cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
အာရဗီအရေးအသား
အာရဗီအက္ခရာ သည် အာရဗီ နှင့် အာဖရိကတိုက်ရှိ အခြားဘာသာစကားများစွာကို ရေးသားရာတွင် အသုံးပြုသည့် စာရေးစနစ်တစ်ခု ဖြစ်သည့် ပါရှန်း ( ဖာစီ / ဒါရီ )၊ မလေး ( ဂျာဝီ )၊ ဥဂါး ၊ ကာ့ဒ ်၊ ပန်ချာပီ ၊ စင်ဒီ ၊ ဘလ် တီ၊ ဘာလို ချီ၊ ပါရှတို ၊ လူးရစ် ခ်ျ၊ အူရဒူ ၊ ကက်ရှ်မီးယား ၊ ရိုဟင်ဂျာ ၊ ဆိုမာလီ နှင့် မန်ဒင် ကာတို့ဖြစ်သည်။ 16 ရာစုအထိ စပိန်ဘာသာဖြင့် စာသားအချို့ရေးရန်လည်း အသုံးပြုခဲ့သည်။ ထို့အပြင် 1928 ခုနှစ်တွင် ဘာသာစကား ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု မတိုင်မီက ၎င်းသည် တူရကီ ၏ အရေးအသားစနစ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အသုံးပြုသော နိုင်ငံအရေအတွက်ဖြင့် ဒုတိယအသုံးအများဆုံး စာရေးစနစ်ဖြစ်ပြီး ၊ လက်တင်နှင့် တရုတ်စာများပြီးလျှင် တတိယမြောက် အသုံးပြုသူဦးရေဖြင့် တတိယအများဆုံးဖြစ်သည်။ ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ
ဘန်တိုတာမြစ်လေဆိပ်
ဘန်တိုတာမြစ်လေဆိပ် သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ဘန်တိုတာမြို့တွင် တည်ရှိသည့် လေဆိပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ လေဆိပ်များ
နမ့်နွတ်ရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
နမ့်နွတ်ရွာ (Namnut)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်၊ ပန်နွဲ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၇၁၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်နွဲ့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၈၆ ဦး၊ မ ၁၀၅၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၃၆ ဦးနေထိုင်သည်။
မဒေါရွာ၊ ပုလောဖျား
မဒေါရွာ(Madaw)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၊ ပုလောမြို့နယ်၊ ပုလောဖျားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,816 ဖြစ်သည်။
နမ့်နွတ်ရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချောင်းခွ (အထက်)ရွာ၊ ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်
ချောင်းခွ (အထက်)ရွာ (Chaunggwa(Upper))သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်၊ ဓမ္မသော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၃၈၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဓမ္မသော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၃၁ ဦး၊ မ ၂၁၀၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၁၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟော် (တောင်)ရွာ၊ ဆီဆိုင်မြို့နယ်
ဟော် (တောင်)ရွာ (Haw (South))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဆီဆိုင်မြို့နယ်၊ ဆီဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၁၃၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆီဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၉၁၄ ဦး၊ မ ၉၂၉၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၂၀၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆီဆိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒုတိယ စက္ကာနုဝတ္တနသုတ်
ဒုတိယ စက္ကာနုဝတ္တနသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
သာလှပင်စည်ရွာ၊ သဲကုန်းမြို့နယ်
သာလှပင်စည်ရွာ (Tharhlapinsi)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ သဲကုန်းမြို့နယ်၊ အင်းပေါ်ငယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၂၄၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်းပေါ်ငယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၄၆ ဦး၊ မ ၉၁၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သဲကုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိနဘဲမြို့၊ ဝါခါယာမ
မိနဘဲမြို့  (みなべ町 မိနဘဲ − ချေား  ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဝါခါယာမခရိုင်၊ ဟိဒခတိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
နားမော်ရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
နားမော်ရွာ (Narmaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ နားမော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၁၈၅ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပဌမ စက္ကာနုဝတ္တနသုတ်
ပဌမ စက္ကာနုဝတ္တနသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
နီလကသိုဏ်း
နီလ − အညိုကသိုဏ်း ကိုလည်း ရှေးအတိတ် နီးသောဘဝက နီလ − အညိုကသိုဏ်းကို ရဖူးသော အထုံဝသီ ပါရမီ အဓိကာရ ရှိခဲ့လျှင် မပြုမပြင်ဘဲ ညိုညိုမြင်သမျှ အလုံးစုံသော ဝတ္ထုကိုပင် ကြည့်ရှု၍ အလွယ်တကူ နိမိတ်ရနိင်၏။ အထုံဝသီ ပါရမီ အဓိကာရ မရှိခဲ့လျှင် မိမိအထွာဖြင့် တစ်ထွာလောက် အလျားအနံကျယ်စွာ သစ်သားကို ယပ်ဝန်း၊ ရေအိုးဖုံးများကဲ့သို့ လက်ကိုင်စရာ အရိုးနှင့်တကွ ကသိုဏ်းဝန်းလုပ်၍ အညိုဆုံးဆေးကို အချောဆုံး အလှဆုံး − နေအောင်လုပ်၍ သုတ်၍ အနား၌ အညိုရောင်ကို တောက်ထစေတတ်သော အနီဖြစ်စေ၊ အဖြူဖြစ်စေ အမှတ်မရှိ တစ်ခုခု ဒန်ပူတစ်ပြား (ငွေမူးစေ့ခန့်) ဆေးမင်အနားသတ် တင်သား သုတ်လိမ်း၍ "အညို အညို" ဟု စိတ်ထဲက မှတ်၍ ကြည့်ရှု၍ နိမိတ်ယူရာ၏။
ပဌမ စက္ကာနုဝတ္တနသုတ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
ဝါဆောင်ရွာ၊ လွိုင်ကော်မြို့နယ်
ဝါဆောင်ရွာ(Warsaung)သည် ကယားပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်ခရိုင်၊ လွိုင်ကော်မြို့နယ်၊ ကုန်းသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၃၁၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်ကော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပေါက်တော (အရှေ့)ရွာ၊ ကလေးမြို့နယ်
ပေါက်တော (အရှေ့)ရွာ (Pauktaw(East))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးခရိုင်၊ ကလေးမြို့နယ်၊ ပေါက်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၆၅၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကလေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မဒေါင်ရွာ၊ ပုလောမြို့နယ်
မဒေါင်ရွာ(Madaung)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၊ ပုလောမြို့နယ်၊ လက္ကူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,780 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်ဟိုင်းရွာ၊ လွယ်ကြူ
ပန်ဟိုင်းရွာ (Panghai)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ လွယ်ကြူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၄၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်ကြူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၆ ဦး၊ မ ၃၁၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၃၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယုရမြို့၊ ဝါခါယာမ
ယုရမြို့  (由良町 ယုရ − ချေား  ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဝါခါယာမခရိုင်၊ ဟိဒခတိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၅၇၃၈ ဦး ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၁၉၀ ဦး ရှိသည်။ စုစုပေါင်း ဧရိယာသည် ၃၀.၇၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
သောတသုတ်
သောတသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
မင်္ဂလာရွာ၊ ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်
မင်္ဂလာရွာ (Mingalar)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးခရိုင်၊ ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်၊ တလိုင်းရှည် (မြောက်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၇၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တလိုင်းရှည် (မြောက်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၄၅ ဦး၊ မ ၁၇၁၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၅၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မလွှကုန်းရွာမရွာ၊ ပွင့်ဖြူမြို့နယ်
