cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
အာနန္ဒာဘုရား
ဉာဏ်တော်နှင့် အကျယ်အဝန်း
အာနန္ဒာဘုရား၏ မုခ်နုရင်းများတွင် အဆော်များသည် ခြင်္သေ့ရုပ်များဖြစ်သည်။ တုရင်အထွတ်ရှိ အဆင် တန်ဆာတို့သည် ရွဲပုလဲနှင့်ကြာဖတ်တို့ဖြင့် ဆင်ယင်ထားသည်။ အခြားမုခ် အငယ်စားများနှင့် ပြတင်းများ၌လည်း အထွတ်များတွင် ထိုနည်းအတိုင်းပင် ဖြစ်လေသည်။ ရှေးသမိုင်းဟောင်းများ၏ အဆိုအရ အာနန္ဒာဘုရား၏ အတိုင်းအတာတို့ကား စေတီကုလားကျောင်း အရှေ့မျက်နှာ၊ တောင်မြောက် အဝန်းအဝိုင်း အချင့်သည် ၁၁၅ တောင်၊ အရုဏ်ခံ မုခ်နှစ်ဖက် ၃၃ တောင် လေးသစ်စီရှိပေရာ၊ လေးမျက်နှာပတ်လည် အဝန်းအဝိုင်းအချင့်ကား ၇၂၅ တောင် တမိုက်ရှိသတည်း။ အရပ်တော် ပမာဏမှာ အောက်ခြေဖိနပ်တော်မှသည် ထီးတော်ဖျားအထိ ၁၂၅ တောင်နှစ်မိုက် လေးသစ်ရှိသည် ဟုဆိုလေသည်။
ကျောက်စာရုံးက ထုတ်ပြန်သော အတိုင်းအတာကား အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပေသည်။
ကျန်စစ်သားမင်းတရာကြီးသည် အာနန္ဒာစေတီတော်မြတ်တည်ဆောက်ပြီးမြောက်လျှင် မီးတား မဟာရံနှင့် တကွ ဝတ္ထုကံမြေ အရာမ်စောင့် ကျွန်သီးတော်တို့ကိုပါ လှူဒါန်း၍ ရွှေကရားဖြင့် ရေစက်သွန်းချလေသည်။ အာနန္ဒာစေတီတော်ကြီးသည် တည်ထားလုပ်ကိုင်ပုံ အလွန် သပ်ရပ်၍ ဆန်းကြယ် ခန့်ညား တင့်တယ်လှပ ပေသည်။ ထိုကြောင့် အာနန္ဒာဘုရား တည်ဆောက်ရာ၌ မြန်မာဗိသုကာလက်ရာ အထွက်အထိပ် ရောက် သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုဘုရားကြီးကား နိုင်ငံခြားသု‌ေတသီများအား ဂုဏ်ယူဝင့်ကြွားစွာ ညွှန်ပြနိုင်သော မြန်မာ့ဗိသုကာလက်ရာမွန်တစ်ရပ်လည်းဖြစ်ပေ သည်။
အာနန္ဒာဘုရားပွဲတော်
ထိုဘုရားကြီး၏ ပွဲတော်ကို နှစ်စဉ် ပြာသိုလ၌ သိုက်မြိုက် ခမ်းနားစွာ ကျင်းပသည်။
နားလန်ရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
နားလန်ရွာ (Narlan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ ပန်လန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၅၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်လန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၇၀ ဦး၊ မ ၆၉၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပဲခင်းချေရွာ၊ ပိန္နဲတော
ပဲခင်းချေရွာ၊ ပိန္နဲတော
ဆားတလင်းချိန်ရွာ၊ ဆင်ဘုတ်
ဆားတလင်းချိန်ရွာ၊ ဆင်ဘုတ်
ဘုရားကျွန်းရွာ၊ သက္ကယ်တန်း
ဘုရားကျွန်းရွာ၊ သက္ကယ်တန်း
ဂျော်တို (ပန်းချီဆရာ)
အီတလီလူမျိုး ကမ္ဘာကျော် ပန်းချီဆရာကြီး ဂျော်တို(Giotto di Bondone (c.1267-1337))သည် ဥရောပတိုက်တွင် အနုပညာရပ်များ ပြန်လည် ဆန်းသစ်လာ စက ထွန်းကားခဲ့သည်။ သူ၏နာမည်အပြည့်အစုံမှာ ဂျော်တိုဒီ ဗွန်ဒိုးနေး ဖြစ်သည်။ ဂျော်တိုသည် အီတလီမြောက်ပိုင်းရှိ ဖလော်ရင့်မြို့အနီး ရွာကလေးတစ်ရွာတွင် မွေးသည်ဟု အဆို ရှိသည်။ သူ၏ဖခင်မှာ လယ်ပိုင်ရှင်တစ်ဦးဖြစ်၍ ကိုယ်ပိုင် လယ်ယာများကို လုပ်ကိုင်ခြင်းဖြင့် အသက်မွေးမြူကြောင်း သိရှိရသည်။ ဂျော်တိုသည် ကလေးဘဝက လမ်းပေါ်တွင် သိုးရုပ်တစ်ရုပ် ရေးဆွဲနေသည်ကို ထိုအခါက ထင်ရှားသော ပန်းချီဆရာကြီး ချီမားဗူဧက တွေ့သဖြင့် ဂျော်တိုကို ခေါ်သွား ပြီးလျှင် ပန်းချီအတတ်ကို သင်ကြားပေးသည်ဟု ဆိုသည်။
ဂျော်တိုသည် ချီမားဗူဧနှင့် တွေ့ပြီးနောက် ထိုဆရာကြီးထံမှာပင် တပည့်ခံကာ ပန်းချီပညာကို လေ့လာလိုက်စားခဲ့ရာ မူလ ပါရမီခံရင့်သန်ပြီးသူဖြစ်သည့် အတိုင်း မကြာမီပင် ပန်းချီအတတ်တွင် ထက်မြက်ထူးချွန်လာလေသည်။ ဘဝကို ဖော်ကျူးရာတွင် ဂျော်တိုသည် သူမတူအောင် ကောင်းမွန်သေချာလှသည်။
ဂျော်တိုရှေးဦးစွာ ရေးဆွဲခဲ့သော ပုံများမှာ အဆီဇီဘုရားရှိခိုးကျောင်းအတွင်းရှိ အဆီဇီစိန်ဖရန်းစစ်၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိကားများ ဖြစ်သည်။ သူသည် လူပုံများကို ရေးဆွဲရာတွင် သက်ရှိ လူများကို ကြည့်၍ ရေးဆွဲလေ့ရှိသည်။ ထိုပန်းချီကားများကို သူ၏ ဆရာကြီးကိုယ်တိုင် စတင်ရေးဆွဲ၍ အပြီးမသတ်သေခင် ကွယ်လွန်သွားသောကြောင့် ဂျော်တိုကပင်တာဝန်ယူ၍ အပြီးသတ်သည်အထိ ဆက်လက်ရေးဆွဲခဲ့သည်ဟု အဆိုရှိသည်။ ထိုနောက် ပက်ဒူအားမြို့သို့ သွားရောက်ပြီးလျှင် ရှေးခေတ် ရောမပြည်၏ အရီနာမြို့တည်ရာအရပ်ရှိ စိန်မေရီဘုရားရှိခိုးကျောင်း၏ အတွင်းဘက် ၄ မျက်နှာလုံးကို ပန်းချီကားများ ရေးဆွဲပေးလေသည်။
ရောမမြို့တွင် စိန်ပီတာဘုရားရှိခိုးကျောင်းကြီးကို တည်ဆောက်ပြီးသောအခါ အတွင်းဘက်၌ တန်ဆာဆင်ယင်ရန် အတွက် နိုင်ငံတွင်းရှိ သုခုမပညာသည်များကို ပုပ်ရဟန်းမင်း၏ အမိန့်ဖြင့် လိုက်လံရှာဖွေ၍ လက်ရာများကို တောင်းယူသည်။ ထိုသူများအနက် ဂျော်တိုအား စိတ်တိုင်းကျသဖြင့် အလျင်အမြန်ခေါ်ယူ၍ ရေးခြယ်စေသည်။
ဂျော်တိုသည် အလုပ်နှင့်လက်မပြတ်ဘဲ အချိန်ရှိသမျှ ပန်းချီကားများကို ရေးခြယ်နေသောပညာသည်ကြီးဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့စာပေသမိုင်းတွင် ထင်ရှားလှသော စာဆိုတော်ကြီး ဒန်တီမှာ သူနှင့် ရင်းနှီးခင်မင်သော မိတ်ဆွေဖြစ်သည့်ပြင် အကြံဉာဏ် ပေးပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်သည်။ ဂျော်တို၏လက်ရာကောင်းများသည် ပန်းချီကားများအဖြစ်သာ အများအပြား ကျန်ရစ်သောကြောင့် သူ့အား ပန်းချီဆေးရေးအတတ်၌သာ ကျွမ်းကျင်သူဟု ထင်မြင်ဖွယ်ဖြစ်သော်လည်း ဗိသုကာ အတတ်နှင့် ရုပ်လုံးဖော် အတတ်တွင်လည်း ကျွမ်းကျင်လှသူ ဖြစ်သည်။ ဖလော်ရင့်မြို့ရှိ ဂျူအိုမိုဘုရားရှိခိုးကျောင်း ခေါင်းလောင်းစင်ကြီးနှင့် ဂျော်တို မျှော်စင် အဆောက်အအုံကြီးများ၏ ပုံစံများမှာ ဂျော်တိုရေးဆွဲခဲ့သော ပုံစံများ ဖြစ်သည်သာမက သူကိုယ်တိုင်ကြီးကြပ်ဆောက် လုပ်ခဲ့ရသော အဆောက်အအုံကြီးများ ဖြစ်ပေသည်။ သို့ရာတွင် ထိုအဆောက်အအုံကြီးများ ဆုံးခန်းသို့ မရောက်မီ ၁၃၃၇ ခုနှစ်၌ ပန်းချီဆရာကြီး ဂျော်တို ကွယ်လွန်လေသည်။ သူ၏တပည့် များက ဆက်လက်၍ လက်စသတ်သည်။ သူ၏ ရုပ်အလောင်းကို ကြီးကျယ်ခမ်းနားစွာ ဂုဏ်ပြုလျက် သူတည်ဆောက်ထားခဲ့သော ဖလော်ရင့်မြို့ရှိ ထင်ရှားသည့် ဂျူအိုမိုဘုရားရှိခိုးကျောင်းကြီးအတွင်း၌ အမှတ်တရမြှုပ်နှံထားကြလေသည်။
ငှက်ကြီးသိုက်ရွာ၊ မျက်တို
ငှက်ကြီးသိုက်ရွာ၊ မျက်တို
ဆွတ်ဂျာယန်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ဆွတ်ဂျာယန်ရွာ(Swutjaryang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ အင်ပေါက်ချက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၄၃၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အလဇ္ဇီ
အလဇ္ဇီ ဆိုသည်မှာ ပညတ်တော်ကို သိသောစိတ်နှင့် စေ့ဆော်၍ အာပတ်ကို လွန်ကျူး၏၊
ပုထုဇဉ်ဂတိဖြင့် စွန်းငြိသော အာပတ်ကို လျှို့ဝှက်ဖုံးလွှမ်း၏၊
အဂတိလေးပါးသို့လည်း လိုက်စား၏။ ဤသို့သဘောရှိသည့် ပုဂ္ဂိုလ်ကို "အလဇ္ဇီပုဂ္ဂိုလ်" ဟု ဆိုသည်။
အလဇ္ဇီရဟန်း၏ လက္ခဏာ
အောက်ပါ သုံးပါးသော လက္ခဏာတို့နှင့် ပြည့်စုံသည့်ရဟန်းကို "အလဇ္ဇီရဟန်း" ဟု ဆိုအပ်သည်။ ၎င်းတို့မှာ -
အလဇ္ဇီပုဂ္ဂိုလ်များ
ဤအင်္ဂါ (၃)ပါးနှင့် ပြည့်စုံသူသည် အလဇ္ဇီပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်၍ ဤအင်္ဂါ (၃)ပါး အပြန်အားဖြင့် လှည့်၍ ယူလျှင် လဇ္ဇီပုဂ္ဂိုလ် အရှက်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်သည်။ အဂ္ဂိယမှု, ကုလဒူသနမှု, သဘင်ခံမှု, ငွေတိုးပေးမှု, ရောင်းမှုဝယ်မှု, ရွှေ ငွေ အလှူခံမှု, ဗေဒင်ဟော, ဆေးကု, လက္ခဏာဖတ်မှု, ဓာတ်စီး နတ်စီး အတိတ်ဟော အနာဂတ်ဟောမှု စသည်တို့ကို ပြုနေသော ရဟန်းတို့ကို အလဇ္ဇီဟု သိရာ၏၊
ပေါရာဏကမ္မ သင်္ကန်းချုပ်ဆိုး ဆံရိတ် လက်သည်း ခြေသည်းလှီးခြင်း, သေနာသနဝတ် ကျောင်းပြုပြင်ခြင်း စသည်နှင့် အာစရိယဝတ် ပိဏ္ဍာစာရိကဝတ် ဝတ္တခန္ဓကလာ ဝတ်အမျိုးမျိုးတို့မှတစ်ပါး အခြားသော ဂီဟိကမ္မ (= လူတို့၏ အမှုကိစ္စ) ဖြစ်သော ပန်းချီ, ပန်းပု, စူး, ဆောက်, လက်သမားမှု စသော နဝကမ္မအမှုတို့၌သာ အလေ့အလာများသော လူမှုကိစ္စတို့၌သာ အချိန်ကုန်နေသော ရဟန်းကိုလည်း ဆရာတို့က အလဇ္ဇီဟုပင် ဆိုကြသည်။ အလဇ္ဇီ ပုဂ္ဂိုလ်ဟူသည် အရှက်မရှိသော ဘုရားစကား မနာယူ ပြုချင်ရာပြုနေသော သူတည်း။
အလဇ္ဇီဒုဿီလရဟန်းတို့ကား အလှူခံတစ်ကျိပ်လေးယောက်တို့၌ မပါဝင်ဟု “အလဇ္ဇီဘာဝါဒိ ပကာသက”ကျမ်း၌ အတိအလင်း ဆိုထား၏၊ အလဇ္ဇီဒုဿီလရဟန်းတို့ကို ထောက်ပံ့လှူဒါန်းအားပေးနေသော ဒါယကာ ဒါယိကာမတို့ကား သာသနာဖျက်နေသောသူများ ဖြစ်၏၊ ဤအချက်ကို သာသနာပြုနေပါသည်ဟု ဆိုသောသူတို့ သတိထားသင့်သော အချက် ဖြစ်သည်။
