cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
နန်းတပ်ရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
နန်းတပ်ရွာ (Nantat)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ နန်းတပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၃၀၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်လိုင်ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆောဖလိုင်းပိုးကောင်
ဆောဖလိုင်းပိုးကောင် (Sawfly) သည် ပုရွက်ဆိတ်၊ ပျား၊ နကျယ်ကောင်တို့နှင့်အတူ ‘ဟိုင်မင်နော့တာရာ’ မျိုးစဉ်ထဲတွင် ပါဝင်သည်။ ခူ ဘဝမှ တဆင့်ကြီးရသော အကောင်မျိုးဖြစ်သည်။ ပုရွက်ဆိတ်၊ ပျား၊ နကျယ်ကောင်တို့ကဲ့သို့ ခါးမသေးပေ။ ယင်း၌ အလင်းပေါက်သော အတောင်ပံ ၄ ခုရှိသည်။ အတောင်ပံများတွင် ထူးခြားသော အမှတ်အသားများမပါချေ။ ဥအုသောအင်္ဂါတွင် လွှသွားကဲ့သို့ထက်သော အစိတ်အပိုင်းများရှိသည်။ ထိုအစိတ်အပိုင်းဖြင့် သစ်ရွက်၊ ပင်စည်တို့တွင် ရှရာပေး၍ ဥများကိုထည့်ထားတတ်သည်။ ၎င်းပိုးကောင်များသည် သစ်ပင်၊ ချုံပင်တို့ကို အကြီးအကျယ်ဖျက်ဆီးတတ်သည်။ ယင်းတို့ကို အနောက်နိုင်ငံများတွင်တွေ့ရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်းဆက်များ
ပန်းဘဲစုကွင်းချောင်းရွာ၊ ပန်းဘဲစု
ပန်းဘဲစုကွင်းချောင်းရွာ၊ ပန်းဘဲစု
စံစီပိုး၊ ဆာ၊ ဒေါက်တာ
ဆာ စံစီပိုး၊ စီဘီအီး (Sir San C. Po, C.B.E.) (၁၈၇၀-၁၉၄၆) သည် ကရင်လူမျိုးရေးလှုပ်ရှားသူနှင့် ဆရာဝန် ဖြစ်သည်။ ကရင်အမျိုးသားအသင်းကို ဦးဆောင်ကာ ကရင်ပြည် သီးခြားလွတ်လပ်ခွင့်ရအောင် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။
ငယ်ဘဝ
၁၈၇၀ ပြည့်နှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် ပုသိမ်ခရိုင်၊ ကိုးစုရွာ၌ ဖွားမြင်သည်။ အဘမှာ တိုက်သူကြီး ဦးအောင်ညို ဖြစ်ပြီး အမိမှာ နော်ပဂေး တို့ဖြစ်သည်။ ငယ်နာမည်မှာ စံပိုး ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်က ပုသိမ်မြို့ရှိ အမေရိကန်သာသနာပြုကျောင်းတွင် ပညာသင်သည်။ ကိုးစုရွာမှာ ပုသိမ်၏မြောက်ဘက် (၅) မိုင်အကွာတွင် ရှိရာ နေ့စဉ် ခြေကျင်လျှောက်ကာ ကျောင်းတက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ စံပိုးအား ကျောင်းအုပ် ဒေါက်တာ ချားနီကော (Charles Nichols) က အမေရိကန်သို့ ပညာသင် လွှတ်သည်။ ထိုအချိန်က အသက် ၁၄ နှစ်သာ ရှိသေးသည်။
ခရိုင်ဆရာဝန်
၁၉၈၄ တွင် မြန်မာပြည်သို့ ပြန်ကာ ပုသိမ်၌ ခရိုင်ဆရာဝန်အဖြစ် အမှုထမ်းသည်။ ပုသိမ်၌ (၅) နှစ်ခန့်၊ ကျောက်ဆည်၌ (၁) နှစ်နီးပါးနှင့် မြောင်းမြ၌ (၄) နှစ်ကြာ တာဝန်ထမ်းသည်။
၁၈၉၅ ခုတွင် ကရင်အမျိုးသားအဖွဲ့ တည်ထောင်သူ ဦးလူနီ (Loo-Nee) ၏ သမီး အေမီလူနီ (Amy Loo-Nee) နှင့် လက်ထပ်သည်။ သားသမီး (၇) ယောက် ပွားစီးသည်။
၁၉၀၂ ခုတွင် အလုပ်ထွက်ကာ ပုသိမ်၌ ကိုယ်ပိုင်ဆေးခန်း ဖွင့်သည်။
နိုင်ငံရေး
ပုသိမ်မြို့ မြူနီစပယ်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ၈ နှစ်ခန့်မျှ ထမ်းဆောင်သည်။ ယင်းမှစ၍ နိုင်ငံရေးနယ်ပယ်သို့ ဝင်သည်။ ကရင်အမျိုးသားတို့တောင်းဆိုသောကြောင့် မြန်မာ့အရေး၌ ပါဝင်ဆောင်ရွက်ရန် အမေရိကန်နိုင်ငံသားအဖြစ်မှ စွန့်လွှတ်၍ ဗြိတိသျှ လက်အောက်ခံနိုင်ငံသားအဖြစ် ခံယူခဲ့သည်။
ဝက်နှုတ်သီးရွာ
ဝက်နှုတ်သီးရွာ
စံစီပိုး၊ ဆာ၊ ဒေါက်တာ
နိုင်ငံရေး
၁၉၂၁ တွင် ဗြိတိသျှအစိုးရက မြန်မာနိုင်ငံ ပြုပြင်ပြောင်းလဲပေးရန် စုံစမ်းရေးကော်မရှင်ဖွဲ့ရာ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် အိန္ဒိယသို့ သွားရောက်ဆွေးနွေးသည်။
