cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
လက်ပလန်နယ်
လက်ပလူမျိုးတို့သည် လွန်ခဲ့သည့် ထောင်ပေါင်းများစွာသော နှစ်ကာလက အာရှအလယ်ပိုင်းမှ လာရောက်နေထိုင်သည်ဟု ယုံကြည်ရပေ သည်။ ခရစ် ၁၃ဝဝ ပြည့်နှစ်ခန့်က ဖင်းလူမျိုး ကုန်သည်တို့သည် လက်ပ လူမျိုးတို့နှင့် ကုန်ကူးသန်းခြင်း ပြုကြသည်။ ဆွိဘုရင်တို့သည် ခရစ် ၁၅ဝဝ ပြည့်နှစ်အထိ လက်ပလူမျိုးတို့၏ ဘုရင်ဟူသောဘွဲ့ကို ယူခဲ့ကြပေ သည်။ လက်ပလန်နယ်မှာ အလွန်အေးသော လွင်တီးခေါင်အရပ်ဖြစ်၍ သစ်ပင်အနည်းငယ်သာပေါက်သည်။ ပေါက်ရောက်သော သစ်ပင်၊ ပန်းပင် များမှာလည်း သေးလှီပုကွလေသည်။ လက်ပလန်နယ်၏ အဖိုးတန်ဆုံး ပစ္စည်းအားမှာ သံဖြစ်သည်။ ဆွီဒင်နိုင်ငံတွင်ပါဝင် ်သော လက်ပလန်နယ် အပိုင်းတွင် သံအကြီးအကျယ် တူးဖော်ရရှိ၏။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကောင်းဆုံးနှင့် အကြီးဆုံးသံတွင်းများဟု ဆိုလေသည်။
ဟောလိုဝင်း
ဟောလိုဝင်းပွဲတော်သည် အနောက်နိုင်ငံများမှခရစ်ယာန်များ၏သူတော်စင်များနေ့အကြို့ပွဲတော်အကြိုကျင်းပခြင်းဖြစ်သည်။ သူသည် သူတော်စင်များ (Hallows)၊ အာဇာနည်များ နှင့် သစ္စာရှိသူများ အပါအ ၀ င်လူသေများကိုအောက်မေ့ရန်ရည်စူးထားသော ဘာသာရေးနှစ်၌ Allhallowtide ကိုစတင်ကျင်းပသည်။
တဦးတည်းသီအိုရီအများအပြားဟယ်လိုထုံးတမ်းစဉ်လာရှေးလွှမ်းမိုးမှုခဲ့ကြခြင်းအလိုငှါရရှိထားသူ ဆဲလ်တစ် စပါးရိတ်ရာကာလပွဲတော်များ, အထူးသဖြင့် Gaelic ပွဲတော် Samhain ခဲ့ကြရသော, အယူမှား အမြစ်များ;   အချို့သောပညာရှင်များက Samhain အား အစောပိုင်းဘုရားရှိခိုးကျောင်း များအနေဖြင့် Hallow's Day အ နေဖြင့် ခရစ်ယာန်ဘာသာ အဖြစ်ယူမှတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်နိုင်သည်။ အခွားသောပညာရှင်များဟယ်လိုတစ်ခုတည်းကိုသာတစ်ဦးအဖြစ်စတင်ခဲ့ကြောင်း, သို့သော်ယုံကြည် ခရစ်ယာန် သည့်ဖြစ်ခြင်း, အားလပ်ရက် စုဝေးရောက်ရှိ အားလုံး Hallows ရဲ့နေ့။
Neopaganism
မိမိတို့ကိုယ်ကို Neopagans သို့မဟုတ် Wiccans ဟုဖော်ပြသူများအကြားဟယ်လိုဝိန်းပွဲတွင်တသမတ်တည်းသောစည်းမျဉ်းသို့မဟုတ်အမြင်မရှိပါ။ Neopagans အချို့သည်ဟယ်လိုဝိန်းပွဲကိုမကျင်းပကြသော်လည်းနို ၀ င်ဘာ ၁ ရက်တွင် Samhain ကိုကျင်းပကြသည်။ အချို့ neopagans များသည် Halloween ပွဲတော်များကိုနှစ်သက်ကြသည်။ ၎င်းသည် "Samhain ၏ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲအပြင်ပျော်ရွှင်ခြင်းအပြင်" နှစ်မျိုးလုံးကိုလေ့လာနိုင်သည်။ neopagans အချို့သည် Hallowe'en ပွဲတော်ကိုဆန့်ကျင်။ ၎င်းသည် "Samhain trivializes" နှင့် "လှည့်စားခြင်းသို့မဟုတ်ကုသသူများမှအနှောင့်အယှက်ပေးခြင်းကြောင့် Halloween ကိုရှောင်ရှားခြင်း" ကိုဖော်ပြသည်။ အောက်တိုဘာ ၃၁ ရက်တွင် Wiccan ၏အစီအစဉ်ရေးဆွဲသူများတွင် Wiccans သည်ဟယ်လိုဝိန်းပွဲကိုတရားဝင်ကျင်းပခြင်းမဟုတ်ဟု Manitoban ကရေးသားခဲ့သည်။ နေဝင်ချိန်မှ စ၍ Wiccans သည် Samhain ဟုလူသိများသောအားလပ်ရက်ကိုကျင်းပသည်။ Samhain သည် Celtic ဓလေ့ထုံးတမ်းအစဉ်အလာမှဆင်းသက်လာသူဖြစ်ပြီး Wicca ကဲ့သို့ Neopagan ဘာသာတရားများနှင့်မသက်ဆိုင်ပါ။ ဤအားလပ်ရက်၏ဓလေ့ထုံးတမ်းများသည်ဆဲလ်တစ်နိုင်ငံများမှအစပြုခဲ့သော်လည်းမျက်မှောက်ခေတ် Wiccans သည် Samhain အထိမ်းအမှတ်ပွဲများကိုပုံတူကူးရန်မကြိုးစား တချို့ကရိုးရာ Samhain ထုံးတမ်းနေဆဲကျင့်သုံးနေကြသည်, ဒါပေမယ့်သူ့ရဲ့အမာခံမှာကာလမှောင်မိုက်နှင့်သေလွန်သောသူတို့သည်ဆင်နွှဲဖို့အချိန်အဖြစ်ကုသ - ။ Samhain ဟယ်လိုအထိမ်းအမှတ်ပွဲများကျင်းပနှင့်အတူရောထွေးစေနိုင်သည်ဘာလို့တစ်ဖြစ်နိုင်တဲ့အကြောင်းရင်း "
ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံး
thumb| Kobe, Japan တွင်ဟယ်လိုဝင်းပြသခြင်း
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟောလိုဝင်း ကဏ္ဍ:စကော့ ယဉ်ကျေးမှု ကဏ္ဍ:အိုင်းရစ် ယဉ်ကျေးမှု
ပျဉ်းကတိုးတောင်ရွာ၊ ထုံးဘိုမိချောင်းအိုင်
ပျဉ်းကတိုးတောင်ရွာ၊ ထုံးဘိုမိချောင်းအိုင်
မှိုဟင်းရွာ၊ စက်သား
မှိုဟင်းရွာ၊ စက်သား
ခွေးတောက်ချောင်းရွာ
ခွေးတောက်ချောင်းရွာ
ကိုးကား
ခွေးတောက်ချောင်းရွာ
င/ပုန်ကုန်းရွာ၊ င/ပုန်ကုန်း
င/ပုန်ကုန်းရွာ၊ င/ပုန်ကုန်း
နားပိန်ရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
နားပိန်ရွာ (Narping)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ မော်မေ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၇၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မော်မေ့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၀၆ ဦး၊ မ ၁၄၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၀၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်ကလေးရွာ၊ ထုံးဘိုမိချောင်းအိုင်
တောင်ကလေးရွာ၊ ထုံးဘိုမိချောင်းအိုင်
နုံးချောင်းရွာ၊ မဂူ
နုံးချောင်းရွာ၊ မဂူ
ငရဲတံခါးဝ
ဒါဗဇာ ဓာတ်ငွေ့ပေါက် (Darvaza gas crater)  ဒေသခံအခေါ်အားဖြင့် ငရဲပြည်အဝင်ဝ (Door to Hell)ဟု အမည်ပေးထားသော မီးလောင်တွင်းကြီးသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ၊ တာ့ခ်မင်နစ္စတန် နိုင်ငံ၏ သဲကန္တာရ တစ်ခုတည်းမှာ ရှိသည်။ ယင်းတွင်းအား လေ့လာချက်အရ မနားတမ်း မီးလောင်မြိုက်နေပြီး နှစ်ပေါင်း ၄၀ မက တော့ပါ။
၁၉၇၁-ခုနှစ်တွင် ဆိုဗီယက်အင်ဂျင်နီယာများ စတင်တွေ့ရှိပြီး သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ထုတ်လုပ်မှုကို များစွာပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ယနေ့တိုင်လည်း ယင်းတွင်းနှင့် မြေနေရာ တစ်ဝိုက်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဓာတ်ငွေ့အများဆုံး ထွက်ရှိသော ထိပ်တန်းနေရာ ၁၀ ခု စာရင်းထဲတွင် ပါဝင်နေပါသေးသည်။ တာ့ခ်မင်နစ္စတန် နိုင်ငံ အစိုးရသည် ယင်းနေရာမှ တူးဖော် စုဆောင်းမိသော ဓာတ်ငွေ့များကို တရုတ်၊ ပါကစ္စတန်၊ အီရန်၊ ရုရှား၊ အိန္ဒိယနှင့် အခြားသော အနောက် ဥရောပ နိုင်ငံအချို့များ ထံသို့ ရောင်းချကာ နောက်နှစ်ပေါင်း ၂၀ လောက်အထိကို ဆက်လက်ထွက်ရှိအုံးမယ်ဟု စစ်ဆေးတွေ့ရှိထားသည်။ သဘာဝက ပေးလိုက်သော လက်ဆောင်ဟုဆိုလျင် မမှားပါ။
ဓာတ်ငွေ့များသည် များပြားပြီး တွင်းထဲကနေ ပြန်လည်လောင်မြိုက်နေပါသည်။ ချောရည်ပူများ၊ မီးခိုးများ၊ မီးတန်းများ ထွက်နေသော်လည်း ပတ်ဝန်းကျင်ကို ကူးဆက်ပြီး လောင်တာမျိုး မရှိပါ။ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်များလည်း သွားရောက် လေ့လာကြသည်။ အချို့ စွန့်စားသူများ ဆိုလျင် အချင်း ၂၀၀၊ အနက် ၆၆ ပေ ရှိသော ယင်းတွင်းကို ဟိုဘက်ဒီဘက်ကူးခြင်း၊ ကြိုးနှင့် အပေါ်ယံကနေ အနည်းငယ်ဆင်း၍ လေ့လာတာမျိုးများ ပြုလုပ်ကြသည်။
မီးလောင်မြိုက်မှုကလည်း ရပ်တန့်သွားမှာ မဟုတ်ပါ။ တွင်း၏အောက်မှာ ဓာတ်ငွေ့ကျောကြီး ရှိနေပါသည်။ အစိုးရသည် ယင်းမီးလောင်တွင်းကို အပေါ်ကနေ ပိတ်ဖို့ စဉ်းစားခဲ့ပေမယ့် မပြုလုပ်ဖြစ်ခဲ့ပါ။ သူ့ သဘာဝ လောင်ကျွမ်းနေပြီး ကမ္ဘာ့စွဲဆောင်မှုရှိသော နေရာများထဲက တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။
ငရဲတံခါးဝကို တာ့ခ်မင်နစ္စတန်နိုင်ငံ ဒါဝိဇ်၌ ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး ယနေ့ချိန်ထိ မီးလျှံများ စဉ်ဆက်မပြတ် တောက်လောက်နေသည့်သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ကွင်းပြင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ပထဝီအနေအထား
ထိုကွင်းပြင်သည် ဒါဝိဇ်ရွာအနီးတွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းရွာကလေးသည် အက်ရှ်ကာဘက် မြောက်ဘက် ကီလိုမီတာ ၂၆၀ (မိုင် ၁၆၀) ခန့် အကွာရှိ ကာရာကမ် သဲကန္တာရအလယ်တွင် တည်ရှိသည်။ ဤတွင်းကြီးတွင် တွေ့ရှိရသည့် ဓာတ်ငွေ့ ပမာဏသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံး ဓာတ်ငွေ့များ ခိုအောင်ရာများအနက် တစ်ခုဟု ဆိုနိုင်သည်။ "ငရဲတံခါးဝ" ဆိုသည့် အမည်ကို လောင်ကျွမ်းနေသော မီး၊ ဆူပွက်နေသော ရွှံ့ချော်ရည်များနှင့် အချင်း မီတာ ၇၀ (ပေ ၂၃၀) ကျယ်သည့် မီးတောင်ဝအတွင်းမှ လိမ္မော်ရောင် မီးတောက်များကို အစွဲပြု၍ ဒေသခံများက မှည့်ခေါ်ခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။  တောက်လောင်နေသည့် ဧရိယာသည် အကျယ်အဝန်း မီတာ ၆၀ (ပေ ၂၀၀) ကျော်အထိနှင့် အနက် မီတာ ၂၀ (၆၆ ပေ) ခန့် ရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်း
