cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဦးစိန်လှိုင်(ဘောလုံးသမား)
ဘောလုံးသမားတို့၏ ဆရာကြီး (သို့မဟုတ်) ဦးစိန်လှိုင်
ပြည်ပ ဘောလုံးနည်းပြဆရာများသည် အားကစားတက္ကသိုလ်ထွက်များ ဖြစ်၏။ အခြေခံကစ၍ နည်းစနစ် ၊ နည်းပရိယာယ် စွယ်စုံသင်ကြား ပြသနိုင်သူများဖြစ်သည်။ သို့သော် သူတို့သည် မြန်မာဘောလုံးသမားများ၏ အခြေအနေကို အကဲဖြတ် တွက်ချက်မှု ပြုလုပ်ရာ၌ ဥရောပ အခြေအနေ၊ ဥရောပ ပုံစံတို့ဖြင့် ယှဉ်တြ အကဲဖြတ်မှုများ ပြုလုပ်တတ်ကြသည်။ ထိုနေရာတင် နိုင်ငံခြား နည်းပြဆရာများ နှင့် ဦးစိန်လှိုင်သည် ကွာခြားနေတော့သည်။ ဦးစိန်လှိုင်သည် မြန်မာ့ အခြေအနေနှင့် ဟပ်မိအောင် မြန်မာ့ ပုံစံဖြင့် အကဲဖြတ်ကာ အဖြေ ရှာဖွေထုတ်နိုင်စွမ်းရှိသူပင် ဖြစ်သည်။ ဦးစိန်လှိုင်သည် ဘောလုံးသင်း တသင်းကို အရောင်တင်ပေးရာ၌ အလွန် ပိုင်နိုင်လှသူ၊ အမွှမ်းတင်ကောင်းသူ နည်းပြဆရာတဦးဖြစ်သည်။ ဘောလုံးသင်း တသင်း၊ ဘောလုံးသမားတဦးတို့၏ ရှိပြီးသား အခြေခံစွမ်းရည်တို့ ပေါ်လွင် ချွန်ထွက်လာအောင် အမွှမ်းတင်နိုင်စွမ်း ရှိသူလည်းဖြစ်သည်။
ဦးစိန်လှိုင်သည် နည်းပြဆရာ အဖြစ် ဆောင်ရွက်ရာ၌ ဉာဏ်များသူပင်ဖြစ်သည်။ တဖက်အသင်း၏ အားနည်းချက်ကို မြင်တတ်သူဖြစ်သည့်အတိုင်း ဉာဏ်ကို လွှာ၍ သုံးတတ်သည်။ နည်းပြဆရာအဖြစ်သာ ဉာဏ်လွှာသုံးပြီး ဉာဏ်များသူ မဟုတ်ချေ။ ဘောလုံးသမား ဘဝကပင် ခွန်အားဗလ အားကိုးဖြင့် မိုက်မိုက် ကန်းကန်း ကစားတတ်သူမျိုးလည်း မဟုတ်ခဲ့ချေ၊ ဉာဏ်နှင့် ကစားခဲ့သူသာဖြစ်သည်။ သူနည်းသူဟန်သည်တဘာသာဟု ဆိုလောက်သည်။ ဦးစိန်လှိုင်၏ ဘောလုံးခေါက်ပုံ၊ ခေါက်နည်း၊ ဆွဲနည်းဆွဲဟန်သည် အလွန်ပီရိ သေသတ်လှ၏ သူခေါက်လိုက်လျှင် အပိုင်ပင်ဖြစ်သည်။ ဘောလုံး ပရိသတ်သည် သူ၏ကစားနည်း ကစားဟန်ကို အလွန်သဘောကျ နှစ်သက်ကြသည်။ လူချင်းဆိုင်၍ အပြိုင်လုလျှင် သူသာဘောလုံးကိုရသည်။ တဖက်သင်းက လူချ၍ လူပြန်ချရာ၌ပင် စိန်လှိုင်လောက် ပိရိသေသတ်သူ မရှိဟူ၍ ပရိသတ်ဖက်က မှတ်ချက်ချ တင်စားခဲ့ကြသည်။ နောက်ပိုင်း တခေတ်မှ  အောင်ရှိန်၏ ဘောလုံးကစားနည်းကစားဟန် ၊ ခေါက်ပုံ ခေါက်နည်းတို့ကိုပင် ပရိသတ်က " ဆရာကြီး စိန်လှိုင်ရဲ့ ပညာတွေကွ" ဟူ၍ အော်ဟစ် ချီးကျူးအားပေးခဲ့ကြသည်။ မြန်မာဘောလုံးပရိသတ်သည် ဘောလုံးသမားကောင်း တစ်ယောက်အဖြစ် အောင်မြင်ခဲ့သူ ဦးစိန်လှိုင်ကို နည်းပြဆရာအဖြစ်ဖြင့်လည်း ယုံကြည်မှု အပြည့်အဝထားခဲ့သည်။ ဦးစိန်လှိုင် ကိုင်တွယ်လျှင် အောင်မြင်မှုရရန် သေချာသည်ဟူ၍ပင် တထစ်ချ ယုံကြည်အားကိုးထားကြသည်။ ယင်းသို့ ယုံကြည်အားကိုးသမှုပြုကြသည်မှာလည်း အကြောင်းမဲ့မဟုတ်ပါချေ၊ မြန်မာလက်ရွေးစင် ဘောလုံးသင်း၊ မြန်မာလူငယ် လက်ရွေးစင် ဘောလုံးသင်းတို့သည် ၁၉၆၃ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၂ ခုနှစ်အတွင်း နိုင်ငံတကာ ဘောလုံးပြိုင်ပွဲများတွင် အကြိမ်ကြိမ်ဗိုလ်စွဲခဲ့သည်။
ထို့ုပြင်ဥရောပဘောလုံးသင်းများအပေါ် မြန်မာဘောလုံးသင်းများက ၁၉၆၆-၇၂ ခုနှစ်အတွင်း အနိုင်ရခဲ့စဉ်ကလည်း မြန်မာဘောလုံးသင်းများကို ဦးစိန်လှိုင်ကိုင်တွယ် နည်းပြခဲ့သည်။ ယခုကဲ့သို့သော အောင်မြင်မှုမျိုးကို ကမ္ဘာကျော ဘောလုံးနည်းပြဆရာတဦးဖြစ်သူ ဟဲလင်နိုဟာရဲရား (စပိန် ဘာဆီလိုနာ နည်းပြဆရာနှင့် အီတလီ အင်တာမီလန် နည်းပြဆရာ) ပင် မရခဲ့ဘူးချေ။ ယင်းသို့ အောင်မြင်မှုများ ဆက်တိုက်ရအောင် စွမ်းဆောင်ခဲ့သူ နည်းပြဆရာ ဦးစိန်လှိုင်အပေါ် မြန်မာ ဘောလုံးပရိသတ်ထုနှင့် တိုင်းပြည်က ယုံကြည်ကိုးစားခြင်းသည် မဆန်းလှချေ။
ဦးစိန်လှိုင်သည် မြန်မာလက်ရွေးစင် ဘောလုံးသင်းအား အာရှအိုလံပစ် ချန်ပီယန် နှစ်ကြိမ် (၁၉၆၆-၁၉၇၀) မြန်မာလူငယ်ဘောလုံးသင်းအား အာရှလူငယ် ချန်ပီယန်ဖြစ်အောင် လေးကြိမ် (၁၉၆၃၊ ၁၉၆၄၊၁၉၆၆၊ ၁၉၆၈) လက်ရွေးစင်သင်းအား မာဒေးကား ချန်ပီယန်ဖြစ်အောင် နှစ်ကြိမ် (၁၉၆၄ နှင် ၁၉၇၁) ရရှိအောင် နည်းပြဆရာအဖြစ် တာဝန်ယူ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ အာရှပြိုင်ပွဲများ၌ ဒုတိယ၊ တတိယ ရခဲ့စဉ်ကလည်း တာဝန်ယူခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဂျာကာတာဖလားပွဲ၊ ကျွန်းဆွယ်ပွဲများ၌လည်း ဗိုလ်စွဲအောင် ဦးဆောင် တာဝန်ယူခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ဦးစိန်လှိုင်သည် ဦးရိပ်နှင့် ဒေါ်စုတို့၏ သားသမီခြောက်ယောက် အနက် အငယ်ဆုံး သားထွေးဖြစ်လေသည်။ ၁၉၂၂ခုနှစ်က ရန်ကုန်တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ငယ်ရွယ်စဉ်ကပင် ဘောလုံးဝါသနာပါခဲ့သည်။ အစ်ကိုနှစ်ဦးဖြစ်သူ ဦးဝေလင်း၊ ဦးဘကြည်တို့နှင့် အတူဘောလုံး လိုက်ကစားခဲ့သည်။ ငယ်စဉ်က မအူကုန်း ဝိဇယကျောင်းတွင် ပညာစတင် သင်ကြားခဲ့သည်။ ဝိဇယကျောင်းမှ ပုဇွန်တောင နေရှင်နယ်ကျောင်းသိူ့ ပြောင်းရွေ့ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ပုဇွန်တောင် ကျောင်းတွင် အသက်၁၃နှစ်အရွယ်ကစ၍ ကျောင်းအသင်းမှ ပါဝင်ကစားခဲ့သည်။ ပုဇွန်တောင်ကျောင်းမှတဖန် မြို့မကျောင်းသို့ ပြောင်းရွေ့ ပညာသင်ကြားလေသည်။ အသက် ၁၅နှစ် အရွယ်ကပင် အရပ်သား ဘောလုံးသင်းများမှ စတင်ပါဝင်ကစားခဲ့သည်။ ၁၉၃၈ ခုနှစ် နှင့် ၃၉ ခုနှစ်များတွင် အဝေးကွင်း၌ ဘားမားယူနီယန် ဘောလုံးသင်းမှ ပါဝင်ကစားခဲ့သည်။ ၁၉၄၀ ခုနှစ်တွင် နာမည်ကြီး ဖရင်းယူနီယန် ဘောလုံးသင်းမှ ပါဝင်ကစားပြီး ပထမတန်းသို့ ရောက်လာကာ ဘီအေအေ၌ ခြေချခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က နာမည်ကြီး၊ ဘောလုံးသမားများဖြစ်ကြသော သန်းကြွယ်၊ ကံဂွမ်း၊ ဟဲရစ်၊ မောင်မောင်ကလေးတို့နှင့်အတူ တွဲဖက်ကစားခဲ့သည်။ ၁၉၄၀ ခုနှစ်ကပင် မြန်မာ လက်ရွေးစင် ဘောလုံးသမားအဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။ လက်ရွေးစင် အသင်းတွင် ဘယ်အတွင်းလူ၊ ဘယ်ဝင်းနေရာတို့၌ နေရာမရွေး ပါဝင်ကစားခဲ့သည်။
နည်းပြဆရာ ဦးစိန်လှိုင်၏ အကြောင်းကို ၁၉၇၂ ခုနှစ်ထုတ် ဆရာမောင်ရဲဝင်း၏ " မြန်မာ့အားကစားလူရည်ချွန်များ " စာအုပ်မှ ကူးယူဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။
မန်ခါးရွာ၊ မန်မန်ဆိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန်မန်ဆိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တော်ခူရွာ၊ ဖရူဆိုမြို့နယ်
တော်ခူရွာ(Tawkhu)သည် ကယားပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်ခရိုင်၊ ဖရူဆိုမြို့နယ်၊ တော်ခူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၆၅၈ ဖြစ်သည်။
ထိန်ပန်းရွာ၊ မြင်းခြံမြို့နယ်
ထိန်ပန်းရွာ (Hteinpan)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ မြင်းခြံမြို့နယ်၊ ထိန်ပန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၂၈၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထိန်ပန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၃၃ ဦး၊ မ ၁၀၂၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၅၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းခြံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၂၀၁၇ ဘဟာဝါလ်ပါး ပေါက်ကွဲမှု
၂၅ ဇွန် ၂၀၁၇ တွင် ဆီတင်ထရပ်ကား တစ်စီးသည် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ ဘဟာဝါလ်ပါး ခရိုင် (Bahawalpur District)တွင် အန်မက်ပါး(Ahmedpur East) အနီး ပေါက်ကွဲရာ၊ အနည်းဆုံး အယောက် ၁၇၀ သေဆုံးပြီး ၁၃၀ ထက်ပို၍ ဒဏ်ရာရသည်။ အင် ၅ နိုင်ငံအဆင့် အဝေးပြေလမ်းမ (N-5 National Highway) ပေါ်တွင် ကားမောင်းသူက ဆွဲကွေ့ရန် ကြိုးစားရာ၌ ထရပ်ကားသည် မှောက်သွားသည်။ ကားမှောက်သတင်းသည် အနီးရှိ ရွာများသို့ တောမီးပမာ ပျံ့နှံ့သွားရာ၊ လောင်စာဆီကုန်ပစ္စည်းများ တင်ဆောင်လာသော ထရပ်ကားကို လုယက်ရန် ရာပေါင်းများစွာသော ဒေသခံများသည် အခင်းဖြစ်ရာသို့ ပြေးထွက်လာကြသည်။ ထိုသည့်နောက် ထရပ်ကား ပေါက်ထွက်ရာ အစောပိုင်း သတင်း အစီရင်ခံချက်များက ပေါက်ကွဲမှုသည် စီးကရက် မီးညှိသည့်အတွက် ဖြစ်ပွားရသည်ဟု ဆိုသည်။
အခင်း
ဒေသစံတော်ချိန် ၆ နာရီ ခန့်(01:00 GMT)၌၊ လောင်စာဆီ လီတာ ၄၀,၀၀၀ (၁၀.၅၆၇ ဂါလန်) ကို တင်ဆောင်လာသော ထရပ်ကား တစီးသည် ပါကစ္စတန်၊ ပန်ဂျပ်ပြည်နယ်၊ ဘဟာဝါလ်ပါး ခရိုင်၊ အန်မက်ပါး အရှေ့ဘက် အနီးတွင် အင် ၅ နိုင်ငံအဆင့် အဝေးပြေးလမ်းမကြီးပေါ်၌ ဆွဲကွေ့ရန် ကြိုးစားရန် ဘီးပေါက်ပြီး မှောက်သည်။ ထရပ်ကားမှ ကရာချိ (Karachi)မှ လာဟိုး (Lahore)သို့ သွားနေစဉ် ဖြစ်သည်။
တုံ့ပြန်မှု
ဟိုင်းဝေးရဲများသည် ယာဉ်ကြောကို ခေတ္တ ပိတ်ပြီး၊ နူးအာပါး နော်ရမ်းဂါအနီးနှင့် ဒေရာ နဝက် အနီး လမ်းခွဲ နှစ်ခုကို ဖွင့်ပေးသည်။ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် မီးသတ်သည် မီး‌စွဲလောင်ပြီးနောက် ချက်ချင်း ရောက်ရှိလာပြီး၊ ကယ်ဆယ်ရေး အစီအစဉ်များ အစပျိုးသည်။ မီး ငြိမ်းသည်အထိ မီးသတ်သမားများသည် မီးညွန့်ကို နှစ်နာရီကျော် တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့သည်။
