cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဖဂ္ဂုနသုတ်
၄။ ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူအပ်သော ကောင်းခြင်းဥဿုံ အလုံးစုံပြည့်စုံ သောတရားတော်ကို ကြားနာရသောကြောင့် ထိုရဟန်း၏စိတ်သည် အတု မရှိသော ဥပဓိ၏ကုန်ရာ (နိဗ္ဗာန်)၌ အရဟတ္တဖိုလ်ဖြင့် လွတ်မြောက်ခြင်း။
၅။ ဗုဒ္ဓသာဝကအထံမှ ကောင်းခြင်းဥဿုံ အလုံးစုံပြည့်စုံသော တရားတော်ကို ကြားနာရသောကြောင့် ထိုရဟန်း၏စိတ်သည် အတုမရှိသော ဥပဓိကုန်ရာ နိဗ္ဗာန်၌ အရဟတ္တဖိုလ်ဖြင့် လွတ်မြောက်၏။ မိမိနာကြားဖူး သင်ယူဖူးသော တရားတော်ကို အဖန်ဖန်အထပ်ထပ် ကြံစည်, အဖန်ဖန်သုံးသပ်, အဖန်ဖန်ရှုမှတ်ပွားများသောရဟန်း၏စိတ်သည် အတုမရှိ ဥပဓိကုန်ရာနိဗ္ဗာန်၌ အရဟတ္တဖိုလ်ဖြင့် လွတ်မြောက်ခြင်း-ဟူသော သင့်လျော်လျှောက်ပတ်သောအခါ အကြောင်းအကျိုးကို ဆင်ခြင်ခြင်း၌ ရရှိနိုင်သော အကျိုးခြောက်မျိုးတို့ကို ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။
နတ်ပြင်ရွာ
နတ်ပြင်ရွာ
ဒဲ့ချောင်းရွာ၊ မကျေးငူ (ရွှေယချိုင်)
ဒဲ့ချောင်းရွာ၊ မကျေးငူ (ရွှေယချိုင်)
ရှမ်းကွင်းရွာ၊ မဲခရဲ
ရှမ်းကွင်းရွာ၊ မဲခရဲ
ဖျံ
ဖျံ (Otter) သည် သားစားနို့တိုက်သတ္တဝါများဖြစ်ကြပြီး "လူထရီနာ (Lutrinae)" မျိုးရင်းခွဲမှ ဖြစ်သည်။ ရှင်သန်ဆဲ ဖျံမျိုးစိတ် (၁၃) မျိုးရှိပြီး၊ အများစုမှာ ငါးများနှင့် ကျောရိုးမဲ့သတ္တဝါများကို အခြေခံစားသုံးသော သားရဲတိရစ္ဆာန်များဖြစ်ကြသည်။ ဖျံ မျိုးစိတ်အများစုသည် ကုန်းတပိုင်း/ရေတပိုင်းနေ ( ကုန်းနေရေနေသတ္တဝါနှင့်မရောထွေးပါနှင့် )၊ ရေချို (သို့) အဏ္ဏဝါ တိရစ္ဆာန်များဖြစ်ကြသည်။ ဤ ဖျံ (လူထရီဒီး) မျိုးရင်းခွဲသည် ဝီဆယ်များ၊ ခွေးတူဝက်တူများ၊ mink နှင့် wolverines အစရှိသော မျိုးရင်းခွဲများနှင့်အတူ မျိုးရင်း မက်စတီလီဒီး ထဲတွင်ပါဝင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သားရဲတိရစ္ဆာန်များ ကဏ္ဍ:နို့တိုက်သတ္တဝါ မျိုးရင်းခွဲများ ကဏ္ဍ:ဖျံများ ကဏ္ဍ:အသုံးများသော နို့တိုက်သတ္တဝါ အမည်များ
မန်းဆာ (ကြယ်စုတန်း)
မန်းဆာ တောင်ဝင်ရိုးစွန်းအနီး တောင်ဘက်ကောင်းကင်ရှိ ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ပြင်သစ် နက္ခတ္တပညာရှင် Nicolas-Louis de Lacaille ဆိုသူက ၁၈ ရာစုနှစ်တွင် ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းကြယ်စုတန်းသည် ညဘက်ကောင်းကင်ယံတွင် အမေးမှိန်ဆုံးကြယ်စုတန်းများထဲမှတစ်ခုဖြစ်ပြီး တောက်ပသောကြယ်များ မရှိပေ။ အတောက်ပဆုံးကြယ် Alpha Mensae သော်မှ မြင်ရုံသာမြင်နိုင်သည်။ ကြီးမားသော မစ်ဂျစ်လန်နစ် တိမ်တိုက်၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ပြီး ကြယ်အုပ်စုများနှင့် ကွေဆာများဖြင့် ကြယ်စုတန်းဧရိယာအား ဖုံးလွှမ်းထားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
ဒါရုကမ္မိကသုတ်
ဘုရားရှင် ဝဇ္ဇီနိုင်ငံ နာတိကရွာ အုတ်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ဒါရုကမ္မိကဥပါသကာ၏ အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်နှင့်ဆက်စပ်၍ လျှောက်ထားချက်ကို အကြောင်းပြု၍ “လူများအနေဖြင့် အရဟတ္တမဂ္ဂဋ္ဌာန်, ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်ကို သိရန်မလွယ် ကူပုံနှင့် ကဲ့ရဲ့အပ် ချီးမွမ်းအပ်သော အာရညိက, ဂါမန္တဝိဟာရီ, ပိဏ္ဍပါတိက, နေမန္တနိက, ပံသုကူလိက, ဂဟပတိစီဝရဓရတို့ကို (၂)မျိုးစီတို့ကို ခွဲခြားမိန့်ကြားတော်မူပြီး၊ သံဃာအား ဒါနကောင်းမှုပြုရန် သံဃိကဒါနသည် သင်၏စိတ်ကို ကြည်လင်စေလိမ့်မည်။ သုဂတိလောကသို့ ရောက်ရှိနိုင်လိမ့်မည်”ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အုပ်ရှစ်ကုန်းရွာ၊ အရာတော်မြို့နယ်
အုပ်ရှစ်ကုန်းရွာ (Okeshitkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ အရာတော်မြို့နယ်၊ အုပ်ရှစ်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၄၄၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရာတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မင်းကင်းချောင်းရွာ၊ မင်းကင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းကင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရာမာယဏ
ရာမာယဏ (ဟိန္ဒီ: रामायण) သည် သက္ကတ ဘာသာဖြင့်ရေးသားခဲ့သော စွန့်စားခန်း ကဗျာရှည်ကြီးဖြစ်ပြီး ဘီစီ ၄၀၀ နှင့် ၂၀၀ ကြားတွင်ပြန်လည် ပေါင်းစည်း တည်းဖြတ် ထားသည်ဟု ယူဆရသည်။ ရာမာယဏဆိုသည်မှာ "ရာမ"နှင့် "အယာဏ" ဟူသော စကားလုံး နှစ်လုံးကို ပေါင်းစည်း ထားခြင်းဖြစ်ပြီး "ရာမ၏ခရီး" ဟုအဓိပ္ပာယ် ရသည်။ အစဉ်အလာမှတ်တမ်းများ အရရေးသားစီရင် ခဲ့သူမှာ ပညာရှိကြီး ဝမ္မီကိရသေ့ကြီး Valmiki ဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြပြီး ဟိန္ဒူဘာသာ၏ အရေးပါလှသော ကျမ်းဂန်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဝမ္မီကိရသေ့ကြီး၏ ရာမယဏသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပုံစံအမျိုးမျိုးဖြင့် ပြန့်ပွားလျက် ရှိသော ရာမယဏ ဇာတ်လမ်းများ၏ မူရင်းလည်းဖြစ်သည်။
ရာမာယဏအား အပိုဒ်ပေါင်း နှစ်သောင်းလေးထောင်၊ အခန်းကဏ္ဍပေါင်း ငါးရာနှင့် ကျမ်းခုနှစ်ကျမ်းတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး ၃၂ လုံးစပ် ဟန်ဖြင့် ရေးဖွဲ့ထားသည်။ ရာမာယဏသည် အိန္ဒိယ စာပေယဉ်ကျေးမှုနှင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းအား များစွာလွှမ်းမိုးရုံ သာမက မဟာဗြရတ္တ ကဲ့သို့ပင် ဟိန္ဒူဂုရုကြီးများ၏ သွန်သင်ဆုံးမမှု ဓမ္မအား ညွှန်ပြသည့် ဘာသာရေး ကျမ်းတစ်စောင်လည်းဖြစ်သည်။ ဤဇာတ်လမ်းပါ ဇာတ်ကောင်များ ဖြစ်သော ရာမ၊ လက္ခဏ၊ သီတာ၊ ဟာနုမာန် စသည်တို့မှာ စံပြ သားယောက်ျား၊ စံပြလင်ယောက်ျား၊ စံပြဘုရင်၊ စံပြဇနီး၊ စံပြနောက်လိုက်၊ စံပြအမှုထမ်း စသည့် ဂုဏ်ပုဒ်များ ဖော်ကျူးလျက် ရှိပြီး အိန္ဒိယ လူ့အဖွဲ့အစည်း အတွင်းတွင် နက်ရှိုင်းစွာ အမြစ်တွယ်လျက် ရှိသည်။
ရာမာယဏသည် တမီလ်၊ ဟိန္ဒီ၊ ဘင်္ဂါလီ စသည့် ခေတ်သုံး စာပေတိုင်အောင် ဩဇာလွမ်းမိုး သည်သာမက အရှေ့တောင်အာရှသို့ပါ အေဒီ ၈ ရာစုခန့်တွင် ရောက်ရှိ ပြန့်နှံခဲ့သည်။ အရှေ့တောင် အာရှနိုင်ငံများ၏ စာပေ၊ ဂီတ၊ အက၊ ရုပ်သေး၊ ပန်းချီ၊ ပန်းပု အစရှိသည့် အနုပညာရပ်များတွင် ရာမာယဏကို အထင်အရှားတွေ့ နိုင်သည်။ ကမ္ဘောဒီးယား၏ (Reamker)၊ ထိုင်း၏ (Ramakien)၊ မြန်မာ၏ ရာမဇာတ်တော်ကြီး၊ မလေးရှား၏ (Hikayat Seri Rama)၊ လာအို၏ (Phra Lak Phra Ram)၊ အင်ဒိုနီးရှား ဘာလီကျွန်းနှင့် ဂျာဗားကျွန်းတို့၏ ရာမာယဏ၊ မွန်တို့၏ (Loik Samoing Ram) တို့မှာ ဘာသာ၊ ယဉ်ကျေးမှုဓလေ့ အသီးသီး ဖြင့် ပြန်လည် ဖန်တီးအသက်သွင်း ထားခြင်းဖြစ်သည်။
နှိုင်းယှဉ်ချက်
သက္ကတစာပေဝယ် သူရဲကောင်းစွမ်းရည်ပြ လင်္ကာကြီး နှစ်စောင်ရှိရာ၌ ရာမယဏသည် တစ်စောင်ဖြစ်ပေသည်။ ရာမာယဏဟူသည် ရာမမင်း၏ခြင်းရာထုပ္ပတ် ဖြစ်၍ မြန်မာတို့အဖို့မူ နန်းတွင်း ရာမဇာတ်တော်ကြီးဟု လွယ်လွယ်ခေါ်နိုင်ရာပေသည်။
လင်္ကာကြီးနှစ်ဆူအနက် အခြားတစ်ဆူဖြစ်သည့် မဟာဘာရတကဲ့သို့ ရာမာယဏသည် ထင်ရှားလှသော်လည်း အဘက်ဘက်တွင် ကွာခြားသည်ကို တွေ့ရပေသည်။ မဟာဘာရတသည် ရှေးဟောင်းပုံပြင် ပုရာဏ်အသွင် ဖြစ်သော်လည်း ရာမာယဏမှာမူ အကြောင်းအရာထက် အဖွဲ့အနွဲ့နှင့် တန်ဆာဆင်မှုကို အသားပေးသော ကဗျာစာရင်းတွင် ပါဝင်ပေသည်။ စင်စစ်သော် ရာမာယဏသည် ကဗျာအဖွဲ့အနွဲ့များတွင် ရှေးအကျဆုံး ဖြစ်သည့်အလျောက် အာဒိကာဗျဟူ၍ပင် အမည်တွင်ရသည့် လင်္ကာဖြစ်ပေသည်။ မဟာဘာရတသည် စာဆိုတစ်ဦး တည်း၏ လက်ရာဖြစ်သည်။ ထိုစာဆိုမှာလည်း ဝမ္မီကိရသေ့ကြီးဟု အတိအကျ သိရှိရသည့်ပြင်၊ ထိုစာဆိုရသေ့ကြီးမှာ အာဒိကဝိ ဟူ၍ပင် အမွှမ်းတင်ခြင်းခံရသူ ဖြစ်ပေသည်။ ပမာဏအားဖြင့်ကား ရာမယဏသည် မဟာဘာရတထက် တိုလှသည်။
မဟာဘာရတတွင် ဂါထာပုဒ်ရေ တစ်သိန်းရှိသော်လည်း ရာမာယဏတွင် ၂၄ဝဝဝ မျှသာ ရှိလေသည်။ အကြောင်းအရာအားဖြင့်လည်း ထိုနှစ်စောင်လုံးမှာ သူရဲကောင်းတို့၏ စွမ်းရည်ကို သီကျူးကြသည်ချည်း ဖြစ်သော်လည်း မဟာဘာရတသည် သူရဲကောင်းစွမ်းရည်ပြ အကြောင်းအရာတို့မှာ လင်္ကာတစ်စောင် လုံး၏ ငါးပုံတစ်ပုံထက်မပိုဘဲ ကိုယ်ကျင့်တရားများဆိုင်ရာ ဟင်းလေးအိုးပမာ ရှိနေ၍ ရာမာယဏမှာမူ အချစ်စွန့်စားခန်းများ ပါဝင်သည့် တကယ့်သူရသတ္တိကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် လင်္ကာဖြစ်ပေသည်။ သို့သော် မဟာဘာရတတွင် လူလူချင်း တိုက်ခိုက်သည့် စစ်ပွဲများအကြောင်း ပါဝင်၍ ရာမာယဏတွင်မူ လူသား၊ မျောက်နှင့်ဘီလူးတို့ တိုက်ခိုက်သည့်စစ်ပွဲများအကြောင်း ပါဝင်ပေရာ၊ မူရင်းတိုက်ပွဲများအကြောင်းကို မသိရဘဲ တစ်ဆင့်စကားဖြင့် ဒဏ္ဍာရီပုံပြင်များသဖွယ် ဖြစ်နေပေသည်။ ထိုလင်္ကာကြီး နှစ်စောင်၏ ခြားနားမှုတစ်ရပ်မှာ မဟာဘာရတသည် အိန္ဒိယမြောက်ပိုင်းတွင် ပေါ်ထွန်းခဲ့၍ ရာမာယဏမှာမူ ဂင်္ဂါမြစ် အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိဖူးသည့် ရှေးဟောင်းကောသလတိုင်းတွင် ဖွားသန့်စင်ခဲ့ပေသည်။
