cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
အီဗန် ဒူးဘာ
အီဗန် မီခါလိုဗစ်ခ်ျ ဒူးဘာ (Іва́н Миха́йлович Дзю́ба; ၂၆ ဇူလိုင် ၁၉၃၁ – ၂၂ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀၂၂) သည် ယူကရိန်းနိုင်ငံသား စာပေဝေဖန်ရေးသမား၊ လူမှုရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူ၊ ဆိုဗီယက်အစိုးရဆန့်ကျင်သူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ယူကရိန်းသူရဲကောင်းဘွဲ့ရရှိထားသူဖြစ်ပြီး ယူကရိန်းအမျိုးသားသိပ္ပံအကယ်ဒမီ၏ ပညာရှင်တစ်ဦးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဒုတိယမြောက် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ရှဗ်ချန်ကို အမျိုးသားဆုချီးမြှင့်ရေးကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ခေတ်သစ်ယူကရိန်းစွယ်စုံကျမ်း အယ်ဒီတာအဖွဲ့၏ တွဲဖက်ဥက္ကဋ္ဌ၊ ခေတ်ပြိုင် မဂ္ဂဇင်း၏ အယ်ဒီတာချုပ်၊ ခီးယဗ်စကာ စတာရောဗ်နာ (ရှေးဟောင်းခီးယဗ်)၊ ဆလိုဗိုအီချတ်စ်၊ ယက်ဗရိုအတ်တလန်းတစ်ကာ (ယူရိုအတ္တလန္တိတ်) ဟူသော သိပ္ပံမဂ္ဂဇင်းများ၏ အယ်ဒီတာအဖွဲ့ဝင်တို့အဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
အတ္ထုပတ္တိ
၁၉၃၁ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၆ ရက်တွင် ဒိုးနတ်စ်က်ဒေသရှိ မီကိုလက်ဗကာရွာမှ လယ်သမားမိသားစုတစ်စုတွင် ဖွားမြင်သော ဒူးဘာသည် အသက် ၁၇ နှစ်အရွယ်အထိ ရုရှားဘာသာတစ်မျိုးတည်းကိုသာ ပြောဆိုခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။ ၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် ပလိပ်ရောဂါကြောင့် ၎င်းတို့နေထိုင်ရာ အနီးအနားရှိ နော်ဗိုးတရိုယစ်စကတ်ရွာသို့ ရှောင်တိမ်းခဲ့ရသေးသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အိုလန်နဗ်စကီကျောက်ကျင်း (ယခု ဒိုးကူးချယ်ယဗ်စ်က်မြို့) သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ကြပြီး၊ ထိုမြို့တွင်ပင် အလယ်တန်းတက်ရောက်ခဲ့သည်။
ဒိုးနတ်စ်က်ပညာရေးသိပ္ပံ၊ ရုရှားဝေါဟာရဗေဒမဟာဌာနမှ ဘွဲ့ရပြီး၊ ရှဗ်ချန်ကိုစာပေသိပ္ပံတွင်လည်း ဘွဲ့လွန်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ပထမဆုံးလက်ရာကို ၁၉၅၉ တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၁၉၆၅ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် Internationalism or Russification? ဟူသော စာအုပ်တွင် ဆိုရှယ်လစ်လူ့ဘောင်အဖွဲ့အစည်း၏ အမျိုးသားဆက်ဆံရေးကို ခြိမ်းခြောက်နေမှုများအကြောင်း ရေးသားကာ ကွန်မြူနစ်အာဏာပိုင်များထံ ပေးပို့ခဲ့သည်။ ယူကရိန်း ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီ၏ အထူးကော်မရှင်က စာအုပ်ပါအကြောင်းအရာများသည် ဆိုရှယ်လစ်စနစ်၏ သရုပ်မှန်၊ ပါတီ၏ အမျိုးသားမူဝါဒ၊ ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု၏ ကွန်မြူနစ်အယူဝါဒတို့ကို ပျက်ရယ်ပြုသည်ဟုဆိုကာ ဆိုဗီယက်ပြည်သူချင်း စည်းလုံးမှုပျက်ပြားစေမှု၊ ယူကရိန်းနှင့် ရုရှားပြည်သူများအကြား အမုန်းတရားဖြန့်ဝေမှုတို့ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ငါးနှစ်၊ ပြည်နှင်ဒဏ် ငါးနှစ်ချမှတ်ခဲ့သည်။ ၁၈ လကြာ ထောင်ဒဏ်ကျခံပြီးသည့်နောက်၊ အန်တိုနော့ဗ် စဉ်တိုက်ကုန်ထုတ်လုပ်မှုစက်ရုံ၏ အသနားခံမှုဖြင့် ၎င်းတို့ပိုင်သတင်းစာတိုက်တွင် အလုပ်လုပ်ခွင့်ရခဲ့သည်။
ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု ပြိုကွဲပြီး ယူကရိန်းနိုင်ငံ သီးခြားလွတ်လပ်လာသောအခါ ဒူးဘာမှာ ပိုမိုထင်ရှားလာခဲ့သည်။ ယူကရိန်းလူထုလှုပ်ရှားမှုပါတီ၏ ပူးတွဲတည်ထောင်သူတစ်ဦးဖြစ်လာပြီး၊ ၁၉၉၁ မှစတင်ကာ ဆူချတ်စ်နစ်တ်မဂ္ဂဇင်း၏ ပင်တိုင်ထုတ်ဝေသူလည်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၉၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၇ ရက်မှ ၁၉၉၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၉ ရက်အထိ ယူကရိန်းယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ရှဗ်ချန်ကိုဆု၊ အိုဘီလတ်စကီးဆု၊ အန်တိုနိုဗစ်ခ်ျ နိုင်ငံတကာ ရန်ပုံငွေဆု၊ ဗိုလိုဒီမျာ ဗာနဒ်စကီးဆုများလည်း ရရှိခဲ့သည်။
နားမြှောင်ရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်
နားမြှောင်ရွာ (Narhmyaung)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ မုန်းပြင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၃၃၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မုန်းပြင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၇၆ ဦး၊ မ ၉၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၁၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အလောင်းပေါက်ရွာ၊ ကလောမြို့နယ်
အလောင်းပေါက်ရွာ (Ahlawngpauk)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ကလောမြို့နယ်၊ နန်းနိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၄၅၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နန်းနိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၃၅ ဦး၊ မ ၁၂၆၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကလောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သူငယ်ချင်းစည်း (ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ)
သူငယ်ချင်းစည်း (Friend Zone – เอาให้ชัด; ) သည် Thanat Lowkhunsombat (Lee)၊ Nichaphat Chatchaipholrat (Pearwah)၊ Prachaya Ruangroj (Singto)၊ Pronpiphat Pattanasettanon (Plustor)၊ Nat Sakdatorn၊ Tipnaree Weerawatnodom (Namtan)၊  Ratthanant Janyajirawong (Ter)၊ Nathasit Kotimanuswanich (Best) နှင့် Sarunchana Apisamaimongkol (Aye) တို့ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသည့် ၂၀၁၈-၂၀၁၉ ထိုင်းဇာတ်လမ်းတွဲတစ်ပုဒ် ဖြစ်သည်။
ဒါရိုက်တာ Tidakorn Pookaothong ရိုက်ကူးပြီး GMMTV နှင့် Trasher Bangkok တို့ ပူးပေါင်းထုတ်လုပ်သည့် ဤဇာတ်လမ်းတွဲသည် ၂၀၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ရက်၌ ပြုလုပ်သော "Series X" အစီအစဉ်တွင် ကြေညာခဲ့သည့် ၂၀၁၈အတွက် ဇာတ်ကားဆယ်ကားအနက် တစ်ကားဖြစ်သည်။ One31 နှင့် LINE TV တို့က ၂၀၁၈ နိုဝင်ဘာ ၁၁မှစ၍ အပတ်စဉ် တနင်္ဂနွေနေ့ ၂၂:၀၀ နာရီနှင့် ၂၃:၀၀ နာရီတို့တွင် အသီးသီး ထုတ်လွှင့်ပြသခဲ့ရာ ၂၀၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂တွင် ဇာတ်သိမ်းသည်။
၂၀၂၀ ဧပြီ ၂၀တွင် GMM 25 က တနင်္လာနှင့် အင်္ဂါနေ့ ၂၂:၄၅ နာရီ၌ ပြန်လည်ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။
သရုပ်ဆောင်များနှင့် ဇာတ်ကောင်များ
ဤ ဇာတ်လမ်းတွဲတွင် ပါဝင်သည့် သရုပ်ဆောင်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
ပြင်ပလင့်ခ်များ
ကဏ္ဍ:GMMTV ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများ ကဏ္ဍ:ထိုင်း ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဖျော်ဖြေရေး
နောင်ဟုတ်ရွာ၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်
နောင်ဟုတ်ရွာ (Nawnghoke)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်၊ မိုင်းယန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၈၄၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခင်ဘကုန်းပါဠိတော်ရွှေပေလွှာ
ခင်ဘကုန်းပါဠိတော် ရွှေပေလွှာများ ဆိုသည်မှာ ၁၉၂၆ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၊ သရေခေတ္တရာပျူမြို့ဟောင်း၏ အရှေ့တောင်ဘက် ကုလားကန်ကုန်းရွာအနီး မောင်ခင်ဘပိုင်ယာမြေ၊ ဘုရားပျက် အုတ်ပုံ ဌာပနာတိုက်အတွင်းမှ ရွှေ၊ ငွေတို့ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ဌာပနာပစ္စည်း အမျိုးပေါင်း (၅ဝဝ) ကျော်၊ လက်ဝဲတော်ရံ၊ လက်ယာတော်ရံ အဂ္ဂသာဝကနှစ်ပါးခြံရံထားသော ဘုရားလေးဆူ ဖောင်းကြွခပ်နှိပ်ထားသည့် အမြင့် (၁) မီတာခန့်ရှိ ငွေသားဓာတ်တော်ကြုပ်တို့နှင့်အတူ တွေ့ ရှိခဲ့သည့် ပျူခေတ် ပါဠိတော် ရွှေပေလွှာများဖြစ်သည်။ ပေထုပ်တစ်ထုပ်ကဲ့သို့ ရွှေပြားအဖုံးနှစ်ချပ်နှင့် ဖုံးအုပ်ထားကာ ရွှေကြိုးဖြင့်စီးနှောင်ထား၍ အတွင်းဘက်ရှိ ရွှေပေလွှာများတွင် ပါဠိတော်ကောက်နုတ်ချက်များ ရေးသားထားသည်။ အဖုံးနှစ်ချပ်အပါအဝင် စုစုပေါင်း ရွှေပေလွှာတော် (၂၂) ချပ် ပါရှိသည်။ ယင်း ပါဠိတော်ရွှေပေလွှာများတွင် ရေးသားထားသည့် ပါဠိပိဋကတ်တော်မူမှာ လက်ရေးပုံနှင့် အက္ခရာပုံစံများအရ အေဒီ (၅) ရာစု အစောပိုင်းတွင်ရေးသားခဲ့ခြင်းဟု သုံးသပ်ထားပြီး ယနေ့ခေတ်ထိကျန်ရစ်သမျှ ပါဠိတော်မူများတွင် ရှေးအကျဆုံးဖြစ်ကြောင်း ပညာရှင်များ ယူဆထားကြသည်။ alt=|right|frameless ယင်းရွှေပေလွှာများ၏ အရွယ်အစားမှာ အလျား ၆ ၁/၂ လက်မ၊ အနံ ၁ ၁/၄ လက်မ ဖြစ်၍ အဖုံးနှစ်ချပ် အပါအဝင် စုစုပေါင်း ပေလွှာ (၂၂) ချပ်၏ ရွှေသား အလေးချိန်မှာ ၁၃ ကျပ်သား၊ ၁၄ ပဲ၊ ၂ ရွေး ဖြစ်သည်။ ပါဠိတော်ရေးသားထားသော ရွှေပေလွှာတော် အချပ် (၂ဝ) အနက် ရွှေပေတော်-၁ မှ ရွှေပေတော်-၁၈ ထိ ပေချပ်တစ်ချပ်စီတွင် ပါဠိတော် သုံးကြောင်းစီရေးသားထား၍ ရွှေပေတော်-၁၉ တွင် ပါဠိတော် လေးကြောင်း နှင့် ရွှေပေတော်-၂ဝ တွင် ပါဠိတော် နှစ်ကြောင်းပါဝင်ကာ စုစုပေါင်း ပါဠိတော်အကြောင်းရေ (၆ဝ) ပါရှိသည်။ ယင်းပါဠိတော် အကြောင်းရေ (၆ဝ) မှာ အောက်ပါ အကြောင်းအရာ (၈) မျိုးကို ပါဠိပိဋကတ်တော်မှ ကောက်နုတ်ရေးသားထားကြောင်း တွေ့ရသည်။
