cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ကုန်းသာရွာ၊ ပေါက်ပင်ကွေ့
ကုန်းသာရွာ (Konethar)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်၊ ပေါက်ပင်ကွေ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၆၀၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေါက်ပင်ကွေ့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၉၈ ဦး၊ မ ၉၁၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၁၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်ဟုတ်ရွာ၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်
ပန်ဟုတ်ရွာ (Panghoke)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ မိုင်းယပန်ဆပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၈၄၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းယပန်ဆပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၉၈ ဦး၊ မ ၃၉၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၉၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကမ်းခတ်မဲ့မြင်း
ကမ်းခတ်မဲ့မြင်း ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။
ကမ်းခတ်မဲ့မြင်း
တပြောင်ပြောင် အရောင်တောက်ပါဘိ၊ ငမောက်အယ်အလွန်ဆိုတဲ့၊ အုန်းခွံညိုကျောက်နီသွေးကဲ့သို့၊ အမွေးရေသပြေမှည့်လိုပ၊ ပြေပေသည့်သိန္ဓောနှယ်။
သဟဿာ အိမ်ခြေပေါင်းနှင့်၊ ရွာမောင်းရွှေထောင်ကိုပိုင်တဲ့၊ ကိုကောင်းလှိုင် တိုက်သူကြီးမှာဖြင့်၊ စက်မီးခွေလေရထားကဲ့သို့၊ ငွေငါးရာ တထောင်ခွဲနှင့်၊ အောင်ပွဲဝင်ကြက်သရေကွန့်စေဘို့၊ ပြေညွန့်ခေါ် ယဉ်ကျော်စီးပေရ၊ အရီးမှာအနာဂတ်တော့၊ စက္ကဝါလက်ျာရပ်ကိုတဲ့၊ နံနက်ခါ − ဒလက်ခြာပတ်မအောင်၊ ကမ်းခတ်မဲ့မြင်း။
ခက်ဆစ်
၁။ သိန္ဓော = သိန္ဓောမြင်း၏ အမျိုးအနွယ်။
၂။ သဟဿာ = တထောင်အရေအတွက်ရှိသော။
၃။ အနာဂတ် = နောက်အဖို့။
၄။ စက္ကဝါ = ကျွန်းကြီးလေးကျွန်းနှင့် မြင့်မိုရ်တောင်တခုရှိသော စကြဝဠာတခု။
မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော ခေါင်းစဉ်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ဝက်သုံးအိုင်ရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်ထန့်ကြန့်ရွာ၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်
ဝမ်ထန့်ကြန့်ရွာ (Wanhtantkyant)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်၊ ဟောင်ကြန့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၀၈၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟောင်ကြန့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၈၅ ဦး၊ မ ၁၉၂၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၀၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လုံမတ်တွယ်ရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်
လုံမတ်တွယ်ရွာ (Longmattwei)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ လားရှိုးမြို့နယ်၊ ဟိုခိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၁၈၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုခိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၇၂ ဦး၊ မ ၅၈၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၅၉ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ဝမ်ပီဝမ်ကောင်ရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
ဝမ်ပီဝမ်ကောင်ရွာ (Wanpiwankawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်၊ နောင်လုံးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၆၃၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်လုံးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၅၁ ဦး၊ မ ၈၆၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၁၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ဆွေသာယာရွာ၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်
ဆွေသာယာရွာ (Swetharyar)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်၊ ဆွာမင်းလမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၉၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆွာမင်းလမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၃၇ ဦး၊ မ ၂၇၀၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၃၄၄ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအမည်မှာ ဆွေသဟာ ဖြစ်သည်။
ဖုဒိုးရေတံခွန်
ဖုဒိုးရေတံခွန် (不動の滝) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိဝတဲစီရင်စု၊ ဟချိမန်တိုင်းမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ရေတံခွန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အပိမြစ်၏ လက်တက်ခွဲတစ်ခုပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ဤရေတံခွန်သည် ၁၉၉၀ ခုနှစ် ဂျပန်နိုင်ငံ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဝန်ကြီးဌာနမှ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် “ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အကောင်းဆုံး ရေတံခွန် ၁၀၀” တွင် ပါဝင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ရေတံခွန်များ
နမ့်ပန်ယိုရွာ၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်
နမ့်ပန်ယိုရွာ (Nampangyo)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်၊ မန်ထန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၂၇၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘူးခိုရွာ၊ ဖားဆောင်းမြို့နယ်
ဘူးခိုရွာ(Bukho)သည် ကယားပြည်နယ်၊ ဘောလခဲခရိုင်၊ ဖားဆောင်းမြို့နယ်၊ ကွာခီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၈၁၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖားဆောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကာတာဟေနာမြို့
ကာတာဟေနာမြို့တော် အား ကိုလိုနီခေတ်က "ကာတာဟေနာ ဒီ အင်ဒီးယား ဟုလည်း ခေါ်ဆိုခဲ့ကြပြီး ၁၅၃၃ ခုနှစ်က တည်ထောင်ခဲ့သော အဓိက ဆိပ်ကမ်းတစ်ခုဖြစ်ကာ ကာရစ်ဘီယံ ကမ်းရိုးတန်းဒေသအတွင်း ကိုလံဘီယာနိုင်ငံ၏ မြောက်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ထိုမြို့သည် မက်ဒါလေးနားမြစ် နှင့် စီနူးမြစ် နှစ်ခုကြားတွင် မဟာဗျူဟာကျစွာ တည်ရှိပြီး စပိန် နှင့် ၎င်း၏ နိုင်ငံရပ်ခြား အင်ပိုင်ယာအတွင်း အဓိက ကုန်သွယ်ရာ ဆိပ်ကမ်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ကာ ၁၅၄၀ ခုနှစ်များ အစောပိုင်းကတည်းက အရေးပါသော နေရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ကိုလိုနီခေတ်ကာလ အတွင်းက ပီရူးမှ ငွေ သတ္တုများကို စပိန်သို့ အဓိကတင်ပို့ရာ ဆိပ်ကမ်းမြို့ ဖြစ်သကဲ့သို့ အေရှန်တို စနစ်ဖြင့် လိုင်စင်ရထားသော ကုန်သည်များအတွက် အာဖရိကမှ ကျွန်များကို တင်သွင်းရာ ဆိပ်ကမ်းမြို့လည်း ဖြစ်သည်။ ထိုဆိပ်ကမ်းသည် ကာရစ်ဘီယံ ပင်လယ်အတွင်းမှ ပင်လယ်ဓားပြများ၏ ရန်မှ ကာကွယ်နိုင်ရန် တည်ဆောက်ထားသည်။ ဘိုလီဗာပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၈ ခုနှစ် လူဦးရေ စာရင်းအရ လူဦးရေ ၁,၀၂၈,၇၃၆ ဦး ရှိသည့်အတွက် ဒေသအတွင်း ဘာရန်ကီးရားမြို့ ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက် အကြီးဆုံး မြို့ ဖြစ်ကာ ကိုလံဘီယာနိုင်ငံအတွင်း ပဉ္စမမြောက် အကြီးဆုံး မြို့ ဖြစ်သည်။ ကာတာဟေနာမြို့၏ မြို့ပြဒေသ သည်လည်း နိုင်ငံအတွင်း ပဉ္စမမြောက် အကြီးဆုံး မြို့ပြဒေသ ဖြစ်သည်။ စီးပွားရေး လုပ်ငန်း အနေနှင့် ပင်လယ်ရေကြောင်းနှင့် သက်ဆိုင်သော လုပ်ငန်းများ၊ ဓာတုလောင်စာနှင့် ဆက်စပ်သော လုပ်ငန်းများ အပြင် ခရီးသွားလုပ်ငန်းများ ရှိသည်။
ယခုမြို့တော်သည် စပိန်ရှိ ကာတာဟေနာမြို့ ကို အစွဲပြု မှည့်ခေါ်ထားခြင်း ဖြစ်ပြီး ၁၅၃၃ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁ ရက်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ကာတာဟေနာ ပင်လယ်အော် ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ရှိသော အမျိုးမျိုးသော ရှေဦးတိုင်းရင်းသားတို့ နေထိုင် အခြေချခဲ့သည်မှာ ဘီစီ ၄,၀၀၀ ခုနှစ်ကတည်းက ဖြစ်သည်။ စပိန်ကိုလိုနီခေတ်ကာလ အတွင်း ကာတာဟေနာသည် အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် စပိန်အင်ပိုင်ယာ ချဲ့ထွင်ရေးတို့အတွက် အဓိက နေရာမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် နိုင်ငံရေး၊ ဘာသာရေး နှင့် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများ၏ အချက်အချာဒေသ ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် ကာတာဟေနာ၏ ကိုလိုနီခေတ် တံတိုင်းမြို့ နှင့် ခံတပ်တို့အား ယူနက်စကိုမှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ပုစွန်ကျား
ပုစွန်တစ်မျိုးဖြစ်သော ပုစွန်ကျားမျိုးများသည် ကိုယ်ထည်ပြား၍ ပုစွန်တုပ်လောက် ခေါင်းမကြီးချေ။ အပေါ်အရေခွံလည်း ပုစွန်ထုပ်လောက်မထူဘဲ အရောင်မှာ စိမ်းညိုရောင်နှင့် အဝါစင်းကျားဖြစ်သည်။ လက်နှင့် ဝမ်းဗိုက်ရှိ ရေကူးအင်္ဂါများလည်း ပို၍ ပျော့ပျောင်းနူးညံ့သည်။ အရွယ်အားဖြင် ၆ လက်မှ ၈ လက်မအထိရှိသည်။ ယင်းတို့လည်း ရေတိမ်ရာ မြစ်ချောင်းစသည်တို့၌သာ တွေ့ရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုစွန်မျိုးများ
မန်မိုင်ရွာ၊ မိုင်းမု
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ္မတူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဦးဘိုးရင်စုရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်
