cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
လှော်ကားသဘာဝဥယျာဉ်
သမိုင်းကြောင်း
ယခင်က လှော်ကား ကန်ပတ်လည်တွင် ဒရယ်၊ ဂျီ၊ တောဝက်၊ ကြက်၊ ဘဲ၊ ငှက်များ ပေါများသဖြင့် (၁၉၅၆) ခုနှစ်တွင် ဆဌမ သံဃာယနာတင် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် လှော်ကားကန်ပတ်လည်အား ဘေးမဲ့တော အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ယင်းနောက် (၁၉၈၁-၈၂) ခုနှစ်မှ စ၍ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ကုလသမဂ္ဂဖွံ့ဖြိုးရေးတို့ ပူးပေါင်း၍ သဘာ၀ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် အမျိုးသား ဥယျာဉ်များတည်ထောင်ရေး စီမံကိမ်း အစီအစဉ်အရ လှော်ကားသဘာဝ ဥယျာဉ်အဖြစ် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ (၁၉၈၉) ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပ ဧည့်သည်များ ကြည့်ရှုလေ့လာနိုင်ရန် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ လှော်ကား သဘာဝ ဥယျာဉ်သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်၊ ထောက်ကြံ့အနီး တည်ရှိပြီး၊ ရန်ကုန်မြို့ ဆူးလေဘုရားမှ (၂၂) မိုင်သာ ကွာဝေးကာ (၆၂) ဧက ကျယ်ဝန်းသော တိရစ္ဆာန် ဥယျာဉ်ငယ်၊ (၈၁၈) ဧက ကျယ်ဝန်းသည့် သဘာဝဥယျာဉ်နှင့် ကြားခံနယ်မြေ (၆၆၀) ဧက ရှိသဖြင့် စုစုပေါင်း (၁၅၄၀) ဧက အကျယ်အဝန်း ပေါ်ရှိ ကျေးငှက် တိရစ္ဆာန်များအား သဘာဝအတိုင်း မြို့ပြအနီးအနားတွင် လေ့လာနိုင်သော နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
တိရစ္ဆာန်နှင့် အပင်များ
တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်ငယ် အတွင်း ဟိမဝန္တာဝက်ဝံ၊ ပသျူးဝက်ဝံ၊ မိကျောင်း၊ လိပ်၊ တောကြောင်၊ မျောက်နှင့် ငှက် စသည့် တိရစ္ဆာန်များအား ကျုံးများ၊ ကန်များ၊ လှောင်အိမ်များတွင် ထိန်းသိမ်းမွေးမြူ ပြသခြင်းနှင့် ငှက်ပြတိုက်ရှိ ငှက်များကိုလည်း လ့လာနိုင်သည်။ သဘာဝဥယျာဉ်အတွင်းကန်သာယာ၊ကန်မကြီးနှင့် ကန်(၉)ခုရှိပြီး အမြဲစိမ်းတော၊ ရွက်ပြတ်ရောနှောတော နှင့် ရွံ့နွံတောများ ဖြစ်သည့် ကျွန်း၊ ပျဉ်းကတိုး၊ ထောက်ကြန့်၊မျောက်ချော၊ သစ်စိမ့်မြယာ၊ ဂွေး၊ ကတွက်၊ မလွှပင်၊ ကညင်ပင် အပါအဝင် (၁၀၈) မျိုး၊ ဝါးအမျိုးမျိုးနှင့် ကြိမ်ပင်များအကြား (၅) မိုင်ရှည်သည့် ဥယျာဉ်ပတ်လမ်းအတွင်း ဆတ်၊ ဒရယ်၊ သမင်၊ ချေ၊ တောဝက်၊တောကြောင်၊ ရှဉ့်၊ မျောက်၊ နွားနောက်၊ တွားသွားသတ္တဝါ၊ ကုန်းနေ ရေနေ သတ္တဝါ၊ အင်းဆက်များ၊ ဆောင်းခိုငှက်များ၏ သဘာဝအတိုင်း နေထိုင်ကျက်စားမှုကို လမ်းလျှောက်ခြင်းဖြင့် လည်းကောင်း၊ မော်တော်ယာဉ်ဖြင့် လည်းကောင်း လေ့လာ ကြည့်ရှုနိုင်သည်။
အနားယူရန်နေရာ
သဘာဝဥယျာဉ်အတွင်း နားနေစခန်း (၄) ခုရှိသည်။ နားနေစခန်း(၁) တွင် ရိုးရာတဲများနှင့် ဆင်စီးစခန်းရှိသဖြင့် ဧည့်သည်များ ပျော်ရွှင်စွာ အပန်းဖြေ အနားယူနိုင်ခြင်း၊ နားနေစခန်း (၂)တွင် ဘန်ဂလို၊ သစ်လုံးအိမ်၊ ရိုးရာတဲ၊ ရေလယ်ကျွန်း၊ ကန်ပတ်လမ်း နှင့် စခန်း (၁)နှင့် (၂) ဆက်သွယ်ထားသော ဗေလု၀ကြိုးတံတား ရှိသဖြင့် အစုအဖွဲ့၊ မိသားစုများအနေဖြင့်၊ ဂိမ်းကစားခြင်း၊ စုံညီပွဲတော်များ လွတ်လပ်ပျှော်ရွှင်စွာ စိတ်အပန်းဖြေ အနားယူနိုင်ခြင်းနှင့် ဆောင်းခိုငှက်များကို စောင့်ဆိုင်းကြည့်ရှုရန် အကောင်းဆုံး နေရာတစ်ခုဖြစ်ပြီး နားနေစခန်း (၃) တွင် ကျွန်းများ၏ အလှအပ၊ ကန်ရေပြင် အလှအပများကို ကန်စပ်တစ်လျောက်ရှိ နားနေထိုင်ခုံများမှ ကြည့်ရှုခံစားနိုင်ခြင်း၊ ဧည့်သည်များ အပန်းဖြေရန် စားသောက်ဆိုင် တစ်ခုလည်း ရှိခြင်းကြောင့် လူကြိုက်အများဆုံး နေရာတစ်ခုဖြစ်ပြီး နားနေစခန်း (၄)တွင် ရေပေါ် Decking မှ ကန်ရေပြင် အလှအပများနှင့် သဘာဝ လေနုအေးများကို ခံစားခြင်း၊ မြန်မာ့ရိုးရာ နားနေဆောင် ရှိခြင်း တို့ကြောင့် စိတ်နှစ်သက်စေသည့် နေရာတစ်ခုဖြစ်သည်။
ရှောင်ကြဉ်ရန်
လှော်ကားသဘာဝဥယျာဉ်သည် တိရစ္ဆာန်များ သဘာဝအတိုင်း ထိန်းသိမ်းထားသော ဥယျာဉ်ဖြစ်၍ ပလပ်စတစ်အိတ်ပါးကြောင့် တိရစ္ဆာန်များ အသက်အန္တရာယ် ဖြစ်စေနိုင်သဖြင့် ပလပ်စတစ်ကင်းမဲ့ဇုံအဖြစ် သတ်မှတ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိရာ သဘာဝဥယျာဉ်အတွင်း ရေကူးခြင်း၊ ငါးမျှားခြင်း၊ အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်များ ခေါ်ဆောင်ခြင်း၊ လက်နက် ယူဆောင်ခြင်း၊ မီးသုံးစွဲခြင်း၊ မူးယစ်ဆေးဝါး သုံးစွဲခြင်း၊ စည်းကမ်းမဲ့ အမှိုက်ပစ်ခြင်း၊ သစ်ပင် ပန်းပင်များ ခူးခြင်း၊ တိရစ္ဆာန်များကို နှောင့်ယှက်ခြင်းတို့ကို တားမြစ်ထားသည်။
ဒီးဒုတ်ကန်ရွာ၊ မင်းလှမြို့နယ်
ဒီးဒုတ်ကန်ရွာ (Deedokekan)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ မင်းလှမြို့နယ်၊ ဒီးဒုတ်ကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၁၁၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဒီးဒုတ်ကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၃၇ ဦး၊ မ ၇၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၇၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းလှမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုန်းလမ်းရွာ၊ လဲချားမြို့နယ်
ကုန်းလမ်းရွာ (Konelan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လဲချားမြို့နယ်၊ ဟဲဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၂၉၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟဲဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၈၀ ဦး၊ မ ၅၀၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဲချားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကံရာဇာရွာ၊ တောင်ငူမြို့နယ်
ကံရာဇာရွာ (Kanyarzar)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ တောင်ငူမြို့နယ်၊ နေပူကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၈၄၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နေပူကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၇၆ ဦး၊ မ ၁၈၀၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၈၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအမည်မှာ ကံဇရာ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်ငူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လိုင်ကာကောင်းရွာ၊ မံစီမြို့နယ်
လိုင်ကာကောင်းရွာ(Laikarkawng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မံစီမြို့နယ်၊ ခနားပါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၃၇၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မံစီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့
နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့ ဆိုသည်မှာ ဂရီဂေါ့ရီးယန်း ပြက္ခဒိန်နှင့် ဂျူလီယန် ပြက္ခဒိန်အရ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့ကို သတ်မှတ်သည်။ ကြယ်စု အားလုံးဖြတ်သန်းရန် အကြမ်းဖျင်းကြာချိန် ရက်ပေါင်း ၃၆၀ ကို အကြောင်းပြု ပြီး ကမ္ဘာကို ဗဟိုပြုကာ နေပတ်လမ်း ပြင်ညီ (ecliptic)ကို အစိတ်ပေါင်း ၃၆၀ စိတ်ခဲ့ကြဟန်တူသည်။ မြန်မာနှင့် ကမ္ဘာအခေါ် ဒီဂရီ၊ မိနစ် တို့ကို အိန္ဒိယ စံနစ်အရ အံသာ၊ လတ္တာ ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာချ စံနစ်အရ ကြယ်စုတစ်ခု၊ ရာသီတစ်ခု ၏ အကျယ်အဝန်း သည် ၃၀ ဒီဂရီ ဖြစ်လာပါတော့သည်။
မှတ်တမ်းပြု ပြီးသည့် ရာသီ ၁၂ ခု အနက် ပထမဆုံးရာသီအဖြစ်သတ်မှတ်ရန် နည်းလမ်းရှာကြရပြန်ပါသည်။ ကမ္ဘာသည် မိမိ ဝင်ရိုးပေါ်တွင် ၂၃.၅ ဒီဂရီ လည်ပတ် နေသည်ဖြစ်ရာ အရှေ့မှ အနောက်သို့ နေသွားရာလမ်းကြောင်းသည် အီကွေတာမျဉ်းမှ ဘယ်ညာ ရွေ့လျား တိမ်းစောင်းနေသည်ကိုလည်း သတိပြုမိပြီး ဖြစ်ကြသည်။ ထိုသို့ ရွေ့လျားနေသည့် အချိန်ကာလအနက် နေပတ်လမ်းသည် အီကွေတာနှင့် တစ်ထပ်တည်း ကျချိန်တွင်ရှိသည့်ရာသီကို ရာသီစက်ဝန်း၏ အစအဖြစ် သတ်မှတ် လိုက်ကြသည်။ ထိုအချိန်ကာလသည် အနောက်တိုင်း ပြက္ခဒိန် စံနစ်အရ ဧပြီလ ၁၃-၁၄ ရက် ကာလအတွင်းဖြစ်ရာ ထိုအေးရိစ်(မြိဿ) ကြယ်စု ဖြတ်သန်းနေသည့်ကာလ ဖြစ်နေသည်။
ဟွေလန်းရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဟွေလန်းရွာ (Hwaylan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ယန်းခကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၄၂၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယန်းခကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၃၁ ဦး၊ မ ၁၃၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၉၈ ဦးနေထိုင်သည်။
နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့
နှစ်ဆန်းတစ်ရက်