(၁) ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ဒေသနာတော်
(၂) ဝိပဿနာဉာဏ် (၇) ပါး
(၃) ဗောဓိပက္ခိယတရား (၃၇) ပါး
(၄) ဝေသာရဇ္ဇသုတ်
(၅) ဗုဒ္ဓဉာဏ်တော် (၁၄) ပါး
(၆) အားလုံးတွင် အမြတ်ဆုံး (၄) ပါး
(က) လမ်းခရီး အားလုံးတွင် အမြတ်ဆုံး
စီပင်ရွာ၊ သာယာဝတီမြို့နယ်
စီပင်ရွာ (Sipin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ သာယာဝတီမြို့နယ်၊ စည်ပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၈၉၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စည်ပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၇၄ ဦး၊ မ ၁၃၇၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၄၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ခင်ဘကုန်းပါဠိတော်ရွှေပေလွှာ
(ခ) သစ္စာအားလုံးတွင် အမြတ်ဆုံးသစ္စာ
စီပင်ရွာ၊ သာယာဝတီမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သာယာဝတီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခင်ဘကုန်းပါဠိတော်ရွှေပေလွှာ
(ဃ) အခြေနှစ်ချောင်းရှိသော သတ္တဝါအားလုံးတွင် အမြတ်ဆုံး
(၇) မြတ်စွာဘုရား ရဟန္တာတစ်ထောင်နှင့်အတူ ရာဇဂြိုဟ်ပြည်သို့ဝင်တော်မူရာတွင် သိကြားမင်းသည် လုလင်အသွင်ဖန်ဆင်း၍ ဘုရားအမှူးရှိသော ရဟန်းသံဃာတို့၏ရှေ့ မှ သွားလျက် သီဆိုသောဂါထာများနှင့် လူတို့က ဤလုလင်သည် အဘယ်သူ၏သား ဖြစ်ပါသနည်းဟု ပြောဆိုကြရာတွင် သိကြားမင်းလုလင်က ပြန်လည်သီဆိုသောဂါထာ
(၈) ဗုဒ္ဓဂုဏ်တော် (၉) ပါး
အထက်ဖော်ပြပါ ရွှေပေလွှာတော် အချပ် (၂ဝ) ရှိ ပါဠိတော်ကောက်နုတ်ချက်များမှာ ဗုဒ္ဓဝါဒ၏ အနှစ်ချူပ်သဘောတရားများဖြစ်၍ ယင်းရွှေပေလွှာတော်ကို ရေးသားခဲ့ကြသည့် ထိုခေတ်အခါက သံဃာတော်များ၏ ပါဠိပိဋကတ်တော် ကျွမ်းကျင်နှံ့စပ်မှုကိုဖော်ပြနေသည်။
ယင်းရွှေပေလွှာတော်ပေါ်မှ ပါဠိတော်စာသားများနှင့် ပတ်သက်၍ ၁၉၉၅ ခုနှစ်က ကိန်းဗရစ်တက္ကသိုလ်တွင် ပညာရှင်အချို့ အသိအမြင်ဖလှယ်ခြင်း၊ ဆွေးနွေးခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ယင်း ဆွေးနွေးပွဲတွင် အော်စကာ ဗွန် ဟိနုဗာ (Frieburg)၊ ဟယ်ရီဖော့ (Berlin)၊ ရစ်ချာတ် ဂွမ်းဘရစ်ချ် (Oxford) နှင့် ဂျင်းနက်စတားဂတ်တို့ ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ ဆွေးနွေးပွဲ၏ ရလဒ်အဖြစ် ခင်ဘကုန်းရွှေပေလွှာ ပါဠိတော်စာသားများနှင့် ပတ်သက်၍ ယခင်က သတိမထားမိခဲ့ကြသော အချက်အလက်အချို့ ကို လေ့လာသိရှိခဲ့ကြကြောင်း သိရသည်။ ယင်း အချက်အလက်များတွင် ပထမအချက်မှာ ရွှေပေလွှာများတွင် ရေးသားထားသည့် ပါဠိတော် အက္ခရာပုံစံများနှင့် အတူတွေ့ ရှိခဲ့သည့် ငွေသားဓာတ်တော်ကြုပ်ပေါ်တွင် ရေးသားထားသော အက္ခပုံစံများသည် ယခင်က ပညာရှင် ဖိနော့ထ် (Finot) သုံးသပ်ခဲ့သည့် ကဒံဗ အက္ခရာပုံစံများနှင့် ဆက်နွယ်နေခြင်း မဟုတ်ဘဲ အေဒီ (၅) ရာစုနှစ်အတွင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံတောင်ပိုင်း အန္ဓရဒေသတွင် သုံးစွဲခဲ့သော အက္ခရာပုံစံများနှင့်ဆက်နွယ်နေခြင်းသာဖြစ်သည် ဟုသောအချက်ဖြစ်သည်။ ဒုတိယအချက်မှာ ယင်းပါဠိတော် စာသားများကို တစ်ဦးတစ်ယောက်တည်းက ရေးသားခဲ့ခြင်းမဟုတ်ဘဲ အများရေးသားခဲ့သည် ဟုသောအချက်ဖြစ်၍ တတိယအချက်မှာ ယခင်က ရွှေပေလွှာ ပါဠိစာသားများတွင် အရေးအကူးမှားယွင်းခဲ့သည်ဟု ထင်မြင်ယူဆခဲ့သော စာလုံးပေါင်းပုံစံများမှာ မှားယွင်းခဲ့ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ရေးသားသူ၏ သက္ကတဘာသာစကားနှင့်ပတ်သက်သော ဗဟုသုတကိုဖော်ပြနေကာ မှန်ကန်သည်ဟု လက်ခံနိုင်သော ရေးထုံးမူကွဲသာဖြစ်သည် ဟုသော အချက်ဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံးအချက်မှာ ရွှေပေလွှာများနှင့်အတူတွေ့ရှိခဲ့သော ငွေသားဓာတ်တော်ကြုပ်နှုတ်ခမ်းပေါ်ရှိစာသားများမှာ ပါဠိတော်ရွှေပေလွှာများရှိ စာသားများနှင့် ဆက်စပ်နေကြောင်း အခိုင်အမာ ဆုံးဖြတ်ချက် ချနိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ကိုးကား
__INDEX__ __NEWSECTIONLINK__ ကမ္ဘာ့အစောဆုံးပါဠိမူ ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
မိုင်းဖျန်မြို့
မိုင်းဖျန်မြို့ သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မိုင်းပေါက်-ဝအထူးဒေသ ၂ ရှိ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။
တပ်ရွာ၊ မြင်းခြံမြို့နယ်
တပ်ရွာ (Tat)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ မြင်းခြံမြို့နယ်၊ တပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၂၅၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၃၆ ဦး၊ မ ၆၉၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၂၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းခြံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခွန်ကာရွာ၊ မန်တွန်းမြို့နယ်
ခွန်ကာရွာ (Hkunkar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုင်းမော-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ မန်တွန်းမြို့နယ်၊ ယောင် လုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၈၄၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန်တွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လောလျာခူရွာ၊ ဖရူဆိုမြို့နယ်
လောလျာခူရွာ(Lawhlarkhu)သည် ကယားပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်ခရိုင်၊ ဖရူဆိုမြို့နယ်၊ ကေးလျား (ကြယ်ဖိုးကြီး)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၅၇၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖရူဆိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၁၉၀၀ နွေရာသီ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ
၁၉၀၀ နွေရာသီ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ ( Les Jeux olympiques d'été de 1900  ) တရားဝင်အားဖြင့် ဒုတိယအကြိမ်မြောက် နွေရာသီ အိုလံပစ် အားကစားပြိုင်ပွဲဟုလူသိသည်။ ၎င်း ၁၉၀၀ ပြည့်နှစ်၊ ပြင်သစ်နိုင်ငံ ၊ ပဲရစ်မြို့တွင် ကျင်းပသောအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အားကစားပြိုင်ပွဲတစ်ခုဖြစ်သည်။  ဖွင့်ပွဲ နှင့် ပိတ်ပွဲ အခမ်းအနားများ မပါဝင်ဘဲ အားကစားပြိုင်ပွဲများကို မေလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် စတင်ပြီး အောက်တိုဘာလ ၂၈ရက်နေ့တွင် အဆုံးသတ် ကျပ်းပခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နွေရာသီအိုလံပစ် အားကစားပြိုင်ပွဲများ
နယူးကလိယား ဖစ်ရှင်း
နယူးကလိယား ဖစ်ရှင်း (Nuclear fission) သည် အက်တမ်တစ်ခုမှ ပိုသေးငယ်သော အက်တမ်များအဖြစ် ပြိုကွဲသည့်ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်သည် အင်မတန်များပြားသော စွမ်းအင်ကို ထုတ်ပေးပြီး နယူးကလိယား လက်နက်နှင့် နယူးကလိယား ဓာတ်ပေါင်းဖိုများတွင် အသုံးချသည်။ နယူးကလိယား ဖစ်ရှင်းအား ဂျာမန် နယူကလိယား ဓာတုဗေဒပညာရှင် Otto Hahn ဆိုသူက ၁၉၃၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် သူ၏လက်ထောက်အကူ Fritz Strassmann နှင့် ဘာလင်မြို့၌ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယင်းအတွက် Otto Hahn သည် ဓာတုဗေဒဆိုင်ရာ နိုဘယ်ဆုအား ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ အက်တမ်တစ်ခုသည် အင်မတန်သေးငယ်ကြပြီး ဟိုက်ဒရိုဂျင်၊ အောက်ဆီဂျင်ကဲ့သို့သော ဒြပ်စင်များကို ဖြစ်စေသည်။ အက်တမ်၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ဝတ်ဆံဟုခေါ်နိုင်သည့် နယူးကလိယပ်ရှိသည်။ ယူရေနီယမ်၊ ပလူတိုနီယမ်ကဲ့သို့သော ဝတ်ဆံကြီးမားသည့် ဒြပ်စင်များသည် နယူးကလိယား ဖစ်ရှင်းကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ အကယ်၍ အင်မတန်ကြီးမားသော ဝတ်ဆံသည် နှေးကွေးစွာ ရွေ့လျားသည့် နယူထရွန်ဖြင့် ထိတိုက်မိသောအခါ မတည်မငြိမ်ဖြစ်လာပြီး ဝတ်ဆံ ၂ ခုအဖြစ် ပြိုကွဲသွားသည်။ ယင်းကဲ့သို့ ဖြစ်ပါက ဝတ်ဆံများသည် ပြိုကွဲကာ စွမ်းအင်များကို ထုတ်ပေးသည်။ အိုင်ဆိုတုပ်အနည်းငယ်မျှသာ နယူထရွန် များပြားပြီး ဖစ်ရှင်းဖြစ်စဉ်ကို ထုတ်ပေးနိုင်သည်။ ထိုနယူထရွန်များသည် အခြားအက်တမ်များဖြင့် ထိတိုက်မိပါက အခြားအက်တမ်ပြိုကွဲမှုကို ဖြစ်စေပြီး ယင်းကိုပင် နယူးကလိယား ကွင်းဆက်ဓာတ်ပြုမှုဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ဖစ်ရှင်းဖြစ်စဉ်၌ အင်မတန်များပြားသော စွမ်းအင်ကို လျင်မြန်စွာ ထုတ်ပေးသည်။ နယူးကလိယားဗုံးသည် ဤဖြစ်စဉ်ပင်ဖြစ်ပြီး ကီလိုတန်ဖြင့် တိုင်းတာသည်။