၁၉၂၅ တွင် ယောက္ခမဖြစ်သူ၏ ဒေါကလူ (ခေါ်) ကရင်အမျိုးသားအဖွဲ့ကြီး၌ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ရွေးချယ် ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ကရင်လူမျိုးတို့အရေးကို လွှတ်တော်၌ တက်တက်ကြွကြွဆွေးနွေးသဖြင့် ကရင်တို့၏ ဖခင်ကြီးအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။
၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယပြည်မှ မြန်မာပြည်ကို ခွဲလိုက်ပြီးနောက် အခြေခံဥပဒေအရ အထက်လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် ရွေးကောက်ခံရသည်။
ဘွဲ့တံဆိပ်များ
ပထမကမ္ဘာစစ်၌ လူမှု့ဝန်ထမ်းလုပ်ငန်းနှင့် စစ်သားစုဆောင်းရေး လုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့၍ ဗြိတိသျှအစိုးရက ၁၉၂၄ ခုတွင် စီဘီအီးဘွဲ့ (Commander of the Most Excellent Order of the British Empire) ချီးမြင့်ခဲ့သည်။
၁၉၃၃ တွင် အင်္ဂလိပ်အစိုးရတို့သည် ဆာဘွဲ့ဖြင့် သူကောင်းပြုခံရသည်။
နောက်ဆုံးခရီး
ဒေါက်တာစံစီပိုးသည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးအပြီး အတွင်း၌ ကရင်အမျိုးသားအသင်း အကြံပေးနာယက အဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ စစ်ပြီးသော် နာမကျန်းဖြစ်လာပြီး ၁၉၄၆ ခုနှစ် ဇွန်လ (၇) ရက်နေ့တွင် ပုသိမ်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ဧကရာဇ်ခန်းရှီ
ဧကရာဇ်ခန်းရှီ  ( ၁၆၅၄၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ရက်)- ဒီဇင်ဘာ ၂၀ ရက် ၁၇၂၂ တွင် Xuanye ဟုခေါ် တွင်သည် Qing မင်းဆက် ၏စတုတ္ထမြောက်,ကရာဇ်ဖြစ်ပြီးတရုတ်ကိုသင့်လျော်သောအုပ်စိုးရန်ဒုတိယ ချင်ကရာဇ်ဖြစ်သည်။ left|thumb| Kangxi inကရာဇ်မင်းသမီး၏နန်းတော်ပုံ၊
ဘီးကွဲရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ဘီးကွဲရွာ (Beekwe)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ကြို့ပင်စခမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၆၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကြို့ပင်စခမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၂၉ ဦး၊ မ ၁၃၂၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၅၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ဧကရာဇ်ခန်းရှီ
ကြည်းတပ်
thumb| ဧကရာဇ်မင်းသည်မြင်းဖြင့်တောင်ပေါ်တက်ခဲ့သည်။ ကိုယ်ရံတော်များကစောင့်ရှောက်သည် thumb| လေးနှင့်မြားများပါဝင်ပြီးကိုယ်ရံတော်များကဝိုင်းရံထားသည်။
ဘီးကွဲရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မေမောင်
ဝတ္တုတို ကိုအရေးအဖွဲ့များသည်။ မန္တလေး ရှိ မဟာမုနိ ဘုရားကြီး ဝင်းအတွင်းမှာ ဈေးဆိုင်ဖွင့်ထားသည်။ ဘုရားကြီးသူ ဟူသောဝတ္တုတို အပါအဝင် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ လူတို့အပေါ် လေ့လာပြီး လူ့စရိုက်သဘာဝ ဖော်ကျူးသော သရုပ်မှန်ဝတ္တုများ ရေးသားခဲ့သည်။ သူ၏ ဝတ္တု အချို့ကို ဂျပန်ဘာသာဖြင့် ပြန်ဆိုထုတ်ဝေရခြင်း၊ သူ၏ဝတ္တုအချို့အတွက် ပြည်ပဖေါင်ဒရေးရှင်းအချို့မှ ဂုဏ်ပြုချီးမြင့်ခံရခြင်းများလည်း ရှိဖူးသည်။ ဥတ္တရလမင်း အဖွဲ့မှ ရွေးချယ်စုစည်းထုတ်ဝေသော စာအုပ်အချို့တွင်လည်း ဆရာမ၏ ဝတ္တုအချို့ကို မြင်တွေ့ရသည်။
ဧကရာဇ်ခန်းရှီ
ရုရှား
thumb| ၃၂ နှစ်ရှိ ကစ်ကီEmကရာဇ် (၁၆၉၆ le le Comte 's Nouveaux Memoires မှ) ၁၆၅၀ခုနှစ်တွင် ချင်အင်ပါယာသည် ရုရှားဇာဘုရင်နိုင်ငံနှင့် နယ်စပ်ပဋိပက္ခတွေရှိခဲ့ပြီးနောက် အာမာမြစ်ကြောင်းတစ်လျှောက်ရှိAlbazin ၏ Siegeဒေသကိုထိန်းချုပ်လိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ thumb| ၁၆၉၆ လှုပ်ရှားမှုအတွင်း angကရာဇ်ကူစီ၏ Kerulen ရှိစခန်း။
