။ တစ်ခါတရံတွင် မြေတူးစက်၊ မြေသယ်စက် စသည်တို့ကို ဘူဒိုဇာဟု လွဲမှားစွာ ခေါ်ဆိုလေ့ ရှိကြသော်လည်း ပုံမှန်အားဖြင့် ကော်တပ်ဆင်ထားသော သံခါးပတ်တပ် ယာဉ်ကိုသာလျှင် ရည်ညွှန်းခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
ပေါက်မြိုင်ရွာ၊ တံတားဦးမြို့နယ်
ပေါက်မြိုင်ရွာ (Paukmyaing)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ တံတားဦးမြို့နယ်၊ ပေါက်မြိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၁၃၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေါက်မြိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၈၁ ဦး၊ မ ၉၂၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တံတားဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှမ်းစော်ဘွားပြတိုက်
ရှမ်းစော်ဘွားပြတိုက်သည် ရှမ်းပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသည့် ပြတိုက် ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်၊ ညောင်ရွှေမြို့၊ နန္ဒဝန်ရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည်။ ဝင်ကြေးမှာ အမေရိကန် ၂ ဒေါ်လာ ဖြစ်သည်။
အင်္ဂါနေ့မှ တနင်္ဂနွေနေ့အထိ မနက် ၁၀ နာရီမှာ ညနေ ၃ နာရီခွဲအထိ ဖွင့်လှစ်ထားသည်။
ခေါင်းမိုင်းသစ်ရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖယ်ခုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျခရာဖန်ရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ကျခရာဖန်ရွာ(Kyahkayarhpan)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ခင်ဒေါင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၈၀၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သိန္ဓုနယ်
သိန္ဓုနယ်
ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ အနောက်ပါကစ္စတန်ပြည်နယ်တွင်တည်ရှိ၍ အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်း အောက်ပိုင်းမှ နယ်ကြီးဖြစ်သည်။ ယခင်ကဘုံဘိုင်ပြည်နယ်၏ လက်အောက်ခံဖြစ်ခဲ့ဘူးသောနယ်ပင် ဖြစ်သည်။ ၁၉၃၆ ခုနှစ်မှစ၍ သိန္ဓုနယ်သည် သီးခြားဘုရင်ခံအုပ်ချုပ်သော ပြည်နယ်တစ်နယ်ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၄ရ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် အိန္ဒိယနှင့်ပါကစ္စတန်ဟူ၍ ဓနသဟာယနိုင်ငံနှစ်ခု ကွဲသောအခါ သိန္ဓုနယ်သည်ပါကစ္စတန်နိုင်ငံအပါအဝင် နယ်တစ်နယ်ဖြစ်လာလေသည်။
သိန္ဓုနယ်၏အကျယ်အဝန်းမှာ ၅ဝ၃၉ရ စတုရန်းမိုင် ရှိ၍၊ ၁၉၅၁ ခုနှစ်၊ သန်းခေါင်စာရင်း အရ လူဦးရေ ၄၆ဝ၈ဝဝဝရှိသည်။
ရတနာပုံကျွန်းရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ်
ရတနာပုံကျွန်းရွာ (Yadanarbonkyun)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ နတ်ကြီးကျွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၀၁၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မုံရွာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခနော်ထော် (အောက်)ရွာ၊ ကျောင်း
ခနော်ထော် (အောက်)ရွာ၊ ကျောင်း
ရေမျက်ရွာ၊ စပါယ်ကုံး
ရေမျက်ရွာ၊ စပါယ်ကုံး
ကိုကိုလှိုင်
