cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
မတ္တရာမြို့
လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး
မတ္တရာနယ်သည် လမ်းပန်း ဆက်သွယ်ရေး ကောင်းပေသည်။ မော်တော်ကားလမ်း၊ မီးရထားလမ်း၊ ရေလမ်းများဖြင့် ခရီးပေါက်သည်။ မတ္တရာမြို့မှ မန္တလေးသို့ မီးရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ထားသည်။ ရွှေတချောင်း တူးမြောင်းတစ်လျှောက်မှလည်း မန္တလေးသို့ မော်တော်ကားလမ်းရှိသည်။ ထို့ပြင် ရှမ်းပြည်နယ်သို့လည်း ခရီးပေါက်သည်။ ရေလမ်းအားဖြင့် ရွှေတစ်ချောင်းတစ်လျှောက် မတ္တရာမြစ် (ချောင်းမကြီး) တစ်လျှောက်တွင် လှေများ၊ ဖောင်များ အသွားအလာများသည်။ မတ္တရာနယ်တွင် ထင်ရှားသော ဘုရားများမှာ မတ္တရာမြို့ရှိ ရွှေကူကြီးစေတီ၊မြို့ထောင့်ရွှေဂူဘုရား၊ ရွှေပုထိုးဘုရား၊ ရွှေဒါလီဘုရား၊ ပန်းယျရွာရှိ ရွှေသစ္စာရဘုရား၊ နှစ်ဆယ့်လေးဆူဘုရား၊ ဆုတောင်းပြည့်ဘုရား၊ ရှစ်မျက်နှာစေတီနှင့် ရွှေညောင်တော် စေတီ၊လွန်တောင်းရွာရှိ ရွှေမုဋ္ဌောစေတီနှင့် ရွှေဘုံသာစေတီ၊ တောင်ပြုန်းရွာရှိ ဆုတောင်းပြည့်စေတီ စသည်တို့ဖြစ်၏။ ဝါခေါင်လတွင် တောင်ပြုန်းနတ်ပွဲ ကျင်းပသောအခါ မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့အပြားမှ လူအပေါင်းတို့ သွား ရောက်ကြလေသည်။ မတ္တရာမြို့နယ် အတွင်းရှိ စကျင်ရွာသည် ဘုရားဆင်းတုတော်များ သွန်းထု၍ သက်မွေးဝမ်းကြောင်းလုပ်ငန်းအဖြစ်လုပ်ကိုင်ကြသည်။ စကျင်ရွာမှ သွန်းထု ထားသော အဘယလာဘမုနိ ဘုရားဆင်းတုတော်အား နေပြည်တော်တွင် ပင့်ဆောင် ကိုးကွယ်ထားသည်။
‌မှော်သစ်ကုန်းရွာ၊ ဖားကန့်မြို့နယ်
‌မှော်သစ်ကုန်းရွာ(Hmawthitkone)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ ဖားကန့်မြို့နယ်၊ ဆိပ်မူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၄၉၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆိပ်မူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၁၈၈၄ ဦး၊ မ ၃၁၉၂၀ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၀၃၈၀၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖားကန့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကညာဘိုလီကန်
ကညာဘိုလီကန် သည် ကင်ညာနိုင်ငံအနောက်ပိုင်း၊ ယလစိုစွတ်ဒေသတွင် တည်ရှိသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကန်တွင် ဗစ်တိုးရီးယားကန်မှ ပျောက်ကွယ်လုနီးပါးဖြစ်နေသည့် ငါးမျိုးစိတ်များသည် ရှင်သန်နေထိုင်ကြသည်။
ပါသင်းရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
ပါသင်းရွာ (Parthin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၊ နန်းဘုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၁၆၆ ဖြစ်သည်။
ကညာဘိုလီကန်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကင်ညာနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
ပါသင်းရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖောင်းပြင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂျီ (အက္ခရာ)
G သည် ၇ လုံးမြောက်သော အခြေခံ လက်တင်အက္ခရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ G သည် C ၏ မူကွဲ စာလုံးတစ်လုံးဖြစ်ပြီး K သံမှ ကွဲပြားစေရန်အတွက် ရှေးဟောင်းလက်တင်စာပေအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ G အား အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် /ge/; အများကိန်းအတွက် /ges/ ဟူ၍ အသံထွက်သည်။ ရောမခေတ် ဘီစီ ၂၃၀ ခန့်တွင် ပထမဆုံးသော အခပေးစာသင်ကျောင်း ဖွင့်လှစ်ရန်အတွက် အကျဉ်းသား ဘဝမှ လွတ်မြောက်ပေးခြင်းခံရသူတစ်ဦးဖြစ်သူ Spurius Carvilius Ruga မှ ထိုစာလုံးအား တီထွင်ပေးခဲ့သည်။ ထို့နောက်သူ၏ကျောင်းတွင် ထိုစာလုံးကို သင်ကြားပို့ချပေးခဲ့သည်။
ယခင်က G အား Z နေရာတွင် အစားထိုးခဲ့သည်။ ထို့နောက်G သံသည် K ဖြစ်လာသကဲ့သို့ပင် G သံသည် ပျော့ပြောင်းလာခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် G အသံထွက်သည် အင်္ဂလိပ်ဘာသာမှသည် ရောမဘာသာထိအောင်  အသံထွက် အမျိုးမျိုး ရှိလေသည်။ G တွင် ရေးသားနည်း ၂ မျိုး ရှိလေသည်။ အက္ခရာအသေး G တွင် g ကို Double-Story ၍ခေါ်ပြီး နှင့် ɡ ကို Single-Story ဟုခေါ်သော G  ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိသည်။ သို့သော် ɡ သည်သာလျှင်  နိုင်ငံတကာ အက္ခရာရေးနည်းတွင် အသုံးပြုလေသည်။ Double Story Gတွင် အဝိုင်းနှစ်ခု ဆက်ထားသော g အပေါ်ရှိ အမျှင်ကလေးကို နား(ear) ဟု ခေါ်လေသည်။
တပ်မတော်တပ်ဖွဲ့ခွဲ
တပ်မတော်၏တပ်ဖွဲ့ခွဲ (Military branch၊ Service branch) ဆိုသည်မှာ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံရှိ လက်နက်ကိုင်စစ်တပ်၏ ပင်မတပ်ဖွဲ့ခွဲကိုဆိုလိုသည်။ ကြည်းတပ်၊ ရေတပ်နှင့် လေတပ်တို့သည် လက်နက်ကိုင်တပ်မတော်၏ အဓိကတပ်ဖွဲ့ခွဲများဖြစ်ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများ ကဏ္ဍ:တပ်မတော်တပ်ဖွဲ့ခွဲများ
သောင်ခုလာရွာ၊ ဇီးပင်ချောင်း
သောင်ခုလာရွာ၊ ဇီးပင်ချောင်း
ဆစ်ဂမန် ဖရွိုက်
ထိုနောက် ဗီယင်းနားမြို့တော်သို့ ပြန်လာပြီးလျှင်၊ နာဗ်ကြောရောဂါဆိုင်ရာ ပါမောက္ခအဖြစ် ဆောင်ရွက်ယင်း၊ စိတ္တဇရောဂါကုသနည်းကို သင်ကြားပို့ချ၍၊ စိတ်ပညာကို သုတေသနပြုလုပ်ကာ လေ့လာ ဆည်းပူးခဲ့သည်။ ဂျာမန်တို့ ဩစတြီးယားနိုင်ငံကို ချဉ်းနင်းဝင်ရောက်လာသော ၁၉၃၉-ခုနှစ်၌ ဖရွိုက်သည် လန်ဒန်မြို့၌ နေစဉ်၊ တော်ဝင်အသင်းကြီးမှ သူ့အား အသင်းဝင် လူကြီးအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုလေသည်။ ၁၉၃၉-ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့၌ ဖရွိုက် အနိစ္စရောက်လေသည်။
ဖရွိုက်သည် စိတ်ဓာတ်ခွဲနည်းဖြင့် စိတ္တဇရောဂါကုထုံးနည်းကို ကြံဆခဲ့သည်။ ထိုနည်းကို အသုံးပြုရာ၌ ဝေဒနာရှင်ကို စိတ်ရောကိုယ်ပါ လွတ်လွတ်လပ်လပ်နေစေသည်။ သို့မှသာ ဝေဒနာရှင်သည် သူမမှတ်မိသော နောက်ကြောင်းတို့ကို ပြန်လည်သတိရ၍၊ ကုသသူဆရာဝန်အား ရောဂါလက္ခဏာကို ဆန်းစစ်ရာ၌ အကူအညီပေးနိုင်လိမ့်မည်ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် ဖရွိုက်သည် လူ့စိတ်နှင့် အိပ်မက်တို့ကို သေချာစွာ လေ့လာလေသည်။ ဖရွိုက်၏ အလို၌ အိပ်မက်မက်ခြင်းဟူသည်မှာ လူတို့၏ အကယ်တန္တု မပြုလုပ်နိုင်ခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ မပြုလုပ်အပ်ခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊ ချုပ်တည်းထားရသည့် ဆန္ဒများကို အိပ်မက်မက်ခြင်းသာ ဖြစ်သည်ဟု ယူဆသည်။ ဖရွိုက်၏ အရေးပါဆုံးသော ရှာဖွေတွေ့ချက်မှာ စိတ်တို့တွင် မသိစိတ်ဟူ၍လည်းရှိသည် ဟူသော အချက်ပင်ဖြစ်၏။ ဖရွိုက်၏ ကာမစ္ဆန္ဒစိတ်ဆိုင်ရာ အယူအဆတို့မှာ စိတ်ပညာရှင်တို့အဖို့ ဝိဝါဒဖြစ်ပွားစေခဲ့သ်။ ဖရွိုက်သည် ကျမ်းအမျိုးမျိုးကို ဂျာမန်ဘာသာ၊ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ တို့ဖြင့် ပြုစုခဲ့သည်။ ၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် အနိစ္စမရောက်မီ နောက်ဆုံးပြုစုသွားသော ကျမ်းမှာ  စိတ်ဓာတ်ခွဲနည်း အခြေပြကျမ်း  ဖြစ်သည်။
အုန်းနှဲချောင်းကျွန်းရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
အုန်းနှဲချောင်းကျွန်းရွာ (Ohnhnechaungkyun)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ လက်ပန်ခြေပေါ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၃၁၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လက်ပန်ခြေပေါ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၀၆ ဦး၊ မ ၄၃၀၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၈၁၁ ဦးနေထိုင်သည်။
နီကိုရဲ
စာရေးဆရာ နီကိုရဲ [၁၉၆၆-၂၀၀၉] ရေးသားခဲ့သည့် ဟာသနှောသော လူ့ဘဝ ဇာတ်စုံဇာတ်လမ်းများအနက် ဇွတ်၊ ရည်စားစာ (ဝတ္ထုတိုစု)၊ ကျနော်နှင့် လက်တွဲဖော်များ၊ ကျနော်နှင့် ဈေးသည် အလွဲများ၊ လွယ်အိတ်ထဲက အလွဲများ၊ နှလုံးသားထဲ ကြွက်ဝင်နေသည်၊ သကြားနဲ့အသူရာ၊ စိတ်အိုင်ပက်သူ၊ မကြည်ပြာ၊ နတ်ဆိုးတကောင်နဲ့ ရင်လွဲသူ အစရှိသည့် ဝတ္တုများမှာ လူငယ်ထုကြား ရေပန်းစားသော ဝတ္ထုများဖြစ်သည်။ သူ၏ ဝတ္ထုများနှင့် သူရေးသားသည့် ရုပ်ရှင် ဗီဒီယို ဇာတ်ညွန်းတို့ကို ဒါရိုက်တာ မောင်မျိုးမင်း(ရင်တွင်းဖြစ်) က အရုပ် အသံများဖြင့် ဖော်ပြရိုက်ကူးရာ ပရိသတ်၏ အားပေးမှုကို အထူးရရှိ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
