cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဆွတ်နန်းရွာ၊ မော်လိုက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မော်လိုက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရဲယိုချောင်းဖြူရွာ၊ သုံးခွ
ရဲယိုချောင်းဖြူရွာ၊ သုံးခွ
မကြီးကုန်းရွာ၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်
မကြီးကုန်းရွာ (Magyikone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်၊ ချောင်းဆုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၀၄၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ချောင်းဆုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၂၈ ဦး၊ မ ၁၁၂၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၅၂ ဦးနေထိုင်သည်။
သိန်းကုန်းရွာ၊ ကျုံဖါး
သိန်းကုန်းရွာ၊ ကျုံဖါး
တောင်ချောင်ရွာ၊ မြင့်ဂါ
တောင်ချောင်ရွာ၊ မြင့်ဂါ
ငါးရန့်ချောင်းရွာ၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်
ငါးရန့်ချောင်းရွာ (Ngaryantchaung)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်၊ အာမခံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၁၁၈ ဖြစ်သည်။
ဝက်မထောက်ရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ဝက်မထောက်ရွာ (Wetmahtauk)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ကျောက်ပုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၀၇၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်ပုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၀၁ ဦး၊ မ ၁၂၄၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၄၃ ဦးနေထိုင်သည်။
တောင်ပြိန် (တောလယ်)ရွာ
တောင်ပြိန် (တောလယ်)ရွာ
ဝက်မထောက်ရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြောင်ရှာကွဲရွာ၊ သုံးခွ
ကြောင်ရှာကွဲရွာ၊ သုံးခွ
အဂ္ဂမဟေသီ
အဂ္ဂမဟေသီ သည် ပုဂံခေတ် အနော်ရထာမင်း၏ မိဖုရားခေါင် ဖြစ်သည်။ သူမအား တောင်နန်းမတော် မိဖုရား ("တောင်ပြင်သည်")ဟုလည်း သိကြသည်။ သူမ၏ တစ်ဦးတည်းသော သားတော် စောလူးသည် ပုဂံထီးနန်းကို ဆက်ခံခဲ့သည်။
ကျမ်းပြုစာရင်း
ကဏ္ဍ:၁၁ ရာစု မြန်မာ အမျိုးသမီးများ
ခဂျိခုရိ − ဂိုးဒိုင်းချိဘူတာ
ခဂျိခုရိ − ဂိုးဒိုင်းချိဘူတာ  (梶栗郷台地駅 ခဂျိခုရိ − ဂိုးဒိုင်းချိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ယာမဂုချိခရိုင်၊ ရှိမိုနိုဆဲခိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
စိန်၊ ဦး (ကာတွန်း)
thumb|ကာတွန်း မောင်စိန် ကာတွန်းဦးစိန်သည် မြန်မာကာတွန်း ပညာရှင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ကာတွန်းဦးစိန်ကို ရန်ကုန်မြို့တွင် အဖ ဦးဖိုးရန် နှင့် အမိဒေါ်လှတင်တို့မှ ၁၉၂၄-ခုနှစ်၊ ဇွန်လ(၂၄)ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။ ဆယ်တန်းအောင်ပြီးချိန်မှ စ၍ ပန်းချီနှင့် ကာတွန်းများ စတင်ရေးဆွဲခဲ့သည်။ ပန်းချီဦးအုန်းမောင်၊ ပန်းချီဦးငွေကိုင်၊ ပန်းချီဦးဘဉာဏ် တို့ထံတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၅၂-ခုနှစ်တွင် စာပေဗိမာန် မဂ္ဂဇင်း၊ ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်းတို့၌ ပန်းချီ ကာတွန်းများကို စတင်ရေးဆွဲခဲ့သည်။ ပန်းချီ ကာတွန်းနှစ်မျိုးစလုံးကို ရေးနိုင်ပြီး မဂ္ဂဇင်းကာတွန်း ရေးဆွဲရာတွင် အထူးထင်ရှားလှသည်။
၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် စာရေးဆရာ တက္ကသိုလ်ထင်ကြီးနှင့် ပူးပေါင်း၍ ပျူစောထီး ကာတွန်းရုပ်ရှင်ကားကို ဖန်တီးခဲ့သေးသည်။
ဘဝနိဂုံး
၁၉၉၄-ခုနှစ် မတ်လ(၆)ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် (၇၀)ရှိပြီ ဖြစ်သည်။
တထာဂတအစ္ဆရိယသုတ်
(၂)သုတ် ရှိပါသည်။
ဘုရားအလောင်းတော် တုသိတာနတ်ပြည်မှ ဆင်းသက်၍ မယ်တော်မာယာ ဝမ်းကြာတိုက်၌ ပဋိသန္ဓေနေတော်မူရာအခါ၊ မီးရှူးသန့်စင် ဖွားမြင်တော်မူရာအခါ၊ သဗ္ဗညုဘုရားရှင်အဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူရာအခါ၊ ဓမ္မစကြာတရားတော် ဟောတော်မူ ရာအခါတို့၌ နတ်တို့၏အလင်းရောင်ထက် လွန်ကဲသောအလင်းရောင်ကြီး သတ္တလောက, ဩကာသလောက၌ ဖြစ်ပေါ်လာပါသည်။ လရောင်, နေရောင်တို့ မရောက် (မလင်း)နိုင်သော လောကန္တရိကငရဲသားများ အလင်းရောင်ရသည်အထိ လင်းလက်ပါသည်။ ဤထူးခြားချက်လေးမျိုး ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းသည် အရဟံဂုဏ်ရှင် သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ ဂုဏ်ရှင် ဘုရားရှင်၏ အစ္ဆရိယ, အဗ္ဘုတလေးမျိုးဖြစ်ကြောင်း ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌ ဒေဝါနံ ဒေဝါနုဘာဝ လောကန္တရိကနိရယအကြောင်းများ ဖွင့်ပြထားပါသည်။ ဋီကာအဖွင့်များလည်း ရှိပါသည်။ - (၁) ကပ်ငြိတွယ်တာဖွယ် ကာမဂုဏ်ငါးပါး၌ မွေ့လျော်ပျော်ပိုက် နှစ်ခြိုက် ဝမ်းမြောက်နေကြသော သတ္တဝါအပေါင်းအား မကပ်ငြိ မတွယ်တာကြောင်း “အနာလယဓမ္မ။
(၂) ထောင်လွှားမှု “မာန၌ မွေ့လျော်ပျော်ပိုက် နှစ်ခြိုက်ဝမ်းမြောက်နေကြသော သတ္တဝါအပေါင်းအား မာနပယ်ဖျောက်ကြောင်း “မာနဝိနယဓမ္မ”။
(၃) မငြိမ်းချမ်းရာ တေဘူမိကဝဋ်တရား၌ မွေ့လျော်ပျော်ပိုက် နှစ်ခြိုက် ဝမ်းမြောက်နေကြသော သတ္တဝါအပေါင်းအား ငြိမ်းချမ်းကြောင်း “ဩပသမိကဓမ္မ”။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ပြချက်များ ရှိပါသည်။
ပြောင်းချိန်ရွာ၊ ဇနီ
ပြောင်းချိန်ရွာ၊ ဇနီ
ဂျော့ချ် စတီဖင်ဆန်
ဂျော့ချ် စတီဖင်ဆန် (George Stephenson) (၉ ရက် ဇွန်လ ၁ရ၈၁ခုနှစ် - ၁၂ ဩဂုတ်လ ၁၈၄၈ ခုနှစ်)သည် မီးရထားစက်ခေါင်းကို စတင်တီထွင်သော အင်္ဂလိပ်လူမျိုး အင်ဂျင်နီယာကြီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၁၇၈၁-ခုနှစ်တွင် နယူးကာဆယ် အနီး၊ ပီလမ်အရပ်တွင် ဖွားမြင်သည်။ ၁၈၀၄-ခုနှစ်တွင် ဝပ်၏ အင်ဂျင်စက်ကို ကိုင်တွယ်အလုပ်လုပ်ရာမှ စက်ကို တိုးတက်ကောင်းမွန်အောင် ပြုပြင်မွမ်းမံ့နိုင်၍ သံလမ်းပေါ်တွင် မြင်းများဖြင့်ဆွဲလေ့ရှိသော ရထားများအစား ရေနွေးငွေ့စက်ခေါင်းသုံး မီးရထားကို တီထွင်လေသည်။ ပထမမီးရထားသည် ကျောက်မီးသွေးတွဲများကို တစ်နာရီလျှင် လေးမိုင်ဆွဲနိုင်၍ ၁၈၂၁-ခုနှစ်တွင် စတေတန်နှင့် ဒါလင်တန် မီးရထားလမ်းကို တာဝန်ယူသောအခါ တွဲ ၃၈ တွဲကို တစ်နာရီလျှင် ၁၂-မိုင်နှုန်း ဆွဲနိုင်သော စက်ကို တီထွင်အောင်မြင်လေသည်။ သူ၏သား ရောဘတ်အကူအညီဖြင့် လစ်ဘာပူးနှင့် မန်ချက်စတာလမ်းကို ဖွင့်ပြီးနောက် မီးရထားခေတ် စတင်ခဲ့လေသည်။
ငယ်ဘဝ
၁၇၈၁ ခုနှစ် ဇွန်လ ၉ ရက်နေ့တွင် အင်္ဂလန်ပြည် နယူးကာဆဲမြို့အနီးရှိ ဝိုင်လမ်းရွာကလေး၌ ဖွားမြင်၏။ စတီဖင်ဆန်၏ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ ထိုရွာကလေးရှိ ကျောက်မီးသွေးတွင်း ရေစုတ်စက်၌ မီးထိုးသမား ဖြစ်၍ များစွာ ဆင်းရဲနွမ်းပါးလေရကား သားသမီးများကို ကျောင်းသို့ မပို့နိုင်ချေ။ ထိုကြောင့် စတီဖင်ဆန်သည် လူမမယ် အရွယ်ကပင် နွားကျောင်းခြင်း၊ ကျောက်မီးသွေးတွင်း၌ ဝင်ရောက် ကူညီဆောင်ရွက်ခြင်း စသည်တို့ကို လုပ်ကိုင်ခဲ့ရလေ သည်။ အသက် ၁၄ နှစ်သား အရွယ်တွင် ဖခင်ကြီး၏ လက်ထောက် မီးထိုးသမားအဖြစ်ဖြင့် ခန့်ထားခြင်းခံရ၍ ၁၇ နှစ်သားအရွယ်တွင် ရေစုတ်စက် ထိန်းသိမ်းရသော အလုပ်သမားအဖြစ်ဖြင့် အဆိုပါကျောက်မီးသွေးတွင်း၌ပင် အမှုထမ်းရလေသည်။ ထိုအခါ၌ စတီဖင်ဆန်သည် ရေစုတ်စက်ကို နေ့စဉ်ကြည့်ရှုနေရာမှ စက်၏သဘောကို စိတ်ဝင်စားလာသဖြင့် ဗိုလတန်နှင့်ဝပ်၏ ရေနွေးငွေ့စက်သဘောကို လေ့လာလိုသော်လည်း စာမတတ်သဖြင့် အခက်အခဲတွေ့ရပြန်သည်။ ထိုကြောင့် စတီဖင်ဆန်သည် ၁၈ နှစ်သားအရွယ်၌ ညကျောင်းတက်၍ စာသင်၏။
မိုင်းလုပ်သားတို့၏ ဘေးကင်းမီးအိမ်
ဤကဲ့သို့ အလုပ်တဖက်နှင့်ညကျောင်း တက်ကာ စက်မှုပညာကို ကြိုးစား လေ့လာခဲ့သော စတင်ဖင်ဆန်သည် ၁၈၁၂ ခုနှစ်၌ ကီလင်းဝပ်မြို့ရှိ ဟိုင်းပစ် ကျောက်မီးသွေးတွင်းတွင် အင်ဂျင်စက်များကို လုပ်ကိုင်သူအဖြစ် ခန့်ထားခြင်ခံရ၍ တစ်နှစ်လျှင် ပေါင် ၁ဝဝ ရလေသည်။ ၁၈၁၅ ခုနှစ်တွင် စတီဖင်ဆန်သည် ကျောက်မီးသွေးတွင်းတူးသမားများ ကိုင်ဆောင်ရန် ဘေးကင်းမီးအိမ်တစ်မျိုးကို တီထွင်ပြုလုပ်ခဲ့သဖြင့် သူ၏ အမည်မှာ စတင် ကျော်ကြားလာလေသည်။ စတီဖင်ဆန်နှင့် တချိန်တည်းမှာပင် ဆာဟမ်ဖရီ ဒေဗီဆိုသူကလည်း အလားတူ ဘေးကင်း မီးအိမ်မျိုးကို တီထွင်ခဲ့သဖြင့် မည်သူက အလျင်ဦးသည်ဟူ၍ အပြင်းအထန် ငြင်းခုံခဲ့ကြသော်လည်း တီထွင်ချက် နှစ်ရပ်မှာမူ တသီးတခြားစီပင် ဖြစ်၏။
မီးရထားတည်ဆောက်ခြင်း
