cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
မိကျောင်း
အမျိုးအစား
အခြား တွားသွားကောင်များကဲ့သို့ မိကျောင်းခေါင်းရှည် အမသည် ကြက်ဥသာသာကြီးသော ဥပေါင်း ၃ဝ မှ ၆ဝ အထိ အုသည်။ အချို့က ဥများကို ချုံများကြား၌ သစ်ရွက်သစ်ကိုင်းများဖြင့် လုပ်သော အသိုက်များတွင် ထားတတ်၍၊ အချို့က ကမ်းစပ်သဲ သောင်များ၌ တွင်းတူး၍ မြှုပ်နှံထားတတ်သည်။ အချို့သော မိကျောင်းမျိုးတွင် အမသည် ဥများကို ပေါက်လာသည်အထိ အနား တွင်နေ၍ စောင့်ရှောက်သည်။ ဥများသည် နေရောင်နှင့် အထက်မှဖုံးအုပ်လျက်ရှိသော ဆွေးမြည့်နေသည့် သစ်ရွက်သစ်ကိုင်း များ၏ အပူရှိန်ကြောင့် ၂ လမျှအကြာတွင် မိကျောင်းငယ်များ ပေါက်လာသည်။
ပေါက်ချိန်တန်လာသောအခါ ဥများအတွင်းမှ ချောင်းဆိုးသံကဲ့သို့ မြည်သံကြားရ၏။ ထိုအခါ မိကျောင်းမသည် ဥများကို ဖုံးအုပ်ထားသည့် သဲများနှင့် သစ်ဆွေးများကို ဖယ်ရှားပေးလိုက်ရာတွင် မိကျောင်းငယ်ကလေးများသည် နှာတံထိပ်ရှိ အချွန်ကလေးဖြင့် ဥကိုဖောက်၍ထွက်လာကြသည်။ ထိုအချွန်သည် မကြာမီကျိုးသွား၏။ ဥမှပေါက်စ မိကျောင်းကလေးများသည် ၈ လက်မခန့်သာရှိ၍ မိခင်မိကျောင်းမက ချက်ခြင်းပင် ရေထဲသို့ ခေါ်ဆောင်သွားလေသည်။
ပထမတွင် တစ်လလျှင် တစ်လက်မခန့် ကြီးထွားလာ၍ ၅ နှစ် သားအရွယ်သို့ ရောက်သောအခါ ၆ ပေခန့် ရှည်လာသည်။ ထိုနောက် တဖြည်းဖြည်း ကြီးပြင်းလာရာ အချို့မှာ ပေ ၂ဝ မှ ၃ဝ အထိပင် ရှည်တတ်လေသည်။ မိကျောင်းခေါင်းရှည်များသည် နှစ်ပေါင်းတစ်ရာကျော်မျှ အသက်ရှည်ကြလေသည်။
မိကျောင်းခေါင်းရှည်၏ ကျောနှင့်လည်ပင်းတွင် အလွန်မာ၍ ကြမ်းတမ်းသော အရေထူကြီးဖြင့် ဖုံးအုပ်လျက်ရှိသည်။ သို့သော် ဝမ်းပိုက်နှင့် နံဘေးတွင်ရှိသော အရေသည် ထိုမျှလောက် မမာချေ။ ဝမ်းပိုက်နှင့် နံဘေးမှအရေများကို ပထမတန်းစားသားရေများ ပြုလုပ်၍ သားရေအိတ်နှင့်ရှူးဖိနပ်များ ချုပ်လုပ်ရာ၌ အသုံးပြုကြ သည်။ မိကျောင်းသားရေသည် အလွန်လှပ၍ ကြာရှည်လည်းခံ သည်။ ထိုကြောင့် မိကျောင်းများကို သားရေရှိရေးအတွက် အမြောက်အမြား ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်ကြသည်။
မိကျောင်းခေါင်းရှည်သည် ကမ္ဘာအရှေ့လုံးခြမ်း သတ္တဝါဖြစ် ၍ အာဖရိကတိုက်၊ အာရှတိုက်၊ မလ္လယု ကျွန်းစုနှင့် ဩစတြေးလျမြောက်ပိုင်းတို့တွင် အများအပြားကျက်စားကြသည်။ အချို့ ကို အမေရိကတိုက် အလယ်ပိုင်းတွင်တွေ့ရသည်။ ရေငန်မိကျောင်း များကို အိန္ဒိယတောင်ပိုင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ မလ္လာယုကျွန်းစု မြစ်ဝများ တွင် တွေ့ရသည်။ အကြီးဆုံးမျိုး ဖြစ်သည့် အိန္ဒိယမိကျောင်းသည် ပေ ၃ဝ ထိ ရှည်သည်။ သို့သော်လည်း ကြောက်တတ်သဖြင့် ငါး များကိုသာစားသည်။ နိုင်းမြစ်တွင် တွေ့ရသော အာဖရိကမိကျောင်း ကား လူသားစားမိကျောင်းဖြစ်သဖြင့် ကြောက်မက်ဖွယ် ကောင်းပေသည်။ ရှေးအီဂျစ်လူမျိုးတို့သည် နိုင်းမြစ်အတွင်းရှိ မိကျောင်းများကိုကိုးကွယ်ခဲ့ကြ၏။ သို့သော် ယခုအခါ ထိုအလေ့အထ မရှိတော့ပေ။
မိကျောင်း၏ လျှာသည် အခြားတိရစ္ဆာန်များ၏ လျှာများကဲ့သို့ အပြင်သို့ မထုတ်နိုင်၊ လှုပ်ရှားမှုလည်း မပြုနိုင်ဘဲ ပါးစပ်အောက်ခြေတွင် အသေကပ်လျက်ရှိသည်။ မိကျောင်းတွင် ကတိုးရည်စိမ့်ထွက်သော ဂလင်းနှစ်စုံရှိရာ ထိုကတိုး ဂလင်းများကို ရေမွှေး ပြုလုပ်ရာ၌ အသုံးပြုကြသည်။ မိကျောင်းဆီကိုလည်း လူတို့အသုံးပြုကြသည်။
မိကျောင်းခေါင်းတိုကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အရှေ့တောင်ပိုင်းပြည်နယ်များရှိ မြစ်များနှင့် တရုတ်နိုင်ငံ ယန်ဆီမြစ်၌ သာတွေ့ရ၍ အခြားဒေသ၌ မတွေ့ရပေ။ တရုတ် မိကျောင်းခေါင်းတိုနှင့် အမေရိကန်မိကျောင်းခေါင်းတိုသည် အသွင်အပြင်နှင့် တကွ အလေ့အထပါ များစွာတူသည်။ မိကျောင်းခေါင်းတိုသည် ကိုယ်အလျား ၁၂ ပေ မှ ၁၅ ပေ အထိ ရှည်တတ်သည်။
မိကျောင်းခေါင်းတို အမသည် မြက်များ၊ သစ်ရွက် သစ်ကိုင်းများဖြင့် အမြင့် ၃ ပေ၊ ပြက် ၇ ပေ ခန့်ရှိသော အသိုက်ကို ကမ်းနဖူးတွင်ပြုလုပ်၍ အသိုက်အလယ်တွင် ကြက်ဥသာသာရှိသော ဥများကို ဥပေါင်း ၄ဝ မှ ၅ဝ အထိ အုတတ်သည်။ ရက်သတ္တပတ် ၉ ပတ်ခန့် အကြာတွင် သားငယ်များပေါက်လာ၍ ပေါက်စတွင် ၈ လက်မခန့်သာရှိသည်။ သားငယ်များသည် ရေထဲ၌ မိခင်နောက်သို့ တစ်ကောက်ကောက်လိုက်နေပြီးသော် အတော်အတန် ကြီးပြင်းလာမှ ခွဲထွက်သွားကြသည်။ မိကျောင်း ခေါင်းတိုသည် အသက် ၅ဝ မှ ၆ဝ အထိ ရှည်သည်။
မိကျောင်းခေါင်းတို၏ သားရေကိုလည်း လှပ၍ကြာရှည်ခံသောကြောင့် အဖိုးတန်ဖိနပ်များ၊ လက်အိတ်နှင့် အခြားပစ္စည်းများ ချုပ်လုပ်ရာ၌ အသုံးပြုကြသည်။ သားရေအတွက် ယင်းတို့အား ဖမ်းဆီး သတ်ဖြတ်ကြသောကြောင့် တဖြည်းဖြည်း နည်းပါးလာလေသည်။ ယခုအခါ မြောက်အမေရိကတိုက် ဖလော်ရီဒါပြည်နယ်၌ မိကျောင်းခေါင်းတိုများကို ခြံခတ်၍ မွေးမြူထားကြသည်။
မိကျောင်းတို့သည် အာဖရိက၊ အာရှ၊ အမေရိကနှင့် ဩစတြေးလျ တို့ရှိ မုတ်သုံဒေသများတွင် နေထိုင်သော ကြီးမားသည့် ရေနေ တွားသွားသတ္တဝါများ ဖြစ်ကြသည်။ မိကျောင်းတို့သည် ရေချိုစားကျက်များဖြစ်သော မြစ်များ၊ ကန်များ၊ ရွှံ့ညွှန်များ နှင့် ရေငံအိုင်များတွင် အစုအဝေးဖြင့် နေထိုင်လေ့ရှိကြသည်။ သူတို့သည် ကျောရိုးရှိသတ္တဝါများဖြစ်သော ငါးများ၊ တွားသွားသတ္တဝါများ၊ နို့တိုက်သတ္တဝါများ ကို စားသုံးလေ့ရှိကြပြီး ကျောရိုးမဲ့သတ္တဝါများဖြစ်သော ပုစွန်၊ ဂဏန်း၊ ဘဝဲတို့နှင့် အလားတူသည့် အချို့မျိုးစိတ်များကိုလည်း ရွေးချယ် စားသုံးလေ့ရှိသည်။ သူတို့သည် ရှေးဟောင်းသတ္တဝါများဖြစ်ပြီး ဒိုင်နိုဆောများရှိသည့် အချိန်ကတည်းက ယခုတိုင် အနည်းငယ်မျှသာ အပြောင်းအလဲရှိသည်။ မိကျောင်းများသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်သန်းပေါင်း ၂၀၀ ကတည်းက ရှိခဲ့သည် ဟု ယူဆရပြီး ဒိုင်နိုဆောများမှာ လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း ၆၅ သန်းက မျိုးတုံးပျောက်ကွယ်သွားခဲ့သည့်အတွက် သူတို့သည် အကြီးအကျယ် မျိုးတုံးပျောက်ကွယ်မှု အဖြစ်အပျက်တွင် အသက်ရှင်ကျန်ရစ်ခဲ့သော သတ္တဝါများဖြစ်သည်။
သွင်ပြင်လက္ခဏာအရ ခွဲခြားခြင်း
Below is a cladogram showing the relationships of the major extant crocodile groups based on molecular studies, excluding separate extinct taxa: The below cladogram shows the results of the latest study:
ဖော်ပြချက်
မိကျောင်းသည် သမိုင်းမတိုင်မီခေတ်က ပုံပန်းသဏ္ဌာန်ရှိသော်လည်း ဇီဝဗေဒနည်းအရ ရှုပ်ထွေးသော တွားသွားသတ္တဝါများတွင် ပါဝင်သည်။ အခြားတွားသွားသတ္တဝါများနှင့် မတူဘဲ ရေထဲတွင် ရွေ့လျားရာတွင် အသုံးပြုသည့် ကြွက်သားများသည် အသက်ရှုခြင်း၊ cerebral cortex နှင့် အခန်း ၄ ခန်းပါသော နှလုံးတို့နှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ ဥပမာအားဖြင့် သူတို့၏ M. diaphragmaticus သည် diaphragm နှင့်တူသော လုပ်ငန်းကို လုပ်ကိုင်သည်။ သို့သော်လည်း သူတို့၏ ပုံပန်းသဏ္ဌာန်သည် ရေနေနှင့် အမဲလိုက်သတ္တဝါတို့၏ နေထိုင်ပုံလက္ခဏာများ ဖြစ်နေကြသည်။
ကြည့်ရန်
နိုင်းမိကျောင်း
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
စကော့ရွာမရွာ၊ စက္ကော့တောင်
စကော့ရွာမရွာ၊ စက္ကော့တောင်
ချင်းမြောင်ရွာ၊ ချင်းမြောင်
ချင်းမြောင်ရွာ၊ ချင်းမြောင်
ကျောက်ရဲရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
ကျောက်ရဲရွာ (Kyaukye)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ ကျောက်ရဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၁၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်ရဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၆၅ ဦး၊ မ ၁၀၈၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၄၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝိပတ္တိတရားလေးပါး
ဝိပတ္တိတရား ဆိုသည်မှာ ဖောက်ပြန်ချို့ယွင်းခြင်း၊ ပျက်စီးခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရ၏။ ဝိပတ္တိတရား (၄)ပါး ရှိသည်။
အိနိုမြို့၊ ခိုးချိ
အိနိုမြို့ (いの町 အိနိုချေား ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခိုးချိခရိုင်၊ အဂဝတိုင်း တွင် တည်ရှိသည်။
သောင် (ဟောင်း)
သောင် (ဟောင်း)
တော်သလင်းလ
တော်သလင်း (တဝ်သလင်း) သည် မြန်မာပြက္ခဒိန်၏ ခြောက်လမြောက် ဖြစ်ပြီး ဩဂုတ်နှင့်စက်တင်ဘာလအတွင်း ကျရောက်သည်။ တော်သလင်းလတွင် ရက် ၃၀ ရှိပြီး ရက်စုံသောလဖြစ်သည်။
အမည်ရင်းမြစ်