ဦးဘိုးရင်စုရွာ (Uboeyinsu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်၊ ဆာပါခြုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၃၈၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆာပါခြုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၈၅ ဦး၊ မ ၁၄၇၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၅၈ ဦးနေထိုင်သည်။
တံတားကြီးရွာ၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်
တံတားကြီးရွာ (Tadargyi)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်၊ ဆွာမင်းလမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၀၄၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆွာမင်းလမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၃၇ ဦး၊ မ ၂၇၀၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၃၄၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေတာရှည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်ဆပ် (အောက်)ရွာ၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စတုတ္ထပါဋိဒေသနီယသိက္ခာပုဒ်
စတုတ္ထပါဋိဒေသနီသိက္ခာပုဒ်
အမှုသည်—တောကျောင်း ဘုန်းကြီးများ။
အမှု—သာကီဝင်မင်းသ္မီးအများ တောပုန်းတို့က လုယက်ဖျက်ဆီးခံရ။
သူပုန်ထချိန် တောကျောင်း သွား၍ လှူမှု
ကပိလဝတ် နေပြည်တော်ဝယ် နိဂြောဓာရုံကျောင်းတိုက်၌ ဘုရားရှင် သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သာကီဝင်မင်းတို့၏ ကျွန်တို့ ပုန်ကန်နေခိုက်နှင့် ကြုံကြိုက် နေလေသည်။
သာကီဝင်မင်းသ္မီးတို့သည် တောကျောင်းသို့ ဆွမ်းကပ် သွားလိုကြကုန်၏၊ ထိုအကြောင်းကိုကြား၍ တောကျောင်းလမ်းက ပုန်းအောင်း နေ့နှင့်ကြကုန်သော သူပုန်တို့သည် ဆွမ်းအပို့လာသော သာကီဝင်မင်းသ္မီးများအား ပစ္စည်းကိုလည်းလု, လူကိုလည်း ဖျက်ဆီးကြကုန်၏၊ သာကီဝင်မင်းတို့သည် ခိုးထုပ်နှင့်တကွ ထိုသူပုန်တို့ကို ဖမ်းပြီးလျှင် ရဟန်းတော်တို့အား “သူပုန်တွေရှိကြောင်းကို အသိမပေးကောင်းလား” ဟု အပြစ်တင်ကြကုန်၏။ ထိုအကြောင်းကို ဘုရားရှင် ကြားတော်မူ၍ ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။ [ကျောင်းတိုက်သို့ မလာခင် တင်ကြို၍လျှောက်လျှင် “သူပုန်တွေ ရှိသည်”ဟု ပြောခွင့်ရသောကြောင့် ဤသို့ပညတ်တော်မူခြင်းဖြစ်သည်။
ဂိလာနအား ခွင့်ပြုတော်မူခြင်း
ထိုသို့ ပညတ်တော်မူပြီးနောက် တောကျောင်းရဟန်း တပါးသည် မကျန်းမမာဖြစ်နေစဉ် လူတို့သည် ခဲဘွယ် ဘောဇဉ်ကို ယူ၍ တောကျောင်းသို့ လာကြကုန်၏၊ လူတို့သည် ထိုဂိလာနရဟန်းအား ဆွမ်းလှူကြသောအခါ ထိုရဟန်းသည် (ကျောင်းတိုက်သို့ မရောက်ခင် တင်ကြို၍ မလျှောက်ထားသော ဆွမ်းဖြစ်ရကား) အလှူမခံဘဲ နေကာ ထိုနေ့အဖို့ ဆွမ်းမစားရရှာတော့ချေ၊ ထိုအကြောင်းကို ဘုရားရှင်သိတော်မူ၍ တောကျောင်း ရဟန်းအား (ဂိလာန ဖြစ်နေလျှင်)တင်ကြို၍ မလျှောက်ထားသော ခဲဘွယ်ဘောဇဉ်ကို ကိုယ်တိုင် ခံယူ၍ စားခွင့် ပြုတော်မူရလေသည်။
သိက္ခာပုဒ်
ယာနိ ခေါ ပန တာနိ အာရညကာနိ သေနာသနာနိ သာသင်္ကသမ္မတာနိ သပ္ပဋိဘယာနိ, ယော ပန ဘိက္ခု တထာရူပေသု သေနာသနေသု ပုဗ္ဗေ အပ္ပဋိသံဝိဒိတံ ခါဒနီယံ ဝါ, ဘောဇနီယံ ဝါ အဇ္ဈာရာမေ သဟတ္ထာ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ အဂိလာနော ခါဒေယျ ဝါ, ဘုဉ္ဇေယျ ဝါ, ပဋိဒေသေတဗ္ဗံ တေန ဘိက္ခုနာ ‘‘ဂါရယှံ, အာဝုသော, ဓမ္မံ အာပဇ္ဇိံ အသပ္ပါယံ ပါဋိဒေသနီယံ, တံ ပဋိဒေသေမီ’’တိ။
မြန်မာပြန်
တောရဖြစ်ကုန်သော သာသင်္ကသပ္ပဋိဘယဖြစ်ကုန်သော ကျောင်းတို့သည် ရှိကုန်၏၊ အကြင်ရဟန်းသည် ထိုသို့ သဘော ရှိကုန်သော ကျောင်းတို့၌ အာရာမ်၏ ဥပစာသို့ မရောက်မီ ရှေးက မသိစေအပ်ဘဲ ခဲဘွယ်ကို ဖြစ်စေ ဘောဇဉ်ကို ဖြစ်စေ အာရာမ် အတွင်း၌ မိမိကိုယ်တိုင် ခံယူ၍ ဂိလာန မဟုတ်ဘဲ ခဲမူလည်း ခဲအံ့ စားမူလည်း စားအံ့၊ ထိုရဟန်းသည် “ဂါရယှံ အာဝုသော ဓမ္မံ အာပဇ္ဇိံ အသပ္ပါယံ ပါဋိဒေသနီယံ၊ တံ ပဋိဒေသေမိ”ဟုဆို၍ သီးခြား ဒေသနာ ပြောရာ၏။
ပါဋိဒေသနီယ အခဏ်းပြီး၏။
ဝမ်ဟွန်းရွာ၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်
ဝမ်ဟွန်းရွာ (Wanhun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်၊ ဟောင်ကြန့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၀၇၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟောင်ကြန့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၈၅ ဦး၊ မ ၁၉၂၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၀၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မင်းသားကျ (မြောက်)ရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်
မင်းသားကျ (မြောက်)ရွာ (Mintharkya(North))သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ မင်းသားကျကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၆၇၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မင်းသားကျကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၄၄ ဦး၊ မ ၇၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၂၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်ပီဝမ်မိုင်ရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
ဝမ်ပီဝမ်မိုင်ရွာ (Wanpiwanmai)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်၊ နောင်လုံးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၆၃၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်လုံးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၅၁ ဦး၊ မ ၈၆၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၁၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ ဝမ်ပီ ဖြစ်သည်။
ကျောက်အိုးရွာ၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်
ကျောက်အိုးရွာ (Kyaukoe)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်၊ တမာကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၄၆၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တမာကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၂၂ ဦး၊ မ ၂၀၇၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၉၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြည်သာယာရွာ၊ မတ္တရာမြို့နယ်
ပြည်သာယာရွာ (Pyitharyar)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ မတ္တရာမြို့နယ်၊ တောင်ကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၁၈၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်ကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၅၉ ဦး၊ မ ၃၆၇၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၂၂၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတ္တရာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လက်ပန်ရွာ၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်
လက်ပန်ရွာ (Letpan)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်၊ ဇီးကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၇၅၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇီးကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၈၀ ဦး၊ မ ၁၉၈၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၆၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နွားထိုးကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်မော့ရွာ၊ လွိုင်ကော်မြို့နယ်
တောင်မော့ရွာ(Taungmawt)သည် ကယားပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်ခရိုင်၊ လွိုင်ကော်မြို့နယ်၊ ကုန်းသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၃၁၄ ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ ထိုရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်ကော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုန်းသာရွာ၊ ချောင်းမကြီး
ကုန်းသာရွာ (Konethar)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရမည်းသင်းခရိုင်၊ ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်၊ ချောင်းမကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၇၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ချောင်းမကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၁၉ ဦး၊ မ ၂၇၉၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၂၁၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အကြောင်ရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်
အကြောင်ရွာ (Ahkyaung)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်၊ ရှမ်းစုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၃၀၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှမ်းစုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၂၉ ဦး၊ မ ၁၄၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၈၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၃၆-ကောင် ထီ
၃၆-ကောင် ထီ ဆိုသည်မှာ ပေါက်လျှင် (၂၇) ဆ ရသည့် တစ်နေ့နှစ်ကြိမ်ဖွင့် ပုဂ္ဂလိကထီတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ပေါက်ကောင်ကို ဒိုင်လူကြီးမှရွေးကာ ထီရုံရှေ့ရှိတိုင်တွင် သံသေတ္တာဖြင့် တင်ထားပြီး အတိတ်ပေးသည်။ ထိုအတိတ်ကို အဓိပ္ပာယ်ကောက်၍လည်းကောင်း၊ မိမိနှစ်သက်ရာ ပေါက်ကောင်ကို ခန့်မှန်း၍လည်းကောင်း နီးစပ်ရာ ဒိုင်များထံတွင် ထိုးရသည်။ ရှမ်းပြည်နယ်တွင် အထူးခေတ်စားခဲ့ပြီး အစိုးရလိုင်စင်ယူ၍ ထီဖွင့်ခွင့် ရနိုင်သည်။