အဂတိတရား (၄) ပါး
၁။ ဆန္ဒာဂတိ = ချစ်သဖြင့် မလားအပ်သည်သို့ လားခြင်း။
၃။ မောဟာဂတိ = မသိနားမလည်သဖြင့် မလားအပ်သည်သို့ လားခြင်း။
၄။ ဘယာဂတိ = ကြောက်ရွံ့သဖြင့် မလားအပ်သည်သို့ လားခြင်း။
ကျောင်းတိုက်တစ်ခု, ဌာနတစ်ခု, အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုခုမှာ အကြီးအကဲပြုလုပ်နေသောသူသည် အဂတိတရားလေးပါး မလိုက်မှားဖို့ အရေးကြီး လှသည်။
အလှူခံ တစ်ကျိပ်လေးယောက်
၁။ တိရစ္ဆာန် = ခွေး ဝက် ကြက် ငှက် သားသမင် စသည်များ၊
၃။ သီလဝန္တ = သီလနှင့် ပြည့်စုံသော ရှင်, လူ, ရဟန်းများ၊
၄။ တာပသ = ကိလေသာကို ပူပန်စေသော စျာန်ရ, စျာန်မရ ရသေ့များ၊
၅။ မဂ္ဂဋ္ဌ = မဂ်ဋ္ဌာန်ပုဂ္ဂိုလ် လေးယောက်၊
၆။ ဖလဋ္ဌ = ဖလဋ္ဌာန်ပုဂ္ဂိုလ် လေးယောက်၊
၇။ ပစ္စေက = ပစ္စေကဗုဒ္ဓါအရှင်မြတ်များ၊
၈။ သမ္ဗုဒ္ဓ = မြတ်စွာဘုရားရှင်၊
တိရစ္ဆာနေ ဒုဿီလေ စ၊ သီလဝန္တေ စ တာပသေ။
သာသနာတော်ကို လဇ္ဇီပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်သာ စောင့်ရှောက်
လဇ္ဇီပုဂ္ဂိုလ် ဝိနည်းတတ်သော် သာသနာတော် တည်၏၊ အလဇ္ဇီပုဂ္ဂိုလ် ဝိနည်းတတ်သော်လည်း မကျင့်သောကြောင့် ထိုသူသန္တာန်၌ သာသနာတော် မတည်။ သူတစ်ပါးကိုလည်း သာသနာတော်တည်အောင် မတတ်နိုင်။ ထို့ကြောင့် လဇ္ဇီဝိနည်းတတ်သော သူတို့သည်သာ သာသနာတော်ကို စောင့်လတ္တံ့။ “အနာဂတေ သာသနံ လဇ္ဇီ ရက္ခိဿန္တိ = နောင်အခါ သာသနာတော်ကို လဇ္ဇီပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်သာ စောင့်ရှောက်ကုန်လတ္တံ့”ဟု သင်္ဂါယနာထေရ်အရှင်တို့ မိန့်ဆိုတော်မူကြသည်။
လဇ္ဇီပုဂ္ဂိုလ်ဟူသည်
လဇ္ဇီပုဂ္ဂိုလ် အရှက်ရှိသော သူတို့၏ သဘောသည် အနည်းငယ်မျှသော အပြစ်ကလေးကိုပင် အပြစ်ကြီးဟု နှလုံးပိုက်၏၊ မိမိ၏ အသက်ကို မငဲ့, ဒါယကာတို့ ဒါယိကာမတို့ မျက်နှာကို မငဲ့, ပစ္စည်းလေးပါး လာဘ်လာဘကို မငဲ့, မိမိ၏ ပတ်ဝန်းကျင် သီတင်းသုံးဖော်တို့၏ မျက်နှာကို မငဲ့, ဘုရားရှင်၏ ရွှေမျက်နှာတော်ကိုသာ ငဲ့၍ ဝိနည်းဒေသနာတော်နှင့်အညီ မချွတ်မယွင်း အမှားမရှိအောင် သတိဆောင်၍ ကျင့်ရာသည်။
ပုဂ္ဂိုလ် (၄) မျိုး
ဤသာသနာတော်၌ ---
၁။ လဇ္ဇီသူတော်ကောင်း၊
၂။ လဇ္ဇီသူယုတ်မာ၊
၃။ အလဇ္ဇီသူတော်ကောင်း၊
၄။ အလဇ္ဇီသူယုတ်မာဟု ပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုး ခွဲခြား မှတ်သားသင့်၏၊
ထိုလေးယောက်တို့တွင် ---
၁။ ဝိနည်းအရာ၌ ရိုသေလေးစားမှု ရှိ၍ ဣဿာ = သူတစ်ပါး စည်းစိမ်ကို ငြူစူမှု၊ မစ္ဆရိယ = မိမိစည်းစိမ်ကို လျှို့ဝှက်မှု၊ မာယာ = မိမိ၌ ရှိသော အပြစ်ကို ဖုံးကွယ်လှည့်ပတ်မှု၊ သာဌေယျ = မိမိ၌ မရှိသော ဂုဏ်တို့ကို ဖော်ပြ၍ ကောက်ကျစ်စဉ်းလဲမှု စသည် မရှိသူ ရိုးသားဖြောင့်မတ်သူသည် လဇ္ဇီသူတော်ကောင်း မည်၏၊
၂။ ဝိနည်းအရာ၌ ရိုသေလေးစားမှုရှိ၍ ဣဿာ မစ္ဆရိယ မာယာ သာဌေယျစသည် များပြားသောသူသည် လဇ္ဇီသူယုတ်မာမည်၏၊
၃။ ဝိနည်းအရာ၌ ရိုသေလေးစားမှု မရှိမူ၍ (ဝါ) မရှိသော်လည်း ဣဿာ မစ္ဆရိယ မာယာ သာဌေယျ စသည် နည်းပါး, ရိုးသားဖြောင့်မတ်၍ မိမိ မကျင့်နိုင်စေကာမူ ကျင့်သူကို အားပေး အမှန်ကို ရေးသားပြောဆိုခြင်း စသည်ဖြင့် စိတ်ကောင်းရှိသူသည် အလဇ္ဇီသူတော်ကောင်း မည်၏၊
၄။ နောက်ဆုံး လေးနံပါတ်ပုဂ္ဂိုလ်သည်ကား ဝိနည်းကိုလည်း ရိုသေလေးစားမှု မရှိ၊ သိက္ခာပုဒ်တော်တို့ကို လွန်ကျူးကျော်နင်းရန်လည်း ဝန်မလေး၊ ဣဿာ မစ္ဆရိယ မာယာ သာဌေယျ စသည် ပေါများ၍ ရိုးသားဖြောင့်မတ်ခြင်း မရှိ၊ မိမိလည်း မကျင့် သူတစ်ပါးကိုလည်း အပြစ်ဆို ကိုယ်လိုရာသို့ဆွဲ သူတော်ကောင်းတွေကို ရှုတ်ချ၍ မဟုတ်မတရား ရေးသား ပြောဆိုတတ်သော သူသည် အလဇ္ဇီသူယုတ်မာ မည်၏၊
ထို ပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုးလေးစားတို့တွင် မိမိသည် လဇ္ဇီသူတော်ကောင်း ဟုတ်သည် မဟုတ်သည်ကို မိမိသာလျှင် အသိဆုံးဖြစ်၍ ကိုယ်တိုင်ဆုံးဖြတ်ချက်ချကာ လဇ္ဇီမဖြစ်သေးလျှင် လဇ္ဇီလက္ခဏာသုံးပါးနှင့်အညီ လဇ္ဇီဖြစ်အောင် သူတော်ကောင်း မဟုတ်သေးလျှင် သူတော်ကောင်းလက္ခဏာနှင့်အညီ သူတော်ကောင်း ဟုတ်အောင် ပြုပြင်ပါလေ။
သစ်ပင်လူသား
သစ်ပင်လူသားသည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၊ ဂျာကာတာမြို့ ၁၈၀ ကီလိုမီတာအကွာ အရှေ့တောင်ပိုင်း၊ တတ်ဂျန်ဂျာရာ ဒေသတွင်နေထိုင်သူ မစ္စတာ ဒီဒီ ကိုဆာဝါ ( ၃၂ )နှစ် ဖြစ်သည်။ ခန္တာကိုယ်ပေါ်ရှိ အရေပြားများသည် သစ်ခေါက်၊ သစ်မြစ်များကဲ့သို့ဖြစ်နေပြီး၊ အမှန်မှာ ထူးထူးဆန်းဆန်းရောဂါဖြစ်နေသူ တစ်ဦးဖြစ်သည်။
အမေရိကန်နိုင်ငံဆရာဝန်က တစ်ရူးစယူပြီး ဓာတ်ခွဲကာ ဆေးကုသပေးရန် ကမ်းလှမ်းချက်ကို အင်ဒိုနီးရှားအစိုးရ၏ ငြင်းဆန်ခြင်းခံခဲ့ရသူဖြစ်သည်။
အင်ဒိုနီးရှားသမ္မတအမိန့်နှင့် ပြည်တွင်းဆရာဝန်များက ဖြတ်တောက်ခွဲစိတ်လိုက်သော်လည်း မအောင်မြင်ပေ။ နောက်ဆုံးတွင် ၂၀၀၈-ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်အကူအညီဖြင့် ဆေးကုသရာ သက်သာသွားသည်။
ဒါပေမဲ့ ဆက်လက်ကြီးထွားနေသော အခက်အလက်တွေကို ၂၀၀၉-ခုနှစ်တွင် ထပ်မံဖြတ်တောက်ပြီးနောက် ပညာရှင်ဆရာဝန်များ၏ အဆိုအရ
ထိုရောဂါကို ရပ်တန့်သွားအောင်မလုပ်နိုင်ကြောင်း သိရသည်။
ဝန်ထမ်ရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ဝန်ထမ်ရွာ (Wunhtan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ မိုင်းလင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၀၇၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းလင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၇၅ ဦး၊ မ ၂၅၇၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၈၅၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နားလောရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
နားလောရွာ (Narlaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်၊ နားလောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၆၁၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားလောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၀ ဦး၊ မ ၃၈၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၇၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွန်ပျူတာ ထောက်ကူပြု ဒီဇိုင်း
ကွန်ပျူတာ ထောက်ကူပြု ဒီဇိုင်း (computer-aided design; CAD) ဆိုသည်မှာ ဒီဇိုင်းပုံစံတစ်ခုနှင့်ပတ်သက်၍ တီထွင်ဖန်တီးခြင်း၊ ပြုပြင်မွမ်းမံခြင်း၊ အသေးစိတ်လေ့လာစိစစ်ခြင်း၊ အကျိုးရှိထိရောက်စေရန်ဆောင်ရွက်ခြင်းတို့၌ အထောက်အကူဖြစ်စေရန် ကွန်ပျူတာများအသုံးပြုခြင်းဖြစ်သည်။ ကဒ် (သို့) စီအေဒီ (CAD) ဆော့ဖ်ဝဲများကို ဒီဇိုင်းရေးဆွဲသူ၏ ရေးဆွဲနိုင်အား မြှင့်တင်ရန်၊ ဒီဇိုင်းပုံ၏ အရည်အသွေး တိုးတက်ကောင်းမွန်စေရန်၊ (ကွန်ပျူတာ) အသေးစိတ်ညွှန်ကြားချက်များမှတစ်ဆင့် သတင်းချက်လက် ပေးပို့၊ လက်ခံမှု ကောင်းမွန်စေရန်၊ ထုတ်လုပ်မှုအတွက် အချက်အလက်အစုအဝေးကို ဖန်တီးရန်တို့အတွက် အသုံးပြုကြသည ကဒ်မှတစ်ဆင့် ဖန်တီးသော ဒီဇိုင်းများသည် မူပိုင်ခွင့် လျှောက်ထားမှုများ၌ အသုံးပြုရာတွင် ထုတ်ကုန်နှင့် တီထွင်ဖန်တီးမှုများကို ကာကွယ်ရာ၌ အသုံးဝင်လှသည်။ ကဒ်ကိုသုံး၍ ရေးဆွဲထားမှုများသည် ပရင့်ထုတ်ယူရန်၊ စက်တင်ခုတ်စားရန်၊ အခြားထုတ်လုပ်မှုလုပ်ငန်းများအတွက် များသောအားဖြင့် အီလက်ထရောနစ်ပုံစံများဖြင့် တည်ရှိတတ်သည်။ CADD ဝေါဟာရကိုလည်းအသုံးပြုလေ့ရှိကြကာ အနက်မှာ "ကွန်ပျူတာ ထောက်ကူပြု ဒီဇိုင်းနှင့် ပုံကြမ်း" (computer aided design and drafting) ဖြစ်သည်။
ကဒ်ကို နှစ်ဖက်မြင်စနစ်ရှိ မျဉ်းကွေး၊ ပုံသဏ္ဌာန် နှင့် သုံးဖက်မြင်စနစ်ရှိ မျဉ်းကွေး၊ မျက်နှာပြင်၊ ထုပုံ စသည်တို့ကို ဒီဇိုင်းဆွဲရန် အသုံးပြုနိုင်သည်။