ထိုခေတ် သမယက ကျောက်မီးသွေးများ သယ်ယူရာ၌ ကျောက်မီးသွေးတင် ရထားတွဲများကို သစ်သား သို့မဟုတ် သံလမ်းပေါ်တွင်တင်၍ မြင်းများဖြင့် ဆွဲလေ့ရှိ၏။ စတီဖင်ဆန်သည် ထိုအလေ့အထကို လေ့လာရာမှ ရထားတွဲများကို ရေနွေးငွေ့စက်ခေါင်းဖြင့်ဆွဲရန် အကြံရသဖြင့် မိမိကျောက်မီးသွေးတွင်းကုမ္ပဏီမှ ငွေကြေးအကူအညီရယူ၍ မီးရထားစက် ခေါင်း တစ်ခု တီထွင်ရန် ကြိုးစားခဲ့လေသည်။ ကြိုးစားသည့်အတိုင်း အောင်မြင်သဖြင့် ၁၈၁၄ ခုနှစ်တွင် စတီဖင်ဆန်၏ 'ဗလူးခါး'အမည်ရှိသော မီးရထားသည် ကီလင်းဝပ် ကျောက်မီးသွေးတွင်းမှ သင်္ဘောဆိပ်သို့ ချောမောစွာ စတင်ခုတ်မောင်း နိုင်ခဲ့သည်။ ဒုတိယအကြိမ် ပြုလုပ်သောစက်၌ စတီဖင်ဆန်သည် အလဟဿထွက်သွားသော ရေနွေးငွေ့များကို ပြန်လည် အသုံးပြုခြင်းဖြင့် စက်အား ပိုမိုကောင်းလာစေရန် စီစဉ်လေသည်။ ၁၈၂၅ ခုနှစ်တွင် စတော့တန်နှင့် ဒါလင်တန်သွား မီးရထားလမ်းဖွင့်ပွဲ၌ စတင်ခုတ်မောင်းသော မီးရထားမှာ ကမ္ဘာ ပေါ်တွင် ပထမဆုံး လူစီးနှင့် ကုန်တင်ရထားဖြစ်၍ တွဲများကို စတီဖင်ဆန်၏ လိုကိုမိုးတစ်ခေါ် မီးရထားစက်ခေါင်းဖြင့် ဆွဲလေသည်။ ၁၈၂၉ ခုနှစ်၌ လီဗာပူးနှင့် မန်ချက်စတာသွား မီးရထားကုမ္ပဏီမှ ကြီးမှူးကျင်းပသော မီးရထားစက်ခေါင်းပြိုင်ပွဲတွင် စတီဖင်ဆန်၏ 'ရော့ကက်'ခေါ် စက်ခေါင်းက ပထမရရှိ၍ ဆိုငွေပေါင် ၅ဝဝ ချီးမြှင့်ခြင်းခံရပြန်သည်။
ဘဝနိဂုံး
ဤကဲ့သို့ ကိုယ့်ထူးကိုယ်ချွန် ကြိုးစားခဲ့သဖြင့် နောင်အခါ၌ စတီဖင်ဆန်သည် အင်္ဂလန်နှင့်ဥရောပတခွင်တွင် မီးရထား စက်ခေါင်း တည်ဆောက်ရေးနှင့် ရထားလမ်းဖောက်လုပ်ရေးဆိုင်ရာ အတိုင်ပင်ခံ အင်ဂျင်နီယာကြီး ဖြစ်ခဲ့လေသည်။ သားဖြစ်သူ ရောဗတ်မှာလည်း ဖခင်ကြီး၏ခြေရာကို လိုက်နိုင်သည်သာမက အထူးသဖြင့် မီးရထားတံတားများ ဆောက်လုပ်ခြင်း၌ ထင်ရှား ကျော်ကြားသော အင်ဂျင်နီယာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ထိုနောက် ဂျော့စတီဖင်ဆန်သည် အသက်အရွယ် ကြီးရင့်လာပြီဖြစ်၍ ချက်စတာဖီးမြို့တွင် အနားယူနေခိုက် ၁၈၄၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၂ ရက်နေ့၌ ကွယ်လွန် အနိစ္စရောက်လေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ် တီထွင်သူများ
ဝင်းရှိန်
ဦးဝင်းရှိန် သည် နိုင်ငံတော်ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးလည်းဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ခုနှစ် ​မေလတွင် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာနကို ပြန်လည်ခွဲထုတ်ခြင်း မပြုမီအချိန်အထိ စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာ​ရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးအဖြစ် ၃လကြာ တာဝန်ထမ်း​ဆောင်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံ​ရေးတာဝန်
သူသည် ဦးသိန်းစိန်အစိုးရလက်ထက်တွင် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၃ မေလမှ ၂၀၁၄ မေလအထိ မြန်မာနိုင်ငံ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ကော်မရှင်၏ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ မတ်လမှ ၂၀၁၂ ဇူလိုင်လအထိ ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၂ ဇူလိုင်မှ စက်တင်ဘာလအထိ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန ဒုဝန်ကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းမခံရမီ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ မြန်မာနိုင်ငံ သံတမန်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဆင်ချောင်းဖျားရွာ၊ သုံးခွ
ဆင်ချောင်းဖျားရွာ၊ သုံးခွ
ဝင်းရှိန်
နိုင်ငံ​ရေးတာဝန်
၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းမှုအပြီးတွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် ပြန်လည်ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၃ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ (၁)ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ကို ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းရာ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။ အစိုးရအဖွဲ့တွင် ၎င်းအပါအဝင် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် (၅)ဦးရှိလာခဲ့သည်။
စီမံရေးရာဌာန
စီမံရေးရာဝန်ထမ်းအင်အား
မှတ်ချက်။ ၁-၄-၂၀၀၆ မှ ၃၁-၃-၂၀၀၇ ထိစီမံရေးရာနှင့် ကိုက်ညီသည့် သင်တန်းသား (၂၉) ဦးစေလွှတ်နိုင်ခဲ့ပါသည်။ စီမံရေးရာဋ္ဌာနသည် မြန်မာ့ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်း၏
- ပုံမှန်လုပ်ငန်းများအဆင်ပြေချောမွေ့စွာလည်ပတ်နိုင်ရေး
- စီမံကိန်းလုပ်ငန်းများအကောင်အထည်ဖော်ရာတွင် လုပ်ငန်းပမာဏနှင့်ဝန်ထမ်းအင်အားအချိုးညီမျှစေရေး
- လုပ်ငန်းခွင်စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေး
- လုပ်ငန်းခွင်သာယာရေး
- ဝန်ထမ်းများ ကျန်းမာပျော်ရွှင်ရေး စသည်တို့အတွက် ရုံးချုပ် / အခြေစိုက် စခန်းများမှ ဋ္ဌာနကြီးမှူးများ ၊ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းမန်နေဂျာများနှင့်ပူးပေါင်းညှိနှိုင်းကာ ဆောင်ရွက်သွားမည် ဖြစ်သည်။
နောင်နန်းရွာ၊ မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်
နောင်နန်းရွာ(Nawngnang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်၊ နောင်နန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၆၇၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နောင်နန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၆၆၉ ဦး၊ မ ၄၂၆၁ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၇၉၃၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အကျွတ်အလွတ်ပွဲ
အကျွတ်အလွတ်ပွဲ ဆိုသည်မှာ ဗုဒ္ဓဘာသာထုံးစံအရ ဝေမာနိက ပြိတ္တာများအား အလှူပြုပေး၍ အမျှအတန်းပေးဝေကြသည့်ပွဲ ဖြစ်သည်။ ပွဲတော်၌ မကျွတ်မလွတ်သေးသော ဝိဉာဉ်များကို ကျွတ်လွတ်စေရန်၊ ကောင်းရာသုဂတိဘုံသို့ လားရောက်ကြစေရန်အလို့ငှာ ၎င်းတို့ကို တရားဘာဝနာများဟောကြားခြင်း၊ မေတ္တာပို့ဖြင်း၊ အမျှပေးဝေခြင်း၊ အစာရေစာတို့ကို ပေးကျွေးခြင်းများ ပြုလုပ်ကြသည်။
စီစဉ် ပြုလုပ်ပုံ
ဆရာတော်များ၏ လမ်းညွှန်ဦးဆောင်မှုဖြင့် ဝေမာနိက ပြိတ္တာများအား အလှူပြုပေးမည့် သုဿာန်သို့ ကြိုတင်ပင့်ဖိတ်ရသည်။ အလှူ မပေးမီ နှစ်ရက်ခန့်က ကြိုတင်၍ ဒါနပြုမည့် နေရာကို ရှင်းထားရသည်။ ဆရာတော်ကြီးများနှင့် အလှူမပြုမီ ညနေပိုင်းတွင် အဖွဲ့က ငါးပါးသီလခံယူပြီး ဂူများပေါ်တွင် အမွေးတိုင်၊ ဖယောင်းတိုင်များ ထွန်းညှိ၍ မီးပေးရသည်။ မြတ်စွာဘုရားအား ပြိတ္တာများ မီးပူဇော်ရန် ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ၎င်းတို့စားသောက်ရန် ဒံပေါက်ထမင်း၊ သပ်သတ်လွတ်ထမင်း၊ အမဲသားဟင်း စသည်တို့ကို သူတို့ဆန္ဒအတိုင်း ကြို၍ ယူလာခဲ့သည်ကို ကျွေးကြသည်။ ဂူပေါ်တွင် တစ်ဦးက အင်ဖက်များ တင်သွားသည်။ နောက်လူက အင်ဖက်ပေါ်တွင် ထမင်းပုံသွား၍ ဟင်းကို တစ်ယောက်က လိုက်ထည့်ပေးသည်။ ဝေမာနိက ပြိတ္တာကလေးများအတွက် မုန့်၊ သကြားလုံး စသည်ကို သီးသန့်ကျွေးရသည်လည်း ရှိသည်။ နောက်နေ့နံနက်တွင် ဆရာတော်ကြီး ၁၂-ပါးကိုပင့်ဖိတ်၍ သီလဆောက်တည်ကာ တောင်းများတွင် သင်္ကန်း၊ ထီး၊ ဖိနပ် စသည့် လှူဖွယ်များကို ထည့်၍ လှူဒါန်းပြီး ပြိတ္တာများအား အမျှအတန်းပေးဝေကြသည်။
သမိုင်းကြောင်း
ဝေမာနိကပြိတ္တာများအား ရည်စူးလှူဒါန်းခြင်းသည် ဘုရားလက်ထက်ကပင် ရှိခဲ့သည်။ မျက်မှောက်ခေတ် ရဟန်းသံဃာများ အမျှပေးဝေရာတွင် ဘဝဘဝဟောင်းက မိဟောင်း၊ ဖဟောင်း ၊ ဆွေဟောင်း၊ မျိုးဟောင်းများအား အမျှပေးဝေလေ့ရှိသည်။
ဖုဿဘုရာရှင်လက်ထက် ဇယသေနမင်းကြီး၏ သားတော်သုံးယောက်သည် ဘုရားအမှူးရှိသော သံဃာတော် များကို ဝါတွင်းကာလပတ်လုံး ဥပုသ်ရက်ရှည်စောင့်၍ ပြုစုလုပ်ကျွေးခဲ့ကြသည်။ ဇနပုဒ်နေ အကျိုးဆောင်ချုပ် သည် တသောင်းကျော် လူများနှင့်အတူ ဘုရားအမှူးရှိသော သံဃာတော်များနှင့် မင်းသားများအတွက် စားသောက်နေထိုင်ရေးကို တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ရသည်။ တချို့လူများသည် အလှူဒါနကို ဖျက်ဆီးကြသည့် အပြင် သံဃာတော်အတွက် မှန်းထားသည့် လှူဖွယ်ဝတ္ထုများကို နှိုက်၍ စားခဲ့ကြသည်။
ထိုသူများ သေလွန်သောအခါ စေတနာကောင်းနှင့် ပြုစုသူများက နတ်ပြည်ရောက်ကြသည်။ မကောင်းမှုပြုခဲ့သူများက ငရဲကျကာ ကဿပဘုရားရှင်လက်ထက်တော်တွင် ပြိတ္တာများ ဖြစ်နေကြသည်။ ဆာလောင်လှသဖြင့် ဘုရားရှင်ထံ စားသောက်ရမည့် အခါကို မေးကြရာ-ဂေါတမဘုရားရှင်လက်ထက် သင်တို့၏ဆွေမျိုး ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီးက အလှူပေးပြီး အမျှဝေသောအခါ စားကြရလိမ့်မည်-ဟု ဘုရားရှင်က မိန့်ကြားတော်မူသဖြင့် စောင့်စားနေကြရသည်။