လက်ရှိအသွင်ဝယ် ရာမာယဏသည် ခုနစ်တွဲသာရှိ၍ ပထမတွဲနှင့် နောက်ဆုံးသတ္တမတွဲတို့မှာလည်း နှောင်းလူတို့ ထည့်သွင်းဖြည့်စွက်ချက်များသာ ဖြစ်သည့်ဟု သက္ကတပညာရှင်တို့ ယူဆကြလေသည်။ မူရင်းအားဖြင့် ဗင်္ဂလားမူ၊ ဘုံဘိုင်မူနှင့် အနောက်အိန္ဒိယမူဟူ၍ သုံးစောင်ရှိပေရာ ဘုံဘိုင်မူမှာ ရှေးအကျဆုံး ဖြစ်သည်ဟု တွေ့ထင်ကြရပေသည်။
ရာမာယဏကို ဝမ္မီကိရသေ့ကြီးက စီကုံးရေးသားသည်ဟုဆိုသော်လည်း ဇာတ်လမ်းအနေနှင့်မူ ဝမ္မီကိရသေ့ကြီး မတိုင်မီကတည်းက တည်ရှိပြီး ဖြစ်သည်ဟု အချို့ပညာရှင်တို့က ဆိုလေသည်။ ရာမဇာတ်လမ်းသည် ရှေးပဝေဏီကပင် ရှိခဲ့သော်လည်း ဝမ္မီကိရသေ့ကြီး လက်ထက်ရောက်မှသာ ရသေ့ကြီးက ကဗျာအဖွဲ့အနွဲ့ဖြင့် မွမ်းမံတန်ဆာဆင်ကာ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုလေသည်။ မည်သို့ဆိုစေ ရာမာယဏသည် လင်္ကာတစ်စောင်တစ်ဖွဲ့အနေဖြင့် တည်ရှိခဲ့သည်မှာ အနည်းဆုံး နှစ်ပေါင်း ၂,ဝဝဝ မျှ ကြာမြင့်ပြီဟု ခန့်မှန်းရလေသည်။ မဟာဘာရတနနှင့် စာပြန်လျှင်လည်း မဟာဘာရတ လင်္ကာအဖွဲ့ အနွဲ့တစ်ရပ်အဖြစ်သို့ မရောက်မီ ကာလကပင် ရာမာယဏ၏ မူရင်းတည်ရှိပြီးဖြစ်သည်ဟု မှတ်ယူကြလေသည်။ ထိုသို့ မှတ်ယူကြရာတွင် ထင်ရှားသည့် အကြောင်းခံတစ်ရပ်မှာ မဟာဘာရတ၏ ပုံပြင်များကို ရာမာယဏတွင် မတွေ့ရဘဲ၊ ရာမ၏အကြောင်းအရာအချို့ကို မဟာဘာရတ၌ တွေ့ရခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
ရာမဇာတ်ကို မြန်မာတို့ အများအပြားပင် သိရှိကြပြီး ဖြစ်သော်လည်း နှိုင်းယှဉ်လေ့လာနိုင်ရန် သက္ကတကဗျာ(မူ)လာ အကြောင်းအရာကို တတ်နိုင်သမျှ အကျဉ်းချုံးကာ ဖော်ပြပေအံ့။
ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း
အယုဒ္ဓယပြည် ဒသရထမင်းကြီး၌ ကောသလ္လာ၊ ကေကေယီနှင့် သုမိတ္တာဟူ၍ မိဖုရားသုံးပါးရှိသည်တွင် ကောသလ္လာမှ ရာမ၊ ကေကေယီမှ ဘရတနှင့် သုမိတ္တာမှ လက္ခဏ နှင့် သတ္တုဃနဟူ၍ မင်းသားလေးပါး ဖွားမြင်လေသည်။ မင်းကြီးသည် သားတော်ကြီးရာမမင်းသားအား အမြတ်နိုးဆုံးဖြစ်၍ လက္ခဏမင်းသားကလည်း နောင်တော်ရာမမင်းသားကိုပင် အတွယ်တာဆုံး ဖြစ်လေသည်။ သားတော်များ အရွယ်ရောက်လျှင် ဝိဿမိတ္တရသေ့ကြီးသည် ရာမနှင့် လက္ခဏတို့အား ဝိဒေဟတိုင်း ဇနကမင်းကြီးထံ ခေါ်သွားရာ ဇနကမင်းကြီးသည် သမီးတော် သီတာမင်းသမီးအဖို့ ကြင်ယာရွေးရန် လေးတင်ပွဲ ကျင်းပနေခိုက် ဖြစ်လေသည်။ လေးတင်ပွဲဝယ် ရာမမင်းသား အနိုင်ရပြီးနောက် သီတာမင်းသမီးကို ရရှိ၍ ပြည်တော်ပြန် လာကာ ပျော်ရွှင်စွာ ပေါင်းသင်းနေထိုင်ကြလေသည်။
ဒသရထဘုရင်ကြီးသည် ဇရာဒုဗ္ဗလအရွယ်သို့ ရောက်လာပြီ ဖြစ်သည်နှင့် တစ်နေ့တွင် သားတော်ရာမမင်းသားအား ထီးမွေနန်းမွေခံအဖြစ် ကျေညာရန် စီစဉ်လေသည်။ သို့သော် ကေကေယီ မိဖုရားသည် မိမိ၏သားတော် ဘရတသာလျှင် မင်းဖြစ်သည်ကို မြင်လိုသောကြောင့် တစ်ရံခါက မိမိအား ဒသရထမင်းကြီး ပေးအပ်ထားသည့် ဆုနှစ်ရပ်ကို တောင်းခံလေသည်။ ထိုနှစ်ဆုမှ ဘရတမင်းသားကို အရိုက်အရာဆက်ခံ စေရန်နှင့် ရာမမင်းသားကို ပြည်တော်မှ ၁၄ နှစ်ကြာ နှင်ထုတ် ရန်တို့ ဖြစ်လေသည်။ အခြားဆုများ တောင်းခံရန် ဘုရင်ကြီးက အမျိုးမျိုး ပန်ကြားသော်လည်း မရသဖြင့် ရာမမင်းသားအားခေါ်၍ အကျိုးအကြောင်း ပြောပြရာ ရာမမင်းသားသည် သားတော် အလိမ်မာဖြစ်သည်အားလျော်စွာ မိမိ၏သဘောအလျောက် ကြင်ယာတော် သီတာမင်းသမီး၊ ညီတော် လက္ခဏတို့နှင့်အတူ ဒဏ္ဍကတောသို့ အေးချမ်းစွာပင် ထွက်ခွာသွားလေသည်။ ခမည်းတော်မင်းကြီးလည်း စိတ္တဇဖြင့် နတ်ရွာစံလေသည်။ ဘရတမင်းသားသည်လည်း မိမိ၏နောင်တော်ကို ကျော်လွန်၍ ဘုရင်မလုပ်လိုသောကြောင့် နောင်တော်အား လိုက်ရှာရာ၊ ဒဏ္ဍတောတွင် တွေ့ရှိ၍ နေပြည်တော်သို့ ပြန်လည် လိုက်ပါရန် ခေါ်ဆောင်လေသည်။ ရာမမင်းသားလည်း ညီတော်ဘရတ၏ သဘောထားကြီးမားပုံကို သိရှိရသော်လည်း မိမိ၏ကတိအတိုင်း ခမည်းတော်၏ ဩဇာကို နာခံလိုသောကြောင့် နေပြည်တော်သို့ ပြန်မလိုက်ဘဲ ခြေနင်းကိုသာ ပေးအပ်လိုက်လေသည်။ ဘရတမင်းသားလည်း ရွှေခြေနင်းကို ယူကာ ရာဇပလ္လင်ထက်တွင် တင်၍ နောင်တော်၏ ကိုယ်စားတိုင်းပြည်ကို အုပ်ချုပ်လေသည်။
ရာမသည် သုဂ္ဂီဝနှင့် တွေ့သောအခါ သုဂ္ဂီဝက မိမိမှာ ကြင်ယာနှင့်တကွ ထီးနန်းကိုပါ ညီဖြစ်သူဗာလီ၏ လုယက်ခြင်း ခံရကြောင်း ပြောပြကာ မဟာမိတ်ဖွဲ့လေသည်။ ထို့နောက် ရာမသည် ဗာလီအား တိုက်ခိုက်ပြီးသော် သုဂ္ဂီဝအား နန်းပြန် အပ်လေသည်။ သုဂ္ဂီဝတွင်ရှိသော မျောက်အမတ်များအနက် ဉာဏ်အရှိဆုံးနှင့် စိတ်အချရဆုံးသောသူကား ဟာနုမာန်ပေတည်း။ ထို့ကြောင့် သီတာမင်းသမီးကို ရှာဖွေရာ၌ ဟာနုမာန်အား ရာမမင်းသားက လွှဲအပ်လေသည်။ ဟာနုမာန်လည်း သီတာမင်းသမီး ရှိရာ အရပ်ကို သတင်းရရှိသဖြင့် မျောက်ဗိုလ်ပါတို့နှင့်အတူ လင်္ကာကျွန်းသို့ကူးရန် ကြိုးစားလေတော့သည်။
ဟာနုမာန်သည် မဟိန္ဒတောင်သို့ တက်၍ ဝေဟင်ခရီးဖြင့် လေးရက်တိုင်တိုင် ခက်ခက်ခဲခဲ ကူးခဲ့သည့် နောက်တွင် လင်္ကာကျွန်းသို့ ရောက်ရှိလေသည်။ ထို့နောက် မြို့တော်ကို အကဲခတ် ပြီးလျှင် မိမိ၏အရွယ်ပမာဏကို သေးငယ်အောင် ဖန်ဆင်းကာ မြို့တော်တွင်းသို့ ဝင်လေသည်။ ရာဝဏ၏နန်းတော်၊ ရထားပျံ၊ မောင်းမမိဿံတို့၏ အဆောင်များ စသည်တို့သို့ တိတ်တဆိတ် လှည့်လည်စုံစမ်းပြီးနောက် သီတာမင်းသမီးအား တောအုပ်တစ်ခုအတွင်းဝယ် တွေ့ရှိလေသည်။ မင်းသမီးအား အကျိုးအကြောင်းပြောပြပြီးသော် ဟာနုမာန်သည် ရာမရှိရာသို့ ပြန်လာကာ သီတာမင်းသမီးအား တွေ့ရှိရပြီ ဖြစ်ကြောင်းကို လျှောက် ထား၍ သီတာမင်းသမီး၏ စကားလက်ဆောင်ကို ပါးလေသည်။
ရာမလည်း သီတာမင်းသမီးအားပြန်လည်ရယူရန် ကြိုးစားလေတော့သည်။ သုဂ္ဂီဝက လင်္ကာကျွန်းသို့ တံတားသွယ်ပေးလျှင်ပင် မျောက်စစ်တပ်ကြီး ချီတက်လာလေသည်။ ထိုအခါ ရာဝဏ၏ ညီတော်ဗီဘီသနက သီတာအား ရာမမင်း၏လက်သို့ ပြန်လည်အပ်နှင်းရန် အကြံပေးလေသည်။ သို့သော်လည်း ရာဝဏက မလိုက်နာရုံမက စော်ကားမှုပြုသည်ရှိသော် ဗိဘီသနသည် ရာမမင်းဘက်သို့ ခိုဝင်လေသည်။ ထို့နောက် စစ်ပွဲကြီးများ ဖြစ်ပွားလေတော့သည်။ ရာဝဏ၏သားတော်သည် လက္ခဏ၏လက်ချက်ဖြင့်၎င်း၊ ရာဝဏကိုယ်တိုင်မှာမူ ရာမမင်း၏ လက်ချက်ဖြင့်၎င်း အသက်ဆုံးရှုံးပြီးနောက် ရာမမင်းအဖို့ အောင်ပွဲရရှိလေသည်။ သို့သော် ရာမမင်းသည် သီတာမိဖုရားအား သင်္ကာမကင်းဖြစ်၍ ကြင်ယာတော်အဖြစ် ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခြင်း မပြုသဖြင့် မီးပုံအတွင်း ခုန်ဆင်းလေသည်။
ထိုအခါ မီးလောင်ခြင်းမရှိသဖြင့် သီတာမိဖုရား၏ သစ္စာဖြူစင်ပုံကို သိရှိကာ၊ ရာမမင်းသည် ကြင်ယာတော်အဖြစ် သိမ်းပိုက်၍ အယုဒ္ဓယပြည်ဝယ် တရားနှင့်လျော်စွာ မင်းပြုလေသည်။ သို့သော် ဤမျှနှင့် ဇာတ်လမ်းမဆုံးသေး။ သီတာမင်းသမီးအား ပြန်လည်ဆောင်ယူခြင်းကို တိုင်းသူပြည်သားတို့က မကျေ မနပ်ဖြစ်ကြလေသည်။ ဤသို့ ပြန်လည်ဆောင်ယူခြင်းသည် တိုင်းသူပြည်သားတို့အဖို့ ဆိုးရွားသော နမူနာတစ်ရပ် ဖြစ်သည် ဟု ယူဆကြလေသည်။ ထိုအခါ ရာမမင်းလည်း မလွှဲမရှောင် သာသဖြင့် သီတာမိဖုရားအားခေါ်ဆောင်၍ စွန့်ပစ်ရန် လက္ခဏ အား အမိန့်ထုတ်လေသည်။ လက္ခဏလည်း မရီးတော်အား ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်းသို့ ခေါ်ဆောင်ကာ အကျိုးအကြောင်းပြောပြ လေသည်။ ထိုအခါ သီတာမိဖုရားလည်း မိမိတစ်ဦးတည်းပင် ဝမ္မီကိရသေ့၏ ကျောင်းသင်္ခမ်းသို့ သွားရောက်လျှင် ရသေ့ကြီး သည် သီတာမိဖုရားအား မိန်းမဖော်များနှင့် လွှဲအပ်ထားလေ သည်။ မကြာမီ သီတာမိဖုရားတွင် ကုသနှင့် လဝအမည်ရှိသော သားတော်နှစ်ပါး ထွန်းကားလေသည်။ သားတော်များသည် အရွယ်ရောက်၍ ရသေ့ကြီး၏ တပည့်များ ဖြစ်လာကြပြီးနောက် ရသေ့ကြီးနှင့်အတူ ရာမမင်း၏ မြင်းယဇ်ပွဲသို့ လိုက်ပါသွားကြ လေသည်။ မိမိစီကုံးသည့် ရာမာယဏလင်္ကာကို ရသေ့ကြီးက ထိုညီနောင်နှစ်ပါးအား သီဆိုစေရာ၊ ကြားရသူတို့မှာ နှစ်သက် ကြည်နူးကြရလေသည်။ ရာမမင်း သိလျှင် သီတာမိဖုရားအား ခေါ်ဆောင်စေ၍ ကျမ်းသစ္စာကျိန်ခိုင်းလေသည်။ ရသေ့ကြီးက သီတာမင်းသမီး၌ အပြစ်လုံးဝကင်းစင်၍ ကုသလနှင့် လဝ တို့မှာ ရာမမင်း၏ သားတော်အစစ်အမှန် ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆို လေသည်။ ရာမမင်းလည်း ရသေ့ကြီး၏စကားများကို ယုံကြည် သော်လည်း သီတာအား ကျမ်းကျိန်ခိုင်း၍သာ နေလေသည်။ ထိုအခါ သီတာမိဖုရားက မိမိသည် တစ်ပါးသောယောက်ျားနှင့် ဖောက်ပြန်ရန် စိတ်နှင့်ပင် မပြစ်မှားမိကြောင်း၊ ထိုစကားမှန် ပါက မိမိအား မြေနတ်မယ်သည် ယူဆောင်ပါစေသတည်းဟု အဓိဋ္ဌာန်ပြုလျှင်ပင် မြေနတ်သည် ထွက်ပေါ်လာကာ သီတာ မိဖုရားအား ပွေ့ယူကွယ်ပျောက် လေတော့သည်။ ထိုအခါကျမှ ရာမမင်းလည်း နောင်တရကာ သီတာမိဖုရားအား ပြန်လည် တောင်းယူသော်လည်း ဗြဟ္မာမင်းက နတ်ပြည်တွင် ပေါင်းရမည် ဖြစ်ကြောင်း ပြောပြလေသည်။ ရာမမင်းလည်း မကြာမီ တိုင်းပြည်အား သားတော်များအား လွှဲအပ်ကာ နတ်ရွာ စံလွန် လျှင် ဗိဿနိုးနတ် ဖြစ်လာပြန်တော့သည်။
