cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ကြားခံဆာဗာ
ပါဝင်မှုများကို စစ်ထုတ်ခြင်း
Web ကို စစ်ထုတ်ရွေးချယ်ပေးသော ကြားခံများမှာ လုံခြုံရေးချထားသော HTTP ၏ လုပ်ငန်းကိစ္စ များကို အားစိုက်ထုတ်၍ မကြည့်ရှုနိုင်ပေ။ SSL/TLS ၏ ယုံကြည်မှု သဘော တူညီချက်ကို ဝင်ရောက်ကလိ၍ မရနိုင်ဟု ယူဆရသည်။ အကျိုးဆက်အားဖြင့်၊ web စစ်ထုတ်ခြင်းဖြင့် ကျော်လွှားလိုသော အသုံးပြုသူများသည် ပုံမှန်အားဖြင့် အင်တာနက် အတွင်း ဖွင့်လှစ်ထားသော၊ သို့မဟုတ် အမည်မသိနိုင်သော ထင်သာမြင်သာရှိသည့် လုံခြုံရေး ချထားသည့် http  ကြားခံတို့ကို ရှာဖွေပေမည်။ ထို့နောက်သူတို့၏ ဘရောက်ဆာ များကို ထိုအမည်မသိအောင် ပြုလုပ်ပေးနိုင်သော ကြားခံသို့ web  စစ်ထုတ်ရွေးချယ်မှုမှ တဆင့် ရောက်ရှိအောင် ပရိုဂရမ်များ ရေးသားလိမ့်မည်။ ၎င်းတောင်းဆို ချက်များသည် လုံခြုံရေး ချထားသည့် http တွင် လျှို့ဝှက်ကုတ်များ ထည့်သွင်းမည်။ web  စစ်ဆေးမှုသည် ထိုလုပ်ငန်းကိစ္စများကို bank website များသို့ တရားဝင် ဝင်ရောက် ရရှိနိုင်မှု ဟုတ်မဟုတ်တို့ကို ခွဲခြားနိုင်မှု၊ ပြောဆိုနိုင်မှု မပြုနိုင်တော့ပေ။ ထို့ကြောင့် web စစ်ဆေးမှုများသည် ခေတ်နောက်ကျကျန်ခဲ့သော အသုံးပြုသူများ အတွက်သာ ထိရောက်စွာ အသုံးပြုနိုင်ပေသည်။
အထက်တွင် ဖော်ပြထားပြီးသည့်အတိုင်း၊ SSL/TLS ယုံကြည်မှု အတွဲသည် အလုပ်ခွင် အတွင်း တွင် သုံးစွဲသူမှာ အဖွဲ့အစည်းမှ ဆောင်ရွက်ခွင့်ပြုချိန် ကို အမှီပြု၍ ယုံကြည်မှု အခွင့် အာဏာ လုပ်ပိုင်ခွင့် တရားဝင်အထောက်အထားအဖြစ် ကြားခံသို့ သိရှိသော လျှို့ ဝှက်စကား ကို ယုံကြည်ပေးအပ်သည်။ အခိုင်အမာအားဖြင့် ကြားခံမှ ပေးအပ်ထားသော အထောက် အထား မူရင်းတို့မှာ IT ဝန်ထမ်းတို့မှ ပြုစုထားသော အခွင့်အာဏာ အထောက် အထား စာရင်း အတွင်းသို့ တင်သွင်းထားသည်။ ထိုကဲ့သို့သော အမှု ကိစ္စရပ်မျိုးတွင် SSL/TLS လုပ်ငန်း ကိစ္စ များကို ကြားခံမှ စစ်ဆေးစိတ်ဖြာမှုများ ပြုလုပ်နိုင်လာသည်။ ကြားခံမှ ပိုင်ဆိုင် သော မူရင်းမှတ်တမ်းများ အပေါ်တွင်ထားရှိသည့် အသုံးပြုသူ၏ ယုံကြည်မှုတို့မှ ဖြတ်သန်း၍ ကြားခံအနေနှင့် ကြားဝင်ရောက်စေ့စပ်ပေးသူ အဖြစ်ထိရောက်စွာဆောင်ရွက်သည်။
အထူးပြုလုပ်ထားသော web ကြားခံမှာ "CGI ကြားခံ" ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ကို ပေး ဖြတ်သန်း အသုံးပြုစေသော website  များ လည်းရှိသည်။ သူတို့သည် ယေဘုယျ အား ဖြင့် PHP  သို့မဟုတ် CGI  တို့ကို အသုံးပြု၍ ကြားခံ၏ လုပ်ဆောင်နိုင်မှုတို့ကို ဆောင် ရွက် ပေးသည်။ ထိုကြားခံ အမျိုးအစားများမှာ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ကျောင်းများ ၏ ကြားခံ များမှ ပိတ်ဆို့ထားသော website  များကို သုံးစွဲခွင့်ရရှိရန် တွင် အများအားဖြင့် သုံး သည်။ ၎င်းတို့မှာ ကြားခံမှဖြတ်သန်း၍ ခေါ်ဆိုသော website များမှ အသုံးပြုသူ၏ ကိုယ်ပိုင် IP လိပ်စာနံပါတ် ကို ဖုံးကွယ်ထားသောကြောင့် တစ်ခါတစ်ရံတွင် အမည် မသိ စေချင်အောင် ပြုလုပ်သော "ကြားခံရှောင်ရှားချိန်" တွင် အသုံးပြုသည်။
အမည် မသိအောင် လျှို့ဝှက်ပေးသော ကြားခံ ဆာဗာ များကို အသုံးပြုခြင်း၏ အန္တရာယ်များ
အမည်မသိအောင် လျှို့ဝှက်ပေးထားသော http ကြားခံများကို အသုံး ပြုခြင်း၊ မိမိ၏ အချက်အလက်များကို website အတွင်းမှ http server သုံး၍ ပေးပို့ခြင်းတို့ သည် ဝန်ဆောင်မှုဆီသို့ အရောက်မပို့ခင် တွင် Proxy server  သို့ ဖြတ်သန်းရစဉ် တွင် များ သော အားဖြင့်  code မသွင်းသည့်ပုံစံမျိုး နှင့် ဖြတ်သန်းခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဖြစ်နိုင်ခြေ ရှိသော အန္တရာယ်မှာ အဖျက်ပြုသော Proxy server အနေနှင့် မိမိပို့သမျှသော code မသွင်း ထားသည့် ဝင်ရောက်သည့်အမည် နှင့် လျှို့ဝှက်ကုတ်များ ကို ကူးယူထား နိုင်သည်။
မူလတောင်းဆိုမှုပြုသူ ၏ အချက်အလက်များကို မဖော်ထုတ်ပေးသော ကြားခံများကို ပြောင်း လဲခြင်းဖြင့် အသုံးပြုသူ၏ ရည်ရွယ်ရင်း စိတ်ကူးများ မှလုပ်ဆောင်ချက်များကို မရှုပ်ရှုပ် အောင် ပြုလုပ်ရန် ဖြစ်စေနိုင်သည်။ သို့သော်လည်း ကြားခံ၍ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ကူးခြင်းသည် သဲလွန်စများ ချန်ထားရစ်စေနိုင်ပြီး ၎င်းတို့သည် အသုံးပြုသူတစ်ဦး ၏လုပ်ဆောင်ချက်များကို ခြေရာခံ မိနိုင်စေသည်။ ထိုကြားခံတို့ကိုမူဝါဒများနှင့် စီမံခန့်ခွဲသူတို့မှသိခဲ့လျှင် ၎င်းအသေးစိတ်အချက်အလက်တို့မှာ သိမြင်နိုင်ဖွယ်မရှိသောကြောင့် အသုံးပြုသူအနေနှင့် မိမိအတွက်လုံခြုံသည်ဟုမှားယွင်းယူဆ နေပေမည်။ အန္တရာယ်ထက် အဆင်မပြေမှုဖြစ်ရသည်မှာ အချို့သော website များ မှ မိမိတို့ ကြားခံ သုံးထားသည်ကို ပိတ်ဆို့ခြင်းတို့ ကြုံတွေ့ရပေမည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် forum များ နှင့် website တို့မှာ မိမိတို့ website ကို အမှောင့် ပေးသော malware သို့မဟုတ် ဒုက္ခပေးသောsoftware ငယ် ပါဝင်သည်ဟု သိထားသည့် Proxy server တို့၏ IP လိပ်စာ တို့ကို ပိတ်ဆို့ထားခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ကြားခံကို ကျော်ခြင်းသည် မိမိ၏ ကိုယ်ပိုင်လုံခြုံရေး ကို ဆက်လက် ထိန်းသိမ်းထား နိုင်စွမ်း ရှိသည်။
သဲဘို့ရွာ၊ ညောင်ဝိုင်း
သဲဘို့ရွာ၊ ညောင်ဝိုင်း
အင်းချောင်းဈေးရွာ၊ အင်းချောင်း
အင်းချောင်းဈေးရွာ၊ အင်းချောင်း
ပေါက်ပန်းဖြူစု
ပေါက်ပန်းဖြူစု
ဆင်တုတ်ရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
ဆင်တုတ်ရွာ (Sintoke)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ ဆင်တုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၆၄၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆင်တုတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၁၂ ဦး၊ မ ၁၁၂၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၃၇ ဦးနေထိုင်သည်။
သိန်းနွယ်ခီးရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
သိန်းနွယ်ခီးရွာ (Theinnwekhee)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ ဇင့်ကာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၃၇၈ ဖြစ်သည်။
ဆင်တုတ်ရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သိန်းနွယ်ခီးရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂမုန်းရွှေသွယ်
အပ်လုံးခန့်၊ ဝင်ရိုးလုံးခန့်သဏ္ဌာန်ရှိ၏။ အရွက်မရှိ။ ထွေးထွေးနေသည်။
ဇီးကုန်းကျွန်းရွာ၊ ညောင်ဝိုင်း
ဇီးကုန်းကျွန်းရွာ၊ ညောင်ဝိုင်း
သရပ်ပင်ဝိုင်းရွာ၊ အလယ်ချောင်း
သရပ်ပင်ဝိုင်းရွာ၊ အလယ်ချောင်း
ခရုတုတ်ရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
ခရုတုတ်ရွာ (Khayutoke)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ ခရုတုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၉၄၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခရုတုတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၃၃ ဦး၊ မ ၁၃၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၅၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ပိုင်းတွီရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
ပိုင်းတွီရွာ(Paingtwi)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်ခရိုင်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ မနာတာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၈၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မနာတာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၀၄ ဦး၊ မ ၄၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၅၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းတပ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှန်ရှိန် (ရှာရာ)ရွာ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်
ရှန်ရှိန် (ရှာရာ)ရွာ (Shanshein(Sharyar))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်၊ ရှန်ရှိန် (ရှာရာ)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၈၉၉ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နန်းယွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂျော့ ဖရီးဒရစ် ဟန်းဒယ်
ဂျော့ ဖရီးဒရစ် ဟန်းဒယ်(George Frideric (or Frederick) Handel; Georg Friederich Händel) အား ၁၆၈၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့ တွင် ဂျာမနီနိုင်ငံ၊ ဆက်ဆွန်နီနယ်၊ ဟဲလီမြို့၌ မွေးဖွားသည်။
