cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဘိသိက်မင်္ဂလာ
ရွှေလင်ပန်း၌ သလေးထမင်း အမြိန်အရာတည်၏။ အုန်းခိုင်၊ ကွမ်းသီးခိုင်၊ ငှက်ပျောခိုင်၊ ဆီမီးတန်ဆောင်၊ ပန်းမန်၊ ကွမ်း လက်ဖက်တို့ဖြင့်ထည့်၍၊ တန်ဆာ ဆင်သော ဆင်ပေါက်ထား ၏။ အရှေ့တောင်ထောင့်၌ တံခွန်ကြီးနှင့် ငွေလင်ပန်းတွင် ယခင်ဆိုတိုင်းတည်၍၊ တန်ဆာဆင်သော ဆိတ်မြန်မာ ကိုထား၏။ တောင်စူးစူး၌ တံခွန်ကြီးနှင့် သံလင်ပန်းတွင် ယခင်ဆိုတိုင်းတည်၍၊ တန်ဆာဆင်သော ကျွဲမထား၏။ အနောက်တောင်ထောင့်၌ ခဲမ လင်ပန်းတွင် သားပြွမ်း ထမင်းနှင့် တန်ဆာဆင်သော လူအိမ်ထောင့်စုံ ထား၏။ အနောက်စူးစူး၌ တံခွန်ကြီးနှင့် ခဲမဖြူလင်ပန်းတွင် အမြိန်အရာ၊ တန်ဆာ ဆင်သော မြည်းကိုထား၏။ အနောက်မြောက်ထောင့်၌ တံခွန်ကြီးနှင့် ကြေးနီလင်ပန်းတွင် ပျားရည်ဖြင့် ပြွမ်းသော ထမင်းနှင့် တန်ဆာဆင်ထားသော သမင်ကိုထား၏။ မြောက်စူးစူး၌ တံခွန်ကြီးနှင့် ရွှေလင်ပန်း တွင် အရာ ၅ ပါးပြွမ်းသော ထမင်း၊ တန်ဆာဆင်သော မြင်းကိုထား၏။ အရှေ့မြောက်ထောင့်၌ တံခွန်ကြီးနှင့် ရွှေလင်ပန်းတွင် အမြိန်အရာ ပြွမ်းသော ထမင်းနှင့် တန်ဆာဆင်သော နွားဥသဘကိုထား၏။ တံခွန်ကြီးအကြား၌ ငှက်ပျောပင် စိုက်၏။ ဆီမီးတန်ဆောင်ည|ိ၏။ မင်္ဂလာရှိသော ဆင်မြင်းတို့ကို တန်ဆာဆင်၍ ရံစေ၏။ မင်္ဂလာရှိသော ဆင်မြင်း တို့နှင့် မိန်ညိုဝတ်လျက် ရွှေကာစွဲသော သူရဲ၊ ရွှေလေးစွဲသော သူရဲ၊ မိန်ညိုဝတ်သော သူရဲတို့ကို ရံစေသည်။ ဘိသိက်သွန်းရန် မင်္ဂလာ ရေခပ်ရသည့် အစီအရင် ကား၊ လမ်း ၂ ဖက်ကို တန်ဆာဆင်၍ လမ်းဆုံတိုင်း သဘင် ကြီးစွာ စီရင်သော်၊ ခပ်မည့် ရေကန်ကိုလည်း တန်ဆာဆင်၏။
အရပ် ၈ မျက်နှာ၌လည်း၊ ထမင်းအမြိန် အရာအစေ့အစုံ၊ ကွမ်း၊ လက်ဖက်၊ နံ့သာ၊ ဆီမီး၊ တံခွန်တို့ဖြင့် ပုဏ္ဏားတို့ကို ပူဇော်စေသည်။ ရေခပ်သွားသည့် အခါ ရှေ့ဆုံးမှ အထူး ထူးသော ကချေသဘင်တို့ဖြင့် သွားရ၏။ ထို့နောက် အိုးစရည် ၈ လုံးကို ဆိုင်းဖြင့် ထမ်းသွားရသည်။ ထို့နောက် မြူတာ ၁ဝ၈ လုံးတွင် သပြေ၊ မုရားစိုက်၍ တန်ဆာဆင်ထားသော လုလင်တို့က ထမ်းလျက်၊ ထို့နောက် ပုရောဟိတ်တစ်ယောက်၊ ထို့နောက် ရွှေမြူတာ ငွေမြူတာ ၄ လုံးစီကို တန်ဆာဆင်အပ် သော သမီးကညာတို့က ပိုက်လျက်၊ ထို့နောက် လုလင်များ၊ ထို့နောက် ထီးစည်စလွယ် ဦးပေါင်းသင်းကျစ်ရသော အမတ် ကြီးများ၊ ထို့နောက် ဆင်သည်တို့ဆင်နှင့်၊ မြင်းသည်တို့မြင်းနှင့် လိုက်ရသည်။ ရေကန်၌လည်း၊ ရေကန် နတ်ဟန် ဝတ်၍ တစ်ဦးနေရသည်။ ရေခပ်လာသူတို့ရောက်လျှင်၊ ရေကန်နတ်ဟန် ဆောင်သူက အဘယ်အလို့ငှါ လာသနည်းဟု မေးရသည်။ ထိုအခါ ပုရောဟိတ်တို့က ရှေးဘေးလောင်းတော် ဘိုးလောင်တော်တို့ဘိသိက်မင်္ဂလာ စီရင်တော်မူသည်အတိုင်း၊ ဘုန်းတော်ကြီးသော မင်းတရားကြီးသည် ထီးဆောင်း မင်္ဂလာ ဆင်ယင်တော်မူမည်ဟု ရေခပ်လာသည်ဟု ပြန်ပြောရသည်။
ရေကန်စောင့် နတ်က ဘုန်းတော်ကြီးသော မင်းသည် သက်တော်ရှည်လျက် သာသနာတော်မြတ်စီးပွား၊ ပြည်သူ လူရဟန်းတို့စီးပွား၊ ကိုယ်တော်မြတ်စီးပွား၊ သားတော်အစဉ် မြေးတော်အဆက် မြစ်တော်အညွန့်တိုင်အောင် တည်ပွား ပြီးစီး ကြီးမြတ်တော်မူစေတော် ကောင်းစွဟုဆို၍ ခွင့်ပြုမှ၊ ရွှေပန်း ငွေပန်း၊ ရွှေပေါက်ပေါက်၊ ရွှေခဲ၊ ငွေခဲ၊ နဝရတ်ကိုးပါး၊ ဆီမီး၊ ကွမ်း၊ လက်ဖက်နှင့် ပူဇော်၍၊ ဗေဒင်ကျမ်း၌လာသော မာန်ကို ရွတ်၍၊ ပုရောဟိတ်နှင့်တကွ သမီးကညာတို့ရေခပ်ပြီးသော် လာသည့်အစီအစဉ်အတိုင်း ပြန်ကြရသည်။
ဘိသိက်သွန်းခံမည့် ဘုရင်သည် ဝတ်လဲဆောင် ပြာသာဒ်မှ မင်္ဂလာနန်းတော်ကို လက်ယာရစ် လည်တော်မူ၍၊ မြေနန်းတက်တော်မူသောလမ်းကို တံခွန်ကျံသော ငှက်ပျော၊ အုန်းခိုင်၊ ထန်းခိုင်၊ ဆီမီးတန်ဆောင်တို့ဖြင့် တန်ဆာ ဆင်၍ ရတနာ အတိပြီးသော ယာဉ်ကို စီးတော်မူ၍ ဆင်စီးမြင်းစီးတို့ ခြံရံလျက် မင်္ဂလာနန်းတော်ကို လကျာ်ရစ် လည်တော်မူကာ၊ မြေနန်းတံခါးသို့ရောက်တော်မူသော်၊ မြန်မာမျိုး၌ ဖြစ်သော ပုရောဟိတ်တို့သည် မြေနန်းတော်မှ ထွက်ကာ ကြိုဆိုရသည်။
ဘုရင်သည် လက်ယာခြေတော်ချီ၍ ပုရောဟိတ်၏ လက်ယာ လက်ကိုင်ကာ တက်ရသည်။ ဇယမင်္ဂလာ ဂါထာကို မင်းကြီး ရော ပုဏ္ဏားပါဆို၍ တက်ရသည်။ မြေနန်းပေါ်သို့ရောက် သော်၊ လက်ယာရစ် လည်တော်မူပြီးမှ ရေသဖန်းပျဉ်သို့ တက်တော်မူ၍ အရှေ့စူးစူးသို့ရှေ့ရှုတော်မူကာ ထက်ဝယ်ဖွဲ့ခွေ နေတော်မူရသည်။ ထို့နောက် မင်းလက်နှင့် အချင်း ၄ တောင် လက် ၆ သစ်ရှိသော ထီးဖြူကို ဖွင့်ရသည်။ မင်းမြေ|ာက် တန်ဆာ ၅ ပါးကိုလည်း မာန်ရွတ်လျက် တစ်ခုစီ ဆက်ရ သည်။ ကောင်းစွာ ဝတ်ဆင်အပ်သော မင်းသမီး ၈ ပါး က လက်ယာရစ် ခရုသင်းတွင် ဂင်္ဂါငါးရပ် ရေကိုထည့်လျှက် လက် ၂ ဖက်ဖြင့် မင်း၏ ဦးခေါင်းတွင် စိုက်လျက် အရှင်မင်းမြတ် ့ ့ ့ အရှင်မင်းမြတ်ကို အလုံးစုံလည်း ဖြစ်ကုန်သော မင်းမျိုးအပေါင်းတို့သည် မိမိတို့ကိုယ်ကို စောင့်ရှောက်စေခြင်းငှါ၊ ဤအဘိသိက်ဖြင့် အဘိသိက် သွန်းလောင်းခြင်းရှိသော မင်းအဖြစ်ကို ပြုကုန်၏။ အရှင် မင်းမြတ်သည် မင်းကျင့်တရားဖြင့် တည်လျက်၊ တရားနှင့် ညီညွတ်သဖြင့် မင်းအဖြစ်ကို ပြုတော်မူလော့၊ ထိုမင်းမျိုး အပေါင်းတို့၌ အရှင်မင်းကြီးသည် ညီညွတ်သဖြင့် မင်းအဖြစ် ကို ပြုတော်မူလော့၊ ထိုမင်းမျိုး အပေါင်းတို့၌ အရှင်မင်း သည် ရွှေရင်တော်နှစ်ကဲ့သို့ချစ်ခင်သနားတော်မူသဖြင့် စီးပွားစေလိုသော စိတ်ဖြင့်၊ ထိုမင်းမျိုး အပေါင်းတို့ကို စောင့်ရှောက်တတ်သည်လည်း ဖြစ်တော်မူဘိလော့ဟု သက္ကတ၊ မဂဓ ၂ ဘာသာစုံဖြင့်ဆို၍၊ အဘိ သိက် သွန်းလောင်းရ၏။
ထို့နောက် ပုရောဟိတ် ၈ ပါး၊ သူဌေး သူကြွယ်တို့က အထက်ပါ နည်းအတိုင်း ရွတ် ဆို၍ ဘိသိက်သွန်းရသည်၊ တံပိုး၊ ခရာ၊ ပြွေ၊ တံရှည်၊ တံကောက်တို့ဖြင့် တီးမှုတ်၍၊ ပုရောဟိတ်တို့က ဘုရင် အား ဘွဲ့မည်သမုတ်သည်။ ပုရောဟိတ် ၈ ပါးတို့က ရေနှင့်မြေကို အစိုးရတော်မူသော တရားမင်းမြတ်၊ မင်းတကာတို့ကျင့်တော်မူရာသော တရား တို့ကို ကျင့်တော်မူလော့၊ ခပ်သိမ်းသော လူတကာတို့၏ စီးပွားချမ်းသာ ကိုလည်း ရှာတော်မူသော အလှူပေးခြင်း၊ သီတင်းသုံးခြင်းကိုလည်း ကျင့်တော်မူလော့ဟုဆိုလျှင်၊ ရွှေကရားနှင့် ရေစင်သွန်းတော်မူ၍ ဒါနအထူးထူးသောအလှူကို ပေးတော်မူသောအားဖြင့် ဤသို့သော ဧကရာဇ်မင်းအဖြစ်ကို ရတော်မူပြီ၊ ပြည်သူလူရဟန်းတို့စီးပွားချမ်းသာကို ရှာတော် မူအံ့သော၊ တရားနှင့် လျော်စွာလည်း ငါဆုံးမအံ့သော၊ ငါ၏ ကိုယ်တော်လည်း ရောဂါခပ်သိမ်းကင်း၍ သက်တော် အလွန် ရှည်လိုသော၊ ရန်မာန်ခပ်သိမ်းကိုလည်း အောင်လိုသော၊ ဆင်ဖြူရတနာ ရောက်စေသောဟု ဓိဋ္ဌာန်စကားကို မိန့်တော် မူရ၏။
ယင်းသို့မိန့်တော်မူပြီးမှ မင်းသား မင်းသမီး မင်းဆွေ မင်းမျိုး၊ မှူးကြီးမတ်ရာ စော်ဘွားစော်ခံ ပြည်သူလူအပေါင်းတို့ သည် ရွှေပေါက်ပေါက် ငွေပေါက်ပေါက်တို့ဖြင့် ပူဇော်၍ သက်တော်အလွန်ရှည်စေသော၊ တိုင်းကား နိုင်ငံတော်လည်း ကျယ်စေသော၊ သာယာစေသော ဟူ၍ ပူဇော်ပြီးမှ သူဌေးကြီး ၅ ပါးတို့သည် ရွှေတွေ၊ ငွေတွေ၊ သံတွေ၊ ကြိမ်ခွေ၊ အောင်းဖြူ တို့ကို ဆက်ကုန်ပြီးသော်၊ မင်းမြေ|ာက်တန်ဆာ ၅ ပါးတို့နှင့် တကွ ရွှေမြူ တာ၊ ငွေမြူတာ၌ ပရိတ်ခြည်နှင့်တကွ ကွမ်းဘိုး ကွမ်းလင် သပြေမြေဇာ သရက်ညွန့်တို့ကိုထည့်၍၊ ရှေ့တော်က ဆောင်၍ သွားရသည်။ မြေနန်းတော်မှ မင်္ဂလာ နန်းတော် ရောက်အောင် မြေ၌သင်ဖြူးခင်း၍၊ သင်ဖြူးထက် ဖြူစင် စွာသော ပိတ် ပုဆိုးကိုခင်း၍၊ ပုဆိုးထက် လက်ယာ ခြေတော်ချီ၍၊ အစဉ်အတိုင်း လာတော်မူရသည်။ မင်္ဂလာစောင်း တန်းသို့ရောက်လျှင် ရတနာ ၃ ပါး၊ ဂြိုဟ် ၉ ပါး၊ နတ်အများအား ပူဇော်ရ၏။ ထို့နောက် လက်ယာတံခါးကို ဝင်တော်မူ၍ ရတနာ ၃ ပါး ဂြိုဟ် ၉ ပါး၊ သိကြား၊ ဗြဟ္မာ၊ စတုလောကပါလာ၊ ဘုမ္မစိုး၊ အာကာသစိုး၊ သာသနာတော် စောင့် နတ်၊ အရပ် ၈ မျက်နှာစောင့်နတ်၊ ကိုယ်တော်မြတ်ကို စောင့်သောနတ်၊ သမာဓိနတ်တို့အား လက်ဖြင့် ပူဇော်တော် မူ၍၊ မနောလင်ပန်း၌ အမြိန်အရာတို့ကို စားတော်ခေါ်ပြီးမှ ရွှေပင်ထက် နေတော် မူရသည်။ ထိုနောက်မှ သဘင်ကြီး စွာခံ၍ မှူးကြီးမတ်ရာ၊ ပညာသည်တို့အား ဆုလာဘ်များချကာ၊ ရက်လည်သည် အထိ အလှူအတန်းကြီးများ ပေးတော်မူကြ လေသည်။
ဤကား မြန်မာမင်းတို့၏ ဘိသိက်မင်္ဂလာပွဲကြီး ဆင်နွှဲပုံ အကျဉ်း ဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်ဘုရင်များ၏ ဘိသိက်မင်္ဂလာပွဲများကား များသောအားဖြင့် နန်းတက်ပြီးနောက် တစ်နှစ်ခန့်ကြာသော အခါမှ ကျင်းပလေ့ရှိကြသည်။ အင်္ဂလိပ်ဘုရင်နှင့် ဘုရင်များ၏ ဘိသိက်မင်္ဂလာပွဲကို ဘုရားရှိခိုးကျောင်းကြီး၌ ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ ဘိသိက်ခံမည့် ဘုရင်မင်းမြတ်သည် နန်းတော်မှ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းသို့ မြို့တွင်းလမ်းများ တစ်လျှောက်၊ မြင်း ၆ ကောင်၊ ၈ ကောင်စသည် ကသောရထားဖြင့်သွားသည်။ ဘုရင်မင်းမြတ် ဘုရားရှိခိုးကျောင်းသို့ရောက်သည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက်ဘုရားရှိခိုး ကျောင်းတွင်း၌ ရောက်ရှိနေသော မှူးမတ်ပရိသတ်အပေါင်း မတ်ရပ်ထ၍ အလေးပြုရ သည်။ ဘိသိက်ခံမည့် ဘုရင်သည် အရှေ့၊ အနောက်၊ တောင်၊ မြောက် အရပ် ၄ မျက်နှာလှည့်၍၊ မှူးမတ်ပရိ သတ်တို့၏ အသိအမှတ်ပြု ကောင်းခြီးပေးခြင်းကို ဦးစွာခံယူရသည်။ ထို့နောက် ဘိသိက်ခံ ရာဇပင်တွင် ခေါင်းဆောင်းမပါဘဲ ထိုင်ရသည်။