မြန်မာပြက္ခဒိန်အရ မြန်မာနှစ်၏ ပထမဆုံးလမှာ တန်ခူးလ ဖြစ်သော်လည်း နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့မှာ တန်ခူးလဆန်း(၁)ရက်နေ့ မဟုတ်ပေ။ သူရိယနေမင်းကြီး မိန်ရာသီမှ မိဿရာသီသို့ ကူးပြောင်းချိန်သည် တန်ခူးလအတွင်း ဖြစ်နိုင်သကဲ့သို့ တစ်ခါတစ်ရံ ကဆုန်လအတွင်း ကျရောက်နိုင်လေသည်။ သို့ဖြစ်၍ တန်ခူးလ၊ သို့မဟုတ် ကဆုန်လ၏ နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့ မတိုင်မီ ရက်များကို နှောင်းတန်ခူး သို့မဟုတ် နှောင်းကဆုန်ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ ေဝါဟာရ ပြက္ခဒိန်အရ တန်ခူး၊ ကဆုန်လများသို့ ရောက်ရှိသည့်တိုင် နှစ်မကူးသေးဘဲ နှစ်ဆန်းတစ်ရက် နေ့တွင်မှ နှစ်သစ်ကို စတင်ပါသည်။
ဟွေလန်းရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့
ရှေးမြန်မာမင်းများ လက်ထက်
ရှေးမြန်မာမင်းများ လက်ထက်ကပင် နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့ကို အလေးအမြတ်ပြု ကြသည်။ နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် ရွှေမြို့တော် ဓာတ်တံခါးလေးရပ်မှ အမြောက်သံပေးရမြဲဖြစ်သည်။ ယင်းနေ့တွင် ရတနာသုံးပါးနှင့်တကွ သမ္မာဒေ၀နတ် အပေါင်းတို့အား ရှေးအစဉ်အလာအတိုင်း လှူဒါန်းပူဇော်မြဲ လှူဖွယ်ဝတ္ထုများဖြင့် ပူဇော်ကြသည်။ ယင်းနေ့တွင် အတာပွဲတော်ကိုလည်း ဆင်ယင်ကျင်းပလေ့ ရှိခဲ့ကြသည်။
သမိုင်းဝင် နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့
မင်းတုန်းမင်းလက်ထက် သက္ကရာဇ် ၁၂၃၃ ခုနှစ် (၁၈၇၁ ခုနှစ်)က နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့မှာ သမိုင်းဝင် ဖြစ်ခဲ့သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် မင်းတုန်းမင်းသည် ယင်းနေ့တွင် ပဉ္စမသင်္ဂါယနာတင် အခမ်းအနားကို စတင်ကျင်းပ ခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ကုန်းဘောင်ဆက် မဟာရာဇဝင်တော်ကြီးတွင် သက္ကရာဇ် (၁၂၃၃) တစ်ထောင်နှစ်ရာ သုံးဆယ့်သုံးခု တန်ခူးလပြည့်ကျော် တစ်ဆယ့်တစ်ရက် (၁၅ ဧပြီ ၁၈၇၁) နှစ်ဆန်းတစ်ရက် စနေနေ့ ကောင်းမြတ်သော မင်္ဂလာအခါတော်၌ အမြောက်သံကြားစေပြီးမှ ဆဒ္ဒန်ဆင်မင်းသခင်အသျှင် ဘဝရှင်မင်းတရားကြီးဘုရား၊ အရှင်နန်းမတော် မိဖုရားခေါင်ကြီး ဘုရားနှင့်တကွ မင်းညီမင်းသား မှူးတော်မတ်တော် အပေါင်းတို့ဖြင့် ခြံရံလျက် ထွက်တော်မူ၍ ရွှေနန်းပြာသာဒ်တော်ဦး မြေနန်းတော်တွင် အခမ်းအနား ကြီးကျယ်စွာ စီမံခင်းကျင်းပြီးလျှင် သာသနာပြု သုဓမ္မဆရာတော်၊ တံဆိပ်ရမရ ဆရာတော် သံဃာတော်တို့ကို လျှောက်ထားတောင်းပန်၍ ပဉ္စမသင်္ဂါယနာတင် မင်္ဂလာသဘင် ဆင်ယင်တော်မူသည် ဟူ၍ ဖော်ပြပါရှိသည်။
နောက်ဆုံး အတာပွဲတော်
မြန်မာမင်းများ လက်ထက်တစ်လျှောက် နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် အတာပွဲတော်ကို ကျင်းပမြဲဖြစ်ရာ သီပေါမင်းလက်ထက် ၁၂၄၇ ခုနှစ်၏ နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့ဖြစ်သော ကဆုန်လဆုတ် ၂ ရက် (၁၄ ဧပြီ ၁၈၈၅) တွင် မြန်မာဘုရင်လက်ထက် နောက်ဆုံး အတာပွဲတော်ကို ကျင်းပခဲ့သည်။ ယင်းနေ့တွင် လှူဖွယ်ဝတ္ထု အစုစုကို ပွဲလမ်းသဘင်စုံတို့နှင့်တကွ တောင်စမုတ်တော်၌ ခင်းကျင်းပြသလျက် မင်း၊ မိဖုရားတို့ ရေစက်ချ လှူဒါန်းခဲ့ကြသည်။
ဟံသာဝတီသတင်းစာပါ သတင်း
(၁၃-၄-၁၉၀၁) ရက်စွဲပါ ဟံသာဝတီ သတင်းစာအရ ထိုနှစ်က နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့မှာ ၁၆ ဧပြီ ၁၉၀၁ တွင် ဖြစ်သည်။ ယင်းနေ့ထုတ် သတင်းစာတွင် မဟာသင်္ကြန် အတာမင်္ဂလာနှစ်ဦး အခါတွင် ရတနာသုံးပါး ဘိုးဘွားတို့အား ဝတ္တရားမချွတ်ရအောင် ဆောင်ရွက်အားထုတ်ကြသော သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် ရောဂါဘေးဒဏ် ရန်မာန်ခပ်သိမ်း ကင်းငြိမ်းပပျောက်လျက် လူနတ်နိဗ္ဗာန်သုံးတန်သုခ အလိုရှိသမျှသည် ဣဋ္ဌဖလအာနိသံသ အကျိုးပွားတိုး စုံလင်အောင်မြင် ပြီးစီးကြစေရန် ကျွနု်ပ်တို့က ထပ်မံနှိုးဆော် လိုက်ပါကြောင်း ဟု ရေးသားဖော်ပြ ထားသည်ကို တွေ့ရှိရ၏။
သို့သော် ထိုနှစ်ရန်ကုန်သင်္ကြန်က အခြေအနေ ဆိုးရွားခဲ့ကြောင်း သင်္ကြန်ပွဲအပြီး (၂၀-၄-၁၉၀၁) ထုတ် ဟံသာဝတီ သတင်းစာတွင် မြန်မာလူမျိုးတို့ အတာနှစ်သစ်ကူး သင်္ကြန်အခါ၌ မေတ္တာရည်ညွှန်း သွန်းလောင်းသည့်ရေအတွက် အမျက်ဒေါသ ခိုက်ရန်ပွား၍ တရားကိုမငဲ့ကွက် ရိုက်နှက်ကြခြင်းအကြောင်း ခေါင်းစဉ်ဖြင့် သတင်းရှည်တစ်ပုဒ် ပါလာသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ကိုလိုနီခေတ် နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့
နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် ဥပုသ်သီလ ဆောက်တည်ကြခြင်း၊ သက်ကြီးရွယ်အိုများအား ပူဇော်ကန်တော့ကြခြင်း၊ ဇီဝိတဒါန အလှူပြု ခြင်းများကို ဆောင်ရွက်လေ့ ရှိကြရာ ကိုလိုနီခေတ်တွင်လည်း ယင်းသို့ အစဉ်အလာမပျက် ဆက်လက်ထိန်းသိမ်း ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ၁၃၀၀ ပြည့်နှစ် (၁၉၃၈) က မြန်မာတို့ မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ် ပြင်းထန်လျက် နယ်ချဲ့အင်္ဂလိပ်ကို တွန်းလှန်ရန် ပြင်ဆင်လျက်ရှိကြရာ နှစ်သစ်ကူးနေ့တွင် အမြို့မြို့ အရွာရွာ၌ ဖွဲ့စည်းထားသော အပျော်တမ်း ရဲတပ်၊ မီးသတ်နှင့် စောင့်ရှောက်ရေး အဖွဲ့တို့က မြို့တွင်းလှည့်လည်ကာ စစ်တပ်ခင်းကျင်း ပြသသည့်အတိုင်း ကျင်းပလျှင် အာဇာနည်စိတ်ဓာတ်များ အသစ်တစ်ဖန် ပေါ်ပေါက်လာနိုင်ကြောင်း ထိုခေတ်ကာလ သတင်းစာတစ်စောင်မှ အကြံပြုထားသည်ကိုလည်း တွေ့ရှိရသည်။ ယင်းအကြံပြုချက်အတိုင်း အချို့မြို့များတွင် စနစ်တကျ မြို့တွင်းသို့ လှည့်လည်ချီတက် ကြသည်ကိုလည်း တွေ့ရှိရသည်။
ဘေးမဲ့လွှတ်ပွဲများ
နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် ငါးလွှတ်ပွဲကို သာမက အခြားတိရစ္ဆာန်များအား ဘေးမဲ့ပေးလှူပွဲ များကိုလည်း မြို့ရွာအနှံ့တွင် ကျင်းပလေ့ ရှိကြသည်။ မြို့ရွာအများတွင် ဇီဝိတဒါန ကယ်ဆယ်ရေး အဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းထားကြပြီး ယင်းအဖွဲ့များမှ တိရစ္ဆာန်များကို ဘေးမဲ့လွှတ်ပွဲ ကျင်းပကြသည်။ ၁၉၃၈ ခုနှစ်က သထုံမြို့၌ ယင်းသို့ဘေးမဲ့လွှတ်ပွဲ ကျင်းပခဲ့ပုံနှင့် ပတ်သက်၍ ဘေးမဲ့ဇီဝိတဒါန ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့၏ သတ္တမအကြိမ်မြောက် ကျွဲ နွားဆိတ်ဝက် ကြက်ငှက်သားငါး တိရစ္ဆာန်များ လွှတ်ပွဲကို နှစ်ဆန်း ၁ ရက်နေ့က မော်တော်ကားနှင့်တကွ လှည်းပေါင်းများစွာဖြင့် တင်ဆောင်ကာ အတီးအမှုတ် အကအခုန် အမျိုးမျိုးတို့ဖြင့် လှည့်လည်ကျင်းပကြောင်း။ ထိုလှည့်လည်ရာတွင် ရှေးဆုံးတွင် သံဃာတော် အရှင်မြတ်များက မော်တော်ဘတ်စ်ကားကြီးတွင် လိုက်ပါကာ ပရိတ်ကမ္မဝါများ ရွတ်ကြားသွားကြောင်း စသည်ဖြင့် သူရိယသတင်းစာ၌ ရေးသားထားသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။
ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များအား ရေသပ္ပာယ်ခြင်း
နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များအား ရေသပ္ပာယ်ခြင်းဖြင့်လည်း ကုသိုလ်ယူကြသည်။ မိမိတို့နေထိုင်ရာ နယ်မြေဒေသအတွင်းရှိ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်မြတ်များအား ရေသပ္ပာယ်ကြခြင်းမှာ ရှေးအစဉ်အလာ တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကျောင်းကန်ဘုရားများ၌ ဥပုသ်သီလ ဆောက်တည်သူများ၊ စေတီရင်ပြင်တော်တွင် တံမြက်လှည်း သန့်ရှင်းရေး လုပ်ခြင်းဖြင့် ကုသိုလ်ယူကြသူများကို တွေ့မြင်နိုင်ကြသည်။
ဦးခေါင်းဆေးလျှော်ခြင်း
နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် ရပ်ကွက်ကျေးရွာတွင်းနေ လူငယ်များက သက်ကြီးရွယ်အိုများအား ဦးခေါင်းဆေး လျှော်ပေးခြင်းဖြင့် ကုသိုလ်ယူကြသည်။ နှစ်ဟောင်းမှ အညစ်အကြေးများကို နှစ်သစ်သို့ ပါမလာစေရန် အထိမ်းအမှတ်ဖြင့် ဦးခေါင်းဆေး လျှော်ခြင်းပြုကြသည်။ ဦးခေါင်းတွင်တင် ရှိနေသော အညစ်အကြေးများအား မြန်မာ့ရိုးရာ တရော်ကင်ပွန်းတို့ဖြင့် ဆေးကြောပေးကြခြင်း ဖြစ်သည်။
ပါလီမန်ခေတ် သက်ကြီးပူဇော်ပွဲ
နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် သက်ကြီးရွယ်အိုများအား ပူဇော်ကန်တော့ခြင်းများဖြင့်လည်း ကုသိုလ်ယူကြသည်။ အထူးသဖြင့် ပါလီမန်ခေတ် တစ်လျှောက်တွင် ရန်ကုန်မြို့တော်ဝန်များသည် သင်္ကြန်ပွဲတော်ကို စတင်ဖွင့်လှစ်ကာ နှစ်သစ်မင်္ဂလာမိန့်ခွန်း ပြောကြားလေ့ ရှိကြသကဲ့သို့ နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင်လည်း ရန်ကုန်နယ်နိမိတ် အတွင်းရှိ သက်ကြီးရွယ်အို အဘိုးအဘွားများအား မြို့တော်ခန်းမသို့ ပင့်ဖိတ်လျက် ကန်တော့လေ့ရှိသည်။ (နောက်ပိုင်းသက်ကြီးဝါကြီး ကန်တော့ပွဲကို သီတင်းကျွတ်လသို့ ပြောင်းရွှေ့ကျင်းပပါသည်။)
၁၉၅၄-၅၅ ခုနှစ်ကဆိုလျှင် ရန်ကုန်မြို့တော်ဝန် ဦးဘညွန့်ကိုယ်တိုင် အဘိုးအဘွားများအား ငွေကြေးဖြင့် ထောက်ပံ့မှု ပြုခဲ့သည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ် မြို့တော်ဝန် ဦးစိန်ဖေ လက်ထက်တွင် ရန်ကုန်မြို့ပေါ် ၃၅ ရပ်ကွက်မှ ဘိုးဘွား ၁၀၅ ဦးအား ငွေကျပ် ၂၀၀ နှင့် မျက်နှာသုတ်ပဝါ တစ်ထည်စီ ပေးအပ်ခဲ့သည်။
