cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ကွီပါတရွာ၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အလယ်မြှောင်ရွာ၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်
အလယ်မြှောင်ရွာ (Ahlelhmyaung)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်၊ သိုင်းဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၀၂၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သိုင်းဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၃၃ ဦး၊ မ ၂၇၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၄၄၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေတာရှည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
NGC 268
NGC 268 သည် ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ကြယ်စုတန်း စီတပ်တွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းအား နိုဝင်ဘာ ၂၂၊ ၁၇၈၅ ခုနှစ်တွင် ဝီလီယံ ဟာရှယ်က ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ရှောဒေါခိုရွာ၊ ဖားဆောင်းမြို့နယ်
ရှောဒေါခိုရွာ(Shawdawkho)သည် ကယားပြည်နယ်၊ ဘောလခဲခရိုင်၊ ဖားဆောင်းမြို့နယ်၊ ကော်သူဒိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၈၃၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖားဆောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သံပုရာကြင်းရွာ၊ အရာတော်မြို့နယ်
သံပရာကြင်းရွာ (Thanpuyarkyin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ အရာတော်မြို့နယ်၊ ခြင်ပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၃၈၂ ဖြစ်သည်။
တရဏိယ၊ ပံသုကူလဝဂ်
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်တရဏိယထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
သမတိတ္ထိကသိက္ခာပုဒ်
သမတိတ္ထိကသိက္ခာပုဒ် (ခမ္ဘကတဝဂ်)
မောက်လျှံနေအောင်ဆွမ်းခံမှု
ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် သပိတ်ပေါ်၌ မောက်လျှံနေအောင် ဆွမ်းခံကြကုန်၏။ (ထိုကဲ့သို့ မောက်လျှံအောင် ဆွမ်းခံခြင်းသည် အလွန်လောဘကြီးရာ ရောက်၏၊ မို့မောက်နေသည့်အတွက် အမြင်လည်းမတော်ချေ။ ထို့ကြောင့်) လူတို့ ကဲ့ရဲ့ ရကား—
“သမတိတ္ထိကံ ပိဏ္ဍပါတံ ပဋိဂ္ဂဟေသာမီတိ သိက္ခာ ကရဏီယာ”။ ဟု ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။
မြန်မာပြန်
သပိတ်၏ အတွင်းနခမ်းရစ်နှင့် ညီမျှရုံသာ ဆွမ်းကိုခံယူအံ့”ဟု အလေ့အကျင့်ကို ပြုရမည်၊ [သပိတ်၌ အတွင်းနခမ်း, အပြင် နခမ်း ဟု ၂-မျိုးရှိ၏၊] အပြင်နခမ်းသည် အတွင်း နခမ်းထက် မြင့်၏။
ထို့ကြောင့် အပြင်နခမ်းနှင့် ညီမျှနေလျှင် ဘေး၌ လျှံကျဘွယ် ရှိသောကြောင့် အတွင်းနခမ်း အရစ်နှင့် ညီမျှရုံသာ ဆွမ်းခံရသည်၊ သပိတ် ဟူရာ၌ အဓိဋ္ဌာန်တင်လောက်သော သပိတ်အစစ်ကို ဆိုလိုသည်၊ ထို့ကြောင့် သပိတ်ပေါ်၌ အခြား ဟင်းခွက်များဖြင့် ထည့်၍ ခံလျှင်၎င်း, သပိတ်ဖုံးပေါ် တင်၍ ခံလျှင်၎င်း အာပတ်မသင့်၊ သပိတ်တလုံး ပြည့်၍ အခြား သပိတ်တလုံးဖြင့် လဲလှယ်ခံလျှင်လည်း၊ အာပတ် မသင့်ပင်။] ခမ္ဘကတဝဂ် ပြီး၏။
အဋ္ဌိသေနကဇာတ်
'''သတ္တကနိပါတ် - ၁။ ကုက္ကုဝဂ် -၄၀၃ - အဋ္ဌိသေနကဇာတ် ဖိတ်ကြားသော်လည်း တောင်းလျှင် မုန်းတတ်သည်ဖြစ်၍ မတောင်းဘဲနေသော အဋ္ဌိသေနရသေ့ အကြောင်း။
တောင်းခံမှုများ မလိုလား
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် အာဠာဝီပြည်ကို အမှီပြု၍ အဂ္ဂါဠစေတီ၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ကုဋိကာရ သိက္ခာပုဒ်ကို အကြောင်းပြု၍ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
ရသေ့မြတ်ကို မင်းကြည်ညို
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် နိဂုံးရွာတစ်ခုဝယ် ပုဏ္ဏားမျိုး၌ ဖြစ်၍ အဋ္ဌိသေန ဟူသော အမည်ကို မှည့်ကုန်၏။ ထိုအဋ္ဌိသေန သတို့သားသည် အရွယ်သို့ ရောက်လတ်သော် တက္ကသိုလ်ပြည်၌ အတတ်ပညာ သင်ကြားပြီးလျှင် နောက်အဖို့၌ ကာမဂုဏ်တို့၏ အပြစ်ကိုမြင်၍ တောထွက်ကာ ရသေ့ရဟန်းပြု၍ စျာန်အဘိညာဉ်တို့ကို ဖြစ်စေပြီးလျှင် ဟိမဝန္တာအရပ်တွင် ကြာမြင့်စွာနေလေ၏။
တစ်နေ့သ၌ ချဉ်ဆား မှီဝဲအံ့သောငှာ ဗာရာဏသီပြည်သို့ သွား၍ မင်းဥယျာဉ်၌ တည်းခိုလျက် နက်ဖြန် မြို့တွင်းသို့ ဆွမ်းခံဝင်လတ်သော် မင်းရင်ပြင်သို့ ရောက်လေ၏။ မင်းကြီးသည် မြင်လျှင် ရသေ့၏ ဣရိယာပုတ်တို့၌ ကြည်ညိုသဖြင့် ပြာသာဒ်ပေါ်သို့ ပင့်ပြီးလျှင် ဆွမ်းဘောဇဉ်တို့ဖြင့် လုပ်ကျွေး၍ ဥယျာဉ်တော်၌ အမြဲသီတင်းသုံးရန် ပင့်ဖိတ်၏။
ဆရာရသေ့အး မင်းဖိတ်ကြား
အဋ္ဌိသေန ရသေ့သည် ဆိတ်ဆိတ်နေလျက် ဝန်ခံတော်မူ၏။ ဆွမ်းဘဉ်းပေးပြီးလျှင် ဥယျာဉ်တော်သို့ ကြွလေ၏။ မင်းကြီးသည် ဆရာရသေ့ထံ တစ်နေ့ နှစ်ကြိမ် သုံးကြိမ် ခစား၏။ တရားတော်ကို ကြားနာရသဖြင့် ကြည်ညို၍ “အရှင်ဘုရား … မင်းအဖြစ်မှစ၍ အလိုရှိရာ ဝတ္ထုကို တောင်းတော်မူပါ၊ လှူဒါန်းပါမည်” ဟု ဖိတ်မန်လေ၏။ ရသေ့ကား ဤဝတ္ထုကို အလိုရှိသည်ဟု ဘယ်အခါမျှ မတောင်းလေ။ သူတောင်းစားတို့ကား အလိုရှိရာဝတ္ထုကို တောင်းကြကုန်၏။ မင်းကြီးလည်း ငြိတွယ်ခြင်းမရှိဘဲ ပေးလှူ၏။
မင်းကြီးလျှောက်ထား ကြောင်းရာများ
တစ်နေ့သ၌ မင်းကြီးသည် သူတောင်းစားတို့ကား အလိုရှိရာ ဝတ္ထုကို တောင်းကြကုန်၏၊ အရှင် အဋ္ဌိသေန ရသေ့ကား ဖိတ်မန်သောနေ့မှစ၍ ယနေ့တိုင် မည်သည့် ဝတ္ထုကိုမျှ မတောင်းလေ၊ ဤအရှင်ကား ပညာရှိ၏၊ ဥပါယ်၌ လိမ္မာ၏၊ အကြောင်းကိုမေးမည်ဟု ကြံစည်လျက် ရသေ့ထံသို့ ရောက်လျှင် -
“အရှင် အဋ္ဌိသေန … အကျွန်ုပ်တို့ မသိကုန်သော သူတောင်းစားတို့သည် အကျွန်ုပ်ထံ အညီအညွတ် လာကြ၍ လိုရာဝတ္ထုကို တောင်းကြကုန်၏၊ အရှင် အဋ္ဌိသေနကား အဘယ်ကြောင့် အကျွန်ုပ်ကို မတောင်းပါသနည်း” –
ဟု ရသေ့အား မေးလျှောက်လေ၏။
ရသေ့မိန့်ကြား တောင်းမှုများ
ရသေ့လည်း မင်းကြီး လျှောက်ထားသော စကားကိုကြားလျှင် -
“မင်းကြီး … တောင်းသောသူကို ပေးသောသူသည် မချစ်မနှစ်သက်အပ်ပါ၊ မပေးသော သူကိုလည်း တောင်းသောသူသည် မချစ်မနှစ်သက်အပ်ပါ၊ ထို့ကြောင့် ငါသည် မမုန်းပါစေသတည်းဟု သင်မင်းကြီးကို မတောင်းပါ” –
ဟု မင်းကြီးအား မတောင်းခြင်း အကြောင်းကို မိန့်ကြားတော်မူ၏။
သဒ္ဒါတရားရှိမှု လျှောက်ထားပြု
ထိုအခါ မင်းကြီးသည် ရသေ့၏စကားကိုကြားလျှင် -
“အရှင် အဋ္ဌိသေန … တောင်း၍ အသက်မွေးသော ရဟန်းပုဏ္ဏားကား တောင်းသင့်သောအခါ ၌ တောင်းသင့်သော ဝတ္ထုပစ္စည်းကို မတောင်း၊ ထိုမတောင်းသောသူသည် သူတစ်ပါးအား ကောင်းမှုကို ယုတ်လျော့စေ၏၊ မိမိလည်း ချမ်းသာစွာ အသက်မမွေးရ”
“အရှင် အဋ္ဌိသေန … တောင်း၍ အသက်မွေးသော ရဟန်းပုဏ္ဏားကား တောင်းသင့်သောအခါ ၌ တောင်းကာ သင့်သော ဝတ္ထုပစ္စည်းကို တောင်း၏၊ ထိုတောင်းသောသူသည် သူတစ်ပါးအား ကောင်းမှုကို ရရှိစေ၏၊ မိမိလည်း ချမ်းသာစွာ အသက်မွေးရ၏”။
ဟု ရသေ့အား လျှောက်ထားကာ ဖိတ်မန်လေ၏။
အရိယာကျင့်မှု နှလုံးပြု
ရသေ့သည် တစ်စုံတစ်ခုသော ဝတ္ထု ပစ္စည်းကိုမျှ မတောင်းလေဟု မိမိအလိုကို လျှောက်ထားသည်ရှိသော် ရသေ့သည် မင်းကြီး တောင်းခြင်းမှာ ရဟန်းတို့ အလေ့အကျင့်မဟုတ်၊ လူတို့ အလေ့အကျင့်သာ ဖြစ်ကြောင်း ရဟန်းတို့မှာ အလွန် အသက်မွေး ဖြူစင်ကြောင်းကို ပြလိုသည်ဖြစ်၍ -
“မင်းကြီး … စင်စစ် ဘုရား စသော ပညာရှိတို့ကား မတောင်းကုန်၊ ပညာရှိသော ဒါယကာတို့သည် ရဟန်းတို့အလိုကို သိကြရမည်၊ အရိယာ သူတောင်ကောင်းတို့အား ရည်ညွန်း၍ ရပ်လေ့ရှိကုန်၏၊ ဤသို့ ရပ်ခြင်းမှာ အရိယာတို့တောင်းခြင်း ဖြစ်၏” –
ဟု မင်းကြီးအား ဘုရား စသော အရိယာ သူတော်ကောင်းတို့၏ အလေ့အကျင့်ကို ဟောတော်မူ၏။
မင်း၏လှူပြု ငြင်းပယ်မှု
မင်းကြီးသည် ရသေ့၏ တရားစကားကို ကြားနာရလျှင် “အရှင်ဘုရား … ပညာရှိသော ဒါယကာသည် ရဟန်းတို့အလိုကိုသိ၍ လှူရပါမူ အကျွန်ုပ်သည်လည်း အရှင်ဘုရားတို့အား ဤမည်သော ဝတ္ထုပစ္စည်းကို လှူဒါန်းပါမည်” ဟု လျှောက်ထားလိုပြန်သဖြင့် -