ပါဠိပိဋကတ်တော်လာ ဇာတကကျမ်း
ဗုဒ္ဓအယူဝါဒီတို့၏ ပါဠိပိဋကတ်တော်လာ ဇာတကကျမ်း တွင်လည်း ဒသရထဇာတ်ဟူ၍ ရှိရာ ထိုဇာတ်ကား ရာမမင်း အား အလောင်းတော်အဖြစ် ပြဆိုထားပေသည်။ ဒသရထမင်းကြီး နတ်ရွာစံသောအခါ နောင်တော်ရာမမင်းသားက ညီတော်များ အား နှစ်သိမ့်သည့်စကားများကို ဂါထာ ၁၂ ပိုဒ်ဖြင့် ဖော်ပြ ထားပေရာ၊ ထိုဂါထာ ၁၂ ပိုဒ်အနက် တစ်ပိုဒ်မှာ သက္ကတ ရာမာယဏ လင်္ကာကြီးတွင် ပါဝင်သည်ကို တွေ့ရပေသည်။ သို့သော် ဂါထာ ၁၂ ပိုဒ်အနက် တစ်ပိုဒ်သာလျှင် တူညီသည် ကို ထောက်သော် ရာမမင်းသားမိန့်ဆိုသော ပါဠိဇာတကလာ ဂါထာများသည် ရာမာယဏလင်္ကာကြီးကို မှီးသည်မဟုတ်ဘဲ၊ ရာမမင်း၏ အကြောင်းအရာကို ဖော်ပြသည့် ရှေးဟောင်းပုံပြင် တစ်ရပ်ရပ်ကို မှီးသည်ဟူ၍သာ ဆိုနိုင်ဖွယ်ရှိပေသည်။ (ပါဠိ ရာမဇာတ်တော်၌ကား ရာဝဏအကြောင်း ပါဝင်ခြင်းမရှိပေ။) ရာမာယဏ လင်္ကာကြီးကို ကြည့်ပြန်လျှင်လည်း ဗုဒ္ဓအယူဝါဒ စိုးစဉ်းမျှမတွေ့ရ။ ရာမာယဏလာ မာတြာမှာ ပါဠိဂါထာများ တိုးတက်လာပြီးသည့်နောက်မှ ပေါ်ပေါက်လာဟန် ရှိသည်ဟူ၍ ပညာရှင်အချို့က ဆိုလေသည်။ ဤအချက်ကို ထောက်ပြန်သော် ရာမာယဏ၏ မူရင်းအဖွဲ့အနွဲ့သည် ဗုဒ္ဓအယူဝါဒ ထွန်းကားလာ ပြီးမှသာလျှင် ပေါ်ပေါက်ရမည်ဟု ဆိုနိုင်ပြန်လေသည်။
ရာမာယဏသည် အာရှအရှေ့တောင်ပိုင်း နိုင်ငံများတွင် လူသိများသော ဇာတ်လမ်း ဖြစ်ပေသည်။ အင်ဒိုနီးရှား၊ ကမ္ဗော ဒီးယား၊ ယိုးဒယား၊ မြန်မာ စသော နိုင်ငံများ၏ သဘင်ပညာ ဖြင့် ရာမဇာတ်လမ်းကို သရုပ်ဖော် ကပြကြသည်မှာ အထူး လူကြိုက်များသည်ကို အကျယ်ဖွင့်ဆိုရန် လိုအံ့မထင်ပေ။ ထို နိုင်ငံများတွင် ကပြကြသော ရာမဇာတ်လမ်းမှာ အသေးစိတ် အကြောင်းအရာများတွင် တစ်မူနှင့်တစ်မူ အနည်းငယ် ကွဲလွဲ မှုများ ရှိတန်ရာသော်လည်း ခြုံ၍ဆိုရသော် တစ်သဘော တည်းပင် ဖြစ်ပေမည်။ မြန်မာတို့၏ ရာမဇာတ်လမ်းသည် အိန္ဒိယမှ တိုက်ရိုက်ရောက်ရှိဟန် မတူ၊ ယိုးဒယားမှတစ်ဆင့် ရောက်ရှိဟန်တူလေသည်။ တောင်ငူခေတ် ဘုရင့်နောင် လက်ထက်တွင် ယိုးဒယားပြည်အလုံးကို သိမ်းရုံးအောင်မြင် တော်မူ၍ ယိုးဒယားမှ လက်မှုနှင့် အနုပညာသည်များကို မြန်မာနိုင်ငံသို့ ခေါ်ဆောင်လာလေရာ ထိုအနုပညာသည်တို့တွင် ရာမဇာတ်ကို ကပြတတ်သည့် သဘင်ပညာသည်တို့ ပါဝင်ကြ မည်ဟု ခန့်မှန်းရပေသည်။ သို့သော် ရာမဇာတ်ကို မြန်မာ နိုင်ငံ၌ ပို၍ လူသိများသည်ကား ကုန်းဘောင်ခေတ် ဘိုးတော် ဘုရားလက်ထက်တွင်ဟု ယူဆနိုင်ဖွယ်ရှိပေသည်။ မြဝတီမင်းကြီး က ယိုးဒယားသီချင်းသွားများကို ယူကာ မြန်မာမှု ပြုရာတွင် ရာမမင်း၏ ဇာတ်လမ်းမှ ဇာတ်ကြောင်းအချို့ကိုပါ ဖွဲ့ဆိုခဲ့လေ သည်။ ဦးတိုးကမူ ရကန်သွားဖြင့်ပင် ဖွဲ့ဆိုလေရာ ဦးတိုး၏ ရာမရကန်ဟူ၍ ယနေ့တိုင် ကျော်ကြားလျက်ရှိပေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိန္ဒူ စာပေ
သစ်ဖြူပင်ရွာ၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေနံချောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖန်ချက်ဝန်
ဖန်ချက်ဝန်
ဖန်ချက်ဝန်သည် ဖန်ကြည်လုံးကြီးငယ်အများအား ပြောင်းမျုတ်ထုတ်လုပ်ရသော ဖနိကွက်အစုသားများကို အုပ်ချုပ်ကွပ်ကဲရသူ ဖြစ်သည်။ ကုန်းဘောင်းခေတ်နှောင်းကာလတွင် မြန်မာ့ဖန်ချက်ပညာမှာ များစွာအဆင့်အတန်းမြင့်မားခဲ့၏။ ဖန်ချက်ဝန်သည် ဖန်ထည်များကိုသာမက အခါအားလျော်စွာ စဉ့်ထည်များကိုပါထုတ်လုပ်ဆက်သာင်းရသည်။ ရတနာပုံခေတ်က စဉ့်ထညိထုတ်လုပ်ရာ နယ်မြေများမှာ ကျောက်မြောင်းမြို့နယ်၊ရွှေတိုက်၊ နွယ်ငြိမ်း၊ ရွှေခွန် စသည့် ကျေးရွာများဖြစ်ကြသည်။
ဖန်ချက်ဝန်ဦးရွှေအိုး
ဖန်ချက်ဝန်ရာထူးကို မင်းတုန်းမင်း( ၁၈၅၃ - ၁၈၇၈) လက်ထက်တွင် စတင်ခန့်အပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၈၆၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လနောက်ပိုင်း၌ စတင်ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည့် ဖန်ချက်ဝန်မှာ ဦးရွှေအိုးဖြစ်သည်။ ပြင်သစ်နိုင်ငံပြန် မြို့ပြ အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ရ ဖန်ချက်ဝန်ဦးရွှေအိုးသည် မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး အလိုကျဖန်ထည်အသစ်အဆန်းများအား ဆက်သွင်းနိုင်ခဲ့ဟန်တူသည်။ ၁၅ ဇန်နဝါရီ ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် ဦးရွှေအိုးကို ဝန်ထောက်ရာထူးပါတိုးမြှင့် ခန့်အပ်ခဲ့ရာ ဖန်ချက်ဝန်ထောက်ဟု အမည်တွင်ခဲ့၏။ ဖန်ချက်ဝန်အရာရရှိစဉ်က ဘွဲ့အမည်မှာ မင်းထင်ပညာသိဒ္ဓိကျော်ခေါင်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဦးရွှေအိုးဝန်ထောက်ဖြစ်လာသောအခါ မဟာမင်းကျော်စွာဘွဲ့ ပြောင်းလဲပေးအပ်ခဲ့၏။ ၁၈၇၄ ခုနှစ် မတ်လတွင် ဖန်ချက်ဝန်ထောက် ဦးရွှေအိုးအား မင်းတုန်းမင်းအမြတ်တော်ရှကာ ရာထူးချထားခဲ့၏။ သာမန်လွှတ်တော်စာရေးကြီး အဖြစ်သာအမှုထမ်းရွက်ခဲ့ရသည်။
သီပေါမင်းလက်ထက်
၁၈၇၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် သီပေါမင်းနန်းတက်လာပြီးနောက် ဦးရွှေအိုးအား မဟာမင်းထင်စည်သူဘွဲ့ဖြင့် ဖန်ချက်ဝန်အရာ၊ လွှတ်တော်စာရေးကြီးအရာခန့်အပ်ခဲ့ပြန်သည်။ ၁၈၈၀ ပြည့်နှစ် ဇန်နဝါရီးလတွင် ဦးရွှေအိုးကို ကျောက်ရဲမြို့စားဝန်ထောက်အဖြစ် တိုးမြှင့်ပေးခဲ့သည်။
ဖန်ချက်ဝန်ဦးပွား
ဦးရွှေအိုးရာထူးတက်သွားပြီးနောက် သူ၏နေရာတွင် ဦးပွားအားခန့်အပ်လိုက်ပါသည်။ ဦးပွား၏အမည်ကို ဝက်မစွတ်ဝန်ထောက်ဦးလတ်၏ နေ့စဉ်မှတ်တမ်း၌ ၁၈ ဇူလိုင် ၁၈၈၆ ရက်စွဲဖြင့် ဖော်ပြထားသည်ကိုတွေ့ရှိရသည်။
ထင်းဘဲဝရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ထင်းဘဲဝရွာ(Htinbewa)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ဆတ်ချိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၄၅၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆတ်ချိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၂၉ ဦး၊ မ ၁၀၆၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၈၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆိတ္တိန်း (တောင်)ရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ဆိတ္တိန်း (တောင်)ရွာ (Seiktein(South))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ဆိတ္တိန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၈၁၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆိတ္တိန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၁၆ ဦး၊ မ ၂၇၃၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၈၄၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကင်းတုံ (၁)ရွာ၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်
ကင်းတုံ (၁)ရွာ (Kinton(1))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်၊ မီးသွေးဘုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၂၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မီးသွေးဘုတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၃၀၄ ဦး၊ မ ၄၂၉၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၆၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂက်စတာပို
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မဖြစ်မီက နာဇီဂျာမဏီတွင် ဖွဲ့စည်းသော လျှို့ဝှက်ရဲအဖွဲ့ ဖြစ်သည်။ ထိုအဖွဲ့သည် တူညီဝတ်စုံ အနက်ရောင်ဝတ်၍ သေမင်းခေါင်းပုံတံဆိပ် ကပ်ဆင်သော မုန်တိုင်းတပ်သားများနှင့် ၁၉၃၆-ခု နှစ်တွင် ပေါင်းစပ်သွားလေသည်။ ထိုအဖွဲ့ဝင်များသည် သာမန်လူထုကို ခြိမ်းခြောက်၍ အစုလိုက်မျိုးဖြုတ် သတ်ပွဲများကို စီမံရပြီး အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ၊ စစ်တပ်အရာရှိများနှင့် နာဇီပါတီ အရာရှိများကိုလည်း စုံစမ်းထောက်လှမ်းစောင့်ကြည့်ရသည်။
အတွင်းအောင်လှိုင်ရွာ၊ အောင်လှိုင်
အတွင်းအောင်လှိုင်ရွာ၊ အောင်လှိုင်
ရေနံပြင်ရွာ
ရေနံပြင်ရွာ
NGC 37
NGC 37 သည် နှစ်ဖက်ခုံး ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ဖီးနစ် ကြယ်စုတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းသည် အချင်းအားဖြင့် အလင်းနှစ် ၁၃၇၀၀၀ နီးပါးခန့် (42 kiloparsecs) ရှိကာ သက်တမ်းအားဖြင့် ၁၂.၉ ဘီလီယံနှစ်ဖြစ်သည်။
