cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဝိနည်း
ထိုဝိနည်းကျမ်းဂန်များ၌ ပါရှိသောအချက်များသည် ရဟန်းသံဃာတော်များ လိုက်နာကျင့်သုံးရန် ပညတ်ထားသော ဥပဒေစည်းမျဉ်းများသာ ဖြစ်ပေရာ ထိုဥပဒေစည်းမျဉ်းများကိုဖော်ပြရာ ဝိနည်း ကျမ်းဂန်များသည်လည်း မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သားသံဃာတော်များနှင့်သာ တိုက်ရိုက် သက်ဆိုင်သော ကျမ်းစာများဖြစ်၍ ထိုကျမ်းစာများကို လူပုဂ္ဂိုလ်များကြည့်ရှုဖွယ်မလို၊ သိမှတ်ဖွယ်မလိုဟုထင်တတ်ကြသည်။ အမှန်အားဖြင့်ကား ဝိနည်း ကျမ်းဂန်များတွင် ပါရှိသောအချက်အလက်များစွာတို့မှာ မြတ်စွာဘုရား လက်ထက်တွင် အုပ်ချုပ်ရေး၊ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ လူမှုရေး၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် လူမှုအဆင့်အတန်းမှစ၍ များပြားလှသော အရေးအရာတို့ကို ခန့်မှန်းနိုင်သဖြင့် ဗဟုသုတ ရှာမှီးသူတိုင်းအဖို့ ထိုဝိနည်းကျမ်းဂန်များကို ဖတ်ရှုသင့်လှပေသည်။
သာသနာ၏ အသက်
မြတ်စွာဘုရားသည် ဝေရဉ္ဇာမြို့၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေချိန် ဖြစ်၏။ အရှင်သာရိပုတြာသည် တစ်ပါးတည်း နေစဉ် “အဘယ်မြတ်စွာဘုရားတို့၏ သာသနာသည် ကြာမြင့်စွာ တည်သနည်း၊ အဘယ်မြတ်စွာဘုရားတို့၏ သာသနာသည် ကြာမြင့်စွာ မတည်သနည်း” ဟု တွေးမိ၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားအား မေးမြန်းလျှောက်ထား၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ဝိပဿီမြတ်စွာဘုရား၊ သိခီမြတ်စွာဘုရား၊ ဝေဿဘူမြတ်စွာဘုရားတို့၏ သာသနာသည် ကြာမြင့်စွာ မတည်ခဲ့ကြောင်း ပြော၏။ ကကုသန်မြတ်စွာဘုရား၊ ကောဏာဂုံမြတ်စွာဘုရား၊ ကဿပမြတ်စွာဘုရားတို့၏ သာသနာသည် ကြာမြင့်စွာတည်ခဲ့သည်ဟု ဖြေကြားတော်မူ၏။
ထိုအခါ အရှင်သာရိပုတြာသည် သာသနာတော် ကြာမြင့်စွာမတည်ခြင်း၏ အကြောင်းကို မြတ်စွာဘုရားအား မေးမြန်းတော်မူ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် “မြတ်စွာဘုရားတို့သည် တပည့်တို့အား တရားတော်ကို အကျယ်ဟောတော်မူရန် ကြောင့်ကြမစိုက်ခြင်း၊ ထိုတပည့်တို့အား သိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မမူခဲ့ချေ။ (အာဏာ) ပါတိမောက်ကို ပြတော်မမူခဲ့ချေ။ ထိုမြတ်စွာဘုရားများ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုသောအခါ ထိုသာသာနာတော်သည် လျင်မြန်စွာ ကွယ်ပျောက်ကုန်သည်” ဟု ဖြေတော်မူ၏။
ထိုအခါ အရှင်သာရိပုတြာသည် သာသနာတော် အရှည်ကြာမြင့်စွာတည်ခြင်း၏ အကြောင်းကို မေးမြန်းတော်မူ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် “မြတ်စွာဘုရားတို့သည် တပည့်တို့အား တရားတော်ကို အကျယ်ဟောရန် ကြောင့်ကြစိုက်တော်မူခြင်း၊ တပည့်တို့အား သိက္ခာပုဒ် ပညတ်တော်မူ၏။ (အာဏာ) ပါတိမောက် ပြတော်မူ၏။ ထိုမြတ်စွာဘုရားတို့ ပရိနိဗ္ဗာန် ပြုတော်မူသောအခါ ထိုသာသနာတော်သည် ကြာမြင့်သော ကာလပတ်လုံး တည်၏” ဟု ဖြေကြားတော်မူခဲ့သည်။
သိက္ခာပုဒ်ပညတ်သည့် အချိန်အခါ
အရှင်သာရိပုတြာ မေးမြန်းမှုများကို မြတ်စွာဘုရားသည် ဖြေတော်မူ၏။ ထိုအခါ အရှင်သာရိပုတြာသည် မြတ်စွာဘုရားအား သာသာနာတော် ကြာမြင့်စွာတည်ရန်အတွက် သိက္ခာပုဒ်ပညတ်ရန်၊ ပါတိမောက်ပြရန် အချိန်တန်ပါပြီဟု လျှောက်ထား၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် “ယခုအချိန်အခါသည် သိက္ခာပုဒ်ပညတ်ရန် အချိန်အခါ မဟုတ်သေး။ မြတ်စွာဘုရားသည်သာလျှင် သိက္ခာပုဒ်ပညတ်ရမည့် အချိန်ကို သိနိုင်၏။ ထို့ပြင် ယခုအချိန်အခါသည် သံဃာတော်၌ အချို့သော (လွန်ကျူးမှု) တရားတို့သည် မဖြစ်ပေါ်သေးပေ။ ထို(လွန်ကျူးမှု) တရားတို့ မဖြစ်ပေါ်သေးသမျှ မြတ်စွာဘုရားသည် သိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မမူ။” ဟု ဖြေကြားတော်မူ၏။
​မောင်နှမကုန်းရွာ၊ ခွေးကုပ်
မောင်နှမကုန်းရွာ၊ ခွေးကုပ်
​ဖောင်မခရွာ၊ ရှော်ချောင်း
ဖောင်မခရွာ၊ ရှော်ချောင်း
ဝင်ကိုက်ရွာ၊ အထူး
ဝင်ကိုက်ရွာ၊ အထူး
ခမုံရွာ၊ ဘုံဒရိတ်
ခမုံရွာ၊ ဘုံဒရိတ်
အိတိုရှိနိုဘူတာ
အိတိုရှိနိုဘူတာ  (愛し野駅 အိတိုရှိနို - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးခရိုင်၊ ခိတမိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
လိပ်ဆူးရွှေ (အပင်)
အသုံးပြုပုံ
ပဥ္စငါးပါး ပြုတ်ရည်ကို ချင်းခြောက်မှုန့် ဖြူး၍ ကလေးကို တိုက်ကျွေးလျှင် ကလေးများ ဝမ်းပျက်ရောဂါ ပျောက်ကင်း၏။ ပဥ္စငါးပါး သတ္တုရည် (သို့) ၎င်းသတ္တုရည်ကို နှမ်းဆီဖြင့် ရောချက်ပြီး ဝဲယားနာ၊ ပွေးနာနှင့် အနာပေါက် များကို လိမ်းရ၏။ လိပ်ဆူးရွှေ ရွက် ကို ပြာချပြီး ထောပတ်၊ နှမ်းဆီ စသည်တို့နှင့် ရောလိမ်းသော် အနာများကို အမြန် အသားနု တက်စေပြီး အပျောက် မြန်စေ၏။ အရွက် ပြုတ်ရည်ကို ကလေး၊ လူကြီးများ သောက်လျှင် ချွေး ကောင်းစွာ ထွက်စေ၍ အဖျားနှင့် တကွ ချောင်းဆိုး အအေးမိခြင်း ကိုပါ ပျောက်ကင်း စေသည်။ အရွက် သတ္တုရည်ကို ကင်းကိုက်သော ဒဏ်ရာပေါ်သို့ ဆွတ်ပေးခြင်းဖြင့် ကင်းဆိပ်ကို ပြေစေ နိုင်သည်။ ရောင်ရမ်းသော နေရာများပေါ်သို့ လိမ်းပေး လျှင်လည်း အရောင်ကျ စေနိုင်သည်။ အရွက် ကျကျ ပြုတ်ရည်ကို ခပ်နွေးနွေး ငုံပေးသော် နဲ့နေသော သွားများကို ပြန်ခိုင်လာ စေသည်။
အသုံးဝင်သောအပိုင်း
ပုံသဏ္ဌာန် 	: 	အပင် - ချုံပင်ငယ် မျိုးဖြစ်၏။ ၂ ပေ မှ ၅ ပေ အထိ မြင့်၏။ အကိုင်း အခက် အလွန် များ၏။ ပင်စည် အကိုင်း အခက် တို့၌ ချွန်ထက် သော ဆူးကလေး များစွာ ရှိသည်။ အရွက် - ရွက်ဆိုင် ထွက်သည်။ ရှည်မျောမျော ပုံသဏ္ဌာန် ဖြစ်ပြီး ရွက်ထိပ် ချွန်ပြီး ရွက်ရင်း သွယ်သည်။ ရွက်နား ညီသည်။ ရွက်ကြော ထင်ရှား၏။ ရွက်ညှာ ရှည်သည်။ အပွင့် - အဝါရောင် ရှိသည်။ ရွက်ညှာရင်းမှ အဆစ် ထွက်၏။ ပွင့်ချပ် ၅ ခု ဆိုင်၍ ကတော့ ပုံသဏ္ဌာန် ပွင့်၏။ အတွင်းမှ ဝတ်ဆံမျှင် ၂ ခု ထွက်၏။ အသီး - အသီး၌ ဆူးရှိ၏။ အလျား ၁ လက်မ သာသာ ခန့် ရှိ၏။ အစေ့ ၂ စေ့ သာပါ၏။ အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ 	: 	ပဉ္စငါးပါး၊ အရွက်၊ အမြစ်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ 	: 	မြန်မာ နိုင်ငံ အနှံ့ အပြား ၌ ပေါက်ရောက် သည်။ အထူး သဖြင့် မြေလွတ် မြေလပ် စားကျက်များ ကုန်းတန်းများ တွင် တွေ့ရသည်။ သဘာ၀ အလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။ အသုံးဝင်ပုံ 	: 	အာနိသင် -မြန်မာ ဆေးကျမ်းများ အလိုအရ လိပ်ဆူးရွှေ သည် ခါး၍ ဖန်သော အရသာ ရှိ၏။ ဆာလောင် မွတ်သိပ်ခြင်း ကို ဖြစ်စေ၏။ အရေပြား ရောဂါနှင့် သွေးရောဂါ တို့၌ များစွာ အကျိုးပြု၏။ အသုံးပြုပုံ- ပဉ္စငါးပါး ၁။ လိပ်ဆူးရွှေ ပဉ္စငါးပါးကို ကြိတ်၍ နှမ်းဆီနှင့် ရောချက်ပြီး ယားနာ၊ ပွေးနာနှင့် အနာပေါက် များကို လိမ်းရ၏။ အရွက် ၁။ လိပ်ဆူးရွှေရွက် ကို ပြာချပြီး ထောပတ်နှင့် ရောလိမ်းသော် မကျက်နိုင်သော အနာများ အသားနုတက်၍ အမြန်ပျောက်၏။ ၂။ အရွက်ရည် ကို လူကြီးများ သောက်လျှင် ချွေးကောင်းစွာ ထွက်၍ အဖျားနှင့် တကွ ချောင်းဆိုး အအေးမိခြင်းပါ ပျောက်ကင်း၏။ ၃။ အရွက်ရည်ကို ကင်းကိုက်သော ဒဏ်ရာပေါ်သို့ ဆွတ်ပေးခြင်းဖြင့် ကင်းဆိပ် ကို ပြေစေသည်။ ရောင်ရမ်းသော နေရာများပေါ်၌ လိမ်းပေးလျှင် လည်း ပျောက်၏။ ၄။ အရွက်ကို ကျကျ ပြုတ်၍ ခပ်နွေးနွေး ငုံပေးသော် နဲ့သော သွားများ ပြန်ခိုင်စေ၏။ ၅။ လိပ်ဆူးရွှေ ရွက်နှင့် ကွက္ကရာ ဆတူ ရောကြိတ်၍ သွားခြေတွင် ကပ်ထားသော် သွားနာ သွားကိုက်နှင့် သွားခြေရင်းမှ သွေးယိုစီးခြင်း ပျောက်၏။ ၆။ အရွက်ကို ကြိတ်၍ ရသော အရည်တွင် ပျားရည် သို့မဟုတ် သကြား သို့မဟုတ် ရေနွေးနှင့် ရော၍ ကြွေဇွန်းငယ် ၂ ဇွန်းမျှ တိုက်သော် ကလေးများ ချောင်းဆိုး ဖျားနာ သလိပ် ထကြွခြင်း များပျောက်၏။ ၇။ အရွက်ကို ပြာချ၍ ဆန်ပုန်းရည် နှင့် ရောသောက်သော် ဖောရောင်ခြင်း နှင့် ရေဖျဉ်းကို ကျဆင်းစေ၏။ ချောင်းဆိုး ရောဂါ ကိုလည်း ပျောက်စေသည်။ ၈။ အရွက် ကြိတ်၍ ရသော အရည်ကို ခြေဖဝါး၊ ခြေချောင်း ကြား၌ ဖြစ်သော ဝဲနာ၊ ယားနာ တို့အား လိမ်းပေးလျှင် ပျောက်၏။
ကော့ပလံရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
ကော့ပလံရွာ(Kawtpalan)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ နောင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၁၅၅ ဖြစ်သည်။ အရပ်အခေါ်မှာ ကော့ပရံ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နောင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၈၉၅ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၆၉၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အာကာသာနဉ္စာယတနသုတ်
