cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဇာတ်ကြီးဆယ်ဘွဲ့
ဇာတ်တော်ကြီး ဆယ်ဘွဲ့ ဆိုသည်မှာ ဗုဒ္ဓအလောင်းတော်ရှင်မြတ် ပါရမီရင့်ညောင်းပြီး ဘုရားအဖြစ် မရောက်မီ နောက်ဆုံး ဘဝဖြစ်စဉ် ဆယ်ခုကို ခေါ်သည်။ ဂေါတမ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားသည် မိမိ၏ အတိတ်ဘဝ များ၌ ဖြစ်ပျက်ခဲ့သော အကြောင်းအရာများကို ပါဠိဂါထာဖြင့် ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။ ယင်းတို့သည် နိကာယ် ငါးရပ်အနက် ခုဒ္ဒကနိကာယ်တွင် ပါဝင်သည်။ စုစုပေါင်း (၅၄၇) ဇာတ်ရှိသော်လည်း အလွယ်တကူဖြစ်စေရန် (၅၅၀) ဇာတ်တော်ဟု ခေါ်ကြသည်။ ယင်းတို့ကို ဘုရားရှင် ဟောကြားရာ၌ တစ်ဂါထာဖြင့် ဟောကြားသောဇာတ်၊ နှစ်ဂါထာဖြင့် ဟောကြားသောဇာတ်စသဖြင့် ရှိ၍ ဂါထာတစ်ရာကျော် မှ တစ်ထောင်ကျော်အထိ ဟောကြားသော (၁၀)ဇာတ် ရှိသည်။ ယင်းဆယ်ဇာတ်ကို မဟာနိပါတ်ဟုလည်း ခေါ်ကြ သကဲ့သို့ ဇာတ်ကြီးဆယ်ဘွဲ့ ဟူ၍လည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။
ဇာတ်ကြီးဆယ်ဘွဲ့မှာ ဘုရားဖြစ်ခါနီး နောက်ဆုံးဆယ် ဘဝ သို့မဟုတ် နောက်ဆုံးဆယ်ဇာတ် ဖြစ်သည်။ ယင်း ဆယ်ဘဝသည် ဘုရားအဖြစ်နှင့်လည်း အလွန်နီးကပ် သည်။ အခြားဘဝတို့ထက်လည်း ပိုမို၍ မြင့်မြတ်သည်။ ပါရမီလည်း ရင့်ကျက်သည်။ ထို့ကြောင့် ‘နုမှာငါးရာ၊ ရင့်မှာတစ်ကျိပ်’ ဟုခေါ်ဆိုကာ အခြားဇာတ်များကို ပါရမီနုစဉ်ဖြစ်ခဲ့သော ဇာတ်များဟု သတ်မှတ်၍ ဇာတ်ကြီး ဆယ်ဘွဲ့ကို ပါရမီရင့်စဉ်ဖြစ်ခဲ့သော ဇာတ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။
ဇာတ်ကြီးဆယ်ဘွဲ့မှာ တေမိ၊ ဇနက၊ သုဝဏ္ဏသာမ၊ နေမိ၊ မဟောသဓာ၊ ဘူရိဒတ်၊ စန္ဒကုမာရ၊ နာရဒ၊ ဝိဓူရနှင့် ဝေဿန္တရာ ဇာတ်တော်ကြီးများ ဖြစ်ကြကာ ယင်းတို့ကို အလွယ်အကူ မှတ်သားနားလည်စေရန် တေ၊ ဇ၊ သု၊ နေ၊မ၊ ဘူ၊ စံ၊ နာ၊ ဝိ၊ ဝေ ဟူသော အက္ခရာသင်္ကေတအဖြစ် မှတ်သား ကြသည်။
ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်သည် ပါဠိဂါထာဖြင့် ဟောကြားတော်မူခဲ့ သည်။ ဘုရားရှင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံလွန်တော်မူပြီး နှစ်ပေါင်း၉၃၀ ခန့်အကြာတွင် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်သား အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ မထေရ်မြတ်သည် သီရိလင်္ကာကျွန်း အနုရာဓမြို့ တောင် ဘက်ရှိ မဟာဝိဟာရကျောင်းကြီး၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ပါဠိဘာသာဖြင့်ပင် အကျယ်ဖွင့်ဆို၍ ရေးသားတော်မူခဲ့သည်။ ထို့နောက် သာသနာနှစ် ၉၃၀ ကျော်တွင် သီရိလင်္ကာကျွန်းမှ မြန်မာနိုင်ငံ သထုံပြည်သို့ ရောက်ရှိ လာခဲ့သည်။
ဝေါဟာရအနက်
စာရေးဆရာ မင်းယုဝေက 'ဇာတက' ဟူသော ပါဠိစကားကို မြန်မာတို့က ‘ဇာတ်’ ဟု ခေါ်ဆိုကြ၍ ဇာတ်သည် 'အဖြစ်' ၊ 'ဘဝ' ဟူ၍ အနက်ရသည်။ အဓိကအားဖြင့် ဂေါတမ ဗုဒ္ဓဘုရားလောင်း၏ အတိတ်ဝတ္ထု၊ အဖြစ်အပျက်၊ အကြောင်းအရာများကို ‘ဇာတ်’ဟု ခေါ်လေ့ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။
နုမှာငါးရာ၊ ရင့်မှာ တစ်ကျိပ်
ဗုဒ္ဓဘာသာအလိုအရ သံသရာတလျောက် ဗောဓိဆုပန်ခဲ့သော အလောင်းတော်သည် ဘဝပေါင်းများစွာကို ကျော်လွန်ခဲ့ရသည်။ ပါရမီတော်ကို ဖြည့်ရာတွင် လွန်စွာအလှမ်းဝေးသော ဘဝများကို ချန်လှပ်၍ မဝေးလွန်း မနီးလွန်းသော ဘဝများတွင် ဖြစ်ခဲ့သည်များကို (၅၅၀) ဇာတ်တော်များအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ အစွန်းထွက်ကို ဖြုတ်၍ နုမှာငါးရာဟု မှတ်သားကြသည်။ ဤသို့ဖြင့် ပါရမီတော်များကို တစ်စတစ်စ ဖြည့်လာရာ ဗောဓိဆုနှင့် အလွန်နီးကပ်လာသော (တေမိယ) မှသည် (ဝေဿန္တရာ) ဘဝများကို ဇာတ်တော်ကြီး ဆယ်စောင် (သို့မဟုတ်) ရင့်လာဆယ်ဘဝဟု သတ်မှတ်ပြီး ရင့်မှာ တစ်ကျိပ် ဟုခေါ်ကြသည်။
တေ•ဇ•သု• နေ•မ•ဘူ•စန်•နာ•ဝိ•ဝေ ဟု အစီအစဉ်အလိုက်ဖြစ်အောင် အတိုကောက်မှတ်သားကြလေ့ရှိသည်။
တေမိဇာတ်
ဘုရင်မလုပ်လိုပါက ဆွံအ နားပင်းဟန်ဆောင်၍နေရန် အကြံပေးခဲ့သဖြင့် တေမိမင်းသားလေး ကျင့်ကြံနေထိုင်ခဲ့ ပုံမှာ တစ်နှစ်သားအရွယ်မှစ၍ ၁၆ နှစ်သားအရွယ်ထိ အမျိုးမျိုးအဖုံဖုံ စမ်းသပ်ခဲ့လေသည်။ ဤဇာတ်တော်က နေက္ခမ္မပါရမီနှင့် အဓိဋ္ဌာန်ပါရမီတို့ ဖြည့်ဆည်းခဲ့ပုံကို သိမြင်နိုင်သည်။
ဇနကဇာတ်
နတ်သမီး၊ လောက၌ လူတို့သည် ပျင်းရိ၍ မနေအပ်။ ကောင်းစွာသော လုံ့လဖြင့် အခါခပ်သိမ်းပင် ကိုယ်ဖြင့် တန်သည်၊ နှုတ်ဖြင့်တန်သည်၊ စိတ်ဖြင့် ကြံမည်ဟု ထောက်ချင့်၍ လုံ့လပြုအပ်လှသည်။ သင်ချစ်ခင်၍ ငါ့ကိုဆောင်ပါလျှင် ငါ့လိုအင်ဆန္ဒပြည့်ဝတော့အံ့။ သင်မဆယ်တင်၍ ဤတွင်ပင် ငါဆုံးပါးရသော်လည်း လုံ့လပြုရကျိုး ငါရရှိလေပြီ။ ငါသည် အစွမ်းရှိတိုင်း၊ အားရှိ တိုင်း မဆုတ်မဆိုင်းသောလုံ့လဖြင့် မဟာသမုဒ္ဒရာကမ်းသို့ ဆက်လက်ကူးခတ်အံ့”။ ဤဇာတ်တော်က ဝီရိယပါရမီ နှင့် နေက္ခမ္မပါရမီတို့ ဖြည့်ဆည်းခဲ့ပုံကို သိမြင်နိုင်သည်။
ကိုရီးယား ဒီမိုကရက်တစ် ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ
မြောက်ကိုရီးယား၊ တရားဝင်အားဖြင့် ကိုရီးယားဒီမိုကရက်တစ် ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသည် အရှေ့အာရှရှိ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်၏ မြောက်ဘက်တစ်ဝက်တွင် တည်ရှိပြီး မြောက်ဘက်တွင် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် ရုရှားနိုင်ငံတို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေပြီး မြောက်ဘက်တွင် Yalu (Amnok) နှင့် Tumen မြစ်များ၊ တောင်ဘက်တွင် ကိုရီးယားစစ်မဲ့ဇုန်ရှိ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံတို့ဖြစ်သည်။ ပင်လယ်ဝါဖြင့် ၎င်း၏ အနောက်ဘက်နယ်စပ်ကို ဖွဲ့စည်းထားပြီး၊ အရှေ့ဘက်နယ်စပ်ကိုမူ ဂျပန်ပင်လယ်က သတ်မှတ်ထားသည်။ မြောက်ကိုရီးယားသည် ၎င်း၏ တောင်ပိုင်းမဟာမိတ်ကဲ့သို့ပင် ကျွန်းဆွယ်တစ်ခုလုံးနှင့် ကပ်လျက်ကျွန်းစုများ၏ တရားဝင်အစိုးရဖြစ်သည်ဟု အခိုင်အမာဆိုသည်။ ပြုံယမ်းမြို့သည် ၎င်း၏ မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်သည်။
ဇာတ်ကြီးဆယ်ဘွဲ့
သုဝဏ္ဏသာမဇာတ်
ဒုကူလနှင့် ပါရိကာတို့၏ သားမှာ သုဝဏ္ဏသာမ ဖြစ်ပါ၏။ အဆိပ်လူးသောမြားဖြင့် ပီလိယက္ခမင်းကြီးက သုဝဏ္ဏသာမအား ပစ်ခဲ့မိရာ မြားဆိပ်တက်နေချိန်ဖြစ်ပါ ၏။ အဆိပ်ပြေစေရန် မိဘများက သစ္စာပြုခဲ့လေသည်။ ကုသိုလ်တရား ကျင့်လေ့ရှိသူ၊ မြတ်သောအကျင့် ကျင့်လေ့ ရှိသူ၊ မှန်သောစကားကို ဆိုလေ့ရှိသူ၊ မိဘကို လုပ်ကျွေး ပြုစုလေ့ရှိသူ၊ လူကြီးမိဘတို့ကိုရိုသေသူ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် သစ္စာစကားတည်ပြီး အဆိပ်ပြေပါစေသား။ ဤ ဇာတ်တော်က မေတ္တာပါရမီနှင့် ခန္တီပါရမီတို့ ဖြည့်ဆည်းခဲ့ပုံ ကို သိမြင်နိုင်သည်။
ကိုရီးယား ဒီမိုကရက်တစ် ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ
၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်သင်္ဘော ပွေဗလိုသည် ကိုရီးယား ရေပိုင်နက်အတွင်း ဝင်ရောက်လာသည်ကို သိရှိသဖြင့် ကိုရီးယား တပ်မတော်က ပစ်ခတ် ဖမ်းဆီးခြင်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုနှင့် မြောက်ကိုရီးယား နိုင်ငံတို့ စစ်ဖြစ်မည့်အခြေ ဆိုက်ရောက်ခဲ့ရာက တစ်ကမ္ဘာလုံး တုန်လှုပ် ချောက်ချားခဲ့ရသည်။
၁၉၆၉ ခုနှစ်ကလည်း အမေရိကန် ထောက်လှမ်းရေး လေယာဉ်သည် မြောက်ကိုရီးယား လေပိုင်နက်ထဲသို့ ကျူးကျော် ဝင်ရောက်သဖြင့် ပစ်ခတ်ရာမှ တစ်ကမ္ဘာလုံး တုန်လှုပ် ချောက်ချားစေသည့် အရေးအခင်း ဖြစ်ခဲ့လေသည်။ ၁၉၇၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ကိုရီးယား ဒီမိုကရက်တစ် သမ္မတနိုင်ငံ အစိုးရက ကိုရီးယား နှစ်နိုင်ငံရှိ နိုင်ငံရေး ပါတီများနှင့် လူထုအဖွဲ့အစည်းများမှ ကိုယ်စားလှယ်များ သို့မဟုတ် ကြားနေနိုင်ငံတစ်ခုခုမှ ကိုယ်စားလှယ်များသည် စစ်မဲ့ဒေသဖြစ်သော ပန်မန်ဂျုံဒေသ၌ ကိုရီးယား နှစ်နိုင်ငံ ပြန်လည်ပေါင်းစည်းရေး စေ့စပ် ဆွေးနွေးရန် လွှတ်တော်သို့ အကြံပေး တင်ပြသည်။
ဇာတ်ကြီးဆယ်ဘွဲ့
နေမိဇာတ်
နေမိဇာတ်၏ အနှစ်သာရမှာ နေမိကိုယ်တိုင်ပြုသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုသည်သာ မိမိကိုယ်ပိုင် ပစ္စည်းဥစ္စာဖြစ် သည်။ ကိုယ်၊ နှုတ်၊ နှလုံး စောင့်စည်းခြင်းဖြင့် ကောင်းကျိုး ချမ်းသာရနိုင်သည်။ ကုသိုလ်ကောင်းမှုပြုခြင်းဖြင့် စိတ်ရောကိုယ်ပါ ချမ်းသာနိုင်သည်။ အလှူပေးခြင်းဖြင့် ကုသိုလ်ကောင်းမှုကို ပြုပါဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ဤဇာတ်တော် က ဒါနပါရမီနှင့် နေက္ခမ္မပါရမီတို့ ဖြည့်ဆည်းခဲ့ပုံကို သိမြင် နိုင်သည်။
ကိုရီးယား ဒီမိုကရက်တစ် ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ
၁၉၇၁ ခု စက်တင်ဘာလ ၂ဝ ရက်နေ့မှစ၍ နှစ်နိုင်ငံ ကြက်ခြေနီ အဖွဲ့များက ဦးဆောင်၍ နှစ်နိုင်ငံ ပြန်လည် ပေါင်းစည်းရေးအတွက် စေ့စပ်ဆွေးနွေးခဲ့သော်လည်း ၁၉ ကြိမ် တိုင်သည်အထိ မပြေလည်ခဲ့ချေ။ ၁၉၇၂ ခုနှစ် မေလမှ ဇူလိုင်လအတွင်း နှစ်နိုင်ငံ ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်များ တွေ့ဆုံ၍ အပြန်အလှန် ဆွေးနွေး၍ နှစ်ဖက်စလုံးမှ လိုက်လျောမှုများ ပြုခဲ့ကြရာ သဘောတူညီချက် ခုနစ်ချက်ကို နှစ်နိုင်ငံ မြို့တော်များ၌ ထုတ်ပြန်သည်။
ဇာတ်ကြီးဆယ်ဘွဲ့
မဟောသဓာဇာတ်
‘မဟောသဓာ’ ဟူသော စကားသည် မဟာနှင့် ဩသဓ နှစ်ပုဒ်တွဲထားသော ပါဠိစကားဖြစ်သည်။ မဟာ= အာနု ဘော်ကြီးသော၊ ဩသဓ= ဆေးဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ မဟောသဓာသည် ပြဿနာအရပ်ရပ်ကို ဖြေရှင်းနိုင်သော ပညာရှိဖြစ်သည်။ နွားခိုးမှု၊ လည်ရွဲအမှု၊ ချည်လုံးခိုးအမှု၊ သားခိုးအမှု၊ ရထားခိုးအမှု စသည်တို့ကို ကောင်းစွာ စီရင် ဆုံးဖြတ်နိုင်သည်။
ကိုရီးယား ဒီမိုကရက်တစ် ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ
ယင်းခုနှစ်ချက်မှာ
ယင်းသဘောတူညီချက်အရ အကြိမ်ကြိမ် ဆွေးနွေးခဲ့သော်လည်း နှစ်နိုင်ငံပေါင်းစည်းရေးသည် ယနေ့တိုင် အောင်မြင်မှု မရသေးချေ။
အိဝမိဘူတာ (နရ)
အိဝမိဘူတာ  (石見駅 အိဝမိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နရခရိုင်၊ မိယခဲမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဇာတ်ကြီးဆယ်ဘွဲ့
မဟောသဓာဇာတ်
ဦးခေါင်းခွံပြဿနာ၊ မြွေပြဿနာ၊ ကြက်ပြဿနာ၊ ပတ္တမြားပြဿနာ၊ နွားလားဥဿဘပြဿနာ စသည့် ပြဿနာအရပ်ရပ်ကို ဖြေရှင်းတင်ပြနိုင်သည်။ ထို့ထက်မက များလှစွာသော အံ့ချီးဖွယ် မဟောသဓာ၏ စွမ်းရည် များကို ဖတ်ရှုနိုင်ပေသည်။ ဤဇာတ်တော်က ပညာပါရမီ၊ ဝီရိယပါရမီနှင့် ခန္တီပါရမီတို့ကို ဖြည့်ဆည်းခဲ့ပုံကို သိမြင်နိုင် သည်။ (စာ-၁၃၅)
ဘူရိဒတ်ဇာတ်
ဘူရိဒတ်နဂါးမင်းသည် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၊ ဓတရဌ နဂါးမင်းသည် သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီး၊ သမုဒ္ဒဇာမိ မိဖုရားသည် မယ်တော်မာယာ၊ သောမဒတ္တသည် အရှင်အာနန္ဒာ၊အဇမုခိ နဂါးမသည် ဥပ္ပလဝဏ်၊ သုဒဿနသည် အရှင်သာရိ ပုတ္တရာ၊ သုဘောဂသည် အရှင်မောဂ္ဂလာန်၊ ကာဏရိဌ် သည် သုနက္ခတ်၊ နေသာဒ မုဆိုးသည် ဒေဝဒတ် အသီးသီး ဖြစ်လာကြသည်။
ဤဘူရိဒတ်ဇာတ်တော်တွင် ဂေါတမဘုရားရှင်၏ သီလပါရမီ၊ ခန္တီပါရမီ၊ အဓိဋ္ဌာန်ပါရမီ တို့ ဖြည့်ဆည်းခဲ့ပုံကို သိမြင်နိုင်သည်။
အနောက်ခမောင်းဆိပ်ရွာ
အနောက်ခမောင်းဆိပ်ရွာသည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မောင်တောခရိုင်၊ မောင်တောမြို့နယ်၊ ခမောင်းဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စုရှိ ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၉၉/၂၀၁၆ ဖြင့် ခမောင်းဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင်းရှိ ရွာများစုပေါင်း၍ ခမောင်းဆိပ်မြို့အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ဇာတ်ကြီးဆယ်ဘွဲ့
စန္ဒကုမာရဇာတ်
စန္ဒကုမာရ မင်းသည် တရားနှင့်အညီ မင်းပြုသည်။ စုတေသောအခါ နတ်ပြည်သို့ လားသည်။ စန္ဒကုမာရမင်း သည် ဂေါတမဘုရားရှင် ဖြစ်တော်မူပြီး ခန္တီပါရမီဖြည့် ဆည်းခဲ့ပုံကို ဤဇာတ်တော်တွင် သိမြင်နိုင်သည်။
နာရဒဇာတ်
နာရဒဇာတ်၏ အနှစ်သာရမှာ တရားမဟုတ်သည်ကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။ တရားဟုတ်သည်ကို ကျင့်ပါ။ ထမင်း၊ အဖျော်၊ နံ့သာ၊ ပန်းမန်၊ အဝတ်ပုဆိုး၊ ထီး၊ ဖိနပ် စသည် တို့ကို အပြည့်အစုံစီရင်ပါဟု အင်္ဂတိမင်းကြီးအား နာရဒ ဗြဟ္မာကြီးက မှာကြားပုံကို အဓိကဖော်ပြသည်။ ဤဇာတ် တွင် ဂေါတမဘုရားရှင်သည် ပညာပါရမီ ဖြည့်ဆည်းခဲ့ပုံကို သိမြင်နိုင်သည်။
ဝိဓူရဇာတ်
ဤဇာတ်တော်၏ အနှစ်သာရမှာ “မင်းမှုထမ်းသည် စကားကို ပြောသင့်သည်ထက် ပို၍များများမပြောရ။ မပြောဘဲ နှုတ်ဆိတ်၍လည်းမနေရ။ ပြောခွင့် ဆိုက်သော အခါ လိုရင်းကို ပြတ်သားစွာ ပြောဆိုရာ၏။ အမျက်မထွက် ရာ။ ကုန်းမတိုက်ရာ။ အကျိုးမရှိသောစကားကို မဆိုရာ။ မှန်သောစကားကိုသာ ဆိုရာ၏” ဟူသော ကျင့်အပ်သော တရားကို အစချီသော အရာရာသော ပညာများကို သုခမိန် ပီသစွာ ဟောကြားခဲ့လေသည်။ ဤဇာတ်တော်က ပညာပါရမီ၊ သစ္စာပါရမီ၊ အဓိဋ္ဌာန်ပါရမီနှင့် ခန္တီပါရမီတို့ ဖြည့်ဆည်းခဲ့ပုံကို သိမြင်နိုင်သည်။
ဝေဿန္တရာဇာတ်
ပုဏ္ဏားတို့သည် ဝေဿန္တရာမင်းထံရောက်သော် ဆင်ဖြူတော်ကို အလှူခံသည်။ ဝေဿန္တရာမင်းလည်း ဆင်ဖြူတော်နှင့်တကွ ဆင်ဖြူတော်၌ ဆင်ယင်ထားသော အဖိုးတန် အဆင်တန်ဆာတို့ကိုပါ ပေးလှူလိုက်သည်။ ထို့ပြင် ဆင်ထိန်းနှင့်တကွ ဆင်ဖြူတော်အား ပြုစုစောင့် ရှောက်ရသူများကိုပါ ပေးလှူလိုက်လေသည်။ ထိုအခါ မဟာပထဝီမြေကြီးသည် ပြင်းစွာတုန်ဟည်းလျက် ဒုတိယ အကြိမ် ငလျင်ကြီး လှုပ်လေသည်ဟု ဖော်ပြထား သော ဝေဿန္တရာ၏ ဒါနပါရမီ၊ ဥပေက္ခာပါရမီ၊ခန္တီပါရမီတို့ ဖြည့်ဆည်းခဲ့ပုံများကို သိမြင်နိုင်သည်။
မြန်မာဘာသာဖြင့် ရေးသားခြင်းများ
ဇာတ်တော်ဘွဲ့တို့၏ အမည်အပြည့်အစုံနှင့် ရေးသားသူနှင့် ပြီးစီးခုနှစ်မှာ-
ပြေ(ဆေး-၂)
ပြေ(ဆေး-၂)
၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် မန္တလေး မြို့၌ အဖ ဦးလှ၊ အမိ ဒေါ်သိန်းတင် တို့မှ မွေးဖွား ခဲ့သည်။ ငယ်စဉ်က လာရှိုးမြို့ အိန်ဂျယ် ကွန်ဗင့် ကျောင်းနှင့် မန္တလေးမြို့ အမှတ် (၉) အစိုးရ အထက်တန်း ကျောင်းများတွင် မူလတန်းမှ အထက်တန်း အထိ ပညာ သင်ကြား ခဲ့သည်။ ဆေး တက္ကသိုလ် (၂) ရန်ကုန်မှ M.B.B.S (Rgn) ဘွဲ့ ရရှိ ခဲ့သည်။ ၁၉၇၈ ခုနှစ် စီးပွားရေး တက္ကသိုလ် မဂ္ဂဇင်းတွင် ‘အချစ်ကြွေးလေး ပြေစေချင်’ ဝတ္ထုတို ရေးသား ဖော်ပြခြင်း ခံရသည်။ နောက် ပေဖူးလွှာ၊ မဟေသီ၊ စပယ်ဦး၊ မဂ္ဂဇင်း များတွင် ဝတ္ထုတို၊ ဝတ္ထုလတ်များ ရေးသား ခဲ့သည်။ ‘နိပွန်းဂျင်း ဘိရုမာဂျင်း’၊ ခရီးသွား အမေ လက်ရာမှာ ထင်ရှားသည်။ အခြား ဝတ္ထုတို လုံးချင်းနှင့် လုံးချင်း ဝတ္ထု စာအုပ် များလည်း ရေးသာထး ထုတ်ဝေ ခဲ့သည်။
ကိုးကား
<References />
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ဖာဆေရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
ဖာဆေရွာ (Hparhsay)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ တန့်အယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၁၇၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တန့်အယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၂၃ ဦး၊ မ ၁၁၉၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၁၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အော်ပရေရှင်နယ် အင်ပလီဖိုင်ယာ
အစပိုင်းတွင် အော်ပရေရှင်နယ် အင်ပလီဖိုင်ယာများ(op-amp)ကို ပေါင်းခြင်း၊နှုတ်ခြင်း၊ အင်တီဂရေးရှင်း၊ ဒစ်ဖရန်ရှေးရှင်း အစရှိသော သင်္ချာဆိုင်ရာ တွက်ချက်ခြင်းများအတွက် သုံးရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သော်ကြောင့် အော်ပရေရှင်နယ် ဟုခေါ်ခဲ့ကြသည်။ အစောပိုင်း အော်ပရေရှင်နယ် အင်ပလီဖိုင်ယာများကို Vacuum Tube များနှင့် ပြုလုပ်ခဲ့ကြပြီး အားပြင်းသောဗို့ဒ်အားများနှင့် အလုပ်လုပ်ကြသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် op-amp များသည် linear integrated circuits (ICs) ဖြစ်ကြပြီး ဒီစီဗိုဒ်အားတွင်အလုပ်လုပ်လာကြပြီး ပိုမိုသင့်လျော်လာကာ ဈေးချိုလာကြသည်။
အော်ပရေရှင်နယ် အင်ပလီဖိုင်ယာများ(op-amp)သည် အန်နာလော့ ကွန်ပြူတာများ၏ အစဖြစ်ကြသည်။
လက်တွေ့အခြေအနေ
လက်တွေ့အခြေအနေတွင် စံအခြေနေတွင် ဖော်ပြထားသကဲ့သို့ မဟုတ်ပဲ မြင့်မားသော open-loop gain များ၊ မြင့်မားသည့် input impedance နှင့် အလွန်နည်းသော output impedance ရှိသည်။
မဟာ ဝဇိရာလင်္ကရဏ
မဟာဝဇိရာလင်္ကရဏ (Mahāvajirālaṅkaraṇa) သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဘုရင်ဖြစ်သည်။ သူသည် ဘုရင်ဘူမိဗလ် နှင့် မိဖုရား သီရိ​ခေတ်တို့၏ တစ်ဦးတည်း​သောသား​တော်ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၂ခုနှစ် အသက်၂၀အရွယ်တွင် အိမ်​ရှေ့မင်းသားအဖြစ် ဘုရင်ဘူမိ​​ဘောမှ တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ခုနှစ် ​အောက်တိုဘာလ၁၃ရက်​နေ့တွင် ခမည်း​တော် နတ်ရွာစံပြီး​နောက် ဘုရင်ဖြစ်လာခဲ့ပြီး နန်းသိမ်းပွဲအတွက်ကိုမူ အချိန်တစ်ခု​စောင့်ဆိုင်းရန် သူက​ပြောခဲ့သည်။
ဘဝအစနှင့် ပညာ​ရေး
သူ့ကို ၁၉၅၂ခုနှစ် ဇူလိုင်လ၂၈ရက်​နေ့ ည​နေ ၅နာရီ ၄၅မိနစ်အချိန်တွင် ဒူဆစ်နန်းတော်၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ မင်းသား တစ်နှစ်သားအရွယ်တွင် ဘုန်းကြီးတစ်ပါးမှ "Vajiralongkorn Borommachakkrayadisonsantatiwong Thewetthamrongsuboriban Aphikhunuprakanmahittaladunladet Phumiphonnaretwarangkun Kittisirisombunsawangkhawat Borommakhattiyaratchakuman" (วชิราลงกรณ บรมจักรยาดิศรสันตติวงศ เทเวศรธำรงสุบริบาล อภิคุณูประการมหิตลาดุลเดช ภูมิพลนเรศวรางกูร กิตติสิริสมบูรณ์สวางควัฒน์ บรมขัตติยราชกุมาร)ဟု အမည်​ပေးခဲ့သည်။ ဘုရင်ဘူမိ​ဘော၏ ဒုတိယ​မြောက်က​လေးဖြစ်ကာ တစ်ဦးတည်း​သောသားဖြစ်သည်။
