cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
၂၀၂၁ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကာပီတယ်လ် အဆောက်အအုံကို စီးနင်းခြင်း
၂၀၂၁ ဇန်နဝါရီ ၆ တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်ကို ထောက်ခံအားပေးသော ဆူပူဆန္ဒပြလူအုပ်စုကြီးတစ်စုသည် နိုင်ငံ၏လွှတ်တော် အဆောက်အဦဖြစ်သော ကာပီတယ်လ် (The Capitol) ကို လုံခြုံရေး ချိုးဖောက်ဝင်ရောက်ကာ အဆောက်အဦ၏ အစိတ်အပိုင်းများကို နာရီအနည်းငယ်ကြာ သိမ်းပိုက်ထားလျှက် အင်အားဖြင့်ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ကြသည်။ ဤအဓိကရုဏ်းသည် သမ္မတ ထရမ့်၏ အစောပိုင်း လူထုဟောပြောပွဲများတွင် ပြေဆိုသော စကားများက ဖြစ်စေခဲ့သည်ဟု သတင်းများကထုတ်ပြန်ကြသည်။   ဤသို့ ဝင်ရောက်စီးနင်းမှုသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ပြည်ထောင်စုကိုယ်စားလှယ်များ (Electoral College) ၏ မဲကိုရေတွက်ခြင်းနှင့် ၂၀၂၀ အမေရိကန်အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် သမ္မတ ဂျိုး ဘိုက်ဒန်၏ အနိုင်ရရှိခြင်းကို အတည်ပြုပေးခြင်း ဖြစ်စဉ်တို့ကို အနှောက်အယှက်ဖြစ်စေခဲ့၏ ။ ထို့ကြောင့် ကိုယ်စားလှယ်များအား ဘေးကင်းရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ရပြီး အဆောက်အဦကို ပိတ်ဆို့မှုများပြုလုပ်ခဲ့ရသည်။
ရွေးကောက်ပွဲလိမ်လည်မှုဟူ၍ မမှန်ကန်သော စွပ်စွဲချက်ပြောဆိုခဲ့အပြီး ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်အကြာတွင် ထောင်ချီရှိသောလူအုပ်စုကြီးသည် ဝါရှင်တန် ဒီ စီ မြို့တော်တွင် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို ဆန္ဒပြသပိတ်မှောက်ရန်နှင့် ဒုတိယသမ္မတ မိုက်ပန့်စ်အား ဘိုက်ဒန်၏ ရွေးကောက်ပွဲအနိုင်ရရှိမှုကို ငြင်းပယ်ရန် စသည်များကို တောင်းဆိုရန်အတွက် ဇန်နဝါရီ ၅ ၊ ၆ တို့တွင် စုရုံးခဲ့ကြ၏ ။
ဇန်နဝါရီ ၆ ရက် နံနက်ခင်းတွင် ဆန္ဒပြသူများသည် ဒေါ်နယ် ထရမ့်၊ ရူဒီဂျူလီယာနီနှင့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အချို့ မိန့်ခွန်းပြောသောနေရာဖြစ်သည့် အစ်လစ်ပ်စ် (သမ္မတပန်းခြံတောင်ပိုင်း - the Ellipse) တွင် "အမေရိကကို ကယ်ဆယ်ပါ လူထုစည်းဝေးပွဲ" တွင်စုရုံးခဲ့ကြသည်။  ထရမ့်က ၎င်းကိုထောက်ခံသူများအား ရေကုန်ရေခန်းတိုက်ခိုက်ရန်၊ တိုင်းပြည်ကို ပြန်လည်ရယူရန် နှင့် ကာပီတယ်လ် သို့ချီတက်ရန် စသည်များပြောကြားခဲ့သည်ဟု သတင်းများတွင် ဖော်ပြကြသည်။
ထို့နောက်ပိုင်း၌ သမ္မတ ထောက်ခံသူများက ကာပီတယ်လ်အဆောက်အအုံကို ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ကြလေသည်။ ယင်းအချိန်၌ လွှတ်တော်အတွင်း ပြည်ထောင်စုကိုယ်စားလှယ်များ၏မဲကို ရေတွက်မှု ဆောင်ရွက်နေစဉ်ဖြစ်သည်။ အဆောက်အအုံထဲသို့ ဆူပူသူများက ပြတင်းပေါက်၊ တံခါးများ ရိုက်ချိုး၍ ဝင်ရောက်လာခဲ့စဉ် ကာပီတယ်လ်လုံခြုံရေးရဲများသည် အထက်လွှတ်တော် ဆီးနိတ်နှင့် အောက်လွှတ်တော်တို့မှ အမတ်များအား ဘေးကင်းရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြရသည်။ ဤအဆောက်အအုံရှိ အချို့သော အခန်းများတွင်ရှိနေသောသူများအားလည်း လုံခြုံရာသို့ ပို့ဆောင်ခဲ့ကြ၍ ထိုသူများကို ဘေးကင်းစေရန် အခန်းများအား ပိတ်ခတ်ထားခဲ့ရလေသည်။ ဆူပူသူများက လုံခြုံရေးကို ချိုးဖောက်ကာ ဆီးနိတ်ခန်းမထဲသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ကြစဉ် အစောင့်များမှာ လက်ကိုင်သေနတ်များထုတ်၍ ဆူပူသူများအား အောက်လွှတ်တော်ရှိရာအထပ်သို့ မဝင်ရောက်နိုင်စေရန် တားမြစ်ခဲ့ကြ၏ ။
လက်လုပ် ပေါက်ကွဲစေသောပစ္စည်းများကို ကာပီတယ်လ်အဆောက်အအုံ မြေပြင်၊ ဒီမိုကရက်တစ် အမျိုးသားကော်မတီရုံးခန်းနှင့် ရစ်ပါဘလစ်ကန် အမျိုးသားကော်မတီ ရုံးခန်းတို့တွင် တွေ့ရှိရ၏ ။
​ဤရုန်းရင်းဆန်ခတ် ဆူပူမှုအား နိုင်ငံအတွင်းရှိ နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်များ၊ အဖွဲ့အစည်းများက ရှုတ်ချခဲ့ကြရာ ဆီးနိတ်အများစုခေါင်းဆောင် မစ်ချ် မက်ကာနယ်လ်က "ကျဆုံးသွားသော အဓိကရုဏ်း" ဟု ရှုတ်ချ၍ အောက်လွှတ်တော်သဘာပတိ နန်စီ ပလိုစီနှင့် ဆီးနိတ်အနည်းစုခေါင်းဆောင် ချာ့ခ် ရှူးမားတို့က မိုက်ပန့်စ်အား ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ဖြည့်စွက်ပြင်ဆင်ချက် အမှတ် (၂၅) ကို အသက်သွင်းဆောင်ရွက်ရန်တောင်းဆိုခဲ့ကြပြီး တစ်ဖက်တွင်လည်း သမ္မတအား ဒုတိယအကြိမ်မြောက် ရာထူးမှဖယ်ရှားရေး လုပ်ဆောင်မှု ပြုရန် ခြိမ်းခြောက်ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။
ဤသို့သောအဖြစ်အပျက်သည် ကာပီတယ်လ်အဆောက်အအုံအတွက် ဗြိတိသျှစစ်တပ်၏ ဝါရှင်တန်မြို့ကို ကျူးကျော်တိုက်ခိုက်မှု ၁၈၁၄ (စစ်ပွဲအမည်ဖြင့် ၁၈၁၂ စစ်ပွဲဟု ခေါ်ဆို) မှစ၍ ပထမဆုံးကြုံတွေ့ခဲ့ရသော အဓိကရုဏ်းလည်းဖြစ်သည်။
ရေဆုံးရွာ၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်
ရေဆုံးရွာ (Yaesone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်၊ ရေဆုံးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၄၅၁၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရေဆုံးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၇၆ ဦး၊ မ ၁၃၄၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၂၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စိုးလင်းဟန်
ဦးစိုးလင်းဟန်( ၁၄ မတ် ၁၉၆၁ဖွား)သည် မြန်မာလူမျိုး သံအမတ်ဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင် ဘယ်လ်ဂျီယံနိုင်ငံ ဆိုင်ရာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည်။  နယ်သာလန် နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး  ၊လူဇင်ဘတ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး တာဝန်များကိုပါ ပူးတွဲခန့်အပ်ခြင်း ခံထားရသူဖြစ်သည်။ယင်းအပြင် ဥရောပသမဂ္ဂဆိုင်ရာ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် မစ်ရှင်အဖွဲ့ အကြီးအကဲလည်း ဖြစ်သည်။  ထိုတာဝန်များမယူမီ ၎င်းသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန စီမံကိန်းနှင့်စီမံရေးရာဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဖြစ်လည်းကောင်း၊မဟာဗျူဟာလေ့လာရေးနှင့်လေ့ကျင့်ရေးဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဖြစ်လည်းကောင်း ထမ်းဆောင်သည်။
ရရှိခဲ့သောဆုများ
တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးတံဆိပ် (၁၉၉၄)၊ ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှုတံဆိပ် (၂၀၀၆)၊ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှု ထူးချွန်ဆုတံဆိပ် (၂၀၁၅)တို့ဖြစ်သည်။
ထူးခြားဖြစ်စဉ်
အသက်၆၂နှစ်ပြည့်ပြီး အငြိမ်းစားယူရမည်ဖြစ်သော်လည်း နောက်ထပ် ၁နှစ် သံအမတ်ကြီးတာဝန် ထမ်းဆောင်ရသည်။
ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ
အိမ်ထောင်သည်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး သား၂ဦးရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ သံအမတ်ကြီးများ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:၁၉၆၁ မွေးဖွားသူများ
ပန်နင်း (အရှေ့)ရွာ၊ နမ့်ဆန်မြို့နယ်
ပန်နင်း (အရှေ့)ရွာ (Pangnin (East))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ပလောင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နမ့်ဆန်မြို့နယ်၊ ပန်နင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၅၇၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်နင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၀၈ ဦး၊ မ ၁၈၇၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၈၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်ဆန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝေလန်ဒရာ ရေကန်ဒေသ
