cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဘော်နယ်
ဘော်နယ်
ရေဦးမြို့တွင် အထက်တန်းကျောင်း တစ်ကျောင်းရှိ၍၊ မြို့ကြီး၊ ဆည်ရွာ၊ ကျောက်ဂူပြင်၊ ကျောက်ဂူထိ၊ ဒလပင်၊ ရေး ကြမ်းပျဉ်စသည့် ကျေးရွာများတွင်လည်း မူလတန်းကျောင်းများ ရှိသည်။ နယ်လူထု ကျန်းမာရေး အတွက် ရေဦးမြို့တွင် မကြာ မီက ဆေးရုံတစ်ရုံ ဆောက်လုပ်ထားရှိသည်။ ယခင်က ဘော်နယ်၌ ဆေးရုံမရှိသဖြင့် မကျန်းမမာ၍ ဆေးရုံတက်ပြီး ကုသလိုသူတို့သည် ကျောက်ဆည်၊ သို့မဟုတ် ကလေးမြို့ ဆေးရုံများသို့သွား ရောက်ခဲ့ကြရလေသည်။
တောင်ပြင်ငယ်ရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်
တောင်ပြင်ငယ်ရွာ (Taungpyinnge)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရေဦးမြို့နယ်၊ တောင်ပြင်ငယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၄၀၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်ကုန်းရွာ၊ ရွှေကူမြို့နယ်
တောင်ကုန်းရွာ(Taungkone)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ရွှေကူမြို့နယ်၊ တောပုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၉၄၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောပုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၁၁ ဦး၊ မ ၃၄၄၀ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၉၅၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ဆွမ်ဆင်ရွာ၊ ဟားခါးမြို့နယ်
ဆွမ်ဆင်ရွာ(Sumsen)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးခရိုင်၊ ဟားခါးမြို့နယ်၊ ဆွမ်ဆင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၅၃၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆွမ်ဆင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၀ ဦး၊ မ ၂၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၉၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟားခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပိုးကောင်ဖမ်းငှက်လည်ဖြူ
ပိုးကောင်ဖမ်းငှက်လည်ဖြူ (Anthipes monileger) သည် ဘူတန်နိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ နီပေါနိုင်ငံ၊ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရသည့်ငှက်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ပါကစ္စတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ပါနောအိုင်
ပါနောအိုင်
ဂုံညင်းတန်းရွာ၊ သာဒူးချောင်း
ဂုံညင်းတန်းရွာ၊ သာဒူးချောင်း
မကျီးကုန်းရွာ၊ ရေတွင်းကုန်း
မကျီးကုန်းရွာ (Magyikone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ဗန်းမောက်မြို့နယ်၊ ရေတွင်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၇၆၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗန်းမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိတ္ထီလာတက္ကသိုလ်
မိတ္ထီလာတက္ကသိုလ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာမြို့၊ မိတ္ထီလာကန်၏ အနောက်ဖက် မိတ္ထီလာ-ကျောက်ပန်းတောင်း ကားလမ်းမကြီး ဘေးတွင်တည်ရှိသော ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံတက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်းနှင့် ပေါ်ပေါက်လာပုံ
မိတ္ထီလာတက္ကသိုလ်သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကောလိပ်အဖြစ် (၁၉၇၇)ခုနှစ်က စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ခုနှစ်တွင် မိတ္ထီလာဒေသကောလိပ်အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ၁၉၈၁ခုနှစ်တွင် မိတ္ထီလာကောလိပ်အဖြစ် ပြန်လည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ၁၉၉၆ခုနှစ်တွင် မိတ္ထီလာဒီဂရီကောလိပ် အဖြစ်အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၁ခုနှစ်တွင် မိတ္ထီလာတက္ကသိုလ် အဖြစ်သို့ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
သုတေသနကွန်ယက်
၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ(၁၇၊၁၈)ရက်တို့တွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တက္ကသိုလ် (၂၄)ခုပါဝင်သည့် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ Gifu တက္ကသိုလ်တွင် ကျင်းပပြုလုပ်သော GU-GLEE အစည်းအဝေးပွဲသို့တက်ရောက်ပြီး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်း၊ အပြန်အလှန်အကျိုးတူသုသေသနပြုလုပ်ခြင်း၊ ပညာသင်စေလွတ်ခြင်းများအတွက် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။ အဆိုပါတက္ကသိုလ်(၂၄)ခုတို့မှာ - Andalas တက္ကသိုလ် (အင်ဒိုနီးရှား), Bogor စိုက်ပျိုးရေးတက္ကသိုလ် (အင်ဒိုနီးရှား), Brawijaya တက္ကသိုလ် (အင်ဒိုနီးရှား), Bung Hatta တက္ကသိုလ် (အင်ဒိုနီးရှား), Chonnam National University (ကိုရီးယား), Gadjah Mada University မှ (အင်ဒိုနီးရှား), Griffith တက္ကသိုလ် (ဩစတြေးလျ), မိတ္ထီလာတက္ကသိုလ် (မြန်မာ မလေးရှား၏), အမျိုးသားတက္ကသိုလ် (မလေးရှား), အရှေ့တီမော (အရှေ့တီမော), Shikshan Prasarak မန္တလေးရဲ့ဆာ Parashurambhau ကောလိပ် (အိန္ဒိယ), Campinas ၏ပြည်နယ်တက္ကသိုလ် (ဘရာဇီး), Bengkula တက္ကသိုလ် (အင်ဒိုနီးရှား), တက္ကသိုလ်အမျိုးသားတက္ကသိုလ် ဘရူနိုင်း (ဘရူနိုင်း), Malaya ၏တက္ကသိုလ် (မလေးရှား), New South Wales တက္ကသိုလ် (ဩစတြေးလျ), Pannonia ၏တက္ကသိုလ် (ဟန်ဂေရီ), Tunku Abdul Rahman က (မလေးရှား) ၏တက္ကသိုလ်, Utah တက္ကသိုလ် (USA), ရတနာပုံတက္ကသိုလ် (မြန်မာ ), Zhejiang တက္ကသိုလ် (တရုတ်), နှင့် Gifu တက္ကသိုလ် (ဂျပန်) တို့ဖြစ်သည်။
ပေးအပ်နေသောဘွဲ့များ
မိတ္ထီလာတက္ကသိုလ်တွင် ဝိဇ္ဇာ/သိပ္ပံဘွဲ့များဖြစ်သော (B.A), (B.Sc.), B.A.(Hons), B.Sc.(Hons), (M.A). ,  (M.Sc). (M.Res) ဘွဲ့များကို နှစ်စဉ်ပေးအပ်သည်။
ကျောင်းစာကြည့်တိုက်
မိတ္ထီလာတက္ကသိုလ်ကျောင်း စာကြည့်တိုက်တွင် မြန်မာစာအုပ် (၁၇၃၆၃)အုပ်၊ အင်္ဂလိပ်စာအုပ် (၂၀၁၅၅)အုပ်၊ မြန်မာမဂ္ဂဇင်း(၃၅၀၉)အုပ်၊ အသစ်ရေးသားပြုစုထားသည့် ကျမ်း(၅၀၀)အုပ်တို့ရှိသည်။
ငါးကြီးဆီ
ကောဒ့် ငါးပင်လယ်ငါး၏ အသည်းမှ ထုတ်လုပ်သော အဆီဖြစ်သည်။ ဝေလငါး၊ တူနာငါးနှင့် ဟဲလီဘတ်ငါးတို့မှလည်း အလားတူ အဆီထုတ်သည်။ ငါးကြီးဆီသည် ဘီတာမင် အေဓာတ် ကြွယ်ဝ၍ အားတိုးဆေးအဖြစ် သောက်သုံးကြသည်။ အနံ့အသက် ဆိုးဝါးသဖြင့် ကော်ရည်ဖုံးသောအလုံးအဖြစ်ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ပြုပြင်ထားသော အီမားရှင်းအနေနဲ့ဖြစ်စေ သောက်နိုင်သည်။ ကော့ငါးသည် ငါးပေအထိ ရှည်လျား၍ ပေါင်ချိန် ၅၀ အထိ အချိန်စီး၍ ငါးအသားကိုလည်း စားသောက်ကြသည်။ မြောက်အတ္တလန်တိတ် သမုဒ္ဒရာမှ တစ်နှစ်လျှင် အကောင်ရေ သန်း ၅၀၀ မျှ ဖမ်းမိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ငါး ထုတ်ကုန်များ
အုပ်တိုက်ရွာ၊ သရက်ချောင်း
အုပ်တိုက်ရွာ၊ သရက်ချောင်း
ဖန်မွတ် (မန်ကျောင်း)ရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
ဖန်မွတ် (မန်ကျောင်း)ရွာ (Hpanmut (Mankyawng))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ မွတ်လေ့ (ဖန်မွတ်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၉၈၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရင်းတိုက်လေးပင်
ရင်းတိုက်လေးပင်
မေတ္တာကုန်းရွာ၊ ရေတွင်းကုန်း
မေတ္တာကုန်းရွာ၊ ရေတွင်းကုန်း
ဂေါက်အင်းရွာ၊ သာဒူးချောင်း
ဂေါက်အင်းရွာ၊ သာဒူးချောင်း
နောင်ယွေ့ရွာ၊ မိုးနဲမြို့နယ်
နောင်ယွေ့ရွာ (Nawngywayt)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုးနဲမြို့နယ်၊ ဝမ်နားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၂၈၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်နားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၄၀ ဦး၊ မ ၅၈၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၂၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးနဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မျက်ခုံးဝါပိုးကောင်ဖမ်းငှက်
မျက်ခုံးဝါပိုးကောင်ဖမ်းငှက် (Ficedula narcissina) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံနှင့် ထိုင်ဝမ်၊ အရှေ့တောင်အာရှဒေသ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၊ ဘော်နီယိုကျွန်းများတွင် တွေ့ရှိရတတ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
