cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ပန်လုံရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
ပန်လုံရွာ (Panglong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ ဟိုဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၈၄၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၄၇၅ ဦး၊ မ ၈၈၉၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၃၆၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပိုးလောင်းရွာ၊ သဲကုန်း
ပိုးလောင်းရွာ၊ သဲကုန်း
အိုးဝရွာ၊ အိုးဝ
အိုးဝရွာ၊ အိုးဝ
ကုန်းဆာရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြည်သူ့ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအဖွဲ့
၁၉၉၆ ခုနှစ်၊ မေလ-၁၅ ရက်နေ့မှာ ထိုင်းနယ်စပ် တနေရာမှာ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ‘၁၉၉၀ ပြည့်-ရွေးကောက်ပွဲ ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် (၂၀) ကျော်ဟာ တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေး ညှိနှိုင်းကြပြီး ပြည်သူ့ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များအဖွဲ့ (မြန်မာပြည်) ကို အတိအလင်း စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါတယ်။ စတင် ဖွဲ့စည်း ဦးဆောင် ခဲ့ကြသူတွေ ကတော့ ဦးတယ်ဒီဘူးရီ၊ ဦးပီတာလင်းပင်၊ ဦးခွန်မတ်ရ်ကိုဘန်၊ ဦးမောင်မောင်အေး စတဲ့ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။
နဝတ စစ်အစိုးရက ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်-ရွေးကောက်ပွဲကြီးကို ကမ္ဘာသိ တရားဝင် ကျင်းပြုပ လုပ်ပေးခဲ့ပေမဲ့၊ ပြုလုပ် ပေးပြီးနောက် ထွက်ပေါ်လာခဲ့တဲ့ ၉၀ ပြည့်နှစ်-ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို လေးစား လိုက်နာခြင်းမရှိတဲ့ အပြင်၊ အနိုင်ရ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်နဲ့ တိုင်းရင်းသား နိုင်ငံရေး ပါတီ အဖွဲ့အစည်း အသီးသီးမှ အနိုင်ရ ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အသီးသီးအပေါ် မတော် မတရား ဖိနှိပ် ချုပ်ချယ် ဖမ်းဆီး အရေးယူ ညစ်ပတ်တာတွေ ပြုလုပ်လာတဲ့ အတွက်၊ ၁၉၉၀ ပြည့် ရွေးကောက်ပွဲပြီး နောက်ပိုင်းမှာ နယ်စပ် ဒေသ အသီးသီး ကို ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင် တောခို ရောက်ရှိ လာခဲ့ကြတဲ့ ပြည်သူ့ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ နဲ့ ပဲ MPU ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြတာဖြစ်ပါတယ်။
(MPU မဖွဲ့စည်းခင်က တောခို ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ နဲ့ပဲ ‘စင်ပြိုင်အစိုးရ’ NCGUB ကို ဖွဲ့စည်း ထားပြီးရှိပေမဲ့၊ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားကောင်စီ (NCUB) ကို အခြေခံ ဒေါက်ကြီး (၄) ဒေါက် နဲ့ ဖွဲ့စည်းရာမှာ နေရာချထားမှု ပိုမိုမှန်ကန် သဘာဝ ကျစေရေး အတွက် NCGUB ရဲ့ နေရာမှာ MPU နဲ့ အစားထိုး ပေးနိုင်ရေး အတွက် လိုအပ်ချက်အရ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များအဖွဲ့ MPU ကို ရည်ရွယ်ချက် ရှိရှိ နဲ့ ဖော်ထုတ် ဖွဲ့စည်းခဲ့တာလို့ လဲ ဆိုနိုင်ပါတယ်။)
MPU ရဲ့ ရည်ရွယ်ချက် ကတော့ ဒီမိုကရေစီ ပြန်လည်ရရှိရေး၊ လူ့အခွင့်အရေး အပြည့်အဝ ရရှိရေးနဲ့ စစ်မှန်သော ပြည်ထောင်စု တရပ် ပြန်လည် ပေါ်ထွန်းလာရေး ဆိုတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ MPU ဟာ အမျိုးသား ညွန့်ပေါင်း အစိုးရ၊ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစု အဖွဲ့အစည်းများ၊ နိုင်ငံရေး အဖွဲ့အစည်းများ နဲ့ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက် ကာ နိုင်ငံရေး လုပ်ငန်းများ မှာပါဝင်ခဲ့သလို ပြည်ပနိုင်င်ငံများရှိ ပါလီမန်လွှတ်တော်ဆိုင်ရာ အသင်းအဖွဲ့များ၊ နိုင်ငံရေးပါတီ အသင်းအဖွဲ့များ၊ ပါလီမန်အမတ်များ၊ သံတမန်များနဲ့လဲဆက်သွယ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ ဒီမိုကရေစီ ရရှိရေး အတွက် အဓိက အခန်းကနေ ပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့ပါတယ်။
၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်၊ အောက်တိုဘာ-၄ ရက်နေ့မှာ အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ၊ ဒဗ်ဗလင်မြို့ မှာ MPU အစည်းအဝေး တရပ် ကျင်းပခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံမှာ သုံးပွင့်ဆိုင် တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးပွဲ ပေါ်ပေါက်စေရေး၊ နိုင်ငံရေးအာဏာ ကို ပြည်သူထံ လွှဲပြောင်း ပေးရန် အတွက် စစ်အစိုးရကို ပြည်ပနိုင်ငံများအဖွဲ့အစည်းများမှ နည်းလမ်းပေါင်းစုံ ဖြင့် ပိတ်ဆို့ အရေးယူ ဆောင်ရွက်ပေးစေရေးနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်ကို ငြင်းပယ်ကာ အာဏာကို ဆက်လက် ချုပ်ကိုင် ထားတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အစိုးရရဲ့ လူ့ အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများ ဒီမိုကရေစီရေး ဖြိုဖျက်မှုများ အပါအဝင် တိုင်းပြည် ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ နိုင်ငံရေးအကျပ်အတည်းတွေကို စဉ်ဆက်မပြတ် ဖော်ထုတ်ဖွင့်ချ သတင်းမှန် ပေးရေး စတဲ့လုပ်ငန်းတွေကို MPU ရဲ့ ရှေ့လုပ်ငန်းစဉ်များ ထဲမှာ ထည့်သွင်း ချမှတ် ခဲ့ကြပါတယ်။
MPU ဟာ ၁၉၉၀ ပြည့်-ရွေးကောက်ပွဲမှာ အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် နဲ့ တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစု ပါတီ များက ရွေးချယ်တင်မြှောက် ခံရသူ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များနဲ့ တသီးပုဂ္ဂလ အနိုင်ရကိုယ်စားလှယ်များ အပါ၊ ပြည်ပရောက် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းတခုဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၉၉ ခုနှစ်ကစပြီး နိုင်ငံတကာ ပါလီမန်များ သမဂ္ဂ (IPU) ရဲ့ အဖွဲ့ဝင်အဖွဲ့အစည်းတခုအဖြစ်နဲ့လဲ ဆက်သွယ် ရပ်တည်လှုပ်ရှားခဲ့ပါတယ်။ MPU ဟာ မဟာမိတ်အဖွဲ့အစည်းတွဖြေစ်တဲ့ Euro-Burma Office ၊ Burma Fund နဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့တာတွေ ရှိခဲ့သလို Inter-Parliamentary Union ၊ Socialist International ၊ Liberal International နဲ့ Christian Democrat International တို့လို အပြည်ပြည် ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်း တချို့နဲ့လဲ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့ပါတယ်။ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား ကောင်စီ (NCUB) ထဲမှာ အရေးပါတဲ့ နေရာကနေ ပါဝင်ခဲ့သလို NCGUB စင်ပြိုင် အစိုးရ နဲ့လဲ အနီးဆုံး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေရတဲ့အဖွဲ့ အစည်းတခု ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ စင်ပြိုင် အစိုးရ ဖွဲ့စည်းရာမှာ MPU ကို အခြေုပပြီး ဖွဲ့စည်းရမှာဖြစ်ပြီး အမျိုးသား ညွန့်ပေါင်းအစိုးရအဖွဲ့ (စင်ပြိုင် အစိုးရ) ရဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်နေရာကို MPU ကနေ ရွေးချယ်တင်မြှောက် ပေးဖို့ကိုလဲ တရားဝင် သတ်မှတ် ထားပါတယ်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်မှာ ကျင်းပခဲ့တဲ့ MPU ညီလာခံမှာတော့ စင်ပြိုင် အစိုးရ (NCGUB) ကို တိုင်းရင်းသားခေါင်း ဆောင်တွေနဲ့ပါ ထည့်သွင်း အားဖြည့် တိုးချဲ့ ဖွဲ့စည်းရေး ကို လုပ်ဆောင်သွားဖို့ ချမှတ်ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြပါတယ်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်-ဇန်နဝါရီမှာ ကျင်းပတဲ့ MPU ရဲ့ ဒဗ်ဗလင် ညီလာခံ မှာတော့ စင်ပြိုင် အစိုးရ အဖွဲ့ကို ဝန်ကြီး (၅) ဦးပဲရှိရာမှ (ရ) ဦးအထိ (၂) ဦးတိုးကာ တိုးချဲ့ ဖွဲ့စည်း လိုက်နိုင်ပေမဲ့ ကုလသမဂ္ဂမှာ နအဖ စစ်အစိုးရရဲ့ သံအမတ် ဖြုတ်ချရေး လုပ်ဆောင်ရန်ကိစ္စမှာ သဘောတူညီမှု မရဘဲ (၁၈) မဲ (၁၅) မဲနဲ့ ပယ်ချ အဆုံးသတ် သွားခဲ့ ရတဲ့အပြင် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အမတ် အချင်းချင်း ကြား စကားများ ရန်ဖြစ်ခဲ့ကြတဲ့အထိ ကျော် မကောင်း ကြားမကောင်းတွေ ဖြစ်ပွားခဲ့ရပါတယ်။ MPU အဖွဲ့ကြီးရဲ့ လက်ရှိဥက္ကဋ္ဌကတော့ ဦးတယ်ဒီဘူးရီ ဖြစ်ပြီး၊ ဒု-ဥက္ကဋ္ဌကတော့ ဒေါ်စန်းစန်း ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် အဖွဲ့အစည်းများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံရေးပါတီများ
အစ်ကီအူကန်