ဟိုင်တောင်ရွာ၊ ဟိုပန်မြို့နယ်
ဟိုင်တောင်ရွာ (Haitaung)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ ဟိုပန်မြို့နယ်၊ အာဝေါ်ကျိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၃၂၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အာဝေါ်ကျိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၀၆ ဦး၊ မ ၂၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘိုကုန်းရွာ၊ စလင်းမြို့နယ်
ဘိုကုန်းရွာ (Bokone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ စလင်းမြို့နယ်၊ စွန်းကျွန်းညိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၅၄၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စွန်းကျွန်းညိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၃၅ ဦး၊ မ ၁၅၃၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၆၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်ဟိုင်ရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်
နောင်ဟိုင်ရွာ (Nawnghai)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ မုန်းပြင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၃၃၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မုန်းပြင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၇၆ ဦး၊ မ ၉၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၁၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ယောင်လင်းမြို့
ယောင်လင်းမြို့ သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မိုင်းမော-ဝအထူးဒေသ ၂ ရှိ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။
ဂန့်ကောက်ပင်ရွာ၊ ကလောမြို့နယ်
ဂန့်ကောက်ပင်ရွာ (Gantkaukpin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ကလောမြို့နယ်၊ နန်းနိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၄၆၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နန်းနိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၃၅ ဦး၊ မ ၁၂၆၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကလောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငမို့ကြီးရွာ၊ ပေါက်မြို့နယ်
ငမို့ကြီးရွာ (Ngamoetgyi)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပေါက်မြို့နယ်၊ ငမို့ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၉၄၇ ဖြစ်သည်။  ၎င်းရွာသည် သမားတော်ကျေးရွာအုပ်စုမှ ခွဲထွက်လာသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖန်ခယ်ရွာ၊ မန်တွန်းမြို့နယ်
ဖန်ခယ်ရွာ (Hpanhkei)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုင်းမော-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ မန်တွန်းမြို့နယ်၊ ယောင် လုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၈၄၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန်တွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သခွတ်ကုန်းရွာ၊ သာယာဝတီမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သာယာဝတီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒေါက်နက်အော်ရွာ၊ ကျွန်းစုမြို့နယ်
ဒေါက်နက်အော်ရွာ(Dauknetaw)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၊ ကျွန်းစုမြို့နယ်၊ ကမ်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,726 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျွန်းစုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မလူးရွာ၊ အင်းတော်မြို့နယ်
မလူးရွာ (Malu)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ အင်းတော်မြို့နယ်၊ မံဟဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၅၁၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စလေ့ရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
စလေ့ရွာ (Salayt)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်၊ နောင်ခမ်း (မိုင်းထွမ်း)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၉၃၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်ခမ်း (မိုင်းထွမ်း)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၉၉ ဦး၊ မ ၃၄၇၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၇၇၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိတ်တြီယမ်
အိတ်တြီယမ် သည် အက်တမ်နံပါတ် ၃၉ ရှိသော ဓာတုဗေဒ ဒြပ်စင်ဖြစ်ပြီး ငွေရောင်အဆင်းရှိသည့် ကြားဆက်သတ္တုဒြပ်စင်ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ရှားပါးသတ္တုအမျိုးအစားဖြစ်ပြီး သဘာဝအတိုင်း လွပ်လပ်သော ဒြပ်စင်အဖြစ် မည်သည့်အခါမှ တွေ့ရှိရလေ့ မရှိပေ။
အိတ်တြီယမ်ကို LED မီးသီးများနှင့် တီဗွီဖန်သားများတွင်သုံးသော cathode ray tube များရှိ phosphors အနီရောင်အဖြစ် အသုံးချသည်။ လေဆာများ၊ ဆူပါလျှပ်ကူးပစ္စည်းများတွင်လည်း ယင်းအား အသုံးပြုသည်။ အိတ်တြီယမ် ဒြပ်ပေါင်းကို ထိတွေ့ပါက အဆုပ်နှင့်သက်ဆိုင်သော ရောဂါများကို ဖြစ်ပွားစေနိုင်သည်။ အက်ထရီယမ်သည် မြေရှားဒြဗ်စင်မဟုတ် သော်လည်း သဘာဝတွင် မြေရှားဒြဗ်စင်များနှင့် အတူတွေ့ရှိရ သောကြောင့်တစ်ကြောင်း၊ ရှားပါးသောဓာတ်မြေတို့ကို တစ်ခုစီ ခွဲထုတ်ရာတွင် အစ်ထရီယမ်ကိုပါ ဖယ်ရှားထုတ်ပစ်ရသော ကြောင့်တစ်ကြောင်း ဤဒြဗ်စင်ကို မြေရှားဒြဗ်စင်စာရင်းတွင် သွင်းထားသည်။ ဤသို့ခွဲထုတ်ရာတွင် ဆိုဒီယမ်နှစ်ထပ်ဒြဗ် ပေါင်းတို့၏ပျော်ဝင်ကိန်းကို အခြေပြု၍ အစ်ထရီယမ်ဓာတ်မြေ ဟု ခွဲထုတ်ယူရသည်။
အစ်ထရီယမ်အောက်ဆိုက်ကို ခရစ် ၁၇၉၄ ခုနှစ်တွင် ဂက်ဒိုလင်ဆိုသူက ပထမတွေ့ရှိခဲ့၍ ၁၈၄၃ ခုနှစ်တွင် မိုစင်ဒါ ဆိုသူက ဒြဗ်စင်ကိ်ု ခွဲထုတ်ရရှိခဲ့သည်။ ဤဒြဗ်စင်၏အမည်မှာ မြေရှားဒြဗ်စင်များ ထုတ်ယူရရှိသည့် တာဗီယာနှင့် အာဗီယာ တွေ့ရှိရာ အစ်တာဗီရွာကို အစွဲပြုပြီးလျှင် မှည့်ခေါ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
အစ်ထရီယမ်ကို အထူးသဖြင့် အစ်ထရီယမ်ဓာတ်မြေ အစုဖြင့် ကြွယ်ဝသော ရက်ဒိုလင်နိုက်နှင့် မိုနာဇိုက်သဲတွင် တွေ့ရှိရသည်။ အစ်ထရီယမ်၏ အက်တမ်ကိန်း (အက်တမ် နံပါတ်စဉ်) မှာ ၃၉ ဖြစ်၍ အက်တမ်အလေးဆမှာ ၈၈.၉ ဖြစ်ပြီးလျှင် သင်္ကေတသည် ၌ ဖြစ်သည်။ ဤဒြဗ်စင်ကို ရရှိလိ်ုသောအခါ ကလိုရိုက်ဒြပ်ပေါင်းကို ပိုတက်ဆီယမ်ဖြင့် အပူတိုက်ပေးရသည်။ သံရောင်ရှိသောအမှုန့်ဖြစ်၍ သိပ်သည်း ဆ ၄.၅ ရှိသည်။ စင်တီဂရိတ်အပူချိန် ၁၂၅ဝ ဒီဂရီတွင် အရည်ပျော်သည်။ လေထဲတွင်ထားသောအခါ အောက်ဆီဂျင်နှင့် ပေါင်းစပ်သွားသည်။ ဆူနေသောရေဖြင့် တွေ့ထိသောအခါ ဓာတ်ပြောင်းသွား၏။ အောက်ဆိုက်သည် အဖြူရောင်ဖြစ်၍ လေထဲမှကာဗွန်းဒိုင်အောက်ဆိုဒ်ကိုစုပ်ယူနိုင်သည်။ အစ်ထရီယမ် ဆားများတွင် အရောင်ကင်းမဲ့၏။
ရင်ဖန့်မြို့
ရင်ဖန့်မြို့ သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မိုင်းမော-ဝအထူးဒေသ ၂ ရှိ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။
မန်ကတ်ရွာ၊ မန်တွန်းမြို့နယ်
မန်ကတ်ရွာ (Mankat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုင်းမော-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ မန်တွန်းမြို့နယ်၊ ယောင် လုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၈၄၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန်တွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖက်ကြမ်းကုန်းရွာ၊ ကလောမြို့နယ်
ဖက်ကြမ်းကုန်းရွာ (Hpetkyankone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ကလောမြို့နယ်၊ နန်းနိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၄၇၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နန်းနိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၃၅ ဦး၊ မ ၁၂၆၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကလောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေနွေးငွေ့တာဘိုင် ရဟတ်စက်
thumb|၁၉၁၀ ခုနှစ်ထုတ် ၂၅၀ ကီလိုဝက် ရှိသည့် တာဘိုင်ရဟတ်စက်အား လျှပ်စစ်ဂျင်နရေတာနှင့်တိုက်ရိုက်ချိတ်ဆက်ထားသည်ကိုတွေ့ရပုံ