သို့ရာတွင် အလုပ်များလှသော သူ၏ဖခင်သည် ဟန်းဒယ်အား အမြဲစောင့်ကြည့်၍ မနေနိုင်ချေ။ ဟန်းဒယ်၏ အဒေါ် တစ်ယောက်က ဟန်းဒယ်အား အလိုလိုက်လျက် အကူအညီ ပေးခဲ့လေလေသည်။
သူ၏ အဒေါ်သည် သူ၏ ဖခင်မသိစေပဲ ရှေးခေတ် စန္ဒရားတစ်မျိုးဖြစ်သော ကလာဗီခေါ့ငယ်တစ်လုံးကို ဟန်းဒယ်အတွက် ဝယ်ယူခဲ့ပြီးလျှင် အိမ်အပေါ်ဆုံးထပ်တွင် တင်ထားကာ မည်သူမျှ မကြားရအောင် ဟန်းဒယ်အား တီးခိုင်းလေသည်။ ထိုကလာဗီခေါ့မှာ ယခုခေတ်ကဲ့သို့ အသံမမြည်လှသဖြင့် အဝေးက မကြားနိုင်ပေ။ ဟန်းဒယ်သည် သူ၏ အဒေါ်ထံမှ သီချင်းအနည်းငယ်ကို သင်ယူ၍ အားလပ်တိုင်း ကြိုးစား၍ တီးလေသည်။
မြို့စားကြီး၏အိမ်၌ သူ၏ဖခင်သည် မြို့စားကြီးနှင့်တကွ အခြားအရေးပါအရာရောက်သော လူကြီးများနှင့် စကားပြောဆိုနေကြစဉ် ဟန်းဒယ်သည် ထိုအိမ်ရှိ တီးဝိုင်းကိုသာ အာရုံစိုက်နေလေတော့သည်။ တီးဝိုင်းအဖွဲ့သားများကလည်း သူငယ်ကလေးနှင့် ချစ်ကျွမ်းဝင်လာကြပြီးလျှင် ဟန်းဒယ် ဂီတ၌ စိတ်ထက်သန်ကြောင်း တွေ့ရှိရလေသည်။ ထိုမျှမက ဟန်းဒယ်သည် တူရိယာအကြောင်း အတော်အတန် နားလည်ပြီးဖြစ်နေ၍ ပိုမို အံ့ဩကြရလေသည်။ ဟန်းဒယ်အား တီးစေသောအခါ လူတိုင်းပင် နှစ်သက်သဘောကျ၍ မြို့စားကြီး ကိုယ်တိုင်က ဟန်းဒယ်၏ လက်သံကို အထူးသဘောကျလှသဖြင့် ဟန်းဒယ်၏ ဖခင်အား ဤသို့သော သားကောင်းတယောက်ရှိသည့် အတွက် ဂုဏ်ယူကြောင်း ချီးကျူးပြောဆိုကာ ဟန်းဒယ်အား ဂီတပညာ ဆက်လက် သင်ကြားပေးသင့်သည်ဟု အကြံပေးလေသည်။ ဟန်းဒယ်၏ ဖခင်က သူ့အား ဥပဒေပညာသင် စေရန် ရည်ရွယ်ကြောင်းကို ပြောကြားသောအခါ မြို့စားကြီးက သူငယ်အား ဂီတပညာသာ ဆက်လက် သင်ကြားပေးရန် တိုက်တွန်းခဲ့၏။ နောက်ဆုံးတွင် မြို့စားကြီး၏ တိုက်တွန်းချက်ကို ဖခင်က လက်ခံသောကြောင့် ဟန်းဒယ်သည် ဂီတပညာကို မှန်မှန် သင်ခွင့်ရသည်တွင် ပညာကို လွန်စွာ ကြိုးစားသူ ဖြစ်သဖြင့် အသက် ၁၇ နှစ် တွင် အော်ဂန်တီးသူတစ်ယောက် ဖြစ်လာလေသည်။
ဟန်းဒယ်သည် ဂျာမနီ၊ အီတလီ စသော တိုင်းပြည်များတွင် အတော်ကြာအောင် လှည့်လည်သွားလာ နေခဲ့ ပြီးနောက် ၁၇၁ဝ ပြည့်နှစ်တွင် လန်ဒန်သို့ လာရောက်နေထိုင် လေသည်။ အီတလီနိုင်ငံတွင် နေခဲ့စဉ်က အီတလီ အော်ပရာ ဇာတ်ပွဲများကို လေ့လာခဲ့သဖြင့် လန်ဒန်မြို့သို့ ရောက်သောအခါ အီတလီ အော်ပရာ ဇာတ်ပွဲမျိုးများကို ရေးသားကပြစေခဲ့ရာ လွန်စွာ လူကြိုက်များ၍ ကျော်ကြားလာလေသည်။
အသက် ၄၁ နှစ်တွင် ဟန်းဒယ်သည် ဂျာမနီသားအဖြစ်မှ အင်္ဂလန်နိုင်ငံသားအဖြစ် ခံယူခဲ့လေသည်။ သူ၏ ဇာတ်ပွဲများကို ဘုရင်နှင့် မိဖုရားမှအစ နန်းတွင်းသူများကပါ လွန်စွာ နှစ်သက်ကြသဖြင့် ဘုရင်ကိုယ်တိုင် မကြာမကြာ ကြွရောက်အားပေးလေသည်။ ဟန်းဒယ်သည် အင်္ဂလိပ်ဘာသာကို ကောင်းစွာ မတတ်သောကြောင့် တစ်ခါတစ်ရံ သူ၏ သီချင်းများတွင် ဘာသာစုံ ပါဝင်တတ်လေရာ ရယ်ဖွယ်ဖြစ်နေသော်လည်း ပရိသတ်ကမူ သီချင်းထက် တီးကွက်ကိုသာ အာရုံခံကြလေသည်။ ဟန်းဒယ်သည် လန်ဒန်မြို့တွင် နှစ်ပေါင်း များစွာပင် နှစ်စဉ် ဂီတပြဇာတ် အမျိုးမျိုး ရေးသားပြသပြီးနောက် လောကဓံတရားနှင့် တွေ့ကြုံရလေတော့သည်။ သူ၏ ဇာတ်ပွဲများကို လန်ဒန်မြို့တွင် တဖြည်းဖြည်း လူကြိုက်နည်းလာသောအခါ ၁၇၄၂ ခုနှစ်တွင် ဒဗ္ဗလင်မြို့သို့ သွားရောက်၍ မဆိုင်ယာခေါ် ခရစ်တော်အကြောင်း ဖွဲ့ဆိုသော ဂီတတီးလုံးများကို ရေးသားခဲ့လေသည်။ ယနေ့တိုင် ခရစ္စမတ်ပွဲတိုင်း ဟန်းဒယ်၏ မဆိုင်ယာတေးသီချင်းကို တီးမှုတ်လေ့ ရှိကြ၏။ မဆိုင်ယာ ဓမ္မသီချင်းမှ အကဇာတ်သီချင်း မဟုတ်ဘဲ ခရစ်တော်အကြောင်း ဖွဲ့ဆိုတီးမှုတ်သော တီးကွက်သက်သက်သာဖြစ်၍ ယနေ့တိုင် ကျော်ကြားလျက်ရှိသည်။ မဆိုင်ယာ ဂီတာကား ဟန်းဒယ်၏ တစ်သက်တာတွင် အကြီးဆုံး အောင်မြင်မှုဖြစ်၏။ သံပြိုင်သီဆို၍ တီးဝိုင်းကြီးများနှင့် တွဲဘက် တီးမှုတ်သောအခါ ထိုမဆိုင်ယာ သီချင်းမှာ အင်္ဂလန် တစ်ပြည်လုံး၏ စိတ်ဓာတ်ကို ဆွဲယူနိုင်လောက်အောင်ပင် ကောင်းလှပေသည်။ တစ်ခါသော် ပထမ ဂျော့ဘုရင်သည် မဆိုင်ယာ သီချင်းကို နားထောင်နေစဉ် စိတ်နှလုံးကြည်နူးလှသဖြင့် သံပြိုင်ဆိုခန်းတွင် မတ်တတ်ထလိုက်မိ၍ ပရိသတ်အားလုံး မတ်တတ်ထလိုက်ရလေသည်။ ထိုအခါကစ၍ သံပြိုင်ဆိုခန်းတွင် အားလုံးမတ်တတ်ထရပ်ရသည့် အစဉ်အလာပင် ဖြစ်ခဲ့လေသည်။
ဟန်းဒယ်သည် အသက်ကြီးရင့်လာသောအခါ မျက်စိကွယ်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၇၅၉ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် လူပျိုကြီး အဖြစ်နှင့် အနိစ္စရောက်လေသည်။ သူ၏ သေတမ်းစာတွင် မဆိုင်ယာ သီချင်းမှရရှိသော အမြတ်ငွေ မှန်သမျှကို လန်ဒန်မြို့ရှိ မိဘမဲ့ ကလေးများကျောင်းသို့ လှူဒါန်းရန် ရေးသားထားခဲ့လေသည်။ အမှန်အားဖြင့်ကား မဆိုင်ယာ သီချင်းသည် နောင်လာနောက်သား အားလုံးအတွက် အဖိုးမဖြတ်နိုင်သော အမွေအနှစ်တစ်ရပ် ဖြစ်လေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျာမန် အမျိုးသား ဂီတပညာရှင်များ
နားကပ်ရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
နားကပ်ရွာ (Narkat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ နောင်ဝိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၁၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်ဝိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၈၉ ဦး၊ မ ၁၄၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၈၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သုနန္ဒ၊ ဦး (ဓမ္မရံသီ ဆရာတော်)
ဆရာတော် ဦးသုနန္ဒ (ဓမ္မရံသီ ဆရာတော်)သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဝိပဿနာအလုပ်ပေးတရားဟောကြားရာ၌ ထင်ရှားသော ဆရာတော်ကြီး တစ်ပါးဖြစ်သည်။ မိုးကုတ်၊ မန္တလေး၊ မုံရွာ၊ မူဆည် ဓမ္မရံသီမိုးကုတ်ရိပ်သာကျောင်းတိုက်ကြီးများ၏ ဦးစီးပဓာန နာယကချုပ် ဆရာတော် ဖြစ်သည်။ ပြည်တွင်းပြည်ပ နယ်လှည့်ဓမ္မကထိကတစ်ပါးဖြစ်သည့်အပြင်  နိုင်ငံတော်မဟာကမ္မဌာနစရိယဘွဲ့နှင့် ဗဟုဇနဟိတဓရဘွဲ့ ရရှိထားသော ဆရာတော်တစ်ပါးလည်းဖြစ်သည်။
ဆရာတော်သည် ရန်ကုန်၊ မန္တလေးစသော မြို့ကြီးများသာမက မြန်မာပြည်အနှံ့အပြားသို့ လှည့်လည်ပြီး ဝိပဿနာအလုပ်ပေးအထူးတရားပွဲများကို ဖွင့်လှစ် ဟောကြားတော်မူလျက်ရှိသည်။
ကျေးဇူးတော်ရှင် မိုးကုတ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး ဟောကြားဆုံးမတော်မူခဲ့သော အလုပ်ပေးဝိပဿနာအထူးတရားပွဲများကို မိုးကုတ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ဦးထိပ်ပန်ဆင်ကာ ထပ်ဆင့်ဟောကြားတော်မူလျက်ရှိရုံသာမက အလျဉ်းသင့်သလို၊ မကြာခဏဆိုသလို အမျိုးဘာသာ သာသနာ စောင့်ရှောက်ထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာ ဆိုဆုံးမချက်များနှင့် အမျိုးသားရေးဇာတိမာန်တက်ကြွစေသော တရားတော်များကို ဟောကြားတော်မူလေ့ရှိသည်။ တရားဟောရာတွင် အထောက်အထားခိုင်မာစွာဖြင့် တိတိကျကျ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ဟောကြားတော်မူလေ့ရှိသည်။
မကြာဂလက်တဲစု
မကြာဂလက်တဲစု
နင်းကြမ်းရွာ၊ အဝိုင်းနင်းဂျမ်း
နင်းကြမ်းရွာ၊ အဝိုင်းနင်းဂျမ်း
ရေတွင်းကုန်းရွာ၊ ရွှေကျင်
ရေတွင်းကုန်းရွာ၊ ရွှေကျင်
Microsoft Paint
Microsoft Paint (ယခင်က Paintbursh) သည် ရိုးရှင်းလွယ်ကူသည့် ရုပ်ပုံများကို တည်းဖြတ်သည့် ဆော့ဝဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤဆော့ဝဲသည် မိုက်ခရိုဆော့ဝင်းဒိုး၏ ဗားရှင်းအားလုံးတွင် ပါဝင်သည်။ Windows bitmap (BMP),JPEG, GIF, PNG, and single-page TIFF စသည့် ဖောမတ်ရှိသည့် ဖိုင်များကို ဖွင့်ခြင်း၊ သိမ်းခြင်းများ ပြုလုပ်နိုင်သည်။ ဤပရိုဂရမ်သည် ကာလာအရောင် သို့မဟုတ် အဖြူအမည်း အရောင်နှစ်ခုဖြင့် လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။ သို့သော် grayscale mode မပါဝင်သေးပေ။ ဤဆော့ဝဲသည် ယခင်ဝင်းဒိုးဗားရှင်းများတွင် အသုံးပြမှုများသည့် ဆော့ဝဲဖြစ်လာသည်။ ယခုအချိန်တိုင်အောင်ပင် ရုပ်ပုံများကို ရိုးရှင်းစွာတည်းဖြတ်ရန်အတွက် အသုံးပြုလျက် ရှိသေးသည်။
သမိုင်းကြောင်း
၁၉၈၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် Paint ၏ ပထမဆုံးဗားရှင်းကို ဝင်းဒိုး၏ ပထမဆုံးဗားရှင်း ဝင်းဒိုး ၁.၀ တွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ၎င်းသည် Zsoft Corporation ၏ လိုင်စင်ဗားရှင်းဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤဗားရှင်းသည် နောက်ပိုင်းတွင် ဝင်းဒိုး ၃.၀ တွင် ပါဝင်လာခဲ့ပြီး အသွင်အပြင်များ အသစ်ပြင်ဆင်ခြင်း၊ အရောင်ထောက်ပံ့မှု၊ BMP နှင့် PCX ဖိုင်ပုံစံများကို ထောက်ပံ့နိုင်ရန် အဆင့်မြှင့်တင်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
