cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဘူဆန်မြို့
ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံး စတိုးဆိုင် ဖြစ်သော ရှင်ဆီဂဲ ဆန်တမ် စီးတီး သည် ဘူဆန်မြို့တွင် ရှိသည်။
ကြယ်ဖြူပု
ကြယ်ဖြူပု (White dwarf) ဆိုသည်မှာ ကြယ်တစ်မျိုးပင် ဖြစ်သည်။ ကြယ်ဖြူပု၏ အရောင်မှာ အခြားကြယ်များကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သော်လည်း အခြားကြယ်များကဲ့သို့ တောက်ပခြင်း မရှိပေ။ ကြယ်ဖြူပုများကို ၁၉ ရာစုတွင် တွေ့ရှိခဲ့ပြီး အစောဆုံး တွေ့ရှိခဲ့သော ကြယ်များမှာ အဖြူရောင်များဖြစ်ကြသည်။ ကြယ်၏ အရောင်ပေါ်မူတည်၍ ၎င်း၏ အပူချိန် မည်မျှရှိသည်ကို တိုင်းတာနိုင်သည်။ အဖြူရောင်ကြယ်များမှာ နေကဲ့သို့ပင်ဖြစ်ပြီး အပြာရောင်ကြယ်များမှာ ပို၍ ပူပြင်းကာ အနီရောင်ကြယ်များမှာ အပူချိန် လျော့နည်းသည်။ ကြယ်ဖြူပုများ တောက်ပခြင်း မရှိရခြင်းအကြောင်းမှာ သူတို့သည် အခြားတောက်ပသော ကြယ်များနှင့်ယှဉ်လျှင် အရွယ်အစား သေးငယ်သောကြောင့် ဖြစ်ပြီး အပူချိန် လျော့နည်းသောကြောင့် မဟုတ်ပေ။ အချို့ ကြယ်ဖြူပုများမှာ အဖြူရောင် မဟုတ်ဘဲ အပြာရောင် ရှိတတ်သည်။ မိမိတို့သိရှိရသည့် အနီးဆုံးကြယ်ဖြူပုမှာ ဆိုင်ရပ်စ် B ဖြစ်ပြီး အလင်းနှစ် ၈.၆ ကွာဝေးသည်။ ယင်းသည် အဖော်ကြယ် ဆိုင်ရပ်စ် A နှင့် ဒွိကြယ်စနစ်ဖြစ်သည်။ ယခုလက်ရှိ အခြားသော ရာချီသည့် ကြယ်ဖြူပုများထဲမှ နေနှင့်အနီးဆုံးကြယ်ဖြူပုများမှာ ၈ စင်းရှိသည်။ ပုံမှန်မဟုတ်သည့် မှေးမိန်သည်ကြယ်အား ၁၉၁ဝ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် သတိပြုမိခဲ့သည်။ ကြယ်ဖြူပု ဟူသော အမည်အား ဝီလန် လုတန်ဆိုသူမှ ၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် ကင်ပွန်းတပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ကြယ်ဖြူပုအများစုမှာ ကမ္ဘာနှင့် အရွယ်အစား အတူတူခန့်ရှိကြပြီး နေထက် အဆ ၁၀၀ ခန့် ပို၍ သေးငယ်သည်။ သို့သော် သူတို့သည် နေလောက်နီးနီး လေးလံကြပြီး ထို့အတွက် ၎င်းတို့မှာ အလွန်သိပ်သည်းကြသည်။ ကြယ်ဖြူပုမှာ ပို၍ လေးလံလေလေ ၎င်း၏အရွယ်အစားမှာ ပို၍သေးငယ်လေ ဖြစ်သည်။
ကျွန်ုပ်တို့၏ နေကဲ့သို့သော ကြယ်များသည် လောင်စာကုန်သွားပါက ကြယ်ဖြူပုအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားမည် ဖြစ်သည်။ သက်တမ်းကုန်ခါနီးတွင် ဧရာမ ကြယ်နီ အဆင့်ကို ဖြတ်သန်းရမည် ဖြစ်ပြီး သူ၏ ဓာတ်ငွေ့အများစုကို ထိုအခြေအနေတွင် ဆုံးရှုံးရမည်။ ကျန်ရှိနေသော ဓာတ်ငွေ့များ နေသားတကျ ဖြစ်သွားပါက ၎င်းသည် နုနယ်သော ကြယ်ဖြူပုအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားမည် ဖြစ်သည်။
အခြားကြည့်ရန်
ကဏ္ဍ:ကြယ်ဖြူပုများ
ပဒိုင်း
မြန်မာ အမည် - ပဒိုင်း၊ အခြားအမည် - ဆေးမင်းရာဇာ လို့လဲခေါ်ပါသည်၊၊ ထိုင်းမှိုင်းမူးဝေပြီး စိတ်ကို ပြောင်းလဲစေသော သတ္တိ ရှိ၍ ပန်းထိုင်း>ပတိုင်း> ပဒိုင်းဟု အဆင့်ဆင့် ပြောင်းလဲ ခေါ်ဝေါ်ကြခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ပါဠိ အမည်မှာ ဥမတ္တက ၊ မာတုလ လို့တွေ့ရသည်၊၊
ပေါက်ရောက်ပုံ
ပဒိုင်း၏ အမည်မှာ Datura ဖြစ်သည်။ Solanaceae မိသားစုဝင်ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ သမပိုင်းဒေသများနှင့် အပူပိုင်းဒေသများတွင် ပျံ့နှံ့စွာပေါက်ရောက်သည်။ ပဒိုင်းပန်းပွင့်ကို Angel's Trumpet ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ အရွက်များသည် ၁၀ စင်တီမီတာမှ ၂၀ စင်တီမီတာထိ ရှည်လျားပြီး ၅ စင်တီမီတာမှ ၁၈ စင်တီမီတာထိ ကျယ်ပြန့်သည်။ အပွင့်များသည် Trumpet ပုံသဏ္ဌာန်ရှိပြီး ၅ စင်တီမီတာမှ ၂၀ စင်တီမီတာထိ ရှည်လျားသည်။ အပွင့်ဝတွင် ၄ စင်တီမီတာမှ ၁၂ စင်တီမီတာထိ ကျယ်ဝန်းသည်။ အပွင့်အရောင်မှာ အဖြူမှသည် အဝါ၊ ပန်းရောင်၊ ခရမ်းဖျော့ရောင် စသည်ဖြင့် ရှိကြသည်။ ပဒိုင်းသီးမှာ ဆူးများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည့် အခွံမာသီးဖြစ်သည်။ အသီးသည် ၄ စင်တီမီတာမှ ၂၀ စင်တီမီတာထိ ရှည်လျားပြီး ၂ စင်တီမီတာမှ ၆ စင်တီမီတာထိ ကျယ်ပြန့်သည်။ အသီးရင့်မှည့်လာသောအခါတွင် အခွံမာမှာ အက်ကွဲပေါက်ထွက်ပြီး အစေ့များ ကျဲပြန့်သည်။
ပဒိုင်းသည် မကောင်းဆိုးဝါးပင်ဟုပင် ခေါ်ဆိုလောက်အောင် အဆိပ်အတောက်ဖြစ်စေတတ်သည်။ ပဒိုင်း၏ အမည် Datura မှာ ဟင်ဒီဘာသာစကားမှ ဆင်းသက်လာပြီး dhatūrā ("thorn apple" ဆူးများဖြင့်ပြည့်နှက်နေသော ပန်းသီးဟု အနက်ရသည်။
မျိုးစိတ်
ပဒိုင်းမျိုးစိတ် (၉)မျိုး ရှိသည်။
အရွက်
အရွက်သည် ရွက်လွဲထွက်ပြီး အရင်းပိုင်းကျယ်ကာ အဖျားပိုင် ရှူးသွား ပြီး ရွက်ရင်း ညီညာမှု မရှိဘဲ တဖက်တို တဖက်ရှည် ဖြစ်နေပါသည်။ ရွက်ညှာမှာ ရှည်ပြီး ရွက်ကြောများ ထင်ရှား ကြောင်း တွေ့ရသည်၊၊ ရွက်နားများတွင် အတွန့်လေးများပါသည်၊၊
အပွင့်
အပွင့်သည် ခေါင်းလောင်းပုံ ဖြစ်ပြီး အရွယ်အစား အတော်ကြီးသည်။ တပွင့်ခြင်း ပွင့်ကာ အပွင့် ၁ ထပ်မှ ၃ ထပ် ရှိသည်၊၊ အပွင့် ၃ ထပ်ရှိသော ပဒိုင်းကို ပဒိုင်း ခတ္တာ ဟုခေါ်သည်။ အပွင့် ခရမ်း နက်ရောင်ရှိသော အပင်ကို ဆေးဖက်ဝင် အသုံးများသည်။
ပဒိုင်းပွင့်သည် များသောအားဖြင့် တော်သလင်းလ မှ တပေါင်းလ အတွင်း များစွာ ပွင့်သော်လည်း အခြားသော လများတွင် အသင့်အတင့် ပွင့်သည်၊၊ ပဒိုင်းပွင့်ရဲ့ဝတ်ရည်ကို စုပ်ယူသော ပျားပတုန်းတို့သည် ထိုင်းမှိုင်းရစ်မူးပြီး မြေသို့ကျကြရသည်။
အသီး
အသီးသည် တလုံးချင်း သီးသော အသီးမျိုးဖြစ်ကာ၊ အချင်း ၁.၅ လက်မမှ ၂ လက်မ အထိ ရှိသည်။ အသီးပေါ်တွင် ဆူးလေးများ ရှိ၏။ အစေ့ကလေးများမှာ အနက်ရောင်ရှိလေသည်။
အဆိပ်သင့်လက္ခဏာ
ပဒိုင်းသည် အဆိပ်ပင် ဖြစ်ကာ ပဉ္စငါးပါးလုံး အဆိပ်ရှိ ပါတယ်၊၊ ပဒိုင်းပင်တွင် tropane alkaloids ပါဝင်ခြင်းကြောင့် အဆိပ်အဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။ အဆိပ်အမျိုးအစားအနေဖြင့် ထာ၀ရ အဆိပ်မျိုးဖြစ်ကာ ဥပါဝိသ ခေါ် အဆိပ်ငယ်မျိုးတွင် ပါဝင်ကြောင်း ကျမ်းများတွင် တွေ့ရပါတယ်၊၊
အဆိပ်ပါဝင်နှုန်းမှာ အပင်၏ သက်တမ်း၊ အရွယ်အစား၊ ပေါက်ရောက်ရာ ဒေသနှင့် ဒေသ၏ ရာသီဥတုအပေါ်တွင် မူတည်ပြီး ရာခိုင်နှန်း အနည်း၊ အများ ရှိသည်။ ပဒိုင်းသည် လူကို ဆိုးကျိုးဖြစ်စေသောမူးယစ်ဆေးဝါးဖြစ်သည်။ ငယ်ရွယ်သူများနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များသည် ပဒိုင်းပင်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုခုကို စားသုံးမိလျှင် အပြင်းအထန်နေမကောင်းဖြစ်ကာ အသက်သေဆုံးသည်ထိ ဖြစ်သည့် ဆေးမှတ်တမ်းများ ရှိသည်။ ပဒိုင်းပင်သည် အဆိပ်အဖြစ် မိမိကိုယ်မိမိ သေကြောင်းကြံစည်ခြင်းနှင့် လူသတ်ခြင်းများတွင် အသုံးပြုကြသည်။ ၁၉၅၀ မှ ၁၉၆၅ ခုနှစ်အကြား အိန္ဒိယနိုင်ငံ ၊ Agra ရှိဓာတုဓာတ်ခွဲခန်းများ၏ စုံစမ်းမှုအရ ပဒိုင်းစားသုံးမှုကြောင့် သေဆုံးသူပေါင်း ၂၇၇၈ ဦးရှိခဲ့သည်ဟု သိရှိရသည်။
ပဒိုင်းသန့်ပုံ
ဆေးအဖြစ် အသုံးပြုရာတွင်စင်ကြယ်အောင် ပြုပြင်(သုဒ္ဒပြု) ပြီးမှ သုံးရပါမယ်၊၊
စင်ကြယ်အောင်ပြုလုပ်ပုံမှာ - အသုံးပြုလိုသော ပဒိုင်းပင်၏ အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုခုကို နွားနို့တွင် တစ်နာရီကြာအောင် ပြုတ်ရမယ်၊၊ ထိုသို့ သုံးကြိမ် ပြုခြင်းဖြင့် ပဒိုင်းရှိ အဆိပ်ဓာတ်တို ကုန်ခမ်းသွား ပါမယ်၊၊ ထိုအခါမှ အသုံးပြုရကြောင်း ရှေးဟောင်းဆေးကျမ်းများမှာ ပြဆိုထားပါတယ်၊၊
ဖြေဆေး