မလွှကုန်းရွာမရွာ (Mahlwakoneywarma)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ ပွင့်ဖြူမြို့နယ်၊ မဒဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၁၃၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မဒဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၄၅ ဦး၊ မ ၂၅၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၈၈၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပွင့်ဖြူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခိုက်ပေးရွာ၊ ဆီဆိုင်မြို့နယ်
ခိုက်ပေးရွာ (Hkaikpay)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဆီဆိုင်မြို့နယ်၊ ဆီဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၁၂၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆီဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၉၁၄ ဦး၊ မ ၉၂၉၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၂၀၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆီဆိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိဟမမြို့၊ ဝါခါယာမ
မိဟမမြို့  (美浜町 မိဟမမြို့  ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဝါခါယာမခရိုင်၊ ဟိဒခတိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၇၃၉၁ ဦး ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၅၈၀ ဦး ရှိသည်။ စုစုပေါင်း ဧရိယာသည် ၁၂.၇၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
သစ်စိန်ပင်ရွာ၊ သဲကုန်းမြို့နယ်
သစ်စိန်ပင်ရွာ (Thitseinpin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ သဲကုန်းမြို့နယ်၊ အင်းပေါ်ငယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၂၄၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်းပေါ်ငယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၄၆ ဦး၊ မ ၉၁၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သဲကုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မှော်ဘီရွာ၊ ပေါင်မြို့နယ်
မှော်ဘီရွာ(Hmawbi)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံခရိုင်၊ ပေါင်မြို့နယ်၊ မှော်ဘီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၇၅၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မှော်ဘီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၇၃ ဦး၊ မ ၁၂၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၄၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဓမ္မသော်ရွာ၊ ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပဌမ ပတ္ထနာသုတ်
ပဌမ ပတ္ထနာသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် အင်္ဂါငါးမျိုနှင့် ပြည့်စုံသော မင်းမျိုးဖြစ်သော ဦးထိပ်၌ အဘိသိက် သွန်းလောင်းပြီးသောမင်း၏ သားကြီးသည် မင်းအဖြစ်ကို တောင့်တကြောင်း၊ ဤအတူသာလျှင် တရားငါးမျိုးနှင့် ပြည်စုံသော ရဟန်းသည် အာသဝေါတရားတို့၏ ကုန်ခြင်းကို တောင့်တကြောင်း ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
တိုက်ထန်ရွာ၊ လင်ဟော်မြို့နယ်
တိုက်ထန်ရွာ (Taikhtan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုင်းမော-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ လင်ဟော်မြို့နယ်၊ ရှင် ကျိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၇၄၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လင်ဟော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ ဒုဗ္ဘိက္ခန္တရကပ်
အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ ဒုဗ္ဘိက္ခန္တရကပ် အား အကြီးအကျယ် အစားအစာ ရှားပါးမှု ၊ အကြီးအကျယ် ဆာလောင်မွတ်သိပ်မှု၊​ အကြီးအကျယ် ငတ်မွတ်မှု သို့မဟုတ် အိုင်ယာလန် အကြီးအကျယ် သေဆုံးပျက်စီးမှု ဟု လည်း ခေါ်ကြပြီး အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ ပြင်ပတွင်မူ အိုင်ယာလန် အာလူး ရှားပါးမှု ဟု ရည်ညွှန်းလေ့ ရှိကြကာ  ၁၈၄၅ ခုနှစ် မှ ၁၈၄၉ ခုနှစ်အတွင်း အိုင်ယာလန်နိုင်ငံတွင် လူအများအပြား ငတ်မွတ်မှု ဖြစ်ပွားခြင်းနှင့် ရောဂါဘယများ ဖြစ်ပွားခြင်းတို့ ဖြစ်ခဲ့သော အချိန်ကာလပင် ဖြစ်သည်။  အကြီးအကျယ် ထိခိုက်ခဲ့သော နေရာ များမှာ အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ၏ အနောက်ပိုင်း နှင့် တောင်ပိုင်းတို့တွင် ဖြစ်ပြီး အိုင်းရစ်ရှ်ဘာသာစကားကို အသုံးများသော နေရာများလည်း ဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်အား အိုင်းရစ်ရှ်ဘာသာစကားဖြင့် ဒရော့ချ်ရှောင်း ဟု သိကြပြီး အကြမ်းမျဉ်းအားဖြင့် ဘာသာပြန်ပါက ခက်ခဲသော ကာလများ ဟု အဓိပ္ပာယ်ရကာ စာစကားဖြင့် ဆိုးရွားသော ဘဝ ဟု ဖွင့်ဆိုနိုင်သည်။ အဆိုးရွားဆုံးကာလမှာ ၁၈၄၇ ခုနှစ်ဖြစ်ပြီး အနက်ရောင် ၄၇ ဟု သိကြသည်။ ထိုအစာရေစာရှားပါးမှုအတွင်း လူတစ်သန်း သေဆုံးကာ လူတစ်သန်းကျော် အိုင်ယာလန်မှ ပြောင်းရွှေ့သွားသဖြင့်  အိုင်ယာလန် လူဦးရေအား ၂၀% မှ ၂၅% အတွင်း ကျဆင်းသွားစေခဲ့သည်။
ကပ်ဆိုက်ရခြင်း၏ အဓိက အကြောင်းရင်းမှာ သဘာဝ အကြောင်းတရားဖြစ်ပြီး ၁၈၄၀ ခုနှစ်များတွင် ဥရောပတစ်ခွင်တွင် ကျရောက်ခဲ့သော အာလူးဖျက်ပိုးများကြောင့် ဖြစ်ကာ အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ ပြင်ပတွင်လည်း လူ ၁၀၀,၀၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ပြီး ဥရောပ၏ နေရာအနှံ့အပြားဖြစ်ပွားသော ၁၈၄၈ တော်လှန်ရေး၏ မငြိမ်သက်မှု အများအပြားကို ဖြစ်ပွားစေရန် လှုံ့ဆော်ခဲ့သော အကြောင်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ၁၈၄၆ ခုနှစ်မှစ၍ အာလူးပိုးကျခြင်း၏ သက်ရောက်မှုကို ပိုမိုဆိုးရွားသွားစေခဲ့သည်မှာ ဗြိတိသျှ ဝစ်ဂ်ပါတီ အစိုးရ၏ ပုဂ္ဂလိက ရောင်းဝယ်မှုများတွင် အစိုးရမှ ကြားဝင်မစွက်ဖက်သည့် လစ်ဇစ်ဖဲ အရင်းရှင်စနစ် ဆိုင်ရာ စီးပွားရေး မူဝါဒများ ဖြစ်သည်။ ရေရှည်အကြောင်းတရားမှာ မြေရှင်မရှိပဲ မြေဖိုးကောက်ခံသည့်စနစ်  နှင့် သီးနှံတစ်မျိုးတည်းပေါ်  မှီခိုစိုက်ပျိုးသည့် ယဉ်ကျေးမှုကြောင့် ဖြစ်သည်။
၁၈၀၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၂၂ ခုနှစ်အထိ ဂရိတ်ဗြိတိန်နှင့် အိုင်ယာလန် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း ၏ တစိတ်တဒေသအဖြစ် ဝက်မင်စတာမှ တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်ခဲ့သော အိုင်ယာလန်နိုင်ငံအတွက် ထိုကပ်ဘေးသည် သမိုင်း အလှည့်အပြောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုကပ်ဘေးနှင့် ၎င်း၏ သက်ရောက်မှုများကြောင့် အိုင်ယာလန်ကျွန်း၏ လူဦးရေပျံ့နှံ့နေထိုင်မှု၊ နိုင်ငံရေး နှင့်ယဉ်ကျေးမှု ရှုမျှော်ခင်းများ ယခင်အနေအထားမှ ပြောင်းလဲသွားစေခဲ့ပြီး ဒုက္ခသည် ၂ သန်းခန့် ပေါ်ပေါက်ခဲ့ကာ ရာစုနှစ်တစ်ခုကြာ လူဦးရေ လျော့ကျမှု ဖြစ်စေခဲ့သည်။    အိုင်ယာလန်နေထိုင်သူများနှင့် အိုင်ယာလန်မှ ကမ္ဘာအနှံ့အပြားသို့ ပြန့်ကျဲ ရောက်ရှိသွားသူများအတွက်မူ ထိုကပ်ဘေးသည် သားစဉ်မြေးဆက် လက်ဆင့်ကမ်း ပြောစရာ အဖြစ်အပျက်တစ်ခု ဖြစ်သွားခဲ့သည်။  အိုင်းရစ်စ် အများစုနှင့် အစိုးရကြား နဂိုကတည်းက တင်းမာနေသော ဆက်ဆံရေးသည် ကပ်ဘေးကြောင့် ပိုမိုဆိုးရွားသွားခဲ့ပြီး လူမျိုးရေးနှင့် ခွဲထွက်ရေးဆိုင်ရာ တင်းမာမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ကာ အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ၊ အမေရိကန်ရှိ အိုင်းရစ်ရှ် ရွှေ့ပြောင်းလာသူများနှင့် တခြားနေရာများမှ အိုင်းရစ်ရှ်များတို့တွင် အိုင်းရစ်ရှ် မျိုးချစ်စိတ် နှင့် ရီပတ်ဘလစ်ကင်စိတ်ဓာတ်တို့ကို မြင့်တက်စေခဲ့သည်။ တီဗွီ မှတ်တမ်းတင်ရုပ်ရှင် ရိုက်ကူးသူ ဂျွန်ပါဆီဗယ်မှ ရှင်းပြသည်မှာ "ကပ်ဘေးဟာ ကာလကြာမြင့်တဲ့ သစ္စာမဲ့မှု နဲ့ ဂုတ်သွေးစုပ်မှုရဲ့ အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်တာကြောင့် အဲဒီကနေတစ်ဆင့် အိုင်ယာလန် လွတ်လပ်ရေးအတွက် လှုပ်ရှားမှုတွေ တိုးပွားလာခဲ့တယ်။" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
အောင်မြင်သာရွာ၊ ကလေးမြို့နယ်
အောင်မြင်သာရွာ (Aungmyinthar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးခရိုင်၊ ကလေးမြို့နယ်၊ ပျဉ်းခုံကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၅၆၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကလေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သဲဖြူဝမြောက် (အလယ်)ရွာ၊ မြင်းခြံမြို့နယ်
