cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
၁၉၉၉ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ
ဖွင့်ပွဲ အခမ်းအနား
၁၉၉၉ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ၏ ဖွင့်ပွဲ အခမ်းအနားကို ဩဂုတ် လ၇ရက်နေ့ ည၈နာရီတွင် ဆူတန် ဟန်ဆာနယ် ဘိုကီယာ အားကစားကွင်းတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ အခမ်းအနားသို့ မင်းသား ဟာဂျီ ဆူဖရီ ဘိုကီယာ၊ ဘရူနိုင်းဒါရုစလမ် အမျိုးသား အိုလံပစ်ကောင်စီ နှင့် ၁၉၉၉ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ ကျင်းပရေးဦးစီးကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဧည့်သည်တော်များ၊ အရေးကြီး ပုဂ္ဂိုလ်များ ကွင်းအတွင်းသို့ဝင်ရောက်လာခြင်းနှင့်အတူ အခမ်းအနားစတင်ခဲ့သည်။ ထို့စဉ် ဘရူနိုင်း တော်ဝင် တပ်မတော်၊ဘရူနိုင်း တော်ဝင်ရဲတပ်ဖွဲ့တို့မှ ကွင်းအတွင်းချီတက်အလေးပြုကာ ပြည်တွင်း အနုပညာရှင်များမှ စင်မြင့်ပေါ်တွင် ဖျော်ဖြေတင်ဆက်ကြသည်။
၈နာရီခွဲ အချိန်တွင် ဆူတန်နှင့် တော်ဝင်မိသားစုများ ရောက်ရှိလာသည်။Atထို့နောက် တပ်မတော်မှ ဘရူနိုင်း ဒါရုစလမ်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အလံကို သယ်ဆောင်လာပြီး ဘရူနိုင်း နိုင်ငံတော်သီချင်း ဖြင့် နိုင်ငံတော်အလံကို တိုင်ထိပ်သို့ လွှင့်တင်ကြသည်။ ထို့နောက် ဆူတန် ဟန်ဆာနယ် ဘိုကီယာက ဂုဏ်ပြုတပ်ဖွဲ့ကို ကြည့်ရှုစစ်ဆေးကြသည်။
ထို့နောက် အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲအလံများ သယ်ဆောင်လာသည့် အလံကိုင်သူ ၅၀၊နှင့် လာဘ်ကောင်ရုပ်ကြီးများ ဦးစွာ ဝင်ရောက်လာကာ ပြိုင်ပွဲဝင်နိုင်ငံများ၏ အလံများ သယ်ဆောင်လာသည့် အလံကိုင်သူ အယောက် ၁၀၀တို့လည်း ချီတက်လာသည်။ ထို့နောက် ကမ္ဘောဒီးယား၊ အင်ဒိုနီးရှား၊လာအို၊ မလေးရှား၊ မြန်မာ၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ စင်ကာပူ၊ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့မှ အသီးသီးဝင်ရောက်လာသည်။ အဆုံးတွင် အိမ်ရှင် ဘရူနိုင်းနိုင်ငံမှ အားကစားသမားများ ဝင်ရောက်လာကြသည်။ ဘရူနိုင်းနိုင်ငံကို အိမ်ရှေ့မင်းသား Pengiran Muda Haji Al-Muhtadee Billah၊ မင်းသား Abdul Mateen၊ မင်းသမီး Azemah Ni'Matul Bolkiah၊ မင်းသမီး Fadzillah Lubabul Bolkiahတို့က ဦးဆောင်ခဲ့ကြသည်။
ထို့နောက် မင်းသား ဟာဂျီ ဆူဖရီ ဘိုကီယာက အဖွင့်မိန့်ခွန်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ပြီးနောက် ဆူတန် ဟန်ဆာနယ် ဘိုကီယာက အားကစားပွဲတော်ကို ဖွင့်လှစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ထို့နောက် တပ်မတော်မှ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲအလံနှင့် ၂၀ကြိမ်မြောက် အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ-ဘရူနိုင်း အလံတို့ကို ကွင်းအတွင်း သယ်ဆောင်လာကာ ဘရူနိုင်း အလံဘေးတွင် လွှင့်တင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ပင်မမီးရှူးတိုင်ကို ၁၉၉၃ စင်ကာပူပွဲတော်တွင် ပန်ကြပ်ဆီလတ်၌ ရွှေတံဆိပ်ဆု ရရှိခဲ့သော  ဒါရမ်း အူမိ ခရင်းမ်က မီးထွန်းညှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဆီးဂိမ်း အဓိဌာန် ရွတ်ဆိုခြင်းကို ၁၉၈၉ ကွာလာလမ်ပူ ပွဲတော်တွင် သေနတ်ပစ် အားကစား၌ ရွှေတံဆိပ် ရရှိခဲ့သော    Dato Setia Haji Md Samid bin Haji Abdul Azizက ဖတ်ကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် လေထီးသမားများ၊ ကျောင်းသား ၅ထောင်၏ တင်ဆက်မှုများဖြင့် ဖွင့်ပွဲ အခမ်းအနား ပြီးဆုံးခဲ့သည်။
ပိတ်ပွဲ အခမ်းအနား
၁၉၉၉ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ၏ ပိတ်ပွဲ အခမ်းအနားကို အိမ်ရှေ့မင်းသား၊ ဘရူနိုင်းဒါရုစလမ် အမျိုးသား အိုလံပစ်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌတို့ ရောက်ရှိလာခြင်းဖြ့င့် စတင်ခဲ့သည်။ တော်ဝင်မိသားစု အဖွဲ့ဝင်များလည်း တက်ရောက်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ၁၉၉၉ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ၏ ပေါ်လွင်သော အပိုင်းများကို ဗီဒီယိုပြသကာ အားကစားနည်းအမျိုးမျိုးအတွက် ပုံဖော်ထားသော လာဘ်ကောင်အရုပ်များ၏ တင်ဆက်မှု၊အားကစားသမားများဝင်ရောက်လာမှု၊Yang Teramat Mulia Paduka Seri Duli Pengiran Muda Abdul Mateen၊ Yang Teramat Mulia Paduka Seri Duli Pengiran Anak Puteri Azeemah Niqmatul Bolkiah and Yang Teramat Mulia Paduka Seri Pengiran Anak Puteri Fadzillah Lubabul Bolkiah တို့၏ ဦးဆောင်မှုနှင့် ဘရူနိုင်း အားကစားသမားများ ဝင်ရောက်လာမှုစသည်တို့ဖြင့် ကျင်းပခဲ့သည်။ ဘရူနိုင်းဒါရုစလမ် အမျိုးသား အိုလံပစ်ကောင်စီနှင့် ၁၉၉၉ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ ကျင်းပရေးဦးစီးကော်မတီတို့၏ ဥက္ကဋ္ဌ Duli Yang Teramat Mulia Paduka Seri Pengiran Bendahara Seri Maharaja Permaisuara Pengiran Muda Haji Sufri Bolkiahက မိန့်ခွန်းပြောကြားခဲ့ကာ အိမ်ရှေ့မင်းသား Crown Prince Pengiran Muda Haji Al-Muhtadee Billah က ပွဲတော်ကို ပိတ်သိမ်းပေးခဲ့သည်။
ပင်မ မီးရှူးတိုင်ကိုလည်း တဖြည်းဖြည်း ငြှိမ်းသတ်ခဲ့သည်။ ဘရူနိုင်းဒါရုစလမ် အမျိုးသား အိုလံပစ်ကောင်စီနှင့် ၁၉၉၉ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ ကျင်းပရေးဦးစီးကော်မတီတို့၏ ဥက္ကဋ္ဌ Duli Yang Teramat Mulia Paduka Seri Pengiran Bendahara Seri Maharaja Permaisuara Pengiran Muda Haji Sufri Bolkiahမှ ၂၀၀၁ကွာလာလမ်ပူပွဲတော်ကို လက်ခံကျင်းပမည့် မလေးရှားနိုင်ငံမှ ကိုယ်စားလှယ် မလေးရှား အိုလံပစ်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ Tunku Emran Tuanku Jaafarထံသို့ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲအလံကို လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့သည်။မလေးရှားနိုင်ငံတော်သီချင်းနှင့်အတူ မလေးရှားဖက်ဒရယ်နိုင်ငံ၏ အလံတော်ကို အလံတိုင်ထိပ်သို့ လွှင့်တင်ခဲ့သည်။ နောက်တွင် မလေးရှားနိုင်ငံမှ "Gemilang Malaysia" အမည်ဖြင့် ဖျော်ဖြေတင်ဆက်ခဲ့သည်။ အခမ်းအနားကို ဘရူနိုင်းတို့၏ ဖျော်ဖြေမှုများနှင့်အတူ ပြီးဆုံးခဲ့သည်။
ဆုတံဆိပ်ဇယား
၂၀ ကြိမ်မြောက် အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲတွင် ရွေတံဆိပ် ၂၃၃ခု၊ ငွေတံဆိပ် ၂၃၃ခု၊ ကြေးတံဆိပ် ၃၁၂ခု စုစုပေါင်းဆုတံဆိပ် ၇၇၈ ခုချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ အိမ်ရှင် ဘရူနိုင်းအနေဖြင့် အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲတစ်လျှောက် အမြင့်မားဆုံး အောင်မြင်မှု ရရှိခဲ့ကာ နိုင်ငံအလိုက် သတ္တမနေရာကို ရရှိခဲ့သည်။ အိမ်ရှင်နိုင်ငံ
မြန်မာ အိုင်ဒေါ
မြန်မာအိုင်ဒေါ (Myanmar Idol) သီချင်းဆိုပြိုင်ပွဲသည် မြန်မာနိုင်ငံ ရှိကျော်ကြားသည့် ပြိုင်ပွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အကြောင်း
အမေရိကန်အိုင်ဒေါ၏ အောင်မြင်မှုအတိုင်း ကမ္ဘာတစ်လွှားတွင် ကျင်းပခဲ့ပြီးနောက် မြန်မာပြည်တွင် ၂၀၁၅ ခုနှစ်မှစ၍ ရွှေသံလွင် ကုမ္ပဏီမှ ကျင်းပခဲ့သည်။ ပြိုင်ပွဲကျင်းပသူ အစီအစဉ်မှူးအဖြစ် ကျော်ထက်အောင်မှ ရာသီ (၁) မှ ယခု ရာသီ (၄) အထိ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ရာသီ ၁
ပထမဆုံး ရာသီသည် လူများစွာ၏ စိတ်ဝင်စားမှုရခဲ့သည်။ ပဏာမ အသံစစ်ပြိုင်ပွဲများကို ရန်ကုန်၊ မန္တလေး၊ ပုသိမ်နှင့် တောင်ကြီးမြို့များတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ဒိုင်များဖြစ်သော ရဲလေး၊ မေဆွိနှင့် ချမ်းချမ်း တို့က နောက်ဆုံးဆန်ခါတင် ပြိုင်ပွဲဝင် ၁၁ ယောက်ကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ပြိုင်ပွဲဝင် ဆိုဖီယာ အဲဗားရက်စ်ကို ထင်ရှားကျော်ကြား တေးသီချင်းများ ယှဉ်ပြိုင်ရသော အပတ်တွင် ဒိုင်လူကြီးများက ပြိုင်ပွဲမှ ထွက်ခွာရခြင်းအား ကယ်တင်ခဲ့သည်။ ပြိုင်ပွဲဝင် မေကြည်သည် ပန်တင်းဝိုင်းကဒ် အနိုင်ရရှိခဲ့သူဖြစ်ခဲ့ပြီး ရုပ်ရှင်တေးသီချင်းများ ယှဉ်ပြိုင်ရသော အပတ်တွင် ပြန်လည်ပါဝင်ခဲ့သည်။ နောက်ဆုံး ဖိုင်နယ်ပွဲကို စောလားထော်ဝါး၊ အမ်ဇော်ရိန်၊ နင်ဇီမေ တို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့ပြီး စောလားထော်ဝါးမှ အနိုင်ရခဲ့ပြီး ပထမဆုံးသော မြန်မာ အိုင်ဒေါ ဆုရှင်ဖြစ်ခဲ့သည်။
ရာသီ ၂