အနည်းဆုံး နစ်နာသူ ၉၀ ကို ဘဟာဝါလ်ပါးရှိ ခရိုင်ဆေးရုံနှင့် ဘဟာဝါလ်ပါး ဗစ်တိုးရီးယား ဆေးရုံသို့ ပို့ဆောင်သည်။ ဘဟာဝါလ်ပါးမှ မူလတန်ရှိ နစ်ထားဆေးရုံသို့ ဒဏ်ရာရ လူ ၅၁ ဦးကို ရွှေ့ပြောင်းရန် ပါကစ္စတန် စစ်တပ် ရဟတ်ယာဉ်များကို အသုံးပြုသည်။
ပြည်တွင်း
ဝန်ကြီးချုပ် နဝက် ရှရစ်က ဝမ်းနည်းကြောင်း ဖော်ပြပြီး၊ အလုံးစုံ ဆေးဝါး စောင့်ရှောက်မှု ပေးရန် ပန်ဂျပ်အစိုးရကို ညွှန်ကြားသည်။ လန်ဒန်၌ သီးသန့် ခရီးစဉ်ကို ဖျက်ပြီး၊ ပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ပြီးနောက် ပါကစ္စတန်သို့ ပြန်လာသည်။
ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ အင်းတော်မြို့နယ်
ရွာသစ်ကုန်းရွာ (Ywarthitkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ အင်းတော်မြို့နယ်၊ မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၄၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၂၀ ဦး၊ မ ၂၄၄၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၄၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွှေဘုံသာရွာ၊ ပေါက်မြို့နယ်
ရွှေဘုံသာရွာ (Shwebonthar)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပေါက်မြို့နယ်၊ ဆပန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၈၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆပန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၇၁ ဦး၊ မ ၁၀၉၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
America/Detroit
America/Detroit သည် IANA အချိန်ဇုန် ဒေတာရင်းမြစ်၏ zone.tab ဖိုင်မှ အချိန်ဇုန်၏ အမှတ်လက္ခဏာဖြစ်သည်။ ပါဝင်သော ဒေတာများမှ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်-
ရည်ညွှန်းအမှတ်မှာ ဒက်ထရွိုက်မြို့ဖြစ်သည်။
လွှမ်းခြုံဧရိယာ
ထိုအချိန်ဇုန်၏ လွှမ်းခြုံဧရိယာမှာ မီချီဂန်ပြည်နယ်၏ အရှေ့ပိုင်းဒေသအချိန်ဇုန် အသုံးပြုသောဒေသများဖြစ်သည်။ အခြားသော မီချီဂန်ပြည်နယ်ရှိဒေသများဖြစ်သည့် Dickinson County၊ Gogebic County၊ Iron County၊ Menominee County ဒေသများတွင် ဗဟိုဒေသစံတော်ချိန်ကို အသုံးပြုသည်။
တောလားရတု ၉ − ပုဒ်
ဆရာတော် ရေးဖွဲ့ခဲ့သော စာတို့အနက် နှောင်းသူတို့ အခိုင်အမာ ရှာဖွေတွေ့ရှိသမျှမှာ တောလား ၉-ပုဒ်သာ ရှိသည်။ နှောင်းသူတို့ ရှာဖွေမတွေ့ရှိဘဲ တိမ်မြုပ်နေသော ဆရာတော်၏ စာများ ရှိလိမ့်ဦးမည်ဟု ပညာရှင်အချို့က ခန့်မှန်းကြသည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ထိုတောလား ၉-ပုဒ်ဖြင့်ပင် ဆရာတော်သည် မြန်မာစာပေလောက၌ ထင်ရှားနေပေသည်။ ဆရာတော်၏ တောလား ၉-ပုဒ်ကို ဒေါက်တာဘဟန်က အင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့ ပြန်ဆိုခဲ့သည်။
ဆရာတော်သည် တောလား ၉-ပုဒ်အနက် နောက်ဆုံးအပိုဒ်တွင် မိမိ ဘုရားဆုကို ပန်ကြောင်းဖွဲ့ဆိုသည်။ အခြား ၈-ပုဒ်တွင်ကား ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ ဘုရားသခင် ကပ္ပိလဝတ်ပြည်ကို ဝင်တော်မူရာတွင် တောခြေစုံတခွင်ကို ဖြတ်သန်းကြွချီပုံ ဖွဲ့ဆိုသည်။ သို့ဖွဲ့ဆိုရာ၌ ဘုရားသခင်အား လောကဓာတ်အလုံး ညွှတ်ပျောင်းပူဇော်ဟန်ကို ပြဆိုလိုသဖြင့် တော၊ တောင်၊ ရေ၊ မြေ၊ သစ်ပင်၊ ပန်းမန် စသော သဘာဝအလှတို့ကို အသားပေး ဖွဲ့ဆိုလေသည်။
ဆရာတော်သည် တောတောင်ဒေသတခွင်တွင် လှည့်လည်သီတင်းသုံးသူဖြစ်ရာ သဘာဝအလှကို ကောင်းစွာခံစားသိရှိသူ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ကဗျာဉာဏ်ခံလည်း ကြီးမားသူဖြစ်ရာ သဘာဝအလှကို ဖွဲ့ဆိုရာ၌ လွန်စွာပိုင်နိုင် ထိမိလှသည်။ ထို့ကြောင့် ပညာရှင်များက ဆရာတော်ကို သဘာ၀ စာဆို-ဟူ၍ပင် ခေါ်ဝေးသမုတ်ကြသည်။
ဆရာတော်သည် ကောင်းကင်၌ အရောင်အမျိုးမျိုး၊ အသွင်အမျိုးမျိုး၊ ပုံသဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုး ပြောင်းနေသော တိမ်တို့၏ တင့်တယ်ဟန်ကို- တိမ်ညိုမိလ္လာ၊ တိမ်စူကာနှင့် တိမ်ပြာရောယှက်၊ မရန်းဖက်၍ တိမ်သက်တန့်ရောင်၊ အဝါပေါင်ဝယ် မှောင်ခဲ့တခါ၊ ပြာခဲ့တချို့ ညိုခဲ့တလီ၊ ရီခဲ့တဖုံ မှုန်ခဲ့တချက်၊ ယုဂန်ထက်က လေးဘက်လုံးခြုံ၊ တိမ်ဂဠုန်လည်း နဂါးရုံကြွေ့၊ ရန်ချင်းတွေ့သော် ခိုးငွေ့လွှတ်ပြိုင်၊ ဂုဏ်ချင်းဆိုင်ခဲ့---
ဟူ၍ ဖွဲ့ဆိုထားရာ လွန်စွာထိမိပိုင်နိုင်လှပေသည်။ ပန်းချီဆရာများပင် နည်းမှီ အတုယူခဲ့ရပေသည်။
ဆရာတော်သည် သဘာဝအလှကို ရေးဖွဲ့ခဲ့ငြားလည်း လူသားတို့ကို မပစ်ပယ်ခဲ့။ အထူးသဖြင့် လယ်သမား၊ ယာသမားများကို မပစ်ပယ်ခဲ့။ သူ့ကဗျာတွင် တောတောင်အရပ်ဒေသ၌ သူ့နည်းတူ မထင်မရှားနေကြသော တောင်ပေါ်သား၊ တောင်ယာသမားများ၏ အမူအရာကို --
ဝသန်ကာလ၊ ရာသီစဝယ် ထွန်ချမင်္ဂလာ၊ တောင်သူမှာလည်း ဘာသာဓလေ့၊ ပျော်မွေ့စိုက်ပျိုး၊ ကောက်ပဲမျိုးကို အားကြိုးလုံ့လ၊ ဂုဏ်စွမ်းပြလျက်
သျှှင်ဥတ္တမကျော်သည် သက္ကရာဇ် ၈၁၅-ခုနှစ်၌ ဖွားမြင်၍ သက်တော် ၈၉-နှစ်အရွယ် သက္ကရာဇ် ၉၀၄-ခုနှစ်တွင် ပျံလွန်တော်မူသည်ဟု ဆိုလေသည်။
ဟာဖြတ်ရွာ၊ ဟိုပန်မြို့နယ်
ဟာဖြတ်ရွာ (Harhpyat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ ဟိုပန်မြို့နယ်၊ ဟာဖြတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၂၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟာဖြတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၀၇ ဦး၊ မ ၂၇၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်နမ့်ရွာ၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
America/Kentucky/Louisville
America/Kentucky/Louisville သည် IANA အချိန်ဇုန် ဒေတာရင်းမြစ်၏ zone.tab ဖိုင်မှ အချိန်ဇုန်၏ အမှတ်လက္ခဏာဖြစ်သည်။ ပါဝင်သော ဒေတာများမှ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်-
အီရန်နိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ
အီရန်နိုင်ငံတွင် နိုင်ငံ၏ပထမအဆင့်အနေဖြင့် ပြည်နယ်များအဖြစ်ပိုင်းခြားထားသည်။
နိုင်ငံ၏ပြည်နယ်အတွင်း ရှဲဟ်ရိစ်တာန်(ပြည်နယ်အတွင်းရှိမြို့များ)များရှိပြီး ထို ရှဲဟ်ရိစ်တာန်(ပြည်နယ်အတွင်းရှိမြို့များ)အတွင်း၍ ဘခ်ရှ်(ခရိုင်)များရှိသည်။ များသောအားဖြင့် ရှဲဟ်ရိစ်တာန် တစ်ခုအတွင်း များစွာသောမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများတည်ရှိပေသည်။ တစ်ဖန် ရွာငယ်များစွာကိုစုပြီး ကျေးလက်ဒေသခရိုင်ဟူ၍လည်းဖွဲ့စည်းထားပြန်သည်။ ရှဲဟ်ရိစ်တာန်(ခရိုင်)များအတွင်း ရှဲဟ်ရိစ်တာန် တစ်ခုကို ခရိုင်များ၏ဗဟိုဌာနချုပ်အဖြစ်လည်း သတ်မှတ်ထားပေသည်။။
အောက်မှာဖော်ပြတဲ့အတိုင်းအီရန်အစိုးရအဆိုအရ, မတ်လ 2016 (အီရန်ပြက္ခဒိန် 1394) ၏သကိန်းဂဏန်းများမှာအောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။ အောက်မှာဖော်ပြတဲ့အတိုင်းအီရန်အစိုးရအဆိုအရ, မတ်လ 2016 (အီရန်ပြက္ခဒိန် 1394) ၏သကိန်းဂဏန်းများမှာအောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။ အထက်ပါ ပိုင်းခြားပုံများကို နားလည်လွယ်ရန် ဤသို့ဥပမာပေးလိုသည်။ ဥပမာအနေဖြင့် P ပြည်နယ်ကို A နှင့် B ဟူ၍နှစ်ပိုင်းခွဲလိုက်သည်။ A ရှဲဟ်ရိစ်တာန်တွင် ဗဟို၊ X နှင့် Y ဟူ၍အစိတ်အပိုင်း(၃)ပိုင်းရှိသည်။ ဗဟိုတွင်လည်း (၃)ပိုင်းရှိပြီး ပထမဦးဆုံးM အပိုင်းသည် A ၏ ဗဟိုဌာနချုပ်ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တစ်ခုအောက်တွင် မြို့နယ်များRD(သို့)မြို့နယ်တစ်ခု(သို့)ကျေးလက်များ (Vများ)ရှိနေနိုင်သည်။ ယခုပေးသောဥပမာတွင် ဗဟိုဌာနချုပ်သည် M  မြို့နယ် ၊N မြို့နယ် နှင့်RTDတို့ရှိပြီး ၎င်းတို့အောက်တွင် V1, V2 , V3 , V4 စသဖြင့် ကျေးရွာများရှိသည်။ X  ခရိုင်သည်လည်း O ၊ U နှင့် RD တို့ပါဝင်ပြီး Y တွင်မူ RD V မြို့တစ်မြို့တည်းရှိပြီးထို RD V သည် Y ခရိုင်အတွင်းဌာနချုပ်ဖြစ်သည်။ Bရှဲဟ်ရိစ်တာန်တွင်လည် ခရိုင်တစ်ခုတည်းနှင့် Q မြို့တစ်မြို့တည်းရှိပေသည်။။
America/Kentucky/Louisville
ရည်ညွှန်းအမှတ်မှာ Louisville, Kentuckyဖြစ်သည်။
လွှမ်းခြုံဧရိယာ
ထိုအချိန်ဇုန်၏ လွှမ်းခြုံဧရိယာမှာ Louisville, Kentucky ဒေသဝန်းကျင်များဖြစ်သည်။
ရန်တုန်ရွာ၊ ကလောမြို့နယ်
ရန်တုန်ရွာ (Yanton)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ကလောမြို့နယ်၊ နန်းတိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၅၃၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နန်းတိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၄၈ ဦး၊ မ ၃၂၄၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄၉၆ ဦးနေထိုင်သည်။
သဇင်အိုင်ရွာ၊ သာယာဝတီမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သာယာဝတီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တနင်္သာရီ ရထားလမ်း