ဦးကိုကိုလှိုင် သည် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန (၂) ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဖြစ်သည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ်လည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ထိုတာဝန်မထမ်းဆောင်ခင်  တပ်မတော်မှ သုတေသနပညာရှင်နှင့် စာရေးဆရာဖြစ်သည်။ဦးသိန်းစိန်အစိုးရ၏ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၊ နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာအကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်လည်းဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ
၁၉၇၆ခုနှစ်တွင် စစ်တက္ကသိုလ်မှ ကျောင်းဆင်းခဲ့ပြီး တပ်မတော်သို့ ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိအဖြစ် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၁ခုနှစ်မှ ၂၀၀၄ခုနစ်အထိ စစ်ရုံး၏ ပထမအဆင့် သုတေသနပညာရှင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ခုနှစ်တွင် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ စာပေစိစစ်နှင့်မှတ်ပုံတင်ဌာနတွင် ရာထူးတိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ သူသည် မြန်မာစာပေနှင့် စာနယ်ဇင်းအဖွဲ့ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌလည်းဖြစ်ခဲ့သည်။
ဝန်ကြီးဖြစ်လာပုံ
၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ရက်နေ့ကစပြီး နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ က ၎င်းကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ဝန်ကြီး ဖြစ်လာသည့် ဦးကိုကိုလှိုင်သည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး (ICJ) တွင် တရားရင်ဆိုင်မှုကို ဦးဆောင်မည့် တရားရင်ဆိုင်ခြင်းဆိုင်ရာ ဦးဆောင်ကော်မတီ ၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ပါ ပေးအပ်ခံရသည်။
ဟေတီနိုင်ငံ
ဟေတီသမ္မတနိုင်ငံသည် အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစုတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သော ဟစ္စပါညိုလာကျွန်း အနောက်ပိုင်းရှိ နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ကျွန်း၏အရှေ့ပိုင်းတွင်ဒိုမီနီကန် သမ္မတနိုင်ငံတည်ရှိသည်။ ဟေတီနိုင်ငံသည် ၁ဝ၇၁၄ စတုရန်းမိုင်ကျယ်ဝန်း၍ ကျွန်း၏သုံးပုံတစ်ပုံမျှသာရှိသော်လည်း လူဦးရေအားဖြင့် ဒိုမီနီကန်နိုင်ငံထက် သုံးဆပိုများသည်။ ဟေတီ ဟူသော အမည်သည် တိုင်းရင်းသားအင်းဒီးယန်းလူမျိုးတို့၏စကားဖြင့် ကုန်းမြင့်ဟု အဓိပ္ပာယ်ပေါက်သောအမည်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံ၏ငါးပုံလေးပုံသည် တောတောင်တို့ဖြင့် ဖုံးအုပ်လျက် ရှိသည်။ သေတီသမတနိုင်ငံတွင် တောင်တန်းသုံးသွယ် တို့သည် အရှေ့နှင့်အနောက်ဖြတ်သန်းတည်ရှိ၍ ထိုတောင်တန်းများကြား၌ မြေဩဇာထက်သန်သော ချိုင့်ဝှမ်းများ တည်ရှိသည်။ အာတီဗိုနိုက်မြစ်သည် အထင်ရှားဆုံးမြစ်ဖြစ်၍ အနောက်ဘက်ရှိဂေါနေအိဗ ပင်လယ်ကွေ့ထဲသို့ စီးဝင်သည်။ ဟေတီနိုင်ငံသည် အီကွေတာနှင့်နီးသဖြင့် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ပူနွေးသောရာသီဥတုရှိသည်။ တောင်ကုန်းဒေသများ၌ မိုးကောင်း၍အတွင်းဘက်ကျသော ချိုင့်ဝှမ်းဒေသများ၌မူ မိုးအလွန်ပါးသည်။ ဟေတီနိုင်ငံသည် စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ရန်အတွက် မြေဩဇာထက်သန်၍ သဘာဝပစ္စည်းများ ကြွယ်ဝသောနိုင်ငံဖြစ်သည်။ စိုက်ပျိုးရေးသည် အဓိကလုပ်ငန်းဖြစ်၍ ကာဖီကိုအများဆုံး စိုက်ပျိုးသည်။ ကြံ၊ ဝါဂွမ်း၊ ငှက်ပျော၊ ကကေးအို၊ ဆေးပင်နှင့် သင်္ဘောနာနတ်ပင်များကိုလည်း စိုက်ပျိုးသည်။ သစ်တောများမှ မဟောဂနီ၊ ဆီဒါ စသော အဖိုးတန်သစ်များ ရရှိသည်။ သံ၊ငွေ၊ရွှေ၊ကြေး နီ၊ ပလက်တီနမ်၊ ခဲမဖြူ၊ ကန့်၊ ကျောက်မီးသွေး၊ နစ်ကယ်၊ ဂျစ်ပဆမ်စသော တွင်းထွက်ပစ္စည်းများဖြင့် ကြွယ်ဝသောနိုင်ငံလည်းဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် ဟေတီနိုင်ငံ၌ သတ္တုတူးဖော်ခြင်းလုပ်ငန်းမှာ များစွာ မထွန်းကားသေးချေ။ ထင်ရှားသော စက်မှုလုပ်ငန်းများမှာ သကြားချက်လုပ်ငန်း၊ ခြည်ထည်ရက်လုပ်ငန်းနှင့် ရမ်အရက်ချက်လုပ်ငန်းတို့ဖြစ်သည်။ ဟေတီနိုင်ငံတွင် လူဦးရေ ၄၇၆၈ဝဝဝ (၁၉၆၉) ခန့်ရှိသည့်အနက် ၉ဝ ရာခိုင်နှုန်းမှာနီးဂရိုးလူမျိုးများဖြစ်သည်။ ကျန်လူမျိုးတို့သည် များသောအားဖြင့် နီးဂရိုးနှင့် ပြင်သစ်ကပြားများဖြစ်ကြသည်။ ပြင်သစ်ဘာသာသည် ရုံးသုံးဘာသာဖြစ်သော်လည်း တိုင်းရင်းသားအင်ဒီးယန်းဘာသာ၊ ပြင်သစ်ဘာသာနှင့် စပိန်ဘာသာတို့ ပေါင်းစပ်ထားသော သုံးဦးစပ်ဘာသာစကားကို လူအများက သုံးစွဲပြောဆိုကြသည်။
ကိုကိုလှိုင်
ဝန်ကြီးဖြစ်လာပုံ
ယင်းနောက် ရိုဟင်ဂျာများအပေါ် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုများကျူးလွန်ခဲ့သည်ဆိုသော စွဲချက်နှင့်  ပတ်သက်ပြီး နယ်သာလန်နိုင်ငံ၊ သည်ဟိဂ်မြို့ရှိ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး(ICJ)၏ ၂၀၂၂ခုနှစ်ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁ရက်ကြားနာပွဲတွင်  မြန်မာဘက်မှနေ၍ လျှောက်လဲတင်ပြခဲ့သည့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အသစ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဟေတီနိုင်ငံ
၁၈၆ဝ ပြည့်နှစ်မှစ၍ ရောမကက်သလစ်အယူဝါဒကို နိုင်ငံတော်အယူဝါဒအဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် လွတ်လပ်စွာကိုးကွယ်မှုကိုလည်း ခွင့်ပြုသည်။ ဟေးတီးနိုင်ငံ သားတို့သည် များသောအားဖြင့် ရောမကက်သလစ်ဂိုဏ်းဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။ အခမဲ့မူလတန်းပညာကို မသင်မနေရအဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ ၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် ပေါ့တ်အော်ရ်ပရင့်စ်မြို့တော်၌ အမျိုးသား တက္ကသိုလ်ကိုတည်ထောင်ခဲ့သည်။ အနောက်ဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသော ပေါ့တ်အော်ရ်ပရင့်စ်မြို့သည် ဟေတီနိုင်ငံ၏ ဆိပ်ကမ်းမြို့ကြီးလည်းဖြစ်သည်။ ပြည်တွင်းပြည်ပ ဆက်သွယ်ရေးအတွက် လေကြောင်းခရီးကိုသာ အားကိုးရသည်။
