cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
တိုင်ဖွန်း
ရာဇဝင်
တိုင်ဖွန်းအမျိုးအစားရေငုပ်သင်္ဘော စုစုပေါင်း ၆ စီးတည်ဆောက်ခဲ့သည်။ Originally, the submarines were designated by hull numbers only. Names were later assigned to the four vessels retained by the Russian Navy, which were sponsored by either a city or company. The construction order for an additional vessel (hull number TK-210) was canceled and never completed. Only the first of these submarines to be constructed, the Dmitriy Donskoy, is still in active service with the Russian Navy, serving as a test platform for the Bulava (SS-NX-32) missile which is currently under development. The Arkhangelsk (TK-17) and Severstal (TK-20) remain commissioned, though not currently active with the Russian fleet. All the R-39 missiles have been retired. The Typhoons are slated to be replaced by the Borei class starting in 2010-11.
In late December 2008, a senior Navy official announced that the two Typhoon-class submarines, the TK-17 and TK-20, that are in reserve would not be rearmed with the new Bulava SLBM missile system. They could however be modified to carry cruise missiles or to lay mines, or could be used in special operations. In late June 2009, the Navy Commander-in-Chief, Admiral Vladimir Vysotsky told reporters that the two submarines would be reserved for possible future repairs and modernization. In May 2010 the Navy Commander-in-Chief reported that Russia's Typhoon-class submarines would remain in service with the Navy until 2019. In September 2011, the Russian defense ministry decided to write off all Project 941 Akula nuclear-powered ballistic missile submarines until 2014. The reason for decommission of the world's largest submarines are restrictions imposed on Russia by the Strategic Arms Reduction Treaty and successful trials of new Borei-class submarine. However, according to other sources at the Russian defence ministry no such decision has been made and in that case the submarines would remain with the Russian Navy., Submarines TK-17 Arhangelsk and TK-20 Severstal will not be modernized as platforms for cruise missiles, but they will be kept in service with their previous armament, R-39 missiles.
Typhoon-based cargo vessel
The Submarine Cargo Vessel is a proposed idea by the Rubin Design Bureau where a Typhoon has its missile launchers removed and replaced with cargo holds. The projected cargo capacity of this configuration is 15000 t.
834 TK 208 Dmitriy Donskoy
Typhoon-#1
830 TK 17 Arkhangelsk
Typhoon-#5
TK 20 Severstal
Typhoon-#6
Satellite photos
One to three units (depending on the satellite map service you click) visible in the waters of the Zapadnaya Litsa naval base on the Kola peninsula
Red October
Probably the best-known fictional Typhoon-class submarine was the stealth equipped Red October, the subject of the Tom Clancy novel The Hunt for Red October and its 1990 movie adaptation, starring Sean Connery as the fictional Captain Marko Ramius.
In the novel, Red October used a drive system consisting of long shafts cut through the hull containing impellers called a tunnel drive or "caterpillar drive." In the movie, the caterpillar drive was instead said to be a magnetohydrodynamic drive with no moving parts. In both the novel and the movie, the drive was said to be near-silent; this made the Red October a perfect platform for launching depressed-trajectory ballistic missiles at the United States.
National Geographic
In 2008 National Geographic released a documentary about the scrapping of one of the Typhoons in the series "Break It Down". This ship is TK-13, which was scrapped over the time period 2007-2009.
အမ်ပရာပင်ဂွင်း
အမ်ပရာပင်ကွင်းသည် ပင်ဂွင်းမျိုးနွယ်များတွင် အရှည်ဆုံးနှင့် အလေးလံဆုံး သက်ရှိထင်ရှား ပင်ဂွင်း မျိုးစိတ်ဖြစ်သည်။ အန္တာတိကတိုက်တခုတွင်သာ နေထိုင်ကျက်စားပြီး အဖိုနှင့်အမသည် အရွယ်အစားအားဖြင့် ဆင်တူညီသည်။ အလျား 100 cm ခန့်ရှိပြီး အလေးချိန် 22 to 45 kg ထိ ကြီးထွားနိုင်သည်။ အခြားပင်ဂွင်းများအားလုံးကဲ့သို့ပင် အင်ပါယာ ပင်ဂွန်းများသည် မပျံသန်းနိုင်ကြချေ။ ငါးကို အဓိက စားသုံးပြီး အခြားသော ပုစွန်များကဲ့သို့သော ရေနေသတ္တဝါများကိုလည်း ဖမ်းယူစားသောက်ကြသည်။ ဤမျိုးစိတ်သည် ရေထဲတွင် မိနစ် ၂၀ ခန့် ငုတ်နိုင်ပြီး ရေအနက် 535 m အထိ ငုတ်နိုင်စွမ်းရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်ဂွင်းများ
သိန်းလွင်၊ ဒေါက်တာ
၁၉၄၄ - ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ(၁၁)ရက် သောကြာနေ့တွင် မကွေးမြို့နယ်၊ မိကျောင်းရဲတိုက်နယ်၌ အဖ-ဦးအေး မောင်၊ အမိ-ဒေါ်မြသန်းတို့က မွေးဖွားခဲ့သည်။
၁၉၄၉ - ၅၉ - မကွေးမြို့နယ်၊ မိကျောင်းရဲအထက်တန်းကျောင်းတွင် (၁၀)တန်းအောင်သည်အထိ ပညာသင်ခဲ့ သည်။
၁၉၆၀ - ၆၂ - မကွေးဥပစာကောလိပ်တွင် ဥပစာ(ခ)တန်းအထိ ဆက်လတ်ပညာသင်ယူခဲ့သည်။
၁၉၆၄ - ၆၆ - ပညာရေးတက္ကသိုလ်တွင် ဆက်လက်ပညာသင်B.E.D ဘွဲ့ရရှိ။
၁၉၆၆ - ၆၇ - လမ်းမတော် အထက်တန်းကျောင်း အမှတ်(၁)တွင် အထက်တန်းပြဆရာအဖြစ် စတင်တာဝန် ထမ်းဆောင်။
၁၉၆၇ - ၇၁ - တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် မော်စကို တက္ကသိုလ်တွင် ဆက်လက်ပညာသင်ကြားခွင့်ရခဲ့ပြီး ပညာရေး စိတ်ပညာဘာသာရပ်တွင် ပါရဂူဘွဲ့ရခဲ့သည်။
၁၉၇၂ - ၇၈ - ပညာရေးတက္ကသိုလ်၊ ပညာရေးစိတ်ပညာဌာနတွင် နည်းပြ။ လက်ထောက်ကထိက တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့။
၁၉၇၆ - ၇၇ - ၎င်းနှစ်အတွင်း ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနတွင် တွဲဖက်ပြီး ဒေသကောလိပ်များ ဖွင့်လှစ်ရေးလုပ်ငန်း များ တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခဲ့။
၁၉၇၈ - ၈၆ - ထားဝယ်ကောလိပ်တွင် ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်။
၁၉၈၆ - ၈၇ - ပညာရေးတက္ကသိုလ်၊ ပညာရေးစိတ်ပညာဌာနတွင်ကထိက။
၁၉၉၃ - ယူနီဆက်အတွက်မိဘနှင့်ကလေးသူငယ်များ ပြုစုစောင့်ရှောက်ရေးအတွက်(လသားမှ ၅-နှစ်အထိ)လက်စွဲစာစောင်ထွက်။
၁၉၉၄ - ယူနီဆက်မှပင် ရေပတ်ဝန်းကျင်သန့်ရှင်းရေးနှင့် တစ်ကိုယ်ရေကျန်းမာရေး(ဆရာလမ်းညွှန်) စာအုပ် ထွက်။
၁၉၉၅ - ခေတ်အမြင် ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာ အမေးအဖြေများ စာအုပ်(မင်္ဂလာရောင်ခြည်စာပေ)မှထွက်။
၁၉၉၆ - ရာပြည့်စာအုပ်တိုက်မှ ဗုဒ္ဓနည်းကျ စိတ်ထားလေ့ကျင့်ပျိုးထောင်မှု စာအုပ်ထွက်။ သင့်ဘဝစာပေမှ သင့်ကလေး လူတော်လူကောင်းဖြစ်အောင် စာအုပ်ထွက်။ သားဖွားဆရာမများအတွက် အခြေခံဆက်သွယ်ရေး ကျွမ်းကျင်မှုများ(လက်စွဲစာစောင်)၊ ရှေ့သို့တက်လှမ်း ဘဝအောင်ပန်း စသော စာအုပ်များထွက်။
၁၉၉၇ - ပညာရေးဌာနမှ လုပ်သက်(၃၀)ပြည့် အငြိမ်းစားယူ။ ကလေးသူငယ်ပြုစုစောင့်ရှောက်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ရေးလုပ်ငန်းအတွက် အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ကလေးသူငယ်စောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့(U.K)တွင် ဆက်လက် လုပ်ကိုင်။
