cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
အလက်ဇန်ဒရို ဗို့လတာ
ငယ်စဉ်ဘဝ
၁၇၇၆-၁၇၇၇ နှစ်များတွင် ဗိုလတာသည် ဓာတ်ငွေ့တို့နှင့်ပတ်သက်သည့် ဓာတုဗေဒ ပညာရပ်ကို ဆည်းပူးခဲ့သည်။ စိမ့်မြေ တို့မှ ဓာတ်ငွေ့များကို စုဆောင်းလေ့လာရင်းမှ မီသိန်းဓာတ်ငွေ့ (သဘာဝဓာတ်ငွေ့) ကိုတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ထိုနောက် မီသိန်းဓာတ်ငွေ့ကို လျှပ်စစ်မီးပွားများနှင့် မီးရှို့စမ်းသပ်သည့် စမ်းသပ်မှုကိုလည်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ လျှပ်သိုခြင်း (Capacitance) ကိုလည်း လေ့လာခဲ့သည်။ ဗိုလတာသည် ပိုတင်ရှယ်ခြားနားခြင်းနှင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်ဆောင်အမှုန်များ၏ ဆက်စပ်မှုကိုတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယင်းကို ဗိုလတာ၏လျှပ်သိုမှု ဥပဒေသ (Volta 's Law of capacitance) ဟုခေါ်သည်။ ယင်းတွေ့ရှိချက်ကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ပိုတင်ရှယ်ခြားနားခြင်း၏ ယူနစ်ကို ဗို့ ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ ၁၇၇၉တွင် ပါဗီးယားတက္ကသိုလ် စမ်းသပ်လေ့လာဆဲ ရူပဗေဒဌာန တွင် ပါမောက္ခ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုရာထူးဖြင့်ပင် ၂၅နှစ်နီးပါး အမှုထမ်းခဲ့သည်။  ထို့နောက် အနွယ်တော်ထဲမှ ထရီစာပါရီဂရီနီ အမည်ရှိမိန်းကလေး တစ်ဦးနှင့် ၁၇၉၄တွင်လက်ထပ်ထိမ်းမြားခဲ့သည်။ သား ၃ဦးထွန်းကားခဲ့သည်။
ဗိုလတာ နှင့် ဂယ်လ်ဗနီ
လျူဂီဂယ်လ်ဗနီ သည် ဖားတစ်ကောင်၏ ခြေထောက်တစ်ဘက်တစ်ချက်စီတွင်မျိုးမတူသော သတ္တု များကို တန်းဆက်ချိတ်ဆွဲစေခြင်းဖြင့် သတ္တဝါလျှပ်စစ် (Animal Electricity) ကိုတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ၎င်းစမ်းသပ်မှုတွင် ဖား၏ခြေထောက်သည် လျှပ်ကူးပစ္စည်း အဖြစ်လုပ်ဆောင်ချက်ကို ဗိုလတာ သတိထားမိသည်။ ထို့နောက် ဗိုလတာသည် ဖား၏ခြေထောက်တွင် ဆားရည်စိမ်ထားသော စက္ကူ ကိုကပ်ကာ လျှပ်စစ်စီးဆင်းမှုကိုလေ့လာခဲ့သည်။ ထိုကဲ့သို့လေ့လာစူးစမ်းမှုကြောင့် လျှပ်စစ်ဓာတုဗေဒ အပါအဝင်  ဂယ်လ်ဗနစ်ဆဲလ် (Galvanic Cell) ၏ Electromotive Force (emf) အစရှိသည်တို့ကိုလည်း လေ့လာတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ဂယ်လ်ဗနစ်ဆဲလ် မျိုးမတူသော သတ္တု လျှပ်ခေါင်း နှစ်ခုပါဝင်၍ ၎င်းတို့ကို လျှပ်လိုက်ရည်ဖြင့် ခွဲခြားထားသည်။ ၎င်းကို ဗိုလတာ၏ လျှပ်စစ်ဓာတုဗေဒ နိယာမ ဟုခေါ်သည်။  Zn-Cu galvanic cell ဟူသောပုံကိုကြည့်ပါ။ ၁၈ဝဝခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးသော ဓာတ်ခဲနှင့်တူသည့် ဘက်ထရီတစ်မျိုးဖြစ်သော ဗော်လ်တာယစ် ပိုင်းလ် ခေါ် Voltaic Pile ကိုတီထွင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် တည်ငြိမ်သော လျှပ်စီးကြောင်း ကိုထုတ်ပေးနိုင်စွမ်းရှိသည်။ ဗိုလတာသည် ဓာတ်အိုးများပြုလုပ်ရာတွင် မတူညီသော သတ္တုလျှပ်ခေါင်း နှစ်ခုကိုအသုံးပြုရမည်ဖြစ်ရာ ထို သတ္တု သည် ငွေ (Silver) နှင့် သွပ် (Zinc) တို့သည် အကောင်းဆုံးသော သတ္တု များပင်ဖြစ်နိုင်သည်ဟုဆုံးဖြတ်ချက်ချခဲ့သည်။
ပထမဆုံးသော ဘက်ထရီ
ဗိုလတာသည် အဝေးထိန်းစနစ်ဖြင့် အဝေးမှနေ၍ လှမ်း၍ ပစ်နိုင်သော ပစ္စတို သေနတ်ကိုလည်းတီထွင်နိုင်ခဲ့သည်။ Leyden jar ခေါ်ကိရိယာ တစ်မျိုးမှနေ၍ လျှပ်စီးကြောင်းကို ကိုဘိုမှမီလန်မြို့သို့ ဝါယာကြိုးဖြင့်ပေးပို့ကာ သေနတ်မောင်းကိုဖြုတ်နိုင်ရန်ပြုလုပ်ထားသည်။ မြေကြီးနှင့်ဝါယာကြိုးကြား လျှပ်ကာပစ္စည်း အဖြစ် သစ်သားပြားများကို အသုံးပြုထားသည်။ ထိုကဲ့သို့အသုံးပြုသည့် စနစ်သည် ကြေးနန်းဆက်သွယ်ရေး၏ ရှေ့ပြေးဖြစ်သည်။ ဗိုလတာတီထွင်ခဲ့သော ဘက်ထရီသည်လည်း ကမ္ဘာ့ ပထမဆုံးသော လျှပ်စစ်ဓာတုဗေဒ ဓာတ်အိုး (ဘက်ထရီ) ဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင်လျှပ်ခေါင်းနှစ်ခုပါဝင်သည့်အနက် တစ်ခုမှာ သွပ်ဖြင့်ပြုလုပ်ထား၍ တစ်ခုမှာ ကြေးနီ (Copper) ဖြင့်ပြုလုပ်ထားသည်။ လျှပ်လိုက်ရည်မှာ ဆာလဖျူရစ်အက်ဆစ် သော်လည်းကောင်း၊ဆားနှင့်ရေသော်လည်းကောင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ လျှပ်လိုက်ရည်သည် 2H+ နှင့် SO42− အနေအထားနှင့်တည်ရှိနေပါသည်။
အောက်ပါဓာတ်ပြုမှု ကိုဖြစ်ပေါ်စေသည်။
စိုက်ပျိုးရေးဒိုင်ရွာ၊ ဥယျာဉ်သာ
စိုက်ပျိုးရေးဒိုင်ရွာ၊ ဥယျာဉ်သာ
အလက်ဇန်ဒရို ဗို့လတာ
ပထမဆုံးသော ဘက်ထရီ
ဥပမာအားဖြင့် ဆာလဖျူရစ်အက်ဆစ်၊ အပျော့စားပင်ဖြစ်နေစေကာမူ ကိုင်တွယ်ထိတွေ့ရန် လွန်စွာခက်ခဲပြီး၊ အန္တရာယ် လွန်စွာများပါသည်။ ကိုလည်းဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ဟိုက်ဒရိုဂျင်ဓာတ်ငွေ့သည် ထွက်ခွာသွားခြင်းမရှိသောကြောင့် ပိုလာစွန်းဖြစ်ခြင်း (Polarization) ကိုဖြစ်ပေါ်စေသည်။
ဗိုလတာ၏ နောက်ဆုံးနေ့ရက်များ
ဗိုလတာ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် တီထွင်မှု များကို နှစ်ထောင်းအားရသည့်အတွက် နပိုလီယံမှ ၁၈၀၁ခုနှစ်တွင် ဂုဏ်ပြုခဲ့သည်။ ဗိုလတာသည် ၁၈၁၉တွင် အလုပ်မှအနားယူခဲ့ပြီး၊ ကန်မ်နဂိုရှိစံအိမ်တော်သို့ပြန်လာခဲ့သည်။ ၁၈၂၇ မတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန် အနိစ္စ ရောက်သည်။
ဖွမ်ယောင်ဒိန်ဆာရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ဖွမ်ယောင်ဒိန်ဆာရွာ(Hpumyawngdingsa)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ ဖွမ်ယောင်ဒိန်ဆာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၁၆၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်ခုံကောင်းခမ်ရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
မန်ခုံကောင်းခမ်ရွာ (Manhkonkawnghkam)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ နမ့်ဆွမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၅၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်ဆွမ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၄ ဦး၊ မ ၅၄၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂပ်စတားဗပ် (ဒုတိယ)
ဂပ်စတားဗပ် (ဒုတိယ) (ဆွီဒင်)(ခရစ် ၁၅၉၄-၁၆၃၂)
ဒုတိယဂပ်စတားဗပ်ဟူသော ဘွဲ့အမည်ဖြင့် ဆွီဒင်ထီးနန်းကို ၁၆၁၁ ခုနှစ်တွင် ဆက်ခံသော ဂပ်စတားဗပ်အဒေါဖပ်သည် ဆွီဒင်ပြည့်ရှင် နဝမ ချားဘုရင်၏ သားတော် ဖြစ်လေသည်။ ၁၅၉၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်္ဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် စတော့ခ်ဟုမ်းမြို့တော် ရဲတိုက်ကြီးတွင် ဖွားမြင်သည်။ အသက် ၁၂ နှစ်အရွယ်တွင် လက်တင်ဘာသာ၊ အီတာလျံ၊ ဒတ်ချ်နှင့် ဂျာမန်ဘာသာစာပေ များကို နိုင်နင်းစွာ တတ်ကျွမ်းခဲ့သည်။
၁၆၁၁ ခုနှစ်တွင် နဝမ ချားဘုရင် နတ်ရွာစံသဖြင့် အသက် ၁၇ နှစ်သားမျှသာရောက်ရှိသေးသော ဂပ်စတားဗပ်သည် ဆွီဒင် ထီးနန်းကို ဆက်ခံ စိုးစံရသည်။ ဂစ်စတားဗပ်ဘုရင်ထီးနန်း ဆက်ခံပြီး၍ မကြာမီပင် သူ၏ခမည်းတော်လက်ထက်က ဒိန်းမတ်နိုင်ငံ၊ ပိုလန်နိုင်ငံ၊ ရုရှနိုင်ငံတို့နှင့် စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သော စစ်ပွဲများကို ဆက်လက်တိုက်ခိုက်လေတော့သည်။ ဂပ်စတားဗပ် သည် စစ်ပွဲတိုင်း၌ပင် အောင်မြင်ခဲ့၏။ ၁၆၁၇ ခုနှစ်၊ စစ်ပြေ ငြိမ်းရေးစာချုပ် ချုပ်ဆိုခဲ့ရာတွင် ဗောလတစ်ပင်လယ်၏ အရှေ့ ဘက် ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်ရှိ ပြည်နယ်များသည် ဆွီဒင်ပိုင် ဖြစ်လာလေသည်။ ထို့နောက် ပိုလန်နိုင်ငံနှင့် ၈ နှစ်ကြာမျှ တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာတွင်လည်း အောင်ပွဲရသည်သာ များလေသည်။
ထိုအတောအတွင်း သူ၏စစ်တပ်ကို ဥရောပတိုက်တွင် အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် ပြုပြင်ဖန်တီးခဲ့လေသည်။ ထိုသို့ အောင်ပွဲများရပြီး နယ်မြေအများ သိမ်းပိုက်ရရှိကာ စစ် ပရိယာယ်ကြွယ်ဝ၍ ရဲစွမ်းသတ္တိရှိလှသောကြောင့် သူ့အား မြောက်ပိုင်းက ခြင်္သေ့ကြီးဟု ခေါ်ကြ၏။ အုပ်ချုပ်ရေးဘက် တွင်လည်း အစွမ်းအစရှိသူဖြစ်သည့်အတိုင်း ဆွီဒင်နိုင်ငံတွင်း၌ ရွာသစ်များချက်ချင်း တည်ထောင်ပေးသည့်အပြင် ပညာ တိုးတက်ပြန့်ပွားရေးအတွက် အပ်ဆားလာတက္ကသိုလ်ကြီးကို တိုးတက်ချဲ့ထွင်နိုင်ရန် မြေများပေးအပ်လေသည်။ ဘဏ္ဍာရေး အခြေအနေကို တောင့်တင်းအောင် စီမံခဲ့သည်။ ဥပဒေသစ်များ ကိုလည်း ရေးဆွဲပြဋ္ဌာန်းပေးခဲ့သည့်အပြင် ဆွီဒင်နိုင်ငံ အုပ်ချုပ် ရေး စက်ယန္တရားကြီးတစ်ခုလုံးကိုလည်း ပြုပြင် ပြောင်းလဲလိုက် လေသည်။