ဘုရင်မင်းမြတ်သည် ဘိသိက်ခံရာဇပင်တွင် ထိုင်လျက်နိုင်ငံတော်၏ သစ္စာကို ခံယူ၏။ ထို့နောက် ဘုရင် မင်းမြတ်အား ဆီမွှေးဖြင့် လိမ်းကျံပေး၍ ရွှေဝတ်ရုံတော်ကို ဆင်မြန်းပေးလေသည်။ မင်းမြေ|ာက်တန်ဆာများ ဖြစ်သော ရာဇလှံတံများနှင့် ဘိသိက်ခံလက်စွပ်များကိုလည်း ပေးအပ်ခြင်း ခံရလေသည်။
နောက်ဆုံးတွင် ကင်တာဗာရီ ဂိုဏ်းချုပ်ကြီးက ဘုရင် မင်းမြတ်အား စိန်အက်ဒွပ်သရဖူကို ဆောင်းပေး၍၊ ဂိုဏ်းအုပ် ဘုန်းတော်ကြီးများကိုယ်စား ဂိုဏ်းချုပ်ကြီးက ဘုရင်မင်းမြတ် အား အလေးပြုလေသည်။ မင်းညီမင်းသား များနှင့် မှူးကြီး မတ်ရာ သေနာပတိကြီးတို့ကလည်း အလေးပြုကြလေသည်။ ထိုနောက် ဘုရင်မင်းမြတ်သည် စိန်အက်ဒွပ် ဘုရား ကျောင်းတော်သို့အခြွေအရံများ ခြံရံလျက် ကြွသွားလေသည်။ ထိုမှတစ်ဖန် သရဖူဆောင်းပြီးသော ဘုရင်တစ်ပါးအဖြစ် နန်းတော်သို့ပြန်လည်ကြွမြန်းတော်မူသည်။ နန်းတော်သို့ အပြန်တွင်ကား၊ ဧကရာဇ် သရဖူကိုဆောင်း၍ ခရမ်းရောင် ကတ္တီပါ ဝတ်ရုံတော်ကို ဆင်မြန်းထားလေသည်။
ပါခီးရွာ၊ ပူတာအိုမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပူတာအိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂွေးဂုဏ်ရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
ဂွေးဂုဏ်ရွာ (Gwaygon)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ ဂွေးဂုဏ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၂၂၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဂွေးဂုဏ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၁၄ ဦး၊ မ ၁၈၁၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၂၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လိင်
လိင်ဖြင့် မျိုးပွားသော သက်ရှိရုပ်စုတိုင်းတွင် ရုပ်စု တစ်ခု၏ လိင်သည် ဂမိတ် (gamete) ခေါ် အဖိုမှ ထုတ်သော သုတ်ကောင်၊ အမ မှ ထုတ်သော မျိုးဥ  ဖြင့် သက်မှတ်နိုင်သည်။ များသောအားဖြင့် သက်ရှိရုပ်စုတိုင်းသည် အဖို နှင့် အမ ပြင်ပ ပုံပန်းသဏ္ဌာန်ကွာခြားသည်။ ၎င်းပုံပန်းသဏ္ဌာန်ကွာခြား ခြင်းသည် လိင်စိတ် အတွေ့အကြုံ ခြားနားခြင်းကြောင့် မတူညီသော မျိုးပွားမှုကို အားပေးသည်။ ဇီဝဗေဒတွင် လိင်ကိစ္စ သည် ဂျင်း (gene) အပြောင်းအလည်း ဖြစ်စေပြီး ရရှိလာသော မျိုးဆက်သစ် မှာ အထီး သို့ အမ အဖြစ် သီးသန့် ဖြစ်စေသည်။ လိင်ဖြင့်မျိုးပွားခြင်း (sexual reproduction) သည် မိဘ နှစ်ခုတို့၏ အထူးပြုထားသော ဆဲလ်တို့ ဖြင့်ပေါင်းဆက်၍ မျိုးဆက်သစ် ရရှိသည်။ အဖိုဂမိတ် နှင့် အမဂမိတ် တို့ သဏ္ဌာန် နှင့် လုပ်ဆောင်ပုံ တူညီနိုင်သော်လည်း အဖိုဂမိတ် သည် သေးသွယ်၊ သွက်လက် ပြီး ဂျင်း တို့ကို ဝေးလံစွာ ပေါက်ရောက်ရန် ရည်ရွယ်၍ အမဂမိတ်တို့သည် ကြီးပြီး၊ မရွေ့လျားနိုင်ကာ သန္ဓေသားငယ် အတွက် လိုအပ်သော အစာအဟာရ များ ပါရှိသည်။
စာအုပ်၏ သမိုင်းဦး
ကမ္ဘာ့သမိုင်းတွင် စာအုပ်သည် ၁၅ ရာစုမှ စတင်နေရာယူလာကြသည် ဟုထင်သည်။ လက်လှမ်းမီ သမျှတင်ပြရလျှင် ကမ္ဘာ့ပထမဆုံးစာအုပ်သည် ခရစ်နှစ် ၁၄၅၆ ခုနှစ်မှစတင်ပုံနှိပ်သည်ဟု အဆိုအမိန့် ရှိခဲ့သည်။ ခရစ်နှစ် ၁၄၅၆ ခုနှစ်တွင် 'ဂျွန်ဂူတင်ဘတ်ဆိုသူက သမ္မာကျမ်းစာအုပ် အတွဲနှစ်တွဲကို စတင်ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသည်။ ထိုစာအုပ်တွင် စာတစ်မျက်နှာ၌ စာကြောင်းရေ ၄၂ ကြောင်းပါရှိပြီး နှစ်ကော်လံခွဲခြား ဖော်ပြသည်။ ထိုစာအုပ်တွင်ပြီးစီးရန် ၅ နှစ်ကြာ ပုံနှိပ်ခဲ့ရသည်ဟု သိရှိမှတ်သားရသည်။ ပထမဆုံးသောရောင်စုံ ပုံနှိပ်စာအုပ်ကို ခရစ်နှစ် ၁၄၅၇ ခုနှစ်တွင် 'ဂျွန်ဖတ်နှင့် ပီတာရှိုဖာတို့ နှစ်ဦးက ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ခရစ်နှစ် ၁၄၇၅ ခုနှစ်တွင် 'ဝီလီယမ် ကက်စတာသည် ထရွိုင်မြို့သမိုင်း ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ပြန်ဆိုရေးသားကာ ၁၄၇၇ ခုနှစ်၌ အင်္ဂလန်နိုင်ငံမှ စာအုပ်အဖြစ် ထုတ်ဝေခဲ့ သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပုံနှိပ်စာအုပ်သမိုင်းဦးသည် ခရစ်နှစ် ၁၇၇၆ ခုနှစ် (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၃၈ ခုနှစ်) ဆင်ဖြူရှင်မင်းလက်ထက်တွင် စတင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ၁၇၇၆ ခုနှစ်တွင် သန်လျင်မြို့သို့ အီတလီလူမျိုး သာသနာပြုတစ်ဦး ရောက်လာခဲ့ပြီး မြန်မာစာပေကို လေ့လာသင်ကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် အီတလီနိုင်ငံ ရောမမြို့သို့ပြန်သွားပြီး မြန်မာအက္ခရာများကို တီထွင်သည်။ ယင်းမြန်မာ အက္ခရာ ခဲစာလုံးများဖြင့်
မြန်မာသင်ပုန်ကြီးစာအုပ်၊ ခရစ်တော်ဝင်ချုပ်စာအုပ်၊ ဘုရားသခင် ပညတ်တော်တို့ အနက်အဓိပ္ပာယ် စာအုပ်၊ ဘုရားသခင် ဘာသာတရားတော်အလျောက် အကျင့်ဝါဒကိုပြသော စာအုပ်များကို ရောမမြို့ ခရစ်ယာန်သာသနာပြု ပုံနှိပ်စက်မှ ရိုက်နှိပ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် မြန်မာဘာသာဖြင့် ပုံနှိပ်စာအုပ်ကို အေဒီ ၁၇၇၆ ခုနှစ် (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၃၈ ခုနှစ်တွင် ရောမမြို့မှ စတင်ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်ဟု အဆိုအမိန့်ပြု မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။)
၁၇၇၆ ခုနှစ်မှာပင်၊ ရောမမြို့ ခရစ်ယာန်သာသနာပြု ပုံနှိပ်စက်ပိုင်ရှင်များသည် သန်လျင်မြို့ရှိ ခရစ် ယာန်သာသနာပြုများထံသို့ ပုံနှိပ်စက်နှစ်လုံးကို မြန်မာအက္ခရာ ခဲစာလုံးခြောက်သောင်း၊ လက်တင် အက္ခရာခဲစာလုံး လေးသောင်းနှင့်အတူ ပေးပို့ခဲ့၏။ သို့သော် သန်လျင်မြို့ မီးလောင်သည့်အခါ ပုံနှိပ်စက်နှင့် ခဲစာလုံးများ ပါသွား၍စာအုပ်များ ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခြင်း မပြုနိုင်ခဲ့ပေ။
ခရစ်နှစ် ၁၈၁၅ ခုနှစ်တွင် ဖီးလစ်ကဲရေးအမည်ရှိသော သာသနာပြုတစ်ဦးသည် ဘိုးတော်မင်း တရားထံ ခွင့်ပြုချက်အရ အိန္ဒိယပြည် ဆီရမ်ပူမြို့မှ မြန်မာခဲစာလုံးများနှင့် ပုံနှိပ်စက်တစ်လုံးကို အမရပူရမြို့သို့ ယူဆောင်ခဲ့သည်။ ရှေးဦးစွာ အိန္ဒိယမှ ရန်ကုန်သို့ ရေကြောင်းခရီးဖြင့် သယ်ဆောင် သည်။ ထို့နောက် ရန်ကုန်မှ အမရပူရမြို့သို့ ရေကြောင်းခရီးဖြင့် သယ်ဆောင်စဉ် လမ်းတွင်သင်္ဘော နစ်မြုပ်ခဲ့သဖြင့် ပုံနှိပ်စက် ဆုံးရှုံးခဲ့သည်။ အမရပူရမြို့တွင် မြန်မာဘာသာ စာအုပ်ရိုက်နှိပ်မှု အခွင့် အရေးပျက်ပြားသွားခဲ့ရသည်။ ထိုသို့ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ပုံနှိပ်စက်ဖြင့် စာအုပ်များရိုက်နှိပ်ရန် ကြိုးပမ်းစဉ် ကာလဖြစ်သော ၁၈၁၀ ခုနှစ်မှာပင်
"ဆီရမ်ပူမြို့ရှိ ခရစ်ယာန်သာသနာပြု ပုံနှိပ်တိုက်မှ "မြန်မာ ယိုးဒယား၊ မာလာယု အင်္ဂလိပ်၊ လေးဘာ သာပြော လက်စွဲစာအုပ်" ကို ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၁၈၁၇ ခုနှစ်တွင် ဆီရမ်ပူမြို့ခရစ်ယာန် သာသနာပြုဆရာများက မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရန်ကုန်မြို့သို့ ရောက်ရှိ လာသော အမေရိကန်လူမျိုး သာသနာပြုတစ်ဦးဖြစ်သည့် ယုဒသန်အား မြန်မာအက္ခရာခဲစာလုံးများနှင့် ပုံနှိပ်စက်တစ်လုံးကို လက်ဆောင်အဖြစ် ပေးလိုက်သည်။ ထိုပုံနှိပ်စက်ခဲစာလုံးများဖြင့် ခရစ်တော် ရာဇဝင်အတ္ထုပ္ပတ္တိစာအုပ်၊ ဓမ္မအမေးအဖြေစာအုပ်တို့ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် အောက်မြန်မာ နိုင်ငံ ရန်ကုန်မြို့တွင် ခရစ်နှစ် ၁၈၁၇ ခုနှစ် (မြန်မာသက္ကရာဇ်-၁၁၇၉ ခုနှစ်) တွင် မြန်မာအက္ခရာဖြင့် စတင် ပုံနှိပ်စာအုပ် ထုတ်ဝေမှုပြုခဲ့သည်ဟု မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြသည်။ ထိုပုံနှိပ်စက်သည် ရန်ကုန်မြို့မှ တစ်ဆင့် မော်လမြိုင်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး၊ ထိုမှတစ်ဆင့် ရန်ကုန်မြို့သို့ ပြန်လည်ပြောင်းရွှေ့လာကာ အမေရိကန်သာသနာပြု ပုံနှိပ်တိုက်အမည်ဖြင့် စာအုပ်များ ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဘကြီးတော်လက်ထက်တွင် တမန်တော်ဝတ္ထု၊ ဓမ္မသစ် ကျမ်းစာအုပ်များကို ရန်ကုန်မြို့၌ ပုံနှိပ်ထုတ် ဝေခဲ့သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဆီရမ်ပူမြို့မှလည်း "အင်္ဂလိပ်နှင့်မြန်မာ" ဝေါဟာရစာအုပ်ကို ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့ သည်။ သာယာဝတီမင်းလက်ထက်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ကာလကတ္တားမြို့မှ 'မြန်မာဘာသာ သဒ္ဒါစာအုပ်' ကို ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ မော်လမြိုင်မြို့မှလည်း အင်္ဂလိပ်မြန်မာ အဘိဓာန်စာအုပ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့ သည်။ ပုံနှိပ်စက်များ စတင်ပေါ်ပေါက်ချိန်က မြန်မာဘာသာဖြင့် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသော စာအုပ်အများစု သည် ခရစ်ယာန်သာသနာပြု စာအုပ်များသာဖြစ်သည်။ မြန်မာသဒ္ဒါနှင့် မြန်မာအဘိဓာန်ဆိုင်ရာ စာအုပ်အရေအတွက်မှာ အလွန်နည်းပါးသည်။ မြန်မာမှုနှင့် ပတ်သက်သော စာအုပ်ကို ၁၈၄၇ ခုနှစ် တွင် အေ၊ ဘီ၊ အမ် ပုံနှိပ်တိုက်ရန်ကုန်မြို့မှ 'မနုဓမ္မသတ်ကျမ်း' အမည်ဖြင့် ထုတ်ဝေမှုပြုခဲ့သည်။
