cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ထိုင်ဝမ်ဆိုင်ရာ အမေရိကန်ဌာန
ထိုင်ဝမ်ဆိုင်ရာ အမေရိကန်ဌာနသည် လက်တွေ့တွင်မူ ထိုင်ဝမ်ဆိုင်ရာ အမေရိကန်သံရုံးအလား ဗီဇာထုတ်ပေးခြင်း စသည့် သံရုံးလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ပေးသည်။ ယင်းဌာနဝန်ထမ်းများသည်လည်း ထိုင်ဝမ်တွင် အခြားနိုင်ငံမှ သံအမတ်များနည်းတူ အထူးအခွင့်အရေးများ ခံစားခွင့်ရှိသည်။
အလားတူပင် ထိုင်ဝမ်ဘက်မှလည်း အမေရိကန်တွင် ထိုင်ပေ စီးပွားရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ကိုယ်စားလှယ်ရုံး ဖွင့်လှစ်ထားရှိသည်။
ဧရာမ ဟတ်ဒရွန် တိုက်စက်
ဧရာမ ဟတ်ဒရွန် တိုက်စက် (Large Hadron Collider) ဆိုသည်မှာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံးနှင့် စွမ်းအင် အများဆုံးဖြစ်ပြီး အမှုန်အမွှားများကို အရှိန်မြှင့် စမ်းသပ်ရန် တည်ဆောက်ထားသော အမှုန်အရှိန်မြှင့်စက် ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၈ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၈ ခုနှစ် အတွင်း ဥရောပ နျူးကလီးယားဆိုင်ရာ သုတေသန အဖွဲ့ (CERN) မှ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ အမှုန်အမွှားများ ဆိုင်ရာ ရူပဗေဒနှင့် စွမ်းအင်မြင့် ရူပဗေဒ တို့နှင့် သက်ဆိုင်သော အမျိုးမျိုးသော သီအိုရီများအား ရူပဗေဒ ပညာရှင်တို့ စမ်းသပ်နိုင်ရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် သီအိုရီ အရရှိပြီး သက်သေမပြနိုင်သော ဟစ်ဂ် ဘော်ဆွန် ကို ရှိမရှိ စမ်းသပ်နိုင်ရန်နှင့် စူပါဆမ်မစ်ထရီ သီအိုရီဖြင့် ခန့်မှန်းထားသော အမှုန်အမွှားများ ရှိမရှိ စမ်းသပ်နိုင်ရန် ဖြစ်သည်။ ဧရာမ ဟတ်ဒရွန် တိုက်စက်ကို အသုံးပြု၍ ရူပဗေဒနှင့် သက်ဆိုင်သော အခြေခံ အကျဆုံး မေးခွန်းများ၏ အဖြေကို ရှာဖွေနိုင်မည် ဖြစ်ပြီး သဘာဝ၏ နိယာမများနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ပိုမို နက်ရှိုင်းစွာ နားလည်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။ ထိုစက်အတွင်း ရှာဖွေရေး ကိရိယာ ၆ ခု ပါဝင်ပြီး တစ်ခုချင်းစီသည် ရှာဖွေစူးစမ်းမှု တစ်ခုချင်းစီကို ပြုနိုင်မည် ဖြစ်သည်။
ဧရာမ ဟတ်ဒရွန်တိုက်စက်သည် အဝန်း ၁၇မိုင် ရှိသော လှိုဏ်ခေါင်းအတွင်း တည်ရှိပြီး ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၊ ဂျီနီဗာမြို့ အနီး ပြင်သစ်-ဆွစ်ဇာလန် နယ်စယ်အနီးတွင် မြေကြီးအောက် ၅၇၄ ပေ ( ၁၇၅ မီတာ) အနက် အထိ ရှိသည်။ နိုင်ငံပေါင်း ၁၀၀ ကျော်မှ သိပ္ပံပညာရှင် နှင့် အင်ဂျင်နီယာပေါင်း ၁ သောင်းကျော် ပါဝင်တည်ဆောက် ထားကြပြီး တက္ကသိုလ် နှင့် ဓာတ်ခွဲခန်း ရာပေါင်းများစွာလည်း ပါဝင် ပံ့ပိုးထား ကြသည်။
Agni-V
Agni-V သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ကာကွယ်ရေး သုတေသနနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအဖွဲ့ (DRDO) မှ ထုတ်လုပ်သည့် နျူကလီးယား စွမ်းရည်ရှိသော တိုက်ချင်းပစ်ဒုံးကျည်ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ ဒုံးကျည်သည် အကွာအဝေး ကီလိုမီတာ 5,000 မှ 5,500 ဝန်းကျင်ရှိမည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။ ဒုံးကျည်သည် အကွာအဝေး ကီလိုမီတာ ၈၀၀၀ ရှိသည်ဟု တရုတ်သုတေသီများက စွပ်စွဲထားသည်။ ၎င်းသည် ထရပ်ကားဖြင့် သယ်ယူကာ ကျည်ဆန်မှတစ်ဆင့် ပစ်လွှတ်သည့် အဆင့်သုံးဆင့်၊ လမ်း-မိုဘိုင်းနှင့် လောင်စာဆီ အားကောင်းသည့် တိုက်ချင်းပစ် ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည်ဖြစ်သည်။
မြနဒီရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
မြနဒီရွာ (Myanadi)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ မြနဒီ (ဒိုင်း)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၀၁၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြနဒီ (ဒိုင်း)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၀၉၁ ဦး၊ မ ၃၁၆၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၂၅၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အက်ခရာမြို့
အက်ခရာမြို့သည် ဂါနာနိုင်ငံ ၏ မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် လူဦးရေ စာရင်း အရ ခန့်မှန်းခြေ လူဦးရေ ၂,၂၉၁,၃၅၂ ဦး ရှိသည်။ အက်ခရာသည် ဂရိတ်တား အက်ခရာ ဒေသ နှင့် အက်ခရာ မက်ထရို ပိုလစ်တန် ခရိုင်တို့၏ မြို့တော်လည်း ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ ၄ သန်းမျှ ရှိသော ဂရိတ်တား အက်ခရာ မက်ထရိုပိုလစ်တန် ဒေသ အတွင်းတွင် တည်ရှိပြီး ထိုဒေသမှာ ဂါနာ နိုင်ငံ အတွင်း လူဦးရေ အားဖြင့် ကြည့်လျှင် အကြီးမားဆုံး ဖြစ်ကာ အာဖရိကတွင် ၁၁ ခုမြောက် အကြီးမားဆုံးသော မက်ထရိုပိုလစ်တန် ဒေသဖြစ်သည်။
ကော့သာစုရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
ကော့သာစုရွာ(Kawttharsu)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ထိဖိုးဇံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၄၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထိဖိုးဇံကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၅၃၆ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၇၀၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ကုန်းရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နှာခေါင်း
နှာခေါင်း သည် ခန္ဓာကိုယ် ၏ အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်ပြီး အနံ့အာရုံ ကို ပေးသည်။ အသက်ရူရန်လည်း အထောက်အကူ ပြုသည်။ ထိုမှတဆင့် ဦးနှောက် သို့ အချက်အလက်များ ပေးပို့နိုင်သည်။ အနံ့ခံ အစိတ်အပိုင်းနှင့် ၎င်းကို ဆက်သွယ်ထားသော အာရုံကြော အစုအဝေး များ ပါဝင်သည်။ လူတွင် နှာခေါင်းသည် မျက်နှာ၏ အရှေ့ဘက်တွင် ရှိသည်။ သတ္တဝါ အမျိုးအစားကို လိုက်၍ အနံ့ခံစွမ်းရည် ကွာခြားသည်။ ဥပမာ ခွေးသည် လူတို့ထက် ပို၍ အနံ့ခံ ကောင်းသည်။ တချို့တွင်မှု အနံ့ခံရန်သာမက တခြားလုပ်ေဆာင်ချက်များလည်း လုပ်သည်။ ဥပမာ ဆင်တို့သည် နှာခေါင်းကို အရာဝတ္ထုများ ယူရန်ပါ အသုံးပြုသည်။
ခနာရွာ၊ တဇင်ရေကျော်
ခနာရွာ၊ တဇင်ရေကျော်
ကိုးပင်ရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
ကိုးပင်ရွာ (Koepin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ ဦးနှောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၁၄၁ ဖြစ်သည်။
သဲကောရွာ၊ ပက်မခန်း
သဲကောရွာ၊ ပက်မခန်း
ဆခုံယန်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ဆခုံယန်ရွာ(Sakhonyang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဖော့ဒေါ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၃၆၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြိဿ (ဗေဒင်)
ပြိဿ (Taurus; Bull; သင်္ကေတ:, ယူနီကုဒ်: ) သည် ဒုတိယရာသီဖြစ်သည်။ သောကြာဂြိုဟ်သည် ပြိဿ၏ ရာသီခွင်ဖြစ်သည်။ လက်တင်ဘာသာဖြင့် နွားသိုးဖြစ်သည်။ မည်သည့်နှစ်တွင်မဆို ဧပြီ (၂၁) မှ မေ (၂၁)ကြား မွေးဖွားသောသူများကို ပြိဿရာသီဖွားများဟူ၍ အနောက်တိုင်းသာယနနည်းစနစ်အရ ပုံသေသတ်မှတ်သည်။ ရာသီ (၁၂) ပါးအနက် ဒုတိယမြောက်သော ရာသီအိမ်ဖြစ်သည်။
တိရစ္ဆာန်
တိရစ္ဆာန်သည် ဒိုမိန်း ယူကာရိုတာအုပ်စုကြီး၏အောက်တွင် ရှိသည်။ တိရစ္ဆာန်လောကဟု သိရာ၏။ ဒိုမိန်း ယူကာရိုတာအောက်တွင် ၎င်းအပါအဝင် နောက်ထပ် လောက သုံးခု ရှိ၏။ ၎င်းတို့မှာ (၁) ပရိုတစ္စတာ လောက(၂) အပင် လောက (၃) မှို လောက ဟူ၍ မှတ်သားရသည်။
ဝေါဟာရ ဖြစ်ပေါ်ပုံ
တိရစ္ဆာန်သည် ပါဠိသဒ္ဒါဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်အမည် "animal" သည် လက်တင်သဒ္ဒါ animale (ပင့်သက်အရှင်) မှ ဆင်းသက်လာသည်။ ဇီဝဗေဒတွင် အသုံးပြုသော သဒ္ဒါသည် လောက (Kingdom) ကိုညွှန်းသည်။
အချို့နိုင်ငံဒေသများ၌ သိပ္ပံနည်း မကျသော အသုံးအနှုန်းများကို ကိုင်စွဲကာ တိရစ္ဆာန်ဟူသော ဝေါဟာရမှ လူသားများကို ဖယ်ထုတ်ထားသည်။ အနှီသူတို့ ဆိုလိုသည်မှာ တိရစ္ဆာန် လောကတွင် လူသားမဟုတ်သော တိရစ္ဆာန်များ ပါဝင်ကာ လူသားနှင့် လွန်စွာ နီးစပ်သော အခြားနို့တိုက်သတ္တဝါများနှင့် ကျောရိုးရှိတိရစ္ဆာန်များကိုမူ ချွင်းချက် မရှိ ထည့်သွင်းထား၏။ (In everyday non-scientific usage the word excludes humans – that is, "animal" is often used to refer only to non-human members of the kingdom Animalia; often, only closer relatives of humans such as mammals, or mammals and other vertebrates, are meant.)
တိရစ္ဆာန်ဟူသော ဝေါဟာရကို ဇီဝဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်၌ ရေမြှုပ်ကောင်များ၊ ပင်လယ်ခူ၊ အင်းဆက်များ နှင့် လူသားများအထိ လွှမ်းခြုံထားသော တိရစ္ဆာန် လောကအတွင်းရှိ အဖွဲ့ဝင်အားလုံးကို ဆိုလိုသည်ဟု ဖွင့်ဆို၏။ (The biological definition of the word refers to all members of the kingdom Animalia, encompassing creatures as diverse as sponges, jellyfish, insects, and humans.)