ချင်းကုန်းရွာ၊ မင်းလှမြို့နယ်
ချင်းကုန်းရွာ (Chinkone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ မင်းလှမြို့နယ်၊ လှေ့စဉ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၂၃၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လှေ့စဉ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၃၄ ဦး၊ မ ၁၄၈၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၁၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းလှမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချင်းတောရွာ၊ ကင်မွန်းချောင်း
ချင်းတောရွာ၊ ကင်မွန်းချောင်း
လျှော်ဖြူကုန်းရွာ၊ ကောလင်းမြို့နယ်
လျှော်ဖြူကုန်းရွာ (Hlyawhpyukone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ကောလင်းမြို့နယ်၊ ဆင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၀၄၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကောလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထီးယိုးစီးရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်
ထီးယိုးစီးရွာ(Hteeyosee)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်၊ ဖာကွီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၈၉၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖာကွီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၃၄၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၉၀၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပုလဲရွာ၊ ပွင့်ဖြေ
ပုလဲရွာ၊ ပွင့်ဖြေ
ဝမ်အိန်ရွာ၊ ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်
ဝမ်အိန်ရွာ (Wanein)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်၊ တာကော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၈၇၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တာကော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၃၂ ဦး၊ မ ၂၀၁၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၄၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နေပူကုန်းရွာ၊ တောင်ငူမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်ငူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွာသစ်တန်းရွာ၊ ကင်မွန်းချောင်း
ရွာသစ်တန်းရွာ၊ ကင်မွန်းချောင်း
ကွန်နားရွာ၊ လဲချားမြို့နယ်
ကွန်နားရွာ (Kunnar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လဲချားမြို့နယ်၊ ဟဲဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၂၉၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟဲဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၈၀ ဦး၊ မ ၅၀၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဲချားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လှေ့စဉ်ရွာ၊ မင်းလှမြို့နယ်
လှေ့စဉ်ရွာ (Hlaytsin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ မင်းလှမြို့နယ်၊ လှေ့စဉ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၂၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လှေ့စဉ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၃၄ ဦး၊ မ ၁၄၈၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၁၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းလှမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အညာစုရွာ၊ ကင်မွန်းချောင်း
အညာစုရွာ၊ ကင်မွန်းချောင်း
ဘုရားငုတ်တိုရွာ၊ ဖာကွီး
ဘုရားငုတ်တိုရွာ(Hpayarngoketo)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်၊ ဖာကွီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၈၉၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖာကွီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၃၄၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၉၀၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တည်သီး
တည်သီး၏ ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများ
တည်သီးမှာ ကက်တီချင်နဲ့ ဂယ်လိုကက်တီချင် တို့လို ကျန်းမာရေး အကျိုးပြု အင်တီ အောက်ဆီးဒင့်တွေ ပါဝင်တဲ့ အပြင် အကျိတ်ပြေ ပျောက်စေတဲ့ ဘီတူလင်းနစ် အက်စစ်လည်း ပါဝင်ပါတယ်။ ကက်တီချင် ဓာတ်မှာ ကူးစက်ပိုး ကင်းစေတာ၊ ရောင်ရမ်းမှု လျော့ကျ စေတာနဲ့ သွေးကြောက သွေးယိုစိမ့်မှု မဖြစ်အောင် ကာကွယ် ပေးတာ စတဲ့ အစွမ်း အာနိသင်တွေ ရှိပါတယ်။
လတ်ဆတ်တဲ့ တည်သီးတွေမှာ ဗီတာမင်အေ၊ ဘီတာကယ်ရိုတင်း၊ လိုင်ကိုပင်း၊ လူတင်၊ ဇီဇန်သင်းနဲ့ ခရစ်ပတို ဇန်သင်းတို့လို အင်တီအောက်ဆီးဒင့် အများအပြား ပါဝင်ပါတယ်။ ဒီဒြပ်ပေါင်းတွေ စုပေါင်းပြီး မကောင်းတဲ့ ဖရီးရယ်ဒီကယ် တွေကို တွန်းလှန် ပေးတဲ့အတွက် အိုမင်းမှုကို ဟန့်တားပေးကာ ရောဂါဝေဒနာ အများအပြားရဲ့ ဖြစ်စဉ်ကို နှောင့်နှေး စေပါတယ်။
တည်သီးမှာ ပါဝင်တဲ့ ဇီဇန်သင်းဟာ မျက်စိ အာရုံခံလွှာရှိ မက်ကူလာမှာ အင်တီ အောက်ဆီးဒင့် ရရှိစေပြီး အသက်ကြီးသူ တွေမှာ ဖြစ်တတ်တဲ့ မက်ကူလာ ယိုယွင်းပျက်စီးမှု (AMRD) မဖြစ်အောင် ကာကွယ် ပေးပါတယ်။
တည်သီးမှာ အများအပြား ပါဝင်တဲ့ အစွမ်းထက် အင်တီ အောက်ဆီးဒင့် ဗီတာမင်စီကြောင့် ကူးစက်တတ်တဲ့ ရောဂါ ဝေဒနာတွေကို တွန်းလှန်နိုင်ပြီး ရောင်ရမ်းမှုကို လျော့ကျ စေပါတယ်။
လတ်ဆတ်တဲ့ တယ်သီးမှာ ပိုတက်စီယမ်၊ မဂ္ဂနိစ်၊ ကြေးနီ၊ ဖော့စ်ဖရပ်စ် စတဲ့ ကျန်းမာရေးနဲ့ ညီညွတ်တဲ့ သတ္တုဓာတ် ပမာဏ ပါဝင်ပါတယ်။ မဂ္ဂနိစ်ဟာ ဖရီးရယ်ဒီကယ် ဖယ်ရှားရေးမှာ အစွမ်းထက်သလို ကြေးနီကလည်း အရေးပါတဲ့ အင်ဇိုင်းဖြစ်ကာ သွေးနီဥ ထုတ်လုပ်ရေး အတွက် လိုအပ်ပါတယ်။
တည်သီးဟာ ဝမ်းလျှောတာကို ရပ်စေပြီး ချွေးထွက် နည်းစေကာ သွေးထွက်နေရင် နှေးစေပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ဗီတာမင်အေ ပါဝင်မှု မြင့်မားတာကြောင့် ကင်ဆာ မဖြစ်အောင် ကာကွယ် နိုင်ပါတယ်။ ရှီဗြူတောနဲ့ ဘီတူလင်းနစ် အက်စစ်တို့ ပါဝင်တာကြောင့် ကင်ဆာ ကာကွယ်နိုင်စွမ်း ရှိတယ်လို့လည်း ထင်ကြပါတယ်။
တည်သီးမှာ ဂလူးကို့စ်နဲ့ ဖရက်တို့စ် သကြားဓာတ်တို့ အများအပြား ပါဝင်တာကြောင့် သွေးကြော စနစ်ကို ကျန်းမာ စေပါတယ်။ ဒါ့အပြင် နှလုံး ကြွက်သားတွေကို သန်စွမ်း စေပါတယ်။
တည်သီးမှာ ပါဝင်တဲ့ ဖောလစ်အက်စစ်၊ ဗီတာမင် B6၊ သိုင်ယာမင်တို့လို ဗီတာမင်ဘီ အုပ်စုဟာ ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ဇီဝရုပ် ဖြစ်ပျက်မှုဆိုင်ရာ အင်ဇိုင်းတွေရဲ့ လုပ်ငန်း ဆောင်တာမှာ ပါဝင် လုပ်ဆောင် ပေးပါတယ်။
တည်သီးဟာ အရေပြား အတွက်လည်း ကောင်းမွန် တာကြောင့် မျက်နှာ ပေါင်းတင်ဆေး အဖြစ် ထည့်သုံးလေ့ ရှိကြပါတယ်။ ပြုလုပ်နည်း ကတော့ တည်သီးကို ကြက်ဥအနှစ်၊ သံပရာရည်နဲ့ ရောမွှေပြီး မျက်နှာပြင်အနှံ့ သုတ်လိမ်းပေးပါ။ ၁၀ မိနစ်ကြာမှ ရေဆေးချလိုက်ရင် ချွေးပေါက် ကျယ်တာနဲ့ အရေးကြောင်း ထင်တာတို့ကို လျော့ကျ စေပါတယ်။
ကိုယ်တွင်းအပူကို ရှင်းပေးတယ်၊ ချောင်းဆိုး သွေးအန် အစာအိမ်အပူကြီး အစာအိမ်အောင့်နဲ့ ပါးစပ်အနာပေါက်တာတွေ သက်သာစေတယ်၊ လတ်ဆတ်တဲ့တည်သီးကို အစိမ်းစားရင် သွေးတိုးကျစေတယ်၊ အမည်းပြောက် တင်းတိပ်တွေကို ကာကွယ်ပေးတယ်၊ မှန်မှန်စားရင် အစာကြေစေတယ်၊ ဝမ်းချုပ်တာကာကွယ်ပေးရုံမက သက်သာစေတယ်၊ ရေနဲ့ပြုတ်ပြီး အရည်ကိုသောက်ပါက လိပ်ခေါင်းရောဂါ သက်သာစေပါတယ်။
နမ့်ပေါက်ရွာ၊ လဲချားမြို့နယ်
နမ့်ပေါက်ရွာ (Nampauk)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လဲချားမြို့နယ်၊ ဟဲဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၇၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟဲဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၈၀ ဦး၊ မ ၅၀၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဲချားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တာမောင်ကြီးရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်
တာမောင်ကြီးရွာ(Tarmaunggyi)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်၊ ဖာကွီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၈၉၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖာကွီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၃၄၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၉၀၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်ဝိန်းရွာ၊ ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်