ရေနွေးငွေ့တာဘိုင် ရဟတ်စက်များသည် ဖိသိပ်ထားသော ရေနွေးငွေ့အား အပူစွမ်းအင်ထွက်ပေါ်လာစေပြီး ထိုစွမ်းအင်ဖြင့် အထွက်ပြွန်ရှိမောင်းတံကို လှည့်ပတ်စေခြင်းနည်းအသုံးပြု၍ စက်ကိရိယာအားအလုပ်လုပ်စေသော ကိရိယာတမျိုးကိုခေါ်ဆိုသည်။ ထိုကိရိယာ၏ခေတ်မီပုံစံအား ၁၈၈၄ခုနှစ်တွင် ချားလက်စ် ပါစန်စ် ဆိုသူက တီထွင်ဖန်တီးခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ပုံမှန်အားဖြင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုပ်လုပ်ရန်အတွက် ဂျင်နရေတာတစ်ခုဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားလေ့ရှိသည်။ ရေနွေးငွေ့ထုတ်လုပ်ရန်အပူအား ကျောက်မီးသွေးအား လောင်ကျွမ်းစေခြင်း၊ အမှိုက်မီးရှို့စက်၊ အကြီးစားစက်မှုလုပ်များမှစွန့်ထုတ်သော စွန့်ပစ်အပူများ၊ နျူးကလီးယား ရီအက်တာများ သို့မဟုတ် သဘာာဝမှရရှိသည့် နေရောင်ခြည် သို့မဟုတ် မြေအောက်အပူရှိန်များကဲ့သို့သော လောင်စာများမှရရှိသည်။
ရေနွေးငွေ့တာဘိုင်ရဟတ်စက်များအား အရွယ်အစားမျိုးစုံဖြင့် တွေ့ရှိရပြီး ပန့်များနှင့် အခြားစက်ကိရိယားများ အတွက် အသေးဆုံး(၀.၇၅kW ထက်နည်း) မှ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်ရန်အတွက် အကြီးဆုံး (၁၅၀၀၀၀၀kW) ထိတွေ့ရတတ်သည်။
မံဟဲရွာ၊ အင်းတော်မြို့နယ်
မံဟဲရွာ (Manhe)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ အင်းတော်မြို့နယ်၊ မံဟဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၅၁၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေနွေးငွေ့တာဘိုင် ရဟတ်စက်
အခြားအကြောင်းအရာများ
တာဘိုင်ရဟတ်စက်များ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အီဂျစ် တီထွင်မှုများ ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ် တီထွင်မှုများ
ပန်ကုံရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်
ပန်ကုံရွာ (Pangkon)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ မုန်းပြင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၃၄၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မုန်းပြင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၇၆ ဦး၊ မ ၉၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၁၅ ဦးနေထိုင်သည်။
နောင်လောင်းကန်ရွာ၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်ကုံရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
Star Awards (ရုပ်ရှင်နှင့် ရုပ်သံထူးချွန်ဆု)
Star Awards ရုပ်ရှင်နှင့် ရုပ်သံထူးချွန်ဆု သည် မြန်မာနိုင်ငံသတင်းစာဆရာအသင်း (Myanmar Journalists Association) က ရွေးချယ်ချီးမြှင့်၍ ရုပ်ရှင်နှင့် ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများကို ပေးအပ်သည့် ဆုဖြစ်သည်။ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများအတွက် ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု (၁၅) ဆုနှင့် ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများအတွက် ထူးချွန်ဆု (၅) ဆု တို့ကို ချီးမြှင့်ပေးအပ်သည်။
Star Awards ဆုကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် ပေးအပ်တော့မည်ဟု မြန်မာနိုင်ငံသတင်းစာဆရာအသင်းက ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ၊ (၉) ရက်နေ့က သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲပြုလုပ်ကာ ကြေညာပြီးနောက် ရုပ်ရှင်လောကသားများအကြား အငြင်းပွားမှုများ များစွာ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ရုပ်ရှင်အစည်းအရုံး ဥက္ကဋ္ဌ ဦးဇင်ဝိုင်း၏ သတင်းမီဒီယာများထံ ဖြေကြားချက်တစ်ရပ်တွင် အချို့သော ရုပ်ရှင်လောကသားများက မြန်မာနိုင်ငံရုပ်ရှင်အစည်းအရုံးက ပေးအပ်ချီးမြှင့်နေသော ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု (အကယ်ဒမီဆု) ၏ အခန်းကဏ္ဍ မှေးမှိန်မည်ကို စိုးရိမ်ပူပန်မှုများရှိကြကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့သည်။
မူလက ပထမအကြိမ် Star Awards ဆုပေးပွဲကို ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ကျင်းပပြုလုပ်ရန် လျာထားခဲ့သော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံရုပ်ရှင်အစည်းအရုံးက မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုပေးပွဲ (အကယ်ဒမီဆု) နောက်မှသာ ကျင်းပရန် မေတ္တာရပ်ခံသဖြင့် ဆုပေးပွဲကို ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ၊ (၅) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့ရသည်။ ဆုပေးပွဲသို့ ရုပ်ရှင်လောကသားအချို့သာ တက်ရောက်ခဲ့ကြပြီး ဆန်ကာတင်စာရင်းဝင်သူများ၊ ဆုရရှိသူ အတော်များများ တက်ရောက်ခြင်း မရှိခဲ့ကြပေ။ နာမည်ကြီး အနုပညာရှင်များထဲမှ ရန်အောင်၊ လူမင်း၊ လွင်မိုး၊ စိုးမြတ်သူဇာ၊ မို့မို့မြင့်အောင်၊ မေသန်းနု၊ ခွန်းဆင့်နေခြည်၊ ပိုင်ဖြိုးသု၊ ဇာဏ်ခီ၊ ခရစ္စတီးနားခီ အစရှိသူတို့သာ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။
ရုပ်သံထူးချွန်ဆုများ
ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများအတွက် ပေးအပ်သည့် ဆု အမျိုးအစား (၅) မျိုးမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
Star Awards Logo
Star Awards Logo မှာ ကြယ်(၇)စင်းမှ ဖြာကျလာသော ရောင်စဉ်အလင်းတန်းဖြစ်ပြီး ထိုအလင်းတန်းမှာ Star Awards ဆုဖြင့် ဂုဏ်ပြုအပ်သောအနုပညာရှင်ကို ရှာဖွေပြသပေးမည့် ရောင်စဉ်အလင်းတန်းသဖွယ်ကိုယ်စားပြုသည်။
Star Awards Trophy
Star Award Trophy မှာလည်း Logo ကိုအခြေခံကာပြုလုပ်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး ဆုတံဆိပ်၏ အပေါ်ဘက်ထိပ်ဆုံးပိုင်းတွင် ထောင့်(၇)ထောင့်ပါဝင်သည့် ခုနှစ်ထောင့်ကြယ် ပုံသဏ္ဌာန်ဖောင်းကြွပါဝင်သည်။ ထို ခုနှစ်ထောင့်ကြယ်မှ ဖြာကျလာသောအလင်းတန်းရောင်စဉ်များဖြင့် မျက်နှာပြင် (၇)ခုဖြစ်ပေါ်လာရခြင်းဖြစ်သည်။ Trophy ၏  အောက်ခြေပိုင်းမှာလည်း ခုနှစ်ထောင့်ကြယ် ကိုသာအခြေ ပြုပြီးဖန်တီးပြုလုပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ Trophy  ကိုရရှိမှု၏အဓိပ္ဗာယ်မှာ ဂုဏ်ပြုအပ်သောအနုပညာရှင်အပေါ်သို့ ထာဝစဉ် ဖြာကာကျရောက်နေမည့် ရောင်စဉ်အလင်းတန်းအဓိပ္ပာယ်ဖြင့် မှတ်တမ်းတင် ပေးအပ်ခြင်းဖြစ်သည်။
ဂယက်ရိုက်ခတ်မှုများ
Star Awards ဆုရွေးချယ်ရေးအဖွဲ့က ၂၀၁၈ ခုနှစ်အတွက် ရုံတင်ဇာတ်ကား (၈၃) ကားထဲမှ ဆန်ကာတင် (၂၁) ကားကို ဆန္ဒမဲဖြင့် ရွေးချယ်စိစစ်ခဲ့ပြီး အဆိုပါ ဇာတ် ကားများထဲမှ ဆုများကို ‌ရွေးချယ်ပေးအပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် ဆန်ကာတင်စာရင်းဝင်ခဲ့သော သမ္မတကြီးထံပေးစာ၊ ရန်သူ၊ ရွှေကြာ အစရှိသည့် အချို့ဇာတ်ကားများမှ Star Awards တွင် ပါဝင်လိုခြင်းမရှိကြောင်း ပြောကြားကာ နုတ်ထွက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ "မုန်းစွဲ" ဇာတ်ကားသည် မူလက နုတ်ထွက်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သော်လည်း မကြာမီ နုတ်ထွက်မှုကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။
ကျဖကျိုင်ရွာ၊ ဟိုပန်မြို့နယ်
ကျဖကျိုင်ရွာ (Kyahpakeng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ ဟိုပန်မြို့နယ်၊ အာဝေါ်ကျိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၃၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အာဝေါ်ကျိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၀၆ ဦး၊ မ ၂၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လင်ဟော်မြို့
လင်ဟော်မြို့ သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မိုင်းမော-ဝအထူးဒေသ ၂ ရှိ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။
ဆင်သေရွာ၊ ပေါက်မြို့နယ်
ဆင်သေရွာ (Sinthay)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပေါက်မြို့နယ်၊ ငမို့ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၉၄၉ ဖြစ်သည်။  ၎င်းရွာသည် သမားတော်ကျေးရွာအုပ်စုမှ ခွဲထွက်လာသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘန့်ဘွေးကုန်းရွာ၊ ပေါင်မြို့နယ်
ဘန့်ဘွေးကုန်းရွာ(Bantbwaykone)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံခရိုင်၊ ပေါင်မြို့နယ်၊ ဘန့်ဘွေးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၆၉၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘန့်ဘွေးကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၉၈ ဦး၊ မ ၁၁၈၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၈၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပိုရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်
ပိုရွာ (Poywar)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပြည်မြို့နယ်၊ မြောင်းဆုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၂၃၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြောင်းဆုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၅၈ ဦး၊ မ ၇၀၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၆၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လယ်ကျဉ်းဦးရွာ၊ မြင်းခြံမြို့နယ်
