မြန်မာနိုင်ငံ_သစ်ပင်များ
ဘေးဥပဒ် အန္တရာယ်များ
သစ်ပင်များ၏ ဘေဥပဒ် အန္တရာယ်ကို ဖြစ်စေတတ်သော အကြောင်းများကို အကြမ်းအာဖြင့် လေးမျိုးခွဲခြားထား နိုင်ပေသည်။ ယင်းတို့ကား (၁) လူ၊ (၂) ပိုးမွှား၊ တိရစ္ဆာန်၊ (၃) ဖန်းဂပ်(မှို)နှင့် သစ်ပင်ချုံနွယ်များ၊ (၄) မြေကြီးနှင့် ဥတုရာသီတို့ ဖောက်ပြန်ရွေ့လျောခြင်းများ ဖြစ်ပေသည်။ လူတို့သည် သစ်တောများရှိ သစ်ပင်များကို စည်းကမ်းမဲ့ထုတ်ယူ သုံးစွဲခြင်း၊ လိုသည်ထက် ပိုမိုခုတ်ယူ ဖုန်းတီးခြင်း၊ တောင်ယာခုတ်ထွင်ခြင်း၊ တောမီးရှို့ခြင်း၊ ကျွဲ နွား မောင်းနှင်ခြင်း၊ ကျောင်းခြင်းစသော ပြုမူမှုတို့ကြောင့် သစ်တောများ တဖြည်းဖြည်း ပျက်စီးကြရပေသည်။ ယင်းတို့ကို ကာကွယ်ရန်အတွက် နိုင်ငံအစိုးရသည် သစ်တောဥပဒေများ ပြုလုပ်ထားရှိခြင်း၊ သစ်တောများရှိခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူးကို ပြည်သူပြည်သားတို့အား သွန်သင် ဟောကြားခြင်း စသော နည်းလမ်းများ ပြုလုပ်ထားရှိရပေသည်။ သစ်တောရှိ တောတိရစ္ဆာန်တို့သည် သစ်ရွက်၊ သစ်ခေါက်၊ သစ်မြစ်၊ သစ်ပွင့်၊ သစ်သီး၊ အညွန့်အဖူး စသည်တို့ကို မှီဝဲစားသောက်၍ နေထိုင်ကြ၏။ ယင်းတို့တွင် အညွန့်အဖူး၊ အခေါက်၊ အမြစ်၊ အပွင့်၊ အသီးတို့ကို စားသောက် ဖျက်ဆီးကြသော ရှဉ့်၊ မျောက်၊ ဝက်၊ ယုန်၊ ဖြူး၊ ကြွက်၊ ပွေး စသည်တို့သည် အခြားတိရစ္ဆာန်များတို့ထက် သစ်ပင်များ၏ ဘေးဥပဒ်အန္တရာယ်ကို ဖြစ်စေတတ်သည်။ သစ်ပင်များကို ဖျက်ဆီးကုန်သော ပိုးတို့ကား အလွန်များပြားပေသည်။ အချို့မှာ အခေါက်၊ အခွံ၊ သစ်သားများကို ဖျက်ဆီး၏။ အချို့ကား အဖူးအညွန့်စသည်တို့ကို ဖျက်ဆီး၍ သစ်ပင်၏ ကြီးပွားခြင်းကို ရပ်တန့်စေ၏။ အချို့ကား မျိုးပွားမည့် အသီးအစေ့များတို့ကို ဖျက်ဆီးကြကုန်၏။ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ယင်းတို့၏ ဒဏ်ချက်ဖြင့် တစ်နှစ်လျှင် တန်ဖိုးသိန်းပေါင်းများစွာ နစ်နာဆုံးရှုံးရသည်။ အလွန်အရေးကြီးသော ပိုးမျိုးမှာ ကျွန်းဖောက်ပိုးဖြစ်၏။ ထိုပိုးမျိုး ပျက်စီးနည်းပါး လာရန်အတွက် သုတေသနလုပ်ငန်များ ဖွင့်လှစ်ထားရှိသည်။ အခြားအရေးကြီးသော အရာရောက်သော ပိုးမျိုးများမှာ ကျွန်းရွက်စားပိုးနှင့် ရွက်ချေပိုး၊ သစ်ကတိုး ညွန့်ဖောက်ပိုးနှင့် ဝါးထိုးပိုးများ ဖြစ်ကြပေသည်။ ပိုးများကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ယင်းတို့ကို အစာအဖြစ် မှီဝဲနေထိုင်၍၊ သစ်ပင်များအား အန္တရာယ်မပြုသော အခြား ပိုးမျိုးများကို မွေးမြူပွားများစေခြင်း၊ သစ်တောက်ငှက်စသော ပိုးများကို စားသောက်သော အသုံးဝင်သည့် ငှက်မျိုးများ ပွားများလာအောင် ပြုလုပ်ပေးခြင်းနှင့် ပိုးကောင်များ သေကြေပျက်စီးတတ်သော ဆေးဝါးများ ဖြန့်ကြဲခြင်းပင် ဖြစ်ပေသည်။ နောက်ဆုံး နည်းလမ်းကား ငွေအမြောက်အမြား ကုန်ကျသောကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ပြုလုပ်လေ့မရှိပေ။ သို့သော် ဥရောပ တိုက်ရှိ တိုင်းပြည်များ၌မူကား စိုက်ခင်းများတို့၌ အမြဲပြုလုပ်လေ့ရှိပေသည်။ ထို့ပြင်လည်း သစ်ပင်များ ကျန်းမာသန်စွမ်းလျှင် ပိုးမွှားစသော အန္တရာယ်တို့ မလာရောက်နိုင်သဖြင့် သစ်ပင်များ ကျန်းမာစေရန် ပင်ကျပ်နုတ်ပေးခြင်း၊ လင်းဖွင့်ခြင်း စသည်တို့ကို ပြုလုပ်ပေးကြပေသည်။ စိုက်ခင်းများ၌ ကျွန်းတစ်မျိုးတည်း မစိုက်ပျိုးဘဲ အခြား သစ်ပင်မျိုးတို့နှင့် ရောနှော စိုက်ပျိုးခြင်းသည် ပိုးမွှားတို့ဘေးမှ သက်သာရာ ဖြစ်စေသည်။ ဖန်းဂပ်(မှို)များ၏ အန္တရာယ် ပိုးမွှားတို့ အန္တရာယ်ထက် ပိုမိုများပြား၏။ လူ၊ တိရစ္ဆာန်၊ ပိုးမွှားတို့ကြောင့် ဖြစ်သော အနာအဆာတို့တွင် ဖန်းဂပ်(မှို)များ ချက်ချင်း ဝင်ရောက်၍ ယင်းတို့ ကြီးပွားမှုကြောင့် သစ်ပင်များ အင်အား ဆုတ်ယုတ်၍ ပျက်စီးကြရပေသည်။ ကျန်းမမာသန်စွမ်းသော သစ်ပင်များကို ဖန်းဂပ်(မှို)ကြောင့်ဖြစ်သော ရောဂါသည် သစ်ပင်ကချက်လုပ်သော ဆေးဝါးတို့ဖြင့် တဖြည်းဖြည်း ပပျောက်လာရပေမည်။ ထိုကြောင့် ဖန်းဂပ်(မှို)များကို ကာကွယ်ရန် အတွက် သစ်ပင်များ၏ ကျန်းမာရေးကို အထူးဂရုစိုက်ရပေသည်။ ဆေးဝါးဖြန့်ကြဲခြင်းဖြင့်လည်း ဖန်းဂပ်(မှို)များ၏ အန္တရာယ်ကို ကာကွယ်နိုင်၏။ သို့သော် ငွေအကုန်အကျ အလွန်များပြားပေသည်။ နွယ်၊ ကျီးပေါင်းနှင့် ညောင်ပင်တို့သည်လည်း သစ်ပင်များ၏ အန္တရာယ်များ ဖြစ်ချေသည်။ ယင်းတို့အတွက်ကြောင့် သစ်ပင်များ သေကြေ ပျက်စီးရခြင်းကို မျက်မြင်ဒိဋ္ဌ တွေ့ရှိကြရပေသည်။