အနီးအနားမြို့များသို့ တွင်းထဲမှ အဆိပ်အတောက် ဓာတ်ငွေ့များ လွတ်ထွက်သွားနိုင်မည့် အန္တရာယ်ကို စိုးရိမ်သဖြင့် အင်ဂျင်နီယာများက ဓာတ်ငွေ့များကို မီးရှို့ပစ်ခဲ့ခြင်းက အကောင်းဆုံးဖြစ်လိမ့်မည်ဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။ ယင်းဓာတ်ငွေ့များ လောင်းကျွမ်းမှုသည် ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်အထိသာ ကြာလိမ့်မည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့သော်လည်း မီးရှို့ခဲ့ချိန်မှ နောက်ဆယ်စုနှစ် လေးစုကျော်သည်ထိ ဆက်လက် တောက်လောင်နေဆဲ ဖြစ်သည်။ သတင်းများအရ ဒေသတွင်းမှ ပင့်ကူများကို မီးတောက်၏ အပူဓာတ်က ဆွဲဆောင်နေပြီး မကြာခဏဆိုသလို မီးတွင်းထဲသို့ ခုန်ချတတ်ကြကြောင်း သိရသည်။
အဆိုပါမီးတောင်ထိပ်ဝ အကြောင်းကို "မီးလျှံတွင်းဝ" အမည်ဖြင့် ကြိုးစားရင်းသာ သေမည် အခန်းဆက် အစီအစဉ်တွင် ရိုက်ကူး ပြသခဲ့သည်။ စူးစမ်းရှာဖွေသူ ဂျော့ခ်ျ ကူရိုနစ်သည် အကြမ်းတမ်းဆုံး အခြေအနေများတွင် ရှင်သန်နိုင်သည့် သေးငယ်သော ဇီဝသက်ရှိများ၏ နမူနာများ စုဆောင်းရင်း ယင်းတွင်းဝ၏ အောက်ခြေသို့ ခြေချခဲ့သည့် ပထမဦးဆုံး လူသားတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အဆိုပါ အခန်းဆက် အစီအစဉ်ကို ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၆ ရက်တွင် အမျိုးသား ပထဝီဝင် ရုပ်သံလိုင်းက ထုတ်လွှင့် ပြသခဲ့သည်။
ကြက်တဖရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ကြက်တဖရွာ (Kyettahpa)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ တောင်တလုံးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၄၄၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုန်းဆာရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
ကုန်းဆာရွာ (Konehsar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ မန့်ဟိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၀၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန့်ဟိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၄၄ ဦး၊ မ ၁၃၈၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၃၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စာဖြူစုရွာ၊ ကွင်းယား (အရှေ့)
စာဖြူစုရွာ၊ ကွင်းယား (အရှေ့)
ဘုရားများရွာ
ဘုရားများရွာ
အဝစုရွာ၊ တံခွန်တိုင်
အဝစုရွာ၊ တံခွန်တိုင်
နောင်လျန်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
နောင်လျန်ရွာ (Nawnghlan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ လွိုင်မွေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၃၈၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွိုင်မွေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၄၅ ဦး၊ မ ၃၀၅၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄၉၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာနောင်လျန် (၄)ဖြစ်သည်။
အေးရွာရွာ၊ ထန်းကုန်း
အေးရွာရွာ၊ ထန်းကုန်း
နောင်လျန်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သာယာကုန်းရွာ၊ မဂူ
သာယာကုန်းရွာ၊ မဂူ
ဟော်မုန်း
ဟော်မုန်း ဆိုသည်မှာ ဓာတုပစ္စည်းများဖြစ်ပြီး ခန္ဓာကိုယ် မည်သို့ မည်သည့်အချိန်တွင် ကြီးထွားရမည်ကို ညွန်ကြားထိန်းချုပ်သည်။ အမျိုးသမီးများ မည်သည့်အချိန်တွင် အပျိုဖော်ဝင်မည် စသည်တို့ကိုလည်း ဟော်မုန်းက ထိန်းချုပ်သည်။
ဟော်မုန်းများက မည်သည့်အချိန်တွင် သင်ကိုယ်ဝန်ဆောင်နိုင်မည်ကိုလည်း သတ်မှတ်ပေးပြီး ကျွန်တော်တို့ရဲ့ သန္ဓေတားဆေးများကို ကိုယ်ဝန်မရအောင် ပြုလုပ်ပေးသည်။ ထို့အပြင် ကိုယ်ဝန်ဆောင်နေချိန်တွင် ရာသီမလာအောင် ပြုလုပ်ပေးပြီး ကလေးမွေးဖွားပြီးနောက် နိ့ထွက်စေရန် ပြုလုပ်ပေးသည်။
အမိျူးသမီးတစ်ယောက်၏ မျိုးပွားမှု ကာလအပိုင်းအခြား ကုန်ဆုံးသွားသည့်နောက် ခန္ဓာကိုယ်တွင်းမှ အီစထရိုဂျင်၊ ပရိုဂျက်စတရုန် ဟော်မုန်းများ နည်းပါသွားပြီး ဥကြွေခြင်း၊ ရာသီလားခြင်းကဲ့သို့သော လုပ်ဆောင်ချက်များ ရပ်တန့်သွားသည်။ ဒါကို သွေးဆုံးခြင်ဟုခေါ်သည်။
ဟော်မုန်း
ဟော်မုန်းသည် ခန္ဓာကိုယ်၏ အချို့အင်္ဂါများမှဖြစ်လာကြသောဓာတ်ပစ္စည်းများဖြစ်၍ ခန္ဓာကိုယ်၏အခြားအစိတ်အပိုင်းများကို ပြုပြင်ပေးကြသည်။ အချို့အင်္ဂါများမှစစ်ထွက်လာကြသောဟော်မုန်းများသည် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း လှည့်လည်ပြီးလျှင် ခန္ဓာကိုယ်၏လှုပ်ရှား တက်ကြွမှုများကိုပြုပြင်ပေးကာ ပူးပေါင်း၍လုပ်ကိုင်စေသည်။ အချို့ဟော်မုန်းများသည် အထူးအင်္ဂါများကိုအရေးကြီးသော အကျိုးသက်ရောက်မှုများကိုဖြစ်စေ၍ ကျန်ဟော်မုန်းများကမူ ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခု လုံးကိုအကျိုးသက်ရောက်စေသည်။ အမှန်မှာဟော်မုန်းသည်အင်္ဂါတစ်ခုကိုပို၍လှုပ်ရှား တက်ကြွစေသော ပစ္စည်းတစ်မျိုးဖြစ်လေသည်။ လှုပ်ရှား တက်ကြွမှုကို နှေးကွေးစေသော အတွင်းစစ်ထွက်ရည်ကိုမူ ကယ်လုန်ဟုခေါ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဇီဝကမ္မဗေဒ
ဒဟတ်ကန်ရွာ၊ မကွေးမြို့နယ်
ဒဟတ်ကန်ရွာ (Dahatkan)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မကွေးမြို့နယ်၊ ဒဟတ်ကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၇၃၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဒဟတ်ကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၁၁ ဦး၊ မ ၉၆၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၇၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မကွေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သရက်ချောင်းရွာ၊ ကွင်းယား (အရှေ့)
သရက်ချောင်းရွာ၊ ကွင်းယား (အရှေ့)
အရှေ့တောင်ရိုးကွင်းရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
အရှေ့တောင်ရိုးကွင်းရွာ (Ahsheytaungyoekwin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ သရက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၄၆၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သရက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၅၆ ဦး၊ မ ၄၈၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၃၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မင်းညာရွာ
မင်းညာရွာ
ပါခိုင်းလုံရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
ပါခိုင်းလုံရွာ (Parhkainglong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ခေါက်စန့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၁၅၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခေါက်စန့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၉၄ ဦး၊ မ ၁၆၂၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၁၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်ပို့တရာရွာ၊ ထန်းကုန်း
တောင်ပို့တရာရွာ၊ ထန်းကုန်း
လုံးကြီးကုန်းရွာ၊ င/ပုန်ကုန်း
လုံးကြီးကုန်းရွာ၊ င/ပုန်ကုန်း
လက်ပံပင်
လက်ပံပင်သည် ဗုံဗကေစီအီး မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်၍ ယင်း၏ ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ ဗုံဗက် မာလဗာရီကမ်ဟုခေါ်သည်။ အမြင့်ပေ ၁၃ဝ အထိရှိ၍ ပင်စည်လုံးပတ်မှာ ၁၂ ပေအထိ ရှိသဖြင့် သစ်ပင်ကြီး မျိုးဖြစ်သည်။ လက်ပံပင်၏ ပင်စည်သည် တဖြောင့်တည်း တက်သွားပြီးနောက် အတော်မြင့်သော နေရာရောက်မှ အကိုင်းများသည် အခြားအပင်မှ အကိုင်းများကဲ့သို့ ခပ်ထောင်ထောင်မထွက်ဘဲ ပင်စည်နှင့် ထောင့်မှန် ခပ်ကျကျ အလျားလိုက်ထွက်ကြသည်။ အပင်ကြီးလာသည့်အခါ လေဒဏ်၊ မိုးဒဏ်ကို ခံနိုင်စေသည့် အပင်ရင်းမှ မြေထောက်မြစ်ကြီးများ ထွက်လာရာ တစ်ခါတစ်ရံ ၁၂ ပေထိပင် မြင့်ကြသည်။ တစ်လက်မခန့်ရှည်သော ရိုးတံကလေး တစ်ခုတစ်ခုတွင် ရွက်မြွှာများ ငါးရွက်မှ ခုနစ်ရွက်အထိရှိ သည်။ နီသောအပွင့်ကြီးများ ပွင့်ကြသည်။
လက်ပံပင်မှ ရွက်ဟောင်း၊ ရွက်ခြောက်တို့သည် နွေအခါ၌ များသောအားဖြင့် ဖေဖော်ဝါရီလမှ ဧပြီလအထိ ပင်လုံးကျွတ်ကြွေ၍ ရွက်နု ရွက်သစ်များ ထင်ထင်ရှားရှားမထွက်မီ အဖူး၊ အပွင့်တို့ဖြင့် ရဲရဲတောက် ဝေဆာလျက်ရှိ တတ်လေသည်။ ထိုအချိန်အခါမျိုးတွင် ဆက်ရက်ငှက်များအပါအဝင် ကျေးငှက်အပေါင်းတို့သည် အအုပ်အသင်းဖွဲ့ကာ ပန်းဝတ်ရည်၊ ဝတ်ဆံတို့ကိုလည်းကောင်း၊ ပန်းပွင့်တွင်းရှိ ပိုးမွှားများကိုလည်းကောင်း ဆူဆူညံညံ အလုအယက် စားသောက်လေ့ရှိရကား 'လက်ပံပင်၊ ဆက်ရက်ကျသလို' ဟု ဆိုလေ့ဆိုထရှိကြသည်။ ထို့ပြင် လက်ပံပင်တို့ ဖူးပွင့်ချိန်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံအနယ်နယ်ရှိ ခွေးအချို့တို့ ရူးသွပ်ချိန် တိုက်ဆိုင်နေမှုကြောင့် လက်ပံဖူးစ၊ခွေးရူးထ' ဟူ၍လည်း ရှေးလူကြီးသူမများ ဆိုစမှတ်ပြုခဲ့ကြသည်။
