cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
စံပျော်ရွာ၊ ကဝမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွေးချောင်းရွာ၊ စက်ဆန်း
ရွေးချောင်းရွာ၊ စက်ဆန်း
UTC+08:30
UTC+08:30 သည် UTC time offset ၏ +08:30 တွင်ရှိသော အချိန်ဇုန်၏ အမှတ်လက္ခဏာဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်ကို အောက်ဖော်ပြပါဒေသများတွင် အသုံးပြုကြသည်:
UTC+08:30 ကို ထိုင်ဝမ်တွင်  Changpai Time Zone အဖြစ် အသုံးပြုသည်။
၁၅ ရက် ဩဂုတ် ၂၀၁၅ တွင် မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံသည် ကိုရီးယား စံတော်ချိန်အစား UTC+08:30 အချိန်ကို အသုံးပြုသည့် ပြုံယန်း စံတော်ချိန်ဖြင့် အစားထိုးသတ်မှတ် အသုံးပြုခဲ့သည်။
ပုဂ္ဂလသုတ်
(၆)သုတ် ရှိပါသည်။
၁။ တမော တမပရာယနပုဂ္ဂိုလ်၊
၂။တမော ဇောတိပရာယနပုဂ္ဂိုလ်၊
၃။ဇောတိ တမပရာယနပုဂ္ဂိုလ်၊
၄။ ဇောတိ ဇောတိပရာယနပုဂ္ဂိုလ်၊ ဟူသော ပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုးကို ဥပမာများဖြင့် ကောသလဘုရင်အား ဘုရားရှင် အကျယ် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များ များစွာပါရှိပါသည်။
ရဟန်းတို့ တစ်ကမ္ဘာပတ်လုံး ထက်အောက် စုံဆန် အဖန်ဖန်အထပ်ထပ် ဖြစ်နေသော သတ္တဝါတို့၏ အရိုးဆက်, အရိုးပုံ, အရိုးစုများကို စုဆောင်းထားလျှင် စုပုံထားသည့်အတိုင်း မပျက်မစီးလျှင် ထိုအရိုးဆက်, အရိုးပုံ အရိုးစုသည် ဤဝေပုလ္လတောင်ပမာဏ ရှိနိုင်ကုန်ရာ၏။ အဘယ့်ကြောင့်နည်းဟူမူကား? သံသရာ၏အစ, ရှေးအဖို့အစုကို မသိနိုင်ကြခြင်းကြောင့်တည်း။
ရှည်မြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး ထက်မြက်သောဆင်းရဲအမျိုးမျိုးကို အဖန် ဖန် အထပ်ထပ် ခံစားခဲ့ရလေပြီ။ သင်္ချိုင်းမြေကို တိုးပွားလှစေခဲ့ရပြီ။ ထို့ကြောင့် သင်္ခါရတရားအားလုံးတို့၌ ဝိပဿနာဉာဏ်, မဂ်ဉာဏ်, ဖိုလ်ဉာဏ်တို့ဖြင့် သံသရာ ဆင်းရဲဒုက္ခအပေါင်းက လွတ်မြောက်အောင် အားထုတ်သင့်ပေပြီ” အစရှိသည်ဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ များစွာ ပါရှိပါသည်။ --- ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် အာဟုနေယျ, ပါဟုနေယျ, ဒက္ခိဏေယျ, အဉ္ဇလိကရဏီယ, အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿ ဂုဏ်တော်တို့နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော ဥဘတော ဘာဂဝိမုတ္တ, ပညာဝိမုတ္တ, ကာယသက္ခီ, ဒိဋ္ဌိပ္ပတ္တ, သဒ္ဓါဝိမုတ္တ, ဓမ္မာနုသာရီ, သဒ္ဓါနုသာရီ-ဟူသော ပုဂ္ဂိုလ် (၅)ယောက်တို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် အထက်သုတ်တော်အတိုင်း အရိယာပုဂ္ဂိုလ် (၈)ယောက်၌ သောတာပတ္တိဖလ သစ္ဆိကိရိယာယ ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်ထည့်၍ အရိယာပုဂ္ဂိုလ် (၉)ယောက်တို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
ရွာသစ်ရွာ၊ ကုလားကွင်း
ရွာသစ်ရွာ၊ ကုလားကွင်း
ထိပ်စုဖုရားထွေး
ပညာရေး
မော်လမြိုင် စိန့်ဂျိုးဇက်ကွန်ဗင့်နှင့် ရန်ကုန် မြို့မအမျိုးသမီးအထက်တန်းကျောင်းတွင် ပညာသင်ခဲ့သည်။ အမည်ကို မားဂရက်မင်းသမီး(Princess Margret) ဟူ၍ ပြောင်းခဲ့ရသည်။ ထိပ်စုဖုရားထွေး ၈ နှစ်သမီးအရွယ် ၁၉၃၅ တွင် စတုတ္ထသမီးတော်သည် ၄၈ နှစ်နှင့် ကံတော်ကုန်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင် ထိပ်စုဖုရာထွေးတို့ စစ်ပြေးခဲ့ရသည်။ စစ်ပြီးချိန်တွင် ရန်ကုန်၊ စိန့်ဂျိုးဇက်ကွန်ဗင့်ကျောင်းမှ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အောင်မြင်သည်။ ငယ်စဉ်က အားကစားလေ့ကျင့်ခြင်း၊ ရေကူးခြင်း ဝါသနာထုံခဲ့သည်။ ၁၉၄၆ တွင် ရေကူးပြိုင်ပွဲ၌ မြန်မာ့လက်ရွေးစင် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ တွင်  ပထမဆုံး ကျင်းပသည့် မယ်ဗမာ ပြိုင်ပွဲတွင် ဒုတိယ ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ တွင် အစ်ကိုဖြစ်သူ တော်ဖုရားကြီး ကွယ်လွန်စဉ် အားကစားလောကမှ အနားယူကာ ရသေ့ဝတ် နေထိုင်ခဲ့သည်။ ယင်းနောက် လူထွက်ကာ၊ ၁၉၅၃ တွင် အမျိုးသမီး ကိုယ်လက်ကြံ့ခိုင်ရေး သင်တန်း တက်သည်။ အမျိုးသား အားကစားရုံ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး အဖြစ် ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန အမျိုးသား ကိုယ်လက် ကြံ့ခိုင်ရေး ကောင်စီ ရန်ကုန်တိုင်း စည်းရုံးရေးမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထိပ်စုဘုရားထွေးသည် ရစ်ချက်တော်ဘုရားမြတ်ကြီး ( တော်ဘုရားနှင့် ထိပ်စုကြီးဘုရားတို့၏ သားတော်ကြီး ) နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ခေတ်မီ အထူး အင်္ဂလိပ်ဘာသာ အင်္ဂလိပ်စကားပြောသင်တန်း ဖွင့်လှစ်၍ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ ကျူရှင်ဆရာမအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
မိသားစု
၁၉၆၂ တွင် တော်ဖုရားမြတ်ကြီး(‌ခ) ဦးထွန်းကျော်နှင့် လက်ဆက်သည်။ သားမောင်အောင်နိုင်ကို ဖွားမြင်သည်။ အသက် ၇၆ နှစ် အရွယ် ၂၁ ဇွန် ၂၀၀၃၊ နံနက် ၄ နာရီခွဲတွင် သင်္ကန်းကျွန်းဆေးရုံ၌ ကံတော်ကုန်သည်။
ဣဿတ္တသုတ်
ကောသလဘုရင်က မေးလျှောက်သဖြင့် (က)ပေးလှူရမည့်ပုဂ္ဂိုလ်၊ (ခ)အကျိုး ကြီးမားစေနိုင်သော အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို တိုက်ပွဲဝင်မည့်စစ်သူရဲ ဥပမာဖြင့် ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌-ကောသလဘုရင်၏ ဤမေးခွန်းနှစ်မျိုး ဖြစ်ပေါ်လာပုံ၊ ဘာသာရေးပြဿနာတစ်ရပ်ကို ရာဇပရိယာယ်ဖြင့် ဖြေရှင်းပုံကို လေ့လာနိုင်ပါသည်။
သတိုးမင်းစော (ပြည်)
သတိုးမင်းစော ဘွဲ့ခံ မင်းဘစော သည် ပြည်မြို့တွင် မင်းပြုသော ပဒေသရာဇ်တပါး ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ
အင်းဝဘုရင် နရပတိ၏ မိဖုရားခေါင်မှ ဖွားမြင်သည်။
အိမ်နိမ့်စံဘဝ
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၈၂၂ ခုနှစ် (၁၄၆၀) တွင် ခမည်းတော်က သာယာဝတီပေးကာ မင်းရဲကျော်စွာ (စောရွှေခက်) သမီး မြတ်ဘုန်းပြိုနှင့် စုံဖက်စေသည်။
နန်းစံကာလ
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၈၄၄ ခုနှစ် (၁၄၈၂)တွင် ပြည်မြို့မှ နောင်တော် ဆင်များရှင်ခံ မင်းကြီးစွာ လွန်သည်နောက် မရီးတော်ကို နန်းတင်ကာ ပြည်၌ မင်းပြုသည်။
ဘဝနိဂုံး
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၈၈၈ခုနှစ် တပေါင်းလ (ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅၂၇) တွင် လွန်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဘုရင်များ ကဏ္ဍ:၁၅၂၇ ကွယ်လွန်သူများ
လေးကြီးကြိမ်ကြုံရွာ၊ ကြပ်ခိုးစု
လေးကြီးကြိမ်ကြုံရွာ၊ ကြပ်ခိုးစု
ပဗ္ဗတူပမသုတ်
(၃)သုတ် ရှိပါသည်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် နေမွန်းတည့်အခါ၌ ရောက်လာသော ကောသလမင်းအား အရပ်လေးမျက်နှာမှ တိမ်တိုက်နှင့် တူသော တောင်ကြီးများ သတ္တဝါအားလုံးတို့ကို ကြိတ်လျက်လာသည့် ပြင်းထန် ကြမ်းကြုတ်သော ဘေးကြီးဖြစ်ပေါ်လာလျှင် တရားကျင့်ခြင်း၊ အညီအမျှကျင့်ခြင်း၊ ကုသိုလ် ကောင်းမှုပြုခြင်းမှတစ်ပါး အခြားပြုဖွယ်များ မရှိတော့သကဲ့သို့ အိုခြင်း, သေခြင်း တရားတို့ နှိပ်စက်လာလျှင်လည်း စစ်အင်္ဂါလေးပါးဖြင့် စစ်ထိုးဖို့ရာမရှိသကဲ့သို့ တရားကျင့်ခြင်း၊ အညီအမျှကျင့်ခြင်း၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှုပြုခြင်းမှတစ်ပါး အခြား ပြုဖွယ်များမရှိတော့ပုံကို ဘုရားရှင်အားလျှောက်ထားရာ ဤအတိုင်းပင် ပြုလုပ်ရမည်ဟု ကောသလဘုရင်အား ဘုရားရှင် မိန့်ကြားတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်ရာ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မုံညှင်းစေ့ခန့်ရှိသော ကျောက်စရစ်ခဲ (၇)ခဲတို့ကို ဟိမဝန္တာတောင်မင်း၏အနီး၌ချထားပြီး ယင်းတို့ကို ဟိမဝန္တာတောင်မင်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပြတော်မူပြီးသောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်၏ ကုန်လွန်ပြီးသောဆင်းရဲဒုက္ခတို့မှာ များပြားလှပြီး ကြွင်းကျန်သော (၇)ဘဝတာ၌ဖြစ်သော ဆင်းရဲဒုက္ခတို့မှာ အနည်းငယ်မျှသာဖြစ်တော့သကဲ့သို့ သစ္စာလေးအင်သိမြင်ရန် အားထုတ်သင့်ပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဟိမဝန္တာတောင်ကြီးသည် မုန်ညင်းစေ့ခန့် ကျောက်စရစ်ခဲ (၇)ခဲတို့ကိုထား၍ ကုန်ခမ်းပျက်စီး သွားသကဲ့သို့ သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်နှင့်ပြည့်စုံပြီးသော အရိယာသာဝက၏ ကုန်ပြီးသော ဆင်းရဲဒုက္ခတို့သည် များပြားလှကုန်၏။ ထို့ကြောင့် သစ္စာသိမြင် ကျွတ်တန်း ဝင်အောင် အားထုတ်ကြရမည်ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ဇော်အောင်ထွတ် (စာကြည့်တိုက်ပညာ)
