cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
မဟာကပ္ပိန
အနောဇာမိဖုရားကြီးသည်လည်း မင်းကြီးနည်းတူ ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာဆိုသည့် သတင်းစကားကို ဆောင်လာသည့် ကုန်သည်များအား ရတနာတစ်ခုလျှင်(၃)သိန်းစီ ဆုတော်ချတော်မူလိုက်သည်။ ထို့နောက် မိမိတို့ သည်လည်း မဟာကပ္ပိနမင်းကြီးနည်းတူ မြတ်ဗုဒ္ဓရှိရာ သာဝတ္ထိပြည်သို့ နောက်မှလိုက်ပါလာခဲ့ကြသည်။
မင်းကြီးသည် အမတ်တစ်ထောင် ခြံရံလျက် မြင်းကိုယ်စီ စီး၍ တောထွက်လာခဲ့သည်။ လမ်းခရီးတွင် အပရစ္ဆာအမည်ရသည့်မြစ်ကို တွေ့ရာတွင် မြတ်ဗုဒ္ဓ၏ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ဆင်ခြင်ပွားများ အဓိဋ္ဌာန်ပြုကာ အောင်မြင်စွာ ကူးမြောက်နိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် နိလိဝါဟိနီအမည်ရသည့်မြစ်ကို တွေ့ရှိရာ တရားတော်၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ဆင်ခြင်အောက်မေ့လျက် အဓိဋ္ဌာန်ပြုကာ အောင်မြင်စွာ ကျော်ဖြတ်နိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် စန္ဒဘာဂါအမည်ရသည့် မြစ်တစ်စင်းကို ထပ်မံတွေ့ရှိရာတွင် သံဃာ့ဂုဏ်ကို ဆင်ခြင်အောက်မေ့ အဓိဋ္ဌာန်ပြုလျက် သာမန်မြေပြင်ပေါ်တွင် သွားရသလို လွယ်ကူစွာပင် ကူးမြောက်နိုင်ခဲ့သည်။ မိဖုရားကြီးတို့သည်လည်း ထိုကဲ့သို့ပင် နောက်မှလိုက်ပါသွားကြပြီး ကူးမြောက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။
မြတ်ဗုဒ္ဓသည် ယူဇနာ(၁၂၀)ရှိသော ခရီးကို ကိုယ်တော်တိုင်တစ်ပါးတည်း ထွက်ကြွလျက် စန္ဒဘာဂါ မြစ်ဆိပ်အနီးရှိ ပင်ညောင်ပင်ရင်း၌ ရောင်ခြည်တော်(၆)သွယ် လွှတ်တော်မူကာ မဟာကပ္ပိနမင်းတို့အလာကို စောင့်ကြို နေခဲ့သည်။ ထိုစဉ်မြတ်ဗုဒ္ဓသည် တရားဒေသနာ ဟောတော်မူသည်။ အားလုံး သောတာပန် တည်ကြသည်။ အားလုံး ဧဟိဘိက္ခု ရဟန်းအဖြစ် သာသနာတော်သို့ ဝင်ရောက်ကြသည်။ ထိုနည်းတူစွာပင် အနောဇာသို့ရောက်လာ၍ တရားဟောတော်မူသည် သောတာပန်တည်ကြသည်။ အနောဇာတို့ကို အရှင်မဥပ္ပလဝဏ်အား တန်ခိုးဖြင့် ခေါ်တော်မူ၍ ဘိက္ခုနီမကျောင်းသို့ခေါ်ဆောင်စေကာ ရဟန်းမပြုပေးခိုင်းသည်။ ထို့နောက် အရှင်မဟာကပ္ပိနမထေရ်သည် မိမိအတွက် ရဟန်းတရား ဆက်လက်ပွားများအားထုတ်ကာ ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်ခဲ့သည်။
ထိုမထေရ်သည် ပဒုမုတ္တိုရ်မြတ်စွာဘုရားလက်ထက်တွင် ဟံသာဝတီမင်းနေပြည်၌ အမျိုးကောင်းသား ဖြစ်ခဲ့ပြီး ဘိက္ခုဩဝါဒက=ရဟန်းတို့အား ဆုံးမဟောကြားရာ၌ ဧတဒဂ်ဘွဲ့ထူးကို တောင်းခဲ့သည်။ ထိုမှ လူပြည် နတ်ပြည်ဖြစ်ခဲ့ပြီး တစ်ခုသောဘဝ၌ ဗာရာဏသီပြည်၌ ယက်ကန်းသည်မှူးကြီး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ် ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ (၁၀၀၀)တို့အား ဆွမ်းကိစ္စ၊ နေဖို့ကျောင်းဆောင်များကို တစ်ရွာလုံးဝိုင်းဝန်းပြီး ဆောင်ရွက်လှူဒါန်းခဲ့ကြသည်။ ထိုစဉ် သူ၏ဇနီးသည်က ဦးဆောင်ခဲ့သည်ကို တွေ့ရသည်။
အရှင်မဟာကပ္ပိနမထေရ်သည် သီလဝန္တရဟန္တာ ဖြစ်သည်။ သို့အတွက် တစ်ပါးတည်း နေတော်မူစဉ် စဉ်းစားမိသည်။ မိမိသည် သီလဖြူစင်သည်။ မည်သည့်အာပတ်ဟူ၍ ကျူးလွန်ထားခြင်းမျိုး မရှိ။ သို့အတွက် သံဃာ့ဥပုသ်ပြုရန်အတွက် ဥပုသ်သိမ်သို့ သွား၍ ပါတိမောက်ပြစရာမလိုဟူသော အတွေးကို ကြံစည်တွေးတော နေခဲ့သည်။ ထိုအတွေးကို တွေးနေသည့် အရှင်မြတ်၏ စိတ်အကြံအား မြတ်ဗုဒ္ဓ သိတော်မူ၍ တန်ခိုးတော်ဖြင့် ကြွတော်မူကာ မိန့်တော်မူသည်။
ချစ်သား ကပ္ပိန၊ ဥပုသ်ပြုခြင်း၊ ပါတိမောက်ပြခြင်းကို သင်တို့ကဲ့သို့သော ပုဂ္ဂိုလ်များက အမြတ်တနိုး တန်ဖိုးထားပြီး ရိုသေလေးစားကြရမည်။ သင့်အနေနဲ့ ဥပုသ်ပြုရာသို့ မသွားပဲ မနေပါနဲ့။ သွားကို သွားရမည် ဟု မိန့်ကြားတော်မူလေသည်။
မြတ်စွာဘုရား၏ မိန့်ကြားချက်ကို နာယူပြီးနောက် အရှင်မဟာကပ္ပိနမထေရ်သည် ရဟန်းတစ်ထောင်တို့အား တရားဟောကြား ဩဝါဒပေးဆုံးမရာ တပွဲတည်းဖြင့်ပင် ရဟန်း(၁၀၀၀)တို့သည် အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ဆိုက်ရောက်ကြ လေသည်။ ဤသည်ကို အကြောင်းပြု၍ မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် မဟာကပ္ပိန မထေရ်မြတ်အား  ဘိက္ခု ဩဝါဒက=ရဟန်းယောက်ျားတို့ကို ဆုံးမသော အရာဝယ်အသာဆုံး အမြတ်ဆုံး ဖြစ်ပေ၏  ဟူ၍ ချီးကျူး မိန့်မြွက်ကာ ဧတဒဂ်အရာ၌ ထားတော်မူလေသည်။
အရှင်မြတ်သည် ရဟန်းကိစ္စပြီးဆုံးပြီးနောက် တစ်ပါးတည်း ဖလသမာပတ်ချမ်းသာကို ခံစားလို၍ တော၊ တောင်၊ သစ်ပင်ရင်း၏ ဆိတ်ငြိမ်ရာအရပ်သို့ ကပ်လျက် သီတင်းသုံးနေထိုင်၏။ မကြာခဏလည်း ထိုဆိတ်ငြိမ် မှုများကို အကြောင်းပြု၍  အဟော သုခံ၊ အဟော သုခံ=ချမ်းသာလိုက်တာ၊ ချမ်းသာလိုက်သာ  ဆိုပြီး ဥဒါန်း စကားကျူးရင့်နေတတ်သည်။ ထိုအခြင်းအရာကို သိ၍ ရဟန်းများသည် မင်းအဖြစ်ကို ပြန်လည်တမ်းတလျက် ဥဒါန်းကျူးသည်ဟု ထင်မြင်နေကြသည်။ ထိုထင်မြင်မှုကို အမြင်မှန်ရစေရန်အတွက် မြတ်ဗုဒ္ဓသည် ရဟန်းတို့အား တရားစကား ဟောကြားတော်မူသည်။
တရား အရသာကို သောက်သုံးနေသူသည် ချမ်းသာစွာ အိပ်ရ၏။ ပညာရှိသူသည် ဘုရားအစရှိသော အရိယာသူတော်မြတ်တို့ ဟောကြားအပ်သော ဗောဓိပက္ခိယတရား၌ သန့်ရှင်ကြည်လင်သော စိတ်ဖြင့် အခါခပ်သိမ်း မွေ့လျော်နေ၏
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဝင် ပုဂ္ဂိုလ်များ
သုံးပတ်လည်ရွာ၊ သာစည်မြို့နယ်
သုံးပတ်လည်ရွာ (Thonepatlel)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ သာစည်မြို့နယ်၊ ဇီးတောအိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၄၄၅၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇီးတောအိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၇၆ ဦး၊ မ ၆၇၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၄၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သာစည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခိုးချောင်းရွာ၊ ဘုတလင်မြို့နယ်
ခိုးချောင်းရွာ (Khoechaung)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ ဘုတလင်မြို့နယ်၊ ခိုးချောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၁၉၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘုတလင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်ပြိန်းရွာ၊ ကွမ်းလုံမြို့နယ်
မန်ပြိန်းရွာ (Manpying)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ ကွမ်းလုံမြို့နယ်၊ မန်ပြိန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၂၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ပြိန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၇၉ ဦး၊ မ ၈၅၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။
လှည်းကူးရွာ၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်
လှည်းကူးရွာ (Hleku)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ လှည်းကူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၇၁၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လှည်းကူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၇၃ ဦး၊ မ ၂၈၈၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၆၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၁၇၈၅
၁၇၈၅
ဇန်နဝါရီလ
(၁) ရက်။
မတ်လ
(၁) ရက်။
ဧပြီလ
(၁) ရက်။
မေလ
(၁) ရက်။
ဇွန်လ
(၁) ရက်။
ဇူလိုင်လ
(၁) ရက်။
စက်တင်ဘာလ
(၁) ရက်။
အောက်တိုဘာလ
(၁) ရက်။
နိုဝင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ဒီဇင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ပန်ရောင်းရွာ၊ နာဝီးမြို့နယ်
ပန်ရောင်းရွာ (Pangyawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုင်းမော-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ နာဝီးမြို့နယ်၊ ပန် ရောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၉၀၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နာဝီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အမ်ဘလမ
အမ်ဘလမ သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတွင် ဘုရားဖူးများ၊ ခရီးသွားများနှင့် ကုန်သည်များ နားနေနိုင်ရန် တည်ဆောက်ခဲ့သည့် အဆောက်အဦတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပုံပါအဆောက်အဦသည် ခရီးသွားများ အရိပ်အာဝါသ ရရှိစေရန် ရည်ရွယ်ကာ တည်ဆောက်ခဲ့သည့် နမူနာပုံစံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အမ်ဘလမတွင် ဝင်ရောက်နားခိုနေထိုင်သူများသည် မည်သည့်အခကြေးငွေမှ ပေးဆောင်ရန် မလိုအပ်ပေ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ အဆောက်အဦများ
အောင်သာယာရွာ၊ ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်
