cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၂
ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ ၅၅ လမ်းစဉ်
ချမ်းသာခွင့်ကို ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် လက်နက်စွန့်ဒီမိုကရေစီ ဘောင်ထဲဝင်ဟူသောမူကို
လက်မခံဘဲ ငြိမ်းချမ်းရေး အတွက် ဆွေးနွေးရေးမူကိုသာ အသေဆုပ်ကိုင်ထား သဖြင့် တောတွင်းလက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်မှာ ရပ်စဲခြင်း မရှိဘဲ
ဆက်လက်ရှင်သန်နေရလေတော့သည်။
ဖဆပလအစိုးရသည်လည်း ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ် ပါတီ၏ တောင်းဆိုချက်သုံးရပ်ကို မလိုက်လျောခဲ့ပေ။ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ကိုသာ ထုတ်ပြန်
ကြေညာပေးခဲ့ သည်။
ဖဆပလအစိုးရက အစိုးရ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးဝါဒ မှာ ကြားနေဝါဒဖြစ်သဖြင့် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ တောင်းဆိုချက်ကို ဆွေးနွေးရန်မလိုကြောင်း၊
နိုင်ငံတော်သစ္စာဖောက်မှု စသည့် ရာဇဝတ်မှု ကျူးလွန်သူများကို နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသမားများအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ ပြန်မလွှတ် ပေးနိုင်ကြောင်း၊
လက်နက်ကိုင်နေသရွေ့ ကွန်မြူနစ် ပါတီတရားမဝင်နိုင်ကြောင်း အသံလွှင့်၍ ကြေညာခဲ့ သည်။ ၅၅ လမ်းစဉ်အရ ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီသည်
ဖဆပလနှင့် ပေါင်းလည်းပေါင်း၊ တိုက်လည်းတိုက်ရ မည်ဖြစ်လေရာ လက်နက်စွန့်ရန် ညွန်ကြားချက်မပါ ပေ။ ဖဆပလအစိုးရကလည်း လက်နက်
မစွန့်လျှင် လက်မခံနိုင်သောကြောင့် ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးရဖို့ ရန်မှာ မျှော်လင့်ချက်မရှိ ဖြစ်နေခဲ့ကြရလေသည်။
ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ တောတွင်းကိုယ်စား လှယ်သည် ဗိုလ်လကျာ်ကို ကြားလူအဖြစ်ထားပြီး အစိုးရနှင့် ဆွေးနွေးခဲ့သည်။ (တိုက်ရိုက်
ဆွေးနွေးခြင်း မဟုတ်ပါ။)
အစိုးရသည် ၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၆ ရက်တွင် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီဝင်များ လက်နက် ချဖွယ်ရှိကြောင်း အသံလွှင့်ကြေညာခဲ့သည်။
သို့သော် ကွန်မြူနစ်များမှာ လက်နက်ချရေးကို မကြိုးစားခဲ့ကြ ပေ။ သို့နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးမှာ အလှမ်းဝေးခဲ့ရသည်။ တပ်မတော်သည်လည်း
ပခုက္ကူနှင့် မင်းဘူးဒေသအတွင်း အောင်မာဃစစ်ဆင်ရေးဖြင့် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ အလံနီနှင့်သုံးပါတီဌာနချုပ်များအား  တိုက်ခိုက်
ချေမှုန်းရာ ဖရိုဖရဲဖြစ်ကြရတော့သည်။ ၁၉၅၇ ခုနှစ် အတွင်း ဧရာဝတီမြစ်အနောက်ဘက်ကမ်းခြေမှ ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီဝင်များ
အစုလိုက် အပြုံလိုက် လက်နက်ချကြရာထိုဒေသတွင် အလံနီများသာ ပုန်းအောင်းကျန်ရစ်ကြရလေသည်။
ကေအင်န်ယူတိုင်းများ ဖွဲ့စည်းခြင်း
ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် ဖဆပလအစိုးရ နှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခွင့်ရရှိရေးကို ကြိုးစားနေသော် လည်း အောင်မြင်မှုမရရှိခဲ့ပေ။ ဖဆပလအစိုးရ၏
လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အမိန့်မှာလည်း သတ်မှတ်ထား သည့် မတ်လ ၃၁ ရက်သို့ ရောက်ရှိလာသည့်တိုင် အဖွဲ့အစည်းအလိုက် လက်နက်ချမှုများမရှိခဲ့ပေ။
သုံးပါတီသည်လည်းကောင်း၊ ကေအင်န်ဒီအိုများသည် လည်းကောင်း လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကို ဆက်လက် ဆုပ်ကိုင်ထားလျက်ပင်ရှိသည်။ ၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ
တွင် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီက ဝန်ကြီးချုပ်ထံသို့ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် ဆွေးနွေးရန် စာတစ်စောင်ပို့ခဲ့ သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁ဝ ရက် တွင်
ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးကမ်းလှမ်းချက်ဟူသော စာတစ်စောင်ကို ပေးပို့ခဲ့သည်။ ၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ လ ၁၅ ရက်တွင်လည်း သုံးပါတီ သဘာပတိအဖွဲ့ဝင်
ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် ၅၅ လမ်းစဉ်ကို အကောင်အထည်ဖော်ရေး၊ သုံးပါတီညီညွတ်ရေး အတွက်   အကြိတ်အနယ်ကြိုးစားနေစဉ်မှာပင်
ကေအင်န်ယူပါတီသည် ၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင်   တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်သုံးခုကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းလိုက်လေ  သည်။ ယင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်သုံးခုတွင် အရှေ့တိုင်း၊
မြစ်ဝကျွန်းပေါ်တိုင်းနှင့်ပဲခူးရိုးမတိုင်းတို့ပါဝင်သည်။ ထို အချိန်တွင် ကေအင်န်ယူပါတီက စောဟန်တာသာမွှေး သည် ၁၉၅၅ ခုနှစ်ကတည်းက ကေဂျီဘီခေါ် ကရင်
ဗဟိုအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ကိုဖျက်သိမ်း၍ ကေအာရ်စီခေါ် ကရင်တော်လှန်ရေးကောင်စီကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီးဖြစ်လေ သည်။
မြစ်ဝကျွန်းပေါ်တိုင်းတွင် ဇုန်နယ် (၃)ခု၊ ပဲခူးရိုးမ တိုင်းတွင် ဇုန်နယ်(၂)ခုနှင့် တိုးချဲ့ဒေသ၊ အရှေ့တိုင်း တွင် ဇုန်နယ် (၃) ခု ထည့်သွင်းဖွဲ့စည်းထားသည်။
တိုင်း၏အကျယ်အဝန်းကိုလိုက်၍ ဗဟိုကော်မတီဝင် နှစ်ဦးစီ ဦးဆောင်စေပြီး ကျဉ်းသောတိုင်းကို ဗဟို ကော်မတီဝင်တစ်ဦး ဦးဆောင်ရန် သတ်မှတ်ထားသည်။ ၁၉၅၆
ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၇ ရက်ထိမူ ကွန်ဂရက်တွင် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်တိုင်းမှတင်ပြသော ဖွဲ့စည်းပုံနှင့်လမ်းစဉ် ကိုလည်း လက်ခံခဲ့သည်။
