cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ငါးရာငါးဆယ်ဇာတ်တော်များစာရင်း
ရည်ညွှန်းကိုးကား
၂. မင်္ဂလာဘုံကျော်ညောင်ကန်ဆရာတော်ဘုရားကြီး၊ ပုံတော်စုံငါးရာ့ငါးဆယ်ဇာတ်ဝတ္ထု ပတွဲ၊ http://dhammadownload.com/File-Library/550/550-NyaungKaSayadaw550-1.pdf
၄. မင်္ဂလာဘုံကျော်ညောင်ကန်ဆရာတော်ဘုရားကြီး၊ ပုံတော်စုံငါးရာ့ငါးဆယ်ဇာတ်ဝတ္ထု တတွဲ၊ http://dhammadownload.com/File-Library/550/550-NyaungKaSayadaw550-3.pdf
၅. မင်္ဂလာဘုံကျော်ညောင်ကန်ဆရာတော်ဘုရားကြီး၊ ပုံတော်စုံငါးရာ့ငါးဆယ်ဇာတ်ဝတ္ထု စတုတွဲ၊ http://dhammadownload.com/File-Library/550/550-NyaungKaSayadaw550-3.pdf
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
စိန့်လုကောလိပ်၊ ရတ်နာပူရ
စိန့်လုကောလိပ်၊ ရတ်နာပူရ သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ဆဘရဂမုဝစီရင်စု၊ ရတ်နာပူရမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ သီရိလင်္ကာ၏ သက်တမ်းအကြာမြင့်ဆုံးကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
သမိုင်း
စိန့်လုကောလိပ်သည် သီရိလင်္ကာရှိ သက်တမ်းအကြာမြင့်ဆုံး ကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သမိုင်းကြောင်းအားဖြင့် ၁၆၅ နှစ်ကျော် သက်တမ်းရှိသည်။ ၁၈၄၈ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး စိန့်လုချတ်ကျောင်းတော်နှင့် နီးကပ်သည်။ ရတ်နာပူရမြို့၏ အချက်အချာနေရာတွင် တည်ရှိသည်။
ကောလိပ်ဆောင်ပုဒ်
"Vincit veritas", which means "truth conquers" in Latin.
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ ကောလိပ်များ
ဟခုဆန်းဘူတာ (တိုကျို)
ဟခုဆန်းဘူတာ  (白山駅 ဟခုဆန်း - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုကျိုခရိုင်၊ ဘွန်းခယောမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ထန်းတပင်ရွာ၊ ကနီမြို့နယ်
ထန်းတပင်ရွာ (Htantapin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ကနီမြို့နယ်၊ လာပို့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၈၂၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လာပို့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၈၃ ဦး၊ မ ၁၅၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၉၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကနီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သံပြချောင်းရွာ၊ ဘီးလင်းမြို့နယ်
သံပြချောင်းရွာ(Thanpyachaung)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံခရိုင်၊ ဘီးလင်းမြို့နယ်၊ မဲလံဂေါင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၆၀၃၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မဲလံဂေါင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၁၂ ဦး၊ မ ၅၅၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၇၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘီးလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်လုံရွာ၊ မိုင်းဝီး
မန်လုံရွာ (Manlong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ နမ့်ခမ်းမြို့နယ်၊ မိုင်းဝီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၄၇၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းဝီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၈၀ ဦး၊ မ ၁၆၉၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၇၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်ခမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြင်းတဲရွာ၊ ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်
မြင်းတဲရွာ (Myinte)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရမည်းသင်းခရိုင်၊ ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်၊ မြင်းတဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၉၇၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြင်းတဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၂၂ ဦး၊ မ ၂၀၈၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၇၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဥယျာဉ်တော်ရွာ၊ အမရပူရမြို့နယ်
ဥယျာဉ်တော်ရွာ (Uyintaw)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးခရိုင်၊ အမရပူရမြို့နယ်၊ ဥယျာဉ်တော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၆၁၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဥယျာဉ်တော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၆၉၂ ဦး၊ မ ၅၁၇၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၈၆၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အမရပူရမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကရင်ကွင်းရွာ၊ အုတ်ဖိုမြို့နယ်
ကရင်ကွင်းရွာ (Kayinkwin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ အုတ်ဖိုမြို့နယ်၊ ချောင်းဂွ (ဂျီ)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၇၃၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ချောင်းဂွ (ဂျီ)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၄၆ ဦး၊ မ ၉၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၄၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အုတ်ဖိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခွဒီမိရွာ၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်
ခွဒီမိရွာ(Khwadimi)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ ရေတံခွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 169,485 ဖြစ်သည်။
ဟခုရင်းဒိုင်းဘူတာ
ဟခုရင်းဒိုင်းဘူတာ  (柏 林 台 駅 ဟခုရင်းဒိုင်း - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကို်င်းဒိုးခရိုင်၊ အိုဘိဟိနိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ယားစိမ်းရွာ၊ မိုင်းဆတ်မြို့နယ်
ယားစိမ်းရွာ (Yarsein)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ မိုင်းဆတ်ခရိုင်၊ မိုင်းဆတ်မြို့နယ်၊ ကျတီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၅၄၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျတီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၈၀၂ ဦး၊ မ ၃၃၁၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၁၁၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းဆတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခိုင်းနုရွာ၊ သီပေါမြို့နယ်
ခိုင်းနုရွာ (Hkaingnu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ သီပေါမြို့နယ်၊ မန်မော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၃၅၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်မော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၉၀ ဦး၊ မ ၁၂၄၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီပေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လုံဘောက်ကျွန်း
လုံဘောက်ကျွန်း သည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ အနောက်နူဆာ တန်ဂါရာပြည်နယ်ရှိ ကျွန်းတစ်ကျွန်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဆုန်ဒါလေးကျွန်းများ၏ အတွဲအဆက်၏ တစိတ်တဒေသ ဖြစ်သည်။ အနောက်ဘက်တွင် ဘာလီကျွန်း မှ လုံဘောက်ရေလက်ကြားဖြင့် ပိုင်းခြားထားပြီး အရှေ့ဘက်တွင် ဆမ်ဘာဝါ ကျွန်းနှင့် အလာ့စ်ရေလက်ကြားဖြင့် ပိုင်းခြားထားသည်။ အကြမ်းမျဉ်းအားဖြင့် စက်ဝိုင်းပုံ ရှိပြီး အမြီးပိုင်းဖြစ်သော ဆီကိုတောင်းကျွန်းဆွယ်သည် အနောက်ဘက်သို့ ၇၀ km မျှ ထိုးထွက်လျက် ရှိပြီး စုစုပေါင်း ဧရိယာမှာ ၄၅၁၄ km² ခန့် ဖြစ်သည်။ ပြည်နယ်မြို့တော်၏ ကျွန်းပေါ်ရှိ အကြီးဆုံး မြို့မှာ မာတာရမ်မြို့ ဖြစ်သည်။
လုံဘောက်သည် အနောက်ဘက်ရှိ ဘာလီကျွန်းနှင့် အရွယ်အစား နှင့် လူနေသိပ်သည်းမှု တူညီပြီး ယဉ်ကျေးမှု ဆက်ခံခြင်းများလည်း တူညီသည်။ သို့သော်လည်း အုပ်ချုပ်ရေးအရ အနောက် နူဆာတန်ဂါရာ ပြည်နယ်တွင် ပိုကြီးသော်လည်း လူဦးရေ ကျဲပါးသော အရှေ့ဘက်ရှိ ဆမ်ဘာဝါကျွန်းနှင့် အတူ ပါဝင်သည်။ လုံဘောက်အား ဒေသတွင်း ဂီလီကျွန်းများ ဟု ခေါ်ကြသည့် ကျွန်းလေးများက ဝန်းရံထားကြသည်။
အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ ၂၀၁၄ လူဦးရေ စာရင်း အရ လူဦးရေ ၃.၃၅ သန်း ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ
ဈေးပါးရွာ၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်
