cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
အားလ်ဝင်ချီဆီး
thumb| Arch of Arch: Argent, griffins passant Sable သုံးခုကြားရှိ Chevron right|thumb| Winchilsea ၏ 7th Earl နှင့် Nottingham ၏ Earl ၂ ခု အားလ်ဝင်ချီဆီးသည် ဖစ်-ဟာတန်မိသားစုမှပိုင်ဆိုင်သော အင်္ဂလန်လယ်သမားအကြီးအကဲဘွဲ့ဖြစ်သည်။ ဤဘွဲ့ကို အားလ်နော်တင်ဟမ်လက်ထက် ၁၇၂၉ခုနှစ်မှစ၍ လက်ခံရရှိခဲ့ပြီး ဖစ်မိသားစုသည်အရှင်ချမ်ဘာလိန်း ဟင်နရီဟင်နရီ ၁ ( ၁၁၀၀- ၁၁၃၅) မှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု သိရသည်။ Finch မိသားစုမှအမွေဆက်ခံသူနှင့်လက်ထပ်ပြီးနောက် ၁၃၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် Finch ၏အမည်ပြောင်းခြင်း ၁၆၆၀ တွင် Winchilsea ၏တတိယမြောက် Earl ကို wellကရာဇ် ဘုရင်ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်း ၌သူ၏ထိရောက်သောအကူအညီများအတွက်လျော်ကြေးပေးခြင်းအတွက် Eastwell မှ Kentwell ရှိ Baron FitzHerbert ကိုဖန်တီးခဲ့သည်။ ဝေလနယ်၏ဟားဘတ်မိသားစု၊ Earl of Pembroke သည်သာမန်မျိုးရိုးစဉ်ဆက် ရှိသော်လည်း ကွဲပြားသော လက်နက်များရှိသည်။ ၁၅၁၃ တွင်မိသားစုဝင်တစ် ဦး ဖြစ်သူဆာဝီလျံဖန်းခ်ကိုနိုက်တ်သည်။ သူ၏သားတော်သောမတ်စ် Finch (၁၅၆၃ တွင်ကွယ်လွန်ခဲ့သည်) သည် ဘုရင်သောမတ်စ်ဝီယတ် ၏ ဘုရင်မမေရီကို ပုန်ကန်မှု နှိမ်နှင်းရေးတွင်ပါဝင်ရန်ကြိုးပမ်းခဲ့သူဖြစ်ပြီး၊ သောမတ်စ်မောလိ ၏ချွေးမဖြစ်သူ၊ သောမတ်စ်၏အကြီးဆုံးသား Moyle Finch သည် Commons House တွင် Weymouth, Kent နှင့် Winchelsea ကိုကိုယ်စားပြုသည်။ 1611 ခုနှစ်တွင်သူသည် Kent ၏ကောင်တီရှိ Eastwell ၏ baronet ကိုဖန်တီးခဲ့သည်။ thumb| ၁၇၆၄ တွင် Winchilsea ၏ Earl ၏ Finch၊
ပြင်ပလင့်များ
ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ
ကြာပင်ကွင်းရွာ၊ အောက်လှည်းဆိပ်
ကြာပင်ကွင်းရွာ၊ အောက်လှည်းဆိပ်
အစောင့်အရှောက်၊ အထီးကျန်နတ်ကြီး
Guardian: The Lonely and Great God ( မှင်စာ) သည် ဂုန်ယူး၊ လီဒုံဝု၊ ကင်ဂိုအွန်၊ ယူးအင်နာနှင့် ယုစန်ဂျေတို့ ပါဝင်သော တောင်ကိုရီယားတီဗီဇာတ်လမ်းတွဲ ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၂ ရက်နေ့မှစ၍ ၂၀၁၇ ဇန်နဝါရီလ ၂၁ရက်နေ့အထိ tvN (တောင်ကိုရီးယား) မှ အပတ်စဉ် သောကြာနှင့် စနေနေ့တိုင်း ည ၈နာရီ ထုတ်လွှင့်ပြသခဲ့သည်။
ဇာတ်လမ်း
ကင်ရှင်(ဂုန်ယူး)သည် ဝိညာဉ်များကို စောင့်ရှောက်ရသော မှင်စာတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး၊ သေဆုံးသူဝိညာဉ်များကို အသက်နှုတ်ရသော အတိတ်လည်းမေ့နေသည့် သေမင်း(လီဒုံဝု)နှင့် အတူနေသည်။ သေသူများကို နောက်ဘဝကူးရန်အတွက် သူတို့နှစ်ဦး အတူပို့ပေးလေ့ရှိသည်။ တစ်နေ့တွင် သူ့သတို့သမီး ဖြစ်လာမည့် ဂျီအွန်တက်(ကင်ဂိုအွန်)ခေါ်သော မိန်းကလေးနှင့် တွေ့ရသည်။ သူမမှာ သရဲမြင်နိုင်သော အစွမ်းနှင့် မွေးရာပါ အမှတ်ကြောင့် သရဲများက မှင်စာသတို့သမီးဟု မကြာခဏ ခေါ်ဝေါ်လေသည်။
ရိုက်ကူးထုတ်လုပ်ရေး
The heirs (၂၀၁၃)နှင့် Descendants of the Sun(၂၀၁၆)ကို ရေးသားခဲ့သော ကင်အွန်စွတ်က ၎င်းဇာတ်လမ်းတွဲကို ရေးသားခဲ့သည်။ Descendants တွင် အတူတကွ လက်တွဲလုပ်ခဲ့ပြီးနောက် ဒါရိုက်တာလီအွန်ဘို့နှင့် ဒုတိယအကြိမ် လက်တွဲလုပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ပထမဆုံးဇာတ်ညွှန်းဖတ်ပွဲကို ၂၀၁၆ ဩဂုတ် ၃၀ တောင်ကိုရီးယား၊ ဆိုးလ်မြို့၊ စန်ဂံရပ်ကွက်၊ နုရီအိပ်မက်စကွဲယားတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။၊ ဆဂွတ်ရိုက်ကွင်းများကို တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံရှိ မြောက်ဂျော်လာခရိုင်၊ ဂင်းဂျယ်တွင် စက်တင်ဘာ ၂၂ ၌ ရိုက်ကူးခဲ့ပြီး သင်္ချိုင်းရိုက်ကွက်များကို အောက်တိုဘာ၌ ကနေဒါ၊ ကွီးဘက်မြို့တွင် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
အဆင့်အတန်းသတ်မှတ်ချက်များ
အောက်ပါဇယားတွင် အပြာဂဏန်းများသည် အနိမ့်ဆုံးကြည့်ရှုနှုန်းကို ကိုယ်စားပြုပြီး အနီဂဏန်းများသည် အမြင့်ဆုံး ကြည့်ရှုနှုန်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။
ဇီဝကသုတ်
ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ သမားတော်ကြီးဆရာဇီဝက၏ သရက် ဥယျာဉ်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ဆရာဇီဝကရောက်ရှိလာပြီး ဘုရားရှင်အား အာဇီဝကများ၏ တိကောဋိပရိသုဒ္ဓမရှိသော အသားဘုဉ်းပေးမှုနှင့် စပ်လျဉ်း၍ စွပ်စွဲချက် မှန်၊ မမှန် လျှောက်ထားပါသည်။ ဘုရားရှင်က ထိုအာဇီဝကတို့ ပြောဆိုသောစကား မမှန်ကြောင်း မိန့်ကြားတော်မူပြီး၊ မြင်ခြင်း၊ ကြားခြင်း၊ ယုံမှား သံသယရှိခြင်းဟူသော အကြောင်းသုံးပါးဖြင့် အသားကို မဘုဉ်းပေး မသုံးဆောင် အပ်၊ မမြင်ခြင်း၊ မကြားခြင်း၊ ယုံမှားသံသယမရှိခြင်း ဟူသော အကြောင်းသုံးပါးဖြင့် အသားကို ဘုဉ်းပေးသုံးဆောင်ရမည်ဟု ငါဘုရား ဟောကြားတော်မူ၏။
ဘုရားရှင်က ဤငါဘုရား သာသနာတော်၌ ရဟန်းတော်တစ်ပါး ရွာ၊ နိဂုံး တစ်ခုခု၌ သီတင်းသုံးနေထိုင်ပြီး ဗြဟ္မဝိဟာရ တရား(၄)ပါးကို အရပ်လေး မျက်နှာ အထက်အောက်အရပ်မျက်နှာ အားလုံးပြန့်နှံ့နေအောင် “ဝိပုလ မဟဂ္ဂတ အပ္ပမာဏ အဝေရ အဗျာဗဇ္ဈ” -ဖြစ်အောင် ပွားများနေသည့်အခါ ဂဟပတိ ဂဟပတိပုတ္တ တစ်ဦးဦးက ဆွမ်းဘုဉ်းရန် ပင့်လျှောက်လာအံ့၊ ထိုရဟန်းတော်သည် ထိုပင့်ဖိတ်ရာအိမ်သို့ ကြွရောက်ပြီး ခင်းထားသောနေရာ၌ သီတင်းသုံးနေ၏။ ထိုရဟန်းတော်အား အလှူရှင်များက ပဏီတဆွမ်းခဲဖွယ်ဖြင့် ပြုစုလုပ်ကျွေး၏။ ထိုရဟန်းအား ဤဂဟပတိ ဂဟပတိပုတ္တသည် ပဏီတပိဏ္ဍပါတဖြင့် ပြုစုလုပ် ကျွေးပါမူ ကောင်းလေစွဟုလည်းကောင်း ဤဂဟပတိ ဂဟပတိပုတ္တသည် နောင်အခါ၌လည်း ပဏီတပိဏ္ဍပါတဖြင့် ပြုစုလုပ်ကျွေးပါမူ ကောင်းလေစွဟု လည်းကောင်း မကြံမစီ ထိုရဟန်းတော်သည် ထိုဆွမ်းကို အဂထိတ, အမုစ္ဆိတ, အနဇ္ဈောပန္န, အာဒီနဝဒဿာဝီ, နိဿရဏပည-ဖြစ်အောင် ဘုဉ်းပေးသုံးဆောင်၏။ ထိုရဟန်းတော်သည် ထိုဆွမ်းဘောဇဉ်ကို ဘုဉ်းပေးသုံးဆောင်ရာအခါ၌ အတ္တဗျာဗာဓ, ပရဗျာဗာဓ, ဥဘယ ဗျာဗာဓဖြစ်အောင် အားထုတ်နေသလောဟု ဘုရားရှင်က မေးမြန်းတော်မူပါသည်။
သမားတော်ကြီး ဆရာဇီဝကက ထိုသို့မဟုတ်ပါ ထိုရဟန်းတော်သည် ထိုအခါ၌ အနဝဇ္ဇအာဟာရကိုသာ ဘုဉ်းပေးနေပါ၏။ မြတ်စွာဘုရား ဗြဟ္မာသည် ဗြဟ္မဝိဟာရ တရား(၄)ပါးကို ပွားများလျက်နေ၏ ဟူသောစကားကို အကျွန်ုပ်ကြား ဖူးပါသည်။ မြတ်စွာဘုရား အကျွန်ုပ်သည် ထိုစကားကို ယခု မျက်ဝါးဝါးထင်ထင် တွေ့မြင်နေရပါပြီ မြတ်စွာဘုရားသည် ဗြဟ္မဝိဟာရဖြင့် နေလေ့ရှိသူဖြစ်ပါ၏ဟု လျှောက်၏။
ဇီဝက ဗျာပါဒကို ဖြစ်စေတတ်သော ရာဂ, ဒေါသ, မောဟကို ငါဘုရား ပယ်စွန့်ပြီးပြီ၊ အဝိဇ္ဇာ, တဏှာဟူသောအမြစ်ကို အကြွင်းမဲ့ ဖြတ်ပြီးပြီး ထန်းပင်၏ တည်နေရာကဲ့သို့ ဖြစ်အောင်ပြုပြီးပြီးနောက်ထပ် တစ်ဖန်မဖြစ်အောင် ပြုအပ်ပြီးပြီ။ နောင်အခါ (ငါဘုရားသန္တာန်ဝယ်)ဖြစ်ခြင်း မရှိတော့ပြီ။
ဇီဝက (ဗြဟ္မာကြီးသည် ဗျာပါဒအစရှိသော တရားတို့ကို ဝိက္ခမ္ဘနပဟာန်ဖြင့် ပယ်အပ်ပြီ၊ ငါဘုရားသည် သမုစ္ဆေဒပဟာန်ဖြင့် ပယ်အပ်ပြီဟူသော ဤစကားကို သင်ရည်ရွယ်၍ ပြောဆိုသည်ဖြစ်အံ့။ သင်၏ ထိုစကားကို ငါဘုရားခွင့်ပြု(ဝန်ခံ)တော်မူ၏ဟု ဘုရားရှင်က မိန့်တော်မူပြီး မြတ်စွာဘုရား ထိုစကားကိုသာရည်ရွယ်၍ လျှောက်ထားပါ၏ဟု သမားတော်ကြီး ဆရာဇီဝကက လျှောက်ထားပါသည်။
ဇီဝက “ငါဘုရားကိုဖြစ်စေ၊ ငါဘုရား၏ တပည့်သာဝကကိုဖြစ်စေ ရည်ရွယ်၍ သတ္တဝါကိုသတ်သောသူသည် အကြောင်းငါးမျိုးတို့ဖြင့် များစွာသော အကုသိုလ်ကို ပွားစေသူဖြစ်ကြောင်း၊ ထိုအကြောင်းငါးမျိုးနှင့် ဗြဟ္မဝိဟာရလေးပါး ပွားများပုံကို တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ အကျယ်ဟောတော်မူပါသည်။ ဤသုတ်၌ တိကောဋိ ပရိသုဒ္ဓ မံသမစ္ဆကို ရဟန်းတော်များ ဘုဉ်းပေးကြောင်း, ဗြဟ္မဝိဟာရတရားကို တိုးပွားများကြောင်း, လှူမည်ဟုရည်ရွယ်၍ သတ္တဝါကိုသတ်သော အလှူရှင်တို့ များစွာသော အကုသိုလ်ပွားကြောင်းငါးပါးတို့ကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူပါသည်။
စကောရွာ၊ ကွယ်လွယ်
စကောရွာ၊ ကွယ်လွယ်
မောင်ရရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နားဆန်းရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟွေ့ခန်ရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ဟွေ့ခန်ရွာ (Hwaythkan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ ဖက်ရမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၉၈၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖက်ရမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၅၇ ဦး၊ မ ၁၉၁၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၇၇၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စိုင်ခြံရွာ၊ ပျဉ်းကတိုးကုန်း