ကေအင်န်ယူပါတီသည် တစ်ပြည်လုံးတွင် ရှိနေ သော ကရင်လက်နက်ကိုင်တပ်များဖြစ်သည့် ကေပီ အယ်အေ၊ အေပီဂျီအက်(ဖ်)၊ ကေအင်န်ဒီအို စသော
အမျိုးသားအစည်းအရုံး) သည် မှေးမှိန်လာပြီး ကေအင်န်ယူပီ(ပါတီ) သည်သာ ထင်ရှားလာတော့ သည်။ ကေအင်န်ယူပီ၏ စစ်ရေးရည်ရွယ်ချက်တွင်
တစ်ခုတည်းသော ကရင်ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်အဖွဲ့ (K.P.L.A.F) ဖွဲ့စည်းရန် ပါဝင်သည်။ ဤအချက်တွင် သုံးပါတီ၏ရည်ရွယ်ချက်ဖြစ်သော
တစ်ခုတည်းသော ပြည်သူ့တပ်မတော်ဖွဲ့စည်းရေးနှင့် တူညီသည်။ သို့သော်ကေအင်န်ယူပါတီသည် တောင်ပေါ်ဒေသများပေါ်မှ ကေအင်န်ဒီအိုများအပေါ် ရံဖန်ရံခါတွင်
ဩဇာသက်ရောက်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။
ကေအင်န်ယူပါတီ၏ ဦးဆောင်လှုပ်ရှားမှုကာလ မြင့်မားလာချိန်တွင် ကေအင်န်ယူပါတီဗဟိုအဖွဲ့ဝင် များထဲတွင် နိုင်ငံရေးအယူအဆများ ကွဲပြားလာကြ သည်။
မန်းဘဇံနှင့် ဆရာသာမြိုင်တို့လူစုမှာ လက်ဝဲ အယူဝါဒကို လက်ခံသည်။ ထိုလူစုတွင် စောသန်းအောင် နှင့် မောင်မောင်ပါဝင်ခဲ့သည်။ စောဟန်တာသာမွှေး နှင့်
စောမင်းမောင်တို့လူစုမှာ အမျိုးသားရေး(လူမျိုး ရေး)အုပ်စုဖြစ်သည်။ သို့သော် ကေအင်န်ယူပါတီ အတွင်း ပဋိပက္ခမှာ ၁၉၅၉ ခုနှစ်အထိ အတိအလင်း ပေါ်ပေါက်ခြင်း
မရှိခဲ့ပေ။
ကူမင်တန်များ ပြန်လည်အင်အားကြီးထွားလာခြင်းနှင့် တပ်မတော်၏ စစ်ဆင်ရေးများ
တပ်မတော်သည် ရောင်စုံသောင်းကျန်းသူများကို နှိမ်နင်းတိုက်ခိုက်နေစဉ်မှာပင် ပြည်ပရန်ဖြစ်သော ကူမင်တန် တရုတ်ဖြူကျူးကျော်မှုကိုလည်း ရင်ဆိုင်
တိုက်ခိုက်ခဲ့ရသည်။ တစ်ဖက်မှာလည်း ဖဆပလအစိုးရ သည် ပြည်တွင်းပြည်ပရန်များ ငြိမ်းအေးစေရန် နိုင်ငံရေးအရ ကြိုးစားမှုများရှိခဲ့သည်။ ကုလသမဂ္ဂ၏
ဆုံးဖြတ်ချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်ရန်အတွက် မြန်မာ၊ ထိုင်း၊ အမေရိကန်နှင့် ဖော်မိုဆာ အစိုးရတို့၏ လေးနိုင်ငံစစ်ဘက်ကော်မရှင်ဆွေးနွေးပွဲကို
ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဗန်ကောက်မြို့တွင် ၁၉၅၃ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၂ ရက်မှ စတင်ကျင်းပခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံမှ တက်ရောက်သည့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့မှာ
အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်-
(၂) ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးသိန်းမောင် (ဒုတိယခေါင်းဆောင်)
(၄) ဗိုလ်မှူးကိုကို (ဦးစီးဒုတိယတန်း)
(၅) ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး မျိုးမြင့် (ထိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာစစ်သံမှူး) ယင်းဆွေးနွေးပွဲကို အမေရိကန်စစ်သံမှူးဖြစ်သူ ဗိုလ်မှူးကြီးဒီပါး(လ်)မားက ကြီးကြပ်ခဲ့သည်။ ဇူလိုင်လ တွင် မိုင်းဆတ်၊ မိုင်းတုံ၊ မိုင်းယွန်း၊ မိုင်းယောင်းစခန်း
များကို လွှဲပြောင်းပေးအပ်ရန် သဘောတူညီချက်အရ တပ်မတော်သည် သံလွင်မြစ်ကိုကူးရန် စခန်းများလက်ခံ ရန်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ မိုင်းပုအွန်သို့
ရောက်သောအခါ တရုတ်ဖြူတပ်များက စခန်းများကိုလွှဲပြောင်းပေးရန် ငြင်းဆန်ကြပြန်သည်။ ဆွေးနွေးပွဲတွင်လည်း ပြေလည် မှုမရရှိသဖြင့်
မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် စက်တင်ဘာလ ၁၇ ရက်တွင် ဗန်ကောက် ဆွေးနွေးပွဲမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။
တပ်မတော်သည် ကူမင်တန်များကို တိုက်ခိုက်ရန် ဆုံးဖြတ်ပြီး ဆက်လက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် အမေရိကန်၊ ထိုင်းနှင့်တရုတ်ဖြူကိုယ်စားလှယ်များ
သည် ဗန်ကောက်မြို့တွင် ဆက်လက်၍ဆွေးနွေးခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၃ ခုနှစ် ကုန်ဆုံးသည်အထိ ကလေး လူကြီး အိမ်ထောင်သည်များအပါအဝင်
တရုတ်ဖြူ အင်အား ၆ဝဝဝ ခန့်သည် မြန်မာနိုင်ငံမှ အသုတ် နှစ်သုတ်ခွဲ၍ထွက်ခွာသွားကြသည်။ တပ်မတော်၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့်လည်း ၁၉၅၃ ခုနှစ်၊
ဒီဇင်ဘာလတွင် သံလွင်မြစ်၏အနောက်ဘက်ကမ်း၌ ကေအမ်တီများ မရှိသလောက်ဖြစ်သွားသည်။
တရုတ်ဖြူအရေးသည် ငြိမ်သက်သွားသယောင် ထင်ရသည်။ တပ်မတော်သည် ရောင်စုံသောင်းကျန်း သူများကို ဦးစားပေး၍ နှိမ်နင်းနေရပြန်သည်။ သို့သော်
တရုတ်ဖြူတပ်များမှာ သံလွင်မြစ်အရှေ့ဘက်ခြမ်းဒေသ များတွင် ခိုအောင်းမြဲခိုအောင်းနေကြလေသည်။
၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် သံလွင်မြစ်အရှေ့ခြမ်း  ကေအမ်တီမြောက်ပိုင်းဌာနချုပ်မှ တပ်များသည် မိုင်းဆတ်နှင့်မိုင်းတုံဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းလာကာ
မြောက်ပိုင်းဌာနချုပ်အသစ်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းလာကြသည်။ မိုင်းဆတ်တွင်ရှိနေသော ဂျင်နရယ်လီမီ၏ဌာနချုပ် ကိုလည်း ထိုင်းနိုင်ငံနယ်စပ်နှင့်ငါးမိုင်ခန့်
ကွာသော ပုံပါကျင်သို့ရွှေ့ပြောင်း၍ ဗဟိုဌာနချုပ်သစ်အဖြစ် လည်းကောင်း၊ တောင်ပိုင်းဌာနချုပ်အဖြစ် လည်းကောင်းရော၍ ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ကေအမ်တီ
အင်အားမှာလည်း ၁၁ဝဝဝ ကျော်ဖြစ်၍လာပြန်သည်။ မြောက်ပိုင်း ဝနယ်၊ သိန္နီနယ်နှင့် ကျိုင်းတုံအရှေ့ပိုင်း တို့၌ ပြောက်ကျားဧရိယာအဖြစ်သတ်မှတ်ကာ
တပ် အနည်းငယ်စီကိုချန်ထားကြသည်။ ကေအမ်တီများ သည် ကွန်မြူနစ်ဆန့်ကျင်ရေး ကြွေးကြော်သံကို ကြွေးကြော်ကာ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းမှ ထွက်ပေး
မယောင်ယောင်နှင့် ဆက်လက်တပ်စွဲထားပြန်သည်။ တချို့နေရာများတွင် တိုင်းရင်းသားများအား နည်းမျိုးစုံ နှင့်နှိပ်စက်လာကြသည်။ တိုင်းရင်းသားအချို့ကို
စစ်မှုထမ်းခိုင်းရုံသာမက တိုင်းရင်းသူများကိုလည်း မတော်မတရားကျင့်ကြံသိမ်းပိုက်ခြင်းများ ပြုလုပ်လာ ကြသည်။
