cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
တရားစီရင်ရေး
နိုင်ငံတော် တရားရုံးချုပ်မှလည်း မူသစ်စနစ်သစ်နှင့် ကိုက်ညီစေရန် အတွက် တရားရုံးများသို့ ညွှန်ကြားလွှာများ ထုတ်ပေးခြင်းဖြင့်၎င်း စီရင်ထုံးများ ချမှတ်၍၎င်း ပြည်သူတို့ ယုံကြည်ကိုးစားနိုင်သော တရားစီရင်ရေး ဖြစ်ထွန်းရေး၊ တရား စီရင်ရေးအာဏာမှာ အများအကျိုးနှင့် အမှန်ဖြစ်ရန် ပြည်သူ တို့က ယုံကြည်အပ်နှံထားသော အာဏာဖြစ်သည်ဟု မပြတ် သတိချပ်ရေး၊ တရားစီရင်ရေးနယ်ပယ်မှ ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် ပူးပေါင်းညှိနှိုင်းပြီးလျှင် ကိုယ့်တာဝန်ကို ကိုယ်ယူ၍ ဆောင် ရွက်ရမည့်အခန်း၌ တာဝန်သိသိ တာဝန်ကြေကြေ ထမ်းဆောင် ရေးအတွက် အခါမလပ် ဆော်ဩနှိုးဆောင်ပေးလျက် ရှိသည်။
လှကြွယ်၊ တက္ကသိုလ်
တက္ကသိုလ် လှကြွယ် (၁၉၃၇)
၁။ အမည်ရင်း - ဦးလှကြွယ်
၂။ မိဘအမည် - ဦးစိုမောင် + ဒေါ်တင်ရီ
၃။ မွေးသက္ကရာဇ် - ၁၉၊ ၅၊ ၁၉၃၇
၄။ မွေးဖွားရာဒေသ - ပြည်ခရိုင်၊ ပေါင်းတည်မြို့
ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ်
တက္ကသိုလ် လှကြွယ်ကို ၁၉၃၇ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ပြည်ခရိုင် ပေါင်းတည်မြို့နေ အဖ ဦးစိုးမောင်၊ အမိ ဒေါ်တင်ရီတို့က မွေးဖွားခဲ့သည်။
တက္ဗသိုလ်ဝင်တန်း အထိ ပညာသင်ကြားပြီး၊ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း မအောင်သဖြင့် ၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ ကန်ဘဲ့ရှိ ဆရာ အတတ်သင်ကျောင်းတွင် တနှစ် သင်တန်း တက်ခဲ့သည်။
၁၉၅၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၅ ခုနှစ် အထိ သာယာဝတီခရိုင်၊ နတ္တလင်း မြို့နယ်အပိုင် တာပွန်မြို့ အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်းတွင် ပုံဆွဲနည်းပြ ဆရာ အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အောင်မြင်သဖြင့် ရန်ကုန် ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံ တက္ကသိုလ်တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ယူခဲ့ရာ ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် သတ္တဗေဒ ဘာသာဖြင့် သိပ္ပံဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီး ဌာန မြဝတီ ပုံနှိပ်တိုက်တွင် စာမူထိန်းသိမ်း အဖြစ် စတင် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ မြဝတီ ပုံနှိပ်တိုက်တွင်ပင် လက်ထောက်စာတည်း၊ စာတည်း၊ အမူဆောင် စာတည်းနှင့် ဒုတိယ စာတည်းမှူးချုပ် အဖြစ် အဆင့်ဆင့် တိုးတက် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၉၆ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၉ ခုနှစ် အထိ အကြံပေး အရာရှိ အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ဤကာလများ အတွင်း ပင်တိုင် ဆောင်းပါးရှင်အဖြစ် ဘာသာပြန် ဆောင်းပါး၊ ဝတ္ထုများနှင့် ခရီးသွား ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ် လှကြွယ်သည် ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် တရုတ်ပြည်သူ့ သမ္မတနိုင်ငံသို့ စာနယ်ဇင်း ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် သွားရောက်ခဲ့သည်။
ယခုအခါ ပြည်တွင်း အခွန်များ ဦးစီး ဌာနမှ ထုတ်ဝေသည့် Revenue ဂျာနယ်တွင် စာတည်းမှူးချုပ် အဖြစ် လုပ်ကိုင်လျက် ရှိသည်။
တက္ကသိုလ် လှကြွယ်သည် လုံးချင်း စာအုပ်များ ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့ခြင်း မရှိပါ။
ကိုးကား
<References />
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ကံကလေးရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ကံကလေးရွာ (Kankalay)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ကြို့ပင်စခမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၆၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကြို့ပင်စခမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၂၉ ဦး၊ မ ၁၃၂၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၅၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ပွန်ဇီစနစ်
ပွန်ဇီစနစ် Ponzi Scheme ဆိုသည်မှာ ငွေကြေးရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့်ဆိုင်သော လိမ်လည်လှည့်ဖြား နည်း တစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုနည်းတွင် လိမ်လည်လှည့်ဖြားသူသည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများအား ၎င်းတို့ စတင် ထည့်ဝင်ထားသောငွေနှင့် နောက်ထပ်တိုးပွားလာသော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတို့၏ငွေများထဲမှ တချို့တဝက်ကို (လစဉ်နှစ်စဉ်) အကျိုးအမြတ်အဖြစ် လိမ်ညာ၍ပြန်ပေးကာ ကျန်ငွေများကို လှည့်ဖျားယူခြင်းဖြစ်သည်။ ပုံမှန်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် ပုံမှန်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုလုပ်ငန်းများမှ မရနိုင်သော အကျိုးအမြတ်ပုံစံ (ဥပမာ။ အချိန် အနည်းငယ်အတွင်း အကျိုးအမြတ်များစွာ ရရှိနိုင်ခြင်း၊ တစ်ကြိမ်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားရုံနှင့် ရေရှည်အကျိုးအမြတ်ရနိုင်ခြင်း) တို့ဖြင့် မက်လုံး ပေးကာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများကို ဆွဲဆောင်လေ့ရှိသည်။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများမှ နောက်ထပ်တိုး၍ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံလေလေ၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူအသစ်များ တိုးပွားလာလေလေ လိမ်လည်လှည့်ဖျားသူ အတွက် အကျိုးအမြတ်ရလေလေဖြစ်သည်။
လုံလောက်သော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူအသစ်များ တိုးပွားမလာခြင်း၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများမှ အစုများကို ပြန်လည်ထုတ်ယူလိုခြင်း (ငွေပြန်ထုတ်လိုခြင်း) စသည်တို့ကြောင့် ပွန်ဇီစနစ်မှာ အလွယ်တကူ ပြိုလဲသွားတတ်သည်။ သံသယရှိဖွယ် မက်လုံးများကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများအား တရားမဝင်သည့် အစုရှယ်ယာများအား ရောင်းချတတ်ကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ ၎င်းပွန်ဇီစနစ် မပြိုကွဲခင်မှာပင် အာဏာပိုင်များက ဝင်ရောက်စစ်ဆေးကာ တားဆီးပိတ်ပင်ပြစ်တတ်သည်။ ဤသံသယရှိဖွယ် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုစနစ်တွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ တိုးပွားလာလေလေ၊ အာဏာပိုင် တို့၏လေ့လာစောင့်ကြည့်မှုမှာ များလာလေလေဖြစ်သည်။
ပွန်ဇီစနစ်ကို နာမည်ဆိုးဖြင့်ကျော်ကြားသော လူတစ်ယောက်၏အမည်ကိုယူကာ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုသူ၏ အမည်မှာ Charles Ponzi ဖြစ်ပြီး ၁၉၀၃ ခုနှစ်တွင် အီတလီမှ အမေရိကသို့ ပြောင်းရွှေ့လာကာ ဤစနစ်ကို အသုံးပြုခဲ့သူဖြစ်သည်။ သူသည်ပွန်ဇီစနစ်အား စတင်တီထွင်သူ မဟုတ်သော်လည်း ငွေးကြေးရင်းနှီးမှုမြောက်မြားစွာပါဝင် သော သူ၏စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတစ်ခုတွင် ပထမဆုံးသုံးခဲ့သဖြင့် အမေရိကတွင်နာမည်ကျော်ကြားခဲ့သည်။ ထိုစီးပွားရေးလုပ်ငန်းမှာ အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံအချင်းချင်းတွင် အပြန်အလှန်အသုံးပြုနိုင်သော စာပို့တံဆိပ်ခေါင်းများကို ထိုနိုင်ငံတို့၏ မတူညီသော ငွေလဲလှယ်မှုအပေါ်အခြေခံ၍ အစုရှယ်ယာများအဖြစ် ရောင်းဝယ်ခြင်းလုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။ သို့သော်နောက်ပိုင်းတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတို့၏ငွေများကို သူပိုင်ငွေကြေးဓနထဲသို့ ပြောင်းလိုက်ခြင်း၊ အစဦးဆုံးရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတို့အား အကျိုးအမြတ်အဖြစ်ခွဲပေးခြင်း စသည်တို့ကို တရားမဝင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ယခုနောက်ဆုံး ဤစနစ်ကိုသုံး၍ လိမ်လည်သူမှာ အမေရိကန်မှ NASDAQ ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း Bernard Madoff ဆိုသူဖြစ်သည်။ ပြီးခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၃၀ အတွင်း US$ 65 billion(£40 billion) ကို ပွန်ဇီစနစ် သုံး၍အလွဲသုံးစားလုပ်ခဲ့ သဖြင့် ထောင်ဒဏ်နှစ် ၁၅၀ နှင့် လျော်ကြေး US$ 170 billion ပေးဆောင်ရန် တရားရုံးမှ ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် အမိန့်ချမှတ်ခဲ့သည်။