တနင်္သာရီ ရထားလမ်း (မော်လမြိုင်-ထားဝယ် ရထားလမ်း) သည် 1000mm ဂေ့ချ်ရှိသော ရထားလမ်းဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ တောင်ဘက်စွန်း တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတွင် တည်ရှိကာ မြန်မာ့မီးရထားက စီမံခန့်ခွဲသည်။ ရထားလမ်းသည် မော်လမြိုင်ဘူတာမှ ထားဝယ်အထိဖြစ်ပြီး ရန်ကုန်ဘူတာကြီးနှင့် တစ်ဆက်တည်း ဖြစ်သည်။ ထားဝယ်ဘူတာပြီးနောက် သရက်ချောင်းဘူတာမှ မြိတ်မြို့သို့ ဆက်လက်ဖောက်လုပ်နေဆဲ ဖြစ်သည်။ ယင်းရထားလမ်းပိုင်းသည် ပန်-အာရှ ရထားလမ်းကွန်ယက်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် မျှော်မှန်းထားပြီး ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ရထားလမ်းမြှောင်ဖြင့် ဆက်သွယ်မည် ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရထားလမ်းများ ကဏ္ဍ:တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး
နမ့်ဟူးတောင်းအထက်ရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်
နမ့်ဟူးတောင်းအထက်ရွာ (Namhutawngahhtet)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ နမ့်ဟူးတောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၁၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်ဟူးတောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၉၃ ဦး၊ မ ၁၉၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၁၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝန်တင်ဆိပ်ရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်
ဝန်တင်ဆိပ်ရွာ (Wuntinseik)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပြည်မြို့နယ်၊ အုတ်ဆွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၂၉၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အုတ်ဆွဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၈၉ ဦး၊ မ ၈၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၅၈ ဦးနေထိုင်သည်။
မန်စွန်ကွေရွာ၊ မန်မန်ဆိုင်မြို့နယ်
မန်စွန်ကွေရွာ (Mansunkway)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝိန်းကောင်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ မန်မန်ဆိုင်မြို့နယ်၊ မန် ခါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၆၉၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန်မန်ဆိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ပင်သာရွာ၊ ကျပိုင်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မုံရွာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
America/Kentucky/Monticello
America/Kentucky/Monticello သည် IANA အချိန်ဇုန် ဒေတာရင်းမြစ်၏ zone.tab ဖိုင်မှ အချိန်ဇုန်၏ အမှတ်လက္ခဏာဖြစ်သည်။ ပါဝင်သော ဒေတာများမှ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်-
ရည်ညွှန်းအမှတ်မှာ Monticello, Kentuckyဖြစ်သည်။
လွှမ်းခြုံဧရိယာ
ထိုအချိန်ဇုန်၏ လွှမ်းခြုံဧရိယာမှာ Wayne County, Kentucky ဒေသဖြစ်သည်။
ငါးရံ့ဒိုင်း
ငါးရံ့ဒိုင်းသည် အမြီးနားတွင် စက်ဝိုင်းအမည်းပြောက်တစ်ခုပါသော ငါးရံ့တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ငါးဘုန်းကြီး၊ ငါးရံ့မြီးကွက် ဟူ၍လည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ ၎င်းသည် အာရှတိုက်ရှိ ငါးရံ့မျိုးရင်းဝင် မျိုးစိတ်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ဤငါးရံ့မျိုးအား မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြစ်များ၊ ချောင်းများတွင် တွေ့ရလေ့ရှိတတ်သည်။ ထို့အပြင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ဖလော်ရီဒါပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်းတွင်လည်း ကျူးကျော်ပျံ့နှံ့လျှက်ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံတွင် တွေ့ရသောငါး ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရသောငါး
ရှမ်းစုဘူတာ
ရှမ်းစုဘူတာသည် မန္တလေးမြို့ပတ်ရထားပတ်လမ်းတွင် ပါဝင်သော ဘူတာတစ်ခုဖြစ်သည်။
ဘုရားထွတ်ရွာ၊ ကျွန်းစုမြို့နယ်
ဘုရားထွတ်ရွာ(Hpayarhtut)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၊ ကျွန်းစုမြို့နယ်၊ ကျွဲခရံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,596 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျွန်းစုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်နားဟန်ရွာ၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်
ဝမ်နားဟန်ရွာ (Wannarhan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်၊ မိုင်းယန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၈၅၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြို့ဟောင်းဘူတာ
မြို့ဟောင်းဘူတာသည် မန္တလေးမြို့ပတ်ရထားလမ်းတွင် ပါဝင်သော ဘူတာတစ်ခုဖြစ်သည်။
နမ့်ကောင်းဆန်းရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
နမ့်ကောင်းဆန်းရွာ (Namkawnghsan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်၊ နောင်ခမ်း (မိုင်းမား)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၇၆၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်ခမ်း (မိုင်းမား)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၇၅ ဦး၊ မ ၁၅၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂဲပင်အင်းရွာ၊ ပေါက်မြို့နယ်
ဂဲပင်အင်းရွာ (Gepininn)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပေါက်မြို့နယ်၊ စသိန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၈၇၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စသိန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၆၈ ဦး၊ မ ၁၈၆၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၃၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘိုင်လောင်းရွာ၊ တပ်မှူးချ​ောင်
ဘိုင်လောင်းရွာ(Bainglaung)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံခရိုင်၊ ပေါင်မြို့နယ်၊ တပ်မှူးချောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၆၈၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တပ်မှူးချောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၀၀ ဦး၊ မ ၃၇၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၇၄ ဦး နေထိုင်သည်။
သိုးခြံဘူတာ
သိုးခြံဘူတာသည် မန္တလေးမြို့ပတ်ရထားလမ်းတွင် ပါဝင်သော ဘူတာတစ်ခုဖြစ်သည်။
မြတ်ကို
နိုင်ငံဝန်ထမ်းတာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း
ဦးမြတ်ကို သည် တပ်မတော်သားဟောင်းတစ်ဦးဖြစ်သည်။ဗိုလ်မှူးအဆင့်ဖြင့် တပ်မတော်မှ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၊ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန သို့ ကူးပြောင်းလာပြီးနောက် တာဝန်များအဆင့်ဆင့်ထမ်းဆောင်ကာ အဆိုပါအထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာနတွင် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဆင့်အထိ အမြင့်ဆုံးတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။၎င်းသည် ထိုတာဝန်မှ အငြိမ်းစားယူပြီးသည့်နောက် ၂၀၁၀တွင် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီသို့ ဝင်ရောက်သည်။ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၁၀မှ တဆင့် နိုင်ငံရေးလောကထဲဝင်ရောက်လာခဲ့သူဖြစ်သည်။
နိုင်ငံရေးထဲပါဝင်လာပုံ
၂၀၁၀ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီကိုယ်စားပြု၍ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်နေရာအတွက် ထားဝယ်မြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် ၂ မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ တိုင်းဒေသကြီး ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ် ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၇ ရက်နေ့တွင် တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်က ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ကျန်းမာရေးကြောင့် ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးမှ ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် နုတ်ထွက်ခဲ့သူ ဦးခင်ဇော်၏ နေရာတွင် အစားထိုးခန့်အပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ တိုင်းဝန်ကြီးချုပ်တာဝန်ကို ၂၀၁၆ မတ်လ ၃၀ရက်အထိ ထမ်းဆောင်သည်။
၎င်းသည် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၁၅ နှင့် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၀ တို့တွင် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီကိုယ်စားပြုပြီး ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် ဝင်ပြိုင်ခြင်းရှိခဲ့သော်လည်း ရွေးချယ်မခံရပေ။