ရာသီ၂ တွင် အကဲဖြတ်ဒိုင်များအဖြစ် သိန်းတန် (မြန်မာပြည်)၊ မေဆွိနှင့် တင်ဇာမော်တို့က ဆောင်ရွက်ကြသည်။ ဝါရင့်ဒိုင်လူကြီးများ ပါဝင်လာသောကြောင့် လူစိတ်ဝင်စားမှု ပိုမိုရရှိခဲ့သည်။ ပဏာမအသံစစ်ဆေးမှုကို မြို့ကြီး ၅ မြို့ဖြစ်သည့် ရန်ကုန်၊ မန္တလေး၊ နေပြည်တော်၊ တောင်ကြီး၊ ဘားအံမြို့တို့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ Mobile Auditions များကိုလည်း ၎င်းမြို့ ၅ မြို့အနီးဝန်ကျင် မြို့ငယ်များ၌ သွားရောက်အသံစစ်ဆေးခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးဆန်ခါတင်အဖြစ် ပြိုင်ပွဲဝင် ၁၀ ဦးကိုရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ပြိုင်ပွဲဝင် ပိုးမီကို စုံတွဲတေးသီချင်းများ ယှဉ်ပြိုင်ရသော အပတ်တွင် ဒိုင်လူကြီးများက ပြိုင်ပွဲမှ ထွက်ခွာရခြင်းအား ကယ်တင်ခဲ့သည်။ ပြိုင်ပွဲဝင် ဇင်ကြီးသည် ပန်တင်းဝိုင်းကဒ် အနိုင်ရရှိခဲ့သူဖြစ်ခဲ့ပြီး ဘလူးသီချင်းများ ယှဉ်ပြိုင်ရသော အပတ်တွင် ပြန်လည်ပါဝင်ခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးဖိုင်နယ်ကို ၂၀၁၇ ခုနှစ် မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ဖိုင်နယ်ပြိုင်ပွဲကို သားငယ်နှင့် ဘီလီလမင်းအေးတို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး သားငယ်မှာ အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး မြန်မာအိုင်ဒေါ ဒုတိယရာသီ၏ ဆုရှင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဤရာသီ၌ Myanmar Idol ၏ တရားဝင် Facebook Page တွင် တိုက်ရိုက်လွှင့်ခဲ့ပြီး လူများအကြားပိုမိုကျယ်ပြန့်ခဲ့ရာ ပရိသတ်များအကြား အထူးအားပေးမှုနှင့်အတူ ဝေဖန်မှုများစွာ ပြင်းထန်ခဲ့သည်။
ရာသီ ၄
စတုတ္ထမြောက်ရာသီအတွက် ဒိုင်များအဖြစ် အောင်ကိုလတ်၊ တင်ဇာမော်နှင့် ဖြူဖြူကျော်သိန်းတို့မှ ဆောင်ရွက်ကြသည်။ နောက်ဆုံးဆန်ခါတင် (၁၁)ယောက်မှာ အက်စတာဒေါ့ချင်းဆုန်၊ ဘင်ဂျမင်ဆုမ်၊ အေးမြဖြူ၊ မူးလာ(စောခရစ်မူးလာ)၊ တန်ခွန်ကျော်(Channel 9 Wild Card winner)၊ ယောကီး၊ နော်စေးစေးထူး၊ ထက်အဉ္ဇလီ၊ နှင်းအိအိဝင်း၊ ခြူးစစ်ဟန်နှင့် နေလင်းကျော်တို့ ဖြစ်သည်။ အက်စတာဒေါ့ချင်းဆုန်၊ အေးမြဖြူ၊ ဘန်ဂျမင်ဆွန်း တို့ နောက်ဆုံးဖိုင်နယ်တက်ရောက်ကြပြီး အက်စတာဒေါ့ချင်းဆုန် က အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။
ဒိုင်များ
ရာသီ ၁ ၏ ဒိုင်များမှာ မေဆွိ၊ ချမ်းချမ်းနှင့် ရဲလေးတို့ ဖြစ်ပြီး ရာသီ၂ မှာ မြန်မာပြည်သိန်းတန်၊ မေဆွိ၊ တင်ဇာမော်တို့ ဖြစ်သည်။ ရာသီ ၃ တွင် ဒိုင် လေးဦး ဖြစ်ပြီး မြန်မာပြည်သိန်းတန်၊ တင်ဇာမော်၊ ရန်အောင်နှင့် မျိုးကျော့မြိုင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ရာသီ၄တွင် ​အောင်ကိုလတ်၊ ဖြူဖြူ​ကျော်သိန်းနှင့် တင်ဇာ​မော်တို့ဖြစ်သည်။
အနိုင်ရသူများ
¹-​နောက်ဆုံး​နေ့တွင် လာ​ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခြင်းမရှိခဲ့။
ဝမ်မွတ်ရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
ဝမ်မွတ်ရွာ (Wanmut)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ တာကော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၁၁၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တာကော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၇၀ ဦး၊ မ ၂၆၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၃၂၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နန်ရင်းပေါက်ရွာ၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်
နန်ရင်းပေါက်ရွာ (Nanyinpauk)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ခန္တီးခရိုင်၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်၊ ကျောင်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၅၂၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မှိုက်ပင်ကုန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပခုက္ကူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သမဏသုတ်
သမဏသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် တရားခုနစ်မျိုးတို့ ငြိမ်းသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် သမဏမည်ပုံကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
ဘိက္ခုသုတ်
ရဟန်းတို့ တရားခုနစ်မျိုးတို့ ငြိမ်းသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် သမဏ မည်၏။ အဘယ်ခုနစ်မျိုးနည်း ဟူမူ -
ရဟန်းတို့ ဤတရားခုနစ်မျိုးတို့ ငြိမ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် သမဏမည်၏ ဟု(မိန့်တော်မူ၏)။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
ဘညွန့်
ဦးဘညွန့် (၁၉၀၆–၂၅ ဧပြီ ၁၉၉၂) သည် အငြိမ်းစား ပါမောက္ခ၊ မြန်မာစာအဖွဲ့ဝင် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ
ဦးဘညွန့်ကို ၁၉၀၆-ခုနှစ်တွင် အဖ ကုန်ရုံဝန်ထောက် ဦးဘိုးသာ၊ အမိ ဒေါ်မမကြီးတို့က နောင်ချိုမြို့တွင် မွေးဖွားသည်။
ပညာရေး
မူလတန်းမှ အထက်တန်းအထိ ရန်ကုန်မြို့၊ ကူရှင်အထက်တန်းကျောင်းတွင် ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ အလယ်တန်းပညာသင်ယူနေစဉ် Bridge Scholarship ကိုရသည်။ ရှစ်တန်းတွင် ပညာထူးချွန်၍ လေးလမျှသာနေရပြီး ကိုးတန်းတက်ခွင့် ရသည်။ ကိုးတန်း ပထမအစမ်းစာမေးပွဲကို ထူးချွန်စွာ အောင်မြင်၍ အတန်းတင်စာမေးပွဲကို မဖြေဆိုရဘဲ ၁၀ တန်းတက်ခွင့် ရသည်။ ၁၀ တန်းတွင် Garnet Man’s History Prize ရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ A.B.M ကျောင်းများအားလုံး စာစီစာကုံး ပြိုင်ပွဲတွင် ဒုတိယရသည်။ ၁၉၂၃-ခုနှစ်တွင် ၁၀ တန်းစာမေးပွဲကို English, Arithmeticm History, Additional English လေးဘာသာ ဂုဏ်ထူးဖြင့် အောင်မြင်သည်။
၁၉၂၄-၁၉၂၅ တစ်နှစ်အတွင်း ဥပစာတန်း (က)၊ (ခ) ကို အောင်သည်။ ဥပစာတန်း (ခ) ကို Ancient History ဂုဏ်ထူးဖြင့် အောင်သည်။ ၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူးဘွဲ့ကို ရသည်။ ၁၉၃၀ ပြည့်နှစ်တွင် အိန္ဒိယပြည် ဒယ်ရဒွန်းကောလိပ်၌ India Railwary Service (I.R.S) ဘွဲ့သင်တန်းတက်ရပြီး ပထမရရှိသည်။ ၁၉၅၁-ခုနှစ်တွင် မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ကို ရသည်။ ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် F.R.Hist.S, (Fellow of the Royal Historical Society) ဘွဲ့နှင့် F.R.A.S (Fellow of the Royal Asiatic Society) ဘွဲ့ကို ရသည်။
အလုပ်အကိုင်များ
၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် သမိုင်းနည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။ ၁၉၂၈ ခုနှစ်တွင် မြန်မာပြည် မီးရထားဌာနတွင် မီးရထားဝန်ထောက် (A.T.S) အဖြစ် စတင် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။ ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် မီးရထားဝန်ထောက် အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ပြီး ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် သမိုင်းဌာန နည်းပြအဖြစ် ပြန်လည် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။ လက်ထောက်ကထိကအဖြစ် တိုးမြှင့်ခန့်ထားခြင်း ခံရသည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကာလအတွင်း ပညာကျန်းမာ စည်ပင်သာယာရေးဌာန ပညာဌာနခွဲတွင် စာပြုအရာရှိ၊ Burma Independefnce Preparatory Commission တွင် အထူးအရာရှိ၊ နိုင်ငံတော်အဓိပတိရုံးတော်တွင် အထူးအရာရှိ၊ နိုင်ငံတော်အဓိပတိ၏ အပါးတော်မြဲ အတွင်းဝန်ကလေး၊ ဝါဒဖြန့်ချိရေးဌာနတွင် ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးဌာန တွင် ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး စသည်ဖြင့် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ စစ်ပြီးခေတ် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရာ၌ လက်ထောက်ကထိက၊ ကထိက ရာထူးများ တိုးမြှင့်ခန့်ထားခံရသည်။
၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု Cornel နှင့် Columbia တက္ကသိုလ်များတွင် ဧည့်သမိုင်းဌာန အကြီးအကဲအဖြစ် သမိုင်းဘာသာ၊ နိုင်ငံရေးရာ ပညာဘာသာ တို့ကို လေးလမျှပို့ချသည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ပါမောက္ခ ရာထူးကို ရရှိသည်။ ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ဧည့်ပါမောက္ခအဖြစ် ဗြိတိသျှ သမိုင်းဘာသာကို တစ်နှစ်ခန့် Ph.D ကျောင်းသားများသင်တန်းတွင် ပို့ချရသည်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် သမိုင်းပါမောက္ခအဖြစ်မှ အငြိမ်းစားယူသည်။
၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် မြန်မာစာအဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။ မြန်မာ-အင်္ဂလိပ်အဘိဓာန် အတွက် မြန်မာဝေါဟာရတည်ပုဒ်များကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် အနက်ဖွင့်သည့်လုပ်ငန်းကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဂီတ
ရွှေရင်ပေါင်၊ ဟေဝန်စုံမြိုင်၊ သာရကာကျေး၊ ဆုထူးရွယ်၊ ချစ်ဒုက္ခ သီချင်းများဖြင့် နာမည် ကျော်ကြားခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် "ချစ်ဒုက္ခ" သီချင်း မှာ အထူးအောင်မြင် ကျော်ကြား ခဲ့ကာ ဦးဘညွန့် ကိုလည်း ချစ်ဒုက္ခဦးဘညွန့် ဟူ၍ လူသိများခဲ့စေသည်။
ဘဝနိဂုံး
ကွယ်လွန်ချိန် ၁၉၉၂-ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ဇနီးဒေါ်အုန်းခင် (အငြိမ်းစားကထိက၊ မြန်မာစာအဖွဲ့) နှင့် သားသမီးများ ကျန်ရစ်သည်။ သားသမီးများမှာ အနုပညာရှင်များဖြစ် အစဉ်လိုက် ဒေါ်တင်တင်ဦး (စာရေးဆရာမမေယု)၊ ကိုကျော်ဝင်း (မင်းသား ဝင်းညွန့်)၊ ကိုအုန်းကြိုင် (မင်းသား အောင်မိုး)၊ တက္ကသိုလ် ကြည်ရွှင်၊ လှမြင့် (မင်းသား ဝင်းဦး) တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ကျမ်းကိုး
ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန မြန်မာစာနှင့် ဘာသာစကားပညာရေးဦးစီးဌာန
တောင်ဖလုရွာ၊ သံဖြူဇရပ်မြို့နယ်
တောင်ဖလုရွာ(Taunghpalu)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်ခရိုင်၊ သံဖြူဇရပ်မြို့နယ်၊ တောင်ဖလုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၂၁၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်ဖလုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၃၁ ဦး၊ မ ၉၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၇၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံဖြူဇရပ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်ပူရွာ၊ သိန္နီမြို့နယ်
ပန်ပူရွာ (Pangpu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ သိန္နီမြို့နယ်၊ လွယ်ဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၄၁၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်ဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၆ ဦး၊ မ ၈၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၇ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သိန္နီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သဲကုန်းရွာ၊ လက်ပံတန်းမြို့နယ်
သဲကုန်းရွာ (Theakone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ လက်ပံတန်းမြို့နယ်၊ ချမ်းသာကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၀၀၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ချမ်းသာကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၁၇ ဦး၊ မ ၆၆၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လက်ပံတန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆည်ရွာ၊ ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်
ဆည်ရွာ (Se)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရမည်းသင်းခရိုင်၊ ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်၊ ချောင်းမကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၇၉၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ချောင်းမကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၁၉ ဦး၊ မ ၂၇၉၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၂၁၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ်ကာနွိုင်း (ဟောင်း)ရွာ၊ မိုင်းပေါက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပေါက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နန်ဘာဒီရွာ၊ ပန်ခမ့်မြို့နယ်
နန်ဘာဒီရွာ (Nanbardi (Upper))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝိန်းကောင်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ ပန်ခမ့်မြို့နယ်၊ နာလော့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၄၆၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နာလော့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၀၂၁ ဦး၊ မ ၅၆၈၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၇၀၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်ခမ့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အွန်တုံရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
အွန်တုံရွာ (Aunton)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်၊ မန်လွယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၆၄၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်လွယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၉၄ ဦး၊ မ ၃၈၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်ဆန်းမြို့နယ်
ပန်ဆန်းမြို့နယ် သည် ရှမ်းပြည်နယ်၊ မက်မန်းခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းတွင် ပါဝင်သည်။ ရုံးစိုက်ရာ မြို့တော်မှာ ပန်ဆန်းမြို့ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၅ ခုနှစ်မတိုင်ခင် ပန်ဆန်းမြို့နယ်၏ လူဦးရေသည် ၅၁၈၉၅ ယောက်ဖြစ်ပြီ ဝလူမျိုးတို့မှာ ၂၄၁၄၅ ယောက်ဖြစ်သည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ရှေးဟောင်းသုတေသနလေ့လာမှု
အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ရှေးဟောင်းသုတေသနလေ့လာမှု ကို ၁၈၆၁ ခုနှစ်တွင် တည်ထောက်ခဲ့သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံအစိုးရ၏ ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံအတွင်းရှိ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံတို့ကို ရှာဖွေကာ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်သည့် လုပ်ငန်းများကို လုပ်ဆောင်သည်။
ဝမ်ပန်ရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
ဝမ်ပန်ရွာ (Wanpang)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ တာကော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၀၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တာကော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၇၀ ဦး၊ မ ၂၆၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၃၂၅ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂျာမန်စစ်သင်္ဘော ဘစ်မာ့ခ်
ဘစ်မာ့ခ်သည်နာဇီဂျာမနီ၏ Kriegsmarine မှဘစ်မာ့ခ်အတန်းစားစစ်သဘော်များ၏ပထမဆုံးဖြစ်သည်။သူသည်ဂျာမနီ၏သံမဏိဝန်ကြီးချုပ် အော့်တိုဗွန်ဘစ်မာ့ခ် မှသူ၏အမည်ကိုရရှိခဲ့သည်။ဘစ်မာ့ခ်သည်၁၉၃၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄တွင်ဂျာမနီနိုင်ငံ ဟမ်းဗတ်မြို့ တွင် Blohm+Voss သင်္ဘောတည်ဆောက်ရေးကုမ္ပဏီ၌တည်ဆောက်ခဲ့သည်။၁၉၄၀ ဩဂုတ်လတွင်ပြီးမြောက်ခဲ့ပြီးဂျာမန်ရေတပ်ထဲတွင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။သူ၏"ညီမစစ်သင်္ဘော" German battleship Tirpitz တီးယားပစ် နှင့်သူသည်ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းအကြီးဆုံးစစ်သင်္ဘောများမှတစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်၍ဥရောပတိုက်တွင်အင်အားကောင်းသောနှင့်ကြောက်ရဆုံးသောစစ်သင်္ဘောများဖြစ်ကြသည်။
အင်းကြင်းမော်ရွာ၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်
အင်းကြင်းမော်ရွာ (Inngyinmaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ခန္တီးခရိုင်၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်၊ ကျွန်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၄၉၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒက္ခိဏသာခါရုပ်ပွားတော်
ဒက္ခိဏသာခါရုပ်ပွားတော် (พระบัวเข็ม, ) သည် ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်ကို ရည်မှန်း၍ ပုံသဏ္ဍာန်အမျိုးမျိုးဖြင့် ပြုလုပ်ကိုးကွယ်ကြသည့် ရုပ်ပွားတော်တစ်မျိုး ဖြစ်၏။
ပေါ်ပေါက်လာပုံ