သဲဖြူဝမြောက် (အလယ်)ရွာ (Theahpyuwamyauk(Middle))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ မြင်းခြံမြို့နယ်၊ သဲဖြူဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၃၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သဲဖြူဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၈၀ ဦး၊ မ ၂၁၁၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၆၉၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းခြံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်ထန် (တရုတ်)ရွာ၊ ဟိုပန်မြို့နယ်
မန်ထန် (တရုတ်)ရွာ (Manhtan (Tayoke))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ ဟိုပန်မြို့နယ်၊ မန်ထန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၃၉၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပါတိန်းရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်
ပါတိန်းရွာ (Parting)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ နောင်ကွမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၄၂၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်ကွမ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၅၈ ဦး၊ မ ၉၂၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၈၄ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အာရပ်များ
အာရပ်များ (အာရပ် ; singular عَرَبِيٌّ  , DIN 31635 : arabīyun,  ၊ عَرَب အများကိန်း   , <small id="mwhA">DIN 31635  : ʿarab, အာရဗီ အသံထွက်-   ) ၊ အာရပ်လူမျိုးများဟုလည်းသိကြပြီး၊ ၎င်းတို့သည် အနောက်အာရှ၊ မြောက်အာဖရိက၊ အာဖရိကဦးချို နှင့် အနောက် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာရှိ ကျွန်းစုများ ( ကိုမိုရော့စ် အပါအဝင်) အာရပ်ကမ္ဘာတွင် အဓိကနေထိုင်  လူမျိုးစုတစ်ခုဖြစ်သည် ။  အာရပ်လူမျိုးစုများသည် အမေရိက ၊ အနောက်ဥရောပ၊ အင်ဒိုနီးရှား ၊ တူရကီ နှင့် အီရန် တို့တွင် ထင်ရှားသောအရေအတွက်ဖြင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ကဏ္ဍ:CS1: long volume value ကဏ္ဍ:စပိန်ဘာသာစကား ရင်းမြစ်များ ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ (es) ကဏ္ဍ:အာရပ်ဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ
ယဿံဒိသံသုတ်
ယဿံဒိသံသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
မလွှကုန်းရွာသစ်ရွာ၊ ပွင့်ဖြူမြို့နယ်
မလွှကုန်းရွာသစ်ရွာ (Mahlwakoneywarthit)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ ပွင့်ဖြူမြို့နယ်၊ မဒဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၁၃၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မဒဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၄၅ ဦး၊ မ ၂၅၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၈၈၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပွင့်ဖြူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အရိဒဂါဝါမြို့၊ ဝါခါယာမ
အရိဒဂါဝါမြို့  (有田川町 အရိဒဂါဝါ − ချေား  ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဝါခါယာမခရိုင်၊ အရိဒတိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၂၆၂၄၅ ဦး ရှိသည်။ စုစုပေါင်း ဧရိယာသည် ၃၅၁.၇၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
မျှစ်ချဉ်စုရွာ၊ ပုလောမြို့နယ်
မျှစ်ချဉ်စုရွာ(Hmyitchinsu)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၊ ပုလောမြို့နယ်၊ ပြည်ခြားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,875 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နားလေ့ရွာ၊ ဖာဝေါ
နားလေ့ရွာ (Narlayt)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ ဖာဝေါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၃၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖာဝေါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၃၄ ဦး၊ မ ၁၂၅၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၉၁ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခဲတန်ရွာ၊ ဆီဆိုင်မြို့နယ်
ခဲတန်ရွာ (Hketan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဆီဆိုင်မြို့နယ်၊ ဆီဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၁၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆီဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၉၁၄ ဦး၊ မ ၉၂၉၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၂၀၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆီဆိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နားနူရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
နားနူရွာ (Narnu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်၊ ပန်နွဲ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၇၂၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်နွဲ့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၈၆ ဦး၊ မ ၁၀၅၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၃၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရန္တကူးရွာ၊ သဲကုန်းမြို့နယ်
ရန္တကူးရွာ (Yantaku)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ သဲကုန်းမြို့နယ်၊ အင်းပေါ်ငယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၂၄၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်းပေါ်ငယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၄၆ ဦး၊ မ ၉၁၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သဲကုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိနမိမြို့၊ ဝါခါယာမ
အိနမိမြို့  (印南町 အိနမိ − ချေား ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဝါခါယာမခရိုင်၊ ဟိဒခတိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၇၉၄၉ ဦး ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၇၀ ဦး ရှိသည်။ စုစုပေါင်း ဧရိယာသည် ၁၁၃.၆၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
ခလုတ်ဆဲ့ရွာ၊ လင်ဟော်မြို့နယ်
ခလုတ်ဆဲ့ရွာ (Hkalokehseit)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုင်းမော-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ လင်ဟော်မြို့နယ်၊ တုန်ဟုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၇၇၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လင်ဟော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝါရီကောခူရွာ၊ လွိုင်ကော်မြို့နယ်
ဝါရီကောခူရွာ(Waryikawkhu)သည် ကယားပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်ခရိုင်၊ လွိုင်ကော်မြို့နယ်၊ ကုန်းသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၃၁၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်ကော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နားလေ့ရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
နားလေ့ရွာ (Narlayt)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ မိုင်းပုအွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၉၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းပုအွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၆၉ ဦး၊ မ ၁၃၀၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၇၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဥယျာဉ်လေးရွာ၊ ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်
ဥယျာဉ်လေးရွာ (Uyinlay)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးခရိုင်၊ ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်၊ တလိုင်းရှည် (မြောက်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၇၃၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တလိုင်းရှည် (မြောက်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၄၅ ဦး၊ မ ၁၇၁၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၅၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟန်သာရွာ၊ ကလေးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကလေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟိရိုဂါဝါမြို့၊ ဝါခါယာမ
ဟိရိုဂါဝါမြို့  (広川町 ဟိရိုဂါဝါချေား  ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဝါခါယာမခရိုင်၊ အရိဒတိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၇၀၅၉ ဦး ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၁၁၀ ဦး ရှိသည်။ စုစုပေါင်း ဧရိယာသည် ၆၅.၃၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