ကဒ်သည် စက်မှုထုတ်ကုန်လုပ်ငန်းများ ၌ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုကြလေရာ မော်တော်ယာဉ်၊ သင်္ဘော၊ လေယာဉ်ပျံ စသည့် လုပ်ငန်းများ၊ ဗိသုကာလုပ်ငန်းများ၊ ခြေတုလက်တု ထုတ်လုပ်ရေး နှင့် များစွာသောလုပ်ငန်းများ ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် နည်းပညာဆိုင်ရာ လက်စွဲဖော်ပြချက်များ (digital content creation; DCC ဟုလည်းသိကြ) ၊ ကြော်ငြာလုပ်ငန်း၊ ရုပ်ရှင်လုပ်ငန်းများတွင် အထူးပြုလုပ်ချက်များအတွက် ကွန်ပျူတာ လှုပ်ရှားမှုများအား ဖန်တီးရန်လည်း ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုကြသေးသည်။ အလွန်ကြီးမားသော စီးပွားရေးဆိုင်ရာ အရေးပါမှုများကြောင့် ယခုဆိုလျှင် ကဒ်သည် ကွန်ပျူတာဆိုင်ရာ ဂျီဩမေတြီ (computational geometry) ၊ ကွန်ပျူတာ ဂရပ်ဖစ် (ဆော့ဖ်ဝဲ၊ ဟာ့ဒ်ဝဲ နှစ်မျိုးစလုံး) ၊ discrete differential geometry တို့တွင် သုတေသနအတွက် အဓိကမောင်းနှင်သည် အားတစ်ရပ်ဖြစ်ခဲ့လေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒီဇိုင်းအင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်
ညောင်ပင်အိုင် ဆရာတော်ကြီး
သာသနာပြုစိတ်ဓာတ် ဇွဲ လုံ့လ ဝီရိယ ထက်သန်ခြင်း၊ သီလ သမာဓိ ပညာဂုဏ်တော်တို့ကြောင့် ရဟန်းရှင်လူ ပြည်သူအပေါင်းတို့၏ လေးစားကြည်ညိုခြင်းကို ခံရသော စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်၊ ညောင်ပင်အို်င်တောရကျောင်းတိုက် ဆရာတော်ဘုရားကြီး အဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ ဘဒ္ဒန္တနန္ဒောဘာသ၏ ဘဝပုံရိပ်
ငယ်ဘဝ
အဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရ ဘဒ္ဒန္တ နန္ဒောဘာသ ညောင်ပင်အိုင်တောရဆရာတော်ဘုရားကြီး လောင်းလျာကို မကွေးတိုင်း၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ ဖူလုံရွာ ခမည်းတော် ဦးသာဆွယ်၊ မယ်တော် ဒေါ်နှင်းတုတ် တို့က(၁၂၈၃) ခုနှစ်၊ ပြာသိုလဆန်း (၃)ရက် စနေနေ့ နံနက် (၃:ဝဝ)နာရီ အချိန်တွင် ဖွားမြင်တော်မူခဲ့သည်။ ငယ်နာမည် မောင်ထွန်းရှိန်ဖြစ်သည်။ မောင်ထွန်းရှိန် (၇)နှစ်သားအရွယ်သို့ ရောက်သောအခါ မိဘများက ဖူလုံရွာ ပတ္တပိုဏ်ကျောင်းတိုက် ဆရာတော် ဦးဥတ္တရထံ ပညာသင်ရန် အပ်နှံကြလေသည်။ သားရတနာလေး (၁၂) နှစ်အရွယ်သို့ ရောက်သောအခါ မိဘနှစ်ပါးသည် ရှင်ပြုမင်္ဂလာသဘင်ဆင်ယင်ကျင်းပ၍ ပတ္တပိုဏ်ဆရာတော် ဦးဥတ္တရကို ဥပဇ္ဈာယ် ပြုပြီးလျှင် သာသနာအမွေကို ခံယူစေသည်။ ရှင်သာမဏေ ဖြစ်သောအခါ ဘွဲ့အမည်မှာ ရှင်နန္ဒောဘာသ ဖြစ်သည်။ သာမဏေအဖြစ်သို့ ရောက်သောအခါ (၅) ဝါပတ်လုံး ပတ္တပိုဏ်ကျောင်းတိုက်၌ ဆရာတော်ဦးဥတ္တရနှင့် စာချဖုန်းကြီးများဖြစ်သော ဦးသောဘဏ၊ ဦက္ကန္ဒာစာရတို့ထံ၌ သဒ္ဒါ၊ သင်္ဂြိုဟ်၊ ဝိနည်းစသော ပိဋကတ်အခြေခံကျက်စာများကို သင်ကြားအားထုတ်ခဲ့လေသည်။
၁၃၀၃ခုနှစ် နယုန်လဆန်း (၁၂)ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့တွင် ပတ္တပိုဏ်ဆရာတော် ဦးဥတ္တရကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြုပြီးလျှင် ရေစကြိုမြို့နယ်သာစည်ရွာ ရဟန်းဒါယိကာ ဦးဘအေး၊ ရဟန်းဒါယိကာမ ဒေါ်သိန်းတင် တို့၏ ပစ္စယာနုဂ္ဂဟကို ခံယူကာ ပတ္တပိုဏ်တိုက် ဗဒ္ဓသိမ်၌ ဥပသမ္ပဒ မြင့်မြတ်သော ပဉ္ဇင်းဘဝသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ရဟန်းဘဝသို့ ရောက်သောအခါ ပတ္တပိုဏ်ကျောင်းတိုက်၌ (၅) ဝါမျှနေထိုင်၍ ပိဋကတ်စာပေများသင်ကြားခဲ့သည်။ ရဟန်း (၆) ဝါအရတွင် ရေစကြိုမြို့နယ် အောက်အိုအနောက်ရွာ မဟာဇောတိကာရာမတိုက် ဆရာတော် ဦးဉာဏုတ္တရ ထံကြွရောက်၍ ကျမ်းဂန်များ သင်ကြားပြီး တစ်နှစ်ပတ်လုံး သီတင်းသုံးခဲ့သည်။ ထိုနောက် မန္တလေးမြို့မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံ တိုက်သစ်၊ စည်ရှင်ကျောင်းသို့ တဖန်ကြွချီတော်မူခဲ့ပြီး (၇) ဝါမြောက်ဝါကို ကပ်တော်မူ၍ စာပေကျမ်းဂန်များကို သင်ကြားတော်မူခဲ့သည်။
ဝါကျွတ်ချိန်တွင်ဖူလုံရွာသို့ ပြန်လည်ကြွချီတော်မူခဲ့စဉ် ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်၊ ပေါင်းဝရွာ၊ ဓမ္မိစ္ဆာသယတောရကျောင်းမှ ဆရာတော်ဦးသုတ ကြွလာသည်။ ဆရာတော်ဦးသုတကား ဓုတင်္ဂဓရအမြဲတမ်း ဆောင်သောဆရာတော်ဖြစ်သည်။ ညောင်ပင်အိုင်ဆရာတော်လောင်းလျာဖြစ်သော ဦးနန္ဒောဘာသ သည် ရှေးကဖြည့်ခဲ့သောပါရမီ၏ နှိုးဆွမှုကြောင့် ဓုတင်္ဂဓရအမြဲဆောင်သော အကျင့်ကိုသင်ယူလိုစိတ်များ ဖြစ်ပေါ် ပြင်းပြလာမှုကြောင့် ပတ္တပိုဏ်ဆရာတော်ထံခွင့်ပန်လျှောက်ထား၍ ဓမ္မိစ္ဆာသယဆရာတော်ပြန်ကြွတော်မူသောခါ ပေါင်းဝဓမ္မိစ္ဆာသယတောရသို့ လိုက်ပါတော်မူပြီး ပဋိပတ်နှင့်ဓုတင်္ဂဓရဆောင်နည်းများကို ဆရာတော် ဦးသုတထံတွင် သင်ယူတော်မူခဲ့သည်။
ညောင်ပင်အိုင် တောရကျောင်း စတင်ဖြစ်ပေါ် လာပုံ
ပေါင်းဝရွာ ဓမ္မိစ္ဆာသယ၌ သီတင်းသုံး သင်ယူပြီးနောက် ဦးနန္ဒောဘာသသည် အာရည်ကင် ဓုတင်ဆောက်တည်၍ တောရဆောက်တည်လိုသောဆန္ဒရှိတော်မူသဖြင့် တောရနေရာရှာဖွေရာဆားလင်း ကြီးမြို့၊ ကျောက်ကုန်းရွာမှ ဦးအောင်ညွန့်က သူ့ယာမြေအနီးတွင် ရှိသောညောင်ပင်နှင့် ရေအိုင်တစ်အိုင် ရှိသောနေရာဖြစ်၍ ညောင်ပင်အိုင် ဟုခေါ်သော နေရာကို ညွန်ပြလေရာ စိတ်ငြိမ်အေးမြ အရိပ်အာဝါသ ပြည့်စုံ၍ ထိုနေရာကိုရွေးချယ်တော်မူခဲ့သည်။ မူလညောင်ပင်ကြီးမှာ ဆရာတော်ရောက်ရှိချိန်တွင် မရှိတော့ပါ။ ဆရာတော်သည် ညောင်ပင်အိုင် တောရသို့ ၁၃၁၁ခုနှစ်၊ သီတင်းကျွတ်လ တွင် ကြွရောက်သီတင်းသုံး တော်မူခဲ့သည်။
ဆရာသမားကောင်းကို ရှာဖွေခြင်း
နိဗ္ဗာန်ရရန်အတွက် ဆရာသမားကောင်း ရှာတွေ့ခြင်းသည် ရာနှုန်းပြည့် အရေးကြီးကြောင်း မြတ်စွာဘုရား ကိုယ်တော်တိုင်က ရှင်အာနန္ဒာကို မိန့်တော်မူခဲ့သလို ယ္ခုလည်း ဆရာတော် (၁၄) ဝါရပြီး ဝါကျွတ်ကာလတွင် နောင်တော် ဦးသုမိတ္တက ရဟန္တာဟု ထင်ပေါ်ကြားတော်မူသော ဆင်ဖြူကျွန်းအနီး စလင်းမြို့ ကန်လယ်ဆရာတော်ဘုရားထံသွားရောက်၍ နည်းနာခံယူမည် ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားလာ၍ ဆရာတော်လည်း အတူလိုက်ပါရန် ဆုံးဖြတ်ကြပြီး ညီနောင်နှစ်ပါး ရှင်မတောင် ဘောင်ပဲ့ရွာမှ ခြေလျင်ခရီးဖြင့် တစ်ရွာဝင် တစ်ရွာထွက် ခရီးထွက်တော်မူခဲ့သည်။
ဆန္ဒအဓိပတိက မွေးထုတ်ပေးလိုက်သော ဇွဲဝိရိယတို့နှင့် ခရီးဆက်ခဲ့ကြရာ ပခုက္ကူမြို့ မြောက်ဘက် သုဿန်တွင် တစ်ညတာမျှ တည်းခိုနားနေခဲ့ကြသည်။ ညဘက်တွင် ဆရာတော်(၂)ပါးသည် ကောင်းကင်နက္ခတ်အမြင်ကို ကြည့်၍ ခရီးစဉ် ရွေးတော်မူသည်။ နံနက်လင်းသောအခါ သီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားသို့ သွားရောက်ဖူးမြင်ကြပြီးနောက် ညောင်ဦးမြို့သို့ ခြေလျင်ခရီးဆက်ခဲ့ကြသည်။ ညောင်ဦးရောက်ပြီး ပုဂံသဗ္ဗေညုဘုရားတွင် နားနေကြရင်း ဘုရားရှေ့ရင်ပြင်တော်တွင် လင်းနို့ချေး၊ ငှက်ချေး၊ အမှိုက်သရိုက်များစွာရှိနေခြင်းကြောင့် ဘုရားဖူးသူများ စိတ်မသက်မသာနှင့် ဖူးနေရသည်ကို မြင်ရသောကြောင့် ဆရာတော်ညီနောင်နှစ်ပါးက အမှိုက်နှင့်ချေးများကို စုပုံကာ သင်္ကန်းနှင့်ထုပ်၍ ဘုရားနှင့် ဝေးတဲ့အရပ်မှာ သွားပစ်ပြီး ဆရာတော်သည် သဗ္ဗေညုဘုရားတွင် ဤသို့ ဆုတောင်းခဲ့သည်။ " ငါသည် ဤဘုရားမှ အမှိုက်များ ရှင်းလင်းသန့်စင်ပေးသောအကျိုးအားကြောင့် ငါ၏ကိုယ်တွင်းမှာရှိသော ကိလေသာအညစ် အကြေးများကို အမှိုက်များရှင်းသွားသလို ရှင်းလင်းဖယ်ရှား နိုင်ရပါစေသား"။ ထိုသို့ ဆုတောင်းပြီး နားနေစဉ် လူအများ အုတ်အုတ်ကျက်ကျက် ဖြစ်နေသည်ကို တွေ့ရသောကြောင့် ဒကာတစ်ဦးကို မေးကြည့်ရာ " ဘုရားပေါ်မှာ ရဟန္တာတစ်ပါး ကြွလာလို့ သွားဖူးကြတာ " ဟု ဖြေပေးသောကြောင့် ညောင်ပင်အိုင်ဆရာတော်က နိမိတ်ကောင်းတော့ ပြနေပြီဟု ကောက်ယူလိုက်ပါသည်။ ထိုစဉ်ကကြွလာသော ရဟန္တာတစ်ပါးဆိုသူမှာ စွန်းလွန်းဆရာတော်ကြီး ဖြစ်သည်။
ပုဂံမြို့တွင် အအေးဆိုင်တစ်ဆိုင်မှ ကူညီ၍ ကားကြုံဖြင့် ထည့်ပေးလိုက်ရာ ညနေအချိန်တွင် ချောက်မြို့သို့ ရောက်ရှိကြသည်။ တည်းခိုရန် ဘုန်းကြီးကျောင်းတစ်ကျောင်းသို့ ဝင်ကာကျောင်းထိုင်ဘုန်းကြီးအား တစ်ညတာတည်းခိုခွင့်ပေးရန် လျှောက်ထားကြရာ သူစိမ်းဖြစ်နေသည်ကတစ်ကြောင်း၊ မည်သူမည်ဝါ မသိသည်က တစ်ကြောင်းတို့ကြောင့်တည်းခိုခွင့်မရသောကြောင့် ဆရာတော်နှစ်ပါးမှာ ချောက်မြို့ဆိပ်ကမ်းရှိ ဆိပ်ခံဗောပေါ်မှာပင် တစ်ညတာကျိန်းစက်ခဲ့ကြရသည်။ နောက်နေ့မနက် ခရီးဆက်ကြရာ ဆွမ်းခံချိန်၌ စလေမြို့သို့ရောက်လေရာ ဆွမ်းခံခြင်း၊ ဆွမ်းဘုဉ်းခြင်းတို့ပြုပြီး ကူတို့မော်တော်ဖြင့် ဆင်ဖြူကျွန်းသို့ လိုက်ကြပြန်ရာ ဆင်ဖြူကျွန်းသို့ ညနေစောင်းအချိန်မှာ ရောက်ရှိကြသည်။ ဆင်ဖြူကျွန်း သရက်ပင်ကျောင်းတွင်တစ်ညတာတည်းခိုကြပြီး နောက်တစ်နေ့၌ ဆင်ဖြူကျွန်းမှ စလင်းမြို့သို့ဆွမ်းစားချိန်တွင် ရောက်ရှိကြရာ ဆရာတော်တို့မှာ ဆွမ်းခံဆွမ်းဘုဉ်း ခြင်းတို့ပြုနေလျှင် ကန်လယ်ဆရာတော်ကြီးကို ထိုနေ့တွင်ဖူးခွင့် (ကန်လယ်ဆရာတော်ကြီးသည် ဆွမ်းဘုဉ်းပြီးနောက်ပိုင်း မည်သူ့ကိုမျှ ဖူးခွင့်မပြုသည့် စည်းကမ်းရှိနေသည်) မရနိုင်တော့သဖြင့် ညောင်ပင်အိုင်ဆရာတော်တို့ ညီနောင်နှစ်ပါးတို့သည် ကန်လယ်ဆရာတော်ကြီးကို အရင်ဆုံးဦးတိုက်ဖူးမြော်ရန် ဆုံးဖြတ်ကြပြီး ကန်လယ်ဆရာတော်သီတင်းသုံးရာ စလင်းမြို့၏အနောက်မြောက် ယွန်းယွန်းတွင်တည်ရှိပြီး (၁.၇) စတုရန်းမိုင်ကျယ်ဝန်းသော ဝက်သည်းကန်သို့ ကြွချီခဲ့ကြသည်။
