cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ကုလသမဂ္ဂ ငြိမ်းချမ်းရေး ထိန်းသိမ်းမှုတပ်ဖွဲ့
ကုလသမဂ္ဂ ငြိမ်းချမ်းရေး ထိန်းသိမ်းမှုတပ်ဖွဲ့
နိုင်ငံများအကြား ရန်လိုမှု ရပ်စဲသွားစေရန်လည်း ကောင်း၊ ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခြင်း မရှိစေရေးအတွက် တားမြစ်သည့် အနေဖြင့်လည်းကောင်း၊ အခြေအနေများ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာ စေရန်လည်းကောင်း ဆောင်ကြဉ်းပေးရာတွင် အထောက်အကူ ဖြစ်စေရန်အတွက် ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ (တစ်ခါတစ်ရံ ထူးခြား သောခြေလှမ်းအဖြစ် အထွေထွေ ညီလာခံ) သည် ငြိမ်းချမ်းရေး ထိန်းသိမ်းမှုလုပ်ငန်းများဟု သတ်မှတ်သည့် အရေးယူမှုများကို သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံများ၏ သဘောတူခွင့်ပြု ချက်ဖြင့် အမိန့်ထုတ်ပြန်သည်။ ဤကဲ့သို့အရေး ယူဆောင်ရွက် မှုမျိုးနှစ်မျိုး နှစ်စားရှိသည်။ တစ်မျိုးမှာ ကုလသမဂ္ဂ စစ်ဘက် ဆိုင်ရာ အကဲခတ် မစ်ရှင်များဖြစ် ပြီး ကျန်တစ်မျိုးသည် ကုလသမဂ္ဂ ငြိမ်းချမ်းရေး ထိန်းသိမ်းမှုတပ်များ ဖြစ်သည်။
ကုလသမဂ္ဂ ငြိမ်းချမ်းရေတပ်ဖွဲ့များတွင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ များမှ စေလွှတ်သည့် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ ပါဝင်သည်။ ယင်းတပ်ဖွဲ့များ ဆောင်ရွက်ရသည့်လုပ်ငန်းအမျိုးအစားသည် တိုက်ခိုက်မှုများ ထပ်မံမဖြစ်ပွား စေရန်ဟန့်တားပေးခြင်း၊ တရားဥပဒေနှင့် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားရေး ပြန်လည်ချမှတ် ထိန်းသိမ်းပေး ခြင်းနှင့် ပုံမှန်အ ခြေအနေမျိုး ပြန်လည်ရရှိစေရန် ဆောင်ကြဉ်း ပေးခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ဤသည်ကို ရှေးရှုလျက် စေ့စပ်ခြင်း၊ ဖျောင်းဖျခြင်း၊ အချက်အလက်ရှာဖွေခြင်းတို့ကို လိုအပ်သလို ပြုလုပ်သွားရန် ငြိမ်းချမ်းရေးထိန်းသိမ်းမှုတပ်အား အာဏာလွှဲအပ် ထားသည်။ ငြိမ်းချမ်းရေး ထိန်းသိမ်းမှု တပ်များသည် ဆန့်ကျင် ဘက် အုပ်စုတို့အကြား ကင်းစောင့်လုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်ခြင်းနှင့် ကြားဖြတ်ဖျန်ဖြေခြင်းလုပ်ငန်းများကို ပြုလုပ်သည်။ သာမန်အား ဖြင့်မူ ငြိမ်းချမ်းရေးထိန်းသိမ်းမှု တပ်ဖွဲ့များသည် အင်အားကို မလွှဲမရှောင်သာမှသာလျှင် ကာကွယ်ခုခံရန် အသုံးပြုနိုင်လေ သည်။ သို့ရာတွင် ငြိမ်းချမ်းရေးတပ်ဖွဲ့များသည် ဘက်မလိုက် မှုကို အချိန်ပြည့် အပြည့်အဝ ကျင့်သုံးပြီး ဆန့်ကျင်ဘက် အုပ်စုများ၏ တောင်းဆိုချက်များနှင့် ရပ်တည်ချက်များကို ထိခိုက်စေမည့် အပြု အမူများကို လုံးဝရှောင်ကြဉ်ကြရသည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပြတိုက်များနေ့
မေလ ၁၈ ရက်နေ့သည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပြတိုက်များနေ့ ဖြစ်သည်။ နှစ်စဉ် မေလ ၁၈ ရက်နေ့ကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပြတိုက်များနေ့အဖြစ် ၁၉၇၇ ခုနှစ်မှစတင်၍ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပြတိုက်များ ကောင်စီ (International Council of Museums, ICOM) က သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ပြတိုက်များသည် လူ့အဖွဲ့အစည်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် မည်မျှအရေးပါသည်ကို ပိုမိုသတိပြုမိလာစေရန် ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
ပြတိုက်များနှင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းဆက်စပ်မှုသည် ၁၉ ရာစုမှ စတင်လာခဲ့သည်။ ပြတိုက်များ၏ သမိုင်းကြောင်းကို ပြန်ကြည့်လျှင် ၁၅ ရာစုခန့်က ဥရောပတွင် စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပြီး၊ ရှေးဟောင်းပစ္စည်းများ၊ အလှအပပစ္စည်း၊ အဖိုးတန်ရတနာများအား စုဆောင်းပြသရာ နေရာတစ်ခုသာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ (၁၇)ရာစုတွင် အများပြည်သူအား ဖွင့်လှစ်ပြသသော အက်ရှ်မိုလီယန် ပြတိုက်၊ အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ၁၉ရာစုအစာပိုင်းကာလနှင့် စက်မှုတော်လှန်ရေးကာလ အတွင်းတွင် ပညာကို လူတိုင်းအညီအမျှသင်ယူခွင့်ရှိရမည်ဆိုသော အယူအဆများပေါ်ထွက်လာသည်နှင့် အတူ ပြတိုက်များသည် လူတိုင်းအတွက်ပညာပေးရေး ဗဟိုဌာနတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ပြတိုက်များအနေဖြင့်လည်း ယခင်ကပြသပစ္စည်းများကိုသာ အာရုံစိုက်ရာမှ ပြည်သူလူထုအား ပညာပေးရေးဆိုသည့် အယူအဆသစ်ကို စတင်လက်ခံဆောင်ရွက် အကောင်အထည်ဖော် လာကြသည်။  အဆိုပါအယူအဆအသစ်နှင့်အတူ နိုင်ငံအသီးသီးတွင် မိမိနိုင်ငံ၏ အခြေအနေအလိုက် ဒေသဆိုင်ရာ၊ အထိမ်းအမှတ်ဆိုင်ရာ၊ ဘာသာရပ်ဆိုင်ရာပြတိုက်များကို တည်ထောင်လာကြသည်။ အမျိုးသားပြတိုက်၊ ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက်၊ တပ်မတော်စစ်သမိုင်း ပြတိုက်၊ သမိုင်းပြတိုက်၊ သဘာဝသမိုင်းပြတိုက်၊ သိပ္ပံပညာရပ်ဆိုင်ရာပြတိုက်စသည့်ပြတိုက် ကြီးများမှသည် ကျေးလက်တောရွာရှိ လက်မှုပညာပြခန်းလေးများအဆုံး ပြတိုက်အားလုံး၏ တူညီသောဦးတည်ချက်မှာ ပညာပေးရေးဖြစ်လာသည်။ ထိုအယူအဆအသစ်နှင့်အတူ ပြတိုက်များ၏စီမံခန့်ခွဲမှုများသည်လည်း ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။
ကုလသမဂ္ဂ ငြိမ်းချမ်းရေး ထိန်းသိမ်းမှုတပ်ဖွဲ့
ကုလသမဂ္ဂ ငြိမ်းချမ်းရေး ထိန်းသိမ်းမှုတပ်ဖွဲ့
အခြားတပ်ဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့သည်လည်း အစ္စရေးနိုင်ငံ၏ နယ်စပ်ဒေသများ တွင် ယနေ့တိုင် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိပေသည်။ ယင်းတပ် ဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့တွင် အင်အား ၅ယ၈ဝဝ ရှိ လက်ဗနွန်နိုင်ငံဆိုင်ရာ ကုလ သမဂ္ဂ ကြားခံတပ်ဖွဲ့ (ယူနီဖီး) လည်းပါဝင်သည်။ ယူနီဖီးသည် ၁၉၇၈ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင်တပ်ဖွဲ့ဝင် ၂ဝဝ ခန့် တာဝန်ထမ်း ဆောင်ရင်း အသက်ပေးလှူခဲ့ကြရပြီး ဖြစ်သည်။
ဂျမူးနှင့် ကက်ရှမီးယားဒေသတို့ပါဝင်သည့် ယခင် ဗြိတိသျှ အိန္ဒိယပိုင်ပြည်နယ်ကို အပိုင်းနှစ်ပိုင်းခွဲ ခြားရေးစီမံကိန်း နှင့် ၁၉၄၇ ခုနှစ် အိန္ဒိယနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး အက်ဥပဒေတို့အရ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ ဖြစ်ကြသည့် အိန္ဒိယနှင့်သော်လည်းကောင်း ပါကစ္စတန်နှင့်သော်လည်းကောင်း၊ ယင်းပြည်နယ်သည် ပူးပေါင်း ပိုင်ခွင့်ရရှိခဲ့သည်။ ယင်းပြည်နယ်၏ မဟာရာဂျာက အိန္ဒိယ နိုင်ငံနှင့်ပူးပေါင်းရန် မေတ္တာရပ်ခံလာသည်ကို အိန္ဒိယနိုင်ငံက လက်ခံလိုက်သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် တိုင်းတစ်ပါး လူမျိုးစုများ ကက်ရှမီးယားဒေ သအတွင်းသို့ ချဉ်းနင်းဝင်ရောက် နေသဖြင့် တိုက်ပွဲများကျယ်ပြန့်စွာဖြစ်နေကြောင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံက တိုင်ချက် ဖွင့်လိုက်သောကြောင့် ယင်းကက်ရှမီးယားပြဿနာ သည် လုံခြုံရေးကောင်စီသို့ရောက်ရှိသည်။ ထိုသို့ ချဉ်းနင်း ဝင်ရောက်ကြခြင်းကို ပါကစ္စတန်နိုင်ငံက ပါဝင်ထောက်ကူ သည်ဟု အိန္ဒိယနိုင်ငံက စွပ်စွဲသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ စွပ်စွဲချက် ကို ပါကစ္စတန်က ငြင်းဆိုလိုက်ပြီး ကက်ရှမီးယားဒေသ အိန္ဒိယ နိုင်ငံနှင့် ပူးပေါင်းခြင်းသည် တရားမဝင်ကြောင်းဖြင့် တိုင်တန်း လာပြန်သည်။ ၁၉၄၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် အိန္ဒိယ နှင့် ပါကစ္စတန်တို့သည် ကက်ရှမီးယားဒေသ၌ အပစ် အခတ်ရပ်စဲရေးကို လက်ခံသည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ယနေ့တိုင် ပင်အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို စောင့်ကြည့်ရန် ကုလသမဂ္ဂ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အကဲခတ်အဖွဲ့ ချထားလျက်ရှိသည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပြတိုက်များနေ့
သမိုင်းကြောင်း
