cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဆူနာမီ
ဆူနာမီ (tsunami; 津波၊ ; အဓိပ္ပာယ်အားဖြင့် ဆိပ်ကမ်း ပင်လယ်ရေလှိုင်း သို့မဟုတ် ပင်လယ် ဒီရေလှိုင်း) သည် သမုဒ္ဒရာတစ်ခု သို့မဟုတ် ကြီးမားသော ရေအိုင်တစ်ခု ကဲ့သို့သော ထုထည်ကြီးမားသည့် ရေအစုအဝေး ရွေ့လျားမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ရေလှိုင်းအတွဲ (ဆူနာမီ ရေလှိုင်းမီးရထားတွဲဟုလည်းခေါ် ဆိုသည်) ဖြစ်သည်။ ဆူနာမီမုန်တိုင်းကြီးများသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် မကြာခဏကျရောက်တိုက်ခတ်ခဲ့ကာ အရေအတွက် မှာ အကြိမ်ပေါင်း ၁၉၅ ကြိမ်ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းမှတ်ရာများတွင် တွေ့ရှိကြရသည်။ ရေထုထည် ပမာဏ အင်အားများစွာ ပါဝင်မှုကြောင့် အဆိုပါဆူနာမီ မုန်တိုင်းကြီးသည် ကမ်းခြေနေရာများကို ဖျက်ဆီးပစ်နိုင်ပြီး၊ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှု မှာလည်း များပြားနိုင်ပေသည်။ သေဆုံးမှုသည် မြင့်မားနိုင်သည်။ အဘယ်ကြောင့် ဆိုသော် လှိုင်းလုံးကြီးများသည် လူသားများပြေးလွှားနိုင်ခြင်းထက် ပို၍ မြန်ဆန်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
မြေငလျင်လှုပ်ခြင်း၊ မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းနှင့် အခြားသော ရေအောက်ပေါက်ကွဲမှုများဖြစ်ခြင်း၊ (ပင်လယ်ပြင်တွင် နျူကလီယား ကျယ်လောင်စွာ မြည်ဟီးပေါက်ကွဲသကဲ့သို့ ဖြစ်ခြင်း)၊ မြေပြိုခြင်း၊ အခြားသော ထုထည်ကြီးမားသည့် လှုပ်ရှားမှုများဖြစ်ခြင်း၊ ကြယ်ပျံကြီးများ ကမ္ဘာမြေပြင်သို့ လာရောက် တိုက်သကဲ့သို့ဖြစ်ခြင်း နှင့်အခြားသော ရေပေါ်ရေအောက် အနှောင့်အယှက်များ အားလုံးတို့တွင် ဆူနာမီမုန်တိုင်း ဖြစ်ပေါ်ရန် အလား အလာများ ရှိသည်။
ဂရိ (Greek) လူမျိုး သမိုင်းပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သော သူဆင်ဒိုက် (Thucydides) သည် ဆူနာမီ မုန်တိုင်းကြီး ဖြစ်ပေါ်ရခြင်းမှာ ရေအောက်ကြမ်းပြင်ရှိ မြေငလျင်လှုပ်ရှားခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသည်ဟု ပထမဆုံး ပြောဆို ခဲ့သူဖြစ်သည်။ သို့သော် ဆူနာမီ မုန်တိုင်း၏ သဘာဝ အပေါ်နားလည်မှု သဘောထားမှာ ၂၀ ရာစုနှစ်ထိ သေး သိမ်နေခဲ့ပြီး ယခု အချိန်အထိ အဆိုပါ အကြောင်းအရာကို သုတေသန ပြုလုပ်နေဆဲပင် ရှိကြပါသေးသည်။ ဘူမိဗေဒ၊ ပထဝီဝင် ၊ အဏ္ဏဝါဗေဒဆိုင်ရာ အစောပိုင်း စာအုပ်စာတမ်းများ၌လည်း ဆူနာမီကို "ငလျင်လှုပ်သော ပင်လယ် လှိုင်းများ"ဟု ရည်ညွှန်းကြသည်။
လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်း ကဲ့သို့သော အပူပိုင်းမုန်တိုင်းများကို ဖြစ်ပေါ်လာစေသည့် အချို့သော မိုးလေဝသ အခြေ အနေများသည် မက်တီအိုဆူနာမီ (meteotsunami) ဟုခေါ်ဆိုသော တစ်ရှိန်ထိုးမုန်တိုင်းဖြစ်ခြင်းကို ဖြစ်ပေါ် စေနိုင်သည်။ ၎င်းသည် ဒီရေကို သာမန်ထက် မီတာအတော်များများ မြင့်တက်စေနိုင်သည်။ လေဖိအားနည်ရပ်ဝန်း ၏အလယ်ဗဟို အတွင်းရှိ နိမ့်ကျသော လေထုဖိအားမှ အစားထိုး - ရောက်ခြင်း ထွက်ပေါ်လာသည်။ ၎င်းလှိုင်း လုံးကြီး များသည် ကမ်းခြေအထိ ရွေ့လျားလာပြီး မြေဧရိယာအတော်များများကို ရေဖြင့်လွှမ်းမိုးလိုက် ပါသည်။ အဆိုပါ လှိုင်းလုံးကြီးများသည် ဆူနာမီ (မဟုတ်သော်လည်း) ၎င်းနှင့် ဆင်တူဖြစ်ကာ ထိုကဲ့သို့သော လှိုင်းလုံး ကြီးမျိုး မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း ၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ မေလအတွင်းက ကျရောက်ခဲ့သည်။
ဆူနာမီဖြစ်ရသော အကြောင်းရင်းများ
တစ်နေရာတည်း၌ဆုံသော သို့မဟုတ် ပျက်စီးစေသော ကျောက်ထုလွှာကြီးများ၏ နယ်နိမိတ်သည် ရုတ်တရက် ရွေ့လျားပြီး အပေါ်တွင်ဖုံးလွှမ်းနေသော ရေထုကို ဒေါင်လိုက်အနေအထားဖြင့် အစားထိုး ဝင်ရောက်နေရာယူ သောအခါ ဆူနာမီဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။ ၎င်းတို့သည် တစ်နေရာထဲမှခွဲဖြာထွက်သော သို့မဟုတ် ရှေးကျသည့် ကျောက်ထုလွှာကြီးများ၏ နယ်နိမိတ်များတွင် မဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါ။ ဤအရာသည် အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ရှေးကျ သည့် ကျောက်ထုလွှာကြီးများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် ရေတိုင်၏ ဒေါင်လိုက်အစား နေရာယူခြင်းကို အနှောင့်အယှက် မပေးသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ အနိမ့်ပိုင်းဇုံနှင့် ဆက်စပ်နေသော ငလျင်များသည် ဆူနာမီ အများစုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ဆူနာမီများတွင် သေးငယ်သော ကမ်းလွန် လွှဲခွင်(လှိုင်းအမြင့်) နှင့် အလွန်ရှည်လျားသော လှိုင်းအလျား (ကီလို မီတာ ရာပေါင်းများစွာ အထိရှည်လျားလေ့ရှိပြီး) ကြောင့်ပင် ပင်လယ်ပြင်၌ ယေဘုယျအားဖြင့် ၎င်းတို့ ဖြတ် သန်းသွားသည်ကို မသိလိုက်နိုင်ပဲရှိတတ်ကြပြီး ပင်လယ် ရေမျက်နှာပြင်တွင် မူလကထက် ၃၀၀ မီလီမီတာ (၁၂ လက်မ) ခန့်သာမြင့်တက်သော လှိုင်းတံပိုးထခြင်း အနည်းငယ်သာဖြစ်ပေါ်သည်။ ဆူနာမီလှိုင်းများ ကမ်း စပ်ရေတိမ်ပိုင်းသို့ရောက်လာသောအခါ ရေမျက်နှာပြင်မြင့်တက်လာပြီး၊ အောက်တွင်ဖော်ပြထားသော ပင်လယ် ရေတိမ်ပိုင်း လှိုင်းရိုက်ခတ်ခြင်း ဖြစ်စဉ်ကို ဖြစ်စေသည်။ မည်မျှပင်သေးငယ်သော ဒီရေပင်ဖြစ်သော်လည်း ကမ်း ခြေဧရိယာများတွင် ရေလွှမ်းမိုးမှု ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပြီး ဆူနာမီတစ်ခုသည် မည်သည့်ဒီရေ အခြေအနေမျိုး တွင်မဆိုဖြစ် ပွားနိုင်သည်။
ခုနှစ်အလိုက်ဖြစ်ပွားခဲ့သောဆူနာမီလှိုင်းများ
၁၉၄၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၁ ရက်နေ့တွင် ရစ်ချ်တာစကေး (Richter Scale) ပမာဏ ၇.၈ ရှိ သည့် မြေငလျင် တစ်ခု သည် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု အလက်စကားပြည်နယ် (Alaska) ရှိ အလူတီယန်ကျွန်းစု (Aleutian Islands ) အနီး၌ လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် အတွက် ၁၄ မီတာ (၄၆ ပေ) မြင့်သော ဆူနာမီလှိုင်းလုံးကြီးများ ဖြစ်ပေါ်ကာ ဟာဝိုင်ယီကျွန်း (Hawaii) ရှိ ဟီလို (Hilo) အရပ်ကို ရေလွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ ထိုကဲ့သို့ မြေငလျင် လှုပ်ရှားမှုမျိုးဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ (Pacific Ocean)၏ ကြမ်းပြင်သည် အလက်စကားပြည်နယ် အောက်သို့ အနည်းငယ် နိမ့်ဆင်းသွားသည်။
လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၈,၀၀၀ ခန့်တွင် စတိုးဂါ (Storegga)၊ ၁၉၂၉ ခုနှစ်တွင် ဂရန်းဘန့်(ခ်) (Grand Banks)၊ ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ပါပူးဝါး နယူး ဂီနီ (Papua New Guinea) တပ်ပင် (Tappin) ၂၀၀၁ ခုနှစ် တို့သည် တစ်နေရာတည်းတွင် စုဆုံသောနယ်နိမိတ်များ၏ အဝေးနေရာများတွင် ဖြစ်ပွားသော ဆူနာမီတိုက်ခတ်မှု ဥပမာ များပင်ဖြစ်သည်။ ဂရန်းဘန့်(ခ်) နှင့် ပါပူးဝါး နယူး ဂီနီ တို့တွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော ဆူနာမီများသည် အနည်အနှစ်များကို မတည်မငြိမ်ဖြစ်စေသည့် မြေငလျင်များမှ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်ပြီး ၎င်းအနည်အနှစ်များအား သမုဒ္ဒရာထဲသို့ ရွေ့လျားစီးဝင်စေခြင်းဖြင့် ဆူနာမီ မုန်တိုင်း ဖြစ်ပေါ်လာစေ ခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် သမုဒ္ဒရာကျော်ဖြတ်သည့် အကွာအဝေးများကို ဆက်လက်၍ မသွားမီ ပျောက်ကွယ်သွားကြသည်။
၁၉၆၀ ခုနှစ် ဗာဒီးဗီးယား မြေငလျင် (Valdivia earthquake) (Mw 9.5) (19:11 hrs UTC) ၊ ၁၉၆၄ ခုနှစ် အလက်စကား မြေငလျင် (Alaska earthquake) (Mw 9.2) နှင့် ၂၀၀၄ ခုနှစ် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ မြေငလင် (Indian Ocean earthquake)(Mw 9.2) (00:58:53 UTC) တို့သည် မကြာသေးမီက ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အင် အားပြင်းထန်သော ကြီးမားသည့်တွန်းကန်ခြင်း မြေငလျင် ဥပမာများ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် သမုဒ္ဒရာကြီးများ တစ်ခုလုံးကို ကျော်ဖြတ်သွားနိုင်သည့် ဆူနာမီများ (teletsunamis (တယ်လီဆူနာမီများ) ဟု လူသိများကြသည်) ကို ဖြစ်ပွားစေသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပေါ်သော (Mw 4.2) ရှိ အင်အားနည်းသော မြေငလျင် များသည် ဆူနာမီများ (ဒေသ နှင့် နယ်မြေဆိုင်ရာ ဆူနာမီများဟု ခေါ်ကြသည်) ကို ဖြစ်ပွားစေပြီး ၎င်းတို့သည် အနီးအနားရှိ ကမ်းခြေတို့ကိုသာ မိနစ်အနည်းငယ်အတွင်း ဖျက်ဆီးပစ် နိုင်သည်။