ပဒိုင်းအဆိပ်သင့်ပါက ဖြေဆေးအဖြစ် ` ပဒိုင်းသီးစားသော မရူးလော၊ အမဲခြောက်ဖုတ်စားသော မပျောက်လော ´ ဟူသော လောကျမ်းအရ အမဲခြောက်ဖုတ် ကြွေးပါ၊ အဆိပ်ဖြေကျမ်းအရ ` ဒေါက်ရပ်ခေါက်နှင့် ထန်းလျက်ကျွေးပါ ၊၊ ကြိတ်၍ ပေးရပါတယ်၊၊ ထန်းလျက် သက်သက်ကျွေးလည်း ရပါတယ် ၊
ဆေးအသုံးပြုပုံ
၁ - အမျိုးသမီးများ သားမြတ်တွင်အကြိတ်အဖု ဖြစ်ခြင်း အတွက် ပဒိုင်းရွက်ကို နနွင်းနဲ့ကြိတ်ပြီး အုံပေးပါ၊၊
၂ - အဆစ်ရောင်ရောဂါနှင့်  အရိုးအဆစ် ကိုက်ခဲခြင်းပါက ပဒိုင်းရွက်ကို မီးကင်၍ ကပ်ပေးပါ ၊၊
၃ - ပန်းနာရင်ကြပ် ရောဂါတွင် ပဒိုင်းရွက်ခြောက်ကို ဆေးပေါ့လိပ်တွင် ထည့်ပြီး သောက်ပေးပါ၊၊
၄ - အဆိပ်သုတ်သင်ပြီးသော ပဒိုင်းစေ့ကို ကြိတ်ပြီး၊ သွားဖုံးရင်းတွင်သိပ်ပေးပါက သွားနာ သွားကိုက်ခြင်း ကို သက်သာစေသည်၊၊
၅ - ခေါင်းကိုက် မျက်ရိုးကိုက်ခါးကိုက် ဒူလာ အညောင်းအကိုက် ဝေဒနာတွင် အဆိပ်သုတ်သင်ပြီးသော ပဒိုင်းစေ့ကို အမှုန့်ပြု၍ နှမ်းဆီတွင် ၇ရက်စိမ်ပြီး ပွတ်လိမ်းပေးပါ၊၊ အဝတ်ပါးပါးနှင့် စည်းထားပေးပါ၊၊ အမျိုးသမီးများ ဓမ္မတာလာစဉ် ကိုက်ခဲခြင်း၊ ဝေဒနာ အတွက် ဆီးခုံပေါ်တွင်လိမ်းပေးခြင်းဖြင့် သက်သာ ပျောက်ကင်းသည်၊၊
၆ - ချောင်းဆိုး၊ ရင်ကြပ် ပန်းနာ ရောဂါတွင် ပဒိုင်းသီးကို ပြာချပြိး ဆားပုပ် နှင့်ဆတူ စပ်ကာ သံပရာရည် ရှောက်ရည်နှင့် ရောစပ် သောက်သုံးပါ ၊၊
ခွေးရူးရောဂါကုဆေး အဖြစ် ဆေးကျမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသော ဆေးဖက်ဝင် အပင် တစ်မျိုး ဖြစ်သည်၊၊
သုံးတတ်လျှင်ဆေး မသုံးတတ်လျှင် ဘေး ဆို သည့်စကားအတိုင်း၊ ဆုပ်လျှင်စူး စားလျှင်ရူး ဟု လူတို့ ခေါ်ဝေါ်နေသော ပဒိုင်းပင် သည် သုံးတတ်သော သမားတော်တို့အတွက် အသုံးချ ဆေးဖက်ဝင်အပင်တမျိုး ဖြစ်ပေသည်၊၊
အဂလ
အဂလ
လမိုင်းကွင်းရွာ၊ ကြံတော
လမိုင်းကွင်းရွာ၊ ကြံတော
မဂ္ဂဇင်း
မဂ္ဂဇင်းဆိုသည်မှာ စာသားများ၊ ဓာတ်ပုံများ၊ ရုပ်ပုံများ၊ သတင်းများ၊ ဆောင်းပါးများ၊ သုတရသစာပေများကို ထည့်သွင်း၍ တစ်လတစ်ကြိမ်ထုတ်ဝေသော စာအုပ်ကို ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် မဂ္ဂဇင်းကို တစ်လတစ်ကြိမ် ထုတ်ဝေလေ့ရှိသည်။ အသင်းအဖွဲ့နှင့် ကျောင်းမဂ္ဂဇင်းများကိုမူ ခြောက်လတစ်ကြိမ်၊ တစ်နှစ်တစ်ကြိမ် ထုတ်ဝေလေ့ရှိသည်။
ကြက်မောက်တောင်ရွာ၊ သရက်ကင်းမနု
ကြက်မောက်တောင်ရွာ၊ သရက်ကင်းမနု
လင်းဝေးရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
လင်းဝေးရွာ (Linway)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ရွာငံမြို့နယ်၊ လင်းဝေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၈၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လင်းဝေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၆၈ ဦး၊ မ ၁၂၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၈၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂျာနယ်
ဂျာနယ်ဆိုသည်မှာ ရုပ်ပုံများ၊ ဓာတ်ပုံများ၊ စာသားများ၊ သတင်းများ၊ ဆောင်းပါများဖြင့် တစ်ပတ်တစ်ကြိမ်ထုတ်ဝေသော စာစောင်ကို ခေါ်ဆိုသည်။
လက်ပန်တန်းရွာ၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်
လက်ပန်တန်းရွာ(Letpantan)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်၊ လက်ပန်တန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၈၉၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လက်ပန်တန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၃၃ ဦး၊ မ ၅၄၂ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၀၇၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗန်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မင်
အကောင်းစား မင်နက် ဖော်စပ်နည်းမှာ သစ်ဖုမှုန့် တစ်ပေါင်၊ ရေဆူဆူတစ်ဂါလန်၊ ရေတွင်ဖျော်ထားသော ဒုတ္ထာ စိမ်း (သံဒုတ္ထာ)ခေါ် ဖဲရတ်ဆာလဖိတ် ရည် ၅ ၁/၃ အောင်စ၊ ထနောင်းစေးရည် ၃ အောင်စနှင့် ကာဗိုလစ်အက်ဆစ်ရည်အ စက်အနည်းငယ်တို့ဖြစ်သည်။ ပထမတွင် သစ်ဖုမှုန့်များကို ရေဆူဆူတွင် နှစ်ဆယ့်လေးနာရီကြာမျှ စိမ်ထားရသည်။ ထိုမှရသည့် အရည်ကိုစစ်ယူလိုက်၏။ ထိုနောက် သစ်ဖုရည်ထဲသို့ သံ ဒုတ္ထာစိမ်း၊ ထနောင်စေးနှင့် ကာဗိုလစ်အက်ဆစ်ရည် ရောထည့် လိုက်သည်။ ဤတွင် လိုအပ်သော မင်ကို ရရှိလေသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစုမှလာသော လော့ ဂဝုခေါ် သစ်တစ်မျိုးကို သစ်ဖုများအစား အသုံးပြုကြသည်။ သို့သော် ထိုမှရသောမင်မှာ အနည်းငယ်ညံ့၏။ ဖန်ရည်ဓာတ်ပါ သော အခြားဖန်ရည်များကို ဒုတ္ထာစိမ်းနှင့် ရော၍လည်း မင် ဖော်စပ်ကြသည်။ ဤမင်သည် မည်သည့်အခါမှ အနည်ထိုင် ခြင်း၊ ပျစ်ခဲခြင်းမရှိချေ။ သစ်ဖုများမှရသော မင်လောက် မစွဲ သော်လည်း ဖောင်တိန်တွင်ထည့်၍ အသုံးပြုရန် အထူးသင့် လျော်ပေသည်။ မင်အရောင်အမျိုးမျိုးကို အင်နီလင်ဆိုးဆေးဖြင့် ပြုလုပ်နိုင်သည်။ မင်နီရအောင် ဖော်စပ်ပုံမှာလည်း အံဩဖွယ်ကောင်းလှ ပေသည်။ မက္ကဆီကိုနှင့် ပီးရူးနိုင်ငံတို့၌ပေါက်သော ရှားစောင်း ပင်များတွင် တက်နေလေ့ရှိသော ရိုချီနီယမ်ခေါ် ပိုးကောင်အနီ များကို ခြစ်ယူ၍ အမှုန့်ပြုပြီးလျှင် မင်နီပြုလုပ်ကြသည်။ အချို့ မင်နီများမှာ အမေရိကအလယ်ပိုင်းနှင့် တောင်အမေရိကတို့၌ ပေါက်သော ဗရာဇီးသစ်မှ အဆီထုတ်၍ ဖော်စပ်သည်ကများ သည်။ သို့သော် ပိုးကောင်များမှလုပ်သော မင်နီလောက် မကောင်းချေ။ မှိန်လွယ်၍ အရောင်မှာလည်း ကြက်သွေးရောင် မကျဘဲရှိသည်။
စာရွက်ပေါ်၌ ရေးသော်လည်း စာသားကို မမြင်ရသော မင်တစ်မျိုးရှိရာ ယင်းကို ရှေးက လျှို့ဝှက်သည့်ကိစ္စများ၌ အ သုံးပြုသောကြောင့် လျှို့ဝှက်မင် ဟုလည်းခေါ်သည်။ ဤနည်း ဖြင့်ရေးသားထားသော အရေးကြီးသည့် စာရွက်စာတမ်းမျာသည် ရန်သူ့မျက်စိအောက်မှ လွတ်ခဲ့၍ လိုရာသို့ ချောမောစွာ ပို့နိုင် ခဲ့လေသည်။ လူသုံးများသည့် လျှို့ဝှက်မင်လုပ်နည်းတစ်မျိုးမှာ လက်အက်ဆက်တိတ်အရည်ဖြင့် စာရွက်ပေါ်တွင် ရေးခြင်းဖြစ် သည်။ ထိုမင်နှင့်ရေးသည့်အခါ စာသားမထင်ဘဲ ဆာလဖျူရက် တက်ဟိုက်ဒြိုဂျင် ( ဟိုက်ဒြိုဂျင်ဆာလဖိုက် ) နှင့် တွေ့ထိ သောအခါမှ မည်း၍ ပေါ်လာသည်။ ကိုဗာ့နိုက်ထရိတ်ရည်နှင့် ရေးထားသောစာသည် အောက်ဇဲလစ်အက်ဆစ်ရည်နှင့် တွေ့ထိလိုက်သောအခါ အပြာရောင် ပေါ်လာသည်။ ကိုဗော့ကလိုရိုက်(ဒ)၊ သို့မဟုတ် နိုက်ထရိုကလိုရိုက်(ဒ)သည် အပူနှင့်တွေ့သောအခါ အစိမ်းရောင်ပေါ်လာ၏။ အိန္ဒိတပ်တွင်းပုန်ကန်မှု ကြီးအတွင်းက အမိန့်စာများနှင့် ချောစာများကို တစ်ခါတစ်ရံ ဆန်ဆေးရည်နှင့်ရေး၍ အိုင်အိုဒင်းရည်နှင့်သုတ်၍ ဖတ်ရသည်။ လျှို့ဝှက်စာများကို စာသားမမြင်အောင် ရေးရာ၌ အသုံးပြုသော မင်တစ်မျိုးကား ရှောက်ရည်ဖြစ်၏။ အသွားချွန်သော ကလောင် သွားဖြင့် ရှောက်ရည်ကိုတို့၍ စက္ကူပေါ်တွင် ရေးသည့်အခါ မမြင်ရသော်လည်း မီးကင်၍ဖတ်လျှင် အညိုရောင်စာလုံးများ ပေါ်လာသည်။
ပုံတူကူးမင်များသည် သာမန်မင်များဖြစ်သော်လည်း ရေနည်းနည်းထည့်၍ အရောင်ဆေးများများနှင့် ထနောင်းစေး၊ ဂလစ်ဆရင်းစသော ပစ္စည်းများများထည့်၍ ပြုလုပ်သော မင် ဖြစ်သည်။ အထည်အဝတ်မှရသော မင်တစ်မျိုးရှိသေး၏။ ဤ မင်ကို ဆီလဗာနိုက်ထရိတ်မှ သင့်အောင်စီမံ၍ ပြုလုပ်ထား သည်။ ကြာရှည်ခံသော်လည်း တဖြည်းဖြည်း မှိန်သွားတတ် သည်။ စာအုပ်၊ မဂ္ဂဇင်း၊ သတင်းစာ စသည်တို့ကို ပုံနှိပ်ရာ၌ သုံးသော ပုံနှိပ်မင်တစ်မျိုးလည်း ရှိသေးသည်။ ယင်းမင်သည် လေး၍မည်းနက်၏။ အလွန်စေးကပ်၍ မွှေးသောအနံ့လည်း ရှိ ၏။ ကောင်းသော ပုံနှိပ်မင်သည် ပုံနှိပ်စက် မင်လှိမ့်တုံး (မင် လုံး)ပေါ်တွင်ညီညီပြန့်၍ ခဲစာလုံးများပေါ်တွင် ထင်ထင်ထိရ မည်ဖြစ်သည်။ အကောင်းဆုံး ပုံနှိပ်မင်စပ်နည်းများမှာ ကာဗွန် မှိုင်း၊ သို့မဟုတ် ဓာတ်ငွေ့မှိုင်းကို ဘီသွာဆီဖြင့် ရောစပ်၍ ဖော် ကြသည်။ သစ်စေးဆီကိုလည်း အများအားဖြင့် အသုံးပြုကြ သည်။ အိမ်သုံးဆပ်ပြာလည်း ထည့်၍အသုံးပြုကြသည်။