“အရှင်ဘုရား … အရှင်ဘုရားအား နွားလားဥသဘနှင့်တကွ နွားနီမ တစ်ထောင်ကို လှူဒါန်းပါ၏၊ အရှင်ဘုရား၏ တရားစကားတို့ကို ကြားနာရ၍ မြတ်သော အကျင့်ရှိသောသူသည် မြတ်သော အကျင့်ရှိသော အရှင်ဘုရားအား အဘယ်ကြောင့် မပေးလှူဘဲ ရှိပါအံ့နည်း” –
ဟု တစ်ဖန် လျှောက်ထားပြန်၏။ ထိုအခါ အဋ္ဌိသေနရသေ့သည် “မင်းကြီး … ငါကား ရဟန်းဖြစ်သည်၊ ပလိဗောဓ ကြောင့်ကြမရှိ” ဟု အလှူမခံဘဲ မြစ်ပယ်တော်မူ၏။
ဤဒေသနာတော်ကိုဆောင်၍ သစ္စာကို ပြတော်မူသည်၏အဆုံး၌ များစွာသော ရဟန်းတို့သည် သောတာပတ္တိဖိုလ်စသည်တို့၌ တည်ကုန်၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
အဋ္ဌိသေန ရသေ့သည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဆောင်ပုဒ်
(၁) တောင်းသူမုန်းမြဲ၊ မပေးလည်း၊ မုန်းမြဲဓမ္မတာ။
(၂) အခါ, ပုဂ္ဂိုလ်၊ ဝတ္ထုကို၊ တောင်းလိုဆင်ခြင်ရာ။
(၃) တောင်းခြင်းလူလေ့၊ ရဟန်းလေ့၊ ရပ်၍ ရည်ညွန်းကာ။
အဋ္ဌိသေနဇာတ် ပြီး၏။
ပါပေါက်ရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
ပါပေါက်ရွာ (Parpauk)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်၊ ပါခါးလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၇၂၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပါခါးလုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၉ ဦး၊ မ ၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းခတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်ကပ် (ဈေး)ရွာ၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်
မန်ကပ် (ဈေး)ရွာ (Mankat (Zay))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်၊ မန်မန်းဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၀၉၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်မန်းဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၉၂ ဦး၊ မ ၁၂၅၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၄၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘောင်တုတ်ရွာ၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်
ဘောင်တုတ်ရွာ (Baungtoke)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်၊ သိုင်းဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၀၂၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သိုင်းဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၃၃ ဦး၊ မ ၂၇၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၄၄၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေတာရှည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သကန်ရွာ၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်
သကန်ရွာ (Thakan)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်၊ ညောင်ခြေပေါ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၇၂၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်ခြေပေါ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၄၅ ဦး၊ မ ၉၈၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၃၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နွားထိုးကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သတ္တုဘသ္တဇာတ်
'''သတ္တကနိပါတ် - ၁။ ကုက္ကုဝဂ် -၄၀၂ - သတ္တုဘသ္တဇာတ် ခရီးသွား ပုဏ္ဏားအို၏ သားရေအိတ်ထဲတွင် ရန်သူမြွေဟောက် ဝင်ရောက်နေသည်ကိုစွဲ၍ “လမ်းမှာနေလျှင် သင်သေမည်၊ အိမ်သို့ရောက်လျှင် သင့်မယားသေမည်” ဟု ရုက္ခစိုးနတ် ပြောသော စကားကို ဖြေရှင်းသော ပညာရှိအကြောင်း။
ပညာရှိအရာ လွန်ကဲစွာ
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မြတ်စွာဘုရား၏ ပညာပါရမီကို အကြောင်းပြု၍ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
မင်းဆရာ ပုဏ္ဏား ဟောညွှန်ကြား
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဇနကမင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ပုဏ္ဏားမျိုး၌ ဖြစ်၍ ထိုဘုရားအလောင်းအား သေနက သတို့သား ဟူသော အမည်ကို မှည့်ကုန်၏။ ထိုသေနက သတို့သားသည် အရွယ်သို့ ရောက်လတ်သော် တက္ကသိုလ်ပြည်၌ အတတ်ပညာ သင်ကြားပြီးလျှင် ဗာရာဏသီပြည်သို့ ပြန်လာ၍ မင်းကြီးထံ ခစားဖူးမြင်သောအခါ မင်းကြီးသည် အမတ်ရာထူးကိုပေး၍ များစွာသော စည်းစိမ်ကိုလည်း ပေးလေ၏။
ထိုသေနက အမတ်နသည် မင်းကြီးအား အကျိုးအကြောင်းကို ပြ၍ ဆုံးမတတ်သော ပညာရှိအမတ် ဖြစ်၏။ နူးညံ့သာယာသော စကားရှိ၏။ တရားဟော ဓမ္မကထိက ဖြစ်၏။ အလှူပေးခြင်း သီလဆောက်တည်ခြင်း စသော ကုသိုလ် ကမ္မပထတို့၌ တည်စေ၏။ တိုင်းပြည်အလုံးသည် ဘုရားပွင့်သော အခါကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ လဆုတ်ပက္ခ၊ လဆန်းပက္ခတို့၌ မင်းကြီးနှင့်တကွ တိုင်းသူပြည်သားတို့ကို စည်းဝေးစေ၍ ရတနာပလ္လင် ထက်၌ နေကာ ဘုရား၏တင့်တယ်ခြင်း ကဲ့သို့ တရားဟော၏။
မရောင့်ရဲခြင်းတရား ဆယ့်ခြောက်ပါး
ထိုအခါ ပုဏ္ဏားအို တစ်ယောက်သည် ဗာရာဏသီပြည်၏အနီး ဖြစ်သော ပုဏ္ဏားရွာတစ်ခုတွင် နေ၏။ မယားပုဏ္ဏေးမကား အသက်အရွယ် ငယ်လှ၏။ ကာမဂုဏ်အကျင့်ဝယ် လင်အိုကြီးနှင့် မရောင့်ရဲနိုင်သဖြင့် ပုဏ္ဏားတစ်ယော်နှင့် လွန်ကျူးသောအကျင့်ကို ကျင့်လေ့ရှိ၏။
မရောင့်ရဲနိုင်သော ဝတ္ထု ၁၆ ပါး
မရောင့်ရဲသော ဝတ္ထုတို့ကား -
(၁) သမုဒ္ဒရာသည် ခပ်သိမ်းသော မြစ်ရေတို့ဖြင့် မရောင့်ရဲခြင်း။
(၄) သူမိုက်သည် ယုတ်မာသော အကျင့်ဖြင့် မရောင့်ရဲခြင်း။
(၅) မိန်းမသည် မေထုန်မှီဝဲခြင်း၊ တန်ဆာဆင်ခြင်း၊ သားဖွားခြင်းတို့ဖြင့် မရောင့်ရဲခြင်း။
(၆) ပုဏ္ဏားသည် ဗေဒင်ဖြင့် မရောင့်ရဲခြင်း။
(၇) ဈာန်ရ ပုဂ္ဂိုလ်သည် သမာပတ်ဖြင့် မရောင့်ရဲခြင်း။
(၈) သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်သည် နိဗ္ဗာန်ဖြင့် မရောင့်ရဲခြင်း။
(၉) အလိုနည်းသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဓုတင်ဖြင့် မရောင့်ရဲခြင်း။
(၁၀) လုံ့လရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် လုံ့လဖြင့် မရောင့်ရဲခြင်း။
(၁၁) တရားဟောသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဆွေးနွေးခြင်းဖြင့် မရောင့်ရဲခြင်း။
(၁၂) ရဲရင့်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည် ပရိသတ်ဖြင့် မရောင့်ခြင်း။
(၁၃) သဒ္ဒါတရားရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် သံဃာကို လုပ်ကျွေးခြင်းဖြင့် မရောင့်ရဲခြင်း။
(၁၄) အလှူပေးသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် စွန့်ကြဲခြင်းဖြင့် မရောင့်ရဲခြင်း။
(၁၅) ပညာရှိသည် တရားနာခြင်းဖြင့် မရောင့်ရဲခြင်း။
ဟူ၍ တစ်ဆယ့်ခြောက်ပါး ရှိကုန်၏။
ပရိယာယ် ခိုင်းဆို ပုဏ္ဏားအို
ထိုပုဏ္ဏေးမငယ်လည်း မေထုန်အကျင့်ဖြင့် မရောင့်ရဲနိုင်လေ။ ပုဏ္ဏားကြီးကို အရပ်တစ်ပါးသို့ သွားစေ၍ ယုတ်မာသော အကျင့်ကို လွတ်လွတ်လပ်လပ် ကျင့်လို၏။ တစ်နေ့သ၌ မျက်နှာမသာသဖြင့် အိပ်သည်ရှိသော် ပုဏ္ဏားကြီးက မေးလျှင် ကျွန်မိန်းမ ကျွန်ယောကျ်ား အလိုရှိကြောင်းကို ပြောဆိုလေ၏။ ထိုအခါ ပုဏ္ဏားကြီးသည် ငါတို့မှာ ပစ္စည်းဥစ္စာ မရှိဟု ပြောဆိုလျှင် အလှူခံထွက်၍ ရသော ဥစ္စာဖြင့် ဝယ်ယူခဲ့ရမည်ဟု ပြောဆိုပြန်၏။ ပုဏ္ဏားကြီးသည် ကောင်းပြီ၊ ရိက္ခာကို စီရင်လော့ဟု ပြောဆို၏။ ပုဏ္ဏေးမလည်း မုန့်ဆုပ်တို့ကို ပြုလုပ်စေပြီးလျှင် သားရေအိပ်၌ ထည့်၍ ပေးလေ၏။
ပုဏ္ဏားအိုအိတ်ကို မြွေဝင်ခို
ပုဏ္ဏားကြီးသည် သားရေအိပ်ကို ယူဆောင်လျက် အိမ်မှထွက်၍ မြို့ရွာနိဂုံးတို့၌ လှည့်လည်ကာ အလှူခံလတ်သော် အသပြာ ခုနစ်ရာရ၍ ဤအသပြာ ခုနစ်ရာဖြင့် ကျွန်မိန်းမ ကျွန်ယောကျ်ားကို ဝယ်လောက်ပြီဟု မိမိနေရာ ရွာသို့ ပြန်လာသည်ရှိသော် ရေချမ်းသာရာအရပ်သို့ ရောက်လျှင် သစ်ပင်ရင်းတွင် သားရေအိပ်ကိုချ၍ အိတ်ကိုဖြေကာ မုန့်ကိုစားပြီးလျှင် သားရေအိတ်ကို မပိတ်ခဲ့ဘဲ ရေအိုင်သို့ ရေသောက်ရန် သွား၏။ ထိုအခါ သစ်ပင်ခေါင်း၌ နေသော မြွေဟောက်သည် မုန့်နံ့ရ၍ ထွက်လာပြီးလျှင် သားရေအိပ်တွင်းသို့ ဝင်၍ မုန့်ကိုစားလျက် အိပ်လေ၏။ ပုဏ္ဏားကြီးလည်း ရေသောက်ရာမှ ပြန်လာလျှင် အိပ်တွင်းသို့ မကြည့်မူ၍ အမှတ်မဲ့ အိတ်ကိုပိတ်ကာ ယူဆောင်၍ သွားလေ၏။