သို့ဖြစ်၍ သူ၏ လက်ထက်တွင် စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း များနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး လုပ်ငန်းများ တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးခဲ့ လေသည်။ ဂပ်စတားဗပ်သည် ဥရောပ နှစ်သုံးဆယ်စစ်ပွဲကြီး တွင် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခြင်းမှာ ကိုယ်တိုင်က ပရိုတက်စတန့် ဂိုဏ်းဝင်ဖြစ်၍ ပရိုတက်စတန့်ဂိုဏ်းသားများဘက်မှ ကူညီရန် အတွက်သာမဟုတ်ဘဲ သူ၏ နိုင်ငံတော်ကို ဂျာမန်ပြည်နယ် ကမ်းခြေအထိ တိုးချဲ့ရန်အတွက်လည်း ဖြစ်ပေသည်။
၁၆၃၁ ခုနှစ်တွင် ဂပ်စတားဗပ်သည် ဆွီဒင်စစ်သည်တော် ပေါင်း ၃ဝဝဝဝ နှင့်အတူ ဂျာမနီပြည်မြောက်ပိုင်းတွင် တက် ရောက် တပ်စွဲ၍ တိုက်ပွဲ တစ်ပွဲပြီးတစ်ပွဲ အောင်မြင်ခဲ့လေသည်။ လိုက်ပဆစ်မြို့အနီး ဗရိုက်တင်ဖဲ တိုက်ပွဲတွင် ဗရင်ဂျီဂိုဏ်းဝင် ဩစတြီးယန်း ဗိုလ်ချုပ်တီးလီအား အောင်နိုင်လိုက်၏။ ဤ တိုက်ပွဲမှာ နှစ်သုံးဆယ်စစ်ပွဲကြီးတွင် အကြီးကျယ်ဆုံးသော တိုက်ပွဲကြီး ဖြစ်လေသည်။ ဩစတြီးယန်း ဧကရာဇ်ဘုရင်သည် တီးလီ၏ နေရာတွင် ဗိုလ်ချုပ်ဗော်လင်းစတိုင်အား ခန့်၍ ဂပ်စတားဗပ်ကို တုံ့ပြန် တိုက်ခိုက်စေလေသည်။
ထို့နောက် ၁၆၃၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၆ရက်နေ့တွင် လွတ်ဆင်မြို့၌ ဂပ်စတားဗပ်၏ စစ်တပ်နှင့် ဗော်လင်းစတိုင်း၏ စစ်တပ်တို့ ဆုံမိကြ၍ ပြင်းထန်လှသော တိုက်ပွဲကြီးဖြစ်ပွား ခဲ့လေသည်။ ထိုတိုက်ပွဲတွင် ဗော်လင်းစတိုင်း၏ စစ်တပ်ကြီး လည်း ဖရိုဖရဲ ပြိုကဲပျက်စီးကာ ဆွီဒင်တို့က အနိုင်ရလိုက် သော်လည်း သူတို့၏ ရဲစွမ်းသတ္တိရှိလှသော ဂပ်စတားဗပ်ဘုရင် မှာ ကျည်သင့်ကျဆုံးသွားသောကြောင့် ထိုဆုံးရှုံးမှုကြီးနှင့် စာ သော် အောင်ပွဲမှာ မပြောပလောက်ပေ။ သို့သော်လည်း ထိုသို့ အောင်ပွဲရလိုက်သောကြောင့် ဂျာမနီပြည်တွင် ပရိုတက်စတန့် ဂိုဏ်း၏ အရေးမှာ စိတ်အေးသွားရပေတော့သည်။ ထို့ပြင် ဂပ်စတားဗပ်၏ ကြိုးပမ်းချက်များကြောင့် မြောက်ပိုင်းနိုင်ငံများ ထဲတွင် ဆွီဒင်နိုင်ငံမှာ စက်မှုလက်မှု လုပ်ငန်းနှင့် ကူးသန်း ရောင်းဝယ်ရေး လုပ်ငန်းများ အတိုးတက် အဖွံ့ဖြိုးဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်၍ ထိပ်တန်းသို့ ရောက်ခဲ့ရပေသည်။
ဂပ်စတားဗပ်အဒေါဖပ် နတ်ရွာစံပြီးသည့်နောက် ထီးနန်းကို သမီးတော် ခရစ္စတီနာ ဆက်လက်စိုးစံခဲ့လေသည်။
ကုန်မိုင်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ကုန်မိုင်ရွာ(Konmai)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၅၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၇၆ ဦး၊ မ ၂၇၅၅ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၇၃၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သာယာကုန်းရွာ၊ ယိုးဒယားဒက်
သာယာကုန်းရွာ၊ ယိုးဒယားဒက်
ဆကာကြီး(၃)ရွာ၊ ဆကာကြီး
ဆကာကြီး(၃)ရွာ၊ ဆကာကြီး
ကနေရီငှက်
ကနေရီ (Canary) ဟု အမည်တွင်သည့်ငှက်ကို စပိန် အပိုင်ဖြစ်သော ကနေရီကျွန်းစုတွင် မူလပထမ တွေ့ရသည်။ ၁၆ ရာစုနှစ်လောက်တွင် ထိုငှက်များကို လှောင်အိမ်ငှက်များ အဖြစ်ဖြင့် ကနေရီကျွန်းမှ အီတလီနိုင်ငံ သို့ စတင်ယူဆောင် လာကြသည်။ ယခုအခါတွင် တစ်ကမ္ဘာလုံးမှာပင် ကနေရီငှက် များကို လှောင်အိမ်သွင်း၍ အလှမွေးကြ၏။ ကနေရီငှက်သည် ဖင့်စာကလေးမျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည်။ အရိုင်းဘဝတွင် သူတို့ ၏ အရောင်မှာ ညိုဝါဝါ သို့မဟုတ် ဝါစိမ်းစိမ်း ဖြစ်သည်။ ကနေရီ ငှက်မကြီးသည် အသိုက် ဆောက်လုပ်၍ ဥများကို ဝပ် ပေးသည်။ ဥများမှာ အပြာရောင်ဖြစ်၍ တစ်မြုံလျှင် ဥလေးငါး လုံး ရှိတတ်သည်။ ငှက်ဖိုကမူ ငှက်ပေါက်စကလေးများကို အစာ ရှာကျွေးသည်။
ကနေရီငှက်သည် သဘာဝအလျောက် သီချင်းအဆိုကောင်း သော ငှက်ဖြစ်သည်။ သီချင်းများကို ကြည်လင် ပြတ်သားစွာ ဆိုတတ်သည်။ အခြားငှက်များ၏ အသံများကိုလည်း အလွယ် တကူ အတုခိုးနိုင်၏။ ချိုလွင်စွာ တေးဆိုတတ်သောကြောင့် ကနေရီငှက်ကို လူသိများသည်။
အချို့ ကနေရီငှက်များကိုမူ သူတို့၏ လှပသော အတောင် များကြောင့် ဂရုတစိုက် မွေးမြူကြသည်။ ထိုသို့ မွေးမြူကြရာ၌ မှန်မှန်ဂရုစိုက်ဖို့လိုသည်။ လှောင်အိမ်ကိုလည်း အမြဲတမ်း သန့်ရှင်းအောင် ပြုလုပ်ထားရသည်။ ကနေရီငှက် များအတွက် အသင့်တော်ဆုံး အစာမှာ မြက်ပင်မျိုးစေ့၊ ပိုက်ဆံ ပင်မျိုးစေ့နှင့် စိမ်းစိုသော အစားအစာများပင် ဖြစ်သည်။ လှောင်အိမ်တွင်းရှိ သောက်ရေနှင့် ချိုးရေများကို မကြာခဏ လဲပေးရ၏။ ကနေရီငှက်များသည် အရိုင်းဘဝတွင် အဆင်အသွေး အမျိုးမျိုးဆောင်၍ လှောင်အိမ်၌ မွေးမြူသောအခါ အနည်းငယ် ပြောင်းလဲသွားတတ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာဖရိကတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ခရမ်းပြာရွာ၊ ဥယျာဉ်သာ
ခရမ်းပြာရွာ၊ ဥယျာဉ်သာ
ထူးကြီးမြို့
ထူးကြီးမြို့ သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြန်အောင်ခရိုင်၊ အင်္ဂပူမြို့နယ်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။
ရာစုနှစ်များ စာရင်း
ဤစာမျက်နှာသည် ရာစုနှစ်များနှင့် ထောင်စုနှစ်များရှိ ဖြစ်ရပ်များအကြောင်း စာရင်းများ ဖြစ်သည်။
ရေလယ် (တောင်)ရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
ရေလယ် (တောင်)ရွာ (Yaelel(South))သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ ဥယျာဉ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၀၈၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဥယျာဉ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၉၅ ဦး၊ မ ၁၄၈၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၇၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မဏိကဏ္ဌဇာတ်
တိကနိပါတ် - ၁။ သင်္ကပ္ပဝဂ် -(၂၅၃) မဏိကဏ္ဌဇာတ်။ ။ ချစ်ခင်နေသော နဂါးမင်းအား မတောင်းသင့်သော ပတ္တမြားကို တောင်းခဲ့၍ နဂါးမင်း အချစ်ပျက်ကာ ကွေကွင်းသွားသဖြင့် ဆင်းရဲ ကြုံလှီစွာ နေရသော ရသေ့ငယ်အကြောင်း။
တောင်းရမ်းများချက် မနှစ်သက်
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် အာဠဝီပြည်ကို အမှီပြု၍ အဂ္ဂါဠဝစေတီ၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အာဠဝတီတိုင်းသား ရဟန်းတို့သည် သုံးဆောင်နေထိုင်ရန် အဆောက်အအုံကုဋီတို့ကို လှူဒါန်းသူ ဒါယကာမရှိဘဲ ကိုယ်တိုင် ဆောက်လုပ်ကြကုန်၏။
ထိုအခါ ရဟန်းတို့သည် မည်သည့်အမှုကို ပြုလုပ်ကြကုန်၊ အမှုလုပ်ယောကျ်ားကို ပေးကြကုန် စသည်ဖြင့် အလွန်အတောင်းအရမ်း များကုန်၏။ လူတို့သည် အလွန် တောင်းရမ်းခြင်းဖြင့် နှိပ်စက်ကုန်ရကား ရဟန်းတို့ကိုမြင်လျှင် ပြေးကြကုန်၏။
အရှင်မဟာကဿပသည် အာဠဝတီပြည်သို့ရောက်၍ ဆွမ်းခံတော်မူ၏။ လူတို့သည် ရှင်မဟာကဿပကို မြင်လျှင် ပြေးကြကုန်၏။ ရှင်မဟာကဿပလည်း ဆွမ်းဘုဉ်းပေးပြီးလျှင် ရဟန်းတို့ကို မေးသောအခါ ထိုအကြောင်းကိုသိ၍ မြတ်စွာဘုရားကို လျှောက်ကြကုန်၏။
မြတ်စွာဘုရားလည်း ရဟန်းတို့ကို စည်းဝေးစေ၍ “ရဟန်းတို့ ... သင်တို့သည် ကုဋီတို့ကို ကိုယ်တိုင်ဆောက်လုပ်ကြ၏။ အတောင်းအရမ်းများ၏ဟူသည် ဟုတ်မှန်သလော” ဟု မေးတော်မူလျှင် ဟုတ်မှန်ကြောင်းကို လျှောက်ထားကြ၍ ကဲ့ရဲ့တော်မူလျှင် “ရဟန်းတို့ ... တောင်းရမ်းခြင်းမည်သည်ကား ရတနာခုနစ်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသောနဂါးမင်းတို့စင်လျက်လည်း မနှစ်သက်ကြကုန်၊ လူတို့မှာ အဘယ်ဆိုဖွယ် ရှိအံ့နည်း၊ ကျောက်ဖျာမှ ကျောက်ချပ်ကို ဆစ်၍ ယူရသကဲ့သို့ တစ်ကျပ်တစ်သပြာမျှကိုပင် ခဲခဲယဉ်းယဉ်း ရှာဖွေ ဆည်းပူးကြရကုန်၏” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
ညီနောင်ရသေ့ မြစ်နားမွေ့
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် စည်းစိမ်ဥစ္စာများသော ပုဏ္ဏားမျိုး၌ ဖြစ်လေ၏။ ခြေဖြင့် ပြေးသွားနိုင်သောအခါ ညီငယ်တစ်ယောက် မွေးဖွားပြန်၏။ ထိညီနောင်နှစ်ယောက်တို့သည် အရွယ်သို့ရောက်လတ်သော် မိဘတို့သည် သေလွန်ကြကုန်၏။
ထိုအခါ ညီနောင်နှစ်ယောက်တို့သည် သံဝေဂ ရကြသဖြင့် ရသေ့၊ ရဟန်းပြုကာ ဂင်္ဂါမြစ်နား၌ သစ်ရွက်မိုးကျောင်း ဆောက်လုပ်၍ နေကြကုန်၏။ ထိုရသေ့၊ ညီနောင်နှစ်ယောက်တို့တွင် အစ်ကိုကြီး၏ ကျောင်းကား ဂင်္ဂါမြစ်ညာ၌ တည်ရှိ၍ ညီငယ်၏ကျောင်းကား ဂင်္ဂါမြစ်၏ အကြော၌ တည်ရှိလေ၏။