ဇော်အောင်ထွတ် (စာကြည့်တိုက်ပညာ) (၂၅ ဇန်နဝါရီ ၁၉၆၃ မွေးဖွား) သည် မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ အဘဦးသန်းထွတ် အမိဒေါ်ညွန့်ညွန့်တို့မှ ၁၉၆၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက် သောကြာနေ့ မော်လမြိုင်ကျွန်းမြို့တွင် မွေးသည်။ မွေးချင်း ၅ ယောက်အနက် တတိယမြောက်သားဖြစ်သည်။ ပညာရေးတက္ကသိုလ် လေ့ကျင့်ရေးကျောင်းတွင် ပထမတန်းမှ ဒသမတန်းအထိ ပညာဆည်းပူးခဲ့သည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် စာကြည့်တိုက်နှင့်သုတပညာဌာနတွင် နည်းပြ၊ လက်ထောက်ကထိက၊ ကထိကရာထူး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ စာကြည့်တိုင်ဆိုင်ရာ နည်းပညာ Software များကို ကူညီပံ့ပိုးပေးလျက်ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံစာကြည့်တိုက်အသင်း EC member တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ဇော်အောင်ထွတ် (စာကြည့်တိုက်ပညာ)။ မြန်မာနိုင်ငံပိဋကတ်တိုက်စာကြည့်တိုက်များ။ ရန်ကုန်၊ စာပေဗိမာန်၊ ၂၀၀၁။
ဇော်အောင်ထွတ် (စာကြည့်တိုက်ပညာ)။ မြန်မာရည်ညွှန်း။ ရန်ကုန်၊ ညီညီစာပေ၊ ၂၀၀၅။
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ထီးဝကလေးရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်
ထီးဝကလေးရွာ(Hteewakalay)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ မြဝတီခရိုင်၊ မြဝတီမြို့နယ်၊ ပူလွဲပုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၃၉၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြဝတီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မွတ်စတာဖာ ကီးမား အာတာတပ်
တူရကီနိုင်ငံတော်သစ် ဖခင်ကြီးစစ်မှုရေးရာတွင်လည်း ကျွမ်းကျင် နိုင်ငံရေးတွင်လည်း အရည်ဝသော ကီမားအာတာတပ်သည် စစ်သားဘဝမှနေ၍ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဖြစ်လာသည်အထိ နိုင်ငံနှင့်လူမျိုးအတွက် အမြော်အမြင်ကြီးစွာဖြင့် စွမ်းလွန်းတမံ ဆောင်ရွက်ခဲ့သူဖြစ်၏။ ၂ဝရာစုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှ ပေါ်ပေါက်ခဲ့၍ ကမ္ဘာ့သမိုင်းဝင် ထင်ရှားသည့် ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးတစ်ဦးပင်ဖြစ်သည်။ 'တူရကီတို့၏ ဖခင်'ဟု အနက်ထင်သည့် အာတာတပ်အမည် ကို ခံယူသော မွတ်စတာဖာကီမားသည် ၁၈၈၁ ခုနှစ်တွင် ဂရိနိုင်ငံ ဆယ်လိုနီးကားမြို့တွင် ဖွားမြင်သည်။ သူ၏ဖခင်မှာ အကောက် အရာရှိတစ်ဦး ဖြစ်၍၊ မွတ်စတာဖာ ဖွားမြင်ပြီးနောက် မကြာမီ ကွယ်လွန်သွားလေသည်။
မွတ်စတာဖာသည် ငယ်စဉ်က ဆယ်လိုနီးကားမြို့ရှိ အခြေခံစစ်ပညာသင်ကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့စဉ်၊ သင်္ချာဘာသာရပ်တွင် သူမတူအောင် ထူးချွန်ခဲ့သောကြောင့် သူနှင့်နာမည်တူ မွတ်စတာဖာအမည် ရှိသော သူ၏ဆရာက အမည်ရင်းတွင် 'ကီမား'ဟူသော အမည်တစ်လုံး တိုးပေးခဲ့လေသည်။ ကီမားမှာ အာရဗီဘာသာဖြင့် ပြည့်ဝခြင်း၊ ပြည့်ဝသူဟု အနက်ရ၏။ မွတ်စတာဖာကီမားသည် ငယ်စဉ်မှစ၍ စစ်မှုကို ထမ်းခဲ့သူဖြစ်သဖြင့် စစ်ရေးစစ်ရာတွင် ထူးချွန်ခဲ့ရုံမက၊ နိုင်ငံရေးတွင်လည်း များစွာ စိတ်ဝင်စားခဲ့သူဖြစ်သည်။ နိုင်ငံရေးတွင် ဤသို့ စိတ်ပါဝင်စားရုံသာမက၊ လျှို့ဝှက်သောနိုင်ငံရေး အသင်းများ ဖွဲ့စည်းခြင်း၊ စစ်အရာရှိ ကြီးငယ်တို့အား နိုင်ငံရေးစိတ်ဓာတ်များ သွင်းပေးခြင်းတို့ကြောင့် မကြာခဏ ဖမ်းဆီး စစ်ဆေးခြင်း ခံရသော်လည်း၊ မွတ်စတာဖာ၏ အလွန်ထူးချွန်၍ စွမ်းရည်ရှိသော စစ်သားကောင်းတစ်ယောက်ဖြစ်သဖြင့် ကြီးလေးသော အပြစ်ဒဏ်များမှ ကင်းလွတ်ခဲ့လေသည်။ ဤသို့ဖြင့် မကြာခဏ ဖမ်းဆီးစစ်ဆေးခြင်း ခံရလျက်နှင့်ပင် သူသည် နိုင်ငံရေးကို မစွန့်လွှတ်ခဲ့ချေ။
၁၉ဝ၈ ခုနှစ်တွင် စည်းလုံးတိုးတက်ရေးအသင်းကြီး၏ လှုံဆော်မှုဖြင့် တော်လှန်ရေးကြီး ဖြစ်ပွားသည်တွင် တော်လှန်သူတို့က အနိုင်ရလေရာ၊ စူလတန်ဘုရင်လည်း စည်းမျဉ်းအုပ်ချုပ်ရေးကို ခွင့်ပြုလိုက်ရလေသည်။ ထိုအခါ ၁၈၇၆ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေကို ပြန်လည်ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်တွင် တော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင်များနှင့် မွတ်စတာဖာတို့ သဘောကွဲကြပြီးလျှင်၊ မွတ်စတာဖာသည် နိုင်ငံရေးမှ ခေတ္တအနားယူ၍ စစ်ဖက်တွင်သာ အားထုတ်၍ အလုပ်လုပ်ခဲ့လေသည်။ ၁၉၁၁ ခုနှစ်တွင် မထင်မရှားသော အသွင်ဖြင့် ထရစ်ပိုလီနယ်သို့ သွား၍ အီတာလျံတို့နှင့် တိုက်ရသော စစ်ပွဲတွင် ပါဝင်ဆင်နွဲခဲ့ရာ ဗိုလ်မှူးအဆင့်အတန်း တိုးမြှင့်ခန့်ထားခြင်းခံရသည်။ ထရစ်ပိုလီမှ သူမပြန်နိုင်မီ ပထမဗေါ်လကန်စစ်ပွဲ ပြီးဆုံးသွားသော်လည်း၊ ဒုတိယ ဗေါ်လကန်စစ်ပွဲတွင် ဂလစ်ပိုလီကျွန်းဆွယ်သို့ စေလွှတ်ရန် ဖွဲ့စည်းသောတပ်ကြီးကို အုပ်ချုပ်၍ ထွက်ခဲ့ရလေသည်။ ထိုအခါက ဒါးဒနဲရေလက်ကြားကို ကာကွယ်ရေးအတွက် လက်တွေ့အစီအစဉ်များကို လေ့လာခဲ့လေသည်။ စစ်ပြီးသောအခါ မွတ်စတာဖာကီမားမှာ ဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်အတန်းဖြင့် စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ တွဲဖက် သံအရာရှိအဖြစ်ဖြင့် ဆိုဖီးယားမြို့သို့ စေလွှတ်ခြင်း ခံရလေသည်။
၁၉၁၄ ခုနှစ်မှ စတင်ဖြစ်ပွားသော ပထမကမ္ဘာစစ်အတွင်း မွတ်စတာဖာကီမားသည် ဒါးဒနဲရေလက်ကြား ကို အောင်မြင်စွာ ကာကွယ်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ကော်ကေးဆပ်နယ်တွင် တူရကီတပ်များကို အုပ်ချုပ်ရန် စေလွှတ်ခြင်း ခံရပြန်သည်။ ပါရှားဘွဲ့ထူးဖြင့်လည်း ချီးမြင့်ခြင်းခံရသည်။ ထိုအခါမှစ၍ မွတ်စတာဖာ ကီမား ပါရှားဟူ၍ တွင်လေသည်။
ကော်ကေးဆပ်နယ်တွင် ရုရှတို့တိုက်ခိုက်သိမ်းယူထားသော ဗစ်တလစ်နှင့် မုရှမြို့များကို ပြန်လည်တိုက်ခိုက်ယူခဲ့၏။ ၁၉၁၇ ခုနှစ်တွင် ဟယ်ဂျက်နယ်သို့ သွားရပြန်သည်။ ထိုအချိန်တွင် ဂျာမန်တို့သည် တူရကီပြည်တွင်းရေး များကိုပါ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်လာခဲ့သောကြောင့်၊ ကီမားပါရှားသည် ထိုသို့ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုများကို ဦးဆောင်၍ အတိုက်အခံ ပြုခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ဂျာမန်ဩဇာခံဖြစ်နေသော စူလတန်ဘုရင်သည် သူ၏အစီရင်ခံစာများကို အရေးမယူဘဲထားသဖြင့် မွတ်စတာဖာလည်း ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့လေသည်။
သို့သော် ၁၉၁၉ ခုနှစ်တွင် အန္နာတိုးလီးယားနယ်သို့ စစ်ပြေငြိမ်းစာချုပ်ပါ စည်းကမ်းချက်များအရ တူရကီစစ်တပ်များကို လက်နက်သိမ်းယူပြီးလျှင် ဖျက်သိမ်းရန် စေလွှတ်ခြင်းခံရလေသည်။ မွတ်စတာဖာကီမားမှာ တူရကီနိုင်ငံကို ခွဲစိတ်မည့် မဟာမိတ်တို့၏ အစီအစဉ်ကို တိုက်ဖျက်ပစ်ရန် ကြံစည်ထားသူ ဖြစ်ရကား၊ ထိုအရပ်တွင် လျှို့ဝှက်စွာ တူရကီ မျိုးချစ်အသင်းအဖွဲ့များ တည်ထောင်ကာ သူ၏အကြံ ထမြောက် အောင်မြင်စေရန် ကြိုးပမ်းခဲ့၏။
မွတ်စတာဖာကီးမား၏ လှုပ်ရှားမှုများကို စူလတန်ဘုရင့်အစိုးရ သိရှိသောအခါ၊ သူအား ကွန်စတန်တီနိုပယ်မြို့သို့ ပြန်ခေါခဲ့သော်လည်း မွတ်စတာဖာသည် မနာခံတော့ဘဲ အာဇရွမ်းမြို့သို့ ထွက်သွားလေသည်။
ထိုအခါ စူလတန်ဘုရင့်အစိုးရသည် မွတ်စတာဖာနှင့် သူ၏နောက်လိုက်များကို ချေမှုန်းရန် အားထုတ်လေသည်။ သို့ရာတွင် ဤသို့ အားထုတ်ခြင်းမှာ မွတ်စတာဖာအား အင်အား ဖြည့်လောင်းပေးလိုက်သည်နှင့်သာ တူလေသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် စူလတန်ဘုရင်၏စစ်တပ်နှင့် အရာရှိအရာခံ အများအပြားမှာ မွတ်စတာဖာ၏ နောက်လိုက်များ ဖြစ်သွားကုန်ကြသောကြောင့်တည်း။ ဤသို့ဖြင့် တဖြည်းဖြည်း အင်အားတောင့်တင်းလာပြီးလျှင် မဟာမိတ်တပ်များ သိမ်းပိုက်ထားသော ကွန်စတန်တီနိုပယ်မြို့ရှိ တူရကီအစိုးရနှင့် အတိုက်အခံပြုလျက်၊ ယာယီအစိုးရအဖွဲ့ကို မွတ်စတာဖာကီမား ခေါင်းဆောင်ဖွဲ့စည်းခဲ့လေသည်။
ကွန်စတန်တီနိုပယ် ပါလီမန်မှ ထွက်ပြေး၍ မွတ်စတာဖာထံ ရောက်လာကြသော မျိုးချစ်အမတ်များသည် ၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ် ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် အန်ကာရာမြို့၌ စည်းဝေးကြပြီးနောက်၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်သစ် တည်ထောင်၍ မွတ်စတာဖာကီမားအား အမျိုးသားလွှတ်တော်သစ်တွင် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တင်မြှောက်ကြသည်။