ယနေ့မျက်မှောက်ခေတ် ပြတိုက်များကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့ကြသူများမှာ ဥရောပနိုင်ငံများမှ မင်းစိုးရာဇာများဖြစ်ကြပြီး၊ (၁၈)ရာစု ရီနေးဆန့်ခေတ်တွင် ပြတိုက် လုပ်ငန်းဆိုသည်မှာ ယင်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်အထူးသီးသန့် စုဆောင်းထားသော ရှားပါးပစ္စည်း များကို ပြသရန်အဖြစ်သာ ပုံဖော်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉ ရာစုတွင် Great Exhibition of 1851 ပြပွဲကြီးကို ခင်းကျင်းပြသခဲ့ပြီးသည့်နောက် ပြတိုက်ဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုများသည် သီးခြား ဆောင်ရွက်နေမှုများမှသည် အများပြည်သူအား ပညာပေးရေးအတွက် အဓိကထား ဆောင်ရွက်မှုသို့ ပြောင်းလဲလာခဲ့သည် ။ အဆိုပါ ပြပွဲကြီးကို ဦးဆောင်ကျင်းပခဲ့သူမှာ ဗြိတိန်နိုင်ငံ၊ ဝိတိုရိယဘုရင်မကြီး၏ ကြင်ယာတော် အဲလ်ဘတ်မင်းသား က ဦးဆောင် ကျင်းပခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ပွဲကြီးတွင် ပြသပစ္စည်းပေါင်း ၁၀၀၀၀၀ ကျော် ပါဝင်ပြသခဲ့ကာ ပြခန်း အရှည် ၁၀ မိုင်ကျော်အတွင်း ခင်းကျင်းပြသခဲ့သည်။ ပြသပစ္စည်းများမှာ ပုံနှိပ်စက်၊ စက်ဘီး၊ မီးသတ်စက်၊ ကျောက်မျက်ရတနာစီခြယ်ထားသော အင်္ကျီများ၊ ရုပ်တုများ၊ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး စိန်ကြီး၊ အဝတ်အထည်၊ ပိုးထည်၊ ပရိဘောဂများ စသည်တို့ပါဝင်ပြသခဲ့သည်။ အဆိုပါ ပြပွဲကြီး ပြီးဆုံးပြီးနောက် ပြတိုက်ဆိုင်ရာအတွေးအခေါ်၊ အယူအဆတို့လည်း ပြောင်းလဲ လာခဲ့သည်။ ပြတိုက်များအနေဖြင့် မိမိပြတိုက်၏ပြသပစ္စည်းများကိုသာ အလေးထားသည့် အယူအဆမှ လာရောက်လေ့လာသူများအား ပညာပေးပြသရေးကို ပိုမိုအလေးပေး လာကြသည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် ပစ္စည်းကိုအလေးပေးရာမှ လူကို အလေးပေးလာသည်ဟု ပြောနိုင်သည်။ ပြတိုက်များတွင် ပညာပေးရေးအစီအစဉ်များ ချမှတ်ရေးဆွဲလာခဲ့ကြသည်။
ကုလသမဂ္ဂ ငြိမ်းချမ်းရေး ထိန်းသိမ်းမှုတပ်ဖွဲ့
ကုလသမဂ္ဂ ငြိမ်းချမ်းရေး ထိန်းသိမ်းမှုတပ်ဖွဲ့
၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် အစ္စရေး၊ ပြင်သစ်နှင့် ဗြိတိန်နိုင်ငံ တို့က အီဂျစ်နိုင်ငံကို စစ်ရေးအရ ဝင်ရာက် တိုက်ခိုက်ကြရာမှ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည့် စူးအက်တူးမြောင်းအရေးအခင်းကို ကုလသမဂ္ဂက အပြေအလည် ဖြေရှင်းပေးရာတွင် အီဂျစ်နယ်မြေ အတွင်း ငြိမ်းချမ်းရေးထိန်းသိမ်းသွားရန်အတွက် ကုလသမဂ္ဂ အရေးပေါ် တပ်များကို ၁၉၆၇ ခုနှစ်အထိ ချထားပေးခဲ့သည်။
လက်ဗနွန် ဆီးရီးယားနယ်စပ်ဒေသတွင် မငြိမ်သက်မှု များ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည့် ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် လက်နက်မှောင်ခိုမှုများ ကို ရပ်စဲသွားစေရန် ကုလသမဂ္ဂ အကဲခတ်အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ကို စေလွှတ်ခဲ့ရသည်။
ယခင်ကဗဲလဂျီယမ်နိုင်ငံ၏ လက်အောက်ခံ ကိုလိုနီ ဖြစ်ခဲ့သော ကွန်ဂို ဒီမိုကရက်တစ် သမ္မတနိုင်ငံ (ယခု ဇိုင်ယာ သမ္မတနိုင်ငံ) သည် ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ဇွန်လ ၃ဝ ရက်နေ့တွင် လွတ်လပ်ရေးရရှိခဲ့သည်။ မကြာ မီနိုင်ငံအတွင်း မငြိမ်သက်မှုများ ပေါ်ပေါက်ရာ ဗဲလဂျီယမ် အစိုးရသည် ကွန်ဂိုအတွင်းရှိ ဥရောပ တိုက်သား များနှင့် အနွယ်များကို ကာကွယ်ရန်နှင့် နေရာရွှေ့ ပြောင်းပေရန် ဟူသောအကြောင်းပြချက်ဖြင့် ကွန်ဂိုသို့ စစ်တပ် များ စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ကွန်ဂိုအစိုးရ က မိမိတို့နိုင်ငံ နယ်နိမိတ် အတွင်းသို့ ပြင်ပမှကျူးကျော်နေခြင်း ကို ဟန့်တားပေးပါမည့်အကြောင်း ကုလသမဂ္ဂသို့ စစ်အ ထောက်အကူတောင်းခံလာသည်။ နှစ်ရက်အကြာတွင် လုံခြုံရေး ကောင်စီက ဗဲလဂျီယမ်တပ်များ ရုပ်သိမ်းပေးရန်တောင်းဆိုသည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပြတိုက်များနေ့
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပြတိုက်များကောင်စီ (International Council for Museums) (ICOM)
၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် သဘာဝနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များအား ထိန်းသိမ်းကာကွယ်စောင့်ရှောက် ရန်၊ ဒြပ်ရှိနှင့်ဒြပ်မဲ့ယဉ်ကျေးမှုများအား ထိန်းသိမ်းကာကွယ် စောင့်ရှောက်မှုများကို တိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်ရန်တို့အတွက် ရည်ရွယ်ကာ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ ပြတိုက်များနှင့် ပြတိုက်ဝန်ထမ်းများ စုစည်းပါဝင်သည့် ပြတိုက်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုကို ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ အဖွဲ့ကြီး၏ အမည်ကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပြတိုက်များကောင်စီဟု ခေါ်ပြီး ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင် အခြေစိုက်သည်။ ယခုအခါ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံပေါင်း ၁၃၅ နိုင်ငံနှင့် အဖွဲ့ဝင်ပြတိုက်ပေါင်း ၃၅၀၀၀ ရှိပြီး ပြတိုက်များနှင့် ပတ်သက်၍ ဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများ၊ပညာရပ်များကိုအဖွဲ့ဝင်များ အကြား ချိတ်ဆက်ဆောင်ရွက်ပေးနေသည့် အဖွဲ့ကြီးဖြစ်သည်။ အဖွဲ့အနေဖြင့် ပြတိုက်များ အတွက်ထူးခြားကောင်းမွန်သော စံ အဆင့်အတန်းများကို ပိုမိုကောင်းမွန်လာအောင် မြှင့်တင် ဆောင်ရွက်ပေးသည်။ အထူးသဖြင့် ပြတိုက်များ၏ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံစည်းမျဉ်းများ၊ ပြတိုက်ပစ္စည်း စုဆောင်းခြင်းနှင့် စွန့်ပစ်ခြင်းနှင့် ပြတိုက်ဝန်ထမ်းများ စီမံခန့်ခွဲမှု စသည်တို့ကို အထူး အလေးထားဆောင်ရွက်သည်။
လေးဂွဆိုင်ရွာ၊ ဒေါင့်ကြီး
လေးဂွဆိုင်ရွာ၊ ဒေါင့်ကြီး
ကုလသမဂ္ဂ ငြိမ်းချမ်းရေး ထိန်းသိမ်းမှုတပ်ဖွဲ့
ကုလသမဂ္ဂ ငြိမ်းချမ်းရေး ထိန်းသိမ်းမှုတပ်ဖွဲ့
အာရှ နှင့်အာဖရိကရှိ ဘက်မလိုက်နိုင်ငံများ အပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံများမှ ပို့လိုက်သောကုလသမဂ္ဂ တပ်ဖွဲ့များသည် ၄၈ နာရီ အတွင်း ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ကုလသမဂ္ဂ ငြိမ်းချမ်းရေးတပ်ဖွဲ့များကို ၁၉၆၄ ခုနှစ်အထိ ထားရှိ ခဲ့သည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပြတိုက်များနေ့
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပြတိုက်များကောင်စီ (International Council for Museums) (ICOM)
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပြတိုက်များကောင်စီက နှစ်စဉ် ပြတိုက်များနေ့အတွက် ဆောင်ပုဒ်များ ချမှတ်လေ့ရှိသည်။ ၂၀၁၆ နှစ်အတွက်ဆောင်ပုဒ်မှာ ပြတိုက်များနှင့်ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ် တောတောင်ရေမြေရှုခင်းများ “Cultural Landscapes and Museums”ဖြစ်သည်။ ပြတိုက်များသည် မိမိတို့နိုင်ငံ၊ ဒေသ၏ဒြပ်ရှိ၊ ဒြပ်မဲ့ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များ၊သဘာဝအမွေ အနှစ်များကို ထိန်းသိမ်းကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရာတွင် အရေးပါသောနေရာမှ ပါဝင်ကြောင်းကို သတိပေးထားခြင်းဖြစ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့်ပြတိုက်များသည် ပြတိုက်အတွင်းရှိပြသ ပစ္စည်းများ ထိန်းသိမ်းခင်းကျင်းပြသရေးကိုသာမက ပြတိုက်ခန်းမနံရံများ အပြင်ဘက်ကို ကျော်လွန်၍ မိမိတို့၏အမွေအနှစ်များ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးအတွက် တာဝန်ရှိကြောင်း အသိပေးထားခြင်းဖြစ်သည်။
ကုလသမဂ္ဂ ငြိမ်းချမ်းရေး ထိန်းသိမ်းမှုတပ်ဖွဲ့
ကုလသမဂ္ဂ ငြိမ်းချမ်းရေး ထိန်းသိမ်းမှုတပ်ဖွဲ့
နယူးဂင်းနီ နိုင်ငံအနောက်ပိုင်းဒေသတွင်လည်း အင်ဒိုနီးရှားနှင့် နယ်သာလန် နိုင်ငံတို့အကြားငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူစာချုပ်အရ ၁၉၆၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၃ ခုနှစ်အထိ ကုလသမဂ္ဂ ငြိမ်းချမ်းရေးထိန်းသိမ်းမှုတပ်ဖွဲ့များ ချထားခဲ့ရသည်။
ယေမင်နိုင်ငံ ပြည်တွင်းစစ်တွင် အာရပ်တပ်ဖွဲ့များ ထိပ်တိုက်မတွေ့ရအောင် ခွဲခြားရေးတွင် ၁၉၆၃ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၄ ခုနှစ်ထိ ကုလသမဂ္ဂ တပ်ဖွဲ့များကပင် တာဝန်ယူပေးခဲ့ရသည်။
ဂရိအနွယ်ဖွား စိုက်ပရပ်များနှင့် တူရကီအနွယ်ဖွား စိုက်ပရပ်များကြား ပြန်လည် တိုက်ခိုက်ခြင်းကို တားဆီးရန်နှင့် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးကို ကူညီရန်၊ သာမန်အခြေအနေများ ပြန်ရောက်ရေးအတွက် တိုးတက်လာအောင် ဆောင်ရွက်ရန် ဟူသော ညွန်ကြားချက်ဖြင့် ကုလသမဂ္ဂ ငြိမ်းချမ်းရေးတပ်ဖွဲ့ များသည် စိုက်ပရပ် နိုင်ငံတွင် ၁၉၆၄ ခုနှစ်မှစ၍ တပ်စွဲခဲ့သည်။
၁၉၇၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လမှအစပြု၍ ယင်းတပ်ဖွဲ့များသည် စိုက် ပရပ် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်နှင့် တူရကီတပ်များကြား အပစ်အခတ်ရပ်စဲထားသည်ကို ကူညီထိန်းသိမ်းရန် ဟူသော တာဝန်ကိုပါ ထမ်းဆောင်ရသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် စိုက်ပရပ်ကျွန်း ပေါ်၌ စစ်တပ်က အာဏာသိမ်း လိုက်ပြီးနောက် ယင်းတာဝန်သစ် ပေါ်လာရခြင်းဖြစ်သည်။
စစ်တပ်ကအာဏာ သိမ်းပြီးနောက် တူရကီတပ်များ စိုက်ပရပ် နိုင်ငံတွင်း ဝင်ရောက်လာကာကျွန်း၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းရှိတူရကီ အနွယ်ဖွား စိုက်ပရပ်များ နေထိုင်ရာ အရပ်ဒေသများကိုသိမ်းပိုက် ထားလိုက်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ စိုက်ပရပ်ပြဿနာ ကို အကျေအလည် မဖြေရှင်းနိုင်သေးချေ။ ကုလသမဂ္ဂ ငြိမ်းချမ်း ရေး ထိန်းသိမ်းမှု တပ်ဖွဲ့များသည်လည်း နေ့စဉ် လုပ်ငန်းများ ဖြစ်သော အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲရန်နှင့် အပစ် အခတ်ရပ်စဲရေး လမ်းကြောင်းများအကြားရှိ ကြားခံဒေသကို ကွပ်ကဲရန် ဆောင်ရွက်နေကြရသည်။ မြောက်ပိုင်းရှိ ဂရိနွယ်ဖွား စိုက်ပရပ်တို့၏ လုံခြုံရေးနှင့် ပတ်သက်ဆက်နွယ်သော လုပ်ငန်း များကိုလည်းဆက်လက် ပြုလုပ်နေရသည်။
