cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဝူဟန်မြို့
တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ
၂၀၁၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၃၁ ရက်တွင် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း၏ ဝန်ကြီးချုပ် ထရီဇာမေ မှ ဝူဟန်သို့ အလည်အပတ် လာရောက်ခဲ့ပြီး ကြိုးကြာဝါ မျှော်စင် နှင့် ပထမ ယန်ဇီ မြစ်ကူးတံတားတို့သို့ အလည်အပတ် သွားရောက်ခဲ့သည်။
၂၀၁၈ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၆ တွင် အိန္ဒိယ ဝန်ကြီးချုပ် နာရန်ဒရာ မိုဒီ မှ ဝူဟန်သို့ နှစ်ရက်ကြာ အလည်အပတ် လာရောက်ခဲ့ပြီး တရုတ်ဝန်ကြီးချုပ် ရှီကျင်းဖျင် နှင့် အလွတ်သဘော တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့သည်။ ထိုထိပ်သီး အစည်းအဝေးတွင် သူတို့သည် အရှေ့ဘက်ရေကန် နှင့် ဟူပေးပြည်နယ်ပြတိုက်တို့သို့ အလည်အပတ် သွားရောက်ခဲ့သည်။
၂၀၁၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ဝူဟန်သည် ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ပျံ့နှံ့မှုကြောင့် လူသိများခဲ့ပြီး ဆားရ်ဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် ဖြစ်ပွားသော ရောဂါနှင့် ဆင်တူ၍ ဝူဟန်ဗိုင်းရပ်စ်ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကာ ရောဂါဖြစ်ပွားသူကို ဝူဟန်မြို့တွင် ပထမဆုံး တွေ့ရှိခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ဇန်နဝါရီလတွင် တရုတ်အာဏာပိုင်များက ဝူဟန်မြို့အား ကိုရိုနာ ဗိုင်းရပ်စ် ပြန့်ပွားမှုကို လျှော့ချနိုင်ရန်အတွက် အဆက်အသွယ် ဖြတ်တောက် ပိတ်ဆို့ ထားခဲ့သည်။ ထိုပိတ်ဆို့မှုမှ အများပြည်သူ သွားလာရေးဆိုင်ရာ လမ်းကြောင်းများကို ပိတ်ဆို့ခဲ့ပြီး ရထားသွားလာရေးနှင့် လေကြောင်းသွားလာရေးတို့အား ထိခိုက်ခဲ့သည်။
အကျဉ်းချုပ်
ဝူဟန်မြို့သည် ဟူးပေပြည်နည်၏ အရှေ့အလယ်ပိုင်း မြောက်လတ္တီကျု ၂၉° ၅၈' မှ ၃၁° ၂၂' အတွင်း၊ အရှေ့လောင်ဂျီကျု ၁၁၃° ၄၁' မှ ၁၁၅° ၀၅' အတွင်း တည်ရှိသည်။ ဝူဟန်မြို့သည် ဟန်မြစ်မှ ယန်ဇီမြစ်အတွင်းသို့ စီးဝင်ရာ မြစ်ဆုံတွင်တည်ရှိပြီ ယန်ဇီမြစ် အလယ်ပိုင်း ကျန်းဟန်လွင်ပြင်၏ အရှေ့ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။
မက်ထရိုပိုလစ်တန် ဒေသတွင် ဝူချန်၊ ဟန်ကိုး နှင့် ဟန်ယန်း ဆိုသော ဒေသ ၃ ခုပါဝင်ပြီး ဝူဟန် ၃ မြို့ဟု အများသိကြသည်။ (ဝူဟန်ဆိုသော အမည်မှာ ပထမမြို့မှ "ဝူ" နှင့် နောက် နှစ်မြို့မှ "ဟန်" ကို ပေါင်းစပ် ခေါ်ဝေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။) ထိုမြို့ ၃ မြို့ကို ပေါင်းစပ်ခြင်းအာ ၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ဝူဟန်မြို့ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ယခင်မြို့ ၃ မြို့သည် မြစ်ကို ဖြတ်သန်း၍ မျက်နှာခြင်းဆိုင် တည်ရှိနေကြပြီး တံတားဖြင့် ဆက်သွယ်ထားက "ပထမတံတား" ဟု တရုတ်တွင် သိကြသော ခေတ်သစ်တံတားတစ်ခုလည်း ပါဝင်သည်။
ဝူဟန်မြို့၏ မြေမျက်နှာသွင်ပြင်သည် ရိုးရှင်းသည်။ အလယ်ပိုင်းတွင် မြေနိမ့်ပြီး ပြန်ပြူးနေကာ တောင်ဘက်တွင် တောင်ထူထပ်သည်။ ယန်ဇီနှင့် ဟန်မြစ်တို့သည် မြို့အား ဝိုင်းပတ်ထားကြသည်။ ရှီမြစ်သည် ယန်ဇီမြစ်အတွင်းသို့ ဟွမ်ပိ ခရိုင်တွင် စီးဝင်သည်။ ဝူဟန်မြို့သည် မြေဧရိယာအားဖြင့် 8494.41 km2 မျှ ရှိပြီး အများစုမှာ နုန်းမြေလွင်ပြင်များဖြစ်ကာ တောင်များနှင့် များပြားလှစွာသော ကန်များ ရေအိုင်များ ရှိ၍ အရှေ့ရေကန် နှင့် တန်စွန်းရေကန် တို့ပါဝင်ကာ ၎င်းတို့မှာ တရုတ်ပြည်မြို့တော်များ အတွင်းရှိသော ရေကန်များတွင် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ အခြား ထင်ရှားသော ရေကန်များမှာ တောင်ဘက်ရေကန် နှင့် သဲရေကန်တို့ ဖြစ်သည်။ ဟူပေးပြည်နယ်ရှိ မြေမျက်နှာပြင်အားဖြင့် အကျယ်ပြန့်ဆုံး ဖြစ်သော လျန်ဇီရေကန်သည် ကျန်ရှားခရိုင်၏ အရှေ့တောင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ ဝူဟန်ရှိ အမြင့်ဆုံးနေရာမှာ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်ထက် 709 m မျှ မြင့်မားသော ဟွမ်ပိခရိုင် အနောက်မြောက်ပိုင်းရှိ ရွန်ဝူးတောင် ဖြစ်သည်။ ဝူဟန်မြို့တော် နယ်နိမိတ် အတွင်း အခြားတောင်များလည်း ရှိပြီး ၎င်းတို့မှာ ဝူချန်ခရိုင်ရှိ လိုကျားတောင် ၊ ဟောင်ရှန်း ခရိုင် အတွင်းရှိ ဟောင်တောင် နှင့် ယူကျားတောင် တို့ ဖြစ်ကြသည်။
အစိုးရနှင့် နိုင်ငံရေး
ဝူဟန်သည် ပြည်နယ်အဆင့် မြို့တော်ဖြစ်သည်။ မြူနီစီပါယ် အစိုးရအား ဒေသခံ တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီမှ ထိန်းသိမ်း အုပ်ချုပ်ပြီး ဝူဟန် တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ အတွင်းရေးမှူး မဂိုကျန်း မှ ဦးဆောင်သည်။ ဒေသခံ တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် အုပ်ချုပ်ရေး အမိန့်များ ထုတ်ပြန်ခြင်း၊ အခွန်ကောက်ခြင်း၊ စီးပွားရေးအား စီမံခန့်ခွဲခြင်း၊ မြူနီစီပါယ် လူထုညီလာခံ၏ ကော်မတီဝင်များအား ပေါ်လစီဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်များ ချမှတ်ရာတွင် ညွှန်ကြားခြင်းနှင့် ဒေသခံအစိုးရအား အုပ်ထိန်းခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်သည်။
အစိုးရ အာဏာပိုင်များတွင် မြို့တော်ဝန် ကျိုရှန်းဝမ် နှင့် ဒု-မြို့တော်ဝန်များ ပါဝင်သည်။ ဥပဒေ၊ အများပြည်သူဆိုင်ရာ လုံခြုံရေး နှင့် အခြားအရေးကိစ္စများအတွက် အဖွဲ့အသီးသီးက တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ကြသည်။
အုပ်ချုပ်ရေး ဒေသများ
ဝူဟန်မြို့သည် ပြည်နယ်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ခရိုင် ၁၃ ခုပါဝင်သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ ဆဋ္ဌမအကြိမ်မြောက် လူဦးရေ စာရင်းအရ ခရိုင် ၁၃ ခုတွင် မြို့နယ် အဆင့် ၁၆၀ ပါဝင်ပြီး ခရိုင်ခွဲ ၁၅၆ ခုနှင့် မြို့ ၃ ခု ပါဝင်သည်။
သံတမန် ဆက်ဆံရေး
ဝူဟန်တွင် သံတမန် ဆက်ဆံရေးရုံးရှိသော နိုင်ငံ ၄ နိုင်ငံ ရှိသည်။ (ရုရှားသည် ဝူဟန်တွင် သံတမန် ဆက်ဆံရေးရုံး ဖွင့်လှစ်ရန် စီစဉ်နေသည်။)
လက်ရှိ အမေရိကန် သံမှူး ဖြစ်သော မစ္စတာ ဂျေမီဖောက် သည် ဝူဟန်သို့ ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း ခံရသည်။ အမေရိကန် သံရုံး ၊ တရုတ်ပြည် အလယ်ပိုင်း (ဝူဟန်တွင် တည်ရှိသည်။) သည် ၎င်း၏ တရားဝင် ဖွင့်လှစ်မှုကို ၂၀၀၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၀ တွင် ကျင်းပခဲ့ပြီး အမေရိကန်ရှိ သံရုံးအသစ်အဖြစ် နှစ် ၂၀ ကျော်အတွင်း ပထမဆုံး ဖွင့်လှစ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။  သံရုံးသည် ၂၀၁၈ ဆောင်းဦး မှစ၍ ဗီဇာ နှင့် နိုင်ငံသားဆိုင်ရာ ဝန်ဆောင်မှုများကို ဆောင်ရွက်ရန် ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။
ဂျပန်နိုင်ငံ နှင့် ရုရှားနိုင်ငံ တို့သည် ဝူဟန်တွင် သံရုံးဖွင့်လှစ်ရန် စီစဉ်နေကြသည်။
စီးပွားရေး
ဝူဟန်သည် နိုင်ငံပေါင်း ၈၀ ကျော်မှ နိုင်ငံခြား ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို ဆွဲဆောင်ခေါ်ယူနိုင်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံခြားလုပ်ငန်းပေါင်း ၅,၉၇၃ ခုသည် ဝူဟန်တွင် တည်ထောင်ခဲ့ကာ စုစုပေါင်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံငွေ ပမာဏ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၂.၄၅ ဘီလီယံ အထိ ရှိခဲ့သည်။ ထိုလုပ်ငန်းများတွင် ပြင်သစ်ကုမ္ပဏီများ ဖြစ်ကြသော ရေးနော့ နှင့် ပီအက်စ်အေ ဂရု တို့သည် မြို့တွင်း လည်ပတ်နေသော လုပ်ငန်းများ ရှိကာ တရုတ်တစ်နိုင်ငံလုံး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု၏ ၃ ပုံ ၁ပုံမျှ ရှိကာ တရုတ်နိုင်ငံရှိ မြို့အားလုံးတွင် ပြင်သစ်တို့၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အများဆုံး ဖြစ်သည်။ မြူနီစီပါယ်အစိုးရမှ နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ ပြုလုပ်ရန် အမျိုးမျိုးသော ဆွဲဆောင်နိုင်သည့် ပေါ်လစီများကို ချမှတ်ပေးခဲ့ပြီး ၎င်းတို့တွင် အခွန်သက်သာခွင့်၊ အတိုးနှုန့် လျှော့ချပေးထားသော ချေးငွေနှင့် အစိုးရမှ ပံ့ပိုးပေးမှုများ ပါဝင်သည်။