ဝေလန်ဒရာ ရေကန်ဒေသ သည် ဩစတြေးလျနိုင်ငံ နယူးဆောက်ဝေးပြည်နယ် အနောက်ဖျားတွင် တည်ရှိသော ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဝေလန်ဒရာရေကန် ဒေသသည် ဩစတြေးလျ ရှေးဦးနေ လူမျိုးစုများ ဖြစ်ကြသော မူသီမူသီလူမျိုး၊ နျမ်ပါးလူမျိုး၊ ဘားကင်ဂျီလူမျိုးတို့၏ ရိုးရာ တွေ့ဆုံရာ ဒေသ ဖြစ်သည်။ ၅၉၀,၀၀၀ ဧက (၂၄၀,၀၀၀ ဟက်တာ) ကျယ်ဝန်းသော ထိုဒေသကို ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေ နှစ်ကော်မတီမှ ၁၉၈၁ ခုနှစ် ပဉ္စမအကြိမ် အစည်းအဝေးတွင် အောက်ပါအတိုင်းဖော်ပြ၍ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စာရင်းသို့ ထည့်သွင်း ခဲ့သည်။ {{quotation|''... ကမ္ဘာဦးအစကတည်းက ကြွင်းကျန်ရစ်သော ကန်ရေပြင်စနစ်၏ အနယ်အနှစ်များ၊ ဘူမိရုပ်သွင်ဆိုင်ရာ အထောက်အထားများ နှင့် မြေသားတို့တွင် အနိမ့်ပိုင်း ရေခဲဖုံးလွှမ်းခြင်းမခံခဲ့ရသော ပလိုင်စတိုဆင်း သွင်ပြင်များ၏ အထောက်အထားများကို တွေ့ရသည်။ ပလိုင်စတိုဆင်းခေတ်နှောင်းပိုင်း ရေခဲခေတ် နှင့် အပူပိုင်းခေတ်ကြား ရာသီဥတု အပြောင်းအလဲနှင့် ဆက်စပ်သော ထင်ရှားသော အထောက်အထားများလည်း ရှိပြီး အထူးသဖြင့် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၀၀,၀၀၀ ကျော်မှ ဖြစ်သည်။ ရေကန်၏ ဂေဟစနစ် အနေနှင့် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၈,၅၀၀ ခန့်တွင် ရပ်တန့်ခဲ့သဖြင့် ဝေလန်ဒရော ရေကန်များသည် လူတို့အနေနှင့် ယခု ပုံပန်းသဏ္ဌန်သို့ ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာကြသော ပလိုင်စတိုဆင်းခေတ်အတွင်းက သက်ရှိတို့၏ အခြေအနေ အတွက် အကောင်းဆုံး မှတ်တမ်း ဖြစ်သည်။
အပျက်အစီးမရှိသော ကျောက်လွှာများသည် ဟိုမိုဆေးပီးယန်း ဆေးပီးယန်း တို့၏ ဘောဂဗေဒ ဘဝကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရာတွင် ထင်ရှားသော သက်သေများ အဖြစ် တည်ရှိသည်။ ရှေးဟောင်းသုတေသနဆိုင်ရာ အကြွင်းအကျန်များ ဖြစ်သော မီးဖို၊ ကျောက်သားလက်နက်များနှင့် ခရုခွံ အကြွင်းအကျန်များမှ ဒေသအတွင်း ရနိုင်သမျှ အရင်းအမြစ်များကို အံ့ဩဖွယ်ရာ အသုံးချနိုင်ခြင်းနှင့် ပြောင်းလဲလာသော သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့် လူတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုအကြား ဆန်းပြားစွာ ပေါင်းကူး ဆက်စပ်နိုင်ခြင်း ကို ပြသနေသည်။ မပျက်မစီးဘဲ ရှိသော ဧရာမ သားပိုက်ကောင်ကြီးများ၏ ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်း များကိုလည်း ဤနေရာတွင် တွေ့ရသည်။
ဝေလန်ဒရာဒေသတွင် အာဖရိက အပြင်ဘက် ဟိုမိုဆေးပီးယန်း နှင့် ဆေးပီးယန်းတို့၏ အစောဆုံးသော သက်သေများရှိသည်။ ထိုသက်သေများကြောင့် လူတို့သည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄၂,၀၀၀ ခန့်ကတည်းက ဩစတြေးလျသို့တိုင်အောင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြကြောင်း သိရသည်။ ထိုနယ်မြေတွင် လွန်စွာရှေးကျသော အချိန်က လူသေတို့ကို မြှုပ်နှံရာ နေရာများ လည်း ရှိပြီး လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄၀,၀၀၀ ခန့်က မီးသင်္ဂြိုဟ်ရာ နေရာလည်း ရှိပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရှေးအကျဆုံး အခမ်းအနားဖြင့် မီးသင်္ဂြိုဟ်သော နေရာ ဖြစ်သည်။ ရှုပ်ထွေးသော အပင်များကို အစားအစာအဖြစ် စုဆောင်းသည့် စနစ်၏ သဲလွန်စများကိုလည်း တွေ့ရပြီး လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၈,၀၀၀ ခန့်က မြက်ရိုင်းစေ့ကို ဂျုံအဖြစ်ကြိတ်သည့် ကျောက်တုံးများကိုလည်း တွေ့ရပြီး အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် အသုံးပြုသော အချိန်နှင့် တစ်ချိန်တည်းခန့်တွင် ဖြစ်သည်။ ဆိုးဆေးများကို ထိုကန်စပ်သို့ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄၂,၀၀၀ ခန့်ကပင် သယ်ယူပို့ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ ထိုဒေသမှ အထောက်အထားများကြောင့် ဩစတြေးလျ၏ အစောပိုင်း ကျောက်လက်နက်များကို အမျိုးအစား ခွဲခြားနိုင်ခဲ့သည်။
သတ်မှတ်ပြီးသည့် အချိန်မှစ၍ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၉,၀၀၀ မှ ၂၃,၀၀၀ အတွင်းမှ လူတို့သွားရာလမ်းကြောင်း တစ်လျှောက် ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းများကို တွေ့ရသဖြင့် အစောပိုင်းလူတို့အနေနှင့် သူတို့၏ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် မည်သို့ အပြန်အလှန် ဆက်ဆံကြသည်ကို နားလည်နိုင်သည်။
စောသဲထာရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်
စောသဲထာရွာ (Sawtheahtar)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ ထီးသပြုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၆၀၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျားဆလီကောင်ရွာ၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်
ကျားဆလီကောင်ရွာ (Kyarhsalikawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်၊ မိုင်းနန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၃၂၀ ဖြစ်သည်။
ကြွေပုဂံ (တောင်)ရွာ၊ အရာတော်မြို့နယ်
ကြွေပုဂံ (တောင်)ရွာ (Kywaybagan(South))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ အရာတော်မြို့နယ်၊ ဝက်ခဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၄၁၄ ဖြစ်သည်။
ကျားဆလီကောင်ရွာ၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြွေပုဂံ (တောင်)ရွာ၊ အရာတော်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရာတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သဒ္ဓါသွန်သော တဏှာကျွံ
သဒ္ဒါသွန်သော တဏှာကျွံ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
ရိုဆာပတ်
ရိုဆာ လူးဝစ် မက်ကောလေး ပတ် (Rosa Louise McCauley Parks) သည် မောင့်ဂိုမာရီ ဘတ်(စ်)လိုင်းအား သပိတ်မှောက်မှု အမည် ရသည့် နိုင်ငံသား အခွင့်အရေးလှုပ်ရှားမှုတွင် ကျော်ကြားသော အာဖရိကန်-အမေရိကန် တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ အမျိုးသမီး တစ်ဦးဖြစ်သည်။ အမေရိကန် ကွန်ဂရက် လွှတ်တော်မှ "the first lady of civil rights" ဆုနှင့် "the mother of the freedom movement" ဆုများဖြင့် ဂုဏ်ပြုခံရသူတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။
၁၉၁၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ (၄)ရက် တွင် အမေရိကန် တောင်ပိုင်း အလာဘားမားမြို့တွင် မွေးကာ ၂၀၀၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၅ ရက်နေ့တွင် မစ်ချီကန်ပြည်နယ် ဒက်ထရာ၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။မိခင်မှာ ကျောင်းဆရာမတစ်ဦးဖြစ်ကာ ဖခင်မှာ လက်သမားဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည်။ မိဘများ ကွာရှင်းပြီးချိန် တွင် မိခင် နှင့် အတူ မောင့်ဂိုမာရီ ပိုင်းလယ်ဗယ် မြို့ရှိ လယ်တောအိမ်တွင် အဖိုးအဖွား မောင် ဖြစ်သူတို့နှင့် အတူ နေထိုင်ခဲ့သည်။
အထက်တန်းပညာသင်ကြားချိန်တွင် မိခင်ကျန်းမာရေးကြောင့် ကျောင်းထွက်ခဲ့ရသည်။ ၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် မောင့်ဂိုမာရီတွင် အောင်မြင်သော ဆံသဆရာ ရေမွန်ပတ် (Raymend Park) နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။
ထိုအချိန် အမေရိက သည် အီဗာဟင် လင်ကွန်းကြောင့် အမေရိကန်တွင် ကျေးကျွန်စနစ် အဆုံးသတ်ပြီးဖြစ်သည်။သို့သော် အသားအရောင်ခွဲခြားဆက်ဆံခြင်းများသည် အထူးသဖြင့် တောင်ပိုင်းဒေသများတွင် ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ အစစအရာရာတွင် လူဖြူနှင့် လူမဲ ခွဲခြားထားသည်။ သီးသန့်စာသင်ကျောင်း၊ သီးသန့်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း၊ သီးသန့် ဘုရားရှိခိုးကျောင်း၊     သီးသန့်  စတိုးဆိုင်၊ သီးသန့်ဓာတ်လှေကား မှအစ လမ်းဘေး သောက်ရဘုံပိုင်တွင် ရေသောက်သည် အထိ ခွဲခြားထားသည်။
အသားအရောင်ခွဲခြားမှုပြင်းထန်သော တောင်ပိုင်းပြည်နယ်များတွင် KKK (ကူကလပ်ကလန်) ခေါ်တဲ့ ဂိုဏ်းဟာလည်း လူမည်းများကို အခွင့်အရေးစောင့်ကာ ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်သည်။လူမည်း စာသင်ကျောင်းများ ဘုရားကျောင်းများကို မီးရှို့သည်။
အိမ်ထောင်ကျပြီးချိန်တွင် ရိုစာသည် အချိန်ပိုင်း အလုပ်တစ်ခု ဝင်လုပ်သည်။ ကျောင်းလည်းပြန်တက်သည်။ အလုပ်သွားချိန်များတွင် ဘတ်(စ်)ကားစီးရသည်။ဘတ်(စ်)ကား၏နောက်ဆုံးရှိ " For Colored" ဟု ရေးထားသော ခုံများတွင်သာ ထိုင်ခွင့်ရသည်။ ရှေ့ခုံတွင် မည်မျှ လူလွတ်သည်ဖြစ်စေ လူမည်းများ အနေဖြင့် မည်သည့် အကြောင်းပြချက်နှင့်မျှ မထိုင်ရ။
၁၉၉၅ ခုဒီဇင်ဘာလတွင် ရိုစာသည် ဘတ်(စ်)ကားစီးလာသည်။ အလုပ်က ပင်ပန်းလာသည် အတွက် လူဖြူတွေအတွက် သတ်မှတ်ထားသော ခုံမှာ ဝင်ထိုင်သည်။ကားကလည်းပြည့်နေပြီးဖြစ်သည်။ မှတ်တိုင် တစ်တိုင်တွင် လူဖြူတစ်ဦးတက်လာချိန်၌ ဒရိုင်ဘာက ရိုစာကို နေရာထပေးဖို့ပြောသည်။ရိုစာက ငြင်းဆန်သဖြင့် ရဲခေါ်ခဲ့ရသည်။ ရဲက ရိုစာကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။