ကဏ္ဍ:၁၆၅၄ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:ရိုးရှင်းသော တရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သည့် ဆောင်းပါးများ ကဏ္ဍ:ရိုးရာတရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ
ဝမ့်လွယ်ရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ဝမ့်လွယ်ရွာ (Wantloi)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ မောက်မွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၀၂၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မောက်မွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၀၅ ဦး၊ မ ၈၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၄၅ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မောင်စူးစမ်း (စာရေးဆရာ)
အဖ ဦးလှိုင်၊ အမိ ဒေါ်စိန် တို့မှ ၁၉၂၇ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွား ခဲ့သည်။ ငယ်နာမည် ဦးတင်ရွှေ၊ ကလောင် နာမည် မောင်စူးစမ်း၊ တောတွင်း နာမည် ဦးထွန်းဖေ (ခေါ်) ဦးချမ်းအေးသည် ကန်တော်ကလေး မြူကျောင်း၊ ဗဟို အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်း (အ.ထ.က(၁)လသာ) တို့တွင် စစ်မဖြစ်မီက ပညာ သင်ကြားခဲ့၍ ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် ၈ တန်း အောင်မြင် ခဲ့သည်။ ၁၉၃၈ - ၃၉ ခုနှစ်၊ ကျောင်းသား သပိတ်နှင့် အစာငတ်ခံ တိုက်ပွဲများတွင် တန်းမြင့် ကျောင်းသား ခေါင်းဆောင်၊ ၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် မင်္ဂလာဒုံ မူလတန်း စစ်တက္ကသိုလ် (ယောနင်း) အပတ်စဉ် (၁) သို့ တက်ရောက် ခဲ့သည်။ ၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ ဖက်ဆစ် တော်လှန်ရေးတွင် သာယာဝတီ၊ ဥက္ကံနှင့် ပဲခူး ခရိုင် တို့တွင် ပြောက်ကျား ခေါင်းဆောင်၊ ၁၉၄၅ - ၄၆ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင် စာမေးပွဲ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
၁၉၄၆ - ၄၇ ခုနှစ်၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် ကျောင်းသား၊ ဗကသ တွဲဖက် အတွင်းရေးမှူး၊ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး၊ ဥက္ကဋ္ဌ၊ ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် ဝိဇ္ဇာ (ခ) ဘောဂဗေဒ ဂုဏ်ထူးတန်း တက်နေစဉ် ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ် ပါတီ (ဗကပ) တောခိုရာသို့ လိုက်ပါ သွားခဲ့သည်။
ထိုအချိန် ခွင့်ဖြင့် နေထိုင်စဉ် ဦးချမ်းအေးသည် စစ်တမ်း တစောင် (နောင်တွင် ချမ်းအေး စစ်တမ်းဟု အမည် တွင်ခဲ့သည်) ကို ပြုစုပြီး ဗကပ ဗဟိုသို့ တင်ပြ ခဲ့သည်။ ထိုစစ်တမ်း၏ အနှစ်သာရမှာ ဗကပ ဗဟို၏ ၄၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ လမ်းစဉ် ဖြစ်သော လက်နက် ကိုင်တော်လှန်ရေး လမ်းစဉ်ကို ပြန်လည် သုံးသပ်၍ လက်နက်ကိုင် လမ်းစဉ်ကို စွန့်ပြီး ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီ နည်းအရ တိုက်ပွဲဝင်ရန် ဖြစ်သည်။ ထိုလမ်းစဉ်ကို ဗကပ ဗဟိုက လက်မခံ ပယ်ချ ခဲ့သည်။
၁၉၅၇ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့တွင် လျှို့ဝှက် လှုပ်ရှားလျက် ရှိသော ဦးချမ်းအေးကို တပ်မတော် ထောက်လှမ်းရေးက ဖမ်းဆီး ရမိခဲ့သည်။ ထိုစဉ် ဦးချမ်းအေးသည် ဖဆပလ အစိုးရ ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီး ဦးထွန်းဝင်း ထံသို့ ချမ်းအေး စစ်တမ်းကို တင်ပြခဲ့သည်။ ယင်း စစ်တမ်းကြောင့် ရဲဘော် ချမ်းအေး အမြင်မှန် ရသွားပြီဟု ဖဆပလ အစိုးရက ယုံကြည်ကာ ၁၉၅၇ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၅ ရက်နေ့တွင် ခံဝန် ကတိဖြင့် ပြန်လွှတ် ပေးပြီး ထိုနေ့မှာပင် အစိုးရ ခွင့်ပြုချက်ကြောင့် သတင်းစာ ဆရာများနှင့် တွေ့ဆုံကာ သတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲ ပြုလုပ်ခွင့် ပေးခဲ့သည်။ ၎င်းတင်ပြသော ချမ်းအေး စစ်တမ်း ကိုလည်း ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေခွင့် ပြုခဲ့သည်။
၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်မှ ဥပဒေဘွဲ့ ရယူပြီး ဥပဒေ ပညာရှင်၊ စာရေး ဆရာနှင့် သတင်းစာ ဆရာ၊ ၁၉၅၇ - ၅၈ ခုနှစ်တွင် ဖဆပလ ဝန်ကြီး မြန်မာ့ အလင်း ဦးတင်၏ စီစဉ်ပေးချက် အရ မြန်မာ့ အလင်း သတင်းစာတွင် စီးပွားရေး အယ်ဒီတာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဝန်ကြီးဟောင်း ဦးထွန်းဝင်း (တည်မြဲ ဖဆပလ) ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဆောင်ရွက်သော ဗဟို လက်ကား သမဝါယမ အသင်းတွင် ဦးထွန်းဝင်း၏ ဖိတ်ခေါ်ချက် အရ သမဝါယမ သင်တန်း ကထိက တာဝန် တို့ကို ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။ စံတော်ချိန် သတင်းစာကို အယ်ဒီတာချုပ် ဦးစီး ထုတ်ဝေရန် စီစဉ် ခဲ့သော်လည်း ထို သတင်းစာမှာ မထုတ်ဖြစ် ခဲ့ပေ။
ယင်းသို့ ဆောင်ရွက်စဉ် ဦးထွန်းဝင်းနှင့် နိုင်ငံရေး ကိစ္စများ ငြင်းခုံ ဆွေးနွေးရာမှ ဦးချမ်းအေးသည် ဗကပ ရပ်တည်ချက် အတိုင်း ရပ်တည်ချက် မပြောင်းလဲ၊ တည်မြဲ ဖဆပလ ကိုလည်း စော်ကား ပုတ်ခတ်သည်ဟု ဆိုကာ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂ ရက်နေ့တွင် အလုပ်မှ ရပ်စဲခဲ့သည်။
၁၉၆၁ - ၆၂ ခုနှစ်တွင် မှန်နန်း စီးပွားရေး သတင်းစဉ် (နေ့စဉ်ထုတ်) နှင့် မှန်နန်း ဂျာနယ် (အပတ်စဉ်) တို့တွင် အယ်ဒီတာချုပ် တာဝန် ယူခဲ့သည်။ ယင်းမှန်နန်း ဂျာနယ်သည် ၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် အာဏာ သိမ်းခဲ့သော ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နေဝင်း ဦးဆောင်သည့် တော်လှန်ရေး ကောင်စီ၏ ဆိုရှယ်လစ် စီးပွားရေး စနစ်ကို ကြိုဆိုကြောင်း ထောက်ခံ ရေးသား ခဲ့သည်။
၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် တော်လှန်ရေး အစိုးရ ပြန်ကြားရေး၊ သမဝါယမနှင့် အမျိုးသား စီမံကိန်း ဝန်ကြီး ဌာန တို့တွင် အထူး အရာရှိ၊ ထိုမှ စီးပွားရေး တက္ကသိုလ် ကျောင်းသုံး ဆိုရှယ်လစ် ဘောဂဗေဒ စာအုပ်ကို ဦးတင်ရွှေ (ဘီအေ၊ ဘောဂဗေဒ ဂုဏ်ထူး၊ ဘီအယ်လ်) အမည်ဖြင့် ပြုစုခဲ့သည်။ ထို့ပြင် နိုင်ငံတော် ကူးသန်း ရောင်းဝယ်ရေး ဘဏ် ဒါရိုက်တာ လူကြီး၊ စီးပွားရေး တက္ကသိုလ် ပညာရေး အဖွဲ့ဝင်၊ ပြင်ပ ကထိက စာစစ်မှူး တာဝန် တို့ကို ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။ တော်လှန်ရေး အစိုးရ၏ အစီအစဉ်ဖြင့် ဂျီနီဗာ ကူးသန်း ရောင်းဝယ်ရေး အဖွဲ့ဝင်များ အစည်းအဝေးနှင့် ၁၉၆၄ ခုနှစ်၊ အပြည်ပြည် ဆိုင်ရာ သမဝါယမ နှီးနှော ဖလှယ်ပွဲ တို့ကို တက်ရောက် ခဲ့သည်။
၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် စီးပွားရေး စီမံကိန်းများ ရေးဆွဲခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ တော်လှန်ရေး ကောင်စီနှင့် အယူအဆ မကိုက်ညီ သဖြင့် အလုပ်မှ နုတ်ထွက်၍ မော်လမြိုင်သို့ ပြောင်းရွှေ့ ပြီးနောက် ဗဟို တရားရုံး ရှေ့နေ အဖြစ် အသက်မွေးရင်း မောင်းစူးစမ်း အမည်ဖြင့် စာများ ရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ပထမ ဇနီး ဒေါ်သန်းသန်း ကွယ်လွန် သွား၍ ယခု လက်ရှိ ဇနီး ဒေါ်ခင်ချစ် (အလယ်တန်းပြ ဆရာမ၊ ယခု အငြိမ်းစား) နှင့် ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် လက်ထပ် ခဲ့သည်။ ဇနီးသည် ဒေါ်ခင်ချစ်နဲ့ သမီး တဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။
၁၃၅ဝ ပြည့်နှစ် (၁၉၈၈ ခုနှစ်)၊ ပြည်သူ့ ဒီမိုကရေစီ အရေးတော်ပုံကြီး အပြီးတွင် အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်သို့ ဝင်ရောက်၍ ဗဟို အလုပ်အမှုဆောင် ကော်မတီဝင်၊ ဗဟို ဦးစီး အဖွဲ့ဝင်၊ မွန်ပြည်နယ် စည်းရုံးရေးမှူး တာဝန်တို့ ယူခဲ့သည်။