ထီဖွင့်ခြင်း
တစ်နေ့လျှင် နှစ်ကြိမ်ဖွင့်ပြီး နေ့ဘက်အတွက် မနက် (၉) နာရီ၊ ညဘက်အတွက် ည (၉) နာရီကို အသုံးများသည်။ နေ့ဘက်တွင်ဖွင့်သည့်ထီကို နေ့ကိန်း ဟု လည်းကောင်း၊ ညဘက်ဖွင့်သည့်ထီကို ညကိန်း ဟု လည်းကောင်း ခေါ်ဝေါ်သည်။
မူလဒိုင်အပြင် မူလဒိုင်မှဖွင့်သည့် ပေါက်ကောင်အတိုင်း အလျော်အစားပြုလုပ်သည့် အုပ်ဒိုင်ဟူ၍လည်း ရှိသေးသည်။
ထီဖွင့်ပုံ
၃၆-ကောင် နတ် (ထွန်းအောင်ကျော်နတ်) ကို တိုင်တည်ကာ ဒိုင်လူကြီးမှ အကောင်တစ်ကောင်ကို ရွေးသည်။ ထို့နောက် သံသေတ္တာ၌ထည့်ကာ ထီရုံရှေ့ရှိ ကျစ်ဆံနီနတ်ရုပ်တိုင်ထိပ်၌ ကြိုးဖြင့်ဆွဲကာ တင်လိုက်သည်။ တိုင်အား အစောင့်ထားကာ ပေါက်ကောင်နှင့်ပတ်သက်သည့်အတိတ် ပေးသည်။ ထိုအတိတ်ကို မသိမီလိုက်ပါက ထီဒိုင်များထံမှလည်း မေးမြန်းနိုင်သည်။
ထီဖွင့်ချိန်ရောက်သော် ဒိုင်လူကြီးမှ သံသေတ္တာကိုချကာ ပေါက်ကောင်ကို အများမြင်အောင် ပြရသည်။ ထိုအကောင်မှ ငုတ်တုပ်ကောင် ဖြစ်သွားပြီး နောက်တစ်ကြိမ်ဖွင့်မည့်ထီအတွက် အသုံးပြုတော့မည် မဟုတ်ပေ။
အတိတ်ကောက်ပုံ
ဒိုင်လူကြီးပေးသည့် အတိတ်ကိုကောက်ကာ ထိုးသူများရှိသော်လည်း အများစုမှာ လတ်တလောအဖြစ်အပျက်တို့ကိုလည်းကောင်း၊ အိပ်မက်ကိုလည်းကောင်း အတိတ်ကောက် ထိုးသူများဖြစ်သည်။
အိပ်မက်ကောက်ပုံနှင့်ပတ်သက်၍ ထွန်းအောင်ကျော်နတ်ပေးသည့်အိပ်မက်မှာ ပြတ်သားထင်ရှားပြီး ဖွင့်ကောင်အဖြစ် တိုက်ရိုက်ယူနိုင်ကြောင်း၊ မပြတ်သားသည့် အိပ်မက်မှာမူ ကျစ်ဆံနီနတ်ပေးသော အိပ်မက်ဖြစ်ကာ ကိုယ်စားလှယ်ကောင်၊ သက်ပြောင်းကောင် ဟု သွယ်ဝိုက်ယူရကြောင်း သိရသည်။
ဝမ်ကျန်ပါရွာ၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်
ဝမ်ကျန်ပါရွာ (Wankyanpar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်၊ ဟောင်ကြန့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၀၈၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟောင်ကြန့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၈၅ ဦး၊ မ ၁၉၂၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၀၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝီလ်ဟမ် ဟီရွန်နမုစ် ပက်ချယ်ဘဲလ်
ဝီလ်ဟမ် ဟီရွန်နမုစ် ပက်ချယ်ဘဲလ် (Wilhelm Hieronymus Pachelbel) သည် ဂျာမန်လူမျိုး တေးရေးဆရာနှင့် အော်ဂန်တီးခတ်သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ နာမည်ကြီး တေးရေးဆရာ ယိုဟန် ပက်ချယ်ဘဲလ်၏ သားလည်းဖြစ်သည်။
ကိုယ်ရေးအကျဉ်း
ဝီလ်ဟမ် ဟီရွန်နမုစ် ပက်ချယ်ဘဲလ်သည် အာရ်ဖတ်ထ်မြို့၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ၁၆၉၀ ခုနှစ်တွင် စတုဂတ်မြို့သို့ လည်းကောင်း၊ ၁၆၉၂ တွင် ဂိုသာမြို့ (Gotha) သို့လည်းကောင်း၊ ၁၆၉၅ တွင် နုရင်ဘတ်ဂ် မြို့သို့လည်းကောင်း ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့သည်။ ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတပညာကို သူ၏ဖခင်ထံမှ သင်ယူခဲ့သည်။ အသက် ၁၄ နှစ် အရွယ်လောက်ကပင် ဖျော်ဖြေနိုင်သည့်အဆင့်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပေသည်။
၁၇၀၆ မတိုင်ခင်တွင် သူသည် အာရ်ဖတ်ထ်မြို့၌ ဘုရားကျောင်းအော်ဂန်ဆရာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ဖခင်ကွယ်လွန်ပြီးသောအခါတွင် နုရင်ဘတ်ဂ်သို့ ပြန်လာ၍ စိန့် အယ်ဂျီဒီယန်း (St. Egidien) ဘုရားကျောင်း၌ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၇၁၉ ခုနှစ် တွင် စိန့် ဆီဘဲလ်ဒပ်စ် (St. Sebaldus) ဘုရားကျောင်းတွင် အော်ဂန်ဆရာအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ သူသည် ဘဝတစ်လျှောက်လုံး နုရင်ဘတ်ဂ်မြို့၌သာ နေထိုင်ခဲ့ပြီး ၁၇၆၄ ခုနှစ်၌ ကွယ်လွန်ခဲ့လေသည်။
သီချင်းများ
ဝီလ်ဟမ် ဟီရွန်နမုစ် ပက်ချယ်ဘဲလ်တွင် သီချင်းများစွာ ရှိခဲ့သော်လည်း ပျောက်ဆုံးသွားမှုကြောင့် ၇ ပုဒ်သာကျန်ရှိတော့သည်။ သူ၏ရေးဟန်သည် သူ၏ဖခင်ရေးဟန်နှင့်လည်း ဆင်တူရုံသာမက ကလက်ဆစ်ကယ်ဂီတ၏ လက္ခဏာရပ်များကိုလည်းတွေ့ရသည်။
ကိုးကားချက်များ
ကဏ္ဍ: ၁၇၆၄ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:၁၆၈၆ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:အော်ဂန်တေး‌ရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:၁၈ ရာစု ဂျာမန်တေးရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:ဂျာမန် တေးရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:ဂျာမန် အမျိုးသား ဂီတပညာရှင်များ
သာကစ္ဆသုတ်၊ အာဃာတဝဂ်
သာကစ္ဆသုတ်သည် အသျှင်သာရိပုတြာမိန့်မကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
သာကစ္ဆသုတ်
ထိုအခါ၌ အသျှင်သာရိပုတြာသည် ရဟန်းတို့ကို “ငါ့သျှင်ရဟန်းတို့”ဟု ခေါ်တော်မူ၏၊ “ငါ့သျှင်”ဟူ၍ ထိုရဟန်းတို့သည် အသျှင်သာရိပုကြာအား ပြန်ကြား လျှောက်ထားကြကုန်၏၊ အသျှင်သာရိပုတြာသည် ဤတရားကို ဟောတော်မူ၏။
ငါ့သျှင်တို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် သီတင်းသုံးဖော်တို့နှင့် ဆွေးနွေး မေးမြန်းရန်သင့်လျော်၏။
အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ —
ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် မိမိကလည်း 'သီလ' နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ သီလပြည့်စုံမှုနှင့်စပ်သောစကားဖြင့် မေးလာသည့် ပြဿနာကိုလည်း ဖြေဆိုနိုင်၏။
မိမိကလည်း 'သမာဓိ' နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ သမာဓိပြည့်စုံမှုနှင့်စပ်သော စကားဖြင့် မေးလာသောပြဿနာကိုလည်း ဖြေဆိုနိုင်၏။
မိမိကလည်း 'ပညာ' နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ ပညာပြည့်စုံမှုနှင့်စပ်သော စကားဖြင့် မေးလာသော ပြဿနာကိုလည်း ဖြေဆိုနိုင်၏။
မိမိကလည်း (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်မှု အရဟတ္တဖိုလ် 'ဝိမုတ္တိ' နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်မှု အရဟတ္တဖိုလ် 'ဝိမုတ္တိ' ပြည့်စုံမှုနှင့်စပ်သော စကားဖြင့် မေးလာသော ပြဿနာကိုလည်းဖြေဆိုနိုင်၏။
မိမိကလည်း (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်မှု 'အရဟတ္တဖိုလ်' ကို ဆင်ခြင်တတ်သော 'ပစ္စဝေက္ခဏာ' ဉာဏ်အမြင်နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ ကိလေသာမှ လွတ်မြောက်မှု 'အရဟတ္တဖိုလ်' ကို ဆင်ခြင်တတ်သော 'ပစ္စဝေက္ခဏာ' ဉာဏ် အမြင်ပြည့်စုံမှုနှင့်စပ်သော စကားဖြင့် မေးလာသော ပြဿနာကိုလည်း ဖြေဆိုနိုင်၏။
ငါ့သျှင်တို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် သီတင်းသုံးဖော်တို့နှင့် ဆွေးနွေးမေးမြန်းရန် သင့်လျော်၏ဟု (မိန့်ဆို၏)။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
ဝမ်ပြင်းရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
ဝမ်ပြင်းရွာ (Wanpyin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်၊ နောင်လုံးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၆၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်လုံးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၅၁ ဦး၊ မ ၈၆၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၁၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းခတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖိနပ်
ဖိနပ် သည် လမ်းလျှောက်နေစဉ် သက်တောင့်သက်သာရှိစေရန်နှင့် အခြားလုပ်ငန်းကိစ္စများ ဆောင်ရွက်ရာတွင် ဝတ်ဆင်ရသည့် အဝတ်အစားဟုဆိုနိုင်သည်။ ဖိနပ်များကို အချို့က ဖက်ရှင်အဖြစ် ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ဖိနပ်ဒီဇိုင်းများသည် ရိုးရာဓလေ့ထုံးစံ၊ အချိန်နှင့်အမျှ ပြောင်းလဲသည်။ ရိုးရာဓလေ့အရ ဖိနပ်များကို သားရေ၊ သစ်သားတို့ဖြင့် ပြုလုပ်ကြသော်လည်း ၂၀၁၀-ခုနှစ်များမှစ၍ ရာဘာ၊ ပလစ်စတစ်တို့ဖြင့် ပြုလုပ်ကြသည်။ ရိုးရှင်းသော ဖိနပ်တစ်ရံသည် ကုန်ကျစရိတ် မများပေ။ သို့သော် ဖက်ရှင်ဆန်သော ဖိနပ်များမှာ တစ်ရံလျင် ဒေါ်လာ ရာထောင်ချီကာ တန်ကြေးရှိသည်။
မန်မိုင်ရွာ၊ ဝိန်းမြင့်
မန်မိုင်ရွာ (Manmai)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ နမ္မတူမြို့နယ်၊ ဝိန်းမြင့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၅၃၈ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ္မတူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သစ်ယာကုန်းရွာ၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်
သစ်ယာကုန်းရွာ (Thityarkone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်၊ ဆွာမင်းလမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၀၃၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆွာမင်းလမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၃၇ ဦး၊ မ ၂၇၀၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၃၄၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေတာရှည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နန်လော့ရွာ၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်
နန်လော့ရွာ (Nanglawt)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်၊ မန်ထန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၂၃၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပုစွန်ဆိတ်
ပုစွန်ဆိတ် (Krill) များတွင် လက် ၅ စုံအနက် ပထမလက်တစ်စုံသည် ကြီး၍ ပြားပြီးလျှင်၊ အဖျားတွင် ၂ ခွဖြစ်၍ ချိတ်ကဲ့သို့ ကောက်ကောက်ကလေး ဖြစ်နေသည်။ ယင်းတို့ထက်ငယ်သော သတ္တဝါကလေးများကို ညှပ်၍ စားသောက်ကြရန်ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေသတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:ခြေဆစ်များ သတ္တဝါများ