အလယ်ချောင်းအထက်ရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
အလယ်ချောင်း(အထက်)ရွာ(Ahlelchaung(Upper))သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ အလယ်ချောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၀၈၇ ဖြစ်သည်။ အလယ်ချောင်းကျန်းမာရေးဌာနခွဲ ရှိသည်။ မြစိမ်းရောင်ကျေးရွာစီမံကိန်း ၆၇ ရွာတွင် ပါဝင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောက်နဂါးမောက်ရွာ၊ နဂါးမောက်
အောက်နဂါးမောက်ရွာ၊ နဂါးမောက်
ဆူရ်ခွားရွာ၊ ဟားခါးမြို့နယ်
ဆူရ်ခွားရွာ(Surkhua)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးခရိုင်၊ ဟားခါးမြို့နယ်၊ ဆူရ်ခွားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၅၂၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆူရ်ခွားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၇၂ ဦး၊ မ ၅၉၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၇၀ ဦး နေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် ဆူရ်ခွားမြို့ပေါ်ရှိ ရပ်ကွက် ဖြစ်သွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟားခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောက်စကုန်းရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်
ကျောက်စကုန်းရွာ (Kyauksakone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရေဦးမြို့နယ်၊ သံသည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၂၇၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရောက်မြစ်
ရောက်မြစ် (แม่น้ำรวก,, ; ) သည် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ မဲခေါင်မြစ်၏ မြစ်လက်တက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြစ်ဝသည် ထိုင်း - မြန်မာနယ်စပ်တွင် ရှိပြီး လာအိုနိုင်ငံ၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်တွင် တည်ရှိသည်။ ၎င်းနေရာကို "ရွှေတြိဂံ" ဟု ခေါ်ဆိုကြပြီး ခရီးသွားများ နှစ်သက်သဘောကျသည့် နေရာတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
မြစ်ရေစီးကြောင်း
ရောက်မြစ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်၊ Daen Lao တောင်တန်းများမှ မြစ်ဖျားခံ ဖြစ်တည်လာခဲ့သည်။ ထိုင်းနှင့် မြန်မာအကြား နယ်စပ်ဒေသမြစ်တစ်စင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ မြစ်သည် အလျား ၂၆.၇၅ ကီလိုမီတာ (၁၆.၆၂ မိုင်) ရှည်လျားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံရှိ မြစ်များ
တောင်ပုံလောကနာထ ဂူဘုရား
တောင်ပုံလောကနာထ ဂူဘုရားသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုဂံတွင် တည်ရှိသည်။ ဆူးလေကုန်းအစု ဘုရားများမှ အရှေ့တောင်ဘက်အရပ် ရွှေချောင်း (ဝက်ကြီးအင်းချောင်း)၏ မြောက်ဘက်ကမ်း ယာတစ်ခင်းကျော်နေရာ အကွာတွင် တောင်ပုံလောကနာထဂူဘုရား ရှိသည်။ ဤဂူအတွင်း မဏ္ဍိုင်လေးမျက်နှာတွင် အင်္ဂတေပန်းတံကဲများ လှပဆန်းကြယ်စွာရှိ၍ အတွင်းမဏ္ဍိုင် အချိုင့်မုခ်တစ်ခုမှာ အပေါ်ကတောင်ပုံများ အထပ်ထပ်နှင့် ဂူများသဏ္ဌာန်ပြုလုပ်ထားပြီး အောက်အချိုင့်တွင် လောကနာထ ဗောဓိသတ္တအထိုင်ပုံ အကြွင်းအကျန် ရှိလေသည်။ ဤကဲ့သို့ လှပဆန်းကြယ်သော တောင်ပုံ အင်္ဂတေလက်ရာ များရှိသော မုခ်ချိုင့်များမှာ ဤအဆောက်အအုံတစ်ခုတည်း၌သာ ပုဂံဒေသတစ်ဝိုက်သာ ရှိလေသည်။
တောပုန်းရွာ၊ ရွှေကူမြို့နယ်
တောပုန်းရွာ(Tawpone)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ရွှေကူမြို့နယ်၊ တောပုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၉၄၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောပုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၁၁ ဦး၊ မ ၃၄၄၀ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၉၅၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေကူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝါးတောစုရွာ၊ သရက်ချောင်း
ဝါးတောစုရွာ၊ သရက်ချောင်း
ငါးဇင်
ငါးဇင်(Large-Eved Mullet) သည် ရေချိုရေငန် နှစ်ရပ်လုံးတွင် သွားလာကျက်စားနိုင်သော ငါးဖြစ်သည်။ နှုတ်သီးတွင် ပေါက်သောအမျှင်သည် တင်ဆူးတောင်ထိအောင် ရှည်လျားသည်။ ကိုယ်ထည်သည် တင်ဆူးတောင်၏ နောက်ဖက်မှ စ၍ အမြီးထိအောင် ချိုင့်ဝင်နေသည်။ အမြီးဆူးတောင်မှာ ခွသဏ္ဌာန်ရှိ၍ အထက်ပိုင်းသည် အနည်းငယ် ရှည်ထွက်နေသည်။ ဦးခေါင်းချွန်၍ ကိုယ်မှာရှည်သွယ်သည်။
ဖျံကုန်းရွာ၊ ရေတွင်းကုန်း
ဖျံကုန်းရွာ၊ ရေတွင်းကုန်း
ဘောလခဲနယ်
ဘောလခဲနယ်
ကယားပြည်နယ်၏ အနောက်ဘက် ဒေသဖြစ်၍ တောင်ပိုင်းဘောလခဲနှင့် မြောက်ပိုင်း ဘောလခဲဟူ၍ နယ် ၂ နယ်ရှိသည်။ ထိုနယ် ၂ နယ်သည် ဆက်စပ်လျက်မရှိဘဲ ကြယ်ဖိုးကြီးနယ်က ကြားခံလျှက်၊ မြောက်ဘက် တွင် တစ်နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် တစ်နယ်အဖြစ် တည်ရှိနေ ကြသည်။ တောင်ပိုင်း ဘောလခဲ နယ်သည် မူလဘောလခဲနယ် ဖြစ်၍၊ မြောက်ပိုင်းနယ်သည် နောက်မှ ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်လေသည်။
တောင်ပိုင်း ဘောလခဲနယ်၏ အရှေ့ဘက်နှင့် တောင်ဘက်တွင် ကန္တရဝတီနယ်ရှိ၍ မြောက်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်တွင် ကြယ်ဖိုးကြီးနယ်ရှိသည်။ မြောက်ပိုင်း ဘောလခဲနယ်၏ အရှေ့ဘက်တွင် ကန္တာရဝတီနယ်၊ တောင်ဘက်တွင် ကြယ်ဖိုးကြီးနယ်နှင့် မြောက်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်တွင် မိုးဗြဲနယ်ရှိလေသည်။
တောင်ပိုင်းနှင့် မြောက်ပိုင်း ဘောလခဲနယ် ၂ ရပ်ပေါင်း၏ အကျယ်အဝန်းသည် ၅၆၅ စတုရန်းမိုင် ဖြစ်သည်။ ထိုနယ်သည် မြောက်ပိုင်းရှိ၊ နန်းမယ်ခုံမြို့၏ ပတ်ဝန်းကျင်မှအပ ကျန်ဒေသတို့တွင် တောင်ကုန်းထူ ထပ်သည်။ သစ်တောကြီးများနှင့် ရေတံခွန် စိမ့်စမ်း ပေါများသည်။ တောင်ပိုင်း ဘောလခဲနယ်၏ အနောက်မြောက် နယ်စပ်မှ စီးဆင်းလာသော ထူးချောင်းသည် အရှေ့မြောက် နယ်စပ်မှ စီးဆင်းလာသည့် ပွန်ချောင်းနှင့် ထူးချောင်း ရွာတွင်ဆုံ၍၊ တောင်ဘက်သို့စီးဆင်းလာပြီးလျှင်၊ ဖားစောင်း ရွာ အထက်နားတွင် သံလွင်မြစ်အတွင်းသို့စီးဝင်လေသည်။
တောင်ပိုင်း ဘောလခဲနယ်ရှိ မော်ချီသတ္တုတွင်းများ သည် ကမ္ဘာကျော် သတ္တုတွင်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ခဲမ ဖြူနှင့် တန်စတင်ထွက်သည်။ သတ္တုတူးဖော်ရေးလုပ်ငန်းသည် ဘောလခဲနယ်၏ အဓိကလုပ်ငန်းတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ထိုနယ်၏ အရေးပါသော အခြားလုပ်ငန်းကြီး တစ်ရပ်မှာ သစ်လုပ်ငန်းဖြစ် သည်။ မြောက်ပိုင်း ဘောလခဲနယ်မှ နန်းမယ်ခုံမြို့၏ ပတ်ဝန်း ကျင်ရှိ မြေပြန့်ဒေသများတွင် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးကိုလုပ်ကိုင် ကြသည်။ တောင်ကုန်း ဒေသများတွင် တောင်ယာလုပ်ကိုင် ခြင်း၊ ရှားစေချက်ခြင်း စသည်တို့ကို လုပ်ကိုင်ကြလေသည်။
၁၉၅၆ ခုနှစ် ခန့်မှန်းသန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘောလခဲ နယ်၏ လူဦးရေသည် ၁၉၃၁၈ ယောက်ဖြစ်သည်။နယ်အတွင်း ၌ နေထိုင်ကြသော လူမျိုးများမှာ ကယာ၊ ယင်းဘော်၊ ယင်း တလဲ၊ ပဒေါင်၊ မနုမနော၊ ဗရဲ့(ပရဲ့) စသည်တို့ဖြစ်ကြ သည်။ ယင်းတို့သည် ဗုဒ္ဓအယူဝါဒီ၊ ဗရင်ဂျီဂိုဏ်းဝင်၊ နှစ်ခြင်း ဂိုဏ်းဝင်နှင့် နတ်ကိုးကွယ်သူဟူ၍ အသီးအသီး ရှိကြလေ သည်။
ဘောလခဲနယ်တွင် တိုက်နယ် ၇ နယ်ပါဝင်ကျေးရွာ ပေါင် ၁၁၆ ရွာပါဝင်သည်။ ဘောလခဲနယ်၏ မြို့တော်မှာ တောင်ပိုင်းဘောလခဲနယ်ရှိ ဘောလခဲမြို့ဖြစ်သည်။
ကူးသန်းသွားလာရေး လမ်းပန်းအဆက်အသွယ်များမှာ ဘောလခဲမြို့မှ တောင်ဘက်၊ သံလွင်မြစ်ကမ်းပေါ်ရှိ ခဲမဖြူမြို့ အထိ မော်တော်ကားလမ်းရှိ၍၊ ထိုမှတစ်ဖန် မော်ချီသတ္တုတွင်း များကို ဖြတ်လျက် ပြည်နယ်၏ အပဖြစ်သော သံတောင် ကရင်ပြည်နယ်နှင့် နောင်ငူ (ပြည်မ) တို့အထိ လမ်းပေါက်သည်။ ဘောလခဲမြို့မှ နောင်ပုလဲမြို့ကို ဖြတ်ကာ၊ ပြည်နယ်၏ မြို့တော် လွိုင်ကော်အထိ ရောက်သည်။
လွိုင်ကော်မှ တစ်ဖန် ပြည်နယ်၏ အပြင်အပြဖြစ်သော တောင်ကြီးမြို့( ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း ) အထိ တော်တော် ကားလမ်းရှိသည်။ နောင်ပုလဲမှ နန်းမယ်ခုံကိုဖြတ်၍၊ မိုးဗြဲမြို့ အထိ လမ်းကြမ်းရှိလေသည်။