ကက်ရှမီးယားဒေသရှိ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး နယ်နိမိတ် တစ်လျှောက်၌ ၁၉၆၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၅ ရက်နေ့မှစ၍ အ ကြမ်းဖက်မှု အရေးအခင်းများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေး ကောင်စီ၏ မေတ္တာရပ်ခံချက်အရ အထွေထွေအတွင်း ရေးမှူးချုပ်က ကက်ရှမီးယားရှိ ကုလသမဂ္ဂ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အကဲခတ်အုပ်စု ကို တိုးချဲ့လိုက်ပြီးနောက် အိန္ဒိယနှင့် ပါကစ္စတန်နှစ်နိုင်ငံနယ်ခြားရှိ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နယ်ခြားဒေသ တွင် သီးသန့်အကဲခတ်အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ကို ထပ်မံနေရာချထားခဲ့ရ သည်။
အစ္စရေးနိုင်ငံအတွင်းသို့ ပါလက်စတိုင်း အသေခံတပ် သားများ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်သည်ကိုလက်တုံ့ ပြန်သောအားဖြင့် အစ္စရေးတပ်များ လက်ဗနွန်နိုင်ငံတောင်ပိုင်းကို ဝင်ရောက်သိမ်း ပိုက်သောကြောင့် ၁၉၇၈ ခုနှစ် မတ်လတွင် နောက်ထပ် ကုလ သမဂ္ဂ ငြိမ်းချမ်းရေး ထိန်းသိမ်းမှုတပ်ဖွဲ့တစ်ခု ထူထောင်ခဲ့ရပြန် သည်။ အစ္စရေးတပ်များ ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းသွားရေးနှင့် ထိုဒေသ များအတွင်း လက်ဗနွန်အစိုးရ ဩဇာအာဏာပြန်လည်ထူထောင် ရေးတို့အတွက် ကုလသမဂ္ဂ ကြားခံတပ်ဖွဲ့တစ်ဖွဲ့က တာဝန်ယူ ပေးသည်။
၁၉၈၈ ခုနှစ် ဧပြီလတွင်လည်း အာဖဂနိစတန်နိုင်ငံမှ ဆိုဗီယက်တပ်များရုပ်သိမ်းမှုကို စောင့်ကြည့်ရန်နှင့် အာဖဂနိ စတန် ငြိမ်းချမ်းရေး စာချုပ်လိုက်နာမှု အခြေအနေကိုအကဲခတ် ရန် ကုလသမဂ္ဂ တပ်ဖွဲ့များ စေလွတ်ထားသည်။
၁၉၈၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင်လည်း အီရန်-အီရတ် စစ်ပွဲ၏ အပစ်အခတ်ရပ်စဲမှုကို စောင့်ကြည့်သည့် ကုလသမဂ္ဂ ဆိုင်ရာ အကဲခတ်ရေးအဖွဲ့ကို စေလွတ်ထားပေသည်။
ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ကြီး၏ ၄၃ နှစ်တာ သမိုင်းစဉ် တစ်လျှောက်တွင် အခြေအနေဆိုးတစ်ရပ်ကိုစစ်မက် အသွင်သို့ ဖြစ်ပေါ်ပြောင်းလဲခြင်းမှ ဟန့်တားပေးရန်၊ ဆန့်ကျင့်ဘက် အုပ်စုများအား လက်နက်မသုံးဘဲဆွေး နွေးမှုနည်းလမ်းများ အသုံးပြုရေးအတွက် ဖျောင်းဖျပေးရန်၊ အချင်းဖြစ်ပွားခဲ့သော် ငြိမ်းချမ်းရေးပြန်လည်ရရှိ စေရေး သို့မဟုတ် အနည်းဆုံး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး အတွက် အထောက်အကူပြုရန် ကြိမ်ဖန် များစွာဆောင် ရွက်ခဲ့ရသည်။ ထိုသို့ ဆောင်ရွက်ရာတွင် ကုလသမဂ္ဂ ငြိမ်းချမ်းရေးထိန်းသိမ်းမှု တပ်များသည် သက်စွန့် ကြိုးပမ်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသည်ဖြစ်၍ ငြိမ်းချမ်းရေး နိုဘယ်ဆုကို ထိုက်ထိုက်တန်တန် ဆွတ်ခူးရရှိခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
ကံကွင်းရွာ၊ ပွတ်ခရိုင်
ကံကွင်းရွာ၊ ပွတ်ခရိုင်
ဝမ်ဟွယ်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဝမ်ဟွယ်ရွာ (Wanhwei)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းလန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၂၀၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းလန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၁၆ ဦး၊ မ ၂၀၄၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၆၅၉ ဦးနေထိုင်သည်။
အင်းအူးရွာ၊ မကွေးမြို့နယ်
အင်းအူးရွာ (Innau)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မကွေးမြို့နယ်၊ ပဌနဂိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၈၃၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပဌနဂိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၈၃ ဦး၊ မ ၂၃၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၅၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။
မိုက်ဆက်ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
မိုက်ဆက်ရွာ (Maikhset)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ မူလွန်ပန်ခါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၁၁၆ ဖြစ်သည်။
အင်းအူးရွာ၊ မကွေးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မကွေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွန်ခန်ရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
ကွန်ခန်ရွာ (Kunhkan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မောက်မယ်မြို့နယ်၊ စဉ့်ဝင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၃၇၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စဉ့်ဝင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၅၇ ဦး၊ မ ၈၀၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၆၀ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
သားမင်း
သားမင်း (Takin) ကို တာကင်ဟုလည်း ခေါ်တွင်သည်။ သားမင်းသည် တောဆိတ်၊ နွား၊ သိုး၊ ဆိတ် တို့ကဲ့သို့ ဗိုဗီဒီးမျိုးရင်းဝင်ဖြစ်၍ ရှားပါးသော နို့တိုက်သတ္တဝါဖြစ်သည်။ ပါဏဗေဒအလိုအရ "ဗူဒေါကပ် တက္ကဆီကာလာ တက္ကဆီကာလာ" ဟုခေါ်သည်။
သားမင်းသည် တောဆိတ်မှာကဲ့သို့ ခွာခွဲများနှင့်ဦးချိုများရှိ၍ ယင်းကဲ့သို့ စားမြုံ့လည်းပြန်သည်။ သားမင်း၏ဦးချိုသည် သမင်မျိုး၏ ဦးချိုများကဲ့သို့ ခေါင်းပိတ်မဟုတ်ဘဲ ကျွဲ၊ နွား၊ သိုး၊ ဆိတ်တို့၏ ဦးချိုကဲ့သို့ ခေါင်းပွဖြစ်သည်။ သမင်ဦးချိုကဲ့သို့ ခွလျက်လည်းမရှိချေ။ ဆိတ်ဦးချိုကဲ့သို့ဖြောင့်၍ ချွန်ပြီးလျှင်နောက်ဘက်သို့အနည်းငယ်ယိုင်လျက် ရှိသည်။
အဖိုတွင်ရော အမတွင်ပါ ဦးချိုပေါက်၍ အဖို၏ဦးချိုသည်လက်မ ၂ဝ သာသာရှည်တတ်ကာ အမ၏ဦးချိုမှာထိုထက်တိုသည်။ သားမင်းသည် တောဆိတ်နှင့် ဆိတ်ရိုးရိုးကြားတွင် ရှိနေသောသတ္တဝါတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
သားမင်းကို တိဗက်နိုင်ငံအရှေ့တောင်ပိုင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းနှင့် တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်ဘက်ရှိ မြင့်မား သောတောင်တန်းများ၌သာတွေ့ရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၌ သားမင်းကို အာသံ·မြန်မာနယ်စပ်နှင့် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်မြောက်ဘက်အစွန်ဆုံးရှိ ပေတစ်သောင်းကျော်မြင့်သော တောင်များပေါ်၌တွေ့ရသည်။ ဤသားမင်းမျိုးအပြင် တရုပ်-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ ပေတစ်သောင်းကျော်မြင့်သောတောင်များပေါ်၌ တွေ့ရသော သားမင်းတစ်မျိုးနှင့်တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်ပိုင်းရှိနယ်များ၌ တွေ့ရသော ရွှေရောင်သားမင်းဟူ၍လည်းရှိသေးသည်။
မြန်မာနိုင်ငံကချင်ပြည်နယ်၏ မြောက်ဘက်အစွန်ဆုံးကျသော ပူတာအိုခရိုင်တွင်သားမင်းများသည် ရေခဲသည့် နေရာနှင့် နီးကပ်လျက်ရှိသော ဒေသ၌လည်းကောင်း၊ ကျစ်တွင်းရှိရာနေရာနှင့် အလွန်နီးကပ်လျက်ရှိသော ဒေသ၌လည်းကောင်း၊ အုပ်လိုက်ဖြစ်စေ၊ နှစ်ကောင်တွဲ၊ သုံးကောင်တွဲ၊ လေးကောင်တွဲဖြစ်စေ နေတတ်ကြသည်။ နွေဥတုနှင့် မိုးဥတုအချိန်များတွင် ပေပေါင်း ၈ဝဝဝ မှ ၁ဝဝဝဝအထိသို့ ရေခဲသည့်နေရာနှင့် နီးကပ်စွာတက်သွားပြီးလျှင် ဆောင်းဥတုတွင်နှင်းများ ကျလာသည့်အခါ မြေပြန့်အရပ်သို့တဖြည်းဖြည်းဆင်းလာကြသည်။
မိုးဥတုအချိန်တွင် ကျစ်တွင်းများ၌ရေမသောက်ကြချေ။ နွေနှင့်ဆောင်းအချိန်များတွင်သာ ကျစ်တွင်းများ၌ ရေသောက်တတ်ကြသည်။ မိုးကုန်စ စက်တင်ဘာလလောက်တွင်ကျသောလပြည့်သည့် ညဉ့်တစ်ညဉ့်တွင် ရှိရှိသမျှ သားမင်းအားလုံးသည် နီးစပ်ရာ ကျစ်တွင်းသို့ ဆင်းကြသဖြင့် ထိုလတွင်သားမင်းများကို အများဆုံး တွေ့ရသောအချိန်ဖြစ်သည်။ အခြားအချိန်များ၌ တစ်ကောင်စ နှစ်ကောင်စသာ ကျစ်တွင်း၌ ရေသောက်တတ်ကြသည်။
သားမင်းအကောင်ကြီးများသည် အမြင့်သုံးပေ ခြောက်လက်မမှ လေးပေအထိအရွယ် အမျိုးမျိုးရှိကြ၍ အလျားမှာ အမြီးအပါအဝင် ရှစ်ပေမှ ကိုးပေအထိ ရှည်သည်။ အမြီးမှာ ခြောက်လက်မခန့်မျှသာရှည်သည်။ သားမင်း၏ ပုံပန်းသဏ္ဌာန်မှာ အချိုးအစားမကျလှချေ။ ကြီးမားသော ကိုယ်ထည်နှင့် တို၍တုတ်ခိုင်သော ခြေထောက်များရှိသည့်အပြင် ကြမ်းတမ်းသော အညိုရောင်၊ မွဲပြာရောင် သို့မဟုတ် နီဝါရောင်အမွေးများ ဖုံးအုပ်လျက်ရှိသည်။ ဦးခေါင်းမည်း၍ လည်ပင်း တုတ်ပြီးလျှင် နှာတံတွင် အမွေးတိုများရှိသည်။ နားရွက်မှာငယ်၍ တွန့်လိမ်လျက်ရှိသည်။
သားမင်းများသည် ပေ ၈ဝဝဝ ကျော်အမြင့်ရှိ တောထူ၍ စောက်သောတောင်ကုန်းများကို နှစ်သက်ကြသည်။ ညဉ့်အချိန်များတွင် တောမှထွက်၍ လွင်ပြင်ရှိ အပင်ငယ်နှင့်မြက်များကို ရှာဖွေစားသောက်ကြသည်။ သစ်ပင်မှ အခေါက်များကိုလည်း စားကြကြောင်းသိရသည်။ အနံ့ခံအလွန်ကောင်းကြသည်။