အာကာသနဉ္စာယတနဈာန် ရရှိပုံ၊ ယင်းဈာန်ကို ဝင်စားပုံ၊ ယင်းဈာန်မှ ထပုံတို့ကို အရှင်အာနန္ဒာ၏ လျှောက်ထားချက်အရ အရှင်သာရိပုတ္တရာ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ပိန်းနှဲကုန်းရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ပိန်းနှဲကုန်းရွာ (Peinhnekone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ အုတ်ဖိုအိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၇၉၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗောဓိကိုင်းရွာ
ဗောဓိကိုင်းရွာ
ကိုးကား
ဗောဓိကိုင်းရွာ
ကျုံထနီး (ကမာချိုင့်ရွာမ)ရွာ၊ ဘုံဒရိတ်
ကျုံထနီး (ကမာချိုင့်ရွာမ)ရွာ၊ ဘုံဒရိတ်
တွီးတွမ်းရွာ၊ တွန်းဇံမြို့နယ်
တွီးတွမ်းရွာ(Tuitum)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ တွန်းဇံမြို့နယ်၊ တွီးတွမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၇၉၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တွီးတွမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၇ ဦး၊ မ ၃၆၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၇၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တွန်းဇံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုန်းပက်ရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
ကုန်းပက်ရွာ (Konepet)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ နောင်လိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၁၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်လိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၃၂၆ ဦး၊ မ ၃၅၂၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၈၅၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သာတီ (တောင်)ရွာ၊ သာတီကွင်း
သာတီ (တောင်)ရွာ၊ သာတီကွင်း
ကွင်းသုံးဆင့်ရွာ၊ ရှော်ချောင်း
ကွင်းသုံးဆင့်ရွာ၊ ရှော်ချောင်း
အိုးပျဉ်းတောင်ရွာ၊ အိုးပျဉ်တောင်
အိုးပျဉ်းတောင်ရွာ၊ အိုးပျဉ်တောင်
ဆေးတက္ကသိုလ်(မကွေး)
မကွေးဆေးတက္ကသိုလ် (University of Medicine, Magway) သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ မကွေးဆေးတက္ကသိုလ်ကို ၂၀၀၁ ခုနှစ် မေလတွင် မကွေးမြို့၌ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန် - မန္တလေး (အနောက်ဘက်လမ်း) လမ်းမကြီးဘေးတွင် မကွေးမြို့မှ ရေနံချောင်းဘက်သို့ အထွက်တွင် တည်ရှိသည်။ မကွေးမြို့မှ (၆) မိုင်ခန့် ကွာဝေးသည်။
စတင် တည်ထောင် သူမှာ ဒေါက်တာ သန်းမြင့် ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံလူ့အခွင့်အရေး ကောင်မရှင်တွင် အဖွဲ့အဝင်အဖြစ် လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ ဆေးတက္ကသိုလ် မကွေးကို အားတက်တရော တည်ထောင်သူအဖြစ်  ဗိုလ်ချုပ်ခင်ညွန့် အား သိထားကြသည်။ သို့ရာတွင် အာဆီယံနိုင်ငံများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဆရာဝန် ဦးရေ အလွန်နည်းသောကြောင့် ထိုစဉ်က ဗိုလ်ချုပ် သန်းရွှေ အမိန့်ချ စီမံခဲ့သည်ဟုလည်း သိရသည်။ ဆေးတက္ကသိုလ် မကွေး တည်ထောင်စဉ် တာဝန်ရှိသော ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးမှာ ဒေါက်တာ ကျော်မြင့် ဖြစ်သည်။​
သင်တန်းကာလမှာ ၅ နှစ်၊ အလုပ်သင် ၁ နှစ် စုစုပေါင်း ၆ နှစ်ကြာ တက်ရောက်ရသော ကျောင်းဖြစ်သည်။ နှစ်စဉ် ကျောင်းသား ဦးရေ ၁၀ဝ ဝန်းကျင်ခန့်ကို လက်ခံသင်ကြားပေးသည်။ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းစာမေးပွဲတွင် မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ဆေးတက္ကသိုလ်များအတွက် တပြေးညီ သတ်မှတ်ထားသော ရမှတ်ရရှိသူများအား လက်ခံ သင်ကြားပေးသည်။ အမ်ဘီဘီအက်စ် ဘွဲ့၊ နှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့လွန်ဒီဂရီများအား တက်ရောက်ရယူနိုင်သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် မေလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ဆေးတက္ကသိုလ်မကွေး ၏ ဆယ်နှစ်ပြည့်အခမ်းအနားကို ကျင်းပခဲ့သည်။
ဆေးတက္ကသိုလ်(မကွေး)သည် Educational Commission for Foreign Medical Graduates က မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း အသိအမှတ်ပြုသော ကျောင်း ၄ ကျောင်းအနက် တစ်ကျောင်းလည်းဖြစ်သည်။
လက်ရှိ ပါမောက္ခချုပ်မှာ ဒေါက်တာဌေးလှ ဖြစ်သည်။ ဒုတိယ ပါမောက္ခချုပ် (စီမံ)မှာ ဒေါက်တာအေးအေးဦး ဖြစ်ပြီး ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်(သင်ကြား)မှာ ဒေါက်တာလှဝင်းမြင့် ဖြစ်သည်။
ထင်ရှားကျော်ကြားသူများ
မျိုးမြင့်အောင် ( Open Society Foundation Myanmar, တပ်မတော် မှ ဖမ်းဝရမ်း ထုတ်ခံထား၍ ထွက် ပြေး)​
အလုပ်သင် ဆရာဝန်
နောက်ဆုံးနှစ် အပိုင်း(ခ) အောင်မြင်ပြီးသော သင်တန်းသားများသည် သက်ဆိုင်ရာ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းအဆင့် ဆေးရုံကြီးများတွင် အလုပ်သင်ဆရာဝန်အဖြစ် ၁ နှစ်ခန့် လေ့ကျင့်သင်ကြားရသည်။ အလုပ်သင်ဆရာဝန်အဖြစ် သက်မှတ်ကာလပြည့်မီအောင် လေ့ကျင့်ပြီးစီးသော သင်တန်းသားများကိုသာလျှင် အမ်ဘီဘီအက်စ်ဘွဲ့ အား ချီးမြင့်သည်။
အောက်ပါမြို့များရှိ ဆေးရုံများတွင် အလုပ်သင်ဆရာဝန်အဖြစ် လျောက်ထားနိုင်သည်။
အိတိုနုခိဘူတာ
အိတိုနုခိဘူတာ  (糸貫駅 အိတိုနုခိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂိဖုခရိုင်၊ မိတိုဆုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
နန်းမားကြီးရွာ၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်
နန်းမားကြီးရွာ(Nanmargyi)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်၊ လယ်မီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၅၈၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လယ်မီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၈၃ ဦး၊ မ ၂၉၀၅ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၂၈၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးညှင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်ကြီး အားကစားကွင်း
တောင်ကြီး အားကစားကွင်းသည် ဘက်စုံသုံးအားကစားကွင်း တစ်ခုဖြစ်ပြီး ရှမ်းပြည်နယ်၏ မြို့တော် တောင်ကြီးမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ အဆိုပါ အားကစားကွင်းသည် ကမ္ဘောဇ ဘောလုံးအသင်း၏ အိမ်ကွင်းလည်း ဖြစ်သည်။ ပရိသတ်ဦးရေ ၇,၀၀၀ ဆန့် အားကစားကွင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
ပြင်ပလင့်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘောလုံးအားကစားကွင်းများ
ကွန်ကန်ရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
ကွန်ကန်ရွာ (Kunkan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ နောင်လိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၂၁၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်လိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၃၂၆ ဦး၊ မ ၃၅၂၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၈၅၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ရေချိုကုန်းရွာ၊ ရှော်ချောင်း
ရေချိုကုန်းရွာ၊ ရှော်ချောင်း
ကျွန်းတောကြီးရွာ၊ ခင်ဦးမြို့နယ်
ကျွန်းတောကြီးရွာ (Kyuntawgyi)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ခင်ဦးမြို့နယ်၊ မကြီးအုပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၄၈၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂွေ့ပင်သာရွာ၊ အထူး
ဂွေ့ပင်သာရွာ၊ အထူး
သပြေတန်းရွာ၊ သပြေတန်း
သပြေတန်းရွာ၊ သပြေတန်း
ဦးသိန်းစိန်အစိုးရနှင့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများ
ယခင်တွေ့ဆုံခဲ့မှုများ
ယခင် အစိုးရ လက်ထက်တွင် အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး ဦးအောင်ကြည်သည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် လုပ်ငန်းများ ဆက်သွယ် ဆောင်ရွက်ရန် အတွက် ဆက်ဆံရေးဝန်ကြီး အဖြစ် ၂၀၀၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။ ယင်းကဲ့သို့ ဆက်ဆံရေးဝန်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရပြီးနောက် ဦးအောင်ကြည်သည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် ၂၀၀၇ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် အတွင်း ကိုးကြိမ် တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးခဲ့သည်။
ပထမအကြိမ်
ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် သမ္မတ ဦးသိန်းစိန် ဦးဆောင်သည့် အစိုးရအဖွဲ့သစ်မှ အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာနနှင့် လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စု ဝန်ကြီး ဦးအောင်ကြည်နှင့် ရန်ကုန်မြို့ရှိ စိမ်းလဲ့ကန်သာ ဧည့်ဂေဟာတွင် ၂၀၁၁ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၅ ရက်နေ့ မွန်းလွဲပိုင်း ၁ နာရီ မှ မွန်းလွဲ ၂ နာရီ ၁၀ မိနစ်အထိ အစိုးရအဖွဲ့သစ် လက်ထက်၌ ပထမဆုံးအကြိမ် (ယခင်အစိုးရလက်ထက်တွေ့ဆုံပွဲများမှ ရေတွက်လျှင် (၁၀)ကြိမ်မြောက်) အဖြစ် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့သည်။
ထိုသို့ ဆွေးနွေးရာတွင် -
ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က ကျွန်မတို့ကတော့ တိုင်းပြည်အတွက် အကျိုးဖြစ်စေမယ့် ရလဒ်တွေပဲ မျှော်လင့်ပါတယ်။ ဘာပဲလုပ်လုပ်ပေါ့နော်၊ ဘာစကားပဲပြောပြော၊ ဘယ်သူနဲ့ပဲတွဲတွဲ ကျွန်မတို့ရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ နိုင်ငံနဲ့ တိုင်းပြည်အတွက်၊ ပြည်သူပြည်သားများကို အကျိုးပြုဖို့ပါပဲ။ ဒါကိုပဲ ကျွန်မတို့ မျှော်လင့်ပါတယ်ဟု ဖြေကြားခဲ့သည်။
ဒုတိယအကြိမ်
ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် သမ္မတ ဦးသိန်းစိန် ဦးဆောင်သည့် အစိုးရအဖွဲ့သစ်မှ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးအောင်ကြည်နှင့် ၂၀၁၁ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ စိမ်းလဲ့ကန်သာ အစိုးရ ဧည့်ဂေဟာ၌ မွန်းလွဲ ၁ နာရီမှ မွန်းလွဲ ၁ နာရီ ၅၀ မိနစ်အထိ အစိုးရသစ်လက်ထက် ဒုတိယအကြိမ်အဖြစ် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့သည်။
တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးမှုနှင့် ပတ်သက်သော သတင်းထုတ်ပြန်ချက်ကို ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးအောင်ကြည်က ဖတ်ကြားခဲ့ရာ အချက်လေးချက် ပါဝင်ပြီး ယင်းအချက်များမှာ -
နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့်တွေ့ဆုံခြင်း
နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးသိန်းစိန် နှင့်ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် တို့သည် ဩဂုတ်လ ၁၉ ရက်နေ့ ညနေ ၄ နာရီအချိန်တွင် နေပြည်တော်ရှိ သမ္မတအိမ်တော် ရုံးခန်း၌ ပထမဆုံး တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ အဆိုပါတွေ့ဆုံမှုတွင် နိုင်ငံတော် သမ္မတက နိုင်ငံတော်နှင့် တိုင်းရင်းသား ပြည်သူများ၏ အကျိုးစီးပွား အတွက် နိုင်ငံတော်အစိုးရ၏ ဆောင်ရွက်ချက်များကို ခင်မင်ရင်းနှီးစွာ ရှင်းလင်း ပြောကြားခဲ့ကြောင်း၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် တို့သည် မတူကွဲပြားသော သဘောထားအမြင်များ ဘေးဖယ်ထားပြီး နိုင်ငံနှင့် ပြည်သူလူထုအတွက် အမှန်တကယ် အကျိုးရှိစေမည့် ဘုံအကျိုးစီးပွားများ တွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်မည့် အလားအလာများအား ရင်းနှီးပွင့်လင်းစွာ ဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
တတိယအကြိမ်
အစိုးရသစ် လက်ထက်တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးအောင်ကြည် နှင့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် တို့မှာ တတိယအကြိမ်မြောက် အဖြစ် ၂၀၁၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့ မွန်းလွဲ ၁ နာရီ မှ ၂ နာရီ ၁၇ မိနစ် အချိန်အထိ တွေ့ဆုံခဲ့ကြပြီး လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် အပါအဝင် အကြောင်းအရာ လေးရပ်အား ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။
ဆွေးနွေးမှုအပြီး ထုတ်ပြန်ခဲ့သော ကြေညာချက်ကို ဦးအောင်ကြည်က ဖတ်ကြားခဲ့ရာ၌ “ယနေ့ တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးမှုတွင် -
စတုတ္ထအကြိမ်
အစိုးရသစ် လက်ထက်တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးအောင်ကြည် နှင့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်တို့သည် စတုထ္ထအကြိမ်မြောက်အဖြစ် အောက်တိုဘာလ ၃၀ရက်နေ့ မွန်းလွဲ ၁နာရီမှ ၁နာရီ ၅၅မိနစ် အချိန်အထိ ရန်ကုန်မြို့ရှိ စိမ်းလဲ့ကန်သာ ဧည့်ဂေဟာတွင် တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။
ဝန်ကြီး ဦးအောင်ကြည်က ဒီမိုကရေစီ ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှု လုပ်ငန်းစဉ်မှာပါမက၊ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေးနယ်ပယ်အသီးသီးမှာ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ကြမယ်လို့ ကျွန်တော်တို့ သဘောတူထားခဲ့ပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့က လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ရပ်ကို လုပ်တဲ့အခါမှာ တစ်လှမ်းပြီးတစ်လှမ်း ဆောင်ရွက်တတ်တဲ့ သဘာဝရှိပါတယ်။ ဒါအားလုံးလည်း သိတဲ့အတိုင်းပဲ။ ကျွန်တော်တို့က စုံလည်းမခုန်ဘူး။ ရပ်လည်းမနေပါဘူး ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး
လွိုင်မွေ သဘာဝထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေ
တည်နေရာ
မြောက်လတ္တီတွဒ်၂၁°၁၂'၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၉°၄၆'၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ရှမ်းပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသည်။ ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး၊ အကျယ်အဝန်း ၄၂.၈၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
သဘာဝအရင်းအမြစ်များ
ခြောက်သွေ့တောင်ပေါ်တောအမျိုးအစား ဖြစ်ပြီး သဘာဝထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေ၏ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းကို ဖုံးလွှမ်းထားပြီး ကျန် ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းမှာ တောင်ပေါ်ထင်းရှူးတော အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။
ခြိမ်းခြောက်အန္တရာယ်များ
သဘာဝထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေ ဝန်းကျင်တွင် လူဦးရေအများကြီး မဟုတ်သည်တိုင်အောင် ရွေ့ပြောင်းတောင်ယာများနှင့် လှေကားထစ်စိုက်ခင်းများ တိုးလာခြင်းသည် သဘာဝထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေအတွက် ပို၍ အန္တရာယ်ရှိလာနေသည်။ နောက်ထပ် အရေးကြီးသော အန္တရာယ်တစ်ခုမှာ စစ်တမ်းများအရ သစ်ထုတ်လုပ်မှုတိုးလားခြင်းဖြစ်သည်။
ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်းများ
ကျိုင်းတုံမြို့မှတဆင့် သွားလာနိုင်ပြီး ခွင်ပြုမိန့်တောင်းယူပြီး အနီးအနားတောင်များသို့လည်း လှည့်ပတ်ခါ ဒေသခံများနှင့် တွေ့ဆုံနိုင်ပြီး ဒေသထွက် လက်မှုပစ္စည်းများကိုလည်း ဝယ်ယူနိုင်သည်။ ညအိပ်ကိုတော့ ကျိုင်းတုံမြို့တွင်သာ ခွင့်ပြုပြီး မြို့ထဲတွင် တည်းခိုစရာကောင်းသော ဟိုတယ်များရှိသည်။
ကျိုက်ထိုခရိုင်
ကျိုက်ထိုခရိုင် (Kyaikto District) သည် မွန်ပြည်နယ်တွင် ပါဝင်သော ခရိုင်ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ကျိုက်ထိုမြို့ဖြစ်သည်။
ပါဝင်သောမြို့နယ်များ
ကျိုက်ထိုခရိုင်တွင် ပါဝင်သော မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံအနှံ့ ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ သထုံခရိုင်မှ ကျိုက်ထိုနှင့် ဘီးလင်းမြို့နယ်များကို ခွဲထုတ်ကာ ကျိုက်ထိုခရိုင်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ ကဏ္ဍ:မွန်ပြည်နယ်
နောင်ကုန်းရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
နောင်ကုန်းရွာ(Naungkone)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ နောင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၁၄၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နောင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၈၉၅ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၆၉၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေဦးရွာ၊ ပင်းတယမြို့နယ်
ရေဦးရွာ (Yaeu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်းတယမြို့နယ်၊ ထယ်သွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၇၃၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထယ်သွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၃၇ ဦး၊ မ ၇၄၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၈၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်းတယမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သာစည်ရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