ဘောလခဲနယ်ကို မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၂ဝ ပြည့်နှစ် တွင် ဖဘန့်(ပဗန်း) အမည်ရှိ မင်းကစတင် တည်ထောင်ခဲ့ သည်။ ယင်းအခါ နယ်မှာ တောင်ပိုင်းဘောလခဲနယ် ဖြစ် သည်။ မြောက်ပိုင်း ဘောလခဲနယ် ပါဝင် ခြင်းမရှိသေးပေ။
သက္ကရာဇ် ၁၂၇၅ ခုနှစ်တွင် နန်းတက်အုပ်ချုပ်သော စောဖျာ စဝ်ခွန်ငယ် လက်ထက်တွင် မြောက် ဘက်မှ နန်းမယ်ခုံနှင့် နောင်ပုလဲနယ်တို့၌ မင်းဆက်ပြတ်သဖြင့် နယ်သူနယ်သားများ ၏ ဆန္ဒအရ အနောက်ပိုင်း ကယားနယ်ချင်းဖြစ်သော ဘောလခဲနယ်တွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့ရာ၊ ထိုနယ် ၂ နယ် ( နန်းမယ်ခုံနှင့် နောင်ပုလဲ ) ကို စောဖျာစဝ်ခွန်ငယ်က မြောက်ပိုင်းဘောလခဲနယ်ဟု သတ်မှတ်အုပ်ချုပ်လေသည်။
ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ကြီး ပြီးဆုံးပြီးနောက် ခရစ်နှစ် ၁၉၄၅ ခု စက်တင်ဘာလတွင် စဝ်ခွန်ငယ်သည် အိုမင်းမစွမ်း ရှိလာသဖြင့်၊ သားတော် စဝ်ငယ်ဒူးအား အရိုက်အရာကို ဆက်ခံအုပ်ချုပ်ရန် လွှဲအပ်သည်။ စဝ်ငယ်ဒူးသည် ကယား ပြည်နယ်အား ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ပူးပေါင်းရေးကို လိုလား၍ ပူးပေါင်းရေးကို ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ လေသည်။
ဖိုးကနံတုံးရွာ၊ သာဒူးချောင်း
ဖိုးကနံတုံးရွာ၊ သာဒူးချောင်း
လား (တိရစ္ဆာန်)
လား (E. asinus + caballus) သည် မြည်းအထီး နှင့် မြင်းအမ ပေါင်း၍မွေးလာသော တိရစ္ဆာန်ဖြစ်သည်။ မြင်းအထီးနှင့် မြည်းအမ ပေါင်းမွေးတိရစ္ဆာန် ဟင်နီခေါ်သည်။ မြည်းအထီးနှင့် မြင်းအမကို မျိုးစပ်ပေးလိုက်လျှင် လား (Mule) ဟုခေါ်သော တိရစ္ဆာန်အစပ်မျိုးကို ရရှိလေသည်။ မြင်းအထီးနှင့်မြည်းအမ စပ်၍ ပေါက်ပွားလာ သော လား ကဲ့သို့ မျိုးစပ်တိရစ္ဆာန်လည်း ရှိပေသေးသည်။ သို့ရာတွင် ပထမဖော်ပြထားသော မျိုးဖက်အစုံမှ ပေါက်ပွားလာသည့် လားအစစ်လောက် အသုံးမဝင်သဖြင့် မြင်းအထီးနှင့် မြည်းအမများကို တမင်သက်သက် မျိုးစပ်ပေးလေ့မရှိ ကြချေ။
လားတို့တွင် အညို၊ သို့မဟုတ် ညိုနီရောင် အသွေး အဆင်း ရှိကြသည်သာများ၏။ မြည်းနှင့်လားကို ပုံသဏ္ဌာန် ခွဲခြား၍ အမြန်သိနိုင်ရန် မှာ ထိုတိရစ္ဆာန်တို့၏ နားရွက်ကို ကြည့်ရှုရပေသည်။ လားတွင် မြင်းထက် ရှည်ဖားသော နားရွက် များရှိသည်။ လားသည် အမိအဘနှစ်ဘက်လုံးမှ ဂုဏ် အင်္ဂါ လက္ခဏာတို့ကို ဆက်ခံရယူထားသော သတ္တဝါမျိုးဖြစ်ရာ စိတ်ရှည် ခြင်း၊ သည်းခံခြင်း၊ စိတ်တည်ငြိမ်ခြင်းနှင့် လက်ခြေ မြဲမြံခြင်း စသော အင်္ဂါ ရပ်တို့ကို ဖခင်ဖြစ်သော မြည်းအထီးထံမှ ဆက်ခံထား၍ ခွန်အားဗလနှင့် သတ္တိကိုမူ မိခင်ဖြစ်သော မြင်းအမ ထံမှ ရရှိထားလေသည်။ ဝန်တင်ရန်ဖြစ်စေ၊ ခိုင်းစေရာ၌ဖြစ်စေ၊ လားသည် မြင်းထက်ပို၍စိတ်ချရသော တိရစ္ဆာန်ဖြစ်သည်။ မြင်းကို ခိုင်းစေ သည့်အခါ တင်နေကျ ဝန်ထက်ပို၍ တင်မိလျှင် ပေကတ်ကတ် လုပ်တတ်သောအလေ့ရှိ၏။ လားမှာမူ မြင်းထက်ပို၍ စိတ်ရှည် နိုင်သည်။ လား၏သားရေမှာ မြင်းထက်ပို၍ မာကျောသဖြင့် နေပူ မိုးရွာ မရှောင် ခိုင်းစေနိုင်သည်။ ထိုကြောင့် လူတို့သည် လားကို ရှေးကျသော ခေတ်အခါမှစ၍ ဝန်တင်ရန်၊ ဝန်ဆွဲရန်အတွက် အသုံးချခဲ့ကြသည်။
ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင်မျိုးစပ်၍ လားအမြောက်အမြားကို မွေးမြူကြသည်။ ဥရောပတိုက် တောင်ပိုင်း၌ လားကို အသုံးများသည်။ ယခု ခေတ်တွင် စစ် ဘက်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၌ လားကို လေးလံသော ဝန်များဆွဲရန်အတွက် အသုံးပြုကြသည်။ လားသည် ကိုယ်အရွယ် အစားနှင့်မမျှအောင် လေးလံသော ဝန်ကို ဆွဲနိုင်စွမ်းရှိသည့်အပြင် မြင်းထက်ကိုယ်ဟန်ကြော့ရှင်း၍ ဖျတ်လတ် သဖြင့် ဤကဲ့သို့ စစ်ဘက်တွင် အသုံးများသည်။ လားအချင်းချင်းကိုဖြစ်စေ၊ လားနှင့်မြည်း သို့မဟုတ် လားနှင့်မြင်းတို့ကိုဖြစ်စေ မျိုးတင်အောင် စပ်ပေး ၍မရချေ။ လားများကို မျိုးစပ်၍ တစ်ခါ နှစ်ခါ အောင်မြင်ခဲ့ကြောင်း ကြား သိရဖူးရုံမျှရှိသည်။ အခြေအမြစ် ခိုင်လုံသည်ဟူ၍ကား မဆိုနိုင်ပေ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခွာမစုံသော တိရစ္ဆာန်များ
ဆီစူခူရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်
ဆီစူခူရွာ (Hsisuhku)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ အလယ်ပဒေါင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၉၂၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အလယ်ပဒေါင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၃၈ ဦး၊ မ ၃၃၉၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၉၃၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖယ်ခုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွှေမန်း၊ ဦး
သူရရွှေမန်း သည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်းတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၁ မှ ၂၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၆ အထိတာဝန်ထမ်းဆာင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ယခင် စစ်အစိုးရလက်ထက်က ညှိနိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။ ဒေါ်ခင်လေးသက် နှင့် အိမ်ထောင်ကျပြီး သား(အောင်သက်မန်း နှင့် တိုးနိုင်မန်း) တို့ကိုထွန်းကားသည်။
စစ်အရာရှိဘဝ
၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် DSA အမှတ်စဉ် (၁၁)၊ ဗိုလ်လောင်းအမှတ် (၆၇၂)၊ ဗိုလ်လောင်းသင်တန်းတက်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် မေမြို့ စစ်တက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ ပြန်တမ်းဝင်အမှတ်မှာ ကြည်း (၁၁၅၃၄) ဖြစ်သည်။ သူနှင့် အတူတပြိုင်ထဲ ဘွဲ့ရသူများ အနက် ယခင် ထောက်လှမ်းရေး ဌာနကြီးမှူးဟောင်း ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်သိန်း၊ ယခု ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဖြစ်သူ အငြိမ်းစား ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဆန်းနှင့် သမ္မတ ရုံးဝန်ကြီး ဦးစိုးသိန်း တို့ပါဝင်သည်။ အရာရှိဘဝမှ တဖြည်းဖြည်းနှင့် ဗိုလ်ကြီး ရာထူးသို့ မြင့်တက်လာပြီးနောက် ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်မှူး အဆင့်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။
၁၉၈၉ ခုနှစ် ကေအန်ယူ တပ်များအား ကရင်ပြည်နယ်တွင် ထိုးစစ်ဆင်ရာတွင် သူရဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ ကရင်ပြည်နယ်သို့ တပ်ရင်းမှူး ဘဝဖြင့် ရောက်ရှိခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ပြည်မြို့ အခြေစိုက် တပ်မ ၆၆ တွင်ဗျူဟာမှူး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၁၉၉၆ ခုနှစ်မှာ ဗိုလ်မှူးချုပ် ရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ပေးခံခဲ့ရကာ တပ်မ(၁၁) တပ်မမှူး တာဝန်ယူခဲ့ရသည်။ ထို့နောက် တစ်နှစ်အကြာတွင် ပုသိမ်အခြေစိုက် အနောက်တောင်တိုင်း စစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး အဖြစ်ရာထူးတိုးပြီး ပုသိမ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ တပြိုင်တည်း နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေး ကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရပြီး နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေး ကောင်စီ အမြဲတမ်း အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အနောက်တောင်တိုင်း စစ်တိုင်းမှူး အဖြစ်မှ ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးရုံးသို့ ပြောင်းရွှေ့ခြင်းခံရသည်။
နောက်တစ်နှစ်တွင် အသစ်တီထွင် ခန့်အပ်လိုက်သည့် ညှိနှိုင်းကွပ်ကွပ်ရေးမှူး ကြည်း၊ ရေ၊ လေ ကိုခန့်အပ်ခြင်းခံရပြီး အထူး စစ်ဆင်ရေးဗျူဟာကိုလည်း ကြည့်ရှုတာဝန်ယူရသူဖြစ်လာသည်။
၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာထူးသို့တိုးမြှင့်ပေးခံရသည်။ သူ့လက်အောက်ရှိ ခြေလျင်တပ်များမှ တပ်သားများ၏ လေးစားအားကိုးမှုကို အထိုက်အလျောက်ခံရသည်။ တာဝန်များအရ ရှေ့တန်းနှင့် ဒေသန္တရ စစ်တိုင်းများမှ တပ်ရင်းတွေနှင့် အလှမ်းကွာနေသည့် သဘောရှိသည်။
၂၀၁၀ မတိုင်ခင်