ညီငယ်ရသေ့ နဂါးတွေ့
တစ်နေ့သ၌ မဏိကဏ္ဌ နဂါးမင်းသည် နဂါးပြည်မှ ထွက်၍ လုလင်အသွင် ဖန်ဆင်းကာ ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်းနားသို့ လှည့်လည်သွားလာသည်ရှိသော် ညီငယ်ရသေ့၏ ကျောင်းသို့ရောက်၍ ရသေ့ကို ရှိခိုးကာ ပဋိသန္ဓောရစကား ပြောကြားလျက်နေ၏။ လာဖန်များ၍ အလွန်ချစ်ကျွမ်းဝင်လျက် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ကင်းကွာ၍ နေခြင်းငှာ မတတ်နိုင်ကုန်၏။
မဏိကဏ္ဌ နဂါးမင်းသည် ညီငယ်ရသေ့ထံ မပြတ်ခစားလာ၍ ရသေ့၌ အလွန်ချစ်သဖြင့် ပြန်ကာနီးတွင် လုလင်ငယ် အသွင်ကိုစွန့်၍ ပကတိနဂါးအသွင်ဖြင့် အခွေတို့ဖြင့် ရသေ့၏ကိုယ်ကို ရစ်ပတ်လျက် သုံးသပ်၍ ဦးခေါင်းထက်၌ ပါးပျဉ်းကို ဖြန့်မိုးပြီးလျှင် အတန်ငယ် ရှုကြည့်လျက် ချစ်ခြင်းကိုဖြေ၍ အခွေတို့ကိုဖြေလျက် ရသေ့ကို ရှိခိုးကာ ပြန်လေ့ရှိ၏။
နဂါးကိုကြောက် နောင်တော်လျှောက်
ရသေ့သည် မဏိကဏ္ဌ နဂါးမင်းမှ ကြောက်ရွံ့ထိတ်လန့်သဖြင့် အသားအရေ ခန်းခြောက် ပိန်ချုံးလျက် အရိုးနှင့် အရေမျှသာရှိ၍ ဖန်ရွက်ရော်ကဲ့သို့ ဖျော့တော့သော အဆင်းရှိလေ၏။ တစ်နေ့သ၌ နောင်တော် ရသေ့ထံ သွားလတ်သော် နောင်တော်ရသေ့သည် ပိန်ချုံး ဖျော့တော့နေသော ညီတော်ရသေ့ကို မြင်လျှင် - အကြောင်းကို မေးမြန်းရာ အကြောင်းစုံလျှောက်ထားသဖြင့် ညီတော်ရသေ့အား “ညီတော် .. သင်သည် နဂါးမင်း မလာခြင်းကို အလိုရှိသလော” ဟု မေးလေရာ၊ “နောင်တော် ... မလာခြင်းကို အလိုရှိပါသည်” ဟု လျှောက်လေ၏။ “ညီတော် .. သင့်ထံလာသော အခါ အဘယ်တန်ဆာကိုဆင်၍ လာသနည်း” ဟု မေးပြန်လျှင် “နောင်တော် ... လည်ပင်း၌ ပတ္တမြား ရတနာကိုဆင်၍ လာပါသည်” ဟု လျှောက်ထားလေ၏။
ထိုအခါ နောင်တော်သည် “ညီတော် ... ကောင်းပြီ၊ နဂါးမင်း သင့်ထံလာသောအခါ မထိုင်မီ ပတ္တမြားရတနာကို တောင်းလော့၊ နဂါးမင်းသည် သင့်ကို အခွေတို့ဖြင့် မရစ်ပတ်ဘဲ ထ၍သွားလိမ့်မည်။ နောက်တစ်နေ့ ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်းမှနေကာ ရေကူးလာစဉ် တောင်းလော့၊ နောက်နဂါးမင်းသည် သင့်ထံသို့ မလာလတ္တံ့” ဟု နဂါးမင်း အချစ်ပျက်၍ မလာအောင် နည်းပေးလေ၏။
နဂါးပြေးရှောင်း ပတ္တမြားတောင်း
ညီတော်ရသေ့သည် နောင်တော်ရသေ့ နည်းပေးသောအတိုင်း - နက်ဖြန် နဂါးမင်း လာသောအခါ မထိုင်မီ “နဂါးမင်း ... ငါ့အား ပတ္တမြားရတနာကို ပေးလော့” ဟု တောင်းလေ၏။ နဂါးမင်းသည် မထိုင်ဘဲ ပြေးလေ၏။ နောက်တစ်နေ့ လာ၍ ကျောင်းတံခါးသို့ရောက်လျှင် “နဂါမင်း ... ယမန်နေ့က ပတ္တမြားရတနာကို ငါ့အား မပေးခဲ့၊ ယနေ့ ပေးလော့ ”ဟု တောင်းပြန်၏။ နဂါးမင်းသည် ကျောင်းတွင်းသို့ မဝင်တော့ဘဲ ပြေးလေ၏။ နောက်တစ်နေ့ မြစ်ကမ်းမှစောင့်ကာ နဂါးမင်းလာမည်ဟု ရေတွင်ပေါ်လာစဉ် “နဂါးမင်း ... ငါပတ္တမြားတောင်းသည်မှာ သုံးရက်ရှိပြီ၊ ယနေ့ ငါ့အားပေးခဲ့လော့” ဟု တောင်းပြန်၏။
ထိုအခါ နဂါးမင်းသည် ရေပေါ်မှာ ရပ်တည်လျက် ရသေ့အား -
“အို - ရသေ့ ... ဤပတ္တမြားကြောင့် အကျွန်ုပ်အား ပြန့်ပြော မွန်မြတ်သော နတ်ထမင်း နတ်အဖျော်သည် ဖြစ်လာပေ၏။ ထိုပတ္တမြားကို သင်ရသေ့အား - ပေးမည်မဟုတ်၊ သင်ကား အလွန်တောင်းဘိ၏။ သင့်ကျောင်းသို့လည်း လာတော့မည်မဟုတ်။
အို-ရသေ့ .. ကျောက်၌ထက်စွာ သွေးအပ်သော သန်လျက် လက်တွင်ရှိသော လုလင်ပျိုသည် ခြိမ်းခြောက်သကဲ့သို့၊ ထို့အတူ ဤပတ္တမြားကို တောင်းသော သင်ရသေ့သည် ငါ့ကို ခြိမ်းခြောက်ဘိ၏။ အလွန်တောင်းရမ်းဘိ၏။ ထိုပတ္တမြားကို ပေးမည်မဟုတ်၊ သင့်ကျောင်းသို့လည်း လာတော့မည်မဟုတ်” – ဟု ပြောဆိုပြီးလျှင် ရေတွင်ငုပ်လျက် မိမိနေရာ နဂါးပြည်သို့ သွားလေ၏။ နောက်တစ်ဖန် ရသေ့ကျောင်းသို့ မလာတော့ပြီ။
နဂါးနှင့်ကင်း ရောဂါညှဉ်း
နဂါးမင်း မလာသောအခါ ရသေ့ငယ်သည် အလွန်ရှုချင်စဖွယ်ရှိ၍ ချစ်ခင်လှစွာသော နဂါးမင်းကို မမြင်ရပြန်လျှင် အသားအရေခန်းခြောက် ပိန်ချုံးကာ ရှေးကထက် ကြုံလှီ၍ အဆင်းမလှ ဖြစ်ပြန်၏။ ဖက်ရွက်ရော်ကဲ့သို့ ဖျော့တော့သောအဆင်း ရှိပြန်၏။
နောင်တော်ရသေ့သည် ညီတော်ရသေ့၏ အကြောင်းအရာကို သိလိုသဖြင့် ကျောင်းသို့သွား၏။ အလွန်ကြုံလှီ ပိန်ချုံးလျက် ဖက်ရွက်ရော်ကဲ့သို့ ဖျော့တော့သော အဆင်းရှိသည်ကို မြင်ပြန်လျှင် ညီတော်ရသေ့အား မေးမြန်းပြန်ရာ၊ နဂါးကို မမြင်ရသဖြင့် ဖျော့တော့သော အဆင်းရှိပြန်ကြောင်း လျှောက်ထားပြန်၏။ ထိုအခါ နောင်တော်ရသေ့သည် ညီတော် ရသေ့အား -
“ညီတော် ... ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးတစ်ယောက် အလွန် ချစ်ခင်မြတ်နိုးသော ဥစ္စာပစ္စည်း တစ်စုံတစ်ရာကို မတောင်းရမ်းရာ၊ အလွန်ချစ်ခင် မြတ်နိုးနေသော ဥစ္စာပစ္စည်းဖြစ်ကြောင်း သိရာသည်။ အလွန်တောင်းရမ်းခြင်းကြောင့် မိမိ၌ မုန်းတီးတတ်သည်။”
“ညီတော် ... ပတ္တမြားကို အတောင်းခံရသော နဂါးမင်းသည် တောင်းသောအခါမှစ၍ ငါ့ညီတော် မမြင်ရာအရပ်သို့ သွားခဲ့လေပြီ” – ဟု အဆုံးမပေးပြီးလျှင် ယနေ့မှစ၍ စိုးရိမ်ပူတွေးခြင်းငှာမသင့်ဟု ဆုံးမ၍ သက်သာရာရစေပြီးလျှင် နောင်တော်ရသေ့သည် မိမိနေရာကျောင်းသို့ ပြန်လေ၏။
နောင်အဖို့ ရသေ့ညီနောင်နှစ်ဦးတို့သည် အဘိညာဉ်သမာပတ်ကို ဖြစ်စေ၍ သေလွန်သည့်အဆုံး၌ ဗြဟ္မာ့ပြည်သို့ လားကုန်၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ဇီးပင်သာရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
ဇီးပင်သာရွာ (Zeepinthar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၊ စန္ဒားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၂၆၀ ဖြစ်သည်။  မြင်းစီးကုန်း၊ သဖန်းကုန်းနှင့် ဇီးပင်သာ သုံးရွာကို ပေါင်း၍ စန္ဒားရွာဟု ပြောင်းလဲလိုက်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖောင်းပြင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မဏိကဏ္ဌဇာတ်
ဇာတ်ပေါင်း
ထိုအခါ ညီတော်ရသေ့သည် - ယခုအခါ အာနန္ဒာ။
နောင်တော်ရသေ့သည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) မြတ်နိုးသိမ်းဆည်း၊ သူ့ပစ္စည်း၊ လိုလည်းမတောင်းရာ။
(၂) ရှေးကချစ်ခင်၊ တောင်းပြန်လျှင်၊ လူတွင်မုန်းတတ်စွာ။
(၃) သန်လျက်စွဲလား၊ တောင်းသူအား၊ ကြောက်ငြားလူတကာ။
ပဏိကဏ္ဌဇာတ် ပြီး၏။
သပြေတောင်းရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
သပြေတောင်းရွာ (Thapyaytaung)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ သပြေတောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၉၂၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သပြေတောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၆၆၇ ဦး၊ မ ၄၃၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၉၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗားနတ်ပိဋကတ်တိုက်
ဗားနတ်ပိဋကတ်တိုက် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ပထမပေါ်ပေါက်သော အများပြည်သူ ရှင်လူ ရဟန်းတို့အား အခမဲ့ကြည့်ရှုခွင့်ပြုသည့် စာကြည့်တိုက် ဖြစ်သည်။
တည်ထောင်သူ နှင့် စဦးတည်နေရာ
အထက် မြန်မာပြည်ကို ဗြိတိသျှ တို့ မသိမ်းပိုက်မီ ၁၈၈၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့ တွင် ဗားနတ်ပိဋကတ်တိုက်ကို စတင် တည်ထောင် ခဲ့လေသည်။ ယင်းကို အောက်မြန်မာနိုင်ငံမင်းကြီး ဆာ ချား အက်ဒွပ် ဗားနတ် သည် မိမိပိုင်စာအုပ်များဖြင့် အရင်း တည်ကာ စတင် တည်ထောင် ခဲ့သည် ကို အကြောင်းပြု၍ ဗားနတ်ပိဋကတ်တိုက် ဟု မှည့်ခေါ်သည်။ စတင်တည်ထောင်စဉ်က ယခု ဗဟိုအစိုးရ တန်းမြင့်ကျောင်း တည်ရာ ရန်ကုန်မြို့ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းလမ်း နှင့် ရွှေတိဂုံဘုရားလမ်း ထောင့်ရှိ နေရာတွင် ကိုယ်ပိုင် အဆောက်အအုံဖြင့် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
တိုးချဲ့ခြင်း
ဗားနတ်ပိဋကတ်တိုက်သို့ ပထမဆုံး အဖိုးတန်စာအုပ်များ လှူဒါန်းကြသူများမှာ မြန်မာနိုင်ငံ တရားဝန်ကြီး ဂျာဒင်းနှင့် ရန်ကုန်ကောလိပ် ပါဠိ ပါမောက္ခ ချီလဒါ တို့ ဖြစ်သည်။ မြန်မာ လူမျိုးထဲမှ လှူဒါန်းသူများမှာ ရန်ကုန်မြို့မှ ဦးမြို့နှင့် ဦးဖိုးမျှင် တို့ ဖြစ်လေသည်။ ဦးမြို့နှင့် ဦးဖိုးမျှင်တို့က ငွေတစ်သောင်း တန် ပေမူ၊ ပုရပိုက်မူများကို ရေစက်ချလှူဒါန်းခြင်းပြုခဲ့၏။ ထိုနောက် ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် ကင်းဝန်မင်းကြီး ပိဋကတ် တော်များကို ငွေ တစ်သောင်း ငါးထောင် ပေး၍ဝယ်ကာ ဖြည့်သွင်းခဲ့၏။ ၁၉၂၄ ခုနှစ်တွင် ပုဂံဝန်ထောက်မင်း ဦးတင် ၏ ပိဋကတ်တိုက် ကို ငွေ ငါးထောင် ပေး၍ ဝယ်ယူကာ ဗားနတ် ပိဋကတ်တိုက်ကို ချဲ့ထွင်ခဲ့ပြန်သည်။