= ကိုးကား = https://en.wikipedia.org/wiki/Ponzi_scheme
ကညင်တိုင်းရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
ကညင်တိုင်းရွာ (Kanyintaing)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ ကညင်တိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၄၇၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကညင်တိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၅၉ ဦး၊ မ ၁၁၉၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၄၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စမ်းချောင်းရွာ၊ ကံကွင်း
စမ်းချောင်းရွာ၊ ကံကွင်း
တာလမ်းရွာ၊ ပေါက်ကုန်း
တာလမ်းရွာ၊ ပေါက်ကုန်း
ရစ်ဖြူရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ရစ်ဖြူရွာ(Yithpyu)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ လန်းဂျောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၃၃၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လန်းဂျောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၃၅ ဦး၊ မ ၁၀၇၈ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၃၁၃ ဦး နေထိုင်သည်။ ၎င်းရွာသည် တိမ်ကောသွားခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရုပ်သေးကုန်းရွာ၊ ဒေါင့်ကြီး
ရုပ်သေးကုန်းရွာ၊ ဒေါင့်ကြီး
ဝမ့်လွယ်ရွာ၊ နမ့်ခုတ်
ဝမ့်လွယ်ရွာ (Wantloi)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ နမ့်ခုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၇၆၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်ခုတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၀၁ ဦး၊ မ ၂၀၅၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၆၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကဇန်းဒေါင့်ရွာ၊ ပျဉ်းမကုန်း
ကဇန်းဒေါင့်ရွာ၊ ပျဉ်းမကုန်း
ဘုရားကြီးကုန်းရွာ၊ ပေါက်ကုန်း
ဘုရားကြီးကုန်းရွာ၊ ပေါက်ကုန်း
စိုင်းဝင်းမြင့်
စိုင်းဝင်းမြင့် သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ကဗျာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ စိုင်းဝင်းမြင့်ကို ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ အဖ ဦးသောင်းမြင့်၊ အမိ ဒေါ်ခင်စန်းတို့က မွေးဖွားခဲ့ပြီး မွေးချင်း ၄ ယောက်အနက် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ ၁၉၈၂ ခုနှစ်၊ အမက (၄) အလုံတွင် မူလတန်း ပညာကိုလည်းကောင်း၊ အထက (၂) အလုံတွင် အလယ်တန်းနှင့် အထက်တန်း ပညာကိုလည်းကောင်း၊ သင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၉၆ ခုနှစ်ထုတ် ရွက်နုဝေ မဂ္ဂဇင်းတွင် 'သူစိမ်း' ကဗျာဖြင့် စာပေလောကသို့ ရောက်ရှိလာပြီး၊ ကဗျာများ ဆက်လက်ရေးသားနေဆဲ ဖြစ်သည်။
ဇနီး မဇင်မာမြင့်နှင့် သမီး (၂) ယောက်တို့နှင့် နေထိုင်ရင်း စာအုပ်ထုတ်၊ ကဗျာရေးသားဆဲ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
<References />
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကဗျာဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
တရဖျားကြီး
တရဖျားကြီး (၁၂၉၇–၁၃၃၉) သည် စစ်ကိုင်းထီးနန်းကို စိုးစံခဲ့သော ဘုရင်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ
သားတယောက်အမေ လင်းယဉ်ရွာသူ မုဆိုးမကို သီဟသူက မိဖုရားမြှောက်သည်တွင် ထိုသား တရဖျားဘွဲ့ ခံရသူလည်း မင်းသားဖြစ်လာသည်။
နန်းစံကာလ (၁၃၂၇ - ၁၃၃၅/၃၆)
စစ်ကိုင်းတွင် ညီတော် အသင်္ခယာ စောယွန်း လွန်လျှင် နောင်တော်ဖြစ်သူ တရဖျားကြီးသည် ပင်းယမှ စစ်ကိုင်းသို့ ကူးကာ ညီတော်၏မိဖုရားကိုပင် မိဖုရားခေါင် တင်၍ မင်းပြုသည်။
သားဖြစ်သူ ရွှေတောင်တက်က ဖမ်းဆီးနန်းချသဖြင့် အကျဉ်းကျခံရသည်။ နောက် ရွှေတောင်တက်အား လုပ်ကြံသည့် နန္ဒပကြံက အသင်္ခယာစောယွန်း၏ သားဖြစ်သူ ကျစွာအား နန်းတင်သည်တွင် တရဖျားကြီးကိုပါ ကွပ်မျက်လိုက်သည်။
ကန္ဒရကသုတ်
ဘုရားရှင် အင်္ဂတိုင်း စမ္ပာမြို့ ဂဂ္ဂရာရေကန်အနီး၌ ရဟန်းတော်များနှင့် အတူ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ရောက်ရှိလာကြသော ဆင်ထိန်း၏သား “ပေဿနှင့် “ကန္ဒရက ပရိဗိုဇ်တို့တွင် ကန္ဒရကပရိဗိုဇ်၏လျှောက်ထားချက်အရ “ရဟန်းသံဃာတော်၏ (ဟန်ဆောင်မှုမပါ) ပင်ကိုယ်သဘာဝအားဖြင့်သာ ငြိမ်သက်မှုရှိပုံ နှစ်မျိုးကို” ဟောတော်မူပါသည်။ ထိုနှစ်မျိုးတို့တွင် သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်များသည် သတိပဋ္ဌာန်လေးပါးပွားနေခြင်းကြောင့် ငြိမ်သက်မှုရှိပုံနှင့် သတိပဋ္ဌာန်လေးပါး အားထုတ်ပုံ၊ အားထုတ်ခြင်းကြောင့် လက်တွေ့ခံစားနိုင်သော အကျိုးတို့ကို ဟောကြားတော်မူပါသည်။ ။
ဆင်ထိန်း၏သား ပေဿက “ရှုပ်ပွနေသောလူ့လောက၌ သတိပဋ္ဌာန်လေးပါး ပွားများသင့်ပုံ၊ လူ့သဘာဝနှင့် တိရစ္ဆာန်သဘာဝတို့ခြားနားချက်ကို ရှင်းလင်းလျှောက်ထားပါသည်။ ဘုရားရှင်က ပေဿအား (၁) အတ္တန္တပ, အတ္တပရိတာပနာနုယောဂ မနုယုတ္တပုဂ္ဂိုလ်၊ (၂) ပရန္တပ, ပရပရိတာပနာနုယောဂ မနုယုတ္တပုဂ္ဂိုလ်၊ (၃) အတ္တန္တပ, အတ္တပရိတာပနာနုယောဂ မနုယုတ္တ, ပရန္တပ, ပရပရိတာပနာနုယောဂ မနုယုတ္တပုဂ္ဂိုလ်၊ (၄) နေဝအတ္တန္တပ, အတ္တပရိတာပနာနုယောဂ မနုယုတ္တ, နပရန္တပ, နပရပရိတာပနာ နုယောဂ မနုယုတ္တပုဂ္ဂိုလ်-ဟု ပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုးရှိပုံ၊ နောက်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ်သည် နိစ္ဆာတ, နိဗ္ဗုတ, သီတိဘူတ, သုခပ္ပဋိသံဝေဒီ, ဗြဟ္မဘူတဖြစ်ပုံ၊ ဤပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုးတို့တွင် အဘယ် ပုဂ္ဂိုလ်သည် သင်၏စိတ်ကို နှစ်သက်စေနိုင်ပါသနည်း-ဟု မေးတော်မူပါသည်။
ထိုအခါ ပေဿ-က “နောက်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ်သာ သူ၏စိတ်ကို နှစ်သက်စေနိုင်ပုံနှင့် နှစ်သက်စေနိုင်ခြင်း၏ အကြောင်းကို” လျှောက်ထားပြီး ပြန်သွားပါသည်။
ထိုအခါ ဘုရားရှင်က “ပေဿသည် ပညာရှိဖြစ်ပုံ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုး၏ အကျယ်ဒေသနာကို နာယူပြီးပါက အကျိုးများစွာဖြစ်နိုင်ပုံကို မိန့်ကြားတော်မူပြီး၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုးအကျယ်ကို သီလ, သမာဓိ, ပညာ အထွတ်တပ်၍ ဟောတော်မူပါသည်။
အဋ္ဌကထာ၌-စမ္ပာမြို့တော်နှင့် ဂဂ္ဂရာရေကန်အကြောင်း၊ တုဏှီဘူတ ဖြစ်ပုံ၊ အစ္ဆရိယပုဒ်အဖွင့်၊ အစ္ဆရိယနှစ်မျိုး၊ ဥပသန္တ အတုနှင့် အစစ်၊ သမဏယက္ခ၊ ဤသုတ်၌ ဟောတော်မူသည့် သတိပဋ္ဌာန်၊ သဌ, ကူဋ၊ ဝင်္က, ဇိမှအဖွင့်၊ ပဏ္ဍိတ, မဟာပည ပုဂ္ဂိုလ် အစစ်၊ မဂ္ဂဖလဥပနိဿယ ပျက်စီးခြင်းအကြောင်း နှစ်မျိုး-အစရှိသော မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များကို လေ့လာနိုင်ပါသည်။
လွယ်ခူးရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
လွယ်ခူးရွာ (Loihku)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ ဟိုက်ပါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၈၉၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုက်ပါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၀၈ ဦး၊ မ ၁၈၆၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၅၇၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ပိန်းတောရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ပိန်းတောရွာ (Peintaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ နန်းတပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၃၀၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟိုအွမ်ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
ဟိုအွမ်ရွာ (Hoaum)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ ကောင်းဝိန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၀၉၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကောင်းဝိန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၂၁ ဦး၊ မ ၆၄၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်ခေါင်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သာယာကုန်းရွာ၊ ကံကွင်း