ကန်လယ်ဆရာတော် သီတင်းသုံးသော ကန်လယ်တောရကျောင်းသည် ထိုရေကန်၏ အလယ်တွင်ပေါ်နေသော ကျွန်းကလေးပေါ်တွင်တည်ရှိသော ရှင်ပင်သိင်္ဂေတာ စေတီတော်မြတ်ကြီး၏ ဘေးနားတွင် ကျောင်းဆောက်၍ သီတင်းသုံးနေခြင်းဖြစ်သည်။ ကျွန်းပေါ်သို့ စည်းကမ်းမရှိ ဝင်ထွက်သွားလာခြင်း မပြုလုပ်နိုင်ရန် ကျွန်းပတ်ပတ်လည်တွင် ဝါးများကို ထရံဖြင့်ကာ၍ ဝင်ပေါက်တစ်ပေါက်သာရှိသော တောရကျောင်းအဖြစ် ဆောက်တည်နေခြင်းဖြစ်သည်။ ညောင်ပင်အိုင်ဆရာတော်တို့သည် ရေကန်အစပ်တွင် တည်ရှိသော ရှင်ပင်ရွှေမုဌောဘုရား အရောက်တွင် ဆွမ်းခံပြန်လာသော ကိုယ်ရင်လေးက ကန်လယ်ကျောင်းသို့ ကြွလျှင် လိုက်ခဲ့ပါဆိုသောကြောင့် သုံးယောက်သာစီး၍ ရသော လောင်းလှေဖြင့် လိုက်သွားခဲ့ကြသည်။
ညောင်ပင်အိုင်ဆရာတော်တို့ ကန်လယ်ကျွန်းပေါ်သို့ ရောက်သောအခါ ကန်လယ်ဆရာတော်ကြီး၏ တပည့်များက အာဂန္တုနှစ်ပါးစာ ဆွမ်းပွဲပြင်၍ စောင့်နေကြသည်ကို တွေ့ရပြီး "အရှင်ဘုရားတို့ ဆွမ်းမဘုဉ်းရသေးရင် ဆွမ်းဘုဉ်းပေးပြီးမှ ဆရာတော်ကြီးကိုဖူးဖို့ ဆရာတော်ကြီးမှာထားကြောင်း" ပြောပြ ကြသည်။ အမှန်မှာ ကန်လယ်ဆရာတော်ကြီးက တပည့်များကို အာဂန္တုနှစ်ပါးစာ ဆွမ်းပွဲပြင်ခိုင်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ နောင်သောအခါတွင် ညောင်ပင်အိုင်ဆရာတော်ကြီးက " ကန်လယ်ဆရာတော်ကြီးက ကြယ်မြင် လမြင် ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးဆိုတော့ ဘုန်းကြီးတို့က တကယ်လုပ်မယ့်သူတွေ ဆိုတာသိလို့ ဆွမ်းပွဲပြင်ပြီး ကြိုခဲ့တာ" ဟုမိန့်ဆိုခဲ့သည်။
ညောင်ပင်အိုင်ဆရာတော်တို့ ဆွမ်းဘုဉ်းပေးပြီး ကန်လယ်ဆရာတော်ကိုဝင်ရောက်ဖူးမြော်ရာ ကန်လယ်ဆရာတော်ကြီးက ဒီကျောင်းက ဘုန်းကြီးတစ်ပါးတည်း နေတာဖြစ်ခြင်းကြောင့် တရားအားထုတ်ကြမယ်ဆိုရင် ရေကန်စပ်တွင်ရှိသော ကန်ချောင်ရှိကျောင်းများတွင် သီတင်းသုံးကြပြီးမသိတာ မေးစရာရှိရင် ဘုန်းကြီးဆီ လာမေးကြရန် မိန့်လိုက်သောကြောင့် ညောင်ပင်အိုင်ဆရာတော်တို့ ညီနောင်နှစ်ပါးတို့သည် ကန်လယ်ကျောင်း၏ အနောက်ဘက်တည့်တည့် ကန်စပ်တွင် တည်ရှိသော "ပြည်တော်ဦး" ဘုရားအနီးရှိ ကန်ချောင်အရပ်တွင် ဆောက်လုပ်ပြီးနှင့်သော အုတ်ကျောင်းတွင် ညီနောင်နှစ်ပါး သီတင်းသုံးကြပြီး ဆွမ်းကို စလင်းမြို့ပေါ်တွင် ခံယူကြပြီး နေ့ခင်းပိုင်းတွင် "ခံတပ်လှိုင်ဂူ" တွင် တရားအားထုတ်ခြင်းအမှုတို့ ပြုကြပြီး မသိမေးမြန်းရန် ရှိပါက ညနေစောင်းအချိန်လောက်တွင် လောင်းလှေဖြင့် လှော်၍ ကန်လယ်ဆရာတော်ထံ ကြွရောက်မေးမြန်းပြီး ဆက်လက်အားထုတ်ခဲ့ကြသည်။ ဤသို့ တရားအားထုတ်နေရင်း နောင်တော် ဦးသုမိတ္တမှာ နာမကျန်းဖြစ်၍ ဖူလုံရွာသို့ပြန်လည်ကြွတော်မူခဲ့သော်လည်း ညောင်ပင်အိုင်ဆရာတော်မှာ တစ်ပါးတည်း ကန်ချောင်တွင်ဆက်လက်တရားအားထုတ်ခဲ့ရာ (၃) လခန့်အကြာတွင် ညောင်ပင်အိုင် ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် မိမိအလိုရှိသော တရားများ ပြည့်ပြည့်ဝဝ ရရှိပြီးနောက်(၁၃၁၇)ခုနှစ် ဆရာတော်ဘုရားကြီး (၁၅)ဝါအရောက်တွင် ညောင်ပင်အိုင်တောရကျောင်းသို့ ပြန်လည်ကြွချီ သီတင်းသုံးတော်မူခဲ့သည်။ ညောင်ပင်အိုင်ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် ညောင်ပင်အိုင်တောရကျောင်းသို့ ဒုတိယအကြိမ် ပြန်လည်ကြွချီ သီတင်းသုံးခဲ့သော ကျောင်း၏ပုံစံမှာ မကျီးပင်ကြီး အောက်တွင် ထန်းလက်အမိုးလေးတစ်ခု၊ ဘေးအကာ မပါသော (တစ်ဘက်ရပ်တဲ) တဲအောက်တွင် အမှီပါသော ခုံတန်းလျား အဟောင်းတစ်ခုနှင့် တန်လျားရှေ့တွင် စားပွဲအိုကြီး တစ်လုံးသာ ရှိသည်။ တန်လျား၏ အစွန်တဖက်တွင် နှုတ်ခမ်းပဲ့နေသော သောက်ရေအိုးလေးတစ်လုံးရှိသည်။ ကျောင်းမှာ ကမူကုန်းလေးပေါ်တွင် တည်ရှိ၍ ကမူကုန်းလေးအောက်နားတွင် ရေနွေးကျိုရန် နှုတ်ခမ်းကျိုးနေသော မြေကရားအိုလေးတစ်လုံးနှင့် တောရဆောက်တည်ခဲ့သည်။
ထိုသို့ တောရဆောက်တည်ခြင်းအကျင့်သည် ဓူတင်(၁၃) ပါး ဆောက်တည်ရာတွင် တစ်ပါးအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ဆွမ်းခံစားခြင်း၊ ဆွမ်းကို ရောမွေ၍စားခြင်း တစ်နေရာတည်း၌ တစ်နေ့တစ်နပ်တည်း တစ်ခွက်တည်းသော သပိတ် (သို့) ခွက်ကိုသုံး၍ ဆွမ်းဘုဉ်းပေးခြင်း၊ ဆွမ်းခံရာတွင် အိမ်စဉ်မပြတ် ဆွမ်းရပ်ခြင်း၊ သစ်ပင်ရင်း၌နေခြင်း၊ လှဲလျောင်း၍ အိပ်စက်သောအကျင့်ကို အနှစ် (၄၀) ကျော် ပယ်ရှား၍ အားထုတ်တော်မူခဲ့သည်။ ဆရာတော် ကျိန်းစက်သော ပုံစံမှာ ခုံတန်းလျားပေါ်တွင် ထိုင်၍ ရှေ့စားပွဲပေါ် တွင်လက်ပိုက်ပြီးတင်ကာ ထိုလက်ပေါ်တွင် ခေါင်းကိုမှီ၍ ကျိန်းစက်ပါသည်။ ဆရာတော်သည် ရေချိုးခြင်းအမှုကို ပယ်ရှားလိုက်ပြီး ဝတ်ထားသောသင်္ကန်းကို ဝတ်လို့ ရသည်အထိ ဝတ်ရုံတော်မူခဲ့သည်။ ဆရာတော်ကြီး အားထုတ်တော်မူခဲ့သော ဓူတင်များကို အမြင့်ဆုံးအမြတ်ဆုံး ဖြစ်အောင် သိုသိုဝှက်ဝှက် အားထုတ်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ အားထုတ်တော်မူစဉ်လည်း အနှောက်အယှက်များအား သီးခံတော်မူ၍ အားထုတ်ခဲ့သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ပြောရလျှင် ဆရာတော်သည် ကျောင်းကုန်ရွာသို့ ဆွမ်းခံကြွစဉ် ဆရာတော်၏ ခေါင်းရိတ် သင်တုန်းဓား၊ ဓားသွေးသည့် ကျောက်သင်ပုန်း အကွဲလေးတို့ကို ယူဆော့ခြင်း၊ ဖွတ်ထားခြင်း၊ နေရောင်ကာထားသော သင်္ကန်းအဟောင်းပိုင်းစများကို ယူဆောင်သွားခြင်း၊ ဆရာတော်သည် သင်္ကန်းကို ခေါင်းပါခြုံ၍ တရားကျင့်နေစဉ် ဖိနပ်ကို ယူဆောင်သွားခြင်း တို့ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာတော်မှာ ဆွမ်းခံကြွလျှင်လည်း ဖိနပ်မပါဘဲ တစ်မိုင်ကျော် ကျောက်ကုန်းလမ်းတွင် လျှောက်ရတာများတော့ ဆရာတော်၏ ခြေဖဝါးများမှာ အသားမာထုကြီး တည်နေပါသည်။ ဆရာတော်သည် ဆံရှည်၊ နှုတ်ခမ်းမွှေး၊ မုတ်ဆိတ်မွှေးရှည်နှင့် ဆွမ်းခံကြွကြွလာတာမြင်လို့ ရွာသားများက ဤသို့ အရှည်ထားခြင်းမှာ မသင့်လျှော်ကြောင်း လျှောက်ကြသောလည်း ဆရာက ဘာမျှမပြောဘဲ ဆိတ်ဆိတ်နေခဲ့သည်။ ရွာသားများကလည်း မင်္သကာ၍ ဆရာတော်ကျောင်းသို့ လိုက်လာကြည့်တော့မှ ခေါင်းရိတ်ဓား, ဓားသွေးကျောက်သင်ပုန်း အကွဲလေး၊ ဖိနပ်ပါမကျန်ဘာမှ မရှိတော့တာ သိရမှ ရွာသားများက နွားကျောင်းသား၊ ဆိတ်ကျောင်းသား၊ ထင်းခွေသူ၊ တောလိုက်သူများကို ခေါ်ယူသတိပေး၍ ဆရာတော်ကြီးကို မနှောက်ယှက်ကြရန် တားယူရသည်အထိ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ ထိုနောက်ပိုင်းတွင် ဆရာတော်ကြီးသည် ကျောင်းအနီးတွင်ရှိသော ကျောက်လှိုဏ်ဂူတွင်သာ စကားမပြောသော အကျင့်ကိုဆောင်၍ သီတင်းသုံးနေတော့သည်။ (၁၁) နှစ်ကြာပြီးမှကျောင်းသို့ ပြန်ကြွချီကာ စကားပြန်လည်ပြောဆိုတော့သည်။ မူလက စကားနည်းသော ဆရာတော်သည် စကားပြန်လည် ပြောသော်လည်း ပို၍ စကားနည်းသွားသည်။ လိုရင်းကိုဘဲ မိန့်တတ်သည်။ ထို့ကြောင့် တပည့်များက ဆရာတော်မိန့်ဆိုတာကို ပြန်၍အကျယ်ချဲ့ကာ ဆရာတော် ဘာကိုဆိုသည်ကို ပြန်၍ကောက်ကြရသည့်အခါက ပို၍များသည်။
ဆရာတော်သည် ကျောင်းကုန်းရွာသို့ ဆွမ်းခံအမြဲ ကြွနေရာ တစ်နေ့တွင် ဆရာတော်ဆွမ်းခံကြွလာရင်း ခြေသလုံးတွင် ဆူးခြစ်မိ၍ အနာဖြစ်နေသည်ကို ရွာသားအချို့က သတိထားမိကြပြီးနောက်နေ့များတွင် ဆရာတော် လမ်းလျှောက်ရာတွင် အနည်းငယ်ထော့နင်း ဖြစ်နေသည်ကို အချို့ရွာသားများ ရိပ်မိကြပြီး ဆရာတော်က ဘာမှမပြော၍ နေလိုက်ကြရာ ဆရာတော် ဆွမ်းခံမကြွတာသုံးရက်ရှိမှရွာသားများ လိုက်သွားကြသည်။ ကျောင်းသို့ရောက်သောလည်း ဆရာတော်မှာ ခုန်တန်းလျား ပေါ်တွင် ထိုင်နေသည်ကို မြင်၍ ရွာသားများက " ဆရာတော် ဆွမ်းခံမကြွတာ သုံးရက်ရှိသွားပြီမို့ နေကောင်းရဲ့လား လာကြည့်တာပါဘုရား " ဟုလျှောက်သောလည်း ဆရာတော်က ဘာမှပြန်မမိန့်ဘဲ နေနေသည်။ "ဆရာတော် ဆူးခြစ်တဲ့အနာက ကောင်းသွားပြီလား" မေးသော်လည်း ဆိတ်ဆိတ်နေပြန်ရာ ရွာသားများက ဆူးခြစ်အနာကို ဖုန်းထားသောသင်္ကန်းကို လှန်ပြီးကြည့်တော့မှ ဆရာတော် ခြေသလုံးတွင် အထက်အောက် (၅) လက္မခန့်နှင့် ဘေးတိုက် ( ၂)လက္မခန့် ရှိသော အနာပြင်ပေါ်တွင် လောက်၊ ပိုးကောင်များ တက်နေသည်ကို တွေ့လိုက်ရမှ ရွာသားများက နွားလှည်းပြန်ယူကြပြီး ဆရာတော်မှာ လမ်းပင်မလျှောက်နိုင်တော့သဖြင့် လှည်းဖြင့်ပင့်ကာ ဆားလင်းကြီးမြို့ ပြည်သူ့ဆေးရုံတွင် ကုသပေးခဲ့ကြရသည်။ ဆရာတော်၏ ခြေသလုံးတွင် အမာရွတ်အကွက်ကြီးကျန်နေခဲ့သည်။