သားမင်းများသည်အလွန်ရှားပါးသဖြင့် ကမ္ဘာတွင် မည်သည့်တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်တွင်မျှမရှိသေးချေ။ ရန်ကုန်တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်တွင်ကချင်ပြည်နယ်မှ ဖမ်းဆီးရမိသော သားမင်းနှစ်ကောင်နှင့် ဥယျာဉ်ပေါက်တစ်ကောင် ရှိသည်။ အချို့ က သားမင်းကိုအရှင်ဖမ်း၍ နိုင်ငံခြားတင်ပို့ ရောင်းချသည့်ပြင် ထိုဒေသရှိ မုဆိုးများကလည်းသေနတ်နှင့်ပစ်၍ အသားစားပြီး သားရေကိုအသုံးပြုကြသည်။ ဤသို့ဖြင့် မကြာမီအတွင်း သားမင်းများအမျိုးပါပြုတ်သွားစရာ အကြောင်းရှိသဖြင့် ယခုအခါသစ်တောဥပဒေဖြင့် ယင်းတို့ကို ဖမ်းဆီးခြင်း၊ ပစ်ခတ်ခြင်းမှ တားမြစ်ထားသည်။
သားမင်းများကို အရှင်ဖမ်းလိုသည့်အခါ အတော် ခက်ခက်ခဲခဲဖမ်းရသည်။ ပထမတွင် သားမင်များ သောက်တတ်သည့် အနီးဆုံးကျစ်တွင်းတစ်ခုခုကို ရွေးချယ်ပြီးလျှင် တစ်နှစ်ခန့်လောက် ထိုတိရစ္ဆာန်များ၏ အနေအထိုင်အသွား အလာ၊ သားငယ်များမွေးသည့်အချိန်၊ ဖမ်းရန်အချက်ပိုင်သည့်မြေနေရာ စသည်များကို လေ့လာရန်လိုသည်။ ဤသို့ တစ်နှစ်ခန့်လောက် စုံစမ်း လေ့လာပြီးသောအခါ ချက်ပိုင်သည့်နေရာတစ်ခုတွင် သစ်ဝါးများဖြင့် ခိုင်ခန့်သောခြံတစ်ခု ခတ်ရသည်။ ယင်းသို့ခြံခတ်ပြီးလျှင် ဝင်လာမည့်ဘက်က တံခါးပေါက်ကို အရှင်ထား၍ဖွင့်လျက် လူများပုန်းအောင်းကာ စောင့်နေကြရသည်။ ဝင်လာသောအခါ တံခါးကို ဖြုတ်လိုက်ရသည်။ ဝင်လာသောအကောင်များတွင် မလိုသော အကောင်ကြီးများကိုခွဲခြား၍ လွှတ်ပစ်ပြီးလျှင် အသက်အရွယ် နုနယ်သောအကောင်ကလေးများကို ချန်လှပ်ထားလျက် ခတ်ထားသောခြံဝင်းကို တဖြည်းဖြည်းရွှေ့ကာကျဉ်းပေးရသည်။
ယင်းသို့အလွန်ကျဉ်းလာပြီး လူလက်လှမ်းမီသောအခါ နေ့တိုင်းကိုင်တွယ်ပွတ်သပ်ပေးခြင်း၊ ယင်းတို့ကြိုက်တတ်သော အစာများနှင့် ရေကိုတိုက်ကျွေးခြင်းတို့ကို ပြုကာ တစ်လ နှစ်လခန့် ယဉ်လာသည့်တိုင်အောင် ထားရလေသည်။ ယဉ်လာသောအခါမှ လှောင်အိမ်ကြီးတွင်ထည့်၍ ယူလာရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခွာစုံပါသော တိရစ္ဆာန်များ
ကရာခီးရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်
ကရာခီးရွာ(Kayarkhee)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ မြဝတီခရိုင်၊ မြဝတီမြို့နယ်၊ မဲကလား၊ ဆုံဆည်းမြိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၃၅၀ ဖြစ်သည်။
​ဒေါင့်ကွေး (မြန်မာစု)ရွာ၊ ဒေါင့်ကွေး
ဒေါင့်ကွေး (မြန်မာစု)ရွာ၊ ဒေါင့်ကွေး
ကွင်းပုံရွာ၊ ဒေါင့်ကြီး
ကွင်းပုံရွာ၊ ဒေါင့်ကြီး
အရတိသုတ်
(၂)သုတ် ရှိပါသည်။
အရှင်ဝင်္ဂီသထေရ်သည် မိမိ၏ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာတော် နိဂြောဓကပ္ပထေရ်နှင့် အာဠဝီမြို့တော် အဂ္ဂါဠဝစေတီ၌ သီတင်းသုံးစဉ် သာသနာတော်၌ မမွေ့လျော်မှု “အနဘိရတိ” ဖြစ်ပေါ်လာရာ ကိုယ်တိုင်ပယ်ဖျောက်ပြီး သာသနာတော်၌ မွေ့လျော်မှု “အဘိရတိ” တရားဖြစ်ပေါ်လာသည့်အခါ ဘိက္ခုအမည်ရသူ၏ သဘောတရားများ, မုနိအမည် ရသူ၏ သဘောတရားများ, သူတော်ကောင်းတို့ဉာဏ်ဖြင့် သက်ဝင်တည်နေသည့် တရားတို့ကို ဂါထာငါးပုဒ်ဖြင့် ကျူးရင့်ပုံကို ပြဆိုထားသည့်သုတ်။ -- အရတိ (တောရကျောင်း, သမထ, ဝိပဿနာ ကုသိုလ်တရားတို့၌ မမွေ့လျော် မှု)ကို ပယ်ဖျောက်ရန် မုဒိတာတရားကို ပွားများရမည်၊ ဝိဟိံသာ (စိတ်ကို ညှင်းဆဲကြောင်းစေတနာ)ကို ပယ်ဖျောက်ရန် အဝိဟိံသာတရားကို ပွားများရမည်၊ အဓမ္မ စရိယာ (အကုသိုလ်ကမ္မပထတရား ဆယ်ပါး)ကို ပယ်ဖျောက်ရန် ဓမ္မစရိယာ (ကုသိုလ် ကမ္မပထတရား ဆယ်ပါး)ကို ပွားများရမည်-ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ဓားရေး ၃၇ ချင်း
ဓားရေး ၃၇ ချင်းသည် မြန်မာတို့၏ကိုယ်ပိုင်သိုင်းပညာဖြစ်သည်။ ရှေးခေတ်တပ်မတော်တွင် တပ်မှူးဖြစ်ရန်အတွက် ဓားရေးခုနှစ်ချင်းကို ကျွမ်းကျင်စွာတတ်မြောက်ရန်လိုသည်။ ဓာရေး၃၇ ချင်းတွင်ပါဝင်သောဓားရေးများမှာ ထီး၊ ဘယက်၊ ငှက်၊         တို့ဖြစ်ကြသည်။ တစ်ဖန် အသေးစိတ် ထီးသွဲ့ဖို၊ ထီးသွဲ့မ၊ ဘယက်သွဲ့ဖို၊ ဘယက်သွဲ့မ၊ ငှက်သွဲ့ဖို၊ ငှက်သွဲ့မ စသဖြင့်ခွဲထားသည်။ ဓားရေး ၃၇ ချင်းကို သင်ကြားနိုင်ရန်အတွက် မိုးခုတ်၊ ပင့်ခုတ်၊ ပိုင်းဓား၊ တွက်ဓား၊ ပင့်စလွယ်ပိုင်းဓား၊ ၊ ပင့်စလွယ်တွက်ဓား၊ မိုးစလွယ်ပိုင်းဓား၊ မိုးစလွယ်တွက် စသည့်အခြေခံဓားရေးများကို ကျေညက်အောင်သင်ကြားရသည်။
ရှဒန်လော့ခွမ်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ရှဒန်လော့ခွမ်ရွာ(Shadanlawthkum)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ ရှဒန်လော့ခွမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၉၅၉ ဖြစ်သည်။
ဟွေ့လုံရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
ဟွေ့လုံရွာ (Hwaytlong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ မိုင်းရဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၃၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းရဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၂၅ ဦး၊ မ ၁၃၈၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၀၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ ဟွေလုံ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နားလော့ရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
နားလော့ရွာ (Narlawt)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မောက်မယ်မြို့နယ်၊ ဟိုလွိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၃၄၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုလွိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၀၈ ဦး၊ မ ၂၂၃၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၂၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မောက်မယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အုပ်ဖိုရွာ၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်
အုပ်ဖိုရွာ (Okehpo)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်၊ ကဇင်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၈၅၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကဇင်းကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၀၉ ဦး၊ မ ၅၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၁၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဇီးကုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြစ်ကြိုးလေးရွာ၊ ပွတ်ခရိုင်
မြစ်ကြိုးလေးရွာ၊ ပွတ်ခရိုင်
လိပ်ကန်ရွာ
လိပ်ကန်ရွာ
ဂန္ဓတ္ထေနသုတ်
အညတရရဟန်း၏ ကြာပန်းရနံ့ကို နမ်းရှူမှုကို အကြောင်းပြု၍ အကျိုးလို လားသော တောစောင့်နတ်က သံဝေဂဉာဏ်ဖြစ်ပွားစေရန် ပြောကြားပုံကို ရဟန်းနှင့် တောစောင့်နတ်တို့ အပြန်အလှန် ပြောဆိုပုံကို ပြဆိုသောသုတ်။
ဖက်ကျရွာ၊ ရမ်းသစ်ချေ
ဖက်ကျရွာ၊ ရမ်းသစ်ချေ
ခွဲတန်ရာရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြဝတီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချင်းသမိုင်း
အခြေချ နေထိုင်လာပုံ
ချင်းတွင်းချိုင့်ဝှမ်းတွင် ချင်းဘုရား၊ ချင်းရွာ၊ ချင်းစု (ယနေ့စစ်ကိုင်း)စသဖြင့် ယနေ့တိုင် တွေ့ရှိနိုင်သေးသည်။ အေဒီ(၈၀၀) သရေခေတ္တရာမြို့ ပျက်သုန်းပြီးသည့်နောက် အေဒီ (၉၀၀)၌ လက်ရှိမြန်မာပြည်အတွင်း တန်ခိုး ဩဇာကြီးသော လူမျိုးသုံးမျိုးတို့မှာ ဗမာပြည်အထက်ပိုင်းတွင် ချင်းလူမိုျး၊ အလယ်ပိုင်းတွင် ပျူလူမျို့နှင့် အောက်ပိုင်း ပဲခူးဒေသတွင် မွန်လူမျိုးတို့ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ပြင် အေဒီ (၈၀၀-၈၅၀)ခန့်တွင် ချင်းလူမျိုးတချို့သည် ကဘော်ဒေသသို့ ပြောင်းရွေ့ခဲ့ကြသည်။ အေဒီ(၁၃)ရာစုတွင် ရှမ်းလူမျိုးများ ဝင်ရောက်ကျူကျော် လာ သဖြင့် အနောက်ဘက် တောင်တန်းဒေသသို့ တက်ပြီး ပြောင်းရွေ့အခြေချခဲ့သည်။ ချင်းတို့သည် ရှမ်းတို့က ၁၃၉၅ ခုနှစ်တွင် ကလေးမြို့ကို တည်ထောင်ပြီးနောက်ပိုင်းမှသာ ချင်းတောင်သို့ အခြေချနေထိုင်လာသည် ချင်းပညာရှင်များ၏ အဆိုအရ ချင်းတို့ ချင်းပြည်ကို အခြေချနေထိုင်ကြရာတွင် ကျင်နွေး(Ciimnuai)ဒေသတွင် နေထိုင်ကြသူများ ကို ဇိုမီး(ဇို လူမျိုးနွယ်စု)၊ လိုင်လွန်ဒေသတွင် နေထိုင်ကြသူများကို လိုင်မီး(လိုင် မျိုးနွယ်စု)၊ လိုကျွမ်း (Lo Com) ဒေသတွင် နေထိုင်သူများမှာ မီဇိုမျိုးနွယ်စု များ ဖြစ်လာကြသည်။
တိုးကြီးကုန်းရွာ၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်
တိုးကြီးကုန်းရွာ (Toegyikone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်၊ ကျွဲနွားထောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၈၈၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျွဲနွားထောက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၆၅၄ ဦး၊ မ ၅၀၇၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၇၃၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၂၀၁၀ အာရှ မသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲ
၂၀၁၀ အာရှ မသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲ (2010 Asian Para Games)သည် တရုတ်နိုင်ငံ၊ ကွမ်ကျိုးမြို့တွင် ၂၀၁၀ပြည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၂ရက်နေ့မှ ၁၉ရက်နေ့အထိ ကျင်းပခဲ့သော ပထမအကြိမ် အာရှ မသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲဖြစ်သည်။
အဖွဲ့ဝင် ၄၅နိုင်ငံမှ အားကစားသမား ၅၅၀၀ခန့် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကာ အားကစားနည်းပေါင်း ၁၉မျိုးမှ ပွဲစဉ်ပေါင်း ၃၄၁မျိုး ကျင်းပခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က တရုတ်နိုင်ငံ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် လီခကျန်းမှ ပြိုင်ပွဲကို ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ၊ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံနှင့် ဂျပန်နိုင်ငံတို့မှ နိုင်ငံအလိုက် ပထမ၊ ဒုတိယနှင့် တတိယတို့ ရရှိခဲ့သည်။
အိမ်ရှင်ရွေးချယ်ခြင်း
အရှေ့ဖျားနှင့် တောင်ပစိဖိတ်ဒေသ မသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲ (FESPIC)ကို ဦးစီးကျင်းပသည့် FESPIC အားကစားအဖွဲ့ချုပ်ကို အာရှမသန်စွမ်းအားကစားကောင်စီနှင့် ပေါင်းစည်းကာ အာရှမသန်စွမ်းအားကစားကော်မတီအဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။FESPIC၏ နောက်ဆုံးပွဲကို ၂၀၀၆ခုနှစ်တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ပြိုင်ပွဲ၏ အစဉ်အလာအဖြစ် အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲကို ကျင်းပမည့် မြို့သည် မသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲကို ဆက်လက် ကျင်းပရမည်ဖြစ်သည်။
တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ ဆိုးလ်မြို့နှင့် ဂျော်ဒန်နိုင်ငံ အမ်မန်မြို့တို့သည် ၂၀၁၀ အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲ အိမ်ရှင်လောင်းအဖြစ် တရားဝင် မသတ်မှတ်မီကပင် နုတ်ထွက်ခဲ့ကြသည်။ တောင်ကိုရီးယားသည် ၂၀၀၂ ဘူဆန်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲကို ကျင်းပပြီးဖြစ်၍ ၈နှစ်သာ ကြာသေးသဖြင့် ပြန်လည်ကျင်းပရန်မှာ ကာလတိုးတောင်းနေ၍ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံ ကွမ်ကျိုးမြို့နှင့် မလေးရှားနိုင်ငံ ကွာလာလမ်ပူမြို့တို့သာ ကျန်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် မလေးရှားအစိုးရအနေဖြင့် ကုန်ကျစရိတ်ကြီးမားသောကြောင့် မလေးရှား အိုလံပစ်ကောင်စီကို ထောက်ပံ့ရန် မဖြစ်နိုင်၍ ကွာလာလမ်ပူမြို့မှာ နုတ်ထွက်ရန် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံ ကွမ်ကျိုးမြို့မှာ ပြိုင်ဘက်မရှိ အိမ်ရှင်မြို့ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ထို့​​​ကြောင့် ၂၀၀၄ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁ရက်နေ့တွင် အာရှအိုလံပစ်ကောင်စီမှ ပထမဆုံးကျင်းပမည့် ၂၀၁၀အာရှမသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲ ကျင်းပမည့်မြို့အား တရုတ်နိုင်ငံ၊ ကွမ်ကျိုးမြို့ကို ​ပေးအပ်ခဲ့သည်။
အားကစားကွင်းများ
၁၆ကြိမ်မြောက် အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့သည့် အားကစားကွင်းများကို မသန်စွမ်းသူများအတွက် လိုအပ်သော အပြင်အဆင်များ တပ်ဆင်ကာ အစုံးပြုခဲ့ကြသည်။
အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်
၂၀၁၀ အာရှမသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲ၏ အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်မှာ ကွမ်ကျိုးမြို့တွင် ၁၇ရာစုနှစ်ကတည်းက အသုံးပြုခဲ့သည့် ရိုးရာမှန်ပြတင်းပေါက် အရောင်များကို ပုံစံယူထားသည်။ ရောင်စုံမှန်များအကြားမှ နေရာအလွတ်များသည် လှုပ်ရှားနေသော အားကစားသမားတစ်ဦးအနေဖြင့် ပုံဖော်ထားသည်။ အလုံးစုံ ခြုံငုံရလျှင် ဤအထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်သည် ကွမ်ကျိုးမြို့နေ ပြည်သူလူထု၏ ရင်းနှီးဖော်ရွေမှုနှင့် အာရှမသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲ၏ သန်စွမ်းသူနှင့် မသန်စွမ်းသူတို့အကြား အတားအဆီးများကို ချိုးဖြတ်နိုင်မှုတို့ကို ပုံဖော်သည်။
ကြက်ထောင့်ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၂၀၁၀ အာရှ မသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲ
လာဘ်ကောင်
၂၀၁၀ အာရှမသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲ၏ အထိမ်းအမှတ်လာဘ်ကောင်မှာ ဖန်ဖန် (Fun Fun - 芬芬) ဟုခေါ်သော ပန်းပွင့်ပုံဖြစ်သည်။ ထိုပန်းပွင့်မှာ ကွမ်ကျိုးမြို့တွင် ပေါက်ရောက်သည့် လက်ပံပွင့်ကို ပုံဖော်ထားသည်။ အာရှတိုက်၏ မသန်စွမ်းသူများအရေး တက်ကြွစွာလှုပ်ရှားမှုနှင့် အားကစားသမားများ၏ တက်ကြွမှုတို့ကို ရည်ညွှန်းသည်။
ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနား
၂၀၁၀ အာရှမသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲ၏ ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားကို ၂၀၁၀ပြည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၂ရက်နေ့ည ၈နာရီတွင် ဂွမ်ဒေါင်း အိုလံပစ်အားကစားကွင်း၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က တရုတ်နိုင်ငံ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် လီခကျန်းက ပွဲတော်ကို ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။
ပိတ်ပွဲအခမ်းအနား
၂၀၁၀ အာရှမသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲ၏ ပိတ်ပွဲအခမ်းအနားကို ၂၀၁၀ပြည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၉ရက်နေ့ည ၈နာရီတွင် ဂွမ်ဒေါင်း အိုလံပစ်အားကစားကွင်း၌ ကျင်းပခဲ့သည်။၂၀၁၄ အင်ချွန်းပွဲတော်ကို လက်ခံကျင်းပမည့် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ မသန်စွမ်းသူများအားကစားကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌကို အာရှမသန်စွမ်းသူများအားကစားကော်မတီအလံကို လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။
ဆုတံဆိပ်ဇယား
၂၀၁၀ အာရှမသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲတွင် ရွှေတံဆိပ် ၃၄၁ခု၊ ငွေတံဆိပ် ၃၃၈ခု၊ ကြေးတံဆိပ် ၃၄၁ခု၊ စုစုပေါင်း ဆုတံဆိပ် ၁၀၂၀ခုတို့ကို ချီးမြှင့်နိုင်ခဲ့သည်။ အချို့သော အားကစားပွဲစဉ်များတွင် သတ်မှတ်ထားသော လူဦးရေပင် ပြည့်မီအောင် ယှဉ်ပြိုင်မည့်သူ မရှိသဖြင့် ကြေးတံဆိပ်များ ပေးအပ်နိုင်ခဲ့ခြင်း မရှိပေ။ အိမ်ရှင်နိုင်ငံ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာရှမသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲ
ဝမ်ကော်နောက်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
NGC 4138
NGC 4138 သည် ကြယ်စုတန်း ကိန်း ဗီနိုက်တီစိုင်တွင်တည်ရှိပြီး ကမ္ဘာမြေမှ အလင်းနှစ် ၅၂ မီလီယံ ကွာဝေးသည်။ ယင်းသည် lenticular galaxy အမျိုးအစားဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကိန်း ဗီနိုက်တီစိုင်
စိန့်တိုင်း
တချို့မြန်မာတွေ့ တရုတ်နိုင်ငံကို ဂန္ဓာလရာဇ် လို့လည်း ခေါ်ကြတယ်။ စိန့်တိုင်း လို့ လည်းခေါ်တယ်။ စိန့်တိုင်းဆိုတာ စိနရဌ ဆိုတဲ့ စကားလုံးက ဆင်းသက်တယ်။ အခုထိ စွဲစွဲမြဲမြဲခေါ်ကြတာကတော့ တရုတ်လို့ပဲ ခေါ်ကြတယ်။ ဥရောပကတော့ တရုတ်ကို ချိုင်းနား  လို့ ခေါ်တယ်။ ချိုင်းနားလို့ ခေါ်တာ စိန (စိန့်) လို့ ခေါ်တာနဲ့ အတူတူပဲ။ ချိုင်းနား ဆိုတာကို ချင်မင်းဆက် (ဘီစီ ၂၂၁ - ဘီစီ ၂၀၇) ကတည်းက ဖြစ်တယ်။ တရုတ်တွေက သူတို့ နိုင်ငံကို သူတို့ မဇ္ဈိမဒေသ လို့ အဓိပ္ပာယ်ထွက်တဲ့ တရုတ်စကား လုံးတစ်ခုနဲ့ ခေါ်တယ်။ စာ - ၄၂၀ / မြန်မာ့ စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၄)
သမိုင်းသုတေသနသမားတို့က မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းလွင်ပြင်ဒေသမှာ လွန်ခဲ့တဲ့နှစ်ပေါင်း ၅၀၀၀ ကျော်ကတည်းက နေထိုင်လာကြတယ်လို့ ယူဆကြတယ်။ ဒါပေမယ့် တရုတ်တွေရဲ့ မော်ကွန်းတင် သမိုင်းမှာကျတော့ ဘီစီ ၂၀၀ လောက်က စတယ်လို့ တွေ့ရပြန်တယ်။ တရုတ်တွေရဲ့ အစဟာ မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းလွင်ပြင်လို့ ဆိုလို့ရတယ်။ ဒါပေမယ့် တရုတ်လူမျိုး တွေ ဘယ်လို ဘယ်ပုံ ဖြစ်လာတယ်၊ ဘယ်လို စတင်နေထိုင်ကြသလဲဆိုတာကိုတော့ သမိုင်းအထောက်အထား ခိုင်ခိုင်မာမာ မတွေ့ရပါဘူး။ ခေတ်ဟောင်းသမိုင်းမှာ တရုတ် တွေနေတဲ့ဒေသတွေဆီ အခြား ဘယ်လူမျိုးကမှ ကျူးကျော်နေထိုင်တယ်ဆိုတာလည်း အထင်အရှား မတွေ့ရပါဘူး။
တရုတ်လူမျိုးတွေရဲ့မူလ အစဆိုတဲ့ ကောက်ချက်အတွက် အရေးကြီးတဲ့ အထောက် အထား တစ်ခု ရှိတယ်။ တရုတ်ပြည် မြောက်ပိုင်း အော်ဒိုစ်  ဒေသမှာ ချောင်းသာသာ မြစ်ငယ် အိုင်ငယ်တွေ ရှိတယ်။ အဲ့ဒီမှာ ရှေးဟောင်း အမဲလိုက် လက်နက်တွေတွေ့ရ တယ်။ ဒီသမိုင်းပစ္စည်းတွေအရ ဘီစီ ၅၀,၀၀၀ လောက်က ပေါ်ခဲ့တဲ့ ကျောက်ကြမ်း ခေတ် ကတည်းက တရုတ်မျိုးနွယ်စုတွေ ရှိနေပြီလို့ ယူဆရတယ်။