ဝမ်ဝိန်းရွာ (Wanwein)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်၊ တာကော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၈၈၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တာကော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၃၂ ဦး၊ မ ၂၀၁၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၄၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အက်ပစ်ကျူးရပ်
ခရစ်မပေါ်မီ သုံးရာစုနှစ်အတွင်းက ဂရိဒဿနိကဗေဒပညာရှင်အဖြစ် နာမည် ကျော်ကြားခဲ့သော အက်ပစ်ကျူးရပ် (ဘီစီ ၃၄၁ - ၂၇၀) သည် အေသင်နိုင်ငံဆေးမော့ ကျွန်းကလေး၌ဖွားမြင်လေသည်။ လောကတွင် ပျော်ပျော်ပါးပါး စားသောက်နေထိုင်သွားကြသူများသည် အက်ပစ်ကျူးရပ်ဝါဒအရ ပျော်ပျော်နေသည်ဟုပြောလေ့ရှိကြရာ အက်ပစ်ကျူးရပ်ဝါဒမှာ အပျော်အပါးအားပေးသောဝါဒဟု အထင်မှားစရာ ဖြစ်နေ ပေသည်။ စင်စစ် အက်ပစ်ကျူးရပ်၏ဝါဒကား ဆင်းရဲခြင်းအပေါင်းမှ ကင်းရှင်း၍ မွေ့လျော်ခြင်းနှင့် ပြည့်စုံစွာနေရန်သာ ဖြစ်၏။ ဆန့်သောလက်မကွေးမီ၊ ကွေးသောလက်မဆန့်မီ၊ သေခြင်းသဘောတရားသည် လျင်မြန်စွာ ဆိုက်ရောက်လာတတ်၏။ ယနေ့သေမည် နက်ဖြန်သေမည်ကို မည်သူမျှမသိနိုင်ကြ၍ နေရသမျှအချိန်ကလေးအတွင်း မွေ့လျော်ခြင်းရှိရန် အားထုတ် လော့ဟုဆိုရာ၌ ပျော်ပျော်နေကြကုန်လော့ သေရည်ကို သောက်စား၍ အပျော်အပါးကိုလိုက်စားကြကုန်လော့ ဟူ၍မဆိုလိုပေ။ ကောင်းသောလူ့ကျင့်ဝတ်များကို လိုက်နာကျင့်ကြံ၍ မွေ့လျော် ခြင်းကိုရရှိအောင် ကြိုးစားအားထုတ်ကြကုန်လော့ဟု ဆိုလိုရင်း ဖြစ်ပေသည်။
အက်ပစ်ကျူးရပ်သည် ဂရိနိုင်ငံအနှံ့အပြား၌ သူ၏ဝါဒ ကို လိုက်လံဟောပြောပြီးနောက် အသက် ၃၅ နှစ်အရွယ်တွင် သူ့မိခင်ဖခင်တို့၏ဇာတိမြို့ဖြစ်သော အေသင်မြို့တွင် ခြံနှင့်အိမ် ကိုဝယ်၍ သူ့ဝါဒကိုဖြန့်ချိရန် ကျောင်းတစ်ကျောင်းတည်ထောင် လေသည်။ သူတပည့်များထဲတွင် အမျိုးသမီးများလည်းပါဝင်၍ သူနှင့်အတူ အေသင်မြို့တွင်နေထိုင်သော တပည့်များလည်း မြောက်မြားစွာရှိ၏။ အက်ပစ်ကျူးရပ်နှင့် သူ၏တပည့်များကား ယခုခေတ် လူအများပေါ့ပေါ့ဆဆပြောဆိုကြသကဲ့သို့မဟုတ်မူ၍ လူအများချီးကျူးလောက်အောင် ရိုးရိုးသားသား လိုအင်နည်းစွာ နေထိုင်ခဲ့ကြသူများပေတည်း။ အက်ပစ်ကျူးရပ်၏ဟောပြောချက် များကို အတိုချုံး၍ ရေးသားထားသော လောကသဘာဝ အမည်ရှိ ကဗျာရှည်ကြီးကို ရေးသားသူ လူကရီရှပ်မှာ သူ၏ တပည့်ရင်း ဖြစ်လေသည်။
ဇရပ်ကွင်းရွာ၊ တောင်ငူမြို့နယ်
ဇရပ်ကွင်းရွာ (Zayatkwin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ တောင်ငူမြို့နယ်၊ နေပူကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၈၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နေပူကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၇၆ ဦး၊ မ ၁၈၀၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၈၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်ငူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟွေလွန်းရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဟွေလွန်းရွာ (Hwaylun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ယန်းခကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၄၂၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယန်းခကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၃၁ ဦး၊ မ ၁၃၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၉၈ ဦးနေထိုင်သည်။
နောင်ကျိုင်ရွာ၊ လဲချားမြို့နယ်
နောင်ကျိုင်ရွာ (Nawngkeng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လဲချားမြို့နယ်၊ ဟဲဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၇၅၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟဲဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၈၀ ဦး၊ မ ၅၀၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ဟွေလွန်းရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောက်ထပ်ရွာ၊ မင်းလှမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းလှမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟွေနဂါးရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဟွေနဂါးရွာ (Hwaynagar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ယန်းခကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၄၂၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယန်းခကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၃၁ ဦး၊ မ ၁၃၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၉၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇရစ်ဝရွာ၊ ပွင့်ဖြေ
ဇရစ်ဝရွာ၊ ပွင့်ဖြေ
ဝမ်ဟတ်/ကွန်ပြင်ရွာ၊ ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်
ဝမ်ဟတ်/ကွန်ပြင်ရွာ (Wanhat/Konpyin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်၊ တာကော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၈၇၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တာကော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၃၂ ဦး၊ မ ၂၀၁၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၄၄ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထိန်ကုန်းရွာ၊ တောင်ငူမြို့နယ်
ထိန်ကုန်းရွာ (Hteinkone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ တောင်ငူမြို့နယ်၊ ငါးဖယ်အင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၆၉၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ငါးဖယ်အင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၉၅ ဦး၊ မ ၂၁၂၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၉၂၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်ငူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆင်ဖြူကန်ရွာ၊ မင်းလှမြို့နယ်
ဆင်ဖြူကန်ရွာ (Sinhpyukan)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ မင်းလှမြို့နယ်၊ လှေ့စဉ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၂၃၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လှေ့စဉ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၃၄ ဦး၊ မ ၁၄၈၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၁၈ ဦးနေထိုင်သည်။
လုံမာကိုရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်
လုံမာကိုရွာ(Lonmarko)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်၊ ဖာကွီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၈၉၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖာကွီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၃၄၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၉၀၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ဆင်ဖြူကန်ရွာ၊ မင်းလှမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းလှမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လုံမာကိုရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကင်မွန်းချောင်းရွာ၊ ကင်မွန်းချောင်း
ကင်မွန်းချောင်းရွာ၊ ကင်မွန်းချောင်း
မျှော့ဝမ်းရွာ၊ မျှော့ဝမ်း
မျှော့ဝမ်းရွာ၊ မျှော့ဝမ်း
ကြိတ်ခေါင် (အောက်)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကြိတ်ခေါင် (အောက်)ရွာ (Kyeikhkawng (Lower))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ယန်းခကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၄၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယန်းခကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၃၁ ဦး၊ မ ၁၃၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၉၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်တောင်ရွာ၊ လဲချားမြို့နယ်
နောင်တောင်ရွာ (Nawngtawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လဲချားမြို့နယ်၊ ဟဲဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၂၈၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟဲဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၈၀ ဦး၊ မ ၅၀၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဲချားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လံထော်အောန်ရွာ၊ မံစီမြို့နယ်
လံထော်အောန်ရွာ(Langhtawaun)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မံစီမြို့နယ်၊ ခနားပါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၃၆၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မံစီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်ကျောင်းရွာ၊ ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်
