cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ချောင်းဆိုးခြင်း
ကာကွယ်နည်းနှင့် ကုသနည်း
ကလေးသူငယ်တွင် ကြက်ညှာချောင်း စွဲကပ်နေလျှင် ထိုကလေးကို အခြားကလေးများနှင့် နီးနီးကပ်ကပ် မနေစေရန် မိခင်က သတိပြုရမည်။ ပါးစပ်မှထွက်သော တံတွေးမှုန်အားဖြင့် ဤရောဂါသည် ပြန့်ပွား ကူးစပ်နိုင်၏။ ချောင်းဆိုးနေချိန်တွင် ပါးစပ်မှထွက်လာသော တံတွေးမှုန်နှင့် နှာခေါင်းမှ ထွက်လာသော နှာရည်မှုန်များ ပြင်ပသို့ လွင့်စဉ်မသွားရအောင် အဝတ်ပိုင်း၊ အဝတ်စကလေးများဖြင့် နှာခေါင်းနှင့် ပါးစပ်ကို ဖုံးအုပ်ထားသင့်၏။ ပေးကျံနေသော အဝတ်စများကို မီးရှို့ပစ်ရမည်။ လူနာ၏ အသုံးအဆောင်ဖြစ်သော ပန်းကန်ပြား၊ ဇွန်း၊ ခက်ရင်း၊ လက်သုတ်ပုဝါနှင့် မျက်နှာသုတ်ပုဝါကို သီးခြားထားရှိရသည်။ ကလေးသူငယ်ကို နေ့စဉ် စားနေကျ အဟာရဖြစ်မည့် အစားအစာကို စားစေ၍ လေကောင်းစွာရသော အခန်းတွင် အိပ်စေရမည်။ ကလေးသူငယ်အား ဖလန်နယ်စသော အနွေးထည်များကို ဝတ်နေကျအဝတ်များ အောက်တွင် ခံ၍ ဝတ်ပေးသင့်သည်။ လေကောင်းလေသန့်သည် ဤရောဂါပျောက်ကင်းရာ ပျောက်ကင်းကြောင်းတွင် အကူအညီ အထောင်အပံ့တရပ်ဖြစ်သည်။ ချောင်းဆိုးခြင်းသည် အခြားရောဂါကြီးများ ဖြစ်အောင် လမ်းခင်းပေးတတ်သဖြင့် ချောင်းဆိုးရောဂါဖြစ်သည်ဟု အထင်ရှိလာလျှင် တတ်ကျွမ်းနားလည်သော ဆရာဝန်များထံ၌ အစစ်ဆေးခံကာ အမြန်ဆုံးပျောက်ကင်းအောင် ကုသရပေမည်။
သင်္ဘေလှ (ရခိုင်)ရွာ
သင်္ဘေလှ (ရခိုင်)ရွာ
ဝဝမ်ရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
ဝဝမ်ရွာ(Wawan)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ ကွမ်ဘန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၀၂၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကွမ်ဘန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၈ ဦး၊ မ ၁၂၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၅၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သပြုချောင်းတွင်းရွာ၊ ကြာဖြူ
သပြုချောင်းတွင်းရွာ၊ ကြာဖြူ
ပတောကုန်းရွာ၊ ရုံးပင်
ပတောကုန်းရွာ၊ ရုံးပင်
ခရေတန်းရွာ၊ ပုဇွန်ဖြေ
ခရေတန်းရွာ၊ ပုဇွန်ဖြေ
ဘူတာစုရွာ၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်
ဘူတာစုရွာ (Butarsu)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်၊ ဂျိုးတောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၂၄၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝန်းသိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပဋိဇီဝဆေးများ
ပဋိဇီဝဆေးများ ကို ဘက်တီးရီးယားပိုးများ ကြောင့်ဖြစ်သော ရောဂါများကို ကုသခြင်း နှင့် ကာကွယ်ခြင်း များတွင် အသုံးပြုသည်။ ၎င်းဆေးဝါးများသည် ဘက်တီးရီးယားပိုးများကို သတ်ခြင်းအားဖြင့် လည်းကောင်း၊ ပွားများမှုကို တားဆီးခြင်းအားဖြင့် လည်းကောင်း အာနိသင် သက်ရောက်သည်။ ပဋိဇီဝဆေး များစွာသည် မှိုပိုး နှင့် ပရိုတိုဇိုဝ ပိုး များကိုလည်း အာနိသင် ထိရောက်မှု ရှိသည်။ အချို့ပဋိဇီဝဆေးများသည် ကုသသည့် ဆေးပြင်းအား၌ပင်လျှင် လူနှင့် တိရစ္ဆာန် များကိုပါ အဆိပ်အတောက် ဖြစ်စေတတ်သည်။ ပဋိဇီဝဆေးများသည် အအေးမိရောဂါပိုး နှင့် တုပ်ကွေးပိုး ကဲ့သို့သော ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးများကို အာနိသင် မထိရောက်နိုင်သောကြောင့် မသက်ဆိုင်ဘဲ သောက်သုံးမိပါက ဘေးဥပါဒ် ဖြစ်နိုင်သည်။
ခရစ်နှစ် ၁၉၂၀ တွင် အလက်ဇန္ဒား ဖလင်းမင်းသည် ပဋိဇီဝဆေးပါသော ပထမဆုံး ဓာတုကွန်ပေါင်း ဖြစ်သည့် ပင်နီဆီလင် ဆေးဝါးကို ရှာဖွေဖော်ထုတ် နိုင်ခဲ့သည်။ သူသည် ရောဂါဖြစ်စေသော ဘက်တီးရီးယားပိုးများကို ပလိတ်ပြားများပေါ်၌ ပွားများစေရန်ပြုလုပ်နေစဉ် ပလိတ်ပြားတစ်ခု ပေါ်၌ ပေါက်လာသော အစိမ်းရောင်မှိုလေး ကို သတိပြုမိခဲ့သည်။ ထိုမှိုလေး ပေါက်သည့် နေရာတွင် ဘက်တီးရီးယားများ ပေါက်ရောက်နိုင်ခြင်းမရှိသည်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ပဋိဇီဝဆေးများ သည် ကာကွယ်ဆေးများ ပေါ်ထွက်လာမှု နှင့်အတူ ၂၀ ရာစုခေတ် မှစ၍ ဆေးပညာကို တော်လှန်ပြောင်းလဲခဲ့ရာ ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံများတွင် တီဘီ ကဲ့သို့သော ရောဂါကိုပင် လုံးဝကင်းစင် စေရန် ဦးတည်နေပြီဖြစ်သည်။ ဆေးများ၏ ထိရောက်မှုနှင့် အလွယ်တကူ ရရှိနိုင်မှု တို့ကြောင့် လွန်ကဲစွာ သုံးစွဲလာရာမှ ဘက်တီးရီးယားများကို ဆေးယဉ်ပါးမှု (အထူးသဖြင့် တိရစ္ဆာန် မွေးမြူရေး နယ်ပယ်တွင်) ဖြစ်ပွားလာစေသည်။ ထို့ကြောင့် ပဋိဇီဝဆေး ယဉ်ပါးမှု ပြဿနာသည် ကျယ်ပြန့်လာပြီး ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့မှ "အနာဂတ်တွင် မဟုတ်ဘဲ ယခုလက်ရှိကာလ၏ ပြင်းထန်သည့် အန္တရာယ် အဖြစ်ရှုမြင်ပြီး မည်သည့်နိုင်ငံ တွင်မဆို အသက်အရွယ်မရွေး၊ လူမျိုးမရွေး ထိခိုက်နိုင်သည့် အန္တရာယ်" အဖြစ် သတ်မှတ် ထားသည်။
ပဋိဇီဝဆေးဖြင့် ပထမဆုံး ကုသမှုကို ခရစ်နှစ် ၁၉၀၇ ခုနှစ် တွင် အဲလ်ဖရက် ဘာသိမ်း (Alfred Bertheim) နှင့် ပေါလ်အားလစ် (Paul Ehrlich) က ဆစ်ဖလစ် ရောဂါကုဆေး အာစ်ဖင်နမင်း (arsphenamine) ဆေးကို ရှာဖွေဖော်ထုတ် နိုင်မှု နှင့်အတူ စတင်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၃ ခုနှစ်တွင် ဂျာဟာဒ် ဒွမ်မဂ် (Gerhard Domagk) က ပထမဆုံး ခန္ဓာကိုယ်တွင်း ဆေးအာနိသင် ထိရောက်မှု ရှိသော ပဋိဇီဝဆေး ဖြစ်သည့် ပရိုတွန်စေးလ် (prontosil) ကို ရှာဖွေဖော်ထုတ် နိုင်သောကြောင့် ၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် နိုဘယ်ဆု (Nobel Prize) ကို ရရှိခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် အသုံးပြုနေသော ဆေးမျိုရင်းများအားလုံး မှာ ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်လွန်ပိုင်း မတိုင်ခင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပဋိဇီဝဆေးများ
မာရှယ်အိုင်းလန်းနိုင်ငံ
မာရှယ်အိုင်းလန်း သမ္မတနိုင်ငံသည် မိုက်ခရိုနီးရှားနိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်း သန္တာကျွန်းများ နှင့် ကျွန်းများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော နိုင်ငံဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတကာ နေ့စွဲမျဉ်း၏ အနောက်ဘက် ကပ်လျှက်နှင့် အီကွေတာ၏ အထက်ဘက်ကပ်လျှက် တွင် ရှိသည် လူဦးရေမှာ ၆သောင်း ၈ ထောင်မျှသာ ရှိသည်။
၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု မှ လွတ်လပ်ရေး ရခဲ့သည်။
ဂျီဘရော်လ်တာ ရေလက်ကြား
မြေထဲပင်လယ်၏ ဝင်ပေါက်သုံးခု အနက်မှ တစ်ခုဖြစ်သည့်ဂျီဘရော်တာ ရေလက်ကြားသည် ဥရောပတိုက်၏ အနောက်တောင်စွန်းမှ စပိန်နိုင်ငံ နှင့် အာဖရိကတိုက်၏ အနောက်မြောက်စွန်း မော်ရိုကိုနိုင်ငံ နှစ်ခုကြားရှိ ထိစပ်လုနီးနီးဖြစ်နေသော ကုန်းမြေနှစ်ခုကြားဖြစ်သည်။ ရေပြင်အားဖြင့်မူ အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် ထိစပ်လျက်ရှိသည်။ အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် ၁၄ ကီလိုမီတာ (၉မိုင်)သာရှိသည်။ စပိန်နိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ ဂျီဘရော်တာ ကျောက်ဆောင် မှာအထူးထင်ရှားသည်။
ဘီဘီ (အဆိုတော်)
ဂင်မ်ဟျောင်းဆော (၊ စက်တင်ဘာလ ၂၇၊ ၁၉၉၈ဖွား) ကို သူမ၏ စတိတ်စင်နာမည် ဘီဘီ (အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့်: Bibi ဟု လူသိများသော တောင်ကိုရီးယားအဆိုတော်နှင့် တေးရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် နာမည်ကျော် တောင်ကိုရီးယား ရက်ပ် အဆိုတော် ယွန်းမီရယ်က ဘီဘီနှင့် သူမ၏ ကိုယ်ပိုင်ထုတ်လုပ်သောသီချင်းများကို SoundCloud မှတစ်ဆင့် ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီးနောက် ဘီဘီသည် Feel Ghood Music ၏ ကမ်းလှမ်းခြင်းကို ခံရကာ Feel Ghood Music ၏ အဆိုတော်ဖြစ်လာသည်။
သူမသည် တောင်ကိုရီးယား ရုပ်သံလိုင်း SBS မှ ထုတ်လွှင့်ပြသသည့်The Fan ပြိုင်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ဒုတိယနေရာရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် "Binu" သီချင်းဖြင့် တရားဝင်ပွဲဦးထွက်ခဲ့သည်။
ကိုးတဲရွာ၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်
ကိုးတဲရွာ (Koete)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်၊ ဆတ်ကျကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၅၈၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထီးချိုင့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၁၀ အောက်တိုဘာ