သာယာကုန်းရွာ၊ ကံကွင်း
ဝိသယှဇာတ်
thumb စတုက္ကနိပါတ် - ၄။ ကောကိလဝဂ် -၃၄၀ - ဝိသယှဇာတ်။ ။ အလှူပေးလွန်း၍ ဆင်းရဲသဖြင့် သိကြားမင်း လာရောက် တာမြစ်ခြင်းကို ခံရသော ဝိသယှသူဌေး အကြောင်း။
ဒါနပြုရေး နည်းလမ်းပေး
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အနာထပိဏ်သူဌေးကြီးကို ခေါ်တော်မူ၍ “သူဌေးကြီး ... ရှေးပညာရှိတို့ကား အလှူကို လှူကုန်၏၊ သိကြားမင်း ကောင်းကင်၌ ရပ်လျက် တားမြစ်ပိတ်ပင်ခြင်းကိုပင် ပယ်လျက် လှူကြကုန်၏” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
တစ်နေ့လှူရေး ခြောက်သိန်းပေး
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ကုဋေရှစ်ဆယ် ကြွယ်ဝသော ဝိသယှ သူဌေးကြီး ဖြစ်လေ၏။ ထိုသူဌေးကြီးသည် ပဉ္စသီနှင့် ပြည့်စုံ၏။ အလှူပေး၏။ အလှူပေးခြင်း၌ မွေ့လျော်၏။ မြို့တစ်ခါး လေးမျက်နှာ မြို့လယ် အိမ်တံခါး ဤခြောက်ဌာနတို့၌ အလှူတင်းကုပ်တို့ကို ဆောက်လုပ်လျက် နေ့တိုင်း၊ နေ့တိုင်း အလှူတင်းကုပ် တစ်ဆောင်လျှင် တစ်သိန်းစီအားဖြင့် အသပြာ ခြောက်သိန်းတို့ကို အကုန်အကျခံကာ ပေးလှူ၏။ မိမ်ိ စားသောထမင်းနှင့် သူတောင်းစားတို့အား ပေးလှူသော ထမင်းသည် ထပ်တူထပ်မျှ ဖြစ်၏။
သိကြား ဝန်တိုမှု တားဆီးပြု
ထိုဝိသယှ သူဌေးကြီး၏ တန်ခိုးအာနုဘော်ကြောင့် သိကြားမင်း၏ ဘုံဗိမာန်သည် တုန်လှုပ်လျက် ပဏ္ဍုကမ္ပလာ ကျောက်နေရာသည် တင်းမာပူလောင်သော အခြင်းအရာကို ပြဘိ၏။ ထိုအခါ သိကြားမင်းသည် ငါ့ကို အဘယ်သူသည် ဤသိကြာမင်းနေရာမှ ရွေ့လျောစေဘိသနည်းဟု ကြည့်ရှု ဆင်ခြင်လတ်သော် ဝိသယှ သူဌေးကြီးကို မြင်လျှင် ဤသူဌေးကြီးကား ဇမ္ဗူဒိပ်ကျွန်း၌ အမှုကိစ္စ မလုပ်ဆောင်ရအောင် အကြီးအကျယ် လှူဒါန်းဘိ၏။ ဤအလှူဖြင့် သိကြားနေရာမှာ ရွေ့လျောစေဘိ၏။ သိကြားစည်းစိမ်ကို ယူလိုယောင်တကား၊ ထိုသူဌေးကြီး ဥစ္စာကို ဖျက်ဆီး၍ ဆင်းရဲစေပြီးလျှင် အလှူပေးနိုင်အောင် ပြုလုပ်မည်ဟု ကြံစည်ကာ သိကြားတန်ခိုးဖြင့် အလုံးစုံသော စည်းစိမ်ဥစ္စာ ကျေးကျွန် အခြံအရံတို့ကို ကွယ်ပျောက်စေ၏။
သူဌေစေတနာဟုန် စည်းစိမ်ကုန်
ထိုအခါ အလှူပေးခြင်း၌ အားထုတ် လုပ်ကိုင်နေသော သူတို့သည် သူဌေးကြီးထံ လာလတ်၍ “အရှင်သူဌေးကြီး အလှူတင်းကုပ်၌ အလှူဝတ္ထုတွေ မရှိတော့ပါ၊ ပျက်စီး၍ ကုန်ပါပြီ” ဟု ပြောကြကုန်၏။ “အမောင်တို့ ... မရှိလျှင် အိမ်မှ ရိက္ခာကို ဆောင်ယူကြကုန်၊ အလှူဝတ်ကို မဖြတ်ကြကုန်လင့်” ဟု ပြောဆိုကာ သူဌေးကတော်ကိုခေါ်၍ “ရှင်မ ... အလှူအတွက် ရိက္ခာကို ပေးလော့” ဟု ပြောဆိုသောအခါ သူဌေးကတော်သည် တစ်အိမ်လုံး၌ ရှာဖွေလတ်သော် တစ်စုံတစ်ခုသော အလှူဝတ္ထုကိုပင် မမြင်တော့သဖြင့် “အရှင်သူဌေးကြီး ... အကျွန်ုပ်တို့ကိုယ်တွင် ဝတ်ထားသော အဝတ်မှတစ်ပါး အိမ်၌ တစ်စုံတစ်ခုသော ဥစ္စာ မရှိတော့ပါ၊ အိမ်၌ အချည်းနှီး ဖြစ်နေပါပြီ” ဟု ပြောလေ၏။ ထိုအခါ သူဌေးကြီးသည် ရတနာတိုက်ကို ဖွင့်၍ကြည်ရာ တစ်စုံတစ်ရာသော ဥစ္စာကို မမြင်တော့ချေ။ သူဌေးကြီးနှင့် သူဌေးကတော်မှ တစ်ပါး ကျွန်အမှုလုပ်တို့ကိုလည်း မမြင်တော့ချေ။
မြက်ရိတ်လှူလတ် အစာပြတ်
တစ်ဖန် သူဌေးကတော်ကို ခေါ်၍ “ရှင်မ ... အလှူဝတ်ကို ဖြတ်ခြင်းငှာ မသင့်၊ အိမ်၌ တစ်စုံတစ်ခုသော ဥစ္စာကို ရလိုရငြား ကြည့်ရှုဦးလော့” ဟု ပြောဆိုကာ ရှာဖွေစေပြန်၏။ သူဌေးကတော်သည် အိမ်၌ နှံ့အောင် ရှာဖွေပြန်ရာ မြက်ရိတ်သမားပစ်၍ ထားခဲ့သော တံဇဉ်၊ ထမ်းပိုးနှင့် မြက်စည်းသော ကြိုးကို မြင်၍ သူဌေးကြီးကို ပြောကြားလေလျှင် သူဌေးကြီးသည် “ရှင်မ ... ငါသည် ဤမျှ ကာလပတ်လုံး မြက်ကို မရိတ်စဖူး၊ ယနေ့မှစ၍ မြက်ကိုရိတ်၍ ရောင်းချကာ ရသမျှကို လှူမည်” ဟု ပြောဆိုကာ တံဇဉ်ထမ်းပိုးနှင့် ကြိုးတို့ကို ယူပြီးလျှင် မြို့မှထွက်၍ မြက်တို့ကို ရိတ်ကာ စည်းနှောင်ထမ်းပိုးခဲ့၍ မြို့တံခါး၌ရောင်းလျှင် အသပြာ တစ်ပဲကို ရသဖြင့် ဆန်ဝ်၍ ထမင်းချက်ပြုတ်ပြီးလျှင် တစ်ဖို့ကို မိမိတို့စားရန်ထား၍ တစ်ဖို့ကို သူတောင်းစားတို့အား ပေးလှူလေ၏။ သူတောင်းစားတို့ များပြားလှသဖြင့် သူမရ၊ ငါမရ ဖြစ်နေပြန်ရာ ကျန်သောအဖို့ကိုလည်း လှူပြန်၏။ ထိုအခါ သူဌေးလင်းမယားတို့သည် အစာ အာဟာရ ပြတ်ကြကုန်၏။ ဤနည်းအတူ ခြောက်ရက်တို့ပတ်လုံး အစာအဟာရ ပြတ်ကြကုန်၏။
သိကြားမြစ်တား လှူမှုများ
ထိုအခါ သိကြားမင်းသည် သူဌေးကြီးကို စုံစမ်းလိုရကား ခဏချင်း လာလတ်၍ ကောင်းကင်၌ ရပ်တည်ကာ -
“အို-ဝိသယှသူဌေးကြီး ... ရှေးအခါ သင်သည် အလှူကို လှူခဲ့သောကြောင့် သင့်အား စည်းစိမ်ဥစ္စာတွေ ကုန်ခန်းခဲ့ပြီ၊ ဤအခါမှစ၍ နောက်အခါ၌ အလှူကို မလှူဘဲ စောင့်ရှောက် သိမ်းဆည်းပါမူ သင့်အား စည်းစိမ်ဥစ္စာကို တည်တံ့ပြန်လိမ့်မည်”
ဟု သူဌေးကြီးအား ပြောဆိုလေ၏။
သိကြား ပြစ်တင် သူဌေးနှင်
ထိုအခါ သူဌေးကြီးသည် မေ့မြောနေရာမှ ရုတ်တရက် သတိရ၍ သိကြားမင်း စကားကို ကြားလျှင် မျက်စိကိုအသာဖွင့်၍ ကောင်းကင်သို့ကြည့်ကာ “အသင် ဘယ်သူနည်း” ဟု မေး၏။ “အကျွန်ုပ် သိကြားမင်း ဖြစ်ပါသည်” ဟု ပြော၏။ သိကြားမင်း မည်သည်မှာ ကိုယ်တိုင် အလှူပေး၍ သီလဆောက်တည်ပြီးလျှင် *ကျင့်ဝတ်ခုနစ်ပါးကို ဖြည့်ကျင့်သောကြောင့် သိကြားမင်း ဖြစ်ရသည်၊ သို့ပါလျက် သင်သည် အလှူပေးခြင်းကို တားမြစ်ဘိ၏၊ ယုတ်မာသော အမှုကို ပြုဘိ၏ဟု ဆို၍ - “သိကြားမင်း ... အကျင့်စင်ကြယ်၍ အလွန်ဆင်းရဲသော သူသည်လည်း ယုတ်မာသော မပေးလှူခြင်းအမှုကို မပြုကျင့်အပ်ဟု အရိယာ သူတော်ကောင်းတို့ ဆိုကုန်၏။ စည်းစိမ်ဥစ္စာ အကြောင်းကြောင့် ငါတို့သည် သဒ္ဓါတရားကို စွန့်လွှတ်ရပါမူ ထိုစည်းစိမ်ဥစ္စာမျိုးသည် မဖြစ်ပါစေသတည်း”။ “သိကြားမင်း ... တစ်ုသော ရထားသည် သွားသော ခရီးလမ်းဖြင့် နောက်ရထားသည်လည်း သွား၏။ ငါသည် ရှေးဖြစ်သော အကျင့်ကို ဆောက်တည်အပ်ပါ၏။ ငါ ဆောက်တည်အပ်သော ကျင့်ဝတ်သာတည်ပါစေ၊ သင်တို့သည် မတည်ပါစေသတည်း၊ ဥစ္စာ ဖြစ်လာပါမူ ပေးလှူအံ့၊ ဥစ္စာ မဖြစ်လာပါမူ အဘယ်မှာ ပေးလှူနိုင်အံ့နည်း၊ ဤသို့ မြက်ရိတ်ရငြားသော်လည်း ပေးလှူပါအံ့၊ ပေးလှူခြင်းကို မမေ့နိုင်ပါ” –ဟု သိကြားမင်းအား ကဲ့ရဲ့ရှုတ်ချကာ ပြန်ကြား ပြောဆိုလေ၏။ သိကြားမင်းလည်း ဝိသယှ သူဌေးကြီးအား တားမြစ်ရန် မတတ်နိုင်ရကား “အို - သူဌေးကြီး ... အဘယ်အကျိုးငှာ ပေးလှူပါသနည်း” ဟု မေး၏။ “အို-သိကြားမင်း ... အကျွန်ုပ်ကား သိကြားမင်း အဖြစ်ကို လည်းကောင်း၊ ဗြဟ္မာမင်း အဖြစ်ကို လည်းကောင်း တောင့်တ၍ မပေးလှူပေ၊ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကိုသာ တောင့်တ၍ ပေးလှူပေ၏” ဟု ပြောကြားလေ၏။
သဒ္ဓါထက်လှ စည်းစိမ်ရ
သိကြားမင်းသည် ဝိသယှ သူဌေးကြီး စကားကိုကြားလျှင် အလွန် နှစ်သက်သဖြင့် ကျောကုန်းကို လက်ဖြင့် ဆုပ်နယ်လေ၏။ ထိုခဏချင်း၌သာလျှင် သူဌေးကြီးအား စားရဘိသကဲ့သို့ ကိုယ်အလုံးသည် ပြည့်စုံ တောင့်တင်း၍ လာ၏။ သိကြားမင်း အာနုဘော်ကြောင့်လျှင် အလုံးစုံသော စည်းစိမ်ဥစ္စာ အခြံအရံသည် ရှေးပကတိအတိုင်း ဖြစ်၍ လာ၏။ ထိုအခါ သိကြားမင်းသည် “သူဌေးကြီး ...ဤနေ့မှ စ၍ နေ့တိုင်း၊ နေ့တိုင်း တစ်သန်းနှစ်သိန်းမျှ အသပြာတို့ကို စွန့်လွှတ်၍ အလှူပေးပါလော့” ဟု ပြောဆိုကာ သူဌေးကြီးအိမ်၌ မရေတွက်နိုင် အတိုင်းအရှည်မရှိသေ ဥစ္စာကို ပြုလုပ်ခဲ့ပြီးလျှင် သူဌေးကြီးကို လွှတ်လိုက်၍ မိမိနေရာ တာဝတိံသာနတ်ရွာသို့ ပြန်လေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ သူဌေးကတော်သည် - ယခုအခါ ရာဟုလာမယ်တော်။
သူဌေးကြီးသည် - ငါဘုရားဖြစ်လာပြီ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၂) စည်းစိမ်ရနိုး၊ သဒ္ဓါမျိုး၊ စွန့်ရိုးမရှိပါ။
(၄) သိကြားနတ်ညစ်၊ အလှူမြစ်၊ လှူလစ်ဝိသယှာ။
ဝိသယှဇာတ် ပြီး၏။
ကညင်လိန်ရွာ၊ ကျုံစလူ
ကညင်လိန်ရွာ၊ ကျုံစလူ
ငွေချေးစာချုပ်
ငွေချေးစာချုပ် (bond) ဆိုသည်မှာ ဘဏ္ဍာရေးလောက၌ ချေးယူသူမှ ငွေပေးသူထံ ထုတ်ပေးသော ထွက်ကုန်တခု ဖြစ်သည်။ သတ်မှတ်သောကာလတွင် အတိုးပေးရန်၊ သတ်မှတ်ချိန် ပြည့်မြောက်လျှင် အရင်း ပြန်ဆပ်ရန်တို့ကို ခံဝန်သော အကြွေးလုံခြုံစေမှု (debt security) တခု ဖြစ်သည်။ အတိုးကို ကာလပိုင်းအလိုက် (လစဉ်၊ နှစ်ဝက်တကြိမ်၊ တနှစ်တကြိမ် စသဖြင့်) ပေးရတတ်သည်။ ငွေချေးစာချုပ်သည် လက်ပြောင်းလက်လွှဲပြုရန် လွယ်ကူပြီး ဈေးကွက် (bond market) သို့လည်း ရောင်းချနိုင်သေးသည်။
ငွေချေးစာချုပ်သည် ထုတ်သူတို့အား ပြင်ပငွေ ရစေပြီး ကာလရှည် ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုများ ပြုနိုင်သည်။ အပ်ငွေ အသိအမှတ်ပြုစာရွက်နှင့် ကွာသည်မှာ သတ်မှတ်သော သက်တမ်းဖြစ်သည်။