ထိုအခါမှစ၍ မွတ်စတာဖာသည် တူရကီနိုင်ငံအတွင်း အမျိုးသားတော်လှန်ရေးအတွက် မနေမနား ကြိုးစားဆောင်ရွက်ခဲ့လေသည်။ သူ၏စစ်ရေးစစ်ရာ ကျွမ်းကျင်မှု အမြော်အမြင်ကြီးမှုတို့ကြောင့် အောင်မြင်ခဲ့သည်သာ များလေသည်။
၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပသော အန်ကာရာ အမျိုးသားလွှတ်တော်က သူ့အား တူရကီစစ်တပ်များအပေါ်တွင် စစ်သေနာပတိချုပ်အဖြစ်ခန့်အပ်သဖြင့် အန္နာတိုးလီးယားနယ်တခုလုံးလိုလိုကိုပင် ဝင်ရောက်သိမ်းပိုက်ထားသော ဂရိစစ်တပ်များကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ရလေသည်။ ဆာကားရီးယားတိုက်ပွဲတွင် ၂၁ ရက်တိတိ နေ့ရောညပါ ကိုယ်တိုင်ပါဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ရန်သူတို့အပေါ် အောင်ပွဲရခဲ့လေသည်။ ထိုအခါတွင် မွတ်စတာဖာအား အမျိုးသားလွှတ်တော်က ဂါဇီ (အောင်ပွဲရသူ) ဘွဲ့ဖြင့် ခြီးမြှင့်ခဲ့၏။ တစ်နှစ်အတွင်း ဂရိတို့ကို တူရကီနယ်မြေမှ မောင်းနှင်ထုတ်နိုင်ခဲ့လေသည်။ မဟာမိတ်နိုင်ငံများနှင့် တူရကီနိုင်ငံတို့ လိုဇန်းမြို့တွင် ၁၉၂၂ ခုနှစ်၌ ချုပ်ဆိုခဲ့သော စစ်ပြေငြိမ်းစာချုပ်အရ တူရကီနိုင်ငံမှာ နိုင်ငံခြား စိုးမိုးချယ်လှယ်မှုမှ လွတ်ကင်းသွားပြီးလျှင် ကီမားမှာလည်း တူရကီတစ်နိုင်ငံလုံး၏ အရှင်သခင် ဖြစ်သွားလေတော့သည်။ သူသည် စူလတန်ဘုရင်ကို နန်းချ၍ တူရကီအမျိုးသားနိုင်ငံကို တည်ထောင်ခဲ့လေသည်။
၁၉၂၃ ခု အောက်တိုဘာလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော အန်ကာရာ အမျိုးသားလွှတ်တော်က တူရကီနိုင်ငံကို သမ္မတနိုင်ငံအဖြစ် ကျေညာပြီးလျှင် မွတ်စတာဖာကီးမားအား ပထမဆုံး သမ္မတအဖြစ် သဘောတူ တင်မြှောက်လိုက်ကြလေသည်။ မွတ်စတာဖာကီမားသည် တူရကီသမ္မတနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသမ္မတ အဖြစ်ဖြင့်သာမဟုတ်ဘဲ နိုင်ငံသစ်တည်ထောင်သူ အဖြစ်ဖြင့်၎င်း၊ ပြုပြင်ရေးသမားကြီး အဖြစ်ဖြင့်၎င်း၊ ထင်ရှားခဲ့လေသည်။ သူ၏ လက်ထက်တွင် ခေတ်နောက်ကျလျက်ရှိသော စနစ်ဟောင်းဓလေ့ဟောင်း အားလုံးကို ပယ်ဖျက်၍၊ တိုးတက်ထွန်းကား လျက်ရှိသော နိုင်ငံကြီးများနည်းတူ ခေတ်မီစနစ်သစ် ထုံးစံသစ်များကို အသုံးပြုစေခဲ့လေသည်။ မွတ်စတာ ဖာကီမားသည် အာဏာရှင်သဖွယ် တူရကီနိုင်ငံကို အုပ်စိုးခဲ့ရာ၊ သူ၏အုပ်ချုပ်နည်းများမှာ တစ်ခါတစ်ရံ နိုင်ထက်စီးနင်း အကြမ်းဖက်သောနည်းများ ဖြစ်သော်လည်း၊ နိုင်ငံအတွက် အထူးလိုလားအပ်သော ပြုပြင်မှုများကို ထိုအကြမ်းနည်းဖြင့် ဖြစ်မြောက်အောင် ဆောင်ရွက်ခဲ့လေသည်။
သူ့လက်ထက်တွင် တူရကီအမျိုးသမီးများ ပိုမိုလွတ်လပ်ခွင့်ရလာကြသည်။ သူသည် ပညာရေးကို ပြုပြင် ပေးခဲ့လေသည်။ သူကိုယ်တိုင်လည်း အာရဗီဘာသာစကားဖြစ်သော မွတ်စတာဖာဟူသော အမည်နှင့် ပါရှားဟူသော ခေတ်ဟောင်း ဂုဏ်ထူးဘွဲ့ထူးများကို စွန့်ပယ်၍၊ တူရကီတို့၏ဖခင်ဟု အနက်ရသော 'အာတာတပ်' အမည်သစ်ကို ခံယူလေသည်။
သူ၏ဆောင်ရွက်ချက်များကြောင့် တူရကီနိုင်ငံမှာ နိုင်ငံတကာနှင့်ယှဉ်သာသော နိုင်ငံသစ်ကြီးတခုအဖြစ်သို့ နေ့ခြင်း ညခြင်း ရောက်ခဲ့လေသည်။ သူသည် အုပ်ချုပ်ရေးတွင် သာသနာရေးဆိုင်ရာတို့ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုများ လုံးဝ မရှိစေရန် တားမြစ်ပိတ်ပင်လိုက်လေသည်။
နော့ခွမ်ဂါးရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
နော့ခွမ်ဂါးရွာ(Nawthkumgar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ နော့ခွမ်ဂါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၁၂၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်လုတ်ရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
နမ့်လုတ်ရွာ (Namloke)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ နောင်အက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၉၇၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်အက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၉၀ ဦး၊ မ ၁၃၀၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၉၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပါလုပ်ရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟေမိုးလုံရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
ဟေမိုးလုံရွာ (Haymoelong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ မုံးလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၂၁၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မုံးလုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၀၆ ဦး၊ မ ၁၀၄၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၅၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကီယာတန်ညီနောင်
ကီယာတန်ညီနောင် (Richard and Cherry Kearton)
တိရစ္ဆာန်နှင့်ငှက်များအကြောင်းကို ဝါသနာကြီးစွာနှင့်ဦးဦးဖျားဖျား လေ့လာလိုက်စား သူများတွင် ကီယာတန် အမည်ရှိသော ညီအစ်ကိုနှစ်ယောက်မှာ အထူးခြား ဆုံးဖြစ်သည်ဟု ဆိုရပေမည်။
အစ်ကိုဖြစ်သူ၏ အမည်မှာ ရစ်ချတ်ကီယာတန် ဖြစ်၏။ ၁၈၆၂ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်ပြည် ယော့ရှိုင်ယာ နယ်၌ ဖွားမြင်၍၊ ဖခင်မှာ မြေပိုင်ရှင် လယ်သမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ အရွယ် ရောက်သောအခါ ငှက်များကို ဓာတ်ပုံရိုက်ယူ စုဆောင်းရုံမက ငှက်များအကြောင်းကိုလည်း စာအုပ်များ ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့ ရာမှ ထင်ရှား လာခဲ့သည်။ ကျောင်းများသို့ လှည့်လည် သွား ရောက်ကာ ငှက်များအကြောင်း မကြာခဏ ဟောပြောလေ့ရှိ၍၊ သူ၏စာအုပ်များမှာ ယခုတိုင် ထင်ရှားလျက် ရှိပေသည်။ တိရစ္ဆာန်တို့အနက် ငှက်များတွင် ပို၍ စိတ်ဝင်စားသည်။ ငှက် များအကြောင်းကိုသာ အသက်ထက်ဆုံး အာရုံစူးစိုက်၍ လေ့လာခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၂၈ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်လေသည်။ ညီဖြစ်သူ ချယ်ရီကီယာတန်သည် ၁၈၇၁ ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင် သည်။ အစ်ကိုဖြစ်သူနှင့် ဝါသနာအထုံချင်း တူညီသည့် အလျောက် ညီအစ်ကိုနှစ်ဦးသည် အမြဲတစေ တွဲဖက်၍ တိရစ္ဆာန်နှင့် ငှက်များအကြောင်းကို ရှာဖွေ လေ့လာခဲ့ကြသည်။ ထူးခြားချက်တစ်ခုမှာ အစ်ကိုကဲ့သို့ ဗြိတိန်နိုင်ငံရှိ တိရစ္ဆာန်များ ဖြင့်သာ ရောင့်ရဲ တင်းတိမ်၍ မနေဘဲ၊ သားရိုင်းတိရစ္ဆာန်များ ပေါများသည့် အာဖရိကတိုက်သို့ပင် သွားရောက်ပြီးလျှင် တော တိရစ္ဆာန်အသီးသီး၏ သဘာဝများကို ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ထိုကြောင့် အစ်ကိုထက်ပင် ထင်ရှားကျော် ကြားခဲ့ပေသည်။ လူအပေါင်းအား သဘာဝကို နှစ်သက်ခင်တွယ်၍ စိတ်ဝင် စားလာအောင် ပြောနိုင်၊ ပြုနိုင်သူများတွင် ထိုညီအစ်ကို နှစ် ယောက်ကို မှီသူရှားပေသည်။ တိရစ္ဆာန်များ ငှက်များအကြောင်း နှင့်စပ်လျဉ်း၍ အဆိုပါ ညီအစ်ကိုနှစ်ယောက် ရေးသားခဲ့သော စာအုပ်စာတမ်းများနှင့် ရိုက်ကူးခဲ့သော ဓာတ်ပုံများမှာ အများ ပင်ရှိရာ၊ ယင်းတု့ိတွင် မှတ်သားဖွယ် ကိုယ်တွေ့ ဗဟုသုတနှင့် အသည်းထိတ်စရာ စွန့်စားခန်းများဖြင့် ပြည့်နှက် နေလေသည်။
မှဲ့ချောင်းရွာ၊ မီးကျောင်းတက်
မှဲ့ချောင်းရွာ၊ မီးကျောင်းတက်
ကြွယ်လူးရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်
ကြွယ်လူးရွာ (Kyweilu)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ ကြွယ်လူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၉၅၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မောင်ဘိုးတူ
မောင်ဘိုးတူနတ် သည် မြန်မာတို့ကိုးကွယ်ကြသည့် မိရိုးဖလာနတ်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။
အင်းဖျားရွာ
အင်းဖျားရွာ
မောင်ဘိုးတူ
သမိုင်း
မောင်ဘိုးတူသည် ကုန်သည်တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ကုန်သည်အလုပ် လုပ်စဉ်ပင် ပင်းယမြို့ အုန်းတောတောင်တွင် ကျားအကိုက်ခံရကာ သေဆုံးခဲ့သည်။
ရုပ်တုပြုလုပ်ခြင်း
မောင်ဘိုးတူနတ်သည် ကျားကိုစီးထားပြီး တုတ်တစ်ချောင်းကို ကိုင်ထားသည်။ အဝတ်အစားမှာ သာမန်အရပ်သူအရပ်သားတို့ဝတ်သည့် အဝတ်အစားမဟုတ်ဘဲ မင်းညီမင်းသားတို့ဝတ်သည့် နန်းတွင်းအဝတ်အစားဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် မင်းညီမင်းသားဘဝမှ သေဆုံးဟန် အထင်ရောက်စေသည်။