မိုက်ခရိုဆော့သည် ဝင်းဒိုး 95 နှင့် ဝင်းဒိုး NT 4.0 တွင် အဆင့်မြှင့်တင်ထားသည့် ဗားရှင်းကို ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး ၎င်းသည် သိမ်းဆည်းခြင်းနှင့် အလုပ်လုပ်ဆောင်ခြင်းများကို ကြိုက်နှစ်သက်ရာအရောင်ဖြင့် လုပ်ဆောင်နိုင်လာခဲ့သည်။ ဤလုပ်ဆောင်ချက်သည် 16-bits per pixel (bpp) သို့မဟုတ် ထိုနှင့်အထက်ရှိသည့် ရုပ်ပုံများတွင်သာ မှန်ကန်စွာလုပ်ဆောင်နိုင်သဖြင့် Paint ၏ နောက်ပိုင်းထွက်ရှိသည့် ဗားရှင်းများတွင် ဤလုပ်ဆောင်ချက်ကို ထောက်ပံ့မှုမပေးတော့ပေ။ Windows 98, Windows 2000 နှင့် Windows ME တို့တွင် Paint သည် ရုပ်ပုံများအား JPEG, GIF, PNG စသည့် ဖိုင်ပုံစံများဖြင့် သိမ်းဆည်းလာနိုင်သည်။ ဤထောက်ပံ့ပေးမှုသည်လညး် မိုက်ခရိုဆော့ Office နှင့် Microsoft PhotoDraw တို့တွင်လည်း ပါဝင်လာခဲ့သည်။
In Windows XP နှင့် နောက်ပိုင်းဝင်းဒိုးများတွင် Paint သည်GDI+ ကို အသုံးပြုထားသည်။ ထို့ကြောင့် ရုပ်ပုံများကို BMP, JPEG, GIF , TIFF and PNG စသည့်ဖိုင်ပုံစံများဖြင့် သိမ်းဆည်းနိုင်သည်။ ထိုသို့ သိမ်းဆည်းနိုင်ရန်အတွက်လည်း မည်သည့် Graphic Filters မျှ မလိုအပ်ပေ။ သို့သော်လည်း alpha channeltransparencyis ကိုမူ ထောက်ပံ့မှု မပေးတော့ပေ။ Scanner သို့မဟုတ် ဒီဂျစ်တယ်ကင်မရာမှတစ်ဆင့် ရုပ်ပုံများကို Paint အတွင်းသို့ ထည့်သွင်းရန်အတွက်ကိုမူ ထောက်ပံ့ပေးထားသည်။
Windows Vista တွင် the toolbar icons and default color palette တို့ကို ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ Windows Vista တွင် ပါဝင်သည့် Paint သည် နောက်ပြန်ပြန်ပြင်သည့် လုပ်ဆောင်ချက်ဖြစ်သည့် Undo ကို ဆယ်ကြိမ်အထိ လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်း ရှိသည်။ ယခင်ဗားရှင်းများတွင် သုံးကြိမ်သာ လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။ ၎င်းတွင် imgae magnification နှင့် Crop function များ ပါဝင်သည်။ ဤယခု ဗားရှင်းသည် ပုံသေအားဖြင့် JPEG ဖိုင်ပုံစံဖြင့် သိမ်းဆည်းသည်။
ထီးဘောခီးရွာ၊ မဲပလိ
ထီးဘောခီးရွာ(Hteebawkhee)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ မဲပလိကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၉၅၉ ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံခြားဘာသာတက္ကသိုလ် (မန္တလေး)
မန္တလေးနိုင်ငံခြားဘာသာတက္ကသိုလ်သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးမြို့တွင်တည်ရှိပြီး မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံခြားဘာသာတက္ကသိုလ် နှစ်ခုအနက် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ အချိန်ပြည့်ဘွဲ့သင်တန်းများကို သင်ကြားလျက်ရှိပြီး အင်္ဂလိပ်ဘာသာ ဒီပလိုမာသင်တန်းများ အပြင် တရုတ်၊ ကိုရီးယား၊ ဂျပန်၊ ဂျာမန်၊ ရုရှား စသောနိုင်ငံခြားဘာသာ ဒီပလိုမာသင်တန်းများလည်း ဖွင့်လှစ်ထားရှိသည်။
ထီးဘောခီးရွာ၊ မဲပလိ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နိုင်ငံခြားဘာသာတက္ကသိုလ် (မန္တလေး)
တည်နေရာ
ယခင်က မန္တလေးတက္ကသိုလ် ကျောင်းဝန်းအတွင်းတွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော်လည်း ယခုအခါ အောင်မြေသာဇံမြို့နယ်၊ (၆၂) လမ်း၊ (၂၂) လမ်း နှင့် (၂၃) လမ်းကြားတွင် ပြောင်းရွှေ့ဖွင့်လှစ်ထားရှိသည်။
သင်ကြားနိုင်သော ဘာသာရပ်များ
မန္တလေးနိုင်ငံခြားဘာသာတက္ကသိုလ်တွင် အောက်ပါဘာသာများအား သင်ကြားနိုင်သည်။
လုပ်ခိုက်ရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
လုပ်ခိုက်ရွာ (Lokehkaik)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ ဟိုယရွာမကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၄၇၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုယရွာမကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၄၂ ဦး၊ မ ၁၂၉၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၄၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝါးတောစုရွာ၊ အလယ်ချောင်း
ဝါးတောစုရွာ၊ အလယ်ချောင်း
ဇလပ်
စလပ်ပန်းပင်သည် 'အဲ့ပေါ့ဆီနေစီအီး'(Apocynaceae) မျိုးရင်းနှင့် 'တာဗာနီမွန်တေးနာ'(Tabernaemontana) မျိုးစုတွင် ပါဝင်သည်။ 'အီဗာတေးမီးယား'(Ervatamia) ခေါ် မျိုးစုသည် ယခုအခါ 'တာဗာနီမွန်တေးနာ' မျိုးစု synonym ဖြစ်သည်။ စလပ်ပန်းပင် အမျိုးမျိုးရှိရာ အချို့မှာ အပင်ကြီးမျိုးဖြစ်၍ အချို့မှာ ချုံပင်မျိုး ဖြစ်သည်။ အရွက်မှာ ရွက်ဆိုင် ဖြစ်သည်။ ပင်မမှ အခက်ထွက်သည့်နေရာတွင် ရွယ်စွယ် ပေါက်သည်။ အများအားဖြင့် အပွင့်ရောင်မှာ အဖြူရောင် ဖြစ်သည်။ အပွင့်သည် အကိုင်း၏ထိပ်ဖျားတွင် သီးခြားစီ ထွက်လာကြသည်။ ပွင့်ချပ်အုံမှ ပွင့်ချပ်များသည် ပြန့်လျက်ရှိသည်။ ပွင့်ချပ်အုံ၏ ပြွန်သည် ထိပ်ချွန်သွယ် ဝတ်မှုန်အိမ်ပေါ်တွင် ဖောင်းလျက် တည်သည်။ အစေ့လောင်း အမြောက်အမြားပါရှိသည်။ အသီးမှာ တမြှောင်းကွဲသီးတောင့် ဖြစ်၍ အများအားဖြင့် အစေ့များစွာပါရှိသည်။
သိပ္ပံအမည်အားဖြင့် 'အီဗာတေးမီးယား ကိုရိုနေရီးယား'(Ervatamia coronaria; ယခုအခါတွင် Tabernaemontana divaricata ) ဟု ခေါ်သော စလပ်ပန်းပင်သည် နှစ်ကိုင်းဖြာ အမြဲစိမ်းချုံပင်မျိုး ဖြစ်သည်။ အခေါက်အရောင်မှာ မွဲပြာရောင်ဖြစ်သည်။ အခေါက်၌ လေပေါက်များစွာ ရှိသည်။ အရွက်သည် အမြှောင်းကဲ့သို့ပါးပြီး ငှက်ပျောဖူးပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်။ အလျားသည် အနံထက် ပို၍ ရှည်၏။ ထိပ်ချွန်သွယ်၏။ ရွက်ပြား ၄ ခုမှ ၆ ခုအထိ ပါ၍ ရွက်ညှာဖက်တွင် ကျဉ်းမြောင်းသွား၏။ ရွက်ညှာ၏ ပမာဏ သည် ၁/၄ လက်မှ ၁/၂ လက်မထိ ရှိသည်။ ထိုစလပ်မျိုးသည် မေလမှ ဒီဇင်ဘာလအထိ ပွင့်လေ့ရှိသည်။ ပွင့်ချပ်နှစ်ထပ်မက ရှိသည့် အပွင့်များကို တွေ့ရတတ်သည်။ ပန်းပွင့်၏ အရောင်မှာ ဆွတ်ဆွတ်ဖြူသည်။ ပွင့်ချပ်အုံပြွန်မှာ ၁/၂ လက်မမှ ၁ လက်မထိ ရှည်သည်။ စလပ်ပန်းသည် ညအခါတွင် မွှေးကြိုင်သော ရနံ့ရှိ၏။ အသီးမှာ ကောက်နေ၍ အလျား ၁ လက်မမှ ၂ လက်မထိ ရှိသည်။ ထိုအသီးသည် တမြှောင်း ကွဲသီးတောင့်မျိုး ဖြစ်၍ အကြောများထလျက် ရှိသည်။ သီးတောင့်၏ အတွင်း ပိုင်းမှာ နီသည်။ အစေ့ ၃ စေ့မှ ၆ စေ့ထိပါ ရှိသည်။
ထိုစလပ်ပင်မျိုးကို ဟိမဝန္တာအနိမ့်ပိုင်း တောများ၌လည်းကောင်း၊ ယမုနာမြစ်အရှေ့ဘက် ပေ ၂ဝဝဝ အမြင့်ထိရှိရာ ဒေသများ၌လည်းကောင်း တွေ့ရသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့ရှိ အပူပိုင်းဒေသများတွင် ဥယျာဉ်များ၌ အများအားဖြင့် တွေ့ရသည်။
မြန်မာအမည် စလပ်သိန်ဟုခေါ်သော စလပ်မျိုးကို သိပ္ပံအမည်အားဖြင့် 'အီဗာတေးမီးယား ဆက်ကက်ပီတေးတား'(Ervatamia subcapitata; ယခုအခါတွင် Tabernaemontana bufalina ) ဟု ခေါ်သည်။ ထိုစလပ်မျိုး၏ ပွင့်တံသည် ၁ လက်မမှ ၂ လက်မထိ ရှည်သည်။ ပွင့်ချပ်အုံပြွန်မှာ ၁/၃ လက်မမှ ၁/၂ လက်မ အထိ ရှည်သည်။ တမြှောင်းကွဲသီးတောင့်တွင် အစေ့ ၁ စေ့ သို့မဟုတ် ၂ စေ့ ပါရှိသည်။ ပဲခူးရိုးမတောင်၊ တနင်္သာရီတိုင်းနှင့် အထက်မြန်မာနိုင်ငံတို့တွင် ပေါက်ရောက်သည်။ တောစလပ်ပန်းပင်ကို သိပ္ပံအမည်အားဖြင့် 'အီဗာတေးမီးယား ရီကားဗား'(Ervatamia recurva; ယခုအခါတွင် Tabernaemontana divaricata )ဟု ခေါ်သည်။ ထိုပန်း၏ မညီညာသော ပွင့်ဖတ်များ အစွန်းတွင် အလွန်တိုပြီးနုသော အမွှေးများရှိသည်။ တစ်မြှောင်းကွဲ သီးတောင့်မှာ အပြားကြီး၍ အလျား ၁ လက်မ ရှိသည်။ အစေ့များစွာ ပါရှိသည်။ ပဲခူးရိုးမတောင်၊ တနင်္သာရီ တိုင်းနှင့် စစ်တကောင်းနယ်တို့တွင် တွေ့ရသည်။
မြန်မာအမည်ဖြင့် ဖော်မပြနိုင်သော အခြား စလပ်မျိုးများလည်း ရှိသေးသည်။ သိပ္ပံအမည်အားဖြင့် 'တာဗာနီမွန်တားနား ကယ်လိစိနား'(Tabernaemontana calycina; ယခုအခါတွင် Tabernaemontana pauciflora )ခေါ် စလပ်မျိုးသည် တနင်္သာရီတိုင်းတွင် ပေါက်ရောက်သည်။ 'တာဗာနီမွန်တားနားရော့ စတြာတာ'(Tabernaemontana rostrata) ခေါ် စလပ်မျိုးသည် အထက်မြန်မာနိုင်ငံ ဧရာဝတီမြစ်ကမ်းခြေတွင် ပေါက်ရောက်သည်။ 'တာဗာနီမွန်တားနား ကရစ္စပါး'(Tabernaemontana crispa; ယခုအခါတွင် Tabernaemontana alternifolia )စလပ် မျိုးသည် ကပ္ပလီကျွန်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ ကမ်းရိုးတန်း၌ ပေါက်ရောက်သည်။
ခမတ်
ခမတ်
ဒေါင်းကုန်းရွာ၊ ရွှေကျင်
ဒေါင်းကုန်းရွာ၊ ရွှေကျင်