နတ်လွှဲ (အနောက်)ရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
နတ်လွှဲ (အနောက်)ရွာ (Nathlwe(West))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ မြနဒီ (ဒိုင်း)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၀၁၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြနဒီ (ဒိုင်း)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၀၉၁ ဦး၊ မ ၃၁၆၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၂၅၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖိုးလေးဘိုစုရွာ၊ သပြေချောင်း
ဖိုးလေးဘိုစုရွာ၊ သပြေချောင်း
ကညင်ကျိုးရွာဟောင်းရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ကညင်ကျိုးရွာဟောင်းရွာ (Kanyinkyoeywarhaung)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ကညင်ကျိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၀၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကညင်ကျိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၁၆ ဦး၊ မ ၂၀၇၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၉၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သုသီမဇာတ်
(၂)ဇာတ် ရှိပါသည်။ ဒုကနိပါတ် - ၂။ သန္ထဝဝဂ် -၁၆၃ - သုသီမဇာတ်။ ။ ဗေဒင်သုံးပုံနှင့် ဆင်လက္ခဏာကျမ်းတို့ကို တစ်နေ့တည်း တတ်မြောက်အောင် သင်ကြား၍ ဆင်မင်္ဂလာပြု ပုရောဟိတ် ပုဏ္ဏားအရာကို ရသော ပုဏ္ဏားလုလင် အကြောင်း။
စည်းလုံးညီညာ လှူဒါန်းရာ
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သာဝတ္ထိမြို့တော်ဝယ် တစ်မြို့လုံး အလိုဆန္ဒ ညီညွတ်ကြလျက် လှူဒါန်းသော အလှူကြီးသည် ဖြစ်သတတ်။ ထိုအခါ မြို့သူမြို့သားတို့သည် အလုံးစုံသော ပရိက္ခရာ လှူဖွယ်ဝတ္ထုတို့ကို စီရင်ကြကုန်၏။
တချို့သူတို့သည် ဘုရားအမှူးရှိသော သံဃာတော်တို့အား လှူဒါန်းလိုကြကုန်၏။ တချို့သူတို့သည်ကား သာသနာတော်မှတစ်ပါး အယူရှိကုန်သော အရှင်တို့အား လှူဒါန်းလိုကြကုန်၏။ ထိုသူတို့သည် ပရိသတ်အစည်းအဝေးတွင် မိမိတို့ လှူဒါန်းလိုရာကိုသာ တစ်ဖက်သတ် ပြောဆိုနေကြသဖြင့် အချင်းချင်း ညီညွတ်ခြင်း မရှိကြကုန်၏။
မုန်ဂါဇွပ်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
မုန်ဂါဇွပ်ရွာ(Mongarzut)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဖော့ဒေါ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၃၆၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သုသီမဇာတ်
ဘုရားကိုလှူ အနိုင်ယူ
မြို့သူမြို့သားတို့သည် ဆုံးဖြတ်ချက်အတိုင်း ဘုရားအမှူရှိသော သံဃာတော်တို့တို့ကို ပင့်ဖိတ်ကာ ခုနစ်ရက်ပတ်လုံး အလှူကြီး ပေးကြကုန်၏။ ခုနစ်ရက်မြောက်သောနေ့၌ မြတ်စွာဘုရားသည် အနုမောဒနာပြုကာ လူအများကို မဂ်, ဖိုလ်တရားဖြင့် မောဟ ဟူသော အိပ်ပျော်ခြင်းမှ နှိုးတော်မူပြီးလျှင် ကျောင်းတော်သို့ ကြွတော်မူ၏။
ရဟန်းတို့သည် တရားသဘင်ဝယ် ငါ့ရှင်တို့ ... မြတ်စွာဘုရား အစွမ်းတော်သည် အံ့ဖွယ်ရှိပေစွ၊ သာသနာတော်မှ တစ်ပါး အယူရှိကုန်သော အရှင်တို့၏ တပည့်တို့သည် မြတ်စွာဘုရားတို့အား လှူဒါန်းအပ်သော အလှူကို အန္တရာယ်ပြုရန် ကြိုးစားကြသော်လည်း မတတ်နိုင်ကုန်၊ အလုံစုံသော ပရိက္ခရာ လှူဖွယ်ဝတ္ထုတို့သည် မြတ်စွာဘုရား ခြေတော်ရင်းသို့သာ ရောက်လာရကုန်၏ဟု စကားစပ်မိ၍ ပြောဆိုနေကြရာ မြတ်စွာဘုရား ကြွလာတော်မူ၍ “ရဟန်းတို့ ... ဤသူတို့သည် ယခုအခါ၌သာ ငါဘုရားတို့အား လှူဒါန်းအပ်သော အလှူကို အန္တရာယ်ပြုရန် ကြိုးစားကြသည် မဟုတ်ကုန်၊ ရှေးအခါ၌လည်း ကြိုးစားကြဖူးပြီ။ အလုံးစုံသော ပစ္စည်းပရိက္ခရာသည် ငါ၏ ခြေရင်းသို့သာ ရောက်လာရဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
မင်္ဂလာပြုရ ဥစ္စာရ
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် သုသီမမင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ထိုမင်း၏ ပုရောဟိတ် ပုဏ္ဏားကြီးသား ဖြစ်လေ၏။ ထိုပုဏ္ဏားလုလင်သည် တစ်ဆယ့်ခြောက်နှစ်အရွယ်သို့ ရောက်သောအခါ ဖခင် ပုရောဟိတ် ပုဏ္ဏားကြီးသည် သေဆုံးလေ၏။
ထိုအခါ မင်္ဂလာပွဲအချိန်သို့ ရောက်လတ်၏။ ပုဏ္ဏားတို့သည် မင်းကြီးထံ ကပ်ကုန်၍ “အရှင်မင်းကြီး ... မင်္ဂလာပွဲအချိန်သို့ ရောက်လတ်ပြီ၊ ဆင်တို့ကို မင်္ဂလာပြုခြင်းငှာ သင့်၏။ မင်္ဂလာပြုနေကျ ပုဏ္ဏားကြီးလည်း သေလွန်ခဲ့ပြီ၊ ထိုပုဏ္ဏားကြီး၏ သားလည်း ငယ်သေး၏။ ဗေဒင်သုံးပုံတို့ကို လည်းကောင်း၊ ဆင်၏ လက္ခဏာကျမ်းတို့ကို လည်းကောင်း မတတ်မြောက်သေးချေ။ မင်္ဂလာအမှုကို အကျွန်ုပ်တို့ ပြုပါမည်” ဟု လျှောက်ထားကြကုန်၏။ မင်းကြီးလည်း ကောင်းပြီ၊ ပြုကြကုန်ဟု ခွင့်ပေးလေ၏။
ပုဏ္ဏားမခမျာ ငိုကြွေးရှာ
ပုဏ္ဏားတို့သည် ပုရောဟိတ် ပုဏ္ဏားကြီး၏ သားသည်ဆင်ကို မင်္ဂလာပြုရတော့မည် မဟုတ်၊ ငါတို့သာ ပြုကြရ၍ ဥစ္စာများစွာ ရကုန်လတ္တံ့ဟု ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ သွားကြကုန်၏။
ပုဏ္ဏေးမကြီးသည် ထိုပုဏ္ဏားတို့စကားကို ကြားလတ်သော် ဆင်ကို မင်္ဂလာပြုရသော လုပ်ငန်းကား အမျိုးခုနစ်ဆက်တိုင်အောင် ငါတို့ ပြုလုပ်လာသော လုပ်ငန်းဖြစ်သည်။ ငါတို့အနွယ်အဆက်၏ လုပ်ငန်းသည် ပျက်စီးလတ္တံ့၊ ငါတို့မှာ ဥစ္စာမှ ဆုတ်ယုတ်လတ္တံ့ဟု ပုဏ္ဏေးမ စိုးရိမ်သည်ဖြစ်၍ ငိုကြွေးလေ၏။
မိခင်အတွက် သက်သာစေလျက်
ပုဏ္ဏားလုလင်သည် မိခင် ... အဘယ်ကြောင့် ငိုကြွေးသနည်း။ တခြားပုဏ္ဏားတို့ မင်္ဂလာပြုကြလတ္တံ့၊ ငါတို့အနွယ် အဆက်၏ လုပ်ငးန်ပျက်စီးခဲ့ပြီ မဟုတ်လော၊ “မိခင် ... အကျွန်ုပ်ပင် မင်္ဂလာပြုရမည် မဟုတ်ပါလော” ဟု ပြော၏။ “ချစ်သား ... သင်သည် ဗေဒင်သုံးပိုလည်း မတတ်၊ ဆင်လက္ခဏာကျမ်းကိုလည်း မတ်၊ အဘယ်သို့ သင် ပြုတတ်မည်နည်း” ဟု မေး၏။ “မိခင် ... ဆင်မင်္ဂလာပွဲ ဘယ်အခါဖြစ်လတ္တံ့နည်း” ဟု မေး၏။ “ချစ်သား ... ဤနေ့မှ လေးရက်မြောက်နေ့၌ ဖြစ်လတ္တံ့ ဟု ပြော၏။ “မိခင် ... ဗေဒင်သုံးပုံနှင့် ဆင်လက္ခဏာကျမ်းကို တတ်သော ဒိသာပါမောက္ခဆရာ ဘယ်မှာ နေသနည်း” ဟု မေးပြန်၏။ “ချစ်သား ... ဤမြို့မှာ ယူဇနာ တစ်ရာ့နှစ်ဆယ် ဝေးသော ကန္တာရတိုင်း တက္ကသိုလ်ပြည်မှာ နေသည်” ဟု ပြော၏။“မိခင် .. အကျွန်ုပ်တို့ အနွယ်အဆက်ကို မပျက်စေအံ့၊ နက်ဖြန်နေ့ချင်း အရောက်သွား၍ တစ်ညဉ့်ချင်း ပြီးအောင် သင်ကြားပြီးလျှင် နောက်တစ်နေ့အရောက် ပြန်လာကာ လေးရက်မြောက်နေ့၌ ဆင်ကို မင်္ဂလာပြုမည်၊ မငိုကြွေးပါလင့်” ဟု ပြောဆိုလျက် မိခင်ကို သက်သာရာရစေ၏။
အလောင်းတော်မြတ် ဗေဒင်တတ်
လုလင်သည် ညနေ ဆရာကြီး ထမင်းစားခိုက်မှစ၍ သင်ကြားရာ တစ်ညဉ့်ချင်းဖြင့် ဗေဒင်သုံးပုံနှင့် ဆင်လက္ခဏာကျမ်းတို့ကို တတ်မြောက်၍ ကျမ်းတို့ မှားယွင်းချွတ်ချော်သော အရာတို့ကို ပြင်ဆင်ရန် ဆရာကြီးအား ပြောကြားမှာထားပြီးလျှင် နံနက်စောစောထ၍ ပြန်လာခဲ့ရာ တစ်နေ့ချင်း ဖြင့်လျှင် နတ်တို့တန်ခိုးကြောင့် ဗာရာဏသီမြို့တော် မိခင်ထံသို့ ရောက်လေ၏။
နတ်ဖြန်နေ့၌ ဆင်အစီးတစ်ရာကို မင်္ဂလာပြုရန် မင်္ဂလာပွဲကို စီရင်ကြကုန်၏။ နှာမောင်း၊ တန်ဆာတို့ကို လည်းကောင်း၊ ရွှေတံခွန်တို့ကို လည်းကောင်း၊ ရွှေကွန်ရက်တို့ကိုလည်းကောင်း ဖုံးလွှမ်းကာ ထားကြကုန်၏။ မင်းရင်ပြင်ကိုလည်း တန်ဆာဆင်ကြကုန်၏။ ပုဏ္ဏားတို့သည် ဆင်တို့ကို မင်္ဂလာပြုမည်ဟု တန်ဆာဆင်ကာ နေနှင့်ကြကုန်၏၏ သုသီမမင်းကြီးလည်း မင်္ဂလာပြုရန် အဆောက်အအုံ ဘဏ္ဍာတို့ကို ယူစေ၍ မင်္ဂလာပြုရာ အရပ်သို့ သွားလေ၏။