စိုင်ခြံရွာ၊ ပျဉ်းကတိုးကုန်း
စပါယ်ရိုးရွာ၊ ရေနံ့သာ
စပါယ်ရိုးရွာ၊ ရေနံ့သာ
ဘုရားကြီးချောင်ရွာ၊ အောက်လှည်းဆိပ်
ဘုရားကြီးချောင်ရွာ၊ အောက်လှည်းဆိပ်
နောင်ကင်းရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
နောင်ကင်းရွာ (Naungkin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ နောင်ကင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၃၅၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
NGC 4780
NGC 4780 သည် အလယ်အလတ်တန်းစား ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ဗာဂိုး ကြယ်စုတန်းတွင် တည်ရှိသည်။
ကိုးကား
9
ကံကုန်းရွာ၊ ကွယ်လွယ်
ကံကုန်းရွာ၊ ကွယ်လွယ်
မင်းကန်ရွာ
မင်းကန်ရွာ
ကိုးကား
မင်းကန်ရွာ
ပိုးဖြူကျွန်းရွာ၊ မြက်ရိပ်ကျွန်း
ပိုးဖြူကျွန်းရွာ၊ မြက်ရိပ်ကျွန်း
ကျောက်မဲရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
ကျောက်မဲရွာ (Kyaukme)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ ကျောက်မဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၄၅၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်မဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၂၁ ဦး၊ မ ၁၀၁၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၃၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငွေဒါးရရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ငွေဒါးရရွာ (Ngwedarya)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ သပြေရုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၆၇၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သပြေရုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၆ ဦး၊ မ ၅၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၃၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန့်ဖာရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
မန့်ဖာရွာ (Manthpar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ ကောင်းဝိန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၀၉၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကောင်းဝိန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၂၁ ဦး၊ မ ၆၄၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂယ်လက်ဆီ
အဓိကအားဖြင့် ဂလက်ဆီ ၃ မျိုး ရှိပြီး ၎င်းတို့မှာ ဘဲဥပုံ၊ ဝက်အူရစ်ပုံ နှင့် ပုံသဏ္ဌန်မမှန်သော ကြယ်စင်စု တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အားလုံးသော ကြယ်စင်စု များသည် စကြဝဠာအတွင်းတွင် တည်ရှိကြသည်။ နဂါးငွေ့တန်းကြယ်စင်စုကြီးတွင် ကြယ်အစင်းပေါင်း (၂၀၀) မှ (၄၀၀) ဘီလီယံကြား တည်ရှိသည်။ နဂါးငွေ့တန်းကြယ်စင်စုကြီးနှင့် အနီးဆုံကြယ်စင်စုကြီးမှာ အင်ဒရိုမီဒါ ကြယ်စင်စုကြီးဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာမြေမှ အလင်းနှစ် (၂.၅) သိန်း ကွာဝေးသည်။ ကျွန်ုပ်တို့ မြင်နိုင်သော အကွာအဝေး သို့မဟုတ် လေ့လာရန် ဖြစ်နိုင်သော စကြဝဠာအတွင်းတွင် တည်ရှိသော ကြယ်စင်စုပေါင်းမှာ နာဆာ၏ New Horizons အာကာယာဉ်မှဒေတာများအရ ၂ ထရီလီယံ (2,000,000,000,000) သို့မဟုတ် ယင်းထက်ပိုသည်ဟုဆိုသည်။ ယခင် ၂၀၁၆ ခန့်မှန်းခြေအရမှာ ၂၀၀ ဘီလီယံ ဝန်းကျင် (200,000,000,000) ဖြစ်သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ကြယ်များအရေးအတွက်ကဲ့သို့ပင် များပြားလှသည်။ (ကမ္ဘာပေါ်ရှိ သဲမှုန်အားလုံးထက် ကြယ်များအရေအတွက်က ပိုမိုများပြားလှသည်။ ) ဂလက်ဆီအများစုသည် အချင်း ၁၀၀၀ မှ ၁၀၀၀၀၀ parsec (အလင်းနှစ် ၃၀၀၀ မှ ၃၀၀၀၀၀ နီးပါးခန့်) အထိကျယ်ကြပြီး တစ်ခုနှင့်တစ်ခုအကွာအဝေးမှာလည်း အလင်းနှစ်ပေါင်းများစွာဖြင့် ခြားနားထားသည်။
ယန်းကျောက်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ယန်းကျောက်ရွာ (Yankyauk)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ကတ်ထိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၉၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကတ်ထိုက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၆၅၅ ဦး၊ မ ၃၆၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၂၅၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွက်သစ်ရွာ၊ အောက်လှည်းဆိပ်
ကွက်သစ်ရွာ၊ အောက်လှည်းဆိပ်
မော်ကြီးရွာ၊ ကျောက်ကြီးပြင်
မော်ကြီးရွာ၊ ကျောက်ကြီးပြင်
ပိုက်ဆိပ် (ကျော်ဇံ)ရွာ
ပိုက်ဆိပ် (ကျော်ဇံ)ရွာ
အားလ်ဝင့်နှင့်မက်ချ်
right|thumb|350x350px| Neidpath ရဲတိုက် အားလ်ဝင့်နှင့်မက်ချ် နှင့်မတ်လ Earl ထဲမှာနှစ်ခုခေါင်းစဉ်များမှာ စကော့တလန် Peerage 1826 ကတည်းကပူးတွဲကိုင်ဆောင်သူများကကျင်းပခဲ့ကြကြောင်းအသီးသီး 1633 နှင့် 1697 ခုနှစ်တွင်ဖန်တီးခဲ့သည်။, စကော့တလန် Wemyss မိသားစုသည် ၁၂ ရာစု မှစ၍ ဖီဖာ ရှိ Wemyss မြေများကိုပိုင်ဆိုင်ခဲ့သည်။ right|thumb|350x350px| Elcho Castle thumb| 64 ဘုရင်မလမ်း, Edinburgh မှာ Townhouse
လက်ကိုင်အိတ်ဆောင် မှန်ဘီလူး
လက်ကိုင်အိတ်ဆောင် မှန်ဘီလူး (Hand len) သည် ကျောက်မျက် ရတနာတို့၏ အရည်အသွေးကို စစ်ဆေးရာတွင် အခြေခံကျပြီး အလွန်ပင်ထိရောက်၊ အလွန်ပင်အသုံးဝင်သည့် ကိရိယာဖြစ်သည်။ ၎င်းကိရိယာကို မှန်ဘီလူး တစ်ချပ် (သို့) တစ်ချပ်ထက်ပိုသော မှန်ဘီလူးတွဲများဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။ ဆယ်ဆချဲ့မှန်ဘီလူးကို ရွေးချယ်ဝယ်ယူရာတွင် အဓိကအားဖြင့် စစ်ဆေးသင့်သည်များမှာ-
ငါးကျီးထူရွာ၊ ပျဉ်းကတိုးကုန်း
ငါးကျီးထူရွာ၊ ပျဉ်းကတိုးကုန်း
ပေါင်းတည်မြို့
ပေါင်းတည်မြို့သည် ရန်ကုန်-ပြည် အဝေးပြေးကားလမ်းနှင့်ရထားလမ်းပေါ်တွင်တည်ရှိသည်။ မြောက်လဒ်တီကျု ၁၈ ဒီဂရီ ၂၈ မိနစ် မှ ၇၂ မိနစ်အကြား အေ့ရှလောင်ဂျီကျု ၉၅ ဒီဂရီ ၂၃ မိနစ်မှ ၁၂မိနစ် ကြားတွင်တည်ရှိသည်။
ပေါင်းတည်မြို့သည် နတ်တလင်းခရိုင်အတွင်းတွင် တည်ရှိသော ပေါင်းတည်မြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်မြို့ ဖြစ်သည်။ ယခင်က ပြည်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည်။ ရန်ကုန်-ပြည် မီးရထားလမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိ၍ ရန်ကုန်မြို့ မှ မိုင် ၁၃၀ ကွာဝေးပြီးလျှင် ပြည်မြို့နှင့် ၃၂ မိုင် ကွာဝေးသည်။ ရန်ကုန်-ပြည် ကားလမ်းလည်း ပေါင်းတည်မြို့ကို ဖြတ်၍ ဖောက်လုပ်ထားသည်။
စစ်မဖြစ်မီက လူကြီးထောင် အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သော ပေါင်တည်ထောင်ကို စစ်ပြီးကာလနောက်၌ လည်း လူကြီးထောင်အဖြစ် ဆက်လက် အသုံးပြလျက်ရှိသည်
ပေါင်းတည်မြို့အထွက် ရန်ကုန်-ပြည် လမ်းမကြီးပေါ်ရှိ မင်းလက်ျာသီရိ နှင့် မင်းလက်ဝဲသီရိ ဘုရားကြီး နှစ်ဆူသည် မြို့၏ ကျက်သရေဆောင် တန်ခိုးကြီးဘုရားများ ဖြစ်သည်။
လေယာဉ်တင်သင်္ဘော
လေယာဉ်တင်သင်္ဘော များသည် စစ်သင်္ဘော ဖြစ်ကြပြီး လေယာဉ်များ ပို့ဆောင်ရန်နှင့် တက်ဆင်းနိုင်ရန် အတွက် ပင်လယ်တွင်း သွားလာနိုင်သော လေတပ်စခန်းဌာနချုပ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် လေယာဉ်တင်သင်္ဘောများသည် ရေတပ်များကို ကမ္ဘာ့နေရာ အနှံ့အပြားတွင် လေတပ်အင်အား သုံးစွဲနိုင်ရန်အတွက် ဒေသခံ မြေပြင်အခြေစိုက် လေတပ်စခန်းများကို အမှီပြုရန် မလိုတော့ပဲ ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။ ပထမဆုံး လေယာဉ်တင်သင်္ဘောများ အဖြစ် မီးပုံးပျံများကို လွှတ်တင်သော သစ်သားဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော သင်္ဘောများမှ အစပြုခဲ့ကြသော်လည်း အခုအခါတွင် တောင်ပံအသေနှင့် တောင်ပံလှည့်နိုင်သော လေယာဉ်ပျံ ဒါဇင်ပေါင်း မြောက်မြားစွာကို သယ်ယူပို့ဆောင်ပေးနိုင်သော နျူကလီးယား စွမ်းအင်သုံး သင်္ဘောများ အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲ လာခဲ့သည်။
ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ် အတွင်းတွင် ပထမဆုံး အကြိမ်အဖြစ် အမျိုးအစားစုံလင်လှသော လေယာဉ်တင်သင်္ဘောများကို ကျယ်ပျံ့စွာ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ USS Bogue ကဲ့သို့ အစောင့်လိုက် လေယာဉ်တင်သင်္ဘော များမှာ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ် အတွင်းမှအပ တည်ဆောက်အသုံးပြုမှု မရှိပါ။ အချို့ လေယာဉ်တင်သင်္ဘောများမှာ စစ်ရေး ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် လေယာဉ်တင်ရန် ဆောက်လုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး အများစုမှာ ကုန်တင်သင်္ဘောများကို ပုံစံပြောင်းလဲ တည်ဆောက်ခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ပိုမိုကြီးမား၍ စစ်ရေးပိုဆန်သော အစောင့်လိုက် လေယာဉ်တင်သင်္ဘော များတည်ဆောက်ရာမှ USS Independence ကဲ့သို့ အပေါ့စား လေယာဉ်တင်သင်္ဘော များ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ အပေါ့စား လေယာဉ်တင် သင်္ဘောများ တင်ဆောင်နိုင်သော လေယာဉ်အရေအတွက်မှာ အစောင့်လိုက် လေယာဉ်တင်သင်္ဘောများနှင့် တူညီမှုရှိသော်လည်း အပေါ့စား လေယာဉ်တင်သင်္ဘောများ ပိုမိုမြန်ဆန်ရခြင်းမှာ အရပ်ဘက်သုံး ကုန်တင်သင်္ဘောများကို ပြောင်းလဲ တည်ဆောက်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ တည်ဆောက်လက်စ တိုက်သင်္ဘောများကို လေယာဉ်တင်သင်္ဘောများ အဖြစ် ပြုပြင်တည်ဆောက်ခဲ့၍ ဖြစ်သည်။