၁၉၉၇ - နုနယ်စဉ်က အစပျိုးကြ(ကလေးသူငယ်စောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့U.K)။ သောမတ်စ်ကို သင်ကြားခြင်း (U.K)။ ပျော်ရွှင်ကြည်နူးစရာ ကလေးကစားစရာ အရုပ်များ။ အခက်အခဲကျော်နိုင်ရေး နည်းလမ်းကောင်းများ'' စသော စာအုပ်များထွက်။
၁၉၉၇ - ပညာရပ်နယ်ပယ်တွင် ESCAPနှင့် လူမှုဝန်ထမ်းဌာနတို့ ပူးပေါင်းအကောင်အထည်ဖော်သော Community-bared Prevention-ပရောဂျက်ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့။
၁၉၉၇ - ၂၀၀၀ - ယူအင်ဒီပီ-ယူနက်စကိုပညာရေး ပရောဂျက်တွင် ကျောင်းလုပ်ငန်းအစီအစဉ်များ ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ရေးအတွက် ကျွမ်းကျင်သူအဖြစ် ဆက်လက်လုပ်ကိုင်။
၁၉၉၈ - တူဒေးစာအုပ်တိုက်မှ ရဲဝံ့စိတ်ဖြင့် ဘဝကိုအနိုင်ယူပါ။ ဆုစာအုပ်တိုက်မှ ပြီးပြည့်စုံသော ဘဝတစ်ခု ကို ဖန်တီးခြင်း စသောစာအုပ်များထွက်။
၁၉၉၉ - တူဒေးစာအုပ်တိုက်မှ ကြီးပွားချမ်းသာသော နည်းလမ်းကောင်းများ စာအုပ်ထွက်။
၂၀၀၀ - ၂၀၀၁ - ပညာရေးညှိနှိုင်းရေးမှူးအဖြစ် ကလေးသူငယ်စောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့(ယူကေ)တွင် ဆက်လက် လုပ်ကိုင်။
၂၀၀၀ - (ပြည့်) - သောကကင်းကွာ စိတ်ချမ်းသာ(ကောင်းသန့်စာပေ)။ ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့်ဘဝအောင်မြင်ရေး အလေ့အကျင့်များ(တူဒေးစာပေ)။ ချမ်းသာအောင်နေနည်း(ဆု-စာပေ)။ အပြုသဘောစိတ်ကောင်းနှင့်ယှဉ်ပြီးနေ တတ်သော အလေ့အကျင့်(တူဒေး)။ စိတ်စေတနာကောင်းဖြင့် အကျိုးဆောင်ခြင်း(တူဒေး)။ စိတ်ကျန်းမာရေး အတွေးစာစုများ(ပ-တွဲ)(ကောင်းသန့်စာပေ) စသည့်စာအုပ်များထွက်။
၂၀၀၁ - စိတ်ကျန်းမာရေး အတွေးစာစုများ (ဒု-တွဲ)၊ (တ-တွဲ)၊ (စတုတ္ထတွဲ)၊ ချစ်ခြင်းမေတ္တာရသစာစုများ၊ ပုံပြင်ဖတ်ရအောင်၊ နိုင်ငံတကာပညာရေးနှင့်မြတ်ပညာ စသော စာအုပ်များထွက်။
၂၀၀၂ - နှစ်ဦးပိုင်းမှစတင်ပြီး ပညာရေးလုပ်ငန်းကျွမ်းကျင်သူအဖြစ် အကြံပေးခြင်း၊ သုတေသနပြုလုပ်ခြင်း လုပ်ငန်းများကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် လက်တွဲလုပ်ဆောင်နေ။ ADBနှင့်ပညာရေးဌာနတို့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သော Education Sector Study in Myanma-လုပ်ငန်းလုပ်ဆောင်။ နိုင်ငံတကာပညာရေးနှင့် မြတ်ပညာ(ကောင်းသန့်စာပေ)ထွက်။ မိဘတို့၏သူငယ်ဥယျာဉ်(မုံရွေး)၊ မိဘတို့၏အရိပ်ပြစကား လက်ဆောင် မွန်များ စသည့် စာအုပ်များထွက်။
၂၀၀၃ - ကလေးသူငယ် ပြုစုရေးအဖွဲ့(ယူ၊အက်စ်)နှင့်ပေါင်းပြီး Early Childhood Care; A Postive Impact (Myanma)သုတေသနလုပ်ငန်းကို ဆောင်ရွက်။ တူဒေးစာအုပ်တိုက်မှ စိတ်၏ဖိစီးမှုကို လျှော့ချနည်းများ စာအုပ်ထွက်။ Child Focused Networkနှင့် ပူးပေါင်းပြီး သင်တန်းကျောင်းရှိကလေးသူငယ်များ၏ အခြေအနေကို လေ့လာသုတေသနပြုလုပ်ငန်း ဦးစီးဆောင်ရွက်ခဲ့။ (ပညာရေးဌာနအတွက်) လူတိုင်းအတွက်ပညာရေး၊ နိုင်ငံ အဆင့်လုပ်ငန်းစီမံချက် စာအုပ်များ မြန်မာပြန်ခဲ့။ ပညာရေးဌာနနှင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပညာရေးဆွေးနွေးပွဲများ၊ နှီးနှောဖလှယ်ပွဲများ၊ လေ့လာရေးခရီးများ သွားရောက်ခဲ့။ ဆိုဗီယက်ရုရှားနိုင်ငံ၊ ဂျပန်၊ ဆွစ်ဇာလန်၊ တရုတ်၊ ထိုင်း၊ ဗီယက်နမ်၊ သီရိလင်္ကာ၊ စင်္ကာပူနှင့် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံများသို့ ပညာရေးလုပ်ငန်းနှင့်ဆက်သွယ်ပြီး သွားရောက်ခဲ့။ စိတ်၏ဖိစီးမှုကို လျှော့ချနည်းများ စာအုပ်တူဒေးမှထွက်။
၂၀၀၄ - အမှားစွမ်းအင်၊ အမှန်ခွန်အား စာအုပ်ထွက်။
၂၀၀၅ - လူသားနှင့် နှလုံးသားအလှပုံရိပ်များ စာအုပ်ထွက်။
၂၀၀၆ - ဗုဒ္ဓဓမ္မအနှစ်ပြ စာအုပ်ထွက်။ ဒေါက်တာသိန်းလွင်သည် ယခုအခါ အမှတ်-၆၄၊ ရွှေစံပယ်(၅)လမ်း၊FMIလှိုင်သာယာတွင် နေထိုင်ရင်း ရပ်ရွာ ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများလုပ်ဆောင်ရင်း စာပေများပြုစုနေ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ကမ္ဘာ့ပြက္ခဒိန်
နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ပြက္ခဒိန်များကိုတွက်ချက်နေရခြင်းဒုက္ခမှ ကင်းလွတ်စေရန် ဂရီဂေါရီးယန်း ပြက္ခဒိန်ကို ပြန်လည်ပြုပြင်ကာ ကမ္ဘာ့ပြက္ခဒိန်ပြုရေးအတွက် အီတလီဘုန်းတော်ကြီးတစ်ဦးဖြစ်သူ မာကိုမက်စ်ထရိုဖိနိ (Marco Mastrofini) က ၁၈၃၄တွင် တင်ပြခဲ့သည်။ ၎င်းတင်ပြခဲ့သော ကမ္ဘာ့ပြက္ခဒိန်မှာ နှစ်အားလုံးအတွက် အတူတူပင်ဖြစ်သည်။ ဘာမှ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရန် မလိုပေ။
ထိုပြက္ခဒိန်ကို နှစ်တိုင်း တနင်္ဂနွေဖြင့်စပြီး စနေနေ့ဖြင့် ဆုံးသည်။ ပြက္ခဒိန်၌ တူညီသောအပိုင်းလေးပိုင်းပါဝင်သည်။ အပိုင်းတိုင်းကို တနင်္ဂနွေနှင့်စပြီး စနေဖြင့်ဆုံးသည်။ တစ်ပိုင်းလျှင် ၉၁ ရက် သို့မဟုတ် ၁၃ ပတ် သို့မဟုတ် ၃ လ စီပါသည်။ ထိုသုံးလတွင် ၃၁ ရက်ပါသောလ တစ်လ၊ ရက် ၃၀ ပါသောလ နှစ်လစီပါသည်။ ပထမပိုင်းကို ၃၁ ရက်ပါသည့် ဇန်နဝါရိလဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဒုတိယပိုင်းကို ၃၁ ရက်ပါသည့် ဧပြီလဖြင့်လည်းကောင်း၊ တတိယပိုင်းကို ၃၁ ရက်ပါသည့် ဇူလိုင်လဖြင့် လည်းကောင်း၊ စတုတ္ထပိုင်းကို ၃၁ ရက်ပါသည့် အောက်တိုဘာလဖြင့်လည်းကောင်း စသည်။
တစ်ပိုင်းလျှင် ၉၁ ရက်ကျဖြင့် ၄ ပိုင်းတွင် စုစုပေါင်း ၁၆၄ ရက်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ၃၆၅ ရက်ပြည့်ရန် ဒီဇင်ဘာလပြီး နောက်တစ်ရက် ထပ်ဖြည့်လိုက်သည်။ ဤရက်ကို ကမ္ဘာ့နေ့ (Worldday) ဟုခေါ်ပြီး သင်္ကေတ W ဖြင့် သတ်မှတ်သည်။ နှစ်တစ်နှစ်ကုန်ဆုံးသည့် အထိန်းအမှတ်အဖြစ် တစ်ကမ္ဘာလုံး၏ အလုပ်ပိတ်ရက်အဖြစ် သတ်မှတ်မည်။ ထိုရက်သည် ဒီဇင်ဘာ ၃၀ ရက် စနေနေ့၏ နောက်တစ်ရက်ဖြစ်သော်လည်း ၎င်းရက်ကို နေ့အမည်မပေးဘဲ ဖျောက်ထားလိုက်သည်။ ထိုရက်၏နောက်တစ်ရက်မှာ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့ နှစ်ကူးရုံးပိတ်ရက်ဖြစ်သည်။
အဲလစ်ဇဘတ် အခေလစ်ဇ် (Elisabeth Achelis) က ၁၉၃၀ ပြည့်နှစ်တွင် ကမ္ဘာ့ပြက္ခဒိန်ကို နိုင်ငံတကာမှ လက်ခံလာစေရန် ကမ္ဘာ့ပြက္ခဒိန်အဖွဲ့ (The World Calendar Associatiin- TWCA) ကို ဖွဲ့စည်း လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ၁၉၃၀ ပြည့်နှစ်များက (နောက်ပိုင်း ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂဖြစ်လာမည့်) နိုင်ငံပေါင်းချုပ် အသင်းကြီးကပါ ကမ္ဘာပြက္ခဒိန်ကို ထောက်ခံခဲ့သည်။ အခေလစ်ဇ်သည် ၁၉၃၁ ပြည့်နှစ်မှစကာ ပြက္ခဒိန် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရေးဂျာနယ် (Journal of Calendar Reform) ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည့်အပြင် ပြက္ခဒိန်နှင့် ပတ်သက်၍လည်း စာအုပ် ၅ အုပ် ရေးခဲ့သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးပြီးသည့်နောက်တွင် အခေလစ်ဇ်သည် ကမ္ဘာပြက္ခဒိန်ကို နိုင်ငံတကာမှ ထောက်ခံမှုများရရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ သူ၏ကြိုးပမ်းမှုဖြင့် အမေရိကန်ကွန်ဂရက်လွတ်တော်တွင်ပါ ထည့်သွင်းဆွေးနွေသည်အထိ ဖြစ်လာသည်။ သို့သော် ဤကမ္ဘာပြက္ခဒိန်ကိစ္စကို ကိုင်တွယ်ရန အသင့်တော်ဆုံးမှာ ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂဖြစ်သည်ကိုမူ သူမအနေနဲ့ လက်မခံနိုင်စရာမရှိပါ။
သို့သော် ဤကိစ္စမှာ တစ်ကမ္ဘာလုံးနှင့် သက်ဆိုင်သော အရေးဖြစ်၍ မလွယ်ကူလှပါ။ ၁၉၅၅ ထိတိုင် ကုလသမဂ္ဂတွင် လိပ်ခဲတည်းလည်းဖြစ်နေရသည်။ ကမ္ဘာပြက္ခဒိန်ကို ၁၉၅၆ ဇန်နဝါရီ ၁ ရက်နေ့မှစ၍ စတင်အသုံးပြုရန် အမေရိကန်ကိုယ်စားလှယ်က အဆိုတင်သွင်းခဲ့ရာ အိန္ဒိယက ထောက်ခံသဘောတူသည်။ မြန်မာပြည်အစိုးရထံသို့လည်း ထောက်ခံ၊ မထောက်ခံ မေးမြန်းခဲ့သည်။ မြန်မာအစိုးရက ပြက္ခဒိန်အကြံပေးအဖွဲ့သို့ အဆိုပါကမ္ဘာပြက္ခဒိန်သဘောများနှင့် အကြံဉာဏ်များ တောင်းခံခဲ့သည်။
ထိုအခါ၌ မြန်မာပြက္ခဒိန်အဖွဲ့တွင် မြန်မာဗေဒင်ပညာရှိများနှင့် ဘုန်းတော်ကြီးတစ်ပါးအပါအဝင် ပုဂ္ဂိုလ် ၁၈ ဦး အစည်းအဝေးပွဲကျင်းပခဲ့သည်။ အနောက်နှင့်အရှေ့ နက္ခတ်ပညာရှိ ၂ ဦးသာရှိသော်လည်း ကျန်တစ်ဦးမှာ အကြောင်းမညီညွတ်၍ အစီးအဝေးကို မတက်ရောက်နိုင်ခဲ့ပေ။ ပြက္ခဒိန်အစည်းအဝေးမှ ဤကမ္ဘာ့ပြက္ခဒိန်သည် နေ့ဖျောက်သောပြက္ခဒိန်ဖြစ်သဖြင့် မြန်မာဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ အသုံးမပြုထိုက်။ တိုင်းပြည် ပျက်စီးရာပျက်စီးကြောင်းဖြစ်သဖြင့် ကမ္ဘာ့ပြက္ခဒိန်ကို မြန်မာအစိုးရက ထောက်ခံခြင်းမပြုရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။