အစ်ကီအူကန် (بحيرة اشكل) သည် တူနီးရှားနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကန်သည် ဘီဇာတီမြို့မှ ၂၀ ကီလိုမီတာ (၁၂ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တူနီးရှားနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
အားလ်ရှရုစ်ဘယ်ရီ
ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ
ကြာဘိတ်ရွာ၊ ကံကြီး
ကြာဘိတ်ရွာ၊ ကံကြီး
ဂျဆန့်ရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အဝပ်ရှ်မြစ်
အဝပ်ရှ်မြစ်သည် အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံရှိ အဓိက မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ စီးဆင်းရာ ဒေသတစ်ခုလုံးသည် အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံ နယ်နိမိတ် အတွင်း၌သာ တည်ရှိပြီး ဆက်စပ်နေသော ရေကန်များ ဖြစ်သည့် ဂါဂိုရီကန်မှ အစပြု၍ ဂျီဘူတီနိုင်ငံ နယ်စပ်ရှိ အက်ဘေးကန် အဆုံး ကန်များ အတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။
သင်ပေါင်းကျင်းရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
သင်ပေါင်းကျင်းရွာ (Thinpaungkyin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ နောင်းမူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၄၂၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နောင်းမူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၉၉ ဦး၊ မ ၃၃၃၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၅၃၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်
ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ အောင်မြေသာစံခရိုင်တွင်းရှိ မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
ပုသိမ်ကြီးသည် ပုဂံခေတ် အနော်ရထာမင်းလက်ထက်မှ စ၍ အထင်အရှားရှိခဲ့သော ကျေးရွာကြီးများကို အဆင့်ဆင့် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းမှုဖြင့် ဖြစ်တည်လာသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်လာခဲ့သည်။ဤမြို့နယ်တွင် ​အောင်ပင်လယ်ကန်ကို အ​ကြောင်းပြု၍ လယ်ပယ်၃​သောင်း၊ နန္ဒါကန်ကို အ​ကြောင်းပြု၍ လယ်ပယ်၂​သောင်း စိုက်ပျိုးခဲ့သည်ဖြစ်ရာ ယင်းကန်​မြေ၊လယ်​​မြေ အပိုင်းအခြားရယူသူများ အ​ခြေစိုက်​နေထိုင်သည့်အတွက် အေဒီ (၁၂၄၄) ခုနှစ် ပုဂံခေတ် အခေါ်အဝေါ် အရ ပိန်သူကြီး ဟူသော ဝေါဟာရမှ ဆင်းသက်လာသည်။ ထို့နောက် ပုသိမ်ကြီးဟူ၍ ဖြစ်လာခဲ့သည်။၁၂.၆.၁၉၅၉တွင် ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်အဖြစ် ပြည်ထဲ​ရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ပုသိမ်ကြီးမြို့သည် တစ်ချိန်က ထင်ရှားခဲ့သော အောင်ပင်လယ်ကန်ကြီး၏ နယ်နိမိတ်များအပြင် အဆိုပါ အောင်ပင်လယ်ကန်ကြီးကို ပတ်ဝိုင်းထားသော နယ်မြေများကို ပိုင်ဆိုင်သည့် မြို့နယ်နိမိတ်ရှိသည်။ အောင်ပင်လယ်ကန်ကြီးကို အကြောင်းပြု၍ လယ်ပယ် နှစ်သောင်း စိုက်ပျိုးနိုင်ခဲ့သည်။
ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်ကို ၁၉၅၉-ခုနှစ်တွင် မြို့နယ်အဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ မြို့နယ်အဖြစ်အဆင့်တိုးမြှင့်သော်လည်း ရွာကြီး သာသာအဆင့်သာ ရှိခဲ့သည်။ ယခုအခါတွင် မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်ကြီး တစ်ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာ အုပ်စုပေါင်း ၄၂ အုပ်စု၊ ကျေးရွာပေါင်း ၁၄၀ ရှိသည်။ အိမ်ထောင်စုပေါင်း ၃၆၆၆၉ စုရှိပြီး လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၃၃၅၁ ဦး နေထိုင်သည်။ ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်အတွင် စိုက်ပျိုးမြေဧက စုစုပေါင်း (၂၈၄၈၇) ဧက ရှိသည်။၂၀၁၄တွင် လူဦးရေ ၂၆၃,၇၂၅ရှိသည်။
ပထဝီဝင်အ​နေအထား
​​မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၁ဒီဂရီ ၅၁မိနစ်နှင့် ၂၂ဒီဂရီ ၀၉မိနစ်အကြား၊ အ​ရှေ့​လောင်ဂျီတွဒ် ၉၆ဒီဂရီ ၀၁မိနစ် နှင့် ၉၆ဒီဂရီ ၂၂မိနစ်အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ အ​ရှေ့မှ အ​နောက်သို့ ၂၀မိုင်၊ ​တောင်မှ​မြောက်သို့ ၂၄မိုင်ရှိပြီး ၂၃၁.၅၅စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။
​နယ်နိမိတ်
ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်၏ အ​ရှေ့ဘက်တွင် ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်၊​တောင်ဘက်တွင် အမရပူရမြို့နယ်နှင့် ​အောင်​မြေသာစံမြို့နယ်၊အ​နောက်ဘက်တွင် ​အောင်​​မြေသာစံမြို့နယ်၊ချမ်း​အေးသာစံမြို့နယ်၊မဟာ​အောင်​မြေမြို့နယ်၊ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်၊ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်၊ဧရာဝတီမြစ်ခြားကာ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ ​မြောက်ဘက်တွင် မတ္တရာမြို့နယ်တို့နှင့်ထိစပ်​နေသည်။
​မြေမျက်နှာသွင်ပြင်
ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်သည် ​တောင်ကုန်း၊​တောင်တန်း ​ပေါများသည်။ ရှမ်းရိုးမ၏ အစဖြစ်ကာ ​မြောင်မှ​တောင်သို့ သွယ်တန်း​နေသည်။ဧရာဝတီမြစ်မှာ ​မြောက်မှ​တောင်သို့စီးဆင်း​နေပြီး ဒုဌဝတီမြစ်သည် ထူးဆန်းစွာဖြင့် အ​ရှေ့မှ အ​နောက်သို့ စီးဆင်း​နေသည်။ ပျမ်းမျှအမြင့်​ပေ ၂၅၀ပေတွင် တည်ရှိသည်။ အမြင့်ဆုံး​တောင်မှာ နွားလဘို့​တောင်ဖြစ်ပြီး ​ပေ​ပေါင်း ၃၁၈၈​ပေမြင့်ကာ အနိမ့်ဆုံးမှာ ဧရာဝတီမြစ်အတွင်းရှိ ကျွန်းများဖြစ်သည်။
စီးပွား​ရေး
ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်သည် စီးပွား​ရေး​နှေး​ကွေး​သော မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။​ဒေသခံများသည် စိုက်ပျိုး​ရေးကို အဓိကထား လုပ်ကိုင်ကြသည်။ မြို့နယ်၏ အဓိကထွက်ကုန်မှာ စပါးဖြစ်သည်။ စပါး၊​မြေပဲ၊နှမ်း၊​နေကြာ၊ပဲအမျိုးမျိုး၊ဝါ၊ကြံ၊​ပြောင်းများ စိုက်ပျိုးကြသည်။ နှစ်ရှည်သီးနှံအဖြစ် သရက်ကိုလည်း စိုက်ပျိုးကြသည်။ နိုင်ငံပိုင် မျိုး​စေ့သန့်စင်စက်ရုံ၊ ဝါမျိုး​စေ့သန့်စင်စက်ရုံ၊ ရွှေသန့်စင်စက်ရုံများ တည်ရှိသည်။ ပုဂ္ဂလိကစက်ရုံ ၂၇ရုံ၊ အလုပ်ရုံ ၁၂ရုံ အိမ်တွင်းစက်မှုလုပ်ငန်း ၂၀၀​ကျော်ရှိသည်။ဖ​ယောင်း​တောင်မှ ရွှေထွက်ရှိသည်။
ပို့​ဆောင်ဆက်သွယ်​ရေး
ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်မှာ များ​သောအားဖြင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်​ရေး​ကောင်းမွန်သည်။ မြို့နယ်အတွင်း အမျိုးသားအ​​ဝေး​ပြေးလမ်းမ (၃)ဖြတ်သန်းသွားသည်။
အဆင့်မြင့်ပညာ
ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်တွင် မန္တ​လေးမြို့၏ တက္ကသိုလ်များစွာ တည်ရှိသည်။
အထက
အထက်တန်း​ကျောင်း ၃​ကျောင်းရှိသည်။
အမက
မူလတန်း၊မူလွန်၊အလယ်တန်း(ခွဲ) ၁၀၃ကျောင်းရှိသည်။
တညီစုရွာ၊ သူဇာဝ
တညီစုရွာ၊ သူဇာဝ
ကင်းနက် ကွန်ဒါ
ကင်းနက် ဒေးဗစ် ကွန်ဒါ (Kenneth Kaunda) (၁၉၂၄ ဧပြီ ၂၈ - ၂၀၂၁ ဇွန် ၁၇) ဇမ်ဘီယာနိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဇမ်ဘီယာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသမ္မတအဖြစ် ၁၉၆၄ မှ ၁၉၉၁ ခုအထိ တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ကေကေဟူသောအမည်ဖြင့် လူသိများသည်။ ဗြိတိသျှအုပ်ချုပ်မှုမှသည် လွတ်လပ်ရေးရအောင် ရှေ့တန်းမှဦးဆောင်ခဲ့သည်။ ဟယ်ရီ မွမ်ဂါ အွန်ကွန်ဘူးလာ၏ခေါင်းဆောင်မှုကို သဘောမတွေ့၍ "ရိုဒီးရှ အာဖရိက အမျိုးသားကွန်ဂရက်" မှထွက်ကာ ဇမ်ဘီယာအာဖရိကအမျိုးသားကွန်ဂရက်ထောင်ပြီးသည်နောက် ညီညွတ်သောအမျိုးသားလွတ်လပ်ရေးပါတီ၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်လာသည်။ လွတ်လပ်သောဇမ်ဘီယာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသမ္မတလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။
၁၉၇၃ ခု၌ လူမျိုးစုပြဿနာနှင့် ပါတီချင်းတိုက်ခိုက်ကြမှုများကြောင့် ချိုမာကြေညာချက်ထုတ်ကာ ညီညွတ်သောအမျိုးသားလွတ်လပ်ရေးပါတီမှတပါး အခြားသောပါတီများအား ပိတ်ပင်ရန် အခြေခံဥပဒေ၌ ဖြည့်စွက်ချက်ထည့်သည်။ တချိန်တည်းတွင် ကွန်ဒါသည် အရေးပါသော နိုင်ငံခြားပိုင်ကုမ္ပဏီများ၏ ရှယ်ယာတို့ကို သိမ်းယူသည်။ ၎င်းနှစ်၌ဖြစ်သော ရေနံအကြပ်အတည်းကြောင့် ဇမ်ဘီယာ၏စီးပွားရေး နှောင့်နှေးကာ ပြည်တွင်း၌ စီးပွားရေးအကြပ်အတည်းဖြစ်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံတကာမှလည်း သူ့အား အလုံးစုံအာဏာပေးထားသောဥပဒေကို ပြောင်းလဲရန် ဖိအားပေးသည်။ ၁၉၉၁ ခု၌ ပါတီစုံရွေးကောက်ပွဲ ပြန်လုပ်ရာ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုခေါင်းဆောင် ဖရက်ဒရစ် ချီလူဘာက ကွန်ဒါကို နိုင်ငံရေးမှ အပြင်ထွက်အောင် ကန်ထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၉၉ ခု၌ ကွန်ဒါကို ဇမ်ဘီယာနိုင်ငံသားအဖြစ်မှ ခေတ္တရုပ်သိမ်းခဲ့ကာ နောက်တစ်နှစ်တွင် ထိုဆုံးဖြတ်ချက်ကို ပြန်ပြင်သည်။