စစ်ဒဏ်ခံရခြင်း
ယင်းသို့ တစ်စတစ်စ စုဆောင်းလာခဲ့ရာ ၁၉၄၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဗားနတ်ပိဋကတ်တိုက်၌ စာအုပ်ပေါင်း ၁၉၆၈၃ မျှ စုဆောင်းမိပြီးဖြစ်လေသည်။ သို့သော် ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ဒဏ်ကြောင့် ပိဋကတ်တိုက်၏ ပရိဘောဂ နှင့် စာအုပ် တန်ဖိုး ၉၀ ရာခိုင်နူန်း ဆုံးရှုံး လေသည်။ စစ်ပြီးကာလ၌ ဗားနတ် ပိဋကတ်တိုက် တွင် စာအုပ်ပေါင်း ခြောက်ထောင် လောက်သာ ကျန်ရှိခဲ့တော့၏။ သို့သော် အလွန် ရှားပါးလှသော ပေ နှင့် ပုရပိုက် များ အားလုံးလိုလို ပြန်လည် ရရှိသည့် အတွက် အထူး ဝမ်းမြောက်ဖွယ် ဖြစ်လေသည်။
တည်နေရာ ပြောင်းခြင်း
ဗားနတ်ပိဋကတ်တိုက် ကို တည်ထောင်စက အစိုးရပညာရေး ဆင်ဒီကိတ်က အုပ်ချုပ်ခဲ့၏။ ၁၉၂၃ ခုနှစ်မှစ၍ အစိုးရက နှစ်စဉ် ခန့်အပ်သော အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က အုပ်ချုပ်လေသည်။ အစိုးရက ကျပ်ငွေ ၈၀၀၀၊ ရန်ကုန်မြူနီစီပယ်အဖွဲ့က ကျပ်ငွေ ၃၆၀၀ ထောက်ပံ့ကြေးကို နှစ်စဉ် ချီးမြှင့် လေသည်။ ပိဋကတ် တိုက်ကိုလည်း မူလအဆောက်အအုံမှ ရန်ကုန်မြူနီစီပယ် အဆောက်အအုံ အောက်ထပ် အရှေ့တောင်ထောင့် အခန်းသို့ ရွေ့ပြောင်း လာခဲ့သည်။ ဗားနတ်ပိဋကတ်တိုက်တွင် ပိဋကတ် တိုက်ခွဲများမရှိခဲ့ချေ။ စစ်ပြီးသည့်နောက် ဗားနတ်ပိဋကတ်တိုက် ကို ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်လည် ဖွင့်လှစ်သည်။ ရန်ကုန်မြူနီစီပယ်အဖွဲ့က ကျပ်ငွေ ၁၂၀၀၊ အစိုးရက ကျပ်ငွေ ၅၀၀၁ ထောက်ပံ့လေသည်။
နိုင်ငံတော် စာကြည့်တိုက် အဖြစ်သို့
၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗားနတ် ပိဋကတ်တိုက် ကို မြူနီစီပယ်အဆောက်အအုံမှ ရွှေတိဂုံဘုရားလမ်း ရှိ ဂျူဗလီဟော အဆောက်အအုံသို့ ရွှေ့ပြောင်း ခဲ့လေသည်။ ယင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ ၍ ဗားနတ်ပိဋကတ်တိုက် ကို အစိုးရ သို့ ပေးအပ်လိုက်၏။ ထို ဗားနတ်ပိဋကတ်တိုက် ကို မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရ၏ ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာနက နိုင်ငံတော်စာကြည့်တိုက် အဖြစ်ဖြင့် ၁၉၅၂ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့လေသည်။
ကိုးကား
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ စာကြည့်တိုက်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း
တောင်ကမ္မရိုက်ရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
တောင်ကမ္မရိုက်ရွာ(Taungkanmayaik)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ တောင်ကမ္မရိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၅၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်ကမ္မရိုက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၂၅၂ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၅၇၉ ဦး နေထိုင်သည်။ လွမ်းစေတီကို တည်ထားကိုးကွယ်သည်။ ကော့ကရိတ်မြို့နယ် မြစိမ်းရောင်ကျေးရွာစီမံကိန်း ၃၉ ရွာတွင် ပါဝင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆကာကြီး (၄)ရွာ၊ ဆကာကြီး
ဆကာကြီး (၄)ရွာ၊ ဆကာကြီး
တောက်ကလူတောင်ရွာ၊ မဒေးကျွန်း
တောက်ကလူတောင်ရွာ၊ မဒေးကျွန်း
ကြောင်မြွေပွေး
ကြောင်မြွေပွေးသည် Colubridae မျိုးရင်းဝင် မြွေမျိုးစိတ်ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:စင်ကာပူနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:မလေးရှားနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှ၏ မြွေများ ကဏ္ဍ:ကြောင်မြွေများ
ခရေမြိုင်ရွာ၊ ဥယျာဉ်သာ
ခရေမြိုင်ရွာ၊ ဥယျာဉ်သာ
ထွန်းထွန်းဝင်း (ဘောလုံးသမား)
ထွန်းထွန်းဝင်း(၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၈၇ ခုနှစ်ဖွား)သည် မြန်မာ့လက်ရွေးစင် ဘောလုံးသမားတစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် စတင်၍ မြန်မာ့အမျိုးသားအသင်းတွင်ကစားခဲ့သည်။
ဒေါင့်ကြီးရွာ
ဒေါင့်ကြီးရွာ အမည်ရှိ ရွာများမှာ
ပရိုမီသီယမ်
ပရိုမီသီယမ် (Promethium) သည် Beta Rays ထုတ်ပေးသော ရှားပါးဒြပ်စင် တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ဓာတုသင်္ကေတမှာ Pm ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ရေဒီယို သတ္တု ကြွမှု မြင့်မားပြီး ရှားပါး ပါသည်။ သို့ဖြစ်၍ ၎င်းကို လေ့လာမှု အနည်းငယ်သာ ပြုလုပ်ထားကြသည်။ ၎င်း၏ ဓာတုဗေဒဆိုင်ရာ နှင့် ရူပဗေဒဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများကို တိကျစွာ သတ်မှတ်ထားခြင်းမရှိသေးပါ။ Pm ဆားများ၏ အရောင်သည် ပန်းရောင် သို့မဟုတ် အနီရောင်ရှိပြီး ၎င်းပတ်ဝန်းကျင်လေထု အရောင်သည် စိမ်းပြာရောင်ဖျော့ဖျော့ ရှိသည်။
အသုံးပြုခြင်း
ပရိုမီသီယမ်(Promethium)ကို သုသေတန ပြုလုပ်ဖို့ အတွက်သာလျှင် အများဆုံးအသုံးပြုကြပါတယ်။ ၎င်းကို Beta ရေဒီယိုသတ္တုကြွ ဓာတ်ရောင်ခြည် ထုတ်လွွှတ်ပေးသော အရင်းအမြစ်အဖြစ် အမှောင် အတွင်း အလင်းပေးနိုင်သော အရောင်အဖြစ် သော်လည်းကောင်း၊ ပဲ့ထိန်းတပ် ဒုံးများ အတွက် နျူကလီးယား ဘတ္ထရီတွေများတွင် သော်လည်းကောင်း၊ လက်ပတ်နာရီများတွင်သော်လည်းကောင်း၊ နှလုံးခုန်တိုင်း ကိရိယားများနှင့် ရေဒီယိုများတွင်သော်လည်းကောင်း၊ အချက်ပြမီးလုံးများတွင်လည်း အသုံးပြုနိုင်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ၎င်းကို X-ray အရင်းအမြစ် အဖြစ် အသုံးပြုနိုင်မည် ဖြစ်သည်။
သဘာဝတွင်တွေ့ရှိမှုအခြေအနေ
ပရိုမီသီယမ်(Promethium)သည် ကမ္ဘာ့ အပေါ်ယံလွှာ ရှိ အချို့သော ယူရေနီယံ သတ္တုရိုင်း များတွင် သေးငယ်သော ပမာဏ အဖြစ် ပါဝင်နေပါသည်။ ၎င်းသည် တည်ငြိမ်မှု မရှိသောကြောင့် ရေဒီယိုသတ္တုကြွ ယိုယွင်းပျက်စီးခြင်း ဖြစ်ပေါ်နေပါသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် တစ်ကြိမ် ဖြစ်တည်ပြီးတိုင်း ၎င်း ဖြစ်တည်ပြီးသော Zr အားလုံးသည် အနှစ် ၁၀၀၀၀ အတွင်း ပျက်စီး ပျောက်ကွယ် သွားလိမ့်မည် ဖြစ်သည်။
ပတ်ဝန်းကျင်သက်ရောက်မှုများ
ပရိုမီသီယမ်(Promethium)သည် လက်တွေ့သဘာဝတွင် တည်ရှိမနေပါ သို့ဖြစ်၍ ၎င်းသည် ပတ်ဝန်းကျင်ကို ထိခိုက်မှုမရှိစေနိုင်ပါ။ ၎င်း၏ ရေဒီယို သတ္တုကြွမှု မြင့်မားသောကြောင့် အထူးဂရုတစိုက် ကိုင်တွယ်ရသည်။
ဆကာကြီး (၅)ရွာ၊ ဆကာကြီး
ဆကာကြီး (၅)ရွာ၊ ဆကာကြီး
ယိုးဒယားဒက်ရွာ၊ ယိုးဒယားဒက်
ယိုးဒယားဒက်ရွာ၊ ယိုးဒယားဒက်
ပိန္နဲကုန်းရွာ၊ ဥယျာဉ်သာ
ပိန္နဲကုန်းရွာ၊ ဥယျာဉ်သာ
ဖွမ်ရဲဂါးရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ဖွမ်ရဲဂါးရွာ(Hpumyegar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ ဖွမ်ယောင်ဒိန်ဆာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၁၆၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွင်းယားရွာ၊ ထူးကြီး
ကွင်းယားရွာ၊ ထူးကြီး
လော့ခ်နက်စ် သတ္တဝါကြီး
နဲစီ ခေါ် လော့ခ်နက်စ် သတ္တဝါကြီး (Nessie (or) Loch Ness Monster) သည် စကော့ရိုးရာပုံပြင်များထဲက သတ္တဝါတစ်ကောင်ဖြစ်ပြီး စကော့တလန်ကုန်းပြင်မြင့် လော့ခ်နက်စ်ရေအိုင်ကြီးတွင် နေထိုင်သည်ဟုဆိုသည်။ များသောအားဖြင့် ကြီးမားရှည်လျားသော လည်ပင်း၊ ရေပေါ်တွင် ငေါထွက်နေသော အဖုတစ်ခု (သို့) တစ်ခုထက်ပို၍ ရှိသည်ဟုလည်း ဆိုသည်။ ၁၉၃၃ တွင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သတိပြုမိခဲ့ကြသည်မှစ၍ ခေတ်ပေါ်လူကြိုက်များသော စိတ်ဝင်စားမှု၊ ယုံကြည်မှုတို့သည်ကား အမျိုးမျိုးပင်ဖြစ်၏ ။ အငြင်းပွားဖွယ် ဓာတ်ပုံများ၊ အသံလှိုင်း (ဆိုနာ) တိုင်းတာဖတ်ရှုခြင်းများစွာနှင့်အတူ ဤသတ္တဝါ၏ တည်ရှိခြင်းဆိုင်ရာ သက်သေအထောက်အထားများသည် ပုံပြင်ဆန်ဆန်ပင်ဖြစ်လေသည်။ သိပ္ပံဆိုင်ရာ အသိုင်းအဝိုင်းက ဤလော့ခ်နက်စ်သတ္တါကြီးကို သာမန်အရာဝတ္ထုကို ပုံပန်းလွဲမှားဖော်ပြချက်၊ လိုချင်တောင့်တမိသော စိတ်ကူး(တွေးခြင်း) ၊ ထွင်လုံးများအဖြစ်သာ ယူဆကြပေသည်။ သိပ္ပံအတုအယောင်နယ်ပယ်၊ ခိုင်မာမှုမရှိသော ဒဏ္ဍာရီလာ သတ္တဝါ ရှာဖွေခြင်းဆိုင်ရာ အဖွဲ့အချို့က ဤသတ္တဝါအပေါ်၌ အလေးပေး ရေးသား/တင်ပြကြလေသည်။