ဘဝဖြစ်စဉ်
စာရေးဆရာ နီကိုရဲအား ၁၉၆၆-ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ၊ (၂) ရက်နေ့၊ ရန်ကုန်မြို့၌ အဖ ဦးတင်ဝင်းနှင့် အမိ ဒေါ်မြကြည်မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်းနှစ်ဦးအနက် အကြီးဆုံး ဖြစ်ပြီး အမည်ရင်းမှာ ရဲဝင်း ဖြစ်သည်။
စာရေးဆရာဘဝ
အသက် (၂၇) နှစ်အရွယ်တွင် ရုပ်ရှင်အောင်လံ မဂ္ဂဇင်းတွင် "တိတ်ဆိတ်ခြင်း တံတားပေါ်မှာ" ဝတ္တုတိုဖြင့် စာပေလောကထဲသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ဟန်သစ်မဂ္ဂဇင်းတွင် ကြည်ပြာရောင်နဂ္ဂတစ်များ၊ ကျွန်တော်နှင့် ချစ်ခြင်းနဂ္ဂတစ်များ၊ အခန်းဆက်ရေးသားရင်းမှ နာမည်ကျော် စာရေးဆရာ တစ်ဦးဖြစ်လာခဲ့သည်။ ပထမဆုံး လုံးချင်းဝတ္တုကို "တောင်ပံမပါတဲ့ ပန်းအကြောင်း"အမည်ဖြင့် ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ပင်နီစာအုပ်တိုက်မှ ထုတ်ဝေသည့် ချစ်ခြင်း၏ နဂ္ဂတစ်များ လုံးချင်းဝတ္တုဖြင့် အရောင်းရဆုံး စာရင်းဝင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုဝတ္တုကို "ကြည်ပြာရောင်နဂ္ဂတစ်များ"အမည်ဖြင့် လွင်မိုး၊ထွန်းအိန္ဒြာဗိုတို့နှင့် ဇာတ်ကားရိုက်ကူးခဲ့ရာတွင်လည်း အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ထိုဝတ္တုကို "ငါတို့စာပေ"မှ ဒုတိယအကြိမ် ပြန်လည်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
လုံးချင်းဝတ္တု (၃၀)အုပ်ကျော် ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ရုပ်ရှင်၊ ဗီဒီယို၊ ရေဒီယို ဇာတ်ညွှန်းပေါင်း (၁၀၀)ကျော် ရေးသားခဲ့သည်။ ဗီဒီယိုဇာတ်ကားများကိုလည်း ကိုယ်တိုင် ရိုက်ကူးခဲ့သူဖြစ်သည်။ အိုက်ဒီယာ မဂ္ဂဇင်း စတင်တည်ထောင်သော အယ်ဒီတာအဖွဲ့ဝင် တစ်ဦး အပါအဝင်ဖြစ်သည်။
ဝတ္တု၊ ဇာတ်ညွှန်း၊ ဒါရိုက်တာအဖြစ် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် ဒွေးနှင့် ထက်ထက်မိုးဦးတို့ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်သော သစ်ခက်ငါး ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
စာရေးဆရာ နီကိုရဲသည် ဒါရိုက်တာ မောင်မျိုးမင်းနှင့် ကားကြီး ၄ ကားခန့် ဗီဒီယို ၄ဝ နီးပါး ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
နီကိုရဲနှင့် ခေတ်ပြိုင်စာရေးဆရာများမှာ တာရာမင်းဝေ၊ မင်းခိုက်စိုးစံတို့ ဖြစ်သည်။
ဘဝနိဂုံး
နီကိုရဲ (ခ) ကိုရဲဝင်း သည် (၂၀၀၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၄) စနေနေ့ နံနက် ဝဝး၃ဝ နာရီခန့်က ရန်ကုန်၊ လှိုင်သာယာမြို့နယ်၊ လုဗ္ဗနီအထူးကုဆေးခန်း၌ နှလုံးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၄၃ နှစ်ရှိပြီဖြစ်ပြီး ဇနီး ဒေါ်နိုင်နိုင်ဝင်း (အီတွန့်ပွမ်) နှင့် အသက် (၇) နှစ် အရွယ် သား မောင်လင်းမြတ်တို့ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ (၂၈) ရက်နေ့တွင် ရေဝေးသုဿာန်၌ မီးသင်္ဂြိုဟ်ခဲ့သည်။
ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုများ
• 3
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ဝမ့်ခိုင်ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ဝမ့်ခိုင်ရွာ (Wanthkaing)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ဝမ်ဟွေအွမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၄၀၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ဟွေအွမ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၄၆ ဦး၊ မ ၅၈၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၂၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောင်လှိုင်မြင့်၊ စိုင်း
စိုင်းအောင်လှိုင်မြင့်ကို ၂၄ နိုဝင်ဘာ ၁၉၅၆ တွင် မြစ်ကြီးနားမြို့၌ ဦးတင်မောင်၊ ဒေါ်မယ်ခတို့က ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ငယ်မည်မှာ တင်လှိုင် ဖြစ်၏။
မြစ်ကြီးနားမြို့ အထက (၁) တွင် ပညာ ဆည်းပူးစဉ် အတွင် ကြက်ခြေနီ အသင်းသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ရာ သူနာပြု တပ်ကြပ်ကြီး အဆင့်သို့တိုင် ရောက်ရှိခဲ့သည်။ အသက် ၂၁ အရွယ်တွင် ကမ္ဘာ့ကြက်ခြေနီ အဖွဲ့၏ အမြင့်ဆုံးဆု ဖြစ်သော ဟင်နရီဒူးနန့်ဆု ကို ရရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး ထိုနှစ်မှ စ၍ မြန်မာနိုင်ငံ ကြက်ခြေနီ အသင်း ဌာနချုပ်တွင် လက်ထောက် ပြန်ကြားရေးမှူး အဖြစ် တာဝန် ယူခဲ့သည်။ ၁၉၇၉ ခုနှစ်၌ ဂျပန်နိုင်ငံ လူငယ် ကြက်ခြေနီ အသင်းသို့ သွားရောက် လေ့လာခဲ့သည်။
ဆုရရှိခဲ့သည့် အဖြစ်အပျက်
၁၉၇၆ ခုနှစ်က မြစ်ကြီးနားမြို့ တဖက်ကမ်း ခတ်ချိုကျေးရွာ ကူးတို့ဆိပ်တွင် အင်ဂျင်နီယာတပ်မှ မော်တော်ယာဉ် တစင်း ဖောင်ပေါ် အတက်၌ ဘရိတ်ချော်ပြီး ရေထဲ ကျသွားသည်။ အမှတ်မထင် ဖြစ်ပျက်မှုကြောင့် အံ့အားသင့် နေကြစဉ် စိုင်းအောင်လှိုင်မြင့်က ကားထဲတွင် ပါသွားသော ရဲဘော် ခင်မောင်အေးအား မိနစ် ၂၀ ကြာ ရေငုပ်ရင်း သက်စွန့်ဆံဖျား ကယ်တင်ခဲ့သည်။ ဤသို့သော စွန့်စား စွမ်းဆောင်ခဲ့မှုကြောင့်ပင် စိုင်းအောင်လှိုင်မြင့်အား ကမ္ဘာ့ ကြက်ခြေနီ အဖွဲ့က ဟင်နရီဒူးနန့်ဆု ပေးအပ် ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ စိုင်းအောင်လှိုင်မြင့်သည် ၁၅ အောက်တိုဘာ ၁၉၇၇ တွင် ရူမေးနီးယားနိုင်ငံ ဘူခါရက်မြို့၌ ကျင်းပသော (၂၃) ကြိမ်မြောက် အပြည်ပြည် ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီ ညီလာခံတွင် ဆုတက်ရောက်ယူခွင့် ရရှိခဲ့၏။
စာပေ
စိုင်းအောင်လှိုင်မြင့်သည် စာပေ ဝါသနာရှင် တဦး ဖြစ်သည့် အလျောက် သူ၏ ဘဝ အတွေ့အကြုံများကို သုံးဆယ့်တစ်ရက် နိုင်ငံခြားခရီး စာအုပ်ဖြင့် ရေးသား ဖော်ပြခဲ့သည်။
ကျော်စွာ
ကျော်စွာ သည် မြန်မာအမည်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြန်မာဘုရင်များ လက်ထက်က မင်းမျိုးမင်းနွယ်၊ ဆွေတော်မျိုးတော် အမည်တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ကျော်စွာအမည်တို့သည် အောက်ပါတို့အနက် တစ်ခုခု ဖြစ်နိုင်သည်။
ကျစွာ အမည်နှင့်လည်း မရောထွေးရန် ဖြစ်သည်။
ချောင်းဘိုရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
ချောင်းဘိုရွာ (Chaungbo)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ တောင်သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၁၁၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်သာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၃၂ ဦး၊ မ ၁၂၈၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၁၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သေကံ (ရခိုင်)ရွာ၊ ကျောက်ဖြူသားသေကံ
သေကံ (ရခိုင်)ရွာ၊ ကျောက်ဖြူသားသေကံ
လွယ်လံရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
လွယ်လံရွာ (Loilan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ ဆနင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၀၅၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆနင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၃ ဦး၊ မ ၃၀၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပိုးမျိုးရှစ်ဆယ်
ပိုးမျိုး ၈ဝ။ ပိဋကတ်တော်တို့တွင် ဝိသုဒ္ဓိမဂ်။ ပ-အုပ်။ ၁၇၉။ ၂၂၇။ ၂၅ဝ။ အဘိဓမ္မာဝိဘင်း အဋ္ဌကထာ ၃၁-တို့၌ရှုပါ။ စွယ်စုံကျော်ထင်အဖြေကျမ်းတွင် ခန္ဓာကိုယ်၌ ပိုးမျိုးရှစ်ဆယ်တို့နေကြပုံနှင့် အမည်များကို ဤသို့ဆိုသည်၊ ဤ၌ ဥပလက္ခဏနည်းမျှသာ ပြသည်၊ တစ်မျိုးမျိုး၌ မျိုးကွဲအဆွယ်အပွား များစွာရှိသေးကြောင်းကိုလည်း သိရာ၏။
ကိုးကား
နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ
အောင်ရာရွာ၊ လုံးခင်း
အောင်ရာရွာ(Awngyar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ ဖားကန့်မြို့နယ်၊ လုံးခင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၈၇၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လုံးခင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၀၅၂၀ ဦး၊ မ ၂၃၄၃၈ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၃၉၅၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖားကန့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒေးဒနော
ဒေးဒနော
ကရင်ကူးလေးရွာ၊ ကရင်ကူး
ကရင်ကူးလေးရွာ၊ ကရင်ကူး
​လေးအိမ်တန်းရွာ၊ လက်ဆွဲချောင်း
လေးအိမ်တန်းရွာ၊ လက်ဆွဲချောင်း
ဖားပြင်ရွာ၊ ဖားကန့်မြို့နယ်