ပန်ဆပ်နွေ (ထက်)ရွာ၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်
ပန်ဆပ်နွေ (ထက်)ရွာ (Panghsatnway (Upper))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ မိုင်းယပန်ဆပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၈၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းယပန်ဆပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၉၈ ဦး၊ မ ၃၉၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၉၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟိုမူကလပ်ရွာ၊ ဖားဆောင်းမြို့နယ်
ဟိုမူကလပ်ရွာ(Homukalat)သည် ကယားပြည်နယ်၊ ဘောလခဲခရိုင်၊ ဖားဆောင်းမြို့နယ်၊ ကွာခီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၈၂၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖားဆောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တတိယပါဋိဒေသနီယသိက္ခာပုဒ်
တတိယပါဋိဒေသနီသိက္ခာပုဒ်
အမှုသည်—ရဟန်းတော်အများ။
အမှု—အတိုင်းအရှည် မသိဘဲ ခံဘွယ်သောဇဉ်ကို ခံယူမှု။
သေက္ခ သမုတ်ခြင်း
သောတာပန်, သကဒါဂါမ်, အနာဂါမ် (အရိယာ) ဖြစ်ပြီးသူများကို “သေက္ခ”ဟု ခေါ်၏၊ ဤသူတို့ကား အစစ်အမှန် သေက္ခဖြစ်သူများတည်း၊ ထိုသို့ အရိယာ ဖြစ်ပြီးသူများသည် အလှူဒါန၌ လွန်စွာမွေ့လျော်ကြ၏၊ အစစ်အမှန် အလှူခံ ပုဂ္ဂိုလ်က သူတို့နှင့် ထိုက်တန်သော ပစ္စည်းကို အလှူခံလာလျှင် မိမိမှာ ရှိနေသော ပစ္စည်းကို မပေးဘဲ မနေနိုင်ကြ၊ ဤကား သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ထုံးစံတည်း၊ အိမ်တအိမ်၌ကား သ္မီးခင်ပွန်း ၂-ယောက်လုံးပင် သေက္ခ (အရိယာ) မဖြစ်သေးသော်လည်း သဒ္ဓါတရားမှာမူ သေက္ခ (အရိယာ) တို့ကဲ့သို့ပင် ထက်သန်ကြ၏။ ပစ္စည်း ဥစ္စာကမူ ဆုတ်ယုတ် နေအံ့၊ (လှူရလွန်း၍ဖြစ်စေ အရောင်းအဝယ်မကောင်း၍ဖြစ်စေ တနည်းနည်းဖြင့် ဆုတ်ယုတ်နေအံ့၊) ထိုအိမ်သူ အိမ်သားကို သံဃာအများ စုဝေးကာ ဉတ်ကမ္မဝါစာဖြင့် “သေက္ခ”ဟု သမုတ်ထားရလေသည်။
ဝတ္ထုကြောင်း
သာဝတ္ထိမြို့၌ သ္မီးခင်ပွန်း ၂-ယောက်လုံးပင် သဒ္ဓါတရား ထက်သန်လှ၏၊ သို့သော်စည်းစိမ်ဥစ္စာကား လှူရင်း လှူရင်းပင် ဆုတ်-ဆုတ်နေ၏၊ သူတို့အိမ်၌ နံနက်စာအဖြစ်ဖြင့် ချက်ပြုတ်ထားသော စားဘွယ်ခဲဘွယ်များကို နေ့စဉ် ဆွမ်းခံကြွလာသော ရဟန်းတို့အား တပါးပြီး တပါး လောင်းလှူနေရာ တခါတရံမှာမူ သူတို့စားဖို့ပင် မကျန်အောင် ကုန်သွား၏။ နောက်ထပ်လည်း ချက်ပြုတ်ဖို့ မဝယ်နိုင်ရကား ထိုနံနက်အဖို့ မစားဘဲသာ ဆိုင်ရာအလုပ်ကို လုပ်ကြရှာတော့၏၊ ထိုအကြောင်းကိုသိသော အိမ်နားနီးချင်းတို့သည် ရဟန်းများကို အလိုက်မသိကောင်းလား” ဟု ကဲ့ရဲ့ကြလေရာ တဆင့်စကား ဘုရားရှင်ကြားတော်မူ၍ ထိုအိမ်ကို (အိမ်သူ အိမ်သားများကို) သေက္ခဟု သမုတ်ထားဖို့ရန် ပညတ်တော်မူလေသည်။
သမုတ်ပုံ
ရှေးဦးစွာကျောင်းတိုက်တွင်းရှိ ရဟန်းသံဃာတော်များကို သိမ်အတွင်း၌ (အချင်းချင်း ၂-တောင့်ထွာအတွင်းမှာ တည်ရှိအောင်) စုဝေးစေရ၏၊ သံဃာစုံညီသောအခါ သွက်သွက်လက်လက် ထက်ထက် မြက်မြက် ရှိသော ရဟန်းတော်တပါးသည် “ကမ္မဝါစာ = ကံပြုသောစကား”ဟု ခေါ်သော ပါဠိစကားဖြင့် အောက်ပါ (မြန်မာပြန်အတိုင်း)အကြောင်းအရာကို သံဃာတော်အား ပြောပြရသည်၊ ထို့သို့ ပြောပြခြင်းကိုပင် “ကမ္မဝါစာရွတ်ခြင်း = (စာကြည့်ဘတ်လျှင်) ကမ္မဝါဘတ်ခြင်း” ဟု ခေါ်သည်။ [စာကြည့်ဘတ်ခြင်းကား အရကျက်မထားနိုင်၍ ရသော်လည်း မတော်တဆ တလုံးတလေ မှားမည်ကို စိုး၍ဖြစ်သည်။ အမှန်မှာ-စာမကြည့်ဘဲ ရွတ်ဆိုရမည်သာ ဖြစ်၏။]
ဉတ်စကား
အရှင်ဘုရားတို့...သံဃာတော်သည် တပည့်တော်၏ စကားကိုနားစိုက်တော်မူပါ၊ မည်သည့်အမျိုးသည် သဒ္ဓါအားဖြင့် တိုးပွားပါ၏၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာအားဖြင့်ကား ဆုတ်ယုတ်နေပါသည်၊ သံဃာတော်၏ (ယခုသမ္မုတိပေးမည့်)ကံသည် အကယ်၍သင့်လျော် လျောက်ပတ်သော ကံဖြစ်အံ့၊ ထိုသို့ဖြစ်လျှင် သံဃာတော်သည် မည်သည့်အမျိုးအား သေက္ခသမ္မုတိကို ပေးချိန်တန်ပါပြီ-ဤကား သံဃာကို အသိပေးသောစကားတည်း။ [ကမ္မဝါစာ မဟုတ်သေး၊ “ဉတ္တိ = အသိပေး”ဟုခေါ်သည်။]
ကမ္မဝါစာ
အရှင်ဘုရားတို့... သံဃာတော်သည် တပည့်တော်၏ စကားကို နားစိုက်တော်မူပါ၊ မည်သည့်အမျိုးသည် သဒ္ဓါအားဖြင့် တိုးပွားပါ၏၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာအားဖြင့်ကား ဆုတ်ယုတ်နေပါသည်၊ သံဃာတော်သည် မည်သည့်အမျိုးအား သေက္ခသမ္မုတိကို ပေးနေ၏၊ မည်သည့် အမျိုးအား သေက္ခသမ္မုတိ ပေးခြင်းသည်၊ အကြင် အရှင်အား နှစ်သက်၏၊ ထိုအရှင်သည် ဆိတ်ဆိတ်နေပါ၊ အကြင် အရှင်အား မနှစ်သက်၊ ထိုအရှင်သည် (ငါသဘောမတူ-ဟု) ပြောနိုင် = ကန့်ကွက်နိုင်ပါသည်။ [ဤသို့မေးသောအခါ မည်သူမျှ မကန့်ကွက်လျှင် ထိုသေက္ခသမုတ်မှု အထမြောက်တော့၏။]
နိဂုံးစကား
သံဃာတော်သည် မည်သည့်အမျိုးအား (မည်သည့်သ္မီး ခင်ပွန်းအား) သေက္ခသမ္မုတိကို ပေးအပ်ပြီ-(ပေးပြီးပါပြီ၊) သံဃာတော်အားလုံးပင် သဘောတူသော အထိမ်းအမှတ်အားဖြင့် တိတ်ဆိတ်စွာ နေကြပါ၏၊ ထိုသို့ တိတ်တိတ်နေခြင်းကြောင့်ပင် သံဃာတော် အားလုံးက အသိအမှတ်ပြုပါသည်။ [ဤအချိန်ကျမှ သမုတ်မှု ကိစ္စ ပြီးစီး။] ဤသို့သမုတ်ထားသော အိမ်မှ ခဲဘွယ်ဘောဇဉ်များကို ဆွမ်းခံသလို ကိုယ်တိုင်မခံယူရတော့ချေ။
တမင်ပင့်သော် ခံယူခွင့်ပြုပုံ
ထိုသို့ ပညတ်တော်မူပြီးနောက် သာဝတ္ထိမြို့၌ ပွဲသဘင် (သင်္ကြန်ပွဲစသော ပွဲမျိုး) ဖြစ်သောအခါ များစွာသော လူတို့သည် ရဟန်းတော်များကို ပင့်ဖိတ်၍ ဆွမ်းကျွေးကြကုန်၏၊ သေက္ခဟုသမုတ်ထားသော ထိုအိမ်ကလည်း ရဟန်းတော်များကို ပင့်ဖိတ်လေရာ ရဟန်းတော်များသည် ထိုအိမ်မှ ခဲဘွယ်ဘောဇဉ်ကို မစားကောင်းဟု အယူရှိကြသောကြောင့် ထိုပင့်ဖိတ်သည်ကို လက်မခံကြကုန်။
ထိုသို့ဆွမ်းစားပင့်၍ မရသောအခါ “ငါတို့၏ဆွမ်းကို ရဟန်းတော်များက မခံယူလျှင် ငါတို့မှာ အသက်ရှင်နေလို့ ဘာအကျိုးရှိတော့မှာလဲ”ဟု စိတ်ဆင်းရဲခြင်းဖြစ်ကာ ရဟန်းတော်များအပေါ်၌ မကျေနပ်သောစကားကို ပြောကြရှာလေသည်။ ထိုစကားကို ဘုရားရှင် တဆင့် ကြားတော်မူ၍ “တမင်္ဂလာ ပင့်ဖိတ်လျှင် ထိုသေက္ခဟု သမုတ်ထားသောအိမ်မှ ခဲဘွယ် ဘောဇဉ်ကို ကိုယ်တိုင် ခံယူ၍ သုံးဆောင်ကောင်း၏”ဟု အနုပညတ် ထပ်ဆင့်တော်မူရပြန်လေသည်။
ဂိလာနအား ခွင့်ပေးတော်မူခြင်း
ရဟန်းတပါးသည် မကျန်းမမာ ဖြစ်နေ၏၊ သေက္ခဟု သမုတ်ထားသော အိမ်ကလည်း ထိုရဟန်းနှင့်ရင်းနှီး၍ ထိုရဟန်းဝင်နေကျ အိမ်တည်း၊ ထို့ကြောင့် ဆွမ်းခံချိန်ဝယ် ထိုအိမ်သို့ ဝင်သွားသောအခါ အိမ်ရှင်များက ဆွမ်းကပ်ကြလေသော်, ထိုရဟန်းသည် ပညတ်ထားသော သိက္ခာပုဒ်ကို ရိုသေသောအားဖြင့် (စားကောင်းလိမ့်မည် မထင်သောကြောင့်) ထိုကပ်လှူသောဆွမ်းကို လက်မခံဘဲ နေလေသည်၊ မကျန်းမမာဖြစ်နေသောကြောင့် အခြားအိမ်တို့သို့ လှည့်လည်၍လည်း ဆွမ်းမခံနိုင်ရကား ထိုနေ့အဖို့ ဆွမ်းမစားရရှာတော့ ချေ။ ထိုအကြောင်းကို ရဟန်းများက ဘုရားရှင်အား လျှောက်ထားလေသော် “ဂိလာနဖြစ်လျှင် သေက္ခဟု သမုတ်ထားသော အိမ်မှ ခဲဘွယ်ဘောဇဉ်ကို ကိုယ်တိုင် ခံယူ၍ သုံးဆောင်ကောင်း၏”ဟု ခွင့်ပြုတော်မူရပြန်သည်။
သိက္ခာပုဒ်
ယာနိ ခေါ ပန တာနိ သေက္ခသမ္မတာနိ ကုလာနိ, ယော ပန ဘိက္ခု တထာရူပေသု သေက္ခသမ္မတေသု ကုလေသု ပုဗ္ဗေ အနိမန္တိတော အဂိလာနော ခါဒနီယံ ဝါ, ဘောဇနီယံ ဝါ သဟတ္ထာ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ ခါဒေယျ ဝါ, ဘုဉ္ဇေယျ ဝါ, ပဋိဒေသေတဗ္ဗံ တေန ဘိက္ခုနာ ‘‘ဂါရယှံ, အာဝုသော, ဓမ္မံ အာပဇ္ဇိံ အသပ္ပါယံ ပါဋိဒေသနီယံ, တံ ပဋိဒေသေမီ’’တိ။
မြန်မာပြန်
သေက္ခဟု သမုတ်အပ်ကုန်သော အကြင်အမျိုးတို့သည် ရှိကုန်၏၊ အကြင်ရဟန်းသည် ထိုသို့သဘောရှိကုန်သော သေက္ခဟု သမုတ်အပ်ကုန်သော အမျိုးတို့၌ အိမ့်ဥပစာမရောက်မီ ရှေ့အဖို့က ပင့်လည်း မပင့်အပ်, ဂိလာနလည်း မဟုတ်ဘဲ ခဲဘွယ်ကိုဖြစ်စေ, ဘောဇဉ်ကိုဖြစ်စေ မိမိကိုယ်တိုင် ခံယူ၍မူလည်း ခဲအံ့ စားမူလည်း စားအံ့၊ ထိုရဟန်းသည် “ဂါရယှံ အာဝုသော ဓမ္မံ အာပဇ္ဇိံ အသပ္ပါယံ ပါဋိဒေသနီယံ၊ တံ ပဋိဒေသေမိ ဟုဆို၍ သီးခြား ဒေသနာပြောရမည်။
မှတ်ချက်
သေက္ခဟု သမုတ်ရလောက်အောင် သဒ္ဓါတရားကောင်း၍ ပစ္စည်းဥစ္စာ ဆုတ်ယုတ်နေသောကြောင့် အလှူခံ(ဆွမ်းခံ) လာသမျှကို လှူနေလျှင် ထိုသူတို့သာ၍ ပင်ပန်းသွားမည် စိုးသောကြောင့် ရှေးဦးစွာ သေက္ခ သမုတ်ရမည်၊ ထိုအိမ်၌ ဆွမ်းခံခြင်းစသော အလှူခံမှု မပြုရဟု ပညတ်တော်မူ၍ သူတို့ တတ်နိုင်သမျှ ပင့်ဖိတ်သောအခါ၌ကား သူတို့သဒ္ဓါတရား မပျက်အောင် အလှူခံတော့ဟု ခွင့်ပြုတာ်မူခြင်းဖြစ်သည်၊ ဤသိက္ခာပုဒ်တော်၌ ဘုရားရှင်၏ ကရုဏာတော် မေတ္တာတော်နှင့် မြှော်မြင်တော်မူပုံများကို စဉ်းစားကြည်ညှိပြီးလျှင် မိမိတို့စပ်ဆိုင်ရာ ဒါယကာ ဒါယိကာမတို့ အားလည်း သူတို့ လှူလိုတိုင်း လက်မခံဘဲ အရာရာ ထောက်ထား၍ အလှူခံသင့်မှ ခံစေလိုသော ဘုရားရှင်၏ အလိုတော်ကို နားလည်ကြပါလေ။
အလိုက်သိမှု
ဤနေရာဝယ် “ဘောဇနေ မတ္တညုတာ”နှင့်စပ်၍ကျမ်းစာတို့၌ ဖွင့်လေ့ရှိသော အလိုက်သိပုံများကို သိထားသင့် ပါသည်၊ အလှူခံဖြစ်သော ရဟန်းသာမဏေများသည် ဆွေမျိုးမတော်သော အလှူရှင်, သို့မဟုတ်-“အလိုရှိရာတောင်းပါ”ဟု ဖိတ်မန်လျှောက်ထားခြင်း မရှိဘူးသော အလှူရှင်အား ဘာပစ္စည်းကိုမျှ (အယုတ်သဖြင့် ရေကိုမျှ) မတောင်းကောင်းကြောင်းကို နောက်သေခိယအခဏ်း၌ လာမည့် “သူပေါဒနဝိညတ္တိသိက္ခာပုဒ်”ဖြင့် သိထားနှင့်ရာ၏။ ဤနေရာ၌ကား အလှူခံကောင်းသော ဉာတိ(ဆွေမျိုး) ဖိတ်ထားသော (ပဝါရိတ), သို့မဟုတ် ဆွမ်းခံသလို ရပ်၍ အလှူခံရသောအလှူရှင် ဤ၃-မျိုးအပေါ်၌ အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်က အလိုက်သိရသော အချက် ၃-ချက်ရှိ၏။
ထို ၃-ချက်ကား ၁-အလှူရှင်၏အလိုဆန္ဒ, ၂-ပစ္စည်း၏ အနည်းအများ, ၃-မိမိမှာ လိုသလောက်, ဤ ၃-ပါးတည်း၊ ထိုတွင်...
