cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဖာတီပူ ဆီးခရီးမြို့
အင်္ဂလိပ်တို့သည် ၁၈၀၃ ခုနှစ် အက်ဂရာအား သိမ်းပိုက်ပြီးနောက်တွင် ထိုနေရာတွင် အုပ်ချုပ်ရေးဌာန တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၁၈၅၀ ခုနှစ် အထိ ရှိခဲ့သည်။ ၁၈၁၅ တွင် ဟပ်စတင်း၏ မားကွက်စ်(မြို့စား) မှ ဆီးခရီးရှိ အထိမ်းအမှတ် အဆောက်အဦးများအား ပြင်ဆင်ရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။
ရိုးကြီးကုန်းရွာ၊ ပန်းတင်
ရိုးကြီးကုန်းရွာ၊ ပန်းတင်
မိဖုရားစော
စောလှဝန်းကို ပုဂံသမိုင်းတွင် သုံးဆက်တိုင် မိဖုရားအနေဖြင့် ဖွားစော သို့ မိဖုရားစော ("မယ်တော်ကြီး") ဟု သိကြသည်။ ရာဇဝင်ကျမ်းများက မာနကြီးသော၊ အစားကြီးသော၊ အမျက်ထွက်လွယ်သော၊ ယုံမှားသံသယများသော၊ စာနာစိတ်နည်းသော ဘုရင်တစ်ပါးအဖြစ် ဖော်ပြကြသည့် နရသီဟပတေ့မင်း၏ တသမတ်တည်းမဟုတ်သော ထုတ်ပြန်ချက်အမိန့်များကို အများပြည်သူနှင့် လွှတ်တော်တို့အကြား မျှတစွာ ကိုင်တွယ်နိုင်သော ပလ္လင်နောက်ကွယ်မှ အာဏာကို ထိန်းကြောင်းနိုင်သူ မိဖုရားတစ်ပါး ဖြစ်သည်။ သူမ၏ ဉာဏ်ပညာဖြင့် ဘုရင်၏ ယုံမှားသံသယများမှ လွတ်ကင်းအောင် နေထိုင်နိုင်ခဲ့သည်။ အမြဲတမ်း အောင်မြင်နေသည်မဟုတ်သော်လည်း သူမသည် ဘုရင်၏ အမြန်ချသော ဆုံးဖြတ်ချက်များ၊ တိုင်းပြည်နှင့် ပတ်သက်သော ဆုံးဖြတ်ချက်များကို နားချပြောင်းလဲနိုင်ခဲ့သည်များလည်း ရှိသည်။
အေဒီ ၁၂၈၇ တွင် နရသီဟပတေ့မင်း ကွယ်လွန်ပြီးနောက် စောလှဝန်းသည် သူမ၏ လွှမ်းမိုးမှုကို ဆက်လက် ထိန်းထားနိုင်ခဲ့သည်။ နန်းတွင်းတွင် ဂုဏ်သိမ်ကြီးမားနေဆဲ ဖြစ်သည့် မိဖုရားသည် အေဒီ ၁၂၈၉ တွင် ကျော်စွာကို ထီးနန်းတင်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ပြိုကွဲလျက်ရှိနေသည့် ပုဂံမင်းနေပြည်တော်ကို ပြန်လည်စုစည်းနိုင်စွမ်းမရှိသည့် ကျော်စွာဘုရင်အပေါ် စိတ်ပျက်ခဲ့ရသည်။ ၁၂၉၇ တွင် သူမသည် ကျော်စွာမင်းအား အာဏာသိမ်းသည့် အစီအစဉ်ကို ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၃၁၀ ဆယ်စုနှစ်တွင် ကန့်လန့်ကာ နောက်ကွယ်မှ ထိန်းချုပ်သူအဖြစ် ရှိနေခဲ့သည်ဟု ရာဇဝင်ကျမ်းများက ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၁၃၁၃ ခုနှစ်တွင် တစ်စီးရှင် သီဟသူက ပုဂံထီးနန်းကို သိမ်းပိုက်မှုကို ကောင်းချီးပေးခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ခေတ်ပြိုင်ကျောက်စာမှတ်တမ်းများအရ အားလုံးက လက်မခံကြသော်လည်း မိဖုရားစောသည် အေဒီ ၁၂၉၅/၉၆ အစောပိုင်းတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီးဖြစ်ကာ ၁၄ ရာစုနှစ် အစောပိုင်းတွင် ရှိနေသော ဖွားစောမှာ စောသစ်မထီး ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။
ပုဂံကျောက်စာတို့တွင် စဝ်ဟု ပါရှိလျက် ယခုအခါတွင် စောဟု ရေးကြသော စကားလုံးသည် နနချောင် ရှမ်းတို့၏ ဘွဲ့အမည်တစ်ခုဖြစ်၍ ယင်းကို ပုဂံကျောက်စာပါ မင်းမိဖုရားအမည်များတွင် မကြာခဏ တွေ့ရသည်။ ပုဂံဆက် နောက်ပိုင်းတွင် စောဘွဲ့ခံ မိဖုရားအများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်ကို နှောင်းခေတ် ရာဇဝင်ဆရာတို့သည် ထွေးရှက် မှတ်မှားကြသည်။ တရုတ်ပြေးမင်း (တရုတ်ပိယ်မင်၊ မြန်မာ ၆၁၇-၆၄၉)၏ ကျော်စောထင်ရှားသော မိဖုရားကြီး ဖွားစောသည်ကား သက္ကရာဇ် ၆၅၂ ခုနှစ်၊ ၆၅၃ ခုနှစ်တို့တွင် ပုဂံပြည် မင်းနံသူအရပ်၌ စောလှဝန်းဘုရားကျောက်စာတို့ကို ရေးထိုးခဲ့သည့် သခင်ရာဇသူ ဖွားစော(သိင်ရစဖူဖွာစဝ်) ဖြစ်သည်။ ယင်း ကျောက်စာတို့ကို မြန်မာတိုင်းရင်း ကျောက်စာများ၊ တတိယထုပ်၊ ဓာတ်ပုံ ၂၇၂-၅ တို့တွင် ပြထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသန အသင်းဂျာနယ်၊ အတွဲ ၂၆၊ စာမျက်နှာ ၁၃၇-၈ တို့တွင်လည်း အချို့တဝက်ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာ ပြန်ဆိုပုံနှိပ်ထားသည်။ ၎င်းတို့ အရအဆိုလျှင် မိဖုရားဖွားစောသည် ဇာတိအားဖြင့် တောင်သူကြီး သမီးမဟုတ်။ ပုဂံနန်းရိုး မင်းသမီးတစ်ပါး ဖြစ်သည်ကို သိရသည်။
ဖွားစော၏ အဖိုးမှာ ကျစွာမင်းကြီး(ကစွာမင်ကြီ၊ မြန်မာ ၅၉၇-၆၁၁) ဖြစ်သည်။ မင်းကြီးသည် ဖွားစောကို အလွန် ချစ်မြတ်နိုး၍ သမီးဟုခေါ်လေ့ရှိသည်။ အဖွားမှာ မင်းကြီး၏ မိဖုရားတပါးဖြစ်ရာ၏ဟု မှတ်ယူဘွယ်ရှိသော စောမင်းလှ (စဝ်မင်လှ)ဖြစ်သည်။ စောမင်းလှသည်လည်း ဖွာစောကို အလွန် ချစ်မြတ်နိုးသည်။ အမိမှာ ကျစွာမင်းကြီး၏ သမီးတော် တစ်ပါးဖြစ်၍ ဟန်လင်းသည်၏သား(မြေး) အမတ်သရေ (သရိယ်)နှင့် လက်ထပ်သည်။ အမတ်သရေသည် ကျစွာမင်းနှင့် ဥစ္စနာမင်းတို့၏ လက်ထက်တွင်၎င်း၊ တရုတ်ပြေးမင်းလက်ထက် စောစောပိုင်းတွင်၎င်း ထင်ရှားသည်။ သက္ကရာဇ် ၅၉၉ ခုနှစ်တွင် စောလှဝန်းဘုရားနှင့် ကျောင်းတို့ကို ဦးစွာ တည်သည်။ ဖွားစော၏ ညီမတစ်ယောက်ကား တြိလောကစန္ဒြဟူ၍လည်းကောင်း၊ သုံးလူ့လ (သုံလူလ)ဟူ၍လည်းကောင်း တွင်၍ ဥစ္စာနာမင်း (မြန်မာ ၆၁၁-၇)၏ တောင်ဖြစ်သည် မိဖုရားကြီး ဖြစ်သည်။
၆၄၆ ခု (ခရစ် ၁၂၈၄)နှစ် ဆောင်းရာသီတွင် တရုတ်စစ် ရောက်၍ မင်းကြီး အကြေသို့စုန်သော် ဖွားစောလည်းပါ၍ ပြည်မြို့ အနောက်ဘက် လှည်းကျမုဆိုးရွာ(လှည်ကမုဆိုဝ်ရွာ)သို့ ရောက်ဝင် စခန်းချခဲ့ပု၌ရသုည်၊ ၆၄၈၊ ၆၄၉ ခုနှစ်ဆီတွင် တရုတ်မင်း ခုဗိလဲခနနှင့် စစ်ပြေငြိမ်း၍ ပုဂံသို့ ဆန်တက်ရာတွင် ပြည်မြို့၌ ပြည်သူကြီးလုပ်ကြံ၍ မင်းကြီး အနိစ္စရောက်သည်။ တစ်ဖန် ပြည်သူကြီးကို မင်းကြီး၏သားတော်တစ်ပါးဖြစ်သော တလသူကြီးက လုပ်ကြံဖျောက်ဖျက်လိုက်ပုံရသည်။ ထိုနောက် တလသူကြီးသည် တရုတ်တို့ထံတွင် အညံ့ခံ၍ ၆၅၁-ခုနှစ် နွယ်တာလတွင် ပုဂံပြည်၌ ရွှေနန်းရှင် (ရှုယ်နန်သျှင်) ဟူသော အမည်ဖြင့် အဘိသိက်ခံယူသည်။ သို့ပင်ဖြစ်လင့်ကစား ရွှေနန်းရှင်ည် ကျောက်ဆည်ကို မင်းပြုသော ရှမ်းညီနောင် အမတ်သုံးပါးတို့၏ မျက်နှာကိုကြည့်၍သာလျှင် မင်းပြုရရှာ သည်။ ထိုအခါ ဖွားစောသည် နှစ်ဦးနှစ်ဖက်လုံးနှင့် သင့်မြတ် အောင် ကြံဆောင် နေထိုင်သည်။ ရွှေနန်းရှင်၏ မိဖုရားအဖြစ် ကိုလည်း ခံယူသည်။ ၆၅၂ ခုနှစ်တွင် ဖွားစောသည် သားတော် များနှင့်အတူ ပုဂံပြည်သို့ ပြန်ရောက်နေပြီဖြစ်၍ စောလှဝန်း ကျောင်းကို မြတ်ကြီးအစလဗုဒ္ဓိအား တင်လှူသည်။ ၆၅၃ ခုနှစ် တန်ခူးလပြည့်နေ့တွင် သားတော်ရာဇသူ အနိစ္စရောက်ရာ ဖွားစောသည် နှလုံးထိတ်လန့်ရကား သားတော်၏ ကောင်းမှု စေတီ မပြီးသေးသည်ကို အပြီးတိုင် တည်တော်မူ ပြီးလျှင် ခမ်းလည်းခမ်းနား ကျေးလည်းကျေကွဲဘွယ် ကောင်းသော ဆုတောင်းကြီးကို တောင်းဆိုရေးထိုးခဲ့သည်။ ထိုဆုတောင်ကြီး ကား ပုဂံခေတ်၏ နောက်ဆုံးပိတ် မရဏတေးသံကြီးပင် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုထိုက်တော့သည်။ ထိုဆုတောင်းကြီးမှ ကောက်နုတ်ချက်အနည်းငယ်ကို ယခုခေတ် အရေးမျိုးဖြင့် လဲလှယ်၍ အောက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။
''သက္ကရာဇ် ၆၅၃ ခု နယုန်လဆန်း ၁၁ ရက် ၅ နေ့ အစောရာဇသူ စေတီတည်သော ရာဇသူမိ နှလုံးထိတ်လန့်ရကား ငါ၏ မိဖဘိုးဘေးတို့လည်း အမွေဥစ္စာတို့ကို စွန့်ခဲ့၍ သွားခဲ့ ကုန်၏။ ချစ်စွာသော ငါ့သားလှလည်း အမွေဥစ္စာနှင့် တကွ ငါမိရင်းကို စွန့်ခဲ့ပြီးကား ငါလည်း သူမယူနိုင်၍ ထားခဲ့သော အမွေဥစ္စာတို့ကို၎င်း မပါတတ်သောအကြောင်းကို သိရကား ငါ့မိ ငါ့ဘ ငါ့သား အမျိုးခပ်သိမ်းကို နိဗ္ဗာန်၏ ပစ္စည်းအထောက်အပင့် ဖြစ်စိမ့်သောငှာ လှူတုံသောမြေ---'' ''သက္ကရာဇ် ၆၅၃ ခု နယုန်လဆန်း ၁ဝရက် ၄ နေ့ ကွန်းပြောက်ကြီး ထွက်တော်မူသော် အတို့ကျွန့်ဖလည်း မရှိ။ အတို့ကျွန်မိလည်း မရှိ။ အတို့ကျွန်သားလည်း မရှိ။ အတို့ကျွန် ဖကျွန် အတို့ကျွန် မိကျွန်၊ အတို့ကျွန် ကျွန်၊ ခပ်သိမ်းသော ကျွန်ကား အတို့ကျွန်မိကျောင်း၊ အတို့ကျွန် ဖကျွန်ကျောင်း၊ အတို့ကျွန်သားစေတီ၊ ဤသုံးပါးကို အတို့ကျွန် လှူရကား လှူတော်မူပါစေချင်ဟု ဆိုသတည်း။''
''ဤသို့ ငါလှူသော အကျိုးကား ငါ့အဖိုး ကျစွာမင်းကြီး၊ ငါ့ဖွား စောင်မင်းလှ၊ ငါ့မိမင်း၊ ငါ့ဖ၊ ငါ့ချစ်သား နှစ်ယောက် အဘဖြစ်သော အတို့သခင်မင်းကြီး၊ ငါ့သခင်သား တရားမင်း ကြီး၊ ငါ့ဦးရီးတော် သိက‡သူ၊ ငါ့မိထွေး အမိဖုရား သုံးလူ့လ၊ ငါ့အစ်မ အမိဖုရား၊ ရတနာပုံ၊ ငါ့မောင်သုံးယောက်၊ ငါ့ညီမ ၂ ယောက် လွန်လေသော အမျိုးခပ်သိမ်း၊ ယခုသော အမျိုးချပ် သိမ်း၊ မောင်းမမိသင်ခပ်သိမ်း၊ အထက်ကား ဘဝဂ်တိုင်အောင်၊ အောက်ကား အဝီစိတိုင်အောင်၊ လေးမျက်နှာ အနန္တစကြဝဠာ ခပ်သိမ်း ရပါစေ၏။---''