နောက်ဆုံးတွင် အခေလစ်ဇ်သည် သူမ၏ TWCA အဖွဲ့ကြီးကို ၁၉၅၆ ၌ ဖျက်သိမ်းလိုက်ရတော့သည်။ TWCA ကိုဖျက်သိမ်းလိုက်လင့်ကစား ယခုတိုင် လက်မလျော့တမ်း ကြိုးပမ်းနေသူများလည်း ရှိသည်။ ၎င်းတို့က ကမ္ဘာပြက္ခဒိန်ကို ၂၀၁၂ တွင် အသက်ဝင်ရန် ကြိုးစားခဲ့ကြသည်။ ယခု TWCA ၏ ဒါရိုက်တာမှာ ဝိန်းအက်ဒွပ်ရစ်ချတ်ဆင် (wayne Richardson of Ellinwood, Kansas) ဖြစ်သည်။
ဖီးလစ်ဆော်လ်တန်
ဖီးလစ် ဆော်လ်တန် (Felix Salten) ကို ၁၈၆၉ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ၆ရက်တွင် မွေးဖွား၍ ၁၉၄၅ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ၈ရက်တွင် ကွယ်လွန်လေသည်။ သူသည် ဗီယင်နာမြို့မှ ဩစတြီးယန်းလူမျိုး စာရေးဆရာနှင့် ဝေဖန်ရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လေသည်။ သူ၏အထင်ရှားဆုံးစာအုပ်မှာ ၁၉၂၃ခုနှစ်တွင် ရေးသားသော ဘမ်ဘီ ဝတ္တု ဖြစ်လေသည်။
ဆော်လ်တန်ကို ဟန်ဂေရီနိုင်ငံ၊ ဘူဒါပက်မြို့တွင် မွေးဖွားလေသည်။ သူ၏အမည်ရင်းမှာ ဆစ်ဂ်မန်း ဆာလ်မန်းဒ် ဖြစ်လေ သည်။ သူ လေးပတ်သားအရွယ်တွင် သူ၏မိသားစုသည် ဩစတြီးယားနိုင်ငံ၊ ဗီယင်နာမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့သွားလေသည်။ ၁၉ရာစုနှောင်းပိုင်းကာလအတွင်းတွင် ဂျူးလူမျိုးများစွာသည် ဗီယင်နာမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့အခြေချလာကြလေသည်။ အ ကြောင်းမှာ ၁၈၆၇ခုနှစ်အတွင်းတွင် ဗီယင်နာမြို့သည် ဂျူးလူမျိုးများကို နိုင်ငံသားအဖြစ် အပြည့်အဝအသိအမှတ်ပြု သောကြောင့် ဖြစ်လေသည်။
သူ၏ဖခင်ဖြစ်သူ ဒေဝါလီခံလိုက်ရပြီးနောက်တွင် အသက်၁၆နှစ်အရွယ် ဆော်လ်တန်သည် ကျောင်းမှထွက်လိုက်ရပြီး အာမခံကုမ္ပဏီတစ်ခုတွင် စတင်၍ အလုပ်လုပ်ရလေသည်။ ထိုကာလမှာပင် သူသည် ကဗျာများနှင့် စာအုပ်ဝေဖန်ချက် များကိုပါ ဂျာနယ်များသို့ ပို့လေသည်။ သူသည် နုပျိုသော ဗီယင်နာ လှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်လာလေသည်။ များမကြာမီ သူသည် ဗီယင်နာမှ ပုံနှိပ်တိုက်တစ်ခုအတွက် အချိန်ပြည့် အနုပညာနှင့် ကဇာတ်ဆိုင်ရာ ဝေဖန်ရေးသမားတစ်ဦးအဖြစ် လုပ်ကိုင်လေသည်။ ၁၉၀ဝပြည့်နှစ်အတွင်း သူ၏ ဝတ္တုတိုများ ပထမဦးဆုံးအကြိမ် စုစည်းမှု ထွက်လာလေသည်။ ၁၉၀၁ခုနှစ်တွင် သူသည် ဗီယင်နာမြို့၏ ပထမဦးဆုံးသော စာပေဖျော်ဖြေပွဲကို အစပျိုးဦးဆောင်ခဲ့လေသည်။ ယင်း စာပေဖျော်ဖြေပွဲမျိုးမှာ ကာဘာရက်ဒ်ဟု ခေါ်တွင်သော ဖျော်ဖြေပွဲမျိုးဖြစ်လေသည်။ စားသောက်ဆိုင်များ၊ နိုက်ကလပ် များတွင် စားသောက်နေကြသည့်ပရိသတ်ကို ဖျော်ဖြေကြခြင်း ဖြစ်လေသည်။ ဆော်လ်တန်၏ စာပေဖျော်ဖြေပွဲသည် သက် တမ်းသိပ်မရှည်ခဲ့ပေ။
သူ၏အထင်ရှားဆုံးသောစာအုပ်မှာ ၁၉၂၃ခုနှစ်တွင်ထွက်ရှိသော ဘမ်ဘီ စာအုပ် ဖြစ်လေသည်။ ယင်းစာအုပ်ကို ၁၉၂၈ ခုနှစ်အတွင်း အင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့ ပြန်ဆိုခဲ့သည်။ အဆိုပါအင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်သည် တစ်လတာအကောင်းဆုံးစာအုပ်အဖြစ် လည်း အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့လေသည်။ ၁၉၃၃ခုနှစ်တွင် သူသည် ရုပ်ရှင်ဆိုင်ရာမူပိုင့်ခွင့်ကို ဒါရိုက်တာ ဆစ်ဒနီ ဖရန် ကလင်အား ဒေါ်လာတစ်ထောင်တည်းဖြင့် ရောင်းချခဲ့သည်။ ဖရန်ကလင်က အဆိုပါမူပိုင်ခွင့်ကို ဝေါ့လ်ဒစ္စနီ စတူဒီယို သို့ လွှဲပြောင်းရောင်းချခဲ့လေသည်။ ဝေါ့လ်ဒစ္စနီက ဘမ်ဘီဝတ္တုကိုအခြေခံ၍ရိုက်ကူးထားသောရုပ်ရှင်ကို ၁၉၄၂ခုနှစ် တွင် ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။
ငြိမ်းအေးအိမ်
ငြိမ်းအေးအိမ်သည် မြန်မာ ပို့စ်မော်ဒန် စာရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည် ။ ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ ပါတီဝင်ဟောင်းတစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၉ နောက်ပိုင်း ငြီမ်းချမ်းရေးရပြီးနောက် မြို့ပေါ်သို့ပြန်ရောက်လာသည်။ ငြိမ်းချမ်းရေးတပ်ဖွဲ့ N.D.A (Kachin) ၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ငြိမ်းအေး ဟုလည်းခေါ်သည်။ ၁၉၇၆ခု မှိုင်းရာပြည့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားဟောင်းဖြစ်ဖူးသည်။
ဖီးလစ်ဆော်လ်တန်
၁၉၃၀ပြည့်နှစ်များအတွင်းတွင် ဩစတြီးယားနိုင်ငံရှိ ထင်ရှားသောဂျူးလူမျိုးတစ်ယောက်အတွက် ဘဝမှာ အန္တရာယ်ထူ ပြောစပြုလာလေသည်။ အဒေါ့ဖ် ဟစ်တလာသည် ၁၉၃၆ခုနှစ်အရောက်တွင် ဆော်လတန်၏စာအုပ်များကို ပိတ်ပင်လေ သည်။ နောက်နှစ်နှစ်အကြာတွင် ဩစတြီးယားနိုင်ငံသည် ဂျာမနီ၏အစိတ်အပိုင်းဖြစ်လာပြီးနောက် ဆော်လ်တန်သည် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၊ ဇူးရစ်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့အခြေချလေသည်။ ဇူးရစ်တွင်ပင် သူသေသည်အထိ နေထိုင်ခဲ့သည်။ သူသည် ၁၉၀၂ခုနှစ်တွင် ရုပ်ရှင်မင်းသမီး အော်တီလီ မက်ဇယ်လ်နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး ၎င်းနှင့် ကလေးနှစ်ယောက်ရခဲ့သည်။ ကလေးနှစ်ယောက်၏အမည်များမှာ ပေါလ် နှင့် အန်နာ ကက်ထရီးနားတို့ဖြစ်ပြီး ၁၉၀၃ခုနှစ်နှင့် ၁၉၀၄ခုနှစ်တို့တွင် အ သီးသီးမွေးဖွားခဲ့လေသည်။ သူသည် ဘမ်ဘီဇာတ်ကောင်ကိုအခြေခံ၍ နောက်ထပ်စာအုပ်တစ်အုပ် ရေးသားခဲ့သေးသည်။ ယင်းစာအုပ်၏အမည်မှာ ဘမ်ဘီ၏ရင်သွေးများ - တောအုပ်ထဲက မိသားစု၏ ဇာတ်လမ်း ဖြစ်ပြီး ၁၉၃၉ခုနှစ်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သည်။ သူ၏စာအုပ်များဖြစ်သော ပယ်ရီ နှင့် ဖလော်ရင့်စ်မြို့မှ ခွေးကြီး တို့ကို မှီငြမ်း၍ ဒစ္စနီရုပ်ရှင်များဖြစ်သော ပယ်ရီ (၁၉၅၇) နှင့် အမွေးဖွားခွေး (၁၉၅၉) တို့ကို ရိုက်ကူးထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။
ဖလံပင်ရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ဖလံပင်ရွာ (Hpalanpin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ကျောက်ဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၄၈၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်ဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၈၂ ဦး၊ မ ၂၁၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၁၆၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ဖီးလစ်ဆော်လ်တန်
ဆော်လ်တန်ကို စိတ်လှုပ်ရှားဖွယ်ရာဝတ္တုရှည်တစ်အုပ်ဖြစ်သော ဂျိုဆီဖင်းန် မဒ်ဇန်ဘာချာလ် စာအုပ်ကို ရေးသားခဲ့သည့် အမည်မသိ စာရေးဆရာအဖြစ် သတ်မှတ်ထားကြပြီ ဖြစ်သည်။ ယင်းဝတ္တုရှည်သည် ဗီယင်နာမြို့မှ ပြည့်တန်ဆာမ တစ်ဦး၏ ဝတ္တုဟန်အတ္ထုပတ္တိစာအုပ် ဖြစ်ပြီး ၁၉၀၆ခုနှစ်က ထွက်ရှိခဲ့လေသည်။ အဆိုပါဝတ္တုရှည်သည် ဂျာမန်ဘာသာ ဖြင့် ရေးသားခဲ့သည်။
သူရေးခဲ့သည့်အခြားသောစာအုပ်များတွင် တိရစ္ဆာန် ဝတ္တုရှည်များ - ယုန်၁၅ကောင် (၁၉၂၉)၊ ဧကရာဇ်မင်းမြတ်၏ မြင်းကြီး ဖလော်ရီယန် (၁၉၃၃) နှင့် ကြောင်ကလေး ဂျေဘ်ဘီ (၁၉၄၅) တို့လည်း ပါဝင်လေသည်။
ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်များ
ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်များ (ရှင်တိုကျောင်းတော်များ အပါအဝင်) သည် ကျော်ကြားပြီး အရေးကြီးသည့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုဆိုင်ရာ အဆောက်အဦးများ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်ဘာသာစကားဖြင့် ကျောင်းတော်ကို တဲရ(寺) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ အချို့သော ခန်ဂျအသံထွက်တွင်မူ “ဂျိ” ဟု ထွက်လေ့ရှိသည်။ ဂျပန်နိုငံရှိကျောင်းတော်များ၏ အမည်များသည် များသောအားဖြင့် “ဒဲရ”၊ “ဂျိ” စသည့်အသံများဖြင့် အဆုံးသတ်လေ့ရှိသည်။ အခြားသော အသံထွက်တစ်ခု ဖြစ်သည့် အင်း (院) ကိုမူ ပုံမှန်အားဖြင့် အရေးပါလေ့မရှိသည့် ကျောင်းများအတွက် အသုံးပြုသည်။
ချီယားကုန်းရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ချီယားကုန်းရွာ (Chiyarkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ မြေသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၃၈၄ ဖြစ်သည်။
သဲပုံစေတီပွဲ