အလှူရှင်မှာ ပစ္စည်းဥစ္စာပေါများပါသော်လည်း သူ့ဆန္ဒက နည်းနည်းသာ လှူလိုလျှင်(သူ့မှာ ပစ္စည်း မည်မျှပင် ပေါပေါ မိမိမှာ မည်မျှပင် အသုံးလိုလို)သူ၏ဆန္ဒ သူ၏သဒ္ဓါတရားလိုက်၍ နဲနဲသာ အလှူခံပါ၊ များများ အလှူခံနေလျှင် သူ၏သဒ္ဓါဆန္ဒနှင့် မကိုက်၍ အလိုက်မသိရာ ရောက်လိမ့်မည် ဟူလို။
၂။ အလှူရှင်သည် သဒ္ဓါတရားကောင်းလှ၏၊ မိမိအတွက်ဆိုလျှင် ကုန်ကုန်ခန်းခန်းလှူဒါန်းမည်သာ၊ သို့သော် သူ့မှာ ပစ္စည်းဥစ္စာ ပေါ့များလှသည်မဟုတ်၊ (ထိုအချိန်မှာ လှူစရာ နဲနဲသာ ရှိနေ၏၊) ထိုကဲ့သို့ အလှူရှင်မျိုးထံ (သူ့ သဒ္ဓါတရား ဘယ့်လောက်ပင်ကောင်းကောင်း မိမိမှာ မည်မျှပင် အသုံးလိုလို)သူ၏ ပစ္စည်းအခြေအနေကို ထောက်ထား၍ နဲနဲပါးပါးသာ အလှူခံပါ၊ များများအလှူခံနေလျှင် သူ့မှာရှိသော ပစ္စည်းနှင့်မကိုက်၍ အလိုက် မသိရာ ရောက်လိမ့်မည်-ဟူလို။ [ဤသိက္ခာပုဒ်အရ “သေက္ခမျိုး”ဟု သမုတ်ရခြင်းမှာလည်း ဤအလှူရှင်မျိုးကို ညှာတာခြင်းပင်တည်း။
၃။ အလှူရှင်တဦးကား ပစ္စည်းဥစ္စာလည်း ပေါများ၏, သဒ္ဓါတရား လည်းကောင်းလှ၏၊ သို့သော် (သူက တရာတန် လှူနိုင်သော်လည်း မိမိမှာ ၁၀-တန်သာ အသုံးလိုလျှင်) မိမိအသုံးလိုသလောက်သာ အလှူခံပါ၊ ပစ္စည်းပေါသလောက် သဒ္ဓါကောင်းသလောက် အလှူခံနေလျှင် မိမိသုံး၍ ပိုနေသမျှ အချည်းနှီး ဖြစ်စရာရှိသောကြောင့်(ဘုန်းကြီးတွေ အလိုက်မသိတတ်ဘူး-ဟု) ဘေးလူများ၏ အကဲ့ရဲ့ဒဏ်ကို တသာသနာလုံး ခံရပါလိမ့်မည်-ဟူလို၊ ထို့ကြောင့် အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်တို့မှာ အဘက်ဘက်က အလိုက်သိတတ်မှသာ လူအများနှင့် ဆက်ဆံရာဝယ် ပြေပြေပြစ်ပြစ် ဖြစ်နိုင်ဘွယ်ရာရှိပါသည်။ ဧကနိပါတ အင်္ဂုတ္တရဋ္ဌကထာ, ဝီရိယာရမ္ဘာဒိဝဂ်။]
မင်းသားကျ (တောင်)ရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်
မင်းသားကျ (တောင်)ရွာ (Mintharkya(South))သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ မင်းသားကျကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၆၇၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မင်းသားကျကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၄၄ ဦး၊ မ ၇၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၂၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်လုံရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်
ပန်လုံရွာ (Panglong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ လားရှိုးမြို့နယ်၊ ဟိုခိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၁၇၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုခိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၇၂ ဦး၊ မ ၅၈၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၅၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လားရှိုးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သုတနုဇာတ်
thumb '''သတ္တကနိပါတ် - ၁။ ကုက္ကုဝဂ် -(၃၉၈) - သုတနုဇာတ် အမိအတွက် အသက်စွန့်ကာ ဘီလူးထံ ထမင်းပို့သော သုတနုလုလင် အကြောင်း။
မိဘလုပ်ကျွေး သတင်းမွှေး
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အမိကို လုပ်ကျွေးသော ရဟန်းတစ်ပါးကို အကြောင်းပြု၍ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
ကိုယ့်တာ သူ့တာ တောလိုက်ရာ
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် သူဆင်းရဲမျိုး၌ ဖြစ်၍ သုတနု ဟူသောအမည်ကို မှည့်ကုန်၏။ ထိုသုတနုလုလင်သည် အရွယ်သို့ရောက်လတ်သော် သူရင်းငှားလုပ်၍ အမိ အဘကို လုပ်ကျွေးနေစဉ် အဘ သေဆုံးလတ်သော် အမိကိုသာ လုပ်ကျွေးလျက်နေ၏။
ထိုအခါ ဗာရာဏသီမင်းကြီးသည် သမင်ကို သတ်လေ့ရှိ၏။ တစ်နေ့သ၌ အခြံအရံများစွာဖြင့် တောသို့ သမင်းလိုက်သွားရာ ပတ်ပတ်လည် တာဝေ၍ အစောင့်ချထားလျက် သမင်ထွက်ရာ တာ၏ တာစောင့်ကို မင်းဒဏ်ပေးမည်ဟု အမိန့်ပေးပြီးလျှင် အသီးအသီးစောင့်၍ နေကြ၏။
မင်းကြီးတာဘက် သမင်ထွက်
လူတို့သည် သားတို့နေရာအရပ်၌ တုတ် လှံကန်တို့ဖြင့် ရိုက်ပုတ်၍ ဟစ်အော် ခြောက်လှန့်ကြ၏။ ဧဏီသား တစ်ကောင်သည် မင်းကြီး၏ နေရာအရပ်သို့ ပြေးလေ၏။ မင်းသည် မြားဖြင့် ပစ်၏။ ဧဏီသားသည် မိဂမာယာ၌ လိမ္မာသည်ဖြစ်၍ မြားမှန်သကဲ့သို့ လဲလေ၏။ မင်းသည် မြားမှန်သည်ထင်၍ ဖမ်းမည်ဟု ပြေး၏။ သားသည် ထ၍ လေကဲ့သို့ လျင်မြန်သောအဟုန်ဖြင့် ပြေးလေ၏။ အမတ်စသည်တို့သည် မင်းကို ပြက်ရယ်ပြုကုန်၏။ မင်းကြီးသည် ရှက်လှ၍ သားကို အတင်းလိုက်ရာ မိ၍ သားကို သတ်ဖြတ်ပြီးနောက် အပန်းဖြေရန် ပညောင်ပင်ရိပ်သို့ဝင်၍ လျောင်းစက်သော် အိပ်ပျော်ခြင်းသို့ ရောက်လေ၏။
သားလိုက်မောပန်း ဘီလူးဖမ်း
ထိုပညောင်ပင်ကို စောင့်သော မဃဒေဝ မည်သော ဘီလူးသည် ရှိ၏။ ထိုဘီလူးသည် ပညောင်ပင်ရိပ်သို့ဝင်သော သူတို့ကို စားရန် ဝေဿဝဏ် နတ်မင်းကြီးထံမှ အခွင့်ရ၏။ မင်းကြီးလည်း အိပ်ရာမှ နိုးလတ်သော် ထ၍ သွားလေ၏။ ထိုအခါ ဘီလူးသည် မင်းကြီးကို “အသင်လူသား ရပ်လော့၊ သင် ငါ့အစာဖြစ်ပြီ” ဟု လက်ကိုကိုင်၍ ထား၏။ မင်းကြီးသည် “သင် အဘယ်သူနည်း” ဟု မေး၏။ “ငါ ပညောင်ပင်စောင့် ဘီလူး ဖြစ်သည်၊ ဤပညောင်ပင်ရိပ်သို့ ဝင်သောသူတို့ကို စားရန် အခွင့်ရသည်” ဟု ပြောလေ၏။ ထိုအခါ မင်းကြီးသည် သတိထား၍ “သင်သည် ယနေ့သာ စားလိုသလော၊ နေ့တိုင်း စားလိုသလော” ဟု မေး၏။ “ငါ နေ့တိုင်းစားလိုသည်” ဟု ပြော၏။ “ယနေ့ သမင်သားကို စား၍ ငါ့ကိုလွှတ်ပါ၊ ငါသည် နက်ဖြန်မှစ၍ လူတစ်ယောက်ကို နေ့တိုင်း ထမင်းပို့လွှတ်မည်” ဟု တောင်းပန်၏၊ “ကောင်းပြီ ကတိတည်ပါစေ၊ မပို့လာသောနေ့၌ သင့်ကို လာ၍ စားမည်” ဟု ပြော၏။ “ငါသည် ဗာရာဏသီမင်းတည်း၊ မရှိသောအရာမည်သည် မရှိ” ဟု ပြောလေ၏။ ထိုအခါ ဘီလူးသည် ကတိထားပြီးလျှင် မင်းကြီးကို လွှတ်လိုက်၏။
ဘီလူးထံပို့ရ တစ်ယောက်ကျ
မင်းကြီးသည် မြို့သို့ရောက်လျှင် ထိုအကြောင်းကို ယုံကြည်ရသော အမတ်တစ်ယောက်ကို ပြောကြားလေ၏။ အမတ်သည် မင်းကြီးအား “နေ့အပိုင်းအခြားကို ပြုခဲ့၏လော” ဟု မေး၏။ မင်းကြီးသည် “အပြုခဲ့” ဟု ပြော၏။ သင်မင်းကြီးသည် မသင့်သည်ကို ပြုခဲ့၏။ သို့သော်လည်း မစိုးရိမ်လင့် နှောင်အိမ်၌ လူများစွာရှိသည်။ ကောင်းပြီ ထိုအမှုကို သင်သည်ပင်ပြု၍ ငါ့အား အသက်ကို ပေးလော့ဟု ပြောဆိုကာ အပ်နှင်း၏။ အမတ်လည်း နေ့တိုင်း နှောင်အိမ်မှ လူတို့ကို ထုတ်၍ ဘီလူးထံ ထမင်းပို့ခိုင်း၏။ ဘီလူးလည်း လာတိုင်း လာတိုင်းသော သူတို့ကို ထမင်းနှင့်တကွစား၏။ နောက်အဖို့၌ နှောင်အိမ်၌ လူကုန်လတ်သော် ထမင်းပို့သူကို မရသဖြင့် အသပြာတစ်ထောင်ကို ဆင်ကျောတွင်တင်၍ ဘီလူးထံ ထမင်းပို့သွားဝံ့သူကို အသပြာတစ်ထောင် ပေးမည်ဟု ကြွေးကြော်လျက် ထမင်းပို့သူကို စည်လည်၍ ရှာလေ၏။