အောင်သာယာရွာ(Aungtharyar)သည် ကယားပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်ခရိုင်၊ ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်၊ ဆင်တောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၃၇၈ ဖြစ်သည်။
လုံးလရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်
လုံးလရွာ (Longla)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ လားရှိုးမြို့နယ်၊ မန်ပျဉ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၈၄၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ပျဉ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၇၂ ဦး၊ မ ၁၄၈၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၅၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လားရှိုးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ပင်သာရွာ၊ စပါးတန်း
ညောင်ပင်သာရွာ (Nyaungpinthar)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ မင်းတုန်းမြို့နယ်၊ စပါးတန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၂၉၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စပါးတန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၄၃ ဦး၊ မ ၁၀၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၆၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းတုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွာလှရွာ၊ ရွှေတောင်မြို့နယ်
ရွာလှရွာ (Ywarhla)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ရွှေတောင်မြို့နယ်၊ မင်းကွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၄၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မင်းကွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၉၇ ဦး၊ မ ၄၂၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၂၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေတောင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောက်သင်္ဘောရွာ၊ ရေဖြူမြို့နယ်
ကျောက်သင်္ဘောရွာ (Kyauk Thin Baw)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ရေဖြူမြို့နယ်၊ ဖောင်းတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဖြူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တာကျိုင်းရွာ၊ နာဝီးမြို့နယ်
တာကျိုင်းရွာ (Tarkeng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုင်းမော-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ နာဝီးမြို့နယ်၊ ပန် ရောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၉၀၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နာဝီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကင်းစမ်းရွာ၊ ဘုတလင်မြို့နယ်
ကင်းစမ်းရွာ (Kinsan)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ ဘုတလင်မြို့နယ်၊ ကင်းစမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၂၄၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘုတလင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကမြိုင်ရွာ၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ကမြိုင်ရွာ (Kamyaing)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ လှည်းကူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၇၁၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လှည်းကူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၇၃ ဦး၊ မ ၂၈၈၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၆၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၁၇၈၆
၁၇၈၆
ဇန်နဝါရီလ
(၁) ရက်။
ဖေဖော်ဝါရီလ
(၁) ရက်။
မတ်လ
(၁) ရက်။
ဧပြီလ
(၁) ရက်။
မေလ
(၁) ရက်။
ဇွန်လ
(၁) ရက်။
ဇူလိုင်လ
(၁) ရက်။
ဩဂုတ်လ
(၁) ရက်။
အောက်တိုဘာလ
(၁) ရက်။
နိုဝင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ဒီဇင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ကျနီး (ခ)ကျရော့ရွာ၊ တာချီလိတ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တာချီလိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လူးကန့်ရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
လူးကန့်ရွာ (Lukant)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ လွယ်လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၁၅၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်လုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၁၇ ဦး၊ မ ၁၆၈၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘိန်းစာပင်
ဘိန်းစာပင် (Mitragyna speciosa) သည် အပူပိုင်း အမြဲစိမ်းသစ်တောတွင် ပေါက်ရောက်လေ့ရှိသည့် အပင်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသတွင် မူလပေါက်ရောက်သော ကော်ဖီမျိုးနွယ်ဝင်အပင်ဖြစ်သည်။ အများသိကြသည့် အခြားအမည်မှာ ကထုန့် သို့ မဟုတ် ကရထုန့် (kratom) ဖြစ်သည်။ ဘိန်းစာပင် သည်အမြဲစိမ်းသစ်ပင်ဖြစ်ပြီး ၂၅ မီတာ (၈၂ ပေ) အထိကြီးထွားနိုင်သည်။ ၎င်း၏ ပင်စည်သည် အချင်း ၀.၉ မီတာ (၃ ပေ) အထိကြီးထွားနိုင်သည်။ ပင်စည်သည် ယေဘုယျအားဖြင့်ဖြောင့်မတ်ပြီးအပြင်ဘက်အခေါက်သည်ချောမွေ့ကာ မီးခိုးရောင်ဖြစ်သည်။ အရွက်များသည်အစိမ်းရင့်ရောင်ရှိပြီးတောက်ပသည်။ ၁၄-၂၀ စင်တီမီတာ (၅.၅-၇.၉ လက်မ) ရှည်လျားပြီးအပြည့်အဝပွင့်သောအခါ ၇-၁၂ စင်တီမီတာ (၂.၈–၄.၇ လက်မ) ကျယ်နိုင်သည်၊ ovate-acuminate ပုံစံနှင့် ရွက်ကြော ၁၂- ၁၇စုံရှိပြီး ဆန့်ကျင်ဘက်ပုံစံ ကြီးထားကြသည်။ ပန်းပွင့်သည် အကိုင်းအခက်များအဆုံးတွင် သုံးစုတွင်ပေါက်သည်။ ဝတ်ဆံအိမ်သည် (calyx-tube) သည် ၂ မီလီမီတာ (၀.၀၈ လက်မ) ရှည်ပြီး ဝတ်ဆံခေါင်း ၅ခုရှိသည်၊ corolla-tube သည် ၂.၅–၃ မီလီမီတာ (0.098-0.12 in) ရှည်လျားသည်။
အသုံးပြုမှုများ
ဘိန်းစာပင်၏ အပင်ထွက်များကို ထိုင်း၊ အင်ဒိုနီရှား၊ မလေးရှား၊ မြန်မာနှင့် ပါပူအာနယူးဂီနီနိုင်ငံ ရှိ ‌‌ဒေသခံတိုင်းရင်းသားများက တိုင်းရင်းဆေးအဖြစ်အသုံးပြုလာသည်မှာ လွန်ခဲ့သည် ၁၉ ရာစုကတည်းကပင် ဖြစ်သည်။ ဘိန်းစာပင်တွင် ဘိန်းကဲ့သို့ မိန်းမောစေသော ဓာတ်ပါပြီး လန်းဆန်းတတ်ကြွစေသည့် သတ္တိ နှစ်မျိုးလုံး ဖြစ်စေတတ်သည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ်စစ်တမ်းအရ ဘိန်းစာပင်၏ ကျန်းမာရေး အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိခြင်း နှင့် အန္တရာယ်ကင်းသည် ဆိုသည်မှာ မရှင်းလင်းချေ၊ သုတသနေပြုလုပ်ထားမှု အနည်းငယ်သာ ရှိသည့်အတွက် ဆေးဝါးကုသရေးပစ္စည်းအဖြစ် အသုံးပြုရန် အတည်မပြုထားချေ။ ၂၀၁၉ ခုနှစ် အမေရိကန် အစားအသောက်နှင့်‌ဆေးဝါးကွပ်ကဲရေးဌာနက မည်သည့်အခြေအနေတွင်မဆို ကုသရေးတွင် အန္တရာယ်ကင်းသည် သို့မဟုတ် ထိရောက်မှုရှိသည်ဟူသော အထောက်အထားမရှိဟု ထုတ်ပြန်ပြောကြားထားသည်။ အချို့လူနာများက နာတာရှည် နာကျင်မှုများကို ကုသရန်၊ ဘိန်းဖြတ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တတ်သော လက္ခဏာများကို ကုသရန်နှင့် စိတ်အပန်းဖြေရန်အတွက် ဆေးဝါးအဖြစ်အသုံးပြုကြသည်။ အကျိုးသက်ရောက်မှုသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ငါးမိနစ်မှဆယ်မိနစ်အတွင်းစတင်ပြီး နှစ်နာရီမှ ငါးနာရီအထိ ကြာမြင့်သည်။
ယေဘုယျ အသေးစား ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး မှာ အစာစားချင်စိတ်မရှိခြင်းဖြစ်ပြီး ပိုမိုပြင်းထန်သော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးမှာ လိင်အင်္ဂါ ထောင်မတ်မှုအား ကမောက်ကမဖြစ်စေခြင်း၊ ဆံပင်ကြွတ်ခြင်းနှင့် ဝမ်းချုပ်ခြင်း တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ပိုမိုတိကျသော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုများမှာ အသက်ရှူနှုန်းနှေးခြင်း၊ တတ်ခြင်း၊ ဆေးစွဲလမ်းခြင်း နှင့် စိတ်မူမမှန်ခြင်း တို့ ပါဝင်သည်။ အခြား ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးအနေဖြင့် နှလုံးခုန်နှုန်းမြင့်မားခြင်း နှင့် သွေးပေါင်ချိန်တက်ခြင်း၊ အိပ်စက်ခြင်းအား အနှောက်အယှက်ဖြစ်ခြင်းနှင့် အသည်းအဆိပ်သင့်ခြင်းတို့ ပါဝင်နိုင်သည်။ သုံးစွဲခြင်းအား ရပ်တန့်လိုက်ပါက ဆေးဖြတ်ခြင်း လက္ခဏာများ ခံစားရနိုင်သည်။ ဘိန်းစာရွက်ချည်းသက်သက် အသုံးပြုခြင်း နှင့် အခြား ပစ္စည်းများဖြင့်‌ ရောနှောအသုံးပြုခြင်းကြောင့် သေဆုံးမှုများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ပြင်းထန်သော အဆိပ်အတောက်ဖြစ်စေမှုမှာ ရှားပါးပြီး ယေဘုယျအားဖြင့် ဆေးပမာဏအမြောက်အမြားအသုံးပြုခြင်း သို့မဟုတ် ဘိန်းစာရွက်ကို အခြားပစ္စည်းများနှင့် အသုံးပြုသောအခါ၌ ဖြစ်စေတတ်သည်။