မင်းကြီးထံဝင် မြတ်လုလင်
“မြတ်သောမင်းကြီး ... မင်းကြီးထံမှာ ရှိသည့် ရွှေကွန်ရက်ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းအပ်သော သားမျိုးစွယ်စုံ ဆင်နက် အစီးတစ်ရာတို့ကို မင်္ဂလာပြုရန် အရှင်မင်းကြီးသည် အဖ, အဘိုးမှ ဆင်းသက်လာသော အနွယ်အဆက်ကို သိပြီးဖြစ်ပါလျက် အကျွန်ုပ်တို့၏ လည်းကောင်း၊ အရှင်မင်း၏ လည်းကောင်း အနွယ်အဆက်ကို ဖျက်ဆီးကာ အကျွန်ုပ်မှတစ်ပါး တခြားပုဏ္ဏားတို့ကို ပေးသည်ဆိုရာ မှန်ပါသလော” - ဟု မေးလျှောက်လေ၏။
သုသီမင်းကြီးလည်း ပုဏ္ဏားလုလင်ငယ် မေးလျှောက်သော စကားကိုကြားလျှင် -
“အို လုလင်ငယ် ... ငါ့အထံမှာရှိသည့် ရွှေကွန်ရက်ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းအပ်သော သားမျိုးစွယ်စုံ ဆင်နက်အစီးတစ်ရာတို့ကို မင်္ဂလာပြုရန် ငါသည် အဖ, အဘိုးမှ ဆင်းသက်လာသော အနွယ်အဆက်ကို သိပြီးဖြစ်သော်လည်း သင်လုလင်ငယ်မှတစ်ပါး တခြားပုဏ္ဏားတို့ကို ပေးသည်ဆိုရာ မှန်ပေ၏” - ဟု မိန့်တော်မူ၏။
ထိုအခါ လုလင်ငယ်သည် မြတ်သောမင်းကြီး ... ဆင်တို့ကို မဂ်လာပြုရာ၌ အကျွန်ုပ်တို့ အနွယ်အဆက်ကား ပြုနေကျ ဖြစ်ပါသည်။ သို့ပါလျက် အဘယ်ကြောင့် တခြားပုဏ္ဏားတို့ကို ပေးပါသနည်း” ဟု မေးလျှောက်၏။ “လုလင်ငယ် ... သင်တို့ အနွယ်အဆက်မှာ ပြုလုပ်နေကျ မှန်ပါသည်၊ သို့သော်လည်း သင့်မှာ ငယ်သေး၍ ဗေဒင်သုံးပုံတို့ကို လည်းကောင်း၊ ဆင်လက္ခဏာကျမ်းတို့ကို လည်းကောင်း မတတ်မြောက်သေးဟု လျှောက်ထားကြသည်။ ထို့ကြောင့် သင့်ကိုမပေးဘဲ တခြားပုဏ္ဏားတို့ကို ပေးရသည်” ဟု မိန့်တော်မူ၏။
မင်္ဂလာပွဲ အနိုင်နွှဲ
လုလင်ငယ်သည် “မြတ်သောမင်းကြီး ... ထိုသို့လျှောက်ထားကြလျှင် ယခု ရောက်လာသော ပုဏ္ဏားတို့တွင် ဗေဒင်သုံးပုံတို့၌ လည်းကောင်း၊ ဆင်လက္ခဏာကျမ်းတို့၌ လည်းကောင်း တစ်စိတ်တစ်ဒေသမျှကိုလည်း အကျွန်ုပ်နှင့် ပြောဆိုဝံ့သူ ပုဏ္ဏား တစ်စုံတစ်ယောက်ရှိခဲ့လျှင် ထ၍ ပြောပါစေ။ ဆင်ကို မင်္ဂလာပြုခြင်းကို လည်းကောင်း၊ ဗေဒင်သုံးပုံကို လည်းကောင်း၊ ဆင်လက္ခဏာကျမ်းတို့ကို လည်းကောင်း အကျွန်ုပ်ကိုထား၍ ဇမ္ဗူဒိတ်တစ်ကျွန်းလုံး တတ်မြောက်ကျွမ်းကျင်သူမရှိ” ဟု ခြင်္သေ့မင်း ဟောက်သကဲ့သို့ ကြောက်ရွံ့ခြင်းမရှိ၊ ရဲရင့်သောစကားကို ဆိုလေ၏။ တစ်စုံတစ်ယောက်သော ပုဏ္ဏားသည်လည်း လုလင်ငယ်ကို ဆန့်ကျင်ဘက် ရန်သူပြုကာ ထ၍ ပြောဝံ့သူမရှိလေ။ ထိုအခါ လုလင်ငယ်သည် မိမိ၏ အမျိုးအနွယ်ကို တည်စေပြီးလျှင် ဆင်တို့ကို မင်္ဂလာပြုကာ များစွာသော ဥစ္စာတို့ကိုယူလျက် မိမိအိမ်သို့ ပြန်လေ၏။
ဤဒေသနာတော်အဆုံး၌ တချို့သော ရဟန်းတို့သည် သောတာပန်၊ တချို့ သကဒါဂါမ်၊ တချို့ အနာဂါမ်၊ တချို့ ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်ကုန်၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
အမိပုဏ္ဏေးမသည် - ယခုအခါ မယ်တော်မဟာမာယာ။
အဖပုဏ္ဏားသည် - ခမည်းတော် သုဒ္ဓေါဒန။
သုသီမမင်းသည် - အာနန္ဒာ။
ဒိသာပါမောက္ခဆရာကြီးသည် - သာရိပုတ္တရာ။
ပုဏ္ဏားလုလင်သည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ဘုရားအလှူဖွယ်၊ အန္တရာယ်၊ အကယ်မပြုနိုင်။
(၂) ဆင်မင်္ဂလာ၊ လုကြရာ၊ ရှုံးကာလက်ချမှိုင်။
သုသီမဇာတ် ပြီး၏။
-
'''သတ္တကနိပါတ် - ၂။ ဂန္ဓာရဝဂ် -(၄၁၁) - သုသီမဇာတ် ဗြဟ္မဒတ်မင်းသည် မယ်တော့်အလိုပြည့်ရန် ထီးနန်းစွန့်၍ သုသီမ ပုရောဟိတ်နှင့် မယ်တော်တို့အား နန်းတင်ရာ မကြာမီ သုသီမမင်း တောထွက်သွားခြင်း အကြောင်း။
တောထွက်မှုများ ချီးမွမ်းငြား
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မြတ်သော တောထွက်ခြင်းကို အကြောင်းပြု၍ အောက်ပ် အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
သားတော် မင်းပြု မြို့ကြည့်ရှု
သတို့သား နှစ်ယောက်တို့သည် အရွယ်သို့ ရောက်လတ်သော် နတ်သားတို့တမျှ အလွန် အဆင်းလှကုန်၏။ တက္ကသိုလ်ပြည်၌ လည်း အတူတကွ ပညာသင်ကြားကုန်၏။ ပညာတတ်မြောက်၍ မင်းသား အိမ်ရှေ့မင်း ဖြစ်သောအခါ ၌ အတူတကွ စားသောက်ကုန်၏။ မင်းကြီး သေလွန်၍ မင်းသား မင်းအဖြစ်ကို ရသောအခါ ဖွားဖက်တော် ဖြစ်သော ပုရောဟိတ်သား သုသီမကို ပုရောဟိတ် ရာထူး၌ ထား၏။ များစွာသော စည်းစိမ်အခြံအရံကို ပေးလေ၏။ တစ်နေ့သ၌ မင်းကြီးသည် မြို့ကို တန်ဆာဆင်စေ၍ မင်္ဂလာဆင်တော်၌ ပုရောဟိတ်နှင့်အတူ စီးပြီးလျှင် လက်ယာရစ် လှည့်တော်မူ၏။
ပုဏ္ဏား စွဲလမ်းသော် မင်းမယ်တော်
ထိုအခါ မယ်တော် မိဖုရားကြီးသည် သားတော် မင်းမြတ်၏ အသရေကို ကြည့်ရှုမည်ဟု လေသာပြတင်းကို ဖွင့်၍ ကြည့်ရှုလတ်သော် ပုရောဟိတ်ကိုမြင်၍ အလွန် တပ်စွန်း တိမ်းညွတ်သောစိတ် ရှိသည်ဖြစ်၍ ပုရောဟိတ်ကို မရလျှင် အသေခံတော့မည်ဟု နှလုံးသွင်းလျက် အိပ်ရာတိုက်ခန်းသို့ ဝင်ကာ အစာအာဟာရကို ဖြတ်၍ မထသော အိပ်ခြင်းဖြင့် အိပ်လေ၏။
မင်းကြီးလည်း မယ်တော်ကို မမြင်၍ မေးရာ မကျန်းမာကြောင်း လျှောက်ကြလျှင် အိပ်ခန်းသို့ ကိုယ်တော်တိုင် သွားလျက် ရှိခိုး၍ မေးမြန်းလျှင် မာ်တော်သည် ရှက်၍ တစ်စုံတစ်ရာ မပြောကြားဘဲ ဆိတ်ဆိတ်သာနေသဖြင့် အိပ်ခန်းတွင်းမှထွက်၍ မင်းနေရာ၌ နေပြီးလျှင် မိဖုရားကြီးအား မေးမြန်းစေ၏။
မိခင်စိတ်သွင် မင်းစီစဉ်
ဖိဖုရားကြီးလည်း မယ်တော်ထံသွား၍ ကျောကုန်းကို ဆုပ်နယ်လျက် မေးလေ၏။ မိန်းမတို့သည် မိန်းမတို့အား လျှို့ဝှက်အပ်သော စကားကို မလျှို့ဝှက်ကြကုန်။ ထို့ကြောင့် မယ်တော်သည် ချွေးမတော် မိဖုရားကြီးအား ဟုတ်မှန်သောအတိုင်း ပြောကြားလေ၏။ မိဖုရားကြီးလည်း အကြောင်းမှန်ကိုသိရလျှင် မင်းကြီးအား လျှောက်ထားလေ၏။ မင်းကြီးသည် “ထိုသို့ဖြစ်စေ ပုရောဟိတ်ကို မင်းမြှောက်ကာ မယ်တော်ကို မိဖုရားကြီး ပြုစေမည်၊ မယ်တော်ကို နှစ်သိပ့်စေလော” ဟု မိဖုရားကြီးကို စေခိုင်းပြန်၏။ မိဖုရားကြီးလည်း မယ်တော်ထံ တစ်ဖန်သွားလျက် မင်းကြီး မှာလိုက်တိုင်း ပြောကြား၍ နှစ်သိပ့်စေ၏။
ပုဏ္ဏားနှင့် မိခင် မင်းမြှောက်တင်
မင်းကြီးလည်း ပုရောဟိတ်ကို ခေါ်စေ၍ အကြောင်းစုံကို ပြောကြားပြီးလျှင် “အဆွေ … ငါ့အမိ အသက်ကို ကယ်ပါ၊ သင့်ကို မင်းမြှောက်မည်၊ အမိကို မိဖုရားကြီး မြှောက်မည်၊ ငါ အိမ်ရှေ့မင်းလုပ်မည်” ဟု ပြောဆိုလေ၏။ ပုရောဟိတ်လည်း “အရှင်မင်းကြီး … မလျော်ပါ၊ ဤသို့ ပြုလုပ်ရန် မတတ်နိုင်ပါ” ဟု ငြင်းပယ်လေ၏။ အဖန်ဖန် တောင်းပန်၏။ ပုရောဟိတ်လည်း အဖန်ဖန် ငြင်းပယ်လေ၏။ နောက်ဆုံးတွင် ပုရောဟိတ်သည် ဝန်ခံလေ၏။ မင်းကြီးသည် ပုရောဟိတ်ကို မင်းမြှောက်လေ၏။ မိမိမူကား မင်းအဖြစ်ကို စွန့်လွှတ်၍ အိမ်ရှေ့မင်း အဖြစ်ကို ယူ၏။
ပုဏ္ဏားပြစ်မြင် တောထွက်ချင်
နောက်အခါ၌ ပုရောဟိတ်သည် မင်းစည်းစိမ်ကို ခံစားနေသော်လည်း နေက္ခမ ဓာတ်ခံအားကြီးသော ယောကျ်ားဖြတ် ဖြစ်သည် အားလျော်စွာ အာရုံငါးပါး ကာမဂုဏ်တရားတို့၌ မွေ့လျော်ခြင်း မရှိ ငြီးငွေ့လှသဖြ့် ရသေ့ရဟန်းပြုရန်ကိုသာ စိတ်တော်ညွတ်လျက် မိဖုရားကြီးနှင့် မမွေ့လျော်တော့ဘဲ တစ်ယောက်ထီးတည်းသာ နေတော်မူ၏။ နန်းတော်၌ နေရသော်လည်း နှောင်အိမ်၌ နေရသော သူကဲ့သို့ လည်းကောင်း၊ ချိုင့်၌ နေရသော ကြက်ကဲ့သို့ လည်းကောင်း အလွန် ကျပ်တည်းကျဉ်းမြောင်းလျက် ရှိလေ၏။
ပရိယာယ်ပြောဆို မွေ့လျော်လို
ထိုအခါ မိဖုရားကြီးသည် “ဤမင်းကြီးကား ငါနှင့် မမွေ့လျော် တစ်ယောက်တည်းသာ နေ၏၊ ဤမင်းကြီးကား အသက်အရွယ် ငယ်သေး၏၊ နုပျိုသေး၏၊ ငါကား ကြီးရင့်အိုမင်းလှ၏၊ ငါ့ဦးခေါင်း၌ ဆံဖြူတို့သည် ထင်ကုန်၏၊ အကယ်၍ ငါသည် မင်းကြီး ဦးခေါင်း၌ ဆံဖြူထင်သည်ဟု မုသားဆို၍ တစ်ခုသော ဥပါယ်ကိုပြုကာ သိစေ၍ ငါနှင့် မွေ့လျော်ရစေမူကား ကောင်းလေစွ” ဟု ကြံစည်၏။ တစ်နေ့သ၌ မိဖုရားကြီးသည် မင်း၏ ဦးခေါင်း၌ သန်းရှာသကဲ့သို့ ပြု၍ “အရှင်မင်းကြီး … အရှင်မင်းကြီးအား အိုမင်းပြီ၊ ဦးခေါင်း၌ ဆံဖြူသည် ထင်လာ၏” ဟု လျှောက်၏။ “အရှင်မ … ဆံဖြူသည် ထင်လျှင် နုတ်၍ ငါ့လက်၌ ထားလော့” ဟု ဆို၏။ ထိုအခါ မိဖုရားကြီးသည် မင်း၏ဦးခေါင်းမှ ဆံပင်နက်တစ်ခကိုနုတ်၍ စွန့်ပစ်ပြီးလျှင် မိမိဦးခေါင်းမှ ဆံပင်ဖြူကိုနုတ်၍ မင်းကြီးလက်၌ ထားလေ၏။