ရုက္ခစိုး သတိပေး ပုဏ္ဏားဘေး
ခရီးလမ်းအကြားဝယ် သစ်ပင်တစ်ခုတွင် နေသော ရုက္ခစိုးနတ်သည် သစ်ခွ၌ ထိုင်လျက် “အို-ပုဏ္ဏားကြီး … ဤခရီးလမ်းအကြားတွင် နေပါမူ သင်ပုဏ္ဏားကြီး သေရလိမ့်မည်၊ ယနေ့ အိမ်သို့ရောက်အောက် သွားပါမူ မယား သေရလိမ့်မည်” ဟု ပြောဆိုပြီးလျှင် ကွယ်ပျောက်လေ၏။ ပုဏ္ဏားကြီးသည် ကြည့်ရှုလတ်သော် ရုက္ခစိုးနတ်ကို မမြင်၊ သေရမည့်ဘေးမှ ကြောက်သောကြောင့် မကြံတတ်၊ ထောက်တည်ရာ မရေတော့ဘဲ ငိုကြွေးလျက်သွားရာ၊ ဗာရာဏသီမြို့တော် တံခါးသို့ ရောက်လေ၏။
ထိုနေ့ကား ပန္နရသီ ဥပုသ်နေ့ဖြစ်၍ သေနကသုခမိန်သည် တရားဟောလျက်နေ၏။ ပုဏ္ဏားကြီးသည် တရားနာသွားသူတို့ကို မြင်လျှင် မေးလေ၏။ လူတို့သည် သေနကသုခမိန်သည် တရားဟောလျက်နေ၏၊ တရားနာရန် သွားကြကြောင်းကို ပြောဆိုကြကုန်၏။ ထိုအခါ ပုဏ္ဏားကြီးသည် လူတို့စကားကိုကြားလျှင် ပညာရှိ တရားဟောသတတ်၊ ပညာရှိတို့ မည်သည်မှာ စိုးရိမ်ပူဆွေးခြင်းကို ပယ်ဖျောက်နိုင်၏၊ ငါ သွား၍ တရားနာရလျှင် ကောင်းမည်ဟု ကြံစည်ကာ တရားပွဲသို့သွား၍ ပရိသတ်အလယ်သို့ဝင်ကာ တရားဟောပလ္လင်အနီးတွင် သားရေအိပ်ကို ထမ်းပိုးကာ ငိုကြွေးလျက်နေ၏။
စိုးရိမ်ပူဆွေး ပညာရှိမေး
သေနက သုခမိန်လည်း ရေတံခွန် ကျဆင်းသည့်အလား တရားကိုဟောလေ၏။ လူအများသည် ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ကောင်းချီးပေးကြကုန်၏။ ထိုအခိုက် သားရေအိပ်ကို ထမ်းပိုးကာ ငိုလျက်နေသော ပုဏ္ဏားကြီးကိုမြင်လျှင် တရားဟောမည်ဟု ပုဏ္ဏားကြီးကိုခေါ်၍ -
“အို- ပုဏ္ဏားကြီး … သင့်ကို ငါ တိုက်တွန်း၏၊ သင်ကား စိတ်မတည်ကြည်၊ ဣန္ဒြေပျက်လှ၏၊ မျက်စိလည်း ပျက်လှ၏၊ ရေပေါက်ကဲ့သို့ မျက်ရည်ပေါက်တို့သည် ယိုစီးဘိ၏၊ သင့်မှာ ဘယ်ဥစ္စာ ပျက်စီးဆုံးရှုံးသနည်း၊ ဤအရပ်သို့ ဘာကို တောင့်တ၍ လာသနည်း ပြောဆိုပါ” –
ဟု ပုဏ္ဏားကြီးအား သာယာစွာသော အသံဖြင့် ပြောဆို မေးမြန်းလေ၏။ ထိုအခါ ပုဏ္ဏားကြီးသည် -
“အို-သေနကသုခမိန် … အကျွန်ုပ်အား ရုက္ခစိုးနတ်သည် - အို ပုဏ္ဏားကြီး ယနေ့ မယားနှင့် သင်တို့ နှစ်ယောက်သည် သေကြရလိမ့်မည်၊ အိမ်သို့ ရောက်အောင် သွားပါမူ မယား သေရလိမ့်မည်၊ မသွားဘဲ ဤခရီးလမ်းတွင် နေပါမူ သင်ပုဏ္ဏားကြီး သေရလိမ့်မည်ဟု ပြောဆိုပါ၏၊ သို့အတွက် အကျွန်ုပ် ဆင်းရဲ ပင်ပန်းလှပါ၏၊ အကျွန်ုပ်အား ထိုသေရခြင်းအကြောင်းကို ပြောပါ” –
ဟု သေနက သုခမိန်အား မိမိ စိုးရိမ် ဆင်းရဲခြင်းအကြောင်းကို ပြောဆိုကာ ရုက္ခစိုးနတ် ပြောသော စကားအဓိပ္ပာယ်ကို မေးမြန်းလေ၏။
ပညာရှိဆင်ခြင် ခြင်းရာမြင်
သေနက သုခမိန်သည် ပုဏ္ဏားကြီး စကားကိုကြားလျှင် ဉာဏ်ကွန်ရက်ကို ဖြန့်၍ ကြည့်ရှုဆင်ခြင်လတ်သော် သတ္တဝါတို့ သေရခြင်း အကြောင်းကား များလှ၏၊ သို့ပင် များသော်လည်း ဤပုဏ္ဏားကြီးမှာ ယနေ့ ခရီးကြားတွင် နေလျှင် အဘယ်ကြောင့် သေရမည်နည်း၊ အိမ်သို့သွားလျှင် အဘယ်ကြောင့် မယားသေရမည်နည်းဟု ကြံစည်စဉ် စားလေ၏။ ထိုသို့ ကြံစည်စဉ်းစားလျှင် သားရေအိပ်ကို မြင်၏။ ဤသားရေအိပ်တွင်း၌ မုချ မြွေဟောက် ဝင်၍ နေသည် ဖြစ်လိမ့်မည်၊ ပုဏ္ဏားကြီးသည် အိတ်ကိုဖွင့်၍ မုန့်ကိုစားပြီးလျှင် မပိတ်ဘဲ ရေသောက်ရန် သွားလိမ့်မည်၊ ထိုအခါ မြွေသည် မုန့်နံ့ရ၍ အိတ်တွင်းသို့ဝင်လျက် မုန့်ကို စားလိမ့်မည်၊ ရေသောက်ပြီး ပြန်လာသောအခါ အိတ်တွင်းသို့ မကြည့်ရဘဲ အိတ်ကိုပိတ်၍ ယူဆောင်သွားလိမ့်မည်၊ ခရီးလမ်းကြားတွင်နေ၍ တစ်ဖန် အိတ်ကိုဖွင့်၍ မုန့်ကိုစားပြန်လျှင် မြွေကိုက်၍ ပုဏ္ဏားကြီး သေလိမ့်မည်၊ အိမ်သို့ ရောက်သွားပြန်လျှင် လည်း ရောက်လျှင် အိတ်ကို မယားလက်သို့ ပေးသောအခါ မယားသည် ဖွင့်ကြည့်ပြန်လျှင် လည်း မြွေကိုက်၍ မယား သေလိမ့်မည်၊ သို့အတွက် ရုက္ခစိုးနတ် ပြောသည် ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု ထက်မြက်သောဉာဏ်ဖြင့် ထိုးထွင်းကာ အကြောင်းမှန်ကို ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်ဖြင့် သိမြင်သည့်အလား ပိုင်းခြား သိမြင်လေ၏။
အမတ်ကြံတွေး ဖြစ်ကြောင်းမေး
ထိုနောက် သေနက သုခမိန်သည် ပုဏ္ဏားကြီး သင်မယား သေရမည့် အကြောင်းမှန်ကို ပိုင်းခြား၍ သိပြီးလျှင် ပရိသတ်လေးပါးတို့အလယ်၌ -
“အို- ပုဏ္ဏားကြီး … သတ္တဝါတို့ သေရခြင်း အကြောင်းကား များစွာရှိသည်ကို ကြံစည်စဉ် စားမိ၏၊ သို့ရာတွင် သင်တို့လင်မယား သေရခြင်းအကြောင်းကား အခြား မဟုတ်၊ သင်ပုဏ္ဏား မသိခိုက် သားရေအိတ်တွင်းသို့ မြွေဟောက် ဝင်နေသည်ဟု ငါ ကြံစည်အောက်မေ့၏” –
ဟု ပုဏ္ဏားကြီးအား သေရခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော အမေးပြဿနာကို ဖြေကြားလေ၏။ မိမိ ထင်မြင် ယူဆသောအတိုင်း မှန်သည် မမှန်သည်ကို သိမြင် ထင်ရှားစေလိုသဖြင့် -
အိတ်ကိုဖွင့်ပြ မြွေတွေ့ရ
တစ်ဖန် ပုဏ္ဏားကြီးအား - “အို ပုဏ္ဏားကြီး … သင့်အိပ်တွင်း၌ မုန့်ရှိသလား” ဟု မေး၏။ “ရှိပါသည်” ဟု ပြော၏။ “ယနေ့နံနက်စာ မုန့်ကို စားသလား” ဟု မေး၏။ “စားပါသည်” ဟု ပြော၏။ “ဘယ်အရပ်၌ စားသနည်း” ဟု မေး၏။ “သစ်ပင်ရင်း၌ စားပါသည်” ဟု ပြော၏။ “မုန့်စားပြီး ရေသောက်သွားသောအခါ အိတ်ကို ပိတ်ခဲ့သလား” ဟု မေး၏။ “မပိတ်ခဲ့ပါ” ဟု ပြော၏။ “ပြန်လာ၍ အိတ်ကို ပိတ်သောအခါ အိတ်ကို ကြည့်သလား” ဟု မေး၏။ “မကြည့်မိပါ” ဟု ပြော၏။ ဤသို့ မေးမြန်းပြီးလျှင် “ပုဏ္ဏားကြီး သင် ရေသောက်သွားခိုက် မုန့်နံ့ရ၍ မုချ မြွေဟောက် ဝင်နေပြီ” ဟု ပြောဆို ဆုံးဖြတ်ကာ ပရိသတ်အလယ်မှာပင် -
“အို - ပုဏ္ဏားကြီး … လှံကန်တစ်ခုကိုယူ၍ အိတ်ကို ပုတ်လော့၊ အဆိပ်တံတွေးများ၍ လျှာနှစ်ခွရှိသော မြွေဟောကို ကြည့်ရှုလော့၊ ယခု သင်၏ ယုံမှားတွေးတောခြင်းကို ပယ်ဖျောက်လော့၊ သင် မုန့်အိတ်ကိုဖြေ၍ မြွေဟောက်ကို ရှုကြည့်လော့” –
ဟု ပုဏ္ဏားကြီးအား အိတ်တွင်း၌ မြွေဟောက် ရှိကြောင်းကို လက်တွေ့ပြလေ၏။
ပညာရှိ ချီးမွမ်း အံ့မခန်း
ပုဏ္ဏားကြီးလည်း သေနက သုခမိန် စကားကိုကြားလျှင် အလွန် ထိတ်လန့် ကြောက်ရွံ့လျက် သားရေိတ်ကို ချ၍ ဖွင့်ပြီးလျှင် လှံကန်ဖြင့် ပုတ်ခတ်လေ၏။ မြွေဟောက်သည် အိတ်တွင်းမှထွက်ကာ ပါးပျဉ်းထောင်၍ လူအများကို ကြည့်ရှုလျက်နေ၏။ ထိုအခါ သုခမိန် ဖြေကြားခြင်းကား သဗ္ဗညုဘုရား၏ ဖြေကြားခြင်းကဲ့သို့ ဖြစ်လေ၏။ လူအများလည်း သုခမိန်အး ချီးကျူးကြကုန်၏။ ကောင်းချီးပေးကြကုန်၏။ ပူဇော်သောအားဖြင့် ပုဆိုးဦးရစ် ခေါင်းပေါင်းစသည်တို့ကို ပစ်ကြကုန်၏။ အံ့ဩကာ လက်ဖျားခါကြကုန်၏။ တစ်ခဲနက်သော မိုးကြီး ရွာသွန်းသည့်အလား ရတနာမိုးကြီး ရွာသွန်းလေ၏။ ကောင်းချီးပေးသောအသံကား မြေကြီးကွဲမျှ ဖြစ်လေ၏။
ဤသို့လျှင် သေနက သုခမိန်သည် ပုဏ္ဏားကြီး၏ ခက်ခဲ နက်နဲသော ပြဿနာကို ဖြေဆိုပြီးသည်ရှိသော် အလမ္ပာယ် ယောကျ်ားတစ်ယောက်သည် မြွေဟောက်၏ခံတွင်းကို ဖွဲ့ချည်ပြီးလျှင် မြွေဟောက်ကိုယူ၍ တောထဲတွင် လွတ်လိုက်၏။
ပုဏ္ဏားအိုချီးမွမ်း အကုန်ပေးကမ်း
ထိုနောင် ပုဏ္ဏားကြီးသည် မင်းကြီးသို့ ချဉ်းကပ်၍ အောင်စေသတည်း၊ အောင်စေသတည်းဟု လက်အုပ်ချီလျက် -
ဟု ဇနကမင်းကြီးအား ချီးကျူးပြီးလျှင် သားရေအိပ်မှ အသပြာ ခုနစ်ရာတို့ကို ထုတ်၍ -
“အို-သေနက သုခမိန် … သင်ကား ကိလေသာမရှိ၊ တရားအလုံးစုံကို သိမြင်သော သဗ္ဗညုဘုရားပင် ဖြစ်လေသလား၊ သင်၏ ပညာဉာဏ်ကား အလွန်အံ့ဖွယ်သရဲ ဖြစ်သော သဗ္ဗညုတ ဉာဏ်ကဲ့သို့ပင် အားရှိလေသလား၊ ငါ့၌ ရှိသော ဤခုနစ်ရာသော အသပြာတို့ကို သင်အား ပေးလှူပါ၏၊ အမှန်အားဖြင့် သင်ပေးသောကြောင့် ငါ့အသက်ကို ယနေ့ ရအပ်ပေပြီ၊ ထို့ပြင် မယား၏ ချမ်းသာခြင်းကိုလည်း သင်သည်ပင် ပြုအပ်ပေပြီ”
ဟု သုခမိန်အား ချီးကျူး၍ နှစ်သက်ဝမ်းသာ ပေးခြင်းဖြင့် အသပြာ ခုနစ်ရာတို့ကို ပေးလှူလေ၏။
အသပြာသိမ်းမှု မှာကြားပြု