နိုင်ငံပေါင်း ၁၆ နိုင်ငံတွင် ဘိန်းစာအပင်နှင့်အရွက်အား တရားမဝင်ပစ္စည်းအဖြစ်သတ်မှတ်ထားပြီး ၂၀၁၄ ခုနှစ်အတွင်း FDA က ဘိန်းစာရွက်အား ဖြည့်စွက်စာအဖြစ် အသုံးပြုရန် တင်သွင်းခြင်းနှင့် ထုတ်လုပ်ခြင်းကို တားမြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်မှစ၍ ဘိန်းစာရွက် အသုံးပြုခြင်းမှ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးကို ခြိမ်းခြောက်မှုဖြစ်နိုင်ချေနှင့် ပတ်သက်၍ နိုင်ငံတကာ၏ စိုးရိမ်မှုများတိုးများလာနေသည်။ အချို့သောတရားစီရင်မှုများတွင် အဆိုပါအရွက်နှင့်အပင် ရောင်းချခြင်းနှင့်တင်သွင်းခြင်းကို ကန့်သတ်ထားသည်။ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးအာဏာပိုင်များကလည်း သတိပေးချက်များထုတ်ပြန်ခဲ့ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ ကဏ္ဍ:အင်ဒို-ချိုင်းနားတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ ကဏ္ဍ:မူးယစ်ဆေးဝါး
အုံတုံးရွာ၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်
အုံတုံးရွာ (Ongtone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်၊ ယောင်အူ (ပန်လိပ်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၁၅၅ ဖြစ်သည်။
မော်ကြီးရွာ၊ ဖောင်းတော
မော်ကြီးရွာ (Maw Gyi)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ရေဖြူမြို့နယ်၊ ဖောင်းတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဖြူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောက်ဝါရွာ၊ မိုးကုတ်မြို့နယ်
ကျောက်ဝါရွာ (Kyaukwar)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ မိုးကုတ်မြို့နယ်၊ ကျောက်ဝါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၂၉၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်ဝါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၁၃ ဦး၊ မ ၉၂၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးကုတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဥပုသ်နေ့
ရဟန်းတို့ ဥပုသ်ကံပြုခြင်း၊ လူတို့ အဋ္ဌင်္ဂဥပုသ် သီလဆောက်တည်ခြင်းစသည်တို့နှင့် ပတ်သက်နေသော ဥပုသ်နေ့, ဥပုသ်ကံ, ဥပုသ်သီလ စသည်တို့ကို သိအပ်ပေသည်။ ဥပုသ်နေ့တို့သည် သာသနာတော်၌
(က) ရဟန်းတော်များ ဥပုသ်ကံဆောင်သောနေ့ = ဥပုသ်ပြုသောနေ့။
(ခ) လူတို့ဥပုသ်သီလ စောင့်ထိန်းသောနေ့နှစ်မျိုး တွေ့ရသည်။
ဥပုသ်ပြုသောနေ့
(က) ရဟန်းတော်များ၏ ဥပုသ်နေ့နှင့် ဥပုသ်ကံပြုမှုတို့ဖြစ်ပေါ် လာပုံကား—သာသနာပပရဗိုဇ်တို့သည် လဆန်း, လဆုတ် ၁၄-ရက်၊ ၁၅-ရက်၊ ၈-ရက်နေ့တို့၌ စည်းဝေးကြ၍ တရားစကားပြောဆိုသော နေရာဌာနသို့ လူတို့ တရားနာ ချဉ်းကပ်ကြသဖြင့် လူတို့၏ ကြည်ညိုမှုကို ထိုပရဗိုဇ်တို့ ရရှိခြင်း, အသင်းအပင်း ရရှိခြင်းတို့ကို ဗိမ္ဗိသာရမင်း ဆင်ခြင်မိသဖြင့် ဘုရားရှင်အား "ရဟန်းတော်များလည်း လဆန်း လဆုတ် ၁၄-ရက်၊ ၁၅-ရက်-၈-ရက်နေ့တို့၌ စည်းဝေးကုန်မူ ကောင်းလေစွ”ဟု တောင်းပန် လျှောက်ထားမှုကို အကြောင်းပြု၍ ရဟန်းတော်များကို လဆန်း လဆုတ် ၁၄-ရက်၊ ၁၅-ရက်၊ ၈-ရက်နေ့တို့၌ စည်းဝေးခြင်းငှါ ဘုရားရှင် ခွင့်ပြုတော်မူသည်။ ထိုသို့ ခွင့်ပြုတော်မူချက်အရ စည်းဝေးတော်မူကြသော ရဟန်းတော်များ ဆိတ်ဆိတ် ထိုင်နေကြသည်ကို လူတို့ တွေ့မြင်ကြသဖြင့် “ဝက်အများကဲ့သို့ ထိုင်နေကြကုန်၏၊ စည်းဝေးသူတို့မည်သည် တရားစကားပြောသင့်သည် မဟုတ်လော”ဟု လူတို့ ကဲ့ရဲ့သည်ကို အကြောင်းပြု၍ ပညတ်တော်မူအပ်ပြီးသော သိက္ခာပုဒ်တို့ကို ပါတိမောက်ပြရန် ခွင့်ပြုတော်မူသည်။
ပါတိမောက်နှစ်မျိုး
(ဥပေါသထာဂါရ-လည်းကြည့်။) ဥပုသ်ကံပြုခြင်း-ပါတိမောက်ရွတ်ဆို-ရွတ်ပြခြင်းသည် ဩဝါဒပါတိမောက်ကို ရွတ်ပြခြင်း၊ အာဏာပါတိမောက်ကို ရွတ်ပြခြင်း ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိသည်၊ သက်တော်ရှည် မြတ်စွာဘုရားတို့သည် ယပ်ကိုကိုင်၍ ထိုင်တော်မူလျက် “သဗ္ဗပါပဿ အကရဏံ... စသော ဩဝါဒပါတိမောက် သုံးဂါထာကို ကိုယ်တော်တိုင် ရွတ်ပြတော်မူသည်၊ ၌ ဥပေါသထန္တိ အာဏာပါတိမောက္ခံ-ဟု ဖွင့်ခြင်းသည် ပါဠိတော်နှင့် မညီပေ။) သက်တန်းတိုသော ဂေါတမဘုရားရှင်လက်ထက်၌မူ ပဌမဗောဓိ = ဝါတော်နှစ်ဆယ် အတွင်း၌သာ ဘုရားရှင် ကိုယ်တော်တိုင် ဩဝါဒပါတိမောက် ရွတ်ပြတော်မူ၍ ထိုမှနောက်၌ ပရိသတ် မစင်ကြယ်သောကြောင့် ရဟန်းတော်များအား အာဏာပါတိမောက်ပြရန် ခွင့်ပြုတော်မူသည်။ (ဥပေါသထသုတ္တ (၈) လည်းကြည့်။)
ဥပုသ်အမျိုးမျိုး
ထိုအာဏာပါတိမောက်ရွတ်ပြခြင်း ဟူသော ဥပုသ်ကံပြုခြင်းသည် ကံပြုသူတို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် “သံဃဥပုသ်၊ ဂဏဥပုသ်၊ ပုဂ္ဂလဥပုသ်”ဟု သုံးပါးရှိသည်။ ဥပုသ်အမျိုးအစား အစွမ်းအားဖြင့် "သုတ္တုဒ္ဒေသဥပုသ်၊ ပါရိသုဒ္ဓိဥပုသ်၊ အဓိဋ္ဌာန်ဥပုသ်” ဟု သုံးပါးရှိသည်၊ နေ့အစွမ်းအားဖြင့် “စာတုဒ္ဒသီဥပုသ်၊ ပန္နရသီဥပုသ်၊ သာမဂ္ဂီဥပုသ်”ဟု သုံးပါးရှိသည်။
ဤဥပေါသထသဒ္ဒါသည် ပါရိသုဒ္ဓိဥပုသ်၊ အဓိဋ္ဌာန်ဥပုသ်တို့၌ ဖြစ်သော်လည်း ထိုဥပုသ်တို့ကို ပါတိမောက်ရွတ်ပြခြင်းဟူသော အနက်၌ အကျုံးဝင်သောကြောင့် သီးခြားမဆိုပေ။
ဥပုသ်ကံပြုရာဖြစ်သော ဥပုသ်နေ့တို့သည် တစ်လတွင် ၁၄-ရက် = စာတုဒ္ဒသီဥပုသ်နေ့၊ ၁၅-ရက် = ပန္နရသီဥပုသ်နေ့ဟူသော နေ့ နှစ်ပါး၊ သံဃာကွဲပြားရာမှ ပြန်လည်၍ ညီညွတ်ရာဖြစ်သောနေ့ = သာမဂ္ဂီနေ့ ဟု သုံးမျိုးရှိရာတွင် အာဂန္တုကရဟန်းများနှင့် အာဝါသိက ရဟန်းတို့ စာတုဒ္ဒသီဥပုသ်နေ့, ပန္နရသီဥပုသ်နေ့နှင့် ပတ်သက်၍ အယူအဆ မတူရာ၌ “အနုဇာနာမိ ဘိက္ခဝေ ရာဇူနံ အနုဝတ္တိတုံ”ဟု ရှင်ဘုရင်အစိုးရသူမင်းတို့သို့ အစဉ်လိုက်ရန် ခွင့်ပြုတော်မူချက်သည်ကား ထိုနှစ်နေ့ အယူအဆကွဲပြားရာ၌သာ လောကလူသားတို့ သတ်မှတ်ထားသော နေ့ရက်သို့ လိုက်ရမည်ဟု ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ၁၃-ရက်နေ့၌ လည်းကောင်း၊ အထွက်တစ်ရက်နေ့၌လည်းကောင်း ဥပုသ်ကံ မပြုကောင်း။
လူတို့ ဥပုသ်သီလစောင့်သုံးရာနေ့
(ခ) လူတို့ ဥပုသ်သီလစောင့်သုံးရာနေ့တို့သည် ပကတိစာရိတ္တဥပုသ်နေ့၊ ပါဋိဟာရိယဥပုသ်နေ့ ဟု နှစ်မျိုးရှိသည်။
လဆန်းပက္ခ လဆုတ်ပက္ခတို့တွင် ၈-ရက် = အဋ္ဌမီ ဥပုသ်နေ့၊ ၁၄-ရက် = စာတုဒ္ဒသီဥပုသ်နေ့၊ ၁၅-ရက် = ပန္နရသီဥပုသ်နေ့တို့သည်ကား ပကတိစာရိတ္တ ဥပုသ်နေ့များဖြစ်သည်။
ထိုနေ့တို့၏ အကြို အပိုဖြစ်သော ၇-ရက်, ၉-ရက်၊ ၁၃-ရက်, ၁-ရက်-နေ့တို့ သည်ကား ပါဋိဟာရိယဥပုသ်နေ့များဖြစ်သည်။
ဝါမကပ်မီဖြစ်သော နယုံလပြည့်ကျော် (၁) ရက်မှ ဝါဆိုလပြည့်အထိ တစ်လ၊ ဝါတွင်း သုံးလ၊ ဝါကျွတ်ကာလဖြစ်သော သီတင်းကျွတ် လပြည့်ကျော်(၁) ရက်မှ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့် အထိ တစ်လ၊ ပေါင်း ငါးလသည် ပါဋိဟာရိယဥပုသ်စောင့်သုံးရာကာလဖြစ်သည်။ အပရေ ဆရာတို့ကား နယုန်လပြည့်ကျော်(၁) ရက်မှ ဝါဆို လပြည့်အထိ တစ်လ၊ သီတင်းကျွတ်လပြည့် ကျော်(၁) ရက်မှ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်အထိ တစ်လ၊ တပို့တွဲလပြည့်ကျော် တစ်ရက်မှ တပေါင်းလပြည့်အထိ တစ်လ-ပေါင်းသုံးလကို ပါဋိဟာရိယဥပုသ် စောင့်သုံးရာကာလဟု ယူကြသည်။ ကောင်းမှုလိုလားသူများသည် ထိုနေ့ အားလုံးကို ဥပုသ်နေ့ ဟု ဆိုသင့်ပေသည်။ သီတင်းကျွတ်လပြည့် ပဝါရဏာနေ့နှင့် တန်ဆောင်မုန်းလပြည့် ပဝါရဏာ နေ့တို့အတွင်း လဝက်ကို ပါဋိဟာရိယဥပုသ် နေ့ဟု ခေါ်သည်။
အဋ္ဌင်္ဂသီလကို ဥပုသ်
“အလုံးစုံသောနေ့တို့၌ လူတို့စောင့်ထိန်းအပ်သော အဋ္ဌင်္ဂသီလကို ဥပုသ်ဟုခေါ်၏” ဟု ဋီကာတို့၌ လာသောကြောင့် အဋ္ဌင်္ဂဥပုသ် သီလကို မည်သည့်နေ့ရက်ဟု မသတ်မှတ်ဘဲ နှစ်သက်ရာနေ့၌ စောင့်ထိန်းနိုင်ကြောင်း သိရလေသည်။
အင်္ဂုတ္တိုရ်အဋ္ဌကထာ၌-ဥပုသ်နေ့တို့သည် တစ်လတွင် ၅-ရက် = ပဉ္စမီဥပုသ်၊ ၈-ရက် = အဋ္ဌမီဥပုသ်၊ ၁၄-ရက် = စာတုဒ္ဒသီဥပုသ်၊ ၁၅-ရက် = ပန္နရသီဥပုသ်ဟု (၈) ရက်ရှိကြောင်း၊ ထိုရက်တို့၏ အကြို+အပိုနေ့များဖြစ်ကြသော ၃-ရက်, ၆-ရက်၊ ၇-ရက်, ၉-ရက်၊ ၁၃-ရက်, ၁-ရက်ဟု ပဋိဇာဂရဥပုသ်စောင့်သုံးရာ နေ့ရက် (၆) ရက်ရှိကြောင်း၊ ဝါတွင်းသုံးလဖြစ်စေ၊ မတတ်နိုင်လျှင် သီတင်းကျွတ်လပြည့် ကျော်(၁) ရက်မှ တန်ဆောင်မုံးလပြည့်အထိ တစ်လဖြစ်စေ၊ ထိုမျှပင်မတတ်နိုင်လျှင် သီတင်း ကျွတ်လပြည့်ကျော်(၁) ရက်မှ သီတင်းကျွတ် လကွယ်အထိ လဝက်ဖြစ်စေ ပါဋိဟာရိယပက္ခ ဥပုသ် စောင့်သုံးနိုင်သည်။
နတ်မင်းကြီးများ မှတ်တမ်းပြုသောနေ့
အဋ္ဌမီဥပုသ်နေ့တွင် နတ်မင်းကြီး လေးပါး၏ အစေအပါးအမတ်တို့သည်လည်းကောင်း၊ စာတုဒ္ဒသီဥပုသ်နေ့တွင် နတ်မင်းကြီး လေးပါး၏ သားတော်တို့သည်လည်းကောင်း၊ ပန္နရသီဥပုသ်နေ့တွင် နတ်မင်းကြီး လေးပါးတို့သည်လည်းကောင်း လူ့ပြည်သို့ လှည်လည်ကာ အဋ္ဌင်္ဂဥပုသ်သီလစောင့်ထိန်းသူ၊ မိဘလုပ်ကျွေးသူ စသော ကုသိုလ်ကောင်းမှု ပြုသူတို့ကို ရွှေပြား၌ရေးမှတ်၍ သုဓမ္မာနတ်သဘင် အစည်းအဝေး၌ ပြောကြားကြသည်။
အဋ္ဌင်္ဂနှင့် နဝင်္ဂုပေါသထသီလ