သို့နှင့် တပ်မတော်သည် ၁၉၅၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂ ရက်တွင် ဘုရင့်နောင်စစ်ဆင်ရေးကြီးကို စတင်ဆင်နွှဲ ရတော့သည်။ တပ်မတော်သည် တရုတ်ဖြူဌာနချုပ်နှင့်
မိုင်းဆတ်လွင်ပြင်၊ မိုင်းတုံ၊ မိုင်းဟန်၊ ပုံပါကျင်လွင်ပြင် နှင့် မိုင်းပုအွန်လွင်ပြင်ဒေသသုံးခုကို တစ်လခွဲခန့် အချိန်အတွင်း တိုက်ခိုက်၍သိမ်းပိုက်လိုက်ရာ
ကေအမ်တီတို့ အဆုံးအရှုံးများခဲ့ရသည်။ တပ်မတော် သည် လက်နက်ခဲယမ်းများစွာကို သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ပြည်တွင်း၌လည်း အမျိုးသားရေး
စိတ်ဓာတ်များပြင်းထန်အုံကြွလာကာ ကေအမ်တီ ဆန့်ကျင်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ကေအမ်တီများမှာ ဖရိုဖရဲဖြစ်လာပြီး စိတ်ဓာတ်ကျဆင်း
လာကြသည်။ ကေအမ်တီကလေးလူကြီး ၃၄ဝဝ ကျော် သည် လက်နက် ၈ဝဝ ခန့်ကို အပ်နှံကာ မြန်မာနိုင်ငံ အတွင်းမှ ထွက်ခွာသွားကြသည်။
ဘုရင့်နောင်စစ်ဆင်ရေးနှင့် တစ်ချိန်တည်းမှာပင် တပ်မတော်သည် ကော့ကရိတ်၊ မြဝတီနယ်မြေ၌ ရှင်မဖြူ စစ်ဆင်ရေးကိုဆင်နွှဲ၍ ကေအမ်တီများကို
ကစဉ့်ကလျား ဆုတ်ခွာထွက်ပြေးကြရသည်။
ဘုရင့်နောင် စစ်ဆင်ရေးကြီးစတင်ရာမှ တစ်နှစ် အကြာ ၁၉၅၅ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် တပ်မတော်သည် ရန်ကြီးအောင်စစ်ဆင်ရေးကြီးကို ဆင်နွှဲပြန်သည်။
ရန်ကြီးအောင်စစ်ဆင်ရေးတွင် ကေအမ်တီ တရုတ်ဖြူ အင်အား ၆ဝဝဝ ကျော်ရှိနေသောစခန်းလေးခုကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲများမှာ များစွာပြင်းထန်ပြီး
ကေအမ်တီများ အကျအဆုံးများပြားခဲ့သည်။ အချို့ ကေအမ်တီများမှာ ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်းသို့ ကစဉ့်ကလျား ဆုတ်ခွာကြရသည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ်၊ မေလတွင်
ရန်ကြီး အောင် စစ်ဆင်ရေးပြီးဆုံးခဲ့ရာ ကေအမ်တီအင်အား မှာ ၃ဝဝဝ ခန့်အထိ လျော့ကျသွားခဲ့ရသည်။ ကေအမ် တီများသည် ကျိုင်းတုံနှင့်
လောနိုင်ငံနယ်စပ်မဲခေါင်မြစ် ကမ်းအကြားတွင်သာ အလုံးအရင်းဖြင့် အခြေချနိုင် တော့သည်။
ကေအမ်တီကျူးကျော်မှုအရေးအခင်းမှာ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်များ ရောက်လာမှ မှေးမှိန်သွားခဲ့ခြင်းဖြစ် သည်။ ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် အမေရိကန်နှင့်
မြန်မာအစိုးရချုပ်ဆိုသော အီးစီအေစာချုပ် (၁၉၅၁)၊ တီစီအေစာချုပ်(၁၉၅၂) နှင့်တကွ ကေတီအေ၏ ပြည်တော်သာစီမံကိန်း၊ ကေအမ်တီကျူးကျော်မှု
စသည်တို့ကို အမေရိကန်နယ်ချဲ့သမား၏လက်ရာ အဖြစ် ပြစ်တင်ရှုတ်ချခဲ့သည်။ ကေအမ်တီကို ဆန့်ကျင် တိုက်ခိုက်ရန် သုံးပါတီနှင့်ဖဆပလအစိုးရပူးပေါင်း
မည်ဟူ၍ပင်ကြေညာခဲ့သည်။ သို့သော် ကွန်မြူနစ် သောင်းကျန်းသူများသည် ကေအမ်တီကျူးကျော်မှုကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်ကြရာတွင် ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ
ပါဝင်ခြင်းလုံးဝမရှိခဲ့ပေ။
=ရခိုင်တိုင်းတွင် သောင်းကျန်းမှုအရှိန်လျော့ကျသွားခြင်း=
မူဂျာဟစ်ထိုးစစ်
တပ်မတော်သည် ၁၉၅၁ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ရခိုင် တိုင်းမြောက်ပိုင်းရှိ သောင်းကျန်းသူများကိုစတင်၍ ထိုးစစ်ဆင်သည်။ မူဂျာဟစ်များသည်
ထကြွကြပြန်သည်။ မူဂျာဟစ်များ သည် လူမျိုးရေးနှင့်ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အဓိကရုဏ်း များစွာကိုဖန်တီးခဲ့ကြသည်။ ရခိုင်လူမျိုးများအား သတ်ဖြတ်
နှိပ်စက်ခြင်း ၊ ရခိုင်ရွာများအား ရွာလုံးကျွတ် တိုက်ခိုက်လုယက်၍ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခြင်း၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ ရခိုင်အမျိုးသမီးများအား မတရားကျင့်ကြံစော်ကား
တပ်မတော်သည် ၁၉၅၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ တွင် မေယုစစ်ဆင်ရေးကိုစတင်ပြန်သည်။ နိုဝင်ဘာလ တွင် မူဂျာဟစ်ဌာနချုပ်တည်ရှိရာ
လက်ပံတောင် (ပီအမ် ၂၅၈၇)ကို တပ်မတော်က တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် လိုက်သည်။ ထို့ကြောင့် အဗ္ဗဒူကာစင်ခေါင်းဆောင် သည့် မူဂျာဟစ်များမှာ
များစွာအင်အားနည်းပါးသွားခဲ့ ရသည်။ သို့သော် တပ်မတော်သည် ရခိုင်မြောက်ပိုင်း တွင် အချိန်ကြာမြင့်စွာ တပ်စွဲထားနိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။
တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုများရှိနေ ပြီး တရုတ်ဖြူကျူးကျော်မှုများကိုလည်း ရင်ဆိုင်နေရ လေရာ တပ်ရင်းတပ်ဖွဲ့များသည်
စစ်ဆင်ရေးကာလ ကုန်ဆုံးလျှင် ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းသွားရလေ့ရှိသည်။ မူဂျာဟစ်များသည် တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများမရှိ သည်နှင့် ရခိုင်
ကျေးရွာများကို ထိပါးနှောင့်ယှက်လာကြ ပြန်သည်။
၁၉၅၄ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် တပ်မတော်သည် ဘူးသီးတောင်နှင့်မောင်တောနယ်မြေများတွင် မုတ်သုံ စစ်ဆင်ရေးကိုဆင်နွှဲပြန်သည်။
အဗ္ဗဒူကာစင်သည် အရှေ့ ပါကစ္စတန်နယ်ထဲသို့ ထွက်ပြေးပုန်းအောင်းခဲ့ရသည်။ ကာစင်မရှိသောအခါ ကာနယ်စီဘာ(လ်) ရော်ရှင်၊ မေဂျာအာဘတ်၊
မေဂျာမူစတော်ဖီစသော မူဂျာဟစ် များက ကာစင်၏နေရာကိုဆက်ခံကြပြီး တပ်မတော် စစ်ကြောင်းများကို ခုခံတိုက်ခိုက်ကြသည်။
သို့သော် တပ်မတော်သည် ဘာ(လ်)ရော်ရှင်၊ အာဘတ်၊ မူစတော်ဖီနှင့် မူဂျာဟစ်တပ်ခွဲမှူးများကို အသေဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။ အနှစ်နှစ်အလလက
စုဆောင်းသိုဝှက်၍သိမ်းဆည်းထားသော  လက်နက် ခဲယမ်းများနှင့်   ရိက္ခာပစ္စည်းစသည်တို့ကိုလည်း တပ်မတော်ကသိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။
မူဂျာဟစ်များသည် ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် အင်အား ၄ဝဝ ခန့်ရှိနေသေးရာမှ ၁၉၅၅ ခုနှစ်ဦးတွင် အင်အား ၂ဝဝ ခန့်အထိ ကျဆင်း သွားပြီး