စာဟောင်း
ကွန်ဒါသည် ဇမ်ဘီယာနိုင်ငံရှိ ချင်စာလီအရပ်၌ ၁၉၂၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ဗင်ဗာအမျိုးနွယ်စုကြီးမှ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ မိဘနှစ်ပါးမှာ ဆရာဆရာမများ ဖြစ်ကြ၍ ကွန်ဒါသည်လည်းဆရာအတတ်သင် ကောလိပ်သို့ ရောက်သည်အထိစာပေသင်ယူကာ၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် ကျောင်းဆရာဖြစ်လာသည်။ ထို့နောက်ပိုင်းတွင် သူသည် တန်ဂန်ယီးကာ၌လည်းကောင်း၊ မြောက်ပိုင်း ရိုဒီဇီးယားရှိ ကော်ပါဘဲ့၌လည်းကောင်း အလုပ်လုပ်ရင်းက လူမျိုးခွဲခြားမှု အတွေ့အကြုံကို ကိုယ်တိုင်ရရှိကာ ဒေါသူပုန်ထခဲ့သည်။
ကွန်ဒါသည် ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် အေအင်စီခေါ် အာဖရိကအမျိုးသား ကွန်ဂရက်ပါတီအတွက် လှုံ့ဆော်စည်းရုံးရာ၌ ကူညီခဲ့ပြီး ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ယင်းကွန်ဂရက်၏အတွင်းရေးမှူးချုပ် ဖြစ်လာသည်။ဤတွင် သူသည် ကွန်ဂရက်၏ သတင်းထုတ်ပြန်မှုကို အမြတ်တနိုးထား၍ တည်းဖြတ် ပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ရိုဒီးဇီးယားနှင့် ညာဆာလန်(ယခု မာလာဝီ) ပေါင်းရေးကိုလည်း တိုး၍ဆန့်ကျင်ခဲ့သည်။ လူဖြူအုပ်စိုးမှု တော်လှန်ရေး စိတ်ဓာတ်များကိုလည်း ပြန့်နှံ့စေခဲ့သည်။ ထိုအတွင်း အစိုးရကပိတ်ပင်တားမြစ်ထားသော စာပေ လက်ဝယ်ထားရှိမှုဖြင့်အချိန်အနည်းငယ်မျှထောင်ကျခဲ့၏။
၁၉၅၇ ခုနှစ်သို့ ရောက်သောအခါ ကွန်ဒါသည် ဗြိတိန်၊ အနောက်အာဖရိကနှင့် အိန္ဒိယိုင်ငံများသို့ လှည့်လည်သည်။ အိန္ဒိယတွင်ရှိစဉ် သူသည် အဆုတ်ရောဂါဖြင့် အလွန် မကျန်းမမာ ဖြစ်ခဲ့၏။
၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင်မူ ကွန်ဒါသည် သူ၏ မူလကွန်ဂရက်နှင့် ခွဲ၍ ဇမ်ဘီယာ အာဖရိက အမျိုးသား ကွန်ဂရက်ပါတီကိုထောင်သည်။ သို့သော် ယင်းပါတီသစ်ကို အစိုးရက ပိတ်ပင်ပြီး ကွန်ဒါကိုလည်း ထပ်မံ ဖမ်းဆီးလိုက်ပြန်သည်။ အဖမ်းခံရစဉ် ရှိရင်းစွဲရောဂါ ပြန်ထသော်လည်း ကိုးလအတွင်းနာလန်ထလာခဲ့သည်။
သမ္မတ ကွန်ဒါသည် နိုင်ငံလွတ်လပ်ရေး ရပြီးနောက်၌ နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေးဖွံ့ဖြိုးရာ ဖွံ့ဖြိုးကြောင်းတို့ကို တိုး၍ဆောင်ရွက်ရင်း အာဖရိကနိုင်ငံများ စည်းလုံးညီညွတ်ရေးကို အပြင်းအထန် ထောက်ခံလာခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ တောင်အာဖရိက နိုင်ငံအတွင်း လူမျိုးရေး တန်းတူညီမျှစွာ ဆက်ဆံရေးကိုလည်း တစ်သမတ်တည်း လိုလားခဲ့သည်။ ကွန်ဒါသည် ဇမ်ဘီယာနိုင်ငံ လွတ်မြောက်ရမည် ဟူသော စာအုပ်ကို ရေးသည်။ ၁၉၆၃ ခုနှစ် ပုံနှိပ်ဖြန့်ချိသည်။
၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် ကွန်ဒါကိုယ်တိုင် တရုတ်နိုင်ငံသို့ သွားရောက်ခဲ့၍ ဇမ်ဘီယာ၏ ကြေးနီတွင်း ဒေသများမှ တန်ဇန်းနီးယားရှိ ဒါးရက်ဆလမ်းမြို့သို့အရောက် မိုင် ၁၀၀၀ ရှည် မီးရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ရန် တရုတ်နိုင်ငံမှ ငွေကြေး အကူအညီ ရရှိခဲ့သည်။
ဇမ်ဘီယာနိုင်ငံတော် လွှတ်တော်က ၁၉၇၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာတွင် ဥပဒေတစ်ရပ်ကို ပြဋ္ဌာန်း၍ သမ္မတ ကွန်ဒါ ခေါင်းဆောင်သော အာဏာရ ယူနိုက်တက် အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး ပါတီသည်သာလျှင် တစ်ခုတည်းသော တရားဝင် နိုင်ငံရေးပါတီဖြစ်ကြောင်း ဆုံးဖြတ် အတည်ပြုခဲ့ လေသည်။
ကွန်ဒါသည် အာဖရိက နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်များ ထဲတွင် သမဏိအရှည်ဆုံး ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ လေးစား အားထားအခံရဆုံး လူမည်းတစ်ယောက်လည်း ဖြစ်သည်။ အာဖရိကတို့ ကောင်းစားရေး စသည့် ကိစ္စများနှင့် စပ်လျဉ်းလာလျှင် သူသည်လည်း တစ်ခန်းတစ်ကဏ္ဍမှ ပါဝင်လာစမြဲပင်ဖြစ်ရာ ယနေ့ ၁၉၇၇ ခုနှစ် ကုန်ကာနီး ကာလပိုင်းအထိလည်း သူ၏ မျိုးချစ်စိတ်၊ အဖိနှိပ်ခံ လူတန်းစားအား ကယ်တင်လိုမှုနှင့်ဖိနှိပ်သူတို့အား ဝေဖန်ရှုတ်ချ တိုက်ခိုက်မှုတို့ကို တွေ့နေရဆဲပင် ဖြစ်လေသည်။
အင်းချေရွာ၊ ဂုဏ်ကျွန်း
အင်းချေရွာ၊ ဂုဏ်ကျွန်း
ရွှေပန်းတောရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ရွှေပန်းတောရွာ (Shwepantaw)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ကျွန်းနက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၆၈၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျွန်းနက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၂၂ ဦး၊ မ ၁၉၁၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၇၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ယုစန်ဂျေ
စန်ဂျေဟုလည်း အလွယ်သိကြသော ယုစန်ဂျေသည် ၁၉၉၅ မေ ၂ တွင် မွေးပြီး တောင်ကိုရီးယား အဆိုတော် သရုပ်ဆောင်နှင့် အစီအစဉ်ကြေညာသူ ဖြစ်သည်။ BtoB အဖွဲ့ဝင်တဦး ဖြစ်သည့်အပြင် ဇာတ်လမ်းတွဲများ ဖြစ်သော Plus Nine Boys(၂၀၁၄)၊ Who are you: School 2015 (၂၀၁၅)၊ The Village: Achiara's Secret (၂၀၁၅)တွင် ပါဝင်ခဲ့သောကြောင့် လူသိများသည်။
အစောပိုင်းဘဝ
စန်ဂျေကို တောင်ကိုရီးယား၊ ဂျုံဂီ၊ ယွန်ဂင်တွင် ၁၉၉၅ မေ ၂ တွင် မွေးပြီး အစ်မတယောက်ရှိကာ ဖခင်မှာ ဆမီးကွန်ဒတ်တာရောင်းဝယ်သော အိုင်တီကုမ္ပဏီတခု၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လေသည်။
အင်္ဂလန်နှင့် ဖိလစ်ပိုင်၌ တလကြာသာ ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး   ဟန်လင်ဘက်စုံအနုပညာကျောင်း  သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၄ ၌ ဘွဲ့ရခဲ့သည်။
BTOB အဖွဲ့
၂၀၁၂ ၌ ယောက်ျားလေးအဖွဲ့ BtoB ၏အဆိုတော်အဖြစ် ပွဲဦးထွက်၊ ၂၀၁၂ မတ် ၂၁ ၌ အဖွဲ့၏ Insane သီချင်းနှင့်တရားဝင် ပွဲထွက်လာ၊ စုစုပေါင်း စတူဒီယိုအယ်လ်ဘမ် တခွေနှင့် extended plays ၈ ခွေ ထွက်ခဲ့ပြီး။
တကိုယ်တော်လှုပ်ရှားမှုများ
၂၀၁၄ ဇူလိုင်၌ စန်ဂျေသည်f(x) မှ အမ်ဘာနှင့် စူပါဂျူနီယာမှ ကန်ဂင်နှင့်အတူ မင်းအတွက်သီချင်းတပုဒ် အစီအစဉ်တွင် တင်ဆက်သူတဦး ဖြစ်လာ၊ ထိုနှစ်တွင်ပင် အစီအစဉ်အမျိုးမျိုး၌ ပါဝင်ရိုက်ကူးခဲ့၊ (စာချန်...) ယုဒုဟု စင်တင်နာမည် အပေးခံရ "Stress Come On"နှင့်"Ojingeo Doenjang"ကို ဖြန့်ချိ၊   ကန်မင်းဂုဟုခေါ်သော  ၁၉ နှစ်အရွယ် ဂျူဒိုကစားသမားအဖြစ် Plus Nine Boys တွင် အဓိကသရုပ်ဆောင်အဖြစ် ပါဝင်ခွင့်ရခဲ့   ၂၀၁၄ နှောင်းတွင် အစစ်အမှန်ရှိုးဖြစ်သော Real Men တွင် ပါခဲ့ပြီး ၂၀၁၅ တွင် ထွက်လိုက်သည်။
၂၀၁၅ တွင် Who Are You: School 2015 ၌ ဆယ်ကန် အထက်တန်းကျောင်းအုပ်၏ ကြောင်နေပြီး ပြဿနာရှာတတ်သော ကလေး ဂုန်တေးကွမ်အဖြစ် လူငယ်ဇာတ်လမ်းတွဲ၏ အဓိကသရုပ်ဆောင်နေရာကို ရရှိပြီး အကြီးအကျယ် အောင်မြင်သွားသည်။ Kim So-hyun နှင့် Nam Joo-hyuk တို့နှင့် အပြိုင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ Love Song ရှိုးပွဲအတွက် ပတ်ဟေးစူးနှင့် တွဲဆိုထားသော နောက်ခံသီချင်း OST ကိုလည်း ဖြန့်ချိခဲ့၊  ၎င်းဇာတ်လမ်းတွဲပြီးနောက်၊ ယုသည် မိုဘိုင်းအပ္ပလီကေးရှင်းဖြစ်သော Cash Slide ကိုလည်းကောင်း၊ အဝတ်အထည်အမှတ်တံဆိပ်ဖြစ်သော Black Yak ကို ဂျိုအင်ဆောင်နှင့်လည်းကောင်း၊ Hazzy' Accessories ကို တွဲဖက်သရုပ်ဆောင် ကင်ဆိုဟွန်းနှင့်လည်းကောင်း၊ G-Markets ဟုအမည်ရသော ရှော့ပင်းဈေးကိုလည်းကောင်း ထောက်ခံကြော်ငြာပေးခြင်းကို လက်ခံရလေသည်။
မျက်နှာဖုံးအဆိုဘုရင်ဟု ခေါ်သော ဆန်းကြယ်ရသပေးစွမ်းသည့် တေးဂီတပြိုင်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရာ တုံ့ပြန်မှုကောင်းများ ရရှိခဲ့သည်။ မောတဲ့ပိတုန်းနာမည်ဖြင့် ပါဝင်ခဲ့ရာ ပြိုင်ပွဲတတိယဆင့်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ The Village: Achiara's Secret လျှို့ဝှက်သဲဖိုဇာတ်လမ်းတွဲတွင် အမျိုးသားအဓိကဇာတ်ကောင် ပတ်ဝူးဂျေအဖြစ် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ Red Velvet's Joy နှင့်အတူ We Got Married အစစ်အမှန်ရှိုး၏ စတုတ္ထရာသီတွင် လံကြုပ်အိမ်ထောင်ရေးအစီအစဉ်တွင် အလွန်ကျော်ကြားခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ၂၀၁၆ မေ ၇ ရှိုးပွဲအပြီးတွင် လမ်းခွဲခဲ့ကြပြီး ရှိုးပွဲတလျှောက် အရှည်ကြာဆုံးနှင့် နာမည်အကျော်ကြားဆုံး စုံတွဲဖြစ်ခဲ့ကြသည်။