ဆံဖြူကိုပြ သံဝေဂ
မင်းကြီးသည် ဆံဖြူကိုမြင်လျှင် အလွန် ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်သော စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ ရွှေပြားနှင့်တူသော နဖူးမြင်မှ ချွေးတို့သည် တဖြိုင်ဖြိုင် ကျဆင်းကုန်လျက် -
“အို-သုသီမ … ရှေးအခါ သင်၏ ဦးခေါင်း၌ ဆံပင်တို့သည် မည်းနက်သော အဆင်းရှိကုန်၏၊ ယခုအခါ ဖြူသောအဆင်း ရှိကုန်၏၊ ထိုဆံဖြူတို့ကို မြင်၍ ကုသိုလ်ကမ္မပထတရား ဆယ်ပါးတို့ကို ကျင့်လော့၊ မြတ်သောအကျင့်ကို ကျင့်သုံးရန် အချိန်တန်ပြီ” –
မင်္ဂလာ ၃၈ ပါး
သုံးဆယ့်ရှစ်ဖြာ မင်္ဂလာ
မြတ်စွာဘုရား နတ်လူတို့၏ အကျိုးစီးပွားအလို့ငှာ သုံးဆယ့်ရှစ်ဖြာ မင်္ဂလာတရားတော်ကို ဟောကြားတော်မူသည်။ နတ်၊ လူ ဟူသမျှတို့၏ ကြီးပွားကြောင်း အမြတ်ဆုံးသော မင်္ဂလာ တရားများပေတည်း။
သုသီမဇာတ်
ဆံဖြူကိုပြ သံဝေဂ
ဟု မိမိကိုယ်ကို တိုက်တွန်းနှိုးဆော်ကာ မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်ခြင်း၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးတို့ကို ချီးကျူးမြွက်ဆိုလေ၏။
မင်္ဂလာ ၃၈ ပါး
မင်္ဂလာ ၃၈ ပါး
မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိပြည် ဇေတဝန်ကျောင်း တော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် လူနတ်တို့၏ အကျိုးစီးပွား အလို့ငှာ တစ်ညသော သန်းခေါင်အခါ၌ မထင်ရှားသော နတ် သားတစ်ပါး တောင်းပန်လျှောက်ထားသဖြင့် သုံးဆယ့်ရှစ်ပါး အပြားရှိသော ဤမင်္ဂလာတရားတော်ကို ဂါထာဆယ်ပုဒ်ဖြင့် ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။ သုံးဆယ့်ရှစ်ပါး အပြားရှိသော မင်္ဂလာတရားတို့ကား
သုသီမဇာတ်
မိဖုရားလိမ်ဉာဏ် လျှောက်တောင်းပန်
ထိုအခါ မိဖုရားကြီးသည် “ငါကား မင်းကြီးကို တပ်စွန်းအောင် ပြုလုပ်မည်ဟု ကြံစည်၍ ပြုလုပ်ပါလျက် မတပ်စွန်းအောင် ပြုလုပ်ရာသို့ ရောက်နေပေပြီ” ဟု ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်လျက် -
“အရှင်မင်းကြီး … ဤဆံဖြူကား အကျွန်ုပ်၏ ဆံဖြူ ဖြစ်ပါ၏၊ မင်းကြီး၏ ဆံဖြူ မဟုတ်ပါ၊ အကျွန်ုပ်၏ ဦးခေါင်း၌ ပေါက်သော ဆံဖြူ ဖြစ်ပါ၏၊ အကျွန်ုပ်သည် အကျိုးကို ပြုမည်ဟု မုသားဆိုမိပါ၏၊ အပြစ်ကို သည်းခံတော်မူပါ” –
“အရှင်မင်းကြီး … ပေါက်သစ်စ ဖြစ်သော အညှောက်သည် ရှုချင်စဖွယ် ရှိသကဲ့သို့ အရှင်မင်းကြီးသည်လည်း နုပျို၍ ရှုချင်စဖွယ် ရှိပါ၏၊ မင်းအဖြစ်ကိုလည်း ပြုတော်မူပါ၊ အကျွန်ုပ်ကိုလည်း ကြည့်ရှုတော်မူပါ၊ နောင်အခါမှ အကျိုးရှိသော ရဟန်းအဖြစ်ကို မပြုပါလင့်” –
ဟု မင်းကြီးအား နုပျိုသော အကြောင်းကို ချီးကျူးကာ ရဟန်းမပြုရန် တောင်းပန်လေ၏။
တဏှာချစ်ခင် အပြစ်မြင်
မင်းကြီးသည် မိဖုရားကြီး၏ စကားကို ကြားလျှင် “ရှင်မ … သင် ဆိုတိုင်း ဖြစ်ခဲ့၏တကား၊ ငါ အရွယ်အိုလာသောအခါ ဆံပင်တို့သည် ပိုက်ဆံလျှော်ကဲ့သို့ ဖြူဖွေးသည် ဖြစ်ရာ၏၊ ရှင်မ သူငယ်တို့၏ လည်းကောင်း၊ အဆင်းအရွယ်နှင့်ပြည့်စုံသော မင်းသမီးတို့၏ လည်းကောင်း အဆင်း ဖောက်ပြန် ပျက်စီးခြင်းကို ငါ မြင်ရ၏၊ ခန္ဓာကိုယ်သည် ပျက်စီးခြင်း အဆုံးရှိ၏” ဟု ပြောဆိုပြီးလျှင် တစ်ဖန် ဘုရား၏ တင့်တယ်ခြင်းဖြင့် -
“အရှင်မ … ငါကား တစ်ကိုယ်လုံး ပြေပြစ်သော အဆင်းရှိ၍ ကောင်းသောကိုယ်, ကောင်းသောခါး ရှိသော သတို့သမီးကို မြင်ရ၏၊ လေပြည်လေညင်း တိုက်ခတ်အပ်သော် ထိုမှ ဤမှ လှုပ်ရှားသော သန္တာမည်းကဲ့သို့ရှိသော ထိုမိန်းမသည် ယောကျ်ားတို့၌ ကိလေသာ၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြားယောင်းသကဲ့သို့ ဖြစ်၏၊ မွေးဖွားသည်မှ နောက်အခါ၌ အသက်ရှစ်ဆယ်ရွယ် ကိုးဆယ်ရွယ် ရှိသော ထိုမိန်းမကို တောင်ဝှေး လက်စွဲကာ တုန်တုန်လှုပ်လှုပ် အိမ်အခြင်ကဲ့သို့ ကုန်းကွသောကိုယ် ရှိသည်ဖြစ်၍ သွားလေသည်ကို မြင်ရ၏” –
ဟု မိဖုရားကြီးအား မိန်းမတို့၌ သာယာဖွယ် ဟူသော အဿဒ၊ အပြစ် ဟူသော အာဒီနဝကို ဟောကြားလေ၏။
ထီးနန်းစွန့်လျက် တောသို့ထွက်
နောက်တစ်ဖန် မိမိသည် မင်းစည်းစိမ်ကို စွန့်လွှတ်၍ နန်းတော်၌ မနေလိုသဖြင့် -
ဟု တရားဟောကာ အဆွေ ဗြဟ္မဒတ်မင်းကို ခေါ်၍ မင်းအဖြစ်ကို အပ်နှင်းပြီးလျှင် ဆွေမျိုးဉာတိတို့ ငိုကြွေးစဉ် လျှင် မင်းစည်းစိမ်ချမ်းသာတိုပကို စွန့်လွှတ်ကာ ဟိမဝန္တာသို့ဝင်၍ ရသေ့ရဟန်းပြုပြီးလျှင် ဈာန်အဘိညာဉ်ကို ဖြစ်စေလျက် မယုတ်လျော့သောဈာန် ရှိသည်ဖြစ်၍ သေလွန်သောအခါ ဗြဟ္မာ့ပြည်သို့ လားရ၏။
ဤဒေသနာတော်ကိုဆောင်ကာ သစ္စာကိုပြ၍ များစွာသော လူအပေါင်းတို့အား အမြိုက်အဖျော်ကို တိုက်ကေမးတော်မူ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ထိုအခါ မိဖုရားကြီးသည် - ယခုအခါ ရာဟုလာမယ်တော်။
ဗြဟ္မဒတ်မင်းသည် - အာနန္ဒာ။
သုသီမမင်းကြီးသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ကာမဂုဏ်ငြီး၊ ကျွတ်လုနီး၊ မင်းကြီးသုသီမ။
(၂) သက်ကြီးသောမူ၊ မှတ်စေဟူ၊ ဆံဖြူလိမ်၍ ပြ။
(၃) ကျိုးပြုသော်ငြား၊ မိဖုရား၊ ကျိုးကားဘယ်မှာရ။
(၄) ဆံဖြူကိုမြင်၊ သံဝေဝင်၊ အလျင်တောသို့ကြွ။
ရတနာသုံးပါး
ရတနာသုံးပါး(Three Jewels or Three Treasures) သို့မဟုတ် တြိရတန(त्रिरत्न triratna, tiratana)ဆိုသည်မှာ ဗုဒ္ဓဘာသာအရ ဗုဒ္ဓ၊ ဓမ္မ၊ သံဃာဟူသော သုံးပါးသော ရတနာကို ရည်ညွှန်းသော စကားရပ်ဖြစ်သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ရာ သုံးပါးလည်း ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်များ
ရတနာသုံးပါးကို သင်္သကရိုက်ဘာသာစကားဖြင့် တြိရတ်န (Triratna) ဟူ၍ သုံးနှုန်းပြီး ပါဠိဘာသာဖြင့် တိရတန (Ti-ratana) ဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်သည်။
ရတနာကို လောကီရတနာနှင့် လောကုတ္တရာ ရတနာဟူ၍ အုပ်စုနှစ်ခုခွဲခြားနိုင်သည်။ လောကုတ္တရာရတနာနှင့် ပတ်သက်၍ ထေရဝါဒ၊ မဟာယာနနှင့် အခြားသော ဗုဒ္ဓဘာသာများတွင် ရတနာသုံးပါးရှိကြသည်။ ထိုရတနာသုံးပါးမှာ :
ဖော်ပြပါ ရတနာသုံးပါးကို သရဏဂုံသုံးပါးဟူ၍လည်း အမည်တစ်မျိုးဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ကြ၏။
လောကီလောကုတ္တရာ ရတနာနှစ်မျိုးတို့ကို ရတနာခေါ်ဆိုခြင်း အကြောင်းမှာ−
ရတနသုတ်တွင် ရတနာဟူသော အရာများသည် လူ့ပြည်တွင်သာမက ဗြဟ္မာပြည်၊ နတ်ပြည်၊ နဂါး၊ ဂဠုန်ပြည်တို့တွင်လည်း ရတနာများစွာရှိပေသည်။ သို့သော်လည်း ဗုဒ္ဓ၊ ဓမ္မ၊ သံဃ ဟုဆိုအပ်သော ရတနာသုံးပါးနှင့် တူသော၊ နှိုင်းယှဉ်နိုင်သော ရတနာမရှိဟု ဖော်ပြသည်။ ထို့ကြောင့် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များအနေဖြင့် ရတနာသုံးပါးကို အခြားရတနာများကဲ့သို့မဟုတ်ဘဲ အမြင့်ဆုံးအနေအထား၌ ထားရှိ၍ ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ကြသည်။
ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ
ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာတွင် ရတနာသုံးပါးကို ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ရာ၌ ဤသို့ တစ်ညီတည်း ရွတ်ဆိုကြသည်။
မဟာယာနဗုဒ္ဓဘာသာ
မဟာယာနဗုဒ္ဓဘာသာတွင် တရုတ်ဘာသာစကားအားဖြင့် ရတနာသုံးပါးကို ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ရာ၌ ဤသို့ရွတ်ဆိုကြသည်။ 自皈依僧，當願眾生，統理大眾，一切無礙.
တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ
တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ရာ သုံးပါးကို ဖော်ထုတ် ဖော်ပြထားမှုရှိသည်။ ရတနာသုံးပါးကို ပုံစံအားဖြင့် သုံးခုထပ်မံ ခွဲခြားသောအခါ အပြင်၊ အတွင်း၊ လျှို့ဝှက် ပုံစံဟူ၍ ဖြစ်သည်။ အပြင်ပုံစံ မှာ တြိရတန ဟုခေါ်တွင်ပြီး ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ ဖြစ်သည်။ အတွင်းပုံစံမှာ အမြစ်သုံးသွယ် ဖြစ်၍ လျှို့ဝှက်ပုံစံမှာ တြိကာယ (trikaya or three bodies) ဖြစ်သည်။
ဂျိန်းဘာသာ
ဂျိန်းဘာသာ၌ ရှိသောရတနာသုံးပါးကို ရတ်နထြယ (ratnatraya) ဟူ၍ ခေါ်ဆိုသည်။ ယင်းသုံးပါးမှာ မှန်ကန်သော ယုံကြည်မှု (Samyak Darshana)၊ မှန်ကန်သော အသိပညာ (Samyak Gyana သို့ samyagjnana) နှင့် မှန်ကန်သော အကျင့် (Samyak Charitra) တို့ဖြစ်ကြ၍ ဂျိန်းဘာသာအရ လွတ်မြောက်ရာလမ်း (သို့) ဝိမုတ္တိမဂ် ဖြစ်သည်။ ဂျိန်းဘာသာ၏ ရတနာသုံးပါးကို အနုပညာသရုပ်ဖော်ရာတွင် ခက်ရင်းခွသုံးချောင်း အဖြစ် ဖော်ပြကြသည်။
လိန်ခုံရွာ၊ ကြံတော
လိန်ခုံရွာ၊ ကြံတော
ကျောက်ဖူးရွာ၊ ကြက်ဆူကျင်း
ကျောက်ဖူးရွာ (Kyaukhpu)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ ကြက်ဆူကျင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၂၁၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကြက်ဆူကျင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၅ ဦး၊ မ ၅၃၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကံစုရွာ၊ ရုံးတုံး
ကံစုရွာ၊ ရုံးတုံး
ဦးခွါအစုရွာ၊ သပြေချောင်း
ဦးခွါအစုရွာ၊ သပြေချောင်း
အလယ်ချောင်း
ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်တွင်တည်ဟိသည်။ လူ ဦးရေ ၁၀၀၀၀ ကျော်ဟိသည်။
ကိုးကား
www.rakhinethargree.com
Local Void
Local Void သည် Local Group နှင့် တစ်တန်းတည်း တည်ရှိသော အာကာသကြားခံနယ်မြေ၏ နယ်နမိတ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းအား Brent Tully နှင့် J. Richard Fisher ဆိုသူတို့မှ ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယခုအချိန်တွင် Local Void အား Galaxy filament ဟုခေါ်ဆိုသည့် အပိုင်းသုံးခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်ဟု သိရှိရသည်။ အကျယ်ကိုမူ မသိရပေ၊ သို့သော် အနည်းဆုံး ၄၅Mpc (အလင်းနှစ် ၁၅၀ မီလီယံ) ကျယ်ဝန်းပြီး ဒိုင်မင်းရှင်းအားဖြင့် ၇၀Mpc (အလင်းနှစ် ၂၃၀ မီလီယံ) ခန့် ရှည်လျားနိုင်ဖွယ်ရှိသည်။ Local Void တွင် စံပြ နက္ခတ္တဗေဒမှ မျော်မှန်းသည်ထက် ဂယ်လက်ဆီပါဝင်မှုမှာ နည်းပါးလျက်ရှိသည်။
ဘေးပတ်ဝန်းကျင်တွင် သက်ရောက်မှု
သိပ္ပံပညာရှင်များယုံကြည်သည်မှာ Local Void သည် ကြီးထွားနေပြီး Local Sheet သည် ကွက်လပ်ဗဟိုမှ တစ်စက္ကန့်လျင် ၂၆၀ ကီလိုမီတာနှုန်းဖြင့် ဝေးရာသို့ ပြေးလွှားနေသည်ဟုဆိုသည်။ အရာဝတ္ထုများ စုစည်းနေခြင်းသည် သာမန်အားဖြင့် အတူတကွ စုစည်းဆွဲငင်စေသည်။ Local Void မှ နဂါးငွေ့တန်း၏ ပြေးလွှားသောအလျင်သည် 600000 mph ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လေ့လာနိုင်သော စကြဝဠာ
Metaverse
"Metaverse " ဟူသော စကားလုံးကို ကျော်လွန်၍ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော meta နှင့် စကြဝဠာဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော Universe မှ verse ဟူသော စကာလုံးနှစ်လုံးကို ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါအသုံးအနှုန်းကို သုံးဖက်မြင် အသွင်ယောင်ပကတိ နေရာလပ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး အင်တာနက် အသုံးပြုသူများအတွက် လက်တွေ့တွင် ရုပ်အားဖြင့် မတည်ရှိနေသော အနာဂတ်ကာလ၏ လူနေမှုပုံစံတစ်ခု ဟူသော သဘောတရားကို ဖော်ပြရန်အတွက် အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ Metaverse သည် အသွင်ယောင် ပကတိ နေရာလပ်များကိုသာမက Augmented Reality နှင့် ဆက်စပ်နယ်ပယ်တစ်ခုလုံး အပါအဝင် အင်တာနက်တစ်ခုလုံးကို ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
Metaverse ဝေါဟာရကို နေး စတီဖန်ဆန်၏ ၁၉၉၂ ခုနှစ်ထုတ် သိပ္ပံစိတ်ကူးယဉ်ဝတ္ထု Snow Crash တွင် စတင်အသုံးပြုခဲ့ပြီး အဆိုပါဝတ္ထုတွင် လူသားများသည် ၎င်းတို့၏ကိုယ်ပွားအဗတာများအဖြစ် လက်တွေ့ကမ္ဘာ၏ အလင်္ကာကို အသုံးပြုထားသည့် သုံးဖက်မြင် အသွင်ယောင်ပကတိတွင် အချင်းချင်းအပြန်အလှန် ထိတွေ့ဆက်ဆံကြသည်။
များစွာသော အွန်လိုင်းဂိမ်းများတွင် Metaverse ၏အင်္ဂါရပ်များကိုမျှဝေအသုံးပြုထားသော်လည်း မမြဲသောဖြစ်ရပ်များကိုသာ ဝင်ရောက်ခွင့်ပေးထားသောကြောင့် Multiverse အသွင်ယောင် ဂိမ်းများ အနေဖြင့်သာရှိနေပြီး အမှန်တကယ် Metaverse နှင့်ကွဲပြားနေခဲ့သည်။
Metaverse ၏ အခရာများ
Metaverse ၏ အစိတ်အပိုင်းများတွင် "ဗီဒီယိုကွန်ဖရင့်၊ Minecraft သို့မဟုတ် Roblox ကဲ့သို့သော ဂိမ်းများ၊ Cryptocurrency ငွေကြေး၊ အီးမေးလ်၊ အသွင်ယောင်ပကတိ၊ ဆိုရှယ်မီဒီယာနှင့် တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ခြင်း" တို့ ပါဝင်သည်။ ချဲ့ထွင်ထားသောပကတိ၊ လူသားနှင့် ဉွန်ပြူတာအကြား ထိတွေ့ဆက်ဆံမှု၊ မှတ်ဉာဏ်တု၊ ဘလော့ချိန်း၊ ကွန်ပြူတာမြင်ကွင်း၊ Edge Computing နှင့် တိမ်တိုက် ကွန်ပျူတာ၊ အနာဂတ်မိုဘိုင်းကွန်ရက်များ စသည်တို့မှာ နည်းပညာများသည် လက်ရှိအင်တာနက်မှ Metaverse အဖြစ်သို့ အသွင်ကူးပြောင်းမှုကို တွန်းအားပေးသည့် ပံ့ပိုးပေးသူများ ဖြစ်ကြသည်။ မှတ်သားစရာကောင်းသည်မှာ Metaverse ၏ ဖွဲ့တည်မှုစနစ်သည် အသုံးပြုသူလူသားများကို မိမိတို့ကိုယ်တိုင် တည်တံ့ခိုင်မြဲပြီး မျှဝေသုံးစွဲနိုင်သော နယ်ပယ်တစ်ခုအတွင်း နေထိုင်ကစားနိုင်စေသည်။ ထို့ကြောင့်၊ Metaverse ၏ ဖွဲ့တည်မှုစနစ်သည် ကိုယ်ပွားအဗတာ၊ Content ဖန်တီးခြင်း၊ အသွင်ယောင်စီးပွားရေး၊ လူ့အဖွဲ့အစည်းအားဖြင့် လက်ခံနိုင်ဖွယ်ရှိခြင်း၊ လုံခြုံရေး၊ Privacy နှင့် ယုံကြည်စိတ်ချရမှု၊ တာဝန်ခံမှု အပါအဝင် အသုံးပြုသူဗဟိုပြု အစိတ်အပိုင်းများကိုပါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားပါသည်။
ကိုးကားချက်
ကဏ္ဍ:အသွင်ယောင် ပကတိ
နွယ်ရှောက်ရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
နွယ်ရှောက်ရွာ (Nweshauk)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ နွယ်ရှောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၀၈၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အယ်လီဖန်တာ လိုဏ်ဂူများ
အယ်လီဖန်တာ လိုဏ်ဂူများ သည် ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ စာရင်းဝင် နေရာတစ်ခု ဖြစ်ပြီး ဟိန္ဒူနတ်ဘုရား သီဝ အား ရည်မှန်း၍ တည်ဆောက်ထားသော ဘုရားကျောင်းလိုဏ်ဂူများ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ မဟာရဋ္ဌပြည်နယ် အတွင်း မွမ်ဘိုင်းမြို့၏ အရှေ့ဘက် ၁၀ km အကွာတွင် ရှိသော မွမ်ဘိုင်းဆိပ်ကမ်းရှိ အယ်လီဖန်တာကျွန်း သို့မဟုတ် ဂါရပူရီ (လိုဏ်ဂူမြို့တော်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။) တွင် တည်ရှိသည်။ ထိုကျွန်းသည် ကမ်းလွန်တွင် တည်ရှိပြီး ဂျဝါဟာလာ နေရူး ဆိပ်ကမ်းမှ အနောက်ဘက် ၂ km အကွာတည်ရှိကာ ဟိန္ဒူဘာသာဆိုင်ရာ လိုဏ်ဂူ ၅ ခု နှင့် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် အချို့ ရှိပြီး ရေစည်များပါသော ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာ လိုဏ်ဂူ ၂ ခုလည်း ရှိကာ ဘီစီ ၂ရာစုမှ ကျန်ရှိခဲ့သော ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံများ ဖြစ်သည်။
အယ်လီဖန်တာ လိုဏ်ဂူများတွင် ကျောက်တုံးကို ထွင်းထုထားသော ရုပ်တုများ ရှိပြီး ဟိန္ဒူဘာသာ နှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာတို့၏ အိုင်ဒီယာနှင့် ရုပ်ပုံများ ရောစပ်ပေါင်းထွေးခြင်းကို ပြသနေသည်။  ကျောက်ဂူမှာ ဘာဆော့ကျောက်တုံးကြီးကို ထွင်းထုထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ခြွင်းချက်အဖြစ် ကျန်ခဲ့သည့် လက်ရာအချို့မှ အပ အနုပညာ လက်ရာအများစုမှာ ဖျက်စီးခြင်း ခံထားရသည် သို့မဟုတ် ပျက်စီးနေကြလေသည်။ ပင်မ ဘုရားကျောင်း၏ မျက်နှာမူရာ နှင့် အခြားဘုရားကျောင်းများ တည်နေရာတို့မှာ မန္တလပုံစံ  တည်ရှိသည်။ ကျောက်ထွင်းပုံများမှ ဟိန္ဒူ ဒဏ္ဍာရီများကို ဇာတ်ကြောင်းပြန်ပြနေကြပြီး ကြီးမားသော တစ်ခုတည်း ထွင်းထုထားသည့် ၂၀ ft တြိမုတိ သတ္တသျှီဝ (မျက်နှာသုံးဖက် သျှီဝနတ်ဘုရား) ၊ နာတာရာဂျာ (ကခုန်ခြင်း၏ ဘုရား)၊ ယောဂီသဗ္ဗရ (ယောဂ ဘုရား) တို့မှာ အလွန်ထင်ရှားသည်။
၁၉ရာစုမှစ၍ မည်သည့်နေရက်တွင် မည်သည့်အကြောင်းကြောင့် ဂူများကို တည်ဆောက်ခဲ့သည် ဆိုသော အချက်ကို မှန်းဆတွေးတောမှုများစွာ ရှိသကဲ့သို့ ပညာတတ်တို့၏ လေ့လာ မှန်းဆမှုများလည်း ရှိသည်။ မှန်းဆကြသည့် နေ့စွဲများတွင် ၅ ရာစုမှ ၉ ရာစု အတွင်း အမျိုးမျိုးသော ဟိန္ဒူမင်းဆက်များ လက်ထက်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။ ၅ ရာစု နှင့် ၇ ရာစု အတွင်းတွင် ဖြစ်မည်ဟု အများစုက ခန့်မှန်းကြသည်။ ပညာရှင်အများစုက အေဒီ ၅၅၀ ခန့်တွင် ဆောက်လုပ်ပြီးစီးသည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။
ဘဲလ်၊ မွန်ရို