တောင်ငူမြို့နယ်
တောင်ငူမြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ တောင်ငူခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ တောင်ငူမြို့ ဖြစ်သည်။
သဘွတ်ကျောရွာ၊ မကွေးမြို့နယ်
သဘွတ်ကျောရွာ (Thabutkyaw)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မကွေးမြို့နယ်၊ မင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၈၈၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၃၃ ဦး၊ မ ၂၀၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၃၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မကွေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လေးဆောင်စုရွာ၊ အီဗွီတီကာ
လေးဆောင်စုရွာ၊ အီဗွီတီကာ
ဝမ်ခဲ့ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဝမ်ခဲ့ရွာ (Wanhkeit)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းအင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၀၇၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းအင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၁၉ ဦး၊ မ ၁၃၉၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၁၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မောင်မိုးသူ
မောင်မိုးသူ (၁၉၃၇ - ၂၀၂၁ စက်တင်ဘာ ၁) မြန်မာနိုင်ငံသား စာရေးဆရာ၊ အယ်ဒီတာတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာ တစ်ဦး ဖြစ်သည့်အပြင်၊ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် စတင်ဖွဲ့စည်းချိန်တွင်  ဗဟိုကော်မတီဝင်တွင် တစ်ဦးအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ မောင်မိုးသူ၊ ဦးမိုးသူ၊ ဘကြီးမိုး အစရှိသဖြင့် လူသိများသူ ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ
မန္တလေးမြို့ဇာတိဖြစ်၍ အဖ သခင် ဗတုတ်၊ အမိ ဒေါ်မြမေတို့မှ ၁၉၃၇၊ မေလ ၁၇ ရက်နေ့၊တနင်္လာနေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။ မွေးချင်း နှစ်ယောက်ရှိသည်။ အမည်ရင်းမှာ ဦးစိန်မြင့် ဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်က မန္တလေးမြို့၊ စိန်တောင် မြန်မာ ဘုန်းတော်ကြီး ကျောင်းနှင့်စိန့်ပီတာကျောင်း၊(ယခု အ.ထ.က (၉ ))တို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ် ဝင်တန်း အောင်ခဲ့်ပြီး မန္တလေး တက္ကသိုလ် ၁၉၅၆ မှ ၁၉၅၈ ခုနှစ်ထိ ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။ မည်သည့်ဘွဲ့မှ မရရှိခဲ့ပါဲ့။
နိုင်ငံရေး
မြန်မာ့ ဒီမိုကရေစီ ခေါင်းဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ အနီးကပ်ဆုံး လုပ်ဖော် ကိုင်ဖက် တဦး ဖြစ်သူ ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာ၊ စာရေး ဆရာ မောင်မိုးသူရဲ့ အသက် (၇ဝ) ပြည့် မွေးနေ့ပွဲကို ၂ဝဝ၇ ခု၊ မေလ ၁၇ ရက်နေ့ မနက်က ရန်ကုန် ရွှေကျင်တိုက်ကြီး ကျောင်းတိုက်မှာ ကျင်းပ ခဲ့ပါတယ်။ မွေးနေ့ပွဲ ကျင်းပစဉ် မှာပဲ အသက် (၇ဝ) ပြည့် ဘကြီးမိုး ခေါ် ဆရာ မောင်မိုးသူက အခုလို နှုတ်ခွန်း စကား ပြောကြား ပါတယ်။
"ကျနော် အသက် (၇ဝ) ပြည့်တဲ့ အတော အတွင်းမှာ ကျောင်းသား လှုပ်ရှားမှု များမှာ ပါခဲ့ ပါတယ်။ ကျောင်းသား သမဂ္ဂ တာဝန် များကို ထမ်းခဲ့ ပါတယ်။ နောက် စာပေ အနုပညာ တာဝန်ကို ထမ်းခဲ့ ပါတယ်။ ရုပ်ရှင်မှာလဲ ရုပ်ရှင် ရိုက်တဲ့ အတွက် ရုပ်ရှင် တာဝန် ထမ်းခဲ့ ပါတယ်။ နောက်ပြီးတော့ ကျနော် NLD မှာ စတင် တည်ထောင် ကတည်းက စပြီးတော့ ကျနော် ပါဝင် ခဲ့ပါတယ်။ ကျနော် တိုင်းပြည်ရဲ့ တာဝန်၊ လူမျိုးရဲ့ တာဝန်ကို တတ်နိုင် သလောက် ကြိုးစား ပြီးတော့ ဆောင်ရွက် ခဲ့ပါတယ်။ နောက် စာတွေလဲ တတ်နိုင် သလောက် ကြိုးစား ပြီးတော့ ရေးပါတယ်။ လူငယ်တွေ ကျနော်တို့ အသက် (၇ဝ) ရှိလာ ပါပြီ။ နောက် လူငယ် တွေက တိုင်းပြည် အကျိုး၊ လူမျိုး အကျိုးကို ထမ်းရွက် နိုင်ကြ ပါစေလို့ ဆုတောင်း ပါတယ်။"
အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် စတင် ထူထောင် ကတည်းက တတ်သိ ပညာရှင် တဦး အဖြစ် ရပ်တည် ဆောင်ရွက် ခဲ့သော မောင်မိုးသူကို တပ်မတော်က ၁၉၉၆ တွင် ဖမ်းဆီး ထောင်ချ ခဲ့ပြီး၊ ၂ဝဝဝ ဇန်နဝါရီလတွင် ပြန်လွှတ် ပေးခဲ့သည်။ ထောင်မှ မလွတ်ပေးမီ ၁၉၉၉ ဒီဇင်ဘာလ အတွင်းတွင် မောင်မိုးသူ၏ ဇနီး ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီး၊ အသုဘ အခမ်းအနားသို့ ထောင်တွင်းမှ ခေတ္တ လာရောက် အသုဘ ရှုခွင့် ရခဲ့သည်။ နိုင်ငံရေးကို အနစ်နာခံ လုပ်ခဲ့သူ ဦးမိုးသူကို စစ်အစိုးရက အကျဉ်းချ ထိန်းသိမ်း ခဲ့တဲ့ အကြောင်း ကိုလဲ စာရေး ဆရာ မောင်ဝံသက အခုလို ပြောပြ ပါတယ်။
"ကျနော်တို့ ပထမ တကြိမ်တုန်းက (၃) နှစ် ပေါ့ဗျာ။ နောက်ကျတော့ (၁ဝ/က) နဲ့ ကျနော်တို့ အားလုံးပေါင်း (၅) နှစ်ပေါ့။ ကျနော်တို့ အထိန်းသိမ်း ခံရတာပေါ့။ ကျနော်တို့ အတူတူ ပါပဲ။ သူကတော့ (၂ဝဝဝ) ခုနှစ် နှစ်ဆန်းမှာ ပြန်လွတ်တယ်။ ကျနော်က (၂ဝဝ၁) အလယ် လောက်မှာ ပြန်လွတ်တယ်။"
နယ်ပယ်စုံက လူတွေ လေးစား သလိုပဲ ရုပ်ရှင် နယ်ပယ် မှာလဲ သူ့ကို လေးစား ကြတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဟာသ သရုပ်ဆောင် ကိုဇာဂနာ ကလဲ။
"ဘကြီးမိုး ကိုက နိုင်ငံရေး နယ်ပယ် ထဲမှာပဲ ပြောပြော၊ စာပေ နယ်ထဲ မှာပဲ ပြောပြော ရုပ်ရှင် နယ်ထဲ မှာပဲ ပြောပြော သူက လူချစ်လူခင် တော်တော် ပေါတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် တယောက် ဖြစ်တယ်လေ။ ဘာထူးခြားလဲလို့ ဆိုတော့ အဲဒီ ထောင်ဝန်ထမ်းတွေ လာတယ်။ အင်းစိန် ထောင်ထဲက ဝန်ထမ်းတွေ လာတယ်။ အရင်တုန်းက သူ့ကို တိုက်ထဲမှာ တုန်းက စောင့်ရှောက် ခဲ့တဲ့ ထောင်ဝန်ထမ်းတွေ လာတယ်။ အဲသလို ထောင်ထဲက ဝန်ထမ်း ကိုတောင် စည်းရုံး နိုင်တယ်။ အဲဒါတောင် လာတယ်။ စဉ်းစားသာ ကြည့်ပေတော့။"
ယခု လက်ရှိ အချိန်၌ မဂ္ဂဇင်း များတွင် ပင်တိုင်နှင့် တခြား ဆောင်းပါးများ ရေးသားခြင်း၊ ဘာသာပြန် ဝတ္ထုများ လက်စသတ် နေခြင်း၊ အယ်ဒီတာ အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခြင်းနှင့် ပန်းချီ ရေးဆွဲခြင်းများ ပြုလုပ်လျက် ရှိသည်။
မိသားစု
၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်အမာကြည်(မအမာ) နှင့် အိမ်ထောင်ကျခဲ့သည်။ သားသမီး သုံးယောက်ထွန်းကားခဲ့သည်။ ၁၉၆၁ ခုနှစ်သားကြီး ဖြစ်သူ မောင်ထွန်းမြတ်ဦး၊ ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင်သမီး မအေးသီတာ၊ ၁၉၇၃ ခုနှစ်သားငယ် မောင်ညီညီမိုးသူ ကိုမွေးဖွားခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး
၂၀၂၁ ခု၊ စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်တွင် လွန်သည်။
တွံတေးမြို့
တွံတေးမြို့သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးတွင် ပါဝင်သော မြို့တစ်ခုဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်မြို့၏ အနောက်ပိုင်း လှိုင်မြစ်တလျှောက်တွင် တည်ရှိသည်။ မွန်ဘာသာအရ တွံ-ကုန်းမို့၊ တေ-ထရွာ၊ ကုန်းမို့ရွာဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ တွံတေးမြို့နယ်ရှိ ရွာပေါင်း(၂၂၀)ရွာကို ကျေးရွာစု (၆၅)စုနှင့် ရပ်ကွက် (၈)ခုတို့အဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
သမိုင်း
တွံတေးမြို့သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးတွင် ပါပြီး တွံတေးတူးမြောင်းနံဘေးတွင် တည်ရှိသည်။ တွံတေးကို ပုဂံခေတ်က တလ(ဒလ)မြို့ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ယင်းကာလမတိုင်မီကမူ အိုးလုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်ရာ ကလသပူရဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြောင်း ထန်မင်းဆက်သမိုင်းသစ်က ဆိုသည်။ ပုဂံခေတ်တွင် ပုဂံဘုရင်များ လက်အောက်ခံဖြစ်သော်လည်း အင်းဝခေတ်သို့ရောက်သောအခါ ဟံသာဝတီဘုရင်က အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ရှေးဒလမြို့တော်သည် ခံတပ်မြို့ဖြစ်ပြီး တံတိုင်းအခိုင်အခန့်ဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။ တံတိုင်းများမှာ ယနေ့တိုင်တွေ့မြင်နိုင်ပါသေးသည်။
လူဦးရေ
၁၈၅၂ ခုနှစ် ဗြိတိသျှလက်အောက်ကျရောက်စဉ် သံလွင်ခရိုင်၏ ခရိုင်ခွဲ (ဆပ်ဒီဝီဇံ)ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၈၇၈ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေ ၁၈၇၀ ဦးရှိပြီး ၁၉၀၁ တွင် ၄၆၈၄ ဦး နေထိုင်ခဲ့သည်။