အဲ့ဒီကျောက်ခေတ်က လူတွေဟာ တရုတ်ပြည်မြောက်ပိုင်း မွန်ဂိုလီးယားနယ်နဲ့ မန်ချူး ရီးယားနယ်တွေမှာ နေထိုင်တယ်လို့ ယူဆရတယ်။ ဒီလူတွေဟာလည်း ဥရောပအလယ် ပိုင်းက လူမျိုးစုတွေကနေ ဆင်းသက်တယ်လို့ ယူဆရတဲ့ အထောက်အထားတွေတော့ မတွေ့ရဘူး။ ပြောချင်တာက ဥရောပနဲ့ တရုတ်တွေဟာ အဆက်အစပ် မရှိဘူး။ လူတွေ ရဲ့ ပုံသဏ္ဌာန်တွေကအစ ဥရောပတွေနဲ့ တရုတ်တွေ မတူကြဘူး။ တရုတ်မှာ ဘီစီ ၂၅,၀၀၀ လောက်က မွန်ဂိုလီးယားမဟုတ်ဘူးလို့ယူဆရတဲ့ လူအရိုးတွေ တွေ့ဖူးပါ တယ်။ ဒီလူအရိုးတွေဟာ ကိုရီးယားနဲ့ဂျပန်ကျွန်းမြောက်ပိုင်းမှာ အခုထိနေထိုင်စေဆဲ ဖြစ်တဲ့ အိုင်နု  လူမျိုးတွေနဲ့ နီးစပ်တယ်။ ဒါပေမယ့် ဒါကိုလည်း ဘယ်သူမှာ ခြေခြေမြစ် မြစ် ပြောနိုင်တဲ့ အနေအထား မရှိကြဘူး။
သမိုင်းအစ
ရောမခေတ် မတိုင်မီ နှစ်ပေါင်း ၁၅၀၀၊ ခရစ်တော် မပေါ်မီ နှစ်ပေါင်း ၂၁၀၀ လောက် ကတည်းက တရုတ်မှာ ခိုင်မာတဲ့ လူနေမှု စနစ်ရှိခဲ့တယ်။ ဘီစီ ၇၀၀ မတိုင်မီကာလက အဖြစ်အပျက်တွေကို အသေအချာ မသိရပေမယ့် ဘီစီ ၇၀၀ ကစပြီး တရုတ်ပြည် အကြောင်းကို အသေအချာ သိနိုင်တဲ့ အထောက်အထားတွေ တွေ့ခဲ့တယ်။
ဘီစီ ၂၅၀၀ လောက်က တရုတ်မှာ တရုတ်လူမျိုးတွေနဲ့ ပက်သက်တဲ့ ကျောက်ကြမ်း ခေတ် ကျောက်ချောခေတ် အထောက်အထားတွေကို တွေ့ရတယ်။ တွေ့ရတဲ့ ဒေသ တွေက ဟိုပေ ၊ ရှန်တန်  နှင့် မန်ချူးရီးယားတောင်ပိုင်းတွေမှာ တွေ့ရတယ်။ နောက် ပိုင်း မွန်ဂိုလီးယားအတွင်းပိုင်း ဂျေဟိုး  ဒေသမှာလည်း တွေ့ရတယ်။ တရုတ်ပြည် မြောက်ပိုင်း ရှန်ဆီ  နဲ့ ကန်စု  ဒေသတို့မှာလည်း တွေ့ရတယ်။ အနောက်ဘက် တောင်ကုန်းဒေသတွေ နဲ့ တရုတ်ပြည် တောင်ပိုင်းဒေသတွေဖြစ်တဲ့ လီယို  ၊ ယို  ၊ တိုင်  ၊ ယူအိ  စတဲ့ ဒေသတွေမှာလည်း တွေ့ရတယ်။
တရုတ်လို့ပြောရင် သူတို့ရဲ့ အဦးအစဟာ မြစ်ဝါမြစ်က စတယ်။ မြစ်ဝါမြစ်က တရုတ် တွေရဲ့ ပင်မရေသောက်မြစ်လို့ပြောလို့ရမယ်။ ဘယ်လူမျိုးတွေရဲ့ ယဉ်ကျေးမှုကိုပဲ ကြည့်ကြည့် မြစ်တွေ၊ ချောင်းတွေတဲ့ နီးတဲ့နေရာတွေမှာ ယဉ်ကျေးမှုတွေ ထွန်းကား စည်ပင်တဲ့ သဘောရှိတယ်။ မြစ်ဝါမြစ်ဟာ ရေစီးကြမ်းတယ်။ မိုးကြီးရင် ရေလွှမ်းတယ်။ ရေလွှမ်းပြီးရင် နှုံးအနယ်အနှစ်တွေ ကျန်ခဲ့တယ်။ အဲ့ဒီလို နှုံးတွေ ကျန်ခဲ့တဲ့မြေဟာ စိုက်ပျိုးမြေအတွက် သိပ်ကောင်းတဲ့ မြေဖြစ်တယ်။
တရုတ်တွေဟာ မြစ်ဝါမြစ်ကို အမှီပြုပြီး စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးကို တွင်တွင်ကျယ်ကျယ် လုပ်လာကြတယ်။ စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးဖြစ်ထွန်းလာတာနဲ့အမျှ လူမျိုးရဲ့ယဉ်ကျေးမှု အဆင့်အတန်းမြင်လာတယ်။ ကျယ်ပြန့်လာတယ်။ အဲ့ဒီ့ခေတ် ယဉ်ကျေးမှုကို လန်ရှန်  လို့ခေါ်တယ်။ ဒီယဉ်ကျေးမှုကနေ ဆက်စပ်ပြီး ဖြစ်လာတဲ့ မျိုးနွယ်တွေဟာ တရုတ် သမိုင်းရဲ့ ပထမ နန်းဆက် ဖြစ်လာတယ်။
အုပ်ချုပ်ရေး သဘော
ကူးသန်းရွာ၊ မကွေးမြို့နယ်
ကူးသန်းရွာ (Kuthan)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မကွေးမြို့နယ်၊ ပဌနဂိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၈၃၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပဌနဂိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၈၃ ဦး၊ မ ၂၃၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၅၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။
စိန့်တိုင်း
တရုတ်လူ့အဖွဲ့အစည်းဟာ မိသားစုအပေါ်မှာ အခြေပြုတယ်။ တရုတ် တွေးခေါ်ရှင် ကွန်ဖြူးရှပ်ရဲ့ စကားကို ကြည့်ရင် ဒီအချက်ကို မီးမောင်းထိုးပြတာနဲ့ အတူတူပါပဲ။ ကွန်ဖြူးရှပ်က ပြောတယ်။ “မိသားစုဆိုတာ နိုင်ငံတော်ရဲ့ အခြေခံယူနစ်ပဲ”  တဲ့။ ဒီလို ပဲ တရုတ် လူ့အဖွဲ့အစည်းမှာ မိဘရဲ့ဩဇာကို နာခံရတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းပုံစံက စခဲ့ တယ်လို့ ပြောလို့ရမယ်။ ကိုယ့်ဒေသ၊ ကိုယ့်ဓလေ့ ထုံးစံကို လိုက်နာကျင့်သုံးကြတဲ့ သဘောကို တွေ့ရတယ်။
တရုတ်ဘုရင်တွေရဲ့ အုပ်ချုပ်ပုံက အိန္ဒိယရဲ့ ဟိန္ဒူမင်းတွေရဲ့ အုပ်ချုပ်ပုံနဲ့ ဆင်တယ်။ အိန္ဒိယရဲ့ ရှေးအကျဆုံး လူမျိုးက ဟိန္ဒူတွေပဲ။ ဟိန္ဒူဆိုတာ အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်းလွင်ပြင်မှာ အခြေချနေထိုင်တဲ့ လူမျိုးတွေ။ ဒီကနေ တစ်ဆင့် အိန္ဒိယဆိုတာ ဖြစ်လာတာ။ တရုတ် တွေဟာ အိန္ဒိယသမိုင်းယဉ်ကျေးမှုတွေနဲ့ ယှဉ်တွဲနေတယ်လို့တော့ ယူဆလို့ရတယ်။ နယ်မြေချင်းလည်း ဆက်စပ်လို့ ဖြစ်မယ်။
တရုတ်ဘုရင်တွေရဲ့ အုပ်ချုပ်ပုံက ဘာသာရေးနဲ့ နိုင်ငံရေးကို တစ်သီးခြားစီ ထားတယ်။ တရုတ်ဘုရင်ဆိုတာ၊ ဘုရားလည်း မဟုတ်ဘူး။ ဘုရားရဲ့ ကိုယ်စားလှယ်လည်း မဟုတ် ဘူး။ ဘုရားရဲ့ သားတော်လည်း မဟုတ်ဘူး။
တိုင်းသူပြည်သားတွေရဲ့ အကျိုးစီးပွားကို ဆောင် ရွက်ဖို့ တာဝန်ပေးထားခံရသူသာ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုတယ်။
တရုတ်ပြည်က၊ ဗြိတိန်ထက် အဆ ၄၀ ကျယ်တဲ့ နယ်မြေရှိတယ်။ တရုတ်ပြည်ရဲ့ အနောက်ပိုင်းမှာ၊ တောင်တန်းနဲ့ သဲကန္တာရတွေ နယ်မြေတွေရှိတယ်။ တရုတ်ပြည်ရဲ့ အရှေ့ပိုင်းက၊ မြစ်ဝှမ်းဒေသတွေဖြစ်တယ်။ မြေပြန့်တွေများတယ်။ အရှေ့ပိုင်း မြေပြန့် မြစ်ဝှမ်းတွေမှာ တရုတ်တွေ အများ ဆုံးနေထိုင်တယ်။ တရုတ်မှာ၊ မြေပြန့်နဲ့ မြစ်ဝှမ်းတွေ က သိပ်အရေးပါတယ်။ မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းလွင်ပြင်က သမိုင်းမှာ အရေးပါတဲ့ မြစ်ကြီးဖြစ် တယ်။ မြစ်ဝါ မြစ်ဝှမ်းကို မူတည်ပြီး တရုတ် ယဉ်ကျေးမှုတွေ ထွန်းကားဖြစ်တည်လာ တယ်လို့တောင် ပြောလို့ရတယ်။ မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းက၊ ရှေ့ပိုင်း တရုတ်ဧကရာဇ်တို့ရဲ့ ဗဟို အချက်အချာဌာနဖြစ်တယ်။ ယန်စီမြစ်က၊ ကီလိုမီတာ ၁၈၀၀ သွားလာနိုင်တယ်။ ပင်လယ်နဲ့ တရုတ်အလယ်ပိုင်းဒေသတွေကို ယန်စီမြစ်က ဆက်သွယ်ပေးတယ်။
လူဦးရေ
တရုတ်ပြည်ရဲ့ လူဦးရေ ၉၄ ရာခိုင်နှုန်းက တရုတ်ဖြစ်တယ်။ မွန်ဂိုလီးယားနဲ့တိဗက်တွေ၊ အခြားလူနည်းစုတွေက တောင်တန်းဒေသတွေမှာနေကြတယ်။ တရုတ်ရဲ့ စုစုပေါင်း လူဦးရေက ကမ္ဘာ့လူဦးရေရဲ့လေးပုံ တစ်ပုံရှိတယ်။
မြစ်ကြိုးကြီးရွာ၊ ပွတ်ခရိုင်
မြစ်ကြိုးကြီးရွာ၊ ပွတ်ခရိုင်
ဘီးလင်းရွာ၊ ဒေါင့်ကွေး
ဘီးလင်းရွာ၊ ဒေါင့်ကွေး
သံထောင်ရွာ
သံထောင်ရွာ
အင်းတော်မြို့နယ်
အင်းတော်မြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ အင်းတော်မြို့ ဖြစ်သည်။
ကံစုရွာ၊ ပွတ်ခရိုင်
ကံစုရွာ၊ ပွတ်ခရိုင်
ရှိန်ရင်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ရှိန်ရင်ရွာ(Shingrin)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ ရှဒန်လော့ခွမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၉၆၁ ဖြစ်သည်။
NGC 988
NGC 988 သည် Cetus ကြယ်စုတန်း၌တည်ရှိပြီး ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်သည်။
ဗိုလ်တိုက်ကြီးရွာ၊ ဒေါင့်ကြီး
ဗိုလ်တိုက်ကြီးရွာ၊ ဒေါင့်ကြီး
အုပ်ဖိုရွာ၊ သပြေစိန်
အုပ်ဖိုရွာ (Okehpo)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်၊ သပြေစိန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၈၃၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သပြေစိန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၃၇ ဦး၊ မ ၉၆၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၀၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဇီးကုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မူလွန်ပန်ခါးရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
မူလွန်ပန်ခါးရွာ (Mulunpanghkar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ မူလွန်ပန်ခါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၁၁၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လက်ပန်အညှာရွာ၊ လက်ပန်
လက်ပန်အညှာရွာ၊ လက်ပန်
မဇ္ဈနှိကသုတ်
အညတရရဟန်း ကောသလနိုင်ငံ တောအုပ်အတွင်း၌ သီတင်းသုံးနေစဉ် နေ့လယ်အခါတော်အုပ်ကြီး၏အသံသည် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်း၏-ဟု တောစောင့်နတ်က ရွတ်ဆိုသည်ကို အညတရ ရဟန်းက မွေ့လျော်ဖွယ်ရှိ၏-ဟု ပြန်၍ မိန့်ဆိုသည့်သုတ်။
ယင်းသုတ်အဖွင့် (သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၃-၄။ သံ၊ဋီ၊၁၊၇၈-၉)၌ ရှိပါသည်။
ဆုံဆည်းမြိုင်ရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်
ဆုံဆည်းမြိုင်ရွာ(Sonseemyaing)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ မြဝတီခရိုင်၊ မြဝတီမြို့နယ်၊ မဲကလား၊ ဆုံဆည်းမြိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၈၁၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြဝတီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အုံးပတီးရွာ
အုံးပတီးရွာ
ရွာသစ်ရွာ၊ မင်းကုန်း
ရွာသစ်ရွာ (Ywarthit)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ မင်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၈၃၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပွတ်ခရိုင်ရွာ၊ ပွတ်ခရိုင်