ဝူဟန်သည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး၊ ကုန်သွယ်ရေး၊ ဘဏ္ဍာရေး၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၊ သုတနည်းပညာနှင့် ပညာရေးတို့အတွက် အရေးပါသော ဗဟိုဌာန တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဝူဟန်ရှိ အဓိက လုပ်ငန်းများတွင်း အော့ပတစ်-အီလက်ထရွန်းနစ်၊ မော်တော်ကား ထုတ်လုပ်ရေး၊ သံ နှင့် စတီးလ် ထုတ်လုပ်ရေး၊ ဆေးဝါးဆိုင်ရာ ကဏ္ဍအသစ်၊ ဇီဝဗေဒ အင်ဂျင်နီယာရင်း၊ ကုန်ကြမ်းအမျိုးအစားသစ် လုပ်ငန်းနှင့် သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးတို့ ပါဝင်သည်။ ဝူဟန် သံနှင့် စတီးလ် ကော်ပိုရေးရှင်းနှင့် ဒေါင်းဖန်-စိုင်ထရိုယန် မော်တော်ကား ကုမ္ပဏီ တို့သည် ဝူဟန်တွင် ရုံးချုပ် တည်ရှိသည်။ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အနာဂတ်မျှော် ထိန်းသိမ်းရေးလုပ်ငန်း ဝူဟန်၏ တိုးတက်လာသော လုပ်ငန်းတစ်ခု ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့တွင် စွမ်းအင်အပြည့်အဝ သုံးစွဲနိုင်ရေး နည်းပညာများနှင့် ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်တို့ ပါဝင်သည်။
ဝူဟန်သည် တရုတ်ပြည်တွင်း ကုန်သွယ်ရေးအတွက် အဓိက အရေးပါသော အင်အားတစ်ခုဖြစ်ပြီး ပထမအဆင့် မြို့တော်များဖြစ်သော ရှန်ဟိုင်း၊ ဘေဂျင်း၊ ကွမ်ကျိုးတို့နှင့် အရောင်းအဝယ် ပမာဏတွင် ပြိုင်ဆိုင်လျက် ရှိသည်။ ထို့ပြင် တရုတ်ပြည်၏ ထိပ်တန်း မက်ထရိုပိုလစ်မြို့တော်များတွင် ပါဝင်သည်။ ဝူဟန် ကုန်တိုက်၊ ကျောင်ရှန်း ကုမ္ပဏီ၊ ဟန်ယန်းကုန်တိုက် နှင့် ဗဟိုကုန်တိုက်တို့သည် အလွန်နာမည်ကြီးပြီး ဝူဟန်၏ အဓိက ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး လုပ်ငန်း ၄ ခု ဖြစ်ကာ စတော့အိတ်ချိန်းတွင် တင်ထားသော ကုမ္ပဏီများ ဖြစ်သည်။ ဟန်ကျန်ဂျဲ အသေးစားကုန်ရောင်းဝယ်ရေး ဈေးသည် နှစ်ပေါင်း ရာချီအောင် ဖွံ့ဖြိုးခဲ့ပြီး တကမ္ဘာလုံးတိုင် ကျော်ကြားသည်။
စက်မှုဇုံများ
ဝူဟန်ရှိ အဓိက စက်မှုဇုံများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်။ ဝူဟန် ဒေါင်ဟူး နည်းပညာသစ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဇုန်သည် နိုင်ငံတော်အဆင့် အဆင့်မြင့် နည်းပညာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ဇုန်တစ်ခုဖြစ်သည်။ အော့ပတစ်ကယ်-အီလက်ထရွန်းနစ်၊ အဝေးဆက်သွယ်ရေး နှင့် စက်ထုတ်လုပ်ရေးတို့သည် ဝူဟန် အရှေ့ကန် အဆင့်မြင့်နည်းပညာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဇုန် (Wuhan East Lake High-Tech Development Zone (ELHTZ)) ၏ အဓိက လုပ်ငန်းများ ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံခြားမှ ဆော့ဖ်ဝဲလ်များကို ရေးသားပေးခြင်း နှင့် အီလက်ထရွန်းနစ် လုပ်ငန်းများကိုလည်း အားပေးသည်။ ELHTZ တွင် တရုတ်ပြည်၏ အကြီးမားဆုံးသော အော့ပတိုအီလက်ထရွန်းနစ် ပစ္စည်းများကို ထုတ်လုပ်ရာ ဌာနဖြစ်ပြီး အဓိက ထုတ်လုပ်သူများ ဖြစ်သော ယန်ဇီ အော့ပတစ်ကယ် ဖိုင်ဘာ နှင့် ကေဘယ်လ် (တရုတ်ပြည်၏ အကြီးဆုံး ဖိုင်ဘာကေဘယ်လ် ထုတ်လုပ်သူ) နှင့် ဖိုင်ဘာဟုမ်း အဝေးဆက်သွယ်ရေး တို့ ပါဝင်သည်။ ဝူဟန် ဒေါင်ဟူး နည်းပညာသစ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဇုန်သည် တရုတ်ပြည်၏ လေဆာ လုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးရာ ဌာနဖြစ်ပြီး အဓိက ကုမ္ပဏီများဖြစ်သော  အိတ်ချ်ဂျီ တက်ခ် နှင့် ချူတီယန် လေဆာတို့ အခြေစိုက် ကြသည်။
လူဦးရေ ပျံ့နှံ့နေထိုင်မှု
ဝူဟန်သည် တရုတ်နိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းတွင် လူဦးရေ အများဆုံးမြို့ ဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံရှိ လူဦးရေ အများဆုံးမြို့များတွင် ပါဝင်သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဆဋ္ဌမအကြိမ် လူဦးရေ စာရင်းကောက်ယူရာတွင် ဝူဟန်ရှိ မြိုပြခရိုင် ၁၀ ခုတွင်းမှ ၈ ခုတွင် လူဦးရေ ၈,၈၂၁,၆၅၈ ဦး နေထိုင်လျက် ရှိသည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ဝူဟန်မြို့၏ ခန့်မှန်းခြေ လူဦးရေမှာ ၁၀,၆၇၀, ၇၀၀ ဦး ရှိသည်။
စီးပွားရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအဖွဲ့ (အိုအီးစီဒီ) ၏ ခန့်မှန်းချက်အရ ပတ်ဝန်းကျင် မက်ထရိုပိုလစ်တန် ဒေသများတွင် ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေ ၁၉ သန်းရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းသည်။
ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှု
၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ပြန်သော စစ်တမ်းအရ ဝူဟန်ရှိ လူဦးရေ ၇၉.၂% သည် ဘာသာမဲ့ သို့မဟုတ် တရုတ်ရိုးရာ နတ်ဘုရားများနှင့် ဘိုးဘေးများကို ကိုးကွယ်ကြသည်။ ၎င်းတို့ထဲတွင် တာအိုဘာသာကိုးကွယ်သူ ၀.၉%လည်း ပါဝင်သည်။ အခြားဘာသာဝင်များတွင် ၁၄.၇% မှာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကိုးကွယ်ကြပြီး၊ ၂.၉% မှာ ပရိုတက်စတင့် ခရစ်ယာန် ဘာသာဝင်များ ဖြစ်ကာ ၀.၃% မှာ ရိုမန်ကက်သလစ် ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်များ ဖြစ်၍ ၁.၆%မှာ အစ္စလာမ် ဘာသာဝင်များဖြစ်သည်။ ၁.၆% သော လူဦးရေမှာ အခြားသော ဘာသာများကို ကိုးကွယ်ကြသည်။
စောင်စိုရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
စောင်စိုရွာ(Saungso)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ကောက်စဉ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၆၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကောက်စဉ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၃ ဦး၊ မ ၃၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယွန်တိုင်းရွာ၊ လဟယ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဟယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကူးတို့ရွာ၊ ထားဝယ်မြို့နယ်
ကူးတို့ရွာ(Kutoet)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ ကူးတို့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,082 ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ခုနစ်၊ စက်တင်ဘာလ၏ ထားဝယ်မြို့နယ်ဒေသဆိုင်ရာအချက်အလက်များအရ ၁.၃၁ဧက ရှိသော မူလွန်ကျောင်း ၌ ဆရာ/ဆရာမ ၁၀ဦး၊ ကျောင်းသား/သူ ၁၇၆ဦး ရှိကာ ဆရာ/ဆရာမ တစ်ဦးလျှင် ကျောင်းသား/သူ ၁၈ယောက် နှုန်းအချိုးကျသည်။ မူလွန် မူကြိုကျောင်း ၌ ဆရာ/ဆရာမ ၁ဦး၊ ကျောင်းသား/သူ ၃၀ဦး ရှိကာ ဆရာ/ဆရာမ တစ်ဦးလျှင် ကျောင်းသား/သူ ၃၀ယောက် နှုန်းအချိုးကျသည်။ ကူးတို့ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာနခွဲရှိသည်။ မြစိမ်းရောင်ကျေးရွာစီမံကိန်းလုပ်ငန်း၌ အိမ်ခြေ ၂၆၈၊ အိမ်ထောင်စု ၂၆၈ စုအား ငွေကျပ်သိန်း ၃၀ ခွင့်ပြုထားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထားဝယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွာသာအေးရွာ၊ တမွတ်
ရွာသာအေးရွာ၊ တမွတ်
မုတ်ရွာ၊ တရဂူ
မုတ်ရွာ၊ တရဂူ
ထျန်းကျင်းမြို့
ထျန်းကျင်းမြို့ (天津) သည် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ ၏ လူဦးရေအတိုင်းအတာ အားဖြင့် ဆဋ္ဌမမြောက် အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်ကာ ဧရိယာအားဖြင့် ပဉ္စမမြောက် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်ပြီး တရုတ်ဗဟိုအစိုးရမှ တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်သည့် ပြည်နယ်အဆင့်ရှိ မြူနီစီပယ် အု်ချုပ်ရေး မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။
ဒဂုံမြို့သစ်အရှေ့ပိုင်းမြို့နယ်
ဒဂုံမြို့သစ်အရှေ့ပိုင်းသည် ရန်ကုန်မြို့၏ အရှေ့ဘက်အကျဆုံးအပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ ဒဂုံမြို့သစ်အရှေ့ပိုင်း၏ မြောက်ဘက်တွင် လှည်းကူးမြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် ဒဂုံမြို့သစ်မြောက်ပိုင်း၊ တောင်နှင့်အနောက်ဘက်တွင် ဒဂုံမြို့သစ်တောင်ပိုင်းတို့ တည်ရှိသည်။
ဝရကျွန်းရွာ
ဝရကျွန်းရွာ
ဒဂုံမြို့သစ်အရှေ့ပိုင်းမြို့နယ်
အစိုးရ မူလတန်းကျောင်း (၁၉) ကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း (၄) ကျောင်း၊ အထက်တန်းကျောင်း (၂) ကျောင်းရှိသည်။
ငမိုးရိပ်ချောင်းနှင့် ပုဇွန်တောင်ချောင်းတို့သည် ဤမြို့နယ်ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသွားသည်။ ဤမြို့နယ်ရှိ တို့ကျောင်းကလေး ဘူတာရုံတွင် ရန်ကုန်မြို့ပတ်ရထားနှင့် မြန်မာ့ မီးရထား၏ ရန်ကုန်-ပဲခူးမီးရထားတို့ ရပ်နားလေ့ရှိသည်။
ဝရကျွန်းရွာ
ကိုးကား
ဝရကျွန်းရွာ
သာမိုမီတာ
သာမိုမီတာ (thermometer) သည် အပူချိန် (သို့) အရာဝတ္ထုတစ်ခု၏ အပူ/အအေး ပြောင်းလဲမှုကို တိုင်းတာသော ကိရိယာဖြစ်သည်။ သာမိုမီတာတွင် အရေးကြီးသော အခြေခံအခြင်းအရာနှစ်ရပ် ပါရှိသည်။ ပထမတစ်ခုမှာ အပူချိန်ကို အာရုံခံသည့်အစိတ်အပိုင်းဖြစ်၍ ဥပမာ ပြဒါး သာမိုမီတာတွင် ပါရှိသော ဖန်လုံး(ဖု) မျိုးဖြစ်၍ ဒုတိယတစ်ခုမှာ အပူချိန်ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ အပူချိန်ဖော်ပြရာ၌ ဖန်ပြွန်သုံး သာမိုမီတာများတွင် ရေးမှတ်ထားသော ဂဏန်းများဖြင့် ဖော်ပြပြီး အနီအောက်ရောင်ခြည် သာမိုမီတာတွင် ဒီဂျစ်တယ် ဂဏန်းဖြင့်ဖော်ပြသည်။ သာမိုမီတာများကို နည်းပညာ၊ လုပ်ငန်းစဉ်များကို စစ်ဆေးသော လုပ်ငန်းများ၊ မိုးလေဝသပညာရပ်၊ ကျန်းမာရေးနယ်ပယ်နှင့် သိပ္ပံဆိုင်ရာ သုတေသနများတွင် အများဆုံး အသုံးပြုကြသည်။