ငါဝါရွာ၊ နောင်မွန်းမြို့နယ်
ငါဝါရွာ(Ngarwar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ နောင်မွန်းမြို့နယ်၊ ငါဝါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၀၇၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ငါဝါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၄ ဦး၊ မ ၄၆ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၀၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နောင်မွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်းယားကန်သို့အိုကုတို့
အင်းယားကန်သို့အိုကုတို့ ကဗျာစာအုပ်သည် ဆရာ မင်းသုဝဏ် ၁၉၂၆ မှ ၁၉၇၂ အတွင်း ရေးသားထားသော ကဗျာများကို စုစည်း၍ ဇွဲစာပေရိပ်မြုံ  က ဖြန့်ချိသည်။
စာအုပ်တွင် အပိုင်း ၃ ပိုင်း ပါရှိသည်။
တတိယပိုင်း
စသော ကဗျာ များ ပါဝင်သည်။
ပတင်ရွာ၊ ဖတူးကြီး
ပတင်ရွာ၊ ဖတူးကြီး
နုံးကျွန်းရွာ၊ နုံးကျွန်
နုံးကျွန်းရွာ၊ နုံးကျွန်
နိဗ္ဗေဓိကသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ကာမ၊ ဝေဒနာ၊ သညာ၊ အာသဝ၊ ကမ္မ၊ ဒုက္ခဟူသော နိဗ္ဗေဓိက ပရိယာယ (၆)ပါးတို့ကို ဥဒ္ဒေသ၊ နိဒ္ဒေသအစဉ်အားဖြင့် အကျယ်ဝေဖန်၍ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။
လက်ပံပင် (အနောက်)ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
လက်ပံပင် (အနောက်)ရွာ (Letpanpin (West))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ မြင်းတွင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၅၈၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြင်းတွင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၀ ဦး၊ မ ၂၈၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၉၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နှုတ်ခမ်းမွှေးသိုက်
နှုတ်ခမ်းမွှေးသိုက် သည် ရန်ကုန်တိုင်း၊ လှည်းကူးမြို့နယ်၊ ကလီထော (အနောက်) ရွာ၏ ကျေးရွာအုပ်စုဝင် ရွာတရွာ ဖြစ်သည်။ လှည်းကူး-ဖေါင်ကြီးကားလမ်း၏ အနောက်ဘက်ခြမ်းတွင် ရှိသည်။
လျှပ်စစ်မီးရမှု
သပိတ်ကုန်းရွာရှိ ဓာတ်အားလိုင်းမှတဆင့် လျှပ်စစ်မီး ရသည်။
သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး
လှည်းကူးဈေးမှ ဖေါင်ကြီးမြို့နယ်၊ မင်းကုန်းရွာတွင် ဂိတ်ဆုံးသည့် လိုင်းကား (၄၅) သည် နှုတ်ခမ်းမွှေးသိုက်မှတ်တိုင်တွင် ရပ်၏။ ထောက်ကြန့်မှ ကားဖြင့် မိနစ် (၂၀) မျှသာ သွားရသည်။
လှည်းကူး-ဖေါင်ကြီးကားလမ်း၏ နှုတ်ခမ်းမွှေးသိုက်လမ်းခွဲမှ ထွက်လျှင် ရန်ကုန်-မန္တလေးအမြန်လမ်းမသို့ ပေါက်၏။ ငမိုးရိပ်ချောင်းမှာ ရွာနောက်ဘက်၌ ဝေ့ဝိုက်ကာ တောင်-မြောက် စီးနေသည်။ ချောင်းအနောက်တွင် ကလီထော (အနောက်) ရွာ ရှိ၏။ ထိုငမိုးရိပ်ချောင်းကို ကူးသည့် တံတားအား ၂၀၁၆ ခုတွင် ဆောက်ခဲ့၏။
ပညာရေး
သက်မွေးကျောင်းအဖြစ် စိုက်ပျိုးရေးသင်တန်းကျောင်းကို မြန်မာနိုင်ငံတောင်သူလယ်သမားနှင့်စိုက်ပျိုးရေးအလုပ်သမားသမဂ္ဂအဖွဲ့ချုပ် (AFFM) က ဖွင့်ရန် စီမံထားသည်။ နှုတ်ခမ်းမွှေးသိုက်သူ ဒေါ်ကျင်စန်း လှူသောမြေတွင် ဆောက်ထားခြင်း ဖြစ်၏။
ပုရိသိန္ဒြိယဉာဏသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ဒဏ္ဍကကနိဂုံး အညတရရုက္ခမူလ၌ သီတင်းသုံး နေတော်မူစဉ် ဒေဝဒတ်အသင်းဝင် ရဟန်းတစ်ပါး၏ မေးခွန်းကို ဖြေကြားမှုနှင့် ဆက်စပ်၍ ဘုရားရှင်အား အရှင်အာနန္ဒာက လျှောက်ထား မေးမြန်းရာ “အပါယိကော ဒေဝဒတ္တော နေရယိကော, ကပ္ပဋ္ဌော, အတေကိစ္စော”ဟု မိန့်ကြားတော်မူခြင်း အကြောင်းနှင့် အပရိဟာနဓမ္မ, ပရိဟာနဓမ္မ, အာပါယိက, နေရယိက-ဟူသော ရှေးပုဂ္ဂိုလ် သုံးယောက်နှင့် ပရိဟာနဓမ္မ, အပရိဟာနဓမ္မ, ပရိနိဗ္ဗာနဓမ္မ-ဟူသော နောက်ပုဂ္ဂိုလ်သုံးယောက်တို့၏ စိတ်ကို ဘုရားရှင်၏ စိတ်တော်ဖြင့် သိမြင်တော်မူပုံနှင့် ဘုရားရှင်၏ “ပုရိသိန္ဒြိယဉာဏ်”ကို ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်စီ တစ်ယောက်စီ ခွဲခြမ်းဝေဖန်တော်မူ၍ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်ရာ ဖွင့်ဆိုချက်များ ပါရှိပါသည်။
တောင်ပေါက်ရွာ၊ တောင်ပေါက်
တောင်ပေါက်ရွာ၊ တောင်ပေါက်
င/တက်ပြင်ရွာ
င/တက်ပြင်ရွာ
သုဝေ (နိုင်ငံရေးသမား)
ဝါရင့် နိုင်ငံရေးသမားကြီးတစ်ဦးအဖြစ် ဖော်ညွှန်းကြသည်။ ဖဆပလ အစိုးရခေတ်တွင် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် ဦး ကျော်ငြိမ်း ၏  ကိုယ်ရေးအတွင်းဝန်အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့ဖူးသူဖြစ်ပြီး ၁၉၈၈ ခုနှစ်အရေးအခင်းပြီးနောက် ၁၀ နှစ်ကျော်ကြာ နိုင်ငံရေးအမှုဖြင့် အကျဉ်းကျခံခဲ့ရသော နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားဟောင်းတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။ ၂၀၂၂ မေလ ၁၈ ရက်နေ့ ည ၇ နာရီခန့်တွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ရွှေပြည်သာမြို့ရှိ ၎င်း၏နေအိမ်တွင် ကွယ်လွန်သည်။
ငယ်ဘဝ
၃၁-၁၂-၃၂ ရက်နေ့တွင် တောင်ငူမြို့၌ အဖဦးလှအုန်း၊ အမိဒေါ်လှတင်တို့မှ မွေးဖွားသည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရခဲ့သည်။
ထွန်းနောင်၊ တက္ကသိုလ်
တက္ကသိုလ် ထွန်းနောင် (၁၉?? - ၂၀၀၉) သည် မြန်မာလူမျိုး သွားဆရာဝန်၊ တေးရေးနှင့် အဆိုတော် ဖြစ်သည်။
သုဝေ (နိုင်ငံရေးသမား)
ငယ်ဘဝ
၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံသူ (Pharlimee Chittaphan (ခ) ဒေါ်မြသန်း)နှင့် အကြောင်းပါခဲ့ပြီး သားနှစ်ယောက် သမီးတစ်ယောက် ထွန်းကားခဲ့သည်။ ဗန်ကောက်မြို့အနီး ထုံဘူရီ(တွန်ပိုလီ)မြို့၊ ချရာနကွမ်လမ်းရှိ ယောက္ခမ မိသားစုနှင့် အတူ နေထိုင်ခဲ့ဖူးသည်။
ထွန်းနောင်၊ တက္ကသိုလ်
ကိုယ်ရေးအကျဉ်း
၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့ရိုးရာ တေးဂီတနယ်ပယ်မှ " မာမီရယ် ရှာပေးကွယ် ရည်းစားလိုချင်တယ်" ဟူသော လူတစ်ဦးတစ်ယောက်၏ စိတ်ခံစားမှုကို တိုက်ရိုက်ဖော်ပြသည့် တေးသီချင်း အမျိုးမျိုးကို တက္ကသိုလ်ထွန်းနောင်က ခေတ်ပေါ်တေးဂီတ အသွင်ဖြင့် လူထုကို မိတ်ဆက်ပေးခဲ့သည်။ ပထမဦးဆုံး တေးသီချင်း အခွေတွင် အဆိုတော်၏ အမည်ကို ရေးသားမထားခဲ့ပေ။ နောက်ပိုင်းနှစ်များတွင်မူ အဆိုတော်၏ ဂီတမိတ်ဆွေ အကော်ဒီယံအုန်းကျော်၏ အကူအညီဖြင့် ကံ့ကော်တော တေးသံသွင်း စတူဒီယိုမှ တေးသီချင်းခွေများကို တရားဝင် ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ သူ၏ နမူနာအတိုင်း ထိုတေးသံသွင်းနှင့်ပင် တက္ကသိုလ် အေးမောင်(ရယ်ဂျီ ဘဦး)၊ ကံ့ကော်တော မျိုးအောင်၊ ပလေးဘွိုင်း သန်းနိုင်၊ မြန်မာပြည် သိန်းတန်၊ စိန်လွင်(အဆိုတော်)၊ မင်းမင်းလတ် ၊ ဗစ်တာခင်ညို၊ ဘိုဘိုဟန် အစရှိသော အခြားသော မျိုးဆက်သစ် နာမည်ကြီး အဆိုတော်များလည်း ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ထွန်းနောင်သည် ဂီတဝေဖန်ရေးနှင့် ပတ်သက်သည့် ဆောင်းပါးအနည်းငယ်လည်း ရေးခဲ့ဖူးသည်။ သူသည် သွားဘက်ဆိုင်ရာ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားဟောင်းလည်း ဖြစ်သည်။
သုဝေ (နိုင်ငံရေးသမား)
ပါဝင်ခဲ့သည့် နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများ
ဒီမိုကရက်တစ် ကျောင်းသားအဖွဲ့ (ဒီအက်စ်အို) ခေါင်းဆောင်၊ ၁၉၅၆-၆၂ ခုနှစ်တွင် ဖဆပလ (ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေး အဖွဲ့) လူငယ်အဖွဲ့ဝင်၊ ရန်ကုန်ခရိုင်အတွင်းရေးမှူး၊ အဖွဲ့ချုပ် အလုပ်အမှုဆောင်၊ ၁၉၄၈-၅၈ ခုနှစ်တွင် ဒုဝန်ကြီးချုပ် ဦးကျော်ငြိမ်း၏ ကိုယ်ရေးအတွင်းဝန်၊ ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ လျှို့ဝှက် ထွက်ခွာခဲ့သည်။ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်းဦးနု ခေါင်းဆောင်သော ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီပါတီတွင် ဗဟိုကော်မတီနှင့် စစ်ကောင်စီဝင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ပြည်ချစ်လူငယ်တပ်ပေါင်းစုဥက္ကဋ္ဌ။ ပီဒီပီ (ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီပါတီ) အသံလွှင့်ဌာနတွင် ဦးစီခဲ့သည်။ ဘန်ကောက်ဝါးလ် သတင်းစာတွင် စာတည်းအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ထွန်းနောင်၊ တက္ကသိုလ်
ကိုယ်ရေးအကျဉ်း