ဂေါတမဘုရားရှင်ပွင့်လာ၍ တနေ့ ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီး အလှူပေးသော်လည်း ပြိတ္တာများအား အမျှမဝေသဖြင့် မစားမသောက်ရသောကြောင့် ညအခါ မင်းကြီးအား ကြောက်လန့်ဖွယ်အသံများဖြင့် အော်ဟစ်ကာ သတိပေးကြသည်။ မင်းကြီးလည်း ကြောက်လန့်၍ ဘုရားရှင်အား လျှောက်ထားရာ-သင်၏ ဆွေမျိုး ပြိတ္တာများဖြစ်ကြောင်း မနေ့က အလှူပေးသော်လည်း အမျှမဝေသဖြင့် မစားကြရသောကြောင့် သတိပေးခြင်းဖြစ်ကြောင်း-ဘုရားရှင်က မိန့်သည်။
ထို့ကြောင့် မင်းကြီးက နောက်ထပ် ဘုရားအမှူးရှိသော သံဃာတော်များအား ဆွမ်းဘောဇဉ်ကပ်၍ အမျှဝေမှ ပြိတ္တာများ သာဓုခေါ်ရ၍ ပြိတ္တာဘဝမှ လွတ်ပြီး နတ်သား နတ်သမီး ချမ်းသာများကို ခံစားကြရသဖြင့် မင်းကြီးအား မိမိတို့ ကိုယ်ကို ပြသကြသည်။ ဘုရားရှင်ကလည်း သေသူအတွက် ငို၍ အကျိုးမရှိ။ အလှူဒါနပြုပြီး အမျှဝေမှသာ ချမ်းသာနိုင်ကြောင်း ဟောကြားတော်မူသည်။ ထို့ကြောင့် အလှူဒါနပြု၍ အမျှဝေပါက နတ်၏အစားအစာ၊ အဝတ်၊ နေရာများရကြောင်း သိရသည်။ သုဿာန်စသည်၌ စုပေါင်းဒါနပြုသည်ကို မကြုံခဲ့ မကြားခဲ့ဖူးပါ။
ဂေါတမဘုရားရှင် လက်ထက်ကလည်း သာဏတောင်တွင် သီတင်းသုံးတော်မူသော သာဏဝါသီပေါဋ္ဌပါဒ ထေရ်ဟု ထင်ရှားသည့် ရဟန္တာမထေရ်တပါး ရှိခဲ့သည်။ ထိုအရှင်၏ မိဘ ဆွေမျိုးငါးရာခန့်တို့သည် ကုသိုလ်ကောင်းမှုမပြုဘဲ အချင်းချင်း မနာလိုဝန်တိုစိတ်တို့ဖြင့်သာ သေဆုံးကြသဖြင့် ပြိတ္တာဘဝသို့ ရောက်ကြသည်။
ရဟန္တာအရှင်မြတ်၏ မိဘတို့သည် ရှေးဘဝက သားကို အိမ်မှ နှင်ထုတ်ထားခဲ့ကြဖူးသည်ဟု ကြောက်ရွံ့ကာ သားထံ မချဉ်းကပ်ရဲဘဲ သား၏ အကို ပြိတ္တာကိုသာ သူတို့အား အလှူဒါနပြု၍ စောင့်ရှောက်ပါရန် လျှောက်ထား စေသည်။ သားကလည်း အရှင်မြတ်ထံ ကိုယ်ကိုထင်ရှားပြလျက်-မိဘတို့သည် ပုပ်ဟောင်သော အသားအရေ၊ ခေါင်းပါးသော ကိုယ်ရှိ၍ ဆာလောင်မွတ်သိပ်ခြင်း ပြင်းပြလျက် ရှိသည်။ အပ်နဖားပေါက်ပမာ လွန်စွာ သေးငယ်သော ပါးစပ်ပေါက် ရှိကြသည်။ ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ လွန်စွာပင်ပန်းဆင်းရဲကြသည်။ အဝတ်မပါ ကိုယ်ချည်းသာဖြစ်၍ အရိုးနှင့် အရေမျှသာကျန်အောင် ပိန်ကြုံကြသည်။ မိမိတို့ပြုခဲ့သော မကောင်းမှုကံကို အကြောင်းပြု၍ အလွန်ထိတ်လန့်နေပါသည်။ အရှင်ဘုရား၏ အလှူဒါနဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့ ပြိတ္တာဘဝ၌ မျှတရပါလိမ့်မည်-ဟု လျှောက်သည်။
ရဟန္တာအရှင်လည်း အတူနေရဟန်း ၁၂-ပါးတို့ထံမှ ဆွမ်းကို အလှူခံခဲ့ကာ ရသမျှဆွမ်းကို သံဃာပေါင်းအား လှူဒါန်း၍ ဤကောင်းမှုသည် ငါ၏ဆွေမျိုးတို့အတွက် ဖြစ်ပါစေသတည်း၊ ငါ၏ဆွေမျိုးတို့သည် ချမ်းသာကြပါ စေသတည်း-ဟု မိဘအကိုတို့ကို ရည်စူးတော်မူသည်။ သို့ရည်စူးပြီးလျှင်ပင် ပြိတ္တာတို့၌ စင်ကြယ်သန့်ရှင်းသော ကောင်းမြတ်ချိုမြိန်သော အမဲဟင်းလျာ စုံလင်လှစွာသော ထမင်းအစာတို့သည် တခဏချင်း ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ အကိုသည် အဆင်းလှပ ခွန်အားပြည့်ဝ၍ စိတ်ချမ်းသာလျက် မထေရ်အား ကိုယ်ထင်ပြပြီး-စားစရာ ဘောဇဉ်များ အလွန်ပေါများလာသည်။ သို့ရာတွင် အဝတ်မဆီး၊ အချည်းစည်းနေကြရသည်ကို ရှုစားတော်မူ၍ အဝတ်ဝတ်ရအောင် အားထုတ်တော်မူပါလော့-ဟု လျှောက်သည်။
ကျင်းပရခြင်း အကျိုး
ဤသို့ဖြင့် သင်္ကန်းကိုလှူပေး၍ အဝတ်အထည်၊ ပိုးထည်၊ ချည်ထည်များ ရလာခြင်း၊ သစ်ရွက်မိုးကျောင်း လှူပေး၍ နေစရာအိမ်များ နတ်ပြည်မှ အိမ်များပမာရခြင်း၊ သံဃာတော်များအား ရေလှူပေး၍ ရေကန်များ ပေါ်ပေါက်လာရခြင်း၊ ဖိနပ်လှူပေး၍ မြင်းရထားနှင့် ဖိနပ်များ အလိုလိုဖြစ်လာခြင်း အကျိုးကို ခံစားကြရသည် ဟူ၏။ မင်းကွန်းတိပိဋကဓရ ဆရာတော်ဘုရားကြီး သက်တော်ထင်ရှားရှိစဉ် ရန်ကုန်တွင် သီတင်းသုံးခိုက်နှင့် ကြုံတိုင်းပင့်ဖိတ်ရာသို့ ကိုယ်တိုင်ပင် ကြွလေ့ရှိကြောင်း သိရသည်။ ဤသို့ အမျှအတန်းဝေရာတွင် အများအပြား ကျွတ်လွတ်ကြောင်းလည်း ဆရာတော်များက မိန့်ကြောင်းသိရသည်။ သူတို့အား ရည်ရွယ်၍ ဒါနပြုပေးခြင်းအတွက် မည်သည့်အနှောက်အယှက်မျှ မပြုဟု သိရသည်။
စနဲကံပြင်စုရွာ
စနဲကံပြင်စုရွာ
ရွာကလေးရွာ၊ တမံချောင်း
ရွာကလေးရွာ၊ တမံချောင်း
ကွမ်းခြံကုန်းရွာ၊ ကျုံဖါး
ကွမ်းခြံကုန်းရွာ၊ ကျုံဖါး
ဒိုင်ဝရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ဒိုင်ဝရွာ(Daiwa)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ မီးချောင်းဘားဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၅၈၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မီးချောင်းဘားဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၅ ဦး၊ မ ၂၇၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၁၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဦမိဘယသုတ်
ရေသို့ဆင်းသက်သောသူအား (၁)ဦမီဘယ (လှိုင်းတံပိုးဘေး)၊ (၂)ကုမ္ဘီလဘယ (မိကျောင်းဘေး)၊ (၃)အာဝဋ္ဋဘယ (ဝဲဘေး)၊ (၄)သုသုကာဘယ (ငါးမန်းဘေး)ဟူသော ဘေးငါးမျိုးတွေ့ကြုံရသလို၊ သာသနာတော်သို့ ဝင်လာသောရဟန်းသည် (၁)ကောဓ, ဥပါယာသ (သုသုဘယ)ဘေး၊ (၂)ဝမ်းစာရှာမှီးခြင်း (ကုမ္ဘီလဘယ)ဘေး၊ (၃)ကာမဂုဏ်ငါးပါး (အာဝဋ္ဋဘယ)ဘေး၊ (၄)မာတုဂါမ (သုသုကာဘယ)-ဟူသော ဤဘေးငါးမျိုးကြုံတွေ့တတ်သည်-ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ဋီကာ၌-ဘေး ၄-မျိုး နှိုင်းယှဉ်ချက်ကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။
လုံးပိုး (မြောက်)ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
လုံးပိုး (မြောက်)ရွာ (Longpoe (North))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ လုံးပိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၆၆၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လုံးပိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၀၅ ဦး၊ မ ၉၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၇၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ အစိုးရ
တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ၏အစိုးရ သို့မဟုတ် ထိုင်ဝမ်အစိုးရ (ယခင်: အမျိုးသားရေးတရုတ်နိုင်ငံအစိုးရ ၊ တရုတ်အစိုးရ) သည် ထိုင်ဝမ်၊ ပန်ဂူး၊ ကင်းမန်း၊ မာဆူနှင့် အခြားကျွန်းငယ်များပါဝင်သော တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ လွတ်လပ်သောဧရိယာကို အုပ်ချုပ်လျက်ရှိသော တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ (ထိုင်ဝမ်) ၏ နိုင်ငံတော်အစိုးရဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်သမ္မတသည် နိုင်ငံ့အကြီးအကဲဖြစ်သည်။ အစိုးရတွင်သမ္မတရာထူးနှင့် ယွမ် ၅ ယွမ်အမည်ရ မဏ္ဍိုင်ကြီး ၅ ရပ် ပါဝင်သည်။
မူလက ၁၉၁၂ ခုနှစ်တွင် နန်ကင်းမြို့တွင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး၊ တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံအစိုးရသည် တရုတ်ပြည်တွင်းစစ်အတွင်း ဆုံးရှုံးမှုများကြောင့် ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် ထိုင်ပေ၊ ထိုင်ဝမ်သို့မပြောင်းရွှေ့မီ ရုံးစိုက်ရာနေရာကို အကြိမ်ပေါင်းများစွာ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ရသည်။ အစိုးရကိုကိုမင်တန်ပါတီက သမိုင်းတစ်လျှောက်လွှမ်းမိုးထားသော်လည်း ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်သို့ ပြောင်းလဲလာသည်နှင့်အမျှ အခြေအနေများပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။
ဖွဲ့စည်းပုံ
အစိုးရသည် နိုင်ငံတည်ထောင်သူဆွန်ယက်ဆင်၏ နိုင်ငံရေးခံယူချက်ဖြစ်သော လူထုစည်းမျဉ်းသုံးရပ်အပေါ်စံနမူနာပြုလျက် သမ္မတရာထူးနှင့် အစိုးရဌာနခွဲငါးခုဖြင့် တရားဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။
လက်တွေ့တွင်ဤစနစ်သည် သမ္မတတစ်ပိုင်းစနစ်ပုံစံကဲ့သို့ကျင့်သုံးသည်။ နိုင်ငံတော်သမ္မတသည် လွှတ်တော်၏အတည်ပြုချက်မလိုဘဲ အစိုးရအဖွဲ့အကြီးအကဲအဖြစ် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ကို ရွေးချယ်ခန့်အပ်နိုင်သည်။ သမ္မတတွင်ဗီတိုအာဏာမရှိခြင်း၊ အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာမူဝါဒအချို့ကို မချုပ်ကိုင်နိုင်ခြင်း စသောကန့်သတ်ချက်များရှိသည်။
သမ္မတအဖွဲ့
တိုင်းပြည်၏ခေါင်းဆောင်မှုတွင် တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ လွတ်လပ်သောဧရိယာတွင်နေထိုင်သော တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံသားများမှ တိုက်ရိုက်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ထားသော ထိပ်တန်းအရာရှိနှစ်ဦး ပါဝင်ပါသည်။
နိုင်ငံတော်သမ္မတကို အကြံပေးရန်နှင့် အုပ်ချုပ်ရေးကဏ္ဍတွင်ကူညီရန်တို့တွင် အောက်ပါအဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့ကိုဖွဲ့စည်းထားသည်။
အမှုဆောင်ယွမ်
အစိုးရ၏အမှုဆောင်ဌာနဖြစ်သည်။ အမှုဆောင်ယွမ်ကို နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ကဦးဆောင်ပြီး ဌာနဝန်ကြီးများ၊ ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌများနှင့် ဌာနလက်ကိုင်မရှိဝန်ကြီးများပါဝင်သည်။