သာမိုမီတာကို ပြဒါးတိုင်ဟုလည်းခေါ်လေ့ရှိခြင်းမှ ာ ဖန်ပြွန်ချောင်းကလေးအတွင်း ပြဒါး ထည့်ထားသည့် ကရိယာ မျိုးကိုသာ မြင်တွေ့နေကြသောကြောင့်ဖြစ်လေသည်။ သို့ရာတွင် စတင်ပေါ် ပေါက်လာသည့်နေ့မှစ၍ ယနေ့ တိုင်အောင် အသုံးပြုခဲ့အသုံးပြုဆဲဖြစ်သော အပူအအေးတိုင်းကရိယာများ ကိုကြည့်လျှင်ပြဒါးအပြင်လေကိုလည်းကောင်း၊ အရက်ပြန်ကို လည်းကောင်း၊ ဟိုက်ဒြိုဂျင်ဓာတ်ငွေ့ကိုလည်းကောင်း၊ သတ္ထုကြီး သက်သက်ကိုလည်းကောင်း အသီးသီးအသုံးပြုခဲ့ကြသည်ကို တွေ့ရသည်။ သို့သော် အငွေ့အရည်အခဲ ဤသုံးမျိုးအနက် မည်သည့် ပစ္စည်းကိုအသုံးပြု သည်ဖြစ်စေ သာမိုမီတာများကို ယေဘုယျပြုလုပ်ထားပုံမှာ အရာဝတ္ထုတို့သည် အေးလျှင်ကျုံ့၍ ပူလျှင်ကားတတ်သည် ဟူသော သဘောအပေါ်တွင် အခြေပြုထားခြင်းပင်ဖြစ်ပေသည်။ )
သာမိုမီတာကို အစောပိုင်းတီထွင်သူများတွင် အီတာလျံလူမျိုး နက္ခတ်ပညာကျော် ဂယ်လီလီယိုပါဝင်၍ ၁၆ ရာစု နှစ်အတွင်း သူကြံစည်သောပထမကရိယာမှာ ပြဒါးအစား လေကိုသုံးထား သည့်ကရိယာဖြစ် လေသည်။ နောက်နှစ်အ နည်းငယ်ကြာ သောအခါ ဂယ်လီလေအိုသည် လေအစားအရက်ပြန်ကို အသုံးပြုသော ဒုတိယအမျိုးအစားကရိယာကို တိုးတက်ကြံစည်ပြန်လေသည်။ ၁၇ ရာစုနှစ်အတွင် ဒပ်ချလူမျိုး ဒရက်ဗဲဆိုသူကြံစည်သောသာမိုမီတာမှာမူ ပုလင်း အဝကျဉ်း လည်ပင်းရှည်တွင် ရေကိုထည့်ထား၍ ထိုရေအမှတ်အတက် အကျကိုမှတ်ထားခြင်းဖြင့် အပူအအေးကိုတိုင်း တာလေသည်။ ထိုကရိယာကိုတစ်ဖန် ပြင်သစ်လူမျိုးဇန်းရဝါဆိုသူက ၁၆၃ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ရေအစား အရက်ပြန် ကိုသုံးကာ တစ်မျိုး ပြုပြင်လိုက်ပြန်သည်။ တစ်ဖန် နောက်ဆယ်နှစ်ကြာသောအခါ တပ်စကန်နီနယ်စားကြီးက အထက်ပါအရက်ပြန်ကို အသုံးပြု သည့်ကရိယာတွင် ပုလင်းထဲရှိလေကိုထုတ်ပစ်ပိတ်ဆို့ခြင်းဖြင့် အမှတ်အသားပို၍တိကျ မှန်ကန်သော အမျိုးအစားကိုကြံ စည်လိုက်ပြန်လေသည်။ ၁၇၁၄ ခုနှစ်တွင်ဂျာမန်သိပ္ပံ ပညာရှင်ဖာရင်ဟိုက်ဆိုသူက အရက်ပြန်စား ပြဒါးကိုအသုံး ပြုသော သာမိုမီတာကိုပြုလုပ်၍ အပူအအေးစံချိန် အမှတ် သညာသစ်ကို တီထွင်လေသည်။ သူ့အမှတ်အသားအရ ရေခဲသည့်အအေးချိန်ကို ၃၂ ဒီဂရိီဟူ၍ သတ်မှတ်ပြီးလျှင် ရေဆူသည့်အပူချိန်ကို ၂၁၂ ဒီဂရီဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ထိုသာမိုမီတာမျိုးကိုလည်း တီထွင်သူအားအစွဲပြု၍ ဖာရင်ဟိုက် သာမိုမီတာဟုခေါ်ကြ သည်။
( ပိုင်းရိုမီတာ•။)
Microsoft Stream
Microsoft Stream သည် ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည့် ဗီဒီယိုမျှဝေသည့် ဝန်ဆောင်မှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် လက်ရှိ Office 365 Video နေရာတွင် တဖြည်းဖြည်း အစားထိုးမည် ဖြစ်သည်။
သာမိုမီတာ
သာမန်သာမိုမီတာတွင် ထိပ်ဖျားတွင်ဖန်သီးငယ်ရှိသော ဖန်ပြွန်ချောင်းကလေးဖြစ်သည်။ ဖန်ပြွန်ချောင်း၏ ထိပ်ဘက်ကို မိီးမြှိုက်အရည်ပျော်စေခြင်းဖြင့် အပေါက်ပိတ်ထားသည်။ ထိုဖန်ပြွန် ချောင်းတွင်ပြဒါး၊ သို့မဟုတ် အရောင်ဆိုးထားသော အရက်ပြန်တစ်ခုခုကိုထည့်ထား၍ ပြွန်ချောင်း၏အထက်ပိ်ုင်းကို ပလာနယ်ဖြစ်နေအောင် စီမံထား လေသည်။ ဒိီဂရီ အမှတ်အသားကိုမှတ်သားရာတွင် အဆိုပါကရိယာကို ရှေးဦးစွာ ရေခဲတွင်နှစ်၍ ရေခဲချိန်အမှတ်ကိုရှာရ သည်။ ထိုနောက် ဆူပွက်နေသည့်ရေမှထွက်လာသောရေ နွေးငွေ့တွင်ပြ၍ ရေဆူချိန် အမှတ်ကိုရှာပြန်လေသည်။
Microsoft Stream
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုက်ခရိုဆော့ဖ် ဆော့ဖ်ဝဲလ်များ
သာမိုမီတာ
ဒိီဂရီများကို စင်တီဂရိတ်နှင့်ဖာရင်ဟိုက်ဟူ၍ အမှတ်အသားနှစ်မျိုးနှင့် မှတ်သားလေ့ရှိသည်။ စင်တီ ဂရိတ်တွင် ရေခဲသည့်အမှတ်ကိုသုံညဒီဂရိီ၊ ရေဆူသည့်အမှတ်ကိုဒီဂရီ ၁ဝဝ ဟုမှတ်သားပြီးသော် ထိုအမှတ်နှစ်ခုအ ကြားတွင် အပိုင်းညီအမှတ်ကလေးပေါင်း ၁ဝဝ ခွဲစိတ်ပိုင်းခြားထားသည်။ စင်တီဂရိတ်သာမိုမီတာကိုတီထွင်သူ အန်ဒါဝဲလဆီးယပ်အား အစွဲပြု၍ ဝဲလဆီးယပ်သာမိုမီတာဟုလည်းခေါ်သည်။ ဖာရင်ဟိုက် တွင်မူ ရေခဲသည့်အမှတ်သည် ၃၂ ဒီဂရီဖြစ်၍ ရေဆူသည့်အမှတ်မှာ ၂၁၂ ဒီဂရိီဖြစ်ပြီးလျှင် အဆိုပါအမှတ် နှစ်ခုကြား၌ အပိုင်းညီအမှတ်ကလေး ပေါင်း ၁၈ဝ ခွဲစိတ်ပိ်ုင်းခြားထားလေသည်။ စင်တီဂရိတ်အမှတ်သုံး သာမိုမီတာ ကိုသိပ္ပံပညာပိုင်းဆိုင်ရာ ကိစ္စများ အတွက်တစ်ကမ္ဘာလုံးက အသုံးပြုကြပြိီးလျှင် ဖာရင်ဟိုက်အမှတ်သုံးသာမိုမီတာကို အင်္ဂလိပ် ဘာသာစကားကိုပြောဆို ကြသောနိုင်ငံများတွင်သာ သာမန်ကိစ္စများအတွက်အသုံးများလေသည်။ ထို့ပြင်ယခု အသုံး နည်းသေးသော ဂျာမဏီ နိုင်ငံသုံး ရေအိုမျူအာခေါ် သာမိုမီတာမျိုးဟူ၍လည်းရှိသေးသည်။ ယင်းတွင်ရေခဲသည့် အမှတ်ကို သုည၊ ရေဆူသည့် အမှတ်ကိုဒိီဂရိီီ ၈၈ဝ ဟုမှတ်သားထားလေသည်။ အတွေ့ရအများဆုံးသော သာမိုမီတာမျိုးမှာ ဆရာဝန်သုံးပြဒါးတိုင် ပင်ဖြစ်သည်။
ငှက်ပျောတောစုရွာ၊ ထီးပနန်း
ငှက်ပျောတောစုရွာ၊ ထီးပနန်း
သာမိုမီတာ
ထိုသာမိုမီတာသည် သာမန်ဖာရင်ဟိုက်သာမိုမီတာကို တစ်မျိုး တစ်မည် ပြုလုပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုပြ ဒါးတိုင်တွင် ဖန်သီးကလေးအထက်ဘက်၌ ဖန်ပြွန်ချောင်းကို အနည်းငယ် အပေါက်ကျဉ်းထားသည်။ ထို့ကြောင့် လူနာ၏ပါးစပ်မှ နုတ်ယူလိုက်ပြီးသည့်အခါတွင် ပြဒါးသည်အောက်ကို ပြန်မဆင်း ဘဲနေသဖြင့် လူနာ၏အပူချိန်အမှတ်ကို တိကျစွာကြည့်ရှု မှတ်သားနိုင်လေသည်။ ထို့ကြောင့် အဆိုပါသာမိုမီတာကို အသုံးပြုမည်ကြံသောအခါ ပြဒါးအားလုံး ဖန်သီးထဲသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိနေစေရန် ပြဒါးတိုင်ကို ပထမလှုပ်ရှားခါ ပေးရလေသည်။ သာမန်လူကောင်းတစ်ဦး၏ ပျမ်းမျှအပူချိန်သည် ဖာရင်ဟိုက် ၉၈ ့၄ဒီဂရိီဖြစ်၍ ဆရာဝန်သုံးပြဒါးတိုင်အပေါ်တွင် ဖာရင်ဟိုက်ဒိီဂရိီ ၉၃ မှ ၁၁ဝ အထိသာမှတ်သားထား လေ့ရှိသည်။
ပေါင်မုံ့ဖို ကိတ်မုံ့ဖို စသောအပူရှိန်ပြင်းသည့် နေရာမျိုးတွင် ပြဒါးနှင့်အရက်ပြန်တို့ကိုသုံးရန် မဖြစ်နိုင်သည့် အတွက် သတ္တုချည်းသက်သက်ကိုအသုံးပြုထားသော ကရိယာ မျိုးကိုသုံးရလေသည်။ ထိုကရိယာ တွင်ထိပ်ချည်းဆက် ထားသောသတ္တုပြားနှစ်ခု (ပုံပမာ•ကြေးဝါနှင့်သံ)ကို အခွေပြု လုပ်ထားသည်။ ပူလာသောအခါ သတ္တုနှစ်မျိုးစလုံး ကားထွက်လာသည်။ သို့သော်ကားပုံခြင်းမတူသဖြင့် အထက်ပါ သတ္တု ခွေသည်ပူလျှင်ပူသလို စန့်ထွက်လာလေသည်။ ထိုသတ္တုခွေတွင် လက်တံတပ်ထား၍ ထိုလက်တံက အပူချိန် ဒီဂရီအမှတ်ကိုညွှန်ပြလေသည်။
အပူအအေးချိန်များကို မိမိဖာသာမှတ်သားပေးသည့် ကရိယာမျိုးလည်းရှိသေး၍ ထိုကရိယာကို 'သာမိုဂရပ်' ဟုခေါ်လေသည်။ သာမိုဂရပ်သည် အထက်ပါသတ္တုခွေ သုံးသာမိုမီတာကို တိုးတက်ကြံစည်ပြုလုပ်ထားခြင်းပင်ဖြစ် သည်။ ဤကရိယာတွင် သတ္တုခွေ၌လက်တံအစား အဖျား၌မင် တံတပ်ထားသောမောင်းတံကိုအသုံးပြုထားသည်။ ထို မင်တံကို နာရီစက်ဖြင့် တစ်ရွေ့ရွေ့လည်နေသည့် စက္ကူပေါ်တွင် ထောက်ထားသည်။ စက္ကူပေါ်တွင်နာရီမိနစ်များ ဒီဂရိီ များဖြင့်ဇယားကွက်များချထားသည်။ ထိုအခါ ဇယားပေါ်ရှိ မျဉ်းကြောင်းကိုကြည့်ခြင်းဖြင့်မည်သည့်အချိန်၌ အပူအ အေးချိန် မည်မျှရှိသည်ကို အဆင်သင့်တွေ့နိ်ုင်လေသည်။ ယမန်နေ့က အအေးဆုံးဒီဂရီမည်မျှ၊ အပူဆုံးဒီဂရီမည်မျှ ရှိသည်စသည်ဖြင့် မိုးလေဝသဌာန ပြန်တမ်းများ၌တွေ့မြင်ရတတ်သည်။
အမှန်စင်စစ်ထိုဒီဂရိီအမှတ်အသားများကို မည်သူမျှ တစ်နေ့လုံး တစ်ညဉ့်လုံးထိုင် စောင့်ပြီးကြည့်မှတ်ထားသည်မဟုတ်ချေ။ သူ့အလိုအလျောက်မှတ်သားသည့် ကရိ်ယာမှ ကြည့်ယူခြင်း သာလျှင်ဖြစ်ပေသည်။ ထိုကိစ္စအတွက် အထက်ဖော်ပြပါ သတ္တုခွေသုံးကရိယာမျိုးကို အသုံးပြု၍'အအေးဆုံး အမှတ်ပြသာမိုမီတာ'နှင့် 'အပူဆုံးအမှတ်ပြသာမိုမီတာ'ဟု ခေါ် သော ကရိယာမျိုးကိုလည်းအသုံးပြုကြသည်။ ဒုတိယအမျိုးအစား ကရိယာနှစ်မျိုးတွင် ဖန်ပြွန်ချောင်းအတွင်း၌ အရက်ပြန်ကို အသုံးပြုလေ့ရှိပြီးလျှင် အရွယ် တော်အမှတ်ပြ ဖန်စနှင့်သံစ ကလေးတစ်ခုစီကိုထည့်ထားလေသည်။ အအေးသုံး အမှတ် ပြကရိယာတွင်ရှိသော အဆိုပါ သံစကလေးတွင် အရက်ပြန် အမှတ်နှင့် အတူလိုက်ပါနိမ့်ကျသွားနိုင်သည်။ သို့သော် အပူချိန်တိုးလာ၍အရက်ပြန် အမှတ်တက်လာသောအခါ သံစ ကလေးသည်မိမိအောက်အ နိမ့်ဆုံးရောက်သော အမှတ်တွင် ကျန်ရစ်ခဲ့လေသည်။ ထိုအမှတ်ကားအအေးဆုံး ဒီဂရီအမှတ်ပင်ဖြစ်လေသည်။ အပူဆုံးအမှတ်ပြကရိယာတွင် ရှိသောဖန်စမှာမူ အထက်ဘက်သို့သာ လိုက်ပါနိုင်၍ အောက်ဘက် သို့အလိုအလျောက်မကျနိုင်ချေ။ အဆိုပါ ကရိယာများကို နောက်တစ်ကြိမ်ထပ်မံ အသုံး ပြုသောအခါ သံစကလေးကို အပြင်ဘက်မှသံလိုက်ဖြင့်ဆွဲ၍လည်းကောင်း၊ ဖန်စကလေးကို မူလက်ဖြင့်အသာတောက ်ပေးခြင်းဖြင့် လည်းကောင်း မူလနေရာအသီးသီးသို့ရွှေ့ပေးရလေသည်။