ဈေးပါးရွာ (Zaypar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်၊ နန်းပန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၄၆၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နန်းပန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၂၉ ဦး၊ မ ၂၅၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၉၆၉ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် နန်းပန်မြို့ပေါ်ရှိ ရပ်ကွက် ဖြစ်သွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ရွှေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်ကြင်းပင်ရွာ၊ ကနီမြို့နယ်
အင်ကြင်းပင်ရွာ (Ingyinpin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ကနီမြို့နယ်၊ လာပို့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၈၂၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လာပို့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၈၃ ဦး၊ မ ၁၅၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၉၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကနီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇီးကျွန်းရွာ၊ စလင်းမြို့နယ်
ဇီးကျွန်းရွာ (Zeekyun)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ စလင်းမြို့နယ်၊ ဇီးကျွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၅၆၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇီးကျွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၁၅ ဦး၊ မ ၁၀၃၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၄၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘုရားကြီးရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်
ဘုရားကြီးရွာ (Hpayargyi)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ပဲခူးမြို့နယ်၊ ဘုရားကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၂၈၁ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် ဘုရားကြီးမြို့ပေါ်ရှိ ရပ်ကွက် ဖြစ်သွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပဲခူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝါယောရွာ၊ ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်
ဝါယောရွာ (Waryaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကိုးကန့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်၊ တာကုန်းကြမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၇၃၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တာကုန်းကြမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၉၈၈ ဦး၊ မ ၅၆၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၆၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သပြေကုန်းရွာ၊ ဘီးလင်းမြို့နယ်
သပြေကုန်းရွာ(Thapyaykone)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံခရိုင်၊ ဘီးလင်းမြို့နယ်၊ ဇုက္ကလီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၂၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇုက္ကလီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၄၆ ဦး၊ မ ၂၆၅၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၃၉၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘီးလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟနမခိဘူတာ
ဟနမခိဘူတာ  (花巻駅 ဟနမခိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိဝတဲခရိုင်၊ ဟနမခိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
၂၀၂၂ အာဆီယံတက္ကသိုလ်များ အားကစားပြိုင်ပွဲ
၂၀၂၂ အာဆီယံတက္ကသိုလ်များအားကစားပြိုင်ပွဲ (2022 ASEAN University Games) သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ အူဘွန်ရချာဌာနီမြို့ (Ubon Ratchathani)တွင် ကျင်းပခဲ့သည့် အကြိမ် (၂၀) မြောက် အာဆီယံတက္ကသိုလ်များ အားကစားပြိုင်ပွဲဖြစ်သည်။ ၂၀၂၂ခုနှစ် ဇူလိုင်လ (၂၆) ရက်နေ့မှ ဩဂုတ်လ (၆)အထိ ကျင်းပမည်ဖြစ်သည်။ မူလက ၂၀၂၀ပြည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာ (၁၃)ရက်နေ့မှ (၂၂)ရက်နေ့အထိ ကျင်းပရန် လျာထားခဲ့သော်လည်း ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါ ဖြစ်ပွားမှုကြောင့် ပြိုင်ပွဲကို ၂၀၂၁ခုနှစ် ဇွန်လ (၁၈) ရက်မှ (၂၇)ရက်အထိလည်းကောင်း၊ ၂၀၂၂ခုနှစ် ဇွန်လ (၂၂)ရက်နေ့မှ (၃၀)ရက်နေ့အထိလည်းကောင်း ပြောင်းလဲကျင်းပရန် စီစဉ်ခဲ့ကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင်မှ ၂၀၂၂ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင်ကျင်းပရန် အတည်ပြုခဲ့ကြသည်။
လက်ခံကျင်းပခြင်း
ထိုင်းနိုင်ငံသည် အကြိမ် (၂၀)မြောက် အာဆီယံတက္ကသိုလ်များ အားကစားပြိုင်ပွဲကို ၂၀၂၀ပြည့်နှစ်တွင် လက်ခံကျင်းပခွင့် ရရှိခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါ ဖြစ်ပွားမှုကြောင့် ၂၀၂၁ခုနှစ်သို့ ပြောင်းလဲကျင်းပရန် စီစဉ်ခဲ့သော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။ ထို့ကြောင့် ၂၀၂၂ခုနှစ်တွင်မှ လက်ခံကျင်းပမည်ဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံးကျင်းပခဲ့သည့် ၂၀၁၈ နေပြည်တော်ပွဲတော် ကျင်းပအပြီး လေးနှစ်အကြာမှသာ လက်ခံကျင်းပနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။
အားကစားကွင်းများ
၂၀၂၂အာဆီယံတက္ကသိုလ်များအားကစားပြိုင်ပွဲကို ​နေရာ (၁၃)​နေရာ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။
ဆုတံဆိပ်ဇယား
အိမ်ရှင်နိုင်ငံ ရင်းမြစ်:
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာဆီယံတက္ကသိုလ်များ အားကစားပြိုင်ပွဲ ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ကျင်းပသော နိုင်ငံတကာ အားကစားပြိုင်ပွဲများ
တိုးလှ (ဒေါက်တာ)
ဒေါက်တာ တိုးလှ သည် မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာနှင့်သမိုင်းပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ဒေါက်တာတိုးလှအား ၁၉၄၃ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၂၇) ရက်နေ့တွင် မကွေးတိုင်း၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ သပြေပင်ရွာနေ အဖ ဦးအောင်သူ၊ အမိ ဒေါ်ပု တို့မှ မွေးဖွား၍ မွေးချင်း (၆) ယောက်အနက် ပဉ္စမမြောက်သား ဖြစ်သည်။
ပညာသင်ကြားခြင်း
ငယ်စဉ်က ၁၉၄၈-ခုနှစ်သပြေပင်ရွာ ကံစွယ်တိုက် (အနောက်ကျောင်း) ဆရာတော် ဦးရာဇိန္ဒ ထံတွင် ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ပခုက္ကူမြို့နယ်၊ အမှတ် (၂) အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းမှ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အောင်ပြီး မန္တလေးတက္ကသိုလ်တွင် ဆက်လက်ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ပခုက္ကူမြို့နယ်အသင်း နံရံကပ်စာစောင်ကို ဦးစီးထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဝန်ထမ်းဘဝ
၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရပြီးနောက် ၁၉၆၅-ခုနှစ်မှစတင်၍ မြစ်ကြီးနားကောလိပ်၊ သမိုင်းဌာနတွင် နည်းပြအဖြစ် အမှုထမ်းနေစဉ် ကချင်ပြည်နယ် ဆေးချစ်သူတူရိယာအဖွဲ့နှင့် မန္တလေးတက္ကသိုလ် ဂီတဆည်းဆာအဖွဲ့တို့အတွက် သီချင်းများ ရေးစပ်ပေးခဲ့သည်။
၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် အထက်မြန်မာနိုင်ငံ စာရေးဆရာအသင်းတွင် "ပဒုံမင်းလက်ထက် မြန်မာစာပေ" စာတမ်းကို ဖတ်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ ခုနှစ်တွင် "ပဒုံမင်းလက်ထက် မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း (၁၇၈၂−၁၈၁၉)" ကျမ်းဖြင့် မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ကို ဂုဏ်ထူးနှင့် အောင်မြင်ခဲ့သည်။ မန္တလေးတက္ကသိုလ်တွင် လက်ထောက်ကထိကအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၈၃ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၇ ခုနှစ်အထိ အမေရိကန်နိုင်ငံ အီလီနွိုက်တက္ကသိုလ်သို့ ပါရဂူဘွဲ့ဆည်းပူးရန် ပညာတော်သင် စေလွှတ်ခံခဲ့ရသည်။ အဆိုပါကာလတွင် ကထိကရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် Money Lending and Contractural Thet-Kayits: A Socio-Economic Pattern of the Later Kon-baung Period (1819-1885) ကျမ်းဖြင့် ပါရဂူဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်များ သမိုင်းသုတေသနဦးစီးဌာနတွင် ဒု−ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်ရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ပေးခြင်း ခံရသည်။ ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးတက္ကသိုလ်သို့ ပြန်လည်ပြောင်းရွေ့ခဲ့သည်။ ယခုအခါ တက္ကသိုလ်များ သမိုင်းသုတေသနဦးစီးဌာနတွင် မြန်မာသမိုင်းအဖွဲ့ဝင် (သမိုင်းပညာရှင်) အဖြစ် တာဝန်ယူလျက်ရှိပြီး ကျောင်းသား/သူများ၊ သုတေသနပညာရှင်များနှင့် ပါရဂူဘွဲ့ကြိုများအား ပညာဖြန့်ဖြူးလျက် ရှိသည်။