၂၀၁၅ နှစ်ကုန်တွင် ဆုပေါင်းများစွာ သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့မှာ MBC ဖျော်ဖြေရေးဆုပေးပွဲတွင် ဘက်စုံဆု၊ SBS ဒရာမာဆု၊ KBS ဒရာမာဆု၊ We got Married အစီအစဉ်ရှိုးတွင် ပါဝင်သည့်အတွက် Red Velvet မှ Joy နှင့် အကောင်းဆုံးစုံတွဲဆုနှင့် အကောင်းဆုံးအမျိုးသားဆု၊ The Village: Achiara's Secret လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်ဇာတ်လမ်းတွဲအတွက် မျက်နှာသစ်သရုပ်ဆောင်ဆု၊ လူငယ်ဇာတ်လမ်းတွဲ Who Are You: School 2015 အတွက် ကင်ဆိုဟွန်နှင့် ပူးတွဲ၍ အကောင်းဆုံးစုံတွဲဆုတို့ ဖြစ်ကြသည်။
၂၀၁၆ ၌ On The Four Lane Road တွင် ပါခဲ့သည်။ Joy နှင့်အတူ "ငယ်ချစ်"ဟူသော အထူးစုံတွဲသီချင်းတပုဒ်ကို ဖြန့်ချိပြီး သီချင်းစာသားများပါ ထုတ်ခဲ့သည်။ မေ ၂၀ ၌ "ဘုရင်ဆယ်ဂျုံးတက္ကသိုလ်၏ သံတမန်"အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။
စန်ဂျေသည် tvN မှ ရိုက်ကူးထုတ်လွှင့်သော Guardian: The Lonely and Great God ဇာတ်လမ်းတွဲ၌ မှင်စာ၏တူ ယူးဒို့ဟွာအဖြစ် သရုပ်ဆောင်သည်။ ဂုန်ယူး၊ လီဒုံဝု၊ ကင်ဂိုအွန်၊ ယူးအင်နာတို့နှင့်အပြိုင် သရုပ်ဆောင်ရသည်။
ကုက္ကုရဝတိကသုတ်
ဘုရားရှင် ကောလိယနိုင်ငံ ဟလိဒ္ဒဝသန-အမည်ရှိသော ကောလိယမင်းတို့၏ နိဂုံးဝယ် သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ကောလိယပုတ္တ နွားအကျင့် ကျင့်သော “ပုဏ္ဏ”နှင့် အဝတ်မဝတ်သော ခွေးအကျင့်ကို ကျင့်သော “သေနိယ”တို့က “ခွေးအကျင့် နွား အကျင့် ကျင့်သူတို့ ကွယ်လွန်သည့်အခါ ရောက်ရှိနိုင်သည့် ဘဝကို” မေးလျှောက်ကြသဖြင့် ဘုရားရှင်က “ခွေးတို့၏ အလေ့အကျင့်ကို ကျင့်သူသည် သေလျှင် ခွေးဖြစ်မည်။ နွားတို့၏ အလေ့အကျင့်ကို ကျင့်သူသည် သေလွန်လျှင် နွားဖြစ်လိမ့်မည်”ဟု ဖြေကြားတော်မူရာ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်နှစ်ဦးတို့က “မိမိတို့၏ အလေ့အကျင့်များကို စွန့်လွှတ်နိုင်သော တရား ဟောတော်မူရန် လျှောက်ထားကြလေသည်။ ဘုရားရှင်က ထိုသူတို့အား “ကဏှ ကဏှဝိပါက၊ သုက္က သုက္ကဝိပါက၊ ကဏှသုက္က ကဏ္ဍသုက္ကဝိပါက၊ အကဏှ သုက္က အကဏှသုက္ကဝိပါက ကမ္မက္ခယ သံဝတ္တနိက”ဟူသော ကမ္မစတုက္ကဒေသနာတော်ကို အကျယ်ဟောတော်မူပါသည်။ ။ ဒေသနာတော်အဆုံး၌ နွားအကျင့် ကျင့်သော ကောလိယပုတ္တ ပုဏ္ဏ သရဏဂုံတည် ဥပါသကာအဖြစ်ခံယူပြီး အဝတ်မဝတ်သော ခွေးအကျင့်ကို ကျင့်သော သေနိယ ရဟန်းဘဝကို ရရှိပြီး တရားအားထုတ်ရာ မကြာမီ ရဟန္တာဖြစ်ပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ/ဋီကာတို့၌-အကျယ်ဖွင့်ပြချက်များ၊ မှတ်သားဖွယ်များ ပါရှိပါသည်။
ဟက်စတင်းစ်တိုက်ပွဲ
၁ဝ၆၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၄ ရက်နံနက် အရုဏ်တက်အချိန်တွင် ဆပ်ဆက်ကမ်းခြေ ပီဗင်ဆီပင်လယ်အော်၌ တပ်စွဲလျက်ရှိသော ဝီလျံ၏ တပ်သားတို့သည် အင်္ဂလိပ်တို့တပ်စခန်းချရာ ဆင်လက်တောင်ကုန်းသို့ စစ်ချီတိုက်ခိုက်လေသည်။ နှစ်ဖက်သောစစ်သည်တို့တွင် လူဦးရေချင်းမကွာခြားလှချေ။ အင်္ဂလိပ်တို့ဘက်က လှံတံနှင့်အရိုးရှည်ပုဆိန်များစွဲကိုင်၍ ထိုးစစ်ဆင်လာသော နော်မန်မြင်းစီးတပ်သားတို့ကိုအကြိမ်ကြိမ် တွန်းလှန်နိုင်ခဲ့သည်။ ရန်သူဘက်မှ ပစ်ခတ်သောမြားတို့ကို လည်း ဒိုင်းလွှားတို့ဖြင့် ခုခံကာကွယ်လျက်ရှိသည်။ ညနေချမ်းအချိန်သို့ရောက်သောအခါ ဟဲရိုးဘုရင်သည် မျက်လုံးတစ်ဖက်တွင် ရန်သူ့မြားချက်သင့်သဖြင့် ကျဆုံးလေသည်။ ဘုရင်၏ညီတော်နှစ်ဦးနှင့်တကွ လက်ရွေးစင်တပ်ဖွဲ့သည်လည်း ကျဆုံးကုန်ပြီဖြစ်သောကြောင့် အင်္ဂလိပ်တို့၏တပ်ပျက်၍ နော်မန်တို့အောင်ပွဲရကြလေသည်။ ထိုနောက် နော်မန်ဒီနယ်စားသည် ပထမဝီလျံဘုရင်ဘွဲ့ကို ခံယူ၍ အင်္ဂလန်နိုင်ငံကိုအုပ်စိုးခဲ့လေသည်။
နောက်ခံသမိုင်း
အင်္ဂလန်ကျွန်းစုပေါ်တွင် အင်္ဂလို-ဆက်ဇုံမျိုးနွယ်တို့က ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ အုပ်ချုပ်လာခဲ့ပြီးနောက် အင်္ဂလိပ်ဘုရင် အက်ဒွပ် (ဝန်ခံသူအက်ဒွပ်)က မိမိနောက် ဆက်ခံမည့်သူအဖြစ် ပြင်သစ်မှ နော်မန်ဒီနယ်စား ဝီလီယံအား ၁၀၅၀တွင် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ သို့သော် အက်ဒွပ်ဘုရင် ကွယ်လွန်သည့် ၁၀၆၆ခုနှစ်တွင် ထိုကြေညာချက်အား ဘုရင့်ယောက်ဖဖြစ်သူ ဟာရိုးဂေါ်ဒွန်ဆင်မှ လျစ်လျူရှုကာ ဝီတန်မြို့စားကြီးများအဖွဲ့၏ ထောက်ခံချက်ဖြင့် ဘုရင်အဖြစ်ကို ရယူသွားသဖြင့် ဝီလီယံအနေဖြင့် နော်မန်ဒီမှ ရေတပ်ကြီးဖွဲ့စည်းကာ အင်္ဂလန်ကျွန်းအား စစ်ပြုရန် ပြင်သည်။
ဟာရိုးမှာလည်း အက်ဒွပ်ဘုရင်မျိုးတော်ဖြစ်ရုံမက စစ်ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သောကြောင့် ပြင်သစ်မှကျူးကျော်လာမည်ကို နားလည်ပြီးဖြစ်၍ စစ်ရေးအရပြင်ဆင်ပြီးဖြစ်သည်။ ၎င်း၏အဓိက အင်အားမှာ ဆက်ဇုံကိုယ်ရံတော်များဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသော ဟတ်စ်ကာတပ်(Huscarls)ဖြစ်သည်။ သို့သော် နော်ဝေဘုရင် ဟာရိုးဟာဒရာအေ့မှ မြောက်ဘက်မှ ကျူးကျော်လာသဖြင့် ဟာရိုးဂေါ်ဒွန်ဆင်မှာ မြောက်ဘက်သို့ စစ်ဦးလှည့်ရသည်။ နော်ဝေတပ်မတော်နှင့် အင်္ဂလို-ဆက်ဇုံတပ်များ စတန်းဖို့ဒ်တံတား အရပ်တွင် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားပြီး နော်ဝေတပ်ပျက်ကာ ဘုရင် ဟာဒရာအေ့လည်း ကျဆုံးသဖြင့် ဟာရိုးဘုရင်မှာ တောင်ဘက်မှ ကျူးကျော်လာပြီဖြစ်သည့် နော်မန်ဒီတပ်များအား ရင်ဆိုင်ရင် ချက်ချင်းလှည့်ပြန်လာရသည်။
တိုက်ပွဲ
ဟာရိုးဘုရင်နှင့် ၎င်း၏စစ်သည်များသည် အဆုံးအဖြတ်တိုက်ပွဲ တစ်ပွဲတိုက်ခိုက်အပြီး ပြီးလျှင်ပြီးခြင်းပင် မြောက်မှတောင်သို့ ခရီးဆက်လက်ချီတက်လာရသဖြင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေပြီဖြစ်သည်။ မိုင်၂၀၀ကျော်ခရီးအား ရက်သတ္တပတ် တစ်ပတ်တည်းဖြင့် ချီတက်ရခြင်းဖြစ်သောကြောင့် လန်းဆန်းအားပြည့်နေသည့် နော်မန်ဒီတပ်များအား အဘက်ဘက်မှ မယှဉ်နိုင်တော့ပေ။ သို့ဖြင့် ၁၄ရက်၊ အောက်တိုဘာလ၊ ၁၀၆၆ခုနှစ် အင်္ဂလန်တောင်ပိုင်းရှိ ဟက်စတင်းစ်မြို့မြောက်ဘက် ၈မိုင်အကွာတွင်ရှိသော တောင်ကုန်းတစ်ခုတွင် နှစ်ဖက်တပ်များ ရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်ကြသည်။ နှစ်ဖက်အင်အား အတိအကျမသိရသော်လည်း သမိုင်းသုတေသီများက အင်အား ၈၀၀၀ခန့်စီ ပါဝင်ကြမည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။
နံနက် ၉နာရီအချိန်တွင် ဝီလီယံ၏ စစ်သည်များက တောင်ကုန်းကို တက်၍ တိုက်ပွဲကို စတင်သည်။ နှစ်ဖက်လုံးမှ လေးသည်တော်များကလည်း အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်ကြပြီး ခြေလျင်တပ်များကလည်း သည်းသည်းမည်းမည်း တိုက်ခိုက်ကြသည်။ နော်မန်တို့က လှံတံများ၊ဓားများဖြင့် ထိုးခုတ်ကြကာ ဆက်ဇုံတို့ကလည်း ရဲဒင်းများဖြင့် ခုတ်ဖြတ်ကြသည်။ ထိုသို့တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေချိန်တွင် ဘရစ်တန်တပ်များက စစ်မြေပြင်ကို စွန့်ခွာထွက်ပြေးသဖြင့် ဆက်ဇုံတို့ လိုက်လံတိုက်ခိုက်ကြစဉ်တွင် ဝီလီယံကျဆုံးပြီ ဟူသော ကောလာဟလထွက်ပေါ်လာပြီး နော်မန်တပ်များအားလုံး တွေဝေသွားကြရသည်။ ထိုအချိန်တွင် ဝီလီယံက သံခမောက်ကို ချွတ်ကာ ဝှေ့ရမ်းပြပြီး သူအသက်ရှင်လျက် တိုက်ပွဲဝင်နေသေးကြောင်းကို အော်ဟစ်ပြောဆိုရာမှ နော်မန်များ အားတက်လာပြီး ရွတ်ရွတ်ချွံချွံ တိုက်ခိုက်ကြသည်။ ဝီလီယံကိုယ်တိုင်ပင် ဓားလွတ်ကိုကိုင်၍ တိုက်ခိုက်လာသဖြင့် တပ်သားများလည်း စိတ်ဓာတ်တက်ကြွလာကြသည်။ ထွက်ပြေးသွားသော ဘရစ်တန်တပ်များနောက်သို့လိုက်သည့် ဆက်ဇုံများကိုလည်း နော်မန်တပ်များက အနိုင်ရလိုက်သည်။
ထိုအခြေအနေတွင် ဝီလီယံမှ စစ်မြူသောအနေဖြင့် ပရိယာရ်ပြုကာ နော်မန်တပ်များကို နောက်သို့အနည်းငယ် ဆုတ်စေရာ ဆက်ဇုံတို့က ၎င်းတို့ဘုရင် ဟာရိုးအားကာကွယ်နေရာမှ ရှေ့ထွက်ကာ နော်မန်တပ်များအား လိုက်လံတိုက်ခိုက်သည်။ ထိုအချိန်တွင်ပင် အကာအကွယ်နည်းပါးသွားသည့် ဟာရိုးဘုရင်၏ ညာမျက်လုံးအား နော်မန်လေးသည်တော်တစ်ဦး ပစ်ခတ်လိုက်သည့် မြှားချက်သင့်သည်။ ဟာရိုးဒဏ်ရာရကြောင်း ဆက်ဇုံများ ကြားကာ ဖရိုဖရဲဖြစ်သွားကြစဉ်ခဏအတွင်းတွင်ပင် နော်မန်တပ်များက ဟာရိုးဘုရင်ရှိရာသို့ ထိုးဖောက်တိုက်ခိုက်ကာ ဟာရိုးအားသတ်ဖြတ်လိုက်ကြတော့သည်။ ထွက်ပြေးကြသည့် ဆက်ဇုံများကိုလည်း နော်မန်တပ်များက လိုက်လံထိုးခုတ်သတ်ဖြတ်ကြသည်။
ဝီလီယံကလည်း လန်ဒန်မြို့သို့ချက်ချင်းချီတက်ကာ ဘုရင်အဖြစ် ဘိသိက်ခံသည်။ မိမိအား ကံဖေးမသဖြင့် ဟာရိုးကိုအနိုင်ရသည်ဟု ယုံကြည်သဖြင့် ထိုတိုက်ပွဲနေရာတွင် ဘုရားဝတ်ကျောင်း တစ်ကျောင်းကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ (ယနေ့တိုင် ထိုဘုရားဝတ်ကျောင်း၏ ပျက်စီးနေသော အစိတ်အပိုင်းများကျန်ရှိနေသေးသည်။)
ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်
ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင်များသည် ၁၉၄၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ၂၆ ရက်နေ့တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့ တွင် ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (Burma Interdependence Army - BIA) ကို လက်မောင်း သွေးဖေါက်သစ္စာရေသောက်ကာ စုဖွဲ့တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနဲ့ ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင် စစ်ခေါင်းဆောင်များဟာ ဗမာ့တပ်မတော်အနေနဲ့ ထာဝရ စဉ်ဆက်မပြတ် လိုက်နာကျင့်သုံး ခံယူသွားရမဲ့ အခြေခံမူကြီး (၄) ရပ်ကို BIA စတင်စုဖွဲ့စဉ်ကတည်းက ချမှတ်ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ကြသည်။ ၎င်းအခြေခံမူကြီး (၄) ရပ်မှာ -
ဘန်ကောက်မြို့မှာ စတင်စုဖွဲ့ခဲ့သော BIA ဗမာ့လွတ်လပ်ရေး တပ်မတော်ကြီးသည် ထိုင်းနိုင်ငံမှ တဆင့် မြန်မာပြည်တွင်းသို့ ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင် အမျိုးသား သူရဲကောင်း စစ်ခေါင်းဆောင်ကြီးများက ဦးစီးကွပ်ကဲကာ ဂျပန်စစ်တပ်နဲ့ အတူမော်လမြိုင် စစ်ကြောင်း၊ ထားဝယ်စစ်ကြောင်း၊ ရေကြောင်းချီ စစ်ကြောင်း၊ အတွင်းသူပုန် တပ်ဖွဲ့စစ်ကြောင်းအဖြစ် စစ်သည် စစ်ကြောင်းများ အသီးသီးစုဖွဲ့ပြီး ၁၉၄၂ ခုနှစ် နှစ်ဆန်းပိုင်းမှာ ချီတက် ဝင်ရောက်ခဲ့ ကြသည်။ ကြည်းကြောင်းချီတပ်ဖွဲ့များက ထိုင်းနိုင်ငံနဲ့ နယ်နိမိတ် ဆက်စပ်လျက်ရှိတဲ့ နယ်မြေဒေသများကို ဖြတ်သန်း ချီတက်ကြရင်း ဒေသခံ မြန်မာတိုင်းရင်းသား သွေးချင်း မျိုးချစ်လူငယ်များကို စည်းရုံး သိမ်းသွင်းကာ BIA တပ်မတော်ကြီးအား တိုးချဲ့ စုဖွဲ့ခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့်လည်း ရှမ်း၊ ကယား၊ ကရင်၊ မွန်၊ ထားဝယ်၊ မြိတ်မှ သွေးချင်း တိုင်းရင်းသားများ ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။
သမိုင်းဝင် စစ်ခေါင်းဆောင်ကြီးများ
တပ်မတော်၏ သမိုင်းကို တစေ့တစောင်း လေ့လာကြည့်လျင် နောက်ပိုင်းတပ်မတော်မှာ အထင်ကရ နာမည်ကျော်ကြား အစဉ်အလာကြီးမားတဲ့ သမိုင်းဝင် စစ်ခေါင်းဆောင်ကြီးများကို တွေ့ရှိရမည် ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့မှာ ဗိုလ်မှူးကြီးဗထူး၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်စိန်ဝင်း၊ ဗိုလ်မှူးကြီး လွန်းတင်၊ ဗိုလ်မှူးကြီး စိန်မြ၊ ဗိုလ်မှူးကြီးဖေသက်၊ ဗိုလ်မှူးကြီး ဂွမ်ရှိန် စသူတို့ဟာ ဒေသခံ တနင်္သာရီနဲ့ မွန်ပြည်နယ်က မျိုးချစ် စစ်ခေါင်းဆောင်ကြီးများ ဖြစ်ကြသည်။
ထို့နောက် ၁၉၄၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် အဖြစ်ပြောင်းလဲ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
အားလ်မောနင်းတန်
thumb|257x257px| ရစ်ချတ် Wellesley, 1st Marquess Wellesley ။ အားလ်မောနင်းတန်သည် အိုင်ယာလန် Peerage တွင်ခေါင်းစဉ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည်အင်္ဂလိပ် - အိုင်းရစ်နိုင်ငံရေးသမားနှင့်တေးရေးဆရာ Garret Wellesley, 2nd Baron Mornington အတွက် 1760 ခုနှစ်တွင်ဖန်တီးခဲ့သည်။ ၁၈၆၃ ခုနှစ်တွင်ပဉ္စမမြောက်ပုပ်ရဟန်းမင်းကွယ်လွန်သောအခါ Wellington Duke သို့ကူးသွားသည်။ thumb|264x264px| ဝီလျံဝင်ရိုးစွန်း -Tylney-Long-Wellesley, Mornington ၏ 4th Earl ။
ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်
တပ်မတော်အတွက် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ မိန့်ခွန်း
၁၃-၃-၁၉၄၄ မှာ BDA ဗမာ့တပ်မတော်ခေတ် ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်းဆင်းပွဲ တစ်ခုတွင် တပ်မတော်ဖခင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းရဲ့ ကျောင်းဆင်းပွဲ မိန့်ခွန်းတွင် “ပထမဆုံး ရဲဘော်တို့ကို မှာချင်တာက ငါတို့ ဗမာနိုင်ငံဟာ ကိုယ့်မင်း ကိုယ့်ချင်းနိုင်ငံ ဖြစ်တယ်။ တို့တပ်မတော်ဟာ တနိုင်ငံလုံး တမျိုးသားလုံး အတွက် ဖြစ်တယ်။ ဒါ့ကြောင့် ဒီနိုင်ငံ အကျိုးကို ကာကွယ်ရမယ်။ ဗမာ့တပ်မတော်ဟာ ဗမာ တနိုင်ငံလုံး တမျိုးသားလုံး အတွက်ဖြစ်တယ်ဆိုတာ နားလည်ရမယ်။ ဒီတပ်မတော်ဟာ လူတစ်ဦး တစ်ယောက်အတွက် တည်ထောင်ထားတာ မဟုတ်ဘူး။ ဒီတပ်မတော်ဟာ တစ်ဖွဲ့၊ တစ်ပါတီ၊ လူတစ်စုအတွက် တည်ထောင်ထားတာ မဟုတ်ဘူး။ တနိုင်ငံလုံး တမျိုးသားလုံး အတွက် ဖြစ်တယ်” လို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
အားလ်မောနင်းတန်
ကြည့်ရှုပါ
ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ
ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း ကဏ္ဍ:တပ်မတော်
အောက်မီးပေါက်ရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
အောက်မီးပေါက်ရွာ (Aukmeepauk)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ ကြို့ပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၄၄၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကြို့ပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၂၆ ဦး၊ မ ၁၅၂၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၅၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငှက်ကြီးအိုင်ရွာ၊ ကျပ်ကွင်း
ငှက်ကြီးအိုင်ရွာ၊ ကျပ်ကွင်း
အားလ်အက်ဂမောင့်
အားအက်ဂမောင့် ဆိုသည်မှာ ၁၇၃၃ခုနှစ်က ဂျွန်ပါဆီဗယ် ဖန်တီးပေးခဲ့သည့် အိုင်ယာလန်လယ်သမားအကြီးအကဲဘွဲ့ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှာ အားလ်၁၂ ကွယ်လွန်သွားသည့်အခါ ဤဘွဲ့သည်လည်းပျောက်ကွယ်သွားခဲ့သည်။
ကွက်ပြင်ရွာ၊ ကံကြီး
ကွက်ပြင်ရွာ၊ ကံကြီး
ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး
ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးမှာ ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းထွန်း ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စစ်လက်ရုံး/ အကူ/ ဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူးများ ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေးတပ်ဖွဲ့
ဘိုကလေးချောင်းဖျားရွာ၊ ကျုံဖါး
ဘိုကလေးချောင်းဖျားရွာ၊ ကျုံဖါး
အရညဇာတ်
'''စတုက္ကနိပါတ် - ၅။ စူဠကုဏာလဝဂ် -(၃၄၈) - အရညဇာတ် မိန်းမဖျက်သော်လည်း သီလ မပျက်စီးသော တောတွင်းနေရသေ့ငယ် အကြောင်း။
သီလကျင့်လျက် မိန်းမဖျက်
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ပုဏ္ဏားမျိုး၌ ဖြစ်၍ အရွယ်သို့ရောက်လတ်သော် တက္ကသိုလ်ပြည်၌ အတတ်ပညာ သက်ကြားပြီးလျှင် အိမ်ရာထောင်ခြင်းကို ပြုလေ၏။ သားတစ်ယောက် မွေးဖွားပြီး၍ မယား သေလွန်သည်ရှိသော် သားကိုခေါ်ယူကာ ရသေ့ရဟန်းပြု၍ ဟိမဝန္တာအရပ်၌ နေလေ၏။
တစ်နေ့သ၌ ရသေ့ကြီးသည် သားငယ်ရသေ့ကို ကျောင်း၌ ထားခဲ့၍ သစ်သီးရှားသွားလေ၏။ ထိုအခါ သူခိုးတို့သည် ပစ္စန္တရွာကို လုယက်ပြီးလျှင် သတို့သမီးငယ် တစ်ယောက်သည် ပြေး၍ ရသေ့ကျောင်းသို့ရောက်လျှင် ရသေ့ငယ်ကို ဖြားယောင်းပြီးလျှင် သီလကို ဖျက်ဆီးလျက် မိမိနောက်သို့ လိုက်ရန် ခေါ်လေ၏။
တဏှာစွဲငင် ရွာထွက်ချင်
ရသေ့ငယ်လည်း “ငါ့အဘ ရသေ့ကြိး လာစေပါဦး၊ အဘကိုဖူးမြင်ခွင့်ရပြီးမှ လိုက်နိုင်မည်” ဟု ပြောလေ၏။ သတို့သမီးငယ်သည် “ကောင်းပြီ ခရီးလမ်းအကြား၌ ဆိုင်းငံ့၍ နေမည် လာခဲ့လော” ဟု မှာထား၍ သွားလေ၏။
ရသေ့ငယ်သည် အဘရသေ့ကြီး တောမှ ပြန်လာသည်ရှိသော် -
“ဖခင် … အကျွန်ုပ်သည် ဤတောမှ ရွာသို့ သွားတော့မည်၊ ဘယ်သို့သော သီလအကျင့်ရှိသူကို မှီဝဲဆည်းကပ်ရမည်နည်း၊ ဖခင်သည် အကျွန်ုပ် မေးမြန်းသော အကြောင်းကို ပြောကြားပါ” –
ဟု ဖခင်အား မေးမြန်းတောင်းပန်လေ၏။ ထိုအခါ အဘ ရသေ့ကြီးသည် -
“ချစ်သား … ဤတောအရပ်မှ ရွာသို့သွားသည်ရှိသော် သင့်ကို အကျွမ်းဝင်သူ၊ သင်၏ အကျွမ်းဝင်ခြင်းကို နှစ်သက်သူ၊ အကျွမ်းဝင်သော စကားကို နားထောင်လိုသူ၊ အပြစ်ကို သည်းခံသူတို့ကို မှီဝဲဆည်းကပ်ရမည်”။
“ချစ်သား … ကိုယ်, နှုတ်, နှလုံး သုံးပါးဖြင့် မကောင်းမှု ဒုစရိုက် မပြုသူကို ရင်ဝယ်တည်၍ ကြီးပွားသော သားကဲ့သို့ မှီဝဲဆည်းကပ်ရမည်”။
“ချစ်သား … နနွင်းရည်ကို ဆိုးသကဲ့သို့ မမြဲသော စိတ်ရှိသူ၊ မျောက်စိတ်ကဲ့သို့ လျင်မြန်သော စိတ်ရှိသူ၊ ခဏချင်း ချစ်ခင်တတ်, မုန်းတီးတတ်သူတို့ကို ဇမ္ဗူဒိပ်မြေပြင်ဝယ် လူမရှိငြားသော်လည်း မှီဝဲဆည်းကပ်ခြင်းကို မပြုလင့်” –
ဟု သားရသေ့ငယ်အား အဆုံးအမ ပေးလေ၏။
ဖခင်ဆုံးမ နောင်တရ
ရသေ့ငယ်လည်း ဖခင်၏အဆုံးအမကို နာယူရလျှင် “ဖခင် … အကျွန်ုပ်သည် ဤကဲ့သို့သော ဂုဏ်ကျေးဇူးနှင့် ပြည့်စုံသူကို အဘယ်မှာ ရနိုင်မည်နည်း၊ မသွားတော့ပါ ဖခင်ထံ၌ သာ နေပါတော့မည်” ဟု ပြောဆိုကာ သတို့သမီးနောက်သို့ မလိုက်တော့လေ။ ထိုအခါ ဖခင်သည် သားရသေ့ငယ်အား ကသိုဏ်းပရိကံကို ပြောကြား၏။ သား၊ အဘ နှစ်ယောက်လုံးပင် ဈာန် အဘိညာဉ်ကို ရကြ၍ ဈာန်မှ မဆုတ်ယုတ်ကြရကား သေလွန်သောအခါ ဗြဟ္မာပြည်သို့ လားကုန်၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ရသေ့ငယ်သည် - အပျိုကြီး ဖြားယောင်းသော ရဟန်း။