ပေတောကျောင်းကုန်းလေးရွာ၊ ပွင့်ဖြူမြို့နယ်
ပေတောကျောင်းကုန်းလေးရွာ (Paytawkyaungkonelay)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ ပွင့်ဖြူမြို့နယ်၊ မဒဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၁၃၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မဒဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၄၅ ဦး၊ မ ၂၅၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၈၈၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပွင့်ဖြူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဓမ္မရာဇာသုတ်
ဓမ္မိက, ဓမ္မရာဇာဖြစ်သော စကြာမင်းသည် ဓမ္မကိုအမှီပြု၍ ဓမ္မကို ပူဇာ သက္ကာရ, လေးမြတ်, ပူဇော်ခြင်းအစရှိသည်ကိုပြုလျှက် နောက်လိုက် နောက်ပါ ပရိသတ်အပေါင်း၌ ဓမ္မိကရက္ခာဝရဏဂုတို့ကို စီရင်လျှက် တစ်စုံတစ်ယောက်သော ဆန့်ကျင်ဘက်ရန်သူသည် လက်ဖြင့်မလည်နိုင်သော စကြာရတနာကို လည်စေ သကဲ့သို့ ဘုရားရှင်သည်လည်း ဘိက္ခု, ဘိက္ခုနီ, ဥပါသက, ဥပါသိကာ ပရိတ်သတ် လေးမျိုးမှီဝဲအပ်သော ကာယ, ဝစီ, မန အာဇီဝ, ဂါမနိဂမ မမှီဝဲအပ်သော ကာယ, ဝစီ, မန, အာဇီဝ, ဂါမနိဂမ ဓမ္မိကရက္ခာဝရဏဂုတ္တိကို စီရင်တော်မူလျှက် ဤလောက၌ တစ်စုံတစ်ယောက်သော သမဏ, ဗြဟ္မဏ, ဒေဝ, မာရ, ဗြဟ္မာသည် မလည်စေနိုင်သော ဓမ္မစက္ကကို လည်စေနိုင်၏ အစရှိသည်ဖြင့် ရဟန်းတို့အား အကျယ်အားဖြင့် ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ ---
ဓမ္မရာဇာသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
မြို့ဟောင်းရွာ၊ ပုလောမြို့နယ်
မြို့ဟောင်းရွာ(Myohaung)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၊ ပုလောမြို့နယ်၊ ပုလောကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,755 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပါတိန်းရွာ၊ ညောင်မောင်း
ပါတိန်းရွာ (Parting)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ ညောင်မောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၂၈၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်မောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၅၄ ဦး၊ မ ၆၆၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၂၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟိဒခမြို့၊ ဝါခါယာမ
ဟိဒခမြို့  (日高町 ဟိဒခ − ချေား  ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဝါခါယာမခရိုင်၊ ဟိဒခတိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၇၆၆၆ ဦး ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၁၇၀ ဦး ရှိသည်။ စုစုပေါင်း ဧရိယာသည် ၄၆.၄၂ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
ဖာလိုင်ခြားရွာ၊ ဆီဆိုင်မြို့နယ်
ဖာလိုင်ခြားရွာ (Hparlaichar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဆီဆိုင်မြို့နယ်၊ ဆီဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၁၁၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆီဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၉၁၄ ဦး၊ မ ၉၂၉၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၂၀၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆီဆိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မကြီးပင် (မြောက်)ရွာ၊ ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်
မကြီးပင် (မြောက်)ရွာ (Magyipin(North))သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်၊ ဓမ္မသော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၃၉၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဓမ္မသော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၃၁ ဦး၊ မ ၂၁၀၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၁၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကန်နှစ်ဆင့်ရွာ၊ သဲကုန်းမြို့နယ်
ကန်နှစ်ဆင့်ရွာ (Kanhnitsint)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ သဲကုန်းမြို့နယ်၊ ကန်နှစ်ဆင့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၁၁၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကန်နှစ်ဆင့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၁၇ ဦး၊ မ ၁၂၇၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၉၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သဲကုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သဲဖြူဝအရှေ့ (ရွာမ)ရွာ၊ မြင်းခြံမြို့နယ်
သဲဖြူဝအရှေ့ (ရွာမ)ရွာ (Theahpyuwaahshey(Ywarma))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ မြင်းခြံမြို့နယ်၊ သဲဖြူဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၃၅၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သဲဖြူဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၈၀ ဦး၊ မ ၂၁၁၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၆၉၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းခြံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တမန်တော်မြတ်(ဆွ)
တမန်တော်တို့သည် မဟာလူသားများ ဖြစ်သည့်အလျှောက် ဘုရားသခင်ထံမှ ၀ဟီ ‎ဗျာဒိတ်တော်များကို လက်ခံရယူထားသူများဖြစ်သောကြောင့် မွတ်စ္စလင်မ်တို့သည် ‎လေးစားဂုဏ်ပြုကြလေသည်။ ကျမ်းတော်မြတ်ကုရ်အာန်နှင့် တစ်ခြားသောသာသနာ့ကျမ်းများတွင် ‎ထိုတမန်တော်တို့အား နဗီ (သို့မဟုတ်) ရစူလ် ဟုသုံးနှုန်း ခေါ်တွင်လေသည်။
ကျမ်းမြတ်ကုရ်အာန်မှ ကောက်နုတ်ခြင်း
အောက်တွင်ဖော်ပြထားသည့် ကျမ်းတော်မြတ်ကုရ်အာန်မှ ကောက်နုတ်တင်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။ ‎ဖော်ပြပါဇယားတွင်ပါသည့် တမန်တော်များ၏ အမည်နာမတော်များသည် အာယသ်တော်များဖြင့် ‎နှိုင်းယှဉ်ဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။ အာယသ်တော်တွင် ပါဝင်သည့်အတိုင်း နဗီဖြစ်ကြောင်း (သို့မဟုတ်) ‎ရစူလ်ဖြစ်ကြောင်း၊ ကျမ်းပိုင်ဆိုင်သည် ဖြစ်၊ မဖြစ်၊ ရှရီအသ် ဥပဒေသကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည် ဟုတ်၊ မဟုတ် ‎စသည်ဖြင့် ဖော်ပြထားလေသည်။ အောက်ဇယားတွင် မဖော်ပြထားသည့် တစ်ခြားသော ‎တမန်တော်များသည်လည်း ရှိနေပါသည်။ ‎
ဖော်ပြပါ အချက်အလက်တို့သည့် ကျမ်းတော်မြတ်ကုရ်အာန်ရှိ အာယသ်တော်များမှ ကောက်နုတ်၍ ‎လေ့လာသုံးသပ်တင်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုကြောင့် ဇယားတွင် နဗီဖြစ်ကြောင်း(သို့မဟုတ်) ‎ရစူလ်ဖြစ်ကြောင်း၊ (သို့မဟုတ်) အေမာမ်ဖြစ်ကြောင်း မဖော်ပြထားပါလျှင် ထိုတမန်တော်တွင် ‎ထိုအရိုက်အရာများ မရှိကြောင်းမဟုတ်ပါ။ ကျမ်းမြတ်ကုရ်အာန်တွင်လည်း မဖော်ပြထားကြောင်းမဟုတ်ပါ။
သို့ပါသောကြောင့် တမန်တော်မိုဟမ္မဒ်(ဆွ)နှင့် ပတ်သက်၍ရှီအာမွတ်စ္စလင်မ်တို့၏ အမြင်တွင် ‎ရစူလ်ဖြစ်ကြောင်းအရိုက်အရာရှိသည့်အပြင် အေမာမ် ဆိုသည့် အရိုက်အရာရှိကြောင်း ယုံကြည်ကြသည်။ ‎သို့သော်ကျမ်းမြတ်ကုရ်တွင် မဖော်ပြထားခြင်းကြောင့် ဇယားတွင်လည်း ထိုသို့ဖော်ပြထားခြင်း မရှိပါ။ ‎ထိုနည်းတူစွာ ကမ္ဘာဦးဖခင် အာဒမ်ကို တမန်တော်အဖြစ် လက်ခံယုံကြည်ကြသည်။ သို့သော် ‎ကျမ်းတော်မြတ်ကုရ်အာန်တွင် တမန်တော်ဖြစ်ကြောင်း အာယသ်မပါရှိသောကြောင့် ဇယားတွင်လည်း ‎ဖော်ပြထားခြင်းမရှိပါ။
နားဝမ်းရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
နားဝမ်းရွာ (Narwan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ မိုင်းလျှန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၀၀၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းလျှန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၈၈ ဦး၊ မ ၉၄၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၃၀ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှိရဟမမြို့၊ ဝါခါယာမ
ရှိရဟမမြို့  (白浜町 ရှိရဟမ − ချေား  ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဝါခါယာမခရိုင်၊ နိရှိမုရိုတိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၂၃၃၂၅ ဦး ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၁၁၆.၀၂ ဦး ရှိသည်။ စုစုပေါင်း ဧရိယာသည် ၂၀၁.၀၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