၂၀၀၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၀ ခုနှစ်အထိ တပ်မတော်တရပ်လုံးတွင် တပ်မတော် ကြည်း၊ ရေ၊ လေ ညှိနှိုင်း ကွပ်ကဲရေးမှူး ရာထူးဖြင့် အဆင့် (၃) ရာထူး ရှိသူဖြစ်ပြီး  နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေး နှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ (နအဖ)  အစိုးရအဖွဲ့ထဲတွင် အာဏာရှိသူ တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ယခင်ကတည်းက ကြည်း၊ ရေ၊ လေတပ် အသီးသီးတွင် ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်တစ်ဦးစီ ရှိပြီးဖြစ်သော်လည်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရရွှေမန်းလက်ထက်မှ စတင်ပြီး တပ်မတော် ကြည်း၊ ရေ၊ လေ ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူးဟူသည့် ရာထူးအသစ်ကို စတင် သုံးစွဲခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အဆိုပါ ရာထူးရရှိပြီးနောက်တွင် အထူးစစ်ဆင်ရေးမှူးများ နှင့် ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးတို့က သူ့ထံ တိုက်ရိုက် အစီရင်ခံကြရသည်။
ဒီမိုကရေစနစ် ကူးပြောင်းရေးကာလ
၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် နေပြည်တော် ဇေယျာသီရိမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်မှ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အတွက် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ ဝင်ရောက်ရွေးချယ်ခံခဲ့သည်။ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရပြီး ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်ပါ ရွေးချယ်တင်မြောက်ခြင်း ခံရသည်။ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ဥပဒေအရ ရွေးကောက်ပွဲနှစ်ဝက် (၂၀၁၄) ခုနှစ်မှ (၂၀၁၆) နှစ်အထိ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နာယကအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ရရသည်။
ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လွှတ်တော်ထဲ ရောက်လာပြီးနောက်ပိုင်း ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် ဆက်ဆံရေးကောင်းမွန်ကာ အပြုသဘောဆောင်ခဲ့သည်။ ‌‌လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ်အတွင်း သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်အုပ်စုနှင့် တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တို့ ပူးပေါင်း‌ဆောင်ရွက်သည်ဟု သုံးသပ်ရသော ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ(၁၂) ရက် သန်းခေါင်ယံ အာဏာသိမ်းပွဲဖြင့် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ တွဲဖက်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်မှ အများသဘောဆန္ဒ မပါဘဲ ထုတ်ပယ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
သူ့ပါတီက ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် အမတ်အများစု၏ ‌ထောက်ခံမှုဖြင့် ‌နောက်ဆက်တွဲ လုပ်ကြံမှုဖြစ်သော လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တာဝန်မှ ရုပ်သိမ်းရေး ကြိုးပမ်းမှုကိုလည်းကောင်း၊ လွှတ်တော် ရပ်နားရန် ဖိအားပေးမှုကိုလည်းကောင်း လွတ်လွတ်ကျွတ်ကျွတ် ရင်ဆိုင်ဖြတ်ကျော်နိုင်ခဲ့သည်။
သူရဦးရွှေမန်းသည် ဒီမိုကရေစီစံနှုန်းနှင့် တန်ဖိုးများကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် မည်သို့ မှန်ကန်စွာ လက်တွေ့အသုံးချရမည်ကို သိရှိသည့် အလျောက် အမှန်တကယ်လည်း ကျင့်သုံးဆောင်ရွက်ခဲ့သူဖြစ်ကာ မြန်မာနိုင်ငံ ဒီမိုကရေစီ အသွင်ကူးပြောင်းရေး၏ ပဲ့ကိုင်ရှင် တဦးအဖြစ် လေ့လာသူများက သုံးသပ်ကြသည်။
၂၀၁၆ - ၂၀၂၂
၂၀၁၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီကို ကိုယ်စားပြု၍ ပြည့်သူ့လွှတ်တော်အတွက် ဖြူးမြို့နယ်တွင် ယှဉ်ပြိုင်သော်လည်း ပြိုင်ဘက် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်မှ ဦးသန့်ညွန့် ကို ၂၀% ဆန္ဒမဲ ကွာခြားချက်ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်မရသော်လည်း အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ဦးဆောင်သည့် ဒုတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်တွင်' ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥပဒေရေးရာနှင့် အထူးကိစ္စရပ်များ လေ့လာဆန်းစစ်သုံးသပ်ရေး ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
၂၀၁၉ ခုနှစ် တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥပဒေရေးရာနှင့် အထူးကိစ္စရပ်များ လေ့လာဆန်းစစ်သုံးသပ်ရေး ကော်မရှင်ကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။
၂၀၁၉ ခုနှစ် ဧပြီလ (၂၅) ရက်နေ့တွင် သူဦးဆောင်သည့် အဖွဲ့ဝင် (၁၉) ဦးက ပြည်ထောင်စုကောင်းကျိုးဆောင်ပါတီ (Union Betterment Party (UBP)) ကို တည်ထောင်ရာ မြန်မာနိုင်ငံ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က တရားဝင် အတည်ပြုပေးခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှ စတင်ပြီး ၂၀၂၀ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလအထိ မြန်မာနိုင်ငံ၏ မြို့နယ်ပေါင်း (၃၃၀) အနက် မြို့နယ် (၂၂၀) တွင် ပါတီ ရုံးခွဲများကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့ကာ ပါတီဝင် အရေအတွက် (၅) သိန်းကျော်အထိစုဆောင်းရရှိလာနိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ ပါတီက (၂၀၂၀) ‌‌ ရွေးကောက်ပွဲတွင် တိုင်းရင်းသားဒေသများတွင် တိုင်းရင်းသားပါတီများနှင့် ယှဉ်ပြိုင်မှု ‌ ဆောင်ရွက်မည်မဟုတ် ဟူ၍ သဘောထားကြေညာခဲ့သည်။ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၀ တွင် ၎င်းတည်ထောင်သည့် ပြည်ထောင်စုကောင်းကျိုးဆောင်ပါတီက တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာနီးပါး လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၉၂၇ ဦးနှင့် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်သည်။
ပါတီနိုင်ငံရေးနိဂုံး
၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ စစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီးနောက် သူရဦးရွှေမန်းသည် လူမြင်ကွင်းပေါ်တင်သာမက လူမှုကွန်ရက်ပေါ် တစ်စုံတစ်ရာမှတ်ချက်ပေးခြင်းမျိုးမတွေ့ရတော့ဘဲ ၂၀၂၂ အောက်တိုဘာ ၁၂ရက်တွင်“ မိမိနှင့် ပါတီကို ဦးဆောင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် ခေါင်းဆောင်များသည် ယခုအခါ အသက်အရွယ်ကြီးရင့်လာ ကြပြီး ကျန်းမာရေးချို့တဲ့သူများရှိသလို လူမှုရေးနှင့် အခြားအခက်အခဲများ ရှိလာကြခြင်း၊ ပါတီနိုင်ငံရေးအား ဆက်လက်လုပ်ကိုင်ရန် ဆန္ဒ မရှိကြတော့ခြင်းတို့ကြောင့် UBP ပါတီအား ပါတီမှတ်ပုံတင်ထားခြင်းမှ ဖျက်သိမ်းရန် ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်များက သဘောတူဆုံးဖြတ်ခဲ့ ကြပါသည်”ဆိုသည့် စာသားတစ်ခုကို တင်ကာ (၃) နှစ်ကျော်သက်တမ်းရှိ ပြည်ထောင်စုကောင်းကျိုးဆောင်ပါတီအား ဖျက်သိမ်းကာ ပါတီနိုင်ငံရေး ကို အဆုံးသတ်သည်။
ဘဝဖြတ်သန်းမှု
၁၉၆၆ - ပြင်ဦးလွင် (မေမြို့) စစ်တက္ကသိုလ် အမှတ်စဉ် (၁၁) တက်ရောက်သည်။ ဗိုလ်ကျောင်း အမှတ် (၆၇၂) ဖြစ်သည်။
၁၉၆၉ - ပြင်ဦးလွင်စစ်တက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရရှိပြီး ပြန်တမ်းဝင် အရာရှိဖြစ်သည်။ ပြန်တမ်းဝင်အမှတ်မှာ ကြည်း (၁၁၅၃၄) ဖြစ်သည်။
၁၉၈၄ မှ ၁၉၈၈ - ဗိုလ်မှူး၊  ဒုဗိုလ်မှူးကြီး၊ ဗိုလ်မှူးကြီး တိုးမြှင့်ခံရသည်။
၁၉၈၉ - သူရဘွဲ့ရရှိသည်။
၁၉၉၂ - တပ်မ  (၆၆) တွင်   ဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်ဖြင့် ဗျူဟာမှူးဖြစ်သည်။
မြောက်ပြင်ရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွှေမန်း၊ ဦး
ဘဝဖြတ်သန်းမှု
၁၉၉၅ - ဗိုလ်မှူးချုပ်ရာထူးတိုးမြှင့်ခံရ၍  ကချင်ပြည်နယ် မိုးကောင်းမြို့ရှိ အမှတ်၃ စစ်ဆင်ရေး ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်၌ စစ်ဆင်ရေး   ကွပ်ကဲရေးမှူး ထမ်းရွက်သည်။
၁၉၉၆ - လှည်းကူးမြို့နယ်  အင်းတိုင်၌ အမှတ် (၁၁) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်၌   တပ်မမှူးဖြစ်။
၁၉၉၇ - အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်  တိုင်းမှူးအဖြစ် ရာထူးတိုးမြှင့် ခံရသည်။ တစ်ပြိုင်တည်း နိုင်ငံတော်   အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ ယာယီအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာသည်။
၂၀၀၁ - ဒုတိယကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ် (ကြည်း) ဖြစ်လာသည်။
S/2019 S 1