(၁၂) တစ်ပေါင်းလ မိန်ရာသီတွင် သဲပုံစေတီပွဲကို ကျင်းပရိုး ရှိလေသည်။ ဤလတွင် ဧရာဝတီမြစ်တွင် သဲသောင်များ ဖြူဖြူဖွေးဖွေး ထွန်းပေါ်၍ ရေကျေးရေငှက်များ မြူးထူးပျော်ပါးကြသဖြင့် အလွန်ကြည်နူး ဘွယ်ဖြစ်လေသည်။ ထိုအခါတွင် မင်းမိဘုရားနှစ်ပါးသည် မင်းညီမင်းသား မှူးတော်မတ်တော်တို့ နှင့်အတူ သောင်ပြင်သို့ ထွက်စံတော်မူကာ သဲပုံစေတီများကို တည်၍ ပူဇော်ကန်တော့ကြလျက် ပွဲလမ်းသဘင်ဆင်ယင်ကျင်းပကြလေသည်။ ဤကိုရည်၍ အင်းဝမြို့ဘွဲ့ဆဲ့နှစ်ရာသီလူးတားတွင်၊
ဤသို့အားဖြင့် ဆဲ့နှစ်ရာသီပွဲတော်တို့ကို မင်းမိဘုရား နှစ်ပါးအမှူးပြု၍ အစဉ်တစိုက် ကျင်းပလာခဲ့ကြရာ အချို့ပွဲတော်များသည် ယခုအခါတိုင်အောင် ဆက်လက်ခေတ်စားဆဲပင် ဖြစ်ပေသည်။ အချို့မှာမူကား တိမ်ကောပပျောက်ကြလေပြီတည်း။
ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် ထင်ရှားကျော်စောသောပျို့စာဆိုလက်ဝဲသုန္ဒရက သာဓိနပျို့စာ(ပုဒ်ရေ-၂၉)တွင် ဖွဲ့ဆိုထားရာ ရှေးအခါကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် ဂူလုံးသဲပုံစေတီပူဇော်ပွဲမျိုး တပေါင်းလရာသီ၌ ကျင်းပကြောင်း တွေ့ရှိရပေသည်။ စာဆိုတော် လက်ဝဲသုန္ဒရသည် (၁၀၈၅ခန့်မှ ၁၁၆၁ခန့်)တွင် ထင်ရှားရှိ၍ ဘိုးတော်ဘုရားဗဒုံမင်းလက်ထက်၌ ကျော်ကြားသော ရတုစာဆိုလည်း ဖြစ်သည်။ သာသနာ့ဒါယကာလောကဓိပတိဘွဲ့ နာမံရှိသော အလောင်းမင်းတရားကြီး ဦးအောင်ဇေယျ၏လက်ထက်ပြုစုသော အင်ရုံဝန်ကြီးသီရိဥဇနာ၏အင်ရုံစာတမ်းတွင်မူ ၁၂-လရာသီပွဲများ အကြောင်းရေးသားရာတွင် သဲပုံစေတီပူဇော်ပွဲများ မတွေ့ရှိရချေ။ သို့သော် ရှေးမြန်မာများသည် တပေါင်းလတွင် လယ်ယာရိတ်သိမ်းပြီးချိန်၌ အားလပ်ကြသည့်အလျောက် ဘုရားပွဲတော်များမြို့ကြီးများတွင်မက ကျေးလက်များတွင် ဆင်ယင်ကျင်းပသော ရှေးထုံးတရပ်ရှိပေသည်။ ဤသည်ကို ဆီသည်ရွာစားဦးအောင်ကြီးက တပေါင်းလဘွဲ့လူတားတွင် သဘင်အပြီး၊ သဲစေတီဟု၊ မြှောက်ချီရှင်ပ၊ ပူဇော်ကြမှဟု စပ်ဆိုခဲ့သည်။
သဲပုံစေတီပွဲပူဇော်သည့်မှတ်တမ်းကို ညောင်ရမ်းခေတ်လူးတားနှင့် ကုန်းဘောင်ခေတ် ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက် ပျို့စာပေ၌ တွေ့ရှိရသည့်အလျောက် ညောင်ရမ်း အမရပူရခေတ် ဓလေ့ဘာသာပွဲတစ်ရပ်အဖြစ် တွေ့ခဲ့ပေသည်။
သမိုင်းမှတ်တမ်း
ရှေးအစဉ်အလာပြောကြသော သမိုင်းမှတ်စုများအရ အင်းဝမြို့ဆင်ဖြူရှင်မင်းတရားကြီး (၁၁၂၅ မှ ၁၁၃၈)သည် ယိုးဒယားပြည်ကို အောင်နိုင်စဉ်အခါက (အေဒီ ၁၇၆၇၊ မြန်မာ သက္ကရာဇ် ၁၁၂၉) ယိုးဒယားနိုင်ငံမှ မင်းနှင့်တကွ လူသူအများ ခေါ်ဆောင်လာသည်။ ရဟိုင်း ပိတ်တုံကျော်၊ သောက္ကတဲဌာနီ၊ သုဝဏ်ခလောက်၊ ပိဿလောက်မြို့များကို အောင်နိုင်၍ ထိုအရပ်ဒေသမှ လူအများကိုလည်း ခေါ်ဆောင်လာသည်။ ဇင်းမယ်ကြောင်းချီရာမှလည်း ယွန်း၊ ဇင်းမယ်၊ လောမှ လူအများပါလာကြသည်။ ယွန်း၊ ဇင်းမယ်၊ လောမှ လူအများကို လင်းဇင်းအမည်ဖြင့် တပ်ဖွဲ့၍ ပေးထားလေသည်။ လင်းဇင်းအမှုထမ်းဟူ၍ တွေ့ရှိရသည်။ လင်းဇင်းကုန်းဟူ၍လည်း အမရပူရမြို့နယ်အတွင်း၌ ရှိသည်။ သို့သော် ထိုစဉ်အခါက အမပရပူရမြို့ဟု မြို့နန်း မတည်ရသေးချေ။ အင်းဝမြို့နန်း ဒေသ သာရှိသေးသည်။ သို့သော် မတဲ(ယခု မန္တလေးမင်းတဲအရပ်)ဒေသသည် တရုတ်ကုန်သည်များ နေထိုင်ကြရာ ဒေသဖြစ်ခဲ့သည်။ အချို့က တရုတ်ကုန်သည် များသည် ထိုစဉ်အခါက အမရပူရ မတည်မီအချိန် ရွှေဂွမ်းထုပ်အရပ်၌ နေရာချပေးခဲ့ရာ တရုတ် ဘုံကျောင်းကိုပင် ဆောက်လုပ်ခွင့်ရခဲ့သည်။ ယခု အမရပူရ ကွမ်ယင်တရုတ်ဘုရားကျောင်းတည်ရာ ဖြစ်သည်။ သက္ကရာဇ်မှာ ၁၁၃၅-ခု(အေဒီ ၁၇၇၃)ဖြစ်သည်။
သဲပုံစေတီတည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သည်မှာ သက္ကရာဇ် ၁၂၃၀-ခုနှစ် နောက်ပိုင်း၌ ပေါ်ပေါက်လာဖွယ်ရာများ တွေ့ရှိရလေသည်။ ပျို့စာပေအထောက်အထားအရ ကုန်းဘောင်ခေတ် ဘိုးတော်ဘုရား အမရပူရမြို့နန်း တည်ထားပြီးသည့်အချိန်အခါ (သက္ကရာဇ် ၁၁၄၄-၄၅-၄၆-၄၇-၄၈)လောက်တွင် ဖြစ်နိုင်စရာ တွေ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် အင်းဝနပြေည်တော် ကောင်းစားစဉ်အခါ အမရပူရနပြေည်တော်လည်း မတည်မီအခါကပင် ရွှေတချောင်းဖောက်မည့်ဒေသများ၌ နိုင်ငံတပါးမှ လူမျိုးခြားများကို နပြေည်တော်နှင့် ဝေးဝေး သာယာကောင်းမွန်သည့်နေရာ၌ ချပေးခဲ့ဟန်ရှိသည်။
ဗုဒ္ဓကျမ်းဂန်လာ သဲပုံစေတီ
စေတီတော်များအကြောင်းနှင့်ဗုဒ္ဓကျမ်းဂန်လာ သဲပုံစေတီအကြောင်းကို အရှင်ဩဒါတ သီရိဘိဝံသ(ပါဠိပါရဂူ)ပြုစုသောမြတ်ဗုဒ္ဓ၏သွင်ပြင်လက္ခဏာများစာအုပ်(၁၉၈၂-ခု၊ ဖေဖော် ဝါရီလ၊ သမ္မဒါသာသနိကစာပဖြေန့်ချီရေး၊ မြန်မာ့ဂုဏ်ရည်လမ်း၊ ကန်တော်ကလေး၊ ရန်ကုန်မြို့) တွင် တွေ့ရှိရပေသည်။
စေတီများတွင်
သဲပုံစေတီ ပူဇော်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ ဗုဒ္ဓ၏သွင်ပြင်လက္ခဏာများစာအုပ်(စာမျက်နှာ၃၀၉-၃၁၃)တွင်ဖော်ပြသည်ကို တွေ့ရလေသည်။ အချုပ်သဘောမှာ ပုလိနထူပီယမထေရ်နှင့်စပ်လျဉ်းသည်။ မြတ်စွာဘုရားလက်ထက် ပုလိနထူပီယမထေရ်သည် (၇)နှစ်အရွယ်ငယ်ငယ် ရဟန္တာဖြစ်သည်။ သာဝတ္ထိမြို့၌ မိဘနှစ်ပါးသည် ဘုရားကို နေ့စဉ်နေ့တိုင်း ဝတ်တက်ဝတ်ကပ် ပြုသည်ကိုမြင်၍ မိမိ၏ရှေးဘဝပေါင်းများစွာက သဲပုံစေတီတည်၍ ဘုရားဂုဏ်ကို ပွားများလျက် နေ့စဉ် မှန်မှန် ဝတ်တက်ဝတ်ကပ်ရေချမ်း ပန်းဆီးမီးများ ပူဇော်ခဲ့သည်ကို ပြန်လည်အောက်မေ့မိစဉ်မှာပင် အာသေဝါကုန်ခန်း၍ ရဟန္တာမထေရ် ဖြစ်သွားပေသည်။ ပုလိနထူပိယမထေရ်၏အတိတ်ဘဝ၌ ဈာန်သမာပတ် အဘိညာဉ်နာရဒရသေ့ကြီးဖြစ်စဉ် တပည့်တသောင်းလေးထောင်၏အပူဇော်ခံနေ၏။ လောကီအဘိညာဉ်ဖြင့် နေရာမှ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်၏အကြောင်းကို ဝေဒကျမ်းများ၌ တွေ့ရှိရသဖြင့် ဘုရားရှင်၏လွန်ကဲထူးမြတ်သော ဂုဏ်အပေါင်းကို ရည်စူးကာ အမရိကာမြစ်ကမ်းပါးတွင် သဲပုံစေတီတည်၍ နေ့စဉ်တကြိမ် ညဉ့်တကြိမ် ဝတ်ပြုဆည်းကပ် ရေပန်းဆီမီးမပြတ် ပူဇော်သည်။ နာရဒရသေ့ကြီးသည် သဲပုံစေတီ ကို ဆရာသမားအရာထား ကိုးကွယ်ပူဇော်ရာ၌ အမောင်နာရဒ၊ သင်သည် အိုနာသေစသော ဒုက္ခများငြိမ်းလို၍ ဘုရားကို ကိုးကွယ်ခြင်းဖြစ်၏။ အိုနာသေ ဒုက္ခများအကြောင်း အရင်းခံဖြစ်သော ကိလေသာပယ်သတ်ရန် ကိုးကွယ်ခြင်းဖြစ်၍ မကောင်းသော ကိလေသာစိတ်များဖြင့် ခွင့်မပေးသင့်ဟူ၍ မိမိစိတ်ကို ဆုံးမ၍ သဲပုံစေတီကို ကြည့်ပြီး ထူးမြတ်သော ကုသိုလ်တရားများရ၍ ကိလေသာအပူကို ပယ်ဖျောက်လေ၏။
သဲပုံစေတီ အကျိုးတရား
ထိုသို့ သဲပုံစေတီတည်ထားကိုးကွယ်သော ကျေးဇူးကြောင့် နာရဒရသေ့ကြီးသည် ထိုဘဝမှသေသော် ဗြဟ္မာပြည်ရောက်၍ သက်တမ်းအတိုင်း နပြေီး တာဝတိံသာ၌ သိကြားမင်းအဖြစ် ၈၀-ကြိမ်၊ စကြာမင်းကြီးအဖြစ် အကြိမ် ၃၆-ကြိမ်ဖြစ်ခဲ့ရ၏။ ထို့နောက်၌ မြတ်စွာဘုရားလက်ထက် ပုလိနထူပိယမထေရ်ဖြစ်ပြီး ဒုဂ္ဂတိဘဝ၌ မဖြစ်ရပဲ သုဂတိဘဝ၌သာဖြစ်သည်။ သဲပုံစေတီတော်ကို အာရုံပြုကာ ဘုရားဂုဏ်တော်ကို အဖန်ဖန်ပွားများ၍ ဗုဒ္ဓါနုဿတိသမထဘာဝနာကုသိုလ်ထင်မြင်ကာ ကမ္မဋ္ဌာန်းရှုခြင်းဖြင့် ပုလိနထူပိယမထေရ်သည် မိဘများ ဝတ်ပြု၍ အာသေဝါကုန်ခန်း ရဟန္တာဖြစ်သွားသည်။
ဤသို့ဖြင့် ရုပ်ရှင်တော်ဘုရားကို မျက်ဝါးထင်ထင် မဖူးမြင်ရသော်လည်း ဘုရားကိုယ်စား သဲပုံစေတီတော်ကို အာရုံပြုပူဇော်သည့်ကုသိုလ်ကံသည် ထူးခြားဆန်းကြယ်ကြီးကျယ်သော အကျိုးပေးကြောင့် အရှင်ဩဒါတသီရိဘိဝံသက ရေးပြထားပေသည်။ ထိုမှတပါးလည်း ဇင်းမယ်ပဏ္ဏာသ(၃) စန္ဒရာဇာတ် (၅)ဝိရိယပဏ္ဍိတဇာတ်၊ နိပါတ်ဇာတ်တော်ကြီးများတွင်လည်း သဲပုံစေတီနှင့်ဆိုင်ရာ ဇာတ်ပါရှိကြောင်း သိရသည်။
ရဟိုင်းမုန့်တီစု သဲပုံစေတီ
မန္တလေးမြို့ ရဟိုင်းမုန့်တီစုရပ်ရှိ သဲပုံစေတီကို နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ကဆုန်လဆန်း ၁၃-ရက်တွင် တည်ကြသည်။ မူလက အမရပူရခေတ် ဘိုးတော်ဗဒုံမင်း တရားကြီးလက်ထက် သက္ကရာဇ် ၁၁၄၄-၁၁၄၈ ခုနှစ်များ၌ ပူဇော်ကိုးကွယ်မှုများ ရှိလာသည်ဟု ရှေးလူကြီးများက မှတ်ယူခဲ့ကြလေသည်။ သဲပုံစေတီတော်သည် အောက်ခြေမှ ထီးတော်အထိ ၂၅-ပေ ဉာဏ်တော်ရှိ၍ သဲများစုပုံကာ တနေ့ပြီးအောင်တည်သည့်ဓလေ့ရှိသည်။ သဲဖြင့်တည်၍ ယာယီသဘောပူဇော်ကြသော် လည်း အပျက်အစီးမရှိ တနှစ်ခန့်ကြာရှည်သည်လည်း ရှိသည်။ ရဟိုင်းမုန့်တီစု သဲပုံစေတီပူဇော်ရာတွင် သံဃာတော် ၅၄-ပါးနှင့်ဘုရားပွဲ တပွဲပါ ၅၅-ပါး ပူဇော်သည်မှာ ရှေးက အစဉ်အလာဖြစ်ခဲ့သည်။ သံဃာစင်တွင် သံဃာတော်များ နေရာယူထိုင်ပြီး ရဟန်းသံဃာတော်များ ရှေ့မှောက်အရောက် ဆွမ်းဘောဇဉ်လှူဖွယ်များကို ဆက်ကပ်လေ့ရှိပြီး သံဃာတော်များကို ငှက်ပျောတခိုင် အုန်းတလုံးဖြင့် ကန်တော့ပွဲကို ပြင်ဆင်ကြသည်။ ဤသို့သဲပုံစေတီတည်လုပ်မှုကို ရပ်ရွာလူကြီးများက ရိုးရာမပျက် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခဲ့ကြရာ အသက်ရာပြည့်နေထိုင်သွားသောပုဂ္ဂိုလ်ကြီး ဘိုးဦးထွန်းကျော်သည် သက္ကရာဇ် ၁၉၆၇-ခုက ကွယ်လွန်အနိစ္စ ရောက်ခဲ့သည်။