မန္တလေးနေပြည်တော် (ရတနာပုံခေတ်)၊ မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်တွင် ရတနာပုံနေပြည်တော်၌ စက်ရုံ ပေါင်း (၅၀) ကျော်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ယင်းတို့အနက် စာပုံနှိပ်စက်ရုံလည်း တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ် သည်။ ၁၈၆၄ ခုနှစ်တွင် ရွှေနန်းတော် မြောက်ဥယျာဉ်တော်အတွင်း၌ စာပုံနှိပ်စက်တည်ထောင်ခဲ့ သည်။ စာအုပ်များ ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့၏။ ထိုစာပုံနှိပ်စက်မှ ပြဇာတ်စာအုပ်များ အများအပြား ပုံနှိပ်ထုတ် ဝေခဲ့သည်။ မန္တလေးရတနာပုံ နေပြည်တော် သတင်းစာကိုလည်း ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် အထက်မြန်မာနိုင်ငံ မန္တလေးရတနာပုံမြို့တော်တွင် ခရစ်နှစ် ၁၈၆၄ ခုနှစ်၊ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၂၆ ခုနှစ်တွင် စာပုံနှိပ်လုပ်ငန်း ပေါ်ပေါက်လာကာ၊ ပုံနှိပ်စာများ ထွန်းကားလာသည်ဟု မှတ်တမ်းတင်ထား ခဲ့ကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ စာအုပ်များပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသည့် လုပ်ငန်းနှင့်ပတ်သက်၍ ၁၈၆၃ ခုနှစ်ပတ်ဝန်းကျင်က တနင်္သာရီ တိုင်းမင်းကြီးအဖြစ် အမှုထမ်းဆောင်ခဲ့သော အီး၊ အေ၊ ဘလန်ဒယ်(လ်)၏ တနင်္သာရီ တိုင်းမင်းကြီး ရုံးတော်ဝင်စာ၊ ထွက်စာများ (၁၈၂၅-၂၆ ခုနှစ်မှ ၁၈၄၂-၄၃) အစီရင်ခံစာတွင် ဤသို့ ဖော်ပြထားသည်။
နေ့စဉ်ထုတ်စာစောင်များ၊ စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းသော စာအုပ်များကို မြန်မာလူမျိုးအတွက် ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေရန်၊ စာပုံနှိပ်တိုက်တစ်ခုကို တည်ဆောက်ရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။ လစဉ်စာပုံနှိပ်တိုက်၏ အသား တင်ဝင်ငွေမှ ၁၅၀ ကျပ်၊ အမြတ်ရရှိသည်။ စာပုံနှိပ်တိုက်သည် ကျောင်းဝင်းနှင့် ဆက်စပ်နေ၍ ဖီးစကူး ပရက်(စ်)ဟု အမည်ပေးထားသည်။ ထိုစာပုံနှိပ်တိုက်ကို ပညာရေး ကော်မတီမှ လက်လွှဲယူကာ ကျောင်းသုံး အင်္ဂလိပ်စာအုပ်များ၊ မြန်မာစာအုပ်များကို ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသင့်သည်။
ဤအစီရင်ခံစာအရ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၁၈၃၆ ခုနှစ်အချိန်မှစတင်၍ စာအုပ်ထုတ်ဝေရေးလုပ်ငန်းကို အခြေချလုပ်ကိုင်ရန် စိတ်ဝင်တစား ရှိနေကြောင်း သိနိုင်သည်။
နောက်ပိုင်းကာလများတွင် ပုံနှိပ်တိုက်များ အမြောက်အမြား ပေါ်ပေါက်လာကာ ပြဇာတ်စာအုပ်များ၊ ကျောင်းသုံးစာအုပ်များနှင့် အထွေထွေ စာအုပ်များကို ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုံနှိပ်တိုက်များ စတင်ပေါ်ပေါက်လာစဉ်က ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သော စာပုံနှိပ်တိုက်အမည်စာရင်းများကို တတ်စွမ်းသမျှ ရှာဖွေစုဆောင်းကြည့်မိရာတွင်
ရန်ကုန်မြို့တွင် "အေ၊ ဘီ၊ အမ် ပုံနှိပ်တိုက်၊ မြန်မာသံတော်ဆင့် ပုံနှိပ်တိုက်၊ ပဲခူးပုံနှိပ်တိုက်၊ ရန်ကုန် တိုင်းပုံနှိပ်တိုက်၊ ဥက္ကလာပ ပုံနှိပ်တိုက်၊ မြန်မာဗုဒ္ဓဘာသာ သာသနာပြု ပုံနှိပ်တိုက်၊ ဒီဘက်(ခ်ျ) ပုံနှိပ်တိုက်၊ အစိုးရပုံနှိပ်တိုက်၊ တိဂုဏ်တိုင်း ပုံနှိပ်တိုက်၊ ဗဟိုအကျဉ်းထောင် ပုံနှိပ်တိုက်၊ စရိရာမ ပုံနှိပ် တိုက်၊ ဘင်္ဂါလီဂျော့ပရင်းတင်း ပုံနှိပ်တိုက်၊ သာသနာလက်(ခ်ျ)မီ ပုံနှိပ်တိုက်၊ ရာမညတိုင်း ပုံနှိပ်တိုက်၊ ကေနာရူမီရာ ပုံနှိပ်တိုက်၊ အယ်ဘင်ယင် ပုံနှိပ်တိုက်၊ ပြည်ကြီးမဏ္ဍိုင် ပုံနှိပ်တိုက်၊ မင်္ဂလာကျော်ထင် ပုံနှိပ်တိုက်၊ ရတနာသီရိ ပုံနှိပ်တိုက်၊ သုရတိဂျော့ပရင်းတင်း ပုံနှိပ်တိုက်၊ ဟံသာဝတီ ပုံနှိပ်တိုက်၊ စမာချာပုံနှိပ်တိုက်၊ ဇေယျာပူရိန် ပုံနှိပ်တိုက်၊ ကာဝိန္ဒသီရိ ပုံနှိပ်တိုက်၊ မြန်မာအဆွေ ပုံနှိပ်တိုက်၊ အာဒန်(ဂျ်) ပုံနှိပ်တိုက်၊ တိုင်းလုံးဇမ္ဗူ ပုံနှိပ်တိုက်၊ ဝိတိုရိယ ပုံနှိပ်တိုက်၊ ဇမ္ဗူကျက်သရေ ပုံနှိပ်တိုက်၊ မာကင်တိုင် ပုံနှိပ်တိုက်။
မန္တလေးမြို့တွင် ရတနာပုံနေပြည်တော် ပုံနှိပ်တိုက်၊ ချာနီယာ ပုံနှိပ်တိုက်၊ မြန်မာတာရာ ပုံနှိပ်တိုက်၊ အိန္ဒိယ ပုံနှိပ်တိုက်၊ ရတနာဒီပံ စာပုံနှိပ်တိုက်၊ မန္တလေး ပုံနှိပ်တိုက်၊ မြဝတီ ပုံနှိပ်တိုက်။
ကမ္ဘာနှင့်မြန်မာ စာအုပ်သမိုင်းဦးတွင် အခက်အခဲများစွာ ကျော်ဖြတ်ခဲ့ရသည်။ ပုံနှိပ်စာအုပ်များ ပေါ် ပေါက်လာပြီးနောက် တစ်ခေတ်ထက်တစ်ခေတ် တစ်နှစ်ထက် တစ်နှစ် စာအုပ်၏အရေအတွက်၊ အရည်အသွေး၊ အမျိုးအစား၊ အပြင်အဆင် မြင့်မားတိုးတက် ခေတ်မီလာစေရန် နည်းအမျိုးမျိုး ခေတ် အမြင်အထွေထွေဖြင့် ကြိုးပမ်းလုပ်ဆောင်နေကြသည်မှာ မျက်မှောက်ခေတ် စာပေလောကတိုင် အောင် ဖြစ်သည်။ ယနေ့စာပေလောကတွင် စာအုပ်၏တန်ဖိုးနှင့် အနှစ်သာရကို တစ်ကမ္ဘာလုံးမှ တညီ တညွတ်တည်း လက်ခံထားသည်။ နိုင်ငံတကာစာအုပ်နှစ်ဟူသော စာအုပ်လောကမှတ်တိုင်ကိုလည်း စာပေသမိုင်းတွင် စိုက်ထူခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ စာအုပ်စာပေ လူ့မိတ်ဆွေ၊ စာနယ်ဇင်းတိုင်း ခေတ်သမိုင်းဟူ သော အနှစ်သာရတို့ဖြင့် ဝိသေသပြုခဲ့ကြသည်။
တောင်သာမြို့နယ်
တောင်သာမြို့နယ်သည် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင် အတွင်း တွင်တည်ရှိသော မြို့နယ် တစ်ခုဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ​တောင်သာမြို့ဖြစ်သည်။၊
သမိုင်း​ကြောင်း
​ပေါက္ကံပြည်၊ အ​လောင်းစည်သူမင်းကြီးသည် ဖောင်စင်္ကြာဖြင့် တိုင်းခန်းလှည့်လည်ရာ ယခု​ကျောက်ရင်းအရပ်တွင် ဓာတ်​တော်အစစ်ပါ​သော ဓာတု​စေတီနှင့် ဥဒိဿ​စေတီ ၂ဆူကိုးကွယ်ခဲ့ပြီး ​ကျောက်ရစ်ရွာဟု သမိုင်းတွင်​စေခဲ့သည်။ ကာလကြာ​သော် ​ကျောက်ရင်းဟု ​ပြောင်းလဲလာသည်။​တောင်သာမြို့မှာ ထိုစဉ်က အိုင်သာရွာအမည်ဖြင့် ​ကျောက်ရင်း လက်​အောက်တွင် တည်ရှိခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ​ကျောက်ရင်းတွင် ​ပေတစ်ပင်​ပေါက်ခဲ့ရာ "​ပေတစ်သီး ကျီးတစ်သား"ဟူ​သော စကားကိုဆန့်ကျင်လျက် ​ပေပင်သည် တစ်ကြိမ်သီးပြီးလျှင် မ​သေပဲ အတက်များဖြင့် ​ဝေဆာ​နေရာ ပညာရှင်တို့က ​နောင်တွင် ​ကျောက်ရင်း၏​တောင်ဘက်တွင် မြို့​တောင်သာလိမ့်မည်ဟု နိမိတ်​ကောက်ခဲ့ကြသည်။၁၁၆၄ခုနှစ်တွင် အိုင်သာကို ​တောင်သာဟု အမည်​ပြောင်းခဲ့ရာမှ ​တောင်သာမြို့ဖြစ်လာခဲ့သည်။၂၈.၂.၁၉၇၃တွင် ပြည်ထဲ​ရေးနှင့် သာသနာ​ရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ​တောင်သာမြို့နယ်ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ပထဝီဝင်အနေအထား
မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၁ဒီဂရီ ၀၀မိနစ် ၂၀စက္ကန့်နှင့် ၂၁ဒီဂရီ ၂၄မိနစ် အကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၅ဒီဂရီ ၀၆မိနစ်နှင့် ၉၅ဒီဂရီ ၀၈မိနစ်အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ အရှေ့မှ အနောက်သို့ မိုင်၃၂၊ တောင်မှမြောက်သို့ ၂၂မိုင်ရှိပြီး ၅၀၇.၂၁စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။
နယ်နိမိတ်
​တောင်သာမြို့နယ်၏ အ​ရှေ့ဘက်တွင် မလှိုင်မြို့နယ်၊ ​တောင်ဘက်တွင် ​ကျောက်ပန်း​တောင်မြို့နယ်၊ အ​နောက်ဘက်တွင် ​ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ မ​ကွေးတိုင်းမှ ပခုက္ကူမြို့နယ်၊ ​မြောက်ဘက်တွင် မြင်းခြံမြို့နယ်နှင့် နွားထိုးကြီးမြို့နယ်များ တည်ရှိသည်။
လူဦးရေ