သာစည်ရွာ (Tharsi)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ ကညင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၃၃၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
WikiLeaks
ဝီကီလိ (ခ်) (wikileaks) သည် နိုင်ငံတကာ အကျိုးမမြတ်မရှာသော မီဒီယာသစ် မီဒီယာ အဖွဲ့ဖြစ်သည်။ အမည်မသိ သတင်းရင်းမြစ်နှင့် ပေါက်ကြားမှုများမှတဆင့် သာမန်အားဖြင့် ရရန်ခက်ခဲသော စာရွက်စာတမ်းများကို တင်ပေးနေသော နေရာဖြစ်သည်။ ဝီကီလိ (ခ်) ဝက်ဘ်ဆိုဒ်ကို The Sunshine Press က ၂၀ဝ၆ တွင် စတင်သည်။ စတင်သည့် နှစ်မှာပင် စာရွက်စာတမ်းပေါင်း ၁.၂ သန်းခန့် တိုးပွားလာခဲ့သည်။
ယခုအဖွဲ့ကို တောင်အာဖရိက၊ ဥရောပ၊ ထိုင်ဝမ်၊ အမေရိကန် တို့ရှိ နည်းပညာရှင်များနှင့် စာနယ်ဇင်းသမား၊ သင်္ချာပညာရှင် တရုတ်အတိုက်အခံများက စ၍ ထူထောင်သည်ဟု ဖော်ပြခဲ့ဖူးသည်။ သတင်းစာဆောင်းပါးများနှင့် The New Yorker မဂ္ဂဇင်းတို့က ဩစတြေးလျ အင်တာနက် တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ ဂျူလီယန် အက်စ်ဆန်း (Julian Assange) ကို ဝီကီလိ (ခ်) ဒါရိုက်တာအဖြစ် ဖော်ပြကြသည်။
ဝီကီလိ (ခ်) သည် ၂၀ဝ၈ ခုနှစ် Economist မဂ္ဂဇင်း မီဒီယာသစ်ဆု အပါအဝင် ဆုပေါင်းများစွာ ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀ဝ၉ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ဝီကီလိ (ခ်) နှင့် ဂျူလီယန် အက်ဆန်သည် နိုင်ငံတကာ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် အဖွဲ့ (ယူကေ) ၏ မီဒီယာဆု (မီဒီယာသစ်ကဏ္ဍ) ကိုရရှိသည်။ ၂၀ဝ၈ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော “ကင်ညာ - သွေးညဉ်းသံ၊ တရားမဲ့ သတ်ဖြတ်ခြင်းနှင့် အပျောက်ဖျောက်ခြင်းများ” အတွက် ရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ကင်ညာနိုင်ငံ လူ့အခွင့်အရေး အမျိုးသား ကော်မရှင်၏ အစီရင်ခံစာဖြစ်ပြီး ကင်ညာရှိ ရဲများ၏ တရားမဲ့ သတ်ဖြတ်မှုများကို ဖော်ပြထားသည်။ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် မေလတွင် နယူးယောက် နေ့စဉ် သတင်းက ဝီကီလိ (ခ်) ကို “သတင်းကို လုံးဝပြောင်းလဲသွားစေနိုင်သော ဝက်ဘ်ဆိုဒ်” အဖြစ် ပထမနေရာတွင် အဆင့်သတ်မှတ် ဖော်ပြခဲ့သည်။
ဝီကီလိ (ခ်) စတင်စဉ်က အသုံးပြုသူ-အလွယ်တည်းဖြတ် စနစ်ဖြစ်ပြီး မီဒီယာဝီကီ ကိုလည်း သုံးစွဲခဲ့သည်။ သို့သော် ယခုအခါ အစဉ်အလာ ပုံနှိပ်လုပ်ငန်းပုံစံဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်းတိုးတက်လာပြီး အသုံးပြုသူများ၏ ကော်မန့်နှင့် တည်းဖြတ်မှုကို ဆက်လက် လက်ခံခြင်း မရှိတော့ပေ။
သမိုင်းကြောင်း
ဝီကီလိ (ခ်) သည် ၂၀ဝ၆ ဒီဇင်ဘာတွင် စတင်ပေါ်ပေါက်လာသည်။ တောင်အာဖရိက၊ ဥရောပ၊ ထိုင်ဝမ်၊ အမေရိကန် နှင့် ဩစတြေးလျတို့ရှိ နည်းပညာရှင်များနှင့် စာနယ်ဇင်းသမား၊ သင်္ချာပညာရှင် တရုတ်အတိုက်အခံများက စ၍ ထူထောင်သည်ဟု ဖော်ပြခဲ့ဖူးသည်။ ဝီကီလိခ်ကို စတင်ဖန်တီးသူအား ခြေရာမခံနိုင်ခဲ့ပေ။ ၂၀ဝ၇ ဇန်နဝါရီလမှစ၍ ဂျူလီယန် အက်စ်ဆန်း နှင့် အခြားသူများ ပရိသတ်ရှေ့မှောက်တွင် ပေါ်လာသည်။ အက်စ်ဆန်းက သူ့ကိုယ်သူ ဝီကီလိ (ခ်) အကြံပေးဘုတ်အဖွဲ့ဝင်ဟု ဆိုသည်။ The Australian သတင်းတပုဒ်တွင် အက်စ်ဆန်းကို ဝီကီလိ (ခ်) ကိုတည်ထောင်သူဟု ဖော်ပြထားသည်။ Wierd မဂ္ဂဇင်းကမူ အက်စ်ဆန်းနှင့် စကားပြောဆိုဖူးသည် ဆိုသည့် ကူညီရေးသားတဦး၏ အဆိုကို ကိုးကား၍ အက်စ်ဆန်းကို “ဝီကီလိ (ခ်) ၏ ဝိဉာဉ်နှင့် အသက်၊ တည်ထောင်သူ၊ အတွေးအခေါ် ချမှတ်သူ၊ ပြောခွင့်ရှိသူ၊ လက်ရင်း ကုဒ်ဖန်တီးသူ၊ ဆော်ဩသူ၊ ငွေကြေး မ တည်သူနှင့် အားလုံးတွင် တာဝန်ရှိသူ” ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ၂၀ဝ၉ ခုနှစ် တွင် ဝီကီလိ (ခ်) ၌ ကူညီရေးသားသူပေါင်း ၁၂,ဝ၀ မှတ်ပုံတင်ထားသည် ။ အကြံပေးဘုတ်အဖွဲ့တွင် အက်စ်ဆန်း၊ ဖိလစ် အဒမ်၊ ဝန်ဒန်၊ စီ.ဂျေ.ဟင့်ခ်၊ ဘင် လော်ရေး၊ တာရှီ နမ်ဂျယ် ခမ်ဆစ်ဆန်၊ ရှောင်ကင်၊ ချီကို ဝှစ်တက်ကာနှင့် ဝန် ယုကိုင်တို့ ပါဝင်သည်။ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်အတွင်း Mother Jones မဂ္ဂဇင်းက ဆက်သွယ်မေးမြန်းခန်းတွင်မူ မစ္စတာ ခမ်ဆစ်ဆန်က သူ့အနေဖြင့် ဝီကီလိ (ခ်) မှ အီးမေးလ် လက်ခံရရှိခဲ့သော်လည်း အကြံပေးဖြစ်ရန် သဘောမတူခဲ့ပါဟု ငြင်းဆိုထားသည်။
ဝီကီလိ (ခ်) က ၎င်းတို့၏ “မူလရည်ရွယ်ချက်သည် အာရှ၊ ယခင်ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံခွဲများ၊ အာဖရိက ဆဟာရ နိုင်ငံများနှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှ ဖိနှိပ်သည့် အာဏာရှင် အစိုးရများကို ဖွင့်ထုတ်ရန် ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် အစိုးရများ၊ ကော်ပိုရေးရှင်းများ၏ ကျင့်ဝတ်နှင့် မညီသော အပြုအမူများကို ဖော်ထုတ်ရန် ဆန္ဒရှိသည့် ဒေသအားလုံးမှ လူများ အထောက်အကူရရန်လည်း မျှော်လင့်သည်” ဟု ဆိုထားသည်။
၂၀ဝ၇ ဇန်နဝါရီတွင် ဝီကီလိ (ခ်) သည် ပေါက်ကြားလာသည့် ဖိုင်ပေါင်း ၁.၂ သန်းကျော် ရရှိထားပြီး ဝက်ဘ်ဆိုဒ်ပေါ်သို့တင်ရန် ပြင်ဆင်နေသည်။ နယူးယော်ကာ (The New Yoker) သတင်းစာပါ တောင်းပါး တပုဒ်တွင် "ဝီကီလိ (ခ်) လုပ်ဆောင်သူများအနက် တဦးသည် ဆာဗာကို ကိုင်ထားပြီး သန်းနှင့်ချီသည့် လျှို့ဝှက်ဖိုင်များကို ထိုမှ တဆင့်ဖြတ်စေသည်။ လုပ်ဆောင်သူတဦးက တရုတ်မှ ဟက်ကာများသည် နိုင်ငံခြားအစိုးရများ၏ သတင်းအချက်များကို စုဆောင်းရန် ကွန်ရက်ကို သုံးနေကြောင်း သတိထားမိပြီး ထိုလမ်းကြောင်းကို စတင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ ဝီကီလိ (ခ်) တွင် အနည်းငယ်မျှသာ တင်သေးသော်လည်း အစောပိုင်း ဖော်ပြမှုများသည် ဝီကီလိ (ခ်) ဆိုဒ်အတွက် အခြေခံဖြစ်ခဲ့သည်။ အက်စ်ဆန်းက “ကျနော်တို့ နိုင်ငံပေါင်း ၁၃ နိုင်ငံက စာရွက်စာတမ်းပေါင်း ၁ သန်းကျော် လက်ခံရရှိထားပါတယ်” ဟု ဆိုသည်။" ဝီကီလိ (ခ်) အစောပိုင်းကာလများ၌ တရုတ်ဟက်ကာများကို ကြားဖြတ်ခိုးဝင်ခြင်းက အရေးပါသည့်ကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့ကြောင်းနှင့် ပတ်သက်၍ အက်စ်ဆန်းက တုံ့ပြန်ပြောဆိုရာ၌ “ဒီစွပ်စဲမှုက မမှန်ပါဘူး။ ကျနော်တို့ အဆက်အသွယ်ထဲက တယောက်က တရုတ်ရဲ့ လျှို့ဝှက်ထောက်လှမ်းမှုတွေထဲကို ၂၀ဝ၆ ခုနှစ်တုန်းက စုံစမ်းလေ့လာမှုတွေ လုပ်ခဲ့ဖို့ ပတ်သက်ခဲ့တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီစာရွက်စာတမ်း လက်တဆုပ်စာကို ဝီကီလိ (ခ်) မှာ တင်ခဲ့ပါပြီ။ တိဘက် အဖွဲ့အစည်းတွေလို အစိုးရမဟုတ်တဲ့ အဖွဲ့တွေက တရုတ်ရဲ့ လျှို့ဝှက်ထောက်လှမ်းမှုတွေကို ပစ်မှတ်ထားပါတယ်။” ဟုဆိုသည်။ အဖွဲ့အနေနှင့် အာဖဂန်စစ်ပွဲကနေ ကင်ညာ လာဘ်စားမှုအထိ ထိပ်တန်းသတင်းများဖြစ်ခဲ့သော အရေးပါသည့် စာရွက်စာတမ်းများကို ဆက်တိုက် ထုတ်ဖော်ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။
ဝီကီလိ (ခ်) အဖွဲ့အနေဖြင့် ဖော်ကောင်လုပ်သူနှင့် ဂျာနယ်လစ်များ အရေးကြီးသည့် စာရွက်စာတမ်းများ အီးမေးလ်ဖြင့် ပို့မှုကြောင့် တရုတ်ဂျာနယ်လစ် ရှီတာအို (Shi Tao) ကဲ့သို့ ဒုက္ခမရောက်စေရန် အထူးသတိထားကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ရှီတာအိုသည် တိန့်အန်နန်မင် ရင်ပြင် လူသတ်ပွဲ နှစ်ပတ်လည်အကြောင်း တရုတ်အစိုးရအရာရှိများထံမှ အီးမေးလ်ကို လူအများသိအောင် လုပ်ဆောင်ခြင်းကြောင့် ၂၀ဝ၅ တွင် ထောင်ဒဏ် ၁၀ နှစ် ချမှတ်ခံရသည်။
ဒင်နီယယ် အဲလစ်ဘာ့ဂ် (Daniel Ellsbarg) ၏ ၁၉၇၁ ခုနှစ်က ပင်တဂွန်စစ်ဌာနချုပ် စာရွက်စာတမ်းများ ပေါက်ကြားမှုနှင့် ပရောဂျက်ကို နှိုင်းယှဉ်နိုင်သည်။. အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုတွင် စာရွက်စာတမ်းတချို့ ပေါက်ကြားမှုကို ဥပဒေအရ အကာအကွယ်ပေးထားသည်။ အနည်းဆုံးအားဖြင့် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ နယ်ပယ်တွင် အမည်မခံဘဲ ပေါက်ကြားမှုကို အမေရိကန် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဖြင့် အာမခံရန် အမေရိကန် ဗဟိုတရားရုံးက စည်းမျဉ်းထုတ်ထားသည်။]]. စာရေးဆရာနှင့် ဂျာနယ်လစ် ဝှစ်တလေ စထရစ်ဘာ (Whitley Strieber) က ဝီကီလိ (ခ်) ပရောဂျက်၏ အကျိုးကျေးဇူးနှင့် ပတ်သက်၍ “အစိုးရရဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေ ပေါက်ကြားမှုဟာ ထောင်ချခံရနိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် ခဏလောက်ပါပဲ။ တရုတ်၊ အာဖရိကနဲ့ အရှေ့အလယ်ပိုင်းလို ဒေသမျိုးမှာတော့ ထောင်ဒဏ်နှစ်ရှည်ကနေ သေဒဏ်အထိ ကျနိုင်ပါတယ်”."ဟု ဆိုသည်။
ဂျာမနီတွင် ဝီကီလိ (ခ်) ဒိုမိန်းပိုင်ရှင်အိမ်ကို ရဲက ဝင်စီးခြင်း