စစ်အတွင်း ကာလတွင် အရေးပေါ်တည်ဆောက်ရမှုကြောင့် ပုံမှန်မဟုတ်သော လေယာဉ်တင်သင်္ဘောများကိုလည်း မြင်တွေ့ရမည်ဖြစ်သည်။ SS Michael E ကဲ့သို့ CAM (Catapult Aircraft Merchantman) ship များမှာ လေယာဉ် လွှတ်တင်နိုင်သော လောက်လွှဲများ တပ်ဆင်ထားပြီး ပြန်လည်ဆင်းသက်ရန် ပြေးလမ်းမပါရှိပေ။ ထို့အပြင် ကုန်တင်သင်္ဘောများတွင် ပြေးလမ်းများ တပ်ဆင်ထားသည့် အရေးပေါ် လေယာဉ်တင်သင်္ဘောများကိုလဲ တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ မစ်ဝေး တိုက်ပွဲ တွင် လေယာဉ်တင် သင်္ဘောများစွာ ဆုံးရှုံးခဲ့ပြီး အင်အား လျော့နည်းသွားသော ဂျပန်ရေတပ်သည် Battlecarrier များဖြင့် ပြန်လည်အားဖြည့်ခဲ့သည်။ ပြင်သစ်ရေငုပ်သင်္ဘော Surcouf နှင့် ဂျပန် I-400 အမျိုးအစားရေငုပ်သင်္ဘောများကဲ့သို့ လေယာဉ်တင် ရေငုပ်သင်္ဘော များတည်ဆောက်ခဲ့သော်လည်း စစ်ပွဲတွင် အောင်မြင်မှုမရရှိခဲ့ပေ။ ၎င်းတို့အထဲမှ ၁၉၂ဝပြည့်နှစ်များတွင် တည်ဆောက်ခဲ့သော ဂျပန် I-400 အမျိုးအစား လေယာဉ်တင် ရေငုပ်သင်္ဘောမှာ Aichi M6A အမျိုးအစား လေယာဉ် ၃ စီး တင်ဆောင်နိုင်သည်။ ယခင်က ရေတပ်မတော်များတွင် တိုက်သင်္ဘောကြီးများကို ခေါင်းဆောင် သင်္ဘော အဖြစ်သတ်မှတ်ရမှာ ယခုခေတ်တွင် လေယာဉ်တင်သင်္ဘောများကို ခေါင်းဆောင် သင်္ဘော အဖြစ် သတ်မှတ်လာကြသည်။ ထိုသို့ဖြစ်ရခြင်းမှာ လေကြောင်းအသာစီးရမှုသည် စစ်ပွဲ၏ အဆုံးအဖြတ်ဖြစ်နိုင်သည်ကို ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အတွင်းက တွေ့ရှိလာရသော အတွေ့အကြုံများကြောင့် ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့မှာ လေယာဉ်တင်သင်္ဘောများပေါ်မှ တိုက်ပွဲဆင်နွှဲသော လေယာဉ်များ၏ အကျိုးသက်ရောက်မှု၊ တိုက်ခိုက်နိုင်သော အကွာအဝေးနှင့် နည်းဗျူဟာ ပြောင်းလဲနိုင်စွမ်းတို့မှ ထွက်ပေါ်လာသော အကျိုးဆက်များ ဖြစ်သည်။
ပိုမိုခေတ်မှီလာသည်နှင့်အမျှ လေယာဉ်တင်သင်္ဘောများ၏ အခန်းကဏ္ဍမှာ ပိုမိုကျယ်ပျံ့ပြီး ပိုမိုအရေးပါလာခဲ့သည်။ တန်ချိန် ၇ သောင်းခွဲ နှင့်အထက် Supercarrier အများစုတွင် အနြုမျူ ဓာတ်ပေါင်းဖိုများ ကို အသုံးပြုထားပြီး ပိုမိုဝေးလံသောနေရာဒေသများ၌ အချိန်ကြာမြင့်စွာ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်ရန် ရည်ရွယ်တည်ဆောက်ကြသည်။ USS Tarawa နှင့် HMS Ocean တို့ကဲ့သို့ ကုန်းရေ နှစ်သွယ် ခြေမှုန်းရေး သင်္ဘောများသည် ကမ်းတက်တပ်သား များစွာ သယ်ဆောင်နိုင်သည့်အပြင် ၎င်းတို့ ကမ်းတက်နိုင်ရန်အတွက် ရဟတ်ယာဉ် များစွာကိုပါ တစ်ပါတည်း တင်ဆောင်နိုင်သည်။ ၎င်းတို့ကို ကွန်မန်ဒိုတင်သင်္ဘော သို့မဟုတ် ရဟတ်ယာဉ်တင်သင်္ဘော များဟု ခေါ်ကြသည့်အပြင် ၎င်းတို့သည် တည့်တည့်တက်ဆင်း လေယာဉ်များကိုပါ တင်ဆောင်နိုင်သည်။
အခြားသင်္ဘောများ၊ လေယာဉ်များ၊ ရေငုပ်သင်္ဘောများနှင့် ဒုံကျည်များဖြင့် တိုက်ခိုက်လာရာတွင် ခုခံနိုင်စွမ်း မရှိမှုကြောင့် လေယာဉ်တင် သင်္ဘောများသည် လေယာဉ်တင် သင်္ဘောခေါင်းဆောင်သော စစ်သင်္ဘော အုပ်စု ဖြင့်သာ သွားလာကြသည်။ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အတွင်းက အသုံးပြုခဲ့သော USS Enterprise စသည့် လေယာဉ်တင်သင်္ဘောများကို အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့ရာ ယနေ့ခေတ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ အကြီးဆုံး နှင့် နောက်ဆုံးပေါ် နီမစ်စ် အမျိုးအစား လေယာဉ်တင် သင်္ဘောများကို အသုံးပြုနေပြီဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
၁၈၀၆ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှ တော်ဝင်ရေတပ် စစ်သင်္ဘော HMS Pallas ပေါ်မှနေ၍ Lord Thomas Cochrane က ပြင်သစ်နယ်မြေများပေါ်သို့ ဝါဒဖြန့်ချိရေး စာရွက်များကြဲချရန် စွန်များ လွှတ်တင်ခဲ့ရမှ ပထမဆုံး သင်္ဘောပေါ်မှ ပျံသန်းခြင်းကို စတင်ခဲ့သည်။
ဘောလုံးတင် သင်္ဘောများ
၁၈၄၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ဩစတြီးယား ရေတပ်သင်္ဘော Valcano ပေါ်မှ လေပူသွင်းဘောလုံးအား လွှတ်တင်ပြီး ဗင်းနစ်မြို့ပေါ်သို့ ဗုံးများ ကြဲချရန် ကြံစည်ခဲ့သော်လည်း လေကြောင်းပြောင်းလဲမှုကြောင့် မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။
ရေယာဉ်ပျံတင် သင်္ဘောများ
လေယာဉ်များတင်ဆောင်နိုင်သော သင်္ဘောပုံစံကို အစောဆုံး တည်ထွင်မှုမှာ ပြင်သစ်တို့မှ အစပြုခဲ့သည်။ ပြင်သစ်တို့သည် Le Canard အမျိုးအစား ရေယာဉ်ပျံကို ၁၉၁၀ မတ်လတွင် တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သည့် အတွက် လေယာဉ်တင်သင်္ဘော တည်ထွင်မှုမှာ ဦးဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၁၁ ဒီဇင်ဘာလတွင် ပထမဆုံး လေယာဉ်ပျံများတင်ဆောင်နိုင်သည့် ရေယာဉ်ပျံတင် သင်္ဘော La Foudre ကို ပြင်သစ်ရေတပ်အတွက် စတင်အသုံးပြုနိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသင်္ဘောတွင် ကုန်းပတ်အောက်တွင် လေယာဉ်ရုံများ တည်ဆောက်ထားပြီး ပင်လယ်အတွင်းသို့ ဝန်ချီစက်ဖြင့် ချပေးနိုင်သည်။ ၁၉၁၂ တွင်ပြုလုပ်သော မြေထဲပင်လယ် စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုတွင် ပါဝင်လေ့ကျင့်ခဲ့ပြီး ၁၉၁၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာတွင် ၁၀ မီတာ ရှည်လျားသော ကုန်းပတ်ပေါ်မှ ရေယာဉ်ပျံများ ပျံတက်နိုင်အောင် အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့သည်။
၁၉၁၃ ခုနှစ် ဧပြီနှင့် မေလပိုင်းတွင် HMS Hermes ကို ရေယာဉ်ပျံတင်သင်္ဘောအဖြစ် စမ်းသပ်ပြောင်းလဲခဲ့ရာပထမဆုံး ရေယာဉ်ပျံတင်သင်္ဘော စာရင်းဝင်ခဲ့သည့်အပြင် ဗြိတိသျှရေတပ်၏ ပထမဆုံး စမ်းသပ်မှုလည်း ဖြစ်လေသည်။ သူမကို ကုန်တင်သင်္ဘောအဖြစ်စတင် တည်ဆောက်ခဲ့သော်လည်း သင်္ဘောကျင်းမှ ရေမချမှီမှာပင် ရေယာဉ်ပျံတင် သင်္ဘောအဖြစ် ပြောင်းလဲတည်ဆောက်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် တိုက်သင်္ဘောအဖြစ် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ပြန်သည်။ ၁၉၁၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ဂျာမန် ရေငုပ်သင်္ဘောများမှ သူမကို နှစ်မြှပ်ပြစ်ခဲ့သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ပထမဆုံး ရေယာဉ်ပျံတင်သင်္ဘောမှာ Uss Mississippi ဖြစ်ပြီး ၁၉၁၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်မှ ပြုပြင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာစစ်နှစ်ခုကြားကာလတွင် များစွာသော တိုက်သင်္ဘောနှင့် ခေါင်းဆောင်သင်္ဘောများတွင် လောက်လွှဲမှနေ၍ လွှတ်တင်သော ရေယာဉ်ပျံများကို ကင်းထောက်ရန်နှင့် အမြှောက်အကဲကြည့်ရန် တင်ဆောင်ထားကြသည်။ ၎င်းရေယာဉ်ပျံများကို လောက်လွှဲမှနေ၍ လွှတ်တင်ပြီး ရေတွင် ပြန်လည် ဆင်းသက်စေကာ ဝန်ချီစက်ဖြင့် ဆယ်ယူလေသည်။ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အစောပိုင်းတွင် ထိုသို့ပြုလုပ်ခဲ့ရာ အောင်မြင်မှုများစွာ ရရှိခဲ့သည်။ HMS Warspite တွင် တိုပီဒို ပစ်လွှတ်ရေး လေယာဉ် Fairey Swordfish များတင်ဆောင်ပြီး ၁၉၄၀ ပြည့်နှစ် Narvik ဒုတိယ တိုက်ပွဲတွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၎င်းလေယာဉ်များမှ ဗြိတိသျှ အမြှောက်များအတွက် တိကျသော ပစ်မှတ်များ ရှာဖွေပေးနိုင်မှုကြောင့် ဂျာမန် ဖျက်သင်္ဘော ၇ စီးလုံး နစ်မြှပ်ခဲ့ရသည့်အပြင် ဂျာမန် ရေငုပ်သင်္ဘော U-64 ကိုပါ လေယာဉ်ပေါ်ပါ တိုပီဒိုများဖြင့် နှစ်မြှပ်နိုင်ခဲ့သည်။ နာမည်ကျော် Zero တိုက်လေယာဉ်ကို ပြုပြင်ထားသော ဂျပန် Rufe ရေယာဉ်ပျံများမှာလဲ ပျံသန်းရာတွင် လေယာဉ်ပျံနှင့်မခြား ပျံသန်းနိုင်သည့်အတွက် ဂျပန်ပိုင်းလော့ တစ်ဦးမှာ Rufe ရေယာဉ်ပျံဖြင့် အခြား လေယာဉ် ၂၆ စီးကို ပစ်ချနိုင်ခဲ့သည်။ ဂျပန် ရေယာဉ်ပျံတင်သင်္ဘောများနှင့် အခြားစစ်သင်္ဘောများမှ လွှတ်တင်လိုက်သော ရေယာဉ်ပျံများမှာလည်း ကုန်တင်သင်္ဘောများနှင့် အသေးစား မြေပြင်တိုက်ခိုက်မှုများကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ တစ်နာရီလျှင် မိုင် ၃၀၀ ကျော် ပျံသန်းနိုင်သော အမေရိကန် တိုက်လေယာဉ် SC Seahawk မှာလည်း ထိုင်ခုံနှစ်ခုံတပ်ဆင်ထားပြီး အပိုထိုင်ခုံကို စက်သေနတ်သမား ထိုင်ရန်အတွက်၎င်း ဒဏ်ရာရ လူနာတင်ဆောင်ရန်အတွက်၎င်း အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ၎င်းလေယာဉ်များကို အမေရိကန် ရေတပ်တွင် ၁၉၄၉ ခုနှစ်အထိ ဆက်လက်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ရေယာဉ်ပျံများသည် တိုက်လေယာဉ်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်ရာတွင် ၎င်းတို့အောက်ဘက်တွင် တပ်ဆင်ထားသော ရေပေါ်ဆင်း ဖော့ပြားများကြောင့် မောင်းနှင်ရာတွင် နှေးကွေးလှသည်။ ပုံမှန် တိုက်လေယာဉ်များသည် တစ်နာရီလျှင် မိုင် ၄၅၀ အထက် မောင်းနှင်နိုင်သည့်အတွက် တစ်နာရီလျှင် မိုင် ၃၀၀ သာ မောင်းနှင်နိုင်သော ရေယာဉ်ပျံများထက် ပိုမို မြန်ဆန်သည့်အပြင် လက်နက်ခဲယမ်းများကိုလည်း ပိုမိုတင်ဆောင်နိုင်လေသည်။ ၀.