ဥပဒေပြုရေးယွမ်
ဥပဒေပြုရေးယန္တရားဖြစ်ပြီး လွှတ်တော်တစ်ရပ်သာပါဝင်သည်။ အမတ်ဦးရေ ၁၁၃ ဦးပါဝင်ပြီး ခုနစ်ဆယ့်သုံးနေရာကို ခရိုင်များအလိုက်လည်းကောင်း၊ သုံးဆယ့်လေးနေရာကို နိုင်ငံရေးပါတီများမှ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့်ရရှိသည့် မဲအချိုးအစားပေါ် မူတည်၍လည်းကောင်း ရွေးကောက်တင်မြှောက်သည်။ ကျန်ခြောက်နေရာကို ဌာနေတိုင်ရင်းသားများကိုယ်စားပြုရန် သီးသန့်ထားရှိသည်။ လွှတ်တော်၏သက်တမ်းမှာ ၄ နှစ်ဖြစ်သည်။ ဆွန်ယက်ဆင်၏ နိုင်ငံရေးသီအိုရီအရ ဥပဒေပြုရေးယွမ်သည် အစိုးရဌာနခွဲတစ်ခုဖြစ်သည်။ ယခင်ကအမျိုးသားလွှတ်တော်တည်ရှိခဲ့ရာ ၁၉၉၀ ဆယ်စုနှစ်များမှစ၍ ဥပဒေပြုအာဏာကို ဥပဒေပြုရေးယွမ်ထံ ဖြည်းဖြည်းခြင်းအပ်နှံခဲ့သည်။
စစ်ဆေးရေးယွမ်
တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းများ၏ အရည်အချင်းများကို စစ်ဆေးရသည်။ စစ်ဆေးရေးယွမ်ကို ဘုရင်ခေတ်က စစ်ဆေးရေးပုံစံကို အခြေခံထားသည်။
ထိန်းသိမ်းရေးယွမ်
အခြားအစိုးရဌာနခွဲများကို စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးရသည့် ဌာနဖြစ်သည်။ ၁၉၉၀ ဆယ်စုနှစ်များမတိုင်မီတွင် ထိန်းသိမ်းရေးယွမ်သည် လွှတ်တော်သုံးရပ်ရှိခဲ့သော အမျိုးသားပါလီမန်တွင် တစ်ရပ်အဖြစ်ပါဝင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထိုင်ဝမ်အစိုးရ ကဏ္ဍ:တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး
ပါရဂူ (စာရေးဆရာ)
အမည်ရင်း ဦးလှကြိုင်ဖြစ်ပြီးဇာတိမှာ ဟင်္သာတခရိုင် သနွံသနော့ရွာဖြစ်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မဖြစ်ခင်က ဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး စစ်အပြီးတွင် ဟိန္ဒူတက္ကသိုလ်၌ ပညာသင်သည်။ စစ်မဖြစ်မီကာလကစ၍ တိုးတက်ရေးနှင့် ဒဂုန်မဂ္ဂဇင်း တွင် စာရေးသည်။ ၁၉၅၆ ခုနှစ် အိန္ဒိယပြည် နယူးဒေလီမြို့၊ အာရှစာရေးဆရာများညီလာခံ အတွင်းရေးမှူးများအဖွဲ့၏ မြန်မာနိုင်ငံ ကိုယ်စားလှယ်၊ မြန်မာပြည် တဂိုးအသင်း၏ အမှုဆောင်၊ မြန်မာပြည် ဟိန္ဒူစာပေအသင်း၏ ဒုဥက္ကဋ္ဌ၊ မြန်မာစာအဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်၊ ပြည်ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ် သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန တက္ကသိုလ်များ၏ အရှေ့တိုင်းစာပေတွင် လူကြီးတာဝန်များ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ်
ဆရာ ပါရဂူသည် သနွံသနော့ရွာ မူလတန်း ကျောင်း၌ စတုတ္ထတန်းအထိ ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၂ နှစ်သားအရွယ်တွင် သနွံသနော့ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း၌ သာမဏေ ဝတ်သည်။ ဘွဲ့အမည်မှာ ရှင်ပုဏ္ဍရိက ဖြစ်သည်။ ၁၄ နှစ် အရွယ်တွင် ဟင်္သာတမြို့ မြစ်ကွေး ကျောင်းတိုက်၌ ပညာ သင်သည်။ ရှင်ပုဏ္ဍရိက ဘွဲ့အမည်ကို ရှင်ပါရဂူဘွဲ့ အမည် ပြောင်းသည်။ ၁၅ နှစ် အရွယ်တွင် သန်လျင် မြို့နယ် လဟာရက်ရွာ ပထမပြန် စာသင်တိုက်မှ အစိုးရ ပထမပြန် စာမေးပွဲ ပထမငယ်တန်း အောင်မြင်သည်။ ၁၆ နှစ် အရွယ်တွင် ပထမလတ်တန်း၊ ၁၇ နှစ် အရွယ်တွင် ပထမကြီးတန်း တို့ကို အောင်မြင်သည်။ ထိုနှစ်က ဟံသာဝတီ တခရိုင်လုံး ပထမကြီး နှစ်ပါးတည်း အောင်မြင်ရာ တပါးမှာ ရှင်ပါရဂူ ဖြစ်သည်။ ပထမပြန် စာမေးပွဲ သမိုင်း၌ ထိုနှစ် ထိုအချိန်ထိ ၁၇ နှစ်နှင့် ပထမကြီး အောင်မြင်သူ နှစ်ပါးတည်းသာ ရှိရာ တပါးမှာ ရှင်ပါရဂူ ဖြစ်သည်။
၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် မျိုးညွန့်နွယ် အမည်ဖြင့် တိုးတက်ရေး မဂ္ဂဇင်း၊ သာမဏေ ရှင်ပါရဂူ အမည်ဖြင့် ဒဂုန် မဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ဆောင်းပါးများ ရေးသည်။ ၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကျင်းပသော အစိုးရဓမ္မာစရိယ စာမေးပွဲတွင် ဂုဏ်ထူးသုံးကျမ်းဖြင့် အောင်မြင်သည်။ တိုးတက်ရေး မဂ္ဂဇင်းတွင် ဘုန်းကြီးကျောင်းသား အမည်ဖြင့် ဝိပါက်ဝတ္ထုနှင့် ရင်သွေးဝတ္ထု တို့ကို ရေးသည်။
အိန္ဒိယ သူဌေးကြီး ဗီရလာ၏ အရိဓမ္မ ပညာတော်သင် ဆုဖြင့် ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဗာရာဏသီမြို့၊ ဗာရာဏသီ ဟိန္ဒူ တက္ကသိုလ်၊ အိုရီယမ်တယ် ကောလိပ်၌ ဟိန္ဒီနှင့် သက္ကတ သင်သည်။ ထိုအချိန်တွင် မိဂဒါဝုန် မဟာ ဗောဓိ အသင်းက ထုတ်ဝေသော ဟိန္ဒီဘာသာ ဓမ္မဒူတ စာအုပ်၌ ဟိန္ဒီဘာသာ ဆောင်းပါး ရေးသည်။ ဂျာနယ်ကျော် ၌လည်း ရေးသည်။ ၁၉၅၂ တွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လာသည်။ ဝိဇ္ဇာ အမည်ဖြင့် ဗော်လဂါမှ ဂင်္ဂါသို့ (ဒုတိယပိုင်း) ရေးသည်။ ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ပါရဂူ အမည်ဖြင့် ဗုဒ္ဓစကား ရေးသည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် လူဝတ်လဲသည်။
၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် နယူးဒေလီမြို့ အာရှ စာရေးဆရာများ ညီလာခံ အတွင်းရေးမှူး အဖွဲ့သို့ မြန်မာ စာရေးဆရာ ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ် တက်ရောက်သည်။ ၁၉၅၇ - ၆၁ အထိ မြန်မာနိုင်ငံရှိ အိန္ဒိယ သံရုံး ပြန်ကြားရေး ဘာသာပြန် အရာရှိ အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။ ၁၉၅၈ မှ ၁၉၆၁ အထိ မြန်မာနိုင်ငံ စာရေး ဆရာ အသင်းတွင် အမှုဆောင် တာဝန် ထမ်းဆောင်သည်။ ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် သုန္ဒရာနန္ဒ ခေါ် ညီတော်မင်းနန် စာအုပ်ဖြင့် အနုပညာဆိုင်ရာ ဘာသာပြန် စာပေဆု ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။
၁၉၆၃ မှ ၁၉၆၅ အထိ မြန်မာနိုင်ငံ စာရေးဆရာ သမဂ္ဂ အသင်း အမှုဆောင်၊ မြန်မာနိုင်ငံ စာပေ ပြန့်ပွားရေး အသင်း အမှုဆောင်၊ ၁၉၇၁ မှ ၁၉၇၅ အထိ မြန်မာစာ ကော်မရှင် အဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင် တာဝန် များကို ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။ ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ ကောလိပ်နှင့် တက္ကသိုလ် များ၏ အရှေ့တိုင်း စာပေ သင်ကြားရေး အဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် စတင် ဆောင်ရွက်သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဗာရာဏသီမြို့ ဟိန္ဒီဘာသာဖြင့် ထုတ်ဝေသော အာဂျ် (AJ) နေ့စဉ် သတင်းစာတွင် ပါရဂူ အမည်ဖြင့် ဗာရာမာကီကျိတ္တိ (မြန်မာပြည်မှ ပေးစာများ) ရေးသော ပင်တိုင် ဆောင်းပါးရှင် ဖြစ်သည်။ ကရာချိမှ အင်္ဂလိပ် ဘာသာဖြင့် ထုတ်ဝေသော ယူနက်စကို နယူးစ်လက်တားတွင် လှကြိုင် အမည်ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ စာပေယဉ်ကျေးမှု သတင်းဆောင်းပါးများ ရေးသည်။
၁၉၈၆ တွင် ဂေါရီ စာအုပ်ဖြင့် ၁၉၈၆ ခုနှစ် အမျိုးသား စာပေ ဘာသာပြန်ဆု ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် မြန်မာပြည် တဂိုးအသင်း ဥက္ကဋ္ဌ၊ မြန်မာပြည် ဟိန္ဒီအသင်း ဥက္ကဋ္ဌ၊ ၁၉⁠၉၈ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ ယဉ်ကျေးမှု တက္ကသိုလ် ပညာရေး အဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်၊ အပြည်ပြည် ဆိုင်ရာ ဓမ္မဂီရိ ဝိပဿနာ အဖွဲ့ (ဓမ္မဇောတိ) အမှုဆောင်၊ မင်္ဂလာဗျူဟာ ပရဟိတ အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်များ ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။
၂ဝ⁠ဝဝ ပြည့်နှစ်တွင် ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီး ဌာန မြန်မာ ရည်ညွှန်းကျမ်း စီစဉ်ရေး အဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်၊ နော်ဝေရောက် အိန္ဒိယ အမျိုးသားများ အင်္ဂလိပ် - ဟိန္ဒီ နှစ်ဘာသာဖြင့် ထုတ်ဝေသော သျှံတိဒူတ မဂ္ဂဇင်း၏ အကြံပေး တာဝန် ထမ်းဆောင်သည်။
၂ဝ⁠ဝ၁ ခုနှစ်၊ ပခုက္ကူ ဦးအုန်းဖေ၏ တသက်တာ စာပေဆု ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။ ဆရာ ပါရဂူသည် ၂ဝ⁠ဝ၁ ခုနှစ် အသက် (၈ဝ) ပြည့်ချိန်တွင် လုံးချင်း စာအုပ် ၁ဝဝ အထိ ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေ ခဲ့သည်။ ဆရာကြီးသည် ယခုအခါ အမှတ် ၃၊ ငါးထပ်ကြီး ဘုရားလမ်း ဗဟန်း မြို့နယ်တွင် နေထိုင်လျက် ရှိသည်။
ဆရာပါရဂူသည် ဗဟန်းမှ ခြံအမှတ်၉⁠၉၈၊ ၉⁠၉ဝ၊ ဦးပုညလမ်း၊ ၁၆ရပ်ကွက်၊ ရွှေပေါက်ကံသို့ ပြောင်းသွားသည်။ သူ၏ အိမ်တွင် သျှန်တိနိကေတန် စာကြည့်တိုက်ကြီးကို တည်ထောင်ထားသည်။ ဆရာပါရဂူသည် အိမ်ထောင်မရှိသူ လူပျိုကြီး ဖြစ်သည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း
ဆရာပါရဂူသည် (၉၀ နှစ်) ၂၀၁⁠၁ခုနှစ်၊ ဧပြီလ၊ ၉ရက်နေ့တွင် နှလုံးရောဂါဖြင့် ရွှေဂုံတိုင်အထူးကုဆေးခန်းတွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။
ရရှိခဲ့သောဆုများ