ကောင်းဝိုင်းရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
ကောင်းဝိုင်းရွာ(Kawngwaing)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ ပရန်ငေါန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၁၇၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗော်ဓိရွာ၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်
ဗော်ဓိရွာ (Bawdi)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုးမိတ်ခရိုင်၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်၊ မန်ကောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၇၄၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ကောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၀ ဦး၊ မ ၂၇၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၄၇ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
Jangle pop
Jangle pop သည် alternative rock ၏ အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး ၁၉၈၀ အစောပိုင်းမှ အလယ်အထိ တူရိယာအသုံးပြုခြင်းနှင့် Jangly guitar များနှင့် ၆၀s pop melodies ဖြင့် ပြန်လာခဲ့သည်။ The Byrds တီးဝိုင်းသည် electric twelve-string guitar များဖြင့် နမှုနာပြခဲ့သည်။ power pop ဖြင့် song structure များကို လှုံ့ဆော်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၀အလယ် Jangle pop သည် The Smiths ၏ Folk-rock overtones နှင့်အတူ pop သည် ကို အခြေခံထား ပုံစံအချိုးအစားဖြစ်သည်။ ၁၉၈၃နှင့် ၁၉၈၇ ကြားထဲတွင် jangle pop ၏ ဖော်ပြချက်မှာ R.E.M, Let’s Active နှင့် Tom Petty တီးဝိုင်းတို့နှင့် မျိုးခွဲတစ်မျိုးဖြစ်သော Paisley Underground ဖြစ်ပြီး စူးရှတောက်ပသောအသံများနှင့် လွှမ်းမိုထားသည်။ UK တွင် စကားရပ်သည် the new wave of raw ကို အသုံးပြုထားသည်။ ချက်ချင်းဆိုသလို NME ၏ melodic guitar တီးဝိုင်းများ စုထားသော C86 စုစည်းထားခြင်းထွက်လာခဲ့သည်။
သမိုင်းကြာင်း
၁၉၆၄တွင် the Beatle ၏ jangle အသံများ အသုံးထားသောသီချင်းများမှာ A Hard’s Night, What You’re Doing, Ticket to Ride တို့ဖြစ်ပြီး သူတို့၏ cover များဖြစ်သော Buddy Holly Word of Love တို့သည် အနုပညာရှင်အများစုသည် jangle sound များအသုံးပြုရန် အားပေးစေသည်။ (သို့မဟုတ်) Rickenbacker ၏ twelve – string guitar များကို ဝယ်သူစေခဲ့သည်။ The Byrd တီးဝိုင်းသည် ထိုကဲ့သို့ guitar များကို အသုံးပြုခဲ့ပြီး A Hard Day’s Night ရုပ်ရှင်တွင် ပါဝင်စေခဲံသည်။ အခြားအုပ်စုများဖြစ်သော The Who, The Beach Boys, The Hollies နှင့် Paul Revere & the Raiders တို့သည် twelve-string Richenback များကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ The Byrds ၏ style သည် folk rock ဟုရည်ညွန်းထားသည်။ အရေးပါသော ထူးခြားချက်မှာ Rger Mc Guinn သည် သူ၏ recording တိုင်းတွင် Rickenbacker electric twelve- string guitarကို အသုံးပြုထားသည်။ Jangle ၏ ဝေါဟာရ၏ဇစ်မြစ်မှာ မရှင်းလင်းပါဘူး၊ ဤစကားရပ်မှာ The Byrd ၏ cover ဆိုထားသော Bob Dylan ၏သီချင်း Mr.Tambourine Man မှ စာသားမှာ “In the Jingle jangle morning, I’ll come following you” သည် onomatopoeia ဟုခေါ်ဆိုနိုင်ပြီး twelve-string Rickenbacker guitar ၏ upper – register string များ၏ တူရိယာသံပြုခြင်းဟု ရည်ညွန်းထားသည်။ Jangle pop သည် အမေရိကန် post-punk အမျိုးအစားနှင့် ဆက်စပ်နေပြီး ၁၉၆၀တွင်ဖွံ့ဖြိုးခဲ့သည်။ Raspberries နှင့် big Star တီဝိုင်းတို့ပါဝင်ပြီး ၁၉၇၉တွင် Athens, Georgia, အုပ်စု Pylon တီးဝိုင်းများသည် R.E.M အပါအဝင် Athens, Georgia music အဖြစ်အပျက်မှ အဖွဲ့ဝင်များကို လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။
သာမောပလီး
သာမောပလီး
သာမောပလီးတောင်ကြားလမ်းသည် အိုအီတာတောင်နှင့် မာလီယက်ပင်လယ်ကွေ့ကြားတွင်ရှိ၍ ပေ ၅ဝ ခန့်သာကျယ် သည်။ ယခုမူ ကာလရှည်ကြာစွာချောင်းမြောင်းတို့၏ ရေတိုက် စားမှုကြောင့်တောင် ကြားလမ်းဟုူ၍မရှိ တော့ဘဲ ပင်လယ် ဘက်သို့ပိုမိုကျယ်ပြန့်သွားသော လွင်ပြင်ကြီးဖြစ်နေလေသည်။ ရှေးအခါက ယင်းသည်ဂရိနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းမှ ဂရိနိ်ုင်ငံ တောင်ပိုင်းသို့ဝင်ထွက်သွားလာရန် တစ်ခုတည်းသော လမ်း ပေါက် ဖြစ်ခဲ့သည်။
ဘီစီ ၄၈ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ပါးရှားဘုရင်ဇာဇီး သည်ဂရိနိုင်ငံကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိ်ုက်ရန် စစ်သည်ဗိုလ်ပါ အလုံး အရင်းနှင့် ဂရိကျွန်းဆွယ်သို့ချီတက်လာခဲ့၏။ ဒါးဒနဲရေ လက်ကြားကို အခက်အခဲမရှိဘဲ ဖြတ်ကူးနိုင်သော်လည်း ဟဲ လစပွန့် အငူမှဂရိနိုင်ငံသို့ချီတက်ရာတွင် ပါးရှင်းတို့သည် သာမောပလီးတောင်ကြားလမ်းကျဉ်းကလေးကို ဖြတ်သွားရ မည်ဖြစ်၏။ ထိုတောင်ကြားလမ်းသည် ရန်သူတို့ကိုတားဆီးထား ရန် အလွန်ကောင်းသောနေရာဖြစ်သည်။
ဂရိနိုင်ငံသည် ပါးရှင်းတို့၏ရန်ကိုခုခံရန်ပြင်ဆင် ထားကြရာ ဂရိပြည်နယ်တစ်ခုဖြစ်သော စပါးတားပြည် နယ်သည်လည်းပါဝင်ခဲ့၏။ ထို့ကြောင့်ပါးရှင်းတို့သည်ထို တောင်ကြားလမ်းကို ဖြတ်ကျော်ရမည်ကိုသိသော စပါးတား ဘုရင်လိယွန်နိီဒက်သည် စစ်သား ၃ဝဝ ခန့်နှင့်ထို တောင်ကြားလမ်းမှ ပါးရှင်းတပ်ကြီးကိုဆီးကြို ခုခံ တိုက်ခိုက် လေ၏။ ပါးရှင်းတို့သည် ဂရိတို့အား တစ်နေကုန်ကြိုးစား တိုက်ခိုက်သော်လည်း ရှေ့သို့မတိုးနိုင်အောင်ဖြစ်၍ အကျအဆုံး လည်း များပြားခဲ့လေသည်။ သို့သော် အီဖီယယ်လတီး ဆိုသူ သဘောလွယ်သောဂရိတစ်ဦး၏ သစ္စာဖောက်မှုကြောင့် သာမော ပလီးတောင်ကြားလမ်းကို ကွေ့ရှောင်၍အနောက်ဘက်မှ ဝန်းရံ မိအောင် သွားနိုင်သည့်လမ်းတစ်လမ်းကို ပါးရှင်းတို့သိ သွားကြ ပြီး ပါးရှင်းတပ်တို့သည် တောင်ကြားလမ်းကို ဟန်မပျက် တိုက်သူကတိုက်၍ ဖြတ်လမ်းမှအလုံးအရင်းနှင့် ဂရိ စစ်သည် တို့၏ နောက်ကျောဘက်သို့ချီတက်လေသည်။ တောင်ကြား လမ်းကိုသာ သဲသဲမဲမဲတိုက်နေသောဂရိတို့သည် ရှေ့ရောနောက်ပါ ရန်သူတပ်များဖြင့် ပိတ်ညပ်မိလေသည်။ သို့သော်ဂရိတပ်သည် တစ်ယောက်မကျန်သေဆုံးသည်အထိ ရန်သူတို့ကို ခုခံတိုက် ခိုက်ကြလေသည်။
ဂရိတို့သည် ထိုတောင်ကြားလမ်းမှနေ၍ ဘီစီ ၂ရ၉ ခုနှစ်တွင်ဂရိနိုင်ငံကိုသိမ်းပိုက်ရန် ဝင်လာသောဗရင်နပ် နှင့်ဂေါလ စစ်သည်တို့အားလည်းကောင်း၊ ဘီစီ ၂ဝရ ခုနှစ်တွင် မက်ဆီဒိုးနီးယားပြည့်ရှင် ဘုရင်ဖိလစ်၏ တိုက်ခိုက် လာခြင်းကိုလည်းကောင်း တားဆီးခုခံတိုက်ခိုက်ကြသေး သော်လည်း အရေးမလှခဲ့ကြချေ။ ဤသို့ဖြင့် ကမ္ဘာ့သမိုင်းတွင်သာမောပလီးမှာ အရေးပါ သောတောင်ကြားလမ်းတစ်ခုဖြစ်ခဲ့လေသည်။
ဒီဇင်ဘာ ၂၀၀၇
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒီဇင်ဘာ ကဏ္ဍ:၂၀၀၇
​တောင်ချောင်းရွာ၊ ငရန့်ချောင်းတောင်ချောင်း
တောင်ချောင်းရွာ၊ ငရန့်ချောင်းတောင်ချောင်း
နန်ထုန်းမြို့
နန်ထုန်းမြို့သည် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၊ ကျန်းစူးပြည်နယ် အတွင်းရှိ ခရိုင်အဆင့် မြို့တော် တစ်ခုဖြစ်သည်။ ပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းမြို့ တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
အနောက်ချောင်းရွာ၊ တမွတ်
အနောက်ချောင်းရွာ၊ တမွတ်
ပင်လယ်ကွေ့ စစ်ပွဲ
ပါရှန်း ပင်လယ်ကွေ့ စစ်ပွဲ (ဩဂုတ်လ ၂ ရက် ၁၉၉၀ - ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ရက် ၁၉၉၁) ကို ပင်လယ်ကွေ့ စစ်ပွဲဟုသာ ခေါ်ဝေါ်လေ့ ရှိကြပြီး ကုလသမဂ္ဂ မှ ခွင့်ပြုထားသော နိုင်ငံပေါင်း ၃၄နိုင်ငံမှ မဟာမိတ် တပ်များကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း တို့မှ ဦးဆောင်ပြီး အီရတ်နိုင်ငံကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သော စစ်ပွဲ ဖြစ်သည်။
အီရတ်တပ်ဖွဲ့များက ၁၉၉၀ ဩဂုတ်လ ၂ ရက်တွင် ကူဝိတ်နိုင်ငံကို ကျူးကျော်ခြင်းကို နိုင်ငံတကာမှ ဝိုင်းဝန်းရှုံ့ချမှုများဖြင့် တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။ အီရတ်နိုင်ငံကိုလည်း ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီဝင် နိုင်ငံများမှ ချက်ချင်း စီးပွားရေး ပိတ်ဆို့မှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ အမေရိကန် သမ္မတ ဂျော့ချ် အိတ်ချ် ဒဗလျူ ဘုရှ်က အမေရိကန် တပ်များကို ဆော်ဒီအာရေဗျ နိုင်ငံ အတွင်းတွင် ၆ လအကြာတွင် ပို့ဆောင် တပ်စွဲစေခဲ့သည်။ အခြားနိုင်ငံများကိုလည်း ထိုနေရာသို့ သူတို့၏ တပ်များ ပို့ဆောင်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ နိုင်ငံအများအပြားကပင် မဟာမိတ်တပ်သို့ ပူးပေါင်း ဝင်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ မဟာမိတ် တပ်များတွင် စစ်အင်အားအများစုကို အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၊ ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံ၊ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနှင့် အီဂျစ်တို့မှ ပါဝင်ပံ့ပိုးကြသည်။ ယူအက်စ် ဒေါ်လာ ၆၀ ဘီလီယံ ကုန်ကျရာတွင် ၃၆ ဘီလီယံကို ဆော်ဒီအာရေဗျ နိုင်ငံမှ ပေးခဲ့သည်။