သာသနာပြုလုပ်ငန်းများ
ဆရာတော်သည် ရန်အောင်မြင်ဘုရားထီးတော် တင်လှူပူဇော်ခြင်း၊ အဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ မဟာဗောဓိတစ်ထောင်ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တနာရဒ ကိုးကွယ်သော အောင်စကြာစေတီတော် တည်ထားရာ၌ ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်း၊ ညောင်ပင်အိုင်တောရ၌ ဘုရားစေတီများတည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့ခြင်း၊ လူမျိုးခြား ဘာသာခြားများစွာတို့အား သက်ဝင်ယုံကြည်လာစေရန် တရားဟောပြသပြီး သရဏဂုံတည်သော ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များအဖြစ် ပြောင်းလဲပေးခဲ့ခြင်းစသော သာသနာပြုလုပ်ငန်းများစွာတို့ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး သာသနာပြုစိတ်ဓာတ် ဇွဲ လုံ့လ ဝီရိယ ထက်သန်ခြင်း၊ သီလ သမာဓိ ပညာဂုဏ်တော်တို့ကြောင့် ရဟန်းရှင်လူ ပြည်သူအပေါင်းတို့၏ လေးစားကြည်ညိုခြင်းကို ခံရပါသည်။ ဗုဒ္ဓသာသနဝုဍ္ဎိကရဂုဏ်၊ ဗုဒ္ဓသာသနဟိတဓရဂုဏ်၊ ဗုဒ္ဓသာသနာနုရက္ခိတဂုဏ်၊ မဟာထေရဂုဏ်၊ သီလ သမာဓိ ပညာဂုဏ်တော်တို့နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော ဆရာတော်ကို နိုင်ငံတော်အစိုးရက ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁/၁၉၉၆ ဖြင့် အဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကို ဆပ်ကပ်လှူဒါန်းပူဇော်ကိုးကွယ်ခဲ့သည်။
ဘဝနတ်ထံ ပြန်လွန်တော်မူခြင်း
ဆရာတော်သည် သက်တော်(၈၂)နှစ်၊ ဝါတော်(၆၃)ဝါအရ ၁၃၆၅-ခုနှစ်၊ သီတင်းကျွတ်လပြည့်ကျော်(၁၀)ရက်၊ တနင်္လာနေ့၊ နံနက်(၀၄း၃၅)အချိန်တွင် ပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။ ကြွင်းကျန်ရစ်သော ဓာတ်တော်များကို စေတီတော်တည်ထားက်ုးကွယ်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၁၉၂၁ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၂၀၀၃ ကွယ်လွန်သူများ
ရေကျော်ရွာ၊ ဂျိုဝါကြံခင်းစု
ရေကျော်ရွာ၊ ဂျိုဝါကြံခင်းစု
ရေလယ်ကျွန်းရွာ၊ ဂွေးတောက်ချောင်း
ရေလယ်ကျွန်းရွာ၊ ဂွေးတောက်ချောင်း
လုံချွမ်းခရိုင်၊ ယူနန်
လုံချွမ်းခရိုင် (ရိုးရှင်းတရုတ်: 陇川县; ရိုးရာတရုတ် - 隴川縣; ဖျင်းယင်း: LǒngchuānXiàn) ; เมืองวัน  )သည် တရုတ်အနောက်တောင်ပိုင်း၊ ယူနန် ပြည်နယ်၊ တယ်ဟုန်စီရင်စုတွင် တည်ရှိသည်။
အုပ်ချုပ်ရေး
အောက်ပါ၃မြို့နယ်ကို မြို့ (镇၊ ကျန့်) အဆင့်သို့အဆင့်မြှင့်တင်ထားသည်။
ပိတောက်ချောင်းကုန်းရွာ၊ လင်းဝင်းကြီး
ပိတောက်ချောင်းကုန်းရွာ၊ လင်းဝင်းကြီး
လုံချွမ်းခရိုင်၊ ယူနန်
ယဉ်ကျေးမှု
တယ်ဟုန်စီရင်စု၏နိုင်ငံသားများသည်တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံတွင်တရားဝင်လူနည်းစုဖြစ်သော Jingpo လူမျိုးစုဝင်ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြန်မာ နှင့်ကပ်လျက် ရှိသောတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများနှင့်တူညီကြပြီးလူမျိုးရေးဘာသာစကားများအ ရခိုင် မာသည်။
မြေပဲ
မြေပဲပင်သည် တစ်နှစ်ခံ ပင်ပျော့မျိုးဖြစ်၍ လီဂူမီနိုးစီးမျိုးရင်း တွင် ပါဝင်သည်။ ယင်း၏ ရုက္ခဗေဒ အမည်မှာ အယ်ရာ ကစ် ဟိုင်ပိုဂျီအာဖြစ်သည်။ ပဲတောင့်၊ ပဲလုံးတို့နှင့် မျိုးချင်းတူ သည်။ မြေပဲပင်၏ မူလပေါက်ရာဒေသသည် တောင်အမေရိက တိုက်ရှိ ဗရာဇီးနိုင်ငံဖြစ်၍ ထိုမှတဆင့် အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ၊ မြောက်အမေရိကတိုက်၊ တရုတ်နိုင်ငံတို့သို့ ပျံ့နှံ့လာသည်။ ယခုအခါတွင်ကား နေရာအနှံ့အပြားမှာပင် စိုက်ပျိုးလျက်ရှိကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရှေးခေတ်က မြေပဲကို စိုက်ပျိုးလေ့မရှိချေ။ ခရစ် ၁၈၈၅ ခုနှစ်တွင် မကွေးနယ်၌ မြေပဲကိုစ၍ စိုက်သည်ဟု ရှေးအကျဆုံး မှတ်တမ်းများအရ သိရသည် ထိုနှစ်မတိုင်မီ က မြန်မာနိုင်ငံ၌ မြေပဲကို စိုက်ပျိုးသည့် လက္ခဏာမရှိချေ။ ရှမ်းပြည်နယ်၌မူ ထိုနှစ်ထက် စောစွာကပင် မြေပဲကို စိုက်ပျိုးခဲ့ ဟန်တူသည်။ မြေပဲပင်သည် အထူးမိုးခေါင်ခံသော အသီးအနှံ ဖြစ်သည့်အတိုင်းမြန်မာနိုင်ငံ အပူပိုင်းဒေသနှင့် အလွန်သင့်လျော် ၏။ ထိုကြောင့် မိုးနည်းပါးသော ဒေသများ၌ မြေပဲကို အမြောက်အမြား စိုက်ပျိုးကြသည်။ မြေပဲကို အများအပြား စိုက်ပျိုးသော အရပ်များမှာ မကွေး၊ ပခုက္ကူ၊ မြင်းခြံခရိုင်တို့၌ အထူးတလည် ကြီးကျယ်စွာ စိုက်ပျိုးကြသည်။
မြေပဲကို အကြမ်းအားဖြင့် (၁) ပင်ပြန့်မြေပဲ၊ (၂) ပင်ထောင် မြေပဲ ဟူ၍ နှစ်မျိုးနှစ်စား ခွဲခြားနိုင်သည်။ ပင်ပြန့်မြေပဲ၏ အသက်မှာ ၆ လ၊ ၇ လခန့်ရှိ၍ မြနမာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း မိုးခေါင်ရေရှား အရပ်ဒေသတွင် အကြီးအကျယ် စိုက်ပျိုးကြ သည်။ ယင်းကို မြန်မာမြေပဲ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ကုလားမြေပဲ ဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်ကြသည်။ ပင်ထောင်မြေပဲမှာ အသက် လျင်၍ ၃ လမှ ၃လခွဲအတွင် ရိတ်သိမ်းရသည်။ ယင်းကို မိုးအခါ၌ လည်းကောင်း၊ ဆောင်းအခါ၌လည်းကောင်း၊ စိုက်ပျိုး နိုင်သည်။ သို့ရာတွင် အထူးသဖြင့် ဆောင်းရာသီတွင် ကျွန်းမြေ များပေါ်၌ ပိုမိုစိုက်ပျိုးကြသည်။
မြေပဲသည် ရေဝပ်သော မြေစေးမှတပါး အခြားမည်သည့် မြေ၌ မဆိုဖြစ်ထွန်းသည်။ သို့ရာတွင် သဲဆန်သော မြေကား ပင်ပြန့်မြေပဲ အတွက် အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။ ပင်ထောင် မြေပဲအတွက်မှာမူ အနည်းငယ် နုံးဆန်သောမြေသည် အကောင်းဆုံး ဖြစ် သည်။ မြေပဲစိုက်ပျိုးသည့်အခါ မြေကို ထယ်ထိုးဖို့ အရေးကြီးသည်။ သို့ရာတွင် မြေတိုင်းကို ထယ်ထိုးရမည်ဟု တထစ်ချမမှတ် ယူအပ်ပေ။ မြေသည်မွရွနေသော သဲမြေဖြစ်လျှင် ထယ်ထိုးဖို့မလိုဘဲ ထွန်နှင့်ပင် လုံလောက်ပေသည်။ မြေပဲသည် ပေါင်းကို အထူးကြောက်သော အပင် ဖြစ်သည်။ ပေါင်းရှိလျှင် မည်မျှပင် အပင် သန်သော်လည်းကောင်းစွာ ဥမအုချေ။ ထိုကြောင့် ပေါင်းပင်များကို တစ်ကြိမ်မက၊ နှစ်ကြိမ် သုံးကြိမ်ပေါင်းသင်ပေးရသည်။ မြေပဲပင်များကို အတန်းလိုက်စိုက် ပျိုးကြသည်။ အတန်းလိုက်စိုက်သည့်အခါ ပေါင်းစရိတ်သက်သာ သည်။ သက်သာခြင်းမှာ အတန်းများ အကြားအကြားတွင် ထွန်ဖြင့် ကြားလိုက်နိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
မြေပဲကို စိုက်ပျိုးပြီး၍ ၇ ရက်မှ ၁ဝ ရက်အတွင်း အပင်ငယ်များ ပေါက်လာကြသည် ၅ သီတင်း ၆ သီတင်း အတွင်း၌ အပွင့်များ ပွင့်ကြသည်။ ထိုအပွင့်များမှာ သေးငယ်၍ ဝါသော အရောင်အဆင်းရှိလျက် စားတော်ပဲပွင့်များကဲသို့ လိပ်ပြာနှင့် ပုံသဏ္ဌာန်တူသည်။ အချိန်၍ အပွင့်များ ကြွေကျသွားသောအခါ ပွင့်တံများ ရှည်ထွက်လာသည်။ ထိုပွင့်တံများသည် မြေကြီးရှိရာ အောက်ဘက်သို့ ထိုးဝင်သွားပြီးနောက် ပွင့်တံ၏ ချွန်ထက်သော အဖျားများသည် အသီးအနှံအဖြစ်ဖြင့် ကြီးပွားလာကြသည်။ မြေပဲပင်သည် စိုက်ပျိုးပြီးနောက် ၅ လမှ ၇ လခန့် ကြာလျှင် အသီးများ ရင့်မှည့်၍ လာသည်။ အပင်များရှိ အရွက်များ ခြောက်သွေ့၍ လာသောအခါမြေပဲသိမ်းရန် အချိန်တန်ပြီ ဖြစ်၏။
တစ်ဧကလျှင် မြေပဲတင်းပေါင် ၃ဝ မှ ၄ဝ အထိ ထွက်လေသည်။ မြေပဲကို ဆီအတွက် အများဆုံးစိုက်ပျိုးကြသည်။ သို့ရာတွင် အချို့ကိုမူ သရေစာအဖြစ်ဖြင့် မြေပဲ အစေ့အတိုင်း လူတို့စား သုံးကြသေးသည်။ အနောက်နိုင်ငံများတွင် မြေပဲထောပတ်ခေါ် မြေပဲဆီမှ ပြုလုပ်သော ထောပတ်ကို ဟင်းချက်ရာ၌ အသုံးပြုကြ သည်။ မြေပဲမှော်များသည် ကျွဲစာ နွားစာအဖြစ် သုံးရန် အလွန်ကောင်း သည်။ မြေပဲဆီကို အမျိုးမျိုး အသုံးပြုနိုင်သောကြောင့် အမြောက် အမြားစိုက်ပျိုးကြသည်။ မြေပဲရိုးတံနှင့် အမြစ်များသည်ပင် မြေဩ ဇာအတွက် အသုံးပြုနိုင်သည်။ မြေပဲတွင် ပရိုတင်း၊ ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်နှင့် အဆီများစွာ ပါရှိသဖြင့် အခြားမုန့်ပဲသရေစာများနှင့် အစာများတွင်ထည့်သွင်းသုံး စွဲနိုင်သော အဖိုးတန် အစာတစ်ခုဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စားသုံးနိုင်သော ပဲတောင့်ရှည်များ ကဏ္ဍ:သီးနှံများ ကဏ္ဍ:စားသုံးနိုင်သော အခွံမာသီးများနှင့် အစေ့များ
NGC 40