၁၉၆၃ခုနှစ်တွင် ညီတော်မင်းနန် စာအုပ်ဖြင့် အနုပညာစာပေဆု (ဘာသာပြန်ပထမဆု) ရခဲ့သည်။
၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ ဟိန္ဒူစာပေအသင်း၏ စာပေရွှေတံဆိပ်ဆု၊
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ယစ်ပူဇော်ခြင်း
စန္ဒီ၊ ပရမီသွာ၊ ဗိဿဏိုး အစရှိသော ဗြဟ္မဏပုဏ္ဏားတို့ ကိုးကွယ်သော နတ်ကြီးတို့ကို အကြီးအမှူးထား၍ အမျိုးမြတ် သော ပုဏ္ဏားတို့၏ အယူဝါဒအားဖြင့် ကျင့်ဝတ်သိက္ခာပုဒ်နှင့် ပုဏ္ဏားတို့ ကို လှူဒါန်းပူဇော်ပြီးလျှင်၊ တိရစ္ဆာန်သတ္တဝါတို့ကို သတ်၍ လည်ချောင်းသွေးဖြင့် ထိုအကြီးအမှူးထားသော နတ် တို့အား ပူဇော်ခြင်းသည် ယဇ်မည်၏။ ဤသို့ဖြင့် အပူဇော်ခံ ရသော နတ်ကြီးတို့ နှစ်သက်၍ အလိုရှိရာအကျိုးကို ပေးနိုင် သည်ဟု ထင်မှားကြကုန်၏။ သာကီဝင်မင်းတို့၏ အဦးအစ ဥက္ကာကရာဇ်မင်းကြီး မဖြစ်မီ ရှေးအခါ၌ (၁) သဿမေဓ- အခွန်အတုတ်ကို ဆယ်ဖို့တစ်ဖို့ ခံခြင်းလည်း တစ်ပါး၊ (၂) ပုရိသမေဓ-သူရဲသူခက်တို့အား ခြောက်လတစ်ကြိမ် ရိက္ခာ ပေးခြင်းလည်းတစ်ပါး၊ (၃) သမ္မာပါသ-ဆင်းရဲသားတို့အား အရင်း ဥစ္စာပေး၍ သုံးနှစ်လည်မှ အရင်းအတိုင်းသာ ယူခြင်း လည်းတစ်ပါး၊ (၄) ဝါစာပေယျ-ချစ်ဖွယ်သောစကားကို ဆိုခြင်းလည်းတစ်ပါးဟူ၍ သင်္ဂဟတရားလေးပါး ရှိကုန်၏။ သင်္ဂဟတရားလေးပါးဟူသည်ကား အကြီးအအုပ် အစိုးရ ပြုလုပ်ကုန်သော သူတို့သည်၎င်း၊ ပြည့်ရှင်မင်းတို့သည်၎င်း မိမိတို့အုပ်စိုးသော တိုင်းပြည်နိုင်ငံကို စည်ပင်သာယာအောင် စောင်မကြည့်ရှု ချီးမြေ|ာက် သူကောင်းပြုနည်းပင်တည်း။ ဤကဲ့သို့ မဟာသမ္မတမင်းမှ ဥက္ကာကရာဇ်မင်းတိုင်အောင် ဆင်းသက်၍လာသော သင်္ဂဟတရားလေးပါးဖြင့် လူတို့စည်းစိမ် ချမ်းသာ ကြီးကျယ်၍၊ ထိုလူတို့၌ရှိသော ဥစ္စာပစ္စည်းတို့ကို အလှူခံလိုသော ယုတ်မာသော ပုဏ္ဏားတို့သည် ဥက္ကာကရာဇ် မင်းကြီးထံဝင်၍ ကျွန်တော် ပုဏ္ဏားပညာရှိတို့ အမျိုးစဉ်ဆက်မှ လာသော လူတိုင်းကို မပြောမပြရသော လျှို့ဝှက်၍ထားသော အလွန်ကောင်းသော ဗေဒင်နည်းသည် ရှိ၏။ ဤနည်းအတိုင်း ပြုလျှင် ဧကန်သေသည့်အခြားမဲ့၌ နတ်ပြည်သို့ ရောက်သည်ဟု အကျိုးလိုအောင် ဥက္ကာကရာဇ်မင်းကြီးကို လူရှင်းရာ၌ တိုးတိုး ဝင်ရောက် တင်လျှောက်သည်။ ထိုဥက္ကာကရာဇ်မင်းကြီး ယုံကြည် ၍ ဤပုဏ္ဏားတို့ ဆိုသည့်အတိုင်းပြုသဖြင့် အစဉ်အဆက်လာ သော သင်္ဂဟတရားလေးပါး ပျောက်၍ ယဇ်ကြီးငါးပါး ဖြစ်သည်။
သင်္ဂဟတရားလေးပါးကို ပျောက်အောင် ဖျက်ပုံကား- (၁) သဿမေဓဆိုသည်မှာ 'သဿမေဓ'မဟုတ် ပါဌ်ပျက် ဖြစ်သည်။ အဿမေဓဆိုမှ မှန်သည်။ 'အဿ'ကား မြင်းဟော၊ 'မေဓ'ကား သတ်ခြင်းဟော။ အဆင်းငါးပါးရှိသော မြင်းကို သတ်၍ ယဇ်ပူဇော်ရမည်။ ပုဏ္ဏားတို့ကိုလည်း များစွာ လှူဒါန်း ရမည်။ (၂) ပုရိသမေဓဆိုသည်လည်း ယောက်ျားကိုသတ်၍ ယဇ်ပူဇော်ရမည်။ ပုဏ္ဏားတို့ကိုလည်း များစွာ လှူဒါန်းရမည်။ (၃) သမ္မပါသ ဆိုသည်ကား ပုဏ္ဏားတို့ကို လှူဒါန်ရန် ယဇ်ပူဇော်ရန် ဥစ္စာပစ္စည်းတို့ကို လှည်းရထားတို့ဖြင့် များစွာ တင်ယူ၍ သူရဿတီမြစ် မြေကြီးထဲသို့ ဝင်၍ ငုပ်ရာအရပ်သို့ သွား၍၊ ရောက်လျှင် ဝန်စုတို့ကို တိုက်ဆောင်ခဲ့သော လှည်း ရထား ထမ်းပိုးကျည်းကလန့်များကို ချွတ်ပြီးလျှင် သူရဿတီ မြစ်ညာကို ဆန်၍ ပစ်ရမည်။ ထိုထမ်းပိုးကျည်း ကလန့်ကျရာ အရပ်၌ ယဇ်တိုင်စိုက်၍ ယဇ်ပူဇော်ရမည်။ သမ္မာသဒ္ဒါ ထမ်းပိုးကျည်းကလန့်ကို ဟောသည်။ ပါသသဒ္ဒါပ ရှေးရှိ သော အပဓာတ်၊ ပစ်လွှတ်ခြင်းကို ဟောသည်။ (၄) ဝါစာပေယျ ဆိုသည်ကား စလုံးနှင့်မဟုတ်၊ ဇနှင့် ဝါဇပေယျဆိုရမည်။ 'ဝါဇ'သဒ္ဒါ ထောပတ်ဟော။ 'ပေယျ' သဒ္ဒါ သောက်ခြင်းဟော။ ကောင်းလှစွာသော ထောပတ်ကို ပုဏ္ဏားတို့အား တိုက်၍ ယဇ် ပူဇော်ရမည်။ (၅) နိရဂ္ဂဠ ဆိုသည်ကား တံခါးကျည်းမင်းတုပ် မရှိဆို လိုသည်။ ဤယဇ်ပူဇော်လိုသောသူသည် မိမိအိမ် အစရှိသော ဥစ္စာပစ္စည်းတို့ကို အပိတ်အပင်မရှိ၊ တံခါး ဟင်းလင်းထားဖွင့်၍ ပုဏ္ဏားတို့အလိုရှိရာ ယူစေရမည်။
ဆေးပုလဲတောရွာ၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်
ဆေးပုလဲတောရွာ (Sepaletaw)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်၊ ချောင်းဆုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၀၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ချောင်းဆုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၂၈ ဦး၊ မ ၁၁၂၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၅၂ ဦးနေထိုင်သည်။
အလယ်စုရွာ၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်
အလယ်စုရွာ (Ahlelsu)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်၊ အောင်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၁၃၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အောင်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၈၈ ဦး၊ မ ၅၀၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၉၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝန်းသိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပဒါန်းရွာ၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်
ပဒါန်းရွာ (Padan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုးမိတ်ခရိုင်၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်၊ ပဒါန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၇၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပဒါန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၃၂ ဦး၊ မ ၁၄၅၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သွေးကျောက်ရွာ၊ ဇနီ
သွေးကျောက်ရွာ၊ ဇနီ
ထီဆိပ်ရွာ၊ ထီဆိပ်ရွာမ
ထီဆိပ်ရွာ၊ ထီဆိပ်ရွာမ
ထန်းပင်ကုန်းရွာ၊ မော်လိုက်မြို့နယ်
ထန်းပင်ကုန်းရွာ (Htanpinkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ မော်လိုက်မြို့နယ်၊ ထန်းပင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၁၁၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မော်လိုက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်ငူစုရွာ
တောင်ငူစုရွာ
နောက်တော်ပါရွာ၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်
နောက်တော်ပါရွာ (Nauktawpar)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်၊ ပလိပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၇၈၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပလိပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၅၈၃ ဦး၊ မ ၁၁၇၀၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၂၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကုလားကုန်း
ကုလားကုန်း
ကိုးကား
ကုလားကုန်း
ကျွဲကူးရွာ၊ မြင့်ဂါ
ကျွဲကူးရွာ၊ မြင့်ဂါ
အတ္တာနုဝါဒသုတ်
ဤသုတ်ဝယ် ဒဏ္ဍဘေးကို ဟောရာ၌ (၂၅) ပါးသော ဘေးသရုပ်ကို ဟောကြားတော်မူသည်။
အဋ္ဌကထာ၌ -ဒဏ္ဍဘေးဟူသည် (၃၂)ပါးသော ကံကြမ္မာကို စွဲ၍ ဖြစ်သော ဘေးဟု ဖွင့်သည်။ အတ္တာနုဝါဒဘေးနှင့် ဒုဂ္ဂတိဘေးတို့ကို ရှုဆင်ခြင်သူ၌ ဟိရိဖြစ်ပုံ, ပရာနုဝါဒဘေး ရှုဆင်ခြင်သူ၌ ဩတ္တပ္ပဖြစ်ပုံ, ထိုဟိရိနှင့် ဩတ္တပ္ပသည် ထိုပုဂ္ဂိုလ်အား စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလဖြစ်ပုံ၊ သီလ၌တည်၍ ဝိပဿနာကို ပွားများလျှင် အရဟတ္တဖိုလ်၌ တည်နိုင်ပုံကို ဖွင့်ပြတော်မူသည်။
ဆစ်ဆရို
ဆစ်ဆရိုသည် အသက် ၂၆ နှစ်အရွယ်တွင် ရှေ့နေအလုပ်ကို စတင်လုပ်ကိုင်ခဲ့၏။ဥပဒေတွင်ကျွမ်းကျင်သည့်အလျှောက် ဘီစီ ၇၅ ခုနှစ်တွင်စစ္စလီကျွန်း၌တရားသူကြီးအဖြစ်ဖြင့် အမှုထမ်းခဲ့ရသည်။ ဘီစီ ၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင်စစ္စလီဘုရင်ခံဂေးယပ် ဗဲရီးအားဆန့်ကျင်၍၊ပြည်သူ့ဘက်မှ အမှုပြုလုပ်ခဲ့ရာ၊ဆစ်ဆရို၏ စကားပြောကောင်းခြင်းကြောင့်အမှုသွားထင်ရှား၍၊ ဗဲရီးသည် ပြည်နှင်ဒဏ်ခံရလေသည်။ထိုအခါမှစ၍တစ်ဆင့်ထက် တစ်ဆင့် ထင်ရှားကျော်ကြားလာပြီးလျှင်ဘီစီ ၆၃ ခုနှစ်တွင် ကွန်ဆာလူကြီးအဖြစ်ဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းခံရလေသည်။ ထိုရာထူးတွင် ထမ်းဆောင်နေစဉ်တွင်ကက်တီလိုင်ဆိုသူ ရောမဆီနိတ်အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးသည် အုပ်ချုပ်ရေးတစ်ဖွဲ့လုံး အား ဖြုတ်ချ၍ အာဏာလုရန် လျှို့ဝှက်စွာ ကြံစည်သည်ကို ဆစ်ဆရိုသိရှိသဖြင့်၊ ဆီနိတ်လူကြီးအစုံအညီရှေ့တွင် ကက်တီလိုင်အား အတိအလင်းထုတ်ဖော်ရှုတ်ချခဲ့၏။ ဆစ်ဆရို၏ ပြတ်သားသော မိန့်ခွန်းကြောင့် ကြံစည်သည့်ပြစ်မှုမှာ ထင်ရှားလာသဖြင့်၊ ကက်တီလိုင်လည်း မငြင်းသာတော့ဘဲ ရောမမြို့မှ ထွက်ပြေးရလေသည်။ သို့ရာတွင် ထပ်ကြပ်လိုက်သောစစ်တပ်ကို လွတ်အောင်မပြေးနိုင်သဖြင့် အသတ်ခံရတော့၏။ ထိုသို့ ကက်တီလိုင်၏အကြံအစည်များကို ပျက်ပြားစေ၍၊နိုင်ငံတော်ကို မသူတော်တို့၏ဘေးမှ ကယ်တင်ခဲ့သဖြင့် ဆစ်ဆရိုအား ရောမနိုင်ငံသားတို့က ပြည်သူ့ဖခင် ဟူ၍လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံတော် ကယ်တင်သူ ဟူ၍လည်းကောင်း ချီးကျူးခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြ၏။
