cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
နိုင်ငံရေး
Vertical integration ( စနစ်၏ လုပ်ဆောင်ပုံ တိုးချဲ့ခြင်း[ဘာသာပြန်လိုအပ်ချက် ရှိသည်] )
Vertical integration ၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်အရဆိုလျှင် နိုင်ငံရေးစနစ်များကို ကွန်ဖယ်ဒရယ်ရေးရှင်း (သီးခြားလွတ်လပ်သော နိုင်ငံများအနေနှင့် ပေါင်းစည်းခြင်း) ၊ ဖယ်ဒရယ်ရေးရှင်းနှင့် ယူနီတေရီပြည်ထောင်စုနိုင်ငံများဟူ၍ (အနည်းငယ် ပေါင်းစည်းမှုမှ အများဆုံး ပေါင်းစည်းမှုအဆင့်အထိ)ခွဲခြားနိုင်သည် ။
ဖယ်ဒရယ်ရေးရှင်း (ဖယ်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံအဖြစ် မှတ်နိုင်သည်) သည် ဗဟိုပြုသော ဖယ်ဒရယ် အစိုးရတစ်ခု၏ အောက်က ဗဟိုပြုသော ဖယ်ဒရယ် အစိုးရတစ်ခု၏ အောက်က တစိတ်တပိုင်းစီသော ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ဒေသများ ၊ နိုင်ငံများနှင့် တခြားသော ဒေသများ၏ သမဂ္ဂတစ်ခုကို သရုပ်ဖော်သည့် နိုင်ငံရေးဖြစ်တည်မှုတစ်ခု ဖြစ်သည် (ဖယ်ဒရယ်ဝါဒ)။ ဖယ်ဒရယ်ရေးရှင်းတစ်ခုတွင် ပါဝင်ဖက် နိုင်ငံနယ်မြေတစ်ခု၏ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့် ဂုဏ်ပုဒ်အပြင် ၎င်းတို့နှင့် ဗဟိုအစိုးရအကြား အာဏာခွဲဝေရေးကို ပုံမှန်အားဖြင့်အခြေခံသဘောကျစွာ ခိုင်မြဲ၍ အကာအကွယ်ရှိပြီး ပါတီ ၊ နိုင်ငံများနှင့် ဖယ်ဒရယ် ကိုယ်ထည်(ကိုယ်စားပြုသော အဖွဲ့အစည်း ၊ ပုဂ္ဂိုလ်)တစ်ခု၏ တစ်ဖက်သတ်ဆုံးဖြတ်ချက်များကြောင့် ပြောင်းလဲခြင်း မပြုလုပ်သင့်ပါ ။ ဖယ်ဒရယ်ရေးရှင်းနိုင်ငံများအနေဖြင့် ဆွစ်ဇလန်က ပထမဆုံး စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး (၁၇၇၆)တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ၊ (၁၈၆၇)တွင် ကနေဒါနိုင်ငံ ၊ (၁၈၇၁)တွင် ဂျာမနီနိုင်ငံနှင့် (၁၉၀၁)တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံတို့က အသီးသီးတည်ထောင်ခဲ့သည် ။ ဖယ်ဒရယ်ရေးရှင်းနှင့် ယှဉ်ပါက ကွန်ဖယ်ဒရယ်ရေးရှင်းတွင် ဗဟိုဆန်သော အာဏာလျော့နည်းသည်
နိုင်ငံတော်
[[ဖိုင်:Map_of_unitary_and_federal_states.svg|alt=|thumb|{{Legend|#00e000;|ဖယ်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံများ}}{{Legend|#0000b0;|တစ်ပြည်ထောင် (သို့) ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံများ}}{{legend|#e1e1e1;|အစိုးရ မရှိသော}}]] အပေါ်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည့် အစိုးရအဖွဲ့ပုံစံများသည် အခြေခံအားဖြင့် တူညီသော polity (နိုင်ငံအဖြစ် စနစ်တကျ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ထားသော လူ့အဖွဲ့အစည်း) အသွင်ကွဲများ ဖြစ်ကြသည် ၊ ၎င်းမှာ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် နိုင်ငံတော် ဖြစ်သည် ။ State (နိုင်ငံတော်) ဆိုသည်ကို Max Weber က "၎င်း၏ပိုင်နက်တွင် ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းမှုကို လက်ဝါးကြီးအုပ် ချုပ်ကိုင်ထားမှုရှိသော[ဘာသာပြန် လိုအပ်ချက် ရှိသည်] နိုင်ငံရေး၏ ဖြစ်တည်မှုတစ်ခု"အဖြစ် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သော်လည်း Montevideo သ‌ဘောတူညီချက်၌ "နိုင်ငံတော် ဆိုရာတွင် သတ်မှတ်ထားသည့် ပိုင်နက် ၊ အမြဲနေထိုင်မည့် ပြည်သူ ၊ အစိုးရ နှင့် နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးကဏ္ဍသို့ တက်လှမ်းနိုင်သည့် အရည်အချင်းရှိမှုတို့ လိုအပ်သည်"ဟု ယူဆသည် ။
နိုင်ငံမဲ့လူ့အဖွဲ့အစည်းဆိုသည်မှာ နိုင်ငံတော်၏ အုပ်ချုပ်ခံရခြင်း မရှိသော လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုကို ခေါ်ဝေါ်သည် ၊ ၎င်းတွင် အာဏာပိုင်ခြင်း၏ စုစည်းမှု[ဘာသာပြန် လိုအပ်ချက် ရှိသည်] အနည်းငယ်သော ရှိသည် ၊ အာဏာပိုင်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်သော ရှိသည့် နေရာရာထူး အများစုတွင် ပမာဏအနည်းငယ်သာရှိသော အာဏာသာ ပိုင်ဆိုင်ထားကြကာ ပုံမှန်အားဖြင့် အမြဲတမ်း နေရာယူထားကြသည် မဟုတ်ဘဲ အငြင်းပွားမှုများကို တင်ကြိုသတ်မှတ်ထားသော စည်းမျဉ်းများနှင့် ဖြေရှင်းပေးသည့် လူမှုရေးကိုယ်ထည်(ကိုယ်စားပြုသော အဖွဲ့အစည်း ၊ ပုဂ္ဂိုလ်)များသည်လည်း အနည်းစုသာ ရှိသည် ။ နိုင်ငံမဲ့လူ့အဖွဲ့အစည်းများတွင် စီးပွား‌ရေးဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ယဉ်ကျေးမှုကို ပြုလုပ်ပုံများတွင် အလွန်ကွဲပြားကြသည် ။
တချို့သော နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ တွေးခေါ်ရေးသမား(ဒဿနပညာရှင်)များက နိုင်ငံတော်ဆိုသည်ကို မလိုအပ်သောဆန္ဒဖြင့် ထည့်သွင်းစဉ်းစားကြပြီး ထို့ကြောင့် နိုင်ငံမဲ့လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုကို ချီတက်ရန် ရည်မှန်းချက်ကို ‌ရောက်ရန် စဉ်းစားကြသည် ။ Anarchism အုပ်ချုပ်သူမဲ့ဝါဒ (မင်းမဲ့ဝါဒ)၏ ဝါဒရေးရာ အဓိကသဘောထားမှာ နိုင်ငံတော် မပါဝင်သော လူ့ဘောင်အဖွဲ့အစည်း ထူထောင်ရန် ထောက်ခံခြင်း ဖြစ်သည် ။ အုပ်ချုပ်သူမဲ့ဝါဒသမားများ၏ တွေးခေါ်ရေးကျောင်းတော်တွင် လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ အမျိုးအစားသည် အလွန်အမင်းဖြစ်သော  တစ်ဦးတစ်ယောက်စီ၏ ဖြစ်တည်ခြင်းဝါဒမှ ပြီးပြည့်စုံသော စုပေါင်းဝါဒအထိ သိသာစွာ ကွဲပြားမှု ရှိသည်။ မာ့က်ဝါဒတွင် နိုင်ငံတော်ဆိုင်ရာ မာ့က်သီအိုရီက အရင်းရှင်စနစ်မှ လွန်မြောက်ပြီးသော လူ့အဖွဲ့အစည်းသို့ ရောက်လျှင် နိုင်ငံတော်ဆိုသည်မှာ မလိုလားအပ်သော အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုအနေနှင့် အရေးပါမှုရှိတော့မည် မဟုတ်သလို ညှိုးနွမ်းပျောက်ကွယ်သွားမည်ဟု ယူဆသည် ။ ဆက်စပ်အယူအဆတစ်ခုမှာ မာ့က်၏ ကြိုတင်မျှော်မှန်းထားသည့် အရင်းရှင်စနစ်အလွန် လူ့အဖွဲ့အစည်းအကြောင်းတွင် အမြဲတမ်း အသုံးပြုသော "နိုင်ငံမဲ့ ကွန်မြူနစ်ဝါဒ"ဆိုသည့် အဆင့်ဖြစ်သည် ။
အခြေခံဥပဒေများ
အခြေခံဥပဒေများသည် အစိုးရ၏ မတူညီသော အပိုင်းကဏ္ဍခွဲများအတွက် အသေးစိတ်ဖြစ်၍ အကန့်အသတ် သတ်မှတ်ပေးသော လုပ်ပိုင်ခွင့်အာဏာများအကြောင်းကို ရေးစွဲထားသည့် စာရွက်စာတမ်းများ ဖြစ်သည် ။ အခြေခံဥပဒေတစ်ခုသည် ရေးဆွဲပြီးသား စာရွက်တမ်းတစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း မရေးဆွဲရသေးသည့် အခြေခံဥပဒေလည်း ရှိသည် ။ မရေးဆွဲရသေးသည့် အခြေခံဥပဒေကို အစိုးရ၏ ဥပဒေပြုရေးနှင့် တရားစီရင်ရေးဌာနမှ အမြဲတမ်း ‌ရေးဆွဲနေမည်ဖြစ်ပြီး ထိုကိစ္စသည် အခြေအနေများ၏ သဘောသဘာဝအရ မည်သည့်အစိုးရပုံစံက အသင့်တော်ဆုံး ဖြစ်မည်ကို ဆုံးဖြတ်ရမည့် ကိစ္စများမှ တစ်ခုဖြစ်သည် ။ အင်္ဂလန်သည် ရေးဆွဲရသည့် အခြေခံဥပဒေပုံစံတစ်ခုကို ပြည်တွင်းစစ်ကာလအတွင်း ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ပြန်လည်တည်ထောင်သော ကာလ‌ရောက်သောအခါ စွန့်ပယ်ခဲ့သော်လည်း လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် အမေရိကန် အခြေချနေထိုင်သူများ [ဘာသာပြန် လိုအပ်ချက် ရှိသည်] ၊ တော်လှန်ရေးပြီးနောက် ပြင်သစ်နိုင်ငံနှင့် ဥရောပ၏ ကိုလိုနီနိုင်ငံများအပါ ဥရောပတိုက် တစ်တိုက်လုံး ပါဝင်ကျင့်သုံးလာခဲ့သည် ။
အခြေခံဥပဒေဆိုသည်မှာ စီမံခန့်ခွဲရေး ၊ ဥပဒေပြုရေးနှင့် တရားစီရင်ရေး(စုပေါင်း၍ ညွှန်းဆိုရလျှင် trias politica [အာဏာကို ခွဲဝေခြင်း])အဖြစ် အစိုးရကို ခွဲခြမ်းကာ နိုင်ငံတော်အတွင်း အဘက်ဘက်မှ အပြန်အလှန်ထိန်းကျောင်းမှု ရှိစေရန်အတွက် အာဏာကို ခွဲဝေသတ်မှတ်ဖို့ ဖြစ်သည် ။ အများပြည်သူဝန်ဆောင်မှု ကော်မရှင် ၊ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်နှင့် စာရင်းစစ်ချုပ် အဖွဲ့အစည်းများ [ဘာသာပြန် လိုအပ်ချက် ရှိသည်]စသည့် ထပ်ဆောင်းဖြစ်သော သီးသန့်ဌာနခွဲများကိုလည်း ထပ်မံဖန်တီးနိုင်သည် ။
ကိုးကားချက်များ
ကဏ္ဍ:ပင်မ အကြောင်းအရာ ဆောင်းပါးများ
ဟိုကန်ရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
ဟိုကန်ရွာ (Hokan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ မိုင်းဆောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၃၈၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းဆောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၉ ဦး၊ မ ၅၉၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၉၅ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပူ ရာဏ်ဓမ္မဂန်ဖတ်စာ
ပူ ရာဏ်ဓမ္မဂန်ဖတ်စာကို ကျီးသဲလေးထပ်ဆရာတော် ရှင်မုနိန္ဒာဘိဇေ (မြန်မာ ၁၁၇၉ - ၁၂၅၆)က ရေးသားခဲ့သည်။
၁။ သားလည်းမသီး၊ သမီးမရ၊ အိုရွယ်ကျသော်၊ ဒုက္ခချင့်မှာ၊ မဖုံးလား။
၂။ သန်လျက်ဖြစ်ငြား၊ မသွေးထားသော်၊ ချင့်ဓားလိုခါ၊ မတုံးလား။
၃။ ဓမ္မသတ်တရား၊ မသင်ငြားသော်၊ စကားဆိုခါ၊ မရှုံးလား။