ကန်ကုန်ရွာ၊ ဆော့လော်မြို့နယ်
ကန်ကုန်ရွာ(Kankon)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဆော့လော်မြို့နယ်၊ လာချင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၅၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လာချင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၇၈ ဦး၊ မ ၁၀၀၁ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၀၇၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ငါးရန့်ချောင်းရွာ၊ ငါးရန့်ချောင်း(ခ)တောင်ဘဇာ
ငါးရန့်ချောင်းရွာ၊ ငါးရန့်ချောင်း(ခ)တောင်ဘဇာ
ကန်ကုန်ရွာ၊ ဆော့လော်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆော့လော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မက်ကလာရန် F1
မက်ကလာရန် F1 သည် ဂေါ်ဒွန်မာရေး နှင့် မက်ကလာရန် အော်တိုမိုးတစ်ဖ်မှ ဒီဇိုင်းထုတ်ပြီး ထုတ်လုပ်သည့် စပေါ့တ်ကား ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၈ခု မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့က တစ်နာရီလျှင် မိုင် ၂၄၀ (၃၉၁ ကီလိုမီတာ) နှုန်းဖြင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အမြန်ဆုံးကား အဖြစ် စံချိန်တင်ခဲ့ဖူးသည်။ ၂၀၀၉ ဧပြီလ အထိ ကားအမျိုးအစား ၄မျိုးကသာ မက်ကလာရန် F1 ၏ အရှိန်ကို ကျော်လွန်နိုင်သေးသည်။ သို့သော် သာမန်အင်ဂျင်ကို အသုံးပြုထားသော ကားများထဲတွင်မူ အမြန်ဆုံးကား အဖြစ် ဆက်၍ ရှိနေသေးသည်။
မက်ကလာရန် သည် သူတို့ဘာသာ မူပိုင်ခွင့် ရှိသော ဒီဇိုင်းများနှင့် နည်းပညာ အမြောက်အမြားကို အသုံးပြုထားသည်။ ၎င်းသည် သူ၏ ခေတ်သစ် ပြိုင်ဖက်များနှင့် ယှဉ်ပါက သာမန်ကားများနှင့် ပို၍ ဆင်သော ပုံသဏ္ဌန် ရှိသည်။ ခုံတစ်ခုံး အပိုပါခြင်းကသာ အခြားသော စပေါ့တ်ကားများထက် ပို၍ ထူးခြားနေစေသည်။ ယာဉ်မောင်းသူ၏ ခုံသည် ကား၏ အလယ်ခေါင်တွင် ရှိနေသည်။ ၎င်းတွင် အားကောင်းသော အင်ဂျင်ပါရှိပြီး ပြေးလမ်းပေါ်တွင် မောင်းရန် ဒီဇိုင်းလုပ်ထားသည်။ သို့သော်လည်း နေ့စဉ်သုံးအတွက် သက်တောင့်သက်သာ ရှိစေရန်နှင့် အသုံးပြုလွယ်ကူစေရန်ကိုလည်း ထည့်သွင်းစဉ်းစားပြီး ဒီဇိုင်းလုပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ပုံမှန်ကားမှာ ပြိုင်ကားအဖြစ်မောင်းရန်သက်သက် ဒီဇိုင်းလုပ်ထားခြင်း မဟုတ်သော်လည်း ပြိုင်ကားသက်သက်ဖြစ်ရန်အတွက် ပြင်ဆင်ထားသော ကားများမှာမူ ပြိုင်ပွဲ အချို့တွင် အနိုင်ရရှိခဲ့ဖူးသည်။ ထုတ်လုပ်ရေးမှာ ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ရပ်နားခဲ့သည်။ စုစုပေါင်း ကား ၁၀၆ စင်း ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး ဒီဇိုင်းမှာမူ အနည်းငယ်မျှ ကွဲပြားခြားနားကြသည်။
= ကိုးကား =
အနောက်စုရွာ၊ အလယ်ချောင်း
အနောက်စုရွာ၊ အလယ်ချောင်း
ကြို့ပင်ရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
ကြို့ပင်ရွာ (Kyoetpin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ စစ်အောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၆၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စစ်အောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၈၅ ဦး၊ မ ၁၄၇၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၆၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇောင်းယားခုံရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
ဇောင်းယားခုံရွာ (Zaungyarkhon)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ ဇင့်ကာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၃၇၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှားမီးရွာ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နန်းယွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟန်းလူမျိုး
ဟန်းလူမျိုး
အာရှတိုက်ဘက်မှ လေးရာစုနှစ်အတွင်း လာရောက်၍ ဥရောပတိုက်ကို ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသော လူမျိုးများအနက် လူတစ်မျိုး၏ အမည်မှာ ဟန်းဖြစ်သည်။ ထိုလူမျိုးသည် ယောက်ျားများကို ငယ်ရွယ်သည့် ကလေးဘဝမှ စတင်ကာ တင်းကျပ်၍ ရက်စက် ကြမ်းကြုတ်သော နည်းများဖြင့် အုပ်ချုပ်ပြီးလျှင် ကြီးပြင်းလာစေသည်ဟု ထိုခေတ်၊ သို့မဟုတ် ထိုခေတ်နောက်လူများ၏ မှတ်တမ်းများအရ သိရသည်။
အာရှတိုက် အလယ်ပိုင်းတွင် နေထိုင်ကြသော မွန်ဂိုလီယန်၊ တူရန်နီယန်နှင့် တာတာအနွယ် လူမျိုးတို့ သည် အုပ်နှင့်ချီ၍ ဥရောပတိုက်အတွင်းသို့ အချိန်မှန်မှန် ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်လေ့ ရှိခဲ့ကြသည်။ ထိုကဲ့သို့သော အုပ်စုတစ်စုမှာ မွန်ဂိုအနွယ် ဟန်းလူမျိုးအုပ်စု ဖြစ်၏။ ယင်းတို့သည် အေဒီ ၄၇၄ ခုနှစ်တွင် အာရှတိုက် အလယ်ပိုင်းရှိ မိမိတို့ နေထိုင်ရာ ဒေသမှ ဥရောပတိုက်ကို ပထမအကြိမ် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ကြပြီးနောက် ပင်လယ်နက်၏ မြောက်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်ရှိဒေသများကို သိမ်းပိုက်နေထိုင်ခဲ့ကြလေသည်။ ထိုဒေသများတွင် နှစ်ပေါင်း ခုနစ်ဆယ်ကျော် နေထိုင်ကြပြီးနောက် ထိုလူမျိုးသည် ပထမအကြိမ်ထက် ပိုမို ပြင်းထန်သော ဒုတိယအကြိမ် တိုက်ခိုက်မှုကို စတင် ပြုလုပ်ကြပြန်သည်။ ၄၅၁ ခုနှစ်တွင် ယင်းလူမျိုးတို့သည် အတ္တီလာဆိုသူ၏ ခေါင်းဆောင်မှုဖြင့် ဂျာမနီနိုင်ငံကို ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ကြပြီးနောက် ရိုင်းမြစ်ကို ဖြတ်ကျော်လျက် ယခုအခါ ပြင်သစ်နိုင်ငံဟု ခေါ်တွင်သော ဒေသကို သိမ်းပိုက်လိုက်ကြလေသည်။
သို့ရာတွင် ရှာလွန်စစ်ပွဲ (၄၅၁ ခုနှစ်)၌ ဟန်းလူမျိုးတို့ ရှုံးနိမ့်သဖြင့် အီတလီနိုင်ငံဘက်သို့ ဆင်းသွားကြ ပြီးလျှင် ထိုနိုင်ငံကို ဖျက်ဆီးပစ်ကြလေသည်။ ပုပ်ရဟန်းမင်း ပထမ လီယိုသာ သတ္တိမဲ့ပြီးလျှင် အတ္တီလာနှင့် တွေ့ဆုံရာ၌ အတ္တီလာ အား မလွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့လျှင် ထိုဟန်းလူမျိုးသည် ရောမမြို့ကိုပင် သိမ်းပိုက်ကောင်း သိမ်းပိုက်ပေလိမ့်မည်။ သို့သော် ရဟန်းမင်းက ယင်းတို့၏ ခေါင်းဆောင်အပေါ် လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သဖြင့် သူတို့သည် ရောမမြို့ကို မသိမ်းပိုက်ရုံသာမက အီတလီနိုင်ငံမှပင် ဆုတ်ခွာထွက်သွားကြလေသည်။ ၄၅၃ ခုနှစ်တွင် အတ္တီလာ ကွယ်လွန်သွားရာ ဟန်းလူမျိုးတို့၏ အင်ပါယာကြီးသည်လည်း လျင်မြန်စွာ ပြိုကွဲလေတော့သည်။ ထိုအင်ပါယာကြီးတွင် ဗော်လဂါမြစ်မှ ရိုင်းမြစ်အထိရှိသော ဒေသများ ပါဝင်သည်။ ထိုကဲ့သို့ ပြိုကွဲကုန်သော ဟန်းလူမျိုးတို့သည်လည်း နောက် ဥရောပတိုက်ကို ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်လာကြသူများနှင့် ရောနှောကောင်း ရောနှောသွားကြပေလိမ့်မည်။
ယခုအခါတွင် ဟန်ဂေရီဟု ခေါ်တွင်လျက်ရှိသော နိုင်ငံ၌ နောင်နှစ်ပေါင်းများစွာ အကြာတွင် လာရောက် နေထိုင်ကြသည့် မက်ဂျာလူမျိုးတို့သည် ဟန်းလူမျိုး၏ အဆက်အနွယ်များ ဖြစ် ကြလေသည်။
နားကောက်ရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
နားကောက်ရွာ (Narkauk)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ နောင်ဝိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၁၇၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်ဝိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၈၉ ဦး၊ မ ၁၄၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၈၄ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒူကာတီ 1098
ဒူကာတီ 1098 သည် အီတလီ မော်တော်ဆိုင်ကယ် ကုမ္ပဏီ ဒူကာတီမှ ၂၀၀၇ ခုနှစ်မှ စ၍ ထုတ်လုပ်သော ပြိုင်ဆိုင်ကယ် ဖြစ်သည်။ 1098 ၊ 1098S နှင့် 1098R ဟူ၍ သုံးမျိုး သုံးစား ရှိသည်။ ပထမ မော်ဒယ်လ်နှစ်ခုမှာ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သော Ducati 1198 ဖြင့် အစားထိုးခဲ့သည်။
1098 မှာ ၎င်း၏ အရှေ့တွင် ထုတ်လုပ်သော မော်ဒယ်လ် 999 ထက်စာလျှင် ပို၍ စောသော မော်ဒယ်လ် 998 မှ ဒီဇိုင်းများကို ပို၍ အသုံးပြုထားသည်။ အတည့်တပ်ဆင်ထားသော ရှေ့မီး နှင့် သီးသန့်ခွဲထုတ် ထားသော အိတ်ဇော စနစ် စသည်တို့ ဖြစ်သည်။
= ကိုးကား =
ဘုရားလှရွာ၊ ရွှေကျင်
ဘုရားလှရွာ၊ ရွှေကျင်
အထက်ခမတ်
အထက်ခမတ်
ကျွန်းစုမြို့နယ်