ဝမ်ကျောင်းရွာ (Wankyawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်၊ ဝမ်ဖိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၉၁၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ဖိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၅ ဦး၊ မ ၃၄၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၆၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွာသာရွာ၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်
ရွာသာရွာ (Ywarthar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်၊ ပလိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၃၂၉ ဖြစ်သည်။
တောင်ခမောက်ရွာ၊ မျှော့ဝမ်း
တောင်ခမောက်ရွာ၊ မျှော့ဝမ်း
နောင်ဝင်းရွာ၊ လဲချားမြို့နယ်
နောင်ဝင်းရွာ (Nawngwin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လဲချားမြို့နယ်၊ ဟဲဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၂၈၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟဲဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၈၀ ဦး၊ မ ၅၀၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဲချားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်းတဲရွာ၊ တောင်ငူမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်ငူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆုံကုန်းရွာ၊ မင်းလှမြို့နယ်
ဆုံကုန်းရွာ (Sonkone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ မင်းလှမြို့နယ်၊ လှေ့စဉ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၂၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လှေ့စဉ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၃၄ ဦး၊ မ ၁၄၈၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၁၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းလှမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟိုတင့်ရွာ၊ ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်
ဟိုတင့်ရွာ (Hotint)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်၊ ဝမ်လောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၉၂၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်လောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၂၈ ဦး၊ မ ၇၀၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၃၁ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငါးဖယ်ထူ (တောင်စု)ရွာ၊ ငါးဖယ်ထူ
ငါးဖယ်ထူ (တောင်စု)ရွာ၊ ငါးဖယ်ထူ
ကြိတ်ခေါင် (လယ်)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကြိတ်ခေါင် (လယ်)ရွာ (Kyeikhkawng (Middle))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ယန်းခကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၄၂၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယန်းခကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၃၁ ဦး၊ မ ၁၃၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၉၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မင်္ဂလာရွာ၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်
မင်္ဂလာရွာ (Mingalar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်၊ ပန်းရံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၄၅၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေဘိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကောလိရွာ၊ တောင်ငူမြို့နယ်
ကောလိရွာ (Kawli)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ တောင်ငူမြို့နယ်၊ ငါးဖယ်အင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၆၉၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ငါးဖယ်အင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၉၅ ဦး၊ မ ၂၁၂၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၉၂၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်ငူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထန်းကိုင်းရွာ၊ မင်းလှမြို့နယ်
ထန်းကိုင်းရွာ (Htankaing)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ မင်းလှမြို့နယ်၊ ထန်းကိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၁၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထန်းကိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၈၃၆ ဦး၊ မ ၃၂၁၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၀၅၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းလှမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မဲကသီးရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်
မဲကသီးရွာ(Mekathee)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်၊ ဖာကွီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၉၉၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖာကွီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၃၄၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၉၀၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်းရံရွာ၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်
ပန်းရံရွာ (Panyan)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်၊ ပန်းရံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၄၅၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေဘိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြိတ်ခေါင် (ထက်)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကြိတ်ခေါင် (ထက်)ရွာ (Kyeikhkawng (Upper))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ယန်းခကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၄၃၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယန်းခကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၃၁ ဦး၊ မ ၁၃၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၉၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်လုတ်ရွာ၊ လဲချားမြို့နယ်
ဝမ်လုတ်ရွာ (Wanloke)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လဲချားမြို့နယ်၊ ဟဲဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၂၈၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟဲဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၈၀ ဦး၊ မ ၅၀၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဲချားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြက်တောင်ရိုးရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ပင်သာရွာ၊ တကွင်း
ညောင်ပင်သာရွာ(Nyaungpinthar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်၊ တကွင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၆၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တကွင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၀၁၂ ဦး၊ မ ၃၃၄၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၃၅၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးညှင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟွေဖိန်ရွာ၊ ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်
ဟွေဖိန်ရွာ (Hwayhpein)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်၊ ဝမ်လောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၉၄၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်လောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၂၈ ဦး၊ မ ၇၀၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၃၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွာသစ်ရွာ၊ မင်းလှမြို့နယ်
ရွာသစ်ရွာ (Ywarthit)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ မင်းလှမြို့နယ်၊ ထန်းကိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၁၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထန်းကိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၈၃၆ ဦး၊ မ ၃၂၁၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၀၅၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကျီးတောရွာ၊ တောင်ငူမြို့နယ်