ဦးချမ်းအေးသည် မော်လမြိုင် မြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် (၂) တွင် အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်အား ကိုယ်စားပြု၍ ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ခိုင်လုံမဲ ၃၆,၅ဝ၈ မဲ၊ စုစုပေါင်း မဲရာခိုင်နှုန်း ၇၃.၂ ဖြင့် ရွေးချယ် တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်၏ ဂန္ဒီ ဆုံးဖြတ်ချက် အတိုင်း လွှတ်တော် ခေါ်ယူခွင့် မရလျှင် လုပ်ဆောင် သင့်သည့် နည်းလမ်း သုံးသွယ် စာတမ်းကို တိုင်ပင် ဆွေးနွေး ရေးသား ပြုစုရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည့် အတွက် နဝတ စစ်အစိုးရက ဖမ်းဆီး ထိန်းသိမ်း ခဲ့သည်။
၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်၊ အရေးပေါ် စီမံမှု အက်ဥပဒေ ပုဒ်မ (၅) (က) (ခ) (ည) အရ ပြစ်မှု ထင်ရှား စီရင်ခြင်း ခံရ၍ ရွေးကောက်ပွဲ ဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၁ (ည) နှင့် ငြိစွန်း သဖြင့် လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ်မှ ပယ်ဖျက်ကြောင်း ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပရေး ကော်မရှင်မှ ၁၉၉၁ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂ဝ ရက်နေ့တွင် ကြေညာခဲ့သည်။ နောင် ၁ဝ နှစ် အတွင်း ပြုလုပ်မည့် ရွေးကောက်ပွဲ များ၌ ပါဝင် ယှဉ်ပြိုင်ခွင့် ကိုလည်း ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။
၁၉၉၂ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် အင်းစိန် အကျဉ်းထောင်မှ ပြန်လွတ်သည်။
ယခု အခါ စာတမ်း ဖတ်ပွဲများ၊ စာပေ ဟောပြောပွဲများ၊ စီးပွားရေး လုပ်ငန်း များနှင့် ပတ်သက်သည့် များတွင် စီးပွားရေး ကဏ္ဍနှင့် စပ်လျဉ်းသည့် သဘောတရား ရေးရာ များနှင့် အတွေ့အကြုံ များကို ပွင့်လင်းစွာ ဟောပြော ပို့ချ ဆွေးနွေးခဲ့သည်။
ဓန၊ ရနံသစ်၊ နွယ်နီ၊ အတွေးအမြင်၊ Executive၊ စံပယ်ဖြူ၊ စတိုင်သစ်၊ Business စသည့် လစဉ်ထုတ် မဂ္ဂဇင်းများ၊ ဈေးကွက်၊ စာဖတ်သူ၊ ကုမုဒြာ၊ 7 Day News၊ ခေတ်ဆန်း၊ အကျိုးဆောင် စသည့် အပတ်စဉ်ထုတ် ဂျာနယ် များ၌ ပြည်တွင်း စီးပွားရေး၊ နိုင်ငံတကာ စီးပွားရေး တို့နှင့် စပ်လျဉ်းသည့် အတွေးအမြင်၊ ဘာသာပြန်နှင့် ပင်ကိုရေး ဆောင်းပါးများ စဉ်ဆက်မပြတ် ရေးသားခဲ့သည်။ စာရေးဆရာမောင်စူးစမ်းသည် ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၈ ရက်နေ့ မွန်းလွဲ ၃ နာရီဝန်းကျင်ခန့်တွင် ရန်ကုန်မြို့ မင်္ဂလာတောင်ညွှန့်မြို့နယ်၊ ကန်တော်ကလေး၊ မန္တလေးလမ်းရှိ နေအိမ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရှေ့နေများ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ဆလိုင်း
ဆလိုင်း ဟူသည်မှာ ချင်းဝေါဟာရတစ်ခုဖြစ်ပြီး ရဲစွမ်းသတ္တိနှင့် ပြည့်စုံသော သားကောင်းယောက်ျား ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ မိုင် ဆိုသည်မှာ ချင်းဝေါဟာရတစ်ခုဖြစ်ကာ သားကောင်း ရတနာများကို မွေးဖွားပေးမည့် မွေးဖွားပေးသော မိန်းမမြတ် ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ချင်းလူငယ် အမျိုးသားများ၏အမည်နာမ အရှေ့တွင် ဆလိုင်း၊ ချင်းလူငယ် အမျိုးသမီးများ၏ အမည်နာမအရှေ့တွင် မိုင် ကို ထည့်သွင်းကာ ချင်း အမျိုးသား အမျိုးသမီး အမှတ်သင်္ကေတအဖြစ် သုံးစွဲကြသည်။
ဆလိုင်း-မိုင် စိတ်ဓာတ်