တော် ဆိုသည်မှာ မြင့်မြတ်သည်၊ အထွတ်အထိပ် ဖြစ်သည်၊ အထက်ကောင်းကင် ဖြစ်သည်ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ သလင်း ဆိုသည်မှာ သာလင်းမှ လာ၍ သာယာထွန်းလင်းဟူသော အဓိပ္ပာယ်ရှိသည်ဟူ၍လည်းကောင်း ကြံဆကြသည်။ သို့သော် အင်းဝခေတ်နှောင်းပိုင်းတွင် သစ်ဆင်းလဟူသောအရေးအသားကို ပျို့ကဗျာများ၌တွေ့ရပြန်သည်။ ယင်းကို အချို့သောပညာရှင်တို့က သစ်ဖောင် ဝါးဖောင်များ စုန်ဆင်းသောလဟု အဓိပ္ပာယ်ကောက်ကြသည်။ သို့ရာတွင် စာဆို ဦးအောင်ကြီး ၏လူးတားတွင် တိုင်လေးစင် ၏ထိပ်ဖျားမှ ပိုက်ခင်းထားသော ရေပြင်ပေါ်သို့ခုန်ဆင်းသည့်ပျော်ပွဲသဘင်ကို အခိုင်အမာ ဖော်ပြထားသောကြောင့် ပန်းလုသဘင်၊ သစ်ဆင်းရင် သောပွဲတော်ကို အစွဲပြု၍ သစ်ဆင်းလဟု ခေါ်ကြောင်း အဆိုကို အများကလက်ခံကြသည်။ ဤအချက်ကို လှေသင်းဝင်မင်းက သဘာမတူသည့်အပြင် တော်သလင်း ၏ဇာစ်မြစ်ကိုကြံဆရာ၌ ကောသိတုံအလံ ဟူသောပါဠိမှ ဆင်းသက်၍ တော်သလင်းဟူသော စကားဖြစ်လာသည်ဟု ဆိုသည်။ တော်သလင်းကို ရာသီအားဖြင့် ကန်ရာသီဟုခေါ်သည်။ ကန်ရာသီကား ကညာကိုစွဲခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ကညာသည် ယောက်ျားကိုနှစ်သက်စေခြင်း သဒ္ဒါသည် ပါဠိ၌ တောသဟူ၍လည်း ရှိသည်။ တောသမှတော်သလင်းသို့ရွေ့လျားသည်ဟု လှေသင်း အတွင်းဝန်က မိန့်ဆိုသည်။
'သလင်' သည် 'ကြည်လင် သန့်ရှင်းခြင်း' ကို ရည်ညွှန်းပြီး 'တဝ်' မှာ “အမြင့်”အားရည်ညွှန်းသည် ဖြစ်သောကြောင့် 'မိုးကောင်းကင်' ဟုအဓိပ္ပာယ်ရပေသည်။ ထို့ကြောင့် တဝ်သလင်းမှာ 'မိုးကောင်းကင် ကြည်လင်သာယာသည်' ဟူသောအနက်ကို ဆောင်လေသည်။ လေပြင်း မိုးပြင်း တိုက်ခတ် ရွာသွန်းသောကာလ ပြီးဆုံးလေပြီ ဟုလည်းဆိုလိုသည်။ ခရစ် ၁၆ ရာစုနှစ် အတွင်းက ယခုလအား 'သစ်ဆင်း' လို့လည်း ခေါ်ခဲ့ဖူးသည့်အထောက်အထားများ ရှိခဲ့သည်။
ပွဲတော်များ
ရေကန်၊ မြစ်ကမ်းစပ်များတွင် လေးတိုင်စင်ဆောက်၍ စင်ပေါ်မှ ကခုန် မြူးထူးပြီး ရေထဲကို ခုန်ချသည့်ပျော်ရွှင်ပွဲ၊ လှေပွဲများကို ကျင်းပကြသည်။ ကောက်စိုက်ချိန်ကာလအတွင်း အလုပ်ပင်ပန်းခဲ့ကြသည့် တောင်သူများ အလုပ်ပြီးမြောက်ကုန်ဆုံး၍ မြူးထူး ပျော်ပါးသည့်လ ဟုလည်းဆိုနိုင်သည်။ အထိမ်းအမှတ် ပန်းအနေဖြင့် ယင်းမာပန်း (Chukrosia tabulais) ကိုသတ်မှတ်သည်။
တော်သလင်းလသည် မြန်မာဓလေ့ရာသီပွဲတော် အစဉ်အလာအရ လှေပြိုင်ပွဲ ကျင်းပသည့်လဖြစ်သည်။ ဤလတွင် မြစ်ချောင်းတို့၌ လှိုင်းလေကင်းရှင်းပြီး ရေပြင်မှာ သင်ဖြူးဖျာ ခင်းထားသကဲ့သို့ ပြေပြစ်ငြိမ်သက်စွာ ရှိတတ်ရာ "တော်သလင်း မြစ်တွင်း သင်ဖြူးခင်း"ဟု ဆိုရိုး ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ဤလတွင် လှေပြိုင်ပွဲများ ကျင်းပကြသည်။ ရှေးက လှေပြိုင်ပွဲများကို ဘုရင်မင်းမြတ်ကိုယ်တိုင် ကြွရောက်ရှုစားတော်မူလေ့ရှိသည်။ လှေလှော်သားတို့အား ဆုတော်လာဘ်တော်များလည်း ချီးမြှင့်လေ့ရှိသည်။
တော်သလင်းလသည် မိုးနှောင်းပိုင်း ကာလဖြစ်၍ ရွာသောမိုးသည် လယ်ကန်သင်းများ ကျိုးအောင် သည်းသည်းမည်းမည်း ရွာတတ်သည်။ "တော်သလင်းမိုး ကန်သင်းကျိုး" ဟူ၍ ဆိုရိုးရှိသည်။ မိုးများသဖြင့် စပါးကိုပင် နေလှန်းပြီးမှ ထမင်းချက်ရသည်။ ထို့ကြောင့် ရှေးစာဆိုတို့က "တော်သလင်းတိမ်ညို စားဖိုသည်ဆင်းရဲ မိုးမသဲ" ဟု ဆိုရိုးပြုခဲ့ကြသည်။
တော်သလင်းလတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့၏ နေ့ကောင်းနေ့မြတ် ဖြစ်သော တော်သလင်းလပြည့်နေ့တွင် ဂရုဓမ္မအခါတော်နေ့ ကျင်းပကြပြီး ကျောင်းကန်ဘုရားများတွင် ငါးပါးသီလ ဥပုသ်သီတင်း စောင့်ထိန်းကြခြင်း ဖြစ်သည်။
ဂရုဓမ္မအခါတော်နေ့
တော်သလင်းလပြည့် ဂရုဓမ္မအခါတော်နေ့ ဖြစ်ပေါ်လာရခြင်းမှာလည်း မြတ်စွာဘုရားလက်ထက်တော်ကပင် ဖြစ်သည်။ မြတ်ဗုဒ္ဓဟောကြားသော တိကနိပါတ်ကုရုဓမ္မဇာတ်တော်၌ ကုရုတိုင်း ဣန္ဒပတ္တန နဂိုရ်ပြည်နှင့် ကလိင်္ဂတိုင်း ဒန္တုပူရပြည် နှစ်ပြည်ထောင် ရှိကြသည်။ ကုရုတိုင်း ဣန္ဒပတ္တန နဂိုရ်ပြည်သည် မိုးလေဝသမှန်ပြီး သာယာဝပြော၏။
ကလိင်္ဂတိုင်း ဒန္တုပူရပြည်ကား မိုးလေဝသ မမှန်သဖြင့် ငတ်မွတ်ခေါင်းပါး ဒုဗ္ဘိက္ခန္တရကပ် ကျရောက်နေလျက် ပြည်သူများ သေဆုံးနေကြသည်။ ကုရုတိုင်း ဣန္ဒပတ္တန နဂိုရ်ပြည့်ရှင် ကောရဗျဘုရင်၌ ဆင်ဖြူတော်ရှိနေ၍ မိုးရွာသည်ဟု ကလိင်္ဂတိုင်း ဒန္တုပူရပြည့်ရှင် ကလိင်္ဂမင်းက ကောရဗျဘုရင်မင်းထံ ဆင်ဖြူတော်ကို အလှူခံလေသည်။ ကောရဗျမင်းကလည်း ဆင်ဖြူတော်ကို လှူလိုက်သည်။ ဒန္တုပူရပြည်၌ ဆင်ဖြူတော် ရောက်လာသော်လည်း မိုးမရွာသဖြင့် ကောရဗျမင်းထံ ဆင်ဖြူတော်ကို ပြန်ပို့ကာ မိုးရွာစေသော နည်းများရှိလျှင် ပေးပါဟု ကောရဗျမင်းထံ တောင်းဆိုပြန်သည်။
ခမီးတမြို့၊ တိုခုရှီးမား
ခမီးတမြို့ (上板町 ခမီးတချေား ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုခုရှီးမားခရိုင်၊ အိတနိုတိုင်း တွင် တည်ရှိသည်။
ခိုရွက်ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ခိုရွက်ရွာ (Hkoywet)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ပန်ကေတုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၆၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်ကေတုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၁၃ ဦး၊ မ ၁၈၇၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗျသနတရားငါးပါး
ဗျသန ဟူသည် ပျက်စီးခြင်း ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဗျသနတရား (၅)ပါး ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ -
ဘင်ဂျမင် နေတန်ယာဟု
ဘင်ဂျမင် ဘီဘီ ​နေတန်ယာဟု (၁၉၄၉ အောက်တိုဘာ ၂၁ ဖွား) သည် အစ္စရေးနိုင်ငံ ၏ ၉ ယောက်မြောက် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ၁၉၉၆-၉၉ တွင် တကြိမ်၊ ၂၀၀၉-၂၁ တွင် တခါ၊ ၂ ချီ တာဝန်ထမ်းသည်။ လက်ရှိတွင် လီကွတ်ပါတီ (Likud Party) ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် အတိုက်အခံပါတီကို ဦးဆောင်နေသည်။ ဝန်ကြီးချုပ်နေရာတွင် ၁၅ နှစ်ကြာနေခဲ့ပြီး အစ္စရေးသမိုင်း၌ သက်တမ်းအရှည်ဆုံး တာဝန်ယူရသော ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်သည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်မွေးသော အစ္စရေးသားတို့အနက် ပထမဆုံးဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်သူလည်း ဟူ၏။ နေတန်ယာဟုသည် အစ္စရေးနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များတွင် အစ္စရေးနိုင်ငံ ထူထောင်ပြီးမှ အစ္စရေးမြေပေါ်တွင် မွေးဖွားသူများမှ ပထမဆုံး နှင့် တစ်ဦးတည်းသော ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်သည်။ နေတန်ယာဟုသည် အစ္စရေး ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ဆာရီယတ် မတ်ကယ် အထူးတပ်ဖွဲ့တွင် ခေါင်းဆောင်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဂစ်ဖ် စစ်ဆင်ရေး (Operation Gift) နှင့် ၁၉၇၂ ဆာဘီးနား လေယာဉ် ပြန်ပေးဆွဲမှု ကယ်ဆယ်ခြင်း အပါအဝင် စစ်ဆင်ရေး အမြောက်အမြားတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၃ ခုနှစ် ယွမ်ကီပူ စစ်ပွဲတွင် ရှေ့တန်းမှ ပါဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး သေလုနီးပါး အခြေအနေနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ စစ်တပ်မှ မထွက်မီတွင် ဗိုလ်ကြီး ရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ နာတာညာဟူးသည် ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂတွင် ၁၉၈၄ မှ ၁၉၈၈ အထိ အစ္စရေး သံအမတ် အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ လီကွတ်ပါတီ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်မှ ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ် ၁၉၉၆ မှ ၁၉၉၉ အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
အစိုးရ ကန်ထရိုက်တာများထံမှ လက်ဆောင်ရယူ လာဘ်စားမှု အရှုပ်တော်ပုံ အပြီးတွင် နိုင်ငံရေး လောကမှ အနားယူခဲ့သည်။ သို့သော် ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး အဖြစ် ပြန်လည် ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် အေရီယယ် ရှာရွန်၏ အစိုးရတွင် နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးအဖြစ် ၂၀၀၂ မှ ၂၀၀၃ အထိ၊ ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးအဖြစ် ၂၀၀၃ မှ ၂၀၀၅ အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဂါဇာကမ်းမြှောင်မှ အစ္စရေးနိုင်ငံသားများကို အတင်းအကြပ် ပြောင်းရွှေ့စေမှုကို မကျေနပ်သောကြောင့် အစိုးရ အဖွဲ့မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၀၅ ခု၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၀ ၌ လီကွတ်ပါတီ၏ ခေါင်းဆောင်နေရာတွင် ပြန်လည် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် လီကွတ်ပါတီမှ အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပဲ အမတ် ၁၂ နေရာသာ အနိုင်ရခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာတွင် နေတန်ယာဟုသည် အစ္စရေးလွှတ်တော်တွင် အတိုက်အခံ ခေါင်းဆောင် ဖြစ်လာခဲ့ပြီး လီကွတ် ပါတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် မိုရှေး ဖေဂလင်ကို အနိုင်ရပြီး ပါတီခေါင်းဆောင် နေရာကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက် ပါလီမန် ရွေးကောက်ပွဲတွင် လီကွတ်ပါတီမှ ဒုတိယနေရာ ရခဲ့ပြီး လက်ယာပါတီမှ အများဆုံး အနိုင်ရခဲ့သည်။ နေတန်ယာဟုသည် ညွန့်ပေါင်း အစိုးရ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ သူသည် အင်တက်ဘီ စစ်ဆင်ရေးတွင် ကျဆုံးခဲ့သော အစ္စရေး အထူးတပ်ဖွဲ့ ခေါင်းဆောင် ဂျိုနသန် နေတန်ယာဟုနှင့် ပြဇာတ်ရေးဆရာ အီဒို နေတန်ယာဟုတို့နှင့် ညီအစ်ကို တော်စပ်သည်။