ကျီးတောရွာ (Kyeetaw)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ တောင်ငူမြို့နယ်၊ ငါးဖယ်အင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၆၉၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ငါးဖယ်အင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၉၅ ဦး၊ မ ၂၁၂၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၉၂၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်ငူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တော်သလေးခိုရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မစီကန်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
မစီကန်ရွာ (Masikan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ယန်းခကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၄၁၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယန်းခကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၃၁ ဦး၊ မ ၁၃၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၉၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပေါက်တုံရွာ၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေဘိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်မိုင်ကုန်းဆာရွာ၊ လဲချားမြို့နယ်
ဝမ်မိုင်ကုန်းဆာရွာ (Wanmaikonehsar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လဲချားမြို့နယ်၊ ဟဲဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၂၈၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟဲဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၈၀ ဦး၊ မ ၅၀၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကုန်းကက်ရွာ၊ ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်
ကုန်းကက်ရွာ (Konekat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်၊ ဝမ်လောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၉၂၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်လောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၂၈ ဦး၊ မ ၇၀၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၃၁ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သိန်းသိန်းမြင့်
ပါမောက္ခဒေါက်တာသိန်းသိန်းမြင့်သည် မြန်မာ ကလေးအထူးကုဆရာဝန်ကြီးဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံဆရာဝန်အသင်း၊ ကလေးကျန်းမာပညာအဖွဲ့ နာယက ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံဆရာဝန်အသင်း၊​ သက်ကြီးဆရာဝန်များထောက်ကူအဖွဲ့၏ ဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်သည်။ သူမကို အဖ ဦးကျော်မြင့်၊ အမိ ဒေါ်မြစိန်တို့က ၁၉၄၀ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်း ၇ ဦးအနက် ဒုတိယမြောက်ဖြစ်သည်။
ပညာရေး
၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းကို မိန်းကလေးအထက်တန်းကျောင်း၊​ ကြည့်မြင်တိုင် (ABM) မှ သင်္ချာဂုဏ်ထူးဖြင့် ပထမဆင့်မှ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ဆေးပညာဘွဲ့ကို ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၊​ ဆေးပညာမဟာဌာနကြီးမှ ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း၊ DCH (London) ဘွဲ့ကို ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း၊ MRCP (UK) ဘွဲ့ကို ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း၊ FRCP (Edin) ဘွဲ့၊ FRCP (London) ဘွဲ့ နှင့် FRCPCH ဘွဲ့တို့ကို ၁၉၈၄၊ ၁၉၉၃ နှင့် ၁၉၉၉ ခုနှစ်များတွင်လည်းကောင်း ရရှိခဲ့သည်။ ဆေးလက်တွေ့ပါရဂူဘွဲ့ (ကလေးကျန်းမာပညာ) ကို ဆေးတက္ကသိုလ် (၁)၊ ရန်ကုန်မှ ၁၉၉၉ တွင် ရရှိခဲ့သည်။
ဝန်ထမ်းဘဝ
အစိုးရဝန်ထမ်းဘဝသို့ ၁၉၆၄ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် သရုပ်ပြ၊ ရောဂါဗေဒဌာန၊​ ဆေးတက္ကသိုလ်၊ မန္တလေးရာထူးဖြင့် စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၅ ခုနှစ် သရုပ်ပြရာထူးဖြင့် မတ်လတွင် ကလေးကျန်းမာပညာဌာန၊ ဆေးတက္ကသိုလ်၊ မန္တလေးသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီးနောက် ဆေးတက္ကသိုလ် (၁)၊ ရန်ကုန်၊ ဆေးတက္ကသိုလ် (၂) ရန်ကုန်တို့တွင် သရုပ်ပြ၊ လက်ထောက်ကထိက၊ ကထိက၊ ပါမောက္ခ၊ ဌာနမှူး၊ ကလေးအထူးကုဆရာဝန်ကြီးရာထူးများဖြင့် အဆင့်ဆင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၃ ခုနှစ် မတ်လတွင် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။ ၁၉၉၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်မှ အောက်တိုဘာလအထိ ဆေးရုံအုပ်ကြီး၊ ရန်ကုန်ကလေးဆေးရုံကြီး တာဝန်ကိုလည်း ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ပညာရပ်ဆိုင်ရာ သုတေသနများ
ကလေးကျန်းမာပညာရပ်ဆိုင်ရာ သုတေသနများပြုလုပ်ခြင်း၊​ ကြီးကြပ်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံတကာ သုတေသနစာစောင်များတွင် ပုံနှိပ်ဖော်ပြပြီးသော သုတေသနစာတမ်းအချို့မှာ -
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကလေးအထူးကုဆရာဝန်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခများ ကဏ္ဍ:၁၉၄၀ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဆရာဝန်များ
ဥက္ကံသာဘိဝံသ
ဥက္ကံသာဘိဝံသ၊ ဆရာတော်ဘဒ္ဒန္တ၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ၊ မန္တလေးမြို့၊ မြင်းဝန်ကျောင်းတိုက်၊ ပတ္တမြားကျောင်း (မြန်မာ ၁၂၆၆-)
ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တ ဥက္ကံသာဘိဝံသသည် မန္တလေးတိုင်း၊ သာစည်မြို့နယ် အပျောက်ရွာ တောင်သူကြီး ဦးစံငြိမ်း၊ ဒေါ်ငြိမ်းသာတို့မှ ၁၂၆၆ ခုနှစ် နယုန်လပြည့်ကျော် ၁ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ဖွားမြင်တော်မူသည်။
၁၁ နှစ်သားအရွယ်၌ ရှင်သာမဏေအဖြစ်သို့ ရောက်သည်။ ၁၆ နှစ်သားအရွယ်၌ မန္တလေးတိုင်း၊ တောင်သာမြို့နယ်၊ ကန်မြဲဇောင်းချမ်းရွာ ဆရာတော်ဦးဂုဏနှင့် ပျဉ်သာရွာဆရာတော် ဦးကဝိတို့ထံ၌ စာပေ ကျမ်းဂန်များ သင်ယူခဲ့သည်။ ၁၂၈၅ ခုနှစ်တွင် မိတ္ထီလာမြို့နယ်၊ ပျဉ်သာရွာ ပျဉ်သာ အလယ်ကျောင်း ခဏ္ဍသိမ်၌ ဆရာတော် ဦးကဝိကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြု၍ ရဟန်းအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူသည်။
၁၂၈၆ ခုနှစ်တွင် အမရပူရမြို့၊ တူးမောင်းတိုက်၌ သီတင်းသုံး၍ ညဝါကျမ်းတို့ကို သင်ယူခဲ့သည်။ ၁၂၈၇ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမြို့ ဘုရားကြီးတိုက်ဟံသာဝတီဆရာတော်ထံ၌ သုတ0x048နိဒေ0x050သ၊ ရူပသိဒ္ဓိ၊ ဋီကာကျော် စသော ကျမ်းတို့ကို ဆိုဝါနှင့် သင်ကြားတတ်မြောက်ခဲ့သည်။ အလယ်တိုက်ကြီးဆရာတော်ဦးဉေယျထံ၌ ကင်္ခါဝိတရဏီ အဋ္ဌကထာနှင့် ဝိနည်းအဋ္ဌကထာ ကျမ်းများကို ဆိုဝါဖြင့်ပင် သင်ယူခဲ့သည်။ အခြားကျမ်း များကိုလည်း စာချဆရာတော် အသီးသီးထံ၌ ဆည်းပူးခဲ့သည်။ ဘာသရနှင့်တကွ ဗေဒင်ကျမ်းများ၊ ဆေးကျမ်းများ၊ သဒ္ဒါကျမ်းများကို သက္ကဋဘာသာရင်းဖြင့် ကျွမ်းကျင်တတ်မြောက် ခဲ့သည်။ သီဟိုဠ် ဘာသာကိုလည်း အထူးကျွမ်းကျင်သည်။ အင်္ဂလိပ်စာနှင့် သင်္ချာကိုလည်း လေ့လာဆည်းပူးခဲ့သည်။ ၁၂၉၉ ခုနှစ် နတ်တော်လ၌ မန္တလေးမြို့၊ ပရိယတ္တိ သာသနဟိတအသင်းကြီးမှ ဆက်ကပ်လှူဒါန်းသော ဘဒ္ဒန္တ ဥက္ကံသာဘိဝံသ ပရိယတ္တိသာသနဟိတ ဓမ္မာစရိယ (မူလ စာချ)ဘွဲ့တံဆိပ်ကို လက်ခံရရှိသည်။ ၁၃၂၅ ခုနှစ်မှစ၍ မြင်းဝန်တိုက်၏ ဒုတိယနာယကဆရာတော်အဖြစ် သာသနာ့ အကျိုးကို ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်သောအခါ ပဋိဝိသောဓကတာဝန်ကို အချိန်ပြည့် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ တင်ပြီးသည်မှ ယခုချိန်တိုင်အောင် သာသနာရေးဦးစီးဌာန၏ လျှောက်ထား တောင်းပန်ချက်အရ သဒ္ဒါနီတိ နိဿယကျမ်းများကို ပဓာန နာယကဦးဆောင်ဆရာတော်အဖြစ် တာဝန်ယူ၍ အဖွဲ့ဝင် ဆရာတော်များနှင့် တကွ ဖြည့်စွက်ပြင်ဆင်သုတ်သင်ခဲ့သည်။ ယခုအခါ စလင်းဝိနည်းငါးကျမ်း ဂဏ္ဍိကျမ်းများကို ရိုက်နှိပ်ရန် အဖွဲ့ဝင် ဆရာတော်များနှင့်တကွ ပြင်ဆင်သုတ်သင်ဆဲဖြစ်သည်။ ၁၃၄၁ ခုနှစ် တန်ခူးလတွင် မန္တလေးမြို့၊ မဟာမုနိဘုရားကြီး ဂေါပကအဖွဲ့ ဩဝါဒစရိယဆရာတော် အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၁၃၄၂ ခုနှစ် တပို့တွဲလတွင် မန္တလေးမြို့ ပရိယတ္တိသာသနဟိတ အသင်းကြီး၏ ဩဝါဒါ စရိယ ဆရာတော်အဖြစ် လည်းကောင်း ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း ခံယူရရှိတော်မူသည်။
ရူပသိဒ္ဓိ ဂဏ္ဍိကျမ်း၊ အရုဏောဒယ ဝိနိစ0x039ယကျမ်းနှင့် ဦးရန်ကုန်နိယံ အဖြေကျမ်းများကို ရေးသား ပြုစုခဲ့သည်။ ဤသို့ သာသနာ့အကျိုး သယ်ပိုးဆောင်ရွက်တော်မူခြင်း ကြောင့် ၁၃၄၃ ခုနှစ်တွင် ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ် လစ်သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်ကောင်စီက ဆက်ကပ်လှူဒါန်းသော အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကို အလှူခံရရှိတော်မူသည်။