၄။ ငယ်ကပျော်လွန်၊ ကျမ်းဂန်တရား၊ မသင်ငြားသော်၊ မင်းပါးစိုးခွင်၊ မဝင်နိုင်ဘဲ၊ ဆင်းရဲဖန်တောင်း၊ မကောင်းသက်မွေး၊ မယဉ်ကျေးသည့်၊ လူရေးလူစ၊ မတုံးလား။
၅။ မိဘသဘင်၊ ပွဲတွင်မတည်၊ ကုန်စည်မသွား၊ လူ့ငနွား၊ မယားချင့်ကို၊ မမုန်းလား။
၆။ မင်းစေလုပ်ငြား၊ လျင်ဖြတ်စားသည်၊ ယောက်ျားလူလေ၊ လူငမွှေကို၊ ရွာနေသူများ၊ မမုန်းလား။
၇။ ရင်ဝယ်ဖြစ်ငြား၊ မွေးသည့်သားကို၊ မသွားနေ့တိုင်း၊ ကျောင်းကန်ရိုင်းသော်၊ နေ့တိုင်းနားယဉ်ထုတ်။
၁၀။ နံနက်ညခါ၊ သေစာစောင်းငြင်း၊ သီချင်းတလိုက်၊ ကြက်တိုက်အန်ခက်၊ လည်ပတ်သွားများ၊ ထိုယောက်ျားကား၊ ဥစ္စာများကို မချစ်ရာ။
၁၂။ ပညာရှိလည်း၊ သတိမလျော့ပါစေနှင့်၊ သတိလျော့လျက်၊ အကြံပျက်သော်၊ ကိုသတ်ခဏ၊ ယုတ်တတ်စွ။
၁၃။ နှုတ်မှုလက်မှု၊ စုစုအတတ်၊ အရပ်ရပ်ကို၊ မှတ်လေလူများ၊ အမျိုးသားတို့၊ မှတ်သားနိုင်က၊ ချမ်းသာရလိမ့်၊ ဆုံးမပေရာ၊ လူလိမ္မာတို့၊ နည်းနာစကား၊ ကြားဖန်များက၊ ကြီးပွားပညာ၊ ထင်ရှားရာသည်၊ လူ့ရွာကျော်ကျော်သဲသဲတည်း။
အေ​စီ-၁၃၀
Lockheed နှင့် Boeing ကုမ္ပဏီတို့က ပူးပေါင်း ထုတ်လုပ်ထားသော ဤလေယာဉ်သည် C-130 Hercules လေယာဉ်ကို မြေပြင် တိုက်ခိုက်ရေး လေယာဉ်အဖြစ် ပြုပြင် ပြောင်းလဲထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ကို မြေပြင်တိုက်ခိုက်ရေး လုပ်ငန်းများ ၊ လေကြောင်း ပစ်ကူပေးခြင်းများတွင် အသုံးပြုသည်။
ပြင်ပလင့်ခ်များ
ကဏ္ဍ:စစ်ဘက်သုံး လေယာဉ်ပျံ‎
သိန်နီရွာ၊ ဖိုးလေး
သိန်နီရွာ၊ ဖိုးလေး
အာမူးကျယ် (၂)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
အာမူးကျယ် (၂)ရွာ (Ahrmukyei (2))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းအင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၂၀၂၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းအင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၁၉ ဦး၊ မ ၁၃၉၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၁၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျွန်းကလေးရွာ၊ ကျွန်းကလေး
ကျွန်းကလေးရွာ၊ ကျွန်းကလေး
ဘော့သွန်ရွာ၊ ကဝမြို့နယ်
ဘော့သွန်ရွာ (Bawtthun)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကဝမြို့နယ်၊ ဘလောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၇၂၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘလောက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၂၁ ဦး၊ မ ၁၇၃၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၅၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သားရွှေဥဆုံးမစာ
သားရွှေဥ ဆုံးမစာကို စာတော်ပြင်ဆရာကြီး ဦးပညာ (မြန်မာ ၁၁၂၅ခန့် - ၁၁၈၅ခန့်)က ရေးသားခဲ့သည်။
၁။ “မာတာပီတ”၊ မိဘနှစ်ပါး၊ မွေးသည်သားကို၊ သနားကြင်နာ၊ တတ်ပညာဖြင့်၊ လိမ်မာစေချင်၊ ထုံးပုံဆင်၍၊ သွန်သင်ဝေဖန်၊ ဆုံးမဟန်လျှင်၊ ကျန်းဂန်အဓိပ္ပာယ်၊ သင့်ကြောင်းခြယ်လျက်၊ နာဖွယ်ဆန်းထူး၊ လင်္ကာကျူးအံ့၊ ရွှင်မြူးပျော်ပါး၊ အမျိုးသားတို့။    ။ “သင်ကြားလေ့ကျက် ရာသတည်း”။
၃။ “သားရွှေဥ”၊ မျက်ရှုရတနာ၊ မှတ်သားပါလော့၊ ပညာအတတ်၊ ကျေးဇူးမြတ်နှင့်၊ ဂုဏ်သတ္တိမှာ၊ ဘယ်ဥစ္စာမျှ၊ နှိုင်းရာမတူ၊ ခိုးသားမူလည်း၊ မယူနိုင်ရာ၊ မြဲမြံစွာ၏၊ ပညာမြော်မြင်၊ အတတ်လျှင်ကား၊ ဆွေခင်ပွန်းစစ်၊ မှီရာဖြစ်ရှင့်၊ အသစ်ဘဝ၊ ပြောင်းလေကလည်း၊ သုခဝဟာ၊ မြတ်ချမ်းသာကို၊ ကောင်းစွာလျောက်ပတ်၊ ဆောင်ပေတတ်၏၊ မှတ်သားသင့်သည်၊ သုတမည်ကား၊ မစည်မပင်၊ မတွင်မကျယ်၊ အနည်းငယ်ဟု၊ စိတ်ဝယ်ဤသို့၊ မမှတ်တို့လင့်၊ တောင်ပို့တွင်ခေါင်း၊ မနက်တောင်းကို၊ သွန်းလောင်းရေစက်၊ အနည်းလျက်လည်း၊ နေ့ရက်ရှည်လျား၊ ကျဖန်များသော်၊ ရေစားကြည်းလှည့်၊ လျှမ်းလျှမ်းပြည့်သို့၊ နှိုင်းရှည့်မယုတ်၊ ပမာဟုတ်စွ၊ နှုတ်တတ်ဖြစ်စေ၊ တစ်ထွေထူးမြတ်၊ လက်တတ်ဖြစ်စေ၊ သေသေချာချာ၊ တတ်လိမ္မာက၊ ဝိဇ္ဖာသိပ္ပ၊ တစ်ခုမျှလျှင်၊ ဆုံးစတတ်မြောက်၊ သက်မွေးလောက်၏၊ မင်းယောက်ျားမှု၊ တစ်ခုခုကို၊ သူ့ထက်သာအောင်၊ ကြိုးအားဆောင်၍၊ အခေါင်အဖျား၊ တတ်မြောက်မြားမူ၊ ထင်ရှားကြော်ငြာ၊ ဂုဏ်ထွန်းဝါသည်။    ။ “ရတနာမျက်ရှု သားရွှေဥ”။
၄။ “သားရွှေဥ”၊ မျက်ရှုလူလှ၊ မောင်နားကျလော့၊ ဆရာအထံ၊ သဲသဲညံမျှ၊ စာအံစာဖတ်၊ အတတ်သင်ဘက်၊ နှစ်သက်ရွှင်ပျော်၊ သူငယ်ဖော်တို့၊ ခေါ်ဝေါ်ကြလျှင်၊ ဗျာ-ရှင်ဩမွန်၊ ကျွန်တော်ကျွန်ုပ်၊ ယဉ်နှုတ်ပိထား၊ ခင်ဘုရားဟု၊ သနားစရာ၊ နှုတ်ချိုသာက၊ နာ၍မငြီး၊ ကိုယ့်ထက်ကြီးမူ၊ ဦးရီးအကို၊ သူငယ်ကိုလည်း၊ နှုတ်ချိုသာရေး၊ မောင်ကလေးဟု၊ ညီထွေးညီပု၊ ခေါ်မှတ်ပြုလော့၊ သူ့ကိုရိုသေ၊ ကျင့်ဝတ်ကျေက၊ အထွေမရှိ၊ အလိုသိ၍၊ မိမိတို့မျိုး၊ သူမြတ်နိုးလိမ့်၊ ပုံရိုးရှေးဆို၊ နှုတ်လျှင်ချိုငြား၊ သျှိုတပါးဟု၊ စကားလူတွင်၊ မြဲမြဲထင်၏၊ ပဉ္စင်ကျူးရိုက်၊ မင်းပွဲဆိုက်ကို၊ ငှက်မိုက်တီးတုတ်၊ သံကြမ်းကြုတ်နှင့်၊ နှုတ်မနေတည်၊ ဆီး၍မြည်က၊ မကြည်မောင်းမဲ၊ ဆိုကျိန်ဆဲ၍၊ အုတ်ခဲတုတ်ဖြင့်၊ လိုက်ခြောက်လွှင့်၏၊ သည်နှင့်တလျှော၊ သံချိုမောသား၊ ဥဩငှက်မွန်၊ ကောင်းစွာတွန်သော်၊ အလွန်တရာ၊ နှစ်လိုစွာ၍၊ သံသာရင့်ကျူး၊ မြည်ပါဦးလော့၊ ကျေးဇူးဖော်ပြ၊ ချီမွမ်းကြ၏၊ ဗုဒ္ဓအလောင်း၊ နွားမြတ်ကောင်းကို၊ သောင်းကျန်းစွာလျှင်၊ ဆို၍နှင်သော်၊ သခင်ကိုမုန်း၊ မရုန်းပဲနေ၊ လောင်းကြေးငွေကုန်၊ ရှုံးလေထောင်ပြည့်၊ နောက်တစ်လှည့်မူ၊ နွား၏အလို၊ ကောင်းစွာဆို၏၊ သံချိုသာယာ၊ မောင်းသောခါ၌၊ မေတ္တာစိတ်ဝင်၊ ရုန်းလိုက်ငင်သော်၊ လှည်းလျှင်ပါလေ၊ ငွေတံပိုးကြွ၊ နှစ်ထောင်ရ၏၊ ပီယဝါစာ၊ နှုတ်ချိုသာက၊ မေတ္တာဆက်ဆံ၊ ရှေးထုံးစံကို၊ မြဲမြံမှတ်သား၊ နှလုံးထားလျက်၊ စကားချိုစွာ၊ ဆိုအပ်စွာသည်။    ။ “ ရတနာမျက်ရှု သားရွှေဥ”။
ပိန်းကန်းရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
ပိန်းကန်းရွာ (Pingkan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ မြို့မပန်စွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၇၃၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့မပန်စွဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၈၃ ဦး၊ မ ၁၇၃၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၁၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လက်ပန်တောရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်
လက်ပန်တောရွာ (Letpantaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ ကိုင်းပြင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၀၆၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အစုကြီးရွာ၊ ရှမ်း
အစုကြီးရွာ၊ ရှမ်း
တောင်ယာတောရွာ၊ မကွေးမြို့နယ်
တောင်ယာတောရွာ (Taungyartaw)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မကွေးမြို့နယ်၊ လယ်ယားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၇၈၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လယ်ယားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၅၂ ဦး၊ မ ၁၆၂၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၇၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မကွေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘုရားပျို (အပြင်)ရွာ၊ သောင်ကြီး
ဘုရားပျို (အပြင်)ရွာ၊ သောင်ကြီး
အောက်လေပွေ့ရွာ
အောက်လေပွေ့ရွာ
စကားပုံ မေတ္တာစာ
“စကားပုံမေတ္တာစာ” ကို ကျည်းကန်သျှင်ကြီး သျှင်နန္ဒဇေ (မြန်မာ ၁၁၁၉ - ၁၁၇၅)က ရေးသားခဲ့သည်။
၁။ ချစ်သည်၊ ခင်သည်၊ ကြင်သည်၊ ကျွမ်းသည်မှန်စေ၊ ရန်သူတွေ့က စွန့်စားခဲသည်။
၂။ ပညာကို တန်ဆောင်၊ သီလကို ဂန္ဓာယောင်၊ ဝီရိယကို ရွှေဂူချောင်၊ သမာဓိကို မြင်းမိုရ်တောင်၊ မာနကို မြေအယောင်၊ စာဂကို တွေ့မရှောင်နှင့်၊ ပညာရှာမာန် သာနှိမ့်ချထား၊ သီလရှာ ကိုယ်သာလွန်ကြိုးစား၊ သုတရှာ ပမာသူဖုန်းစား၊ တတ်ကားတတ်၏၊ အမှတ်မရှိ သူလည်းတစ်ယောက်၊ တတ်လည်းတတ်၏၊ အမှတ်ရှိသူလည်းတစ်ယောက်၊ သင်လည်းသင်၏၊ အမြင်မရှိသူလည်းတစ်ယောက်၊ အမှန်ကိုသိလျက်နှင့် အကျင့်တန်သည်၊ အမှန်ကိုသိလျက်နှင့် အငြင်းသန်သည်၊ အမှန်ကိုသိမှ၊ ကဝိခံရာသည်၊ ဉာဏ်ရှိမှ ဟုတ်ရာမြင်သည်။
၃။ ရွှေရိပ် ငွေရိပ် လေရိပ် မိုးရိပ်ထက်၊ လူရိပ်ကို အလွန်တရာ သိရခဲသည်။
သရက်ပင်ဆိပ်ရွာ၊ ဖိုးလေး
သရက်ပင်ဆိပ်ရွာ၊ ဖိုးလေး
ဓနုံးချောင်းရွာ၊ ကျွန်းကလေး
ဓနုံးချောင်းရွာ၊ ကျွန်းကလေး
ဝါ့လုဘွမ်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ဝါ့လုဘွမ်ရွာ(Walubum)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ မဝန်အူမားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၁၄၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟိုစန်းရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