ကျွန်းစုမြို့နယ် (သို့မဟုတ် မြိတ်အနောက်မြို့နယ်) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ကျွန်းစုမြို့ ဖြစ်သည်။ မြိတ်မြို့၏ အနောက်ဘက်၊ အနောက်မြောက်နှင့် အနောက်တောင်ဘက်ရှိ မြိတ်ကျွန်းစု၏ အစိတ်အပိုင်း အတော်များများသည် ကျွန်းစုမြို့နယ်တွင် ပါဝင်သည်။ ကျွန်းစုမြို့သည် ကတန်ကျွန်းပေါ်တွင်တည်ရှိပြီး မြိတ်မြို့၏ အနောက်တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။
ကျွန်းစုမြို့နယ်တွင် ကျွန်းအများအပြား ပါဝင်သည်။ အရွယ်အစားအမျိုးမျိုး ရှိကာ ကျွန်းပေါင်း ၂၀၀ကေျာ် ခန့် ရှိသည်။ Geography of South Tenasserim and Mergui archipelago by Mr. H.L Chhibber တွင်မြိတ်ကျွန်းစု၌ကျွန်းပေါင်း ၉၀၀ ကျော် ရှိကြောင်း အကြမ်းဖျင်း ဖော်ပြသည်။ မြိတ်ကျွန်းစုရှိ အကြီးဆုံးကျွန်း ကတန်ကျွန်းမှာ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၁၇၀ ကျယ်ဝန်းကာ ‌မြိတ်မြို့ အနောက်ဘက် ၁၀ မိုင်ခန့်အကွာတွင် ရှိသည်။ ဒုတိယအကြီးဆုံးကျွန်းက ကက်သရင်း ကျွန်း ဖြစ်ကာ၊ တောဖုံးနေပြီး ကမ်းစပ်၌ လမုတောများ ပေါက်ရောက်နေသည်။ အခြား ထင်ရှားသော ကျွန်းများမှာ -
သမိုင်းကြောင်း
ကျွန်းစုမြို့နယ်ကို မြိတ်မြို့နယ်မှ ၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် ခွဲထုတ်ခဲ့သည်။
ဖောင်းမိုင်း (သစ်)ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ဖောင်းမိုင်း (သစ်)ရွာ (Hpawngmong (Thit))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ မြို့မဆင်ခြေဖုန်း (ရှေ့)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၃၉၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့မဆင်ခြေဖုန်း (ရှေ့)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၉ ဦး၊ မ ၅၀၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၀၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇရပ်ဆိပ်ရွာ၊ အဝိုင်းနင်းဂျမ်း
ဇရပ်ဆိပ်ရွာ၊ အဝိုင်းနင်းဂျမ်း
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အောက်လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၂
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အောက်လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၂ ကို ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ရီပတ်ဘလစ်ကန်ပါတီသည် အမတ်နေရာအများစုကို အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး ၁၁၈ ကြိမ်မြောက် အမေရိကန်ကွန်ဂရက် အောက်လွှတ်တော်အများစုပါတီဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။
အိမ်သာ
အိမ်သာဟူသည် လူတို့ မစင်စွန့်ရန် အသုံးပြုသည့် နေရာတစ်ခုတွင်တပ်ဆင်ထားသည့် အသုံးအဆောင် ဖြစ်သည်။ ရံဖန်ရံခါ အန်ခြင်းနှင့် ရာသီလာခြင်းမှ အညစ်အကြေးများ စွန့်ပစ်ရန် အသုံးပြုသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အောက်လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၂
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လတ်တလော ရွေးကောက်ပွဲများ
အပေါင်ရွာ၊ အောက်ဆယ်
အပေါင်ရွာ၊ အောက်ဆယ်
ဝါခူးရွာ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်
ဝါခူးရွာ (Warkhu)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်၊ ရှားမီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၉၀၄ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နန်းယွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျွန်းကုန်းရွာ၊ ရွှေကျင်
ကျွန်းကုန်းရွာ၊ ရွှေကျင်
ထီးဘောလော်ရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
ထီးဘောလော်ရွာ(Hteebawlaw)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ မဲပလိကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၉၆၀ ဖြစ်သည်။
ဂိုဝါရှိ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းနှင့် ကွန်ဗင့်ကျောင်းများ
ဂိုဝါရှိ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းများနှင့် ကွန်ဗင့်ကျောင်းများ ဆိုသည်မှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဂိုဝါပြည်နယ်ရှိ ဂိုဝါဗယ်လ်ဟာ သို့မဟုတ် ဂိုဝါမြို့ဟောင်းတွင် တည်ရှိသော ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အထိမ်းအမှတ် အဆောက်အဦး အစုအဝေးအား ယူနက်စကိုမှ ပေးထားသည့် အမည်ဖြစ်ပြီး ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် ယူနက်စကိုမှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာစာရင်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။
ဂိုဝါသည် ပေါ်တူဂီခေတ် အိန္ဒိယနှင့် အာရှတို့၏ မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ၁၆ ရာစု၏ ခရစ်ယာန်ဘာသာသို့ သွတ်သွင်းရာ မြို့တော် ဖြစ်သည်။ ဂိုဝါရှိ ဘာသာရေး အထိမ်းအမှတ်အဆောက်အဦးများအား ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာစာရင်းသို့ ထည့်သွင်းရန် အတွက် လက်ခံနိုင်ကြောင်း ဆုံးဖြတ်ရသည့် အကြောင်းရင်းများတွင် (၁) အနောက်တိုင်းမှ အနုပညာပုံစံများ ဖြစ်သော မန်နျူရယ်လင်း စတိုင်လ်၊ မန်နာရစ် နှင့် ဘာရော့ခ်တို့ကို အာရှတခွင်ရှိ ကက်သလစ် သာသနာပြုစခန်း တည်ထောင်ရာသို့ ပျံ့နှံ့စေရာတွင် အထိမ်းအမှတ်အဆောက်အဦးများ၏ ဩဇာသက်ရောက်မှု (၂) ဂိုဝါရှိ အထိမ်းအမှတ် အဆောက်အဦး အစုအဝေး၏ တန်ဖိုးမှာ ခရစ်ယာန်ဘာသာသို့ သွတ်သွင်းခြင်း လုပ်ငန်းစဉ် တွင် လှပစွာချယ်မှုန်းပြထားသော ဥပမာ တစ်ခု အဖြစ် ရှိနေခြင်း (၃) ဖရန်စစ်စကို ဇေဗီယာ၏ ဂူသင်္ချိုင်းတွင်ရှိသော မြင့်မြတ်သော ယေရှုခရစ်၏ ဘာစေးလေးကာ ဘုရားကျောင်း ရှိနေခြင်းသည် ခေတ်သစ်ကာလအတွင်း အာရှ၌ ကက်သလစ်ဘာသာ၏ လွှမ်းမိုးမှုရှိခြင်းဖြင့် အဓိက ကမ္ဘာ့ အဖြစ်အပျက်တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ချယ်မှုန်းပြသနေသည့် အချက် တို့ ပါဝင်သည်။
UTC±00:00
UTC±00:00 မှာ အောက်ပါအချိန်များ ဖြစ်သည်:
အနောက်ဥရောပ အချိန်ဇုန်(မြောက်ဘက် ကမ္ဘာခြမ်း ဆောင်းရာသီသာ)
မှတ်ချက်များ:
တစ်နှစ်ပတ်လုံး စံတော်ချိန်အဖြစ်
ဖော်ပြပါ ဒေသများသည် UTC ကိုနေ့အလင်းရောင် ထိန်းသိမ်းသော အချိန် ကို မလိုက်နာပဲ တစ်နှစ်ပတ်လုံး စံတော်ချိန်အဖြစ် အသုံးပြုကြသည်:
နောင်ဆမ်ပူးရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခရုတုတ် (အရှေ့)ရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
ခရုတုတ် (အရှေ့)ရွာ (Khayutoke(East))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ ခရုတုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၉၄၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခရုတုတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၃၃ ဦး၊ မ ၁၃၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၅၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပီးဟူရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
ပီးဟူရွာ(Pihu)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်ခရိုင်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ မနာတာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၀၁၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မနာတာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၀၄ ဦး၊ မ ၄၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၅၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကန်ကြီးကုန်းရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ကန်ကြီးကုန်းရွာ (Kangyikone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ တူရွင်းတိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၃၃၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တူရွင်းတိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၇၉ ဦး၊ မ ၃၀၉၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၃၇၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပေါ်ကူးထရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
ပေါ်ကူးထရွာ(Pawkuhta)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ မဲပလိကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၉၆၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သန်းစိန်၊ ဦး၊ သီရိပျံချီ