မိခင်လုပ်ကျွေး ဆင်းရဲသားလေး
ထိုအခါ စည်လည်သော အသံကို သုတနုလုလင် ကြားလတ်သော် ငါကား သူရင်းငှားလုပ်၍ ပဲဝက် ပဲဝက်သော ဥစ္စာကို စုဆောင်းကာ ငြိုငြင်သဖြင့် အမိကို လုပ်ကျွေးရ၏။ အသပြာတစ်ထောင်ကို အမိအားပေး၍ ဘီလူးထံ ထမင်းပို့သွားမည်၊ ဘီလူးကို ဆုံးမနိုင်ပါမူ အပြစ်မရှိ၊ မဆုံးမနိုင်ပါမူ သေသော်လည်း ငါ့အမိ ချမ်းသာစွာ အသက်မွေးရမည်ဟု ကြံစည်ပြီးလျှင် အမိကို ခွင့်ပန်လေ၏။ အမိလည်း ခွင့်မပေးလေ။ တစ်ကြိမ် နှစ်ကြိမ်မှာနေသေး၏။ သုံးကြိမ်စေ့သောအခါ အသပြာတစ်ထောင်ကိုယူ၍ အမိအား ပေးပြီးလျှင် “အမိ … မစိုးရိမ်လင့်၊ အကျွန်ုပ်သည် ဘီလူးကို ဆုံးမပြီးလျှင် လူအများ ချမ်းသာအောင် ပြုမည်” ဟု မှာထား၍ မင်းကြီးထံ သွားလေ၏။
ပွဲတော်အုပ်ထမ်း လုလင်စွမ်း
သုတနုလုလင်သည် ခြေနင်းကိုစီး၍ ထီးကိုဆောင်လျက် သန်လျက်ကို လွယ်ပြီးလျှင် ထမင်းခွက်ကိုကိုင်ကာ “အရှင်မင်းကြီး … မကြောက်လင့်၊ အကျွန်ုပ်သည် ဘီလူးကို ဆုံးမ၍ အရှင်မင်းကြီးနှင့်တကွ လူအပေါင်းကို အသက်ချမ်းသာအောင်ပြုမည်” ဟု လျှောက်ထားပြီးလျှင် ထမင်းပို့သွားရန် အခြံအရံနှင့်တကွ မြို့မှထွက်လေ၏။ ပညောင်ပင် အနီးသို့ရောက်လျှင် အခြံအရံ လူများကို ထားခဲ့၍ ထမင်းခွက်ကိုကိုင်လျက် ဘီလူးအထံသို့ သွားလေ၏။
ဘီလူးခေါ်ကြွေး ပွဲတော်ပေး
ဘီလူးသည် အချိန်တန်၍ ထမင်းပို့လာသော လမ်းခရီးကို ကြည့်လတ်သော် သုတနုလုလင်ကိုမြင်လျှင် ဤနေ့လာသူကား တစ်ပါးသောနေ့တို့၌ လာသောသူကဲ့သို့ မလာ၊ အကြောင်း အသို့ရှိသနည်းဟု ကြံစည်နှင့်လေ၏။ သုတနုလုလင်လည်း ပညောင်ပင်သို့ရောက်လျှင် ထမင်းခွက်ကို အရိပ်တွင်း၌ ချ၍ မိမိမူကား အရိပ်စွန်း၌ ရပ်လျက် -
“အို-ပညောင်ပင်စောင့် ဘီလူး … မင်းကြီးသည် သင့်အဖို့ စင်ကြယ် သန့်ရှင်းသော သားပြွမ်းထမင်းကို ပို့စေ၏၊ လာပါ ထွက်ခဲ့ပါ စားပါ” –
ဟု ဘီလူးအား ကြောက်ရွံ့ထိတ်လန့်ခြင်းမရှိ ပြောဆိုလေ၏။ သုတနုလုလင် စကားကိုကြားလျှင် ဘီလူးလည်း လှည့်စား၍ အရိပ်တွင်းသို့ ဝင်သည်ရှိသော် စားမည်ဟု ကြံစည်လျက် -
“အို-လုလင် … အမြဲပို့နေကျ ထမင်းကို ဟင်းနှင့်အပြည့်အစုံယူပြီး ဤဘက်သို့ လာပါ၊ သင်လည်း ငါ့အစာဖြစ်ရမည်၊ ထမင်းနှင့် ဟင်းတို့လည်း ငါ့အစာ ဖြစ်ရမည်” –
ရဲရင့်စွာဆို ဘီလူးကို
“အို-ဘီလူး … သင်ကား အနည်းငယ်မျှသော အကြောင်းဖြင့် ကြီးစွာသော အကျိုးကို စွန့်လွှတ်ရလိမ့်မည်၊ လူတို့သည် သေရလိမ့်မည်ဟု မှတ်ထင်ကာ သင့်အား ထမင်းပို့ကြလိမ့်မည် မဟုတ်”
“အို-ဘီလူး … ငါကား သင့်အဖို့စင်ကြယ် မွန်မြတ်၍ အရသာနှင့် ပြည့်စုံသော အမြဲပို့နေကျ ထမင်းကို လာ၍ ပို့ပါ၏၊ ငါ့ကို စားသည်ရှိသော် သင့်ထံ ထမင်းပို့မည်သူ ဤဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ရတော့မည်မဟုတ်” –
ဟု ဘီလူးအား ပြောဆိုပြီးလျှင် နောက်တစ်ဖန် “အို-ဘီလူး … ဤဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ငါကဲ့သို့ ပညာရှိသောသူမည်သည် မရှိပေ၊ ငါ့ကို စားသည်ရှိသော် ဘီလူးသည် သုတနုလုလင်ကိုစဉ် လျက် စားဝံ့သေးသည် အခြားသူကို အဘယ်မှာမစားဝံ့ဘဲ ရှိအံ့နည်းဟု ထမင်းပို့သူကို ရတော့မည် မဟုတ်၊ မရခဲ့သော် သင် ထမင်းငတ်လိမ့်မည်” ဟု ပြော၏။
မိမိမာန်လျောက် ဘီလူးခြိမ်းခြောက်
“အို-ဘီလူး … ငါတို့ မင်းကြီးကိုလည်း သင့်သစ်ပင်ရိပ်တွင်း၌ နေသူမဟုတ်၍ မစားနိုင်၊ ငါ့အား အကယ်၍ လွှတ်လိုက်ပါမူ ငါသည် မင်းကြီးအား လျှောက်ထား၍ နေ့တိုင်း ထမင်းကို ပို့စေမည်၊ ငါကား သင့်ကို အကျိုးအကြောင်ပြ၍ ပြောဆို တောင်းပန်ခြင်းသာ ဖြစ်သည်၊ စင်စစ် အမှန်မှာ ငါသည် သင့်မြေပေါ်မှာ မနင်း၊ ခြေနင်းပေါ်မှာသာ နင်းသည်၊ သင့်ပညောင်ပင်ရိပ်မှာ မနေ၊ ထီးရိပ်အောက်မှာ နေသည်၊ သို့အတွက် ငါ့ကိုလည်း သင် မစားနိုင်၊ သင်နှင့် စစ်ထိုးရလျှင် လည်း ငါ မကြောက်၊ ငါသည် သင့်ကို ခုတ်သတ်ရန် သန်လျက်ကို အသင့် ဆောင်ယူလာသည်” ဟု ဘီလူးအား ခြိမ်းခြောက်လေ၏။
ယောကျ်ားစွမ်းပြ သဘောကျ
ထိုအခါ ဘီလူးသည် ဤလုလင်ကား အကျိုးအကြောင်း ဆက်စပ်၍ သင့်မြတ်သော စကားကို ဆိုပေသည်ဟု အောက်မေ့လျက် ကြည်ညိုသောစိတ် ရှိသည်ဖြစ်၍ -
“အို-သုတနုလုလင် … သင်ပြောဆိုသော စကားတို့ကား ငါ၏ အကျိုးငှာ ပြောဆိုသော စကားတို့ဖြစ်ပါ၏၊ ငါသည် သင့်ကို မစားတော့ပါ၊ ခွင့်ပြုပါမည်၊ ပြန်၍ ချမ်းသာစွာ သင့်မိခင်ကို ဖူးမြင်ပါ” –
“အို- သုတနုလုလင် … သန်လျက်၊ ထီး၊ ရွှေခွက်တို့ကို ယူ၍ ပြန်သာပြန်ပါလေ၊ သင့်မိခင်သည် သင့်ကို ချမ်သာစွာ ရှုကြည့်ပါစေ၊ သင်သည်လည်း သင့် မိခင်ကို ချမ်းသာစွာ ဖူးမြင်ပါလော” –
“အို-ဘီလူး … ငါကား ဥစ္စာကိုလည်း ရအပ်ပေပြီ၊ မင်းကြီး၏ စကားကိုလည်း ပြုလုပ်အပ်ပေပြီ၊ ငါသည် ချမ်းသာသကဲ့သို့ သင်သည် ဆွေမျိုးအလုံးစုံနှင့်တကွ ချမ်းသာပါစေ” –
ဟု ဘီလူးအား ဆုတောင်းမေတ္တာပို့ကာ အနုမောဒနာပြုလေ၏။
တရားဟောကာ ဘီလူးခေါ်လာ
ထိုနောက် သုတနုလုလင်သည် ဘီလူးကိုခေါ်၍ “အဆွေ … သင်ကား ရှေးရှေးဘဝတို့က အကုသိုလ်ကံတွေကို ပြုခဲ့၍ ရုန့်ရင်းကြမ်းကြုတ်ခဲ့သည်၊ သူတစ်ပါးကို အသားအသွေးကို စားသောက်ကာ အသက်မွေးခဲ့ရသည်၊ ဤနေ့မှစ၍ ပါဏာတိပါတ စသည်ကို မပြုပါလင့်” ဟု သီလ၏အကျိုးအပြစ်တို့ကို ဟောကြား၍ ပဉ္စသီလတို့၌ တည်စေပြီးလျှင် “အဆွေ … သင်ကား တော၌ နေသဖြင့် အကျိုးမရှိ၊ မြို့တံခါးအနီးတွင် သင့်ရာအရပ်၌ နေစေ၍ ထမင်းဦး ဟင်းဦးတို့ကို ရစေမည်” ဟု ဆုံးမ၍ ဘီလူးကို သန်လျက်ထမ်းကာ နောက်လိုက် ပြုစေပြီးလျှင် ဗာရာဏသီမြို့တော်သို့ လာလေ၏။
မိဘကျေးဇူး စည်းစိမ်ထူး
မင်းကြီးလည်း သုတနုလုလင်သည် ဘီလူးကိုခေါ်၍ လာသည်ဟု ကြားလျှင် ဝမ်းမြောက်တော်မူလှ၍ အမတ်အပေါင်း ခြံရံလျက် ခရီးဦးကြိုဆိုတော်မူ၏။ ဘီလူးကိုလည်း မြို့တံခါး၌ နေစေပြီးလျှင် နေ့တိုင်း ထမင်းဦး ဟင်းဦးတို့ကို ဆက်သ၍ ပူဇော်ကြရန် တစ်မြို့လုံး စည်လေစေ၏။ သုတနုလုလင်အားလည်း ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ပြောဆို ချီးကျူးကာ စစ်သူကြီးရာထူးကို ပေးလေ၏။ မိမိကိုယ်တိုင်လည်း သုတနုပညာရှိ၏ အဆုံးအမ၌ တည်၍ ကုသိုလ် ကောင်းမှုတို့ကို ပြုလျက် သေသည့်အခြားမဲ့၌ နတ်ပြည်သို့လားလေ၏။
ဤဒေသနာတော်ကို ဆောင်၍ သစ္စာကို ပြသည်၏အဆုံး၌ အမိကိုလုပ်ကျွေးသော ရဟန်းသည် သေတာပတ္တဖိုလ်၌ တည်လေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ မာဃဒေဝ ဘီလူးသည် - ယခုအခါ အင်္ဂုလိမာလ။
ဗာရာဏသီမင်းသည် - အာနန္ဒာ။
သုတနုလုလင်သည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၃) ဘေးရန်ကင်းရိုး၊ စည်းစိမ်တိုး၊ ကျော်ဟိုးဂုဏ်တေဇာ။
သုတနုဇာတ် ပြီး၏။
အညာစုရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်