၁၉၇၂-ခုနှစ်လောက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ လျှပ်စစ်တေးဂီတကို အခြေခံသည့် စတီရီယိုတေးသမားများ၏ သီချင်းများ ဈေးကွက်တွင် အပြိုင်အဆိုင် ထုတ်လုပ်လာကြသည်။ နာမည်ရပြီး စတီရီယိုခေတ်ဦး အဆိုကျော်များ၊ နောက်ထပ် တိုးဝင်လာကြသည့် အဆိုသမားများ၊ ရုပ်ရှင်မင်းသား အဟောင်း အသစ်များပါ ပါဝင်လာတော့သည်။ ထိုအချိန်က သူ့တေးများသည် အောင်မြင် လက်ခံကြ၍ စတီရီယိုတေး ခေတ်ဦးတွင် နေရာကောင်း တစ်နေရာရခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ထွန်းနောင်သည် စတူဒီယိုခေတ်၏ လမ်းပြဦးဆောင်သူဟု ပြောလျှင် ရသည်။
သုဝေ (နိုင်ငံရေးသမား)
ပါဝင်ခဲ့သည့် နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများ
၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တွင် လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် အမိန့်ကြောငြာစာအမှတ် (၂/၈၀) အရ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လာသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်အရေးအခင်းတွင် ဦးနုနှင့်အတူ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၉-၉-၈၈ ရက်နေ့တွင် ဦးနုပါဝင်သော စင်ပြိုင်အစိုးရဖွဲ့စည်းရာတွင် စာရင်း ပါရှိခဲ့ပြီး နုတ်ထွက်ကြောင်း အကြောင်းကြားခဲ့သည်။
ထွန်းနောင်၊ တက္ကသိုလ်
ကိုယ်ရေးအကျဉ်း
၁၉၇၃-ခုနှစ်တွင် စတီရီယိုတေး လောကသည် ဂီတဈေးကွက်တွင် တက္ကသိုလ်ထွန်းနောင်ချည်းပဲ နီးပါး နေရာရခဲ့သည်။ ဆန်းသစ်မှုကို ကြိုက်သော ပရိသတ်ကြီး၏ အသိအမှတ်ပြုမှုကို ခံရသည်။ သို့သော် လွတ်လပ်ရေး ရပြီးကတည်းက ဈေးကွက်တစ်ခုလုံး နီးပါးကို ရရှိထားသော မြန်မာသံ ဂီတသမားများအတွက် အခက်ကြုံရသည့် ကာလတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ မြန်မာသံစဉ်များ ပျောက်ကွယ်သွားမလား ထင်ရလောက်အောင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့်လည်း အရိုးစွဲဝါဒသမားများက ကမ္ဘာကြီးနှင့် တပြေးညီ ဖြစ်ထွန်းခဲ့သော မြန်မာပေါ့ပ်ဂီတသမားများကို “သရုပ်ပျက်ဂီတ”ဟု ကင်ပွန်းတပ်ပြီး ကျယ်ကျယ်လောင်လောင်၊ ပေါ်ပေါ်ထင်ထင် တိုက်ခိုက်လာကြပါ တော့သည်။ တက္ကသိုလ်ထွန်းနောင်သည် အရေးကောင်း၊ အဆိုကောင်း၍ တေးချစ်ပရိသတ်ကြား နာမည်ကြီးရသလို သည်းသည်းမည်းမည်း တိုက်ခိုက်သူတွေကြောင့်လည်း နာမည်ဆိုးနှင့် ကျော်ကြားသလို ဖြစ်ခဲ့သည်။
သုဝေ (နိုင်ငံရေးသမား)
ပါဝင်ခဲ့သည့် နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများ
ပြည်ပ (၁၅) နိုင်ငံသွား အတွေ့အကြုံများရှိသည်။ ယူပီအိုင်၊ မောနင်းအိပ်စပရက်နှင့် ဗန်ကောက်ဝါးလ်တို့၌ သတင်း အယ်ဒီတာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဦးဘကျော်လမ်း တာမွေလေးရပ်ကွက်၊ တာမွေမြို့နယ်တွင် နေထိုင်ခဲ့ဖူးပြီး ရွှေပြည်သာမြို့တွင်လည်း နေထိုင်ခဲ့သည်။(1) နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ အစိုးရက ၂၀၁၀ တွင် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပပေးပါက ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီကို ဦးဆောင်ဖွဲ့စည်းကာ ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ မတ်လအတွင်း ထိုင်းနိုင်ငံ ချင်းမိုင်တွင် ဗွီအိုအေ မြန်မာပိုင်း ရုပ်သံ အစီအစဉ်က တင်ဆက်သည့် ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ ရုပ်သံ စကားဝိုင်းတွင် ဦးသုဝေက လက်ရှိ တပ်မတော်အစိုးရဟာ စစ်တပ် ဖြစ်သည်နှင့်အညီ တပ်ဆုတ်သည်ဆိုရာမှာ စနစ်တကျ တပ်ဆုတ်ခွါတဲ့ အလေ့အထ ရှိကြောင်း၊ ယခု ၂၀၁၀ မှာ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပပေးခြင်းသည် တပ်မတော်အနေနှင့် စနစ်တကျ တပ်ဆုတ်ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ၎င်းအနေနှင့် ထင်မြင်ယူဆကြောင်း ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခဲ့သည်။ ထိုသို့ ပြောဆိုမှုကြောင့် ဦးသုဝေသည်ပြင်ပ အတိုက်အခံ နိုင်ငံရေးသမားများ၊ အတိုက်အခံ မီဒီယာများ၏ထိုးနှက် တိုက်ခိုက်မှုဒါဏ်ကို ခံရသည်။
ထွန်းနောင်၊ တက္ကသိုလ်
ကိုယ်ရေးအကျဉ်း
၁၉၇၃-ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ပြုလုပ်မည့် ဆန္ဒခံယူပွဲအတွက် မြန်မာတစ်ပြည်လုံးအနှံ့ စည်းရုံးလှုံ့ဆော်ရာမှစ၍ စတီရီယိုသမားများသည် နေရာတခု ရခဲ့သည်။ သူ့ခေတ်က လူကြီးတော်တော်များက လက်မခံကြပါ။ စာရေးဆရာများ၏ ဝေဖန်မှုကိုလည်း ခံခဲ့ရ၏။ ထိုစဉ်က စတူဒီယိုတေးကို လက်သင့်မခံသေး၍ ပျဉ်းမနားနှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူပွဲတွင် လှည့်လည်သီဆိုခဲ့ရာ၌ ခဲများ၊ ပြောင်းဖူးရိုးများနှင့် ပေါက်ခံရဘူးသည်။ နောက်နှစ်များတွင် ရုပ်ရှင်မင်းသား ကျော်ဟိန်းလည်း သူ့လိုပင် ဖြစ်ခဲ့ဘူးသည်။ (မေယာအမ်တီ)
ဘဝနိဂုံး
အသက် ၆၄ နှစ်အရွယ်၌ နှလုံးရောဂါဖြင့် ရန်ကုန်မြို့၊ သုခကမ္ဘာ အထူးကုဆေးခန်း၌ ၂၀၀၉ ခု၊ အောက်တိုဘာလ (၇)ရက်၊ ည ၈ နာရီတွင် ကွယ်လွန်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် သမီးတစ်ဦး၊ ကွာရှင်းပြီးဇနီး နာမည်ကြီး အငြိမ့်မင်းသမီးနှင့် ရုပ်ရှင်မင်းသမီးကြီး စံရှားတင် ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
သုဝေ (နိုင်ငံရေးသမား)
နိုင်ငံရေးပါတီထူထောင်ခြင်း
စစ်အစိုးရလက်ထက်ကျင်းပပေးမည့် ၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင်  ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မည်ဟု ထုတ်ဖော်ပြောဆိုပြီး  မိတ်ဆွေများဖြစ်သည့် ဒေါ်သန်းသန်းနု (ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနု ၏ သမီး)၊ ဒေါ်ချိုချိုကျော်ငြိမ်း (ဖဆပလခေါင်းဆောင် တစ်ဦးဖြစ်သူ ဦးကျော်ငြိမ်း၏သမီး) တို့နှင့် ပူးပေါင်းကာ ဒီမိုကရက်တစ် ပါတီ (မြန်မာ)ကို ထူထောင်ခဲ့သည်။
ဦးသုဝေသည် ၂၀၁၀ရွေးကောက်ပွဲတွင်  မင်္ဂလာတောင်ညွန့်မြို့နယ်မှလည်းကောင်း၊  ၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင်လည်း စမ်းချောင်းမြို့နယ်မှနေ၍ လည်းကောင်းဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သော်လည်း အနိုင်မရခဲ့ဘဲ ရှုံးနိမ့်ခဲ့ရာ နိုင်ငံရေးကုသိုလ်ကံမကောင်းသူ တစ်ဦးဟု  ၎င်းကိုယ်တိုင် ၎င်းမှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။
၂၀၁၆ခုနှစ် နောက်ပိုင်းကာလများတွင် နိုင်ငံရေးပါတီအစုအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးအနေဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲများတွင် တက်ကြွစွာပါဝင်ခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်း ၎င်းပါတီသည် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် သွားတွေ့သည့် ၃၄ပါတီထဲ ပါဝင်ခဲ့၍ ဝေဖန်ခြင်းများခံခဲ့ရသည်။
တစ်ဖက်တွင်လည်း ဦးသုဝေ၏ ပါတီသည် လူအများကြားမထင်ရှားသော်လည်း ဦးသုဝေမှာမူ  နိုင်ငံရေးအသိုင်းအဝိုင်းကြားတွင်မူ ဝါရင့်နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးအဖြစ်ထင်ရှားသူဖြစ်ခဲ့သည်။
ရည်ညွှန်းကိုးကား
(၁)သိမှတ်ဖွယ်ရာ ကိုယ်ရေး အချက်အလက်များ
သိန်းထိုက်
ဦးသိန်းထိုက် သည် မြန်မာနိုင်ငံ ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး စာရင်းစစ်ချုပ်ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၇ ရက်နေ့တွင် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။ ယခင်က သတ္တုတွင်း ဝန်ကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယ ဝန်ကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ တပ်မတော် (လေ) တွင် ဗိုလ်မှူးကြီး အဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနတွင် စစ်ဆေးရေး အရာရှိအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်ဖြင့် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။
ကျောက်တိုင်ရွာ၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝန်းသိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချောင်းမကြီးဝရွာ၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်
ချောင်းမကြီးဝရွာ (Chaungmagyiwa)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်၊ ပင်းဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၉၆၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပင်းဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၂၄ ဦး၊ မ ၃၉၂၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၀၄၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေနံချောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မဇ္ဈေသုတ်