ငွေချေးစာချုပ်နှင့် စတော့သည် အကြွေးလုံခြုံစေမှုချင်း တူသော်လည်း အဓိက ကွာခြားချက်မှာ စတော့ကိုင်သူသည် လုပ်ငန်း၏ တစိတ်တဒေသကို ပိုင်သူဖြစ်လာပြီး ငွေချေးစာချုပ်ကိုင်သူက လုပ်ငန်းအား အကြွေးရှိသူသာ ဖြစ်သည်။ အခြားတချက်မှာ သက်တမ်းပြည့်လျှင် ငွေချေးစာချုပ်ကိုင်သူသည် လုပ်ငန်းနှင့် မဆိုင်တော့သော်လည်း စတော့ကိုင်သူမှာမူ လုပ်ငန်းရှိသရွေ့ ပိုင်ဆိုင်မှု ရှိနေမည် ဖြစ်သည်။ ခြွင်းချက်မှာ ပြန်မပေး ငွေချေးစာချုပ် (consol) တို့တွင် လုပ်ငန်းရှိသရွေ့ အတိုးရနေမည် ဖြစ်သည်။ ချေးငွေကိုမူ ပြန်ရမည် မဟုတ်ပေ။
ငွေချေးစာချုပ် ထုတ်သူများ
အာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းများ၊ ချေးငွေအရောင်းအဝယ်လုပ်သော အဖွဲ့အစည်းများ၊ ကုမ္ပဏီများက ငွေချေးစာချုပ် ထုတ်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ဘဏ်များ၊ အဖွဲ့အစည်းများက ဝယ်ကာ ရင်းနှီးမြုပ်နှံသူတို့အား ရောင်းတတ်သည်။
ကိုးကား
https://en.wikipedia.org/wiki/Bond_(finance)
ကြယ်ပုဝါ
ကြယ်ပုဝါ (အမျိုးအစား:G-V) သည် ပင်မ အစီအစဉ် အတွင်းရှိကြယ်အမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်သည်။ တောက်ပမှုသည် အဆင့် V စတီလာအမျိုးအစားမှာ G ရှိသောကြောင့် တခါတရံ G-V အမျိုးအစားဟု သုံးနှုန်းသည်။ ယင်းကြယ်မျိုးသည် နေထုထည် ၀.၈ မှ ၁.၂ အရွယ်အစားရှိပြီး မျက်နှာပြင်အပူချိန်မှာ ၃၃၀၀ နှင့် ၆၀၀၀ ကေလ်ဗင်ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းကြယ်အမျိုးအစားများသည် ဟိုက်ဒရိုဂျင်အား ဟီလီယမ်အဖြစ်ပြောင်းလဲပေးပြီး နယူကလိယား ပေါင်းစပ်ခြင်းအား ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ နေသည် နေအဖွဲ့အစည်းတွင် ဒြပ်ဆွဲအားဖြင့် လွှမ်းခြုံထားကာ မြင်သာသောအရွယ်အစားမှာ အကြီးမားဆုံးပင်ဖြစ်သည်။ နေသည် ကြယ်ပုဝါအတွက် အကောင်းဆုံး နမူနာတစ်ခုဖြစ်ပြီး အခြားသောကြယ်များမှာ အယ်လဖာ စင်တော့ရိအေ၊ တောင်း စင်သီ၊ ၅၁ ပီဂါဆီ တို့ဖြစ်ကြသည်။
မေရီချက်(ပ်)မင်း နားမကြားသောကလေးများကျောင်း
(Mary Chapman Teachers Training Callege & School for the Deaf Children)
မေရီချက်(ပ်)မင်း နားမကြားသော ကလေးများကျောင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ နားမကြားသော ကလေးများအတွက် ပထမဆုံးကျောင်းပင် ဖြစ်သည်။ ၁၉၂၀-ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်သူ မစ္စ မေရီချက်(ပ်)မင်း (MissMaryChapman)က မြန်မာပြည်ရှိ မွေးရာပါ နားမကြား၊ စကားမပြောတတ်သော ကလေးသူငယ်များအတွက် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ကြယ်ပုဝါ
ကြယ်ပုဝါဟု သုံးနှုန်းရခြင်းမှာ ပင်မအစီအစဉ်အတွင်းရှိကြယ်များထဲတွင် G အဆင့်ရှိကာ အနည်းငယ် အဝါရောင်သမ်းသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ နေသည် အမှန်တကယ်မှာမူ အဖြူရောင်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ကမ္ဘာလေထုကြောင့် အဝါရောင်အဖြစ် မြင်ရသည်။ နေကဲ့သော တောက်ပသောကြယ်ပုဝါများသည် နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီတွင် ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းရှိသည်ဟုဆိုသည်။ အခြားသော ကြယ်ပုနီ၊ ကြယ်ဖြူပုတို့မူ ပိုမိုမှေးမှိန်ကြလေသည်။ G-type ကြယ်တို့သည် ဟိုက်ဒရိုဂျင်လောင်စာအား နှစ်ပေါင်း ၁ဝ ဘီလီယံနီးပါးခန့် လောင်ကျွမ်းစေကာ သက်တမ်းအား ကုန်လွန်စေသည်။ ထို့သို့ပြီးပါက ဧရာမ ကြယ်နီအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားပေမည်။ ယင်းကဲ့သို့ ဧရာမ ကြယ်နီကြီးမှ ဆက်လက်လောင်ကျွမ်းပြီးပါက ကြယ်ဖြူပုအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားမည်ဖြစ်သည်။
မေရီချက်(ပ်)မင်း နားမကြားသောကလေးများကျောင်း
(Mary Chapman Teachers Training Callege & School for the Deaf Children)
မေရီချက်(ပ်)မင်းသည် ကျောင်းအတွက် မြေနေရာနှင့် အဆောက်အဦကို ကိုယ်ပိုင်ငွေဖြင့် ဝယ်ယူ လှူဒါန်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ စတင်တည်ထောင်သော နှစ်မှာပင် ပထမတိုးချဲ့အဆောက်အဦကို Mary Chapman Teachers Training Callege & School for the Deaf အမည်နှင့် မှတ်ပုံတင်ခဲ့သည်။ နားမကြားသော ကလေးငယ်များကို ပညာသင်ကြားပေးနိုင်မည့် ဆရာ၊ ဆရာမများကို ပျိုးထောင်ပေးခဲ့ပြီး နားမကြားသော ကလေးများကိုလည်း စာနှင့် သက်မွေးပညာရပ်များကို သင်ကြားပေးခဲ့သည်။
တရားရေးဌာန
တရားရေးရာကိစ္စများကို ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရ တရားရေးဌာနက တာဝန်ခံရသည်။ တရားရေးဌာနသည် နိုင်ငံဖွဲ့စည်းမှုတွင် အုပ်ချုပ်ရေး မဏ္ဏိုင်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ပြီးလျှင် တရားရေးဌာန တာဝန်ခံ၏ ဦးစီးမှုအောက်၌ တည်ရှိသည်။ တရားရေးဌာန သည် အုပ်ချုပ်မှုဌာနတစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း အုပ်ချုပ်ရေးရာ များကိုသာ စီမံခန့်ခွဲပေးရသည် မဟုတ်ဘဲ၊ အုပ်ချုပ်ရေး မဏ္ဏိုင်နှင့် ဥပဒေပြုရေးမဏ္ဏိုင်တို့၏ စပ်ကြား၌၎င်း၊ အုပ်ချုပ် ရေးမဏ္ဏိုင်နှင့် တရားစီရင်ရေးမဏ္ဏိုင်တို့၏ စပ်ကြား၌၎င်း ပေါင်းကူးသဖွယ် ဆက်သွယ်ပေးရသည့် တာဝန်ကိုလည်း ဆောင်ရွက်ရလေသည်။
မေရီချက်(ပ်)မင်း နားမကြားသောကလေးများကျောင်း
(Mary Chapman Teachers Training Callege & School for the Deaf Children)
၁၉၂၀-ခုနှစ်တွင် ရှမ်းလမ်း၌ တိုက်တစ်လုံးငှား၍ ကျောင်းဖွွင့်ပါသည်။ ကျောင်းသားတစ်ဦးနှင့် စပါသည်။ နားမကြားသော ကလေးများ စကားပြောနိုင်ကြောင်း လူထုက မယုံကြည်သောကြောင့် အစတွင် တော်တော်နှေးပါသည်။ ဒေါ်စိန်သာကို ပထမဦးဆုံး ဆရာဖြစ်သင်တန်း ပေးပါသည်။
ကြယ်ပုဝါ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြယ်များ ကဏ္ဍ:ကြယ်အမျိုးအစားများ
တရားရေးဌာန
တရားရေးဌာန၏ ရည်မှန်းချက်များမှာ တော်လှန်ရေး ကောင်စီက မြန်မာ့ ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်အရ တည်ဆောက် လျက်ရှိသည့် ဆိုရှယ်လစ် စီးပွားရေးစနစ်ကို တရားဥပဒေဖြင့် ကာကွယ်ပေးရန်၊ ဆိုရှယ်လစ်လူ့ဘောင်ကို အကျိုးပြုမည့်တရား ဥပဒေများဖြစ်ထွန်းရေးအတွက် ဦးတည်ဆောင်ရွက်ရန်၊ ပြည်သူ တို့ ကိုးစားယုံကြည်သည့် ပြည်သူ့တရားစီရင်ရေးစနစ်ကို တည် ဆောက်ရန်နှင့် ပြစ်မှုကျူးလွန်သူတို့အား အကျဉ်း စခန်းများနှင့် ရဲဘက်စခန်းများတွင် ပြုပြင်ရေးဆိုင်ရာ မူဝါဒများကို ချပေးရန် တို့ ဖြစ်လေသည်။ ယင်းရည်မှန်းချက်များ ဖြစ်မြောက်အောင် မြင်ရေးအတွက် တရားရေးဌာနသည် လိုအပ်သော လူအား၊ ငွေအားနှင့် ပစ္စည်းအင်အားတို့ကို အစိုးရအဖွဲ့၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ဖန်တီးပိုင်ခွင့်၊ အသုံးချပိုင်ခွင့်များ ရှိသည်။
မေရီချက်(ပ်)မင်း နားမကြားသောကလေးများကျောင်း
(Mary Chapman Teachers Training Callege & School for the Deaf Children)
၁၉၂၃-ခုနှစ်တွင် ယခုလက်ရှိ သံတမန်လမ်း၌ သစ်သားအိမ်နှင့် ခြံကိုဝယ်ပြီး Mary Chapman Teachers Training Callege & School for the Deaf ဟူ၍ အနောက်ဘက်၌ ၁၉၂၄-ခုနှစ်တွင် Miss Mary Chapman ၏ ကိုယ်ပိုင်ငွေနှင့် အင်္ဂလန်မှ နားမကြားသော ကလေးများကို ကူညီမစသော အသင်းတစ်ခု၏ အကူအညီဖြင့် တိုးချဲ့အဆောင် စ၍ဆောက်ပါသည်။
တရားရေးဌာန
တရားရေးဌာန၏ အဓိကလုပ်ငန်းတို့မှာ မူဝါဒချမှတ်ခြင်း၊ စီမံကိန်းရေးဆွဲခြင်း၊ တရားရုံးများနှင့် အကျဉ်းစခန်းများဖွဲ့စည်း ခြင်း၊ ဝန်ထမ်းများ ဖြည့်တင်းခြင်း၊ ညွှန်ကြားခြင်း၊ ကြီးကြပ် ညှိနှိုင်းခြင်း၊ အစီရင်ခံခြင်းနှင့် ရသုံးမှန်ခြေငွေစာရင်းများကို အုပ်ချုပ်ခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။
မေရီချက်(ပ်)မင်း နားမကြားသောကလေးများကျောင်း
(Mary Chapman Teachers Training Callege & School for the Deaf Children)
၁၉၂၆-ခုနှစ်တွင် ကျောင်းသား(၁၀)ယောက် တိုးလာသည်။ ထိုအချိန်၌ ဆရာဖြစ်သင်တန်းသို့ တက်ရန်လူ ရှာသော်လည်း လာလိုသောသူ ရှားပါသည်။
၁၉၂၈-ခုနှစ်တွင် ဒေါ်စိန်ကျော့နှင့် ဒေါ်အားပု နှစ်ယောက် ဆရာဖြစ်သင်တန်းတက်ရာ (၄)နှစ်ကြာပါသည်။ ဆရာဖြစ် သင်တန်းပေးသူ တစ်ယောက်သာ ဖြစ်ပြီး အင်္ဂလိပ်လို သင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ကျောင်းသား/သူ စုစုပေါင်း(၁၂)ယောက်ရှိသည်။