အညာစုရွာ (Ahnyarsu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်၊ ရွှေအင်ဒုံရွာသစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၃၇၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွှေအင်ဒုံရွာသစ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၄၆ ဦး၊ မ ၂၇၂၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၃၇၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟသဓမ္မသိက္ခာပုဒ်
အမှု—အစီရဝတီမြစ်ထဲ၌ ရေကစားမှု။
အမှုသည်—သတ္တရသဝဂ္ဂီ ရဟန်းကလေးများ။
ကောသလမင်းနှင့် သတ္တရသဝဂ္ဂီ
သတ္တရသဝဂ္ဂီ ရဟန်းကလေးများသည် အစီရဝတီမြစ်ထဲ၌ ရေကစားနေကြ၏၊ ကောသလမဟာရာဇာသည် မလ္လိကာဒေဝီနှင့် အတူ နန်းတော် အထက်ထပ်၌ နေ့စဉ် ရေကစားနေကြသည်ကို မြင်၍ “မလ္လိကာ...ဟို ရဟန္တာကလေးတွေ ရေကစားနေကြတယ်၊ ရဟန္တာမဟုတ်သော်လည်း လှောင်ပြောင်တဲ့ သဘောနှင့် သုံးစွဲခြင်းဖြစ်သည်၊ ဤကောသလ မဟာရာဇာကား ရှေးပိုင်းတုန်းက မလ္လိကာလောက် ရတနာသုံးပါးကို မကြည်ညိုသေး၊] ဤသို့ မဟာရာဇာက ပြောလိုက်လျှင် မလ္လိကာက-“မဟာရာဇာ ...အမှန်ပင် ဗုဒ္ဓ ရှင်တော်မြတ်က သိက္ခာပုဒ်တော်ကို မပညတ်ရသေးလို့ ဖြစ်ပါလိမ့်မယ် သိက္ခာပုဒ် ပညတ်ပြီးဖြစ်လျှင်လည်း ဒီကိုယ်တော်ကလေးတွေ “အပကတညုနော-ပြုအပ် ပညတ်အပ်ပြီးသော သိက္ခာပုဒ်ကို မသိရှာကြသေးလို့ပါ” ဤသို့ပြန်၍ သံတော်ဉုးတင်လေသည်။
ကျမ်းဦးဝန္ဒနာ
ကျမ်းဦးဝန္ဒနာ ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။
အကြောင်းအရာ
၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ တပေါင်းလအတွင်းက မောင်းထောင်ဦးကျော်လှ၏ သံချိုများကို စုပေါင်း၍ မနေရမတိ လောကီသာရ ကဗျာဝစနကျမ်း ဟူသော အမည်ဖြင့် စာအုပ်ရိုက်နှိပ် ထုတ်ဝေခဲ့ဖူးရာ ထိုစာအုပ်၏ အဖွင့်ကျမ်းအနေနှင့် ရေးသားထားသော သံချိုကဗျာ ဖြစ်သည်။
ဟသဓမ္မသိက္ခာပုဒ်
ကောသလမင်းနှင့် သတ္တရသဝဂ္ဂီ
ဘုရားရှင်။ ။ သင်တို့ကို မဟာရာဇာက ဘယ်မှာ တွေ့လို့လဲ။
ကျမ်းဦးဝန္ဒနာ
ကျမ်းဦးဝန္ဒနာ
ဘဂဝါ ဓမ္မာ သံဃီနှင့်၊ မာတံပိ ဗြဟ္မာသျှန္ဒီ ပရမောတို့၊ မနောဒွါရံဖြင့် ဩကာသံ ဇောသဒွာ ထက်သော်ကြောင့်၊ နှစ်ဖြာလက်စုံ မဉ္စမီနှ်င့၊ အဉ္စလီတင်ချီသပါငဲ့၊ ဂီတဉာဏ် ရေးကာမှတ်မည်လို့၊ ဇီဝနံ ဘေးဘယာမကပ်ဖို့၊ လေးမြတ်တဲ့ စေတနာ။
ဟသဓမ္မသိက္ခာပုဒ်
ကောသလမင်းနှင့် သတ္တရသဝဂ္ဂီ
ရဟန်းကလေးများ။ ။ အစီရဝတီ မြစ်ထဲမှာ ရေကစား နေကြတာကို မြင်လို့ပါ ဘုရား။
ကျမ်းဦးဝန္ဒနာ
ကျမ်းဦးဝန္ဒနာ
ဖူးမျှော်ဆင် ဦးကျော်လှက၊ ဇောတရ အထည်၊ မနောမြတ်ရည်အိတဲ့၊ မဏိရယ်စိန္တာ ပတ္တမြားကဲ့သို့၊ အလိမ္မာစကားထွေ အသွားနဘေထပ်ကယ်နှင့်၊ သေသပ်စွာဂဟေစပ်ကဗျာဆန်းနိုင်မှ၊ သဒ္ဒါကျမ်း သင်္ဂဟတို့၊ လမ်းတွင်လှပါ။
ဟသဓမ္မသိက္ခာပုဒ်
ကောသလမင်းနှင့် သတ္တရသဝဂ္ဂီ
ဘုရားရှင်။ ။ “ဘာ့ကြောင့် သင်တို့ ရေကစားကြသလဲ၊ ဒီရေ ကစားခြင်းဟာ မကြည်ညိုသေးသူများ၏ ကြည်ညို စရာလဲ မဟုတ်၊ ကြည်ညိုပြီးသူများရဲ့ အကြည်ညို တိုးဘို့လဲ မဟုတ်၊ စင်စစ်မှာ-မကြည်ညိုသေးသူများရဲ့ မကြည်ညိုစရာလဲဖြစ်, ကြည်ညိုပြီးသား ပုထုဇဉ်များရဲ့ အကြည်ညိုပျက်စရာလဲ ဖြစ်တယ်’” ဟု မိန့်တော်မူပြီးလျှင်-
ကျမ်းဦးဝန္ဒနာ
ကျမ်းဦးဝန္ဒနာ
နီယထုံ သီဟဇာနှင့်၊ ဗျဂ္ဃဇာ အထက်ဇဋာရပ်ကယ်က၊ နက္ခတ်ကိုဆို၍ ထားခဲ့၊ ဂြိုဟ်သွားဂြိုဟ်လာနှင့်၊ ထိုအခါယိုဟာသောလို့၊ အစာပေါမည် မပေါမည်မှတ်ရပါငဲ့၊ လောကဓာတ်မြေပြင်ဟာ၊ ဗေဒင်ပါနိဒါန်း။
ဟသဓမ္မသိက္ခာပုဒ်
ကောသလမင်းနှင့် သတ္တရသဝဂ္ဂီ
“ဥဒကေ ဟသဓမ္မေ ပါစိတ္တိယံ_
ကျမ်းဦးဝန္ဒနာ
ကျမ်းဦးဝန္ဒနာ
ဗဟုဿုတာ၊ နနုသ်လူ့ရွာ ရပ်တွင်မှ၊ စုမှက်ပုံအဖြာဖြာတို့၊ သည်တခါစာထုတ်ပါလု၊ ဆရာပုဂ္ဂိုလ် ရှင်လူအများတို့၊ မူမထားလျှင် အလကားပင် ပျက်ချေတော့၊ ကြောင်းမတန် တောင်းပန်ချက်ကယ်ကြောင့်၊ ရတက် ကယ်မောဖြင့်၊ အသက်ဇာတာကို တွက်ခါစစ်လိုက်တော့၊ နှစ်နှစ်လွန် ခုနစ်ဆယ် စွန်းပြီးမို့၊ နှောင်းနောက်နောင် အခါမှာ မော်းထောင်ဆရာကိုလွမ်းရပါလိမ့်၊ မော်ကွန်းတိုင် ရွှေဇဝါကဲ့သို့၊ သေအချာ ငွေလွှာအုပ်ကယ်နှင့်၊ ပဒေသာ ချွေကာဖြုတ်ကြရအောင်၊ ရေးထုတ်တဲ့ကျမ်း။
ဟသဓမ္မသိက္ခာပုဒ်
ကောသလမင်းနှင့် သတ္တရသဝဂ္ဂီ
ဟု သိက္ခာပုဒ် ပညတ်တော်မူရလေသည်၊ ဤသိက္ခာပုဒ်တော် အရ ခြေဖမျက်မြှုပ်သောရေ၌ မကစားကောင်း၊ ကစား ဟူရာ၌ ရေချိုးရင်း ငုပ်လိုက် ဖေါ်လိုက် ရေပေါ်ဖေါ်ပြီး ကူးလိုက် လုပ်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်၊ လှေဖြင့်ကစားခြင်း ရေထဲ၌ အိုးခြမ်းကွဲ စသည်ကို ပစ်၍ ကစားခြင်း, အိုးခွက်၌ ရှိသောရေကို လက်ဖြင့် ပုတ်၍ ကစားခြင်း, ပုန်းရည် နို့ရည် ရက်တက်ရည် စသော အရည်နှင့်စပ်၍ ကစားခြင်း အားလုံး၌ ဒုက္ကဋ်အာပတ်သင့်၏၊ ကစားစိတ်မပါဘဲ အကြောင်းအားလျော်စွာ (အညောင်း ပြေအောင်) ရေကူးခြင်း၌ အာပတ် မသင့်။
ကျမ်းဦးဝန္ဒနာ
ခက်ဆစ်
၁။ ဘဂဝါ = မြတ်စွာဘုရား။
၂။ ဓမ္မာ = တရားတော်မြတ်။
၄။ မာတံပိ = မာတာပီတ၊ အမိအဘ။
၅။ ဗြဟ္မာ = ဗြဟ္မာကြီးများ။
၆။ သျှန္ဒီ = စန္ဒီ၊ စန္ဒီနတ်သမီး။
၇။ မရမော = မြတ်သောပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ၊ သို့မဟုတ် ပရမီသွာနတ်မင်းကြီး။
၈။ မနာဒွါရံ = ထက်သန်သော စေတနာတရား။
၉။ ဩကာသံ = ဩကာသ၊ ရှိခိုးပူဇော်ခြင်း။
၁၀။ ဇောသဒ္ဓါ = ထက်သန်သော စေတနာတရား။
၁၂။ အဉ္စလီ = လက်အုပ်ချီကန်တော့ခြင်း။
၁၃။ ဇီဝနံ = အသက်၊ နာမ်တရား။
၁၄။ ဇောတရ = ပတ္တမြားကျောက်။
၁၅။ မဏိစိန္တာ = စိန္တာမဏိ၊ ကြံစည်သမျှ ပြီးမြောက်နိုင်သော ပတ္တမြား၊ (သို့မဟုတ်) မြကျောက်။
၁၆။ သဒ္ဒါ = စာရေးပုံစနစ်ကို ပြသောကျမ်း။
၁၇။ ဓမ္မာကျမ်း = အဘိဓမ္မာကျမ်း။
၁၈။ သင်္ဂဟ = အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ၊ သင်္ဂြိဟ်ကျမ်း။
၁၉။ နိယထုံ = ဂြိုဟ်တစ်ခုသည် တရာသီတွင် နေသည်ထက်ပို၍ နေခြင်း။
၂၀။ သီဟဇော = ခြင်္သေ့ကဲ့သို့ ရှေ့သို့ရဲရင့်စွာ ထွက်သွားခြင်း။
၂၁။ ဗျဂ္ဃဇာ = ကျားကဲ့သို့ နောက်ဆုတ်ရှေ့တက်ပြုလုပ်ခြင်း။
၂၃။ ဗဟုဿုတာ = အကြားအမြင် ဗဟုသုတ။
၂၄။ မနုသီလူ့ရွာ = မနုဿလူ့ရွာ။
၂၅။ ရတက် = စိုးရိမ်ကြောင့်ကြမှု။
၂၇။ အသကဇတာ = အသက်ကိုညွှန်ပြသည့် ဇာတာ။
၂၈။ ရွှေဇဝါ = ရွှေဖြင့်လှပစွာ မွမ်းမံထားသော အရာ။
မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော ခေါင်းစဉ်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ထောင်စုနှစ်