''ငါလည်း ဤကောင်းမှုအကျိုးဖြင့် ဤမှသေခဲ့လျှင် စွယ် တော်ကိုလျှင် မကွေမကင်း ညနံနက်လျှင် ရှိခိုးရသော နတ်သား ဖြစ်လို၏။ ငါလိုသောဆု မရောက်သောကြားကား ဘုရားလောင်း တကာ ဖြည့်ရာသော ဒသပါရမီကို ဖြည့်ရလိုသတည်း။''
သက္ကရာဇ် ၆၅၉ ခုနှင့် ၆၆၁ ခုအတွင်းတွင် ရှမ်းညီနောင် တို့သည် တရုတ်တို့ထံတွင် အညံ့ခံသော ရွှေနန်းရှင်ကို အရိုသေ တန်ကာ နန်းချ၍ ဖျောက်ဖျက်ခဲ့သည်။ ထိုနောက် ရွှေနန်းရှင်၏သား စောနစ်(စဝ်နစ်)ကို ပုဂံရွှေနန်းတွင် တင်ကြ ပြန်၍ မိမိတို့မူကား ကျောက်ဆည်တွင် မင်းထီးမူကြသည်။ ပုဂံထီးမွေနန်းမွေပို ပိုမို ခံယူခွင့်ရှိသော ဖွားစော၏သား ကျစွာ မင်းကိုမူ ရှမ်းညီနောင်တို့သည် ကျောက်ဆည်တွင် ထိန်းသိမ်း ထားပုံရသည်။ နောင်သောအခါ ထိုမင်းသားကို မြင့်စိုင်းမြို့ အနီးရှိ ပုထိုးနီရွာကို စားရသော ပုထိုးနီမင်း (ပုထိုဝ်နီမင်)နှင့် လက်ထပ်ပေးစားလိုက်သည်။
ဖွားစောမှာ မောင်သုံးယောက်နှင့် ညီမနှစ်ယောက်ရှိသည်။ ဖွားစော မည်သည့် သက္ကရာဇ်တွင် အနိစ္စရောက်သည်ကို အတိ အကျ မသိရသော်လည်း ရွှေနန်းရှင်အလျင် အနိစ္စရောက်သည် မှာကား ထင်ရှားသည်။ ဖွားစောမရှိလျှင် ညီမတော်သည်
တတိယဖွားစောအဖြစ်ဖြင့် မိဖုရားအရာကိုရ၍ နောင်သောအခါ စောနစ်၏ မိဖုရားကြီးလည်း ဖြစ်လာသည်။ ဤတတိယ ဖွားစောသည် သားတော်သမီးတော်တို့နှင့် အတူ ပုဂံ အရှေ့ တောင်ဘက် သုံးမိုင်ကွာတွင် တည်ရှိသောရွာကြီး၌ ဆက်လက် နေထိုင်ကာ ရွာကို ဖွားစောရွာဟု တွင်စေခဲ့သည်။ ကူဘုရား၊ စေတီ၊ ကုလားကျောင်း များစွာတို့ကိုလည်း တည်ဆောက် လှူတန်းခဲ့သည်။ ယင်းတို့သည်ကား ပုဂံခေတ်၏ နောက်ဆုံး ပိတ် ဗိသုကာလက်ရာကောင်းများပေတည်း။
ထီးနန်းတင်မြှောက်သူ
နရသီဟပတေ့မင်း ကွယ်လွန်သွားခြင်းက ရာစုနှစ် နှစ်နှစ်ခွဲကျော် ရှည်ကြာခဲ့သော ပုဂံအင်ပါယာကြီး၏ အဆုံးသတ်လဲ ဖြစ်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံအဝှမ်း မငြိမ်မသက်မှုများနှင့် သူတလူငါတမင်းများ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ သို့အတွက် စောလှဝန်းသည် ပုဂံသို့ ပြန်လာကာ နိုင်ငံကို ပြန်လည်ထူထောင်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ ပုဂံတွင် သူမသည် တရားလွှတ်တော်အကြီးအကဲအဖြစ် ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ နရသီဟပတေ့မင်း ကွယ်လွန်ပြီး တစ်နှစ်ခွဲခန့်အကြာ အေဒီ ၁၂၈၉ မေ ၃၀ တွင် သူမသည် နရသီဟပတေ့၏ သားတော်တစ်ဦးဖြစ်သော ကျော်စွာ ကို ထီးနန်းတင်ခဲ့သည်။ အချို့သော အကြောင်းများကြောင့် သူမ၏ တစ်ဦးတည်းသော သားဖြစ်သူ ရာဇသူမင်းသားအား ထီးနန်းတင်မြှောက်ခဲ့ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။
အားလုံးက လက်ခံထားခြင်း မရှိသော်လည်း ကျောက်စာအထောက်အထားအရ သူမသည် ခန့်မှန်း အေဒီ ၁၂၉၅/၉၆ တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ မြန်မာရာဇဝင်ကျမ်းများဖြစ်သော မဟာရာဇဝင်ကြီး နှင့် မှန်နန်း ရာဇဝင်တို့အရ သူမသည် သက်တမ်းကြာရှည်နေခဲ့ရာပြီး နောက်ထပ် အနည်းဆုံး ဘုရင်တစ်ပါးကို ထပ်မံတင်မြှောက်ခဲ့သေးသည်ဟု ဆိုသည်။ မှန်နန်း အရ သူမသည် အနည်းဆုံး အေဒီ ၁၃၁၃ အထိ ရှိနေခဲ့ပြီး သီဟသူ မြင်စိုင်း ထီးနန်းတက်ရာတွင် ချီးမြှောက်မှု ပြုလုပ်ခဲ့သေးသည်။
ရာဇဝင်ကျမ်းများအရ သူမတင်မြှောက်လိုက်သော ကျော်စွာဘုရင်သည် ပုဂံအနီးတဝိုက်သာ အာဏာသက်ရောက်နိုင်ခဲ့သဖြင့် များစွာစိတ်ပျက်ခဲ့ရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းကို အဓိက အုပ်စိုးနေသူမှာ ရှမ်းညီနောင်သုံးဦး ဖြစ်သည်။ ရှမ်းညီနောင်သုံးဦး၏ အာဏာကြီးထွားလာမှုကို တုံ့ပြန်ရန်အတွက် အေဒီ ၁၂၉၇ တွင် မွန်ဂိုလက်အောက်ခံအဖြစ် နေရန် ကျော်စွာဘုရင်က ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ရှမ်းညီနောင်သုံးဦးအား များစွာ ဂရုစိုက်လှသည်မဟုတ်သော်လည်း သူမသည် ရှမ်းညီနောင်တို့နှင့် ပူးပေါင်း၍ ကျော်စွာဘုရင်ကို ဖယ်ရှားရန် လျှို့ဝှက်ကြံစည်ခဲ့သည်။ ၁၂၉၇ ဒီဇင်ဘာတွင် မင်းညီနောင်သုံးပါးကို မြင်စိုင်းအရပ်၌ ဂူပုထိုးတို့ကို တည်ထားစီရင်စေလေ၏။ ပြီးသော် မင်းကြီးကျော်စွာကို လှည့်လည် ကြွချီ ချင်စိတ်ရှိအောင် လျှောက်တင်လေသည်။ မင်းကြီးလည်း ယုံကြည်တော်မူပြီး လှည့်လည်လေသည်။ မိဖုရားဖွားစောလည်း မှူးမတ်တို့နှင့် တစ်စိတ်တစ်ဝမ်းတည်း ဖြစ်သောကြောင့် မင်းကြီး မြင်စိုင်းသို့ရောက်သော် မင်းညီနောင် သုံးပါးက မင်းကြီးကို ဖမ်း၍ သင်္ကန်းလဲစေပြီး ထိုကျောင်းတွင် အစောင့်အရှောက်နှင့် ထားလေသည်။
မိဖုရားစောသည် ကျော်စွာ၏ သားတော်ဖြစ်သော ၁၄ နှစ်အရွယ် စောနစ်ကို နန်းတင်သည်။ အာဏာမရှိသော မင်းအဖြစ်ဖြင့် ရှမ်းညီနောင်သုံးဦးမှ ထီးပြိုင်နန်းပြိုင် အုပ်စိုးသည်ကိုသာ လက်ပိုက်ကြည့်ရှုနေရပြီး ပွဲတက်ဘုရင်မျှသာ နေရာရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းတွင် မင်းနေပြည်တော်သစ်ပေါ်ပေါက်လာခြင်းကို အပြည့်အဝ မထောက်ခံသော်လည်း သူမအနေဖြင့် ရှမ်းညီနောင်သုံးဦး၏ အစီအစဉ်များကို လက်ခံခဲ့ရသည်။ သို့သော်ငြားလည်း သူမသည် ပုဂံမင်းဆက်ဟောင်း၏ သင်္ကေတစ်ခုအနေဖြင့် ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ မှန်နန်း အဆိုအရ သီဟသူသည် ပင်းယထီးနန်းတက်ပွဲတွင် ပုဂံမင်းဆက်၏ ဆက်ခံသူအဖြစ် ဘိသိတ်မြှောက်ပေးရန် မိဖုရားစောအား တောင်းဆိုခဲ့သည်။ မိဖုရားသည် အစောပိုင်းတွင် အစွမ်းကုန် ငြင်းဆန်ခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် သီဟသူထံမှ နှိမ့်ချသော စာလွှာတစ်စောင် ရောက်လာပြီးနောက် စိတ်ပြောင်းသွားခဲ့သည်။ အေဒီ ၁၃၁၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် သီဟသူ၏ ထီးနန်းတက်ပွဲ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ထိုပွဲတွင် အနော်ရထာမင်းလက်ထက်မှစ၍ နန်းတွင်းတလျှောက် လက်ဆင့်ကမ်းထိန်းသိမ်းလာခဲ့သော ရွှေခါးကြိုးနှင့် ရွှေသောက်ရေတင်ကို သီဟသူအား မိဖုရားစောက လက်ဆောင်ပေးခဲ့သည်။
သမိုင်းဆိုင်ရာ အချက်အလက် စစ်ဆေးမှုများ
မိဖုရားဖွားစောသည် အမှန်တယ် တည်ရှိခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ခေတ်ပြိုင် ကျောက်စာများကို ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်မှူးဘရှင်က စစ်ဆေးခဲ့ရာတွင် ဖွားစောအမည်ရှိ မိဖုရား အနည်းဆုံး သုံးဦးကို တွေ့ရှိခဲ့ပြီး ယင်းတို့မှာ စောမင်းဝိုင်း၊ စောလှဝန်းနှင့် စောသစ်မထီး တို့ ဖြစ်ကြသည်။ (ပင်းယခေတ်တွင် ဖွားစော မိဖုရားတစ်ဦး ရှိခဲ့ပြီး သူမမှာ မိစောဦးဖြစ်သည်။) အဆိုပါ မိဖုရားသုံးဦးသည် ဘုရားကျောင်းကန်စေတီများ လှူဒါန်းခဲ့ရာတွင် ကျောက်စာများ ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။
ဗိုလ်မှူးဘရှင်၏ စစ်ဆေးချက်များအရ
အဆိုပါ စာတမ်းအား ခေတ်ပြိုင်ပညာရှင်များက စိစစ်သုံးသပ်ခြင်း ရှိမရှိကို မသိရပေ။ အဆိုပါအချက်များ အားလုံးကို ပညာရှင်များက လက်မခံခဲ့ပေ။
ကျမ်းပြုစာရင်း
ကဏ္ဍ:ပုဂံခေတ် မိဖုရားခေါင်များ
အာကာသ စူးစမ်းရှာဖွေခြင်း
အာကာသအတွင်းခရီး သွားလာရေးသည် လူတို့၏ အကြီးဆုံးသော စွန့်စားမှုတစ်ရပ် ဖြစ်၍ ထိုသို့ ကမ္ဘာ့အပြင်ဘက်ရှိ အာကာသအတွင်းသို့ သွားရောက် စူးစမ်းနိုင်ခြင်းမှာ ကြီးမားသော ဒုံးပျံတို့၏ တွန်ကန်အား၏ ကျေးဇူးကြောင့်ပင် ဖြစ်လေသည်။
အာကာသအတွင်း ခရီးသွားလာရေးကို လူတို့သည်လွန်ခဲ့ သော နှစ်ပေါင်း ၃ဝဝ ကျော်လောက်ကပင် စတင်၍ လေ့လာ ကြံ စည်ခဲ့ကြသည်။ ခရစ် ၁၆ဝ၁ ခု၊ ၁၆ဝ၂ ခုနှစ်လောက်က ဂျာမန်လူမျိုး သိပ္ပံပညာရှင် တစ်ဦးဖြစ်သူ ယောဟန်ကပ်ပလာ သည် အာကာသအတွင်း၌ ဂြိုဟ်များ သွားလာနေကြသော လမ်းများကို သတ်မှတ်သည့် စည်းများကို ကြံစည်ရုံမက အာကာသယာဉ်များ ပျံသန်းနိုင်မည့် နည်းလမ်းများကိုကြံစည်ခဲ့လေသည်။
၁၆၈၇ ခုနှစ်တွင် ဆာအိုင်ဇပ်နျူတန်က ရွှေ့ရှားမှုစည်းများ ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ထိုစည်းများသည်လည်း ကက်ပလာ၏ စည်းများကဲ့သို့ပင် အာကာသအတွင်းသို့ ပျံသန်းသွားလာ နိုင်ရေးအတွက် အခြေခံအချက်များ ဖြစ်လာခဲ့လေသည်။ ထင်ရှားစေရန် ပုံစံပြရလျှင် နျူတန်၏ ရွှေ့ရှားမှုစည်းများ အနက် တတိယစည်းက လှုပ်ရှားမှု မှန်သရွေ့တွင် တူညီပြီး လျှင် ဆန့်ကျင်သော တုံ့ပြန်ချက် ရှိသည်ဟု ဆိုထားရာ ထိုစည်းက ဒုံးပျံတစ်ခု အဘယ်ကြောင့် ပျံတက်နိုင်ကြောင်းကို ဖော်ပြလျက် ရှိပေသည်။