ဥက္ကံသာဘိဝံသ၊ ဆရာတော်ဘဒ္ဒန္တ၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ၊ မန္တလေး မြို့၊ မြင်းဝန်ကျောင်းတိုက်၊ ပတ္တမြားကျောင်း (မြန်မာ ၁၂၆၆- ၁၃၄၇)။ ။ ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တ ဥက္ကံသာဘိဝံသသည် ၁၂၉၉ ခုနှစ် နတ်တော်လ၌ မန္တလေးမြို့ ပရိယတ္တိသာသနဟိတအသင်းကြီးက ဆက်ကပ်လှူဒါန်းသော ပရိယတ္တိသာသနဟိတ ဓမ္မာ စရိယ(မူလ စာချ) ဘွဲ့တံဆိပ်ကို လက်ခံရရှိခြင်း၊ ၁၃၂၅ ခုနှစ်မှစ၍ မြင်းဝန်တိုက်၏ ဒုတိယနာယကဆရာတော်အဖြစ် သာသနာ့အကျိုးကို ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့ခြင်း၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ တင်သောအခါ ပဋိဝိသောဓကတာဝန်ကို အချိန်ပြည့်ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်း၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်ပြီးသည်မှစ၍ သာသနာရေးဦးစီးဌာန၏ လျှောက်ထားတောင်းပန်ချက်အရ သဒ္ဒါနီတိနိဿယ ကျမ်းများကို ပဓာနနာယက ဦးဆောင်ဆရာတော်အဖြစ် တာဝန် ယူ၍ အဖွဲ့ဝင်ဆရာတော်များနှင့်အတူ ဖြည့်စွက် ပြင်ဆင်သုတ် သင်ခဲ့ခြင်း၊ စလင်းဝိနည်းငါးကျမ်း ဂဏ္ဍိကျမ်းများကို ရိုက်နှိပ် ရန် အဖွဲ့ဝင်ဆရာတော်များနှင့်အတူ ပြင်ဆင်သုတ်သင်ခဲ့ခြင်း၊ ၁၃၄၁ ခုနှစ် တန်ခူးလတွင် မန္တလေးမြို့၊ မဟာမုနိဘုရားကြီး ဂေါပကအဖွဲ့ ဩဝါဒဆရာတော်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၃၄၂ ခုနှစ် တပို့တွဲလတွင် မန္တလေးမြို့ ပရိယတ္တိသာသနဟိတအသင်းကြီး၏ ဩဝါဒါစရိယ ဆရာတော်အဖြစ် လည်းကောင်း ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း ခံယူရရှိတော်မူခဲ့ခြင်းစသော သာသနာ့ တာဝန်များကို ဆောင်ရွက်တော် မူခဲ့သေောကြောင့် ၁၃၄၃ ခုနှစ် တွင် ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ် သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံ တော်ကောင်စီက ဆက်ကပ်လှူ ဒါန်းသော အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကို အလှူခံရရှိတော်မူသည်။
အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တဥက္ကံသာဘိဝံသ မဟာ ထေရ်သည် ၁၃၄၇ ခုနှစ် သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့တွင် ဘဝနတ်ထံ ပျံလွန်တော်မူသည်။
အိုက်စကင်းစ်၊ ဗစ္စကောင့် ဂက်စတန်
ဗဲလဂျီယမ်နိုင်ငံ သမိုင်းတွင် ၁၉၄၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၂ ခုနှစ် အထိ ကာလအတွင်း ညွန့်ပေါင်း အစိုးရခြောက်ဖွဲ့ကို ဦးဆောင်ခဲ့ သည့်ပြင် နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ ပါမောက္ခလည်း ဖြစ်သော ဗစကောင့် ဂက်စတန် အိုက်စကင်းစ်ကို ၁၉ဝ၅ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ရက်နေ့တွင် ဗဲလဂျီယမ်နိုင်ငံ လီယာမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
အိုက်စကင်းစ်သည် ၁၉၃၁ ခုနှစ်မှစ၍ လိုဗိန်းတက္ကသိုလ်၌ ဘောဂဗေဒ ပါမောက္ခဖြစ်လာခဲ့ပြီး ၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် ကက်သ လစ်ပါတီ (ယခုဆိုရှယ် ခရစ်ယာန်ပါတီ)ဝင် ပါလီမန်အမတ် အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသည်။ ထို့နောက် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးအဖြစ် ၁၉၄၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၉ ခုနှစ်ထိ ဆောင်ရွက်ခဲ့ သည်။
အိုက်စကင်းစ်သည် ဆိုရှယ်ခရစ်ယာန်-လစ်ဗရယ်ညွန့်ပေါင်း အစိုးရ (၁၉၄၉-၅ဝ) တွင် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဦးဆောင်သည်။ ဗဲလဂျီယမ်နိုင်ငံသမိုင်းတွင် ၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ်ကဂျာမန်တို့၏ ကျူး ကျော်စစ်ကို ၁၈ ရက်ကြာ ခုခံပြီးနောက် လက်နက်ချကာ ပြည်ပ သို့ ထွက်သွားခဲ့သော တတိယမြောက် လီယိုပိုဘုရင်ကိုဆန့်ကျင် လှုပ်ရှားမှုများရှိခဲ့ရာ ဗဲလဂျီယမ်နိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး ရရှိသော ၁၉၄၄ ခုနှစ်၏ နောက်ပိုင်းကာလတွင်လည်း ယင်းလှုပ်ရှားမှုများကြောင့် နိုင်ငံရေး အကျပ်အတည်းများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
အိုက်စကင်းစ်သည် ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် ညွန့်ပေါင်းအစိုးရ အဖွဲ့သစ် တစ်ရပ်ကို ဦးဆောင်ခဲ့ရပြန်သည်။ အစိုးရကျောင်းများ နှင့် ခရစ်ယာန်ဘုန်းကြီးကျောင်းများအား ငွေကြေးအကူအညီကို တစ်ပြေးညီ ထောက်ပံ့သည့် ကျောင်းများဆိုင်ရာ သဘောတူစာ ချုပ်တစ်ရပ်ကို ပြဋ္ဌာန်းနိုင်ခဲ့ခြင်းဖြင့် ကက်သလစ် ကျောင်းများ အားနိုင်ငံတော်၏ ထောက်ပံ့မှုနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ကာလရှည်ကြာစွာ အငြင်းပွားနေခြင်းကို ပြေငြိမ်းစေခဲ့သည်။
ထို့ပြင် ဗဲလဂျီယမ်အစိုးရသည် ဗဲလဂျီယမ်ကွန်ဂိုကိုလိုနီ၏ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးပြဿနာများကိုဖြေရှင်း ပေးနိုင်ခြင်း မရှိတော့ ကြောင်းကို အိုက်စကင်းစ်သည် တွက်ဆသိမြင်လာ၍ ယင်းကိုလို နီအား လွတ်လပ်ရေး ပေးရန် ပါလီမန်ကို အကျိုးသင့်အကြောင်း သင့် ရှင်းလင်းတိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ဗဲလဂျီယမ်ကွန်ဂို(ဇိုင်ယာ)အား ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ဇွန်လ ၃ဝ ရက်နေ့တွင် လွတ်လပ်ရေးပေးပြီး နောက် ယင်းနိုင်ငံ၌ သွေးချောင်းစီးသော ပြည်တွင်းစစ် ပေါ် ပေါက်ခဲ့ရခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊ ဗဲလဂျီယမ် နိုင်ငံ၌ပင်လျှင် စီးပွားရေး ပြဿနာများရှိလာခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း ၁၉၆၁ ခုနှစ် မတ်လ ရွေးကောက်ပွဲ၌ အိုက်စကင်းစ်၏ အစိုးရအဖွဲ့ အရေးနိမ့်ခဲ့သည်။
အိုက်စကင်းစ်သည် ၁၉၆၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၆ ခုနှစ်မတ်လအထိ ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ထပ်မံတာဝန်ထမ်း ဆောင်ရပြန်သည်။ ၁၉၆၈ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့ရပြန် သည်။ ဗဲလဂျီယမ်နိုင်ငံတွင် ပြည်တွင်းပြဿနာများ၏ ဇာစ်မြစ် မှာ နိုင်ငံဘာသာစကားအလိုက် ဒေသသုံးပိုင်း ကွဲပြားနေခြင်းတွင် တည်လေ့ ရှိပေသည်။ နယ်သာလန်နှင့် နယ်စပ်တစ်လျှောက်ရှိ မြောက်ပိုင်းဒေသဖြစ်၍ ဒတ်ခ်ျ စကားပြောဆိုသောဖလန်း ဒါးစ် ဒေသ၊ ပြင်သစ်နှင့် နယ်စပ်ဒေသတစ်လျှောက်ရှိ တောင်ပိုင်းဒေသ ဖြစ်၍ ပြင်သစ်စကားပြောဆိုသောဝေါ လိုနီးယားဒေသ၊ ယင်းဒေ သနှစ်ရပ် အကြားရှိ အလယ်ပိုင်း လွင်ပြင်ဖြစ်၍ ဒတ်ခ်ျစကား (ဖလင်းမစ်ရှ်) နှင့် ပြင်သစ်စကား နှစ်မျိုးစလုံးကို သုံးနှုန်းပြောဆို သော ဗရပ်ဆဲဒေသဟူ၍ ကွဲပြားနေခြင်းဖြစ်သည်။ အိုက်စကင်းစ် ၏အစိုးရအဖွဲ့သည် ဝေါလိုနီးယားနှင့် ဖလန်းဒါးစ်တို့အား ကိုယ် ပိုင်အုပ်ချုပ်ရေး အပ်နှင်းသည့် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ချက် တစ်ရပ်ကို ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ရေးဆွဲပြဋ္ဌာန်းခဲ့ သည်။ အိုက်စကင်းစ်သည်၁၉၇၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ဝန်ကြီး ချုပ်ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။
ဗဲလဂျီယမ် နိုင်ငံတွင် ၁၉၈၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့က ဆိုရှယ်လစ်နှင့် ခရစ်ယာန် ဒီမိုကရက် ညွန့်ပေါင်း အစိုးရအဖွဲ့ သစ်ကိုဦးဆောင်၍ ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်လာသော မတ်ခ်အိုက်စကင်းစ် သည် ဂက်စတန်အိုက် စကင်းစ်၏ သားဖြစ်သည်။
ရွာမကတ်ကောင်ရွာ၊ လဲချားမြို့နယ်
ရွာမကတ်ကောင်ရွာ (Ywarmakatkawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လဲချားမြို့နယ်၊ ဟဲဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၂၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟဲဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၈၀ ဦး၊ မ ၅၀၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဲချားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂျိုးစမ်း (မြောက်)ရွာ၊ မင်းလှမြို့နယ်
ဂျိုးစမ်း (မြောက်)ရွာ (Gyoesan(North))သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ မင်းလှမြို့နယ်၊ ကဒေါင်းကျင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၂၄၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကဒေါင်းကျင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၁ ဦး၊ မ ၁၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းလှမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုင်းရွဲ (ကော်)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