ဖားပြင်ရွာ(Hparpyin)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ ဖားကန့်မြို့နယ်၊ ဆိပ်မူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၇၈၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆိပ်မူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၁၈၈၄ ဦး၊ မ ၃၁၉၂၀ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၀၃၈၀၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖားကန့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စူဠနန္ဒိယဇာတ်
thumb ဒုကနိပါတ် - ၈။ ကာသာဝဝဂ် -(၂၂၂) စူဠနန္ဒိယဇာတ်။ ။ အမိ မျောက်အိုမကို လုပ်ကျွေးသော မျောက်ညီနောင်နှင့် မျောက်အိုမကိုပါ သတ်သဖြင့် မိုးကြိုးကျကာ တစ်အိမ်လုံး သေဆုံးပျက်စီးရသော မုဆိုး အကြောင်း။
ကြမ်းတမ်းရုန့်ရင်း ကရုဏာကင်း
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် တစ်နေ့သ၌ ရဟန်းတို့သည် တရားသဘင်ဝယ် ငါ့ရှင်တို့ ဒေဝဒတ်သည် ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်း၏။ နိုင်ထက်ကလူ ပြုမူတတ်၏။ လေးသမား တို့ကိုလွှတ်၍ မြတ်စွာဘုရားကို သတ်စေ၏။ ကိုယ်တိုင်ကျောက်ဖျာကို လှိမ့်၍ချ၏။ နာဠာဂိရင်ဆင်ကို လတ်၍ သတ်စေ၏။ မြတ်စွာဘုရား၌ အနည်းငယ်မျှသော ခန္တီ၊ မေတ္တာ၊ ကရုဏာ မရှိ ဤသို့စသည်ဖြင့် စကားကို ဖြစ်စေကြကုန်၏။
မြတ်စွာဘုရား ကြွလာတော်မူ၍ ထိုအကြောင်းကို သိတော်မူလျှင် “ရဟန်းတို့ ... ဒေဝဒတ်ကား ယခုအခါ၌သာ ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းခြင်း သနားကရုဏာမရှိခြင်း ဖြစ်သည်မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌လည်း ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းခြင်း သနားကရုဏာမရှိခြင်း ဖြစ်ဖူးသည်သာတည်း” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
ပေးလျက်မရ မျောက်အိုမ
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် မျောက်မျိုး၌ဖြစ်၍ မဟာနန္ဒိယမည်၏။ ညီတော်ကား စူဠနန္ဒိယမည်၏။ ထိုမျောက်ညီနောင်တို့သည် မျောက်ရှစ်သောင်း ခြံရံကာ ဟိမဝန္တာအရပ်ဝယ် အမိမျက်မမြင် မျောက်အိုမကို လုပ်ကျွေးမွေးမြူလျက် နေကြကုန်၏။
ထိုမျောက်ညီနောင်တို့သည် အမိကိုနေရာ ချုံတစ်ခုတွင် ထား၍ တောသို့ဝင်လျက် သစ်သီးကြီးငယ်တို့ကို ရှာဖွေကာ ချိုမြိန်ကောင်းမြတ်သော သစ်သီးကြီးငယ်တို့ကို အမိထံပို့စေကုန်၏။ အပို့သွားသော မျောက်တို့သည် အမိအား မပေးကြကုန်၊ အမိမျက်မြင် မျောက်မသည် ငတ်မွတ်ခြင်းဖြင့် နှိပ်စက်သည်ဖြစ်၍ အရိုးအရေမျှ ကြွင်းကျန်ကာ ညှိုးနွမ်းပိန်ချုံး၍ နေလေ၏။
ကျေးဇူးရွက်ဆောင် မျောက်ညီနောင်
ထိုအခါ မဟာနန္ဒိယသည် “မိခင် ... သင်တို့ဖို့ ချိုမြိန်ကောင်းမြတ်သော သစ်သီးကြီးငယ်တို့ကို ကျွန်ုပ်တို့ ပို့စေပါကုန်၏။ မိခင်သည် အဘယ်ကြောင့် ညှိုးနွမ်း ပိန်ချုံး၍ နေဘိသနည်း” ဟု မေးလတ်သော် “ချစ်သား ... ငါသည် မရပေ” ဟု ပြောလေ၏။ ထိုအခါ မဟာနန္ဒိယသည် “ငါသည် မျောက်အပေါင်းကို ဆောင်ရွက်နေသည်ရှိသော် ငါ့အမိ မျက်မမြင်သည် သေဆုံးပျက်စီးရလိမ့်မည်။ သို့အတွက် မျောက်အပေါင်းကို စွန့်လွှတ်ကာ အမိမျက်မမြင်ကိုသာ လုပ်ကျွေးတော့မည်” ဟု ကြံစည်ကာ ညီစူဠနန္ဒိယကို ခေါ်၍ “ညီထွေး ... သင်သည် မျောက်အပေါင်းကို ဆောင်ရွက်လော့၊ ငါသည် အမိမျက်မမြင်ကို လုပ်ကျွေးတော့မည်” ဟု ပြောလေ၏။ “အစ်ကို ... အကျွန်ုပ်အား မျောက်အပေါင်းကို ဆောင်ရွက်ရန် အလိုမရှိပါ၊ အကျွန်ုပ်လည်း အမိမျက်မမြင်ကိုသာ လုပ်ကျွေးပါမည်” ဟု ပြောဆိုလေ၏။ ထိုမျောက်ညီနောင်တို့သည် တူမျှသော အလိုဆန္ဒရှိကုန်လျက် မျောက်အပေါင်းကို စွန့်လွှတ်ခဲ့ပြီးလျှင် အမိမျက်မမြင်ကို ဆောင်ယူခဲ့၍ ဟိမဝန္တာမှ သက်ဆင်းကာ အရပ်စွန်ဖြစ်သော ပညောင်ပင်တစ်ခုမှာနေ၍ အမိမျက်မမြင်ကိုသာ လုပ်ကျွေး၍ နေကြကုန်၏။
တပည့်နေရေး သတိပေး
ထိုအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ပုဏ္ဏားလုလင် တစ်ယောက်သည် တက္ကသိုလ်ပြည် ဒိသာပါမောက္ခ ဆရာကြီးထံဝယ် အတတ်ပညာ အလုံးစုံကို သင်ယူပြီးလျှင် ပြန်တော့မည်ဟု ဆရာကြီးကို ပန်ကြာေးလ၏။ ဆရာကြီးသည် *အင်္ဂဝိဇ္ဇာ အာနုဘော်ဖြင့် ပုဏ္ဏားလုလင်၏ ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းသည့်အဖြစ်၊ နိုင်ထက်ကလူ ပြုမူတတ်သည် အဖြစ်ကိုသိ၍ “လုလင် ... သင်သည် ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်း၏။ နိုင်ထက်ကလူ ပြုမူတတ်၏။ ဤလိုသဘောရှိသောသူသည် အခါခပ်သိမ်း တစ်တန်းတည်း တူမျှစွာ မပြည့်စုံတတ်၊ ကြီးစွာသော ပျက်စီးဆင်းရဲခြင်းသို့ ရောက်ရလတ္တံ့၊ သင်သည် မရုန့်ရင်း မကြမ်းတမ်းလင့် နောင်တစ်ဖန် ပူပန်စေတတ်သော အမှုကို မပြုလင့်” ဟု မှာကြားဆုံးမ၍ လွှတ်လိုက်၏။
မိခင်လွတ်ရေး အသက်ပေး
ထိုခဏ၌ မျောက်ညီနောင်တို့သည် အမိမျက်မမြင်ကို သစ်သီးကြီးငယ်ဖြင့် လုပ်ကျွေးပြီးလျှင် ရှေ့မှထားကာ သစ်ခွကြား၌နေစဉ် မုဆိုးလာသည်ကိုမြင်လျှင် “အမိ မျက်မမြင်ကို တစ်စုံတစ်ရာ ပြုလုပ်လိမ့်မည်မဟုတ်” ဟု နှလုံးသွင်းကာ သစ်ခက်ကြား၌ ပုန်းအောင်း၍ နေကြကုန်၏။
အင်ကြင်းသာရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
အင်ကြင်းသာရွာ (Ingyinthar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၊ နန်းမော်လိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၂၅၇ ဖြစ်သည်။
စူဠနန္ဒိယဇာတ်
မိခင်လွတ်ရေး အသက်ပေး
နိုင်ထက်ကလူပြုမူတတ်သော မုဆိုးသည် ပညောင်ပင်ရင်းသို့ လာလတ်၍ မျက်မမြင် မျောက်အိုမကို မြင်လျှင် “ငါ့အား လက်ချည်း အချည်းအနှီးသွားသဖြင့် အဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်း၊ ဤမျောက်အိုမကို ပစ်ပြီးလျှင် ယူ၍သွားမည်” ဟု ကြံစည်ကာ လေးကိုပြင်လေ၏။ မဟာနန္ဒိယသည် ထိုအခြင်းအရာကို မြင်လျှင် “ညီထွေး ... ဤမုဆိုးသည် ငါတို့အမိအိုကို ပစ်လိုသည်၊ ငါသည် အမိအိုအား အသက်ကိုလှူမည်။ ငါသေလွန်သွားလျှင် သင်လုပ်ကျွေးရစ်လော့” ဟု မှာထားကာ သစ်ခက်ကြားမှထွက်၍ အမိအိုရှေ့တွင် နေ၍ “အို .. မုဆိုး ... ငါ့အမိကို မပစ်ပါလင့်၊ အမိမှာ မျက်စိမမြင် အို၍ အားနည်းလှသည်။ ငါသည် အမိအိုအား အသက်ကိုလှူမည်။ အမိအိုကို ချမ်းသာပေး၍ ငါ့ကိုသတ်ပါ” ဟု မုဆိုးကို ဝန်ခံစေ၍ မြားအနီးတွင် နေလေ၏။
အင်ကြင်းသာရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖောင်းပြင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စူဠနန္ဒိယဇာတ်
မကောင်းကျိုးပြ မိုးကြိုးကျ
မုဆိုးသည် မဟာနန္ဒိယကိုပစ်၍ ကျစေပြီးလျှင် အမိအိုကို ပစ်ရန် လေးကို တင်ပြန်၏။ စူဠနန္ဒိယသည် ထိုအခြင်းအရာကို မြင်ပြန်လျှင် “ဤမုဆိုးကား အစ်ကိုကြီးကို သတ်ပြီးလျှင် ငါ့အမိအိုကို သတ်လိုပြန်၏။ အမိအိုသည် တစ်နေ့မျှသော်လည်း အသက်ရှည်လတ်သော် အသက်ကို ရသည်မည်၏။ အမိအိုအား အသက်ကိုလှူမည်” ဟု နှလုံးသွင်းကာ သစ်ခက်ကြားမှ ထွက်ပြီးလျှင် “အို မုဆိုး ... အမိအိုကို မပစ်ပါလင့်၊ ငါ့ကိုပစ်ပြီးလျှင် ငါ့တို့ညီနောင်ကိုယူ၍ အမိအို အသက်ကို ချမ်းသာပေးပါ” ဟု မုဆိုးအား ဝန်ခံစေ၍ မြားအနီးတွင် နေပြန်၏။ မုဆိုးသည် စူဠနန္ဒိယကို ပစ်ပြန်၍ ကျစေပြီးလျှင် “ဤမျောက်အိုမလည်း အိမ်၌ သူငယ်တို့အစာ ဖြစ်လိမ့်မည်” ဟု ကြံဏည်ကာ ပစ်ပြန်၍ ကျစေပြီးလျှင် မျောက်သုံးကောင်ကို ထမ်းပိုးဖြင့်ထမ်းကာ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ အိမ်သို့ ရှေးရှုသွားလေ၏။
ထိုအခါ ယုတ်မာသော မုဆိုးအိမ်ကို မိုးကြိုးကျ၍ မယားနှင့် သားနှစ်ယောက်တို့သည် အိမ်နှင့်တကွ မီးလောင်ကျလျက်သေဆုံူးကုန်၏။ အိမ်လည်း ခေါင်အုပ် ဝါးဖွဲ့ရာ တိုင်မျှသာ ကြွင်းကျန်တော့၏။ ယောကျ်ားတစ်ယောက်သည် ရွာတံခါးသို့ ရောက်လာသော မုဆိုးကိုမြင်လျှင် အိမ်၌ ဖြစ်ပုံအကြောင်းစုံကို ပြောကြားလေ၏။
ဒုက္ခရောက်မှ သံဝေဂရ
မုဆိုးသည် ထိုအကြောင်းကိုကြားလျှင် သား၊ မယားကို စွဲ၍ဖြစ်သော စိုးရိမ်ခြင်းသည် ပြင်းစွာ နှိပ်စက်အပ်သည် ဖြစ်၍ ထောက်တည်ရာမရတော့ဘဲ ထိုအရပ်မှာပင် အမဲနှင့်တကွ ထမ်းပိုးကို လည်းကောင်း၊ လေးကို လည်းကောင်းစွန့်ပစ်ပြီးလျှင် ကိုယ်တွင် ဝတ်ထားသော ပုဆိုးကိုချွတ်ကာ အချည်းနှီး လက်မောင်းနှစ်ဖက်တို့ကို မြှောက်လျက် ငိုကြွေးမြည်တမ်းကာ အိမ်သို့သွား၍ အတင်းဝင်လေ၏။ ထိုအခါ မုဆိုး ခေါင်းပေါ်သို့ ခေါင်တိုင်လဲ၍ ကျသဖြင့် ခေါင်းကွဲလေ၏။ မြေကြီးလည်း အက်ကွဲ၍ ဟင်းလင်းပွင့်ကာ အဝီစိမီးလျှံတက်လျက် မြေမျိုလတ်သော် -