အောက်တိုဘာလ၊ (၁၀)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၂၈၃)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၂၈၄)ရက်မြေက်)) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၈၂) ရက် ကျန်သေးသည်။
သံလှယ်ရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
သံလှယ်ရွာ(Thanhlei)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ သံလှယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၃၂၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သံလှယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၁၅၉ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၆၉၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖြူကောင်
ဖြူ မျိုးစိတ်များစွာအနက် အာဖရိက ဖြူကောင်များသည် ၅၀ စင်တီမီတာ (၁ ပေခွဲခန့်) အကွာအဝေးသို့ ရောက်သည်အထိ ဆူးများကို ပစ်လွှတ်နိုင်သည်။ ဖြူဆူး အစူးခံရသူတို့အဖို့ အလွန်နာကျင်သော ဝေဒနာကို ခံစားရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကိုက်ဖြတ် သတ္တဝါများ
သာယာစုရွာ၊ အလမန်းကျောင်းစု
သာယာစုရွာ၊ အလမန်းကျောင်းစု
အစဲကလေးရွာ၊ အစဲကလေး
အစဲကလေးရွာ၊ အစဲကလေး
နားအုံရွာ၊ နမ့်စန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်စန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇိုင်တာခါလီရွာ
ဇိုင်တာခါလီရွာ
နိမ်ဇောလ်ရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
နိမ်ဇောလ်ရွာ(Nimzawl)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ ဇာလန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၄၀၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇာလန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၀ ဦး၊ မ ၁၆၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၆ ဦး နေထိုင်သည်။ ဤရွာကို ဝေဘူလကျေးရွာအုပ်စုမှ ခွဲထုတ်လိုက်သည်။
ဇီးကိုင်းရွာဟောင်းရွာ၊ ခေါင်းလောင်းချောင်း
ဇီးကိုင်းရွာဟောင်းရွာ၊ ခေါင်းလောင်းချောင်း
နိမ်ဇောလ်ရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရောင်အူရွာ၊ မက်မန်းမြို့နယ်
ရောင်အူရွာ (Yawngau)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ မက်မန်းမြို့နယ်၊ ရောင်အူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၂၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရောင်အူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၁ ဦး၊ မ ၃၃၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၈၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ပင်စိမ်းပင်ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အူလုကထောင်ရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
အူလုကထောင်ရွာ(Aulukahtaung)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ ကွမ်းရှီး (ပွမ်းရှီး)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၁၅၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အန်တိုနီ အယ်လ်ဘာနီစီ
အန်တိုနီ နော်မန် အယ်လ်ဘာနီစီသည် ဩစတြေးလျနိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၂၀၂၂ ခုနှစ်မှစ၍ ဩစတြေးလျနိုင်ငံ၏ ၃၂ ယောက်မြောက် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။ ၎င်းသည် "အယ်လ်ဘို" ဟု ဩစတြေးလျနိုင်ငံသားများက နာမည်ပြောင်ပေး၍ ခေါ်ဆိုလေ့ရှိပြီး ၂၀၁၉ ခုနှစ်ကတည်းက ဩစတြေးလျ အလုပ်သမား ပါတီ (လေဘာ) ၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်ပြီး ဂရေန်ဒလာမဲဆန္ဒနယ်အတွက် ပါလီမန်အမတ် (MP) အဖြစ် ၁၉၉၆ ခုနှစ်မှ တာဝန်စတင်ခဲ့သည်။ အယ်လ်ဘာနီစီသည် ယခင်က ဩစတြေးလျ၏ ၁၅ ယောက်မြောက် ဒုတိယ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယ Rudd အစိုးရလက်ထက်တွင် လည်းကောင်း၊ Kevin Rudd နှင့် Julia Gillard တို့သည် ၂၀၀၇ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၃ ခုနှစ်အထိ အစိုးရများတွင် အမျိုးမျိုးသော ဝန်ကြီးရာထူးများကိုလည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
အလမန်းကျောင်းစုရွာ၊ အလမန်းကျောင်းစု
အလမန်းကျောင်းစုရွာ၊ အလမန်းကျောင်းစု
ဆော့လော်မြို့နယ်
ဆော့လော်မြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကချင်ပြည်နယ်၊ ချီဖွေခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ဆော့လော်မြို့ ဖြစ်သည်။
မိုးနတ်ကုန်းရွာ၊ သရက်မြို့နယ်
မိုးနတ်ကုန်းရွာ (Moenatkone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ သရက်မြို့နယ်၊ မိုးနတ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၉၅၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုးနတ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၅၁ ဦး၊ မ ၆၂၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၇၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သရက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စန်းစန်းဦး၊ စာရေးဆရာမ
ကိုယ်ရေးအကျဉ်း
စန်းစန်းဦးသည် ၁၉၆၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ အဖ ဦးစန်း၊ အမိ ဒေါ်ထွေးအောင် တို့က မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်း ၇ ယောက်အနက် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ အမည်အရင်း စန်းစန်းဦး ဖြစ်သည်။
စန်းစန်းဦးသည် ၁၉၉ဝ ခုနှစ်တွင် ဟန်သစ် မဂ္ဂဇင်း၌ 'ကဝဗတ ယာဆူနရီ' (Kawabata Yasunare) ၏ ဝတ္ထုတို တပုဒ်ကို 'ဆောင်းမိုးဦး' အမည်ဖြင့် မြန်မာဘာသာ ပြန်ဆိုထားသော ဝတ္ထုတို စတင် ဖော်ပြခံရသည်။ ထို့နောက် ကဝဗတ၏ ဝတ္ထုတိုများ ဆက်လက် ပြန်ဆိုပြီးနောက် လုံးချင်း ဝတ္ထုတိုစာအုပ် 'သေလွန်ပြီးနောက်နှင့် အခြားဝတ္ထုတိုများ' ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အခြား နိုင်ငံတကာ ခေတ်သစ် ဝတ္ထုတိုများကိုလည်း မဂ္ဂဇင်းများတွင် ဘာသာပြန်ဆို ရေးသားလျက် ရှိသည်။ ဥပမာ၊ ဗာဂျီးနီးယားဝုဖ် (Virginear Woolf) ၏ Kew Gardwns ကို 'ကူးဥယာဉ်များ' အမည်ဖြင့် ပြန်ဆိုပြီး Beauty မဂ္ဂဇင်းတွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။
ဘာသာပြန် အရေးသားများသည် ရှင်းလင်း ပြေပြစ်သည်။ ဥပမာ၊ ကူးဥယာဉ်များ ဝတ္ထုတိုတွင် … "ဘဲဥပုံသဏ္ဌာန် ပန်းခင်းဆီမှ အညှာတံပေါင်း တထောင်ခန့်မျှ ထိုးထွက်လာပြီး လမ်းခုလတ် အရောက်တွင် အသည်းပုံ သို့မဟုတ် လျှာပုံသဏ္ဌာန်ရှိ အရွက်များ ဖြန့်ထွက်လာကာ အဖျားပိုင်း အရောက်တွင် အနီ ဒါမှမဟုတ် အပြာ ဒါမှမဟုတ် အဝါ ပွင့်ချပ်များ ဖြန့်ကား ထွက်လာပြီး မျက်နှာပြင်ပေါ်သို့ ရောင်စုံ အစက်အပြောက်ကလေးများ မြင့်တက် ပေါ်လွင်လျက် ရှိကာ အနီ အဝါ အပြာ အရိပ်ကျဉ်းကျဉ်းကလေးများ ထဲမှ ဖြောင့်စင်းနေသော အတံ တခု ထိုးထွက်လာသည်" ဟု ဝါကျ တကြောင်းထဲ၌ မြင်ကွင်းကို ရေးသား တင်ပြထားသည်။
စန်စန်းဦးသည် အနောက်တိုင်း ခေတ်သစ် ဝတ္ထုတိုများနှင့် အရှေ့တိုင်း ဂျပန်ခေတ်သစ် ဝတ္ထုတိုများကို အထူးပြု ပြန်ဆို ရေးသားနေသော မြန်မာ အမျိုးသမီး ဘာသာပြန် စာရေးဆရာမ တဦး ဖြစ်သည်။ ဒေါက်တာ ခင်လေးမြင့်၊ ခိုင်လင်းမော် (မန်းတက္ကသိုလ်) တို့နှင့် ခေတ်ပြိုင် ဘာသာပြန် စာရေးဆရာမ တဦး ဖြစ်သည်။
လိပ်စာ
ယခုအခါ စန်းစန်ဦးသည် စိတ်ရောဂါကု ဆေးရုံကြီးတွင် ဆရာဝန် အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ရင်း ခင်ပွန်း ဒေါက်တာအောင်မင်း (အောင်မင်း)၊ သား ဉာဏ်လင်း၊ သက်ဆောင်းအေး တို့နှင့်အတူ အမှတ် ၂၇၁၊ ဘုရင့်နောင်လမ်း၊ ၄၄ ရပ်ကွက်၊ မြောက်ဒဂုံမြို့နယ်တွင် နေထိုင်လျက် ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
မြန်မာသီချင်း
မြန်မာစာပေတွေင် သီချင်းကို ကဗျာလင်္ကာအဖွဲ့အနွဲ့ တစ်မျိုးအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ (ကဗျာလင်္ကာ)
အကြောင်းချင်းတစ်ရပ် ကို ဟဒယနှလုံးရွှင်ပြုံး ကြည်လင်စေရန်လည်းကောင်း၊ နှစ်သိမ့် ကြည်နူးစေရန်လည်းကောင်း၊ ကြေကွဲဝမ်းနည်းစေရန်လည်းကောင်း ဖွဲ့နွဲ့သီကုံးထား၍ သုံး မတြာခန့် ကြာအောင် အသံကို ရှည်ရှည် လွင်လွင် ဆွဲငင်သီကျူးအပ်သော သီချင်း၊ သို့မဟုတ် ဂီတသည် သတ္တဝါတို့၏ နားသောတသို့ ပြေးဝင် စွဲငြိစေတတ်သော သဘောရှိပြီးလျှင် သတ္တဝါတို့၏ စိတ်နှလုံးကို ယူကျုံးဆွဲဆောင်တတ်သော သတ္တိ တို့၏ စိတ်နှလုံးကို ဆွဲဆောင်ရာ၌ ထက်မြက်သော လက်နက် တစ်ရပ် ဖြစ်ပေသည်။ (သီချင်း(ဂီတ))