ကိုင်းဝမ်ရွာ၊ လဟယ်မြို့နယ်
ကိုင်းဝမ်ရွာ (Kaingwan)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ လဟယ်မြို့နယ်၊ လွန်းထောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၈၃၆ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဟယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မှော်ပညာ
ကမ္ဘာဦးလူများသည် တစ်စုံတစ်ခုကို ပြုလုပ်ပေးခြင်းဖြင့် အဝေးနေသူ တစ်ဦး၏ ကျန်းမာရေးကို ဖြစ်စေ၊ အကျင့်စာရိတ္တကို ဖြစ်စေ ပြုပြင်ပေးနိုင်သည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြ၏။ ထိုမျှမကသေး၊ ဂါထာမန္တရား အချို့ကို ရွတ်ဖတ်ပေးခြင်ဖြင့် မိုးရွာစေခြင်း၊ လေတိုက်စေခြင်း စသော သဘာဝတရားများကိုပင် ပြုပြင်ပေးနိုင်သည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ တစ်နည်းဆိုရလျှင် ထိုကမ္ဘာဦးလူများသည် မှော်အတတ်တွင် ယုံကြည်ခဲ့ကြလေသည်။
ကမ္ဘာဦး လူများအဖို့ မှော်ပညာသည် အယူဝါဒရေးရာ ဖြစ်ခဲ့လေသည်။ မှော်ပညာက လူကို အထက်ရှိ တန်ခိုးရှင်များနှင့် နီးစပ်စေနိုင်သည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ မှော်ပညာဖြင့် မကောင်းမှုကို ကာကွယ်ပေးနိုင်သည်၊ ရောဂါဖြစ်ခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးနိုင်သည်ဟု ယုံကြည်ကြရုံမက၊ လူ့ဘဝ၏ ပြဿနာအရပ်ရပ်ကို မှော်ပညာက ဖြေရှင်းပေးနိုင်သည်ဟုလည်း ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ မှော်ပညာဖြင့် နေ၊ လနှင့် ကြယ်တာရာတို့ကို ရွှေ့ရှားစေသော တန်ခိုးရှင်များကို မြင်နိုင်သည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။
ရှေးခေတ် မှော်ဆရာများ၏ တာဝန်မှာ သူတို့ကို ယုံကြည် ကိုးစားသူများအား မကောင်းသည့် အန္တရာယ် များကျရောက် မည့်ဘေးမှ ကာကွယ်ပေးရန်နှင့် ကောင်းကျိုးများ ဖြစ်ထွန်းစေ ခြင်းကို ဖန်တီးပေးရန် ဖြစ်သည်။ ထိုမှော်ဆရာများ၏ ညွှန်ကြားချက်များအရ မကောင်းမှု မဖြစ်ပေါ်စေရန် သူတို့ ညွှန်ကြားသည့် အမှုများကို ပြုလုပ်ကြရ၏။ ကောင်းမှုများကို ဖြစ်ရန်အတွက်လည်း သူတို့၏ ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း ဆောင်ရွက်ကြရလေသည်။ သို့သော် ထိုညွှန်ကြားချက်များကို ပြုလုပ်လျက်နှင့် ကောင်းမှုများလည်း မဖြစ်ပေါ်လာ၊ ဘေးများကို လည်း မတားဆီးနိုင်ကြသောအခါတွင် မှော်ပညာသည် တဖြည်းဖြည်း အယုံအကြည် နည်းပါးခြင်းကို ခံလာခဲ့ ရလေသည်။ ထိုသို့ မှော်ပညာတွင် အယုံအကြည် နည်းပါးလာကြရာမှ အယူဝါဒရေးရာများတွင်လည်း မှော်ပညာ၏ အရိပ်အရောင်များသည် ယှက်သန်းလျက်ပင် ရှိခဲ့လေသည်။ မှော်ပညာကို ရှေးဗက်ဗီလုံလူမျိုး၊ အဆီးရီးယန်းလူမျိုးနှင့် အီဂျစ်လူမျိုးတို့က ယုံကြည်ခဲ့ကြရာမှ ဂရိနှင့် ရောမနိုင်ငံတို့သို့ ထိုပညာရောက်သွားခဲ့သည်။ ထိုမှတစ်ဖန် ဥရောပတိုက် အနောက်ပိုင်းသို့ ရောက်သွားကာ ထိုဒေသများရှိ လူများ၏ ယုံကြည်ချက်များတွင် ထိုပညာ ရောဝင်သွားခဲ့လေသည်။
ရှေးအီဂျစ်လူမျိုးတို့သည် ကြယ်များကို ကြည့်ကာ နေ့ကောင်းရက်သာများကို ရွေးလေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ ထိုသို့ ရွေးချယ် ပြီးနောက် ထိုနေ့ကောင်းရက်သာများတွင် ဆေးသောက်ခြင်း၊ လယ်ယာစိုက်ပျိုးခြင်းနှင့် လုပ်ငန်းရပ်ကြီးများကို စတင် ဆောင်ရွက်ကြလေသည်။
ရန်သူကသာ စည်ကမ်းတကျနှင့် မှော်အတတ်ကို အသုံးပြု မည်ဆိုက ကောက်ပဲသီးနှံများ ပျက်စီးခြင်း၊ လူ မကျန်းမာ ဖြစ်ခြင်းနှင့် လူကို သေစေခြင်းတို့ကိုပင် ဖြစ်စေနိုင်သည်ဟု ရှေးက ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ ထိုအတိုင်းပင် ယခုတိုင် နေရာ အနှံ့အပြား၌ ယုံကြည်သူများ ရှိနေကြသေးသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ စုန်းကဝေဒဏ္ဍာရီအရ စုန်းကဝေများသည် လွန်ခဲ့သော နှစ် ရာပေါင်းများစွာခန့်က ယောနယ်၏ ဇရပ်များတွင် အုပ်စုလိုက်နေထိုင်ခဲ့ကြပြီး နောက်ပိုင်းတွင် သူတို့၏ နောက်ကြောင်းကို လူများသိသွားကြသည့်အခါ လူများက သူတို့ကို မျိုးဆက်ပြန့်ပွားခွင့်မပေးတော့သောကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံအရပ်ရပ်သို့ ရှောင်ထွက်သွားကြရာမှ မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့အပြား စုန်းကဝေအယူအဆများ လူသိများလာသည်ဟု နန်းစဉ်သုံးဂါထာမန္တန်ကျမ်းထဲတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ပုဂံခေတ်တွင် ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသော အရည်းကြီးများသည် စုန်းကဝေ ပညာကို ယုံကြည် စိတ်ဝင်စားသူ များဖြစ်ကြောင်းလည်း ဖော်ပြထားသည်။
လူတို့သည် မှော်အတတ်နှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသော အဆောင်ပစ္စည်းများကိုလည်း ယုံကြည်ကြသေးသည်။ ဂါထာ မန္တရားများဖြင့် ဖန်တီးထားသည့် လက်ဖွဲ့၊ သို့မဟုတ် အရုပ် တစ်ခုခုကို ဆောင်ထားခြင်းဖြင့် ဘေးဥပဒ် မကျရောက်နိုင်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
ကြံတောရွာ၊ ဓအင်းဓဓဝယ်ဓ
ကြံတောရွာ၊ ဓအင်းဓဓဝယ်ဓ
ပင်းယခေတ်
ပင်းယခေတ် (၁၃၁၃-၁၃၆၄) သည် ပုဂံခေတ် ပျက်သုဉ်းပြီးနောက် ဖြစ်ထွန်းလာသော၊ မြန်မာ အလယ်ပိုင်းဒေသ ဧရာဝတီမြစ် အရှေ့ပိုင်းရှိ နိုင်ငံငယ် တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပင်းယသည် ဧရာဝတီမြစ် အနောက်ပိုင်းကို လွှမ်းမိုးသော၊ စစ်ကိုင်းနှင့် နိုင်ငံပြိုင် ဖြစ်သည်။ ဤခေတ်ကို မြင်စိုင်းခေတ် ဟုလည်း ခေါ်ပါသည်။ သီဟသူသည် ၁၃၁၀ ခုနှစ်တွင် နောင်တော်ကြီး အသင်္ခယာကို လုပ်ကြံခါ တစ်ပါးသော မင်းပြုသည်။ ၁၃၁၃ ခုနှစ်တွင် ပင်းယမြို့ကို တည်ထောင်သည်။ ၁၃၁၅ခု တွင်၊ သီဟသူ၏ သားတော်အငယ် အသင်္ခယာ စောယွန်း စစ်ကိုင်းကို ပြောင်းခါ မင်းပြိုင်ပြုသည်။ ၁၃၆၄ ခု တွင်၊ မောရှမ်းတို့ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်သဖြင့် စစ်ကိုင်းနှင့် ပင်းယ နိုင်ငံများ ပျက်စီးခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင်ပင်၊ သီဟသူ၏ မြစ်တော် သတိုးမင်းဖျား (သတိုးမင်းဘုရား) က အင်းဝခေတ်ကို တည်ထောင်သည်။
မူလ အစ
ပင်းယ မင်းနေပြည်တော်သည် မြင်စိုင်းမင်းနေပြည်တော် ၏ အဆက်ဖြစ်ပြီး ၁၂၉၈ တွင် ရှမ်းညီနောင်သုံးဦးဖြစ်သော Athinhkaya (အသင်္ခယာ) ၊ Yazathingyan (ရာဇသင်္ကြန်) နှင့် Thihathu (သီဟသူ) တို့မှ တည်ထောင်ခဲ့သည်။ (စစ်ကိုင်း နေပြည်တော်မှ ၁၃၁၅ ခုနှစ်တွင် ခွဲထွက်ခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပေ၊ မြင်စိုင်းမင်းနေပြည်တော် ဟူ၍ပင် ခေါ်ဆိုနေဆဲဖြစ်သည်။) ၁၃၁၂ ခုနှစ်တွင် နောင်တော် အလတ်သည် သဘာဝ အလျောက် ကွယ်လွန်ပြီးနောက်တွင် အငယ်ဆုံးညီတော်ဖြစ်သော Thihathu (သီဟသူ) သည် သူ၏ ဩဇာအာဏာကို ခိုင်မြဲအောင်လုပ်သည့် အနေဖြင့် အစ်ကိုအကြီးဆုံးကို အဆိပ်ခတ်သတ်ပြီး ထီးနန်းကို သိမ်းယူခဲ့သည်။ Thihathu (သီဟသူ) သည် အစဦးတွင် သူ၏မြို့တော်ကို ပင်လယ်အရပ်မှ ပို၍ အချက်အချာကျသော ကျောက်ဆည် စပါးကျီနှင့်နီးသည့် ဧရာဝတီ အရပ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ရန်ကြံစည်ခဲ့သည်။ (ထိုအချိန်မှစ၍ မွန်ဂိုကျူးကျော်မှု မတိုင်မီ လူဦးရေ ၅၀၀၀၀ ခန့် ရှိခဲ့သော ပုဂံသည် အလွန်အမင်း တိတ်ဆိတ်ခြောက်ကပ်သွားခဲ့သည်။) Thihathu (သီဟသူ) သည် နောင်အခါ အင်းဝ နေပြည်တော်ဖြစ်လာမည့် ဧရာဝတီနှင့် မြစ်ငယ် မြစ်တို့အနီးရှိ ကျောက်ဆည်အရပ် အနီးတစ်ဝိုက်ကို မင်းနေပြည်တော် တည်ထောင်ရန် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ သို့သော် နန်းတွင်း ဗေဒင် နက္ခတ် ကျွမ်းကျင်သူများက ထိုအရပ်သည် မကောင်းသော နိမိတ်ဖြစ်သည်ဟု အကြံပေးကြသည်။ ထို့ကြောင့် Thiha thu (သီဟသူ) သည် ၎င်းအစား ပင်းယနေပြည်တော်ကို (ယနေ့ခေတ် မန္တလေးမြို့ ၏ တောင်ဘက်) ဧရာဝတီမြစ်အနီးတွင် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ Thihathu (သီဟသူ) သည် ရှေးခေတ် ပုဂံဘုရင်များ၏ ထုံးတမ်းစဉ်လာနှင့် ဘွဲ့များကိုခံယူခဲ့သည်။ သူ၏နန်းတက်ပွဲတွင် Anawrahta (အနော်ရထာ) (၁၀၄၄ - ၁၀၇၇) ဘုရင် လက်ထက်ကတည်းက မင်းမိဖုရား တော်ဝင် မိသားစုများအတွင်း လက်ဆင့်ကမ်းလာခဲ့သော ရွှေစလွယ်နှင့် ရွှေလင်ဗန်းအား Narathiha pate (နရသီဟပတေ့) ဘုရင် (နောက်ဆုံး ပုဂံမင်းဆက်) ၏ မိဖုရားဖြစ်သော ကွယ်လွန်သူ ခင်ပွန်း၏ ဘွဲ့ထူးဂုဏ်ထူးကို ဆက်ခံသည့် မိဖုရား Saw (စော) မှ Thihathu (သီဟသူ) ကို ပေးအပ်တော်မူခဲ့သည်။ Thihathu (သီဟသူ) သည် ယခုအခါတွင် မိမိသည် ပုဂံမင်းဆက်၏ အရိုက်အရာကို ဆက်ခံသူအဖြစ် တရားဝင် ယူဆခဲ့သည်။ သို့ဖြစ်၍ သူသည် ၁၃၁၅ တွင် နတ်ရွာစံတော်မူပြီးဖြစ်သော ဘုရင် Kyawswa(ကျော်စွာ)နှင့် MiSawU(မိစောဥ)တို့၏သားတော်တစ်ပါးဖြစ်သော Uzana I (ဥဇန ၁) မင်းသားအား အိမ်ရှေ့စံမင်းသား အရိုက်အရာ ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ (၁၂၉၈ တွင် Thihathu (သီဟသူ) သည် မိဖုရား Mi Saw U (မိစောဥ) အားသိမ်းယူစဉ် သူမတွင် Uzana (ဥဇန) ၏ ကိုယ်ဝန် ရှိနေခဲ့ပြီး ၁၂၉၉ တွင် Uzana (ဥဇန) အားဖွားမြင်ခဲ့သည်။ Thihathu (သီဟသူ)သည် Uzana (ဥဇန) ကို သူ၏ သားအရင်းအဖြစ် မွေးစားခဲ့သည်။)