ဆစ်ဆရို၏ ဂုဏ်သတင်းကြီးမြင့်ခြင်းမှာ သမုဒ္ဒရာထက်၊ ခဏတက်သည့်၊ ရေပွက်ပမာသာဖြစ်ခဲ့၏။ အဘယ်ကြောင့်ဟူမူ၊ မကြာမြင့်မီပင် ဆီနိတ်အဖွဲ့၏ စည်းလွတ်မျဉ်းလွတ်ကွပ်ညှပ် သတ်ဖြတ်မှုများသည် ဆစ်ဆရိုအပေါ်တွင် ကျရောက်လာသဖြင့် နာမည်ပျက်လေသည်။ ဤသို့ဖြင့် ဆီဇာကရက်ဆပ်နှင့် ပွန်ပီတို့၏ ပထမသုံးပွင့်ဆိုင်အဖွဲ့ပေါ်ပေါက်ပြီးနောက်၊ မကြာမီအတွင် ဘီစီ ၅၈ ခုနှစ်တွင် ဆစ်ဆရိုသည် ပြည်နှင်ဒဏ် ခံရ၏။ နောက်တစ်နှစ်တွင် ပြည်သူ့ဆန္ဒအရ ပြည်နှင်ဒဏ်မှလွတ်၍၊ ရောမသို့ပြန်လာရသည်။ သို့သော်လည်း မူလဩဇာအာဏာ တို့ကိုကား မရရှိတော့ချေ။
ဆစ်ဆရိုသည် ရောမမြို့သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ၊ မြို့တော်၏အခြေအနေမှာ ညံ့ဖျင်း၍ ပြည်တွင်းစစ်သို့ ရှေ့ရှူနေလေသည်။ ဆီဇာနှင့် ပွန်ပီတို့သည် အာဏာရရှိမှု အတွက် အကြိတ်အနယ်ကြိုးပမ်းနေကြ၏။
ထိုအာဏာလုပွဲတွင် ဆစ်ဆရိုသည် ပွန်ပီကို ထောက်ခံအားပေးခဲ့လေသည်။
သို့သော် ဘီစီ ၄၈ ခုနှစ်တွင် ဖားဆေးလပ်စစ်ပွဲ၌ ပွန်ပီ မရှုမလှရှုံးနိမ့်သွားပြီးနောက်၊ ဆီဇာနှင့် ဆစ်ဆရိုတို့သည် ပြန်လည်ရင်းနှီးလာကြ၏။ ဘီစီ ၄၄ ခုနှစ်တွင် ဆီဇာလုပ်ကြံခြင်းခံရသောအခါ၊ ဆစ်ဆရိုသည် ဆီနိတ်၏ အဖွဲ့တွင် ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်လာသည်။ ဆစ်ဆရိုသည် မတ် အန်တိုနီအား ပြင်းပြင်းထန် ထန်ပုတ်ခတ်ရှုတ်ချခဲ့၏။ ထိုအတွက် ဘီစီ ၄၃ ခုနှစ်တွင် အန်တိုနီ၊ အော့တေးဗိယပ် ဆီဇာနှင့် လက်ပိဒပ်တို့၏ ဒုတိယသုံးပွင့်ဆိုင် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းပြီးသည့်အခါ၊ မတ်အန်တိုနီသည် ဆစ်ဆရိုအား သေဒဏ်ပေးလိုက်လေသည်။
ဆစ်ဆရိုသည် ကမ္ဘာတွင် ပရိသတ်ရှေ့၊ လူပုံအလယ်တွင် မိန့်ခွန်းအပြောကောင်းသည်ဟု ထင်ရှားသူများအနက် တစ်ဦး အပါအဝင်ဖြစ်၏။ လက်တင်ဘာသာအရေးအသား ပြေပြစ်ကောင်းမွန်၍၊ ခေတ်သစ်ဥရောပစာပေ အရေးအသားတို့၏ အခြေခံဖြစ်သော လက်တင်စကားပြေရေးနည်းကို စတင်တီထွင်ခဲ့သည့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးကြီး လည်းဖြစ်သည်။
သူ၏လက်ရာများဖြစ်သော စာအုပ်စာတမ်းများနှင့်ဟောပြောချက်အများအပြား ကျန်ခဲ့၏။ သူ၏ မိတ်ဆွေများထံသို့ ရေးသားခဲ့သည့် စာများထဲတွင် ရှေးခေတ် ရောမတို့၏ အခြေအနေနှင့် သူ၏စိတ်နေသဘောထား အယူ အဆများ စေ့စပ်စုံလင်စွာ ဖော်ပြထားသည်ကို ဖတ်ရှုတွေ့မြင်နိုင်သည်။
စကင်ဒီနေးဗီးယား
စကင်ဒီနေဗီးယား (Scandinavia) ဆိုသည်မှာ ခိုင်မာသောသမိုင်းကြောင်း၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့်  ဘာသာစကားဆိုင်ရာ ဆက်သွယ်မှုများစွာရှိသည့် ဥရောပတိုက်မြောက်ပိုင်းတွင်ရှိသော ဒေသခွဲတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဥရောပတိုက် မြောက်ပိုင်း၌ ရှိ၍ ရှေးက စကင်ဒီးယား ဒေသဟု တွင်ခဲ့သော စကင်ဒီနေဗီးယား ဒေသတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် စကင်ဒီနေဗီးယန်းကျွန်းဆွယ်ရှိ နော်ဝေးနှင့် ဆွီဒင်တို့ ပါဝင်သည်။ ဘူမိဗေဒအနေအထား၊ စီးပွားရေး အကြောင်းအရာ၊ မနုဿဗေဒ၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာဗေဒ အခြေခံ အချက်များကို ထောက်ရှု၍ ဖင်လန် နိုင်ငံ၊ အိုက်စလန်နိုင်ငံနှင့် ဒိန်းမတ်နိုင်ငံပိုင်ဖဲရိုးကျွန်းစုတို့ကိုပါ အချို့ပညာရှင်တို့က ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ကြသည်။ စကင်ဒီနေ ဗီးယားဟူသော ဝေါဟာရထက် ဒိန်းမတ်၊ ဖင်လန်၊ အိုက်စလန်၊ နော်ဝေးနှင့် ဆွီဒင်တို့ ခြောက်နိုင်ငံလုံးကို ခြုံငုံမိအောင်ခေါ်ဝေါ် ရာ၌ 'နော့ဒင်း' ဟူသော ဝေါဟာရကို ယခုအခါ ပိုမို တွင်ကျယ်စွာ သုံးနှုန်းကြသည်။ ယင်း ခြောက်နိုင်ငံတွင် ၁၉၈၅-၈၆ ခုနှစ်အတွင်း နိုင်ငံရေး၊ စီးပွား ရေး၊ လူမှုရေး ပြောင်းလဲမှုများ ရှိသည်။
ပထဝီဝင်သသောအရ စကန်ဒီနေးဗီးယား (Scandinavia )ဆိုသည်မှာ ဆွီဒင်၊ နော်ဝေးနှင့် ဒိန်းမတ်နိုင်ငံများကို ဆိုလိုသည်။ နော်ဝေး နှင့် ဆွီဒင်နိုင်ငံတို့သည် ဥရောပမြောက်ပိုင်းရှိ စကန်ဒီနေးဗီးယား ကျွန်းဆွယ်၌ ပါဝင်သောနိုင်ငံများ ဖြစ်ကြသည်။ အထက်ဖော်ပြပါ နိုင်ငံသုံးနိုင်ငံသည် ခရစ် ၈၅ဝ ပြည့်နှစ်ခန့်မှ ၁၄ ရာစုနှစ် အထိ သီးခြား နိုင်ငံများအဖြစ် တည်ရှိခဲ့လေသည်။ သို့သော်လည်း ၁၃၉၇ ခုနှစ်မှစ၍ ၁၅၂၃ ခုနှစ်အထိ ထိုသုံးနိုင်ငံတို့သည် အချင်းချင်း ပူးပေါင်း၍ အစိုးရအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်း တည်ထောင်ခဲ့ကြ၏။ ထိုနိုင်ငံများအနက် ဒိန်းမတ်နှင့် နော်ဝေးနိုင်ငံများသည် ၁၈၁၅ ခုနှစ် ဗီယင်းနား ကွန်ကရက်အထိ ပူးပေါင်းခဲ့လေသည်။ ဤ စကန်ဒီနေးဗီးယား နိုင်ငံများက ကိုလိုနီနယ်သစ်များ ဖွင့်သောအခါ၌၊ ယခုအခါ လွတ်လပ်သော သမ္မတနိုင်ငံဖြစ်သည့် အိုက်စလန်ကျွန်းသည် ဒိန်းမတ်နိုင်ငံသို့ သိမ်းသွင်းခြင်းခံရ၍၊ ဂရင်းလန်ကျွန်းသည် ဒိန်းမတ်နိုင်ငံ၏ ကိုလိုနီနယ်ဖြစ်ခဲ့ရလေသည်။ စကန်ဒီဗေးနီးယားနိုင်ငံများသည် မျိုးရိုး၊ ဘာသာစကားနှင့် သမိုင်းတို့၌ တစ်နိုင်ငံနှင့် တစ်နိုင်ငံတူကြသည်။ စကန်ဒီဗေးနီးယားအမည်ခံအထက်ပါ ဒေသအားလုံးသည် ကမ္ဘာ၏ မြောက်အစွန်ဆုံးဘက်၌ ကျရောက်နေသော အလွန်အေးသော ဆောင်းဒဏ်ကို ကြာရှည်ခံရ၏။ ထိုဒေသများ၌ နေရောင်မြင်ရသည့် နွေးသော နွေဥတုအချိန်ကာလသည် တိုတောင်းလှ၏။ ပင်လယ်ဖြင့် ဝန်းရံနေရသောကြောင့် ကျောက်ဆောင် တောင်ကမ်းပါးတို့ကို ပင်လယ်လှိုင်းရိုက်သံများ အစဉ်ကြားနေရ၏။ စကန်ဒီနေးဗီးယား ကျွန်းဆွယ်ဒေသသည် တစ်ခါက ရေခဲပြင်အထိ ဖုံးလွှမ်းနေသဖြင့် လူသူတစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ မနေနိုင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ဘီစီ ၁ဝ,ဝဝဝ မှ ၆ဝဝဝ ပြည့်နှစ်ကြား ကာလအတွင်း ထိုရေခဲပြင်များသည် မြောက်ဘက်သို့ ရွေ့သွားပြီးနောက် စကန်ဒီနေဗီးယားကျွန်းဆွယ်တွင် လူများ နေထိုင်နိုင်လာကြ၏။ ထိုဒေသများ၌ ဦးစွာ တံငါသည်များနှင့် မုဆိုးများသာ စတင် နေထိုင်ကြသည်။
ရေခဲများ ပျော်သွားသောအခါ ထိုသူတို့သည် တဖြည်းဖြည်း မြောက်ဘက်သို့ တိုး၍တိုး၍ နယ်ချဲ့ နေထိုင်ကြ၏။ အလွန်ရှေးကျသော စကန်ဒီဗေးနီးယန်းလူမျိုးတို့သည် အများအားဖြင့် အရှေ့ဘက်ပင်လယ်နက်ဖက်မှာ လာရောက်နေထိုင်သူများ ဖြစ်ကြ၏။ ယင်းတို့သည် လူရိုင်းများသာ ဖြစ်သည်။ လယ်ယာစိုက်ပျိုးမှုကို နားမလည်။ ဓာတ်သတ္တုနှင့် တွင်းထွက်ပစ္စည်းများကို အသုံးမချတတ်။ တိရစ္ဆာန်များကိုလည်း ခိုင်းစေနိုင်ရန် ယဉ်ကျေးအောင် မဆုံးမတတ်ချေ။ လက်နက်ကိရိယာများကို ကျောက်ဖြင့် လုပ်၍ သုံးကြ၏။ ကျောက်ခေတ်က လူရိုင်းများ ကဲ့သို့ပင် အသိပညာတိုးတက်မှု ဘာမျှ မရှိသေးချေ။
ယခု စကန်ဒီနေးဗီးယား၌ နေထိုင်ကြသော လူမျိုးများမှာ စင်စစ် ထိုလူရိုင်းများမှ ဆင်းသက်ပေါက်ပွားလာကြသူများ မဟုတ်ချေ။ ယခုနေထိုင်သူများမှာ ဂျာမန်လူမျိုးများနှင့် သွေး စပ်၍ အချို့ကား အင်္ဂလိပ်နှင့် သွေးစပ်ကြ၏။ နှစ်ပေါင်းလေးထောင်ကျော်လောက်က ဂျာမန် သို့မဟုတ် တျူတန် အမျိုးအနွယ်ဝင်များသည် စကန်ဒီနေးဗီးယားသို့ သွားရောက် နေထိုင်ကြ၏။ သူတို့သည် အရည်အချင်းသာ၍ လက်နက်စုံ သဖြင့် ရှိရင်းစွဲလူရိုင်းများကို မောင်းနှင်ထုတ်ပစ်လိုက်ကြသည်။
သူတို့နှင့်အတူ ကိုးကွယ်သည့်အယူဝါဒ လည်း ပါလာ၏။ သူတို့ ကိုးကွယ်သည်မှာ အိုးဒင်နတ် ဖြစ်၏။ စကန်ဒီနေးဗီးယန်းလူမျိုးတို့သည် ထကြွဝီရိယရှိ သည်။ သူတို့၏ တိုင်းပြည်ကို ပင်လယ်က ပတ်လည်ဝိုင်းထား သဖြင့် သူတို့သည် လှိုင်းလေပြင်းထန်သော ပင်လယ်ထဲသို့ သွားရောက်စွန့်စားကာ စီးပွားရှာလိုသောစိတ် ရှိသည်။ ရှေးခေတ်ဗိုက်ကင်းလူမျိုးအဖြစ် ရှိစဉ်အခါက စစ်တိုက်ခန်း၊ စွန့်စားခန်းများနှင့် နတ်များ လူစွမ်းကောင်းများ အကြောင်းကို သီချင်းသီဆို၍၎င်း၊ ပုံပြင်များပြော၍၎င်း ခြီးကျူးလေ့ရှိကြ၏။ နောင်တွင် ထိုပုံပြင်နှင့်သီချင်းများကို စာဖြင့်ရေးမှတ်ထားကြသည်။ ထိုကဲ့သို့ ရေးမှတ်ထားသော ရှေးဟောင်းပုံပြင်များ အနက် ကဗျာစာဆိုကြီးအက်ဒါကြီး(၁ဝ နှင့် ၁၁ ရာစုနှစ်)နှင့် စကားပြေစာဆို အက်ဒါငယ် (၁၂ ရာစုနှစ်)တို့၏ လက်ရာများ မှာ ယခုတိုင်ကျန်ရှိသေးသည်။ ယင်းပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ ရေးသား သော ပုံပြင်များမှ အိုးဒင်းနှင့်သော စသော စကန်ဒီနေးဗီးယား နတ်များအကြောင်းမှာ ထင်ရှားသည်။