တရားရေးဌာန
တရားရေးဌာနက တာဝန်ခံရသောလုပ်ငန်းများကို တာဝန် ခံဌာနနှင့် ဌာနခွဲများ ဖြစ်ကြသော မြန်မာနိုင်ငံ တရားရုံးချုပ်၊ ရှေ့နေချုပ်ရုံး၊ ဥပဒေဘာသာပြန်နှင့် ဥပေဒပြင်ဆင်ရေးဌာနခွဲ၊ အကျဉ်းဌာနခွဲ၊ ရန်ကုန်မြို့ တရားမရုံးနှင့် အမွေနှင့် ပစ္စည်း ထိန်းဝန် ဌာနခွဲတို့က အသီးအသီး တာဝန်ခွဲဝေ ဆောင်ရွက်ကြ သည်။
မေရီချက်(ပ်)မင်း နားမကြားသောကလေးများကျောင်း
(Mary Chapman Teachers Training Callege & School for the Deaf Children)
၁၉၂၉-ခုနှစ်တွင် Mary Chapman နေမကောင်းသဖြင့် အင်္ဂလန်သို့ ပြန်သွားရာ ကျောင်းအုပ်အဖြစ် Miss Raymond ကို ထားခဲ့သည်။
တရားရေးဌာန
ဥပဒေတစ်ရပ်ကို ပြဠာန်းပြီးသောအခါ ယင်းဥပဒေ၏ ရည်ရွယ်ချက်များ အထမြောက်အောင်မြင်စေရန် ဆောင်ရွက် ခြင်း၊ ဥပဒေပြဠာန်းချက်များကို အကျိုးသက်ရောက်စေခြင်း၊ နည်းဥပဒေများ ပြဠာန်းခြင်းနှင့် လိုအပ်သည့်အခါ ဥပဒေကို ပြင်ဆင်ခြင်း အစရှိသော ကိစ္စရပ်များကို အစိုးရဌာနတစ်ခုခုက တာဝန်ခံလျက် ဆောင်ရွက်ရလေသည်။ တရားရေးဌာနသည် မိမိကြီးကြပ် အုပ်ချုပ်ရသော ဥပဒေများအရ တရားရုံးများကို ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခြင်း၊ တရားရုံးများ၏ စီရင်ပိုင်ခွင့် အာဏာ များနှင့် နယ်မြေများကို သတ်မှတ်ခြင်းနှင့် အခါအားလျော်စွာ ပြင်ဆင်ခြင်း၊ တရားရုံးများ၏ ကျင့်ထုံးများကို ပြဠာန်းခြင်း၊ တရားသူကြီးများအား စီရင် ပိုင်ခွင့်အာဏာများ အပ်နှင်းခြင်း၊ ခန့်အပ်ခြင်းနှင့် ပြောင်းရွေ့ နေရာချထားခြင်းတို့ကို တရားရုံး ချုပ်နှင့် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ပေးသည်။ တရားစွဲခွင့်ပြုခြင်း၊ အမှု ရုပ်သိမ်းခြင်း၊ ရာဇဝတ်အယူခံနှင့် ပြင်ဆင်မှုများ တင်သွင်းခြင်း စသောဥပဒေရေးရာကိစ္စများကို ရှေ့နေချုပ်ရုံး၏ အကြံဉာဏ် များရယူကာ ဆောင်ရွက်သည်။
ပြစ်ဒဏ်ခံရသူများနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အကျဉ်းစခန်းများ ဖွဲ့စည်းရေး၊ အကျဉ်းစခန်းများ၏ စည်းကမ်းထိန်းသိန်းရေးနှင့် ကျန်းမာရေး၊ လူငယ်အကျဉ်းသားများအား အကျင့်စာရိုက်ပြုပြင် ရေးကျောင်းသို့ ပြောင်းရွေ့ရေးအစရှိသော ကိစ္စတို့ကို ကြီးကြပ် စီမံခန့်ခွဲရသည်။ အကျဉ်းသားများအပေါ် တရားရုံးများကချမှတ် ခြင်းခံရသည့် ပြစ်ဒဏ်များကို ဆိုင်းငံ့ခြင်း၊ လျှော့ပေါ့ခြင်း၊ သို့မဟုတ် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခြင်းတို့ကိုလည်း ဆောင်ရွက်နိုင် သည်။
မေရီချက်(ပ်)မင်း နားမကြားသောကလေးများကျောင်း
(Mary Chapman Teachers Training Callege & School for the Deaf Children)
၁၉၃၀-ခုနှစ်တွင် Mary Chapman ပြန်လာရာ ကျန်းမာရေး မကောင်းသေးသဖြင့် ဆရာဝန်အမိန့်အရ နောက်တစ်ကြိမ် ပြန်သွားရသည်။ အင်္ဂလန်တွင် (၁၀)နှစ်ကြာ နေ၍ ကွယ်လွန်သွားသည်။ ဤနှစ်၌ ၎င်းကျောင်းကို Bible Churchmen Missionary Society (B.C.M.S)သို့ လွှဲအပ်ပါသည်။
၁၉၃၀-ခုနှစ်တွင် Mr & Mrs Jereen တို့က ကျောင်းကို အုပ်ချုပ်ပါသည်။
တရားရေးဌာန
အစိုးရရုံးပိတ်ရက်များနှင့် လွှဲပြောင်းနိုင်သည့် စာချုပ် စာတမ်းများ အက်ဥပဒေအရ အများပြည်သူ အလုပ်ပိတ်ရက် များကိုလည်း တရားရေးဌာနက သတ်မှတ်ကျေညာပေးလေ သည်။
မေရီချက်(ပ်)မင်း နားမကြားသောကလေးများကျောင်း
(Mary Chapman Teachers Training Callege & School for the Deaf Children)
၁၉၃၃၊ ၃၅-ခုနှစ်တွင် Miss Marshell က ကျောင်းအုပ်အဖြစ် ဆက်အုပ်ချုပ်ပါသည်။ ဒေါ်အေးခင်၊ ဒေါ်ရိုဒါ၊ ဒိုရာ ဆရာမ(၃)ဦးကို ခန့်ထား၍ ကျောင်းသား/သူ စုစုပေါင်း(၂၅)ယောက်ရှိသည်။
ဆောင်ပုဒ်
အနိုင်မခံ အရှုံးမပေး ဟူသော ဆောင်ပုဒ် စာတန်းအား ကျောင်းတံဆိပ်တွင် ရေးထိုးထားသည်။
လိပ်စာ
အမှတ်(၂)၊ သံတမန်လမ်း၊ ဒဂုံမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်မြို့။ ဖုန်း ၀၁-၂၂၁၈၇၂
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် အဖွဲ့အစည်းများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်မြို့
တရားရေးဌာန
ကိုးကား
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၄)
ဂျောက်ဂျက်
ဂျောက်ဂျက် သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ဟစ်ဟော့အဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ဂျောက်ဂျက်သည် ညစ်ညမ်းစာသားပါဝင်သည် သီချင်းများ ရေးဖွဲ့ သီဆိုမှုကြောင့် စင်မြင့်ဖျော်ဖြေပွဲများ၊ စီးရီးထုတ်ခြင်းများ ပိတ်ပင်ခံခဲ့ရဖူးသည်။ သူသည် မြန်မာ ဟစ်ဟော့ တတိယမျိုးဆက်၏ အအောင်မြင်ဆုံး အဆိုတော်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာမှာ ရသ ဖြစ်သည်။
ဂါလစ်ဗာ၏ခရီးစဉ်
ဂါလစ်ဗာ၏ခရီးစဉ် သည် အင်္ဂလိပ်လူမျိုး စာရေးဆရာ ဂျွန်နသန် ဆွစ် (၁၇၂၆) ခုနှစ်တွင် ရေးသားခဲ့သော ဝတ္တုစာအုပ်တစ်အုပ် ဖြစ်လေသည်။
ဇာတ်လမ်းကြောင်း
လင်မျူယယ် ဂါလစ်ဗာသည် ပညာသင်ချိန်၌ ဆရာဝန် အဖြစ်ဖြင့် အသက်မွေးရန် ရည်ရွယ်၍၊ ဆေးအတတ်ကို သင်ယူ ခဲ့လေသည်။ သို့ရာတွင် ပင်လယ်ရပ်ခြား တိုင်းတစ်ပါးသို့ စွန့် စားသွားရောက်လိုသော ဆန္ဒပြင်းပြသည်နှင့် 'အင်တီလုပ်'ခေါ် သင်္ဘောတစ်စင်းတွင် ဆရာဝန်အဖြစ်ဖြင့် လိုက်ပါလာခဲ့လေ သည်။ လမ်းခရီးတွင် သင်္ဘောပျက်သောအခါ ဂါလစ်ဗာသည် ကံကောင်းထောက်မသဖြင့်၊ ကျွန်းတစ်ကျွန်းသို့ အရောက်ကူးခပ် လာနိုင်ခဲ့လေသည်။ ထိုကျွန်းသို့ ရောက်သောအခါ၊ ဂါလစ်ဗာ သည် မောပန်း၍ အိပ်ပျော်သွားလေ၏။
လူပုတိုင်းပြည်
ဂါလစ်ဗာသည်အိပ်ရာမှနိုးသောအခါ၊ ခေါင်းထူ၍ထကြည့် ၏။ သို့သော်မရချေ။ တစ်ဖန် ကိုယ်လက်တို့ ကိုလှုပ်ရှားကြည့် ၏။ ယခင်နည်းအတိုင်းပင် လှုပ်ရှား၍မရချေ။ အကြောင်းမှာ မူကား၊ ဂါလစ်ဗာ၏ ဆံပင်တို့သည် ဦးခေါင်းပတ်လည်ရှိ ငုတ် တိုင်တို့တွင် ချည်နှောင်ပြီးဖြစ်၍၊ သူ၏ တစ်ကိုယ်လုံးမှာလည်း သေးငယ်သော ကြိုးမျှင်တို့ဖြင့် ငုတ်တိုင်တွင် ချည်နှောင်ထား ပြီးဖြစ်သောကြောင့်တည်း။ ဂါလစ်ဗာသည် ဤသို့ ဖမ်းဆီးချည် နှောင်ထားခြင်းခံရသည့် အကြောင်းအရင်းကို တွေးတောဆင်ခြင် ဆဲတွင် သူ၏ကိုယ်ခန္ဓာပေါ်သို့ ခြောက်လက်မမျှသာ အရပ်ရှည် သော လူပုကလေးများသည် လေးမြားစွဲကိုင်လျက် တရွရွနှင့် တက်လာသည်ကို သတိပြုမိလေ၏။ ထိုအခါ ဂါလစ်ဗာသည် ကျယ်လောင်စွာ ဟစ်အော်လိုက်လေသည်။ လူပုကလေးတို့သည် လည်း ကြောက်လန့်၍ သူ၏ ကိုယ်ခန္ဓာပေါ်မှ ခုန်ချ၍ ပြေးကြ လေသည်။ သို့သော် နောက်ဆံး၌ ဂါလစ်ဗာကို လူပုကလေး များသည် ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားလေ၏။
ထိုလူပုကလေးတို့သည်ကား လီလီပွတ်ခေါ် လူပုတိုင်းပြည် သားများ ဖြစ်ကြသတည်း။ လူပုကလေးတို့သည် ဂါလစ်ဗာအား သူတို့၏ တိုင်းပြည်သို့ ခေါ်ဆောင်သွားသောအခါ၊ ဂါလစ်ဗာက ရန်တုံ့ပြန်ခြင်းမပြုနိုင်အောင်၊ ဂါလစ်ဗာ၏မျက်နှာနှင့် လက်တို့ ကို မြားဖြင့် အစဉ်မပြတ်ပစ်ခတ်ကြ၏။ ဂါလစ်ဗာကား သူတို့ ကိုရန်မမူလိုဘဲ၊ အစာရေစာကိုသာ စားလိုကြောင်းဖြင့် ခြေဟန် လက်ဟန်ပြသည့်အခါမှ၊ အစားအစာတို့ကို ကျွေးမွေးလေသည်။ ဂါလစ်ဗာအတွက် အစားအစာတို့မှာ လီလီပွတ်လူမျိုးတို့အဖို့ဆို လျှင် တောင်ပုံရာပုံမျှဖြစ်သည်။ လီလီပွတ်တို့စားနေကျ ပေါင်မုံ့ တစ်လုံးသည် ဂါလစ်ဗာအဖို့ ယမ်းတောင့်ကလေးတတောင့်၏ ပမာဏမျှသာရှိသည်။ လီလီပွတ်တို့၏ သိုးပေါင်တစ်ပေါင်သည် မိုးစွေငှက်၏ တောင်ပံသာသာမျှသာရှိသည်။
လီလီပွတ်တို့သည် ဂါလစ်ဗာအား အစာရေစာကျွေးမွေးရာ တွင် အိပ်ဆေးခတ်၍ ကျွေးသဖြင့်၊ ဂါလစ်ဗာသည် အိပ်ပျော် သွားလေသည်။ ဤသို့ အိပ်ပျော်သောအခါကျမှ၊ လီလီပွတ်တို့ သည် သူတို့၏ ဧကရာဇ်ဘုရင်၏ အမိန့်အရ၊ ဂါလစ်ဗာကို မြင်း ၁၅ဝဝ ဆွဲရသော လှည်းပေါင်း ၉ဝဝ ပေါ်တွင်တင်၍၊ လီလီပွတ်မြို့တော် သို့ ချီတက်ကြလေသည်။ အစောင့်အရှောက် ပေါင်း ၅ဝဝ တို့မှာ မြို့တော်သို့ ညတွင်းချင်းခရီးပေါက်အောင် မသွားနိုင်သည်နှင့် လမ်းတွင်တစ်ညအိပ်ခဲ့ကြရသည်။
လီလီပွတ်မြို့တော်ဝယ်