S/2004 S 1 သည် အချင်းအားဖြင့် ၅ ကီလိုမီတာခန့်ရှိပြီး စနေဂြိုဟ်အား ပျမ်းမျှ 11.2 e6km အကွာမှ ရက်ပေါင်း ၄၄၃.၇၈ လျင် တပတ်နှုန်းဖြင့် လှည့်ပတ်လျက်ရှိသည်။
ရွှေမန်း၊ ဦး
ဘဝဖြတ်သန်းမှု
၂၀၀၁ နိုဝင်ဘာ - ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး  အဆင့်ဖြင့် တပ်မတော် (ကြည်း၊ရေ၊လေ) ညှိနှိုင်း ကွပ်ကဲရေးမှူးဖြစ်လာသည်။
S/2019 S 1
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုံမှန်မဟုတ်သော ဂြိုဟ်ရံလများ
ရွှေမန်း၊ ဦး
ဘဝဖြတ်သန်းမှု
၂၀၀၃ ဇန်နဝါရီလ - ဗိုလ်ချုပ်ကြီး  ရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခံရသည်။
၂၀၁၀ ဩဂုတ် - တပ်မတော်မှ  အငြိမ်းစားယူသည်။
၂၀၁၀ နိုဝင်ဘာ ၇ - ပါတီစုံ  အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် နေပြည်တော် ဇေယျာသီရီမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်မှ   ပြည်ခိုင်ဖြိုး ပါတီကိုယ်စား ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရာ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၁ ဇန်နဝါရီ ၃၁ - ပထမအကြိမ်  ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပုံမှန် အစည်းအဝေးတွင် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသည်။
၂၀၁၅ ဩဂုတ် ၁၂ - နေပြည်တော် ဒက္ခိဏသီရိမြို့နယ်ရှိ ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီရုံးချုပ်တွင် ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ သူရဦးရွှေမန်းနှင့် ဗဟိုအလုပ် အမှုဆောင် ၁၂ဦးကို  သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်အမိန့်ဖြင့် ဖြုတ်ချလိုက် သည်။
၂၀၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ - ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော သူရဦးရွှေမန်းက ဒုတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူ ဦးဝင်းမြင့်ထံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဆိုင်ရာ စာရွက်စာတမ်းများ လွှဲ ပြောင်းပေးအပ်သည်။
၂၀၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၄ - ဒုတိအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ဥပဒေရေးရာနှင့် အထူးကိစ္စရပ်များကို ဆန်းစစ်သုံးသပ်ရေးကော်မရှင်တွင် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်းခံရသည်။
၂၀၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ - ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ဥပဒေရေးရာနှင့် အထူးကိစ္စရပ်များ လေ့လာဆန်းစစ် သုံးသပ်ရေးကော်မရှင်ကို ရုပ်သိမ်းလိုက်သည်။
၂၀၁၉  ဧပြီလ (၂၅) -သူရဦးရွှေမန်းသည်   Union Betterment   Party(UBP) ကိုတည်ထောင်ခဲ့ပြီး ပါတီ၏ ခေါင်းဆောင် နှင့်  ဥက္ကဋ္ဌလည်းဖြစ်သည်။ ပါတီတည်ထောင်ရာတွင် တည်ထောင်သူ (၁၉) ဦးက   ပူးတွဲလက်မှတ်ရေးထိုးလျက် UEC သို့ တင်ပြခဲ့သည်။
၂၀၂၂  အောက်တိုဘာ (၁၁) -သူရဦးရွှေမန်းသည်  Union Betterment   Party(UBP) ကို ဖျက်သိမ်းရန် UEC သို့ တင်ပြခဲ့သည်။
၂၀၂၂ အောက်တိုဘာ (၂၇) - ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က သူရဦးရွှေမန်း၏  Union Betterment   Party(UBP) ကို မှတ်ပုံတင်ထားခြင်းမှ ပယ်ဖျက်၍ ပါတီအား ဖျက်သိမ်းသည်။
စီးပွားရေး အင်ပါယာ
ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရရွှေမန်း၏ သားဖြစ်သူ အောင်သက်မန်း သည် ဧရာရွှေဝါ ကုမ္ပဏီကို ၁၉၉၈ ခုနှစ်ကတည်းက စတင်တည်ထောင်ပြီး စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်နေခဲ့သည်။ အဆိုပါကုမ္ပဏီသည် ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် စင်္ကာပူနိုင်ငံသို့ ဆန်တင်ပို့ခွင့် ပထမဆုံးရရှိသော ကုမ္ပဏီများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဦးတေဇပိုင် ထူးကုမ္ပဏီနှင့် ၂၀၁၀ခုနှစ်အထိ နီးနီးစပ်စပ် တွဲဖက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် ကုမ္ပဏီ တစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။
၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရရွှေမန်း၏ သားအငယ် တိုးနိုင်မန်းနှင့် အိမ်ရာ စီမံကိန်းများ ဖော်ဆောင်သူ လုပ်ငန်းရှင်ကြီးဇေကမ္ဘာ ခင်ရွှေ၊ဦး၏သမီးဖြစ်သူနှင့် ခမ်းနားစွာ လက်ထပ်ထိမ်းမြားခဲ့သည်။ ၂၀၀၅၊ ၂၀၀၆ ခုနှစ် နေပြည်တော် တည်ဆောက်ရေး စီမံကိန်းများမှာလည်း ဆောက်လုပ်ခွင့် ကန်ထရိုက်များရရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၀ ခုနှစ် စက်သုံးဆီ တင်သွင်းဖြန့်ဖြူးခြင်းနှင့် အစိုးရပိုင် စက်သုံးဆီဆိုင်များအား ပုဂ္ဂလိကပိုင် ပြုလုပ်သည့် အစီအစဉ်တွင် တိုးနိုင်မန်းလည်း ပါဝင်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိပြီး စက်သုံးဆီဆိုင်များ ဖွင့်လှစ်ခြင်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ စက်သုံးဆီတင်သွင်းသူများ အသင်းတွင်လည်း ၂၀၁၁ ခုနှစ်အထိ (ယာယီ) တာဝန်ယူထားသူ တစ်ဦးဖြစ်သည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ၎င်းတို့ မိသားစုတစ်ခုလုံးအား အမေရိကန် နှင့် အနောက်နိုင်ငံများ၏ ပိတ်ဆို့ထားမှုများက ဖယ်ရှားပေးခြင်းခံခဲ့ရသည်။
ကျောဝါပိုးကောင်ဖမ်းငှက်
ကျောဝါပိုးကောင်ဖမ်းငှက် (Ficedula zanthopygia) သည် အရှေ့အာရှတွင် တွေ့ရှိရတတ်သည့်ငှက်ဖြစ်သည်။ မွန်ဂိုလီယား၊ တရုတ်၊ ဂျပန်နှင့် ကိုရီးယားတို့တွင် သားပေါက်ကြပြီး မလေးကျွန်းဆွယ်နှင့် တောင်အာရှတွင် ဆောင်းခိုကြသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
နုနုအေး
ဒီမိုကရေစီရေး လှုပ်ရှားသူ စစ်သည်ဟောင်း ဒေါ်နုနုအေး ကွယ်လွန်
အဲန်အမ်ဂျီ ၊ ၁ဝ ၊ နိုဝင်ဘာ ၊ ၂ဝဝ၈
ဒေါ်နုနုအေးသည် တပ်မတော် (လေ)၊ (၅ဝ၂) လေတပ် စခန်းမှ တပ်ကြပ်ဟောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံလုံး ဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ် တပ်ဦး (ABSDF)၊ သံလွင်စခန်း ကော်မတီဝင်ဟောင်း၊ ဒီမိုကရက်တစ် ရဲဘော်ဟောင်းများ အဖွဲ့ (နာယက)၊ လက်ရှိ သားသုံးသား ပူးပေါင်း လှုပ်ရှားမှု ကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် ၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ ရှစ်လေးလုံး ဒီမိုကရေစီ အရေးတော်ပုံတွင် ပြည်သူ လူထုဘက်သို့ ပထမဆုံး ကူးပြောင်းသွားသည့် တပ်မတော်သားများထဲတွင် တဦး အပါအဝင် ဖြစ်သည်။
စစ်တပ် အာဏာသိမ်းပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ဒေါ်နုနုအေးသည် လေတပ်မှ တပ်မတော်သား ၈ ဦးကို ဦးဆောင်ပြီး ကျောင်းသား တပ်မတော်သို့ လာရောက် ပူးပေါင်းခဲ့သည်ဟု ၎င်းနှင့် လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် ABSDF ရဲဘော် တဦးက ပြောသည်။
ABSDF စတင် ဖွဲ့စည်းချိန်တွင် ဒေါ်နုနုအေးသည် အမျိုးသမီး ရဲမေများ၏ အဖွဲ့ ခေါင်းဆောင် အဖြစ် ပထမဆုံး တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသည်ဟု ၎င်းက ဆက်ပြောသည်။
"ဆရာမကြီးက ဘာလဲဆိုလို့ ရှိရင် ဒီမှာ ပါလာတဲ့ အမျိုးသမီးတွေ အားလုံးပေါ့နော်။ တော်လှန်ရေး ရဲမေ အားလုံးကို သူ့ကို အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် အနေနဲ့ သူ့ကို လေးလေးစားစားနဲ့ တင်ထားတဲ့ အခါမှာ ဆရာမကြီးက အမျိုးသမီးနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ တော်လှန်ရေး ရဲဘော်တွေနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ထဲမှာ သူက အမေလိုပဲ ပေါ့နော်၊ ခေါင်းဆောင် ဖြစ်သွားတယ်။ သူ့ရဲ့ ပထမဦးဆုံး တော်လှန်ရေးမှာ ထိန်းသိမ်း လှုပ်ရှားတဲ့ဟာပေါ့နော်။ သူ့ကိုလည်း ခင်ကြတယ်။ ကျနော်တို့ကတော့ သူနဲ့ အသက်အရွယ်ချင်းကလည်း ကျနော်နဲ့ ဆယ်နှစ်လောက် ကွာလို့ ကျနော်တို့ကိုတော့ ကိုတွေနဲ့ တပ်ခေါ်တာပေါ့နော်။ ကျနော်တို့ ထက်ငယ်တဲ့ လူတွေကျတဲ့ အခါတော့ သားသမီးတွေလို့ပဲ သူက ခေါ်တယ်။ သူ့မှာ ဖော်ရွေမှုတွေ အများကြီး ရှိတယ်။ နောက်ပြီးတော့ အံ့ဩစရာ အကောင်းဆုံးက သူ့မှာရှိတဲ့ ပစ္စည်းတွေပေါ့ဗျာ ဘယ်သူပဲ လာတောင်းတောင်းပေါ့ ရက်ရက်ရောရော ပေးတယ်ဗျ။"
ဒေါ်နုနုအေးသည် ပြည်သူဘက်မှ ရပ်တည်ပေးသည့် စစ်မှန်သည့် ပြည်သူ့ တပ်မတော် တရပ်ကို တည်ထောင်လိုသည့် ရည်မှန်းချက် ရှိသည်ဟု ၎င်းနှင့် လက်တွဲခဲ့ဖူးသည့် ရဲဘော်ဟောင်း တဦးက ပြောသည်။