သုခမိန်သည် ပုဏ္ဏားကြီး စကားကိုကြားလျှင် အလှူခံရလာသော အသပြာကို သိမ်းဆည်းထားရန် မှာကြားလို၍ -
“အို- ပုဏ္ဏားကြီး … ပညာရှိ သုခမိန်တို့ မည်သည်ကား ဆန်းကြယ်၍ ကောင်းစွာ ပြောဆိုပ်သော စကားတို့ဖြင့် အဖိုးအခကို မယူကြကုန်၊ အိ ပုဏ္ဏားကြီး … င့ါထံမှ သုံးရာသော အသပြာတို့ကို ပင် သင့်အား ပေးပါ၏၊ သင်သည် ထိုအသပြာတို့ကို လည်း ယူ၍ အိမ်သို့သွားပါလော့” –
ဟု ပြောဆိုကာ မိမိကပင် အသပြာ သုံးရာ ဖြည့်၍ ပုဏ္ဏားကြီးအား အသပြာ တစ်ထောင်ပြည့်အောင် ပေးလေ၏။ ထိုနောင်မှ သုခမိန်သည် ပုဏ္ဏားကြီးအား - “ပုဏ္ဏားကြီး … သင့်ကို ဘယ်သူ ဥစ္စာရှာခိုင်းသနည်း” ဟု မေး၏။ “သုခမိန် … မယား ခိုင်းပါသည်” ဟု ပြော၏။ “မယားမှာ အသက်ကြီးပြီလား” ဟု မေး၏။ “ငယ်ပါသေးသည်” ဟု ပြော၏။ “ငယ်လျှင် လင်ငယ်နှင့် လွန်ကျူးခြင်းကိုပြုရာ လွတ်လွတ်လပ်လပ် ပြုလို၍ သင့်ကို ဥစ္စာရှာခိုင်းသည်၊ ဤအသပြာ တစ်ထောင်ကို အိမ်သို့ယူသွားလျှင် မယားသည် လင်ငယ်အား ပေးလိမ့်မည်၊ ထိုကြောင့် တစ်နေရာရာမှာ ထားခဲ့၍ အိမ်သို့သွားလော့” ဟု မှာထား၍ ပုဏ္ဏားကြီးကို လွှတ်လိုက်၏။
မယားပြောမူ လင်ငယ်ယူ
ပုဏ္ဏားကြီးလည်း သွား၍ ရွာအနီးသို့ရောက်လျှင် သစ်ပင်ရင်းတစ်ခု၌ ဥစ္စာကိုထား၍ ညအခါ အိမ်သို့သွား၏။ မယားလည်း လင်ငယ်နှင့် မွေ့လျော်ကာနေ၏။ ပုဏ္ဏားကြီးလည်း အိမ်တံခါးသို့ရောက်လျှင် ရှင်မဟု လှမ်း၍ ခေါ်၏။ မယားလည်း ပုဏ္ဏားကြီးအသံကို ကြား၍ ပြန်လာမှန်းသိလျှင် ဆီမီးတိုင်ကို ငြိမ်း၍ အိမ်တံခါးကိုဖွင့်၏။ ပုဏ္ဏားကြီးဝင်လာသည်ရှိသော် လင်ငယ်ကို အမှတ်ပေးကာ အပြင်သို့ ထွက်စေ၏။ မယားလည်း ပုဏ္ဏားကြီး အိတ်ကို ဖွင့်၍ ကြည့်ရာ တစ်စုံတစ်ခုကို မမြင်၍ “အရှင် … အလှူခံ၍ အဘယ်မျှ ရခဲ့သနည်း” ဟု မေး၏။ “ရှင်မ … အသပြာ တစ်ထောင်ရခဲ့သည်” ဟု ပြော၏။ “ဘယ်မှာနည်း” ဟု မေး၏။ “ရွာ၏အပြင် မည်သည့် သစ်ပင်ရင်းတွင် ထားခဲ့သည်၊ နက်ဖြန်မှ ယူပေးမည်” ဟု ပြောလေ၏။ မယားလည်း သွား၍ လင်ငယ်အား ဥစ္စာထားရာအရပ်ကို ပြောကြား၏။ လင်ငယ်လည်း သွား၍ ယူလေ၏။
ပညာရှိနည်းပေး ပြန်ရရေး
ပုဏ္ဏားကြီးလည်း နံနက် မိုးလင်းသောအခါ ထားခဲ့သော ဥစ္စာကို သွား၍ ယူသည်ရှိသော် ဥစ္စာ မရှိတော့သဖြင့် သုခမိန်ထံသို့ သွားပြန်၏။ သုခမိန်လည်း ပုဏ္ဏားကြီး လာသည်ကိုမြင်လျှင် “ပုဏ္ဏားကြီး… အဘယ်ကြောင့်လာသနည်း”ဟု မေး၏။ “သုခမိန် … ဥစ္စာ မရှိတော့ပါ” ဟု ပြော၏။ “သင့်မယားကို ပြောကြားသလော” ဟု မေး၏။ “ပြောမိပါသည်” ဟု ပြောလျှင် မယားသည် လင်ငယ်အား ပြောကြားသောအဖြစ်ကို သိ၍ “ပုဏ္ဏားကြီး … သင့်မယားအား ဆရာပုဏ္ဏား ရှိသလော” ဟု မေး၏။ “ရှိပါသည်” ဟု ပြော၏။ “သင့်မှာရော ဆရာပုဏ္ဏား ရှိသလော” ဟု မေး၏။ “ရှိပါသည်” ဟု ပြော၏။ ထိုအခါ သုခမိန်သည် ပုဏ္ဏားကြီးအား ခုနစ်ရက်စာ လုံလောက်အောင် ရိက္ခာတို့ကို ပေးပြီး၍ “ပုဏ္ဏားကြီး … ရှေ့ဦးနေ့၌ သင့်ဆရာ ပုဏ္ဏား ခုနစ်ယောက်၊ သင့်မယားဆရာ ပုဏ္ဏား ခုနစ်ယောက် အားလုံး ဆယ့်လေးယောက်တို့ကို ပင့်ဖိတ်၍ ဆွမ်းကျွေးလော နောက်နောက်သော နေ့တို့၌ သင့်ဘက်က တစ်ယောက် မယားဘက်က တစ်ယောက်စီ လျှော့၍ ကျွေး၊ နောက်ဆုံး ခုနစ်ရက်မြောက်နေ့ဝယ် သင့်ဘက်က တစ်ယောက်၊ မယားဘက်က တစ်ယောက်သာ ကျန်လိမ့်မည်၊ နေ့စဉ် လာ၍ စားသော ပုဏ္ဏားကို မှတ်၍ ငါ့အား ပြောကြားပါ” ဟု လွှတ်လိုက်ပြန်၏။
ပညာရှိအစွမ်း သူခိုးဖမ်း
ပုဏ္ဏားကြီးလည်း သုခမိန် နည်းပေးသောအတိုင်း ဆွမ်းကျွေးပြီးလျှင် တစ်ဖန် သုခမိန်ထံလာ၍ နေ့စဉ် မပြတ်စားသော ပုဏ္ဏားကို မည်သည့် ပုဏ္ဏားဖြစ်ကြောင်း ပြောကြား၏။ သုခမိန်လည်း ထိုပုဏ္ဏားကို မင်းချင်းတို့ကို စေလွှတ်၍ ဖမ်းစေပြီးလျှင် “ပုဏ္ဏား … သင်သည် ဤမည်သော သစ်ပင်ရင်းမှ ဤပုဏ္ဏားကြီး၏ အသပြာတစ်ထောင်ကို ယူသလော” ဟု မေး၏။ “ပညာရှိ မယူပါ” ဟု ပြော၏။ “ပုဏ္ဏား … ငါ့ကို သေနက သုခမိန် ဖြစ်သည်ကို မသိသလော၊ သင့်ထံမှ ယခု ယူဆောာင်စေမည်၊ မှန်မှန်ပြော” ဟု ခြိမ်းခြောက်လေလျှင် ၊ “ပညာရှိ … ယူမိပါသည်” ဟု ဟုတ်မှန်သောအတိုင်း ပြောကြားရလေ၏။
ဥစ္စာပြန်ရ ဆိုဆုံးမ
ထိုအခါ သုခမိန်သည် ပုဏ္ဏားကြီးအား “ပုဏ္ဏားကြီး… ဤပုဏ္ဏေးမငယ်ကိုပင် မယား ပြုလိုသလော၊ အခြား ပုဏ္ဏေးမကို မယားပြုလိုသလော”ဟု မေး၏။ “သုခမိန် … ဤပုဏ္ဏေးမငယ်ကိုပင် မယားပြုလိုပါသည်” ဟု လျှောက်ထားလျှင် သုခမိန်သည် ပုဏ္ဏေးမငယ်ကို ခေါ်စေ၍ ပုဏ္ဏားကြီးအား အပ်နှင်းပြီးလျှင် အသပြာ တစ်ထောင်ကိုလည်း သူခိုးပုဏ္ဏားလက်မှ ယူဆောင်စေကာ ပြန်အပ်နှင်းပြီးလျှင် မြို့တော်၌ စည်လည်စေ၍ သူခိုးပုဏ္ဏားအား မင်းဒဏ်ကို ပြုစေပြီးလျှင် ပုဏ္ဏေးမငယ်အားလည်း နောက်နောင်အခါ၌ ဤကဲ့သို့ယုတ်မာသော အမှုကို မပြုကျင့်ရန် မင်းအာဏာကိုပြ၍ ပုဏ္ဏားကြီးအားလည်း ကြီးစွာသော အခြံအရံကို ပေး၍ မိမိထံ၌ နေစေ၏။
ဤဒေသနာတော်ကိုဆောင်၍ သစ္စာကို ပြသည်၏အဆုံး၌ များစွာသော ရဟန်းတို့သည် သောတာပတ္တဖိုလ် စသည်တို့၌ တည်ကြကုန်၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ ပုဏ္ဏားကြီးသည် - ယခုအခါ အာနန္ဒာ။
ရုက္ခစိုးနတ်သည် - သာရိပုတ္တရာ။
ပရိသတ်သည် - ဘုရားပရိသတ်။
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ပညာရှိကား၊ လူအများ၊ အားထားကိုးကွယ်ရာ။
(၂) ပညာမျက်စိ၊ အမြင်ရှိ၊ သိရခက်ခဲစွာ။
(၃) ပညာရှိထံ၊ ဆည်းကပ်ပြန်၊ ဘေးရန်လွတ်မြဲသာ။
(၄) သေနကဘက်၊ ပုဏ္ဏားပျက်၊ အသက်ချမ်းသာရှာ။
သတ္တုဘသ္တဇာတ် ပြီး၏။
မေလင်းလက်ဆွေ
မေလင်းလက်ဆွေသည် မြန်မာ့ဆေးပညာသမိုင်း၌ မြန်မာ့ပထမဆုံး ဖန်ပြွန်သန္ဓေသား ကလေးငယ်အဖြစ် မှတ်ကျောက်တင်ထားခြင်းခံရသူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ဖန်ပြွန်သန္ဓေသား ဆိုသည်မှာ ခန္ဓာကိုယ်သားအိမ်ပြင်ပ၌ သန္ဓေအောင်စေ၍ မိခင်၏သားအိမ်အတွင်းသို့ သန္ဓေသားလောင်းအား ပြန်လည်ထည့်သွင်း၍ ကိုယ်ဝန်ဆောင်စေသောနည်းလမ်းဖြစ်သည်။
မွေးဖွားမှုနှင့် ငယ်ဘဝအကြောင်း
မေလင်းလက်ဆွေကို ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ပဲခူးတိုင်း၊ တောင်ငူမြို့ရှိ တော်ဝင်ဆေးရုံ၌ သားဖွားနှင့်မီးယပ် ပါမောက္ခ ဒေါက်တာဒေါ်မြမြ၊ သားဖွားနှင့်မီးယပ် အထူးကုဆရာဝန်ကြီး ဒေါက်တာဒေါ်မေသူမျိုးညွန့်၊ မေ့ဆေးဆရာဝန်ကြီး ဒေါက်တာ‌ဋ္ဌေးဋ္ဌေးမြင့်နှင့် ဒေါက်တာအေးမောင်၊ ဒေါက်တာကြည်ကြည်စိန်၊ ကလေးအထူးကုဆရာဝန်ကြီး ဒေါက်တာစန်းစန်းမြင့် သူနာပြုဆရာမကြီး နော်ချိုချိုအေးနှင့် သားလောင်းဗေဒပညာရှင် မမြတ်သဇင်တို့မှ အောင်မြင်စွာ ခွဲစိတ်မွေးဖွားပေးခဲ့ကြသည်။ မွေးဖွားစဉ်က ကိုယ်အလေးချိန်မှာ ၇ ဒသမ ၀၄ ပေါင် (၃.၂ ကီလိုဂရမ်) ရှိသည်။ မြန်မာ့ပထမဆုံး ဖန်ပြွန်သန္ဓေသားသမီးငယ်၏ ဖခင်ဖြစ်သူ ဒေါက်တာဘဆွေနှင့် မိခင်ဖြစ်သူ ဒေါ်တင်မေထွေး (ခ) မချောစုတို့မှာ အသက် ၃၀ နှစ်ကျော်အရွယ်များဖြစ်ပြီး မိခင်လောင်း၏ သားဥပြွန်နှစ်ဖက်စလုံးပိတ်နေသော ပြဿနာကြောင့် အိမ်ထောင်သက် ၉နှစ်တိုင်အောင် သားသမီးမထွန်းကားခဲ့ကြပေ။ မိခင်လောင်း၏ သားဥပြွန်လမ်းကြောင်းပွင့်စေရန်  ၃ ကြိမ်တိုင်တိုင် ကုသမှုခံယူခဲ့သော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့သောကြောင့် နောက်ဆုံးတွင် ဖန်ပြွန်သန္ဓေသားနည်းပညာ၏ အကူအညီဖြင့် သားသမီးရယူရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။
ဖခင်လောင်းဖြစ်သူ ‌ ဒေါက်တာဘ‌ဆွေ၏သုတ်ပိုးလေးများနှင့် မိခင်လောင်းဖြစ်သူ ဒေါ်တင်မေထွေး (ခ) မချောစု၏ သားဥလေးများကို ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့၌ ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဗဟိုစည်အထူးကုဆေးခန်း၏ ဌာနခွဲတစ်ခုဖြစ်သော ဗဟိုစည်မျိုးပွားမှုဆိုင်ရာ အကူအညီပေးရေးစင်တာ ၏ ဓာတ်ခွဲခန်းထဲ၌ သားလောင်းဗေဒပညာရှင် မမြတ်သဇင်မှ မျိုးစပ်သန္ဓေအောင်စေခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့၌ သန္ဓေအောင်ပြီးသော သန္ဓေသားလောင်းကို မိခင်လောင်း၏သားအိမ်အတွင်းသို့ သားဖွားနှင့်မီးယပ် ပါမောက္ခ ဒေါက်တာဒေါ်မြမြနှင့် သားဖွားနှင့်မီးယပ် အထူးကုဆရာဝန်ကြီး ဒေါက်တာဒေါ်မေသူမျိုးညွန့် တို့မှ ပြန်လည်ထည့်သွင်းပေးခဲ့ပြီး မိခင်လောင်းကို အောင်မြင်စွာကိုယ်ဝန်ဆောင်စေခဲ့သည်။ ဤသို့ ဖြင့် ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် မမေလင်းလက်ဆွေကို မြန်မာ့ပထမဆုံး ဖန်ပြွန်သန္ဓေသားကလေးငယ် အဖြစ် အောင်မြင်စွာ မွေးဖွားနိုင်ခဲ့ပြီး မြန်မာ့ဆေးပညာသမိုင်း မှတ်တိုင်အဖြစ် Health Digest ဂျာနယ် အတွဲ (၄)၊ အမှတ်(၄၉) ၊ အခြား ဂျာနယ်များနှင်. မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း နှစ်ချုပ် ၂၀၀၉ တို့ ၌ ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။