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရှေးနှစ်ပေါင်း ၁၅ဝဝ ကျော်ခန့်ကပင် သီဆို တီးမှုတ် ကခုန်ခြင်းသည် အနုပညာ တစ်ရပ်အနေဖြင့် ထွန်းကားခဲ့သည်။ (မြန်မာဇာတ်သဘင်)
ခရစ် ရှစ်ရာစုနှစ် ခန့်က တရုတ်နိုင်ငံသို့ ချစ်ကြည်ရေးအတွက် သွားရောက်ခဲ့ သော သရေခေတ္တရာမ ပျူ ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့သည်သီချင်း ၁၂ မျိုးကို သီဆိုတီးမှုတ်ကပြ ခဲ့ကြောင်း တရုတ်မှတ်တမ်းများအားဖြင့် ဘုရားဂုဏ်တော်ကို ချီးကျူးထားပြီးလျှင် ဈာန လာဘီ ရှင်ရသေ့ဘွဲ့၊ ဘုန်းတော်ဘွဲ့၊ စားတော်ခေါ်ခြင်းဘွဲ့၊ ပျော်တော်မူခြင်းဘွဲ့၊ အောင်တော်မူဘွဲ့၊ အင်ကြင် ပန်းဘွဲ့၊ ဥချိုး ငှက်ဘွဲ့၊ ကြိုးကြာငှက်ဘွဲ့၊ ဥဒေါင်းမင်းဘွဲ့၊ ဟင်္သာငှက်ဘွဲ့၊ ကြိုးကြာငှက်ဘွဲ့ တို့လည်း ပါဝင်သည်ဟု ဆိုထားလေသည်။ ထိုသီချင်းတို့သည် ကြိုးကြီးဘွဲ့ကြီးမျိုး ဖြစ်မည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။ ငါးရာစုနှစ်မှ ၁၁ရာစုနှစ်အတွင်းက စည်ပင်ဖွံ့ဖြိုး ခဲ့သော မွန်တို့ဒေသ သထုံပြည်၌လည်း အဆိုအက အတီး အမှုတ် ပညာထွန်းကားကြောင်းကို တူးဖော်တွေ့ရှိရသော ထိုခေတ်၏ စဉ့်ကွင်းများမှ သိရှိရသော်လည်း မည်သို့သော သီချင်းမျိုးကို စပ်ဆိုသီကုံးခဲ့ကြ ကြောင်းကိုမူ မခန့်မှန်းနိုင်ပေ။ ပုဂံပြည့်ရှင်အနော်ရထာမင်းစော၏ လက်ထက်တွင် မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးကို ပေါင်းစည်းခဲ့သဖြင့် ပျူ၊ မွန်၊ မြန်မာယဉ်ကျေးမှုတို့ ရောစပ်ကာ အနုပညာ ယဉ်ကျေးမှုတို့ တိုးတက်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က သီဆိုတီးမှုတ် ကခုန်မှုအတတ်သည်လည်း တိုးတက်မည် မလွဲဧကန် ဖြစ်သော်လည်း တည်တံ့ခိုင်မြဲစွာ မှတ်တမ်း တင်ထားခြင်း မပြုခဲ့သဖြင့် ပုဂံခေတ်၏ သီချင်းအမျိုးအစားကို အထောက်အထား ခိုင်လုံစွာ မပြနိုင်ချေ။ သရေခေတ္တရာခေတ်၊ သထုံခေတ်၊ ပုဂံခေတ်၌ သုံးခဲ့ကြသော တူရိယာပစ္စည်းတို့ကိုမူ တရုတ်မှတ်တမ်းများအရလည်းကောင်း၊ သထုံခေတ် စဉ့်ကွင်းပါရုပ်ပုံများမှလည်းကောင်း၊ ပုဂံကျောက်စာများ၊ ကူဘုရားနံရံပန်းချီများမှလည်းကောင်း သိရှိနိုင်ခဲ့ကြ ပေသည်။ ပုဂံပျက်၍ ပင်းယကောင်းစားသော ခေတ်တွင်သာ မှတ်တမ်းတင်ထားသော မြန်မာသီချင်းများကို အဦးဆုံး တွေ့ရ သည်။ ထိုခေတ်တွင် တျာဘွဲ့သီချင်း၊ ကာချင်း၊ စည်ချင်းများ ပေါ်ပေါက်ထွန်းကားသည်။ ( ကာချင်း၊ တျာချင်း-)
ထိုခေတ်ကို အင်းဝခေတ်ဦးပိုင်းဟုခေါ်ဆို၍၊ ယင်းသည်မှ စပြီးလျှင် နှစ်ပေါင်း ၅ဝဝ ခန့် အဓွန့်ရှည်သော အင်းဝခေတ် ကို တစ်လျှောက်လုံး၌ အနုပညာ အရပ်ရပ်တို့သည် တိုးတက် ခဲ့ရာ တေးဂီတ ကဗျာလင်္ကာ အရေးအသားတို့သည်လည်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ခဲ့လေသည်။ အင်းဝခေတ် နောက်ပိုင်းတွင် အချီကြီးသံ၊ အချီငယ်သံ၊ ဆရာတောင်းသံ၊ ဆရာပန်သံ၊ ဆရာညွှန့်သံ၊ အတွင်းတီးပြေသံ၊ အပြင်တီးပြေသံ၊ ဆင်ဖြူရေချသံ၊ ရွှေပလ္လ်တည်သံ၊ ဗောဓိ ညောင်ရွက်သံ၊ ဇမ္ဗူ့သပြေသီး ကြွေသံ၊ ငါးကြင်းမြီးခတ်သံ၊ ခရုသင်းသံ၊ ခွက်ခွင်းသံ၊ ဘီလူးမဝမ်းစည်သံ၊ မြစ်တွေးလန့် တွန်သံ၊ သိကြား အုပ်ဆောင်းသံ၊ သိကြားခလုတ်သံ၊ သိကြား ရေကန်တင်သံ၊ သိကြားလောပစ်သံ၊ ကင်းပတ်ငယ်သံ၊ ထုံးကိုး တံသံ၊ မျောက်မင်းအူသံ၊ မိတ္ထီလာကန်ပေါက်သံ၊ သပြေလားသံ၊ ပြုံးကာရယ်ရွှင်သံ၊ ကသာဝန်း လည်သံ၊ ပွင့်လှရွှေဝါသံ၊ နောက်မြင်းလှသံ၊ လင်္ကကုတ္ထိသံ၊ မြင်းလှစာတောင်းသံ။ မြင်း လှခွာသံ၊ တံငါမ အဲချင်းသံ၊ သိကြားမင်း ဘိသိက်မြှောက်သံ အစရှိသည့် ကြိုးသီချင်းများ၊ တျာချင်းများနှင့် သီချင်းခံများ ခေတ်စားခဲ့သည်။ အိုင်ချင်းများလည်း ထိုခေတ်၌ပင် ပေါ်ပေါက်ကြောင်း သိရသည်။ ထိုခေတ်၏ ထင်ရှားသော ဂီတစာဆိုကြီးမှာ ဝန်ကြီး ပဒေသရာဇာဖြစ်သည်။
ဝန်ကြီး ပဒေသရာဇာသည် ကြိုးသီချင်း၊ သီချင်းခံ၊ တျာချင်း ဇာတ် ချင်းတို့ကို စပ်ဆိုခဲ့သည်။ ပုဂံပြည်သို့ ဗုဒ္ဓသာသနာ မရောက်မီက နတ်ကိုးကွယ်မှုတို့ ရှိခဲ့သည်ဖြစ်ရာ နတ်ပွဲကျင်းပ၍ သီဆိုကခုန်မှုတို့ကို ပြုခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် အင်းဝခေတ်တိုင်အောင် ကျေးလက်များ၌ နတ်ပွဲကျင်းပမှုများ ရှိနေသေး၍ ဝန်ကြီးပဒေသရာဇာသည် ၃၇ မင်းနတ်သံ (အဲချင်း)များ၊ နတ်ယိုင်သံများကိုလည်း ရေးစပ်ခဲ့သည်။ အတီးအမှုတ် တူရိယာဖက်တွင် ပတ်ဆိုင်းများသည် ထိုခေတ်မှစ၍ ပေါ်ပေါက်ခဲ့လေသည်။
ကုန်းဘောင်ခေတ်၏ နှစ်ပေါင်း ၁ဝဝ ခန့်အတွင်း၌ ဂီတ သဘင်ပညာသည် အဘက်ဘက်မှ တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုး လာသည်။ နိုင်ငံခြားနှင့် အဆက်အဆံ များလာသဖြင့်လည်း ဂီတအနု ပညာတို့သည် ပို၍ ကြွယ်ဝလာသည်။ အတီးအမှုတ် တူရိယာပစ္စည်းများလည်း ပိုမို များပြားစုံလင်လာသည်။
ဘကြီးတော် စစ်ကိုင်းမင်း လက်ထက်တွင် ဘိုးတော်မင်းတရားလက်ထက်က ကျင်းပခဲ့သော နတ်ပွဲအစီအစဉ်များနှင့် ရှေးက သီဆိုတီးမှုတ်ပုံများကို စုဆောင်း မှတ်သားရန် မြဝတီဝန်ကြီးဦးစအား တာဝန် ပေးအပ်တော်မူသည်။ ထို့ပြင် မုံရွေးဇေတဝန် ဆရာတော်အား ရှေးသီချင်းများကို စုဆောင်းပေးရန် လျှောက်ထားသဖြင့် ရှေးသီချင်းများကို စုဆောင်းပေးခဲ့ရလေသည်။
ယင်းသို့ နိုင်ငံခြားသံများကို ယူသော်လည်း မြန်မာ့မူ၊ မြန်မာ့ဟန် မပျက်စေအောင် သိမ်းသွင်းသောနည်းဖြင့် သီချင်း များကို စပ်ဆိုခဲ့ကြလေသည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ်၏ ထင်ရှားသော တေးဂီတစာဆိုတော်ကြီး များမှာ မြဝတီမင်းကြီး ဦးစ၊ ပြင်စည်မင်းသား၊ ဇာတ်ဆရာ ဦးကျောက်ခဲ၊ ငယ်တိုးအတွင်းဝန် ဦးကျီစိုး၊ မင်းကြီးကတော် ခင်ဆုံ၊ အနောက်နန်းမိဖုရား မမြကလေး၊ လှိုင်ထိပ်ခေါင်တင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဦးစ စပ်ဆိုသော သီချင်းများအနက် သီချင်းခံနှင့် ပတ်ပျိုး တို့သည် မြန်မာ့ဂီတသမိုင်းတွင် မှတ်တမ်းတင်ရလောက်အောင် ထူးခြားကောင်းမွန်သည်။ ပြင်စည်မင်းသား၏ ယိုးဒယားသံ ရှစ်မျိုးဖြင့် သီကုံးစပ်ဆိုထား သော ယိုးဒယား သီချင်းများ ရှစ်ပုဒ်သည်လည်း ထူးခြား ကောင်းမွန်သော သီချင်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ဂီတသမိုင်းတွင် ထူးခြားကောင်းမွန်သော အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့အဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ရသော သီချင်းတစ်မျိုးမှာ လှိုင်ထိပ်ခေါင်တင်၏ ဘောလယ် ဖြစ်လေ သည်။ ဦးစနှင့် ပြင်စည် မင်းသားတို့သည် နိုင်ငံခြားသံများကို အများဆုံး အသုံးပြု၍ မြန်မာသီချင်းများကို ရေးစပ်ခဲ့ကြသော်လည်း အရိုးကို အရွက်မဖုံးစေခဲ့ကြပေ။ မြန်မာသီချင်းများကို စပ်ဆိုကြရာ၌ တေးသွားထက် တေးသားစကားလုံး အဓိပ္ပာယ်ရှိပြီးလျှင် ကာရန် ပြေပြစ်မှုကို ပို၍ အလေးအနက် ထားကြသည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် သဘင် သည်များသည် အအုပ်အခံ၊ ကာရန်ဝါကျ မညီသောသီချင်း၊ ဂိုဏ်းမလွတ်သော သီချင်း၊ သာသနာကို ထိပါးပုတ်ခတ် သော သီချင်းများကို စပ်ဆိုခြင်း မပြုရချေ။ ထိုသီချင်းမျိုး မစပ်ဆိုကြရန် သဘင်ဝန် များက ကြပ်မတ်ပေးရ၍၊ ယင်းသီချင်းမျိုး သီဆို ခဲ့လျှင် သီကုံးသူအား လက်ကို၊ သီဆိုသူအား လျှာကို အပြစ် ပေးလေသည်။ သရေခေတ္တရာ၊ သထုံ စသော နိုင်ငံများ ခေတ်မှ စ၍ ရာဇဝင်တစ်လျှောက် စိုးစံခဲ့ သော မြန်မာမင်းများ လက်ထက် တွင် အဆိုအတီးစသော စိုးစံခဲ့သော သဘင်ပညာသည်အစဉ်အဆက် တိုးတက်ခဲ့သည်။ ထီးသုံး နန်းသုံး ပညာတစ်ရပ် ဖြစ်၍ ဘုရင် စိုးစံမင်းတို့၏ မြှောက်စားခြီးမြှင့်မှုကို ခံယူနိုင်ရန် စပ်ဆို သီကုံးကြသော သီချင်းများသည်လည်း ဘုန်းတော်ဘွဲ့ များသာ များပြားခဲ့သည်။ တောဘွဲ့၊ တောင်ဘွဲ့၊ မြို့ဘွဲ့၊ မောင် ဘွဲ့တို့ကို ပင်လျှင် ထီးသုံးနန်းသုံး စကားလုံး များဖြင့် စပ်ဆိုကြ၍ ဘုရင့်ဘုန်းတော်ကို မသိမသာ ထည့်သွင်း ချီးကျူးကြလေသည်။ သို့သော် မြန်မာအမျိုးသားတို့သည် ဂီတဝါသနာ ထက်သန် သော လူမျိုးဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အဆိုအက အတီးအမှုတ် သည် ရွှေနန်းတော်တွင်း၌သာ စည်ပင် ဖွံ့ဖြိုး နေသည် မဟုတ် ပေ။ ရွှေနန်းတော်သုံး တေးဂီတများ (ဝါ) သီချင်းများကို စာဆိုတော် အကျော်အမော်များက သီကုံးဆက်သွင်းနေစဉ်၊ မြို့နေလူထုနှင့် ကျေးလက်လူထုတို့သည်လည်း မိမိတို့၏ မိရိုး ဖလာ ဓလေ့ထုံးစံများ၊ မိမိတို့ ဆောင်ရွက်ရသောလုပ်ငန်းများ အကြောင်းကို တေးသီ၍ ဆိုကြသည်။ ထို့ကြောင့် အဲချင်းများ၊ အိုင်ချင်းများ၊ ပုံကြီးသံများ၊ မောင်းထောင်းသံ သီချင်းများလည်း ပေါ် ပေါက်ခဲ့သည်။ ရွှေနန်းတွင်းသုံး ပိမ္ဗာလွှဲချင်း၊ ဧယာဉ်လွှဲချင်းတို့ကို သီကုံးစပ်ဆိုကြသကဲ့သို့ အရပ်သုံးသား ချော့သီချင်းများကိုလည်း စပ်ဆိုသီကုံးခဲ့ကြသည်၊ နန်းတွင်းသုံးသီချင်းများသည် ရွှေတိုက်စာရင်းဝင်များ ဖြစ်၍ မှတ်တမ်း တင်ထားခဲ့သောကြောင့် အစဉ်အဆက် တည်တံ့နိုင်ခဲ့သော် လည်း၊ အရပ်သုံးသီချင်းများကိုမူ အဆက်ဆက်က မှတ်တမ်း တင်ခဲ့မှု နည်းပါးလှသဖြင့် မိဖဘိုးဘွားမှ သားမြေများသို့ နှုတ်တိုက်ချ‌ ပေးသော အမွေအနှစ်များ အဖြစ်ဖြင့်သာ တည်တံ့ နိုင်ခဲ့ပြီးလျှင် ရှေးပဝေသဏီက အရပ်သီချင်း၊ ရိုးရာသီချင်း များစွာတို့ တိမ်ကော ပျောက်ပျက်ကုန်ခဲ့မည်မှာလည်း ယုံမှားဖွယ်ရာ မရှိချေ။