၁၉ဝ၃ ခုနှစ်တွင် ရုရှ သိပ္ပံပညာရှင် တစ်ဦးဖြစ်သော ကွန်စတန်တင်း အီ ဆီယိုကော့ဗစကီး (၁၈၅၇- ၁၉၃၅)ကအာကာသယာဉ်များ ပျံသန်းနိုင်ရေးအတွက် ဒုံးပျံများအသုံး ပြုနိုင်ပုံကို ဖော်ပြထားသော စာရွက် စာတမ်းကို ထုတ်ဝေခဲ့ လေသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှ ရောဗတ် အိပ်၊ ဂေါ့ဒပ် နှင့် ဂျာမနီနိုင်ငံမှ ဟာမန်းအိုဗတ် တို့ကလည်း ဒုံးပျံ များနှင့် အာကာသအတွင်း သွားလာနိုင်ရေးများအတွက် သီးခြားစီကြိုး ပမ်းခဲ့ကြလေသည်။၁၉၁၉ ခုနှစ်တွင် ဂေါ့ဒပ်က ဒုံးပျံအတွင်း၌ အသုံးပြုမည့် လောင်စာရည်ကို ပထမစတင်၍ တီထွင်နိုင်ခဲ့ ပြီးလျှင် လသို့ ဒုံးပျံလွှတ်နိုင်မည့် အကြောင်းနှင့် အမြင့်သို့ ပျံသန်းသည့် ဒုံးပျံများအကြောင်း ဆွေးနွေး ထားသော အခြေခံစည်းများကို ထုတ်ပြန်ခဲ့လေသည်။
ဂန့်ဂါငယ်ရွာ၊ ဂန့်ဂါကြီး (ဂန့်ဂါ (ခမီ))
ဂန့်ဂါငယ်ရွာ၊ ဂန့်ဂါကြီး (ဂန့်ဂါ (ခမီ))
အာကာသ စူးစမ်းရှာဖွေခြင်း
၁၉၅၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၄ ရက်နေ့သည်ကား အာကာသခေတ် စတင်သောနေ့ပင် ဖြစ်၍ ထိုနေ့မှ နောက်ပိုင်းတွင် အာကာသအတွင်း စူးစမ်းရှာဖွေရေးသည် တဟုန်ထိုး တိုးတက်ခဲ့လေသည်။ ထိုနေ့ တွင် ရုရှသိပ္ပံ ပညာရှင်များက စပွတ်နစ်-၁ ခေါ် ပထမ အာကာသယာဉ် ဖြစ်သည့် ဂြိုဟ်တုတလုံးကို စတင်၍ လွှတ်တင်နိုင်ခဲ့ကြလေ သည်။ ထိုဂြိုဟ်တုသည် ကမ္ဘာ့မျက်နှာပြင်မှ အထက်မိုင်ပေါင်း ၅၅၈ မိုင်အမြင့်နေ၍ ရေဒီယို အချက်ပြများဖြင့် သတင်းပေးပို့ နိုင်ခဲ့ပေသည်။ ထိုနောက်တွင် ဂြိုဟ်တုအတွင်း၌ သိပ္ပံကိရိယာ များ အပြင် တိရစ္ဆာန်များနှင့် အပင်များကို ထည့်၍ အာကာသ အတွင်းသို့ လွှတ်တင်ကြပြန်သည်။ ဂြိုဟ်တုတလုံး အတွင်း၌ လိုက်ကာအမည်ရှိ ခွေးတစ်ကောင်နှင့် အပင်များကို ထည့်၍ အာကာသအတွင်းသို့ လွှတ်ကြည့်ရာ တပ်ဆင်ပေးလိုက်သော ကိရိယာများက လိုက်ကာ၏ သွေးတိုးမှု၊ အသက်ရှူမှုနှင့် သွေဖိအားများကို တိုင်းတာ၍ ရေဒီယိုဖြင့် သတင်းပို့ပေးခဲ့ကြ လေသည်။ အမေရိကန် သိပ္ပံပညာရှင်များကလည်း ကြွက်ဝမ်းဖြူများ၏ ခန္ဓာကိုယ် ပြုမှုဆောင်ရွက်ချက်များကို သိရှိ နားလည်ထားပြီး ဖြစ်ကြသည့်အလျောက် ကြွက်ဝမ်းဖြူတစ်ကောင်ကိုသေခချာကျ နစွာ ချိန်တွယ်ပြီးလျှင် ဂြိဟ်တု အတွင်း၌ ထည့်၍ လွှတ်တင်ခဲ့ ကြသည်။
စပွတ်နစ် ၁ ကို လွှတ်ကြည့်ပြီး၍ လေးနှစ်မျှ မကြာမီပင် လူတို့၏ စူးစမ်းရှာဖွေသမိုင်း၌ အကြီးဆုံးသော အောင်မြင်မှု မှတ်တိုင်တစ်ခုကို စိုက်ထူနိုင်ခဲ့ပေသည်။ ထိုအောင်မြင်မှုကား အာကာသအတွင်းသို့ လူသား တစ်ယောက်က ပထမအကြိမ် ခရီးသွားနိုင်ခဲ့ခြင်းပင်တည်း။ ၁၉၆၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့ တွင် ရုရှလေတပ် ဗိုလ်ကလေးတစ်ဦးဖြစ်သည်သူ ယူရီအလက်စီယီဗစ်ဂါဂါရင်သည် ဂြိုဟ်တု တစ်ခုဖြင့် လိုက်ပါ ကာ ကမ္ဘာကို အမြင့်မိုင်ပေါင်း ၁၁ဝ နှင့် ၂ဝ၃ မိုင်အကြားမှ နေ၍ ၁ဝ၈ မိနစ်ဖြင့် တစ်ပတ် ပတ်ခဲ့ လေသည်။ ထိုနောက် တစ်လမျှ မကြာမီ အတွင်း၌ ထိုးဖောက် ပျံတက်ခဲ့ပြန်သည်။ ၁၉၆၁ ခုနှစ် ဇွန် ၅ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်ရေတပ်မှလေသူ ရဲဖြစ်သူ အလန် ဗီ၊ ရှက်ပတ် (အငယ်)သည် အာကာသယာဉ် တစ်ခု အတွင်းမှနေ၍ ကမ္ဘာ့မျက်နှာပြင်မှ အထက်မိုင်ပေါင်း ၁၁၇ မိုင် အမြင့်သို့ ပျံတက်ခဲ့လေသည်။ ထိုသို့ ပျံတက်စဉ် အာကာသယာဉ်၏ အနေအထားကို ပြောင်းလဲပေးသည့်ခလုတ် များကို ထိန်းသိမ်းသွားသဖြင့် ရှက်ပတ်သည် အာကာသ ယာဉ်ဖြင့် ပျံနေစဉ်အတွင်း ထိုယာဉ်ကို ပထမဦးစွာထိန်းသိမ်း နိုင်သူ ဖြစ်ခဲ့ လေသည်။ ထိုနှစ် ဇူလိုက်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန် လေတပ်မှ ဗာဂျီ ဂရစ်ဆမ်က တစ်ဖန် ရှက်ပတ် နည်းတူ ထပ်မံ၍ ပြုလုပ်ခဲ့ပြန်သည်။ ထိုနောက် ထိုနှစ် ဩဂုတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ရုရှလေသူရဲ တစ်ဦးဖြစ်သဂါမန် အက်(စ)တီးတော့သည် ဒုံးပျံ၏ ပို့ဆောင်ချက်ဖြင့် ကမ္ဘာပတ် လမ်းကြောင်းအတွင်းသို့ ရောက်ရှိသွားကာ ကမ္ဘာကို ၁၇ပတ် ပတ်ခဲ့ရာ ၂၅ နာရီ ကြာခဲ့လေသည်။
၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် အာကာသအတွင်း ခရီးသွားနိုင်ခြင်းကို အောင်မြင်စွာ ပြုပြီးသည့်နောက်ပိုင်းကာလတွင် အာကာသစူး စမ်းရှာဖွေရေးသည် တစ်ဟုန်ထိုး ထူးကဲစွာ တိုးတက်အောင် မြင်ခဲ့သည်။ အာကာသအတွင်း အကြာရှည်ဆုံးနေနိုင် ရုံမျှမက အာကာသယာဉ်များ အများအပြား ပစ်လွှတ်ကာ တစ်စင်းနှင့်တစ်စင်း ချိတ်ဆက်မိလျက် တစ်စင်းမှ တစ်စင်းသို့ ဆက်သွယ်ကူးသန်း သွားလာမှု ပြုနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အာကာ သအတွင်းသို့ ထွက်၍ လမ်းလျှောက်နိုင်ခဲ့သည့်အပြင် ကမ္ဘာကို အမြဲတမ်း လှည့်ပတ်သွားလာနေမည့် အာကာသစခန်းကိုလည်း စမ်းသပ်အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂ဝရက် နေ့တွင်မူကား လူသားတို့အဖို့ အာကာစူးစမ်းရှာဖွေ ရေးတွင် မူကား အထူးခြားဆုံး အောင်မြင်မှုကို ရရှိခဲ့သည်။ ထိုနေ့တွင် လမျက်နှာပြင်ပေါ်သို့ လူသားတို့ အောင်မြင်စွာ ပထမဆုံး ခြေချနိုင်ခဲ့လေသည်။
အာကာသအတွင်း ခရီးသွားလာရေးဖြင့် ရရှိမည့် အရေးကြီး သော အကျိုးကျေးဇူးအားလုံးကို မည်သူမျှ ကြိုတင်၍ မမြင်နိုင် ချေ။ သို့ရာတွင် သိပ္ပံပညာရှင်နှင့် အင်ဂျင်နီယာများတွင်မူ ဂြိုဟ်တုများကို အသုံးပြုခြင်း အားဖြင့် ကမ္ဘာ့ဆက်သွယ်ရေး မိုးလေဝသ ခန့်မှန်းရေးနှင့် ကူးသန်းသွားလာရေးများကိုပိုမို တိုးတက် ကောင်းမွန်စေမည့် အကြံအစည်များ ရှိပေသည်။ လူအများအဖို့ အာကာသကို အောင်နိုင်မှုကြောင့် ရရှိမည့်ကြီး စွာသော မိမိတို့ အမျိုးသား ဂုဏ်တက်မှုအတွက် အာကာသ အတွင်း ခရီးသွားလာရေးသည် အရေးကြီး သည်။ စစ်ဘက်မှ ပုဂ္ဂိုလ်များအဖို့ဆိုလျှင် အာကာသကို အောင်နိုင်ခြင်းသည် လက်နက်သစ်များနှင့် ရရှိခြင်း ပင် ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် အရေးအကြီးဆုံးအချက်ကား အာကာသ စူးစမ်းရှာဖွေခြင်းမှ ရရှိမည့် နေစကြာ ဝဠာနှင့် အာကာသအကြောင်းဆိုင်ရာ အသိသစ်ပင်ဖြစ်ကောင်း ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။ အသိသစ်သည် ယခုအခါ ကျွန်ုပ်တို့က မျှော်မှန်းနိုင်လောက်သောအကျိုး ကျေးဇူးများကို ပေးစွမ်းကောင်း ပေးစွမ်းနိုင်ပေလိမ့်မည်။
ဂြိုဟ်တုများ
ဂြိုဟ်တုတစ်ခုသည် ကမ္ဘာကိုလှည့်ပတ်ရာ၌ ပို၍မြင့်လေလေ ယင်း၏ လှည့်ပတ်အလျင်မှာလည်း ပို၍ နည်းရလေလေ ဖြစ်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ကမ္ဘာမှ ဝေးလေလေ ကမ္ဘာ၏ ဆွဲအားမှာလည်း နည်းလေလေ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာနှင့် နီးကပ်ရာရှိ ဂြိုဟ်တုတစ်ခု၏ အမြန်မှာ အနည်းဆုံး တစ်နာရီလျှင် မိုင် ၁၈,ဝဝဝ ရှိရပေမည်။ သို့ရာ တွင် လသည် ကမ္ဘာမှ ဝေးကွာမှုကြောင့် တစ်နာရီလျှင် မိုင် ၂,ဝဝဝ သာသာနှုန်းဖြင့်သာ ရွေ့ရှားလျက် ရှိပေသည်။ ကမ္ဘာပတ်လမ်းအတွင်း၌ လှည့်ပတ်လျက်ရှိသော ဂြိုဟ်တုတစ်ခု၏ အလျင်သည် ပြောင်းလဲလျက် ရှိသည်။ ကမ္ဘာနှင့် နီးကပ်ရာသို့ ရွေ့ရှားလာရာတွင် ကမ္ဘာ၏ ဆွဲအား ကြောင့် ဂြိုဟ်တု၏ အမြန်သည် အမြင့်ဆုံးအခြေ သို့ရောက် ရှိလာလေသည်။ ကမ္ဘာနှင့် အဝေးကွာဆုံး နေရာသို့ ရွေ့ရှား သွာသောအခါ ကမ္ဘာ့ဆွဲအားက ယင်းကို နှေးသွားစေသည်။ ဂြိုဟ်တုများတွင် ကိရိယာများသာ တပ်ဆင်ထားသော ဂြိုဟ်တုနှင့် လူနှင့် တိရစ္ဆာန်များကို ဂြိုဟ်သွား လမ်းအတွင်းသို့ သယ်ဆောင်သွားမည့် ဂြိုဟ်တုဟူ၍ အခြေခံအားဖြင့် ဂြိုဟ်တု နှစ်မျိုးရှိသည်။
ကိရိယာများ တပ်ဆင်ထားသော ဂြိုဟ်တုများတွင်အစဉ် သဖြင့် ကမ္ဘာသို့ သတင်းပို့ပေးမည့် ရေဒီယို အသံလွှင့်စက်များ ပါရှိသည်။ အချို့တွင် ကမ္ဘာမှ ပို့လိုက်သော အချက်ပြများကို ဖမ်းယူပြီးလျှင် အထူး ကိရိယာများကို ဖွင့်ပေးနိုင်သည့် ကိရိယာများ ပါရှိသည်။ ထို့ပြင် ကော့စမစ်ရောင်ခြည်၊ သို့မဟုတ် အခြား ဖြာထွက်မှုများကို ရေတွက်သော ကိရိယာ များ၊ ဂြိုဟ်တုနှင့် တိုက်မိသော ကြယ်ပျံများ၊ သို့မဟုတ် လွန်စွာ သေးငယ်သော ဥက္ကာခဲကလေးများကို မှတ်သားရေ တွက်သည့် ကိရိယာများနှင့် တကွ အပူချိန်များ၊ ဆွဲအား၊ သို့မဟုတ် သံလိုက်နယ်များ၊ နေမှ ဖြာထွက်မှုများ၊ သို့မဟုတ် ကြယ်များမှ ရေဒီယိုလှိုင်းများ စသည်တို့ကို တိုင်းတာသည့် ကိရိယာများလည်း ပါရှိမြဲ ဖြစ်သည်။