ပညာရေး
ယခုလက်ရှိတွင် မြန်မာ့ပထမဆုံး ဖန်ပြွန်သန္ဓေသားကလေးငယ် မေလင်းလက်ဆွေသည် ပုဂ္ဂလိက ကျောင်းတစ်ခု၏ Grade 8 တွင် ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။
ရေလဲရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လွယ်ဝမ်အင်းနေရွာ၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်
လွယ်ဝမ်အင်းနေရွာ (Loiwaninnnay)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်၊ ဟွေဖကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၁၇၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟွေဖကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၇၈ ဦး၊ မ ၂၈၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၅၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ဘုံတလုတ်
ဘုံတလုတ် (Gorsachius melanolophus) သည် ဗျိုင်းမျိုးနွယ်ဝင် ငှက်မျိုးစိတ်တခုဖြစ်ပြီး အာရှတိုက် တောင်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်းတို့တွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
သက္ကစ္စဘုဉ္ဇနသိက္ခာပုဒ်
သက္ကစ္စဘုဉ္ဇနသိက္ခာပုဒ် (သက္ကစ္စဝဂ်)
မစားချင်သလို ဆွမ်းစားမှု
ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် ဆွမ်းစားသောအခါ မစားချင် စားချင် အနေမျိုးဖြင့် လေးလေးစားစား မဟုတ်ဘဲ ဆွမ်းစားကြကုန်၏၊ (လူတို့ထုံးစံမှာ ထမင်းဟင်းများကို အသက်သခင် အနေမျိုးအားဖြင့် အလွန်လေးစားကြကုန်၏၊ တချို့လူမျိုး ထုံးစံမှာ ထမင်းစားခါနီး၌ လက်အုပ်ချီကြသေး၏၊ ထို့ကြောင့်) မစားချင့် စားချင်နှင့် ဆွမ်းစားမှုကို လူတို့ ကဲ့ရဲ့ကြသောကြောင့်— “သက္ကစ္စံ ပိဏ္ဍပါတံ ဘုဉ္ဇိဿာမီတိ သိက္ခာ ကရဏီယာ”။ ဟု ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။
မြန်မာပြန်
လေးလေးစားစား ဆွမ်းကို စားအံ့”ဟု အလေ့အကျင့်ကို ပြုရမည်၊ [ဆွမ်းစားမကောင်းခြင်း စသည်ဖြင့် မကျန်းမမာ ဖြစ်နေ၍ လေးလေးစားစား မစားနိုင်ရာ၌ကား အာပတ်မသင့်၊ မလေးမစား စားမည်ဟု တမင်္ဂလာ အရွဲ့တိုက်လိုသော စေတနာ မရှိခြင်း စသည်ကြောင့်လည်း အာပတ်မသင့်။]
ပါပေါက်နွဲ့ရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
ပါပေါက်နွဲ့ရွာ (Parpauknwet)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်၊ ပါခါးလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၇၂၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပါခါးလုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၉ ဦး၊ မ ၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းခတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဓမ္မရုစိယ
အရှင်ဓမ္မရုစိယထေရ်   သည်  မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ဓမ္မရုစိယထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
ဝမ်းချန် (ကွင်းဆက်လူသတ်သမား)
ဝမ်းချန် ( (၁၉၇၅ ဇန်နဝါရီ ၁၆ - ၂၀၀၅ နိုဝင်ဘာ ၁၇) သည် တရုတ်နိုင်ငံ၊ လျောင်နင်၊ ခွမ်းသျန့် မန်ချူး ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ဒေသ၊ ပုသယွမ်မြို့ မှ တရုတ် ကွင်းဆက်လူသတ်သမားဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံသမိုင်းတလျောက် နာမည်ဆိုးဖြင့် အကျော်ကြားဆုံး လူသတ်သမားနှင့် မုဒိမ်းသမားများအနက် ၁ ဦး ဖြစ်သည်။
လျောင်းနင်မြို့ ရွာငယ်လေး တစ်ရွာဖြစ်သည့် ခိုင်းယွမ်တွင် ကြီးပြင်းခဲ့ပြီး သူ၏ ဖခင်မှာ စိတ်ကြမ်းကိုယ်ကြမ်းရှိသူ ၊ အရက်နှင့် လောင်းကစားစွဲနေသူ တစ်ဦးဖြစ်ကာ ဝမ်အား ကျောင်းထားမပေးခဲ့ပေ။
၁၉၉၅ ဇန်နဝါရီ ၂၂ တွင် ပထမဆုံးလူသတ်မှုကို ကျူးလွန်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၃ ဇူလိုင် ၁၄ တွင် ဖမ်းဆီးခံရသည်။ လူသတ်မှု ၄၅ မှုနှင့် မုဒိမ်းမှု ၁၀ မှုဖြင့် တရားစွဲဆိုစီရင်ခံရသည်။ အချို့မိန်းကလေးများမှာ သေဆုံးပြီးချိန်မှ အဓမ္မပြုကျင့်ခံရသည်။
လူသတ်မှုများအတွက် သေဒဏ်ပေးခံရသဖြင့် ၂၀၀၅ နိုဝင်ဘာတွင် ဝမ်အား အဆုံးစီရင်ခဲ့သည်။
NGC 269
NGC 269 သည် မဂ္ဂလန် တိမ်တိုက်ငယ်ရှိ ကြယ်အစုအဝေးဖြစ်ပြီး Tucana ကြယ်စုတန်း၌ တည်ရှိသည်။ ယင်းအား ဂျွန် ဟာရှယ်က ၁၈၃၆ နိုဝင်ဘာ ၅ တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ပေါက်တောကုန်းရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပတ္တသညီဘုဉ္ဇနသိက္ခာပုဒ်
ဆွမ်းစားခွက်၌ သတိမထားခြင်း
ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် ဆွမ်းစားသောအခါ ဆွမ်းထည့် စားရာခွက်၌ စိတ်မစိုက်ဘဲ တောင်ကြည့် မြောက်ကြည့် ကြည့်၍ စားကြကုန်၏၊ [ရှေးက ဆွမ်းဟင်းပွဲနှင့် စားကြသည်မဟုတ်၊ စားလိုရာဟင်းကို သပိတ်၌သာ ထည့်၍ စားကြကုန်၏၊ တောင်ကြည့် မြောက်ကြည့် ကြည့်၍ ငေးချင်ရာငေး တွေးချင်ရာတွေး၍ စားနေကြသောကြောင့်] သပိတ်ထဲ၌ ဆွမ်း-ဟင်းများကို နောက်ထပ် ထည့်သည်ကိုလည်း မသိလိုက်ကြ၊ ထည့်ပြီး၍ လွန်သွားသည်ကိုလည်း မသိလိုက်ကြသဖြင့် လူတို့ကဲ့ရဲ့ကြသောကြောင့်—
“ပတ္တသညီ ပိဏ္ဍပါတံ ဘုဉ္ဇိဿာမီတိ သိက္ခာ ကရဏီယာ”။ ဟု ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။
မြန်မာပြန်
“သပိတ်၌ (ဆွမ်းစား ခွက်၌) အမှတ်သညာထား၍ ဆွမ်းစားမည်”ဟု အလေ့အကျင့်ကို ပြုရမည်၊ [ဤ၌ “ပတ္တ”ဟူသည် သပိတ်သာမက, ဆွမ်းထည့်၍ စားရာ ခွက်အားလုံးကိုပင် ယူရမည်၊ တချို့ကား “ပတ္တ” ဟူသော ပါဠိ၌ “သပိတ်”ဟုသာ အနက်ထင်၍ “ဇလုံပုဂံ”တို့၌ ထည့်၍ စားသော်လည်း “သပိတ်အမှတ်ဖြင့် စားရမည်”ဟု မဆီမဆိုင် အဓိပ္ပါယ် ပြောကြလေသည်။]
တောင်ပြုံးလေးရွာ၊ မတ္တရာမြို့နယ်
တောင်ပြုံးလေးရွာ (Taungpyonelay)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ မတ္တရာမြို့နယ်၊ တဲကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၀၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တဲကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၆ ဦး၊ မ ၃၁၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၈၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတ္တရာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘီဟီထာရွာ၊ ဖားဆောင်းမြို့နယ်
ဘီဟီထာရွာ(Bihihtar)သည် ကယားပြည်နယ်၊ ဘောလခဲခရိုင်၊ ဖားဆောင်းမြို့နယ်၊ ဖားဆောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၉၆၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖားဆောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တဲစုရွာ၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်
တဲစုရွာ (Tesu)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်၊ တဲစုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၄၆၇၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တဲစုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၁၈ ဦး၊ မ ၂၁၉၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၉၁၅ ဦးနေထိုင်သည်။
သာကြည်အေးရွာ၊ အရာတော်မြို့နယ်