ထီမောက်လွတ်ရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ထီမောက်လွတ်ရွာ (Htimauklut)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ လုံဟေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၇၉၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လုံဟေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၃၂ ဦး၊ မ ၃၁၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၀၅၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆကာကြီး (၆)ရွာ၊ ဆကာကြီး
ဆကာကြီး (၆)ရွာ၊ ဆကာကြီး
လငန်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
လငန်ရွာ(Langan)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၄၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၇၆ ဦး၊ မ ၂၇၅၅ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၇၃၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပရေးတိုး စည်းမျဉ်း
ပရေးတိုး စည်းမျဉ်း (Pareto Principle) ကို ၈၀-၂၀ စည်းမျဉ်း (80-20 rule) ဟုလည်း လူသိများသည်။ ထိုစည်းမျဉ်းအရ အဖြစ်အပျက် အများအပြားတွင် ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းသော အကျိုးတို့သည် ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းသော အကြောင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ဖွင့်ဆိုထားသည်။
စီးပွားရေး စီမံခန့်ခွဲမှု အကြံပေးပညာရှင် ဂျိုးဆက် အမ် ဂျူရန်က ထိုစည်းမျဉ်းကို အီတလီ စီးပွားရေး ပညာရှင် ဗေဖရက်ဒို ပရေးတိုး၏ နာမည်ကို အစွဲပြု၍ မှည့်ခေါ်ရန် အကြံပြုဆွေးနွေးခဲ့သည်။ ပရေးတိုးသည် ၁၉၀၆ ခုနှစ်တွင် အီတလီနိုင်ငံရှိ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းသော မြေများကို ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းသော လူဦးရေ က ပိုင်ဆိုင်ကြောင်း လေ့လာ သိရှိခဲ့သည်။ ထိုစည်းမျဉ်းကို စတင်တွေ့ရှိခဲ့မှုမှာ သူ၏ ဥယျာဉ် အတွင်းရှိ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းသော ပဲခွံများအတွင်း ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းသော ပဲများ ရှိနေသည်ကို လေ့လာတွေ့ရှိခဲ့ရာမှ စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများတွင် ထိုစည်းမျဉ်းကို ပုံမှန်အားဖြင့် လက်ခံကျင့်သုံးလေ့ ရှိကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းသော ရောင်းအားသည် ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းသော ဖောက်သည်များထံမှ လာသည် စသည်ဖြင့် ဖြစ်သည်။
သူကောင်းတည်ကျွန်းရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
သူကောင်းတည်ကျွန်းရွာ (Thukaungtikyun)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ အောက်ညဉ့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၃၉၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အောက်ညဉ့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၉၄ ဦး၊ မ ၁၂၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၃၁ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ သူကောင်းတည် ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်ဖျက်ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ပန်ဖျက်ရွာ (Panghpyet)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ဝမ်လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၄၃၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်လုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၆၅ ဦး၊ မ ၉၉၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၆၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာ
ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာ ဆိုသည်မှာ ရှေးဟောင်းခေတ်မှ လူသား တို့ကြွင်းကျန်ခဲ့သော ရုပ်ဝတ္ထုပစ္စည်းတို့နှင့် ပတ်ဝန်းကျင် အနေအထား အချက်အလက်များကို ပြန်လည်ရှာဖွေ၍ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းဖြင့် ထိုခေတ်ထိုအခါက လူ့အဖွဲ့အစည်းကို လေ့လာသော ပညာရပ်ဖြစ်သည်။ ထို့သို့သော အချက်အလက်များတွင် လက်မှုပစ္စည်းများ၊ ဗိသုကာပညာရပ်များ၊ ဇီဝဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ နှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အခြေအနေများ ပါဝင်သည်။ ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရပ်တွင် အမျိုးမျိုးသော လုပ်ငန်းဆောင်တာတို့ ပါဝင်လေ့ ရှိသဖြင့် သိပ္ပံပညာဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သကဲ့သို့ လူမှုရေးပညာဟုလည်း ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် မနုဿဗေဒ ၏ ဘာသာရပ်ခွဲ တစ်ခု အဖြစ် မှတ်ယူလေ့ရှိပြီး ဥရောပတွင်မူ သီးသန့် ဘာသာရပ်တစ်ခုအဖြစ် မှတ်ယူကြသည်။
ရှေးဟောင်းသုတေသန ပညာတွင် လူသားတို့၏ ရာဇဝင်ကို အရှေ့အာဖရိကတွင် ပထမဆုံးသော ကျောက်လက်နက်များများ တီထွင်သုံးစွဲခဲ့ကြသည့် နှစ်ပေါင်း ၃.၄ သန်းမှ အစပြု၍ လတ်တလော ဆယ်စုနှစ်များ အထိ လေ့လာကြသည်။ ထိုပညာရပ်သည် သမိုင်းမတင်မီခေတ်က လူ့အဖွဲ့အစည်းများကို လေ့လာရာတွင် အလွန်အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။ ထိုအချိန်က လူတို့၏ သမိုင်းကြောင်းကို ရေးသားမှတ်တမ်းတင်မှုများ မရှိသော်လည်း လူသားတို့ရာဇဝင်၏ ၉၉ ရာခိုင်နှုန်းသော အဖြစ်အပျက်တို့မှာ ထိုခေတ်အခါက ဖြစ်ပျက်ခဲ့လေသည်။ ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရပ်တွင် လူတို့၏ ဆင့်ကဲပြောင်းလဲမှုကို လေ့လာခြင်းမှ ယဉ်ကျေးမှု ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာခြင်း အထိ လေ့လာရန် အထိ ရည်ရွယ်ချက် အမျိုးမျိုး ရှိသည့်အပြင် ယဉ်ကျေးမှု သမိုင်းကြောင်းကို ပိုမိုနားလည်သိရှိနိုင်ရန် အတွက်လည်း ရည်ရွယ်လေ့ ရှိသည်။
စပစ်ဖိုင်းယား လေယာဉ်
Supermarine Spitfire
Spitfire တိုက်လေယာဉ်များသည် ၁၉၄၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ၌ ဂျာမန်တိုက်လေယာဉ်များကို ယှဉ်ရာမှာ အနိုင်ရ အောင်မြင်ခဲ့သော တိုက်လေယာဉ်အဖြစ် ကျော်ကြားပြီး ဂျာမဏီကို အံတုနိုင်သည့်အတွက် ဗြိတိသျှတို့၏အမျိုးသားရေး လက္ခဏာတခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။
အခုတွင် ပျံသန်းနိုင်လောက်အောင် အခြေအနေ ရှိနေသော Spitfire တိုက်လေယာဉ် တစ်ကမ္ဘာလုံးမှာ ၃၅ စင်းခန့်မျှသာ ကျန်ရှိတော့သည်ဟု ယူဆရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြုပ်နှံထားသော လေယာဉ်များ
ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်း မြန်မာနိုင်ငံမှ ဗြိတိသျှစစ်တပ်များ ဆုတ်ခွာစဉ် မြန်မာနိုင်ငံ၌ မြှုပ်ဝှက်ထားခဲ့သော ဗြိတိသျှ Spitfire တိုက်လေယာဉ် အစင်း၂၀ ကို မြန်မာအစိုးရနဲ့ ပူးပေါင်းပြီး ပြန်လည် တူးဖော်ဖို့ သဘောတူခဲ့သည်။
၁၉၄၅ ခုနှစ်၌ မြန်မာနိုင်ငံကို ဂျပန်ဝင်လာချိန်တွင် ဆုတ်ခွာခဲ့ရသော ဗြိတိသျှစစ်တပ်က ဂျပန်များလက်သို့ ရောက်ရှိသွားပြီး အသုံးချခြင်း (သို့မဟုတ်) ဖျက်ဆီးခြင်းများ ဖြစ်ခဲ့မည်ကို စိုးရိမ်၍ Spitfire တိုက်လေယာဉ် အစင်း ၂၀ ကို မြှုပ်ထားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုလေယာဉ်များသည် တပ်ဆင်ခြင်း မရှိသေးသော လေယာဉ်များဖြစ်ပြီး အစိတ်အပိုင်းများကို သေတ္တာကြီးများနှင့် ထည့်ပြီး မြုပ်ထားခဲ့သည်ဟု သိရသည်။ စစ်ပြီး၍ ဂျပန်များ လက်နက်ချပြီးနောက်မှာ လေယာဉ်များ ဝှက်ထားခဲ့သည်ကို မေ့နေခဲ့ကြသကဲ့သို့ တစ်ဖက်တွင်လည်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရာစုနှစ်တဝက်မျှ စစ်တပ်အုပ်ချုပ်မှု အောက်ကို ရောက်နေခဲ့ခြင်းကြောင့် တူးဖော်ခွင့်မရခဲ့ပါ။
ဂုန်လျှော်ပင်
အသုံးပြုခြင်း
ဂုန်လျှော်နှင့်ပြုလုပ်သော ဂုန်နီအိတ်များမှာ အသားထူထဲသဖြင့် ဆန်စပါး၊ သကြား စသည်တို့ထည့်ရန်အတွက် ကောင်းသည်။ အာလူး၊ ကြက်သွန်ထည့်ရန်အတွက် အသားကျဲသောဂုန်နီအိတ်များကို အသုံးပြုကြသည်။ ဂုန်လျှော်ဖြင့် ပြုလုပ်သော ဂုန်နီအိတ်ဖျင်ကို ဝါနှင့်အိမ်ထောင်ပရိဘောဂများကို ထုပ်ပိုး သယ်ယူရာ၌ အသုံးပြုကြသည်။ ဂုန်လျှော်ကြိုးကြီး၊ ကြိုးကလေးနှင့် စက္ကူကြမ်းများကိုလည်း ဂုန်လျှော်ဖြင့် လုပ်ကြသည်။ ဂုန်လျှော်၏အမျှင်မှာနု၍ ပိုးခြည်မျှင်ကဲ့သို့ ပျော့ပျောင်းသဖြင့် ဆံပင်အတုလုပ်ရာ၌ အသုံးဝင်သည်။ ဂုန်လျှော်သည် ဆိုးဆေးတင်ရ လွယ်ကူသည်။ ဈေးချိုချိုဖြင့် ရောင်းချနိုင်သော ကော်ဇောမျိုးကိုလည်း ဂုန်လျှော်ဖြင့် ရက်လုပ်ရလေသည်။