ပြစ်မှုအတွက် တရားရုံးမှ ရိုစာကို ၁၀ ဒေါ်လာ ဒဏ်တပ်ရာ ရိုစာမှ တရားမျှတမှု မရှိကြောင်းပြသရန်ဒဏ်ငွေဆောင်ရန်ကို ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။ အထက်လွှတ်တော်သို့ အယူခံဝင်သည်။ထိုနေ့တွင်ပင် လူမည်းခေါင်းဆောင်များ စုစည်းတိုင်ပင်ကာ မြို့တော်ဘတ်(စ်)ကားလိုင်းကို သပိတ်မှောက်ခဲ့သည်။ ထိုသပိတ်မှောက်မှုမှာ ရက်ပေါင်း ၃၈၁ ရက် ကြာခဲ့သည်။
ထိုသပိတ်တိုက်ပွဲ အတွင်းလူမည်းများမှာ ခက်ခဲ ခဲ့သည်။ ကိုယ်ပိုင်ကား ပိုင်ဆိုင် ကြခြင်းမရှိသည့် အတွက် သွားလိုရာကို ခြေကျင် ဖြင့်သာ သွားခဲ့ရသည်။နောက်ဆုံးတွင် အစိုးရ အာဏာပိုင်များမှ အလျော့ပေးကာ ရိုစာကို ဒဏ်တပ်ခြင်းအား ရုပ်သိမ်းခဲ့ရသည်။
သဒ္ဓါလွန်သော် ရာဂ
သဒ္ဓါလွန်သော် ရာဂ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
ရွာမရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
ရွာမရွာ (Ywarma)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ လှေကြပ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၈၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လှေကြပ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၄၉ ဦး၊ မ ၁၁၆၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၁၃ ဦးနေထိုင်သည်။
သဒ္ဓါလွန်သော် ရာဂ
အနက်အဓိပ္ပာယ်
သဒ္ဓါလွန်ကဲသော် စွဲလမ်းတပ်မက်မှု ဖြစ်သည်။
ရွာမရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နတ်တလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တိဏဟတ္ထ
thumb တိဏဟတ္ထ(တိဏကိရဏမုဒြာ)
လက်တဖက်ဖြင့် ဖြစ်စေ, လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် ဖြစ်စေ, မြက်တမျိုးမျိုးကို ဆုပ်ကိုင်ထားလျှင် တိဏဟတ္ထ ပုံတော် ဖြစ်သည်။
သောတ္ထိယ မြက်ရိတ်သမားက လှူဒါန်းအပ်သော မြက်ဆုပ်များကို လက်ခံတော်မူဟန် လက် ဖဝါးနှစ်ဖက်ကို အပြင်သို့ လှန်ချပြထားလျှင်သော်၎င်း မြက်ဆုပ်ကို ကြဲဖြန့်ဟန် ပြုနေလျှင်သော်၎င်း တိဏကိရဏမုဒြာ = မြက်ဆုပ် ကြဲဖြန့်ပုံတော်ဟူ၍ ခေါ်ပါသည်။ သို့မဟုတ် သာမန်တိဏဟတ္ထ ပုံတော်ဟုလည်း အမည်တပ်ကြသည်။
ဤမုဒြာဟတ္ထ ပုံတော်မျိုး၏ မနီးမဝေးတွင် ညောင်ပင်နှင့် မြက်ထမ်းသမားပုံကို တွေ့ရတတ်သည်။ သို့မဟုတ် ငလျင်လှုပ်ဟန်, ပလ္လင်ပေါက်လာဟန်ပုံများကိုလည်း တွေ့ရတတ်ပါသည်။ ပုံစံအားဖြင့် ပုဂံမြို့ အာနန္ဒာဘုရားတွင်းရှိ သောတ္ထိယမြက်ရှစ်ဆုပ် လှူခန်းတွင် တိဏဟတ္ထ ပုံတော်များကို ဖူးတွေ့နိုင်ပါသည်။
ပုဂံ နဂါးရုံဘုရားတွင်လည်း အလားတူပုံများကို တွေ့ရပါသည်။
အဓိဋ္ဌာနပါရမီ, ဒါနပါရမီ, သစ္စာပါရမီတို့ကို ဖော်ညွှန်းပါသည်
အဗ္ဘုတရသ, သန္တရသတို့ကို ပေါ်လွင်စေပါသည်။
တိဏဟတ္ထ ပုံတော်ရုပ်ပွား ဆင်းတုများကိုကိုးကွယ်သူသည် အကြံအစည် အောင်မြင်ခြင်း, ဆုထူး လာဘ်ထူးကို ရခြင်း, ကံကောင်းခြင်း, စည်းစိမ်တိုးတက်ခြင်း, ရာထူးဌာနန္တရ အသစ်ရရှိခြင်း, တန်းခိုး သိဒ္ဓိအထူးကို ပိုင်ဆိုင်ခြင်း, အလိုဆန္ဒပြည့်ဝခြင်း, နေထိုင်စရာ အိမ်ကျောင်းဇရပ် အဆောက်အဦများ ရလွယ်ခြင်း, လယ်ယာကိုင်းကျွန်း ဖြစ်ထွန်း အောင်မြင်ခြင်း, သီးနှံစပါးပေါများ ကြွယ်ဝခြင်း စသော အကျိုးထူးများကို ရနိုင်သည်ဟု တန္တရာယာနကျမ်းဂန်များ၌ ဖွင့်ဆို ဖော်ပြထားပါသည်။ ကုသဟတ္ထ နှင့် သဘောသဘာဝခြင်း တူညီပါသည်။
ကျွန်းကုန်းရွာ၊ ကျိုက်မရောမြို့နယ်
ကျွန်းကုန်းရွာ(Kyunkone)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်ခရိုင်၊ ကျိုက်မရောမြို့နယ်၊ တရနာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၀၉၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တရနာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၄၁၆ ဦး၊ မ ၆၂၄၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၆၅၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုက်မရောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘီလ်ဘော့ဒ်ဇယား
အပတ်စဉ်ရောင်းအား နှင့် အပတ်စဉ်အင်တာနက်၌တိုက်ရိုက်နားဆင်မှု ဇယားကို သောကြာ-ကြာသပတေး အချိန်ဇယားစက်ဝန်းတစ်ခု၌ ၂၀၁၅ ဇူလိုင်လကတည်းက ထောက်လှမ်းစစ်ဆေးခဲ့ကြသည်။ ရေဒီယိုအသံလွှင့်သီချင်းဇယားကို တနင်္လာ-တနင်္ဂနွေ အချိန်ဇယားစက်ဝန်းတစ်ခုဖြင့် စစ်ဆေးပြုစုကြ၍ ဤဇယားများကို အင်္ဂါနေ့တိုင်း၌ ထုတ်ဝေဖော်ပြသည်။
ကုန်းမုံရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်
ကုန်းမုံရွာ (Konemon)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ လားရှိုးမြို့နယ်၊ ကုန်းမုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၈၉၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်းမုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၈၂ ဦး၊ မ ၁၀၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လားရှိုးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်တာရွာ၊ မိုင်းလားမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းလားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သန္တုဋ္ဌိ ပရမံ ဓနံ
သန္တုဋ္ဌိ ပရမံ ဓနံ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
သန္ဓေပါ ဆရာမနိုင်
သန္ဓေပါ ဆရာမနိုင် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ဝမ်းတွင်းအကျင့် မကောင်းလျှင် မည်သူဆုံးမ၍မျှ မရနိုင်ပေ။
ကျားဆလီမိုင်ရွာ၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်
ကျားဆလီမိုင်ရွာ (Kyarhsalimai)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်၊ မိုင်းနန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၃၂၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သီလာစောခီးရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်
သီလာစောခီးရွာ (Thilarsawkhee)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ ထီးသပြုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၅၉၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်လှရွာ၊ ပုပ္ပါးလွင်
တောင်လှရွာ (Taunghla)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ပုပ္ပါးလွင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၈၆၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပုပ္ပါးလွင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၂၅ ဦး၊ မ ၁၀၁၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၃၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆယ်ပြားရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်
ဆယ်ပြားရွာ (Sepyar)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ ရွာတန်းရှည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၇၄၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွာတန်းရှည်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၅၄ ဦး၊ မ ၁၃၃၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၈၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သိပ္ပံ စောရော နဂဏှန္တိ
သိပ္ပံ စောရော နဂဏှန္တိ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
အတတ်ပညာကို ခိုးသူတို့ မခိုးယူနိုင်။ (သိပ္ပံ = အတတ်ကို၊ စောရာ = ခိုးသူတို့သည်၊ နဂဏှန္တိ = မခိုးယူနိုင်ကုန်။)
ဟိုနောင်ကမ္ဘာရွာ၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်
ဟိုနောင်ကမ္ဘာရွာ (Honawngkabar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ နားနွဲ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၅၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားနွဲ့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၇၁ ဦး၊ မ ၃၈၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၅၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်ခါးရွာ၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်
ပန်ခါးရွာ (Panghkar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်၊ နမ့်နုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၁၄၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်ပေါ်ရွာ၊ နမ့်ဆန်မြို့နယ်