ထိုဥပုသ်နေ့တို့၌ လူတို့စောင့်ထိန်းအပ်သော အဋ္ဌင်္ဂဥပေါသထသီလဟူသည်ကား ပါဏာပါတာ ဝေရမဏိသိက္ခာပဒံ သမာဒိယာမိ-အစ ဥစ္စာသယနမဟာသယနာ ဝေရမဏိသိက္ခာပဒံ သမာဒိယာမိ-အဆုံးရှိသော ရှစ်ပါးသီလပင်ဖြစ်သည်၊ ထိုအဋ္ဌင်္ဂသီလ၏ အကျိုးတရားတို့ကို သံခိတ္တူပေါသထသုတ် စသောသုတ်ငါးခုတို့၌ လာရှိလေသည်။
နဝင်္ဂုပေါသထသုတ်၌မူ ဝေနေယျဇ္ဈာ သယအစွမ်းဖြင့် ထိုရှစ်ပါးသီလ၏အဆုံး၌ မေတ္တာဘာဝနာကိုထည့်သွင်း၍ "အရပ်ဆယ် မျက်နှာတို့၌ မေတ္တာစိတ်ဖြန့်၍နေခြင်း”ဟူသော နဝမမြောက်အင်္ဂါတစ်ခုနှင့်တကွ ကိုးပါးသီလကို ဘုရားရှင် ဟောကြားထားပေသည်။
၁၇၈၇
၁၇၈၇
ဇန်နဝါရီလ
(၁) ရက်။
ကော့ကလိန်းကျွန်းရွာ၊ ပေါင်မြို့နယ်
ကော့ကလိန်းကျွန်းရွာ(Kawtkaleinkyun)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံခရိုင်၊ ပေါင်မြို့နယ်၊ မှော်ဘီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၇၅၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မှော်ဘီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၇၃ ဦး၊ မ ၁၂၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၄၀ ဦး နေထိုင်သည်။
၁၇၈၇
မတ်လ
(၁) ရက်။
ကော့ကလိန်းကျွန်းရွာ၊ ပေါင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၁၇၈၇
ဧပြီလ
(၁) ရက်။
မေလ
(၁) ရက်။
ဇွန်လ
(၁) ရက်။
ဇူလိုင်လ
(၁) ရက်။
ဩဂုတ်လ
(၁) ရက်။
စက်တင်ဘာလ
(၁) ရက်။
အောက်တိုဘာလ
(၁) ရက်။
နိုဝင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ဒီဇင်ဘာလ
(၁) ရက်။
အောင်သာရွာ၊ ဘုတလင်မြို့နယ်
အောင်သာရွာ (Aungthar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ ဘုတလင်မြို့နယ်၊ ကုန်းသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၁၄၉ ဖြစ်သည်။
မတ်ခံရွာ၊ ကွမ်းလုံမြို့နယ်
မတ်ခံရွာ (Mathkan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ ကွမ်းလုံမြို့နယ်၊ မန်ပြိန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၂၁၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ပြိန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၇၉ ဦး၊ မ ၈၅၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။
အောင်သာရွာ၊ ဘုတလင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘုတလင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မတ်ခံရွာ၊ ကွမ်းလုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွမ်းလုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တီ စင်တောရိ
တီ စင်တောရိ သည် စင်တောရပ် ကြယ်စုတန်းမှ ပြောင်းလဲတတ်သောကြယ်တစ်စင်းဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ၁၈၁.၄ ရက်ကြာတိုင်း အရွယ်အစား ၅.၅၆ မှ ၈.၄၄ အကြား ပြောင်းလဲလျက်ရှိသည်။
၇ ဇူလိုင် ၂၀၀၅ လန်ဒန် ဗုံးပေါက်မှုများ
၇ ဇူလိုင် ၂၀၀၅ လန်ဒန် ဗုံးပေါက်မှုများသည် ၇/၇ (ဆဲဗင်းဇူလိုင်)အဖြစ် ညွှန်းဆိုခြင်း ခံရပြီး၊ လန်ဒန်မြို့လယ်တွင် ကြိုတင်စီစဉ်ထားသော အကြမ်းဖက် အသေခံ ဗုံးခွဲ တိုက်ခိုက်မှု ကွင်းဆက်ဖြစ်စဉ် ဖြစ်ကာ၊ ရုံးတက်ချိန်အတွင်း အများပြည်သူ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး စနစ်ကို အသုံးချ၍ အရပ်သားများကို ပစ်မှတ်ထားခဲ့သည်။
ပေါက်ကွဲမှုများသည် ကျောပိုးအိတ်ထဲ ထည့်ထားသော လက်ဖြစ် အော်ဂင်းနစ် ပါအောက်ဆိုဒ် အခြေခံ ကိရိယာ ကြောင့် ဖြစ်ပွားသည်။ နောက် နှစ်ပတ်ကြာ ဗုံးကွဲမှုများ ဆက်လက် ဖြစ်ပွားသော်လည်း၊ ကြိုးပမ်းမှုများ အရာမထင်သည့် ထိခိုက်ပျက်စီးမှုများ မဖြစ်သည် နောက်ဆက်တွဲ တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်သည်။ လန်ဒန်သည် မြို့တော်၏ ယဉ်ကျေးမှုပေါင်းစုံ ဂုဏ်သတင်းကို အရောင်တင်ပေးခဲ့သည့် ၂၀၁၂ အိုလံပစ် အားကစားပွဲများကို လက်ခံကျင်းပခွင့် ရရှိခဲ့ပြီး နောက်တစ်ရက်၌ ဆဲဗင်းဇူလိုင် တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်ပွားသည်။
လန်ဒန်မြေအောက်ရထား
မနက် ၈ နာရီ ၄၉ မိနစ်တွင်၊ လန်ဒန်မြေအောက်ရထားပေါ်၌ ဗုံးသုံးလုံးကို စက္ကန့် ငါးဆယ်စီ ခြား၍ ဖောက်ခွဲခြင်း ခံရသည်။
ကပ်ဖယ်ခူရွာ၊ ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထန်းပင်မျှောင်ရွာ၊ နတ်မောက်မြို့နယ်
ထန်းပင်မျှောင်ရွာ (Htanpinhmyaung)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ နတ်မောက်မြို့နယ်၊ လဲဘူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၉၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လဲဘူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၉၉ ဦး၊ မ ၃၅၀၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နတ်မောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လျှော်ဖြူကန်ရွာ၊ ဆည်အောင်ကုန်း
လျှော်ဖြူကန်ရွာ (Hlyawhpyukan)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ မိတ္ထီလာမြို့နယ်၊ ဆည်အောင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၃၆၉၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆည်အောင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၃၄ ဦး၊ မ ၁၈၀၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၄၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိတ္ထီလာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မင်းတဲကျွန်းရွာ၊ ရွှေတောင်မြို့နယ်
မင်းတဲကျွန်းရွာ (Mintekyun)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ရွှေတောင်မြို့နယ်၊ မင်းတဲကျွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၅၀၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မင်းတဲကျွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၃၇ ဦး၊ မ ၄၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၁၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေတောင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၁၇၉၃
၁၇၉၃
ဇန်နဝါရီလ
(၁) ရက်။
ဖေဖော်ဝါရီလ
(၁) ရက်။
မတ်လ
(၁) ရက်။
ဧပြီလ
(၁) ရက်။
မေလ
(၁) ရက်။
ဇွန်လ
(၁) ရက်။
ဇူလိုင်လ
(၁) ရက်။
ဩဂုတ်လ
(၁) ရက်။
စက်တင်ဘာလ
(၁) ရက်။
အောက်တိုဘာလ
(၁) ရက်။
နိုဝင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ဒီဇင်ဘာလ
(၁) ရက်။
မီးတိုင်တက်ရွာ၊ ရေဖြူမြို့နယ်
မီးတိုင်တက်ရွာ (Mee Taing Tet)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ရေဖြူမြို့နယ်၊ ဖောင်းတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဖြူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်ပျဉ်ရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်
မန်ပျဉ်ရွာ (Manpyin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ လားရှိုးမြို့နယ်၊ မန်ပျဉ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၈၄၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ပျဉ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၇၂ ဦး၊ မ ၁၄၈၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၅၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လားရှိုးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျရှီးပါရွာ၊ တာချီလိတ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တာချီလိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မအူခုံရွာ၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်
မအူခုံရွာ (Maaukhon)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ လှည်းကူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၇၁၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လှည်းကူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၇၃ ဦး၊ မ ၂၈၈၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၆၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဥပုသ်အိမ်
သံဃာတော်များ ဥပုသ်ကံပြုရန် သမုတ်ထားအပ်သော ဥပုသ်ကျောင်းဆောင်။