ထုတ်လုပ်ခြင်း
ဂုန်လျှော်ပင်ကို ရိတ်ဖြတ်ရန် သင့်လျော်သော အချိန်မှာ သီးတံများ ထွက်ပြူစအခါ ဖြစ်သည်။ အချို့ဒေသများတွင် အပွင့်များ ပွင့်လာသည့်အခါမှ အပင်များကို ရိတ်သိမ်းကြ၏။ ဂုန်လျှော်ကိုတံစဉ်ဖြင့် မြေကြီးနှင့်ကပ်လျက် အပင်ရင်းမှဖြတ်ယူရ၏။ ထို့နောက် လယ်ကွက်ထဲ၌ ၂ ရက်ခန့် ပုံထားရသည်။ အရွက်များကြွေပြီးနောက် အကိုင်းအခက်များပါဝင်သော အဖျားပိုင်းကို ဖြတ်ပစ်လျက် အပင်ရိုးများကို အစည်းငယ်ကလေးများ ဖွဲ့စည်းထားရ၏။ ထိုအစည်းများကို ကုန်းမြင့်တွင်ပုံလျက် သစ်ရွက်၊ ပေါင်းပင် မြေစိုင်ခဲ စသည်တို့ဖြင့် ဖုံးဖိထားရသည်။
ထိုသို့ ၃ ရက် ၄ ရက်ခန့်ထားပြီးထားနောက် ကြွင်းကျန်နေသေးသမျှသော အရွက်တို့ကို လှုပ်ခါချပြီးလျှင် အစည်းများကို ရေစိမ်ရန် ရေကန် သို့မဟုတ် ချောင်းသို့ သယ်ယူရသည်။ ရေစိမ်သောအခါ အစည်းများကို ဝန်လေးများဖြင့် ဖိထားရ၏။ ထိုသို့ အစည်းများကို ၁ဝ ရက်ခန့် သို့မဟုတ် ထိုထက်ကြာအောင် ရေစိမ်ထားပြီးနောက် အမည်းရောင်သန်းလာသောအခါ ရေမှ ဆယ်ယူရ၏။ ရေစိမ်ထားစဉ် အစည်းများကို နေ့စဉ်စစ်ဆေးကြည့်ရှုရ၏။
လျှော်ရရှိစေရန် ရေစိမ်ထားပြီးသော အပင်ရိုးစည်းကို လက်တစ်ဖက်နှင့်ကိုက်လျက် လက်တစ်ဖက်က လက်ရိုက်နှင့် ဖြစ်စေ၊ တုတ်ပြားနှင့်ဖြစ်စေ၊ အစည်း၏ အောက်ပိုင်းကို ရိုက်ရ၏။ ရိုက်နေစဉ်တွင် အစည်းကို ရေ၌မြှုပ်ထားရ၏။ ထိုအခါ အပင်ရိုးသည် ကြေမွထွက်သွားပြီးလျှင် ဂုန်လျှော်သာ ကျန်ရစ်ခဲ့ပေမည်။ ကျန်ရစ်ခဲ့သော လျှော်မျှင်ကို ပြောင်းပြန်လှန်၍ အထက်ပိုင်းကို ရေစိမ်ပြီးလျှင် လျှော်ချည်းသာ ကျန်သည့်တိုင်အောင် ထုလိမ်ချေမွရလေသည်။ နောက်ဆုံး၌ ထုတ်ယူပြီးသော လျှော်ကို ရေမျက်နှာပြင်တွင်ရိုက်လျက် စင်ကြယ်အောင် ဖွပ်ရသည်။
ထိုသို့ဖွပ်ပြီးနောက် ရရှိသောလျှော်ကို ရေကုန်စင်အောင်ညှစ်၍ အစိုအတိုင်း တစ်ရက်ခန့် ပုံလျက်ထားရသည်။ ထိုနောက် လုံးလုံးလျားလျား ခြောက်သွေ့သည့်တိုင်အောင် ၂ ရက် ၃ ရက်ခန့် နေလှန်းပေးရသည်။ ကောင်းစွာ ခြောက်သွေ့လာသောအခါ လျှော်များကို ကျစ်လျစ်စွာ စည်းရသည်။ လျှော်များကို စနစ်တကျပြုပြင်၍ အဖြီးအရှင်းကောင်းခဲ့လျှင် ၅ ပေမှ ၈ ပေ ထိ ရှည်သော လျှော်ပင်များကို ရနိုင်သည်။ တစ်ဧကလျှင် လျှော်အထွက်မှာ ပေါင် ၉ဝဝ မှ ပေါင် ၁၆ဝဝ လောက်အထိ ဖြစ်သည်။ အပွင့်ကြွေ၍ သီးတံများ ပြူစအချိန်၌ ရိတ်သိမ်းသော လျှော်တို့သည် အကောင်းဆုံးဖြစ်၏။ ထို့ထက်စော၍ ရိတ်သိမ်းသောလျှော်တို့မှာ မခိုင်ခံ့ချေ။ ထို့ထက်နောက်ကျ၍ အစေ့များ ရင့်မှည့်လာမှ ရိတ်သိမ်းသောလျှော်တို့မှာ ကြမ်းထော်သည့်အတွက် ညံ့ဖျင်းသည်။
ပြင်ပလင့်များ
ကဏ္ဍ:အပင်များ ကဏ္ဍ:အရွက် ဟင်းသီးဟင်းရွက်ပင်များ
သရက်ကုန်းရွာ၊ ဥယျာဉ်သာ
သရက်ကုန်းရွာ၊ ဥယျာဉ်သာ
ကျူရှင်
ကျူရှင်သည် အင်္ဂလိပ် ဘာသာစကား tuition မှ မွေးစားထားသည့် စကားလုံးဖြစ်သည်။ မူရင်း အဓိပ္ပာယ်မှာ အခကြေးငွေပေးရသည့် သင်တန်းတစ်မျိုးမျိုးကို ဆိုလိုသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် တက္ကသိုလ် တက်ရောက်ခွင့်တွင် tuition fee ကိုပါ ပေးဆောင်ရသည်။ မြန်မာစကားတွင်မူ ကျူရှင်ဆိုသည့် စကားလုံးကို တွင်တွင်ကျယ်ကျယ် အသုံးပြုခဲ့သည်မှာ ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်လွန် နောက်ပိုင်းတွင် ဖြစ်သည်။ထိုစဉ်ကအထက်တန်းကျောင်းသားအချို့သာကျူ ရှင်ယူခဲ့ကြသော်လည်း၊တဖြည်းဖြည်းပျက်စီးလာသောမြန်မာနိုင်ငံပညာရေးစနစ်၏အားနည်းချက်ကြောင့်လည်းကောင်း၊ဝန်ထမ်းဖြစ်သောဆရာ၊ဆရာမတို့၏မလုံလောက်သောလစာဝင်ငွေနည်းပါးမှုကိုဖြေရှင်းရန်ကြိုးစားရာမှလည်းကောင်း၂ဝဝဝခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင်ကျောင်းမနေရသေးသောကလေးပေါက်စလေးများပင်ကျူ ရှင်ယူကြသည်အထိကျူ ရှင်မှာမြန်မာ့ပညာရေးလောကကိုလွှမ်းမိုးလာခဲ့လေသည်။
ဖါးအောင်ရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
ဖါးအောင်ရွာ (Hparaung)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၊ ဆည်ချောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၂၂၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖောင်းပြင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆကာကြီး (၇)ရွာ၊ ဆကာကြီး
ဆကာကြီး (၇)ရွာ၊ ဆကာကြီး
သန်းထက်အောင် (ဘောလုံးသမား)
သန်းထက်အောင်(၅ ဇွန် ၁၉၉၃ ခုနှစ်ဖွား)သည် ရန်ကုန်ယူနိုက်တက်အသင်းတွင် ရှေ့တန်းတွင် ကစားသော ဘောလုံးသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဒူးရင်းဩဇာ
ဒူးရင်းဩဇာကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရတတ်သည်။ ဒူးရင်းဩဇာပင်၏အရွက်ကိုပြုတ်သောက်လျှင် ကင်ဆာရောဂါ သက်သာသည်ဟု ဆို၏။ အသီးကို စားကြသည်။
ဒးရင်းဩဇာရွက်ကို နေလှမ်းပြီးလဘက်ခြောက်လို ရေနွေးကြမ်းပြုလုပ်သောက်သုံး ပေးခြင်းဖြင့် အဆစ်မြက်နာကျင်ရောင်ရမ်း ခြင်းကိုသက်သာစေပါသည်။ ညအိပ်ရာဝင်ချိန်သောက်သုံးပေးခြင်းဖြင့် နှက်ခြိုက်စွာအိပ်ပျော်စေနိုင်ပါသည်။
အီရှီကာဝါ သရုပ်ပြပုံ
အီရှိကာဝါ သရုပ်ပြပုံ (Ishikawa diagrams) ကို ငါးရိုးသရုပ်ပြပုံ (fishbone diagrams)၊ ဟဲရင်းငါးရိုး သရုပ်ပြပုံ၊ အကြောင်းအကျိုးဆက်နွယ်မှု သရုပ်ပြပုံ၊ ဖီရှီကာဝါ သရုပ်ပြပုံ စသည်ဖြင့် ခေါ်ဝေါ်လေ့ ရှိကြသည်။ ထိုသရုပ်ပြပုံတွင် အဖြစ်အပျက်တစ်ခု ဖြစ်လာရခြင်း အတွက် ဖြစ်ပေါ်စေသော အကျိုးအကြောင်းများကို ဖော်ပြခြင်း ဖြစ်သည်။ အီရှီကာဝါ သရုပ်ပြပုံကို အများဆုံး အသုံးပြုလေ့ ရှိကြသည့် နေရာများမှာ ကုန်ပစ္စည်းများကို ဒီဇိုင်းထုတ်ခြင်း နှင့် ကွာလတီ ထိန်းချုပ်ရာတို့တွင် ဖြစ်ပြီး အဓိက အကောင်းအဆိုး သက်ရောက်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေသော ဖြစ်နိုင်သည့် အချက်များကို ရှာဖွေ ဖော်ထုတ်ရန် အတွက် အသုံးပြုသည်။
ထရာအင်ဂျုံးရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ထရာအင်ဂျုံးရွာ(Htayarinjone)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ ဖွမ်ယောင်ဒိန်ဆာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၁၆၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စမ်းရေယဉ်ရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
စမ်းရေယဉ်ရွာ (Sanyaeyin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ ဝသဲစမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၁၉၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝသဲစမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၁၅ ဦး၊ မ ၁၀၉၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၁၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောင်းစုရွာ၊ ကိုင်းချောင်း
ကျောင်းစုရွာ၊ ကိုင်းချောင်း
အောင်ချမ်းသာရွာ၊ ဥယျာဉ်သာ
အောင်ချမ်းသာရွာ၊ ဥယျာဉ်သာ
ညောင်ကုန်းရွာ၊ အုပ်ရှစ်ကုန်း
ညောင်ကုန်းရွာ၊ အုပ်ရှစ်ကုန်း
အထက်ပြင်ရွာ၊ ဂုံးချိန်
အထက်ပြင်ရွာ၊ ဂုံးချိန်
လုပ်ဒိန်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
လုပ်ဒိန်ရွာ(Lokeding)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၇၆ ဦး၊ မ ၂၇၅၅ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၇၃၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အညာစုရွာ၊ စစ်ကွင်း (တောင်)
အညာစုရွာ၊ စစ်ကွင်း (တောင်)
ကုန်းကော်ရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ကုန်းကော်ရွာ (Konekaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ လုံဟေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၇၉၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လုံဟေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၃၂ ဦး၊ မ ၃၁၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၀၅၀ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခေါင်းဒုက္ကာရွာ၊ ခေါင်းဒုက္ကာ
ခေါင်းဒုက္ကာရွာ၊ ခေါင်းဒုက္ကာ
နမ့်ဆွမ်ရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
နမ့်ဆွမ်ရွာ (Namsum)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ နမ့်ဆွမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၅၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်ဆွမ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၄ ဦး၊ မ ၅၄၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထိခါးသီရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