တိရစ္ဆာန်၊ သို့မဟုတ် လူများကို အာကာသအတွင်းသို့ သယ်ဆောင်သွားရန် တည်ဆောက်ထားသော ဂြိုဟ်တုများသည် များသောအားဖြင့် ကိရိယာများသာ တပ်ဆင်ထားသည့် ဂြိုဟ်တုများထက်ပို၍ ကြီးကြ ပြီးလျှင် ပို၍လည်း ရှုပ်ထွေးကြ သည်။ ယင်းတို့တွင် အောက်ဆီဂျင် ထုတ်ပေးသည့် ကိရိယာ များနှင့် အပူချိန် များကို ထိန်းသိမ်းပေးသည့် ကိရိယာများ ပါရှိစေရသည်။ အကယ်၍ ဂြိုဟ်တုအတွင်း၌ တိရစ္ဆာန် တကောင် ကောင်ကို သယ်ဆောင်သွာပါက ဂြိုဟ်တုအတွင်းပါ ရှိသော ကိရိယာများက ထိုတိရစ္ဆာန်၏ နှလုံးခုန်မှု၊ အရေပြား ၊ အပူချိန်၊ အသက်ရှူနှုန်း၊ ရေငွေ့နှင့် သိပ္ပံပညာရှင်များအဖို့ စိတ်ဝင်စားဘွယ်ဖြစ်သော အခြားအချက်များ ကို မှတ်သားပေး ကြသည်။
လူကို သယ်ဆောင်သော ဂြိုဟ်တုများတွင် အထက်ပါ တိုင်းတာသော ကိရိယာမျိုးများလည်း ပါရှိရသည်။ အာကာသ သူရဲကို အသက်ရှင်လျက် ကမ္ဘာသို့ ပြန်ရောက်စေ မည့် နည်းလမ်းများလည်းရှိရန် လိုပေသည်။ ထိုအတွက် အာကာသ သူရဲ စီးနင်းလိုက်ပါသော ဒုံးပျံထိပ်ဖူး၌ ဂြိုဟ်တုသွားရာလမ်း နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် အရပ်သို့ သွားစေမည့် နောက်ပြန်ကန် ဒုံးများ ပါရှိရပေသည်။ နောက်ပြန်ကန်ဒုံးများသည် ဂြိုဟ်တုကို အသွားနှေးစေ သဖြင့် ဂြိုဟ်တုသည် ကမ္ဘာပေါ်သို့ ပြန်ကျလာ သည်။ ထို့ပြင် လူပါသော ထိပ်ဖူးကို ကမ္ဘာမြေကြီးပေါ်သို့ တဖြည်းဖြည်း သက်ဆင်းစေမည့် လေထီးများလည်း ပါရှိရန် လိုပေသည်။
စူးစမ်းရေးဒုံးပျံများ
စူးစမ်းရေးဒုံးပျံများသည် လူမပါပဲ ကိရိယာများသာပါ ရှိပြီးလျှင် အာကာသအတွင်းသို့ နက်ရှိုင်းစွာ ထိုးဖောက်သွား ရောက်၍ စူးစမ်းလေ့လာသော ဒုံးပျံများ ဖြစ်သည်။ ယင်းတို့ သည် အာကာသအတွင်း ခရီးသွား လာရေးအတွက် ရှေ့ပြေး များပင် ဖြစ်တော့သည်။ လူနစ် ၂၊ သို့မဟုတ် ကော့စမော့ ဒုံးပျံ ၂ ခေါ် ရုရှတို့၏ စူးစမ်းရေး ဒုံးပျံသည် ကမ္ဘာမှ လသို့ ပထမဦးစွာရောက်သွားသော ဒုံးပျံဖြစ်သည်။ ထိုဒုံးပျံသည် ၁၉၅၉ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် လပေါ်သို့ ရောက်ရှိသွားသည။ အခြား စူးစမ်းရေးဒုံးပျံများဖြစ်သော အမေရိကန်တို့၏ ပိုင်အိုနီယာ ၄ နှင့် ရုရှတို့၏ ယူနစ် ၁ တို့သည် လကိုလွန်၍သွားပြီးနောက် နေ၏ ဂြိုဟ်တုများ ဖြစ်သွားကြလေသည်။ လူတို့ ပြုလုပ်သည့် စူးစမ်းရေး ဒုံးပျံများသည် မား (အင်္ဂါဂြိုဟ်)၊ ဗီးနပ် (သောကြာဂြိုဟ်)နှင့် အခြားဂြိုဟ်များသို့လည်း ရောက်ရှိသွားကြပေပြီ။ ရုရှတို့၏ ဗီးနပ် ၄ နှင့် အမေရိကန် တို့၏ မရီးနား ၅ ဒုံးပျံတို့သည် ဗီးနပ် (သောကြာဂြိုဟ်)ပေါ်သို့ ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် အသီးအသီး ရောက်ရှိ သွားခဲ့ကြသည်။ အမေရိကန်တို့၏ မရီးနား ၉ ဒုံးပျံသည် ကမ္ဘာမှ ၂၄၇,ဝဝဝ,ဝဝဝ မိုင်ခန့် ငါးလခွဲကျော် ခရီးသွားပြီးနောက် ၁၉၇၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် မား (အင်္ဂါဂြိုဟ်)ကို ပထမဆုံးအကြိမ် ပတ်ခဲ့သည်။ အရံဂြိုဟ်များအနက် အကြီးဆုံးနှင့် အလှဆုံးဖြစ်သော ဂျူပီတာ(ကြာသပတေးဂြိုဟ်)ဆီသို့ အမေရိကန် တို့က ပိုင်အိုနီယာ ၁ဝ ဒုံးယာဉ်ကို ၁၉၇၂ ခုနှစ် မတ်လ ၂ ရက်တွင် ပစ်လွှတ်ခဲ့သည်။
စူးစမ်းရေးဒုံးပျံများတွင် ပါရှိသွားကြသော ကိရိယာများက ကမ္ဘာသို့ အဖိုးတန်သည့် သိပ္ပံပညာဆိုင်ရာ အချက်အလက် များကို ရေဒီယိုဖြင့် ပေးပို့ကြသည်။ သာဓကပြရလျှင် ပိုင်အိုနီယာ ၄ သည် ဗန်အယ်လင် ဖြာ ထွက်မှုရပ်ဝန်းများကို ထိုးဖောက်ပြီးလျှင် သိပ္ပံပညာရှင်များအား ထိုဖြာထွက်မှုအလွှာ များ၏ ထုထည်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ မှန်ကန်သော တိုင်းတာချက် များကို ပထမဦးစွာ တိုင်းတာပေးလေသည်။ စူးစမ်းရေးဒုံးပျံသည် လသို့လည်းကောင်း၊ ဂြိုဟ်တုတလုံးလုံး သို့လည်းကောင်း ရောက်ရှိသွားခြင်းထက် လ၊ သို့မဟုတ် ထိုဂြိုဟ်အနီးသို့ ရောက်သွားခြင်းက ပိုမိုအကျိုးရှိ၍ လ၊ သို့မဟုတ် ထိုဂြိုဟ်ကို ပတ်၍ သွားခြင်းကသာ၍ အကျိုးများ ပေသည်။ သာဓကပြရလျှင် ရုရှတို့၏ လူနစ် ၃ သည် လနှင့် နီးကပ်စွာ ရောက်သွားပြီးနောက် ကျွန်ုပ်တို့ မမြင်ရသော လ၏ အခြားတစ်ဖက်ကို ဓာတ်ပုံများ ရိုက်ယူနိုင်ခဲ့လေသည်။ အမေရိကန်တို့၏ မရီးနား ၄ ကလည်း ဤကမ္ဘာမှ မိုင် ၁၃၄ သန်း ဝေးကွာသော အင်္ဂါဂြိုဟ်အနီးမှ ဖြတ်သန်းကာ အင်္ဂါဂြိုဟ်၏ အနီးကပ် ဓာတ်ပုံများကို ရိုက်ယူပြီးလျှင် ရေဒီယိုဖြင့် ဤကမ္ဘာသို့ ပေးပို့ခဲ့ လေသည်။
အာကာသစခန်းများ
အာကာသစခန်းများသည် ကမ္ဘာကို အမြဲတမ်းလှည့်ပတ် သွားနေစေရန် လူတို့ ဖန်တီးပြုလုပ်ထားသော ဂြိုဟ်တုများ ဖြစ်ကြပေမည်။ စခန်းများတွင် လူတို့ နေထိုင်၍ အလုပ် လုပ်နေနိုင်ကြမည်ဖြစ်ရာ ထိုစခန်းများသည် လက်တွေ့စမ်း ခန်းများ အဖြစ်သော်လည်းကောင်း၊ နက္ခတ်မျှော်စင်များအဖြစ် သော်လည်းကောင်း၊ ရပ်နားရန်စခန်းများ အဖြစ်သော်လည်း ကောင်း၊ သို့မဟုတ် အာကာသပျံသန်းရေးအတွက် ဒုံးပျံများ ပစ်လွှတ် ရန် စခန်းများအဖြစ်သော်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက် ကြပေလိမ့်မည်။
သိပ္ပံပညာရှင်များက ထိုစခန်းအတွက် ပုံစံအမျိုးမျိုးကိုအ ကြံပေးခဲ့ကြသည်။ ဒုံးပျံ သိပ္ပံပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သူ ဂျာမန် အမေရိကန်လူမျိုးဖြစ်သည့် ဗါနာဖွန်ဗရောင်းဆိုသူက ကြီးမား သော ဘီးပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည့် ပုံစံ တစ်ခုကို ရေးဆွဲပြခဲ့သည်။ ထိုဘီးကြီး၏ ဘီးထောက်များနှင့် ဘီးနှုတ်ခမ်း၏ အတွင်း၌ လူများ နေထိုင်ရန်နှင့် အလုပ်လုပ်ရန် အခန်းများ ပါရှိကြမည်။ ဘီးကြီးတွင် ဆွဲအားရှိသည့်သဘောဖြစ်စေရန်အတွက် ဗဟိုဆွဲ အား ရှိစေရန် ဘီးကြီးကို အမြဲတစေ လည်နေစေရန်ဖန်တီး ထားမည်။ ထိုအာကာသစခန်းကိုသာ ကမ္ဘာမှ မိုင် ၁,ဝ၇၅ အကွာ၌ တစ်နာရီလျှင် မိုင်ပေါင်း ၁၅,၈ဝဝ ခန့်ရှိသော အလျင်ဖြင့် ကမ္ဘာကို လှည့်ပတ်နေမည် ဆိုပါက စခန်းသည် ကမ္ဘာကို နှစ်နာရီလျှင် တစ်ကြိမ်ကျပတ်၍ နေပေလိမ့်မည်။ ၁၉၆၆ ခုနှစ် မေလ ၁၆-၁၇ ရက်နေ့တွင် နေးအမ္မစထ ရောင်းနှင့် ဒေးဗစ်စကော့(အမေရိကန်)တို့သည် ဂျင်မီနီ ၈ အာကာသယာဉ်ဖြင့် အာကာသအတွင်း လှည့်ပတ်နေသော အဂျီးနားဒုံးပျံနှင့် အောင်မြင်စွာ ချိတ် ဆက်မိသည်။ ထိုအောင်မြင်မှုမှစ၍ အာကာသသိပ္ပံပညာရှင်တို့သည် အာကာသ စခန်း တည်ဆောက်ရေးကို တိုးတက် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြရာ ၁၉၇၃ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် အာကာသအတွင်း အာကာသ စခန်းကို ပထမဆုံး ပစ်လွှတ်နိုင်ခဲ့သည်။ ထိုနေ့တွင် ချားကွန်ရဒ်၊ ဂျိုးမ္ဘက်ကာဝင်နှင့် ပေါဝိတ်(အမေရိကန်)တို့သည် စကိုင်းလက် ၁ အာကာသစခန်းယာဉ်ဖြင့် ကမ္ဘာကို ၃၉၅ ပတ်၊ ပတ်ကာ ၂၈ ရက်ကျော် အာကာသတွင် ပတ်လျက်နေပြီး ယာဉ်၏ အပြင်ဘက် အာကာသအတွင်းသို့ထွက်၍ အာကာသ စခန်းယာဉ်၏ ချို့ယွင်းမှု များကို ပြင်ဆင်ခြင်း ပြုခဲ့ကြသည်။
လသို့ သွားလာရေး
ယခုအခါ အာကာသသိပ္ပံပညာရှင်များသည် လသို့လူသား များ သွားရောက် အခြေစိုက်နိုင်မည့် အကြံ အစည်ကိုအပြိုင် အဆိုင် ကြိုးစားလျက်ရှိရာ မည်သည့်နိုင်ငံက လက်ဦး အောင်မြင်မည်ကို ကျွန်ုပ်တို့ စောင့် ကြည့်ရန် ရှိပေသည်။ လသို့ သွားရောက်သည့်ကိစ္စ အောင်မြင်ပြီးသောအခါ သိပ္ပံပညာ ရှင်များသည် အင်္ဂါ ဂြိုဟ်သို့လည်းကောင်း၊ သောကြာဂြိုဟ်တို့ လည်းကောင်း၊ ထိုနောက် အခြားသော ဂြိုဟ်များသို့လည်း ကောင်း သွားရောက် အခြေစိုက်နိုင်ရန် ဆင့်ကဲဆင့်ကဲကြိုး စားကြပေဦးမည်။