L လွန်းဝါ
လဇွမ်လွန်းဝါ (၁၉၈၃ ဇန်နဝါရီ ၂၆ ဘွား) သည် ဂီတအမည် L လွန်းဝါ ဖြင့် လူသိများသော ကချင်လူမျိုး တေးရေးတေးဆို အနုပညာရှင်ဖြစ်သည်။ အသက် ၁၈ နှစ်ခန့်ကပင် အနုပညာအလုပ်များကို လုပ်ပြီး တဘက်တွင်လည်း ဆေးတက္ကသိုလ်(၂)ရန်ကုန် တွင် ကျောင်းစာကို မလစ်ဟင်းအောင် စီမံကာ ဆရာဝန်ဘွဲ့ရသည်။
အဒေါ် L ခွန်းရီ နှင့် ဝမ်းကွဲညီမ L ဆိုင်းဇီ တို့သည်လည်း တေးသံရှင်များ ဖြစ်ကြ၏။
မိသားစုဘဝ
ခိုင်ဆုနှင့်လက်ထပ်ရာ သမီး ၂ ယောက် မြင်သည်။
၁၁ အောက်တိုဘာ
အောက်တိုဘာလ၊ (၁၁)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၂၈၄)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၂၈၅)ရက်မြောက်)) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၈၁) ရက် ကျန်သေးသည်။
တောက်ထိန်၊ ဗိုလ် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)
ရဲဘော်သုံးကျိပ် ဝင် ဗိုလ်တောက်ထိန် ကို ၁၇ ဇန်နဝါရီ ၁၉၁၁ ခုနှစ်တွင် ရမည်းသင်း ခရိုင် ပျဉ်းမနားမြို့ ၌ ဦးဘိုးအောင်၊ ဒေါ်ရွှေမြ တို့မှ ဖွားမြင်သည်။ ဗမာလူမျိုး ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် ဖြစ်သည်။ အမည်ရင်း မှာ ကိုစံမြ ဖြစ်ပြီး တို့ဗမာအစည်းအရုံး သို့ ဝင်ရောက်သောအခါ သခင်စံမြ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဂျပန် အမည်မှာ နာကာဂါဝါ အီချိရို ဖြစ်သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံ ဗန်ကောက်မြို့တွင် ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင်များ ဗိုလ်အမည် ခံယူရာ တွင် ဗိုလ်တောက်ထိန် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ကျောင်းသားဘဝ နှင့် ပညာရေးရာ
ပျဉ်းမနားမြို့ ခေမာသီဝံကျောင်း တွင် သတ္တမတန်း အထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
အသက်မွေးမှု ဘဝ
၁၈ နှစ်သား တွင် ကျောင်းမှ ထွက်၍ တောင်သူလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
အမျိုးသား နိုင်ငံရေး ဆောင်ရွက်ချက်
၁၉၃၈ ခုနှစ် တွင် ပျဉ်းမနားမြို့ တို့ဗမာအစည်းအရုံး သို့ ဝင်ရောက်၍ နိုင်ငံရေး ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ပျဉ်းမနား စီရင်စုလုံးဆိုင်ရာ တို့ဗမာ အစည်းအရုံး အလုပ်အမှုဆောင် အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဗမာ့လက်ရုံးတပ် တွင် မြို့နယ်တပ်မှူး အဖြစ်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဂျပန်နိုင်ငံ သို့ စစ်ပညာသင်ရန် စေလွှတ်သည့် တတိယအသုတ် မြန်မာမျိုးချစ် လူငယ်များနှင့် အတူ ၁၉၄၁ ခုနှစ် မေလ တွင် ကိုဆိုင်မာရူး သင်္ဘောဖြင့် ရန်ကုန်မြို့မှ ထွက်ခွဲခဲ့ရာ ၁၉၄၁ ခုနှစ် မေလကုန်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ဟိုင်နန်ကျွန်း နှင့် တိုင်ဝမ်ကျွန်း တို့တွင် စစ်ပညာများ သင်ကြားခဲ့သည်။
ဗမာ့လွတ်လပ်ရေး တပ်မတော် (ဘီအိုင်အေ) ရေကြောင်းချီ တပ်ဖွဲ့ (မြိတ်စစ်ကြောင်း) ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ တွင်း ချီတက်ကာ ဗြိတိသျှ တို့ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ၂၇ ဇူလိုင် ၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် ဘီအိုင်အေ ဖျက်သိမ်း၍ ဘီဒီအေ ဖွဲ့သည့်အခါ တပ်ခွဲ ၂ တွင် ဗိုလ်ကြီး အဆင့်ဖြင့် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဖက်ဆစ်ဂျပန် တော်လှန်ရေး ကာလ က တိုင်း ၆ ( မိတ္ထီလာ၊ ပျဉ်းမနား၊ တောင်ငူ နှင့် တောင်ပိုင်း ရှမ်းပြည်) တွင် ဒုတိယ တိုင်းမှူး အဖြစ် တော်လှန်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဖက်ဆစ်ဂျပန် တော်လှန်ရေး အပြီးတွင် တပ်မတော် မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး ရပြီးနောက် ပျဉ်းမနားနယ်တွင် ဆူပူ သောင်းကျန်းမှုများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ရာ ၁၉၄၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ တွင် ဗိုလ်တောက်ထိန် သည် ရဲအဖွဲ့၊ သစ်တောလက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့၊ စစ်ဝန်ထမ်း တပ်ဖွဲ့၊ မီးရထား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့၊ ကျောင်းသားရဲခေါင်များ တပ်ဖွဲ့၊ မီးသတ် ကာကွယ်ရေး အဖွဲ့ များကို ဦးစီး ခေါင်းဆောင်ကာ သောင်းကျန်းမှု ကာကွယ်ရေး ကော်မတီ ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဗိုလ်တောက်ထိန် သည် ပြည်သူ့ ငြိမ်းချမ်းရေး ပြောက်ကျားတပ်ကို ဦးဆောင်ဖွဲ့စည်းပြီး ၂၈ မတ် ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ် တွင် ကွန်မြူနစ် လက်အောက် ကျရောက်နေသော ပျဉ်းမနားမြို့အား ဗမာ့တပ်မတော် တပ်ရင်း(၁) ဗိုလ်မှူးကြီး ထွန်းစိန် နှင့် ပူးပေါင်းကာ ပြန်လည် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
ပါတီ နိုင်ငံရေး
မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး ရပြီးနောက် ပျဉ်းမနား ခရိုင် ဗမာပြည် ဆိုရှယ်လစ် ပါတီ ဉက္ကဌ နှင့် ဖဆပလ ဉက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၅၁ ပထမ အကြိမ် ပါလီမန် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲ တွင် ဖဆပလ အမတ်လောင်း အဖြစ် ပျဉ်းမနား မဲဆန္ဒနယ်မှ လည်းကောင်း၊ ၁၉၅၆ ဒုတိယ အကြိမ် ပါလီမန် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲ တွင် ဖဆပလ အမတ်လောင်း အဖြစ် ပျဉ်းမနား မြောက်ပိုင်း မဲဆန္ဒနယ်မှ လည်းကောင်း ဝင်ရောက် အရွေးခံရာ လွှတ်တော်အမတ် အဖြစ် ရွေးကောက် တင်မြှောက်ခံရသည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ် ဖဆပလ နှစ်ခြမ်းကွဲရာ တွင် တည်မြဲ ဖဆပလ တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ် တတိယ အကြိမ် ပါလီမန် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲ တွင် တည်မြဲ ဖဆပလ အမတ်လောင်း အဖြစ် ပျဉ်းမနား မဲဆန္ဒနယ် မှ ဝင်ရောက် အရွေးခံရာ လွှတ်တော်အမတ် အဖြစ် ရွေးကောက် တင်မြှောက်ခံရသည်။
၈ ဩဂုတ် ၁၉၈၈ အရေးအခင်း အပြီးတွင် နိုင်ငံရေးပါတီများ တရားဝင် ဖွဲ့ခွင့် ပြုသည့် အခါ ပျဉ်းမနား မြို့နယ် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ ဖဆပလ ဗဟို အဖွဲ့ချုပ် နှင့် ဒီမိုကရေစီ ပါတီ တို့တွင် နာယက အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ် တွင် ဒီမိုကရေစီ ပါတီ နာယက အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။
ဆုတံဆိပ်ရေးရာ
၂၅ မတ် ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့ လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှု နောက်ဆုံးကဏ္ဍ ၌ ကိုယ်ကျိုးမငဲ့ဘဲ တိုင်းပြည်နှင့် လူမျိုးအတွက် သက်စွန့်ဆံဖျား ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ခဲ့မှုကြောင့် နိုင်ငံတော် က ကျေးဇူးဆပ်ခြင်း အထိမ်းအမှတ် အဖြစ် လွတ်လပ်ရေး မော်ကွန်းဝင် (ပထမဆင့်) တံဆိပ် ချီးမြှင့်ဂုဏ်ပြုခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
၇ ဇွန် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ် တွင် နိုင်ငံတော် ၏ အကျိုးကို ဦးစီးဆောင်ရွက်ခဲ့ သည့်အတွက် နိုင်ငံဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ပထမ အဆင့်) ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။
ဘဝနိဂုံး
၁၈ ဧပြီ ၁၉၉၆ ခုနှစ် တွင် ပျဉ်းမနားမြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။
မင်းအောင် (စာရေးဆရာ)
မင်းအောင် (၆ ဇူလိုင် ၁၉၁၆–၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၉၆) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး
ရွှေဘိုခရိုင် တန့်ဆည်မြို့နယ် ဆန်ဆွဲရွာတွင် အဖ လယ်သမားကြီး ဦးစံပွင့်၊ အမိ ဒေါ်ငွေမ တို့က ၁၉၁၆ ခု ဇူလိုင် ၆ ရက်နေ့ တွင် ဖွားမြင် ခဲ့သည်။ အမည်ရင်းမှာ သိန်းမောင် ဖြစ်၏။ ငယ်စဉ်က ရွာဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် စာသင်ခဲ့သည်။ ၁၄ နှစ်သားတွင် ဆရာဘုန်းကြီးနှင့်အတူ ရန်ကုန်သို့ ရောက်လာခဲ့ရာမှ ရန်ကုန်တွင် သောင်တင်ခဲ့သည်။ တဆယ့်လေးငါးနှစ်သားတွင် ခေတ်ပညာ အင်္ဂလိပ်စာပေကို သင်ကြားလိုသော်လည်း ဆရာဘုန်းကြီးက ခွင့်မပြုသဖြင့် မသင်ယူခဲ့ရရှာပေ။ အသက် ၂၃ နှစ်တွင် သင်္ကန်းဆီးလျက် နေရင်း ဒေသသို့ ပြန်ခဲ့သည်။ လောကုတ္တရာစာပေများ သင်ယူလေ့လာခဲ့သည်။ အသက် ၂၆ နှစ်တွင် လူဝတ်လဲခဲ့သည်။