ထိခါးသီရွာ(Htikharthi)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ တောင်ကမ္မရိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၅၄၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်ကမ္မရိုက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၂၅၂ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၅၇၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်းတပေါင်းရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
အင်းတပေါင်းရွာ (Inntapaung)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၊ ဆည်ချောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၂၂၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖောင်းပြင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်ဂျန်းကောင်းရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
အင်ဂျန်းကောင်းရွာ(Injangkawng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ ဖွမ်ယောင်ဒိန်ဆာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၁၆၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇိမ်ကြီးရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
ဇိမ်ကြီးရွာ (Zeingyi)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ သာလွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၉၂၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သာလွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၁၉ ဦး၊ မ ၁၀၀၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၂၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖစ်တာ (ဆစ်ဂနယ်)
ဖစ်တာ ဆိုသည်မှာ ဆစ်ဂနယ်နှင့် ပတ်သက်သော ပြဿနာများကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရာတွင် ဆစ်ဂနယ်အတွင်းရှိ မလိုအပ်သော အစိတ်အပိုင်း ကို ဖယ်ထုတ်ရန် အတွက် အသုံးပြုသော ကိရိယာ သို့မဟုတ် လုပ်ဆောင်ချက် ကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ဖစ်တာဖြင့် ဖယ်ထုတ်ခြင်းသည် ဆစ်ဂနယ်နှင့် ပတ်သက်သော ပြဿနာများကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းခြင်း၏ တစိတ်တဒေသဖြစ်သည်။ ဖစ်တာသည် ဆစ်ဂနယ်၏ အချို့သော အစိတ်အပိုင်းများကို တပိုင်းတစ သို့မဟုတ် လုံးဝ ဖယ်ထုတ်ပစ်လေ့ ရှိသည်။ ထိုသို့ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် အချို့သော ကြိမ်နှုန်းတို့ကို ဖယ်ရှားပစ်ပြီး အချို့ကြိမ်နှုန်းတို့ကိုမူ မူလအတိုင်း ချန်လှပ်ထားခဲ့လေ့ ရှိသည်။ ဆစ်ဂနယ်အတွင်း အနှောင့်အယှက်ပေးနေသော ဆစ်ဂနယ်များနှင့် နောက်ခံ ဆူညံသံများကို ဖော်ပြနေသော ကြိမ်နှုန်းများကို ဖယ်ရှားပစ်ရန် ရည်ရွယ်သည်။ သို့သော်လည်း ဖစ်တာဖြင့် ဖယ်ရှားခြင်းသည် ကြိမ်နှုန်းတစ်ခုကိုသာလျှင် ဖယ်ရှားခြင်း မဟုတ်ပဲ အခြားမလိုအပ်သော ဆစ်ဂနယ်များကိုလည်း ဖယ်ရှားလေ့ ရှိသည်။
ပုံမှန်အားဖြင့် ဖစ်တာ များကို ၎င်းတို့၏ လုပ်ဆောင်ချက် ပေါ်တွင် မူတည်၍ (၄) မျိုး ခွဲခြားနိုင်သည်။ ၎င်းတို့မှာ
ရကန်
ရကန်ဆိုသည်မှာ ကဗျာတည်းဟူသော ပင်မကြီးမှ ဖြာထွက်သော "တေးဂီတ" ကိုင်း အပါအဝင် အခက်အလက်တရပ် ဖြစ်လေသည်။ ရတုနှင့် ရကန်မှာ အသံနီးသလောက် ရေနှင့် ဆီပမာ သဘောနေ ကွာဝေးသည်။
ရတုနှင့် ရကန်
ရတုသည် လေးလုံးစပ် လင်္ကာမျိုးဖြစ်၍ စည်းကမ်းကြီးလေသည်။ ရကန်မှာမူ ဂီတတေးသွား သက်ဝင်၍ စကားပြေပိုင်းတွင် တည်နေပြီးလျှင် စည်းကမ်းချုပ်ချယ်မှုမှ လွတ်ကင်းလေသည်။ ရကန်၏ အနက်ကို အမျိုးမျိုးကြံဆကြကုန်၏။ အချို့ကား အမိအရ အကျောက်အကန် ရေးသားသောစာ (တနည်းဆိုသော်- ရန်ပျိုးစာ၊ ရန်ထောင်စာ) ဟု ဆို၏။ ထိုသို့ မိမိရရ ကျောက်ကန်ရာ၌လည်း (က)ကာရန်၌ ကန်ခြင်း၊ (ခ) အကြောင်းပြ၌ ကန်ခြင်းနှင့် (ဂ) အဆို၌ ကန်ခြင်းဟု ခွဲခြားပြကြသည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုကြခြင်း
အချို့ကမူ သက္ကဋ ပုဒ်ပျက် "ရိဂံ" မှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု ယူဆလို၏။ "ရိဂံ"၏ အနက်မှာ လွန်စွာ ရယ်ရွှင်ခြင်း ဖြစ်သောကြောင့် ရကန်သည် ရယ်ရွှင်ဘွယ်ရာ စာတစ်မျိုးဟု ဆိုကြသည်။ ကျန်အချို့ကမူ ပုဂံမြို့ စာသင် ဂူကျောင်းကျောက်စာ (၅၉၀ ပြည်နှစ်ထိုး) တွင် "င(ဝိ)ရခိုင် ငသောင်ကာ၊ ၂ယောက်ကား ငါ့ကိုဝ်စား ရခန်မူစေသတည်း" ဟုတွေ့ရသဖြင့် ရခန်မှ ရကန်ဖြစ်လာသည်ဟု ယူဆလို၏။ ရခန်မှာ ရကန်၊ ရကန်မှ ရကင်၊ ရကင်းဖြစ်လာနိုင်သောကြောင့် "အတီးအမှုတ်သဘင်"လည်း ဟောသဖြင့် ရကန်ကန်သည် "ဂီတ တေးသွား စာ" မျိုး ဖြစ်တန်သည်ဟု အကြောင်းပြကြသည်။
ရကန်၏ သက်တမ်း
မည်သည့်ခုနှစ်လောက်က ရကန်သည် စတင်ပေါ်ပေါက်လာသည်ကို အတိအကျ မဆုံးဖြတ်နိုင်ချေ။ ကုန်းဘောင်ခေတ် မကျရောက်မီ ကာလကပင် "ရကန်" ဝေါဟာရ ရှိနှင့်ပြီးသည်ကို ကဝိလက္ခဏသတ်ပုံ (၁၁၁၃ ခုနှစ်ပြီး) တွင် "ရတုရကန်၊ စာသဝန်၊ ယုံကျွန်မရောက်လှာ" က သက်သေခံလျက် ရှိချေသည်။ မြန်မာပြည်သည် အတွင်းရန်၊ အပြင်ရန် အတန်တန်မှ အပြန်ပြန် အလှန်လှန် ဒဏ်ခံခဲ့ရကား၊ ရှေးကျသော ရကန်ဟောင်းများကို ရှာဖွေမတွေ့ရှိရချေ။ ကံကောင်းထောက်ပင့်၍ ကြွင်းကျန်ရစ်သော စာပေစုတွင် ရွှေတောင်နန္ဒသူဆို " မွေ့နွန်းရကန်"ကို ရှေးအကျဆုံးဟု ဆိုထိုက်လေသည်။ ထိုအထက်ကျော်ကာရီက "မနော်ရကန်"၊ "ငွေတောင်ရကန်(ဟောင်း)တို့ ရှိဘူးကြောင်းကို ရကန်စာကိုယ်များအရ သိရလေသည်။ ရကန်စာစုတွင် ဦးတိုးဆို "ရာမရကန်"သည် ပထမတန်းစားဖြစ်ကြောင်း စာဝါရင့်သူတိုင်း အသိအမှတ် ပြုကြလေသည်။ မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်တွင် "နေမိရကန်"မှအပ၊ ဦးရွှေနီဆို ပဉ္စပါပီရကန်၊ ဦးပုညဆို ဟောကိန်းရကန်များ ပေါ်ပေါက်လာလေသည်၊။ ပဉ္စပါပီရကန်မှာ အနက်ရုန့်ရင်းလှ၏။ ဟောကိန်းရကန်များမှာမူ နှလုံး မြူးလောက်အောင် ဟာသဉာဏ် ကစားခဲ့လေသည်။ ရကန်သွား မေတ္တာစာဟူ၍ စကားပြေ ဆရာကြီး အရှင် ဦးဩဘာသသည် ဝေဆာစွာ စီကုံးခဲ့လေသည်။
ယနေ့ခေတ်
ရကန်ကို ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ် တိုင်အောင် ကြိုကြား၊ ကြိုကြား ရေးသားကြသည်ကို တွေ့ရလေသည်။
ရကန်သည် မြန်မာကဗျာအဖွဲ့အနွဲ့တစ်မျိုးဖြစ်၍ လေးလုံး စပ်သက်သက် မဟုတ်သော်လည်း လေးလုံးစပ်ကာ ရန်ယူနည်းများကို မှီးသဖြင့် လေးလုံးစပ် ရတုမျိုးမှ ကွဲထွက်လာသောကဗျာ တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ အဖွဲ့အနွဲ့အားဖြင့် သာချင်းနှင့် ဆင်တူသည်။ ရတု ရကန် အဲအန် ဧချင်းဟူ၍ လည်းကောင်း၊ရတုရကန်၊စာသဝန်၊ ယုံကျွန်မရောက်လှာ ဟူ၍ လည်းကောင်း ရတုနှင့် ရကန်ကိုတွဲစပ်သုံးနှုန်းလေ့ရှိသည်။
ရကန်သည် အထူးသဖြင့် ကာရန်ကို လွတ်လပ်စွာ ရွေးချယ်နိုင်၍ ပဒချင်း ဆက်စပ်ရာ၌လည်းကောင်း၊ အပိုဒ်ချင်း အခံ၊အအုပ် ဟပ်စပ်ရာ၌လည်းကောင်း အသတ်ကို ပဓာနမထားလှဘဲ အသံတူရုံလောက်သာ အဓိကထား၍ စပ်ဆိုမြဲဖြစ်သည်။ အခံနှင့်အအုပ်ကာရနမှာ ပဒများစွာ ခြား၍ စပ်သဖြင့် ကာရန်ကို ခွာ၍ ကန်ထားသကဲ့သို့ ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ကာရန်ကန်ဟူသော ဝေါဟာရမှ ကာပုဒ်ကျေ၍ ရန်ကန်၊ ရန်ကန်မှ ရကန်သို့ပြောင်းလဲလာဟန် အချို့ မှတ်ယူကြသည်။
အချို့ကမူ လွန်စွာ ရယ်ရွှင်ခြင်းအနက်ရသော သက္ကတ ပုဒ်ပျက် ရိဂံပုဒ်မှ ရကန်ဖြစ်လာသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ရကန်မှာ ရယ်ရွှင်ဖွယ်ကောင်းသော အဖွဲ့အနွဲ့မျိုးကား မှန်ပေသည်။ ရကန်အဖွဲ့အနွဲ့သည် များသောအားဖြင့် စာပြောင်စာလှောင်ကဲ့သို့ ရယ်ရွှင်စေလိုခြင်းနှင့် သူတစ်ပါးကို ကျီစယ်ခြင်း၊ ခနဲ့ခြင်း၊ ချိုးဖဲ့ချိတ်ရိပ်ခြင်း၊ ရန်ထောင်ခြင်း၊ သရော်ပြက်ရယ်ပြုခြင်း စသောသဘောများကို ထည့်သွင်း ဖော်ပြထားသော ကဗျာပင် ဖြစ်သည်။ ယင်းကြောင့် သူတစ်ပါးကို စာသားဖြင့် ရန်ထောင်ခြင်း၊ ထိပါးခြင်း၊ ကန်ခြင်းပြုသဖြင့် မိမိရရ ကန်နိုင်သော ကဗျာကို ရကန်ဟု ခေါ်တွင်ဖွယ်ရှိကြောင်းဖြင့်လည်း အချို့က ကြံဆကြသည်။