၅ လက်မ စက်သေနတ် ၂ လက်သာ တပ်ဆင်ထားသော အမေရိကန် ရေယာဉ်ပျံ Curtiss Seahawk သည် ၀.၅ လက်မ စက်သေနတ် ၄ လက် တပ်ဆင်ထားသော ဂျာမန် တိုက်လေယာဉ် F8F Bearcat ၊ ၀.၅ လက်မ စက်သေနတ် ၄ လက် အပြင် ၂၀ မမ စက်အမြောက် ၂ လက် တပ်ဆင်ထားသော အမေရိကန်တိုက်လေယာဉ် F4U Corsair တို့နှင့်နှိုင်းယှဉ်လျှင် များစွာ အားနည်းလှသည်။ ၁၉၅၀ နှစ်များတွင် ဂျက်လေယာဉ်များ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ရာ တစ်နာရီလျှင် မိုင် ၅၀၀ အထက် မောင်းနှင်လာနိုင်သည့်အပြင် ထပ်မံတီတွင်ထားသော ဝေဟင်မှ ဝေဟင်ပစ် ဒုံးကျည်များကိုပါ တပ်ဆင်လာနိုင်ခဲ့သည်။
ကုန်းပတ်ပြား လေယာဉ်တင်သင်္ဘောများ
၂၀ ရာစု အစောပိုင်းတွင် လေယာဉ်ပျံများ၏ တိုးတက်လာသည်နှင့်အမျှ တစ်ကမ္ဘာလုံးရှိ ရေတပ်မတော်များသည် ၎င်းတို့၏ အမြှောက်ကြီးတင် စစ်သင်္ဘောများအတွက် ကင်းထောက်လေယာဉ်များကို စိတ်ဝင်စားလာကြသည်။ ၁၉၀၉ ခုနှစ်၌ ပြင်သစ် တီထွင်သူ Clément Ader ထုတ်ဝေသော သူ၏ L'Aviation Militaire စာအုပ်တွင် လေယာဉ်ပျံများကို ပင်လယ်အတွင်း ကျွန်းကဲ့သို့ ဆင်းနိုင်တက်နိုင်သော ပြေးလမ်းများ၊ လေယာဉ်တင်ချပြုလုပ်သော ဓာတ်လှေခါးများနှင့် လေယာဉ်ရုံများပါဝင်သော သင်္ဘောပုံစံကို ထည့်သွင်းဖော်ပြခဲ့ကြောင်း ပဲရစ်ရှိ အမေရိကန်ရေတပ်မတော် အရာရှိမှ သူ၏ တွေ့ရှိချက်များကို အစီရင်ခံစာတင်သွင်းခဲ့သည်။
၎င်း၏ တင်ပြချက်များကို အတည်ပြုနိုင်ရန် များစွာသော စမ်းသပ်ပျံသမ်းမှုများကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၁၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် အမေရိကန် ပိုင်းလော့ Eugene Ely သည် သင်္ဘောတစ်စီးပေါ်မှ ပထမဆုံး ပျံတက်နိုင်ခဲ့သည်။ Hampton Roads, Virginia အနီးရှိ အမေရိကန် တိုက်သင်္ဘော USS Birmingham ပေါ်မှ ပျံတက်ခဲ့ပြီး လေထဲတွင် ငါးမိနစ်ခန့် ပျံသန်းကာ Willoughby Spit အနီးတွင် ဆင်းသက်ခဲ့သည်။
၁၉၁၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် သူသည် သင်္ဘောပေါ်သို့ ပထမဆုံး ဆင်းသက်သော လေယာဉ်မှူးတစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။ Tanforan မှ ပျံတက်ခဲ့ပြီး ဆန်ဖရန်စစ်စကိုအနီးတွင် ကျောက်ချထားသော USS Pennsylvania ပေါ်ရှိ သဲအိတ်များ၊ လေယာဉ်ပေါ်ရှိ အရှိန်သတ်ချိတ်ကို ချိတ်ဆွဲရန် ကြိုးများဖြင့် လေယာဉ်ကို အရှိန်သတ်နိုင်ရန် ပြုလုပ်ထားသော ယာယီ ပြေးလမ်းပေါ်သို့ ဆင်းသက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဆင်းသက်ပြီးနောက် လေယာဉ်ကို ပြန်ကွေ့ပြီး ၎င်းသင်္ဘောပေါ်မှ ပြန်လည် ပျံတက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှ တော်ဝင်ရေတပ်မှ ကွန်မန်ဒါ ချာလီ ရမ်နေ ဆမ်ဆွန် သည် ရွှေ့လျားနေသော စစ်သင်္ဘောပေါ်မှ ပထမဆုံး ပျံတက်ခဲ့သော လေယာဉ်မှူးဖြစ်ပြီး Weymouth စစ်ရေးပြပွဲ တွင် တစ်နာရီလျှင် ၁၀.၅ ရေမိုင်နှုန်း မောင်းနှင်နေသော HMS Hibernia ပေါ်မှ ၁၉၁၂ ခုနှစ် မေလ ၂ ရက်နေ့တွင် ပျံတက်ခဲ့သည်။
ပထမ ကမ္ဘာစစ်
လေယာဉ်တင်သင်္ဘောမှ ကုန်းတွင်းနှင့် ရေပေါ် ပစ်မှတ်များကို ပထမဆုံး တိုက်ခတ်မှုမှာ ၁၉၁၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် တရုတ်နိုင်ငံ Tsingtao တိုက်ပွဲတွင် Kiaochow ပင်လယ်အော်အတွင်းရှိ ဂျပန်ဘုရင့်ရေတပ်မတော်မှ ရေယာဉ်ပျံတင် သင်္ဘော Wakamiya မှ လွှတ်တင်ခဲ့သော ရေယာဉ်ပျံများမှ တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ Maurice Farman ရေယာဉ်ပျံ ၄ စီးသည် Tsingtao ရှိ ဂျာမန် ကွပ်ကဲရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဌာနချုပ်များကို ၁၉၁၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလမှ စ၍ ဗုံးကျဲ တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ၎င်းနှစ် နိုဝင်ဘာလ ဂျာမန်များ လက်နက်ချသည့်အထိ တိုက်ခိုက်ခဲ့လေသည်။ အနောက်ဘက်စစ်မျက်နှာ၌ ပထမဆုံး ရေယာဉ်ပျံများဖြင့်တိုက်ခိုက်မှုမှာ ၁၉၁၄ ဒီဇင်ဘာလ ၂၅ ရက်တွင် HMS Engadine, Riviera နှင့် Empress ပေါ်မှ ရေယာဉ်ပျံ ၁၂ စီးဖြင့် Cuxhaven ရှိ ဂျာမန် လေသင်္ဘော အခြေစိုက် စခန်းကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုစစ်ဆင်ရေးမှာ အလုံးစုံ အောင်မြင်မှု မရခဲ့သော်လည်း ဂျာမန် စစ်သင်္ဘောများကို ဖျက်ဆီး နိုင်ခဲ့သည့်အပြင် ဥရောပ စစ်မျက်နှာတွင် ရေတပ်၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုမှာ မဟာဗျူဟာအရ အရေးကြီးကြောင်း ပြသနိုင်ခဲ့သည်။
HMS Ark Royal သည် ပထမဆုံး ခေတ်မှီလေယာဉ်တင် သင်္ဘောတစ်စင်းဟု ယူဆနိုင်စရာရှိသည်။ သူမကို ကုန်တင်သင်္ဘောအဖြစ် ရေချခဲ့သော်လည်း ရေယာဉ်ပျံနှင့် လေယာဉ်ပျံ ရောနှောတင်ဆောင်နိုင်သည့် ပြေးလမ်းပါ သင်္ဘောအဖြစ် ပြောင်းလဲ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၁၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့တွင် ရေချခဲ့ပြီး ပထမ ကမ္ဘာစစ် အတွင်း Dardanelles အရေးအခင်းတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
စစ်အတွင်း အခြား လေယာဉ်တင်သင်္ဘော စစ်ဆင်ရေးများစွာရှိသော်လည်း အောင်မြင်မှု အရှိဆုံး စစ်ဆင်ရေးမှာ Tondern ရှိ ဂျာမန် အခြေစိုက်စခန်း Zeppelin ကို HMS Furious မှ ပျံတက်ခဲ့သည့် Sopwith Camel လေယာဉ် ၇ စီးပေါ်တွင် တင်ဆောင်လာသော ပေါင် ၅၀ ဗုံး နှစ်လုံးစီဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သော တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း လေသင်္ဘောများစွာနှင့် လေဘောလုံးများစွာကို ဖျက်ဆီးနိုင်ခဲ့သော်လည်း ၎င်းလေယာဉ်တင်သင်္ဘောမှာ လေယာဉ်များကို ပြန်လည်ဆင်းသက်ရန် စီမံထားမှုမရှိသည့်အတွက် ၂စီးမှာ သင်္ဘောဘေး ပင်လယ်ထဲသို့ ထိုးဆင်းခဲ့ရပြီး ကျန်လေယာဉ်များမှာ ဒိန်းမတ်နိုင်ငံတွင် ဆင်းသက်ခဲ့ရသည်။
ဗိုလ်တထောင် သတင်းစာ
ဗိုလ်တထောင် သတင်းစာသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရန်ကုန်မြို့၌ အခြေတည်၍ မြန်မာဘာသာဖြင့် ထုတ်ဝေသော သတင်းစာတစ်စောင် ဖြစ်သည်။ ထိုသတင်းစာအား သိန်းဖေမြင့်မှ ထူထောင်ခဲ့ပြီး မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ ဗိုလ်ချုပ် နေဝင်း အစိုးရမှ ပြည်သူပိုင်းသိမ်းသည့်ကာလမရောက်ခင်ရှေ့ပိုင်းတွင်တော့ လက်ဝဲယိမ်း သတင်းစာတစ်စောင် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဗိုလ်တစ်ထောင်သတင်းစာသည် ၁၉၇၀၊ ၁၉၈၀ ခုနှစ်များတွင် ထုတ်ဝေခွင့်ရသော သတင်းစာလေးစောင်အနက်မှ တစ်စောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့သော် စစ်အစိုးရလက်ထက် ၁၉၉၀ ခုနှစ်များ အစောပိုင်းတွင် ဆက်လက်ထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့ခြင်း မရှိတောချေ။
ကျော်ဆန်း၊ ကာတွန်း (က.ဆ)
thumb|က.ဆ ကျော်ဆန်း
ကာတွန်းဆရာ ကျော်ဆန်း(က.ဆ)ကို ၁၉၂၅ခုနှစ်၊ မေလ၁ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။ အဖ မီးပုံးပျံ ဦးကျော်ရင်၊ အမိ ဒေါ်မမတို့၏ သား ဖြစ်သည်။ ကာတွန်းပညာကို ကာတွန်းဦးဘဂျမ်းထံတွင် လေ့လာသင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၄၅ခုနှစ်၊ စစ်ပြီးခေတ် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် ကျောင်းတက်ရင်း ဗမာ့ခေတ်သတင်းစာတွင် ကာတွန်းများ စတင်ရေးဆွဲသည်။ ဦးကျော်ဆန်း(က-ဆ) မှာ လွတ်လပ်ရေး ခေတ်ဦးက နိုင်ငံပြုပြင်ရေး ကာတွန်းများဆွဲခဲ့၍ စာဖတ်သူများ နှစ်သက်ကြသည်။ နိုင်ငံရေးသမား၊ အရာရှိအရာခံ၊ ကုန်သည် စသည်တို့ကို သရော်ခဲ့သည်။ ကာတွန်းရေးဆွဲ ခြင်းအပြင် ဗမာ့ခေတ်သတင်းစာ အယ်ဒီတာ၊ မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ အယ်ဒီတာ၊ လမ်းစဉ်သတင်းဂျာနယ် တာဝန်ခံအယ်ဒီတာအဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ သူရိန်အပါတ်စဉ်နှင့် ရွှေကြာလစဉ်ကာတွန်းစာစောင်များ ကိုယ်ပိုင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထားဝယ်ကျော်မင်းနှင့် ကာတွန်းဆရာမ ဒေါ်သိန်းရှင် တို့သည် မောင်နှမများ ဖြစ်ကြသည်။ (၁၉၈၈)ခုနှစ်၊ မတ်လ ၈ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