ပန်ပေါ်ရွာ (Pangpaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ပလောင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နမ့်ဆန်မြို့နယ်၊ ပန်နင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၅၇၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်နင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၀၈ ဦး၊ မ ၁၈၇၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၈၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်ဆန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝက်ခဲရွာ၊ အရာတော်မြို့နယ်
ဝက်ခဲရွာ (Wetkhe)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ အရာတော်မြို့နယ်၊ ဝက်ခဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၄၁၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရာတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တြိပဋကဟတ္ထ
thumb တိပတကဟတ္ထ (တြိပဋကဟတ္ထ)
သုံးချောင်းထောင် ကြက်လျှာချွန် လက်ဟန်ဖြစ်သည်။
လက်သူကြွယ်ကို လက်မဖြင့်ဖိထားကာ လက်သန်းလက်ခလယ်နှင့် လက်ညှိုးကို သုံးချောင်းကို ထောင်၍ ရွှေ့အပြင်ဘက်သို့ လှန်ပြထားသော လက်ပုံမျိုးဖြစ်သည်။
တခါတရံ သုတေသီများက ဤပုံကို ဝိတက္ကမုဒြာနှင့် ရောနှော၍ ပြတတ်သည်။ ဤတိပတကဟတ္ထပုံကို နစ္စမုတ္တိပုံများတွင် အကဟန်တမျိုးအဖြစ် ပြတတ်သည်။ တြိပဋာကာ ကဟန် ဟုလည်း ခေါ်သည်။ လက်ကိုပုခုံးလောက် မြှင့်တင်ထားလေ့ရှိသည်။
ကျားပူတစ်ရွာ၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်
ကျားပူတစ်ရွာ (Kyarputit)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်၊ မိုင်းနန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၃၁၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တြိပဋကဟတ္ထ
အချို့ ရုပ်တုများတွင် လက်ညှိုးနှင့် လက်ခလယ်ကြားတွင် အဆောင်အယောင် တခုခုကို ညှပ်ပြီး ကိုင်ထားတတ်သည်။
အပ္ပမာဒမင်္ဂလာကို သရုပ်ဖော်သဏ္ဌာန် ဆောင်သည်ဟု ဆိုသည်။
အဗ္ဘုတရသကို ပေါ်လွင်စေသည်။
မေတ္တာပါရမီ, ပညာပါရမီဘို့ကို သဘောတရားအားဖြင့် ညွှန်ပြလျက်ရှိသည်။
ပုံစံအားဖြင့် ဗိဿနိုး နတ်ရုပ်များတွင်၎င်း, ကချေသည်များ၏ ပုံတွင်၎င်း ဤဟတ္ထပုံကို တွေ့ရှိ ရသည်။
တြိဂုဏခေါ် ဗိဿနိုးနတ် ဗြဟ္မာကြီး ထာဝရနတ်ကြီးများ၏ ဂုဏ်သုံးပါးကို ဖော်ဆောင်ညွှန်ပြသော မုဒြ မျိုးဖြစ်သည်ဟု ပညာရှင်အချို့က ယူဆကြသည်။ ဂုဏ်သုံးပါးအပေါင်းကို ဖော်ပြကိုးကွယ်ခြင်းကြောင့် နတ်ဗြဟ္မာများ၏ ချစ်ခင်လေးစားမှုကို ခံယူရခြင်း, ဝိဇ္ဇာဉာဏ်ပေါက် အလင်းရောက်ခြင်း, တတိယစက္ခုခေါ်  ဝိဇ္ဇာ ဉာဏ်မျက်စိကိုရခြင်းစသော ကြီးကျယ်မြင့်မြတ်သည့် အကျိုးထူးများကို ရနိုင်သည်ဟူ၍ တန္တရာယာနကျမ်းဂန်များက ညွှန်ပြထားပါသည်။
တိလောကဝိဇယမုဒြာ
thumb ဘူတဒါမရမုဒြာနှင့် ဆင်တူဖြစ်သည်။
လက်နှစ်ဖက်ကို ရင်ပတ်ရှေ့တည့်တည့်လောက်တွင် ယှက်ထားပြီးလျှင် လက်ဝါးများကို ပြင်ဘက်သို့ လှန်ပြထားသော လက်ဟန်မျိုးဖြစ်သည်။
လူနတ်ဗြဟ္မာတည်းဟူသော လောကသုံးပါးကို၎င်း, ကာမ-ရူပ-အရူပတည်းဟူသော လောကသုံးပါးကို၎င်း, သတ္တလောက သင်္ခါရလောက ဩကာသလောကတည်းဟူသော လောက သုံးရပ်ကို၎င်း အကြွင်းမဲ့ အောင်မြင်တော်မူဟန်ပုံသဏ္ဌာန် ဆောင်ထားခြင်းဖြစ်ပေသည်။
အနှစ်သာရအားဖြင့် သဗ္ဗတ္ထအပရာဇိတမင်္ဂလာအကျိုးကို ပုံဆောင်ပြထားခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
ပညာပါရမီ, သစ္စာပါရမီ, အဓိဋ္ဌာန်ပါရမီ, ဝီရိယပါရမီစခန်းများသို့ ရည်ညွှန်းပြထားပေသည်။
ပုံစံအားဖြင့် ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူခန်း, မာရ်နတ်ပလ္လင်လုခန်း ဆေးရေးပန်းချီများ ရုပ်လုံးရုပ်ကြွများ၌ ဤမုဒြာမျိုးကို တွေ့ရတတ်သည်။
ရန်ပြေမာန်ပြေ ဘုရားဆင်းတုတော်များကို စီရင်ရာ၌ ဤတိလာက ဝိဇယမုဒြာကို အသုံးပြတတ်ကြသည်၊ သူတပါးပြုစား စီရင်ထားသမျှ ပယောဂလုံ့လ အမှုတို့ကို လွှမ်းမိုး ကျော်လွှာ နိုင်စေရန် ဤမုဒြာပါသော ရုပ်ပွားဆင်းတုတော်များကို ကိုးကွယ်ကြသည်။ ရန်သူစစ်သည်အပေါင်းကို အောင်မြင် နှိမ်နင်းနိုင်သော အကျိုးသတ္တိကို ရရှိစေနိုင်သည်ဟု တန္တရာယာန ကျမ်းများက ဖွင့်ဆိုထားလေသည်။ စစ်ထွက်ခါနီး အဆောင်အယောင် ခါးလှည့်လက်ဖွဲ့များကို သိဒ္ဓိတင်သောအခါဤမုဒြာပါသောရုပ်ပွားတော်ရွှေမှောက်၌ စီရင်လေ့ရှိကြသည်။
ကောင်းဆိုးနှစ်တန် လောကဓံ
ကောင်းဆိုးနှစ်တန် လောကဓံ ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။
အကြောင်းအရာ
၁၂၉၅ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပျက်နိုင်သော အကြောင်းအရာတို့ကို ဦးကျော်လှသည် ဘဝတစ်ပါး မပြောင်းသွားမီ (၁၂) ခန့်လောက်က ကိုယ်တိုင်ဖွဲ့ဆိုထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ကောင်းဆိုးနှစ်တန် လောကဓံ
ကိုးဆဲ့ငါးမှာလ၊ သုံးပါးရတနာနှင့်၊ ဆည်းကပ်ကာ တုပ်ဝပ်ညောင်းကြတော့၊ လောကီ ကောလီသို့ပြောင်းပေမဲ့၊ ကောင်းလိမ့်မည့်ထင်မယူနှင့်၊ ဓာတ်နံတူရှောင်မလွတ်သာဘု၊ ငတ်မွတ်ဆူလောင်၍၊ မိုးခေါင်ကာ ရောဂါများသည့်ပြင်၊ လှုပ်ရှားမည့်တော်ငလျင်နှင့်၊ ဘယ်ကပ်တွင် ဆိုက်မည်လို့ ပြောနိုင်ဘု၊ လောကဓံ သည်ခေတ်ဆိုးမှာလ၊ ကံမကူ ဉာဏ်လူမျိုးတို့၊ လှည်းနှင့်ဆင် ရင်ဆိုင်တိုးသည့်နှယ်၊ ညှိုးမှိုင်လို့ခွေ။
စာရေးစာချီနှင့်၊ ရောင်းကုန်သည် လယ်သမားငဲ့ပြင်၊ ပွဲစားပညာသယ်တို့၊ ဋ္ဌေးသူကြွယ် နေမချောင်လို့၊ သံမြင်ညောင် သံမြင်ညတို့မှာ၊ ဒုက္ခတွေအဖြာဖြာနှင့်၊ ဆိုဘွယ်ရာဘယ်မှာရနိုင်ပ၊ နေထိုင်ပုံ၊ ခုတွေ့ကြုံ၊ တဖြစ်ပြောင်းသော်ကြောင့်၊ ခေတ်ကောင်းမြှော်သာမြှော်ရ၊ ကြည့်လိုက်သော် မမြင်ဝေးလေစွ၊ ကြံတွေးကာ ရှုတ်လို့ပွေ၊ အလုပ်တွေပျက်ပြား။
ကံအရင်းသာပ၊ မှန်ကင်းတခါ ထင်းသာဖြစ်စမြဲ၊ ရေထဲတခါမြုပ်သည်ဟု၊ သစ်ငုတ်ပေါ် ရေတလှဲ့ရယ်လို့၊ ဖြေတဲ့ကာ စိတ်ကိုအေးကြတော့၊ ငွေကြေးရှာဖွေ၍ ချွေတာကာ မျှရုံသုံးပါကြ၊ ရှားတုန်းအခါ သည်လိုရှားပါလိမ့်၊ ပေါများချိန် လာလို့ပေါလိမ့်မည်၊ လောကဓံ ထိုရှစ်ခန်းတွင်မှ၊ ဘုံဓမ္မတာ၊ ကြုံလာစတမ်းရယ်လို့၊ ကျမ်းအရှိသား။
ခက်ဆစ်
၁။ အသီတိ = ရှစ်ကျိပ်၊ ရှစ်ဆယ်။
၂။ မကာရ = မကာရရာသီ၊ ပြာသိုလ။
၃။ သံမြင်ညောင် = လောကဓမ္မ၊ လောက၌ ဖြစ်မြဲတရား။
၄။ ဘုံဓမ္မတာ = ၃၁ ဘုံ၌ တွေ့ကြုံရမြဲတရား။
မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် နာမည်ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော နာမည်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။
စိုပြင်ရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်
စိုပြင်ရွာ (Sopyin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ ရွာတန်းရှည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၇၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွာတန်းရှည်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၅၄ ဦး၊ မ ၁၃၃၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၈၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျွန်းတောရွာ၊ ကျိုက်ထိုမြို့နယ်
ကျွန်းတောရွာ(Kyuntaw)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံခရိုင်၊ ကျိုက်ထိုမြို့နယ်၊ ကျွန်းတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၈၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျွန်းတောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၇၃ ဦး၊ မ ၁၅၇၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၄၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုက်ထိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နေပူရွာ၊ မတ္တရာမြို့နယ်
နေပူရွာ (Naypu)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ မတ္တရာမြို့နယ်၊ ရွှေချောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၁၀၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွှေချောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၁၆ ဦး၊ မ ၁၄၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၁၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတ္တရာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖလံကုန်းရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
ဖလံကုန်းရွာ (Hpalankone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ ဖလံကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၉၉၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖလံကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၅၆ ဦး၊ မ ၁၅၃၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၉၈၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နတ်တလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝါးဘိုးတောရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်