ထောင်စုနှစ် ဆိုသည်မှာ လက်တင်ဘာသာအားဖြင့် mille ဟူသောစကားမှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး နှစ်ပေါင်း ၁၀၀၀ နှင့် ညီမျှသည်။ သို့သော်လည်း တခါတရံ၌ ထောင်စုနှစ်သည် ရေတွက်သည့် စမှတ်ပေါ်တွင် အခြေခံ၍ ၁၀၅၀ စသည်ဖြင့် ဖြစ်နိုင်လေသည်။ နက္ခတ္တဆိုင်ရာ နှစ်ရေတွက်နည်းစနစ်တွင် ဂဏန်းသုည ၀ ဖြင့်စတင်လေသည်။ ထို့ကြောင့် ထောင်စုနှစ်သည် x၀၀၀ ဖြင့်စတင်ပြီး x၉၉၉ တွင် အဆုံးသတ်မည်ဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်ရာ ၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် ထောင်စုနှစ်အသစ်နှင့်ပတ်သက်၍ အငြားပွားမှုများ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ခမ်းဒီးရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
ခမ်းဒီးရွာ (Hkamdee)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်၊ ပါခါးလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၇၀၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပါခါးလုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၉ ဦး၊ မ ၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းခတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သာဇီဝသုတ်၊ အာဃာတဝဂ်
သာဇီဝသုတ်သည် အသျှင်သာရိပုတ္တရာ မိန့်မကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
သာဇီဝသုတ်
ထိုအခါ၌ အသျှင်သာရိပုတြာသည် ရဟန်းတို့ကို “ငါ့သျှင်ရဟန်းတို့”ဟု ခေါ်တော်မူ၏။ ပ။
ငါ့သျှင်တို့ တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် သီတင်းသုံးဖော်တို့ မေးဖြေခြင်းငှါ ထိုက်၏။
ငါ့သျှင်တို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် မိမိကလည်း သီလနှင့် ပြည့်စုံ၏၊ သီလပြည့်စုံမှုနှင့်စပ်သော စကားဖြင့် မေးလာသော ပြဿနာကိုလည်း ဖြေဆိုနိုင်၏။
မိမိကလည်း 'သမာဓိ' နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ သမာဓိပြည့်စုံမှုနှင့်စပ်သော စကားဖြင့် မေးလာသောပြဿနာကိုလည်း ဖြေဆိုနိုင်၏။
မိမိကလည်း 'ပညာ' နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ ပညာပြည့်စုံမှုနှင့်စပ်သော စကားဖြင့် မေးလာသော ပြဿနာကိုလည်း ဖြေဆိုနိုင်၏။
မိမိကလည်း (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်မှု အရဟတ္တဖိုလ် 'ဝိမုတ္တိ' နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်မှု အရဟတ္တဖိုလ် 'ဝိမုတ္တိ' ပြည့်စုံမှုနှင့်စပ်သော စကားဖြင့် မေးလာသော ပြဿနာကိုလည်းဖြေဆိုနိုင်၏။
မိမိကလည်း (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်မှု 'အရဟတ္တဖိုလ်'ကို ဆင်ခြင်တတ်သော 'ပစ္စဝေက္ခဏာ'ဉာဏ်အမြင်နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ (ကိလေသာမှ) လွတ်မြောက်မှု 'အရဟတ္တဖိုလ်'ကို ဆင်ခြင်တတ်သော'ပစ္စဝေက္ခဏာ' ဉာဏ် အမြင်ပြည့်စုံမှုနှင့်စပ်သော စကားဖြင့် မေးလာသော ပြဿနာကိုလည်း ဖြေဆိုနိုင်၏။
ငါ့သျှင်တို့ ဤတရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် သီတင်းသုံးဖော်တို့ မေးဖြေခြင်းငှါထိုက်၏၊ တကွ အသက်မွေးရန် သင့်လျော်၏ဟု (မိန့်ဆို၏)။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
ရေနီးရွာ၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်
ရေနီးရွာ (Yaenee)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်၊ ဆွာမင်းလမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၀၃၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆွာမင်းလမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၃၇ ဦး၊ မ ၂၇၀၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၃၄၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေတာရှည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောက်မဆိတ်
တောက်မဆိတ် (Mantis Shrimp) သည် ဓားခုတ်ကောင်ကဲ့သို့ ရှေ့‌ခြေနှစ်ချောင်းကို မြှောက်ချီထားလေ့ရှိသော ပုစွန်ကဲ့သို့သော သတ္တဝါတစ်မျိုးဖြစ်၏။
သို့သော် ၎င်းသည် ပုစွန်များနှင့် မျိုးပေါင်းခွဲရော မျိုးစဉ်ပါ မတူကြချေ။ တောက်မဆိတ်သည် သီးခြားမျိုးစဉ် (Stomatopoda) မှ ဖြစ်၏။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခြေဆစ်များ သတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:ရေသတ္တဝါများ
ညက်မဲရွာ၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်
ညက်မဲရွာ (Nyetme)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်၊ မန်ထန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၂၄၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်ပါဆတ်ရွာ၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်
ဝမ်ပါဆတ်ရွာ (Wanparhsat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်၊ ဟောင်ကြန့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၀၈၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟောင်ကြန့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၈၅ ဦး၊ မ ၁၉၂၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၀၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုန်းသာရွာ၊ ထန်းတောကြီး
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မာတုပေါသကဂိဇ္ဈဇာတ်
'''သတ္တကနိပါတ် - ၁။ ကုက္ကုဝဂ် -(၃၉၉) - မာတုပေါသကဂိဇ္ဈဇာတ် မိအို၊ ဘအိုတို့ကို အစာရှာဖွေ ယူဆောင်ကျွေးသော လင်းတမင်း ကျော့ကွင်းမိခြင်း အကြောင်း။
မိဘကျွေးမွေး ရဟန်းကလေး
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အမိကို လုပ်ကျွေးသော ရဟန်းတစ်ပါးကို အကြောင်းပြု၍ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
ကျော့ကွင်းမိရေး သောကဆွေး
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် လင်းတမျိုး၌ ဖြစ်၍ အရွယ်သို့ရောက်လတ်သော် မျက်မမြင် အမိအဘအိုတို့ကို တောင်ဂူတစ်ခု၌ ထား၍ နွားသား စသည်တို့ု ရှာဖွေလျက် လုပ်ကျွေး၏။
ထိုအခါ မုဆိုးတစ်ယောက်သည် သုသာန်ဝယ် လင်းတတို့ကျရာအရပ်၌ ကျော့ကွင်းတို့ကို ထောင်၍ ထား၏။ တစ်နေ့သ၌ လင်းတမင်းသည် အစာရှာဖွေရန် သုသာန်သို့ ဝင်လတ်သော် ကျော့ကွင်း၌ မိလေ၏။ ထိုအခါ လင်းတမင်းသည် မိမိ သေရမည်ကို အရေးမကြီးဘဲ မျက်မမြင် မိဘအိုတို့ကို ကိုးကွယ်ရာမဲ့ သေကြရမည်ကို အရေးတကြီး စိုးရိမ်လှသဖြင့် -
“အို-မိခင် ဖခင်တို့ … အကျွန်ုပ်အား ကျော့ကွင်း၌ မိခဲ့၏၊ အကျွန်ုပ်သည် နိလီယမုဆိုး၏ အလိုသို့ လိုက်ရ၏၊ အိုမင်းသဖြင့် တောင်လိုဏ်ဂူတွင် နေရစ်ကြသော မျက်မမြင်မိဘတို့သည် အသို့ပြုကြမည်နည်း” –
ဟု မိဘအိုတို့ အကျိုးငှာ ငိုကြွေးမြည်တမ်းလေ၏။
လင်းတငိုကြွေး မုဆိုးမေး
ထိုအခါ မုဆိုးသည် လင်းတမင်း ငိုသံကို ကြားလျှင် -
ဟု လင်းတမင်းနှင့် ပဋိသန္ဓာရစကား ပြောဆိုလေ၏။
ထိုနောင်မှ လင်းတမင်းသည် -