အရှေ့ပါကစ္စတန်နယ်စပ်သို့ ဆုတ်ခွာထွက်ပြေး ကြရသည်။
၁၉၅၅၊ ၅၆၊ ၅၇၊ ၅၈ ခုနှစ်များတွင်ကား မူဂျာဟစ် များမှာ ပြောပလောက်အောင်အင်အား မရှိတော့ဘဲ နယ်စပ်တွင် ခိုအောင်းရင်း ဆန်မှောင်ခိုလုပ်ခြင်း၊
ကုန်သည်များထံမှ ပစ္စည်းပစ္စယများကို ဓားပြတိုက် လုယက်ခြင်းစသည်တို့ကိုသာ ရံဖန်ရံခါမှလုပ်ကိုင်နိုင် တော့ပြီး မှောင်ခိုဓားပြဂိုဏ်းအဆင့်သို့
နိမ့်ဆင်းလျော့ကျ သွားရလေတော့သည်။
ရခိုင်သောင်းကျန်းသူများလက်နက်ချခြင်း
တပ်မတော်သည် ရခိုင်ပြောက်ကျားများ၊ အလံနီ တောခိုရဲဘော်ဖြူတို့ သိမ်းပိုက်ထားသည့် မြို့ရွာများကို တစ်မြို့ပြီးတစ်မြို့ ပြန်လည်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်
ခဲ့ရာ ၁၉၅ဝပြည့်နှစ်တွင် အမ်းမြို့နှင့်ဂွမြို့မှအပ ကျန်မြို့ရွာအားလုံးလိုလိုကိုပြန်လည်ရရှိခဲ့သည်။ ရခိုင် သောင်းကျန်းသူများသည် စစ်တွေမြို့မှအပမြို့ရွာ
တော်တော်များများကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သော်လည်း ယင်းတို့အချင်းချင်း ပဋိပက္ခများဖြစ်ပွားကာ လက်နက် ကိုင်တိုက်ခိုက်မှုများရှိခဲ့သဖြင့် ရခိုင်
သောင်းကျန်းသူ များသည် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုတည်းအဖြစ် စည်းလုံး ခဲ့ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ ပြည်မတွင် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၊ တောခိုတပ်နှင့်ရဲဘော်ဖြူ
တို့၏ ပြည်သူ့ဒီမိုကရေစီ တပ်ပေါင်းစုပြိုကွဲသောအခါ ရခိုင်တွင်လည်း ပြိုကွဲ သွားသည်။
၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ရခိုင်တောခိုအဖွဲ့များကို သခင်စိုး၏အလံနီပါတီကလွှမ်းမိုးရန်  ကြိုးစားလာ သည်။ တောခိုအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်များသည် အလံနီပါတီ
နှင့်တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့သည်။ ယင်းဆွေးနွေးပွဲတွင် သခင်စိုးက အချစ်လဲလှယ်ရေးသဘောတရားနှင့် ပတ်သက်သည့် သဘောတရားကိုတင်ပြသည်။
ယင်း တင်ပြချက်ကို ဗုံပေါက်သာကျော်ကလက်မခံဘဲ ဝေဖန် ရာမှ သခင်စိုးနှင့်ဗုံပေါက်သာကျော်တို့ ပဋိပက္ခဖြစ်  လာကြသည်။ သခင်စိုးက
ဗုံပေါက်သာကျော်ကို ဗဟို ဆန့်ကျင်ရေးသမားဟု စွပ်စွဲလိုက်သည်။ ရခိုင် လက်နက်ကိုင်အများအပြားကို သခင်စိုးက ဗဟို ဆန့်ကျင်ရေးသမားများ
ဟုသာ သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ဗုံပေါက်သာကျော်သည် အလံနီပါတီနှင့်ပူးပေါင်း နေရာမှခွဲထွက်ပြီး ဒီမိုကရေစီပါတီဟု အမည်ပြောင်း ၍လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ဗုံပေါက်သာကျော်၏ရခိုင်
ပြောက်ကျားများမှာ အလံနီပါတီနှင့်ပြေလည်မှုမရှိ သည့်အပြင် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီနှင့်လည်း အစေး မကပ်လှပေ။ ဦးစိန္တာ၏ပြည်သူ့
လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့၊ ပြည်သူ့ရဲဘော်(အဖြူ)အဖွဲ့တို့နှင့်လည်း တသီးတခြား စီဖြစ်နေခဲ့သည်။
တပ်မတော်သည် ၁၉၅၄ ခုနှစ်ကုန်တွင် မူဂျာဟစ် များကိုနှိမ်နင်းပြီးနောက် ရခိုင်သောင်းကျန်းသူများ ကြီးစိုးရာ ရခိုင်တောင်ပိုင်းသို့
ထိုးစစ်ဆင်လာသည်။ သောင်းကျန်းသူများမှာ အခြေမလှဖြစ်လာပြီး အချင်းချင်းလည်း  သွေးကွဲကာသတ်ဖြတ်မှုများဖြစ်ပေါ် လာသည်။
ဗုံပေါက်သာကျော်သည် တောတွင်း၌ တော်လှန်ရေးဝါဒပျောက်ဆုံးပြီး လူသတ်ဝါဒ ထွန်းကားနေသည်ဟုဆိုကာ ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် မင်းပြား မြို့၌
နောက်လိုက်နောက်ပါများနှင့်အတူ လက်နက် ချခဲ့သည်။ ဗုံပေါက်သာကျော်နှင့်အတူ ဦးထွန်းမြ၊ ဦးအောင်မြသာ၊ ဦးချစ်သိန်း၊ ဦးထွန်းလင်း၊
ဦးကံကြီး၊ ဦးသာကျော်အောင်၊ ဦးထွန်းအောင်ဖြူ(ကျောက်ဖြူ)တို့ ပါဝင်လာပြီး လက်နက်ကိုင်အင်အား ၇ဝဝ ကျော် လက်နက်ချခဲ့ကြသည်။
သို့နှင့် လွတ်လပ်ရေးမရခင်ကတည်းက ဆူပူခဲ့ ကြသော ရခိုင်ပြောက်ကျားများမှာ ခေါင်းဆောင် လုပ်သူ ဗုံပေါက်သာကျော်နှင့်အတူ ၁၉၅၅ ခုနှစ်
တွင် လက်နက်ချခြင်းအားဖြင့် ချုပ်ငြိမ်းသွားကြသည်။ သို့သော် သခင်စိုး၏အလံနီ၊ ဗိုလ်မင်းလွင်၏ ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ၊ ပြည်သူ့ရဲဘော်နှင့်
ဦးစိန္တာ၏ ပြည်သူ့ လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့ချုပ်တို့မှာမူ ရခိုင်တွင် ဆက်လက် သောင်းကျန်းနေကြဆဲပင်ဖြစ်လေသည်။
=လွတ်လပ်ပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးအခြေအနေများ=
ကိုရီးယားစစ်ပွဲဂယက်
မြန်မာနိုင်ငံသည် လွတ်လပ်ရေးရရှိသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုလည်း အတိ အလင်း စတင်ပေါ်ပေါက်လာသည်ဟု ဆိုရပေမည်။
ရှုပ်ထွေးနေသော အခြေအနေများအတွင်း လက်ဝဲ အင်အားစုများ၏ ပဋိပက္ခများနှင့်အတူ ပြည်ပမှ ပါဝင်စွက်ဖက်မှုများလည်း ရှိလာခဲ့သည်။ တူးလောက်-
ကင်းဘဲလ်အရေးအခင်း၊ ဆီဝရေးအရေးအခင်း၊ အမေရိကန်ထောက်ခံအားပေးသော ကူမင်တန် ကျူးကျော်မှုတို့မှာ ပြည်ပပယောဂများပင်ဖြစ်သည်။
လူမျိုးစုများစွာ ဆူပူအုံကြွခဲ့ပြီး အချင်းချင်းသတ်ဖြတ် မှုများ၊ လုပ်ကြံမှုများလည်း ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ သခင်နု ၏ဖဆပလအစိုးရကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့်
လက်နက်ကိုင် သောင်းကျန်းသူအဖွဲ့အစည်းများစွာ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော်လည်း ယင်းလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများသည်လည်း အချင်းချင်းညီညွတ်မှု  မရှိခဲ့ပေ။
အစိုးရအဖွဲ့အစည်း၏အခြေအနေမှာလည်း ခိုင်မာတောင့်တင်းမှုမရှိဘဲ အကွဲအပြဲများနှင့်သာ ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံအကြောင်း စာအုပ်များကို ရေးသား ပြုစုခဲ့သူ အမေရိကန်စာရေးဆရာကြီး ဗတ်ဝဲ (Butwell) က တွက်ချက်ပြရာတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည်