ဟန်ထွန်း၊ ဦး
ဟန်ထွန်း၊ ဦး (၁၉၂၁-၂၀၁၁)
ဆရာ ဦးဟန်ထွန်းကို အရိုးအကြောဆရာကြီး ဦးဘိုးရှိန်၊ ဒေါ်ချစ်ယုံတို့က ၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် ရေဦးမြို့နယ်၊ မြင်း ပေါက်ကျေးရွာ၌ မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်းခုနစ်ဦးအနက် အငယ်ဆုံးသားဖြစ်သည်။
ဆရာဦးဟန်ထွန်းသည် ပါဠိစာပေကို ဓမ္မာ စရိယဘွဲ့ရသည်အထိ သင်ယူပြီး ဟိန္ဒူဘာသာ၊ သင်္သကရိုက်တို့ကိုလည်း သင်ယူသည်။ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့နှင့် ပညာရေးဘွဲ့များ ရရှိသည်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် တိုင်းရင်းဆေးပညာစာမေးပွဲကို ဒေသနာနယ၊ ဗေဒတ္ထနယဘာသာဂုဏ်ထူးဖြင့် အောင်မြင်သည်။ ဆရာဦးဟန်ထွန်းသည် သာသနာရေးဌာန၊ ပိဋကတ်တော်မြန်မာပြန်ဌာနခွဲ၌ စာပြုအယ်ဒီတာ၊ ပိဋကတ်တိုက်အုပ်အဖြစ် ၁၀ နှစ်နှင့် ပညာရေးဌာနတွင် အထက်တန်းပြဆရာအဖြစ် ငါးနှစ်အမှုထမ်းသည်။ ၁၉၆၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၅ ခုနှစ်အထိ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီး ဌာန၊ တိုင်းရင်းဆေးပညာဦးစီးဌာန၌ အုပ်ချုပ်ရေးအရာ ရှိ(စီမံကိန်း)၊ တိုင်းရင်းဆေးပညာမွမ်းမံသင်တန်း ကျောင်းအုပ်၊ တိုင်းရင်းဆေးသိပ္ပံ (မန္တလေး) ကျောင်းအုပ် ကြီး၊ တိုင်းရင်းဆေးရုံ (မန္တလေး) ဆေးရုံအုပ်၊ တိုင်းရင်း ဆေးပညာအကြံပေးတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်သည်။
ဆရာဦးဟန်ထွန်းသည် တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ သွားရောက်ကာ တရုတ်တိုင်းရင်းဆေးပညာကို လေ့ လာသည်။ ထိုနှစ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ တိုကျိုမြို့၌ ကျင်းပသည့် အာရှ-ပစိဖိတ်ဒေသရှိ ဆေးဖက်ဝင်အပင်များ အာနိသင် ဆိုင်ရာဆွေးနွေးပွဲသို့ တက်ရောက်ဆွေးနွေးသည်။ ဆရာဦးဟန်ထွန်းသည် တာဝန်မှ အငြိမ်းစား ယူပြီးနောက် တိုင်းရင်းဆေးကျမ်းများဖြစ်သည့် လက် တွေ့အသုံးချမြန်မာ့ကုထုံးဆေးပညာကျမ်း၊ ပထမနှင့် ဒုတိယလက်တွေ့အသုံးချမြန်မာ့ဆေးနည်းတိုကျမ်း၊ လက်တွေ့အသုံးချမြန်မာ့နက္ခတ်ဆေးပညာကျမ်း၊ ဗုဒ္ဓခေတ်မှ ဆေးဝါးများစာအုပ်တို့ကို ရေးသားပြုစု ထုတေ်ဝသည်။ ထို့ပြင် ဗုဒ္ဓဘာသာသိစရာ ကျင့်စရာ ဘာသာရေးစာအုပ်ကိုလည်း ရေးသားပြုစုထုတေ်ဝ သည်။ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် ရေးသားထုတေ်ဝသော နရသုခိကျမ်းရင်းနှင့် စကားပြေကျမ်းစာအုပ်ဖြင့် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် အမျိုးသားစာပေဆု သုတပဒေသာ (ရိုးရိုး သိပ္ပံ) ဆု ရရှိသည်။
အုံးပင်စုရွာ၊ စက္ကော့တောင်
အုံးပင်စုရွာ၊ စက္ကော့တောင်
လင်းတကျောဖြူ
လင်းတကျောဖြူ (Gyps bengalensis) သည် ကမ္ဘာဟောင်းလင်းတ ဖြစ်ပြီး တောင်အာရှနှင့် အရှေ့တောင်အာရှ ဌာနေငှက်များဖြစ်သည်။ ယင်းငှက်သည် ကောင်ရေ လျောနည်းလာမှုကြောင့် ၂၀၀၀ ခုနှစ်ကတည်းက IUCN အနီရောင်စာရင်း၏ မျိုးသုဉ်းလုနီးပါးအန္တရာယ်ရှိသော မျိုးစိတ်စာရင်းတွင် စာရင်းသွင်းခံထားရသည်။ လင်းတကျောဖြူများသည် အဆိပ်ချသတ်ဖြတ်မှုကြောင့် ကျောက်ကပ်ပျက်စီးကာ သေဆုံးကြရသည်။ ၁၉၈၀ ခုနှစ်များတွင် လင်းတကျောဖြူများသည် တကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကောင်ရေ သန်းချီရှိခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။ ယင်းအချိန်က ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပေါများဆုံး သားကောင်ဖမ်းငှက်ဖြစ်ခဲ့သည်ဟု ယုံမှတ်ရသည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် တကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကောင်ရေ ၁၀,၀၀၀ အောက်သာ ရှိတော့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လင်းတများ ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:စွန်၊ လင်းတနှင့် အလားတူငှက်များ
ကွမ်းခြံကုန်းကြီးရွာ၊ ကြာကံ
ကွမ်းခြံကုန်းကြီးရွာ၊ ကြာကံ
ဘုရားနီတောင်ရွာ၊ ချင်းမြောင်
ဘုရားနီတောင်ရွာ၊ ချင်းမြောင်
ကော်ရီဘရယ်ကန်ပင်လယ်ကွေ့
right|thumb|280x280px| ကော်ရီဘရယ်ကန်ရှိ ​​ေရဝဲဲ ကော်ရီဘရယ်ကန်ပင်လယ်ကွေ့ကို ကော်ရီဘရယ်ကန်ရေလက်ကြားဟုလည်း ခေါ်ပါသေးသည်။ ကျဉ်းဖြစ်ပါတယ် ရေလက်ကြား ၏ကျွန်းအကြား Jura နှင့် Scarba အတွက် Argyll နှင့် Bute စကော့တလန် ပြည်မ၏အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင်ရှိသည်။
ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်များသည် ဒေသခံဆိပ်ကမ်းများမှ သို့မဟုတ် အိုဘန်လေဆိပ်မှကြည့်ရှုသည့်ခရီးစဉ်များဖြင့် ထိုဒေသသို့သွားရောက်နိုင်သည်။
မြေမျက်နှာသွင်ပြင်
left|thumb| Corryvreckan ပင်လယ်ကွေ့နှင့်၎င်း၏ပတ် ၀ န်းကျင်၏အနောက်တောင်ဘက်သို့မျက်နှာပြုသောဝေဟင်ဓာတ်ပုံတစ်ခု။ အပေါ်ညာဘက်ရှိကျွန်းနှစ်ကျွန်းမှာယူရာ (ပိုကြီးသောကျွန်း) နှင့်စကာဘား၊ Corryvreckan ပင်လယ်ကွေ့သည်သူတို့အကြားတည်ရှိသည်။ ဘယ်ဘက်အပေါ်ဘက်သို့ဆွဲဆန့် ခြင်းသည် Jura အသံဖြစ်သည် ။ အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ ရေစီးကြောင်း နှင့်ပုံမှန်မဟုတ်သောရေအောက် မြေမျက်နှာသွင်ပြင် များသည် Corryvreckan channel တွင်အထူးသဖြင့်ပြင်းထန်သောဒီ ရေအားပြိုင်ပွဲတစ်ခု ကိုထုတ်လုပ်ရန်ကြိုးပမ်းသည်။ ရေကြီးမှု သည်ကျွန်းနှစ်ခုကြားရှိကျဉ်းမြောင်းသောareaရိယာထဲသို့ ၀ င်သောအခါ 8.5 kn အထိတက်သည် နှင့်နက်နဲသောအပေါက်တစ်ခုနှင့်မြင့်တက်နေသည့်အထွတ်အထိပ်အပါအဝင်ပင်လယ်ကြမ်းပြင်အသွင်အပြင်အမျိုးမျိုးနှင့်တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ဤအင်္ဂါရပ်များသည် ဝိုင်ပူးကပ်များ ၊ ရပ်နေသောလှိုင်းများ နှင့်အခြားမျက်နှာပြင်သက်ရောက်မှုများဖန်တီးရန်ပေါင်းစပ်သည်။
လော့ခွန်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
လော့ခွန်ရွာ(Lawthkun)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဖော့ဒေါ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၁၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အုံလာ (ဟင်လမ်)ရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
အုံလာ (ဟင်လမ်)ရွာ (Onglar (Hinlam))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ မန်ဖိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၅၀၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ဖိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၉၀ ဦး၊ မ ၁၅၇၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၆၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မုံကြိုင်းရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
မုံကြိုင်းရွာ (Monkyaing)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ မုံကြိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၀၈၀ ဖြစ်သည်။
စကော့အောက်စုရွာ၊ စက္ကော့တောင်
စကော့အောက်စုရွာ၊ စက္ကော့တောင်
ကျောက်ပြင်ချောင်းရွာ၊ ကညင်ချောင်း
ကျောက်ပြင်ချောင်းရွာ၊ ကညင်ချောင်း
လူထုစိန်ဝင်း
လူထုစိန်ဝင်း (၁၃ ဩဂုတ် ၁၉၄၀ – ၁၇ ဇွန် ၂၀၁၂) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စာရေးဆရာ၊ ဂျာနယ်လစ် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ လူမှုလှုပ်ရှားမှုများအကြောင်း စာပေလက်ရာများနှင့် အစိုးရအား ဆန့်ကျင်မှုများကြောင့် လူသိများသည်။ သူသည် ၂၀၀၈ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်း မြန်မာ့စာရေးဆရာများအနက် စာရေးသားမှုအများဆုံး စာရေးဆရာတစ်ဦးအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခြင်း ခံရသူလည်း ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်ဘဝ
လူထု စိန်ဝင်းကို ၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် မန္တလေးမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ မန္တလေး လဖုန်း အထိမ်းအမှတ် အထက်တန်းကျောင်း (Lafon Memorial High School) တွင် ပညာ ဆည်းပူးခဲ့သည်။ ၁၉၅၆-ခုနှစ် မှ ၁၉၅၉-ခုနှစ် အထိ မန္တလေးတက္ကသိုလ်တွင် ပညာဆက်လက် ဆည်းပူးခဲ့ပြီး ၁၉၆ဝ-ပြည့်နှစ် မှ ၁၉၆၂-ခုနှစ် အထိ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကို ပြောင်းရွှေ့ ပညာ သင်ယူခဲ့သည်။
လူထုတိုက်