ဒက္ခိဏသာခါ၏ မြန်မာပြန် အဓိပ္ပာယ်သည် "တောင်အကိုင်း" ဖြစ်၏။ ဘီစီ (၃) ရာစုတွင် သီဟိုဠ်ကျွန်းသားတို့သည် မဟာဗောဓိညောင်ပင်၏ လက်ယာတောင်ကိုင်းကို ဖြတ်ယူကာ သီဟိုဠ် (ယခု - သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ) တွင် စိုက်၏။ ထိုစိုက်ပျိုးထားသော အပင်မှ အသားတို့ဖြင့် ရုပ်ပွားတော်များ ပြုလုပ်ကာ ကိုးကွယ်၏။
ပုံပန်းသဏ္ဌာန်
ခေါင်းအထက်တွင် ကြာပန်းဆောင်းထား၏။ ဟိုးယခင်က ရုပ်ပွားတော်ကို အချိုးအစား ပြေပြေပြစ်ပြစ် ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။
ဦးခေါင်းထက် ကြာပန်းဆောင်းခြင်း
ဒက္ခိဏသာခါရုပ်ပွားတော်သည် မဟာယာနကျမ်းတို့နှင့် ဆက်နွှယ်နေ၏။ မဟာယာနကျမ်းတို့တွင် ဖော်ပြထားသည်မှာ "တစ်ခုသောအချိန်တွင် ကောသလမင်းကြီးနှင့် မလ္လိကာတို့သည် ဘုရားရှင်အား ဖူးမြော်ရန် ရောက်လာ၏။ ဘုရားရှင် မရှိခိုက် အချိန် ဖြစ်၏။ ထိုအခါ ရှင်မောဂ္ဂလန်သည် တန်ခိုးဖြင့်ရှာရာ မြတ်စွာဘုရားသည် ကြာမျိုး (၅) ပါး ပြည့်စုံသော အနောတတ္တအိုင်၏ ကြာပွင့်ကြီးပေါ်တွင် ဈာန်ဝင်စားနေ၏။ ကန်စောင့်နတ် (၉) ဦးသည် ဘုရားရှင်အား ကြာပွင့်ထီးတစ်လက်စီဖြင့် မိုးပေးလေ၏။ ထိုမြင်ကွင်းကို ရှင်မောဂ္ဂလန်က ဘုရင်နှင့် မိဖုရားကို ပြန်ပြောပြ၏။ မင်းနှင့် မိဖုရားလည်း ဘုရားရှင်၏ ပုံပန်းသဏ္ဌာန်ကို မြင်ယောင်၍ ကြည်ညိုလာ၏။ ထို့နောက် ရှင်မောဂ္ဂလန်အား ထိုပုံစံကဲ့သို့ ရုပ်တုကိုးကွယ်လိုကြောင်း လျှောက်ထားရာ ခွင့်ပြုလေ၏။ ခွင့်ပြုသဖြင့် ထိုပုံစံဖြင့် ပြုလုပ်ကိုးကွယ်ခဲ့သည်။" ဟု ဖော်ပြထား၏။ ထိုအဖြစ်ကို ကြည့်ပါက ဒက္ခိဏသာခါရုပ်ပွားတော်သည် မဟာယာနတို့က စတင်ကာ ပြုလုပ်ကိုးကွယ်ခဲ့သည်ဟု မှတ်ယူနိုင်၏။
နောက်ပိုင်း ပုံသဏ္ဌာန်များ
နောက်ပိုင်းတွင် ရုပ်ပွားတော်သည် ပုံစံအမျိုးမျိုး ပြောင်းလဲလာခဲ့၏။ ရုပ်ပွားတော်တွင် မှိုကိုးချက်ရိုက်ကာ ပြုလုပ်လာကြသည်။ ထို့ပြင် ရုပ်ပွားတော်အား ပုအိုင့်ခြင်း၊ လည်ကုပ်တိုခြင်း အစရှိသည့် ပုံစံတို့ပြုလုပ်လာကြသည်။ ဘုရားရှင်သည်လက္ခဏာတော်ကြီးငယ် အသွယ်သွယ်ဖြင့် ပြည့်စုံခြင်းဟူသည့် ဂုဏ်ကို အလေးမမူဘဲ ရုပ်ပွားတော်များ ပြုလုပ်ခြင်းသည် မသင့်လျော်ပေ။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကိုးကွယ်ခြင်း
သက္ကရာဇ် ၇၈၈ မိုးညှင်းမင်းတရားလက်ထက်တွင် ဖြစ်၏။ သီဟိုဠ်မှ ဒက္ခိဏသာခါရုပ်ပွားတော် (၃၀၀) ကျော် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်လာခဲ့သည်။ ထိုအခါမှစကာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဒက္ခိဏသာခါရုပ်ပွားတော်ကိုးကွယ်မှု စတင်ခဲ့သည်။
ဘိက္ခုသုတ်
(၁၁)သုတ် ရှိပါသည်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ဇရာမရဏ, ဇရာ မရဏ သမုဒယ, ဇရာမရဏနိရောဓ, ဇရာမရဏနိရောဓဂါမိနီပဋိပဒါမှ သင်္ခါရလေးမျိုးတို့ကို ကွဲကွဲပြားပြားသိသော ရဟန်းကို ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္န၊ ဒဿနသမ္ပန္န၊ ဣမံ သဒ္ဓမ္မအာဂတ၊ ဣမံ သဒ္ဓမ္မံ ပဿတိ၊ သေက္ခာယ ဝိဇ္ဇာယသမန္နာဂတ, ဓမ္မသောတ သမာပန္န, အရိယနိဗ္ဗေဓိကပည, အမတဒွါရအာဟစ္စတိဋ္ဌတိ-ပုဂ္ဂိုလ်ဟု ခေါ်ဆိုအပ်ပုံကို တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ အကျယ် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။ - ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် အရှင်အာနန္ဒာ၏ လျှောက်ထားလျက်အရ လာဘသက္ကာရအန္တရာယ်ပြုနိုင်, မပြုနိုင်သောပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ခွဲခြားဟောကြားတော်မူပြီး လာဘ သက္ကာရ သိလောက၏ ကြမ်းကြုတ်ခက်ထန်ပုံ အနုတ္တရ ယောဂက္ခေမကိုရရန် အန္တရာယ်ပြုနိုင်ပုံ ဖြစ်ပေါ်လာသော လာဘသက္ကာရ သိလောကကိုပယ်စွန့်ရန်၊ လာဘ သက္ကာရ သိလောကသည် ကုသိုလ်စိတ်ကို မကုန်ခန်းစေရန် ပြုကျင့်ရမည်ဟု အရှင်အာနန္ဒာအား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။ - ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဝေဒနာတို့ကို ၂-ပါး၊ ၃-ပါး၊ ၅-ပါး၊ ၆-ပါး၊ ၁၈-ပါး၊ ၃၂-ပါး၊ ၁၀၈-ပါးဟု အကြောင်း ပရိယာယ်အားဖြင့် ဟောတော်မူပုံ၊ ထိုဟောကြားတော်မူခြင်းနှင့်ဆက်စပ်၍ ငြင်းခုံ, ခိုက်ရန် ဖြစ်တတ်ပုံ၊ ညီညွတ်ကြပုံ၊ ကာမဂုဏ်ငါးပါးရှိပုံ၊ သညာဝေဒယိတနိရောဓ၌ သုခဟု ပညတ်တော်မူခြင်းနှင့်ဆက်စပ်၍ တိတ္ထိယတို့ ငြင်းခုံပြောဆိုလာလျှင် ချမ်းသာရ နိုင်ရာဌာန၌သာ ချမ်းသာကိုရအပ်နိုင်၏ဟု ပြောကြားရမည်”ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။ - ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် အညတရ ရဟန်း၏ မေးလျှောက်ချက်အရ ဗောဇ္ဈင်္ဂမည်ပုံ၊ ဝိဝေကနိဿိတ, ဝိရာဂနိဿိတ, နိရောဓ နိဿိတ, ဝေါဿဂ္ဂပရိဏမီဖြစ်အောင် ဗောဇ္ဈင်ခုနစ်ပါးကိုပွားများလျှင် အာသဝေါကင်းကွာ ရဟန္တာဖြစ်နိုင်ပုံကို ဗောဇ္ဈင်တစ်ပါးစီပွားများပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ -- ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အညတရ ရဟန်း၏ ပဋိပတ်လုပ်ငန်း ကြိုးပမ်းအားထုတ်လိုပါကြောင်း လျှောက်ထားချက်အရ- သီလ ဝိသုဒ္ဓိ, ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိဖြစ်ပြီးလျှင် သတိပဋ္ဌာန်လေးပါးကို အဇ္ဈတ္တ, ဗဟိဒ္ဓ, အဇ္ဈတ္တ ဗဟိဒ္ဓ သုံးမျိုးဖြင့် ရှုမှတ်ပွားများပုံအကျယ်ကို ဟောတော်မူပါသည်။ ယင်းဟောတော် မူအပ်သော ဒေသနာတော်အတိုင်း ကျင့်သုံးပွားများသော အညတရ ရဟန်း ရဟန္တာ ဖြစ်သွားပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။ - ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် အတိတ်ကာလ, အနာဂတ်ကာလနှင့် ယခု ပစ္စုပ္ပန်ကာလတို့၌ အာသဝက္ခယ, အနာသဝ, စေတောဝိမုတ္တိ, ပညာဝိမုတ္တိကို မျက်မှောက်ဘဝ၌ ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် ကိုယ်တိုင်သိကြပြီး မျက်မှောက်ပြုနိုင်သော ရဟန်းတော်အားလုံးတို့သည် ဣဒ္ဓိပါဒ်လေးပါးတို့ကို ပွားများကြ ကြိမ်ဖန်များစွာပွားများကြခြင်းကြောင့်ပေတည်း-ဟု မိန့်ကြားတော်မူပြီး ဣဒ္ဓိပါဒ်လေးပါးပွားများပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ - ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ဣဒ္ဓိပါဒ်လေးပါးကို ပွားများ, ကြိမ်ဖန်များစွာပွားများကြသော ရဟန်းတော်များသည် အာသဝက္ခယ, အနာသဝ, စေတောဝိမုတ္တိ ပညာဝိမုတ္တိကို မျက်မှောက်ဘဝမှာပင် ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် ကိုယ်တိုင်ထိုးထွင်းသိ မျက်မှောက်ပြုနိုင်ပုံ ဣဒ္ဓိပါဒ်လေးပါးပွားများပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။ --- ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ဣဒ္ဓိပါဒ၊ ဣဒ္ဓိပါဒ ဘာဝနာ၊ ဣဒ္ဓိပါဒဘာဝနာဂါမိနီပဋိပဒါတို့ကို ရဟန်းတို့က မေးလျှောက် ကြသဖြင့် ယင်းတို့ကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့် သုတ်တော်များ။ --- ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ပါဏာတိပါတီ, အဒိန္နာဒါယီ, အဗြဟ္မစာရီ, မုသာဝါဒီ, သုရာမေရယ မဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာယီ တရားငါးပါး တို့နှင့်ပြည့်စုံသောရဟန်းသည် ငရဲသို့ကျရောက်မည်၊ ယင်းတရားငါးပါးတို့ကို ရှောင်ကြဉ်သောရဟန်းသည် နတ်ပြည်သို့ရောက်မည်-ဟု ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ --- ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဝိစိကိစ္ဆာ သီလဗ္ဗတပရာမာသ, ရာဂ, ဒေါသ, မောဟ, မာန တရားခုနစ်ပါးကို ပယ်ခြင်းကြောင့် ဘိက္ခုဖြစ်၏ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ဘိက္ခုသုတ်သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် တရားခုနစ်မျိုးကို ဖျက်ဆီးအပ်ပြီး ဖြစ်သောကြောင့် ရဟန်းမည်ပုံကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
ဘိက္ခုသုတ်
ရဟန်းတို့ တရားခုနစ်မျိုးကို ဖျက်ဆီးအပ်ပြီး ဖြစ်သောကြောင့် ရဟန်းမည်၏။ အဘယ်ခုနစ်မျိုးနည်း ဟူမူ -
ရဟန်းတို့ ဤတရားခုနစ်မျိုးကို ဖျက်ဆီးအပ်ပြီး ဖြစ်သောကြောင့် ရဟန်းမည်၏ ဟု(မိန့်တော်မူ၏)။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
နာလော့ရွာ၊ ပန်ခမ့်မြို့နယ်
နာလော့ရွာ (Narlawt)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝိန်းကောင်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ ပန်ခမ့်မြို့နယ်၊ နာလော့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၄၇၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နာလော့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၀၂၁ ဦး၊ မ ၅၆၈၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၇၀၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်ခမ့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရောင်ကပ်ရွာ၊ မက်မန်းမြို့နယ်