၁၉၄၈ ၊ ၄၉၊ ၅ဝ နှစ်များတွင် ပြည်တွင်းစစ် အခြေ အနေများကြောင့် စိုက်ပျိုးနိုင်သော မြေဧရိယာ၏ ၃၅ ရာခိုင်နှုန်း ပလပ်သွားရသည်ဟုဆိုသည်။
လူဦးရေ သုံးသန်းခန့် အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ဖြစ်သွားရပြီး ပြည်သူလူထု ၂၂ဝဝဝ ခန့်၊ အစိုးရ၏စစ်ဘက်နှင့် မြို့ပြဘက် အမှုထမ်း ၅၇ဝဝ ခန့် အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ကြရသည်။
အစိုးရပစ္စည်း ဒေါ်လာငါးသန်းဖိုးနှင့် ပြည်သူလူထု၏ ပစ္စည်းဒေါ်လာ ၉၅ သန်းဖိုး ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့ရာ စုစုပေါင်းဆုံးရှုံးမှုမှာ ဒေါ်လာသန်း ၁ဝဝ ခန့်ရှိလေ သည်။
နိုင်ငံအတွင်း စစ်ပွဲခင်းကျင်းခဲ့သဖြင့် အမျိုးသား အင်အားများ ပြုန်းတီးဆုံးရှုံးလျက်ရှိသည်ကို မလိုလား နိုင်သည့် ခေါင်းဆောင်အချို့က ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက်
ကြိုးပမ်းမှုများလည်းရှိခဲ့သည်။ ဆရာကြီးသခင် ကိုယ်တော်မှိုင်းသည် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၅ရက် တွင် ရွှေတိဂုံစေတီတော်ရင်ပြင်၌ သံဃာတော်များစွာ ကို
ပင့်ဖိတ်စုဝေးပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် မေတ္တာ ရပ်ခံခဲ့လေသည်။ သို့သော် ရန်ကုန်ရှိ ကျောင်းတိုက် ပေါင်း ၁ဝဝ ကျော်မှ သံဃာတော်ပေါင်း ၃ဝဝဝ ကျော် သည်
ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနုထံ မေတ္တာရပ်ခံချက်တစ်စောင် ရေးသားပေးပို့ခဲ့ရာ ဝန်ကြီးချုပ်က တစ်စုံတစ်ရာ အကြောင်းမပြန်ခဲ့ပေ။
၁၉၄၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်အတွင်း မြန်မာ နိုင်ငံသည် အဆိုးရွားဆုံးသော ပြည်တွင်းသောင်းကျန်း မှုကာလကို ဖြတ်ကျော်ခဲ့ရလေသည်။ ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်မှ
၁၉၅၆ ခုနှစ်အတွင်း သောင်းကျန်းမှုမီးလျှံများ လျော့နည်းသွားခဲ့ရသည်ဆိုသော်လည်း နိုင်ငံသည် ထာဝရငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် အလှမ်းဝေးနေဆဲသာရှိ  သည်။
ဖဆပလအစိုးရသည် ပြည်တွင်း၌အရင်းရှင် လူတန်းစား၏အကျိုးစီးပွားကိုသာ ကိုယ်စားပြုလာပြီး ပြည်ပတွင် ကြားနေရေးဝါဒကို အမည်ခံခဲ့သော်လည်း ၁၉၅၃၊
၁၉၅၄ ခုနှစ်များတွင် အင်္ဂလိပ်၊ အမေရိကန် တို့နှင့် ပူးပေါင်းမှုများရှိခဲ့လေသည်။
ကိုရီးယားစစ်ပွဲဖြစ်ပွားလာသောအခါ ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီက ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေးကို ထိပါး စေမည့် အန္တရာယ်ပေါ်ပေါက်နိုင်သဖြင့် ဝင်ရောက် ထိန်းသိမ်းရန်
ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ယင်းဆုံးဖြတ်ချက်ကို မြန်မာအစိုးရကထောက်ခံခဲ့သည်။ အထွေထွေညီလာခံ    တွင် အမေရိကန်က တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံကို
တင်ပို့ရောင်းချခြင်းမပြုရန် ဆုံးဖြတ်ချက်ကိုမူ မြန်မာ ပြည်မှ တရုတ်ပြည်သို့ပို့သော ကုန်ပစ္စည်းပမာဏမှာ အခြားပြည်ပပို့ကုန်ပစ္စည်းများ၏ တစ်ဒသမတစ်
ရာခိုင်နှုန်းသာရှိကြောင်း၊ ယင်းပစ္စည်းများတွင် စစ် ပစ္စည်းများမပါဝင်ကြောင်းဖြင့် ရှင်းပြခဲ့သည်။
ဖဆပလအတွင်းတွင် ၁၉၄၉ ခုနှစ်က ဆိုရှယ်လစ် များ နုတ်ထွက်ခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် တဖြည်း ဖြည်း ပြန်ဝင်လာကြပြန်သည်။ လက်ဝဲစွန်းအမတ်များ က
ကိုရီးယားပြဿနာနှင့်ပတ်သက်၍ အစိုးရ၏     ဆုံးဖြတ်ချက်များကို ပြင်းထန်စွာဝေဖန်ကြသည်။ ဝိဓူရ သခင်ချစ်မောင်၊ သခင်လွင်နှင့် အခြားအမတ်များက
အလုပ်သမား၊ လယ်သမားပါတီတွင် ပါဝင်လာကြသည်။ ယင်းပါတီကို ဖဆပလအစိုးရက ဆိုရှယ်နီဟူ၍ လည်းကောင်း၊ မြေပေါ်ကွန်မြူနစ်များဟူ၍ လည်းကောင်း
ကင်ပွန်းတပ်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံ၏စီးပွားရေးကို နိုင်ငံခြားသားများကသာ လက်ဝါးကြီးအုပ်ထားခြင်း၊ အစိုးရသည် အင်္ဂလိပ်၊ အမေရိကန် စသော အနောက်အုပ်စုနိုင်ငံများနှင့်
ရင်းနှီးစွာဆက်ဆံခြင်းတို့ကို ဖဆပလအတွင်းအပြင်ရှိ လက်ဝဲဝါဒီများကမကျေနပ်ကြဘဲ အစိုးရကို လက်ယာ ယိမ်းသောအစိုးရ၊ အရင်းရှင်တို့၏ စီးပွားရေးကို
ကာကွယ်သော အစိုးရအဖြစ်ဝေဖန်ခဲ့ကြသည်။ အစိုးရ ကလည်း နိုင်ငံခြားသားများကိုဖိတ်ခေါ်၍ စီးပွားရေး ထူထောင်ခွင့်ပေးခဲ့သည်။ မြေပေါ်မြေအောက်
အတိုက်အခံများက အစိုးရအား လက်ယာဆိုရှယ်လစ် အင်အားစုဟုသတ်မှတ်ခဲ့သည်။ အစိုးရ၏စစ်ဝန်ထမ်း၊ ကာကွယ်ရေး၊ ပြောက်ကျား၊ လဲဗီး၊ ပျူစောထီး စသော
တပ်များကို ခါးပိုက်ဆောင်တပ်များအဖြစ် စွပ်စွဲခဲ့ကြ လေသည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ် ပါလီမန်ရွေးကောက်ပွဲကြီး သည် လွတ်လပ်သော မြန်မာနိုင်ငံ၏ပထမဆုံး
ခဲ့ရသည်။
များနှင့်ညှိနှိုင်းမှုမရှိသောကြောင့် ငြိမ်းချမ်းရေးမရနိုင် ခဲ့ပေ။ ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဖဆပလအဖွဲ့မှခွဲထွက်၍ ထူထောင်ခဲ့သော ဗမာပြည်အလုပ်သမား၊ လယ်သမား
ပါတီသည် အစိုးရ၏ဖိနှိပ်မှုကိုခံရကာ ပါတီဦးစီး    အဖွဲ့ဝင်များဖြစ်သည့် ရဲဘော်ဗချိုနှင့် ရဲဘော်လှဒင်ကြီး တို့မှာ လုပ်ကြံခံခဲ့ရပြီး ရဲဘော်ဗချိုကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
၁၉၅၆ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဖဆပလသည် မဲ အရေအတွက် အဆမတန်ကျဆင်းသွားပြီး တစ်သန်းနှင့် ခုနစ်သိန်းသာရရှိခဲ့သည်။ ပမညတ အတိုက်အခံ
အမျိုးသားညီညွတ်ရေးတပ်ပေါင်းစုများက တစ်သန်းနှင့် လေးသိန်းနီးပါး မဲရရှိခဲ့ကြသည်။ ဖဆပလအစိုးရမှာ ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုများကို နှိမ်နင်းနိုင်မှုမရှိခြင်း၊
နိုင်ငံ၏စီးပွားရေးကျဆင်းခြင်း၊ ပါတီတွင်း အကွဲအပြဲ များစွာရှိပြီး မတရားမှုများပေါ်ပေါက်နေခြင်းတို့ ကြောင့် ဩဇာအာဏာမှာ တဖြည်းဖြည်းကျဆင်း၍
လာလေသည်။
ဖဆပလအဖွဲ့သိက္ခာကျဆင်းလာခြင်း