စာပေရေးသားခြင်းနှင့် စာတမ်းပြုစုခြင်းများ
၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတကာစာအုပ်နှစ်အတွင် "ကုန်းဘောင်ခေတ် ပိဋကတ်တိုက်များ" စာတမ်းကို ဖတ်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် အင်းဝခေတ် ပျို့ကဗျာများထဲကသမိုင်း စာအုပ်ကို ပြုစုခဲ့သည်။ ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် "ကုန်းဘောင်ခေတ် အသပြာသမိုင်း" စာတမ်းကို မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသနအသင်း၌ ဖတ်ကြားခဲ့ပြီး ၁၉၇၉ တွင် အသင်းဂျာနယ်တွင် ဖော်ပြခံရသည်။ ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် "ကုန်းဘောင်ခေတ် လူမှုစီးပွားရေးသမိုင်း" ကို ၁၉၇၇ မှ ၁၉၇၉ အထိ နိုင်ငံတော်၏ ထောက်ပံ့မှုဖြင့် သုတေသနပြုကာ စာတမ်းပြုစုခဲ့ပြီး ပညာပဒေသာစာစောင်တွင် အခန်းနှစ်ခုခွဲ၍ ဖော်ပြခံရသည်။
၁၉၈၀ ခုနှစ်တွင် "ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦး ပညာရေး" ကို မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသနစာတမ်းဖတ်ပွဲတွင် ဖတ်ကြားပြီး ပညာလောကစာစောင်တွင် အပိုင်းလေးပိုင်းခွဲ၍ ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် ဒဂုန်နတ်ရှင် ရေးသားသော မြန်မာ့ရိုးရာ ကိန်းဂဏန်းသင်္ချာ (၁၉၈၃) ကို တည်းဖြတ်ပေးခဲ့သည်။
သာယာကုန်းရွာ၊ မိတ္ထီလာမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိတ္ထီလာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တိုးလှ (ဒေါက်တာ)
စာပေရေးသားခြင်းနှင့် စာတမ်းပြုစုခြင်းများ
၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် "တကောင်းမြို့ဟောင်းသမိုင်း ပဏာမလေ့လာချက်" အစီရင်ခံစာကို တင်သွင်းသည်။ ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် မြနန်းစံကျော် ရွှေနန်းတော်ကြီး တည်ဆောက်ရေးသမိုင်းကို ပြုစု၍ "ကဘော်ချိုင့်ဝှမ်း လေ့လာရေးအစီရင်ခံစာ" ကို တင်သွင်းခဲ့သည်။
၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် မလေးရှားနိုင်ငံ၊ ကွာလာလမ်ပူ၌ ကျင်းပသော (၁၁) ကြိမ်မြောက် အာရှ−ပစိဖိတ် စားပွဲဝိုင်းအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ကာ "Domestic Security in Southeast Asia: Dousing the Remaining Embers' Myanmar" စာတမ်းကို ဖတ်ကြားခဲ့သည်။ ပြည်ပစာတမ်းများအား စုစည်းကာ Pacific Peace: Issues and Response, 1998 တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။
၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ကုန်းဘောင်ခေတ် ကျေးလက်လူမှုစီးပွားရေးသမိုင်း ကို ပြုစုခဲ့သည်။ ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် စစ်ကိုင်း ဗုဒ္ဓယဉ်ကျေးမှုပြတိုက် ပုရပိုက်စာစုစာရင်း နှင့် ဗန့်ကျီတိုက် သာသနာဝင် ညောင်ပင်အိုင်တောရ သမိုင်း ကို ရေးသားခဲ့သည်။
၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် လုံးချင်းစာအုပ်အဖြစ် မြေပေါ်မြေအောက် ကျောက်စာမှတ်တမ်းများကပြောသော ရှေးဟောင်းမြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ကုန်းဘောင်ခေတ် မြန်မာ့လူမှုအဖွဲ့အစည်းနှင့် တရားမှုခင်းများ ကို ရေးသားသည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ် ကျေးလက်လူမှုစီးပွားဘဝ (၁၇၅၂−၁၈၈၅) ကို ထုတ်ဝေရာ အမျိုးသား စာပေဆုကို ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် နှစ်ဆယ်ရာစု မဟာလူသား၊ မြန်မာ့ကျင့်ဝတ်သိက္ခာနှင့် လူမှုတန်ဖိုး၊ ကိုယ့်ထီးကိုယ့်နန်း ကိုယ့်ကြငှန်းနှင့် စာအုပ်များ ပြုစုထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ပင်းယ−အင်းဝမြေမှ သမိုင်းဝင်စေတီပုထိုးများ (၆၇၂−၁၂၄၇) ကို ပြုစုရေးသားသည်။ ဥဿရော အမတ်ကြီး၏ ဟံသာဝတီဆင်ဖြူရှင် အရေးတော်ပုံမော်ကွန်းဥဒါန်း ကို တည်းဖြတ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
မိသားစု
၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်နွဲ့နွဲ့ရီနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့၊ လှိုင်မြို့နယ်တွင် သားသမီးများနှင့် အတူနေထိုင်လျက် ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ သမိုင်းပညာရှင်များ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ဟနခုမဘူတာ
ဟနခုမဘူတာ  (花 隈 駅 ဟနခုမ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခိုဘဲမြို့၊ ချူးအိုးရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
မိုးခွီးခိုးရွာ၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်
မိုးခွီးခိုးရွာ(Moekhweekhoe)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ ရေတံခွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 169,478 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိုင်ဂန်ဖန်ရှင်
အိုင်ဂန်ဖှန်ရှင် (သို့) ဆပြောင်းဖှန်ရှင် (p-သံ မဟုတ်ဘဲ f-သံ အဖြစ်နှာမှုတ်သံ ပါကြောင်းကို ဟထိုးဖြင့် စနစ်တကျဖော်ပြလျက်) (eingenfunction သို့မဟုတ် eingen function) ဆိုသည်မှာ ၎င်းအပေါ်ကို အချို့သော လုပ်ဆောင်ချက် (operator)တို့ သက်ရောက်လိုက်လျှင်လည်း ဖန်ရှင်အသစ်သဖွယ် မဖြစ်ဘဲ ပင်ကိုဖှန်ရှင်ကို စကေလာ (သို့) မြှောက်ဖော်ကိန်းထီး တစ်ခုဖြင့် မြှောက်ထားသကဲ့သို့သာ ရလဒ်ထွက်ပေါ်သော ဖှန်ရှင်မျိုး ဖြစ်သည်။ သင်္ချာဇာတ်ကောင်တစ်ခုကို ကိန်းထီးဖြင့် မြှောက်ခြင်းမှာ ဆပြောင်းခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ (ဥပမာအားဖြင့် 2 နှင့် မြှောက်လိုက်ခြင်းသည် ၂ဆ ဖြစ်စေခြင်း၊ ½ နှင့် မြှောက်လိုက်ခြင်းသည် ဆဝက် ဖြစ်စေခြင်း၊ -1 နှင့် မြှောက်လိုက်ခြင်းသည် ပင်ကို တစ်ဆအတိုင်းပင် ဆန့်ကျင်ဘက် လားရာ ရှိစေခြင်း ဖြစ်၏။) ထို့ကြောင့် အိုင်ဂန်ဖှန်ရှင်ကို ဘာသာပြန်လိုလျှင် ဆပြောင်းဖှန်ရှင် ဟု ပြန်ဆိုနိုင်သည်။
သင်္ချာစကားဖြင့်လျှင် D က တည့်တိုးဆက်သွယ်ချက် ရှိသော လုပ်ဆောင်ချက် (linear operator) ဖြစ်ပြီး f က (သုည မဟုတ်သော) အိုင်ဂန်ဖှန်ရှင်တခု ဆိုအံ့၊ ၎င်းအိုင်ဂန်ဖှန်ရှင်အပေါ် ၎င်းလုပ်ဆောင်ချက် သက်ရောက်လိုက်လျှင် -
ဤသို့ ထွက်ပေါ်မည်။ \lambda. ဟု ပြထားသည်က အထက်တွင် ဆိုခဲ့သော မြှောက်ဖော်ကိန်း (သို့) ဆပြောင်းကိန်း (သို့) စကေလာ ဖြစ်ပြီး ဤဖြစ်စဉ်မျိုးတွင် အိုင်ဂန်တန်ဖိုး (eingenvalue) ဟု ခေါ်သည်။
ကိန်းအုံများဖြင့်
v
က (သုည မဟုတ်သော) ဗှတ္တာအဖြစ် တိုင်ထီးကိန်းအုံ (column vector) ဖြစ်ကာ T က တည့်တိုးဆက်သွယ်ချက် ရှိသည့် လုပ်ဆောင်ချက်အဖြစ် ထောင့်စက် ကိန်းအုံ ဖြစ်လျှင် -
ဟု ထွက်ပေါ်ကာ \lambda. က အိုင်ဂန်တန်ဖိုးအဖြစ် ဆပြောင်းကိန်း (စကေလာ) ဖြစ်သည်။
ကွမ်တမ်သုံးသင်္ချာဖြင့်
e^{kx} က ဟူသော လုပ်ဆောင်ချက်နှင့် တွဲလျှင် အိုင်ဂန်ဖှန်ရှင် တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် -
ဟု အိုင်ဂန်တန်ဖိုး (ဆပြောင်းကိန်း) k မြှောက်ထားသည့် မူရင်း e^{kx} အဖြစ် ရလဒ်ထွက်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ကွမ်တမ် သဘောယန္တရားတွင် လှိုင်းသရုပ် (wavefunction) များမှာ အိုင်ဂန်ဖှန်ရှင်ဖြစ်လျက် တန်ဖိုးအနန္တသို့ မချဉ်းကပ်သော (well-defined)၊ ခုချင်းအလွားကုန်သော (bijective) စသည့် သဘောသတ္တိတို့လည်း ရှိရသည်။
ဥက္ကံရွာ၊ အုတ်ဖိုမြို့နယ်
ဥက္ကံရွာ (Okekan)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ အုတ်ဖိုမြို့နယ်၊ ချောင်းဂွ (ဂျီ)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၇၃၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ချောင်းဂွ (ဂျီ)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၄၆ ဦး၊ မ ၉၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၄၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အုတ်ဖိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘန့်ပြင်ရွာ၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်
ဘန့်ပြင်ရွာ (Bantpyin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်၊ နောင်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၅၃၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်တောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၉၈၀ ဦး၊ မ ၃၉၈၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၉၆၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ရွှေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖတ်နမ်ရွာ၊ သီပေါမြို့နယ်