​တောင်သာမြို့နယ်တွင်နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများတွင် ဗမာလူမျိုးများ အများဆုံးနေထိုင်ကြသည်။ ထို့နောက် ချင်းနှင့် ကရင်လူမျိုးများ အစဉ်လိုက်များပြားစွာနေကြသည်။ ကိုးကွယ်မှုအနေဖြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကို အများဆုံး ကိုးကွယ်ကာ အစ္စလာမ်၊ နှင့် ခရစ်ယာန်ကိုးကွယ်သူဦးရေမှာ အစဉ်လိုက်များပြားသည်။ မြို့နယ်ဦးရေ၏ ၀.၀၀၁၂%မှာ အခြားသော နိုင်ငံခြားလူမျိုးနွယ်ဝင်များဖြစ်သည့် တရုတ်နှင့်အိန္ဒိယ၊လူမျိုးများဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်သာမြို့နယ်ကို ရပ်ကွက် ၆ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာအုပ်စု ၇၇ အုပ်စုတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး လူဦးရေ ၂၁၆,၆၄၂ဦး ရှိ‌သည်။ လူဦးရေ သိပ်သည်းဆမှာ ၁စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၁၆၄.၉ဦး ရှိပြီး အမျိုးသားဦးရေ ၉၁,၇၆၁ဦးနှင့် အမျိုးသမီးဦးရေ ၁၁၉,၄၈၁ဦး ရှိကာ ရာခိုင်နှုန်းအားဖြင့် အမျိုးသား ၄၄.၈ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် အမျိုးသမီး ၅၅..၂ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သည်။ ကျေးလက်တွင်နေထိုင်သူ ၁၉၉,၁၁၄ ဦးရှိပြီး မြို့ပြတွင်နေထိုင်သူ ၁၇,၅၂၈ ဦးရှိသည်။ ရာခိုင်နှုန်းအားဖြင့် ကျေးလက်တွင်နေထိုင်သူ ၉၁.၉ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်ပြီး မြို့ပြတွင်နေထိုင်သူ ၈.၁ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သည်။
စီးပွား​ရေး
​တောင်သာမြို့နယ်သည် မန္တ​လေးတိုင်းအတွင်းရှိ စီးပွား​ရေး အသင့်အတင့်​ကောင်းမွန်​သော မြို့နယ်ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်​နေလူထုသည် စိုက်ပျိုး​ရေး၊ ​မွေးမြူ​ရေးနှင့် ဝန်​ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ထို့အပြင် လက်မှုလုပ်ငန်း များလည်းလုပ်ကိုင်သည်။ မြို့နယ်၏ အဓိကထွက်ကုန်များမှာ ပဲမျိုးစုံ၊ ဆီထွက်သီးနှံ၊ ထန်းလျက်၊ ကြက်သွန်နီနှင့် ​ပြောင်းတို့ဖြစ်ကာ မြန်မာပြည်​အောက်ပိုင်းသို့ အဓိကထား တင်ပို့သည်။ မြန်မာပြည်​အောက်ပိုင်းမှ ဆန်စပါးနှင့် ​ရေထွက်ကုန်ပစ္စည်းများကို အဓိကတင်သွင်းသည်။ မြို့နယ်အတွင်းတွင် နိုင်ငံပိုင် အမှတ်(၁၀)အထည်စက်ရုံ၊ ဝါကြိတ်စက်ရုံများ တည်ရှိကာ အိမ်တွင်းစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း ၆၀၀​ကျော်တည်ရှိသည်။ ထို့အပြင် တောင်သာ ဓာတ်ငွေ့ဖြန့်ဖြူးရေးစခန်း လည်းတည်ရှိသည်။
ပို့​ဆောင်ဆက်သွယ်​ရေး
​တောင်သာမြို့နယ်သည် မြန်မာပြည်အထက်ပိုင်းနှင့် ​အောက်ပိုင်းများသို့ ကုန်းလမ်း၊ ​ရေလမ်းဖြင့် သွားလာနိုင်ပြီး လမ်းပန်းဆက်သွယ်​ရေး​ကောင်းမွန်​သော မြို့နယ်ဖြစ်သည်။ မန္တ​လေးမြို့နှင့် မိတ္ထီလာမြို့များသို့ ခရီးသည်တင်ကားများရှိသည်။
အထက
အထက်တန်းကျောင်း ၁၅ကျောင်းရှိသည်။
အမက
မူလတန်း၊မူလွန်၊အလယ်တန်း(ခွဲ) ၁၈၄ကျောင်းရှိသည်။
ကျန်းမာ​ရေး
ရုံးစည်ကြီး တိုက်နယ်​ဆေးရုံ
ဇဂျမ်း-ကန်မြဲကန်
ဇဂျမ်း-ကန်မြဲကန်သည် တောင်သာမြို့နယ် ဇဂျမ်း-ကန်မြဲ ကျေးရွာအုပ်စု၏ သောက်သုံးရေ ကန်ကြီးဖြစ်သည်။ အနော်ရထာမင်း လက်ထက်က တည်ဆောက်ခဲ့သော ကန်ဖြစ်ပြီး နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်လာသည်နှင့်အမျှ သဲနုံးများ ပို့ချမှုကြောင့် ရေသိုလှောင်နိုင်မှု နည်းပါးပြီး ရေဝင်ရောက်မှုလည်း လျော့နည်းလာသဖြင့် ဆည်မြောင်း ဦးစီးဌာနက ၂၀၁၄ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် ပြန်လည်ပြုပြင်ခဲ့သည်။ ကန်ကြီးမှာ ဇဂျမ်းကျေးရွာအပါအဝင် ကျေးရွာအုပ်စု (၂) စု၊ ကျေးရွာပေါင်း (၁၅) ရွာမှ အိမ် ထောင်စု (၄၀၀၀) ကျော်၊ လူဦးရေ (၂၂၀၀၀) ခန့်က မှီခိုအားထားရပြီး ယခင်က သောက်သုံးရေ သာမက စိုက်ပျိုးရေ အတွက်ပါ အားထားရသော ကန်ကြီး ဖြစ်ခဲ့သည်။
တက်ကော့ရွာ
တက်ကော့ရွာ
ဝဲဒေါင့်ရွာ၊ ဝက်ကွင်း
ဝဲဒေါင့်ရွာ၊ ဝက်ကွင်း
ဂူဂဲလ် လမ်းပြမြင်ကွင်း
Google လမ်းပြမြင်ကွင်းသည် ဂူဂဲလ် မြေပုံနှင့် ဂူဂဲလ် ကမ္ဘာမြေတွင် အသုံးပြုနိုင်သည့် ဆော့ဖ်ဝဲ တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့မြို့ကြီး အသီးသီး၏ လမ်းမများအား ရှုထောင့်အမျိုးမျိုးမှ ရိုက်ကူးထားသည့် မြင်ကွင်းကျယ် ဓာတ်ပုံများကို ရှုမြင်နိုင်သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် မေ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့ပြီး အစကနဦးကာလတွင် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုရှိ မြို့အနည်းငယ်၏ လမ်းမများကိုသာ ကြည့်ရှုနိုင်ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် အခြားနိုင်ငံမှ မြို့ကြီးများအထိ တိုးချဲ့လာသည်။
Google လမ်းပြမြင်ကွင်းမှ ဓာတ်ပုံများကို ရှုထောင့်စုံ ကင်မရာ တပ်ဆင်ထားသော ကားဖြင့် လမ်းတလျှောက်သွားကာ ရိုက်ယူထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ကားမဝင်နိုင်သည့် လမ်းမြှောင်၊ လမ်းကျဉ်းများနှင့် လူသွားလမ်းများတွင်မူ "Google Trikes" ခေါ် ဆိုက်ကားကဲ့သို့သော ယာဉ်ဖြင့် ရိုက်ကူးသည်။ အရပ်လေးမျက်နှာ 360° မြင်ကွင်းကို ထိုယာဉ်များပေါ်၌ အမြင့် ၂.၅ မီတာတွင် တပ်ဆင်ထားသည့် ရှုထောင့် ၉ ခုပါ ကင်မရာများဖြင့် ရိုက်ယူသည်။
Google လမ်းပြမြင်ကွင်း ရနိုင်သည့် မြို့၏ Google မြေပုံပေါ်တွင် မိမိရှာလိုရာ လမ်းပေါ်သို့ လိမ္မော်ရောင် လူရုပ်ကလေးအား မောက်စ်ဖြင့် ဖိဆွဲကာ ကြည့်ရှုနိုင်သည်။ မြေပုံ၏ လက်ယာဘက် အထက်ထောင့်ရှိ မျှားများကို နှိပ်ခြင်းဖြင့် ကြည့်လိုရာ ရှုထောင့်ကို ရွှေ့ယူနိုင်သကဲ့သို့ အပေါင်း၊ အနုတ် လက္ခဏာများကို နှိပ်ကာ ဓာတ်ပုံကို ချဲ့နိုင်၊ ကျုံ့နိုင်သည်။ အဝါရောင်လိုင်းပေါ်ရှိ မျှားကို နှိပ်ခြင်းဖြင့် ရှေ့တိုး နောက်ဆုတ်နိုင်သည်။
၁၉၈၆
ဖေဖော်ဝါရီလ
(၁) ရက်။
မတ်လ
(၁) ရက်။
ဧပြီလ
(၂၆) ရက်။
မေလ
(၁) ရက်။
ဇွန်လ
(၁) ရက်။
ဩဂုတ်လ
(၁) ရက်။
လွတ်လပ်တဲ့ အာရှအသံ
လွတ်လပ်တဲ့ အာရှအသံ (Radio Free Asia, RFA) သည် အမေရိကန် ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်မှ ထူထောင်ပြီး ဖက်ဒရယ်အစိုးရမှ ပံ့ပိုးထားသည့် အသံလွှင့်ဌာန တစ်ခုဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင် အာရှ ၆ နိုင်ငံမှ ဘာသာစကား ၉ မျိုးဖြင့် ထုတ်လွှင့်လျက်ရှိသည်။ အာအက်ဖ်အေ၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ဒေသတွင်းရှိ နိုင်ငံများ အထူးသဖြင့် သတင်းအမှောင်ချခံရသည့် နိုင်ငံများအတွင်း ဖြစ်ပွားနေသည့် သတင်းများကို အမှန်ဆုံးနှင့် အမြန်ဆုံး ထုတ်လွှင့်ပေးရေး ဖြစ်သည်။
၁၉၈၆
စက်တင်ဘာလ
(၁) ရက်။
အောက်တိုဘာလ
(၁) ရက်။
နိုဝင်ဘာလ
(၁) ရက်။
လူကောင်း
လူကောင်းဆိုသည်မှာ မိမိ၏အကျိုးစီးပွား နှင့် ယှဉ်လာပါက တစ်ပါးသူ၏အကျိုးစီးပွား ကိုအလေးထားအရေးပေးတတ်သူဖြစ်သည်။ ဆိတ်ကွယ်ရာအရပ်၌ပင်ဖြစ်စေကာမူ မကောင်းမှုပြုလုပ်ရန် ရှက်သောသူ၊ မကောင်းမှုပြုလုပ်ရန် ကြောက်သောသူသည်လူကောင်း ဖြစ်သည်။
လှိုင်မြို့နယ်
လှိုင်မြို့နယ်တွင် ရပ်ကွက်ပေါင်း (၁၆) ရပ်ကွက် ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ဆင်ခြေဖုံး ရပ်ကွက်ဖြစ်သည်။ လှိုင်မြို့နယ်သည် ရန်ကုန်တိုင်း အတွင်းရှိသည်။ မြောက်ဘက်တွင် မရမ်းကုန်းမြို့နယ်နှင့် သမိန်းချောင်း၊ အရှေ့ဘက်တွင် မရမ်းကုန်းမြို့နယ်နှင့် အင်းယားကန်၊ တောင်ဘက်တွင် ကမာရွတ်မြို့နယ်နှင့် အနောက်ဘက်တွင် လှိုင်သာယာမြို့နယ်တို့ တည်ရှိသည်။
သမိုင်း
လှိုင်ဟူသောဝေါဟာရသည် "ပီးလိုင်း" ဆိုသည်မွန်ဘာသာ စကားမှဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ပီးလိုင် သည်ရေများ ပန်းထွက်ခြင်း၊ စိမ့်ထွက်ခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ရန်ကုန်တိုင်း တိုက်ကြီးမြို့နယ်အတွင်း ပဲခူးရိုးမ တောင်စွယ်ပေါ်၌ မြစ်ဖျားခံ၍ စိမ့်ထွက်လာသည့်မြစ်ကို ပီးလိုင်မြစ်ဟု ဒေသခံတို့က ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။ နောင်အတန်ကြာသော် လှိုင်မြစ်ဟူ၍ ပြောင်းလဲခေါ်ခဲ့ကြသည်။
လှိုင်မြစ်၏ မြစ်ဖျားပိုင်း အရှေ့ဘက်ကမ်းဘေးတွင် လှိုင်မြစ်ကိုအစွဲပြု၍ ခေါ်သော လှိုင်မြို့လေးတည် ရှိသည်။ ယင်းမြို့လေးကား ရှေးခေတ်အခါက မြို့ရိုး၊ ကျုံးနှင့်တကွ အခိုင်အမာ တည်ရှိခဲ့ဖူးသည်။ ဟံသာ၀တီမြို့ကောင်းစားစဉ် အခါက ဟံသာ၀တီ (၃၂) မြို့အဝင် ခံတပ်မြို့ တစ်မြို့လဲ ဖြစ်ဖူးသည်။ အင်း၀၊ ဟံသာ၀တီ နှစ်(၄၀)စစ်ပွဲအတွင်းက မြန်မာဘုရင်နှင့် မွန်ဘုရင်တို့၏ လက်အောက်ခံမြို့ အဖြစ်တည်ရှိဖူး၏။ ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးကာလသို့ ရာက်သောအခါ လှိုင်မြို့က မြန်မာဘုရင်လက်အောက်ခံဖြစ်လာသည်။
အလောင်းမင်းတရား သည် ဟံသာ၀တီ ဒေသကိုသိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ၂၊မေ၊၁၇၅၅ တွင် ရန်ကုန်မြို့ကို တည်ထောင်လိုက်၏။ အလောင်းမင်းတရားက ရန်ကုန် ၌ မြို့ဝန်တစ်ဦးခန့်ထား လျက် ယခင်ဟံသာ၀တီ (၃၂)မြို့ပါ နယ်မြေဒေသ အားလုံးကို ကွပ်ကဲစေသည်။ သို့ဖြင့်လှိုင်မြို့ကလေးသည်လည်း ရန်ကုန်မြို့ဝန်၏လက်အောက်ခံမြို့တစ်မြို့ဖြစ်လာတော့သည်။ ရန်ကုန်မြို့ဝန်က လှိုင်မြို့ ၌မြို့သူကြီး တစ်ဦးထား ရှိသည်။ သို့သော် လှိုင်မြို့သည် ယခင်မွန်ဘုရင် များလက်ထက်ကလောက် စည်ကားခြင်း မရှိတော့ပေ။
အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ဒုတိယ စစ်ပွဲအပြီး ၁၈၃၅ ခုနှစ်မှစ၍ လှိုင်မြို့ အင်္ဂလိပ် လက်အောက် သို့ကျရောက်သွားခဲ့သည်။ ခရစ်နှစ် ၁၈၆၁ ခုနှစ်တွင်ခုနှစ်တွင် လှိုင်မြို့က ကျေးရွာ အဆင့်သို့ ရောက် ရှိနေပြီ ဖြစ်သည်။ ခုထက်တိုင် ရန်ကုန်တိုင်းတိုက် ကြီး မြို့နယ် အတွင်းမှ ရွာလေးတစ်ရွာအဖြစ်တွေ့နေရဆဲဖြစ်သည်။ သို့သော် ယခင်က စည်ပင်ခဲ့သော လှိုင်မြို့ကို အခြေပြုလျက် ပေါ်ပေါက်လာ သော ရန်ကုန်တိုင်း လှိုင်မြို့နယ်မှာ မူ တစ်နေ့တစ်ခြား တိုးတက် ထွန်းကားလျက်ရှိပေပြီ။
ထင်ရှားသော အဆောက်အဦးများ
လှိုင်မြို့နယ်ရှိ အောက်ဖော်ပြပါအဆောက်အဦးများကို ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်အဖြစ် ထိန်းသိမ်းထားသည်။
ငပိုးကြီးရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
ငပိုးကြီးရွာ(Ngapoegyi)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ မိုင်းလွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၀၉၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆောင်းနိုင်ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အထက်ဘဝင်ရွာ၊ ဘဝင် (လက်ပံခုံ)
အထက်ဘဝင်ရွာ၊ ဘဝင် (လက်ပံခုံ)
ယောင်ဂုတ်ရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
ယောင်ဂုတ်ရွာ (Yawnggoke)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ ကွမ်းကျိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၈၂၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မယ်မဲရွာ၊ မင်းကင်းမြို့နယ်
မယ်မဲရွာ (Meime(North))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးခရိုင်၊ မင်းကင်းမြို့နယ်၊ မယ်မဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၈၄၂ ဖြစ်သည်။
မစိုးရိမ်ရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်
မစိုးရိမ်ရွာ (Masoeyein)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရေဦးမြို့နယ်၊ ခြုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၂၈၉ ဖြစ်သည်။
မယ်မဲရွာ၊ မင်းကင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းကင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မစိုးရိမ်ရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗုဒ္ဓါနုဿတိ
ဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်တော်ကို အောင့်မေ့ခြင်းကို ဗုဒ္ဓါနုဿတိဟု ခေါ်ပါသည်။
ဗုဒ္ဓါနုဿတိကမ္မဋ္ဌာန်း
အာရကတ္တာ ဟတတ္တာ စ၊ ကိလေသာရီန သော မုနိ။
ဟတသံသာရစက္ကာရော၊ ပစ္စယာဒီန စာရဟော။
န ရဟော ကရောတိ ပါပါနိ၊ အရဟံ တေန ဝုစ္စတိ။
၁။ ဝါသနာအငွေ့ဓာတ်နှင့်တကွ ကိလေသာတို့ကို အကြွင်းမဲ့ ဖျက်ဆီးနိုင်သဖြင့် ကိလေသာတို့မှ အဝေးကြီး ဝေးကွာတော်မူခြင်းတည်းဟူသော ဤအကြောင်းကြောင့် အရဟံ မည်တော်မူပါပေသော မြတ်စွာဘုရား၊
၂။ တစ်ထောင့်ငါးရာ ကိလေသာတို့ကို အရဟတ္တမဂ် ဉာဏ်သန်လျက်ဖြင့် ချိုးဖဲ့ဖျက်ဆီးတော်မူတတ်ခြင်းတည်း ဟူသော ဤအကြောင်းကြောင့် အရဟံ မည်တော်မူပါပေသော မြတ်စွာဘုရား၊
၃။ အဝိဇ္ဇာ-တဏှာ ဦးစီးသည့် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် သံသရာစက်ရဟတ်၏ ထောက်အကန့်တို့ကို ချိုးဖဲ့ဖျက်ဆီးတော် မူခြင်းတည်းဟူသော ဤအကြောင်းကြောင့် အရဟံ မည်တော်မူပါပေသော မြတ်စွာဘုရား၊
၄။ သူမတူသော သီလ-သမာဓိ-ပညာ-ဂုဏ်သကတ်ကြောင့် လူ နတ် ဗြဟ္မာ သတ္တဝါတို့၏ မြတ်သောအလှူ ပူဇော်အထူးကို ခံယူတော်မူထိုက်ခြင်းတည်းဟူသော ဤအကြောင်းကြောင့် အရဟံ မည်တော်မူပါပေသော မြတ်စွာဘုရား၊
၅။ ဆိတ်ကွယ်ရာအရပ်၌ မကောင်းမှု ဟူသမျှတို့ကို ပြုတော်မမူ ပြောတော်မမူ ကြံစည်တော်မမူခြင်းတည်းဟူသော ဤအကြောင်းကြောင့် အရဟံ မည်တော်မူပါပေသော မြတ်စွာဘုရား၊
ဤကား အရဟံဂုဏ်တော်၏ အနက်ငါးနက် ဖြစ်သည်။ ဤအနက် အဓိပ္ပါယ်တို့ကို ကျေပွန်အောင် နှုတ်တက် ရအောင် လေ့ကျက်ထားပါ။
သမာဓိထူထောင်ထားပြီးသူများ ရပြီးသား သမာဓိကို ပြန်ထူထောင်ပါ
ဤ အရဟံဂုဏ်တော် ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ပွားများလိုသော ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်သည် ရှေးဦးစွာ ဩဒါတကသိုဏ်း စတုတ္ထဈာန်သမာဓိကို သို့မဟုတ် အာနာပါန စတုတ္ထဈာန်သမာဓိကို တစ်ဖန် ထူထောင်၍ ထိုသမထဘာဝနာဉာဏ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အရောင်အလင်း အကူအညီဖြင့် မိမိ ကြည်ညိုလေးစားသည့် ရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူကို မြင်အောင် ထိုးစိုက် အာရုံယူကြည့်ပါ။ သက်တော်ထင်ရှား မြတ်စွာဘုရားကို မဖူးမြင်ရသဖြင့် သက်တော်ထင်ရှား ဘုရားရှင်၏ ကိုယ်စား ရုပ်ပွားတော်ကို စတင်ကာ အာရုံယူခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
ပုံတော်မှ ဂုဏ်တော်သို့
ထင်ထင်ရှားရှား တွေ့မြင်သောအခါ ယင်းပုံတော်ကို သက်တော်ထင်ရှားဘုရားဟု အမှတ်ပြုကာ အာရုံ ညွတ်ကြည့်ပါ။ အတိတ်က သက်တော်ထင်ရှား ဘုရားရှင်များကို ဖူးမြင်တွေ့ ခဲ့ရဖူးလျှင် ထိုဘုရားရှင်၏ ရုပ်ပုံတော်သည် ပေါ်လာတတ်ပါသည်။ ထိုဘုရားပုံတော်မှ ဂုဏ်တော်ကို ပြောင်း၍ ရှုရန် ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ထိုသို့ အာရုံယူကြည့်ရာ၌ သက်တော်ထင်ရှား ဘုရားရှင်၏ ပုံတော်မပေါ်ခဲ့သော် မိမိ အာရုံယူထားသော ရုပ်ပွားတော်ကိုပင် သက်တော်ထင်ရှား ဘုရားဟု အမှတ်ထား၍ ထိုပုံတော်မှ ဂုဏ်တော်ကို ပြောင်း၍ ရှုပါ။ အထက်ပါ အရဟံဂုဏ်တော်၏ အနက်အဓိပ္ပါယ် ငါးမျိုးတို့တွင် မိမိ နှစ်ခြိုက်ရာ အနက်အဓိပ္ပါယ် တစ်မျိုးမျိုးကို အာရုံယူ၍ အရဟံ-အရဟံဟု ပွားများပါ။ သမာဓိ အားကောင်း လာသောအခါ ပုံတော်ပျောက်၍ ဂုဏ်တော်အပေါ်၌ ဘာဝနာစိတ်သည် ငြိမ်ဝပ်စွာကပ်၍ တည်နေပေလိမ့်မည်။ ထိုအခါ ပုံတော်ကို လိုက်၍ အာရုံ မယူပါနှင့်၊ လိုက်၍ မရှာဖွေပါနှင့်။ ဂုဏ်တော်အပေါ်၌သာ ဘာဝနာစိတ်ကို ငြိမ်ဝပ်စွာ ကပ်၍ တည်နေအောင် ပွားများပါ။
ဥပစာရသမာဓိ
တစ်နာရီခန့် ဘာဝနာစိတ်သည် ငြိမ်ဝပ်စွာကပ်၍ ဂုဏ်တော်အာရုံ၌ တည်နေခဲ့သော် ဈာန်အင်္ဂါတို့ကို ပြန်ဆင်ခြင်ကြည့်ပါ။ သို့သော် ဤဈာန်မှာ ဥပစာရဈာန်မျှသာ ဖြစ်သည်။ ယင်းဥပစာရဈာန်သို့ ဆိုက်အောင် ပွားများပါ။ ကြွင်းကျန်သော ဂုဏ်တော်တို့၌လည်း နည်းမှီ၍ ပွားများပါလေ။ ဝသီဘော်နိုင်နင်းအောင် လေ့ကျင့်ပါ။ thumb|ဗုဒ္ဓါနုဿတိ ဇယား
ဂုဏ်တော်ကို အာရုံယူသည့် နာမ်တရားများ
အကယ်၍ ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်သည် စတုရာရက္ခဟူသော အစောင့် (၄)ပါး ကမ္မဋ္ဌာန်းများကို ပွားများထားပြီးသူ ဖြစ်ပါက ဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်တော်လျှင် အာရုံရှိသည့် မဟာကုသိုလ် မနောဒွါရိကဇောဝီထိ စိတ်အစဉ်များကိုလည်း သိမ်းဆည်းရမည် ဖြစ်သည်။ ဇောနာမ်တရားတို့မှာ သဒ္ဓါ-ပညာအုပ်စု နာမ်တရားတို့ပင် ဖြစ်ကြသည်။ ဤ ဗုဒ္ဓါနုဿတိကမ္မဋ္ဌာန်းသည် ဥပစာရသမာဓိကိုသာ ရွက်ဆောင်ပေးတတ်သည့် ဥပစာရကမ္မဋ္ဌာန်းသာ ဖြစ်သည့်အတွက် ဇော (၇)ကြိမ်သာ ကျသည်။ ဇော၏နောင်၌ တဒါရုံမှာ ကျသော်လည်း ရှိရာ၏၊ မကျသော်လည်း ရှိရာ၏၊
လောကီဘုရားဂုဏ်တော်
ဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်တော် ကျေးဇူးတော်တို့ကား လောကီ လောကုတ္တရာ ရောနှောလျက် ရှိကြ၏၊ ပုံစံအားဖြင့်ဆိုရသော် ဘုရားရှင်၏ ဒါနဂုဏ်ကျေးဇူးတော်, သီလဂုဏ်ကျေးဇူးတော်, ဥပစာရသမာဓိသို့ တိုင်အောင်သော သမာဓိဂုဏ်ကျေးဇူးတော်, ဝိပဿနာဉာဏ်တည်းဟူသော ပညာဂုဏ်ကျေးဇူးတော်, ဒေသနာဉာဏ်တော် သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော် စသည်တို့ကား တရားကိုယ်အားဖြင့် မဟာကြိယာ ဉာဏသမ္ပယုတ် အသင်္ခါရိကဇော စိတ်အစဉ်တို့ ဖြစ်ကြ၏၊ ကာမာဝစရတရားတည်း။ ယင်းဂုဏ်တော်တို့ကို အာရုံယူ၍ ဗုဒ္ဓါနုဿတိကမ္မဋ္ဌာန်းကို စီးဖြန်းခဲ့သော် အာရုံမှာ ကာမအာရုံ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် စီးဖြန်းနေသော ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်၏ မဟာကုသိုလ်ဇောနောင်၌ တဒါရုံ ကျနိုင်ခွင့်ရှိ၏၊ ယင်းအာရုံမှာ ဝိဘူတာရုံ ဖြစ်က တဒါရုံ ကျနိုင်၏၊ အဝိဘူတာရုံဖြစ်က တဒါရုံ မကျနိုင်။ သို့သော် .. ဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်တော်ကို ပရမတ်သို့ ဉာဏ်အမြင် ဆိုက်အောင် ထိုးဖောက်နိုင်ဖို့ကား ခဲယဉ်းလှပေ၏၊
လောကုတ္တရာဘုရားဂုဏ်တော်