စစ်ကိုင်း ခွဲထွက်ခြင်း (၁၃၁၅)
Thihathu (သီဟသူ) ဘုရင်၏ သားတော်အကြီးဆုံးဖြစ် သော ၁၅ နှစ် အသက် အရွယ်ရှိ Sawyun (စောယွန်း) သည် သူ့အားကျော်လွန်၍ ရာထူးတိုးမြှင့်ပေးခြင်းကို လိုလိုလားလားမရှိခဲ့ပေ။ တောတွင်းနေထိုင်သော ရဟန်းတော်များ၏ အားပေးမှုဖြင့် ဧရာဝတီမြစ် ကို ပင်းယက တိုက်ရိုက်ဖြတ်ကူးကာ သူ၏နောက်လိုက်နောက်ပါများ နှင့်အတူ အနောက်ဘက်ကမ်းရှိ စစ်ကိုင်း)သို့ ထွက်ခွာခဲ့သည်။ Sawyun (စောယွန်း) မင်းသားသည် မည်သည့်အခါကမျှ တရားဝင် ပုန်ကန်ခဲ့ခြင်းမရှိပဲ သူ၏ဖခင်အပေါ်တွင် သစ္စာရှိသယောင် အမည်ခံအဖြစ်နေခဲ့သည်။ သူ၏ ညီအစ်ကိုများနှင့်သော်မှ ထီးနန်းစည်းစိမ်ကို မျှဝေ မခံစားလိုသော Thihathu (သီဟသူ) သည် Sawyun (စောယွန်း) အား သူ၏ဖုံးကွယ်ထားသော ပုန်ကန်ထကြွမှုအတွက် ထူးခြားစွာဖြင့် အပြစ်ပေးခဲ့ခြင်း (ပေးနိုင်ခဲ့ခြင်း) မရှိပါ။Thihathu (သီဟသူ) အငယ်သည် ဤအရာကို သည်းခံနိုင်ခြင်းမရှိသည်မှာ ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်သည်။ မည်သို့ပင် ဖြစ်စေ ၁၃၂၄ ခုနှစ် Thihathu (သီဟသူ) နတ်ရွာစံပြီးနောက်တွင် မင်းနေပြည်တော်နှစ်ခုသည် တရားဝင် နှစ်ခြမ်းကွဲ သွားပြီး ပင်းယသည် ဧရာဝတီမြစ် အရှေ့ဘက်ပိုင်း ရှိ မြန်မာပြည် အလယ်ပိုင်း နှင့် စစ်ကိုင်းသည် အနောက်ဘက်ခြမ်းတစ်ဝက်ကို ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။
အလယ်ပိုင်း နှစ်များ
၁၃၂၄ ခုနှစ်တွင် Thihathu (သီဟသူ) နတ်ရွာစံသောအခါ Uzana I ( ဥဇန) သည် Thihathu (သီဟသူ) သတ်မှတ်ခဲ့သည့်အတိုင်း ထီးနန်းဆက်ခံခဲ့သည်။ ပုဂံမင်းဆက်၏ အကြွင်းအကျန် ဖြစ်သော Uza na (ဥဇန)သည် ရှမ်းဝန်ကြီးများနှင့် ရှမ်းစစ်သူကြီးများ လွှမ်းမိုးသည့် ပင်းယနန်းတော်ထဲတွင် ထုံးနည်းများဖြင့် မလျော်ညီသူ တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။ သူ၏ အုပ်ချုပ်မှုသည် နှစ်ပေါင်း ၂၀ နီးပါးမျှ ကြာမြင့်ခဲ့သော်လည်း အခြေခံအားဖြင့် သူသည် နောက်တွင် ထီးနန်းဆက်ခံမည့် အမေတူ ညီအစ်ကို Kyawswa I (ကျော်စွာ ၁) အတွက် ထီးနန်းကို စောင့်ရှောက် ပေးနေရသူ တစ်ဦးသာဖြစ်ခဲ့သည်။ Narathipate (နရသီဟပတေ့) ၏ မြေးတစ်ဦးဖြစ်ပြီး Thihathu (သီဟသူ) ၏ သားဖြစ်သူ Kyawswa (ကျော်စွာ) အငယ်မှာ အကောင်းဆုံးသော ရွေးချယ်မှု တစ်ရပ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် သူသည် ရှေးဟောင်း (ပုဂံ) နှင့် (ပင်းယ) မင်းဆက် အသစ်များ နှစ်ခုစလုံးမှ မျိုးရိုးအဆက်အနွယ်ကို ပိုင်ဆိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ၁၃၄၃ ခုနှစ်တွင် Uzana ( ဥဇန) သည် ထီးနန်းစွန့်လွှတ်ခဲ့ပြီး ရသေ့ဝတ်ခဲ့သည်။ ပြိုင်ဘက် မင်းနေပြည်တော် နှစ်ခုမှာ နောက်ပိုင်းနှစ်များတွင် ရံဖန်ရံခါ စစ်မက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ သို့သော် ၎င်းတို့သည် မြောက်ပိုင်းမှ ရှမ်း ကျူးကျော်သူတို့၏ ရန်ကိုစိုးထင့်နေကြရသဖြင့် မည်သည့်ဘက်ကမျှ အသာစီး မရခဲ့ပေ။ ၁၃၅၀ ခုနှောင်းပိုင်းနှစ်များတွင် ရှမ်းကျူးကျော်မှုများသည် ပိုမိုပြင်းထန်လာခဲ့သည်။
ပင်းယ ကျဆုံးခြင်း
၁၃၆၄ ခုနှစ်တွင် Narathu of Pinya (ပင်းယဘုရင် နရသူ) သည် သူ၏ အဓိကပြိုင်ဘက်ဖြစ်သော စစ်ကိုင်း နှင့် ဒုက္ခပေးနေသော မြောက်ပိုင်းမှ ရှမ်းကျူးကျော်သူတို့ကို နှိမ်နင်းရန်အတွက် ပြည့်စုံ ကောင်း မွန်သော အကြံအစည်တစ်ခုရခဲ့သည်။ သူသည် စစ်ကိုင်းကိုပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်ရန် မိုးကောင်းမှ ရှမ်းစော်ဘွား Saopha (စောင်(ဝ်)ဖ) နှင့် မဟာမိတ်ပြုခဲ့သည်။ မည်သို့ဖြစ်စေ မိုးကောင်းတပ်များ စစ်ကိုင်းကို တိုက်ခိုက်သောအခါ ပင်းယတပ်များသည် ရိုးရှင်းစွာဖြင့် အခြားတစ်ဘက်မှ စောင့်ကြည့် နေခဲ့သည်။ Narathu (နရသူ) အတွက် ကံမကောင်းသည်မှာ သူ၏ အစီအစဉ်သည် ရလဒ် ပြောင်းပြန် ထွက်ပေါ် ခဲ့သည်။ မိုးကောင်းတပ်များသည်။ မည်သည့်နည်းဖြင့်မဆို စစ်ကိုင်းမြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး Narathu (နရသူ) ၏ သစ္စာဖောက်မှုအတွက် ၎င်းတို့၏ ရန်လိုမှုကို ပင်းယသို့ လှည့်ခဲ့သည်။ ထို့ နောက် ရှမ်းတပ် များသည် မြစ်ကိုဖြတ်ကျော်ပြီး ပင်းယမြို့ ကို သိမ်းပိုက်ကာ (နရသူ)ကို အကျဉ်းသားအဖြစ် မိုးကောင်းသို့ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ ရှမ်းတို့သည်ဗမာပြည် အလယ်ပိုင်းကို မသိမ်းပိုက်ခဲ့ သော်လည်း ကျူးကျော်မှုများသည် ဗမာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းကို အစုတ်စုတ်အပြတ်ပြတ် ဖြစ်စေခဲ့သည်။ Narathu (နရသူ) ၏ အစ်ကို အကြီးဆုံးဖြစ်သော Uzana II ( ဥဇန ၂) သည် ပင်းယ ထီးနန်းကို ဆက်ခံခဲ့သော်လည်း သုံးလသာ ကြာမြင့်ခဲ့သည်။ ပင်းယမင်းနေပြည်တော်ကြီးသည် မြင်စိုင်းလွှတ်တော် နှင့်အတူ ပြီးဆုံးသွားခဲ့သည်။
ပင်းယမင်းဆက် (၁၃၁၃-၁၃၆၄)
တစ်စီးရှင် သီဟသူ ၁၃၁၀ ခုနှစ်တွင် မင်းပြုသည်။ ၁၃၁၃ ခုနှစ်တွင် ပင်းယမြို့ကို တည်ထောင်သည်။
လှကြီး၊ ဖိုး (သခင်)
၁၂၉၉ - ခု၊ ၁၃ဝဝ ပြည့်နှစ် ရေနံမြေ သပိတ် ခေါင်းဆောင်တဦး ဖြစ်ခဲ့သူမှာ အာဠာဝက အမည်ခံ သခင်ဖိုးလှကြီး ဖြစ်သည်။ ဖိုးလှကြီးသည် မကွေးခရိုင်၊ သရက်လေးပင်ရွာ၌ မွေးဖွားသည်။ မိဘများမှာ သာမန် ဆင်းရဲသား ဇနီးမောင်နှံများ ဖြစ်ကြသည်ဟု ဆိုသည်။ မိဘများ၏ အမည်များနှင့် ဖိုးလှကြီး မွေးသက္ကရာဇ်ကို အတိအကျ မသိရသေးပါ။
ဖိုးလှကြီး၏ မွေးသက္ကရာဇ်ကို ခန့်မှန်း ယူဆမည် ဆိုလျှင် ၁၉၃၈ - ခု ရေနံမြေ အရေးတော်ပုံ ကာလ အတွင်း၌ သခင် ဖိုးလှကြီး၏ အသက်သည် ၃ဝ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ရှိသည် ဟူသော အချက်ကို မှန်းဆသောအားဖြင့် သူ၏ မွေးသက္ကရာဇ်မှာ ၁၉ဝ၈၊ ၁၉ဝ၉၊ ၁၉၁ဝ - ခုနှစ်လောက် ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု ယူဆရန် အကြောင်း ရှိသည်။
ဇာတိမာန်
ဖိုးလှကြီး ၁၄ နှစ်သား အရွယ်ခန့်လောက်တွင် ဗြိတိသျှ ကိုလိုနီ နယ်ချဲ့ အစိုးရ၏ ဖိနှိပ် ချုပ်ချယ်မှုကို ခံခဲ့ရသည့် ဖြစ်ရပ်မှ စတင် လာခဲ့သည်။ ဇာတိသွေး၊ ဇာတိမာန်များ ရင်တွင်းမှ စတင် ပျိုးထောင် လာခဲ့သည်။ ထိုခေတ်ကာလက မြန်မာပြည်ကို အုပ်ချုပ်သော အင်္ဂလိပ် နယ်ချဲ့ အစိုးရသည် မြေခွန်၊ ယာခွန်များ မပေးဆောင်နိုင်လျှင် ပစ္စည်းသိမ်း၍ လေလံပစ်သည်။ သိမ်းရန် ပစ္စည်း မရှိလျှင် လူကိုဖမ်း၍ ထောင်ချသည်။ ဖိုးလှကြီး၏ ဖခင်မှာ မြေခွန်ဆောင်ရန် ငွေလည်းမရှိ၊ သိမ်းရန် ပစ္စည်းလည်း မရှိသဖြင့် လူဖမ်းခြင်း ခံရရှာလေသည်။ ၁၄ နှစ်သား အရွယ် ခပ်ငယ်ငယ် ဖိုးလှကြီးသည် သူ့ဖခင်အား ပုလိပ်များ ဖမ်းသွားသည်ကို မြင်လိုက်ရသည်။ သူ့မိခင်က မျက်ရည်စက်လက်နှင့် “မြေခွန် မပေးနိုင်လို့ ဖမ်းသွားတယ် သားရယ်” ဟူသော သူ့မိခင်၏ အပြောကိုကြားရင်း သူ့ရင်တွင်း ပြည့်ကျပ် ဆို့နစ်နေသော ဝေဒနာကို ခံစားခဲ့ရရှာသည်။ သူ့မိခင်သည် မကျန်းမာလျက် ပုလိပ်ကို ပုဆစ်တုတ် ထိုင်ရင်း တောင်းပန်သည်ကို ဖိုးလှကြီး မြင်သည်။ တိုးလျှိုး တောင်းပန်သော အပြုအမှုမျိုးကို ဖိုးလှကြီး မနှစ်မြို့။ တကယ်မရှိလို့ မပေးနိုင်သည်ကို ခွင့်လွှတ်ရန်သာ ရှိသည်။ ယခုကား ရက်စက်ရာ ကျလွန်းသည်။ လူမဆန်သော ပြုမှုချက်သာ ဖြစ်သည်ဟု သူယူဆသည်။ တိုင်းတပါးသားတို့၏ အုပ်စိုးမှုအောင်တွင် နေရသောကြောင့် ဤအပြုအမူမျိုး ခံစားရသည်ဟု ဖိုးလှကြီး မြင်လာသည်။ နယ်ချဲ့ အင်္ဂလိပ်ကို ရွံမုန်းစ ပြုလာသည်။
ဖိုးလှကြီးသည် နယ်ချဲ့ အင်္ဂလိပ်ကို တော်လှန် တိုက်ခိုက်ခဲ့သော ဗိုလ်လရောင်၏ ညာလက်ရုံး ဖြစ်ခဲ့ဖူးသူ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတွင် ပညာ သင်ကြားခဲ့ဖူးသည်။ ထိုဘုန်းတော်ကြီးသည် ဖိုးလှကြီးအား ဗိုလ်လရောင် ကျဆုံးပြီးနောက် အခြေမကျသဖြင့် ရဟန်းဘောင်သို့ ကူးပြောင်းခဲ့ရပုံ၊ အင်္ဂလိပ်တို့ ယုတ်ညံ့ - ညစ်ပတ်ပုံ၊ မြန်မာတို့ ဇာတိသွေးရှိပုံ၊ ထက်မြက်ပုံ၊ အမျိုးကို စောင့်ရှောက် ထိန်းသိမ်းထိုက်ပုံ၊ မြန်မာ့ မြေပေါ်မှ ယုတ်မာသော နယ်ချဲ့ အင်္ဂလိပ်တို့ကို မောင်းထုတ်ရမည့်ပုံ စသည်များကို ဇာတိမာန် တက်ကြွအောင် ပြောပြလေသည်။ ဖိုးလှကြီးသည် တစထက် တစ ဇာတိသွေး ဇာတိမာန် တက်ကြွသည်ထက် တက်ကြွလာလေသည်။