ဖတ်နမ်ရွာ (Hpatnam)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ သီပေါမြို့နယ်၊ မန်မော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၃၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်မော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၉၀ ဦး၊ မ ၁၂၄၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီပေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အားလယ်ရွာ၊ မိုင်းဆတ်မြို့နယ်
အားလယ်ရွာ (Ahrlel)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ မိုင်းဆတ်ခရိုင်၊ မိုင်းဆတ်မြို့နယ်၊ လွယ်ဆောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၇၆၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်ဆောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၂၇ ဦး၊ မ ၁၃၅၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၈၀ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းဆတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချီဖွေခရိုင်
ချီဖွေခရိုင် သည် ကချင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့နယ် ၂ ခုပါဝင်ကာ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ချီဖွေမြို့ ဖြစ်သည်။ ယခင် မြစ်ကြီးနားခရိုင်တွင် ပါဝင်သော ချီဖွေမြို့နယ်နှင့် ဆော့လော်မြို့နယ်တို့ကို ချီဖွေခရိုင်အဖြစ် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဧပြီလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
မြို့နယ်နှင့် မြို့များ
ချီဖွေခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
ဟန − ခိုဂနဲအိဘူတာ
ဟန − ခိုဂနဲအိဘူတာ  (花小金井駅 ဟန − ခိုဂနဲအိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုကျိုခရိုင်၊ ခိုဒိုင်းရမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကန်ရွာ၊ ငါန်းဇွန်မြို့နယ်
ကန်ရွာ (Kan)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ ငါန်းဇွန်မြို့နယ်၊ ကျောက်တလုံးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၁၉၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်တလုံးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၅၉ ဦး၊ မ ၂၁၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၁၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ငါန်းဇွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှမ်းစုရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်
ရှမ်းစုရွာ (Shansu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ပဲခူးမြို့နယ်၊ ဘုရားကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၂၈၂ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် ဘုရားကြီးမြို့ပေါ်ရှိ ရပ်ကွက် ဖြစ်သွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပဲခူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကသတ်ရွာ၊ ကနီမြို့နယ်
ကသတ်ရွာ (Kathat)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ကနီမြို့နယ်၊ လာပို့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၈၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လာပို့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၈၃ ဦး၊ မ ၁၅၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၉၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကနီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကော့စမွီကျွန်း
ကော့စမွီကျွန်း သည် ထိုင်းနိုင်ငံ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်း အလွန်ရှိ ကျွန်းတစ်ကျွန်း ဖြစ်သည်။ ပထဝီဝင်အားဖြင့် ချွမ်ဖုံကျွန်းစုတွင် တည်ရှိပြီး ဆူရတ်ဌာနီပြည်နယ်တွင် ပါဝင်သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ကော့စမွီ အား စည်ပင်သာယာ နယ်နိမိတ် အဆင့် သတ်မှတ်ပေးခဲ့ပြီး ယခုအခါတွင် ဒေသတွင်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ရေး ရှိသည်။ ကော့စမွီကျွန်းသည် ၂၂၈.၇ sqkm ရှိသဖြင့် ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ဖူးခက်ကျွန်း ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက် အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာလှည့် ခရီးသည် ၂.၇ သန်း လာရောက် လည်ပတ်ခဲ့သည်။
သမိုင်း
လွန်ခဲ့သည့် ၁၅ရာစခန့်ကတည်းက ဤကျွန်းတွင် မလေးကျွန်းဆွယ်နှင့် တရုတ်တောင်ပိုင်းမှ တံငါသည်များအခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြောင်းတွေ့ရှိရသည်။ ၁၆၈၇ခုနှစ် တရုတ်မြေပုံများတွင် ပူလိုကော်နမ်အမည်ဖြင့် ဖော်ပြထားသည်ကိုလည်း တွေ့ရှိရသည်။
စမွီဟူသော အမည်၏မူလအစကိုမသိရသေးပါ။ ၎င်းသည် 'ပင်လယ်ရာသီဥတု' ဟုအဓိပ္ပာယ်ရသော Sanskrit- တမီးလ်စကားလုံး สมวย မှဆင်းသက်လာနိုင်သည်။ သို့မဟုတ် ၎င်းသည်ထိုင်းနိုင်ငံတောင်ပိုင်းတွင် ต้นหมุย (နာမည်အပြည့်အစုံต้นสมุย) ဟု အများသိသောသစ်ပင်၏ အမည်မှ ဆင်းသက်လာနိုင်သည်။ တတိယဖြစ်နိုင်ခြေမှာ စမွီကျွန်းသို့ ရောက်ရှိခဲ့ဖူးသည့် အစောပိုင်းဟိုင်နန်ကုန်သည်များထံမှ ဖြစ်နိုင်သည်။ ဟိုင်နန်တရုတ်ဘာသာစကားတွင် เซ่าบ่วย သည် 'ပထမကျွန်း'၊ 'အတားအဆီး' သို့မဟုတ် 'ဂိတ်' သို့မဟုတ် စာသားအရ 'လှပသောကမ်းခြေ' ကိုဆိုလိုသည်။  ၎င်းတို့အတွက် ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ကူးလူးဆက်ဆံရာတွင် ပထမဆုံးသော ဆိပ်ကမ်းဖြစ်သောကြောင့်၎င်းအမည်ဖြစ်လာခဲ့ပြီး အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ สมุย သို့ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ လူအချို့က“ samui” ဟူသောစကားလုံးသည်မလေးစကားလုံး saboey (သို့) 'လုံခြုံသောခိုလှုံရာ' မှဆင်းသက်လာသည်ဟုယုံကြည်ကြသည်။ ဤသီအိုရီများထဲမှမည်သည့်အခိုင်အမာအတည်ပြုချက်မျှမရှိပါ။ ကော့ ဆိုသည်မှာ ထိုင်းဘာသာဖြင့် ကျွန်း ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
၂၀ ရာစုနှောင်းပိုင်းအထိ ကော့စမွီသည်ထိုင်းနိုင်ငံပြည်မကြီးနှင့်ဆက်သွယ်မှုနည်းပါးသောသီးခြားရပ်တည်နိုင်သည့်ရပ်ရွာတစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်အစောပိုင်းအထိကျွန်းသည် လမ်းများမရှိဘဲ ကျွန်းတစ်ဖက်မှအခြားတစ်ဖက်သို့ ၁၅ ကီလိုမီတာ (၉.၃ မိုင်) ရှိသည့် ခရီးဖြစ်ပြီး တောင်တန်းအလယ်ပိုင်းတောတောင်များတစ်လျှောက်ဖြတ်သန်း၍ တစ်နေကုန်ခရီးနှင်ရသည်။ ကော့စမွီကျွန်း၏ စီးပွားရေးသည်ယခုအခါအဓိကအားဖြင့် အောင်မြင်သောခရီးသွားလုပ်ငန်းပေါ်တွင် ရပ်တည်နေသည်သာမက အုန်းနှင့်ရော်ဘာတင်ပို့ခြင်းလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။
စီးပွားရေးတိုးတက်မှုသည်သာယာဝပြောမှုသာမကကျွန်း၏ပတ်ဝန်းကျင်နှင့်ယဉ်ကျေးမှုကိုပါကြီးမားသောပြောင်းလဲမှုများဖြစ်စေခဲ့သည်။
အုပ်ချုပ်ရေး
ကျွန်းရှိ ပထမဆုံးသော ဒေသန္တရအစိုးရအား ၁၉၅၆ခုနှစ်တွင် ကျန်းမာရေးနှင့် သန့်ရှင်းရေးခရိုင် တည်ဆောက်ရေးနှင့်အတူ စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ထိုဒေသပတ်ဝန်းကျင်တဝိုက်ကိုသာ တာဝန်ယူနိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၃တွင် စမွီနှင့် ပငန်းကျွန်းများအားလုံးကို ဖုံးလွှမ်းတာဝန်ယူနိုင်သည်အထိ ကျယ်ပြန့်လာခဲ့ပြီး ထိုအချိန်အထိ ခရိုင်တစ်ခုအတွင်းသာတည်ရှိသေးသည်။ ၁၉၇၃ခုနှစ်တွင် ကော့ပငန်းကျွန်းသည် သီးခြား ကျန်းမာရေးနှင့် သန့်ရှင်းသောခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၈၁ခုနှစ်မှစတင်၍ ခရိုင်တစ်ခုလုံးအား တာဝန်ယူနိင်သည့် ကျန်းမာရေးနှင့်သန့်ရှင်းသောခရိုင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
အခြားခရိုင်များအားလုံးကဲ့သို့ ကော့စမွီကျွန်းသည်လည်း ၁၉၉၉ခုနှစ်တွင် ဒေသန္တရခွဲမြူနီစပယ်တစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ တွင် ဒေသန္တရခွဲမြူနီစပယ် မြို့နယ် မြူနီစပယ်အဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ပေးခဲ့ပြီး ၂၀၁၂ခုနှစ်တွင် မြို့တော်မြူနီစပယ်တစ်ခုအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲတိုးမြှင့်ပေးခဲ့သည်။
မြို့နယ်အား ပတ္တယားကဲ့သို့အလားတူကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်အာဏာပိုမိုကြီးမားသည့် အထူးစီမံအုပ်ချုပ်မှုဧရိယာအဖြစ်ပြောင်းလဲနိုင်ရေးအတွက် ၂၀၀၈ ခုနှစ်မှစ၍ ဆွေးနွေးခဲ့သော်လည်း၂၀၁၈ ခုနှစ်အထိမည်သည့် အတည်ပြုခြင်းမျှ မရှိသေးချေ။
ပထဝီအနေအထား