၁၉၅၀ ခုနှစ်များအတွင်း ယခင်က ဖြစ်ခဲ့သည်ထက် ပိုမိုကြီးမားသော ဆူနာမီများသည် မြေပြိုခြင်း၊ မီးတောင် ပေါက်ကွဲခြင်း ( ဥပမာ စံတော်ရီနီ (Santorini) နှင့် ကရာကတ်တို (Krakatau) ) နှင့် ရေနှင့်ထိတွေ့သောအခါ ဖြစ်ပေါ်လာသော သက်ရောက်မှု အဖြစ်အပျက်များကြောင့် ပေါ်ပေါက်လာရခြင်းဖြစ်နိုင်သည်ဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။ ထိုအခြေအနေများက ရေထုအစိုင်အခဲ ထုထည်ကြီးအား လျင်မြန်စွာ အစားထိုး နေရာဝင်ယူသည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ကျရောက်လာသော အပိုင်းအစများမှ စွမ်းအင် သို့မဟုတ် ရေထုသို့ ပြန့်ကားခြင်းကူး ပြောင်းသည့် နှုန်းသည် ရေမှစုပ်ယူနိုင်သော နှုန်းထက်ပိုမိုမြန်ဆန်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ မီဒီယာမှ ၎င်းတို့ကို မဂ္ဂါဆူနာမီ (megatsunami - ကြီးမားသော ဆူနာမီ) ဟု ခေါ်ဝေါ်သမုတ်ကြသည်။
ထိုနည်းလမ်းများကြောင့် ဖြစ်ပွားသော ဆူနာမီများသည် သမုဒ္ဒရာချင်း ဖြတ်ကျော်သော ဆူနာမီမုန်တိုင်း ကဲ့သို့ မဟုတ်ဘဲ ရေပြင်အကျယ်အဝန်းအနည်းငယ်သာ သက်ရောက်မှုရှိသဖြင့် ပြိုကွဲမှုမှာ မြန်ဆန်ပြီး အဝေးနေရာရှိ ကမ်းခြေများကို ထိခိုက်မှု အလွန်နည်းပါးပါသည်။ ထိုအဖြစ်အပျက်များကြောင့် ပို၍ ကြီးမားသော ဒေသတွင်း ဂယက်လှိုင်းပြင်းများ ဖြစ်သည့် ဆော်လစ်တန် (solitons) ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ၁၉၅၈ ခုနှစ် တွင် လစ်တူယာ ပင်လယ်အော် (Lituya Bay) ၌ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော မြေပြိုကျမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော လှိုင်း လုံးကြီးများသည် ကနဦး၌ ၅၂၄ မီတာ (၁၇၁၉ ပေ) ရှိသည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။ သို့သော် အလွန်ကြီးမားသော မြေပြိုကျမှုသည် မဂ္ဂါဆူနာမီကို ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပြီး သမုဒ္ဒရာချင်း ဆက်စပ်နေသည့် အကွာအဝေးနေရာသို့တိုင် ရောက်ရှိနိုင်သော်လည်း ထိုအယူအဆကို အထောက်အပံ့ပေးရန် ဘူမိဗေဒဆိုင်ရာ အထောက်အထားများ မရှိပေ။
မြေငလျင်လှုပ်ခြင်းကြောင့် ဆူနာမီဖြစ်ပေါ်စေခြင်း
ဆူနာမီဖြစ်ပေါ်စေသော မြေငလျင် လှုပ်မှုများမှာ အကယ်၍
သွင်ပြင်လက္ခဏာများ
ဆူနာမီသည် ကမ်းခြေသို့ ချဉ်းနင်းဝင်ရောက်လာသောအခါ ရေများပို၍ တိမ်လာကာ သောင်တိမ်ပိုင်းသို့ ရိုက် ခတ်သည့်လှိုင်းသည် လှိုင်းများကို ဖိပြီး လှိုင်း၏အရှိန်အဟုန်သည် တစ်နာရီလျှင် ၈၀ ကီလိုမီတာ (တစ်နာရီ လျှင်မိုင် ၅၀) ဖြစ်လာပြီး ၎င်း၏ လှိုင်းအလျားသည်လည်း ၂၀ ကီလိုမီတာ (၁၂ မိုင်) အောက် လျော့လာ၍ ၎င်း၏ လွှဲခွင်မှာ ပို၍ မြင့်မားလာကာ သိသာ ထင်ရှားလာသည်။ သို့သော် လှိုင်းများတွင် ထိုကဲ့သို့ ရှည်လျားသော လှိုင်းအလျား တစ်ခုရှိနေသေး၍ ဆူနာမီသည် အမြင့်ဆုံး အနေအထားသို့ ရောက်ရှိရန် အချိန်မှာ မိနစ်ပိုင်းခန့် ကြာဦးမည်ဖြစ်သည်။ အလွန်ကြီးမားသော ဆူနာမီမုန်တိုင်းမတစ်ပါး လှိုင်းများသည် (ကမ်းခြေသို့တိုက်ခတ် သောလှိုင်းများကဲ့သို့) ကွဲပျောက်လွင့်စဉ်မသွားသော်လည်း ဖောက်ထွင်းစီးဝင်မှု လျင်မြန်သော ဒီရေစီးကြောင်း နှင့်တူသည်။ ရေနက်သော နေရာများနှင့် ကပ်လျက်ရှိသော ပင်လယ်အော်များ၊ ကမ်းရိုးတန်းများ နေရာများ သည် ဆူနာမီကို မတ်စောက်သော အက်ကွဲကြောင်းမျက်နှာစာနှင့် လှေကားထစ်များသဖွယ် လှိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ထပ်မံ၍ ပုံဖော်နိုင်သည်။
ဆူနာမီ လှိုင်းအမြင့်ဆုံးသည် ကမ်းခြေသို့ ရောက်ရှိသောအခါ အကျိုးဆက်အားဖြင့် ပင်လယ်ပြင်၏ ရေမျက် နှာပြင် ယာယီမြင့်တက် ခြင်းကို အရှိန်ယူခြင်း ဟူ၍ သတ်မှတ်သည်။ အရှိန်ယူခြင်းကို ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် ရည်ညွှန်းချက်၏ အထက်တွင် မီတာဖြင့် တိုင်းတာသည်။ ကြီးမားသော ဆူနာမီမုန်တိုင်း၏ လှိုင်းလုံးများ သည် အချိန်ကာလတစ်ခုတွင် တစ်လုံးပြီးတစ်လုံး ဆက်လက်၍ ဖြစ်ပေါ်ပြီး လှိုင်းခေါင်းဖြူများ အကြားတွင် သိသာ ထင်ရှားသော အချိန်ကာလအတိုင်းအတာတစ်ခု အထိကြာမြင့်သည်။ ကမ်းခြေသို့ ပထမဦးဆုံး ရောက် ရှိလာသော လှိုင်းလုံးသည်အမြင့်ဆုံး အရှိန်ယူခြင်းသို့ မရောက်ရှိနိုင်ပါ။
၈၀ % သော ဆူနာမီများသည် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ အတွင်းတွင် ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသော်လည်း ထိုမျှမကဘဲ ရေကန်များ အပါအဝင် ရေထုထည်ကြီးမားသော နေရာများတွင်လည်း ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသေးသည်။ မြေပြိုခြင်းများ ဖြစ်သောအခါတွင် လည်းကောင်း၊ မီးတောင်ပေါက်ကွဲခြင်းများနှင့် ကြယ်ပျံကြီးများ ကျရောက်သော အခါတွင် လည်းကောင်း၊ မြေငလျင် လှုပ်ရှားသောအခါတွင်လည်းကောင်း ဆူနာမီမုန်တိုင်းများ ဖြစ်ပေါ်လာစေနိုင်သည်။
လေယာဉ်အမှတ် အမ်အိတ်ချ် ၃၇၀: လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်မှု
Flight MH370: The Mystery သည် Malaysia Airlines Flight 370 ပျောက်ဆုံးမှုနှင့် ပတ်သက်၍ အမေရိကန်ဖွား ဗြိတိသျှ စာရေးဆရာ Nigel Cawthorne ၏ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင်ရေးသားသောစာအုပ်ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စိတ်ကူးယဉ်ဇာတ်လမ်းမဟုတ်သော စာအုပ်များ ကဏ္ဍ:ဗြိတိသျှ စာအုပ်များ
နို့ပေါ်ဟဲရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
နို့ပေါ်ဟဲရွာ(Noetpawhe)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ နဘူးတံခွန်တိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၂၆ ဖြစ်သည်။ အရပ်အခေါ်မှာ ဖားပေါ်ဟဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နဘူးတံခွန်တိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၃၄၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၆၃၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကော့တေး
ကော့တေးဆိုသည်မှာ အရက်နှင့် ရောနှောထားသော သောက်စရာ တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး အရက်အမျိုးမျိုးကို ရောစပ်ထားခြင်း ဖြစ်နိုင်သကဲ့သို့ အရက်တစ်မျိုး သို့မဟုတ် တစ်မျိုးထက်ပိုသော အရက်နှင့် အခြားသုံးဆောင်စရာများဖြစ်သော သစ်သီးဖျော်ရည်၊ အရသာထည့်ထားသော သကြားရည် သို့မဟုတ် ကရင်မ်တို့ကို ရောစပ်ထားခြင်းလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ကော့တေးအမျိုးမျိုး ရှိပြီး ရောစပ်ထားသော အရက်သို့မဟုတ် ပါဝင်သော သုံးဆောင်စရာ ပမာဏပေါ်မူတည်၍ အမျိုးမျိုး ကွဲပြားသည်။ ကော့တေး၏ မူလအစကိုမူ ငြင်းခုံနေကြဆဲဖြစ်သည်။
စီဗီရာမန်
စီဗီ ရာမန်(சந்திரசேகர வெங்கட ராமன்; ၁၈၈၈ - ၁၉၇၀) သည် အိန္ဒိယသိပ္ပံသမိုင်းတွင် အထင်ရှားဆုံးပညာရှင်တစ်ဦးအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံရသူဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ဂုဏ်ဆောင်ရန် အတွက် ၁၉၃၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပထမဆုံး နိုဗယ်ဆုကို ရရှိစေရန် ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။ သူတီထွင်ခဲ့သော "Raman Effect" သည် ရူပီး ၂၀၀ ခန့်သာကုန်ကျခဲ့ပြီး ကမ္ဘာကျော်ခဲ့ရသည်။ ယခုအခါ ရာမန်တီထွင်ခဲ့သော ပစ္စည်းဖြင့် ဆင့်ပွားတီထွင်ပြီး စမ်းသပ်ဖော်ထုတ်ခဲ့သော ပစ္စည်းများမှာ ဒေါ်လာသန်းချီပြီးတန်နေပြီဖြစ်သည်။
နတ်ဆိပ်ရွာ၊ သြရမ(ခ) ရီးချောင်းပြင်လှ
နတ်ဆိပ်ရွာ၊ ဩရမ(ခ) ရီးချောင်းပြင်လှ
စီဗီရာမန်
အစောပိုင်းဘဝ
အမည်အပြည့်အစုံမှာ ချန်ဒရာစီခါရာ ဗန်ကာတာ ရာမန်ဖြစ်သည်။ သူ့ကို တမီလ်နာဒူးမြို့ရှိ တီရူချီရာပါလီအရပ်တွင် ၁၈⁠၈၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၇ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ရာမန်သည် ငယ်စဉ်ကတည်းက အလွန်ထူးချွန်ထက်မြက်သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ အသက် ၁၂ နှစ်အရွယ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းကို အောင်မြင်ခဲ့သည်။ အဆင့်မြင့်ပညာရပ်များကို လေ့လာရန် သူ့ကို နိုင်ငံရပ် ခြားသို့ စေလွှတ်ခြင်းခံရသည်။ သူသည် ဆေးတက္ကသိုလ်ဝင်ခွင့်စာမေးပွဲကို ဖြေဆိုခဲ့သော်လည်း ဗြိတိသျှလူမျိုး ဆရာဝန် တစ်ဦးက သူ့ကိုဆေးပညာသင်ယူခြင်းမပြုရန် တိုက်တွန်းသောကြောင့် မဒရပ်စ်မြို့ရှိ သမ္မတကောလိပ်သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၀၄ ခုနှစ်တွင် ထိုကောလိပ်မှ ရူပဗေဒဘာသာအဓိကဖြင့် ဘွဲ့ရပြီး ၁၉၀၇ ခုနှစ်တွင် M.Sc.ဘွဲ့ရခဲ့သည်။ ရာမန်သည် ရူပဗေဒဆိုင်ရာနယ်ပယ်ပေါင်းစုံကို သုတေသနပြုလုပ်ရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ သူသည် အလင်းရောင်စဉ်ဆိုင်ရာသဘောတရား များကို လေ့လာဖော်ထုတ်ခဲ့ပြီး သူပြုစုခဲ့သည့်ကျမ်းကို ၁၉၀၆ ခုနှစ်တွင် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ရာမန်သည် ၁၉၀၇ ခုနှစ်တွင် ကာလကတ္တားတွင် လက်ထောက်စာရင်းကိုင်အရာရှိချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထိုရာထူးကို သူသည် ဝန်ထမ်းရွေးချယ်ရေးစာမေးပွဲဝင်ဖြေပြီးမှ ရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုအလုပ်တွင် သူသည်အချိန်ပေးပြီး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော်လည်း အလုပ်နားချိန်ညနေခင်းများတွင် အိန္ဒိယသိပ္ပံပညာဖွံ့ဖြိုးရေးအသင်းပိုင် ဓာတ်ခွဲခန်းသို့သွားကာ သုတေသနလုပ်ငန်းများကို လုပ်ဆောင်လေ့ရှိသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ အလုပ်တွင်စိတ်ဝင်စားပြီး တစ်ညလုံး လုပ်ကိုင်သောညများ ပင်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၁၇ ခုနှစ်တွင် အစိုးရဝန်ထမ်းဘဝမှထွက်လိုက်ပြီး ကာလကတ္တားတက္ကသိုလ် ရူပဗေဒဌာနတွင် ပါမောက္ခ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