NGC 40 သည် နက်ဗျူလာဖြစ်ပြီး နိုဝင်ဘာ ၂၅ ၁၇၈၈ ခုနှစ်တွင် ဝီလီယံ ဟာရှယ်မှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယင်းသည် သက်တမ်းကုန်ဆုံးခါနီး ကြယ်နှင့် ဓာတ်ငွေ့ပူများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပူပြင်းသောကြယ်၏ မျက်နှာပြင် အပူချိန်သည် ၅၀၀၀၀ ဒီဒရီ ဆယ်ဆီးယပ် ရှိသည်။ ကြယ်မှာ ဓာတ်ရောင်ခြည်ဖြာထွက်မှုကြောင့် အပြင်ဘက်အလွှာအား အပူချိန် ၁၀၀၀၀ ဒီဂရီ ဆယ်ဆီးယပ် ဖြစ်စေပြီး အလင်းနှစ် ၃၀၀၀၀ ကျယ်ပြောစေသည်။ သိပ္ပံပညာရှင်များ အဆိုပြုသည်မှာ NGC 40 သည် ယခုမှနောင်နှစ်ပေါင်း ၃၀၀၀၀ ကြာလျင် တဖြည်းဖြည်း မှေးမှိန်သွားပြီး ကမ္ဘာအရွယ်အစားခန့်သာရှိသော ကြယ်ပုအဖြစ် ကျန်ရှိမည်ဖြစ်သည်။
ကွန်ဒိုင်းရွာ၊ ဂျိုဝါကြံခင်းစု
ကွန်ဒိုင်းရွာ၊ ဂျိုဝါကြံခင်းစု
ကျွဲခြံတောင်ရွာ၊ ဆင်ဘုတ်
ကျွဲခြံတောင်ရွာ၊ ဆင်ဘုတ်
ပြင်ရှည်ရွာ
ကိုးကား
ပြင်ရှည်ရွာ
ကျောင်းစုရွာ၊ ဇီးတော
ကျောင်းစုရွာ (Kyaungsu)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ ပွင့်ဖြူမြို့နယ်၊ ဇီးတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၂၂၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇီးတောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၇၀ ဦး၊ မ ၉၁၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၈၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပွင့်ဖြူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဓမင်းကျွန်း (မြောက်)ရွာ၊ ဂွေးတောက်ချောင်း
ဓမင်းကျွန်း (မြောက်)ရွာ၊ ဂွေးတောက်ချောင်း
ပါဝါရိန်းဂျား
ပါဝါရိန်းဂျား ဇာတ်လမ်းတွဲများသည် ဝတ်စုံပြည့်ဝတ်ဆင်ထားသော လူစွမ်းကောင်းများ အကြောင်း ရိုက်ကူးထားသည့် အမေရိကန် ဇာတ်လမ်းတွဲ များဖြစ်သည်။ ဂျပန်ဇာတ်လမ်းတွဲ များဖြစ်သည့် တိုခုစဆု စူပါဆန်းတိုင်း ဇာတ်လမ်းတွဲများကို အခြေခံကာ ရိုက်ကူးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ယင်းဇာတ်လမ်းများသည် ကလေးများအတွက် ရည်ရွယ်ထားသော စိတ်ကူးယဉ် သိပ္ပံအက်ရှင် ဇာတ်လမ်းတွဲများ ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၃ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၂၈ တွင် စလွှင့်သော Mighty Morphin Power Rangers ဇာတ်လမ်းဖြင့် စတင်ပြီး အထူးပင် အောင်မြင်ကျော်ကြားသော ဇာတ်လမ်းတွဲများ ဖြစ်လာခဲ့သည်။အနီရောင်သည် ပါဝါရိန်းဂျားစီးရီးတိုင်း၏ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
အကြောင်းအရာ
ပါဝါရိန်းဂျားများသည် သာမန်လူအဖြစ်မှ စူပါလူစွမ်းကောင်းများအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲနိုင်စွမ်း ရှိသူများဖြစ်သည်။ တစ်ဦးချင်းစီတွင် ကိုယ်ပိုင်အရောင်များဖြင့် ဝတ်စုံများရှိသည်။ လေဆာ သေနတ် နှင့် ဓားကဲ့သို့သော လက်နက်များကို ကိုင်ဆောင်လေ့ရှိသည်။ သူတို့၏ အဓိက ရန်သူများသည် အာကာသတွင် အခြေစိုက်သော ဂြိုဟ်သားများဖြစ်သည်။ နှစ်ဘက်လုံးမှ ကြီးမားသောစက်ရုပ်များ၊ သတ္တဝါဆန်းများ အသုံးပြု၍ ရင်ဆိုင် တိုက်ခိုက်လေ့ ရှိသည်။ ပါဝါရိန်းဂျား တစ်ဦးချင်းစီတွင် ယင်းတို့၏ကိုယ်ပိုင် စက်ရုပ်များရှိပြီး စက်ရုပ်များကို ပေါင်းစပ်၍ အင်မတန်ကြီးမားသော စက်ရုပ်ကိုလည်း ဖန်တီးနိုင်သည်။
နတ်တောင်ရွာ၊ နတ်တောင်
နတ်တောင်ရွာ၊ နတ်တောင်
အောင်မြင်ကုန်းရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
အောင်မြင်ကုန်းရွာ (Aungmyinkone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ အင်းပတ်လည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၁၄၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်းပတ်လည်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၀၂ ဦး၊ မ ၂၂၂၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၂၂၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်လန်းရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
ပန်လန်းရွာ (Panglan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ ပန်လန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၅၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်လန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၇၀ ဦး၊ မ ၆၉၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချောင်းဆုံရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ချောင်းဆုံရွာ (Chaungson)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ ကကက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၅၁၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကကက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၃၉ ဦး၊ မ ၁၀၀၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၄၁ ဦးနေထိုင်သည်။
နောင်ဆီပူးရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
နောင်ဆီပူးရွာ (Nawnghsipu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်၊ နားလောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၆၁၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားလောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၀ ဦး၊ မ ၃၈၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၇၀ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွီနိုင်
ကွီနိုင် (Quinine) သည် စင်ကိုးနားပင်၏ အခေါက်ကို ချက်ယူသော ဆေးခါးဖြစ်၏။ စင်ကိုးနားပင် ပေါက်ရောက်ရာ မူလဒေသမှာ တောင်အမေရိကတိုက် ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ဂျားဗားကျွန်း၊ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတို့၌လည်း စင်ကိုးနားပင်များကို စိုက်ပျိုးသည်။
ကွီနိုင်သည် ငှက်ဖျားရောဂါအတွက် ဆေးဖြစ်သည်။ ငှက်ဖျားရောဂါကို သက်သာစေနိုင်သော်လည်း ပျောက်ကင်း အောင်ကား မစွမ်းနိုင်ချေ။
ဗိလတ်တုပ်ကွေးဖြစ်လျှင်သော်လည်းကောင်း၊ အကြောကိုက်ရောဂါ ဖြစ်လျှင်သော်လည်းကောင်း၊ ခေါင်းကိုက်လျှင်သော်လည်းကောင်း၊ ကွီနိုင်သောက် လျှင် သက်သာသည်။ ကွီနိုင်ကို ဆံပင်သန်စွမ်းအောင် လုပ်သောဆေးတွင် ထည့်သုံးကြသည်။ အစားအသောက် ပျက်သူ များအတွက် ဆေးအဖြစ်ဖြင့်လည်း ဖော်စပ်၍ သုံးစွဲကြသည်။ ကွီနိုင်အများအပြား စားသောက်မိလျှင် နားအူတတ်သည်။ မူးဝေတတ်သည်။ ခေါင်းကိုက်တတ်သည်။ ထို့ပြင် သွေးအားကိုလည်း ထိခိုက်ပျက်ပြားစေ၍ အသက်ပင် ဆုံးရှုံးရတတ်သည်။ အပူပိုင်းဒေသများတွင် ငှက်ဖျားရောဂါ စွဲကပ်သူ ပေါများရာ ထိုရောဂါမပျံ့ပွားရန်ကာကွယ်ရာ၌ ကွီနိုင်သည် အဓိကဆေးကြီး ဖြစ်သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်း (ခရစ်နှစ် ၁၉၃၉-၄၅)၌ အနောက်နိုင်ငံများရှိ အချို့ဒေသတို့တွင် ကွီနိုင်ကို လုံလောက်စွာ မရရှိနိုင်ကြသဖြင့် ဓာတုဗေဒပညာရှင်များသည် ကွီနိုင်နှင့် သတ္တိချင်းတူသောဆေးကို ဓာတ်ပေါင်းစပ်၍ ဖော်ယူကြသည်။ ထိုဓာတ်စပ်ဆေးမှာ မက်ပါကရင်ဟိုက်ဒရိုကလိုရိုက်ဖြစ်၍ ယင်းသည် သဘာဝအလျောက် ရသော ကွီနိုင်ဆေးထက်ပင် တန်ခိုးထက်မြက်သည်ကို တွေ့ရသည်။
ကြံခင်းစုရွာ၊ ဂျိုဝါကြံခင်းစု
ကြံခင်းစုရွာ၊ ဂျိုဝါကြံခင်းစု
ဓမင်းကျွန်း (အနောက်)ရွာ၊ ဂွေးတောက်ချောင်း
ဓမင်းကျွန်း (အနောက်)ရွာ၊ ဂွေးတောက်ချောင်း
တမန်ရွာ၊ ဂျိုဝါကြံခင်းစု
တမန်ရွာ၊ ဂျိုဝါကြံခင်းစု
ဓနိချောင်းပြင်ရွာ၊ ဆင်ဘုတ်
ဓနိချောင်းပြင်ရွာ၊ ဆင်ဘုတ်
ဒါဘီရှိုင်းယား
ဒါဘီရှိုင်းယား (Derbyshire) သည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၏ ဣမဒ္ဒလန်းခေါ် အရှေ့ဘက်ကုန်းတွင်းပိုင်းဒေသမှ စီရင်စုတခုဖြစ်၏။ ပိဒိစတြိတ်မှ အမျိုးသားဥယာဉ်မြေ အတော်များများမှ ဒါဘီရှိုင်းယားနယ်အဖြစ်သည်။ ပန္နိုင်းတောင်တန်းမှ တောင်စွန်းသည် နယ်မြေ၏ မြောက်ဘက်ဖျားတွင် အဆုံးသတ်သည်။ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် ဂရိတ္တားမန်ချက်စတာ၊ မြောက်ဘက်တွင် ဝက်ယော့ရှိုင်းယား၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ဆောက်ယော့ရှိုင်းယား၊ အရှေ့ဘက်တွင် နော့တင်ဟမ်ရှိုင်းယား၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် လက်စတာရှိုင်းယား၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် စတန်းဖို့ရှိုင်းယား၊ အနောက်ဘက်တွင် ချက်ရှိုင်းယားတို့ ရှိသည်။ အမျိုးသားဥယျာဉ်ထဲရှိ ကင်ဒါစကောက်ကုန်းပြင်မြင့်သည် နယ်မြေ၏ အမြင့်ဆုံးနေရာဖြစ်ပြီး ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်မှ ၆၃၆ မီတာ (၂၀၈၇ ပေ) မြင့်သည်။ ဒါဘီရှိုင်းယားမှ ထရန်းမြစ်ထွက်သွားသည့် ထရန်းမဲဒိုးမှာ အနိမ့်ဆုံးအရပ်ဖြစ်ပြီး ၂၇ မီတာ (၈၉ ပေ) သာ မြင့်သည်။ ဒါဝမ့်မြစ်သည် စီရင်စုအတွင်း အရှည်ဆုံး (၆၆ မိုင်၊ ၁၀၆ ကီလိုမီတာ) ဖြစ်ပြီး မြောက်မှတောင်သို့ ဖြတ်စီးနေသည်။
ဖူရှားရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ဖူရှားရွာ(Hpushar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ အင်ပေါမ်ဘွမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၀၇၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွီဗက်ပြည်နယ်
ထို့နောက် ၁၆ဝ၈-ခုနှစ်တွင် ရှမ်ပလန်ဆိုသူ သည် ကွီဗက်မြို့ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ကွီဗက်ပြည်နယ်တွင် နေထိုင်သူများသည် များသော အားဖြင့် ကနေဒါနိုင်ငံဖွား ပြင်သစ်အမျိုးသားများ ဖြစ်ကြ သည်။ ခရစ်ယန်သာသနာ ဗရင်ဂျီဂိုဏ်းဝင်များ ဖြစ်ကြပြီးလျှင် ပြင်သစ်စကားကို ပြော၍ ပြင်သစ် ဓလေ့ထုံးစံများကို လိုက်နာ ကြလေသည်။ ကွီဗက်ပြည်နယ်သည် ပြင်သစ်လက်အောက်တွင် နှစ်ပေါင်းများစွာ နေခဲ့ရသဖြင့် မည်သည့်နေရာ၌မဆို လွန်ခဲ့ သည့် နှစ်ပေါင်း ၂ဝဝ ကျော်လောက်က ပြင်သစ်လူမျိုးများ ဝတ်ဆင်လေ့ရှိခဲ့သော ကိုယ်ရုံများကို ဆင်မြန်းထားသည့် ဘုန်းကြီးများနှင့် မယ်သီလများကို တွေ့ရမည် ဖြစ်၏။ သာသနာရေးကျောင်းများတွင် ကျောင်းသားများသည် ယခု ထက်တိုင် အပေါ်ဝတ်ရုံရှည်ကို အဖြူကွပ်၍ ခါးပတ်အစိမ်း ပတ်ကာ ဝတ်ဆင်ကြလျက်ပင် ရှိကြသေးသည်။ မြို့ကြီးပြကြီး များ၌ ခေတ်မှီမော်တော်ယာဉ် အမျိုးမျိုးရှိသော်လည်း ရှေးခေတ် က အသုံးပြုလေ့ရှိသည့် လှပပေါ့ပါးသော ရထားများနှင့် ဆောင်းရာသီသုံး စွတ်ဖားများကိုလည်း ယခုတိုင် တွေ့ရှိနိုင်ပေ သည်။ ကွီဗက်ပြည်နယ်ရှိ တောင်သူလယ်သမားတို့သည် သူတို့ ၏ ဘိုးဘေးများကဲ့သို့ပင် ရှေးရိုးအဝတ်အစားများ ဆင်မြန်းကြ သည်ကို ယခုထက်တိုင် တွေ့မြင်နိုင်ပေသေးသည်။ ကွီဗက်ပြည်နယ်မှာ ပြင်သစ်နိုင်ငံထက်ကြီး၍ ဟဒ်ဆန် ပင်လယ်အော်မှ အရှေ့ဘက်အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာအထိ ကျယ်ပြန့်လေသည်။ ၁၉၁၂ ခုနှစ်တွင် အနန်ဂေဗာနယ်ကြီးကို သိမ်းပိုက်လိုက်သည့်အချိန်အခါမှစ၍ ကွီဗက်ပြည်နယ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ပြင်သစ်၊ ဗဲလဂျီယမ်၊ စပိန်၊ နော်ဝေး၊ ဆွီဒင်နိုင်ငံများ စုစုပေါင်း အကျယ်အဝန်းနီးပါးမျှ ကျယ်ပြန့် လာခဲ့သည်။ ဤမျှကျယ်ပြန့်သော ပြည်နယ်ကြီး၌ အပူရှိန်သည် တစ်နေရာနှင့် တစ်နေရာ များစွာ ကွာခြားလျက်ရှိ၏။ သို့ရာ တွင် တစ်နယ်လုံးကို ခြုံကြည့်မည်ဆိုသော် ရာသီဥတုမှာ ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်၏။ ဆောင်းရာသီမှာ လွန်စွာချမ်းအေး လှ၍ တာရှည်သော်လည်း ခြောက်သွေ့သော လေတိုက်ခတ်ခြင်း ကြောင့် မပြင်းထန်လှချေ။
ကွီဗက်ပြည်နယ်တွင် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းသည် အဓိက လုပ်ငန်းကြီး ဖြစ်၏။ စိမ်းစိုသာယာသော လယ်ကွင်းများသည် ပြည်နယ်၏ကျက်သရေကို ဆောင်နေဘိသကဲ့သို့ ရှိလေသည်။ မြေဩဇာထက်သန်သည့် ဒေသများတွင် ကနေဒီယန်တောင်သူ လယ်သမားများသည် အာလူး၊ ဂျုံ၊ မုယောနှင့် ပြောင်းဖူးများကို ထွန်ယက် စိုက်ပျိုးကြသည်။ သစ်သော့သီး၊ ပန်းသီး စသော သစ်သီးများကိုလည်း စိုက်ပျိုးကြ၏။ အရှေ့ဘက်ကျသော ဒေသ များတွင် နွားမွေးမြူခြင်းလုပ်ငန်းကို လုပ်ကိုင်ကြသဖြင့် ထို ဒေသများမှ ထောပတ်၊ ဒိန်ခဲ စသည်တို့ အမြောက်အမြား ထွက်လေသည်။ တံငါလုပ်ငန်းများမှာလည်း အရေးပါသော လုပ်ငန်း ဖြစ်ပေသည်။ စက္ကူလုပ်သော သစ်သားများမှာ ကနေဒါနိုင်ငံတွင် ကွီဗက်ပြည်နယ်မှ အများဆုံးထွက်သည်။ ကွီဗက်ပြည်နယ်ရှိ သစ်တောများ၏ ဧရိယာအကျယ်အဝန်း မှာ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၂၆၄၁၅ဝ ဖြစ်၍ အချို့သစ်တောများကို ဗြိတိသျှတို့က ပိုင်ဆိုင်ကြ၏။ ပေါက်ရောက်သော သစ်ပင် အမျိုးအစားများအနက် အချို့မှာ စပရုထင်းရှူး၊ ဆီဒါထင်းရှူး၊ ထင်းရှူးဖြူ၊ ထင်းရှူးနီ၊ အက်ရှပင်၊ မေပယ်ပင်၊ ချယ်ရီပင်၊ ဗောလဆမ်ဖား ပင်နှင့် ပေါ်ပလာပင်တို့ ဖြစ်လေသည်။ သို့ဖြစ် ရာ သစ်လုပ်ငန်းသည် ကွီဗက်ပြည်နယ်တွင် ဒုတိယအရေးကြီး ဆုံး လုပ်ငန်းဖြစ်လေသည်။ ဓာတ်သတ္တုတူးဖော်ရေးလုပ်ငန်း သည်လည်း တဖြည်းဖြည်း တိုးတက်လျက်ရှိ၏။ ဤပြည်နယ်မှ ထွက်သော သတ္တုအချို့မှာ သံ၊ ကြေးနီ၊ ဘော်၊ ခဲမဖြူ စသည် တို့ ဖြစ်သည်။ တစ်ကမ္ဘာလုံးတွင် အသုံးပြုသော ကျောက်ဂွမ်း များ၏ သုံးပုံနှစ်ပုံမှာ ကွီဗက်ပြည်နယ်မှ ဖြစ်လေသည်။
ကွီဗက်ပြည်နယ်၏ အဓိကထွက်ကုန်များမှာ ကျောက်ဂွမ်း၊ ကြေးနီ၊ ရွှေ၊ ခဲမဖြူ၊ သွပ်၊ လချေး၊ ခဲပုပ်၊ ဂျုံ၊ မြင်းစားဂျုံ၊ မုယော၊ အာလူး၊ ပြောင်းဖူး၊ သစ်၊ စက္ကူ၊ ဆေးရွက်၊ ဆေးလိပ် စသည်တို့ဖြစ်၏။ ထိုကုန်များကို ကွီဗက်၊ မွန်းထရီးအောနှင့် ဗားဒန်းမြို့တို့မှ တင်ပို့ကြ၏။ ကွီဗက်ပြည်နယ်ရှိ မြို့ကြီးများမှာ ကွီဗက်မြို့၊ မွန်းထရီးအောမြို့နှင့် ဗားဒန်းမြို့များ ဖြစ်သည်။ မွန်းထရီးအောမြို့မှာ အကြီးဆုံးဖြစ်၍ လူဦးရေ ၁ဝ၂၁၅၂ဝ ယောက်ရှိသည်။ မြို့တော်မှာကား ကွီဗက်မြို့ဖြစ်၍ လူဦးရေ ၁၆၄ဝ၁၆ ယောက် ရှိသည်။ စိန်လောရင့်မြစ်၏ လက်ဝဲဘက် ရှိ ဒိုင်းမွန်းအငူပေါ်တွင် တည်ထား၍၊ မြို့ကြီးများ၊ ရှေးဆန် သော အဆောက်အုံများနှင့် ကျောက်လုံးခင်းသောလမ်းများ ရှိခြင်းကြောင့် လွန်ခဲ့သည့်နှစ် ၅ဝဝ ကျော် ၆ဝဝ ခန့်က ပြင်သစ်နိုင်ငံနှင့် တူလေသည်။ ကွီဗက်မြို့ကို အထက်မြို့၊ အောက်မြို့ဟူ၍ ၂ ပိုင်း ခွဲထား၏။ အထက်မြို့တွင်ကား ခေတ်မီသောအိမ်ရာ တိုက်တာ အဆောက်အအုံများ ရှိလေ သည်။ ထိုအဆောက်အအုံများတွင် အထင်ရှားဆုံးမှာ ပါလီမန် လွှတ်တော်နှင့် အစိုးရအဆောက်အအုံများပင် ဖြစ်၏။ မြောက် အမေရိကတိုက်တွင် အလှပဆုံးမြို့တစ်မြို့ ဖြစ်လေသည်။ ကွီဗက်ပြည်နယ်ရှိ ပြင်သစ်နွယ်ဖွားတို့အနေဖြင့် ကနေဒါနိုင်ငံမှ ခွဲထွက်ကာ တိုင်းပြည်သစ်ထူထောင်နိုင်ရန် လူထုဆန္ဒမဲခွဲခြင်းအားဖြင့် ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း ပြည်နယ်အတွင်းရှိ ပြင်သစ်နွယ်ဝင်မဟုတ်သော အခြားလူမျိုးစုများအား စည်းရုံးဆွဲဆောင်နိုင်ခြင်း မရှိသဖြင့် ယနေ့တိုင်အောင်မြင်ခြင်းမရှိသေးပေ။
ဝန်ကပ်ဖာနဲရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ဝန်ကပ်ဖာနဲရွာ (Wunkathparne)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ မိုင်းလင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၀၉၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းလင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၇၅ ဦး၊ မ ၂၅၇၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၈၅၂ ဦးနေထိုင်သည်။
တယ်ရုံခရိုင်
တယ်ရုန်ခရိုင် (တိဘက်: ; တရုတ်: ) သည်တရုတ်နိုင်ငံ၊ စီချွမ်ပြည်နယ် ၏အနောက်ဘက်တွင်ရှိပြီး ယူနန်ပြည်နယ် နှင့်အနောက်ဘက်ပိုင်းတွင်တည်ရှိသည်။ ၎င်းသည် ကာဇ် တိဘက်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု၏အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင်ရှိသည်။
ရာသီဥတု
ကဏ္ဍ:ရိုးရှင်းသော တရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သည့် ဆောင်းပါးများ
Windows 98
Windows 98 (codename Memphis ) သည် မိုက်ခရိုဆော့ဖ်၏ GUI စနစ်ပါသော ကွန်ပျူတာ စက်လည်ပတ်ရေး စနစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းသည် Windows 9x series များထဲတွင် ဒုတိယမြောက် ပင်တိုင် release လုပ်ခဲ့သော ဗားရှင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၁၉၉၈ ခုနှစ် မေလ ၁၅ တွင် ပွဲထုတ်ခဲ့သည်။ ယခင် Windows 95 ကဲ့သို့ 16-bit နှင့် 32-bit လုပ်ဆောင်နိုင်သော hybrid အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး boot stage မှာ MS-DOS based ဖြစ်သည်။ Windows 98 နောက်ပိုင်းတွင် Windows 98 Second Edition (SE) အား ၁၉၉၉ ခုနှစ် မေလ ၅ ရက်တွင် release လုပ်ခဲ့သည်။ မိုက်ခရိုဆော့ဖ်သည် Windows ME အား ၂၀၀၀ ခုနှစ် ဇွန် ၂၀ တွင် ဗားရှင်းအသစ် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ Windows 98 နှင့် 98 SE အား ၂၀၀၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ၃၀ ရက်တွင် ပင်မထောက်ပံ့မှု ရပ်တန့်ခဲ့ကာ ထပ်တိုးထောက်ပံ့မှုကို ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁၁ ရက်နေ့တွင် ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။ Windows 98 အတွက် နာမည်ကြီး startup sound ကို မိုက်ခရိုဆော့ဖ် အသံအင်ဂျင်နီယာ Ken Kato ဆိုသူမှ ဖန်တီးပေးခဲ့သည်။