ဟိုစန်းရွာ (Hosang)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ မိုင်းဆောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၃၈၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းဆောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၉ ဦး၊ မ ၅၉၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၉၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မုညင်းချောင်းရွာ၊ ဘာညို
မုညင်းချောင်းရွာ၊ ဘာညို
လောင်းလုံးမြို့
လောင်းလုံးမြို့သည် မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်း၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင် လောင်းလုံးမြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်မြို့ဖြစ်၏။ မြို့နယ်မှာ ထားဝယ်မြစ်ဝကျယ်နှင့် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်၊ ကပ္ပလီပင်လယ်အကြားရှိ ကျွန်းဆွယ်အပိုင်းအပါအဝင်ဖြစ်သော မြို့နယ်ဖြစ်သည်။ ထားဝယ်မြစ်ဝနှင့် မိုင် ၂၀ သာ ကွာသည်။ လောင်းလုံး မြို့နယ်သည် မြောက်လတ္တီတွဒ် ၁၃ဒီဂရီ ၂၃မိနစ်မှ ၁၄ဒီဂရီ ၈မိနစ် ၃၀ စက္ကန့် နှင့် အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၈ဒီဂရီ ၃မိနစ် ၃၀ စက္ကန့်မှ ၉၈ဒီဂရီ ၁၃မိနစ်အကြားတွင် တည်ရှိပြီး အကျယ်အဝန်းမှာ (၃၅၅.၉၂)စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းပါသည်။ အရှေ့မှအနောက်သို့ (၁၂)မိုင် ရှိပြီး တောင်မှ မြောက်သို့ (၄၄)မိုင် ရှည်လျားပါသည်။
ပထဝီဝင်အနေအထား
လောင်းလုံးမြို့နယ်၏ အရှေ့ဘက်တွင် ထားဝယ်မြစ်၊ အနောက်ဘက်တွင် ကပ္ပလီပင်လယ်၊ တောင်ဘက်တွင် မြန်မာ့ပင်လယ်၊ မြောက်ဘက်တွင် ရေဖြူမြို့နယ်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်လျက်ရှိသည်။
လောင်းလုံးမြို့နယ်သည် မြေညီရပ်ဝန်းမဟုတ်ဘဲ တောင်ကုန်း ချိုင့်ဝှမ်းများအတွင်း မြစ်ချောင်းဖြတ်သန်းစီးဆင်းလျက် ရှိသည်။ မြို့နယ်အနောက်ဘက်ခြမ်းတွင် တောင်တန်းမှာ မြောက်မှတောင်သို့ ကာဆီးလျက်ရှိသည်။ ထင်ရှားသော တောင်တန်းများမှာ မြင့်မိုရ်လက် ခတ်တောင်၊ တောမိုးတောင်၊ ရန်ကင်းတောင်၊ ကြည့်မျှော်တောင် တို့ဖြစ်သည်။
လောင်းလုံးမြို့နယ်တွင် မြစ်ချောင်းများ ပေါများသည့် ဒေသတစ်ခု ဖြစ်ပြီး မြစ်ချောင်းများသည် အနောက်မှအရှေ့သို့ စီးဆင်းလျက်ရှိသည်။ ထင်ရှားသောမြစ်(သို့မဟုတ်)ချောင်းမှာထားဝယ်မြစ်ဖြစ်ပြီး ထားဝယ်မြို့နယ် မှ လောင်းလုံးမြို့နယ်အကြားဖြတ်၍ မြောက်မှတောင်သို့ စီးဆင်းပါသည်။ ထားဝယ်မြစ်မှာ နွေရာသီတွင် ရေအနက် သာမန်ခန့်သာရှိ၍ သင်္ဘော စက်လှေများ သွားလာနိုင်သည်။
လောင်းလုံးမြို့နယ်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက်ပျမ်းမျှအမြင့် (၁၅၀)ပေအထက်တွင် တည်ရှိသည်။ အမြင့်ဆုံးတောင်မှာ မြင့်မိုရ်လက်ခတ်တောင်ဖြစ်၍ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် (၂၂၉၈၀)ပေအမြင့်တွင် ရှိသည်။
သဘာဝပေါက်ပင်များ
လောင်းလုံးမြို့နယ်အတွင်း ပေါက်ရောက်သည့် သဘာဝပေါက်ပင် များမှာ သင်္ကန်းပင်အနည်းငယ် ပေါက်ရောက်ပါသည်။ တောင်တမာ၊ ဘင်ဂပင်များ ပေါက်ရောက်ပါသည်။ တောသရက်၊ တောင်ပိန္နဲ၊ ရင်းခတ်၊ ဖန်ခါး၊ သပြေ၊ သစ်အယ်ပင်များ ပေါက်ရောက်ပါသည်။ ဝါးဘိုးဝါး၊ သိုက်ဝါးများလည်း ပေါက်ရောက်ပါသည်။ ရှားပါးဆေးဖက်ဝင်အပင်များ ဖြစ်သည့် ဥတစ်လုံးဂမုန်း၊ မီးကွင်းဂမုန်း၊ ပုလဲ၊ ကြောင်ပန်း၊ နနွင်း၊ ကင်းမြီးကောက်၊ တောင်ဇီးဖြူပင်များ ပေါက်ရောက်ပါသည်။
စီးပွားရေး
နေထိုင်ကြသောလူများ၏ အဓိကအလုပ်အကိုင်မှာ လယ်ယာစိုက်ပျိုးခြင်းဖြစ်၏။ ကညင်ဆီဖြင့်ပြုလုပ်သော ကညင်တိုင်ခေါ် မီးတိုင်များကို အများအပြားလုပ်ကြသည်။ ဖျာကြမ်းများကိုလည်းရက်လုပ်၏။ လောင်းလုံးမြို့နယ် စစ်ပြဲရွာတွင်ဆားချက်သည်။ အခြားအရေးပါသော လုပ်ငန်းတစ်ခုမှာ တံငါလုပ်ငန်းဖြစ်လေသည်။ ရာဘာခြံများနှင့် ဆီအုန်းခြံများကိုလည်း နေရာအနံ့၌တွေ့နိုင်သည်။ သဘာဝကမ်းခြေ အများအပြားရှိသည့် အပြင် ရှင်ကိုးရှင်စာရင်းဝင် ရှင်မော်တောင်ဘုရား၊ ရှင်ဇလွန်စေတီတော်နှင့် ရှင်တောက်ထိန်ဘုရားတို့သည် လောင်းလုံးမြို့နယ်အတွင်း၌ရှိသဖြင့် ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်းများကိုလည်း လုပ်ကိုင်လာကြသည်။
လူဦးရေ
လောင်းလုံးသည် ထားဝယ်လူမျိုးသီးခြားနေထိုင်သောမြို့ဟုဆိုနိုင်ပါသည်။ တခြားလူမျိုးများရောရှက်မှုအလွန်နဲပါး၍ ၁၉၀၁ ခုက လူဦးရေ ၁၄၆၁ ဦးသာ နေထိုင်သည့် ကျေးရွာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ မြို့ပေါ်ရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၅,၃၃၄ ယောက် ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်အတွင်းရှိ လူဦးရေစုစုပေါင်းမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၁၁၈,၃၁၇ ယောက် ဖြစ်ပြီး၊ လောင်းလုံးဒေသ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန ၂၀၁၉-စက်တင်ဘာလကုန် စာရင်းအရ ၁၄၈,၄၅၄ယောက် ဖြစ်သည်။
ထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်
လောင်းလုံးဇာတိ
ဝါရင် ဘတ်ဖတ်
ဝါရင် အက်ဒ်ဝဒ် ဘတ်ဖတ် သည် အမေရိကန် ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုပြုလုပ်သူ၊ စက်မှုလုပ်ငန်းရှင်နှင့် ပရဟိတလုပ်ငန်း အလှူရှင် တယောက်ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့ အအောင်မြင်ဆုံး ရင်းနှီးမြုပ်နှံသူတယောက်အဖြစ် အများက အသိအမှတ်ပြုလက်ခံထားကြသည်။ “ဒဏ္ဍာရီလာ ရင်းနှီးမြုပ်နှံသူ ဝါရင် ဘတ်ဖတ်” ဟုလဲခေါ်ကြသည်။ သူသည် ဘာ့ခ်ရှီးယား ဟက်သာဝေး လုပ်ငန်းစုကြီး၏ ရှယ်ယာအများဆုံးပိုင်ဆိုင်သူ၊ ဥက္ကဋ္ဌ နှင့် အလုပ်အမှုဆောင်တယောက်ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့အချမ်းသာဆုံးလူများစာရင်းတွင် အပြောင်းအလဲမရှိ တသမတ်တည်းပါဝင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။ ၂၀⁠၀၉ စာရင်းအရ ကမ္ဘာ့ ဒုတိယအချမ်းသာဆုံးဖြစ်ပြီး ၂၀၁ဝ ခုနှစ်တွင် တတိယနေရာသို့ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ဘတ်ဖတ် ကို Oracle of Omaha ( အိုမာဟာရဲ့နတ်ဆရာ)/ Sage of Omaha ( အိုမာဟာရဲ့ပညာရှိ) လို့လဲခေါ်ကြသည်။ တစိုက်မတ်⁠မတ်နဲ့စွဲမြဲစွာ လိုက်နာ ကျင့်သုံးခဲ့သော တန်ဖိုးရှိ ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုသီအိုရီနှင့် အလွန့်အလွန် ချမ်းသာကြွယ်ဝသော်လည်း သူ၏ အနေအထိုင်ရိုးစင်းမှုအတွက် အသိအမှတ်ပြုခြင်း ခံရသည်။ ဘတ်ဖတ် သည် သူပိုင်ဆိုင်သည့် စည်းစိမ်ဥစ္စာများ၏ ၉၉ % ကို ပရဟိတလုပ်ငန်းများအတွက် လှူဒါန်းမည်ဖြစ်ပြီး အဓိကအားဖြင့် ဂိတ်စ်ဖောင်ဒေးရှင်းမှ တဆင့်လှူဒါန်းမည်ဟု ကတိပြုခဲ့ခြင်းကြောင့် ထူးခြားသော ပရဟိတလုပ်ငန်းအလှူရှင် တယောက်အဖြစ်လဲ အသိအမှတ်ပြုခြင်းခံရသည်။ ဂရင်းနဲလ် ကောလိပ် အုပ်ချုပ်ထိမ်းသိမ်းရေးအဖွဲ့၏ အဖွဲ့ဝင်တယောက်လဲဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်ဘဝ
၁၉၄၂ တွင် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၏ အမတ်အဖြစ် လေးကြိမ်မြောက်ယှဉ်ပြိုင်သည့်အနက် ပထမဆုံးအကြိမ် ရွေးချယ်ခံရသည်။ Warren အခြေခံ ကျောင်း ပြီးစီးပြီး၊ ၎င်းတို့မိသားစုသည် ဝါရှင်တန် ဒီ.စီ သို့ ပြောင်းရွှေ့သွားခဲ့ပြီးနောက် Alice Deal ပဏာမ အထက်တန်းကျောင်း ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၄ရ ခုနှစ်တွင် ဝုဒ်ရိုး ဝီလ်ဆင် အထက်တန်းကျောင်းမှ အထက်တန်းပြီးခဲ့သည်။ သူ၏ နှစ်စဉ်ထုတ်မှတ်တမ်းစာအုပ်တွင် “သင်္ချာအတွက်အချက်ကို သဘောကျသူ ။ အနာဂတ်၏ စတော့ဈေးကွက် ကိုယ်စားလှယ် တစ်ယောက်” ဟု အဓိပ္ပာယ် ရသည့် ရုပ်ပုံ ကို ဆွဲခဲ့သည်။ ကလေးဘဝမှာပင် ပိုက်ဆံ ရှာခြင်း၊ စုဆောင်းများကို စိတ်ဝင်စားကြောင်း ပြသတတ်သည်။ သူက ပီကေများ၊ ကိုကာကိုလာ ဗူးများ နှင့် အပတ်စဉ်ထုတ် မဂ္ဂဇင်း များကို တစ်အိမ်တက်ဆင်း လိုက်လံရောင်းချခဲ့သည်။
၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင် ဘတ်ဖတ်၏ ပထမဆုံး ဝင်ငွေခွန် နှင့်ပက်သက်၍ စာရင်းပြုစုကြည့်ရာ သူ၏ စက်ဘီးအသုံးပြုမှုနှင့် အခြားသော အလုပ်များအတွက် ၃၅ ဒေါ်လာ လျော့ပေါ့ငွေ ရသည်။ ၁၉၄၅ ခုနှစ် ဒုတိယနှစ်ကျောင်းသားဘဝတွင် ဘတ်ဖတ် နှင့် သူငယ်ချင်းတစ်ယောက်သည် ဘောလုံးကစားခုံစက် အဟောင်းတစ်ခုကို ၂၅ ဒေါ်လာ ပေး၍ ဝယ်ခဲ့ပြီး အနီးအနားရှိ ဆံသဆိုင် တွင် ထားခဲ့သည်။ လအနည်းငယ် အတွင်းမှာပင် သူတို့သည် အမျိုးမျိုးသော ဆံသဆိုင်များတွင် စက်အမျိုးမျိုးကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဖခင်ဖြစ်သူ၏ ပွဲစားလုပ်ငန်း ကုမ္ပဏီ ရုံးခန်းအနီးရှိ ဒေသဆိုင်ရာ စတော့ရှယ်ယာရောင်းဝယ်ရေး ပွဲစားလုပ်ငန်း ၏ ဧည့်သည်နားနေခန်း အတွင်းတွင် ဘတ်ဖတ် သွားရောက် အချိန်ကုန်နေစဉ်တွင် စတော့ဈေးကွက်နှင့် ရင်းနှီးမြှပ်နှံခြင်း လုပ်ငန်းများကို စတင်စိတ်ဝင်စားခဲ့သည်။