မြေအောက်သောင်းကျန်းသူအဖွဲ့အစည်းမျိုးစုံက ဆူပူသောင်းကျန်းကာ ကျေးလက်ပြည်သူလူထုအား ဖိစီးနှိပ်စက်နေကြစဉ်တွင် မြေပေါ်တွင်လည်း ရာဇဝတ် မှု၊
အကျင့်စာရိတ္တပျက်ပြားမှု၊ လာဘ်စားမှု စသည် တို့ကြောင့် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုမရှိခဲ့ပေ။ ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်မှ ၁၉၅၇ ခုနှစ်၊ မတ်လကုန်အထိ ပြည်သူ့ပစ္စည်းအလွဲ
သုံးစားမှုကြီးမှာ ၃၉၁ မှုအထိရှိခဲ့ပြီး ငွေပေါင်း ၇၁ သိန်းငါးသောင်းကျော်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၆ ရက်မှ ၁၉၅၃ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၆ ရက်
အတွင်း အမှုကြီးပေါင်း ၁၁၆မှုတွင် အမှုထမ်းပေါင်း ၂၂၅ ဦး ပါဝင်ပတ်သက်ခဲ့ပြီး ယိုဖိတ်သည့် ငွေပေါင်း မှာ ၄၁၆၂၄၉ဝ/၇၃ ကျပ်ဖြစ်သည်။ ဖဆပလအစိုးရ ၏
ကာကွယ်ရေးအသုံးစရိတ်များမှာလည်း တိုးသည် ထက်တိုးလာခဲ့ရာ ၁၉၄၈-၄၉ ခုနှစ်တွင် ကျပ်ငွေ ကုဋေပေါင်း ၁ဝ ဒသမ ၃၁ ကုဋေရှိခဲ့ရာမှ ၁၉၅၇-၅၈ ခုနှစ်တွင်
၃၇ ဒသမ ၃၃ ကုဋေအထိ လေးဆ နီးပါးခန့် တိုးလာရလေသည်။
၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ ပါလီမန်ရွေးကောက်ပွဲမှစ၍ ပမညတအဖွဲ့သည် အင်အားကောင်းသောအတိုက်အခံ ပါတီတစ်ရပ်ဖြစ်လာသော်လည်း ဖဆပလအစိုးရကိုမူ
ဖြုတ်ချနိုင်ခဲ့ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ ၁၉၅၆ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲ တွင် ပျူစောထီးတပ်ဖွဲ့များ၏ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုမှာ များစွာ အရုပ်ဆိုးခဲ့ရသည်။ ပျူစောထီးတပ်ဖွဲ့များကို
ဖဆပလပါတီ၏ခါးပိုက်ဆောင်တပ်ဖွဲ့များဟူ၍ အတိုက်အခံများက စွပ်စွဲခဲ့ကြသည်။ ၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်တွင်မူ သာယာဝတီ၊ မင်းလှ ရွေးကောက်ပွဲတွင်
ဖဆပလအစိုးရအတွင်း အကွဲအပြဲများ ကြီးမား သည်ထက် ကြီးမားလာရာ အောက်ခြေအမတ်များတွင် မိတ္ထီလာအုပ်စု၊ အောင်ပင်လယ်အုပ်စု၊ လယ်ဝေး-ပျဉ်း
မနားအုပ်စုများ ကွဲပြားလာသကဲ့သို့ အထက်ဗဟိုတွင် လည်း ကမ္ဘာအေးအုပ်စု၊ စက်မှုလက်မှုအုပ်စု၊ သမ ဝါယမအုပ်စု၊ ဗတလစ(ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ တောင်သူ
လယ်သမားအစည်းအရုံး) အုပ်စု စသည်ဖြင့် အုပ်စု များ ကွဲ၍လာလေသည်။ ဤသို့ဖြင့် ဖဆပလအစိုးရ၏ ဩဇာအာဏာနှင့် သိက္ခာမှာကျဆင်းလာသဖြင့်
ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းသည် ၁၉၅၅ ခုနှစ်ကတည်းက အာဏာရခေါင်းဆောင်များနှင့် တွေ့ဆုံ၍ အန္တရာယ် ကို ညွန်ပြခဲ့သည်။ ၁၉၅၆-၅၇ ခုနှစ်များတွင်လည်း
အစိုးရအဖွဲ့၏ နိုင်ငံရေးသိက္ခာကို အမြန်ဆုံး သိဒ္ဓိတင် ဖို့လိုကြောင်း မကြာခဏ သတိပေးခဲ့သည်။ သို့သော် ဖဆပလအစိုးရသည် နိုင်ငံ၏အခြေအနေကို
ထိန်းသိမ်း နိုင်စွမ်းမရှိဘဲ တစ်နိုင်ငံလုံးမှာ မတရားမှုများ၊ မကျေ နပ်မှုများဖြင့်သာ ပြည့်နှက်၍နေလေသည်။
နိုင်ငံ၏နိုင်ငံရေးအခြေအနေ ပျက်စီးကျဆင်း သည့်အလျောက် စီးပွားရေးအခြေအနေမှာလည်း များစွာ ကျဆင်းလာသည်။ နိုင်ငံခြားသို့ ပို့ကုန်တန်ဖိုးမှာ
၁၉၄၈-၄၉ မှ ၁၉၅၅-၅၆ ခုနှစ်အထိ တစ်နှစ်လျှင် ပျမ်းမျှကျပ်သန်းပေါင်း (၁ဝ၁၃) သန်းဖြစ်သည်။ ယင်းပမာဏမှာ စစ်မဖြစ်ခင်က ပမာဏကိုမမီပေ။ ပို့ကုန်မှာ
တစ်နှစ်လျှင် ကျပ်သန်းပေါင်း (၁ဝဝဝ) ဖိုးခန့် နစ်နာသည်ဟုဆိုသည်။ ၁၉၅ဝ-၅၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၅၅-၅၆ ခုနှစ်အထိ ခြောက်နှစ်ကာလအတွင်း ပို့ကုန်တန်ဖိုး နစ်နာမှုမှာ
နိုင်ငံမှလယ်များသည် တစ်ဧကလျှင် အနည်းဆုံး     စပါးတင်း (၃ဝ)ထွက်သော်လည်း ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် တစ်ဧကလျှင် (၂၅)တင်းပင် မထွက်တော့ပေ။
ဆန်စပါးပြီးလျှင် ပြည်ပပို့ကုန်အနေနှင့်   အားအကိုးရဆုံးဖြစ်သည့် သစ်တောထွက်ကုန်မှာလည်း စစ်မဖြစ်မီကထက် ၃၄ ရာခိုင်နှုန်း လျော့ကျသွားခဲ့ရ သည်။
သစ်တောလုပ်ငန်းသည် ခြောက်နှစ်အတွင်း ငွေကျပ်သန်းပေါင်း ၂၈၃၈ သန်း နစ်နာခဲ့သည်။ သတ္တု လုပ်ငန်းမှာမူ ခြောက်နှစ်အတွင်း ကျပ်သန်းပေါင်း ၃၄၅ဝ သန်းမျှ
နစ်နာခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။ ၁၉၅ဝ-၅၁ မှ ၁၉၅၅-၅၆ ခုနှစ်အထိ ခြောက်နှစ်တာကာလအတွင်း မြန်မာနိုင်ငံ၏အထွေထွေနစ်နာဆုံးရှုံးမှုတန်ဖိုးမှာ ကျပ်သန်းပေါင်း
၈၄ဝဝ သန်းခန့် ရှိခဲ့သည်ဟုဆို၏။ ၁၉၅၅ ခုနှစ်အထိ အရပ်သားပေါင်း ၂၂ဝ၇၇ ယောက် သေကျေပျက်စီးခဲ့ရပြီး ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းပေါင်း ၅၆၉၄
ယောက်သေကျေခဲ့သည်။ ထိုသူများမှာ ပြည်တွင်း သောင်းကျန်းမှုကြောင့် သေရခြင်းဖြစ်သည်။
ဖဆပလအဖွဲ့ကြီးသည် ဖက်ဆစ်ဂျပန်တော်လှန် ရေးမတိုင်မီ စတင်ဖွဲ့စည်းခါစကာလ၊ လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုကာလများကကဲ့သို့ နိုင်ငံရေးအင်အားစု များအားလုံး
စုပေါင်းပါဝင်သည့် ဩဇာတိက္ကမကြီးမား သော တပ်ပေါင်းစုကြီးတစ်ခုမဟုတ်တော့ပေ။ သာမန် ဂိုဏ်းဂဏဆန်သော နိုင်ငံရေးပါတီမျိုးတစ်ရပ်သာ  ဖြစ်လာသည်။
ဖဆပလမှခွဲထွက်သွားသည့် နိုင်ငံရေး အင်အားစုများသည် အတိုက်အခံများအဖြစ် အားကောင်း၍လာသည်။ ထိုအချိန်တွင် ဖဆပလမှာ ပြိုကွဲလုနီးပါးဖြစ်၍နေလေပြီ။
အစိုးရအဖွဲ့နိုင်ငံရေးအာဏာ ကျဆင်းနေစဉ်တွင် တပ်မတော်သည် သောင်းကျန်းသူ များအားတိုက်ခိုက်ချေမှုန်းနေဆဲပင်ဖြစ်သောကြောင့် သောင်းကျန်းသူများသည်
အစိုးရချို့ယွင်းလာသော် လည်း ခေါင်းထောင်နိုင်ခဲ့ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။
=သောင်းကျန်းသူများ၏ လမ်းစဉ်အဆင့်ဆင့်=
ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ
ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် စတင်ပေါ်ပေါက် လာစဉ်မှစ၍ လမ်းစဉ်အမျိုးမျိုးချမှတ်ခဲ့ရာ လမ်းစဉ် မှားယွင်းမှုများ မကြာခဏပေါ်ပေါက်ခဲ့ပေသည်။