လုပ်ဆောင်ချက်များ
၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် သူသည် ဥရောပတိုက်သို့ ရေကြောင်းခရီးဖြင့် သွားရောက်ခဲ့သည်။ ရေကြောင်းခရီးတွင် သူသည် မြေထဲပင်လယ်အတွင်းရှိ အပြာရောင်သန်းနေသော ရေခဲပြင်ကြီးများ၏အနေအထားကို စိတ်ဝင်စားစွာဖြင့် စူးစမ်းလေ့လာခဲ့သည်။ သူသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ ပြန်ရောက်လာသည့်အခါတွင် ရေထဲမှထွက်လာသော ရောင်စဉ်များ၏ ဖြန့်ထွက်ခြင်းသဘောတရားကို သေချာစွာလေ့လာခဲ့သည်။ ထိုအရောင်များသည် ရေခဲပြင်ကို ဖောက်ထွက်လာစဉ် ဖြစ်ပေါ်လာ ခြင်းကိုသူကသတိပြုမိသည်။ ထို့နောက် သူက ပင်လယ်ပြင်၏ အပြာရောင်နှင့် ကောင်းကင်၏အပြာရောင်သဘောတရားများ ဆက်စပ်မှုကို ဖော်ထုတ်ပြခဲ့သည်။
သူသည် ရောင်စဉ်များကို လေ့လာနိုင်ရန်အတွက် Raman Effect ဆိုသည့်ပစ္စည်းကိရိယာကို ကိုယ်တိုင်တီထွင်ခဲ့သည်။ ၁၉၂၇ ခုနှစ် ညနေခင်းတွင် ရာမန်သည် အလုပ်များနေစဉ်၊ သူ၏ကျောင်းသားတစ်ဦးဖြစ်သူ ကေအက်စ် ခရစ်ရှနန်ဆိုသူက ပါမောက္ခ ကော့မ်တန်သည် X-rays ဓာတ်ရောင်ခြည် တီထွင်မှုဖြင့် နိုဗယ်ဆုရရှိသွားကြောင်းသတင်းလာပေးသည်။ ထိုသတင်းသည် ရာမန်ကို အတွေးတစ်ခုရရှိသွားစေခဲ့သည်။ သူက ကော့မ်တန်၏ X-rays ရောင်ခြည်နှင့် ဆက်စပ်ပြီး အလင်း၏လုပ်ဆောင်ပုံများကို သူ့ကိုယ်ပိုင်အတွေးဖြင့် စမ်းသပ်တီထွင်ဖော်ထုတ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ရာမန်သည် monochromatic အလင်းကို ပြဒါးသုတ်ထားသည့် မှန်ချပ်မှ ထုတ်ယူနိုင်ကြောင်း ပြသနိုင်သည့်အပြင် အလင်းလှိုင်းအသစ် များကိုပါ "Raman Lines" များအဖြစ် ဖော်ထုတ်ပြသနိုင်ခဲ့သည်။ နောက်လအနည်းငယ်တွင် ရာမန်သည် Raman Effect ဆိုသည့်ပစ္စည်းတစ်မျိုးကိုပါ တီထွင်ပြီး ၁၉၂၈ ခုနှစ် မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ဘန်ဂလိုးရှိ သိပ္ပံပညာရှင်များတွေ့ဆုံပွဲ၌ ပွဲထုတ်ပြသခဲ့သည်။ ထိုကဲ့သို့ အလင်းဖော်ထုတ်မှုဆိုင်ရာ ပစ္စည်းကိုတီထွင်နိုင်မှုကြောင့် ၁၉၃၀ ပြည့်နှစ် ရူပဗေဒဆိုင်ရာ နိုဗယ်ဆုကို ရရှိသွားခဲ့သည်။
Raman Effect ပစ္စည်းဖြင့် ရောင်စဉ်အမျိုးပေါင်း ၂၀⁠၀၀ ခန့်ကို လေ့လာနိုင်သောကြောင့် ထိုခေတ်က ခေတ်အမီဆုံး ပစ္စည်း တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ထိုပစ္စည်းသည် လေဆာရောင်ခြည်တန်းတစ်မျိုးကို ထုတ်လုပ်ပေးနိုင်စွမ်းရှိပြီး သိပ္ပံ ပညာရှင်များအတွက် အလွန်အားထားရသော ပစ္စည်းလည်းဖြစ်ခဲ့သည်။ ရာမန်သည် လူသားဇီဝကမ္မဗေဒဆိုင်ရာ သဘော တရားများကိုလည်း အလွန်စိတ်ဝင်စားသူဖြစ်သည်။
နှောင်းပိုင်းကာလ
၁၉၂၄ ခုနှစ်တွင် လန်ဒန်တော်ဝင်အဖွဲ့ကြီးက အသိအမှတ်ပြုပြီး အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်လက်ခံကာ၊ သူ့ကို ဆာဘွဲ့ပါပေးအပ် ချီးမြှင့်ခဲ့သောကြောင့် ဆာ စီဗီရာမန်ဖြစ်သွားခဲ့သည်။ နောက်တစ်နှစ်အကြာတွင် သူသည် ရာမန်သုတေသနဌာနကို ဘန်ဂါလိုးမြို့ အနီးတွင် ထူထောင်ခဲ့သည်။ ထိုသုတေသနဌာနအတွင်း ကွယ်လွန်ချိန်အထိ သုတေသနလုပ်ငန်းများကို လုပ်ဆောင် သွားခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် နှလုံးဝေဒနာအပြင်းအထန်ခံစားရပြီး ကွယ်လွန်သွားခဲ့ရသည်။ "သိပ္ပံနည်းကျလေ့လာဖို့ လွတ်လပ်စွာ တွေးခေါ်နိုင်မှုနဲ့ ကြိုးစားလုပ်ဆောင်မှုတို့ပဲလိုတယ်။ ဘာပစ္စည်းမှမလိုဘူး" ဟု ပြောသွားသည့်စကားတစ်ခွန်းမှာ မှတ်သားစရာဖြစ်သည်။
ရေနံရွာ၊ ကလို့ကွင်း
ရေနံရွာ၊ ကလို့ကွင်း
မှန်ကူရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
မှန်ကူရွာ (Hmanku)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ဖြူးစုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၂၅၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖြူးစုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၃၅ ဦး၊ မ ၃၀၆၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၉၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တစ်ကောင်ဘွား
တစ်ကောင်ဘွား (Peaberry) ဆိုသည်မှာ အထူးတန်းဝင် ကော်ဖီစေ့တစ်မျိုး၏ အမည် ဖြစ်သည်။ စပိန်ဘာသာဖြင့် caracolillo ဟု ခေါ်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ကော်ဖီသီး (ကော်ဖီချယ်ရီ)​ များတွင် မျိုးအောင်သော ကော်ဖီစေ့ နှစ်စေ့ ပါဝင်လေ့ရှိပြီး အချို့သော ကော်ဖီသီးများထဲတွင် တစ်ကောင်ဘွားဖြစ်မည့် ကော်ဖီစေ့ တစ်စေ့သာ အောင်နေတတ်သည်။ တစ်ကောင်ဘွား ကော်ဖီစေ့များသည် ပုံမှန်ကော်ဖီစေ့များထက် ပိုမိုလုံးဝန်းပြီး ပြည့်ဝိုင်းသော ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်။ ပုံမှန်ကော်ဖီစေ့များသည် ကော်ဖီသီးထဲတွင် မျက်နှာချင်းဆိုင် ဖွံ့ဖြိုးခဲ့ရသဖြင့် မျက်နှာပြင်ဘက် ပြားချပ်ပြီး ကျောဘက်တွင်သာ ခုံးသည်။ ကော်ဖီတစ်ပင်တွင် ထွက်သမျှကော်ဖီသီးထဲမှ ငါးရာခိုင်နှုန်းခန့်သာ တစ်ကောင်ဘွားကော်ဖီစေ့ ထွက်နိုင်သည်။
လှော်ခြင်း
တစ်ကောင်ဘွားကော်ဖီစေ့များကို လှော်ပုံလှော်နည်းသည် ပုံမှန်ကော်ဖီစေ့များကဲ့သို့ မဟုတ်ပါ။ ပုံမှန်ကော်ဖီစေ့များနှင့် ကွဲပြားသော ပုံသဏ္ဌာန်ကြောင့် ရောလှော်လျှင် အကျက်မညီမှု ဖြစ်ပွားစေသဖြင့် ရွေးထုတ်ပြီး သီးသန့်လှော်ရသည်။ ပုံမှန်ကော်ဖီစေ့များကဲ့သို့ ပြားချပ်သည့်မျက်နှာပြင် မရှိဘဲ ပိုမိုလုံးဝန်းသည့်အတွက် လှော်အိုးထဲတွင် လွတ်လပ်စွာလိမ့်နိုင်ပြီး အလွယ်တကူ အကျက်ညီညာသည်။ လှော်ပြီးချိန်တွင် ပိုမိုထူးကဲသော ကော်ဖီအနံ့အရသာ ထွက်ပေါ်လာစေသည် ဟု သိရသည်။
ကျောက်ပိဇပ်ရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
ကျောက်ပိဇပ်ရွာ (Kyaukpizat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ရွာငံမြို့နယ်၊ ကျောက်ပိဇပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၉၀၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်ပိဇပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၂၅ ဦး၊ မ ၉၁၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်မော်လုံရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
နမ့်မော်လုံရွာ (Nammawlong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ နောင်စံဖူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၆၂၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်စံဖူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၃၈ ဦး၊ မ ၁၁၃၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မရိုးတုံး (မြောက်)ရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
မရိုးတုံး (မြောက်)ရွာ (Mayoetone(North))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ မရိုးတုံးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၁၇၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘာဒဝီကန်
ဘာဒဝီကန် သည် အီဂျစ်နိုင်ငံ၊ ဆီနိုင်ကျွန်းဆွယ်ဒေသ၏ မြောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည့် ရေကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကန်သည် ဇာရာနစ်ထိန်းသိမ်းဧရိယာ၏ အနီးတွင် တည်ရှိသည်။ ကန်သည် အရှည် ၃၀ ကီလိုမီတာခန့် (၁၉ မိုင်) နှင့် အကျယ်ဆုံးနေရာသည် ၁၄ ကီလိုမီတာ (၈.၇ မိုင်) ရှိသည်။ ဤကန်သည် ဆီနိုင်ကျွန်းဆွဘ်ဒေသ၏အဓိကကျသည့် ကန်သုံးခုထဲမှ တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ အခြားအရေးပါသည့် ကန်နှစ်ခုမှာ ဘစ်တာကန်ကြီးနှင့် ဘစ်တာကန်ငယ်တို့ ဖြစ်သည်။ ကန်အတွင်းသို့ သဲများစီးဝင်သည့်အတွက်ကြောင့် ကန်သည် အရွယ်အစား သေးငယ်လာသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အီဂျစ်နိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
ဂွေးပင်လေးရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
ဂွေးပင်လေးရွာ (Gwaypinlay)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ ဂွေးပင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၂၂၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဂွေးပင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၀၈ ဦး၊ မ ၁၂၀၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၁၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြေတူးစက်