ချစ်တရာလန်ဒါ​ကျောင်းတွင် ၁၉၅၆ခုနှစ်မှစ၍ ပညာသင်ခဲ့သည်။ ၇တန်း​အောင်မြင်ပြီး​နောက် ဗြိတိန်နိုင်ငံရှိ ပုဂ္ဂလိက​ကျောင်းများတွင် တက်​​ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ဆစ်ဒနီမြို့ရှိ ဘုရင့်​ကျောင်း​တော်တွင် ငါးပတ်ကြာ စစ်သင်တန်း တက်​ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၇၂ခုနှစ်တွင် ဩစ​တြေးလျနိုင်ငံ ကမ်ဘီရမြို့ရှိ ​တော်ဝင်စစ်​ကောလိပ်သို့ ဝင်ခွင့်ရခဲ့သည်။ ထို​ကျောင်းတွင် သူသည် ဩစ​တြေးလျစစ်တပ်၏ စစ်​ရေး​လေ့ကျင့်မှုများနှင့်အတူ နယူး​ဆောက်​ဝေးတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ပညာ​ရေးတို့ကို သင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၇၆ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်အဖြစ် ပြန်တမ်းဝင်ခဲ့ပြီး စာ​ပေပွဲဖြင့်ဘွဲ့ရခဲ့သည်။
နန်း​​မွေနန်းလျာနှင့် လူမှု​ရေးလုပ်ငန်းများ
၁၉၇၂ခုနစ် ဒီဇင်ဘာလ၂၈ရက်​နေ့တွင် ဝဇိရာလင်္ကရဏမင်းသားအား အိမ်​ရှေ့မင်းသားအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ထို့​ကြောင့် ချက္ကရီမင်းဆက်၏ တတိယ​မြောက် အိမ်​ရှေ့မင်းသားဖြစ်လာသည်။
သူသည် ထိုင်း​တော်ဝင်စစ်တပ်တွင် တာဝန်ထမ်း​ဆောင်​နေစဉ်ကပင် ပြည်နယ်များသို့အလည်အပတ်သွား​ရောက်ခြင်း၊ခမည်း​တော်ဘုရင်ကိုယ်စား အခမ်းအနားများတက်​ရောက်ခြင်းများကို လုပ်​ဆောင်ခဲ့သည်။
စစ်ပညာသင်ဘဝနှင့် စစ်မှုထမ်း​ဆောင်ခြင်း
ပညာများသင်ယူပြီး​နောက် ​တော်ဝင်ထိုင်းစစ်တပ်တွင် တာဝန်ထမ်း​ဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၇တွင် အရာရှိနှင့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး​ကောလိပ်ကို တက်​ရောက်ခဲ့သည်။ အ​​မေရိကန်၊ ဗြိတိသျှ၊ ဩစ​တြေးလျစစ်တပ်များနှင့် အချိန်ကာလများစွာ ​လေ့ကျင့်ခဲ့သည်။ သူသည် ​လေယာဉ်နှင့် ဟတ်စကီး​မောင်းရန် အရည်အချင်းပြည့်မီသူဖြစ်သည်။ ၁၉၇၈ခုနှစ်တွင် ဘုရင့်ကိုယ်ရံ​တော်တပ်ဖွဲ့၏​ ခေါင်း​ဆောင်ဖြစ်လာသည်။ ထိုနှစ်​နှောင်းပိုင်းတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့၏ အစဉ်အလာအတိုင်း သာသနာ့​ဘောင်သို့ ​ခေတ္တဝင်ခဲ့သည်။ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ အသက်အရွယ်ရလာသည်နှင့် မင်းသား​လောင်ကွန်းမှာ အခမ်းအနားများစွာကို ကိုယ်စား တက်​ရောက်ခဲ့သည်။ ဘုရင်ကြီး၏ နှစ်၈၀ပြည့်ပွဲ​တော် ​နောက်တစ်ရက်တွင် ၂၀၀၇ ဘန်​ကောက်ပွဲ​တော်ကို ဖွင့်လှစ်​ပေးခဲ့သည်။
ကျန်းမာ​ရေးကဏ္ဍ
သူသည် "အိမ်​ရှေ့မင်းသား​ဆေးရုံများ"ကို တည်​ထောင်ခဲ့သည်။ အများပြည်သူမှလှူဒါန်း​သော အလှူ​ငွေများနှင့် ​ဝေးလံ​သော​ဒေသများမှ ပြည်သူများကို ကျန်းမာ​ရေး​စောင့်​ရှောက်မှု​ပေးရန်ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၇ခုနှစ်တွင် ​နေရာ၂၁​နေရာတွင် ​ဆေးရုံများဖွင့်ပြီးဖြစ်သည်။
လယ်ယာစိုက်ပျိုး​ရေးကဏ္ဍ
သူသည် စိုက်ပျိုး​ရေးကဏ္ဍတွင်ပါ စိတ်ဝင်စားပြီး "Mobile Agricultural Clinic Project" ကိုလုပ်​ဆောင်ခဲ့သည်။ ဤစီမံကိန်းသည် လယ်သမားများကို အထွက်​ကောင်း​စေရန်နှင့် လယ်သမားပြဿနာများကို ​ဖြေရှင်း​ပေးနိုင်သည်။ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များစွာက အပင်များ၊ ဆည်​မြောင်းများ၊ ငါးဖမ်းခြင်းများ စသည်တို့အတွက် ကူညီကြသည်။
ထိုအဖွဲ့သည် အကူအညီလိုအပ်​သော ​နေရာများသို့ လျင်မြန်စွာသွားနိုင်သည်။ ဤစီမံကိန်းဖြင့် လယ်သမားများကို နည်းပညာအသစ်များဖြင့် အထက်နှုန်း​ကောင်း​အောင် ​ဆောင်ရွက်​ပေးနိုင်ခဲ့သည်။
ပညာ​ရေးကဏ္ဍ
သူသည် က​လေးများ၏ အဆင့်မီသင်ကြားနိုင်​ရေးတွင်ပါဝင်ပက်သက်ခွင့်နှင့် နှစ်ရှည်သင်ကြား​ရေးစီမံကိန်းကို အစပြုခဲ့သည်။ သူသည် ရာဇာဘတ်တက္ကသိုလ်နင့် အထူး​​ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထိုတက္ကသိုလ်၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူက​ပြောကြားသည်မှာ ၁၉၇၈ခုနှစ်မှ စတင်ကာ တက္ကသိုလ်၏လက်​​အောက်ရှိ ​ကျောင်းများအားလုံး၏ ဘွဲ့နှင်းအခမ်းအနားများတွင် သဘာပတိအဖြစ်​ဆောင်ရွက်သည်။ ခန့်မှန်း​ခြေအရ ၃၅နှစ်အတွင်း လူ​ပေါင်း ၂၁၀၀၀၀၀ကို ဘွဲ့​ပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် သူသည်နှစ်တိုင်း ပညာသင်ဆုအတွက် ဘတ်၄၂သန်း လှူဒါန်း​လေ့ရှိသည်။
အားကစားကဏ္ဍ
တစ်ချိန်က သူ့ကို "​ဘောလုံးမင်းသား"ဟု လူသိကြ​သော်လည်း ယခုတွင် စက်ဘီးစီးမှုများ​ကြောင့် အမည်​ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ငယ်စဉ်ကပင် အားကစားတွင် စိတ်အားထက်သန်ခဲ့သည်။ ၁၁နှစ်အရွယ်တွင် မြင်းစီးသင်ခဲ့ပြီး မကြာမီတွင် မြင်းစီးနိုင်လာသည်။ ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပတွင် ပညာသင်​နေစဉ် သူငယ်ချင်းများနှင့် ​ဘောလုံး၊ရတ်ဘီ၊ ​​လှေ​လှော်များ ကစား​လေ့ရှိသည်။
မင်းသားသည် ဟွာဟင်းရှိ နန်း​တော်တွင်​နေထိုင်စဉ်အခါက ဖခင်ဘူမိ​ဘော၊ အစ်မ​တော် ဥပ္ပလရတနာတို့နှင့်အတူ ​ရွက်​လှေ​လှော်​လေ့ရှိသည်။ သူ၏ အားကစားကို ချစ်မြတ်နိုးမှုမှာ နတ်ရွာစံ ဘုရင်ဘူမိ​ဘောထံမှ အ​မွေရရှိခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
စိုးစံခြင်း
250px|thumb|left|ဝဇိရာလင်္ကရဏ ထိုင်းမင်းဆက်တို့၏နန်းတက်ပွဲ 2019
ဆက်ခံခြင်း
၂၀၀၇ ဖွဲ့စည်းပုံအ​ခြေခံဥပ​ဒေအရ အိမ်​ရှေ့မင်းသား ဝဇိရာလင်္ကရဏကို ဘုရင်အဖြစ် ဆက်ခံနိုင်ရန် တင်ပြခြင်းအတွက် လွှတ်​တော်ဥက္ကဋ္ဌကို ထိုင်းအစိုးရမှ ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ ပြဇာဓိပက​နောက်ပိုင်း ထိုင်းနိုင်ငံတွင်​မွေးဖွား​သော ပထမဆုံးဘုရင်ဖြစ်သည်။ ဘူမိ​ဘောဘုရင် နတ်ရွာစံပြီး​နောက် ဘုရင်ဖြစ်လာ​သော်လည်း သူက နန်းတက်ရန် အချိန်တစ်ခုကို ​စောင့်ရန်​ပြောကြားခဲ့သည်။ ဘူမိ​ဘောဘုရင် နတ်ရွာစံအပြီး ရက်၅၀ အကြာ ဒီဇင်ဘာ၁ရက်​နေ့တွင် ဘုရင်ခံ ပရမ် မှ ဦး​ဆောင်ကာ ဝဇိရာလင်္ကရဏကို ချက္ကရီမင်းဆက်၏ ၁၀ဆက်​မြောက်ဘုရင်အဖြစ် နန်းတက်ရန် တင်ပြခဲ့သည်။ ဝဇိရာလင်္ကရဏက လက်ခံခဲ့ပြီး ရုပ်မြင်သံကြား ထုတ်ပြန်ချက်အရ "ဘုရင်ကြီး၏ဆန္ဒနှင့် ထိုင်းပြည်သူများ၏ အကျိုးအတွက် နန်းတက်မည်ဖြစ်​ကြောင်း" ​ကြေညာခဲ့သည်။ သို့​သော် ခမည်း​တော်၏ ​တော်ဝင်မီးသင်္ဂြိုဟ်ခြင်း အခမ်းအနား မပြီးဆုံးမီအထိ ​နေဦးမည်ဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင် သူ၏ အဓိကစံအိမ်​တော်မှာ ဒူဆစ်နန်းတော်အတွင်းမှ အမ်ပွန်း စသမ် အိမ်တော်ဖြစ်ကာ ၂၀၁၁ခုနှစ် ​နော့သဘူရီနန်း​တော်မှ ​ပြောင်းလာခဲ့ချိန်ကပင် စံမြန်းခဲ့သည်။
ပရီဗီ​ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်များ ခန့်အပ်ခြင်း
ဘုရင်ဘူမိ​ဘော၏ ပရီဗီ​ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်များ အနားယူပြီး​နောက် ဘုရင်သစ် ဝဇိရာလင်္ကရဏက သူ၏​ကောင်စီအသစ်ကို အဖွဲ့ဝင်၁၀ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
နိုင်ငံ​ရေးတွင် ပါဝင်ခြင်း
ထိုင်းအာဏာသိမ်းစစ်အစိုးရ၏ လွှတ်​တော်သည် ၂၀၁၄ကြားဖြတ်အ​ခြေခံဥပ​ဒေကို ပြင်ဆင်ရန် တညီတညွတ်တည်း မဲ​ပေးခဲ့ကြသည်။​လူတချို့က ဖွဲ့စည်းပုံအ​ခြေခံဥပ​ဒေအသစ်သည် စစ်တပ်ကို အာဏာပိုရ​စေ​ကြောင်း ​ဝေဖန်ကြသည်။ ၂၀၁၇ ​အ​ခြေခံဥပ​ဒေကို ၂၀၁၆ဆန္ဒခံယူပွဲတွင် အတည်ပြုခဲ့ကြသည်။၂၀၁၇ ဧပြီ၆ရက်​နေ့တွင် ဘုရင် ဝဇိရာလင်္ကရဏက လက်မှတ်​ရေးထိုးခဲ့သည်။ ဘုရင်ဝဇိရာလင်္ကရဏတွင် ​တော်ဝင်အိမ်​တော်များနှင့် ​တော်ဝင်အ​စောင့်အ​ရှောက်များ အတွက် အာဏာအပြည့်အဝရှိသည်။
မိသားစု
၁၉၇၇ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ၃ရက်​နေ့တွင် မိခင်ဘက်မှ ဝမ်းကွဲ​တော်စပ်သူ စုံသဝလီနှင့် ထိမ်းမြားခဲ့သည်။ သူတို့တွင် ၁၉၇၈ခုနှစ်၌ ဝဇိရကိတိယာဘာဟူ​သော သမီးတစ်​ယောက်ထွန်းကားသည်။ ၁၉၇၀​နှောင်းပိုင်းနှစ်ကာလများမှစ၍ သရုပ်​ဆောင် ယုဝဓီတာနှင့်အတူ ​နေထိုင်ကာ က​လေး၅​ယောက်ထွန်းကားခဲ့သည်။ သို့​သော် စုံသဝလီက နှစ်​အ​​တော်ကြာ​အောင် ကွာရှင်း​ပေးခြင်းမရှိခဲ့​​ပေ။ ၁၉၉၃ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလမှသာ တရားရုံးတွင် ကွာရှင်းခဲ့ကြသည် ။ ဇူလိုင်လတွင်မှသာ အပြီးသတ်ကွာရှင်းနိုင်ခဲ့သည်။ စုံသဝလီနှင့် သမီးဖြစ်သူမှာ ​တော်ဝင်အခမ်းအနားများတွင် အ​ရေးပါ​သော​နေရာမှ ပါဝင်​နေဆဲဖြစ်သည်။