ခေတ်သစ် စကန်ဒီနေးဗီးယား စာပေမှာ ၁၈ ရာစုအတွင်းက စတင် ပေါ်ပေါက်လာ၍ ထုံးထောင်းပုံပြင်များ၊ သက်ကြီးစကား သက်ငယ်ကြားရသည့် ရှေးပုံဝတ္ထုတိုများ၊ ဒဏ္ဍာရီ ပုံပြင်များဖြင့် ပြည့်နေပေ၏။ ယခုခေတ်၌ စကန်ဒီနေးဗီးယန်း စာပေများမှာ ထိပ်တန်းသို့ တိုးတက်နေပြီဟု ဆိုရပေမည်။ စကန်ဒီနေးဗီးယားမှ ကမ္ဘာကျော် စာရေးဆရာကြီးများ အမြောက်အမြား ထွက်ပေါ်နေသည်ကို ကြည့်ခြင်းဖြင့် ထိုတိုင်းပြည်၏ စာပေ အခြေအနေကို အကဲခတ်နိုင်လောက်ပေ၏။ ဒိန်းမတ်နှင့်နော်ဝေး ကပြားဖြစ်သော ဟောလဗတ်(ခရစ် ၁၆၈၄-၁၇၅၄)မှာ ဥရောပ မြောက်ပိုင်းတွင် ထင်ရားသော ပြဇာတ်ရေး ဆရာကြီးဖြစ်၍ ဆွီဒင်လူမျိုး တင်းနေး (ခရစ် ၁၇၈၂-၁၈၄၆)မှာ နာမည်ကျော် ကဗျာဆရာတစ်ဦးဖြစ်၏။ ဒိန်းမတ်နိုင်ငံမှ ဟန်းအင်ဒါဆန် (ခရစ် ၁၈ဝ၅-၁၈၇၅) သည် ပုံပြောကောင်းသူဖြစ်၍ သူ၏ ဒဏ္ဍာရီပုံပြင်များကို တစ်ကမ္ဘာလုံးက နှစ်သက်ကြ၏။
၁၉ ရာစုနောက်ပိုင်း၌ ထင်ရှားကျော်စောသော စကန်ဒီနေးဗီးယား စာရေးဆရာများမှာ နော်ဝေးလူမျိုး ဖြစ်သော ပြဇာတ်ဆရာ ဟင်းနရစ်အစ်ဗဆင်၊ ပြဇာတ်နှင့်ဝတ္ထုရေး ဆရာ ဗျန်းဆန်းတို့ဖြစ်၍ နိုဘယ်ဆုကြီးကို ဆွတ်ခူးသော ဆွီဒင်အမျိုးသမီး ဝတ္ထုရေးဆရာ ဆယ်မာလာဂါလော့တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဝတ္ထုရေးဆရာ ဆစ်ဂရစ်အွန့်ဆက်မှာ စကန်ဒီနေးဗီးယန်း လူမျိုးတို့၏ ဘဝကို ဖော်ပြသဖြင့် အလယ်ခေတ်တွင် ထင်ရှားသည်။
နော်ဝေး
နော်ဝေးနိုင်ငံ ကမ်းလွန်ရေနံတွင်း လုပ်သားများက လစာကို ၂၆ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ၂၈ ရာခိုင်နှုန်း အတွင်း တိုးမြှင့်ပေးရန် ၁၉၈၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့၌ သပိတ်မှောက်ခဲ့ကြသည်။ ယင်းသပိတ်ကြောင့် ကမ္ဘာ့ နေ့စဉ် ဝယ်လိုအား၏ ၂ ရာခိုင် နှုန်းခန့် (နေ့စဉ် ရေနံစည်ပေါင်း ၉ဝဝဝဝဝ ခန့်) ထုတ်လုပ်မှု သည် ရပ်ဆိုင်းသွားခဲ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် မြောက်ပင်လယ်ဒေသ ၏ ရေနံစိမ်းအထွက် ဈေးကွက် စံဈေးနှုန်း သတ်မှတ်ရာတွင် သုံးသော ဘရင့်ရေနံစိမ်းသည် ဧပြီလ ၁ရက်နေ့က တစ်စည် လျှင် ၁ဝ ဒေါ်လာနှုန်းအောက် ကျဆင်းနေရာမှ တစ်စည်လျှင် ၁၄ ဒသမ ၅ ဒေါ်လာသို့ မြင့်တက်သွားခဲ့သည်။
နှစ်ပတ်မျှကြာသော် မြောက်ပင်လယ်ဒေသရှိ ဗြိတိန်-နော်ဝေး နယ်ခြားမျဉ်းပေါ်တွင် ကန့်လန့်ဖြတ်၍ တည်ရှိသော ဖရစ်ရေနံမြေ၌ ဗြိတိန်ပိုင်သည့်ဘက်သို့ ယင်း သပိတ်သည် ကူးစက်သွားခဲ့ပြန်သည်။ ထို့ပြင် သတ္တုလုပ်ငန်း၊ အထည်အလိပ်လုပ်ငန်း၊ ဟိုတယ်နှင့်စားသောက်ဆိုင်လုပ်ငန်း၊ လျှပ်စစ်ဓာတုကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းတို့မှ လုပ်သားတစ်သိန်းတို့မှ တို့ကလည်း လစာတိုးမြှင့်ပေးရေးသပိတ်များ ဆင်နွှဲသဖြင့် အလုပ်ရှင်တို့က အလုပ်ခွင်ကို ပိတ်၍ တန်ပြန် ထိုးနှက်ရာမှ ၁၉၃၁ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် အပြင်းထန်ဆုံးသော အလုပ်ရှင်၊ အလုပ်သမား ပဋိပက္ခ ပေါ်ပေါက်သည်။ ၁၉၈၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလမှစ၍ တစ်ပတ်လျှင်ပျမ်းမျှ အလုပ်ချိန် နာရီ ၄ဝ မှ ၃၇ နာရီခွဲသို့ လျှော့ချပေးရန်၊ လုပ်ခကို တစ်နာရီလျှင် တစ်ခရိုနာ တိုးပေးရန် စသည့် အချက်များတွင် သဘောတူညီမှုရ၍ ဧပြီလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် အလုပ်သမား တို့က သပိတ်လှန် လိုက်သည်။
ကမ္ဘာ့ ရေနံဈေးနှုန်း ဖရိုဖရဲ ဖြစ်မှုကြောင့် နော်ဝေးနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးဆိုးကျိုးပေါ်ပေါက်နေရခြင်းကို အပြောင်းအလဲ ဖြစ်စေ ရန် ကြိုးပမ်းသည့် အနေဖြင့် ခြိုးခြံချွေတာရေး အစီအစဉ် တစ်ရပ် ချမှတ်ခဲ့သည်။ ယင်းအစီအစဉ်၏ အစိတ်အပိုင်း တစ်ရပ်အဖြစ် ပါလီမန် (စတော့တင်း)သို့ အစိုးရက အဆိုပြု လာသော ရေနံခွန် တိုးမြှင့်ရေး အစီအစဉ်အပေါ် ၁၂ နာရီ ကြာမျှ ဝေဖန် ဆွေးနွေးကြပြီး ဧပြီလ ၃ဝ ရက်နေ့တွင် မဲခွဲ သည်။ အစိုးရ၏ အဆိုသည် ၇၉ မဲ၊ ၇၈ မဲဖြင့် အရေးနိမ့် သွားသဖြင့် ဝန်ကြီးချုပ် ကားဝီလော့သည် ဘုရင်အိုလော့ထံ နုတ်ထွက်လွှာ တင်သွင်းလိုက်ရသည်။ နော်ဝေး နိုင်ငံတွင် ၁၉၆၃ ခုနှစ်ကလည်း လေဘာအစိုးရသည် အယုံအကြည်မရှိ အဆိုကို ရှုံးနိမ့်၍ နုတ်ထွက် ပေးခဲ့ရဖူးသည်။ ဝီလော့သည် ၁၉၈၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၃ ရက်နေ့မှစ၍ ဝန်ကြီးချုပ် တာဝန်ယူလာခဲ့သည်။ ဝီလော့သည် ၁၉၈၃ ခုနှစ် ဇွန်လမှစ၍ ၎င်း၏ ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီကို ခရစ်ယာန် ပြည်သူ့ပါတီနှင့် ဗဟိုပါတီတို့နှင့် ညွှန်ပေါင်းအစိုးရဖွဲ့ကာ ဦးဆောင်နေရသည်။ ၁၉၈၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလက အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရပြီးသား နေရာများ လက်လွှတ်လိုက်ရသဖြင့် တိုးတက် ရေးပါတီမှ နှစ်နေရာကို အားကိုးအားထား ပြုကာ ညွှန်ပေါင်း အစိုးရ ဖွဲ့ထားခဲ့ရသည်။ ၁၉၈၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၃ဝ ရက်နေ့တွင် ပါလီမန်တွင် အရေးနိမ့်ခဲ့ရခြင်းမှာ ယင်းအမတ်နှစ်ဦးက လေဘာပါတီနှင့် လက်ဝဲဆိုရှယ်လစ်တို့နှင့်အတူ ကန့်ကွက်မဲ ပေးခဲ့ကြခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။
မေလ ၂ ရက်နေ့တွင် လေဘာပါတီ ခေါင်းဆောင်မစ္စက် (ဒေါက်တာ) ဂရိုဟာလံဗရန့်လန်းက အဖွဲ့ဝင် ၁၈ ဦး ပါဝင် သော အစိုးရအဖွဲ့သစ်ကို ဖွဲ့စည်းသည်။ ယင်းအစိုးရအဖွဲ့တွင် အမျိုးသမီးရှစ်ဦး ပါဝင်သည်။ အစိုးရအဖွဲ့ဝင်တို့၏ ပျမ်းမျှ အသက်သည် ၄၇.၅ နှစ်သာ ရှိ၍ နော်ဝေးနိုင်ငံသမိုင်းတွင် အနုပျိုဆုံးပင် ဖြစ်သည်။ မစ္စက် (ဒေါက်တာ)ဗရန့်လန်းသည် ဝီလော့အာဏာမရမီက ၁၉၈၁ ခုနှစ်အတွင်း ရှစ်လတာမျှ ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ ၁၉၈၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ကမ္ဘာ့ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ဖွံ့ဖြိုးမှုဆိုင်ရာ ကော်မရှင်၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်အပ်နှင်းခံရ၍ ယင်းကော်မရှင်သည် ဗရန့်လန်း ကော်မရှင်ဟုတွင်သည်။
ဒိန်းမတ်နိုင်ငံ
ဒိန်းမတ်နိုင်ငံတွင် လက်ယာယိမ်းသော လေးပါတီ ညွှန့်ပေါင်းအစိုးရ၏ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ၁၉၈၂ ခုနှစ်မှ စ၍ တာဝန်ယူလာခဲ့သော ပေါရှလွတ်တာသည် ၁၉၈၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလက အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် တစ်နေရာ အသာဖြင့်သာ ညွှန့်ပေါင်းအစိုးရ ဖွဲ့နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဥရောပဘုံဈေးအဖွဲ့ ပြုပြင်ပြောင်းလဲ ရေးဆိုင်ရာ 'သီးခြားဥပဒေ အက်ဥပဒေ'ကို ဒိန်းမတ်နိုင်ငံ လက်မှတ်ထိုးသင့်၊ မထိုးသင့်ကို ၁၉၈၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ပါလီမန် (ဖော့ ကက်တင်း)၌ အဆုံးအဖြတ် ခံယူရာ ထောက်ခံမှုမရ၍ လက်မှတ်မထိုးရဘဲ ရှိခဲ့သည်။ ဥရောပဘုံဈေးအဖွဲ့ဝင် ၁၂ နိုင်ငံအနက် ကိုးနိုင်ငံက လက်မှတ်ထိုးပြီးဖြစ်သော ယင်း အက်ဥပဒေကို အီတလီနှင့်ဂရိနိုင်ငံတို့ကလည်း လက်မှတ် မထိုးဘဲနေကြသည်။ ဒိန်းမတ်ပါလီမန်တွင် ယင်းအက်ဥပဒေပါ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးအချက်များကို ပယ်ချရန်နှင့် ယင်းအစီ အစဉ်ကို ပြန်လည်ညှိနှိုင်းရန် အတိုက်အခံတို့ တင်ပြသည့် ဆုံးဖြတ်ချက်သည် ဆိုရှယ်ဒီမိုကရက်များ၊ တစ်ယူသန်ဝါဒီများ၊ လက်ဝဲဆိုရှယ်လစ်များနှင့်ဆိုရှယ်လစ် ပြည်သူ့ပါတီအဖွဲ့ဝင်များ ၏ ထောက်ခံမဲ ၈ဝ ရ၍ ကန့်ကွဲမဲ ၇၅ မဲ၊ ကြားနေ ၂၃ မဲ သာရှိသဖြင့် အနိုင်ရရှိကာ အတည်ပြုခြင်း ခံရသည်။ ယင်း ကိစ္စကို ပါလီမန်သို့ ဒုတိယအကြိမ် တင်ပြသောအခါ ပြည်လုံး ကျွတ် ဆန္ဒခံယူပွဲ ကျင်းပ၍ အဆုံးအဖြတ် ခံယူရန် ဆုံးဖြတ် သည်။
ယင်းဆန္ဒခံယူပွဲသည် သီးခြား ဥပဒေအက်ဥပဒေကို လက်ခံ သင့် လက်မခံသင့် ပြဿနာကိုသာမက ဥရောပ ဘုံဈေးအဖွဲ့ တွင် ဒိန်းမတ်နိုင်ငံ ဆက်လက် ပါဝင်သင့်၊ မသင့်ကိုပါ အဆုံး အဖြတ် ပေးရာရောက်သည်ဟု ခံယူကာ နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများ ပြင်းထန်လာသည်။ ဒိန်းမတ်နိုင်ငံ၏ ပြည်ပပို့ကုန်အားလုံး၏ ထက်ဝက်ခန့်သည် ဘုံဈေးအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများသို့ တင်ပို့ရခြင်း ဖြစ်၍ ဘုံဈေးအဖွဲ့မှ နုတ်ထွက်လိုက်သည်ရှိသော် တစ်နှစ်လျှင် အနည်းဆုံး အမေရိကန်ဒေါ်လာသန်းပေါင်း ၂၉ဝဝ နစ်နာ ဆုံးရှုံးရမည်ဟု ဆိုသည်။ ၁၉၈၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါလီလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ပြည်လုံးကျွတ် ဆန္ဒခံယူပွဲ ကျင်းပရာ လာရောက် မဲပေးသူ ၇၄ ဒသမ ၈ ရာခိုင်နှုန်း မဲပေးကြသည်။ ဘုံဈေး အဖွဲ့၏ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး အစီအစဉ်ကို ၅၆ ဒသမ ၂ ရာခိုင်နှုန်းက ထောက်ခံ၍ ၄၃ ဒသမ ၈ ရာခိုင်နှုန်းက ကန့်ကွက်သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ဥရောပ ဘုံဈေးသို့ ဝင်ရောက်ရေးအဆိုအပေါ်ဆန္ဒခံယူပွဲ ကျင်းပခဲ့စဉ်က မဲပေးသူ ၉ဝ ဒသမ ၁ ရာခိုင်နှုန်း ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၈၆ ခုနှစ် ဆန္ဒခံယူပွဲမှာမူ ဒိန်းမတ်နိုင်ငံသမိုင်းတွင် ဒုတိယအကြိမ်မြောက် အတိုင်ပင်ခံ ပြည်သူ့ဆန္ဒခံယူပွဲဟု ဆိုနိုင်သည်။ ၁၉၁၆ ခုနှစ် က ကျင်းပသော ပထမဦးဆုံး အတိုင်ပင်ခံ ပြည်သူ့ဆန္ဒခံယူပွဲ သည် ဒိန်းမတ်ပိုင်အနောက် အင်ဒီးစ်ကျွန်းစု(ဗားဂျင်းကျွန်းစု)ကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ ဒေါ်လာ ၂၅ သန်းဖြင့် ရောင်းချ ရန် သဘောတူခဲ့သည်။