တိုက်တာတစ်ခုလုံး သိမ်ဖြစ်နေသော ကျောင်းတိုက်၌ ရဟန်းတို့သည် “ယနေ့ ဤ မည်သောကျောင်း၌ ဥပုသ်ပြုမည်”ဟု အချိန်း အချက် အမှတ်သင်္ကေတ မပြုဘဲ ကျောင်းစဉ် (ပရိဝုဏ်အစဉ်)အတိုင်း ပါတိမောက်ပြကြ၏၊ အာဂန္တုကရဟန်းများသည် "ယနေ့ဤမည်သော ကျောင်း၌ ဥပုသ်ပြုလတ္တံ့”ဟု မသိကြသဖြင့် ဘုရားရှင်အား လျှောက်ထားသောအခါ ဘုရားရှင်က တိုက်တာတစ်ခုလုံး သိမ်ဖြစ်နေသော ကျောင်းတိုက်၌ နှစ်ဘက်မိုးကျောင်း, တဘက် မိုးကျောင်း, ပြသာဒ်, ပြသာဒ်ဦးပြည်း, ဂူတို့ကို ဥပုသ်အိမ်သမုတ်၍ ဥပုသ်ပြုခြင်းငှါ ခွင့်ပြုတော်မူသည်၊ သို့သော် ဥပုသ်အိမ်နှစ်ခု မသမုတ်အပ်၊ တစ်ခုသာ သမုတ်ရသည်၊ အလွန် သေးငယ်သောဥပုသ်အိမ်၌ ရဟန်းများစွာ မဆန့်လျှင် မသမုတ်အပ်သော မြေ၌ နေ၍ ပါတိမောက်နာသော်လည်း ဥပုသ်ပြု သည်ပင်မည်၏၊ ထိုသို့သောအခါ အလိုရှိသလောက် ကြီးမားသော ဥပုသ်အိမ်ဦးဥပစာ (မျက်နှာသာ)ကိုလည်း သမုတ်ခွင့်ပြုတော်မူသည်၊ ထိုဥပုသ်အိမ်ဦး ဥပစာကို သမုတ်သောအခါ ရှေးဦးစွာ ငယ်ငယ်ကြီးကြီးဖြစ်သော ကျောက်, အုတ်, သစ်သားပိုင်း, ဒုတ် စသည်တို့ကိုလည်းကောင်း၊ တန်ဆောင်းစသည်တို့တွင် အမှတ်မရှိ တစ်ခုခုကိုလည်းကောင်း နိမိတ်ပြုလုပ်၍ နိမိတ်ကြားနိုင်သည်။ ဝဇိရဗုဒ္ဓိဋီကာ၌-သိမ်နုတ်သောအခါ ဥပုသ်အိမ်ကို နုတ်ပြီးမှ သိမ်ကိုနုတ်ခြင်းကို ဧကဆရာတို့ အလိုရှိကြောင်း၊ အဗဒ္ဓသိမ်၌လည်း ဥပေါသထာဂါရသမုတ်မှု ပြီးစီး ရရှိနိုင်သောကြောင့် ထိုဧကေဝါဒမသင့်ဟု ဆရာတို့ဆိုကြောင်း ပြဆိုထားသည်။ ထိုဥပုသ်အိမ်သည် နေထိုင်ခြင်းအကျိုးငှါ ပြုလုပ်ထားသော ဝါသာဂါရ ကျောင်းမဟုတ်ချေ။
ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့များ
ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့များ သည် ပြည်ထောင်စုအစိုးရ၏ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး (၁၄)ခုအတွက် ဖွဲ့စည်းထားသော အစိုးရအဖွဲ့များဖြစ်သည်။ အစိုးရအဖွဲ့များကို သက်ဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးချုပ်များက ဦးဆောင်သည်။ အခြေခံဥပဒေအရ ပြည်နယ် (သို့မဟုတ်) တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့တွင် ဝန်ကြီးချုပ်၊ ဝန်ကြီးများ၊ ဥပဒေချုပ်၊ စာရင်းစစ်ချုပ်တို့ ပါဝင်ကြသည်။ အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များကို သက်ဆိုင်ရာ ပြည်နယ် (သို့မဟုတ်) တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်များ၏ သဘောတူညီမှုဖြင့် နိုင်ငံတော်သမ္မတမှ ခန့်အပ်သည်။
ပြည်နယ် (သို့မဟုတ်) တိုင်းဒေသကြီး အပေါ်တွင်မူတည်၍ ဝန်ကြီးဦးရေ အနည်းအများ ကွာခြားသည်။ ဝန်ကြီးဌာနနှင့် ဝန်ကြီးဦးရေကို သက်ဆိုင်ရာ ပြည်နယ် (သို့မဟုတ်) တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံတော်သမ္မတတို့မှ ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ကြသည်။
သမိုင်းကြောင်း
၁၉၈၈ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် တိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များအား တိုင်း (သို့မဟုတ်) ပြည်နယ် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီများမှ အုပ်ချုပ်သည်။ ၂၀၀၈အခြေခံဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းပြီးနောက် တိုင်း (၇)တိုင်းကို တိုင်းဒေသကြီးဟု ပြောင်းလဲခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၁၁ခုနှစ် မတ်လ (၃၀)ရက်နေ့တွင် တိုင်းဒေသကြီး (သို့မဟုတ်) ပြည်နယ် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီများကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ခုနှစ် အစောပိုင်းတွင် တိုင်းဒေသကြီး (သို့မဟုတ်) ပြည်နယ် လွှတ်တော်များ ခေါ်ယူကာ တိုင်းဒေသကြီး (သို့မဟုတ်) ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်များကို ရွေးချယ်ခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် တိုင်းဒေသကြီး (သို့မဟုတ်) ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်း၍ စတင်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
၂၀၂၁ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ (၁)ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းယူပြီးနောက် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ (၁၄)ဖွဲ့အား တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ် စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီများအဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ဝန်ကြီးချုပ်များ၏ နေရာတွင် ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဝန်ကြီးများ​နေရာတွင် ​ကောင်စီဝင်များဖြင့် အစားထိုးခဲ့သည်။ သို့သော် ၂၀၂၁ခုနှစ် ဩဂုတ်လ (၁)ရက်နေ့တွင် အိမ်စောင့်အစိုးရ ဖွဲ့စည်းခြင်းနှင့်အတူ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့များကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ဖွဲ့စည်းပုံ
ပြည်နယ် (သို့မဟုတ်) တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့တွင် အကြီးအမှူးဖြစ်သော ပြည်နယ် (သို့မဟုတ်) တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်၊ အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များဖြစ်ကြသော ပြည်နယ် (သို့မဟုတ်) တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးများ၊ ပြည်နယ် (သို့မဟုတ်) တိုင်းဒေသကြီး၏ ရှေ့နေချုပ် ဖြစ်သော ဥပဒေချုပ်၊ စာရင်းစစ်ချုပ်တို့ ပါဝင်သည်။ သက်ဆိုင်ရာ ပြည်နယ် (သို့မဟုတ်) တိုင်းဒေသကြီးတွင် တိုင်းရင်းသားလူမျိုး မဲဆန္ဒနယ်ရှိပါက ထိုမဲဆန္ဒနယ်မှ အနိုင်ရလာသော ကိုယ်စားလှယ်သည် သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီးအဖြစ် အစိုးရအဖွဲ့တွင် အလိုအလျောက် ပါဝင်သည်။ သက်ဆိုင်ရာ ပြည်နယ် (သို့မဟုတ်) တိုင်းဒေသကြီးတွင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ တိုင်း/ဒေသ ပါရှိပါက ထို တိုင်း/ဒေသ ဦးစီးအဖွဲ့၏ ဥက္ကဋ္ဌသည်လည်း အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးအဖြစ် အလိုအလျောက် ပါဝင်သည်။
ပြည်နယ် (သို့မဟုတ်) တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့များသည် ပါဝင်သော ဝန်ကြီးဌာနနှင့် ဝန်ကြီးအရေအတွက်များ မတူညီကြသော်လည်း ဘုံအနေဖြင့် တူညီသော ဝန်ကြီးဌာနများလည်းရှိသည်။ ပြည်နယ် (သို့မဟုတ်) တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးဌာနများသည် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့၏ ဝန်ကြီးဌာနများကို ခြုံငုံ၍ ဖွဲ့စည်းထားခြင်းများလည်းရှိသည်။ ဥပမာ - ၂၀၁၆ခုနှစ်မှ ၂၀၂၁ခုနှစ်အတွင်း တာဝန်ယူခဲ့သော မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သည့် လျှပ်စစ်၊ စွမ်းအင်နှင့် ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာနသည်  လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန၊ စက်မှုဝန်ကြီးဌာန၊ ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန တို့လက်အောက်ရှိ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ ရုံးလုပ်ငန်းဆောင်တာများကို ကြီးကြပ်ရသည့် ဝန်ကြီးဌာနဖြစ်သည်။ လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာနသည် အစိုးရအဖွဲ့တိုင်းတွင် အမြဲတမ်းပါဝင်ဖွဲ့စည်းသော ဝန်ကြီးဌာနဖြစ်သည်။ ဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့် သီးခြားဝန်ကြီး မထားရှိဘဲ ဝန်ကြီးချုပ်က တိုက်ရိုက်ကိုယ်တွယ်ခဲ့သည်များလည်းရှိသည်။ ဥပမာ - လူမှုရေးဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့် သီးခြားမဖွဲ့စည်းဘဲ ထိုအခန်းကဏ္ဍအား ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်သော ဒေါက်တာဇော်မြင့်မောင်က တိုက်ရိုက်ကိုင်တွယ်ခဲ့သည်။
ခန့်အပ်ခြင်း
ပြည်နယ် (သို့မဟုတ်) တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်သည် အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးများကို လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များမှဖြစ်စေ၊ အခြေခံဥပဒေပါ အချက်များနှင့် ကိုက်ညီသော ပြင်ပပုဂ္ဂိုလ်များမှဖြစ်စေ ရွေးချယ်ကာ သက်ဆိုင်ရာ လွှတ်တော်သို့ အမည်စာရင်းတင်သွင်းရမည်ဖြစ်သည်။ ကန့်ကွက်ရန် ခိုင်လုံသော အထောက်အထားမရှိပါက လွှတ်တော်မှ ငြင်းပယ်ခြင်းမရှိဘဲ သဘောတူရမည်ဖြစ်ကာ နိုင်ငံတော်သမ္မတသို့ တင်ပြရမည်ဖြစ်သည်။ ပြည်နယ် (သို့မဟုတ်) တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်သည် လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးအတွက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ထံမှလည်းကောင်း၊ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးများအတွက် အနိုင်ရကိုယ်စားလှယ်များ၏ စာရင်းအား ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ထံမှလည်းကောင်း၊ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ တိုင်း/ဒေသ ဥက္ကဋ္ဌအတွက် သက်ဆိုင်ရာ ဦးစီးအဖွဲ့များမှလည်းကောင်း အမည်စာရင်းတောင်းခံကာ နိုင်ငံတော်သမ္မတထံ တင်သွင်းရသည်။ ထိုအမည်စာရင်းပါ ဝန်ကြီးများအား သမ္မတမှ ခန့်အပ်ရမည်ဖြစ်သည်။ သမ္မတသည် သက်ဆိုင်ရာလွှတ်တော်၏ သဘောတူညီချက်ဖြင့် ဝန်ကြီးအရေအတွက်၊ ဝန်ကြီးဌာနအရေအတွက်ကို လိုအပ်သည့်အတိုင်း ဖွဲ့စည်းနိုင်သည်။
အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာနှင့်တာဝန်များ