ရောင်ကပ်ရွာ (Yawngkat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ မက်မန်းမြို့နယ်၊ နမ့်တော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၁၈၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်တော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၈၂ ဦး၊ မ ၃၅၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မက်မန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ်ကာနွိုင်း (သစ်)ရွာ၊ မိုင်းပေါက်မြို့နယ်
နမ်ကာနွိုင်း (သစ်)ရွာ (Nankarnoi (New))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ မိုင်းပေါက်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ မိုင်းပေါက်မြို့နယ်၊ နမ့်အူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၂၁၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်အူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၈၁ ဦး၊ မ ၈၄၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၂၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပေါက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွာဟောင်းဝရွာ၊ လောင်းလုံးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လောင်းလုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်ခိုခမ်းရွာ၊ သိန္နီမြို့နယ်
နမ့်ခိုခမ်းရွာ (Namhkohkam)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ သိန္နီမြို့နယ်၊ မန်ကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၄၄၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇ ဦး၊ မ ၂၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၀ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သိန္နီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗြာဟ္မဏသုတ်
(၃)သုတ် ရှိပါသည်။
-ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဗြာဟ္မဏတို့၏ ဥဒယ ဂါမိနီ (ကြီးပွားတိုးတက်ရေးအတွက်) ပဋိပဒါနှင့် အရိယာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားရှင် သာသနာတော်၌ ဥဒယဂါမိနီပဋိပဒါ ပညတ်ပုံ ခြားနားချက်ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ - ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် အပပြုအပ်ပြီးသော မကောင်းမှု တရားခုနစ်မျိုးရှိသောကြောင့် ဗြာဟ္မဏမည်၏ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ --- ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် အရှင်သာရိပုတ္တရာ၊ အရှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်၊ အရှင်မဟာကဿပ၊ အရှင်မဟာကစ္စာန၊ အရှင်မဟာကောဋ္ဌိက၊ အရှင်မဟာကပ္ပိန၊ အရှင်မဟာစုန္ဒ၊ အရှင်အနုရုဒ္ဓါ၊ အရှင်ရေဝတ၊ အရှင်နန္ဒထေရ်တို့ မိမိထံကြွလာနေကြသည်ကို တွေ့မြင်တော်မူခြင်းကြောင့် “ဤ ဗြာဟ္မဏတို့ လာနေကြကုန်၏”ဟုမိန့်တော်မူရာ ဗြာဟ္မဏဇာတ်ရှိသော ရဟန်း တစ်ပါးက ဗြာဟ္မဏ-ဗြာဟ္မဏကာရကဓမ္မတို့ကို မေးလျှောက်ခြင်းကြောင့် “ဗာဟိတွာ” အစရှိသော ဂါထာဖြင့် ဘုရားရှင် ဥဒါန်းကျူးရင့်တော်မူပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။
သောတ္တိယသုတ်
သောတ္တိယသုတ်
အကြွင်းမဲ့ ဖယ်ရှားပြီးဖြစ်သောကြောင့် သောတ္တိယ မည်၏။
ဗြာဟ္မဏသုတ်
အဋ္ဌကထာ၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များစွာရှိပါသည်။
သောတ္တိယသုတ်
သောတ္တိယသုတ်
ရဟန်းတို့ ဤအကြွင်းမဲ့ ဖယ်ရှားပြီး ဖြစ်သောကြောင့် သောတ္တိယမည်၏ ဟု(မိန့်တော်မူ၏)။
ဗြာဟ္မဏသုတ်
ဗြာဟ္မဏသုတ်သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် အပပြုအပ်ပြီးဖြစ်သော မကောင်းမှု ရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ဗြာဟ္မဏမည်ပုံကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
ဗြာဟ္မဏသုတ်
အပပြုအပ်ပြီးသော မကောင်းမှု ရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ဗြာဟ္မဏ မည်၏။
သောတ္တိယသုတ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
ဗြာဟ္မဏသုတ်
ဗြာဟ္မဏသုတ်
ရဟန်းတို့ ဤအပပြုအပ်ပြီးသော မကောင်းမှု ရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ဗြာဟ္မဏမည်၏ ဟု(မိန့်တော်မူ၏)။
ဝဇိရာသနပလ္လင်
ဝဇိရာသနပလ္လင် (IAST: vajrāsana; စိန်ပလ္လင်) ဗုဒ္ဓဂါယာ၊ မဟာဗောဓိဘုရားရှိ ပလ္လင် ဖြစ်သည်။ 250-233 BCE အကြား Maurya အင်ပါယာ၏ အသောကဧကရာဇ်က တည်ဆောက်ခဲ့သည်ဟု ယူဆရသည်။
ထန်းပင်ကံရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်
ထန်းပင်ကံရွာ (Htanpinkan)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်၊ မြို့ခင်းသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၁၄၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့ခင်းသာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၅၉ ဦး၊ မ ၁၇၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၉၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ရွှေတောင်ကုန်းရွာ၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ရွှေတောင်ကုန်းရွာ (Shwetaungkone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ နတ်မောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၇၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နတ်မောက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၁၅ ဦး၊ မ ၁၅၃၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၉၅၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ထန်းပင်ကံရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပခုက္ကူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွှေတောင်ကုန်းရွာ၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်ပျဉ်ရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
မန်ပျဉ်ရွာ (Manpyin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်၊ မန်လွယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၈၂၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်လွယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၉၄ ဦး၊ မ ၃၈၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်ဆန်း (၁)ရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
ဝမ်ဆန်း (၁)ရွာ (Wansang (1))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ တာကော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၁၂၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တာကော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၇၀ ဦး၊ မ ၂၆၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၃၂၅ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာကို ဝမ်ဆန်းရွာမှ အမည်ပြောင်းလိုက်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျွန်းကုန်းရွာ၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်
ကျွန်းကုန်းရွာ (Kyunkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ခန္တီးခရိုင်၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်၊ ကျွန်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၄၉၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ်
၁ - ထွက်သက်ဝင်သက်ကို ရှုဆင်ခြင်ခြင်းအပိုင်း
ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား ကျွမ်းကျင်သော ပွတ်သမားသည်လည်းကောင်း၊ ပွတ်သမား၏ တပည့်သည်လည်းကောင်း (ပွတ်ကြိုးကို) ရှည်ရှည်ဆွဲငင်လျှင်လည်း “ရှည်ရှည်ဆွဲငင်သည်” ဟု သိ၏။ (ပွတ်ကြိုးကို) တိုတို ဆွဲငင်လျှင်လည်း “တိုတိုဆွဲငင်သည်” ဟု သိ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအတူပင် ရဟန်းသည် ရှည်ရှည် ရှိုက်လျှင်လည်း “ရှည်ရှည်ရှိုက်သည်” ဟု သိ၏။ ရှည်ရှည်ရှူလျှင်လည်း “ရှည်ရှည်ရှူသည်” ဟု သိ၏။ တိုတိုရှိုက်လျှင်လည်း “တိုတိုရှိုက်သည်” ဟု သိ၏။ တိုတိုရှူလျှင်လည်း “တိုတိုရှူသည်” ဟု သိ၏။ (ထွက်သက်လေ၏) “အစ အလယ် အဆုံး အလုံးစုံသော ရုပ်အပေါင်းကို ထင်ရှားသိလျက် ရှိုက်မည်” ဟု ကျင့်၏။ (ဝင်သက်လေ၏) “အစ အလယ် အဆုံး အလုံးစုံသော ရုပ်အပေါင်းကို ထင်ရှား သိလျက် ရှူမည်” ဟု ကျင့်၏။ “ရုန့်ရင်းသော ထွက်သက်ကို ငြိမ်းစေလျက် ရှိုက်မည်” ဟု ကျင့်၏။ “ရုန့်ရင်းသော ဝင်သက်ကို ငြိမ်းစေလျက် ရှူမည်” ဟု ကျင့်၏။