သီရိပျံချီဦးသန်းစိန်သည် ရန်ကုန်မြို့ ပုဇွန်တောင်ရပ်နေ အဖ ဦးဘမောင်နှင့် အမိ ဒေါ်မြတို့မှ ၁၉၁၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက် (၁၂၇၃ ခုနှစ် ပြာသိုလဆန်း ၃ ရက်) သောကြာနေ့တွင် မွေးဖွားသော တဦးတည်းသော သားဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်ကပင် မိဘနှစ်ပါးလုံး ကွယ်လွန်သွားကြသဖြင့် အဒေါ် ၃ ယောက်၏ အုပ်ထိန်းမှုအောက်တွင် ကြီးပြင်းခဲ့သည်။
အခြေခံပညာကို ရန်ကုန်မြို့ ဗိုလ်တထောင်ရပ်ရှိ ခရစ်ယာန်သာသနာပြု စိန့်ဗားနဘတ်(စ)ကျောင်းတွင် စတင်သင်ကြားခဲ့သည်။ ထိုကျောင်း၌ ၄ တန်း တက်နေစဉ် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများသပိတ်တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ပုဇွန်တောင်ရပ် ဆားလမ်း ဘုန်းတော်ကြီးတိုက်တွင် အမျိုးသားပညာရေးကောင်စီက စတင်ကြီးမှူး ဖွင့်လှစ်သော အမျိုးသား (နေရှင်နယ်) ကျောင်းတွင် ဆက်လက် ပညာသင်ခဲ့သည်။ ထိုမှတဖန် ရန်ကုန် မက်သဒစ်အထက်တန်းကျောင်း၌ အင်္ဂလိပ် မြန်မာ ၁၀ တန်းအထိ ပညာသင်ကြားနေစဉ်၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ အထောက်အကူတပ်၏ ရန်ကုန်တပ်ရင်း (The Rangoon Battalion, Auxiliary Force, India) တွင် အပျော်တမ်း ပါဝင်ခဲ့သည်။
ငယ်ရွယ်စဉ်အချိန်မှစ၍ မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးနှင့် ဗုဒ္ဓသာသနာတော်ရေးအတွက် မနားမနေ ကြိုးပမ်း ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သောကြောင့် နိုင်ငံတော်က လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင် (ပထမအဆင့်)နှင့် သီရိပျံချီ ဘွဲ့တံဆိပ်များဖြင့်လည်းကောင်း၊ ထိုင်းဘုရင်မင်းမြတ် ဘူမိဗလအတုလျတေဇက ဆင်ဖြူရှင်ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ဖြင့်လည်းကောင်း ချီးမြှင့်ဂုဏ်ပြုခဲ့သည်။ ဦးနေဝင်း ဦးဆောင်သည့် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီက ပေးအပ်ခဲ့သော နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည် ဘွဲ့ကိုမူ အသိအမှတ်ပြုရန် ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။
ခရုတန်း
ခရုတန်း
မေသစ် (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)
မေသစ် (၁၉၂၅-၂၀၀၁) သည် ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်၊ မြဆော်ဖလင်မှ ဒါရိုက်တာ ဦးမြမောင် ရိုက်ကူးသည့် 'မေတ္တာရွှေရည်' ရုပ်ရှင်ကားဖြင့် ပထမအကြိမ် အမျိုးသမီး သရုပ်ဆောင် ထူးချွန်ဆု အကယ်ဒမီကို ရရှိခဲ့သည်။ ယင်းနှစ်တွင် ရုပ်ရှင်ကြည့် ပြည်သူလူထု ပရိသတ်ကလည်း ဆန္ဒမဲ စနစ်ဖြင့် ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ် အတွက် အမျိုးသမီး ဇာတ်ဆောင် ထူးချွန်ဆုကို ရွေးချယ်ချီးမြှင့်ရာ 'မေသစ်' ပင် ရရှိခဲ့သည်။
ငယ်ဘဝ
တက်သစ်စ မင်းသမီးလေး 'မေသစ်' သည် အေဝမ်းဖလင် ကုမ္ပဏီမှ ဒါရိုက်တာ ဦးချင်းစိန် (ရွှေညာမောင်) ရိုက်ကူးသော 'ကေလာသ' ရုပ်ရှင်ကားတွင် အေးကြူ၊ မေနုတို့နှင့် တွဲဖက် သရုပ်ဆောင်ရသည်။ မေသစ်၏ ပထမဆုံး ရုပ်ရှင် ဇာတ်ကား ဖြစ်သည့် 'ကေလာသ' ရုပ်ရှင်ကားကို ၁၉၄၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ဘုရင်ရုံ၌ တင်ဆက်ခဲ့ပေသည်။ ၁၉၄၁- ခုနှစ် ကုန်ပိုင်းတွင် ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်မီးသည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ကူးစက်လာခဲ့ရာ မေသစ်တို့ မိသားစုသည် စစ်ဘေး ကင်းလွတ်ရာ ကျေးလက် တောရွာများသို့ ပြောင်းရွှေ့ နေထိုင်ကာ စစ်ဘေး ရှောင်တိမ်း နေရသည်။ စစ်ပြီးခေတ်တွင် မေသစ်သည် ရုပ်ရှင်လောကသို့ ပြန်လည် ဝင်ရောက်သည်။ မေသစ်၏ မူလ ရုပ်ရှင် ကုမ္ပဏီ ဖြစ်သည့် အေဝမ်းဖလင် ကုမ္ပဏီ မိသားစုဝင်များက ၁၉၄၆-ခုနှစ်တွင် လျှပ်စစ် ရုပ်ရှင်ကားများ ထုတ်လုပ်လျက် ရှိသည်။
မေသစ်သည် လျှစ်စစ် ရုပ်ရှင် ကုမ္ပဏီ ၁၉၄၆ မှ ၁၉၅၂ ခုနှစ်ထိ ထုတ်လုပ်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများတွင် ခေါင်းဆောင် မင်းသမီး အဖြစ် ပါဝင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ လျှပ်စစ် ရုပ်ရှင် ကုမ္ပဏီ၏ ပွဲဦးထွက် ဒါရိုက်တာ မောင်တင်ယု ရိုက်ကူးသော 'မင်းဘာလဲ' ရုပ်ရှင်ကားတွင် မေသစ်သည် မောင်တင်မောင်၊ အေးကြူတို့နှင့် တွဲဖက် သရုပ်ဆောင်သည်။ ထို့နောက် လျှပ်စစ် ရုပ်ရှင်မှ ဆက်တိုက် ထုတ်လုပ်သော 'အတွင်းရန်'၊ 'ဘဘကြီး'၊ 'ညောင်ရမ်းညီနောင်' ရုပ်ရှင်ကားများတွင် မေသစ်သည် မင်းသား ခင်မောင် (နောင်တွင် ဖာတလုံး ခင်မောင်) နှင့် တွဲဖက် သရုပ်ဆောင်သည်။ ယင်းရုပ်ရှင်ကားများကို ရိုက်ကူး တင်ဆက်သည့် ဒါရိုက်တာမှာလည်း မောင်တင်ယုပင် ဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် မေသစ်သည် လျှပ်စစ် ရုပ်ရှင်တွင် ရုပ်ရှင်ကားများ ဆက်တိုက် ရိုက်ကူး နေရသကဲ့သို့ အေဝမ်းဖလင် ကုမ္ပဏီမှ ထုတ်လုပ်သည့် ဒါရိုက်တာ ဦးဘရှင်၏ 'ချိန်တန်ပြီ' ရုပ်ရှင်ကားတွင်လည်း မောင်တင်မောင်၊ မေရှင်၊ သာဂေါင်ကြီးတို့နှင့် တွဲဖက် သရုပ်ဆောင်ရသည်။ မေသစ်သည် 'ချိန်တန်ပြီ' ရုပ်ရှင်ကားကို ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင် ရွိုင်ရယ်ရုံနှင့် ကာဌေး (ကေသွယ်) ရုံတို့တွင် တင်ဆက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် မေသစ်သည် အေဝမ်းဖလင် ကုမ္ပဏီမှ ဒါရိုက်တာ အေဝမ်း ဦးတင်မောင် ရိုက်ကူး သည့် 'ချစ်မုန်းမာန်' အသံထွက် ရုပ်ရှင်ကားတွင် မောင်တင်မောင်၊ ရွှေညာမောင်၊ သုခ၊ သာဂေါင်ကြီးတို့နှင့် တွဲဖက်၍ ခေါင်းဆောင် မင်းသမီး အဖြစ် သရုပ်ဆောင်ရသည်။ ယင်းရုပ်ရှင်ကားကို ၁၉၄၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့တွင် ရွိုင်ရယ်ရုံ၌ တင်ဆက်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် မေသစ်သည် လျှပ်စစ် ရုပ်ရှင် ကုမ္ပဏီ၏ ပဉ္စမမြောက် ရုပ်ရှင်ကား ဖြစ်သည့် ဒါရိုက်တာ ဦးသုခ၏ 'ဂုဏ်ရည်မတူ' (၁၉၅၀) အသံထွက်တွင် ခင်မောင်၊ စိန်စိန်၊ မေလွင်၊ ဦးသုခတို့နှင့် တွဲဖက် သရုပ်ဆောင်ရသည်။ ယင်းရုပ်ရှင် ဇာတ်ကားတွင် မေသစ်သည် လမ်းဘေးတွင် သီချင်းဆို၍ တောင်းရမ်း စားသောက်သူ 'မယ်သုန်' အဖြစ် သရုပ်ဆောင်သည်။ မယ်သုန်၏ အစ်ကို မျက်မမြင် ဒုက္ခိတ တယောဆရာ ကိုသီလ နေရာတွင် ဆရာ ဦးသုခက သရုပ်ဆောင်သည်။ ခင်မောင်က မယ်သုန်၏ ချစ်သူ 'ပေါက်စီ' အဖြစ် သရုပ်ဆောင်သည်။ 'ဂုဏ်ရည်မတူ' အသံထွက် ဇာတ်ဝင်တေး အဖြစ် မေသစ် သီဆိုခဲ့သည့် "ပုဗ္ဗေစ … အခြေမလှသူကို … သဒ္ဓါတတ်အား … နည်းများမဆို … သနားကရုဏာ … စေတနာတွေပို … ပေးကမ်းစေလို" ဆိုသည့် သီချင်းနှင့် "ဂုဏ်ရည်မတူလျှင် … ခဲသမျှ … လွဲအောင် ဖန်တော့တယ်" ဆိုသည့် 'ဂုဏ်ရည်မတူ' သီချင်းတို့မှာ လူထု နှုတ်ဖျားတွင် ရေပန်းစားခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်၊ သင်္ကြန်ပွဲတော်တွင် လူငယ်များက 'မယ်သုန်၊ ပေါက်စီ' ဟု 'ဂုဏ်ရည်မတူ' ရုပ်ရှင်ကားထဲမှ ဇာတ်ရုပ်တို့၏ အမည်နာမများကို ဖော်ထုတ်၍ နောက်ပြောင်ကြသည် အထိ နာမည်ကြီးခဲ့သည်။
မေသစ်သည် အေဝမ်းဖလင်မှ 'ချစ်မုန်းမာန်' နှင့် လျှပ်စစ်ရုပ်ရှင်မှ 'ဂုဏ်ရည်မတူ' ရုပ်ရှင်ကားတို့တွင် ထူးချွန်စွာ သရုပ်ဆောင်နိုင်မှုကြောင့် ရုပ်ရှင်ကြည့် လူထု ပရိသတ်က ချစ်ခင် စွဲမက်သည့် ထိပ်တန်းမင်းသမီး တစ်လက် ဖြစ်လာသည်။ ထိပ်တန်း မင်းသမီး မေသစ်သည် လျှပ်စစ်ရုပ်ရှင်မှ မောင်တင်ယု ရိုက်ကူး တင်ဆက်သည့် 'ရန်ပုံခွင်း' တွင် အေးကြူ နှင့် လည်းကောင်း၊ 'ဆရာ' ဇာတ်ကားတွင် ဇေယျနှင့် လည်းကောင်း တွဲဖက် သရုပ်ဆောင်သည်။ ယင်းရုပ်ရှင်ကားများကို လူထု ပရိသတ်က စွဲစွဲမက်မက် မရှိလှပေ။
နောက်တဖန် မေသစ်အား နာမည်ကြီး လာစေမည့် ရုပ်ရှင်တကားမှာ ဒါရိုက်တာ အေဝမ်းဦးတင်မောင် ကြီးကြပ်၍ ဒါရိုက်တာ ဦးမြမောင် ရိုက်ကူးသည့် 'မြဲတဲ့သစ္စာ' အသံထွက် (၁၉၅၁) ဖြစ်သည်။ ယင်းရုပ်ရှင်ကားတွင် မေသစ်သည် ဇေယျ၊ အေးကြူ၊ မြင့်မြင့်ခင်တို့နှင့် တွဲဖက် သရုပ်ဆောင်သည်။ ယင်းရုပ်ရှင်ကားတွင် မေသစ် သီဆိုခဲ့သည့် 'ရွှေကျီးညို' သီချင်းနှင့် ဇေယျ နှင့် စုံတွဲ သီဆိုခဲ့သည့် 'ဘုရားစူး ချစ်ပါ့မယ်' သီချင်းတို့မှာ ရုပ်ရှင်ကြည့် ပရိသတ်ရင်ထဲ စွဲကျန်ခဲ့ပေသည်။ မေသစ်နှင့် တွဲဖက် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် ဇေယျ သည်လည်း ထိပ်တန်း မင်းသားတလက် ဖြစ်လာကာ ရုပ်ရှင်လောကတွင် အခြေခိုင်စွာ ရပ်တည် နိုင်ခဲ့ပေသည်။