သာကြည်အေးရွာ (Tharkyiaye)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ အရာတော်မြို့နယ်၊ ခြင်ပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၃၈၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရာတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်းဘဲစုရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်
ပန်းဘဲစုရွာ (Panbesu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်၊ တကောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၃၆၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တကောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၂၆ ဦး၊ မ ၁၂၈၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၀၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရီယန်ရွာ၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်
ရီယန်ရွာ (Yiyang)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ နမ့်ဖတ်ကာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၇၀၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်ဖတ်ကာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၅၆၁ ဦး၊ မ ၄၅၇၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၁၃၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သာလမဏ္ဍပိယ
အရှင်သာလမဏ္ဍပိယထေရ်   သည်  မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်သာလမဏ္ဍပိယထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
ပါယောင်းရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
ပါယောင်းရွာ (Paryawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်၊ ပါခါးလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၇၁၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပါခါးလုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၉ ဦး၊ မ ၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းခတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လွယ်ဝမ်အင်းတိုက်ရွာ၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်
လွယ်ဝမ်အင်းတိုက်ရွာ (Loiwaninntaik)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်၊ ဟွေဖကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၁၈၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟွေဖကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၇၈ ဦး၊ မ ၂၈၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၅၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သပဒါနသိက္ခာပုဒ်
သပဒါနသိက္ခာပုဒ် (သက္ကစ္စဝဂ်)
အစဉ်အတိုင်း မစားခြင်း
ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် ဆွမ်းစားသောအခါ အစဉ်အတိုင်း မစားကြဘဲ (သပိတ်-စားခွက်တို့ဝယ် အစမှ စ၍ အစဉ်အတိုင်း စားမသွားဘဲ) အစဘက်နှိုက်လိုက်, အလယ်လောက်နှိုက်လိုက်, ဘေးနားနှိုက်လိုက်နှင့် စားကြကုန်၏၊ ဤစားနည်းသည် ယဉ်ကျေးသူတို့၏ စားနည်းမဟုတ်၊ ... [ မဟာဟံသဇာတ်တော်၌ အလွန် ယဉ်ကျေးပြီးသော အလောင်းတော် ဟင်္သာမင်းကား မနေ့တုန်းက စားပြီးသော နေရာမှာပင် သက်ဆင်း၍ ထိုစားပြီးနေရာကမှ ဆက်၍ စားလေ့ရှိသတတ်။ ထို့ကြောင့် ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့၏ ဟိုနေရာနှိုက် သည်နေရာနှိုက်နှင့် စားမှုကို လူတို့ကဲ့ရဲ့ရကား—
“သပဒါနံ ပိဏ္ဍပါတံ ဘုဉ္ဇိဿာမီတိ သိက္ခာ ကရဏီယာ”။ဟု ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော် မူရလေသည်။
မြန်မာပြန်
“ဟိုနှိုက် သည်နှိုက် မနှိုက်ဘဲ အစဉ်အတိုင်း ဆွမ်းကို စားအံ့”ဟု အလေ့အကျင့်ကို ပြုရမည်။
ပါးဝါဖိုးခေါင်
ပါးဝါဖိုးခေါင် (Psilopogon chrysopogon) သည် ငှက်မျိုးစိတ်တခုဖြစ်ပြီး မလေးကျွန်းဆွယ်၊ ဘော်နီယိုကျွန်း၊ ဆူမတြာကျွန်းတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ အမြင့် 1500 m ရှိသော တောတောင်များတွင် နေထိုင်ကျက်စားသည်။ ယင်းငှက်တို့၏ ကျယ်ပြန့်စွာ နေထိုင်မှုကြောင့် IUCN အနီရောင် စာရင်းတွင် မျိုးသုဉ်းအန္တရာယ် စိုးရိမ်ရမှုအနည်းဆုံး ငှက်မျိုးစိတ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မလေးရှားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကျောက်ကျစ်ဟုန်
"ပြုံးရွှင်ရွှင်လူသတ်သမား" နှင့် "မိစ္ဆာ" ဟု နာမည်ပြောင်ပေးခံရသော ကြောင်း ကျစ် ဟုန် (စက်တင်ဘာ ၅၊ ၁၉၇၂ – ဇူလိုင် ၃၀၊ ၂၀၁၉) မှာ တရုတ်ကွင်းဆက်လူသတ်သမားနှင့် မုဒိမ်းသမား တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၁၉၉၆ နှင့် ၂၀၀၅ ခုနှစ်အတွင်း မွန်ဂိုးလီးယား အတွင်းပိုင်း Ulanqab နှင့် Hohhot တို့၌ အမျိုးသမီး ၆ ဦးအား မုဒိမ်းကျင့် လူသတ်မှုများအပါအဝင် ဆိုးရွားသောပြစ်မှု ၂၀ ကျူးလွန်ကြောင်း ဝန်ခံခဲ့သည်။ တရားရုံးစီရင်ချက်ကျပြီး ၂၀၁၉ တွင် ကွပ်မျက်ခံရသည်။
လှည်းလမ်းကူးရွာ၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေတာရှည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောက်ကျစ်ဟုန်
အတ္ထုပတ္တိ
ကြောင်းကျစ်ဟုန်ကို ၁၉၇၂ စက်တင်ဘာ ၅ ရက်တွင် လျန်းချွန်ကောင်တီ ၊ ယုံရှင်းရွာ၌ မွေးဖွားသည်။ ကျောင်းပြီးသည့်နောက် မည်သည့်နေရာတွင်မျှ ကြာရှည်မနေဘဲ ကျွမ်းကျင်မှုမလိုသော အလုပ်များ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၉၆ ဧပြီ ၉ တွင် အထည်စက်ရုံအလုပ်သမား ယန်း (မျိုးရိုးအမည်) ကို Hohhot ရှိ အများသုံးသန့်စင်ခန်း တစ်ခု၌ မုဒိမ်းကျင့် လည်ညှစ်သတ်ခဲ့သည်။ အသက် ၁၈ နှစ်အရွယ် မွန်ဂိုတရုတ်လူမျိုး Huugjilt က သူမ၏ အလောင်းအား ဦးဆုံး တွေ့ရှိခဲ့ရာမှ မှားယွင်းစွပ်စွဲခံရပြီး အမှုလိုက်များ၏ ဖိအားပေးမှုဖြင့် ဝန်ခံလိုက်ရသောကြောင့် ၁၉၉၆ မေ ၂၃ တွင် သေဒဏ်ပေးခံရသည်။ ၁၉၉၆ ဇွန် ၁၀ ရက်နေ့၌ တပ်ဖွဲ့၏ ပစ်ခတ်ကွပ်မျက်ခြင်းခံရသည်။
၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် မေ ၂၀ တွင် Hohhot ဧရိယာတွင် ဒုတိယမြောက် လူသတ်မုဒိမ်းကျင့်မှုကို မိန်းမပျိုတဦးပေါ် ကျူးလွန်ပြန်ရာ ယင်းအမှုမှာ အတော်ကြာသည့်တိုင် ဖော်ထုတ်နိုင်ခြင်းမရှိဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်၌ အမျိုးသမီးကြီးငယ် ၄ ဦးအား မုဒိမ်းကျင့်သတ်ဖြတ်ခဲ့ချိန်မတိုင်မီ ကြားကာလ၌ သတ်ဖြတ်မှု မပြုလုပ်ခဲ့ပေ။ ပထမ ၂ မှုကို ဇန်နဝါရီ ၂ နှင့် ၇ ရက်၌လည်းကောင်း တတိယမြောက်ကို ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄ ၌လည်းကောင်း ကျူးလွန်သည်။ ထိုအချိန်တွင် ကွင်းဆက် လူသတ်မှုများနှင့် ပတ်သက်ကာ တာဝန်ရှိသူများက စိုးရိမ်ပူပန်မှုကြီးထွားလာပြီး လူသတ်သမား မည်သူမည်ဝါ ဖြစ်ကြောင်း နှင့် ရှိရာနေရာကို သတင်းပေးနိုင်သူအား ယွမ်ငွေ ၂၀၀၀ ချီးမြှင့်မည့်အကြောင်း ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။ ၂၀၀၅ ဇူလိုင်တွင် နောက်ဆုံးသားကောင်ကို သတ်ခဲ့သည်။
ဖမ်းဆီးရမိမှု ၊ ရုံးတင် စစ်ဆေးမှု နှင့် အဆုံးစီရင်ကွပ်မျက်ခြင်း
'ကြောင်း' လူသတ်မှု နောက်ဆုံးကျူးလွန်သည့် Hohhot မြို့စွန် တာလီရွာခံ ယွင်းဝမ်က ၂၀၀၅ ဇွန်တွင် လူသတ်သမား အား ဓာတ်ပုံမှ ရွေးထုတ်ပေးခဲ့သည်။ သို့သော် သူသတ်သမား၏ အမည်နှင့် နေထိုင်ရာအရပ်ကို မသိရှိခဲ့ပေ။ ကျူးလွန်သူအား ရဲများနှင့် ပူးပေါင်းရှာဖွေစဉ် ကြောင်းကျစ်ဟုန်ကို သူ၏ အလုပ်ခွင်၌ ဖော်ထုတ်ခဲ့ရာ ၂၀၀၅ အောက်တိုဘာ ၂၃ တွင် ၎င်း အဖမ်းခံရသည်။