မြေတူးစက်သည် မြေကိုတူးသောအခါ တူရင်းငန်းပြားများကိုရေနွေးငွေ့ဖြင့်လည်စေ၍တူးသည်။ ထိုစက်မျိုးသည် သောင်ဖျက်စက်မျိုးနှင့် မခြားနားလှသော်လည်း သောင်ဖျက်စက်တွင် မြေကြီး နှင့် ရွှံ့နွံတူးသည့် ကိရိယာများကို သင်္ဘောတွင် တပ်ဆင်ထားကြ၍ မြေတူးစက်တွင်ကား တူးဖော်သည့် ကိရိယာများဖြစ်သော တူရင်းငန်းပြားများကို ထရပ်ကားကြီးများပေါ်တွင် တပ်ဆင်ထားကြသည်။ ထိုစက်မျိုးကို ကုန်းပေါ်တွင်မီးရထားလမ်းအတွက်ဖြစ်စေ၊ လမ်းများအတွက်ဖြစ်စေ၊ ကျုံများ မြောင်းများ အတွက်ဖြစ်စေ မြေတူးဖော်ရန် အသုံးပြုကြသည်။
ကောင်ဂျာယန်ရွာ၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်
ကောင်ဂျာယန်ရွာ(Kawnggyaryang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်၊ ကမ္ဘနီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၅၁၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကမ္ဘနီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၈၃ ဦး၊ မ ၇၉၄ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၅၇၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗန်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၂၀၁၁ မုံရွာရေကြီးမှု
ရေကြီးမှုဖြစ်စဉ်
ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်မှ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့သော မုန်တိုင်းငယ်၏ အရှိန်ကြောင့် အောက်တိုဘာလ၊ (၂၀) ရက်နေ့တွင် မုံရွာမြို့နယ်အတွင်း ရေကြီးမှု ဖြစ်ပွားခဲ့၍ မြို့နယ်တွင်း သွားလာရေးခက်ခဲပြီး တောင်သူများနှင့် ခြံစိုက်ပျိုးရေးသမားများ ဆုံးရှုံးမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ရသည်။
ထိခိုက်ပျက်စီးမှု
မိုးညှင်းသမ္ဗုဒ္ဒေစေတီ ရှေ့ လမ်းမပေါ်တွင် ထနောင်းပင်ကြီး တစ်ပင်လဲကျခဲ့ပြီး လမ်းပိတ်ဆို့မှုများလည်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ဤရေကြီးမှုကြောင့် ကျောက္ကာ၊ ထန်းဇလုတ်ချောင်း ရေကြောင်း ကျသောဒေသများ ပိုမိုထိခိုက်သည်။ အထူးသဖြင့် မုံရွာ-မန္တလေးကားလမ်းအနီးရှိ ထနောင်းတော နှင့် မအူရွာတို့၏ အဓိကစိုက်ခင်းများ ရေမြုပ်ကုန်သည်။ ရေကြီးမှုကြောင့် ကြက်သွန်၊ ကွမ်းခြံ၊ ပန်းမုန်လာ၊ ခရမ်းချဉ်၊ ဝါ၊ ပဲစင်းငုံ စိုက်ခင်းများ ရေမြုပ်ပျက်စီးကုန်သည်။
လွယ်လျန်ရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
လွယ်လျန်ရွာ (Loihlan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ မန်ဖိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၅၇၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ဖိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၉၀ ဦး၊ မ ၁၅၇၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၆၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြိုက်သလဲ
ကြိုက်သလဲ
ဒါးချောင်းရွာ၊ စွန်တနီး
ဒါးချောင်းရွာ၊ စွန်တနီး
ဘွမ်ကထောင်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ဘွမ်ကထောင်ရွာ(Bumkahtaung)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဖော့ဒေါ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၀၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မယှက် (အနောက်)ရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
မယှက် (အနောက်)ရွာ (Mashet(West))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ မရှက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၂၆၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မရှက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၉၃ ဦး၊ မ ၄၃၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၂၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နို့ထီးလယ်ရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
နို့ထီးလယ်ရွာ(Noethteelel)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ နဘူးတံခွန်တိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၂၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နဘူးတံခွန်တိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၃၄၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၆၃၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟိုတီရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ဟိုတီရွာ (Hoti)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ဖြူးစုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၂၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖြူးစုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၃၅ ဦး၊ မ ၃၀၆၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၉၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စက်တင်ဘာ ၁၉၃၃
ကိုးကား
1933
ပေတောရွာသစ်ရွာ၊ ကလို့ကွင်း
ပေတောရွာသစ်ရွာ၊ ကလို့ကွင်း
အစောင့်အရှောက်ခံနိုင်ငံ
အစောင့်အရှောက်ခံနိုင်ငံ (protectorate) ဟူသည် အဓိပ္ပာယ် နှစ်မျိုးထွက်သည်။
ဘယ်လ်ဂျီယမ်
ပထမကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်း အာဖရိကစစ်မျက်နှာတွင် ဂျာမန်အရှေ့အာဖရိကကိုလိုနီနယ်မြေ၏ အနောက်မြောက်ပိုင်းဖြစ်သော ရွမ်ဒါ-အူရွန်ဒီ (Ruanda-Urundi) ဒေသသည် ၁၉၁၆တွင် ဘယ်လ်ဂျီယမ် နှင့် ကွန်ဂို တပ်များ၏ ကျူကျော်တိုက်ခိုက်ခြင်း ခံရပြီး ပထမကမ္ဘာစစ်ကြီး ပြီးဆုံးသည့် ၁၉၁၉ခုနှစ်အထိ သိမ်းပိုက်ထားခဲ့သည်။ ဗာဆိုင်းစာချုပ် (Treaty of Versailles) ၏ သဘောတူညီချက်အရ ဂျာမန်အရှေ့အာဖရိက (German East Africa) ကို ဗြိတိသျှတို့ထံ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ရသော်လည်း ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံအရွယ်အစား၏ ၂ဆမျှကြီးပြီး ကွန်ဂိုနိုင်ငံ၏ ၂%ခန့်သာ ရှိသော ရွမ်ဒါ-အူရွန်ဒီ ဒေသကိုမူ ဘယ်လ်ဂျီယမ် အစောင့်အရှောက်ခံနိုင်ငံ အဖြစ် ၁၉၂၄ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံပေါင်းချုပ်အသင်းကြီး (League of Nations) မှ အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂမှ ထပ်မံအသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ ၁၉၆၂တွင် ရဝမ်ဒါနိုင်ငံ နှင့် ဘူရွန်ဒီနိုင်ငံ ဟူ၍ လုံးဝလွတ်လပ်ရေး ရရှိသွားကြပြီးနောက်တွင် ဘယ်လိဂျီယမ်၏ ကိုလိုနီအင်ပိုင်ယာ သည်လည်း နိဂုံးချုပ်သွားတော့သည်။
တလုပ်ထော်ကုန်းရွာ၊ စွန်တနီး
တလုပ်ထော်ကုန်းရွာ၊ စွန်တနီး
အစောင့်အရှောက်ခံနိုင်ငံ
ဗြိတိသျှ
ဗြိတိသျှအင်ပိုင်ယာ အတွင်းမှ အစောင့်အရှောက်ခံနိုင်ငံဟူသည် ဗြိတိသျှ၏ ကိုလိုနီနယ်မြေအဖြစ် တရားဝင် ကြေညာခြင်းမပြုသည်မှတစ်ပါး ဥပဒေပြုရေး၊ တရားစီရင်ရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာများသည် ဗြိတိသျှ ဘုရင်၏ လက်အောက်တွင်သာ ရှိသည်။ ဗြိတိသျှတို့တွင် အကာအကွယ်ပေးထားသောနိုင်ငံ ဟုလည်း ရှိသေးသည်။ အကာအကွယ်ပေးထားသောနိုင်ငံသည် အစောင့်အရှောက်ခံနိုင်ငံနှင့် မတူညီသည်မှာ ပြည်ပဆက်ဆံရေးတွင် ချုပ်ကိုင်ပြီး ပြည်တွင်းရေးကို ဝင်ရောက် စွက်ဖက်ခြင်း မရှိပေ။ နောက်ဆုံး ဗြိတိသျှ အစောင့်အရှောက်ခံနိုင်ငံမှာ ဆော်လမွန်ကျွန်းများ နိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး ၁၉၇၈တွင် လွတ်လပ်ရေးပေးခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးဗြိတိသျှအကာအကွယ်ပေးထားသောတိုင်းပြည်မှာ ဘရူနိုင်းနိုင်ငံဖြစ်ပြီး ၁၉၈၄တွင် လွတ်လပ်ရေးပေးခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှအစောင့်အရှောက်ခံနိုင်ငံများမှာ -
တရုတ်
ချင်မင်းဆက် Qing Dynasty လက်ထက်တွင် အောက်ပါအစောင့်အရှောက်ခံနိုင်ငံများ ရှိခဲ့သည်။
လာကပုံ
လာကပုံ
မရိုးတုံး (အနောက်)ရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
မရိုးတုံး (အနောက်)ရွာ (Mayoetone(West))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ မရိုးတုံးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၁၇၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘွမ်င်နဲရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ဘွမ်င်နဲရွာ(Bumne)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဖော့ဒေါ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၂၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဧရာချရွာ၊ ဧရာချ
ဧရာချရွာ၊ ဧရာချ
ကြပ်ကန်ရွာသစ်ရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စက်တင်ဘာ ၁၉၃၄
ကိုးကား
1934
ပန်းပင်ကုန်းရွာ၊ ကလို့ကွင်း
ပန်းပင်ကုန်းရွာ၊ ကလို့ကွင်း
ကမ်းနားပိုတာဝေါရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