ဝဇိရာလင်္ကရဏသည် ယုဝဓီတာနှင့် မင်းသား စုဍာဝဇရ မဟီတလကို ၁၉၇၉ခုနှစ် ဩဂုတ်လ၂၉ရက်​နေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။ ထို့​နောက် သား၃​ယောက် သမီး၁​ယောက်ဖွားမြင်ပြန်သည်။ ၁၉၉၄ခုနှစ်တွင် နန်း​တော်၌တရားဝင် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ သူတို့ကို ဘုရင်ဘူမိ​ဘောနှင့် မယ်​တော်ကြီး သီရိနဂရိန္ဒြာတို့က ​ကောင်းချီး​ပေးခဲ့​သော်လည်း မိဖုရား သီရိ​ခေတ်မပါဝင်ခဲ့​​ပေ။ လက်ထပ်ပြီး​နောက် ဝဇိရာလင်္ကရဏနှင့်အတူ အခမ်းအနားများ တက်​ရောက်ခဲ့သည်။ လက်ထပ်ပြီး ၂နှစ်အကြာတွင် မင်းသားက ယုဝဓီတာကို ​အသက်၆၀အရွယ် ​လေတပ်မှဗိုလ်နှင့် ​ဖောက်ပြန်​သည့် စွပ်စွဲသည့် ကိစ္စနှင့် ယုဝဓီတာသည် ဗြိတိန်နိုင်ငံသို့ ရုတ်တရက်ထွက်ခွာသွားသည်။ ​နောက်ပိုင်းတွင် မင်းသားသည် သမီး​တော်ကို အဓမ္မပြန်​ခေါ်ခဲ့ပြီး ယုဝဓီတာနှင့် သား​​လေး​ယောက်၏ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်များနှင့် ​တော်ဝင်အ​ဆောင်အ​ယောင်များကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။ ထို့​နောက် ယုဝဓီတာနှင့်သားများသည် အ​​မေရိကန်သို့ ​ပြောင်းခဲ့ကြသည်။
၂၀၀၁ခုနှစ် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီလ၁၀ရက်​နေ့တွင် တတိယအကြိမ် လက်ထပ်ခဲ့သည်။သီရိရံသိ သုဝတီနှင့် လက်ထပ်ခြင်းကို ၂၀၀၅အ​စောပိုင်းမှသာ လူသိရှင်ကြား ထုတ်ပြခဲ့သည်။ သား​တော် ဒီပင်္ကရ ရံသိဇောတိကို ၂၀၀၅ခုနှစ် ဧပြီ၂၉ရက်​နေ့တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ သား​တော်မှာ ချက်ချင်းပင် မင်းသားအဖြစ် သတ်မှတ်ခံခဲ့ရသည်။
သို့​သော် ၂၀၁၄ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် သီရိရံသိ သုဝတီ၏မိသားစုကို ​တော်ဝင်အမည်များရုပ်သိမ်း​ပေးရန် မင်းသား​လောင်ကွန်းက ပြည်ထဲ​ရေးဝန်ကြီးဌာနသို့ စာ​ရေး အ​ကြောင်းကြားခဲ့သည်။ အ​ကြောင်းမှာ မိသားစုဝင်၇​ယောက်မှာ အကျင့်ပျက်ခြစားမှုနှင့် စွပ်စွဲခံရခြင်း​ကြောင့်ဖြစ်သည်။ ​နောက်လတွင် သီရိရံသိ သုဝတီသည် ​တော်ဝင်ဂုဏ်ပုဒ်များကို စွန့်လွှတ်ကာ တရားဝင်ကွာရှင်းခဲ့ကြသည်။ သီရိရံသိ သုဝတီသည် ​လျော်​ကြေးအဖြစ် ဘတ်သန်း၂၀၀ရရှိခဲ့သည်။
ကော့ဖန်ရရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
ကော့ဖန်ရရွာ(Kawthpanya)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ မင်းဇီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၂၁၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မင်းဇီကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၀၄၃ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၀၆၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိုင်ဒါဟိုပြည်နယ်
အိုင်ဒါဟိုပြည်နယ်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အနောက်မြောက်ဘက်အစွန်းကျသော ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အိုင်ဒါဟိုဟူသော အမည်သည် ရှိုရှိုးနီး အင်ဒီးယန်းစကားမှ ဆင်းသက်လာ၍ နေထွက်ချိန် ဟူ၍လည်းကောင်း၊ နံနက်ခင်း ဟူ၍လည်းကောင်းအဓိပ္ပာယ် ရသည်။ အမည်နှင့် လိုက်လျောစွာပင် ထိုပြည်နယ်၏ တောတောင်ရေမြေ အနေအထားတို့သည် ရင်သပ်အံ့ဩဖွယ်ရာပင် သာယာလှပသည်ဟုဆိုကြသည်။ နှင်းခဲများဖြူဖွေးအုပ်ဆိုင်းနေသည့် မြင့်မားသောတောင်စဉ်တောင်တန်းများ၊ အသည်းထိတ်ဖွယ်ရာ နက်ရှိုင်းကျဉ်းမြောင်းသော လျှိုမြောင်ချောက်ကမ်းပါးများ၊ ရှုမငြီးစရာရေတံခွန်စိမ့်စမ်းများ၊ ထူထပ်စိမ်းစိုသော သစ်တောကြီးငယ်တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်သော သဘာဝအလှရှုခင်းသာများဖြင့် ကြွယ်ဝသည့် အိုင်ဒါဟိုပြည်နယ်အား တောင်များ၏ရတနာဟုလည်း တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြလေသည်။ ဗြိတိသျှကိုလံဘီယာပြည်နယ်သည် မြောက်ဘက်မှလည်းကောင်း၊ မွန်တားနားပြည်နယ်၊ ယဲလိုးစတုန်း သဘာဝဥယျာဉ်ကြီး၊ ဝိုင်အိုးမင်းပြည်နယ်တို့သည် အရှေ့ဘက်မှလည်းကောင်း၊ ယူးတားပြည်နယ်နှင့် နီဗားဒါးပြည်နယ်တို့သည် တောင်ဘက်မှလည်းကောင်း၊ အိုရီဂွန်ပြည်နယ်နှင့် ဝါရှင်တန်ပြည်နယ်တို့သည် အနောက်ဘက်မှ လည်းကောင်း အိုင်ဒါဟိုပြည်နယ်ကို ဝန်းရံလျက်ရှိသည်။ ပြည်နယ်တစ်ခုလုံး၏ အကျယ်အဝန်းသည် ၈၃,၅၇၀ စတုရန်းမိုင်ရှိ၍ မြို့တော်မှာ ဗွိုက်စီဖြစ်လေသည်။
အိုင်ဒါဟိုပြည်နယ်၏ မြေမျက်နှာသွင်ပြင်သည် တောင်ထူထပ်၍ အနိမ့်အမြင့်များပြားလှသည်။ အလွန်မြင့်မားသော တောင်ကြီးများရှိသည့်နည်းတူ အလွန်နက်ရှိုင်းသော ချောက်ကမ်းပါးကြီးများလည်း ရှိသည်။ အိုင်ဒါဟိုပြည်နယ်၌ တောင်တန်းပေါင်း ၂၂ ခုရှိသည့်အနက် ဗစ်တားရွတ်၊ လော့စရစ်ဗား၊ အိုဝိုင်ဟီး၊ ဗီးဗားဟက်၊ လင်မဟိုင်း စသည်တို့သည် အရေးပါသော တောင်တန်းများဖြစ်ကြသည်။ အရေးအပါဆုံးသောမြစ်သည် ယဲလိုးစတုန်း သဘာဝ ဥယျာဉ်ကြီးအနီး၌ မြစ်ဖျားခံသော စနိတ်မြစ်ဖြစ်၍ ပြည်နယ်၏ တောင်ပိုင်းကိုဖြတ်လျက် ဂငယ် ပုံသဏ္ဌာန်ဖြင့် မိုင်ပေါင်း ၁,ဝ၅ဝ ခန့်စီးဆင်းသည်။ အိုင်ဒါဟိုပြည်နယ်နှင့် အိုရီဂွန်ပြည်နယ်တို့အကြား ဆဲဗင်းဒဲဗီးတောင်တန်းကြားကို ဖြတ်သန်းရာ၌ ပေ ၈,ဝဝဝ ခန့်အစောက်ရှိသော ကျဉ်းမြောင်းနက်ရှိုင်းသည့် ချောက်ကမ်းပါးကိုဖြစ်ပေါ်စေရာ၊ ယင်းချောက်သည် မြောက်အမေရိကတိုက်၌ အနက်ရှိုင်းဆုံးဖြစ်သည်။
အင်းအိုင်များလည်း ပေါများလှပေရာ ပန်းအိုရီး၊ ကိုးဒလင်း၊ ပရိ၊ ဂရေး၊ ဟင်နရီအိုင်တို့သည် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ အိုင်ဒါဟိုပြည်နယ်သည် သမပိုင်းဒေသတွင် တည်ရှိသော်လည်း ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် နီး၍လည်းကောင်း၊ ကိုလံဘီယာတောင်ကြားမှ ပူနွေးသော ချိနွတ်လေကို ရရှိသဖြင့်လည်းကောင်း၊ ရော့ကီးတောင်တန်းကြီးက အေးမြသော အရှေ့မြောက်လေကို ကာဆီးထားသဖြင့်လည်းကောင်း ပျမ်းမျှအမြင့်ဆုံး အပူချိန်သည် ဖာရင်ဟိုက် ၄၅ မှ ၅ဝ ဒီဂရီဖြစ်သည်။ ပျမ်းမျှမိုးရေချိန် (နှင်းစိုမိုး) ၁၇.၉ လက်မရှိ၍ ကျဆင်းသော ပျမ်းမျှနှင်းခဲ ထုမှာ ၅၉ လက်မဖြစ်လေသည်။
အိုင်ဒါဟိုပြည်နယ်သည် မြေထွက် သယံဇာတပစ္စည်းများဖြင့် ကြွယ်ဝသည်။ ရေတံခွန်များစွာတို့မှ ရေအားလျှပ်စစ်ကို ဖောဖောသီသီရရှိနိုင်သည်။ သစ်တောများသည်လည်း မြေဧရိယာ၏ ၃၅.၅ ရာခိုင်နှုန်းကို ဖုံးလွှမ်းလျက်ရှိသည်။ ကမ္ဘာ၌အကြီးဆုံးသော ပိုင်းထင်းရှူးဖြူသစ်တောများကို အိုင်ဒါဟိုပြည်နယ်၌တွေ့ရှိရ၍ ဒေါက်ဂလတ် ထင်းရှူးနီ၊ ထင်းရှူးဝါ၊ စပရုထင်းရှူး၊ မိုးမခစသော သစ်ပင်တောအုပ်များလည်း အများအပြားရှိသည်။ သို့သော် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး မလွယ်ကူသောကြောင့် သစ်ထုတ်လုပ်ရေးကို မဆောင်ရွက်နိုင်ပေ။ အိုင်ဒါဟိုပြည်နယ်မှ အဖိုးတန်သတ္တုများဖြစ်ကြသော ဖော့စဖိတ်၊ ခဲ၊ ငွေ၊ သံတို့အများအပြားထွက်သည့်အပြင် ကျောက်မီးသွေး၊ ထုံးကျောက်၊ သဲကျောက်၊ ကျောက်ဂွမ်း စသည်တို့လည်းထွက်သည်။ အခြားအသင့်အတင့်ထွက်ရှိသော သတ္တုများမှာ အန်တီမိုနီ၊ သံဖြူ၊ ကြေးနီ နှင့် ရွှေတို့ဖြစ်ကြလေသည်။
သို့သော် ဆည်မြောင်းများဖြင့် ရေသွင်းစိုက်ပျိုးရေး အထူးအောင်မြင်သောကြောင့် အိုင်ဒါဟိုပြည်နယ် တစ်ခုလုံး၏ အဓိကလုပ်ငန်းသည် စိုက်ပျိုးရေးဖြစ်သည်။ ပြည်နယ်၏တောင်ပိုင်းနှင့် အလယ်ပိုင်း၊ စနိတ်မြစ်နှင့် မြစ်လက်တက်များစီးဆင်းရာ မြေညီမြစ်ဝှမ်းဒေသများတွင် မြေဩဇာထက်သန်သဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးဖြစ်ထွန်းသည်။ ဆည်မြောင်းများဖြင့် ရေသွယ်စိုက်ပျိုးရေး ကောင်းစွာဆောင်ရွက်နိုင်သဖြင့် သဲကန္တာရများသည် ဖွံ့ဖြိုးသော လယ်ခင်းယာခင်းများ၊ စိမ်းလန်းစိုပြည်သော ခြံဥယျာဉ်များအဖြစ် ရောက်ရှိခဲ့သည်။ အိုက်ဒဟိုးပြည်နယ်၏ တောင်ပိုင်းအချို့ အရပ်များတွင် ရေများစွာမလိုသောကောက်မျိုးတို့ကို စိုက်ပျိုးကြလေသည်။
အိုင်ဒါဟိုပြည်နယ်ထွက် အာလူးများသည် အမျိုးအစားကောင်း၍ ကျော်ကြားသည်။ အိုင်ဒါဟိုပြည်နယ်တွင် အာလူးကို အများအပြား စိုက်ပျိုးကြသည်။ မြင်းစာနွားစာအတွက် လူဆန်းပဲပင် (အယ်လဖား ဖား)၊ ဂျုံစပါး၊ မုယောစပါးနှင့် သကြားမုန်လာတို့ကိုလည်း ပြည်နယ်တစ်ခုလုံး၌ အကြီးအကျယ် စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြသည်။ ကျယ်ပြန့်သောတောင်ကြားများ၌ ပန်းသီး၊ ဆီးသီး၊ သင်္ဘောဆီးသီး၊ မက်မုံသီး၊ ချယ်ရီသီးတို့ကို စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်၍ အိုင်ဒါဟိုပြည်နယ်သည် ပန်းသီးအထွက်ကောင်းသော ပြည်နယ်တစ်ခုဖြစ်လေသည်။ နွား၊ ဆိတ်၊ ဝက် မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းကိုလည်း အများအပြားလုပ်ကိုင်ကြရာ နွားမွေးမြူရေးလုပ်ငန်းသည် အရေးပါသော လုပ်ငန်းတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။