တိရစ္ဆာန်လောက၌ ပါဝင်သော မျိုးအုံများ
တိရစ္ဆာန်လောက (Kingdom Animalia) အတွင်း ပါဝင်သော သက်ရှိများကို အမျိုးအစားများ အဆင့်ဆင့် ခွဲခြားကြသေးရာ ၎င်းအတွင်း မျိုးအုံ (phyla) အမျိုးမျိုး ပါဝင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် အင်းဆက်၊ ပင့်ကူ စသည်တို့ ပါဝင်သော တိရစ္ဆာန်မျိုးအုံမှာ ခြေဆစ်ချိုး မျိုးအုံ ဖြစ်သည်။ လူသား၊ ခွေး၊ ငှက်များ၊ တွားသွားသတ္တဝါများ စသည်တို့ ပါဝင်သော တိရစ္ဆာန်မျိုးအုံမှာ ကျောတိုင်ရှိ မျိုးအုံ ဖြစ်သည်။
မူလ
Вы сошли с ума.
Deuterostomes
Deuterostomes ဒုတိယအပေါက် ပါရှိသော တိရစ္ဆာန်များတွင် အဓိကအားဖြင့် ပါဝင်လျက် ရှိသော Phylum များမှာ Echinoderm (ပင်လယ်မျှော့နှင့် ကြယ်ငါး) နှင့် ကျောရိုးရှိ တိရစ္ဆာန်များ (Chordata) ဟူ၍ နှစ်မျိုးခွဲထားသည်။ ကျောရိုးရှိ တိရစ္ဆာန်များတွင် ငါး၊ ကုန်းနေရေနေ သတ္တဝါ၊ တွားသွားသတ္တဝါ၊ ငှက်နှင့် နို့တိုက်သတ္တဝါများပါသည်။
မှတ်စု
<references group="မှတ်စု" />
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လောက (ဇီဝဗေဒ)
မှော်သေးရွာ၊ ကျားချောင်
မှော်သေးရွာ၊ ကျားချောင်
ထီးလင်းရွာ၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်
ထီးလင်းရွာ(Hteelin)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်၊ မံမလင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၈၇၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မံမလင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၄၆ ဦး၊ မ ၁၉၅၈ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၈၀၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗန်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တင်မောင်မြင့် (စာရေးဆရာ)
ငယ်ဘဝ
ဧရာဝတီတိုင်း ဟင်္သာတခရိုင် စစ်ကျွန်းရွာတွင် အဖ ဦးမောင်ဒွေး၊ အမိ ဒေါ်ကျော့စိန်တို့က ၁၉၃၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့၊ ရေကျော် ဦးမောင်မောင် အလွတ်ပညာသင်ကျောင်းတွင် အလယ်တန်းအောင်ပြီး တောင်ကြီးမြို့၊ အစိုးရအထက်တန်းကျောင်း (ယခု အထက-၁) မှ ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်သည်။
စာပေလောကသားဘဝ
၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် ဘီအိုစီကုမ္ပဏီ (ယခု MOGE)တွင် အလုပ်ဝင်ပြီး ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် ငွေစာရင်းအရာရှိအဖြစ်နှင့် အငြိမ်းစားယူသည်။ ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် သည်းဦးပန်းမဂ္ဂဇင်း အယ်ဒီတာအဖွဲ့ဝင်၊ ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် အထောက်တော်လှအောင်၏ သတင်း မဂ္ဂဇင်းတွင် ဒုတိယ အယ်ဒီတာချုပ် တာဝန်များ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ဆိပ်ကြီး
ဆိပ်ကြီး
ကိုးကား
ဆိပ်ကြီး
ဝါဒဖြန့်ခြင်း
ဝါဒဖြန့်ခြင်း ဆိုသည်မှာ ဘက်လိုက်မှုရှိသော သတင်းအချက်အလက် ကို ဖြန့်ဝေခြင်းဖြစ်သည်။ ဖတ်ရှုရသော လူထု က တစ်စုံတစ်ခု သို့ ဝါဒတစ်ခု ကို ယုံကြည်စေရန် ရည်စူး၍ ထိုသတင်းများကို ရေးဆွဲထားခြင်းဖြစ်သည်။ များသောအားဖြင့် နိုင်ငံရေး ဘက်တွင် ဖြစ်သည်။
ထိုသတင်းများ သည် အမှန် အမှား ဟူ၍ ခွဲခြားရခက်သည်။ များသောအားဖြင့် ရှုပ်ထွေးပြီး မတရားပေ။ အငြင်းပွားဖွယ်ရာများကို ကြာရှည်စေပြီး ဖြေရှင်းရန်ခက်ခဲစေသည်။
မူလအဓိပ္ပာယ်
ဝါဒဖြန့်ခြင်း ဟူသော propaganda စကားလုံးသည် လက်တင်ဘာသာ စကားမှ ဆင်းသက်သည်။ ရှေးဦး အဓိပ္ပာယ်မှာ ပျံ့နှံ့စေရန် အတွေးအခေါ် ဖြစ်သည်။ သို့သော ပထမ ကမ္ဘာစစ် အတွင်းမှ စ၍ သတင်းမှား ကို ဦးတည်သော နိုင်ငံရေး အတွေးအခေါ် ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ် ကောက်ယူကြသည်။ ထို propagate ဆိုသော စကားလုံး မူလတရားကိုယ် ၌က ဆပွားခြင်း ဟု အဓိပ္ပာယ် သက်ရောက်သည်။
တခါတလေ ဝါဒဖြန့်ခြင်း သည် ကြော်ငြာ ကဲ့သို့ဖြစ်သည်။ ဥပမာ- ဝါဒဖြန့်ခြင်း သည်လည်း မီဒီယာထု ကို အသုံးချသည်။ သို့သော် ကြော်ငြာဟူသည် တစ်စုံတစ်ခု ကို ရောင်းရစေရန် ကြိုးပမ်းခြင်းသာ ဖြစ်ပြီး ဝါဒဖြန့်ခြင်း သည် အတွေးအခေါ် ပြောင်းလဲစေရန် ကြိုးပမ်းခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အစိုးရများ၊ ပါတီများကသာ အသုံးချပြီး၊ ကုမ္ပဏီများက အသုံးမပြုပေ။
ဝါဒဖြန့်ခြင်း နှင့် စစ်အတွင်းအသုံး
စစ်အတွင်း မဟုတ်လျှင်သော်လည်း အသုံးပြုကြသည်။ လူထုက တိုင်းပြည်အခြေအနေကို အကောင်းချည်းမြင်စေရန် အစိုးရများက သုံးသည်။
ဝါဒဖြန့်ခြင်း နှင့် ဆင်ဆာဖြတ်ခြင်း
တချို့ အာဏာရှင် နိုင်ငံများတွင် ဆင်ဆာပိတ်ခြင်း နှင့် တွဲသုံးသည်။ ကောင်းသတင်း များကို ဝါဒဖြန့်နေသလို ဆိုးသတင်းများကိုလည်း ဆင်ဆာနှင့် ပိတ်ထားတတ်သည်။ အမြင်မှားများကို ဝါဒဖြန့်နေသလို ထိုအမြင်ကို သဘောမတူ သူများကိုလည်း နူတ်ဆိတ်နေစေရန် ဆင်ဆာဖြတ်သည်။ ထို့နောက် သဘောမတူသူများက အများသိအောင် မေးခွန်း ထုတ်ခွင့် မရသောအခါ ဝါဒဖြန့်ခြင်းသည် အမှန်ကဲ့သို့ ဖြစ်လာသည်။
လူထုပါလာစေရန် လိမ်လည်ပြီး ဝါဒဖြန့်ခြင်းလည်း ရှိသည်။ ဘာသာတချို့ကလည်း သူတို့ ဘာသာဝင်ဖြစ်လာစေရန် ဝါဒဖြန့်လေ့ရှိသည်။
ရှေးက အသုံးပြုခြင်းများ
ဝါဒဖြန့်ခြင်း ကို ခေတ်တိုင်း ခေတ်တိုင်း တွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ရှေးအီဂျစ်ပြည်တွင် ရမ်ဆေး ၂ က ရုပ်တုများ၊ အဆောက်အဦးများတွင် လည်းကောင်း၊ ရှေးဂရိ ကွက်စိပ်ဆရာများ က လည်းကောင်း၊ ဂျူးလီးယက်ဆီဇာ နှင့် ရောမအုပ်ချုပ်သူများ က လည်းကောင်း သုံးခဲ့ကြသည်။
အထင်ရှားဆုံးသော ဝါဒဖြန့်မှုသည် ၁၂ရာစု တွင် တည်ထောင်သော the Inquisition ခေါ် ဘုရင်ဂျီဂိုဏ်းနှင့် အယူမတူသူ များကို နိုပ်ကွပ်သော အဖွဲ့မှ ဖြစ်သည်။ ကက်သလစ် ဘုရားကျောင်း မှ Sacred Congregation for the Propagation of the Faith (Sacra Congregatio de Propaganda Fide) ခေါ် သဒ္ဓါတရားပွားများစေရန် ကြီးမြတ်သော ဝတ်ပြုသူများ အဖွဲ့ ဖြင့် အားဖြည့်ထားသည်။ ပုပ်ရဟန်း ဂရီေဂါ်ရီ ၁၅ မှ ၁၆၂၂ ခုနှစ် တွင် ဖွဲ့စည်းပြီး ဥရောပ နိုင်ငံအများစု တွင် လုပ်ငန်းကော်မတီခွဲများ ရှိသည်။ ဒေသခံ အဖွဲ့ခွဲများစွာ လည်းရှိပြီး ၎င်းတို့က အမြင်မတူသူများ ကို ရှာဖွေသည်။ ထို့နောက် နိုပ်စက်မှုများ နှင့် ကားစင်တွင် မီးရှို့သတ်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခြင်းများ ဖြင့် အများရှေ့တွင် အမြင်မတူမှု ကို ရုပ်သိမ်းကြောင်း ကြေညာ ခိုင်းသည်။ ရည်ရွယ်ချက် မှာကား ဘာသာရေး တွင် ဘုရားကျောင်း ၏ အရေးပါမှုကို ခြိမ်းခြောက်သော ဓမ္တရာယ် မှန်သမျှကို ဖယ်ရှားရန် ဖြစ်သည်။
ဝါဒဖြန့်ခြင်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ
ယခုအခါ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဝါဒဖြန့်ရုပ်ရှင်ကား များကို ပေါ်လစီကား ဟူ၍ လည်းခေါ်ကြသည်။
မှတ်စု
A 1578 handbook for inquisitors spelled out the purpose of inquisitorial penalties: ... quoniam punitio non refertur primo & per se in correctionem & bonum eius qui punitur, sed in bonum publicum ut alij terreantur, & a malis committendis avocentur. Translation from the Latin: "... for punishment does not take place primarily and per se for the correction and good of the person punished, but for the public good in order that others may become terrified and weaned away from the evils they would commit". Therefore the purpose was truly propaganda in the modern sense.