ဝါးဘိုးတောရွာ (Warbotaw)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ ထီးသပြုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၆၀၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သဗ္ဗဒါနံ ဓမ္မဒါနံ ဇိနာတိ
သဗ္ဗဒါနံ ဓမ္မဒါနံ ဇိနာတိ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
အလှူအားလုံးတို့တွင် တရားအလှူသည် အမြတ်ဆုံး အသာဆုံး ဖြစ်သည်။ (ဓမ္မဒါနံ = တရားအလှူသည်၊ သဗ္ဗဒါနံ − အလှူအားလုံးကို၊ ဇိနာတိ = အောင်နိုင်၏။)
ကိုးကာတောရွာ၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်
ကိုးကာတောရွာ (Koekartaw)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်၊ ရေတွင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၄၆၃၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရေတွင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၆၀ ဦး၊ မ ၁၁၀၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သဗ္ဗေ သတ္တာ ကမ္မသကာ
သဗ္ဗေ သတ္တာ ကမ္မသကာ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
သတ္တဝါတစ်ခု ကံတစ်ခု နှင့် အတူတူ ဖြစ်သည်။ (သဗ္ဗေ = ခပ်သိမ်းကုန်သော၊ သတ္တာ = သတ္တဝါအပေါင်းတို့သည်၊ ကမ္မသကာ = ကံသာလျှင် ကိုယ်ပိုင်ဥစ္စာ ရှိကြကုန်၏။)
ကျောက်ဆည်ရွာ၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်
ကျောက်ဆည်ရွာ (Kyaukse)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်၊ မလည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၆၉၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မလည်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၈၅ ဦး၊ မ ၁၈၃၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၁၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နွားထိုးကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သဗ္ဗေ သတ္တာ အာဟာရဋ္ဌိတိကာ
အနက်အဓိပ္ပာယ်
သတ္တဝါတို့သည် အစာအာဟာရကို မှီဝဲ၍ အသက်ရှင်နေကြသည်။ (သဗ္ဗေ = အလုံးစုံသော၊ သတ္တာ = သတ္တဝါအပေါင်းတို့သည်၊ အာဟာရဋ္ဌိတိကာ = အာဟာရသာလျှင် ထောက်တည်ရာရှိကုန်၏။)
ဝမ်ရပ်ရွာ၊ မိုင်းလားမြို့နယ်
ဝမ်ရပ်ရွာ (Wanyat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းလားမြို့နယ်၊ မိုင်းဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၅၀၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းလားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောက်ပိတ်ဆုံးတိုက်ပွဲ
နောက်ပိတ်ဆုံးတိုက်ပွဲ ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။
နောက်ပိတ်ဆုံးတိုက်ပွဲ
သက္ကရာဇ် တွက်စစ်ကာ နောင်ကိုမျှော်တော့၊ တထောင်ကျော်နှစ်ရာဝင်၍၊ ကမ္ဘာတွင် ရှစ်ဆယ်နှစ်ပါဘဲ၊ သည်နှစ်လိုမကြုံဘူး၊ ထူးတဲ့အချိန်သည်အခါ။
မြန်မာပြည်နယ်အတွင်းမှာလ၊ အသင်းတွေတခါစုပြီမို့၊ ကိန်းယခုကြုံလာပြန်၊ ပုန်ကန်မှာတကယ်မဝေး၊ နယ်ထံက ရွံ့လောက်တဲ့၊ မပြတ်ရန် သတ္တံ နှင့် မွှန်းပါလိမ့်၊ နယ်အဝှန်းဗလောင်ဆူ၍၊ သူတလူ ငါတမင်းသာပ၊ မာန်ကင်းကာ အသင်းသားတွေနှင့်၊ ဘုရားမှာ ညီလာခံကြတော့၊ အီတာလျံ ဂျာမန်မျိုးငဲ့ပြင်၊ မုဆိုးကျော် စနေဆက်ကယ်ဘို့၊ ဗျိုင်းဖြူဝိုင်းကူ၍ နှက်မှာကြောင့်၊ ပွဲကြွက်ကြွက်ညာ။
ခေတ်သမယမှာတော့၊ ဖြစ်ရပုံမှန်မပြောချင်ဘု၊ ဆန်ကောတွင် ဆီးဖြူလုံးကဲ့သို့၊ စရုံးကာ ပမာထပ်သော်ကြောင့်၊ မိုးရပ်နေဗြဟ္မာနတ်ကယ်တို့၊ သည်ကပ်ကိုဘယ်လိုလုပ်ရပါ့၊ ခေါင်းကုတ်လို့မှိုင်ကာနေ၊ ကံခေတဲ့ခေတ်ဟောင်း၊ ကမ္ဘာ့ပြောင်းတောင်မှ၊ ထုံးဟောင်းမကြေချင်လို့၊ ဖြစ်ချင်လျှင်ဘာမဝေးဘု၊ ရွှေတိဂုံဟံသာကျေးမှာလ၊ လောဟိတံချောင်းရေပြေးပါလိမ့်၊ တိတ်တဘောင် နိမိတ်ရှေးရယ်က၊ ကြွေးကြော်၍လာ ဖြစ်ပါမည်မလွဲ။
သို့ကတဲ့သာပ၊ စိတ်စွဲကာပဉ္စသီနှင့်၊ အဋ္ဌင်္ဂီသီလထူးတို့ကို၊ ဆည်းပူးကာကိုယ်၌မြဲသူတို့၊ ကပ်ထဲမှာချမ်းသာရပါလိမ့်၊ ရွာမောင်းထောင်ဆရာလှရယ်က၊ စနစ်စုံဖြစ်ပုံပြလိုက်တော့၊ ပါပဆိုလူတကွဲငယ်တို့၊ မကြာခင်ပါဝင်မည့်ပွဲပါဘဲ၊ ရှေးလင်္ကာစာဆိုနှင့်မလွဲပေဘု၊ ကြယ်သောကြာ စနေနှင့် တွဲသော်ကြောင့်၊ ထုတဝေရီရီပ၊ ရန်စီစီမှန်မလွဲပေဘု၊ နှိုးဆော်ခါ မိုးပေါ်က ကြဲပါလိမ့်မကွယ်၊ နောက်ပိတ်ဆုံးပွဲ။
ခက်ဆစ်
၁။ သတ္တံ = သတ္တန္တရ၊ လက်နက်ဘေး။
၂။ လောဟိတံ = သွေး။
၃။ တိတ် = အတိတ်၊ ရှေ့ဖြစ်မည့်အကြောင်းကို ကြိုတင်၍ နိမိတ်ပြခြင်း။
၅။ နိမိတ် = ရှေ့ဖြစ်မည့် အခြင်းအရာကိုစွဲ၍ အရိပ်ပြခြင်း။
၆။ အဋ္ဌင်္ဂီသီလ = ရှစ်ပါးသီလ။
မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် နာမည်ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော နာမည်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ဒမရဟတ္ထ
thumb မုရိုးစည်ငယ်ကလေးကို လက်သန်းနှင့်လက်ညှိုး နှစ်ခုထောင်ထားသည့်ကြားတွင် ညှပ်၍ပြထားသောပုံ ဖြစ်သည်။ လက်ခလယ်နှင့် လက်သူကြွယ်နှစ်ချောင်းကို လက်မဖြင့် ဖိထားသောပုံ ဖြစ်သည်။ လက်ဝါးကိုမူ အတွင်းဘက်ရုပ်တု၏ မျက်နှာဆီသို့ လှည့်၍ထားသည်။ တခါတရံ မုရိုးစည် မပါသော်လည်း ဒမရဟတ္ထပုံဟုပင် ခေါ်ကြသည်။
အနက်သဘောအားဖြင့် ဓမ္မသဝန, ဓမ္မသာကစ္ဆာ မင်္ဂလာများကို သရုပ်ဆောင်သည်။
သိင်္ဂါရရသ, ဝီရရသ, ဟဿရသများကို ပေါ်လွင်စေသည်။
ဝီရိယပါရမီ, ပညာပါရမီ, ဈာနပါရမီစခန်းများသို့ ညွှန်ပြထားခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
ပုံစံအားဖြင့် နန်းတွင်းကချေသည်များ၏ ကဟန်များတွင် တွေ့ရှိရသည်။
ဒမရဟတ္ထပုံများကို ကရွှင်မြူးတူးစေရန် အတွက်၎င်း, စိတ်လက် တက်ကြွစေရန် အတွက်၎င်း, လောကီစည်းစိမ်ချမ်းသာကို ခံစားနိုင်စေရန်အတွက်၎င်း ရည်ရွယ်၍ ထုလုပ် ရေးဆွဲလေ့ရှိကြသည်။ ဤပုံပါလျှင် မြူးကြွ၍ အသက်ဝင်လျက်နေသည်ဟု ပညာရှိများက မိန့်မှာဘူးပါသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာရေးတွင် တရားနာကြရန် တိုက်တွန်းသော အနက်သဘောရှိသည်ဟုလည်း အဓိပ္ပါယ်ကောက်ယူကြပါ သေးသည်။ အနုပညာ သဘင် ဂီတလောကတွင် ဤဟတ္ထမုဒြာပုံများကို အလွန်လေးစား အရေးထားခဲ့ကြလေသည်။
မိုင်းအွန်ရွာ၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်
မိုင်းအွန်ရွာ (Mongaun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်၊ မိုင်းနန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၃၁၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွာတန်းရှည်ရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်
ရွာတန်းရှည်ရွာ (Ywartanshey)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ ရွာတန်းရှည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၇၄၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွာတန်းရှည်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၅၄ ဦး၊ မ ၁၃၃၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၈၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောရွာ၊ တောင်ဇင်း
တောရွာ (Taw)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ တောင်ဇင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၃၂၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်ဇင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၈၀ ဦး၊ မ ၅၂၉၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၇၇၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သုံးကျောင်းပြောင်းသော ရှင်၊ သုံးလင်ပြောင်းသော မိန်းမ
သုံးကျောင်းပြောင်းသော ရှင်၊ သုံးလင်ပြောင်းသော မိန်းမ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
သုံးကျောင်းပြောင်းသော ရှင်ရဟန်း၊ သုံးလင်ပြောင်းသော မိန်းမတို့သည် မတည်တံ့သူများအဖြစ် အများက အထင်သေးကြသည်။
ချောင်းကြိုးရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်
ချောင်းကြိုးရွာ (Chaungkyoe)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ အင်းဗလာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၅၃၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်းဗလာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၉၆ ဦး၊ မ ၉၈၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၈၄ ဦးနေထိုင်သည်။
မြောက်နားတောင်ရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်