ကောလိပ်ကျောင်းပြီးသည်နှင့် တပြိုင်နက် ဘတ်ဖတ် တွင် ၂၀⁠၀၉ စုဆောင်းငွေ ဒေါ်လာ တန်ဖိုးနှင့်တွက်သော ဒေါ်လာ ၉၀,၀⁠၀ဝ ကျော် စုမိနေပြီ ဖြစ်သည်။ နီဘရာစကာ-လင်ကွန်း တက္ကသိုလ် သို့ ပြောင်းရွှေ့ပြီး နှစ် နှစ်အကြာ ၁၉၅ဝ ခုနှစ်၊ အသက် ၁၉ နှစ်တွင် ဘတ်ဖတ် သည် စီးပွားရေး သိပ္ပံ အဓိက နှင့် ဘက်ချလာ ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ ဘတ်ဖတ် သည် ငွေကြေးလုပ်ငန်းများ နှင့်ပက်သက်၍ လေ့လာသုံးသပ်ရာတွင် ထင်ရှားသူနှစ်ဦး ဖြစ်သည့် ဘန်ဂျမင် ဂရေဟမ် (ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှု နှင့် ပက်သက်သည့် စာအုပ်များတွင် သူကြိုက်နှစ်သက်ဆုံး တစ်ခုဖြစ်သည့် “ညဏ်ပညာရှိသော ရင်းနှီးမြှပ်နှံသူ” စာအုပ် ကို ရေးသားသူ) နှင့် ဒေးဗစ်ဒေါ့ဒ် တို့ ကိုလံဘီယာ စီးပွားရေးကျောင်း တွင် သင်ကြားကြကြောင်း သိသည်နှင့် ယင်းကျောင်းသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
ကိုလံဘီယာ စီးပွားရေး မှ ၁၉၅၁ တွင် စီးပွားရေးပညာ မာစတာ ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ နယူးယောက် ငွေကြေးဆိုင်ရာ အတတ်သင်ကျောင်း ( New York Institute of Finance ) တွင်လည်း တတ်ရောက်ခဲ့သေးသည်။ ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင် လက်သုံးစကား မှာ “ကျွန်တော့်ရဲ့ ၁၅%က Fisher (အိုဟိုင်ယိုပြည်နယ် စီးပွားရေးကျောင်း) ကို ကိုယ်စားပြုပြီး၊ ၈၅% ကတော့ Benjamin Graham ကို ကိုယ်စားပြုတယ်" ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
ဘန် ဂရေဟမ် ကတော့ကျွန်တော်တို့ကို ဒီလိုသင်ခဲ့တယ်။ “ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုရဲ့ အခြေခံ အတွေးအခေါ်တွေကတော့ စတော့ရှယ်ယာတွေကို စီးပွားရေးလုပ်ငန်းလိုမြင် ကြည့်ပြီး၊ ဈေးကွက်ရဲ့အတက်အကျ တွေကို သင်ရဲ့ အကျိုးအမြတ်တွေလို အသုံးချပြီး လုပ်ငန်း စိတ်ချရမှု အတိုင်းအတာ (margin of safety)ကို ရှာဖွေမြှင့်တင် ခြင်းပါဘဲ။” နှစ်ပေါင်း ရာချီသည့်တိုင်အောင် ဒီအတွေးအခေါ်တွေဟာ ရင်းနှီးမြှပ်နှံခြင်းရဲ့ အခြေခံအုတ်မြစ်အနေနဲ့ ရှိနေမှာပါဘဲ။
အလုပ်အကိုင်
ဝါရင် ဘတ်ဖတ် သည် အိုမာဟာရှိ ဘတ်ဖတ်-ဖော့ခ် အဲန် ကို တွင် အရင်းအနှီး ရှယ်ယာများရောင်းချသူ (Investment Salesman) အဖြစ် ၁၉၅၁ မှ ၅၄ထိ၊ နယူးယောက်ရှိ ဂရေဟမ်-နျူးမန်း ကော့ပ် တွင် အာမခံငွေကြေးရင်းနှီးမြှပ်နှံခြင်း ဆိုင်ရာသုံးသပ်လေ့လာသူ အဖြစ် ၁၉၅၄ မှ ၁၉၅၆ ထိ လုပ်ခဲ့ပြီး၊ အိုမဟာ ရှိ ဘတ်ဖတ် မိတ်ဖက်များ လိမိတက်တွင် ၁၉၅၆ မှ ၆၉ ထိ အထွေထွေ အကျိုးတူစီးပွားဖက် အဖြစ် နှင့် ၁၉၇ဝ တွင် အိုမာဟာ ရှိ Berkshire Hathaway အင်ကော်ပိုရေးရှင်းကြီး၏ ဥက္ကဋ္ဌ၊ စီအီးအို အဖြစ် ၁၉၇ဝ မှ ယနေ့ ထိ လုပ်ကိုင်နေလျက်ရှိသည်
၁၉၅ဝ တွင် အသက်နှစ်ဆယ်အရွယ် ဘတ်ဖတ် သည် လုပ်ငန်းများမှ ၉၈၀ဝ ဒေါ်လာ စုမိနေပြီ ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၂ ဧပြီတွင် Graham သည် GEICO အာမခံလုပ်ငန်းကြီး၏ ဘုတ်အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ကြောင်း ဘတ်ဖတ် သိရှိသွားခဲ့သည်။ စနေနေ့တနေ့တွင် ဝါရှင်တန် ဒီစီ သို့ ရထားနှင့်သွားရောက်၍ GEICO ဌာနချုပ် ရှိတံခါးမကြီးကို တံခါးစောင့်လာ မဖွင့်မချင်း ခေါက်နေခဲ့သည်။ GEICO ၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သူ Lorimer Davidson နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး၊ အာမခံလုပ်ငန်းအကြောင်းနှင့်ပက်သက်၍ နာရီအတော်ကြာ ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။
နောက်ဆုံးတွင် ဒေးဗစ်ဆန်သည် ဘတ်ဖတ် ၏ ရေရှည် မိတ်ကောင်းဆွေကောင်းတစ်ယောက် ဖြစ်လာခဲ့ပြီး လွှမ်းမိုးမှု လည်းရှိခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဘတ်ဖတ် အကြောင်း သူက ပြန်ပြောပြသည်မှာ ဘတ်ဖတ် နှင့်တွေ့ပြီး ၁၅ မိနစ်အတွင်းမှာပဲ သူဟာ သာမန်ထက်ထူးခြားတဲ့သူတစ်ယောက်မှန်း သူသိရှိခဲ့သည် ဟူ၏။ ကိုလံဘီယာ မှ ကျောင်းပြီးသောအခါ ဘတ်ဖတ် သည် ဝေါစထရိ တွင် အလုပ်လုပ်ချင်ခဲ့ပြီး သူ့အဖေနှင့် Ben Graham တို့က တော့ မလုပ်စေချင်ခဲ့။
Graham အတွက် အခကြေးငွေ ပေးစရာ မလိုပဲ လုပ်ပေးနိုင်သည်ဟု ပြောသော်လည်း Graham က ငြင်းခဲ့သည်။ အိုမာဟာ သို့ ပြန်လာပြီး ဘတ်ဖတ်သည် ဒေးလ်ကာနဂ္ဂီ၏ လူထု မိန့်ခွန်းပြောနည်း ကို သင်ယူနေစဉ် စတော့ဝယ်/ရောင်း အေးဂျင့် အဖြစ်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် သူသင်ခဲ့ရသည်ကိုပြန်လည် အသုံးချပြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခြင်း စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများ ကို နက်ဘရက်စကား-အိုမဟာ တက္ကသိုလ်ရှိ ညကျောင်းများတွင် မိမိကိုယ်ကို ယုံကြည်မှုအပြည့်ဖြင့် သင်ကြားပို့ချပေးနိုင်ခဲ့သည်။
သူ့ကျောင်းသားများ၏ ပျမ်းမျှ အသက်သည် သူ့အသက်၏ နှစ်ဆခန့်ရှိသည်။ ထိုအချိန်က ဘေးထွက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတစ်ခုအနေနှင့် ဆင်ကလဲတက်စ်ကို ဓာတ်ငွေ့ ဌာနတစ်ခုကို ဝယ်ယူခဲ့သေးသည်။ သို့သော်ယင်းမှ အောင်မြင်သော လုပ်ငန်းတစ်ခုတော့ မဟုတ်ခဲ့ပါ။ ၁၉၅၂ တွင် ဒန်ဒီး ပရက်စ်ဘီတဲရီးယန်း ဘုရားကျောင်းတွင် ဆူဇန်သော်မ်ဆန် နှင့်လက်ထပ်ပြီး နောက်နှစ်တွင် ပထမဆုံး ကလေး ဆူဇန်အဲလိစ် ဘတ်ဖတ် ကို မွေးသည်။ ၁၉၅၄ တွင် ဘတ်ဖတ် သည် Benjamin Graham၏ စပ်တူ စီးပွားရေးလုပ်ငန်း တွင် အလုပ်လုပ်ရန် လက်ခံလိုက်သည်။ စ⁠စချင်း ရသည့် တစ်နှစ်စာ ဝင်ငွေ မှာ ၁၂၀⁠၀ဝ ဒေါ်လာ ဖြစ်သည်။(၂၀⁠၀၈ ဒေါ်လာဈေးနှင့်တွက်လျှင် အနီးစပ်ဆုံး၉၇၀⁠၀၀) ယင်းလုပ်ငန်းတွင် သူသည် Walter Schloss နှင့် နီးကပ်စွာ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ Graham ကတော့ အလုပ်လုပ်ရတာ နဲနဲ အခက်အခဲရှိသူ ဖြစ်သည်။
ကုန်ပစ္စည်းတန်ဖိုးများတွင် အစစ်အမှန်တန်ဖိုး နဲ့ ကပ်ထားတဲ့ တန်ဖိုးကြားမှာ လျော့သွားတဲ့ တန်ဖိုးကို ချိန်ကြည့်ပြီးတော့ သူဟာ စတော့ဈေးနှုန်းဟာ လုံခြုံစိတ်ချရမှု အတိုင်းအတာ ကျယ်ပြန့်အောင် လုပ်ဆောင်ပေးနိုင်တယ် လို့ တွင်တွင်ပြောနေခဲ့သည်။ ယင်းအဆိုပြုချက်မှာ ဘတ်ဖတ် အတွက် အဓိပ္ပာယ် ရှိသော်လည်း သတ်မှတ်ချက်တွေက အရမ်း ကျပ်တည်းနေခဲ့ရင် ပိုမိုကောင်းမွန်တဲ့ အရည်အသွေး ထုတ်လုပ်နိုင်တဲ့ အောင်မြင်တဲ့ လုပ်ငန်းကြီးတွေထဲမှာ ကုမ္ပဏီကို နစ်မြုပ်သွားစေခဲ့ရင်ရော လို့ ပြန်ပြီး မေးခွန်းထုတ်ခဲ့သည်။
၁၉၅⁠၅၆ ခုနှစ် ဘတ်ဖတ် တို့ Howard Graham ဘတ်ဖတ် အမည်ရှိတဲ့ ဒုတိယမြောက် ကလေးကို ရတဲ့ နှစ်နဲ့ တစ်နှစ်တည်း မှာပဲ Benjamin Graham လည်း အငြိမ်းစားယူပြီး ၎င်းရဲ့ ပါတနာစီးပွားရေးကို ပိတ်လိုက်သည်။ ၎င်းအချိန်တွင် ဘတ်ဖတ်၏ ကိုယ်ပိုင်စုဆောင်းငွေမှာ ၁၇၄၀⁠၀ဝ ဒေါ်လာ (၂၀⁠၀၉ ခုနှစ်ရဲ့ ငွေဖောင်းပွမှုနှုန်းနှင့် ညှိုပြီး ၁.၂ မီလီယံ) ကျော်နေခဲ့ပြီး Omaha ရှိ ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှု ပါတနာ လုပ်ငန်းဖြစ်သည့် ဘတ်ဖတ် ပါတနာရှစ်ပ် ကို စတင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၇ တွင် တစ်နှစ်လုံးစာ အစုရှယ်ယာ ပါတနာလုပ်ငန်း သုံးခုကို လုပ်ကိုင်နိုင်ခဲ့သည်။ လက်ရှိနေ နေဆဲဖြစ်သည့် Omaha ရှိ အိပ်ခန်း ၅ ခန်းပါ ပြင်ဆင်ပြီးအိမ် ကို ဒေါ်လာ ၃၁၅၀ဝ ပေးဝယ်ခဲ့သည်။
၁၉၅၈ တွင် သုံးယောက်မြောက် ကလေး ပီတာအန်ဒရူး ဘတ်ဖတ် ကို မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဘတ်ဖတ်သည် တစ်နှစ်လုံးတွင် ရှယ်ယာလုပ်ငန်းပေါင်း ၅ ခုကို လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၉ တွင် ကုမ္ပဏီသည် တစ်နှစ်လုံးစာ ရှယ်ယာ ၆ ခု သို့တိုးမြှင့်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၆ဝ တွင် ဘတ်ဖတ် သည် ဘတ်ဖတ် စပ်တူလုပ်ငန်းများ၊ ဘတ်ဖတ် ငွေကြေးလုပ်ငန်း၊ Dacee၊ Emdee၊ Glenoff၊ Mo-Buff နှင့် Underwood ဟူသော ရှယ်ယာ အကျိုးတူ ရ ခု ကို လုပ်ကိုင်နေပြီ ဖြစ်သည်။ သူက လုပ်ငန်း ပါတနာ ဖြစ်သူ ဆရာဝန် တစ်ဦး အား ၎င်း၏ လုပ်ငန်းတစ်ခုစီအတွက် ၁၀⁠၀၀ဝ ဒေါ်လာ စီ ရင်းနှီး မြှပ်နှံချင်သူ ဒေါက်တာ ဆယ်ဦးခန့် ကို ရှာဖွေဖို့ ပြောခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ၁၁ ယောက်မှ သဘောတူပြီး၊ ဘတ်ဖတ် က ဒေါ်လာ ၁၀ဝ အပါအဝင် သူတို့၏ ပိုက်ဆံများအားလုံးကို စုလိုက်ပြီး ကိုယ်ပိုင်ရင်းနှီးမြှပ်နှံ မှုကို စတင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၈ တွင် Sanborn စတော့ ရှယ်ယာဈေးမှာ ရှယ်ယာတစ်ခုလျှင် ၄၅ ဒေါ်လာ ဖြစ်ပြီး၊ Sanborn ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှု လုပ်ငန်းစု ၏ ရှယ်ယာတန်ဖိုးမှာ ရှယ်ယာ တစ်ခုလျှင် ၆၅ ဒေါ်လာ ဖြစ်သည်။