ပွတ်ခရိုင်ရွာ၊ ပွတ်ခရိုင်
မွှေးထုံးရွာ၊ ဒေါင့်ကြီး
မွှေးထုံးရွာ၊ ဒေါင့်ကြီး
နားလော့ရွာ၊ နမ့်လွတ်
နားလော့ရွာ (Narlawt)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မောက်မယ်မြို့နယ်၊ နမ့်လွတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၃၃၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်လွတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၈၉ ဦး၊ မ ၉၃၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၂၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မောက်မယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောင်လောင်ငှက်
အောင်လောင်ငှက်(သို့) ယောင်ယင်ငှက် ဟုလည်း ခေါ်သည်။ ယောင်ယင်ငှက်ကို အောင်လောင်ငှက် ဟုလည်း ခေါ်တတ်ကြသေးသည်။ ပါဏဗေဒအလိုအရ ဗူကာရော့စဗိုင်ကောနစ် ဟု ခေါ်၍ ဗူကာရိုတီဒီး မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည်။
ယောင်ယင်ငှက်သည် ငှက်ကြီးမျိုး ဖြစ်သဖြင့် အလျား ၄၃ လက်မမှ ၅၂ လက်မထိ ရှိတတ်သည်။ နှုတ်သီးနှင့် မူလ အမွှေးရောင်များသည် တင်ပါး၏ ဂလင်းမှ ထွက်သော အမှုန့်စေးတစ်မျိုးကြောင့် အဝါရောင် ဖြစ်နေတတ်သည်။ ငှက်ဖို၏ မျက်နက်ဝန်းသည် အနီရောင် ဖြစ်သော်လည်း ငှက်မ၏ မျက်နက်ဝန်းမှာမူ အဖြူရောင် ဖြစ်သည်။ ယောင်ယင်ငှက်သည် ဆူညံစွာနေတတ်သော ငှက်ဖြစ်သည့်အပြင် ထူးခြားသော အသံများကိုလည်း ပြုလုပ်တတ်သေးသည်။
ဇန်နဝါရီလမှ ဧပြီလအထိ ယောင်ယင်ငှက်ကလေးများ ပေါက်သည်။ ယောင်ယင်ငှက်သည် အသိုက်တစ်သိုက်တည်းကိုပင် တစ်နှစ်ပြီးတစ်နှစ် ဆက်၍ သုံးလေ့ရှိသည်။ အိန္ဒိယ၊ မြန်မာ၊ ထိုင်း၊ အင်ဒိုချိုင်းနား၊ မလေးရှားကျွန်းဆွယ်နှင့် ဆူမတြားကျွန်းများတွင် ယောင်ယင်ငှက်များကို တွေ့နိုင်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံရှိ တောင်ခြေတောများတွင် ယောင်ယင်ငှက်များကို တွေ့နိုင်လေသည်။ ပေ ၄ဝဝဝ ထိ မြင့်သော နေရာများ၌ပင် ယောင်ယင်ငှက်များကို တွေ့နိုင်လေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောက်ချင်းငှက်များ ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကုလဃရဏီသုတ်
ကောသလနိုင်ငံ တောအုပ်တစ်ခု၌ သီတင်းသုံးသော, နေစဉ်ဆွမ်းလှူသော ဆွမ်းဒါယကာ၏အိမ်၌ သမာပတ်ဝင်စားလျက်နေသော ရဟန္တာမထေရ်မြတ်တစ်ပါးကို ရဟန္တာဖြစ်မှန်းမသိသော တောစောင့်နတ်က အိမ်ရှင်အဟန်ဖန်ဆင်း၍ လျှောက်ထားမှုကို မထေရ်မြတ်က ဖြေကြားပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။
ဝမ်ကျင်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဝမ်ကျင်ရွာ (Wankyin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းလန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၂၂၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းလန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၁၆ ဦး၊ မ ၂၀၄၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၆၅၉ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ ဝမ်ကျန်း (အာခါ)ဖြစ်သည်။
ကုန်းနင်လုံရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
ကုန်းနင်လုံရွာ (Koneninlong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ မိုင်းရဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၃၀၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းရဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၂၅ ဦး၊ မ ၁၃၈၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၀၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ဝမ်ကျင်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျခတ္တောရွာ၊ မကွေးမြို့နယ်
ကျခတ္တောရွာ (Kyakhattaw)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မကွေးမြို့နယ်၊ ပဌနဂိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၈၃၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပဌနဂိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၈၃ ဦး၊ မ ၂၃၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၅၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မကွေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒါမန်ယန်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ဒါမန်ယန်ရွာ(Darmanyang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ ရှဒန်ပုန်ဝါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၉၉၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခါးပြတ်ရွာ၊ ပွတ်ခရိုင်
ခါးပြတ်ရွာ၊ ပွတ်ခရိုင်
ကုလသမဂ္ဂ တက္ကသိုလ်
ကုလသမဂ္ဂ တက္ကသိုလ်
ကုလသမဂ္ဂ တက္ကသိုလ်သည် ကုသလမဂ္ဂ အဖွဲ့အစည်းများအနက် တစ်မူထူးသည့် ဝိသေသရှိသောအဖွဲ့ ဖြစ်သည်။
၁၉၆၉ ခုနှစ်အတွက် အတွင်းရေးမှူးချုပ် အစီရင်ခံစာ၏ နိဒါန်းတွင် ကုလသမဂ္ဂ တက္ကသိုလ် တည်ထောင်ရန် အကြံကို ထိုစဉ်က အတွင်းရေးမှူးချုပ်ဖြစ်သူ ဦးသန့်က ဦးစွာပထမ တင်ပြခဲ့လေသည်။ ထို့ပြင် ယင်းတက္ကသိုလ်၏ ပဓာနလုပ်ငန်း မှာ နိုင်ငံရေးအရရော၊ ယဉ်ကျေးမှုအရပါ တစ်နိုင်ငံနှင့် တစ်နိုင်ငံ ပိုမိုနားလည်အောင် ဆောင်ရွက်ရန်ပင် ဖြစ်သင့်သည့်ဟုလည်း တစ်ပါတည်း တင်ပြခဲ့လေ၏။
ရည်မှန်းချက်နှင့် အခြေခံမူများ
ဤကိစ္စကို လေ့လာသုံးသပ်ရန် ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူများအဖွဲ့ကို အထွေထွေ လွှတ်တော်က ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ကုလသမဂ္ဂ ပညာ၊ သိပ္ပံနှင့် ယဉ်ကျေးမှု အဖွဲ့ကလည်း ယင်း၏ သုံးသပ်ချက်များကို တင်ပြသည်။ ကုလသမဂ္ဂ သင်တန်းနှင့် သုတေသန ဗိမာန်ကလည်း အလားတူပင် လေ့လာ တင်ပြသည်။ အဆိုပါ အဖွဲ့အသီးသီး၏ လေ့လာတွေ့ရှိချက်တို့ကို ကုလသမဂ္ဂ စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေးကောင်စီက ဆွေးနွေး စဉ်းစားသည်။ ယင်းသို့ စဉ်းစားပြီးနောက် တင်ပြသော စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေးကောင်စီ၏ ထောက်ခံချက်များကို အထွေထွေ လွှတ်တော်က ထပ်မံဆွေးနွေးသည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် အထွေထွေ လွှတ်တော်၏ ၂၇ ကြိမ်မြောက် ညီလာခံက ကုလသမဂ္ဂ တက္ကသိုလ်ကို တည်ထောင်ရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်ပြီးနောက် တည်ထောင်ရာ၌ လိုက်နာရမည့် မူများနှင့် ရည်မှန်းချက်များကိုလည်း ချမှတ်ပေးလိုက်သည်။ ရည်မှန်းချက်များ ချမှတ်ပေးပြီးနောက် အတွင်းရေးမှူးချုပ်သည် ကုလသမဂ္ဂ ပညာ၊ သိပ္ပံနှင့် ယဉ်ကျေးမှု အဖွဲ့၏ ညွန်ကြားရေးဝန်ချုပ်နှင့် ညှိနှိုင်းလျက် ကုလသမဂ္ဂ တက္ကသိုလ် တည်ထောင်ရေး ကော်မတီကို ဖွဲ့စည်း ရန်ဖြစ်သည်။ ကုလသမဂ္ဂ တက္ကသိုလ် တည်ထောင်ရေး ကော်မတီသည် ကုလသမဂ္ဂ တက္ကသိုလ်၏ ရည်မှန်းချက်နှင့် မူများကို ပီပီပြင်ပြင် ထပ်မံ၍ ရေးသားပြုစုရန်နှင့် ကုလသမဂ္ဂ တက္ကသိုလ်၏ အခြေခံဖွဲ့စည်းပုံ စာချုပ်မူကြမ်းကို ရေးဆွဲတင်ပြရန်လည်း တာဝန်ယူရသည်။ တည်ထောင်ရေး ကော်မတီတွင် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ နိုင်ငံပေါင်း ၂ဝ မှ ထင်ရှားသော နိုင်ငံရေးနှင့် ပညာရေးလောကမှ ခေါင်းဆောင်များပါဝင်သည်။
အခြေခံဖွဲ့စည်းပုံ စာချုပ်
အခြေခံဖွဲ့စည်းပုံ စာချုပ်မူကြမ်း ရေးဆွဲရေး ကော်မတီက တင်သွင်းသော စာချုပ်မူကြမ်းကို ၁၉၇၃ ခု ဒီဇင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့တွင် အထွေထွေလွှတ်တော်က အတည်ပြုသည်။ ကုလသမဂ္ဂ တက္ကသိုလ်သည် ကမ္ဘာအရပ်ရပ်ရှိ လူပုဂ္ဂိုလ် အသီးသီးတို့နှင့်၎င်း၊ ပညာရေး သိပ္ပံရေးတို့နှင့် ၎င်းဆက်သွယ်ပြီးနောက် တစ်ကမ္ဘာလုံးတွင် လက်တွေ့ လိုအပ်သော သုတေသန လုပ်ငန်းတို့ကို ဆက်စပ် ညှိနှိုင်းလုပ်ကိုင်ရန် ဖြစ်သည်။ ကုလသမဂ္ဂ တက္ကသိုလ် ကောင်စီသည် သုတေသနနှင့် လေ့ကျင့်ရေး ဗိမာန်များကို အသစ်တည်ထောင်လိုက တည်ထောင်နိုင်သည်။ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်၌ တည်ထောင်ထားပြီးဖြစ်သော သုတေသနနှင့် လေ့ကျင့်ရေး ဗိမာန်တို့ကို ကုသလမဂ္ဂ တက္ကသိုလ်၏ ဘောင်အတွင်းသို့ သွတ်သွင်းလိုက သွတ်သွင်းနိုင်သည်။ ထိုကဲ့သို့ ကုလသမဂ္ဂ တက္ကသိုလ်ကောင်စီ ကိုယ်တိုင်က အသစ် တည်ထောင်သော သုတေသနနှင့် လေ့ကျင့်ရေး ဗိမာန်တို့နှင့်တကွ အခြားနည်းအားဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသော သုတေသနနှင့် လေ့ကျင့်ရေးဗိမာန် အားလုံးတို့ကို စုပေါင်း၍ ကုလသမဂ္ဂ တက္ကသိုလ်ဟု ခေါ်တွင်သည်။