ရရှိသည့်ဆုများ
စီမံထူးချွန်(ပထမအဆင့်) ၊ သီရိပျံချီ အစရှိသည့် ဘွဲ့များချီးမြှင့်ခံရသည်။
မိသားစုဘဝ
အိမ်ထောင်သည်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ ဇနီးမှာ ဒေါ်ဧကရီခိုင် ဖြစ်ကာ တက္ကသိုလ်ဆရာမတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၂၀၁၇ခုနှစ် တွင် ဇနီးဖြစ်သူ ကွယ်လွန်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ
အယ်လ်နီညို
အယ်လ်နီညို (El Niño) ဆိုသည်မှာ အစွန်းရောက်သဘာဝဘေးတစ်ခုဖြစ်ပြီး အလွန် ပူနွေးခြောက်သွေ့သည့်ဖြစ်စဉ်တစ်ခုဟု အကြမ်းဖျင်းမှတ်သားနိုင်သည်။ တိတိ ကျကျဆိုရလျှင် တောင်အမေရိကတိုက်၏အနောက်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းနိုင်ငံများ ဖြစ်သည့် အီကွေဒေါနှင့် ပီရူးနိုင်ငံများဆီကို ခရစ်စမတ်ကာလတွင် တိုးဝင် လာတတ်ကြသော ပင်လယ်ရေပူစီးကြောင်းများကို ဒေသခံတံငါသည်များက ခေါ်ဝေါ်ထားသောအမည်ဖြစ်သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ငါးနှစ်မှ ခုနစ်နှစ် အတွင်း တစ်ကြိမ်ခန့်ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။ ယခုနောက်ပိုင်းတွင် နှစ်နှစ် သုံးနှစ် အတွင်းလည်း ဖြစ်ပေါ်လာသည်ကို တွေ့ရသည်။ အယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ်သည် အားကောင်းပါက တောင်အမေရိကနိုင်ငံများမှတစ်ဆင့် တစ်ကမ္ဘာလုံး ပျံ့နှံ့ဖြစ် တည်တတ်ပြီး ရာသီဥတုဖောက်ပြန်မှုများ ပြင်းထန်လာတတ်သည်။ များသော အားဖြင့် အပူချိန်လွန်ကဲခြင်း၊ တောမီးလောင်ကျွမ်းခြင်း၊ မိုးခေါင်လွန်းခြင်း၊ သောက်သုံးရေရှားပါးခြင်းတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေတတ်ပြီး အချို့နိုင်ငံများတွင် အချိန် အခါမဟုတ် မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းပြီး ရေကြီးရေလျှံမှုများလည်း ဖြစ်ပေါ် တတ်သည်။
၁၉၈၂-၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့်အယ်လ်နီညိုသည် အင်အားပြင်း ထန်ခဲ့သည်။ လွန်ကဲပြင်းထန်သောရာသီဥတုဖောက်ပြန်မှုများကို ကမ္ဘာအနှံ့ထိတ် လန့်ဖွယ်ရာ တွေ့ကြုံခံစားခဲ့ကြရသည်။ ၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ်နှင့် ၁၉၉ဝ ပြည့်နှစ် များမတိုင်မီ ငါးနှစ်မှ ခုနစ်နှစ်တစ်ခါလောက်သာဖြစ်တတ်သည့်အယ်လ်နီညို သည် ၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်း နှစ်နှစ်မှ သုံးနှစ်တစ်ခါခန့်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၇၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၈ ခုနှစ်အထိ ကာလအတွင်း ပူပြင်းခြောက်သွေ့သော ကာလတစ်ခုအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၇-၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ထပ်မံဖြစ် ပေါ်ခဲ့သည့် အယ်လ်နီညိုသည် အဆိုးရွားဆုံးအပြင်းထန်ဆုံးဖြစ်လာခဲ့သဖြင့် တစ်ကမ္ဘာလုံးအလူးအလဲခံစားခဲ့ကြရသည်။ ယင်းအယ်လ်နီညိုကြောင့် အထွေ ထွေအရပ်ရပ် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုတန်ဖိုး အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၄ ဘီလီယံ ရှိခဲ့ သည်။ သေဆုံးသူပေါင်း ၂၄ဝဝဝ၊ ဒဏ်ရာ ရရှိသူပေါင်း ၅၃၃ဝဝဝ၊ ရွှေ့ ပြောင်းသူပေါင်း ခြောက်သန်း၊ ထိခိုက်သူပေါင်း ၁၁၁ သန်းနှင့် ထိခိုက်သော မြေဧကပေါင်း ၅၆ သန်းရှိခဲ့သည်။ ထိုဖြစ်စဉ်များကြောင့် အယ်လ်နီညိုကို ကမ္ဘာသူ ကမ္ဘာသားများက ထိတ်လန့်ကြောက်ရွံ့ခဲ့ကြသည်။ အယ်လ်နီညိုကို ခုခံကာကွယ်နိုင်ရန် တတ်နိုင်သလောက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခဲ့ကြသည်။
ထိုကဲ့သို့ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများတွင် အယ်လ်နီညိုကို ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့နေရချိန် တွင် မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ ၁၉၉၇-၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် အယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ်ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့ကြီး ၁၈ မြို့ တွင် အပူချိန်အမြင့်ဆုံး စံချိန်သစ်များတင်ခဲ့သည်။ မြို့ကြီး ၁၅ မြို့တွင် မိုးရေချိန်အနည်းဆုံး စံချိန်သစ်များ တင်ခဲ့သည်။ ၂ဝ၁၅-၂ဝ၁၆ ကာလအတွင်း တွင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အားကောင်းသော အယ်လ်နီညိုကြောင့် စံချိန်တင်ပူပြင်း ခြောက်သွေ့မှုများကြုံတွေ့ခဲ့ရပြီး အယ်လ်နီညိုအန္တရာယ်ကာကွယ်ရေးကို လွှတ်တော်တွင်ဆွေးနွေးရသည်အထိ အခက်အခဲကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။၂ဝ၁၆ ခုနှစ် အတွင်း စံချိန်တင်မီးလောင်ကျွမ်းမှုများ၊ ပူပြင်းခြောက်သွေ့မှုနှင့်တိုက်ရိုက် ဆက်စပ်သောရောဂါများ သောက်သုံးရေရှားပါးမှုများနှင့်လည်း ရင်ဆိုင်ခဲ့ရ သည်။ အချုပ်ဆိုရလျှင် အယ်လ်နီညိုသည် အစွန်းရောက် ပူပြင်းခြောက်သွေ့မှု များဖြင့် ရာသီဥတုကိုဖောက်ပြန်ပြောင်းလဲစေပြီး စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး၊ ကျန်းမာ ရေး၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ တည်ဆောက်ပြုပြင်ရေးစသည့် ကဏ္ဍပေါင်းစုံတွင် ထိခိုက်မှု များဖြစ်ပါ်စေသော ဖြစ်စဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာတွင် ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသော အယ်လ်နီညိုရာသီ ဥတုစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့(NOAA,USA)၏အောက်တိုဘာ ၉ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန် ချက်အရ အယ်လ်နီညို ရာသီဥတုအခြေအနေစောင့်ကြည့်ရန်သတ်မှတ်ထား သော ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအရှေ့ပိုင်း အီကွေတာတစ်လျှောက်ရှိNino-1၊ Nino-2၊ Nino-3၊ Nino-4 ဧရိယာလေးခုလုံးတွင် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အပူချိန် ပုံမှန်မှကွာခြားမှု (SSTA) တန်ဖိုးများမှာ 0.7°Cမှ 0.8°C ခန့်ရှိနေကြကြောင်း၊ အယ်လ်နီညိုဖြစ်ရန် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အပူချိန် ပုံမှန်မှကွာခြားမှု (SSTA) အနည်းဆုံးတန်ဖိုးမှာ 0.5°C ဖြစ်သဖြင့် Nino ဧရိယာလေးခုလုံးတွင် အယ်လ် နီညိုရာသီဥတုဖြစ်စဉ် ရာနှုန်းပြည့်ဖြစ်နေပြီဟုဆိုနိုင်ကြောင်း သိရသည်။
ဆာကူရာတာဝါ
ဆာကူရာတာဝါသည် အထပ် (၂၀) မြင့်သော ခေတ်မီအဆောက်အဦတစ်ခုဖြစ်ပြီး ကမာရွတ်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်မြို့၊ မြန်မာနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည်။ ထိုအဆောက်အဦသည် ထရိတ်ဒါးဟော်တယ် (ယခု ဆူးလေရှန်ဂရီလာဟိုတယ်)နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် ဆူးလေဘုရားလမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
ဖာတဲရွာ၊ ဟိုပန်မြို့နယ်
ဖာတဲရွာ (Hpartei)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ ဟိုပန်မြို့နယ်၊ ဟာဖြတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၂၆၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟာဖြတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၀၇ ဦး၊ မ ၂၇၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကန်သာယာဘူတာ
ကန်သာယာဘူတာသည် မန္တလေးမြို့ပတ်ရထားလမ်းတွင် ပါဝင်သော ဘူတာတစ်ခုဖြစ်သည်။
နဘားရွာ၊ အင်းတော်မြို့နယ်
နဘားရွာ (Nabar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ အင်းတော်မြို့နယ်၊ နဘားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၃၈၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စိန်ဂေဟာ
စိန်ဂေဟာသည် မြန်မာ လက်လီအရောင်းဆိုင်ကြီးဖြစ်သည်။ စိန်ဂေဟာကို ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ တရုတ်တန်း၌ လက်လီဈေးဆိုင်အနေဖြင့် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ယခုအခါတွင် ရန်ကုန်မြို့၏ အဓိက လက်လီ ဈေးဝယ်စင်တာကြီးအဖြစ် ကုမ္ပဏီအား လည်ပတ်လျက်ရှိသည်။
အဗဲလန့်ချ်
အဗဲလန့်ချ်( Avalanche) သည် သဘာဝဖြစ်ရပ်နှင့်သက်ဆိုင်သည်။ ဧ၀ရက်တောင်အနီးရှိဟိမဝန္တာတောင်တွင်နှင်းတောင်များ ပြိုလဲကျဆင်းလာခြင်းလည်းဖြစ်သည်။ နှင်းများပြိုလဲခြင်းတစ်ခုဖြစ်သည့်ဆီးနှင်းကျိုးခြင်း၏ ပိုမိုအားနည်းသောအလွှာပေါ်တွင်လဲလျောင်းနေသောနှင်းများနှင့်မတ်စောက်သောတောင်စောင်းတွင်ကျသောအခါဖြစ်ပေါ်သောအဖြစ်အပျက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့်ဆီးနှင်း၏အင်အားသည်၎င်း၏အားထက်ကျော်လွန်သော်လည်းတခါတရံတွင်တဖြည်းဖြည်းကျယ်ပြန့်သော (နှင်းပျံ့သောနှင်းပြန့်လွင့်ခြင်း) နှင့်နှင်းလျှောစီး (slab avalanche) တွင်စက်မှုပျက်ကွက်မှုကြောင့် valval များသည်အစပိုင်းဇုန်တွင်အစပျိုးရသည်။ နှင်းပွင့်များသည်များသောအားဖြင့်လျင်မြန်စွာအရှိန်မြှင့်တက်လာပြီးနှင်းများများများလာလေလေနှင့်ထုထည်တိုးလာသည်။ အကယ်၍ ပြိုလဲခြင်းအလုံအလောက်လျင်မြန်စွာရွေ့လျားပါကအချို့သောဆီးနှင်းများသည်လေထုနှင့်ရောနှောသွားကြသည်။ အမှုန့်များဖြစ်သောဆီးနှင်းပြိုလဲခြင်းဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။