ဖြေ = ဒီမေးခွန်းကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ဖြေဆိုနိုင်ဖို့အတွက် “ဒေသစွဲ မျိုးနွယ်စွဲ စိတ်ဓာတ်” ဆိုတာတွေ အရင်ရှင်းရပါလိမ့်မယ်။ ဒေသစွဲ စိတ်ဓာတ်ဆိုတာ မိမိရဲ့နေထိုင်ရာ မိမိမျိုးနွယ်တို့ရဲ့ ကျက်စား ရာဒေသ သေးသေးနုပ်နုပ်ကိုသာ မြင်ပြီး မိမိရဲ့ဒေသ ကောင်းစား ရေးတစ်ခုထဲကိုသာ ပဓာနထားအာရုံစူးစိုက်တဲ့ စိတ်ဓာတ်ဖြစ်ပါ တယ်။ တနည်းဆိုရရင် တစ်စုတစ်ဝေးတည်းဆိုတဲ့ ချင်းတစ်မျိုးသားလုံးရဲ့ မိသားစုအမြင်တွေကို မဆုပ်ကိုင်ပဲ မေ့လျော့ဖယ်ရှားထားပြီး၊ ချင်းမိသားစုဝင်တွေရဲ့တိုးတက်မှု၊ စည်းလုံးမှုကို မိုက်မိုက်မဲမဲ ဟန့်တားနေတဲ့သမိုင်းရဲ့ ဆိုးမွေအမြင်ဟောင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဒေသစွဲ/မျိုးနွယ်စွဲ စိတ်ဓာတ်ဟာ “ဆလိုင်းမိုင် စိတ်ဓာတ်” ဆိုတဲ့ ချင်းမိသားစုဝင် စိတ်ဓာတ်နဲ့ ပြဒါးတစ်လမ်း သံတစ်လမ်း လုံးလုံးလျားလျား ကွဲပြားဆန့်ကျင်နေပါတယ်။ ဒီမတူညီတဲ့အမြင် (စိတ်ဓာတ်) နှစ်ခုဟာ တစ်ခုက စိတ်ဓာတ်ရေးရာ၊ အတွေးအခေါ်ရေးရာဆုတ်မှုကို ပြညွှန်းနေပြီး၊ တစ်ခုက စိတ်ဓာတ် ရေးရာ အတွေးအခေါ်ရေးရာ တိုးတက်မှုကို ဖော်ကျူးနေပါတယ်။ ဆလိုင်းမိုင်စိတ်ဓာတ်ဟာ ချင်းမိသားစုဝင်အားလုံးရဲ့ တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးမှု၊ စည်းလုံးညီညွှတ်မှုကိုလိုလားတဲ့ “တိုးတက်တဲ့” စိတ်ဓာတ်ပဲဖြစ်သည်။ ဆလိုင်းမိုင်စိတ်ဓာတ်ဟာ ခေတ်ဟောင်းကိုချန်ထားပြီး ခေတ်သစ်ကို တောင်းဆိုဦးတည်ပြုနေတဲ့ စိတ်ဓာတ်သာ ဖြစ်ပါတယ်။
၇။ ဆလိုင်းမိုင် စိတ်ဓာတ်ဟာ ချင်း သမိုင်းရဲ့တောင်းဆိုမှုကြောင့် ပေါ်ပေါက်လာတယ်လို့ အခိုင်အမာ ပြောလို့ရပါသလား။
ဖြေ = ရပါတယ်။ ပဝေသဏီ ရှေးချင်းဘိုးဘေးတွေခေတ်မှာ ပိုင်ဆိုင်လာခဲ့တဲ့ “တစ်မိ တစ်ဝမ်း စိတ်ဓာတ်တွေ”၊ ဘာသာစကား တစ်ခုတည်းကိုသာ ပြောဆိုသုံးနှုန်းခဲ့တဲ့ လှပမွန်မြတ်တဲ့ အတိတ်ခေတ်တွေဟာ – တောတောင်ရေမြေ ပထဝီအနေအထားနဲ့ ပတ်ဝန်းကျင် ပရောဂ အသီးသီးကြောင့်၊ မိသားစု အစည်းပြေခဲ့ပြီး ဘာသာစကားမှအစ စိတ်ဓာတ်၊ အမြင်ရေးရာ တွေမှာလည်း တစ်မျိုးတစ်ဘာသာ တရွာတပုတ်ဆန်းခဲ့ကြပါတယ်။ အရင်ကပိုင်ဆိုင်ခဲ့တဲ့ “တစ်မိတစ်ဝမ်း စိတ်ဓာတ်” တွေ ပျောက်သုဉ်းပြီးတဲ့ ခေတ်ကာလဟာ အကျည်းတန်ဆိုးဝါးပြီး ရှည်လျားတဲ့ သမိုင်းကြောင်းတစ်ရပ်ကို ချင်းမိသားစုဝင်တွေ ဖြတ်သန်း ခဲ့ကြရတာပါ။ ချင်းလူ့သမိုင်း တစ်လျှောက်မှာ ပြန်လည်စုစည်းဖို့ အတွက် သူ့ခေတ်သူ့အခါ သူ့အခြေအနေအရ အမျိုးမျိုးကြိုးပမ်းခဲ့ကြ ပါတယ်။ ပဝေသဏီက ပိုင်ဆိုင်ခဲ့တဲ့ မိသားစုစိတ်ဓာတ်ကောင်း တွေကို ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ဖို့ သမိုင်းတစ်လျှောက်မှာ “လိုအပ်” နေခဲ့ပါ တယ်။ ဒီ “လိုအပ်မှု” သည်ပင်လျှင် သမိုင်းရဲ့တောင်းဆိုမှု ဖြစ်တယ်လို့ အခိုင်အမာ ဆိုနိုင်ပါတယ်။ ဒီသမိုင်းရဲ့ တောင်းဆိုမှုကို ဖြည့်စည်းနိုင်ရေးအတွက် ဒီကနေ့ “ဆလိုင်း-မိုင်” လူငယ်မျိုးဆက်တွေက “ဆလိုင်းမိုင်စိတ်ဓာတ်” ဆိုတဲ့ ချင်းမိသားစုဝင် စိတ်ဓာတ်ကို ပြန်လည်ပြုစုပျိုးထောင်နေတာဖြစ်ပါတယ်။ “ဆလိုင်း-မိုင် စာပေ” တွေဟာ လွဲပျက်သုဉ်းခဲ့တဲ့ မိသားစုစိတ်ဓာတ်တွေ ပြန်လည်ရှင်သန် ကြီးထွားဖို့အတွက် သမိုင်းရဲ့တောင်းဆိုမှုအရ ပေါ်ထွန်းလာရပါတယ်။
ဖြေ = “ဆလိုင်း-မိုင်စာပေ” ဆိုတာကတော့ ချင်းမိသားစုစိတ်ဓာတ် ပြန်လည်ရှင်သန်ရေးအတွက် အတွေးအမြင်သစ်တွေကို ဖော်ထုတ်တဲ့ စာပေဖြစ်ပါတယ်။ မည်သည့် ဘာသာစကား (ချင်း၊ ဗမာ၊ အင်္ဂလိပ်…) နဲ့ပဲ ရေးသည်ဖြစ်စေ “ချင်းမိသားစုဝင်တွေ ပြန်လည်စုစည်းရေး၊ “ချင်းမိသားစုစိတ်ဓာတ်” ရှင်သန်ကြီးထွားရေး အတွက် ရေးသား၊ လှုံ့ဆော်၊ တိုက်တွန်းတဲ့-ဆောင်ပါး၊ ဝတ္ထု၊ ကဗျာ၊ ကာတွန်း၊ စာညွှန့်စတဲ့စာပေအားလုံးကို ခြုံငုံပြီး “ဆလိုင်းမိုင်စာပေ” လို့ တင်စား ခေါ်ဝေါ်ကြတာဖြစ်တယ်။
၉။ “ဆလိုင်း” နဲ့ “မိုင်” ဝေါဟာရဟာ မည်သည့် ချင်းအမျိုး နွယ်တို့ရဲ့ ဘာသာစကားဖြစ်ပါသလဲ။