ကမ္ဘာမှ လသို့ သွားရောက်ရန်အတွက် အလွန်ကြီးမား၍ အားကောင်းသော ဒုံးပျံရှိဖို့ လိုပေသည်။ ထိုဒုံးပျံ၏ ပုံသဏ္ဌာန် မှာ လက်ရှိဂြိုဟ်များကို ပစ်လွှတ်ရာတွင် အသုံးပြုလျက်ရှိသော ဒုံးပျံများကဲ့သို့ပင် ရှိပေမည်။ သို့သော် အကယ်၍ အာကာသ စခန်းတစ်ခုမှ တစ်ဆင့် သွားရောက်မည်ဆိုပါက ထိုဒုံးပျံ၏ ပုံသဏ္ဌာန်သည် လုံးဝ ကွဲပြားစရာ အကြောင်းရှိပေသည်။ လေထု၏ အပြင်ဘက်ရှိ နေရာမှ စတင် ထွက်ခွာပျံသန်း ရမည် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဒုံးပျံ၏ ကိုယ်ထည်သည် စင်းလုံးချော ဖြစ်ရန် မလိုပေ။ စတင်ထွက်ခွာ ပျံသန်းချိန်၌ အလွန်မြင့်မား သော မြန်ရှိန်၏ဒဏ်ကို ခံစရာမလိုသည့်အတွက် ဒုံးပျံကို အလွန်ခိုင်ခံ့စွာ တည်ဆောက်ထားရန်လည်း မလိုပေ။ သို့ရာ တွင် လသို့ ပထမဆုံးအကြိမ် သွားရောက်ရာ၌ ကမ္ဘာမှပင် တိုက်ရိုက် ထွက်ခွာစရာ အကြောင်းရှိပေသည်။ ထိုဒုံးပျံသည် လပေါ်သို့ ဆင်းသက်ရန် ထိုဒုံးပျံမှ တစ်ဆင့် အာကာသယာဉ် ကို အသုံးပြုမည် ဖြစ်ပေသည်။ လပေါ်သို့ ဆင်းသက်မည့် အာကာသယာဉ်သည် လ၏ မျက်နှာပြင်ပေါ်သို့ ညင်သာစွာ ဆင်းသက်နိုင်ရပေမည်။ ထိုနောက်လမှနေ၍ ကမ္ဘာသို့ ပြန်လည် ပျံသန်း နိုင်မည့် အစီအမံများလည်းရှိရန် လိုပေသည်။ အာကာသသိပ္ပံပညာရှင်တို့သည် အာကာသစူးစမ်း လေ့လာမှု အဆင့်ဆင့်မှ ရရှိအပ်သော အချက်အလက် အတွေ့အကြုံတို့ အပေါ် အခြေပြုလျက် လသို့သွားရောက်ရေးကို ကြိုးပမ်းဆောင် ရွက်လာခဲ့ရာ ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် အောင်မြင်မှုကြီးကို ရရှိခဲ့လေ သည်။ ၁၉၆၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂ဝ ရက်နေ့တွင် လမျက်နှာ ပြင်ပေါ်သို့ လူသားတို့ အောင်မြင်စွာ ပထမဆုံးခြေချနိုင်ခဲ့ သည်။ အာကာသသူရဲကောင်း နေးအမ္မစထရောင်းနှင့် အက်ဒွင် အောလဒရင် (အမေရိကန်)တို့သည် အပိုလို ၁၁ အာကာသ ယာဉ်ဖြင့် လမျက်နှာပြင်ပေါ်သို့ ဆင်းသက် ခြေချ ရုံမက သိပ္ပံသုတေသနကိုပါ ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြလေသည်။ အာကာသအတွင်း လူသားများ ပျံသန်းခဲ့သမျှ ယနေ့အထိ အာကာသအတွင်း၌ လူသားများ အောင်မြင်စွာ ပျံသန်းခဲ့သည်မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစသည်။
၁၉၆၁ ခု၊ ဧပြီလ ၁၂ ရက်။။ ယူရီ ဂါဂါရင် (ရုရှ)သည် ဗေါ့စတော့ ၁ ခေါ် ကမ္ဘာပတ်ဂြိုဟ်တုဖြင့် ပထမဆုံး အာကာသအတွင်း ပျံသန်းမှုကို ပြုလုပ်၍ ကမ္ဘာကို တစ်ပတ် ပတ်ခဲ့ရာ တစ်နာရီ ၄၈ မိနစ်ကြာခဲ့သည်။
၁၉၆၁ ခု၊ မေလ ၅ ရက်။။ အလန် ရှက်ပတ်(အမေရိကန်) သည် ဖရီးဒမ်း ၇ ခေါ် အာကာသထိပ်ဖူးဖြင့် ကမ္ဘာပတ်လမ်း ကြောင်းအောက်မှ အာကာသအတွင်း ပျံသန်းမှုကို ပြုလုပ်ခဲ့ရာ ၁၅ မိနစ်ကြာခဲ့သည်။
၁၉၆၁ ခု၊ ဇူလိုင်လ ၂၁ ရက်။။ ဗါဂျီးဂရစ်ဆမ် (အမေရိကန် )သည် လစ်ဗါတီ ဗဲ ၇ အာကာသထိပ်ဖူးဖြင့် ကမ္ဘာပတ်လမ်း ကြောင်းအောက်မှ အာကာသအတွင်း ပျံသန်းမှုကို ထပ်မံပြုလုပ် ခဲ့သည်။
၁၉၆၁ ခု၊ ဩဂုတ်လ ၆ ရက်။။ ဂါမန် တီတော့(ရုရှ)သည် ဗေါစတော့ ၂ ခေါ် အာကာသယာဉ် (ကမ္ဘာ ပတ် ဂြိုဟ်တု) ဖြင့် အာကာသအတွင်း ၂၅ နာရီ ၁၈ မိနစ်နေခဲ့၍ ကမ္ဘာကို ၁၇ ပတ် ပတ်ခဲ့သည်။
၁၉၆၂ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ဝ ရက်။။ ဂျွန်ဂလင်း (အမေရိကန်)သည် ဖရင်းရှစ် ၇ ခေါ် အာကာသယာဉ်ဖြင့် ကမ္ဘာကို သုံးပတ် ပတ်ခဲ့ရာ လေးနာရီ ၅၅ မိနစ်ကြာခဲ့သည်။
၁၉၆၂ ခု၊ ဩဂုတ်လ ၁၁-၁၄ ရက်။။ အက်ဒရီယန် နီကိုလာယက်နှင့် ပေဗယ် ပိုပိုဗစ်(ရုရှ)တို့သည် ဗေါ့ စတော့ ၃ နှင့် ဗေါစတော့ ၄ ခေါ် သီးခြား အာကာသယာဉ်တစင်းစီဖြင့် ပထမအကြိမ် နီကိုလာယက်က ၉၄ နာရီ ၂၂ မိနစ်ဖြင့် ကမ္ဘာ ကို ၆၄ ပတ်၊ ပိုပိုဗစ်က ၇ဝ နာရီ ၅၇ မိနစ်ဖြင့် ၄၈ ပတ် အသီးသီး ပတ်ခဲ့ ကြသည်။
၁၉၆၂ ခု၊ အောက်တိုဘာလ ၃ ရက်။။ ဝေါ်လတာ ရှီးရား (အမေရိကန်)သည် ဆစ်ဂမာ ၇ အာကာသ ယာဉ်ဖြင့် ကမ္ဘာကို ခြောက်ပတ် ပတ်ခဲ့ရာ ကိုးနာရီ ၁၃ မိနစ် ကြာခဲ့သည်။
၁၉၆၃ ခု၊ မေလ ၁၅-၁၆ ရက်။။ လီရွိုင်းဂေါ်ဒွန်ကူးပါး (အမေရိကန်)သည် ဖေ့(သ) ၇ အာကာသယာဉ် ဖြင့် ကမ္ဘာကို ၂၂ ပတ် ပတ်ခဲ့ရာ ၃၄ နာရီ ၂၃ မိနစ် (တစ်ရက် ၁ဝ နာရီ ၂၃ မိနစ်)ကြာခဲ့သည်။
၁၉၆၃ ခု၊ ဇွန်လ ၁၄-၁၉ ရက်။။ ဗယ်လာရီယန် ဗိုင်ကော့စကီ(ရုရှ)သည် ဗေါ့စတော့ ၅ အာကာသယာဉ် ဖြင့် ကမ္ဘာကို ၈၂ ပတ် ပတ်ခဲ့ရာ ၁၁၉ နာရီ ခြောက်မိနစ် (၄ ရက် ၂၃ နာရီ ခြောက်မိနစ်) ကြာခဲ့သည်။
၁၉၆၃ ခု၊ ဇွန်လ ၁၆-၁၉ ရက်။။ ဗိုင်ကော့စကီ အာကာသ အတွင်း ပျံသန်းလျက်ရှိစဉ် ဗလင်တီနာ တစ်ရက်ရှကိုဗာ(ရုရှ) သည် ဗေါ့စတော့ ၆ အာကာသယာဉ်ဖြင့် လိုက်ပါကာ ပထမ ဆုံး အမျိုးသမီး အာကာသ သူရဲအနေဖြင့် ကမ္ဘာကို ၄၈ ပတ် ပတ်ခဲ့ရာ ၇ဝ နာရီ ၅ဝ မိနစ် (နှစ်ရက် ၂၂ နာရီ ၅ဝ မိနစ်) ကြာခဲ့သည်။
၁၉၆၄ ခု၊ အောက်တိုဘာလ ၁၂ ရက်။။ ဗလာဒီမာကိုမာရော့၊ ကွန်စတန်တင်း ဖီယော့တစ်စတော့နှင့် ဗိုးရစ်ယီဂိုရော့ (ရုရှ)တို့ သုံးဦးသည် ဗေါ့စခေါ့ ၁ အာကာသ ယာဉ်ဖြင့် အတူလိုက်ပါကာ ကမ္ဘာကို ၁၆ ပတ် ပတ်ခဲ့ရာ ၂၄ နာရီ ၁၇ မိနစ် ကြာခဲ့သည်။
၁၉၆၅ ခု၊ မတ်လ ၁၈ ရက်။။ အလက်ဆီ လီယိုနော့နှင့် ပေဗယ်ဗယ်လျာယက်(ရုရှ)တို့သည် ဗေါ့စခေါ့ ၂ အာကာသ ယာဉ်ဖြင့် ကမ္ဘာကို ပတ်လျက်ရှိစဉ် လီယိုနော့သည် ပထမဆုံး အနေဖြင့် အာကာသအတွင်းသို့ ထွက်၍ လမ်းလျှောက်ခဲ့သည်။ လီယိုနော့သည် အာကာသအတွင်း၌ မိနစ် ၂ဝ နေခဲ့၍ လုံးဝ အမှီသဟဲ မပြုဘဲ ဆယ်မိနစ် ပျံဝဲခဲ့သည်။ သူတို့သည် ကမ္ဘာ ကို ၁၈ ပတ် ပတ်ခဲ့ရာ ၂၆ နာရီ နှစ်မိနစ် ကြာခဲ့သည်။
၁၉၆၅ ခု၊ မတ်လ ၂၃ ရက်။။ ဗါဂျီး ဂရစ်ဆမ်နှင့် ဂျွန်ယန်း (အမေရိကန်)တို့သည် ဂျင်မီနီ ၃ အာကာသ ယာဉ်ဖြင့် ကမ္ဘာ ကို ပတ်လျက်ရှိစဉ် ပထမဆုံးအနေဖြင့် ကမ္ဘာပတ်လမ်းကြောင်း ကို ပြောင်းလဲ၍ ပျံသန်းခဲ့ သည်။ သူတို့သည် ကမ္ဘာကို သုံးပတ် ပတ်ခဲ့ရာ လေးနာရီ ၅၄ မိနစ် ကြာခဲ့သည်။
၁၉၆၅ ခု၊ ဇွန်လ ၃-၇ ရက်။။ ဂျိမ်း မက်ဒီဗစ်နှင့် အက်ဒွပ်ဝှိုက်(အမေရိကန်)တို့သည် ဂျင်မီနီ ၄ အာကာသ ယာဉ်ဖြင့် ကမ္ဘာကိုပတ်လျက်ရှိစဉ် ဝှိုက်သည် အာကာသ အတွင်းသို့ထွက်၍ မိနစ် ၂ဝ ကြာ လမ်းလျှောက်ခဲ့သည်။ သူတို့သည် ကမ္ဘာကို ၆၂ ပတ် ပတ်ခဲ့ရာ ၉၇ နာရီ ၅၉ မိနစ် ကြာခဲ့သည်။
၁၉၆၅ ခု၊ ဩဂုတ်လ ၂၁-၂၉ ရက်။။ ဂေါ်ဒွန် ကူးပါးနှင့် ချားကွန်ရက် (အမေရိကန်)တို့သည် ဂျင်မီနီ ၅ အာကာသ ယာဉ်ဖြင့် ကမ္ဘာကို အပတ်ပေါင်း ၁၂ဝ ပတ်ခဲ့ရာ ၁၉ဝ နာရီ ၅၆ မိနစ် (ခုနစ်ရက် ၂၂ နာရီ ၅၆ မိနစ်) ကြာခဲ့သည်။
ပုဏ္ဏနဒီဇာတ်
ဒုကနိပါတ် - ၇။ ဗီရဏထမ္ဘဝဂ် -၂၁၄ - ပုဏ္ဏနဒီဇာတ်။ ။ မင်းမျက်ထွက်၍ ရှောင်တိမ်းကာ အမျက်ပြေသဖြင့် စကားထာဝှက်၍ ပုရောဟိတ် ပုဏ္ဏားကို ပြန်ခေါ်သော မင်းအကြောင်း။
ပညာဂုဏ်တော် ချီးကျူးဖော်
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရဟန်းတို့သည် တရားသဘင်ဝယ် “ငါ့ရှင်တို့ ... မြတ်စွာဘုရားသည် ကျယ်ပြန့်သော ပညာရှိတော်မူ၏။ ရွှင်သောပညာရှိတော်မူ၏။ လျင်မြန်သောပညာရှိတော်မူ၏။ ထက်မြက်သောပညာ ရှိတော်မူ၏။ နက်နဲသောပညာ ရှိတော်မူ၏” ဤသို့ စသည်ဖြင့် မြတ်စွာဘုရား၏ ပညာတော်ကို ချီးကျူးအံ့ဩ၍ နေကြကုန်၏။
အာကာသ စူးစမ်းရှာဖွေခြင်း
လသို့ သွားလာရေး
၁၉၆၅ ခု၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၅-၁၆ ရက်။။ ဝေါလတာရှီးရားနှင့် တောမတ်စတက်ဖို့(အမေရိကန်)တို့သည် ဂျင်မီနီ ၆ အာကာသ ယာဉ်ဖြင့် အာကာသအတွင်း ဂျင်မီနီ ၇ နှင့် ပေါင်းဆုံမိရန် ကမ္ဘာကို ၁၆ ပတ် ပတ် ခဲ့ရာ ၂၅ နာရီ ၅၂ မိနစ်ကြာခဲ့သည်။
ပုဏ္ဏနဒီဇာတ်
ပညာဂုဏ်တော် ချီးကျူးဖော်
ထိုအခိုက် မြတ်စွာဘုရား ကြွလာတော်မူ၍ “ရဟန်းတို့ ... ငါဘုရားသည် ယခုအခါ၌သာ ပညာရှိသည် အကြောင်း၌ လိမ္မာသည်မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌လည်း ပညာရှိသည် အကြောင်း၌ လိမ္မာသည်သာတည်း” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
အာကာသ စူးစမ်းရှာဖွေခြင်း
လသို့ သွားလာရေး
၁၉၆၆ ခု၊ ဇွန်လ ၃-၆- ရက်။။ တောမတ်စတက်ဖို့နှင့် ယူဂျင်းဆာနန်(အမေရိကန်)တို့သည် ဂျင်မီနီ ၉ အာကာသ ယာဉ်ဖြင့် ကမ္ဘာကို ၄၄ ပတ် ပတ်ခဲ့ရာ ၇၂ နာရီ ၂၁ မိနစ် ဠကာခဲ့သည်။
၁၉၆၆ ခု၊ မတ်လ ၁၆-၁၇ ရက်။။ နေးအမ္မစထရောင်းနှင့် ဒေးဗစ်စကော့(အမေရိကန်)တို့သည် ဂျင်မီနီ ၈ အာကာသ ယာဉ်ဖြင့် ကမ္ဘာကို ခြောက်ပတ်ခွဲပတ်ကာ ဆယ်နာရီ ၄၂ မိနစ်ကြာခဲ့ပြီး အာကာသအတွင်း လှည့် ပတ်နေသော အဂျီးနား ဒုံးပျံနှင့် ပေါင်းဆုံချိတ်ဆက်မိသည်။
ပုဏ္ဏနဒီဇာတ်
မင်းမျက်တော်ရှ ရှောင်ထွက်ရ
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ပုရောဟိတ်ပုဏ္ဏား၌ဖြစ်၍ အဖလွန်သဖြင့် ပုရောဟိတ်ရာထူးကိုရ၍ ဗာရာဏသီမင်းကြီးအား အကျိုးအကြောင်းကို ပြလျက် ဆုံးမတတ်သော အမတ်ဖြစ်လေ၏။
အာကာသ စူးစမ်းရှာဖွေခြင်း
လသို့ သွားလာရေး
၁၉၆၆ ခု၊ ဇူလိုင် ၁၈-၂၁ ရက်။။ ဂျွန်ယန်းနှင့် မိုက်ကယ် ကောလင်း(အမေရိကန်)တို့သည် ဂျင်မီနီ ၁ဝ အာကာသယာဉ် ဖြင့် ကမ္ဘာကို ၄၃ ပတ် ပတ်ခဲ့ရာ ၇ဝ နာရီ ၄၇ မိနစ် ဠကာ ခဲ့သည်။
ပုဏ္ဏနဒီဇာတ်
မင်းမျက်တော်ရှ ရှောင်ထွက်ရ
နောက်အဖို့၌ မင်းကြီးသည် ကုန်းချောတတ်သောသူတို့စကားကို ယုံကြည်လျက် ပုရောဟိတ်ပုဏ္ဏား အထင်လွဲကာ အမျက်ထွက်၍ ငါ့ထံမှာ မနေလင့်ဟု ဗာရာဏသီပြည်မှ နှင်ထုတ်လေ၏။ ပုရောဟိတ်ပုဏ္ဏားသည် သားမယားတို့ကိုခေါ်ယူ၍ လယ်ထွန်သမားတို့နေရာ ရွာငယ်တစ်ခု၌ နေလေ၏။
အာကာသ စူးစမ်းရှာဖွေခြင်း
လသို့ သွားလာရေး