ဩစတြေးလျ ဆက်သွယ်ရေးနှင့် မီဒီယာ အာဏာပိုင်အဖွဲ့ (ACMA) ၏ စာရွက်စာတမ်းများကို ဝီကီလိ (ခ်) က ဖွင့်ချလိုက်ပြီးနောက် ဂျာမန်ဆိုင်ရာ ဝီကီလိ (ခ်) ဒိုမိန်းဖြစ်သော wikileaks.de ကို မှတ်ပုံတင်ထားသူ သီယိုဒို ရပ်(ပ်) (Theodor Reppe) ၏ နေအိမ်ကို ၂၀ဝ၉ ခုနှစ် မတ်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ရဲများက ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့သည်။censorship blacklist. ဝက်ဘ်ဆိုဒ်ကိုမူ ထိခိုက်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။
ဩစတြေးလျ၏ အနာဂတ်တွင် ဆင်ဆာဖြတ်တောက်မည့် အလားအလာ
၂၀ဝ၉ ခုနှစ် မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ဩစတြေးလျ ဆက်သွယ်ရေးနှင့် မီဒီယာ အာဏာပိုင်အဖွဲ့ (ACMA) က ဝီကီလိ (ခ်) ကို ၎င်းတို့ ပြုစုနေသည့် နာမည်ပျက်စာရင်း၌ အင်တာနက်တွင် စိစစ်ဆင်ဆာလုပ်လျှင် ဩစတြေးလျတွင် ပိတ်ပင်ရန် စာရင်းသွင်းထားခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ နိုဝင်ဘာ ၃၀ ရက်နေ့တွင် အမည်ပျက် အဆိုပြုစာရင်းထဲမှ ဝီကီလိ (ခ်) ကို ပယ်ဖျက်ပေးလိုက်သည်။
ထိုင်း၏ ဆင်ဆာဖြတ်တောက်မှု
ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အရေးပေါ်အခြေအနေ ဖြေရှင်းရေး ဗဟိုဌာန (The Centre for the Resolution of the Emergency Situation - CRES) က ဝီကီလိ (ခ်) ဝက်ဘ်ဆိုဒ်ကို ဆင်ဆာ လုပ်ထားသည်။ ထို့ပြင် တခြားသော ဝက်ဘ်စာမျက်နှာ ၄၀,ဝ၀ဝ ကျော်ကိုလည်း ဆင်ဆာဖြတ်တောက်ထားသည်။ အကြောင်းပြချက်မှာ နိုင်ငံရေး မတည်ငြိမ်မှုများကြောင့် အရေးပေါ် ဒီကရီဖြင့် တားမြစ်ထားခြင်းဟု ဆိုသည်။. ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ဝီကီလိ (ခ်) ကိုဝင်ပါက ဤစာမျက်နှာ သို့ အလိုအလျောက် ရောက်သွားပေလိမ့်မည်။
အမေရိကန်၏ ဆင်ဆာဖြတ်တောက်မှု
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကွန်ဂရက် စာကြည့်တိုက် တွင် ဝီကီလိ (ခ်) ကို ဝင်မရအောင် ပိတ်ထားသည်။ ၂၀၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၃ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ အိမ်ဖြူတော် စီမံခန့်ခွဲရေးနှင့် ဘတ်ဂျက်ရုံးက ဝီကီလိ (ခ်) နှင့် တခြားဝက်ဘ်ဆိုဒ်မှ ဖိုင်များရယူခြင်းကို ဖက်ဒရယ် အစိုးရဝန်ထမ်းများနှင့် အငှားလုပ်နေသူများအား တားမြစ်မိန့် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်
ဝီကီလိ (ခ်) က ၂၀၁၀ ဧပြီလတွင် ပရိသတ် ၃၀,ဝ၀ဝ ရှိသော ၎င်းတို့၏ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် စာမျက်နှာကို ဖျက်လိုက်ကြောင်း ကြေညာသည်။  သို့သော် ၂၀၁၀ ဒီဇင်ဘာတွင် ဝီကီလိ (ခ်) ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် ပရိသတ် စာမျက်နှာ ပြန်ဖွင့်လိုက်ပြီး ပရိသတ် ၆၅၀,ဝ၀ဝ ကျော် အထိ တိုးပွားလာသည်။
ဒင်နီယယ် အရပ် မွိုင် မိသားစု လာဘ်စားမှု အရှုပ်တော်ပုံ
၂၀ဝ၇ ဩဂုတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ယခင် ကင်ညာခေါင်းဆောင်ကြီး ဒင်နီယယ် အရပ် မွိုင် မိသားစု လာဘ်ပေးလာဘ်ယူမှုအကြောင်းကို မျက်နှာဖုံးသတင်းအဖြစ် ဗြိတိန်မှ The Guardian သတင်းစာက ဖော်ပြခဲ့သည်။ သတင်းစာက သတင်းရရှိသည့်ရင်းမြစ်ကို ဝီကီလိ (ခ်) ဟု ဖော်ပြ ကိုးကားခဲ့သည်။
ပူးတွဲ ဆောင်ရွက်ရေး လုပ်ငန်းများဆိုင်ရာ ပရိုတိုကောလ် ၄၄၀
၂၀ဝ၉ အောက်တိုဘာတွင် ဗြိတိသျှ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ ၂၀ဝ၁ ခုနှစ်က စာမျက်နှာ ၂,၄၀ဝ ပါ ပူးတွဲ ဆောင်ရွက်ရေး လုပ်ငန်းများဆိုင်ရာ ပရိုတိုကောလ် (Joint Services Protocol 440) လျှို့ဝှက်ဖိုင် ပေါက်ကြားခဲ့သည်။ ယင်းစာရွက်စာတမ်းများတွင် ဟက်ကာများ၊ စာနယ်ဇင်းသမားများနှင့် နိုင်ငံခြား သူလျှိုများ၏ သတင်းအချက်အလက် နှိုက်ထုတ်မှုကို မည်သို့ ရှောင်ရှားနိုင်ကြောင်း လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အကြံပေးချက်များ ပါဝင်သည်။
၉-၁၁ ပေဂျာ မက်ဆေ့ချ် ကြားဖြတ်ဖမ်းယူမှု
၂၀ဝ၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၅ တွင် စက်တင်ဘာ ၉/၁၁ အကြမ်းဖက်မှု နေ့တွင် ပေးပို့ကြသည့် ပေဂျာ မက်ဆေ့ချ်ပေါင်း ၅၇၀,ဝ၀ဝ ကို ကြားဖြတ် ဖမ်းယူထားမှုအား ဝီကီလိ (ခ်) က ဖွင့်ချခဲ့သည်။  ဘရက်ဒလေ မန်းနင်းက ဤလုပ်ရပ်မှာ အမေရိကန် အမျိုးသား လုံခြုံရေး အေဂျင်စီ (NSA) ၏ လုပ်ရပ်မှန်း သိသာ ထင်ရှားလှကြောင်း ပြောသည်။ ပေါက်ကြားလာသည့် မက်ဆေ့ချ်များမှာ ပင်တဂွန်စစ်ဘက် အရာရှိများနှင့် နယူးယောက် မြို့တော် ရဲဌာနကြား ပေးပို့ဆက်သွယ်မှုများ ဖြစ်သည်။
ထပ်မံဖွင့်ချဦးမည် ပေါက်ကြားမှုများဆိုင်ရာ ကြေညာချက်
၂၀ဝ၉ ခုနှစ်က Computer World နှင့် အင်တာဗျူးတွင် အက်စ်ဆန်းက အမေရိကဘဏ်မှ ၅ ဂစ်စာ အချက်အလက်များ ရရှိထားကြောင်း ပြောသွားသည်။ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဖောစ် မဂ္ဂဇင်း (Forbes Magazine) သို့ အက်စ်ဆန်းက ၂၀၁၁ အစောပိုင်းတွင် တခြားသော မဟာပေါက်ကြားမှု (megaleak) များ ပြုလုပ်သွားရန် အစီအစဉ် ရှိသည်ဟု ပြောသွားသည်။ ယခုကာလတွင်မူ ပုဂ္ဂလိက ကဏ္ဍနှင့် အကြီးစား အမေရိကန် ဘဏ်တခုနှင့် ပတ်သက်၍ ပေါက်ကြားမှုများ တင်ပြရန် ရှိကြောင်း ဆိုသည်။ ဤကြေညာချက်အပြီး၌ အမေရိကဘဏ်၏ စတော့ဈေးနှုန်းများ ၃ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းသွားသည်။. ဤ ပေါက်ကြားမှု၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ အက်စ်ဆန်းက “ဘဏ်တခု၊ နှစ်ခုကတော့ ပြိုလဲသွားပါလိမ့်မယ်” ဟု သုံးသပ်ချက် ပေးထားသည်။.”
၂၀၁၀ ဒီဇင်ဘာတွင် အက်စ်ဆန်း၏ ရှေ့နေ မာ့ခ် စတီဖင်စ် (Mark Stephens) က ဘီဘီစီ၏ အင်ဒရူး မား ပွဲတွင် အဖွဲ့အစည်းအနေဖြင့် ခုခံကာကွယ်ရန်လိုမည့် “သာမို-နျူကလီးယား ကိရိယာ” (thermo-nuclear device) အကြောင်း အချက်အလက်များကို ဝီကီလိ (ခ်) က ရရှိထားသည်ဟု ပြောသွားသည်။.
ပိုးစာခင်းရွာ၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်
ပိုးစာခင်းရွာ (Poesarkhin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်၊ စစ်တားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၅၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စစ်တားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၂၉ ဦး၊ မ ၂၁၄၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၁၇၇ ဦးနေထိုင်သည်။
နန်းကျောင်းဆရာတော်
နန်းကျောင်းဆရာတော် (၉၈၆-၁၀၆၅)
နန်းကျောင်းဆရာတော်သည် ပါဠိစာပေသင်ရိုးကျမ်း ဖြစ်သော သဒ္ဒါကျမ်းကို နိဿယ ပြန်ဆိုတော်မူသဖြင့် ထင်ရှားလာသော ဆရာတော် ဖြစ်သည်။ ဆရာတော်၏ နိဿယကျမ်း ကြီးမှာ ကောင်းမွန် မြင့်မြတ်လှသဖြင့် ခေတ်အဆက်ဆက် စာသင်သားတို့၏ လက်သုံးကျမ်းကြီး တစ်ဆူ ဖြစ်ခဲ့ပေသည်။ ထို့ကြောင့်  သင်္ဂြိုဟ် ဗားကရာ၊ သဒ္ဒါ နန်းကျောင်း  ဟူ၍ ရှေးသူဟောင်း တို့ ဆိုစမှတ်ပြုကြလေသည်။
အိတိုအိဂဝဘူတာ
အိတိုအိဂဝဘူတာ  (糸魚川駅 အိတိုအိဂဝ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နီးဂတခရိုင်၊ အိတိုအိဂဝမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
နန်းကျောင်းဆရာတော်
နန်းကျောင်းဆရာတော် (၉၈၆-၁၀၆၅)
ဆရာတော်သည် ပြည်မင်း၏ အမတ်ကြီးဖြစ်သော နေမျိုးနော်ရထာ၏ သားဖြစ်၍ မှူးမတ်မျိုးနွယ်မှ မွေးဖွားလာသူ ဖြစ်သည်။ မွေးဖွားရာ ဒေသကိုမူ တိကျစွာ မတွေ့ရသေးချေ။ အချို့မူ၌ ပခန်းကြီးကျေးလက် ဘလဘရွာသားဟု ဆိုကြသည်။ ဖွားသက္ကရာဇ်ကိုမူ မှန်နန်း ရာဇဝင်တော်ကြီး-တတိယတွဲ၌ သက္ကရာဇ် ၁ဝဝ၆-ခု၊ တပေါင်းတွင် သာလွန်မင်းတရား ကြီးသည် သုဓမ္မာဇရပ်တော်သို့ ထွက်တော်မူပြီးလျှင် သျှင်အဂ္ဂဓမ္မအား ရဟန်းအဖြစ်သို့ ထောက်ပံ့တော်မူကြောင်း တွေ့ရှိရ၏။ ထို့ကြောင့် ဆရာတော်၏ မွေးသက္ကရာဇ်ကို ၉ဂ၆-ခုဟု ရေးမှတ်ရခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
ဖော်ပြခဲ့ပြီးသည့်အတိုင်း ရဟန်းပြုသောအခါ ဘွဲ့မည်မှာ သျှင်အဂ္ဂဓမ္မ ဖြစ်သည်။ သျှင်အဂ္ဂဓမ္မသည် အင်းဝမြို့မှ ဆရာတော် သျှင်အရိယာလင်္ကာရ၏ တပည့်ဖြစ်သည်။ ထိုခေတ်တွင် အရိယာလင်္ကာရဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရ ဆရာတော် နှစ်ပါးရှိသည်။ ပထမအရိယာလင်္ကာရမှာ တောင်ဖီလာဆရာတော်နှင့် ပညာပြိုင်ဘက်ဖြစ်၍ ' အင်းဝပဉ္စင်းကျော် ' ဟု ခေါ်တွင်သည်။ ထိုဆရာတော်အား သာလွန်မင်းတရားက ကြည်ညိုတော်မူသဖြင့် အရိယာလင်္ကာရဟူသော ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကို ကပ်လှူ၍ ဒက္ခိဏာဝန်ကျောင်းတော်ကို တင်လှူမည်ရှိရာ မတင်လှူရမီ ပျံလွန် တော်မူသဖြင့် တပည့်ရင်းဖြစ်သော ကျမ်းဂန်တတ်ဆရာတော် တစ်ပါးကို အရိယာလင်္ကာရဟူသော ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကို ထပ်မံကပ်လှူ၍ ဒက္ခိဏာဝန်ကျောင်းတော်ကို တင်လှူလေသည်။