ပိုင်ရဲ့ဘဝ (ရုပ်ရှင်)
'ပိုင်ရဲ့ဘဝ' (Life of Pi) သည် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသသည့် စွန့်စားခန်း ရုပ်ရှင် ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသည့် စာရေးဆရာ ရမ်း မာတယ် (Yann Martel) ၏ အမည်တူ ဝတ္ထုကို အရင်းခံကာ ဒါရိုက်တာ လီအန်းမှ ရိုက်ကူးထားသည်။ ယင်းရုပ်ရှင်မှာ ပိုင် ပတ်တယ် (Pi Patel) အမည်ရှိ ၁၆ နှစ်အရွယ် ယောက်ျားလေးတစ်ဦးသည် သင်္ဘောပျက်ပြီး အသက်ကယ်လှေပေါ်တွင် ကျားတစ်ကောင်နှင့် ပင်လယ်တွင်း လွှင့်မျောခဲ့သည့် ဇာတ်လမ်း ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ပနော်ရွာ၊ တဇင်ရေကျော်
ပနော်ရွာ၊ တဇင်ရေကျော်
မေထုန် (ဗေဒင်)
မေထုန် (Gemini; သို့မဟုတ် ; သင်္ကေတ ) သည် တတိယရာသီဖြစ်သည်။ ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်သည် မေထုန်၏ ရာသီခွင်ဖြစ်သည်။
မေလ(၂၂)ရက်မှ ဇွန်လ(၂၁)ရက်အတွင်း မွေးဖွားသူများသည် မေထုန်ရာသီဖွားများဖြစ်ကြသည်။
သမိဒ္ဓိဇာတ်
thumb ဒုကနိပါတ် - ၂။ သန္ထဝဝဂ် -၁၆၇ - သမိဒ္ဓိဇာတ်။ ။ ကိလေသာဖြင့် နတ်သမီးဖြားယောင်း၍မရသော ရသေ့အကြောင်း။
နတ်သမီးနှစ်သက် ဖြားယောင်းလျက်
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်ကို အမှီပြု၍ တပေါဒါရုံကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သမိဒ္ဓိမထေရ်သည် တစ်ညဉ့်ပတ်လုံး တရားအားထုတ်၍ အရုဏ်တက်သောအခါ ရေချိုးပြီးလျှင် ရွှေဆင်းတုနှင့် တူသောကိုယ်ကို ရေခြောက်စေ၍ သင်းပိုင်ကို ဝတ်ပြီးလျှင် ကိုယ်ရုံသင်္ကန်းကို လက်ဖြင့်ကိုင်ကာ ရပ်လျက်နေ၏။
ထိုအခါ သမိဒ္ဓိမထေရ်ကို တပ်စွန်းသော နတ်သမီး တစ်ယောက်သည် “အရှင်ရဟန်း ... သင်ကား အသက်အရွယ် ငယ်သေး၏။ အရွယ်နှင့် ပြည့်စုံ၏။ မည်းနက်သော ဆံပင်ရှိ၏။ အလွန်အဆင်းလှ၏။ ရှုချင်စဖွယ်၊ ကြည်ညိုဖွယ် ရှိ၏။ သို့ဖြစ်လျက် ကာမဂုဏ်ချမ်းသာကို မခံစားဘဲ ရဟန်းပြုသဖြင့် ဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်း၊ ငယ်ရွယ်စဉ်အခါ ကာမဂုဏ် ချမ်းသာကို ခံစား၍ ကြီးရင့်သောအခါမှ ရဟန်းပြုပြီးခါ တရားကို အားထုတ်ပါ” ဟု ကိလေသာဖြင့် ဖြားယောင်းကာ ပြောဆိုလေ၏။
ရဟန်းငြင်းဆန် ဘုရားလျှောက်ပြန်
သမိဒ္ဓိမထေရ်သည် နတ်သမီးကို “အို နတ်သမီး ... ငါသည် ဤမည်သောအရွယ်၌ သေရမည်၊ ဤမည်သော အချိန်ကာလ၌ သေရမည်ဟု သေရမည့်အရွယ်နှင့် အချိန်ကာလကို မသိသောကြောင့် ငယ်ရွယ်စဉ်အခါကပင် ရဟန်းပြုကာ တရားကို အားထုတ်၍ ဒုက္ခကုန်ဆုံးအောင် ပြုမည်” ဟု ပြန်ကြားပြောဆိုလေ၏။ နတ်သမီးလည်း မထေရ်ကို ဖြားယောင်း၍ မရသဖြင့် ထိုအရပ်မှာပင် ကွယ်လေ၏။ သမိဒ္ဓိမထေရ်လည်း မြတ်စွာဘုရားထံ ချဉ်းကပ်၍ ထိုအကြောင်းကို လျှောက်ထားလတ်သော် မြတ်စွာဘုရားသည် “ချစ်သား သမိဒ္ဓိ ... ယခုအခါ၌ သင့်ကိုသာလျှင် နတ်သမီး ဖြားယောင်းသည်မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌လည်း ရဟန်းတို့ကို နတ်သမီး ဖြားယောင်းဖူးပြီ” ဟုမိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
ရေသုံးသပ်ကာ နေသောအခါ
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ကာသိက ရွာငယ်တစ်ခုဝယ် ပုဏ္ဏားမျိုးဖြစ်၍ အရွယ်သို့ရောက်သည်ရှိသော် အတတ်ပညာအလုံးစုံကို သင်ကြားတတ်မြောက်ပြီးလျှင် ရသေ့ရဟန်းပြု၍ အဘိညာဉ် သမာပတ်တို့ကို ဖြစ်စေလျက် ဟိမဝန္တာအရပ်၌ အလိုလိုဖြစ်သော အိုင်တစ်ခုကို အမှီပြု၍ နေလေ၏။
တစ်နေ့သ၌ ရသေ့သည် တစ်ညဉ့်လုံး တရားအားထုတ်၍ အရုဏ်တက်သောအခါ ရေချိုးပြီးလျှင် လျှော်တေသင်္ကန်း တစ်ထည်ကိုဝတ်၍ လျှော်တေသင်္ကန်းတစ်ထည်ကို လက်တွင် ကိုင်လျက် ရေခြောက်စေရန် တစ်ခဏ ရပ်လျက်နေ၏။
တဏှာပရိယာယ် ရသေ့ငြင်းပယ်
ထိုအခါ နတ်သမီးတစ်ယောက်သည် ရသေ့၏ ကိုယ်အင်္ဂါလက္ခဏာ အဆင်းသဏ္ဌာန် တင့်တယ်ခြင်းကို မြင်လျှင် တပ်စွန်းသောစိတ် ရှိသည်ဖြစ်၍ -
“အရှင်ရသေ့ ... သင်သည် ငယ်ရွယ်စဉ်အခါ ကာမဂုဏ်ချမ်းသာကို မခံစားဘဲ ရဟန်းပြုဘိ၏။ ကာမဂုဏ်ချမ်းသာကို ခံစား၍နေရမည် မဟုတ်ပါလော၊ ငယ်ရွယ်စဉ်အခါ ကာမဂုဏ်ချမ်းသာကိုခံစား၍ ကြီးရင့်သောအခါမှ ရဟန်းပြုပါ၊ သင့်မှာ ကာမဂုဏ်ချမ်းသာကို ခံစားရာဖြစ်သော ငယ်ရွယ်သောအခါကို မကုန်လွန်ပါစေလင့်” –
ဟု ကိလေသာဖြင့် ဖြားယောင်းကာ ပြောဆိုလေ၏။ ရသေ့လည်း နတ်သမီး၏ ပြောသောစကားကို ကြားလျှင် -
“အို နတ်သမီး ... ငါသည် သေရမည့်အချိန်ကိုမသိ၊ ငါ့အား သေရမည့်အချိန်အခါသည် ဖုံးလွှမ်း၍ နေသဖြင့် မထင်ရှား၊ ထို့ကြောင့် ကာမဂုဏ်ချမ်းသာကို မခံစားဘဲ ရဟန်းတရားကို အားထုတ်ကျင့်ကြံရာ အချိန်အခါသည် မကုန်လွန်ပါစေလင့်” –
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ ရသေ့အား ဖြားယောင်းသော နတ်သမီးသည် - ယခုအခါ သမိဒ္ဓိအား ဖြားယောင်းသော နတ်သမီး
ရသေ့သည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၂) တရားကျင့်မြဲ၊ ငယ်စဉ်လဲ၊ ဆင်းရဲငြိမ်းအောင်ပြု။
သမိဒ္ဓိဇာတ် ပြီး၏။
ပွေးနွားရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
ပွေးနွားရွာ (Pwaynwar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ရွာငံမြို့နယ်၊ မြိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၉၃၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၅၃ ဦး၊ မ ၂၂၅၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၅၀၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဧချင်း
ဧချင်းဆိုသည်မှာ ကလေးငယ်များအား ချော့သိပ်ရာတွင် သီဆိုရသော ကဗျာဖြစ်သည်။ နန်းတွင်းရှိ မင်းသား၊ မင်းသမီးငယ်များအား ဧယာဉ်တော် မင်္ဂလာ ဆင်ယင်ကျင်းပသည့် အခါများတွင် ပုခက်တွင်း၌ သိပ်၍ ပုခက်ကိုလွှဲရင်း သီဆိုကျူးရင့် ချော့မော့ရသော ကဗျာဖြစ်၍ ဂီတသဘောမျိုးတွင် သက်ဝင်သော သီချင်းပင် ဖြစ်သည်။
ဧကာရန္တနှင့် အစချီ၍ ဧကရန္တနှင့် အဆုံးသတ်ထားပြီး လျှင် ဂီတသဘောသက်ဝင်သော အဖွဲ့အနွဲ့မျိုးကို ဧချင်းဟု ခေါ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုလျှင် အကြောင်းချင်းရာ တို့ကို အေးချမ်း ငြိမ့်ငြောင်းစွာ ဖွဲ့ဆိုထားခြင်းများကို ဧချင်းဟု ခေါ်သည်။ ဧကရာဇ်၊ ပဒေသရာဇ်စသော ဘုရင်စိုးမင်းတို့၏ ရင်သွေးတော်များ ဖွားမြင်၍ မြပုခက်တင် မင်္ဂလာသဘင် ဆင်ယင်ကျင်းပသည့်အခါ ထိုသဘင် အခမ်းအနားအတွက် စာဆိုတော်ပညာရှိ အမတ်များက ဧချင်းများကို ရေးသားဆက်သွင်းရပြီးလျှင် ဝေါကြီးမှူး၊ ပျော့ကြီးမှူးတို့က ထိုဧချင်းများကို ဖတ်လျှောက်သီဆို ရွှေနားတော်သွင်းရသည်။ ဧယာဉ်တင်အရွယ်ထက် လွန်မြောက်ကြီးပြင်းချိန်တွင် ရေးသားဆက်သွင်းသော ဧချင်းအဖွဲ့အနွဲ့များကိုမူ ရွှေနားတော်သွင်းဟု ခေါ်ဆို လေသည်။
အရပ်အသုံးအနှုန်းနှင့်ဆိုရလျှင် ဧချင်းများသည် ပုခက် လွှဲသီချင်း၊ ကလေးချော့သိပ် အိပ်မွေ့ချ သီချင်းမျိုးဖြစ်သည်။ ဧကာရန္တနှင့် အစချီ အဆုံးသတ်ထားခြင်းမှာ ဧကာရန္တသည် ရွတ်ဆိုရာ၌ လွန်စွာ ချိုသာငြိမ့်ငြောင်းသဖြင့် မဟာသွေး မဟာဆီ မင်းညီမင်းသားငယ်များကို ချော့သိပ်ရာတွင်သာမက အရပ်သူအရပ်သား ဆင်းရဲသားတို့သည်လည်း ထိုဧကာရန္တကို အသုံးပြုကာ
ဧချင်းများနှင့် အရပ်သုံးကလေးချော့ သီချင်းများတို့၏ ခြားနားချက်မှာ ဧချင်းတို့သည် အရပ် ကလေးချော့သီချင်းများကဲ့သို့ ကလေးများသိနားလည်နိုင်သော အကြောင်းရပ်များကို ဖွဲ့ဆိုထားခြင်း မဟုတ်ဘဲ ဇာတိမာန်တက်ကြွစေသော အဖွဲ့အနွဲ့မျိုး ဖြစ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုသော် စစ်သည်တော်များကို ရဲစိတ်ရဲမာန် သွတ်သွင်းပေးသော ငါးစီးရှင်ကျော်စွာ လက်ထက်က ပေါ်ပေါက်သည့် ကာချင်းဟုခေါ်သော ဂီတသီချင်းမျိုးနှင့် သဘောအားဖြင့် ဆက်သွယ်မှုရှိသည်။ သို့သော် ဧချင်းသည် ကာချင်းကဲ့သို့ ရဲရည် ရဲသွေးတို့ကို အကြမ်းအတမ်းလှုံ့ဆော်ပေးသော အဖွဲ့အနွဲ့မျိုးမဟုတ်ဘဲ နားဆင်ရသူအပေါင်းအား နားဝင် ငြိမ့်ညောင်းသာယာမှု ဖြစ်စေသည်နှင့်အမျှ ဇာတိသွေး ဇာတိမာန်တို့ကိုလည်း တဖွားဖွားတက်ကြွ ပေါ်ပေါက်စေသော အဖွဲ့အနွဲ့မျိုး ဖြစ်လေသည်။
ဧချင်းအစ
ဧချင်းသည် ပုဂံခေတ်ကပင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသော်လည်း အင်းဝခေတ်တွင်မှသာ အထင်အရှား တွေ့မြင်ရပေသည်။
သက္ကရာဇ် ၈၀၄-၈၃၀ တွင် ရတနာပူရ အင်းဝမြို့၌ စိုးစံတော်မူသော နရပတိမင်းနှင့် သက္ကရာဇ် ၈၁၇-၈၄၀ တွင် ရခိုင်ပြည်၌ စိုးစံတော်မူသော ရခိုင်ဘုရင် ဘစောဖြူတို့သည် ထီးပြိုင်နန်းပြိုင် ဖြစ်သည်သာမက စာပေတွင်လည်း စင်ပြိုင်ထောင်လေ့ရှိကြသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ရခိုင်ဘုရင် ဘစောဖြူ၏ သမီးတော်ကို ရခိုင်ပညာရှိအမတ်ကြီး အဒူမင်းညိုက ဧချင်းဖွဲ့ဆိုသည့် အချိန်အခါ၌ အင်းဝတွင်လည်း သီဟသူ၏မြေးတော်၊ စလင်းသတိုးကျော် သမီး သခင်ထွေးကို မြန်မာပညာရှိ ရှင်သူရဲက ဧချင်းစပ်ဆိုသည်။
ဧချင်းတို့တွင် ဖွဲ့ဆိုထားသောအကြောင်းအရာတို့သည် ဧချင်းအဖွဲ့ခံ နန်းညွှန့်နန်းလျာ မင်းသား မင်းသမီးငယ်များ၏ ဆွေတော်စဉ်၊ မျိုးတော်စဉ်၊ ဘေးလောင်းတော်၊ ဘိုးလောင်းတော်များ၏ ဘုန်းလက်ရုံး တန်ခိုးအာဏာတို့ကို၎င်း၊ အဆိုပါမဟာဆီမဟာသွေး မင်းသားငယ်မင်းသမီးငယ်တို့၏ နောင်ကာလတွင် ထွန်းပလာမည့် ဘုန်းတန်းတေဇာတို့ကို ၎င်း ဖော်ထုတ် ဖွဲ့နွဲ့ထားလေသည်။ ဧချင်းအဖွဲ့ခံ မင်းသားမင်းသမီးတို့၏ ဆွေစဉ်မျိုးဆက်များကို ဖော်ထုတ် ဖွဲ့နွဲ့ထားသဖြင့် ဧချင်းတို့သည် တစ်နည်းအားဖြင့် ရာဇဝံသဉာဏ်ကို ပေးသည်။ ရာဇဝင်ကို အထောက်အပံ့ပေးသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။
နောင်ကာလများတွင် ရာဇဝင်ကျမ်းပြုဆရာတို့သည် ဧချင်းများကို မှီငြမ်းပြုလျက် ရာဇဝင်နှင့်စပ်လျဉ်းသော အဖိုးတန် အထောက်အထားများကို ဧချင်း စာကိုယ်များမှ ထုတ်နုတ်၍ သက်သေထူကြလေသည်။
ဧချင်းစပ်ဆိုပုံမှာ လေးလုံးတစ်ပိုဒ် စပ်နည်းမျိုးဖြင့် တစ်ပြေးညီညာစွာ ကာရန်အသတ် ညီညွတ် မှန်ကန်အောင် စပ်ဆိုရသည်။ လက်ဦးပထမ အစပုဒ်၌ အစပိုဒ်၏ဂိုဏ်း၊ ဝဂ်၊ အက္ခရာ၊ မတြာ၊ ကာရန် ထားရမည့်အရာ၊ အချအပိုဒ်၏ ဂိုဏ်း၊ ဝဂ်၊ အက္ခရာ၊ မတြာ၊ ကာရန်၊ ကြိယာ၊ စာလုံးအနည်းအများ မည်သို့ထားသိုရမည်ကိုလည်းကောင်း၊ နောက် နောက်အပုဒ်များတွင် အစအချ မည်သို့ထား၍စီကုံးရမည်ကိုလည်းကောင်း ညွှန်ပြသော စပ်ဆိုနည်း စည်းမျဉ်းဥပဒေများသည်
ဧချင်းကို သံတိုင် သံဖောက် ဖွဲ့ဆိုစီကုံးကြရာ သံတိုင် စပ်ဆိုနည်းသည် အထက်ဖော်ပြပါ ကဗျာ ခြောက်မျိုးစပ်ဆို နည်းများနှင့် မခြားလှချေ။ သံဖောက်စပ်ဆိုနည်းမှာမူ လက်ဦး ပထမပုဒ်၌ အစပုဒ်ထား၍ စပ်ဆိုပုံ၊ အတွင်းစာသား စကား ကာရန် မှန်ကန်ညီညွတ်အောင် စပ်ဆိုပုံများတွင် သံတိုင်အပိုဒ်များကို စီကုံးသည့်နည်းအတိုင်းဖြစ်၍ အချပါဒများတွင်မူ ခိုင်ညွန့်ခက်ဖြာချနည်း ဖြစ်သော ခုနှစ်လုံးချနည်းဖြင့် တစ်ပြေးညီညာစွာ ချရသည်။ ခုနှစ်လုံးစီပါသော အချပါဒနှစ်ခုပါရှိရ၍ အစအလယ် စကားလုံးခြောက်လုံး တို့သည် ပထမနှင့် ဒုတိယပါဒ တို့တွင် အတူတူကြီးသာဖြစ်၍ နောက်ဆုံးစာလုံးတွင်သာ ခြားနားမှုရှိရာ ပထမအချပါဒ၏ နောက်ဆုံးစာလုံးသည် လေ (လည်) ဖြစ်၍ ဒုတိယအချပါဒ၏ နောက်ဆုံး စာလုံးသည် လေး(လည်း) ဖြစ်စေရသည်။ နောက်နောက် အပုဒ်များ၏ စပ်ဆိုစီကုံးပုံမှာ လည်ကုပ်ချီ၊ အဖျားကောက် စပ်ဆိုနည်းအတိုင်း ဖြစ်လေသည်။
ဧချင်းတို့သည် တောင်ငူခေတ်တွင် ပိုမိုထွန်းကားသည်။ ဧချင်းစာဆိုတို့သည် ဧချင်းခံသူ၏ ဘေးလောင်းတော်၊ ဘိုးလောင်းတော်များ ဖြစ်ကြသော ဘုန်းကြီးသည့် မင်းများကို ကောက်နုတ်ဖွဲ့ဆိုလေ့ရှိကြရာ တောင်ငူခေတ်၏ အကျော်အမော် စာဆိုတော်ကြီးတစ်ဦးဖြစ်သော နဝဒေးကြီးသည် မင်းတရားမယ်တော် ဧချင်းတွင် အမျိုးဂုဏ်ရည်ကို ပျူမင်းမှအစတည်၍ ထုတ်ဖော်ဖွဲ့ဆို ခဲ့လေသည်။
တောင်ငူခေတ်ဧချင်းများတွင် အဓိကထား၍ရေးသားကြ သောအချက်များကား မြို့ဖွဲ့နှင့်ဘုန်းတော်ဖွဲ့များဖြစ်သည်။ ဧချင်း စာဆိုတော်တို့သည် မိမိတို့၏အရှင်သခင် ဘုရင်မင်းမြတ်ကို အလွန်အကြူး ချီးမြှောက် ဖွဲ့ဆိုလေ့ရှိကြသည်။ မင်းဇေယျရန္တမိတ် စပ်ဆိုသော မင်းရဲနရာဧချင်းတွင် တောင်ငူမြို့တော်ကြီး၏ သာယာပုံကို တခမ်းတနားဖွဲ့ဆိုထားသည့်ပြင် မြို့၏ ကြီးကျယ်သာယာပုံကို သာမညအားဖြင့်မဖွဲ့ဘဲ ဆယ့်နှစ်ရာသီ ပတ်လုံး မြို့တွင်းမြို့ပြင်သာယာပုံကို ရာသီအပိုင်းအခြားနှင့်တကွ ပြလိုသဖြင့်·
လွိုင်လံ (ထက်)ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
လွိုင်လံ (ထက်)ရွာ (Loilan (Upper))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ပါခေါင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၆၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပါခေါင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၂၉ ဦး၊ မ ၁၄၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၁၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ဧချင်း
ဧချင်းအစ
တပေါင်းသာခေါင်၊ ပဇ္ဇုန်ဆောင်က၊ ညီနောင်မွေစစ် သီတာရစ်သည်၊ သျှင်ချစ်တိုင်မျှ၊ ရွှေနန်းက ပင်၊ ချီကြွလမ်းခွင်၊ မင်းမှတ် သင်မှ…ဧ ဟူ၍ တပေါင်းလကိုလည်းကောင်း၊
လများကို အစဉ်အတိုင်း ၁၂ ရာသီ ပြည့်မီအောင် ဖွဲ့ဆို ထားသောကြောင့် ၁၂ ရာသီဖွဲ့များ၏ ရှေ့ပြေး လမ်းပြဟု ဆိုရပေမည်။ ထိုဧချင်းတွင် လျှံမောင်း လျှံမောင်း၊ အုံ့မှိုင်း အုံ့မှိုင်း၊ မှိုင်းပျ မှိုင်းပျ စသည်ဖြင့် အချို့သော အချီပိုဒ်များတွင် ယမကာချီနည်းဖြင့် အစုံအစုံချီ၍ထားရာ ရှင်အုံးညို ၏ ဂါထာ ၆ဝ ပျို့ကို ပြန်လည်သတိရ နိုင်ပေသည်။
သံဇပ်တောရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
သံဇပ်တောရွာ (Thanzattaw)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ ပျဉ်းချောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၃၁၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပျဉ်းချောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၉၀ ဦး၊ မ ၄၅၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၄၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောက်မြောင်းရွာ၊ သောကြာဒူး
ကျောက်မြောင်းရွာ၊ သောကြာဒူး
နောင်ထွတ်တာရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
နောင်ထွတ်တာရွာ(Naunghtuttar)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ထိဖိုးဇံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထိဖိုးဇံကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၅၃၆ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၇၀၁ ဦး နေထိုင်သည်။ အိမ်ခြေ ၅၅ မှာ ဆိုလာစွမ်းအင်ဖြင့် မီးလင်းသည်။
လေမသုတ်ရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
လေမသုတ်ရွာ (Laymathoke)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ ဦးနှောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၁၄၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
GN-z11
GN-z11 သည် မြင့်မားသော အနီရောင်အရွေ့ရှိ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး အာရှာ မေဂျာ ကြယ်စုတန်းတွင် တွေ့ရှိခဲ့ကာ လေ့လာနိုင်သော စကြဝဠာအတွင်း ယခုလက်ရှိ အကွာဝေးဆုံးနှင့် သက်တမ်းအရင့်ဆုံး ဂယ်လက်ဆီဟု သိရသည်။ GN-z11 သည် အနီရောင်အရွေ့ z = 11.1 ရှိသောကြောင့် ကမ္ဘာမြေမှ အလင်းနှစ် ၃၂ ဘီလီယံ (၉.၈ Gpc) နီးပါးခန့် ဝေးကွာသည်။ ယင်းသည် လွန်ခဲ့သော ၁၃.၄ ဘီလီယံအကြာက တည်ရှိခဲ့သော ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး မဟာပေါက်ကွဲမှုအပြီး နှစ်သိန်းပေါင်း ၄၀၀ အကြာတွင် ဖွဲ့တည်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အများစုက အလင်းနှစ် ၁၃.၄ ဘီလီယံ ဝေးကွာသည်ဟု မှားယွင်းစွာ အစီရင်ခံကြလေသည်။
စာဝါကျားငှက်
စာဝါကျားငှက် (Emberiza aureola) သည် စာကလေးမျိုးနွယ်ဝင် ငှက်မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အာရှတိုက်မြောက်ပိုင်း၊ ရုရှားနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ အလျား 14 မှ ရှိပြီး အလေးချိန် 17 မှ ရှိသည်။ ယင်းငှက်ကို ၂၀၀၄ မတိုင်ခင်ထိ နိုင်ငံတကာ သဘာဝထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အသင်းမှ မျိုးသုဉ်းရန် စိုးရိမ်ရမှုအနည်းဆုံးမျိုးစိတ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သော်လည်း ငှက်ကောင်ရေ တဖြည်းဖြည်း ကျဆင်းလာမှုကြောင့် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် မျိုးသုဉ်းရန် အလွန်အမင်းစိုးရိမ်ရသော မျိုးစိတ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ဤငှက်မျိုးစိတ်ကို တရုတ်နိုင်ငံတွင် ဆောင်းခိုကာလအတွင်း အများဆုံးဖမ်းဆီးကြသည်။