စာပေရေးသားခြင်း
၁၇ နှစ်သားအရွယ် ရန်ကုန်မြို့တွင် ရှိစဉ်ကပင် ဝတ္ထုရှည်များ စမ်းသပ်ရေးသားကာ စာနယ်ဇင်းတိုက်များသို့ ပို့ခဲ့သည်။ တပုဒ်တလေမျှပင် ရွေးချယ်ခြင်း မခံခဲ့ရပေ။ လူဝတ်လဲပြီးနောက် ဝတ္ထုတိုရှည်များကို အပတ်တကုတ် အားထုတ် ကြိုးပမ်းရေးသားခဲ့သည်။ မင်းဆွေနှင့် ရဲထွတ်တို့မှာ စာပေလက်ဦးဆရာများ ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၄၅ တွင် ဂျစ်သခင် လုံးချင်းဝတ္ထုကို စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထို့နောက် တခေတ်ပြောင်းပြီ၊ ငွေလူ့ပြည်၊ သား၊ လက်ဝဲဗိုလ်၊ ကျားမ၊ နှစ်ကိုယ့်တကိုယ်၊ ချစ်မြင်းမိုရ်၊ ချစ်သွေးနှစ်ဆက်၊ ရူပါ စသည်ဖြင့် ဒိန်းဒိုင်း ဇာတ်ကြမ်းများကို ရေးခဲ့သည်။
၁၉၄၈ တွင် ရဲထွတ်၏ တာဝန်ပေးချက်အရ မိုးအောက်မြေပြင်ကို ရေးခဲ့သည်။ ရဲထွတ်နှင့် ဗမာ့တက်လမ်း ပုံနှိပ်တိုက် ပိုင်ရှင် ဦးအောင်ရှိန်တို့ ပူးတွဲပိုင်သည့် ထူထောင်ရေး စာအုပ်တိုက်က ၁၉၄၈ ခု ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ဈေးကွက်တွင် မစွံခဲ့ချေ။ သို့ရာတွင် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ပေးအပ်ချီးမြှင့် ခဲ့သည့် ၁၉၄၈ ခုနှစ် စာပေဗိမာန် ကာလပေါ် ဝတ္ထုဆုကို ရရှိလိုက်သည်နှင့် တပြိုင်နက် တစ်ဆယ့်ရှစ်ရက်အတွင်း သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် ရိုက်နှိပ်ရသော စံချိန်ကိုရရှိ ခဲ့သည်။ တဖန် ရုပ်ရှင်အဖြစ် ကူးပြောင်းရာတွင် ကိုယ်တိုင်သရုပ်ဆောင်တဦးအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဤသို့ဖြင့် ရုပ်ရှင်လောကတွင် သရုပ်ဆောင်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ ဒါရိုက်တာ စသည်ဖြင့် ပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့သည်။
စာပေလောကတွင်လည်း ရှုမဝ၊ သွေးသောက်၊ မြဝတီ၊ ငွေတာရီ၊ ဆန်းသစ်ဦး၊ ကလောင်စုံ၊ လင်းယုန်ဂျာနယ်၊ တိုင်းရင်းမေဂျာနယ်၊ ပြည်သူ့ဂျာနယ်၊ ပြည်တော်စိုး ဂျာနယ် အစရှိသော စာနယ်ဇင်းများတွင် ဝတ္ထုတိုရှည် ဆောင်းပါးများစွာ ရေးခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ စာရေးဆရာအသင်းတွင် အမှုဆောင်တဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။ 'ဝနေ' ဟူသော ကလောင်အမည်ကိုလည်း သုံးခဲ့သည်။ ဥတုသုံးလီ (၁၉၅ဝ)၊ စာရေးဆရာ (၁၉၅၇)၊ ဘုံလယ်မြေ (၁၉၆၄)၊ အငုံ (၁၉၆၅) တို့မှာ ထင်ရှားသည်။ အငုံ ကို ပန်ချင်သူ ပျို့ချစ်ဦးရယ် အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင် ရိုက်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း
၁၉၉၆ ခု ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန် ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား သရုပ်ဆောင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ
ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်။ မေလ ၂၇ ရက်နေ့တွင်ရွေးချယ်တင်မြောက်ခြင်းခံရသော ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ၁၉၉၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ယင်းကော်မတီ ဖွဲ့စည်းကြေညာခဲ့ပြီး စက်တင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော ကော်မတီ၏ ပထမအကြိမ်အစည်းအဝေးတွင် တရားဝင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်ဖြစ်သော ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဖွဲ့စည်းရေး တာဝန်ကို နအဖမှ ၉ နှစ်ကျော်ကြာ ဆက်လက်ငြင်းဆန်လျက်ရှိသောကြောင့် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီကို သမိုင်းရေးရာ လိုအပ်ချက်နှင့်အညီ ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အဖွဲ့ဝင် ၁၀ ဦးအနက် ၉ ဦးသည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်မှ ဖြစ်ပြီး ကျန်တစ်ဦးမှာ ရခိုင်ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်၊ မွန်အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်၊ ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် နှင့် ဇိုမီးအမျိုးသားကွန်ဂရက် တို့ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ယင်းနိုင်ငံရေးပါတီ ၅ ခုသည် စုစုပေါင်းပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ၄၈၅ နေရာအနက် ၄၃၃ နေရာ(၈၉)ရာခိုင်နှုန်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။
ဖွဲ့စည်းရသည့်အကြောင်းရင်း
၁၉၉ဝပြည့်နှစ် ရေဩးကောက်ပွဲကို နဝတ=နအဖမှ(၃၁=၅=၈၉)နေ့စွဲဖြင့်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲ ဥပဒေအမှတ် (၁၄/၈၉) အရ ကျင်းပခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်၊ (၁) ယင်းဥပဒေ၏နိဒါန်းတွင် လွတ်လပ်၍တရားမျှတသော ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကျင်းပြီး ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များကို ရွေးချယ်တင်မြောက်နိုင်ရန်ဟူ၍လည်းကောင်း။။ (၂) ဥပဒေ၏ အခန်း (၁) ပုဒ်မခွဲ (က) တွင် လွှတ်တော်ဆိုသည်မှာပြည်သူ့လွှတ်တော်ကို ဆိုလိုသည်၊ပုဒ်မခွဲ (ခ) တွင် ရွေးကောက်ပွဲဆိုသည်မှာ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကိုဆိုသည်။ ပုဒ်မခွဲ (ဂ) တွင်ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ဆိုသည်မှာ လွှတ်တော်သို့ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းခံရသူကို ဆိုလိုသည်ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ (၃) ယင်းဥပဒေအခန်း (၁) တွင် လွှတ်တော်ကို မဲဆန္ဒနယ်များအနက်မှ ဥပဒေနှင့်အညီ ရွေးကောက်တင်မြှောက်လိုက်သော လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းရမည်ဟူ ၍လည်းကောင်း ဖော်ပြထားသည်၊ယင်းဥပဒေပြဋ္ဌာန်းဖော်ပြမှုများအရ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲသည် တိုင်းပြုပြည်ပြု လွှတ်တော်အတွက် မဟုတ်ပါ၊ နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ ရေးဆွဲရန်အတွက်လည်း မဟုတ်ပါ၊ ဥပဒေိံပအာ%ာ။ စီမံခန်ဏ္ဍခွဲမ+အာ%ာ။ တရားစီရင်ရေးအာ%ာတိုဏ္ဍကို ပိုင်စိုးမည့် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဖွဲဏ္ဍစည်းရန်ပြုလုပ်မည့် ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်ေကြာင်း တရားဥပဒေအရထင်ရှားသည်၊ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပသည့်နေဏ္ဍရက်မှာပင် ထိုအချိန်က နဝတ ဥက့ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူး}ကီး စောမောင်အား“အကယ်ှု အတိုက်အခံများမှ အနိုင်ရမည်ဆိုပါက အာ%ာလွဲပြောင်းပေးပါ့မည်လား”ဟုမေးရာ ငါပေးထားတဲ့ကတိကိုစောင့်ထိမ်းပါမည်ဟု မဲရုံမှ မဲပေး_ပီးထွက်လာကာစတွင် ပြောကြားခဲ့သည်၊ လက်တွေဏ္ဍတွင်ကား နဝတ။ နအဖ တိုဏ္ဍသည် ‚င်းတိုဏ္ဍထုတ်ပြန်ထားသော ရွေးကောက်ပွဲ ဥပဒေကို စကူ့စုတ်လုပ်လျက် ဥပဒေစိုးမိုးမ+ကို မျက်ကွယ်ိံပခဲ့သည်၊ ရွေးကောက်ပွဲ ဥပဒေကိုချိုးဖောက်လျက် ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်ဇူလိုင်လ (၂၇) ရက်နေဏ္ဍတွင် ေ-ကညာချက် (၁ှ၉၀) ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်၊ (၁ှ၉၀). အနှစ်သာရမှာ ၁၉၉၀ ပြည့် နှစ် ရွေးကောက်ပွဲသည် ဥပဒေိံပမ+အာ%ာ။ စီမံခန်ဏ္ဍခွဲမ+အာ%ာ။ တရားစီရင်ရေးအာ%ာများကို ကျင့်သုံးနိုင်သောလ$တ်တော်ကိုဖွဲဏ္ဍစည်းရန်မဟုတ်။ ရွေးချယ်ခံရသော ကိုယ်စားလှယ်များသည် ဖွဲဏ္ဍစည်းပုံအခြေခံဥပဒေကိုရေးဆွဲရန်တာဝန်ရှိသည့် ပုဂြိုဟ်များအဖြစ် ဖွဲဏ္ဍစည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို သာရေးဆွဲရမည်၊ ယာယီဥပဒေရေးဆွဲှု အချုပ်အခြာ အာ%ာသုံးရပ်ကို ကျင့်သုံးပါက လက်မခံဘဲ အရေးယူမည်၊၁၉၉၀ ပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲပီးသည့်ကာလမှစှု အ}ကိမ်ပေါင်းများစွာ။ နည်းလမ်းပေါင်းများစွာအသိုံးံပ _ပီး ၁၉၉ဝပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲမှတဆင့် ဖော်ပြခဲ့သည့် ပြည်သူဏ္ဍလူထုဆနကြို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရေးအတွက် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ခေါ်ယူပေးရန် (အမှန်မှာ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားိံပကော်မတီရွေးကောက်ပွဲ ဥပဒေ တွင်လည်းကောင်း။ ၁ှ၉၀ အရလည်းကောင်း။ နဝတ မှ ကတိံပ_ပီးဖြစ်သည်) အ}ကိမ်}ကိမ်တောင်းဆိုခဲ့သည်၊ (၁၀) နှစ် နီးပါးတိုင် စိတ်ရှည်လက်ရှည်သည်းခံလျက် တောင်းဆိုှုမရသည့်အဆုံးတွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ခေါ်ယူရေးသည်နအဖ အတွက်သာ တာဝန်ရှိသည်မဟုတ်။ အရွေးချယ်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များတွင်ပါ အဓိကတာဝန်ရှိသည်ဟု ယူဆလျက်။ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ခေါ်ယူရေးရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ ကို ဖွဲဏ္ဍစည်းခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်၊