ချောင်းတွင်း (မြောက်ဘက်ကမ်း)ရွာ၊ ချောင်းတွင်း
ချောင်းတွင်း (မြောက်ဘက်ကမ်း)ရွာ၊ ချောင်းတွင်း
မီလီယံ
မီလီယံ (million) (မီလျံ ဟုလည်း စာလုံးပေါင်းကြ) ဟူသည် ရှေးခေတ် အီတာလျံစကား မီလီယံ (millione) မှဆင်းသက်လာသော အင်္ဂလိပ်စာလုံးဖြစ်သည်။ တစ်ထောင်ဟုအဓိပ္ပာယ်ရသော mille နှင့် ဆတိုးကိန်း နောက်ဆက်စာလုံး (suffix) ဖြစ်သည့် one တို့ကို ပေါင်းစပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာလိုအဓိပ္ပာယ်မှာ တစ်သန်း(၁,၀၀၀,၀၀၀) ဖြစ်သည်။ ၁နောက်မှ သုည (၆)လုံးပါရှိသည်။ သင်္ချာသင်္ကေတအားဖြင့် 1 သို့မဟုတ် 106 ဟု ရေးသည်။
သိပ္ပံပညာရပ်တွင် တန်ဖိုးများပြားကြီးမားလွန်းသော ကိန်းဂဏန်းများကို ဖော်ပြရာ၌ မီလီယံနှင့် အဓိပ္ပာယ်တူသော ရှေ့ဆက်စာလုံး (prefix) ဖြစ်သည့် မဂ္ဂါ (mega) ကို အသုံးပြုသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ၁,၀၀၀,၀၀၀ ဝပ် ကို ၁မဂ္ဂါဝပ်ဟုဖော်ပြသည်။ ပမာဏ ဝပ်တစ်သန်းရှိသည်။ ၁ သန်း သည် ၁၀၀၀ ၏ နှစ်ထပ်ကိန်း၊ ၁၀၀ ၏ သုံးထပ်ကိန်း ဖြစ်သည်။
သစ်ကတိုးရွာ၊ နတ်တောင်
သစ်ကတိုးရွာ၊ နတ်တောင်
မောင်းသူမဲ့လေယာဉ်
မောင်းသူမဲ့ လေယာဉ် (unmanned aerial vehicle) သည် အရပ်စကား ဒရုန်း (drone) ဟူသောအမည်ဖြင့် လူသိများသော လေယာဉ်တမျိုးဖြစ်ပြီး ပိုင်းလော့ခေါ် လေယာဉ်မှူးမှ တက်မောင်းစရာ မလို။ ဒရုန်းများသည် မောင်းသူမဲ့လေယာဉ်စနစ်၏ တစိတ်တပိုင်းဖြစ်ပြီး ၎င်းနှင့်ဆက်သွယ်ရန် မြေပြင်ထိန်းချုပ်စက်နှင့် တွဲသုံးရသည်။ ယင်းသို့ ထိန်းချုပ်ရန်မူ လူသားစက်ကိုင်ကို သုံးသဖြင့် လေယာဉ်မောင်းအဝေးထိန်းလေယာဉ် (remotely-piloted aircraft) လည်း ခေါ်သည်။ သို့သော် ထိန်းသည်ဆိုခြင်းမှာလည်း အစားစားရှိပြီး လူက ကြားဝင်ထိန်းစရာမလိုသည့် အလွန်အဆင့်မြင့်သောအဆင့်များအထိ ရှိ၏။
မူလက ၂၀ ရာစု စစ်ရေးစစ်ရာကိစ္စများတွင် လူမှာ အရေးပါသော စစ်ဘက်ပိုင်ဆိုင်မှုဖြစ်လာသဖြင့် လူသားတို့သွားရန် မသင့်သော အလင်းအားနည်း ညစ်ပတ်လွန်း အန္တရာယ်များသည့် နေရာများကို စေလွှတ်ရန် မျှော်မှန်းတီထွင်ခဲ့သည်။ နည်းပညာမြင့်လာပြီး ကုန်ကျစရိတ်ကျဆင်းလာခြင်းကြောင့် စစ်ဘက်မဟုတ်သောအသုံးများပါ ရှိလာသည်။ ယင်းတို့တွင် ဝေဟင်ဓာတ်ပုံပညာ၊ ထုတ်ကုန်ဖြန့်ဝေရေး၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ ထောက်လှမ်းရေး၊ စောင့်ကြပ်ကြည့်ရှုရေး၊ အဆောက်အဦစစ်ဆေးရေး၊ သိပ္ပံ၊ မှောင်ခိုလုပ်ငန်းနှင့် ဒရုန်းပြိုင်ပွဲတို့အထိ ဖြစ်သည်။
ကျွဲကိုင်းရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
ကျွဲကိုင်းရွာ (Kywekaing)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ ကျောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၂၅၁ ဖြစ်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွာပြီ။
ဂွေးတောက်ချောင်းရွာ၊ ဂွေးတောက်ချောင်း
ဂွေးတောက်ချောင်းရွာ၊ ဂွေးတောက်ချောင်း
ကျွဲကိုင်းရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂန့်ဂေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောင်မြင်ကုန်းရွာ၊ ကုန်းလည်ရိုး
အောင်မြင်ကုန်းရွာ (Aungmyinkone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ကုန်းလည်ရိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၂၃၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်းလည်ရိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၃၉ ဦး၊ မ ၂၁၈၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၂၂၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကံချောင်စုရွာ၊ ချောင်းတွင်း
ကံချောင်စုရွာ၊ ချောင်းတွင်း
လူရှိုင်းလူမျိုး
လူရှိုင်းလူမျိုး
မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်မြောက်ဒေသတွင် တည်ရှိသော ချင်းပြည်နယ်၌ ချင်းလူမျိုးတို့အပြင် လူရှိုင်းလူမျိုး (လူရှေလူမျိုးလည်းဟူ၏၊) ဟူ၍ရှိပေသေး၏။ လူရှိုင်းလူမျိုးသည် တိဗက်-မြန်မာအစုတွင် လူရှိုင်း အုပ်စုခွဲ၌ပါဝင်၏။ လူရှိုင်းလူမျိုးတို့၏ ပင်ရင်းဒေသမှာ ချင်းဝိသေသတိုင်း၏ အနောက်မြောက်ပိုင်း၊ အာသံ မဏိပူရနယ်များနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသော လူရှိုင်း(လူရှေ) တောင်တန်းဒေသပင်ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသများတွင်သာမက မတူပီနှင့် ပလက်ဝနယ် မြောက်ပိုင်းတိုင်အောင် ပျံ့နှံ့နေထိုင် ကြသည်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မော်လိုက်ခရိုင် ကလေးမြို့နယ် ်အတွင်း၌ ဘာဟန်း ကျေးရွာအပါအဝင် ကျေးရွာ ၁၄ ရွာ ခန့်တွင် နေထိုင်ကြသည်။
မြေပုံမြို့
မြေပုံမြို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မြောက်ဦးခရိုင်တွင် ပါဝင်သော မြေပုံမြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်မြို့ဖြစ်သည်။ မြေပုံမြို့သည် ဟန်းတား ပင်လယ်အော်ကမ်းခြေရှိ ကျွန်းကလေး တစ်ခုပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ကျောက်ဖြူမြို့မှ ရေကြောင်းဖြင့် ၆၅မိုင်ဝေး၍ စစ်တွေမြို့မှ မိုင် ၆ဝ အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ မြို့နယ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ၈၆၆ စတုရန်းမိုင်ရှိ၍ ကျေးရွာပေါင်း( ၅၇)ရွာ ပါဝင်သည်။ မြေပုံမြို့နယ်တွင်နေထိုင်သော လူဦးရေအများစုမှ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် များဖြစ်ကြပြီး နတ်ကိုးကွယ်သော ချင်းလူမျိုးလည်း ပြောက်တိ ပြောက်ကျားနေထိုင်သည်။ ၂၀၁၈ မြောက်ဦးခရိုင် မြို့နယ်အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန အရ မြေပုံမြို့၏ လူဦးရေမှာ ၁၂,၁၀၀ ယောက် ဖြစ်သည်။ မြေပုံမြို့နယ်သည် မြေမျက်နှာပြင်အားဖြင့် တောင်ကုန်းထူထပ်သည်။ ထိုကြောင့်လူနေကျဲသည်။ မြေပြန့်ပိုင်းတွင်မြစ်ငယ်ချောင်းငယ်များ ပေါများ၍ ရေလမ်းခရီး အဆက်အသွယ် ကောင်းမွန်သည်။ မြေပုံမြို့နယ်တွင် လယ်ယာစိုက်ပျိုးသူများလည်းရှိသည်။ များသောအားဖြင့်မူကား ငါးဖမ်းခြင်းဖြင့် အသက်မွေးကြလေသည်။
လူရှိုင်းလူမျိုး
လူရှိုင်းလူမျိုး
အိန္ဒိယနိုင်ငံ အတွင်း၌လည်း လူရှိုင်းလူမျိုးများ နေထိုင ်လျက်ရှိ၏။ လူရှိုင်းလူမျိုးတို့သည် ချင်းဝိသေသတိုင်း အတွင်းရှိ နီးစပ်ရာ အချို့အရပ်များသို့ ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြ သော်လည်း အမျိုးကွဲ အမည်ကွဲဟူ၍ မတွေ့ရပေ။ အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ လူရှိုင်းလူမျိုးဦးရေမှာ ၁၆၃၆ဝဝ ရှိသည်။ မြန်မာ နိုင်ငံတွင် လူရှိုင်း လူဦးရေ ၇ဝဝဝ ခန့် ရှိသည်ဟု ဆို ိုလေသည်။ လူရှိုင်း လူမျိုးများသည် ရှေးအခါကပင် မြန်မာနိုင်ငံတွင်နေထိုင်သော တိုင်းရင်းသား လူမျိုးများဖြစ် ်၏။ ယင်းတို့ မြန်မာနိုင်ငံတွင်းသို့ မည်သည့်အချိန်က ရောက်ရှိလာသည်ဟု မသိရသော်လည်း သက်ကြီး ဝါကြီး အကြီးအကဲများကို မေးမြန်းစုံစမ်းချက်အရ ရှေးအခါက ခန်းပတ်နယ် တမူးဒေသတွင် မြို့ရိုး ခံတပ်သဖွယ်ဆောက်၍ နေထိုင်ကြသည်ဟုဆိုသည်။
အဗ္ဘန္တရဇာတ်
ယသော်-ရဟန်းမ လေနာထ
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရာဟုလာ မယ်တော် ဗိမ္ဗာဒေဝီ မိဖုရားသည် ငါကား ဤအိမ်၌သာနေသဖြင့် အကျိုးမရှိ၊ ရဟန်းပြု၍ သာဝတ္ထိပြည်သို့ သွားပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရားကို မပြတ်ဖူးမြော်ကာနေမည်ဟု ကြံစည်၍ ရဟန်းပြုပြီးလျှင် ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာတို့နှင့်တကွ သာဝတ္ထိပြည်သို့သွားလျက် မြတ်စွာဘုရားကို လည်းကောင်း၊ ချစ်လှစွာသော သားတော်ကို လည်းကောင်း ဖူးမြင်ကာ တစ်ခုသော ရဟန်းမိန်းမတို့ကျောင်းတွင် နေလေ၏။