thumb|ဘိုဖွတ်ကမ်းခြေ ကော့စမွီကျွန်းသည် ထိုင်းပင်လယ်ကွေ့တွင် တည်ရှိပြီး ဆူရတ်ဌာနီမြို့၏ အရှေ့မြောက်လက် ၃၅ကီလိုမီတာအကွာ ((9°N, 100°E) တွင်ရှိသည်။ ချွမ်ဖုံကျွန်းစုတွင် အထင်ရှားဆုံးကျွန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ကျွန်း၏အကျယ်ဆုံးအမှတ်မှ တိုင်းတာရာတွင် ၂၅ကီလိုမီတာ (၆မိုင်)ခန့် ကျယ်ပြန့်သည်။ မြောက်ဘက်တွင် လူနေထူထပ်သည့် အပန်းဖြေကျွန်းများဖြစ်ကြသော ကော့ပငန်းကျွန်း၊ ကော့တောင်ကျွန်းနှင့် ကော့နောင်ရွမ် ကျွန်းများရှိသည်။ စမွီအရှေ့မြောက်ဘက် ဘန်းရက်အနီးတွင် လူမနေသည့် ကော့စွန်ခေါ်သည့် ကျွန်းငယ်တစ်ခုရှိပြီး ချိုဝင် အရှေ့မြောက်ဘက်တွင်အလွန်သေးငယ်သည့် ကော့မက်လန် ကျွန်းလေးရှိသည်။ တောင်ဘက်တွင် ကော့သန်း နှင် ကော့မက်စမ်ကျွန်းများရှိပြီး ၎င်းကျွန်တွင် လည်ပတ်စရာနေရာအနည်းငယ်စီရှိကြသည်။ အနောက်ဘက် အတော်ဝေးဝေးတွင် မူကော့အန်သောင်း အမျိုးသားဥယျာဉ်ရှိပြီး ကျွန်းပေါင်း ၄၄ ကျွန်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၎င်းသို့ နေ့ချင်းပြန်ခရီးဖြင့် သွားရောက်လည်ပတ်နိုင်သည်။
ကော့စမွီကျွန်း၏ အလယ်ပိုင်းတွင် တောတောင်များဖြင့် ပြည့်နက်နေပြီး ၎င်း၏ အကြီးဆုံးတောင် ခေါင်ဖွန်မှာ ၆၃၅မီတာ (၂၀၈၃ပေ) မြင့်သည်။ အခြား ကုန်းနိမ့်ပိုင်းနှင့် ကမ်းခြေတလျောက်အား လမ်းအမှတ် ၄၁၆၉ဖြင့် ဆက်သွယ်ထားပြီး အရှည်အားဖြင့် ၅၁ကီလိုမီတာ (၃၂မိုင်) ရှိပြီး ကျွန်းအား ပတ်၍ဖောက်လုပ်ထားသည်။ လမ်းအမှတ် ၄၁၆၉ နှင့် ဆက်သွယ်ထားသည် အခြားကွန်ကရစ်လမ်းမများအားအသုံးပြု၍ ကျွန်းပေါ်ရှိအခြားနေရာများသို့ ခရီးသွားလာနိုင်သည်။
အနောက်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းတွင် ကျွန်း၏မြို့တော် နတ်ထွန်မြို့ရှိပြီး လူနေအိမ်ရာများ၊ အစိုးရရုံးများနှင့်အတူ ၎င်းကျွန်း၏ ကူးတို့ဆိပ်ကြီး ၅ခုအနက် အဓိကကူးတို့ဆိပ်၂ ခု အား တွေ့ရသည်။ နတ်ထွန်သည် တံငါလှေများအတွက် အဓိက ဆိပ်ကမ်းဖြစ်ပြီး ယာဉ်များနှင့် အခြားကုန်ပစ္စည်းပို့ဆောင်ရေးအတွက် အဓိကကျသော ဆိပ်ကမ်းဖြစ်သည်။ ဤဒေသသည် ကုန်းမကြီးနှင့် အနီးဆုံးသောမြို့ဖြစ်ပြီး အဓိကဆိပ်ကမ်းရှိသည့်အတက် စမွီ၏အရေးပါသော စီးပွားရေးဒေသဖြစ်လာသည်။ မကြာသေးမီကဒေသတွင်းအုန်းသီးလုပ်ငန်းအပေါ်မှီခိုမှုမှ ခရီးသွားလုပ်ငန်းတိုးတက်မှုနှင့်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအပြင် လေဆိပ်၏အရှေ့မြောက်ဘက်တည်နေရာနှင့် အတူအကူးအပြောင်းသည် ချိုဝင် (Chaweng) နှင့် ဘိုဖွတ် (Bophut) တို့တွင်စီးပွားဖြစ်လုပ်ငန်းများတိုးပွားလာစေသည်။
ရာသီဥတု
ကော့စမွီကျွန်းသည် အပူပိုင်း ဆာဗန်နား ရာသီဥတုအားပိုင်ဆိုင်းထားသည်။ ကျွန်းတွင်ခြောက်သွေ့ရာသီရှိပြီးဖေဖော်ဝါရီလတွင်တစ်လပျမ်းမျှမိုးရေချိန် ၆၀ မီလီမီတာ (၂ လက်မ) အပူချိန်မှာတစ်နှစ်ပတ်လုံး ၁၈ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ထက်ကျော်လွန်နေပြီးပျမ်းမျှအပူချိန် ၂၈ ဒီဂရီနီးပါးရှိသည်။ ရာသီဥတုသည်တစ်နှစ်လုံးအတွက်နွေးထွေးပြီးစိုစွတ်သည်။ Phuket နှင့်ထိုင်းနိုင်ငံတောင်ပိုင်းရှိအခြားဒေသများနှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါက Samui ၏ရာသီဥတုမှာပိုမိုခြောက်သွေ့သည် (Samui သည်တစ်နှစ်လျှင်မိုးရေ ၁,၉၆၀ မီလီမီတာရွာသွန်းသည်၊ ဖူးခက်ကျွန်းမှာ မိုးရေချိန် ၂,၂၂၀ မီလီမီတာ (၈၇ လက်မ) ရရှိသည်။ ဖူးခက်၏ခြောက်သွေ့သောရာသီသည်ခြောက်လမှရှစ်လအထိကြာမြင့်သည်။ စမွီတွင်ကား မိုးရေးချိန် ၂၁၂ မီလီမီတာ (၈ လက်မ)အထက်ရရှိသော လမှာ နှစ်လသာရှိသည်။ အဆိုးရွားဆုံးမိုးရွာသွန်းမှုမှာအောက်တိုဘာနှင့်နိုဝင်ဘာလများတွင်ဖြစ်သည်။ အပူပိုင်းရာသီဥတုကြောင့်နှစ်တစ်နှစ်ပတ်လုံး မိုးရေရရှိသည်။ တခါရွာလျှင် မိနစ် ၂၀ မှ တနာရီခန့်ရှိသည်။
အုပ်ချုပ်ရေး
ကော့စမွီသည် အမ်ဖိုး(ခရိုင်)တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဆူရတ်ဌာနီပြည်နယ်တွင်း ပါဝင်သည်။ ထိုခရိုင်အား ခရိုင်ခွဲ ၇ခု၊ အုပ်ချုပ်ရေးကျေးရွာ ၃၉ ခုတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ကျွန်းတခုလုံးတွင် မြို့တော်စည်ပင်တစ်ခုရှိသည်။ အမ်သောင်း ကျွန်းစုအပါအဝင် အနီးအနားရှိ အခြားကျွန်းငယ်များအား အုပ်ချုပ်ရာတွင်လည်း တာဝန်ယူထားရသည်။ မူလက ဤခရိုင်နှင့် ကျွန်းများအားလုံးသည် ဆူရတ်ဌာနီပြည်နယ်၏တွင်ပါဝင်သည်။ ကော့ပငန်းနှင့်ကော့တောင်ကျွန်းများ ခရိုင်ငယ်(King amphoe) အဆင့်မှ ခွဲထွက်သွားခဲ့ကြပြီး ကော့ပငန်းကျွန်းအား ၁၉၇၀ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁ရက်တွင် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ခုနှစ်အတွင်း အမ်သောင်းခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးကျေးရွာနံပါတ်၇ သည် ကော့ချောက်၊ ကော့နော့ဖောင် နှင့် ကော့ ရီကန်တို့အား ဒွန်းဆက်ခရိုင်မှ တာဝန်ခွဲယူရန် ပြန်လည်သတ်မှတ်ပေးခဲ့ပြီး ယခုချိန်တွင် ကျေးရွာနံပါတ်၁၁ အဖြစ်ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။
ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး
စမွီလေဆိပ်သည် ဘန်ကောက်လေကြောင်းလိုင်းက တည်ဆောက်ခဲ့သည့် ကုပ္မဏီပိုင်လေဆိပ်ဖြစ်သည်။ ဤလေဆိပ်အား ၁၉၈၉ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ကုန်းတွင်းပိုင်းမှ ကော့စမွီသို့ ဝန်ဆောင်မှုပေးထားပြီး အဓိကအရေးပါသည့် တစ်ခုတည်းသော လေကြောင်းလိုင်းဖြစ်သည်။ ဤလေဆိပ်ပတ်ဝန်းကျင်တွင် အုန်းပင်နှင့်အခြားသဘာဝပေါက်ပင်များမှ ထုတ်လုပ်သည့် သဘာဝလေအေးစနစ်ကြောင့် ပရာဆတ် ပရဆတ်သောင် အိုစတ် လမ်းညွှန်မှုအောက်တွင်ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာသက်ရောက်မှုအကဲဖြတ်ခြင်းဆုကိုရရှိခဲ့သည်။ ကော့စမွီလေဆိပ်အား အဖွင့်ပုံစံတည်ဆောက်ထားပြီး ထိုင်းရိုးရာပုံစံ ဗိဿုကာများဖြင့် နှီးနွယ်အောင် တည်ဆောက်ပေးထားသည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင်လေဆိပ်သည်ခရီးသည် ၁.၃ သန်းနှင့်လေယာဉ်တင်သင်္ဘော ၁၇,၇၀၇ တို့ကိုကိုင်တွယ်ခဲ့သည်။ ယခုလေဆိပ်ကို Thai Airways International မှဘန်ကောက်သို့၊ Firefly လေကြောင်းလိုင်းများမှကွာလာလမ်ပူနှင့် Penang လေကြောင်းလိုင်းများနှင့်စင်ကာပူ SilkAir တို့ကထပ်မံ ၀ န်ဆောင်မှုပေးသည်။
စမွီမှဖူးခက်နှင့်အခြားအခြားနေရာများသို့လေကြောင်းခရီးစဉ်များလည်းရှိသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းအစိုးရအနေဖြင့်လေဆိပ်ဈေးနှုန်းမြင့်မားခြင်းကြောင့်တိုင်ကြားမှုများကြောင့် စမွီလေဆိပ်သည် ဒုတိယဖြစ်လာနိုင်သည်ဟုကြေညာခဲ့သည်။
ပြည်မကြီးနှင့် ဆက်သွယ်ရန် ကားနှင့် ခရီးသည်များတင်ဆောင်နိုင်သည့် သင်္ဘောလိုင်းအချို့ရှိသည်။ ၎င်း သင်္ဘောများသည် ဒွန်ဆက် ဆိပ်ကမ်းမှ အနောက်ဘက်ရှိကျွန်းရှိ ဆိပ်ကမ်းများဖြစ်သည့် လီပနွိုင်နှင့် နတ်ထွန် ဆိပ်ကမ်းများသို့ ပြေးဆွဲပေးသည်။ ပြည်မကြီးသို့ သွားသည့် အများပိုင်ယာဉ်များအားလုံးသည် နတ်ထွန်မြောက်ဘက်ရှိ ဘတ်စ်ကားဂိတ်အသစ်မှ စတင်၍ ဝန်ဆောင်မှုပေးသည်။ ပုဂ္ဂလိကပိုင် ဆောင်သွေး(နောက်ဘက်တွင်ထိုင်ခုံနှစ်တန်းပါသည့် ကားငယ်) ခေါ် အငှားယာဉ်ငယ်များသည် ဘတ်စ်ကားဝန်ဆောင်မှုကဲ့သို့ မြို့တပတ်လုံး ပို့ဆောင်ပေးနိုင်ပြီး နေ့အချိန်တွင် သတ်မှတ်ဈေးနှုန်းအတိုင်းပြေးဆွဲပေးသည်၊ စင်းလုံးငှားတက္ကစီများလည်းရှိပြီးခရီးအကွာအဝေးပေါ်မူတည်၍ သတ်မှတ်ဈေးနှုန်းအတိုင်း ကောက်ခံကြသည်။
ခရီးသွားလုပ်ငန်း
၂၀၂၀ ခုနှစ်အရ ထိုင်းလွှတ်တော်အတွင်းရှိ ဥပဒေပြုသူများက နတ်ခွန်စီထမရတ်ပြည်နယ်နှင့် စမွေ ချိတ်ဆက်ပေးမည့် ၁၈ကီလိုမီတာအရှည်တံတားတစ်စင်း တည်ဆောက်ရေးအား အလေးပေးဆွေးနွေးသွားမည်ဟုသိရသည်။ လွှတ်တော်အမတ်များပြောဆိုသည်မှ ဤပရောဂျတ်သည် ထိုင်တောင်ပိုင်း၏ စီးပွားရေးအား ပိုမိုအားကောင်းလာစေမည်ဟုဆိုသည်။ လက်ရှိဝန်ကြီးချုပ် ပရာရွတ် ချန်အိုချာအား ဂုဏ်ပြုသည့်အနေဖြင့် ချန်အိုချ တံတားဟု အမည်ပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း တင်သွင်းထား၏။
သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် တိုးတက်မှုစီမံကိန်းများ
ကော့စမွေကျွန်းအား လာရောက်လည်ပတ်သည့် ဧည့်သည်မှာ တစ်နှစ်လျှင် ၂,၇၀၀,၀၀ ခန့်ရှိသည်။ ။ ၎င်းကိုစီမံခန့်ခွဲရန်အပန်းဖြေစခန်း၊ ဟိုတယ်၊ ဗီလာ၊ စားသောက်ဆိုင်နှင့်စက်ရုံတိုင်းသည်၎င်းတို့၏ မိလ္လာကန်စနစ်များကိုထိန်းသိမ်းရန်လိုအပ်သည်။ လမ်းမကြီးမှစီးဆင်းလာသည့် မိုးရေအား စုဆောင်းရယူခြင်းလုပ်ငန်းသည် ၂၀၀၇ခုနှစ်တွင် စတင်သည့် အဓိကလမ်းမကြီး ပြန်လည်ရှင်သန်ရေးနှင့်တိုးတက်ရေးစီမံကိန်းအတွင်း ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန်တိုးတက်လာပြီး ၂၀၂၀ခုနှစ်အတွင်းပြီးဆုံးမည်ဖြစ်သည်။ ဤစီမံကိန်းသည် ကျွန်းပတ်လည်အဓိကလမ်းမကြီးအား ပိုမိုကျယ်ပြန်လာစေပြီး ခိုင်ခံသည့် ကတ္တရာပိုးသည့် ကွန်ကရစ်လမ်းများ၊ လမ်းလျောက်စင်္ကြံလမ်းများ၊ ထပ်တိုးလာသည့် လမ်းမီတိုင်းများ၊ ရေစုဆောင်းသည့်နေရာစသည်တို့ ပိုမိုတည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သည်။ ကော့စမွီကျွန်းတွင် စီးဆင်းမိုးရေအား ပြန်လည်ပြုပြင်သည့် အဓိကစက်ရုံကြီး ၃ရုံ ရှိပြီး ချိုဝင်၊ လမိုင်းနှင့် မဲနမ်း တို့တွင်တည်ရှိသည်။ ကျွန်းရှိ စက်ရုံ ဟိုတယ်နှင့် နေအိမ်များတွင် ကိုယ်ပိုင်မိလ္လာကန်စနစ်များ ရှိပြီးဖြစ်သည့်အလျှောက် ဤစက်ရုံကြီးများ၏ အဓိကလုပ်ငန်းမှာ လမ်းမကြီးများဘေးမှစီးဆင်လာသည့် စုဆောင်းရရှိလာသည့် မို‌းရေများအား သန့်စင်ရန်ဖြစ်သည်။ အခြားကျွန်းများဖြစ်ကြသည့် ကော့တောင်နှင့် ကော့ပငန်းကျွန်းများတွင် ကောင်းမွန်သည့် အခြေခံအဆောက်အဦးစီမံကိန်းနှင့် ပြဋ္ဌာန်းချက်များချို့တဲ့ခြင်းကြောင့် ပိုမိုကြီးမားသည့် ပြဿနာများနှင့်ရင်ဆိုင်နေရသည်။ အခြားကျွန်းများပေါ်တွင် ထိုသို့ ရေသန့်စင်စက်ရုံများပိုမိုဆောက်လုပ်ရန်အစီအစဉ်သည်ရန်ပုံငွေမလုံလောက်ခြင်းကြောင့်ပြဿနာများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရချိန် ကော့စမွေ၏ ကောင်းမွန်သောအခြေခံအဆောက်အအုံများက ပိုမိုနှစ်သက်ဖွယ်ကောင်းစေသည်။