မြို့ကြီးများသည် တစ်မြို့နှင့်တစ်မြို့ အလှမ်းကွာဝေး၍ ပြည်နယ်၏ မြေမျက်မျက်နှာသွင်ပြင်သည် တောင်ထူထပ်သဖြင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးကို ခဲခဲယဉ်းယဉ်း ဆောင်ရွက်ကြရသည်။ ပြည်နယ်တည်ထောင်စအခါက ရှေးယခင် တိုင်းရင်းသားအင်းဒီးယန်းလူမျိုးများ ထွင်ခဲ့သောလမ်းကြောင်းများကို ပြုပြင်အသုံးချခဲ့ရသည်။ ထိုလမ်းဟောင်းများကိုလိုက်၍ မီးရထားလမ်း၊ မော်တော်ကားလမ်းများကို ဖောက်လုပ်ခဲ့ကြရာ၊ ဂရိတ်နော့သင်း မီးရထားလမ်းကြီးနှင့် ယူနီယံပစိဖိတ် မီးရထားလမ်းကြီးအပါအဝင် ပြည်နယ်တစ်ခုလုံး၏ မီးရထားလမ်း စုစုပေါင်း အလျားသည် မိုင် ၂၈၇ဝ ဖြစ်လေသည်။ မော်တော်ကားလမ်းရှည်ကြီး ငါးခုရှိသည်။ ပြည်နယ်တွင်း၌ လေကြောင်းကုမ္ပဏီနှစ်ခုရှိ၍ လေဆိပ်ပေါင်း ၆ဝ ကျော်ရှိလေသည်။
ပြည်နယ်၏လူဦးရေသည် ၂၀၁၂ ခန့်မှန်း သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၁,၅၉၅,၇၂၈ ယောက်ဖြစ်သည်။ ပြည်နယ်တွင်း၌ တိုင်းရင်းသားအင်ဒီးယန်း ၄ဝဝဝ ခန့်သည် လူဖြူများနှင့် မရောယှက်ပဲ သီးသန့်နေထိုင်ကြ၏။
၁၈၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ထိုဒေသ၏ အချို့အရပ်များ၌ ရွှေတွေ့သည်မှစ၍ အခြားပြည်နယ်မှ ရွှေသိုက်တူးလိုသူများ အများအပြား ပြောင်းလာကြသည်။ ရွှေရူးထသည့်ခေတ်ကုန်ဆုံး သွားပြီးနောက်တွင် ယူးတားနှင့် ဝိုင်အိုးမင်းပြည်နယ်တို့မှ လယ်သမားများ၊ မွေးမြူရေးသမားများရောက်လာကြသည်။ ဆည်မြောင်းများဖြင့် ရေသွင်းစိုက်ပျိုးရေး ကောင်းစွာဖြစ်ထွန်းသဖြင့် သဲကန္တာရများသည် သီးနှံထွက်ကောင်းသော လယ်ခင်းယာခင်းများဖြစ်လာသောအခါ အခြားပြည်နယ်များမှ တောင်သူလယ်သမားများ ပို၍ပြောင်းလာကြသည်။ ထို့နောက်တွင် ငွေနှင့် ခဲသတ္တုတို့ အမြောက်အမြား တွေ့ရှိပြန်သဖြင့် လူအမြောက်အမြား ရောက်လာကြပြန်လေသည်။
၁၈၄၈ ခုနှစ်မှစ၍ အိုရီဂွန်ပြည်နယ်၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသဖြစ်လာခဲ့သော အိုင်ဒါဟိုဒေသကို ၁၈၆၃ ခုနှစ်တွင် သီးခြားနယ်ပယ်ဒေသအဖြစ် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့၏။ ဤသို့ဖြင့် တဖြည်းဖြည်းတိုးတက် ဖွံ့ဖြိုးလာသော အိုင်ဒါဟိုနယ်သည် ၁၈၉ဝ ပြည့်နှစ်ဇူလိုင်လ ၃ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအတွင်း ၄၃ ခုမြောက် ပြည်နယ်အဖြစ် ပါဝင်ခွင့် ရခဲ့လေသည်။
ပန်းလားရွာ၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်
ပန်းလားရွာ(Panglar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်၊ ပန်းလားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၆၂၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်းလားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၀၃ ဦး၊ မ ၁၈၇၉ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၆၈၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးညှင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထန်လွန်းရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
ထန်လွန်းရွာ(Thanghluang(Htanghluang))သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ ခုမ်းဇိန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၃၉၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခုမ်းဇိန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၈ ဦး၊ မ ၁၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိုးပုံတောင်ရွာ၊ ငန်းတက်
အိုးပုံတောင်ရွာ၊ ငန်းတက်
​လေးအိမ်တန်းရွာ၊ ပရိုက်ကြံခင်း
လေးအိမ်တန်းရွာ၊ ပရိုက်ကြံခင်း
အခွန်ဝန်
အခွန်ဝန်သည် နယ်မြေဒေသအလိုက် အခွန်တော်ကောက်ခံရေး ကိစ္စရပ်များကို ကြီးကြပ်ရသူ ဖြစ်သည်။ အခွန်ဝန်၏ လက်အောက်တွင် အခွန်စာရေးများကိုလည်း ထားရှိသည်။
အခွန်တော်ကွဲပြားခြားနားမှု
မြန်မာမင်းများလက်ထက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံမှာ အဓိကစိုက်ပျိုးရေးနိုင်ငံ ဖြစ်သဖြင့် လက်ယာထွက်ကုန်များကို အများအားဖြင့် ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားမှု ပြုကြ၏။ လယ်ယာထွက်ကုန်ပစ္စည်းများကို အခွန်တော်အဖြစ် ပေးဆာင်ရာ၌လည်း နယ်မြေဒေသအလိုက် အမျိုးအစား ကွဲပြားခြားနားမှု ရှိသည်။ သို့သော် ယေဘုယျအားဖြင့် ထွက်ရှိပစ္စည်း၏ ဆယ်ပုံတစ်ပုံကို အခွန်တော်အဖြစ် သတ်မှတ်ပါသည်။ စိုက်ပျိုးသီးနှံများမှာ ဆန်စပါး၊ ပဲ၊ ပြောင်း၊ နှမ်း၊ ဝါ မှာ အဓိကဖြစ်ပြီး ဥယျာဉ်ခြံအဖြစ် ကွမ်း၊ ကွမ်းသီး ၊ ငှက်ပျော၊ ထန်း၊ ဒူးရင်း၊ ပိန္နဲ၊ သရက်နှင့် အုန်း စသည့်တို့ ပါဝင်သည်။
ကုန်သည်ကြီးများ
အမရပူရခေတ်တွင် အခွန်တော် အများဆုံးပေးဆောင်ကြသူ ကုန်သည်ကြီးအချို့ ရှိသည်။ ကုန်သည် ဦးမြတ်စံနှင့် ဦးရာတို့သည် ကုန်တင်လှေအစင်း ၁၄၀ ဖြင့် ဆန်စပါး၊ ငါးပိ၊ ဆား တို့ကို ဧရာဝတီမြစ်ရိုးတစ်လျှောက် ရောင်းဝယ်ခွင့် ရရှိခဲ့ပြီး တစ်နှစ်လျှင် ရွှေတစ်ပိဿာနှင့် စပါးတင်း ၅၀⁠၀၀ အခွန်တော် ပေးဆောင်ကြရ၏။ ပခန်းကြီးမှ ဦးရွှေသာနှင့် ဦးထွန်းဝတို့က လှေကြီး ၃၀ ၊ လှေငယ် ၂၀ တို့ဖြင့် ထန်းလျက်ရောင်းဝယ်ရာ အခွန်တော်အဖြစ် ထန်းလျက် ၄၀⁠၀၀ ပေးဆောင်ကြ၏။ ကုန်သည်လောကတွင် အကြီးဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်မှာ သူဌေးစန္ဒေဇယ ဖြစ်ပြီး ကုန်တင်လှေ ၁၉၆ စင်းဖြင့် ကုန်စည် ကူးသန်း ရောင်းဝယ်နေသူ ဖြစ်သည်။
ဗဒုံမင်းလက်ထက်
ဗဒုံမင်း ( ဘိုးတော်ဘုရား) ( ၁၇၈၂ - ၁၈၁၉ ) လက်ထက်တွင် အခွန်ဝန်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသူမှာ သီရိဇေတရတ်ကျော်သည် ၁၇၉၉ ခုနှစ်ဝန်းကျင်တွင် အခွန်ဝန်အဖြစ် အမှုထမ်းဆဲဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည် ။ ခရစ်နှစ် ၁၈၀⁠၀ ပြည့်နှစ်စ ဝန်းကျင်တွင် စီးပွားပျက်ကပ်နှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရရာ အခွန်ငွေလည်း ကမောက်ကမဖြစ်ခဲ့ရ၏ ။ ယခင်တံဆိပ်ကင်းစာကိုင်ဆောင်၍ ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားကြသော ကုန်သည်ကြီးများအနက် ၄၄ ဦးက တံဆိပ်ကင်းစာ ပြန်လည်အပ်နှံကြသည် ။ ဗဒုံမင်းနန်းတက်စက စပါးတင်း ၁၀၀ လျှင် ၂၀ ကျပ်နှင့် ၃၀ ကျပ်အကြားသာရှိသော်လည်း ၁၈၀၈ ခုနှစ်တွင် ၂၅၀ ကျပ် ဈေးအထိဖြစ်ခဲ့သည်။ စပါးဈေး ကြောက်မက်ဖွယ်တက်လာသဖြင့် ၁၈၁၁ ခုနှစ်တွင် ဆန်စပါးရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်းအား အခွန်ငွေမကောက်ခံဘဲ လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြုခဲ့သည် ။
အခွန်ဝန် ဦးနိုင်
ကုန်းဘောင်ခေတ်အလယ်ပိုင်းတွင် အခွန်ဝင်အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သူမှာ ဦးနိုင်ဖြစ်သည်။ သူသည် ပုသိမ်မြို့ဝန် မင်းထင်ရာဇာဘွဲ့ခံ ဦးညွန့်နှင့် ဒေါ်အိမ်မွှေး တို့၏သားဖြစ်သည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ်အလယ်ပိုင်း၌ပင် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ပထမစစ်ပွဲ၏ ဂယက်ကြောင့် စီပွားရေး ကျဆင်းခဲ့ကြရပြန်သည် ။ အခွန်တော်ရရှိငွေ အများအပြားမှာလည်း စစ်ရှောင်ကြေး အရစ်ကျပေးနေရသဖြင့် ပြည်သူများ ဆင်းရဲ ကြပ်တည်းကြရ၏ ။
အခွန်ဝန် ဦးစစ်ခါး
မင်းတုန်မင်းလက်ထက် အစောပိုင်းကာလတွင် အမရပူရမြို့ တရုတ်တန်းဇာတိ ဦးစစ်ခါးအား မဟာမင်းကျော်သူရိန်ဘွဲ့ဖြင့် အခွန်ဝန်အရာခန့်အပ်ခဲ့သည် ။ ဦးစစ်ခါး၏ ဝန်တော်မှာ အေနာက်ြပင်ေတာ်မှူး သမီးခင်ေြကာ့ြဖစ်ပါသည် ။ အခွန်ဝန်ဦးစစ်ခါးသည် ၁၈၆၆ ခုနှစ် ပထိမ်းအရေးတော်အပြီးတွင် နေပြည်တော်မှထွက်ပြေးခဲ့ရ၏။ ထားဝယ်မြို့သို့ ရောက်ရှိနေထိုင်ခဲ့သည် ဆိုသည် ။
မူလာအီဗရာဟင်
မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်နှောင်းပိုင်းကာလတွင် အခွန်ဝန်အဖြစ်အမှုထမ်းရွက်ခဲ့သူမှာ မူလာအီဗရာဟင် ဖြစ်သည် ။ ၂⁠၂ ဖေဖဝါရီ ၁၈၇၄ ခုနှစ်တွင် အီရန်သံအဖွဲ့ မန္တလေးသို့ လာရောက်စဉ် အခွန်ဝန် မူလာအီဗရာဟင်က သံအဖွဲ့အား များစွာအကူအညီပေးခဲ့သည်။
သီပေါမင်းလက်ထက်
သီပေါမင်း (၁၈၇၈ - ၁၈⁠၈၅ ) လက်ထက်အေစာပိုင်းတွင် အခွန်ဝန်အဖြ အမှုထမ်းခဲ့သူမှာ ဦးမင်းမောင်နှင့် ဦးဘိုးစံတို့ဖြစ်ကြသည် ။ ဦးဘိုးစံမှာ မဟာမင်းကျော်မင်းထင်ဘွဲ့ ရရှိခဲ့သူဖြစ်၏ ။ နှောင်းပိုင်းကာလ၌ အခွန်ဝန်ရာထူးအပြောင်းအလဲရှိခဲ့သော်လည်း အမည်ကိုမူ မသိရပေ။ ဝက်မစွတ်ဝန်ထောက်ဦးလတ်၏ ဒိုင်ယာရီတွင် အခွန်ဝန် ဦးပု၊ ဦးစိုးသူ တို့၏ အမည်များကိုတွေ့ရှိရသော်လည်း မြန်မာမင်းများလက်ထက် သို့မဟုတ် ဗြိတိသျှအစိုးရလက်ထက်တွင် ခန့်အပ်ခဲ့သည်ကို တိကျေသချာစွာ မသိရေပ ။
အိဝမဆွတ်ဘူတာ
အိဝမဆွတ်ဘူတာ  (岩松駅 အိဝမဆွတ် - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နာကာဆာကီခရိုင်၊ အိုးမုရမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အဒ္ဓဘူတသုတ်