သဲပုံစေတီ တည်သည့်စနစ်
သဲပုံစေတီ တည်သည့်စနစ်သည် ရှေးစေတီတည်ထားမှုများနှင့်အညီသာဖြစ်သည်။ စေ တီမတည်မီ အထက်က တည်ခဲ့သော နေရာစေတီအဟောင်းကိုဖျက်၍ ရှင်းလင်းပြီးနောက် ဧရာ ဝတီမြစ်ယံမှ သယ်ဆောင်လာသောသဲများဖြင့် စ၍ အောက်ခြေ ပထမပစ္စယံကို တည်သည်။ သဲ ကို ရေနှင့်အသင့်ဖျော်၍ ပထမအဆင့် ၄-ပေအမြင့်၊ ထို့နောက် ဒုတိယပစ္စယံ၊ တတိယပစ္စယံတို့ ကို ဆင့်၍ ၇-ပေ ၈-ပေခန့် အထက်သပိတ်မှောက်အရောက်တွင် ပိန္နဲတိုင်စိုက်သည်။ ပိန္နဲတိုင်မှာ ရှစ်တောင်ဝါးဖြင့် ပြုလုပ်သည်။ ပိန္နဲတိုင်ကို မဏ္ဍိုင်ပြု၍ သဲများကို အဆင့်ဆင့်တင်သည်။ သပိတ် မှောက်နှင့်ခေါင်းလောင်းပုံများ စက်ဝန်းတခြမ်းသဏ္ဌာန်ပြုလုပ်ပြီး ဖောင်းရစ်ခုနစ်ခုပြုလုပ်သည်။ ဖောင်းရစ်ငါးရစ် ဖော်ပြီးသောအခါ စေတီကို ထုံးသင်္ကန်းစ၍ကပ်သည်။
ထုံးသင်္ကန်းကပ်ရာတွင် ကွမ်းစားထုံး ၁၀-ပုံးလျှင် ဆီတပိဿါခွဲ၊ သကြားတပိဿါ ရောမွှေရသည်။ အဖြူရောင် ကြည်လင်စေရန် မဲနယ်ကိုလည်း အလိုက်ထည့်စပ်ရသည်။ ဖောင်း ရစ် ၇-ရစ်ဖော်ပြီးလျှင် သစ်သားဖြင့် ပြုလုပ်သော ကြာမှောက်ကြာလှန်ကို ဆင့်၍ ထီးတော်တင် ရသည်။ ထီးတော်နှင့်ကြာမှောက်ကြာလှန်တို့ကို ရွှေချထားသည်။ ထီးတော်တင်ပြီးခါမှ ဖောင်း ရစ်များကို ဖော်ခြင်း၊ သပိတ်မှောက်ခေါင်းလောင်းတွင်လည်း ဘီလူးပန်းဆွဲပုံများကို ဖော်သည်။ သဲပေါ်မှာပင် ထုံးသင်္ကန်းကပ်ကာ အရုပ်သဏ္ဌာန်များပြုလုပ်သည်။ ပထမပစ္စယံအောက်ခြေ၌ ငါးကြီးအာနန္ဒါပတ်လျက် ကိုယ့်ငါးမြီးကိုယ်ကိုက်ထားဟန် အရုပ်ကို သဲနှင့်ထုံး ဖျော်ပြီးပြုလုပ် သည်။ အောက်ခြေမှ ထီးတော်အထိ အရပ် ၂၅-ပေ ရှိသည်။ စေတီတည်သောအခါ ကန်တော့ပွဲ ထိုး၍ ထီးတင်သောအခါ ကန်တော့ပွဲမြှောက် ပူဇော်ရသည်။ ထုံးသင်္ကန်းကပ်၍ နေပူရှိန်ဖြင့် နှစ် နာရီအကြာတွင် စေတီတော်သည် ခိုင်မာပြီး မိုးရွာရွာ လေတိုက်တိုက် မိုးဒဏ်လေဒဏ်ကို ခံနိုင် သည်ဟု ဆိုကြလေသည်။ သဲပုံစေတီသည် ယာယီသဘောမျှဖြစ်၍ ပူဇော်ပသ အနေကဇာတင်ပြီးလျှင် သဲပုံစေတီမြောက်ပေတော့သည်။ ထို့နောက်တွင် ဘုရားဆွမ်းပွဲနှင့်ပင့်သံဃာများကို ပဒေသာပင်စာရေးတံအလှူများ ကပ်လှူ၍ ပူဇော်ကြသည်။ ပွဲလမ်းသဘင်လည်း ခံလေ့ရှိသည်။
မန္တလေးမြို့ပေါ်ရှိ သဲပုံစေတီများ
ယခုအခါ မန္တလေးမြို့ပေါ်တွင် ထင်ရှားသော သဲပုံစေတီများကို လေးဆူတွေ့ရသည်။ ရဟိုင်းဈေးအနီး ရွှေတချောင်း၏အရှေ့ဘက်ကမ်း မုန့်တီစုရပ်၌ တဆူ၊ ဘုရားကြီးအောက်ကျင်း မင်းသားစုအရပ်၌ တဆူ၊ ရွှေတချောင်း အရှေ့ ၂၄-လမ်း ဓားတန်းရပ်၌ တဆူ၊ ပုလဲငွေရောင်ရပ် ၂၁-လမ်း ရွှေတချောင်း အရှေ့ဘက်ကမ်း၌ တဆူတွေ့ရှိလေသည်။ ပွဲတော်များကို- ပွဲသဘင်ခင်းကျင်းပြီး (၁၅)ရက်နေ့တွင် အနေကဇာတင်ရဟန်း သံဃာများကို ဆွမ်းလောင်းသည်။ ခုပြည်သူ့ရဲတပ်ဖွဲ့စခန်းအမှတ်-၈)နေရာ၌ သဲပုံစေတီတည်ထားရာဝင်းဟူ၍ သိရသည်။ ထို့ပြင် သေနတ်ဝန်ကြီး တူးမြောင်းခေါ်ကြက်မွေးတံတားမြောင်းအနီး၌လည်း သဲပုံစေတီတည်သော အ လေ့အထရှိ၍ ယခုအခါမူ အခိုင်အမာစေတီတဆူ ဖြစ်နေသည်ဟုဆိုသည်။ ဘုရားကြီးအောက်ကျင်း ဆရာမကြီးဒေါ်သက်ရှည်၏ကျောင်းနေရာ(ယခုအမှတ်အမက)သည် ယိုးဒယား မင်းသားများ နေထိုင်ရာ အကြည်တော်မင်းဝင်းဟူ၍ သိရ၍ ထိုဒေသ၌တည်သော သဲပုံစေတီ တည်သည့်စနစ်မှာ ရဟိုင်းမုန့်တီစုအရပ်၌တည်သော စနစ်နှင့်များစွာ မကွာခြားလှချေ။ သဲများ ပုံစုရာတွင် ဖျာ၊ ယိုင်များ ခွေပတ်၍ လုပ်သောအလေ့နှင့်ပူဇော်ပုံနှင့်ငှက်ပျောခိုင်ကို ထောက်သုံး ချောင်းထောက်၍ ထက်ခွ၌ တင်လှူကြောင်း၊ ပူဇော်ရာ ဘုန်းကြီးရဟန်း ၃၂-ပါးနှင့်ဘုရားအ တွက် ၁-ပွဲထားကာ ၃၃-ပါး၊ ပူဇော်ကြောင်း ခြားနားမှု တွေ့ရသည်။
ဝမ်ကန်ရွာ၊ နားဝိုင်
ဝမ်ကန်ရွာ (Wankan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ နားဝိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၉၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားဝိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၃၃ ဦး၊ မ ၉၉၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၃၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွမ်းတောင်ရွာ၊ ကွမ်းတောင်
ကွမ်းတောင်ရွာသည် ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်ရှိ စံပြကျေးရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်-စစ်တွေ ကားလမ်းမပေါ်တွင် တည်ရှိသဖြင့် သွားလာရ လွယ်ကူသည်။ အိမ်ခြေ ၇၃၀ ကျော်ရှိပြီး ‌အဓိက စီးပွားရေးမှာ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ပင်လယ်ရေထွက်သားကောင်များ မွေးမြူရောင်းချခြင်းဖြစ်သည်။
ကျေးရွာထိပ်ရှိ ကားလမ်းမဘေးတွင် ရောင်းချလျက်ရှိသော ကွန်းတောင်ကြက်ကင်သည်လည်း လူကြိုက်များသော အစားအစာဖြစ်သည်။
ပညာရေးတွင် အထက်တန်းကျောင်း (၁) ကျောင်းနှင့် မူလတန်းကျောင်း (၂) ကျောင်းရှိသည်။ ကျန်းမာရေးအတွက် ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာ (ပင်မ) နှင့် ပုဂ္ဂလိက ဆေးခန်းများရှိသည်။ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုအသင်းတစ်ခုရှိပြီး လူတင်နာယဉ်တစ်စီးကိုလည်း ပိုင်ဆိုင်ထားကြသည်။
ဘာသာရေးတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း (၂) ကျောင်းရှိသည်။ ကျောင်း (၂) ကျောင်းအနက် တောင်ကျောင်းမှ ဆရာတော်ကြီး အဂ္ဂါဘိဓဇသည် မင်းတုန်းမင်းကြီး၏ ပဉ္စမသံဃာယနာသို့ ပင့်ဖိတ်ခံရသော ရခိုင်ဆရာတော်နှစ်ပါးအနက် တစ်ပါးဖြစ်သည်။
လူငယ်များအသိပညာတိုးတက်ရေးနှင့် ပတ်သတ်၍ ကျေးရွာအလယ်ရှိ စာကြည့်တိုက်သည် ကျေးရွာရှိ လူငယ်များ၏ အရည်အသွေးနှင့် စွမ်းဆောင်ရည်ပိုင်းဆိုင်ရာ သင်တန်းများကို စီစဉ် သင်ကြားပေးလျက်ရှိသည်။
အလံတိုင်ရွာ၊ နောက်မီး
အလံတိုင်ရွာ၊ နောက်မီး
နမ့်ပုံ (၁)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
နမ့်ပုံ (၁)ရွာ (Nampong (1))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ကတ်ထိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၉၆၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကတ်ထိုက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၆၅၅ ဦး၊ မ ၃၆၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၂၅၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စာဖြူစုရွာ၊ နွားခြံ
စာဖြူစုရွာ၊ နွားခြံ
စောယွန်း
စောယွန်းမင်းသား သည် ပုဂံဘုရင် စောလူးမင်း၏ တစ်ဦးတည်းသော သားတော်ဖြစ်ပြီး အလောင်းစည်သူ၏ ဖခင် ဖြစ်သည်။ ကျန်စစ်သား၏ သမီးတော် ရွှေအိမ်သည်နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။
တလျှနိုးရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
တလျှနိုးရွာ (Tahlyanoe)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ စံဖူး (မဲနယ်တောင်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၈၄၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စံဖူး (မဲနယ်တောင်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၂၉ ဦး၊ မ ၃၉၁၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၄၄၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
​ရေနောက်ရွာ၊ ရွာသစ်ကြီး
ရေနောက်ရွာ၊ ရွာသစ်ကြီး
ရထလဋ္ဌိဇာတ်
စတုက္ကနိပါတ် - ၄။ ကောကိလဝဂ် -(၃၃၂) ရထလဋ္ဌိဇာတ်။ ။ ပုရောဟိတ်သည် လှည်းသမားကို နှင်တံဖြင့် ရိုက်နှက်ရာ ရထားဦးကို ခတ်မိပြီးမှ မိမိ နဖူးကို ပြန်လည် ခတ်မိပါလျက် မင်းထံ လှည်းသမားအား တရားစွဲဆိုရာ မဆင်မခြင် တစ်ဖက်သက် အပြစ်ဒဏ်ပေးသော မင်းအကြောင်း။
ပုရောဟိတ်မာန်သုံး တရားရှုံး
ထိုအခါ ပုရောဟိတ်သည် လှည်းကို အဖယ်ခိုင်းရာ ရုတ်တရက် မဖယ်နိုင်သဖြင့် အမျက်ထွက်၍ နှင့်တံခြင်း ရိုက်ရာ ရှေ့ဆုံးလှည်းဝယ် လှည်းမောင်းသမား မျက်စိကို ရိုက်မိပြီးလျှင် ရထားဦးကိုလည်း ရိုက်မိပြန်ကာ တစ်ဖန် ပုရောဟိတ်၏ နဖူးကို ရိုက်မိပြန်၏။ ထိုအခါ ပုရောဟိတ်နဖူး၌ ဖူးရောင်၍ ထလေ၏။