၁၉၆၆ ခု၊ စက်တင်ဘာလ ၁၂-၁၅ ရက်။။ ချားကွန်ရဒ်နှင့် ရစ်ချတ်ဂေါ်ဒွန်(အမေရိကန်)တို့သည် ဂျင်မီနီ ၁၁ အာကာသ ယာဉ်ဖြင့် ကမ္ဘာကို ၄၄ ပတ် ပတ်ခဲ့ရာ ၇၁ နာရီ ၁၇ မိနစ် ကြာခဲ့သည်။
ပုဏ္ဏနဒီဇာတ်
စကားထာဝှက်ကာ ပြန်ခေါ်ရာ
တစ်နေ့သ၌ မင်းကြီးသည် ပုရောဟိတ်ပုဏ္ဏား၏ ကျေးဇူးကို အောက်မေ့၍ တစ်စုံတစ်ယောက်သော သူကို စေလွှတ်ကာ ဆရာပုဏ္ဏားကိုခေါ်ရန်မသင့်၊ စင်စစ်သော်ကား စကားဝှက် ဂါထာတစ်ခုကိုဖွဲ့စီ၍ ထန်းရွက်တွင် ရေးကာကျီးသားကို ချက်စေပြီးလျှင် ပဝါဖြူဖြင့်ထုပ်၍ မင်းတံဆိပ်တော် ခပ်နှိပ်လျက် စာခွေနှင့်အတူ ပို့စေမည်။ ဆရာပုဏ္ဏားသည် အကယ်၍ ပညာရှိပါမူ စာကိုဖတ်၍ ကျီးသားအဖြစ်ကိုသိလျှင် မုချလာလိမ့်မည်။ ပညာမရှိသည်ဖြစ်ပါမူ လာမည်မဟုတ်ဟု ကြံစည်လျက် -
အာကာသ စူးစမ်းရှာဖွေခြင်း
လသို့ သွားလာရေး
၁၉၆၆ ခု၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၁-၁၅ ရက်။။ ဂျိမ်းလိုဗယ်နှင့် အက်ဒွင် အောလဒရင်(အမေရိကန်)တို့သည် ဂျင်မီ မီ ၁၂ အာကာသယာဉ်ဖြင့် ကမ္ဘာကို ၅၉ ပတ် ပတ်ခဲ့ရာ ၉၄ နာရီ ၃၃ မိနစ် ကြာခဲ့သည်။
ပုဏ္ဏနဒီဇာတ်
စကားထာဝှက်ကာ ပြန်ခေါ်ရာ
“ပုရောဟိတ်ပုဏ္ဏား ... အကြင်ငှက်ကြောင့် ရေပြည့်နေသော မြစ်ကို ကမ်းနား၌ရပ်၍ သောက်နိုင်သော ရေရှိသော မြက်ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ပေါက်ရောက်သော မုယောစသော စပါးပင်နုကို ဖုံးလွှမ်းနိုင်သော စပါးဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ရပ်ဝေးသွား အဆွေခင်ပွန်းကို ရောက်အံ့ဟု ဆိုကြရကုန်၏။ ထိုငှက်ကို သင့်ထံသို့ ပို့စေသည်။ ထိုငှက်သားကိုယူ၍ စားပါလော့” - ဟု ထန်းရွက်တွင် စကားဝှက်ဂါထာကိုရေး၍ ထန်းရွက်လိပ်ကာ၊ ကျီးသားကို ချက်ပြီးလျှင် ပဝါဖြူဖြင့်ထုပ်၍ မင်း၏ တံဆိပ်ခတ်နှိပ်လျက် ထန်းရွက်စာခွေနှင့်အတူ ပုရောဟိတ်ထံ ပို့စေ၏။
အာကာသ စူးစမ်းရှာဖွေခြင်း
လသို့ သွားလာရေး
၁၉၆၆ ခု၊ ဇူလိုင်လ ၁၈ ရက်မှ နိုဝင်ဘာလ ၁၅ ရက် အထိ ကမ္ဘာကို ပတ်ခဲ့သော ဂျင်မီနီ ၁ဝ-၁၁ နှင့် ၁၂ အာကာသယာဉ်တို့သည် အာကာသအတွင်း လှည့်ပတ်နေသော အဂျီးနားဒုံးပျံနှင့် ချိတ်ဆက်မိပြီးနောက် ကမ္ဘာသို့ အသီးအသီး ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့ကြသည်။
၁၉၆၇ ခု၊ ဧပြီလ ၂၃ ရက်။။ ဗလာဒီမာ ကိုမာရော့(ရုရှ) သည် ဆိုယု ၁ အာကာသယာဉ်ဖြင့် ကမ္ဘာကို ၁၇ ကြိမ်ပတ် ခဲ့ရာ ၂၄ နာရီ ၃ဝ မိနစ်ကြာခဲ့သည်။ ထိုအာကာသယာဉ်သည် အာကာသစခန်းအဖြစ် ပထမဆုံး အကြိမ် အာကာသအတွင်း စမ်းသပ်ပစ်လွှတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ အာကာသယာဉ်မှူး ကိုမာရော့ သည် ကမ္ဘာသို့ ပြန်လာရာတွင် ယာဉ်ထိခိုက်ပျက်စီး၍ သေဆုံး သွားခဲ့သည်။
ပုဏ္ဏနဒီဇာတ်
ပညာအတွက် စည်းစိမ်တက်
ပုရောဟိတ်ပုဏ္ဏားလည်း မင်းကြီးထံမှ ပို့စေသော စာခွေနှင့် အထုပ်တစ်ခု ရောက်လာလျှင် စာခွေကို ဖြေ၍ ဖတ်ပြီးသောအခါ -
အာကာသ စူးစမ်းရှာဖွေခြင်း
လသို့ သွားလာရေး
၁၉၆၈ ခု၊ အောက်တိုဘာ ၁၁-၁၂ ရက်။။ ဝေါလတာရှီးရား၊ ဒွန်အက်ဆယ်နှင့် ဝေါလတာ ကန်နင်းဟမ်း (အမေရိကန်) တို့သည် အပိုလို ၇ အာကာသယာဉ်ဖြင့် ကမ္ဘာကို ၁၆၃ ဠကိမ် ပတ်ခဲ့ရာ ၂၆ဝ နာရီ ကိုးမိနစ် ကြာခဲ့ပြီး ကမ္ဘာပတ်လမ်း ကြောင်းမှ ရုပ်မြင်သံကြား သတင်းကို ပထမဆုံးအကြိမ် ရိုက်ကူးသတင်းပို့ခဲ့သည်။
၁၉၆၈ ခု၊ အောက်တိုဘာလ ၂၆-၃ဝ ရက်။ ။ ဂျော်ဂျီဗယ်ရီဂိုဗွိုင်(ရုရှ)သည် ဆိုယု ၃ အာကာသယာဉ်ဖြင့် ကမ္ဘာကို ၆၄ ကြိမ် ပတ်ခဲ့ရာ ၉၅ နာရီ ကြာခဲ့သည်။ ၁၉၆၈ ခု၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၁-၂၇ ရက်။။ ဖရန့်ဗိုမင်၊ ဂျိမ်းလိုဗယ်နှင့် ဝီလျံအန်းဒါး(အမေရိကန်)တို့သည် အပိုလို ၈ အာကာသစခန်းယာဉ်ဖြင့် လကိုဆယ်ပတ် ပတ်ခဲ့ရာ ၁၄၇ နာရီကြာခဲ့သည်။
ပုဏ္ဏနဒီဇာတ်
ပညာအတွက် စည်းစိမ်တက်
“မင်းကြီးသည် မိမိထံ ဆက်သလာသော ကျီးသားကို စင်လျက်လည်း ပို့စေရန် ငါ့ကို သတိရဘိ၏။ ဟင်္သာသား၊ ကြိုးကြာသား၊ ဥဒေါင်းသားတို့ကို ဆက်သလာလျှင် ပို့စေရန် အဘယ်မှာ သတိမရဘဲ ရှိနိုင်အံ့နည်း၊ လောက၌ သတိမရခြင်းမှာ ယုတ်မာလှ၏။ သတိရခြင်းကား မွန်မြတ်လှ၏” – ဟု စကားဝှက်ဂါထာ၏ အဓိပ္ပါယ်အရ ပို့စေသော အသားကား ကျီးသားဖြစ်ကြောင်းကို မိမိဉာဏ်ပညာဖြင့် သိလေ၏။
အာကာသ စူးစမ်းရှာဖွေခြင်း
လသို့ သွားလာရေး
၁၉၆၉ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ ၁၄-၁၇ ရက်။ ။ ဗလာဒါမာရှက်တာလော့(ရုရှ)သည် ဆိုယု ၄ အာကာသ စခန်းယာဉ် ဖြင့် ကမ္ဘာကို ၄၈ ပတ် ပတ်ခဲ့ရာ ၇၁ နာရီ ၁၄ မိနစ် ကြာခဲ့သည်။
ပုဏ္ဏနဒီဇာတ်
ပညာအတွက် စည်းစိမ်တက်
နောက်တစ်ဖန် မင်းကြီးသည် ငါ့ကိုအောက်မေ့ သတိရတော်မူသည်။ ငါပြန်လာခြင်းကို တောင့်တတော်မူသည်။ ထို့ကြောင့် ငါယခုပင်သွားမည်ဟုပြောဆိုကာ လှည်းကိုကစေပြီးလျှင် လှည်းဖြင့်သွား၍ မင်းကြီးကို ဖူးမြင်လေ၏။ မင်းကြီးလည်း အလွန်နှစ်သက်တော်မူသဖြင့် ပုရောဟိတ် အရာကိုပြန်၍ ပေးသနားတော်မူ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
အာကာသ စူးစမ်းရှာဖွေခြင်း
လသို့ သွားလာရေး
၁၉၆၉ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ ၁၄-၁၈ ရက်အတွင်း အာကာသ အတွင်း ပစ်လွှတ်ခဲ့သော အာကာသစခန်းယာဉ် ဆိုယု ၄ နှင့် ၅ တို့သည် လှည့်လည် ပေါင်းဆုံကြပြီးနောက်တွင် ချိတ်ဆက် မိကြသည။
ပုဏ္ဏနဒီဇာတ်
ဇာတ်ပေါင်း
ရဟန်းတို့ -
အာကာသ စူးစမ်းရှာဖွေခြင်း
လသို့ သွားလာရေး
၁၉၆၉ ခု၊ မတ်လ ၃-၁၃ ရက်။။ ဂျိမ်း မက်ဒီဗစ်၊ ဒေးဗစ်စကော့နှင့် ရပ်ဆဲ ရှဝိတ်ကတ်(အမေရိကန်) တို့သည် အပိုလို ၉ အာကာသယာဉ်ဖြင့် ကမ္ဘာကို ၁၅၁ ပတ် ပတ်ခဲ့ရာ ၂၄၁ နာရီ တစ်မိနစ် ကြာခဲ့သည်။ ထို အပိုလို ၉ အာကာသ ယာဉ်သည် ပထမဆုံး ပစ်လွှတ်သော လဆင်းယာဉ်ဖြစ်သည်။
၁၉၆၉ ခု၊ မေလ ၁၈-၂၆။။ တောမတ်စတက်ဖို့၊ ယူဂျင်းဆာ နန်နှင့် ဂျွန်ယန်း (အမေရိကန်)တို့သည် အပိုလို ၁ဝ အာကာသယာဉ်ဖြင့် လမျက်နှာပြင်အနီး ကိုးမိုင်အထိ ဆင်းသက်ခဲ့ရာ ၁၉၂ နာရီ သုံးမိနစ် ကြာခဲ့သည်။
ပုဏ္ဏနဒီဇာတ်
ဇာတ်ပေါင်း
ထိုအခါ ဗာရာဏသီမင်းသည် - ယခုအခါ အာနန္ဒာ။
အာကာသ စူးစမ်းရှာဖွေခြင်း
လသို့ သွားလာရေး
၁၉၆၉ ခု၊ ဇူလိုင်လ ၁၆-၂၄ ရက်။။ နေးအမ္မစထရောင်း၊ အက်ဒွင်အောလဒရင်နှင့် မိုက်ကယ်ကောလင်း (အမေရိကန်) တို့သည် အပိုလို ၁၁ အာကာသယာဉ်ဖြင့် လမျက်နှာပြင်ပေါ် သို့ ပထမဆုံးအကြိမ် အောင်မြင်စွာ ဆင်းသက်ခြေချခဲ့ရုံမက သိပ္ပံသုတေသနများကိုပါ ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြရာ ၁၉၅ နာရီ ၁၉ မိနစ် ကြာခဲ့သည်။
ပုဏ္ဏနဒီဇာတ်
ဇာတ်ပေါင်း
ပုရောဟိတ်ပုဏ္ဏားသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ပညာဟူက၊ ချီးကျူးရ၊ အများထိပ်ခေါင်တင်။
(၂) စကားဝှက်ဘိ၊ ပညာရှိ၊ သိ၏ ပြက်ပြက်ထင်။
ပုဏ္ဏနဒီဇာတ် ပြီး၏။
သုတစွယ်စုံစာပေဆု
သုတစွယ်စုံစာပေဆု သည် ၂၀၀၆ ခုနှစ်ကတည်းက စွယ်စုံမီဒီယာဂရု (Swesone Miedia Group) မှ ပေးအပ်ခဲ့သည့် စာပေဆိုင်ရာ ဆုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြန်မာတိုင်း(မ်) ၏ စီအီးအိုဖြစ်သူ ဒေါက်တာတင်ထွန်းဦးက ထောက်ပံ့ပေးထားသည်။
​တော်ရိုးကြီးရွာ၊ ကျုံတနော် (အရှေ့)
တော်ရိုးကြီးရွာ၊ ကျုံတနော် (အရှေ့)
ဟွေ့လတ်ဆင် (ဟွေ့လတ်သိန်)ရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ဟွေ့လတ်ဆင် (ဟွေ့လတ်သိန်)ရွာ (Hwaytlathsin (Hwaytlatthein))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ ဖက်ရမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၉၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖက်ရမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၅၇ ဦး၊ မ ၁၉၁၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၇၇၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂိုချုပ်တောင်
ဂိုချုပ်တောင် သည် စင်ကာပူနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ် ဟောင်း ဖြစ်ပြီး စင်ကာပူ အစိုးရအဖွဲ့တွင် စီနီယာ ဝန်ကြီး အဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူခဲ့သည်။
ပေါက်ကျိုင်း
မောင်ပေါက်ကျိုင်း ဆိုသည်မှာ မြန်မာ့သမိုင်းရှိ သရေခေတ္တရာ၊ ဗိဿနိုးမြို့တို့နှင့် ဆက်စပ်နေသော ဒဏ္ဍာရီပုံပြင်တစ်ပုဒ်ဖြစ်ပြီး ရှေးခေတ်မြန်မာတို့ အစဉ်အဆက်ပြောလာခဲ့ကြသော ပါးစပ်ရာဇဝင် တစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။ တကောင်းပြည်ကြီးကို စိုးစံခဲ့ပြီး ဘွဲ့အမည်မှာ သတိုးမဟာရာဇာ ဟုမည့်ဆိုသည်ဟု ဆိုကြသည်။ မောင်ပေါက်ကျိုင်းနှင့် ပတ်သက်၍ သမိုင်းအထောက်အထား ခိုင်ခိုင်လုံလုံ မရှိသဖြင့် ဒဏ္ဍာရီပုံပြင် အဖြစ်သာ မှတ်ယူနိုင်သည်။