စာဝါကျားငှက်များသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် စပါးပင်နှင့် ရေစပ်စပ်ရှိနေသော wetlands နေရာမျိုးတွင် အများဆုံးနေထိုင်ကျက်စားပြီး ကချင်ပြည်နယ်၊ အင်းတော်ကြီးကုန်းတွင်းပိုင်း၊ ကွင်းပြင်များနှင့် လယ်ကွင်းများတွင် အများဆုံးတွေ့နိုင်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းတွင် ပုဂံမြို့အနီးတစ်ဝိုက်နှင့် ဧရာဝတီတိုင်း၊ မအူပင်မြို့၊ ဝါးခယ်မမြို့ များတွင် တွေ့နိုင်ကာ တနင်္သာရီတိုင်း၊ ရှမ်းပြည်နယ်၊ ရခိုင်ပြည်နယ်နှင့် ချင်းပြည်နယ်မှ နတ်မတောင်ဒေသများတွင်မူ မှတ်တမ်း မရရှိဖူးကြောင်း သိရသည်။ စာဝါကျားငှက်ကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၁၃ ခုနှစ်မှစ၍ မျိုးသုဉ်းရန်အန္တရာယ်ရှိသော မျိုးစိတ်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားခဲ့ပြီး ငါးနှစ်ခန့်အကြာတွင် မျိုးသုဉ်းရန် အလွန်အမင်းစိုးရိမ်ရသောအဆင့်သို့တစ်ဆင့် တက်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ စာဝါကျား ငှက်မျိုးစိတ်ကို တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် အကောင်ရေ နှစ်သိန်းခန့် တွေ့ရှိနိုင်သော်လည်း ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ၁၂၀ မှ ၆၀၀ ကြားသာ တွေ့နိုင်တော့ကြောင်း IUCN အနီရောင်စာရင်းတွင် ထုတ်ပြန်ထားသည်။ စာဝါကျားငှက်ကို ၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံ၌ ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသတွင် ၆၁ ကောင်၊ ပုဂံတွင် ၁၀ ကောင်ကျော် မှတ်တမ်းတင်ထားနိုင်ပြီး အင်းလေး၊ အင်းတော်ကြီး၊ ကလောမြို့နှင့် အခြားဒေသအချို့တွင်လည်း တွေ့ရှိနိုင်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ယခင်က စာဝါကျားငှက်ကို ပေါများစွာတွေ့ရှိရသော်လည်း လှောင်ချိုင့်တွင်မွေးရန် ဖမ်းဆီးခံရခြင်း၊ ဘုရားတွင် ဘေးမဲ့လွှတ်ရန် ဖမ်းဆီးခံရခြင်း၊ စာကလေးကြော်ပြုလုပ်ရန် အခြားစာကလေးငှက်များနှင့် ရောနှော၍ ဖမ်းဆီးခံရခြင်းတို့ကြောင့် ငှက်ကောင်ရေ လျော့နည်းလျက်ရှိပြီး မျိုးသုဉ်းလုနီးပါး အန္တရာယ်ရှိသည့် ငှက်မျိုးစိတ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ယင်းငှက်သည် အုပ်စုလိုက်နေတတ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင် အောက်တိုဘာလမှ ဧပြီလအထိ ခြောက်လကြာ နေထိုင်တတ်သည်။ စာဝါကျားငှက်သည် သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာန၏ အမိန့်ထုတ်ပြန်ချက်များအရ လုံးဝကာကွယ်ထားသည့် ငှက်မျိုးစိတ် ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စာကလေးနှင့် အလားတူငှက်များ ကဏ္ဍ:မြောက်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ရုရှားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
သဲဖြူရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထော်ကူး
ထော်ကူး
စက်တင်ဘာ ၁၉၄၉
ကိုးကား
1949
ဆမာယန်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ဆမာယန်ရွာ(Samaryang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဖော့ဒေါ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၃၆၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကူဖြူရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
ကူဖြူရွာ (Kuhpyu)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ လေးပင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၁၄၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လေးပင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၄၀ ဦး၊ မ ၁၄၄၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အက်ဒွင် ဟပ်ဘယ်
အက်ဒွင် ဟပ်ဘယ် (နိုဝင်ဘာ ၂ဝ၊ ၁၈၈၉ - စက်တင်ဘာ ၂၈၊ ၁၉၅၁) သည် အမေရိကန်လူမျိုး နက္ခတ္တပညာရှင်ဖြစ်ပြီး ကျယ်ပြောသည့် နက္ခတ္တဗေဒနယ်ပယ်တွင် အရေးပါသည့်အခန်းမှ ပါဝင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ သူအား ၂ဝ ရာစု၏ အရေးပါဆုံး စကြဝဠာဗေဒပညာရှင်ဟု ယေဘုယျအားဖြင့် သတ်မှတ်သည်။ ကမ္ဘာမြေမှ ဝေးကွာလာသည်နှင့်အမျှ ဂယ်လက်ဆီများသည် အရှိန်ပိုလာသည်ဆိုသော စကြဝဠာပြန့်ကားလာမှု တနည်း ဟာဗေနိယာမ အဖြစ် လူသိများသည်။ ထို့အပြင် နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီအလွန်မှ နက်ဗျူလာများသည် တကယ်တမ်းတွင် ဂယ်လက်ဆီများဖြစ်ကြသည်ဟု သက်သေထူသည့်အတွက် ဟာဘယ်အား လူသိများကြသည်။
ပြင်ပလင့်ခ်များ
ကဏ္ဍ:စကြဝဠာဗေဒ ပညာရှင်များ ကဏ္ဍ:နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များ
တစ်ကိုယ်ရည်အာသာဖြေခြင်း
ကိုယ်ရည်အာသာဖြေခြင်း(အရပ်အခေါ်'ဘုခြင်း') ၏ အဓိကမှာသုတ်ရည်ထွက်စေခြင်းဟု အကြမ်းဖျင်း သတ်မှတ်သည်။ သို့သော် အမျိုးသမီးများမှာမူ မိန်းမအင်္ဂါ၏အစေ့ကို ပွတ်ချေရပြီး ၄၅မိနစ် ကြာမှသာအရည်ကြည်များ ထွက်လာသည်။ ထိုအရည်ကြည်ကို ograsmဟု သတ်မှတ်သည်။ တခြားနည်းလမ်း အများအပြားလည်းရှိသည်။
အဆိုပါ အာသာဖြေခြင်းသည် ​​​ရှေးပ​ဝေသဏီ အခါကပင် ရှိခဲ့သည်။ ထိုသို့ပြုလုပ်ခြင်းကြောင့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ​ သာမက စိတ်ပိုင်းဆိုင်ပါ ​ပြောင်းလဲမှုများဖြစ်​စေသည် ဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ယခု သိပ္ပံနည်းကျ​လေ့လာချက်များအရ အာသာ​ဖြေ ခြင်းနှင့် စိတ်ပိုင်းရုပ်ပိုင်း​ပြောင်းလဲ ခြင်းသည် စိုးစဉ်းမျှ မသက်ဆိုင်​​ကြောင်း​​တွေ့ရသည်။ ထို့အပြင် ​ကောင်းကျိုးများပင်​ တွေ့ရှိရပေသည်။ ဆီးကျိတ်ကင်ဆာကို ကာကွယ်​သလိုဖြစ်​ကြောင်း​တွေ့ရသည်။တစ်ကိုယ်ရည်အာသာဖြေခြင်းကို လူတချို့က ရှက်စရာကောင်းသည်ဟုမြင်ကြသည်။ ထို့ကြောင့်လူမ မြင်ကွယ်ရာနေရာတွင်သာပြုလုပ်ကကရသည်။
ကဏ္ဍ:အလေ့အထများ ကဏ္ဍ:အားလပ်ချိန် လှုပ်ုရှားမှုများ
ရေကျော်ရွာ၊ တဇင်ရေကျော်
ရေကျော်ရွာ၊ တဇင်ရေကျော်
ဟောင်ကောင်
ဟောင်ကောင် (ဟောင်ကောင် အထူးအုပ်ချုပ်ရေး ဒေသ) သည် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ အထူးအုပ်ချုပ်ရေးဒေသ ဖြစ်သည်။ တရုတ်၏နှစ် ၅၀ အတွင်း မပြောင်းလဲဟုဆိုသည့် ‘တပြည်ထောင် နှစ်စနစ်’ နိုင်ငံရေးမူအရ ဟောင်ကောင် အထူးအုပ်ချုပ်ရေး အစိုးရသည် နိုင်ငံခြားရေးနှင့် ကာကွယ်ရေးမှအပ အခြားအရေးကိစ္စများကို ကိုယ်ပိုင်စီမံခွင့်ရှိသည်။ ဟောင်ကောင်သည် နိုင်ငံတကာ အဆင့်မီ မြို့ပြကြီးဖြစ်သကဲ့သို့ အရင်းရှင်စီးပွားရေးစနစ် ထွန်းကားသည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငွေရေးကြေးရေးလုပ်ငန်း အချက်အချာလည်းဖြစ်သည်။
ပထမ ဘိန်းစစ်ပွဲပြီးနောက် ၁၈၄၂ ခုနှစ်တွင် ဟောင်ကောင်ကျွန်းသည် ဗြိတိသျှအင်ပါယာ၏ ကိုလိုနီနယ် ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှ၏ ပင်လယ်ရပ်ခြား နယ်မြေတစ်ခုအဖြစ် ပြန်ပြောင်းသတ်မှတ်ခဲ့သည်။ နန်ကျင်းစာချုပ်အရ ဗြိတိန်တို့သည် ၁၉၉၇ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ဟောင်ကောင်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို တရုတ်ထံ ပြန်လည် လွှဲပြောင်းအပ်နှင်းခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် ဟောင်ကောင် အထူးအုပ်ချုပ်ရေး ဒေသ ပေါ်ထွန်းလာသည်။
ဟောင်ကောင်သည် နိုင်ငံတကာ မြို့ပြကြီး ဖြစ်သည့်အလျောက် ၎င်း၏ရုပ်ရှင်၊ ဂီတနှင့် ဓလေ့များတွင် အနောက်တိုင်းနှင့် အရှေ့တိုင်း ယဉ်ကျေးမှု ထိတွေ့ရောယှက်ခြင်းကို ထင်ဟပ်ပြနေသည်။ ဟောင်ကောင် လူဦးရေ၏ ၉၅ % မှာ တရုတ်လူမျိုးများ ဖြစ်ကြပြီး ၅ % မှာ အခြားလူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည်။ စတုရန်းမိုင် ၄၀၇ (1,054 km2) သာ ကျယ်ဝန်းသည့် ဟောင်ကောင်တွင် လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇ သန်းကျော် နေထိုင်လျက်ရှိရာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူဦးရေ အထူထပ်ဆုံး ဒေသတစ်ခုဖြစ်သည်။
သမိုင်း
အင်္ဂလိပ်ဘာသာ "Hong Kong" ဆိုသည်မှာ တရုတ်အမည် "香港" ၏ ကွမ်တုန်းအသံထွက်မှ ဆင်းသက်လာသည်။ အမွေးနံ့သာသင်းသော ဆိပ်ကမ်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ တရုတ်ရုံးသုံး ဘာသာဖြင့် အသံထွက်မှာ ‘ရှန်းကန်’ (Xiang Gang) ဖြစ်သည်။
ယနေ့တွင် ဟောင်ကောင်ဟု လူအများ သိရှိထားသည့် ဒေသတွင် ကျောက်ခေတ်ဟောင်း နှောင်းပိုင်းကာလမှ ကျောက်ခေတ်သစ် နှစ်ဦးကာလမှစ၍ လူသားများ နေထိုင်ကျက်စားလာသည် ဆိုသော်လည်း ဟောင်ကောင်ဆိုသည့် ဝေါဟာရ သမိုင်းမှတ်တမ်းတွင် ပထမဦးဆုံးအကြိမ် တွေ့ရှိရသည်မှာ ၁၈၄၂ ခုနှစ် တရုတ်နှင့် ဗြိတိန်တို့ ရေးထိုးခဲ့သည့် နန်ကျင်းစာချုပ်တွင် ဖြစ်သည်။ မှတ်တမ်းများအရ ဤဒေသသို့ ရောက်ရှိလာသည့် ပထမဦးဆုံးသော ဥရောပသားမှာ ပေါ်တူဂီနိုင်ငံသား စူးစမ်းရှာဖွေရေးသမား ဂျော့ဂ်ျ အယ်ဗားရက်စ် (Jorge Álvares) ဖြစ်ပြီး ၁၅၁၃ ခုနှစ်တွင် ရောက်ရှိခဲ့သည်။
၁၈၃၉ ခုနှစ်တွင် မန်ချူးအစိုးရက ​​​ဟောင်​ကောင်ကိုဘိန်းတင်သွင်းမှု ပိတ်ပင်ခဲ့သောကြောင့် တရုတ်နှင့် ဗြိတိသျှအကြား ပထမ ဘိန်းစစ်ပွဲ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၁၈၄၁ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှတို့​ဟောင်ကောင်ကို ဝင်သိမ်းခဲ့သည်။ ဘိန်းစစ်ပွဲပြီးနောက် တရုတ်တို့ စစ်ရှုံးသဖြင့် နန်ကျင်းစာချုပ်အရ ဟောင်ကောင်အား ဗြိတိသျှလက်ထဲ လွှဲပြောင်းပေးရသည်။ နောက်တစ်နှစ်တွင် ဗြိတိသျှတို့က ဝိတိုရိယမြို့ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၈၆၀ ခုနှစ် တရုတ်တို့က ဒုတိယ ဘိန်းစစ်ပွဲတွင် စစ်ရှုံးပြန်ရာ ပေကျင်းစာချုပ်အရ ကျိုလုံကျွန်းဆွယ်ကို ဗြိတိသျှလက်ထဲ ထပ်မံ ထိုးပေးရပြန်သည်။ ၁၈၉၈ ခုနှစ်တွင် သဘောတူညီချက်များကို တိုးချဲ့ရေးထိုးခဲ့ပြီး ဟောင်ကောင်အား ဗြိတိသျှတို့ကို ၉၉ နှစ်ကြာ ငှားရမ်းပေးခဲ့သည်။ ထိုစဉ်အခါက ဟောင်ကောင်အပိုင် နယ်နမိတ်သည် ယနေ့အထိ ပြောင်းလဲခြင်း မရှိချေ။