ရှယ်ယာဝယ်သူများ အနေနှင့် Sanborn စတော့ ရှယ်ယာကို ရှယ်ယာတစ်ခုလျှင် ဒေါ်လာ ၂ဝ အနာခံပေးဝယ်နေကြပြီး တစ်ဒေါ်လာရဲ့ ၇ဝ ဆင့် ထက်ပိုပြီး ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှု လုပ်ငန်းကို မပေးချင်ကြဘူး ဆိုတော့ ရှေ့စီးပွားရေး အလားအလာ မကောင်းတဲ့ ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှု လုပ်ငန်း ဖြစ်နေသောကြောင့် ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဤ အဖြစ်အပျက်က Sanborn အုပ်ချူပ်ရေး အဖွဲ့တွင် သူ့အား အမည်းစက် ဖြစ်စေခဲ့သည်။
မီလျံနာအဖြစ်
၁၉၆၂ တွင် ဘတ်ဖတ် သည် သူ၏ အစုရှယ်ယာပိုင်ဆိုင်မှုများကြောင့် သန်းကြွယ်သူဌေးတယောက်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အစုရှယ်ယာအားလုံးပေါင်း ဒေါ်လာ ၇,၁၇၈,၅၀ဝ ကျော်ဖိုးရှိသည့်အနက် ဒေါ်လာ ၁,၀၂၅,၀၀ဝ ကျော်ကို ဘတ်ဖတ် ပိုင်ဆိုင်သည်။ ဘတ်ဖတ်က သူ၏ အစုရှယ်ယာပိုင်ဆိုင်မှုများအားလုံးကို တစုတည်းအဖြစ် ပေါင်းစည်းခဲ့ပြီး အထည်အလိပ်ထုတ်လုပ်သော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုဖြစ်သည် ့ Berkshire Hathaway ကို ဦးဆောင်ရင်းနှီးမြုပ်နှံခဲ့သည်။ ဘတ်(ဖ)ဖတ် ရဲ့အစုစပ်ရှယ်ယာရှင်တွေက ရှယ်ယာတစုကို ၇.၆၀ ဒေါ်လာနှုန်းနဲ ့စတင်ဝယ်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၆၅ တွင် ဘက်ရှိုင်းယားကုမ္ပဏီရှယ်ယာ တစုကို အရင်း ၁၉ ဒေါ်လာနှုန်းရှိနေချိန်မှာ သူတိုက ၁၄.၈၆ ဒေါ်လာနှုန်းနဲစိတ်အား ထက်သန်စွာ ဝယ်ယူခဲ့ကြသည်။ ဝယ်ယူခဲ့ကြသည့် ရှယ်ယာတန်ဖိုးများထဲမှာ ရွေ့ပြောင်းမရနိုင်သည့် ပစ္စည်းများ ( စက်ရုံနှင့် စက်ပစ္စည်းများ ) ၏ တန်ဖိုးများမပါဝင်ခဲ့ပေ။ အဲဒီနောက်မှာတော့ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့အစည်းအဝေးတွင် Berkshire Hathaway လုပ်ငန်းစုကို တရားဝင် လွဲပြောင်းရယူခဲ့ပြီး လုပ်ငန်းဥက္ကဋ္ဌအသစ် Ken Chace ကို ခန် ့အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့သည်။
၁၉၆၆ တွင် ဘတ်ဖတ် က အကျိုးတူစီးပွားရေး လုပ်ငန်းသို့ ငွေအရင်းအနှီးအသစ်ထပ်ထည့်ခြင်းကို ရပ်နားလိုက်သည်။ ဘတ်ဖတ် ရေးထားသော စာထဲတွင် …..“လက်ရှိအခြေအနေထက် ပိုပြီးပြောင်းလဲမှု မရှိတော့ရင်..(အချို့သောအခြေအနေများတွင် အရင်းအနှီးထပ်ထည့်ခြင်းဖြင့် အကျိုးအမြတ် များ ပြောင်းနိုင်သည်) ဒါမှမဟုတ် ပါတနာအသစ်တွေအနေနဲ့ သာမန် အရင်းအနှီးတွေထက်စာရင် ပိုပြီးအသုံးတည့်မယ့် အရည်အသွေးမြင့် အရင်းအနှီးတွေ ကို မပေးနိုင်ခဲ့ဘူး ဆိုရင်တော့ ဘယ်ပါတနာအသစ်တွေကိုမှ BPL ကို ထပ်အထည့်မခံတော့ ဖို့ စိတ်ကူးထားတယ်” ဟူ၍ ပါရှိသည်။
ဒုတိယစာတစောင်တွင် သူ၏ပထမဆုံး ကိုယ်ပိုင်ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုလုပ်ငန်းအနေဖြင့် Hochschild, Baltimore ကုန်ပစ်စည်း အရောင်းဆိုင်ကိုပိုင်ဆိုင်သည့် Kohn and Co တို့ကိုလုပ်ကိုင်မည်ဟုကြေညာခဲ့သည်။ ၁၉၆ရ တွင် Berkshire မှ ပထမဆုံးအဖြစ် ရှယ်ယာအစုအပေါ်အမြတ် ၁ဝ ဆင့်သာပေးအပ်ခဲ့သည်။ ဘတ်ဖတ် အတွက် အအောင်မြင်ဆုံးနှစ်၏ နောက်တနှစ်ဖြစ်သော ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် အစုစပ်ရှယ်ယာစီးပွားရေးလုပ်ငန်းကို ဖျက်သိမ်းခဲ့ပြီး သူတို ့၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို သူ၏ အစုစပ်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များသို့လွဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့သည်။
ထိုပေးအပ်လိုက်ရသည့် ပိုင်ဆိုင်မှုများမှာ Berkshire Hathaway မှ ပိုင်ဆိုင်သည့်ရှယ်ယာများဖြစ်သည်။ Berkshire Hathaway ၏ ဦးစီးဦးဆောင်ဖြစ်သည့် ဘတ်ဖတ် က ရှယ်ယာပိုင်ရှင်များဆီသို ့ယခုအချိန် တွင် လူသိများ ထင်ရှားလျက်ရှိသော နှစ်ပတ်လည်အစီရင်ခံစာများကို ၁၉၇ဝ ခုနှစ်မှ စတင်ပြီးရေးသားခဲ့သည်။ သို့သော် သူသည် တနှစ်လုပ်ခလစာ ဒေါ်လာ ၅၀,၀၀ဝ နှင့် သူ၏ ပြင်ပရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုများမှ ရရှိသည့် ဝင်ငွေများဖြင့်သာ နေထိုင်ခဲ့သည်။ Berkshire Company သည် ၁၉၇၉ နှစ်စတွင် ရှယ်ယာတစုကို ၇၇၅ ဒေါ်လာဖြင့်စတင်ရောင်းချခဲ့ပြီး နှစ်ဆုံးချိန်တွင် ဒေါ်လာ ၁,၃၁ဝ အထိ ရရှိခဲ့သည်။ ဘတ်ဖတ် ၏ ကြွယ်ဝ ချမ်းသာမှုသည် ဒေါ်လာသန်း ၆၂ဝ အထိရောက်ရှိခဲ့ပြီး Forbes ၏ ကမ္ဘာ့ အချမ်းသာဆုံး ပုဂ္ဂိုလ် ၄၀ဝ စာရင်းတွင် ပထမဆုံး ပါဝင်ခဲ့သည်။
ဘတ်ဖလိုးညနေပိုင်းသတင်းအစီအစဉ်၏ ပြိုင်ဖက် Buffalo Courier-Express မှ သွေးထိုးလှုံဆော်ခဲ့သဖြင့် အချင်းချင်း ပြိုင်ဆိုင်မှုကိုထိန်းရန် အကျိုးတူဖွဲ့စည်းထားသည့် အဖွဲ့ဥပဒေအရ တရားစွဲဆိုခံခဲ့ပြီး Buffalo Courier-Express နှင့် အမှုရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ ၁၉၈၂ တွင် Buffalo Courier-Express ဖျက်သိမ်းခဲ့သည့်အချိန်အထိ အမှုရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး နှစ်ဖက်စလုံး ငွေကြေးအမြောက်အမြား ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။ ၁၉၇၉ တွင် Beckshire သည် ABC Company တွင် ရှယ်ယာများ စတင်ရရှိခဲ့သည်။ Capital Cities သည် ထိုအချိန်က သူ ့လုပ်ငန်းထက် ၄ ဆခန့်ကြီးသည့် ABC Company ကို ၁၉၈၅ မတ် ၁၈ နေ့တွင် ဒေါ်လာ ၃.၅ ဘီလီယံဖြင့် ဝယ်ယူခဲ့ကြောင်း ကြေညာခဲ့သဖြင့် သတင်းလောကတခုလုံး အံအားသင့်ခဲ့ကြသည်။
Berkshire Hathaway ဥက္ကဋ္ဌ ဝါရင်ဘတ်ဖတ် သည် ဘဏ္ဍာရေး သဘောတူညီမှုအရ အပြန်အလှန်အားဖြင့် အဆိုပါ ပေါင်းစပ်ကုမ္ပဏီတွင် ရှယ်ယာ ၂၅% ဝင်ရောက်ကူညီခဲ့သည်။
၁၉၉၁ ဩဂုတ်လတွင် Gutfreund ကုမ္ပဏီမှ နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီးနောက်တွင် ဘတ်ဖတ် သည် Salomon Company တွင် ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး အကျပ်အတည်းပြီးဆုံးသည့်အချိန်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၁ စက်တင်ဘာ ၄ နေ ့တွင် ဥပဒေပြုလွတ်တော်၌ သက်သေခံထွက်ဆိုခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ တွင် ဘတ်ဖတ် သည် ကိုကာကိုလာ ကုမ္ပဏီ တွင် ရှယ်ယာများစတင် ဝယ်ယူခဲ့ပြီး ရှယ်ယာ ၇% ထက်မနည်းကို ဒေါ်လာ ၁.၀၂ ဘီလီယံဖိုးဝယ်ယူခဲ့သည်။ ထို ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုသည် Berkshire ၏ အကျိုးအမြတ်အများဆုံး ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုတခု ဖြစ်ခဲ့ပြီး ယခုတိုင် ပိုင်ဆိုင်လုပ်ကိုင် နေဆဲ ဖြစ်သည်။
ဘီလျံနာတစ်ယောက်အဖြစ်
Berkshire Hathaway မှ Class A ရှယ်ယာများကို ၁၉၉ဝ မေ ၂၉ နေ ့တွင်စတင်ရောင်းချခဲ့ပြီး တွက်ချက်မှုအရ ဘတ်ဖတ် သည် ဘီလီယံနာ တယောက်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုရှယ်ယာရောင်းချမှုပြီးဆုံးသောအခါ ရှယ်ယာတစုကို ဒေါ်လာ ၇၁၇၅ နှုန်း ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၉၈ တွင် အလွန်ရှားပါးသော စွမ်းဆောင်မှုတခုအဖြစ် General Re ( Gen Re ) ကို ရရှိခဲ့ပြီး ၂၀၀၂ တွင် General Re ၏ အာမခံပေးမှုကြောင့် AIG မှ Maurice R. Greenberg နှင့် ပူးပေါင်းနိုင်ခဲ့သည်။
၂၀၀၅ မတ် ၁၅ နေ ့တွင် AIG ၏ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ ့က Greenberg ကို နယူးယောက်ပြည်နယ်ရှေ ့နေချုပ်ဟောင်း Eliot Spitzer လုပ်ခဲ့သောအပြစ်တွင် ပါဝင်ပက်သက်နေသောကြောင့် သူ၏ လက်ရှိ ဥက္ကဋ္ဌ နှင့် အလုပ်အမှုဆောင် ရာထူး နေရာမှ နုတ်ထွက်ရန် တိုက်တွန်းဖိအားပေးခံရသည်။
၂၀၀၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၉ နေ့တွင် AIG နှင့် နယူးယောက်ပြည်နယ်ရှေ့နေချုပ်ရုံးတို့သည် AIG မှ ဒဏ်ငွေ ဒေါ်လာ ၁.၆ ဘီလီယံပေးပြီး ပြေငြိမ်းကြောင်းသဘောတူညီခဲ့ ကြသည်။ ၂၀၁ဝ တွင် အမေရိကန် ဗဟိုအစိုးရက ဘာ့ခ်ရှီးယားကုမ္ပဏီ ကို AIG ၏ လိမ်လည်မှုကို တရားစွဲဆိုခြင်း နှင့် ကော်ပိုရိတ် အုပ်ချူပ်ရေးအရ ပေးသော ထောက်ပံ့မှုများ ဆက်လက်ထားရှိပေးထားခြင်းတို့အတွက် အပြန်အလှန်အားဖြင့် ဒေါ်လာ ၉၂ သန်း ကို ဖြေရှင်းပေးခဲ့သည်။
၂၀၀၂ တွင် အမေရိကန်ဒေါ်လာများကို အခြားငွေကြေးစနစ်များနှင့် ချိတ်ဆက်ရန်အတွက် ဒေါ်လာ ၁၁ ဘီလီယံ တန်ဖိုးရှိ စာချုပ်များကို ကြိုတင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ဧပြီတွင် သူသည် ထိုစာချုပ်တွင် စုစုပေါင်းဒေါ်လာ ၂ ဘီလီယံကျော် အမြတ်ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ဇွန်လတွင် ဘတ်ဖတ် က ၂၀၀၆ ဇူလိုင်မှစပြီး နှစ်စဉ် Berkshire ပိုင်ဆိုင်သော ရှယ်ယာ ၈၅%ကို အဖွဲ့အစည်း ၅ ခုသို့ ရှယ်ယာ လက်ဆောင်အဖြစ်ပေး အပ်မည်ဖြစ်ကြောင်းကြေညာခဲ့သည်။