အထက်ဖော်ပြပါ နှစ်ပါးလုံးမှာ သာလွန်မင်းတရား လက်ထက်မှာပင် ဘွဲ့တံဆိပ်တော် ကို အတူရရှိကြသည်ဖြစ်၍ သျှင်အဂ္ဂဓမ္မ၏ ဆရာမှာ မည်သည့် အရိယာလင်္ကာရဘွဲ့ရ ဆရာတော် ဖြစ်သည်ကို တိကျသော အမှတ်အသား မတွေ့ရပေ။ သို့ရာတွင် ဒုတိ်ယသျှင်အရိယာလင်္ကာရ ဆရာတော်မှာ ကောင်းမှုတော်ကြီး တည်လုပ်၍ လေးမျက်နှာတွင် တည်ဆောက်သော ကျောင်း များကို အပ်နှင်းချိန်တွင် ပေးအပ်သော ဘွဲ့ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် သျှင်အဂ္ဂဓမ္မ၏ ဆရာသည် ပတမ အရိယာလင်္ကာရဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရ ဆရာတော်ပင် ဖြစ်နိုင်ပေသည်။
ထိုဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကို မည်သည့်ခုနှစ်တွင် ရရှိသည်ဟု မသိရသော်လည်း သာလွန်မင်း တရား လက်ထက်မှာပင် ရရှိသည်ဟု ဆိုနိုင်ပေသည်။ သက္ကရာဇ် ၁ဝ၁ဝ-ခုနှစ်တွင် သာလွန်မင်း တရား၏ သားတော် မင်းရဲရန္တမိတ်ခေါ် ပင်းတလဲမင်း သည် ထီးနန်းအမွေကို ဆက်ခံစိုးစံလေသည်။ ထိုမင်းလက်ထက်တွင် အိမ်ရှေ့မင်းသားဖြစ်သော မင်းရဲသီဟသူနှင့် မိဖုရား စန္ဒာဒေဝီတို့က အဓိကအားဖြင့် ကိုးကွယ်တော်မူသည်။ ကျောင်းလည်း ဆောက်လုပ် လှူဒါန်းသဖြင့် ထိုကျောင်း မှာပင် သီတင်းသုံးတော်မူရသည်။
ထိုအခါ သျှင်အဂ္ဂဓမ္မာလင်္ကာရသည် ' အိမ်ရှေ့မင်းဆရာတော် ' ဟုလည်းကောင်း၊ 'အိမ်ရှေ့မင်းကျောင်းဆရာတော် ' ဟုလည်းကောင်း အမည်တွင်လာပြန်သည်။ ဆရာတော်သည် ' တိသာသနလောက ' ဟူသော ဘွဲ့တံဆိပ်ကို ရရှိတော်မူကြောင်းကို သဒ္ဒါနိဿယနိဂုံး၌- စိဟနံ၊ တံဆိပ်အမည်ကား။ တိသာသနံမှိ၊ သာသနာတော်သုံးပါး၌။ အာလောဘူ တတ္တာ၊ ပညာရောင်ရှိသည်အဖြစ်ကြောင့်။ တိသာသနလောကောတိ၊ တိသာသနလောကဟူ ၍။ ဝိဿုတော၊ ကျော်စောထသော။ ဟူ၍ ထည့်သွင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။
ဆရာတော်သည် ပါဠိစာပေ သင်ကြားမှုသမိုင်းတွင် အကျော်ကြားဆုံး ဖြစ်သော သဒ္ဒါ နိဿယကျမ်းကြီးကို ထိုမင်းလက်ထက်မှာပင် ရေးသားသည်ဟု ဆုံးဖြတ်ရပေသည်။ အဘယ့်ကြောင့် ဆိုသော် ထိုကျမ်းပြီးနိဂုံး၌ နောင်အခါ ပြည်မင်းလက်ထက်၌ ရရှိသော ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကို ထည့်သွင်းထားခြင်း မရှိသေးသောကြောင့်တည်း။ သို့သော်လည်း ထိုကျမ်းကြီးမှာ ပြည်မင်း လက်ထက်လောက် ရောက်မှ ရေးသား ပြီးစီးသည်ဟု ခန့်မှန်းရပေသည်။
သက္ကရာဇ် ၁ဝ၂၃-ခုနှစ်တွင် ညီတော်ပြည်မင်းသည် ' မဟာပဝရ ဓမ္မရာဇာ လောက ဓိပတိ ' ဟူသော နာမံတော်ဖြင့် မင်းပြုတော်မူသည်။ ပြည်မင်းတရားသည် ထီနန်းစိုးစံစဉ် ဇာတာတော် မသန့်သည်ဟူ၍ အယူရှိသောကြောင့် ရန်အောင်မြင်ဘုရား အနောက် ရမ္မဝတိီ အရပ်၌ ယာယီနန်းတော်ကို ဆောက်လုပ်၍ စံတော်မူသည်။ နန်းတော်ကို ' ဘုံစံဝတီ ' ဟု သမုတ်တော်မူသည်။ သာသနာလင်္ကာရစာတမ်းတွင်မူ ' ဘုံသာဝတီ ' ဟု ရှိသည်။
လက်ဝဲဒက်ရွာ
လက်ဝဲဒက်ရွာ
နန်းကျောင်းဆရာတော်
နန်းကျောင်းဆရာတော် (၉၈၆-၁၀၆၅)
ပြည်မင်းတရားသည် ထိုဘုံစံဝတီနန်းတော်တွင် အနည်းငယ်မျှ စံနေတော်မူပြီးလျှင် ထိုနန်းတော်ကို ဖျက်၌ ရွှေစည်းခုံ အနောက်တောင်ယွန်း ကျောင်းရံလေးကျောင်းနှင့်တကွ ဆောက်တော်မူ၏။ ထိုကျောင်းကို အဂ္ဂါဝရဘုန်းတော်ကြီးအား တင်လှူတော်မူသည်။ ဘုံစံဝတီ နန်းမကြီးကိုကား ဆရာတော် သျှင်အဂ္ဂဓမ္မာလင်္ကာရအား တင်လှူတော်မူသည်။ ဆရာတော်၏ တတိယမြောက်ဘွဲ့ဖြစ်သော ' ရတနာလင်္ကာရ ' ဟူသော ဘွဲ့တံဆပ်တော်ကိုလည်း ပေးအပ်တော် မူသည်။ ထိုအကြောင်းကို မှန်နန်းရာဇဝင်တော်ကြီး- တတိယတွဲ၌- ဘုံစံဝတီနန်းမကိုကား နောင်တော် အိမ်ရှေ့မင်းဆရာတော် တိသာသနလောကဘုန်း ကြီးအား သက္ကရာဇ် ၁ဝ၂၇-ခုနှစ်၊ ကဆုန်လပြည့်ကျော် ငါးရက် တနင်္ဂနွေနေ့ မွန်းယိမ်းကျော် ရှစ်နာရီ တစ်ပါဒ်တွင် နှစ်ကျောင်း တစ်ချိန်တစ်ခါတည်း လှူတော်မူသည်။ ရတနာလင်္ကာရ ဟူသော တံဆိပ်ကိုလည်း ပေးအပ်တော်မူသည်။ ဟု ပါရှိပေသည်။
လက်ဝဲဒက်ရွာ
ကိုးကား
လက်ဝဲဒက်ရွာ
နန်းကျောင်းဆရာတော်
နန်းကျောင်းဆရာတော် (၉၈၆-၁၀၆၅)
ဆရာတော်သည် ထိုနန်းကျောင်းတော်ကြိီးကို အလှူခံချိန်၌ အသက်အရွယ်အားဖြင့် ၄ဝ-ကျော်မျှသာ ရှိပေသေးသည်။ ထိုနှစ်များအတွင်း ဘွဲ့တံဆိပ်တော် သုံးထပ်မျှ ရရှိခဲ့ပေသည်။ ဆရာတော်သည် ထိုဘုံစံဝတီ နန်းကျောင်းတော်ကြီး၌ သီတင်းသုံးသောအခါမှစ၍ ' နန်းကျောင်း ဆရာတော် ' ဟူ၍ ခေါ်တွင်ထင်ရှားလာခဲ့လေသည်။
ပြည်မင်းတရားသည် ဆရာတော်၏ ဖခင်ကြီး နေမျိုးနော်ရထာအား မြှောက်စားအား ထားဘိသကဲ့သို့ ဆရာတော်အားလည်း အထူးသဖြင့် ကြည်ညိုတော်မူ၏။ ပြည်မင်းတရားက ဆရာတော်အား '' နောင်လာနောက်သားတို့အတွက် သိမှတ်လွယ်စိမ့်သောငှာ ရာဇဝင်စာတော်ကို ပြုစုတော်မူပါ၊ '' ဟု လျှောက်ထား တောင်းပန်သောကြောင့် ရေးသားတော်မူရာ ထိုရာဇဝင်ကျမ်းကို ' နန်းကျောင်းရာဇဝင် ' ဟူ၍ ခေါ်တွင်လေသည်။
ဆရာတော်သည် ထိုအချိန်က မိမိခမည်းတော်ကြီးမှာလည်း နေမျိုးနော်ရထာဘွဲ့ဖြင့် ဝန်ပြုရသူ ဖြစ်သောကြောင့်လည်းကောင်း၊ ဆရာတော်၏ ပညာအရည်အသွေးမှာလည်း တောက်ပြောင်သူ ဖြစ်သောကြောင့်လည်းကောင်း လူပြုပါအမူ မှူးမတ်စည်းစိမ်ကို ဧကန်ရရှိနိုင်သူ ဖြစ်၏။ မိမိနှင့် မိတ်ဆွေဖြစ်သော ရဟန်းလူထွက်များသည်ပင် မင်းမှုထမ်းများ ဖြစ်နေခဲ့ကြ၏။ ထိုအထဲမှ သတိုးမင်းကြီးဘွဲ့ခံ ရဟန်းလူထွက် အမတ်ကြီးသည် တစ်နေ့သ၌ မှူးမတ်တို့ အဆောင် အယောင် အခင်းအကျင်းများနှင့်တကွ ဆရာတော်၏ ကျောင်းသို့ ရောက်ရှိလာ၏။
သတိုးမင်းကြီးက ဆရာတော်အား '' အရှင်ဘုရား- အရှင်သည် လူဖြစ်လျှင် ဤမျှလောက် စည်းစိမ်ကို ရရှိလိမ့်မည်၊ ဟု လျှောက်ထားလေသည်။ ထိုအခါ ဆရာတော်က  ဤမျှလောက် စည်းစိမ်သည် ငါတို့ အိမ်သာတစ်ခါတက်ကိုမျှ မတန်လေ၊ အိမ်သာ တစ်ကြိမ်တက်လျှင်ပင် အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်း များစွာ ပွားများရသည် မဟုတ်တုံလော၊ '' ဟု မိန့်ကြားတော်မူကြောင်း ဆရာစဉ်စကားဖြင့် ထင်ရှားခဲ့လေသည်။
ဆရာတော်သည် ဤကဲ့သို့ လူ့ဘဝ လူ့စည်းစိမ်ကို မြတ်နိုး စုံမက်တော်မမူဘဲ စာပေ ရေးသားပြုစြုခင်း အလုပ်ကိုသာ ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်တော်မူ၏။ ဆရာတော် ရေးသားသော ကျမ်း စာများမှာ မာတိကာအရကောက်၊ ဓာတုကထာအရကောက်၊ ယမိုက် ၁ဝ-ကျမ်းအရကောက်၊ ပဋ္ဌာန်း ၂၄-ကျမ်းအရကောက်၊ မူလဋီကာဒွါရကထာအဖွင့်နိဿယ၊ အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟအဋ္ဌကထာ နိဿယ၊ သင်္ဂြိုဟ်ကျမ်းရိုးကြီးတို့ ဖြစ်သည်။
ဆရာတော်သည် မင်းအဆက်ဆက် ကိုးကွယ်ချီးမြှောက်ခြင်း ခံရသည့်အလျောက် သက္ကရာဇ် ၁ဝ၆၁-ခုနှစ်တွင် နန်းတက်သော မာန်အောင်ရတနာခေါ် စနေမင်း လက်ထက်တွင် လည်း ဆရာတော်သီတင်းသုံးရာ ဘုံစံဝတီကျောင်းတိုက်ကြီးအတွင်း သုံးထပ်ကျောင်းတော်ကြီးကို ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းပြန်လေသည်။
မှန်နန်းရာဇဝင်တော်ကြီး၌ သက္ကရာဇ် ၁ဝ၆၅-ခုနှစ်၊ နှောင်းတန်ခူးလတွင် ဆရာတော်သီတင်းသုံးရာဖြစ်သော ဘုံစံဝတီကျောင်းတော်ကို တင်လှူကြောင်း ဆိုလေသည်။ မြန်မာမင်းလက်ထက် ထုံးတမ်းအရ မင်းဆရာတော်များ ပျံတော်မူလျှင် နောက်ထပ် မင်းကြိုက် ဆရာတော် တစ်ပါးအား ထပ်မံ တင်လှူလေ့ရှိသဖြင့် ဘွဲ့တံဆိပ်တော် သုံးထပ်ရ ဘုံစံဝတီ နန်းကျောင်းဆရာတော်ကြီးသည်လည်း ထိုနှစ်အတွင်းဝယ် ပျံလွန်တော်မူသဖြင့် နောက်ထပ် တင်လှူသည်ဟု ယူဆဖွယ် ရှိ၏။ သို့ဆိုလျှင် ဆရာတော်သည်လည်း ထိုနှစ်ပတ်ဝန်းကျင်မှာပင် ပျံလွန်တော်မူသည်ဟု ဆုံးဖြတ်သင့်ပေတော့သည်။
ဆက်လက်လေ့လာရန်
၁) မှန်နန်းရာဇဝင်တော်ကြီး- တတိယတွဲ၊ သာသနာလင်္ကာ ရစာတမ်း၊ နန်းကျောင်းမူ သဒ္ဒါကြီး နိဿယ-ဒုတိယတွဲ၊ ပခန်းအကြောင်း သိကောင်းစရာ၊ ပိဋကတ်သမိုင်းစာတမ်း၊ သာသန ဗဟုဿုတပ္ပကာသနီကျမ်း၊
ဆင်လူးပြည်တော်သာရွာ၊ သာတီကွင်း
ဆင်လူးပြည်တော်သာရွာ၊ သာတီကွင်း
စနိုက်မြီးသွယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးစုများ
နှာနှစ်ပေါက်ရွာ၊ ရှော်ချောင်း
နှာနှစ်ပေါက်ရွာ၊ ရှော်ချောင်း
ရာမည အားကစားကွင်း
ရာမည အားကစားကွင်းသည် ဘက်စုံသုံးအားကစားကွင်း တစ်ခုဖြစ်ပြီး မွန်ပြည်နယ်မြို့တော် မော်လမြိုင်မြို့ မြို့လယ်တွင် တည်ရှိသည်။ လက်ရှိတွင် အဆိုပါ အားကစားကွင်းအား ဆောက်သန်းမြန်မာ ယူနိုက်တက် ဘောလုံးအသင်း၏ အိမ်ကွင်းအဖြစ် အသုံးပြုလျက်ရှိသည်။
အင်ဒရူး ဂျက်ဆန်
အင်ဒရူးဂျက်ဆန် (Andrew Jackson; မတ် ၁၅၊ ၁၇၆၇ – ဇွန် ၈၊ ၁၈၄၅) သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ သတ္တမမြောက် သမ္မတ (၁၈၂၉–၁၈၃၇) ဖြစ်သည်။