ဖြေ = မြေပြန့်ဒေသနေ အရှိုချင်း ညီအစ်ကိုတို့ရဲ့ ဝေါဟာရပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အခုခေတ် (ဆလိုင်းမိုင်ခေတ်) အနေနဲ့ပြောမယ် ဆိုရင် “ဆလိုင်းမိုင်” ဆိုတဲ့ဝေါဟာရဟာ ချင်းမိသားစုဝင်အားလုံး ပိုင်ဆိုင်တဲ့ ဝေါဟာရပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဝေါဟာရကို တောင်ပေါ် – မြေပြန့် – တောင်ပိုင်း မြောက်ပိုင်း နေရာအနှံ့ အသုံးပြုလာကြတဲ့ အချိန်ကစပြီး၊ ဒီဝေါဟာရ ကို ချင်းမိသားစုဝင်အားလုံးရဲ့ ဘုံပိုင်ဝေါဟာရအဖြစ် သိမ်းကျုံးလိုက် တယ်လို့ ဆိုရပါလိမ့်မယ်။ ဒီနေ့ဆလိုင်းမိုင် လူငယ်တွေဟာ “ဆလိုင်းမိုင်” အတွေးအခေါ်ကို စွဲကိုင်ကြပြီး မြေပြန့်ရယ်၊ တောင်ပေါ်ရယ်၊ တောင်ပိုင်းရယ်၊ မြောက်ပိုင်းရယ်-ဟိုဖက်ဒီဖက်ကစ ခွဲခြားတဲ့ စိတ်ဓာတ် (ဒေသစိတ်ဓာတ်)ကို တစ်စတစ်စ ဖယ်ရှားလာ ကြပြီး ဖြစ်တဲ့အပြင်၊ သမိုင်းက တောင်းဆိုနေတဲ့ ဘုံဘာသာစကား (ဘုံစကား)ကိုလည်း အမြင်သစ်တွေနဲ့ ချဉ်းကပ် ရှာဖွေနေကြပါပြီ။
၁၀။ “ဆလိုင်းမိုင်စိတ်ဓာတ်” ရဲ့အရင်းအမြစ်ဟာဘာလဲ။
ဖြေ = ချင်းလူ့အဖွဲ့အစည်းမှာ ဘာသာ မျိုးကွဲပေါင်းမြောက်မြားစွာ ရှိတဲ့အလျှောက် ၁၉၆၅ ခုနှစ်ပတ်ဝန်းကျင်မှာ တောင်ပေါ်ချင်းဒေသ တွေ အလိုက်မိမိတို့ရဲ့ ဘာသာစကားအရ ကျား/မ အမည်ရှေ့မှာ သင်္ကေတမျိုးကွဲတွေ အမျိုးမျိုးပေါ်ပေါက်ခဲ့ပါတယ်။ (Taang-Lia, Pa-Nu, Val-Leng) … စသည်ဖြင့် ဒေသအလိုက် အကွဲကွဲအပြားပြား စတင်အသုံးပြုလာ ကြသည်။ ၁၀ နှစ်ခန့်ဖြတ်သန်းခဲ့ပြီး ၁၉၇၃ ခု နှစ် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ခ-စ-ယ အစည်းအဝေးတစ်ခုမှာ ဒီလိုမျိုးကွဲ သင်္ကေတတွေကို အသုံးပြုမဲ့အစား အားလုံးဘုံအဖြစ်အသုံးပြုနိုင်မဲ့၊ “အသုံးပြုသင့်တဲ့” ကျား/မ သင်္ကေတတစ်ခုခုကို သတ်မှတ်ဖို့ ဆွေးနွေးခဲ့ကြတယ်…။ အဲ့ဒီအစည်းအဝေးမှာ (Salai-Mai) သာလျှင် ချင်းလူငယ်တွေရဲ့ “ဘုံ” ပိုင်ဆိုင်မှု ဝေါဟာရ သင်္ကေတဖြစ်သင့်တယ် ဆိုတာကို အများစုက လက်ခံခဲ့ကြပါတယ်။ ၁၉၇၄-ခုနှစ် မောင်မယ် သစ်လွင်ကြိုဆိုပွဲမှာ စတင်အသုံးပြုခဲ့ကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တရားဝင်မကြေညာနိုင်ခဲ့ပါဘူး။ ၁၉၇ရ -ခုနှစ် ခစယ အစည်းအဝေး ဆုံးဖြတ်ချက်မှာမှ ပီပီပြင်ပြင် ဖြစ်လာပြီး ကြေးမုံသတင်းစာမှာ သတင်းတစ်ခုအဖြစ် တိတိကျကျ ပီပီပြင်ပြင် ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ အရင်က (Taang-Lia, Pa-Nu, Val-Leng) … စသည်ဖြင့် ဒေသအလိုက် သုံးစွဲကြတဲ့ “ဒေသသုံး” သင်္ကေတ ဝေါဟာရတွေကို “စွန့်လွှတ်ပြီး (Salai-Mai) ကို တခဲနက် ထောက်ခံအသုံးပြုလာကြပါတယ်။ မိမိတို့ရဲ့ ဒေသသုံး သင်္ကေတတွေ၊ မိမိတို့အသီးသီးရဲ့ ဒေသစွဲနှစ်သက်မှုတွေကို စွန့်လွှတ်ပြီး “ဘုံစိတ်ဓာတ်” စခန်းကို ရောက်လာနိုင်ကြတာမို့ ဒေသစွဲသမိုင်းအမွေဟောင်းတွေကို ပြတ်ပြတ်သားသား တွန်းလှန်စွန့်လှူနိုင်တဲ့ “ဆလိုင်း မိုင်စိတ်ဓာတ်” ကို ပိုင်ဆိုင်စွဲကိုင်နိုင်လာကြတာဖြစ်တယ်။ ဒီလို ဒေသစွဲကြိုက်နှစ်သက်မှု၊ ရွေးချယ်မှုတွေကို စွန့်လွှတ်နိုင်တဲ့ “စိတ်ဓာတ်သစ်”ကို အစွဲပြုပြီး၊ ဒီလိုစိတ်ဓာတ်မျိုးကို ဒီနေ့ချင်း လူငယ်မျိုးဆက်သစ်တွေက “ဆလိုင်းမိုင်စိတ်ဓာတ်” လို့ တင်စားခေါ်ဝေါ်သမုတ် လိုက်တာပါပဲ။ တနည်းအားဖြင့် ချင်းလူငယ်မျိုးဆက်သစ်တွေဟာ ချင်းလူ့သမိုင်းမှာ ကဏ္ဍသစ်တရပ်ကို စတင်ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့ပြီး ချင်းလူ့ အဖွဲ့အစည်းရဲ့ (Renaissance) “ဉာဏ်သစ်လောင်း” ခေတ်တစ်ခု အစချီခဲ့တာပါပဲ။
၁၁။ “ဆလိုင်းမိုင်စိတ်ဓာတ်” ပေါ်ထွန်းလာတာကို ချင်းလူ့အဖွဲ့အစည်းရဲ့ (Renaissance) လို့ အမှန်တကယ် ခိုင်ခိုင်မာမာ သတ်မှတ်လို့ရသလား။