“လုလင် ... သင်သည် မကောင်းမှုကို မပြုလင့်၊ ပြုအပ်ပြီးသော မကောင်းမှုသည် နောက်အခါ သင့်ကိုသာ ပူလောင်စေရာ၏” ဟု ရှေးဆရာကြီးတို့ ဆုံးမဖူးသော စကားရှိပေ၏။ တစ်စုံတစ်ရာ အမှုကိစ္စကို ပြုလုပ်သောသူသည် ထိုအမှုကိစ္စအကျိုးကို ခံစားရသောအခါ ကိုယ်တိုင်တွေ့မြင်ရလေ၏။ လောကမှာ စိုက်ပျိုးသော မျိုးစေ့နှင့်တူသော အသီးကို ဆောင်သည့်အလား ကောင်းမှုကုသိုလ်ကိုပြုသူသည် ကောင်းကျိုးကို ခံစားရ၏” – ဟု ဆရာကြီး၏ အဆုံးအမကို အောက်မေ့ကာ ငါ့ဆရာကြီးသည် စင်စစ် ဤအကြောင်းကိုမြင်၍ ဆုံးမလိုက်ပေသည်ဟု ငိုကြွေးမြည်တမ်းလျက် မြေကြီးထဲသို့ ဝင်ပြီးလျှင် အဝီစိငရဲ၌ ခံရလေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းသော ယောကျ်ားသည် - ယခုအခါ ဒေဝဒတ်။
ဒိသာပါမောက္ခဆရာသည် - သာရိပုတ္တရာ။
အမိမျောက်မသည် - မဟာပဇာတိဂေါတမီ။
မဟာနန္ဒယသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) မကောင်းမှုမှာ၊ ပြုသူသာ၊ နောင်ခါပူလောင်မြဲ။
(၃) ကောင်းမှုပြုလေ့၊ ကောင်းကျိုးတွေ့၊ ချမ်းမြေ့ခံစားမြဲ။
(၄) မကောင်းပြုက၊ မကောင်းရ၊ ဒုက္ခခံစားမြဲ။ စူဠနန္ဒိယဇာတ် ပြီး၏။
ဘုယိုကန်
ဘုယိုကန် သည် အိုင်ဗရီကို့စ်နိုင်ငတွင် တည်ရှိသည့် လူလုပ်ရေကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကန်သည် စက်စန်ဒရာမြစ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ဤကန်သည် ၁၉၈၀ ခုနှစ်တွင် ဘုယိုမြို့၌ ဘုယိုဆည်ကို တည်ဆောက်ရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
ကန်၏ ရေအရည်အသွေးသည် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများတွင် ရေဆိုးများစွန့်ပစ်မှုနှင့် ဓာတ်မြေဩဇာများ အလွန်အကျွံ သုံးစွဲမှုကြောင့် ညစ်ညမ်းလျက်ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အိုင်ဗရီကို့စ်နိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
သစ်ကုတ်တအလယ်စုရွာ၊ သစ်ကုတ္တတောင်
သစ်ကုတ်တအလယ်စုရွာ၊ သစ်ကုတ္တတောင်
ဘောဒလီ (၂)ရွာ၊ ကျွန်းပေါက်ပြုစု
ဘောဒလီ (၂)ရွာ၊ ကျွန်းပေါက်ပြုစု
ဒရယ်လူး
ဒရယ်လူး
မြေဇာအင်းရွာ၊ ကရင်ကူး
မြေဇာအင်းရွာ၊ ကရင်ကူး
ဇီးတောလေးရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ဇီးတောလေးရွာ (Zeetawlay)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ရှမ်းဒိုးတန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၂၁၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှမ်းဒိုးတန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၅၃ ဦး၊ မ ၂၀၃၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၉၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လေးစီးရှင် ကျော်စွာ
လေးစီးရှင် ကျော်စွာ (ကျော်စွာငယ်၊ ၁၃၂၈–၁၃၅၉) သည် ပင်းယထီးနန်းကို ၁၃၅၀ ခုနှစ်မှ ၁၃၅၉ ခုနှစ်အထိ စိုးစံခဲ့သည့် ဘုရင်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။
အဇန္တလိုဏ်ဂူ
အဇန္တလိုဏ်ဂူများ သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ မဟာရဋ္ဌပြည်နယ် အော်ရန်ဂါဘတ်ခရိုင်တွင် တည်ရှိသော ဘီစီ ၂ရာစုမှ အေဒီ ၄၈၀ ခုနှစ်အတွင်း ကျောက်ဂူကို ထွင်းထု တည်ဆောက်ခဲ့သည့် အခု ၃၀ ခန့် ရှိသော ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာ လှိုဏ်ဂူများ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုလိုဏ်ဂူများအတွင်း ပန်းချီများနှင့် ကျောက်တုံးကို ဖြတ်တောက်ထုဆစ်ထားသော ပန်းပုရုပ်များ ပါဝင်ပြီး ရှေးဟောင်းအိန္ဒိယ အနုပညာ၏ အကောင်းဆုံး ကြွင်းကျန်ရစ်သော လက်ရာများဟု ဖော်ပြလေ့ရှိကြပြီး အထူးသဖြင့် စိတ်ခံစားမှုကို လက်အမူအရာ၊ ကိုယ်နေဟန်ထား၊ ပုံစံတို့ဖြင့် ဖော်ပြထားသော လက်ရာမြောက် ပန်းချီများဖြစ်သည်။
အာဂျန်တာ လှိုဏ်ဂူများ၏ အကြောင်းကို အလယ်ခေတ် တရုတ်နိုင်ငံမှ ဗုဒ္ဓဘာသာ အိန္ဒိယသို့ လာရောက်သော ခရီးသွားတို့၏ မှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြထားပြီး ၁၇ ရာစု အစောပိုင်း မဂိုခေတ် အက္ကဘာမင်း လက်ထက် မင်းမှုထမ်းတို့၏ မှတ်တမ်းများတွင်လည်း ဖော်ပြထားသည်။ ၎င်းတို့အား တောအုပ်များမှ ဖုံးအုပ်ထားပြီး ၁၈၁၉ ခုနှစ်တွင် ကိုလိုနီခေတ် ဗြိတိသျှအရာရှိ ကပ္ပတိန်ဂျွန်စမစ် မှ ကျား ၏နောက် အမဲလိုက်ရာမှ မတော်တဆ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုလှိုဏ်ဂူများသည် ဒက်ကန် ကုန်းမြေမြင့်ရှိ ဝဂ္ဂါမြစ်၏ ပစောက်ပုံ ချောက်ကမ်းပါး မြောက်ဘက် ကျောက်တောင်နံရံအတွင်း တည်ရှိသည်။ ချောက်ကမ်းပါးအတွင်း ရေတံခွန်များရှိနေပြီး မြစ်ရေတက်ချိန်များတွင် ရေတံခွန်များမှ ရေကျသံကို ဂူများ၏ အပြင်ဘက်မှ ကြားနိုင်သည်။
အိန္ဒိယသမ္မတနိုင်ငံ ယခင်ဟိုက်ဒရဗတ်ပြည်နယ်ယခု မဟာရဋ္ဌပြည်နယ်၏မြောက်ဘက် နယ်စပ်တွင်ရှိသော အဇန္တလိုဏ်ဂူသည် ဗိသုကာ၊ ပန်းတမော့နှင့် ပန်းချီ အတတ်တည်းဟူသော အနုပညာ သုံးရပ်၏ အကောင်းဆုံး လက်ရာများကို တစ်ပေါင်းတည်း တစ်ပြိုင်တည်း တွေ့ရှိရ သဖြင့် ထင်ရှားကျော်ကြားလေသည်။ အဇန္တလိုဏ်ဂူများရှိရာဒေသသည်ပင် သာယာကြည်နူးဖွယ်ရာကောင်းပေသည်။ ထိုဒေသသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းအစပ်၊ အညဒြီတောင်ကုန်းဒေသတွင် ပါဝင်၍၊ စိမ်းလန်းစိုပြည်သော သစ်ပင်တောအုပ်တို့ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းလျက် ရှိပြီးလျှင် လျှိုမြောင်ချောက်ကမ်းပါးတို့လည်း ပေါများသည်။ ဝါဂုရမြစ်သည် ဒက္ခိဏကုန်းပြင်မြင့်၏ မြောက်ဘက်ဆင်ခြေလျှောကို ဖြတ်သန်းလာရာ၊ ထိုအရပ်တွင် တံတောင်ဆစ်ချိုးကွေ့ လျက် ဗီရာနယ်နှင့်တပ္ပတိမြစ်ဝှမ်း မြေပြန့်ဒေသတို့ စီးဝင်လေသည်။
တံတောင်ဆစ်ချိုးအကွေ့နေရာ၌ ကျောက်တောင်တို့သည် ဆန်းစလ၏ ပုံသဏ္ဌာန် ခပ်ကွေးကွေးတည်ရှိကြသည်။ ဆိုခဲ့သော ဝါဂုရမြစ်သည် ထိုနေရာ၌ နက်ရှိုင်းမတ်စောက်သော ချောက်ကမ်းပါး၏အဆုံး၌ ရေတံခွန်ခုနစ်ခုရှိသည်။ ယင်းသို့ ထူးခြားသော အနေအထားဖြင့် ရှိနေသည့် ကျောက်တောင်များ နှင့် လျှို၊ မြောင်၊ ချောက်ကမ်းပါး၊ ရေတံခွန်၊ စိမ့်စမ်းတို့သည် ထိုဒေသကို သာယာကြည်နူးဖွယ်ရာ တောတောင် သေလာအဖြစ် ဖန်တီးပေးကြလေသည်။ မြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုပြီးနောက် နှစ်ပေါင်း ၃ဝဝ ခန့်အလွန်တွင် သာယာရှုမောဖွယ်ကောင်း၍ လူသူ ပေါက်ရောက်ရန် ခဲယဉ်းသော ထိုဒေသသို့ ဗုဒ္ဓဝါဒီရဟန်းတော်တစ်စုတို့ ရောက်ရှိလာသည်။ ထိုဒေသသည် ဝါတွင်း မိုးကာလ၌ ဝါကပ် ၍ ပရိယတ္တိ၊ ပဋိပတ္တိတို့ကို လေ့လာပြီးလျှင် ကမ္မဋ္ဌာန်းတရား အားထုတ်ရန်အတွက် လျောက်ပတ်သင့်လျော်သဖြင့် ထိုအရပ်၌ လိုဏ်ဂူတို့ကို ကျောင်းသင်္ခမ်းပြုကာ သီတင်းသုံးကြရန်ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြဟန်တူပေသည်။ ဗုဒ္ဓရှင်တော်ဘုရားကလည်း တပည့်သားသံဃာတော်တို့ နေအပ်သော ဌာနငါးပါးတွင် လိုဏ်ဂူကျောင်းသင်္ခမ်းကိုလည်း တစ်ပါးအဖြစ် ထည့်သွင်း ခဲ့လေသည်။
ရဟန်းတော်တို့သည် လူသူကင်းဝေး၍ ဆိတ်ငြိမ် သာယာ သော ထိုအရပ်တွင် မိမိတို့အတွက် သင့်တင့်လျောက်ပတ်ရုံမျှ ဂူလိုဏ်တို့ကို ပြုပြင်၍ ကျောင်းသင်္ခမ်းပြုကာ မူလက သီတင်း သုံးခဲ့ဟန်တူသော်လည်း ထိုရဟန်းတို့၏ ဂုဏ်သတင်းပျံ့နှံ့၍ အနီးအနားမှ သဒ္ဓါကြည်ညိုသူဒါယကာများ ပေါ်ပေါက်လာဟန်ရှိသည်။ ထိုဒါယကာများသည် လိုဏ်ဂူများကို ရဟန်းတော်များအတွက် မွေ့လျော်ဖွယ်ရှိသော ဝိဟာရ (ကျောင်း)များ အဖြစ် ရောက်အောင် တစတစ တိုးချဲ့မွမ်းမံပေးကြဟန်တူပေသည်။ ထိုကြောင့် ၁၉၅၅ ခုနှစ်အထိ ထိုအရပ်၌ တွေ့ရှိရသော လိုဏ်ဂူအကြီးအသေး ၃၁ ခုအနက် ရဟန်းများ သီတင်းသုံး သော ဂူကျောင်း (ဝိဟာရ)အချို့ကို ရှေးအကျဆုံးလက်ရာများ အဖြစ် တွေ့ရှိရလေသည်။
ထိုလိုဏ်ဂူများတွင် ဝိဟာရ(ကျောင်း)နှင့်စေတီယ (ဘုရား တန်ဆောင်း)ဟူ၍ နှစ်မျိုးနှစ်စား တွေ့ရသည်။ ထိုကျောင်းနှင့် တန်ဆောင်းများ၏ အခြေအနေကို ထောက်ဆ၍လည်းကောင်း၊ ယင်းတို့၏ အမွမ်းအမံ အပြင်အဆင်ကို ထောက်ဆ၍လည်း ကောင်း ထိုလိုဏ်ဂူများသည် တစ်ခေတ်တည်းတွင် ပြုပြင် ဖန်တီးခဲ့သည် မဟုတ်ဘဲ ခရစ်မပေါ်မီ နှစ်ရာစုခန့်ကမှသည် ခရစ်နှစ် ရှစ်ရာစုနှစ်ခန့်တိုင်အောင် နှစ်ပေါင်း ၁ဝဝဝ နီးပါး ခန့်အတွင်း၌ တစ်စတစ်စ တိုးချဲ့လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြောင်း သိရလေ သည်။ ထိုဒေသ၏ ဂုဏ်သတင်းသည် တစ်စတစ်စ ပျံ့နှံ့ခဲ့ သဖြင့် နှစ်ပေါင်း ၁ဝဝဝ ခန့်အတွင်း အဇန္တလိုဏ်ဂူများတွင် သီတင်းသုံး ရဟန်းတော်များဖြင့် အဆက်မပြတ် စည်ကားခဲ့ဟန်တူပေသည်။ သို့သော် ဝိဟာရများ၏အနေအထား အရေ အတွက်ကို ထောက်ဆ၍ ထိုလိုဏ်ဂူများတွင် တစ်ကြိမ်လျှင် ရဟန်း ၃ဝဝ ခန့်သာလျှင် သီတင်းသုံးနိုင်မည်ဟု ခန့်မှန်းကြ လေသည်။ ထိုလိုဏ်ဂူများသည် ရဟန်းများ သီတင်းသုံးရာ သံဃာရာမတစ်ခုဖြစ်ကြောင်းကို ခရစ်နှစ် ၆၄ဝ ခန့်က အိန္ဒိယ နိုင်ငံသို့ ဘုရားဖူး ရောက်ရှိလာသော တရုတ်ပညာရှိ ခရီးသည် ကြီး ဟူအင်ဆန်က ယင်း၏ ခရီးသွားမှတ်တမ်းတွင် ဖော်ပြခဲ့ လေသည်။