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် မဆန့်ကျင်လျှင် တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်အစိုးရ၏ အုပ်ချုပ်မှုအာဏာသည် တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်လွှတ်တော်က ဥပဒေပြုနိုင်သော ကိစ္စရပ်များသို့ သက်ရောက်ပျံ့နှံ့သည်။ ထို့ပြင် ပြည်ထောင်စု ဥပဒေတစ်ရပ်ရပ်အရ တိုင်းဒေသကြီး/  ပြည်နယ် အစိုးရအား  ဆောင်ရွက်ခွင့်ပြုသည့် ကိစ္စရပ်များသို့လည်း သက်ရောက်ပျံ့နှံ့သည်။
တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်အစိုးရသည် ပြည်ထောင်စုအစိုးရက နိုင်ငံတော် တည်ငြိမ်ရေး၊ ရပ်ရွာအေးချမ်းသာယာရေးနှင့်  တရားဥပဒေ စိုးမိုးရေးတို့ကို  ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရာတွင် ကူညီရန်တာဝန်ရှိသည်။တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်အစိုးရသည် ပြည်ထောင်စုအစိုးရက ချမှတ်ထားသည့် မူဝါဒများနှင့်သော်လည်းကောင်း၊  ပြည်ထောင်စု ဥပဒေများနှင့် သော်လည်းကောင်း မဆန့်ကျင်စေဘဲ တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်အတွင်း အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်မည့် လုပ်ငန်းများနှင့် စပ်လျဉ်းသည့် စီမံကိန်းများကို သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီး/ ပြည်နယ်လွှတ်တော်၏ သဘောတူညီချက်ဖြင့် အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ရမည်။
တိုင်းဒေသကြီး / ပြည်နယ်အစိုးရသည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့်အညီ ပြည်ထောင်စု၏ နှစ်စဉ်အရအသုံး ခန့်မှန်းခြေငွေစာရင်း အပေါ် အခြေပြုလျက် တိုင်းဒေသကြီး / ပြည်နယ်၏ ဘဏ္ဍာငွေ အရ အသုံးဆိုင်ရာ ဥပဒေကြမ်းကို ပြဋ္ဌာန်းပေးနိုင်ရေး အတွက် သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီး / ပြည်နယ်လွှတ်တော်သို့ တင်သွင်းရမည်။ တိုင်းဒေသကြီး / ပြည်နယ်အစိုးရသည် မိမိတင်သွင်းသည့် တိုင်း ဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်၏ ဘဏ္ဍာငွေ  အရအသုံးဆိုင်ရာ ဥပဒေကြမ်းကို ဘဏ္ဍာရေးနှစ် မကုန်ဆုံးမီ  သက်ဆိုင်ရာတိုင်းဒေသကြီး  /  ပြည်နယ် လွှတ်တော်က  ပြဋ္ဌာန်းခြင်း မပြုနိုင်လျှင် တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ် လွှတ်တော်က နောက်ဆုံးပြဋ္ဌာန်းထားသည့် တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်၏ဘဏ္ဍာငွေ  အရအသုံးဆိုင်ရာ ဥပဒေပါ  သာမန် အသုံးစရိတ် ခွင့်ပြုချက် ဘောင်အတွင်း သုံးစွဲခွင့် ရှိသည်။
အစိုးရအဖွဲ့ရုံး
တိုင်းဒေသကြီး (သို့မဟုတ်) ပြည်နယ် အထွေထွေ အုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန အကြီးအမှူးသည် ရာထူးအလျောက် သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီး (သို့မဟုတ်) ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့၏ အတွင်းရေးမှူးဖြစ်သည်။ တိုင်းဒေသကြီး (သို့မဟုတ်) ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့များသည် သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီး (သို့မဟုတ်) ပြည်နယ် အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေး ဦးစီးဌာနများနှင့်အတူ ရုံးစိုက်လေ့ရှိသည်။ ထိုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးများတွင် ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးများ တာဝန်ထမ်းဆောင်လေ့ရှိကြသည်။ အချို့​သော အစိုးရအဖွဲ့များတွင် (ဥပမာ- မန္တ​လေးတိုင်း​ဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့) ဥပ​ဒေချုပ်ရုံးနှင့် စာရင်းစစ်ချုပ်ရုံးများမှာ သီးခြားတည်ရှိသည်။
ထူးကြီးရွာ၊ ဘုတလင်မြို့နယ်
ထူးကြီးရွာ (Htugyi)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ ဘုတလင်မြို့နယ်၊ ကုန်းသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၁၄၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘုတလင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်ဟောင်ရွာ၊ နာဝီးမြို့နယ်
မန်ဟောင်ရွာ (Manhawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုင်းမော-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ နာဝီးမြို့နယ်၊ နာဝီး (နာဝီ)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၈၇၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နာဝီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လုဝိုင်ရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
လုဝိုင်ရွာ (Luwaun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ လွယ်လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၆၄၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်လုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၁၇ ဦး၊ မ ၁၆၈၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လှည်းကုန်းရွာ၊ ရေဖြူမြို့နယ်
လှည်းကုန်းရွာ (Hle Kone)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ရေဖြူမြို့နယ်၊ ကံပေါက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဖြူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောက်အိုးရွာ၊ နတ်မောက်မြို့နယ်
ကျောက်အိုးရွာ (Kyaukoe)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ နတ်မောက်မြို့နယ်၊ လဲဘူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၉၄၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လဲဘူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၉၉ ဦး၊ မ ၃၅၀၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နတ်မောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကော့ကလိန်တောင်ရွာ၊ ကျိုက်မရောမြို့နယ်
ကော့ကလိန်တောင်ရွာ(Kawtkalaintaung)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်ခရိုင်၊ ကျိုက်မရောမြို့နယ်၊ ကဒါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၁၆၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကဒါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၈၂၅ ဦး၊ မ ၄၃၀၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၁၃၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုက်မရောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၁၇၉၄
၁၇၉၄
ဇန်နဝါရီလ
(၁) ရက်။
မတ်လ
(၁) ရက်။
ဧပြီလ
(၁) ရက်။
မေလ
(၁) ရက်။
ဇွန်လ
(၁) ရက်။
ဇူလိုင်လ
(၁) ရက်။
ဩဂုတ်လ
(၁) ရက်။
စက်တင်ဘာလ
(၁) ရက်။
နိုဝင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ဒီဇင်ဘာလ
(၁) ရက်။
တောင်မောက်ရွာ၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်
တောင်မောက်ရွာ (Taungmauk)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ လှည်းကူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၇၂၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လှည်းကူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၇၃ ဦး၊ မ ၂၈၈၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၆၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောင်သာရွာ၊ သာစည်မြို့နယ်
အောင်သာရွာ (Aungthar)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ သာစည်မြို့နယ်၊ အောင်သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၄၃၃၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အောင်သာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၇၄ ဦး၊ မ ၇၃၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၀၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သာစည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စစ်ကိုင်းကျွန်းရွာ၊ ရွှေတောင်မြို့နယ်
စစ်ကိုင်းကျွန်းရွာ (Sagaingkyun)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ရွှေတောင်မြို့နယ်၊ မင်းတဲကျွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၅၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မင်းတဲကျွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၃၇ ဦး၊ မ ၄၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၁၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေတောင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်လွီရွာ၊ ကွမ်းလုံမြို့နယ်
ပန်လွီရွာ (Panglwi)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ ကွမ်းလုံမြို့နယ်၊ မန်ပြိန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၂၀၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ပြိန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၇၉ ဦး၊ မ ၈၅၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွမ်းလုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်ဟောင်ရွာ၊ ပန်းကန်း