တစ်ဖန် ဘုရားရှင်၏ အပ္ပနာစျာန် သမာဓိဂုဏ်ကျေးဇူးတော်, အဘိညာဏ်ဂုဏ်ကျေးဇူးတော်တို့ကား မဟဂ္ဂုတ် ကြိယာတရားတို့တည်း။ ဘုရားရှင်၏ မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်တို့ကား လောကုတ္တရာ ပညာဂုဏ်ကျေးဇူးတော်တို့တည်း။ ယင်း မဟဂ္ဂုတ် လောကုတ္တရာတည်းဟူသော သမာဓိဂုဏ်ကျေးဇူးတော် ပညာဂုဏ်ကျေးဇူးတော်တို့ကို အာရုံယူ၍ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ ဂုဏ်တော်ကမ္မဋ္ဌာန်းကို စီးဖြန်းခဲ့သော် စီးဖြန်းနေသော ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်၏ မဟာကုသိုလ်ဇောနောင်၌ အာရုံမှာ ကာမအာရုံ မဟုတ်ခြင်းကြောင့် တဒါရုံ ကျခွင့်မရှိပေ။ တဒါရုံ ကျခဲ့သော် သဟိတ်တဒါရုံ အဟိတ်တဒါရုံ ထိုက်သလို ကျနိုင်၏၊ သို့သော် - အတိဣဋ္ဌေ ပန သောမနဿသဟဂတာနေဝ သန္တီရဏတဒါရမ္မဏာနိ - - ဟူသည်နှင့် အညီ ဘုရားရှင်ဂုဏ်တော်များမှာ အတိဣဋ္ဌာရုံ ဖြစ်၍ သောမနဿတဒါရုံ (၅)မျိုးသာ ထိုက်သလို ကျနိုင်သည်။
င/ခိုသာရွာ
င/ခိုသာရွာ
ဖူထောင်ကွေ့ရွာ၊ ဝက်ကွင်း
ဖူထောင်ကွေ့ရွာ၊ ဝက်ကွင်း
လောက်လေးချောင်း
လောက်လေးချောင်း
ဟာဂီယာ ဆိုဖီယာ
ဟာဂီယာ ဆိုဖီယာသည် အစောပိုင်းက ခရစ်ယာန် ဘုရားကျောင်း ဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် အရှေ့ပိုင်းရှိ ရှေးရိုးစွဲ ခရစ်ယာန်တို့၏ ဘုရားကျောင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တူရကီတို့က ၁၄၅၃ တွင် ခရူးဆိတ်များထံမှ အောင်နိုင်ခဲ့ပြီး မူလခရစ်ယာန်ပိုင်ရှင်များထံမှ ဟာဂီယာ ဆိုဖီယာကို ဝယ်ယူ၍ ဗလီ အဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး နှစ်ပေါင်း၅၀၀‌ ကျော် ဗလီဝတ်ကျောင်းတော်အဖြစ် သတ်မှတ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ၁၉၃၅ တွင် ပြတိုက် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဟာဂီယာ ဆိုဖီယာသည် တူရကီနိုင်ငံ အစ်စတန်ဘူမြို့ တွင် တည်ရှိသည်။ ထိုအဆောက်အအုံသည် သမိုင်းတွင် အခမ်းနားဆုံး အလှပဆုံးသော အဆောက်အအုံဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုဒေသတွင် ငလျင်အကြီး အကျယ်လှုပ်ပြီးနောက် အာမေးနီးယန်းလူမျိုး ဗိသုကာ ပညာရှင် တာဒက် က အဆောက်အဦးကို ပြန်လည် တည်ဆောက် ခဲ့သည်။
စမ်းကြီးသရက်ကုန်းရွာ၊ စမ်းကြီး
စမ်းကြီးသရက်ကုန်းရွာ၊ စမ်းကြီး
ကရင်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ
ကရင်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (Kayin Democratic Party၊ အတိုကောက် KDP) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံရေးပါတီတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၁ တွင် ပါတီတည်ထောင်လိုသူ ၁၈ ဦးမှ လက်မှတ်ရေးထိုးမှတ်ပုံတင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၂ ဇန်နဝါရီတွင် ပါတီမှတ်ပုံတင်အမှတ် ၅၁ ဖြင့် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ ပါတီဝင်အရေအတွက် ၆၈၇ ဦးရှိပြီး ၂၀၁၅ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် မဲဆန္ဒနယ် ၁၃ နေရာမှ ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။
ပါတီ၏မူဝါဒမှာ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ အချင်းချင်း ဥပဒေနှင့်အညီ မိမိတို့မြတ်နိုးသော စကား၊ စာပေ၊ ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်အနုပညာ၊ ကိုးကွယ်သည့်ဘာသာ၊ သာသနာ နှင့် ဓလေ့ ထုံးတမ်းများတို့ကို လွတ်လပ်စွာ ပြုစုပျိုးထောင် ဆောင်ရွက်နိုင်ခွင့်နှင့် ကရင်မျိုးနွယ်စုများအားလုံး စုစည်းပြီး မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ် ရှင်သန်ကြီးထွားလာစေရန်နှင့် နိုင်ငံတော်တည်ငြိမ်ရေး၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး၊ လူ့အခွင့်အရေးနှင့် ဒီမိုကရေစီထွန်းကားရေးတို့ကို အခြေခံလျက် တန်းတူညီမျှ စည်းလုံးညီညွတ်စွာဖြင့် ပြည်ထောင်စုဖွား ညီနောင်တိုင်းရင်းသားများ နှင့်အတူ စစ်မှန်သော ပြည်ထောင်စု နိုင်ငံတော် တည်ဆောက်ရန်တို့ ဖြစ်သည်။
ရုပ်ဝရွာ၊ ဆင်အိုးဝ
ရုပ်ဝရွာ(Yokewa)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ဆင်အိုးဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၀၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆင်အိုးဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၅၀ ဦး၊ မ ၁၂၃၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၈၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇီးကုန်းရွာ၊ သမုတ်ဒရိုး
ဇီးကုန်းရွာ၊ သမုတ်ဒရိုး
ခဆဂိဘူတာ
ခဆဂိဘူတာ  (笠置駅 ခဆဂိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုခရိုင်၊ ခဆဂိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကညင်ချောင်းကြီးရွာ၊ ဂွေးကုန်း
ကညင်ချောင်းကြီးရွာ၊ ဂွေးကုန်း
သပြေချောင်ရွာ
သပြေချောင်ရွာ
ဟက်လက်ရွာ၊ ဖေါင်ဒိုး
ဟက်လက်ရွာ၊ ဖေါင်ဒိုး
ငပိုးကလေးရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
ငပိုးကလေးရွာ(Ngapoekalay)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ မိုင်းလွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၀၉၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပုဏ္ဏားရွာ၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်
ပုဏ္ဏားရွာ (Ponnar)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်၊ သိန်းနီကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၆၄၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သိန်းနီကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၉၈ ဦး၊ မ ၇၀၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၀၀ ဦးနေထိုင်သည်။
အဒေဒီးရွာ၊ ပူတာအိုမြို့နယ်
အဒေဒီးရွာ(Ahdaydee)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ပူတာအိုမြို့နယ်၊ မူလာဟောင်း(မူလာဒီ)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၅၇၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မူလာဟောင်း(မူလာဒီ)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၄၄ ဦး၊ မ ၂၆၂၅ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၄၆၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပူတာအိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗလပြန်
ဒေါ်ဗလပြန်သည် စံတော်ချိန်အကကို တီထွင်ခဲ့သူ အကဝိဇ္ဇာ မင်းသမီးကြီးဖြစ်သည်။ တစ်ခေတ်တစ်ခါက နာမည်ကျော်ခဲ့သူ ယောက်ျားမင်းသမီး မယ်အောင်ဗလ ဝင်စားသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
ငယ်ဘဝ
ကရင်အမည် စောနန်းရွှေ ဖြစ်၍ ဗမာအမည်မှာ မစိမ်းမြ ဖြစ်သည်။ ၁၉၁၄ ခု၊ ဇွန်လ ၂၄ ရက်၌ ပဲခူးတိုင်း၊ ပဲခူးမြို့နယ်၊ ထုံးကြီးကျေးရွာအုပ်စု၊ ရေအေးစမ်းရွာတွင် အဖ ဦးချမ်းအေးနှင့် အမိ နော်ရွှေမိတို့က ဖွားမြင်သည်။ အဆိုအက ဝါသနာပါသည်ဖြစ်၍ မန္တလေးမှ မြေဝိုင်းမင်းသား ဦးရွှေဂုံ၊ ဇာတ်ဆရာ ဦးဘမောင်နှင့် ဇနီး ဒေါ်ဇော်ပျံတို့ထံတွင် ပညာသင်ယူခဲ့သည်။
မင်းသမီးဘဝ
အသက် ၁၆ နှစ်အရွယ်တွင် မင်းသား ဘားမားစိန်၊ နေပြည်တော် ဘသက်တို့နှင့် စတင် တွဲဖက်ကပြခဲ့သည်။ စန္ဒရားဦးဘအုန်း၊ ဆရာလတ်၊ ဒုတိယဘိုးစိန်၊ အောင်ဘညိုတို့နှင့် နှစ်နှစ်စီ ကပြခဲ့ပြီး၊ တလိုင်းညီနောင်နှင့် သုံးနှစ် ကပြခဲ့သည်။ ရွှေမန်းတင်မောင်နှင့်မူ ဂျပန်ခေတ်က တစ်ခဏမျှသာ တွဲကခဲ့ဖူးသည်ဟူ၏။ အထင်ရှားဆုံး တွဲဖက်မှာ ၁၀ နှစ်ခန့် တွဲခဲ့သည့် စိန်အောင်မင်းနှင့် ခုနစ်နှစ်ခန့်တွဲခဲ့သည့် အောင်မောင်းတို့ ဖြစ်သည်။ မင်းသား အောင်မောင်းမှာ ပညာအထက်ဆုံးဟု ဆိုသည်။ သီပေါဟော်၌ ဘိုကေစိန်နှင့် တွဲဖက်၍ ရှမ်းအိုးစည်နှင့် ကိန္နရာအက တင်ဆက်ခဲ့ရာ၊ စော်ဘွား စဝ်အုံကြာက ငွေဓားနှစ်လက်၊ ငွေဖလားနှစ်ခွက် ဆုချသည်။ အိမ်စောင့်အစိုးရလက်ထက် တပ်မတော်ကပွဲရုံတွင် ရုပ်သေးနှင့် လူ အပြိုင်ကသည့် အကကို စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့ရာ ဗိုလ်မှူးကြီးထွန်းစိန်က ဂုဏ်ထူးဆောင် ရွှေတံဆိပ်နှင့် အကဝိဇ္ဇာဘွဲ့တို့ ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၉–၇၀ တွင် မင်းသားစိန်အောင်မင်းနှင့် တွဲဖက်ကာ စံတော်ချိန်အကကို တီထွင်ကပြခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းနှစ်များ
ပန်တျာကြည်လင်နှင့် နောက်ဆုံး တွဲဖက်ကပြပြီးနောက်၊ ယဉ်ကျေးမှုဦးစီးဌာနတွင် နည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရင်း  ယိမ်းအဆင့်အတန်း မြင့်လာအောင် စွမ်းဆောင်ပေးခဲ့သည်။ ကိန္နရာယိမ်းတွင် ငှက်ညည်းကို ကိုယ်တိုင်သီဆိုခဲ့သည်။ ရွှေမန်းတင်မောင်၊ စိန်အောင်မင်း၊ မြကလေးတို့နှင့်အတူ တရုတ်၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံများသို့ ယဉ်ကျေးမှုဖလှယ်ရေး အစီအစဉ်များဖြင့် သွားရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ အနိစ္စရောက်သည်။