အများပြည်သူရပိုင်ခွင့်နှင့် ပတ်သက်၍ပြောင်မြောက်သော အယ်ဒီတာ့အာဘော် များကို ရေးသားခဲ့သူဘဲလ်သည် အမေရိကန် ဝါရင့် သတင်းစာ ဆရာတစ် ယောက်ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၄ ခုနှစ်အထိ ပြုလုပ်ခဲ့သော Meet the Press ရုပ်မြင်သံကြား အစီအစဉ်၏ အစီအစဉ် မှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက် ခဲ့သူ ဘဲလ်သည် သတင်းဖြစ်စေသည့်မေးခွန်းများ မေးမြန်းပြောဆိုနိုင်ခဲ့သူအဖြစ် ထင်ရှား သည်။ ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့စွာဖြင့် ပရိယာယွ်ကြယ်ဝ သော မေးခွန်းများကိုမေးမြန်းနိုင်သူလည်းဖြစ်သည်။ ဘဲ လ်သည် နယ်ပယ်မျိုးစုံမှ ပုဂ္ဂိုလ်များစွာနှင့် တွေ့ဆုံသည့် ရုပ်မြင်သံကြားအစီအစဉ်များတွင် သတ်မှတ်ထားသော ပွဲချိန်အတွင်း စိတ်ဝင်စားဖွယ်ရာ လျှပ်တစ်ပြက် မေးခွန်းများကို မေးမြန်းနိုင်ခဲ့သည်။ ဘဲလ်၏ဘဝတွင် မမေ့နိုင်သောအင်တာဗျူးမှာ ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် အလာဘားမားပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဖြစ်သူ ဂျော့ဝါလေ့စ်နှင့်မေးမြန်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟုဆို သည်။ ဘာသာရေး၊ လူမျိုးရေး ခွဲခြားမှုနှင့်ပတ်သက်၍ ေဝါလေ့စ်၏ ရှုထောင့်ကို သုံးကြိမ်ဆက်တိုက် မေးမြန်း ခဲ့သော်လည်း ကျေနပ်လောက်သော အဖြေမရရှိခဲ့သော ကြောင့်ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံ နယူးအော်လိန်းစ် မြို့၏ သတင်းစာဆရာ မွန်ရိုဘီလ်သည် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၇ ရက်၊ အသက် ၉၀ အရွယ်တွင် ကွယ်လွန်သည်။
ဝင်းတင်၊ ဦး (EFA)
ဦးဝင်းတင် EFA သည် စာရေးသူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဆိုင်ရာ မြန်မာမဂ္ဂဇင်းများကို ထုတ်ဝေသူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် လောကသစ်စာပေကိုလည်း ယင်းက ထူထောင်ခဲ့သည်။
ဦးဝင်းတင် EFA ကို ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးတင်မောင် အမိ ဒေါ်အုန်းတင်တို့မှ ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် အထက ၂ တာမွေမှ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ ခုနှစ်တွင် ပညာရေးတက္ကသိုလ်မှ ဘီအီးဒီ ဘွဲ့ရသည်။ ၁၉၉၈ ခုနှစ်အထိ အထက တွန်းဖန်(ချင်းပြည်နယ်)၊ အလက ချောင်ကြီး(ကျောက်ကုန်းမြို့နယ်)၊ အထက လှည်းဆိပ်(ထန်းတပင်မြို့နယ်)၊ အထက ၁ သာကေတ တို့တွင် အထက်တန်းပြဆရာအဖြစ် ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။
စစ်ပြန်၊ ငွေတာရီ၊ မြဝတီ၊ ပညာတန်ဆောင် မဂ္ဂဇင်းတို့တွင် အောင်စံဖြိုး အမည်ဖြင့် ဝတ္ထုများ၊ ပညာရေးဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။ ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် ဦးမြင့်ဦး(ဆုစာပေ)နှင့် တွဲဖက်လျှက် English For All မဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေသည်။
၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် လောကသစ်စာပေကို တည်ထောင်သည်။
၂၀၀၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလမှ စပြီး Global English မဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဦးဝင်းတင်သည် Media English(၁ မှ ၅)စာအုပ်တွဲများ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦး၏ သမီးထံပေးစာများ၊ ကိုယ်သာလျှင် ကိုယ့်ဘဝသခင်၊ ကမ္ဘာကျော်မိန့်ခွန်းများ(မင်းကျော်စွာ အမည်ဖြင့်)နှင့် နယ်လ်ဆင်မင်ဒဲလာ၏ ကိုယ်တိုင်ရေးအတ္ထုပတ္တိ (မင်းကျော်စွာ အမည်ဖြင့်)တို့ကို ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ဘယ်ရီ၊ ဂျွန်
ဂျွန်ဘယ်ရီသည် ကမ္ဘာကျော်ဂျိမ်းစ် ဘွန်းဇာတ်ကားများ၏ ဇာတ်ဝင်သီချင်းသံစဉ်များကို ဖန်တီးသူအဖြစ်ထင်ရှားသည်။ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား တစ်ကားကို ပရိသတ်၏ရင်ထဲ၌ အချိန်ကြာမြင့်စွာ စွဲမြဲနေစခြေင်းတွင်၎င်းရုပ်ရှင်၏ တေးဂီတဖန်တီးမှု လည်းအပါအဝင်ဖြစ်ရာ ဂျိမ်းစ်ဘွန်းဇာတ်ကားများကို ပရိသတ်များစွဲလမ်းနှစ်ခြိုက်ရခြင်းမှာလည်း ဂျွန်ဘယ်ရီ ၏ ဂီတစွမ်းအား အထောက်အကူကြောင့်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဇာတ်လမ်း၊ ဇာတ်ထွ က်၊ ဇာတ်ကွက်နှင့် လိုက်လျော ညီညွတ်စွာ ကိုယ်ပိုင်အမြင်ဖြင့် သပ်ရပ်ကောင်းမွန်အောင် ဖန်တီးနိုင်မှုကို ဘွန်းရုပ်ရှင်သီချင်းများဖြစ်သည့် Out of Africa, Dances with Wolves တွင် တွေ့နိုင်သည်။ The Quiller Memorandum,Born Free, Hammett,Zulu စသည့်တေးသီချင်းတို့မှာ၎င်း၏အောင်မြင်သော သီချင်းများဖြစ်သည်။ Hammett သီချင်းကို ဆွတ်ပျံ့လွမ်းမောဖွယ်ကောင်းသော သံစဉ်များဖြင့် ဖန်တီးခဲ့ပြီး Zulu သီချင်းကို တိုတောင်းသောသံစဉ်နှင့် ပင် အားမာန်ရှိသော၊ ရဲရင့်သောသံစဉ်များအဖြစ် ဖွဲ့သီခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဂျွန်ဘယ်ရီသည် ဇန်နဝါရီလ ၃၀ ရက်၊ အသက် ၇၇ နှစ် အရွယ်တွင် ကွယ်လွန်သည်။
နွားကြိုးအိုင်ရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထွန်းစိန်၊ ဦး (EEE)
ဦးထွန်းစိန်သည် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား သင်ကြားပို့ချပေးသူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဆိုင်ရာ စာအုပ်နှင့် ဆောင်းပါးများကို ရေးသားနေသူတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဦးထွန်းစိန် (EEE) သည် ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံတက္ကသိုလ်မှ သိပ္ပံဘွဲ့ရသည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ်မှ စပြီး မြန်မာ့ကြယ်ငါးပွင့် သင်္ဘောလုပ်ငန်းတွင် အရာထမ်းအဖြစ် နိုင်ငံတာဝန် ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။
ပစ္ဆိမာရုံပညာဒါနကျောင်း၊ မနောရမ္မပညာဒါကျောင်း၊ ကေအမ်ပညာဒါနကျောင်းများတွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာကို ပို့ချလျက်ရှိသည်။ Englsih For All မဂ္ဂဇင်း၊ Global English မဂ္ဂဇင်းတို့တွင် ပင်တိုင်ဆောင်းပါးရှင်အဖြစ် ၁၉၉၇ ခုနှစ်မှစပြီး အင်္ဂလိပ်ဘာသာပညာပေးဆောင်းပါးများ ရေးသားလျက်ရှိသည်။ Jet Set English ခေါ် အင်္ဂလိပ်စကားပြောစာအုပ်၊ နေ့စဉ်သုံး အင်္ဂလိပ်စကားများစာအုပ်တို့ကို ရေးသားခဲ့သည်။
ဆရာ ဦးခင်မောင်ဝင်း (ဒေါ်ခင်မျိုးချစ် ၏ ခင်ပွန်း) ရေးသားပြုစုသော နေ့စဉ်သုံးအင်္ဂလိပ်စကားပြော (Everyday Expression in English) ကို လက်ကိုင်ပြု သင်ကြားပေးခြင်းကို အစွဲပြု၍ ဦးထွန်းစိန် အည်နောက်တွင် (EEE) ဟု ထည့်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
သောင်းတင်
ဦးသောင်းတင်သည် မြန်မာ ကွန်ပျူတာပညာရှင်၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဒုတိယဝန်ကြီး (ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန) အဖြစ် ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၇ ရက်မှ ၂၀၁၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဦးသောင်းတင်ကို ၁၉၆၀ ခုနှစ် မေလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် မန္တလေးမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး မွေးချင်း ၆ ဦးအနက် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။
ပညာရေး
၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် အထက (၁၄) မန္တလေးမှ အခြေခံပညာအထက်တန်းအောင်မြင်ခဲ့ပြီး ဒေသကောလိပ်တွင် သင်္ချာဘာသာတွဲကို သင်ယူခဲ့ပြီး ၁၉၈၀ တွင် ရန်ကုန်စက်မှုတက္ကသိုလ်၌ အီလက်ထရောနစ် ဘာသာရပ်ကို ဆက်လက်သင်ယူခဲ့သည်။ အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ ရပြီးနောက် ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ မဟာဘွဲ့ ကို ရန်ကုန်ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်မှ ရရှိခဲ့သည်။
ကေအမ်ဒီကွန်ပျူတာသင်တန်း နှင့် ကေအမ်ဒီကုမ္ပဏီအုပ်စု
၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် ကေအမ်ဒီကွန်ပျူတာသင်တန်းကို ဦးကြွယ်ဟိုးလမ်း၊ ကြည့်မြင်တိုင်တွင် ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်တင်တင်အေးနှင့်အတူ စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကေအမ်ဒီကုမ္ပဏီများအုပ်စုအဖြစ် လုပ်ငန်းများ ချဲ့ထွင်ခဲ့သည်။
မိသားစု
ဆရာဝန်တင်ရွှေ၏ သမီးဖြစ်သူ ဒေါ်တင်တင်အေး နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သမီးတစ်ဦးရှိသည်။
ဦးဂျိုးလေးစုရွာ၊ သပြေချောင်း
ဦးဂျိုးလေးစုရွာ၊ သပြေချောင်း
တိုက်ကြီးရွာ၊ ကြံတော
တိုက်ကြီးရွာ၊ ကြံတော
ပါယ်ကင်းရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
ပါယ်ကင်းရွာ (Peikin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ရွာငံမြို့နယ်၊ လင်းဝေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၈၆၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လင်းဝေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၆၈ ဦး၊ မ ၁၂၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၈၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အလုံသင်္ဘောကျင်း
အလုံသင်္ဘောကျင်း(Fact File)* ၁၉၀၄ ခုနှစ်တွင် (RANGON FOUNDRY ) ရန်ကုန်သံရည်ကြိုစက်ရုံအဖြစ်စတင်ခဲ့။
မာမိုဟမ် ဆင်း
မာမိုဟမ် ဆင်း (Manmohan Singh) (၁၉၃၂ စက်တင်ဘာ ၂၆ မွေး) သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ၁၃ ယောက်မြောက်နှင့်ဝန်ကြီးချုပ်​ဟောင်းဖြစ်သည်။ သူသည် ငါးနှစ်သက်တမ်း ပြည့်ပြီးနောက် ဒုတိယအကြိမ် ထပ်မံ အရွေးချယ်ခံရသူများတွင် ဂျဝါဟာလာ နေရူး ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက် ဖြစ်သည်။ ဆစ်ခ် ဘာသာဝင်ဖြစ်ပြီး ဟိန္ဒူဘာသာဝင် မဟုတ်သူများတွင် ပထမဆုံး ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်သူ ဖြစ်သည်။ ဆင်းသည် အိန္ဒိယ အမျိုးသား ကွန်ဂရက်ပါတီမှ ၇ ယောက်မြောက် ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်သည်။ သူသည် အထက်လွှတ်တော် အမတ်အဖြစ် ၄ ကြိမ် အရွေးချယ် ခံခဲ့ရပြီး အာသံပြည်နယ်၏ ကိုယ်စားပြု အမတ် ဖြစ်သည်။