ဘုရားရှင် ကာသိနိုင်ငံ ဗာရာဏသီမြို့တော်အနီး ဣသိပတနမိဂဒါယ၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ်-ထေရ်ကြီးရဟန်းတော်များ ဆွမ်းဘုဉ်းပေးရာအရပ်မှ ပြန်ကြွလာပြီး မဏ္ဍလမာ၌ စည်းဝေးနေကြစဉ်-ပါရာယဏဝဂ် တိဿမေတ္တေယျ ပဥှာ(သုတ္တနိ၊၃၄၉။ စူဠနိ၊၇)လာ “ယော ဥဘောန္တေ” အစရှိသော ဂါထာနှင့်ဆက်စပ်၍ မိမိတို့ထင်မြင်သော အန္တနှစ်မျိုးကို ဆွေးနွေးကြပြီး ဘုရားရှင်ထံ သွားရောက်၍ မေးလျှောက်ရာ အားလုံးပြောဆိုကြသည့် အစွန်းနှစ်ဖက်ဓမ္မများသည် ပရိယာယ်အားဖြင့် သုဘာသိတဖြစ်ပုံကို မိန့်ကြားတော်မူပြီး အစွန်းနှစ်ရပ်နှင့်ဆက်စပ်၍ ဖြစ်သောဓမ္မတို့ကို မိန့်ကြားတော်မူသည့်သုတ်။
ငရောင်ရွာ၊ မင်းကင်းမြို့နယ်
ငရောင်ရွာ (Ngayaung)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးခရိုင်၊ မင်းကင်းမြို့နယ်၊ ဗရုံကာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၉၁၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဗရုံကာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၃၄ ဦး၊ မ ၇၇၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၁၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းကင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လမဲကလေးရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
လမဲကလေးရွာ(Lamekalay)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ခုံတိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၀၄၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခုံတိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၀၉ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၆၄ ဦး နေထိုင်သည်။ မြစိမ်းရောင်ကျေးရွာစီမံကိန်း ၆၇ ရွာတွင် ပါဝင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယာမာရွာ၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်
ယာမာရွာ (Yarmar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုးမိတ်ခရိုင်၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်၊ ရေပုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၇၉၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရေပုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၇ ဦး၊ မ ၃၁၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၀၃ ဦးနေထိုင်သည်။
အုန်းတပင်ရွာ၊ မဲခရဲ
အုန်းတပင်ရွာ၊ မဲခရဲ
ဟိုက်ကေရွာ၊ မိုးနဲမြို့နယ်
ဟိုက်ကေရွာ (Haikkay)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုးနဲမြို့နယ်၊ မိုင်ဟိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၂၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်ဟိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၇၄ ဦး၊ မ ၂၁၀၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၂၇၉ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးနဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချောင်းဝရွာ၊ လှည်းကူး
ချောင်းဝ
ဂမ်မာရောင်ခြည်
ဂမ်မာရောင်ခြည်အား ဂရိစာလုံးအသေး ဂမ်မာ (γ or \gamma ) ဖြင့် အမှတ်အသားပြုသည်။ ၎င်းသည် ကြိမ်နှုန်းအလွန်မြင့်မားသော လျှပ်စစ်သံလိုက်ရောင်ခြည်ဖြစ်၍ စွမ်းအင်မြင့်မားသော ဖိုတွန်များပါရှိသည်။ ၁၉၀၀ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ် ဓာတုဗေဒနှင့် ရူပဗေဒ ပညာရှင် ပေါလ် ဗီလာဒ် ဆိုသူက ရေဒီယမ်သတ္တုကို လေ့လာရင်း ဂမ်မာရောင်ခြည်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ဂမ်မာရောင်ခြည်အား အားနက်စ် ရူသာဖို့ဒ်က အမည်ပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ရူသာဖို့ဒ်သည် ယခင်တည်းက အခြား ရေဒီယိုသတ္တိကြွပြိုကွဲခြင်း အမျိုးအစား နှစ်မျိုးဖြစ်သည့် အယ်လ်ဖာပြိုကွဲခြင်းနှင့် ဘီတာပြိုကွဲခြင်း များကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ဂမ်မာရောင်ခြည်သည် အိုင်ယွန်ပြုရောင်ခြည် အမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်၍ သက်ရှိများကို အန္တရာယ်ဖြစ်သော ရောင်ခြည်ဖြစ်သည်။ အက်တမ်နျူကလိယသည် စွမ်းအင်မြင့် အခြေအနမှ စွမ်းအင်နိမ့် အခြေအနသို့ ပျက်ယွင်းသည့်အခါ ဂမ်မာရောင်ခြည်ကို ထုတ်လွှတ်ပြီး ၎င်းဖြစ်စဉ်ကို ဂမ်မာပြိုကွဲခြင်းဟု ခေါ်သည်။
လောင်းချိုင်ရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
လောင်းချိုင်ရွာ(Laungchaing)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ဆတ်ချိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၄၅၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆတ်ချိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၂၉ ဦး၊ မ ၁၀၆၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၈၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဧကရာဇ်ပင်
ဧကရာဇ်ပင် (Millingtonia hortensis) သည် မင်လင်တဲနီးယား (Millingtonia) မျိုးစုရှိ တစ်ခုတည်းသော မျိုးစိတ် ဖြစ်ပြီး ၊ တောင်အာရှ နှင့် အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသပေါက်ပင် ဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် tree jasmine သို့မဟုတ် Indian cork tree ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
ပုံသဏ္ဌာန်
ပင်စည် ဖြောင့်မတ်သော အပင်ကြီးမျိုး ဖြစ်သည်။ ရွက်ဆိုင် ထွက်သည်။ ရွက်ပေါင်း ဖြစ်ပြီး ရွက်မြွာ များမှာ ထိပ်ချွန်သည်။ ရွက်နားတွင် လွှသွား ကျဲကျဲ ရှိသည်။ ထိပ်ထွက် သို့မဟုတ် ကြားထွက် ပန်းခိုင် ဖြစ်ပြီး အလျား ရှည်သော အဖြူရောင် ပန်များ ပွင်ႛသည်။ သင်းသော ရနံ့ ရှိသည်။ အသီးသည် သီးတောင့်ရှည်ဖြစ်ပြီး ထိပ်နှစ်ဖက်စလုံး ချွန်သည်။
အပင်-- ပင်စည် ဖြောင့်မတ်သော သစ်ပင် ကြီးမျိုး ဖြစ်၍ အမြင့်ပေ ၄၀ မှ ၅၀ ထိ မြင့်၏။ အခေါက် ညိုဝါရောင် ရှိပြီး ကြမ်း၏။ အရွက်-- ရွက်ဆိုင် ထွက်၏။ ရွက်ပေါင်း ဖြစ်ပြီး ရွက်မြွှာများ ဘဲဥပုံ၊ လှံစွပ်ပုံ ရှိသည်။ ရွက်ထိပ် ချွန်သည်။ ထိပ်ရွက် တစ်ရွက် ပါသည်။ ရွက်နား လွှသွား ကျဲကျဲ ရှိသည်။ ရွက်ပြား ချော၏။
အပွင့်-- အပွင့် ကြီးဖြစ်၏။ အလျား ရှည်၍ အဖြူရောင် ရှိသည်။ အနံ့ အနည်းငယ် မွှေးသည်။ သီတင်းကျွတ်၊ တန်ဆောင်မုန်း လများတွင် ပွင့်သည်။
အသီး-- သီးတောင့် ရှည်မျိုး ဖြစ်သည်။ ထိပ်နှစ်ဖက် ရှည်သည်။ တပို့တွဲ တပေါင်းလတွင် အသီး ရင့်မှည့်သည်။
အမြစ်-- အမြစ်များ ဖြာထွက်လျက် ရှိသည်။ ရေသောက်မြစ် မှာမြေတွင်းသို့ နက်ရှိုင်းစွာ ထိုးဆင်းသော်လည်း ဘေးမြစ်မြွှာ များမှာ မြေတွင် ကပ်ဖြန့် လျက်ရှိသည်။ ဘေးဘက်သို့ အမြစ်များ မှတဆင့် အပင်များ ထပ်ထွက်သည်။
ဧကရာဇ်ပင်သည် မည်သည့်မြေမျိုး၌မဆို ပေါက်ရောက်နိုင်သော်လည်း စိုထိုင်းသော ဒေသကိုကား ပို၍ နှစ်ခြိုက်လေသည်။ ထို့ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် မိုးပါး၍ ခြောက်သွေ့သော အပိုင်းများတွင်လည်း ထိုအပင်ကိုတွေ့မြင်ရ လေသည်။ ဧကရာဇ်ပင်ကို အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် အနှံ့အပြားစိုက်ပျိုး ထားကြသည်။ ဧကရာဇ်ပင်၏အမြင့်မှာ ပေ ၇ဝ မျှရှိ၍ သွယ် လျားသောအကိုင်းအခက် အရွက်တို့ရှိသဖြင့် လှပသော သစ်ပင် မျိုးဖြစ်သည်။ အရွက်မှာ အလျားနှစ်လက်မခန့် ရှိပြီးလျှင် အရောင်မှာ အစိမ်းပုပ်ဖြစ်၍ တောက်ပြောင်လျက်ရှိသည်။
အခေါက်သည် ထူထဲပွရောင်း၍ ညိုမွဲမွဲအရောင်ရှိသည်။ အက် ကြောင်းများလည်းရှိသည်။ ပန်းပွင့်များမှာဖြူ၍ တံပိုးခရာတံပုံ ဖြစ်သည်။ အခိုင်လိုက်ပွင့်၍ မွှေးကြိုင်သည်။ ဧကရာဇ်ပင်၏ အသီးမှာ အလျား တစ်ပေရှိ၍ ပြားသည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ
အရွက်၊ အပွင့်၊ အညွန့်၊ အမြစ်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ
အလွန်အေးသော ဒေသမှ အပ မြန်မာ နိုင်ငံ အနှံ့ အပြားတွင် ပေါက်ရောက်သည်။
ပေါက်ရောက်ပုံ
သဘာ၀ အလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။
အသုံးဝင်ပုံ
အာနိသင်-- မြန်မာဆေးကျမ်းများအလို အရ ဧကရာဇ်သည် အေး၊ ခါး သောအရသာ ရှိ၏။ သွေးကို တက်ကြွစေ၏။ ငြိမ်းလည်း ငြိမ်းစေ၏။ လေကို ငြိမ်စေတတ်၏။ အသုံးပြုပုံ- အရွက်-- ၁။ အရွက်ကို ပြုတ်၍ သုပ်စားလျှင် လည်းကောင်း၊ ကြော်စား လျှင်လည်းကောင်း မီးယပ် ငုပ်ခြင်းနှင့် သွေးတိုး ရောဂါ ပျောက်၏။ အပွင့် အညွန့်-- ၁။ အပွင့်ကို ဟင်းချို အဖြစ် ချက်သောက်ခြင်း၊ အညွန့်ကို တို့စရာ အဖြစ် တို့စားခြင်းဖြင့် သွေးတိုး၊ နှလုံးတုန် ရောဂါ တို့ကို ပျောက်ကင်းစေနိုင်၏။ အမြစ်-- ၁။ အမြစ်ကို ဆန်ဆေးရည် နှင့် သွေးပြီး သကြား ဆားပါ ထည့်သောက်က နှလုံးတုန်၊ ရင်ခုန်၊ ခေါင်းမူး ပျောက်သည်။ ၂။ အမြစ် နှင့် အခေါက်ကို သွေး၍ မျက်စိတွင် ကွင်းပေးလျှင် မျက်စိနာ ပျောက်၏။ ၃။ ဝမ်းကြော၊ ရင်ကြောများ တင်းမာခြင်း အတွက် အမြစ်ကို ဆန်ဆေးရည် နှင့် သွေးလိမ်းက ပျောက်၏။ ၄။ အမြစ် အစိုကို ထန်းလျက်နှင့် ကျိုသောက်ခြင်းဖြင့် ခရုသင်း ရောဂါ ပျောက်ကင်း စေနိုင်သည်။ ၅။ အမြစ် သို့မဟုတ် အခေါက်ကို သွေး၍ လျှာကို ပွတ်ပေး ပါက အရက်မူး လွန်ခြင်းကို ပြေစေ၏။