သတို့သမီးငယ်သည် - အပျိုကြီး။
အဘရသေ့သည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဆောင်ပုဒ်
(၁) အကျွမ်းဝင်သူ၊ နှစ်သက်သူ၊ တစ်မူနားထောင်ပါ။
(၂) မကောင်းမှုကင်း၊ သည်းခံခြင်း၊ ထံရင်းဆည်းကပ်ပါ။
(၃) နနွင်းဆိုးနှယ်၊ မျောက်စိတ်နှယ်၊ မုန်းလွယ်, ချစ်လွယ်ပါ။
(၄) လူမရှိလျင်း၊ ဇမ္ဗူတွင်း၊ ရှောင်ကွင်းဝေးဝေးခွာ။
အရညဇာတ် ပြီး၏။
NGC 400
NGC 400 သည် မိန် နက္ခတာရာမှ ကြယ်တစ်စင်းဖြစ်ပြီး ၁၈၆၆ ခုနှစ်တွင် Robert Stawell Ball ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေရှိခဲ့သည်။
နောင်အော့ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
နောင်အော့ရွာ (Nawngawt)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ကတ်တောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၂၅၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကတ်တောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၅၆၆ ဦး၊ မ ၂၅၇၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၁၄၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၂၀၁၉ အီးမရိတ်ဖလား
၂၀၁၉ အီးမရိတ်ဖလားသည် အီးမရိတ်ဖလား၏၁၀ကြိမ်​မြောက်ရာသီဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်၂၈ ရက်တွင် အာဆင်နယ်အသင်း၏အိမ်ကွင်း၊ အီးမရိတ်ကွင်းတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ယခင်နှစ်များနှင့်မတူဘဲ အမျိုးသမီးအသင်းပြိုင်ပွဲပါ ပါဝင်လာသည်။အာဆင်နယ်(ကျား၊မ)၊​ဘေယန်မြုးနစ် (မ)၊လိုင်ယွန်(ကျား) အသင်းများ ဝင်​ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ကြသည်။
ပွဲစဉ်များ
အမျိုးသမီးပွဲစဉ်
အမျိုးသားပွဲစဉ်
ပါနိမ့်ရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
ပါနိမ့်ရွာ (Parneint)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ ဟိုဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၈၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၄၇၅ ဦး၊ မ ၈၈၉၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၃၆၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တိုဂိုနိုင်ငံ
တိုဂိုနိုင်ငံသည် အာဖရိကအ‌နောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိ‌သော သမ္မတနိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်၏။ တိုဂိုနိုင်ငံ၏‌မြောက်ဘက်တွင်  အထက်‌ဗော်လတာနိုင်ငံ၊ ‌တောင်ဘက်တွင် ဂင်းနီပင်လယ်‌ကွေ့၊ အ‌နောက်ဘက်တွင် ဂါနာသမ္မတနိုင်ငံနှင့် အ‌ရှေ့ဘက်တွင်  ဒါဟိုမီသမ္မတနိုင်ငံတို့ အသီးသီးတည်ရှိသည်။ အကျယ်အဝန်းမှာ ၂၆၆၂၂ စတုရန်းမိုင်ဖြစ်၏။ တိုဂိုနိုင်ငံ၏ လူဦး‌ရေ မှာ ၁၉၆၈ ခုနှစ် ခန့်မှန်း‌ခြေအရ ရ၁ရရ၂၀၀၀ ခန့်ရှိ၍ ယင်း တို့အနက် အာဖရိကတိုင်းရင်းသား မဟုတ်သူများမှာ ၁၃၀၀ ခန့်သာ ရှိ‌လေသည်။
တိုဂိုနိုင်ငံ၏ ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းသည် ၃၂ မိုင်ခန့်သာ ရှည်၍ နိမ့်ပြီးလျှင် သဲထူသည်။ အတွင်းဘက် ပိုင်းတွင်ကား ‌တောင်ကုန်းထူထပ်သည်။ အချို့‌တောင်ကုန်းများသည် ‌ပေ ၃၆၀၀ အထိမြင့်၏။ ‌ချောင်းငယ်များနှင့် ‌ရေတံခွန်များလည်း ရှိသည်။ သစ်‌တောများနှင့် ‌စေးပျစ်ခြုံ‌တောများလည်းရှိသည်။ သစ်‌တောများအတွင်း၌ အာဖရိကထန်းပင်များနှင့် ဆိုး‌ဆေးပင်များ‌ပေါက်သည်။ ‌ခြေက်‌သွေ့‌သောလွင်ပြင်များနှင့် စိုက်ပျိုး လုပ်ကိုင်နိုင်‌သော ‌မြေကွက်များလည်းရှိသည်။ လယ်ယာစိုက်ပျိုး ခြင်းနှင့် တိရစ္ဆာန်‌မွေးမြူခြင်းတို့သည် အဓိကလုပ်ငန်းများ ဖြစ် ၏။ ‌ပြောင်းဖူး၊ ‌မျောက်ဥ၊ ပ‌လောပီနံ၊ ငှက်‌ပျော၊ ‌မြေပဲ၊ ဝါဂွမ်း၊ အုန်း၊ အာဖရိကထန်း၊ ကာဖီ၊ က‌ကေးအိုစသည်တို့ကို စိုက်ပျိုးသည်။ ထိုဂိုနိုင်ငံတွင် အာဖရိကထန်းခြံများ၊ အုန်းခြံ များ၊ ကာဖီခြံများ၊ က‌ကေးအိုခြံများ၊ ပ‌လောပီနံခင်းကြီးများနှင့် ဝါခင်းကြီးများ အ‌တော်များပြားသည်။
‌ဖော့စဖိတ်နှင့် ‌ဗောက်ဆိုက်တို့ကိုလည်း အ‌မြောက်အမြား တူး‌ဖော်၇ရှိသည်။ ထိုဂိုနိုင်ငံ၏ ထုတ်ကုန်များမှာ ‌ဖော့စဖိတ်၊ ကိုကိုး၊ ဝါဂွမ်း၊ ကာဖီ၊ အာဖရိက ထန်းဆီးဆန်၊ အာဖရိက ထန်းဆီ၊ ‌မြေပဲ ဆန်၊ ပ‌လောပီနံမှုန့်၊ အုန်းသီး‌ခြောက်တို့ဖြစ်၏။
လိုမီးမြို့သည် ထိုဂိုနိုင်ငံ၏ မြို့‌တော်ဖြစ်၍ လူဦး‌ေ၇‌ပေါင်း ၈၀၀၀၀ ခန့် ‌နေထိုင်လျက် ရှိသည်။ ယခု တိုဂိုနိုင်ငံတည်ရှိရာ‌ဒေသ (ယခင်က ပြင်သစ် တိုဂို လန်ဟု ‌ခေါ်သည်)နှင့် ဂါနာနိုင်ငံနှင့် ပူး‌ပေါင်းသွား‌သော (ယခင်က ဗြိတိသျှတိုဂိုလန်ဟု ‌ခေါ်သည့်) နယ်‌မြေ‌ဒေသတို့သို့ ၁၈၄၀ ပြည့်နှစ်ခန့်တွင် ဂျာမန်ခရစ်ယန်သာသနာပြုများ ဦးစွာ ‌ရောက်လာခဲ့ကြ၍ ထိုသူတို့‌နောက်တွင် ဂျာမန်ကုန်သည်များ ‌ရောက်လာခဲ့ကြ သည်။ ၁၈၈၄ ခုနှစ်တွင် ဂျာမန်ကိုလိုနီနယ် သစ်အဖြစ် သတ်မှတ်တည်‌ထောင်ခဲ့ တိုဂိုလန်ဟု ‌ခေါ်‌ဝေါ်ခဲ့‌လေ သည်။ ပထမကမ္ဘာစစ်အပြီးတွင် ၁၉၂၂ ခုနှစ်မှ အစပြု၍ တိုဂို လန်နယ်ကြီးကို ကမ္ဘာ့နိုင်ငံ‌ပေါင်းချုပ်အသင်းကြီး၏ အခွင့် အမိန့်ဖြင့် ဗြိတိသျှအစိုးရနှင့် ပြင်သစ်အစိုးရတို့က နှစ်ပိုင်းခွဲ၍ ထိန်းသိမ်းအုပ်ချုပ်လာခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှတိုဂိုလန်နယ်နှင့် ပြင်သစ်တိုဂိုလန်နယ်ဟု တွင်ခဲ့၏။ ထို‌နောက် ဒုတိယကမ္ဘာစစ် အပြီးတွင် ၁၉၄၆ ခုနှစ်မှအစပြု၍ ကုလသမဂ္ဂ၏ အပြည်ပြည် ဆိုင်ရာ နိုင်ငံငယ်များ ထိန်းသိမ်း‌ရေးစံနစ်အရ ဗြိတိသျှအစိုးရ နှင့် ပြင်သစ်အစိုးရတို့ကပင် ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းအုပ်ချုပ်လာခဲ့ ‌လေသည်။
ဗြိတိသျှတိုဂိုလန်နယ်သည် ၁၉၅၆ ခုှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၃ ရက်‌နေ့တွင် အိမ်နီးချင်းဂါနာနိုင်ငံ (ထိုစဉ်က ဂိုးလကို့နိုင်ငံ)နှင့် ပူး‌ပေါင်းသွားခဲ့၏။
၁၉၅၆ ခုနှစ် ‌အောက်တိုဘာလ ၂၈ ရက်‌နေ့တွင် ပြင်သစ် တိုဂိုလန်နယ်၌ နယ်‌မြေ၏ အဆင့်အတန်းကို ဆုံးဖြတ်ရန်အလို့ ငှါ လူထုဆန္ဒ‌ပေးပွဲကြီးတစ်ရပ်ကျင်းပခဲ့ရာ လူများစုက ပြင်သစ် တို့၏ အထိန်းသိမ်းခံနယ်‌မြေအဖြစ်မှပယ်ဖျက်၍ ပြင်သစ်သမဂ္ဂ အတွင်း လွတ်လပ်သည့်သမ္မတနိုင်ငံ တည်‌ထောင်လို‌ကြောင်း ဆန္ဒ‌ပေးခဲ့‌လေသည်။
၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂ အ‌ထွေ‌ထွေညီလာခံက ပြင်သစ်တို့၏ အထိန်းသိမ်းခံနယ်အဖြစ်မှ ပယ်ဖျက်ရန် သ‌ဘောတူဆုံးဖြတ်ခဲ့၍ ပြင်သစ်တိုဂိုလန်နယ်သည် ၁၉၆၀ ပြည့် နှစ် ဧပြီလ ၂ရ ရက်‌နေ့တွင် လွတ်လပ်‌သော သမ္မတနိုင်ငံ အဖြစ်သို့ ‌ရောက်ရှိခဲ့‌လေသည်။ တိုဂိုနိုင်ငံသည် ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ဖြစ်၏။
ဆည်ကြီးရွာ၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်
ဆည်ကြီးရွာ (Segyi)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်၊ ဆည်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၁၇၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆည်ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၃၈ ဦး၊ မ ၃၂၅၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၉၈၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မေဇလီကုန်းရွာ၊ ဂုဏ်ကျွန်း
မေဇလီကုန်းရွာ၊ ဂုဏ်ကျွန်း
ပေါက်စည်၊ မောင် (မန်းတက္ကသိုလ်)
မောင်ပေါက်စည် (မန်းတက္ကသိုလ်) (၁၉၃၂-၂၀၀၆)
၁။ အမည်ရင်း - အေမြဟန်
၂။ မိဘအမည် - ဦးလုကာဘိုးကဲ + ဒေါ်လေးတင်
၃။ မွေးသက္ကရာဇ် - ၂၇၊ ၁၁၊ ၁၉၃၂
၄။ မွေးဖွားရာဒေသ - မြစ်သားမြို့
ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ်
မောင်ပေါက်စည်သည် အဖ မန္တလေး သာသာနာပိုင်နယ် ဂိုဏ်ထောက်ကြီး ဦးလုကာဘိုးကဲ (ဗမာ)၊ အမိ ဒေါ်လေးဆင့် (ကရင်) တို့မှ မြစ်သားမြို့တွင် ၁၉၃၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း ငါးဦး အနက် တတိယမြောက် သားဖြစ်၍ အမည်းရင်း အင်ဒရေမြဟန် ဖြစ်သည်။
၁၉၅၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်အထိ သာသနာပိုင်ကြီး ဦးဖရန်စစ်အာမြ ဦးဆောင် ပြုလုပ်သည့် ရှေ့ပြေး သာသနာပြု စီမံကိန်း တခုဖြစ်သော စိန့်ပီတာ အထက်တန်းကျောင်းတွင် ကျောင်းအုပ် အဖြစ် အမှုတော် ထမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၆၃ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၅ ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကားတိုင် ကျမ်းစာကျောင်းတွင် ဓမ္မပညာရပ်များ ဆက်လက် ဆည်းပူးသည်။ ၁၉၆၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၅ ရက်နေ့တွင်မူ ရန်ကုန် သာသနာပိုင်ကြီး ဗွီ၊ ဂျီ၊ ရှာဘန်းက ရန်ကုန်မြို့ ကသီဒြယ် ကျောင်းတော်ကြီးတွင်း သင်းထောက်သိက္ခာ ပေးခဲ့သည်။