လက်ပံသားသည် ဖြူ၍ပွသည်။ ထို့ကြောင့် အရောင်ပျက်လွယ်၊ ပိုးဖျက်လွယ်သဖြင့် ကြာရှည်ခံသော သစ်သားမျိုးမဟုတ်ပေ။ မီးခြစ်နှင့် ကုန်ပစ္စည်းများထည့်ရန် သေတ္တာများ ပြုလုပ်ဖို့အတွက် လက်ပံသားသည် အလွန်အသုံးကျသည်။ မြန်မာနိုင်ငံရှိ စက္ကူလုပ်နိုင်သော သစ်သားများတွင် လက်ပံသားလည်း အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ လက်ပံသားကို လှေငယ်များ၊ ရေတံလျှောက်များနှင့် မသာအလောင်းထည့်သည့် ခေါင်းများစပ်ရာ၌လည်းကောင်း၊ ကလေးကစားစရာများ၊ သေတ္တာငယ်နှင့် အညံ့စား အိမ်အသုံးအဆောင်များ ပြုလုပ်ရာ၌လည်းကောင်း အသုံးချကြသည်။ ရေစည်များ ပြုလုပ်ရန် လက်ပံသားသည် သင့်တော်သော သစ်သားဖြစ်သည်။ လက်ပံသားဖြင့် လောင်းလှေများကိုလည်း ပြုလုပ်နိုင်သည်။ လက်ပံပင်မှထွက်သည့် အစေးကို ဝမ်းကျရောဂါဆေးအဖြစ် အသုံးချကြသည်။
လက်ပံပင်ကိုအစေ့မှလည်းကောင်း၊ အကိုင်းဖြတ်၍လည်းကောင်း မျိုးပွားစိုက်ပျိုးနိုင်သည်။ ခြောက်သွေ့သော ဒေသများမှအပ အိန္ဒိယနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတဝှန်းလုံးတွင် လက်ပံပင်ကို တွေ့ရသည်။ လက်ပံပင်သည် မြစ်ကမ်းပါးရှိ နုံးမြေများပေါ်တွင် အများဆုံးဖြစ်ထွန်းသည်။
မျိုးစိတ်များ
Plants of the World Online မှ လက်ရှိသတ်မှတ်ထားသောမျိုးစိတ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။:
ပုတိမ်ကုန်းရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ပုတိမ်ကုန်းရွာ (Puteinkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ တောင်တလုံးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၄၄၅ ဖြစ်သည်။
ဆင်ကျုံးခံတပ်
ဆင်ကျုံးခံတပ်သည် အင်းဝမြို့ ဆင်ကျုံးကျေးရွာ၏ အနောက်ဖျား၊ ဧရာဝတီမြစ် တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ ဆင်ကျုံးခံတပ်ကို ခရစ်နှစ် ၁၈၇၄-ခုနှစ်တွင် မင်းတုန်းမင်းက မူလဆင်ကျုံးနေရာကို ခံတပ်အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သဖြင့် ဆင်ကျုံးခံတပ်ဟု အမည်တွင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ မင်းတုန်းမင်းသည် အမြော်အမြင်ကြီးမားသည့် မှူးမတ်ပညာရှိများနှင့် ညှိနှိုင်းတိုင်ပင်၍ နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးအတွက် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဧရာဝတီမြစ်ရိုး တစ်လျောက်၌ စစ်မဟာဗျူဟာအရ အချက်အချကျသည့် နေရာ၊ အကာအကွယ် ကောင်းမွန်သည့်နေရာများတွင် ခံစစ်အတွက် ခံတပ်များ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ခဲတပ်များ တည်ဆောက်မှုကို အီတလီ၊ ပြင်သစ်ပညာရှင်များ ဖြစ်သည့် ကိုမိုတို (Commotto)၊ မိုလီနာရီ (Molinari) နှင့် နိုင်ငံခြားပညာတော်သင်ပြန် မြန်မာလူငယ်များ ပူးပေါင်းတည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ်နှောင်း တည်ဆောက်ခဲ့သည့် ခံတပ်များ ဖြစ်သော မင်းလှခံတပ်၊ ဂွေးချောင်းခံတပ်၊ ဆင်ကျုံးခံတပ်၊ သပြေတန်းခံတပ် နှင့် အစေခံခံတပ်တို့သည် ကင်းဝန်မင်းကြီးနှင့်အဖွဲ့ အနောက်နိုင်ငံများသို့ သွားရောက်လေ့လာခဲ့ပြီး ရရှိသည့် အတွေ့အကြုံများကို အခြေခံ၍ တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် အင်္ဂလန်ကျွန်းများ အကြားရှိ ပင်လယ်အထွက် ရေလက်ကြားများတွင် ဆောက်လုပ်ထားသော ပေါစမောက် (Potsmout) မြို့ရှိ ခံတပ်များ တည်ဆောက်ထားပုံကို မှတ်သား၍ အထက်မြန်မာပြည်တွင် အင်းဝ-ဆင်ကျုံးခံတပ်၊ စစ်ကိုင်း-အစေခံခံတပ်နှင့် အမရပူရ- သပြေတန်းခံတပ်တို့ကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ပုတိမ်ကုန်းရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆင်ကျုံးခံတပ်
ဆင်ကျုံးခံတပ်သည် စတုရန်းပုံဖြစ်ပြီး အုတ်တံတိုင်းသုံးထပ်ပါရှိသည်။ အပြင်တံတိုင်းမှာ ၃၅၅-ပေ ပတ်လည်ရှိပြီး၊ ၃၆-ပေ အရှည်ရှိသော ထောင့်ဖြေဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။ အလည်တံတိုင်းမှာ ၂၉၃-ပေ ပတ်လည်ရှိသည်။ တံတိုင်းနှစ်ခုအကြားတွင် ၃၀-ပေကျယ်သော ကျုံးရှိသည်။ အတွင်းတံတိုင်းမှာ ၂၀၀-ပေ ပတ်လည်ရှိပြီး ခံတပ်အရှေ့ဘက်တွင် ကျုံးကူးတံတား တစ်စင်းပါရှိသည်။ ယခုအခါ ခံတပ်ကို ရှေးဟောင်းသုတေသနနှင့် အမျိုးသားပြတိုက် ဦးစီးဌာနမှ နှစ်စဉ်ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်ထားသည်။
လေးစူးပြားရွာ၊ အလယ်ချောင်း
လေးစူးပြားရွာ၊ အလယ်ချောင်း
ရစ်ဂျော်ရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ရစ်ဂျော်ရွာ(Yijaw)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ ရစ်ဂျော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၃၃၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရစ်ဂျော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆ ဦး၊ မ ၂၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၃ ဦး နေထိုင်သည်။
နိမ့်တိန်းရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
နိမ့်တိန်းရွာ (Neintting)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ မော်မေ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၇၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မော်မေ့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၀၆ ဦး၊ မ ၁၄၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၀၇ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သာယာကုန်း (ဆင်ခြံ)ရွာ
သာယာကုန်း (ဆင်ခြံ)ရွာ
ဗားကရာကျောင်း (အင်းဝ)
အင်းဝရှိ ဗားကရာကျောင်းသည် စည်တိုပုံ မြို့ရိုး၏ အပြင်ဘက် တတိယမြို့ရိုးအတွင်း လောကသရဖူဘုရားကြီး၏ တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ စတုတ္ထ အင်းဝမြို့တည် ဘကြီးတော်ဘုရား လက်ထက် မြန်မာသက္ကရာဇ်(၁၁၉၆) ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ သစ်သားကျွန်းတိုင်များဖြင့် တည်ဆောက်ထားပြီး ကျွန်းတိုင်ပေါင်း (၂၆၇)လုံး ပါရှိသည်။ အကြီးဆုံး ကျွန်းတိုင်၏ လုံးပတ်သည် (၉') ရှိသည်။ ဗားကရာကျောင်းမှာ အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် အလျား ၁၈၈'၊ အနံ ၁၀၃' ရှိ သစ်သားကျောင်းကြီး ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ တွေ့မြင်နိုင်ရန် အလွန်ရှားပါးသော ရှေးဟောင်းဗိသုကာ လက်ရာများကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။ ကျောင်းကြီးကို ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းသူ၏ အမည်ကို တိကျစွာ မသိရှိရပေ။ ကျောင်းတော်ကြီး၏ ဘေးပတ်လည်တွင် အုတ်လှေကား ငါးစင်း တပ်ဆင်ထားသည်။ ပြာသာဒ်ဆောင်၌ ကိန္နရာရုပ်တုများ၊ ပွတ်လုံးများ၊ နတ်ရုပ်များဖြင့် တန်ဆာဆင်၍သော်လည်းကောင်း၊ အတွင်းဆောင်လက်ရန်းများ၌ ဒေါင်းရုပ်များ၊ ပွတ်လုံးများ၊ လက်ရန်းထိပ်ပိုင်းတွင် ခြင်္သေ့ကိုယ်၊ ဘီလူးခေါင်းပုံ ရုပ်တုများဖြင့်၎င်း တန်ဆာဆင်ထားသည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက ဤကျောင်းတော်ကြီး၏ လက်ရာအချို့ ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့သည်။ အနောက်ဘက် ဘောဂဆောင်(ခေါ်) ကျက်သရေတိုက်မှာ မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့သည်။ ကျောင်းတော်ကြီး၏ အမိုးမှာ မူလလက်ရာမဟုတ်ဘဲ စစ်မဖြစ်မီက အလှူရှင်တစ်ဦးမှ သွပ်မိုးလှူဒါန်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၈-ခုနှစ်က ယိမ်းယိုင်ခဲ့သည့် ကျောင်းတိုင်များကို ရှေးဟောင်းသုတေသနနှင့် အမျိုးသားပြတိုက်ဦး
စီးဌာနက တည့်မတ်ထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။ မြေဝင်ကျောင်းတိုင်များကို ယိုင်လဲမှု မဖြစ်စေရန် တိုင်ခြေတွင် အုတ်၊ အင်္ဂတေ တို့ဖြင့် ထိန်းသိမ်းထားရှိသည်။ ၂၀၁၂-၂၀၁၃ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်တွင် ဆွေးနေသော ကြမ်းခင်း၊ ဆင့် ယက်မများကို လဲလှယ်ခဲ့သည်။
ဗာကုလသုတ်
အရှင်ဗာကုလထေရ် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် လူ့ဘဝက မိတ်ဆွေဖြစ်ခဲ့သော အစေလကဿပ၏ မေးလျှောက် ချက်အရ အရှင်ဗာကုလထေရ်က မိမိ၏ အစ္ဆရိယ အဗ္ဘုတဓမ္မ ၃၆-ပါးကို ဟောပြတော်မူရာ အစေလကဿပ ရဟန်းပြု၍ ရဟန်းတရားအားထုတ်ရာ မကြာခင် ရဟန္တာဖြစ်ပုံ ရဟန်းတော်များအလယ် ထိုင်နေလျက် အရှင်ဗာကုလထေရ် ပရိနိဗ္ဗာန် စံတော်မူပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။
ညောင်ညင်ခေါင်းရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒန္တဘူမိသုတ်
ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီး၏ သားတော် ဇယသေနမင်းသားက “အစိရဝတ သာမဏေ၏ တရားတော်ကိုနာယူပြီး “အပ္ပမတ္တ, အာတာပီ, ပဟိတစိတ္တ” ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဧကဂ္ဂစိတ္တ မဖြစ်နိုင်ပုံကို”ပြောဆိုမှုနှင့် ဆက်စပ်၍ အစိရဝတ သာမဏေ၏ လျှောက်ထားချက်အရ “ကာမဘောဂီပုဂ္ဂိုလ်များ ဧကဂ္ဂစိတ္တကို မသိမမြင်နိုင် မျက်မှောက် မပြုနိုင်ပုံကို “တောင်ထိပ်ပေါ်၌နေသော ယောက်ျား၏မြင်ကွင်းကို တောင်အောက်၌နေသော ယောက်ျားမမြင်နိုင်ပုံ ဥပမာဖြင့်လည်းကောင်း, တောဆင်ရိုင်းကို ဖမ်းယူပြီး ယဉ်ကျေးလိမ္မာသော ဆင်လိမ္မာဖြစ်အောင် ဆုံးမသောဥပမာဖြင့် အမျိုးကောင်းသား၏ ရှေးဦးစွာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် သူတော်စင်ဖြစ်ပုံ၊ ဘုရားရှင်၏ တရားတော်ကို နာယူပြီး တရားတော်၌ သက်ဝင်ယုံကြည်ပုံ၊ ရဟန်းပြုပုံ၊ ရဟန်းတရားကို ပွားများအားထုတ်ပြီး ဝိဇ္ဇာသုံးပါးနှင့်တကွ ရဟန္တာဖြစ်ပုံ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်၏ ဂုဏ်ရည်များ “ဒန္တမရဏ” ဖြစ်ပုံကို ဘုရားရှင်က အစိရဝတသာမဏေအား ဟောတော်မူပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။
ကျည်တောက်ပေါက်ရွာ၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်
ကျည်တောက်ပေါက်ရွာ (Kyitaukpauk)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်၊ ရှောက်ပင်ရိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၁၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှောက်ပင်ရိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၉၄၅ ဦး၊ မ ၁၅၂၄၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၁၉၀ ဦးနေထိုင်သည်။
မေးခိုင်ရောဂါကာကွယ်ဆေး
မေးခိုင်ရောဂါကာကွယ်ဆေး (Tetanus vaccine)သည် မေးခိုင်ရောဂါကို ကာကွယ်ပေးသည့် ကာကွယ်ဆေးတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး တီတီ (tetanus toxoid TT)ဟုလည်း ခေါ်သည်။ ကလေးဘဝတွင် အားလုံးပေါင်း(၅)ကြိမ်ထိုးသင့်ပြီး နောက်(၁၀)နှစ်ကြာတိုင်း နောက်ထပ်တစ်ကြိမ် ထပ်ဆင့်ထိုးသင့်သည်။ (၃)ကြိမ်ထိုးပြီးပါက အပြည့်နီးပါး ခုခံနိုင်စွမ်းရှိပြီဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ဖော်ပြပါအတိုင်း ပြည့်စုံစွာမထိုးခဲ့ပါက ထိခိုက်ဒဏ်ရာရပြီး (၄၈)နာရီအတိုင်းတွင် အပိုဆောင်းထိုးသင့်သည်။  ထိခိုက်ဒဏ်ရာရနိုင်ခြေများသော်လည်း ခုခံအားအပြည့်မရရှိသေးသောလူများကို မေးခိုင်အဆိပ်ဖြေဆေး ထိုးပေးလျှင်လည်းရသည်။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်နေသူများသည် မေးခိုင်ကာကွယ်ဆေးကို ပြည့်စုံအောင်ထိုးထားရမည်။ သို့မဟုတ်ပါက မွေးလာသောကလေးတွင် မွေးကင်းစမေးခိုင်ရောဂါဖြစ်တတ်သည်။
ကျည်တောက်ပေါက်ရွာ၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မေးခိုင်ရောဂါကာကွယ်ဆေး
မေးခိုင်ရောဂါကာကွယ်ဆေးသည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်နေသူများနှင့် အိတ်ခ်ျအိုင်ဗွီ ရောဂါပိုး (HIV)/ ခုခံအားကျဆင်းမှု ကူးစက်ရောဂါ (AIDS) ကူးစက်ခံနေရသောသူများအတွက်ပါ စိတ်ချရသော ဆေးဖြစ်သည်။ လူပေါင်း (၂၅-၈၅)ရာခိုင်နှုန်းတွင် ဆေးထိုးသည့်နေရာတွင် နီရဲခြင်းနှင့် နာကျဉ်ခြင်းဖြစ်တတ်သည်။ တစ်ရာခိုင်နှုန်းခန့်တွင်သာ ကိုယ်ပူခြင်း၊ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်းနှင့် ကြွက်သားများ အနည်းငယ်နာကျဉ်ခြင်းတို့ ဖြစ်တတ်သည်။ လူပေါင်းတစ်သိန်းတွင် တစ်ယောက်ခန့်သာ ပြင်းထန်သော ဆေးမတည့်သည့်တုံ့ပြန်မှုဖြစ်တတ်သည်။
မေးခိုင်ရောဂါကာကွယ်ဆေးကို (၁၉၂၇)ခုနှစ်တွင် စတင်ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး (၁၉၄၀)ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် အမေရိကန်နိုင်ငံ၌ စတင်ရရှိနိုင်ခဲ့သည်။ ဤကာကွယ်ဆေးကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် မေးခိုင်ရောဂါဖြစ်ပွားမှုနှုန်း (၉၅)ရာခိုင်နှုန်းခန့် ကျဆင်းသွားကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့မှ သတ်မှတ်ထားသည့် အခြေခံကျန်းမာရေးစနစ်အတွက် အဓိကလိုအပ်သောဆေးများထဲတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ (၂၀၁၄)ခုနှစ်အရ လက်ကားဈေးမှာ (ဝ.၁၇-ဝ.၆၅)ဒေါ်လာဖြစ်သည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် (၂၅-၅၀)ဒေါ်လာခန့် ပေးရသည်။
လူသားတစ်ဦး၏လိင်တံအရွယ်အစား
thumb| လူသား၏လိင်တံ၏အရှည်နှင့် လုံးပတ်ကို မည်သို့တိုင်းတာနိုင်သည်ကိုပြသသည့်ပုံကြမ်း ပုံမှန်အနေအထား နှင့် တင်းမာနေသည့်အခါမျိုးတို့တွင် လူတို့၏ လိင်တံအရှည်နှင့် လုံးပတ်အနေ​အထားသည် လူ​အများစုတွင် တူညီမှုမရှိပေ။ ထိုသို့ သဘာဝအတိုင်း ကွာခြားမှုများအပြင် အမျိုးသားတစ်​ဦးတွင် လိင်တံ၏ပုံစံသည် အနည်းငယ်ကွာခြားသည့် အချက်များလည်းရှိရာ ၎င်းတို့မှာ စိတ်ဆန္ဒဖြစ်သည့်အနေအထား၊ နေ့တစ်၏ အချိန်ကာလ၊ အပူချိန် နှင့် လိင်ဆက်ဆံသည့်အကြိမ်အရေအတွက် တို့ဖြစ်ကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် လူသား၏လိင်တံအား မျောက်ကြီးမျိုး​ဖြစ်သော ဂေါ်ရီလာများကဲ့သို့သော ပရိုင်းမိတ်ကောင်များ (အဆင့်မြင့်နို့တိုက်သတ္တဝါ လူ/လူဝံ/မျောက်ဝံ...) နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါက လူသားများ၏ လိင်တံသည် လုံးပတ်အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ နှိုင်းယှဉ်ရာတွင် အလုံးစုံအနေအထားဖြင့်သော်လည်းကောင်း ခန္ဓာကိုယ်၏ အခြားသောအစိတ်အပိုင်းများနှင့်သော်လည်းကောင်း နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ခြင်းဖြစ်၏ ။
ပုံမှန်အခြေအနေ
လေ့လာမှုတစ်ခုအရ ပုံမှန်အခြေအနေ၌ လိင်တံအရှည်သည် 3.5 in (ထိုလေ့လာမှုဆောင်ရွက်သူများ၏ တိုင်တာမှု) ရှိသည်ဟု သိရသည် ။ လေ့လာမှုများစွာ၏ သုံးသပ်ချက်အရ ပျမ်းမျှအားဖြင့် ပုံမှန်အခြေအနေ၌ အရှည်သည် 9 –ရှိနေတတ်သည်။ ပုံမှန်အခြေအနေ၌ လိင်တံ၏အရှည်သည် လိင်တံတင်းမာသည့်အခါ ဖြစ်ပေါ်လာသော အရှည်နှင့် မဖြစ်မနေ အချိုးကြ ကိုက်ညီမှုရှိစရာလိုပေ။ ပုံမှန်အနေအထား၌ သေးငယ်သော လိင်တံသည် ပို၍များစွာ ရှည်လာတတ်သည်များရှိသကဲ့သို့ ပုံမှန်အနေအထား၌ ရှည်လျားသော လိင်တံသည် ပို၍များပြားစွာ မရှည်သည်များလည်း ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခန္ဓာဗေဒ
မဒေါ့ကုန်းရွာ၊ ထန်းကုန်း
မဒေါ့ကုန်းရွာ၊ ထန်းကုန်း
နောင်လျန် (၆)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
နောင်လျန် (၆)ရွာ (Nawnghlan (6))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ လွိုင်မွေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၂၀၉၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွိုင်မွေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၄၅ ဦး၊ မ ၃၀၅၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄၉၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝက်မြောင်ရွာ၊ အလယ်ချောင်း
ဝက်မြောင်ရွာ၊ အလယ်ချောင်း
သုခဗလရွာ၊ မဂူ
သုခဗလရွာ၊ မဂူ
ကန်လှရွာ၊ မကွေးမြို့နယ်
ကန်လှရွာ (Kanhla)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မကွေးမြို့နယ်၊ ဒဟတ်ကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၇၃၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဒဟတ်ကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၁၁ ဦး၊ မ ၉၆၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၇၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မကွေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘူမိဇသုတ်
(၂)သုတ် ရှိပါသည်။
ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် -အရှင်ဘူမိဇထေရ်သည် မိမိတူတော် ဇယသေနမင်းသား၏အိမ်တော်သို့ ဆွမ်းဘုဉ်းပေးရန်ကြွတော်မူစဉ် အရှင်ဘူမိဇထေရ်အား ဇယသေနမင်းသားက
-တောင့်တ(ဆုတောင်း)ခြင်းကိုမပြုဘဲ ဗြဟ္မစရိယကို ကျင့်ကုန်သော်လည်း အကျိုးမရထိုက်ဟု ပြောဆိုယူဆသော အချို့သော သမဏဗြာဟ္မဏများ၊
တောင့်တ(ဆုတောင်း)ခြင်းကို မပြုမူ၍ဖြစ်စေ၊ မပြုသည်မဟုတ်မူ၍ဖြစ်စေ ဗြဟ္မစရိယကိုကျင့်ကြကုန်သော်လည်း အကျိုးမရထိုက်ဟု ပြောဆိုယူဆကြသော သမဏ ဗြာဟ္မဏတို့ ရှိနေကြပါကုန်၏။ ဤအရာ၌ အရှင်ဘူမိဇ၏ ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် အဘယ်သို့ယူဆပြောကြားပါသနည်းဟု မေးလျှောက်ပါသည်။