သေရည်သေရက် အသောက်လွန်မိ၍ အမူးလွန်နေသူ အား ဧကရာဇ်မြစ်သွေး၍ တိုက်ပေးခြင်းဖြင့် အမူးပြေလာစေနိုင် သည်။ ဧကရာဇ်မြစ်ကိုသွေး၍ ဆန်ဆေးရည်၊ သကြား၊ ဆား တို့နှင့်ရောသောက်လျှင် နှလုံးတုန်ရင်ခုန် ပျောက်သည်။
ဧကရာဇ်မြစ်ကို ဆန်ဆေးရည်နှင့်သွေး၍ သကြားထည့်သောက် လျှင် ခေါင်းမူးပျောက်စေတတ်၏။ ဆီးရွှင်စေတတ်၏။ ဧကရာဇ်မြစ်ကို ဆန်ဆေးရည်နှင့်သွေး၊ ကွမ်းသီးလုံး သုံးလုံးစာ ရလျှင် သကြားနှင့်ဖျော်၍သောက်သော် ခေါင်းအုံ၊ ဇက်လေး သွေးတိုးခြင်းမှပျောက်ကင်းစေသည်။ ဧကရာဇ်ရွက်ကို ရေနွေး ဖြော၍သုတ်စားလျှင် သွေးတိုးရောဂါ ပျောက်ကင်းစေတတ် သည်။ ဧကရာဇ်ပွင့်ကိုလည်း အခြောက်လှန်း၍ ပြုတ်ပြီးလျှင် သုတ်စားရသည်။
ရုက္ခဗေဒ မျိုးစဉ်
ဧကရာဇ်ပင်သည် ပေါ်လီမိုနီအေလီး မျိုးစဉ်တွင် ဗစ်ဂနိုနီအေဆီအီး မျိုးရင်း၌ ပါဝင်သည်။
ဆိတ္တိန်း (မြောက်)ရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ဆိတ္တိန်း (မြောက်)ရွာ (Seiktein(North))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ဆိတ္တိန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၈၁၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆိတ္တိန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၁၆ ဦး၊ မ ၂၇၃၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၈၄၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အန္တာတိက
အန္တာတိကတိုက် (Antarctica; ဗြိတိသျှအသံထွက် သို့မဟုတ်, အမေရိကန်အသံထွက် ) သည် ကမ္ဘာ့တောင်ဘက်ဆုံး တိုက်ကြီး ဖြစ်ပြီး တောင်ဝင်ရိုးစွန်း တည်ရှိရာ နေရာ ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့ တောင်ဘက်ခြမ်း အန္တာတိတ် ဒေသအတွင်းတွင် တည်ရှိပြီး အန္တာတိတ် စက်ဝိုင်း၏ တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိပြီး တောင်ဘက် သမုဒ္ဒရာက ဝန်းရံထားသည်။ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၅.၄ သန်း (စတုရန်း ကီလိုမီတာ ၁၄ သန်း) မျှ ကျယ်ဝန်းပြီး အာရှ၊ အာဖရိက၊ မြောက်အမေရိက၊ တောင်အမေရိက တိုက်တို့ပြီးလျှင် ပဉ္စမမြောက် အကြီးဆုံးတိုက် ဖြစ်ပြီး ဧရိယာ၏ ၉၈% သည် ပျမ်းမျှ (၁.၆) ကီလိုမီတာ အထူရှိသည့် ရေခဲများဖြင့် ဖုံးလွှမ်းလျက် ရှိသည်။ အရွယ်အစားအားဖြင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါက အန္တာတိကတိုက်သည် ဩစတေးလျတိုက်၏ နှစ်ဆမျှ ကျယ်ဝန်းသည်။  အန္တာတိကတိုက်၏ ၉၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် ရေခဲများ ဖုံးလွှမ်းနေပြီး ရေခဲထု၏ အထူမှာ ၁.၂ မိုင် (၁.၉ ကီလိုမီတာ) မျှ ရှိပြီး မြောက်ဘက်စွန်း အန္တာတိက ကျွန်းဆွယ်မှ အပ အခြားဒေသအားလုံးကို လွှမ်းခြုံထားသည်။
အန္တာတိကတိုက်သည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ တိုက်ကြီးများတွင် ပျမ်းမျှအားဖြင့် အအေးဆုံး၊ အခြောက်သွေ့ဆုံး၊ လေတိုက်နှုန်းအများဆုံး တိုက်ကြီး ဖြစ်ပြီး တိုက်ကြီးများထဲတွင် ပျမ်းမျှအားဖြင့် အမြင့်ဆုံး ဖြစ်သည်။ အန္တာတိက ကမ်းရိုးတန်းတွင် နှစ်စဉ်မိုးရေချိန် ၈ လက်မ (၂၀၀ မီလီမီတာ) မျှသာ ရှိပြီး အတွင်းပိုင်းတွင် ပိုနည်းသွားသဖြင့် ကန္တာရ ဒေသဟု ယူဆနိုင်သည်။ အပူချိန်မှာ အနှုတ် ၈၉ ဒီဂရီ ဆဲလ်စီးယပ်စ် ( အနှုတ် ၁၂၉ ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်) အထိ ရှိသည်။ အမြဲတမ်း နေထိုင်သူ မရှိဘဲ တိုက်ကြီးပေါ်ရှိ သုတေသန စခန်းများတွင် နေထိုင်သူ ၁,၀၀၀ မှ ၅,၀၀၀ အထိ ရှိတတ်သည်။ အန္တာတိကတိုက်​အား မည်​သည်​နိုင်​ငံမှ မပိုင်​ဆိုင်​ရဟု သ​ဘောတူညီထားသည်​။
အုပ်ရှစ်ကုန်းရွာ၊ ဝါးတောမ
အုပ်ရှစ်ကုန်းရွာ (Okeshitkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ အရာတော်မြို့နယ်၊ ဝါးတောမကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၃၆၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရာတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အန္တာတိက
တိုက်ကြီးများထဲတွင် အအေးဆုံး၊ အခြောက်သွေ့ဆုံး၊ လေအထန်ဆုံး၊ အမြင့်ဆုံးစသည့် ထူးခြားချက်များ ပိုင်ဆိုင်သည်။ ယင်းကဲ့သို့ အစွန်းရောက်သော ကိန်းဂဏန်းများကို ပိုင်ဆိုင်သော အန္တာတိကတိုက်၏ အခြားထူးခြားချက်နှစ်ခုမှာ မည်သည့်နိုင်ငံကမျှ ပိုင်ဆိုင်ခြင်း မရှိသော ဘုံပိုင်တိုက်ကြီး ဖြစ်ခြင်းနှင့် အတည်တကျနေထိုင်သူတစ်ယောက်မျှ မရှိခြင်း ဖြစ်သည်။ အတည်တကျနေထိုင်သူ မရှိသော်လည်း သိပ္ပံပညာရှင်တို့က လေ့လာရေးစခန်းများ ထူထောင်၍ အလှည့်ကျ နေထိုင်သုတေသနပြုနေကြရာ အန္တာတိကတိုက်ပေါ်ရှိ သိပ္ပံသုတေသနစခန်းပေါင်း (၈၀)ခန့်ရှိသည်။ ပညာရှင်ပေါင်း ၄၀၀၀-ခန့် အလည့်ကျ လာရောက် အလုပ်လုပ် နေသည်။ ၎င်းတို့ထဲတွင် အမေရိကန်ပြည်တွင် နေထိုင်သော မြန်မာအမျိုးသမီး တစ်ဦးပင် ပါခဲ့သည်ဟု သိရသည်။
လူများ အတည်တကျနေထိုင်သူ မရှိသော်လည်း ပင်ဂွင်းငှက်များ အများအပြား ကျက်စားနေထိုင်သည်။ ပင်ဂွင်းငှက်များသည် အတောင်ရှိသော်လည်း မပျံနိုင်သော တိရစ္ဆာန်ဖြစ်သည်။ ပင်ဂွင်းငှက်အုပ်ကြီးကို အန္တာတိကတိုက်၏ ကျွန်းတစ်ကျွန်းတွင် တွေ့ရသည်။ ကမ္ဘာရေခဲပြင်စုစုပေါင်း ဧရိယာ၏ ၈၅-ရာခိုင်နှုန်းသည် အန္တာတိက ဒေသတွင်ရှိ၍ ယင်းကို ရေခဲကန္တာရဟု တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ ကမ္ဘာပူနွေးလာမှုကြောင့် အန္တာတိကတိုက် ရေခဲပြင်သည် ကမ္ဘာ့မြောက်ခြမ်းရှိ ရေခဲပြင်လောက် အရည်ပျော်မှု မများသော်လည်း ပညာရှင်တို့၏ မူလက ယူဆထားသည်ထက် ပို၍ မြန်ဆန်စွာ အရည်ပျော်နေသည်။ အန္တာတိက ရေခဲပြင်များ၏ အောက်တွင် အရည်ပျော်နေသော ရေကန်များ၊ မြစ်များရှိကြောင်း မကြာသေးမီက ဂြိုဟ်တုတိုင်းတာချက်များအရ တွေ့ရှိရသည်။
အရည်ပျော်မှု
လွန်ခဲ့သော ၁၉၉၆ခုနှစ်မှ စတင်ကာ ရေခဲများ ဆုံးရှုံးလာမှု့မှာ ၇၅% အထိ ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်း၊ ဆက်လက်၍လည်း ပိုမိုလျင်မြန်စွာ အရည်ပျော်လျက်ရှိကြောင်း၊ အန္တာတိက အစွန်ပိုင်းရှိ ရေခဲမြစ်များ အရည်ပျော်ခြင်းမှ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်သည် နှစ်စဉ်(၀.၄) မီလီမီတာ မြင့်တက်လျက်ရှိကြောင်းနှင့် လာမည့်  ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် လက်ရှိရေမျက်နှာပြင်အမြင့်မှ (၈၀) စင်တီမီတာနှင့် နှစ်မီတာ အကြားတွင် မြင့်တက်လာဖွယ် ရှိနေပါကြောင်း ဗစ်တိုရီးယားတက္ကသိုလ် အန္တာတိကဒေသဆိုင်ရာ သုတေသနစင်တာမှ ပါမောက္ခ ပီတာဘားရတ်က နှစ်စဉ်ကျင်းပမြဲဖြစ်သော အန္တာတိကဒေသဆိုင်ရာ ကွန်ဖရင့်တွင် တင်ပြသွားခဲ့သည်။
ထို့ပြင် သုတေသနစင်တာမှ ဒါရိုက်တာတစ်ဦးဖြစ်သူ ပါမောက္ခကင်မ်နက်ရှ် ဦးဆောင် သော အဖွဲ့သည် အန္တာတိကမှ ကျောက်လွှာများကို တူးဖောက်သုတေသနပြုလုပ်ခဲ့ရာ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းသုံးသန်းမှ ငါးသန်းခန့်ကာလက ပင်လယ်ရေ၏ အပူချိန်သည် ရေများကို အရည် ပျော်စေနိုင်သည့် အပူချိန်တွင်ရှိနေခဲ့ကြောင်း၊ ထိုကာလများက လေထုထဲတွင် ပါဝင်သည့်  CO2 ပမာဏသည် ယနေ့အန္တာတိက လေထုတွင် ရှိနေသည့် CO2 ပမာဏထက် အနည်းငယ်သာ ပိုနေခဲ့သည်ကို လေ့လာတွေ့ရှိ ရသည်ဆိုသည်။ လေထုတွင် အပူချိန် မြင့်တက်လာရန်အတွက် CO2 ပမာဏထက် အနည်းငယ်သာ ပိုနေခဲ့သည်ကို လေ့လာတွေ့ရှိ ရသည်ဆိုသည်။ လေထုတွင် အပူချိန်မြင့်တက်လာရန်အတွက် CO2 ပမာဏ မည်မျှပါဝင်နေရမည်ဆိုသည့် မေးခွန်းကိုမူ အဖြေ ရှာဆဲဟု သိရသည်။
အန္တာတိကအရှေ့ပိုင်းရှိ ရေခဲပြင်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အနောက်ပိုင်းရှိ ရေခဲပြင်များသည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် ပိုနိမ့်သည့်အပိုင်းတွင် တည်ရှိနေပြီး အပူချိန်မှာလည်း ပိုမိုမြင့်မားသည့်အတွက် အရှေ့ပိုင်းရှိ ရေခဲပြင်ထက် ပိုမိုစောစီးစွာ အရည်ပျော် သွားလိမ့်မည်ဟု နက်ရှ်ကဆို သည်။
လေ့လာရေး စခန်းများ
အန္တာတိက၏ အတွင်းပိုင်းတွင် နိုင်ငံ ခြောက်နိုင်ငံမှ လေ့လာရေးစခန်းများ တည်ဆောက်ထားပြီးဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံသည် တောင်ဝင်ရိုးစွန်းအန္တာတိကဒေသတွင် အမြင့်ဆုံးဖြစ်သော Dome A ၌ အန္တာတိကကုန်းပြင်၏ အတွင်းပိုင်းကို လေ့လာနိုင်ရန် စခန်းတစ်ခုကို နှစ်နှစ်အတွင်း တည်ဆောက်နေသည်။ Dome A သည် ကုန်းပြင်၏ အတွင်းပိုင်း ၁၂၀၀ ကီလိုမီတာတွင်ရှိ၍ သဘာ၀အလျှောက် အအေးဆုံးနေရာဖြစ်ပြီး အမြဲတမ်း အနုတ်   ၉၀ ဒီဂရီ C ဝန်းကျင်တွင် ဖြစ်ပေါ်လျက် ရှိသည်။