လက်ရာများ
စိန်အောင်မင်းနှင့် နာမည်အကြီးဆုံး တွဲဖက်တင်ဆက်မှုများမှာ ငမိုးရိပ်၊ ရာဇသင်္ကြံ၊ မင်းညီနောင်၊ မောင်မစ္စက၊ ဝိဇယကုမ္မာဇာတ်တို့ဖြစ်သည်။ အောင်မောင်းနှင့်မူ မဟာပဒုမ၊ ပန်းပဲမောင်တင့်တယ်၊ တာနောယက္ခ၊ သုဓနုမေဓာဝီဇာတ်တို့မှာ ထင်ရှားသည်။ မင်းကုသ၊ ပဋိက္ခရား၊ ဥဒါရီကုမာရီတို့ကိုလည်း ကပြခဲ့သေးသည်။
အောင်ဗလနှင့် ရေစက်
အောင်ဗလ ပဲခူး၌ကစဉ် မိဘများနှင့် ရင်းနှီးခဲ့သည်။ သားဖြစ်သူ ရွှေဇံကို အောင်ဗလက မွေးစားပြီး ရှင်ပြုပေးလိုသည် ဆိုခဲ့သည်။ သို့သော် အထမမြောက်ခင် ကွယ်လွန်သွားရာ၊ သမီးအဖြစ် ပြန်ဝင်စားခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။
ပြင်ပလင့်ခ်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၁၄ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၁၉၈၇ ကွယ်လွန်သူများ
ကျောင်းကုန်းရွာ၊ တောကျောင်း
ကျောင်းကုန်းရွာသည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ကွမ်းခြံကုန်းမြို့နယ်၊ တောကျောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ပါဝင်သော ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။
အလယ်တယ်ရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
အလယ်တယ်ရွာ (Ahleltei)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ တောင်ဇင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၉၄၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်ဇင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၉၆ ဦး၊ မ ၁၀၇၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၇၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခဆဟတဘူတာ
ခဆဟတဘူတာ  (笠幡駅 ခဆဟတ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဆိုင်းတမခရိုင်၊ ခဝဂိုအဲမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
င/လာကြီးရွာ
င/လာကြီးရွာ
သရဲ
အများက ယုံကြည်လက်ခံထားမှု အရ သရဲ ဆိုသည်မှာ သေဆုံးသွားသော လူတစ်ယောက် သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန် တစ်ကောင်၏ ဝိညာဉ်ဖြစ်ပြီး သက်ရှိတို့အား ရုပ်အားဖြင့် သို့မဟုတ် အခြားသော ပုံသဏ္ဌန် တစ်မျိုးမျိုးဖြင့် ရှိနေကြောင်း ပြတတ်သော အရာပင်ဖြစ်သည်။ သရဲ၏ ပုံသဏ္ဌန် အနေအထားမှာ အမျိုးမျိုး အစားစားကွဲပြားသည်။ သူတို့ရှိနေကြောင်း ပြတတ်သော ပုံသဏ္ဌန်မှာလည်း မမြင်ရပဲ ရှိနေကြောင်း ပြတတ်သည်မှ စ၍ အရိပ်သဏ္ဌန် အလယ် သက်ရှိတို့နှင့် ပုံစံတူ အဆုံး အမျိုးမျိုး ကွဲပြားသည်။ သေဆုံးသွားသော လူတို့၏ ဝိညာဉ်နှင့် ဆက်သွယ်ရန် ကြိုးစားသည်ကို နီခရိုမန်စီ (necromancy) ဟု ခေါ်သည်။
သေဆုံးသွားသောသူတို့ ပုံသဏ္ဌန် တစ်မျိုးဖြင့် ရှိနေသည်ကို ယုံကြည်ကြသည်မှာ အမျိုးမျိုး ကွဲပြားခြားနားပေသည်။ စာပေ မပေါ်ပေါက်မီ ယဉ်ကျေးမှု ကာလများကပင် လူမဟုတ်သော အရာတို့၏ ဝိညာဉ်ကို ယုံကြည့်ကြသည့် အန်နီမစ်ဇင် (animism ) နှင့် ဘိုးစဉ်ဘောင်ဆက် ကွယ်လွန်ပြီးသူတို့ကို ကိုးကွယ်ခြင်းတို့မှ စ၍ တွေ့နိုင်သည်။
ကျုံလမုရွာ၊ ဂွေးကုန်း
ကျုံလမုရွာ၊ ဂွေးကုန်း
ညောင်ရမ်းခေတ်
ညောင်ရမ်းခေတ် (ခရစ် ၁၅၉၆ မှ ၁၇၅၂)
ပထမအင်းဝခေတ် ပျက်သုန်းပြီးနောက်ပိုင်း တောချုံအဖြစ် ၄-နှစ်မျှဖြစ်နေခဲ့ပြီး အင်းဝမြို့ကို (၁၆)ရာစု နှောင်းပိုင်းကာလတွင် ဒုတိယအကြိမ် ပြန်လည်တည်ထောင်ခဲ့သော မင်းမှာ ညောင်ရမ်းမင်းတရားကြီး ဖြစ်သည်။
ညောင်ရမ်းခေတ်သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် လေးခုမြောက် ပဒေသရာဇ်ခေတ် ဖြစ်သည်။ တပင်ရွှေထီး၊ဘုရင့်နောင်တို့ ထူထောင်သည့် တောင်ငူ-ဟံသာဝတီခေတ် ပြိုလဲအပြီးတွင် တစ်နယ်တစ်မင်း စစ်ပြိုင်ပြုနေကြသည့် ပဒေသရာဇ်များကြားမှ ညောင်ရမ်းစားရှင်သစ္စာနှင့် သားများက အင်အားကြီးမားလာကာ ညောင်ရမ်းမင်းဆက်ကို တည်ထောင်ကြခြင်းဖြင့် ညောင်ရမ်းခေတ်ဟူ၍ ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ညောင်ရမ်းမင်းဆက်မှ ဘုရင်များသည် အင်းဝကိုနန်းစိုက်ရာ မြို့တော်အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသဖြင့် ဒုတိယအင်းဝခေတ် ဟုလည်းခေါ်ကြသေးသည်။ ညောင်ရမ်းခေတ်မှာ ထူးခြားစွာပင် စာဆိုတော်များ၊ ပညာရှိများ ပေါ်ထွန်းလာသည့်အတွက် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုတိုးတက်ရေးတွင် အရေးပါသည့် ခေတ်ကာလအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ ညောင်ရမ်းခေတ်တွင် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည့် အဓိကပြဿနာမှာ ရာသီဥတုနှင့် နောက်ပိုင်းကာလ နန်းတွင်းအရှုပ်တော်ပုံများ ဖြစ်သည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်များက သုံးသပ်ကြသည်။ ညောင်ရမ်းခေတ်တွင် ညောင်ရမ်းမင်းဆက် (၁၁)ဆက် စိုးစံခဲ့ပြီး မြို့သက်နှစ်ပေါင်း ၁၅၃-နှစ်မျှ ကြာမြင့်ခဲ့သည်။
စာဆိုရှင်များ
ညောင်ရမ်းခေတ်တွင် ထင်ရှားသောစာဆိုများမှာ ဝရာဘိသင်္ဃနာထဆရာတော်၊ တောင်ဖီလာဆရာတော်၊ သဒ္ဓမ္မလင်္ကာရဆရာတော်၊ ဦးကုလား၊ ဦးအောင်ကြီး၊ ဟံသာဝတီရောက်မင်းတရားကြီးတို့ဖြစ်သည်။
စာပေများ
ဝရာဘိသင်္ဃနာထဆရာတော်၏ မဏိကုဏ္ဍဝတ္ထုသည် ဘုရားလောင်းသုတသောမမင်း၏ ဇာတ်လမ်းကို မဏ္ဍိုင်ပြုကာ (၅၅၀)ဇာတ်ဝတ္ထုများ ထည့်သွင်းရေးဖွဲ့ထားသော ဝတ္ထုစကားပြေဖြစ်သည်။ တောင်ဖီလာဆရာတော်ရေးသားခဲ့သော ယသဝဍ္ဎနဝတ္ထုသည် ကြီးပွားကြောင်း တရားများကို သာဓကများထားကာ ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုဖြစ်သည်။ သဒ္ဓမ္မလင်္ကာရဆရာတော်ကလည်း ဓမ္မပဒ ကျမ်းကိုမှီ၍ ရတနာကရဝတ္ထုကို ရေးသားခဲ့သည်။ ညောင်ရမ်းခေတ်တွင် ဝတ္ထုစကားပြေများအကြား၌ ဦးကုလား မဟာရာဇဝင်ကျမ်းကြီး ပေါ်ထွန်းခဲ့သည်။ ဤကျမ်းတွင် သရေခေတ္တရာရာဇဝင်၊ ပုဂံရာဇဝင်၊ ပင်းယရာဇဝင်၊ အင်းဝရာဇဝင်၊ တောင်ငူရာဇဝင် စသည့် အကြောင်းအရာ နှင့် မင်းဆက်တို့၏ အကြောင်းအရာများကို ပြည့်စုံ ပေါ်လွင်အောင် ရေးသားနိုင်ခဲ့သော ရာဇဝင်ကျမ်းဖြစ်သည်။ ညောင်ရမ်းခေတ်တွင် အိုင်ချင်းကဗျာများလည်း ထွန်းကားခဲ့သည်။ အိုင်ချင်းကဗျာများမှာ ကျေးလက်ပြည်သူတို့၏ဘဝကို အရိုးခံအတိုင်း ရေးဖွဲ့ထားသည်။ ညောင်ရမ်းခေတ်တွင် စကားပြေဝတ္ထု၊ ရာဇဝင်၊ ဓမ္မသတ် နှင့် ပြဇာတ်အရေးအသားများ ထွန်းကားခဲ့ပြီး၊ ကဗျာကဏ္ဍတွင် ပျို့၊ တျာချင်း၊ အိုင်ချင်း၊ တေးသီချင်း၊ လူးတားနှင့် ရတုများထွန်းကားခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း ကဏ္ဍ:ညောင်ရမ်းခေတ်
ရေသိုးရွာ၊ ဖေါင်ဒိုး
ရေသိုးရွာ၊ ဖေါင်ဒိုး
ဆောင်းပေါင်ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝက်ခုတ်ရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
ဝက်ခုတ်ရွာ (Wetkhoke)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ ဂွေးဂုဏ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၂၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဂွေးဂုဏ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၁၄ ဦး၊ မ ၁၈၁၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၂၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကညင်ချောင်းလေးရွာ၊ ဂွေးကုန်း
ကညင်ချောင်းလေးရွာ၊ ဂွေးကုန်း
မကျီးကုန်းရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်
မကျီးကုန်းရွာ (Magyikone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ မူးသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၀၄၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကညင်ပြိန်ရွာ
ကညင်ပြိန်ရွာ
ဥက္ကလာဟိုးမားပြည်နယ်
ဥက္ကလာဟိုးမားပြည်နယ်သည် အမေရိကန်နိုင်ငံအလယ်ပိုင်းတွင် တောင်ဘက်ကျကျ၌ တည်ရှိသော ပြည်နယ်ဖြစ်သည်။ မြောက်ဘက်တွင် ကန်းဆပ်ပြည်နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် မိဇူးရီနှင့် အာကင်ဆောပြည်နယ်၊ တောင်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်တွင် တက်ဆက်ပြည်နယ်တို့ အသီးသီးခြံရံလျက်ရှိကြသည်။
အိုကလဟိုးမားဟူသောအမည်သည် ချပ်ကတော အင်ဒီးယန်း လူမျိုး၏ ဘာသာစကားဖြင့် လူနီတို့၏ဒေသ ဟုဆိုလိုသည်။ ပြည်နယ်အကျယ်အဝန်းမှာ ၆၉၉၁၉ စတုရန်းမိုင် ဖြစ်၍ လူဦးရေမှာ ၅၅၉၂၅၃ ယောက်(၁၉၇ဝ) ရှိသည်။