မိုင်းရွဲ (ကော်)ရွာ (Mongywea (Kaw))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ယန်းခကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၄၃၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယန်းခကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၃၁ ဦး၊ မ ၁၃၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၉၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွန်လိတ်ရွာ၊ ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်
ကွန်လိတ်ရွာ (Kunleik)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်၊ ဝမ်လောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၉၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်လောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၂၈ ဦး၊ မ ၇၀၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၃၁ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စိန်ခေါ်ပွဲ (စာအုပ်)
ကမ္ဘာကျော် ရုရှားစာရေးဆရာကြီး Anton Chekhov ၏ The Duel ကို ဘာသာပြန်ဆိုထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဤဝတ္ထု၏ မူရင်းဝတ္ထု ထွက်ပေါ်လာချိန်က ဝေဖန်ရေးဆရာ တော်တော်များများ က ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်ကြပြီး တစ်ဦးက မူရင်းဝတ္ထုသည် တော်စတွိုင်း၏ ခရုဇာဆိုနာတာ ဝတ္ထုကို တုံ့ပြန်ထားခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ သို့သော် ချက်ကော့ ကိုယ်တိုင်ကမူ ဤဝတ္ထုသည် သူ၏ နိုဗယ်(ဝတ္ထုရှည်) တစ်ပုဒ်သာဖြစ်သည်ဟု ချေပခဲ့သည်။ ၎င်းကို ဆရာ နတ်နွယ် က ဘာသာပြန်၍ ၁၉၈၇ တွင် ပထမ အကြိမ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
မေခွန်ရွာ၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်
မေခွန်ရွာ (Maykhun)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်၊ ပိတောက်ခေါင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၃၄၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေဘိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တကွေ့တော့ တွေ့ကြဦးမယ် (စာအုပ်)
တကွေ့တော့ တွေ့ကြဦးမယ် သည် စာရေးဆရာ နတ်နွယ် ရေးသားသော ၁၉၄၀ ခုနှစ်ခန့် နောက်ပိုင်း မြန်မာပြည် လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှု အရှိန်တက်စဉ် ကာလနှင့် လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ရောင်စုံသူပုန် များ ထကြွ သောင်းကျန်းချိန် ကို နောက်ခံထားကာ ရေးဖွဲ့ထားသည့် ဝတ္ထုရှည်တစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။ စာအုပ်နှင့် ပတ်သက်၍ စာရေးသူက "ဤစာအုပ်သည် ခေတ်တစ်ခေတ်၏ ကြေးမုံပြင်ကို ပေါ်လွင်အောင် စာရေးသူ နတ်နွယ် ၏ ဖန်တီးချက်သာ ဖြစ်ပေသည်။ တကယ့်အဖြစ်အပျက် မဟုတ်ပေ။ ဤစာအုပ်တွင် လူတန်းစား အာဃာတပါရှိသော်လည်း ပုဂ္ဂိုလ်တစ်စုံတစ်ယောက်ကို ထိခိုက်နစ်နာစေသော သဘောမရှိပါဟု" ဆိုထားသည်။ ၁၉၆၆ ခုနှစ် တွင် ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
မင်းလမ်းရွာ၊ တောင်ငူမြို့နယ်
မင်းလမ်းရွာ (Minlan)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ တောင်ငူမြို့နယ်၊ ငါးဖယ်အင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၆၈၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ငါးဖယ်အင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၉၅ ဦး၊ မ ၂၁၂၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၉၂၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်ငူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တုံပေရွာ၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်
တုံပေရွာ(Tonpay)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်၊ ကုန်းမနကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၆၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်းမနကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၄၉ ဦး၊ မ ၁၇၉၁ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၄၄၀ ဦး နေထိုင်သည်။ ၎င်းရွာသည် တိမ်ကောသွားခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးညှင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောင်းအတက်ရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်
ကျောင်းအတက်ရွာ(Kyaungahtet)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်၊ မိတန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၈၆၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိတန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၆၈၀ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၅၆၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖာလံရွာမရွာ၊ လဲချားမြို့နယ်
ဖာလံရွာမရွာ (Hparlanywarma)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လဲချားမြို့နယ်၊ ဖာလံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၄၄၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖာလံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၆ ဦး၊ မ ၂၅၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၈၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဲချားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်္ဂလန်ဘဏ်
လန်ဒန်မြို့မှ အင်္ဂလန်ဘဏ်သည် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံတွင် ဘဏ်တကာတို့၏ ဗဟိုဘဏ်တိုက်ချုပ်ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် လန်ဒန်မြို့အလယ် သရက်နီဒဲလမ်း (Threadneedle Street)ပေါ် တွင်တည်ရှိ၍ အလွန်စည်ကားသောလမ်းလေးခွကို မျက်နှာမူလျက်ရှိသည်။ နယ်များတွင် အင်္ဂလန်ဘဏ်၏ဘဏ်ခွဲ ခြောက်ခုရှိသည်။
အင်္ဂလန်ဘဏ်ကို ၁၆၉၄ ခုနှစ်တွင် စကော့လူမျိုး ဝီလျံပက်တာဆန်ဆိုသူက စတင်တည်တောင်ခဲ့သည်။ တတိယ ဝီလျံ(ဝီလျံ-အော့-အောရိန်း) ဘုရင်လက်ထက်ပြင်သစ်နှင့် စစ်ဖြစ်ကြရာ စစ်ရန်ပုံငွေအတွက် အခက်အခဲပေါ်လာခဲ့သည်။ ထိုအခါ ၁၆၉၃ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် စစ်ရန်ပုံငွေရရှိရေး နည်းလမ်းများရှာဖွေရန် ဖွဲ့စည်းလျက်ရှိသော အောက်လွှတ်တော်ဆိုင်ရာ ကော်မတီတစ်ခု၏ ရှေ့မှောက်၌ ပက်တာဆန်သည် စစ်ရန်ပုံငွေ မည်သို့ရှာကြံရန် အကြံပေးခဲ့သည်။ သူ၏အကြံပေးချက်မှာ တစ်နှစ်လျှင် အတိုးခြောက်ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် အုပ်ချုပ်စီမံရသည့်အတွက် စရိတ်စကများပါဝင်စေလျက် နိုင်ငံတော်သို့ အမြဲတစေ စတာလင်ပေါင်ပေါင်း ၁ဝဝဝဝဝဝ ချေးငှားထားရန် ဖြစ်သည်။ ထိုကိစ္စကို အခြေအတင်ဆွေးနွေးပြီးနောက် သူ့စီမံကိန်း ၏ အခြေခံသဘောတရားများကိုလက်ခံကာ ၁၆၉၄ ခုနှစ်တွင် နည်လမ်းအက်ဥပဒေဖြင့် အင်္ဂလန်ဘဏ်ကို တည်ထောင်ရန် ခွင့်ပြုလိုက်လေသည်။
၁၈၃၃ ခုနှစ်အထိ လန်ဒန်မြို့တွင် အင်္ဂလန်ဘဏ်တစ်ခုသာ အစုစပ်ဘဏ်အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခွင့်ရခဲ့သည်။ ၁၈၄၄ ခုနှစ်တွင် ဘဏ်ချာတာအက်ဥပဒေ ပေါ်ထွက်လာသောအခါ အင်္ဂလန်ဘဏ်သည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံဘဏ်များ၏ ဗဟိုဘဏ်အဖြစ်သို့ တရားဝင်ရောက်ရှိလာသည်။ ယင်းသို့ဖြင့် အစိုးရ၏ ဘဏ်လုပ်ငန်းရှင်ဘဝသို့ ရောက်ရှိခဲ့ရာ အင်္ဂလန်နှင့် ဝေလနိုင်ငံသုံး ငွေစက္ကူများထုတ်ဝေရသည့် တစ်ခုတည်းသောဘဏ် ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၂၈ ခုနှစ် ငွေစက္ကူနှင့်ဘဏ်စာချုပ် အက်ဥပဒေအရ အစိုးရနှစ်တိုငွေချေးစာချုပ်များ ထုတ်ဝေခြင်းကို အင်္ဂလန်ဘဏ်အား လုပ်ကိုင်ရန်လွှဲအပ်ပေးလိုက်သည်။ သာမန်အစုစပ် ဘဏ်များ၏ ဘဏ်လုပ်ငန်းရှင်အဖြစ်ဖြင့်လည်း ဆောင်ရွက်လာရသည်။
အစိုးရနှင့်အခြားဘဏ်များ၏ ဘဏ်လုပ်ငန်းရှင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ရသည့်အချိန်မှစ၍ အင်္ဂလန်ဘဏ်တွင် ဘဏ်ချင်း စာရင်းရှင်းရန် လက်ကျန်ရှင်းတမ်းကြီးများထားရသည်။ ၁၈၄၄ ခုနှစ် အက်ဥပဒေအရ အင်္ဂလန်ဘဏ်၏လုပ်ငန်းကို အဓိကအားဖြင့် နှစ်ရပ်ခွဲနိုင်သည်။ ဘဏ်လုပ်ငန်းနှင့်ငွေကြေး ဖြန့်ဖြူး ထုတ်ဝေရေး လုပ်ငန်းဟူ၍ဖြစ်သည်။
ဘဏ်လုပ်ငန်းဆိုသည်မှာ အစုစပ်ကဏ္ဍ (ရင်းဖက်/စုဖက်ဘဏ်) အဖြစ် သာမန်လုပ်ငန်းမျိုး အားလုံးလိုလိုကို လုပ်ကိုင်ပေးခြင်းအပြင် နိုင်ငံတော်အကြွေးကို စီမံဆောင်ရွက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ငွေကြေးဖြန့်ဖြူးထုတ်ဝေရေးလုပ်ငန်း ဆိုသည်မှာ သီးသန့်ရွှေကို ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် ငွေစက္ကူရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေခြင်း ဖြစ်သည်။ အင်္ဂလန်ဘဏ်သည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၏ ငွေစက္ကူ ထုတ်ဝေဖြန့်ဖြူးသည့် တစ်ခုတည်းသောဘဏ်ဖြစ်သည်။ ဘုရင့် ဒင်္ဂါးစက်ရုံမှတစ်ဆင့် ဒင်္ဂါးများကို ခတ်နှိပ်ထုတ်ဝေသည်။