ခရစ္စတိုဖာကိုလံဗပ်သည် ၁၄၉၂ ခုနှစ်တွင် ဟစ္စပါညိုလာကျွန်းကို စတင်တွေ့ရှိပြီးနောက် စပိန်ပိုင် ကိုလိုနီနယ်အဖြစ် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ထိုနောက် ၁၆၇၇ ခုနှစ်မှ ၁၈ဝ၁ ခုနှစ်အထိ ကျွန်း၏ အနောက်ပိုင်းသည် ပြင်သစ်တို့ လက်အောက်သို့ကျရောက်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ၁ရ၉၁ ခုနှစ်၌ အာဖရိကတိုက်မှ ကျွန်အဖြစ်ခိုင်းစေရန် ယူဆောင်ခဲ့သော နီဂရိုးလူမျိုးတို့သည် ပြင်သစ်တို့ကိုတော်လှန် ပုန်ကန်ပြီးလျှင် သီးခြားနိုင်ငံအဖြစ် တည်ထောင်ကြလေသည်။ ၁၈၂ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဟေတီသမ္မတနိုင်ငံဟူ၍ ကျေညာပြီးနောက် ပြည်တွင်းဆူပူသောင်းကျမ်းမှုများဖြစ်ပွားခဲ့ရာ ၁၉၁၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၃၄ခုနှစ်အထိ အမေရိကန်အစိုးရက ထိုနိုင်ငံကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခဲ့ရလေသည်။ ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင်ဟေတီနိုင်ငံသည် ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအဖြစ်ပါဝင်ခဲ့ပြီးလျှင် ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်၌ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေသစ်တစ်ရပ်ကို ပြဋ္ဌာန်း လက်ခံ ခဲ့သည်။ နိုင်ငံ၏အကြီးအကဲဖြစ်သော သမ္မတကိုလူထုမဲဆန္ဒဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်၍ ယင်းသက်တမ်းမှာ ခြောက်နှစ် ဖြစ်သည်။ ဥပဒေပြုအာဏာနှင့် အခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်မှုအာဏာ တို့သည် အမျိုးသားလွှတ်တော်၌ တည်ရှိ၏။ အမျိုးသားလွှတ်တော်တွင် ကိုယ်စားလှယ် ၂၁ ဦးပါဝင်သော ဆီနိတ်လွှတ်တော်နှင့် ကိုယ်စားလှယ် ၃၇ ဦးတို့ပါဝင်သော ပြည်သူ့လွှတ်တော်တို့ပါဝင်သည်။ ဆီနိတ်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များကို ခြောက်နှစ်တစ်ကြိမ်၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များကို လေးနှစ်တစ်ကြိမ်၊ အသီးသီး ရွေးကောက်တင်မြှောက်ကြလေသည်။
ကိုကိုလှိုင်
ဝန်ကြီးဖြစ်လာပုံ
၎င်းသည်  မြန်မာပြည်တွင်းရှိ ကုလသမဂ္ဂအေဂျင်စီများနှင့် နိုင်ငံတကာအန်ဂျီအိုများအား ကြီးကြပ်ရသည့် အလုပ်ကော်မတီတွင် ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကိုပါ ယူထားရကာ လူသားချင်းစာနာမှု နိုင်ငံတကာအကူအညီများအား ကိုင်တွယ်ရသူ ဖြစ်သည်။ သူသည် ၂၀၂၃ ဩဂုတ် ၃ရက်တွင် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန (၂) ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ
ချင်းပြည်နယ်ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက်
ချင်းပြည်နယ်ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက်သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့၊ ဗိုလ်ချုပ်လမ်းတွင် တည်ရှိသည့် ပြတိုက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကတိုင်စိန်
ကတိုင်စိန်
ဘေဖီးလ်
ဘေဖီးလ်(Dr.G.T.Bayfield)သည် မေဂျာဗားနေး သံအဖွဲ့တွင် ဆရာဝန်အဖြစ်ပါလာသူ ဖြစ်သည်။ ဘုရင်မင်းမြတ် စစ်ကိုင်းမင်းက ဘေဖီးလ်ကို သဘောမကျချေ။ ရပ်သူရွာသားများကလည်း သူ့ကို ဆေးသမားဟုခေါ်ကြသည်။ မြန်မာများအပေါ် မောက်မာကြွားဝါလိုသူ ဖြစ်၏။
ရန်ကုန်မြို့ရှိ နိုင်ငံခြားသား ကုန်သည်များ၏ ပြဿနာ အရပ်ရပ်ကို ဖြေရှင်းရန် ဗားနေ၏ လက်ထောက်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရန်ကုန်သို့ ပို့ထား၍ ၁၈၃၇-ခုနှစ်မှ ၁၈၃၈-ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန်တွင် နေရသည်။ ဘေဖီးလ်အား ထိုသို့ပို့ထားသည်ကို နေပြည်တော်မှ အသိအမှတ် မပြုချေ။ ရန်ကုန်မြို့ဝန်နှင့် ပထမတွင် သင့်သင့်တင့်တင့် ရှိသည်။