ဂိုချုပ်တောင်
ငယ်စဉ်ဘဝ နှင့် ပညာရေး
မစ္စတာဂိုချုပ်တောင်သည် ၁၉၄၁ ခုနှစ်၊ မေလ ၂ဝရက်နေ့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူ၏ ဖခင်မှာ တရုတ်နိုင်ငံ ကွမ်ကျိုးနယ်မှ ဖြစ်သည်။ စင်ကာပူနိုင်ငံ၌ သက်တမ်းအရင့်ဆုံး ဖြစ်သော ရပ်ဖ်ဖဲလ်အထက်တန်းကျောင်း တွင်ပညာဆည်းပူးခဲ့သည်။ စင်ကာပူ အမျိုးသား တက္ကသိုလ် (NUS) တွင် စီးပွားရေးသာသာရပ်များကိုလေ့လာဆည်းပူးခဲ့သည်။ ထိုစင်ကာပူတက္ကသိုလ်မှပင် ပထမတန်းဂုဏ်ထူးဖြင့် ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။
သင်မန်းကုန်းရွာ၊ ပန်းတင်
သင်မန်းကုန်းရွာ၊ ပန်းတင်
ဂိုချုပ်တောင်
နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းဘဝ
မစ္စတာဂိုချုပ်တောင်သည် ၁၉၆၄ ခုနှစ်၌ စင်ကာပူ အစိုးရအဖွဲ့၏ စီမံကိန်းလုပ်ငန်းတွင် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့ သည်။ စင်ကာပူအစိုးရ၏ စီမံခန့်ခွဲမှုလုပ်ငန်းတွင် စီးပွားရေး စီမံကိန်း ရေးဆွဲသည့်ဌာန၌အမှု ထမ်းခဲ့ပြီးနောက် နှစ်နှစ်ကြာသောအခါ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဝီလီယံကောလိပ်၌ ဖွံ့ဖြိုးမှုစီးပွားရေး ဘာသာရပ်များကို ဘွဲ့လွန်ဆည်းပူးလေ့လာရန် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ ပညာတော်သင်စေလွှတ်ခဲ့ခြင်းခံရသည်။ မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရပြီးနောက် ဂိုချုပ်တောင်သည် စင်ကာပူ သို့ပြန်လာကာ ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန၌ ဆက်လက်အမှုထမ်း ဆောင်သည်။
ပေါက်ကျိုင်း
စကားကြီးသုံးခွန်း
မောင်ပေါက်ကျိုင်း သင်ကြားရရှိခဲ့သော စကားကြီး (၃) ခွန်းမှာ ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
ဂိုချုပ်တောင်
နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းဘဝ
၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် မစ္စတာဂိုချုပ်တောင်သည် စီမံကိန်း ရေးဆွဲရေးနှင့် စီမံကိန်းလုပ်ငန်းမန်နေဂျာ အဖြစ်ဖြင့် အမျိုးသား သင်္ဘောကုန်တင်မှု ကုမ္ပဏီဖြစ်သော နက်ပ်ကျွန်း အိုရီးယင့်လိုင်း (NOL) တွင် ဦးဆောင် ညွှန်ကြားရေးမှူးအဖြစ် ရာထူးကိုတိုးမြင့် ခံရသည်။ ထိုကုမ္ပဏီ၌ ဦးဆောင်ညွှန်ကြားရေးမှူးအဖြစ် လေးနှစ်အမှုထမ်းခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေးဘဝ
မစ္စတာဂိုချုပ်တောင်သည် အစိုးရပိုင်အိမ်ရာများ၌ နေထိုင်သူများအတွက် သတ်မှတ်ပေးသည့် မဲဆန္ဒ နယ်သစ် တစ်ခုဖြစ်သည့် မရိန်းပရိဒ် မဲဆန္ဒနယ်မြေဆိုင်ရာ လွှတ်တော် အမတ်အဖြစ် ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် အရွေးခံရသည်။ တစ်နှစ်မပြည့်မီ ၁၉၇၇ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ၌ ဂိုချုပ်တောင်သည် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဋ္ဌာန တွဲဖက်ဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်ထားခြင်းခံရသည်။ ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် ဂိုချုပ်တောင်သည် ကုန်သွယ်ရေးနှင့် စက်မှု လုပ်ငန်း ဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးဖြစ်လာသည်။ ၁၉၈၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၅ ခုနှစ်အထိ မစ္စတာဂိုချုပ်တောင်သည် ကျန်း မာရေးဝန်ကြီးအဖြစ်လည်း ကောင်း၊ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းဝန်ကြီးအဖြစ်လည်း ကောင်း တစ်ပြိုင် တည်းထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ပေါက်ကျိုင်း
သွားပါများခရီးရောက်
မောင်ပေါက်ကျိုင်းသည် ပညာသင်ကြားရာမှ ပြန်လာခဲ့ပြီးနောက် လမ်းတွင် "သွားပါများခရီးရောက်" ဆိုသော စကားအတိုင်း မိမိနေရပ်သို့ မပြန်ပဲ ခရီးနှင်ခဲ့သဖြင့် တိုင်းပြည်တစ်ပြည်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထိုတိုင်းပြည်မှာ နန်းတက်လာသော ဘုရင်ဟူသမျှ ချက်ချင်းသေဆုံးလေ့ရှိသဖြင့် ဘုရင်လုပ်ဝံ့သူမရှိဘဲ မင်းလောင်းကို ရှာဖွေနေသော တိုင်းပြည်ဖြစ်သည်။ မောင်ပေါက်ကျိုင်းသည် တရစပ်ခရီးနှင်လာခဲ့သဖြင့် ထိုတိုင်းပြည်သို့ အရောက်တွင် မောပန်းကာ အိပ်ပျော်သွားခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် မင်းလောင်းရှာဖွေရန်လွှတ်လိုက်သော ဖုသ်သွင်းရထားမှာ မောင်ပေါက်ကျိုင်း အိပ်နေရာနေရာသို့ ဆိုက်ဆိုက်မြိုက်မြိုက် ရောက်လာသဖြင့် မောင်ပေါက်ကျိုင်းကို မှူးမတ်တို့က ဘုရင်အဖြစ်လက်ခံရန် ပန်ကြားခဲ့သည်။ မောင်ပေါက်ကျိုင်းမှာ ထိုတိုင်းပြည်၏ အကြောင်းကို ရေရေရာရာ မသိသဖြင့် ဘုရင်အဖြစ်ကို ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာပင် လက်ခံခဲ့သည်။
ဂိုချုပ်တောင်
နိုင်ငံရေးဘဝ
၁၉၈၅ ခုနှစ်၌ ဂိုချုပ်တောင်သည် စင်ကာပူရှိ နိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင်များ၏ မျိုးဆက်သစ်ခေါင်း ဆောင်ဖြစ်လာပြီး ပထမ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။ တစ်ပြိုင်တည်း၌ ဂိုချုပ်တောင် သည် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး အဖြစ်လည်းခန့်အပ်ထားခံရသည်။
ပေါက်ကျိုင်း
မေးပါများစကားရ
မောင်ပေါက်ကျိုင်းသည် ဘုရင်ဖြစ်လာပြီးနောက် စကားကြီးသုံးခွန်းထဲမှ မေးပါများစကားရ ဆိုသော စကားကို အမှတ်ရခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဘုရင်ဖြစ်ဖြစ်ချင်းပင် တိုင်းသူပြည်သားတို့နှင့် စကားစမြည်ပြောဆိုပြီး မင်းလောင်းရှာဖွေရသည့် အကြောင်းကို မေးမြန်းမိသည်။ ထိုအခါ ဤတိုင်းပြည်ရှိ ဘုရင်အားလုံး နန်းတက်ပြီးလျှင် နောက်တစ်နေ့၌ နတ်ရွာစံ ကံတော်ကုန် လေ့ရှိကြောင်း စုံစမ်းသိရှိခဲ့သည်။
ဂိုချုပ်တောင်
နိုင်ငံရေးဘဝ
၁၉၉ဝ ပြည့်နှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက်၌ မစ္စတာဂိုချုပ်တောင်သည် စင်ကာပူနိုင်ငံ၏ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ် လာခဲ့သည်။
ပေါက်ကျိုင်း
မအိပ်မနေအသက်ရှည်
ဘုရင်ဖြစ်လာသော မောင်ပေါက်ကျိုင်းသည် ညဖက်တွင် အလွန်ငိုက်မျဉ်းလာသော်လည်း မအိပ်ဘဲ မိဖုရားကိုသာ အိပ်စေကာ သူ၏ စက်ရာတွင် ငှက်ပျောတုံးတစ်တုံးကို ချထားသည်။ သူ၏ စိတ်ထဲ၌ မအိပ်မနေ အသက်ရှည် ဟူသော စကားကိုသာ အမှတ်ရနေသည်။ ညသန်းခေါင်သို့ ရောက်သောအခါမိဖုရား၏ ချစ်သူ နဂါးက အိပ်ခန်းအတွင်းသို့ ဝင်လာပြီး ငှက်ပျောတုံးကို မောင်ပေါက်ကျိုင်းအမှတ်နှင့် ပေါက်သတ်သည်။ ထိုအခါ သူ၏အစွယ်မှာ ငှက်ပျောတုံးတွင် ကပ်ငြိပြီး ခွာမရဖြစ်နေလေသည်။ မောင်ပေါက်ကျိုင်းက ထိုအချိန်ကို အခွင့်ကောင်းယူပြီး နဂါးကို ဓားနှင့်ပိုင်း၍ သတ်လိုက်လေသည်။
မိဖုရား၏ စကားထာ
သူမ၏ ချစ်သူနဂါးကို မောင်ပေါက်ကျိုင်းက သတ်ပစ်သည့်အတွက် မိဖုရားမှာ မကျေနပ်ပဲ မောင်ပေါက်ကျိုင်းကို အလောင်းအစား တစ်ခုလုပ်ရန် စိန်ခေါ်သည်။ မောင်ပေါက်ကျိုင်းက လက်ခံသော အခါတွင် မိဖုရားက သူမ မေးသော စကားထာကို ဖြေနိုင်ပါက ဘုရင်အဖြစ်ဆက်လက်စိုးစံနိုင်ပြီး မဖြေနိုင်ပါက အသတ်ခံရမည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက်မိဖုရားက မောင်ပေါက်ကျိုင်းအား "ရာပေးလို့ဆုတ် ထောင်ပေးလို့ချုပ် ချစ်တဲ့သူအရိုးဆံထိုးလုပ်" ဟူသော စကားထာကိုဝှက်သည်။ မောင်ပေါက်ကျိုင်းသည် ထိုစကားထာကို ကြားပြီးသော အခါ အဖြေကို စဉ်းစားမရနိုင်သဖြင့် စိတ်ပျက်လက်ပျက်ဖြင့် ဥယျာဉ်တော်အတွင်းသို့ ထွက်လာခဲ့ပြီး မည်သို့လုပ်ရမည်ကို အကြံထုတ်နေခဲ့သည်။
ဂိုချုပ်တောင်
နိုင်ငံရေးဘဝ
အာဏာရပြည်သူ့ လှုပ်ရှားမှုပါတီတွင် ဂိုချုပ်တောင်သည် ၁၉၇၉ ခုနှစ်မှစ၍ ဗဟိုအမှုဆောင် ကော်မတီ၌ တာဝန် ယူဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဂိုချုပ်တောင်သည် လောလောဆယ်တွင်ပါတီ၏ပထမတွဲဖက် အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
ပေါက်ကျိုင်း
မိဖုရား၏ စကားထာ