ရည်ရွယ်ချက်
(က) ပြည်သူလူထုက လ$တ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအား ‚င်းတိုဏ္ဍနှင့်‚င်းတိုဏ္ဍ.တိုင်းပြည်အကျိုးအတွက်ဆောင်ရွက်ပေးရန် ကိုယ်စားလှယ်လ$ဲအပ်ထားသည့် တာဝန်များကို လျစ်လျူရ+ှုမထားနိုင်သည့် အားလျော်စွာအတိုင်းအတာတခုအထိ စွမ်းဆောင်ပေးနိုင်သမဋ ဆောင်ရွက်ပေးရန်၊ (ခ ) ပြည်သူ့လွှတ်တော်ပေါ်ပေါက်လာလျင် ဒီမိုကရေစီရေးထွန်းကားလာ_ပီး ယင်းနှင့်အတူ လူဏ္ဍအခွင့်အရေးများ တိုးတက်ကောင်းမွန်လာစေရန်၊ (ဂ ) နိုင်ငံတွင်း ပြည်သူလူထုခံစားဿကံတွေဏ္ဍနေရသော နိုင်ငံရေး။ စီးပွားရေး။ လူမ+ရေး။ ကျန်းမာရေး။ ပညာရေးအစရှိသည့် အထွေထွေအကျပ်အတည်းများကို အာ%ာပိုင်တိုဏ္ဍကျင့်သုံးနေသည့် နိုင်ငံရေးအင်အားစုများအပေါ်ဖိအားပေးအကျပ်ကိုင်။ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းသည့်နည်းများဖြင့် အကျပ်အတည်းများကို အသေအချာမဖြေရှင်းနိုင် သည်ေ-ကာင့် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီအနေဖြင့် တတ်အားသရွေဏ္ဍ ဖြေရှင်းပေးနိုင်ရန်ဟူသော ရည်ရွယ်ချက် (၃) ရပ်ဖြင့် ဖွဲဏ္ဍစည်းသည်၊
ဖွဲ့စည်းပုံ
ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားိံပကော်မတီဝင်များကို အောက်ဖော်ပြပါ ပုဂြိုဟ် (၁၀) ဦးဖြင့် ဖွဲဏ္ဍစည်းထားသည်၊ ဦးအောင်ရေ$ ဥက္ကဋ္ဌ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲဏ္ဍချုပ် ရန်ကုန်တိုင်း။ မရမ်းကုန်းမြိုဏ္ဍနယ် မဲဆနနြယ်အမှတ် (၁) ပြည်သူဏ္ဍလ$တ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၁၉၁၈ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ(၁၉)ရက်နေဏ္ဍတွင်မွေးဖွားသည်၊ ရန်ကုန်က့သိုလ်မှ ၁၉၄ဝခုနှစ်တွင်တွင် ဝိဇ…ာဘွဲဏ္ဍရခဲ့ သည်၊ ၁၉၄၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၅ ခုနှစ်အထိ ဗမာ့လွတ်လပ်ရေး တပ်မတော် (ြူဗ) ဗမာ့ကွာကွယ်ရေးတပ်မတော် (ြီဗ) ဗမာ့မျိုးချစ်တပ်မတော် (ဏငြ်္) တိုဏ္ဍတွင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်၊ ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် တောင်ပိုင်းတိုင်း စစ်ဌာနချုပ်တိုင်းမှူး အဖြစ်အမှုဏ္ဍထမ်းဆောင်နေစဉ် အလုပ်မှထုတ်ပယ်ခြင်းကိုခံခဲ့ရသည်၊ ၁၉၆၁ခုနှစ်မှ ၁၉၇၅ခုနှစ်အတွင်းသံအမတ်ºကီးအဖြစ်ºသစတေးလျ။ အီဂျစ်။ ပြင်သစ်။ စပိန်နှင့် နယူးဇီလန် တိုဏ္ဍတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုºကည်နှင့် ဦးတင်ဦးတိုဏ္ဍအဖမ်းခံနေရစဉ်အတွင်း အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီအဖွဲဏ္ဍချုပ် ဥက့ဌအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်၊ ဦး
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံရေးပါတီများ
LOL
Laughing Out Loud ၏ အတိုကောက် ဖြစ်ပြီး အင်တာနက်သုံး ဗန်းစကား ဖြစ်သည်။
မှော်သေး (မြောက်စု)ရွာ၊ ကျုံတုံး
မှော်သေး (မြောက်စု)ရွာ၊ ကျုံတုံး
အလမန်းချောင်းတွင်းရွာ၊ အလမန်းကျောင်းစု
အလမန်းချောင်းတွင်းရွာ၊ အလမန်းကျောင်းစု
သင်္ဘောလှ (ကုလား)ရွာ
သင်္ဘောလှ (ကုလား)ရွာ
ဇီးကုန်းရွာ၊ ရုံးပင်
ဇီးကုန်းရွာ၊ ရုံးပင်
ကိုလက်စထရော
ခန္ဓာကိုယ်မှ သဘာဝအလျောက်ထုတ်ပေးသောအဆီတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ LDL ကိုလက်စထရောက သွေးကြောများထဲသို့ဝင်ရောက်ပိတ်ဆို့ပြီး နှလုံးရောဂါကိုဖြစ်စေနိုင်သည်။ HDL ကပိတ်နေသောသွေးကြောများကို ပြန်ပွင့်စေနိုင်သည်။
ကယ်လီဖိုးနီးယား ရေကရားပင်
ကယ်လီဖိုးနီးယား ရေကရားပင်သည် အသားစား အပင်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ၎င်းအား မြွေဟောက်အသွင်ရှိ လီလီပန်းပင် (Cobra Lily) ဟူသော အမည်ဖြင့် ပိုမိုလူသိများလေသည်။ ၎င်းအပင်၏ ပုံပန်သဏ္ဌာန်မှာ အမည်နှင့်လိုက်ဖက်အောင်ပင် ပါးပြင်ထောင်နေဟန်ရှိသော မြွေဟောက်တစ်ကောင်နှင့် လွန်စွာတူ၏။ သို့သော် Cobra Lilies တွေကို လိုက်လံသတ်ဖြတ်စားသောက်တတ်တဲ့ အကောင်တွေတော့မဟုတ်ဘူး။ သားကောင်တွေကို ကိုယ့်ဆီ ညှို့ငင်ယူကာ သတ်ဖြတ်စားတဲ့အပင်မျိုးဖြစ်တယ်။ ဒီအသားစားအပင်တွေဟာ အခြားအပင်တွေပေါက်နိုင်တဲ့ Serpentine လို့ခေါ်တဲ့မြေဆီလွှာမျိုးမှာပေါက်နိုင်တယ်။ အဲ့ဒီမြေမျိုးစားတွေမှာ သတ္တုဓာတ်တွေပဲများနေပြီး အပင်တွေအတွက်အဟာရကင်းမဲ့နေတယ်။ Cobra Lily က အင်းဆက်တွေကိုသူတို့ရဲ့ ပန်းဝတ်မှုန်နဲ့ မျှားခေါ်ဖမ်းယူပြီးအစာခြေကာ ဖော့စ်ပရပ်နဲ့ နိုက်ထရိုဂျင်လို အရေးပါတဲ့ အဟာရအရင်းအမြစ်တွေကိုရရှိတယ်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အသားစား အပင်များ ကဏ္ဍ:ပန်းပွင့်သော အပင်များ
သဲကုန်းရွာ၊ မင်းကံကြီး
သဲကုန်းရွာ (Theakone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်၊ မင်းကံကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၆၁၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယင်းမာပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကိုကိန်း
ကိုကိန်း သည် အပင်တစ်မျိုး (Erythroxylum)၏ ရွက်ခြောက်များမှ ထုတ်လုပ်သော အဲလ်ကာလွိုက် တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ဘိုလီးဗီးယားပြည်၊ ပီရူးပြည်၊ ဂျာဗားကျွန်းတို့တွင် ပေါက်ရောက်သော ပင်ပုဖြစ်သည်။ သွားစိုက်ရာတွင် ထုံဆေး၌၎င်း၊ မျက်စိခွဲစိတ်ရာတွင် အရေလွှာထုံဆေးအဖြစ်၎င်း အသုံးပြုသည်။ အဆိပ်အတောက်ပြင်း၍ ဝမ်းထဲသို့ တိုက်ကျွေးခြင်း ပြုလေ့မရှိပေ။ အချို့နှုတ်ခမ်းကို ပွတ်လေ့ရှိရာ ဘိန်းကဲ့သို့ စွဲလန်းစေတတ်သည်။ အမေရိကန်ရှိ လူရိုင်းများသည် ရှေးက အမောအပန်း၊ အစာမွတ်ခံရန် ကုတ်ကင်းခြောက်များကို ဝါးလေ့ရှိသည်။ အချို့ ကုတ်ကင်းစွဲသူများလည်း ရှိသည်။
ရွာရှေ့ရွာ၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်
ရွာရှေ့ရွာ (Ywarshey)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်၊ နောင်ဦးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၂၁၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျွန်းလှမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တူးချောင်းရွာ၊ တူးချောင်း
တူးချောင်းရွာ၊ တူးချောင်း
ဝံတောင်လည် ဘုန်းတော်ကြီး
ဝံတောင်လည် ဘုန်းတော်ကြီး
ရှင်သဒ္ဓမ္မဇောတဘွဲ့ခံ ဝံတောင်လည်ဘုန်းတော်ကြီးသည် ပြည်မြို့ ဇာတိဖြစ်၏။ ရတုအဖွဲ့အနွဲ့ အလွန်ကောင်းသဖြင့် အင်းဝခေတ် စာပေ လောကတွင် ထင်ရှားလေသည်။ အင်းဝခေတ်တွင် ကျော်ဇောထင်ရှားသော ရဟန်းစာဆိုတော် ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ ပြည်မြို့သို့ရောက်၍ သီတင်းသုံးတော် မူစဉ် ဝံတောင်လည် ဘုန်းတော်ကြီးနှင့် အပြန်အလှန် ရတုဖွဲ့သည်ဟု အဆိုရှိ၏။ ထိုသို့ စာဆိုကျော်ရဟန်းတော်နှင့် အပြန်အလှန် ဖွဲ့ဆိုနိုင်သော ဘုန်းတော်ကြီးကား သာမန်ပုဂ္ဂိုလ်မဟုတ်နိုင်။ ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်တစ်ဦးဖြစ်ရမည်။ ရဟန်းတော်ချင်းဖြစ်သဖြင့် ဖွဲ့ဆိုခဲ့သော ရတုများမှာ လောကအကြောင်း နှင့်မဆိုင်ဘဲ တရားဒေသနာများ၏ ခက်ရာခက်ဆစ်တို့ဖြစ်၏။ ပြည်ဘုရင် နရပတိထံသို့ ဝံတောင်လည် ဘုန်းတော်ကြီးတင်သွင်းသော မေတ္တာစာများကို တွေ့ရသောကြောင့် မေတ္တာစာကိုလည်း ရေးသားခဲ့ကြောင်းသိသာလေသည်။
၁၂ အောက်တိုဘာ
အောက်တိုဘာလ၊ (၁၂)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၂၈၅)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၂၈၆)ရက်မြောက်)) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၈၀) ရက် ကျန်သေးသည်။
ရဲကျွန်းရွာ၊ ပုဇွန်ဖြေ
ရဲကျွန်းရွာ၊ ပုဇွန်ဖြေ
ပင်စိမ်းပင်ရွာ၊ နန်းပုလင်း
ပင်စိမ်းပင်ရွာ (Pinseinpin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ နန်းပုလင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၅၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နန်းပုလင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၂၆ ဦး၊ မ ၃၃၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၆၂၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငွေဆောင်ကမ်းခြေ