လီလီပွတ်မြို့တော်သို့ ရောက်သောအခါ၊ ဂါလစ်ဗာကို ကြီးမားသော တန်ဆောင်းကြီးတစ်ခုတွင် နေထိုင်စေသည်။ ထိုတန်ဆောင်းထဲတွင် ဂါလစ်ဗာအား မိန်းမတို့၏ ဆွဲကြိုး ခန့်ရှိသော သံကြိုးများဖြင့် ခြေကျဉ်းခတ်၍ ချည်နှောင်ထား လေသည်။ ဂါလစ်ဗာအိပ်ရန်အတွက် အိပ်ရာကိုမူ လီလီပွတ် လူမျိုးတို့၏ အိပ်ရာပေါင်း ၆ဝဝ ကိုဆက်စပ်ပေးရသည်။ အစားအစာမှာမူကား၊ နေ့စဉ်အားဖြင့် နွားခြောက်ကောင်နှင့် သိုးကောင်ရေလေးဆယ် ဖြစ်သည်။ ပေါင်မုံ့ကား များလှစွာ၏။ လီလီပွတ်တိုင်းသူ ပြည်သားတို့သည် တောင်ကြီးတမျှကြီး မားလှသော ဂါလစ်ဗာ၏သတင်းကိုကြားလတ်သောအခါ အထူး အဆန်းအဖြစ်ဖြင့် လာရောက်ကြည့်ရှုကြသည်။ သို့သော် အချို့ လက်ဆော့တတ်သော လူပုကလေးများမှာ ကြည့်ရုံသာမကြည့် ဘဲ၊ ဂါလစ်ဗာကို မြားနှင့်ပစ်၍ အနှောင့်အယှက်ပေးကြလေရာ၊ လီလီပွတ် ဧကရာဇ်ဘုရင်မင်းမြတ်က ယင်းသို့အနှောင့်အယှက် မပြုကြလေရန် ကျပ်တည်းစွာ အမိန့်ထုတ်ရသောဟူ၏။ သို့နှင့် လည်း ဂါလစ်ဗာကို လာ၍ကြည့်ကြသဖြင့်၊ တိုင်းသူပြည်သား တို့ အလုပ်ပျက်ဖန်များလတ်သော်၊ ဧကရာဇ်ဘုရင်မင်းမြတ်သည် တိုင်းသူပြည်သားအပေါင်းတို့ အလုပ်ပျက်အကိုင်ပျက် မဖြစ်ရ စေရန် ထပ်မံပညတ်ရလေသည်။
ဂါလစ်ဗာကား သူ့ကိုအနှောင့်အရှက်ပြုသူများကိုပင်လျှင် ရန်တုံ့မူခြင်းမပြုဘဲ၊ မိတ်ဆွေကဲ့သို့ ဆက်ဆံပေါင်းသင်းနေထိုင် နိုင်ခဲ့သဖြင့် လီလီပွတ် ဘုရင်မင်းမြတ်နှင့်ပင် ချစ်ကျွမ်းတဝင် ဖြစ်ခဲ့လေသည်။ ထိုကြောင့် လီလီပွတ်နိုင်ငံတွင်းသို့ လှည့်လည် သွားလာခွင့်ကိုပင် ရလာခဲ့သည်။ သို့သော် ဂါလစ်ဗာသည် နိုင်ငံအတွင်း၌ လှည့်လည်သွားလာသည့်အခါ၊ လူပုကလေးများ နှင့်သူတို့၏ မြင်းများကို၎င်း၊ မြက်ခင်းနှင့် လယ်ကွက်များကို ၎င်း မနင်းမိစေရန်နှင့် လမ်းလျှောက်သည့်အခါ လီလီပွတ်လူပု ကလေးများ ကြိုတင်သိထားနှင့်ရန် အချက်ပေးပါမည်ဟု ကတိ ပြုရလေသည်။
လီလီပွတ်တို့၏ နိုင်ငံရေး
ဂါလစ်ဗာသည် လီလီပွတ်တို့၏ ဘာသာစကားတို့ကို တစ်ဖြည်းဖြည်းနှင့် သင်ကြားတတ်မြောက်လာပြီးလျှင် ဘုရင် ဧကရာဇ်မင်း၏အလိုကိုလည်း ကောင်းစွာသိလာလေသည်။ လီလီပွတ်တို့၏ အတိုင်းအရှည် ပမာဏအတိုင်း၊ အရာခပ်သိမ်း တို့သည် အချိုးကျတည်ရှိဖြစ်ပေါ်နေသည်ကိုလည်း တွေ့ရလေ သည်။ ပမာအားဖြင့် ယင်ကောင်ငယ်မျှလောက်သော ကြက်ကို ဖျက်၍၊ ချက်ပြုတ်ရန် ခုတ်ထစ်နေသော ထမင်းချက်၏ စူးရှ သော မျက်စိသည်၎င်း၊ အင်္ကျီဖာထေးရန်အလို့နှာ သေးငယ်လှ သော အပ်ပေါက်ထဲသို့ နဖားကြိုးထိုးနေသော အိမ်ရှင်မသည် ၎င်း ဂါလစ်ဗာအဖို့ များစွာအံ့ဘနန်းဖြစ်ရလေသည်။ ထိုထက် ထူးဆန်းသည့် ကိစ္စတစ်ရပ်ကား၊ လီလီပွတ်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး အဖွဲ့အစည်းများဖြစ်သည်။ ရှေးအစဉ်အဆက်မှ အစပြု၍ လီလီ ပွတ်တို့သည် ကြက်ဥကို မူဖက်(အဝိုင်းဖက်)မှသာ ခွဲ၍စားကြ သည်။ သို့ရာတွင် အခါတစ်ပါး၌ မင်းသားတစ်ပါးသည် ကြက်ဥကိုမူဖက်မှ ခွဲ၍စားရာတွင် လက်ကိုဓားရှသွားခဲ့သည်။ ထိုသည်မှစ၍၊ ဘုရင်မင်းမြတ်က နောက်နောင်တွင် ကြက်ဥကို ရေလယ်ဖက် (ထိပ်ချွန်ဖက်)မှသာ ခွဲစားရမည်ဟု အမိန့်တော် ထုတ်ပြန်လိုက်လေ၏။ ဤဘုရင့်အမိန့်ကို လိုက်နာကြသူများ ရှိသော်ငြားလည်း၊ ရှေးထုံးစံကို မပယ်ရာဟူသော ဆိုရိုးစကား အရ ရှေးအစဉ်အလာကို မပစ်ပယ်လိုသူတို့က ဘုရင့်အမိန့်ကို ဖီဆန်ကြလေသည်။ ထိုမှအစပြု၍ အတိုက်အခံ ဂိုဏ်းဟူ၍ ပေါ်လာလေသည်။ နောင်သောအခါ ဘုရင့်အလိုတော်ကျဂိုဏ်း နှင့် အာဏာဖီဆန်ရေး ဂိုဏ်းတို့သည် ပြင်းထန်စွာ တိုက်ပွဲဆင် ကြလေ၏။ ထိုတိုက်ပွဲမှာ မင်းအဆက်ဆက်၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သဖြင့်၊ ထောင်သောင်းများစွာသော တိုင်းသူပြည်သားတို့ သေကြေပျက် စီးခဲ့ရသည်။ နောက်ဆုံး၌ အာဏာဖီဆန်ရေး ဂိုဏ်းသည် တိုက် ပွဲ၌ရှုံးသဖြင့်၊ လီလီပွတ်ကျွန်း အရှေ့မြောက် ကိုက်ရှစ်ရာခန့် တွင်ရှိသော ဗလီဖတ်စကူးကျွန်းသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်၍၊ ဗလီဖတ်စကူ ဧကရာဇ်ဘုရင်မင်းမြတ်၏ ဘုန်းတော်ရိပ်ကို ခိုလှုံကြလေသည်။ ဤသည်မှစ၍၊ စန္ဒြမာသအလိုအားဖြင့် သုံးဆယ့်ခြောက်လတိုင်တိုင်၊ လီလီပွတ်နိုင်ငံတော်နှင့် ဗလီဖတ် စကူ နိုင်ငံတော်တို့သည် ပြည်ထောင်ချင်းချင်း စစ်ခင်းကြလေ သတည်း။
ထို့ပြင် ဂါလစ်ဗာသည် လီလီပွတ်မြို့တော်၌ နေထိုင်စဉ်၊ ဂိုဏ်းကြီး နှစ်ဂိုဏ်းတို့ အပြိုင်အဆိုင် ဖြစ်နေသည်ကို တွေ့ခဲ့ရ သည်။ ထိုနှစ်ဂိုဏ်းမှာ 'ခုံမြင့်'ဂိုဏ်းနှင့် 'ခုံနိမ့်'ဂိုဏ်းတို့ဖြစ် သည်။ ခုံမြင့်ခုံနိမ့်ဟု သတ်မှတ်ခြင်းမှာ၊ လီလီပွတ်လူပုတို့ စီး နင်းသော ဖိနပ်၏ ခုံအမြင့် ခုံအနိမ့်ကိုစွဲ၍ သတ်မှတ်ခြင်းဖြစ် သည်။ ဂါလစ်ဗာရှိနေစဉ်က 'ခုံနိမ့်'တို့သည် အာဏာရလျက်ရှိ သည်။ သို့သော် အိမ်ရှေ့မင်းကား ခုံမင့်ဖက်သို့ စိတ်ညွတ်လျက် ရှိသည်။ ထိုကြောင့် အိမ်ရှေ့မင်းသည် ခုံတစ်ဘက်နိမ့်တစ်ဘက် မြင့်ဖိနပ်ကို စီး၍လမ်းလျှောက်သည့်အခါ ယိုင်တိယိုင်ထိုးရှိချေ သည်။
လီလီပွတ်နိုင်ငံတွင် ဂါလစ်ဗာ နေထိုင်သည်မှာ လီလီ ပွတ်တို့အတွက် ဒုက္ခများလှသည်။ ဂါလစ်ဗာကို ကျွေးမွေးပြုစု ရသည့်တာဝန်မှာ မသေးလှပေ။ ဂါလစ်ဗာတစ်ယောက်စာသည် လူပုကလေး ၁၇၂၄ ယောက်စာနှင့် ညီမျှလေရာ၊ လီလီပွတ် နိုင်ငံအတွက် ဒု¸ိက္ခန္တရကပ် ဆိုက်ရောက်အံ့နီးနီးဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုကြောင့် ဂါလစ်ဗာသည် လီလီပွတ်နိုင်ငံမှ လှေဖြင့် ထွက်ခွာ သွားရန် ရည်သန်မိ၏။ သို့သော် ဂါလစ်ဗာကို တင်ဆောင်နိုင် လောက်သော လှေ ဖောင်စသည်တို့ တည်ဆောက်ရန်အလို့ငှာ လီလီပွတ်နိုင်ငံရှိ သစ်ပင်ဝါးပင်တို့မှာ များစွာသေးလွန်းလှချေ သည်။ ထိုကြောင့် ဂါလစ်ဗာသည် ထိုနိုင်ငံ၌ပင် နေထိုင်၍၊ မိမိကိုယ်ကိုမိမိ ထိုနိုင်ငံအတွက် အသုံးကျအောင် ကြံဆောင် ကြိုးစားရလေသည်။
လီလီပွတ်ရေတပ်တိုက်ပွဲ
တစ်နေ့သောအခါ လီလီပွတ်နိုင်ငံကို ရန်သူဖြစ်သော ဗလီဖတ်စကူနိုင်ငံက ကြီးမားသောရေတပ်ဖြင့် ကျူးကျော်တိုက် ခိုက်လေသည်။ ထိုရေတပ်ကြီး ချီတက်သည်ကို ဂါလစ်ဗာသည် နေရာကောင်းတစ်ခုမှ မှန်ပြောင်း နှင့်ကြည့်၍၊ လီလီပွတ်နိုင်ငံ ဘက်မှ စစ်ကူရန် အစီအစဉ်ပြုလေသည်။ ဂါလစ်ဗာသည် ချိတ်များ ကြိုးများကို ကိုင်ဆောင်၍ ဗလီဖတ်စကူ ရေတပ် ချီတက်ရာ ပင်လယ်ရေပြင်သို့ ဆင်းသွားသည်။ ထိုအခါ ဗလီဖတ်စကူ ရေတပ်မတော် လူပုကလေး သုံးသောင်းကျော်တို့ သည် သူတို့စီးလာသော လှေသင်္ဘောတို့မှ ကြောက်လန့်တကြား ခုန်ချပြီးလျှင်၊ ကမ်းသို့တက်၍၊ ဂါလစ်ဗာအား မြားနှင့်ပစ်ခတ် လေ၏။ ဂါလစ်ဗာကား မျက်စိကို မြားမမှန်နိုင်စေရန် မျက်မှန် တပ်ထားသဖြင့်၊ ဘာမျှအန္တရာယ်မှမဖြစ်ချေ။ ရန်သူ၏ ရေ တပ်မတော်မှ သင်္ဘောတို့ကိုသာ တစ်စင်းမကျန် ချိတ်ဖြင့် ချိတ်ဆွဲ၍၊ လီလီပွတ်နိုင်ငံတော် ဘုရင်ဧကရာဇ်မင်းမြတ်ထံ ယူဆောင်လာခဲ့လေသည်။ ဘုရင်မင်းမြတ်လည်း နှစ်ထောင်း အားရရှိသဖြင့်၊ ဂါလစ်ဗာအား မြို့စားကြီးဘွဲ့ထူးကို ပေးသနား တော်မူလေသည်။ သို့ရာတွင် ဤအချက်သည်ပင်လျှင်၊ ဂါလစ် ဗာအား ရန်ပွားစေသောအချက် ဖြစ်လေသည်။ ယခုအခါ ဂါလစ်ဗာ၏ ပတ်ဝန်းကျင်၌ မလိုသူတို့ ဝိုင်းလျက်ရှိပြီဖြစ် သည်။ ဤအထဲတွင် ဂါလစ်ဗာသည် လီလီပွတ်ဘုရင်မင်းမြတ် အတွက် ဗလီဖတ်စကူနိုင်ငံကို လက်အောက်ခံနိုင်ငံဖြစ်အောင် သိမ်းပိုက်ပေးရန် ငြင်းဆန်သဖြင့်၊ ဘုရင်မင်းမြတ်လည်း ဂါလစ် ဗာအား ရာဇမာန်ရှတော်မူလေ၏။
အောင်ပွဲမှရသော ဆုလာဘ်
တစ်နေ့သောအခါ ဂါလစ်ဗားအပေါ်၌ မေတ္တာထားသော မိတ်ဆွေတစ်ဦးက လီလီပွတ်ဘုရင်မင်းမြတ်သည် ဂါလစ်ဗာ အား မျက်စိထိုးဖောက်၍၊ အစာရေစာ ပြတ်အောင်ထားမည်ဟူ သော သတင်းစကားကို ပို့လာသဖြင့် ဂါလစ်ဗာသည် ဗလီဖတ် စကူနိုင်ငံဘက်သို့ ထွက်ပြေးခဲ့ရလေသည်။ ထိုနိုင်ငံ၌ ဗလီဖတ် စကူလူမျိုးတို့၏ ပြုစုခြင်းကိုခံနေခိုက်၊ သင်္ဘောပျက်တစ်ခုမှ မျှောလာသော လှေငယ်တစ်စင်းကို တွေ့ရှိသဖြင့် ထိုလှေငယ် ဖြင့် ခရီးလွှင့်ခဲ့ရာ ကံအားလျော်စွာ အင်္ဂလန်သို့ ပြန်ရောက်လေ သတည်း။
ဘီလူးတိုင်းပြည်
သို့သော် ဂါလစ်ဗာသည် အင်္ဂလန်၌ ကြာရှည်စွာမနေဘဲ၊ ဒုတိယအကြိမ် ပင်လယ်ခရီးထွက်ခဲ့ပြန်၏။ ဤအကြိမ်ပင်လယ် ခရီးထွက်ခဲ့ပြန်၏။ ဤအကြိမ်၌ ယခင်ကထက် ထူးဆန်းသော ကျွန်းတစ်ကျွန်းသို့ ရောက်ရှိခဲ့လေသည်။ ထိုကျွန်းသူကျွန်းသား တို့မှာ ခန္ဓာကိုယ် အဆမတန်ကြီးမားသော ဘီလူးများဖြစ်ကြ သည်။ ထိုကျွန်းသားတို့၏လက်သို့ ရောက်သောအခါ ကျွန်း သားတို့သည် ဂါလစ်ဗာကို လက်ညိ|ုးနှင့် လက်မကြား၌ ည|ပ် ၍၊ မြေပြင်မှ ကောက်ယူပြီးလျှင် သူတို့၏မျက်လုံးနား၌ကပ်ပြီး ကြည့်ရာ၊ ဂါလစ်ဗာသည် ပေခြောက်ဆယ်မျှ မြောက်၍ ပါသွား လေသည်။ ထိုကျွန်းသူ ကျွန်းသားတို့ မွေးမြူသော ကြောင်တို့ သည်ပင်လျှင် သာမန်လူတို့မွေးမြူသောနွားထက် သုံးဆမျှကြီး သောဟူ၏။ အချို့ခွေးတို့မှာ သာမန် ဆင်လေးကောင်လောက် ကြီးမား၏။ ထိုကျွန်း၌ ရှိနေစဉ်၊ ဂါလစ်ဗာသည် သူ့အဖို့ကြီး မားသော ပြဿနာအရပ်ရပ်တို့မှာ ထိုကျွန်းသားများအဖို့ အသေးအဖွဲမျှသာ ဖြစ်နေသည်ကို တွေ့ရလေ၏။