မာလာဖူးရွာ၊ ကျိုက်ထိုမြို့နယ်
မာလာဖူးရွာ(Marlarhpu)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံခရိုင်၊ ကျိုက်ထိုမြို့နယ်၊ မာလာဖူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၈၅၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မာလာဖူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၇ ဦး၊ မ ၁၈၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုက်ထိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်ထန် (ရွာဟောင်း)ရွာ၊ ဟိုပန်မြို့နယ်
မန်ထန် (ရွာဟောင်း)ရွာ (Manhtan (Ywarhaung))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ ဟိုပန်မြို့နယ်၊ မန်ထန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၃၉၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘိယဂမရေသန့်စင်စက်ရုံ
ဘိယဂမရေသန့်စင်စက်ရုံ သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ဘိယဂမမြို့ရှိ Kelani မြစ်ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ရေသန့်စင်စက်ရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တစ်နေ့လျှင် ရေပမာဏ 160,000,000 l/d (1,900,000 l/ks) ထုတ်လုပ်ပြီး နိုင်ငံတွင် ဒုတိယမြောက် အကြီးဆုံး ရေသန့်စင်စက်ရုံလည်း ဖြစ်သည်။ စက်ရုံမှ Gampaha ခရိုင်အပါအဝင် Wattala, Ja-Ela, Kelaniya, Biyagama, Ragama, Kandana, Kadawatha, Kiribathgoda, Seeduwa နှင့် Ganemulla ရှိ ခန့်မှန်းခြေလူတစ်သန်းအတွက် သောက်ရေများ ထုတ်လုပ်ပေးလျက်ရှိသည်။
စက်ရုံတည်ဆောက်သည့်လုပ်ငန်းကို ၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၂ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ Mahinda Rajapakse က ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။ စက်ရုံတွင် Kelani မြစ်ထဲရှိ ရေများကို အသုံးပြုသည်။ ရေသန့်စင်သည့် လုပ်ငန်းစဉ်တွင် ရေသယ်ယူပို့ဆောင်ခြင်း၊ ရေဂယက်ဖြစ်ခြင်းနှင့် ရေထဲမှ ရွှံ့စသည့်အနည်များကို ဖယ်ရှားခြင်း စသည်တို့ကြောင့် ဆုံးရှုံးရသည့်အများဆုံးရေပမာဏသည် ၅ ရာခိုင်နှုန်းရှိသည်။
တိုးချဲ့ခြင်း
Kelani Right Bank Water Supply Project - Phase 2 သည် Rs. 8.5 ဘီလီယံတန်ကြေးရှိသည့် စီမံကိန်းဖြစ်ပြီး ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ထုတ်လုပ်မှု 360,000 m3/d (13,000,000 cu ft/d) ကို တိုးမြှင့်ထုတ်လုပ်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။ တိုးချဲ့သည့်စီမံကိန်းကို MAGA နှင့်Suez က ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လအထိ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ စက်ရုံများ
ကိုင်းတောရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်
ကိုင်းတောသည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသော ရွာတစ်ရွာဖြစ်သည်။ ဟောင်သရောမြစ်၏ အနောက်ဘက်ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
သစ်ပုတီးကုန်းရွာ၊ ပွင့်ဖြူမြို့နယ်
သစ်ပုတီးကုန်းရွာ (Thitputeekone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ ပွင့်ဖြူမြို့နယ်၊ မဒဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၁၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မဒဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၄၅ ဦး၊ မ ၂၅၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၈၈၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပွင့်ဖြူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မှော်ကြောင်းရွာ၊ ပုလောမြို့နယ်
မှော်ကြောင်းရွာ(Hmawkyaung)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၊ ပုလောမြို့နယ်၊ လက္ကူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,779 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖုန်ဖိုးရွာ၊ လင်ဟော်မြို့နယ်
ဖုန်ဖိုးရွာ (Hponghpoe)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုင်းမော-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ လင်ဟော်မြို့နယ်၊ တုန်ဟုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၇၇၂ ဖြစ်သည်။
ဘတ္တာဒကသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အစာစားတတ်ရုံမျှ နေရာ ပြုန်းတီးရုံမျှ ကျင်ကြီး ကျင်ငယ်ကျစေရုံမျှ၊ မင်း၏ဆင်ဟု ခေါ်ဝေါ်ရရုံမျှဖြစ်သော မင်း၏ဆင်၏ အင်္ဂါငါးမျိုးနှင့် ဆွမ်းစားတတ်ရုံမျှ နေရာပြုန်းတီးရုံမျှ ညောင်စောင်း အင်ပျဉ်ကို ဖျက်ဆီးရုံမျှ၊ စာရင်းဝင်ရုံမျှ ရဟန်းဟုခေါ်ဝေါ်ရရုံမျှဖြစ်သော အင်္ဂါငါးမျိုးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ - ဘတ္တာဒကသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် အင်္ဂါငါးမျိုးနှင့် ပြည့်စုံသော မင်း၏ ဆင်သည် အစာ စားတတ်ရုံမျှ နေရာ ဖြုန်းတီးရုံမျှ ကျင်ကြီး ကျင်ငယ် ကျစေရုံမျှ စာရင်းဝင်ရုံ မင်း၏ဆင်ဟု ခေါ်ဝေါ်ရုံမျှ ဖြစ်ကြောင်း၊ ဤအတူသာလျှင် တရားငါးမျိုးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် ဆွမ်းစားတတ်ရုံမျှ နေရာဖြုန်းတီးရုံမျှ ညောင်စောင်း အင်ပျဉ်ကို ဖျက်ဆီးရုံမျှ စာရင်းဝင်ရုံမျှ ရဟန်းဟူ၍ ခေါ်ရုံမျှဖြစ်ကြောင်းကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
အီဂျစ် အာရဗီ
ရှေးခေတ်အီဂျစ်စကားဟု ဒေသအလိုက်လူသိများသော အီဂျစ်အာရဗီ ( العامية المصرية     [el.ʕæmˈmejjæ l.mɑsˤˈɾejjɑ] ) သို့မဟုတ် မာဆရီ( مَصرى )  သည် အီဂျစ်ပြည်တွင် ပြောဆိုသော အာရဗီဒေသိယဘာသာစကား ဖြစ်သည် ။
ဘတ္တာဒကသုတ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
အီဂျစ် အာရဗီ
အီဂျစ်ဘာသာစကားသည် အာဖရို - အေးရှနွယ်ဘာသာစကားမိသားစု၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သော အာရဗီဘာသာစကား၏ ဒေသိယစကား ဖြစ်သည်။ အီဂျစ်အောက်ပိုင်းရှိ နိုင်းမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသမှ စတင်ပေါက်ဖွားဆင်းသက်လာသည်။ အီဂျစ်လူမျိုးများကြား အစ္စလာမ်ဘာသာကို ပြန့်ပွားစေရန်ရည်ရွယ်သော အေဒီ ခုနစ်ရာစု မွတ်စ်လင်မ် သိမ်းပိုက်မှုအတွင်း အီဂျစ်ပြည်သို့ ယူဆောင်လာခဲ့သည့် ကုရ်အာန်အာရဗီကျမ်းမှ ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာသည်။ အီဂျစ်အာရဗီ၏ သဒ္ဒါဖွဲ့စည်းပုံသည် မွတ်စလင်သိမ်းပိုက်ခြင်းမတိုင်မီက နိုင်းတောင်ကြားရှိ အီဂျစ်လူမျိုးအများစု၏ မိခင်ဘာသာစကားဖြစ်သည့် အီဂျစ်ကော့ပတစ် နွယ်ဘာသာစကားမှ အထူးလွှမ်းမိုးထားသည်။   နောက်ပိုင်းတွင် ဒေသိယစကားသည် ပြင်သစ် ၊ အီတလီ ၊ ဂရိ ၊ အော်တိုမန်တူရကီနှင့် အင်္ဂလိပ်တို့ကဲ့သို့သော နိုင်ငံခြားနှင့် ကိုလိုနီဘာသာစကားများ၏ လွှမ်းမိုးခြင်းခံခဲ့ရသည်။ အီဂျစ်လူမျိုး သန်း ၁၀၀သည် ဒေသိယစကားများ ဆက်တိုက်ပြောတတ်ပြီး ၎င်းတို့ထဲတွင် ကိုင်ရိုဒေသသုံး အာရဗီစကားသည် အထင်ရှားဆုံးဖြစ်သည်။ ရုပ်ရှင်နှင့် ဂီတအပါအဝင် ဒေသတွင်း ကျယ်ပြန့်သော အီဂျစ်ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကြောင့် အာရပ်စကားပြောနိုင်ငံအများစုတွင်လည်း နားလည်ကြသည်။ ဤအချက်များသည် ၎င်းအား အကျယ်ပြန့်ဆုံး ပြောဆိုကြပြီး ယခုအချိန်အထိ အကျယ်ပြန့်ဆုံး လေ့လာထားသည့် အာရဗီ အမျိုးအစားများ ဖြစ်လာစေရန် ကူညီပေးသည်။
အမည်ပေးခြင်း
အီဂျစ်လူမျိုးများသည် ယေဘူယျအားဖြင့် ၎င်းတို့၏ဘာသာစကားကို “ အာရဗီ ” ဟုခေါ်သည် ( عربى ၊ [ˈʕɑrɑbi] )။ အာရပ်မဟုတ်သောဘာသာစကားများဖြင့် ပေါင်းစပ်သောအခါ၊ "ရှေးခေတ်အီဂျစ်လူမျိုး " ( العاميه المصريه ၊ [el.ʕæmˈmejjæ l.mɑsˤˈɾejjɑ] ) သို့မဟုတ် "  'အာမိယျာ " ( عامية ) နှင့် အီဂျစ်ဒေသိယစကား ( اللهجه المصريه )နှင့် ပေါင်းစပ်သောအခါ စကား အသုံးအနှုန်း ) ၊ [elˈlæhɡæ l.mɑsˤˈɾejjɑ] )  သို့မဟုတ် မာဆရီ ( مَصرى ၊ [ˈmɑsˤɾi] ၊ အီဂျစ် )သည် အခြားသော ဘာသာစကားဖြင့် အာရဗီဘာသာစကားဖြင့် ပေါင်းစပ်သောအခါ  တခါတရံ ခေတ်သစ်အီဂျစ်ဘာသာစကား  ( اللغه المصريه الحديثه,  အီဂျစ် အာရဗီ နာမ်စားအသုံးဖြင့်: [elˈloɣæ l.mɑsˤˈɾejjɑ l.ħæˈdiːsæ] )ဟုခေါ်သည်။
အီဂျစ် အာရဗီဟူသော အသုံးအနှုန်းကို များသောအားဖြင့် အီဂျစ် အာရဗီ၏ ဒေသိယစကားဖြစ်သည့် " ကိုင်ရို အာရဗီ"နှင့် ထပ်တူထပ်မျှ သုံးသည်။ နိုင်ငံ၏ဇာတိအမည် မာဆရီ (Maṣr ) ကို ကိုင်ရိုအဖြစ်ရည်ညွှန်းရန် ပြည်တွင်းတွင် မကြာခဏအသုံးပြုသည်။ ပါရီဒေသသုံး ပါရီပြင်သစ်စကား ကဲ့သို့ပင် ကိုင်ရိုဒေသသုံး ကိုင်ရို အာရဗီသည် နိုင်ငံတွင်းတွင် အသုံးအများဆုံး ဒေသိယစကားဖြစ်သည်။