ရကန်မှာ အကြောင်းအရာနှင့် ကာရန်အချိတ်အဆက်ပါ ကန်သော သဘောရှိသည်မှာကား ထင်ရှားသည်။ (က) အကြောင်းအရာ ကန်ပုံမှာ။ ''ရကန်ဉာဏ်၊ စာဆိုဉာဏ်ဖြစ်၊ ရွှေနန်းရန်ဘုန်းပွင့်၊ ထိပ်ခေါင်တင့်ကျွန်၊ တုံးအောက်က တီတွန်လို့၊ ဗုဇွန်က၊ တော်ထူးအောင်၊ ပူးလို့ဘဲလှော်လှော်၊ ရေမော်တွင် လန်လိမ့်မည်၊ ဉာဏ်မော်၊ ဉာဏ်ကျော်ကို နှိမ်နေကျ ဉာဏ်တိမ်ယာဉ်စီးလေ။'' (ရာမရကန်) (ခ) ကာရန် ကန်ပုံမှာ ဒေါင်းလည်ဆံမျိုး၊ ပိုးပရံကောင်၊ အရောင်မူလ၊ ကတ္တီပါအနက်၊ ဖိတ်လက်မှောင်စို၊ ပြာသိုသဘင်၊ မြင်းခင်းရွှင်မှာ၊ ဆင်တော်မူနေကျ (ရာမရကန်)ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
ရကန်ဟူ၍မျှတွင် ထိုသို့ ပလွှားကြွားဝါချက်၊ ကဲလွန်တင်စားချက်နှင့် ကန်ချက်များ တစ်နည်းနည်းပါရှိမြဲ ဖြစ်သည်။ ရတုနှင့် ကွဲလွဲပုံမှာ ရကန်တွင် အပိုဒ်ပေါင်းများစွာ အရေအတွက် အကန့်အသတ်မရှိဘဲ ပျို့များကဲ့သို့ တစ်ဆက်တည်း ရေးဖွဲ့နိုင်သည်။ အချီအချချင်း တူညီရန် မလိုချေ။ လေးလုံး တစ်ပါဒသာမက၊ တစ်ပါဒလျှင် ငါးလုံး ခြောက်လုံးအထိ ရေးဖွဲ့နိုင်သည်။ ကာရန်အကန်ဝေးသဖြင့် နီးရာပဒချင်း ကာရန်မချိတ်မိဘဲ လည်း ရှိနိုင်သည်။
ရကန်မှာ ညောင်ရမ်းခေတ် (သက္ကရာဇ် ၈၈ဝ ပြည့်နှစ်မှ ၁၁၁ဝ ပြည့်နှစ်ကျော်အထိ)က စတင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ်အလယ်လောက်မှစ၍ ရကန်များ အများအပြား ပေါ်ထွက်လာသည်။
မြန်မာဂန္ထဝင်တွင် တွေ့ရှိရသော ရကန်အချို့မှာ ၁။ ဝါဆိုစဉ် ရကန် (စိန္တကျော်သူ) ၂။ ငွေတောင် ရကန် (ရွှေတောင်နန္ဒသူ) ၃။ မွေ့နန်း ရကန် (ရွှေတောင်နန္ဒသူ) ၄။ အဝမြို့ဘွဲ့ ရကန် (ဦးတိုးနှင့် ဦးရွဲ) ၅။ ရာမ ရကန် (ဦးတိုးနှင့် ဦးရွဲ) ၆။ လေဆေးနည်း ရကန် (ဦးလန်း) ၇။ မေတ္တာပို့ ရကန် (ဆရာတော် ဦးပုတ်) ၈။ အောင်ခြင်းရှစ်ပါး ရကန် (ဆရာတော်ဦးပုတ်) ၉။ ပဉ္စပါပီ ရကန် (ဦးရွှေနီ) ၁ဝ။ နေမိ ရကန် (ကင်းဝန်မင်းကြီး ဦးကောင်း) ၁၁။ အဋ္ဌလက်ဟောကိန်း ရကန် (ဦးပုည) ၁၂။ နဂါးလှည့်ဟောကိန်း ရကန် (ဦးပုည) ၁၃။ မြေခံဟောကိန်း ရကန် (ဦးပုည) ၁၄။ သစ်လဲကြန် ရကန် (ဦးပုည)တို့ ဖြစ်သည်။ ယင်းတို့အနက် ရာမရကန်သည် အကျော်ကြား ဆုံး ဖြစ်လေသည်။
တမံကြီးရွာ၊ ကိုင်းချောင်း
တမံကြီးရွာ၊ ကိုင်းချောင်း
ကပိုင် (တောင်)ရွာ၊ အုပ်ရှစ်ကုန်း
ကပိုင် (တောင်)ရွာ၊ အုပ်ရှစ်ကုန်း
သမုဒ္ဒရာ
သမုဒ္ဒရာ (Ocean; Ωκεανός Okeanos (Oceanus)) သည် ပင်လယ်ရေ၏ အဓိကကိုယ်ထည်ဖြစ်ပြီး ဟိုက်ဒရိုစဖီးယား (Hydro Sphere) (ခေါ်) ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရှိနေသော ရေအားလုံးတို့၏ အဓိကအစိတ်အပိုင်းလည်းဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့မျက်နှာပြင်၏ ၇၁ ရာခိုင်နှုန်း (ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် စတုရန်းကီလိုမီတာ ၃၆၁ သန်း) ကို ပုံမှန်အားဖြင့် သမုဒ္ဒရာအချို့ နှင့် ပို၍ အရွယ်အစားငယ်သော ပင်လယ်တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော သမုဒ္ဒရာထုက ဖုံးလွှမ်းထားသည်။ ထိုဒေသ၏ တစ်ဝက်ကျော်ခန့်သည် ပေပေါင်း ၉၈၀၀ (မီတာ ၃၀၀၀ ကျော်) နက်သည်။ သမုဒ္ဒရာဒေသ၏ ပျမ်းမျှ ဆားငံဓာတ်ပါဝင်နှုန်းသည် ၁၀၀၀ ပုံလျှင် ၃၅ ပုံခန့် သို့မဟုတ် ၃.၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ရှိပြီး ပင်လယ်ရေအားလုံးနီးပါး၏ ဆားငံဓာတ်ပါဝင်မှုနှုန်းသည် ၁၀၀၀ ပုံလျှင် ၃၀ ပုံမှ ၃၈ ပုံ အထိရှိသည်။
ခြုံငုံသုံးသပ်ချက်
သမုဒ္ဒရာများသည် ကမ္ဘာ့မျက်နှာပြင်၏ ၄ပုံ ၃ပုံကို ဖုံးလွှမ်းထားပြီး ဇီဝစက်ဝန်းပေါ်တွင် လွန်စွာမှပင် အကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိသည်။ ကျွန်ုပ်တို့ ရရှိနေသော မိုးရွာသွန်းမှုမှာ ထိုသမုဒ္ဒရာများမှ ရေငွေ့ပျံခြင်းမှတဆင့် ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့၏ အပူရှိန်သည် ကျွန်ုပ်တို့၏ ရာသီဥတု နှင့် လေတိုက်ခတ်ပုံကို အဆုံးအဖြတ်ပေးသည်။ သမုဒ္ဒရာ အတွင်းမှ သက်ရှိများသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် သတ္တဝါတို့ စတင်မရွေ့လျားမီနှင့် အပင်တို့ စတင်အသက်မရှိမီ နှစ်ပေါင်း ၃ ဘီလီယံအကျော်မှ စတင်ဖြစ်ထွန်းခဲ့သည်။
ကမ္ဘာ့သမုဒ္ဒရာများ
သမုဒ္ဒရာငါးစင်းတို့သည် တစ်စင်းနှင့်တစ်စင်း သီးသန့်ခွဲခြား၍ တည်ရှိနေကြသည်မဟုတ်ဘဲ တစ်စင်းနှင့်တစ်စင်း ဆက်စပ်လျက်ရှိကြသည်။ အချို့နေရာတွင် တိုက်ကြီးများခြားနေသည့်အခါ တစ်စင်းမှ တစ်စင်းသို့ အလွယ်တကူကူးသန်းသွားလာနိုင်စေရန် မြေအကျဉ်းဆုံးနေရာကို ဖြတ်၍တူးမြောင်းများ တူးထားကြလေသည်။ အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာမှ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာသို့ အလွယ်တကူဖြတ်ကူးနိုင်ရန် ဆူးအက်တူးမြောင်းကိုလည်းကောင်း၊ အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာမှ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာသို့ အလွယ်တကူဖြတ်ကူးနိုင်ရန် ပနားမားတူးမြောင်းကိုလည်းကောင်း ဖောက်လုပ်ထားလေသည်။
ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ
ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာသည်အရှေ့ဘက်တွင်အမေရိကတိုက်နှစ်တိုက်၊ အနောက်ဘက်တွင် အာရှနှင့် ဩစတြေးလျတိုက်တို့အကြား၌ ခပ်ဝိုင်းဝိုင်း သဏ္ဌာန်ရှိသည်။ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၆၈၆၃၄ဝဝဝ ကျယ်၍ ပျမ်းမျှခြင်းအားဖြင့် ပေ ၁၄ဝ၅ဝနက်သည်။ ဖိလစ်ပိုင်ကျွန်းစုတွင်ပါဝင်သော မင်ဒါနာအိုကျွန်းအလွန်တွင် အနက်ဆုံးဖြစ်၍ ထိုနေရာတွင်ပေ ၃၅၄၁ဝခန့် နက်သည်။ အီကွေတာမျဉ်း၏ မြောက်ပိုင်းကို မြောက်ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာဟုခေါ်၍ တောင်ပိုင်းကိုတောင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာဟုခေါ်သည်။
အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ
အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာသည် အနောက်ဘက်တွင် အမေရိကတိုက်နှစ်တိုက်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ဥရောပတိုက်နှင့် အာဖရိကတိုက်တို့အကြား၌ အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ အက်(စ)ပုံသဏ္ဌာန် ခပ်ကောက်ကောက်တည်ရှိသည်။ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၄၁၃၂၂ဝဝဝ ကျယ်၍ပျမ်းမျှခြင်းအားဖြင့် ပေ၁၂၈၈ဝနက်သည်။ အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစုတွင် ပါဝင်သော ပွားတိုးရီးကိုးကျွန်းအလွန်တွင် အနက်ဆုံးဖြစ်၍ ထိုနေရာ၌ ၂၇၉၆၅ ပေနက်သည်။ အီကွေတာမျဉ်းကြောင်း၏ မြောက်ပိုင်းကို မြောက်အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာဟု ခေါ်၍ တောင်ပိုင်းကို တောင်အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာဟု ခေါ်သည်။ မြောက်အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာကို ဝန်းရံထားသောနိုင်ငံများသည် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဖွံ့ဖြိုးသဖြင့် မြောက်အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာတွင် သင်္ဘောအသွားအလာအဖြတ်အသန်း များပြားစည်ကားသည်။
အန္တာတိတ်သမုဒ္ဒရာ
အန္တာတိတ်သမုဒ္ဒရာသည် တောင်ဝင်ရိုးစွန်းတစ်ဝိုက် အန္တာတိကတိုက်ကို ဝန်းရံတည်ရှိသည်။ ပထဝီပညာရှင်အများက အန္တာတိတ်သမုဒ္ဒရာကို သီးခြားသမုဒ္ဒရာတစ်ခုအနေနှင့် မယူဆဘဲ အတ္တလန္တိတ်၊ ပစိဖိတ်နှင့် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာတို့၏ တောင်ဘက်အဖျားပိုင်းအဖြစ် ထားရှိကြသည်။ ယင်းသမုဒ္ဒရာကြီးများနှင့် ပိုင်းခြားထားသော ကုန်းမြေဟူ၍မရှိချေ။ အန္တာတိတ်သမုဒ္ဒရာသည် စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၇၅ဝဝဝဝဝ လုံးကျယ်သည်။ ရေမြေသစ်များ စူးစမ်းရှာဖွေသူတို့တိုင်းတာခြင်း မပြုနိုင်သေးသဖြင့် အတိမ်အနက်ကိုအတိအကျ မသိရသေးချေ။
အာတိတ်သမုဒ္ဒရာ
အာတိတ်သမုဒ္ဒရာသည် မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းတစ်ဝိုက်တွင်တည်ရှိသောကြောင့် ကမ္ဘာလုံး၏ထိပ်တွင် ရှိနေသောသမုဒ္ဒရာဟု ယူဆကြသည်။ ယင်းသည် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် ဗဲယားရင်းပင်လယ်ဖြင့် ခြားနေ၍ အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ နှင့်မူ ဂရင်းလန်းကျွန်းနှင့် နော်ဝေးနိုင်ငံအကြား ရေပြင်နှင့် ခြားလျက်ရှိသည်။ အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၅၄၄ဝဝဝဝ ရှိ၍ ပျမ်းမျှခြင်း ၃၉၅၅ ပေနက်သည်။ မြောက်လတ္တီတွဒ် ၇၇၄၅ နှင့်အနောက်လောင်ဂျီတွဒ် ၁၇၅ နေရာတွင်အနက်ဆုံးဖြစ်၍ ထိုနေရာ၌ ၁၈၄၅၆ပေ နက်သည်။ အာတိတ်သမုဒ္ဒရာရေပြင်သည် အမြဲပင် ရေခဲနေလေသည်။