ထိုမှတစ်ဆင့် ဂါလစ်ဗာသည် နေလနက္ခတ်တာရာ စသည် တို့ကို စူးစမ်းလေ့လာသမှု ပြုနေကြသော ပညာရှိသုခမိန်တို့၏ တိုင်းပြည်ဖြစ်သော လာပျူတာနိုင်ငံသို့ ရောက်သွားလေသည်။ ထိုနိုင်ငံ၌ မှီတင်းနေထိုင်ကြ သော သုခမိန်တို့မှာ ဦးခေါင်း တစ်ဘက်စောင်းလျက် ရှိသည်ကို၎င်း၊ မျက်စိတစ်ဘက်မှာ နဖူး ဖက်သို့လန်၍၊ အခြားတစ်ဘက်မှာ နှာခေါင်းဖက်သို့ စွေနေ သည်ကို၎င်း ဂါလစ်ဗာတွေ့ရသည်။ ထိုသုခမိန်တို့မှာ လောက ဓာတ်ပညာနှင့် နေလနက္ခတ်တာရာကို လေ့လာသူများဖြစ်ကြ၍၊ သူတို့၏ အဝတ်အစားမှာ နေလနက္ခတ်တာရာတို့၏ ပုံသဏ္ဌာန် ဖြင့် ခြယ်၍ထားလေသည်။ လောကီအလုပ်တို့ကိုဖယ်၍၊ ထိုထို သော လောကဓာတ်ပညာရပ်များကိုသာ တစ်စူးတစ်စိုက် လိုက် စားနေကြသဖြင့်၊ သုခမိန်တို့သည် တစုံတစ်ခုကို အစဉ်အမြဲ တွေးတော၍ ငိုင်နေတတ်သည်။ သတိမေ့လျော့တတ်သည်။ ထိုကြောင့် ဥစ္စာကြေးငွေတတ်နိုင်သော သုခမိန်တို့သည် သူတို့ တွေဝေငေးမောနေသည့် အဖြစ်မှ ပြန်၍သတိရလာလေအောင် ကြိုးဖြင့်ဆိုင်းထားသော ကြက်ပေါင်ဘောလုံး ငယ်များဖြင့် သုခမိန်တို့၏မျက်နှာကို ရိုက်ပေးကြရသော အခိုင်းအစေများကို ငှားရမ်းထားရသည်။
နောက်ဆုံးအကြိမ် ခရီးထွက်သောအခါ၊ မြင်းတို့နေထိုင် သောနိုင်ငံသို့ ဂါလစ်ဗာရောက်လာခဲ့လေသည်။ ထိုနိုင်ငံတွင် လူတို့မှာ ယုတ်ညံ့သောအမျိုးဖြစ်သဖြင့် ယင်းတို့ကို ယာဟူးဟု ခေါ်ကြ၏။ ထိုယာဟူးတို့ကား လိမ်လည်ကောက်ကျစ်၏။ မနောဆိုး၏။ သစ္စာဖောက်တတ်၏။ ရန်တုံ့ပြန်တတ်၏။ မြင်း နိုင်ငံသို့ရောက်သောအခါ၊ ဂါလစ်ဗာသည်ပင်လျှင် ယာဟူးကဲ့သို့ သော လူမျိုးဖြစ်သည်ဟု အထင်ရောက်ဖွယ်ရာဖြစ်လာ၏။ သို့ရာတွင် ဂါလစ်ဗာမှာ ယာဟူးတို့ထက် အဝတ်အစားတောက် ပြောင်သောကြောင့်၊ ယာဟူးများနည်းတူ အစေအပါးအလုပ်ကို လုပ်ကိုင်ရစေကာမူ၊ ကောင်းစွာပြုစုခြင်းခံရသည်။ ဂါလစ်ဗာ၏ အရှင်သခင်မှာ စိတ်ထားမြင့်မြတ်သော မြင်းပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ် ၏။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကြီးက ယာဟူးတို့၏ဓလေ့ကို ပြောပြသောအခါ၊ ဂါလစ်ဗာ၏စိတ်ထဲ၌ ယာဟူးတို့၏ ဓလေ့သည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ သူ နိုင်ငံသားတို့၏ ဓလေ့ထက်သာသည်ဟု ယုံမှတ်မိလေ သည်။
မြင်းနိုင်ငံရှိမြင်းတို့သည် တရားမျှတမှု၊ ယဉ်ကျေးမှုစသည် တို့၌ လူထက်သာချေသည်။ ဂါလစ်ဗာသည် မြင်းတို့၏ဘာသာ စကားကို တတ်ကျွမ်းလာသောအခါ၊ ယင်းတို့ကို အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ၏အကြောင်း ပြောပြလေသည်။ ထိုအခါမြင်းတို့သည် အင်္ဂလန် နိုင်ငံကဲ့သို့သော လူတို့၏ တိုင်းပြည်၌စစ်မက်အင်္ဂါဖြစ်ပွားသည် ဟူသောအချက်ကို များစွာအံ့အားသင့်ကြကုန်၏။ ကျိုးကြောင်း ဆင်ခြင်တုံတရား ကင်းမဲ့သူတို့သာလျှင် စစ်မက်အင်္ဂါတို့၌ မွေ့ လျော်ပေလိမ့်မည်ဟု ယူဆကြကုန်၏။ ထို့ပြင် မြင်းလောက၌ မုသားဟူ၍မရှိချေ။ စကားဟူသည်မှာ အမှန်တရားကိုပြောဆို ဖို့ရာ တီထွင်ထားရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်ရကား မမှန်သည်ကို ဆိုမိသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် မူလရည်ရွယ်ချက်သည် ပျက်ပြီဟု မြင်းတို့က ယူဆကြသည်။ ထို့ပြင် မြင်းနိုင်ငံ၌ ငွေကြေးဟူ၍ မရှိချေ။ တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် ပစ္စည်းတစ်စုံတစ်ရာကို အလို ဆန္ဒ မပြည့်ဝရှိအံ့၊ ထိုအလိုဆန္ဒ မပြည့်ဝသူအား အိမ်နီးချင်းတို့ သည် လိုအပ်သောပစ္စည်းတို့ဖြင့် ထောက်ပံ့လေ့ရှိကြကုန်သည်။ ဤကဲ့သို့ အထွေထွေ အထူးထူးသောဒေသတို့၌ ဂါလစ်ဗာသည် လှည့်လည်နေထိုင်ခဲ့ပြီးနောက်၊ အင်္ဂလန်နိုင်ငံသို့ ပြန်ခွင့်ရသည် နှင့် ပြန်လာခဲ့လေသတည်း။
ကိုင်းဒေါင့်ရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
ကိုင်းဒေါင့်ရွာ (Kaingdaunt)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ ကညင်တိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၄၇၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကညင်တိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၅၉ ဦး၊ မ ၁၁၉၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၄၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချောင်းနားရွာ၊ ကုလားက
ချောင်းနားရွာ၊ ကုလားက
မတ်နရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
မတ်နရွာ (Matna)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ ဟိုက်ပါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၈၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုက်ပါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၀၈ ဦး၊ မ ၁၈၆၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၅၇၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကံကလေးရွာသစ်ရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်ရင်းရွာ
တောင်ရင်းရွာ
ကိုးကား
တောင်ရင်းရွာ
အုတ်ဖိုအင်း / ခုနှစ်အိမ်တန်းရွာ၊ ရေနံ့သာ
အုတ်ဖိုအင်း / ခုနှစ်အိမ်တန်းရွာ၊ ရေနံ့သာ
ကွမ်းခြံစုရွာ၊ ကံကွင်း
ကွမ်းခြံစုရွာ၊ ကံကွင်း
အားလ်ဒီဘွန်
thumb| Tiverton Castle, Devon, အစောပိုင်း mediaeval ရဲတိုက်နှင့် Redvers နှင့် Courtenay Earl of Devon တို့၏အကြွင်းအကျန်များ ဆုံးရှုံးခဲ့ရခြင်းနှင့်ပြန်လည်ကုစားမှုအကြိမ်ပေါင်းများစွာပြုလုပ်ခဲ့ပြီး၎င်းကို ၁၅၅၃ ခုနှစ်တီထွင်မှုမှ အက်ဒွပ်ကိုတီတန် ( Earl Cour of Devon (d.1556)) ၏သမီးများနှင့်အမွေဆက်ခံသူများကရောင်းချခဲ့သည်။ ၎င်းသည် Courtenay သက်တမ်းအတွင်းမည်သည့်အခါမျှဝိုင်းရံပိတ်ဆို့ခြင်းမရှိခဲ့သော်လည်းနောက်ပိုင်းတွင် ပြည်တွင်းစစ်အတွင်း ကံကောင်းခြင်းဖြင့်ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ ၎င်းသည်ကြိုတင်ကာကွယ်မှုအဖြစ်အကြီးအကျယ်ဖြိုဖျက်ခဲ့သည် အားလ်ဒီဘွန်ခေါင်းစဉ်ကို အင်္ဂလိပ် peerageတွင် အကြိမ်ပေါင်းများစွ ာဖန်တီးခဲ့ပြီး၊ (Red66 Conquest of 1066) ပြီးနောက် ( de) Redvers ( alias de Reviers, Revieres, etc) မိသားစုနှင့်နောက်ပိုင်းတွင် Courtenays မှပိုင်ဆိုင်ခဲ့သည်။ ဒါဟာ၏ခေါင်းစဉ်နှင့်အတူရောထွေးခံရဖို့မဟုတ်ပါဘူး Devonshire ၏ Earl အတူတကွခေါင်းစဉ်နှင့်အတူကျင်းပ, Devonshire ၏ Duke ၏ Cavendish ကမိသားစုအသုံးပြုပုံ Chatsworth အိမ် အဆုံးစွန်သော peerages ၏ဖန်တီးမှုများအတွက်အက္ခရာများမူပိုင်အတူတူလက်တင်စကားများအသုံးပြုခဲ့ပေမယ့်, Derbyshire, Devon (iae) လာ ။ ၎င်းသည် Devon ၏ Ealdorman ၏ Conquest မတိုင်မီရုံးခန်း၏ ပြန်လည်ထူထောင်မှု ဖြစ်ခဲ့လျှင်အမှန်တကယ်ဆက်လက်မလုပ်ဆောင်နိုင်ပါ။
ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ
၇၈၆
မွတ်စလင်မ်(မူဆလင်)တို့သည် လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို စတင်ရာ၌ မင်္ဂလာရှိစေရန်အတွက် ‘အလွန်တစ်ရာ သနားကြင်နာတော်မူထသော၊ မဟာဂရုဏာတော်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူထသော ဘုရားရှင်၏ နာမတော်ဖြင့် (အစပြုပါ၏)’ ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော Bismillaheer Rahmaneer Raheem ကို ရွတ်ဆိုလေ့ရှိကြပြီး မူရင်းမှာ အာရဘီ(အာရပ်ဘာသာ) စကားဖြစ်လေသည်။
ဤသို့ဖြင့် Bismillaheer Rahmaneer Raheem တွင်ပါရှိသော အက္ခရာများကို ပေါင်းလိုက်ရာ (၇၈၆) ရရှိလေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် အခြားအာရဘ်မဟုတ်သော နိုင်ငံများရှိ မွတ်စလင်မ်များသည် အာရဘီစာကို မရေးတတ်ကြသဖြင့် လွယ်ကူသမှုရှိစေရန် (၇၈၆)ဟုသာ အတိုကောက်ရေးသားကြလေသည်။ ဤသည်မှာ မင်္ဂလာလာဘ်လာဘရှိစေရန် အာရဘီစာ မတတ်သူများက အလွယ်တကူ ရေးသားခြင်းပင်ဖြစ်ပြီး၊ အခြား မည်သည့်အဓိပ္ပာယ်မျှ အကျုံးဝင်သက်ရောက်ခြင်း မရှိပေ။
အောင်ခင်ဆင့်
ဒေါက်တာအောင်ခင်ဆင့်သည် စာရေးဆရာ၊ ဆရာဝန် တစ်ဦးလည်းဖြစ်၊ အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်မှ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ ဒေါက်တာအောင်ခင်ဆင့်သည် ၂၀၁၈ခုနှစ် အောက်တိုဘာ(၂)ရက် အင်္ဂါနေ့ ည (၈) နာရီခွဲအချိန်၊ ရန်ကုန်မြို့ ပင်လုံဆေးရုံတွင် လူကြီးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် (၈၆)နှစ် ရှိပြီဖြစ်သည်။
ဒေါက်တာအောင်ခင်ဆင့် (၁၉၃၅)
၁။ အမည်ရင်း - ဦးအောင်ခင်ဆင့်
၂။ မိဘအမည် - ဦးမောင်ကလေး + ဒေါ်သီလှ
၃။ မွေးသက္ကရာဇ် - ၁၊ ၁၊ ၁၉၃၆
ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ်