စက္ခုပသာဒအစရှိသော ပသာဒ (၆)ပါး, ရူပါရုံအစရှိသော အာရုံ (၆)ပါး, စက္ခုဝိညာဏ်အစရှိသော ဝိညာဏ် (၆)ပါး, စက္ခုသမ္ဖဿအစရှိသော ဖဿ (၆)ပါး, စက္ခုသမ္ဖဿ အစရှိသည်ကြောင့်ဖြစ်သော သုခ, ဒုက္ခ, ဥပေက္ခာ ဝေဒနာ (၃)ပါးဟူသော အသီးအသီး တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီသည် ပဋိသန္ဓေနေမှု, အိုမှု, သေမှု, စိုးရိမ်မှု, ငိုကြွေးမှု ကိုယ်ဆင်းရဲမှု၊ စိတ်ဆင်းရဲမှု ပြင်းစွာပင်ပန်းမှုတို့၏ နှိပ်စက်မှုကို ခံနေရသည်။ ဤသို့ ရှုမြင်သော အကြားအမြင်ရှိသော အရိယာသာဝကသည် အဆင့်ဆင့် ဉာဏ်အမြင် သန်ပြီး ရဟန္တာဖြစ်သည်အထိ ရှုမြင်ပုံကို ဘုရားရှင် ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၌ ရဟန်းတို့အား ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
၂ ဇန်နဝါရီ
ဇန်နဝါရီလ၊ (၂)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၂)ရက်မြောက် နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၃၆၃) ရက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၆၄) ရက်) ကျန်သေးသည်။
အိဝမဘူတာ
အိဝမဘူတာ  (岩間駅 အိဝမ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိဘရခိခရိုင်၊ ခဆမမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရွာသာယာရွာ၊ လွှဇာ
ရွာသာယာရွာ၊ လွှဇာ
ညောင်ပင်ခြံရွာ၊ ခင်ဦးမြို့နယ်
ညောင်ပင်ခြံရွာ (Nyaungpinchan)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ခင်ဦးမြို့နယ်၊ ဆည်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၅၀၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သဘော့ချောင်းရွာ၊ ဆီဆုံ
သဘော့ချောင်းရွာ၊ ဆီဆုံ
ကွင်းချောင်းကြီးရွာ၊ ကွင်းချောင်းကြီး
ကွင်းချောင်းကြီးရွာ၊ ကွင်းချောင်းကြီး
တွက်ချက်နိုင်စွမ်းသီအိုရီ
တွက်ချက်နိုင်စွမ်း သီအိုရီ (computability theory) (သို့မဟုတ်) ထပ်ပြန်ကျော့ သီအိုရီ (recursion theory) ဆိုသည်မှာ သင်္ချာ၊ သဘောတရားဆိုင်ရာ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ (theoretical computer science) စသည့် ဘာသာရပ်များ၏ ဘာသာခွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တွက်ချက်နိုင်သော (computable) ဖန်ရှင် (function) တစ်ခု၊ သို့မဟုတ် အစု (set) တစ်ခု ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း၊ ၎င်းတို့၏ တွက်ချက်နိုင်စွမ်းအပေါ်မူတည်၍ မည်သို့ အဆင့် ခွဲခြားနိုင်သနည်း ဆိုသည့် မေးခွန်းများကို လေ့လာသည့် ဘာသာရပ်ဖြစ်သည်။
ကြံခင်းရွာ၊ ပင်းတယမြို့နယ်
ကြံခင်းရွာ (Kyanhkin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်းတယမြို့နယ်၊ မိုင်းလီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၇၆၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းလီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၉၅ ဦး၊ မ ၃၁၈၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၃၇၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကုန်းဆိုင်းရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
ကုန်းဆိုင်းရွာ (Konehseng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ တန့်အယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၁၆၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တန့်အယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၂၃ ဦး၊ မ ၁၁၉၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၁၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သာကေတရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
သာကေတရွာ (Tharkayta)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ တုတ္တလုပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၈၃၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပဌမာဘိနန္ဒသုတ်
အဘိနန္ဒသုတ် ၌ ကြည့်ပါ။
ရဲဘောက်ကျာရွာ
ရဲဘောက်ကျာရွာသည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မောင်တောခရိုင်၊ မောင်တောမြို့နယ်၊ ခမောင်းဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စုရှိ ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၉၉/၂၀၁၆ ဖြင့် ခမောင်းဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင်းရှိ ရွာများစုပေါင်း၍ ခမောင်းဆိပ်မြို့အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
သီးကုန်းရွာ၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်
သီးကုန်းရွာ (Theekone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်၊ သီရိမင်္ဂလာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၄၇၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သီရိမင်္ဂလာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၇ ဦး၊ မ ၁၈၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပင်းဟဲရွာ၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်
ပင်းဟဲရွာ(Pinhe)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်၊ ပင်းဟဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၅၅၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပင်းဟဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၇၆ ဦး၊ မ ၂၁၇၁ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၂၄၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးညှင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရယ်ဖြူလေးရွာ၊ လွှဇာ
ရယ်ဖြူလေးရွာ၊ လွှဇာ
မင်းဇီဂါတ္တဲရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိဝခုရဂျိဘူတာ
အိဝခုရဂျိဘူတာ  (岩峅寺駅 အိဝခုရဂျိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုယာမခရိုင်၊ တတဲယာမမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဟိုင်သွေးရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
ဟိုင်သွေးရွာ(Haitui)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ ခုပ်လဲင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၄၁၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခုပ်လဲင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၇ ဦး၊ မ ၃၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အရွဲရွာ၊ ကွင်းချောင်းကြီး
အရွဲရွာ၊ ကွင်းချောင်းကြီး
သဘောတရားဆိုင်ရာ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ
သဘောတရားဆိုင်ရာ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ (theoretical computer science) ကို အထွေထွေ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ နှင့် သင်္ချာတို့၏ ဘာသာရပ်ခွဲတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်နိုင်ပြီး ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ၏ တွက်ချက်ခြင်း သီအိုရီ (theory of computation) ကဲ့သို့သော သဘောတရားဆန်သည့်၊ သင်္ချာဆန်သည့် အစိတ်အပိုင်း သဘာဝများကို လေ့လာသည့် ဘာသာရပ်ဖြစ်သည်။
အမဲခြောက် ပြုလုပ်နည်း
လိုအပ်သည့် ပစ္စည်းများ
အမဲပေါင်သား ၊ ဆား ၊ ဆီ ၊ နနွင်းမူန့် အနည်းငယ် ( မထည့်လည်း ရသည် ) ၊ တန်စို့ ( အရှည် ၂ ပေ ခန့် ) တန်စို့ဟူသည် ဝါး ကို အချောသက်ထားသော အချောင်းတစ်ချောင်းဖြစ်သည်။ ဝါးမှ မဟုတ် သံနှင့်လည်းကောင်း အဆင်ပြေရာ တခုခုနှင့်တန်စို့ လုပ်နိုင်သည်။
အမဲပေါင်သားကို အကြောအတိုင်း လက်နှစ်လုံးခန့် အထူ ဖြင့် အမြှောင်းလိုက် ဖြတ်ပါ။ ၁၂ လက်မ လောက်အရှည် ရနိုင်သည်။ ၂ဝ ချောင်းခန့်ရနိုင်သည်။ ရရှိလာသော အမဲသား မြှောင်းများကို ဆား ၊ နနွင်း ၊ ဆီသန့်သန့် များဖြင့်နယ်ပြီးလျှင် တန်စို့ တွင် ထိုး၍ နေပူလှန်းပါ။ တန်စို့တွင် အထိုးမတတ်လျှင် လက်ကို ခိုက်မိတတ်သည်။ အညာရွာများတွင် တန်စို့၏ အစွန်းနှစ်ဖက်တွင် ကြိုးတစ်ချောင်းချည်၍ ထိုကြိုး ဆွဲပြီး နေပူလှန်းကြလေ့ရှိသည်။ မြို့မှ ရောင်းသော အမဲခြောက်များက မူ နေပူလှန်းသည့်အထိ မစောင့်နိုင်သောကြောင့် မီးသွေးဖိုနှင့် အခြောက်ခံလေသည်။ အသားစိမ်းအတိုင်းတွင် လက် နှစ်လုံးခန့် ပက်လည် ထူသော်လည်း နေပူလှန်း၍ ခြောက်သွားသည့်အခါ လက်တစ်လုံး သာသာခန့်သာ ကျန်ပေလိမ့်မည်။ တိုလည်း တိုသွားပေမည်။ ၄ ၊ ၅ ရက်ခန့်ကြာနိုင်သည်။ အမဲသားမခြောက်လျှင် မှိုတတ်လွယ်သည်။ ခြောက်သွားသော အမဲခြောက်များကို မီးဖိုပေါ်တွင် ကင်၍ ၎င်း ၊ ပြာပူထဲတွင် ထည့်၍ ၎င်း ၊ မီးသွေးထဲတွင် ထည့်၍၎င်း ဖုတ်နိုင်သည်။ ထို့နောက် ရရှိလာသော အမဲသားခြောက်များကို ငရုတ်ကျည်ပွေ့ဖြင့်ထု၍ ဆီဆမ်း ပြီး စားနိုင်သည်။ ဟင်းအဖြစ်၎င်း ၊ ရေနွေးကြမ်းဖြင့်၎င်း သုံးဆောင်နိုင်သည်။ အမဲပေါင်သားသည် မည်သည့် အရွတ် မှ မပါသည့်အတွက် ကောင်းဆုံးအသား ဖြစ်သည်။ အညှိနံပျောက်လိုလျှင် အရက် အနည်းငယ်ထည့်ပြီး နယ်နိုင်သည်။