ငှက်ပျောတောရွာ၊ ကညင်ငူ
ငှက်ပျောတောရွာ၊ ကညင်ငူ
ရာဟုဂြိုဟ်
ရာဟုဂြိုဟ်သည် ကလိင်္ဂတိုင်းသား ဗန္ဓလအနွယ် သီဟိကာ မြေစောင့်နတ်သမီး၏ သားဖြစ်ကြောင်းနှင့် ရာဇမတ္တဏ်၊ ယောဂယာတြာနှစ်ကျမ်းတွင် ဆိုသည်။ ထိုရာဟုဂြိုဟ်သည် ရာသီစက်၌ လှည့်လည်၏ ဆိုသော်လည်း တစ်ပါးဂြိုဟ် ကဲ့သို့ ကောင်းကင်၌ တည်သည်မဟုတ်၊ မြင်းမိုရ်တောင်ခြေရင်း ဖြစ်သော အသုရာပြည်၌ တည်သည်ဖြစ်၍ မြေ၌ ကျက်စားသည်။ ဘုရားသခင်သည် သာဝတ္ထိပြည်ဝယ် စံပယ်တော်မူသော အခါ ရာဟုအသုရိန်သည် မြေမှတက်၍ နေလကို ဖမ်းသည်တွင်၊ နေနတ်သား လနတ်သားတို့က ငါတို့အား ဘုရားသခင်သာ ကိုးကွယ်ရာဖြစ်တော့သည်ဟု ဂါထာရွတ်၏။ ထိုအကြောင်း ကို ဘုရားသခင်သည် ဂန္ဓကုဋီတိုက်တော်ကပင် ဒိဗ္ဗသောတဖြင့်ကြားတော်မူ၍၊ အချင်းရာဟု လွှတ်လော့ဟု မိန့်တော်မူလျှင် အသုရိန်လည်း ဖမ်းရာမှ လွှတ်၍ ပြေးလေ၏ဟု သံယုတ္တ နိကာယ် ဒေဝတာသံယုတ်ပါဠိတော်၌ ဟောတော်မူသောအတ္ထုပ္ပတ္တိ၌ လာ၏။
ရာဟုအသုရိန်သည် မည်းနက်သောအဆင်းရှိလျက် ယမ မင်းကဲ့သို့ မထင်ရှားဘဲ မြေပြင်၌ လည်တတ်၏။ ဝရဇိန်နှင့်တူ သော အစွယ်သုံးချောင်းရှိလျက် ကြောက်မက်ဖွယ် ကြမ်းကြုတ် ၏။ ထိုရာဟုသည် တစ်ဆယ့်နှစ်ရာသီစက်၌ ဂြိုဟ်တစ်ပါးတို့၏ သွားခြင်းမှ ဖောက်ပြန်သော သွားခြင်းဖြင့် မိဿ၊ မိန်၊ ကုံ စသော အစဉ်အားဖြင့် လှည့်ပတ်သွားလာသည်။ ရာဟုအသုရိန် ကောင်းကင်၌လှည့်ရာ နေလတို့နှင့် ခရီးကြုံကြိုက်သဖြင့် ဖမ်းခြင်းကိုပင် သဗ္ဗကြတ်၊ ထက်ဝက်ကြတ်၊ သုံးစိတ်ကြတ် ဖမ်းသည်ဟုလည်းကောင်း၊ သမသတ်ဖမ်းသည် ဟုလည်းကောင်း ဟောပြောလေရှိသည်။
နေလကြတ်ခြင်း
ရာဟုအသုရိန်၏ ကိုယ်ကား အရပ်အားဖြင့် ယူဇနာ လေးထောင့်ရှစ်ရာ ရှိ၏။ လက်ကတီးကြားကား ယူဇနာ တစ်ရာ့ နှစ်ဆယ်၊ မောင်းလက်ရုံးအလုံးကား ယူဇနာခြောက်ရာ၊ ဦးခေါင်းကား ယူဇနာကိုးရာ၊ နဖူးပြင်ယူဇနာသုံးရာ မျက်မှောင် အကြား ယူဇနာငါးဆယ်၊ ခံတွင်းအကျယ် ယူဇနာနှစ်ရာ၊ အစောက်ယူဇနာ သုံးရာ၊ နှာခေါင်းယူဇနာ သုံးရာ၊ လက်ဖဝါး ခြေဖဝါးအကျယ် ယူဇနာ ခုနစ်ရာရှိ၏။ ထိုရာဟုသည် နေလ သွားသော လမ်းဖြင့်သွား၍ နေရလထားကို မြင်လျှင်၊ လက်ခြေ ကားလျက် ခံတွင်းကို ဟင်းလင်းဖွင့်၍လိုက်၏။ ထိုအခါ နေဗိမာန်၊ လဗိမာန်၌ စောင့်သောနတ်တို့သည် ယူဇနာသုံးရာ နက်သော နရက်ချောက်ကြီးသို့ ကျအံ့သကဲ့သို့ ဖြစ်၍ အလွန် ကြောက်ကုန်ရကား အခြံအရံနှင့်တကွ တစ်ပြိုင်နက် ငိုကြွေး လျက် ထွက်ပြေးကုန်၏။ ထိုအခါ ရာဟုသည် နေလဗိမာန်ကို ရံခါလည်း လက်ဝါးဖြင့်ဖုံး၏။ ရံခါလည်း မေးအောက်၌ ထား၏။ ရံခါလည်း လျှာဖြင့် လျက်၏။ ရံခါလည်း ပါးစောင် ၌ ထား၏။ ယင်းသို့ ငုံနိုင် ဖုံးလွှမ်းနိုင်သော်လည်း နေလတို့၏ သွားသောအဟုန်ကို မတန့်စေနိုင်။ လိုက်၍သာ ကစားရာ၏။ အကယ်၍ တန့်စေငြားအံ့၊ ပါးစောင်ဖြင့်ငုံသော် ဦးခေါင်းပြတ် ရာ၏။ လက်ဖြင့်တားသော် လက်ဝါးပြတ်ရာ၏။ ဖမ်းလိုရင်းမှာ ဗိမာန်ကိုသာ အရောင်အဝါ လှပသောကြောင့် ကစားခြင်းငှာ ဖမ်းလိုသည်။ ဗိမာန်ဖမ်းလျှင် နတ်သားကိုလည်း ဖမ်းရာကျသည်ဟု သံယုတ်ဋီကာ၌ ပြဆိုလေသည်။
ရှိန်ဝမ်ဒမ်းရွာ၊ နောင်မွန်းမြို့နယ်
ရှိန်ဝမ်ဒမ်းရွာ(Sheinwandam)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ နောင်မွန်းမြို့နယ်၊ ငါဝါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၀၇၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ငါဝါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၄ ဦး၊ မ ၄၆ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၀၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နောင်မွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇောတိက
ဇောတိက
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားသခင် လက်ထက်ရာဇဂြိုဟ်ပြည်၌ ဇောတိက၊ ဇဋိလ၊ မေဏ္ဍက၊ ကာကဝလိယ၊ ပုဏ္ဏဟူ၍ သူဌေးကြီးငါးဦးထင်ရှားသည် ယင်းတို့အနက် ဇောတိကသူဌေးသည် ဘုန်းသမ္ဘာအကြီးဆုံးဖြစ်သည်။
ဇောတိကသတို့သားကို ဖွားမြင်သောနေ့၌ ရာဇဂြိုဟ်ပြည် အလုံး၌ရှိသော လက်နက်အသုံးအဆောင်တို့သည်လည်း‌ကောင်း၊ အလုံးစုံသော ယောက်ျား မိန်းမတို့၏ ကိုယ်တွင် ဆင်အပ်သည့် တန်ဆာရတနာတို့သည်လည်းကောင်း လွန်စွာအရောင်တောက်ပကုန်သည်ဖြစ်၍၊ အမည်မှည့်သောအခါတွင် ယင်းပဝတ္တနိမိတ်ကိုအစွဲပြု၍ ဇောတိကဟု မှည့်ခေါ်လေသည်။
မိဖနှစ်ပါးတို့သည် ဇောတိကသတို့သား အရွယ်ရောက် လတ်သောအခါ နေထိုင်ရန်အတွက် အိမ်ယာကိုပြုပြင်ဆောက် လုပ်ခြင်းငှာ ကြိုးပမ်းလတ်သော်၊ ရှေးရှေးဘဝက ပြုခဲ့ဖူးသော ကောင်းမှုတို့ကြောင့် ရတနာခုနစ်ပါးအတိပြီးသော ဘုံခုနစ်ဆင့်ရှိ ပြာဿာဒ်သည်လည်းကောင်း၊ ယင်းကိုပတ်ပတ်လည်ဝန်းရံကာ၊ တံခါး လေးမျက်နှာနှင့်တကွ တစ်ဂါဝုတ်စီကျယ်လျက် ရတနာခုနှစ်ပါး အတိပြီး၍၊ နတ်ဘီလူး စောင့်ရှောက်အပ်သော တံတိုင်းခုနစ် ထပ်တို့သည်လည်းကောင်း၊ ထိုတံတိုင်းများ၏ အကြား၌လည်း လိုအင်ရှိသမျှသီးသော ပရိက္ခရာပဒေသာပင်ကြီးများနှင့် ရှေးကောင်းမှု အင်အားကိုထင်ရှားပြခြင်းငှာ ထန်းလုံးပမာဏရှိသောကြံပဒေသာ ပင်များသည်လည်းကောင်း၊ ပြာဿာဒ်လေးထောင့်၏အနီး၌လည်း တစ်ဂါ ဝုတ်၊ နှစ်ဂါဝုတ်၊ သုံးဂါဝုတ်၊ တယူဇနာစီ အသီးအသီးကြီးသော ရွှေအိုးကြီးလေးလုံးတို့သည်လည်းကောင်း မြေမှပေါက်လာလတ်လေ၏။
ဤအချင်းအရာတို့ကို ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီးကြားလတ်သော်၊ ဇောတိက သတို့သားအား အဆက်ဆက်သော သူဌေးကြီးတို့၏ ဆောင်းမြဲဖြစ်သည့် ထီးဖြူကို ဆောင်နှင်းလျက် သူ​​ဌေးအရာ၌ ဘွဲ့ထူး​ဖြင့် မြှောက်စားချီးမြှင့်​လေသည်။ ဇောတိက၏ နတ်ဖက်သော ဖူးစာရှင်ကား မြောက်ကျွန်းသူ တူလကာယီပင်တည်း။ အကြိမ် တစ်ရာဖတ်အပ်သော လဲဝါဂွမ်းစုကဲ့သို့ နုထွတ်သိမ်မွေ့လှသဖြင့် တူလကာယီဟူသော အမည်ကိုခံယူခဲ့သူ ဖြစ်သည်ဟုအဆိုရှိ၏။ ဇောတိကသူဌေးမောင်နှံတို့သည် မိမိတို့ထံသို့လာရောက် လည်ပတ်ကြသော လူတိုင်းအား မြောက်ကျွန်းမှ ပါလာသည့် ဇောတိပါသာဏမည်သော မြခနောက် သုံးလုံးပေါ်တွင် ရွှေအိုးဖြင့်တင်၍ချက်သည့် ဆန်တကွမ်းစားဖြင့်သာ ကျွေးမွေးဧည့်ခံရာ အဘယ်ခါမှ ကုန်ခန်းခြင်းမရှိခဲ့ဟု ဆိုလေသည်။ ထို့ပြင် ပြန်သောအခါတွင်လည်း ရွှေအိုးကြီးတို့ထံမှ ရွှေများကိုလည်းကောင်း၊ ပဒေ သာပင်များ၌ ဆင်ယင်ထားအပ်သော အဝတ်တန်ဆာများကိုလည်းကောင်း အလိုရှိသမျှ ဆောင်ယူ၍ ပြန်စေ၏။ ယူလေရာရာ ရွှေအိုး ပဒေသာပင်များသည် ယူရာမထင် ပြကတေ့အတိုင်းပင်ဖြစ်၍ တည်၏ဟူသတည်း။
ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီးနတ်ရွာစံ၍၊ မာနခက်ထန်လောဘဇောသန် လှသော သားတော် အဇာတသတ်မင်း၏ လက်ထက်သို့ရောက်သောအခါတွင် ဇောတိကသူဌေးလည်း လောကီစည်းစိမ် ဥစ္စာရတနာတို့၌ စက်ဆုတ်ခြင်း ပြင်းစွာဖြစ်လျက် သံဝေဂအကျွတ်တရားရရှိကာ မြတ်စွာဘုရားအထံတော်၌ ရဟန်းပြုခဲ့လေသည်။ ရဟန်း ဖြစ်၍ မကြာမြင့်မီပင် အရဟတ္တဖိုလ်ကိုရ၍၊ ဇောတိက မထေရ်ဟု ထင်ရှားစွာဖြစ်ခဲ့လေသည်။ ယင်းသို့ ဇောတိက ရဟန်း အရဟတ္တဖိုဟ်ကိုရသောနေ့၌ပင် အလုံးစုံသော ရွှေအိုး၊ ရွှေအိမ်၊ ပဒေသာပင်တို့သည် ကွယ်လေကုန်၏။ ထိုအခါ နတ် တို့သည် မြောက်ကျွန်းသူသူဌေးမ တူလကာယီအား ဥတ္တရကုရု ကျွန်းသို့ ပြန်လည်ပို့ဆောင်ပေးလေသည်။ ဇောတိက ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်း
ဇောတိကသူဌေးလောင်းသည် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား လက်ထက်၌ ရာဇဂြိုဟ်ပြည် သူဌေးတစ်ဦးအိမ်မှာ ပဋိသန္ဓေနေ၏။ သူ့ကိုမွေးဖွာသောအချိန်တွင် အိမ်သူအိမ်သားများ ဝတ်ဆင်သော ရတနာများ အလိုလို အရောင် တောင်ပြောင်လာခြင်းကို အကြောင်းပြုလို့ “ဇောတိက”ဟု အမည်တွင်ခြင်းဖြစ်၏။
ဇောတိက အရွယ်ရောက်လာတော့ ဖခင်ဖြစ်သူက ဆောက်လုပ်ရေးသမားများကို ခေါ်ကာ သားနေထိုင်ရန် အိမ်ဆောက်လုပ်စေ၏။ ထိုအခါ သိကြားမင်းကိုယ်တိုင် ဆင်းလာ၍ ဇောတိကနေဖို့ အလွန်ဆန်းပြား ခန့်ငြား ထည်ဝါသော အိမ်ဂေဟာကြီကို ဆောက်လုပ်လေတော့၏။ ညီညာ ပြန့်ပြူးသော မြေမှာ ဘုံခုနစ်ဆင့်ရှိသော အိမ်းကိုဆောက်၏။ အတွင်းအပြင် နံရံတို့မှာ ရတနာ ခုနစ်ပါးဖြင့်ပြီးသော ရတနာတို့ဖြင့် စီခြယ်မွန်းမံထား၍ အရောက် တဖိတ်ဖိတ်တောက်ပြောင်နေ၏။ အိမ်ကို တံတိုင်း ခုနစ်ထပ်ကာရံကာ သူနေ့ရာနှင့်သူ ဥယျာဉ် ၊ ရေကန်၊ ပန်းမာလာပင်းများ လှပစွာစိုက်ပျိုးထား၏။ အိမ်၏ထောင့်လေ့ထောင်တွင် ဇောတိက ဘုန်းတန်ခိုး ကြောင့် ရွှေအိုးကြီးလေးလုံး အလိုအလျှောက်ပေါ်လာ၏။ ထို့အပြင် တံတိုင်း ခုနစ်ကြားမှာ သီးမျိုးစုံ ပဒေသာပင်များ၊ တံခါမုဒ် ခုနစ်ထပ်တို့၌ အစောင့်အရှောက်များလည်း ပေါ်ပေါက်လာကြ၏။