ပထဝီဝင် ဖြန့်ဖြူးခြင်း။
နိုင်ငံတိုင်းတွင် အီဂျစ်အာရဗီအသုံးပြုသူ စုစုပေါင်းမှာ ၅၁သန်းရှိသည်။၄၉သန်း၎င်းတို့ထဲမှ သန်းပေါင်းများစွာသည် ဒေသဆိုင်ရာ ဒေသိယစကားများ အပါအဝင် အီဂျစ်တွင် မိခင်ဘာသာစကား ပြောဆိုသူများဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် အရှေ့အလယ်ပိုင်း၊ ဥရောပ၊ မြောက်အမေရိက၊ လက်တင်အမေရိက၊ ဩစတေးလျနှင့် အရှေ့တောင်အာရှတို့တွင် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူ အီဂျစ်အသိုင်းအဝိုင်းများ ရှိသည်။
အာရဗီဘာသာစကားပြော မျိုးကွဲများထဲတွင် စံအီဂျစ်အာရဗီ (အီဂျစ်မြို့တော်၏ဒေသိယစကားအပေါ်အခြေခံ၍)စကားသည် အဓိကအကြောင်းရင်းနှစ်ခုကြောင့် အာရဗီစကားပြောကမ္ဘာ၏ အခြားအစိတ်အပိုင်းများတွင် ဘုံဘာသာစကား ဖြစ်လာခဲ့သည်။  ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းကတည်းကပင် အီဂျစ်ရုပ်ရှင်များနှင့် အခြားမီဒီယာများ၏ ပျံ့နှံ့မှုနှင့် လူကြိုက်များမှုအပြင် အာရေဗျကျွန်းဆွယ်ရှိ နိုင်ငံအသီးသီး၏ ပညာရေးစနစ်များကို ထူထောင်ရာတွင် အဓိကကျသော အီဂျစ်ဆရာများနှင့် ပါမောက္ခအများအပြားလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ အယ်လ်ဂျီးရီးယား နှင့် လစ်ဗျား ကဲ့သို့သော အခြားနိုင်ငံများတွင်လည်း သင်ကြားပို့ချပေးခဲ့သည်။ ထို့အပြင် လက်ဘနွန် အနုပညာရှင်များစွာသည် အီဂျစ်ဘာသာဖြင့် သီချင်းဆိုရန် ရွေးချယ်ခဲ့ကြသည်။
စာရွက်စာတမ်းများ၊ အသံလွှင့်မီဒီယာများ၊ ပြင်ဆင်ထားသော မိန့်ခွန်းများနှင့် တစ်ခါတစ်ရံတွင် စာပေရည်ရွယ်ချက်အတွက် အသုံးပြုသည့်အခါ စံအီဂျစ်အာရဗီတွင် ကိုင်ရိုအာရဗီမှ အကြီးအကျယ် လွှမ်းမိုးထားသည်။
သမိုင်း
အစ္စလာမ်မတိုင်မီက အရှေ့ကန္တာရနှင့် ဆီးနိုင်းကဲ့သို့သော အီဂျစ် နိုင်ငံ၏ အစိတ်အပိုင်းများတွင် အာရပ် ဘာသာစကားကို ပြောဆိုကြသည်။ သို့သော်လည်း ခုနစ်ရာစုတွင် အီဂျစ်ကို မွတ်စ်လင်မ်တို့ သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် နိုင်းမြစ်ဝှမ်းဒေသတွင် အီဂျစ်လူမျိုးများသည် အာရပ်ဘာသာစကားကို ရေးထားသော ဘာသာစကား အဖြစ် တဖြည်းဖြည်း လက်ခံလာကြသည်။ ထိုအချိန်အထိ ၎င်းတို့သည် ကိုနေဂရိ သို့မဟုတ် အီဂျစ်တို့ကို ၎င်း၏ ကော့ပတစ် ပုံစံဖြင့် ပြောဆိုခဲ့သည်။ အီဂျစ်အောက်ပိုင်းရှိ ကောတစ် - အာရဗီဘာသာစကားနှစ်မျိုးအသုံးအနှုန်းသည် ရာစုနှစ်သုံးစုကျော်ကြာခဲ့သည်။ ကာလသည် တောင်ဘက်တွင် ပိုကြာလိမ့်မည်။ အာရဗီသည် အရှေ့ဘက်သဲကန္တာရ နှင့် ဆီးနိုင်းတစ်လျှောက်တွင် အာရပ်ဘာသာစကားကို ပြောဆိုကတည်းက တောင်ကြားအီဂျစ်လူမျိုးများနှင့် ရင်းနှီးပြီးသားဖြစ်သည်။ အာရဗီသည် နိုင်းမြစ်ဝကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဖျားပိုင်းနှင့် နိုင်းမြစ်ဝကျွန်းဆွယ်ရှိ နာဘာတီလူမျိုးများနှင့် အစ္စလာမ်မကြိုမီ ရောင်းဝယ်မှုမှတစ်ဆင့် အီဂျစ်အထက်ပိုင်းရှိ ကွစ်ကဲ့သို့သော နိုင်းတောင်ကြားတွင် နေထိုင်သူအချို့၏ လူနည်းစုဘာသာစကားလည်းဖြစ်သည်။ အီဂျစ်၏ အာရဗီဘာသာစကားသည် ယခုအခါ ကိုင်ရို၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သော အီဂျစ်နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသော အစ္စလာမ့်မြို့တော် ဖူစတက် တွင် စတင်ပုံဖော်နေပုံရသည်။
ကိုင်ရိုဒေသသုံး ကိုင်ရို အာရဗီစကား၏ အစောဆုံး ဘာသာဗေဒ ပုံကြမ်းများထဲမှတစ်ခုသည် Dafʿ al-ʾiṣr ʿan kalām ahl Miṣr ( دفع الإصر عن كلام أهل مصر ) ယုသုဖှ် အာလ်-မာဃရီဗီ ( يوسف المغربي ၊ "ကိုင်ရိုလူမျိုးများ၏ဘာသာစကားမှ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကို ဖယ်ရှားခြင်း") ) ဤနေရာတွင် မီဆရီနှင့် ကိုင်ရိုဟု အဓိပ္ပာယ်ရပါသည်။ ၎င်းတွင် ကိုင်ရိုဒေသသုံးစကား အစောပိုင်း အာရဗီနှင့် အလယ်ခေတ် အီဂျစ်ရှိ ဘာသာစကား အခြေအနေတို့ ပါဝင်သည်။ စာတမ်း၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ ကိုင်ရိုဒေသသုံးဘာသာစကားတွင် ဝေဖန်ပိုင်းခြားနိုင်သော "အမှားများ" ဝိသ်-အ-ဝိသ်သည် ဂန္ထဝင်အာရဗီစကား အများအပြားပါဝင်နေသော်လည်း အာလ် - မာဃရီဗီအရ ၎င်းသည် အခြားကဏ္ဍများတွင် အာရဗီနှင့်လည်း သက်ဆိုင်ကြောင်း ပြသရန်ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အီဂျစ်မှ ထွက်ခွာကာ မော်ရိုကိုနှင့် တူနီးရှားတွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့သော ဗာနု ဟိလာလ်ကဲ့သို့သော အာရေဗျကျွန်းဆွယ်မှ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချမှု လှိုင်းအနည်းငယ်ဖြင့်၊ နိုင်ငံအတွင်း အစ္စလာမ်ဘာသာသို့ ပြောင်းလဲခြင်းနှင့် အာရပ်အသွင်ကူးပြောင်းမှု နှင့်အတူ၊ အာရပ်မျိုးကွဲများစွာရှိသည့်အနက် တစ်ခုမှာ အီဂျစ်အာရဗီ၊ ကော့ပတစ်စကားကို ဖြည်းဖြည်းချင်း အစားထိုးသည်။ ဒေသခံ ရာဇဝင်ပညာရှင်များက ကော့ပတစ်ကို ၁၇ ရာစုအထိ စကားပြောဘာသာစကားအဖြစ် အထက်အီဂျစ်ရှိ တောင်သူလယ်သမား အမျိုးသမီးများက ဆက်လက်အသုံးပြုကြောင်း ဖော်ပြကြသည်။  ကော့ပတစ်သည် အလက်ဇန္ဒြီးယားရှိ ကော့ပတစ် အော်သိုဒေါ့ဘုရားကျောင်း၏ ထုံးတမ်းသုံးဘာသာစကား ဖြစ်ဆဲဖြစ်သည်။
အဆင့်အတန်း
အီဂျစ် အာရဗီတွင် တရားဝင် အဆင့်အတန်းမရှိသည့်အပြင် ဘာသာစကားတစ်ခုအဖြစ် တရားဝင် အသိအမှတ်မပြုပါ (၎င်းတွင် ၎င်း၏ကိုယ်ပိုင် ISO ဘာသာစကားကုဒ်ရှိသော်လည်း)။ စံအာရဗီသည် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေအရ ပြည်နယ်၏ ရုံးသုံး ဘာသာစကား ဖြစ်သည်။ ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်အတွက် အီဂျစ်အမျိုးသားရေး လှုပ်ရှားမှု အသွင်သဏ္ဌာန်ပေါ်ပေါက်လာသောကြောင့် ၁၈၀၀ ခုနှစ်များတွင် ဒေသန္တရဘာသာစကားကို စိတ်ဝင်စားမှု စတင်ခဲ့သည်။ နောက်ဆယ်စုနှစ်များစွာကြာအောင်၊ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးနှင့် အာရပ်ခေတ်မီရေးဆိုင်ရာ မေးခွန်းများသည် အီဂျစ်ပညာတတ်အသိုင်းအဝိုင်းတွင် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ငြင်းခုံခဲ့ကြသည်။ အဆိုပြုချက်များသည် ခေတ်သစ် စံအာရဗီ တွင် ရှေးဟောင်းဝေါဟာရများကို အစားထိုးရန်အတွက် သံတူကြောင်းကွဲများကို တီထွင်ခြင်းမှ ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် ပုံသဏ္ဌာန်ဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများ ရိုးရှင်းခြင်းနှင့် "အီဂျစ် تمصير ), tamṣīr မာဆရီ သို့မဟုတ် အီဂျစ် အာရဗီ၏မျက်နှာသာဖြင့် ခေတ်မီ စံအာရဗီဟုခေါ်သော အရာကို စွန့်လွှတ်လိုက်ကြသည်။
အီဂျစ်တွင် ဘာသာစကား ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုကို ထောက်ခံသူများတွင် ပထမဆုံး အီဂျစ်အမျိုးသမီးရေးရာ ကျမ်းပြုကျမ်းကို ရေးသားခဲ့သူ ကွာဆင်အာမင်၊ အီဂျစ်တက္ကသိုလ်၏ သမ္မတဟောင်း အာဟ်မတ်လုတ်ဖီအေလ်ဆာယတ်နှင့် ဉာဏ် ဆာလာမာ မူဆာတို့ကို မှတ်သားခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ခေတ်မီသော၊ လောကီရေးရာ ချဉ်းကပ်မှုကို လက်ခံကျင့်သုံးကြပြီး အာရဗီသည် ကုရ်အာန်နှင့် ပေါင်းသင်းခြင်းကြောင့် မပြောင်းလဲနိုင်သော ဘာသာစကားဖြစ်သည်ဟူသော ယူဆချက်ကို သဘောမတူကြပေ။ စကားဝိုင်းကို ဘာသာစကားဖြင့် ရေးသားခဲ့သော ပထမဆုံး ခေတ်သစ် အီဂျစ်ဝတ္ထုမှာ ၁၉၁၃ခုနှစ်တွင် မူဟာမက်ဟေကာလ် ဇေနဗ်ဖြစ်သည်။ မူဆတာဖှာမူရှာရာဖှာ၏ ကန္တာရ ဟူး ဒိစ္ဗေလိဧဝေဒ်သည် ၁၉၆၆တွင်သာ ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး၊ အီဂျစ်ဘာသာဖြင့် လုံး၀ရေးထားသော ပထမဆုံးဝတ္ထုဖြစ်သည်။ Ihsan Abdel Quddous နှင့် Yusuf Idris ကဲ့သို့သော အခြားထင်ရှားသော ဝတ္ထုရေးဆရာများ၊ Salah Jahin ၊ Abdel Rahman el-Abnudi နှင့် Ahmed Fouad Negm ကဲ့သို့သော ကဗျာဆရာများသည် လူမျိုးအလိုက် စာပေများကို ကွဲပြားသော စာပေအမျိုးအစားတစ်ခုအဖြစ် ခိုင်မာစေခဲ့သည်။
အီဂျစ်အထက်တန်းလွှာရှိ အချို့သောအုပ်စုများကြားတွင် အီဂျစ်အာရဗီများသည် ကြွယ်ဝသောစာပေထွက်ရှိမှုအချိန်တိုကို နှစ်သက်ကြသည်။ အီဂျစ်ဘုရင် ဖာရွတ် လက်ထက် 1948 အာရပ်-အစ္စရေး စစ်ပွဲတွင် အီဂျစ်ပါဝင်ပတ်သက်မှု သရုပ်ပြသကဲ့သို့ နှစ်ဆယ်ရာစု၏ ဒုတိယနှစ်ဝက်တွင် အီဂျစ်တွင် ရေပန်းစားလာသော ပန်-အာရပ်ဘာသာ ထွန်းကားလာခြင်းနှင့်အတူ လျော့နည်းသွားသည်။ Mohammed Naguib နှင့် Gamal Abdel Nasser ဦးဆောင်သော 1952 ခုနှစ် အီဂျစ်တော်လှန်ရေး သည် Pan-Arabism ၏ အရေးပါမှုကို ပိုမိုမြှင့်တင်ပေးခဲ့ပြီး အီဂျစ်နိုင်ငံတော်မူဝါဒ၏ အဓိကအစိတ်အပိုင်းဖြစ်လာခဲ့သည်။ ခေတ်သစ် Standard Arabic ၏ အရေးပါမှုကို တော်လှန်သော အစိုးရမှ အများသူငှာ နယ်ပယ်တွင် ပြန်လည် အလေးပေးခဲ့ပြီး၊ မည်သည့် တရားဝင် ဘာသာစကားအဆင့်အတန်းကိုမဆို အီဂျစ်ဘာသာစကားဖြင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ကြိုးပမ်းမှုများကို လျစ်လျူရှုခဲ့သည်။ အီဂျစ်ပြည်၏ အထက်ပိုင်း အားလုံးနီးပါး Sa'idi အာရဗီ ကို ပြောဆိုသောကြောင့် အီဂျစ်တစ်ပြည်လုံး၌ပင် စကားမပြောနိုင်သော ဒေသိယစကားမျှသာအဖြစ် အီဂျစ်အာရဗီကို သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ တော်လှန်ရေးအစိုးရသည် ရုပ်ရှင်များ၊ ပြဇာတ်များ၊ ရုပ်မြင်သံကြားအစီအစဉ်များနှင့် တေးဂီတများတွင် အီဂျစ်ဘာသာစကားကို ကြီးကြီးမားမား ပံ့ပိုးပေးခဲ့သော်လည်း တရားဝင်ထုတ်ဝေမှုများတွင် Modern Standard Arabic ကို တော်လှန်အသုံးပြုမှုကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားခဲ့သည်။