မင်းကူးလမ်းရွာ၊ မင်းကူးလမ်း
မင်းကူးလမ်းရွာ၊ မင်းကူးလမ်း
၃ ဇန်နဝါရီ
ဇန်နဝါရီလ၊ (၃)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၃)ရက်မြောက် နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၃၆၂) ရက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၆၃) ရက်) ကျန်သေးသည်။
အောက်နန်းချောင်းရွာ၊ နန်းချောင်း
အောက်နန်းချောင်းရွာ၊ နန်းချောင်း
နန်းချောင်းသည် ကျေးရွာအုပ်စုဖြစ်ပြီး ( အောက်နန်းချောင်း၊ ချောင်းတစ်ဖက်ကမ်း၊ အလယ်ပိုင်း၊ နန်းချောင်း (အထက်)၊ သုံးပင်ဆိုင်၊ ရွာမ၊ နန်းရာကုန်း ) အားလုံးပေါင်း၍ နန်းချောင်းကျေးရွာ ဟုခေါ်သည်။ ရှေးဘုရင် ယာယီနန်းစိုက်ခဲ့သော နန်းရာကုန်းနေရာမှ မြစ်ဖျားခံကာစီးဆင်းလာသည့်ချောင်း ဖြတ်သန်းသောရွာဖြစ်သဖြင့် နန်းချောင်းရွာဟုခေါ်တွင်သည်။ သံတွဲမြို့ နှင့်ငပလီကမ်းခြေကြား ကားလမ်းတစ်ဘက်တစ်ချက်တွင်တည်ရှိပြီး သံတွဲမှ ၂ မိုင်၊ ငပလီမှ ၂ မိုင်ဝေးသည်။ ရွာတန်းရှည်အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး စိုက်ပျိုးရေးဖြင့် အသက်မွေးကြသည်။ နန်းချောင်းရွာတွင် အခြေခံပညာ မူလတန်းကျောင်း (၃)ကျောင်းရှိပြီး၊ ဗုဒ္ဓဘာသာများသာနေထိုင်သဖြင့် ဘုန်းကြီးကျောင်း (၄) ကျောင်းအပြင်၊ သံတွဲခရိုင်ငါးဦးစီးရုံး၊ မေတ္တာဝတီဘိုးဘွားရိပ်သာ၊ သီတဂူ အခမဲ့မျက်စိဆေးရုံ၊ ကုန်းလမ်းပို့ဆောင်ရေး ( RTC ဂိတ်) နှင့် ဓာတ်အားခွဲရုံတို့တည်ရှိသည်။ သဘာဝရေတံခွန်ငယ် (၃) ခုရှိသည်။ အာဇာနည်နေ့ကဲ့သို့ မိုးကာလ အစိုးရရုံးပိတ်ရက်များတွင် ရေတံခွန်သို့လာသူများနှင့် ပိုမိုစည်ကားသည်။
ကုံးလုံးရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
ကုံးလုံးရွာ (Konelong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ တန့်အယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၁၇၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တန့်အယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၂၃ ဦး၊ မ ၁၁၉၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၁၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အဝေးကျီဝန်
အဝေးကျီဝန်သည် အဝေးမြို့ရွာများရှိ ဘုရင့်ဘဏ္ဏာတော်နှင့် လယ်တော်များမှ ထွက်ရှိသည့် သီးနှံများကို အဝေးမြို့ရွာအျားရှိ ကျီတော်ကြီးများသို့ ပို့ဆောင်သိုလှောင်ရာ၌ ကြီးကြပ်ရသူအရာရှိဖြစ်သည် ။ အဝေးကျီးဝန်၏ လက်အောက်တွင် ကျီစာရေး ၊ ကျီစိုး နှင့် ကျီအမှုထမ်း အများအပြားရှိကြ၏ ။ အဝေးကျီဝန်ရာထူးနှင့် သဘာဝအားဖြင့် ကွဲပြားခြားနားမှုရှိသည်။
ညောင်ရမ်းခေတ် အဝေးကျီဝန်
မြန်မာ့သမိုင်းတွင် အစောဆုံးတွေ့ရှိရသော အဝေးကျီဝန်မှာ မင်းရဲကျော်ထင် (၁၆၇၃ - ၁၆၉၈ )လက်ထက် ခန့်အပ်ခံရသူ စကျင်ရွာစား ဇေယျရန္တမိတ် ဖြစ်ဟန်ရှိသည် ။ သူသည် နောင်တွင် ဝန်ကြီးအရာတိုးမြှင့်ခန့်အပ်ခံခဲ့ရ၏ ။ စနေမင်း (၁၆၉၈ - ၁၇၁၄ ) လက်ထက် အဝေးကျီဝန်မှာမူ ပင်းတလဲမြို့စား သီရိဇေယျကျော်ထင်ဖြစ်၏ ။ သူသည်လည်း ၁၇၀၉ ခုနှစ်တွင် ဝန်ကြီးရာထူး ရရှိခဲ့သည်။
ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးကာလ
ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးကာလတွင် အဝေးကျီဝန်ရာထူး ခန့်အပ်ခဲ့သော်လည်း အမည်မသိရသူက များပါသည် ။ ဗဒုံမင်းလက်ထက် ၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈၀၇ ခုနှစ်တွင် ဆင်ဖြူတော်သိမ်း အခမ်းအနားကျင်းပစဉ် အဝေးကျီဝန်သား လက်ယာရွှေတောင်တက်ရောက်ခဲ့သော်လည်း ဖခင်အဝေးကျီဝန်၏ အမည်ကိုဖော်ပြမထားပါ။
စစ်ကိုင်းမင်းနန်းတက်စ
စစ်ကိုင်းမင်း ( ဘကြီးတော် ) နန်းတက်စ ၃ နိုဝင်ဘာ ၁၈၁၉ ခုနှစ်တွင် အဝေးကျီဝန် နေမျိုးဇေယသင်္ခရာဘွဲ့ ပေးအပ်ခဲ့ကြောင်းသိရှိရ၏ ။ သို့သော် အဝေးကျီဝန်နှင့်ပက်သက်၍ အထောက်အထားများ ဆက်လက်ရှာဖွေ မတွေ့ရသေးပါ ။
ရပ်ဝေးဒေသမှ ဘုရင့်ကျီတော်များ
ကုန်းဘောင်ခေတ်စစ်တမ်းများအရ နေပြည်တော်မှအပ အချို့မြို့ကြီးများ၌လည်း ဘုရင့်ကျီတော်များထားရှိကြောင်း သိရှိရ၏ ။ ထင်ရှားသော ကျီတော်တစ်ခုမှာ ရန်ကုန်မြို့တွင်တည်ရှိပြီး အနီးဝင်းကျင်ဒေသများဖြစ်သော ဟံသာဝတီ ၃၂ မြို့အဝင်မြို့ရွာများမှ အခွန်တော်ပစ္စည်းများကို လက်ခံသိုလှောင်ရာ ဌာနဖြစ်၏။ ကျွဲရှဉ်းခွန်ခေါ် လယ်ခွန်အဖြစ် တစ်ရှဉ်းလုပ်လျှင် စပါးတင်း ၅၀ ကျ ဟံသာဝတီကျီတော်သို့ သွင်းကြရသည် ။ သို့သော် နယ်မြေဒေသလိုက်ကွဲပြားမှုတော့ရှိသည် ။ အချို့ ဒေသများ၌ စပါး ၅၅ တင်း ၊ အချို့က ကျွဲရှိယုံမျှနှင့် ရွက်နီ ၁-ကျပ် ပေးကြရ၏ ။ တောင်ငူမြို့ နှင့် နီးသောဒေသများအတွက် တောင်ငူတွင်လည်း ဘုရင့်ကျီတော်တစ်ခုထားရှိသည် ။
အဝေးကျီဝန် ဦးဘေ
မဟာနန္ဒသင်္ကြန်၏ ရာထူးကို သံတော်ဆင့်ဦးဘီက ဆက်ခံခဲ့ဟန်ရှိသည် ။ ဦးဘီသည် သံတော်ဆင့် အဝေးကျီဝန်အဖြစ် နှစ်အနည်းငယ်မျှ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ရ၏ ။ နောင်သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် မြို့သစ်မြို့စား အတွင်းဝန်အဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သူ ဖြစ်သည် ။
အဝေးကျီဝန် ဦးလတ်
၁၈၆၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဦးလတ်အား အဝေးကျီဝန်အဖြစ်ခန့်အပ်လိုက်ပါသည် ။ ဦးလတ်သည် ၁၈၇၈ ခုနှစ် မင်းတုန်းမင်းနတ်ရွာစံချိန်အထိ အဝေးကျီဝန်အရာဖြင့် အမှုထမ်းရွက်ခဲ့ရာ ၁၈ နှစ်မျှပင် ကြာသွားသည် ။ ဦးလတ်မှာ နောင် ဝက်မစွတ်ဝန်ထောက် ဦးလတ်အဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သော စာရေးဆရာမကြီး ဒဂုန်ခင်⁠ခင်လေး၏ အဘိုးပင်ဖြစ်သည် ။
သီပေါမင်းလက်ထက်
သီပေါမင်းနန်းတက်စတွင် သံတော်ဆင့် ဦးဘိုးအိုအား မဟာမင်းခေါင်ရာဇာဘွဲ့ဖြင့် အဝေးကျီဝန် အရာခန့်အပ်ခဲ့သည် ။ အဝေးကျီဝန်မဟာမင်းခေါင်ရာဇာသည် ၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈⁠၈၃ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပသော သီပေါမင်း၏သမီးတော် ဒေါဠကရဏမင်္ဂလာပွဲတွင် နန်ဒီပူဇော်ဆုတောင်းစာကို ဖတ်ကြားခဲ့ရ၏။ အဝေးကျီဝန် ဦးဘိုအိုး၏ ရာထူးကိုဆက်ခံခဲ့သူမှာ တောင်ကိုးခရိုင်အုပ် မင်းကျော်သီရိမင်းထင်စည်သူ ဖြစ်ဟန်ရှိသည် ။ အဝေးကျီဝန်မင်းကျော်သီရိမင်းထင်စည်သူသည် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း၌ ကျမ်းစာပေထုပ်များ လှူဒါန်းခဲ့ကြောင်း ပေစာထုပ်ကြိုးစာအရ သိရှိရသည် ။ သူ၏သားဖြစ်သူ မှာလည်း တောင်ဘက် ကိုးသင်းမြင်းစာရေးကြီးတစ်ဦး ဖြစ်သည် ။
ထုံးဘိုရွာ၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်
ထုံးဘိုရွာ (Htonebo)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်၊ မြေစိုပါယ်လေးဆယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၅၃၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြေစိုပါယ်လေးဆယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၀၆ ဦး၊ မ ၁၁၃၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ ထုံးဘို့ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အလယ်ရွာ၊ ဆိပ်သာ (ချင်ဘို့)
အလယ်ရွာ၊ ဆိပ်သာ (ချင်ဘို့)
ပင့်သာရွာ၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်
ပင့်သာရွာ(Pintthar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်၊ ပင်းဟဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၅၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပင်းဟဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၇၆ ဦး၊ မ ၂၁၇၁ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၂၄၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးညှင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒေါင့်ကြီးကုန်းရွာ၊ လွှဇာ
ဒေါင့်ကြီးကုန်းရွာ၊ လွှဇာ
ဆည်ကြီးရွာ၊ ခင်ဦးမြို့နယ်
ဆည်ကြီးရွာ (Segyi)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ခင်ဦးမြို့နယ်၊ ဆည်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၅၀၃ ဖြစ်သည်။
အဂ္ဂါ ဝေါလေ့