ကျောင်းသား ဘဝ ကတည်းမှစ၍ လူထုသတင်းစာတိုက်တွင် ဝင်ထွက်၊ သွားလာနေခဲ့ပြီး၊ လုပ်အားပေး သဘောမျိုး၊ ဝင်ရောက် ကူညီလုပ်ကိုင်ပေးခဲ့သည်။ ၁၉၆၂-ခုနှစ်မှစ၍ အချိန်ပြည့် ဝန်ထမ်းအဖြစ် ဝင်ရောက် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ လူထု သတင်းစာတိုက် မန္တလေးနှင့်ရန်ကုန် တိုက်ခွဲတို့တွင် အယ်ဒီတာ အဖွဲ့ဝင် တစ်ဦးအဖြစ် တာဝန် ယူခဲ့သည်။ ၁၉၆၇ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၇ ရက်နေ့ လူထု သတင်းစာတိုက် အပိတ်ခံရချိန်အထိ လူထု သတင်းစာတိုက်တွင် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရခြင်း
၁၉၆၉-ခုနှစ်တွင် စစ်အစိုးရ (အာဏာသိမ်း တော်လှန်ရေး ကောင်စီ)၏ ဖမ်းဆီးခြင်းကို ခံရပြီး ကိုကိုးကျွန်းသို့ ပို့ဆောင် ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၇၂-နှစ်တွင် ပြန်လည် လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။
သတင်းစာ ပညာ ခံယူချက်
ဆရာ လူထု စိန်ဝင်းသည် ဝင်းဇော်၊ ဇာမဏီ စသော ကလောင် ခွဲပေါင်း ၁၅ ခုခန့်ဖြင့် လူငယ် လူရွယ်များ၊ အမျိုးသမီးများ အတွက် မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှု ဓလေ့ ထုံးစံနှင့် ပတ်သက်သော အကြောင်းရာများ၊ ဘဝ အားမာန် ဖြစ်စေသော အကြောင်းအရာများ၊ နိုင်ငံတကာရေးရာများကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဘာသာပြန်နှင့် ပင်ကိုရေး အပါအဝင် စာအုပ်ပေါင်း ၂ဝ ကျော် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ပင်ကိုရေး စောမိုးခမ်း ဝတ္ထုမှာ သူ၏ ထင်ရှားသော လက်ရာ တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဆရာ လူထု စိန်ဝင်းသည် ယနေ့ခေတ် ထုတ်ဝေနေသာ ဂျာနယ်၊ မဂ္ဂဇင်း အများအပြားတွင် သတင်းစာ ပညာနှင့် ပတ်သတ်သော အကြောင်းအရာ မျိုးစုံကို အများဆုံး ရေးခဲ့သူ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သတင်းစာ ပညာနှင့် ပတ်သက်သော အကြောင်းအရာများ အများအပြား ရေးနေရခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို ဂျာနယ်တစ်စောင်နှင့် တွေ့ဆုံ မေးမြန်းခန်း တစ်ခုတွင် ယခုကဲ့သို့ ပြောပြခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး
လူထုစိန်ဝင်းသည် ၂၀၁၂ ဇွန်လ ၁၇ ရက်နေ့ ည ၁၁ နာရီခွဲတွင် ရန်ကုန်မြို့၊ ရွှေဂုံတိုင် အထူးကုSSC ဆေးရုံတွင် နာတာရှည် အဆုတ်ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သည်။ မကွယ်လွန်ခင် နှစ်အတော်ကြာကတည်းက အောက်စီဂျင်ပိုက်အကူအညီဖြင့် နေခဲ့ရသည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် (၇၁)နှစ်ရှိပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဂျာနယ်လစ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ကြို့ကုန်းရွာ၊ ချင်းမြောင်
ကြို့ကုန်းရွာ၊ ချင်းမြောင်
မင်းဘောစု
မင်းဘောစု
ကျောက်ရဲရွာသစ်ရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
ကျောက်ရဲရွာသစ်ရွာ (Kyaukyeywarthit)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ ကျောက်ရဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၁၅၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်ရဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၆၅ ဦး၊ မ ၁၀၈၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၄၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချောင်းဖျားရွာ၊ သံကြိုး
ချောင်းဖျားရွာ၊ သံကြိုး
မြစ်ဆုံကြီးရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
မြစ်ဆုံကြီးရွာ (Myitsongyi)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ မြစ်ဆုံကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၉၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြစ်ဆုံကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၁၂ ဦး၊ မ ၉၅၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၇၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘုံတောရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ဘုံတောရွာ (Bontaw)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ အင်းပတ်လည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၁၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်းပတ်လည်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၀၂ ဦး၊ မ ၂၂၂၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၂၂၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂရန်ဂျား၊ ဖာလီ
ဖာလီဂရန်ဂျားကို အမေရိကန်နိုင်ငံ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ် ဆန်ဂျိုးစ်မြို့၌ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ အထက်တန်းကျောင်းမှ ထွက်ပြီး မကြာမီ ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်သူ ဆင်မြူရယ်ဂေါ်ဒွင်က စိတ်ဝင်စားသောကြောင့် ၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် ရိုက်ကူးခဲ့သည့် The North Star ဇာတ်ကားတွင် ဇာတ်ဝင်ခန်းအနည်းအကျဉ်း စတင်သရုပ်ဆောင်ခြင်းမှစ၍ ရုပ်ရှင်လောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင် The Purple Heart ဇာတ်ကားတွင် စတင်၍ အရေးကြီးသော ကဏ္ဍမှပါဝင်ခွင့်ရခဲ့သည်။ ၎င်းသရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ဇာတ်ကားအချို့မှာ Strangers on a Train, Rope, Enchantment Full House,Senso တို့ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၀ ခုနှစ်တွင် ကျော်ကြားသော ပြဇာတ်ဖြစ်သည့် Deathtrap တွင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် The Carefree Tree ပြဇာတ်တွင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင်၎င်း၏Include Me Out: My Life From Goldwyn to Broadway အမည်ရှိသော ကိုယ်တိုင်ရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဖာလီဂရန်ဂျားသည် မတ်လ ၂၇ ရက်တွင် နယူးယောက်မြို့၌ အသက် ၈၆ နှစ်တွင် ကွယ်လွန်သည်။
မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၅-၂၀၁၆
မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၅ နှင့် ၂၀၁၆သည် Gandamar Grand Ballroom, ရန်ကုန် ၌ ၂၀၁၅ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၆ရက်နေ့ တွင်ကျင်းပသော (၃/၄)ကြိမ်မြောက် မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ပြိုင်ပွဲဖြစ်သည်။
ပြိုင်ပွဲကျင်းပရာ နေရာနှင့်အချိန်
မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၅-၂၀၁၆ ဆန်ကာတင်ပြိုင်ပွဲဝင်၂၀ဦး၏ စာနယ်ဇင်းမိတ်ဆက်ပွဲအခမ်းအနားကို ၂၀၁၅ စက်တင်ဘာ ၇ရက်နေ့တွင် နေ့လည် (၁း၀၀ မှ ၃း၀၀ ထိ) ရန်ကုန်မြို့ Gandamar Grand Ballroom၌ ကျင်းပခဲ့သည်။  အမျိုးသားဝတ်ဆုံပြိုင်ပွဲ ( National Costume Competition )ကို ၂၀၁၅ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၃၀ရက်နေ့ ၌ရန်ကုန်မြို့ Gandamar Grand Ballroom တွင် မြန်မာစံတော်ချိန် ၆နာရီ၌ကျင်းပခဲ့သည်။ မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၅-၂၀၁၆ ပြိုင်ပွဲကြီးကို ၂၀၁၅ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၃ရက်နေ့ ၌ရန်ကုန်မြို့ Gandamar Grand Ballroom တွင် မြန်မာစံတော်ချိန် ၆နာရီ၌ကျင်းပခဲ့သည်။
ပြိုင်ပွဲဝင်ရွေးချယ်ခြင်း
မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ပြိုင်ပွဲဝင်ရေွးချယ်ရာတွင် ယခင်၂၀၁၃, ၂၀၁၄ပြိုင်ပွဲများတွင် ပြိုင်ပွဲဝင်လျှောက်လွှာများထဲမှ ဆန်ကာတင်၂၀ဦးအဖြစ်ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ယခုနှစ်တွင် ပဲခူး, ထားဝယ်, လားရှိုး, မန္တလေး, မော်လမြိုင်, မိုးကုတ်, မုံရွာ, မြိတ်, မြစ်ကြီးနား, ပုသိမ်, ပြည်, စစ်တွေ, တောင်ကြီး စသည့်မြို့ကြီးများမှကိုယ်စားပြုအလှမယ် (၁၃)ဦးနှင့် ရန်ကုန်တိုင်းမှ ဆန်ကာတင်အလှမယ်(၇)ဦး စသည်ဖြင့်ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ထိုရွေးချယ်ခံရသူများသည် မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၅-၂၀၁၆တွင် မြို့နယ်ကိုယ်စားပြုများအဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရသည်။
ပြိုင်ပွဲဝင်များ
မယ်မြန်မာ ၂၀၁၅-၂၀၁၆ ကို ဆန်ကာတင် ပြိုင်ပွဲဝင်၂၀ဦး ဝင်ရောက် ယှည်ပြိုင်သည်။
မြို့နယ်အဆင့် အလှမယ်ပြိုင်ပွဲများ
အောက်ဖော်ပြပါဇယားသည် မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၅-၂၀၁၆အတွက် ရွေးချယ်သောမြို့နယ်အဆင့် အလှမယ်ပြိုင်ပွဲများဖြစ်သည်။
သီတင်းကျွတ်လ
သန်တူလ (သီတင်းကျွတ်လ)