သီတင်းသုံးရဟန်းများ များပြားလာသောအခါ သဒ္ဓါတရား ထက်သန်သော ဒါယကာများကလည်း လိုဏ်ဂူများကို ပိုမို တည်ဆောက်ကာ တခမ်းတနား မွမ်းမံခဲ့ကြသည်ဟု ယူဆ ရသည်။ လိုဏ်ဂူများကို တည်ဆောက် မွမ်းမံသည့် လက်ရာ များသည် အနုပညာမြောက်လှသဖြင့် ယင်းတို့ကို သီတင်းသုံး ရဟန်းတော်များကိုယ်တိုင် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်ဟု မတွက်ဆနိုင် ချေ။ ယင်းတို့သည် ကျွမ်းကျင်လက်မြောက်သည့် အနုပညာသည်များ၏ လက်ရာများဖြစ်ကြပေသည်။ အထူးသဖြင့် နောက်ပိုင်းကျသော ခရစ်နှစ်ခြောက်ရာစု၊ ခုနစ်ရာစုခေတ် လက်ရာများသည် အလွန်အနုပညာမြောက် ကြကြောင်း တွေ့ရ ပေသည်။ အနုပညာမြောက်လှစွာဖြင့် တခမ်းတနား ပြုပြင် မွမ်းမံထားသည်များကို ထောက်ထား၍ အဇန္တလိုဏ်ဂူ ဒါယကာ များတွင် ကုံလုံကြွယ်ဝသူအများအပြား ပါဝင်၍၊ ရေမြေ့ရှင် ဘုရင်တစ်ပါးပါးပင် ပါဝင်ကောင်း ပါဝင်ပေလိမ့်မည်။ အကြောင်းမူ လိုဏ်ဂူများကို ထုထွင်းမွမ်းမံထားသည့် လက်ရာ များသည် အလွန်ကျွမ်းကျင်သည့် အနုပညာသည်များ၏ လက်ရာဖြစ်သည့်ပြင် သာမန် လူတန်းစားတို့သည် ယင်းသို့ ခက်ရာခဲဆစ်နေရာတွင် ယင်းသို့ ကြီးကျယ်ခမ်းနားသော အဆောက်အအုံကြီးများကို ဖန်တီးဆောက်လုပ်လှူဒါန်းနိုင်ကြမည် မဟုတ်ပေ။ ထို့ပြင် ကျောက်တောင် ကျောက်သားကို ထိုကဲ့သို့သော ဂူကျောင်းတန်ဆောင်းများအဖြစ် ဖန်တီးရသည့် ပိသုကာလုပ်ငန်းအတွက်လည်း လုပ်သားထု အမြောက်အမြား လိုအပ်သောကြောင့်ပေတည်း။ အချို့ သုတေသီပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အယူအဆမှာ ထိုအဆောက်အအုံများကို တခမ်းတနား ဖန်တီး မွမ်းမံသည့်ခေတ်သည် အိန္ဒိယတောင်ပိုင်း ဒက္ခိဏကုန်းပြင်မြင့်၌ ဝေကေတကနှင့် စာလုကျမင်းများ ထွန်းကားသည့်ခေတ်ဟု ဆို ကြသည်။ ပလ္လဝါမင်းများ ကြီးစိုးလာသောအခါ ထိုလုပ်ငန်းကြီး များ တဖြည်းဖြည်း ရပ်ဆိုင်းသွားလေသည်။ အပြီးမသတ်ရသေးသော လိုဏ်ဂူတစ်ခုကို လေ့လာကြည့်ရ သူများကမူ ထိုဂူကျောင်းတန်ဆောင်းများကို အသေးစိတ် တိကျ သေချာစွာ ပန္နက်ပုံရိုက်ပြီးမှ ကျောက်သားကို ဖောက်ထွင်း ဆောက်လုပ်ခြင်း ဖြစ်ရမည်ဟု ဆိုကြသည်။ အချို့ လိုဏ်ဂူများ သည် ကျောက်တောင်အတွင်းသို့ ပေ ၁ဝဝ ခန့်ဝင်အောင် ထွင်း၍ ဂူကျောင်း တန်ဆောင်းများအဖြစ် ဖန်တီးထားသည်။ ယင်းသို့ ထွင်းနိုင်ခြင်းသည်ပင် ပိသုကာပညာဘက်၌ စွမ်း ဆောင်မှုတစ်ရပ် ဖြစ်ပေသည်။ အချို့လိုဏ်ဂူများမှာ နှစ်ထပ် သုံးထပ် ရှိသည်။ လိုဏ်ဂူ တစ်ခုသည်မူ အိန္ဒိယ၌ အနုပညာ လက်စွမ်းပြ အကောင်းဆုံးသော ဝိဟာရတစ်ခုဟု ဆိုကြသည်။ များစွာသော ဝိဟာရလိုဏ်ဂူများ၏ အဝင်ပေါက် အပေါ်တွင် မြင်းခွာပုံသဏ္ဌာန် လေသာပြတင်းများရှိလေရာ ထိုပြတင်း ပေါက်များမှ ဝင်ရောက်လာသော အလင်းရောင်အားဖြင့် အတွင်းပိုင်း အဆုံးတွင်ရှိသော ဝတ်ပြုဆောင်ရှိ ထူပါရုံ၊ သို့ မဟုတ် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကို နေ့အခါ လင်းလင်းချင်းချင်းရှိစေ အောင် ဖန်တီးထားလေသည်။ ပိသုကာပညာသည်များက ယင်းသို့ ကျောက်သားကို ဖောက်ထွင်း၍ ပုံကြမ်းဖော်ပြီးနောက်တွင် ပန်းတမော့ပညာသည်နှင့် ပန်းချီပညာရှင်တို့က မျက်နှာစာများ၊ တိုင်လုံးများ၊ မျက်နှာကြက်များတွင် အနုစိတ်ပုံဖော်ကာ လက်စွမ်းပြထားကြလေသည်။
လိုဏ်ဂူများကို နှစ်ပေါင်း ၁ဝဝဝ ခန့်အတွင်း ခေတ်အမျိုးမျိုးကို ဖြတ်ကျော်၍ ရှည်လျားသော ကာလအတွင်း တစ်စတစ်စ တိုးချဲ့ဆောက်လုပ်ခဲ့ကြောင်းကို ဆိုခဲ့သည်။ မူလက ရဟန်းတော်များ သီတင်းသုံးရန် ဝိဟာရများကိုသာ စတင်ပြုလုပ်ခဲ့ကြသော်လည်း နောင်အခါ သီတင်းသုံးရဟန်းများ တိုးပွားလာသည့်အခါ စည်းဝေးခန်းမဆောင်များ ပါဝင်သော ဘုရားကျောင်း တန်ဆောင်းများကိုလည်း ထွင်းဖောက် တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ အထူးသဖြင့် ခမ်းနားကြီးကျယ်၍ အနုပညာမြောက်သော လက်ရာများဖြင့်ပြီးသည့် လိုဏ်ဂူများသည် ခရစ် ခုနစ်ရာစုနှစ်နှင့် ရှစ်ရာစုနှစ်အတွင်း ဂုတ္တမင်းများခေတ်က လိုဏ်ဂူများဖြစ်ကြသည်။ ထိုခေတ်သည် အိန္ဒိယ၌ ပန်းတမော့အတတ်နှင့် ပိသုကာပညာတို့ အလွန်ထွန်းကား ပြောင်မြောက်သောခေတ် ဖြစ်ပေသည်။ ထိုကြောင့်လည်း ထိုဂူ များများမှ အနုပညာသုံးရပ်၏ လက်ရာများသည် အံ့မခန်း ဖွယ်ရာဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရပေသည်။ ထိုခေတ်လက်ရာဖြင့် ပြီးသော လိုဏ်ဂူများကိုလည်း ပိုမို တွေ့ရှိရသဖြင့် အဇန္တလိုဏ် ဂူများကို ဂုတ္တခေတ်တွင် ပိုမို တိုးချဲ့လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်ဟု ခန့်မှန်းရလေသည်။
လိုဏ်ဂူများကို မတ်စောက်စောက်တောင်ခါးပန်း၏ ခုလတ်တွင် ဖောက်ထွင်းပြုလုပ်ထားသည်။ ခြားနားချက်ရှိသဖြင့် ဝိဟာရနှင့်ဘုရားတန်ဆောင်းဟူ၍ လိုဏ်ဂူနှစ်မျိုးနှစ်စားရှိကြောင်း ဆိုခဲ့ခြင်းဖြစ်ရာ၊ ထိုခြားနားချက်ကား ဝိဟာရများတွင် အရှေ့မျက်နှာစာ၌ ကျယ်ဝန်းသော ဆင်ဝင်လသာဆောင်များရှိ၍ အတွင်းဘက်၌ အဝင်ပေါက်ကို မျက်နှာမူလျက် ဘုရားဝတ်ပြု ဆောင်ရှိလေသည်။ အကြီးဆုံးသော လိုဏ်ဂူတစ်ခုသည် ၈၉ ပေ ပတ်လည်ရှိသည်။ အရှည်လျားဆုံးသောလိုဏ်ဂူသည် ၉၄ ပေ ရှိသည်။ များသောအားဖြင့် လိုဏ်ဂူ အမိုးအမြင့်သည် ပေ ၂ဝ ကျော် ရှိသည်။ ဘုရားတန်ဆောင်းများတွင် ကျောက်သားကို ထုထွင်း၍ ပန်းတမော့ လက်ရာ ဖော်ထားသော ကျောက်တိုင်လုံးကြီးများသည် မျက်နှာကြက်ကို ထောက်ပင့်ထား၍ ထို တိုင်လုံးကြီး များအားဖြင့် ဘုရားဝတ်ပြုရာ နေရာနှင့်စင်္ကြံတို့ကို အခန်းဖွဲ့၍ ပိုင်းခြားထားသည်။ ဝိဟာရများတွင်မူ နံရံသုံးဘက် တစ်လျှောက် မျက်နှာကြက်ကို ထောက်မထားသော တိုင်လုံး များရှိ၍၊ ရဟန်းများ သီတင်းသုံးသော ဂူပေါက်အခန်းငယ်များသည် အလယ်ခန်းမဆောင်ဘက်ကို မျက်နှာမူလျက် နံရံသုံးဘက်ပတ်လည်၌ ရှိကြသည်။ ဝိဟာရများ၏ ဆင်ဝင် ဘက်မျက်နှာစာ၌လည်း ပန်းတမော့လက်ရာ ရုပ်လုံးရုပ်ကြွ အပြောက်အမွမ်းတို့ဖြင့် လက်စွမ်းပြထားပြီးလျှင်၊ ဆင်ဝင်ကို ထောက်မထားသော ကျောက်သား တိုင်လုံးကြီးများကိုလည် တင့်တယ်ခံ့ညားသော ပန်းတမော့အနုပညာလက်ရာတို့ဖြင့် ပုံဖော်ထားလေသည်။
ဝိဟာရလိုဏ်ဂူများ၏အတွင်းအပြင်၌ ပြောင်မြောက်သော ပန်းတမော့လက်ရာများကို တွေ့ရပြီးလျှင် လိုဏ်ဂူအတွင်း မျက်နှာကြက်နှင့် နံရံများတွင်မူ အံ့ချီးဖွယ်ရာ ပန်းချီခန်းများကို တွေ့ရသည်။ မျက်နှာကြက် များတွင် ရောင်စုံကျောက်ပြားချပ် ငယ်များဖြင့် ခြူးပန်းခြူးနွယ်၊ ကနုတ်ပန်းတို့ကို တစ်ခုနှင့် တစ်ခု ပုံစံချင်း မထပ်ရလေအောင် ဆန်းကြယ်လှပစွာ ပုံဖော်ထားလေသည်။
အဇန္တလိုဏ်ဂူများတွင် တွေ့ရသော အနုပညာလက်ရာသုံးမျိုးအနက်၊ နံရံပန်းချီခန်းအတွက် အဇန္တသည် ပိုမိုကျော်ကြားလေသည်။ ဘီစီ နှစ်ရာစုနှစ်မှ အေဒီ (ခရစ်နှစ်) ခုနစ်ရာစု နှစ်တိုင် ခေတ်အမျိုးမျိုးကို ကျော်ဖြတ်၍ ရှည်လျားသော ကာလအတွင်း ရေးဆွဲခဲ့သော ပန်းချီခန်းများ ဖြစ်ကြသော်လည်း တစ်ခေတ်တည်း တစ်လက်ရာတည်းကဲ့သို့ သဘောအယူအဆ တူညီခြင်း၊ ရေးဆွဲပုံစနစ် တစ်သမတ်တည်း ရှိခြင်းသည် အံ့ချီး ဖွယ် ကောင်းလှသည်။
ပန်းချီခန်းများတွင် သရုပ်ဖော်ထားသော အကြောင်းရပ် တို့မှာ ဇာတ်နိပါတ်တော်များမှလည်းကောင်း၊ ဗုဒ္ဓ ဝင်ထွက် အခန်းခန်းတို့မှလည်းကောင်း ကောက်နုတ်ပြီးလျှင် လွမ်းစရာ၊ ဆွေးစရာဖြစ်အောင် ရေးဆွဲထားသည်။ မဟာယာနဆိုင်ရာ ဗောဓိသတ္တဘုရားလောင်းနတ်သားပုံကိုလည်း ရေးဆွဲထားကြ သည်။ အဇန္တပန်းချီ ဆရာတို့သည် ဗုဒ္ဓအယူဝါဒဆိုင်ရာ ရတနာ သုံးပါးကြည်ညိုမှုကို အဓိကထား၍ရေးဆွဲသည်ဟု ဆိုရသော် လည်း မိမိတို့ ခေတ်အလိုက် နန်းတွင်းသူနန်းတွင်းသားတို့၏ အနေအထိုင်နှင့် ကုန်သည်လယ်လုပ်တို့၏ အနေအထိုင်ကို လည်း ဖော်ပြထားသည်။ ထိုကြောင့် အနှစ်ရှစ်ရာခန့်အတွင်းက ရှေးလူတို့၏ ဓလေ့ထုံးစံ ယဉ်ကျေးမှုတို့ကိုလည်း လေ့လာ ခန့်မှန်းနိုင်ကြရပေသည်။ ရှေးခေတ် အိန္ဒိယပန်းချီသည် ခရစ်နှစ် ငါးရာစုနှစ်နှင့် ခြောက်ရာစုနှင့်အတွင်း အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ခဲ့ရာ ထိုစဉ် က အကောင်းဆုံး လက်ရာမွန်တို့ကို အဇန္တလိုဏ်ဂူ၌ တွေ့ကြ ရသည်။ အဇန္တပန်းချီဆရာတို့သည် မျဉ်းရေးဆေးခြယ် နည်းဖြင့် မိမိတို့ရေးဆွဲလိုသော အကြောင်းရပ်တို့ကို သရုပ်ပေါ်အောင် ဖော်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထိုဆရာတို့ ရေးဆွဲပုံမှာ ကျောက်သားနံရံ ပေါ်တွင် မြေစေး၊ နွားချေး၊ ကျောက်မှုန့်တို့ကို တေ၍ သုတ် လိမ်းပြီးလျှင် ထိုအပေါ်တွင် အင်္ဂတေပါးပါး တစ်ဖန် သုတ် လိမ်းပြန်သည်။ ထိုအင်္ဂတေမခြောက်မီ လိုရာအရုပ်ကို ရေးချယ် သည့်နည်းကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ရှေးဦးစွာ ပုံကြမ်းကို ဆေးနီ ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ဆေးနက်ဖြင့် ဖြစ်စေ၊ တစ်ခါတစ်ရံ မီးသွေးချောင်း ဖြင့်ဖြစ်စေ ရေးဆွဲပြီးလျှင် မလိုသည်ကို ဖျက်၍ လိုသည်ကို ဖြည့်ကာ အချောကိုင်သည်။ အင်္ဂတေ မခြောက်မီ လိုရာအခန်းကို အပြီးရေးဆွဲရသည်ဖြစ်သောကြောင့် တစ်ကြောင်း ဆွဲမျဉ်းဖြင့် အလျင်အမြန်ရေးဆွဲရသည်။ ထိုနောက် ရေဖြင့် ဖျော်ထားသော ပန်းချီဆေးတို့ကို လိုရာတွင် ချယ်လေသည်။