"နောက်ပိုင်းမှာ စက်တင်ဘာ အရေးအခင်း ဖြစ်တဲ့ အခါကျတော့ သူ့ရဲ့ ရည်မှန်းချက်ကို အကောင်အထည် ဖော်နိုင်ဖို့ အတွက်ကို သားသုံးသား လှုပ်ရှားမှု ကော်မတီမှာ သူက ဥက္ကဋ္ဌ လုပ်လိုက်တယ်။ သားသုံးသား ဆိုတာ ဘာလဲဆိုရင် တစ် - ရဟန်း ဘုရားသား၊ နောက် ကျောင်းသား၊ တပ်မတော်သား ဆိုတဲ့ အဲဒါ ဖြစ်တယ်။ သူကျနော်နဲ့ တွေ့တဲ့အချိန်မှာ သူ ကျနော့်ကို တိုင်ပင်တယ်လေ။ တိုင်ပင်တဲ့ အခါမှာ သားတို့ ကျောင်းသားတွေလည်း တာဝန် ကျေတယ်။ ရဟန်း သံဃာတော်တွေလည်း တာဝန် ကျေတယ်။ ငါတို့ တပ်မတော်သားတွေလည်း တာဝန်ကျေဖို့ လိုတယ်။ အဲဒီအတွက်ကို အမေက အဲဒါ လုပ်ချင်တယ်။ အမေက လုပ်ချင်တဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့လို့ မင်းတို့နဲ့ ပူးပေါင်းပြီးတော့ လုပ်ချင်တယ်၊ အဲဒါကြောင့်မို့လို့ အမြဲတမ်း ငါဒီမှာပဲ နေမယ်။ သေတာတောင်မှ ဒီမှာပဲ သေချင်တယ်။"
ဒေါ်နုနုအေးသည် ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံ ဖို့ဝိန်းမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ အခြေစိုက် နေထိုင် ခဲ့သော်လည်း မြန်မာ့ ဒီမိုကရေစီ အရေး ဆက်လက် ဆောင်ရွက်ရန် ထိုင်း-မြန်မာ နယ်စပ်သို့ ပြန်လာပြီးနောက်တွင် ယခုလို ကွယ်လွန်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ကျောက္ကာ (မြောက်)ရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ်
ကျောက္ကာ (မြောက်)ရွာ (Kyaukkar(North))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ ကျောက္ကာ (မြောက်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၀၅၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မုံရွာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တုန်းပုန်ရွာ၊ ရွှေကူမြို့နယ်
တုန်းပုန်ရွာ(Tonepon)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ရွှေကူမြို့နယ်၊ တောပုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၉၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောပုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၁၁ ဦး၊ မ ၃၄၄၀ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၉၅၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေကူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အလယ်ချောင်းအောက်ရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
အလယ်ချောင်း(အောက်)ရွာ(Ahlelchaung(Lower))သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ အလယ်ချောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၀၈၈ ဖြစ်သည်။ မြစိမ်းရောင်ကျေးရွာစီမံကိန်း ၆၇ ရွာတွင် ပါဝင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သံသည်ရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်
သံသည်ရွာ (Thanthei)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရေဦးမြို့နယ်၊ သံသည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၂၇၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘော်တွင်း (သတ္တုတွင်း)
ဘော်တွင်း (သတ္တုတွင်း)
နမ္မတူဘော်တွင်းဟူသော အမည်ဖြင့် ပို၍ လူသိများသော ဘော်တွင်းဒေသသည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း တောင်ပိုင်းနယ်များတွင် ရှိသည်။ နမ္မတူ ဘော်တွင်းဟု တစ်ဆက်တည်း ခေါ်လေ့ရှိကြသော် လည်း ဘော်တွင်းနှင့် နမ္မတူသည် တစ်နေရာစီ ဖြစ်သည်။ ဘော်တွင်းသည် နမ္မတူမြို့၏ အရှေ့မြောက် ဘက် ၁၂ မိုင်ခန့် ဝေးသော အရပ်တွင်ရှိ၍၊ မြေအောက်တူးဖော်ရေးလုပ်ငန်း သက်သက် လုပ်ကိုင်ရာ စခန်းဖြစ်သည်။ နမ္မတူတွင် ဘော်ချက်စက်ရုံကြီးရှိ၍၊ ဘော်တွင်းမှ တူးဖော်ရရှိသော သတ္တုရိုင်းများကို ကျိုချက်သန့်စင်ပေး ခြင်းကို ဆောင်ရွက် ပေးရသော ဌာနဖြစ်သည်။ စင်စစ် နမ္မတူသည် ဘော်တွင်း ဒေသမှ သတ္တုလုပ်ငန်းကို အကြောင်းပြု၍ နာမည်ထင်ရှား လာခြင်း ဖြစ်သည်။
ဝါးတန်းရွာ၊ တံတားဦးမြို့နယ်
ဝါးတန်းရွာ (Wartan)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ တံတားဦးမြို့နယ်၊ ဈေးချိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၁၉၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဈေးချိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၃၇ ဦး၊ မ ၁၂၇၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၁၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ဘော်တွင်း (သတ္တုတွင်း)
ဘော်တွင်း (သတ္တုတွင်း)
ထိုဒေသကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည့် မြစ်ကို စတန်းမြစ်ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ရှမ်းဘာသာဖြင့် နမ့်ပန်းယန်၊ သို့မဟုတ် နမ့်ဟောင်မို၊ သို့မဟုတ် နမ့်မော် မြစ်ဟူ၍ လည်းကောင်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ ထိုမြစ်ဖြတ်သန်းစီးဆင်းရာ တစ်လျှောက်တွင် ပေတစ်ထောင်ခန့်နက်သော ချောက်ကမ္ဘားကြီးကို ဖြစ်ပေါ် စေသည်။
ယင်းမှတစ်ဖန်၊ နမ္မတူဘော်ချက်စက်ရုံအထိ မီးရထားဖြင့် ပို့ပေးရသည်။ ဘော်တွင်းမြို့သည် မြို့ပိုင်ရုံးစိုက်မြို့ဖြစ်သည်။ ဘားမားကော်ပိုးရေးရှင်း ကုမ္ပဏီပိုင် အလုပ်ရုံးများ၊ စတိုး များ၊ စာကြည့်တိုက်၊ ရဲဌာနာ စသည်တို့ဖြင့် သိုက်သိုက်မြိုက် မြိုက်ရှိ၍၊ ကုမ္ပဏီပိုင် သတ္တုတွင်းမြို့ကလေး တစ်မြို့သဖွယ် ရှိ၏။
ယင်းသို့ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော ဒေသအဖြစ် ရောက်ရှိ လာသည့် ဘော်တွင်းဒေသ၏ သမိုင်းသည် ရာစုနှစ် များနှင့် ချီ၍ ကာလကြာရှည်ခဲ့ပေပြီ။ ယခုလက်ရှိ အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိခဲ့ခြင်းသည် ဘားမားကော်ပိုးရေးရှင်း လီမိတက်၏ စွမ်းဆောင်ချက်ကြောင့်ဖြစ်ရာ ဘော်တွင်း၏ သမိုင်းတွင် ထိုကုမ္ပဏီသည် အရေးကြီးဆုံးသော ကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့ပေသည်။
ထောက်လှမ်း စုံစမ်းရသမျှတို့ကို အထောက်အထား ပြုရလျှင်၊ ဘော်တွင်းဒေသ၌ သတ္တုတူးဖော်ရေး လုပ်ငန်းသည် အနှစ် တစ်ထောင်ကျော် မရှိနိုင် သေးကြောင်းသိရသည်။ ဘော်တွင်း၌ တွေ့ရှိရသော ( တရုတ်ဘာသာဖြင့် ရေးထိုးထားသည့် ) ကျောက်စာအရ၊ ဘော်တွင်း၌ သတ္တုတူးဖော်ခြင်းကို ခရစ်နှစ် ၁၄၁၂ ခုနှစ်ခန့်က စတင်ခဲ့သည်ဟု သိရ၏။
ဘော်တွင်း၌ သတ္တုတူးဖော်ခြင်းကို စတင်ခဲ့သူများ သည် တရုတ်လူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုအချိန်က တရုတ် နိုင်ငံတွင် မင် မင်းဆက်ဖြစ်သော ရင်ဟိုမင်း လက်ထက်တော်ဖြစ်သည်။ ထိုမင်းသည် နန်းစံ ၉ နှစ် မြောက်သော နှစ်တွင် ဘော်တွင်းဒေသကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် သည်။ ထိုနောက်တွင် သတ္တုတူးဖော်ခြင်းကို စတင်ခဲ့သည်။
သို့သော် ထိုမင်းလက်ထက်တွင် သတ္တုလုပ်ငန်း မဖွံ့ဖြိုးခဲ့ချေ။ ၁၇၉၆ ခုနှစ်မှ ၁၈၂၁ ခုနှစ်အတွင်း ဖြစ်သော ချီယာချင်းမင်း လက်ထက်မှ စတင်၍ လုပ်ငန်းအောင်မြင်လာသည်။ ၁၈၆၈ ခုနှစ်အထိ ထိုဒေသတွင် ဘော်လုပ်ငန်းသည် တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုး ခဲ့သည်။
ထိုခေတ်ကာလတွင် ဘော်တွင်းဒေသသို့ပထမဆုံး ရောက်ရှိလာသော ဥရောပတိုက်သားသည် ဆိုင်းဆို သူဖြစ်၍၊ ဗန်းမော်မြို့မှ ၆ ရက်ခရီးကွာဝေးသော ဘော်တွင်းဒေသသို့ ၁၇၉၅ ခုနှစ်တွင် ရောက်ရှိကြောင်း၊ ခရီး သွားမှတ်တမ်း၌ ဖော်ပြခဲ့သည်။
၁၈၂၇ ခုနှစ်တွင် ဘော်တွင်းမှ ကုန်သည်များနှင့် တွေ့ဆုံရသော ကရောဖို့အမည်ရှိ ဥရောပတိုက်သားက၊ ဘော်တွင်းမှ နှစ်စဉ် ထွက်ရှိသော ဘော်ငွေသား၏ အလေးချိန် သည် ကျပ် အချိန် ၉၆ဝဝဝဝ (ပေါင်စတာလင် ၁၂ဝဝဝဝ) ဟု သိရှိရကြောင်း၊ အင်းဝမင်းသို့နှစ်စဉ် ဘဏ္ဍာတော်အဖြစ် ဆက်သရသော ဘော်ငွေသားသည် ကျပ်အချိန် ၄၈ဝဝ ( ပေါင်စတာလင် ၆ဝဝ ) ဖြစ်ကြောင်း၊ ဘော်တွင်း၌ အလုပ်သမားဦးရေ တစ်ထောင်ခန့်ရှိကြောင်း စသည်တို့ကို ကြားသိရသမျှ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့လေသည်။
ဘော်တွင်းတစ်ဝိုက်ရှိ တောင်စောင်း၊ တောင်ခါးပန်း စသော လူနေအိမ်ခြေ တည်နိုင်သည့် နေရာများတွင် လူနေအိမ် ခြေ ထူထပ်စွာ ရှိခဲ့ပြီးလျှင်၊ ကျောက်ခင်းလမ်းတစ်လမ်းဖြင့် ဆက်သွယ်ထားခဲ့ကြောင်းများကိုလည်း တွေ့ရသည်။ ဘော်တွင်း ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည့် ချောင်းကို ကျောက်ဖြင့်ပြီးသော ခုံးတန်တား ၃ ခုဖြင့် ကျော်ဖြတ်ထားရာ၊ တံတားတို့၏ အလျားသည် ၁၆-၂ဝ ပေခန့်ရှိ၍၊ အနံ ၆ ပေခန့်ရှိသည်။
ကျောက်ခုံ တံတား ၃ ခုအနက် တစ်ခုကိုသာ မပျက်မစီး တွေ့ကြရသည်။ လှေကားပြက်ကျယ်ကျယ် ကြီးများဖြင့် ဆင်းတက် ရသော ကျကျနန ဆောက်လုပ်ထားခဲ့ဟန် တူသည့် တန်ဆောင်း အပျက်အစီးများကို ထောက်ရှု၍ တစ်ခေတ်က ထိုဒေသတွင် လူအများအပြား နေထိုင်ခဲ့ကြကြောင်း မှန်းဆရ လေသည်။