၂၀ ရာစုနှစ်၏ ရှေ့တဝက်အတွင်း ဟောင်ကောင်သည် ဗြိတိသျှအင်ပါယာအတွက် အရေးပါသည့် အကောက်ခွန်လွတ် ဆိပ်ကမ်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ဝိတိုရိယတောင် (ယနေ့ ထိုက်ဖိန်တောင်) သူဌေးရပ်ကွက်တွင် နေထိုင်ကြသည့် ဥရောပသား လူကုံထံများက ဒေသခံ တရုတ်လူမျိုးများနှင့် အရောတဝင် မရှိလှပေ။
လူနေမှု
ဟောင်ကောင်တွင် နေထိုင်ကြသူများအနက် ၉၅ % မှာ တရုတ်လူမျိုးများ ဖြစ်ပြီး အများစုမှာ ကွမ်းတုန်၊ ဟတ်ကားနှင့် ချောင်ကျိုးလူမျိုးများ ဖြစ်သည်။ ကျန် ၅ % မှာ နိုင်ငံခြားသားများ ဖြစ်ကြပြီး အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၊ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံမှ ဟောင်ကောင်သို့ သွားရောက်ကာ အိမ်ဖော်အဖြစ် လုပ်ကိုင်နေသူများမှာ ၃ သိန်းကျော် ရှိနေပြီဖြစ်သည်။ ပန်ချာပီ၊ ပါကစ္စတန်၊ နီပေါ စသည့် အလယ်အာရှနိုင်ငံများမှ လူမျိုးများလည်း ဟောင်ကောင်တွင် နေထိုင်ကြသည်။ ဆိပ်ကမ်းရှိ လှေပေါ်တွင် နေထိုင်ကြသည့် ဗီယက်နမ် ဒုက္ခသည် အချို့လည်း ဟောင်ကောင်တွင် အခြေချ နေထိုင်သူများ ဖြစ်လာကြသည်။ ဗြိတိသျှအဓိက ဖြစ်သည့် ဥရောပသားများ၊ အမေရိကန်များ၊ ဩစတြေးလျသားများ၊ ကနေဒါ၊ ဂျပန်နှင့် ကိုရီးယားနိုင်ငံသားများသည်လည်း ဟောင်ကောင်၏ ငွေရေးကြေးရေးနှင့် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများတွင် လုပ်ကိုင်လျက် ရှိသည်။ ၁၉၉၇ ခုနှစ် ဟောင်ကောင်၏ အချုပ်အခြာအာဏာအား တရုတ်ထံ လွှဲပြောင်းပေးပြီးနောက် ဗြိတိသျှ အတော်များများ ဟောင်ကောင်မှ ထွက်ခွာသွားကြသည်။
အင်ကြီးကုန်းရွာ၊ သောကြာဒူး
အင်ကြီးကုန်းရွာ၊ သောကြာဒူး
ချိန်၊ ဦး (လှေသင်းအတွင်းဝန်)
ဦးချိန် (လှေသင်းအတွင်းဝန် မဟာဇေယသင်္ခယာ) (ကောဇာ ၁၁၉၈-၁၂၁၇) သည် ရှေးမြန်မာမင်းမျာလက်ထက်က အရာထမ်းအဖြစ် တာဝန်ရွက်သူ ဖြစ်သည်။ ဒီပနီအမည်ခံ အကျယ်ဖွင့်ကျမ်းများကို ရေးသားခဲ့သော စာဆိုလည်း ဖြစ်၏။
ငယ်ဘဝ
ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက် သက္ကရာဇ် ၁၁၅၈ ခု၊ အလုံမြို့စီရင်စု၊ မုံရွာတွင် ဖွားမြင်သည်။
မုံရွေး ဇေတဝန်ဆရာတော်ဟု ထင်ရှားသော ရှင်အရိယာဝံသအာဒိစ္စရံသီထံတွင် အန္တေဝါသိက အတွင်းနေတပည့်အဖြစ် ကာလရှည် စာသင်ယူသည်။
အမှုထမ်းဘဝ
ဘကြီးတော်လက်ထက်တွင် မဟာဇေယသင်္ခယာဘွဲ့နှင့် သံတော်ဆင့်အရာ ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။ ထို့နောက် သာယာဝတီမင်း၊ ပုဂံမင်းနှင့် မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်တိုင် အမှုတော်ကို ဆက်လက်ထမ်းဆောင်သည်။ မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်တော်တွင် မဟာဇေယသင်္ခယာဘွဲ့နှင့် လှေသင်းအတွင်းဝန် ရာထူးတို့ဖြင့် မြှောက်စားခံရသည်။
စာပေရေးသားခြင်း
မုံရွေးဇေတဝန်ဆရာတော်ရေးသော သမန္တစက္ခုဒီပနီတွင် ရှင်သာမဏေဝတ်နေသော ဦးချိန် (ရှင်သီရိမာလာ) မေးမြန်းသော ပုစ္ဆာများကို တွေ့နိုင်သည်။ ဦးချိန်သည် ပါဠိ၊ သင်္သကရိုက်စာပေများတွင် နှံ့စပ် ကျွမ်းကျင်သည်။ သာသနာပိုင် ဗားကရာဆရာတော်၏ တိုက်တွန်းတော်မူချက်အရ မာဂဓအဘိဓာန်၏အဖွင့်ဖြစ်သော အဘိဓာနတ္ထဝိသောဓနီကို ပြုစုသည်။
ပုဂံမင်းလက်ထက် မကွေးဝန်ထောက် မင်းကြီး မဟာမင်းလှစည်သူ တိုက်တွန်းချက်အရ ဝေါဟာရလိနတ္ထဒီပနီကို ပြုစုသည်။ ဤကျမ်းမှာ မြန်မာဝေါဟာရများ၏ အရင်းအစကို ဖော်ပြထားသောကျမ်း ဖြစ်သည်။ စာလုံးတို့၏ နောက်ခံသမိုင်းကို လှန်ရာတွင် ကြိုးကြိုးစားစား စုံစမ်းထားကြောင်း ၎င်းကျမ်းတွင် မြင်နိုင်သည်။ သို့ရာတွင် ပါဠိ မာဂဓတို့တွင် အားသန်သူဖြစ်ရာ ၎င်းဘာသာများဘက်မှ အရင်းအမြစ်ကို အဓိကယူကြောင်း တွေ့ရသည်။
တဇ္ဇတ္ထဒီပနီအမည်ဖြင့် တစ္ဆေ ညွန့်ပေါင်းကျမ်းကိုလည်း ရေးသားခဲ့သေးသည်။ ဦးချိန်၏ တစ္ဆေဝတ္ထုများမှာ ဖတ်ရှုဖွယ်ကောင်းသော ရှေးဟောင်းတစ္ဆေဝတ္ထုများ ဖြစ်ပေသည်။ သူ၏တစ္ဆေပုံပြင်ဝတ္ထုများကို ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး မဖြစ်မီက၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကျောင်းအုပ်ကြီး ဦးဖေမောင်တင်က အင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့ ပြန်ဆိုရေးသားခဲ့သည်။
ကဝိလက္ခဏာဒီပနီဆရာ မြောင်လှမြို့စား မင်းကြီးသီရိမဟာဇေယျသူဘွဲ့ခံ ဦးခြိမ့်က ၎င်းကျမ်းဦးတွင် ခြီးကျူးထားသည်မှာ"မာဂဓဘာသာ၊ သက္ကဋဘာသာမျိုးနှင့်တကွ ဂန္ထန္တရဗဟုသုတ အရာတွင် ကမ်းတဘက်ရောက် ဆိုတန်ဆိုထိုက်သော ငါတို့ ဆရာ ၁၁၅၈ ခုဖွား၊ လှေသင်းအတွင်းဝန်မင်းကြီး မဟာဇေယျသင်္ခယာ"ဟူ၍တည်း။
ဘဝနိဂုံး
သက္ကရာဇ် ၁၂၁၇ ခုတွင် အနိစ္စရောက်သည်။ ဦးချိန်သည် ကျမ်းဂန်တတ်မြောက်သော်လည်း မာန်မာန ထောင်လွှားခြင်းမရှိ၊ မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချတတ်၍ သီလဂုဏ်၊ သမာဓိဂုဏ်တို့နှင့် ပြည့်စုံသည်။ ပညာရှာမှီး ဆည်းပူးတတ် သော ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး ဖြစ်ပေသည်ဟု မှော်ပီဆရာသိန်းရေးသားသော "'ပညာယှိကြီများအကြောင်း"'၌ ဖော်ပြပါရှိသည်။
နံ့သာနီ
နံ့သာနီ (Red sandalwood) (Pterocarpus santalinus) သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံတောင်ပိုင်းတွင် ပေါက်ရောက်သော အပင်မျိုးစိတ်တခုဖြစ်သည်။ အပင်သည် ယင်း၏သစ်သားအနီရောင်ကြောင့် တန်ဖိုးရှိသည်။ နံ့သာနီပင်သည် 8 m အထိရှည်ကာ လုံးပတ် ၅၀ မှ ၁၅၀ စင်တီမီတာအထိ ကြီးထွားနိုင်သည်။ အပင်ငယ်ရွယ်စဉ်တွင် ကြီးထွားနှုန်းမြန်ပြီး ၃ နှစ်အတွင်း 5 m အထိ ရောက်ရှိနိုင်သည်။ နှင်းဒဏ်ကို မခံနိုင်သောအပင်ဖြစ်ပြီး အပူချိန် အနှုတ် ၁ ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ်တွင် အပင်သေဆုံးသည်။
စန္ဒကူးသစ်သည် Santalum ရှိသစ်ပင်များမှ သစ်သားအမျိုးအစားဖြစ်သည်။ သစ်အမျိုးအစားများသည် လေးလံသော၊ အဝါရောင်နှင့် အစင်းကြောင်းများပါရှိသော ဤ အမျိးအစားများဝည် အခြားရနံ့ရှိသောသစ်သားများနှင့်မတူဘဲ ၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့၏ရနံ့ကို ဆယ်စုနှစ်များစွာကြာအောင် ထိန်းသိမ်းထားသည်။  စန္ဒကူးဆီ ကို ဤအပင်မှ အသုံးပြုရန်အတွက်  ထုတ်ယူသည်။  စန္ဒကူးပင်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဈေးအကြီးဆုံးသစ်များထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် မကြာခဏ ညွှန်းဆိုလေ့ရှိသည်။  သစ်သားနှင့်ဆီ နှစ်မျိုးလုံးသည် ရာစုနှစ်များစွာကတည်းက တန်ဖိုးကြီးမားသည့် ထူးခြားသောရနံ့ကို ထုတ်ပေးသည်။  အကျိုးဆက်အနေဖြင့် ဤကြီးထွားမှုနှေးကွေးသောသစ်ပင်မျိုးစိတ်အချို့သည် ယခင်က အလွန်အကျွံသစ်ထုတ်ယူ ခြင်းကို ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။
တံခွန်တိုင်ရွာ၊ ကျားချောင်
တံခွန်တိုင်ရွာ၊ ကျားချောင်
ကော့ဖောင်ရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
ကော့ဖောင်ရွာ(Kawthpaung)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ထိဖိုးဇံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၄၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထိဖိုးဇံကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၅၃၆ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၇၀၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ရင်းကုန်းရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
ညောင်ရင်းကုန်းရွာ (Nyaungyinkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ ဦးနှောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၁၄၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကရကဋ် (ဗေဒင်)
ကရကဋ် (Cancer;သင်္ကေတ )သည် စတုတ္ထရာသီခွင်ဖြစ်သည်။စန္ဒာသည်ကရကဋ်၏ ရာသီခွင်ဖြစ်သည်။ဇွန်လ ၂၂ ရက်မှ ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်အတွင်းမွေးဖွားသူများသည်ကရကဋ်ရာသီဖွားများဖြစ်ကြသည်။ဓာတ်ကြီးလေးပါး အနက်မှ ရေဓာတ် (ဝါ) ဝါရောဓာတ်ဖြစ်ပေသည်။အနောက်တိုင်း ကြယ်တာရာ နက္ခတ္တဗေဒ တွင်ဇူလိုင်နှစ်ဆယ့်တစ်ရက်တွင်ရာသီကူးပြောင်​းပြီး ခန့်မှန်​းခြေ ဩဂုတ်လကိုးရက်နေ့တွင်အခြားရာသီခွင်ဆီသို့ကူးပြောင်းသည်။
စက်တင်ဘာ ၁၉၄၈
ကိုးကား
1948
ရွှေလှေချောင် (တွံ)
ရွှေလှေချောင် (တွံ)
အစေ့ရှိအပင်
အစေ့ရှိအပင် (spermatophytes) ဆိုသည်မှာ အစေ့များထုတ်ပေးသော အပင်များကို ဆိုလိုသည်။ ယင်းအပင်တို့သည် မြေပေါက်ပင် (embryophyte) ၏ အစုပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
မံမလင်းရွာ၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်