နှင်းနှင့်ဆင်တူသောအပြုအမူများကိုပြုမူသောကျောက်တုံးများသို့မဟုတ်အပျက်အစီးများကိုတောင်ပြိုလဲခြင်းများအဖြစ်ရည်ညွှန်းကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရာသီဥတု ဘေးအန္တရာယ်များ ကဏ္ဍ:သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များ
ကျောက်ထုမြို့
ကျောက်ထုမြို့ သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ဆောမြို့နယ်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်ခွဲအဆင့်ရှိ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ကျောက်ထုလေဆိပ် တည်ရှိရာ မြို့ ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
‌ရှေးက ကျောက်အင်းဟု ခေါ်သော ကျောက်ထုသည် ပင်လယ်ရေပြင် အထက် ၁၂၅၀ ပေ မြင့်သော တောင်ကုန်းထက်၌ တည်သည်။ ‌ပုပ္ပားနယ်ဘက်မှ ဘိုးပန်းသာ မိသားစု ဦးဆောင်သော ရှမ်းတိုင်းရင်းသား အချို့ ထုံးဖြူဖြူစေတီငယ်၏ တောင်ဘက် ၅ ဖာလုံခန့်အကွာ ဝက်လူးအိုင်ရပ်၌ စုဝေး နေထိုင်သည်။ ယင်းနေရာအနီး ကျောက်ခွက်တွင်မှ ရေသည် ဥတုသုံးပါးစလုံး ‌ခန်းခြောက်ခြင်း မရှိ၍ ဘိုးပန်းသာတို့က ကျောက်အင်းဟု ခေါ်သည်။ ကျောက်အင်း၌ ရွာတည်ချိန်မှာ ၁၈၄၀ ပြည့်နှစ် သာယာဝတီမင်းလက်ထက် တွင် ဖြစ်ပြီး အိမ်ခြေ ၂၀ မျှသာ ရှိသည်။ ဘိုးပန်းသာက စိတ်ချမ်းသာစွာ နေထိုင်ရ၍ ထူးခြားသော နေရာ ဖြစ်သည် ဆိုကာ ကျောက်အင်းမှ ကျောက်ထူးရွာဟု ပြောင်းခေါ်စေရာ ကာလရွေ့လျောသော် ကျောက်ထု ဖြစ်လာသည်။
ယောကြခတ် မြို့သူကြီး ဦးမျိုးထွန်းက ဦးပန်းသာ(ခ) ဘိုးပန်းသာကို ရှေးစော်ဘွားအဆက်ဆက်တို့ ပိုင်ဆိုင်သည် လယ်တော်မြေ၌ နေရာချ လုပ်ကိုင်ခွင့် ပြုသည်။ ခရစ်နှစ် ၁၆၇၀ ပြည့်က တည်ဆောက်သည့် စော်ဘွားပိုင် လယ်များ ရေမပြတ်စေရန် ဖောက်လုပ်ထားသည့် မြောင်းကို ကြီးကြပ်စေသည်။ တူးမြောင်းကို စောင့်ကြပ်ရင်း ဘိုးပန်းသာသည် ဆရာတော် ဦးဝရကို ကြည်ညိုရာမှ စေတီတော်အနီး ကျောင်းဆောက်လှူသည်။ ဆရာတော် ဦးဝရကို ဦးဉာဏ၊ ဦးစန္ဒသီရိ၊ ဦးဇာဏေယျ စသည့် ဆရာတော် အဆက်ဆက် ဆက်ခံ ကျောင်းထိုင်ကြသည်။ ဆရာတော် ဦးကောဏ္ဍည လက်ထက် ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် စေတီတော် ကွဲအက်ရာ ၁၈၆၆ တွင် ပြုပြင်၍ ရန်ကင်းတောင်ဘုရားဟု ဘွဲ့မည် သမုတ်သည်။
လေဆိပ်
၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်က ကျောက်ထုတွင် လေယာဉ်ကွင်း ဖောက်လုပ်၍ ဖွင့်လှစ်ဖူးသည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်ကိုမူ ၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၀၂ တွင် စတင် အုတ်မြစ်ချပြီး ၁၀ ဇူလိုင် ၂၀၀၄ တွင် ဖွင့်သည်။ ကျောက်ထုလေဆိပ် ဟု အလွယ် ခေါ်သည်။
ကျောက်ခွက်ကြီး
ကျောက်ထုလေယာဉ်ကွင်းကို ဖြတ်ကျော်ပြီး သွားရသော လယ်ကွက် တကွက်ထဲတွင် ထူးဆန်းသော ကျောက်ခွက် တခု ရှိပြီး၊ ကျောက်ထုနှင့် ၂ မိုင်ခန့် ဝေးသည်။ အလျား ၂ တောင့်ထွာ၊ အနံ ၂ တောင် ရှိကာ အလယ်၌ တထွာခန့် ခွက်နေပြီး၊ ပထမတွင် လယ်ရှင်က လယ်ကွက်ထဲ ရှုပ်နေသော ထိုကျောက်ခွက်ကြီးကို တနေရာသို့ ရွှေ့ထားလိုက်သော်လည်း ၎င်းနေရာကိုသာ ပြန်ရောက်နေတတ်သည့် အပြင် ရွှေ့ပြီးနောက် လယ်ရှင်သည် အဆင်မပြေမှု တခုခုကို ကြုံရမြဲ ဖြစ်၍ နောက်ပိုင်း မရွှေ့တော့ဘဲ ကျောက်ခွက်ကြီးကို ကွင်း၍ အလုပ်လုပ်ရလေသည်။ လေယာဉ်ကွင်း၏ အရှေ့ဘက် တောခလွင် ဘုန်းကြီးကျောင်း၌လည်း ဤနေရာမှ သယ်ယူသွားမိသော ကျောက်ခွက် နောက်တခု ရှိသည်။
ရေကြည်ကုန်းရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်
ရေကြည်ကုန်းရွာ (Yaekyikone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပြည်မြို့နယ်၊ အုတ်ဆွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၂၈၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အုတ်ဆွဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၈၉ ဦး၊ မ ၈၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၅၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယောင်ကလွေရွာ၊ မန်မန်ဆိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန်မန်ဆိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဈေးကုန်းရွာ၊ နန်းတိုင်း
ဈေးကုန်းရွာ (Zaykone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ကလောမြို့နယ်၊ နန်းတိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၂၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နန်းတိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၄၈ ဦး၊ မ ၃၂၄၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄၉၆ ဦးနေထိုင်သည်။
တော်ခူရွာသစ်ရွာ၊ ဖရူဆိုမြို့နယ်
တော်ခူရွာသစ်ရွာ(Tawkhuywarthit)သည် ကယားပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်ခရိုင်၊ ဖရူဆိုမြို့နယ်၊ တော်ခူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၆၅၉ ဖြစ်သည်။
ဈေးကုန်းရွာ၊ နန်းတိုင်း
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကလောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တော်ခူရွာသစ်ရွာ၊ ဖရူဆိုမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖရူဆိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်ပုန်းဟော်ရွာ၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်
ဝမ်ပုန်းဟော်ရွာ (Wanponghaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်၊ မိုင်းယန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၈၈၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သစ်ဆိမ့်ကုန်းရွာ၊ သာယာဝတီမြို့နယ်
သစ်ဆိမ့်ကုန်းရွာ (Thitseintkone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ သာယာဝတီမြို့နယ်၊ သဇင်အိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၇၂၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သဇင်အိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၂၆ ဦး၊ မ ၁၃၄၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၇၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သာယာဝတီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မကရွာ၊ ကျွန်းစုမြို့နယ်
မကရွာ(Maka)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၊ ကျွန်းစုမြို့နယ်၊ ကဘင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,601 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျွန်းစုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောင်ပင်လယ်ဘူတာ
အောင်ပင်လယ်ဘူတာသည် မန္တလေးမြို့ပတ်ရထားလမ်းတွင် ပါဝင်သော ဘူတာတစ်ခုဖြစ်သည်။
နမ့်ဟူးတောင်းအောက်ရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်
နမ့်ဟူးတောင်းအောက်ရွာ (Namhutawngauk)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ နမ့်ဟူးတောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၁၄၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်ဟူးတောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၉၃ ဦး၊ မ ၁၉၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၁၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျွဲခြံရွာ၊ မြင်းခြံမြို့နယ်
ကျွဲခြံရွာ (Kywechan)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ မြင်းခြံမြို့နယ်၊ ဒေါင့်သစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၃၆၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဒေါင့်သစ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၂၇ ဦး၊ မ ၂၅၈၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၆၁၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းခြံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ရင်းရွာ၊ ပေါက်မြို့နယ်
ညောင်ရင်းရွာ (Nyaungyin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပေါက်မြို့နယ်၊ စသိန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၈၇၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စသိန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၆၈ ဦး၊ မ ၁၈၆၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၃၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရုရှားနိုင်ငံမှ ယူကရိန်းနိုင်ငံအား ကျူးကျော်ခြင်း (၂၀၂၂ ခုနှစ်)
၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ရုရှားနိုင်ငံမှ ယူကရိန်းနိုင်ငံအား စတင်ကျူးကျော်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဤကျူးကျော်မှုသည် ၂၀၁၄ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀ရက်နေ့မှ စတင်ဖြစ်ပွားလျက်ရှိသော ရုရှား - ယူကရိန်း စစ်ပွဲ၏ အမြင့်မားဆုံးသော အခြေအနေ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ရုရှားနိုင်ငံသမ္မတ ဗလာဒီမီယာ ပူတင်က ယူကရိန်းနိုင်ငံအား နေတိုးအဖွဲ့အတွင်းသို့ ဝင်ခွင့်ပြုခြင်းသည် ရုရှားနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားလုံခြုံရေးကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်ဟု အကြောင်းပြကာ ယူကရိန်းအား ဝင်ခွင့်မပြုရန် အမေရိကန်အပါအဝင် နေတိုးအဖွဲ့အား တောင်းဆိုခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုတောင်းဆိုချက်ကို ပယ်ချခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ ခရိုင်းမီးယားဒေသအပါအဝင် ယူကရိန်းနယ်စပ်သို့ ရုရှားတပ်ဖွဲ့များ တပ်စွဲထားခဲ့သည်။ ကျူးကျော်မှုမစမီ ရက်ပိုင်းအလိုတွင် ယူကရိန်းနိုင်ငံမှ ခွဲထွက်ရေးသမားများ ထိန်းချုပ်ထားပြီး သမ္မတနိုင်ငံများအဖြစ် ကိုယ်တိုင်​ကြေညာထား​သော ဒွန်းဘက်စ်​ (Donebas) ဒေသရှိ ဒွန်းညက်စ် (Donetsk)နှင့် လုဟန့်စ် (Luhansk)များအား လွတ်လပ်သော သမ္မတနိုင်ငံများအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုကြောင်းကို ရုရှားနိုင်ငံမှ ကြေညာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁ရက်နေ့တွင် ရုရှားတပ်ဖွဲ့များ ဒွန်းဘက်စ်ဒေသသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ဖေဖော်ဝါရီ ၂၂ရက်နေ့တွင် ရုရှားအောက်လွှတ်တော်ဖြစ်သော ဖက်ဒရေးရှင်းကောင်စီက သမ္မတ ဗလာဒီမီယာပူတင်အား နိုင်ငံပြင်ပတွင် စစ်အင်အားအသုံးပြုခွင့် ပေးအပ်ခဲ့သည်။
၂၀၂၂ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄ရက် အရှေ့ဥရောပစံတော်ချိန် (UTC+02:00) နံနက် (၅:၀၀) တွင် ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမီယာ ပူတင်က ယူကရိန်းနိုင်ငံအရှေ့ခြမ်းတွင် အထူးစစ်ဆင်ရေးတစ်ရပ် လုပ်ဆောင်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ကြေညာပြီး မိနစ်ပိုင်းအကြာတွင် ယူကရိန်းနိုင်ငံမြို့တော် ကီးယက်မြို့အပါအဝင် ယူကရိန်းနိုင်ငံအတွင်း ပေါက်ကွဲမှုများ စတင်ခဲ့သည်။ ယူကရိန်းနယ်ခြားစောင့်တပ်က ရုရှားနှင့် ဘီလာရုဇ် နယ်စပ်ရှိ ၎င်း၏ နယ်ခြားစောင့်စခန်းများ တိုက်ခိုက်ခံနေရကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် (၂)နာရီ အကြာတွင် ရုရှားမြေပြင်တပ်ဖွဲ့များသည် ယူကရိန်းနိုင်ငံသို့ စတင်ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ယူကရိန်းသမ္မတ ဗလော်ဒီမာယာ ဇလင်းစကီးက နိုင်ငံကို အရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာခဲ့ကာ ရုရှားနှင့် သံတမန်ဆက်ဆံရေး ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။ ကျူးကျော်မှုစတင်ပြီးနောက် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ဗြိတိန် အပါအဝင် နိုင်ငံများနှင့်၊ ကုလသမဂ္ဂ၊ ဥရောပသမဂ္ဂ၊ နေတိုးအဖွဲ့ အပါအဝင် နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများက ရုရှား၏ ကျူးကျော်မှုကို ရှုတ်ချခြင်းနှင့် စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်းများ စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ရုရှားအား ကျူး​ကျော်မှုအတွက် ပြန်လည် အ​ရေးယူရန် စီစဉ်ခဲ့ကြသည်။
နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း
ရုရှားနှင့် ယူကရိန်းတို့သည် ဥရောပတိုက်၏ အစိတ်အပိုင်းနိုင်ငံများဖြစ်ကြကာ ရုရှားသည် ဥရောပ၏ အကျယ်ဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ကာ ယူကရိန်းသည် ဒုတိယအကျယ်ဆုံးဖြစ်သည်။ ယူကရိန်းသည် ယခင်က ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု ဝင် သမ္မတနိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းနှစ်နိုင်ငံသည် လူဦးရေ သန်း (၁၀၀) ခန့် ကွာခြားမှုရှိသည်။ ၂၀၁၄ခုနှစ်တွင် ယူကရိန်း၌ ရုရှားတို့ လိုလားသည့် သမ္မတ ဖြုတ်ချခံခဲ့ရပြီးနောက် ခရိုင်းမီးယား ဒေသအရေးမှစ၍ ရုရှားနိုင်ငံနှင့် ယူကရိန်းနိုင်ငံတို့ တင်းမာမှု စတင်ခဲ့ကြသည်။ ယူကရိန်းသည် ဥရောပသမဂ္ဂနှင့် နေတိုးတပ်ဖွဲ့တို့ဘက်သို့ ပိုမို၍ နီးစပ်လာခဲ့သည်။ ထိုအခြေအနေအား ရုရှားဘက်မှ မနှစ်မြို့လာခဲ့ပေ။ ယူကရိန်းနိုင်ငံက ​နေတိုးအဖွဲ့သို့ ဝင်​ရောက်ခြင်းသည် ရုရှားနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားလုံခြုံ​ရေးကို ထိခိုက်သည်ဟု ရုရှားနိုင်ငံက ခိုင်မာစွာ ယူဆထားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ယူကရိန်းအ​ရှေ့ပိုင်း ဒွန်ဘက်စ်​ဒေသရှိ ဒွန်းညက်စ်​ဒေသနှင့် လုဟန့်စ်​​ဒေသများတွင်ရှိ​နေ​သော ရုရှားနွယ်ဝင် ခွဲထွက်​ရေးသမားများကို ရုရှားက ​ကျော​ထောက်​နောက်ခံပြု​ပေးခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလမှစ၍ ရုရှားနိုင်ငံမှတပ်ဖွဲ့ တစ်သိန်းကျော်ကို ယူကရိန်းနယ်စပ်အနီး ချထားခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် အချို့အား ပြန်ရုပ်သိမ်းမည်ဟု ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမီယာ ပူတင်ကပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော် ရုပ်သိမ်းခြင်းမရှိဟု နေတိုးအဖွဲ့နှင့် ယူကရိန်းမှ ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံနှင့် ခရိုင်းမီးယားဒေသတို့တွင်လည်း ရုရှားတပ်များ ရှိနေခဲ့သည်။ ယူကရိန်းနိုင်ငံ၏ အရှေ့ဘက်၊ မြောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်တွင် ရုရှားတပ်ဖွဲ့များ ရှိနေခဲ့သည်။ အ​နောက်နိုင်ငံများက ရုရှားသည် ကျူး​ကျော်စစ်စရန် ပြင်​နေ​ကြောင်း ​ပြောခဲ့​သော်လည်း ရုရှားက ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ ယူကရိန်း၏ ခွဲထွက်​ရေးသမားများထိန်းချုပ်ထားသည့် နယ်​မြေနှစ်ခုကိုလည်း လွတ်လပ်​သောသမ္မတနိုင်ငံများအဖြစ် အသိအမှတ်ပြု​ကြောင်းကို ရုရှားသမ္မတက လက်မှတ်​ရေးထိုးထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
သံတမန်နည်းအရ​ဖြေရှင်းခြင်း
အ​ခြေအ​နေတင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာချိန်တွင် ဥ​ရောပနိုင်ငံများနှင့် အ​မေရိကန်ပြည်​ထောင်စုတို့က ရုရှားနှင့် သံတမန်နည်းအရ ​ဆွေး​နွေးမှုများစွာ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ သို့​သော် ​အောင်မြင်မှု မရရှိခဲ့​ပေ။ အ​မေရိကန်နိုင်ငံက ​နေတိုးအဖွဲ့သို့ ယူကရိန်းကို ​ပေးမဝင်ရန်ဟူ​သော ရုရှား၏ ​တောင်းဆိုချက်များကို ပယ်ချခဲ့ကာ ရုရှားအား ဒဏ်ခတ်အ​ရေးယူပိတ်ဆို့မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အ​မေရိကန်ပြည်​ထောင်စု နိုင်ငံခြား​ရေးဝန်ကြီး အန်တိုနီ ဘလင်ကန်က ရုရှားအ​နေဖြင့် ၎င်း၏တပ်များကို ယူကရိန်းနယ်စပ်အား ဖြတ်ခိုင်းလိုက်ပါက ​နောက်ဆက်တွဲအကျိုးဆက်များရှိလာမည်ဟု ​ပြောခဲ့သည်။ ဗြိတိန်၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမနီ စသည့်နိုင်ငံများကလည်း ရုရှားအား ကျူး​ကျော်မှုမလုပ်​ဆောင်ရန်နှင့် ယူကရိန်းအား ​ထောက်ပံ့သွားမည်ဟု ​​ပြောကြားခဲ့သည်။ ဗြိတိန်ကာကွယ်​ရေးဝန်ကြီးက ရုရှားသည် ​နေတိုးအားယိုးမယ်ဖွဲ့၍ ယူကရိန်းကို ကျူး​ကျော်ရန် ပြင်ဆင်​နေ​ကြောင်း ​ပြောကြားခဲ့သည်။
ကျူး​ကျော်မှုဖြစ်စဉ်
အောက်ပါအချိန်များသည် အ​ရှေ့ဥ​ရောပစံ​တော်ချိန် (UTC+02:00) အချိန်များဖြစ်သည်။ ယူကရိန်းနိုင်ငံ၏ အနောက်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ဗြိတိန်တို့အပါအဝင် အနောက်မဟာမိတ်အုပ်စုများက ရပ်တည်နေကြသည်။ တရုတ်နိုင်ငံကမူ အခြေအနေကို အသေးစိတ်စောင့်ကြည့်နေပြီး ပက်သက်သည့်နိုင်ငံများအားလုံး ထိန်းသိမ်းစွာ လုပ်ကိုင်ကြရန် ပြောကြားခဲ့သည်။ ရုရှားနိုင်ငံမှ တပ်များသည် အိမ်နီးချင်း ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံတွင်လည်း တပ်စွဲထားကြပြီး ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံကမူ ၎င်းတို့၏တပ်များ တိုက်ပွဲတွင် မပါဝင်သေးကြောင်းနှင့် လိုအပ်ပါက ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ပေးမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
၂၄ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂
၂၀၂၂ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄ရက်နေ့နံနက်တွင် ရုရှားတပ်ဖွဲ့များသည် ယူကရိန်းနိုင်ငံအား စတင်ကျူးကျော်ခဲ့ကြသည်။ ထိုနေ့နံနက် ဒေသစံတော်ချိန် (၆)နာရီတွင် ယူကရိန်း၌ စစ်ရေးလုပ်ဆောင်ချက်များ ပြုလုပ်ပြီဖြစ်ကြောင်းကို ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမီယာ ပူတင်က နိုင်ငံပိုင်ရုပ်သံမှနေ၍ ကြေညာခဲ့သည်။ ၎င်း၏ကြေညာချက်တွင် ယူကရိန်းအား နေတိုးအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာခြင်းမှ တားမြစ်ရန်နင့် မော်စကိုမြို့တော်၏ လုံခြုံရေးအာမခံချက်ပေးဖို့ ရုရှား၏ တောင်းဆိုချက်များအား အမေရိကန်နှင့် မဟာမိတ်နိုင်ငံများက လျစ်လျူရှုခဲ့သည်ဟု ပါဝင်ခဲ့သည်။ သမ္မတပူတင်၏​ကြေညာမှုအပြီးတွင် ယူကရိန်းမြို့​တော် ကီးယက်မြို့အပါအဝင် ခါကိဗ်မြို့၊ အိုဒက်ဆာမြို့၊ မာရီယူပိုလ်မြို့များ၌ ​ပေါက်ကွဲမှုများ ရှိလာခဲ့သည်။ တိကျမှုရှိ​သော လက်နက်များဖြင့် ယူကရိန်းစစ်ဘက်အ​ခြေခံအ​ဆောက်အဦးများ၊ ​လေ​ကြောင်းရန်ကာကွယ်​ရေးများ၊ စစ်​လေယာဉ်များကို ပစ်ခတ်ခဲ့​​ကြောင်း ရုရှားကာကွယ်​ရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ​ကြေညာခဲ့သည်။ လူ​နေမြို့များကို တိုက်ခိုက်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ အရပ်သားလူထုကို အန္တရာယ်မရှိ​စေရဟု ရုရှားဘက်မှ ကတိပြုခဲ့သည်။ သို့​သော် လူ​နေတိုက်ခန်းများလည်း ပစ်ခတ်ခံခဲ့ရပြီး အရပ်သား​သေ​ဆုံးမှုများလည်း ရှိခဲ့သည်။ ယူကရိန်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းတစ်လျှောက် မြေပြင်ကျူးကျော်ခံနေရပြီး အမြောက်မြားဖြင့် အပစ်ခံနေရကြောင်း ယူကရိန်းနယ်ခြားစောင့်တပ်က ပြောကြားခဲ့သည်။ ယူကရိန်းတပ်ဖွဲ့ဝင်များကလည်း ပြန်လည်ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။ ရုရှားတိုက်​လေယာဉ် ​ခြောက်စီးနှင့် ရဟတ်ယာဉ်တစ်စီးကို ပစ်ချခဲ့​ကြောင်း ယူကရိန်းဘက်က ​ကြေညာခဲ့သည်။ ယူကရိန်းကာကွယ်​ရေးဝန်ကြီးက အရပ်သားအားလုံးကို တိုက်ပွဲတွင်ပါဝင်ရန်နှင့် နယ်​မြေကာကွယ်​ရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့်အတူ စာရင်းသွင်းရန် မှာကြားခဲ့သည်။ ရုရှားတပ်ဖွဲ့များသည် ​ယူကရိန်း​​တောင်ပိုင်း​ဒေသများသို့ ခရိုင်းမီးယား​ဒေသမှ​နေ၍ ဝင်​ရောက်လာခဲ့ကြသည်။ ရုရှားမှ တိုက်ခိုက်​​သော ဒုံးကျည်များသည် မြို့​တော်ကီးယက်အပြင်ဘက်ရှိ ​လေဆိပ်တစ်ခုတွင် ရပ်နားထားသည့် ယူကရိန်းတိုက်​လေယာဉ်များကို ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ယူကရိန်းအ​နောက်ပိုင်းရှိ လစ်ဗီမြို့နှင့် မြို့​တော် ကီးယက်မြို့တို့တွင် ​လေ​ကြောင်းသတိ​ပေးဥဩများ ဆွဲခဲ့ပြီး​နောက် ပြည်သူများသည် ​မြေ​အောက်ရထားဘူတာများနှင့် ခို​အောင်းစရာ​နေရာများတွင် ခို​နေခဲ့ကြသည်။ အချို့သည် မြို့များမှ တိမ်း​ရှောင်ရန် ပြင်ဆင်ခဲ့ကြသည်။
၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂
(၁:၂၄) – ဖေဖော်ဝါရီ ၂၅ရက်နေ့ ယူကရိန်းဒေသစံတော်ချိန် နံနက် (၁:၂၄) တွင် ယူကရိန်းသမ္မတ ဗလော်ဒီမာယာ ဇလင်းစကီးက ယူကရိန်းစစ်တပ်ကို အပြည့်အဝဖွဲ့စည်းရန် ကြေညာခဲ့သည်။ အသက် ၁၈ နှစ်မှ ၆၀ အတွင်း အမျိုးသားများ နိုင်ငံအတွင်းမှ ထွက်ခွာခြင်းကို ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။
(၃:၂၇) – ယူကရိန်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ ချာနီဟစ်(Chernihiv) ဒေသတွင် ရုရှားဘက်မှ ကပ္ပတိန်နှင့် တပ်ကြပ်ကြီးတို့ ယူကရိန်းတပ်ဖွဲ့များထံ လက်နက်ချခဲ့သည်။
(၅:၄၀) – ယူကရိန်းနိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ဘက်ရှိ ဆူမိုင်းခရိုင်သို့ ရုရှားတပ်များ ရောက်ရှိလာပြီး နံနက် (၇:၃၀) (UTC +3) တွင် ထိုပြည်နယ်ရှိ Okhtyrka မြို့အနီး၌ တိုက်ပွဲဖြစ်ခဲ့သည်။
(၆:၂၅) – ရုရှားစစ်တပ်မှ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် ဒွန်းဘတ်စ်ဒေသ Starobilsk ရှိ ဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းတစ်ခု ပြတ်တောက်ခဲ့သည်။
(၆:၄၆) – ယူကရိန်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း ရီးဗ်နဲ (Rivne) ပြည်နယ်မြို့တော် ရီးဗ်နဲမြို့ရှိ ရီးဗ်နဲအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်သို့ ရုရှားဒုံးကျည်းများ ကျရောက်ပြီး အသေးစားထိခိုက်ခဲ့သည်။
(၆:၄၇) – မြို့တော်ကီးယက်မြို့အနီးရှိ တံတားတစ်ခုကို ယူကရိန်းတပ်ဖွဲ့များက ဖျက်စီးခဲ့ကာ ရုရှားတင့်ကားများ လာရောက်ခြင်းကို တားဆီးထားသည်။
(၈:၃၄) – ယူကရိန်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ ချာနီဟစ်မြို့ (Chernihiv) တွင် ရုရှားတပ်ဖွဲ့များကို ယူကရိန်းတပ်ဖွဲ့များက တွန်းလှန်ကာ လက်နက်နှင့် စာရွက်စာတမ်းများကို သိမ်းဆည်းခဲ့သည်။
(၈:၄၃) – ရုရှားတပ်ဖွဲ့များသည် ​​မြောက်ခရိုင်းမင်းတူး​မြောင်းကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုတူး​မြောင်းမှာ ၂၀၁၄ခုနှစ်မှစ၍ ခရိုင်းမီးယား​ဒေသသို့ ​ရေ​ပေး​ဝေခြင်းကို ရပ်တန့်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
(၉:၀၁) – လုဟန့်စ်​ဒေသရှိ Starobilskတွင် မြစ်ကိုဖြတ်သန်း​နေ​သော ရုရှားတပ်ဖွဲ့ကို ယူကရိန်းတပ်ဖွဲ့များမှ ​တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ရုရှားတပ်ဖွဲ့များ ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။
(၁၀:၃၀) – ရုရှားတပ်ဖွဲ့များသည် ယူကရိန်းနိုင်ငံတောင်ပိုင်းရှိ မယ်လီတိုပိုးမြို့ (Melitopol) သို့ ရောက်ရှိကာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထို့နောက် မယ်လီတိုပိုးမြို့ ခေါင်းဆောင်များက လက်နက်ချခဲ့ရာ ထိုမြို့သည် ရုရှား၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
(၁၄:၂၅) – ရုရှားကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက ၎င်းတို့သည် ယူကရိန်းတောင်ပိုင်းရှိ ချာနီဟစ်ဗ်မြို့ (Chernihiv) ကို ဝိုင်း၍ပိတ်ဆို့ထားကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဗြိတိန်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက ရုရှားတို့အနေဖြင့် ချာနီဟစ်ဗ်ကို သိမ်းယူရန်မအောင်မြင်ခဲ့ဘဲ ထိုအစား မြို့တော် ကီးယက်မြို့သို့ ချီတက်လာကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
၂၅ရက်နေ့ နံနက်အစောပိုင်းတွင် ယူကရိန်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက နိုင်ငံအရှေ့မြောက်ပိုင်း ဆူမိုင်းပြည်နယ်ရှိ မူကြိုကျောင်းနှင့် မိဘမဲ့ကျောင်းတို့ကို ရုရှားတို့က ဖျက်ဆီးခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထိုအချက်များကို စုစည်း၍ နယ်သာလန်နိုင်ငံ သည်ဟိဂ်မြို့ရှိ နိုင်ငံတကာတရားရုံးတွင် တရားစွဲသွားမည်ဟုလည်း တွစ်တာလူမှုကွန်ယက်မှတစ်ဆင့် ပြောကြားခဲ့သည်။
ယူကရိန်းနိုင်ငံသမ္မတ၏ မိန့်ခွန်းအရ ယူကရိန်းဘက်မှ အရာရှိ (၁၀)ဦး၊ ပြည်သူပြည်သားများအပါအဝင် (၁၃၇)ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး (၃၁၆)ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့သည်။ သမ္မတနှင့်အဖွဲ့သည် မြို့တော်ကီယက်မြို့ကို စွန့်ခွာသွားပြီဆိုသော သတင်းများကိုလည်း ငြင်းဆိုခဲ့ပြီး သူနှင့် သူ့လူများ မြို့တော်တွင် ဆက်ရှိနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
မြို့​တော်ကီးယက်မြို့အထိ ရုရှားတပ်များ ​ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ အသက် (၆၀)အထက်များလည်း စစ်မှုထမ်းနိုင်​ကြောင်း ယူကရိန်းကာကွယ်​ရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ​ပြောကြားခဲ့သည်။ ရုရှားတပ်များသည် မြို့​တော်​မြောက်ဘက်ရှိ အိုဘိုလွန်အရပ်တွင် တပ်စွဲထားနိုင်​ကြောင်း သတင်းများက ​ဖော်ပြကြသည်။ ရုရှားတင့်ကားများဟု ယူဆရသည့်တင့်ကားများကို ထိုအရပ်တွင် ​တွေ့ရ​ကြောင်း လူမှုကွန်ယက်များမှတစ်ဆင့် ရုပ်သံများ ​တွေ့ကြရသည်။ ထိုအရပ်သည် ယူကရိန်းလွှတ်​တော်အ​ဆောက်အအုံအပါအဝင် မြို့လယ်နှင့် ၉ ကီလိုမီတာသာ ကွာ​ဝေး​တော့သည်။ ယူကရိန်းအစိုးရက ပြည်သူပြည်သားများအား မိုလိုတော့ကော့တေး များ ပြုလုပ်ထားကြရန်လည်း တိုက်တွန်းထားသည်။
ရုရှားနိုင်ငံအ​နောက်ပိုင်းရှိ မီလစ်ရိုဗို ​လေတပ်စခန်း (Millerovo) အား ယူကရိန်းဘက်မှ ဒုံးကျည်များဖြင့် ပစ်ခတ်ရာ ရုရှား​​လေယာဉ်များ ပျက်စီးခဲ့သည်။
၂၆ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂
(၀၀:၀၀) – မြို့တော် ကီးယက်မြို့တောင်ဘက်ရှိ General Prosecutor's Office Vasylkiv မြို့အနီးတွင် ကြီးမားသော တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ယူကရိန်းဘက်က ယူကရိန်းတိုက်လေယာဉ် ဆူခွိုင်း - ၂၇ သည် လေထီးများ သယ်ဆောင်လာသော ရုရှားထောက်ပို့လေယာဉ် II - 76 အား Vasylkiv မြို့အနီးတွင် ပစ်ချခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ယခုအချိန်အထိ ထိုကိစ္စနှင့် ပက်သက်သည့် ဓာတ်ပုံ၊ ဗွီဒီယိုမှတ်တမ်းများ ထုတ်ပြန်ခြင်း မရှိသေးပေ။