ကမ္ဘာစစ်
၁၉၁၄ - ခု၊ ၁၉၁၅ - ခုနှစ် ခန့်လောက်တွင် ပထမ ကမ္ဘာစစ်ပွဲကြီး ဖြစ်ပွားလေသည်။ အင်္ဂလိပ်တို့သည် ကမ္ဘာစစ်ပွဲ အတွက် စစ်သား စုဆောင်းသော အခါ မြန်မာပြည်မှ မြန်မာ လူမျိုးများလည်း အများအပြား ဝင်ရောက်ကြသည်။ ဤတွင် အင်္ဂလိပ်ကို တော်လှန် တိုက်ခိုက်ခဲ့သော ဘုန်းတော်ကြီးသည် ဖိုးလှကြီးအား စစ်ထဲဝင်ရန် တိုက်တွန်းသည်။ ကျွန်အဖြစ် နေရမည့် အတူတူ စစ်မှုထမ်းရင်း ကိုယ့်အတွက် အမြတ် ထုတ်သင့်သည်။ စစ်ရဲ့ အတွေ့အကြုံကို ကိုယ်တိုင် တတ်သင့်သည်။ စစ်ပညာ တတ်ထားပါမှ တနေ့ ဒီကောင်တွေကို ပြန်လှန် တိုက်ခိုက်နိုင်မည် စသည်ဖြင့် စစ်ထဲ ဝင်ချင်အောင် ဟောပြောသည်။
ဖိုးလှကြီးသည် နဂိုကမှ အင်္ဂလိပ်ကို မုန်းတီး ရွံရှာနေသူ တယောက် ဖြစ်၍ မကြာခင်ပင် စစ်ထဲ ဝင်ခဲ့လေသည်။ မက်ဆိုပိုတေးမီးယား စစ်ပွဲတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ စစ်တပ်၌ အမှုထမ်း နေစဉ်တွင် မျက်နှာဖြူ အင်္ဂလိပ် စစ်ဗိုလ်များနှင့် မျက်နှာကြော မတည့်ပေ။ သူတို့အပေါ် အမြဲတမ်း မာကြွတ်ကြွတ် ဘုကျကျ ဆက်ဆံခဲ့သည်။ မကြာခဏလည်း အချင်း များခဲ့ရသည်။ ဖိုးလှကြီးသည် မျက်နှာဖြူ အင်္ဂလိပ် တပ်ကြပ် တဦးနှင့် ကပ္ပလီ စစ်သား တဦး လက်ဝှေ့ ထိုးရာမှာ မတရားသဖြင့် ထိုးမှုကြောင့် အင်္ဂလိပ် တပ်ကြပ်ကို လက်ဝှေ့ တက်ထိုးသည့် အဖြစ်ကြောင့် တညလုံး အချုပ်ခံခဲ့ရသည်။ ၎င်းပြင် စစ်ပွဲတွင် အောင်ပွဲခံ၍ အရက်သေစာ စားသောက်ကြသော အခါ၌ ဖြစ်သည့် ဖြစ်ရပ်မှာ စိတ်ဝင်စားစရာ ဖြစ်ရပ်တခု ဖြစ်သည်။
ဖိုးလှကြီးသည် စစ်မြေပြင်တွင် ၃ နှစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က စစ်ပြန်များ မြေယာကို ပေးလေ့ရှိသည်။ အမှုထမ်းလိုကလည်း ထိုက်သင့်ရာ အလုပ်ကို ပေးသည်။ တနည်းအားဖြင့် အင်္ဂလိပ်များအား လေးစား ကြည်ညိုလာအောင် စည်းရုံးသော နည်းပရိယာယ် တခုပင် ဖြစ်သည်။ ဖိုးလှကြီးသည် ဗမာ့မြေကို ဗမာပိုင်သည်။ အင်္ဂလိပ်က ပေးစရာမလိုဟု ယူဆကာ သပ်ဆိုင်ရာရုံးသို့ မသွားဘဲ မြေယာများကို မယူခဲ့ပေ။
အလုပ်ကြမ်းသမား
ဖိုးလှကြီးသည် ရေနံမြေ အလုပ်ကြမ်းသမား အဖြစ်ဖြင့် ဝင်ရောက် လုပ်ကိုင်နေသည်။ လစာနှင့် အလုပ်အကိုင် အနေအထိုင်မှာ မျှတမှု မရှိခဲ့။ ဆင်းရဲပြီး အလွန် နုံချာလှသည်။ လူစဉ်မီအောင် အနိုင်နိုင် အားခဲရသည်။ အင်္ဂလိပ် မျက်နှာဖြူများနှင့် အင်္ဂလိပ်ကပြားများမှာ တိုက်တာ အဆောက်အအုံနှင့် ကားနှင့် ဝင်းခြံနှင့် ဇိမ်ယစ် နေကြ နတ်ပြည် ရောက်နေကြသည်။ ဖိုးလှကြီးတို့လို အလုပ်ကြမ်းသမားများ ကျတော့ ငရဲပြည် ရောက်နေ ကြသည်နှင့် တူလှသည်။ အင်္ဂလိပ် မျက်နှာဖြူများက နတ်ပြည် နတ်သားတွေ၊ မြန်မာ အလုပ်သမားတွေက ငရဲပြည် ငရဲသားတွေ၊ အထက်ဘဝဂ်၊ အောက်အဝီစိ ဖြစ်နေကြသည်။ ဖိုးလှကြီးသည် ရေနံမြေ အလုပ်သမားကြီးများ ဘဝ အခြေကို ရင်နာမိသည်။ မျက်နှာဖြူများ မတရား အုပ်စီးထားမှုကို လေ့လာသည်။ စူးစမ်းသည်။ ဆင်ခြင်သည်။ အလုပ်သမားများကို မျက်စိပွင့်ရန် ဆော်ဩသည်။ သတ္တိ ရှိစေရန် သွေးစည်းသည်။ စည်းလုံး ညီညွတ်မှု ရှိရန် ဖန်တီးသည်။
ဖိုးလှကြီးသည် ရေနံမြေ စတိုစာရေးကြီး ဦးညီခင်၏ သမီး မညွန့်နှင့် အိမ်ထောင်ကျသည်။ လူငယ်ချင်း မေတ္တာမျှ၍ ခိုးပြေးကြခြင်း ဖြစ်သောကြောင့် မညွန့်၏ မိဘများက အမွေပြတ် စွန့်ပစ်ခဲ့သည်။ ဖိုးလှကြီးတို့ ဇနီးမောင်နှံကား တူနှစ်ကိုယ် တဲအိုပျက်မှာ နေရစေကာမူ ပျော်တပြုံးပြုံး မော်မဆုံးခဲ့၊ ချစ်တာသာ ပဓာန ဆိုရိုးစကား ရှိခဲ့သည် မဟုတ်ပါလား။
၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် အလုပ်သမားများက တစ်နှစ်လျှင် လုပ်ခမပျက် ခွင့်ရက် ၃ဝ ရက် ပေးရန် တောင်းဆိုကြသည်။ ယင်းအပြင် လိုလားချက် ၁၂ ချက်ကိုပါ တောင်းဆို လိုက်ကြသည်။ အင်္ဂလိပ် မျက်နှာဖြူပိုင် ကုမ္ပဏီများက လိုက်လျောခြင်း မပြုသဖြင့် ၁၉၃၈ ခု၊ ဇန်နဝါရီလ ၈ ရက် (၁၂၉၉ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလဆန်း ၈ ရက်) စနေနေ့တွင် ရေနံမြေ သပိတ်ကြီး စတင် မှောက်ကြသည်။ လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ရန် သခင်လေးမောင်၊ သခင်မြ၊ သခင်သင်၊ သခင်ခင်၊ သခင်အောင်ဖေ၊ သခင်ခ၊ သခင်ဘတင်၊ သခင်လှိုင်၊ ဦးဘလှိုင်၊ သခင်ဖိုးလှကြီး တို့အား ရွေးချယ်ကြသည်။ သပိတ်တပ်ကို ရန်ကုန်သို့ ချီတက်ရန် သခင်ဖိုးလှကြီး ခေါင်းဆောင်၏။
အာဠာဝက
မကွေးသို့ ရောက်သောအခါ သခင် ဖိုးလှကြီးကို အင်္ဂလိပ် လက်ပါးစေတို့က ဖမ်းလိုက်သည်။ သပိတ်တပ် နတ္တလင်းသို့ ရောက်သော အခါ (ဒီဇင်ဘာ ၂၄ ရက်နေ့တွင်) သခင်ဖိုးလှကြီး ပြန်လွတ်လာသည်။ သခင် ဖိုးလှကြီးသည် သပိတ်တပ်နှင့် ထပ်မံ တွေ့ပြန်သော အခါ ခေါင်းဆောင် လုပ်ပြန်လေသည်။ သခင် ဖိုးလှကြီးကို သပိတ် တပ်သားများက အားရ ရွှင်လန်းစွာဖြင့် “အာဠာဝက - ကွ” ဟု အမည်ပေး ကင်ပွန်း တပ်ကြသည်။ ဤသည်မှ စပြီး “အာဠာဝက - သခင်ဖိုးလှကြီး” ဟု တွင်ရစ် ခဲ့တော့သည်။
အရူးထောင်သို့ ပို့
အာဠာဝက သခင် ဖိုးလှကြီးသည် ရေနံမြေ သပိတ်တပ်ကြီး ရန်ကုန်သို့ ရောက်သောအခါ သပိတ် စခန်းချ နေစဉ် အတွင်းမှာပင် ဓနိတော ဘီ၊ အို၊ စီနှင့် အိုင်၊ ဘီ၊ စီ စက်ရုံများမှ အလုပ်သမားများ အရေးကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ အခွင့်အရေးများ ကိုလည်း တောင်းစေခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ် နယ်ချဲ့ ဓနရှင်များသည် သပိတ် ခေါင်းဆောင် အချို့ကို ဖမ်းသည်။ အချို့ကို အပြစ်ပေး၍ ထောင်ချသည်။ ခေါင်းဆောင် စာရင်း ပေးသော အခါ အာဠာဝက သခင် ဖိုးလှကြီး အမည်ကို ပယ်ချလိုက်သည်။ ဦးနှောက်မကောင်း၊ ရူးနေပြီဟု အကြောင်းပြကာ ဖိုးလှကြီးကို အရူးထောင်သို့ ပို့လိုက်သည်။ စည်းလုံး ညီညွတ်နေသော သပိတ်တပ်သားများ ကိုလည်း ခွဲပစ်လိုက်သည်။
အာဠဝက သခင် ဖိုးလှကြီး အရူးထောင်မှ ပြန်လာသော အခါ သပိတ်တပ်သား ၂ဝဝ ခန့်သာ ရှိတော့သည်။ ခေါင်းဆောင် အချို့မှာ အခွင့်အရေး ယူသွားကြသည်။ အားနည်း ကွဲပြားအောင် ဓနရှင် အင်္ဂလိပ်တို့က အမျိုးမျိုး အဖုံဖုံ လုပ်ဆောင် ဖန်တီးကြသည်။ သခင် ဖိုးလှကြီးမှာ စိတ်အပျက်ကြီး ပျက်ကာ ကိုရင်ကြီး ဝတ်သွားရှာသည်။ ကိုရင်ကြီးဝတ်နှင့် “သပိတ်စစ်ပွဲ” အမည်ရှိ စာအုပ်ကို ရေးသည်။ ရသောငွေကို ရန်ပုံငွေ အဖြစ် သုံးသည်။ စိတ်မလျော့သေးဘဲ လူဝတ်လဲကာ လက်ကျန် သံမဏိ သပိတ်တပ် ၂ဝဝ ခန့်ဖြင့် ရှေ့တလှမ်း တိုးပြန်သည်။ ပထမ သပိတ်စခန်းကို ရွှေတိဂုံဘုရားတွင် ထားသည်။ နောက်မှ ခြောက်ထပ်ကြီးဘုရား၊ ၎င်းမှတဆင့် ကိုးထပ်ကြီးဘုရားသို့ အဆင့်ဆင့် ချီတက်ကာ အဓိဋ္ဌာန် ပြုကြသည်။
သရဏဂုံ တင်
အာဠာဝက သခင် ဖိုးလှကြီးသည် သံမဏိ တပ်သားများအား မိမိတို့ကိုယ်ကို မိမိတို့ သရဏဂုံ တင်ရန် တိုက်တွန်းပြီး အသုဘဖိတ်စာ ၁,ဝဝဝ ရိုက်၍ ဝေငှပြီး အစာငတ် အသေခံ ဆန္ဒပြကြသည်။ ကိုးထပ်ကြီး ဘုရားရှိ သပိတ် စခန်းသို့ ကြည့်ရှုလာသော ပရိသတ်များ တိုးမပေါက်အောင် စည်ကားလှသည်။ ဆေးလိပ်၊ ကွမ်း၊ သားရေစာ စသည့် ပစ္စည်းများ လှူဒါန်းကြသူ များမှာလည်း အများအပြား ရှိသည်။ ဦးပု ညွန့်ပေါင်း အစိုးရကလည်း ကျေအေးရန် အစွမ်းကုန် ကြိုးစားကြသည်။ အလုပ်ပြန်ဝင်လျှင် စပေါ်ငွေ ၁ဝ ကျပ်၊ ထမင်းဖိုး ၃ ကျပ် ပေးမည်ဟု ဖျောင်းဖျကြသည်။ ဆရာကြီး သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်းကလည်း “တပည့်တွေ ဘာမဟုတ်တဲ့ ပုရွက်ဆိတ်နဲ့ နပန်းလုံးပြီး အသေမခံနဲ့ဦး၊ရှေ့မှာ ကျားနဲ့လုံးဖို့ ရှိသေးတယ်” ဟု ဆုံးမပြန်သည်။ ယင်းတို့ကြောင့် သခင် ဖိုးလှကြီးတို့ သံမဏိ သပိတ်တပ်သားများ အစာပြန်စားရန် ဆုံးဖြတ်ပြီး ရေနံမြေသို့ ပြန်ကြလေသည်။
အာဠာဝက သခင် ဖိုးလှကြီးသည် အလုပ်သို့ ပြန်မဝင်တော့ဘဲ အလုပ်သမား အစည်းအရုံးတွင် အချိန်ပြည့် ထိုင်ကာ အလုပ်သမား အကျိုး ဆောင်ရွက်သည်။ ၁၉၄ဝ ခုနှစ်တွင် ရေနံမြေ စခန်းထ၍ လှုပ်ရှားရန် အာဠာဝက သခင် ဖိုးလှကြီးနှင့် သခင်တစုတို့ ကြိုးစားကြပြန်သည်။ လုပ်သားထု လွှတ်တော် ကျင်းပရန် ကြံစည်ကြသည်။ အစည်းအဝေး ၂ ရက် အလိုတွင် လူဖမ်းဝရမ်းပြ၍ အာဠာဝကသခင် ဖိုးလှကြီးနှင့် အပေါင်းပါ သခင်တင်၊ သခင် ဘိုးသာ၊ သခင်မာတို့ကို ဖမ်းသွားကြသည်။ သခင် ဖိုးလှကြီးနှင့် ခေါင်းဆောင် အချို့အား မြစ်ကြီးနား ခရိုင်သို့ နယ်နှင်ဒဏ် ပေးလိုက်သည်။
ရေနံမြေသို့ ပြန်