ကမ်းနား(ပိုတာဝေါ)ရွာ(Kannar(Potarwaw))သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ နဘူးတံခွန်တိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နဘူးတံခွန်တိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၃၄၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၆၃၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေချမ်းပြင်ရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပိတောက်ပင်စုရွာ၊ စွန်တနီး
ပိတောက်ပင်စုရွာ၊ စွန်တနီး
ရေကျော်စု
ရေကျော်စု
နေရာတစ်ခု သို့မဟုတ် ရွာတစ်ရွာဖြစ်သည်။
မြင်ပျိုရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
မြင်ပျိုရွာ (Myinpyo)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ မရိုးတုံးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၁၇၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မီးသတ်ကား
မီးသတ်ကား၏ အဓိက လုပ်ငန်းဆောင်တာများမှာ မီးသတ်သမားများအား အခင်းဖြစ်ပွားရာသို့ သယ်ယူပို့ဆောင်ပေးရန်၊ မီးငြိမ်းသတ်ရန်အတွက် ရေရရှိစေရန် နှင့် မီးသတ်သမားများ လိုအပ်သော အခြားကိရိယာပစ္စည်းများကို သယ်ဆောင်ပေးရန် အတွက် ဖြစ်သည်။ အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်သော အရာများကို ဖယ်ရှားရန်နှင့် ကယ်ဆယ်ရေး လုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်ရန် အတွက် အထူးပြုလုပ်ထားသော ကိရိယာများကိုလည်း တပ်ဆင်ထားလေ့ ရှိသည်။ ယနေ့ခေတ်မီးသတ်ကားများတွင် မီးသတ်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်သော လုပ်ငန်းဆောင်တာ အမျိုးမျိုးအတွက် ကိရိယာများ ပါဝင်ပြီး ယေဘုယျအားဖြင့် ပါဝင်သော ကိရိယာများမှာ ရေစုပ်စက်၊ ရေစည်၊ မီးသတ်ပိုက်၊ မြေပြင်သုံး လှေကား၊ လက်ဖြင့် ကိုင်တွယ် အသုံးပြုရသော ကိရိယာတန်ဆာပလာများ၊ အသက်ရှုစက်တပ်ဆင်ထားသော ဝတ်စုံများ၊ အခြေခံ အသက်ကယ် ကိရိယာများ နှင့် ရှေးဦးသူနာပြုပစ္စည်းများတို့ ဖြစ်ကြသည်။
၂၀၁၁ မြစ်သာမြစ်ရေကြီးမှု
ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်မှ မြန်မာနိုင်ငံ ကုန်းတွင်းပိုင်းသို့ ဝင်ရောက်လာသော မုန်တိုင်းငယ်၏ အရှိန်ကြောင့် မြစ်သာမြစ် ရေကြီးခဲ့ကာ ကလေးမြို့၊ ဂန့်ဂေါမြို့တွင် ရေလျှံမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး၊ မြန်မာ-အိန္ဒိယ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်း ဆက်သွယ်ရေး ပြတ်တောက်ခဲ့သည်။
မက်မွန်သီး
မက်မွန်သီး
မက်မွန်ပင် အမျိုးပေါင်း နှစ်ရာခန့်ရှိရာ အစေ့ကျွတ်၊ အစေ့ကပ်၊ အသားဖြူနှင့် အသားဝါဟူ၍ ခွဲခြားထားလေသည်။ အချို့မက်မွန်သီးမှ အစေ့များသည် အသားနှင့်ကပ်မနေဘဲ လွယ် ကူစွာ ထုတ်ယူနိုင်သောကြောင့် အစေ့ကျွတ်မျိုး ဟုခေါ်သည်။ အချို့အသီးမှ အစေ့များကား အသားတွင်ကပ်နေ၍ လွယ်ကူစွာ ထုတ်မယူနိုင်သောကြောင့် အစေ့ကပ်မျိုး ဟုခေါ်သည်။ အချို့အသီး၏ အသားရောင်မှာ ဖြူ၍ အချို့ကား ဝါ၏။ မက်မွန်သီး အမှည့်များသည် ရက်အနည်းငယ်အတွင်း ပုပ်၍ ပျက်စီးတတ်သဖြင့် ရပ်ဝေးရှိ ဈေးများသို့တင်ပို့ရာ၌ အခက်အခဲနှင့် ကြုံရလေသည်။ အသီးများကို မှည့်လျှင်မှည့်ခြင်း ဆွတ်ခူးရသည်။ သို့ရာတွင် ယခုခေတ်တွင် စည်သွတ်လုပ်ငန်း စက်ရုံကြီးများ ပေါ်ပေါက်လာပြီဖြစ်ရာ ဈေးအမှီ မတင်ပို့နိုင်သော အသီးမှည့်များကို အကြီးအကျယ်စိုက်ပျိုး၍ အသီးများကို စည်သွတ်ကာ အရပ်ရပ်သို့ တင်ပို့ရောင်းချကြသည်။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၌ မက်မွန်ပင်များကို မှန်အိမ်များဆောက်၍ စိုက်ပျိုးကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်၌ ပေပေါင်း ၃ဝဝဝ ကျော် အမြင့်ရှိသော အရပ်များတွင် မက်မွန်ပင်များ ဖြစ်ထွန်းနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် မေမြို့၊ ကလောနှင့် တောင်ကြီးမြို့များ အနီးအနားတွင် မက်မွန်ခြံကလေးများကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။
၂၀၁၁ မြစ်သာမြစ်ရေကြီးမှု
ကလေးမြို့တွင်သက်ရောက်မှု
ချင်းတောင်တန်းမှ မြစ်ဖျားခံ စီးဆင်းသော မြစ်သာမြစ်၏ ရေကြီးရေလျှံမှုများကြောင့် ကလေးမြို့ နှင့် ဂန့်ဂေါမြို့များတွင် ရေကြီးခဲ့ကာ မန္တလေး-မုံရွာ-ဂန့်ဂေါ-ကလေး ကားလမ်းတွင် မော်တော်ယာဉ်များ ပိတ်ဆို့နေပြီး၊ မိုးများသဖြင့် တံတားအချို့ ရေထဲမျောပါသွားသည်။ အချို့နေရာများတွင် လမ်းမပေါ်ရှိ ရေအနက်မှာ ခါးလောက်နဲ့ ရင်ခေါင်းခန့် အထိ ဖြစ်ကုန်သည်။ ကလေးမြို့မှ နှမ်းခါးကျေးရွာအထိသာ ကားများသွားနိုင်သည်။ ရေမျက်နီ အနီးရှိ မိုင်တိုင်အမှတ် ၁၁၂/၄ နှင့် ၁၁၂/၅ ကြားတွင်ရှိသော တံတားမှာ ရေထဲမျောပါသွားသည်။ ဂန့်ဂေါမြို့တွင်လည်း ရေကြီးခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာလ (၂၀)ရက်နေ့ ညပိုင်းမှစပြီး မြစ်သာမြစ်ရေ တိုးလာမှုကြောင့် (၂၁) ရက်နေ့တွင် မြန်မာ-အိန္ဒိယ ချစ်ကြည်ရေးလမ်းမပေါ် ရေလွှမ်းမိုးခံရကာ ကလေးမြို့မှ တမူး နှင့် ကလေးဝမြို့တို့သို့ ကားလမ်းအဆက်အသွယ်ပြတ်တောက်ခဲ့သည်။
မိုးရေချိန်
ချင်းတွင်းမြစ်တွင်မူ ရေကြီးခြင်း မရှိပဲ ပုံမှန်သာရှိသော်လည်း ယခုရွာသွန်းသော မိုးကြောင့် ကလေးဝ-ကလေးမြို့ လမ်းတွင် မြေပြိုမှုများ ဖြစ်သောကြောင့် အသွားအလာ ပိတ်ဆို့ခဲ့ရသည်။ မိုးလေဝသနှင့် ဇလဗေဒ ညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာန ၏ အောက်တိုဘာလ (၂၀) ရက်နေ့ တွင် ထုတ်ပြန်ချက်အရ မှတ်သားဖွယ်ရာ မိုးရေချိန်များမှာ ဆောမြို့တွင်(၆.၈၅)လက်မ၊ မုံရွာမြို့တွင် (၅.၄၇)လက်မ၊ ကလေးဝမြို့တွင် (၄.၈၄)လက်မ၊ မင်းတပ်မြို့တွင် (၄.၇၆)လက်မ၊ ပလက်ဝမြို့တွင် (၄.၄၅)လက်မ တို့ ဖြစ်ပြီး၊ ချင်းတွင်းမြစ်ရေသည် အောက်တိုဘာလ (၂၀) ရက်နေ့ နေ့လယ် (၁၂:၃၀) တိုင်းထွာချက်အရ မုံရွာမြို့တွင် (၈၀၉)စင်တီမီတာ သို့ ရောက်ရှိနေပြီး အဆိုပါနေ့မှ နောက်(၄၈)နာရီအတွင်း မုံရွာမြို့၏ စိုးရိမ်ရေ အမှတ် (၁၀၀၀) စင်တီမီတာသို့ရောက်ရှိ နိုင်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားသည်။
ဂန့်ဂေါမြို့တွင် သက်ရောက်မှု
ဂန့်ဂေါမြို့ ရေကြီးမှုကြောင့် အရှေ့ဂန့်ဂေါ နှင့် အနောက်ဂန့်ဂေါ ကို ဆက်သွယ်ထားသော ကြိုးတံတားသည် ပေ(၁၅၀)ခန့် ရေထဲမျောပါသွားခဲ့သည်။ ဂန့်ဂေါမြို့ပေါ်ရှိ မြို့မရပ်ကွက်၊ စည်ပင်ရပ်ကွက် နှင့် မြောက်ကုန်းရပ်ကွက်တို့တွင် ရေဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ရေကြီးမှုကြောင့် မြို့မရပ်ကွက်မှ အိမ်ထောင်စု (၁၅) စု၊ စည်ပင်ရပ်ကွက်မှ အိမ်ထောင်စု (၃၅) စု နှင့် မြောက်ကုန်းရပ်ကွက်မှ အိမ်ထောင်စု (၂၀) စုတို့ ရေလွတ် ရာ နေရာများသို့ ပြောင်းရွှေ့ပြီး ကယ်ဆယ်ရေး လုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြရသည်။
ကံသာရွာ၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်
ကံသာရွာ(Kanthar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်၊ ကံသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၈၉၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကံသာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၇ ဦး၊ မ ၂၉၉ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၉၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗန်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်မုံအွမ်ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
နမ့်မုံအွမ်ရွာ (Nammonaum)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ နောင်စံဖူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၆၁၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်စံဖူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၃၈ ဦး၊ မ ၁၁၃၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သံဒင်းလေးရွာ၊ သံဒင်း
သံဒင်းလေးရွာ၊ သံဒင်း
ဒဟတ်ကန်ရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ဒဟတ်ကန်ရွာ (Dahatkan)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ ထီးပုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၄၀၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထီးပုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၆၁ ဦး၊ မ ၂၁၇၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခိုပါလကွင်းရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ခိုပါလကွင်းရွာ (Khoparlakwin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ဖြူးစုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၂၅၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖြူးစုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၃၅ ဦး၊ မ ၃၀၆၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၉၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒိန်ကာရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ဒိန်ကာရွာ(Dingkar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဖော့ဒေါ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၀၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပုရွက်ဆိတ်