NGC 206
NGC 206 သည် အင်ဒရိုမီဒါ ဂလက်ဆီထဲမှ တောက်ပသည့် ကြယ်တိမ်တိုက်ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာမြေမှကြည့်လျင် ယင်းအား အတောက်ပဆုံးအဖြစ် မြင်ရသည်။
လကာသတီရွာ၊ မြက်ရိပ်ကျွန်း
လကာသတီရွာ၊ မြက်ရိပ်ကျွန်း
နောင်ချိတ်ရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
နောင်ချိတ်ရွာ (Nawngcheik)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ ဟိုက်ပါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၉၀၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုက်ပါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၀၈ ဦး၊ မ ၁၈၆၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၅၇၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာနောင်ချတ် ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟွေ့ခန်ရွာ၊ စငေါ
ဟွေ့ခန်ရွာ (Hwaythkan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ စငေါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၈၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စငေါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၁၂ ဦး၊ မ ၃၄၂၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၅၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်
ရွာသစ်ကုန်းရွာ (Ywarthitkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်၊ ဘုတ်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၉၆၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကန့်ဘလူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုလားကြီးကွဲရွာ၊ အောက်လှည်းဆိပ်
ကုလားကြီးကွဲရွာ၊ အောက်လှည်းဆိပ်
လဲပင်ရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
လဲပင်ရွာ (Lepin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ ကျောက်မဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၄၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်မဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၂၁ ဦး၊ မ ၁၀၁၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၃၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျွဲလမ်းရွာ၊ ရေနံ့သာ
ကျွဲလမ်းရွာ၊ ရေနံ့သာ
ငါမောရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ငါမောရွာ(Ngarmaw)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ လန်ယန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၃၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လန်ယန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၆ ဦး၊ မ ၂၈၉ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၈၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်ဇုံပြင်ရွာ
အင်ဇုံပြင်ရွာ
ရှမ်းစုရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ရှမ်းစုရွာ (Shansu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ကျွန်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၆၃၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျွန်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၂၇ ဦး၊ မ ၉၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၀၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွမ်းခြံရွာ၊ ကွယ်လွယ်
ကွမ်းခြံရွာ၊ ကွယ်လွယ်
မြစစ် ကိရိယာ
မြန်မာတို့ အခေါ်အားဖြင့် မြစစ်ကိရိယာ ခေါ် ချဲလ်ဆီးရောင်စစ်ကိရိယာ (Chelsea Color Filter)သည် ကျောက်မျက်ရတနာတို့၏အရည်အသွေးကို ဆုံးဖြတ်ရာတွင် အသုံးဝင်သည် ကိရိယာတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် သဘာဝမြ နှင့် ချက်ကျောက်မြ(မြ အတု)၊ ဆေးဆိုးကျောက်မျက်အချို့ကို ခွဲခြားရာတွင် အလွန်အသုံးဝင်ပါသည်။ ထို့အတူ ကျောက်စိမ်းအစစ်နှင့် ဆေးဆိုးကျောက်စိမ်းကို ခွဲခြားရာတွင်လည်း အထူးအသုံးဝင်ပါသေးသည်။
မြစစ်ကိရိယာကို ၎င်းအား အနီနှင့် စိမ်းဝါ အလင်းရောင်စဉ်တန်းများသာ ဖြတ်သန်းနိုင်ရန် ဖန် သို့မဟုတ် ပလပ်စတစ်နှစ်ချပ်ကို ပေါင်းစပ်ပြုလုပ်ထားသော ဓာတ်ပုံသုံးရောင်စစ် မှန်ချပ်မျိုးဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။ ထို့ကြောင့် ကျောက်မျက်တစ်ခု၏ အရောင်ပြောင်းလဲနိုင်မှုရှိ၊ မရှိကို ချဲလ်ဆီးရောင်စစ် ကိရိယာဖြင့်တိုင်းတာပြီး သဘာဝကျောက်မျက်နှင့် ကျောက်မျက်အတုတို့ကို ခွဲခြားနိုင်သည်။ သို့သော် အထူးသတိပြုရန်မှာ ဤရောင်စစ်ကိရိယာ တစ်ခုတည်းကိုအခြေခံ၍ ကျောက်မျက်စစ်ဆေးခွဲခြားခြင်းကို မပြုလုပ်သင့်ပေ။ အကြောင်းမှာ အချို့ချက်ကျောက်နှင့် ဆေးဆိုးကျောက်များသည်လည်း သဘာဝကျောက်မျက်အတိုင်း အရောင်ပြတတ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။
ဣန္ဒနီလာ
ထွက်ရှိရာ ဒေသများ
နီလာကို သီရိလင်္ကာ ၊ ဩစတြေးလျ ၊ ကတ်ရှ်မီးယား ၊ မြန်မာ ၊ ထိုင်း ၊ ကမ္ဘောဒီယား နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တို့တွင်အဓိကထွက်ရှိပြီး သီရိလင်္ကာ နီလာမှာ အရည်အသွေး အကောင်းဆုံးဖြစ်ပြီး မြန်မာ့နီလာမှာ ၎င်း၏နောက်တွင် ရပ်တည်ပါသည်။ ကိုရိုဒမ် အုပ်စုဝင်ဖြစ်သော အခြားကျောက် ရောင်စုံများကို အရောင်အလိုက် ရှေ့တွင် နီလာတပ်ကာ နီလာဝါ၊ နီလာဖြူ (အရောင်မဲ့နီလာ) ၊ နီလာပန်းရောင် အစရှိသဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
စစ်မြေပြင်အင်ဂျင်နီယာ
စစ်မြေပြင် အင်ဂျင်နီယာတပ် (Инженерные войска (ИВ) — စစ်မြေပြင်ဆိုင်ရာ ကင်းထောက်ခြင်း၊ တိုက်စစ်တွင် ရန်သူတပ်များအား တားဆီးခြင်း၊ မိမိ နယ်မြေအား ပတ်လည်ခံစစ်ဆင်ခြင်းလုပ်ငန်းများတွင် အင်ဂျင်နီယာဆိုင်ရာ အထောက်အပံပေးခြင်းများ ဆောင်ရွက်ရန် အတွက် ဖွဲ့စည်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ဣန္ဒနီလာ
မဏိသျှတ္တရကျမ်းလာ နီလာလေးမျိုး
မဏိသျှတ္တရကျမ်းတွင် နီလာနှင့်စပ်လျဉ်း၍ လင်္ကာ ဖော်ပြချက်ပါရှိသည်။ နီလာလေးမျိုးတို့၏ တန်ဖိုးကိုပါ တွက်ချက်ပေးထားသေးသည်။ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။ လေးသွယ်နီလာ၊ ပြားကြရာတွင်၊ 'နီလာ'ခေါ်ဆို၊ အောက်မဲညိုပွင့်၊ ပန်းသို့ တင့်၏၊ ထပ်ဆင့် ဒုတိယ၊ 'နီလ ကဏ္ဍီ'၊ ရှု ဤလက္ခဏာ၊ အပြာတွင်ဖက်၊ ညိုညိုစွက်၏၊ အမျက်နှစ်ပါး၊ ဤကျောက်များကား၊ ကျပ်သားရွှေတိ၊ တင်လောက်ဘိမူ၊ သိင်္ဂိပဉ္စ၊ ကျပ်ထိုက်စွတည့်၊ 'ဣန္ဒနီလာ'၊ လက္ခဏာကား၊ သူရိယာနေခြည်၊ ရောင်သို့တည်၏၊ ရွှေရည် တကျပ်၊ တင်လောက်လပ်မူ၊ သုံးကျပ်ရွှေကောင်း၊ ထိုက်ပေရှောင်း၏၊ တကြောင်း 'ဥပ နီလာ'၊ သညာခေါ်ဆို၊ ကြာညိုပွင့်ရောင်၊ တကျပ်ခေါင်မှာ၊ စီမြှောင်သင့်စွာ၊ ထားလောက်ပါမူ၊ ရွှေသား နှစ်ကျပ်၊ အဘိုးပြတ်သည်၊ မချွတ်မှန်ဖြောင့် လှည့်သတည်း။
စစ်မြေပြင်အင်ဂျင်နီယာ
ထိုစစ်မြေပြင် အင်ဂျင်နီယာတပ်တွင် ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး၊ မိုင်းရှာဖွေရေးတပ်၊ လမ်းတံတားဆောက်လုပ်ရေးတပ်နှင့် အခြားအင်ဂျင်နီယာတပ်များ ပါဝင်သည်။
ဣန္ဒနီလာ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သဘာဝတွင်းထွက် ကျောက်မျက်များ
စစ်မြေပြင်အင်ဂျင်နီယာ
ယခင် နိုင်ငံအများစုတွင် အင်ဂျင်နီယာတပ်များကို အင်ဂျင်နီယာတပ်တော်၊ ဘုရင့်အင်ဂျင်နီယာတပ်၊ စစ်မြေပြင် အင်ဂျင်နီယာ၊ လမ်းတံတား အင်ဂျင်နီယာ အစရှိသဖြင့် သုံးနှုန်းခဲ့ကြသည်။
ရုရှားနိုင်ငံ အင်ဂျင်နီယာတပ်၏ မွေးနေ့ကို ဇန်နဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် နှစ်စဉ်ကျင်းပသည်။
ရှေးယခင် အေဒီ ၂ ရာစုခန့်တွင် အင်ဂျင်နီယာ   (итал. ingegni, исп. engeños (သို့)  ingenios) ၏အဓိပ္ပာယ်မှာ—စစ်သုံးယန္တယားများကို မောင်းနှင်သူ (သို့) တီထွင်သူ ၊  နောင်တွင် ပိုင်အိုနီယား (ရှေးဦးလုပ်သား) (pionier (pioneer)—အဓိပ္ပာယ်မှာ  pion—ခြေလျင် ဟုအဓိပ္ပာယ်ရပြီး pes, pedis— ခြေထောက်မှ ဆင်းသက်လာသည်—လမ်းပြင်၊ တံတားခင်း၊ ကတုတ်ကျင်းတူးခြင်း စသည့်လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်သော  စစ်သား ဟု ဆိုလိုခဲ့ကြသည်။
ရှေးယခင် အင်ဂျင်နီယာဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများ
စစ်မှုရေးရာများတွင် အင်ဂျင်နီယာဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများ အရေးပါလာသည်နှင့်ဆက်စပ်၍ လိုအပ်ချက်နှင့်အညီ စွမ်းဆောင်ရည်မြှင့်မားသည့် အင်ဂျင်နီယာတပ်များ ဖွဲ့စည်း ခဲ့လာသည်။   ဂရိပြည်ဟောင်း၊ ရောမ၊ ကာသေ့ချ်ပြည် တို့၏ စစ်တပ်များတွင် အစပထမတွင် ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ရန် ကျွန်များ၊ တပ်သားများ ခိုင်းစေခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်းတွင် အထူးဖွဲ့စည်းထားသော တပ်စုများဖြင့် လည်းကောင်း အသုံးပြုခဲ့ကြပြီး ထိုတပ်စုများကို ရှေးဦးလုပ်သားတပ်စုဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုရှေးဦးတပ်သားများသည် စစ်မြေပြင်တွင် ရှေ့မှ ကနဦးသွား၍ လိုအပ်သော ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ၊ လမ်းရှင်းခြင်းများ ဆောင်ရွက်ပေးရသည်။ Assyria စစ်တပ်(ဘီစီ ၁၀ ရာစုခန့်က)တွင်  မြို့များ၏ နံရံပေါ်တွင် ပြအိုး၊ပစ္စင် များတည်ဆောက်ခြင်း၊ တံတားများဆောက်ခြင်း၊ လမ်းများခင်းခြင်းစသည့် လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်သော မြေတူးတပ်စု ဟူ၍ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ မြစ်ကိုဖြတ်ကူးသော အချိန်များတွင် အားဆီးရီးယား လူမျိုးများသည် ဖောင် သို့မဟုတ် သားရေဖြင့် ချုပ်ထားသော လေမှုတ်အိတ်များ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ခြေလျင်၊ ခြေမြန်တပ်များ စစ်ချီထွက်စဉ် စခန်းချရပ်နားရန် ရွက်ဖျင်တဲများ၊ ခံစစ်ကျင်းများကို ကျွန်များ၏ အကူအညီဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။
ကျွန်းပင်
ကျွန်းပင်ကို ရုက္ခဗေဒအရ တက်တိုးနာဂရန်ဒစ်ဟု ခေါ်သည်။ ကျွန်းပင်သည် မိုးရေချိန် လက်မ ၄၀ မှ ၁၂၀ ရှိသော ဒေသများ၌ ဖြစ်ထွန်းသည်။ မြေအမြင့်ပေ ၃၀၀ အောက်တွင် သန်စွမ်းစွာပေါက်နိုင်သည်။ ရွက်ကြွေပင်ကြီးမျိုးဖြစ်၍ ပေ ၈၀ မှ ပေ ၁၅၀ ထိမြင့်သည်။ ဖြောင့်တန်းနေသော ပင်စည်ပေါ်တွင် ကြယ် ပုံသဏ္ဌာန် အမွေးနုများ ရှိသည်။ အပွေးအညိုရောင်ရှိ၍ ချောသကဲ့သို့ ဖြစ်နေသော်လည်း အမျှင်လိုက် အကြောင်း ကလေးများ ရှိသည်။ အရွက် ရွက်ဆိုင် ထွက်သည်။ ရွက်ပြားကြီး၍ ဝိုင်းပြီး ရွက်ထိပ်ချွန်သည်။ ရွက်ရင်းသွယ်သည်။ ရွက်ညှာတိုသည်။ အရွက်အောက်မျက်နှာပြင်တွင် ကတ္တီပါအမွေးနုများ ရှိသည်။ အပေါ်မျက်နှာပြင် ကြမ်းတမ်းသည်။ ရွက်နုများ နီညိုရောင်ရှိသည်။ ခြောက်သွေ့သည့် ဒေသများနှင့် မိုးအလွန်များသည့် နေရာများ၌ ကျွန်းပင် မပေါက်ချေ။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပဲခူးရိုးမ တစ်လျောက်၌ လည်းကောင်း၊ မုတ္တမနယ်ရှိ တောင်ကုန်းများနှင့် ယင်းတို့၏မြောက်ဘက် တောင်ကုန်းဆက်များ၌လည်းကောင်း၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်နှင့် ကာမိုင်းနယ်တို့၌ လည်းကောင်း၊ ကျွန်းပင်များကို တွေ့ရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ကျွန်းပင်စိုက်ပျိုးခြင်း၊ ကျွန်းပင် ခုတ်လဲခြင်းတို့ကို အစိုးရက စီမံအုပ်ချုပ်သည်။ ပေ ၃၀၀၀ အထက်မှ အပ မြန်မာနိုင်ငံ နေရာအနှံ့အပြား ၌ ပေါက်ရောက်သည်။ သဘာဝပေါက်ပင် အဖြစ် ပေါက်ရောက်သည်။
သဘာဝအနေအထား
ကျွန်းပင်သည် ရာသီအလိုက် အရွက်ကြွေသော သစ်ပင်မျိုးဖြစ်သည်။ နွေရာသီတွင် ကျွန်းရွက်များသည် တရွက်မကျန် ကြွေကျလေ့ ရှိသည်။ ထိုသို့ ကြွေကျပြီးသည့်နောက်မှ ရွက်သစ်များတဖန် ပြန်ထွက်လာသည်။ ရွက်သစ်ပေါက်ချိန်မှာ မိုးဦးကျချိန်ဖြစ်သည်။ မိုးရာသီတွင် ကျွန်းပင်များသည် စိုပြည်သော အရွက်ကြီးများနှင့် စိမ်းလန်းအုပ်ဆိုင်းလျက် ရှိကြသည်။ ဝါဆို ၊ တော်သလင်း လများတွင် အပွင့် ပွင့်လေ့ရှိသည်။
အပင်
ရွက်ကြွေပင်ကြီးမျိုးဖြစ်၍ ပေ ၈၀ မှ ပေ ၁၅၀ ထိမြင့် သည်။ ဖြောင့်တန်းနေသော ပင်စည်ပေါ်တွင် ကြယ်ပုံ သဏ္ဌာန် အမွေးနုများ ရှိသည်။ အပွေးအညိုရောင်ရှိ၍ ချောသကဲ့သို့ ဖြစ်နေသော်လည်း အမျှင်လိုက်အကြောင်း ကလေးများ ရှိသည်။
အရွက်
ရွက်ဆိုင် ထွက်သည်။ ရွက်ပြားကြီး၍ ဝိုင်းပြီး ရွက်ထိပ်ချွန်သည်။ ရွက်ရင်းသွယ်သည်။ ရွက်ညှာတိုသည်။ အရွက်အောက်မျက်နှာပြင်တွင် ကတ္တီပါအမွေးနုများ ရှိသည်။ အပေါ်မျက်နှာပြင် ကြမ်းတမ်းသည်။ ရွက်နုများ နီညိုရောင်ရှိသည်။
အပွင့်
အဖြူရောင်ဖြစ်သည်။ ပန်းခိုင်တွင် အဝါရောင် အမွေးနုများ ရှိပြီး အပွင့်များ အခိုင်လိုက် ပွင့်သည်။ ပွင့်ဖတ်နှင့် ပွင့်ချပ်များ ကြွေလွယ်သဖြင့် မကြခဏ ကြွေကျသော်လည်း ပန်းခိုင်မှာ ခိုင်မြဲစွာ ကျန်ရစ်သည်။ ဝါဆို ၊ တော်သလင်း လများတွင် ပွင့်လေ့ရှိသည်။
အသီး
အသီးလုံးသည် အချင်း ၁ လက်မခန့် ထိရှိသည်။ အခန်း ၄ ခန်း ပါဝင်၍ အမြှေးရှိသည်။ အသီးထိပ်တွင် တည်မြဲသော ပွင့်ဖတ်ဖြင့် ဖုံးအုပ်နေသည်။ တပေါင်း ၊ တန်ခူးလများတွင် အသီးရင့်မှည့်သည်။
အသုံးပြုမှုများ
ကျွန်းရွက်သည် ၁ ပေမှ ၃ ပေခန့် အထိရှည်၍ မျက်နှာပြင် ကြမ်းသည်။ ကျွန်းရွက်ကြီးများကို ပစ္စည်းထုပ်ရန် ဖက်အဖြစ် အသုံးပြုလေ့ ရှိသည်။ အချို့ ကျွန်းတောနှင့်နီးသော ကျေးရွာများတွင် ကျွန်းရွက်ကို အတန်းလိုက်သီ၍ အိမ်မိုးကြသည်။ တချို့ကလည်း ကျွန်းရွက်တွင် အနီရောင်ဆေးတမျိုး ပါရှိသဖြင့် ကျွန်းရွက်များကို ဆိုးဆေးအဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။ ကျွန်းသားသည် မာ၍ ခိုင်ခံ့သည်။ ကျုံ့ခြင်း၊ ကြွခြင်း မရှိ။ ထိုဂုဏ်သတ္တိများကြောင့် ကမ္ဘာပေါ်၌ ပထမတန်းသစ်အဖြစ် ထင်ရှားလေသည်။ ကမ္ဘာကျော်သစ်အများသည် ကျွန်းထက် ၂ ဆမျှ ကျုံ့ခြင်း ကြွခြင်း ရှိ၏။ ခိုင်မာရာ၌လည်း ကျွန်း၏ ခိုင်မာခြင်း ၄ ပုံ ၃ ပုံမျှသာ ရှိ၏။ ကျွန်းသားကို ခြလည်းမစား၊ အက်ဆစ်လည်း မစားပေ။ ကျွန်းသား ၁ ကုဗပေသည် ၄၅ ပေါင်ခန့် အလေးချိန်စီးသည်။ အသားသေပြီး ကျွန်းသားကို ရေထဲချလျှင် ပေါလော ပေါ်လေသည်။ ကျွန်းသားကို အခြောက်ပေါင်းခံခြင်းဖြင့် မည်းနက်သော ကတ္တရာစေးတမျိုးကို ရနိုင်သည်။ အိန္ဒိယနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့တွင် ဤကတ္တရာစေးကို ဆေးအဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။ အခြားကျွန်းအသုံးချမှုများမှာ အိမ်ဆောက်ခြင်း၊ ပရိဘောဂ ပြုလုပ်ခြင်း၊ သိပ္ပံလက်တွေ့ စမ်းသပ်ခန်းသုံး ထိုင်ခုံနှင့် စားပွဲများ ပြုလုပ်ခြင်း၊ ဇာတ်ခုံကြမ်းခင်းများ ပြုလုပ်ခြင်း စသည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ရာသီဥတုအမျိုးမျိုး၏ ဒဏ်ကို ခံရသော သင်္ဘောများ တည်ဆောက်ရာ၌ ကျွန်းကို မြောက်မြားစွာ အသုံးပြုရသည်။ ကွင်းမေရီခေါ် ကမ္ဘာကျော်ဗြိတိသျှ သင်္ဘောကြီး၌ ကျွန်းသား တန်ချိန် ၁၀၀၀ ကျော် အသုံးပြုထားသည်။ မီးရထားတွဲများ ဆောက်လုပ်ရာ၌လည်း ရာသီဥတုဒဏ်နှင့် မီးရထား၏ လှုပ်ရှားမှဒဏ်ကို ကျွန်းသားသာလျှင် ခံနိုင်သဖြင့်၊ ယခင် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ မီးရထားတွဲများကို ကျွန်းသားဖြင့်သာ ပြုလုပ်ထားခဲ့ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ကျွန်းသားဖြင့် ဆောက်လုပ်ထားသော ဘုန်းကြီးကျောင်း၊ ဇရပ် စသည့်အဆောက်အအုံအမြားအပြား ရှိသည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံ ဖို့ ပြတိုက်ကြီး၌လည်း ကျွန်းဖြင့် ကြမ်းခင်းထားသော အကျယ်မှာ ၁၈ ဧကခန့် ရှိသည်။ ကျွန်းအစား အခြားသစ်များကို သုံးရန် အနောက်နိုင်ငံများ၌လည်း သုသေသနပြု၍ သိပ္ပံနည်းများဖြင့် လုပ်ကိုင်ကြသော်လည်း ယနေ့အထိ ကျွန်း၏ ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်သည့် သစ်ကို မတွေ့ရသေးချေဟု ဆိုသည်။
ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အသုံးပြုမှုများ
မြန်မာဆေးကျမ်းများ အလိုအရ ကျွန်းသည် ဖန်သော အရသာရှိ၍ အေးသောဂုဏ်သတ္တိ ရှိ၏။ လေ ၊ သလိပ် ကို ကြေစေ၍ ညောင်းကျရောဂါ ၊နူနာ ၊ သွေးအန်သွေးကျ ၊ ဖောရောင်ခြင်း ရောဂါများကို ပယ်ပျောက်နိုင်၏။
ကျွန်းပင်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ
လွတ်လပ်ရေးမရမီက မြန်မာနိုင်ငံ၌ ဗြိတိသျှအစိုးရသည် အသွားအလာ လွယ်ကူသည့် နေရာများကို သီးသန့်ထား၍ ငွေအင်အားနည်းသည့် နိုင်ငံသားများအား ထုတ်ယူနိုင်ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ အသွားအလာခက်ခဲသည့် နေရာများကိုမူ ငွေအင်အားကောင်းသော နိုင်ငံခြားကုမ္ပဏီများအား ရောင်းချလုပ်ကိုင်စေခဲ့သည်။ ထိုအခါက ထင်းရှားသော ကုမ္ပဏီကြီးများမှာ ဘုံဘေဘားမား၊ (ဘုံဘေဘားမားရောင်းဝယ်ရေး) စတီးဘရားသား၊ မက္ကရီကာ၊ ဖူးကား၊ တီဒီ ဖင်းလေးကုမ္ပဏီတို့ ဖြစ်ကြသည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီးသည့် နောက်တွင် ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့မှစ၍ ကျွန်းတောများကို ပြည်သူပိုင် ပြုလုပ်ရေး ပြီးစီးလေသည်။
မြန်မာပြည်၏ ကျွန်းသစ်ပို့ကုန်များ