ပုရာဟိတ်သည် ပြန်၍ မိမိကို လှည်းသမား ရိုက်နျက်ကြောင်း မင်းကြီးအး လျှောက်ထားလေ၏။ မင်းကြီးသည် လှည်းသမားကို ခေါ်၍ စစ်မေးလတ်သော် လှည်းသမား၌ အပြစ်မရှိ၊ ပုရောဟိတ်၌သာ အပြစ်ရှိလေ၏။
ပန်းနီလာရွာ
ပန်းနီလာရွာ
ရထလဋ္ဌိဇာတ်
ပုဏ္ဏားလှည့်စား ဆုံးဖြတ်မှား
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဥသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ထိုဗြဟ္မဒတ်မင်း၏ တရားဆုံးဖြတ်သော အမတ်ဖြစ်လေ၏။
ပညာရှိလျှောက်မှ တရားမှန်ကျ
“မြတ်သောမင်းကြီး ... လောက၌ အချို့သူတို့သည် စင်စစ် မိမိတို့ကိုယ်ကိ မိမိတို့ပင် ရိုက်နှက်၍ သူတစ်ပါးရိုက်နှက်သည်ဟု ပြောဆိုတတ်ပါ၏၊ မိမိက အောင်နိုင်ပါလျက် သူတစ်ပါး အောင်နိုင်သည်ဟု ပြောဆိုတတ်ပါ၏၊ စင်စစ် တရားလို ပြောဆိုသောစကားကို မယုံကြည်ထိုက်ပါ။
ထိုကြောင့် ပညာရှိတို့ သဘောမှာ တရားခံ ပြောဆိုသော စကားကိုလည်း နားထောင်ရာ၏၊ တရားလို တရားခံ နှစ်ဦးတို့ စကားကို နားထောင်ပြီး၍ တရားနည်းလမ်း ကျနအောင် ဆုံးဖြတ်ရာ၏” –
“မြတ်သောမင်းကြီး ... ကာမစည်းစိမ် ခံစားသူသည် ပျင်းရိလျှင် မကောင်း၊ ရသေ့ရဟန်းသည် ဣန္ဒြေကို မစောင့်ရှောက်လျှင် မကောင်း၊ မင်းသည် မစူးစမ်း မဆင်ခြင်ဘဲပြုလျှင် မကောင်း၊ ပညာရှိသည် အမျက်ထွက်လျှင် မကောင်း” –
“မြတ်သောမင်းကြီး .... မင်းမည်သည် စူးစမ်းဆင်ခြင်၍ ပြုရာ၏၊ မစူးစမ်း မဆင်ခြင်ဘဲ မပြုရာ၊ စူးစမ်း ဆင်ခြင်၍ ပြုသော မင်းအား စည်းစိမ် အခြံအရံ အကျော်အစောသည် တိုးပွား၏” –
ဟု မင်းကြီးအား အကျိုးအကြောင်းပြကာ တရားဟောလေ၏။ မင်းကြိးလည်း တရားဆုံးဖြတ်သော အမတ်စကားကို ကြားလျှင် တရားလို တရားခံ နှစ်ဦးလုံးတို့၏ အဖြစ်အပျက် မေးမြန်စိစစ်ကာ တရားနည်းလမ်း ကျနစွာ ဆုံးဖြတ်လတ်သော် ပုရောဟိတ်အားသာလျှင် အပြစ်ရ၍ ရှုံးလေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ ပုဏ္ဏားသည် - ယခုအခါလည်း ပုဏ္ဏား။
ပညာရှိအမတ်သည် - ငါဘုရားဖြစ်လာပြီ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) တရားဘက်များ၊ ဆိုစကား၊ မှတ်သားနာယူရာ။
(၂) ဆင်ခြင်စူးစမ်း၊ တရားလမ်း၊ ဖြောင့်တန်းဆုံးဖြတ်ပါ။
(၃) စည်းစိမ်ခံစား၊ လူတို့ကား၊ ပျင်းငြားမကောင်းပါ။
(၄) ရဟန်းဖြစ်လည်း၊ မစောင့်စည်း၊ ချည်းနှီးမကောင်းပါ။
(၅) မင်းမြတ်ဘုရင်၊ မဆင်ခြင်၊ ပြုလျှင်မကောင်းပါ။
(၆) ပညာရှိလျက်၊ အမျက်ထွက်၊ သက်သက်မကောင်းပါ။
ရထလဋ္ဌိဇာတ် ပြီး၏။
ကောင်းဝိုင်ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
ကောင်းဝိုင်ရွာ (Kawngwaing)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ ကောင်းကွေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၂၁၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကောင်းကွေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၃၈ ဦး၊ မ ၆၀၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၄၄ ဦးနေထိုင်သည်။
Buddha Is As Buddha Does
Buddha Is As Buddha Does သည် ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သည့် Surya Das ရေးသားခဲ့သည့် စာအုပ်တစ်အုပ် ဖြစ်သည်။
ကောင်းဝိုင်ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
NGC 201
NGC 201 သည် စီတပ် ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၇၉၀ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၈ တွင် ဝီလီယံ ဟာရှယ် ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယင်းသည် အဖွဲ့ဝင် ၇ ခုပါဝင်သော HCG ၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ခုဖြစ်ကာ အခြားအဖွဲ့ဝင်များမှာ NGC 192၊ NGC 196 နှင့် NGC 197 တို့ဖြစ်ကြသည်။
ပေါင်မုန့်
ပါမုန့်သည် အနောက်တိုင်းသားတို့၏ အဓိက စားသုံးသော အစားအစာ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ထမင်းကဲ့သို့ ကစီဓာတ် များသော အစားအစာ ဖြစ်သည်။ အရှေ့ တိုင်းသား များကတော့ သရေစာ အဖြစ် စားသုံးကြလေသည်။ ပါမုန့် ကို အဓိကအားဖြင့် ဂျုံဖြင့် ပြုလုပ်သည်။
ပါဝင်သော ပစ္စည်းများ
တို့ဖြစ်ကြသည်။
ကဏ္ဍ:အစားအစာ
ဒီမိုကရေစီနှင့်လူ့အခွင့်အရေးပါတီ
ဒီမိုကရေစီနှင့်လူ့အခွင့်အရေးပါတီ (Democracy and Human Rights Party, DHRP) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံရေးပါတီ တစ်ခုဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
၁၉၈၉ တွင် အမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးနှင့် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ အဖြစ် စတင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ရှစ်နေရာ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ လေးနေရာ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ပါတီကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၃ မတ်လ ၁၃ ရက်တွင် ခွင့်ပြုမိန့် အမှတ်စဉ် (၆၃) ဖြင့် ဒီမိုကရေစီနှင့်လူ့အခွင့်အရေးပါတီ ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ပါတီဝင်အရေအတွက်မှာ တစ်သောင်းခန့် ရှိသည်။
ထန်းကောရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
ထန်းကောရွာ (Htankaw)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ ထန်းကောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၅၃၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထန်းကောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၇၆ ဦး၊ မ ၆၃၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၁၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒိုင်အုတ်
ဒိုင်အုတ် ဆိုသည်မှာ တပိုင်းလျှပ်ကူးပစ္စည်း တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး လျှပ်စီးကြောင်းကို တစ်ဖက်တည်းသို့သာ စီးဆင်းရန် ကန့်သတ်ရာတွင် သုံးသည့် ပစ္စည်းတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
အဓိကလုပ်ဆောင်ချက်များ
ဒိုင်အုတ်များသည် ၎င်းတို့၏ တသမတ်တည်းမဟုတ်သော လျှပ်စီးကြောင်းနှင့်ဗို့အား ဝိသေသလက္ခဏာများ(nonlinear current-voltage characteristics)ကြောင့် ရိုးရှင်းသော အဖွင့်-အပိတ် လှုပ်ရှားမှု(on–off action)ထက် ပိုမိုရှုပ်ထွေးသော အပြုအမူများရှိနေသည်။ Semiconductor diodes များတွင် လျှပ်စစ်ကို သတ်မှတ်ထားသော ဗို့အား(certain threshold voltage or cut-in voltage)အတိုင်း forward direction မှပေးမှသာလျှင် ဆက်သွယ်မှုကို စတင်ပြုလုပ်သည်။(ထိုအခြေအနေအတွင်းရှိ ဒိုင်အုတ်ကို forward-biased အခြေအနေတွင် ရှိသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။) Forward-biased diode အတွင်းဖြတ်သန်းသွားမှုကြောင့် လျှပ်စီးကြောင်း(current)နှင့်အတူ အနည်းငယ်ဗို့အား ပြောင်းလဲ(voltage drop)သွားသည်။ ထိုအကျိုးသက်ရောက်မှုကို Voltage reference များအဖြစ်လည်းကောင်း temperature sensor များအဖြစ်လည်းကောင်း အသုံးပြုနိုင်သည်။
Semiconductor diode များ၏ current–voltage characteristic များကို လိုအပ်ချက်နှင့်အညီ ကိုက်ညီမှုရှိစေရန် ထုတ်လုပ်စဉ်၌ semiconductor materials နှင့် doping impurities များကို သေချာရွေးချယ်ပြုလုပ်၍ ထားသည်။ ထိုနည်းပညာများကြောင့် မတူကွဲပြားသော လုပ်ငန်းဆောင်တာများတွင် အသုံးပြုနိုင်ရန်အတွက် special-purpose diode များ ထုတ်လုပ်လာနိုင်ခဲ့သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဗို့အားများအား ထိန်းညှိရန်အတွက်အသုံးပြုသော ဒိုင်အုတ်များ (Zener diodes)၊ ပြင်းအားမြှင့် ဗို့အားများစီးဆင်းခြင်းမှ ကာကွယ်ရန်အသုံးပြုသော ဒိုင်အုတ်များ (avalanche diodes)၊ ရေဒီယိုနှင့် တီဗွီ receiver များကို အီလက်ထရောနစ်ဆိုင်ရာ ထိန်းညှိမှုပြုလုပ်ရန်အတွက် အသုံးပြုသော ဒိုင်အုတ်များ (varactor diodes)၊ radio-frequency oscillation များ ထုတ်လုပ်ရန်အတွက်သုံးသော ဒိုင်အုတ်များ (tunnel diodes, Gunn diodes, IMPATT diodes)၊ အလင်းထုတ်လွှင့်ရန်အတွက်သုံသော ဒိုင်အုတ်များ (light-emitting diodes)။ Tunnel၊ Gunn နှင့် IMPATT diodes များတွင် အနှုတ်လက္ခဏာခုခံအား(negative resistance) ရှိပြီး ဒါဟာ Microwave နည်းပညာနှင့် switching circuit များတွင် အသုံးဝင်ပါသည်။