ဗမာ၊ ကရင်၊ ရှမ်း၊ ရခိုင်၊ မွန် နှင့် ချင်းလူမျိုးများ အများစုနေထိုင်ကြသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ် အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန၏ စစ်တမ်းအရ လူဦးရေမှာ ၂၂၉၀၁၇ ရှိသည်။
တွံတေးတူးမြောင်း
တွံတေးတူးမြောင်းကို ၁၈၃၃ခု မေလတွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ပိုမိုကောင်းမွန်လာခဲ့သည်။ တူးမြောင်းအလျားမှာ ၂၂ မိုင်ရှည်ပြီး ငွေကျပ် ၁၀၃ သိန်းကျော် ကုန်ကျခဲ့သည်။
စေတီပုထိုးများ
တွံတေးမြို့ ရွှေဆံတော်ဘုရားမှာ သမိုင်းဝင်စေတီတစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ ဗောင်းတော်ချုပ်စေတီသည်လည်း တွံတေးမြို့ရှိ ထင်ရှားသောစေတီ ဖြစ်သည်။
အနော်ရထာ တည်ထားခဲ့သော မောင်ဒီဘုရားမှာ ယခုတိုင် တည်ရှိနေသည်။
ချောင်းဝရွာ၊ ရေဂလုတ်
ချောင်းဝရွာ၊ ရေဂလုတ်
ကြပ်ခိုးစုရွာ၊ ကြပ်ခိုးစု
ကြပ်ခိုးစုရွာ၊ ကြပ်ခိုးစု
တပေါကမ္မသုတ်
ဘုရားရှင် သဗ္ဗညုဘုရားရှင် ဖြစ်တော်မူပြီး သတ္တသတ္တာဟစံနေတော်မူစဉ် အဇပါလညောင်ပင်ရင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် “ဒုက္ကရစရိယာအကျင့်ကို ကျင့်ခြင်းမှ ငါလွတ်မြောက်ခဲ့လေပြီ၊ အကျိုးမဲ့နှင့်စပ်သော ထိုဒုက္ကစရိယာအကျင့်မှ လွတ်မြောက်ခြင်းသည် ကောင်းလေစွတကား၊ ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်၍ သဗ္ဗညုတဉာဏ်ကို ရခြင်းသည် ကောင်းလေစွတကား”ဟု စိတ်အကြံအစည် ဖြစ်တော်မူနေသော ဘုရားရှင်အား မာရ်နတ်ရောက်လာပြီး သတ္တဝါတို့သည် ခေါင်းပါးသောအကျင့်မှ ဖဲခွာကြကုန်သောကြောင့် မစင်ကြယ်ကြကုန်။ သင်သည် မစင်ကြယ် ပါပဲလျက် စင်ကြယ်၏ဟု မှတ်ထင်ဘိ၏။ စင်ကြယ်သောခရီးမှ လွဲချော်နေလေပြီဟု ပြောဆိုရာ မာရ်နတ်မှန်းသိတော်မူသဖြင့် အနတ္ထသံဟိတံ ဉတွာ အစရှိသောနှစ်ဂါထာဖြင့် အတ္တကိလမထအကျင့်ကို စွန့်လွှတ်ခဲ့ပုံ၊ သီလ, သမာဓိ, ပညာကျင့်စဉ်ကြောင့် အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ရောက်တော်မူခြင်းကြောင့် သင်ရှုံးပြီဟု မာရ်နတ်အား ဘုရားရှင် မိန့်တော်မူသည့်သုတ်။
ငှက်ကြီးတောင်ရွာ၊ စက်ဆန်း
ငှက်ကြီးတောင်ရွာ၊ စက်ဆန်း
တပေါကမ္မသုတ်
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ သိမှတ်ဖွယ်များကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။
ဒီနော်ဂဲရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်
ဒီနော်ဂဲရွာ(Deenawge)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ မြဝတီခရိုင်၊ မြဝတီမြို့နယ်၊ ပူလွဲပုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၃၉၁ ဖြစ်သည်။ အရပ်အခေါ်မှာ ဒီနော်ခဲ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြဝတီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝပြန်ရွာ
ဝပြန်ရွာ
သန်လျင်မြို့နယ်
သန်လျင်မြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ သန်လျင်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ သန်လျင်မြို့ ဖြစ်သည်။
သန်လျင်မြို့သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ သန်လျင်ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့လည်းဖြစ်သည်။
မကွေးမြို့နယ်
မကွေးမြို့နယ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်း မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင် ရှိ မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ မကွေးမြို့ဖြစ်သည်။
နယ်နမိတ်
မကွေးမြို့နယ်ကို အောက်ပါမြို့နယ်များက အသီးသီးဝန်းရံထားသည်။ -
ဗိုလ်တဲရွာ၊ ကဝမြို့နယ်
ဗိုလ်တဲရွာ (Bote)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကဝမြို့နယ်၊ ငွေတောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၇၃၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ငွေတောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၉၈ ဦး၊ မ ၁၂၃၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၂၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငှက်ပျောတောရွာ၊ ညောင်ပင်သာ
ငှက်ပျောတောရွာ၊ ညောင်ပင်သာ
နမ့်ဆုတ်ရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
နမ့်ဆုတ်ရွာ (Namsoke)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ နောင်အက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၉၇၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်အက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၉၀ ဦး၊ မ ၁၃၀၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၉၉ ဦးနေထိုင်သည်။
မြေနုရွာ၊ မကွေးမြို့နယ်
မြေနုရွာ (Myaynu)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မကွေးမြို့နယ်၊ မြေနုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၇၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြေနုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၆၆ ဦး၊ မ ၄၇၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၄၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ဝါးတွေရွာ၊ မီးကျောင်းတက်
ဝါးတွေရွာ၊ မီးကျောင်းတက်
မြေနုရွာ၊ မကွေးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မကွေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေတာရှည်မြို့နယ်
ရေတာရှည်မြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ တောင်ငူခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ရေတာရှည်မြို့ ဖြစ်သည်။
လွိုင်ဟွန်းရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
လွိုင်ဟွန်းရွာ (Loihun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ မိုင်းနန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၂၈၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းနန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၄၅ ဦး၊ မ ၁၃၉၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၃၉ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပဌမမာရပါသသုတ်
ဘုရားရှင် ကာသိနိုင်ငံ ဗာရာဏသီမြို့တော်အနီး ဣသိပတန မိဂဒါယ၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ပထမဝါတွင်းကာလ၌ မိမိ၏ အနုတ္တရာဝိမုတ္တိ အနုပ္ပတ္တဓမ္မ၊ အနုတ္တရာဝိမုတ္တိ သစ္ဆိကတဓမ္မနှင့် ရဟန်းတို့၏ ယင်းဓမ္မတို့ကို ရဟန်းတော်တို့အား ဟောကြားတော်မူနေစဉ် ပါပိမမာရ်နတ်က “ဗဒ္ဓေါသိ” အစရှိသော ဂါထာကိုရွတ်ဆို၍ ပြောဆိုရာ ဘုရားရှင်က “မုတ္တာဟံ” အစရှိသော ဂါထာဖြင့် မာရ်နတ်ကျော့ကွင်းမှ လွတ်မြောက်တော်မူပုံ၊ မာရ်နတ်ကျော့ကွင်းကို ဖျက်ဆီးတော်မူပြီးပုံကို ပြန်လည်၍ မိန့်တော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။
ကျောက်တိုင်ရွာ၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သတိုးမင်းစော (အင်းဝ)
သတိုးမင်းစော သည် အင်းဝ၌ မင်းပြုသော ပဒေသရာဇ်တပါးဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ
တောင်ခမင်းကြီး သား မင်းရဲသီဟသူနှင့် တောင်ငူ ကြွယ်စစ်မင်း သမီးငယ်တို့မှ မြင်သည်။
အိမ်နိမ့်စံဘဝ
မင်းတရားရွှေထီးလက်ထက် ဇေယနန္ဒဘွဲ့နှင့် အမှုထမ်းသည်။
ကျော်ထင်နော်ရထာ နန်းတက်သည်နောက် မင်းရဲကျော်ထင်ဟူ၍ ဘွဲ့ပေးသည်။ နောက် မြေထဲကို ရသည်နောက် မြေထဲကို စားရသည်။
အင်းဝကိုရသည့် သက္ကရာဇ် ၉၁၆ ခု၊ တပို့တွဲလပြည့်ကျော် ၄ ရက် (ခရစ်နှစ် ၁၅၅၅ ခု၊ ဇန်နဝါရီလ) တွင် ဆင်ဖြူများရှင်က မင်းရဲကျော်ထင်ကို သတိုးမင်းစောဘွဲ့နှင့် စားစေသည်။
နန်းစံကာလ
ငါးဆူဒါယကာလက်ထက်တွင် ပဒေသရာဇ်မင်းအဖြစ် ခံသည်။
ကြင်ဘက်များ
ဆင်ဖြူများရှင်က သမီးနှင့် စုံဖက်ပေးသည်။
သားသမီးများ
တဦးတည်းသော သမီးမှာ ငါးဆူဒါယကာ သား အိမ်ရှေ့မင်း မင်းကြီးစွာ မိဖုရား နတ်ရှင်မယ်တော် ဖြစ်၏။
ရေနံချောင်းမြို့နယ်
ရေနံချောင်းမြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်း မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ချောက်ခရိုင်တွင်းရှိ မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ရေနံချောင်းမြို့ဖြစ်သည်။
သလွန်ဖြူရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်