ယခုအခါ နိုင်ငံတော် သစ်ထုတ်လုပ်ရေးအဖွဲ့မှ ဦးစီး၍ ကျွန်းသစ်နှင့် အခြားသစ်များကို ထုတ်ယူ သုံးစွဲ ရောင်းချလျက် ရှိသည်။ ကမ္ဘာတွင် မြန်မာနိုင်ငံမှအပ ယိုးဒယား၊ မလေးရှား၊ ဂျားဗား၊ အင်ဒိုချိုင်းနားနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံတို့၌လည်း ကျွန်းထွက်သည်။ သို့သော် အခြားနိုင်ငံများ၌ ထွက်သည့် တန်ချိန်မှာ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ထွက်သည့် တန်ချိန်၏ သုံးပုံ တစ်ပုံမျှသာ ရှိသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်မတိုင်၊ မြန်မာနိုင်ငံသစ်တော်များမှ နှစ်စဉ် မူမှန်အထွက်သည် တန်ချိန်ပေါင်း ၄ သိန်းမျှ ရှိနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ မြန်မာနိုင်ငံမှ ထွက်သည့် ကျွန်းကို အင်္ဂလန်ပြည်က ၂၆.၃ %၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံက  ၆၁.၅ %၊ အခြားနိုင်ငံများက ၁၂.၂ % ခန့် သုံးစွဲခဲ့ကြသည်ဟု မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ယခုအခါ မြန်မာ့ကျွန်းသစ်များအား ထုတ်ယူခြင်းတွင်သာ များပြား၍ ပြန်လည်စိုက်ပျိုးမှုမှာ တန်သလောက် မရှိသဖြင့် သစ်တောအရေအတွက်များ နည်းလာပြီ ဖြစ်သည်။  မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ကျွန်းသစ် ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းကို မြန်မာနိုင်ငံမှ ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီးသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သစ်ပင်များ
နိုင်ငံ​တော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ဥပ​ဒေ
နိုင်ငံ​တော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် ဥပ​ဒေသည် ၂၀၁၀ခုနှစ် ​အောက်တိုဘာ၂၁ရက်​နေ့တွင် နိုင်ငံ​တော်​အေးချမ်းသာယာ​ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုး​ရေး​ကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေမှ လက်မှတ်​ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ခဲ့​သော ဥပ​ဒေဖြစ်သည်။နိုင်ငံ​တော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ကို ယင်း၏ဂုဏ်ကျက်သ​ရေများနှင့်အညီ သုံးစွဲနိုင်​စေရန်အတွက် ဤဥပ​ဒေကို ပြဋ္ဌာန်းထားခြင်းဖြစ်သည်။
အမည်နှင့် အဓိပ္ပာယ် ဖော်ပြချက်
၁။ ဤဥပ​ဒေကို နိုင်ငံ​တော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ဥပ​ဒေဟု ​ခေါ်တွင်​စေရမည်။ ၂။ ဤဥပ​ဒေတွင်ပါရှိ​သော ​အောက်ပါစကားရပ်များသည် ​ဖော်ပြပါအတိုင်း အဓိပ္ပာယ်သက်​ရောက်​​စေရမည်-
နိုင်ငံ​တော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ပါ အမှတ်အသားများ
၃။ နိုင်ငံ​တော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ပါ အမှတ်အသားများမှာ ​အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။ ၄။ နိုင်ငံ​တော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ကို ဤဥပ​​ဒေ၊ နည်းဥပ​ဒေများပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များအရ အရွယ်အစားအမျိုးမျိုး အသုံးပြုရာတွင် ဖွဲ့စည်းပုံအ​ခြေခံဥပ​ဒေ ပုဒ်မ ၄၃၈​၊ ပုဒ်မခွဲ(က)ပါ ပုံသဏ္ဌာန်၊အချိုးအစားတို့နှင့် ကိုက်ညီနိုင်သမျှ ကိုက်ညီ​စေရမည်။
နိုင်ငံ​တော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ကို သုံးစွဲခြင်း
၅။ နိုင်ငံ​တော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ကို သတ်မှတ်ချက်များနှင့်အညီ သုံးစွဲရမည်။
တားမြစ်ချက်နှင့် ပြစ်ဒဏ်
၆။ နိုင်ငံ​​တော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ မည်သူမျှ ​အောက်​ဖော်ပြပါတို့ကို မပြုလုပ်ရ- ၇။ မည်သူမဆို ပုဒ်မ၆ပါ တားမြစ်ချက် တစ်ရပ်ရပ်ကို ​ဖောက်ဖျက်ကျူးလွန်​ကြောင်း ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ခြင်းခံရလျှင် ထိုသူကို သုံးနှစ်ထက်မပို​သော​ထောင်ဒဏ်ဖြစ်​စေ၊ ကျပ်သုံးသိန်းထက်မပို​သော ​ငွေဒဏ်ဖြစ်​စေ၊ ဒဏ်နှစ်ရပ်လုံးဖြစ်​​​စေ ချမှတ်ရမည်။
အ​ထွေ​ထွေ
၈။ ဤဥပ​ဒေကို ပြည်​ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ​တော် ဖွဲ့စည်းပုံအ​ခြေခံဥပ​ဒေနှင့်အညီ ဖွဲ့စည်းသည့် ပြည်​ထောင်စုလွှတ်​တော်က ပြင်ဆင်ခြင်း၊ ဖြည့်စွက်ခြင်း သို့မဟုတ် ရုပ်သိမ်းခြင်း ပြုလုပ်နိုင်သည်။ပြည်​ထောင်စုလွှတ်​တော်က ရုပ်သိမ်းခြင်း မပြုလုပ်သ​ရွေ့ ဤဥပ​ဒေသည် အတည်ဖြစ်သည်။
၉။ ဤဥပ​ဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များကို ​အ​ကောင်ထည်​ဖော် ဆောင်ရွက်ရာတွင် - ၁၀။ နိုင်ငံ​တော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ဥပ​ဒေ (၁၉၇၄ခုနှစ်၊ ပြည်သူ့လွှတ်​တော်ဥပ​ဒေ အမှတ်၂)ကို ဤဥပ​ဒေဖြင့် ရုပ်သိမ်းလိုက်သည်။
(ပုံ)သန်း​ရွှေ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံ​တော်​အေးချမ်းသာယာ​ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုး​ရေး​ကောင်စီ
Insert non-formatted text here == ​နောက်ဆက်တွဲ == Now myanmar army together add training & other hobby Welcome HTTPS://Army.burmese.com 100
ဆင်သေရွာ၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်
ဆင်သေရွာ (Sinthay)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်၊ ဆင်သေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၂၁၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆင်သေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၈၂ ဦး၊ မ ၁၇၆၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။
မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာ
မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာ သည် မြန်မာဘာသာဖြင့် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသည့် မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရပိုင် နေ့စဉ်သတင်းစာ ဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင် ယနေ့တိုင် ဖြန့်ချိလျက်ရှိသည့် သတင်းစာများအနက် သက်တမ်းအရှည်ဆုံးဖြစ်သည်။
ဆင်သေရွာ၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာ
သမိုင်း
ကိုလိုနီခေတ်အတွင်း ၁၉၁၄ ခုနှစ်၌ ရန်ကုန်မြို့တွင် ဦးရွှေကြူးက ထုတ်ဝေသည်။ ပထမကမ္ဘာစစ်အတွင်း စစ်သတင်းကို ဓာတ်ပုံဘလောက်များဖြင့် ဖော်ပြရာ လူကြိုက်များသည်။ စောင်ရေ ၁၂၀ နှင့် စပြီး ရက်ခြား ထုတ်သည်။
အယ်ဒီတာများမှာ လယ်တီပဏ္ဍိတ ဦးမောင်ကြီး၊ ပီမိုးနင်း၊ ဦးရွှေကြူးတို့ ဖြစ်ပြီး ရှိပ်စပီးယာ ပုံနှိပ်တိုက်၌ ရိုက်သည်။
ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ် မတိုင်မီတွင် ယင်း၏ ကိုလိုနီဝါဒ ဆန့်ကျင်ရေး ရပ်တည်ချက်ကြောင့် ကျော်ကြားသည်။ ၁၉၁၅ ခု မတ်လ ၁၅ ရက်တွင် မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့ကို သတိပြု သတင်းဖြင့် ပုံနှိပ်ခွင့် အပိတ်ခံရသည်။
၁၉၁၈ ခုတွင် ဂျပန်မှပြန်လာသော ဦးကိုကိုကြီးက ဆက်ထုတ်သည်။ မြန်မာ့အလင်းအမည်ကို အပိတ်ခံရဆဲ ဖြစ်သဖြင့် မှတ်ပုံတင်အမည်တွင် မြန်မာ့အလင်းသစ် (New Light of Burma) ကို သုံးသည်။ သို့သော် မြန်မာအမည်မှာ မြန်မာ့အလင်း ဖြစ်ဆဲပင်။ ထူးခြားချက်မှာ တံဆိပ်အဖြစ် မြန်မာမြေပုံကို ဟာရိတခေါ် ဗြဟ္မရုပ်က လက်ညှိုးထိုးပုံ ပါသည်။ ခေတ်ပြိုင် သူရိယ မဂ္ဂဇင်းထက် သာအောင် "ရှင်နေမင်းထက် လွန်မင်းကဲထ ဟာရိတဟု ဗြဟ္မာ့အရောင် ထွန်းလင်းပြောင်" ဟူသော စကားနှင့်အညီ သူရိယထက်သာသော ဟာရိတဗြဟ္မာဟု သုံးခြင်းဖြစ်သည်။ နောင် စာလုံးပေါ်တွင် ကိုးရို့ကားယားဖြစ်နေသော မြန်မာပြည်မြေပုံကို ဖြုတ်ရာ ခေါင်းစဉ်ကို လက်ညှိုးထိုးသော ဗြဟ္မာရုပ် ဖြစ်လာသည်။
အယ်ဒီတာများမှာ ဆရာသင်နှင့် ဦးစိန်း ဖြစ်သည်။ ခေတ်ပြိုင်ဖြစ်သော ပညာ့အလင်း သတင်းစာတိုက်က လုပ်ကြံရာ ဆရာသင် ဓားထိုးမှုနှင့် သေပြီး ဦးစိန်း အယ်ဒီတာချုပ် ဖြစ်လာသည်။ ရက်ခြား သတင်းစာ ဖြစ်ဆဲပင်။
၁၉၃၃ ခုတွင် ဦးမောင်မောင်ကြီး လွန်သည့်နောက် ဇနီး ဒေါ်ဒေါ်စု ဆက်လုပ်သည်။ ၁၉၃၈ ရောက်သော် ကုမ္ပဏီလီမိတက်အဖြစ် ဖွဲ့လိုက်သည်။
၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့အလင်းနှင့်အတူ ဗိုလ်တထောင်၊ လုပ်သားပြည်သူ့နေ့စဉ် သတင်းစာနှင့် ကြေးမုံစသည့် သတင်းစာတိုက်များကို ပြည်သူပိုင်သိမ်းခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ထုတ်ဝေသည့် သတင်းစာအားလုံးသည် နိုင်ငံပိုင်ဖြစ်လာသည်။ မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာသည် အစိုးရအာဘော်များကို ထင်ဟပ်ဖော်ပြသည်။
အာမီဒီယို မိုဒီဂလီယာနီ
အာမီဒီယို မိုဒီဂလီယာနီ (Amedeo Modigliani 1884-1920) ၏ မွေးရပ်မြေမှာ လီဗိုနို (Livorno) ဖြစ်သည်။ ၁၉၀၆ ခုနှစ်တွင် ပါရီ (Paris) သို့ရောက်၍ ပီကာဆို (Picasso) ကဲ့သို့သော ပန်းချီဆရာများနှင့်တွေ့သည်။ ပန်းချီဆရာအဖြစ် အပြင်းအထန်ကြိုးစားရင်း ရောဂါကြောင့် မိဘအိမ် ခဏပြန်ရသည်။ အမှန်တော့ ခဏပဲ ပြန်မည် ဟူသော အစီအစဉ်မရှိ ။ ပါရီတွင် ဆိုးခဲ့ ပေခဲ့သော အကျိုးဆက်လည်း ဖြစ်သည်။ ကျန်းမာရေးပြန်လည် ကောင်းမွန်လာသောအခါ မွေးရပ် ဇာတိသည် သူနှင့်အံမကျ၊ သာမန် ပန်းချီဆရာ တစ်ယောက်၏ ဘဝတွင်မပျော်။ အောင်မြင်မှုနှင့် ဝါသနာအတွက် ပါရီသို့ နောက်တစ်ခေါက် ပြန်သွားမည်ဟု အသိပေးလိုက်သောအခါ အမေက လုံးဝမကျေနပ်။ ပါရီသို့ ပြန်ရသည့် အခြားအကြောင်း တစ်ရပ်လည်း ရှိသေးသည်။ အကိုလုပ်သူ အီမန်နူဝဲ (Emmanuel) မှာရှေ့နေတစ်ဦးဖြစ် ၍ အောင်မြင်နေသူ၊ မိဘအား ဂုဏ်တင့်စေသူ။ ဤအိမ်တွင်ဆက်နေလျှင် သူ့လောင်းရိပ်အောက်မှာ နေရမည်၊ သူ့မျက်နှာ ကြည့်ရမည်။ သေသည်အထိ ဤဘဝဖြင့် မနေလိုပေ။