Classical Arabic နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော Egyptian Arabic အဆင့်အတန်းကြောင့် အီဂျစ်တွင် နိုင်ငံရေးနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုများ ရှိနိုင်သည်၊  Egyptian Arabic ကို "ဒေသိယ စကား" သို့မဟုတ် "ဘာသာစကား" ဟု သတ်မှတ်သင့်သည်ဆိုသော မေးခွန်းသည် ငြင်းခုံခြင်း၏ အရင်းအမြစ်ဖြစ်နိုင်သည်။ လူမှုရေးဘာသာဗေဒ တွင်၊ Egyptian Arabic သည် abstand ဘာသာစကားများဟု ဆိုနိုင်သော်လည်း၊ ခိုင်ခိုင်လုံလုံ ညီညွတ်ကြသည်။   အများအားဖြင့် Dachsprache ခေတ်မီ Standard Arabic (MSA) တွင်။ ကဏ္ဍ:မြောက်အာဖရိက ကဏ္ဍ:အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ
ငှက်ပျောတော (ကံသာ)ရွာ၊ ကလေးမြို့နယ်
ငှက်ပျောတော (ကံသာ)ရွာ (Hngetpyawtaw(Kanthar))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးခရိုင်၊ ကလေးမြို့နယ်၊ ပျဉ်းခုံကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၅၆၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကလေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟိဒခဂါဝါမြို့၊ ဝါခါယာမ
ဟိဒခဂါဝါမြို့  (日高川町 ဟိဒခဂါဝါ − ချေား  ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဝါခါယာမခရိုင်၊ ဟိဒခတိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
ရေကန်ရွာ၊ ကုန်းသာ
ရေကန်ရွာ(Yaekan)သည် ကယားပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်ခရိုင်၊ လွိုင်ကော်မြို့နယ်၊ ကုန်းသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၃၁၅ ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ ထိုရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်ကော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖာလိုင်ကျောင်းတာရွာ၊ ဆီဆိုင်မြို့နယ်
ဖာလိုင်ကျောင်းတာရွာ (Hparlaikyawngtar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဆီဆိုင်မြို့နယ်၊ ဆီဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၁၁၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆီဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၉၁၄ ဦး၊ မ ၉၂၉၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၂၀၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆီဆိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပိန္နဲကုန်းရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်
ပိန္နဲကုန်းရွာ (Peinhnekone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ ပိန္နဲကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၁၉၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပိန္နဲကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၁၃ ဦး၊ မ ၉၉၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၀၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်ကျဲရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
နောင်ကျဲရွာ (Nawngkye)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်၊ ပန်နွဲ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၅၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်နွဲ့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၈၆ ဦး၊ မ ၁၀၅၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၃၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နားဝမ်းရွာ၊ မိုင်းပုအွန်
နားဝမ်းရွာ (Narwan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ မိုင်းပုအွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၉၅၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းပုအွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၆၉ ဦး၊ မ ၁၃၀၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၇၅ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကုန်းကြီးရွာ၊ သဲကုန်းမြို့နယ်
ကုန်းကြီးရွာ (Konegyi)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ သဲကုန်းမြို့နယ်၊ ကန်နှစ်ဆင့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၁၁၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကန်နှစ်ဆင့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၁၇ ဦး၊ မ ၁၂၇၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၉၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သဲကုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မော်စီရွာ၊ ကလေးမြို့နယ်
မော်စီရွာ (Mawsi)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးခရိုင်၊ ကလေးမြို့နယ်၊ ပျဉ်းခုံကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၅၆၅ ဖြစ်သည်။
ဘင်္ဂလား​ဒေ့ရှ်နိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသည် ယခုအခါ အစ္စလာမ်ဘာသာ ထွန်းကားသော နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်သော်လည်း ရှေးယခင်နှစ်ပေါင်းများစွာက ဤဒေသသည် ဗုဒ္ဓသာသနာ နေလိုလလိုထွန်းလင်းခဲ့သော ဒေသတစ်ခုဖြစ်သည်။
သမိုင်း​ကြောင်း
တစ်ချိန်က ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်သည် ဘင်္ဂလားသို့ ကိုယ်တိုင်ကြွရောက်၍ ဗုဒ္ဓဘာသာ မျိုးစေ့ကို ချပေးခဲ့သည်ဟုဆိုကြသည်။ သို့သော်လည်း မောရိယဧကရာဇ် သီရိဓမ္မာ အသောက မင်းကြီးလက်ထက်တွင်မှ ဗုဒ္ဓဘာသာသည် ပိုမိုအားကောင်းလာခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ဗုဒ္ဓသာသနာသည် အစဉ်အဆက်ထွန်းကားလာခဲ့ရာ ပါလ အင်ပိုင်ယာနိုင်ငံ​ခေတ်၌ အထွန်း​တောက်ဆုံး ဖြစ်ခဲ့​လေ၏။
ပါလခေတ်က ဘုရင်များသည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ ဖြစ်ပြီး ​မြောက်မြားစွာ​သော ကျောင်းတော် (ဝိဟာရ) များစွာကို ဆောက်လုပ်၍ လှူဒါန်းခဲ့ကြသည်။ ထိုကျောင်းတော်များအနက်မှ သောမပူရ မဟာဝိဟာရ (Somapūra mahāvihāra) ကျောင်းတော်သည် အထင်ရှားဆုံး အကျော်ကြားဆုံး အကြီးမားဆုံး ဖြစ်​လေသည်။ ယင်း​ခေတ်အခါက တည်​ဆောက်ခဲ့​သော ဘုရား​ကျောင်းကန်​စေတီပုထိုးများသည် ယနေ့ထက်တိုင် ရှိ​နေ​သေးသည်။ ယင်း​အချိန်က ဘင်္ဂါလီလူမျိုး အများစုသည်လည်း မဟာယာန ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များသာ ဖြစ်ကြလေသည်။
ပါလခေတ်၌ပင် ဝိကြမပူရ (Bikrampur) မြို့၌ အတိဿ မည်သော ဆရာတော်တစ်ပါး ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပြီး မဟာယာန ဗုဒ္ဓဘာသာကို ဟောကြားခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ဟရိကေလပြည်ငယ်ကို အုပ်ချုပ်သော စန္ဒရားမင်းဆက်များသည်လည်း ဗုဒ္ဓဘာသာကို လက်ခံကျင့်သုံးယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။
ဘင်္ဂလား​ဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာ ​ပျောက်ကွယ်ရန် အ​ကြောင်းဖန်လာသည်မှာ အေဒီ၁၃ရာစုမှ စ၍ ဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံထဲသို့ တပ်(က်)လူမျိုးဟင်ဒူဘာသာဝင်များသည်  စစ်သည်အင်အား အလုံးအရင်းဖြင့် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်၍ လုယက်ဖျက်ဆီးခဲ့ကြလေသည်။ အထူးသဖြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာ​ကျောင်း​တော်များ၊ တက္ကသိုလ်များမှာ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာ စာပေကျမ်းဂန်များ သင်ကြားပို့ချပေးသော ဘုန်းကြီးကျောင်းများ (ဥပမာ - နာလန္ဒ ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်) ပျက်စီးသွားသဖြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အင်အား ယုတ်လျော့သွားလေသည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာ ပြန်လည်ထွန်းကားခြင်း