အရှင်ဘူမိဇထေရ်က ဇယသေနမင်းသားအား ... မင်းသား သင်မေး လျှောက်သည့်စကားကို ငါသည် ဘုရားရှင်ထံတော်မှ မကြားနာဘူး မမှတ်သားဘူးပါ၊ အကယ်၍ ဤအရာ၌ ဘုရားရှင်က မိန့်ကြားတော်မူလျှင် “အယောနိသော=ကုသိုလ်တရားတို့ မဖြစ်နိုင်သောအကြောင်းအားဖြင့် ဗြဟ္မစရိယကို အားထုတ်သမှုပြုလျှင် အကျိုး မရထိုက်၊ ယောနိသော= ကုသိုလ်တရားတို့ဖြစ်နိုင်သော အကြောင်းအားဖြင့် ဗြဟ္မစရိယကို အားထုတ်လျှင် အကျိုးရနိုင်၏ဟု မိန့်ကြားတော်မူသည့်အကြောင်းဖြစ် နိုင်၏-မိန့်ကြားပါသည်။ ဇယသေနမင်းသားက အရှင်ဘူမိဇ၏ဆရာ ဘုရားရှင်သည် ဤသို့သော အယူဝါဒရှိ ဤသို့မိန့်ကြားတော်မူလျှင် အရှင်ဘူမိဇ၏ဆရာ ဘုရားရှင်သည် သမဏ၊ ဗြာဟ္မဏများစွာတို့၏ ထိပ်ဆုံးဖြစ်ပါပေ၏-ဟု လျှောက်ထားပြီး မိမိပွဲတော်အုပ်ဖြင့် ဆွမ်းပါသည်။
-သဲကို ဆုံခွက်၌ထည့်၍ ရေဖြန်းလျက် ကြိတ်ညှစ်သော်လည်း ဆီမရနိုင်ပုံ။
-နွားငယ်ရှိသော နွားမဦးချိုကိုညှစ်ရာ၌ နို့မရနိုင်ပုံ။
-ရေကို အိုး၌လောင်းထည့်၍ မွှေတံဖြင့်မွှေသော်လည်း ဆီဦးကိုမရနိုင်ပုံ။
-ထင်းစိုကို မီးပွတ်ပုံဖြင့် ပွတ်သော်လည်း မီးမရနိုင်ပုံ ဥပမာလေးမျိုးဖြင့် ဗြဟ္မစရိယ၏အကျိုးကို မရထိုက်ပုံကိုလည်းကောင်း။ သမ္မာမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးဖြင့် ဗြဟ္မစရိယကို အားထုတ်ကျင့်သုံးနေကြသော သမဏ, ဗြာဟ္မဏတို့သည်
-နှမ်းမှုံ့ကို ဆုံခွက်၍လောင်းထည့် ရေဖြန်း၍ ကြိတ်ညှစ်လျှင် ဆီကိုရနိုင် သကဲ့သို့လည်းကောင်း၊
-နွားငယ်ရှိသော နွားမ၏နို့တိုင်ကိုညှစ်လျှင် နွားနို့ရနိုင်သကဲ့သို့၊
-နို့ဓမ်းကို အိုး၌လောင်းထည့်၍ မွှေတံဖြင့်မွှေလျှင် ဆီဦးကိုရနိုင်သကဲ့သို့၊
-ထင်းခြောက်ကို မီးပွတ်ခုံ၌ ပွတ်တိုက်လျှင် မီးကိုရနိုင်သကဲ့သို့ ဤဥပမာလေးမျိုးဖြင့် ဗြဟ္မစရိယ၏ အကျိုးရနိုင်ပုံကို အကျယ်အားဖြင့် မိန့်ကြားတော်မူပါသည်။
ဘူမိဇ-ဇယသေနမင်းသားသည် ဤဥပမာလေးမျိုးတို့ ဉာဏ်၌ထင်မြင် လာငြားအံ့၊ သင့်အား ကြည်ညိုခြင်း၊ ကြည်ညိုသည့်အလျောက် လှူဒါန်းသမှုပြု ခြင်းသည် မအံ့ဩလောက်ပေဟု မိန့်ကြားတော်မူပါသည်။
အရှင်ဘူမိဇက မြတ်စွာဘုရား ဇယသေနမင်းသားအား ရှေးကမကြားစဖူးအံ့ဩဖွယ် ဥပမာလေးမျိုး မြတ်စွာဘုရား၏ဉာဏ်တော်၌ ထင်မြင်သကဲ့သို့ အကျွန်ုပ်၏ ဉာဏ်၌ အဘယ်မှာလျှင် ထင်မြင်နိုင်ပါအံ့နည်း-ဟု လျှောက်ထားပြီး ဘုရားရှင် ဟောကြားမှုကို အလွန်နှစ်သက်မြတ်နိုးပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။
၁။ သုခ, ဒုက္ခကို ကိုယ်တိုင်ပြုအပ်၏ဟု ပညတ်ကြပါကုန်၏။
၂။ သုခ, ဒုက္ခကို သူတစ်ပါးတို့ပြုအပ်၏ဟု ပညတ်ကြပါကုန်၏။
၃။ သုခ, ဒုက္ခကို ကိုယ်တိုင်လည်းပြုအပ်၊ သူတစ်ပါးတို့လည်းပြုအပ်ကုန်၏ဟု ပညတ်ကြပါကုန်၏။
၄။ သုခ, ဒုက္ခကို ကိုယ်တိုင်လည်းမပြုအပ်၊ သူတစ်ပါးတို့လည်း မပြုအပ် အကြောင်းကင်း၍ဖြစ်၏ဟု ပညတ်ကြပါကုန်၏။
ဤအရာ၌ အကျွန်ုပ်တို့ဆရာ မြတ်စွာဘုရားသည် အဘယ်သို့အယူရှိပါသနည်း။ အဘယ်သို့ ဟောကြားတော်မူပါသနည်း။ အဘယ်သို့ပြောဆိုလျှင် ဘုရားရှင်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်မဖြစ်ဘဲ ပြောဆိုရာရောက်ပါသနည်းဟု မေးလျှောက်ပါသည်။
ငါ့ရှင်ဘူမိဇ-မြတ်စွာဘုရားသည် ဖဿ-ဟူသော အကြောင်းကိုစွဲ၍ သုခ-ဒုက္ခဖြစ်၏ဟု ဟောတော်မူ၏။ ဤသို့ပြောဆိုလျှင် မြတ်စွာဘုရားဟောတော် မူသည့်အတိုင်း ပြောဆိုရာရောက်၏။ ဘုရားရှင်နှင့် မဆန့်ကျင်ပေ။
ထိုလေးမျိုးသော သမဏဗြာဟ္မဏတို့ ပညတ်အပ်သော သုခ, ဒုက္ခသည် ဖဿကြောင့်ဖြစ်လာသည်။ ဖဿကိုဖယ်ထား၍ ခံစားကြသည်မဟုတ်ဟု မိန့်ကြားတော်မူပါသည်။
အရှင်အာနန္ဒာသည် အရှင်သာရိပုတြာနှင့် အရှင်ဘူမိဇတို့ ပြောဆိုနေသော စကားကို ဘုရားရှင်ထံသွား၍ လျှောက်ထားပါသည်။
ဘုရားရှင်က သာဓု သာဓု အာနန္ဒ-ဟု သာဓုခေါ်တော်မူပြီး သာရိပုတ္တရာ၏ ဖြေဆိုမှုသည် မှန်ကန်ကြောင်းမိန့်ကြားတော်မူပါသည်။
ကာယရှိလျှင် ကာယသဉ္စေတနာကြောင့်, ဝစီရှိလျှင် ဝစီသဉ္စတနာကြောင့်, မနရှိလျှင် မနသန္ဓေတနာကြောင့် အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌ သုခ, ဒုက္ခဖြစ်၏။ မသိမှုအဝိဇ္ဇာကြောင့်လည်းဖြစ်၏။
အာနန္ဒာ-ကိုယ်တိုင် ကာယသင်္ခါရကိုပြုခြင်းကြောင့် အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌ သုခ, ဒုက္ခဖြစ်၏။ သူတစ်ပါးတို့သည် ကာယသင်္ခါရကိုပြုခြင်းကြောင့် အဇ္ဈတ္တ သန္တာန်၌ သုခ ဒုက္ခဖြစ်၏။ ကာယသင်္ခါရကို သိလျက်ပြုစီရင်မှု၊ မသိဘဲပြုစီရင်မှုကြောင့် အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌ သုခ ဒုက္ခဖြစ်၏။
ထို့အတူ ကိုယ်တိုင် ဝစီသင်္ခါရ, မနောသင်္ခါရကို ပြုစီရင်မှုကြောင့် အဇ္ဈတ္တ သန္တာန်၌ သုခ ဒုက္ခဖြစ်၏။
အာနန္ဒာ-ဤစေတနာကာယ, စေတနာဝါစာ, စေတနာမနတို့၌ အဝိဇ္ဇာသည် ကျရောက်၏။ ဤကာယ, ဝါစာ, မန စေတနာတို့ကြောင့် အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌ သုခ, ဒုက္ခဖြစ်၏။ အဝိဇ္ဇာကို အရဟတ္တမဂ်ဖြင့် အကြွင်းမဲ့ပယ်လိုက်ခြင်းကြောင့် ထိုကာယ, ဝါစာ, မနစေတနာတို့ မဖြစ်တော့ကုန်။ ထိုစေတနာသည် သုခ, ဒုက္ခတို့ ပေါက်ရောက်ရာ လယ်မြေမဟုတ်။ တည်ရာ ယာမြေမဟုတ်၊ တည်ရာ အာယတန မဟုတ်၊ ချမ်းသာဆင်းရဲ၏ အကြောင်းမဟုတ်တော့ဟု ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။
ရွာသစ်ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်
ရွာသစ်ရွာ (Ywarthit)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ အောင်သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၁၂၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တင်းထိန်ရံရွာ
တင်းထိန်ရံရွာ
တကင်ရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
တကင်ရွာ (Takin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ခေါက်စန့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၁၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခေါက်စန့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၉၄ ဦး၊ မ ၁၆၂၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၁၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သာယာကုန်းရွာ၊ ထန်းကုန်း
သာယာကုန်းရွာ၊ ထန်းကုန်း
ကွင်းယားကြီးရွာ၊ ကွင်းယား (အရှေ့)
ကွင်းယားကြီးရွာ၊ ကွင်းယား (အရှေ့)
ဓမ္မရက္ခိတရွာ၊ မဂူ
ဓမ္မရက္ခိတရွာ၊ မဂူ
ပန်းဘဲတန်းရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ပန်းဘဲတန်းရွာ (Panbetan)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ သရက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၄၇၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သရက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၅၆ ဦး၊ မ ၄၈၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၃၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကောင်တီ
ကောင်တီ (county သည် အချို့သော ခေတ်သစ်နိုင်ငံများတွင် အုပ်ချုပ်ရေး (သို့) ရည်ရွယ်ချက်တစ်ခုခုအတွက် အသုံးပြုသော ပထဝီဆိုင်ရာနယ်မြေတစ်ခုကို ဆိုလိုသည်။ ဤဝေါဟာရသည် ရှေးဟောင်းပြင်သစ်စကား (သို့) cunté မှ ဆင်းသက်လာပြီး မြို့စား၊ နယ်စား (count, earl, viscount) တို့၏ အချုပ်အခြာအာဏာအောက်ရှိ စီရင်ပိုင်ခွင့်နယ်ကို ညွှန်းဆိုခြင်းဖြစ်၏ ။ အခြားဘာသာစကားများတွင် တိုက်ရိုက်အနက်တူစာလုံးများသည်, contea, contado, comtat, condado, Grafschaft, graafschap နှင့် စလဗ်ဘာသာစကားတွင် "zhupa" တို့ဖြစ်ကြပြီး ယခုတွင် အသုံးနည်းပြီဖြစ်၏ ။ အင်္ဂလိပ်စကားရှိ အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ဝေါဟာရများဖြစ်သော မြူနီစပယ် (municipality) ၊ စီရင်စု/ခရိုင် (district) ၊ ဆားကစ်တ် (circuit) ၊ ကွန်မြူး/ကွန်မြူနတီ (commune/community) တို့ကို ကောင်တီအစား များသောအားဖြင့် အသုံးပြုကြသည်။