ကမ္ဘာအရပ်ရပ်၊ နိုင်ငံအသီးသီး၊ အထူးသဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံတို့တွင် ထက်မြက်သော ပညာရှင်များ အစဉ်တစိုက် ထွက်ပေါ်လာစေရန်မှာ ကုသလမဂ္ဂ တက္ကသိုလ်၏ ပဓာနလုပ်ငန်း ဖြစ်လေသည်။ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံတို့ရှိ ပညာရှင်တို့ သည် မိမိတို့နိုင်ငံ၏ လက်တွေ့ဘဝနှင့် ကင်းကွာကာ နောက်ဆုံး၌ ဇာတိရပ်မြေကို စွန့်၍ ဖွံ့ဖြိုးပြီး နိုင်ငံတို့သို့ ရှောင်ခွာသွားခြင်းမျိုး မဖြစ်စေရန်လည်း ရည်စူးချက်ရှိသည်။ ကုလသမဂ္ဂ တက္ကသိုလ်သည် ယဉ်ကျေးမှု ဘာသာစကားနှင့် လူမှုရေးစနစ်တို့ ကွဲပြားခြားနားသော လူမျိုးများအချင်းချင်း ယှဉ်တွဲ နေထိုင်ရေးကိုလည်းကောင်း၊ ကမ္ဘာ့ငြိမ်ချမ်းရေးနှင့် လုံခြုံရေး ထိန်းသိမ်းမှုနှင့် နိုင်ငံအချင်းချင်း ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆက်ဆံရေးကိုလည်းကောင်း၊ လူ့အခွင့်အရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေးဆိုင်ရာ ပြောင်းလဲ ဖြစ်ပေါ်မှုများ၊ ပတ်ဝန်းကျင် အခြေအနေကို ပြုပြင်ရေးနှင့် သယံဇာတ ပစ္စည်းများ အသုံးချရေးတို့ကိုလည်းကောင်း၊ သိပ္ပံနှင့် အခြားဘာသာရပ်များ သုတေသနပြုမှု ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများ လက်တွေ့ အသုံးချနည်းများကို၎င်း၊ လူ့အရည်အသွေး အဆင့်အတန်း တိုးတက်ရေးကို၎င်း ဘာသာရပ်များ အနေဖြင့် သုတေသန ပြုသွားရန် ဖြစ်သည်။ ကုလမဂ္ဂ တက္ကသိုလ်သည် လောလောဆယ်အားဖြင့် ကမ္ဘာ့ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှု ပြဿနာ၊ လူမှုရေး တိုးတက်မှု လုပ်ငန်းများနှင့် သယံဇာတ ပစ္စည်းတို့ကို စီမံခန့်ခွဲ အသုံးချနည်း ဘာသာရပ် သုံးခုကို ဦးစားပေး ဆောင်ရွက်လျက် ရှိလေသည်။ ထို့ပြင် ဘက်မလိုက် နိုင်ငံများကို လိုလားလျက်ရှိသော ဘက်မလိုက်ဝါဒကို သုတေသန ဘာသာရပ် တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ရန်လည်း စဉ်းစားလျက်ရှိသည်။
ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် ရန်ပုံငွေ
ကုလသမဂ္ဂတက္ကသိုလ်တွင် အဖွဲ့ဝင် ၂၄ ဦးပါဝင်သော ကုလသမဂ္ဂတက္ကသိုလ် ကောင်စီဟူ၍ ရှိသည်။ ယင်းကောင်စီသည် တက္ကသိုလ် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ပင် ဖြစ်သည်။ ကောင်စီကို ဒေသအလိုက် ကိုယ်စားလှယ်များ ကျယ်ပြန့်စွာ ပါဝင်အောင် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ လက်ရှိ ကောင်စီအဖွဲ့ဝင် များမှာ နိုင်ဂျီးရီးယား၊ ပြင်သစ်၊ ဗြိတိန် ဘရာဇီး၊ ကနေဒါ၊ အီဂျစ်၊ ပိုလန်၊ အီသီယိုးပီးယား၊ ဂျာမန်ဒီမိုကရက်တစ် သမ္မတနိုင်ငံ၊ ဆွီဒင်၊ ဂျပန်၊အီတလီ၊ အိန္ဒိယ၊ အီရန်၊ ဗင်နီဇွဲလား၊ အာဂျင်တီးနား၊ ရူမေးနီးယား၊ ဆင်နီဂေါ၊ မက်ဆီကို၊ အမေရိက၊ ထရင်နီ ဒက်နှင့် တိုဗားဂိုး၊ ပါကစ္စတန်၊ ကင်ညာနှင့် ဆီးရီးယားနိုင်ငံများမှ ဖြစ်ကြသည်။ ကုလသမဂ္ဂတက္ကသိုလ်၏ ပညာရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေး ကိစ္စများကို စီမံကွပ်ကဲရသော အမြင့်ဆုံးတာဝန်ရှိသူ ပါမောက္ခချုပ်တစ်ဦး ရှိသည်။ ပါမောက္ခချုပ်၏ သက်တမ်းမှာ ငါးနှစ်ဖြစ်၍ လက်ရှိ ပါမောက္ခချုပ်မှာ နယူးယော့ တက္ကသိုလ်၏ အကြီးအကဲအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ဖူးသူ ဂျိမ်းဟက်စတာ ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၅ ခု မတ်လ ၁ ရက်နေ့မှစ၍ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ကုလသမဂ္ဂ တက္ကသိုလ်၏ ပထမဆုံးသော ပါမောက္ခချုပ်လည်း ဖြစ်သည်။ ပါမောက္ခချုပ်၏ လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ရသော ရုံးအဖွဲ့၊ သို့မဟုတ် ကုလသမဂ္ဂတက္ကသိုလ် ဌာနချုပ်ရုံးကို ၁၉၇၄ ခု ဒီဇင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့က တိုကျိုမြို့၌ စတင် ဖွင့်လှစ်ထားလေသည်။
ကုလသမဂ္ဂ တက္ကသိုလ်ကောင်စီဝင်များကို ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ်နှင့် ကုလသမဂ္ဂ ပညာ၊ သိပ္ပံနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့ ညွန်ကြားရေး ဝန်ချုပ်တို့က ပူးတွဲ၍ ရွေးချယ် ခန့်ထားသည်။ ယင်းသို့ ခန့်ထားရာ၌ သက်ဆိုင်ရာ သက်ဆိုင်ကြောင်းဖြစ်သော အဖွဲ့အစည်းများ၏ အကြံဉာဏ်ကို ရယူသည့်အပြင် ကုလသမဂ္ဂ လေ့ကျင့်ရေးနှင့် သုတေသန ဗိမာန်နှင့်လည်း တိုင်ပင်သည်။
ကုလသမဂ္ဂ တက္ကသိုလ် ကောင်စီတစ်ဦး၏ သက်တမ်းသည် ခြောက်နှစ်ဖြစ်သည်။ ကောင်စီဝင် ဦးရေ၏ ထက်ဝက်ကို သုံးနှစ်တစ်ကြိမ် ရွေးချယ် ခန့်ထားရသည်။ ကောင်စီဝင် တစ်ဦးသည် ခြောက်နှစ်ထက်ပို၍ ပါဝင်ခွင့် မရချေ။ ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ်၊ ကုလသမဂ္ဂ ပညာ၊ သိပ္ပံနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့၏ ညွန်ကြားရေးဝန်ချုပ် ကုလသမဂ္ဂ လေ့ကျင့် ရေးနှင့် သုတေသနဗိမာန်၏ အမှုဆောင် ညွန်ကားရေးမှူးနှင့်ပါမောက္ခချုပ် တို့သည် ကုလသမဂ္ဂ တက္ကသိုလ်ကောင်စီတွင်ရာထူးအလျောက် အဖွဲ့ဝင် များအဖြစ် ပါဝင်ကြသည်။ သို့ဖြစ်၍ ကောင်စီဝင်စုစုပေါင်း ၂၈ ယောက် ဖြစ်သည်။ ကောင်စီအစည်းအဝေးကို တစ်နှစ်လျှင် နှစ်ကြိမ်ပုံမှန် ပြုလုပ် သည်။ ပထမ အစည်းအဝေးကို ဇန်နဝါရီလ စတတ္ထုပတ်တွင်တိုကျိုမြို့ရှိ ရုံချုပ်တည်ရာတွင် ကျင်းပလေ့ရှိ၍ ဒုတိယအစည်းအဝေးကို ဇွန်လ စတုတ္ထပတ်တွင် ဖိတ်ကြားသော နိုင်ငံတစ်ခုခု၌ ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ ကောင်စီ၏ပထမဆုံး အစည်းအဝေးကို ၁၉၇၄ ခုနှစ် မေလ ၁၂ ရက်နေ့ တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။
ကုလသမဂ္ဂ တက္ကသိုလ် ရန်ပုံငွေသို့ ဂျပန်နိုင်ငံက အမေရိကန်ဒေါ်လာသန်း ၁ဝဝ မတည် ထည့်ဝင်ခဲ့သည်။ တိုကျိုမြို့တွင်တက္ကသိုလ်ဗဟိုဌာနချုပ် ထားရှိရေးအတွက် မယတည်ရသော ငွေလုံးငွေရင်း အသုံးစရိတ်ကိုလည်း ဂျပန်နိုင်ငံကပင် လှူသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံမှအပ ကုလသမဂ္ဂ တက္ကသိုလ် ရန်ပုံငွေသို့ ဦးစွာပထမ ထည့်ဝင်လှူဒါန်းသော အခြားနိုင်ငံမှာ အာဖရိကမှ ဆင်နီဂေါနိုင်ငံ ဖြစ်လေသည်။
ကုလသမဂ္ဂ တက္ကသိုလ် ရန်ပုံငွေသို့ ထည့်ဝင်လှူဒါန်းကြပါရန် အထွေထွေ လွှတ်တော်က ၁၉၇၄ ခုနှစ်မှစ၍ တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ပစ္စည်းဖြစ်စေ၊ ငွေဖြစ်စေ လှူဒါန်းနိုင်သည်။ နိုင်ငံအစိုးရများ အနေနှင့်ရော၊ လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးချင်းနှင့် အစိုးရမဟုတ်သော အဖွဲ့အစည်းများအနေနှင့်ပါ ရန်ပုံငွေ ထည့်ဝင် လှူဒါန်း နိုင်သည်။ ထို့ပြင် ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့အစည်းများ၊ အထူးအဖွဲ့ခွဲများ၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အနုမြူစွမ်းအင် အဖွဲ့နှင့်တစ်ကွ အခြား အစိုးရမဟုတ်သော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများက ပေးသည့် သုတေသန နှင့် လေ့ကျင့် သင်ကြားရေးဆိုင်ရာ ပညာတော်သင် ဆုတို့ကိုလည်း ကုလသမဂ္ဂ တက္ကသိုလ်က လက်ခံသည်။
အထက်ကျောက်ဖြူရွာ၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဇီးကုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကော့မှူးမြို့နယ်
ကော့မှူးမြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ တွံတေးခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ကော့မှူးမြို့ ဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၏ အနောက်တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိပြီး နာဂစ်မုန်တိုင်း တိုက်ခတ်ခဲ့စဉ်က ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ မြို့နယ်များအနက် ထိခိုက်မှု အများဆုံး မြို့နယ် ဖြစ်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေး နှင့် သမိုင်းကြောင်း
အလုပ်သမား အခွင့်အရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူနှင့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားဟောင်း တစ်ဦးဖြစ်သူ မစုစုနွေးသည် ကော့မှူးမြို့နယ် ထန်းမနိုင်ကျေးရွာမှ ဖြစ်သည်။ သူမသည် အစိုးရဝန်ထမ်းများအား အတင်းအကြပ် အလုပ်ခိုင်းစေမှုဖြင့် တရားစွဲဆို အနိုင်ရခဲ့သည့် ပထမဆုံး မြန်မာနိုင်ငံသား တစ်ဦးဖြစ်သည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် စစ်အစိုးရ၏ နေအိမ်အကျယ်ချုပ် ချမှတ်ခံထားရသူ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က ၂၀၁၂ ဧပြီ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ကော့မှူးမြို့နယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ် ဧပြီ ၁ ရက်နေ့တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် ရွေးကောက်ပွဲ အနိုင်ရရှိခဲ့ကာ ကော့မှူးမြို့နယ် ကိုယ်စားပြု ပြည်သူ့လွှတ်တော် အမတ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ပေါတလရီရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်
ပေါတလရီရွာ(Pawtalayee)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ မြဝတီခရိုင်၊ မြဝတီမြို့နယ်၊ မဲကလား၊ ဆုံဆည်းမြိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၃၅၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြဝတီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြာပုံရွာ
ကြာပုံရွာ
ကွင်းဘုန်းရွာ၊ ဒေါင့်ကြီး
ကွင်းဘုန်းရွာ၊ ဒေါင့်ကြီး
လက်ပန်အဝရွာ၊ လက်ပန်
လက်ပန်အဝရွာ၊ လက်ပန်