Bill and Melinda Gates Foundation သို့အများဆုံးထောက်ပံကူညီမည် ဖြစ်သည်။ (၃၂) ၂၀၀ရ တွင် ရှယ်ယာပိုင်ရှင်များဆီသို့ရေးသော စာတစောင်တွင် ဘတ်ဖတ် က သူ၏စီးပွားရေး ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှု လုပ်ငန်းများ ကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်မည့် ငယ်ရွယ်သူတယောက် ( သို့မဟုတ် ) ဆက်လက်လုပ်ကိုင်နိုင်မည့် ငယ်ရွယ်သူများကို ရှာဖွေ နေကြောင်း ကြေညာရေးသားခဲ့သည်။
ဘတ်ဖတ် သည် ယခင်က ထိုနေရာကို ဆက်ခံရန် Geico ရှိ ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုလုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင်နေသူ Lou Simpson ကို ရွေးချယ်ထားခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ သို့သော် Simpson သည် ဘတ်ဖတ် ထက် ၆ နှစ်သာ ငယ်သည်။
2000 ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော စီးပွားရေးရပ်ဆိုင်းမှု / စီးပွားပျက်ကပ်
၂၀ဝ ပြည့်နှစ် နောက်ပိုင်း စီးပွားပျက်ကပ် ၏ တစိတ်တပိုင်း ဖြစ်သော ၂၀၀၇-၂၀၀၈ ငွေကြေး အာမခံနိုင်မှု ပျက်ပြားခြင်း အဆိုးဆုံး အခြေအနေတွင် အကောင်းဆုံး အခြေအနေကို မမျှော်လင့်နိုင်သေးပဲ အရင်းအနှီးများကို အလွန်အမင်း စောစီးစွာ သုံးစွဲခဲ့ခြင်းကြောင့် အပြစ်တင်ဝေဖန်မှုများနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။“အမေရိကန်ကို ဝယ်ယူမယ့်သူဟာ ငါပဲ” ဟု မကြာသေးမီက နျူးယော့ခ်တိုင်းမ်မဂ္ဂဇင်းတွင် သူ၏ သဘောထားခံယူချက်ကို ထည့်သွင်းဖော်ပြခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ စီးပွားရေးကျဆင်းမှုကို ဘတ်ဖတ် က ထိုက်တန်သည့် ပြစ်ဒဏ်တခုပဲဟု ယူဆသတ်မှတ်ခဲ့သည်။
၂၀၀၈ Q3 ကာလအတွင်း ဘတ်ဖတ်၏ ဘာ့ခ်ရှီးယားဟက်သဝေးသည် ဝင်ငွေ ၇ရ % ခန် ့ကျဆင်းခဲ့သည်။ ထို့အပြင် မကြာသေးမီက သူပြုလုပ်ခဲ့သော အရောင်းအဝယ်လုပ်ငန်းများသည် ကုမ္ပဏီ ၏ mark-to-market ကို အများကြီး ဆုံးရှုံးစေခဲ့သည်။ Berkshire Hathaway သည် Goldman Sachs (ကမ္ဘာ့ စတော့ငွေကြေးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းကြီး) မှ တောက်လျှောက် ဆက်လက်ထားရှိမည့် စတော့ ၁၀% ကို လိုအပ်ခဲ့ သည်။ အချို့သော ဘတ်ဖတ်၏ နှုန်းများမှာ ရွေးချယ်စရာများရှိသည် (ယူရိုပီယန် ကတော့ အဆုံးသတ်ကိုပဲ အဓိကထားသည်) ဘတ်ဖတ် သည် လက်ရှိ တွင် mark-to-market ဆုံးရှုံးမှု ကို ၆.၇၃ ဘီလီယံ ဒေါ်လာ ဝန်းကျင်တွင် ထားရှိသည်။ “ကုမ္ပဏီ ၏ အခိုင်အမာရှိမှုကို ပိုမို ဖော်ပြခြင်း” ကို Berkshire မှ ပြုလုပ်ရန် ၎င်း၏ အလားအလာ ရှိသည့် ဆုံးရှုံးမှု အတိုင်းအတာက SEC ကို တွန်းအားပေးခဲ့သည်။ ချူပ်ဆိုပြီးသား စာချူပ်များ၏ တန်ဖိုးကိုမြှင့်တင်နိုင်ရန် ဖြစ်သည်။ Dow Chemical ဓာတုပစ္စည်း ကုမ္ပဏီကြီးအား Rohm & Haas ကို လွှဲပြောင်းယူစဉ် ပေးရသည့် ၁၈.၈ ဘီလီယံ ဒေါ်လာ အတွက် ဘတ်ဖတ် က ကူညီပေးခဲ့ ဖူးသည်။ ထို့ကြောင့်သူသည် Berkshire Hathaway နှင့်အတူ ထိုကြီးမားသည့် လုပ်ငန်းအုပ်စုတွင် တစ်ဦးတည်း အများဆုံး ရှယ်ယာ ပိုင်ဆိုင်သူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၎င်းမှ ၃ ဘီလီယံ အထိ ပေးနိုင်ခဲ့သည့် အတွက် လက်ရှိ ကြုံတွေ့နေရသည့် ကြွေးမြီ နှင့် ရှယ်ယာတန်ဖိုး ဈေးကွက်အကျပ်အတည်းတွင် ဖြေရှင်းနိုင်စွမ်းရှိသော သူ၏ ကဏ္ဍကို မီးမောင်းထိုးပြလိုက်သကဲ့သို့ ဖြစ်သွားသည်။
၂၀၀၈ တွင် ကမ္ဘာ့ အချမ်းသာဆုံးနေရာမှ Bill Gates ကို ဖြုတ်ချခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့အချမ်းသာဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုအချိန် တွင် Forbes စာရင်းအရ ပိုင်ဆိုင်မှုမှာ ဒေါ်လာ ၆၂ ဘီလီယံ(၄၁) ရှိပြီး Yahoo မှ ၅၈ ဘီလီယံ ပိုင်ဆိုင်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ဘီလ်ဂိတ်သည် Forbes ၏ ကမ္ဘာ့ အချမ်းသာဆုံးပုဂ္ဂိုလ်များစာရင်းတွင် နံပါတ် ၁ နေရာတွင် ၁၃ နှစ်တိတိ ဆက်တိုက် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ တွင် ဘီလ်ဂိတ်သည် Forbes စာရင်းတွင် နံပါတ် ၁ နေရာကို ပြန်လည်ရရှိပြီး ဘတ်ဖတ်က ဒုတိယနေရာကို ရရှိခဲ့သည်။ သူတို ့၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများမှာ ဒေါ်လာ ၄ဝ ဘီလီယံ နှင့် ၃ရဘီလီယံသို့ အသီးသီးကျဆင်းခဲ့ပြီး Forbes စာရင်းအရ ဘတ်ဖတ် သည် ၂၀၀၈ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၉ ခုနှစ်အထိ ၁၂ လအတွင်း ဒေါ်လာ၂၅ ဘီလျံခန့် လျော့ကျခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ အောက်တိုဘာတွင် Warren ဘတ်ဖတ် သည် General Electric (GE) မှ ရှယ်ယာများကို ရွေးချယ်ဝယ်ယူရန် သဘောတူညီပြီးဖြစ်ကြောင်း မီဒီယာများမှ ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ထိုစီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွင် နောက် ၅ နှစ်အတွင်း ဒေါ်လာ ၂၂.၂၅ နှုန်းဖြင့် ဒေါ်လာ ၃ ဘီလီယံဖိုးဝယ်ယူနိုင်မည့် အစီအစဉ်နှင့် ရှယ်ယာအစုအပေါ်အမြတ် ၁၀% ( ၃ နှစ်အတွင်းတောင်းဆိုရယူနိုင်သည်) ပေးမည့် အစီအစဉ် စသည့် အထူးအပိုပေးမည့် ဆွဲဆောင်ထားသောမက်လုံးများလဲပါဝင်သည်။ ၂၀၀၉ ဖေဖော်ဝါရီတွင် ဝါရင်ဘတ်ဖတ် သည် သူ့ကိုယ်ပိုင်ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုများမှ တစိတ်တပိုင်းဖြစ်သော Procter & Gamble Co., နှင့် Johnson & Johnson Co., မှ ရှယ်ယာအချို့ကိုရောင်းချခဲ့သည်။ အချိန်ကိုက် လုပ်ဆောင်နိုင်ခြင်းမရှိ ဟူသော မှတ်ချက်များ ရရှိခဲ့သည့် အပြင် ၁၉၉၈ ကရှယ်ယာတန်ဖိုး ၈၆ ဒေါ်လာထိ အမြင့်ဆုံး ရရှိခဲ့ သည့် ကိုကာကိုလာကုမ္ပဏီ အပါအဝင် Berkshire ၏ အဓိက လုပ်ငန်းများအား ထိန်းသိမ်းရာတွင် အသုံးချသည့် စဉ်းစားဉာဏ် နှင့် ပက်သက်၍ လည်း မေးခွန်းများ အများအပြားပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။
ကုမ္ပဏီ၏ ၂၀၀၄ ခုနှစ် နှစ်စဉ် အစီရင်ခံစာတွင် ဘတ်ဖတ် က ဘယ်အချိန်မှာ ရှယ်ယာတွေကို ရောင်းချရမလဲ ဆိုတာကို သိနိုင်ဖို့ ခက်ခဲကြောင်းကို ဆွေးနွေးခဲ့သည်။ အမြဲတမ်းကြည်လင်နေတဲ့ နောက်ကြည့်မှန် တစ်ခုကို ကြည့်နေရသလို မြင်နိုင်ရင် တော့ ဒီကိစ္စက လွယ်ပါတယ်” ဒါပေမယ့် ကံမကောင်းစွာနဲ့ပဲ အမှုန်အမွှားကာတဲ့ မှန်ကာအကြည်လေးကို ထိုးဖောက်မြင်ကြည့်ရမှာ ဖြစ်ပြီး မှန်ကလဲ လုံးဝ မှုန်ဝါးနေပြန်သေး တယ်” ဟု ပြောသည်။ ၂၀၀၉ မတ်လ ကေဘယ်လ် ရုပ်သံလွှင့်လိုင်းတစ်ခုရဲ့ အင်တာဗျူး မှာ ဘတ်ဖတ် က ပြောသည်မှာ “စီးပွားရေးကတော့ ချေက်ကမ်းပါးကနေ ကျသလို ကျနေခဲ့တာပါပဲ။.. စီးပွားရေးက အများကြီးနှေးကွေး သွားတာ တခုတည်း မဟုတ်ဘူး၊ လူတွေဟာလဲ သူတို့ရဲ့အကျင့်တွေကို ပြောင်းလဲလိုက်ကြတာ ကျန်တော် တစ်ခါမှ မမြင်ဖူးတဲ့ ထိ ပဲ”
၂၀၀၉ တွင် သူ၏ မအောင်မြင်သော ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှု တစ်ခုဖြစ်သည့် ConocoPhillips လုပ်ငန်းစုတွင် ရင်းနီးမြှပ်နှံထားခြင်းကို ရုပ်သိမ်းလိုက်သည်။ “လောင်စာဆီ နဲ့ ဓာတ်ငွေ့တွေ ဈေးနှုန်း အမြင့်ဆုံးနီးပါးရှိနေတဲ့ အချိန်က ကျွန်တော် ConocoPhillips ရဲ့ စတော့ရှယ်ယာ တွေအများကြီးကို ဝယ်ခဲ့တယ် ကျွန်တော်တစ်ခါမှ မမျှော်လင့်ခဲ့ဖူးတဲ့ အဖြစ်အပျက်ဖြစ်တဲ့ စွမ်းအင်ဈေးနှုန်း တွေ ..ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ်ဝက်မှာ အကြီးအကျယ် ပြုတ်ကျခဲ့တယ်…လောင်စာဆီ ဈေးနှုန်းတွေဟာ ကံတရားက အလေးသာပြီးတော့ အနာဂတ်မှာ လက်ရှိ ၄၀-၅ဝ ဒေါ်လာတန်ဖိုးထက် ပိုမိုမြင့်မားတဲ့ ဈေးနှုန်းနဲ့ ရောင်းရလိမ့်မယ် လို့ တော့ ယုံကြည်နေတုန်းပဲ.. ဒါပေမယ့် အခုချိန်ထိတော့ ကျွန်တော် အကြီးအကျယ်မှားနေခဲ့တယ်..လို့ ပြောခဲ့သည်။ ဈေးနှုန်းတွေမြင့်လာသင့်တယ် ဆိုရင်တောင်မှ အချိန်အခါလွဲခဲ့တဲ့ ကျွန်တော့်ရဲ့ ရှယ်ယာ ဝယ်ယူမှုကြောင့် Berkshire ရဲ့ ဘီလီယံဒေါ်လာ အတော်များများ ကတော့ ပြုတ်သွားခဲ့ရပါတယ်…
Burlington Northern Santa Fe Railway (BNSF) ရထားလမ်း လုပ်ငန်းနဲ့ ပေါင်းစပ်လုပ်ကိုင် ခြင်းကိုလဲ BNSF ရှယ်ယာ ပိုင်ဆိုင်သူ ၏ သဘောတူအတည်ပြုချက်ဖြင့် 1Q2010 တွင် ရပ်နားခဲ့သည်။ ထိုသို့ ရပ်လိုက်ခြင်းသည် ခန့်မှန်းခြေ ၃၄ ဘီလီယံ အမြတ်ထွက်စေခဲ့ပြီး အရင်ရှိပြီးသား စတော့ရှယ်ယာတွေရဲ့ ၂၂% ခန့် ပိုမြင့်သွားစေခဲ့သည်။
၂၀၁ဝ ဇွန်လတွင် ဘတ်ဖတ်က ခရစ်ဒစ် လုပ်ငန်း အေးဂျင်စီ တွေကို အမေရိကန် ငွေကြေး အကျပ်အတည်းနဲ့ပက်သက်ပြီး သူတို့ရဲ့ အခန်းကဏ္ဍကို ပြောရာမှာ .. အလွန့်အလွန် အရေအတွက်နည်းတဲ့ လူတွေကသာ ပူဖေါင်း (ငွေကြေးနှင့် တခြားသော ဈေးကွက်အမျိုးမျိုး၏ အကြမ်းမခံသော သဘောကို ဆိုလိုသည်) ကို ကောင်းမွန်တယ်လို့ အသိအမှတ်ပြုနိုင်ကြတယ်။ ဒါဟာ တကယ်တော့ ပူဖေါင်းတွေရဲ့ သဘာဝပဲ….. တကယ့်ကို အထောက်အထားပြရခက်တဲ့ ထင်ယောင်ထင်မှား ဖြစ်မှုတွေလိုပါပဲ….