ဆိုခဲ့သောနှစ်တွင် တရုတ်ပြည်မနှင့် နမ္မတူ အပါ အဝင် မြန်မာနိုင်ငံအကြားရှိ တောင်ကုန်းဒေသမှ ပန်းသေ လူမျိုးတို့ထကြွကြသည်။ ယင်းတို့ထကြွကြလျှင် ဘော်တွင်း ဒေသမှ ကချင်နှင့် ရှမ်းတို့ကလည်း ဘော်တွင်း၌ ကြီးစိုး နေသော တရုတ်တို့ကို ပုန်ကန်ကြသည်။ ထိုအခါ တရုတ် ပြည်မနှင့် ဘော်တွင်းဒေသမှ တရုတ်တို့အဆက် ပြတ်ကာ၊ ထိုဒေသကို စွန့်ပြေးရန် ဖြစ်လာသည်။ ဘော်တွင်း၌ ကြီးစိုး ခဲ့သော တရုတ်တို့သည် တရုတ်တို့သည် ဘော်တွင်းအတွက် အလုပ်သမားများကို တရုတ်နိုင်ငံမှ ခေါ်ယူခဲ့ကြသည်။
ယင်းတို့ကို ကျေးပိုင် ကျွန်ပိုင်စံနစ်ဖြင့် လည်းကောင်း၊ ရာဇဝတ်ကြောင်းဖြင့် မင်းဒဏ်ခတ်၍ လည်းကောင်း ခေါ်ယူခဲ့ခြင်းဖြစ်ရာ၊ တိုင်းရင်းသားတို့အုံကြွမှုကို အခါ အခွင့်ယူလျက် ထိုတရုတ်အလုပ်သမားတို့သည်လည်း ဘော်တွင်းဒေသကို စွန့်၍ နေရင်းဇာတိသို့ပြန်ထွက်ပြေးကြ သည်။ ထို့ကြောင့် သတ္တုလုပ်ငန်းများ ရပ်ဆိုင်းသွားပြီးသော်၊ ထိုအချိန်မှစ၍ တရုတ်တို့ကြီးစိုးသော သတ္တုလုပ်ငန်းသည် ဘော်တွင်း၌ အဆုံးတိုင်ခဲ့လသည်။
ထိုစဉ်က တရုတ်တို့တူးဖော်လုပ်ကိုင်ခဲ့သော ဘော်ငွေ သားစံချိန်သည် ယနေ့စံချိန်ထက် မညံ့ဟုသိရသည်။ တရုတ် တို့သည် ငွေသားကိုသာ ထုတ်ယူ၍ အခြားပါဝင်သော သတ္တု များကို ခေတ်အလျောက် တန်ဖိုးမရှိ၍ စွန့်ပစ်ကြသည်။ ယခု ထက်တိုင် နမ္မတူဘော်တွင်း မီးရထားလမ်းဘေးရှိ ပန်းယန် မြစ်ကမ်းနဖူး၌ တရုတ်တို့စွန့်ပစ်ထားခဲ့သော သတ္တုရိုင်း အစအနများ၊ ချော်ချေးများကို တွေ့ကြရသေးသည်။
တရုတ်တို့စွန့်ပစ်သော ချော်ချေးများ၊ သတ္တုရိုင်း အစအနများတွင် ခဲသားနှင့် အခြားသတ္တုရိုင်း တန်ချိန်သည် ပါရှိသည်။ တရုတ်တို့တူးဖော်ခဲ့သော သတ္တုရိုင်း တန်ချိန် သည် ၂၅ဝဝဝဝ ( ထိုအထဲတွင် တန်ချိန် ၅ဝဝဝဝ ခန့်သည် ငွေနှင့်ခဲ ရောနှောပါရှိသော သတ္တုရိုင်းများ ဖြစ်ကြသည် ) ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။ အချို့ကမူ သတ္တုရိုင်းတန်ချိန် ၁ဝဝဝဝဝဝ နှင့် ဘော်ငွေသား အောင်စ ၁ဝဝဝဝဝဝဝ ဟု ခန့်မှန်းသည်။
တရုတ်တို့စွန့်ထားသည့် ဘော်ငွေသားကိုသာ ထုတ်ယူပြီးခဲ့ သားများ ကျန်နေသေးသော ချော်ချေးများသည် တောင်ပုံရာပုံ ဖြစ်နေရာ ယင်းတို့ကို အကြောင်းပြု၍ ဥရောပတိုက်သား များသည် ဘော်တွင်း၌ သတ္တုလုပ်ငန်းကို ပြန်၍ အသက်သွင်း ခဲ့ကြ လေသည်။
တရုတ်တို့စွန့်ခွာသွားလေသဖြင့် ဘော်တွင်းသတ္တု လုပ်ငန်းများ ရပ်ဆိုင်းနေခဲ့ရာ၊ ၁၈၉၁ ခုနှစ်တွင် အေစီ မာတင်တဆိုသူ ဗြိတိသျှလူမျိုး တစ်ဦးသည် ဘော်တွင်းဒေသ သို့ရောက်ရှိလာသည်။ အေစီမာတင်သည် တရုတ်တို့စွန့်ထား သော သတ္တုရိုင်း အစအနများ တောင်ပုံ ရာပုံဖြစ်နေ သည်ကို တွေ့မြင်ရာမှ ယင်းတို့ကို ကျိုချက်ယူလျှင် အခြား အဖိုးတန် သတ္တုများ ရရှိနိုင်သေးကြောင်း တွေ့မြင်သိရှိရသဖြင့်၊ ဘော်တွင်း၌ သတ္တုလုပ်ငန်းကို ဥရောပတိုက်သားများ ပြန်၍ စကြပြန်လေသည်။
ဒေအီ မာတင်သည် ဂျေဆာကီဆိုသူနှင့် နှစ်ဦးစပ်ကာ စတုရန်း ၄ မိုင်ကျယ်သော မြေကို ပြည်ပိုင်အစိုးရ ထံမှ ဂရန် ယူ၍ သတ္တုလုပ်ငန်းကို စတင်ခဲ့သည်။ ယင်းတို့၏ လုပ်ငန်း သည် ချော်ချေးများမှ ခဲစသော သတ္တုများ ကျိုချက်ထုတ်ယူ ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် အကျိုးများစွာ မဖြစ်ထွန်းခဲ့ချေ။ ထို့ ကြောင့် အမ်အီးကင်ဒါစလေ ဆိုသူ နှင့် တွဲဘက်၍၊ မြန်မာ ပြည် သတ္တုတူးဖော်တိုးချဲ့ရေး အေဂျင်စီကို ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက် ကြသည်။ ထိုအေဂျင်စီ အဖွဲ့ကို ၁၉ဝ၃ ခုနှစ်တွင် ဂရိတ်အိ စတင်းမိုင်းနင်း ကုမ္ပဏီဟု ခေါ်တွင် အသိအမှတ်ပြုသည်။
ထိုကုမ္ပဏီသည်လည်း များစွာ အကျိုးကျေးဇူး မခံစားရချေ။ ထို့ကြောင့် ဘားမားမိုင်း အင်စမယ်လတင်း လီမိတက်သို့ ရောင်းချလိုက် ပြန်သည်။ ၁၉ဝ၈ ခုနှစ်တွင် ထိုကုမ္ပဏီသည် ဘားမားမိုင်းလီမိတက်ဟု အမည်ပညတ် ပြောင်းပြန်သည်။
နောင်အခါ ဘားမားမိုင်းလီမိတက်၏ ငွေရင်းတွင် ၉၉ ့၈ ရာခိုင်နှုန်း အစုပါဝင်ထားသော ဘားမားကော်ပိုးရေးရှင်း လီမိတက် ( လန်ဒန် ) ၏ အမည်ကို ယူလိုက်ပြန်လေသည်။ ယင်းသို့ဖြင့် ဘားမားကော်ပိုးရေးရှင်း လီမိတက်သည်ဘော်တွင်း ဒေသတွင် စခန်းထလာခဲ့လေသည်။
ဘားမားကော်ပိုးရေးရှင်း လီမိတက်၏ လက်အောက် သို့ဘော်တွင်း သတ္တုလုပ်ငန်း ရောက်သွားသောအခါ ကုမ္ပဏီ ၏ ပထမဆုံး ရည်ရွယ်ချက်သည် တရုတ်တို့စွန့်ထားခဲ့သော ချော်ချေးသတ္တုကျိုစက်သို့ပို့ဆောင်နိုင်ရန် ဘော်တွင်းမှ မန့်ပွေးသို့မီးရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ပြီးစီးခဲ့သည်။ ပြည်မ မီးရထားလမ်းနှင့် ဆက်မိလေအောင် နမ့်ယော်အထိ ဖောက်လုပ် သည်။ နမ့်ယော်သည် မန္တလေးမြို့ဟောင်း ဘူတာမှ ၁၆၅ မိုင်ကွာ၍၊ ဘော်တွင်းမှ နမ့်ယော်အထိ မီးရထားလမ်းသည် ၄၄ မိုင်ရှည်လျားပေရာ၊ တောတောင် အထပ်ထပ်၊ လျှိုမြောင် အသွယ်သွယ်တို့ကို ဖြတ်သန်းကာ ခဲယဉ်းပင်ပန်းစွာ ဆောက် လုပ်ခဲ့ရသဖြင့် ကုမ္ပဏီ၌လည်း ငွေရေးကြေးရေးများစွာပင် ထိခိုက် ခဲ့လေသည်။ သို့သော် နောင်အခါတွင်မူ ထိုမီးရထား လမ်းကြောင့် တစ်ဘက်တစ်လမ်းပြန်၍ အကျိုးရှိခဲ့သည်။
ထိုမီးရထားလမ်းကို ယခုတိုင်လည်း အသုံးပြုလျက် ရှိသည်။ ယင်းမီးရထားလမ်းကို ဖောက်လုပ်ပြီးစီးခဲ့သော်လည်း သတ္တုကျိုစက်ရုံကို မန္တလေး၌ ထားရှိသဖြင့်၊ သယ်ယူပို့ ဆောင်ရေးအတွက် ပြည်ပိုင်အစိုးရ မီးရထားကိုလည်း အသုံး ပြုနေရပြန်ပေရာ စရိတ်တက်လှသောကြောင့် ထင်သလောက် အကျိုးမရှိခဲ့ပေ။ ထို့ကြောင့် ဂဏန်းကြေ၍ အရှည်မှန်း တတ်သော ကုမ္ပဏီသည် ၁၉၁၁ ခုနှစ်တွင် ကျိုစက်ရုံကို မန္တလေးမှ ဖြုတ်ပြီးသော် နမ္မတူ၌ ပြောင်းရွှေ့တပ်ဆင် လေသည်။ ထိုအခါမှသာလျှင် ကုမ္ပဏီ၌ အကျိုးခံစားမှုကို တစ်စတစ်စ ရရှိလာသည်။
ဘားမားကော်ပိုးရေးရှင်း လီမိတက်သည် ကြီးပွား တိုးတက်ခဲ့ပေရာ၊ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြိုခေတ်က မြန်မာ နိုင်ငံ တွင် အမြတ်စွန်းဆုံးဖြစ်သော ဘီအိုစီရေနံကုမ္ပဏီနှင့်ပင် ပခုံးချင်း ယှဉ်နိုင်အောင် အမြတ်အစွန်းများခဲ့သည်။ လစဉ် မြေအောက်တူးဖော်ရေးလုပ်ငန်းမှ သတ္တုရိုင်း တန်ချိန်ပေါင်း ၄ဝဝဝဝ မျှ တူးဖော်နိုင်ခဲ့၍၊ နမ္မတူဘော်ချက် စက်ရုံမှ တန်ချိန် ၃ဝဝဝဝ ကျော်ကို လစဉ် ကျိုနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က သတ္တုတွင်း အလုပ်မသားသက်သက် ၆ဝဝဝ ကျော်မျှ ရှိခဲ့ သည်။ သတ္တုချက်စက်ရုံကြီး တစ်ခုနှင့်ပင် မနိုင်နင်း၍၊ နမ္မတူမှ ၃၂ မိုင်တွင် စက်ရုံကြီး တစ်ခုကို ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ် ကြိုခေတ်က တည်ဆောက်ခဲ့ရာ အထပ် ၇ ထပ်ရှိသော စက်ရုံ ကြီးဖြစ်သည်။ သို့သော် ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ကြီး အတွင်းက စစ်ဒဏ်ကြောင့် ပျက်စီးသွားခဲ့လေသည်။
ဘားမားကော်ပိုးရေးရှင်း ကုမ္ပဏီသည် ပထမကမ္ဘာ စစ်နှင့် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အကြားတွင် တရှိန်ရှိန် တိုးတက်။ ငွေနှင့်ခဲသာမက၊ ဘော်တွင်းမှ ကြေး၊ သွပ် ချော်၊ သံ၊ ပလက်တီနံနှင့် ရွှေအနည်းငယ်လည်း ထွက်ရှိသည်။ ဘားမားကော်ပိုးရေးရှင်း ကုမ္ပဏီသည် တိုးတက် ကြီးပွားလာသည့်အလျောက်၊ ၁၉၁၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ တွင် ဘားမားကော်ပိုးရေးရှင်း ကုမ္ပဏီ ( လန်ဒန် ) ကို ဖျက်သိမ်း ၍ ဘားမားကော်ပိုးရေးရှင်းကုမ္ပဏီ (အိန္ဒိယ) ဟု မြန်မာပြည်ပ ပြန်၍ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ပြီးနောက်၊ လန်ဒန်ကုမ္ပဏိ၏လုပ်ငန်း များကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက် သည်။ ဂရိတ်အိစတင်း မိုင်းနင်းကုမ္ပဏီက မြေစတုရန်း ၄ မိုင်ပတ်လည် ဂရန်ခံထား သော သတ္တုတူးဖော်ခွင့် မြေငှားစာချုပ်ကို ဖျက်သိမ်း၍ အိန္ဒိယ အစိုးရနှင့် ဂရန်မြေငှား စာချုပ်သစ် ထပ်မံချုပ်ဆိုသည်။
ထိုဂရန်သစ်အရ၊ ၁ဝ စတုရန်းမိုင် ပတ်လည်မြေ၌ သတ္တု တူးဖော်ခွင့် ရရှိ၍၊ ၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ် ဇန်နဝါရီလမှ စတင်ပြီးလျှင် အနှစ် ၃ဝ ဂရန် ခံယူရရှိခဲ့လေသည်။ ထိုဂရန်နှစ် မစေ့မီကလေးဖြစ်သော ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် လွတ်လပ်ရေး ရရှိခဲ့သည်။ ပြည်ထောင်ဟု မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတပစ္စည်းများနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ပြည်ထောင်စု၏ အခြေခံ ဥပေ၊ဒအရ၊ ပြည်ထောင်ဟု အစိုးရသည် ဘားမားကော်ပိုးရေးရှင်း လီမိတက်၏ သတ္တု တူးဖော်ခွင့် ဂရန်နှစ်စေ့လျှင် နောက်ထပ် ဂရန် ၂၅ နှစ် ထပ်ခံခွင့်ပြုပေးသည်။ သို့သော် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ကုမ္ပဏီကို ဖျက်သိမ်း၍ ကုမ္ပဏီအသစ် တည်ထောင်သည်။ ထိုကုမ္ပဏီ သစ်ကို ဘားမားကော်ပိုးရေးရှင်း လီမိတက် ( ၁၉၅၁ ) ဟု မည်ပညတ်ပြောင်း၍ ပြည်ထောင်စု အစိုးရက ကုမ္ပဏီ၏ အရင်းငွေထက်ဝက် စု ၅ဝ ရာခိုင်နှုန်းပါဝင်၍၊ ဘားမားမိုင်း လီမိတက် (လန်ဒန်) က အစု ၅ဝ ရာခိုင်နှုန်း ပါဝင်လေ သည်။