သလွန်ဖြူရွာ (Thalunhpyu)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ ကြွယ်လူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၉၆၀ ဖြစ်သည်။
ငေါ့ချက်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ငေါ့ချက်ရွာ(Ngawtchet)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ နော့ခွမ်ဂါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၁၂၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂျိုက်သိုးရောဂါကာကွယ်ဆေး
ဂျိုက်သိုးရောဂါကာကွယ်ဆေး (Mumps vaccine)သည် ဂျိုက်သိုးရောဂါကို စိတ်ချစွာကာကွယ်နိုင်သော ကာကွယ်ဆေးတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ လူထုတစ်ရပ်အတွင်းရှိ လူအများစုကို ဤကာကွယ်ဆေးပေးပါက ထိုလူထုထဲတွင် ဂျိုက်သိုးရောဂါဖြစ်ပွားမှုကို ကာကွယ်နိုင်သည်။ အကယ်၍ လူထုတစ်ရပ်အတွင်းရှိ လူပေါင်း(၉၀)ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို ဤကာကွယ်ဆေးပေးပါက (၈၅)ရာခိုင်နှုန်းခန့် အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိနိုင်သည်။  အချိန်ကြာရှည်စွာ ကာကွယ်မှုပေးနိုင်ရန် နှစ်ကြိမ်ထိုးပေးရသည်။ ပထမအကြိမ်ကို ကလေးအသက်(၁၂-၁၈)လအတွင်းတွင် ပေးရပြီး ဒုတိယအကြိမ်ကို ပုံမှန်အားဖြင့် အသက်(၂-၆) နှစ်အတွင်းတွင် ပေးရသည်။  ခုခံအားအပြည့်အဝမရသေးသူများသည် ဂျိုက်သိုးရောဂါရှိသူနှင့် ထိတွေ့မှုရှိပါက ဤကာကွယ်ဆေးကို ထိုးထားသင့်သည်။
ဂျိုက်သိုးရောဂါကာကွယ်ဆေးသည် အလွန်စိတ်ချရသောဆေးဖြစ်ပြီး ဆေးထိုးသည့်နေရာတွင် အနည်းငယ်နာကျဉ်ခြင်း၊ ရောင်ရမ်းခြင်း၊ ကိုယ်ပူခြင်းစသော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများသာ ဖြစ်တတ်သည်။ ပို၍သိသာထင်ရှားသော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ ဖြစ်လေ့မရှိပါ။ ဤကာကွယ်ဆေးကြောင့် အာရုံကြောနှင့်ဆိုင်သော ဆိုးကျိုးများဖြစ်သည်ဆိုသည့်အယူအဆမှာ လုံလောက်သော သက်သေအထောက်အထားမရှိပါ။  ကိုယ်ဝန်ဆောင်နေသူများနှင့် ကိုယ်ခံအားကျဆင်းနေသူများကို ဤကာကွယ်ဆေး ပေးရန်မသင့်ပါ။ ဤကာကွယ်ဆေးအထိုးခံခဲ့ရသော ကိုယ်ဝန်ဆောင်နေသူများ၏ ကလေးများတွင် မကောင်းသောဆိုးကျိုးများဖြစ်တတ်သည်ဟုဆိုသော်လည်း စာရွက်စာတမ်းများတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်း မတွေ့ရပါ။  ဤကာကွယ်ဆေးကို ကြက်ဥ၏ဆဲလ်တွင် ပြုလုပ်ထားသော်လည်း ဥနှင့်မတည့်သောလူများကိုပါ စိတ်ချစွာ ပေးနိုင်သည်။
တိုးတက်နေသောနိုင်ငံများနှင့် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံအများအပြားတွင် ဤကာကွယ်ဆေးကို ဝက်သက်ရောဂါကာကွယ်ဆေး၊ ဂျာမန်ဝက်သက်ရောဂါကာကွယ်ဆေးတို့နှင့် ရောစပ်ထားသော အမ်အမ်အာ(MMR)ဆေးအဖြစ်ဖြင့် ကာကွယ်ဆေးပေးခြင်းအစီအစဉ်တွင် ထည့်သွင်းထားကြသည်။  အထက်ပါ(၃)မျိုးအပြင် ရေကျောက်ရောဂါကာကွယ်ဆေးကိုပါ ရောစပ်၍ အမ်အမ်အာဗွီ(MMRV)ဆေးအနေဖြင့်လည်း ရရှိနိုင်ပြီး  (၂၀ဝ၅)ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံပေါင်း(၁၁၀)တွင် ၎င်းဆေးကို ပေးကြသည်။ ဤကာကွယ်ဆေးကို ကျယ်ပြန့်စွာ ထိုးပေးသောနေရာများတွင် ဂျိုက်သိုးရောဂါဖြစ်ပွားမှု (၉၀)ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကျဆင်းကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ လူပေါင်း သန်း(၅၀ဝ)ခန့်ကို ဤကာကွယ်ဆေးပေးခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။
ဂျိုက်သိုးရောဂါကာကွယ်ဆေးကို (၁၉၄၈)ခုနှစ်တွင် စတင်မှတ်ပုံတင်ခဲ့သော်လည်း ၎င်းမှာ အချိန်တိုအတွင်းသာ အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိသည်။  (၁၉၆၀)နှစ်ပိုင်းအတွင်းတွင် ပို၍ကောင်းသောဆေးများ ဈေးကွက်သို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ကနဦးပိုင်းတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော ကာကွယ်ဆေးများမှာ အသက်မရှိတော့သော ရောဂါပိုးဖြင့်ပြုလုပ်ထားပြီး နောက်ပိုင်းပြုလုပ်သောဆေးများမှာ အသက်ရှိသော်လည်း အားပျော့သည့်ရောဂါပိုး ပါဝင်သည်။  ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့မှ သတ်မှတ်ထားသည့် အခြေခံကျန်းမာရေးစနစ်အတွက် အဓိကလိုအပ်သောဆေးများထဲတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ဤကာကွယ်ဆေးကို (၂၀ဝ၇)ခုနှစ်တွင် အမျိုးပေါင်းများစွာ ရရှိနိုင်ပြီဖြစ်သည်။ (၂၀၁၄)ခုနှစ်တွင် အမ်အမ်အာဆေးတစ်လုံး၏ လက်ကားဈေးမှာ (ဝ.၂၄) ဒေါ်လာခန့်ဖြစ်သည်။
ဘာယာရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဘာယာရွာ (Baryar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းကိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၂၁၀၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းကိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၂၇ ဦး၊ မ ၃၈၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၁၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညဏ်ဦးရွာ၊ ကဝမြို့နယ်
ညဏ်ဦးရွာ (Nyanu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကဝမြို့နယ်၊ ညဏ်ဦးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၆၈၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညဏ်ဦးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၁၂ ဦး၊ မ ၆၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၈၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ဘုန်းကျော်စုရွာ၊ ကြပ်ခိုးစု
ဘုန်းကျော်စုရွာ၊ ကြပ်ခိုးစု
တည်တန့်ရွာ၊ စက်ဆန်း
တည်တန့်ရွာ၊ စက်ဆန်း
ဒီးသခီးရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်
ဒီးသခီးရွာ(Deethakhee)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ မြဝတီခရိုင်၊ မြဝတီမြို့နယ်၊ ပူလွဲပုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၃၈၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြဝတီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အက်ဒွပ် လန်းဆီယာ
အင်္ဂလိပ် ပန်းချီကျော် ဆာအက်ဒွပ်ဟင်နရီလန်းဆီယာသည် ခွေးများကို အထူးချစ်ခင်သူဖြစ်သည့် အလျောက်ခွေးရုပ်ပန်းချီကားများကို ရေးဆွဲရာ၌ အလွန်လက်ရာမြောက်လေသည်။ လန်းဆီယာ၏ ပန်းချီခန်းတွင် ခွေးရုပ်ပုံ အမျိုးမျိုးကိုတွေ့မြင်နိုင်သည်။ ခွေးကြီးပုံ၊ ခွေးကလေးပုံ၊ ခွေးဆိုးပုံ၊ ခွေးလိမ္မာ ပုံ စသည်တို့မှာ တကယ်ပင်အသက်ရှင်နေသော ခွေးတို့နှင့်မခြား သရုပ် ပေါ်လှပေသည်။ လန်းဆီယာသည် ခွေးများကိုသာမဟုတ်ဘဲ အခြားတိရစ္ဆာန် များကိုလည်းချစ်ခင်သည်။ ယင်းတို့၏ ပုံများကိုလည်းရေးဆွဲခဲ့လေသည်။ လန်းဆီယာကို ၁၈ဝ၂ ခုနှစ် မတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင် လန်ဒန်မြို့၌ဖွားမြင်သည်။ သူ၏ဖခင် ဂျှန် လန်းဆီယာ ကိုယ်တိုင် တံဆိပ်ထုဆရာ နှင့် အနုသုခုမပညာအကြောင်းရေးသူ စာရေးဆရာဖြစ်ရာ သူသည် ငယ်စဉ် ကတည်းက ပန်းချီပညာကို ဖခင်ထံတွင်စတင် သင်ယူခဲ့လေသည်။ အသက် ငါးနှစ်အရွယ်တွင် အရုပ်များအသင့်အတင့် ရေးဆွဲတတ်လာ၍ ရှစ်နှစ်သား အရွယ်ရောက်သော် အလွန်လက်ရာကောင်းလာလေသည်။ ၁၁ နှစ်သား အရွယ်တွင်ရေးဆွဲခဲ့သော ပန်းချီကားများအတွက် လန်ဒန်မြို့အနုပညာ အသင်းမှငွေနှင့်ပြုလုပ်ထားသော ပန်းချီဆေးစပ်ပျဉ်ချပ်တစ်ခုကို ဆုအဖြစ် ချီးမြှင့်ခြင်းခံရလေသည်။ ပန်းချီကားအချို့မှာလည်း တော်ဝင်ပညာ့တံခွန် အသင်းပြခန်းတွင် ချိတ်ဆွဲပြသခြင်းခံရလေသည်။
လန်းဆီယာသည် ငယ်စဉ်ကပင် တော်ဝင်ပညာ့တံခွန် အသင်းဝင်တစ်ဦးဖြစ် ခဲ့၍ ၁၈၆၅ခုနှစ်၌ ဥက္ကဋ္ဌရာထူးကိုပင် အပ်နှင်းခြင်း ခံရလေသည်။ သို့သော် မယူဘဲငြင်းပယ်ခဲ့၏။ လန်းဆီယာသည် ခွေးရုပ်များသာမဟုတ်ဘဲ ဒရယ်ရုပ်များ၊ ခြင်္သေ့ရုပ်များနှင့် ကျော်စောထင်ရှားသော ပုဂ္ဂိုလ်များ၏ ရုပ်ပုံများကိုလည်း ရေးဆွဲခဲ့လေသည်။ သူသည် ပန်းချီကားပေါင်း ရာထောင်များစွာ ရေးဆွဲခဲ့၏။ သူရေးဆွဲခဲ့သော ပန်းချီကားများကို ရောင်းချရာတွင် အဖိုးသားနား အမြောက်အမြား ရရှိခဲ့လေသည်။ အထူးသဖြင့် သူရေးဆွဲခဲ့သော တိရစ္ဆာန်ပုံများအတွက် သူသည်ထင်ရှားကျော်ကြားလာသည့်ပြင် ကြွယ်ဝချမ်း သာလာလေသည်။
၁၈၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဆာဘွဲ့ချီးမြှင့်သူကောင်းပြုခြင်းခံရသည်။ လန်ဒန်မြို့ ထရာဖဲလဂါးစကွဲယားရှိ နယ်လဆင်ကျောက်တိုင်ခြေရင်း၌ တွေ့ မြင်ရသော ခြင်္သေ့ရုပ်လေးရုပ်မှာလည်း လန်းဆီယာသည် ၁၈၇၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်ရာ စိန်ပေါ ဘုရားရှိခိုးကျောင်း ၌ သူ၏ရုပ်ကလာပ်ကိုမြှုပ်နှံထားလေသည်။