၁၉၇၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၁ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ ရှင်မိက္ခေလ ဘုရားကျောင်းတွင် ဆရာမ ဒေါ်ဒေါ်လီနှင့် ထိမ်းမြား လက်ထပ်ခဲ့သည်။
၁၉၈၃ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာမှ စ၍ မြန်မာနိုင်ငံ ခရစ်ယာန် အသင်းတော်များ ကောင်စီ၏ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး အဖြစ် ရွေးချယ်ခြင်း ခံခဲ့ရပြီး ၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ ဧပြီလထိ ထိုတာဝန်ကို စွမ်းစွမ်းတမံ ဦးဆောင်ခဲ့သည်။
သာသနာပိုင်ချုပ် အန်ဒရေ ဦးမြဟန်ကို လူငယ်ဘဝ၊ ကျောင်းသားဘဝ၊ ဘုန်းတော်ကြီးဘဝနှင့် ရာထူးကြီးများကို လက်ခံရယူ ထမ်းရွက်ရသည့် ဘဝတလျှောက်လုံး၌ ပေါင်းသင်း ဆက်ဆံရေး ကောင်းမွန်သူ ဖြစ်သည်။ စာပေ ဖတ်ရှုခြင်း၊ စာပေကဗျာ ရေးသားခြင်းလည်း ဝါသနာထုံသူ ဖြစ်၍ ကျောင်းသား ကျောင်းဆရာ ဘဝ၌ မောင်ပေါက်စည် ကလောင် အမည်ဖြင့် ဝတ္ထု၊ ဆောင်းပါး၊ ကဗျာများ ရေးသားခဲ့သည်။
အမှုတော် ထမ်းဆောင်ရသည့် ကာလတလျှောက် ဂျမေကာ၊ ဟောင်ကောင်၊ စင်ကာပူ၊ ထိုင်း၊ အင်္ဂလန်၊ ဂျာမနီ၊ ဩစတြေးလျ၊ ဂျပန်၊ အမေရိကန်၊ ကနေဒါ၊ ဆိုက်ပရပ် စသည့် နိုင်ငံများသို့ သွားရောက်၍ ဘာသာရေး ဆိုင်ရာ အစည်းအဝေးများတွင် အတွေ့အကြုံများ တက်ရောက် ဝေမျှခဲ့သည်။ ခရစ်ယာန် ဘာသာဝင် တဦး ဖြစ်သော်လည်း မြန်မာစာပေကို နှစ်သက်ပြီး လေ့လာ လိုက်စားလိုသည့် စိတ်ရှိသူ ဖြစ်၍ စစ်ပြီးခေတ် မန္တလေး တက္ကသိုလ် သမိုင်း၌ ပထမဦးဆုံး မြန်မာစာ ဂုဏ်ထူး ရခဲ့သူတဦး ဖြစ်သည်။ လေးချိုး၊ တေးထပ်၊ ဘောလယ်၊ တျာချင်း၊ အိုင်ချင်း အစရှိသည့် ဂန္ထဝင် ပုံစံ ကဗျာများကို ကောင်းစွာ ရေးစပ် သီကုံးနိုင်သည် အထိ မြန်မာစာပေကို ဝါသနာထုံသူ ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ ခရစ်ယာန် အသင်းတော်၏ အနားယူ သာသနာပိုင်ချုပ်ကြီး ဖြစ်သော ဒေါက်တာ အန်ဒရေမြဟန် (ခေါ်) စာရေးဆရာ မောင်ပေါက်စည်သည် ၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၃၁ ရက်နေ့ နံနက် ၁၁ နာရီ အချိန်တွင် ခရစ်တော်၌ အိပ်ပျော် သွားခဲ့သည်။
ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ
၁။ တထောက်နား၍ ပြန်ပါလေ ၁၉၆၁
၃။ ကသစ်ပန်းကဗျာများ ၁၉၉၇
၄။ အညာကျေးက ကဗျာတေး ၂၀၀၃
ကိုးကား
<References />
ကုန်းဆာရွာ၊ တူယား
ကုန်းဆာရွာ (Konehsar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ တူယားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၁၂၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တူယားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၀၀ ဦး၊ မ ၅၇၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၇၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကံကြီးရွာ၊ ကံကြီး
ကံကြီးရွာ၊ ကံကြီး
ကျီစုကွင်းပေါက်ရွာ၊ ကျုံဖါး
ကျီစုကွင်းပေါက်ရွာ၊ ကျုံဖါး
လဟာမ်းရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
လဟာမ်းရွာ(Laham)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ လောင်ဖမ့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၂၉၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗြုတ်ချောင်းရွာ၊ ဗြုတ်ချောင်း
ဗြုတ်ချောင်းရွာ၊ ဗြုတ်ချောင်း
ဘန့်ပြင်ရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
ဘန့်ပြင်ရွာ (Bantpyin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ ကြို့ပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၄၄၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကြို့ပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၂၆ ဦး၊ မ ၁၅၂၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၅၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျပ်ကွင်းရွာ၊ ကျပ်ကွင်း
ကျပ်ကွင်းရွာ၊ ကျပ်ကွင်း
တောင်ဘို့ပြောင်ရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
တောင်ဘို့ပြောင်ရွာ (Taungboetpyaung)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ကျွန်းနက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၆၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျွန်းနက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၂၂ ဦး၊ မ ၁၉၁၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၇၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။
သာယာကုန်းရွာ
သာယာကုန်းရွာ
ကိုးကား
သာယာကုန်းရွာ
အဘယရာဇကုမာရသုတ်
နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တဆရာကြီးက သာမန်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ မထွေးနိုင်, မမြိုနိုင်သောဝတ္ထုပစ္စည်းကဲ့သို့ စကားပြောဆိုမှုနှင့်ပတ်သက်၍ အစွန်းနှစ်ဖက်ထွက်သော မေးခွန်း နှစ်ခုကိုစီစဉ်ပေးပြီး “ကျော်စောထင်ရှားသူ တစ်ဦးဖြစ်ရန်အတွက် ဤမေးခွန်းကို ရဟန်းဂေါတမထံသွား၍ မေးပါ”ဟု အဘယမင်းသားကို စေလွှတ်လိုက်ပါသည်။ အဘယမင်းသားက မြတ်စွာဘုရားရှင်နှင့်တကွ ရဟန်းတော်သုံးပါး မိမိအိမ်သို့ ဆွမ်းဘုဉ်းပေးကြွတော်မူရန် ပင့်လျှောက်ပြီး မိမိနေအိမ်သို့ ကြွတော်မူလာသော ဘုရားရှင်အား နိဂဏ္ဌဆရာကြီး စီစဉ်ပေးထားသော ပြဿနာနှစ်ခုကို မေးလျှောက်ပါသည်။ ဘုရားရှင်က “သူငယ်ဥပမာဖြင့် ရှင်းလင်းဖြေကြားတော်မူပြီး သုဂတဂုဏ်တော်နှင့်စပ်သည့် စကားခြောက်ခွန်းကို အကျယ်တဝင့် ရှင်းလင်းဟောတော်မူပါသည်။ ဒေသနာတော်အဆုံး၌ အဘယမင်းသားက “ပြဿနာဖြေဆိုရာ၌ ဘုရားရှင်အား ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားမှုရှိ/မရှိ” မေးလျှောက်ပါသည်။ ဘုရားရှင်က ဥပမာစကားဖြင့် ဖြေကြားတော်မူပါသည်။ အဘယမင်းသားက ဥပါသကာအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုတော် မူပါရန် လျှောက်ထားပါသည်။ ။
အဋ္ဌကထာ၌ -အထက်ပါပြဿနာနှစ်ခုကို နိဂဏ္ဌဆရာကြီး လေးလတိတိ ကြံစည်အားထုတ်ရပုံ၊ ပြဿနာမေးရန်အတွက် အဘယမင်းသားကိုရွေးချယ်ပုံ၊ အဘယမင်းသား၏ အတွေးအခေါ်များ၊ ပြဿနာမေးရာ၌ မရိုးသားသူများ၏ ပင်ကိုယ်သဘာဝ၊ ပဌမစကားနှင့်စပ်သည့် သေသောက်ကြူးဥပမာ အစရှိသည် သိမှတ်ဖွယ်များကို ဖွင့်ပြထားပါသသည်။
ဗဟုဝေဒနီယသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ပဉ္စကင်္ဂ လက်သမား ဆရာကြီးနှင့် အရှင်ဥဒါယီထေရ် ဝေဒနာနှင့်ဆက်စပ်နေသော အငြင်းပွားမှုကို အရှင်အာနန္ဒာက လျှောက်ထားသဖြင့် ဘုရားရှင် အကြောင်းအားလျော်စွာ ဝေဒနာအမျိုး မျိုးကို ဟောတော်မူကြောင်း အကျယ်တဝင့် ရှင်းလင်းဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဝေဒနာနှင့်ဆက်စပ်၍ မှတ်သားဖွယ်များကို အပြည့် အစုံ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။
ကျီစုရွာမရွာ၊ ကျုံဖါး
ကျီစုရွာမရွာ၊ ကျုံဖါး
သခင်ညီလေး
အာရှလူငယ်အစည်းအရုံးကို ၁၉၄၂၊ ဇွန်-၂၈ ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ စတင်ဖွဲ့စည်းစဉ်က အမည်အပြည့်အစုံ မှာ အရှေ့အာရှတိုက် လူငယ်များအစည်းအရုံး (ဗမာနိုင်ငံ) ဖြစ်သည်။
အာရှလူငယ်အစည်းအရုံး၏ ဥက္ကဋ္ဌမှာ ပုဂံဦးဘဂျမ်းဖြစ်သည်။အာရှလူငယ်အစည်းအရုံးတွင် သခင်ညီလေး သည် ဦးဘဂျမ်းခေါင်းဆောင်ပြီး ဦးကျော်မြင့်ကလေး၊ မစ္စတာတီကေဘွန်း၊ ဦးဇော်ဝိတ်၊ သခင်ခင်အောင်၊မြို့မ-ဦးသန်းကြွယ် ၊ စတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေနဲ့ စတင်ခဲ့သည်။
NGC 401
NGC 401 သည် မိန် နက္ခတာရာမှ ကြယ်တစ်စင်းဖြစ်ပြီး ၁၈၆၆ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၃၀ တွင် Robert Stawell Ball ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေရှိခဲ့သည်။
ကိုးကား
NGC 401
ညောင်ပင်လှရွာ၊ ဗြုတ်ချောင်း
ညောင်ပင်လှရွာ၊ ဗြုတ်ချောင်း
ဝမ်အောက်လွိုင်ရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
ဝမ်အောက်လွိုင်ရွာ (Wanaukloi)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ ဟိုဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၈၅၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၄၇၅ ဦး၊ မ ၈၈၉၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၃၆၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုလားစုရွာ၊ ကံကြီး
ကုလားစုရွာ၊ ကံကြီး
တင်းဝါးချောင်းရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