စစ်ကြိုခေတ်က အမြတ်အစွန်း လွန်များ၍ ကြီး ကျယ်သော လုပ်ငန်းကြီးများ ဆောင်ရွက်လျက် ရှိသော်လည်း၊ မြန်မာတိုင်းရင်းသားတို့သည် နမ္မတူနှင့် ဘော်တွင်းဒေသအ ကြောင်းကို ကောင်းစွာမသိခဲ့ကြချေ။ သို့သော် ကမ္ဘာကမူ မြန်မာပြည်မှ ဘော်ငွေသား ရတနာမြေအကြောင်း သိရှိနေခဲ့ကြ သည်။ စစ်ပြီးခေတ်တွင်မူ စစ်ကြီး ခေတ် အခြေအနေအတိုင်း ဘော်တွင်း၌ ရင်းစားပြန်ထိုးနိုင်ရန် ဘားမားကော်ပိုးရေးရှင်း လီမိတက်သည် ကြိုးစား နေဆဲဖြစ်သည်။ များသောားဖြင့် မြေအောက် တူးဖော်ရေးကို ကောင်းစွာ မဆောင်ရွက်နိုင်သေး ဘဲ၊ ယခင်က တူးဖော်ပြီး၍ ကျန်ခဲ့သော သတ္တုမြေဟောင်းများ ကိုသာ ပြန်လည်ကျိုချက်နေရရာ၊ အလုပ်သဘောအားဖြင့် စက်လည်ရုံမျှသာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိရောက်စွာ ပြန်လည်လုပ် ကိုင်နိုင်ပါက ဘော်တွင်းသည် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အတွက် နိုင်ငံခြားဝင်ငွေ အများအပြား ရရှိစေနိုင်သော ဒေသဖြစ်လာပေလိမ့်မည်။
Djent
Djent သည် heavy metal ၏ ပုံစံတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး traditional progressive metalမှ သွယ်ဝိုက်၍ တိုးတက်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ djent သည် onomatopoeia ဖြစ်ပြီး ကွဲပြားသော high-gain, distorted palm-muted guitar sound များဖြင့် ဖန်တီးထားပြီး အထူးသဖြင့် Meshuggah နှင့် Sikth စသော တီးဝိုင်းများတွင် ဖန်တီးထားသည်။
ဖွံ့ဖြိုးမှု
ဆွီဒင်တီးဝိုင်း Meshuggah သည် djent နည်းပညာကို မူလဖန်တီးသူဟု ယူဆထားသည်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေ djent သည် home recording၏ online အစုအဝေးမှ တိုးတက်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ Periphery ၏အောင်မြင်မှုနှင့် အတူ djent ကို ကမ္ဘာကြီးဆီသို့ ယူဆောင်လာခဲ့သည်။ ဤပုံစံ ဖွံ့ဖြိုးမှု၏ အခြားအရေးပါသောတီးဝိုင်းများမှာ Sikth, Animals as Leaders, Tesserac T, Volumes နှင့် Textures တို့ဖြစ်သည်။ အဖြစ်အပျက်သည် လျင်မြန်စွာ ကြီးထွားသည်။ original online community ၏ အဖွဲ့ဝင်များမှာ Chimp Spanner, Gizmachi နှင့် Monuments တီးဝိုင်းတို့ဖြစ်ပြီး သူတို့၏ tourများကို စီးပွားရေးအရ album များကို ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။ djent အမျိုးအစားဖြစ်သော အခြားတီးဝိုင်းများမှာ A Life Once Lost, Veil of Maya, Vildhjarta နှင့် Xerath တို့ဖြစ်သည်။ Born of Osiris သည်လည်း djent ရွေ့ရှားမှုဖြင့် လှုံဆော်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။
Periphery မှ Misha Mansoor သည် guitar effect များသုံးထားပြီး ဂီတကို လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ သူတို့သည် override pedal များသုံးပြီး high gain များကိုသုံးထားသည်။ djent tone ကိုရရန် အတွက် မည်သည့်ဂီတာမဆို သင့်မှာ Compressor, Overdrive သို့ Tube Screamer, Distortion နှင့် Shimmer Reverb pedal များဝယ်ရန်လိုပြီး amp နှင့် guitar တို့အပေါ်မှုတည်သည်။
ဝိသေသလက္ခဏာများ
djent ပုံစံသည် progressive, rhythmic နှင့် technical complexity တို့ဖြင့် ထူးခြားချက်ကို ဖော်ပြထားသည်။ ၎င်းသည် virtuoso soloing နှင့်ယှဉ်လျက် heavily distorted, palm-muted guitar chord, syncopated riff နှင့် polyrhythmsဖြင့် ထူးခြားသည်။ အခြားအများနှင့်ဆိုင်သော ထူးခြားချက်မှာ seven သို့ eight-string guitar များကို အသုံးပြုခြင်းဖြစ်သည်။
လက်ခံခြင်း
တချို့ metal အုပ်စုအဖွဲ့ဝင်များသည် djent ကို ဝေဖန်အပြစ်တင်ကြသည်။ djent ကိုတုံ့ပြန်သောအားဖြင့် Lamb of God မှ အဆိုတော် Randy Blythe က djent ဆိုတာမရှိပါဘူး။ ဒါဟာ အမျိုးအစားတစ်ခု မဟုတ်ပါဘူး။ Guitar Messenger အင်တာဗျူးတွင် Periphery ဂီတာသမား Misha Mansoorက ကျွန်တော်ပစ္စည်းရှာခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ djent ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီ djent ကို သယ်ဆောင်ပါမလား။ အကျိုးအကြောင်းအချို့အတွက် လိုက်ဖမ်းနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လုံး၀မှားတဲ့ နည်းလမ်းဖြစ်ပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ လူတွေဟာ ဂီတရဲ့ပုံစံကို စဉ်းစားပါတယ်။ ကျွန်တော်တီးတဲ့ ဂီတရဲ့ပုံစံကို တွေးပါတယ်။ နောက်ပိုင်းတွင် Freethinker Blog နှင့်အတူ interview တွင် Misha Mansoor က သူ djent အပေါ်ခံစားမိပါတယ်။ big umbrella term ဟာ progressive တီးဝိုင်းအတွက်သာမက တီးဝိုင်းတိုင်းအတွက် အသုံးဝင်ပါလိမ့်မယ်။ Scale the Summit ကဲ့သို့ တီးဝိုင်းသည် ရှစ်ဆယ်ရာခိုင်နှုန်းလောက် သူတို့ stuff sound များမှာ clean channel ဖြစ်ပြီး တော်တော်လေးလှပါတယ်။ ခင်ဗျား သိမှာပေါ့ ဒါတော်တော်လေးလန်းပါတယ်။ ဘာဖြစ်လည်း လန်းတဲ့ တီးဝိုင်းတွေ စုထားလို့ပါ။ ကျွန်တော်တို့ တီးဝိုင်းများကို ဝန်းရံထားပါတယ်။ ဒါကို ကျွန်တော် လေးစားမိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီအချိန်မှာပဲ လူတွေက djent ဆိုတာဘာလဲဆိုတာ သိမယ် မထင်ပါဘူး။ ဒါဟာ မရှင်းပါဘူး။ နောက်ထပ် အင်တာဗျူးတစ်ခုမှာ ကျွန်တော်တို့ကို djentလို့ ခေါ်ရင် ကောင်းပါပြီ။ ကျွန်တော်ဒီစကားရပ်ကို ကိုယ်ပိုင်မသုံးပါဘူး။ ဒါပေမယ့် တစ်ချိန်တည်းမှာ ဒါဟာ မရေရာပါဘူး။ ဒါဟာ ဘယ်လိုလုပ်ထားသလဲဆိုတာ မသိပါဘူး။ ဒီအင်တာဗျူးအတောအတွင်း djent.com နှင့်အတူ Sybreed တီးဝိုင်းမှဂီတာသမား Thomas က ပထမဆုံးအနေနဲ့ ကျွန်တော် djent ကို လုံးဝမကြိုက်ပါဘူး။ djent-djdjdjent လို့အသံမထွက်ပါဘူး။ ဘဲရူးလို “quack-quaquaquack” လို့ အသံမထွက်ပါဘူး။ Animals as Leader တီးဝိုင်းမှ ဂီတာသမား Tosin Abas က djent တီးဝိုင်းများသို့ တိကျသော ဝိသေသလက္ခဏာများရှိပါတယ်။ ဒီတော့ တရားဝင်ဖြစ်သော စကားရပ်၊ ဝေါဟာရများကို အမျိုးအစား အဓိပ္ပာယ်ပေါက်စေပါတယ်။
စမ်းပွင့်ရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
စမ်းပွင့်ရွာ (Sanpwint)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ မင်းဂေါင်း (မြောက်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၀၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မင်းဂေါင်း (မြောက်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၂၂ ဦး၊ မ ၁၄၁၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၃၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခုံမှိုင်း
ခုံမှိုင်း သည် အုန်းဘောင် (သိန္နီ) စော်ဘွားဖြစ်ပြီး အင်းဝဘုရင် ရွှေနန်းကြော့ရှင် နရပတိ၏ မိတ်ဆွေဖြစ်သည်။ • အုန်းဘောင်ခုံမှိုင်းကို အုန်းဘောင်ခွန်မိုင်း၊ အုန်းဘောင်ခွန်မိန်း ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
မိုးညှင်းစလုံသည် ပြည်ဘုရင် ဆင်ဖြူရှင်သတိုးမင်းစောနှင့် ပေါင်း၍ အင်းဝသို့ချီသည်။ အင်းဝဘုရင်ရွှေနန်းကြော့ရှင် နရပတိသည် အုန်းပေါင်ခွန်မိန်းငယ်နှင့် ပူးပေါင်း၍ ခုခံသည်။ မခံနိုင်သဖြင့် ယခု မေမြို့အနီး ဆင်ခေါင်း၊ ဝက်ဝံသို့ ဆုတ်ရလေသည်။ အင်းဝတွင် မိုးညှင်းစလုံနှင့် သတိုးမင်းစောတို့ မရှိသောအခါ ရွှေနန်းကြော့ရှင်သည် အင်းဝသို့ပြန်၍ အင်အား ထူထောင်ပြန်သည်။ ထိုအကြောင်းကို ကြားသော မိုးညှင်းစလုံသည် သက္ကရာဇ် ၈၈၈ ခုနှစ်(AD၁၅၂၇)တွင် သား သိုဟန်ဘွားနှင့်အတူ အလုံးအရင်းကြီးစွာနှင့် အင်းဝသို့ ချီလာပြန်သည်။ အင်းဝမြို့ ပေါက်၍ ရွှေနန်းကျော့ရှင်သည် ရွှေစာတိုက်ဟူသော ဆင်ကို စီး၍ ထွက်တော်မူသောအခါ မိုးညှင်းစလုံ၏ သားတော် သိုဟန်ဘွားသည် ဆင်နှင့်ခံ၍ တိုက်လေသည်။ ရွှေနန်းကျော့ရှင်နရပတိမင်းသည် ဦးခေါင်းတွင် အမြောက်ဆံသင့်ကာ နတ်ရွာစံလျှင် မိုးညှင်းစလုံသည် သားတော် သိုဟန်ဘွားအား အင်းဝတွင် မင်းပြုစေသည်။