ပါရီသို့ အပြန်လမ်း၌ အပေါင်းအသင်းများ အကြောင်း၊ အလုပ်အကြောင်းသာ စဉ်းစားရင်း အိပ်ပျော်သွားခဲ့သည်။ နိုးလာတော့ ပါရီဘူတာသို့ ရထားဝင်နေလေပြီ။
ဒီတစ်ခါ ပါရီအပြန်မှာတော့ မိုဒီအောင်မြင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဝမ်းနည်းစရာ ကောင်းသည်က ပါရမီရှင်တစ်ယောက် ဖြစ်ကြောင်း သူ့ကိုယ်သူ မသိရသေးခင် အသက် ၃၅နှစ် အရွယ် ၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကျန်ခဲ့သည်က သူ၏ပြန်လည် အသက်သွင်းထားသော အနုပညာများပင် ဖြစ်သည်။
ဇီဝမူလ ကျောက်မျက်
ဇီဝမူလ ကျောက်မျက်ဆိုသည်မှာ သက်ရှိများဖြစ်သည့် သစ်ပင်၊ တိရစ္ဆာန် တို့ကို အမှီပြု၍ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ကျောက်မျက် အမျိုးအစားများကို ဆိုလိုသည်။ မျိုးကွဲဖြစ်သည့် သဘာဝ တွင်းထွက် ကျောက်မျက်များကဲ့သို့ တိကျသော ဓာတုဖွဲ့စည်းမှုရှိရန် ခက်ခဲပြီး တိကျသော ပုံဆောင်စနစ်လည်း ရှိရန်မဖြစ်နိုင်ပေ။
ထင်ရှားသော ဇီဝမူလ ကျောက်မျက်များ
ပုလဲ၊ သန္တာ၊ ပယင်း၊ ဆင်စွယ်၊ အင်ကျင်းကျောက်
အားလ်ဆန်းဒဝစ်ချ်
thumb|208x208px| အက်ဒွပ် Montagu, 1st Earl thumb|186x186px| Earl of Sandwich ၏အောင်မြင်မှု အားလ်ဆန်းဒဝစ်ချ် သည် အင်္ဂလန် Peerage တွင်မွန်ဂူဂူအိမ်မှ စတင်တည်ထောင်ခဲ့သော အချိန်ကာလ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် Kent အမည်ရှိ Sandwich နှင့်ဆက်စပ်မှုရှိသည်။ ၎င်းကို ၁၆၆၀ တွင်ထင်ရှားသောရေတပ်တပ်မှူး Admiral Sir Edward Montagu အတွက်ဖန်တီးခဲ့သည်။ သူသည် Huntingdon ကောင်တီရှိ St Neots မှ Baron Montagu နှင့် Viscount Hinchingbrooke တို့ကိုအင်္ဂလန် Peerage တွင်လည်းပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ viscountcy earldom မှသိသာအမွေခံအားဖြင့် ယဉ်ကျေးခေါင်းစဉ် အဖြစ်အသုံးပြုသည်။ ထင်ရှားသောမွန်တဂူမိသားစုမှ Lord Sandwich တွင်အဖွဲ့ဝင်တစ် ဦး ဖြစ်သူ Sir Sidney Montagu ၏သားဖြစ်သူ Henry Montagu ၏ညီအငယ်ဆုံး၊ မန်ချက်စတာ၏ပထမ Earl ( မန်ချက်စတာ မင်းသားမှဆင်းသက်လာသူ) နှင့်အက်ဒွပ်မွန်တဂူ၊ Montagu ၏ Duke ဆင်းသက်တော်မူ။
Uniscribe
ယူနီစခရိုက် (Uniscribe) သည် Microsoft Windows စက်မောင်းစနစ်တွင် ယူနီကုဒ် ဖြင့်ရေးသားထားသော စာများ အထူးသဖြင့် ရှုပ်ထွေးသော စာပုံလုံး အခင်းအကျင်း (complex text layout) များအတွက် ပုံဖော်ပေးသော အထောက်အကူပြု စနစ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ကို DLL ဖိုင် USP10.DLL အဖြစ်ရှိသည်။ USP10.dll သည် Windows 2000 နှင့် Internet Explorer ၅.၀ တွင် စတင်ပါရှိသည်။ ထို့အပြင် Windows CE စက်များတွင် version 5.0 မှ Uniscribe နည်းများ စတင်ပါရှိသည်။
USP10.dll
USP10.dll သည် Unicode Scripts Processor ၏ အတိုကောက်ဖြစ်သည်။ USP10.dll ၏ အဓိက အသုံးပြုများမှာ -
ထုတ်ဝေပြီးသော usp10.dll များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
အဆင့်မြှင့်ခြင်း
Uniscribe ကို Windows 2000 မှစ၍ ပါရှိသော်လည်း နောက်ပိုင်း ပြုပြင်မှုများသည် ပိုမိုသော လုပ်ဆောင်မှုများကို လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။ မြန်မာစာအတွက်ဆိုလျှင် ယူနီကုဒ် 5.1 ကို ပေးသော Uniscribe version 1.420 နှင့် အထက်လိုအပ်သည်။
၎င်း Uniscribe ကို အဆင့်မြှင့်ရန်မှာ အသစ် usp10.dll ကို ကူးထဲ့လိုက်ရန်သာ ဖြစ်သည်။ အချိုသော မြန်မာ font company အထူးသဖြင့် MyMyanmar တို့ software များမှာ usp10.dll ပြုပြင်ထားပြီး သုံးစွဲသူ စက်များ ပျက်လေ့ရှိသည်။ ထိုသို့ဖြစ်လျှင် ကောင်းမွန်သော usp10.dll ကို ပြန်လည်ကူးယူ၍ ပြုပြင်နိုင်သည်။
နောင်မောဝ်ရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
နောင်မောဝ်ရွာ (Nawngmaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ ဟိုက်ပါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၉၀၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုက်ပါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၀၈ ဦး၊ မ ၁၈၆၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၅၇၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကညင်ကုန်းရွာ၊ ပျဉ်းကတိုးကုန်း
ကညင်ကုန်းရွာ၊ ပျဉ်းကတိုးကုန်း
NGC 595
NGC 595 သည် ထရိုင်ဂူလယ် ဂယ်လက်ဆီမှ နက်ဗျူလာဖြစ်ပြီး ၁၈၆၄ ခုနှစ်အောက်တိုဘာ ၁ ရက်နေ့တွင် Heinrich Ludwig d'Arrest ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ဂေါဂါမီလာတိုက်ပွဲ
ဂေါဂါမီလာတိုက်ပွဲ(Battle of Gaugamela)(ဘီစီ-၃၃၁)၌ ဂရိဘုရင်မဟာအလက်ဇန္ဒား၏ ပါရှန်းတို့အပေါ်တွင် အောင်ပွဲခံခြင်းဖြင့် မဟာဆိုင်းရပ်စ် ထူထောင်ခဲ့သည့် ပါရှအင်ပါယာကြီးအား အောင်နိုင်ခြင်း သို့ရောက်လေသည်။ အလက်ဇန္ဒားအနေဖြင့် ဖခင်ဖြစ်သူ အမွေထားရစ်ခဲ့သည့် လှံရှည်နှင့် ဒိုင်းကိုင် ဖလင့်ဇ်တပ်မကြီးနှင့် ရှေ့ထွက်မြင်းတပ်တို့ဖြင့် ပါရှန်းတို့အားထိုးစစ်ဆင်ရာတွင် ပါရှအင်ပါယာတပ်များအနေဖြင့် ဆက်ကာဆက်ကာ ရှုံးနှိမ့်လာကာ ၃၃၁ဘီစီအရောက်တွင် ဂရိတပ်နှင့် ပါရှအင်ပါယာတွင်းရှိ လူမျိုးပေါင်းစုံပါဝင်သည့် မဟာဒရိုင်းရပ်စ်၏ တပ်မကြီးတို့သည် ဂေါဂါမီလာအရပ်ရှိ လွင်ပြင်ကျယ်ကြီးတွင် အဆုံးအဖြတ်အတွက် ရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်ကြတော့သည်။ ဂရိတပ်၏ ရည်မှန်းချက်မှာ ဘေဘီလုံမြို့တော်ဖြစ်ပြီး ဒရိုင်းရပ်စ်(၃) အနေဖြင့်လည်း အဆိုပါမြို့တော်ကို ကာကွယ်ရန် အင်အား ၂၀၀၀၀၀ဖြင့် ရင်ဆိုင်ကြခြင်းဖြစ်သည်။
စစ်အခင်းအကျင်း
အလက်ဇန္ဒားတပ်တွင် ခြေလျင်စစ်သည် ၄၀၀၀၀နှင့် မြင်းသည်တော် ၇၀၀၀ သာပါဝင်သည်။ လက်ရွေးစင်မြင်းတပ်ကို ညာတောင်ပံတင်၍ အလယ်ဗဟိုတွင် လှံရှည်နှင့်ဒိုင်းကိုင် မက်စီဒိုးနီးယန်း ဖလင့်ဇ်တပ်မကို တည်ထားပြီးလျှင် ဘယ်တောင်ပံတွင် ဂရိမြင်းတပ်ကို ထားလေသည်။
တိုက်ပွဲ
တိုက်ပွဲစသည်နှင့် ပါရှန်းစစ်ရထားများသည် ဂရိတပ်များရှိရာသို့ တလကြမ်းဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်သည်။ ဂရိတို့ကလည်း လှံရှည်၊ လေးမြှား၊ ဓားများဖြင့် ပြန်လည်ခုခံရာ ပါရှန်းစစ်ရထားတပ် အကျအဆုံးများသဖြင့် အရေးနှိမ့်ရသည်။ ထိုသို့ပွဲဦးထွက် ပါရှန်းတပ်အခြေမလှဖြစ်နေချိန်ကို အခွင့်ကောင်းယူ၍ အလက်ဇန္ဒားသည် မြင်းတပ်ကို ကိုယ်တိုင်ဦးဆောင်၍ ဖယိုဖရဲဖြစ်နေသည့် ပါရှန်းတပ်များကို ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ ထိုးစစ်ဆင်သည်။ ဦးတည်ချက်မှာ ပါရှတပ်မကြီး၏ ဗဟိုတွင်ရှိနေသော မဟာဒရိုင်းရပ်စ် ထံသို့ဖြစ်သည်။
ထိုသို့ ဂရိတပ်များ ငြာသံပေးကာ တလစပ်ထိုးစစ်ဆင်လာခြင်းကို အခြေပျက်သွားသော ပါရှန်းတို့ တောင့်မခံနိုင်တော့ဘဲ ဒရိုင်းရပ်စ်ကိုယ်တိုင် စစ်ရထားကိုနောက်လှည့်ပြေးရသည်။ ဂရိတပ်များ ရက်အတန်ကြာ နောက်မှလိုက်လံတိုက်ခိုက်ပြီးနောက်တွင် ပါရှအင်ယာပါ၏ အရှင်သခင် မဟာဒရိုင်းရပ်စ်ကို လမ်းဘေးတွင် အသက်မဲ့သော ခန္ဓာကိုယ်ဖြင့်သာ တွေ့ရတော့သည်။ (ဒရိုင်းရပ်စ် လက်နက်ချမည်ပြောခြင်းတွင် သိက္ခာအကျမခံစေလိုသော ငယ်သားများက သေလျှင်မြတ်သည်ဟုဆိုကာ သတ်ဖြတ်လိုက်ကြခြင်းဖြစ်သည်။) ထိုသို့ဖြင့် ဂရိတပ်တို့သည် ပါရှအင်ပါယာ၏ မြို့တော် ဘေဘီလုံသို့ အတားအဆီးမရှိ ဝင်ရောက် အုပ်စိုးနိုင်ခဲ့တော့သည်။
ဟောင်သရောအဖွဲ့
ဟောင်သရောအဖွဲ့ KPF သည် ၁၉၉၇ ခုနှစ်၌ KNU တပ်မဟာ (၆) တပ်ရင်း (၁၆) မှ တပ်ရင်မှူး အဆင့်ရှိ စောသမူဟဲ ဦးဆောင်၍ အစိုးရနှင့် ပူးပေါင်းသွားခဲ့သည့် အဖွဲ့ဖြစ်သည်။
သုံးအိမ်တန်းရွာ၊ အောက်လှည်းဆိပ်
သုံးအိမ်တန်းရွာ၊ အောက်လှည်းဆိပ်
ပိန်းနဲကွင်းရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
ပိန်းနဲကွင်းရွာ (Peinhnekwin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ ကျောက်မဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၄၆၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်မဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၂၁ ဦး၊ မ ၁၀၁၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၃၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွာပြီ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