ဤသို့ မိမိ၏ ရုပ်အပေါင်း၌မူလည်း ရုပ်အပေါင်းကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ နေ၏။ သူတပါး၏ ရုပ်အပေါင်း၌မူလည်း ရုပ်အပေါင်းကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ နေ၏။ မိမိ သူတပါး၏ ရုပ်အပေါင်း၌မူလည်း ရုပ်အပေါင်းကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ နေ၏။ ရုပ်အပေါင်း၌ ဖြစ်ကြောင်းတရားနှင့် ဖြစ်ခြင်းသဘောကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍မူလည်း နေ၏။ ရုပ်အပေါင်း၌ ပျက်ကြောင်းတရားနှင့် ပျက်ခြင်းသဘောကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍မူလည်း နေ၏။ ရုပ်အပေါင်း၌ ဖြစ်ကြောင်း ပျက်ကြောင်းတရားနှင့် ဖြစ်ခြင်း ပျက်ခြင်းသဘောကို အကြိမ်ကြိမ်ရှုလေ့ရှိသည် ဖြစ်၍မူလည်း နေ၏။ ထို့ပြင် “ရုပ်အပေါင်းသည်သာလျှင် ရှိသည်” ဟု ထိုရဟန်းအား သတိသည် ရှေးရှုထင်၏။ (ထိုသတိသည်) အဆင့်ဆင့် အသိဉာဏ် တိုးပွားခြင်းငှါသာ ဖြစ်၏။ အဆင့်ဆင့် သတိတဖန် တိုးပွားခြင်းငှါသာ ဖြစ်၏။ (ထိုရဟန်းသည် တဏှာဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့်) မမှီမတွယ်မူ၍လည်း နေ၏။ လောက၌ တစုံတရာကိုမျှလည်း (ငါ, ငါ၏ဥစ္စာဟု) စွဲလည်း မစွဲလမ်း။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လည်း ရဟန်းသည် ရုပ်အပေါင်း၌ ရုပ်အပေါင်းကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ နေ၏။
(ထွက်သက် ဝင်သက်ကို ရှုဆင်ခြင်ခြင်းအပိုင်း ပြီး၏)
သဲကုန်းရွာ၊ ဂုံမင်းကွင်း
သဲကုန်းရွာ (Theakone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ လက်ပံတန်းမြို့နယ်၊ ဂုံမင်းကွင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၀၆၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဂုံမင်းကွင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၁၂ ဦး၊ မ ၁၀၈၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၉၅ ဦးနေထိုင်သည်။
မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ်
၁ - ထွက်သက်ဝင်သက်ကို ရှုဆင်ခြင်ခြင်းအပိုင်း
<references group="မဟာဝဂ်ပါဠိတော်၊ ပိဋကတ်သုံးပုံ မြန်မာပြန်" />
၂ - ဣရိယာပုတ်ကို ဆင်ခြင်ခြင်းအပိုင်း
၃၇၅။    ။ ရဟန်းတို့ တဖန် ထို့ပြင်လည်း ရဟန်းသည် သွားလျှင်လည်း “သွားသည်” ဟု သိ၏၊ ရပ်လျှင်လည်း “ရပ်သည်” ဟု သိ၏၊ ထိုင်လျှင်လည်း “ထိုင်သည်” ဟု သိ၏၊ လျောင်းလျှင်လည်း “လျောင်းသည်” ဟု သိ၏၊ ထိုရဟန်း၏ ရုပ်အပေါင်းသည် အကြင်ကြင် အမူအရာအားဖြင့် တည်နေ၏၊ ထိုရုပ်အပေါင်းကို ထိုထို အမူအရာအားဖြင့် သိ၏။
သဲကုန်းရွာ၊ ဂုံမင်းကွင်း
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လက်ပံတန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ်
၂ - ဣရိယာပုတ်ကို ဆင်ခြင်ခြင်းအပိုင်း
ဤသို့ မိမိ၏ ရုပ်အပေါင်း၌မူလည်း ရုပ်အပေါင်းကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ နေ၏၊ သူတပါး၏ ရုပ်အပေါင်း၌မူလည်း ရုပ်အပေါင်းကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ နေ၏၊ မိမိ သူတပါး၏ ရုပ်အပေါင်း၌မူလည်း ရုပ်အပေါင်းကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ နေ၏၊ ရုပ်အပေါင်း၌ ဖြစ်ကြောင်းတရားနှင့် ဖြစ်ခြင်းသဘောကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍မူလည်း နေ၏၊ ရုပ်အပေါင်း၌ ပျက်ကြောင်းတရားနှင့် ပျက်ခြင်းသဘောကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍မူလည်း နေ၏၊ ရုပ်အပေါင်း၌ ဖြစ်ကြောင်းပျက်ကြောင်းတရားနှင့် ဖြစ်ခြင်းပျက်ခြင်းသဘောကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍မူလည်း နေ၏၊ ထို့ပြင် “ရုပ်အပေါင်းသာလျှင် ရှိ၏” ဟု ထိုရဟန်းအား သတိသည် ရှေးရှုထင်၏၊ (ထိုသတိသည်) အဆင့်ဆင့် အသိဉာဏ်တိုးပွားခြင်းငှါသာ ဖြစ်၏၊ (ထိုရဟန်းသည် တဏှာဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့်) မမှီမတွယ်မူ၍လည်း နေ၏။ လောက၌ တစုံတရာကိုမျှလည်း (ငါ, ငါ၏ဥစ္စာဟု) စွဲလည်း မစွဲလမ်း။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လည်း ရဟန်းသည် ရုပ်အပေါင်း၌ ရုပ်အပေါင်းကို အကြိမ်ကြိမ်ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ နေ၏။
(ဣရိယာပုတ်ကို ဆင်ခြင်ခြင်းအပိုင်း ပြီး၏။)
၃ - သတိသမ္ပဇဉ်ဖြင့် ဆင်ခြင်ခြင်းအပိုင်း
ဤသို့ မိမိ၏ ရုပ်အပေါင်း၌မူလည်း ။ ပ။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လည်း ရဟန်းသည် ရုပ်အပေါင်း၌ ရုပ်အပေါင်းကို အကြိမ်ကြိမ်ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ နေ၏။
(သတိသမ္ပဇဉ်ဖြင့် ဆင်ခြင်ခြင်းအပိုင်း ပြီး၏။)
၄ - စက်ဆုပ်ဖွယ်ရာဟု နှလုံးသွင်းခြင်းအပိုင်း
၃၇၇။ ရဟန်းတို့ တဖန်ထို့ပြင်လည်း ရဟန်းသည် ခြေဖဝါးမှအထက် ဆံပင်ဖျားမှအောက် ထက်ဝန်းကျင် အရေပါးအဆုံးရှိသော မစင်ကြယ်သည့် အရာအမျိုးမျိုးတို့ဖြင့် ပြည့်လျက်ရှိသော ဤရုပ်အပေါင်းကိုပင် စူးစိုက် ဆင်ခြင်၏။ “ဤရုပ်အပေါင်း၌ ဆံပင်၊ အမွေး၊ ခြေသည်း လက်သည်း၊ သွား၊ အရေ + အသား၊ အကြော၊ အရိုး၊ ရိုးတွင်းချဉ်ဆီ၊ အညှို့ + နှလုံး၊ အသည်း၊ အမြှေး၊ အဖျဉ်း၊ အဆုပ် + အူမ၊ အူသိမ်၊ အစာသစ်၊ အစာဟောင်း၊ ဦးနှောက် + သည်းခြေ၊ သလိပ်၊ ပြည်၊ သွေး၊ ချွေး၊ အဆီခဲ + မျက်ရည်၊ ဆီကြည်၊ တံတွေး၊ နှပ်၊ အစေး၊ ကျင်ငယ်သည် ရှိ၏” ဟု စူးစိုက်ဆင်ခြင်၏။
ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား နှစ်ဖက်မျက်နှာဝရှိသော အိတ်သည် စပါးအမျိုးမျိုးဖြင့် ပြည့်လျက်ရှိရာ၏။ အဘယ်စပါးတို့နည်း ဟူမူ - သလေးစပါး ကောက်ကြီးစပါး ပဲနောက် ပဲကြီး နှမ်း ဆန်တို့တည်း။ မျက်စိအမြင်ရှိသော ယောက်ျားသည် ထိုအိတ်ကို ဖြေ၍ “ဤသည်တို့ကား သလေးစပါးတို့တည်း၊ ဤသည်တို့ကား ကောက်ကြီးစပါးတို့တည်း၊ ဤသည်တို့ကား ပဲနောက်တို့တည်း၊ ဤသည်တို့ကား ပဲကြီးတို့တည်း၊ ဤသည်တို့ကား နှမ်းတို့တည်း၊ ဤသည်တို့ကား ဆန်တို့တည်း” ဟု စူးစိုက်ဆင်ခြင်ရာ သကဲ့သို့ ရဟန်းတို့ ဤအတူပင် ရဟန်းသည် ခြေဖဝါးမှအထက် ဆံပင်ဖျားမှအောက် ထက်ဝန်းကျင် အရေပါးအဆုံးရှိသော မစင်ကြယ်သည့် အရာအမျိုးမျိုးတို့ဖြင့် ပြည့်လျက်ရှိသော ဤရုပ်အပေါင်းကိုပင် စူးစိုက်ဆင်ခြင်၏။ “ဤရုပ်အပေါင်း၌ ဆံပင် အမွေး ခြေသည်း လက်သည်း သွား အရေ။ ပ။ ကျင်ငယ်သည် ရှိ၏” ဟု (စူးစိုက်ဆင်ခြင်၏)။ ဤသို့ မိမိ၏ ရုပ်အပေါင်း၌မူလည်း။ ပ။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လည်း ရဟန်းသည် ရုပ်အပေါင်း၌ ရုပ်အပေါင်းကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ နေ၏။
(စက်ဆုပ်ဖွယ်ရာဟု နှလုံးသွင်းဆင်ခြင်ခြင်းအပိုင်း ပြီး၏။)
၅ - ဓာတ်အားဖြင့် နှလုံးသွင်းခြင်းအပိုင်း
၃၇၈။ ရဟန်းတို့ တဖန် ထို့ပြင်လည်း “ဤရုပ်အပေါင်း၌ မြေဓာတ် ရေဓာတ် မီးဓာတ် လေဓာတ်သည် ရှိ၏” ဟု ဤရုပ်အပေါင်းကို တည်မြဲတိုင်း ထားမြဲတိုင်းပင် ဓာတ်အားဖြင့် စူးစိုက်ဆင်ခြင်၏။
ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား ကျွမ်းကျင်သော နွားသတ်သမားသည်လည်းကောင်း နွားသတ်သမား၏ တပည့်သည်လည်းကောင်း နွားကိုသတ်၍ လမ်းလေးခွဆုံရာ၌ အစုအပုံအားဖြင့် ခွဲခြားလျက်ထိုင်နေရာသကဲ့သို့၊ ရဟန်းတို့ ဤအတူပင် ရဟန်းသည် “ဤရုပ်အပေါင်း၌ မြေဓာတ် ရေဓာတ် မီးဓာတ် လေဓာတ်သည် ရှိ၏” ဟု ဤရုပ်အပေါင်းကို တည်မြဲတိုင်း ထားမြဲတိုင်းပင် ဓာတ်အားဖြင့် စူးစိုက်ဆင်ခြင်၏။
ဤသို့ မိမိ၏ ရုပ်အပေါင်း၌ မူလည်း။ ပ။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လည်း ရဟန်းသည် ရုပ်အပေါင်း၌ ရုပ်အပေါင်းကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ နေ၏။
(ဓာတ်အားဖြင့် နှလုံးသွင်းခြင်းအပိုင်း ပြီး၏။)
၆ - သူသေကောင် ကိုးမျိုးကို ဆင်ခြင်ခြင်း အပိုင်း
၃၇၉။ ရဟန်းတို့ တစ်ဖန် ထို့ပြင်လည်း ရဟန်းသည် သေ၍ တစ်ရက်ရှိသော သူသေကောင်၊ သေ၍နှစ်ရက်ရှိသော သူသေကောင်၊ သေ၍ သုံးရက်ရှိသော သူသေကောင်၊ ဖူးရောင်နေသော သူသေကောင်၊ ရုပ်ဆင်း ပျက်လျက် ညိုမဲနေသော သူသေကောင်၊ ပြည်ကဲ့သို့ စက်ဆုပ်ဖွယ် အပုပ်ရည် ယိုစီးသောသင်္ချိုင်း၌ စွန့်ပစ်ထားအပ်သော သူသေကောင်ကို မြင်ရာသကဲ့သို့ ထိုရဟန်းသည် “ဤငါ၏ရုပ်အပေါင်းသည်လည်း ဤသို့သောသဘောရှိ၏၊ ဤသို့သောသဘော ဖြစ်လိမ့်မည်သာတည်း၊ ဤသို့သောသဘောကို မလွန်ဆန်နိုင်”ဟု ဤ ရုပ်အပေါင်းကိုပင် နှိုင်းစာ၍ ရှု၏။