ပွဲတော်များ
Ten Stars Samui အနုပညာပါတီ - အနုပညာချစ်သူများ၊ ဒေသခံထိုင်းနှင့်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာအနုပညာရှင်များနှင့်သူတို့၏အနုပညာလက်ရာများကိုအတူတကွပေါင်းစပ်ပေးသောထပ်ခါတလဲလဲယဉ်ကျေးမှုပွဲတစ်ခုဖြစ်သည်။ အပန်းဖြေစခန်းအမျိုးမျိုးနှင့်အခြားနေရာများတွင်ကျင်းပသောနှစ်ပတ်လည် ဤပွဲသည် စမွေ၌ အနုပညာအသိုင်းအဝိုင်းကိုတည်ဆောက်ရန်အဓိကထား၍ အထူးအနုပညာရှင်များ၏ တင်ဆက်မှုများဖြင့် ကျင်းပပေးသည်။
မြင်းတဲ (တောင်)ရွာ၊ ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်
မြင်းတဲ (တောင်)ရွာ (Myinte(South))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရမည်းသင်းခရိုင်၊ ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်၊ မြင်းတဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၉၇၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြင်းတဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၂၂ ဦး၊ မ ၂၀၈၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၇၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နို့ဒေးရွာ၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်
နို့ဒေးရွာ(Noetday)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ ရေတံခွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 169,479 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟနအိဇုမိဘူတာ
ဟနအိဇုမိဘူတာ  (花泉駅 ဟနအိဇုမိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိဝတဲခရိုင်၊ အိချိနိုဆဲခိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အနိမ့်ရွာ၊ ဆောမြို့နယ်
အနိမ့်ရွာ (Ahneint)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ဆောမြို့နယ်၊ အနိမ့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၄၅၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အနိမ့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၀၁ ဦး၊ မ ၆၇၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၇၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သပြေကုန်းရွာ၊ ပေါင်မြို့နယ်
သပြေကုန်းရွာ(Thapyaykone)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံခရိုင်၊ ပေါင်မြို့နယ်၊ သပြေကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၆၉၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သပြေကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၆၀ ဦး၊ မ ၇၅၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၁၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဓာတ်တော်ရေဦးရွာ၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်
ဓာတ်တော်ရေဦးရွာ (Dattawyaeu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်၊ နောင်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၅၃၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်တောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၉၈၀ ဦး၊ မ ၃၉၈၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၉၆၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ရွှေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စိန့်သောမတ်ဘုရားရှိခိုးကျောင်းတော်၊ ဗဒ်ဒုကော့ဒိုင်
စိန့်သောမတ်ဘုရားရှိခိုးကျောင်းတော် သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ဗဒ်ဒုကော့ဒိုင်မြို့တွင် တည်ရှိသည့် တောင်အိန္ဒိယ၏ ဂျက်ဖနာချတ်ကျောင်းတော်၏ ကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
ပေါ်တူဂီဘရင်ဂျီဘာသာဝင်တို့သည် ဗဒ်ဒုကော့ဒိုင်တွင် ၁၆၆၀ ခုနှစ်၌ ကတ်သလစ်ချတ်ကျောင်းတစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထိုကျောင်းကို နောက်ပိုင်း အမေရိကန်သီရိလင်္ကာသာသနာပြုများသို့ လက်လွှဲပြောင်း မယူမီအချိန်တွင် ဒတ်တို့သည် လွှဲပြောင်းယူခဲ့ကာ ပြုပြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၀၄ ခုနှစ် မေလတွင် သီရိလင်္ကာပေါင်းစည်းရေးကောင်စီ (CCC) သည် အမေရိကန်ချတ်သာသနာပြုကျောင်းများကို အုပ်ချုပ်ရန် စတင်ခဲ့သည်။ CCC သည် Travancore ရှိ အမေရိကန်မဒုရသာသနာပြုနှင့် လန်ဒန်သာသနာပြု အဖွဲ့များနှင့်အတူ ၁၉၀၅ ခုနှစ်တွင် သီရိလင်္ကာနှင့် တောင်အိန္ဒိယ ညီညွတ်သည့်ချတ်ကျောင်းများ ပေါ်ထွန်းလာအောင် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ဤဘုရားရှိခိုးကျောင်းတော်ကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရမည့်ရှေးဟောင်းသုတေသနနယ်မြေတစ်ခု အဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ ချတ်ကျောင်းများ
လွယ်ချက်ရွာ၊ နမ့်ခမ်းမြို့နယ်
လွယ်ချက်ရွာ (Loichet)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ နမ့်ခမ်းမြို့နယ်၊ လွယ်ချက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၄၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်ချက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၅၂ ဦး၊ မ ၁၁၈၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၃၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်ခမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟနဘတခဲဘူတာ
ဟနဘတခဲဘူတာ  (花畑駅 ဟနဘတခဲ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖုခုအိုခခရိုင်၊ ခုရုမဲမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
လွမ်ပရာဘွမ်မြို့
လွမ်ပရာဘွမ်မြို့ (အဓိပ္ပာယ်အားဖြင့် 'တော်ဝင် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်မြို့' ) သည် လာအိုနိုင်ငံ မြောက်ဘက်အလယ်ပိုင်းရှိ မြို့တော်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး အနီးအနားတွင် ကျေးရွာ ၅၈ ခု ရှိကာ ကျေးရွာ ၃၃ ခုမှာ ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ ဖြစ်သော "လွမ်ဘရာဘွမ်မြို့" သတ်မှတ်ချက်တွင် ပါဝင်သည်။ ၎င်းအား ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် စာရင်းသွင်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး ကောင်းမွန်စွာ ထိန်းသိမ်းထားသော ဗိသုကာ၊ ဘာသာရေး နှင့် ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များ၊ ရာစုနှစ်အချို့ ကြာအောင် ကျေးလက်နှင့် မြို့ပြ ရောနှော ဖွံ့ဖြိုးခဲ့သော လက္ခဏာများ နှင့် ၁၉ ရာစုနှင့် ၂၀ ရာစုအတွင်း ပြင်သစ် ကိုလိုနီ လွှမ်းမိုးမှုများကြောင့် ဖြစ်သည်။
မြို့လယ်ခေါင်တွင် အဓိက လမ်းမကြီး ၄ ခု ရှိပြီး နမ်ခန်းမြစ် နှင့် မဲခေါင်မြစ်တို့ဆုံတွေ့ရာ မြစ်ဆုံတွင် တည်ရှိသည်။ လွမ်ပရာဘွမ်သည် များပြားလှစွာသော ဗုဒ္ဓဘာသာ ပုထိုးများ နှင့် ဘုန်းကြီးကျောင်းများကြောင့် ထင်ရှားသည်။ မနက်တိုင်းတွင် ဘုန်ကြီးကျောင်းအများအပြားမှ ဘုန်းကြီးများသည် လမ်းမများသို့ ဆွမ်းခံကြွလေ့ ရှိသည်။ မြို့၏ အဓိက အထင်ကရ နေရာတစ်ခုမှာ ဖိုးစီတောင် ဖြစ်ပြီး ၁၅၀ m မျှ မြင့်မားသဖြင့် မြို့နှင့်ယှဉ်လျှင် အလွန်ကြီးနေသည်။ မတ်စောက်သော လှေခါးဖြင့် "ဝပ်ချောင်စီ" ဘုရားသို့ တက်သွားနိုင်ပြီး မြို့နှင့် မြစ်များကို အပေါ်စီးမှ ကြည့်ရှုနိုင်သည်။
မြို့တော်သည် ယခင်က လွမ်ပရာဘွမ် ဘုရင့်နိုင်ငံ၏ မြို့တော် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ရှေးဟောင်း အမည်အဖြစ် "ရှန်းသောင်း" ဟုလည်း သိကြသည်။ ယခင်က လာအိုနိုင်ငံ၏ တော်ဝင်မြို့တော် နှင့် အစိုးရ ရုံးထိုင်ရာ မြို့ဖြစ်ခဲ့သည်မှာ ၁၉၇၅ ခုနှစ် ပသက်လာအို အာဏာရသည့် အချိန် အထိ ဖြစ်သည်။ မြို့တော်သည် လွမ်ပရာဘွမ်ပြည်နယ်ရှိ လွမ်ပရာဘွမ် ခရိုင်တွင် တည်ရှိပြီး ပြည်နယ်၏ မြို့တော်နှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဌာနလည်း ဖြစ်သည်။ မြို့တော်ဖြစ်သော ဗီယင်ကျန်းမြို့ မှ မြောက်ဘက် ၃၀၀ km အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ လက်ရှိတွင် မြို့တော်နေ လူဦးရေ အကြမ်းမျဉ်းအားဖြင့် ၅၆,၀၀၀ ခန့်ရှိပြီး ယူနက်စကို ထိန်းသိမ်းထားသော နယ်မြေတွင် နေထိုင်သူမှာ ၂၄,၀၀၀ ခန့် ရှိသည်။
ဖတ်ပုံရွာ၊ သီပေါမြို့နယ်