လယ်ကျဉ်းဦးရွာ (Lelkyinu)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ မြင်းခြံမြို့နယ်၊ တပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၂၅၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၃၆ ဦး၊ မ ၆၉၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၂၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းခြံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကိုးတောင်ဘို့ဘူတာ
ကိုးတောင်ဘို့ဘူတာ သည် မန္တလေး-မြစ်ကြီးနား မီးရထားလမ်းပိုင်းရှိ ဘူတာရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့မီးရထား တိုင်းအမှတ်(၂)တွင် ပါဝင်ပြီး စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်၊ ကိုးတောင်ဘို့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
ကျန်ပြန်ရွာ၊ ကလောမြို့နယ်
ကျန်ပြန်ရွာ (Kyanpyan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ကလောမြို့နယ်၊ နန်းနိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၄၆၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နန်းနိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၃၅ ဦး၊ မ ၁၂၆၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကလောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပင်ပွားအော်ရွာ၊ ကျွန်းစုမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျွန်းစုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်လွယ်ရွာ၊ မန်တွန်းမြို့နယ်
ပန်လွယ်ရွာ (Panglwe)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုင်းမော-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ မန်တွန်းမြို့နယ်၊ ယောင် လုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၈၄၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန်တွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂျာထွယ်ပန်
ဂျာထွယ်ပန်သည် ကချင်လူမျိုး လူငယ့်အရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူနှင့် နိုင်ငံရေးသမားဖြစ်သည်။ ကြားကာလ ကချင်နိုင်ငံရေး ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့ (KPICT) ကို ကိုယ်စားပြုလျက် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၆တွင် ဖွဲ့စည်းလိုက်သော အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရတွင် ပညာရေးဒုဝန်ကြီးအဖြစ် ပါဝင်လာသူဖြစ်သည်။
သိက္ခာတော်ရ ဒေါက်တာ မရန်ဂျာဂွန်းနှင့် လဇိန်လုအောင်တို့က မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်းမောင်နှမ နှစ်ဦးရှိသည်။
စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ လန်ဒန်ကျောင်း (LSE ) မှ လူမှုမနုဿဗေဒဘာသာရပ် မဟာဘွဲ့၊ အမေရိကန်နိုင်ငံရှိ မြောက်ပိုင်း အီလီနွိုက်တက္ကသိုလ်မှ မနုဿဗေဒ မဟာဘွဲ့ ရရှိထားသူ ဖြစ်သည်။
ယခင် မိုင်ဂျာယန်အခြေစိုက် School of Intensive English Programs (IEP) ကျောင်းတွင် နည်းပြတစ်ဦးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ Institute of Liberal Arts and Science (School of IEP) ၏ ညွှန်ကြားရေးမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ Kachinland Research Center တွဲဖက်ညွှန်ကြားရေးမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး သုတေသန စာတမ်းများစွာကို ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။
သိုက်တောရွာ၊ သာယာဝတီမြို့နယ်
သိုက်တောရွာ (Thaiktaw)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ သာယာဝတီမြို့နယ်၊ စည်ပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၈၉၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စည်ပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၇၄ ဦး၊ မ ၁၃၇၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၄၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သာယာဝတီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြေပလင်ရွာ၊ အင်းတော်မြို့နယ်
မြေပလင်ရွာ (Myaypalin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ အင်းတော်မြို့နယ်၊ မံဟဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၅၁၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချောင်းခွရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်
ချောင်းခွရွာ (Chaunggwa)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပြည်မြို့နယ်၊ မြို့မကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၁၂၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့မကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၁၈ ဦး၊ မ ၅၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၅၈ ဦးနေထိုင်သည်။
နောင်လောင်းနိုရွာ၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်
နောင်လောင်းနိုရွာ (Nawnglawngno)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်၊ မိုင်းယန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၈၆၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရဟန်းနှင့်မာတုဂါမ ဆက်ဆံရေး
ကြ ည်ညိုမှု
ခေတ်အဆက်ဆက်မှာနာမည်ကြီးလှတဲ့တရားဟောဓမ္မာစရိယဆရာတော်တွေလူထွက်ပြီး မိန်းမယူခဲ့တာတွေ သိကြမြင်ရပါလိမ့်မယ်။ ဒါတွေက ဘာကိုပြသလဲဆိုရင်အမျိုးသမီးတွေကတရားဟောဓမ္မာစရိယတွေတရားဟောပြောကောင်းပြီဆိုရင်ဘယ်နေရာဖြစ်ဖြစ် လိုက်လံ နာယူကြတာတွေ့ရှိပါတယ်။ ဟောတာ ပြောတာ ကောင်းလို့ကြည်ညိုလို့ လိုက်လံနာယူတာကနေရင်းနှီးခင်မင်လိုစိတ်တွေ ဖြစ်လာကြပါတယ်။ ဆရာတော်တွေ အနားရောက်အောင်သွားပြီးခင်မင်ခွင့်ရင်းနှီးခွင့်ကို ရအောင်ယူခြေဆုပ်လက်နယ်ပြုကုသိုလ်ယူကြတဲ့အမျိုးသမီးတွေလည်းအများကြီးပါ။ တချို့ဆို ကြည်ညိုလို့ဆိုပြီးခြေစုံကိုဦးတိုက်တဲ့အမျိုးသမီးတွေ၊ဆရာတော်လာမယ့်လမ်းမှာဆံပင်ဖြန့်ခင်းပြီးဆရာတော်ကို နင်းလျှောက်စေကာပူဇော်တဲ့အမျိုးသမီးတွေအများကြီးရှိပါတယ်။ ကိုယ်ကကြည်ညိုစိတ်နဲ့လုပ်တာမှန်ပေမယ့်ဆရာတော်တွေကလည်းပုထုဇဉ်လူသားယောက်ျားတွေဆိုတာကိုမမေ့သင့်ပါဘူး။ လိုအပ်တာထက် ရင်းနှီးလာပြီဆိုရင်သဒ္ဓါလွန်တော့ တဏှာကျွံဆိုသလိုတွေဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ ရဟန်းတော်တွေဘက်က ကြည့်ရင်လည်းငယ်စဉ်ကလေးဘဝကတည်းကကိုရင်ဝတ် ၊ စာဝါလိုက်အသက်(၂၀)ပြည့်ပြန်တော့ရဟန်းခံ ၊ စာဝါလိုက် ဆိုတော့မိန်းမအကြောင်းသိဖို့ခဲယဉ်းလှပါတယ်။ ဒီလိုမျိုးနဲ့ရဟန်းဖြစ်လာခဲ့တဲ့ငယ်ဖြူဆရာတော်တွေဆိုရင်မိန်းမနဲ့ပက်သက်တဲ့ အတွေ့အကြုံနည်းလွန်းလှပါတယ်။ တစ်ဖက်မှာအမျိုးသမီးတွေက ကြည်ညိုစိတ်နဲ့ ကိုယ့်ကို အရမ်းရင်းနှီးပတ်သက်လာတဲ့အခါ အမျိုးသမီးဆန့်ကျင်ဘက်လိင်ဆိုတဲ့အတွေးမျိုးဝင်သွားတာနဲ့ အမှားတွေကြုံဖို့များလာပါလိမ့်မယ်။ ဒီလိုမဖြစ်အောင် ရဟန်းတော်တွေဟာ မာတုဂါမတွေနဲ့အတတ်နိုင်ဆုံးထိတွေ့ဆက်ဆံမှုမဖြစ်ဖို့ရှောင်ကြဉ်ကြရပါတယ်။
ရှောင်ကြဉ်ရန်ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်များချမှတ်ထားခြင်း
ရှောင်ကြဉ်ဖို့လည်းဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်များချမှတ်ထားခြင်းရှိပါတယ်။
ရဟန်းများနှင့်မာတုဂါမတို့ထိတွေ့တိုးဝှေ့၍သာယာမိလျှင် အပြစ်ရှိသည်ဟုသိမှတ်ထားကြသည်။ ကာယသံသဂ္ဂသိက္ခာပုဒ်အရအာပတ်သင့်လျှင်ဂရုကအာပတ်သံဃာဒိသိသ်အာပတ်မျိုး ဖြစ်သဖြင့်သာမန်ဒေသနာကြားအာပတ်ဖြေရုံနှင့်မရ၊ထုံးစံရှိသလောက်ရက်ချိန်ယူ၍ပရိဝါသ်မာနတ်ဆောက်တည်ရသည်။ အဗ္ဘာန်ဆောင်ရသည်။ ထို့ကြောင့်ရဟန်းတော်များသည်မာတုဂါမများနှင့်မထိမိအောင်သတိထားကြရသည်။ သို့သော်အမှတ်တမဲ့ထိခြင်း၊ကား၊ရထားပေါ်စသည်တို့၌တိုးဝှေ့မိခြင်း၊ခြေတော်စုံကိုဦးခိုက်ရှိခိုးခြင်း၊ အာမိသဆက်သရာဆွမ်းလောင်းလှူရာ၌လက်ချင်းထိခြင်းသည်ခြွင်းချက်သဘောနှင့်အာပတ်မှလွတ်သည်လည်းရှိပေသည်။ ဝန္ဒနဝတ္ထုသ္မိဣတ္ထိပါဒေသမ္ပာဟိတွာဝန္ဒိတုကာမာဝါရေတဗ္ဗာ၊ပါဒါဝါပဋိစ္ဆာဒေတဗ္ဗာနိစ္စလေနဝါဘဝတဗ္ဗံ၊နိစ္စလဿဟိစိတ္တေနသာဒိတော အနာပတ-၁၃၂ ရှိခိုးသောဝတ္ထု၌ မာတုဂါမတစ်ယောက်ကရဟန်း၏ခြေကိုဆုပ်ကိုင်၍ရှိခိုးသည်ကို တားမြစ်ရ၏။ ခြေထောက်ကိုဆုပ်နယ်၍ ရှိခိုးနေသောမာတုဂါမ၏လက်မှလွတ်ရန်ရုန်းကန်လှုပ်ရှားသော်လည်းလွတ်မြောက်ရန်သာလုံ့လထုတ်ခြင်းဖြစ်၍အပြစ်မရှိဟုဆိုပေသည်။ ထိုအချက်ကိုသတိပြု၍ ဆွမ်းခံရာ၌သပိတ်ကပ်ခြင်း၊ပေးလှူခြင်းတို့၌လက်ချင်းထိသောအရာ၊ ပရိသတ်ထဲ၌အမှတ်မဲ့လက်ကိုဆန့်တန်းရာ၌ မာတုဂါမ၏ကိုယ်အင်္ဂါကိုထိမိသောအရာ၊မိန်းကလေးကို ယောက်ျားလေးမှတ်၍ ကိုင်မိသောအရာ စသည်တို့၌လည်း အတူတူပင်ဖြစ်ပေသည်။ ဒါကြောင့်ရဟန်းတော်တွေဘက်ကလည်းဘုရားရှင်ဟောပြခဲ့တဲ့မာတုဂါမများနဲ့ ဆက်ဆံရမဲ့နည်းလမ်းတွေကို အတိအကျလိုက်နာကျင့်သုံးဖို့လိုအပ်သလိုမာတုဂါမဖြစ်တဲ့အမျိုးသမီးများအနေနဲ့ကလည်းကိုယ်ကြည်ညိုပြီးရင်းနှီးသိကျွမ်းခင်မင်ချင်တာမှန်ပေမယ့်လိုအပ်တာထက်ပိုတဲ့ရင်းနှီးမှုမျိုးကို မဖြစ်စေဖို့သတိထားသင့်ပါတယ်။