ပုရွက်ဆိတ်သည် Formicidae မျိုးရင်းတွင်ပါသော အင်းဆက်ဖြစ်ပြီး နကျယ်ကောင်နှင့် ပျားမျိုများနှင့် အမျိုးတော်သည်။ ပုရွတ်ဆိတ်များသည် အုပ်စုဖွဲ့၍နေတတ်သည်။ ပုရွတ်ဆိတ်များသည် အုပ်စုဖွဲ့၍ အစာရှာတတ်သည်။ ပုရွက်ဆိတ်တွင် နှာခေါင်းခုနှစ်ပေါက်ရှိသည်။ ထိုကြောင့် အစားအစာများရှိသည့်နေရာကို အမြန်ဆုံးအရောက်လာနိုင်သည်။ ပုရွက်ဆိတ်များသည် နွေရာသီတွင် အစားအစာများကို စုဆောင်းတတ်သည်။ ဇွဲ၊ လုံလ၊ ဝီရိယရှိသော တိရစ္ဆာန်အဖြစ် လူတို့၏ သတ်မှတ်ထားခြင်းခံရသည်။ ပုရွတ်ဆိတ်နီအကြီး၊ ပုရွတ်ဆိတ်နီအသေး၊ ပုရွတ်ပျံ၊ ပုရွတ်ဆိတ်မည်းအကြီး၊ ပုရွတ်ဆိတ်မည်းအသေးစသည်ဖြင့် အမျိုးအစားများစွာရှိသည်။ ခန်းမှန်းခြေ ပုရွက်ဆိတ် မျိုးစိတ်ပေါင်း ၂၂၀၀၀ ထဲမှ ၁၃၈၀၀ ကို ခွဲခြားမှတ်တမ်းတင်နိုင်ခဲ့သည်။ ပုရွက်ဆိတ်ကို ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ကုန်းမြေထုနေရာတိုင်းတွင် တွေ့မြင်ရသည်။ ပတ်ဝန်းကျင်များစွာတွင် လိုက်လျောညီထွေနေတတ်ကြပြီး အချင်းချင်း ဆက်သွယ်နိုင်ခြင်း၊ ပြဿနာဖြေရှင်းနိုင်စွမ်းရှိခြင်းတို့ကြောင့် ဂေဟစနစ်တွင် ကောင်းစွာ ရှင်သန်နိုင်ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုရွက်ဆိတ်များ ကဏ္ဍ:အင်းဆက်များ
ဘိလပ်မြေရွာ၊ ကလို့ကွင်း
ဘိလပ်မြေရွာ၊ ကလို့ကွင်း
မက်လင်ပင်
မြန်မာဆေးကျမ်းအလိုအရ မက်လင်သီးသည် အလွန် ချဉ်၏။ ဝမ်း၊ လေချုပ်သောအနာ၊ သလိပ်နာ၊ လေနာတို့ကိုနိုင် ၏။ ကြေလွယ်၏။ ဝမ်းမီးကို တောက်စေတတ်၏။ ကျင်ကြီး ကျင်ငယ်ကို ဖျက်၍ အောက်သို့ထုတ်တတ်၏။ နှလုံးနှင့် ဆိုင် သောအနာ၊ ဘေးထိုး ရင်ကျပ်နာ၊ ရင်ပတ်နာ၊ ဂူနာတို့ကိုနိုင် ၏။ အဆီမရှိ။ သည်းခြေကို ပျက်စေတတ်၏။ ကျင်ကြီး ကျင် ငယ်တို့၌ အပြစ်ဒေါသကို နိုင်၏။ မောဟိုက်ခြင်း၊ ချောင်းဆိုး နာ၊ ပန်းနာ၊ အစာမကြေသောအနာ၊ အော့အန်ခြင်းတို့ကိုနိုင်၏။ အိန္ဒိယဆေးကျမ်းအလိုအားဖြင့် မက်လင်သီး၏အသား နှင့် အစေ့ကိုပါ အဖျော်ရည်ပြုလုပ်၍ အသုံးပြုရာ အေးမြ၍ အဖျားကို ကျစေသည်။ ညဉ့်ချွေးထွက်ခြင်းကို သက်သာစေ၍ ဝမ်းချုပ်ခြင်းကို နိုင်လေသည်။
ကွမ်းခြံကုန်းရွာ၊ စွန်တနီး
ကွမ်းခြံကုန်းရွာ၊ စွန်တနီး
စက်တင်ဘာ ၁၉၃၅
ကိုးကား
1935
ထော့ကော်ကိုးရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
ထော့ကော်ကိုးရွာ(Htawtkawkoe)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ နဘူးတံခွန်တိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၂၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နဘူးတံခွန်တိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၃၄၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၆၃၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘဲစု
ဘဲစု
သစ်အယ်
သစ်အယ်(Thit Ale) ၏ ရုက္ခဗေဒ အမည်မှာ Castanopsis Spp ဖြစ်သည်။
ကဏ္ဍ:သစ်ပင်များ
မယှက် (အရှေ့)ရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
မယှက် (အရှေ့)ရွာ (Mashet(East))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ မရှက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၂၆၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မရှက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၉၃ ဦး၊ မ ၄၃၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၂၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြို့ကုန်းရွာ၊ ကလို့ကွင်း
ကြို့ကုန်းရွာ၊ ကလို့ကွင်း
ကံစုရွာ၊ စွန်တနီး
ကံစုရွာ၊ စွန်တနီး
ကျောက်ပြုတ်ရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
ကျောက်ပြုတ်ရွာ (Kyaukpyoke)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ အင်းကြီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၅၃၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်းကြီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၈၃ ဦး၊ မ ၇၃၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၂၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အချိုခြောက်
အချိုခြောက် (သို့) အချိုခြောက်ရည် (black tea) သည် လက်ဖက်ရည်အမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်၍ အူးလုံလက်ဖက်ရည်၊ လက်ဖက်အဝါရည်၊ လက်ဖက်အဖြူရည်၊ လက်ဖက်စိမ်းရည်တို့ထက် အောက်စီဂျင်နှင့် ပို၍ဓာတ်ပြုထားသည့် အဖျော်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ (နို့လက်ဖက်ရည် (milk tea) နှင့် ရောထွေးမှုမရှိရန်) အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် လက်ဖက်မည်းရည် (black tea) ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
ဤလက်ဖက်ရည်အမျိုးအစားသည် အခြားသော အမျိုးအစားများထက်ပို၍ အရသာပြင်းသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ကမ္ဘာပေါ်၌ လက်ဖက်ရည်ကြမ်းအမျိုးအစား ငါးမျိုးစလုံးကို လက်ဖက်ပင် (Camellia sinensis; common name- tea plant) မှရသော အရွက်များဖြင့် ပြုလုပ်ကြ၏ ။ အဓိက မျိုးစိတ်နှစ်ခုကို အသုံးပြုကြရာ၌ တရုတ်လက်ဖက်ရွက်သေး (C. sinensis var. sinensis) ကို အခြားသော ရေနွေးကြမ်းများပြုလုပ်ရန် အသုံးပြုသည်များပြီး အာသံလက်ဖက်ပင် (C. sinensis var. assamica) ကို ဤရေနွေးကြမ်းပုံစံအတွက် အစဉ်အဆက် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ သို့သော် အာသံလက်ဖက်ရွက်ဖြင့်ပင် လက်ဖက်စိမ်းရည်၊ လက်ဖက်ဖြူရည်များကိုလည်း မကြာမီက ပြုလုပ်ခဲ့ကြလေသည်။ ဤအချိုခြောက်(ရည်)သည် တရုတ်ပြည်တွင် စတင်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ကာ ကောင်းမွန်သော လက်ဖက်ရွက်အခြောက်ခံနည်းစနစ်ရှိပါက ဓာတ်တိုးအရောင် အနီရောင်ကို မူတည်ပြီး တရုတ်စကားဖြင့် ရေနွေးနီ (紅茶) ဟုခေါ်ဆိုကြသည်။
လက်ဖက်စိမ်း၏ အနံ့၊ အရသာသည် တစ်နှစ်သာခံသော်လည်း လက်ဖက်မည်းသည် နှစ်အချို့အထိ အနံ့အရသာ မပျက်တတ်ပေ။ ဤအတွက်ကြောင့်ပင် ဤလက်ဖက်အမျိုးအစားသည် ရောင်းဝယ်ကုန်အဖြစ် နှစ်ကာလရှည်စွာ တည်ရှိခဲ့ပေ၏ ။ မွန်ဂိုလီးယား၊ တိဘက်၊ ဆိုက်ဘေးရီးယား တို့၌ ၁၉ ရာစုခန့်က ဤလက်ဖက်မည်းကို 'ဖိသိပ်အတုံးပုံစံဖြင့်' လက်တွေ့ပြင်ပတွင် ငွေကြေးပုံစံတစ်ခုအနေဖြင့် သုံးစွဲခဲ့ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အချိုခြောက်
သပြေလှရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
သပြေလှရွာ (Thapyayhla)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ မရိုးတုံးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၁၇၇ ဖြစ်သည်။
ထမင်းပေါင်းရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
ထမင်းပေါင်းရွာ (Htaminpawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ရွာငံမြို့နယ်၊ ကျောက်ပုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၉၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်ပုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၂၂ ဦး၊ မ ၁၄၆၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၈၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂူထောင်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ဂူထောင်ရွာ(Guhtaung)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဖော့ဒေါ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၃၅၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကန်သာရွာသစ်ရွာ၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်
ကန်သာရွာသစ်ရွာ(Kantharywarthit)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်၊ ကံသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၅၂၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကံသာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၇ ဦး၊ မ ၂၉၉ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၉၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗန်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်ဖိုင်ရွာမရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
မန်ဖိုင်ရွာမရွာ (Manhpaiywarma)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ မန်ဖိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၅၇၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ဖိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၉၀ ဦး၊ မ ၁၅၇၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၆၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောင်းစုရွာ၊ သံဒင်း