လူသတ်မှု ၂၀ ၊ သက်ငယ်မုဒိမ်းမှု ၂ မှုအပါအဝင် မုဒိမ်းမှု ၁၀ မှုနှင့် အမှုအားလုံးပေါင်း ၂၀ ကျော်ကို ၁၉၉၆ နှင့် ၂၀၀၅ အကြား၌ ကျူးလွန်ခဲ့ကြောင်း တစ်မုဟုတ်ချင်းဝန်ခံသည်။ ထို့ပြင် လုယက်မှု ၊ ခိုးမှုနှင့် ပိုင်ဆိုင်ပစ္စည်း အလွဲသုံးစားလုပ်မှု များစွာအတွက်လည်း တာဝန်ရှိခဲ့သည်။ Huugjilt ကွပ်မျက်ခံရသည့် ၁၉၉၆ အထည်စက်အလုပ်သမား ယန် အသတ်ခံရမှု အတွက်လည်း ဝန်ခံခဲ့ရာ အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ကြောင်း၏ ရာဇဝတ်မှု အသစ်များ ဆက်တိုက်ဆိုသလိုပေါ်ပေါက်လာရာ တရားခွင်ကို ကြိမ်ဖန်များစွာ ရပ်နားခဲ့ရသည်။ တချိန်တည်းမှာပင် Hohhot ခရိုင်တရားရုံးက ၂၀၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၁၅ တွင်  Huugjilt ၌ အပြစ်ကင်းကြောင်း သေလွန်ပြီးမှ စီရင်ချက်ချခဲ့ပြီး ၎င်း၏ ဆွေမျိုးညာတကများအား လူသိရှင်ကြားတောင်းပန်ကာ လျော်ကြေးအဖြစ် ယွမ်ငွေ ၃၃၀၀၀၀ ကို ပေးခဲ့သည်။
ကြောင်းအား ရုံးတင်စစ်ဆေးမှုကို ၂၀၁၅ ဇန်နဝါရီ ၅ ရက်တွင် စတင်ပြီး တံခါးပိတ်စီရင်သည်။ ပြစ်မှု စုစုပေါင်း ၂၁ မှုနှင့် စွဲချက်တင်ခံရသည်။ တရားခွင်၌ဝန်ခံထွက်ဆိုမှုပြုလုပ်စဉ်အတွင်း သူကျူးလွန်ခဲ့သော ပြစ်မှုအတွက် ရိုးသားသူ တစ်ဦး အသတ်ခံရသည့်အတွက် နောင်တရမိကြောင်း နှင့် တောင်းပန်မှုပြုခဲ့သည်။ အသက် ၄၂ နှစ်အရွယ်ရှိပြီဖြစ်သော ကြောင်း ကို လူသတ်မှု ၆ မှု ၊ မုဒိမ်းမှု ၁၀ မှု နှင့် အနည်းဆုံး လုယက်မှု ၁ မှုတို့အတွက် အပြစ်ရှိကြောင်း Hohhot ခရိုင်တရားရုံးက ၂၀၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၉ တွင် စီရင်ချက်ချသည်။ သူ၏ အများပြည်သူအခွင့်အရေး ပယ်ဖျက်ခံရပြီး သေနတ်တပ်ဖွဲ့၏ ပစ်ခတ်စီရင်ခြင်းဖြင့် သေဒဏ်ကျခံရသည်။ ထို့ပြင် တရားရုံး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ နိုင်ငံတော်အား ၁၀၂၀၀၀ နှင့် သားကောင်များ၏ ဆွေမျိုးသားချင်းများအတွက် ၁၀၂၀၀၀ စုစုပေါင်း ယွမ်ငွေ ၁၅၅၀၀၀ ကို ဒဏ်ကြေး ပေးဆောင်ရသည်။
၂၀၁၉ ဇူလိုင် ၃၀ တွင် ကြောင်းအား ကွပ်မျက်သည်။ ကွပ်မျက်မခံရမီ ဥပဒေအရ လက်ခံရမည်ဖြစ်သော သားကောင်များ၏ ဆွေမျိုးသားချင်းများနှင့် နောက်ဆုံးတွေ့ဆုံရန် ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။
လော်ဝေါ်ဘာသာစကား
လော်ဝေါ် ဘာသာစကားကို မရူ နှင့် လင်စု သိရှိကြ ကာ ( 浪速 ၊ မြန်မာ : လင်စု၊ မရူ ) ထိုဘာသာစကားသည် မြန်မာနွယ်ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး တရုတ်ပြည်တွင် ပြောဆိုသူ ထောင်ဂဏန်းရှိဖြစ်သည်။
ပျံ့နှံ့နေထိုင်ခြင်း
၂၀၀၅ခုနှစ် ထုတ်ပြန်ချက်အရ တရုတ်ပြည်တွင် လင်စုစကားပြောဆိုသူ ၅,၆၀၀ဦး ရှိသည်ဟု သိရှိရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကချင်ပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်းအစွန်အဖျားတွင် လူဦးရေထောင်ဂဏန်းခန့် ဖြန့်ကျက်နေထိုင်ကြသည်။
အောက်ပါမြို့များတွင် နေထိုင်ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ
တိကဏိကာရပုပ္ဖိယ
အရှင်တိကဏိကာရပုပ္ဖိယထေရ်   သည်  မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်တိကဏိကာရပုပ္ဖိယထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
ညောင်ပင်သာရွာ၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်
ညောင်ပင်သာရွာ (Nyaungpinthar)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်၊ ညောင်ပင်သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၇၂၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်ပင်သာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၅၉ ဦး၊ မ ၁၂၀၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၆၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နွားထိုးကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သမသူပကဘုဉ္ဇနသိက္ခာပုဒ်
သမသူပကဘုဉ္ဇနသိက္ခာပုဒ် (သက္ကစ္စဝဂ်)
ပဲဟင်းကို များစွာစားခြင်း
ဆဗ္ဗဂ္ဂီ ရဟန်းတို့သည် ဆွမ်းစားသောအခါ ပဲဟင်းကိုချည်း များစွာစားကြကုန်၏။ (ရှေးခေတ်က ပဲဟင်းသည် မပါလျှင် မပြီးသလောက် အသုံးများ၍ အများကြိုက်ဟင်း ဖြစ်ခဲ့ဟန်တူ၏၊ ထို့ကြောင့်) ပဲဟင်းကို အတိုင်းထက် အလွန် စားသော ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းများကို လူတို့ ကဲ့ရဲ့ကြသောကြောင့်—
“သမသူပကံ ပိဏ္ဍပါတံ ဘုဉ္ဇိဿာမီတိ သိက္ခာ ကရဏီယာ”။ ဟု ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။
မြန်မာပြန်
“(မပြစ်မကျဲ-လက်ဖြင့် ကော်ယူ၍ ရလောက်သော) ပဲဟင်းကို ဆွမ်း၏ ၄-ပုံ တပုံလောက်သာ စားအံ့”ဟု အလေ့ အကျင့်ကို ပြုရမည်၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌လည်း သမသူပက သိက္ခာပုဒ်၌ကဲ့သို့ ဉာတိဖြစ်သူ နဂိုက ဖိတ်မန်ထားသူတို့၏ ဆွမ်းကို စားရာ၌၎င်း မိမိပိုင် ပဲဟင်းကို စားရာ၌၎င်း, ဆွမ်း၏ ၄-ပုံ တပုံထက် များစွာ စားသော်လည်း အနာပတ္တိ၊ လူများက ကျွေးသောဆွမ်းကို စားရာ၌သာ ဆွမ်း၏ ၄-ပုံ တပုံထက် ပို၍စားလျှင် အာပတ်သင့်သည်။ [ “အနာပတ္တိ-ဉာတကာနံ ပဝါရိတာနံ အတ္တနော ဓနေန စသည်-ပါဠိတော်။]
မန်စန်း (ဆံထုံ)ရွာ၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်
မန်စန်း (ဆံထုံ)ရွာ (Mansang (Hsanhtone))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်၊ မန်မန်းဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၁၀၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်မန်းဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၉၂ ဦး၊ မ ၁၂၅၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၄၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထုံးကြီးရွာ၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေတာရှည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပူကော်ကျယ်ရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
ပူကော်ကျယ်ရွာ (Pukawkyei)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်၊ ပါခါးလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၇၁၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပါခါးလုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၉ ဦး၊ မ ၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းခတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်မောင်ရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်
မန်မောင်ရွာ (Manmawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ လားရှိုးမြို့နယ်၊ ဟိုလင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၀၈၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုလင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၈၀ ဦး၊ မ ၇၆၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လားရှိုးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဦးညွန့်တကောင်းရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်
ဦးညွန့်တကောင်းရွာ (Unyunttakaung)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်၊ တကောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၃၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တကောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၂၆ ဦး၊ မ ၁၂၈၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၀၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဧကပတ္တဒါယက
အရှင်ဧကပတ္တဒါယကထေရ်   သည်  မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ဧကပတ္တဒါယကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
ပေါက်တောကျင်းရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်
ပေါက်တောကျင်းရွာ (Pauktawkyin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ မြို့သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၄၈၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့သာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၃၄ ဦး၊ မ ၇၀၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖါးဆောင်းတောင်ပေါ်ရွာ၊ ဖားဆောင်းမြို့နယ်