အိုကလဟိုးမားပြည်နယ်သည် မစ်စစ်စပီမြစ်ဝှမ်း၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသဖြစ်၍ များသောအားဖြင့် ကုန်းပြင်မြင့်ဖြစ် သည်။ ထိုကုန်းပြင်မြင့်သည် တောင်ဘက်နှင့်အရှေ့တောင်ဘက် သို့ ဆင်ခြေလျောနိမ့်ဆင်း သွားသည်။ ထင်ရှားသောမြစ်များမှာ အာကင်ဆောမြစ်၊ စင်မရွန်မြစ်၊ ကနေဒီယန်မြစ်နှင့် ရက်မြစ် တို့ဖြစ်သည်။ ထိုမြစ်များသည် နွေရာသီတွင် တိမ်ကောလျက်ရှိ တတ်သဖြင့် ရေကြောင်းခရီးသွားလာရန်အတွက်အသုံးမဝင်ချေ။ အိုကလဟိုးမားပြည်နယ် အလယ်ပိုင်းနှင့် အနောက် ပိုင်းတို့သည် အရှေ့ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းတို့ထက် ပို၍ခြောက် သွေ့သည်။ အပူချိန်လည်းလျော့နည်းသည်။ စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်နိုင် ရန်အတွက် မိုးအသင့် ရွာသည်။
သဘာဝပစ္စည်း အားကောင်းသောပြည်နယ်ဖြစ်၍ သစ် တောများမှ အဖိုးတန်သစ်များရရှိသည်။ ရေနံ၊ သွပ်၊ မြေဓာတ် ငွေ့၊ စကျင်ကျောက်၊ ကျောက်မီးသွေးပျော့၊ ဂျစ်ပဆမ်၊ စသော တွင်းထွက်ပစ္စည်း များကိုလည်း တူးဖော်ရရှိသည်။ ရေနံချက်လုပ်ငန်းသည် အိုကလဟိုးမားပြည်နယ်၌ အကြီးဆုံးသောစက်မှုလုပ်ငန်းဖြစ်၍ အိုကလဟိုးမားပြည်နယ် သည် အမေရိကန်နိုင်ငံ၌ တတိယရေနံအများဆုံးထွက်သော ပြည်နယ်ဖြစ်သည်။
နွားမွေးမြူခြင်းလုပ်ငန်းသည် ပြည်နယ်တွင် လုပ်ငန်း ကြီးတစ်ခုဖြစ်သည်။ ပြည်နယ်အနောက်ပိုင်းနှင့် အရှေ့တောင် ပိုင်းတို့တွင် နွားမွေးမြူခြင်းကို အကြီးအကျယ်လုပ်ကိုင်သည်။ ဝက်နှင့်သိုးများကိုလည်းမွေးမြူသည်။ နွားနို့ထွက်ပစ္စည်းလုပ်ငန်း နှင့် ကြက်ငှက်မွေးမြူခြင်းလုပ်ငန်းတို့သည်လည်းထင်ရှားသည်။ အာကင်ဆောမြစ်ဝှမ်းနှင့် ရက်မြစ်ဝှမ်းတို့သည် စိုက်ပျိုး ရေး အဖြစ်ထွန်းဆုံးဒေသများဖြစ်သည်။ ဂျုံ၊ ဝါ၊ ဖူးစားပြောင်း၊ နှံစားပြောင်း၊ မြင်းစားဂျုံ၊ အာလူးတို့ကိုစိုက်ပျိုးသည်။ အိုကလ ဟိုးမားပြည်နယ်သည် အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် ဝါအများဆုံးထွက် သော ပြည်နယ်တစ်နယ်ဖြစ်သည်။ ပန်းသီး၊ မက်မွန်သီး၊ သစ်သော့သီး၊ စပျစ်သီး၊ ဖရဲသီးစသော သစ်သီးဝလံများကို လည်း စိုက်ပျိုးသည်။
အိုကလဟိုးမားပြည်နယ်တွင် ယခုအခါ မီးရထားလမ်း မိုင်ပေါင်း ၆ယဝဝဝ ကျော်ရှိသည်။ ပြည်နယ်တွင်းရှိ မြို့ကြီး များသည် မီးရထားလမ်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း၊ မော်တော်ကား လမ်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း တစ်မြို့နှင့်တစ်မြို့ ဆက်သွယ် လျက်ရှိကြသည်။ ပြည်တွင်းနှင့် ပြည်ပအတွက် လေကြောင်း ခရီးလမ်းများလည်းရှိသည်။
အိုကလဟိုးမားပြည်နယ်သည် အမေရိကန်တောင်ပိုင်း ပြည်နယ်တို့တွင် စာရေးစာဖတ်မတတ်သူ ဦးရေအနည်းဆုံး ပြည်နယ်ဖြစ်၍ သူငယ်တန်းမှအစ တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ် ကျောင်းများရှိ သက်မွေးဝမ်းကျောင်းပညာ သင်ကြားပြီးမြောက် သည်အထိ အခမဲ့ပညာရေးစံနစ်ကိုကျင့်သုံးသည်။
အိုကလဟိုးမားမြို့သည် ၁၉၁၁ ခုနှစ်မှစ၍ ပြည်နယ် ၏မြို့တော်ဖြစ်သည်။ အကြီးဆုံးမြို့လည်းဖြစ်၍ အပြည်ပြည်ဆိုင် ရာ လေကြောင်းလမ်းဆုံမြို့လည်းဖြစ်သည်။ လူဦးရေ ၃၆၈ယ၈၅၆ ယောက်(၁၉၇ဝ) နေထိုင်သည်။ ထင်ရှားသော အိုကလဟိုးမား တက္ကသိုလ်နှင့်ကောလိပ်ကျောင်းများ တည်ရှိသည်။
၁၈၃၄ ခုနှစ်တွင် အစိုးရက အိုကလဟိုးမားပြည်နယ် ဒေသကို အရှေ့ဘက်ရှိနယ်များမှ ရွှေ့ပြောင်းလာကြသော ရက် အင်ဒီးယန်းတို့နေထိုင်ရန် သီးသန့်သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။ ၁၈၇၉ ခုနှစ်မှအစပြု၍ အမေရိကန်အမျိုးသားတို့သည် ထိုဒေသတွင်းသို့ တစ်စုပြီးတစ်စု ဝင်ရောက်ခဲ့ကြရာ ၁၈၈၉ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့၌ အစိုးရက အခြေစိုက်နေထိုင်ရန် ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့ရသည်။ ဤသို့အားဖြင့် အိုကလဟိုးမားဒေသတွင် အင်ဒီးယန်း တို့နှင့် လူဖြူတို့ယှဉ်တွဲ၍ နေထိုင်လာခဲ့ကြသည်။ ၁၈၉ဝ ပြည့် နှစ်တွင် အိုကလဟိုးမားနယ်ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြပြီးနောက်၊ ၁၉ဝ၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ထဲသို့ ပြည်နယ်တစ်နယ်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့လေသည်။
အင်ဝိုင်းလေးရွာ၊ သမုတ်ဒရိုး
အင်ဝိုင်းလေးရွာ၊ သမုတ်ဒရိုး
NGC 7003
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒယ်ဖိုင်းနပ်စ် (ကြယ်စုတန်း)
ခဆဒိုဘူတာ
ခဆဒိုဘူတာ  (加佐登駅 ခဆဒို - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ မိအဲခရိုင်၊ ဆုဇုခမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
မိုရှေဒါရန်း
မိုရှေဒါယန်း(ယခင် Kitaigorodsky) (ဟီဘရူး: משה דיין‎; ၂၀ မေ၊ ၁၉၁၅ မွေး၊ ၁၆ အောက်တိုဘာ ၁၉၈၁ ကွယ်လွန်) သည် အစ္စရေး စစ်ခေါင်းဆောင် နှင့် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူသည် အစ္စရေးနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး စုပေါင်းလယ်ယာစခန်း၏ ဒုတိယမြောက်ကလေးအဖြစ် ဖွားမြင်လာခဲ့သည်။ အစ္စရေးနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးစစ်ပွဲ၏ ဂျေရူဆလင်စစ်မျက်နှာမှူးနှင့် ၁၉၅၆ စူးအက်တူးမြောင်း အရေးအခင်း၏ အစ္စရေးစစ်ဦးစီးချုပ်(၁၉၅၃-၅၈) အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၇ ခုနှစ်၊ ခြောက်ရက်စစ်ပွဲကာလတွင် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် သူ့ကို အစ္စရေးနိုင်ငံသစ်၏ စစ်သူရဲကောင်းအဖြစ် ကမ္ဘာသိဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၇၃ ခုနှစ်၊ ယွန်ကစ်ပူးစစ်ပွဲမတိုင်မီ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှု ပေါ့လျော့ခဲ့ခြင်းအတွက် ပြစ်တင်ဝေဖန်ခံခဲ့ရကာ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးအဖြစ်မှနုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးအဖြစ် အီဂျစ်-အစ္စရေးငြိမ်းချမ်းရေးစာချုပ် ချုပ်ဆိုနိုင်ရန် အရေးကြီးသောအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။
နှောကုန်းရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်
နှောကုန်းရွာ (Hnawkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရေဦးမြို့နယ်၊ နှောကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၂၃၇ ဖြစ်သည်။
မိုရှေဒါရန်း
ဘဝအစ
သူသည် အဆိုပါစခန်းတွင် Gideon Baratz ပြီးနောက် ဒုတိယမြောက်ဖွားမြင်လာသူဖြစ်သည်။ စခန်းကို အာရပ်တို့ တိုက်ခိုက်ခံရစဉ် မိမိဖခင်အတွက် ဆေးဝါးရှာဖွေရင်း စခန်း၏ပထမဆုံး ကျဆုံးခဲ့ရသူ မိုရှေဘာစကီး အားအစွဲပြု၍ မိုရှေ ဟုအမည်မှည့်ခဲ့သည်။ များမကြာမီသူ၏ မိဘများသည် မိုရှက်ပုံစံစုပေါင်းအခြေချစခန်းများအနက် ဦးဆုံးဖြစ်သည့် နာဟာလာ စခန်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ မိုရှေသည် ထိုစခန်း၏ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးသင်တန်းကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ သူသည် ထာဝရဘုရားသခင်ကို မယုံကြည်သူ ဂျူးလူမျိုးတစ်ဦးဖြစ်၏။
နှောကုန်းရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုရှေဒါရန်း
ဘဝအစ
သူသည် အသက် ၁၄ နှစ်တွင် ဟီဘရူးဘာသာဖြင့် ဟာဂါးနား(ကာကွယ်ရေး)ဟု လူသိကြသော ဂျူးကာကွယ်ရေးအဖွဲ့သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှတို့ဖွဲ့စည်းသော ရဲတပ်ဖွဲ့သို့ ၁၉၃၈ တွင်ဝင်ရောက်ပြီး ယာဉ်စီးကင်းလှည့်တပ်ဖွဲ့ငယ်တစ်ခုကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ ဇီယွန်ဝါဒီ ဗြိတိသျှထောက်လှမ်းရေးအရာရှိ အော်ဒီဝင်းဂိတ်အား အထင်ကြီးလေးစားခဲ့ပြီး အထူးညတပ်ဖွဲ့စစ်ဆင်ရေး များစွာကို သူ့လက်အောက်တွင် ဆင်နွှဲခဲ့သည်။
၁၉၃၉ အောက်တိုဘာတွင် Yavniel ၌ ဟာဂါးနားခေါင်းဆောင်သင်တန်း၏ နည်းပြမှူးဖြစ်စဉ် တရားမဝင်ရိုင်ဖယ်များကို ဗြိတိသျှပါလက်စတိုင်း ရဲအရာရှိနှစ်ဦးက ရှာဖွေတွေ့ရှိသွားခဲ့ကာ ထောင်ဒဏ် ၁၀ နှစ်အပြစ်ပေးခြင်းခံခဲ့ရသည်။ သို့သော် လန်ဒန်မြို့ရှိ ဂျူးခေါင်းဆောင် Chaim Weizmann ၏ကြားဝင်ဆောင်ရွက်ပေးမှုကြောင့် ၁၉၄၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆ တွင် ပြန်လွတ်လာခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဆီးရီးယားနှင့် လီဘာနွန်သို့ မဟာမိတ်တို့ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ရန်အတွက် ဩစတြေးလျ အမှတ် ၇ တပ်မလက်အောက်တွင် ရှေ့ပြေးအဖြစ် ကြိုတင်ဖွဲ့စည်းထားသော ဩစတြေးလျ၊ ဂျူး၊ အာရပ် ကင်းထောက်တပ်ဖွဲ့ငယ်တစ်ခုတွင် တာဝန်ပေးခြင်းခံခဲ့ရသည်။ သူနယ်မြေကျွမ်းကျင်သော Hanita စုပေါင်းလယ်ယာကျေးရွာကို ရှေ့တန်းစခန်းအဖြစ် အခြေစိုက်ကာ အာရပ်ရိုးရာဝတ်စုံများဝတ်ဆင်ပြီး ဗီချီပြင်သစ်အစိုးရလက်အောက်ခံ လီဘာနွန်ပြည်တွင်းသို့ လျှို့ဝှက်ထောက်လှမ်းရေး စစ်ဆင်ရေးများ ကြိမ်ဖန်များစွာ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။