အင်္ဂလန်ကို နော်မန်တို့ သိမ်းပိုက်အောင်မြင်ခဲ့သောအခါ ဤဝေါဟာရကို ၎င်းတို့နှင့်အတူ ယူဆောင်လာကာ ဆက်ခ်ဆန် (Saxons) မျိုးနွယ်များသည် အင်္ဂလန်၏ သမိုင်းဝင် ကောင်တီများဖြစ်ခဲ့ကြသော စီရင်စုနယ်မြေများတွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြပြီး ရှိုင်းယား (shire) ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ရုံးစိုက်ရာမြို့ (county seat) အမည်မှ ဆင်းသက်လာသော ကောင်တီအမည်များကို ရှိုင်းယား စကားလုံးပေါင်းစပ်ထည့်သွင်းပြီး ဂလော့စတာရှီးယား (Gloucestershire)  ၊ ဝတ်စတာရှီးယား (Worcestershire) ဖြစ်လာကြသည်။ နော်မန်တို့လက်ထက်တွင်  အန်ဂလို-ဆက်ခ်ဆန် ဝေါဟာရဖြစ်သည့် earl နှင့် earldom (မြို့စား) ကို ဥရောပတိုက်၏ ဝေါဟာရ "count" နှင့် "county" တို့၏ အနက်တူစာလုံးအဖြစ် ယူခဲ့ကြသည်။ အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ထိုနှစ်မျိုးသည် ပေါင်းစပ်သွား၍ တူညီသွား၏ ။ ထို့အပြင် နောက်ပိုင်းမှ ဝင်ရောက်လာသော (ကောင်တီ)ဝေါဟာရသည် ရှေးဟောင်းအင်္ဂလိပ်စာလုံး   (သို့) ခေတ်သစ်အင်္ဂလိပ်စာလုံး shire တို့အတွက် ကြောင်းတူသံကွဲဖြစ်လာခဲ့ကာ "ဘုရင့်တိုင်းပြည်၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေခွဲ" ဆိုသည်နှင့် ညီမျှလေသည်။ ဤဝေါဟာရပေါ်ထွက်လာရာ အကျိုးဆက်အနေဖြင့် တပေါင်းတစည်းတည်း အုပ်ချုပ်သောနိုင်ငံရေးစနစ် (unitary၊ federal (ပြည်ထောင်စုစနစ်မဟုတ်)) အတွင်း နိုင်ငံတော်/ဗဟိုအစိုးရ အောက်ရှိ တိုက်ရိုက်သစ္စာခံသော ဒေသဆိုင်ရာအုပ်ချုပ်ရေးအဆင့်ကို ရည်ညွှန်းသည်။ ပြည်ထောင်စုစနစ်အုပ်ချုပ်ရေးအချို့၌လည်း ကောင်တီကို မတူညီစွာဖြင့် သုံးစွဲကြပြီး အမေရိက၌ စတိတ် (state) ၊ ကနေဒါ၌ ပရိုဗင့်စ် (province) တို့ကဲ့သို့ ပထမတန်းအဆင့်ရှိ တိုင်း/ပြည်နယ် ထက်နိမ့်သော ဒေသဆိုင်ရာအုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေခွဲကို ဆိုလိုသည်။ ဤနိုင်ငံများတွင် ကောင်တီသည် အဆင့်အတန်း (၃) ရှိသော နယ်မြေများဖြစ်ကြသည်။ ကောင်တီနယ်မြေတစ်ခုကို စီရင်စု (district) ၊ ရာပြုမြို့ (hundred) ၊ မြို့နယ် (township) (သို့) အခြားအုပ်ချုပ်စီရင်ပိုင်ခွင့်နယ်မြေများအဖြစ် ထပ်မံခွဲခြားနိုင်သည်။ များသောအားဖြင့် ကောင်တီတွင် မြို့တော်၊ မြို့၊ မြို့နယ်၊ ရွာနှင့် အခြားမြူနီစပယ်နယ်မြေများပါဝင်နိုင်ပြီး ထိုနယ်မြေအသေးများသည် ကောင်တီအစိုးရများ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။ နိုင်ငံ၊ မြူနီစပယ်၊ ပထဝီနယ်မြေများ အပေါ်မူတည်၍ မြူနီစပယ်နယ်မြေများသည် ကောင်တီအစိုးရအောက် တိုက်ရိုက်သော်လည်းကောင်း၊ တစ်ဆင့်ခံသော်လည်းကောင်း ရှိချင်ရှိနိုင်သလို ရှိချင်မှလည်းရှိမည်။ ဥပမာအားဖြင့် လူဦးရေအလွန်ထူထပ်သောနယ်မြေများတွင် ကောင်တီ၊ မြူနီစပယ် နှစ်ခုစလုံးသည် မြို့တော်အစိုးရအဖွဲ့အတွင်းသို့ ကျစ်လျစ်စွာ ပေါင်းစည်းသွားသည်လည်းရှိ၏ ။
အင်္ဂလိပ်စကားပြောနိုင်ငံများ၏ ပြင်ပ၌ ကောင်တီနှင့် တူညီသော ဝေါဟာရ(တစ်ခု)ကို "စီရင်ပိုင်ခွင့်နယ်မြေခွဲ" (subnational jurisdictions) များအား ဖော်ပြရန်အတွက် သုံးစွဲလေ့ရှိကြသည်။ ထိုနယ်မြေများသည် တည်ဆောက်ပုံအရ "ဗဟိုအစိုးရနှင့် ပတ်သက်ဆက်သွယ်သော ကောင်တီများ"နှင့် တူညီသော်လည်း" အုပ်ချုပ်မှုပိုင်းဆိုင်ရာအရ အင်္ဂလိပ်စကားပြောနိုင်ငံများရှိ ကောင်တီများနှင့် တူချင်မှတူနိုင်မည်ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံ နယ်မြေအပိုင်းအခြား အမျိုးအစားများ
ဝက်သိုက်ရွာ၊ မကွေးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မကွေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇန်နောင်ရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ဇန်နောင်ရွာ(Zannawng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ ဇန်နောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၂၇၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇန်နောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၄ ဦး၊ မ ၉၉ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၀၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အစ္ဆရိယအဗ္ဘုတသုတ်
ဤသုတ်ကို ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ ဟောတော်မူသည်။ သမ္ဗဟုလရဟန်းတို့၏ လျှောက်ထားချက်နှင့် ပတ်သက်၍ ဘုရားရှင်၏ တိုက်တွန်းတော်မူချက်အရ- အရှင်အာနန္ဒာက အလောင်းတော်မြတ် ဗောဓိသတ်၏ တုသိတာနတ်ပြည်သို့ ရောက်ရှိသည်ကစ၍ မီးရှူးသန့်စင်ဖွားမြင်တော်မူချိန်အထိ ရင်သတ်ရှမောအံ့ဩချီး ကျူးဖွယ် အကြောင်းအရာ (၁၉) မျိုးကို ဘုရားရှင်ထံတော်မှ ကြားနာခဲ့သည်အတိုင်း လျှောက်ထားသည်၊ ဘုရားရှင်က မိမိသန္တာန်၌ ဝေဒနာ သညာ ဝိတက် တရားတို့ ထင်ရှားစွာ ဖြစ်တည်ချုပ်ပျောက်ခြင်းဟူသော အစ္ဆရိယ အဗ္ဘူတဓမ္မတစ်ပါးကို ဖြည့်စွက်၍ ဟောကြားတော်မူသောသုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌ -ဝေဿန္တရာမင်းဘဝ၌ သိကြာမင်းပေးသော သုရှစ်ပါး၊ နတ်ပြည်၌ မိမိနတ်ဖြစ်သည်ကို သိ/မသိ၊ နတ်သား, နတ်သမီးတို့အရွယ်၊ စုတေမည့် ပုဗ္ဗနိမိတ်များ၊ ကြည့်ခြင်းကြီးငါးပါး၊ အလောင်းတော်၏ ပဋိသန္ဓေစိတ်၊ ဖွားမြင်ပုံလေးမျိုး၊ လောကန္တရိက်ငရဲ၊ ပဋိသန္ဓေနေစဉ်အခါက နတ်မင်းကြီးတို့စောင့်ရှောက်ကြပုံ၊ မယ်တော်၏ အသက်အရွယ်၊ ဖွားမြင်တော်မူပုံ၊ ပုဗ္ဗနိမိတ်များ၊ တိပိဋကဓရ စူဠာဘယထေရ်၏ မိန့်ကြားချက်များ ပါရှိသည်။
နားလုံရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
နားလုံရွာ (Narlong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ မန့်ဟိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၀၉၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန့်ဟိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၄၄ ဦး၊ မ ၁၃၈၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၃၀ ဦးနေထိုင်သည်။
နောင်လျန် (အောက်)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
နောင်လျန် (အောက်)ရွာ (Nawnghlan (Lower))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ လွိုင်မွေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၃၉၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွိုင်မွေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၄၅ ဦး၊ မ ၃၀၅၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄၉၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာနောင်လျန် (၁)ဖြစ်သည်။
နားလုံရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်လျန် (အောက်)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်လိုင်းရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
ပန်လိုင်းရွာ (Panglai)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ မော်မေ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၇၅၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မော်မေ့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၀၆ ဦး၊ မ ၁၄၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၀၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြူကြူဂီတ
ကြူကြူဂီတ သည် ထင်ဆင်လ်ဂီတမှ ပိုင်ဆိုင်သော တရုတ် ဖရီမီယံဂီတ ဝန်ဆောင်မှုသုံးခုအနက်မှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် အခပေးစာရင်းသွင်း သုံးစွဲသူ သန်း ၁၂၀ ရှိပြီး သုံးစွဲသူသန်း ၇၀၀ ကျော်သို့ရောက်ရှိမည်ဖြစ်သည်။ ကူဂိုနှင့်ကူဝိုးဟု လူသိများသော ဒုတိယနှင့် တတိယအကြီးဆုံး ဝန်ဆောင်မှုများကို ပိုင်ဆိုင်သော တရုတ်ဂီတကော်ပိုရေးရှင်းနှင့် ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ပူးပေါင်းခဲ့သည်။  ဤပေါင်းစည်းမှုဖြင့် ကြူကြူဂီတသည် လက်ရှိအချိန်တွင် တရုတ်အွန်လိုင်းဂီတဈေးကွက်၏ ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းကို ရရှိထားသည်။
စီးပွားရေးဝန်ဆောင်မှု
ကြူကြူဂီတသည် အခမဲ့ဝန်ဆောင်မှုများကို အခမဲ့ပေးသော ဖရီမီယံစီးပွားရေးပုံစံအောက်တွင် လုပ်ဆောင်ပြီး အခပေး စာရင်းသွင်းခြင်းဖြင့် ပိုမိုသောအင်္ဂါရပ်ကို ရနိုင်သည်။ သို့သော်အလားတူ အခပေးသွင်းဝန်ဆောင်မှုဖြစ်သော စပေါ့တီဖိုင်းနှင့်မတူသည်မှာ ဂီတများသည် (VIP သို့မဟုတ် စိန်အစိမ်းရောင်ဟု လူသိများသော) အခပေးသုံးစွဲသူများအတွက်သာ ကန့်သတ်ထားနိုင်သည်။ အချို့သော အယ်လ်ဘမ်များကို ဝယ်ယူမှသာ နားဆင်နိုင်ရန် ကန့်သတ်ထားသည်။
အကောင့်များနှင့်စာရင်းသွင်းခြင်း
၂၀၂၀၊ မတ်လအထိ ကြူကြူဂီတတွင် အခပေးအမျိုးအစား သုံးမျိုးရနိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂီတဝန်ဆောင်မှုအစီအစဉ် ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံ၏ အွန်လိုင်း ဂီတစတိုးဆိုင်များ
ဘီသိုဗင်
ဂျာမန်လူမျိုး ထိပ်တန်းဂီတစာဆိုကျော်ကြီး တစ်ဦးဖြစ်သူ လု(ဒ်)ဝစ် ဗန် ဘီသိုဗင် (Ludwig van Beethoven; ; ; ၁၇၇၀-၁၈၂၇) အား အကြီးမားဆုံး တေးပြုဂီတစာဆိုပုဂ္ဂိုလ်ကြီးအဖြစ် သတ်မှတ်ခေါ်တွင်ခဲ့ ကြရပေမည်။
ဘီသိုဗင် (ဗေထော်ဗင်) ကို ဂျာမနီနိုင်ငံ၊ ဘွန်းမြို့ တွင်မွေးဖွားသည်။ ဂီတဆရာကြီးမိုးဇတ် ထံတွင်လည်းကောင်း၊ နောင်တွင် ယိုးဆက်ဖ် ဟိုင်ဒင်ထံတွင်လည်းကောင်း ဂီတပညာဆည်းပူးသည်။ Moonlight Sonata, The Emperor Concerto တို့ အပါအဝင် လက်ရာမြောက်တေးဂီတများစွာကြောင့် နာမည်ထင်ရှားခဲ့သည်။ သူ၏ကျော်ကြားလှသော နဝမမြောက် ဆင်ဖိုနီသည် သံစုံတီးဝိုင်းလောကတွင် ပထမဆုံးသံပြိုင်တေး စတင်ထည့်ရေးခဲ့သော ဆင်ဖိုနီမျိုးပင်ဖြစ်သည်။