သီတင်းကျွတ် သည် မြန်မာပြက္ခဒိန်၏ ခုနစ်လမြောက် သန်တူ (သီတင်းကျွတ်)မှာ စက်တင်ဘာလ- အောက်တိုဘာလတွင် ကျရောက်ပါသည်။ သီတင်းကျွတ်လတွင် ၂၉ ရက်ရှိသည်။ ရက်မစုံသောလ ဖြစ်သည်။ 'သန်' သည် 'စပါးပင်' ကို ရည်ညွှန်းကာ 'တူ' သည် 'ထူ' ဖြစ်ပြီး “စပါးပင်များ ထူထူထောင်ထောင် ပေါက်ရောက်လျက် ရှိပြီ ”ဟုဆိုလိုသည်။ ထိုကဲ့သို့ အပင်များ အောင်မြင်သည့်အနေဖြင့် ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲများ ကျင်းပပြန်သည်။ ယခု သီတင်းကျွတ် ဟူသည့်အခေါ်အဝေါ်မှာ “ရဟန်းသံဃာများ ဝါဆိုကြခြင်းမှ ပြီးဆုံးပြီ” ဟူသောအဓိပ္ပာယ်ဖြင့် ပြောင်းလဲခေါ်ဝေါ်လာကြခြင်းဖြစ်သည်။ အထိမ်းအမှတ် ပန်းမှာ ကြာဖြူပန်း (Nymphaea lotus) ဖြစ်သည်။
သီတင်းကျွတ်လ
သီတင်းကျွတ်လသည် မြန်မာလများတွင် သတ္တမလဖြစ်၏။ မိုးဥတုတွင်ပါဝင်သည်။ ရှေးအခါကသီတင်းကျွတ်လဟူ၍ မခေါ်ကြဘဲ သန်တူလဟု ခေါ်ဆိုရေးသားကြသည်ကို တွေ့ရသည်။ သန်တူလအဓိပ္ပာယ်မှာ ဝဿာနမိုးဥတုရာသီကို သန်ဟူ၍ ရှေးသူဟောင်းတို့ ခေါ်ကြသည်ဟု ဝေါဟာရလီနတ္ထဒီပနီကျမ်း၌ဆိုသည်။ သီတင်း ကျွတ်လသည်မိုးဥတု၏ နောက်ပိုင်းချိန် လတစ်ခုဖြစ်လေသည်။
အချို့ပညာရှင်တို့ကမူ သန်ဟူသောပုဒ်သည် ကောက်·စပါးဟော·တိဗက်· မြန်မာ·တရုတ်· ထိုင်း·မွန်ခမာ ဘာသာအပေါင်းတို့လာ မြန်မာစကားဟုဆိုသည်။ တူပုဒ် သည်လည်း အသံချင်းအနီးစပ်ဆုံးဖြစ်သောထူပုဒ်နှင့် တွဲယူရပေမည်။ ထူသည်တစ်စုံတစ်ရာကိုထောင်သည်၊ စိုက်သည်၊ မတ်စေသည်၊ ဟောဖြစ်သဖြင့်သန်တူလသည် ကောက်စပါးပင်များပေါက်ဖွား၊ ထွက်ထ၊ ထောင်မတ် လာသောလဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်ယူဆကြသည်။ ပုဂံခေတ် ထိုးကျောက် စာတို့တွင် သီတင်းကျွတ် ဟူသောစကားကို အလျှင်းမတွေ့ရသလောက်ပင်ရှိ၍ သက္ကရာဇ် ၅၇၄ ခုနှစ်ထိုး တုရွင်း တောင်စောရဟန်း သိမ်ကျောက်စာအတွင်း စာသား တစ်နေရာ၌သာ သတင်းချွတ်ဟူသောအသုံးကို ရှေးဦးဆုံး တွေ့ရလေသည်။ သတင်းချွတ်ဟူသောစကားသည် သတင်းသီလစောင့်ထိမ်းသူတို့က ချွတ်လွှတ်ကုန်ဆုံးအောင် ပြုသည်ဟု အနက်ထွက်လေသည်။ သတင်းချွတ်နှင့် ဝါကျွတ် ဟူသော စကားကိုဖက်တွဲ၍ သတင်းကျွတ်ဟူသော စကားဖြစ်ပေါ်လာသည် ဟုတွေးထင်ဖွယ်ရှိသည်။
လှေသင်းအတွင်းဝန်ရေး ဝေါဟာရလီနတ္ထဒီပနီကျမ်း၌ ''သီတင်းကျွတ်လခေါ်ဆိုသည်မှာ ဝါဆိုလပြည့်နေ့မှ စ၍ ဝါတွင်းသုံးလ၊ ရက်ပေါင်း၉ဝ၊ သီတင်းကျွတ်လပြည့်ကျော် တစ်ရက်နေ့ သီတင်းကျွတ်သောကြောင့် သီတင်းကျွတ်လဟူ၍ သာသနာကျမ်းအလိုခေါ်ဆိုကြောင်းသိသာသည်'' ဟုပါရှိ လေ သည်။
ကုန်းမဟတ်ရွာ၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်
ကုန်းမဟတ်ရွာ(Konemahat)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်၊ ကုန်းမဟတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၈၅၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်းမဟတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၀၁ ဦး၊ မ ၉၈၀ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၈၈၁ ဦး နေထိုင်သည်။
သီတင်းကျွတ်လ
သီတင်းကျွတ်လ
ဗေဒင်အခေါ်အားဖြင့် သီတင်းကျွတ်လကို တူရာသီဟုခေါ်သည်။ တူရာသီ၏အရုပ်သည် ချိန်ကိုင်စွဲသော ယောက်ျား သဏ္ဌာန် ဖြစ်သည်။ ထိုရာသီကား အဿဝဏီနက္ခတ်နှင့်ယှဉ်၍ လပြည့်သောကြောင့် အဿယုဇဟူ၍ဆိုသည်။ ကြာပန်းကို ရာသီပန်းဟူ၍ အသိအမှတ်ပြုကြ၏။ ကျီးတာရာထွန်းပသည့် သီတင်းကျွတ်လရာသီတွင် နံနက် စက်နာရီ ၅ နာရီ ၅၅ မိနစ်ခန့်တွင်နေထွက်၍ ညနေ စက်နာရီ ၅ နာရီ ၃၇ မိနစ်ခန့်တွင်နေဝင်သည်။ မြန်မာနာရီအားဖြင့် နေ့ညဉ့်နာရီ ၃ဝစီ အညီအမျှ ရှိလေသည်။ သီတင်းကျွတ်လတွင် မြတ်စွာဘုရားသခင် နတ်ပြည်မှ ဆင်းသက်ခဲ့ဖူးသည်ကို အကြောင်းပြု၍ မီးစောင်းတန်း၊ မီးမြင်းမိုရ်များထွန်းညှိကာ မီးပွဲသဘင်ကို ဆင်ယင်ကျင်းပကြရိုးဖြစ်လေသည်။
ကုန်းမဟတ်ရွာ၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗန်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သီတင်းကျွတ်လ
ပွဲတော်
သီတင်းကျွတ်မီးထွန်းပွဲတော်မှာ သီတင်းကျွတ်လ၏ ထင်ရှားသောပွဲတော်ဖြစ်သည်။ အဘိဓမ္မာအခါ တော်နေ့လဲဖြစ်ပေသည်။
ဇိုတုန်ဘာသာစကား
ဇိုတုန်ဘာသာစကား (Zotung) သည် မြန်မာနိုင်ငံ ချင်းပြည်နယ်၊ ရေဇွာမြို့နယ်တွင် ပြောဆိုအသုံးပြုကြသော ကူကီး-ချင်းဘာသာစကား တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကူကီး-ချင်းနွယ် ဘာသာစကားများ
လှိုင်းရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
လှိုင်းရွာ (Hlaing)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ မုံသွင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၁၈၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇရပ်ဝိုင်းရွာ၊ ကြာကံ
ဇရပ်ဝိုင်းရွာ၊ ကြာကံ
မြန်မာအစုရွာ၊ သံကြိုး
မြန်မာအစုရွာ၊ သံကြိုး
မူးယစ်ဆေးဝါး
မူးယစ်ဆေးဝါး (Narcotic drug) ဆိုသည်မှာ သုံးစွဲမိသောသူအတွက် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စွဲလမ်းမှုများကိုဖြစ်စေတတ်ပြီး အရှည်သဖြင့် စွဲလမ်းခြင်း၊ စိတ်အာရုံထွေပြားခြင်း၊ စိတ်ကျန်းမာရေးထိခိုက်ပျက်ပြားစေခြင်း စသော ဂုဏ်သတ္တိရှိသည့် အရည်သော်လည်းကောင်း၊ အမှုန့်သော်လည်းကောင်း၊ အစိုင်အခဲ (ဆေးပြား) သော်လည်းကောင်း ဆိုလိုသည်။ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံတိုင်းတွင် မူးယစ်ဆေးဝါးများကို ဆေးပညာရပ်နှင့် ကျန်းမာရေးအခြေအနေများအရ အသုံးပြုရန်မှ အပ ကျန်အခြေအနေများတွင် အသုံးပြုခြင်းအား ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းကာ တားမြစ်ထားသည်။
မူးယစ်ဆေးသုံးစွဲထားသူများသည် ဆေးအာနိသင်ပြချိန်(ဆေးတက်ချိန်)တွင် ၎င်းတို့၏ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ၊ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အခြေ‌အနေများသည် သာမန်မသုံးစွဲထားသောသူများထက် သာလွန်နေသည်ဟု မြင်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဆေးအရှိန်ပြယ်ချိန်တွင် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအားဖြင့် စိုးရိမ်ခြင်း၊ထိတ်လန့်နေခြင်း၊စိတ်ဓာတ်ကျခြင်းတို့ကိုဖြစ်ပေါ်စေပြီး ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအားဖြင့် အားအင်ကုန်ခမ်းခြင်း၊အစာမစားနိုင်ခြင်းတို့အား အချိန်ကြာမြင့်စွာ ခံစားရမည်ဖြစ်သည်။
မြစ်ဆုံရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
မြစ်ဆုံရွာ (Myitson)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ရွာငံမြို့နယ်၊ ကျွန်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၈၇၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျွန်းကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၁၇ ဦး၊ မ ၁၀၂၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လော့ဖြူးရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
လော့ဖြူးရွာ(Lawthpyu)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဖော့ဒေါ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၇၉၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကိုးတောင်ရွာသစ်ရွာ၊ ကြံတော
ကိုးတောင်ရွာသစ်ရွာ၊ ကြံတော
မြစ်တွေးရင်မည်း
မြစ်တွေးရင်မဲ (Sterna acuticauda) သည် မြစ်တွေးငှက်မျိုးနွယ်ဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယတိုက်ငယ်၏ မြစ်ကြီးများအနီးတွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ မြစ်တွေးရင်မဲငှက်သည် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ နီပေါနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံအထိ နေထိုင်ကျက်စားကြသည်။ ယင်းငှက်တို့နေထိုင်ကျက်စားရာနယ်မြေ၏ အရှေ့ပိုင်းတွင် ကောင်ရေရှားပါးလာသောကြောင့် နိုင်ငံတကာ သဘာဝထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အသင်းမှ မျိုးသုဉ်းရန်အန္တရာယ်ရှိသော မျိုးစိတ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပါကစ္စတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ဟင်းခွက်အိုင်ရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ဟင်းခွက်အိုင်ရွာ (Hinkhwetaing)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ ဒါန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၄၂၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဒါန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၇၀ ဦး၊ မ ၁၁၆၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၃၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
Local Sheet
Local Sheet ဆိုသည်မှာ နက္ခတ္တဗေဒပညာရပ်တွင် Local Group ၏ နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီနှင့် အခြားသော ဂယ်လက်ဆီများ ပါဝင်သော လေ့လာနိုင်သော စကြဝဠာအနားပတ်ဝန်းကျင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ယင်းနယ်နမိတ်သည် အချင်းဝက်အားဖြင့် 7 Mpc ခန့် 1.5 Mly အထူ တည်ရှိကာ ယင်းအလွန်၏ ဂလက်ဆီများ၏အလျင်သည် မတူညီသောအလျင်ဖြင့် ရွေ့လျားကြသည်။ Local Group သည် Local Sheet နှင့် တူရုပြုကာ အလျင်အားဖြင့် 66 km/s သာရှိသည်။ အတွင်း ဂယ်လက်ဆီများ၏ ယေဘုယျအလျင်မှာ 40 km/s သာလျင် ရှိသည်။ အနီးအနားရှိ တောက်ပသော ဂယ်လက်ဆီများသည် Local Sheet တွင် ပါဝင်သည်။ Local Sheet သည် Virgo Supercluster (Local Supercluster) နှင့် Local Volume ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်။