မှားပြီးရင်းမှားရင်းဖြစ်နေသော နိုင်ငံရေးလမ်းစဉ်နှင့် ပတ်သက်၍လည်း ပါတီဝင်အချို့မှာ မကျေမနပ်ဖြစ် လာကြသည်။ ၁၉၄၈-၄၉ ခုနှစ်များအတွင်း မြို့ရွာ
အချို့ကိုသိမ်းပိုက်ထားနိုင်ခဲ့သော စစ်ရေးအခြေအနေ မျိုးကိုပြန်လည်ရောက်ရှိရန်လည်း ကြိုးပမ်းနိုင်ခြင်း မရှိတော့ပေ။ ပါတီ၏အမှားများနှင့်ပတ်သက်၍
'ကျွန်တော်၏အတွေ့အကြုံအရ ရေးသားတင်ပြ ခဲ့ရသော ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏သမိုင်းဆိုင်ရာအချက် အလက်များတွင် ပါတီသည် မှန်ကန်သောလမ်းစဉ်နှင့်
လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည်က နည်းပါးပြီး မှားယွင်းစွာလုပ်ဆောင်ခဲ့မှုများက များပြားနေသည်ကို တွေ့ခဲ့ရပေသည်။'
'ပါတီ၏သမိုင်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို ရေးသူဖြစ်သော ကျွန်တော်သည်ပင် မိမိရေးသားခဲ့သည် ကိုကြည့်ရင်း တို့ပါတီကတော့ ခြေလှမ်းတိုင်းကို မှားနေ
သလောက်ဖြစ်နေပြီ၊ အမှန်နှင့်အောင်မြင်မှုကနည်းပြီး အမှားနှင့်ဆုံးရှုံးမှုတွေ များနေပါကလားဟုပင် မကျေ မနပ်ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ ပါတီခေါင်းဆောင် ပေါ်လစ်ဗျူရို
လူကြီးများကလည်း ခင်ဗျားရေးသားချက်တွေကပါတီ ရဲ့မှန်ကန်မှုတွေ၊ အောင်မြင်မှုတွေထက် မှားယွင်းမှုနှင့် ဆုံးရှုံးမှုတွေကိုသာ မှတ်တမ်းတင်ထားသလို ဖြစ်နေပါ
'ပါတီကအမှားတွေ အများအပြားလုပ်ခဲ့ရင် ပါတီ ရဲ့ သမိုင်းမှတ်တမ်းမှာ အမှားတွေကများနေတာ တွေ့ရမှာပဲဟုသာ ကျွန်တော်အဖြေပေးခဲ့ရသည်။'
'ယခုအခါတွင်ကား ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ သမိုင်း မှတ်တမ်းတွင် ထပ်ဖြည့်ရေးသားရင်း မှားယွင်းသော လမ်းစဉ်များနှင့် ခြေလှမ်းများ၊ လုပ်ငန်းများကား ပို၍ သာ
များလာခဲ့ပေပြီ။'(သခင်တင်မြ၏သမိုင်းတစ်ခေတ်သစ်ခဲ့ပြီ)(စာမျက်နှာ ၉)
ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ မှားယွင်းသော လမ်းစဉ်များကို လေ့လာကြည့်ပါက အောက်ပါအတိုင်း တွေ့ရမည်ဖြစ်သည်-
၂။	၁၉၄၆ ခုနှစ်။ ကွန်မြူနစ်ပါတီကို နှစ်ခြမ်းကွဲ စေပြီး မည်သည့်အခါမျှ ပြန်လည်မညီညွတ် နိုင်တော့သော ဂိုဏ်းဂဏဝါဒလမ်းစဉ်။
၃။	၁၉၄၆ ခုနှစ်။ နိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးကို ကြိုးပမ်း နေသော နိုင်ငံရေးတပ်ပေါင်းစုဖြစ်သည့် ဖဆပလအဖွဲ့ကြီးမှ ထုတ်ပယ်ပစ်ခြင်းခံခဲ့ရ သော
ပါတီကိုသာဦးစားပေးရေးလမ်းစဉ်။
လွတ်လပ်ရေးအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ တောခိုခဲ့သည့် လက်နက်ကိုင် လမ်းစဉ်။
၅။	၁၉၄၈ ခုနှစ်။ လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ် စတင်စဉ်တွင် အစိုးရဘက်က စစ်ရပ်စဲရေး အတွက် လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်များဖြင့် ကမ်းလှမ်းခဲ့သော်လည်း
စစ်ရေးသက်သက် ဖြင့် အာဏာသိမ်းရန်သာ ကြံစည်ခဲ့သော အပြုတ်တိုက်ရေးလမ်းစဉ်။
၆။	၁၉၄၉ ခုနှစ်။ အကုန်သိမ်း၊ အကုန်ဝေဟူ သော ကြွေးကြော်သံဖြင့် ပြုလုပ်ခဲ့သည့်    မြေယာ ဝေခြမ်းရေးလမ်းစဉ်။
၈။	၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်၊ ပြည်သူ့ဒီမိုကရေစီ တပ် ပေါင်းစု ပျက်သွားပြီး အခြားအဖွဲ့အစည်း များနှင့် ယှဉ်ပြိုင်တိုက်ခိုက်ရသဖြင့် မိမိ အင်အား
ယုတ်လျော့နည်းပါးသွားစဉ်တွင် တစ်ရှူးထိုးစစ်ရေးဝါဒဖြင့် ကြွေးကြော်ခဲ့သော နှစ်နှစ်အတွင်းစစ်အနိုင်တိုက်ရေးလမ်းစဉ်။
၉။	၁၉၅၁၊ ၅၃ ခုနှစ်။ ငြိမ်းချမ်းရေး ညွန့်ပေါင်း အစိုးရဖွဲ့စည်းရန် ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း လက်တွေ့ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ခြင်းမရှိသည့် မိမိ ပါတီအကျိုးကိုသာ
ကြည့်သောလမ်းစဉ်။
၁ဝ။	၁၉၅၃၊ ၅၅ ခုနှစ်။ သုံးပါတီညီညွတ်ရေး ပျက်သွားပြီးနောက် ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် မည်သည့်လမ်းစဉ်ကိုမျှ ချမှတ်နိုင်ခဲ့ခြင်း   မရှိဘဲ သူတစ်လူငါတစ်မင်းသာ
ဆောင်ရွက် နေခဲ့ကြသဖြင့် ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှု အားနည်း ခဲ့သည်။
သို့မဟုတ်၊ ၅၅ လမ်းစဉ်။
ရေးအကျပ်အတည်းအရ ဗဟို၏ဩဇာအာဏာမှာ များစွာကျဆင်းလာရာ ''ကျောက်ခဲကို နို့ညှစ်၍ရလျှင် သာရမည်၊ လက်ရှိဗဟိုကော်မတီခေါင်းဆောင်မှုကား
အမှန်ကိုရှာဖွေပေးနိုင်မည်မဟုတ်တော့ဟု အောက်ခြေ က တင်ပြလာကြသည်။ ဗဟိုကော်မတီနုတ်ထွက်ပေး၊ သခင်သန်းထွန်း၏ ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ခေါင်းဆောင်မှုကို
ပြောင်းလဲပေး'' ဟူ၍လည်း တောင်းဆိုလာကြသည်။ ထို့ကြောင့် သခင်သန်းထွန်းနှင့်ဗဟိုကော်မတီသည် ပါတီတွင်း ဩဇာအာဏာပြန်လည်ရရှိရေးအတွက်
လမ်းစဉ်မဲ့အနေအထားမှ ၅၅ လမ်းစဉ်ကို အစားထိုး ပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်လေသည်။
စစ်ရေးအရ အကျပ်အတည်းမှာလည်း ဆိုးရွား လျက်ရှိသည်။ ဗမာ့တပ်မတော်သည် တစ်ပြည်လုံးအနှံ့ အပြားတွင် ထိုးစစ်ကြီးများကို အောင်မြင်စွာဆင်နွှဲ လျက်ရှိရာ
ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏လက်နက်ကိုင် တပ်များမှာ များစွာထိခိုက်ကျဆုံးခဲ့ရသည်။ တပ်မတော် ၏ဂုဏ်သိက္ခာမြင့်မားလာသည့်အလျောက် လူသူ
လက်နက်ပစ္စည်းများ တစ်စထက်တစ်စတိုးတက်များ ပြားလာသော်လည်း ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီမှာမူ လျော့ပါးသွားသော စစ်အင်အားကို ပြန်လည်၍
အစားမထိုးနိုင်ခဲ့ချေ။
ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ စီးပွားရေးမှာလည်း ချွတ်ခြုံကျ၍လာသည်။ ပါတီရန်ပုံငွေမှာ စစ်ဘေးစစ် ဒဏ်အမျိုးမျိုးကြောင့် ဆင်းရဲမွဲတေနေသော ကျေးလက်
ဆန့်ကျင်မှုများကိုလည်း ကြုံတွေ့လာရသည်။ ထိုသို့ သော ဆန့်ကျင်မှုများကို အကြမ်းဖက်၍နှိမ်နင်းခြင်း ဖြင့်လည်း ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် ပြည်သူများ
ထိုသို့သောအခြေအနေမျိုးတွင် ၅၅ လမ်းစဉ်ကို ချမှတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၅၅ လမ်းစဉ်မှာ ဥပဒေအတွင်း ဝင်၍ နိုင်ငံရေးတိုက်ပွဲဆင်နွှဲရန် အဓိက ဦးတည်လေ သည်။