သမိုင်းတွင်လောက်သည့် အရေးအပါဆုံးသော အမေရိကန် သမ္မတများအနက် အင်ဒရူးဂျက်ဆန်သည်လည်း တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်ပေသည်။ ငယ်စဉ်ဘဝက တော်လှန်ရေးတပ်သား၊ ထိုမှ စစ်ဘက်တွင် ရာထူးအဆင့်ဆင့်တက်ပြီး ၁၈၁၅တွင် နယူအော်လင်းတိုက်ပွဲတွင် အောင်ပွဲရရန် ဦးဆောင်မှုပေးခဲ့သဖြင့် ကျော်ကြားလာသည်။ ပထမအကြိမ်ရွေးကောက်ပွဲဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ရာတွင် ဂျွန် ကွင်စီ အဒမ်စ်ကို လူထုမဲသာလျက်နှင့် ပြည်နယ်မဲကိုယ်စားလှယ်မဲတွင် ရှုံးရသည်။ သို့သော် နောက်တစ်ကြိမ် ၁၈၂၈တွင်မူ ရွေးကောက်ပွဲသည် ဒီမိုကရေစီပိုဆန်လာပြီး ပြည်နယ်အလိုက်မဲပေးသည့် စနစ်ကိုဖျက်သိမ်းလိုက်ပြီး ဖြစ်သည့်အတွက် ဂျက်ဆန် အနိုင်ရပြီး သမ္မတဖြစ်လာသည်။ ပြိုင်ဖက်အချို့က ပြည်သူကိုမြှောက်ပေးပြီး သမ္မတဖြစ်သည်ဟုဆိုကြသော်လည်း အမှန်ပင် ပြည်သူအများ၏ လိုလားမှုကြောင့် သမ္မတဖြစ်လာသည်ကိုကား မငြင်းနိုင်ပေ။
သမ္မတသစ်၊ ပုံစံသစ်
ဂျက်ဆန် လက်ထက်မတိုင်မီက အမေရိကန်သည် ဒီမိုကရေစီစနစ်ကို ကျင့်သုံးသော်လည်း အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းတွင်မူ ကိုယ့်လူကိုယ်ဦးစားပေးဖြစ်သည်။ ပြည်သူလူထု၏ အာဏာမှာ အစိုးရအပေါ်တွင် တည်သည်မှန်သော်လည်း အစိုးရအုပ်ချုပ်ရေးတွင်မူ ပါဝင်ခွင့်မရခဲ့ပေ။ ထို့ပြင် ချမ်းသာသည့် မြေပိုင်ရှင်ကြီးများကသာ တောက်လျှောက် သမ္မတဖြစ်ခဲ့သည့်အတွက် အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းသည် လူချမ်းသာများဝင်ထွက်ရာနေရာကဲ့သို့ဖြစ်နေသည်။ ဂျက်ဆန်လက်ထက်ရောက်မှ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်တွင်းသို့ ပြည်သူများ ထဲထဲဝင်ဝင်ပါဝင်ခွင့်ရလာအောင် ပြုပြင်ပေးခဲ့သည်။ ဘဏ်၊ လွှတ်တော်တို့နှင့် အဆင်မပြေသဖြင့် ဘဏ်သို့အပ်ထားသော အစိုးရငွေများကို ပြန်နုတ်ယူခဲ့သည်။ ထိုသို့ပြုလုပ်ခြင်းမှာ ရေရှည်တွင် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာအတွက် ကောင်းသော်လည်း မကြာမီမှာပင် တိုင်းပြည်အား စီးပွားပျက်ကပ်ထဲသို့ ကျဆင်းသွားစေခဲ့သည်။
အချို့ပြည်နယ်များက ဗဟိုအစိုးရ၏ ဥပဒေများကို လေးစားလိုက်နာခြင်းမရှိသည်များ ရှိလျှင် ပြတ်ပြတ်သားသားကိုင်တွယ်သည်။ အထူးသဖြင့် တောင်ကယ်ရိုလိုင်းနားပြည်နယ်တွင် အမြတ်ခွန်ပြဿနာနှင့် ပက်သတ်၍ သမ္မတက ခပ်ကြမ်းကြမ်းသတိပေးခြင်းဖြင့် အရှိန်တန့်သွားစေသည်။ ပထမဆုံး လုပ်ကြံခြင်းခံရသည့် သမ္မတလည်းဖြစ်သည်။ စိုစွတ်သောနေ့ဖြစ်၍ ယမ်းရေစိုနေသဖြင့် ရင်ဘတ်သို့ အနီးကပ်ပစ်သွင်းသော ကျဉ်နှစ်တောင့်မှာ အရာမထင်ခဲ့ပေ။
လယ်ပိုင်၊ကျွန်ပိုင်
ကိုယ်တိုင်က လယ်ပိုင်ရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ကျေးကျွန်များပိုင်ဆိုင်ထားသည့်အတွက် အများနည်းတူပင်ဖြစ်တော့သည်။ ဌာနေလူနီရိုင်းများနှင့်လည်း တိုက်ပွဲများဆင်နွဲဖူးသဖြင့် လူနီရိုင်းများနှင့် လူဖြူများ တွဲဖက်နေထိုင်ရန် မဖြစ်နိုင်ကြောင်း ကောင်းစွာသိသည်။ ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံမှုများတွင် လူနီရိုင်းများဖက်မှ တတ်နိုင်သ၍ ကူညီပေးခဲ့သော်လည်း အရာမထင်ပဲ မစ္စစ္စပီမြစ်ဝှမ်းသို့ ရွေ့ပြောင်းရခြင်းအကျိုးဆက်ကြောင့် ချဲရိုကီးလူနီရိုင်းများ ထောင်နှင့်ချီကာ သေဆုံးသွားခဲ့ရသည်။ အကြောင်းမှာ လမ်းတစ်လျှောက်ရှိ အခြား လူနီရိုင်းမျိုးနွယ်များနှင့် နယ်မြေလု စစ်ပွဲများဖြစ်ရခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။
သမိုင်းဝင် သမ္မတ
ဂျက်ဆန်အနေဖြင့် သမ္မတရာထူးမှ အနားယူသောအခါ သူ့ပါတီမှာလည်း နှစ်ခြမ်းကွဲပြီဖြစ်သည်။ ထောက်ခံသူတို့က ဒီမိုကရက် အမည်ခံပြီး ကန့်ကွက်သူများဖက်က ဝှစ်ပါတီဟူ၍ ထူထောင်လိုက်ကြသည်။ မလိုလားသူများက သူလို သမ္မတမျိုး ထက်တက်လာမည်ကို စိုးရိမ်ကြပြီး၊ လိုလားသူများကလည်း သူလိုသမ္မတကိုသာ တမ်းတကြသည်။ အကျိုးဆက်အနေဖြင့် ဂျက်ဆန်ကဲ့သို့ပင် ပြည်သူ့အကျိုးကိုထောက်ရှုသော သမ္မတများသာ အမေရိကန်သမ္မတအဖြစ်နှင့် လူများက ရွေးချယ်ကြတော့သည်။
ကိုးကား
အိမ်ဖြူတော်ကို တန်းစီခြင်း- ကြည်မင်း
ဆန်လှည့်ရွာ၊ သပြေတန်း
ဆန်လှည့်ရွာ၊ သပြေတန်း
လွိုင်ချယ်ဝမ်ကုန်းရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
လွိုင်ချယ်ဝမ်ကုန်းရွာ (Loicheiwankone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ နောင်လိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၂၁၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်လိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၃၂၆ ဦး၊ မ ၃၅၂၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၈၅၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နွားမြက်ရင်း
နွားမြက်ရင်းပင်ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် Cypriol ဟု ခေါ်ဆိုကြပြီး Cyperus scariosus ဟု ရုက္ခဗေဒအမည်ပေးထားသည်။
ပေါက်ရောက်ပုံ
ရေကြိုက်ပင် ဖြစ်သည့် အလျောက် ရေစပ်၊ ကမ်းစပ် တို့တွင် ပေါက်ရောက်သည်။ သဘာ၀ အလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။
အသုံးပြုပုံ
နွားမြက်ရင်းကို သွေး၍ လျှာကို ပွတ်ပေး ပါက လျှာ၌ ရှိသော အဖုအပိမ့် များကို ပျောက်ကင်း စေသည်။ နွားမြက်ရင်းကို လျှာပွတ်ဆေး၊ သူငယ်နာဆေးအဖြစ် အသုံးပြုသည်။ နွားမြက်ရင်းကို သွေးကာ သူငယ်စာ ငှက်ပျောသီးတွင် သုတ်လိမ်း၍ မီးကင်ပြီး ကလေးများအား ကျွေးပါက သူငယ်နာတက်ခြင်း၊ မျက်ဖြူလန်ခြင်းနှင့် သာမန်အဆိပ်ရှိသော သတ္တဝါများကြောင့် အဆိပ်တက်ခြင်းကို ပျောက်ကင်းစေသည်။ နွားမြက်ရင်း သွေးရည် ကော်ဖီဇွန်း ၁ ဇွန်း သောက်ပါက အော့အန်ရောဂါကို ပျောက်ကင်း စေသည်။ နွားမြက်ရင်းခေါင်းကို သွေး၍ ဆား အနည်းငယ် ထည့်သောက်ပါက အစာမှားခြင်း၊ ဆေးမှားခြင်းတို့ကို သက်သာ ပျောက်ကင်း စေသည်။ နွားမြက်ရင်းခေါင်းကို သွေး၍ သောက်ခြင်းဖြင့် အစာအိမ် ရောဂါ၊ အစာအိမ် အချဉ်ပေါက် ရောဂါများကို ပျောက်ကင်းစေသည်။ နွားမြက်ရင်းခေါင်းကို သွေးလိမ်းပါက ကိုယ်လက် ရောင်ရမ်းခြင်း၊ ယားယံခြင်းနှင့် နူနာဖြစ်စရောဂါ၊ ရေယုန်၊ ဝဲစို၊ ဝဲခြောက် ရောဂါများကို ပျောက်ကင်းစေနိုင်သည်။
ပုံပမ်း သွင်ပြင်
အပင်သည် အပင်ငယ်မျိုး ဖြစ်သည်။ အမြင့် ၃ ပေခန့် ရှိသည်။ ပင်စည် သုံးမြောင့်ပုံရှိ၍ ခေါင်းပွပုံ ဖြစ်ပြီး သေးငယ် ပြောင်ချော သည်။ တပင်တည်း ကဲ့သို့ စုပြုံ၍ ပေါက်သည်။ အရွက်သည် ပင်စည် ထိပ်ပိုင်း၌ စုရုံးဝိုင်းပတ်၍ ထွက်သည်။ ရွက်ပျား သေးသွယ် ရှည်လျား သည်။ ရွက်ရင်း ဝိုင်းပြီး ပင်စည်ကို ကုတ်ပတ် ထားသည်။ ရွက်ဖျား ချွန်သည်။ ရွက်လည်ကြော ထင်ရှားသည်။ ရွက်ဖျားနှင့် ရွက်နား ရှိသည်။ အပွင့်သည် ထိပ်ထွက် ပန်းခိုင် ဖြစ်သည်။ အလွန် သေးငယ်၍ ညိုခြောက်ခြောက် အရောင် ရှိသည်။ အသီးသည် သေးငယ်၍ ရှည်မျောမျောပုံ ရှိသည်။ အမြစ်ဥသည် အပြင်ဘက်တွင် နက်၍ အတွင်းသား နီကျန့်ကျန့် ရှိ၏။
အသုံးဝင်သောအပိုင်း
ဥအမြစ်အခေါင်း
ငစံဘော် (မုဆိုးချောင်း) (ရွာဟောင်း)ရွာ
ငစံဘော် (မုဆိုးချောင်း) (ရွာဟောင်း)ရွာ
နောင်ဟူးရွာ၊ နမ့်စန်မြို့နယ်
နောင်ဟူးရွာ (Nawnghu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ နမ့်စန်မြို့နယ်၊ လွိုင်ယဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၇၃၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွိုင်ယဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၁၆ ဦး၊ မ ၁၃၈၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၉၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်စန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နှမတော် မမြတ်လှ
နှမတော်နတ် သည် မဟာဂီရိနတ် ဖြစ်သော မောင်တင့်တယ်၏ နှမတော် သေဉ်လည်ကြောင်မင်း၏ မိဖုရား ဖြစ်သည်။ မောင်တင့်တယ်အား သေလဉ်ကြောင်မင်းက မီးရှို့၍ သတ်သော အခါတွင် ငါ့ကြောင့် သေဆုံးရသည်ဟူ၍ မီးပုံအတွင်းသို့ လိုက်လံခုန်ဆင်းသည်။ အစောင့်အကြပ်များက ဝိုင်း၍ ဆွဲသော အခါ ကိုယ်က မီးလောင်ကျွမ်း၍ ခေါင်းကိုသာ ရလိုက်သည်ဟု ဆိုသည်။ နှမတော်နတ်သည် မောင်တင့်တယ်၏နှမဖြစ်သည်။ မောင်တင့်တယ်ကို ဖိုကျင်ထိုးသတ်ရာ ၌အစ်ကိုနှင့်အတူ မီးပုံတွင်ဆင်း၍ သေရာမှနတ်ဖြစ်သည်။ နတ်ရုပ်မှာ ဆင်နက်မ အရုပ်ခုံတွင်ဘီလူးရုပ် ဆင့်သည်။ ယင်းအပေါ်တွင် မတ်ရပ်ထလျက် ယာလက်ရှိလက်မလက်ညှိုးက ကြဇုသီးကိုင်၍ ရင်ကို ပိုက်နေဟန်၊ ဝဲလက်က ကိုယ်ကို မြှောင်လျက် ချထားဟန် ဖြစ်သည်။
ဖွန်တောင်ရွာ၊ တွန်းဇံမြို့နယ်
ဖွန်တောင်ရွာ(Phuntong)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ တွန်းဇံမြို့နယ်၊ တုံးတွောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၇၄၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တုံးတွောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၄ ဦး၊ မ ၃၅၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တွန်းဇံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပကာရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ပကာရွာ (Pakar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ပကာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၇၉၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်ကုန်းရွာသစ်၊ ဘားအံမြို့နယ်