ဖတ်ပုံရွာ (Hpatpong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ သီပေါမြို့နယ်၊ မန်မော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၃၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်မော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၉၀ ဦး၊ မ ၁၂၄၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီပေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟမုရဘူတာ
ဟမုရဘူတာ  (羽村駅 ဟမုရ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုကျိုခရိုင်၊ ဟမုရမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
တနိုင်းခရိုင်
တနိုင်းခရိုင် သည် ကချင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ တနိုင်းမြို့နယ် ၁ ခုသာပါဝင်ကာ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ တနိုင်းမြို့ ဖြစ်သည်။ ယခင် မြစ်ကြီးနားခရိုင်တွင် ပါဝင်သော တနိုင်းမြို့နယ်ကို တနိုင်းခရိုင်အဖြစ် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဧပြီလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
မြို့နယ်နှင့် မြို့များ
တနိုင်းခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
တောင်ပဲသီးကုန်းရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်
တောင်ပဲသီးကုန်းရွာ (Taungpetheekone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ပဲခူးမြို့နယ်၊ ဘုရားကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၂၈၃ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် ဘုရားကြီးမြို့ပေါ်ရှိ ရပ်ကွက် ဖြစ်သွားသည်။
နာမ်စား
နာမ်၏ အစားသုံးသောပုဒ်ကို နာမ်စား ဟုခေါ်သည်။
ဥပမာ − ငါ၊ ကျွန်တော်၊ ကျွန်မ၊ ကျွန်ုပ်၊ ကျုပ်၊ သင်၊ မင်း၊ ခင်ဗျား၊ ရှင်၊ နင်၊ ညည်း၊ သူ၊ သင်း၊ ဤ၊ သည်၊ ထို၊ ၎င်း၊ အဘယ်၊ ဘယ်၊ အချို့၊ အားလုံး။
နာမ်စား (၄) မျိုး
နာမ်စား (၄) မျိုးရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ −
(က) ပုဂ္ဂလနာမ်စား
(ခ) အညွှန်းနာမ်စား
(ဂ) အမေးနာမ်စား
ပုဂ္ဂလနာမ်စား
ပုဂ္ဂိုလ်၏ အစားသုံးသော နာမ်စားကို ပုဂ္ဂလနာမ်စား ဟုခေါ်သည်။ ပုဂ္ဂလနာမ်စား (၃) မျိုးရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ −
(က)ပြောသူနာမ်စား
(ခ) ကြားနာသူနာမ်စား
(ဂ) အပြောခံနာမ်စား
ပြောသူနာမ်စား
(၁) ပြောသူနာမ်၏ အစားသုံးသော ပုဒ်ကို ပြောသူနာမ်စား ဟုခေါ်သည်။
ဥပမာ − ငါ၊ ကျွန်တော်၊ ကျွန်မ၊ ကျွန်ုပ်၊ ကျုပ်၊ ကိုယ်၊ တပည့်တော်၊ တပည့်တော်မ။
–ငါ ဂုဏ်ထူးရအောင် ကြိုးစားမယ်— ဟု မောင်မောင်က ပြောသည်။ (ဤဝါကျ၌ ငါသည် မောင်မောင် ဟူသော နာမ်၏ အစားသုံးသော နာမ်စား ဖြစ်သည်။ မောင်မောင်သည် ပြောသူနာမ် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ငါ သည် ပြောသူနာမ် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ငါ သည် ပြောသူနာမ်စား ဖြစ်သည်။)
ထို့နည်းတူ ကျွန်တော်၊ ကျွန်ုပ်၊ ကျုပ်၊ ကိုယ်၊ တပည့်တော်၊ တပည့်တော်မတို့သည် ပြောသူနာမ်၏ အစားသုံးသော ပြောသူနာမ်စား ဖြစ်သည်။
(၂) ပြောသူနှင့် ကြားနာသူတို့၏ အသက်အရွယ်၊ အဆင့်အတန်း၊ ခင်မင်ရင်းနှီးမှုစသည့် အခြေအနေတို့ကိုလိုက်၍ ပြောသူနာမ်စား အမျိုးမျိုးကွဲပြားသည်။
ဥပမာ −
(က) –ငါတို့ရုပ်ရှင်သွားကြည့်ရအောင်— ဟု ခင်ခင်ကပြောသည်။
(ဂ) –ကျွန်မ ကြီးလာလျှင် ကျောင်းဆရာမကြီး လုပ်မည်— ဟု မဝိုင်းက ပြောသည်။
(င) –ကျုပ်တို့ရွာကို လာလည်ပါအုံး— ဟု မကျည်းတန်က ဖိတ်ခေါ်သည်။
(စ) –ကိုယ် နက်ဖြန် မောင်ရင်တို့အိမ်ကို လာခဲ့အုံးမယ်— ဟု ဖိုးအေးက ပြောသည်။
(ဆ) –တပည့်တော် ပြန်ပါရစေအုံးဘုရား— ဟု ဆရာတော်အား ဒကာကြီး ဦးတင်က ခွင့်ပန်သည်။
(ဇ) –တပည့်တော်မ၏ အိမ်ကို မနက်ဖြန် အရုဏ်ဆွမ်းဘုဉ်းပေးရန် ကြွပါဘုရား— ဟု ဒကာမကြီး ဒေါ်မေက လျှောက်သည်။
ကြားနာသူနာမ်စား
ဥပမာ − မင်း၊ ခင်ဗျား၊ ရှင်၊ နင်၊ သင်၊ ညည်း။
ပြောသူသည် ကြားနာသူကို တိုက်ရိုက် ရည်ညွှန်းပြောဆိုသောအခါ ကြားနာသူ၏ အမည်ကို သုံးမည့်အစား နာမ်စားကို သုံး၍ ပြောသည်။ ထိုနာမ်စားသည် ကြားနာသူ၏ အမည်ကို အစားသုံးသောကြောင့် ကြားနာသူနာမ်စား ဖြစ်သည်။
–မင်းကို အထူးအဆန်းတစ်ခု ပြောရအုံးမယ်— ဟု မောင်ဇော်ကို မောင်ရေခဲက ပြောသည်။ ( ဤဝါကျ၌ မောင်ဇော်သည် ကြားနာသူနာမ်ဖြစ်သည်. မင်းသည် မောင်ဇော်ဟူသော ကြားနာသူနာမ်စား၏ အစားသုံးသော နာမ်စားဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် မင်းသည် ကြားနာသူ နာမ်စား ဖြစ်သည်။ ထိုနည်းတူ ခင်ဗျား၊ ရှင်၊ နင်၊ သင်၊ ညည်း တို့သည် ကြားနာသူနာမ်၏ အစားသုံးသော ကြားနာသူနာမ်စားများ ဖြစ်ကြသည်။)
ဥပမာ −
(က) –ခင်ဗျား အတွေးအခေါ် အလွန်ကောင်းပါပေသည်— ဟု ဦးဖြူကို ဦးဘထွန်းက ချီမွမ်းသည်။
(ခ) –ရှင် ပြန်လာသည်အထိ စောင့်နေပါမည်— ဟု မဖြူက မောင်နီကို ပြောသည်။
(ဂ) –နင် ကျောင်းမှန်မှန် တက်ဖို့ကောင်းသည်— ဟု မဝိုင်းက မောင်ရေခဲကို သတိပေးသည်။
(ဃ) –သင်၏ ကျေးဇူးကို မမေ့ပါ— ဟု ကြွက်ကလေးက ခြင်္သေ့မင်းကို ပြောသည်။
(င) –ညည်း ကို မတွေ့ရသည်မှာ ကြာပြီ— ဟု မစံပယ်က မနီကို ပြောသည်။
အပြောခံနာမ်စား
(၁) အပြောခံနာမ်၏ အစားသုံးသော ပုဒ်ကို အပြောခံနာမ်စား ဟု ခေါ်သည်။
ဥပမာ − သူ၊ သင်း၊ ယင်း၊ ၎င်း။
ပြောသူနှင့် ကြားနာသူတို့၏ အကြား၌ အပြောခံ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးရှိတတ်သည်။ ထိုအပြောခံ ပုဂ္ဂိုလ်သည် အပြောခံနာမ် ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ အပြောခံနာမ်၏ အစားသုံးသော နာမ်စားသည် အပြောခံနာမ်စား ဖြစ်သည်။
(၂) ထိုနည်းအတူ သင်း၊ ယင်း၊ ၎င်း တို့သည်လည်း အပြောခံနာမ်၏ အစားသုံးသော အပြောခံနာမ်စားများ ဖြစ်ကြသည်။
ဥပမာ −
(က) မောင်ညိုသည် အလွန်မိုက်ရိုင်းသည်။ သင်းကို သတိထားဟု မောင်အေးအား ဒေါ်မြက ပြောသည်။
(ခ) မြမြသည် သူတစ်ပါးကို ကူညီလေ့ရှိသည်။ ၎င်းကို လူတိုင်းက ခင်မင်ကြသည်။
(ဂ) မောင်ရွှေသည် ဖျားနေသည်။ ယင်းကို ဆရာဝန်က ဆေးထိုးပေးသည်။
သင်္ချာနာမ်စား
အရေအတွက်နှင့် ပမာဏကို ပြသော နာမ်စားကို သင်္ချာနာမ်စား ဟုခေါ်သည်။ သင်္ချာနာမ်စား (၂) မျိုးရှိသည်။ ယင်းနာမ်စား (၂) မျိုးတို့မှာ —
(က) အရေအတွက်ပြသင်္ချာနာမ်စား
(ခ) ပမာဏပြသင်္ချာနာမ်စား
အရေအတွက်ပြသင်္ချာနာမ်စား
အရေအတွက်ကိုပြ၍ နာမ်၏အစားသုံးသောပုဒ်ကို အရေအတွက်ပြသင်္ချာနာမ်စား ဟုခေါ်သည်။
အရေအတွက်ပြသင်္ချာနာမ်စားတို့မှာ တစ်ခု၊ တစ်စောင်၊ သုံးကောင်၊ နှစ်စင်း စသည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဥပမာ –
(၂) အစ်ကိုကြီးသည် သတင်းစာသုံးစောင်ကို ဈေးကဝယ်လာသည်။ နှစ်စောင်သည် မြန်မာသတင်းစာဖြစ်၍ တစ်စောင်မှာ အင်္ဂလိပ်သတင်းစာ ဖြစ်သည်။
(၄) ဘူတာရုံ၌ မီးရထားလေးစင်း ဆိုက်နေပြီး နှစ်စင်းသည် အစုန်ဖြစ်၍ နှစ်စင်းမှာ အဆန်မီးရထားဖြစ်သည်။
ပမာဏပြသင်္ချာနာမ်စား
ပမာဏကိုပြ၍ နာမ်၏ အစားသုံးသောပုဒ်ကို ပမာဏပြသင်္ချာနာမ်စားဟု ခေါ်သည်။
ဥပမာ –
(၂) ကျောင်းသားများသည် ကျောင်းဝင်းထဲ၌ သန့်ရှင်းရေး လုပ်နေကြသည်။ အများစုက ချုံများကို ရှင်းလင်းကြသည်။
သပြေနီရွာ၊ ဘီးလင်းမြို့နယ်
သပြေနီရွာ(Thapyayni)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံခရိုင်၊ ဘီးလင်းမြို့နယ်၊ သဲဖြူချောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၉၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သဲဖြူချောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၅၀ ဦး၊ မ ၁၀၀၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၅၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘီးလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဦးမိုးခွီးရွာ၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်
ဦးမိုးခွီးရွာ(Oomoekhwee)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ ရေတံခွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 169,482 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လာပို့ရွာ၊ ကနီမြို့နယ်
လာပို့ရွာ (Larpoet)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ကနီမြို့နယ်၊ လာပို့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၈၂၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လာပို့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၈၃ ဦး၊ မ ၁၅၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၉၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကနီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟမိုနိုခိုင်ခန်းမအဲဘူတာ
ဟမိုနိုခိုင်ခန်းမအဲဘူတာ  (刃物会館前駅 ဟမိုနိုခိုင်ခန်းမအဲ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂိဖုခရိုင်၊ ဆဲခိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
စကေလာ
အခြေခံအဆင့် သင်္ချာ သို့မဟုတ် ရူပဗေဒ တွင် စကေလာ (ခေါ်) ကိန်းထီး (အင်္ဂလိပ်: scalar) က ဗှတ္တာနှင့် မတူစွာဖြင့် ကိန်းတစ်လုံးထီးတည်းဖြင့် ဖော်ပြနိုင်သော သင်္ချာအားဖြင့် သင်္ချာဇာတ်ကောင် သို့မဟုတ် ရူပဗေဒအားဖြင့် တိုင်းဖွယ် ဖြစ်သည်။