ဒိုင်အုတ်(vacuum နှင့် semiconductor နှစ်မျိုးစလုံး)ကို shot-noise generator များအဖြစ် အသုံးပြုနိုင်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
Thermionic diode (လေဟာနယ်ပြွန်)နှင့် solid-state diode (တပိုင်းလျှပ်ကူး) များသည် radio receiver detector များ စတင်ပေါ်ထွက်လာချိန် ၁၉၀၀ ခုနှစ်အစောပိုင်း၌ တချိန်တည်းဆိုသလိုပင် သီခြားစီ ဖွံ့ထွန်းပေါ်ပေါက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၉၅၀ ခုနှစ်များ မတိုင်မီအထိ semiconductor diode များသည် တည်ငြိမ်မှုနည်းပါးသည့်အတွက် ရေဒီယိုများတွင် vacuum diode များသာ အသုံးများခဲ့သည်။ High-voltage/high-current rectification လုပ်ရာတွင် semiconductor diode များထက် Vacuum-tube rectifier များနှင့် gas-filled rectifier များသည် ပိုမိုစွမ်းဆောင်နိုင်သည့်အတွက် ယခုအချိန်ထိပင် အသုံးပြုနေကြဆဲပဲဖြစ်သည်။(selenium rectifier ကဲ့သို့)
Vacuum diode
၁၈၇၃ ခုနှစ်တွင် ဖရက်ဒရစ် ဂူသရီ(Frederick Guthrie)သည် thermionic diode များ၏ လုပ်ဆောင်ပုံ အခြေခံစည်းမျဉ်းများကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
Solid-state diodes
၁၈၇၄ ခုနှစ်တွင် ဂျာမန်သိပ္ပံပညာရှင် ကားရ် ဖာဒီနန် ဘရောင်း(Karl Ferdinand Braun) သည် "တစ်ကြောင်းတည်းသော ဆက်သွယ်မှု (unilateral conduction)" ရှိသော ပုံဆောင်ခဲများကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။  ဘရောင်းဟာ ၁၈၉၉ ခုနှစ်တွင်  crystal rectifier ကို မူပိုင်ခွင့်တင်ခဲ့သည်။
ဝေါဟာရရင်းမြစ်
၎င်းတို့ ရှာဖွေတွေ့ရှိချိန်တွင် ထိုကဲ့သို့သော ပစ္စည်းများကို ရက်တီဖိုင်ယာဟုသာ ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ Tetrodes ကိုရှာဖွေတွေ့ရှိချိန် ၁၉၁၉ ခုနှစ်မှသာ ဝီလျံ ဟင်နရီ အက်ဂဲလ်စ်(William Henry Ecclesမှ diode ဆိုသော ဝေါဟာရကို တီထွင်ခဲ့ရာ ဂရိဘာသာစကားမှ ဆင်းသက်လာသော စကားလုံးဖြစ်ပြီး ဒိုင် (di) (δί မှ)သည် 'နှစ်' ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး အုတ်(ode) (ὁδός မှ)သည် 'လမ်းကြောင်း' ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
အီလက်ထရောနစ် သင်္ကေတများ
Circuit diagram များတွင် အသုံးပြုသော Semiconductor diode ၏ သင်္ကေတကို ဒိုင်အုတ်အမျိုးအစားပေါ်မူတည်၍ သီးသန့်သတ်မှတ်ထားသည်။ အောက်တွင်ဖော်ပြထားသည်မှာ ဒိုင်အုတ်အမျိုးအစားတချို့၏ ပြောင်းလဲသွားသော သင်္ကေတပုံစံများဖြစ်သည်။ သို့ပေမယ့် ပြောင်းလဲသွားသည်မှာ အနည်းငယ်သာဖြစ်ပြီး အဓိကလက္ခဏာများ ပြောင်းလဲခြင်းမရှိပေ။ သင်္ကေတပုံများရှိ တြိဂံမှာ တဖက်တည်း ရှေ့သို့ စီးဆင်းသည့် forward direction ကိုဆိုလိုပြီး ထိုလမ်းကြောင်းအတိုင်း လျှပ်စီးသည် စီးဆင်းသွားသည်။
Point-contact diodes
Point-contact diode ၏ လုပ်ဆောင်ပုံမှာ junction diode နှင့်အတူတူပင်ဖြစ်ပြီး တည်ဆောက်ပုံမှာ ပို၍ရိုးရှင်းသည်။ Pointed metal wire ကို n-type semiconductor နှင့်ထိထားပြီး သတ္တုတချို့သည် semiconductor သို့ကူးပြောင်းမှုဖြစ်ပေါ်ပြီး ထိုထိစပ်နေသောနေရာတွင် သေးငယ်သော p-type region ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ဂါမေနီယံဗားရှင်း 1N34 ကို ယခုအချိန်ထိ ရေဒီယိုလက်ခံစက်များ(radio receiver)တွင် ဖမ်းယူသူ(detector)အဖြစ် အသုံပြုကြပြီး တခါတရံတွင် analog electronics ၌ သီးသန့်အသုံးပြုသည်။
Schottky diode
နောက်ထပ် junction diode အမျိုးအစားမှာ Schottky diode ဖြစ်ပြီး p–n junction အစား metal–semiconductor junction ဖြစ်ပေါ်ကာ capacitance အား လျော့ချပြီး လျှပ်စီးမှု အလျင်အား မြှင့်တင်ပေးသည်။
တေမိယဇာတ်တော်
မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိပြည် ဇေတဝန်ကျောင်းတော်တွင် သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မဟာဘိနိက္ခမ ပါရမီတော်ကို အကြောင်းပြု၍ ဂါထာပေါင်း ၁၂၁ ဂါထာခွဲတို့ဖြင့် တန်ဆာစီခြယ်သော တေမိယဇာတ်တော်ကို ဟောတော်မူသည်။ ဤတေမိယဇာတ်တော်ကြီးကို မင်းဘူးမြို့ လေသာကျောင်းတိုက်၌ သီတင်းသုံးသော မင်းဘူး ဦးဩဘာသ အရှင်သူမြတ်သည် ဒါယကာ မောင်ဝက အဖန်အလဲလဲ တောင်းပန်အပ်သည်ဖြစ်၍ မြန်မာစကားပြေ သက်သက်ဖြင့် ပြုစုရေးသားရာ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၄၈ ခုနှစ် တပို့တွဲလဆန်း ၁၁ ရက်နေ့တွင် ပြီးမြောက်သည်။
ထိုတေမိယဇာတ်တော်မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
ရှေးလွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည် ကာသိတိုင်းကို အစိုးရသောကြောင့် ကာသိကရာဇ် အမည်ရှိသော မင်းသည် မင်းပြု၏။ ထိုမင်း၏ မိဖုရားကား မဒ္ဒရာဇ်တိုင်း သာဂလပြည် မဒ္ဒရာဇ်မင်း၏ သမီးတော် စန္ဒာဒေဝီဖြစ်သည်။ ထိုမိဖုရားကြီးမှစ၍ မင်းမောင်းမ အပေါင်းတို့တွင် တစ်ယောက်သော မိဖုရားမောင်းမတို့မျှ သားသမီး မထွန်းကားကြပေ။ ထို့ကြောင့် ဗာရာဏသီ ပြည်သူပြည်သား အပေါင်းတို့သည် ထီးမွေနန်းမွေကို ဆက်ခံရန် သားဆုကို တောင်းပါမည့်အကြောင်း မင်းရင်ပြင်၌ အညီအညွတ် စည်းဝေး၍ ကာသိကရာဇ်အား လျှောက်ထားကြကုန်သည်။ ထို့ကြောင့် မင်းကြီး၏ တစ်သောင်းခြောက်ထောင်သော မောင်းမအပေါင်းတို့သည် မိမိတို့ကိုးကွယ်ရာ နတ်တို့ကို ပူဇော်တင်ကိုး၍ သားဆုကို တောင်းကြကုန်၏။ သို့ရာတွင် စန္ဒာဒေဝီ မိဖုရားကြီး၌သာလျှင် သားဆုပန်သည့် အလိုတော်ပြည့်၍ တေမိယဟူသော အလောင်းတော် မင်းသားသည် ဖွားမြင်လေသည်။
တနေ့သ၌ မင်းကြီးသည် တစ်လသား သားငယ်ကို မိဘတို့၏ ချစ်ခြင်းမေတ္တာ အဟုန်ဖြင့် ရင်ခွင်၌ထား၍ မုတ်တံခါးနန်းရင်ပြင် သဘင်တော် ထီးဖြူရိပ်မှာ စိတ်နှလုံး ချမ်းမြေ့စွာ နေလေသည်။ ထိုအခါ မင်းချင်းတို့သည် ခိုးသူလေးယောက်ကို ဖမ်းယူချီနှောင်၍ မင်းကြီးအား ဆက်လာလေ၏။ ထိုအခါ မင်းကြီးလည်း ခိုးသူတို့ကို အများကြောက်ရွံ့ ထိတ်လန့်အောင် ထင်ရှားစွာ စီရင်ဟု ဆိုတော်မူ၏။ ထိုသို့ ကြောက်မက်ဖွယ်ဆိုသော မင်းကြီးစကားကို တစ်လသားအရွယ် မင်းသားငယ် ကြားသိလေသော် ရှေးဘဝက ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် အနှစ်နှစ်ဆယ် မင်းပြုခဲ့သည့် အဖြစ်ကြောင့် နှစ်ပေါင်း ရှစ်သောင်းမျှ ငရဲသို့ လားခဲ့ရသည်ကို ပါရမီအလျောက် ပြန်ပြောင်းအောက်မေ့မိ၍ မင်းပြုရမည့် အခြင်းအရာကို များစွာတုန်လှုပ်မိလေသည်။
ထိုအခါ ရှေးက အမိဖြစ်ခဲ့ဖူးသူ ထီးဖြူတော်စောင့် နတ်သမီးသည် တေမိယမင်းသားအား ဆွံ့၊ အ၊ နားပင်း၍ လူခြင်းမတူသော ကာလကဏ္ဏီကဲ့သို့ ဟန်ဆောင်၍ နေရန် အကြံပေးလေသော် တေမိယမင်းသားသည် ထိုအကြံအတိုင်း တစ်ပါးသော သူငယ်များကဲ့သို့ မငို၊ အလိုအလျောက် လက်ခြေတို့ကိုလည်း မယူမသိမ်း၊ မှိန်းမှိန်းရှက်ရှက် အိမ်စက်မွေ့ခြင်းလည်းမရှိ။ နား၊ မျက်စိတူရူ အမြှူအဖျော် မေးခေါ်ငြားလည်း မကြားယောင်သဖွယ် တိမ်းဘက်လှည့်၍ မကြည့်ရှု၊ ပြုစုထိန်းသူတို့ ထားတိုင်းသော ခြေလက်မျက်နှာ ဣရိယာပတ်ဖြင့်သာလျှင် အင်္ဂါသုံးတန်ကို အဓိဋ္ဌာန်မြဲစွာနှင့် ပါရမီဖြည့်တော်မူ၏။
ထိုသို့ မင်းသား မတုန်မလှုပ် နေကြောင်းကို အထိန်းတော်တို့ သိလတ်သော် မင်းကြီးအား လျှောက်ထားပြီးလျှင် သုခမိန်တို့ဖြင့် တိုင်ပင်၍ တစ်နှစ်အရွယ်၌ နို့ရည်ဖြင့် အလိုစမ်းခြင်း၊ နှစ်နှစ်အရွယ်၌ မုန့်ခဲဖွယ်ဖြင့် အလိုစမ်းခြင်း၊ သုံးနှစ်အရွယ်၌ သစ်သီးဖြင့် အလိုစမ်းခြင်း၊ လေးနှစ်အရွယ်၌ ကစားဖွယ်ဖြင့် အလိုစမ်းခြင်း၊ ငါးနှစ်အရွယ်၌ ဘောဇဉ်ဖြင့် အလိုစမ်းခြင်း၊ ခြောက်နှစ်အရွယ်၌ မီးဖြင့် အလိုစမ်းခြင်း၊ ခုနစ်နှစ်အရွယ်၌ ဆင်ဖြင့် အလိုစမ်းခြင်း၊ ရှစ်နှစ်အရွယ်၌ မြွေဖြင့် အလိုစမ်းခြင်း၊ ကိုးနှစ်အရွယ်၌ ကချေသဘင်ဖြင့် အလိုစမ်းခြင်း၊ ဆယ်နှစ်အရွယ်၌ သန်လျက်ဖြင့် အလိုစမ်းခြင်း၊ တဆယ့်တစ်နှစ်အရွယ်၌ ခရုသင်းဖြင့် အလိုစမ်းခြင်း၊ တဆယ့်နှစ်နှစ်အရွယ်၌ စည်ကြီးဖြင့် အလိုစမ်းခြင်း၊ တဆယ့်သုံးနှစ်အရွယ်၌ ဆီမီးဖြင့် အလိုစမ်းခြင်း၊ တဆယ့်လေးနှစ်အရွယ်၌ တင်လဲဖြင့် အလိုစမ်းခြင်း၊ တဆယ့်ငါးနှစ်အရွယ်၌ မစင်ဖြင့် အလိုစမ်းခြင်း၊ တဆယ့်ခြောက်နှစ်အရွယ်၌ မီးမယ်ဖြူးဖြင့် အလိုစမ်းခြင်း၊ တဆယ့်ခုနစ်နှစ်အရွယ်၌ ကချေသည်ဖြင့် အလိုစမ်းခြင်းဟူ၍ မင်းအမတ်တို့သည် တေမိယမင်းသား၏ အလိုကို သိရအောင် ဆယ့်ခုနစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် အလိုစမ်းကြကုန်၏။ သို့ရာတွင် အမှန်ကို မလျှောက်ထားနိုင်ကြောင်း သိရသော် မင်းကြီးသည် ပုရောဟိတ် ပုဏ္ဏားတို့အား ခေါ်ယူမေးမြန်းပြန်ရာ ပုရောဟိတ်တို့သည် တေမိယမင်းသားအား ကျက်သရေမရှိ သည်ဖြစ်၍ အမင်္ဂလာ အင်္ဂါချို့ယုတ်သော မြင်းရထား၌ တင်စေ၍ သုဿန်တစပြင်၌ မြှုပ်နှံသဖြင့် ဖျောက်ရန်သင့်မည်ဟု ဓမ္မဝတ်ကို မငဲ့ကွက်ပဲ လျှောက်ထားကြသည်။