စာရေးဆရာ၊ ဆရာဝန် ဒေါက်တာအောင်ခင်ဆင့်ကို ပခုက္ကူမြို့တွင် ၁၉၃၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့၌ အဖ ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီး ဦးမောင်ကလေး၊ အမိ ငှက်ပျောကုန်သည် ဒေါ်သီလှတို့မှ မွေးဖွားသည်။ အမည်ရင်းမှာ ဦးအောင်ခင်ဆင့် ဖြစ်သည်။
ပခုက္ကူ ဗုဒ္ဓဘာသာ အထက်တန်းကျောင်းတွင် ရှစ်တန်းထိ ပညာ သင်ကြားခဲ့ပြီး ရန်ကုန်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်ဆရာအတတ်သင်လေ့ကျင့်ရေးကျောင်းမှ ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲကို သိပ္ပံဘာသာတွဲဖြင့် အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁ဝ တန်း ကျောင်းဆရာကြီး ဟံသာဝတီ ဦးဘရင် (မြန်မာစာ) ၏ သွန်သင်မှုဖြင့် ၁ဝ တန်း ကျောင်းသားဘဝ၌ ၁၉၅၁ ခုနှစ်၊ နှစ်ပတ်လည်စာစောင်တွင် "မိခင်ပြောသော မေတ္တာစကား၊ သားတော်တော်နာသွားသလား" ဆိုသည့် ဆောင်းပါးနှင့် "The Sunset by the side of the River Irrawaddy" ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် ဆေးတက္ကသိုလ်မှ ဆေးပညာဘွဲ့ (M.B.B.S.) ရရှိခဲ့ပြီး ဗြိတိန်နိုင်ငံ မန်ချက်စတာ တက္ကသိုလ်မှ ပြည်သူ့အကျိုးပြု ဆေးပညာပါရဂူဘွဲ့ M.Sc. (Community Medicine, Manchester) ကို ရရှိခဲ့သည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ တော်ဝင်ဘွဲ့ F.R.S.H. (London) ကို အင်္ဂလန်မှ ရရှိခဲ့ပြီး မန်ချက်စတာတက္ကသိုလ် ကျန်းမာရေးပညာ အဖွဲ့ဝင်လူကြီး M.I.H.E. (Manchester) ဂုဏ်ထူးဆောင်ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့၏ ပထမအကြိမ် ပညာသင်ဆုကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဘန်ဂလိုမြို့သို့ လည်းကောင်း၊ ဒုတိယအကြိမ် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့၏ ပညာသင်ဆုကို ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ယူဂိုစလားဗီးယားနိုင်ငံ ဘဲလ်ဂရိတ်မြို့သို့ လည်းကောင်း၊ တတိယအကြိမ်အဖြစ် ၁၉၇၅ ခုနှစ်၌ အင်္ဂလန်သို့လည်းကောင်း၊ ကမ္ဘာကျန်းမာရေးအဖွဲ့၏ ပညာသင်ဆုကို စတုတ္ထအကြိမ်အဖြစ် ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ နယူးဒေလီမြို့နှင့် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ ကိုလန်ဘိုမြို့ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အုပ်ချုပ်မှု ပညာဘာသာသင်တန်းသို့လည်းကောင်း သွားရောက်၍ ပညာတော်သင်ဆု ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။
ဒေါက်တာ အောင်ခင်ဆင့်သည် လူမှုရေး လုပ်ငန်းများကိုလည်း ဝါသနာပါသည့် အလျောက် မြန်မာနိုင်ငံဆရာဝန်အသင်း၏ တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး၊ အတွင်းရေးမှူး စသည့် တာဝန်တို့ကို နှစ်ကြာရှည်စွာ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဆရာဝန်အသင်း၏ နှစ်စဉ်ကျန်းမာရေး ပညာပေး ပြက္ခဒိန်ကိုလည်း ကြိုးစား၍ ထုတ်ဝေပေးခဲ့သည်။ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနတွင် လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ကျန်မာရေး ပညာပေးအကြံပေးကော်မတီ အတွင်းရေးမှူးတာဝန်များကိုလည်း ထမ်းဆောင်ခဲ့၍ ပညာပေး စာရွက်စာတမ်း၊ ပိုစတာများ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ မြန်မာ့အသံမှလည်း ကျန်းမာရေးအတွက် ဆေးတခွက်၊ တောင်သူလယ်သမားကဏ္ဍ၊ ကျေးလက်ကျန်းမာရေးကဏ္ဍ၊ ကမ္ဘာကျန်းမာရေးနေ့ ဆရာဝန်ကြီးများ ပညာရှင်ကြီးများတို့၏ ဆွေးနွေးပွဲကို ကမကထ ပြုလုပ်၍ တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးရေးသားကာ အသံလွှင့်နိုင်ရန် ကြိုးစားပေးခဲ့သည်။ ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ရန်ကုန်တွင် နောက်ဆုံးနှစ် ကျောင်းသားများအား ကျန်းမာရေးပညာဘာသာရပ်ကို အချိန်ပိုင်း ပို့ချပေးခဲ့သည်၊၊
အမျိုးသား စာပေဆုကို ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် "ကာကွယ်၍ကုသနည်း" ဆေးပညာပေး စာအုပ်ဖြင့် ရရှိခဲ့ပြီး ဆေးပညာ ပြန့်ပွားရေးကို ဝါသနာပါသည့်အတွက် သတင်းစာ၊ ဂျာနယ်၊ ရေဒီယို၊ ရုပ်မြင်သံကြားစသည့် ကဏ္ဍပေါင်းစုံမှ ဖြန့်ဖြူး ပညာပေးခဲ့သော စာရေးဆရာ ဆရာဝန် ဖြစ်သည်။
ကျောင်းကျန်းမာရေးအတွက် ကျားသဘာဝ ဟောပြောပို့ချချက်မှ အခြေတည်ကာ ယောက်ျားလေး၊ မိန်းခလေးတို့ အကြောင်းကို နိုင်ငံခြားအတွေ့အကြုံများနှင့် ရောနှောပြီး ရေးသားခဲ့ရာ "ဖို-မ ဆက်ဆံရေး" ဆိုသော စာအုပ်မှာ နှစ်လေးဆယ်အတွင်း ဆယ့်ငါးကြိမ်မြောက် ပြန်လည်ရိုက်နှိပ်ရသည်အထိ ရောင်းမလောက်အောင် နာမည်ကြီးသောစာအုပ် စာရင်းဝင်ခဲ့သည်။
ဆရာ ဒေါက်တာအောင်ခင်ဆင့်သည် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ကျန်းမာရေးပညာဌာနတွင် လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူး (ကျန်းမာရေးပညာ) အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်နေစဉ် ၁၉၈၈ ခုနှစ် (၁၃၅ဝ ပြည့်နှစ်)၊ ရှစ်လေးလုံး ပြည်သူ့ဒီမိုကရေစီအရေးတော်ပုံကြီးတွင် မြန်မာနိုင်ငံ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများသမဂ္ဂ ဥက္ကဋ္ဌ၊ ကျန်းမာရေး ဦးစီးဌာန ဝန်ထမ်းများသမဂ္ဂ ဥက္ကဋ္ဌ၊ ရန်ကုန်ဆေးရုံကြီးနှင့် ရန်ကုန်တိုင်း ဆေးရုံဝန်ထမ်းများသမဂ္ဂ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တက်ကြွစွာ ပါဝင်ခဲ့မှုကြောင့် အာဏာသိမ်းစစ်အစိုးရ နဝတ တက်လာသောအခါ တာဝန်မှ အငြိမ်းစားပေးခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်တွင် ဗဟိုဦးစီးအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်၊၊
၁၉၉ဝ ပါတီစုံ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ရန်ကုန်တိုင်း၊ မင်္ဂလာ‌တောင်ညွန့်မြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် (၁) မှ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက် တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရပြီး၊ ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် နဝတ မှ ကြီးမှူး ကျင်းပသည့် အမျိုးသားညီလာခံသို့ ရွေးချယ်ခံ ကိုယ်စားလှယ်အစုအဖွဲ့မှ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ပြည်သူကိုယ်စားလှယ်တဦးပီပီ ပြည်သူလူထု လိုလားချက်များကို အမျိုးသားညီလာခံတွင် ထုတ်ဖော်တင်ပြဆွေးနွေး ဖြန့်ဝေသဖြင့် နအဖ အမျိုးသားညီလာခံအား ဆန့်ကျင်သည့် စာရွက်စာတမ်း ဖြန့်ဝေသည်ဟု စွပ်စွဲကာ ညီလာခံကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်မှ ထုတ်ပယ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
ဆရာဝန်တဦးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သမျှ အတွေ့အကြုံများစွာနှင့် ပြည်သူတို့ ကျန်းမာရေးအတွက် သိသင့်သိထိုက်သည့် ကျန်းမာရေး ပညာပေးအချက်အလက်များကို ပညာပေး ဆောင်းပါးများ အဆက်မပြတ် ရေးသားခဲ့သည်။ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးပညာပေး လုံးချင်း စာအုပ်များစွာကိုလည်း ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း
ဒေါက်တာအောင်ခင်ဆင့်သည် အဆုတ်ကျန်းမာရေး ချို့ယွင်းလာသဖြင့် ဆေးရုံတက်ကုသရာ တစ်ပတ်အကြာ ၂၀၁၈ခုနှစ် အောက်တိုဘာ(၂)ရက် အင်္ဂါနေ့ ည (၈) နာရီခွဲအချိန်၊ ရန်ကုန်မြို့ ပင်လုံဆေးရုံတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် (၈၆)နှစ် ရှိပြီး ဇနီး ဒေါ်ခင်စိန်စိန်၊ သားသမီး (၃)ဦးနှင့် မြေးများ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ သူ့၏ အသုဘအခမ်းအနားကို အောက်တိုဘာ (၄) ရက်၊ ကြာသပတေး ညနေ (၄) နာရီ တွင် ရေဝေးသုသာန်၌ မီးရှို့သဂြိုဟ်ခဲ့သည်။
ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ
၁။ ကိုယ်ဝန်ဆောင် မိခင်များ သိမှတ်စရာ
၂။ သက်ကြီးရွယ်အိုဘဝကို စိုပြေစေဖို့ ကြိုးပမ်းစို့ ၁၉၆၄
၃။ တိုးတက်သော ဆေးပညာနှင့် ကာကွယ်ရေး ၁၉၆၇
၄။ ကျား+မ သဘာဝဆိုင်ရာ ဆေးစာတမ်းများ ၁၉၇၀
၅။ ကာကွယ်၍ ကုသနည်း (အမျိုးသားစာပေဆု) ၁၉၇၂
၆။ ဖိုမဆက်ဆံရေး ၁၉၇၅
၇။ ကျန်းမာခြင်းနှင့် ဆေးပညာ ၁၉၇၈
၉။ ကိုယ်တွေ့ အတွေ့အကြုံများ ၂၀၀၄
၁၀။ ယောက်ျားလေး၊ မိန်းကလေး ကာကွယ်ကုသရေး ၂၀၀၅
၁၁။ အတိုက်အခိုက်ခံ နှလုံးရောဂါ ၂၀၀၆
၁၂။ ယခုခေတ် ပြည်သူတို့အတွက် ကာကွယ် ကုသရေး ဆေးပညာ ၂၀၀၇
ကိုးကား
<References />
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဆရာဝန်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