Council of Giants သည် ကြီးမားသော ဂယ်လက်ဆီ ၁၂ ခု၏ ကွင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး Local Sheet ထဲမှ Local Group အား ဝိုင်းရံထားကာ အချင်းဝက်အားဖြင့် 3.75 Mpc ရှိသည်။ ယင်း၏ ၁၀ ခုသည် ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီများဖြစ်ပြီး ကျန်သောဂယ်လက်ဆီများမှာ ဘဲဥပုံစံ ဂလက်ဆီများဖြစ်ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လေ့လာနိုင်သော စကြဝဠာ
စိဝအိုအေစစ်
စိဝအိုအေစစ် (واحة سيوة, Wāḥat Sīwah, ; Isiwan, ⵉⵙⵉⵡⴰⵏ) သည် အီဂျစ်နိုင်တွင် တည်ရှိသည့် အိုအေစစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် Qattara Depression နှင့် အနောက်ပိုင်းသဲကန္တာရတွင် တည်ရှိသည့် သဲပင်လယ်ကြီးအကြားတွင် တည်ရှိသည်။ လစ်ဗျားနိုင်ငံ နယ်နိမိတ်၏ အရှေ့ဘက် ၅၀ ကီလိုမီတာ (၃၀ မိုင်) အကွာ၊ ကိုင်ရိုမြို့မှ ၅၆၀ ကီလိုမီတာ (၃၄၈ မိုင်) အကွာတွင် ဖြစ်သည်။  About 80 km (50 mi) in length and 20 km (12 mi) wide, ကန်သည် အလျား ၈၀ ကီလိုမီတာခန့် (၅၀မိုင်)၊ အကျယ် ၂၀ ကီလိုမီတာ (၁၂ မိုင်) ရှိသည်။ စိဝအိုအေစစ်သည် အီဂျစ်နိုင်ငံ၏ လူသူအခေါင်ဆုံးနေရာတစ်ခုဖြစ်ကာ လူဦးရေ ၃၃၀၀၀ နေထိုင်ကြသည်။ အများစုသည် ဘာဘာလူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုလူမျိုးများသည် သဲကန္တာရာတွင် သီးခြားဆန်စွာနေထိုင်သည့် မတူညီသည့် အလေ့အထကို တီထွင်ခဲ့ကြပြီး ၎င်းတို့သည် စိတိဘာသာစကားကို ပြောဆိုကြသည်။ မင်းတို့သည် အာရဗီဘာသာစကား၏ အီဂျစ်ဒေသန္တရဘာသာစကားကိုလည်း ကျွမ်းကျင်စွာ ပြောဆိုနိုင်ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အီဂျစ်နိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
ကုန်းလိုင်းရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ကုန်းလိုင်းရွာ (Konelai)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ပန်ကေတုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၆၅၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်ကေတုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၁၃ ဦး၊ မ ၁၈၇၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုက္ကရိုစာအုပ်
မိုက္ကရိုစာအုပ်သည် စာအုပ်ကို အငယ်ဆုံး အရွယ်အထိ ဖန်တီးကာ ဖတ်ရှုနိုင်အောင် သိပ္ပံပညာဖြင့် စီစဉ်ထားခြင်းဖြစ် သည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပုံနှိပ်အတတ်စတင် ပေါ်ပေါက်လာပြီး သည့်နောက် စာအုပ်သည် လူအတွက် မရှိမဖြစ်သော အသုံးအဆောင် တစ်ခုဖြစ်လာခဲ့လေသည်။ တစ်နေ့ထက်တစ်နေ့ ပုံနှိပ်စာ အုပ်အမြောက်အမြား ပေါ်ထွက်လာသော်လည်း မည်သူတစ်ဦး တစ်ယောက်မျှ ကုန်စင်အောင်မဖတ်နိုင်ပေ။ ထွက်သမျှစာအုပ်ကို မဆိုထားဘိ၊ စာအုပ်ကောင်းများကိုချည်း ရွေးဖတ်ရန်ပင် အချိန် မလုံလောက်နိုင်ပေ။ အချိန်အခက်အခဲသာမက စာအုပ်များကို ထားသိုရန် နေရာအခက်အခဲကလည်း ရှိသေးသည်။ ပုံပမာ - အစဉ်မပြတ် မှီငြမ်းပြုနေရန်သင့်သည့် အင်စိုင်ကလိုပီးဒီးယား ခေါ်အင်္ဂလိပ် စွယ်စုံကျမ်းကြီးမျိုးမှာ တစ်စုံလျှင် ၂၄ တွဲမျှရှိပြီးလျှင် ကြီးမားလေးလံလှသောကြောင့် အမြဲတမ်း ဆောင်ထားရန်မဖြစ်နိုင်ပေ။ ဤအခက်အခဲများကို သိပ္ပံကဝိကြီး များက အမျိုးမျိုးစီမံကြံဆောင်၍ ဖြေရှင်းလိုက်ကြလေပြီ။ သိပ္ပံပညာရှင်ကြီးတို့၏ တီထွင်ချက်မှာ အလိုရှိရာ စာအုပ်ကြီးတစ်အုပ်လုံးကိုရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးသကဲ့သို့ ကော်ပြားဖြင့် ရိုက်ကူးပြီးလျှင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အလင်းဖြင့် ပိတ်ကားပေါ်တွင် ရုပ်ရှင်များပြသကဲ့သို့ တစ်ဖန် ပြန်လည်ပြသခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းသို့ ရိုက်ကူးရာ၌ ရိုးရိုးဓာတ်ပုံရိုက်သကဲ့သို့ သော်လည်း ကောင်း၊ ရုပ်ရှပ်ရိုက်သကဲ့သို့သော်လည်းကောင်း နှစ်သက်သည့် နည်းဖြင့် ရိုက်ကူးနိုင်ပေသည်။ မည်သည့်နည်းဖြင့် ရိုက်ကူး သည်ဖြစ်စေ ဖလင်ကော်ပြား၏ ပြက်မှာ ၁ လက်မထက်ပို၍ မကျယ်ပေ။ စာဖတ်စက်မှာ ကြီးကျယ်လှသော ကိရိယာမဟုတ် ဘဲ အမြင့် ၂ ပေမျှသာရှိ၍ ရိုးရိုးစားပွဲပေါ်တွင် တင်ထားနိုင် သည်။ ယခုအခါ စာဖတ်စက်ကို ပြည်သူလူထုသို့ ထုတ် မရောင်းသေးသော်လည်း တန်ဖိုးမှာ ၁၅ ပေါင်ထက်မပိုကြောင်း သိရပေသည်။ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အကျော်ကြားဆုံး စာအုပ်အသီးအသီးကို မိုက္ကရိုစာအုပ်ပြုကာ ဖတ်ရှုနိုင်ပေသည်။ ကျမ်းအတွဲပေါင်း ၂၄ တွဲရှိသော အင်္ဂလိပ်စွယ်စုံကျမ်းကြီးကို မိုက္ကရိုစာအုပ်ပြုပြီး အိတ် ထဲတွင်ထည့်ကာ ဆောင်ယူသော် ဆောင်ယူနိုင်ပေသည်။ ဤကဲ့ သို့ ကြီးမားလှသောစာအုပ်များကို လွယ်ကူသက်သာစွာ ဖတ်ရန် ယူဆောင်သွားနိုင်သောကြောင့် ပညာရေး အခက်အခဲများကို သာမန်လူတန်းစားများပင် ဖြေရှင်းနိုင်ဖွယ် ရှိပေသည်။ မိုက္ကရို စာအုပ်၏ အကူအညီဖြင့် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ပညာရပ်အသီးအသီးကို လွယ်လင့်တကူ ရယူမှတ်သားနိုင်သောကြောင့် မည်သူမဆို မိမိ သန်ရာ ပညာဘက်တွင် အစွမ်းကုန်ထူးချွန်အောင် ကြိုးစား လေ့လာနိုင်သည်။ ယခုအခါတွင် စာဖတ်စက်များကို လန်ဒန်မြို့ သိပ္ပံဘက်ဆိုင်ရာ စာကြည့်တိုက်နှင့်တကွ အခြားသောနေရာများ တွင်လည်း တွေ့နိုင်သည်။ မိုက္ကရိုဖလင်ကို လူသုံးများလာသည် နှင့်အမျှ အမေရိကန် သိပ္ပံပညာရှင်အချို့က နောင်သောအခါ ထုတ်ဝေသမျှ ဂျာနယ် မဂ္ဂဇင်းတို့ကို မိုက္ကရိုဖလင်ဖြင့် ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိရန် ကြံရွယ်နေကြသည်။ မိုက္ကရိုဖလင်က အသုံးပြုရာတွင် စာပုံနှိပ်ခြင်းထက် အဖိုးအခများစွာသက်သာသည်ဟု အကြောင်း ပြကြသည်။ စာအုပ်များကို သိုမှီးရမည့်အစား မိုက္ကရိုဖလင်နှင့် မိုက္ကရိုစာအုပ်များကို သိုမှီးရခြင်းသည် ငွေအကုန်အကျ နည်း သည်သာမက နေရာအယူလည်းနည်း၍ များစွာ သက်သာလှပေ သည်။ သို့ရာတွင် မိုက္ကရိုဖလင်သည် စက္ကူလောက်တာရှည်ခံ မခံကိုကား သံသယဖြစ်ဖွယ်ရှိပေသည်။ မိုက္ကရိုဖလင်သည် စက္ကူနေရာတွင် လည်းကောင်း၊ မိုက္ကရိုစာအုပ်သည် စာအုပ်နေရာတွင်လည်းကောင်း အသီးအသီး အစားထိုးယူလိုက်ကြလျှင် ယခုလက်ရှိ စာအုပ်အစီအစဉ်နှင့် တကွ စာပေပါ တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ပြောင်းလဲလာပေလိမ့်မည်။ စာ ကြည့်တိုက်ကလေး တစ်တိုက်တွင် မိုက္ကရိုစာအုပ် ၁ဝယဝဝဝ ခန့် ထားရန်မှာ များစွာခဲယဉ်းလှမည် မဟုတ်ပေ။ အဆိုပါ မိုက္ကရို စာအုပ်များကိုဖတ်ရန် စာဖတ်စက်မှာ ရေဒီယိုတစ်လုံး၏တန်ဖိုး လောက်သာရှိပေသည်။ ထိုကြောင့် နောင်အခါ လူထုပညာသင် ကြားရေးတွင် တိုးတက်မှုအများအပြား မြှော်လင့်ဖွယ်ရာရှိသည် ဟုဆိုနိုင်ပေသည်။
စတီဖင် ဟာပါး
စတီဖင် ဂျိုးဆက် ဟာပါး (Stephen Joseph Harper) (၁၉၅၉၊ ဧပြီလ ၃၀ ရက်ဖွား) သည် ကနေဒါနိုင်ငံ၏ ၂၂ ယောက်မြောက်နှင့် လက်ရှိ ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်ပြီး ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီ၏ ခေါင်းဆောင်လည်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၆ခုနှစ် ဖက်ဒရယ် ရွေးကောက်ပွဲ အပြီးတွင် သူ၏ ပါတီမှ လူနည်းစု အစိုးရကို ဖွဲ့စည်းသော အခါတွင် ဟာပါးသည် ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူသည် ပရိုဂရက်ဆစ် ကွန်ဆာဗေးတစ် နှင့် ကနေဒါ မဟာမိတ် ပါတီတို့ ပေါင်းစပ်၍ အသစ်ပြန်လည် ဖွဲ့စည်းထားသော ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီမှ ပထမဆုံး ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်သည်။
ဟာပါးသည် ၂၀၀၂ ခုနှစ်မှစ၍ အယ်လ်ဘာတာပြည်နယ် ကယ်လ်ဂရီ အနောက်တောင်ပိုင်းမှ ပါလီမန် အမတ် အဖြစ် အရွေးခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၉၃ မှ ၁၉၉၇ အထိ သူသည် ကယ်လ်ဂရီ အနောက်ပိုင်းမှ အမတ် အဖြစ် အရွေးခံခဲ့ရသည်။ သူသည် ပြန်လည် ပြုပြင်ရေး ပါတီကို ထူထောင်သူ တစ်ဦးဖြစ်သော်လည်း ထိုပါတီဖြင့် ဝင်ရောက် အရွေးမခံခဲ့ပေ။ ထို့နောက်တွင် အမျိုးသား နိုင်ငံသား ညွန့်ပေါင်းပါတီကို ခေတ္တမျှ ဝင်ရောက်ပြီးနောက် ပြန်ထွက်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ကနေဒါ မဟာမိတ် ပါတီတွင် စတော့ခ်ဝဲလ် ဒေး ၏ နေရာတွင် ခေါင်းဆောင် အဖြစ် ဆက်ခံခဲ့ပြီးနောက် ပါလီမန်သို့ အတိုက်အခံ ခေါင်းဆောင် အဖြစ် ပြန်လည် ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် သူသည် ပရိုဂရက်ဆစ် ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီ၏ ခေါင်းဆောင် ပီတာ မက်ကေးနှင့် သဘောတူညီချက် ရရှိခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ ပါတီနှစ်ခုအား ကနေဒါ ကွန်ဆာဗေးတစ် ပါတီ အဖြစ် ပေါင်းစပ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၀၄ မတ်လတွင် ပါတီ၏ ခေါင်းဆောင် အဖြစ် အရွေးခံခဲ့ရသည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ဖက်ဒရယ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဟာပါး၏ ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီသည် လူနည်းစု မဲ အများဆုံး ရရှိခဲ့သည်။ မဲအရေအတွက် အနည်းငယ်မျှ မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး ကနေဒါ နိုင်ငံ အောက်လွှတ်တော် ၃၀၈ နေရာတွင် ၁၄၃ နေရာ ရရှိခဲ့သည်။ ကနေဒါနိုင်ငံ၏ အကြိမ် ၄၀ မြောက် ပါလီမန်ကို ၂၀၁၁ မတ်လတွင် ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။