ပုဂ္ဂိုလ်ရေးရာဘဝ
ဘတ်(ဖ) ဖတ်သည် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဆူဇန် ဘတ်ဖတ် (သို့) သွန်မဆင် နှင့်လက်ထပ်ခဲ့ပြီး စူဇီ၊ ဟောင်းဝဒ် နှင့် ပီတာ သားသမီး ၃ ယောက်ထွန်းကားခဲ့သည်။ ဘတ်(ဖ) ဖတ် ဇနီးမောင်နှံသည် ၁၉၇ရ မှစပြီး၂၀၀၄ ဂျူလိုင် Susan ဘတ်ဖတ် သေဆုံးချိန်အထိ သီးခြားစီနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ သူတို့၏ သမီးဖြစ်သူ ဆူဇီသည် Omaha တွင်နေထိုင်ပြီး ပရဟိတအလှူလုပ်ငန်းများကို Susan A မှတဆင့် လှူဒါန်းလုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ဘက်(ဖ)ဖတ်သည် Girls, Inc ကိုတည်ထောင်ခဲ့ပြီး အမျိုးသား အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ ့တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၀၆ ခုနှစ် သူ၏ ၇၆ နှစ်မြောက်မွေးနေ့တွင် အသက် ၆ဝ အရွယ်ရှိနေပြီဖြစ်တဲ့ လက်မထပ်ပဲနှင့် အချိန်အကြာဆုံး တွဲနေခဲ့သူ Astrid Menks နှင့် လက်ထပ် ထိမ်းမြားခဲ့သည်။ သူမသည် ၁၉၇ရ ခုနှစ် သူ၏ ဇနီး San Francisco သို ့ထွက်ခွာသွားသည့် အချိန်ကတည်းက သူနှင့်အတူ နေထိုင်ခဲ့ သည်။ ဆူဇန် ဘတ်ဖတ် သည် သူ၏ အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းလုပ်ငန်းဖြစ်သော သီချင်းဆိုသည့် အလုပ်ကို ဆက်လက်လုပ် ဆောင်ရန် အိုမာဟာ သို့မထွက်ခွာမှီ သူတို့နှစ်ဦး တွေ့ဆုံနိုင်ရန် စီစဉ်ပေးခဲ့သည်။ သူတို့၃ ယောက်သည် အလွန်ရင်းနှီးကြပြီး အားလပ်ရက် သူငယ်ချင်းများနှင့် တွေ ့ဆုံရန်အတွက် ဖိတ်ကြားသည့် ဖိတ်စာတွင် ၃ ယောက်လုံး အတူတကွ လက်မှတ်ရေးထိုးပြီး ဖိတ်ကြားခဲ့ကြသည်။ Charlie Rose မသေခင် နောက်ဆုံးပြုလုပ်ခဲ့သော ဘက်(ဖ)ဖတ်၏ ရှားရှားပါးပါး တွေ့ဆုံမေးမြန်းခန်းတွင် သူတို့ ၃ ယောက်၏ ပက်သက်မှုကို ဆူဇန် ဘတ်ဖတ် က အတိုချုပ်ရှင်းလင်းပြောပြခဲ့သည်။
၂၀၀၆ တွင် ရိုက်ကူးခဲ့သော Jamie Johnson သတင်းမှတ်တမ်းရုပ်ရှင်ကား” The One Percent “ တွင် ပါဝင်သရုပ် ဆောင်ခဲ့သော သားဖြစ်သူပီတာ၏ မွေးစားသမီး နီကိုးလ် ကို ဘတ်(ဖ)ဖတ် ကအမွေပြတ် စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။ ထိုကားတွင် ဘတ်(ဖ)ဖတ်၏ ပထမဇနီးက နီကိုးလ် ကို ဘတ်(ဖ)ဖတ်၏ အသဲစွဲမြေးမလေးအဖြစ် သရုပ်ဆောင်စေခဲ့သည်။ ဘတ်(ဖ)ဖတ် က “ ငါ့အနေနဲ့မင်းကို သံယောဇဉ်လဲ မရှိ တရားဥပဒေ အရလဲမြေးအဖြစ် သတ်မှတ်မှာမဟုတ်သလို ကျန်တဲ့ ငါ့မိသားစုဝင်တွေကလဲ မင်းကို တူမ ဒါမှမဟုတ် ဝမ်းကွဲ ညီမ တယောက်အဖြစ်သတ်မှတ်မှာ မဟုတ်ဘူး ” ဟု သူကိုယ်တိုင် လက်မှတ်ရေးထိုးကာ ဖော်ပြခဲ့သည်။
သူ၏ ၂၀၀၆ ခုနှစ် တနှစ်စာဝင်ငွေမှာ ဒေါ်လာ ၁၀၀,၀၀ဝ ဖြစ်ပြီး အခြားကုမ္ပဏီများတွင် အကြီးတန်းအလုပ်အမှုဆောင်တယောက် ရရှိသည့် ဝင်ငွေခန့်သာ ရှိသည်။ ၂၀၀၇ နှင့် ၂၀၀၈ နှစ်များတွင် စုစုပေါင်း နစ်နာကြေးအဖြစ်ရရှိသောငွေမှာ ဒေါ်လာ ၁၇၅,၀၀ဝ ဖြစ်ပြီး ထိုနစ်နာကြေးတွင် သူ၏ အခြေခံလစာ ဒေါ်လာ ၁၀၀,၀၀ဝ အပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ဘက်(ဖ)ဖတ် သည် Laguna Beach, California တွင် ဒေါ်လာ ၄ သန်းတန် အိမ်ရှိသော်လည်း Central Omaha Neighbourhood ရှိ Dundee တွင် ၁၉၅၈ ခုနှစ်က ဒေါ်လာ ၃၁,၅၀ဝ ( လက်ရှိပေါက်ဈေး ဒေါ်လာ ၇၀၀,၀၀ဝ ခန့်) ပေး၍ ဝယ်ယူထားခဲ့သော အိမ်တွင် နေထိုင်လျက်ရှိသည်။
၁၉၈၉ တွင် ဘာ့ခ်ရှီးယားမှ ထားရှိသော ရန်ပုံငွေ ဒေါ်လာ ၆.ရ သန်းခန့်ကို ကိုယ်ပိုင်လေယာဉ် ဝယ်ယူရာတွင် အသုံး ပြုခဲ့ပြီးနောက် ထိုကိစ္စသည် သူ့ကိုသူ ခွင့်မလွှတ်နိုင်သော ကိစ္စဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ထိုကိစ္စသည် အခြားအလုပ်အမှုဆောင်များ ၏ တရားလွန် ဝယ်ယူမှုများအပေါ် သူပြစ်တင် ရူတ်ချခဲ့မှုများ နှင့် သူ၏ (ဘတ်စ်ကား စီး၊ ရထားစီးခဲ့ပြီး ) ခရီး စရိတ်ချွေတာခဲ့မှုများအပေါ်တွင် နာမည်ပျက် ဖြစ်စေခဲ့ သည်။ သူသည် Bridge ကစားနည်း ကို Sharon Osberg ထံမှသင်ယူခဲ့ပြီး Sharon Osberg, ဘီလ်ဂိတ် တို ့နှင့် အတူ ကစားလေ့ ရှိသည်။ ထိုကစားနည်းကို တပတ်လျှင် ၁၂ နာရီခန့် ကစားခဲ့သည်။. ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ဘတ်ဖတ် ဖလား Bridge ပြိုင်ပွဲကို သူကိုယ်တိုင်ကမကထပြုလုပ်၍ ကျင်းပခဲ့သည်။ Ryder ဖလား ဂေါက်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ကစားပြခဲ့သည်။ ၎င်း ပွဲမတိုင်မီ တွင် ယင်းမြို့၌ပင် အမေရိကန် bridge ကစားသမား ၁၂ ယောက်အဖွဲ့က ယူရိုပီယန် ၁၂ ယောက်အဖွဲ့ကို ကောင်းကောင်းကစားနိုင်ခဲ့ကြသည်။ သူသည် နီဘရာစက ဘောလုံးအသင်းကို စွဲစွဲမြဲမြဲ ရာသက်ပန်အားပေးခဲ့သူ ဖြစ်ပြီး ပွဲတိုင်းလိုလို မလွတ်တမ်း သွားရောက် ကြည့်ရူခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၀ရ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း Bo Pelini အား လက်ထောက်နည်းပြ အဖြစ်ငှားရမ်းခန့်အပ်ထားမှုကို ထောက် ခံအားပေးခဲ့ပြီး ပြိုင်ဘက်အသင်းတွေ ကြောက်စရာကောင်း လောက်တဲ့ အသင်း ဖြစ်လာတော့မည် ဟုပြောကြားခဲ့သည်။
သူသည် ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် အိုကလာဟိုးမားနှင့် နက်ဘရက်စကား အသင်းတို့ယှဉ်ပြိုင်ကစားခဲ့သော ပွဲကိုကွင်းဘေးမှပင် သွား ရောက် ကြည့်ရူခဲ့ပြီး ဂုဏ်ယူစရာကောင်းတဲ့ လက်ထောက်နည်းပြဟူ၍ ချီးကျူး ပြောကြားခဲ့သည်။ ဘတ်(ဖ)ဖတ် သည် DiC Entertainment မှ Chief Andy Heyward, Christopher Webber တို ့နှင့် ကွန်ပျူတာ ဖြင့် ဖန်တီးရိုက်ကူးသော ဇာတ်လမ်းတွဲများအတွက် လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် A Squared Entertainment တွင် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ကလေးငယ်များအား ဘဝအတွက် ပြည့်စုံကောင်းမွန်သော ဘဏ္ဍာရေးအလေ့အကျင့်များ ရရှိစေရန် သင်ကြားပေးသော အစီအစဉ်တွင် ဘတ်ဖတ် နှင့် Munger တို့ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ ခရစ်ယာန်ဘာသာကို ပိုမိုသက်ဝင်ယုံကြည်ခဲ့သော်လဲ ဘာသာတရားယုံကြည်မှုနှင့်ပက်သက်လာလျှင် ဘုရားရှိမူကို သံသယရှိ သူအဖြစ် တယောက်အဖြစ်သာ ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ဒီဇင်ဘာတွင် ဘက်(ဖ)ဖတ်သည် လက်ကိုင်ဖုန်းမကိုင်၊ သူ ့ရုံးခန်းတွင် ကွန်ပျူတာ မတပ်ဆင်ထားကြောင်းနှင့် ကိုယ်ပိုင် Cadillac DTS ကား ကိုစီးကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ အရင်က Ermenegildo Zegna တံဆိပ် အဝတ်အစားများကို ဝတ်ဆင်ခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် တရုတ် Trands အမှတ်တံဆိပ် ကိုယ်တိုင်းချုပ်ထားသည့် ဝတ်စုံများကို ဝတ်ဆင်ခဲ့သည်။
မျိုးရိုးဗီဇ
ဘတ်(ဖ)ဖတ် ၏ DNA စစ်ချက်အရ သူ ၏ အဖေဘက်ကမျိုးရိုးမှာ စကင်ဒီနေးဗီးယား မြောက်ပိုင်း မှဖြစ်ပြီး အမေ ၏ မျိုးရိုးမှာ Iberia (သို ့မဟုတ်) အက်စတိုးရီးယား မှ ဖြစ်ကြောင်းသိခဲ့ရသည်။
အသိမှတ်ပြုခံရမှု
Peter Lynch နှင့် John Templeton တို့ဦးဆောင်ပါဝင်သော Carson Group ၏ ၁၉၉၉ ခုနှစ် လေ့လာ ဆန်းစစ်ချက်တွင် “ ဘတ်ဖတ် သည် ၂ဝ ရာစုတွင် ထိပ်ဆုံးရှိငွေကြေးမန်နေဂျာ တယောက်ဖြစ်သည်” ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၂၀၀ရ တိုင်းမ်မဂ္ဂဇင်း ၏ ကမ္ဘာ့အလွှမ်းမိုးနိုင်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ် အယောက် ၁၀ဝ စာရင်းတွင်ပါဝင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁ဝ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် သမ္မတ ဘားရက်အိုဘားမားက ဘတ်(ဖ)ဖတ်အား Presidential Medal of Freedom ဆုတံဆိပ်ချီးမြှင့်မည်ဟု အိမ်ဖြူတော်ကကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ မကြာသေးမီက ထွက်ပေါ်ခဲ့သော ၂၀၁ဝ အစီအရင်ခံစာတွင် ဘီလ်ဂိတ် နှင့် ဘတ်ဖတ် အား နိုင်ငံခြားရေးရာကဏ္ဍ၌ အလွှမ်းမိုးနိုင်ဆုံး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အတွေးအခေါ်ပညာရှင်များအဖြစ်ပူးတွဲ သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေး
နိုင်ငံရေး ဆိုင်ရာဆောင်ရွက်မှုများကို နှစ်ပေါင်းများစွာ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည့်အပြင် ဘားရက်အိုဘားမား ၏ သမ္မတဖြစ် မြောက်ရေး အဖွဲ ့ကိုထောက်ခံပြီး စည်းရုံးလှုံဆော်ရာတွင် ပါဝင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ အိုဘားမား ၏ အမျိုးသား ဘဏ္ဍာရေးအဖွဲ့ သဘာပတိဖြစ်သူ Penny Pritzker နှင့် သူမ၏ခင်ပွန်း၊ ဘားရက်အိုဘားမား၏ အကြံပေးအရာရှိ ဖြစ်သူ Valerie Jarrett တို့ကြီးမှူးကျင်းပသော ဘားရက်အိုဘားမား ၏ စည်းရုံးလှုံဆော် ဟောပြောပွဲသို ့ဒေါ်လာ ၂၈၅ ဝဝ တန် per plate fundraiser တစ်ယောက် အဖြစ် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဘတ်(ဖ)ဖတ်သည် ဘားရက်အိုဘားမားအား သမ္မတဖြစ်ရန် ထောက်ခံအားပေးခဲ့ပြီး ဂျွန်မက္ကိန်းဟာ သူ့ရဲ့ ထောက်ခံအားပေးမှုကို ပြောင်းလဲရရှိချင်ရင်တော့ ဦးနှောက်ပိုင်းဆိုင်ရာ ခွဲစိတ်မှုတစ်ခုတော့ လိုလိမ့်မယ် ဟု ၎င်းနှင့် လူမှုရေးအရတရားမျှတခြင်း“social justice”ဆိုင်ရာ အမြင်များနှင့်ပက်သက်၍ လုံးဝ ကွဲပြားခြားနားလျက်ရှိသည့် အပေါ်တွင် မူတည်၍ ခြယ်လှယ်ပြောဆိုလိုက်သည်။
ဘေးပေါက်ရွာ၊ ကဝမြို့နယ်
ဘေးပေါက်ရွာ (Baypauk)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကဝမြို့နယ်၊ ဘလောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၇၂၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘလောက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၂၁ ဦး၊ မ ၁၇၃၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၅၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ဝါရင် ဘတ်ဖတ်
နိုင်ငံရေး
ဒုတိယအကြိမ်ပြုလုပ်သော အမေရိကန် အမတ်လောင်း ဂျွန်မက္ကိန်း နှင့် ဘားရက်အိုဘားမား တို့၏ စကားစစ်ထိုးပွဲတွင် ကြားဝင်စေ့စပ်အကဲဖြတ်သူ Tom Brokaw ကမေးမြန်းပြီးသည့်နောက် အမတ်လောင်း နှစ်ယောက် လုံးက” ဘတ်ဖတ် သည် ဘဏ္ဍာရေးအဖွဲ့ဝင်ဝန်ကြီး အဖြစ်နိုင်ဆုံးလူတယောက် “ ဟု ဖြေကြားခဲ့သည်။ တတိယနှင့် နောက်ဆုံးအကြိမ် စကားစစ်ထိုးပွဲများတွင် ဘားရက်အိုဘားမားက ဘတ်(ဖ)ဖတ်အား အစွမ်းအစရှိသော စီးပွားရေး အကြံပေးတယောက်အဖြစ် ပြောကြားခဲ့သည်။ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး Arnold Schwarzenegger ၏ ၂၀၀၃ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲအတွက် စည်းရုံးရေး လုပ်စဉ်က ထိုစည်းရုံးရေးအဖွဲ့တွင် ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ အကြံပေးအဖြစ်လဲ လုပ်ကိုင်ခဲ့သေးသည်။
ဘေးပေါက်ရွာ၊ ကဝမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝါရင် ဘတ်ဖတ်
ဘတ်ဖတ် ရေးသားခဲ့သော စာစုများ
ဝါရင်းဘတ်(ဖ)ဖတ်သည် သူ၏ ထင်ရှားသော နှစ်ပတ်လည် အစီရင်ခံစာများနှင့် အခြား ဆောင်းပါးများစွာကို ရေးသားခဲ့ သည်။ သူသည် အဟောအပြောကောင်းသူ၊ အကြောင်းအရာတခုကို ဖွဲ ့နွဲ ့ပြောဆိုနိုင်သူ တယောက်အနေဖြင့် ရှယ်ယာပိုင်ရှင် များဆီသို ့သူရေးခဲ့သော နှစ်ပတ်လည် အစီရင်ခံစာများက သက်သေခံလျက်ရှိသည်။ သူသည် ငွေကြေးဖောင်းပွခြင်း၏ အပြစ်များကို သတိပေးပြောဆိုခဲ့သည်။ —ဘတ်ဖတ်, Fortune (1977) ငွေကြေးဖောင်းပွမှုဟာ အရာအားလုံးထက် ပိုပြီးကြောက်စရာကောင်းတဲ့ အခွန်အခ တစ်မျိုးပဲ၊ ကျွန်တောတို့ ဘယ်လိုမှလဲ ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းပြီးပယ်ဖျက်လို့ မရနိုင်ပြန်ဘူး၊ ငွေကြေးဖောင်းပွမှု အခွန်အခ မှာ အရင်းအနှီးတွေကို ဝါးမြိုနိုင်တဲ့ အံ့ဩစရာ အစွမ်းသတ္တိ တစ်မျိုးရှိတယ်.. ငွေကြေးဖောင်းပွမှုနှုန်း “သုည” ဆိုတဲ့အချိန်မှာ ဘဏ်တိုးနှုန်း ၅ %နဲ့စုဆောင်းပြီး ၁၀၀% ဝင်ငွေခွန်ပေးနေရတာနဲ့ ..ငွေကြေးဖောင်းပွမှု ၅%ရှိနေတဲ့ ၅နှစ်အတွင်း ဝင်ငွေခွန် လုံးဝ မပေးရတာ ဟာ မုဆိုးမတစ်ယောက်အတွက် ဘာမှ ထူးထူးခြားခြား ပြောင်းလဲမှုမရှိဘူး။
—၁၉၇ရ ခုနှစ် Fortune မဂ္ဂဇင်းမှ ဘတ်ဖတ် ၏ သတင်းဆောင်းပါးအား ကောက်နုတ်ချက် သူ၏ ထိပ်တန်းရင်းနှီးမြုပ်နှံသူ Graham-and-Doddsville ဆောင်းပါးတွင် ဘတ်ဖတ် သည် S&P 500 ကို အခွင့်အရေး သက်သက်သာ ဖြစ်ကြောင်း ပုတ်ခက် ခဲ့သည့် ပညာရပ်ဆိုင်ရာ “ထိရောက်သည့် ဈေးကွက်စီးပွားရေး” အယူအဆ ကို ချေပသည့်အနေနှင့် နာမည်ကျော်Graham နှင့် Doddတို့၏ တပည့်ကျောင်းသား အများစုရဲ့ ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှု အတွေးအခေါ်အား တန်ဖိုးထားတဲ့အကြောင်းကို အသားပေးရေးထားခဲ့သည်။ ဘတ်(ဖ)ဖတ်သည် သူ၏အကြောင်းကို ရေးသားရာတွင် Walter J.Schloss, Tom Knapp, Ed Anderson ( Tweedy, Brown Inc ), Bill Ruane ( Sequoia Fund, Inc ), Charles Munger ( Berkshire မှ ဘတ်ဖတ် ၏ ကိုယ်ပိုင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းမှ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် ), Rick Guerin ( Pacific Partners, Ltd ) နှင့် Stan Perlmeter ( Perlmeter ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုလုပ်ငန်းစု ) တို့၏အကြောင်းများကိုပါ ထည့်သွင်းရေးသားခဲ့သည်။ ၁၉၉၉ နိုဝင်ဘာ ထုတ် Fortune မဂ္ဂဇင်း၏ ဆောင်းပါးတခုတွင် ရင်းနှီးမြုပ်နှံသူတို့၏ ယုတ္တိမရှိသော မျှော်လင့်ချက်များ အကြောင်းကို သတိပေး ရေးသားခဲ့သည်။ —ဘတ်ဖတ်, Fortune (1999) ကျွန်တော်ပြောနေခဲ့တဲ့ စတော့ ရှယ်ယာ ဈေးကွက် အကြောင်းကို အနှစ်ချူပ်အနေနဲ့ ပြန်လည် ဖော်ပြရရင် …. ဒီ ရှယ်ယာတန်ဖိုးတွေဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ ၁ရ နှစ်တုန်းက အကျိုးပြုခဲ့သလိုမျိုး နောင် ၁ရ နှစ်မှာလည်း အကျိုးပြုနေမယ် လို့ စွဲဆောင် ရောင်းချဖို့ ခက်ခဲတဲ့ ကိစ်စ ဖြစ်နေတယ်လို့ ကျွန်တော်ထင်တယ်… မြင့်တက်လာတဲ့ ရှယ်ယာတန်ဖိုးနဲ့ အမြတ်ငွေတွေ စုစုပေါင်းပြီးရမယ့် အဖြစ်နိုင်ဆုံး ပြန်ရမယ့် အမြတ်ကို ထုတ်ယူရမယ်ဆိုရင် အစုလိုက်အပြုံလိုက်သော ရင်းနှီးမြှပ်နှံတဲ့သူများဟာ ပြန်ပြီး ရင်းနှီးမြှပ်နှံကြမှာပဲ။ ဒီအစုအဝေးကြီး ဟာ ကမ္ဘာကြီးမှာ တည်ငြိမ် တဲ့ အတိုးနှုန်း ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်လိမ့်မယ်၊ ငွေကြေးဖောင်းပွမှုနှုန်း ၂% ထဲနဲ့ပေါ့။ အလွန့်အလွန် ဆိုးဝါးတဲ့ ဈေးကွက်ပွတ်တိုက်မှုတွေ ကြောင့်ဖြစ်ရတဲ့ ကုန်ကျစရိတ်တွေကို ထည့်တွက်ရင်တောင် ၆% လောက်ထိပဲ ရှိလိမ့်မယ်။ —၁၉၉၉ ခုနှစ် Fortune မဂ္ဂဇင်းမှ ဘတ်ဖတ် ၏ သတင်းဆောင်းပါးအား ကောက်နုတ်ချက်
ကြွယ်ဝမှု
၂၀၀၈ တွင် Forbes Magazine မှ ဘတ်(ဖ)ဖတ်အား ခန့်မှန်း အသားတင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆၂ ဘီလီယံနီးပါး ပိုင်ဆိုင်သည့် ကမ္ဘာ့ အချမ်းသာဆုံးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ တွင် ဒေါ်လာ ဘီလျံပေါင်း များစွာကို ပရဟိတ လုပ်ငန်းများသို့လှူဒါန်းအပြီးတွင် အသားတင် အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၃ရ ဘီလီယံပိုင်ဆိုင်ပြီး အမေရိကန် နိုင်ငံတွင် Bill Gates နောက်တွင်ကပ်လျက် ဒုတိယအချမ်းသာဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။ သူ၏ အသားတင် ပိုင်ဆိုင်မှုမှာ လွန်ခဲ့သော ၁၂ လအတွင်း ဒေါ်လာ ၄ရ ဘီလီယံ ထိမြင့်တက်ခဲ့သည်။
ပရဟိတလှူဒါန်းမှုများ
အောက်ဖော်ပြချက်သည် ၁၉၈၈ တွင် သူ၏ ကြွယ်ဝမှုကို သူကိုယ်တိုင် ပြန်လည်သုံးသပ်ထားခြင်းနှင့် ပြန်လည် လှူဒါန်းရန် စီစဉ်ထားသော သူ၏အစီအစဉ်ကို အသားပေးဖော်ပြထားခြင်း ဖြစ်သည်။