ကိုဇေယျကြီးနှင့် အတွဲညီခဲ့သည် မေသစ်သည် အေဝမ်းဖလင်မှ ဒါရိုက်တာ ဦးအောင်ဇံ၏ 'ဝိဇယ' ရုပ်ရှင်ကားတွင် အေးကြူနှင့် တွဲဖက် သရုပ်ဆောင် ပြန်သည်။ ယင်းရုပ်ရှင်ကားကို ၁၉၅၂ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် ရွိုင်ရယ်ရုံ၌ တင်ဆက်ခဲ့သည်။ မေသစ်သည် မိမိပါဝင် သရုပ်ဆောင်ထားသော ရုပ်ရှင်ကားများတွင် ဇာတ်ဝင်တေးများကို ကိုယ်တိုင် သီဆိုသည်။ မေသစ်၏ ပင်ကိုသံလေးမှာ ကရုဏာသံ ပါသောကြောင့် သောတရှင် ပရိသတ်ကလည်း စွဲလမ်း နှစ်သက်ခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် မေသစ်သည် ရောင်းတမ်း ဓာတ်ပြား လောကတွင် 'ဖိုးသာအောင်၊ စမ်းရေအိုင်၊ ပစ်တိုင်းထောင်' သီချင်းတို့ဖြင့် နာမည်ကြီးခဲ့သည်။
ထို့နောက် မေသစ်သည် ဗြိတိသျှဘားမား ရုပ်ရှင်တွင် ဒါရိုက်တာ ချစ်ခင်၏ 'မမှီတဲ့ပန်း' (၁၉၅၄) (တွဲဖက် သရုပ်ဆောင် မျိုးမြင့်၊ မြင့်မြင့်ခင်)၊ ဒါရိုက်တာ လှဦး၏ 'ဖူးစာနှစ်ခိုင်' (တွဲဖက် သရုပ်ဆောင် ကျော်ဆွေ)၊ ဒါရိုက်တာ ရွှေဒုံးဘီအောင်၏ 'ဒေါက်တာအောင်ကျော်ဦး' (၁၉၅၇) (တွဲဖက် သရုပ်ဆောင် မောင်မောင်တာ၊ မေရီမြင့်) တို့ကို ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ 'ဒေါက်တာအောင်ကျော်ဦး' ကားသည် ၁၉၅၇ ခုနှစ် အတွက် အမျိုးသမီး ဇာတ်ပို့ ထူးချွန်ဆုကို မေရီမြင့် ရရှိလိမ့်မည်ဟု ရွှေဒုံးဘီအောင်နှင့် တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးခန်း မြန်မာ့အသံ အင်တာဗျူးတွင် ဒါရိုက်တာ ရွှေဒုံးဘီအောင် ပြောကြားချက်ကို မှတ်သားရပေသည်။
ထိုစဉ်က မေသစ်သည် ဒေါက်တာအောင်ကျော်ဦး ရုပ်ရှင်ကားနှင့် မန္တလေး ရုပ်ရှင် ကုမ္ပဏီမှ ပွဲဦးထွက် ဒါရိုက်တာ သုခ စီစဉ် ညွှန်ကြားရိုက်ကူးသော 'ဘဝသံသရာ' (၁၉၅၆) ရုပ်ရှင်ကားတို့ကို တပြိုင်နက် ပါဝင် ရိုက်ကူးခဲ့ရာ 'ဘဝသံသရာ' ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားက တနှစ်စော၍ ရုံတင်နိုင်ခဲ့သည်။ မေသစ်သည် 'ဘဝသံသရာ' ရုပ်ရှင်ကားတွင် ဇေယျ၊ အေးကြူ၊ နွဲ့နွဲ့အေးတို့နှင့် တွဲဖက် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ရုပ်ရှင်ကားတွင် မေသစ်သည် 'ဘဝသံသရာ' သီချင်းကို ဆရာဦးသုခနှင့် တွဲဖက် သီဆိုသည်။ စုံတွဲ သီဆိုခြင်း မဟုတ်ဘဲ တပိုင်းစီ သီဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ယင်း 'ဘဝသံသရာ' ရုပ်ရှင်ကားသည် ၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ မြန်မာ့ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုပေးပွဲတွင် (၁) ဇာတ်ကားဆု၊ (၂) ဒါရိုက်တာ ထူးချွန်ဆု၊ (၃) အမျိုးသား ဇာတ်ဆောင်ထူးချွန်ဆု (ဇေယျ) များကို ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည့် ရုပ်ရှင်ကား ဖြစ်သည်။
ရုပ်ရှင်ကြည့် ပရိသတ်က 'ဘဝသံသရာ' တွင် 'မေသစ်' ၏ သရုပ်ဆောင်မှုတို့မှာ အသက်ဝင်လှ သဖြင့် ၁၉၅၆ ခုနှစ် အတွက် အမျိုးသမီး ဇာတ်ဆောင် ထူးချွန်ဆု ရလိမ့်မည်ဟု ထင်ကြေး ပေးခဲ့ကြသည်။ သို့ရာတွင် မေသစ်သည် 'ဘဝသံသရာ' ရုပ်ရှင်ကားတွင် သရုပ်ဆောင်မှု ထူးချွန်သော်လည်း အကယ်ဒီမီဆုနှင့် လွဲခဲ့ရပေသည်။ ၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုပေးပွဲတွင် အိုကေ ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာ ကျနော် ချစ်မောင်၏ 'ချစ်ခွင့်မပိုင်' ရုပ်ရှင်ကားမှ ကြည်ကြည်ဌေး က အမျိုးသမီး ဇာတ်ဆောင် ထူးချွန်ဆုကို ဆွတ်ခူး သွားခဲ့ပေသည်။ ကြည်ကြည်ဌေး အနေဖြင့် ဒုတိယ အကြိမ် အမျိုးသမီး ဇာတ်ဆောင် ထူးချွန်ဆု ရရှိသည့် ကားဖြစ်သည်။ သတင်းစာ ဆရာများက ၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ အကယ်ဒမီဆုရှင် ကြည်ကြည်ဌေးအား တွေ့ဆုံ မေးမြန်းရာတွင် ကြည်ကြည်ဌေးက မိမိ အနေဖြင့် အကယ်ဒမီ ထူးချွန်ဆုကို ဒုတိယ အကြိမ် ရရှိ၍ ဝမ်းသာမိပါကြောင်း၊ မိမိကဲ့သို့ 'သစ်သစ်ကလေး' (မေသစ်) ကိုလည်း အကယ်ဒမီ ထူးချွန်ဆု ရစေချင်ပါကြောင်း မုဒိတာပွားကာ ပြောကြားခဲ့ပေသည်။
အကယ်ဒမီ ထူးချွန်ဆုဖြင့် တေ့လွဲ လွဲခဲ့ရသော ပြည်တော်ချစ် မင်းသမီး 'မေသစ်' သည် ရုပ်ရှင်ကားများ ဆက်တိုက် ရိုက်ကူးခဲ့ရသည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော် အစိုးရမှ 'မေသစ်' အား ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့ ချီးမြှင့်သည်။ မေသစ်နှင့် အတူ ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့ ရရှိကြသည့် ရုပ်ရှင် အနုပညာရှင်တို့မှာ ဇေယျ၊ ဖိုးပါကြီး၊ ကြည်ကြည်ဌေး၊ မေရှင်တို့ ဖြစ်သည်။
ဝဏ္ဏကျော်ထင် မေသစ်သည် ၁၉၆၀ ပြည်နှစ်၊ မြဇော်ဖလင်မှ ဒါရိုက်တာ ဦးမြမောင် ရိုက်ကူးသော 'မေတ္တာရွှေရည်' ကားတွင် အကောင်းဆုံး သရုပ်ဆောင်နိုင်မှုကြောင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုပေးပွဲ၌ အမျိုးသမီး ဇာတ်ဆောင် ထူးချွန်ဆုကို ရရှိခဲ့ပေသည်။ ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်တွင် ထူးခြားစွာ ရုပ်ရှင်ကြည့် လူထု ပရိသတ်ကလည်း မဲစနစ်ဖြင့် သူရဿတီဆုကို ရွေးချယ်ချီးမြှင့်ရာ အမျိုးသမီး ဇာတ်ဆောင်ဆုကို 'မေတ္တာရွှေရည်' ကားမှ မေသစ်ပင် ရရှိခဲ့ပေသည်။
၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်တွင် မေသစ်နှင့် အတူ နိုင်ငံတော် အစိုးရမှ ချီးမြှင့်သည့် အမျိုးသား ဇာတ်ဆောင် ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုကို (၁) ချစ်သွေးသစ္စာ၊ (၂) သည်တကွေ့ဝယ်၊ (၃) စိုးပါနဲ့မေရယ်၊ စသည့် ဇာတ်ကားများမှ မင်းသား သုံးကားတွဲ စနစ်ဖြင့် 'မောင်သင်' က ရရှိသည်။ မောင်သင်သည်လည်း ရုပ်ရှင်ကြည့် လူထု ပရိသတ်က မဲစနစ်ဖြင့် ရွေးချယ် ချီးမြှင့်သည့် သူရဿတီဆုတွင်လည်း အမျိုးသား ဇာတ်ဆောင် ထူးချွန်ဆုကို ထပ်ဆင့် ရရှိခဲ့ပေသည်။
အကယ်ဒမီ မေသစ်သည် ၁၉၄၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၂ ခုနှစ် အထိ ဇာတ်ဆောင် မင်းသမီး အဖြစ် ပါဝင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၆၃ ခုနှစ်မှ စ၍ အသက်အရွယ် အရ ဇာတ်ပို့ သရုပ်ဆောင် မင်းသမီးကြီး အဖြစ် ပြောင်းလဲ သရုပ်ဆောင်သည်။ ဒေါ်မေသစ်သည် ၁၉၆၄ ခုနှစ်၊ ရှုမဝ ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာ ရှုမဝဦးကျော်၏ 'ရင်ဝယ်တသိမ့်သိမ့်' ရုပ်ရှင်ကားဖြင့် အမျိုးသမီး ဇာတ်ပို့ ထူးချွန်ဆုကို ရရှိသည်။ ဒေါ်မေသစ်နှင့် အတူ ယင်းကား၌ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ဦးကျောက်လုံးကလည်း အမျိုးသား ဇာတ်ပို့ ထူးချွန်ဆုကို ဒုတိယ အကြိမ် ဆွတ်ခူး ရရှိသည်။
အကယ်ဒမီ ဒေါ်မေသစ်သည် ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် "နွဲ့မျိုးစုံလင် နွဲ့လိုက်ချင်" ရုပ်ရှင်ကားဖြင့် အမျိုးသမီး ဇာတ်ပို့ ထူးချွန်ဆုကို ဒုတိယ အကြိမ် ရရှိပြန်သည်။ သုံးထပ်ဆင့် အကယ်ဒမီ ဒေါ်မေသစ်သည် ဇာတ်ပို့ မင်းသမီးကြီး အဖြစ် ရုပ်ရှင်ကားများ စဉ်ဆက်မပြတ် ရိုက်ကူးခဲ့ရသည်။ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ် တဝိုက် ဗီဒီယို၊ ရုပ်ရှင်ကားများ ထွန်းကားလာသည့် အခါ တကား နှစ်ကားသာ ရိုက်ကူးပြီး ရုပ်ရှင် သရုပ်ဆောင် အဖြစ်မှ အနားယူလိုက်သည်။ ရုပ်ရှင်မှ အနားယူပြီးနောက် ဒေါ်မေသစ်သည် ဒါန၊ သီလ၊ ဘာဝနာ လုပ်ငန်းများကို တတ်အားသမျှ ဆောင်ရွက်ရင်း သားသမီး မြေးများနှင့် ပျော်ရွှင် ချမ်းမြေ့စွာ နေထိုင်ခဲ့ပေသည်။
အကယ်ဒမီ ဒေါ်မေသစ်တွင် အိမ်ထောင် နှစ်ဆက် ရှိခဲ့သည်။ ပထမ အိမ်ထောက်ဖက်မှာ ဦးကိုကို (ဇေယျကျော်ထင် ဒု-ဗိုလ်မှူးကြီး ကိုကို - ငြိမ်း) ဖြစ်သည်။ ဦးကိုကို-ဒေါ်မေသစ်တို့တွင် သားကြီး ကိုကိုဦး၊ သားလတ် ကိုကိုလတ်၊ သမီးထွေး မဝင်းရီတို့ ထွန်းကားခဲ့သည်။ ဦးကိုကိုနှင့် ဒေါ်မေသစ်တို့သည် ရေစက်ကုန်သည့် အခါ နှစ်ဦး သဘောတူ လမ်းခွဲ ခဲ့ကြပေသည်။ အရွယ် ရှိသေးသည့် ဒေါ်မေသစ်သည် တိုင်းသာသနာရေး အရာရှိ ဦးဝင်းနှင့် ဒုတိယ အိမ်ထောင် ထူခဲ့သည်။ ဒုတိယ အိမ်ထောင်ဖက် ဦးဝင်းသည် ဒေါ်မေသစ်နှင့် ဆယ်နှစ်ကျော်ခန့် ပေါင်းသင်းပြီး ကွယ်လွန် သွားလေသည်။
ဘ၀နိဂုံး
ဒေါ်မေသစ်သည် အသက်အရွယ် ရလာသည့် အခါ နာမကျန်း ဖြစ်လာ၍ ဆာကူရာ အထူးကု ဆေးရုံကြီး၌ ဆေးဝါးကုသမှု ခံယူနေရာ မှ ၂၀၀၁ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့ ညနေ ၄ နာရီ ၂၅ မိနစ်တွင် ကွယ်လွန် အနိစ္စ ရောက်ရှိခဲ့ပေသည်။
မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် လောကတွင် ၁၉၄၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၁ ခုနှစ်အထိ နှစ်ပေါင်း ၅၀ ကြာမျှ ဇာတ်ဆောင်၊ ဇာတ်ပို့ မင်းသမီးကြီး အဖြစ် ရုပ်ရှင်ကားပေါင်း ၂၀၀ ကျော်တွင် ပါဝင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် ဝဏ္ဏကျော်ထင် သုံးထပ်ဆင့် အကယ်ဒမီဆုရှင် ဒေါ်မေသစ်၏ အမည် ဂုဏ်သတင်းသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင် သမိုင်းတွင် မော်ကွန်းတင်လျက် ရှိနေမည် ဖြစ်ပါသတည်း။