၂၀၁၁ မေလ ၂ ရက်တွင် ဟာပါး၏ ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီအား ကနေဒါနိုင်ငံသားများက လူများစု အစိုးရအဖြစ် မဲပေးခဲ့ပြီးနောက် ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ကဏ္ဍ:ကနေဒါ ဘောဂဗေဒပညာရှင်များ ကဏ္ဍ:ကနေဒါ ဂီတပညာရှင်များ ကဏ္ဍ:ကနေဒါနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ
မျက်ခုံးဖြူငှက်ပြာခြောက်
မျက်ခုံးဖြူငှက်ပြာခြောက် (Sitta victoriae) သည် စာကလေးမျိုးနွယ်ဝင် ငှက် မျိုးစိတ်တခုဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင်သာ တွေ့ရသည့် ဌာနေငှက်ဖြစ်သည်။ မျိုးသုဉ်းရန် အန္တရာယ်ရှိသော မျက်ခုံးဖြူငှက်ပြာခြောက်ငှက်သည် ချင်းပြည်နယ်၊ နတ်မတောင်တွင် တွေ့ရှိရပြီး ငှက်ကောင်ရေ ထောင်ဂဏန်းရှိရာမှ ဆုတ်ယုတ်လျော့နည်းလျက် ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ဌာနေရင်းငှက်များ
ထိုင်းပင်လယ်ကွေ့
ထိုင်း ပင်လယ်ကွေ့ သို့ သျမ် ပင်လယ်ကွေ့ ဟုလည်းလူသိများသော တောင်တရုတ်ပင်လယ် ရှိအနိမ့်ပိုင်းအနောက်မြောက်ဘက်ဝင်ပေါက်  ဖြစ်သည်။ အင်ဒိုချိုင်းနားကျွန်းဆွယ် ၏အနောက်တောင်ဘက်ကမ်းခြေနှင့် မလေးကျွန်းဆွယ် ၏မြောက်ပိုင်းတစ်ဝက်အကြားရှိသည်။ 800 kmအရှည်နှင့် 560 km အထိ  အကျယ်အကျယ်ရှိပြီးမျက်နှာပြင်အကျယ် 320,000 km2     ပင်လယ်ကွေ့သည်မြောက်ဘက်၊ အနောက်နှင့်အနောက်တောင်ဘက်တို့တွင်တည်ရှိပြီး ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ကမ်းရိုးတန်းများ ( ကမ္ဘောဒီးယား နှင့် မဲခေါင်မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ ) ၏အရှေ့ဘက်တွင်၎င်းနှင့်အရှေ့တောင်ဘက်တွင်တောင်တရုတ်ပင်လယ်အထိရှိသည်။
ယေဘုယျအားဖြင့်၎င်းကို ပင်လယ်ကွေ့ကြီး ( Magnus Sinus  ) နှင့်ခွဲခြားထားသည် ) မှလူသိများ ဂရိ, ရောမ, အာရပ်, ပါရှ နှင့် Renaissance cartographers မတိုင်မီ ရောက်လာ ၏ ပေါ်တူဂီစူးစမ်းရှာဖွေသူများ ဟာ Phantom ဖယ်ရှား နဂါးအမြီးကျွန်းဆွယ် ဥရောပကမ္ဘာမှ 16 ရာစုအတွင်းမြေပုံ။
ပထဝီဝင်
right|thumb| ပင်လယ်ကွေ့၏တည်နေရာကိုပြသည့်မြေပုံ
ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ ကဏ္ဍ:ထိုင်းပင်လယ်ကွေ့
ဖိုးထွေးကုန်းရွာ၊ သံကြိုး
ဖိုးထွေးကုန်းရွာ၊ သံကြိုး
မင်းလှကိုင်းရွာ၊ ကညင်ချောင်း
မင်းလှကိုင်းရွာ၊ ကညင်ချောင်း
မယ်မြန်မာ ကမ္ဘာ ၂၀၁၄
မယ်မြန်မာ ကမ္ဘာ ၂၀၁၄ပြိုင်ပွဲသည် Chatrium Hotel Royal Lake, ရန်ကုန်၌ ၂၀၁၄ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၇ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော အကြိမ် (၁)မြောက် မယ်မြန်မာ ကမ္ဘာပြိုင်ပွဲ ဖြစ်သည်။
ပြိုင်ပွဲဝင်များ
မယ်မြန်မာ ကမ္ဘာ ၂၀၁၄ ကို ပြိုင်ပွဲဝင် ဆန်ကာတင် ၁၉ဦး ဝင်ရောက် ယှည်ပြိုင်သည်။
ကြူခြံရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
ကြူခြံရွာ (Kyuchan)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ မုံသွင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၁၈၃ ဖြစ်သည်။
ကြောင်ယာတောရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
ကြောင်ယာတောရွာ (Kyaungyartaw)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ ကြောင်ယာတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၁၆၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကြောင်ယာတောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၀၆ ဦး၊ မ ၁၄၄၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၄၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြင်းခြံတက္ကသိုလ်
မြင်းခြံတက္ကသိုလ် (Myingyan University) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံမြို့တွင် တည်ရှိသော တက္ကသိုလ် တစ်ခု ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
၂၀၀၃ခုနှစ် ဇွန်လ ၅ရက်နေ့တွင် စတင် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၄ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ရက်နေ့တွင် မြင်းခြံကောလိပ်အဖြစ် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။၂၀၂၀ပြည့်နှစ် စက်တင်ဘာလ ၁ရက်နေ့တွင် မြင်းခြံတက္ကသိုလ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
မိုက္ကရိုဖလင်
မိုက္ကရိုဖလင်
မိုက္ကရိုဖလင်သည် ပညာရေး၊ သိပ္ပံပညာဆိုင်ရာ လုပ် ငန်း၊ စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း စသော လုပ်ငန်းများတွင် များစွာ အသုံးဝင်၏။ စီးပွားရေး မှတ်တမ်းများကို ဖိုင်တွဲကြီးများနှင့် သိမ်းဆည်းမထားတော့ဘဲ မိုက္ကရိုဖလင်များနှင့် ဓာတ်ပုံရိုက်ကူး ထားကြသည်။ ထို့အတူ နေရာအမြောက်အမြားယူ၍ ထားရှိရ မည့် စာအုပ်များကို မိုက္ကရိုဖလင်များနှင့် ဓာတ်ပုံရိုက်ကာ သိမ်းဆည်းထားရာ၌ ဖလင်လိပ်အနည်းငယ်သာ ကုန်သည်။ အရေးကြီးသော စာချုပ်စာတမ်းများနှင့် ရှားပါးလှသော စာအုပ် များကိုလည်း မိုက္ကရိုဖလင်များနှင့် ဓာတ်ပုံရိုက်ယူထားကြသည်။ ဤသို့ဖြင့် ယင်းတို့ကို ထိန်းသိမ်းထားရာ၌ မပျက်စီးနိုင်သည့် ပြင် နေရာအတွက်လည်း တာဝန်အလွန်ကျဉ်းပေသည်။ ရိုက် ကူးပြီးသား မိုက္ကရိုဖလင်များကို အဖိုးအနည်းငယ်နှင့် ရရှိနိုင် သဖြင့် ယခုအခါ ခေတ်မီစာကြည့်တိုက်များနှင့် ကျောင်းများ တွင် ထားရှိကြသည်။
မိုက္ကရိုဖလင်များသည် သိမှန်လိုသော အကြောင်းအရာ အချက်အလက်များကို မှတ်တမ်းတင်ရာ၌ အကောင်းဆုံးဖြစ် သည်။ ခရစ် ၁၉၃၉ ခုနှစ်၌ နယူးယော့မြို့တွင် ယခုခေတ် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အကြောင်းရပ်များကို နောင်လာနောက်သား များအဖို့ အကျိုးရှိစေရန် မိုက္ကရိုဖလင်များနှင့် မှတ်တမ်းတင်၍ အခိုင်အခံ့ ဆောက်လုပ်ထားသော မြေအောက်လိုဏ်ခေါင်းတွင် မြှုပ်နှံထားကြသည်။ စာမျက်နှာပေါင်း ၃ဝ၀၀ဝဝဝ ကျော်မျှရှိသော ထိုယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ဘာသာရပ်များကို မိုက္ကရိုဖလင်နှင့် ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးရာ၌ ဖလင်လိပ် သုံးလိပ်နှင့်တစ်ဝက်မျှသာ ကုန် သည်။ ထိုမိုက္ကရိုဖလင်များကို နောင်နှစ်ပေါင်း ၅၀၀ဝဝဝ ကြာမှ ထုတ်ယူလေ့လာကြမည်ဟု ဆိုသည်။ မိုက္ကရိုဖလင်တွင် ဓာတ်ပုံရိုက်သည့်လုပ်ငန်းကို ဓာတ်ပုံ ပညာပေါ်ကတည်းက သိရှိလာခဲ့ကြသော်လည်း ၁၉၂၈ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းကျမှ ခေတ်စားလာသည်။ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အတွင်း စောစောပိုင်းလောက်က အင်္ဂလန်နိုင်ငံမှ စာကြည့်တိုက်များသည် လေကြောင်းတိုက်ပွဲ ဒဏ်ကြောင့် များစွာပျက်စီးခဲ့ရသည်။ အလွန်အဖိုးတန်သည့် စာအုပ်များနှင့် စာချုပ်စာတမ်းများ အမြောက်အမြား ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။ နောက်ထပ် မပျက်စီးမဆုံးရှုံး ရအောင် အဖိုးတန်စာအုပ်များနှင့် စာမူများကို မိုက္ကရိုဖလင်များ ဖြင့် ဓာတ်ပုံရိုက်ကူး၍ သိမ်းဆည်းထားသဖြင့် သက်သာရာရရှိ လေသည်။ ယခုခေတ်တွင် အများအသုံးပြုကြသောမိုက္ကရိုဖလင်၏ အရွယ်အစားမှာ ၃/၄ လက်မ သို့မဟုတ် ၁ ၃/၈ လက်မ အကျယ်ရှိသည်။ အချို့မှာ အပျော်တမ်း ဓာတ်ပုံရိုက်သမားများ အသုံးပြုသော ဖလင်ကော်ပြားအရွယ်လောက်ပင် ရှိသည်။
ဖရေဇီယာ၊ ဂျို