ငွေဆောင် သည် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုသိမ်မြို့ အနောက်ဘက် ၄၈ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည့် ပင်လယ်ကမ်းခြေ အပန်းဖြေစခန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်မြို့မှ ကားလမ်းခရီး ၅ နာရီ ကြာမြင့်သည်။ ငွေဆောင်အပန်းဖြေစခန်းကို ၂၀၀၀ ခုနှစ် မတ်လတွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ပုသိမ်မြို့နယ်ရှိ ချောင်းသာကမ်းခြေနှင့်စာလျှင် ငွေဆောင်ကမ်းခြေမှာ ပိုမိုသစ်လွင်သည်။
ဆော့လော်မြို့
ဆော့လော်မြို့ သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကချင်ပြည်နယ်၊ ချီဖွေခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် ဆော့လော်မြို့နယ်၏ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်သည်။
ရတနာပုံတက္ကသိုလ်
ရတနာပုံတက္ကသိုလ်သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး အမရပူရမြို့နယ်ရှိ တောင်သမန်အင်းအနီးတွင် တည်ရှိသော ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
သံ (အရှေ့)ရွာ၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်
သံ (အရှေ့)ရွာ (Than(East))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်၊ သံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၆၂၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၈၀၆ ဦး၊ မ ၄၀၃၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၈၄၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ရတနာပုံတက္ကသိုလ်
သမိုင်းကြောင်း
ရတနာပုံတက္ကသိုလ်အား ၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမြို့တောင်ပိုင်း အမရပူရမြို့နယ်တွင် ရတနာပုံကောလိပ်အဖြစ် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ရတနာပုံတက္ကသိုလ်တွင် မန္တလေးမြို့နှင့် အနီးအနားရှိ မြို့များမှ ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူများ လာရောက်တက်ရောက်ကြသည်။ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ရတနာပုံကောလိပ်မှ ရတနာပုံတက္ကသိုလ်အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့သည်။ ရတနာပုံတက္ကသိုလ်၏ ပထမဦးဆုံး ဘွဲ့နှင်းသဘင်အခမ်းအနားကို ၂၀၀၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ကျင်းပခဲ့ပြီး ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူ စုစုပေါင်း ၄၄၁၈ ဦးကို သက်ဆိုင်ရာဘွဲ့များ အပ်နှင်းခဲ့သည်။
သံ (အရှေ့)ရွာ၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရတနာပုံတက္ကသိုလ်
သင်တန်းနှင့်ပေးအပ်သောဘွဲ့များ
ရတနာပုံတက္ကသိုလ်(မန္တလေး)တွင် မြန်မာစာ၊ အင်္ဂလိပ်စာ၊ သမိုင်း၊ ပထဝီဝင်၊ စီးပွားရေးပညာ၊ ဒဿနိကဗေဒ၊ စိတ်ပညာ၊ အရှေ့တိုင်းပညာ၊ ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာ၊ စာကြည့်တိုက်နှင့်သုတပညာ၊ မှတ်တမ်းနှင့်မော်ကွန်းစီမံခန့်ခွဲမှုပညာ၊ နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေးပညာ၊ ဥပဒေပညာ၊ သင်္ချာ၊ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံပညာ၊ ဓာတုဗေဒ၊ ဇီဝဓာတုဗေဒ၊ ကုန်ထုတ်ဓာတုဗေဒ၊ ရူပဗေဒ၊ နျူကလိယရူပဗေဒ၊ ရုက္ခဗေဒ၊ အဏုဇီဝဗေဒ၊ သတ္တဗေဒ၊ ဘူမိဗေဒ၊ မနုဿဗေဒဘာသာရပ်တို့ကို တက်ရောက်လေ့လာ သင်ယူနိုင်သည်။ ရတနာပုံတက္ကသိုလ်တွင် ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံဘွဲ့များအပြင် မဟာဘွဲ့သင်တန်းများလည်း တက်ရောက်နိုင်သည်။ ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံဘွဲ့များအတွက် သင်တန်းကာလ ၄ နှစ်ဖြစ်ပြီး ဂုဏ်ထူးတန်းတက်ရောက်ခွင့်ရပါက နောက်ထပ် တစ်နှစ် ထပ်မံတက်ရောက်ရပြီး မဟာဘွဲ့သင်တန်းအတွက် နောက်ထပ် ၂ နှစ် တက်ရောက်ရမည်ဖြစ်သည်။
ဒိန်ဆာရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
ဒိန်ဆာရွာ(Dingsar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ ကွမ်းရှီး (ပွမ်းရှီး)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၁၅၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အာထန်
Spider man ဆို၍ ရုပ်ရှင်အကြောင်း၊ ပင့်ကူလူသား ထိုင်ဝမ်ရောက်သွားသည့်အကြောင်း ပြောမည်မဟုတ်ပါ။ သုံးနှစ်သားအရွယ်မှာ မကျန်းမမာဖြစ်သဖြင့်အောက်ပိုင်းချည့်နဲ့သွားခဲ့ရပြီး မြေပြင်မှာ တွားသွားခဲ့ရသော လူတစ်ယောက်အကြောင်း အားကျအတုယူဖွယ်ပြောပြမည် ဖြစ်သည်။
ထိုင်ဝမ်ကျွန်း Nantou မြို့နယ်ရဲ့ ရွာလေးတစ်ရွာမှာ အာထန်ဟုခေါ်‌ေသာ လူတစ်ယောက်ရှိခဲ့၏။ ပိုလီယို ရောဂါကြောင့် အာထန်သည် သုံးနှစ်အရွယ်မှစ၍ မတ်တပ် မရပ်နိုင်ခဲ့တော့ဘဲ တွားသွားသတ္တဝါကဲ့သို့ မြေပြင်ကို ရင်နဲ့ကပ်လျှက် တွားသွားခဲ့ရသည်။
အာထန် (၇)နှစ်အရွယ်ရောက်မှ ဖခင်သည် သူ့လက်မှာ ဖိနပ်ကိုင်ခိုင်းပြီး လက်ဖြင့် လမ်းလျှောက်တတ်အောင် သင်ပေးခဲ့သည်။ ဖိနပ်ကို လက်မှာစီးလျှက် လက်ဖြင့် လမ်းလျှောက်ရသော အာထန်အား လမ်းသွားလမ်းလာများမှ ထူးဆန်းအံ့ဩသော အကြည့်ဖြင့် ကြည့်တတ်ကြသော်လည်း အာထန်သည် သိမ်ငယ်စိတ်မဖြစ်ရုံမျှမက မိမိအားကြည့်သော သူများအား ခေါင်းညိတ်ပြုံးပြတတ် ခဲ့သည်။
လောကကြီးက အာထန်ကို မျက်နှာသာပေးခဲ့သည်ဟု ဆိုရမည်ဖြစ်သည်။ (၆)နှစ်လွန်ပြီးနောက် မူလတန်းအဆင့်ကို အာထန်အဆင့်တစ်နဲ့ အောင်မြင်ခဲ့၏။ ရွာ၌ အလယ်တန်းကျေင်း မရှိခြင်းသည် အာထန်အတွက် အခက်ခဲတစ်ခုဖြစ်စေခဲ့ပြန်သည်။ ကျောင်းဆက်တက်ရန်အတွက် ဖခင်ကို အာထန်မေးခဲ့သည်။ ဖခင်ကလည်း တောသူတောင်သား လူရိုးလူအ တစ်ယောက်ဖြစ်သည်နှင့်အညီ တစ်ခြားလူများထံမှ အကြံဉာဏ်တောင်းခဲ့သည်။
လူအများမှ “သူ့ကို ဖိနပ်တိုက်တဲ့ အလုပ်လုပ်ခိုင်းလိုက်ပါ” “တစ်ခြား အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း ပညာတစ်ခုခုသင်ခိုင်းလိုက်ပါ” “သူက ဒုက္ခိတပဲ ကျောင်းဆက်နေလဲ အပိုပါပဲ။ ဘာပညာမှ သင်စရာမလိုဘူး။ ခွက်တစ်လုံးပေးပြီး ကားဂိတ်တွေမှာ တောင်းစားခိုင်းလိုက်” ဟူသော နှိမ့်ချစကားသာ အကြံဉာဏ် အဖြစ်ပေးခဲ့ကြလေသည်။ ထိုစကားများအား ကြာချိန်၌ အာထန်အလွန် ဝမ်းနည်းခဲ့ရပြီး လူမမြင်ရာ၌ ငိုခဲ့မိကြွေးခဲ့ရလေသည်။ ၎င်း၏စိတ် ၌မူ “ငါ ဒုက္ခိတမဟုတ်ဘူး။ ဒီလောကအတွက် ငါဟာ လူပိုတစ်ယောက်မဟုတ်ဘူး။ ငါ သူတောင်းစား မလုပ်ဘူး” ဟူ၍ ကြုံးဝါးခဲ့၏။
ကံကောင်းသည်ဟု ဆိုရမည့် အချက်မှာ မူလတန်းသာရှိခဲ့သည့် ၎င်းတို့ရွ၌ အလယ်တန်းကျောင်းဖွင့်ရန် အကြောင်းဖန်လာခဲ့သည်။ ဝမ်းသာလွန်း၍ အာထန်မျက်ရည်ကျမိခဲ့၏။ ၎င်း၏ဆုတောင်းသံ ဘုရားသခင်ကြားခဲ့ဟန်တူ၏။ ဘုရားသခင် သူ့ကို ပစ်မထားဘူးဆိုတာ သူယုံကြည်ခဲ့သည်။ အာထန်ပိုကြိုးစားခဲ့သည်။ (၃)နှစ်လွန်ပြီးနောက် အဆင့်တစ်နဲ့ပဲ အာထန် အလယ်တန်းအောင်ခဲ့၏။ (ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုး၍ ဘဝကို စိန်ခေါ်ရဲသည့် လူကမှ မြင့်မြတ်သူ ဖြစ်သည်)။
“အခက်အခဲနဲ့ ရင်ဆိုင်ရတဲ့အခါ ဘယ်လိုဖြေရှင်းရမလဲလို့ ကျွန်တော်တွေးတယ်။ အခက်အခဲက ကိုယ့်ကို အလဲထိုးသွားမျိုး ကျွန်တော်မလိုချင်ဘူး”
ကျောင်းပြီး၍ အလုပ်ရှာသောအချိန်၌ အာထန်သည် ကုမ္ပဏီတော်တော်များများ၏ ငြင်းဆန်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ တချို့ကုမ္ပဏီက သူတောင်းစားအထင်နှင့် သူ့ကို မောင်းထုတ်ခဲ့ကြသည်။ နောက်ဆုံး၌ ကုမ္ပဏီတစ်ခုမှ၎င်းကို “အစမ်းသုံး” ရန်သဘောတူခဲ့သည်။ အာထန်ကြိုးစားခဲ့၏။ လခကောင်းဖို့ မမျှော်ကိုးခဲ့‌ေပ။ အချိန်ပို လုပ်အားခ မယူခဲ့။ သာမန်လူကောင်းများထက် သူအဆပေါင်းများစွာ ကြိုးစားခဲ့သည်။ သူ၏ အလုပ်အပေါ် တန်ဖိုးထားမှု၊ လေးစားမှုတို့ကြောင့် သူဌေး၏ ချီးမြှောက်မှုကို ခံခဲ့ရသည်။ သာမန်ဝန်ထမ်းဘဝကမှ မန်နေဂျာဖြစ်လာသည်အထိ အာထန်ကြိုးစားနိုင်ခံ၏။
တစ်နေ့တွင် အရမ်းလှပြီး ထက်မြက်တဲ့ မိန်းကလေးတစ်ယောက်နဲ့ အာထန်ဆုံမိခဲ့သည်။ မည်သည့်မိဘကမှ ကိုယ့်သားသမီးကို ကိုယ်လက်အင်္ဂါ မသန်စွမ်းသူနဲ့ ပေးစားချင်ကြမှာ မဟုတ်။ လက်ဖြင့် လမ်းလျှောက်သူ၏ ဘဝထဲသို့ ကိုယ့်သမီးနဲ့ ဘယ်လက်တွဲခိုင်းရဲပါမည်နည်း။
“ကျွန်တော့်မှာ ခြေထောက် မသန်စွမ်းတာကလွဲရင် ကျန်းမာတဲ့ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ မှန်ကန်တဲ့ အကျင့်စရိုက်တွေ ရှိသေးတယ်။ ဝင်ငွေလခကလည်း တည်ငြိမ်တယ်။ အရေးအကြီးဆုံးက ဦးသမီးကို ကျွန်တော်သိပ်ချစ်လို့ပါပဲ”