တင်းဝါးချောင်းရွာ (Tinwarchaung)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ နောင်းမူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၄၃၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နောင်းမူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၉၉ ဦး၊ မ ၃၃၃၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၅၃၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အော်ဖြူရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မဟာပါသဏလိုဏ်ဂူတော်
တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်း
လိုဏ်ဂူတော်ကြီး တည်ဆောက်ရာတွင် အဖွဲ့ခွဲနှစ်ဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်း၍ လုပ်ငန်းကို စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ယင်းအဖွဲ့ခွဲနှစ်ဖွဲ့မှာ ထိုအဖွဲ့ခွဲနှစ်ခု၏ တာဝန်ဝတ္တရားများမှာ လိုဏ်ဂူတော်ကြီး အတွက် လိုအပ်သော ပစ္စည်းများနှင့် လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ရာတွင် ထိန်းသိမ်းရေးကို ပစ္စည်းရှာဖွေနှင့် လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ခွဲက တာဝန်ယူ၍ ဆောင်ရွက်သည်။ လိုဏ်ဂူတော်ကြီး၏ ဘဏ္ဍာရေးထိန်းသိမ်းမှုတို့ကိုမူ အထက်ပါ ဘဏ္ဍာရေးအဖွဲ့ခွဲက တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ လိုဏ်ဂူတော်ကြီးတည်ဆောက်မည့်နေရာသည် မူလက ရော်ဘာခြံကြီးဖြစ်သည့် အတွက် ရှေးဦးစွာကုန်းမြေကို သုတ်သင်ရှင်းလင်းခဲ့သည်။ ထိုကုန်းမြေကြီးကို ရှင်းလင်းသုတ်သင်ပြီး ပန္နက်တင် မင်္ဂလာ မကျင်းပမီ ရန်ကုန်မြို့ ဘုရားကြီးတိုက်ဆရာတော် အရှင်ကောဏ္ဍညအမှူးပြု၍ သံဃာတော်အပါး ၅၀ဝ တို့သည် ၃ ရက်တိုင်တိုင် ညနေတိုင်း ၅ နာရီ အချိန်မှ အစပြု၍ ပရိတ်တော်မြတ်များ ရွတ်ဖတ်ခြင်း၊ သိမ်နုတ်ခြင်း စသည့် ကိစ္စများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။
ပုံသဏ္ဌာန်
လိုဏ်ဂူတော်ကြီး တည်ဆောက်ရာတွင် သံပေါင်ကွန်ကရစ်များဖြင့်သာ အမာခံ တည်ဆောက်ထားသည်။ လိုဏ်ဂူတော်ကြီး ကို ပထမ သင်္ဂါယနာတင်၍ ရာဇဂြိုဟ်ပြည် စရည်းပင် ရောက်ရာ လိုဏ်ဂူတော်ကြီးကို ပုံစံထား၍ ဆောက်လုပ်ခဲ့သည့် အတိုင်း အပြင်ဘက်မှ ကြည့်လျင် ကျောက်တောင်ကြီးကဲ့သို့ မှတ်ထင်ရသည်။ အတွင်းသို့ ဝင်ကြည့်ပါက ကျောက်တောင်ကြီးမှာ သီးသန့် ပန္နက်ပေါ်တွင် တည်နေသည်ကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။ လိုဏ်ဂူတော်ကြီး၏ အပြင်ဘက် ဝန်းကျင်မှာ အလျား ၄၅၅ ပေ၊ အနံပေ ၃၇၀ ပေ ရှိသည်။ အတွင်းဘက်မှာမူ အလျားပေ ၂၂၀ ပေ၊ အနံပေ ၁၄၀ ပေ မျှရှိသည်။ ခြောက်ကြိမ်မြောက် သင်္ဂါယနာတင်သည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ်ဖြင့် ဝင်ပေါက်ကြီး (တံခါးပေါက်) ခြောက်ပေါက်နှင့် တိုင်ကြီး ခြောက်တိုင်ရှိသည်။ တိုင်တစ်တိုင်စီလျင် ၅၅ ပေ အမြင့်ရှိသည်။ ရတနာသုံးပါးကို ရည်စူးလျက် အတွင်း နံရံအား ဖောက်ထွင်း၍ ဖောက်ထွင်းထားသည့် အပေါက် သုံးဆင့်မျှ ရှိသည်။ တစ်ဖန် အပေါက်ရှိရာ နံရံ တစ်ထစ် တစ်ထပ် လျှင် ပဌာန်း ၂၄ ပစ္စည်းတို့ကို ရည်စူးလျက် အခန်းပေါင်း ၂၄ ခန်းရှိသည်။ ကမ္မဌာန်း ကျောက်ဂူ ၂၅ ခန်း၊ သံပြတင်းပေါက် ၆၂ ပေါက် တို့ဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။ ထို့အပြင် မျက်နှာကျက်နှင့် အပေါ်ဆုံး လေစုပ်ပေါက်များနှင့် ဓမ္မစကြာ တံဆိပ်တော်ဖြင့် ဝန်းရံအုပ်ခြုံထားသည်။
လိုဏ်ဂူတော်ကြီးကို ပတ်၍ သွားရန် ၈ ပေ အကျယ်ရှိသော အတွင်းလိုဏ်ဂူလမ်း ၂ ထပ်ရှိ၍ လိုဏ်ဂူတော်ပတ်သည့် လမ်းနှစ်ထပ် ရှိသည်။ လိုဏ်ဂူတော်ကြီး၏ မြောက်ဘက်အတွင်းတွင် အထပ်လေးထပ် ရှိ၍ ထိုအထပ်လေးထပ် အပေါ်ဆုံး ဘုရားရင်ပြင်တော်နှင့် အများပူဇော်နိုင်ရန် ဆင်းတုတော် (ရုပ်ပွားတော်) တစ်ဆူရှိသည်။ လိုဏ်ဂူတော်ပေါ်သို့တက်နိုင်ရန် အပြင်ကျောက်လမ်း၊ အရှေ့၊ အနောက်မှ ကျောက်လမ်းနှစ်ခု ဖန်တီးထားသည်။ ထို့အပြင် အတွင်း လမ်းပေါ် တောင်ဘက်မှ လှေကားနှစ်ဆင့် ၊ မြောက်ဘက်မှ လှေကားတစ်ဆင့် အပြင် ဓာတ်လှေကားတစ်ခုလည်း တပ်ဆင်ထားသည်။ လိုဏ်ဂူတော်ကြီး၏ မျက်နှာကျက်နှင့် နံရံများတွင်လည်း အသံထိန်းသည့် အရာဝတ္ထုပစ္စည်းများဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။
အတွင်းဖက်
ထိုလိုဏ်ဂူတော်ကြီး အတွင်းနံရံ ပတ်လည်တွင် အံ့ဖွယ်ရှစ်ဖြာ ဗုဒ္ဓသာသာနာ စာတမ်း ပိုစတာ ၈ ချပ် ကပ်ထားသည်။ ယင်းတို့မှာ -
၎င်းတို့အပြင် သာမဏေပဋိရူပ ၆ ပါး၊ ပိုစတာ ခြောက်ချပ်တို့ကို ချိတ်ဆွဲထားသည်။ ယင်းတို့မှာ -
ရဟန်းပြုရခြင်း ရည်ရွယ်ချက် ဘယ်အခါမဆို ရဟန္တာဖြစ်နိုင်သည်။ သာသနာတော်၏ အသက်၊ အနာဂတေလဇ္ဇီရက်ခတ်မြဲ ဆရာ ရှိသည်။ ပစ္ဆိမဗုဒ္ဓသဓန စသော စာတမ်းများကိုလည်း ချိတ်ဆွဲထားသည်။ လိုဏ်ဂူတော်အတွင်းတွင် အသီတိရှစ်ကျိပ် ရဟန္တာပုံတော် (ယခု ရုပ်တုတော်) များကိုလည်း တွေ့နိုင်သည်။
အပြင်ဖက်
လိုဏ်ဂူတော် အပြင်ပတ်လည်၌ ဗောဓိပင် ၂၈ ပင်တို့ကိုလည်း စိုက်ပျိုးထားသည်။ လိုဏ်ဂူတော် ၏ အပြင်ပတ်လည်တွင် ထိုးစည် ၁၀၈ လုံးနှင့် အမြင့် ၇ ပေ ရှိသော ခေါင်းလောင်းတော်ကြီး ၆ လုံးရှိသည်။ လိုဏ်ဂူတော်ကြီးကို ၁၉၅၄ ခု၊ မေလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ပြီးစီး၍ နိုင်ငံတော် ဗုဒ္ဓသာသနာအဖွဲ့၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သော ဆရာဦးသွင်ထံသို့ အပ်နှံခဲ့သည်။ လိုဏ်ဂူတော်ကြီးကို ‘ဆဋ္ဌသင်္ဂါတိမဟာပါသာဏ ဂုဟာ’ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၄ ၊ မေ ၁၇ တွင် ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ မဟာဓမ္မ သဘင် ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနား ကျင်းပသည့် ၁၉၅၄ ၊ မေ ၂၁ တွင် ကမ္ဘာအေးကုန်းမြေ မဟာသာသနလိုဏ်ဂူတော်ကြီးအတွင်း၌ ထေရဝါဒ ငါးနိုင်ငံမှ ဆရာတော် သံဃာတော် ၂၅၀ဝ တို့က စုဝေးတော်မူကြကာ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်တော်မူခဲ့လေသည်။ မြတ်စွာဘုရား၏ ဓမ္မဝိနယဒေသနာတော်များကို နှစ်နှစ်ကြာ သင်္ဂါယနာတင်ခဲ့ရာ ၁၉၅၆ ၊ မေ ၁၉ တွင် အောင်မြင်စွာ ပြီးစီးခဲ့လေသည်။
စတုတ္ထအကြိမ်
မြန်မာနိုင်ငံသို့ စတုတ္ထအကြိမ် ပင့်ဆောင်သည့် တရုတ်နိုင်ငံမှ ဗုဒ္ဓမြတ်စွယ်တော်သည် နေပြည်တော် ဥပ္ပါတသန္တိစေတီလိုဏ်ဂူတော်တွင် ၁၅ ရက်၊ ရန်ကုန်မြို့ ကမ္ဘာအေးကုန်းမြေ မဟာပါသဏလိုဏ်ဂူတော်တွင် ၁၅ ရက်၊ မန္တလေးမြို့ မဟာအတုလေဝယန်(အတုမရှိ) ကျောင်းတော်ကြီးတွင် ၁၅ရက်၊ စုစုပေါင်း(၄၅)ရက် အပူဇော်ခံမည်ဖြစ်ပြီး အပူဇော်ခံကာလ ပြည့်မြောက်သည့်အခါတွင် မန္တလေးမှ ဗုဒ္ဓမြတ်စွယ်တော်၏ မူလကိန်းဝပ်စံပယ်တော်မူရာဖြစ်သည့် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ ပေကျင်းမြို့ရှိ ကွမ်ကျီးဘုရားကျောင်းသို့ ပြန်လည်ပင့်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်သည်။ ဗုဒ္ဓမြတ်စွယ်တော်သည် တရုတ်နိုင်ငံအတွက် အလွန်တန်ဖိုးထား အလေးအနက် ထားသည့် အတွက် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပင့်ဆောင်နိုင်ရန်အတွက် လုံခြုံရေးအာမခံချက်ပေးပြီး စာချုပ်ချုပ်ဆို ပင့်ဆောင်ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း Eleven Media Media Group တွင်ဖော်ပြထားသည်။
ကျွဲချရွာ
ကျွဲချရွာ
ပါစပ်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ပါစပ်ရွာ (Parsat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ကတ်တောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၂၄၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကတ်တောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၅၆၆ ဦး၊ မ ၂၅၇၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၁၄၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကံလတ်ရွာ၊ အိုးဝ
ကံလတ်ရွာ၊ အိုးဝ
ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန
မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဝန်ကြီးဌာနများတွင် ပြည်ထဲရေး နှင့် ပတ်သက်၍ ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာနထားရှိသည်။ လက်ရှိ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးမှာ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး) ဖြစ်သည်။ ဒုတိယဝန်ကြီးများမှာ ဗိုလ်ချုပ်တိုးရီနှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး နီလင်း​အောင် (ရဲချုပ်ပူးတွဲ)၊ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်မှာ ဦးခိုင်ထွန်းဦး၊ ဒုတိယအမြဲတမ်းအတွင်းဝန်မှာ ဦးဉာဏ်လင်းထွေး ဖြစ်ပြီး လက်ထောက်အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်မှာ ဦးမောင်မောင်မြင့် ဖြစ်သည်။