ဗုဒ္ဓဘာသာသည် လက်တစ်ဆုပ်စာမျှ​သော ဘင်္ဂါလီလူမျိုးများထံတွင် တည်တံ့​နေ​သေး​သော်လည်း သူတို့၏ ဗုဒ္ဓဘာသာမှာ ​ထေရဝါဒလည်း မဟုတ်၊ မဟာယာနလည်း မကျဘဲ အ​ရော​ရော အထွေး​ထွေး ဖြစ်​နေခဲ့သည်။ ဟိန္ဒူဘာသာနှင့်လည်း ရောထွေးယှက်နွယ်လာခဲ့သည်။ ဟိန္ဒူနတ်ဘုရားများ ဖြစ်သည့် သီဝ၊ လက်သျှမိ၊ ဒူရဂါ နတ်ဘုရားများကို ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ပေါင်းစပ်၍ ကိုးကွယ်လာကြသည်။
ယဇ်ပူဇော်သည့် အလေ့အထများလည်း ပြန်လည် ပေါ်ပေါက်လာပြန်သည်။ ဝိနည်းစည်းကမ်းများကို မလိုက်နာသော ဘုန်းကြီးများရှိလာသည်။ တချို့သော ဘုန်းကြီးများသည် အိမ်ထောင်ပြုလာသည့်အပြင် အောင်သွယ်တော်အဖြစ်ပင် လုပ်ကိုင်လာကြ​လေသည်။ ထိုကဲ့သို့ ယိုယွင်းပျက်စီးနေသော ဗုဒ္ဓဘာသာကို ပြန်လည်ပြုပြင်ပြောင်းလဲခဲ့သူမှာ ရခိုင်ပြည်ဖွား သံဃရာဇာ သာရမေဓါ မဟာထေရ် ပင်ဖြစ်သည်။
သာရမေဓာ မထေရ်မြတ်သည် ၁၈၅၆ ခုနှစ်၌ ဘင်္ဂလီဘုန်းကြီး ရဓာစာရဏ ၏ ပင့်ဖိတ်ချက်အရ စစ်တကောင်းဒေသသို့ ပထမအကြိမ် ကြွရောက်လေ့လာသည်။ လအနည်းငယ်နေထိုင်ပြီး ရခိုင်ပြည်သို့ ပြန်သွားသည်။ ကိုးနှစ်အကြာ ၁၈၆၄ တွင် သာရမေဓာအသျှင်သည် စစ်တကောင်းသို့ ပြန်လည်ကြွချီလာပြီး စစ်မှန်သော ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာကို ဟောကြား၍ သာသနာပြုခဲ့သည်။
ရဟန်းသံဃာများ ဝိနည်းချိုးဖောက်​နေခြင်း၊ ယဇ်ပူဇော်နေခြင်း၊ ငွေကိုင်ခြင်း၊ အရက်သောက်ခြင်း အိမ်ထောင်သားမွေးပြုနေခြင်းများကို ပြင်းထန်စွာ ကန့်ကွက်တားမြစ်ခဲ့သည်။ အသက်၂၀ မပြည့်သူများ ရဟန်းပြုခြင်းကိုလည်း တားမြစ်ခဲ့သည်။ ဟိန္ဒူ နတ်ဘုရားများအား ကိုးကွယ်နေကြခြင်းများကိုလည်း ပိတ်ပင်တားဆီးလိုက်သည်။ သာရမေဓာ အသျှင်မြတ်သည် ဘင်္ဂလားဒေသမှ ပျက်စီးနေသော ဗုဒ္ဓဘာသာကို အသစ်တဖန် ပြန်လည် တည်ဆောက်ပြီးနောက် သံဃရာဇာ နိကာယ ဂိုဏ်းကြီးကို တည်ထောင်လိုက်လေသည်။
ယင်းအချိန်တွင် သက္ကမ လူမျိုးများ​ (Chakmas) နေထိုင်ရာ သက်ထောင်​ဒေသ၌ ကလိန္ဒီ (Kalindi) ဘုရင်မ စိုးစံအုပ်ချုပ်​နေချိန် ဖြစ်သည်။ သာရမေဓာ အသျှင်မြတ်၏ သာသနာပြု သတင်းများကို ကြားသိရ​သော ဘုရင်မ ကလိန္ဒီသည် သာရမေဓာ အသျှင်ကို ဖိတ်ခေါ်၍ တရားတော်များ နာကြားခဲ့​လေသည်။ ​ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်အဖြစ် ပြောင်းလဲခံယူခဲ့သည်။ သက္ကမလူမျိုးများအကြား ပျံ့နှံ့​စေရန်ကိုလည်း ကူညီ​ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထို့​ကြောင့် သက္ကမလူမျိုးအများစုသည်လည်း ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ ဖြစ်လာကြ​လေသည်။ သက္ကမ လူမျိုးအများစု ​နေထိုင်ရာ သက်ထောင် (ရင်ဂါမတီခရိုင်)သည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် အများဆုံးရှိသည့် နေရာဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဘင်္ဂလား​ဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် သာရမေဓာ မထေရ်မြတ်၏ သာသနာပြုလုပ်ငန်းများ အထိုက်အ​လျောက် ​အောင်မြင်ခဲ့​လေသည်။ သို့​သော်လည်း ဂိုဏ်းဂဏ ကွဲမှုများလည်း ရှိခဲ့သည်။ သာရမေဓာ မထေရ်မြတ်၏ သံဃရာဇာ နိကာယ ဂိုဏ်းကြီးနှင့် အပြိုင် ဘင်္ဂလီ ဘုန်းတော်ကြီး ရဓာစာရဏသည် မဟာသထာဝီရ နိကာယဂိုဏ်းကို တည်ထောင်လိုက်လေသည်။ ယင်းကဲ့သို့ တည်ထောင်ရခြင်းမှာ တိုင်းတပါးသား ဖြစ်သော သာရမေဓာ အသျှင်သူမြတ်၏ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုကို မလိုလား၍ ဖြစ်​လေသည်။ သို့သော်လည်း ဂိုဏ်းနှစ်ခုစလုံးသည် ထေရဝါဒ ဂိုဏ်းများဖြစ်ကြပြီး အယူဝါဒမှာလည်း ကွဲပြားခြားနားခြင်းမရှိပေ။ ယ​နေ့​ခေတ်တွင် ထိုနိကာယဂိုဏ်းနှစ်ခုသည် ဘင်္ဂလား​ဒေ့ရှ်တွင် အကြီးမားဆုံး ဗုဒ္ဓဘာသာ ဂိုဏ်းနှစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ
ယနေ့​ခေတ်အချိန်တွင်မူ ဗုဒ္ဓဘာသာသည် ဘင်္ဂလားဒေရှ်နိုင်ငံ၏ တတိယမြောက် အကြီးမားဆုံး ဘာသာဖြစ်ပြီး နိုင်ငံလူဦးရေ၏ 0.7 % (လူဦးရေအားဖြင့် ၁သန်းကျော်) က ကိုးကွယ်ယုံကြည်ကြသည်။ ဘင်္ဂလားဒေရှ်နိုင်ငံတွင် ဘုရားဖွား​တော်မူသည့် ရက်သည် ရုံးပတ်ရက် ဖြစ်သည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် လူမျိုးအများစုမှာ သက္ကမ၊ မရမာ၊ တန်ချန်းယာ၊ ရခိုင်၊ ဘရူဝါ (မရမာကြီး) နှင့် တောင်ပေါ်နေ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည်။ ရခိုင်၊ ဘရူဝါ (မရမာကြီး) နှင့် ဘင်္ဂလီ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များမှာ ​မြေပြန့်​ဒေသတွင်​နေ၍ သက္ကမ၊ မရမာ လူမျိုးနှင့် တောင်ပေါ်နေ တိုင်းရင်းသားများမှာကား စစ်တကောင်း တောင်တန်းဒေသ၌ နေထိုင်ကြသည်။
ဘင်္ဂလား​ဒေ့ရှ်မှ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် ရခိုင်များ
​ရှေးယခင်ကတည်းကပင် ဘင်္ဂလား​ဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏ အရှေ့​တောင်ပိုင်း​ဒေသ စစ်တ​ကောင်းနယ်သည် ရခိုင်ဘုရင်တို့၏ ဩဇာ​အောက်တွင် တည်ရှိခဲ့​ကြောင်း ရခိုင်ရာဇဝင်များက ​ဖော်ပြသည်။ ​မြောက်ဦး​ခေတ်လယ်ပိုင်းတွင် ရခိုင်ဘုရင်များသည် စစ်တ​ကောင်းဆိပ်ကမ်းဒေသကို သိမ်းပိုက်ထားခဲ့ပြီး ကုန်စည်ကူးသန်းခြင်းဖြင့် အကျိုးဖြစ်ထွန်းခဲ့သည်။
ထို့​ကြောင့် ယင်းအချိန်ကပင် စစ်တ​ကောင်း​ဒေသ၌ ရခိုင်များ အ​ခြေချ​နေထိုင်မှု ရှိခဲ့​ပေမည်။ သို့​သော် လူဦး​ရေ သိပ်မများနိုင်​ပေ။ ရခိုင်များ စစ်တ​ကောင်း၊ ပန်းဝါ စ​သော ​ဒေသများကို အလုံးအရင်းဖြင့် ဝင်ရောက် အ​ခြေချ​နေထိုင်သည်မှာ ရခိုင်ပြည် ကျဆုံးပြီးစ ကာလကပင် ဖြစ်သည်။
ယင်းအချိန်က ရခိုင်ပြည်တွင် စစ်ပွဲများ ဖြစ်နေသဖြင့် ​ဘေးလွတ်ရာ စစ်တ​ကောင်း၊ ပန်းဝါ၊ ဖလောင်းချိတ်၊ အဝကျွန်း စသော ​ဒေသများတွင် ရခိုင်တို့အ​ခြေချ​နေထိုင်၍ လုပ်ကိုင်စား​သောက်ခဲ့ကြသည်။ အထူးသဖြင့် ပန်းဝါ၊ ဖလောင်းချိတ်မြို့များတွင် ရခိုင်လူဦး​ရေ အများဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ရခိုင်များမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ ဖြစ်သည့်အ​လျောက် ဘုရား​စေတီ၊ကျောင်းကန် ပုထိုးများကို ​ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းခဲ့ကြ​လေသည်။ ထို့ကြောင့် ယ​နေ့ထက်တိုင် ဘင်္ဂလား​ဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် ရခိုင်များ တည်ထားခဲ့​သော ဘုရား​ကျောင်းကန် အမြောက်အမြား ကျန်ရှိ​နေ​သေး​လေသည်။
​နောက်ပိုင်းကာလများတွင် စီးပွား​ရေးကျပ်တည်းမှု များ​ကြောင့် ရခိုင်လူမျိုးအများစု ဘင်္ဂလား​ဒေ့ရှ်မှ ထွက်ခွာသွားကြသည်။ သို့​သော် တချို့သူများမှာ ပြန်မလိုက်​တော့ဘဲ ဘင်္ဂလား​ဒေ့ရှ်တွင် အ​ခြေချ​နေထိုင်ကာ ဘိုး​ဘေးတို့ တည်ထားခဲ့သည့် ဘုရား​ကျောင်းကန်တို့ မပျက်စီးရ​အောင် ​စောင့်​ရှောက်​နေကြသည်။ ယခုအခါ ဘင်္ဂလား​ဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် ရခိုင်လူမျိုး​ပေါင်း နှစ်​သောင်း​ကျော် ရှိ​နေပြီး တိုင်းရင်းသားလူမျိုး တစ်မျိုးအဖြစ် အသိအမှတ် ပြုထားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် ဗုဒ္ဓဘာသာ
အပ္ပံသုပတိသုတ်
ညဉ့်အခါ အိပ်နေမှုနည်းပါး၍ နိုးကြားမှုများသောပုဂ္ဂိုလ် (၅) ယောက်တို့ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ယုအဆမြို့၊ ဝါခါယာမ
ယုအဆမြို့  (湯浅町 ယုအဆ − ချေား  ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဝါခါယာမခရိုင်၊ အရိုဒတိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၁၁၉၆၀ ဦး ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၅၈၀ ဦး ရှိသည်။ စုစုပေါင်း ဧရိယာသည် ၂၀.၈၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
အပ္ပံသုပတိသုတ်
အပ္ပံသုပတိသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် ညဉ့်၌ အနည်းငယ်အိပ်ကုန်၊ များစွာ နိုးကြားကုန်သော သူငါးမျိုးတို့ကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
အပ္ပံသုပတိသုတ်
ရဟန်းတို့ ဤသူငါးမျိုးတို့သည် ညဉ့်၌ အနည်းငယ် အိပ်ကုန်၏၊ များစွာ နိုးကြားကုန်၏။
အဘယ်ငါးမျိုးနည်း ဟူမူ -
ရဟန်းတို့ ဤသူငါးမျိုးတို့သည် ညဉ့်၌ အနည်းငယ် အိပ်ကုန်၏၊ များစွာ နိုးကြားကုန်၏ ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
နောင်ကမြိုင်ရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
နောင်ကမြိုင်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာကြီးတစ်ရွာဖြစ်သည်။ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၏ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့ဖြစ်သော လှိုင်းဘွဲ့မြို့၏ အနောက်တောင်ဘက်နှင့် သံလွင်မြစ်၏အရှေ့ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြန်မာ့သနပ်ခါး
မြန်မာ့သနပ်ခါးယဉ်ကျေးမှု