မန်ဟောင်ရွာ (Manhawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုင်းမော-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ နာဝီးမြို့နယ်၊ ပန်း ကန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၉၁၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နာဝီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွာသစ်ရွာ၊ ရွှေတောင်မြို့နယ်
ရွာသစ်ရွာ (Ywarthit)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ရွှေတောင်မြို့နယ်၊ မင်းတဲကျွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၅၀၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မင်းတဲကျွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၃၇ ဦး၊ မ ၄၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၁၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေတောင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကပ္ပာယ်ခူရွာသစ်ရွာ၊ ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်
ကပ္ပာယ်ခူရွာသစ်ရွာ(Katpeikhuywarthit)သည် ကယားပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်ခရိုင်၊ ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်၊ ဆင်တောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၃၆၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျတော်ရွာ၊ တာချီလိတ်မြို့နယ်
ကျတော်ရွာ (Kyataw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ တာချီလိတ်မြို့နယ်၊ မိုင်းလင်း (အရှေ့)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၈၇၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းလင်း (အရှေ့)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၇၅ ဦး၊ မ ၁၂၇၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၅၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တာချီလိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မကားယုံးရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
မကားယုံးရွာ (Makaryone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ လွယ်လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၁၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်လုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၁၇ ဦး၊ မ ၁၆၈၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုန်းသာရွာ၊ ဘုတလင်မြို့နယ်
ကုန်းသာရွာ (Konethar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ ဘုတလင်မြို့နယ်၊ ကုန်းသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၁၄၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘုတလင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချောင်းကြီးမာနားရွာ၊ မိုးကုတ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးကုတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖက်တောင်ရွာ၊ ရေဖြူမြို့နယ်
ဖက်တောင်ရွာ (Hpet Taung)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ရေဖြူမြို့နယ်၊ ကံပေါက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဖြူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇီတာ စင်တောရိ
ဇီတာ စင်တောရိ (ζ Centauri, ζ Cen) သည် စင်တောရပ် ကြယ်စုတန်းမှ ကြယ်စုံတွဲဖြစ်ပြီး parallax နည်းပညာဖြင့် တိုင်းတာချက်အရ ယင်းသည် ကမ္ဘာမြေမှ အလင်းနှစ် ၃၈၂ ဝန်းကျင်ခန့် ကွာဝေးသည်။ သက်တမ်းမှာ ခန့်မှန်းခြေ ၄၀ မီလီယံနှစ်ရှိပြီး ပင်မအဖော်ကြယ်သည် နေထုထည်ထက် ၈ ဆ ပိုမိုကြီးကာ နေအချင်းဝက်ထက် ၆ ဆ ကြီးလေသည်။ ယင်းကြယ်သည် လျင်မြန်စွာ လည်ပတ်နေပြီး တစ်စက္ကန့်လျင် ၂၃၅ ကီလိုမီတာနှုန်းဖြင့် လည်ပတ်နေသည်။
၁၇၉၅
၁၇၉၅
ဇန်နဝါရီလ
(၁) ရက်။
ဖေဖော်ဝါရီလ
(၁) ရက်။
မတ်လ
(၁) ရက်။
ဧပြီလ
(၁) ရက်။
မေလ
(၁) ရက်။
ဇွန်လ
(၁) ရက်။
ဩဂုတ်လ
(၁) ရက်။
စက်တင်ဘာလ
(၁) ရက်။
အောက်တိုဘာလ
(၁) ရက်။
နိုဝင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ဒီဇင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ကောင်းစတ်ရွာ၊ နောင်ခစ်မြို့နယ်
ကောင်းစတ်ရွာ (Kawngsat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝိန်းကောင်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ နောင်ခစ်မြို့နယ်၊ လုံ လပ် စင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၅၃၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နောင်ခစ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ဆိုက်ဘာတိုက်ခိုက်မှုများ
၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ဆိုက်ဘာတိုက်ခိုက်မှုများဖြင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ DDoS တိုက်ခိုက်မှု ပုံစံဖြင့် တိုက်ခိုက်ခံရခြင်း ဖြစ်သည်။ တိုက်ခိုက်မှုသည် အောက်တိုဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံရွေးကောက်ပွဲထက် စော၍ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထိုရွေးကောက်ပွဲသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် နှစ်ပေါင်း (၂၀) ကြာပြီးမှ ပြန်လည်ကျင်းပသည့် ရွေးကောက်ပွဲ ဖြစ်သည်။ ထိုကဲ့သို့သော တိုက်ခိုက်မှုမျိုးများသည် အခြားနိုင်ငံများတွင်လည်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ဖူးသည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် အက်စတိုးနီးယားနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ဖူးပြီး ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဂျော်ဂျီယာနိုင်ငံတို့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ သို့သော် မြန်မာနိုင်ငံတွင် တိုက်ခိုက်ခံရမှုများသည် အထက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည့် တိုက်ခိုက်ခံရမှုများထက် ကြီးမားသည်။ ၂၀၁၀ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင်လည်း ပုံစံဆင်တူသည့် တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ရေကြောင်းမှ ဆက်သွယ်ထားသည့် ကေဘယ်ကြိုးသည် မတော်တဆဖြစ်ခဲ့ရာ အင်တာနက်အဆက်အသွယ်များ ပြတ်တောက်သွားခဲ့ရသည့် ဖြစ်ရပ်များလည်း ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
၂၀၁၀၊ အောက်တိုဘာလ ၂၅ တွင် စတင်ခဲ့သည့် တိုက်ခိုက်မှုများ
အချိန်တစ်ပတ်ကျော် ကြာမြင့်ခဲ့သည့် ကြီးမားပြင်းထန်သည် DDoS တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အဓိက အင်တာနက်ထောက်ပံ့သူ (ISP) ဖြစ်သည့် MPT ( the Ministry of Post and Telecommunication) ကို အဓိကထားတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ အောင်မြင်ခဲ့သည့် အဆိုပါတိုက်ခိုက်မှုသည် အဓိကကျသည့် အဝင်၊ အထွက် ကွန်ရက်အသွားအလာတို့ကို နှောင့်ယှက်ခဲ့သည်။
တိုက်ခိုက်မှုအတွက် လှုံ့ဆော်မှုများနှင့် ပြဿနာဖန်တီးသူများကို သဲသဲကွဲကွဲ မသိရပေ။ သို့သော် ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်ခင် အင်တာနက်အဆက်အသွယ်များ နှောင့်ယှက်ရန် တိုက်ခိုက်မှုများအတွက် မြန်မာအစိုးရကို အပြစ်တင်ခဲ့သည်ဆိုသည့် ထင်ကြေးပေးမှုများလည်း ရှိခဲ့သည်။ ထိုအချိန်ဝယ် နိုင်ငံခြားမှ ဂျာနယ်သမားများနှင့် လေ့လာသူများကို ရွေးကောက်ပွဲတွင် မသင်္ကာမှုများမှ ဖုံးအုပ်ကာကွယ်ရန် ပြည်ထဲသို့ ဝင်ခွင့် ပိတ်ပင်ထားခဲ့သည်။ တပ်မတော် အရာရှိကြီးများသည် ရွေးကောက်ပွဲ ကာလတစ်လျှောက်လုံး သတင်းအချက်အလက်များ မပေါက်ကြားအောင် ကန့်သတ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။
နည်းပညာဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ
DDoS တိုက်ခိုက်မှုသည် လက်ခံနိုင်သော bandwidth ပမာဏထက် ပိုမိုများပြားသော ဒေတာပမာဏဖြင့် အချက်အလက် gateway ကို လွှမ်းမိုးရန် ဖြစ်သည်။ DDoS တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုတွင် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ ပျံ့နှံ့သွားသည့် ကွန်ပျူတာအားလုံးလည်း ပါဝင်သည်။ ထိုကဲ့သို့ တိုက်ခိုက်ခံရသည့် ကွန်ပျူတာများကို botnets ဟု ခေါ်သည်။ botnets များသည် ဗိုင်းရပ်စ်များဖြင့် တိုက်ခိုက်ခြင်း၊ အပိုင်စီးခြင်း ခံရသည့် အိမ်သုံးကွန်ပျူတာများ ဖြစ်ကြသည်။ botnets များသည် အမျိုးမျိုးသော ရည်ရွယ်ချက်များဖြင့် ဆိုက်ဘာပြစ်မှုများအတွက် အသုံးချခံရသည့် ကွန်ပျူတာများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းကွန်ပျူတာများကို အင်တာနက် အဆက်အသွယ်မှ တစ်ဆင့် ထိန်းချုပ်ထားကြသည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ - နိုဝင်ဘာလ တိုက်ခိုက်မှုပမာဏသည် နေ့စဉ် ၀.၅ မှ ၁၀-၁၅ Gbit/s သို့ တိုးလျက်ရှိခဲ့သည်။ အကြိမ်ရာပေါင်းများစွာ တိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် နိုင်ငံ၏ ၄၅ Mbit/s T3 မြေပြင်နှင့် ဂြိုဟ်တုလင့်များကို လွှမ်းမိုးကာ ချုပ်ကိုင်နိုင်သည်ထက်ပင် ပိုမိုခဲ့သည်။ စက်တင်ဘာလတွင် ဘလော့ဝဘ်ဆိုက်များကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ Gbit/s အစဉ်အတိုင်း ရှိခဲ့သည်။
၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် အက်စတိုးနီးယားနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ခဲ့သည်များမှာ 90 Mbit/s ရှိခဲ့သည်။ ထိုဖြစ်ရပ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက တစ်မိနစ်မှ ၁၀ နာရီ ကျော်သည်အထိ ကြာခဲ့သည်။
၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်ခင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုက်ဘာတိုက်ခိုက်မှုများ
၂၀၁၀ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဆိုက်ဘာတိုက်ခိုက်မှုသည် ရတနာပုံတယ်လီပို့ ကုမ္ပဏီကို ထိခိုက်မှုများ ဖြစ်စေခဲ့သည်။ ပင်လယ်ရေကြောင်း ကေဘယ်ချို့ယွင်းကာ အင်တာနက်အဆက်အသွယ်အားလုံး ပြတ်တောက်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ် ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
မုံထူးရွာ၊ ဘုတလင်မြို့နယ်
မုံထူးရွာ (Monhtu)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ ဘုတလင်မြို့နယ်၊ ကုန်းသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၁၄၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘုတလင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြကန်ကျောက်စာ
၁၊၂၊၂။ ကျန်စစ်သား [သက္ကရာဇ် ၄၅ဝခန့်]*
ပုဂံ မြကန်ကျောက်စာ (ဃ မျက်နှာ) [မဟာနိဗ္ဗာန် လက်ဆွဲချီရေ]
သရက်ခုံရွာ၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်
သရက်ခုံရွာ (Thayetkhon)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ လှည်းကူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၇၂၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လှည်းကူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၇၃ ဦး၊ မ ၂၈၈၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၆၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မင်းရွာလေးရွာ၊ ရွှေတောင်မြို့နယ်
မင်းရွာလေးရွာ (Minywarlay)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ရွှေတောင်မြို့နယ်၊ မြောင်းတပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၅၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြောင်းတပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၄ ဦး၊ မ ၃၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၉၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေတောင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုင်းမောရွာဟောင်းရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်
မိုင်းမောရွာဟောင်းရွာ (Mongmawywarhaung)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ လားရှိုးမြို့နယ်၊ မန်ပျဉ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၄၃၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ပျဉ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၇၂ ဦး၊ မ ၁၄၈၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၅၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လားရှိုးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘလပိုကုနရာဇမဟာဝိဟာရ
ဘလပိုကုနရာဇမဟာဝိဟာရ (බලපොකුණ රජ මහා විහාරය)သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ အနောက်စီရင်စု၊ ပမန်ကဒမြို့(Pamankada) တွင် တည်ရှိသည့် သမိုင်းဝင် ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ Colombo-Batticaloa လမ်းမကြီးရှိ ၆ မိုင်လမ်းဆုံးအနီးတွင် တည်ရှိသည်။ ကျောင်းတော်ကို သီရိလင်္ကာနိုင်ငံအစိုးရက ရှေးဟာင်းသုတေသနနယ်မြေအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ထိုသို့သတ်မှတ်မှုကို ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဇွန်လ ၆ ရက်နေ့တွင် အစိုးရဂေဇက်သတင်းစာအမှတ် ၁၅၅၃ တွင် ကြေညာခဲ့သည်။
ဘလပိုကုန
ကျောင်းတော်ပရဝုဏ်အတွင်းရှိ ကျောက်ဆောက်မျက်နှာပြင်၌ ဘလပိုကုနဟု အမည်ရှိသည့် သဘာဝရေကန်တစ်ခုရှိသည့်အတွက် ဘလပိုကုနဝိဟာရဟု အမည်တွင်ရခြင်း ဖြစ်သည်။ အစောပိုင်းကာလများတွင် ထိုကန်ကို “ဘတပိုကုန” ဟု ခေါ်ကြသည်။ အမည်မှာ သီရိလင်္ကာဘာသာစကားဖြင့် ဘတ ဆိုသည်မှာ “စစ်သည်များ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ Parakramabahu VI မင်းလက်ထက်အခါက ထိုကန်ရှိရေကို မင်း၏ စစ်သည်တော်များသည် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဘတပိုကုန ဟူသည့် အမည်သည် တဖြည်းဖြည်းပြောင်းလဲကာ ယခုတွင်ရှိနေသည့်အမည် ဘလပိုကန ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဩဝါဒပဋိဂ္ဂဟဏရဟန်း
အရှင်မဟာကဿပ ရဟန်းပြုပုံ
(မြတ်စွာဘုရားသည် ပဌမဝါ ကျွတ်ပြီးနောက် ရာဇဂြိုဟ်ပြည် ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ဘုရားရှင်အား ရည်ညွှန်း၍ ရဟန်းပြုခဲ့ကြသော ပိပ္ပလိ လုလင် (အရှင်မဟာကဿပ)နှင့် ဘဒ္ဒကာပိလာနီ အမျိုးသ္မီးတို့ကို သင်္ဂြိုဟ်ချီးမြှောက်မှု ပြုရန် ကိုယ်တော်တစ်ပါးတည်းသာ သုံးဂါဝုတ်ခရီး ကြွတော်မူ၍ ရာဇဂြိုဟ်နှင့် နာဠန္ဒမြို့အကြား ဗဟုပုတ္တက ပညောင်ပင်ရင်း၌ ဘုရားရှင်တို့၏ အသရေကို ထင်စွာပြလျက် ထက်ဝယ်ဖွဲ့ခွေ ထိုင်နေတော်မူသည်၊ ထိုအခါ အရှင်မဟာကဿပသည် ဘုရားရှင်ကို ဖူးမြင်ရာ အရပ်မှစ၍ သုံးကြိမ်ရိုသေစွာ ရှိခိုးလျက် “မြတ်စွာဘုရား, ဘုန်းတော်ကြီးတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကား အကျွန်ုပ်၏ ဆရာဖြစ်ပါပေ၏၊ အကျွန်ုပ်ကား တပည့်ဖြစ်ပါ၏” ဟုသုံးကြိမ် လျှောက်ထား၍ တပည့်အဖြစ် ခံယူလေသည်၊ ဘုရားရှင်က တရားစကားဟောကြားလျက် "ချစ်သားကဿပ, ထိုင်လော့၊ သင့်အား အမွေပေးအံ့”ဟု မိန့်တော်မူပြီးလျှင်-
ဘလပိုကုနရာဇမဟာဝိဟာရ
ဘလပိုကုန
ထင်ရှားသည့် သမိုင်းများအရ ဘလပိုကုနသည် ကော့တီမြို့မှ ဖောက်ထားသည့် ရှေးဟောင်းတူးမြောင်း၏ ထွက်ပေါက်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။
ဩဝါဒပဋိဂ္ဂဟဏရဟန်း
ဩဝါဒသုံးပါး
(၁) ကဿပ ထို့ကြောင့် ဤသာသနာတော်၌ သင်သည် သီတင်းကြီး သီတင်းငယ် သီတင်းလတ် ပုဂ္ဂိုလ်တို့၌ ထက်စွာသော ဟိရီ, ဩတ္တပ္ပတရားကို ရှေးရှု ထင်သည်ဖြစ်လတ္တံ့ဟု ဤသို့ကျင့်ရမည်။
ကော့ကလုပ်ရွာ၊ မော်လမြိုင်မြို့နယ်
ကော့ကလုပ်ရွာ(Kawtkaloke)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်ခရိုင်၊ မော်လမြိုင်မြို့နယ်၊ နောင်ခရိကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၄၉၆၀ ဖြစ်သည်။ ၎င်းရွာသည် မော်လမြိုင်မြို့ပေါ်ရှိ နောင်ခရီရပ်ကွက် ဖြစ်သွားသည်။
ဘလပိုကုနရာဇမဟာဝိဟာရ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ
ဩဝါဒပဋိဂ္ဂဟဏရဟန်း
ဩဝါဒသုံးပါး
(၃) ကဿပ ထို့ကြောင့် ဤ သာသနာတော်၌ သင်သည် သုခနှင့်တကွ ဖြစ်သော ကာယဂတာသတိသည် ငါ့အား မစွန့်လတ္တံ့ဟု ဤသို့ကျင့်ရမည်-
ကော့ကလုပ်ရွာ၊ မော်လမြိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မော်လမြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဩဝါဒပဋိဂ္ဂဟဏရဟန်း
ဩဝါဒသုံးပါး
ဟူသော အဆုံးအမ ဩဝါဒသုံးပါးကို ပေးတော်မူသည်၊ အရှင်မဟာကဿပသည်လည်း ထိုဩဝါဒသုံးပါးကို ရိုသေစွာ ခံယူလေသည်၊ ဘုရားရှင်၏အဆုံးအမကို ရိုသေစွာ ခံယူခြင်းသည်ပင်လျှင် မထေရ်၏ ရှင်အဖြစ်, ရဟန်းအဖြစ်သို့ ရောက်ခြင်း မည်၏။ ဤသို့အားဖြင့် ရဟန်းအဖြစ်သို့ ရောက်ခြင်းကို “ဩဝါဒပဋိဂ္ဂဟဏူပသမ္ပဒါ” ဟု ခေါ်၍ ဤသာသနာတော်၌ အရှင်မဟာကဿပ မထေရ်တစ်ပါးသာ ဤနည်းဖြင့် ရဟန်းအဖြစ်ကို ရတော်မူသည်။
ဩဝါဒပေးရသော အကြောင်းရင်း
ဩဝါဒသုံးပါးတို့တွင် ပဌမဩဝါဒကို အရှင်မဟာကဿပ မထေရ်သည် ဗြာဟ္မဏ ဇာတ်ရှိသူဖြစ်သောကြောင့် ဇာတိမာန်ကို ပယ်ရန် ဟောတော်မူသည်။
ဒုတိယ ဩဝါဒကို အရှင်မဟာကဿပမထေရ်သည် အကြားအမြင်များသူဖြစ်သောကြောင့် အကြားအမြင်များမှုကို အမှီပြု၍ဖြစ်တတ်သော မာန်ကို ပယ်ရန် ဟောတော်မူသည်၊
တတိယဩဝါဒကို အရှင်မဟာကဿပ မထေရ်သည် ဥပဓိနှင့်ပြည့်စုံတင့်တယ်သူ ဖြစ်သောကြောင့် ဥပဓိကိုအမှီပြုကာ ဖြစ်ပေါ်လာမည့် တဏှာကိုပယ်ရန် ဟောတော်မူသည်။
အီရန်နိုင်ငံ၏ ပညာရေး
အီရန်နိုင်ငံ၏ ပညာရေးသမိုင်းကို ရှေးယခင်နှင့် အာရ်ယာယီး ခေတ်များမှစ၍ လေ့လာရပေမည်။