ထိုစဉ်က ရန်ကုန်ရှိ နိုင်ငံခြားကုန်သည်များ သင်္ဘောသားများ၏ ပြဿနာများကား ရှုပ်ထွေးများပြားလှသည်။ ပထမအင်္ဂလိပ်မြန်မာစစ်ပွဲတွင် မြန်မာတို့ အရေးနှိမ်ခဲ့သဖြင့် ရန်ကုန်ရှိ မြန်မာအာဏာပိုင်တို့အပေါ် မလေးမခန့်ပြုမူကြသည်။ ဗြိတိသျှသံကိုယ်စားလှယ် မရှိ၍ မြန်မာအာဏာပိုင်တို့၏ မတရားညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုကို ခံရပါသည်ဟု ​ ဗြိတိသျှအိန္ဒိယအစိုးရထံ တိုင်တန်းမှု များလှသည်။
မည်မျှ မှန်သည်မှားသည်ကို မည်သို့မျှ မသိနိုင်ချေ။ နိုင်ငံခြားသား ကုန်သည်အချင်းချင်း မနာလိုမှု၊ တစ်ဦးကို တစ်ဦး တိုက်ခိုက်ရန်ဆောင်မှုများလည်း ရှိ၏။ ထိုအမှုများကို ဖြေရှင်းပေးမည့်သူ မရှိချေ။ သင်္ဘောသူကြီး အချို့ကလည်း သေလုမျောပါး ဖြစ်နေသော သင်္ဘောသား လူနာကို ဆိတ်ကမ်းတွင် ပစ်ချထားခဲ့တတ်သည်။ သင်္ဘောသူကြီးကို မည်သူကမျှ အမိန့်မပေးနိုင်ချေ။
ရန်ကုန်မြို့ဝန်၏ အမိန့်ကို မနာခံ အာခံကြသည်။ အချို့ အင်္ဂလိပ်ကုန်သည်များက မဒရပ်ရူပီကို အတုလုပ် ထုတ်ကြသည်။ နိုင်ငံတော်က ပိတ်ပင်ချမှတ်ထားသော ဥပဒေကို ချိုးဖောက်၍ ကျောက်သံပတ္တမြား စသော ရတနာများ၊ ပစ္စည်းများကို ပြည်ပသို့ ခိုးထုတ်ကြသည်။ ဘင်ဂေါကုန်သည်ကြီးများအသင်းက ရန်ကုန်တွင် သံကိုယ်စားလှယ် ခန့်ထားရန် တောင်းဆိုသည်။ ဘေဖီးလ်ကို လက်ထောက်သံကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ထားသော်လည်း ပြဿနာများ အပြေလည်ဘဲ ရှိနေသည်။ ရန်ကုန်မြို့ဝန်အသစ်နှင့်လည်း မသင့်မတင့် ဖြစ်လာသည်။ နေပြည်တော်မှလည်း ဘေဖီးလ်ကို အသိအမှတ် မပြုသဖြင့် ဘေဖီးလ်လုပ်ဆောင်သမျှသည် မြန်မာအာဏာပိုင်တို့၏ အခွင့်အာဏာကို ဝင်စွက်သကဲ့သို့ ဖြစ်နေလေသည်။
ဘေဖီးလ်သည် ရန်ကုန်တွင် ၉ လကြာမျှ အမှုထမ်းနေခဲ့သည်။ ကောင်စစ်ဝန် တစ်ဦး၏ အာဏာကို ကျင့်သုံး၍ ရန်ကုန်ရှိ အင်္ဂလိပ်နှင့် အင်္ဂလိပ်သစ္စာခံ နိုင်ငံခြားသားများကို အုပ်ထိန်းသည်။ သူ၏ရုံးတွင် လာရောက်စာရင်းတင်ကြရသည်။ အင်္ဂလိပ်နှင့် အင်္ဂလိပ်သစ္စာခံ ကုန်သည်အချို့ ထောင်ထောင်လွှားလွှား ရှိကြသည်။ မြန်မာအာဏာပိုင်များကို မထေမဲ့မြင် အတိုက်အခံပြုကြသည်။ ၁၈၃၇ ခုနှစ်တွင် ဘာနေပြန်သွားသောအခါ ထိုသံရာထူးကို ဘင်ဆင်က ဆက်ခံသည်။ ဘေဖီးလ်ကို ရန်ကုန်တွင် ဆက်လက်ထားသော်လည်း မြန်မာမင်း၏ အသိအမှတ်ပြုခြင်းကိုဘမခံရချေ။ ရန်ကုန်မြို့ဝန်အသစ်နှင့်လည်း အဆင်မပြေဖြစ်ကြသည်။ အင်္ဂလိပ်နှင့် အင်္ဂလိပ်သစ္စာခံ ကုန်သည်အချို့ကလည်း ရန်ကုန်တွင် သံကိုယ်စားလှယ် ထားသည်ကို မလိုလားကြချေ။ မြန်မာအရာရှိများနှင့် သံကိုယ်စားလှယ်တို့အကြားတွင် ခလောက်ဆန်ကြသည်။ ရန်ကုန်မြို့ဝန်က နေပြည်တော်မှ အသိအမှတ်မပြုသောကြောင့် ဘေဖီးလ်ကို အဆက်အသွယ်မလုပ်။ သူငှါးရမ်းနေထိုင်သော အိမ်မှ ထွက်ခွာသွားရန် အမိန့်ပေးသည်အထိ ဖြစ်ကြသည်။
ဘေဖီးလ်ကိုယ်တိုင် မြန်မာစည်းကမ်းဥပဒေကို မလိုက်နာ၊ သူ့ထံပို့သော စာများ၊ ပါဆယ်များကို အကောက်ရုံးသို့ မပို့ဘဲ သူ့ထံတိုက်ရိုက်ပို့ရမည်ဟု တောင်းဆိုသည်။ အကောက်ရုံးတွင် သူ့ပါဆယ်များ၊ စာများဖွင့်ကြည့်သည်ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်သည်။