ကမ္ဘာ့ဟဲဗီးဝိတ်လက်ဝှေ့ချန်ပီယံ တစ်ဦးဖြစ်သူ ဂျိုဖရေဇီယာကို ၁၉၄၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၂ ရက်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ကာရို လိုင်းနားပြည်နယ်တောင်ပိုင်းရှိ ဘူးဖို့မြို့၌ မွေးဖွားသည်။ ဖရေဇီယာသည် ၁၉၇၀ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆ ရက်တွင် နယူးယောက်စီးတီး၌ ပြုလုပ်သော လက်ဝှေ့ ထိုးသတ်ပွဲတွင် ပြိုင်ဘက်ဖြစ်သူ ဂျင်မီအဲလစ်စ်ကို ငါးချီ ဖြင့် အလဲထိုးနိုင်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၂ ရက် တွင်ပြုလုပ်သော ပြိုင်ပွဲတွင်မူ ပြိုင်ဘက်ဂျော့ဖိုမန်ကို ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ဖရေဇီယာသည် အပျော်တမ်းကစားခဲ့ သော ပွဲစဉ်များတွင်ပင် အကောင်းဆုံးဟဲဗီးဝိတ်ကစား သမားဖြစ်ခဲ့သည်။ ဖရေဇီယာသည် ၁၉၆၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လမှစတင်၍ အပျော်တမ်းလက်ဝှေ့ ကစား သမားအဖြစ်မှ ကြေးစားလက်ဝှေ့ကစားသမားအဖြစ် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ အရပ် ၅ ပေ ၁၁ လက်မ၊ ကိုယ်ခန္ဓာ အလေးချိန် ၂၀၅ ပေါင်ရှိပြီး အမြဲတကွ်ကြထက်သန် သောပုံစံနှင့် စွမ်းအားပြည့် ဘယ်ဝိုက်လက်သီးပိုင်ရှင် ဖရေဇီယာကို ဟဲဗီးဝိတ်ချန်ပီယံဟောင်း ရော်ကီမာစီရာ နိုနှင့် ခိုင်းနှိုင်းလေ့ရှိကြသည်။ ၁၉၆၈ ခုနှစ် မတ်လတွင် ၎င်း၏ပြိုင်ဘက်ဟောင်းဖြစ်သူ ဘူစတာမက်သစ်ကို ၁၁ ချီတွင် အလဲထိုးနိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် ဟဲဗီးဝိတ်ချန်ပီယံနှစ်ဦးဖြစ်သူ မိုဟာမက်အလီအနိုင်ရ ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် မိုဟာမက်အလီနှင့် ဒုတိယအကြိမ် ဂျိုဖရေဇီယာတို့သည် မက်ဒီဆင် ဥယျာဉ်တွင်ပြုလုပ်သော လက်ဝှေ့ထိုးသတ်ပွဲတွင် ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ၁၅ ချီ ထိုးသတ်ခဲ့ပြီး ဖရေဇီယာအနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် မိုဟာမက် အလီနှင့် ဒုတိယအကြိမ် ယှဉ်ပြိုင်ထိုးသတ်ခဲ့ရာ ၁၂ ချီဖြင့်ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာတွင် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၌ မိုဟာမက်အလီနှင် တတိယအကြိမ် ထိုးသတ်ခဲ့သည်။ ထိုလက်ဝှေ့ပွဲကို မနီလာမြို့က ရင်သိမ့်တုန်ဖွယ်ရာ ယှဉ်ပြိုင်မှုဟု ကျော်ကြားလူသိ များခဲ့သည်။ ထိုပွဲတွင် အလီသည် ၁၄ ချီ ခက်ခဲပင်ပန်းစွာ ထိုးသတ်ခဲ့ရပြီး ဖရေဇီယာကို အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ ပြိုင်ပွဲအနည်းငယ် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် လက်ဝှေ့လောကမှ အနားယူခဲ့သည်။၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်ဝင်ရောက်ခဲ့သော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။ ထို့နောက်ပိုင်းတွင် ဖီလာဒဲ့ဖီးယားပြည်နယ်၌ အားကစားရုံ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံတကာ လက်ဝှေ့ အကျော်အမော်များစာရင်းတွင် ပါဝင်ပြီး ရွှေခါးပတ်ဆု ရသူဂျိုဖရေဇီယာသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၇ ရက် တွင် အသည်းကင်ဆာရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သည်။
မျောက်ချောကုန်းရွာ၊ ကြံတော
မျောက်ချောကုန်းရွာ၊ ကြံတော
ဝင်ရိုးစွန်း
ဝင်ရိုးစွန်းဆိုသည်မှာ အောက်ပါတို့ကို ရည်ညွှန်းနိုင်သည်-
ကန်းနီရွာ၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်
ကန်းနီရွာ(Kanni)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်၊ ကျွန်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၈၇၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျွန်းကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၁၈ ဦး၊ မ ၁၀၅၅ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၀၇၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ရေပြင်းချောင်းရွာ၊ သံကြိုး
ရေပြင်းချောင်းရွာ၊ သံကြိုး
လော့လေတရုတ်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
လော့လေတရုတ်ရွာ(Lawtlaytayoke)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဖော့ဒေါ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၁၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မျှားကလေးရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
မျှားကလေးရွာ (Hmyarkalay)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ရွာငံမြို့နယ်၊ လယ်ကိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၉၁၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လယ်ကိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၀၇ ဦး၊ မ ၈၅၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘရေမန်ဂါဘုရားရှိခိုးကျောင်း
ဘရေမန်ဂါဘုရားရှိခိုးကျောင်း (Bremanger kyrkje)သည် နော်ဝေနိုင်ငံရှိ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤကျောင်းသည် Bremanger မြူနီစီပယ် အတွက် ဗက်စ်တလန် ခရိုင်, နော်ဝေ။ ၎င်းသည် Bremangerlandet ကျွန်းရှိ Bremanger ရွာတွင်တည်ရှိသည်။ ဒါဟာ Bremanger များအတွက်အသင်းတော်ဖြစ်၏ စီရင်စုနယ် ၏အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည့် Nordfjord prosti ( deanery သည့်အတွက်) Bjørgvin၏ Diocese ။ အဖြူရောင်, သစ်သားဘုရားကျောင်းတစ်ဦးအတွက်တည်ဆောက်ခဲ့ ရှည်လျားဘုရားကျောင်း က 1914 ခုနှစ်စတိုင် ဗိသုကာပညာရှင် များထံမှ Anders Karlsen မနက်စောစော ။ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းသည်လူ ၄၀၀ ခန့်ရှိသည်။
ဤဘုရားရှိခိုးကျောင်းကို ရှေးအခါက ဘရေမန်ဂါပိုလန်ဓမ္မာရုံဟု ခေါ်ခဲ့ကြသည်။ ကျောင်းတော်၏အမည်ကို ၁၉၅၂ခုနှစ်တွင် ဘရေမန်ဂါဘုရားကျောင်းဟု ပြောင်းလဲခဲ့သည် ဘုရားရှိခိုးကျောင်းသည် ဘရေမာဂန်ပိုလန်ပင်လယ်အော်၏အစွန်ဆုံးအစိတ်အပိုင်းအငူလေးတွင်တည်ရှိသည်။ ချာ့ချ်ကို ၁၉၁၄၊ စက်တင်ဘာ ၄ ရက်တွင် ဘုန်းတော်ကြီး ဂျိုဟန်ဝေါလ်အဲရစ်ခ်ျ စင်ကသန့်ရှင်းစေ ခဲ့သည်။
ကိုးကားချက်များ
ကဏ္ဍ:နော်ဝေနိုင်ငံရှိ ချတ်ကျောင်းများ
မင်းဗာ
မင်းဗာကြီး (မင်းပင်) မင်းဗာဘုရင် (၁၄၉၃- ၁၅၅၄) သည် ရွှေရောင်လွှမ်းမိုးသည့် ရခိုင်ဘုရင့်နိုင်ငံတော်၏ မြောက်ဦးနေပြည်တော် ကိုအစပျိုး ခဲ့သူဖြစ်သည်။
အစောပိုင်းဘဝ
မင်းဗာကြီးကို ၁၄၉၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ စနေနေ မြန်မာသက္ကရာဇ် တပေါင်း ၈၅၄ ခုနှစ် အဖ မင်းရာဇာ (ဣလိသျှာ) အမိ စောနန္ဒီ တိုမှ မြောက်ဦးမြို့တွင် မွေးဖွားခဲသည်။
ဘုရင်ဘဝ
မင်းဗာကြီးသည် ၁၅၃၁ တွင် သံတွဲမှ မြောက်ဦးမြို့တော် သို့ ချီတက်လာပြီ ထီးနန်းကို သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။ ထီးနန်းကို မင်းခေါင်ကို သတ်၍ ရရှိခဲသည်။
ထရီပူရီစီးနင်းမှု(၁၅၃၃-၁၅၄၇)
ဘင်္ဂလားနယ်တွင် ထရီပူရီစီးနင်းသူများ တိုက်ခိုက်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ ဘင်္ဂလားကို သိမ်းပိုက်ပြီးသည့်နှစ်တွင်၊ ထရီပူရီကို စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် ဒါကာသို့ အင်အား ၅,၀၀၀ စေလွှတ်ခဲ့ရသည်။ ၁၅၃၃ ခုနှစ် မိုးရာသီအပြီးတွင် မင်းဗာကြီးသည် စစ်တပ်ကို ကိုယ်တိုင် ဦးဆောင်ခဲ့ပြီ ထရီပူရီစီးနင်းသူများ ကိုတိုက်ခိုက်ခဲကာ အောင်မြင်ခဲသည်။ ယခုတစ်ကြိမ် အောင်မြင်သော်လည်း မင်းဘင်သည် ထရီပူရီစီးနင်းမှုပြဿနာကို အပြည့်အဝ မဖြေရှင်းနိုင်ပါ။ ၁၅၄၇ ခုနှစ်တွင် တောင်ငူတပ်များက မြောက်ဦးမြို့ကို ဝိုင်းရံထားစဉ်၊ ထရီပူရီတပ်များက စစ်တကောင်းနှင့် တောင်ဘက်စွန်း ရာမူးအထိ စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ တောင်ငူတပ်များ ဆုတ်ခွာသွားပြီးနောက် မင်းဗာကြီးသည် နှင်ထုတ်ရန် အင်အားတစ်ခု စေလွှတ်ခဲ့ရသည်။
ပေါ်တူဂီရေတပ်စစ်ပွဲ
၁၅၃၅ ခုနှစ်တွင် ပေါ်တူဂီတို့သည် မြောက်ဦးမြို့တော်သို့ စစ်တိုက်ခဲ့သည်။ ပေါ်တူဂီ ကြေးစားတပ်ငယ် သည် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၂ ရက် တွင် ပေါ်တူဂီ စစ်သား များ ဆင်းသက်ခဲ့ပြီး ဖေဖော်ဝါရီ ၂၆ ရက် တွင် မြောက်ဦး မှ မိုင်အနည်းငယ် ကွာဝေးသော ကန်ဒါဇာ သို့ လှေများဖြင့် ကုလားတန် မြစ်သို့ ချီတက် ခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇ ရက်တွင် ကန်ဒါဇာ၌ ရခိုင်တပ်ကို ချေမှုန်းပြီးနောက် ပေါ်တူဂီတို့က ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်တွင် မြောက်ဦးသို့ ဆက်လက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ မင်းဗာကြီး ကိုယ်တိုင် ကာကွယ်ရေးကို ဦးဆောင်သဖြင့် ရခိုင်တပ်များသည် ကောင်းမွန်သော လက်နက်များနှင် မတ် ၇ ရက်တွင် ပေါ်တူဂီတို့ကို ချေမှုန်းခဲသည်။
တောင်ငူ–အင်းဝ စစ်ပွဲ (၁၅၃၈–၁၅၄၅)
၁၅၄၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ပြည်မြို့ကို အင်အား ၁၇၀၀၀ ဖြင့် တောင်ငူတပ်များက ဝိုင်းရံထားသောအခါ မင်းဘင်သည် ၁၅၄၂ ခုနှစ် အစောပိုင်းတွင် ရခိုင်ရိုးမကိုဖြတ်၍ ပဒေါင်မြစ်ကိုဖြတ်က လူ ၅,၀၀၀ နှင့် ကမ်းရိုးတန်းမှ လူ ၇၀၀၀၊ လှေငယ် ၇၀၀ တို့ကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း တပ်တော်သည် လမ်းကြောင်းမှ ထွက်လာပြီး ထောင်ချောက်ထဲသို့ ရောက်သွားကာ ဗိုလ်ချုပ် ကျော်တင်နော်ရထာ ဦးဆောင်သော တောင်ငူတပ်မှ အင်အား ၆၀၀၀ ဖြင့် ချေမှုန်းခဲ့သည်။ ရေတပ်သည် ပုသိမ်မြို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သော်လည်း တပ်တော် ပျက်သုန်းကြောင်း ကြားသိရပြီးနောက် ဆုတ်ခွာသွားခဲ့သည်။