ပန်းချီဆေးများကို အပြာရောင်နှင့် အနက်ရောင်ဆေးများမှ တစ်ပါး အခြားဆေးရောင်များကို အနီးအနား ပတ်ဝန်းကျင် တောင်ကုန်းများမှ အလွယ်တကူ ရရှိသောပစ္စည်းများဖြင့် ဖော်စပ်အသုံးပြုကြသည်။ အဖြူကို မြေဖြူမှ၊ အဝါကို မြေဝါ ဆေးဒန်းမှ၊ အနီကို မြေနီဟင်္သာပဒါးဂွေနီတို့မှ အစိမ်းကို ဒုတ္ထာစိမ်းမှ ဖော်စပ်နိုင်ကြလေသည်။ အနက်ရောင်ကို ရေနံမှိုင်း၊ ဆီမှိုင်းတို့မှလည်းကောင်း၊ အပြာရောင်ကို မဲနယ်မှ လည်းကောင်း ဖော်စပ်ကြလေသည်။ ဆေးစွဲအောင် တမာစေးကိုလည်းကောင်း၊ အရောင်တောက်အောင် ငါးသည်းခြေကို လည်းကောင်း ရောနှောသုံးစွဲကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ ပုဂံခေတ် ပန်းချီသည် အိန္ဒိယပန်းချီမျိုးစေ့မှ ပွားခဲ့သည် ဖြစ်ရာ ရေးခြယ် ပုံစနစ်နှင့် ဆေးရောင်ဖော်စပ်သုံးစွဲပုံတို့သည် အိန္ဒိယပန်းချီစနစ်အတိုင်း ဖြစ်လေသည်။ အဇန္တနံရံ ပန်းချီခန်းတို့၏ ထူးခြားမှု တရပ်မှာ သုံးစွဲရေးခြယ်သော ဆေးရောင်တို့၏ ပြေပြစ်မှုဖြစ် လေသည်။ အရောင်တစ်မျိုးတည်း၏ ကဲမိုးတောက်ပနေခြင်းကို မတွေ့ရဘဲ အနီ၊ အဝါ၊ အပြာ၊ အစိမ်းစသည့် အရောင်တို့၏ အနုအရင့် ပြေပြစ်စွာ ရှက်လိမ်တောက်ပကာနေပုံသည် နှစ်သက်ဖွယ် ဖြစ်လေသည်။
အခြားအံချီးဖွယ်ရာ တစ်ရပ်မှာ အချို့လိုဏ်ဂူများအတွင်း၌ အလင်းရောင် လုံလောက်စွာ မရရှိပေ။ ယင်းသို့ မလင်းတလင်း လိုဏ်ဂူအတွင်းရှိ နံရံပန်းချီခန်းများ၊ အထူးသဖြင့် ပို၍မှောင်ရိပ် ကျသော ထောင့်နေရာများရှိ ပန်းချီခန်းများကိုလည်း အထက် တွင် ဆိုခဲ့သည့်အတိုင်း အရောင်အသွေး ပြေပြစ်စွာ ရေးဆွဲထား သည်ကို ယခုခေတ်၌ ထိုဂူများအတွင်း မီးများထွန်း၍ ကြည့် သည့်အခါ တွေ့ကြရပေရာ ထိုခေတ်က ပန်းချီဆရာတို့သည် ယင်းကဲ့သို့ အရောင်အသွေး မှန်ကန်ပြေပြစ်စွာရလေအောင် မည်ကဲ့သို့ ဖန်တီးရေးဆွဲခဲ့ကြပါသနည်းဟု တွေးတောနေခဲ့ကြရလေသည်။
အဇန္တလိုဏ်ဂူ၏ အနုပညာလက်ရာတို့ကား ထူးကဲလှပါပေသည်။ အံ့မခန်းနိုင်စရာ ရှိပါပေသည်။ ထိုကြောင့် အနုပညာ ဝေဖန်သူ အင်္ဂလိပ်တစ်ဦးက ကမ္ဘာ့သမိုင်းတွင် အဇန္တလိုဏ်ဂူ များကဲ့သို့ ဗိသုကာ၊ ပန်းတမော့နှင့် ပန်းချီတည်းဟူသော အနုပညာသုံးရပ်၏ အကောင်းဆုံးလက်ရာများကို တစ်ပြိုင် တည်း တွေ့နိုင်သည့် နေရာမျိုး တွေ့ခဲ့လှသည်ဟု ဆိုလေသည်။
သို့သော် အဇန္တလိုဏ်ဂူများ ပြန်၍ တစခန်းထလာခြင်းသည် ရှေးကကဲ့သို့ သံဃာရာမတစ်ခုအဖြစ်ဖြင့် မဟုတ်တော့ချေ။ စံထားလောက်သော အနုပညာလက်မွန် လက်ရာကောင်းများဖြင့် ပြီးသည့် ဗုဒ္ဓအယူဝါဒဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံ တစ်ရပ်အဖြစ် ဖြင့် ပြန်လည် ကျော်ကြားလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပေသည်။ နှစ်ပေါင်း ၁ဝဝဝ ခန့် လူသူနှင့်ကင်းဝေးနေခဲ့သော အဇန္တ လိုဏ်ဂူများသည် ချုံနွယ်ပိတ်ပေါင်းတို့ဖြင့် ဖုံးအုပ်နေလျက် ရုတ်တရက် တွေ့မြင်နိုင်ခဲသော အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိနေခဲ့ သည်။ ၁၈၁၉ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှ တပ်သားတစ်စုတို့သည် အမဲပစ်ထွက်ရာမှ အမှတ်မထင် ထိုလိုဏ်ဂူများကို တွေ့ရှိခဲ့ကြ သည်။ သဘာဝအလျောက် ဖြစ်ပေါ်နေသော ဂူပေါက်များ မဟုတ်ပဲ လူသားတို့၏ မွမ်းမံမှုတို့ဖြင့် တခမ်းတနား ရှိနေ သော ထိုလိုဏ်ဂူများကိုပြန်လည် တွေ့ရှိစအခါက ထိုလိုဏ်ဂူ များကို အဘယ်ကြောင့် ယင်းသို့ တခမ်းတနားပြုလုပ်ခဲ့သည့် အကြောင်းရင်းကိုမူ တွေးဆ မရခဲ့ကြပေ။ အံ့ဩဖွယ်ရာ ထုထွင်းထားသော ပန်းတမော့ လက်ရာနှင့် နံရံပန်းချီခန်းတို့ကို ထောက်ဆ၍ လူနေမှု အဆင့်အတန်း အလွန်မြင့်သူများ၏ လက်ရာများ ဖြစ်ကြောင်းလောက်ကိုသာ ရိပ်စားမိကြသည်။ အနုပညာ လက်ရာကောင်းများဖြင့်ပြီးသော လိုဏ်ဂူများကို တွေ့ရှိရသည့်သတင်း ထိုခေတ်က ပျံ့နှံ့ခဲ့သည်တိုင်အောင် ထို လိုဏ်ဂူများ၏ မူလရည်ရွယ်ချက်နှင့် သမိုင်းစဉ်ကို ဖော်ထုတ် နိုင်သူ မပေါ်ပေါက်ခဲ့ပေ။
နားတီရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
နားတီရွာ (Narti)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ မိုင်းဟမန်မုန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၅၁၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းဟမန်မုန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၇၁ ဦး၊ မ ၁၃၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဥဇဘက်ကစ္စတန်နိုင်ငံ
ဥဇဗက် ဆိုဗီယက်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံ (သို့မဟုတ်) ဥဇဗက်ကစ္စတန်နိုင်ငံသည် ဆိုဗီယက်ဆိုရှယ်လစ် ပြည်ထောင်စု သမ္မတနိုင်ငံ(ရုရှားနိုင်ငံ)တွင် ပါဝင်သော ဆိုဗီယက်ဆိုရှယ်လစ် သမ္မတနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ အာရှတိုက်အလယ်ပိုင်းရှိ ဆိုဗီယက် ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံတို့တွင် လူဦးရေ အများဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်၍၊ အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၁၇၃၅၄၆ ရှိသည်။ မြောက်ဘက်တွင် ကာမ္ဘက်ဆိုဗီယက် ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံ၊ အရှေ့ဘက်တွင် ကီရဂစ်ဆိုဗီယက်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံနှင့် တာဂျစ်ဆိုဗီယက် သမ္မတနိုင်ငံ၊ အနောက်ဘက်တွင် တူကမင် ဆိုဗီယက်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံစသော ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုဝင် နိုင်ငံများနှင့် တောင်ဘက်တွင် အာဖဂနိစတန်နိုင်ငံတို့ အသီးအသီး တည်ရှိကြသည်။
အာရှတိုက်အလယ်ပိုင်းတွင် တာကီစတန်ဒေသဟူ၍ ရှိရာ ၁၈၆ဝ နှင့် ၁၈၇ဝ ပြည့်နှစ်များအတွင်းက ရုရှားတို့သည် အနောက်တာကီစတန်ကို သိမ်းယူခဲ့ကြလေသည်။ အရှေ့ တာကီစတန်သည် တရုတ်နိုင်ငံ နယ်နမိတ်ထဲတွင် ကျရောက် လျက်ရှိသည်။ ၁၉၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၅ ရက်နေ့တွင် တာကီစတန်၊ ခီဗာနှင့် ဗူခါးရား နယ်မြေများ ပါဝင်စေလျက် ဥဇဗက် ဆိုဗီယက်ဆိုရှယ်လစ် သမ္မတနိုင်ငံကို ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့ လေသည်။ ၁၉၂၅ ခုနှစ် မေလတွင် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု ထဲ၌ သမ္မတနိုင်ငံတစ်ခုအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ဥဇဗက်ကစ္စတန်နိုင်ငံတွင်း၌ မြေဩဇာ ထက်သန်သော ဖားဂါးနားချိုင့်ဝှမ်း တည်ရှိသည်။ ထိုဒေသတွင် ဆားဒါယာမြစ်မှ ရေသွင်း၍ ဝါ၊ သစ်သီးနှင့် ဆန်စပါးတို့ကို အကြီးအကျယ် စိုက်ပျိုးသည်။ ဥဇဗက်ကစ္စတန်နိုင်ငံသည် ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံတွင် ဝါအများဆုံးထွက်သော နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု ထွက် ဝါ ၆ဝ% ကို ဥဇဗက် ကစ္စတန်နိုင်ငံမှရရှိသည်။ လူဆန်ပဲပင်၊ ဆန်စပါး၊ စပျစ်သီးနှင့် ဗင်္ဂလား ဆီးသီးတို့ကိုလည်း စိုက်ပျိုးသည်။
နိုင်ငံ၏အနောက်ပိုင်းတွင် မြင်း၊ သိုးစသော တိရစ္ဆာန် များကို မွေးမြူကြသည်။ အထူးသဖြင့် တာရာကား သိုးမျိုးကို အကြီးအကျယ်မွေးမြူသော နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ဥဇဗက်ကစ္စတန် နိုင်ငံသည် တွင်းထွက်ပစ္စည်း ကြွယ်ဝ သောနိုင်ငံလည်း ဖြစ်၍ ကြေးနီ၊ ရေနံနှင့် ကျောက်မီးသွေး ထွက်သည်။ အာရှတိုက် အလယ်ပိုင်းတွင် စက်မှု လုပ်ငန်း၌ အတိုးတက်ဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ တက်ရှကင့်မြို့တော်တွင် အထည်အလိပ်စက်ရုံ၊ စိုက်ပျိုးရေးကိရိယာ စက်ရုံ၊ သားရေစက်ရုံစသော စက်ရုံများ ရှိသည်။ နိုင်ငံတွင်း၌ ဘိလပ်မြေစက်ရုံ၊ စက္ကူစက်ရုံ၊ သံနှင့် သံမဏိ စက်ရုံ၊ ရေနံချက်စက်ရုံ၊ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ အစရှိသော စက်ရုံ မြောက်မြားစွာ ရှိသည်။