ထိုအချိန်တွင် သစ်ပင်ပေါ်မှ ကျီးကန်း ၂ကောင် စကားပြောနေသည်ကို ကြားရသဖြင့် နားထောင်ကြည့်မိသည်။ ကျီးကန်းအထီးက ကျီးကန်းအမအား ယခုသစ်ပင်အောက်တွင် လာထိုင်နေသူမှာ ဘုရင်ဖြစ်ကြောင်း၊ အလွန်သနားစရာ ကောင်းကြောင်း ပြောသည်။ ကျီးကန်းမက မည်သည့်တွက် သနားစရာကောင်းကြောင်းမေးသော အခါ ဤတိုင်းပြည်ရှိ မိဖုရားက မောင်ပေါက်ကျိုင်းအား စကားထာဝှက်သည်ကို မဖြေနိုင်သဖြင့် အသတ်ခံရတော့မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောသည်။ ကျီးကန်းမက ကျီးကန်းဖိုအား စကားထာ၏ အကြောင်းကို မေးသောအခါ ကျီးကန်းဖိုက မိဖုရားကြီး၏ ချစ်သူမှာ နဂါးဖြစ်ပြီး သူမ၏ချစ်သူ နဂါးသေသွားသောအခါ အသပြာတစ်ရာပေး၍ အရေကိုဆုတ်သည်။ ထို့နောက် ထိုအရေခွံကို အသပြာတစ်ထောင်ပေး၍ အိပ်ရာချုပ်ပြီး နဂါး၏ အရိုးကိုမူ ဆံထိုးလုပ်၍ ပန်ဆင်ထားသည်ဟုဆိုသည်။ စကားထာ၏ အဖြေကိုသိရသည့် အတွက် မောင်ပေါက်ကျိုင်းသည် နန်းတော်သို့ ပြန်လာခဲ့ပြီး မိဖုရားအား စကားထာ၏ အဖြေကိုပေးလိုက်လေတော့သည်။ ထို့နောက်တွင် မောင်ပေါက်ကျိုင်းအတွက် ရန်ရှင်းသွားပြီ ဖြစ်သဖြင့် ဘုရင်အဖြစ်နှင့် ဆက်လက်စိုးစံလေတော့သည်။
ဂိုချုပ်တောင်
နိုင်ငံရေးဘဝ
မစ္စတာဂိုချုပ်တောင်သည် ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် အလုပ်သမားသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်အခါက ဂိုချုပ်တောင် သည် စင်ကာပူလေဘာဖောင်ဒေးရှင်းတွင် ညွှန်ကြားရေးမှူးအဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ နောက် ပိုင်း၌ ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာသည်။ ထို့အပြင်ဂိုချုပ်တောင်သည် ညွှန်ကြားရေးမှူးများဘုတ်အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဂိုချုပ်တောင်သည်စင်္ကာပူဘဏ္ဍာထိန်း ဘုတ်အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်နှင့် စက်မှု အလုပ်သမားများအဖွဲ့ ဘက်စုံ သမဝါယမအသင်း ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် မစ္စတာ ဂိုချုပ်တောင်အား နိုင်ငံ အားလုံး ဆိုင်ရာ အလုပ်သမားသမဂ္ဂ ကွန်ကရက်က ဂုဏ်ထူးဆောင် ဘွဲ့တံဆိပ်ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးမှ အနားယူခဲ့ပြီး စင်ကာပူ အစိုးရအဖွဲ့တွင် စီနီယာ ဝန်ကြီး အဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူခဲ့သည်။
မိသားစု
မစ္စတာဂိုချုပ်တောင်သည် ရှေ့နေတန်ချူလင်းနှင့်လက်ထပ်ခဲ့သည်။ မစ္စတာဂိုချုပ်တောင်နှင့် ဇနီးတို့တွင် သားသမီးနှစ်ဦး ထွန်းကားခဲ့ရာ သားယောက်ျားလေးနှင့်သမီးမိန်းကလေးအမြွှာမောင်နှမဖြစ်သည်။ မစ္စတာဂိုချုပ်တောင်သည် အပန်းဖြေအနားယူရာတွင် ဂေါက်ရိုက်ခြင်းနှင့် တင်းနစ် ကစားခြင်း တို့ကို နှစ်သက်သည်။
ပေါက်ကျိုင်း
မျက်မမြင်သားတော် ၂ပါး
မောင်ပေါက်ကျိုင်း၏ မိဖုရားကြီးမှ နောင်အခါတွင် အမြွှာ သားတော် ၂ ပါးကို ဖွားမြင်သည်။ ထိုသားတော် ၂ ပါးစလုံးမှာ မျက်စိမမြင်ပဲ စူဠသမ္ဘဝ နှင့် မဟာသမ္ဘဝ ဟုတွင်သည်။ ဘုရင်သည် သားတော် ၂ပါးကို သမားတော်အမျိုးမျိုးနှင့် ကုသသော်လည်း အရွယ်ရောက်သည်အထိ မည်သို့မျှကုသ၍ မရပေ။ သားတော်နှစ်ပါးစလုံး မျက်စိမမြင်သည်ကို ရှက်တော်မူသဖြင့် တိတ်တဆိတ် သတ်ပြစ်ရန် မိဖုရားကြီးအား အမိန့်ပေးတော်မူသည်။ သို့သော် မိဖုရားကြီးသည် မိမိရင်နှစ်ဖြစ်သော သားတော်များကို မသတ်ရက်သဖြင့် မင်းကြီးမသိရအောင် တိတ်တဆိတ်ဝှက်ထားလေသည်။ နှစ်ပေါင်း အတော်ကြာမြင့်သောအခါ ထိုအကြောင်းကို မင်းကြီးသိလေသဖြင့် ဟယ်မိဖုရား သင်၏ သားတော်များကို ယခုပင် ဖျောက်ဖျက်ပြစ်လော့ ဟု မိန့်တော်မူသည်။ ထို့ကြောင့် ရှက်ခြင်းဖြစ်၍ သားတော် ၂ ပါး ကို ဖောင်ပေါ်တွင် တင်၍ ဧရာဝတီမြစ်အတွင်းသို့ မျှောစေသည်။ မယ်တော်ဖြစ်သူ မိဖုရားကြီးသည် သားတော်နှစ်ပါးကို မသတ်ဖြတ်လိုသဖြင့် ဖောင်ပေါ်တင်၍ စားနပ်ရိက္ခာ အပြည့်အစုံ ထည့်ပြီးလျှင် ဧရာဝတီမြစ်အတိုင်း မျှောချလိုက်လေသည်။
သရေခေတ္တရာသို့ရောက်ရှိခြင်း
မင်းသား ၂ ပါးသည် ဧရာဝတီမြစ်အတွင်းသို့ ဆက်လက်မျှောလာခဲ့ပြီးနောက် ယခုပြည်မြို့တည်ရှိရာ သရေခေတ္တရာ မြို့အနားသို့ ဆိုက်ရောက်သည်။ ထိုနေရာတွင် ရသေ့ကြီးတစ်ပါးသည် တောထွက်ရာမှ မဆင်မခြင် ကျင်ငယ်စွန့်မိသဖြင့် ထို ကျင်ငယ်ရေကို သမင်မမှ သောက်မိကာ ဗေဒါရီ ဆိုသော သမီးတစ်ဦး ဖွားမြင်သည်ဟု ဒဏ္ဍာရီတွင် ဆိုသည်။ ရသေ့ကြီးသည် ဗေဒါရီ အရွယ်ရောက်လာပြီးနောက် သူမအား နေ့စဉ်စောင့်ရှောက်နေရသည့်အတွက် တရားအားထုတ်နိုင်ခြင်းမရှိသဖြင့် အလိမ္မာသုံး၍ ဘူးသီးတစ်လုံးတွင် အပ်ပေါက်ထက် အနည်းငယ်မျှကြီးသော အပေါက်တစ်ခု ဖောက်ကာ ဗေဒါရီကို မြစ်အတွင်း၌ ရေခပ်စေသည်။ ထိုရေထည့်သည့် အပေါက်မှာ အလွန်သေးငယ်သည့်အတွက် ရေခပ်ရန် အလွန်ပင် ကြာမြင့်သည်။ ထို့ကြောင့် ရသေ့သည် ဗေဒါရီ မရှိသောအချိန်တွင် စိတ်ဖြောင့်လက်ဖြောင့် တရားအားထုတ်နိုင်သည်။
မင်းသားညီနောင်တို့သည် မျက်စိအလင်းကို ရရှိပြီးနောက် ဧရာဝတီမြစ်စဉ်အတိုင်း စုန်ဆင်းသွားခဲ့ရာ ကုဉ္စပြင်အရပ်သို့ ရောက်ရှိလေသည်။ ဖောင်တော်ကို ကမ်းသို့ကပ်၍ ကုန်းပေါ်သို့ တက်သွားကြလေ၏။ ထိုအရပ်တွင် မင်းသားတို့၏ ဦးရီးတော်စပ်သူ ရှင်ရသေ့၏ သမီး ဗေဒါရီသည် ရေခပ်လာခိုက် ကြုံကြိုက်သည်နှင့် မင်းသားတို့နှင့် တွေ့ရှိကြလေသည်။ သရေခေတ္တရာသို့ ဆိုက်ရောက်လာသောအခါ မင်းသား ၂ ပါးသည် ဗေဒါရီ နှင့် မြစ်ကမ်းတွင် စုံမိကြသည်။ ဗေဒါရီ ရေခပ်နေသည်ကို မြင်သောအခါ စူဠသမ္ဘဝက ဗူးသီးမှ အပေါက်ကို ဓားနှင့် ချဲ့ပေးသဖြင့် ရေကို အလွယ်တကူ ခပ်၍ ရသွားသည်။ ကျောင်းသို့ အလျင်အမြန်ပြန်ရောက်လာသောအခါတွင် ရသေ့က အကျိုးအကြောင်းမေး၍ မင်းသား ၂ ပါးနှင့် တွေ့ခဲ့ကြောင်း ပြောသောအခါတွင် ကျောင်းသင်္ခန်းသို့ ခေါ်လာစေသည်။ ရသေ့ကြီးက မင်းသားညီနောင်တို့၏ အမျိုးအနွယ်ကို မေးမြန်းစုံစမ်းရာ မင်းသားတို့ကလည်း မိမိတို့၏ အဖြစ်အပျက်ကို ပြန်လည် တင်လျှောက်သောကြောင့် မိမိ၏ တူတော်များဖြစ်ကြောင်းကို သိရလေသည်။ နောက်တွင် သရေခေတ္တရာတွင် မင်းဆက်ပြတ်သွားသောအခါ၌ စူဠသမ္ဘဝသည် သရေခေတ္တရာကို သိမ်းပိုက်အုပ်ချုပ်သည်ဟု အဆိုရှိကြသည်။ မဟာသမ္ဘဝမှာမူ စန္ဒမုခိ ဘီလူးမနှင့် ချစ်ကြိုးသွယ်မိပြီး ဗိဿနိုးမြို့ကို ထူထောင်ကာ နေထိုင်သည် ဟု ဆိုကြသည်။ မဟာသမ္ဘဝ နှင့် စန္ဒမုခိတို့မှ သမီးတော် ပန်ထွာဘုရင်မ ကို ဖွားမြင်သည်။ (မူကွဲ။ ။ ဦးရီးတော် ရသေ့ကြီးသည် တူတော်အကြီး မဟာသမ္ဘဝမင်းသားနှင့် သမီးတော် ဘေဒါရီတို့ကို စုံဘက်ပေးပြီးလျှင် ရသေ့မြို့ကို တည်ထောင်၍ မင်းပြုစေခဲ့သည်။ မဟာသမ္ဘဝမင်းနတ်ရွာစံလျှင် ညီတော် စူဠာသမ္ဘဝမင်းသားက မရီးတော် ဘေဒါရီကိုပင် မိဖုရားမြှောက်၍ ဆက်လက်စိုးစံတော်မူခဲ့သည်။)
သမိုင်းဆိုင်ရာ အငြင်းပွားဖွယ်များ
မောင်ပေါက်ကျိုင်းပုံပြင်ကို ဒဏ္ဍာရီတစ်ခုအဖြစ်နှင့်သာ လက်ခံရန်ရှိပြီး သမိုင်းတစ်ခုအဖြစ် လက်ခံရန် မဖြစ်နိုင်သော အကြောင်းအရာအချို့ရှိသည်။ သမိုင်းပညာရှင်တို့၏ တွေ့ရှိချက်အရ ဗိဿနိုးသည် သရေခေတ္တရာထက် ရာစုနှစ် ၂ ခုမျှစော၍ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သမိုင်းကြောင်းအရ အငြင်းပွားဖွယ်ရာများရှိသည်။ ထိုမျှမက နဂါး နှင့် ဘီလူး စသည်တို့မှာ ဒဏ္ဍာရီလာ သတ္တဝါများသာဖြစ်သဖြင့် တကယ်ရှိကြောင်းလက်ခံနိုင်ရန်ခက်ခဲသည်။
ကျမ်းကိုးစာရင်း
ကဏ္ဍ:မြန်မာဒဏ္ဍာရီ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း
အေးအေးဝင်း
မအေးအေးဝင်း (၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၅၃ မွေးဖွား) သည် မြန်မာဂျာနယ်လစ်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ အေးအေးဝင်းကို ၁၉၅၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ၊ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ သူသည် ဂျာနယ်လစ် ဦးစိန်ဝင်း၏ သမီး ဖြစ်သည်။
မြတ်လေးရုံ
မြတ်လေးရုံ
ဖုန်းဆိုး (အနောက်စု)ရွာ၊ ကျုံတနော် (အရှေ့)
ဖုန်းဆိုး (အနောက်စု)ရွာ၊ ကျုံတနော် (အရှေ့)
ကွမ်းတောင်ရွာ၊ စပါးထား
ကွမ်းတောင်ရွာသည် ဘူးသီးတောင်မြို့နယ် စိုင်းတင်ချောင်းဖျားပိုင်းတွင် ရှိသည်။ ကွမ်းတောင် (ကုလား) နှင့် ကွမ်းတောင် (ရခိုင်) ဟူ၍ နှစ်ပိုင်း ပိုင်းခြားထားသည်။ အိမ်ခြေ ၃၀၀ ကျော်ခန့်ရှိသည့် ကျေးရွာတစ်ရွာဖြစ်သည်။ အဓိက စီးပွားရေးမှာ လယ်ယာလုပ်ငန်းနှင့် သစ်ဝါးရောင်းဝယ်ရေး လုပ်ငန်းများဖြစ်သည်။ ရေချိုဒေသဖြစ်သဖြင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက် စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းသည်။