ဤသို့ မိမိ၏ ရုပ်အပေါင်း၌မူလည်း။ ပ။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လည်း ရဟန်းသည် ရုပ်အပေါင်း၌ ရုပ်အပေါင်းကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ နေ၏။
ရဟန်းတို့ တစ်ဖန် ထို့ပြင်လည်း ရဟန်းသည် ကျီးတို့ ခဲစားအပ်သည်မူလည်းဖြစ်သော၊ စွန်ရဲတို့ခဲစားအပ်သည်မူလည်းဖြစ်သော၊ လင်းတတို့ ခဲစားအပ်သည်မူလည်းဖြစ်သော၊ ဘုံမတီးငှက်တို့ ခဲစားအပ်သည်မူလည်းဖြစ်သော၊ ခွေးတို့ ခဲစားအပ်သည်မူလည်းဖြစ်သော၊ ကျားတို့ ခဲစားအပ်သည်မူလည်း ဖြစ်သော၊ သစ်တို့ ခဲစားအပ်သည်မူလည်းဖြစ်သော မြေခွေးတို့ ခဲစားအပ်သည်မူလည်းဖြစ်သော၊ ပိုးအမျိုးမျိုးတို့ ခဲစားအပ်သည်မူလည်းဖြစ်သော၊ သင်္ချိုင်း၌ စွန့်ပစ်ထားအပ်သော သူသေကောင်ကို မြင်ရာသကဲ့သို့ ထိုရဟန်းသည် “ဤငါ၏ ရုပ်အပေါင်းသည်လည်း ဤသို့သော သဘောရှိ၏၊ ဤသို့သောသဘောဖြစ်လိမ့်မည်သာတည်း၊ ဤသို့သော သဘောကို မလွန်ဆန်နိုင်”ဟု ဤရုပ်အပေါင်းကိုသာလျှင် နှိုင်းစာ၍ရှု၏။
ဤသို့ မိမိ၏ ရုပ်အပေါင်း၌မူလည်း။ ပ။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လည်း ရဟန်းသည် ရုပ်အပေါင်း၌ရုပ်အပေါင်းကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ နေ၏။
ရဟန်းတို့ တစ်ဖန် ထို့ပြင်လည်း ရဟန်းသည် အသားအသွေးရှိသေးသော အကြောတို့ဖြင့် ဖွဲ့ထားသော အရိုးဆက်လျက်ရှိသေးသော သင်္ချိုင်း၌ စွန့်ပစ်ထားအပ်သော သူသေကောင်ကို မြင်ရာသကဲ့သို့။ ပ။
အသားကင်း၍ သွေးတို့ဖြင့် ပေကျံလျက် အကြောတို့ဖြင့် ဖွဲ့ထားသော အရိုးဆက်လျက်ရှိသေးသောသင်္ချိုင်း၌ စွန့်ပစ်ထားအပ်သော သူသေကောင်ကို။ ပ။
အသားအသွေးကင်းလျက် အကြောတို့ ဖြင့် ဖွဲ့ထားသော အရိုးဆက်လျက်ရှိသေးသောသော သင်္ချိုင်း၌စွန့်ပစ်ထားအပ်သော သူသေကောင်ကို။ ပ။
ဤသို့ မိမိ၏ ရုပ်အပေါင်း၌မူလည်း။ ပ။ နေ၏။
ရဟန်းတို့ တစ်ဖန် ထို့ပြင်လည်း ရဟန်းသည် ခရုသင်းအဆင်းနှင့် အတူ ဖြူဖွေးနေကုန်သော သင်္ချိုင်း၌စွန့်ပစ်ထားအပ်ကုန်သော အရိုးစုသူသေကောင်တို့ကို မြင်ရာသကဲ့သို့။ ပ။ နှစ်လွန်လျက် စုပုံနေ သောသင်္ချိုင်း၌ စွန့်ပစ်ထားအပ်ကုန်သော အရိုးစုသူသေကောင်တို့ကို မြင်ရာသကဲ့သို့။ ပ။ ဆွေးမြေ့လျက်အမှုန့် ဖြစ်ကုန်သော သင်္ချိုင်း၌ စွန့်ပစ်ထားအပ်ကုန်သော အရိုးစုသူသေကောင်တို့ကို မြင်ရာသကဲ့သို့ ထိုရဟန်းသည် “ဤငါ၏ ရုပ်အပေါင်းသည်လည်း ဤသို့သော သဘောရှိ၏၊ ဤသို့သောသဘော ဖြစ်လိမ့်မည်သာတည်း၊ ဤသို့သော သဘောကို မလွန်ဆန်နိုင်”ဟု ဤရုပ်အပေါင်းကိုသာလျှင် နှိုင်းစာ၍ ရှု၏။
ဤသို့ မိမိ၏ ရုပ်အပေါင်း၌မူလည်း ရုပ်အပေါင်းကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ နေ၏၊ သူတစ်ပါး၏ ရုပ်အပေါင်း၌မူလည်း ရုပ်အပေါင်းကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ နေ၏၊ မိမိသူတစ်ပါး ၏ ရုပ်အပေါင်း၌မူလည်း ရုပ်အပေါင်းကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ နေ၏၊ ရုပ်အပေါင်း၌ ဖြစ်ကြောင်းတရားနှင့် ဖြစ်ခြင်းသဘောကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍မူလည်း နေ၏၊ ရုပ်အပေါင်း၌ ပျက်ကြောင်းတရားနှင့် ပျက်ခြင်းသဘောကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍မူလည်း နေ၏၊ ရုပ်အပေါင်း၌ ဖြစ်ကြောင်း ပျက်ကြောင်းတရားနှင့် ဖြစ်ခြင်း ပျက်ခြင်းသဘောကို အကြိမ်ကြိမ်ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍မူလည်း နေ၏၊ ထို့ပြင် “ရုပ်အပေါင်းသည်သာလျှင် ရှိ၏”ဟု ထိုရဟန်းအားသတိသည် ရှေးရှုထင်၏၊ (ထိုသတိ သည်) အဆင့်ဆင့် အသိဉာဏ်တိုးပွားခြင်းငှါသာ ဖြစ်၏၊ အဆင့်ဆင့်သတိတစ်ဖန် တိုးပွားခြင်းငှါသာ ဖြစ်၏၊ (ထိုရဟန်းသည် တဏှာဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့်) မမှီမတွယ်မူ၍လည်း နေ၏၊ လောက၌ တစ်စုံတစ်ရာကိုမျှ လည်း (ငါ, ငါ၏ဥစ္စာဟု) စွဲလည်း မစွဲလမ်း။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လည်းရဟန်းသည် ရုပ်အပေါင်း၌ ရုပ် အပေါင်းကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ နေ၏။
သူသေကောင် ကိုးမျိုးကို ဆင်ခြင်ခြင်းအပိုင်း ပြီး၏။
ရုပ်အပေါင်းကိုဆင်ခြင်ခြင်း တစ်ဆယ့်လေးပါး ပြီး၏။
ဝေဒနာကို ဆင်ခြင်ခြင်း ကိုးပါး
ကာမဂုဏ်နှင့်စပ်သော ချမ်းသာသော ဝေဒနာကို ခံစားလျှင်လည်း “ကာမဂုဏ်နှင့်စပ်သော ချမ်းသာသောဝေဒနာကို ခံစားသည်”ဟု သိ၏၊ ကာမဂုဏ်နှင့်မစပ်သော ချမ်းသာသော ဝေဒနာကို ခံစား လျှင်လည်း “ကာမဂုဏ်နှင့်မစပ်သော ချမ်းသာသော ဝေဒနာကို ခံစားသည်”ဟုသိ၏။ ကာမဂုဏ်နှင့်စပ် သောဆင်းရဲသော ဝေဒနာကို ခံစားလျှင်လည်း “ကာမဂုဏ်နှင့်စပ်သော ဆင်းရဲသော ဝေဒနာကို ခံစားသည်”ဟု သိ၏၊ ကာမဂုဏ်နှင့် မစပ်သော ဆင်းရဲသောဝေဒနာကို ခံစားလျှင်လည်း “ကာမဂုဏ်နှင့် မစပ်သော ဆင်းရဲသော ဝေဒနာကို ခံစားသည်”ဟုသိ၏၊ ကာမဂုဏ်နှင့်စပ်သော ဆင်းရဲမဟုတ်ချမ်းသာမဟုတ် သော ဝေဒနာကို ခံစားလျှင်လည်း “ကာမဂုဏ်နှင့်စပ်သော ဆင်းရဲမဟုတ်ချမ်းသာမဟုတ်သော ဝေဒနာကို ခံစားသည်”ဟု သိ၏၊ ကာမဂုဏ်နှင့် မစပ်သော ဆင်းရဲမဟုတ်ချမ်းသာမဟုတ်သော ဝေဒနာကို ခံစား လျှင်လည်း “ကာမဂုဏ်နှင့်မစပ်သော ဆင်းရဲမဟုတ်ချမ်းသာမဟုတ်သော ဝေဒနာကို ခံစားသည်”ဟု သိ၏။
ဤသို့ မိမိ၏ ဝေဒနာတို့၌မူလည်း ဝေဒနာတို့ကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ နေ၏၊ သူတစ်ပါး၏ဝေဒနာတို့၌မူလည်း ဝေဒနာတို့ကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ နေ၏၊ မိမိ သူတစ်ပါး၏ဝေဒနာတို့၌မူလည်း ဝေဒနာတို့ကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ နေ၏။ ဝေဒနာတို့၌ ဖြစ်ကြောင်းတရားနှင့် ဖြစ်ခြင်းသဘောကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍မူလည်း နေ၏၊ ဝေဒနာတို့၌ ပျက်ကြောင်းတရားနှင့် ပျက်ခြင်းသဘောကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍မူလည်း နေ၏၊ ဝေဒနာတို့၌ ဖြစ်ကြောင်းပျက်ကြောင်းတရားနှင့် ဖြစ်ခြင်း ပျက်ခြင်းသဘောကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍မူလည်း နေ၏၊ ထို့ပြင် “ဝေဒနာသည်သာလျှင် ရှိ၏”ဟု ထိုရဟန်းအား သတိသည် ရှေးရှုထင်၏၊ (ထိုသတိသည်) အဆင့်ဆင့် အသိဉာဏ်တိုးပွားခြင်းငှါသာ ဖြစ်၏၊ အဆင့်ဆင့် သတိတစ်ဖန် တိုးပွားခြင်းငှါသာ ဖြစ်၏၊ (ထိုရဟန်းသည် တဏှာဒိဋ္ဌိတို့ ဖြင့်) မမှီမတွယ်မူ၍လည်း နေ၏၊ လောက၌ တစ်စုံတစ်ရာကိုမျှလည်း (ငါ, ငါ၏ဥစ္စာဟု) စွဲ လည်း မစွဲလမ်း။ ရဟန်းတို့ ဤသို့ လည်း ရဟန်းသည် ဝေဒနာတို့၌ ဝေဒနာတို့ကိုအကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ နေ၏။
ဝေဒနာကို ဆင်ခြင်ခြင်းကိုးပါး ပြီး၏။
၁။ ခံစားခြင်း။
၂။ ချမ်းသာသောခံစားခြင်း။
၃။ ဆင်းရဲသောခံစားခြင်း။
၄။ ဆင်းရဲမဟုတ် ချမ်းသာမဟုတ်သောခံစားခြင်း။
စိတ်ကို ဆင်ခြင်ခြင်း တစ်ဆယ့်ခြောက်ပါး
စိတ်ကို ဆင်ခြင်ခြင်း တစ်ဆယ့်ခြောက်ပါး ပြီး၏။
၁။ တပ်မက်ခြင်း။
၂။ အမျက်ထွက်ခြင်း။
၃။ တွေဝေခြင်း။
၄။ ကျုံ့သောစိတ်။
၅။ ပျံ့သောစိတ်။
၆။ ရူပ အရူပစိတ်။
၇။ ကာမာဝစရစိတ်။
၈။ ကာမာဝစရစိတ်။
၁ဝ။ အပ္ပနာသမာဓိ ဥပစာသမာဓိရှိသော တည်ကြည်သောစိတ်။
၁၁။ သမာဓိနှစ်ပါးကင်းသော မတည်ကြည်သောစိတ်။
၁၂။ လွတ်မြောက်သောစိတ်။
၁၃။ မလွတ်မြောက်သောစိတ်။
သဘောတရားကို ဆင်ခြင်ခြင်း ငါးပါး
နီဝရဏတရားငါးပါးကို ဆင်ခြင်ခြင်းအပိုင်း
၃၈၂။ ရဟန်းတို့ အဘယ်သို့လျှင် ရဟန်းသည် သဘောတရားတို့၌ သဘောတရားတို့ကို အကြိမ်ကြိမ်ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ နေသနည်း။ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် နီဝရဏ၁ ငါးပါးသဘောတရားတို့၌ သဘောတရားတို့ကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ နေ၏။
ရဟန်းတို့ အဘယ်သို့လျှင် ရဟန်းသည် နီဝရဏငါးပါး သဘောတရားတို့၌ သဘောတရားတို့ကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ နေသနည်း။ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် မိမိသန္တာန်၌ကာမစ္ဆန္ဒ၂ရှိလျှင်လည်း “ငါ၏ သန္တာန်၌ ကာမစ္ဆန္ဒ ရှိသည်”ဟု သိ၏၊ မိမိသန္တာန်၌ ကာမစ္ဆန္ဒ မရှိလျှင်လည်း “ငါ၏ သန္တာန်၌ ကာမစ္ဆန္ဒ မရှိ”ဟု သိ၏၊ မဖြစ်သေးသော ကာမစ္ဆန္ဒ၏ ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်းသိ၏၊ ဖြစ်ပြီးသော ကာမစ္ဆန္ဒ၏ ပယ်ကြောင်းကိုလည်း သိ၏၊ ပယ်ပြီးသော ကာမစ္ဆန္ဒ၏ နောင်အခါမဖြစ်ပေါ်ကြောင်းကိုလည်း သိ၏။
မိမိသန္တာန်၌ ဗျာပါဒ၃ ရှိလျှင်လည်း “ငါ၏ သန္တာန်၌ ဗျာပါဒရှိသည်”ဟု သိ၏၊ မိမိသန္တာန်၌ ဗျာပါဒမရှိလျှင်လည်း “ငါ၏ သန္တာန်၌ ဗျာပါဒ မရှိ”ဟု သိ၏၊ မဖြစ်သေးသော ဗျာပါဒ၏ ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း သိ၏၊ ဖြစ်ပြီးသော ဗျာပါဒ၏ ပယ်ကြောင်းကိုလည်း သိ၏၊ ပယ်ပြီးသော ဗျာပါဒ၏နောင်အခါ မဖြစ်ပေါ်ကြောင်းကိုလည်း သိ၏။