ဘဝအကြောင်း
ဂျာမနီနိုင်ငံ၊ ဗွန်မြို့တွင် ၁၇၇၀-ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၁၆)ရက်နေ့၌ ဖွားမြင်သည်။ ငယ်စဉ်ဘဝကပင် တေးဂီတနှင့် ပက်သက်၍ အစွမ်းအစများ ဖော်ထုတ်ပြသနိုင်ခဲ့သည်။ ဂီတမျိုးရိုးမှ ဆင်းသက်လာသူဖြစ်သည်။ သူ၏အဖေ(Johann)နှင့် အဘဖြစ်သူ (Ludwig)သည် ဂီတသမားများ ဖြစ်ကြသည်။ သူတို့သည် ဘီသိုဘင်ကို ကလေးဘဝကတည်းက ဂီတမှာ လေ့ကျင့်ပေးခဲ့သည်။
အသက် ၄ နှစ် အရွယ်မှစ၍ အဆိုတော် အမူးသမား ဖခင်၏ ရိုက်နှက်စေခိုင်းမှုကြောင့် စန္ဒရားတီး သင်ခဲ့ရသည်။ ကလေးဘဝ လွတ်လပ်ပျော်ရွှင်စွာ မနေရ၊ မကစားရဘဲ ခိုင်းသည့်အတိုင်း လုပ်နေရသည့် အချုပ်အချယ်ခံရမှုကြောင့် ဘီသိုဗင်၏ စိတ်ဓာတ်ကို ထိခိုက်သွားကာ နောင်အခါတွင် စိတ်ချောက်ချား တတ်ခြင်း၊ စိတ်တိုတောင်းခြင်း ဖြစ်လာတတ်လေသည်။
ဖခင်ဆိုးသည် အိမ်ထောင်၏ တာဝန်ကို ကျေပွန်စွာမထမ်းလိုသဖြင့် အိမ်ထောင်စရိတ် ရှာနိုင်စေရန် ဂီတနယ်ထဲ အတင်းဆွဲသွင်းခြင်းဖြစ်သည်။ စင်စစ် ဘီသိုဗင်၌လည်း ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတဘက်၌ ထူးချွန်မည့် အရည်အသွေးများ ရှိခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၁၁ နှစ်သား အရွယ်တွင် ကိုယ်တိုင် တေးဂီတများကို စပ်ဆိုနိုင်ခဲ့သည်။ ၁၄ နှစ်သားအရွယ်တွင် နန်းတွင်းလက်ထောက် အော်ဂန်ဆရာ ဖြစ်လာသည်။ နောင်အခါတွင် အော်ခက်စတြာ တီးဝိုင်းများကို ခေါင်းဆောင် နိုင်ခဲ့လေသည်။
ဘီသိုဗင်တို့မိသားစု၏ အခြေအနေမှာ စိတ်ပျက်ဖွယ်ရာ ဖြစ်သည်။ ဖခင်ကလည်း အိမ်ထောင်၏ တာဝန်ကို မယူလိုဘဲ ပေါ့ပေါ့နေသဖြင့် အိမ်သားများမှာ ဆင်းရဲကျပ်တည်းပြီးလျှင်၊ ကျန်းမာရေးလည်း ချို့တဲ့ကြသည်။ ဘီသိုဗင်သည် မသာယာသော အိမ်ထောင်စုကို ကျောထောက် နောက်ခံပြုကာ၊ သူ၏ ဂီတပညာကို တိုးသည်ထက်တိုးအောင် ကြိုးစားခဲ့သည်။ ၁၇၈၃ အရောက်တွင် သူ၏ပထမဆုံးသော တေးဂီတလက်ရာကို စတင်ထုတ်ပြနိုင်ပြီဖြစ်သည်။
၁၇ နှစ်သားအရွယ် ၁၇၈၇ ခုနှစ်တွင် ထိုစဉ်က ဂီတမြို့တော်ဖြစ်သော ဩစတြီးယားနိုင်ငံ ဗီယင်နာမြို့သို့ သွားရောက်၍ ဂီတပညာရှင်ကြီး တစ်ဦးဖြစ်သော မိုးဇက်၏ရှေ့တွင် မိမိ၏စွမ်းရည်ကို ပြသခဲ့သည်။ ထိုအခါ မိုးဇက်က ဘီသိုဗင်သည် ကမ္ဘာ၌ သူ့ဂီတသံ လွှမ်းအောင် ပြုနိုင်မည့် သူဟူ၍ နိမိတ်ဖတ်လိုက်လေသည်။ မိုးဇက်ကွယ်လွန်ပြီး တစ်နှစ်အကြာ ၁၇၉၂ တွင် ဗီယင်နာသို့ နောက်တစ်ကြိမ်ပြန်ရောက်လာကာ တေးဂီတပညာရှင် ဟေ့ထံတွင် ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ ထိုမြို့တွင်ပင် အိမ်ထောင်မပြုဘဲ လူပျိုဘဝဖြင့် အသက်ထက်ဆုံးနေထိုင်သွားခဲ့သည်။
ဗီယင်နာမှ ပြန်ရောက်ပြီးနောက် မိခင်ဖြစ်သူကွယ်လွန်ရာ၊ အမူးသမား ဖခင်နှင့် ညီအစ်ကို မောင်နှမ တို့၏ တာဝန်ကို ဘီသိုဗင်က လုံးဝတာဝန်ယူ ဆောင်ရသည်။ သို့ဖြစ်လင့်ကစား အိမ်သားများသည် သူ့အား စိတ်ချမ်းသာမှု မပေးဘဲ နားပူနားဆာ ပြုတတ်ကြလေသည်။ ယင်းသို့သော အခြေအနေကြားထဲမှပင် ဘီသိုဗင်၏ ဂီတစွမ်းရည်သည် တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ဗွန်းမြို့ရှိ ဩဇာတိက္ကမရှိသော လူကြီးလူကောင်းများက သူ၏ ဂီတစွမ်းရည်ကို အကြောင်းပြုပြီးလျှင် ဘီသိုဗင်အား ခင်မင်စေတနာ ထားကြသဖြင့် ဗီယင်နာမြို့တွင် ဂီတ ဝိဇ္ဇာကြီးတစ်ဦးဖြစ်သူ ဂျိုးဇက်ဟိုင်းဒင်ထံတွင် ဂီတပညာ ဆက်လက်ဆည်းပူးနိုင်အောင် စီစဉ်ပေးကြသည်။ ဗီယင်နာတွင် ဂီတပညာ ဆည်းပူးခဲ့ပြီးနောက်တွင် ဘီသိုဗင်သည် ထိပ်တန်း ဂီတစာဆို တစ်ဦး အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့လေသည်။
ဘီသိုဗင်သည် စန္ဒရားအတတ်တွင် ပါရမီထူးကာ တစ်ဖက်ကမ်းခပ် ကျွမ်းကျင်သည်။ ကိုယ်တိုင်တီးခတ်ခြင်းနှင့် အခြားသူများအား သင်တန်းပေးခြင်းနှစ်မျိုးလုံးတွင် အောင်မြင်ကျော်ကြားလှပါသည်။ မကြာမီပင် ကျွမ်းကျင်သူအဆင့်ရှိသည့် ဂီတပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်လာပြီး သူ၏လက်ရာများမှာလည်း အများက အမွန်တမြတ် နားထောင်လာကြရသည်။ အသက် ၂၅နှစ်အရွယ်မှစကာ သူ၏ဂီတလက်ရာများကို တွင်တွင်ကျယ်ကျယ်ပင် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေရောင်းချလာကြသည်။
ယင်းသို့ထိပ်ထိပ်ကြဲ ဂီတပညာရှင် တစ်ဦးအဖြစ်သို့ ရောက်ခဲ့ပြန်သော်လည်း၊ စိတ်မချမ်းသာဖွယ်ရာ တစ်မျိုးသည် ဘီသိုဗင်၏အပေါ် လောင်းရိပ်ကဲ့သို့ မိုးလာပြန်လေသည်။ ယင်းသည်ကား တဖြည်းဖြည်း နားလေးလာရာက နောက်ဆုံးတွင် မကြားရသော ဘဝသို့ရောက်ခဲ့ခြင်းပင် ဖြစ်လေသည်။ သို့သော် စိတ်ဓာတ်ပြင်းပြလှသော ဘီသိုဗင်သည် ယင်းသို့သော အကုသိုလ်ဖိစီးမှုကို လွယ်လွယ်နှင့် အရှုံးမပေးချေ။ အသက် ၃ဝ-ခန့်ရောက်သော် နားထိုင်းစပြုလာပြီး ထိုရောဂါလက္ခဏာအား ကြောက်လန့်လာသဖြင့် ကိုယ့်ကိုယ်ကို သတ်သေရန်ပင် ကြိုးပမ်းခဲ့ဖူးသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ၁၈၀၂ မှ ၁၈၁၅ ကာလများအတွင်းတွင် လူလတ်ပိုင်းအရွယ် ဘီသိုဗင်သည် နားမကြားသည့် ရောဂါအားပိုမိုဖိစီးခံစားလာရသဖြင့် လူတောမတိုးသည့် ဘဝဖြင့်နေထိုင်လာခဲ့ရရှာသည်။ အကြောင်းမသိသူတို့က သူ့အား လူအချင်းချင်း ရွံ့မုန်းတတ်သူအဖြစ် ထင်မှားခဲ့ကြသည်။ မိန်းမပျိုများနှင့် ချစ်ခင်ရင်းနှီးမှုများ ရှိခဲ့ဖူးသော်လည်း ရေရှည်မခံသကဲ့သို့ အိမ်ထောင်လည်း မပြုခဲ့ပေ။ ထိုအချိန်ထိ သူ၏လက်ရာကောင်း၊ လက်ရာမွန်များစွာ ဆက်တိုက်ပင် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ လူတို့အကြိုက်ကိုလိုက်ကာ ရေးစပ်သီဖွဲ့သည်မဟုတ်၍ ထိုခေတ်အခြေအနေဖြင့် တွင်ကျယ်မည်ကို သေချာမပြောနိုင်သည့်တိုင် လူအများက လက်ခံနားဆင်ခဲ့ကြသည်။
အသံကို အကြောင်းပြုရသော မိမိ၏ ပညာလုပ်ငန်းကို မစွန့်လွှတ်ဘဲ၊ အသံမကြားရသည့် ဘဝ၌ပင် ဆက်လက်၍ တေးဂီတကြီးများကို စပ်ဆိုစီကုံးခဲ့သည်။ နားမကြားရသည့် နောက်ပိုင်းတွင် စပ်ဆိုသည့် တေးကြီးတေးခန့်များသည် ဘီသိုဗင်၏ အကောင်းဆုံး လက်ရာများဟု ဆိုကြလေသည်။
ဘီသိုဗင်သည် အရုပ်ဆိုးသော်လည်း ပင်ကိုသဘော တည်ကြည်မှု၊ သူ၏ထူးချွန်သော ဂီတပါရမီတို့ကြောင့် သူ့အား ကြည်ညိုလေးစားသူများပြားသည်။ သို့သော် ဘီသိုဗင် နားထိုင်းရောဂါ ဖြစ်ပြီးနောက်တွင် သူ၏ ညီအစ်ကို မောင်နှမများက သူ၏ ငွေကြေးကိစ္စကို ဆောင်ရွက်မှုကြောင့် ဘီသိုဗင်အား ခင်မင်ကြသူများနှင့် စိမ်းသွားခဲ့ရသည်။
မိဘဆွေမျိုးအတွက် တာဝန်ကြီး ထမ်းခဲ့ရသော်လည်း ဆွေမျိုးအကျိုးပေးလည်း မကောင်းခဲ့ပေ။ ချစ်ကိစ္စများ၌လည်း ကံခေခဲ့သဖြင့် အိမ်ထောင်မပြုခဲ့သော ဘီသိုဗင်သည် တူတစ်ယောက်အား သားရင်းတမျှ ချစ်ခင်မြတ်နိုးခဲ့ရာ ထိုသူသည် သူ့အား စိတ်ဒုက္ခအပေးဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ယင်းသို့သော စိတ်မချမ်းသာဖွယ် အမျိုးမျိုးကို ကြိုးစားတွန်းလှန်ခဲ့ရသော ဘီသိုဗင်မှာ တစ်ခါတစ်ရံ မျိုသိပ်မထားနိုင်ဘဲ ဒေါသအိုး ပေါက်ကွဲတတ်သည်။ ဘီသိုဗင် ရေးခဲ့သော သေတမ်းစာတစ်စောင်ထဲတွင် မိမိသည် နားထိုင်းခြင်း စသည့်ဒုက္ခအမျိုးမျိုး စိတ်မချမ်းသာဖွယ် အဖုံဖုံတို့ကို ခံစားရလွန်း၍ မချိတင်ကဲဖြစ်ကာ၊ တစ်ခါတစ်ရံ စိတ်မထိန်းနိုင်ဖြစ်ပြီးလျှင် မိမိ ဒေါသတကြီး ဖြစ်မိသည်များကို ညီအစ်ကို မောင်နှမများကခွင့်လွှတ်ပါရန် ရေးသားထားလေသည်။
ဘီသိုဗင်အဖို့တစ်မျိုးပြီးတစ်မျိုး သူရင်ဆိုင်ရသော စိတ်မချမ်းသာမှုများသည် သူ့အား ဘဝကို အရှုံးမပေးလိုအောင် သွေးထိုးပေးသကဲ့သို့ရှိပြီးလျှင် တေးဂီတ တစ်ပုဒ်ပြီးတစ်ပုဒ် သူ့ကလောင်များမှ ထွက်ခဲ့သည်။ သီချင်း ရိုးရိုးမှ ဂီတပြဇာတ်ကြီးများအထိ စပ်ဆိုရေးသားခဲ့ရာ သူ၏ ဂီတစွမ်းရည် ထက်မြက်ထူးချွန်ပုံကို အကဲခတ်နိုင်ပေသည်။
ဘဝနိဂုံး
ဘီသိုဗင်သည် ကောင်းစွာ မကျန်းမမာ ဖြစ်နေရာမှ အသက် ၅၆ နှစ်အရွယ် ၁၈၂၇ ခုနှစ်တွင် ညီဖြစ်သူထံ အလည်သွားရင်း ဗီယင်နာမြို့၌ပင် ကွယ်လွန်သည်။ ဘီသိုဗင် ကွယ်လွန်ပြီးသည့် နောက်တွင် ထူးခြားသော ဂီတပညာရှင်ကြီးကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် သူ၏ ဇာတိဖြစ်သော ဗွန်းမြို့တွင်လည်းကောင်း၊ သူ၏ သင်္ချိုင်းရှိရာ ဗီယင်နာမြို့၌လည်းကောင်း သူ၏ ရုပ်တုများကို ထားရှိပြီးလျှင် ဘီသိုဗင်မွေးဖွားခဲ့ရာ နေအိမ်ကို ပြတိုက်အဖြစ် ပြုလုပ်ထားရှိလေသည်။
ကျမ်းကိုး
ကျော်စွာ(၁၀၀)- ဒေါက်တာသန်းထွန်း
မဟာရဋ္ဌသာရ၊ သျှင်
မြန်မာစာပေသမိုင်းကို ပြန်လည်လေ့လာသော် အင်းဝခေတ် (သက္ကရာဇ် ၇၂၆ မှ ၉ဝ၁ ကျော်) သည် စာကြီးပေကြီး အထွန်းကားဆုံးသော ခေတ်တစ်ခေတ် ဖြစ်သည်ကို တွေ့မြင်နိုင်လေသည်။ ထိုခေတ်တွင် တိုင်းပြည်ကို အုပ်ချုပ်သော မင်းများကိုယ်တိုင်က စာပေကို အားပေးချီးမြှောက်ခဲ့သည်ကိုလည်း တွေ့ရသည်။