အဆင့်မြင့်သင်္ချာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ ဗေဒတွင်မူ စကေလာ (ဆပြောင်းကိန်း)သည် စက် (field)အတွင်း ပါဝင်သော အရာများ ဖြစ်သည်။
တာအုံသဘောတရားဖြင့်
အဆင့် 2 နှင့် အထက်ရှိသော တာအုံများကို "တာအုံ" ဟု သာခေါ်ရိုးရှိပြီး ထောင့်စက် ကိန်းအုံ ပုံစံဖြင့် ဖော်ပြနိုင်သည်။ အဆင့်-1 သာ ရှိသော တာအုံများမှာမူ ဗှတ္တာများ ဖြစ်ပြီး တိုင်ထီးကိန်းအုံ ပုံစံဖြင့် ဖော်ပြနိုင်သည်။ ဤအခါမျိုးတွင် စကေလာ (ကိန်းထီး) ဟူသည် အဆင့်-0 နှင့် တာအုံ ဖြစ်သဖြင့် ကိန်းတစ်လုံး ထီးတည်း ဖြစ်နေမည်။
သီတပ်ကန် (တောင်)ရွာ၊ မိတ္ထီလာမြို့နယ်
သီတပ်ကန် (တောင်)ရွာ (Thitatkan(South))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ မိတ္ထီလာမြို့နယ်၊ ကန်နီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၃၈၁၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကန်နီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၁၉ ဦး၊ မ ၉၁၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၃၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိတ္ထီလာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သဲကုန်းရွာ၊ အုတ်ဖိုမြို့နယ်
သဲကုန်းရွာ (Theakone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ အုတ်ဖိုမြို့နယ်၊ ချောင်းဂွ (ဂျီ)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၇၂၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ချောင်းဂွ (ဂျီ)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၄၆ ဦး၊ မ ၉၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၄၁ ဦးနေထိုင်သည်။
အောင်ချမ်းသာရွာ၊ မိုင်းဆတ်မြို့နယ်
အောင်ချမ်းသာရွာ (Aungchanthar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ မိုင်းဆတ်ခရိုင်၊ မိုင်းဆတ်မြို့နယ်၊ လွယ်ဆောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၃၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်ဆောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၂၇ ဦး၊ မ ၁၃၅၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၈၀ ဦးနေထိုင်သည်။
သဲကုန်းရွာ၊ အုတ်ဖိုမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အုတ်ဖိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောင်ချမ်းသာရွာ၊ မိုင်းဆတ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းဆတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရင်ဖန်ရွာ၊ ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်
ရင်ဖန်ရွာ (Yinhpan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကိုးကန့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်၊ တာကုန်းကြမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၉၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တာကုန်းကြမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၉၈၈ ဦး၊ မ ၅၆၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၆၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျီးမနားရွာ၊ ငါန်းဇွန်မြို့နယ်
ကျီးမနားရွာ (Kyeemanar)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ ငါန်းဇွန်မြို့နယ်၊ ကျောက်တလုံးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၁၈၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်တလုံးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၅၉ ဦး၊ မ ၂၁၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၁၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ငါန်းဇွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂနိုင်ကြီးရွာ၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ရွှေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုက်ဖိတ်လိန်ရွာ၊ သီပေါမြို့နယ်
မိုက်ဖိတ်လိန်ရွာ (Maikhpeiklein)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ သီပေါမြို့နယ်၊ မန်မော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၃၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်မော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၉၀ ဦး၊ မ ၁၂၄၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီပေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟမ − တအုရဘူတာ
ဟမ − တအုရဘူတာ  (浜 田 浦 駅   ဟမ − တအုရ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးခရိုင်၊ မုခဝမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကြူတောရွာ၊ ဆောမြို့နယ်
ကြူတောရွာ (Kyutaw)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ဆောမြို့နယ်၊ အနိမ့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၄၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အနိမ့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၀၁ ဦး၊ မ ၆၇၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၇၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တာအုံ
သင်္ချာနှင့် ရူပဗေဒရှိ တာအုံ (ခေါ်) တန်စာ (အင်္ဂလိပ်: tensor) ဆိုသည်မှာ တစ်ကြောင်းမကသော တည့်တိုးဆက်နွယ် ညီမျှခြင်းများကို တပြိုင်တည်း ကိုင်တွယ်ရန် အသုံးပြုသော သင်္ချာဇာတ်ကောင်များ ဖြစ်သည်။
မိမိ ကိုင်တွယ်စဉ်းစားနေသော ရပ်ဝန်း၏ သဘောအလျောက် ဤသို့ ကွဲပြားမှု ရှိနိုင်သည်။
ကိုယ်စားပြု ရေးသားပုံ
ကိုယ်စားပြုရေးနည်းမှာ ကိန်းအုံရေးနည်းတို့နှင့် ဆင်တူသည်။ ဆိုလိုရင်းကို လိုက်၍ တာအုံ၏ ကိန်းလုံးများကို
Tij
ဟုလည်းကောင်း၊
T
ဟုလည်းကောင်း ရွေးနုတ်ဖော်ပြကြသည်။ i နှင့် j တို့မှာ ညွှန်းလုံး(index) များ ဖြစ်ပြီး မည်သည့် တိုင်းကြောင်း(dimension)နှင့် ဆိုင်သော ကိန်းလုံးကို ဆိုလိုကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထို့ကြောင့် မိမိကိုင်တွယ်နေသော ရပ်ဝန်း(အာကာသ)က တိုင်းကြောင်း ၂ခု ဖြစ်လျှင် ညွှန်းလုံးတန်ဖိုး 1 က X-တိုင်းကြောင်းကို ဆိုလိုပြီး 2 က Y-တိုင်းကြောင်းကို ဆိုလိုသည်မျိုး ဖြစ်သည်။ သို့ဖြင့် ညွှန်းလုံးတို့က 1 နှင့် n တွင်း ရှိသည်ဟု ဆိုရာတွင် n က ကိုင်တွယ်ခံရပ်ဝန်း (space)၏ တိုင်းကြောင်း (dimension) အရေအတွက်ကို ဆိုလိုသည်။
ညောင်လှရွာ၊ ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်
ညောင်လှရွာ (Nyaunghla)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရမည်းသင်းခရိုင်၊ ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်၊ မြေနီကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၉၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြေနီကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၄၁ ဦး၊ မ ၆၁၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၅၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပေါထိခိုးရွာ၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်
ပေါထိခိုးရွာ(Pawhtikhoe)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ ရေတံခွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 169,487 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘာထန်ရွာ၊ မိုင်းဆတ်မြို့နယ်
ဘာထန်ရွာ (Barhtan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ မိုင်းဆတ်ခရိုင်၊ မိုင်းဆတ်မြို့နယ်၊ လွယ်ဆောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၂၇၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်ဆောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၂၇ ဦး၊ မ ၁၃၅၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၈၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းဆတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချင်းတောင်ရွာ၊ ကနီမြို့နယ်
ချင်းတောင်ရွာ (Chintaung)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ကနီမြို့နယ်၊ လယ်ရှည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၈၄၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လယ်ရှည်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၀ ဦး၊ မ ၄၇၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၁၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ဟမဆခိဘူတာ
ဟမဆခိဘူတာ  (浜崎駅 ဟမဆခိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဆဂခရိုင်၊ ခရဆွတ်မြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။