မိမိသန္တာန်၌ ဥဒ္ဓစ္စ္၅ ကုက္ကုစ္စ၆ ရှိလျှင်လည်း “ငါ၏ သန္တာန်၌ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စရှိသည်”ဟု သိ၏၊ မိမိသန္တာန်၌ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စမရှိလျှင်လည်း “ငါ၏ သန္တာန်၌ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စ မရှိ”ဟု သိ၏၊ မဖြစ်သေးသောဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စ၏ ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း သိ၏၊ ဖြစ်ပြီးသော ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စ၏ ပယ်ကြောင်းကိုလည်း သိ၏၊ ပယ်ပြီးသော ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စ၏ နောင်အခါ မဖြစ်ပေါ်ကြောင်းကိုလည်း သိ၏။
မိမိသန္တာန်၌ ဝိစိကိစ္ဆာ၇ ရှိလျှင်လည်း “ငါ၏ သန္တာန်၌ ဝိစိကိစ္ဆာ ရှိ၏”ဟု သိ၏၊ မိမိသန္တာန်၌ ဝိစိကိစ္ဆာ မရှိလျှင်လည်း “ငါ၏ သန္တာန်၌ ဝိစိကိစ္ဆာမရှိ”ဟု သိ၏၊ မဖြစ်သေးသော ဝိစိကိစ္ဆာ၏ ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း သိ၏၊ ဖြစ်ပြီးသော ဝိစိကိစ္ဆာ၏ ပယ်ကြောင်းကိုလည်း သိ၏၊ ပယ်ပြီးသော ဝိစိကိစ္ဆာ၏ နောင်အခါ မဖြစ်ပေါ်ကြောင်းကိုလည်း သိ၏၊
ဤသို့ မိမိ၏ သဘောတရားတို့၌မူလည်း သဘောတရားတို့ကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ နေ၏၊ သူတစ်ပါး၏ သဘောတရားတို့၌မူလည်း သဘောတရားတို့ကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ နေ၏။ မိမိ သူတစ်ပါး၏ သဘောတရားတို့၌မူလည်း သဘောတရားတို့ကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ နေ၏။ သဘောတရားတို့၌ ဖြစ်ကြောင်းတရားနှင့် ဖြစ်ခြင်းသဘောကို အကြိမ်ကြိမ်ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ် ၍မူလည်း နေ၏၊ သဘောတရားတို့၌ ပျက်ကြောင်းတရားနှင့် ပျက်ခြင်းသဘောကိုအကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိ သည် ဖြစ်၍မူလည်း နေ၏။ သဘောတရားတို့၌ ဖြစ်ကြောင်းပျက်ကြောင်းတရားနှင့် ဖြစ်ခြင်း ပျက်ခြင်း သဘောကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ မူလည်း နေ၏။ ထို့ပြင် “သဘောတရားတို့သည်သာလျှင် ရှိကုန်၏”ဟု ထိုရဟန်းအား သတိသည် ရှေးရှုထင်၏၊ (ထိုသတိသည်) အဆင့်ဆင့် အသိဉာဏ်တိုးပွားခြင်း ငှါသာ ဖြစ်၏၊ အဆင့်ဆင့် သတိတစ်ဖန်တိုးပွားခြင်းငှါသာ ဖြစ်၏၊ (ထိုရဟန်းသည် တဏှာဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့်) မမှီမတွယ်မူ၍လည်း နေ၏၊ လောက၌တစ်စုံတစ်ရာကိုမျှလည်း (ငါ, ငါ၏ဥစ္စာဟု) စွဲလည်း မစွဲလမ်း။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လည်း ရဟန်းသည်သဘောတရားတို့၌ သဘောတရားတို့ကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိ သည်ဖြစ်၍ နေ၏။
၁။ အပိတ်အပင်တရား
၂။ ကာမဂုဏ်အလို
၃။ သူတစ်ပါးပျက်စီးစေလိုခြင်းသဘော
၄။ လေးလံထိုင်းမှိုင်းခြင်း။
၆။ နှလုံးမသာယာခြင်း။
ခန္ဓာငါးပါးကို ဆင်ခြင်ခြင်း အပိုင်း
၃၈၃။ ရဟန်းတို့ တစ်ဖန် ထို့ပြင်လည်း ရဟန်းသည် ဥပါဒါနက္ခန္ဒာငါးပါး သဘောတရားတို့၌သဘောတရားတို့ကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ နေ၏။ ရဟန်းတို့ အဘယ်သို့လျှင် ရဟန်းသည်ဥပါဒါနက္ခန္ဒာငါးပါး သဘောတရားတို့၌ သဘောတရားတို့ကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍နေသနည်း။ ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် ဤကားရုပ်တည်း၊ ဤကား ရုပ်၏ဖြစ်ကြောင်းတည်း၊ ဤကား ရုပ်၏ ချုပ်ရာတည်း၊ ဤကား ဝေဒနာတည်း၊ ဤကား ဝေဒနာ၏ ဖြစ်ကြောင်းတည်း၊ ဤကား ဝေဒနာ၏ ချုပ်ရာတည်း၊ ဤကား သညာ၁တည်း၊ ဤကား သညာ၏ဖြစ်ကြောင်းတည်း၊ ဤကား သညာ၏ ချုပ်ရာတည်း၊ ဤသည်တို့ကား သင်္ခါရ၂တို့တည်း၊ ဤကားသင်္ခါရတို့၏ ဖြစ်ကြောင်းတည်း၊ ဤကား သင်္ခါရတို့၏ ချုပ်ရာတည်း၊ ဤကား ဝိညာဏ်၃တည်း၊ ဤကားဝိညာဏ်၏ ဖြစ်ကြောင်းတည်း၊ ဤကား ဝိညာဏ်၏ ချုပ်ရာတည်းဟု ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ နေ၏။
ဤသို့ မိမိ၏ သဘောတရားတို့၌မူလည်း သဘောတရားတို့ကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ နေ၏၊ သူတစ်ပါး၏ သဘောတရားတို့၌မူလည်း သဘောတရားတို့ကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ နေ၏၊ မိမိ သူတစ်ပါး၏ သဘောတရားတို့၌မူလည်း သဘောတရားတို့ကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည် ဖြစ်၍နေ၏၊ သဘောတရားတို့၌ ဖြစ်ကြောင်းတရားနှင့် ဖြစ်ခြင်းသဘောကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍မူလည်း နေ၏၊ သဘောတရားတို့၌ ပျက်ကြောင်းတရားနှင့် ပျက်ခြင်းသဘောကို အကြိမ်ကြိမ်ရှုလေ့ ရှိသည်ဖြစ်၍မူလည်း နေ၏၊ သဘောတရားတို့၌ ဖြစ်ကြောင်း ပျက်ကြောင်းတရားနှင့် ဖြစ်ခြင်းပျက်ခြင်း သဘောကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍မူလည်း နေ၏။ ထို့ပြင် “သဘောတရားတို့သည်သာလျှင် ရှိကုန်၏”ဟု ထိုရဟန်းအား သတိသည် ရှေးရှုထင်၏၊ (ထိုသတိသည်) အဆင့်ဆင့် အသိဉာဏ်တိုးပွားခြင်း ငှါသာ ဖြစ်၏၊ အဆင့်ဆင့် သတိတစ်ဖန် တိုးပွားခြင်းငှါသာ ဖြစ်၏၊ (ထိုရဟန်းသည် တဏှာဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့်) မမှီမတွယ်မူ၍လည်း နေ၏၊ လောက၌ တစ်စုံတစ်ရာကို မျှလည်း (ငါ, ငါ၏ဥစ္စာဟု) စွဲလည်း မစွဲလမ်း။ ရဟန်းတို့ ဤသို့လည်း ရဟန်းသည် သဘောတရားတို့၌သဘောတရားတို့ကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိ သည်ဖြစ်၍ နေ၏။
ခန္ဓာငါးပါးကို ဆင်ခြင်ခြင်းအပိုင်း ပြီး၏။
၂။ ပြုပြင်စီရင်မှု အားထုတ်မှု။
၃။ အထူးသိမှု။
အာယတနတစ်ဆယ့်နှစ်ပါးကို ဆင်ခြင်ခြင်း အပိုင်း
၃၈၄။ ရဟန်းတို့ တစ်ဖန် ထို့ပြင်လည်း ရဟန်းသည် ခြောက်ပါးသော အတွင်း အပ အာယတန၁သဘောတရားတို့၌ သဘောတရားတို့ကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ နေ၏။ ရဟန်းတို့ အဘယ်သို့လျှင် ရဟန်းသည် ခြောက်ပါးသော အတွင်း အပ အာယတနသဘောတရားတို့၌ သဘောတရားတို့ကိုအကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ရှိသည်ဖြစ်၍ နေသနည်း။
ရဟန်းတို့ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် မျက်စိကိုလည်း သိ၏၊ အဆင်းတို့ကိုလည်း သိ၏၊ ထိုနှစ်ပါးစုံကို စွဲ၍ သံယောဇဉ် ဖြစ်ခြင်းကိုလည်း သိ၏၊ မဖြစ်သေးသော သံယောဇဉ်၏ ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း သိ၏၊ ဖြစ်ပြီးသော သံယောဇဉ်၏ ပယ်ကြောင်းကိုလည်း သိ၏၊ ပယ်ပြီးသော သံယောဇဉ်၏နောင်အခါ မဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း သိ၏။
နားကိုလည်း သိ၏၊ အသံတို့ကိုလည်း သိ၏၊ ထိုနှစ်ပါးစုံကို စွဲ၍ သံယောဇဉ် ဖြစ်ခြင်းကိုလည်း သိ၏၊ မဖြစ်သေးသော သံယောဇဉ်၏ ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း သိ၏၊ ဖြစ်ပြီးသော သံယောဇဉ်၏ပယ်ကြောင်းကိုလည်း သိ၏၊ ပယ်ပြီးသော သံယောဇဉ်၏ နောင်အခါ မဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း သိ၏။
နှာခေါင်းကိုလည်း သိ၏၊ အနံ့တို့ကိုလည်း သိ၏၊ ထိုနှစ်ပါးစုံကို စွဲ၍ သံယောဇဉ်ဖြစ်ခြင်းကိုလည်းသိ၏၊ မဖြစ်သေးသော သံယောဇဉ်၏ ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း သိ၏၊ ဖြစ်ပြီးသော သံယောဇဉ်၏ပယ်ကြောင်းကိုလည်း သိ၏၊ ပယ်ပြီးသော သံယောဇဉ်၏ နောင်အခါ မဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း သိ၏။
လျှာကိုလည်း သိ၏၊ အရသာတို့ကိုလည်း သိ၏၊ ထိုနှစ်ပါးစုံကို စွဲ၍ သံယောဇဉ် ဖြစ်ခြင်းကိုလည်းသိ၏၊ မဖြစ်သေးသော သံယောဇဉ်၏ ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း သိ၏၊ ဖြစ်ပြီးသော သံယောဇဉ်၏ပယ်ကြောင်းကိုလည်း သိ၏၊ ပယ်ပြီးသော သံယောဇဉ်၏ နောင်အခါ မဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း သိ၏။
ကိုယ်ကိုလည်း သိ၏၊ အတွေ့အထိတို့ကိုလည်း သိ၏၊ ထိုနှစ်ပါးစုံကို စွဲ၍ သံယောဇဉ် ဖြစ်ခြင်းကိုလည်း သိ၏၊ မဖြစ်သေးသော သံယောဇဉ်၏ ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း သိ၏၊ ဖြစ်ပြီးသော သံယောဇဉ်၏ပယ်ကြောင်းကိုလည်း သိ၏၊ ပယ်ပြီးသော သံယောဇဉ်၏ နောင်အခါ မဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း သိ၏။
စိတ်ကိုလည်း သိ၏၊ သဘောတရားတို့ကိုလည်း သိ၏၊ ထိုနှစ်ပါးစုံကို စွဲ၍ သံယောဇဉ်ဖြစ်ခြင်းကိုလည်း သိ၏၊ မဖြစ်သေးသော သံယောဇဉ်၏ ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း သိ၏၊ ဖြစ်ပြီးသော သံယောဇဉ်၏ပယ်ကြောင်းကိုလည်း သိ၏၊ ပယ်ပြီးသော သံယောဇဉ်၏ နောင်အခါ မဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း သိ၏။