(၃:၀၀) – မြို့တော်ကီးယက်အနီး မိနစ် (၃၀)အတွင်း ပေါက်ကွဲမှု (၄၈) ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ယူကရိန်းတပ်ဖွဲကြ ထိုပစ်ခတ်မှုများသည် မြို့တော်ကီးယက်မြို့အနီး Troieshchyna ရှိ CHP-6 ဓာတ်အားပေယစက်ရုံမှလာခြင်းဖြစ်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဘီဘီစီသတင်းဌာနက ထိုတိုက်ခိုက်မှုသည် မြို့တော်ကီးယက်အား လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ဖြတ်တောက်ရန် ရည်ရွယ်သည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ ကီးယက်တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်အနီးနှင့် Shevchenkivskyi ခရိုင်တို့တွင် တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စစ်ပွဲများ ကဏ္ဍ:ရုရှားနိုင်ငံ ကဏ္ဍ:ယူကရိန်းနိုင်ငံ ကဏ္ဍ:ရုရှားနိုင်ငံ ပါဝင်သောစစ်ပွဲများ ကဏ္ဍ:ယူကရိန်းနိုင်ငံ ပါဝင်သောစစ်ပွဲများ ကဏ္ဍ:ရုရှားနိုင်ငံ၏ ကျူးကျော်မှုများ ကဏ္ဍ:ရုရှား–ယူကရိန်းစစ်ပွဲ ကဏ္ဍ:၂၀၂၂ ခုနှစ် စစ်ပွဲများ
ဟပ်စိုင်ရွာ၊ မန်မန်ဆိုင်မြို့နယ်
ဟပ်စိုင်ရွာ (Hathseng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝိန်းကောင်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ မန်မန်ဆိုင်မြို့နယ်၊ မန် ဖိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၄၈၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန်မန်ဆိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လေးအိမ်ကုန်းရွာ၊ ကလောမြို့နယ်
လေးအိမ်ကုန်းရွာ (Layeinkone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ကလောမြို့နယ်၊ နောင်ရဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၅၅၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်ရဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၅၃ ဦး၊ မ ၂၁၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၂၂၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကလောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နဘားကြီးရွာ၊ အင်းတော်မြို့နယ်
နဘားကြီးရွာ (Nabargyi)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ အင်းတော်မြို့နယ်၊ နဘားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၃၈၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချောင်းကြီးရွာ၊ သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်
ချောင်းကြီးရွာ (Chaunggyi)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်၊ အုံးဇုံးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၂၁၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အုံးဇုံးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၇၀၅ ဦး၊ မ ၁၆၃၄၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၀၄၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မဲဇလီကုန်းရွာ၊ သာယာဝတီမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သာယာဝတီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယာဉ်ပျံဘူတာ
ယာဉ်ပျံဘူတာသည် မန္တလေးမြို့ပတ်ရထားလမ်းတွင် ပါဝင်သော ဘူတာတစ်ခုဖြစ်သည်။
အမေဇုန် မိုးသစ်တော
အမေဇုန် မိုးသစ်တောသည် တောင်အမေရိက၊ အမေဇုန် မြစ်ဝှမ်းအများစုကို လွှမ်းခြုံထားသည့် အပူပိုင်း စိုစွတ်မိုးသစ်တောဖြစ်သည်။ ယင်းမြစ်ဝှမ်းသည် 7,000,000 km2 ရှိပြီး 5,500,000 km2 သည် မိုးသစ်တောဖြင့် လွှမ်းခြုံထားသည်။ ယင်းသည် နိုင်ငံ ၉ နိုင်ငံအား ဖြတ်သန်းထားပြီး သစ်တော၏ အများစုမှာ ဘရာဇီးနိုင်ငံတွင်ဖြစ်ကာ ပီရူးနိုင်ငံ၊ ကိုလမ်ဘီယာနိုင်ငံ၊ ဗင်နီဇွဲလား၊ အီကွေဒေါ့၊ ဘိုလီဘီယာ၊ ကင်ညာအစရှိသော နိုင်ငံများဖြစ်ကြသည်။ အမေဇုန်မိုးသစ်တောသည် ကမ္ဘာ့မိုးသစ်တော၏ ကျန်ရှိနေသော ထက်ဝက်ကို ကိုယ်စားပြုပြီး ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အပူပိုင်း မိုးသစ်တောနှင့် ဇီဝမျိုးကွဲပေါင်း အများဆုံးတည်ရှိရာ သစ်တောတစ်ခုဖြစ်ကာ သစ်ပင်ပေါင်း ၃၉၀ ဘီလီလံ၊ မျိုးစိပ်ပေါင်း ၁၆၀၀၀ ခန့်ရှိလေသည်။
ဝမ်ရှိုရွာ၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်
ဝမ်ရှိုရွာ (Wansho)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်၊ မိုင်းယန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၈၃၁ ဖြစ်သည်။
နားခုတ်ရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
နားခုတ်ရွာ (Narhkoke)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်၊ နောင်ခမ်း (မိုင်းမား)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၉၄၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်ခမ်း (မိုင်းမား)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၇၅ ဦး၊ မ ၁၅၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စသိန်းရွာ၊ ပေါက်မြို့နယ်
စသိန်းရွာ (Sathein)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပေါက်မြို့နယ်၊ စသိန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၈၇၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စသိန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၆၈ ဦး၊ မ ၁၈၆၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၃၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ပန်လုံရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘိုးနက်ရွာ၊ ချောင်းဆုံမြို့နယ်
ဘိုးနက်ရွာ(Boenet)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်ခရိုင်၊ ချောင်းဆုံမြို့နယ်၊ ဘိုးနက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၁၉၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘိုးနက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၁၀ ဦး၊ မ ၁၃၂၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၃၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ထိန်ရုံအလယ်စုရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်
ထိန်ရုံအလယ်စုရွာ (Hteinyonahlelsu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပြည်မြို့နယ်၊ ပနီပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၁၄၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပနီပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၁၄ ဦး၊ မ ၆၇၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၈၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ဟိုပုံရွာ၊ မန်မန်ဆိုင်မြို့နယ်
ဟိုပုံရွာ (Hopong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝိန်းကောင်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ မန်မန်ဆိုင်မြို့နယ်၊ မန် ဖိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၆၉၄ ဖြစ်သည်။
ထိန်ရုံအလယ်စုရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟိုပုံရွာ၊ မန်မန်ဆိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန်မန်ဆိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်ရဲရွာမရွာ၊ ကလောမြို့နယ်
နောင်ရဲရွာမရွာ (Nawngyeywarma)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ကလောမြို့နယ်၊ နောင်ရဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၅၅၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်ရဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၅၃ ဦး၊ မ ၂၁၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၂၂၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ဝမ်ယန်းရွာ၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်
ဝမ်ယန်းရွာ (Wanyang)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်၊ မိုင်းယန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၈၃၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇီးတောရွာသစ်ရွာ၊ ဘုတလင်မြို့နယ်
ဇီးတောရွာသစ်ရွာ (Zeetawywarthit)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ ဘုတလင်မြို့နယ်၊ ဇီးတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၂၅၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘုတလင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆွတ်ကွန် (လွယ်လ)ရွာ၊ ဟိုပန်မြို့နယ်
ဆွတ်ကွန် (လွယ်လ)ရွာ (Hsutkun (Loila))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ ဟိုပန်မြို့နယ်၊ ဟာဖြတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၂၆၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟာဖြတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၀၇ ဦး၊ မ ၂၇၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