မံမလင်းရွာ(Manmalin)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်၊ မံမလင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၈၆၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မံမလင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၄၆ ဦး၊ မ ၁၉၅၈ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၈၀၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗန်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သိဟ် (ဗေဒင်)
သိဟ် (Leo; သင်္ကေတ )သည် ပဉ္စမရာသီဖြစ်သည်။ နေသည် သိဟ်၏ ရာသီခွင်ဖြစ်သည်။
သပြေချောင်ရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
သပြေချောင်ရွာ (Thapyaychaung)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ရွာငံမြို့နယ်၊ မြိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၉၃၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၅၃ ဦး၊ မ ၂၂၅၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၅၀၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကဇန်းရွာ၊ တဇင်ရေကျော်
ကဇန်းရွာ၊ တဇင်ရေကျော်
အင်ကြင်ကုန်းရွာ၊ သောကြာဒူး
အင်ကြင်ကုန်းရွာ၊ သောကြာဒူး
လီအန်း
လီအန်းသည် ထိုင်ဝမ်ဖွား ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူရိုက်ကူးခဲ့သည့် ဇာတ်ကားများမှာ Eat Drink Man Woman (1994)၊ Sense and Sensibility (1995)၊ Crouching Tiger, Hidden Dragon (ဝပ်နေသောကျား၊ ပုန်းနေသောနဂါး) (2000 - အကောင်းဆုံး နိုင်ငံခြားဘာသာ ရုပ်ရှင် အော်စကာဆုရ), Hulk (2003), and Brokeback Mountain (2005) တို့ ပါဝင်သည်။ လီအန်းသည်လည်း ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် Brokeback Mountain ဇာတ်ကားဖြင့်တစ်ကြိမ်၊ ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ပို်င်ရဲ့ဘဝ ဇာတ်ကားဖြင့်တစ်ကြိမ် အကောင်းဆုံး ဒါရိုက်တာဆုကို နှစ်ကြိမ်ဆွတ်ခူးခဲ့သည်။ သူသည် အော်စကာဆုရ ဒါရိုက်တာများအနက် ပထမဦးဆုံးသော အာရှသား ဖြစ်သည်။
နားကွန်ရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
နားကွန်ရွာ (Narkun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ မန်ဖျက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၅၇၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ဖျက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၃၀ ဦး၊ မ ၁၀၆၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၉၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြဝတီရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
မြဝတီရွာ (Myawaddy)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ မြနဒီ (ဒိုင်း)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၁၅၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြနဒီ (ဒိုင်း)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၀၉၁ ဦး၊ မ ၃၁၆၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၂၅၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ရွှေရေးပန်းချီ
ရွှေရေးပန်းချီ
ရွှေရေးပန်ချီ၊ငွေရေးပန်ချီများကို ရှေးခေတ်က အများအားဖြင့် ရတနာသုံးပါးအကြောင်းပြုသော ပစ္စည်းများနှင့် မင်းထိုက်စိုးတန် တော်ဝင်ကားများအတွက် ရေးခြယ်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ရတနာသုံးပါးနှင့် သက်ဆိုင်သော ဂူ၊ ကျောင်း၊ ပြာသာဒ်၊ လိုဏ်၊ နံရံများတွင်၎င်း၊ ပိဋကတ် စာတိုက်သေတ္တာ၊ ဗီရိုများတွင် တွေ့နိုင်သည်။
ရွှေပန်ချီ ရေးခြယ်နည်းမှာ သစ်စေး၊ သို့မဟုတ်-သဖန်းစေး စသော အခြားစေးကပ်သော သစ်စေးအမျိုးမျိုးဖြင့် အလိုရှိသော ဇာတ်ရုပ်စုံ၊ ကနုတ်များကို ရေးဆွဲ၍ သစ်စေးခပ်ထပ်ထပ် အရှိတွင် ရွှေဆိုင်းဖြင့်အုပ်၍ ချလိုက်ရသည်။ ပြီးမှ ဂွမ်းနုဖြင့် ဖိနှိပ်ပွတ်သပ်ယူလိုက်ရသည်။ သစ်စေး လွတ်လပ်သောနေရာမှ ရွှေများပါလာပြီး သစ်စေးနေရာတွင် ရွှေများစွဲ၍ ကျန်ရစ်ခဲ့ခြင်းအားဖြင့် ရုပ်ပုံများ ပေါ်လာသည်။ ငွေပန်းချီများလည်း ရွှေပန်းချီနည်းကဲ့သို့ ငွေဆိုင်းဖြင့်ချ၍ ပုံဖော်ယူခြင်းဖြစ်လေသည်။
နောက်တနည်းမှာ-ဟင်္သပြဒါး၊ သို့မဟုတ်-သစ်စေးအနက်ခံ ပိန်းမျက်နှာပြင်တွင် မိမိအလိုရှိသောပုံကို ရေးဆွဲပြီး မလိုသောနေရာများကို မြေနီညက်ညက်ကို ရေနှင့်ဖျော်၍ စုတ်တံဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားရသည်။ မြေနီအခြောက်တွင် မိမိရေးဆွဲထားသော ကောက်ကြောင်းများပေါ်သို့ သစ်စေးရည်နှင့် ခပ်ထပ်ထပ်ရေးဆွဲပြီး ရွှေချလိုက်သည်။ ထို့နောက် သစ်စေးရွှေ အအိပ်လောက်ဟု ထင်သည့်အခါ ရေဆေးချလိုက်သောအခါ မြေနီများ အရည်ပျော်စေ၍ ၎င်းအပေါ်ရှိ ရွှေမှုန်နှင့်တကွ ဆောင်ယူသွားသောအခါ ရုပ်ပုံပေါ်၍ ကျန်ရစ်ခဲ့ပေသည်။
ရွှေပန်းချီရေးဆွဲနည်းများမှာ ပန်းချီရေးဆွဲနည်း ရိုးရိုးတတ်ရုံနှင့် မပြီးသေးဘဲ ရွှေကိုင်၊ ငွေကိုင်ပါ တတ်ကျွမ်းမှသာ ဖြစ်သည်။ မင်ကောက်ကြောင်း အရေးကောင်းပြီး စုတ်ဆွဲလက် သေသူများမှသာ နိုင်နိုင်နင်းနင်း ပြုလုပ်နိုင်သည်ဟု ဆိုလေသည်။
သံခြေရွာ၊ နန်းရာကုန်း
သံခြေရွာ၊ နန်းရာကုန်း
ရှရီးဒန်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ရှရီးဒန်ရွာ(Shayeedan)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဖော့ဒေါ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၂၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်းစိန်အကျဉ်းထောင်
ရန်ကုန်မြို့၊ အင်းစိန်မြို့နယ် တွင်တည်ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အရေးအပါဆုံးနှင့် အကြီးဆုံး အကျဉ်းထောင်ဖြစ်သည်။
ကန် (ဗေဒင်)
ကန် (Virgo; သင်္ကေတ )သည် ဆဌမရာသီဖြစ်သည်။ ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်သည် ကန်၏ ရာသီခွင်ဖြစ်သည်။ ဩဂုတ်လ(၂၄)ရက်မှ စက်တင်ဘာလ(၂၂)ရက်အတွင်း မွေးဖွားသူများသည် ကန်ရာသီဖွားများဖြစ်ကြသည်။
ဦးနှောက်ရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
ဦးနှောက်ရွာ (Ohnhnauk)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ ဦးနှောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၁၃၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂီရိဂျာ ပရာဆတ် ကွိုင်ရာလာ
နီပေါနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်းနှင့် နီပေါကွန်ဂရက်ပါတီ ခေါင်းဆောင် ဂီရိဂျာပရာဆတ်ကွိုင်ရာလာကို ၁၉၂၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀ ရက်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဘီဟာမြို့၌ မွေးဖွားသည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် နီပေါနိုင်ငံ ဘီရက်နာဂါမြို့ရှိ ဂုန်လျှော်စက်ရုံ အလုပ်သမားလှုပ်ရှားမှုကို ဦးဆောင်ရာမှ အစပြုကာ နိုင်ငံရေးလောကသို့ ဝင်ရောက်သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် နီပေါအလုပ်သမားသမဂ္ဂကို တည်ထောင်သည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် နီပေါကွန်ဂရက်ပါတီ၌ မောရန်းခရိုင်၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ် ဘုရင်မ ဟင်ဒရာလက်ထက်တွင် အကျဉ်းကျသည်။ ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် အခြားသောအလုပ် သမားခေါင်းဆောင်များနှင့်အတူ အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ တိမ်းရှောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် နီပေါနိုင်ငံသို့ ပြန်လည် ရောက်ရှိသည်။ ၁၉၉၀ပြည့်နှစ်မှစ၍ ဘုရင်စနစ်ကို ဖျက်သိမ်းရန် ဦးဆောင်လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်အထိ နီပေါကွန်ဂရက်ပါတီတွင် အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးဖြစ်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ပါတီ၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် နီပေါနိုင်ငံ၌ ၁၉၅၉ ခုနှစ်မှစ၍ ၁၉၉၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းအတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ကျင်းပခဲ့သောပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရပြီး ဘုရင်ဘိုင်ရင်ဒရာ လက်ထက်တွင် ၁၉၉၄ ခုနှစ်အထိ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၉၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၉ ခုနှစ် အထိ ဒုတိယ သက်တမ်းနှင့် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၀၁ ခုနှစ်အထိ တတိယသက်တမ်း၊ ၂၀၀၆ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၈ ခုနှစ်အထိ (ဘုရင်ဂျာနင်ဒရာ လက်ထက်) စတုတ္ထသက်တမ်းအဖြစ် ဝန်ကြီးချုပ် တာဝန်ကို လေးကြိမ်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ထို့ပြင် ၂၀၀၇ ခုနှစ်မှ သမ္မတနိုင်ငံအဖြစ် ကြေညာနိုင်ခဲ့သော ၂၀၀၈ ခုနှစ် မေလ ၂၈ ရက် မတိုင်မီကြားကာလတွင် နိုင်ငံ၏အကြီးအကဲတာဝန်ကို ယာယီ ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသည်။ ၂၀၀၈ ခု နှ စ် ဇူ လိုင်လ ၂၃ ရက်တွင် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ ကွိုင်ရာလာသည် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် မတ်လ ၂၀ ရက် အသက် ၈၅ နှစ်အရွယ်တွင် အဆုတ်ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ ဈာပနအခမ်းအနားကို ခတ္တမန္ဒူမြို့ Pashupatinath ဘုရားကျောင်းတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ နီပေါနိုင်ငံကို ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံ ဖြစ်ပေါ်လာရေးအတွက် နှစ်ပေါင်း ၆၀ ကျော်အကြာ တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့သူ ဂီရိဂျာပရာ ဆတ်ကွိုင်ရာလာကို နီပေါအစိုးရက နိုဘဲလ် ငြိမ်းချမ်းရေးဆုအတွက် အဆိုပြုတင်သွင်းကာ ဂုဏ်ပြုခဲ့သည်။