ယခုအချိန်တွင်မူ အာထန်၌ လှပသော သမီးလေး သုံးယောက်ရှိ‌ေနပြီး ကုမ္ပဏီတစ်ခု၏ ဥက္ကဋ္ဌ (速跑得機械公司董事長) ဖြစ်နေပြီ ဖြစ်သည်။
လွန်ခဲ့သော (၁၅)နှစ်တုန်း၌ အာထန်သည် ကားအရောင်းအဝယ် ကုမ္ပဏီတစ်ခုထဲသို့ “တွား” ပြီးဝင်ခဲ့ရ၏။ ဝန်ထမ်းအချို့မှ ၎င်းကို အလှူလာခံသူ၊ ငွေလာတောင်းသူထင်၍ မောင်းထုတ်ခြင်းခံခဲ့ရ၏။ “ကျွန်တော် ကားဝယ်မလို့” ဟူသော အာထန်၏ စကားကို မည်သူမျှ ဂရုမစိုက်ခြင်းမရှိခဲ့ကြပေ။
နောက်တစ်နေ့၌ ထိုကားကုမ္ပဏီသို့ပဲ အာထန် နောက်တစ်ကြိမ် “တွား” ဝင်ပြန်သည်။ ဘဏ်မှထုတ်လာသော ငွေတို့အား စားပွဲပေါ်တင်၍ ကားဝယ်မည်ပြောမှ ဝန်ထမ်းတို့မှာ ရေနွေးကမ်းသူ ကမ်း၊ ကော်ဖီပို့သူ ပို့ဖြင့် ပျာပျာသလဲ ကြိုဆိုခြင်းခံခဲ့ရလေသည်။ ငွေရှင်းပြီး၍ အာထန်မှ အသင့်ပါလာ‌ေသာ သေတ္တာအတွင်းမှ ကိရိယာတချို့ထုတ်လျှက် ဘရိတ်နှင့် လီဗာနေရာတွင် တပ်ဆင်ပြီး လက်နဲ့မောင်းနိုင်ရန် လုပ်ခဲ့သည်။
လွန်ခဲ့သော နှစ်(၂ဝ)ခန့်၌ ကျောင်းဆောင် (၇)ထပ်(၈)ထပ်တိုက်တွင် လောင်‌ေသာမီးကြောင့် ကျောင်းသား တော်တော်များများ အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရခြင်းအား သတင်း၌ မြင်မိသောအခါ အာထန် အချိန် စိတ်ထိခိုက်ခဲ့ရသည်။ ၎င်းနောက် တစ်နေ့၌ ပင့်ကူတစ်ကောင် အမျှင်ကိုအသုံးပြုလျှက် စပျစ်ပင်ပေါ်မှ လျှောဆင်းလာသည်အား တွေ့သောအခါ အမြင့်ပေါ်မှ လျှောဆင်းနိုင်‌ေသာ စက်ကို သူထီထွင်ခဲ့သည်။ တိုက်အမြင့်၏ ပြတင်းပေါက်တစ်ခုမှာ ထိုစက်ကို တပ်၍ စမ်းသပ်ကြည့်‌ေသာအခါ မြေပြင်သို့ အန္တရာယ်ကင်းကင်း လျှောဆင်းလာနိုင်သည်ကို တွေ့လိုက်ရ၏။ ခွင့်ပြုမိန့်ယူ ထုတ်လုပ်၍ နိုင်ငံခြားအထိ ပြိုင်ပွဲဝင်ခဲ့ပြီး ထီထွင်ဆု ရွှေတံဆိပ်ကို သူရရှိခဲ့သည်။
တစ်‌ေန့တွင် ပါတီအကြီးအကဲတစ်ဦး ဟိုတယ်တစ်ခု၌ အစည်းအဝေးသွားတက်စဉ် ဓာတ်လှေကားထဲတွင် နှစ်နာရီကြာ ပိတ်မိနေခဲ့သည်။ အာထန်သိသောအခါ ဓာတ်လှေကားပျက်လျှင် သို့မဟုတ် ဓာတ်လှေကားထဲ ၌ပိတ်မိနေလျှင် အောက်ထပ်သို့ အလွယ်တကူဆင်းနိုင်‌ေသာ အန္တရာယ်ကင်း ဓာတ်လှေကားအား ထီထွင်ခဲ့ပြန်သည်။ ၎င်းထီထွင်မှုမှ အာထန်ကို “ရွှေဦးနှောက်” ဆုကို ရစေခဲ့ပြန်သည်။
အာထန် ထီထွင်ခဲ့သမျှ အသုံးအဆောင်များထဲမှ အာထန် အားအရဆုံးသည် ပစ္စည်းအဟောင်း၊ အပျက်တွေအား ပြန်လည်ပြုပြင် အသုံးပြုခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းကိုယ်တိုင်သည်လည်း မသန်မစွမ်း စွန့်ပစ်ပစ္စည်းကဲ့သို့ ဖြစ်ခဲ့ဖူး၍ မည်သည့် အရာကိုမဆို မပစ်ဘဲ သူ၏ရွှေဦးနှောက်နှင့် လက်နှစ်ဖက်အားအသုံးပြု၍ အဟောင်းမှအသစ်ရစေရန် ထီထွင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အချိန် ရရှိခဲ့သော ဆုတွေမှာ “ထီထွင်ဆု ပထမ၊ ရွှေဦးနှောက်ဆု၊ International Geneva, Switzerlandက ထီထွင်ဆု ရွှေတံဆိပ်၊ ဂျာမဏီမှ လူသားအကျိုးပြုထီထွင်ဆု ရွှေတံဆိပ်၊ စသည်ဖြင့် ရရှိခဲ့သော ဆုတွေမှာ ရေး၍မကုန်နိုင်သလို အာထန်မှာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် တစ်ဦးတည်းသော မသန်စွမ်း ထီထွင်သူလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။
မှီငြမ်း ... http://www.bcc.com.tw/about/sunlove7.asp
ရေးသားသူ....... နိုင်းနိုင်းစနေ
ရာလ်အွမ်ရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
ရာလ်အွမ်ရွာ(Ralum)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ ဇာလန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၃၉၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇာလန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၀ ဦး၊ မ ၁၆၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပရိယာယသုတ်
ဘုရားရှင်က “နီဝရဏ ၁၀-ပါး၊ ဗောဇ္ဈင် ၁၄-ပါးရှိပုံကို မေးမြန်းလျှင်ဘုရားရှင်, ဘုရားရှင်၏တပည့် ဘုရားရှင်ထံမှ ကြားနားဖူးသည့်ပုဂ္ဂိုလ်မှတစ်ပါး ကျန်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ ပြည့်ပြည့်စုံစုံ မဖြေနိုင်ပုံကို မိန့်ကြားတော်မူပြီး နီဝရဏတရား ၁၀-ပါး၊ ဗောဇ္ဈင် ၁၄-ပါးရှိပုံအကျယ်ကို ရဟန်းတို့အား ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် အကျယ်ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။
ရောင်ကွန်ရွာ၊ မက်မန်းမြို့နယ်
ရောင်ကွန်ရွာ (Yawngkun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ မက်မန်းမြို့နယ်၊ ရောင်အူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၂၁၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရောင်အူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၁ ဦး၊ မ ၃၃၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၈၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မက်မန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သာမညရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
သာမညရွာ(Tharmanya)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ သာမညကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၈၀၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သာမညကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၃၀၉၅ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၃၇၆၃ ဦး နေထိုင်သည်။ သာယာကုန်းတိုက်နယ်ကျန်းမာရေးဌာန ရှိသည်။
ကိုးကား
လူမျိုးစုများ ပအိုဝ်းလူမျိုးအများဆုံးနေထိုင်ပြီ ကရင်လူမျိုး ဒုတိယအများဆုံး နေထိုင်သော ကျေးရွာတစ်ရွာဖြစ်သည်််််််ျျျျ
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကန်ဒိုင်းရွာ၊ အစဲကလေး
ကန်ဒိုင်းရွာ၊ အစဲကလေး
ကျွန်းတောင်ရွာ
ကျွန်းတောင်ရွာ
သစ်ခွ
သစ်ခွ (Orchidaceae) သည်ပန်းပွင့်သောအပင် မိသားစုများထဲတွင်အကြီးမားဆုံးနှင့် အကျယ်ပြန့်ဆုံး မိသားစုဖြစ်ပြီး မျိုးကွဲ (genera) ပေါင်း ၈၀၀ကျော်နှင့် မျိုးစိတ် (species) ပေါင်း ၁၅၀၀၀ကျော်ရှိသည်။ အချို့ကမျိုးစိတ်ပေါင်း ၃၀၀၀၀ ကျော်ရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်။ သို့သော်ပညာရှင်အသိုင်းအဝိုင်းတွင်မျိုးခွဲစန်းဆစ်ခြင် (classification) အလွန်ပင်ကွဲပြားခြားနားလှသဖြင့် အရေအတွက်အတိအကျကို မသိရှိနိုင်ပါ။ မျိုးကွဲများကို ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်းမှာ လစဉ်လိုလို လုပ်ဆောင်လေ့ရှိပြီး ဂျင်နစ်တစ်သုတေသနနှင့်ဇီဝဓာတုဗေဒတို့ကို ပိုမိုအသုံးပြုလာခြင်းတို့ကြောင့် ၎င်းမှာ ပိုမိုများပြားလာသည်။
ပန်းပျံပင်ဆင့်-မြေနှင့်ရန်ဖက်
ရောင်စုံလိပ်ပြာကလေးများနှယ် အလှကြွယ်သည့် သစ်ခွပန်းများသည် ယင်းတို့၏ ထူးခြားသော သဘာဝ၊ ပုံပန်းသဏ္ဌာန်နှင့် အဆင်အသွေးတို့ကြောင့် ပန်းလောကတွင်ထင်ပေါ်ကျော်ကြားသည်။ ကမ္ဘာပေါ်၌ တန်ဖိုးအထားရဆုံး ပန်းမျိုးဖြစ်၍ နိုင်ငံကြီးများ၌ စီးပွားဖြစ် ကြီးကြီးကျယ်ကျယ် စိုက်ပျိုးကြသည်။
သစ်ခွပန်း
ကမ္ဘာ့ပန်းလောကတွင် တန်ဖိုးအထားဆုံး၊ ဈေးအများဆုံး ပေးရသော ပန်းမျိုးသည်။ မြန်မာစာပေတို့၌ 'ပင်ဆင့်ပန်းပျံ'ဟု တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြသော သစ်ခွပန်းမျိုး ဖြစ်လေသည်။ ရှေးမြန်မာမင်းများလက်ထက်က သစ်ခွပန်းတစ်မျိုးဖြစ်သော သဇင်ပန်းကို 'ပန်းများဘုရင်'ဟု ချီးကျူး ခေါ်ဝေါ်ကြပြီးလျှင် တော်ဝင်ပန်းမြတ်အဖြစ် သတ်မှတ်ထား၍ ပေါ်ဦးပေါ်ဖျား သဇင်တော်များကို ဘုရင်မင်းမြတ်ထံ ဆက်သသည့်အခါ ရွှေထိုး၍ သိုင်းနှင့် ကျိုင်းနှင့် ဝန်းရံဆက်သရလေသည်။ အနောက်နိုင်ငံများတွင် မျိုးကောင်း၍ ရှားပါးသော သစ်ခွပန်း တစ်အုံတစ်ဖွဲ့ကို ငွေပေါင်း ထောင်သောင်း ချီ၍ ပေးဝယ်ကြသည်။
ထိုနိုင်ငံများတွင် သစ်ခွပန်း လက်ဆောင်ပေးလျှင် စိန်ရွှေရတနာများ လက်ဆောင်ပေးခြင်းထက်ပင် မျက်နှာ ပွင့်လန်းပေသေးသည်။ ထိုမျှလောက် အမြတ်တနိုးထားဖွယ်ရာ၊ မက်မောကြဖွယ်ရာ ကောင်းအောင်လည်း အချို့သစ်ခွပန်းများ သည် ထူးကဲလှပ၏။ နုးညံ့သော ပွင့်ဖတ် ပွင့်ချပ်၊ သိမ်မွေ့တင့်ဆန်းသော အရောင်အသွေး၊ သင်းပျံ့ယဉ်ကျေးသောရနံ့တိုဖြင့် ဖြည့်စုံကြပေသည်။ အချို့ သစ်ခွပန်းများသည် ရောင်စုံလိပ်ပြာကလေးများနှင့် ယိုးမှားဖွယ်ရာ ပုံပန်းသဏ္ဌာန် အရောင်အသွေး လှပယဉ်ကျေး ကြပေသည်။ သစ်ခွပင်တို့သည် အောကီဒေစီအီးမျိုးရင်းတွင် ပါဝင်၍ အပင်လောက၌ မျိုးစိတ်မျိုးပြား အများဆုံးသော် အပင်မျိုးဖြစ်သည်။ သစ်ခွထက် မျိုးစိတ်ပိုများပြားသော အပင်နှစ်မျိုးသုံးမျိုးခန့်သာလျှင် အပင်လောကတွင် ရှိတော့သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ယနေ့အထိ ကမ္ဘာပေါ်တွင် သစ်ခွမျိုးစိတ်ပေါင်း ၁၂ဝဝဝ ကျော်ခန့် ရှိနေ၍ တစ်နှစ်ထက်တစ်နှစ်လည်း တိုးတက်များပြားလျှက် ရှိလေသည်။