ဖါးဆောင်းတောင်ပေါ်ရွာရွာ(Hpasawngtaungpawywar)သည် ကယားပြည်နယ်၊ ဘောလခဲခရိုင်၊ ဖားဆောင်းမြို့နယ်၊ ဖားဆောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၈၀၁ ဖြစ်သည်။
လွယ်ဝမ်ပန်ရွာ၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်
လွယ်ဝမ်ပန်ရွာ (Loiwanpang)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်၊ ဟွေဖကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၁၇၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟွေဖကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၇၈ ဦး၊ မ ၂၈၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၅၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ဖါးဆောင်းတောင်ပေါ်ရွာ၊ ဖားဆောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖားဆောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လွယ်ဝမ်ပန်ရွာ၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထူပကတသိက္ခာပုဒ်
ထူပကတသိက္ခာပုဒ် (သက္ကစ္စဝဂ်)
ဆွမ်းဉုးကို စားမှု
ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် ဆွမ်းစားသောအခါ အလယ်ဗဟို မို့မောက်နေသော ဆွမ်းဉုး ဆွမ်းထိပ်မှ နှိုက်ယူ၍ စားကြကုန်၏၊ ထိုစားခြင်းမျိုးလည်း ယဉ်ကျေးသူတို့၏ အပြုအမူ မဟုတ်သဖြင့် လူတို့ကဲ့ရဲ့ကြသောကြောင့်—
“န ထူပကတော ဩမဒ္ဒိတွာ ပိဏ္ဍပါတံ ဘုဉ္ဇိဿာမီတိ သိက္ခာ ကရဏီယာ”။ဟု ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။
မြန်မာပြန်
ဆွမ်းဉုး ဆွမ်းထိပ်မှ နှိုက်ယူ၍ ဆွမ်းကို မစားအံ့”ဟု အလေ့အကျင့်ကို ပြုရမည်၊ [ဆွမ်းစားပြီးခါနီး၌ သပိတ်-စားခွက် ထဲဝယ် အနည်းငယ် ကျန်နေသည်ကို သိမ်းကျုံး စုဆောင်း လိုက်သောအခါ အစုအပုံ မိုမိုမောက်မောက် ဖြစ်နေတတ်သေး၏၊ ထိုသို့ သိမ်းကျုံးထားသော အစုအပုံကလေးကို နှိုက်ယူ၍ စားရာ၌ကား အာပတ်မသင့်၊ [အနာပတ္တိ-ပရိတ္တကေ သေသေ ဧကတော သံကဍ္ဎိတွာ ဩမဒ္ဒိတွာ ဘုဉ္ဇတိ”ပါဠိတော်။]
ခင်သာရွာ၊ အင်ကြင်းကန်
ခင်သာရွာ (Khinthar)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရမည်းသင်းခရိုင်၊ ရမည်းသင်းမြို့နယ်၊ အင်ကြင်းကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၇၃၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်ကြင်းကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၄၇ ဦး၊ မ ၁၅၇၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၉၂၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရမည်းသင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဩဒနပ္ပဋိစ္ဆာဒနသိက္ခာပုဒ်
ဩဒနပ္ပဋိစ္ဆာဒနသိက္ခာပုဒ် (သက္ကစ္စဝဂ်)
ဟင်းကို ဆွမ်းဖြင့် ဖုံးမှု
“န သူပံဝါ ဗျဉ္ဇနံဝါ ဩဒနေန ပဋိစ္ဆာဒေဿာမိ ဘိယျောကမျတံ ဥပါဒါယာတိ သိက္ခာကရဏီယာ”။ ဟု ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။
မြန်မာပြန်
“ပဲဟင်းကို၎င်း ပဲဟင်းမှတပါး အခြားဟင်းလျာကို၎င်း အများကို အလိုရှိသည်ဖြစ်၍ ဆွမ်းဖြင့် မဖုံးအံ့”ဟု အလေ့အကျင့်ကို ပြုရမည်၊ [အများကို အလိုရှိ၍ မဟုတ်ဘဲ အခြားအကြောင်းကြောင့် ဖုံးရာ၌၎င်း, လူတို့ကိုယ်တိုင်က နွားသားဟင်းစသည်ကို လူသိမှာ စိုး၍ ဆွမ်းဖြင့် ဖုံးပြီးလှူလိုက်ရာ၌၎င်း-အာပတ်မသင့်။
ဒုံဒစ်ရွာ၊ အရာတော်မြို့နယ်
ဒုံဒစ်ရွာ (Dondit)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ အရာတော်မြို့နယ်၊ ဒုံဒစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၄၁၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရာတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖိုးခေါင်ညို
ဖိုးခေါင်ညို (Caloramphus fuliginosus) သည် ငှက်မျိုးစိတ်တခုဖြစ်ပြီး ဘော်နီယိုကျွန်းတွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။
ဖိုးခေါင်ပါးမဲ
ဖိုးခေါင်ပါးမဲ (Psilopogon incognitus) သည် ငှက်မျိုးစိတ်တခုဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံ၊ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ အမြင့် ၆၀၀-၇၀၀ မီတာမြင့်သော တောတောင်များတွင် နေထိုင်ကျက်စားလေ့ရှိပြီး သစ်ခေါင်းများတွင် အသိုက်ဆောက်လေ့ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကာသုမာရဖလိယ
အရှင်ကာသုမာရဖလိယထေရ်   သည်  မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ကာသုမာရဖလိယထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
ဆိတ်ဆော်ရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
ဆိတ်ဆော်ရွာ (Seikhsaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်၊ ပါခါးလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၇၃၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပါခါးလုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၉ ဦး၊ မ ၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းခတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇီးဒဘန်ရွာ၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်
ဇီးဒဘန်ရွာ (Zeedaban)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ နမ့်ဖတ်ကာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၆၉၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်ဖတ်ကာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၅၆၁ ဦး၊ မ ၄၅၇၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၁၃၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် (Anguttara Nikaya) သည် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ နိကာယ် ငါးရပ်တွင် စတုတ္ထမြောက် နိကာယ်ဖြစ်ကာ ပိဋကတ်အားဖြင့် သုတ္တန်ပိဋကတ်၌ ပါရှိ၏ ။
ဝေါဟာရအဓိပ္ပာယ်
အင်္ဂုတ္တရနိကာယဟု ပါဠိတွင် ခေါ်တွင်၍ အင်္ဂုတ္တရ ကို အင်္ဂ နှင့် ဥတ္တရ စကားလုံးနှစ်ခုဖြင့် ပေါင်းစပ်ထား၏ ။ အနက်မှာ တစ်ခုထက် တစ်ခုပို၍ သာလွန်သွားသော၊ တစ်ပါးတစ်ပါးသော အင်္ဂါကို လွန်သော။ တစ်ခုတစ်ခုသော တရားကို လွန်သော ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
ပါဝင်ဖွဲ့စည်းမှု
ဗုဒ္ဓဘုရားဟောတော်မူသော တရားများ၌ အကြောင်းအရာတစ်ခုကို အခြေခံ၍ ဟောသည်များပါဝင်သကဲ့သို့ အကြောင်းအရာ နှစ်ခု၊ သုံးခု မှသည် ဆယ့်တစ်ခုအထိ ဟောတော်မူသော တရားများလည်းရှိသည်။ ထို့ကြောင့် အကြောင်းအရာ တစ်ခုကို အခြေခံသော တရားများကို ဧကကနိပါတ် ဟူ၍ အမည်ပေးကာ ထိုမှအဆင့်ဆင့်တက်လျှက် ဆယ့်တစ်ခုကို အခြေခံဟောသောတရားများကို ဧကာဒသမဟူ၍ အမည်များပေးကာ ဤအင်္ဂုတ္တရနိကာယ်ကို ဖွဲ့စည်းထားသည်။
ဤနိကာယ်တွင် နိပါတ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်၏ ။
ဧကကနိပါတ်
• # ဣတ္ထိရူပသုတ်
• # ဣတ္ထိဂန္ဓသုတ်
• # ဣတ္ထိရသသုတ်
ကော်ဟိုနရွာ၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်
ကော်ဟိုနရွာ (Kawhonu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်၊ ကျိုင်းခမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၂၈၀ ဖြစ်သည်။
သောင်းအေး
ဦးသောင်းအေး (၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၅၆ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား၊ တပ်မတော် အရာရှိဟောင်း၊ နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့မှ စ၍ ဒုတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်တွင် ပျော်ဘွယ်မြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်မှ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်ခြင်း ခံရသည်။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
ဧကကနိပါတ်
• # ဣတ္ထိဖောဋ္ဌဗ္ဗသုတ်
• # သုတ္တံ