အလယ်ခင်ရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
အလယ်ခင်ရွာ (Ahlelkhin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ခင်ကြီး (ရှမ်းစု)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၂၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခင်ကြီး (ရှမ်းစု)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၂၃ ဦး၊ မ ၂၂၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၂၆၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တမွတ်ကလေး
တမွတ်ကလေး
ကလိန်ချောင်းရွာ၊ တူးချောင်း
ကလိန်ချောင်းရွာ၊ တူးချောင်း
အလယ်ကျွန်းရွာ၊ သောကြာဒူး
အလယ်ကျွန်းရွာ၊ သောကြာဒူး
မြပတိုင်နိုင်ရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
မြပတိုင်နိုင်ရွာ(Myapataingnaing)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ထိဖိုးဇံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၄၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထိဖိုးဇံကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၅၃၆ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၇၀၁ ဦး နေထိုင်သည်။ ကော့ကရိတ်မြို့နယ် မြစိမ်းရောင်ကျေးရွာစီမံကိန်း ၃၉ ရွာတွင် ပါဝင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တူ (ဗေဒင်)
တူ (Libra; သင်္ကေတ )သည် ရာသီခွင် ဆယ့်နှစ်ခုတွင် သတ္တမမြောက်ရာသီဖြစ်သည်။ သောကြာဂြိုဟ်သည် တူ၏ ရာသီခွင်ဖြစ်သည်။
စက်တင်ဘာလ(၂၃)ရက်မှ အောက်တိုဘာလ(၂၃)ရက်အတွင်း မွေးဖွားသူများသည် တူရာသီဖွားများဖြစ်ကြသည်။
လင်းနို့
လင်းနို့သည် ပျံသန်းနိုင်သော နို့တိုက်သတ္တဝါဖြစ်သည်။ Chiroptera ဟုခေါ်သည်။ လင်းနို့၏ရှေ့လက်များသည် ပင့်ကူအိမ်ကွန်ယက် သဖွယ်ဖြာထွက်ပြီး တောင်ပံများအဖြစ်ရှိနေစေသည်။ လင်းနို့သည် ကောင်းကင်တွင် သိသိသာသာ ပျံသန်းနိုင်စွမ်းရှိသော တမျိုးတည်းသော နို့တိုက်သတ္တဝါဖြစ်သည်။ ရှဉ့်ပျံကဲ့သို့သော အခြားနို့တိုက်သတ္တဝါများမှာ လေထဲပျံသန်းနိုင်သည် ဆိုသော်လည်း အမှန်အားဖြင့် အကွာအဝေး အနည်းငယ်သို့ လေဟုန်စီး ဝဲပျံခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ ငှက်များနှင့်မတူသည်မှာ လင်းနို့သည် ရှေ့လက်များကို တောင်ပံမခတ်နိုင်ပဲ ရှည်လျားပြီး အရေပြားဖုံးအုပ်နေသည့် လက်ချောင်းလေးများကိုသာ တောင်ပံအဖြစ် ခတ်ခြင်းဖြစ်သည်။ Chiroptera ဟူသည် heir (χείρ) "hand"နှင့် pteron (πτερόν) "wing" ဟူသော ဂရိစကားလုံး (၂) လုံးကို ပေါင်းစပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် လင်းနို့အမျိုးပေါင်း (၁၁၀၀) ကျော်ရှိသည့်အနက် (၂၀%) ခန့်ကိုသာ နို့တိုက်သတ္တဝါအဖြစ် ခွဲခြားသတ်မှတ်နိုင်သေးသည်။ (၇၀%) သောလင်းနို့မျိုးများမှာ အင်းဆက်စားသတ္တဝါများဖြစ်သည်။ ကျန်လင်းနို့မျိုးများမှာ သစ်သီးစားသတ္တဝါများဖြစ်ကြသည်။ လင်းနို့များသည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် ပျံ့နှံ့စွာ ရှိနေကြပြီး ဝတ်မှုန်ကူးခြင်းနှင့် သစ်စေ့များပျံ့နှံ့ခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေသည်။ များစွာသော အပူပိုင်းဒေသအပင်များမှာ သစ်စေ့များ ပျံ့နှံ့မှုအတွက် လင်းနို့များပေါ်တွင် လုံးလုံးလျားလျား တည်မှီနေကြရသည်။ အရွယ်အစားအားဖြင့် အလျား ၂၉–၃၃ မီလီမီတာ (၁.၁၄–၁.၃ လက်မ) ခန့်နှင့် အလေးချိန် ၂ ဂရမ် (၀.၀၇ အောင်စ) ခန့်သာရှိသော Kitti's Hog-nosed Bat လင်းနို့မျိုးများမှသည် တောင်ပံဖြန့်လိုက်လျှင် 1.5 m (4 ft 11 in) နှင့် အလေးချိန် 1.2 kg (3 lb) အထိရှိသော Giant Golden-crowned Flying-fox များအထိ အရွယ်စုံရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နို့တိုက်သတ္တဝါ မျိုးစဉ်များ ကဏ္ဍ:အသုံးများသော နို့တိုက်သတ္တဝါ အမည်များ
လေးပင်ကုန်းရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
လေးပင်ကုန်းရွာ (Laypinkone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ လေးပင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၁၄၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လေးပင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၄၀ ဦး၊ မ ၁၄၄၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုးစိန်းကျွန်းရွာ၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်
မိုးစိန်းကျွန်းရွာ(Moeseinkyun)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်၊ မံမလင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၈၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မံမလင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၄၆ ဦး၊ မ ၁၉၅၈ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၈၀၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗန်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သစ်လှရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
သစ်လှရွာ (Thithla)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ရွာငံမြို့နယ်၊ မြိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၉၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၅၃ ဦး၊ မ ၂၂၅၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၅၀၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကိုမိုရေကန်
ကိုမိုရေကန် သည် အီတလီနိုင်ငံ၊ လွန်ဘာဒီတွင် တည်ရှိသည့် ရေကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အီတလီနိုင်ငံတွင် တတိယမြောက်အကြီးဆုံး ရေကန် ဖြစ်သည်။ ဧရိယာ ၁၄၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၅၆ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ဤရေကန်ထက် ပိုမိုကြီးမားသည့် ရေကန်နှစ်ခုမှာ ဂါဒရေကန် (Lake Garda) နှင့် မက်ဂီအိုရီရေကန် (Lake Maggiore) တို့ ဖြစ်သည်။ ရေကန်၏ အနက်မှာ မီတာ ၄၀၀ ကျော် (၁၃၀၀ ပေ) နက်ပြီး ဥရောပတွင် အနက်ဆုံးသောများများထဲမှ တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ကန်၏ အောက်ခြေမျက်နှာပြင်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၂၀၀ မီတာ (၆၆၀ ပေ) အထက်တွင် တည်ရှိသည်။
ကိုမိုရေကန်ဆီသို့ အနုပညာနှင့်သက်ဆိုင်သည့် သူများ၊ အထင်ကရပုဂ္ဂိုလ်များ စသည်တို့ လာရောက်ကြပြီး ထင်ရှားသည့် ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်ထားနိုင်သည့် နေရာတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ထိုဒေသ၌ များစွာသော လွင်ပြင်ဒေသများဖြစ်သည့် Olmo, Serbelloni နှင့် Carlotta စသည်တို့လည်း ရှိသည်။ ကိုမိုရေကန်၏ ကမ်းခြေတွင် ထင်ရှားကျော်ကြားသူများ၏ နေအိမ်များ တည်ရှိသည်။
ထင်ရှားသည့် ဝိသေသလက္ခဏာတစ်ခုမှာ "Y" ပုံသဏ္ဌာန် တည်ရှိခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုပုံစံကို “Larian တြိဂံ” ပုံစံဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ ထို့အပြင် မြို့ငယ်ကလေးဖြစ်သည့် ကန်ဇို (Canzo) သည် ထိုဒေသ၏ မြို့တော်အဖြစ် တည်ရှိနေသည်။
စာဖြူစုရွာ၊ ကျားချောင်
စာဖြူစုရွာ၊ ကျားချောင်
ကိုမိုရေကန်
၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် Huffington Post သည် ထိုရေကန်ကို ကမ္ဘာ့အလှပဆုံးသော ကန်ဖြစ်သည်ဟု ပြောခဲ့သည်။