မြောက်နားတောင်ရွာ (Myauknartaung)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ လားရှိုးမြို့နယ်၊ ကုန်းမုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၈၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်းမုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၈၂ ဦး၊ မ ၁၀၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ချောင်းကြိုးရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြောက်နားတောင်ရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လားရှိုးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်းဒလဲကျေးရွာအုပ်စု
ပန်းဒလဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ပန်းဒလဲရွာ၊ ကြေးနုတ်ပြင်ရွာ၊ ​မြောင်းပေါက်ရွာ ဟူ၍ကျေးရွာ (၃)ရွာ ပါဝင်သည်။ ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အထက်တန်းကျောင်း (၁)ကျောင်း၊ မူလတန်းကျောင်း (၂)ကျောင်း ရှိသည်။ ထားဝယ်မြို့ မှ (၈)မိုင် ခန့်ဝေးကွာပြီး ရေလမ်းကုန်းလမ်းအသုံးပြုနိုင်သော ကျေးရွာကြီးဖြစ်သည်။ မီးပုံးပျံ ဦးကျော်ရင်၏ ဇာတိလည်းဖြစ်သည်။
ပညာရေး
အ.ထ.က ပန်းဒလဲ
အ.မ.က ကျေးနှုတ်ပြင် အ.မ.က မြောင်းပေါက်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လောင်းလုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိမိဖိုင်ရွာ၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်
မိမိဖိုင်ရွာ (Mimihpai)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်၊ နမ့်ပွတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၂၆၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောင်ချစ်သာရွာ၊ အရာတော်မြို့နယ်
အောင်ချစ်သာရွာ (Aungchitthar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ အရာတော်မြို့နယ်၊ ရသစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၁၉၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရာတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒါနမုဒြာ
thumb အလှူပေးဟန်ဟု ခေါ်သည်။ ကောင်းချီးပေးဟန် ဆုပေးဟန်နှင့် ဆင်တူဖြစ်သည်။ ဝရဒမုဒြာကိုလည်း ရှုပါ။
လက်ျာလက်ကို မြေကြီးသို့ အောက်စိုက်ချထားကာ လက်ဝါးကို အပြင်ဘက်သို့ ညွှန်၍ပြထားသည်။ လက်ချောင်းများကို ဖြန့်ပြထားပြီး တစုံတခု ပေးတော့မည့် ပုံဟန်ကို ဆောင်သည်။ ဘူမိဖဿမုဒြာနှင့် လက်ဝါးထားပုံ ပြောင်းပြန်ဖြစ်သည်။
တခါတရံ လက်ချောင်းများကို ကွေးထား၍ တစုံတခုကို ကိုင်တွယ်ပြီး အလှူပေးတော့မည့် ဟန်ဖြင့် ရှိတတ်သည်။
အနှစ်သာရအားဖြင့် ဒါနမင်္ဂလာ, ပူဇာ စ ပူဇနေယျာနံ မင်္ဂလာများကို သရုပ်ဆောင်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ဒါနပါရမီစခန်းသို့ ညွှန်ပြလျက် ရှိသည်။
ဝီရရသ, သန္တရသများကို ဖော်ဆောင်သည်။
ပုံစံအားဖြင့် ရတနသမ္ဘဝဈာနိ ဗုဒ္ဓဘုရားပုံတော်ကို ဤ ဒါနမုဒြာဖြင့် တွေ့ရတတ်သည်။ လောက သုံးပါးကို ဖန်ဆင်းပေးတော်မူသော သဘာဝကို ဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ဖူးမြော်လာသူအား ကိုးကွယ်လည်းလျောင်း အားထားစရာ ရတနာသုံးပါးတည်းဟူသော ဘုရား, တရား, သံဃာတို့ကို ပေးတော်မူ၏။ ခံယူကိုးကွယ်ကြပါလောဟု တိုက်တွန်းသတိပေးသည့် အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို ဆောင်ပေသည်။
ဒါနမုဒြာပါသော ရုပ်ပွားဆင်းတုကို ထုလုပ်ကိုးကွယ်သူသည် လာဘ်ရွှင်ခြင်း, ရွှေငွေ့ဥစ္စာ ရတနာ ဆင် မြင်းစသော စီးပွားရေးတွင် အောင်မြင်ခြင်း, ကြွေးမြီဟောင်းကို တောင်းခံရာ၌ လွယ်လင့်တကူ ရနိုင်ခြင်း, သူတပါးထံမှ လက်ဆောင်ပဏ္ဏာများကို ရနိုင်ခြင်း, ခွန်တုတ်ပန္နာများ ပေါများ ကြွယ်ဝစွာ ရရှိနိုင်ခြင်း, တိုင်းပြည်နိုင်ငံအတွင်း ဆန်ရေစပါး ပေါများခြင်းစသော အကျိုးထူးများကို ခံစားရသည်ဟု တန္တရာယာနကျမ်း လောကီကျမ်းများ၌ ဖော်ပြထားပေသည်။
သုံးတတ်လျှင် ဆေး၊ မသုံးတတ်လျှင် ဘေး
သုံးတတ်လျှင် ဆေး၊ မသုံးတတ်လျှင် ဘေး သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ရောဂါပျောက်ကင်းစေနိုင်သော ဆေးဝါးပင် ဖြစ်စေကာမူ မှန်မှန်ကန်ကန် မသုံးတတ်လျှင် ဘေးအန္တရာယ် ဖြစ်တတ်သည်။
ဝင်းတိုက်ရွာ၊ မိုင်းလားမြို့နယ်
ဝင်းတိုက်ရွာ (Wintaik)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းလားမြို့နယ်၊ မိုင်းဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၄၉၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းလားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုင်းနန်းရွာ၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်
မိုင်းနန်းရွာ (Mongnang)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်၊ မိုင်းနန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၃၁၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်မကောက်ရွာ၊ နမ့်ဆန်မြို့နယ်
ပန်မကောက်ရွာ (Pangmakauk)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ပလောင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နမ့်ဆန်မြို့နယ်၊ တောင်ကျော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၅၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်ကျော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၅၉ ဦး၊ မ ၁၀၈၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကျောင်းရွာလေးရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
ကျောင်းရွာလေးရွာ (Kyaungywarlay)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ ဖလံကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၉၉၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖလံကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၅၆ ဦး၊ မ ၁၅၃၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၉၈၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ပန်မကောက်ရွာ၊ နမ့်ဆန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်ဆန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟိုနောင်ကရွှီရွာ၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်
ဟိုနောင်ကရွှီရွာ (Honawngkashwi)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ နားနွဲ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၅၆၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားနွဲ့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၇၁ ဦး၊ မ ၃၈၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၅၉ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကျောင်းရွာလေးရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နတ်တလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟိုနောင်ကရွှီရွာ၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျွန်းထိပ်စုရွာ၊ ပေါင်မြို့နယ်
ကျွန်းထိပ်စုရွာ(Kyunhteiksu)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံခရိုင်၊ ပေါင်မြို့နယ်၊ လက်ပံကျွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၈၁၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လက်ပံကျွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၅၂ ဦး၊ မ ၅၁၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၆၈ ဦး နေထိုင်သည်။ ၎င်းရွာသည် တိမ်ကောသွားခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သွား တမန်၊ ပြန် ရှေ့နေ
သွား တမန်၊ ပြန် ရှေ့နေ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး၊ ဌာနတစ်ခု၏ ကိုယ်စား တမန်သဖွယ် သွားရောက်စေ့စပ်ဆွေးနွေးရာတွင် မပြေလည်သေးသည့်အချက်များ ရှိပါက စေလွှတ်သူပုဂ္ဂိုလ်၊ ဌာနအား ရှေ့နေသဖွယ် ပြေပြစ်အောင် ရှင်းလင်းတင်ပြရသည်။
ဒဏ္ဍဟတ္ထ
thumb ဂဇဟတ္ထပုံနှင့် ဆင်တူဖြစ်သည်။
လက်ဝဲလက်သည် ရှေ့သို့ဆန့်တန်း၍ဖြစ်စေ, ကိုယ်ခန္ဓာကို ကန့်လန့်ဖြတ်၍ဖြစ်စေ ထားသောဟန် ဖြစ်သည်။ တောင်ဝှေးသဏ္ဌာန် လက်ဟန်ထားခြင်းဖြစ်၍ ဒဏ္ဍဟတ္ထဟုခေါ်သည်။
တန်ခိုးကြီးမားပုံ အင်အားဗလကြီးမားပုံကို သရုပ်ဆောင်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
တပေါစ မင်္ဂလာ, ဓမ္မေသု အပ္ပမာဒမင်္ဂလာများကို ရရှိကြစေရန် တိုက်တွန်းခြင်း အနက်သဘော ဖြစ်သည်။
ဝီရရသ, အဗ္ဘုတရသများကို ပေါ်လျှင်စေသည်။
ဝီရိယပါရမီ, အဓိဋ္ဌာနပါရမီစခန်းများသို့ ညွှန်ပြလျက်ရှိပေသည်။