ထိုအခါ မယ်တော် စန္ဒာဒေဝီ မိဖုရားကြီးသည် ရှေးအခါက မိမိလိုရာ ခွင့်တောင်းစေဟူသော အမိန့်ကို မင်းကြီးထံမှ ကတိရရှိပြီးဖြစ်သည့်အတိုင်း သားတော်တေမိယမင်းသား အသက်ချမ်းသာစိမ့်သောငှာ သားတော်အား ထီးမွေနန်းမွေ ပေးအပ်ရန် တောင်းဆိုလေ၏။ မင်းကြီးငြင်းလတ်သော် မိဖုရားလည်း တသက်တာမျှ မင်းအဖြစ်မရလျှင် ခုနစ်နှစ် သို့တည်းမဟုတ် ခုနစ်လ၊ ခြောက်လ၊ ငါးလ၊ လေးလ၊ သုံးလ၊ နှစ်လ၊ တစ်လ၊ ဆယ့်ငါးရက်၊ ခုနစ်ရက် စသည်ဖြင့် တတ်နိုင်သမျှဆုကို ရလေအောင် လျှောက်ထားရာ နောက်ဆုံး၌ တေမိယမင်းသားအား ခုနစ်ရက် ထီးနန်းအပ်လေ၏။ ဤခုနစ်ရက် ထီးနန်းစိုးစံနေစဉ် မယ်တော် စန္ဒာဒေဝီ မိဖုရားသည် တေမိယမင်းသားအား စကားပြောပါရန် တောင်းပန်သည်။ သို့သော်လည်း တေမိယ မင်းသားသည် မယ်တော်တစ်ယောက်ကို မထောက်မထား သနားခြင်း မရှိလေဟန်ဖြင့် အဓိဋ္ဌာန်မပျက်ရအောင် မတုန်မလှုပ်သာလျှင် နေတော်မူသည်။
ထိုကြောင့် ခုနစ်ရက်မြောက်သောနေ့တွင် ရထားမှူးသည် တေမိယမင်းသားအား မြေတွင်မြှုပ်အံ့ဟု သုဿန်သို့ ထုတ်လေသည်။ ထိုအခါမှ တေမိယမင်းသားသည် ‘ငါကား အထက်က ပညာစွမ်း၊ ကိုယ်စွမ်းကို ဖုံးလွှမ်းမြှုပ်တိမ် အချိန်အခါ မဟုတ်သဖြင့် ထုတ်ပြခြင်းမပြု၊ ယခုမူကား ပညာနှင့် ကိုယ်အားကို ထင်ရှားစွာ ထုတ်ပြသင့်သောအခါ ရောက်ပြီ’ ဟုယူဆလျက်၊ ရထားမှ မြေသို့သက်ပြီးလျှင် အဝတ်တန်ဆာတို့ကို ဝတ်ဆင်ရန် တောင့်တတော်မူလေ၏။ ထိုတောင့်တချက်အရ ဝိသကြုံနတ်သားက သိကြားမင်းကိုယ်စား ဝတ်လဲတော်ကို ဆက်သရာ ထိုဝတ်လဲတော်ကို ဝတ်၍ ရထားမှူး သုနန္ဒာနှင့် စကားဆိုတော်မူ၏။ ဘုရားလောင်း တေမိယမင်းသားသည် ရထားမှူးအား အဆွေခင်ပွန်းတို့အား မပြစ်မှားထိုက်ကြောင်း မိတ္တပူဇာဒေသနာ ဆယ်ဂါထာဖြင့် တရားဓမ္မဟောပြသည်တွင် ရထားမှူးသည် တေမိယမင်းသား၏ အဖြစ်သနစ်ကိုသိ၍ နေပြည်တော်သို့ ပြန်ပြီးလျှင် မင်းပြုတော်မူပါရန် လျှောက်ထားလေသည်။
ချီတီရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ချီတီရွာ(Chiti)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ ကန်းဖန့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၉၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကန်းဖန့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၃၅ ဦး၊ မ ၅၄၀ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၀၇၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စွန့်ဦးတီထွင်သူ
စီပွားရေးတစ်ရပ်ကို စတင် လှုပ်ရှားသွားစေသူအဖြစ် ဘောဂဗေဒ အစဦးပိုင်းကပင် သတိပြုမိဖော်ပြခြင်း ရှိခဲ့ပါသည် (R. Catillon, J. B. Say)၊ သို့သော် မကြာသေးမီက Mark Casson က ထောက်ပြရာတွင် ခေတ်သစ်ဘောဂဗေဒ သီအိုရီများအထိ ၎င်းတို့ ပေါင်းစပ်ပါဝင်နိုင်ခြင်း မရှိသေးဟုဆိုပါသည်။ သတင်းအချက်အလက် အပြည့်အစုံ အချိန်နှင့်အမျှရရှိနိုင်ပြီး ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်နိုင်ရန် လွတ်လပ်မှု အပြည့်အဝရှိသော ရေသေကျမ်းရိုးဆန်းသစ် ဘောဂဗေဒ၏ “ပြိုင်ဆိုင်မှု အပြည့်သီအိုရီ”တွင် စွန့်ဦးတီထွင်သူဟူ၍ မရှိနိုင်ပေ။ F. Knight ၏ နောက်ပိုင်းတွင် စွန့်ထွင်ဦးစီးနှင့် ၎င်းလုပ်ကိုင်သော ကုမ္ပဏီကို ခွဲခြား၍ မရဟုဆိုပါသည်။
အစဉ်ပြောင်းလဲနေသော ပြီးပြည့်စုံသည်ဟူ၍ မရှိသော လက်တွေ့လောကတွင် စွန့်ဦးလုပ်ကိုင်ရမှု၊ တီထွင်နေရမှု၊ ကြိုတင်မှန်းဆနေရမှုတို့ အမြဲရှိနေရမည်။
အမြတ်ဆိုသည်မှာ မသေချာ မရေရာမှုများ အန္တရာယ်စွန့်စားရမှုများမှ ပြန်ရချက်ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် စွန့်ထွင်ဦးစီးတစ်ယောက်၏ အမြတ်များစွာရရှိအောင် လုပ်ကိုင်နိုင်မှုသည် ၎င်းအားစတုတ္ထမြောက်ကုန်ထုတ်စွမ်းအားစု (လုပ်အား၊ မြေယာ၊ အရင်းအနှီး)အပြင်Fourth Factor ဟု လက်ခံလာစေပါသည်။
စီးပွားရေးပညာရှင်များက စွန့်ဦးတီထွင်များသည် စွန့်စားလုပ်ကိုင်မှုသာမက တီထွင်မှု၊ စီမံခန့်ခွဲမှု၊ ကာလရှည် အရင်းအနှီး စွန့်စားမှု Risk capital or venture capital များလည်း ပြုလုပ်ရသည်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။
ရည်ညွှန်းကိုးကား - (ဦးကြည်မြင့်၏ အားလုံးအတွက် စီးပွားရေးပညာ အဘိဓာန် မှ)
ဒန်းညာ ဂျုံးဇ်
အထုပ္ပတ္တိ
၁၉၀၀ တွင် ဂျာမနီနိုင်ငံ၊ ဝီလျံ တစ်လီ မားဘာ့ဂ် ဘာသာစကားတက္ကသိုလ်တွင် ခေတ္တမျှ ပညာသင်ကြားခဲ့ရာ ထို၌ သဒ္ဒဗေဒ (phonetics) ပညာရပ်ကို စတင်ထိတွေ့ခဲ့သည်။ ၁၉၀၃ တွင် ကိမ်းဘရစ်ချ်တက္ကသိုလ်မှ သင်္ချာဖြင့် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရရှိသည်။ ၁၉၀၇ တွင် မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရသည်။ ၁၉၀၅ မှ ၁၉၀၆ အထိ နိုင်ငံတကာ သဒ္ဒဗေဒအသင်းတည်ထောင်သူတစ်ဦးဖြစ်သည့် ပေါလ် ပါစီထံ၌ လေ့လာသင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၁၁ ၌ ပါစီ၏ တူမ Cyrille Motte နှင့်ဘအိန်ထောင်ပြု၏။ ထို့နောက် ဗြိတိသျှ ဟန်နရီ ဆွိ ထံတွင် သီးသန့်သင်ခန်းစားများကို သင်ယူခဲ့သည်။
လန်ဒန် တက္ကသိုလ်ကောလိပ်ကျောင်းတွင် အချိန်ပိုင်း ကထိကအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့ကာ နောက်ပိုင်း၌ အချိန်ပြည့် ရာထူးဖြင့် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၁၂ ၌ သဒ္ဒဗေဒဌာန၏ ဌာနမှူးဖြစ်လာကာ ၁၉၂၁ တွင် ပါမောက္ခရာထူး တိုးမြှင့်ခန့်ထားခြင်းခံရသည်။ ပါမောက္ခရာထူးကို ၁၉၄၉ အငြိမ်းစားယူသည်အထိ ထမ်းဆောင်းခဲ့သည်။ ၁၉၀၆ မှစတင်ကာ ဂျုံးဇ်သည် နိုင်ငံတကာ သဒ္ဒဗေဒအသင်း၏ တက်ကြွစွာလုပ်ဆောင်သော အသင်းဝင်ဖြစ်၍ ၁၉၀၇ မှ ၁၉၂၇ အထိ လက်ထောက်အတွင်းရေးမှူး၊ ၁၉၂၇ မှ ၁၉၄၉ အထိ အတွင်းရေးမှူး၊ ၁၉၅၀ မှ ၁၉၆၇ အထိ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်စသဖြင့် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၀၉ တွင် ဂျုံးဇ်သည် အင်္ဂလိပ်စကား အသံထွက် (Pronunciation of English) ဟူသော စာအုပ်အသေးတစ်ခုကို ရေးသားခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ထိုစာအုပ်ကို အသေးစိတ်ပြန်လည် ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ ဤသို့ရလဒ်အနေဖြင့် "အင်္ဂလိပ် သဒ္ဒဗေဒ အကျဉ်းချုပ်" (An Outline of English Phonetics) စာအုပ် ၁၉၁၈ ၌ ထွက်ပေါ်ခဲ့လေသည်။ ထိုစာအုပ်သည် ဗြိတိသျှတို့၏ အများအသိအမှတ်ပြု လက်ခံထားသော အသံထွက်ကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်ရေးသားဖော်ပြထားသည့် ပထမဆုံးစာအုပ်ဖြစ်လေသည်။ ထို့အပြင် ဘာသာစကားများအားလုံးအနက်မှ စံစနစ်ကျကျ အသံထွက်ကို ရေးသားထားသည့် ပထမဆုံး စာအုပ်လည်း ဖြစ်၏။
၁၉၁၇ သည် ဂျုံးဇ်အတွက် များစွာသောပုံစံဖြင့် အရေးပါသည့် ကာလဖြစ်ခဲ့သည်။ အနောက်ကမ္ဘာ၌ လက်ရှိသိရှိနေသော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် phoneme (သံရင်း) ကို ပထမဆုံး စတင်သုံးစွဲသည့် ဘာသာဗေဒပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့၍ ထိုဝေါဟာရကို ၎င်း၏ စာအုပ် "The phonetic structure of the Sechuana Language" (ဆတ်ရွှားနာ ဘာသာစကား သဒ္ဒဗေဒ တည်ဆောက်ပုံ) တွင် သုံးနှုန်းခဲ့သည်။ အသံထွက် အဘိဓာန်တစ်ခုကို ပြုစုရန် ယခင်က သိသိသာသာ ကြိုးပမ်းခဲ့ဖူးသည်။ သို့သော် ၁၉၁၇ ၌ပင် ၎င်း၏ နာမည်ကြီး "English Pronouncing Dictionary" (အင်္ဂလိပ်အသံထွက် အဘိဓာန်) ကို ထုတ်ဝေခဲ့လေသည်။ ထိုစာအုပ်သည် ယခုအထိတိုင် ပြင်ဆင်တည်းဖြတ်သည့်မူဖြင့် ပြန်လည်ထုတ်ဝေနေဆဲဖြစ်သည်။ ယင်းအဘိဓာန်တွင် "အခြေခံအကျဆုံး သရ ပုံကားချပ်" စတင်ပါဝင်လာခဲ့သည်။