ကျောင်းစုရွာ၊ သံဒင်း
ကန်ညီနောင်
ကန်ညီနောင်
ကူးတို့ဆိပ်ရွာ၊ စွန်တနီး
ကူးတို့ဆိပ်ရွာ၊ စွန်တနီး
ညောင်ကုန်းရွာ၊ ကလို့ကွင်း
ညောင်ကုန်းရွာ၊ ကလို့ကွင်း
ကော့ချုံရပ်ရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
ကော့ချုံရပ်ရွာ(Kawtchoneyat)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ နောင်တပွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၃၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နောင်တပွဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၇၁၄ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၃၅၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘသိန်း၊ ကျား
ကျားဘသိန်း ခေါ် သတင်းစာဆရာ ဦးချစ်ညို ကို ၁၉၂၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် အဖ ဦးဖိုးမင်း (ဦးမင်း) နှင့် အမိ ဒေါ်မမကြီး တို့မှ မန္တလေးမြို့၊ စစ်ကိုင်းတန်းရပ်၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ လက်ဝှေ့ကျော် ကျားဘညိမ်း၏ ညီဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဦးဘသိန်း ဖြစ်သည်။
ဦးချစ်ညိုသည် မန္တလေး စိန်ဂျိုးဇက် ဒိုင်အိုနှင့် ဝက်စလီယံ ကျောင်းတို့တွင် ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ စာပေဂီတနှင့် အနုပညာ ဝါသနာထုံသည်။ ဆယ်တန်းအထိပညာသင်ယူခဲ့ပြီး ရေဒီယိုအော်ပရေတာသင်တန်း တက်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် လူထုဂျာနယ်၌ တွဲဖက်အယ်ဒီတာအဖြစ် ဘာသာပြန်ဆိုင်ရာ တာဝန်များကိုထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုအခါမှစ၍ ဘာသာပြန်ဝတ္ထုရှည်များ ရေးသားခဲ့သည်။ လူထုဂျာနယ်ရပ်သွားသောအခါ လူထု သတင်းစာနေ့ပိုင်းဆိုင်ရာ သတင်းအယ်ဒီတာ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံခြားသတင်းအယ်ဒီတာအဖြစ် ၁၉၅၂ ခုနှစ် အထိ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ချစ်ညိုပုံနှိပ်တိုက်၊ မန္တလေးစာအုပ်တိုက်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ရှုမဝ၊ မြဝတီ၊ သွေးသောက်နှင့် အခြားမဂ္ဂဇင်းများတွင် ဆောင်းပါး၊ ဝတ္ထုရှည်နှင့်ဝတ္ထုတိုများရေးသားခဲ့သည်။
မြန်မာပြည်တွင် ကျားကစားနည်းစာအုပ်ကို ဒုတိယမြောက်ပြုစုထုတ်ဝေခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ်လောက်မှစ၍ ဓာတ်ပုံမောက်လုပ်ငန်းကို တီထွင်လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး ချစ်ညို ပုံနှိပ်တိုက်နှင့် ဓာတ်ပုံမောက် လုပ်ငန်းကို ဦးစီးပြီးလုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ဦးချစ်ညိုသည် မန္တလေးမြို့ ပြည်ကြီးကျက်သရေရပ်ကွက် ပ.ထ.စ မြူလူကြီး အဖြစ် ၁၉၆၀-၆၂ ခုနှစ်အထိ အရွေးခံခဲ့ရသည်။
ဦးချစ်ညိုသည် လွတ်လပ်ရေးခေါင်းလောင်း (၁၉၄၆)၊ အမေ (၁၉၅၀)၊ ကိုယ့်အမျိုး ချစ်သူမို့ (နှစ်တွဲ - ၁၉၅၂)၊ လေသူရဲမယ် (၁၉၅၄)၊ ချစ်တစ်နေ့ သေတစ်နေ့ (၁၉၅၈)၊ ဟူသော ဘာသာပြန် စာအုပ်များကို ရေးသားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ကိုယ်ရေးဝတ္ထုတိုများကိုစုပေါင်း၍ သုံးတလပ်နှင့်ဝတ္ထုတိုများ (၁၉၅၈) ကိုလည်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ စံနစ်တကျ ကျားကစားနည်း (၁၉၆၆) စာအုပ်ကိုလည်း ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။ ဆရာဦးချစ်ညို၏ နောက်ဆုံးရေးလက်စစာမူမှာ "ကျွန်တော့ အစ်ကိုကျားဘညိမ်း'' စာမူပင်ဖြစ်သည်။
ဆရာဦးချစ်ညိုသည် ၁၉၈၇ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် မန္တလေးမြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ကုလားဖြူစုရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ကုလားဖြူစုရွာ (Kularhpyusu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ဖြူးစုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၂၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖြူးစုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၃၅ ဦး၊ မ ၃၀၆၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၉၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆင်ကရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိုင်ရောင်းရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
အိုင်ရောင်းရွာ (Aingyaung)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ မင်းမ (အရှေ့)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၁၆၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တင်မ် ဘာနာလီ
တင်မ် ဘာနာလီ ကွန်ပျူတာ သိပ္ပံပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး World Wide Web ကို တီထွင်ခဲ့သူတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ် မတ်လတွင် ကွန်ပျူတာ သတင်းအချက်အလက် စီမံခန့်ခွဲမှုစနစ်ကို တီထွင်ပေးရန် ကမ်းလှမ်းခြင်းခံရသည်။  HTTP (Hypertext Transfer Protocol) စနစ်ကို ပထမဦးဆုံး အောင်မြင်စွာ တီထွင်နိုင်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ် နိုဝင်ဘာလလယ်တွင် အင်တာနက်မှတစ်ဆင့် client-server ဆက်သွယ်ရေး စနစ်ကို ပထမဦးဆုံး အောင်မြင်စွာ တီထွင်နိုင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ရက်စွဲ အတိအကျကိုမူ မသိရပေ။
ဘဝအစ
တင်မ်ကို အင်္ဂလန်၊ လန်ဒန်အရှေ့တောင်ပိုင်းတွင် ၁၉၅၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ၊ ၈ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဖခင် ကွန်းဝေး ဘာနာလီနှင့် မိခင် မေရီ လီဝုဒ်တို့၏ သားသမီး လေးဦးအနက် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူ့မိဘများသည် ပထမဦးဆုံး လုပ်ငန်းသုံး အနေဖြင့် ထုတ်လုပ်ခဲ့သည့် Ferranti Mark 1 ကွန်ပျူတာဖြင့် အလုပ် လုပ်ခဲ့သူများဖြစ်သည်။
တင်မ်သည် ရှင်းမောင့် မူလတန်းကျောင်းတွင် ပညာသင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် လန်ဒန် အနောက်တောင်ပိုင်း လွတ်လပ်သည့် ဧမာနွေလကျောင်းသို့ ပြောင်းကာ ၁၉၆၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၃ ခုနှစ်အထိ ကျောင်းတက်ခဲ့သည်။ မီးရထားစက်ခေါင်းများကို စိတ်ဝင်စားသူဖြစ်သဖြင့် မီးရထားဆိုင်ရာ အီလက်ထရောနစ်ပညာများကို ကလေးဘဝကတည်းက စူးစိုက်လေ့လာခဲ့သည်။ အောက်စ်ဖိုဒ် တက္ကသိုလ် လက်အောက်ခံ ကွင်းစ်ကောလိပ်တွင် ၁၉၇၃ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၆ ခုနှစ်အထိ တက်ရောက်ပညာသင်ကြား ခဲ့သည်။ ပထမဘွဲ့အဖြစ် ရူပဗေဒဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။
အလုပ်
၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ် ဇွန်လမှ ဒီဇင်ဘာလအထိ လွတ်လပ်သော ကန်ထရိုက်တာဘဝကို CERN တွင် လုပ်ကိုင်ခဲ့သေးသည်။ ထိုကုမ္ပဏီတွင် လုပ်ကိုင်နေစဉ် Hypertext ကို တီထွင်ရန် ကမ်းလှမ်းခြင်းခံရသည်။ သုတေသနလုပ်ကိုင်နေသူများ အချက်အလက်များရရှိနိုင်စေရေးနှင့် ရရှိထားသည့် အချက်အလက်များကို အပြန်အလှန်မျှဝေနိုင်စေရေးအတွက်  အထောက် အကူဖြစ်စေနိုင်ရန်ဖြစ်သည်။ သတင်းအချက်အလက်များကို အပြန်အလှန်ဆက်သွယ်နိုင်ရေးအတွက် လက်တွေ့ပြသည့် အနေဖြင့် ရှေ့ပြေးစနစ် ENQUIRE ကို တည်ဆောက်ပြခဲ့သည်။
၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် CERN ကုမ္ပဏီမှထွက်လိုက်သည်။ အင်္ဂလန်၊ ဘွန်းမောင့်ရှိICS (Image Computer System) တွင် အလုပ်ဝင် လုပ်သည်။ ကုမ္ပဏီ၏နည်းပညာပိုင်းတွင် သုံးနှစ်ခန့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ သူလုပ် ဆောင်ခဲ့သည့် အလုပ်မှာ ကွန်ပျူတာ networking ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများဖြစ်သည်။ ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် CERN ကုမ္ပဏီသို့ ပြန်ရောက်သွားပြန်သည်။
၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် CERN သည် ဥရောပတွင် အင်တာနက်လုပ်ငန်းကို အကြီးကျယ်ဆုံး လုပ်ကိုင်သည့် ကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်လာ သည်။ ဘာနာလီသည် သူတီထွင်ထားသည့် Hypertext ဖြင့် အင်တာနက်တွင် အစွမ်းပြခွင့်ရလာသည်။ သူစိတ်ကူးရခဲ့ သည့် TCP (Transmission Control Protocol) နှင့် Domain name စနစ်များကို အင်တာနက်ဖြင့် တွဲဖက် လုပ်ဆောင်ခဲ့ရာမှ WWW (World Wide Web) ဆိုသည့် အင်တာနက်ဆက်သွယ်ရေးစနစ်ကြီးသည် အကောင်အထည်ပေါ် လာခဲ့ရပေသည်။ လူတို့အသံဖြင့် ဆက်သွယ်နိုင်ခဲ့ပြီး၊ စာလုံးများဖြင့် ဆက်သွယ်နိုင်သည့်စနစ်သည် သူအနှစ်နှစ်အလလ ဖန်တီးခဲ့သည့် Hypertext ကြောင့် ပိုပြီးခရီးရောက်ခဲ့ရသည်။