ဒိန်းမတ်နိုင်ငံ၌ ၁၉၈၆ ခုနှစ် ပြည်သူ့ဆန္ဒခံယူပွဲကျင်းပပြီး မကြာမီ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ဒိန်းမတ်နိုင်ငံ သာမက ဂရိနှင့် အီတလီတို့ကပါ သီးခြား ဥရောပအက်ဥပဒေ ကို နယ်သာလန်နိုင်ငံ သည်ဟိဂ်မြို့၌ လက်မှတ်ရေးထိုး လိုက်ကြ သည်။ ထို့ကြောင့် လက်မှတ်ထိုးသောအဆင့် ပြီးဆုံး၍ ၁၉၅၇ ခုနှစ် ရောမစာချုပ်ကို ပြောင်းလဲစေသည့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး အဆိုများကို အဖွဲ့ဝင် ၁၂နိုင်ငံရှိ အမျိုးသားပါလီမန် အသီးသီး က အတည်ပြုပေးကြရမည် ဖြစ်သည်။ ဒိန်းမတ်ဝန်ကြီးချုပ် ပေါရှ လွတ်လာ သည် ၁၉၈၆ ခုနှစ် မတ်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် အစိုးရအဖွဲ့ကို အကြီးအကျယ် ပြောင်းလဲ ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ ဝန်ကြီးသစ်ခြောက်ဦးကို ခန့်ထား၍ ဝန်ကြီးနေရာ ကိုးနေရာတွင် အပြောင်းအလဲ ဖြစ်သွားသည်။
အဓိကအားဖြင့် အနောက်ဂျာမနီမှ ဝင်လာသော နိုင်ငံမဲ့ ပါလက်စတိုင်းများနှင့် တမီလူမျိုးတို့ကို ခိုလှုံခွင့်ပေးမှု လျော့ချ ခြင်းအားဖြင့် ပါလီမန်၌ ဥပဒေသစ်တစ်ရပ်ကို အောက်တိုဘာ လ ၁ဝ ရက်နေ့တွင် အတည်ပြုလိုက်သည်။ အဓိကအားဖြင့် အနောက်ဂျာမနီမှ ဝင်လာသော နိုင်ငံမဲ့ ပါလက်စတိုင်းများ နှင့်တမီလူမျိုးတို့ကို ခိုလှုံခွင့်ပေးမှု လျှော့ချအားဖြင့် ဒုက္ခသည် အရေအတွက် ထက်ဝက် လျော့ကျ သွားလိမ့်မည်ဟု တွက်ဆ ထားသည်။ ဥပဒေသစ်အရ ဒိန်းမတ် သံအဖွဲ့များက ထုတ်ပေး ထားသော တရားဝင် ပတ်စပို့လက်နက်နှင့် အထူးဗီဇာကို လက်ဝယ်ရှိထားမှသာ ခိုလှုံခွင့် လျှောက်ထားနိုင်သည်။ ယခင် က ခိုလှုံခွင့်တောင်းသူများသည် ၎င်းတို့၏လျှောက်လွှာများကို စိစစ်နေစဉ် အတော်အတွင်း ဒိန်းမတ်ပြည်တွင်း၌ နေထိုင်နိုင် ခွင့်ရသော်လည်း ယခုပြဋ္ဌာန်းလိုက်သော ဥပဒေအရ လျှောက် လွှာအပေါ် အပြီးသတ် ဆုံးဖြတ်ချက် မရသေးဘဲ ဒိန်းမတ် ပြည်တွင်း၌ နေထိုင်ခွင့် မရှိချေ။
အိုက်စလန်
အိုက်စလန်နိုင်ငံတွင် ၁၉၈၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလမှစ၍ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဂိုင်ယာဟောဂရင်းဆင်သည် နုတ်ထွက် သွားတော့မည် ဖြစ်သဖြင့် ၁၉၈၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် အစိုးရအဖွဲ့ ပြင်ဆင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ရသည်။ ဟောဂရင်း ဆင်သည် ၁၉၇၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၈ ခုနှစ်ထိ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ဖူးသည်။ ၁၉၈၃ ခုနှစ် ဧပြီလက ပါလီမန် (အာ့လတင်း)သို့ ပြန်လည်ရွေးချယ်တင်မြေ|ာက်ခြင်း မခံရ၍ လွတ်လပ်ရေးပါတီ (အိုင်ပီ)၏ ခေါင်းဆောင်အဖြစ်မှပါ နုတ်ထွက်ခဲ့ရသည်။ ဟောဂရင်းဆင်သည် ၁၉၈၆ ခု နှစ်တွင် အိုက်စလန်ဗဟိုဘဏ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဖြစ်လာသည်။ ဟောဂရင်း ဆင်နုတ်ထွက်မှုနှင့် အစားထိုးခန့်အပ်မှု သည် ၁၉၈၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့မှစ၍သာ အကျိုးသက်ရောက်သော် လည်း အစိုးရအဖွဲ့ ပြင်ဆင် ဖွဲ့စည်းမှုမှာမူ ၁၉၈၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၅ ရက်နေ့မှစ၍ တရားဝင်အတည်ဖြစ် သည်။ တိုးတက်ရေး ပါတီ (ပီပီ)မှ စတိုင် ဂရီမာ ဟာမန်ဆင် ဦးဆောင်၍ ၁၉၈၃ ခုနှစ် မေလမှစ၍ ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ယင်း အစိုးရ အဖွဲ့တွင် အိုင်ပီပါတီဝင်ဝန်ကြီး ခြောက်ဦးပါဝင်သည်။ အိုက်စတန်နိုင်ငံ ရစ်ခေယာဗစ်မြို့၌ ၁၉၈၆ ခုနှစ် အောက် တိုဘာလ ၁၁ ရက်နေ့နှင့် ၁၂ ရက်နေ့တို့တွင် အမေရိကန် သမ္မတ ရော်နယ်ရေဂင်နှင့် ဆိုဗီယက်ခေါင်းဆောင် မီခါယီး ဂေါ်ဘာချော့တို့ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးသော ထိပ်သီးအစည်းအဝေးပွဲ တစ်ရပ် ကျင်းပခဲ့သည်။
ဖင်လန်နိုင်ငံ
အက်စ်ကေပီ၏အစီအစဉ်သစ်တစ်ရပ်ကို ၁၉၈၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့က ပါတီဗဟိုကော်မတီက ထုတ်ပြန် ခဲ့သည်။ ယင်းအစီအစဉ်တွင် ဆိုဗီယက်ကွန်မြူနစ်ပါတီနှင့် အရှေ့ဥရောပကွန်မြူနစ်ပါတီတို့နှင့် ဆက်ဆံရေးသည်လည်း အထူးပင် အရေးကြီးလှသည့်နည်းတူ အနောက်ဥရောပ ကွန်မြူနစ်ပါတီများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးကိုလည်း မစွက်ဖက်ရေးနှင့် တစ်နိုင်ငံက ရွေးချယ်ထားသည့် လမ်းစဉ်ကို အခြားတစ်နိုင်ငံက ရွေးချယ်ထားသည့် လမ်းစဉ်ကို လေးစားရေး မူနှင့်အညီ အလေးအနက်ထား ဆောင်ရွက်သွား အပ်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။
လူနည်းစု စတာလင်ဝါဒီတို့သည် ၁၉၈၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် အက်စ်ကေပီမှ ခွဲထွက်၍ ဒီမိုကရက်တစ်အော်လ တာနက်တစ်ပါတီကို ထူထောင်သည်။ အက်စ်ကေပီ ဗဟို ကော်မတီတစ်ရပ်လုံး၏ ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌဟောင်းတာရစ္စတိုဆီနစ် ဆာလိုက ယင်းပါတီ၏ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၈၂ ခုနှစ် က အက်စ်ကေပီ ဥက္ကဋ္ဌရာထူးကို လက်လွှတ်ခဲ့ရသော ဂျိုကို ကာဂျာနိုဂျာက အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်သည်။ အက်စ်ကေပီနှင့် ဖင်းနစ်ပြည်သူ့ ဒီမိုကရက်တစ်အဖွဲ့ချုပ် (အက်စ်ကေဒီအယ်) တို့၏ မဟာမိတ် အဖွဲ့က ပါလီမန်တွင် ဖွဲ့ထားသော အမတ် ၂၇ ဦးအဖွဲ့မှ လူနည်းစုဂိုဏ်းခွဲကို ထောက်ခံသူ အမတ် ၁ဝ ဦးကို ထုတ်ပယ် လိုက်သည်။ ထို့ကြောင့် ယင်း ၁ဝဦးက ပါလီမန်၌ ဒီမိုကရက် တစ်အော်လတာနယ်တစ်အုပ်စု သီးခြားထူထောင်သည်။ ဖင်လန်နိုင်ငံတွင် ၁၉၅၆ ခုနှစ်မှစ၍ သမ္မတအဖြစ် ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် ကျန်းမာရေးအခြေအနေ ကြောင့် နုတ်ထွက်ခဲ့သော ဒေါက်တာကက်ကိုနင်သည် ၁၉၈၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၃၁ ရက်နေ့ (အသက် ၈၆ နှစ်မပြည့်မီ သုံးရက်အလို)တွင် ကွယ်လွန်သွားသည်။
ဆွီဒင်နိုင်ငံ
ပါးမားကို လုပ်ကြံသည်ဟု ကြေညာသော အကြမ်းဖက်ဝါဒီအဖွဲ့များမှာ အနောက်ဂျာမန် တပ်နီဂိုဏ်း (အာအေအက်ဖ်)၊ အာအေအက်ဖ် ဂိုဏ်းကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သူ၏အမည်ကိုစွဲ၍ ခေါ်ဝေါ်ထား သော ဟိုလဂါမိုင်း ကွန်မန်ဒို၊ ဥရောပ အမျိုးသားဝါဒီသမဂ္ဂ အမည်ရှိ မထင်ရှားလှသော ဥရောပနာဇီအုပ်စုတစ်စုတို့ ဖြစ်ကြ သည်။ ဟိုလဂါမိုင်းကွန်မန်ဒိုသည် ၁၉၇၅ ခုနှစ်က စတော့ ဟုမ်းရှိ အနောက်ဂျာမနီသံရုံးကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ကြေညာ ခဲ့ဖူးသည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ သတ်ဖြတ်လုပ်ကြံခြင်း၏ အကြောင်းရင်းကို လုံးဝမသိရသေးသည့်ပြင် တရားခံကိုလည်း ဖော်ထုတ်နိုင်ခြင်း မရှိသေးချေ။
ဝန်ကြီးချုပ်သစ်အဖြစ် အင်ဂဗာ ကားလဆင်အား တာဝန် ပေးခြင်းကို ၁၉၈၆ ခုနှစ် မတ်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ပါလီမန် (ရစ်ဒတ်)က ထောက်ခံမဲ ၁၇၈ မဲ၊ ကန့်ကွက်မဲ မရှိ၊ ကြားနေ ၁၅၉ မဲဖြင့် အတည်ပြုသည်။ ထောက်ခံသူများမှာ ဆိုရှယ်လစ် ဒီမိုကရက်ပါတီဝင်များနှင့် ကွန်မြူနစ်လက်ဝဲပါတီဝင်များ ဖြစ် ကြသည်။ ကန့်ကွက်နေသူများမှာ လယ်ယာယိမ်းသော အတိုက် အခံ သုံးပါတီအဖွဲ့ဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။ ကားလဆင်သည် အလုပ်သမားလူတန်းစား မိသားစုမှ မွေးဖွားခဲ့ပြီး ၁၉၅၈ ခုနှစ် တွင် ဝန်ကြီးချုပ်အယ်လန်းဒါး (၁၉ဝ၁- ၁၉၈၅)၏ အတွင်း ဝန်အဖြစ် စတင်အမှုထမ်းပြီး နိုင်ငံရေးလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ သည်။ ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင် ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီးဖြစ်လာခဲ့သည်။ ကားလဆင်၏ အစိုးရအဖွဲ့ တွင်မူ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် ခန့်ထားခြင်း မပြုဘဲ ကားလဆင် တာဝန် မထမ်းဆောင်သည့် ကာလတွင် အစိုးရအဖွဲ့ အတွင်းရှိ အသက်အကြီးဆုံး ဝန်ကြီးက ကိုယ်စားတာဝန်ယူပေးမည်ဟု ဆိုသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စကင်ဒီနေးဗီးယား ကဏ္ဍ:ဥရောပတိုက်၏ ဒေသများ
အုတ်ပုံချောင်းရွာ၊ ထီဆိပ်ရွာမ
အုတ်ပုံချောင်းရွာ၊ ထီဆိပ်ရွာမ
ခဂျိခိဘူတာ
ခဂျိခိဘူတာ  (加治木駅 ခဂျိခိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခါဂိုရှီးမားခရိုင်၊ အအိရမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။