နောင်ကုန်း(ရွာသစ်)ရွာ(Naungkone(Ywarthit))သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ နောင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၁၅၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နောင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၈၉၅ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၆၉၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခင်စောတင့်
ခင်စောတင့် (၂၀ ဧပြီ ၁၉၃၇–၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၁) သည် မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
၁၉၃၇ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၀ ရက် အင်္ဂါနေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ အဖ ဦးဘတင့် (ICS) နှင့် အမိ ဒေါ်ခင်စောမူ(ခေတ်စမ်းစာပေခေတ် စာဆို) တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ အမည်ရင်းမှာလည်း ဒေါ်ခင်စောတင့် ပင်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်း နှစ်ဦးသာရှိပြီး မောင်ဖြစ်သူမှာ ဦးနေအုပ်တင့် (နေအုပ်-စိန်ပေါလ်) ဖြစ်သည်။
ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့်တာဝန်များ
ရန်ကုန်မြို့တွင်ပင် အခြေခံပညာများ သင်ယူကာ ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ မြန်မာ အနုပညာစာပေ၊ အင်္ဂလိပ်စာပေ၊ မနုဿဗေဒ ဘာသာရပ်တွဲများဖြင့် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိခဲ့ သည်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၆ ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန်စက်မှုတက္ကသိုလ် အင်္ဂလိပ်စာဌာနတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၁ ခုနှစ်အထိ တက္ကသိုလ် စာပေးစာယူ သင်တန်းဌာန၊ အင်္ဂလိပ်စာဌာနတွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၈၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၅ ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန် ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) တွင် အင်္ဂလိပ်စာ ဌာနတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ကာ ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် အစိုးရဝန်ထမ်းဘဝမှ အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။
အိမ်ထောင်ရေး
ခင်ပွန်းဖြစ်သူမှာ စစ်ကိုင်းတိုင်း မြင်းမူ ဇာတိ အင်ဂျင်နီယာ ဦးမြစိန် ဖြစ်ပြီး သားသမီး လေးဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။
ရေးသားခဲ့သည့်ဆောင်းပါးများ
ဆရာမ ဒေါ်ခင်စောတင့် သည် ကိုယ်မှာပင် နာသော်လည်း စိတ်မှာ မနာရအောင် (ဘာသာရေး ဆောင်းပါးများ၊ ယူနတီစာပေတိုက်ထုတ် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်)၊ မိခင်ဖြစ်သူ ဒေါ်ခင်စောမူနှင့် တွဲဖက်၍ အမေ့ခေတ်စမ်းစာနှင့် သမီး၏အလွမ်းစာ (ယူနတီ စာပေတိုက်ထုတ်၊ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်)၊ အမေဆောက်ခဲ့သော ရဲတိုက်ကြီးများ (ဘာသာပြန် ဆောင်းပါးများ၊ အိပ်မက်ရိပ် စာပေတိုက်ထုတ်၊ ၂၀၀၁ ခုနှစ်)၊ လမင်းပမာ အေးမြစွာ (ယူနတီ စာပေတိုက်ထုတ်၊ ၂၀၀၂ ခုနှစ်)၊ သာသနာ့ အာဇာနည် ရွှေပါရမီ စိတ်၏ အေးငြိမ်းရာ (အိပ်မက်ရိပ်စာအုပ်တိုက်ထုတ်၊ ၂၀၀၄ ခုနှစ်)၊ စွန့်စားမှုဆီသို့ ခြေတစ်လှမ်းနှင့် အတွေးအမြင် စာစုများ (ဖူးပွင့်ဝေဝေ စာအုပ်တိုက်ထုတ်၊ ၂၀၀၅ ခုနှစ်)၊ ပျော်ရွွှင်ချမ်းမြေ့သော ဘဝနှင့် အချိန်ကပေးသော လက်ဆောင် (အိပ်မက်ရိပ် စာပေ၊ ၂၀၀၃ ခုနှစ်)၊ စိတ်ကွန်းခိုရာ (မျိုးဆက်သစ်စာပေ၊ ဒုတိယအကြိမ်ထုတ်။ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်) စာအုပ်များ ရေးသားခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း
ခင်စောတင့်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
သရက်ချောင်းရွာ၊ အထူး
သရက်ချောင်းရွာ၊ အထူး
ငပုတ်သင်ရွာ၊ ရှော်ချောင်း
ငပုတ်သင်ရွာ၊ ရှော်ချောင်း
ကလောပင်
(ကလော)
ပုံသဏ္ဌာန် 	: 	အပင် အမြဲစိမ်းလန်းသော ပင်မတ် ပင်ကြီးမျိုး ဖြစ်၏။ ၅၀-၈၀ ပေ မြင်၍ လုံးပတ်၂-၄ ပေရှိ၏။ အကိုင်းများ ထိပ်ဖျား၌ စုနေ၍ အောက်သို့ တွဲလောင်းဖြာကျသည်။ အခေါက် ညိုဝါရောင် ၊ မီးခိုးရောင်ရှိ၍ အဖြူကွက်ကလေးများ ပါ ရှိသည်။ အရွက် ရွက်လွှဲထွက်သည်။ ၇-၁၀ လက်မရှည်သည်။ ရွက်ပြားသားရေကဲ့သို့ ပြောင်ချောပြီး မာသည်။ ရွက်ထိပ်ချွန်သည်။ ရွက်ညှာရှည်၍ ရွက်နားလှိုင်းတွန့် ရှိသည်။
အပွင့်: သေးငယ်၍ အဝါဖျော့ရောင် ရှိသည်။ အနံ့ မရှိ ၊ တပေါင်း တန်ခူးတွင် ပွင့်သည်။
အသီး: ညိုဝါရောင်ရှိပြီး ကတ္တီပါကဲ့သို့ အမွေးနုများဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေသည်။ အချင်း ၃ လက်မခန့် ရှိ၍ လုံးဝိုင်းသည်။ ဝါဆိုလကုန်တွင် သီးသည်။
အစေ့: ၁ လက်မခန့် ရှိသော အစေ့များစွာ ပါရှိပြီး အသားပျော့ထဲတွင် နစ်မြှပ်နေသည်။ ၎င်းအစေ့မှ ကလောဆီကို ထုတ်ယူ၍ ဆေးဝါးအဖြစ် သုံးကြသည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ 	: 	အခေါက် ၊ အသီး ၊ အဆီ ။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ 	: 	ချင်းတွင်း ၊ ကချင်ပြည်နယ် ၊ ကရင်ပြည်နယ် ၊ ပျဉ်းမနားနှင့် အမြဲစိမ်းလန်းသော သစ်တောများတွင် ပေါက်ရောက်သည်။ ပေါက်ရောက်ပုံ ။ ။ သဘာ၀အလျောက် လျှိုမြောင် စိမ့်စမ်းရှိသော တောင်စောင်းများတွင် ပေါက်ရောက်သည်။
အသုံးပြုပုံ-
အခေါက်
အသီး
အဆီ
မော့စ်ကော့ကျွန်း တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တော
မောစ်ကော့ကျွန်း တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တော ထားဝယ်ခရိုင်၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတွင် တည်ရှိသည်။ တောင်၊မြောက်၊ အလယ် မောစ်ကော့ကျွန်းများကို ပေါင်းစည်း၍ ဘေးမဲ့တောအဖြစ် တည်ထောင်ထားခြင်း ဖြစ်ပြီး အက်ဒမန်ပင်လယ်၏ မြောက်ဘက်တွင်တည်ရှိသည်။
တည်နေရာ
မြောက်လတ္တီတွဒ်၁၄°၀၄'၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၇°၅၀'၊ ရေဖြူမြို့နှင့် လောင်းလုံမြို့နယ်များအတွင်း တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းတွင် တည်ရှိသည်။ ၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ၄၉.၁၈ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
သဘာဝအရင်းအမြစ်များ
ကျောက်ဆောင်၊ ကျောက်တုံးများပေါများသော ကျွန်းများမှတပါး ကျန်ဒေသများကို အမြဲစိမ်းတော ၇၅ ရာခိုင်းနှုန်းဖုံးလွှမ်းထားသည်။ ကျောက်ဆောင် ကျောက်ဂူများပေါများသော ကျွန်းများတွင် ဇီဝဇိုးငှက်(Collocalia fuciphaga) အသိုက်များပြုလုပ်ကြပြီး ငှက်သိုက်များသည် စီပွားရေးဈေးကွက်အရ ဝယ်ယူလိုမှု အလွန်မြင့်မားသည်။
ခြိမ်းခြောက်နေသောအန္တရာယ်များ
မောင်းမကန်ကျွန်း(အလယ်ကျွန်း)တွင် တပ်မတော် (ရေ)၏ ကာကွယ်မှုအောက်တွင်ရှိနေသော်လည်း ဇီဝဇိုးငှက်သိုက်များကို အလွန်အမင်း ခွာယူ(ထုတ်ယူ)မှုများ မြင့်မားနေသည်။ ထို့ပြင် ရေပြင်သယံဇာတများ သုံးစွဲမှုများကလည်း မြင့်မားနေသည်။
ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်းများ
ခရီးသွားများကို ကျွန်းထိ လာရောက်ခြင်းကို ကန့်သတ်ထားသည်။ အလယ်မောစ်ကော့ကျွန်း၏ ရှေ့မျက်နှာတွင်ရှိသော ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည့် မောင်းမကန်ကမ်းခြေသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်ရှိသော လည်ပတ်သွားလာမှုများသော ကမ်းခြေထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ကာ ခရီးသွားများကြားတွင် ရေပန်းစားလှသည်။ ထားဝယ်မြို့တောင်ဘက် ၁၅ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။
လေးအိမ်တန်းရွာ၊ သပြေတန်း
လေးအိမ်တန်းရွာ၊ သပြေတန်း
လှည်းတောက်ကုန်းရွာ၊ ဘုရားကုန်း
လှည်းတောက်ကုန်းရွာသည် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုသိမ်ခရိုင်၊ သာပေါင်းမြို့နယ်၊ ဘုရားကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။
အိတိုအိဇဝဘူတာ
အိတိုအိဇဝဘူတာ  (糸魚沢駅 အိတိုအိဇဝ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခုရှိရိုခရိုင်ခွဲ၊ အက်ခဲရှိတိုင်း၊ အက်ခဲရှိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အမျက်တောင်ရွာ
အမျက်တောင်ရွာ