သူယခင် တီထွင်ခဲ့သည့် ENQUIRE စနစ်ကို အခြေခံပြီး WWW ကို တစ်ဆင့်ထပ်တက်နိုင်ခဲ့သည်။ အင်တာနက်တွင် သိလိုသည်များကို ရှာဖွေနိုင်သည့် Web Browser စနစ်ကို တီထွင်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုစဉ်က NeXTSTEP ဆိုသည့် OS (operating system) ဖြင့် အင်တာနက်ကို စတင်အသုံးပြုကြရသည်။ ထို့နောက် ပထမဦးဆုံး Web server အဖြစ် လည်း CERN HTTPd ကိုတီထွင်နိုင်ခဲ့သည်။
http://info.cern.ch/hypertext/WWW/TheProject.html ဟူသည့် အင်တာနက် address သည် WWW ပရောဂျက်အတွက် သတင်းအချက်အလက်များကို ရှာဖွေရာတွင် အလေးထားရသည့် နေရာတစ်နေရာဖြစ်လာသည်။
ထို Website သို့လာကြည့်သူများသည် Hypertext အကြောင်းကို ကောင်း⁠ကောင်းလေ့လာနိုင်ကြသည်။ သူတို့ကိုယ်ပိုင် Webpage များကိုလည်း ဖန်တီးတည်ဆောက်ခွင့်ရရှိကြသည်။ သတင်းအချက်အလက်များကို ရှာဖွေဖတ်ရှုလိုလျှင် Web ကိုမည်သို့သုံးရကြောင်းကိုလည်း ထို Site တွင် ရှင်းလင်းဖော်ပြထားသည်။ ထို့ပြင် မိမိတို့ကိုယ်တိုင် Webpage များတည် ဆောက်လိုလျှင်လည်း မည်သို့လုပ်ဆောင်ရကြောင်း ရှင်းလင်းဖော်ပြထားသေးသည်။
၁၉⁠၉၄ ခုနှစ်တွင် ဘာနာလီသည် MIT သို့ရောက်သွားပြီး W3C ကို ထူထောင်ခဲ့သည်။ W3C ဆိုသည်မှာ World Wide Web Consortium ၏ အတိုကောက်စာလုံးဖြစ်သည်။ ကုမ္ပဏီများက စံတစ်ခုအနေဖြင့် သတ်မှတ်နိုင်သည့် အရည်အသွေး မြင့်သော Web စနစ်ကိုတောင်းဆိုကြသောကြောင့် သူက စံအဖြစ်သတ်မှတ်နိုင်ရန် W3C ကိုထူထောင်ခြင်းဖြစ်သည်။ သူသည် စိတ်ကူးကို လွတ်လပ်စွာ အကောင်အထည်ဖော်လိုသူဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သူတီထွင်ခဲ့သည်များကို မူပိုင်ခွင့်လည်း မှတ်ပုံတင်ခြင်းမရှိ၊ မူပိုင်ခွင့်အတွက် ခံစားခွင့်များကိုပါ တောင်းခဲ့သူမဟုတ်ပေ။
ကမ္ဘာ့ကွန်ရက်အဖွဲ့ (W3C) သည် အင်တာနက်နှင့်ပတ်သက်ပြီး စံအဖြစ် သတ်မှတ်ရာတွင် နည်းပညာအခမဲ့သုံးခွင့်ပြုရမည် ဆိုသည့်အချက်အပေါ်တွင် အခြေခံထားခဲ့သည်။ လူတိုင်း အင်တာနက်ကို အလွယ်တကူသုံးနိုင်ရေးအတွက် ဤသို့သတ်မှတ် ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
လက်ရှိအလုပ်
၂ဝ⁠ဝ၉ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ဗြိတိန် ဝန်ကြီးချုပ် ဂေါ်ဒန် ဘရောင်းက ဘာနာလီကို ဗြိတိန်အစိုးရကို အင်တာနက်ဆိုင်ရာလုပ်ငန်းရပ်များ အဆင်ပြေစေရေးအတွက် အကူအညီပေးနေကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ အစိုးရဌာနတစ်ခုဖြစ်သည့် သတင်းအချက် အလက်နှင့် နည်းပညာအထူးတပ်ဖွဲ့တွင် သူရုံးထိုင်နေသည်။ ဗြိတိန်အစိုးရ၏ Website ဖြစ်သော data.gov.uk တွင် ဘာနာလီနှင့် ပါမောက္ခ နီဂဲလ် ရှက်ဘို့တို့သည် အစိုးရပရောဂျက်ကို အဓိကကိုင်တွယ်ပေးနေသူများဖြစ်လာသည်။
၂ဝ⁠ဝ၉ နိုဝင်ဘာတွင် ဘာနာလီသည် World Wide Web ဖောင်ဒေးရှင်းကို ထူထောင်ခဲ့သည်။ အင်တာနက် Web ကို အသုံးပြုပြီး ဆက်သွယ်ပေါင်းကူးကာ လူသားအကျိုးပြု လုပ်ငန်းများကို လုပ်ဆောင်နိုင်စေရန် ထိုဖောင်ဒေးရှင်းကို ထူထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ဘာနာလီသည် အင်တာနက်တွင် ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုသူများကို စောင့်မကြည့်ရေး၊ လွတ်လပ်စွာလေ့လာခွင့်ရရေး၊ အင်တာနက် ထိန်းချုပ်မှုကင်းရေးတို့အတွက်လည်း လှုပ်ရှားဖော်ထုတ်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
သူက Net Neutrality ဆိုသည့်သဘောတရားကို ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် အင်တာနက်လွတ်လပ်ခွင့်ကို လူ့အခွင့် အရေးတစ်ရပ်အနေဖြင့် တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ “ကုမ္ပဏီများ၊ အစိုးရများအနေဖြင့် အင်တာနက်လမ်းကြောင်းကို အမျိုးမျိုးဝင်ရောက်နှောက်ယှက်ခြင်း၊ ခိုးကြည့်ခြင်းတို့သည် အင်တာနက်ကို ခြိမ်းခြောက်ခြင်းဖြစ်ပြီးလူသားကွန်ရက်အခွင့် အရေးကို ချိုးဖောက်ရာရောက်သည်” ဟုသူကပြောဆိုခဲ့သည်။
၂ဝ⁠ဝ၄ ခုနှစ်တွင် ဘာနာလီကို လူသားအကျိုးပြု တီထွင်ခဲ့မှုဖြင့် ဒုတိယမြောက် အဲလိဇဘက် ဘုရင်မကြီးက သူရဲကောင်းဘွဲ့ (Knight) ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ ၂ဝ⁠ဝ၉ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အမျိုးသားအကယ်ဒမီသိပ္ပံက သူ့ကို ဂုဏ်ထူးဆောင် ဘွဲ့ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ ၂ဝ၁၂ ခုနှစ် နွေရာသီအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲအခမ်းအနားတွင် World Wide Web ကိုတီထွင်သူတစ်ယောက် အနေဖြင့် ဂုဏ်ပြုတက်ရောက်စေခဲ့သည်။ ၂ဝ၁၃ ခုနှစ်တွင် အဲလိဇဘက်ဘုရင်မကြီးက ပေးအပ်သည့်ဆုကို  အင်တာနက် တီထွင် သူ ငါးဦးအနက်မှ တစ်ဦးအဖြစ်လက်ခံရရှိခဲ့သည်။
အောင်ကျွဲကိုင်းရွာ၊ ဧရာချ
အောင်ကျွဲကိုင်းရွာ၊ ဧရာချ
ဂူတောင်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ဂူတောင်ရွာ(Gutaung)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဖော့ဒေါ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၂၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်ခါငှက်များ
တောင်ခါငှက်များ (Rollulinae) သည် ငှက် မျိုးရင်ခွဲတစ်ခုဖြစ်ပြီး ရစ်မျိုးရင်းဝင်ငှက်များထဲတွင် အခြေခံအကျဆုံးမျိုးရင်းဝင်ငှက်များ ဖြစ်ကာ သိပ္ပံနည်းကျလေ့လာဆန်းစစ်မှုအရ သီခြားခွဲထုတ်၍ စုဖွဲ့ထားသော ရစ်မျိုးရင်း (Phasianidae) ၏ မျိုးရင်းခွဲဖြစ်သည်။
အောက်ကျင်းရွာ
အောက်ကျင်း
ကွင်းလှရွာ၊ ကလို့ကွင်း
ကွင်းလှရွာ၊ ကလို့ကွင်း
ပဒေါဒေါင့်ရွာ၊ စွန်တနီး
ပဒေါဒေါင့်ရွာ၊ စွန်တနီး
သက်ခိုင်ဝင်း
ဒေါက်တာသက်ခိုင်ဝင်း (၁၄ နိုဝင်ဘာ ၁၉၆၁ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ လက်ရှိ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဖြစ်သည်။ သူ့ကို ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီက ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ စတင်ခန့်အပ်ချိန်တွင် ကျန်းမာရေးနှင့်အားကစားဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ်ခန့်အပ်ခံရပြီး ၂၀၂၁ ဩဂုတ် ၁ရက်တွင်မှ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဖြစ်လာသည်။ အဆိုပါရာထူးတွင် ခန့်အပ်ခြင်းမခံရမီက ဒေါက်တာသက်ခိုင်ဝင်း သည် ကျန်းမာရေးနှင့်အားကစားဝန်ကြီးဌာန ၏ အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝနှင့်ပညာရေး
၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် ဆေးတက္ကသိုလ် ၁ မှ ဘွဲ့ရခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ဩဂုတ် ၄ တွင် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန၊ မန္တလေးအထွေထွေရောဂါကုဆေးရုံကြီးတွင် လက်ထောက်ခွဲစိတ်ဆရာဝန်အဖြစ် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းပြုခဲ့သည်။ ၁၉၈၉ စက်တင်ဘာ ၂၈တွင် တွင် ရန်ကုန်ပြည်သူ့ ဆေးရုံကြီးသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး ၁၉၉၁ ဇန်နဝါရီ ၃၁ရက် အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ရန်ကုန်မှ M.Med.Sc (Int.Med) ကို ရရှိခဲ့သည်။ ရန်ကုန်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးတွင် လက်ထောက်ခွဲစိတ်ဆရာဝန်အဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခံရသည်။ ထို့နောက် ၁၉၉၅ မှ ၁၉၉၇ ခုနှစ်အထိ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ Royal College of Physician ကောလိပ်တွင် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး MRCP (UK) ကို ရရှိခဲ့သည်။ ပြည်အထွေထွေရောဂါကုဆေးရုံကြီးတွင် ၁၉၉၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၁ရက် မှ ၂၀၀၀ ဒီဇင်ဘာ ၅ရက် နေ့အထိလည်းကောင်း၊ ဆေးတက္ကသိုလ် ၁ တွင် ၂၀၀၀ ဒီဇင်ဘာ ၅ရက်မှ ၂၀၀၃ မတ် ၃၁ရက်အထိ ကထိကရာထူး၊ ၂၀၀၃ ခုနှစ် မတ်လ ၃၁ရက်မှ ၂၀၀၅ မတ်လ ၁ရက်အထိ တွဲဖက်ပါမောက္ခစသည်ဖြင့် တာဝန်အဆင့်ဆင့် ထမ်းဆောင်ပြီးနောက် ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ပါမောက္ခချုပ်အဖြစ် ၂၀၁၃ နိုဝင်ဘာ၂၂ရက်မှ ၂၀၁၅ ဧပြီ ၂၀ရက်အထိ တာဝန်ပေးအပ်ခြင်းခံရသည်။၂၀၁၅ ဧပြီ ၂၀ရက်နေ့တွင် ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစားဝန်ကြီးဌာန အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် ဖြစ်လာသည်။ထိုတာဝန်ကို ၂၀၂၁ ဇန်နဝါရီ ၃၁ရက်နေ့အထိ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ပိတ်ဆို့ခံရမှုများ
၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနက ဒေါက်တာသက်ခိုင်ဝင်းအား ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့ အရေးယူမှုစာရင်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ဇူလိုင် ၂၀ရက်တွင် ဥရောပသမဂ္ဂက ပိတ်ဆို့အရေးယူမှု စာရင်းထဲ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:၁၉၆၁ မွေးဖွားသူများ
မောရဇာတ်
thumb ဒုကနိပါတ် - ၁။ ဒဠှဝဂ် -၅၉ - မောရဇာတ်။ ။ နေ့စဉ် ပရိတ်အရံအတား ပြုပါလျက် ဒေါင်းမအတွက် ပရိတ်ပျက်ကာ ကျော့ကွင်းမိခံရသော ရွှေဥဒေါင်းမင်း အကြောင်း။