တက်ရှကင့်မြို့သည် ဥဇဗက်ကစ္စတန်နိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဖြစ်၍ အာရှတိုက်အလယ်ပိုင်းရှိ ဆိုဗီယက်ပြည် ထောင်စုမြို့တွင်လည်း အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ ၁၃၈၅ဝဝဝ (၁၉၇ဝ)ရှိသည်။ အခြားထင်ရှားသော မြို့များမှာ ဗူခါးရားမြို့၊ ခီဗာမြို့၊ ခိုကန်း မြို့နှင့် ဆမာကန်းမြို့များ ဖြစ်သည်။ ဆမာကန်းမြို့သည် ၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ်အထိ ဥဇဗက်ကစ္စတန်နိုင်ငံ၏မြို့တော် ဖြစ်ခဲ့ဘူးသည်။ တစ်ဆဲ့ကိုးရာစုနှစ်တွင် ရုရှားတို့ ဝင်ရောက်မလာမီက ဥဇဗက် လူမျိုးတို့သည် အာရှတိုက်အလယ်ပိုင်းဒေသ၌ ကြီးစိုးခဲ့သည်။ ဥဇဗက်လူမျိုးသည် တူရကီတို့၏ အဆက်အနွယ်ဖြစ်၍ အစ္စလာမ်အယူဝါဒီများ ဖြစ်သည်။ ဥဇဗက်ကစ္စတန်နိုင်ငံတွင် လူဦးရေ ၁၁၉၆ဝဝဝဝ (၁၉၇ဝ) ရှိသည်။
ကုမ္ဘိလဇာတ်
ရန်အောင်နိုင်မှု ကြောင်းလေးခု
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဒေဝဒတ်ကို အကြောင်းပြု၍ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
ရန်အောင်ကြောင်း လေးပါး
(၁) မှန်ကန်ခြင်းသစ္စာ၊
(၂) အသိဉာဏ်ပညာ၊
(၃) လုံ့လဝီရိယ၊
(၄) အသက်ကိုစွန့်ခြင်း၊
ဤလေးပါးသောတရားတို့နှင့် ပြည့်စုံသူတို့မှာ ရန်သူကို အောင်ကုန်၏။ မပြည့်စုံသောသူတို့ကား ရန်သူကို မအောင်ကုန်။
[ဧကကနိပါတ် ကုမ္ဘိလဇာတ်နှင့် ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု၊ အတိတ်ဝတ္ထု၊ ဇာတ်ပေါင်း အလုံးစုံတူပြီ။]
ဆောင်ပုဒ်
(၂) လေးပါးစုံရှိ၊ ရန်အောင်၏၊ မရှိမအောင်ရာ။
ကုမ္ဘိလဇာတ် ပြီး၏။
ခဝဲရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
ခဝဲရွာ (Khawea)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၊ နန်းမော်လိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၂၅၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖောင်းပြင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆိုင်းအောင်ရွာ၊ ဖားကန့်မြို့နယ်
ဆိုင်းအောင်ရွာ(Hsengawng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ ဖားကန့်မြို့နယ်၊ ဆိပ်မူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၇၈၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆိပ်မူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၁၈၈၄ ဦး၊ မ ၃၁၉၂၀ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၀၃၈၀၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖားကန့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခ​နွဲ​
thumb|ခနွှဲ ခနွှဲသည် နှီးသစ်သားစသည်တို့ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော လက်ကိုင်ရိုးတပ်ထားသည့် ရေပက်ခွက်တစ်မျိုး ဖြစ်သည့် ခနွှဲပုံနှစ်မျိုးရှိသည့် တစ်မျိုးမှာ ထောင့်သုံးစွန်းထွက်နေသော ခွက်ပက်လက်ဖြစ် ကျန်တစ်မျိုးမှာ ဝါးလုံးထက်ခြမ်းခွဲ သဏ္ဌာန် ပြုလုပ်ထားသော ပုံ ဖြစ်သည်။
ခနွှဲခွက်တွင် လက်ကိုင်ရိုးတပ်ထားသည့် အပြင် ကြိုးချည်နိုင်ရန်အတွက် အပေါ်ဘက်တွင် တန်းတစ်ခု ပိုး၍ တပ်ထားသည်။ ခနွှဲကို လယ်တစ်ကွက်မှ တစ်ကွက်သို့ ရေသွင်းရန်ဖြစ်စေ၊ ဟင်းခင်း၊ ယာခင်းများထဲသို့ ရေသွင်းရန်ဖြစ်စေ၊ အသုံးပြုကြသည့် မြန်မာလှေကြီးများတွင် လှေဝမ်းထဲမှ ရေကို ပက်ထုတ်ရန်နှင့် ငါးများကို အိုင်ပက်၍ ဖမ်းရာတွင်လည်း ခနွှဲကို အသုံးပြုကြသည့် ဆန်ရှားသဖြင့် မြက်သီးကို ခူးစားရသော အရပ်ဒေသများတွင်လည်း ခနွှဲကို မြက်သီးခပ်ရာတွင် အသုံးပြုကြလေသည့် လယ်များယာခင်းများတွင် အသုံးပြုသော ခနွဲမှာ ခနွဲစင်ခေါ် သုံးချောင်းထောက်ခွတွင် ကြိုးဖြင့် ဆိုင်း၍ ရေများကို ပက်ထုတ်လေသည့် လှေသမ္ဗာန်များပေါ်တွင် အသုံးပြုသော ခနွဲမှာ စင်မပါချေ။
ရေပက်ရာ၌ ခနွှဲကို အသုံးပြုရခြင်းမှာ ဤစနစ်ကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် လူကို မပင်ပန်းစေဘဲ အချိန်နည်းနည်းနှင့် အလုပ်တွင်ကျယ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ခနွှဲဖြင့် ရေပက်ခြင်း၊ ရေသွင်းခြင်းစနစ်ကို ကမ္ဘာ့အရပ်ရပ်တွင် ရှေးနှစ်ပေါင်းများစွာကအင် စတင်သုံးစွဲလာခဲ့လေသည်။ ယခုထက်တိုင် အီဂျစ်၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ယိုးဒယားနိုင်ငံနှင့် တရုတ်နိုင်ငံများရှိ တောပိုင်းဒေသများတွင် ခနွှဲကို အသုံးပြုလျက်ပင် ရှိကြသေးသည်။
လက်ပံဆိပ်ရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
လက်ပံဆိပ်ရွာ (Letpanseik)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ လက်ပံဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၈၆၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လက်ပံဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၂၉ ဦး၊ မ ၇၁၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၄၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နားငူးရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
နားငူးရွာ (Narngu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ ဆနင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၀၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆနင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၃ ဦး၊ မ ၃၀၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပုဋဘတ္တဇာတ်
ဒုကနိပါတ် - ၈။ ကာသာဝဝဂ် -(၂၂၃) ပုဋဘတ္တဇာတ်။ ။ ခရီးအကြား ထမင်းရစဉ်က မိဖုရားနှင့် ဝေငှ၍ မစားနိုင်သော မင်းသားအား တရားပြ၍ မိဖုရားနှင့် သင့်လျော်သော စည်းစိမ်ရအောင် ဆောင်ရွက်ပေးသော ပညာရှိအမတ်အကြောင်း။
မြီရှင်လင်မယား ကြွေးတောင်းသွား
တစ်နေ့သ၌ သာဝတ္ထိပြည်နေ သူကြွယ်သည် မိမိမယားကိုခေါ်၍ ဇနပုဒ်နေ သူကြွယ်ထံသွားကာ အကြွေးကိုတောင်းလေ၏။ မြီစားသူကြွယ်သည် မပေးနိုင်သေးဆိုကာ တစ်စုံတစ်ခုကိုမျှ မပေးလေ။ ထိုအခါ မြီရှင်သူကြွယ်သည် အမျက်ထွက်သဖြင့် ထမင်းမစားဘဲ ရွာမှထွက်၍သွားရာ ခရီးအကြားသို့ရောက်လျှင် ထမင်း အလွန်ဆာမွတ်လေ၏။
ဘုရားရှေ့မှောက် မယားလျှောက်
ခရီးသွားတို့ တွေ့မြင်လျှင် ထိုသူကြွယ်အား “အဆွေ ... မယားကိုလည်း ပေး၍စားပါ” ဟု ပြောဆိုကာ ထမင်းထုပ်ကို ပေးကြကုန်၏။ ထိုသူကြွယ်သည် ထမင်းထုပ်ကို ယူပြီးလျှင် မယားအး မပေးလိုသဖြင့် “နှမ ... ဤအရပ်ကား သူခိုးတို့နေရာ ဖြစ်သည်၊ ရှေ့မှသွားနှင့် ”ဟု လွှတ်လိုက်ပြီးလျှင် ထမင်းအကုန်စားပြီးသောအခါ ဘာမျှ မကျန်တော့သော ထမင်းထုပ်ကိုပြ၍ “နှမ ... မကောင်းသော ထငမ်းကို ပေးကြသည်” ဟု ပြောလေ၏။
မယားလည်း မိမိကိုမပေးဘဲ စားသည်ကိုသိလျှင် နှလုံးမသာ ဖြစ်လေ၏။ ထိုလင်မယား နှစ်ယောက်တို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်အနီးသို့ရောက်ရာ ရေသောက်လိုသဖြင့် ကျောင်းတွင်းသို့ ဝင်ကြကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုလင်မယား နှစ်ယောက်တို့လာသည်ကို သိတော်မူလျှင် သမင်ဖမ်းသော မုဆိုးကဲ့သို့ ဂန္ဓကုဋိအရိပ်၌ ရပ်တော်မူ၏။ ထိုလင်မယား နှစ်ယောက်တို့မြင်လျှင် မြတ်စွာဘုရားထံ ဆည်းကပ်ခစား ကြကုန်၏။
မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုလင်မယား နှစ်ယောက်တို့ကို နှုတ်ခွန်းဆက်စကား စေ့စပ်ပြောကြားပြီးလျှင် “’ဒါယိကာမ သင့်လင်သည် သင့်အကျိုးစီးပွားကို အလိုရှိသလော၊ မရှိသလော” ဟု မေးတော်မူလျှင် “အရှင်ဘုရား ... အကျွန်ုပ်သည် ဤယောကျ်ားကို အလွန်ချစ်မြတ်နိုးပါသည်။ ဤယောကျ်ားကား အကျွန်ုပ်ကို ချစ်မြတ်နိုးခြင်းမရှိပါ။ တစ်ပါးသော နေ့တို့ကို ထားဘိဦး၊ ယနေ့ ခရီးအကြား၌ ထမင်းထုပ်ကိုရလျှင် အကျွန်ုပ်အား မပေးဘဲ မိမိချည်း တစ်ယောက်တည်း စားရက်ပါသည်” ဟု လျှောက်လေ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် “’ဒါယိကာမ ... သင်ကား အခါခပ်သိမ်း ဤယောကျ်ားကို ချစ်မြတ်နိုးပါသည်၊ အကျိုးစီးပွားကို အလိုရှိသည်၊ ဤယောကျ်ားကား သင့်အား ချစ်မြတ်နိုးခြင်းမရှိ၊ ရှေးအခါ ပညာရှိတို့ကိုမှီ၍ သင့်ကျေးဇူးကိုသိကာ သင့်အား စည်းစိမ်ချမ်းသာအလုံးစုံ၌ အစိုးရသည့်အဖြစ်ကို ပေးဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
မယားကိုပင် မချစ်ခင်
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် အမတ်မျိုး၌ဖြစ်၍ အရွယ်ရောက်လတ်သော် ဗြဟ္မဒတ်မင်း ကို အကျိုးအကြောင်းပြ၍ ဆုံးမတတ်သော ပညာရှိအမတ် ဖြစ်လေ၏။