ကန်စုရွာ၊ ညောင်ပင်သာ
ကန်စုရွာ၊ ညောင်ပင်သာ
ဘဝင်းဆိပ်ရွာ၊ ဗလီဒေါင့်
ဘဝင်းဆိပ်ရွာ၊ ဗလီဒေါင့်
ပဌမအာယုသုတ်
ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၌ လူတို့အသက်တိုပုံ၊ တမလွန်ဘဝသို့ သွားရောက်ရပုံ၊ ကုသိုလ်ပြုသင့်ပုံ၊ ဗြဟ္မစရိယကို ကျင့်သင့်ပုံ၊ မသေသောသူ မရှိပုံ၊ အသက်အရှည်ဆုံးသူသည် အနှစ်တစ်ရာ၊ တစ်ရာကျော်ကျော်သာ အသက်ရှည်ပုံအစရှိသည်တို့ကို ဘုရားရှင်က ရဟန်းတော်တို့အား ဟောတော်မူပါသည်။ မာရ်နတ်က လူတို့အသက်ရှည်ပုံကို ဘုရားရှင်အား လျှောက်ထားရာ ဘုရားရှင်က ဦးခေါင်း မီးလောင်နေသောသူကဲ့သို့ သုစရိုက်တရားများကိုကျင့်သင့်ပုံ အစရှိ သည်တို့ကို ရဟန်းတော်တို့အား ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ဂန္ထဝါစကပဏ္ဍိတ
ဂန္ထဝါစကပဏ္ဍိတဘွဲ့တံဆိပ်တော် (Ganthavācakapaṇḍita)
(၁)     အနည်းဆုံး သိက္ခာဝါ(၁၀)ဝါရှိခြင်း။
(၂)     သီလဝန္တဖြစ်ခြင်း။
(၃)     ပထမကြီးတန်း အောင်မြင်ပြီးဖြစ်ခြင်း။
(၄)     စာချသက်တမ်း အနည်းဆုံး(၅)နှစ်ရှိခြင်း။
(၅)     ပထမလတ်တန်းနှင့် ပထမငယ်တန်းဆိုင်ရာ ကျမ်းစာများကို ကျွမ်းကျင်စွာ ပို့ချဆဲဖြစ်ခြင်း။
(၆)     မြို့ကြီးများတွင် တစ်နေ့တာပို့ချသော စာဝါများ၌ စုစုပေါင်း စာလိုက်သံဃာ အပါး ၂၀ ရှိ၍ မြို့ငယ်များနှင့် ကျေးရွာကြီးများတွင် အနည်းဆုံး ၁၅ ပါး ရှိခြင်း၊ ကျေးရွာများတွင် အနည်းဆုံး ၁၀ ပါးရှိခြင်း။
(၇)     သံဃာ့အဖွဲ့အစည်းအဆင့်ဆင့်အား ဆန့်ကျင်ဘက် မပြုသူဖြစ်ခြင်း။
(၈)     ဝိဝါဒါဓိကရုဏ်းမှု၊ အနုဝါဒါဓိကရုဏ်းမှု ကင်းရှင်းခြင်း။
လင့်ဇင်ရွာဟောင်းရွာ
လင့်ဇင်ရွာဟောင်းရွာ
မိုင်းနန်းရွာမရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
မိုင်းနန်းရွာမရွာ (Mongnangywarma)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ မိုင်းနန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၂၇၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းနန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၄၅ ဦး၊ မ ၁၃၉၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၃၉ ဦးနေထိုင်သည်။
နမ့်ယုံးရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
နမ့်ယုံးရွာ (Namyone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ နောင်အက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၃၉၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်အက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၉၀ ဦး၊ မ ၁၃၀၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၉၉ ဦးနေထိုင်သည်။
မိုင်းနန်းရွာမရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒုတိယမာရပါသုတ်
ဘုရားရှင် ကာသိနိုင်ငံ ဗာရာဏသီမြို့တော်အနီး ဣသိပတန မိဂဒါယ၌ ပထမဝါကျွတ်တော်မူပြီး မိမိနှင့် ခြောက်ကျိပ်သော ရဟန်းတော်များ နတ်, လူတို့၏ ကျော့ကွင်းအားလုံးတို့မှ လွတ်မြောက်တော်မူပြီးကြပုံကို မိန့်ကြားတော်မူပြီး (က) ရည်ရွယ်ချက်၊ (ခ) တားမြစ်ချက်၊ (ဂ) ညွှန်ကြားချက်၊ (ဃ) အကျိုးကျေးဇူးတို့ပါရှိသော သာသနာပြု မိန့်ခွန်းတော်ကိုမြွက်ကြား၍ သာသနာပြုရန်စေလွှတ်တော်မူပြီး ကိုယ်တော်တိုင် သေနာနိဂုံးအနီး ဥရုဝေဠတောသို့ သာသနာပြုကြွတော်မူမည်ကို ရဟန်းခြောက်ကျိပ်တို့အား မိန့်ကြားတော်မူနေစဉ် မာရ်နတ်က အထက်သုတ်အတိုင်း ပြောကြားသည်ကို ပြန်လည်ရှင်းလင်း မိန့်ကြားတော်မူသည့်သုတ်။
UTC+09:00
UTC+09:00 သည် UTC time offset ၏ +09 တွင်ရှိသော အချိန်ဇုန်၏ အမှတ်လက္ခဏာဖြစ်သည်။
ဂျပန်များ သိမ်းပိုက်ထားစဉ်ကာလကတွင် (Borneo၊ မြန်မာ၊ ဟောင်ကောင်၊ Dutch East Indies၊ Malaya၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ စင်ကာပူ၊ French Indochina တို့တွင်) တိုကျိုနှင့် တသမတ်တည်းဖြစ်သော စံတော်ချိန်ကို အသုံးပြုခဲ့ရာသည်မှာ ဂျပန်အင်ပါယာကျဆုံးသည့် ကာလတိုင်အောင် ဖြစ်သည်။
ဒုတိယမာရပါသုတ်
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။
ကံဘဲ့ကလေးရွာ၊ ကံဘဲ့ကလေး
ကံဘဲ့ကလေးရွာ၊ ကံဘဲ့ကလေး
နမ့်ယုံးရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အနန္တပစ္စည်း
အနန္တပစ္စည်း (၁၂၄၀ ခန့် – ၁ ဇူလိုင် ၁၂၈၇) သည် ပုဂံခေတ် နရသီဟပတေ့မင်း လက်ထက်တွင် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ မြန်မာဘုရင့်တပ်မတော်၏ စစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၂၇၇ မှ ၁၂၈၅ အထိ ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပထမ မွန်ဂိုကျူးကျော်စစ်ပွဲတွင် ညီအစ်ကိုနှစ်ဦး တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။ မွန်ဂိုတို့နှင့် ဦးစွာ အပစ်အခတ် ရပ်စဲရေးကို ဦးဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ၁၂၈၇ တွင် ပြည်စား သီဟသူ၏ လက်ချက်ဖြင့် နရသီဟပတေ့နှင့်အတူ လုပ်ကြံခံခဲ့ရသည်ဟု ဆိုကြသည်။
အနန္တပစ္စည်းကို မြန်မာတို့က မိရိုးဖလာနတ်တစ်ပါးအဖြစ် ကိုးကွယ်ကြသည်။
နတ်ဖြစ်ခြင်း
သက္ကရာဇ် ၆၄၆ ခုနှစ်တွင် တရုတ်နှင့် မြန်မာတို့ ငဆောင်ချမ်းတိုက်ပွဲတွင် စစ်ဖြစ်ကြ၏။ ထိုစစ်ပွဲတွင် အနန္တပစ္စည်းနှင့် ရန္တပစ္စည်းတို့သည် စစ်ဗိုလ်အဖြစ် ပါဝင်တိုက်ခိုက်ကြသည်။ ပြဒါးသေကို ငုံကာ ၁၅ - ၁၆ တောင်အထိ မြင့်အောင်ခုန်၍ တိုက်ခိုက်ကြသည်။ သို့သော် ပြဒါးသေသည် လွတ်ကျသဖြင့် မြားထိမှန်ကာ သေဆုံးကြခဲ့ရသည်။
အင်းကုန်းရွာ၊ မကွေးမြို့နယ်
အင်းကုန်းရွာ (Innkone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မကွေးမြို့နယ်၊ မြင်ကွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၈၀၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြင်ကွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၁၈ ဦး၊ မ ၂၈၀၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၂၂၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မကွေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လွယ်ဂျုံရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
လွယ်ဂျုံရွာ (Loijon)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ မုံးလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၂၁၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မုံးလုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၀၆ ဦး၊ မ ၁၀၄၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၅၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချောက်မြို့နယ်
ချောက်မြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ချောက်ခရိုင်အတွင်းရှိ မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ချောက်မြို့ဖြစ်သည်။
နယ်နမိတ်များ
ချောက်မြို့နယ်ကို အောက်ပါမြို့နယ်များက အသီးသီး ဝန်းရံထားသည်။ -
ဒုတိယအာယုသုတ်
အထက်သုတ်တော်အတိုင်း ဘုရားရှင်က ရဟန်းတော်တို့အား ဟောတော်မူသည့်အခါ မာရ်နတ်က ဘုရားရှင်အား “သတ္တဝါတို့ အသက်မချုပ်ပုံ”ကို ရထားဘီး နှင့် ပုံတောင်းဥပမာဖြင့် လျှောက်ထားရာ မြစ်ငယ်ရေဥပမာဖြင့် ပြန်လည်၍ ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
ဖရားခန်းရှန်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒီဘီခီးရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်
ဒီဘီခီးရွာ(Dibikhee)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ မြဝတီခရိုင်၊ မြဝတီမြို့နယ်၊ ပူလွဲပုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၃၉၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြဝတီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နားမွန်းရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
နားမွန်းရွာ (Narmun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ နောင်အက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၉၇၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်အက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၉၀ ဦး၊ မ ၁၃၀၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၉၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုင်းပွန်ရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