မြစ်ကြီးနား ခရိုင်တွင် ဥမကွဲ သိုက်မပျက် နေထိုင်ကြရင်း ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ကြီး နီးကပ် လာသောကြောင့် နယ်ချဲ့ အစိုးရက အာဠာဝက သခင် ဖိုးလှကြီးတို့အား ဗန်းမော်ထောင်သို့ ပို့လိုက်သည်။ ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်းတို့ ဦးစီးသော ရဲဘော်သုံးကျိပ်မှ ဘီ၊ အိုင်၊ အေနှင့် ဂျပန်တပ်များ မြန်မာပြည်သို့ ဝင်ရောက်လာသော အခါ မြန်မာ့ တပ်မတော်သည် သခင် ဖိုးလှကြီးတို့အား ဗန်းမော်ထောင်မှ ထုတ်ယူခဲ့သည်။ အခြား အဖမ်းခံ နိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင်များ ကိုလည်း ထောင်မှ ထုတ်ယူ၍ နေရင်းသို့ အသီးသီး ပို့ပေးခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး
ရေနံမြေသို့ ရောက်သောအခါ သခင်မြ၏ ပြောပြချက် အရ အခြား လုပ်ငန်းများကို မပေးဘဲ ချောက်မြို့၏ အုပ်ချုပ်ရေး ရာထူးကို ပေးသည်။ ဂျပန်ခေတ် အတွင်း သခင် ဖိုးလှကြီးသည် အစာအိမ်ရောဂါ ဖြစ်၍ သခင်မြ၊ သခင်ကျော်စိန်တို့၏ တိုက်တွန်းချက် အရ ရန်ကုန် ဆေးရုံကြီးသို့ တက်ရောက် ကုသရင်း ဘဝတပါးသို့ကွယ်လွန် သွားရှာသည်။
ပေါက်တောရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
ပေါက်တောရွာ (Pauktaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ ပေါက်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၆၉၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အဝိနယသုတ်
(၂)သုတ် ရှိပါသည်။
အဝိနယ(ဝိနည်း၏ ဆန့်ကျင်ဘက် ဝိနည်းအတု)ကို အဝိနယ(ဝိနည်းအတု) ဟု ပြ(ပြောဟော, ရေးသား, ယူဆ, ပြုကျင့်)ကြသော ရဟန်းတို့သည် လူအများ အစီး အပွားမဲ့ရန် ချမ်းသာမဲ့ရန် အကျိုးစီးပွားမဲ့ရန် နတ်, လူတို့ ဆင်းရဲရန် ကျင့်သုံးကြကုန်၏၊ သည်သာမကသေး ထိုရဟန်းတို့သည် များစွာသော အကုသိုလ်ကိုလည်း တိုးပွားစေကြကုန်၏၊ ဤသဒ္ဓမ္မသုံးဖြာ သာသနာတော်ကို ကွယ်ပျောက်စေသူတို့လည်း ဖြစ်ကုန်၏-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ - အဝိနယ(ဝိနည်း၏ ဆန့်ကျင်ဘက် ဝိနည်းအတု)ကို ဝိနယ (ဝိနည်းအစစ်)ဟု ပြ (ပြောဟော, ရေးသား, သင်ကြား, ယူဆ, ကျင့်သုံးနေခဲ့ကြသော ရဟန်းတို့သည် လူအများတို့ ကြီးပွား, ချမ်းသာရန် နတ်လူတို့ ချမ်းသာစေရန် ပြုကျင့်ကြသူတို့ ဖြစ်ကုန်၏၊ သည်သာမကသေး ထိုရဟန်းတို့သည် များစွာသောကုသိုလ်တရားကို တိုးပွား စေကြကုန်၏။ သဒ္ဓမ္မသုံးဖြာ ဤသာသနာတော်ကိုလည်း ကြာရှည်လေးမြင့် တည်တံ့ စေသူတို့ ဖြစ်ကုန်၏-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ပိုင်အိုနီးယား ၄
ပိုင်အိုနီးယား ၄ သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ပိုင်အိုနီးယား စီမံကိန်း၏ လူမပါသော အာကာသယာဉ်ဖြစ်ပြီး လကမ္ဘာအားဖြတ်ပျံသန်းခဲ့သည်။ ပိုင်အိုနီးယား ၃ ကဲ့သို့ သိပ္ပံဆိုင်ရာ စမ်းသပ်ကိရိယာများ သယ်ဆောင်ပြီး လကမ္ဘာ၏မျက်နှာပြင်နှင့် ၅၈၉၈၃ ကီလိုမီတာအတွင်း ဖြတ်သန်းသွားခဲ့သည်။ သို့သော် အာကာသယာဉ်တွင် ပါဝင်သော အလင်းလျှပ်စစ် အာရုံခံကိရိယာသည် အလုပ်လုပ်နိုင်သည့်အကွာအဝေးသို့ မရောက်ရှိခဲ့ပေ။ ပိုင်အိုနီးယား ၄ သည် ၁၉၆၉ ခုနှစ်အရ Heliocentric ပတ်လမ်းအတိုင်းရှိနေခဲ့သည်။ ယင်းသည် ၁၉၅၈ ခုနှစ်နှင့် ၁၉၆၃ ခုနှစ်အတွင်း အမေရိကန်တို့ လကမ္ဘာသို့ စူးစမ်းလေ့လာရန် ကြိုးပမ်းမှု ၁၂ ကြိမ်ထဲက အောင်မြင်သော မက်ရှင်တစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။ ဆိုဗီယက်တို့၏ လူန ၁ သည် ၁၉၅၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃ ရက်နေ့တွင် လကမ္ဘာအား ဖြတ်၍ပျံသန်းနိုင်ခဲ့မှုကြောင့် အမေရိကန်တို့အနေဖြင့် လကမ္ဘာမက်ရှင်နှင့်ပတ်သက်၍ ဖိအားများစွာရှိလာကာ ယခုကဲ့သို့အောင်မြင်မှုသည် ကြီးမားသည်ဟုဆိုနိုင်သည်။ အထူးသဖြင့် ဆိုဗီယက်တို့က မအောင်မြင်သောမက်ရှင်များကို လျှို့ဝှက်ထားတတ်ပြီး အမေရိကန်တို့မှာမူ လူထုကိုချပြရလေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လကမ္ဘာသို့ စေလွှတ်မှုများ
ခေါင်းဆေးချောင်း (ကျေးသားအင်း)ရွာ၊ ထားဝယ်မြို့နယ်
ခေါင်းဆေးချောင်း (ကျေးသားအင်း)ရွာ(Gaungsaychaung(Kyaytharinn))သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ မြေးခံဘော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,103 ဖြစ်သည်။ စိမ့်စမ်းရေဖြင့် အိမ်ခြေ ၄၄၆ ကိုသောက်သုံးရေရရှိနေသည်။ နေရောင်ခြည်စွမ်းအင်ဖြင့် ၅၈ သောအိမ်ခြေအား လျှပ်စစ်ဓာတ်အားရရှိနေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထားဝယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
Latin alternative
သမိုင်းကြောင်း
Rock ဂီတသည် ၁၉၅၀နောက်ပိုင်းကတည်းက Latin Americaမှ ထွက်ရှိခဲ့သည်။ တချို့ rock တီးဝိုင်းများသည် maracasနှင့် quenas အစရှိသော သမားရိုးကျမဟုတ်သော တူရိယာများကို အသုံးပြုထားသည်။ ၁၉၆၀နောက်ပိုင်းတွင် Santana ကဲ့သို့ အနုပညာများသည် ကွဲပြားသောနည်းပညာများကို အသုံးပြုပြီး rock ဂီတကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ Latin jazz များဖြင့် ပေါင်းစပ်ထားသည်။ Soda Stere0, Caifanes (သို့) Los Prisoneros စသော တီးဝိုင်းများပါရှိသည်။ ၁၉၉၀အစောပိုင်းတွင် Mexican တီးဝိုင်းများဖြစ်သော Maldita Vecindadနှင့် Café Tacciba တို့ အသုံးပြုခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် Mexican အသိုင်းအဝိုင်းဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်း ထိုဆယ်စုနှစ်အတွင်းတွင် alternative ဂီတနှင့်အတူ ဂီတပညာရှင် Lynda Thomas သည် စီးပွားရေးအရ အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်။ Latin alternative သည် rock ဂီတကဲ့သို့ ကွဲပြားခြားနားလာခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ဂီတဂျာနယ်လစ်နှင့် ဝါသနာအိုးများသည် Latin Alternative rock en Espanol ၏မျိုးခွဲတစ်မျိုးဟု မှတ်ယူကြသည်။ ဂီတ၏ သီခြားအမျိုးအစားများကို ပိုင်းခြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အဖြစ်အပျက်များနှင့်Media သတင်းယူခြင်း
အများဆုံးအသိများ Latin alternative အဖြစ်အပျက်မှာ LAMC (Latin Alternative Music Conference) ၁နှစ်တိုင်းတွင် America နှင့် Spain တွင် တီးဝိုင်းအရေအတွက် များပြားလာခဲ့သည်။ Los Angele တွင် ပထမဆုံးကျင်းပခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ထူးခြားသော အနုပညာရှင်များ Americas နှင့် Argentina မှ Juana Molina, Puertoon hip-hopနှင့် reggaeton Clle13, ကိုလန်ဘီယာအုပ်စု Bomba Estereo, ဘရာဇီးမှ အဆိုတော် သီချင်းရေးဆရာ Curuminနှင့် မက်ဆီကိုမှ Natolia Lafcurcade တို့ဖြစ်သည်။ Latin alternative ဖြစ်ရပ်ဆောင်းပါးသည် The New York Times တွင် ကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။
သံတဲရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
သံတဲရွာ (Thante)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ ဘုရားဖြူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၆၉၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘုရားဖြူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၇၄ ဦး၊ မ ၃၄၅၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၆၃၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂျိမ်းစ် ဘတ်ချ်အယ်လာ ဆမ်းနာ
အမေရိကန်နိုင်ငံသား ဓာတုဗေဒပညာရှင် ဂျိမ်းစ် ဘတ်ခ်ျအယ်လာ ဆမ်းနားကို နိုဝင်ဘာလ ၁၉ ရက်တွင်အမေရိကန်နိုင်ငံ မက်ဆာချူးနယ်မြေ၊ ကန်တုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဘိုးဘွားများမှာ အင်္ဂလန်မှလာရောက်နေထိုင်သူများဖြစ်တယ်။ အသက် ၁၇ အရွယ်တွင်အမဲလိုက်စဉ် ဘယ်ဘက်လက်မောင်းကို ကျည်မတော်တဆထိမှန်ခဲ့၍ ဖြတ်တောက်ကုသခဲ့ရသည်။ သူသည်လက်တစ်ဖက်မရှိသော်လည်း အားကစားတွင်အလွန်ထူးခွန်သူဖြစ်သည်။
ဆမ်းနားသည် အင်ဇိုင်းတစ်ခုကိုခွဲစိတ်အသွင်ပြောင်းရန် ကြိုးစားခဲ့ရာနှစ်ပေါ်င်းများစွာကြာသည့်တိုင်အောင် မအောင်မြင်ခဲ့ပါ။ အခြားဆေးပညာရှင်များ၏ သရော်လှောင်ပြောင်မှုကိုခံခဲ့ရသည်။ သို့ရာတွင် ၁၉၂၆ ခုနှစ်နှစ်၌ အင်ဇိုင်းကိုသီးခြားခွဲထုတ်ကာ အသွင်ပြောင်းခရစ်စတယ် ကိုဖွဲ့နိုင်ခဲ့သည်။ သူသည် ၁၉၅၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင်ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
တင်လွိုင်ရွာ၊ နမ့်စန်မြို့နယ်
တင်လွိုင်ရွာ (Tinloi)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ နမ့်စန်မြို့နယ်၊ ဝမ်နောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၅၁၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်နောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၀၀ ဦး၊ မ ၁၉၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၅၄ ဦးနေထိုင်သည်။