ပြယုဂ်ပုံစံအားဖြင့် နဋရာဇပုံများတွင် အများဆုံးတွေ့ရှိရသည်။ ရသေ့ပုံများ ပုဏ္ဏားများ၏ ရုပ်တုတို့တွင် တခါတရံ ဤဟတ္ထပုံဖြင့် တွေ့ရသည်။
ဒဏ္ဍဟတ္ထဖြင့် ရုပ်ပွားဆင်းတုများ ထုလုပ်စီရင် ကိုးကွယ်သူသည် ခိုင်ခံ့တည်ကြည်ခြင်း, စည်းစိမ်ခိုင်မြဲ တည်တံ့ခြင်း, ရဲရင့်ခြင်း, မကောင်းဆိုးဝါး အစိမ်းသားရဲ့ သင်းကွဲပြိတ္တာ နတ်မိစ္ဆာတို့က မနှောင့်ယှက် နိုင်ခြင်း, ရန်သူတကာကိုအောင်နိုင်ခြင်း စသော အကျိုးထူးများကို ရနိုင်သည်ဟု ကျမ်းဂန်ဟောင်း များ၌ ဖွင့်ဆိုမိန့်မြွက်ထားပါသည်။
အချို့ပညာရှိများကမူ ဗျာဒိတ်တော်ညွှန်းပုံပင် ဖြစ်သည်ဟူ၍ မှတ်ချက်ပေးကြပါသည်။
လေးခုတွက်ကိန်း
လေးခုတွက်ကိန်း ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။
အကြောင်းအရာ
၁၂၇၃ ခုနှစ်တွင် မိဿရာသီ၌ စနေရာဟုစီနေခြင်း စသည်တို့ကြောင့် ဖြစ်ပျက်တတ်သော အကျိုးအပြစ်တို့ကို ဖွဲ့ဆိုထားသည်။
လေးခုတွက်ကိန်း
တြိန်းသတ်ကယ်နှင့်၊ ကိန်းမှတ်ဖွယ်အဇဋာက၊ သျှတ္တရာ၊ ကျမ်းလာနှင့် ရှုလိုက်တော့၊ စွန်းသုံးခု ခုနစ်ဆယ်။
သောကြာဂြိုဟ်ပြောင်းကာသွားလို့၊ စပါးဆန်ရှာမတွေ့ပြီဘု၊ အရှေ့မှာကြယ်သောက်ရှူးက၊ ကြက်ဦးတွန်ပေါ်ကာ ပေးခဲ့ပေါ့၊ ကြာသပတေးကြယ်၊ သူကပြောင်းပေါရော့၊ ဆောင်းသရဒဗြိစ္ဆာနယ်၊ မိတ်သွယ်တဲ့စခန်း။
သူဌေးစုရယ်က၊ လေးခုမှာ လူအစာရှားမည်ကြောင့်၊ စပါးကိုလှောင်ခြင်ရှာလိမ့်၊ ရှောင်ကြဉ်ကာ ပညာနှင့်တွေးပါတော့၊ ကြာသပတေးကြယ်၊ သူကထွက်တော့၊ စပါးဆန်စားရန်မခက်ပေဘု၊ လဖက်ရွှေဖီနှင့်၊ မရှားပြီ ဆားဆီဆေးတို့၊ သောရီတဖန်၊ ရောဟဏီအမှန်ဖြင့်တွေးပြီမို့၊ ဇောတပသီညာဏ်၊ လောကီညာဏ်နင့်ရေးခဲ့ပေါ့ကွယ် လေးခုထွက်လမ်း။
ခက်ဆစ်
၁။ တြိန်းသတ် = ၇၃ ခု အရေအတွက်။
၂။ အဇဋာ = ကောင်းကင်။
၃။ သျှတ္တရာ = အာကာသသျှတ္တရကျမ်း။
၄။ သရဒဗြိစ္ဆာ = ဗြိစ္ဆာရာသီ၊ တန်ဆောင်မုန်းလ။
၅။ သောရီ = ရောဟဏီနက္ခတ်။
၇။ ထပသီ = ရသေ့။
မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် နာမည်ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော နာမည်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ဇီးတောတိုက်ရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်
ဇီးတောတိုက်ရွာ (Zeetawtaik)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ ရွာတန်းရှည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၇၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွာတန်းရှည်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၅၄ ဦး၊ မ ၁၃၃၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၈၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုလားကာရွာ၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်
ကုလားကာရွာ (Kalarkar)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်၊ ရေတွင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၄၆၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရေတွင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၆၀ ဦး၊ မ ၁၁၀၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သွားဖန်များ ခရီးရောက်
သွားဖန်များ ခရီးရောက် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ဝီရိယ မလျှော့ဘဲ အစဉ်တစိုက်သွားပါလျှင် လိုရာအရပ်သို့ မုချ ဆိုက်ရောက်မည်။
သွေးလေမလျှောက် ဘေးတွေရောက်
သွေးလေမလျှောက် ဘေးတွေရောက် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
ဂဲသားမွှေးရွာ၊ အရာတော်မြို့နယ်
ဂဲသားမွှေးရွာ (Getharhmway)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ အရာတော်မြို့နယ်၊ ရသစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၃၉၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရာတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နားပွန်းရွာ၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်
နားပွန်းရွာ (Narpun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်၊ မိုင်းနန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၃၁၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်ကျော်ရွာ၊ နမ့်ဆန်မြို့နယ်
တောင်ကျော်ရွာ (Taungkyaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ပလောင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နမ့်ဆန်မြို့နယ်၊ တောင်ကျော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၅၈၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်ကျော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၅၉ ဦး၊ မ ၁၀၈၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ထမင်းရုံရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်
ထမင်းရုံရွာ (Htaminyon)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ အင်းဗလာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၅၃၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်းဗလာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၉၆ ဦး၊ မ ၉၈၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၈၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ဖျားခင်ရွာ၊ မိုင်းလားမြို့နယ်
ဖျားခင်ရွာ (Hpyarhkin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းလားမြို့နယ်၊ စွပ်ပလွေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၄၈၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းလားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွှေချောင်းရွာ၊ မတ္တရာမြို့နယ်
ရွှေချောင်းရွာ (Shwechaung)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ မတ္တရာမြို့နယ်၊ ရွှေချောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၁၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွှေချောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၁၆ ဦး၊ မ ၁၄၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၁၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတ္တရာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သျှောင်ကြီးလျှင် ငိုက်၊ လူကြီးလျှင် မိုက်
အနက်အဓိပ္ပာယ်
သျှောင်ကြီးလွန်းပါက တင့်တယ်စွာ မတည်ရှိနိုင်ဘဲ အောက်သို့ ငိုက်ကျ၍ လာတတ်သည်။ အချို့လူများ အသက်ကြီးလာလျှင် ဆိုးတတ်မိုက်တတ်သည်။
နမ့်ဟေ့ရွာ၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်
နမ့်ဟေ့ရွာ (Namhayt)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်၊ နမ့်ပွတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၂၆၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွမ်းအုံရွာ၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်
ကွမ်းအုံရွာ (Kunohn)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်၊ မလည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၇၀၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မလည်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၈၅ ဦး၊ မ ၁၈၃၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၁၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နွားထိုးကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထုံးမ (အရှေ့)ရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျွန်းရွာ၊ ကျိုက်မရောမြို့နယ်
ကျွန်းရွာ'(Kyunywar)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်ခရိုင်၊ ကျိုက်မရောမြို့နယ်၊ ကျွန်းရွာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၀၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျွန်းရွာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၁၈ ဦး၊ မ ၃၁၄၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၀၆၅ ဦး နေထိုင်သည်။
နခါဝိဟာရ
နခါဝိဟာရဝိဟာရ (නඛා වෙහෙර) သည် အနုရာဓပူရခေတ်နောက်ပိုင်း ၇ - ၁၀ ရာစုတွင် တည်ခဲ့သည့် စေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ အနုရာဓမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ စေတီတော်ကို စတုရန်းပုံစံရှိသည့် အုတ်များဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။ စေတီတော်၏ ပုံစံသည့် မြင်နေကျမဟုတ်သည့် ထူးဆန်းသည့်ပုံစံဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည့်အတွက် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ Polonnaruwa တွင် ရှိသည့် အထပ်ခုနစ်ထပ်ရှိသည့် Satmahal Prasadaya နှင့် ဆင်တူနေသည်။ တူးဖော်ပြီးစီးပြီးသည့်အခါ ထိုနေရာမှ မြေစေးကြုတ်များစွာရရှိခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ
ကြို့ပင်စခန်းရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
ကြို့ပင်စခန်းရွာ (Kyoetpinsakhan)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ ဖလံကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၉၉၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖလံကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၅၆ ဦး၊ မ ၁၅၃၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၉၈၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နတ်တလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပုဇွန်အိုင်ရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်
ပုဇွန်အိုင်ရွာ (Puzunaing)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ အင်းဗလာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၅၃၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်းဗလာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၉၆ ဦး၊ မ ၉၈၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၈၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အနာနှင့်ဆေး ကိုက်အောင်ပေး
အနာနှင့်ဆေး ကိုက်အောင်ပေး သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
အနာရောဂါနှင့် ကိုက်ညီသောဆေးဖြင့် ကုသလျှင် ရောဂါပျောက်ရန် မခက်ပါ။
ကုန်းတိုက်ရန်ပွဲ
ကုန်းတိုက်ရန်ပွဲ ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။
အကြောင်းအရာ
၁၂၆၇ ခုနှစ်တွင် အာကာသ၌ ဂြိုဟ်တို့၏ သွားလာပုံအရ ဖြစ်ပျက်တတ်သော အကျိုးအပြစ်တို့ကို ဖွဲ့ဆိုထားသည်။
ကုန်းတိုက်ရန်ပွဲ
ပါပကုန် ဓာတ်သဘောပေထင့်၊ သတ်သော ဗီဧစ် နှင့်၊ သည်ခေတ်တွင် ဖြစ်ပျက်ဆန်းပါဘိ၊ ပွင့်ပန်းခိုင်ခွာညိုခက်ကယ်နှင့်၊ ဆန်းသုံးရက် လပြာသို။
နှစ်လုံးပြိုင် ပါပဂြိုဟ်တို့၊ အဇဋာ ဟိုကောင်းကင် တွေ့ကြတော့၊ ခြင်္သေ့နံ မြွေနဂါးရယ်နှင့်၊ အများလူသိစေအပ်ဘို့၊ ထိထပ်ကာ ကောင်းကင်လမ်းမှာ၊ မြန်းကြွသကို။
ကြောက်စရာ နစ်နာသည့် အချက်မတော့၊ ခြောက်ရက်ယန်စန္ဒီသို့၊ ဂြို်ဟ်သောရီ ဖောက်ကာဖြတ်သည့်ပြင်၊ နောက်ထပ်ကာငွေစင်လသို့၊ တောမ တဝင်ကာခို၊ အင်္ဂါဂြိုဟ်မွှေနဲ။
စန်းငွေယုန်၊ လမ်းစုံပေါက်ပါလို့၊ အနောက်မှာစနေနင်းရင်ဖြင့်၊ ပြည်ချင်ပြည်၊ ခိုက်ရန်ဖြစ်သည့်ပြင်၊ မင်းသစ်ဘုရင်တွေ့တတ်သတဲ့၊ ခြင်္သေ့နံစန္ဒာကိုမွှေခဲ့လျှင်၊ မြန်မာတွေ စာပေသိပြီထင့်၊ သိတတ်လျှင် နားလည်ကြပေလိမ့်၊ တဘောင်သံ အောင်လံပြခဲ့၊ တေဇတလီ နှင့်၊ သကျမှီနန္ဒီထုံးကိုပ၊ ညီအစ်ကို သည်ဂြို်ဟ်နှစ်လုံးရယ်တို့၊ ကုန်းတိုက်ရန်ပွဲ။
ခက်ဆစ်
၁။ သတ်သောဗီဧစ် = ၁၂၆၇ ခုနှစ်။
၂။ အဇဋာ = ကောင်းကင်။
၃။ ခြင်္သေ့ = အင်္ဂါဂြိုဟ်။
၄။ မြွေနဂါး = စနေဂြိုဟ်။
၅။ ဂြိုဟ်သောရီ = စနေဂြိုဟ်။
၆။ ဘောမ = အင်္ဂါဂြိုဟ်။
၇။ တေဇတလီ = အောင်လံတေဇ သကျမှီအုံး၊ နန္ဒီသေနထုံးဆိုသော အင်္ဂဝိဇ္ဇာ စကားအရ စစ်ထိုးတတ်သော သဘောကိုဆိုလိုသည်။
မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် နာမည်ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော နာမည်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။
နားအွန်ရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လားရှိုးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်ပန်ဒီးရွာ၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်
ဝမ်ပန်ဒီးရွာ (Wanpangdee)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်၊ မိုင်းနန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၃၁၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အနာပဆုပ် ကျောလုံးပုပ်
အနာပဆုပ် ကျောလုံးပုပ် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
အနာပဆုပ်ပေါက်လျှင် ကျောတစ်ပြင်လုံး လှိုက်၍ စားတတ်သည်။
သူခိုးပြေးမှ ထိုးကွင်းထ
သူခိုးပြေးမှ ထိုးကွင်းထ သည် မြန်မာ စကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက်
သူခိုးရှိတုန်းက မည်သည့်အစွမ်းမျှ မပြဘဲ သူခိုးပြေးခါမှ ထိုးကွင်းက အစွမ်းပြသကဲ့သို့ ပြဿနာနှင့် ရင်ဆိုင်ရမည့်အချိန်၌ ငြိမ်နေပြီး ပြဿနာပြေလည်သွားခါမှ မိမိ မည်မျှအစွမ်းသတ္တိရှိကြောင်း ဟိတ်ဟန်တပြပြ လုပ်သည်။
"သူခိုးပြေးမှ ထိုးကွင်းထမနေနဲ့တော့ ခင်မောင်သိန်းရယ်၊ ရှိသမျှလေးတော့ ကုန်ပြီထင်ပါတယ်။" [၁၃၄၆] ရှုမဝ၊ ၃၈၊ ၄၄၇။ ၉၇။
ခါဇုယို ဆယ်ဂျီမ
ခါဇုယို ဆယ်ဂျီမ ( eng : Kazuyo Sejima) ( japanese: 妹島和世 Sejima Kazuyo) မှာ ၁၉၅၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ  ၂၉ ရက်နေ့ဖွား  ဂျပန်ဗိသုကာပညာရှင်ဖြစ်သည်။ သူမသည် သန့်ရှင်းသော မော်ဒန်ဒြပ်စများဖြစ်သည့် ဖန်, စကျင်ကျောက်များနှင့်သတ္တုကို လုပ်ထားသည့် စင်ကြယ်တောက်ပမျက်နှာပြင်များဖြင့်  ဖန်တီးထားသည့် ဒီဇိုင်းများအတွက်လူသိများသည်။ လေးထောင့်နှင့် ကုဗတုံးများကို အသုံးပြုသကဲ့သို့ အမျိုးမျိုးသောဒီဂရီများ အသုံးချမှုကို သူမ၏ဒီဇိုင်းများတွင် တွေ့နိုင်သည် ။ အကြီးစားပြတင်းပေါက်မှ သဘာဝအလင်းကို နေရာလပ်အတွင်းဝင်ရောက်အောင် အသုံးချပြီး အတွင်းပိုင်းနှင့်အပြင်ပန်းအကြား အရည်အကူးအပြောင်းကဲ့သို့ ချောမွေ့သောစီးဆင်းဖြတ်သန်းမှုရသဖြစ်အောင် ဖန်တီးနိုင်စွမ်းရှိသည်။ ဒီကြားခံနယ်နှစ်ခုစပ်ဆက်မှုသည်လည်း သူမရဲ့ဒီဇိုင်းဖန်တီးမှုကို လှုံ့ဆော်ကွန်းမြူးပေးသည်။
Ryue Nishizawa နှင့်အတူ ဂျာမနီ၊ ဆွစ်ဇာလန်၊ ပြင်သစ်၊ အင်္ဂလန်၊ နယ်သာလန်၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် စပိန်နိုင်ငံတွင် စီမံကိန်းများကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သူတို့ရဲ့ဒီဇိုင်းအများစုကို နယူးယောက်မြို့ရှိ Bowery ခရိုင်အတွင်းက EPK ပြတိုက်သစ်ရဲ့ Rolex သင်ယူရေးစင်တာမှာ လေ့လာနိုင်သည်။ Toledo အနုပညာပြတိုက်အတွက် အရိပ်ခို နားနေနိုင်ရန် ဖန်အဆောက်အအုံကို ဗိသုကာကမ္ဘာကြီးနှင့် ဖန်နှင့်ဆက်စပ်သောအနုပညာကို အများပြည်သူသုံးနေရာလပ်တို့နှင့်အတူအပြန်အလှန်ဖို့ထိတွေ့ဆက်ဆံနိုင်ကြောင်း ပြသဖန်တီးခဲ့သည်။ ထိုသို့သောဒီဇိုင်းအခြေခံသဘောတရားများကို သူရဲ့ဒီဇိုင်းများတွင် ဖောဖောသီသီတွေ့ရှိနိုင်သည်။
၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် Ryue Nishizawa နှင့်အတူပူးတွဲကာ Pritzker Prize ကိုလက်ခံရယူသူ ဒုတိယမြောက်အမျိုးသမီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး
သူမကို Sejima Ibaraki စီရင်စု၊  ဂျပန်ပြည်တွင် ၁၉၅၆  အောက်တိုဘာလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၁၉၈၁ ခုနှစ်မှာဗိသုကာမာစတာဘွဲ့ကို ဂျပန်အမျိုးသမီးတက္ကသိုလ်မှ ရပြီးနောက် Toyo Ito and Associates တွင် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
သက်မွေးမှုလုပ်ငန်း
Toyo Ito တွင် အလုပ်သင်လုပ်ပြီးနောက် ၁၉၈၇ခုနှစ်တွင် Kazuyo Sejima & Associates ကို ထူထောင်ခဲ့သည်။ သူမပထမဆုံးငှားရမ်းသူမှာ  Toyo Ito and Associates မှ သူမနှင့်အတူအလုပ်လုပ်ခဲ့သည့် ကျောင်းသားတစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သူ Ryue Nishizawa ဖြစ်သည်။ နှစ်ပေါင်းများစွာ သူမထံအလုပ်လုပ်ပြီးနောက် သူ့ကို  သူမနှင့် လက်တွဲဖက်အဖြစ်လုပ်ကိုင်ရန်  ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင်နှစ်ခုတိုကျိုအခြေစိုက်ကုမ္ပဏီတစ်ခုတစ်ခုဖြစ်သည့်  SANAA(Sejima and Nishizawa and Associates) ကိုတည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ပြတိုက်မှူးအဖြစ် သူမတာဝန်ယူထားသော ၁၂ နှစ်ပတ်လည်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဗိသုကာပြပွဲတွင် ဗိသုကာကဏ္ဍ၏ညွှန်ကြားရေးမှူးအဖြစ် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။ သူမသည် ထိုရာထူးအတွက် ပထမဦးဆုံးရွေးချယ်ခံရသော အမျိုးသမီးတစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။  ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် Ryue Nishizawa နှင့်တကွ  Pritzker Prize ဆုကို ချီးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။