ဒေါက်တာမန်မိုဟန်ဆင်းကို ၁၉၃၂ ခုနှစ်၊ စက်တင် ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ပန်ဂျပ်ပြည်နယ်အနောက်ပိုင်း (ယခု ပါကစ္စတန်)၊ ဂါးမြို့လေးတွင် သာမန်မိသားစုတစ်စုမှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ အင်္ဂလန်၊ ကင်းဘရစ်ချ်တက္ကသိုလ်နှင့် ပန်ဂျပ်တက္ကသိုလ်တို့မှ စီးပွားရေးဘွဲ့များရရှိခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှ နှစ်ပေါင်း ၃၀ လုံးလုံး အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးလောကတွင် အရေးပါ အရာရောက်သည့်သူတစ်ဦးအနေဖြင့် ရပ်တည်သွားခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များတွင် ဆင်းသည် အိန္ဒိယ Reserve ဘဏ်တွင် ထိပ်တန်း ခေါင်းဆောင်တစ်ယောက်အနေဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ကွန်ဂရက်ပါတီ အစိုးရဦးဆောင်သည့် နာရာဆင်ဟာရောင်း လက်ထက်တွင် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၆ ခုနှစ် သူဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ်တာဝန်ယူချိန်အထိ ထိုတာဝန်ကိုယူခဲ့သည်။
သူတာဝန်သစ်ကိုစတင်ထမ်းဆောင်ချိန်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဘဏ္ဍာရေးအခြေအနေသည် အကျပ်အတည်းနှင့် ရင်ဆိုင်နေရချိန်ဟုဆိုနိုင်သည်။ သို့သော် ဆင်း၏သက်တမ်းတစ်လျှောက်တွင် နိုင်ငံ၏စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများကို အတော်လေးပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံအတွင်း နိုင်ငံခြား ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို ပထမဦးဆုံး လမ်းဖွင့်ပေးလိုက်သည်။ အတိတ်ကာလက အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် စီးပွားရေးနှင့်ပတ်သက်ပြီး ပိတ်ထားသမျှ ကို သူကဖွင့်ပေးလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဗြိတိသျှ အစိုးရလက်ထက်ကတည်းက လက်ခံကျင့်သုံးလာကြသည့် သွင်းကုန်ထုတ်ကုန် လိုင်စင်စနစ်များကို ပယ်ဖျက်လိုက်ပြီး၊ အများပိုင်စီးပွားရေးစနစ်ဖြင့် လွတ်လပ်စွာလုပ်ပိုင်ခွင့်များကို ခွင့်ပြုလိုက်သည်။ ၁၉၉၀ ပြည့်နှောင်းပိုင်းတွင် ဆင်း၏ စွမ်းဆောင်ချက်ဖြင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် စီးပွားရေးပြန်လည်ဦးမော့လာနိုင်ခဲ့သည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံခေါင်းဆောင်ပိုင်းတွင် အပုပ်နဲ့လှိုင်ခဲ့သမျှ ဆင်းလက်ထက်တွင် အိန္ဒိယအစိုးရသည် သန့်ရှင်းသောအစိုးရအဖြစ် ထူးခြားစွာ ရပ်တည်နိုင်ခဲ့ခြင်းကလည်း ဆင်း၏ကောင်း သတင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယပါလီမန်က ချီးမြှင့်သည့်ထူးချွန်ဆုကို ဆင်းက ရရှိသွားခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ် မေလတွင် ဆင်းသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ကြေညာခြင်းခံရသည်။ နိုင်ငံအတွင်းရှိ ပါတီပေါင်းစုံ ကလည်း ဆင်းကို ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ထောက်ခံခြင်းပြုခဲ့ကြသည်။
ဆင်းသည် ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သမီးသုံးယောက် ထွန်းကားခဲ့သည်။ အစိုးရပိုင်းတွင် အမြင့်ဆုံးရာထူး ယူထားသူဖြစ်သကဲ့သို့ စီးပွားရေးတက္ကသိုလ်များတွင် ဂုဏ်ထူးဆောင်ပါမောက္ခလည်းဖြစ်ခဲ့သည်။ သူသည် စာရေးဆရာ တစ်ယောက်လည်းဖြစ်သည်။ ဆစ်ခ်ဘာသာ ယုံကြည်ကိုးကွယ်သူဖြစ်ပြီး၊ ဆစ်ခ်လူမျိုးများထဲမှ အိန္ဒိယနိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်ဘဝကို ပထမဦးဆုံးခံယူခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။
ဂျေရုဆလင်မြို့အနောက်ဖက်မြို့ရိုး ပလာဇာ
ဂျေရုဆလင်မြို့အနောက်ဖက်မြို့ရိုး ပလာဇာ (Western Wall Plaza רחבת הכותל המערבי) သည် အစ္စရေးနိုင်ငံ၊ ဂျေရုဆလင်မြို့ဟောင်း ဂျူးရပ်ကွက်ရှိ ရင်ပြင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ရင်ပြင်ကို ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ရင်ပြင်၏ အရှေ့ဖက်တွင် အနောက်ဖက်မြို့ရိုး၊ မြောက်ဖက်တွင် အနောက်ဖက်မြို့ရိုး လှိုဏ်ခေါင်းလမ်းနှင့် မျိုးရိုးကွင်းဆက်စင်တာ၊ တောင်ဖက်တွင် ဂျေရုဆလင် ရှေးဟောင်းသုတေသန ပန်းခြံနှင့် Dung Gate တို့ တည်ရှိသည်။
ပန်စံခမ်းရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖိုကုန်းရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
ဖိုကုန်းရွာ (Hpokone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ ညောင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၀၆၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စပယ်ဖြူနု
စပယ်ဖြူနု သည် ကချင်နယ်ဖွား ရှမ်းလူမျိုး စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဝတ်ကလီအီလဲဗန်း ၏ စာတည်းလည်း ဖြစ်သည်။
ပြင်ပလင့်များ
စပယ်ဖြူနု ၏ ဘလော့
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
တောင်ကူး
တောင်ကူး
စာရေးဆရာ
စာပေရေးသားခြင်းဖြင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းသူကို စာရေးဆရာဟု ခေါ်သည်။ ငွေကြေးအတွက် စာအုပ်၊ ဆောင်းပါး၊ ဝထ္ထုတို၊ ရေးသားသူကို စာရေးဆရာဟုခေါ်သည်။
မင်ဒလင်
မင်ဒလင် (mandolin) သည် ကြိုးတပ်တူရိယာတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ လျုခေါ် အင်္ဂလိပ် ဗျပ်စောင်းမျိုးတွင် ပါဝင်၍ မြန်မာဗျပ်စောင်း နှင့် ခပ်ဆင်ဆင်တူသည်။ မင်ဒလင်အိုးသည် ဗူးသီးခြမ်းသဖွယ် ဖြစ်၏။ လည်တံတို၍ ကန့်လန့်ဖြတ်တုံးကလေးများစွာ ရှိသည်။ ထိပ်ကား၍ ပြားပြီးလျှင် ယင်းတွင် ကြိုးများကို သော့ဟုခေါ်သော ရစ်တံဝက်အူများဖြင့်ထိန်းထားသည်။ မင်ဒလင် တွင် သာမန်အားဖြင့်ကြိုး ၄ စုံတပ်သည်။ မင်ဒလင်တီးရာတွင် လက်ဝဲလက်ဖြင့် လည်တံကိုကိုင်ကာ ဆိုင်ရာကြိုးကိုနှိပ်၍ လက်ယာလက်ဖြင့် လက်ချောင်း၊ သို့မဟုတ် လက်ခတ်သံပြား ကော်ပြားတစ်ခုခုဖြင့် ကြိုးကိုခတ်ရသည်။ ကြိုးမှာ သံမဏိကြိုးများ ဖြစ်၏။ ကြိုးကိုခပ်မြန်မြန်ခတ်လျှင် အသံတုန်များကို ရရှိသည်။
မင်ဒလင်သည် အီတာလျံ လူမျိုး တို့ စတင်တီးခတ်သော တူရိယာ ဖြစ်၏။ မင်ဒလင် နှစ်မျိုးနှစ်စားရှိပေရာ နှစ်မျိုးလုံးပင် အီတာလျံတို့မှ စတင်ပေါက်ဖွားလာသည်။ တစ်မျိုးမှာ နီယ ပေါ်လီတန် ဟုခေါ်၍ လူသိပိုများသည်။ အလျား နှစ်ပေရှိ၍ ညီညာသောကြိုး ၄ စုံ တပ်သည်။ ကျန်တစ်မျိုးမှာ မိလနိဟု ခေါ်၍ အနည်းငယ် ပို၍ကြီးပြီးလျှင် ညီညာသော ကြိုး ၅ စုံ၊ သို့မဟုတ် ၆ စုံ တပ်သည်။
မင်ဒလင်သည် သံစုံတီးဝိုင်းများတွင် အသုံးပြုသော တူရိယာကြီးမျိုး မဟုတ်ပေ။ သို့ရာတွင် မိုဇတ် (Mozart) နှင့် ဗေးထိုးဗင် (Beethoven) အစရှိသော ဂီတစာဆိုကြီးများသည် မိမိတို့ စပ်သော အခြားသီချင်းများနှင့် လိုက်ဖက်၍တီးစေကာ ယင်းအတွက် တီးလုံးများ ရေးပေးလေသည်။ မင်ဒလင်သည် ပေါ့ပေါ့ပါးပါး ယူဆောင် သွားနိုင်သောကြောင့် အပျော်တမ်းတီးခတ်သူများတွင် ခေတ်စားသည်။
နာဖော့ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
နာဖော့ရွာ(Narhpawt)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဖော့ဒေါ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၀၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂျယ်ရီ ယန်း
ဂျယ်ရီ ယန်း (Jerry Yang; 楊致遠) သည် အင်တာနက် ရှာဖွေရေးကုမ္ပဏီ Yahoo! အား ပူးတွဲ တည်ထောင်သူ၊ ယင်းကုမ္ပဏီ၏ အမှုဆောင် အရာရှိချုပ်ဟောင်းနှင့် Yahoo! ၏ အကြီးအကဲအဖြစ် ရပ်တည်နေသူဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်ဘဝ
ယန်းအား ၁၉၆၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင် ထိုင်ဝမ် ထိုင်ပေမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ အသက် ၁၀ နှစ်အရွယ်တွင် ၎င်း၏ မိခင်၊ ညီငယ်တို့နှင့်အတူ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၊ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၊ ဆန်ဟိုဆေးမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့သည်။ ယန်း အသက် ၂ နှစ်မှာပင် ဖခင်ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
မိခင်မှာ အင်္ဂလိပ်စာ ဆရာမ ဖြစ်သော်လည်း ယန်း အမေရိကသို့ ရောက်ရှိလာချိန်တွင် Shoe (ဖိနပ်) ဟူသော အင်္ဂလိပ် စာလုံး တစ်လုံးကိုသာ သိသည်ဟု ယန်းက ဆိုသည်။ ယန်းသည် ၃ နှစ်အတွင်း အင်္ဂလိပ်စကား ရေလည်လာခဲ့ပြီး အေပီ အင်္ဂလိပ်စာ သင်တန်းများတွင် တက်ရောက်သင်ကြားခဲ့သည်။
ယန်းသည် အမေရိက၌ပင် အလယ်တန်းနှင့် အထက်တန်း ပညာများ သင်ယူခဲ့ပြီး အဆင့်မြင့်ပညာရေးအတွက် စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ်တွင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ်မှ လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ် အထူးပြုဖြင့် ရိုးရိုးသိပ္ပံဘွဲ့နှင့် မဟာဘွဲ့များ ရရှိခဲ့သည်။
လုပ်ငန်း
စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ်၌ ပညာသင်ကြားနေစဉ်မှာပင် ဂျယ်ရီ ယန်းသည် ဒေးဗစ် ဖီလို (David Filo) နှင့်အတူ ‘Jerry's and Dave's Guide to World Wide Web’ ဟူသော အင်တာနက် ဝက်ဘ်ဆိုက်ကို စတင်ဖန်တီးခဲ့သည်။ ၎င်းနောက် ဝက်ဘ်ဆိုက်အား Yahoo! ဟု အာမေဍိတ်သ့အဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ Yahoo! ဝက်ဘ်ဆိုက် လူကြိုက်များလာသောအခါ ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် ဂျယ်ရီ ယန်းနှင့် ဒေးဗစ် ဖီလိုတို့ ပူးတွဲ၍ Yahoo! Inc. ကို တည်ထောင်လိုက်သည်။ ၎င်းတို့ ဒေါက်တာဘွဲ့ယူမည့် အစီအစဉ်ကိုလည်း ရွှေ့ဆိုင်းလိုက်ကြသည်။
Yahoo! ကို ဝက်ဘ်ဆိုက် ပေါ်တယ် အဖြစ် စတင်ထူထောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး အင်တာနက်ပေါ်မှ ရရှိနိုင်သော ကုန်ပစ္စည်းများနှင့် ဝန်ဆောင်မှုများကို အင်တာနက် လမ်းညွှန်စာအုပ်သဖွယ် ဖော်ပြပေးခဲ့သည်။ ယခုအခါ Yahoo! မှာ အင်တာနက်တွင် လူသိအများဆုံး အမှတ်တံဆိပ် တစ်ခုဖြစ်ပြီး တယ်လီဖုန်းကုမ္ပဏီများနှင့် ချိတ်ဆက်ထား၍လည်း Yahoo! မှာ လူသုံးအများဆုံး ကွန်ရက်လုပ်ငန်းအဖြစ် ရပ်တည်နေသည်။