ဗုဒ္ဓရှင်ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးနှင့်အရှင်အာနန္ဒအမေးအဖြေ
အရှင်အာနန္ဒာသည်အမြော်အမြင်ကြီးစွာဖြင့် ရဟန်းတော်များနှင့်မာတုဂါမတို့ဆက်ဆံရမည့် နောင်ရေးကိုတွေးမိလာလေသည်။ ရဟန်းတော်များမှာပရူပဇီဝိပုဂ္ဂိုလ်သူတစ်ပါးကိုမှီ၍ အသက်မွေးကြသူများဖြစ်သောကြောင့် ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေးနှင့်မာတုဂါမများနှင့်ကင်း၍လည်းမဖြစ်နိုင် ဆက်ဆံရမည်သာဖြစ်လေရာ ထိုမာတုဂါမများ(မိန်းမများ)နှင့် ဆက်ဆံသောအခါ၌ ရဟန်းတော်များအနေဖြင့် မည်သို့မည်ပုံကျင့်ကြံရမည်၊ နေထိုင်ရမည်ဟူသောအချက်ကို မြတ်ဘုရားသက်တော်ထင်ရှားရှိခိုက်လျှောက်ထားထိုက်သည်ဟု တွေးတောမိသဖြင့်နိဗ္ဗာန်စံပျော်တော်မူခါနီးကာလတွင်အရှင်အာနန္ဒာကကပ်၍လျှောက်ထားလေ၏။
ဗုဒ္ဓပရိနိဗ္ဗာန်စံခါနီးအာနန္ဒာအာပေးထားခဲ့သောဩဝါဒစကားဤကားဗုဒ္ဓပရိနိဗ္ဗာန်စံခါနီးဩဝါဒပေးထားခဲ့သောမာတုဂါမတို့နှင့်ပေါင်းသင်းဆက်ဆံနည်းပင်ဖြစ်ပါလေတော့သတည်း။
ကိုးကား
ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားရှင်၏ သာဝကရဟန်းတော်များ လိုက်နာကျင့်ဆုံးဆောက်တည်ရန် ပညတ်တော်မူခဲ့သော ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်များ
ဝမ်နားကော်ရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
ဝမ်နားကော်ရွာ (Wannarkaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်၊ နောင်ခမ်း (မိုင်းထွမ်း)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၉၂၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်ခမ်း (မိုင်းထွမ်း)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၉၉ ဦး၊ မ ၃၄၇၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၇၇၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောက်လှည်းဘီးရွာ၊ သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇော်ချောင်းဘူတာ
ဇော်ချောင်းဘူတာ သည် မန္တလေး-မြစ်ကြီးနား မီးရထားလမ်းပိုင်းရှိ ဘူတာရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့မီးရထား တိုင်းအမှတ်(၂)တွင် ပါဝင်ပြီး စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ် ဇော်ချောင်းရွာ၌ တည်ရှိသည်။
ပန်ယာခတ်ရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်
ပန်ယာခတ်ရွာ (Pangyarhkat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ မုန်းပြင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၃၄၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မုန်းပြင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၇၆ ဦး၊ မ ၉၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၁၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘေခေါ့လော့ရွာ၊ သာယာဝတီမြို့နယ်
ဘေခေါ့လော့ရွာ (Baykhawtlawt)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ သာယာဝတီမြို့နယ်၊ ဆင်စခန်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၈၅၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆင်စခန်းကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၅၉ ဦး၊ မ ၈၂၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၈၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ထမကောက်ရွာ၊ ပေါက်မြို့နယ်
ထမကောက်ရွာ (Htamakauk)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပေါက်မြို့နယ်၊ ညောင်ဝင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၉၇၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်ဝင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၆၅ ဦး၊ မ ၁၅၄၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၀၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ဘေခေါ့လော့ရွာ၊ သာယာဝတီမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သာယာဝတီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပေါက်ဆိန်ကုန်းဘူတာ
ပေါက်ဆိန်ကုန်းဘူတာ သည် မန္တလေး-မြစ်ကြီးနား မီးရထားလမ်းပိုင်းရှိ ဘူတာရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့မီးရထား တိုင်းအမှတ်(၂)တွင် ပါဝင်ပြီး စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ် ပေါက်ဆိန်ကုန်းရွာ၌ တည်ရှိသည်။
ယောင်လိုင်းရွာ၊ မန်တွန်းမြို့နယ်
ယောင်လိုင်းရွာ (Yawnglai)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုင်းမော-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ မန်တွန်းမြို့နယ်၊ ယောင် လုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၈၄၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန်တွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျားရူးတောင်ရွာ၊ ကလောမြို့နယ်
ကျားရူးတောင်ရွာ (Kyaryutaung)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ကလောမြို့နယ်၊ နန်းနိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၄၇၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နန်းနိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၃၅ ဦး၊ မ ၁၂၆၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကလောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လောပလျားလဲရွာ၊ ဖရူဆိုမြို့နယ်
လောပလျားလဲရွာ(Lawpahlarle)သည် ကယားပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်ခရိုင်၊ ဖရူဆိုမြို့နယ်၊ ကေးလျား (ကြယ်ဖိုးကြီး)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၅၇၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖရူဆိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်ပြိုင်းနိုရွာ၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်
နောင်ပြိုင်းနိုရွာ (Nawngpyaingno)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်၊ မိုင်းယန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၈၃၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပေကုန်းရွာ၊ အင်းတော်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကံကြီးဘူတာ
ကံကြီးဘူတာ သည် မန္တလေး-မြစ်ကြီးနား မီးရထားလမ်းပိုင်းရှိ ဘူတာရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့မီးရထား တိုင်းအမှတ်(၂)တွင် ပါဝင်ပြီး စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်၌ တည်ရှိသည်။
ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁
ကိုးကား
2021
မြိုဟူသောဝေါဟာရ
ဘာသာဗေဒ မှတင်ပြခြင်း(Ethnologue Languages)-
Mru
Language name Mru
Population- 20,000 in Myanmar (1990 ABWE)
Location- Rakine state ,Buthidaung, Maungdaw , Ponnagyun, township:
Dialects-Anok,Downpreng (Doumrong ,pongmi, Tamsa), Launghu,Sungma.
ဘာသာစကားအမည် -မြူ
နေထိုင်ရာဒေသ- ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ဘူးသီးတောင် ၊ မောင်တော၊ ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ် ။
ဒေသိယဘာသာစကား- အနောက်၊ ဒင်မ်ပရင်မ်၊ ဒင်မ်ရောင် ၊ပေါင်မိ ၊ တင်ဆာ ၊ လောက်ဟူ ၊ဆိန်မာ ဟူ၍ဖြစ်သည်။
Language name-Mru
Population Ethologue Population: 2,100
Location- West Bengal, Jalpaiguri, Nadia ,and Hoogly districts.
Alternate names, Mro,Mrung,Murung, Niopheng
မြူ(မရူ)
ဘာသာစကားအမည်- မြူ(မရူ)
လူဦးရေ-၂,၁၀၀
နေထိုင်ရာဒေသ- အနောက်ဘဂ်ါ ၊ ဂျပန်ကူရီ ၊နာဒီးယား နှင့် ဟောက်လီ၊
ဒေသိယအခေါ်- မြို၊ မြုန်၊ မြုံ၊ နောက်ပြည်သား ဟူ၍ဖြစ်သည်။
Iso 639-3 Mro
ပထက်ရွာ၊ ကျွန်းစုမြို့နယ်
ပထက်ရွာ(Pahtet)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၊ ကျွန်းစုမြို့နယ်၊ မအိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,695 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျွန်းစုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြိုဟူသောဝေါဟာရ
ဘာသာဗေဒ မှတင်ပြခြင်း(Ethnologue Languages)-
Alternate names-Maru, Mrung, Mro ,Murung
Population total countries: 50,000
Location- Chittagong Division, Bandarban district.