ပေါ်ထွန်းခဲ့သော စာဆိုများမှာလည်း လူပုဂ္ဂိုလ် စာဆိုများထက် ရဟန်းပုဂ္ဂိုလ် စာဆိုများက ပိုမိုထင်ရှားခဲ့သည်ဟု ဆိုရမည်ဖြစ်သည်။ ထိုခေတ်တွင် ကဗျာလင်္ကာ စာပေအမျိုးမျိုး ထွန်းကားခဲ့သည့်အနက် ပျို့နှင့်မော်ကွန်းစာပေတို့သည် မြန်မာစာပေသမိုင်းတွင် ထိပ်ဆုံးက နေခဲ့သော ခေတ်လည်း ဖြစ်ပေသည်။ ထို့ကြောင့် အင်းဝခေတ်ကို ပျို့နှင့် မော်ကွန်းစာပေတို့တံခွန်စိုက်သော ခေတ်ဟု ဆိုသင့်ပေသည်။
ယင်းပျို့နှင့် မော်ကွန်းစာပေတို့ကို ပြုစုခဲ့သူ ရဟန်းပုဂ္ဂိုလ် စာဆိုများအနက် ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရသည် တစ်ပါး အပါအဝင် ဖြစ်သည်သာမက အထင်ရှား အကျော်ကြားဆုံးသော စာဆိုတော်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်ပေသည်။
ဘဝ
ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရသည် ရဟန်းပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်လင့်ကစား ငယ်ရွယ်စဉ်အခါကပင် နန်းတွင်း၌ ကြီးပြင်းခဲ့ရသူဖြစ်၏။ ဇာတိအားဖြင့်လည်း မင်းအမျိုးအနွယ် ဖြစ်၏။ အဘမှာ ဟံသာဝတီ မွန်ဘုရင်မ ရှင်စောပု၏တူ၊ ဗညားအိန်၏ မြေး၊ ဓမ္မပါလ အမတ်ဖြစ်၍၊ အမိမှာ အင်းဝမြို့တည် သတိုးမင်းဖျား သမီးတော်၏ မြစ်ဖြစ်သည်။ သူ၏ ငယ်မည်မှာ မောင်မောက်ဖြစ်၍ သက္ကရာဇ် ၈၃ဝ ပြည့်နှစ်တွင် အင်းဝမြို့၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
စာဆိုကျော် ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရသည် သက်တော် ၁ဝ နှစ်အရွယ်ကပင် ကဗျာလင်္ကာများကို စပ်ဆိုခဲ့သည်ဟု အဆိုရှိ၏။ သူ၏ အသက် ၁၆ နှစ်အရွယ် သက္ကရာဇ် ၈၄၆-ခုနှစ်တွင်ကား ဘူရိဒတ်လင်္ကာကြီးကို ဖွဲ့နွဲ့စပ် ဆိုတော်မူ လေသည်။ ထိုဘူရိဒတ် လင်္ကာကြီးသည် မြန်မာစာပေ ဂန္ထဝင်တွင် အဟောင်းဆုံး လင်္ကာရှည်ကြီး ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသင့်လေသည်။ စာဆိုကျော်သည် မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတော်မူခဲ့သော မဟာနိပါတော်လာ ဇာတ်တော်ကြီး ၁ဝ ဘွဲ့ အဝင်အပါ ဘူရိဒတ် ဇာတ်တော်ကြီးကို ပင်ကိုဉာဏ်ရွှင်ရွှင်ဖြင့် အလင်္ကာတန်ဆာ ဆင်ကာ မြန်မာဘာသာသို့ ဖွဲ့နွဲ့ပြန်ဆိုထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤနေရာ၌ ဘုရားဟော ဇာတ်တော်ကြီး များကို အလင်္ကာတန်ဆာဆင်ကာ ဖွဲ့နွဲ့ရေးသားရာတွင် ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရသည် အဦးဆုံး ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသင့်၏။
ယင်းလင်္ကာကြီး၌ စာဆိုကျော်သည် အနေအထိုင်အားဖြင့် နန်းတွင်း၌ ကြီးပြင်းခဲ့ ရသူ၊ ဇာတိအားဖြင့် ငယ်ရွယ်သေးသူ ဖြစ်သည့်အလျောက် လောကဓမ္မတာ လူမှုရေးရာများကို ဖွဲ့နွဲ့ရေးသားရာတွင် သိကျွမ်းပိုင်နိုင်လှခြင်းကြောင့် နှောင်းစာဆိုတို့ အတုယူရလောက် အောင်ပင် ကောင်းမွန်လှပေသည်။ ယင်းလင်္ကာကြီး၌ ဘူရိဒတ်နဂါးမင်း မယ်တော်သည် သားတော်ကို မမြင်မတွေ့ရသဖြင့် လွမ်းမှိုင်တွေဝေပုံကို –
ဟု ထိထိငြိငြိ၊ ဖွဲ့ဆိုနိုင်ခဲ့သဖြင့် ဘုရင် မင်းမြတ်နှင့်တကွ တစ်နိုင်ငံလုံး၏ မြှောက်စားခြင်းကိုပင် ခံရလေသည်။
စာဆိုကျော် ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ ဆရာတော်သည် ဘူရိဒတ် လင်္ကာကြီးကိုသာ မဟုတ်၊ ယင်း၏ နိဂုံးဖြစ်သော ဘူရိဒတ် ဇာတ်ပေါင်းပျို့ကိုလည်း သက်တော် ၂၆ နှစ်အရွယ် သက္ကရာဇ် ၈၅၆ ခုနှစ်တွင် လက်စသတ် ဖွဲ့ဆိုခဲ့ပေသေးသည်။ ထို့နောက် ၂ နှစ်မျှအကြာ သက္ကရာဇ် ၈၅၈ ခုနှစ်တွင် တံတားဦးတည် မော်ကွန်းကို ပြုစု စီရင်ပြန်လေသည်။ ဆရာတော်နှင့် အပြိုင်စာဆိုဖက်ဖြစ်သော တောင်တွင်းမြို့ဇာတိ ရှင်မဟာသီလဝံသ ဆရာတော်သည်လည်း တံတားဦးတည် မော်ကွန်း တစ်စောင်ကို ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရနည်းတူ ရေးသားသေးသော်လည်း ၁၂ ပုဒ်မျှဖြင့် ရပ်တန့်စေခဲ့သည်။
အကြောင်းမှာ ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရသည် ထိုမော်ကွန်းကို ရေးသားလျက် ဘုရင်မင်းမြတ်ထံ သွင်းပြီးဖြစ်ကြောင်း ကြားသိရ၍ ဖြစ်သည်။ ယင်းမော်ကွန်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ရှင်မဟာသီလဝံသသည် မိမိရေးပြီးသမျှကို တပည့်များအားဖျက်ဆီးစေသော်လည်း တပည့်များက စာကို မြတ်နိုး၍ သိမ်းဆည်းထားသဖြင့် ယနေ့အထိ တွေ့ရှိရသေးကြောင်း အဆိုရှိသည်။ စာဆိုကျော်နှစ်ပါး၏ စာကို နှိုင်းခိုင်းရာ၌ ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ၏ စာတို့သည် ရှင်မဟာသီလဝံသ၏ စာများလောက် မနက်နဲ၊ နုရုံယဉ်ရုံမျှသာရှိ၏။ ထို့ကြောင့် ရှေးဆရာကြီးများက ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ၏ စာများသည် တူရိယာ ၅ ပါးကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း တီးသကဲ့သို့ကြားရသူတို့၏ နား၌ လွန်စွာ သာယာနာပျော်ဖွယ် ဖြစ်ပေ၏။
သို့သော် မလေးနက်လှ၊ အဝေးသို့လည်းမရောက်။ ရှင်မဟာသီလဝံသ၏ စာများကား စည်တော်ကြီး ရွမ်းသည်နှင့် တူလှစွာ၏။ နား၌ သာယာနာပျော်ဖွယ် မဖြစ်လှသော်လည်း နက်နဲလှ၏။ အဝေးသို့လည်း ရောက်၏ဟု ဆိုကြသည်။
ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ၏ အကောင်းဆုံးသော လက်ရာကား သက္ကရာဇ် ၈၈၅ ခုနှစ်ခန့်တွင် ပြီးစီးသော စတုဓမ္မသာရ ကိုးခန့်ပျို့ဖြစ်သည်။ ထိုပျို့သည် ဘုရားဟော ဝီသတိနိပါတ် ဟတ္ထိပါလ ဇာတ်တော်ကို အလင်္ကာ တန်ဆာဆင်ကာ မြန်မာဘာသာသို့ပြန်ဆိုဖွဲ့နွဲ့ထားသော ပျို့ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဟတ္ထိပါလပျို့ဟုလည်း အမည်တွင် သည်။ ဆရာတော် ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရသည် လောကအကြောင်း၌ နိုင်နင်းသူ ဖြစ်သည့်အလျောက် ဓမ္မကြောင်းကို လောကကြောင်းဖြင့် အမွှမ်းတင်ကာ ဖွဲ့ဆိုရေးသားရာတွင် အထူးပင် ကျွမ်းကျင် ပိုင်နိုင်လှပေသည်။ ဤကိုးခန်းပျို့ သည် လောက၊ ဓမ္မ၊ ရာဇကြောင်း သုံးပါးစလုံး ပြည့်ဝစုံလင်လှ၏။ သို့သော် သက္ကရာဇ် ၈၈၆ ခုနှစ်တွင် မိုးညှင်းစား စော်ဘွားစလုံနှင့် ပြည်ဘုရင် သတိုးမင်းစောတို့အင်းဝနေပြည်တော်ကို တိုက်ခိုက်ကြပြီးနောက် ပြည်ဘုရင် က ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ အစရှိသော ပညာရှင်များကို ပြည်မြို့သို့ ပင့်ဆောင်သွားလေသည်။
ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရလည်း ပြည်မြို့သို့ရုတ်တရက် လိုက်ပါသဖြင့် တပည့်များထံမှ ကိုးခန်းပျို့၏ ရှေ့၈ ခန်းကိုသာ သိမ်းယူနိုင်ခဲ့ပြီးလျှင် ဇာတ်ပေါင်းခန်းကိုမူ စုံစမ်းရှာဖွေရာ မရသေး ကြောင့် အသစ်ထပ်မံ ရေးရလေသည်။ သို့သော် ဇာတ်ပေါင်းခန်းကို အသစ် ပြန်လည်ရရှိခဲ့ပေသည်။ ကိုးခန်းပျို့ကား အလွန်ခန့်ညား၍ အနှစ်သာရနှင့် ပြည့်စုံသော ပျို့ကြီးဖြစ်သည်။ ယင်းပျို့တွင် ကိလေသာတည်းဟူသော မိုးကြီး စီးယိုကျသည့်ဘေးမှ လွတ်မြောက်အောင် ဘာဝနာဉာဏ်တည်း ဟူသော သံပြား ပျဉ်ပြားများဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် စိတ်နှစ်လုံးတည်း ဟူသော ကျောင်းသင်္ခမ်းကို ပြဆိုရာ၌ -
အာပေါ်ကမ္ဘာ၊ ပျက်ပြုန်းခါ၌၊ ရူပါဝစရ၊ သောဋ္ဌသတွင်၊ သုဘကိဏ်အောက်၊ ဘုံတစ်လျှောက်ကို၊ လင်းပျောက်နိုင်အောင်၊ ပြည့်လျှမ်းဆောင်သည်၊ ရေတောင်မောက်ဖြိုး၊ ရွာသည့်မိုးထက်၊ ထမ်းပိုးလှင်ကန်၊ အပြန် ပြန်တည့်၊ သည်းထန်လှစွာ၊ ကိလေသာဟု၊ မဟာမေ၊ ဖြိုးဖြိုးကျလျက်၊ သောကစိမ့်ဧး၊ ယိုသားဘေးမှ၊ ဟန့်ထေးလို့ငှာ၊ ဘာဝနာဉာဉ်၊ သံပြားပျဉ်တိ၊ မြဲယှဉ်ပတ်ကုံး၊ လွှမ်းပိတ်ဖုံးသား၊ နှလုံးသင်္ခမ်း၊ ကျောင်းသားဝှမ်း၌
ဟူ၍ ဥပမာ ဥပစာစကားတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်ကာ ဖွဲ့နွဲ့ စီခြယ်ခဲ့ပေသည်။
ထို့နောက် စာဆိုကျော် ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ ဆရာတော်သည် အမျိုးလေးပါးတို့အား သွန်သင်ဆုံးမဩဝါဒ စကား မှာကြားခဲ့ရန် ကျင့်ဖွယ်ရာ ဝတ္တရား အမျိုးမျိုးတို့ကို ကျမ်းအစောင်စောင်တို့မှ ထုတ်နုတ်၍ အလွန် နက်နဲစွာလှ အနှစ်သာရနှင့် ပြည့်စုံအောင် အလင်္ကာတန်ဆာဆင်ကာ ဂမ္ဘီသာရပျို့တစ်စောင်ကိုလည်း ပြုစုခဲ့ပေ သေးသည်။
ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ နောက်ဆုံးရေးသား ပြုစုခဲ့သော ပျို့မှာကား ၈၉၁ ခုနှစ်ရေး သံဝရပျို့ပင် ဖြစ်သည်။ ယင်းပျို့တွင် ဧကာဒသနိပါတ် သံဝရဇာတ်တော်လာ ဗာရာဏသီပြည် ဗြဟ္မဒတ်မင်း၏ သားတော်တစ်ရာတွင် အငယ်ဆုံး သံဝရမင်းသားသည် ဘုရားလောင်း အမတ်ကြီး၏ ဩဝါဒကို ခံယူကာ အရာရာ၌ လုံ့လပြုခြင်းကြောင့် ခမည်းတော်၏အမွေကို ဆက်ခံ၍ မင်းပြုရကြောင်း၊ အခြားနောင်တော်များ အားလုံးက ကျေနပ်ကြကြောင်းတို့ကို အဖိုးတန်သော စာသားများ၊ ဆုံးမစကားများဖြင့် ဖွဲ့နွဲ့ဆိုခဲ့လေသည်။ စာဆိုကျော် ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ သည် ထိုပျို့ကိုပြုစုပြီး နောက်တစ်နှစ် သက္ကရာဇ် ၈၉၂ ခု သက်တော် ၆၂ နှစ်တွင် ပြည်မြို့၌ ပျံလွန်တော်မူသည်။