ထို့ကြောင့် လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်နှင့် မတရား အသင်း ကြေညာထားမှုကို ရုပ်သိမ်းပေးရန် အစိုးရထံ တောင်းဆိုရသည်။ ကွန်မြူနစ်ပါတီနှစ်ခြမ်းကွဲနေသည် ကိုလည်း
ပြန်လည် ညီညွတ်အောင် ကြိုးစားရန်နှင့် သုံးပါတီညီညွတ်ရေး ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန်လည်း ၅၅ လမ်းစဉ်ကနှိုးဆော်ထားသည်။ လူထုအတွင်း
ကျယ်ပြန့်စွာစည်းရုံး၍ ဥပဒေအတွင်းမှလူထုလှုပ်ရှား မှုများကို ဖော်ထုတ်ရမည်ဟုလည်းဆိုသည်။
သို့သော် လက်နက်ကိုင်တပ်များနှင့် ပတ်သက်၍ မူ သဘောထားမှာ တစ်မျိုးဖြစ်နေသည်။ တပ်များကို နိုင်ငံရေးအသိနှင့် စွမ်းရည်မြှင့်တင်ပေးရန်သာမက မိမိ
အရှုံးမရှိဘဲ အမြတ်ထွက်မည့် တိုက်ပွဲများကိုသာ ဆင်နွှဲ ရေးအတွက် လမ်းညွှန်ထားသည်။ ဥပဒေအတွင်း တိုက်ပွဲနှင့် လက်နက်ကိုင်တိုက်ပွဲကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း
ဆင်နွှဲရန်ဆုံးဖြတ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဖဆပလအစိုးရသည် ဤအချက်ကို လက်မခံနိုင်ပေ။ ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ် ပါတီဝင်များနှင့်ပြည်သူလူထုအတွင်းသို့
ငြိမ်းချမ်းရေး ကြွေးကြော်သံများဖြင့်စည်းရုံးကာ နိုင်ငံရေးသိက္ခာကို ပြန်လည်ရယူသည်။ ငြိမ်းချမ်းရေးကို လိုလားနေသော ကျေးလက်လူထုကို
ငြိမ်းချမ်းရေး ကြွေးကြော်သံဖြင့် စည်းရုံးသော်လည်း လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကိုမူ စွန့်လွှတ်ရန် မရည်ရွယ်ခဲ့ပေ။
သုံးပါတီညီညွတ်ရေးမှာလည်း   ပြန်လည်  အကောင်အထည်ဖော်၍မရဘဲဖြစ်လာသည်။ ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီက ဂိုဏ်းဂဏဝါဒကို ကျင့်သုံးသည့် အပြင်
ပါတီဩဇာလွှမ်းမိုးရေးကိုသာ ဆောင်ရွက်နေ သဖြင့် မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။ အလံနီများကမူ ပြင်းထန် လွန်းသော လက်ဝဲအလွန်အကျွံဝါဒကိုသာကိုင်စွဲထား ကြသည်။
ပြည်သူ့ရဲဘော်(အဖြူ) များမှာလည်း      လက်နက်ကိုင်ဆူပူရေးနှင့် သောင်းကျန်းသူအဖွဲ့အစည်း များအပေါ် စိတ်ပျက်ကာ တွေဝေ၍နေကြသည်။ ဗမာ
ပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီမှာ တပ်မတော်၏ထိုးစစ်များ ကြောင့် ဗဟိုကော်မတီအစည်းအဝေးပင် မထိုင်နိုင်ဘဲ ဖြစ်လာသည်။ တိုင်းကော်မတီ၊ ခရိုင်ကော်မတီ စသည်
တို့မှာလည်း အဆက်အသွယ်ပြတ်လာသည်။
ထိုအချိန်တွင် တိုင်း(၃)အုပ်စုဟူ၍ ပေါ်လာ ပြန်သည်။ အောက်ဗမာပြည်တိုင်းကော်မတီသည် ဗဟို ချုပ်ကိုင်မှုကို လက်မခံနိုင်ဟု ဆိုလာသည်။ တိုင်း(၃) အုပ်စုတွင်
ဗဟိုကော်မတီနှင့် တိုင်းပါတီအတွင်းရေး မှူးဖြစ်သူ ဗိုလ်ညွန့်မောင် က ခေါင်းဆောင်လျက်ရှိ ပြီး တိုင်းပါတီကော်မတီနှင့် တောင်သူလယ်သမား သမဂ္ဂ
ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်ဖြစ်သူ သခင်စောရင်၊ တိုင်းပါတီကော်မတီနှင့်တိုင်းစစ်ကော်မတီဝင် ဗိုလ် လှမိုး၊ တိုင်းစစ်ကော်မတီဝင် ဗိုလ်ထွန်းမြင့်၊ ပဲခူးခရိုင်
ဗိုလ်ညိုမင်းတို့ပါဝင်လေရာ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်၊ ပဲခူးခရိုင်၊ သထုံခရိုင်၊ မော်လမြိုင်ခရိုင်တို့မှ ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ် ပါတီအင်အားစုများ ဖြစ်လေသည်။ တိုင်း(၃)အုပ်စုသည်
ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီအပေါ်များစွာ စိတ်ပျက်လျက် ရှိပြီး ၅၅ လမ်းစဉ်အပေါ်လည်း ယုံကြည်မှုမရှိတော့ ပေ။
ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ စည်းရုံးရေးမှူးများနှင့် လက်နက်ကိုင်တပ်မှူးများမှာလည်း ပဋိပက္ခဖြစ်လာ ကြသည်။ လက်နက်ကိုင်တပ်သားများသည် ဥပဒေ
အတွင်းဝင်ရပါက နေထိုင်စားသောက်ရန် စီးပွားရှာလာ ကြသည်။ စီးပွားရေးလုပ်သူ၊ ဓားပြတိုက်သူ၊ လုယက် သူများပေါ်လာသည်။ ခရိုင်ကော်မတီဝင်များပင် စပါး
ပေး၊ နှမ်းပေး၊ ငွေတိုးချေးမှုများ လုပ်လာကြသည်။ ပါတီ ဗဟိုကော်မတီမှာမူ ပြည်တွင်းစစ်ရပ်စဲရေး၊ ပြည်တွင်း ငြိမ်းချမ်းရေးကြွေးကြော်သံများဖြင့်
ပြည်သူလူထုအား စည်းရုံးနေသော်လည်း လက်နက်ကိုင်တိုက်ပွဲကို ပိုမို ပြင်းထန်စွာဆင်နွှဲရမည်ဟု လှုံ့ဆော်နေပြန်သည်။      ထို့ကြောင့် ၅၅ လမ်းစဉ်သည်
ဆန့်ကျင်ဘက်ရည်ရွယ် ချက်များကို ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းထားရာ ရောက်ခဲ့သဖြင့် အဆုံးအရှုံးများလာသည်။ လက်နက်ချသူများလည်း တဖွဲဖွဲပေါ်ပေါက်လာသည်။
ကော်မတီဝင်တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့ပြီး မြေပေါ်အဆက်အသွယ် အတွက် ရန်ကုန်မြို့ပေါ်သို့ရောက်ရှိနေစဉ် အဖမ်းခံ ရခြင်းဖြစ်သည်။ ရဲဘော်ချမ်းအေးသည် ဗမာပြည်
ကွန်မြူနစ်ပါတီမှ နုတ်ထွက်လိုက်ပြီးနောက် ချမ်းအေး စစ်တမ်း ကိုပြုစု၍ ပြည်သူသို့တင်ပြခဲ့သည်။ ရဲဘော်ချမ်းအေးက လက်နက်နှင့်ဒီမိုကရေစီ လဲလှယ် ရန်
နှိုးဆော်လာသောအခါ ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီမှာ လက်နက်ချသူတွေ ပိုမို၍များပြားလာသည်။ ပါတီဗဟို ကော်မတီက ချမ်းအေးဝါဒသည် လက်ယာအရှုံးပေးရေး
ဝါဒဟု ဝေဖန်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၁၉၅၇ ခုနှစ်မှစ၍ သိသိသာသာပေါ်ပေါက်လာသော အစုလိုက်အပြုံလိုက်      လက်နက်ချမှုများကို ဗဟိုကော်မတီသည် မတားမြစ်
ကေအင်န်ယူတို့၏ ဒုတိယလမ်းစဉ်ကျဆုံးလာခြင်း
ကေအင်န်ယူတို့၏ပထမလမ်းစဉ်မှာ ကျဉ်းမြောင်း သောလူမျိုးရေးကိုအခြေခံသည့် စစ်ရေးဝါဒသက်သက် ဖြစ်ပြီး ဒုတိယလမ်းစဉ်မှာ မာ့ခ်စ်လီနင်ဝါဒ ဦးဆောင်မှု
ကွန်မြူနစ်ပါတီကိုတပည့်ခံ၍ ဒုတိယလမ်းစဉ်ကို ကျင့်သုံးခဲ့ရသည်။ သို့နှင့် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ နောက်မြီးဆွဲလက်အောက်ခံပါတီသဖွယ် ဖြစ်လာ  ခဲ့ရသည်။
သို့သော် လူမျိုးစွဲဝါဒသည်လည်း လုံးလုံး ပျောက်ကွယ်ခြင်းမရှိသေးပေ။