Language Maps southern Bangladesh, India Map4 Central Myanmar.
Dialects- Anok, Dowpreng, Sungma, Lexical similarity: 13% with Mro-khimi chin[cmr],72%-76% with Anu-Hkong So chin[an1] ; similarity with Anok, Dowpreng and sungma dialects, in Bangladesh is high: 91%-98%
Iso 639-3 ဘာသာစာပေကုတ် “မြို”
ဒေသိယအခေါ်- မာရူ၊ မရူ ၊ မြုန်၊ မြုံ ၊ မြို ၊
လူဦးရေ-၅၀,၀၀၀
နေထိုင်ရာဒေသ- စစ်တကောင်းခရိုင် ၊ ဘန္ဒရာဘန်ဒေသ ။
ဘာသာစကားပြမြေပုံ- မြန်မာနိုင်ငံကို ဗဟိုပြု၍ ဘဂ်လားရှ်ေ့ ၊အိန္ဒိယတောင်ဘက်ခြမ်း မြေပုံ(၄) ၊
လေးတန်းရွာ၊ မြင်းခြံမြို့နယ်
လေးတန်းရွာ (Laytan)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ မြင်းခြံမြို့နယ်၊ တပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၂၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၃၆ ဦး၊ မ ၆၉၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၂၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းခြံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြိုဟူသောဝေါဟာရ
မြိုလူမျိုးတို့၏ အမည်နာမမူကွဲဟန်စာလုံးပေါင်းအရေးအသားအမျိုးမျိုး
ဤနေရာတွင်မြိုလူမျိုးကို (၃) မျိုးဖြင့်ဖော်ပြရှင်းလင်းပါမည်။ မိမိအခေါ် ၊နီးစပ်ရာလူမျိုးအခေါ်၊ နေထိုင်ရာဒေသအခေါ် ၊နှင့် နိုင်ငံခြားသားအခေါ်ဟူ၍ အမျိုးမျိုးရှိရာ - နီးစပ် ရာလူမျိုး ရခိုင် နှင့် ဗမာတို့က မြို(Mro), မျို(Myo)ဟုခေါ်သည်။ နိုင်ငံခြားသားကုလားတို့က မြုံ (Murong)ဟုခေါ်သည်။ မိမိကိုယ် မိမိတို့က မရူ(Mru)ဟုခေါ်ပါသည်။
ချပ်သင်းဘူတာ
ချပ်သင်းဘူတာ သည် မန္တလေး-မြစ်ကြီးနား မီးရထားလမ်းပိုင်းရှိ ဘူတာရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့မီးရထား တိုင်းအမှတ်(၂)တွင် ပါဝင်ပြီး စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ် ချပ်သင်းရွာ၌ တည်ရှိသည်။
မြိုဟူသောဝေါဟာရ
မြိုလူမျိုးတို့၏ အမည်နာမမူကွဲဟန်စာလုံးပေါင်းအရေးအသားအမျိုးမျိုး
ဤ မြို(Mro),မြုံ(Murong),မရူ(Mru) အရေးအသားရပ် (၃)ခုမှ မူကွဲဟန်ရှိသော အရေးအသားအမျိုးမျိုး တစ်ခုချင်းစီကိုထုတ်နုတ်ရလျှင်-
ဟိုတောင်းမြို့
ဟိုတောင်းမြို့ သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မိုင်းပေါက်-ဝအထူးဒေသ ၂ ရှိ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။
မြိုဟူသောဝေါဟာရ
မြိုလူမျိုးတို့၏ အမည်နာမမူကွဲဟန်စာလုံးပေါင်းအရေးအသားအမျိုးမျိုး
၁။ မြို(Mro)ဟူသော ဝေါဟာရအပြင် မြို့ဟူ၍လည်းကောင်း ၊မျိုဟူ၍လည်းကောင်း ၊ မြိုစာဟူ၍လည်းကောင်း၊ မြိုဆာ ဟူ၍လည်းကောင်း ၊ဒတ်ဟူ၍လည်းကောင်း ၊ တောင်မြို ဟူ၍လည်းကောင်း ၊ တောင်မရိုဟူ၍လည်းကောင်း ၊လောင်းဟူ ဟူ၍လည်းကောင်း ၊တောင်မျိုဟူ၍လည်းကောင်း မူကွဲစာလုးံပေါင်းအရေးအသားအမျိုးမျိုးကိုတွေ့နိုင်သည်။
၂။ မြုံ(Murong) ဟူသော ဝေါဟာရအပြင် မြုန် ဟူ၍လည်းကောင်း၊ မြုမ်ဟူ၍လည်းကောင်း ၊ မရောင်ဟူ၍လည်းကောင်း ၊ မြုံဂျာဟူ၍လည်းကောင်း မူကွဲဟန်စာလုးံပေါင်းအရေးအသား အမျိုးမျိုးကိုတွေ့နိုင်သည် ။
အင်္ဂလိပ်အက္ခရာအလို - Murong are also known as Murung, Moorang, Morung written by differently the Mro(Mru) reffer to the tribe.
၃။ မရူ(Mru) ဟူသော ဝေါဟာရအပြင် မြူဟူ၍လည်းကောင်း၊ မြူစာ ဟူ၍လည်းကောင်း ၊ မရူစာဟူ၍လည်းကောင်း ၊ မြူဆာဟူ၍လည်းကောင်း ၊ မရူဆာ ဟူ၍လည်းကောင်း ၊ တောင်မြူ ဟူ၍လည်းကောင်း ၊ တောင်မရူဟူ၍လည်းကောင်း မူကွဲဟန်စာလုးံပေါင်းအရေးအသားအမျိုးမျိုးတွေ့နိုင်သော်လည်း မြို(မရူ) လူမျိုးကိုပင် ရည်ညွန်းဖော်ပြသည်။
အင်္ဂလိပ်အက္ခရာအလို - Mru are also known as Maru, Mru-cha, Maru-cha, Mru-sa, Maru-sa. Taung Mru, Taung Maru written by differently the Mro(Mru) reffer to the tribes.
ေ ဖာ်ပြပါမူကွဲစာလုးံပေါင်းအရေးအသားအမျိုးမျိုးသည် မြိုလူမျိုး တစ်မျိုးကိုသာ ရည်ညွန်းဖော်ပြကြောင့် မိမိတို့အချင်းချင်းခေါ်ဆိုမှု မူလည်းကောင်း ၊ ရခိုင့်ရာဇဝင်သမိုင်း၊ မြန်မာ့ရာဇဝင်သမိုင်း ၊သုတေသနပြုစာတမ်းကြီးများ အခြားစာအုပ်မျာစွာက ထောက်ခံလျက် ရှိသည် ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လူမျိုးအလိုက် ယဉ်ကျေးမှု
ပန်မွန်းရွာ၊ ဟိုပန်မြို့နယ်
ပန်မွန်းရွာ (Pangmun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ ဟိုပန်မြို့နယ်၊ အာဝေါ်ကျိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၃၂၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အာဝေါ်ကျိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၀၆ ဦး၊ မ ၂၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငါးအိမ်စုရွာ၊ သာယာဝတီမြို့နယ်
ငါးအိမ်စုရွာ (Ngareinsu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ သာယာဝတီမြို့နယ်၊ ဆင်စခန်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၈၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆင်စခန်းကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၅၉ ဦး၊ မ ၈၂၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၈၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သာယာဝတီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယောင်လုတ် (အောက်)ရွာ၊ မန်တွန်းမြို့နယ်
ယောင်လုတ် (အောက်)ရွာ (Yawngloke (Lower))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုင်းမော-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ မန်တွန်းမြို့နယ်၊ ယောင် လုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၈၄၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန်တွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တေဇာဆန်း
ဒေါက်တာ တေဇာဆန်းသည် မြန်မာအမျိုးသား ဆရာဝန်၊ နိုင်ငံရေးသမားနှင့် ဒီမိုကရေစီအရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူသည် မြန်မာ့နွေဦးတော်လှန်ရေးတွင် ထင်ရှားသော ဆန္ဒပြခေါင်းဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူသည် ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားသမဂ္ဂများ အဖွဲ့ချုပ် မန္တလေးခရိုင်၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်း တာဝန်ယူခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ဘဝလမ်းကြောင်း
သူသည် မန္တလေးဆေးတက္ကသိုလ်မှ ဆရာဝန်ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ ဘွဲ့ရပြီးနောက် စာကြည့်တိုက်မှူးနှင့် NGO ဝန်ထမ်းအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ချို့တဲ့သူများအတွက် အခမဲ့ကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှု ထောက်ပံ့ပေးသော Beautiful Mind Foundation ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ သူသည် မန္တလေး ယုံကြည်ရာအသိပညာ​ပြန့်ပွားရေးအသင်းဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှု
၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာသိမ်းခံရမှုဖြစ်ပွားပြီး ရက်များမကြာမီတွင် အာဏာသိမ်းမှုကို ပထမဆုံး ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြမှုကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ မန္တလေးမြို့မှ စတင်သော အဆိုပါ ပထမဆုံးဆန္ဒပြမှုပြီးနောက် စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို တစ်နိုင်ငံလုံးမှ ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြခြင်းများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၉ ရက်နေ့တွင် အာဏာပိုင်များက ဒေါက်တာတေဇာဆန်းအား နိုင်ငံတော် အကြည်ညိုပျက်စေမှု ပုဒ်မ ၅၀၅(က)ဖြင့် အမှုဖွင့် တရားစွဲဆိုခဲ့သည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ပတ်ဂျုံချော လူ့အခွင့်အရေးဆုကို ရရှိခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ချပ်ကြီးဘူတာ
ချပ်ကြီးဘူတာ သည် မန္တလေး-မြစ်ကြီးနား မီးရထားလမ်းပိုင်းရှိ ဘူတာရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့မီးရထား တိုင်းအမှတ်(၂)တွင် ပါဝင်ပြီး စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်၌ တည်ရှိသည်။
ညောင်ဝင်းရွာ၊ ပေါက်မြို့နယ်
ညောင်ဝင်းရွာ (Nyaungwin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပေါက်မြို့နယ်၊ ညောင်ဝင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၉၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်ဝင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၆၅ ဦး၊ မ ၁၅၄၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၀၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှေးဟောင်းမြိုလူမျိုး
(ဤအကြောင်းအရာသည် ခမီဘာသာစကား‌ပြော ဆိုသော(မြို)များနှင့်မရော‌‌ထွေးပါနှင့်) တိဗက်- မြန်မာ အစုမှ ရခိုင်အုပ်စုခွဲတွင် ပါဝင်သော တိုင်းရင်းသား လူမျိုးများအနက် ရှေးဟောင်းမြိုလူမျိုးတို့သည် စစ်တွေခရိုင် ဘူးသီးတောင် ဒေသနှင့် ယခင် ရခိုင်တောင်တန်းဒေသ၊ ယခု ချင်းဝိသေသတိုင်း ပီးချောင်း၊ မီးချောင်း တလျှောက်တွင် နေထိုင်ကြသည်။ ထို့ပြင် အရှေ့ပါကစ္စတန် ပြည်၊ စစ်တကောင်း တောင်တန်း၊ ဗိုလ်မင်းထောင် တောင်တန်းနယ် အစွန်အဖျားတွင်လည်း မြိုလူမျုတို့ နေထိုင်ကြသည်။ ၁၉၃၁ ခုနှစ် သန်းကောင် စာရင်းအရ မြိုလူမျိုးတို့၏ ဦးရေမှာ ၁၃,၇၆၆ ခန့်ရှိသည်။ မြိုလူမျိုးတို့သည် မြို့ကြီးပြကြီးနှင့်မနီး၊ တောတောင် ချောင်းမြောင်း ထူထပ်သော အရပ် များတွင် ရှေးဓလေ့အတိုင်း တောင်ယာပဲခင်း လုပ်ကိုင်စားသောက်လျက် ရှိကြသည်။ ယောက်ျားတို့မှာ အနံ တဝါးလောက် အပြာရောင် အဝတ် ရှည် ကို ခါးတောင်ကျိုက်၍ ဝတ်ကြပြီးလျှင်၊ မိန်းမများမှာ အင်္ကျီဝတ်ကြရိုး ထုံးစံမရှိဘဲ၊ နက်ပြာရောင် အဝတ်စ အနံတထွာလောက်ကို ဒူးဆစ်အထိ ဆီး စပ်အောက် ရှော၍ ပတ်ရစ်ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ထိုအဝတ်စ ခါးတွင် မြဲနေစေရန် ပုတီးစေ့လုံးကြီးများ သီထားသော ကြိုးများဖြင့် ရစ်ပတ်စည်း နှောင် ၍သော်လည်း ထားတတ်၏။ သို့မဟုတ် ကြေးနီခွေများကိုသော်လည်း စွပ်ထားတတ်၏။ ရိုးသားစွာ နေထိုင်လေ့ရှိသည်။ လူအိုလူမင်းများကို လုပ်ကို င် ကျွေးမွေးမည့် သားသမီးမရှိလျှင် ကာလသားများသည် စု၍ အပိုသက်သက် တောင်ယာလုပ်ပြီးလျှင် ဝမ်းစာထည့်ပေးကြ၏။ ခေါင်းကိုက်၊ ဝမ်းနာ၊ ဖျားနာခြင်းမှစ၍ နတ်ဖမ်းစားသည်ဟု အယူရှိပြီးလျှင် ကျွဲနွားဝက်တို့ကို သတ်၍ နတ်တင်လေ့ရှိသည်။ တောင်ပေါ် ယာခင်းတွင် မျိုးကြဲခါနီး၌ ကြက် ကို အကောင်များစွာ သတ်၍၊ ကြက်သွေးဖြင့် ယာခင်းကို ပက်ဖျန်းကာ ယာခင်းကောင်းစေရန်လည်း နတ်တင်လေ့ရှိသည်။ မြိုလူမျိုးတို့သည် တချိန် က ရခိုင်ပြည်တွင် မင်းဧကရာဇ်များအဖြစ် နန်းတက်၍ “မြို” မင်းဆက် နှစ်ဆက်ကိုပင် တည်ထောင်ခဲ့ဘူးလေသည်။ ထိုသို့ မြိုမင်းဆက် နန်းတက် ခဲ့သည်မှာ သက္ကရာဇ် ၁၃၁ ခုနှစ်မှ ၁၅၆ ခုနှစ်အထိ ၂၅ နှစ်ခန့် ကြာခဲ့လေသည်။ဤသို့မြိုမင်းဆက်နှစ်ဆက်ထူထောင်ခဲ့ဖူသော မြိုလူမျိုးတို့မှာ ယခု အခါ မထင်မရှားသော လူမျိုးအနေဖြင့် တည်ရှိကာ၊ အခြား မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းရင်းဘွားတို့ကပင် မြိုလူမျိုးတို့အကြောင်းကို မသိရှိကြပေ။ ဤ ဆောင်းပါးတွင်ဖော်ပြသည့်မြိုလူမျိုးများဆိုရာတွင် ရခိုင်လူမျိုးတို့က မြို(mro) ဟုလည်းကောင်း၊ မီဇိုးချင်းတို့က မီရီယား (Miria) ဟုလည်းကောင်း၊ ခူမီးချင်းတို့က လောင်ဟူး(Lawnghu) ဟုလည်းကောင်း၊ ရခိုင်ပြည်နယ်မှခမီတို့က ဒါက်(Dak) ဟုခေါ်ဆို သောလူမျိုးများဖြစ်သည်။ ဘင်္ဂလီတို့က မူရုန်,မြုံ(Murung) ဟုလည်းကောင်းခေါ်ဆိုပြီး ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်၏ မိခင်ဘာသာစကားဖြင့် မရူ၊ မရူစား (Mru, Mrucha) အဖြစ်ခေါ်ကာ စာပေရေး သားရာတွင်လည်း မြို နှင့် မြူ (Mro and Mru) နှစ်မျိုးစလုံးဖြင့်အသုံးပြုရေးသားသည့် လူမျိုးများကိုဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ ချင်းပြည်နယ်မီးချောင်းနှင့် ရခိုင်ပြည် နယ်အတွင်းမှ အခြားလူမျိုးများနှင့်ကွဲပြား စွာ သိနိုင်ပေသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ် ပြည်လုံးကျွတ် လူဦးရေနှင့်အိမ်ထောင်စုသန်ခေါင်စာရင်း ကောက်ယူရာ၌ ကုတ်နံပါတ်တွင် (၇၀၆) အဖြစ်ဖော်ပြထားသော မြိုတိုင်း ရင်းသားလူမျိုးစုဖြစ်သည်။
ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုနှင့် ဘာသာစကား
မြိုတိုင်းရင်းသား လူမျိုးများသည် ယခင် ယခင် ကဆိုလျှင် နတ်ဘာသာ ကို ကိုးကွယ်ယုံကြည်ကြသည်။ ယင်းတို့မှာ ဘုရား (သုံး)ပါး ကို ကိုးကွယ် ယုံကြည်ကြောင်း THE BRITISH BURMA GAZETTEER IN TWO VOLUMES. VOL. II PRINTED AT THE GOVERNMENT PRESS. 1879: Rangoon, စာမျက်နှာ -၄၂၅ တွင် ဤသို့ ဖော်ပြသည် "They have Three gods, Too-ra-ee, the the father, Tsoon-toon, the nat of the hills and Oo-rengs, the nat of the streams" by (Sir, Arthur Phayre)" ယင်းတို့မှာ ဘုရား သုံးပါး ရှိသည် ထူရိုင်းဘုရား -Too-ra-ee , ဆုန်တောမ်း နတ်-Tsoon-toon,နှင့် အော်နှာမ့်နတ် - Oo-rengs ဟူ၍ ဖော်ပြထားသည်။ မြိုတို့ ဘာသာစကားဖြင့် စက်ြာဝဌာ တစ်ခုလုံးကို အုပ်စိုးသော ဘုရား ကို "ထူရိုင်း"(သို့)"ထိုရိုင်း" ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ တောင် စောင့်နတ် ကို ကား " "ဆုန်တောင်မ့်" (သို့) "ဆုန်နှာမ့်" ဟုခေါ်၍  ချောင်းစောင့်နတ်  ကိုမူ "အော်နှာမ့်" ဟုခေါ်ဆိုသည်။   "ထူရိုင်း "ဘုရားသည် ဘုရားတကာတို့ထက် ကြီးမားသည် ကောင်းကင်ဘုံမှာ နေသည်ဟု ယုံ ကြည်ကြသည်။ "ဆုန်တောမ်း" (သို့) "ဆုန်နှာမ့်" နတ်ဘုရားသည် ကုန်းမြေကို အုပ်စိုး၍ ကုန်းမြေရှိသမျှအရပ်ရပ်တွင် ရှိသည်ဟု ယုံကြည်သည်။ "အော်နှာမ့်" နတ် ဘုရားသည် မြစ်၊ချောင်း၊ အင်းအိုင်၊ ပင်လယ်သမုတ္တရာ တို့ကို အုပ်စိုး၍ ရေရှိသော အရပ်ရပ်တွင် ရှိသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ တဖန် ၁-၁၁-၁၉၇၀-ခုနှစ် ထုတ် ရှုဒေါင့်ဂျာနယ် စာမျက်နှာ (၃၅) တွင်ပါရှိသော ဆောင်းပါး တွင်လည်း  မြိုတို့ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုအကြောင်းကို " လောကတခုလုံး၌ ရှိသော စုန်းနတ်များကို အုပ်ချုပ်သည့် "ထိုရိုင်း" အမည်ရှိနတ်မင်းကြီးသည် ကောင်းကင်ဘုံတွင်နေသည်" ဟူ၍ဖော်ပြထားသည်။  ပြီးနောက် မှ ဗုဒ္ဒဘာသာ ​ထွန်းကားလားလာပြီး ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဒဘာသာ ကို ကိုးကွယ် ယုံကြည်လာကြသည်။ ၁၉၈၀ ခုနှစ် မှ မြို တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဘာသာ ကိုးကွယ် ယုံကြည်မှု ကို လေ့ လာကြည့်သော်
နတ်ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု
ခရစ်ယာန်ဘာသာ
မြိုကရာမာ ဘာသာ