နိုင်ငံကျော် ရုပ်ရှင်မင်းသမီးကြီး သုံးထပ်ကွမ်းအကယ် ဒမီဆုရှင် ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဒေါ်မေသစ်ကို ရန်ကုန်မြို့တွင် ဖခင် ဆည်ဝန်ထောက်ဦးကိုကိုကြီး၊ မိခင်ဒေါ်သန်းရွှေတို့က ၁၉၂၅ ခုနှစ်၌ မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်းမောင်နှမ ငါးယောက်ရှိသည်။ ငယ်စဉ်က ရုပ်ရှင်ကို အထူး ဝါသနာပါသူဖြစ်၍ ရုပ်ရှင် ကြော်ငြာများကို စုဆောင်းလေ့ရှိပြီး ခင်နှင်းရီ၊ မေရှင်တို့ပါဝင် သော ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားတိုင်းကို မလွတ်တမ်း ကြည့်ရှုသည်။ ရုပ်ရှင်ကြည့်ပြီး အိမ်ပြန်ရောက်သည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် သရုပ် ဆောင်မှုများကို လေ့ကျင့်သည်။
ဒေါ်မေသစ်သည် မင်းသမီးလုပ်ရန် ရည်မှန်းချက်ဖြင့် အေဝမ်းဖလင်သို့ ပထမဦးစွာ ရောက်ရှိသွားသော်လည်း မင်း သမီးအဖြစ် ပါဝင်ခွင့်မရသေးဘဲ ဇာတ်ရံပညာသင်အဖြစ် သာ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ရသည်။ ဒါရိုက်တာဦးဘရှင် ရိုက်ကူး ပြီး ညွန့်မောင်၊ မေနု၊ မေမြင့်၊ မြင့်ဆွေ၊ သာဂေါင်၊ စိုင်တင်တို့ ပါဝင်သော 'မိုးကြိုး' အသံတိတ်ဇာတ်ကားတွင် မထင်မရှား ဇာတ်ရံအခန်းမှ ပါဝင်ကာ ပထမခြေလှမ်းအဖြစ်ရုပ်ရှင်လောက အတွင်းသို့ စတင် ဝင်ရောက်သည်။ သရုပ်ဆောင် ဒါရိုက်တာ မောင်တင်မောင်ရိုက်ကူးပြီး မောင်တင်မောင်၊ မေရှင်၊ ရင်ရင်ရွှေ၊ သာဂေါင်၊ ဦးဘရှင်၊ ဒေါ်ဂျမ်းစိန်၊ အောင်ကြီး၊ ရွဲ့ကြီးတို့နှင့် တွဲဖက်ပါဝင်ခဲ့သော 'ချစ်ရေစင်'အသံထွက် ဇာတ်ကားတွင် ဒုတိယမြောက်အဖြစ် ပါဝင်ခွင့်ရရှိသည်။
ဒါရိုက်တာ ဦးချင်းစိန် ရိုက်ကူးသော ကေလာသ အသံတိတ်ဇာတ်ကားတွင် အေးကြူ၊ မေနု၊ အောင်ကြီး၊စိုင် တင်၊ ဦးဘိုးသောင်တို့နှင့် တွဲဖက်ကာ တတိယမြောက်အဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်သည်။ ဆက်လက်၍ လက်ဦးဆရာဦးဘရှင် ရိုက်ကူးသော 'မာနရှင်' ဇာတ်ကားတွင် ချစ်ရွှေ၊ မေရှင်၊ ဒေါ်ဂျမ်းစိန်၊ ဦးဘရှင်၊ မောင်သန်းစိန်တို့နှင့် တွဲဖက်သရုပ် ဆောင်ပြီး ဒါရိုက်တာဦးချင်းစိန် ရိုက်ကူးသော 'ချစ်သွေးဟုန်' ဇာတ်ကားတွင် မောင်မောင်ခင်၊ မေမြင့်၊ ရွှေညာမောင်၊ ရင်ရင်ရွှေ၊ စိုင်တင်၊ အောင်ကြီးတို့နှင့် တွဲဖက်သရုပ်ဆောင် သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး ဖြစ်ပွားလာသောအခါ ရုပ်ရှင် လုပ်ငန်းများ ရပ်တန့်သွားသည်။ စစ်ကြီးပြီးသောအခါ ဒေါ်မေသစ်သည် ရုပ်ရှင်လောကသို့ ပြန်မဝင်သေးဘဲ ကျောင်း ပြန်တက်သည်။ အင်းစိန်မြို့ရှိ ဒေါ်အေမီ အလွတ်ပညာသင် ကျောင်းတွင် သတ္တမတန်း ပညာသင်ယူနေစဉ် အေဝမ်းဖလင် က ဆက်သွယ်ခေါ်ယူသဖြင့် အေဝမ်းဖလင်သို့ တစ်ကျော့ပြန် ရောက်ရှိသွားသည်။ အေဝမ်းဖလင်သို့ ပြန်ရောက်သွားသော် လည်း အေဝမ်းဇာတ်ကားများတွင် ပါဝင်ခြင်းမရှိဘဲ လျှပ်စစ် ရုပ်ရှင်မှ ဒါရိုက်တာဦးတင်ယု ရိုက်ကူးသော 'မင်းဘာလဲ' အသံတိတ်ဇာတ်ကားတွင် ပွဲဦးထွက် ခေါင်းဆောင် မင်းသမီး အဖြစ် မောင်တင်မောင်၊ အေးကြူ၊ သာဂေါင်တို့နှင့် တွဲဖက် သရုပ်ဆောင်သည်။ လျှပ်စစ်ရုပ်ရှင်မှပင် ဆက်လက်၍ ဒါရိုက် တာ ဦးတင်ယု ရိုက်ကူးသော 'ဘဘကြီး' အသံတိတ်ဇာတ် ကားတွင် ခင်မောင်၊ အေးကို၊ ညိုညိုတို့နှင့် လည်းကောင်း၊ 'ညောင်ရမ်းညီနောင်'အသံတိတ်ဇာတ်ကားတွင် ခင်မောင်၊ အေးကို၊ ဦးဘိုးသောင်၊ ဒေါ်ဂျမ်းစိန်တို့နှင့်လည်းကောင်း တွဲဖက်ကာ ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးအဖြစ် သရုပ်ဆောင်သည်။ လျှပ်စစ်ရုပ်ရှင်အတွက် ဒါရိုက်တာဦးသုခ ရိုက်ကူးသော 'ဂုဏ် ရည်မတူ' အသံထွက်ဇာတ်ကားတွင် ဒါရိုက်တာ ဆရာဦးသုခ၊ခင်မောင်တို့နှင့် တွဲဖက်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ရာ မယ်သုံ၊ ပေါက်စီ အမည်ဖြင့် မေသစ်၏အမည်မှာ ကျော်ကြားလာသည်။
ထို့နောက် မေသစ်သည် ဒါရိုက်တာဦးဘရှင် ရိုက် ကူးသော 'ချိန်တန်ပြီ' အသံထွက်ဇာတ်ကားတွင် မောင်တင် မောင်၊ မေရှင်၊ ဒေါ်ဂျမ်းစိန်၊ သာဂေါင်၊ ရွဲ့ကြီးတို့နှင့်တွဲ ဖက်၍ ဒုတိယမင်းသမီးအဖြစ် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ရာ မေသစ်၏ သနားစရာ အမူအရာနှင့် ကရုဏာအသံလေးကြောင့် ရုပ်ရှင် ကြည့်သူတိုင်း၏စိတ်ကို ဆွဲညှို့နိုင်ပြီး ထပ်မံ ကျော်ကြားလာ ပြန်သည်။ ဆက်လက်၍လျှပ်စစ်ရုပ်ရှင်မှ ဒါရိုက်တာဦးတင်ယု က 'ရန်ပုံခွင်း'အသံတိတ်ဇာတ်ကားနှင့် 'သူဌေးလောင်း'အသံ တိတ်ဇာတ်ကားတို့တွင် ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးအဖြစ် ပြန် လည်ပွဲထုတ်သည်။ ရန်ပုံခွင်းဇာတ်ကားတွင် အေးကြူ၊ အေး ကို၊ ကြည်ကြည်မေ၊ ဘသစ်တို့နှင့်လည်းကောင်း တွဲဖက် သရုပ်ဆောင်သည်။
မေသစ်သည် အေဝမ်းဖလင်မှ ဒါရိုက်တာမောင်တင် မောင် ရိုက်ကူးသော 'ချစ်မုန်းမာန်' အသံထွက်ဇာတ်ကားတွင် မောင်တင်မောင်၊ သုခ၊ ရွှေညာမောင်၊ သာဂေါင်၊ ဦးထော်၊ ရန်ပတို့နှင့်တွဲဖက်၍ ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးအဖြစ် သရုပ် ဆောင်ခဲ့ရာ တစ်ရှိန်ထိုး ကျော်ကြားလာသည်။ အေဝမ်းဖလင် မှပင် ဒါရိုက်တာ ဦးအောင်ဇံ ရိုက်ကူးသော 'ဘုမသိဘမသိ' သံစုံသွင်းဇာတ်ကားတွင် အေးကြူ၊ မေနွဲ့၊ မေမြ၊ မေလွင်၊ မေဆန်းတို့နှင့် လည်းကောင်း၊ 'ဝိဇယ'သံစုံသွင်းဇာတ်ကားတွင် အေးကြူ၊ ဒေါ်ဂျမ်းစိန်၊ သောကြာတို့နှင့်လည်းကောင်း တွဲဖက် ကာ ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးအဖြစ် သရုပ်ဆောင်သည်။ ထို့ ပြင် လျှပ်စစ်ရုပ်ရှင်အတွက် ဒါရိုက်တာမြမောင် ရိုက်ကူးသော 'မြဲတဲ့သစ္စာ' အသံထွက်ဇာတ်ကားတွင် မေသစ်သည် ရင်နာ စရာကောင်းလှသော တောသူမကလေး နှင်းရီအဖြစ် ဇေယျ၊ အေးကြူ၊ မြင့်မြင့်ခင်၊ အေးကြူကြီးတို့နှင့် တွဲဖက်ကာပိုင်ပိုင် နိုင်နိုင် သရုပ်ဆောင်၍ ပရိသတ်ကို ဆွဲဆောင်သွားသည်။
မေသစ်သည် အေဝမ်းဖလင်မှ နုတ်ထွက်ပြီးနောက် ဗြိတိသျှဘားမားရုပ်ရှင်တွင် တစ်လလျှင် ကျပ် ၅ဝဝ နှုန်း သုံးနှစ်စာချုပ်ဖြင့် လခစားမင်းသမီး လုပ်ဆောင်သည်။ ဗြိတိသျှ ဘာမားရုပ်ရှင်အတွက် ဒါရိုက်တာဦးဘိုးဟန်၏ 'ရဲသွေးရဲမာန်' အသံတိတ်ဇာတ်ကားတွင် ကျော်ဖေနှင့်လည်းကောင်း၊ ဒါရိုက် တာ ဦးအောင်ကြီး၏ 'အချစ်ဆန်း' အသံထွက်ဇာတ်ကား တွင် ကျော်ဝင်း၊ တင်တင်မူ၊ ကျော်ဖေတို့နှင့်လည်းကောင်း၊ ဒါရိုက်တာသုခ၏ 'သည်ဆောင်းဟေမာန်' အသံထွက်ဇာတ် ကားတွင် ကျော်ဆွေ၊ ဇေယျ၊ မြင့်မြင့်ခင်တို့နှင့်လည်းကောင်း ဒါရိုက်တာချစ်ခင်၏ 'မမီတဲ့ပန်း' အသံထွက်ဇာတ်ကားတွင် မျိုးမြင့်၊ မြင့်မြင့်ခင်၊ ဒေါ်ခင်ကြည်တို့နှင့်လည်းကောင်း၊ ဒါရိုက် တာလှဦး၏ 'ဖူးစာနှစ်ခိုင်' အသံထွက်ဇာတ်ကားတွင် ကျော် ဆွေ၊ သူရ၊ ခင်ခင်ဆွေ၊ သိန်းဟန်ကြီး၊ မြမောင်တို့နှင့်လည်း ကောင်း၊ ဒါရိုက်တာရွှေဒုံးဘီအောင်၏ 'ဒေါက်တာအောင် ကျော်ဦး' အသံထွက်ဇာတ်ကားတွင် မောင်မောင်တာ၊မေရီမြင့်၊ သန်းသန်းမြင့်၊ အတာတို့နှင့်လည်းကောင်း တွဲဖက်ကာ ခေါင်း ဆောင်မင်းသမီးအဖြစ် သရုပ်ဆောင်သည်။
ထို့နောက် မေသစ်သည် ပန်းသာရုပ်ရှင်မှ ဒါရိုက်တာ ဦးချင်းစိန် ရိုက်ကူးသော 'ပန်းသာမစာဥ' အသံထွက်ဇာတ် ကားတွင် ဇေယျ၊ အေးကြူတို့နှင့်တွဲဖက်၍ ဆင်းရဲသော် လည်း ဂုဏ်ပကာသနကို မမက်မောဘဲ ကိုယ်ကျင့်တရား ကောင်းသော တောသူမလေး မစာဥအဖြစ် ပရိသတ်စိတ်ထဲ တွင် ကြေကွဲဝမ်းနည်းလာအောင် သရုပ်ဆောင်ထားသည်။ မန္တလေးရုပ်ရှင်အတွက် ဒါရိုက်တာသုခ ရိုက်ကူးသော 'ဘဝသံသရာ' အသံထွက်ဇာတ်ကားတွင် ဇေယျ၊ အေးကြူ၊ သုခ၊ နွဲ့နွဲ့အေး၊ ဒေါ်ဂျမ်းစိန်တို့နှင့်တွဲဖက်၍ သနားစရာ ခိုးကိုးရာမဲ့ ကျောင်းသူကလေးအဖြစ် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ရာ ထိပ်တန်း မင်းသမီးတစ်ယောက်ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြ သွားသည်။ မန္တလေးရုပ်ရှင်ကပင် ဒါရိုက်တာမျိုးအောင် ရိုက် ကူးသော 'မြပန်းဝတ်ရည်'ဇာတ်ကားတွင် မြင့်အောင်၊ ဂျော်လီ ဆွေ၊ ဦးဘချစ်၊ နွဲ့နွဲ့အေး၊ မန္တလေးဦးအောင်ကြီး၊ ဒေါ်ဂျမ်းစိန် တို့နှင့်တွဲဖက်၍ တောသူမလေးအသွင်ဖြင့် ကြေကွဲဖွယ်ရာ များ ရင်ဆိုင်တွေ့ကြုံရပုံကို အစွမ်းပြ သရုပ်ဆောင်သွားသည်။
မေသစ်သည် ရိုးသားသော တောသူမလေးအသွင်၊ ဆင်းရဲသူအသွင်တို့ကို သရုပ်ဆောင်ရာတွင် ပီပြင်သကဲ့သို့ အလွမ်းအဆွေးများကိုလည်း အစွမ်းပြနိုင်သည်။ မြဇော်ဖလင် လမှ ဒါရိုက်တာဦးတင်ယု ရိုက်ကူးသော 'ကျော်တော့လှေ သူကြီး' အသံထွက်ဇာတ်ကားတွင် ဖိုးပါကြီး၊ မြင့်မြင့်ဌေး၊ ဝင်းဇော်၊ ကြယ်နီ၊ မစိန်ခင်၊ ဒေါ်ဂျမ်းစိန်၊ မြင့်ဖေ၊ သန်းနွဲ့၊ ခင်ပြုံးဇင်၊ ဘသစ်တို့နှင့်တွဲဖက်၍ သရုပ်ဆောင်ထားသည်။ ကေတုမတီရုပ်ရှင်အတွက် ဒါရိုက်တာဦးလှမောင် ရိုက်ကူး သော 'ဒေါက်တာမာလာ' အသံထွက်ဇာတ်ကားတွင် ဇေယျ၊ အေးကြူ၊ စောမူ၊ မန်းလှဖေ၊ သာဂေါင်၊ ဒေါ်စောရင်တို့နှင့် တွဲဖက်၍ ဆရာဝန်မကြီးအသွင် အနုပညာအစွမ်းပြသသွား သည်။