မိုင်းပွန်ရွာ (Mongpun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ မိုင်းနန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၂၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းနန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၄၅ ဦး၊ မ ၁၃၉၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၃၉ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝေါလတာ ဆဲဗိတ် လန်းဒေါ်
အင်္ဂလိပ်စာဆို ဝေါလတာ ဆဲဗိတ်လန်းဒေါ်သည် စာရေးဆရာများတွင် ဥစ္စာ ပစ္စည်း ကုံလုံသူများဖြစ်ကြသည့်အလျောက် လန်းဒေါ်သည် မာနထောင်လွှား သူတစ်ဦးလည်းဖြစ်လေသည်။ ၁၇၇၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ဝါဝစ်ရှိုင်ယာ နယ်၌ ဝေါလတာလန်းဒေါ်နှင့် အယ်လဇ္ဇဗက်ဆဲဗိတ်တို့မှ ဖွားမြင်သော သားအကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ လန်းဒေါ်သည် ငယ်စဉ်ကရပ်ဗီကျောင်းတွင် ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။ သို့သော် ကျောင်းမှထုတ်ပယ်ခြင်းခံရသဖြင့် မစ္စတာ လန်ဂလေးထံတွင် အလွတ်ပညာသင်ကြားခဲ့ရလေသည်။ ၁၇၉၃ ခုနှစ်တွင် အောက်စဖို့တက္ကသိုလ် ထရင်နီတီကောလိပ်ကျောင်းတွင် ပညာဆက်လက် သင်ခဲ့။ ကောလိပ်ကျောင်း၌ရှိစဉ် နိုင်ငံရေးအယူဝါဒစွဲကြောင့် လန်းဒေါ်သည် ကျောင်းမှထွက်ရပြန်လေသည်။ ကျောင်းမှထွက်လာသော်လည်း မည်သည့် အလုပ်ကိုမျှဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခြင်းမရှိချေ။ ဖခင်ထံမှရသော ထောက်ပံ့ကြေး ကိုသာ သုံးစွဲလျက်နေခဲ့၏။ သို့သော် လန်းဒေါ်သည် ပညာပါရမီ ရင့်သန် သူတစ်ယောက်ဖြစ်သဖြင့် စာပေဖက်၌ထူးချွန်ခဲ့လေသည်။ စာရေးဆရာဖြစ် လာသည့်အခါ၌ပင် အခြားစင်ပြိုင်စာရေးဆရာများကို ကဲ့ရဲ့ရှုတ်ချတတ်လေ သည်။ သို့သော် ရောဗတ်ဆောက်သီကဲ့သို့သော စာရေးဆရာများနှင့်မူကား အလွန်ရင်းနှီးစွာ ဆက်ဆံပေါင်းသင်းခဲ့၏။
၁၇၉၅ ခုနှစ်တွင် လန်းဒေါ်သည် ''ဝေါလတာဆဲဗိတ် လန်းဒေါ် ၏ကဗျာများ'' ဟူသောအမည်ဖြင့် သုံးအုပ်တွဲစာစောင်ကိုရေးသား ထုတ်ဝေ ခဲ့လေသည်။ ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် သူ၏ အကောင်းဆုံးလက်ရာဖြစ်သော ''ဂီ ဗျာ'' ခေါ်စာအုပ်ကို ထုတ်ခဲ့ပြန်၏။ လန်းဒေါ်ရေးသားခဲ့သော စာအုပ်များ ကို စာပေလိုက်စားသူများနှင့်စာပေဘက်၌ ဝါသနာပါသူတို့သာ ယခုအခါ ဖတ်ရှုကြသည်။ သာမန်အရပ်သားတို့သည် လန်းဒေါ်ရေးသားခဲ့သော စာပေ ၌ စိတ်ဝင်စားခြင်းမရှိကြချေ။
လန်းဒေါ်ကိုယ်တိုင်ကလည်း ပြည်သူအများဖတ်ရှုနိုင်စေရန် ရည် ရွယ်၍ ရေးခဲ့ခြင်းမဟုတ်သဖြင့်ထင်ရှားသော စာရေးဆရာတစ်ယောက် မဖြစ် ခဲ့ချေ။ လန်းဒေါ်ပြုစုခဲ့သော 'စိတ်ကူးနှင့် စကားပြောပုံများ' မှာ ယင်း၏ ထင်ရှားသောလက်ရာ ဖြစ်ပေသည်။ ၁၈၂၄ ခုနှစ်တွင် ထိုစာအုပ်ပထမတွဲ ထွက်သည်။ လက်တင်ဘာသာဖြင့် စာအုပ်များကိုလည်း ရေးသားခဲ့သေး၏။ လန်းဒေါ်သည် စိတ်လိုက်မန်ပါ မည်သည့်အရာကို မဆိုပြုလုပ်လေရှိ၏။ ၁၈ဝ၈ ခုနှစ်တွင် လန်းဒေါ်သည် မိမိကိုယ်တိုင် ကုန်ကျစရိတ်ကို တာဝန် ယူ၍ စစ်တပ်တစ်တပ်ဖွဲ့စည်းကာ နပိုလီယန်နှင့် တိုက်ခိုက်ရန် စပိန်နိုင်ငံသို့ ထွက်ခွာသွားခဲ့ဘူးလေသည်။ ၁၈၆၄ ခုနှစ်စက်တင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့၌ ဖလော်ရင့်မြို့တွင် လန်းဒေါ်ကွယ်လွန်လေသည်။
သံတတားရွာ၊ အီဗွီတီကာ
သံတတားရွာ၊ အီဗွီတီကာ
ချောင်းဖျားရွာ၊ ချောင်းဖျား (ရမ်းပေါက်)
ချောင်းဖျားရွာ၊ ချောင်းဖျား (ရမ်းပေါက်)
အောင်ချမ်းသာရွာ၊ စက်ဆန်း
အောင်ချမ်းသာရွာ၊ စက်ဆန်း
ဝါလီဂါးရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ဝါလီဂါးရွာ(Warligar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ နော့ခွမ်ဂါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၁၂၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝင်းကမူရွာ၊ ကဝမြို့နယ်
ဝင်းကမူရွာ (Winkamu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကဝမြို့နယ်၊ ပိုင်ကျုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၆၅၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပိုင်ကျုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၈၇ ဦး၊ မ ၁၀၆၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၅၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ဇလိန်တောင်ရွာ
ဇလိန်တောင်ရွာ
ကမာရွတ်မြို့နယ်
ကမာရွတ်မြို့နယ် သည် ရန်ကုန်မြို့လယ်၏ မြောက်အလယ်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ ကၟာရတ် - ဟူသော မွန်ဝေါဟာရက ဆင်းသက်သည်။ မွန်ဘာသာအရ ကၟာ - ရေလှောင်ကန်၊ ရတ် - ရတနာ၊ ရတနာကန်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ အင်းလျားကန်ကို ဆိုလိုသည်။ အင်းလျားကန်နားက ရပ်ကွက်ကို ကမာရွတ်-ဟု ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
ကမာရွတ်သည် ရှေးမွန်ဘုရင်များလက်ထက်ကပင် ဒဂုန်မြို့ လက်အောက်ခံ ကျေးရွာကြီး တရွာ ဖြစ်သည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးကာလတွင် ကျေးရွာအဖြစ် ဆက်ရှိသည်။ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ပထမစစ်ပွဲကာလအတွင်း ၈ ဇူလိုင် ၁၈၂၄ တွင် ကမာရွတ်ခံတပ်တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားပြီး၊ သုံးပါးဝန်ကြီး ဦးရန်အောင်နှင့် ဝန်ထောက် ဦးရွှေမင်းတို့ ကျဆုံးသည်။
ကမာရွတ်မြို့နယ်၏ မြောက်ဘက်တွင် လှိုင်မြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် လှိုင်မြို့နယ်နှင့် ကြည့်မြင်တိုင်မြို့နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် အင်းယားကန်၊ ဗဟန်းမြို့နယ်နှင့် မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၊ တောက်ဘက်တွင် စမ်းချောင်းမြို့နယ်တို့ တည်ရှိသည်။ ကမာရွတ်မြို့နယ်တွင် ရပ်ကွက်ပေါင်း (၁၀)ခု၊ အစိုးရ မူလတန်းကျောင်း (၁၂) ကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း (၂) ကျောင်းနှင့် အထက်တန်းကျောင်း (၅) ကျောင်းရှိသည်။
ရန်ကုန်မြို့ရှိ အဓိကလမ်းမကြီးတစ်ခုဖြစ်သော ပြည်လမ်းသည် ဤမြို့နယ်ကို ဖြတ်သန်းသွားသည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၊ ဆေးတက္ကသိုလ်(၁) ရန်ကုန်၊ ရန်ကုန် စီးပွားရေး တက္ကသိုလ်၊ ရန်ကုန်ပညာရေးတက္ကသိုလ်၊ အဝေးသင်တက္ကသိုလ်(ရန်ကုန်)၊ တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၊ သတင်းပြန်ကြားရေးနှင့် ပတ်သက်သော အဖွဲ့အစည်းများ၊ ဆင်မလိုက်ဈေး၊ ဂျန်ရှင်းစကွဲစင်တာ၊ လှည်းတန်းစင်တာ၊ စိန်ဂေဟာ(လှည်းတန်း)တည်ရှိသည်။
ထင်ရှားသော အဆောက်အဦးများ
ကမာရွတ်မြို့နယ်ရှိ အောက်ဖော်ပြပါအဆောက်အဦးများကို ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်အဖြစ် ထိန်းသိမ်းထားသည်။
ကျွန်းကျားကြီးရွာ၊ ကံဘဲ့ကလေး
ကျွန်းကျားကြီးရွာ၊ ကံဘဲ့ကလေး
စံထွား
ဦးစံထွားသည် ၁၉၂၀ ကျောင်းသားသပိတ်မှောက် ကျောင်းသားကြီးဖြစ်ခဲ့သည်။ မြို့မကျောင်းအုပ် ဆရာကြီး ဦးအေးသွယ်နှင့် ညီအစ်ကို အရင်း တော်စပ်သည်။ ဆရာကြီး ဦးစံထွားသည် မြို့မကျောင်းဆရာကြီး တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံဘာသာပြန် စာပေအသင်းကို ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့လေသည်။ ပြည်ထောင်စုသားတိုင်း အသိပညာ တိုးပွားစေမည့် ဘာသာခြားဖြင့် ရေးသားထားသည့် စာအုပ်စာတမ်းများကို ဘာသာပြန်ရန်၊ ပြည်ထောင်စု တိုင်းရင်းသား ဘာသာဖြင့် ရေးသားထားသည့် စာအုပ်စာတမ်းများကို နိုင်ငံခြားဘာသာသို့ ပြန်ဆိုရန်၊ မြန်မာမှုအရပ်ရပ်ကို စူးစမ်းရှာဖွေရန်၊ စာအုပ်စာတမ်း အရပ်ရပ်ကို ပုံနှိပ်ဖြန့်ချိရန် စသော ရည်ရွယ်ချက်များ ပါဝင်သည့် အသင်းဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေတစ်ရပ်ကို ရေးဆွဲခဲ့ကြလေသည်။ အသင်းကိုစီမံအုပ်ချုပ်ရန် အုပ်ချုပ်မှုကောင်စီ အဖွဲ့ကိုလည်း ဖွဲ့စည်းခဲ့လေသည်။ အုပ်ချုပ်မှုကောင်စီအဖွဲ့၏ ဥက္ကဋ္ဌမှာ ထိုစဉ်က ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနုဖြစ်သည်။ ဦးစံထွားသည် ဘာသာပြန် စာပေအသင်း ဖွဲ့စည်းပုံအရ အသင်း တစ်ခုလုံး၏ တာဝန်ခံ အုပ်ချုပ်မှု ဒါရိုက်တာ (Managing Director) အဖြစ် နှစ်ပေါင်းများစွာ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။