ထိုအခါ မင်းကြီးသည် သားတော်ကို ထီးနန်းစည်းစိမ်ကို လုယူမည်စိုးရိမ်သဖြင့် နှင်ထုတ်လိုက်၏။ မင်းသားလည်း မိမိမယားကိုခေါ်ယူပြီးလျှင် မြို့တော်မှထွက်ကာ လယ်သမားတို့နေရာ ရွာငယ်တစ်ခုတွင် နေလေ၏။ နောက်အခါ အဖမင်းကြီး သေလွန်သည်ဟုကြားလျှင် ထီးနန်းစည်စိမ်ကိုယူရန် ဗာရာဏသီပြည်သို့ ပြန်လေ၏။
ပညာရှိဉာဏ်ပေး မိဖုရားအရေး
မင်းသားသည် မြို့တော်သို့ရောက်လျှင် မင်းအဖြစ်ကိုရ၍ မယားကို မိဖုရားကြီးအရာ၌ ထားပြီးလျှင် “ဤမိန်းမကား ဤမျှလောက်ဖြင့်ပင် သင့်တော်ပြီ” ဟု တစ်ပါးသော လာဘသက္ကာရကို ပေးတော်မမူ၊ မြတ်နိုးတဏှာကိုလည်း ပြုတော်မမူ၊ ဘယ်မျှရနည်းဟူ၍ပင် မေးတော်မမူ။
ဓာတ်ဆီ
ဓာတ်ဆီသည် ရေနံစိမ်းမှ သန့်စင်ထားသည့် အရည်အခြေအနေရှိ ဓာတုပစ္စည်း တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး အတွင်းပိုင်း လောင်ကျွမ်းမှု ဖြစ်စေသည့် အင်ဂျင်စက်များတွင် လောင်စာအဖြစ် အသုံးပြုသည်။
ပုဋဘတ္တဇာတ်
ပညာရှိဉာဏ်ပေး မိဖုရားအရေး
ထိုအကြောင်းကို ပညာရှိအမတ်သိလေလျှင် ဤမိဖုရားကား မင်းကြီးအား အလွန်ချစ်မြတ်နိုး၏။ ကျေးဇူးများ၏။ မင်းကြီးမူကား မိဖုရားကို အနည်းငယ်မျှ မအောက်မေ့၊ ငါသည် မိဖုရားအား ပူဇော်သက္ကာရကို လည်းကောင်း၊ မြတ်နိုးတဏှာကို လည်းကောင်း ရအောင်ပြုလုပ်ပေးမည်ဟု ကြံစည်ကာ မိဖုရားထံသို့ကပ်၍ ခစားလေ၏။ ထိုအခါ မိဖုရားသည် “ပညာရှိ ... အကြောင်းအသို့ရှိသနည်း” ဟု မေးလျှင် ပညာရှိအမတ်သည် စကားစပ်မိဖြစ်စိမ့်သောငှာ “အရှင်မိဖုရား ... အကျွန်ုပ်သည် အရှင်မိဖုရားတို့ကို ခစားပါကုန်၏။ သက်ကြီးမိဘတို့အား အဝတ်အထည်ပိုင်းမျှကို လည်းကောင်း၊ ထမင်းရိက္ခာမျှကို လည်းကောင်း ချီးမြှောက်သင့်သည် မဟုတ်ပါလော” ဟု မေးလေ၏။ “ပညာရှိ ... အကျွန်ုပ်တို့အား မင်းကြီးထံမှ တစ်စုံတစ်ခုကိုမျှ မရပါ၊ ရသောအခါ ပေးရမည် မဟုတ်ပါလော၊ ယခုမူကား မင်းကြီးသည် တစ်စုံတစ်ခုကိုမျှ မပေးသေးပါ။ တစ်စုံတစ်ခု ပေးခြင်းကိုလည်း ထားဘိဦး၊ ထီးနန်းစည်းစိမ်ကို ယူရန်လာစဉ် ခရီးအကြားဝယ် ထမင်းထုပ်ရရာ အနည်းငယ်မျှမပေးပါ၊ မိမိချည်းသာ အကုန်စားပါသည်” ဟု ပြောဆိုလေ၏။
ဓာတ်ဆီ
မော်တော်ယာဉ် မောင်းနှင်တဲ့ လောင်စာဓာတ်ဆီ ကို အင်ဂျင်စက် လည်ပတ်မှု ကောင်းအောင်ရယ်၊ အင်ဂျင်က စွန့်ပစ်လိုက်တဲ့ အိတ်ဇောပိုက် မီးခိုးငွေ့များကနေ ပတ်ဝန်းကျင်ကို မညစ်ညမ်းအောင်ရယ်ဆိုပြီး ယာဉ်သစ်၊ စက်သစ်တွေနဲ့ လျော်ညီတဲ့ ဓာတ်ဆီမျိုး ထုတ်လုပ်ရာ မှာ အင်ဂျင်စက် အတွင်းပိုင်းနဲ့ ကာဘရိုက်တာနဲ့ဘားတွေ၊ ပလပ် တွေ ချေးတက်၊ အမှုန်အမွှား ဖြစ်ပေါ်၊ အနယ်ထိုင်၊ ချေးတင် စတာတွေမဖြစ်စေဘဲ အင်ဂျင် အတွင်းပိုင်း သန့်စင်နေဖို့အတွက် ဓာတု ဓာတ်ပေါင်းဆေးများ (Chemical Additives) ကိုလဲ ထည့်ပေးတာ သိရှိ မှတ်သားရ ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် မော်တော် ကားရဲ့ အိတ်ဇောပိုက်မှာ ဓာတု ဓာတ်ကူဆေး ထည့်ထားတဲ့ ကိရိ ယာ (Cartalytic Converter) တပ်ဆင်ပြီး ကားအိတ်ဇောက ထုတ်လိုက်တဲ့၊ မီးခိုးထဲမှာပါတဲ့ အန္တရာယ် ဓာတ်ငွေ့တွေကို ဘေး ကင်းစေတဲ့အဆင့် အခြေအနေ ရောက်အောင် ပြောင်းလဲပစ်နိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဲဒီ ကိရိယာမျိုး တပ်ထားတဲ့ ကားတွေ အတွက် ဓာတ်ဆီကို ခဲဆေးလွတ် ဓာတ်ဆီပဲ သုံးရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ခဲဆေးနဲ့ ရောစပ်ထားတဲ့ ဓာတ် ဆီဆိုရင် ဓာတ်ကူဆေးရဲ့ အာနိ သင် ပျက်စီးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဓာတ်ဆီအကြောင်း နားလည်ဖို့ ဓာတ်ဆီရဲ့အရည်အသွေး၊ ဂုဏ်သတ္တိများနဲ့ ဘေးအန္တရာယ် ဖြစ်စေနိုင်တာတွေကို အကြမ်းဖျင်းလောက် သိထားသင့်ပါတယ်။ မြန်မာ့ရေနံဓာတုဗေဒလုပ် ငန်းက ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ ဓာတ်ဆီ စံချိန်စံညွှန်းမှာ အဖျင်းဆုံး ၁၂ မျိုးလောက်ရှိတယ်လို့ သိရှိရပါတယ်။ ဓာတ်ဆီအရောင်၊ သိပ်သည်းဆ၊ ဓာတ်ဆီအငွေ့ပျံအပူချိန် အစ၊ အလယ်နှင့် အဆုံး၊ ဓာတ်ဆီငွေ့ရဲ့ တွန်းကန်အား၊ ကန့်ဓာတ်ပါဝင်မှုနှုန်း၊ ကော်ဂျီး ဖြစ်မှုနှုန်း၊ အောက်တိန်းနံပါတ်၊ ခဲဓာတ်ပါဝင်နှုန်း၊ ဆီအပျစ်အကျဲ စတာတွေ ပါဝင်လေ့ရှိပြီး အဲဒီစမ်းသပ်တွေ့ရှိချက်တွေကတဆင့် ဓာတ်ဆီဟာ စံပြုချက်များ ကို ပြည့်မီခြင်းရှိမရှိ သိနိုင်ပါ တယ်။ ဓာတ်ဆီအရောင်ကို ဓာတ် ဆီချက်လုပ် ရောင်းချတဲ့ ကုမ္ပဏီ တွေက လိမ္မော်ရောင်၊ အနီရောင်၊ အစိမ်းရောင် စတဲ့ ကြိုက်ရာ အရောင်ကို ဆေးဆိုးပေးပြီး တခြားက ဓာတ်ဆီနဲ့ ခွဲခြားသိသာအောင် ပြုလုပ်ပါတယ်။ အရပ်သုံး၊ တပ်မတော်သုံးကိုလဲ သိသာနိုင်အောင် အရောင်ဆိုးပေး ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဓာတ်ဆီကို အရောင်ဆိုးထားခြင်းဖြင့် ဓာတ် ဆီထဲမှာ ဥပါဒ်အန္တရာယ်ဖြစ်နိုင် တဲ့ ခဲဆေးများပါတာကို သတိပြု ကြစေဖို့အတွက်လဲ ဖြစ်ပါတယ်။ သိပ်သည်းဆကတော့ ဓာတ်ဆီ ပမာဏ များများရောင်းဝယ်ကြတဲ့အခါ ဓာတ်ဆီတန်ချိန်ကို တွက်ချက်နိုင်အောင်နဲ့ ဓာတ်ဆီဟုတ် မဟုတ် အကြမ်းဖျင်း ခန့်မှန်းနိုင်အောင် ဖြစ်ပါတယ်။ အငွေ့ပျံနှုန်းနဲ့ အပူချိန်ကို သိရှိခြင်းအား ဖြင့် ဆီစားများမများ၊ အင်ဂျင် စက် နှိုးရလွယ်မလွယ် သိရှိနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျန်တဲ့ စမ်းသပ်ချက်တွေဟာလဲ စောစောက ဖော်ပြထားတဲ့ ဂုဏ်သတ္တိတွေနဲ့ ညီညွတ်ခြင်းရှိမရှိ သိနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ပုဋဘတ္တဇာတ်
မင်းကြီးထံမှောက် ကြောင်းစုံလျှောက်
ထိုအခါ ပညာရှိအမတ်သည် “အရှင်မိဖုရား ... မင်းကြီးထံမှာ ယခုပြောသောအတိုင်း ပြောဝံ့ပါသလော” ဟု မေးလျှင်၊ “ပညာရှိ ... ပြောဝံ့ပါသည်” ဟု ပြော၏။ “အရှင် မဖိုရား ... ထိုသို့ပြောဝံ့လျှင် ယနေ့ပင်လျှင် မင်းကြီးထံသွား၍ ရှေ့တော်တွင် အကျွန်ုပ်က မေးမည်။ အရှင်မဖိုရားက ပြောပါ၊ အရှင်မိဖုရားတို့ ကျေးဇူးကိုသိစေမည်” ဟု မှာထားကာ မင်းကြီးထံ ရှေးဦးစွာသွား၍ နေနှင့်၏။
နောက်မကြာမီ မိဖုရားရောက်လာလျှင် “အရှင်မိဖုရား ... အရှင်တို့သည် အလွန်ရက်ရောကုန်၏။ သင်ကြီးမိဘတို့အား အဝတ်အထည်ပိုင်းမျှကို လည်းကောင်း၊ ထမင်းရိက္ခာမျှကို လည်းကောင်း ချီးမြှောက်သင့်သည် မဟုတ်ပါလော” ဟု မေး၏။ “ပညာရှိ ...အကျွန်ုပ်တို့အား မင်းကြီးထံမှ တစ်စုံတစ်ရာကိုမျှ မရပါ၊ အဘယ်ဝတ္ထုကို ပေးနိုင်ပါမည်နည်း” ဟု ပြော၏။ “အရှင်မိဖုရား... အရှင်သည် မိဖုရားကြီးရာထူးကို ရသည် မဟုတ်ပါလော” ဟု မေး၏။ “ပညာရှိ ... တစ်စုံတစ်ခုသော ပူဇောသက္ကာရကို မရလတ်သော် မိဖုရားကြီးရာထူးဖြင့် ဘာလုပ်ရမည်နည်း၊ ယခုအခါ သင်တို့မင်းကြီးသည် အကျွန်ုပ်အား ဘယ်ဝတ္ထုဖြင့် ပေးမည်နည်း၊ ထီးနန်းစည်းစိမ်ကို ယူရန်လာစဉ် ခရီးအကြားဝယ် ထမင်းထုပ်ကိုရရာ အနည်းငယ်မျှမပေးပါ၊ မိမိချည်းသာ အကုန်စားပါသည်” ဟု အကြောင်းစုံ ပြောကြားလေ၏။
ဓာတ်ဆီ
ဓာတ်ဆီ အသုံးပြုသူများအနေနဲ့ ဓာတ်ဆီရဲ့အရည်အသွေး စံပြုချက်တွေကို စမ်းသပ်ပေးတဲ့ ဓာတ်ခွဲလုပ်ငန်း အသေးစိတ်ကို သိရှိဖို့ဟာ အဓိကမဟုတ်ပါဘူး။ ဓာတ်ဆီရဲ့ အရည်အသွေး၊ ဂုဏ် သတ္တိများကိုတော့ မိမိနိုင်ငံ အတွင်းနဲ့ နိုင်ငံတကာက လက်ခံ အသိအမှတ်ပြုထားတဲ့ ဓာတ်ဆီ စံညွှန်းနဲ့ ညီမညီဆိုတာ စံချိန်ဝင် တိုင်းထွာရေးကိရိယာတွေ အသုံးပြုပြီး သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းထားတဲ့ စစ်ဆေးမှု နည်းစဉ်တွေနဲ့ စစ်ဆေးပါတယ်။ စမ်းသပ်တွေ့ရှိချက်များကိုတော့ ရေနံချက်စက်ရုံ အရည်အသွေးထိန်းချုပ်ဌာနနဲ့ သုတေသနဌာနတွေက တရားဝင် ထုတ်ပြန်ပေးကြပါတယ်။ ကမ္ဘာ့ရေနံနဲ့ ပတ်သက်ပြီး နိုင်ငံအများရဲ့ အသိအမှတ်ပြု စံချိန်စံညွှန်း အဖွဲ့ကြီးတွေကတော့ ASTM (American Society for Testing and Materials)၊ API (American Petroleum Institute)၊ ISO (International Standard Organization)၊ IP (Institute of Petroleum) တို့ ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံချင်းအလိုက်မှာလဲ ရေနံ နဲ့ ရေနံထွက်ပစ္စည်းများအတွက်လစံသတ်မှတ်ထားတာ ရှိကြပေမဲ့လအားလုံးလိုလိုဟာ အဲဒီအဖွဲ့ကြီးတွေရဲ့ စံသတ်မှတ်ချက်ဘောင်အတွင်း အကျုံးဝင်နိုင်အောင် စံပြုကြတာကို တွေ့ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံ ရေနံချက်စက်ရုံများ က ချက်လုပ်ပေးနေတဲ့ ဓာတ်ဆီနဲ့တကွ အခြားသော ရေနံထွက်ပစ္စည်းတွေဟာလဲ နိုင်ငံတော် အစိုးရရဲ့ စံသတ်မှတ်ချက်မူဘောင်နဲ့အညီ ရှိနေပြီး ကမ္ဘာ့စံချိန်စံညွှန်းတွေနဲ့လဲ နီးစပ်စွာ ကိုက် ညီမှုရှိတာ သိရှိရသည်။
ပုဋဘတ္တဇာတ်
ချစ်သူကိုသာ တုံ့ပြန်ရာ
ထိုအခါ ပညာရှိသည် မင်းကြီးအား “အရှင်မင်းကြီး ... မိဖုရားကြီး ပြောသည့်အတိုင်း မှန်ပါသလော” ဟု မေးလျှောက်ရာ မင်းကြီးသည် ဆိတ်ဆိတ်သာ သည်းခံ၍ နေလေ၏။ ပညာရှိလည်း မင်းကြီး သည်းခံနေသည်ကိုသိလျှင် -