အဂ္ဂါဝေါလေ့ (Edgar Wallace) သည် သာမည သတင်းစာရောင်းသူဘဝမှ စိတ်လှုပ်ရှားမှုပါဝင်သော ဝတ္ထုရေးဆရာ အဖြစ်သို့ရောက်ရှိခဲ့သူဖြစ်သည်။ သူရေးခဲ့သောဝတ္ထုများမှာ များသောအားဖြင့် စုံထောက်ဝတ္ထုများဖြစ်သည်။ အာဖရိကတိုက် စွန့်စားခန်းများ ပါဝင်သော ဝတ္ထုများကိုလည်းရေးခဲ့သည်။ ပြဇာတ်၊ ရုပ်ရှင်၊ ဇာတ်ညွှန်း သတင်းစာဆောင်းပါးများကိုလည်း ရေးသားခဲ့သည်။ အဂ္ဂါဝေါလေ့သည် ဝတ္ထု ပေါင်း ၁၅ဝ ကျော်နှင့် ပြဇာတ်ပေါင်း ၁၄ ခုကို ရေးခဲ့ရာ၌ ဇာတ်အိမ်ဖွဲ့ပုံ၊ ဇာတ်ကွက်ဆင်ပုံတို့တွင် ကျွမ်းကျင်နိုင်နင်းလှသဖြင့် ဝတ္ထုဖတ်ပရိသတ်တို့ ကြိုက်နှစ်သက်သော စာရေးဆရာဖြစ်ပေသည်။ အဂ္ဂါဝေါလေ့သည် ၁၈၇၅ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လန်ဒန်မြို့၌ ဖွားမြင်သည်။ ခုနစ်ရက်သားအရွယ်တွင် မိဘနှစ်ပါးတို့က စွန့်ပစ်ထားခဲ့ရာ ငါးအလုပ်သမားတစ်ဦးက ကောက်ယူမွေးစားခဲ့လေသည်။ ထိုကဲ့သို့ ဆင်းရဲသားတစ်ယောက်၏လက်တွင် ကြီးလာခဲ့ရသူ ဖြစ်ခြင်း ကြောင့် လူမွဲဘဝကို ကောင်းစွာနားလည်ခဲ့သည်။ ငယ်စဉ်က သတင်းစာ ရောင်းခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ အခြားရရာ အလုပ်ကို ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင် ခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းခဲ့ရသည်။ အသက် ၂၁ နှစ်အရွယ်တွင် စစ်တပ်သို့ဝင်ပြီးလျှင် အာဖရိကတိုက်တောင်ပိုင်းသို့ သွား ရောက်စစ်မှုထမ်းရသည်။ စစ်သားဘဝတွင် ဝတ္ထု၊ ဆောင်းပါးများကို စတင် ရေးသားခဲ့သည်။ ၁၈၉၉ ခုနှစ်တွင် အာဖရိကတိုက်၌ ဗိုးဝါးစစ်ပွဲ ဖြစ်ပွား လာသောအခါ ဝေါလေ့သည် စစ်တပ်မှထွက်၍ ရိုက်တားအတွက် စစ် သတင်းထောက်အဖြစ် လုပ်ကိုင်သည်။ လန်ဒန်မြို့ရှိ 'ဒေးလီးနယူး' သတင်း စာ၊ 'ဒေးလီးမေး' သတင်းစာတို့အတွက် အာဖရိကတိုက် သတင်းကိုယ်စား လှယ်ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် လန်ဒန်မြို့သို့ ပြန်လာ၍ သတင်းထောက် အလုပ်ကိုလုပ်လေသည်။ ၁၉ဝ၆ ခုနှစ်သို့ရောက်သောအခါ အဂ္ဂါဝေါလေ့သည် စွန့်စားခန်း ပါဝင်သော ဝတ္ထုရေးဆရာအဖြစ်ဖြင့် နာမည်ထင်ရှားလာလေသည်။ 'အခန်း ၁၃'၊ 'မျက်နှာဖြူ'၊ 'တရားစောင့်သူလေးဦး'တို့သည် ထင်ရှားသော် ဝတ္ထု အချို့ဖြစ်၍ ပြဇာတ်များတွင် 'မျက်နှာဖုံးဝါ'၊ 'ထိန်လန့်စရာ'၊ 'ဖော်ကောင်' တို့မှာ ဝေါလေ့၏ လက်ရာကောင်းအချို့ဖြစ်သည်။ အဂ္ဂါဝေါလေ့သည် အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ ဟော်လီဝု၌ ရုပ်ရှင်ဇာတ် ညွှန်းများ ရေးနေခိုက် ၁၉၃၂ ခုနှစ်ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ဝ ရက်နေ့တွင် ရုတ်တရက်ကွယ်လွန်ခဲ့သည်၊ ၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင် လန်ဒန်မြို့ရှိ သတင်းစာရပ် ကွက်၏ ဗဟိုဌာနဖြစ်သော ဖလိလမ်းထောင့်၌ 'သတင်းထောက် အဂ္ဂါ ဝေါလေ့'အတွက် အထိမ်းအမှတ် ပြုလုပ်ထားရှိကြလေသည်။
တိုင်းဘင်္ဂါရွာ
တိုင်းဘင်္ဂါရွာသည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မောင်တောခရိုင်၊ မောင်တောမြို့နယ်၊ ခမောင်းဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စုရှိ ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၉၉/၂၀၁၆ ဖြင့် ခမောင်းဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင်းရှိ ရွာများစုပေါင်း၍ ခမောင်းဆိပ်မြို့အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
စာဖြူစုရွာ၊ ကညင်ကိုင်း
စာဖြူစုရွာ၊ ကညင်ကိုင်း
ကျောက်ပုလင်ရွာ၊ ပင်းတယမြို့နယ်
ကျောက်ပုလင်ရွာ (Kyaukpulen)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်းတယမြို့နယ်၊ မိုင်းလီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၇၇၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းလီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၉၅ ဦး၊ မ ၃၁၈၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၃၇၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်းတယမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းတော်ကြီး
မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းကြီးမှာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် တတိယအကြီးဆုံး ခေါင်းလောင်းကြီး ဖြစ်သည်။ မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းကြီးကို ဧရာဝတီမြစ် အရှေ့ဘက်ကမ်း၊ စွန်းလွန်းရွာတွင် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၇၀-ပြည့်နှစ်၊ ကဆုန်လဆန်း ၁၅-ရက်နေ့တွင် ပန်းတင်းဝန် မဟာနန္ဒကျော်စွာ ဦးစီးသော ကြေးသွန်းလုပ်သား ပညာရှင်များက သွန်းလောင်းခဲ့ကြသည်။
ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက် ( ၁၇၈၂ - ၁၈၁၉ ) က ၁၇၉၀ ခုနှစ်တွင် သွန်းလောင်း ပူဇော်ခဲ့သော မင်းကွန်းခေါင်းလောင်း မှာ (ရုရှ မြို့တော်) ကရင်မလင် နန်းတော် ရှိ ကမ္ဘာအကြီး ဆုံးခေါင်းလောင်းထက် အနည်းငယ် သေးပါသည်။ သို့သော် ရုရှ ခေါင်းလောင်းနှင့် မတူ တမူကွဲချက်က ထိုအရာမှာ ကွဲအက်လျက် ရှိလင့်ကစား မင်းကွန်း ခေါင်းလောင်း တော်မှာမူ ပြကတေ့ အကောင်း ယနေ့တိုင် ထိုး၍ ထူ၍ အသံလွင်လွင် မြည်ဆဲပင် ရှိသည်။ ကြေးချိန်အလေး က ၈၇ တန် အမြင့်က ၃.၇ မီတာ တဖြာ ၁၂ ပေ၊ အဝန်းက ၅ မီတာ သိုမဟုတ် ၁၆ ပေခွဲ၊ စဉ့်ကူးဘုရင်၏ မဟာဂန္ဒ ခေါင်းလောင်းထက် အတိအကျ ၃.၇၈ သိုမဟုတ် ၄ ဆနီးပါး ပိုလေးလံကာ ၁၇၉၀ ခုနှစ်တွင် သွန်းလုပ်တော်မူ ခဲ့ရာ ၁၈၄၁ ခုကျမှ သာယာဝတီမင်း လှူမဟာသစ္ဆဒ ခေါင်းလောင်း တော်ထက်တော့ ၂ ဆပို၍ လေးလံမူလေသည်။
အတိုင်းအတာ
မင်းဖြူမှန်မှန်ပြော ဆိုသည်မှာ မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းကြီး၏ အလေးချိန်ကို မှတ်သားထားခြင်း ဖြစ်သည်။ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၀၀ ပြည့်နှစ်၊ (အေဒီ-၁၈၃၈)တွင် မြေငလျင်လှုပ်သဖြင့် အနည်းငယ်နေရာရွေ့၍ (၅)ပိဿာခန့် ပဲ့သွားခဲ့သည်။ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၆၆-ခုနှစ်၊ (အေဒီ-၁၉၀၄)တွင် ဧရာဝတီမီးသင်္ဘောကုမ္ပဏီမှ စကော့တလန်လူမျိုး အရာရှိတစ်ဦးက မူလသစ်သားယက်မပေါ်မှ ယခုရှိသော သံယက်မပေါ်သို့ ရွှေ့ပြောင်း တတ်ဆင်ပေးခဲ့သည်။ မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းကြီးမှာ တိုင်(၁၆)တိုင်နှင့် ဘုံပြာသာဒ်(၃)ဆင့် အမိုးတတ်ဆင်ထားသည်။
နှိုင်းယှဉ်စရာ ထိုခေါင်းလောင်း ၂ လုံးမှာ ယနေ့ဆို ရန်ကုန်မြို့ ရွှေတိဂုံစေတီ ကုန်းတော်၌ ရှိနေကြသည်။ မင်းကွန်း ခေါင်းလောင်းတော်ကြီးမှာ ခေါင်းလောင်းသွင်း အပ်ပညာရပ်၌ လက်ခပ် မလွဲ တစ်ခုတည်းသော လက်ရာဖြစ်သည့် အချက်ကို ဘိုးတော်ဘုရား ကိုယ်တိုင် သိတော်မူခဲ့ဟန်ရှိ၏။ ဤအကြောင်း ကြောင့်ထင့်၊ အနုပညာ လက်ရာပညာရှင် ကိုသူ့ထက်ကြီးသည့် ခေါင်းလောင်းတစ်လုံး ထပ်၍ သွန်းပြုလုပ်မည်ကိုစိုး၍ အဆုံးစီရင်ခဲ့သည်ဆိုသတတ်။
ခေါင်းလောင်း မဟာမှာ သူရပ်တည်ရာ တပိုးလို ၁၈၃၈ ခု ငလျင်ဒဏ်ကို ကြံ့ကြံ့ခံလျက် မပျက်မစီး ယနေ့တိုင်ပင် တွဲလွဲဆွဲ၍ တန်ဆောင်းသစ်တွင် ၀န့်ဝန့်ထယ်ထယ် ကျောက်တိုင် ၂ လုံးကြား အောက်ခြေ သံမဏိ ယက်မခံ သံမဏိတန်း အပေါ်ဝယ် စ္စမ္မယ်တော် မူလျက်ပင် ရှိသေးသည်။ ချိုမြသံသာ ထွက်ရှိလာဖို့ သာသာနှက်ရန် ဖိတ်မန္ဒက ပြုခံကြ ရသည်။ ယင်း မင်းကွန်း ခေါင်းလောင်း တော်ကား မင်းကွန်းဘုရား အား ရည်စူး၍ သွန်းလောင်း လှူဒါန်းတော် မူခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
​သောင်တန်းရွာ၊ ဆီဆုံ
သောင်တန်းရွာ၊ ဆီဆုံ
နန်းရာကုန်းရွာ၊ နန်းချောင်း
နန်းရာကုန်းရွာ၊ နန်းချောင်း
သပေါ့အိုင်ရွာ၊ လွှဇာ
သပေါ့အိုင်ရွာ၊ လွှဇာ
အဝဿုတပရိယာယသုတ်
သက္ကနိုင်ငံ၊ ကပိလဝတ္ထုမြို့တော်၊ သကျမင်းတို့ မင်းကွန်းသစ်၌ ဘုရားရှင် တိုက်တွန်းချက်ကြောင့် ရဟန်းတို့အား အရှင်မောဂ္ဂလ္လာန်ထေရ် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ဤသုတ်၌ အဆောက်အအုံအတွင်း၌ ဘုရားရှင်နှင့် သံဃာတော်များ လူပရိသတ်များ နေရာယူကြပုံ၊ ဘုရားရှင် တရားဟောတော်မူပုံတို့ကို လေ့လာနိုင်ပါသည်၊ အရှင်မောဂ္ဂလ္လာန်ထေရ်သည် ရဟန်းတို့အား ကိလေသာစိုစွတ်သူနှင့် မစိုစွတ်သူ နှစ်မျိုး, ကိလေသာစိုစွတ်ခြင်းအကြောင်းနှင့် မစိုစွတ်ခြင်းအကြောင်းတို့ကို ဥပမာများဖြင့် အကျယ်တဝင့် ဟောတော်မူပါသည်။ ယင်းဟောပြောချက်များကို ဘုရားရှင်က သာဓုခေါ်၍ ထပ်ဆင့် အတည်ပြုတော်မူပါသည်။
အဋ္ဌကထာ၌ -သန္ထာဂါရအဖွင့်၊ သကျနိုင်ငံတော်၏ အုပ်ချုပ်ရေး၊ သကျမင်း များ၏ ဘုရားရှင်အပေါ်၌ အလေးပြုကြပုံ၊ အခင်းအမျိုးမျိုး၊ နေရာခင်းထားပုံ၊ ရေအိုး တည်ထားခြင်း ဓလေ့၊ ဘုရားရှင်ထံချဉ်းကပ်ကြပုံ၊ ဘုရားရှင်နှင့် ပရိသတ်တို့ တင့်တယ် သပ္ပါယ် ကြည်ညိုဖွယ်ရှိတော်မူပုံ၊ ဘုရားရှင်အား ချီးကျူးပူဇော်ခြင်း အကြောင်း သိမှတ် ဖွယ်၊ သန္ထာဂါရ (ကျောင်း)အနုမောဒနာတရား၊ ရဟန်းတော်များ ထိနမိဒ္ဓ ကင်းကြပုံ၊ ဘုရားရှင်၏ ခါးတော်ညောင်းညာပုံ အစရှိသော ဖွင့်ဆိုချက်များကိုလည်းကောင်း၊
ဋီကာ၌ -သန္ထာဂါရပုဒ်အကြောင်းနှင့် အဓိပ္ပါယ်များ၊ နံ့သာလေးမျိုး၊ အိန္ဒိယ နိုင်ငံ၌ မြစ်ကြီးများ ၂၅-စင်း ရှိခဲ့ပုံ၊ ကျောင်း (အာဝါသ)ဒါန အကြောင်း၊ သီတံ ဥဏှံ အစရှိသော ဂါထာပုဒ်များ အဖွင့်၊ သန္ဒဿေတွာ အစရှိသောပုဒ်များ အဖွင့်-အစရှိသည်တို့ကိုလည်းကောင်း လေ့လာနိုင်ပါသည်။
လက်ပန်ကုန်းရွာ၊ ကညင်ကိုင်း
လက်ပန်ကုန်းရွာ၊ ကညင်ကိုင်း