ဖြေ = ဒီလိုပဲ အခိုင်အမာ သတ်မှတ်နိုင်ပါတယ် (Renaissance) ဆိုတဲ့ ဝေါဟာရရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကိုက (Rebirth) ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဆလိုင်းမိုင်စိတ်ဓာတ်ဆိုတာ ရှေးချင်းဘိုးဘေးခေတ် မိသားစုစိတ်ဓာတ်၊ တခုတည်းသောစိတ်ဓာတ်၊ တစ်မျိုးတည်းသော ဘာသာစကား ထွန်းကားခဲ့တဲ့ သမိုင်းခေတ်ဦးကာလ၊ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဘိုးဘေးခေတ်မှာရှိခဲ့ပြီးသား ပိုင်ခဲ့ပြီးသား “ဘုံစိတ်ဓာတ်၊ ဘုံဘာသာစကား” ဆိုတာတွေ ပြန်လည်မွေးဖွား ရှင်သန်လာတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီစိတ်ဓာတ်ဟာ အသစ်တွေ့ရှိချက်၊ အသစ်တီထွင်မှု မဟုတ်ဘူး၊ မတော်တဆ ပေါ်ပေါက်လာတဲ့ ကိစ္စလဲ မဟုတ်ပါဘူး။ အိပ်မက်ယောင်ပြီး ထအော်တာလဲ မဟုတ်ပါဘူး။ ရှေးချင်းဘိုးဘေးတွေရဲ့ တစ်မိတစ်ဝမ်းတည်း “မိသားစုစိတ်ဓာတ်” ပြန်လည်မွေဖွားခြင်း (Rebirth, Renaissance) ဉာဏ်သစ် လောင်းခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ရှေးချင်းဘိုးဘေးတွေ ပိုင်ဆိုင်ခဲ့တဲ့ စိတ်ဓာတ်နဲ့ အခြေခံအားဖြင့် ဘာမှကွာခြားမှုမရှိပါဘူး၊ တစ်ခုပဲခြားနား၊ ထူးခြားတာ ရှိပါတယ်။ ဒီစိတ်ဓာတ်ကို “ဆလိုင်းမိုင် စိတ်ဓာတ်” ရယ်လို့ တင်စားပြီး ဝေါဟာရတခုအားဖြင့် သတ်မှတ် သမုတ်ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြတဲ့ အချက်တစ်ခု၊ ဘုံစိတ်ဆိုတာ လူမျိုးတိုင်းမှာ ကိုယ်စီရှိတဲ့သဘာဝ ပိုင်ဆိုင်မှုဖြစ်တဲ့အလျှောက် “အသင်းအဖွဲ့ကမဟုတ်။ ဦးဆောင်သူရယ်လို့လဲမလိုမရှိ။ ဖွဲ့စည်းခြင်းလဲမမည်” တဲ့ ခေတ်သမိုင်းရဲ့ မွေးထုတ်ပေးတဲ့ အရာကိစ္စ(ရိုးရိုးစင်းစင်း) တစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
၁၂။ “ဆလိုင်းမိုင်” ဆိုတာ အစအဦးက မြေပြင်နေ “အရှိုချင်းအနွယ်ဝင်” တို့ရဲ့ ဝေါဟာရဖြစ်ပြီး၊ အခုခေတ်မှာတော့ ချင်းအမျိုးသားအားလုံးပိုင် ဖြစ်တယ်လို့ဆိုခဲ့ပါတယ်။ ဒါကို ပီပီပြင်ပြင် သိလိုပါတယ်။
၁၃။ “ဆလိုင်းမိုင်လှုပ်ရှားမှု” ဟာ ချင်းလူ့အဖွဲ့အစည်းရဲ့ စိတ်ဓာတ်ရေးရာ ကွဲပြားမှုတွေကို စုစည်းပေးတယ်လို့ဆိုပေမဲ့ ၁၉၇ရ ခု၊ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ ဆလိုင်းမိုင်ပြဿနာကြောင့် စည်းရုံးမှု တော်တော်ပျက်ပြားခဲ့ရတယ်လို့ သိရပါတယ်။ မှန်ပါသလား။
ဖြေ = ဂ မှားတယ်။ ဂ ဆလိုင်းမိုင်ပြဿနာ လုံးဝမရှိခဲ့ပါဘူး။ တဦးနဲ့တဦး နားလည်မှုကွာခြားတာတော့ ရှိခဲ့ပါတယ်။ အငြင်းပွားမှုကလေးတွေလည်း ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒီလို အဖြစ်အပျက်တွေဟာ ကမ္ဘာ့အတွေးအခေါ် သမိုင်းနဲ့ ကြည့်မယ်ဆိုရင် အသေးအဖွဲ့ ကိစ္စပါပဲ။ အတွေးအခေါ် သစ်တစ်ခု ပေါ်ထွန်းတိုင်း ပေါ်ထွန်းတိုင်း ဒီလိုကိစ္စမျိုး ရှိစမြဲ ဓမ္မတာပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီအသစ်တွေဟာ မှန်ကန်တယ်၊ ရိုးသား တယ်၊ တကယ်တမ်း လူသားဝန်းကျင်ကို အကျိုးပြုတယ် လက်တွေ့ ကျတယ်ဆိုရင် တစ်နေ့တစ်ချိန်မှာ အားလုံးက လက်ခံလာကြတာ ချည်းပါပဲ။ ဒီနေ့ “ဆလိုင်း-မိုင်” တိုးတက်မှုကို လိုလားတဲ့ စည်းလုံးမှုကို လိုလားတဲ့၊ ရိုးသားစွာ တွေးခေါ်မြော်မြင် တဲ့ ချင်းလူငယ်တိုင်းက (အသုံးပြုသည်ဖြစ်စေ၊ အသုံးမပြုသည်ဖြစ်စေ) နားလည် သဘောပေါက်ကြပါမယ်။ ဒါတင်မကပါဘူးကျွန်တော်တို့ အမိပြည်ထောင်စု အတွင်းနေထိုင်ကြတဲ့ အခြားတိုင်းရင်းသား ညီအစ်ကို တွေကိုယ်တိုင်က “ဆလိုင်း-မိုင်” ဆိုရင် “ချင်း” ဆိုတာကို လက်ခံ နေကြပါပြီ။ အခုကျွန်တော်တို့ရဲ့ဘဝကို စာနာထောက်ထားတဲ့ မြေပြန့် ညီအစ်ကိုတွေကိုယ်တိုင်ရဲ့ အားပေးကူညီမှုကို ခံယူနေပါပြီ။ ဒါကြောင့် “ဆလိုင်း-မိုင်” လှုပ်ရှားမှုဆိုတာ ချင်းလူ့အဖွဲ့အစည်းထဲမှာ “ပြဿနာတစ်ခုအဖြစ် ပေါ်ထွန်းလာတာ မဟုတ်ပဲ” နာတာရှည်ဒေသစွဲ သမိုင်းပြဿနာများပေးတဲ့ “သော့ချက်” သာလျှင် ဖြစ်ပါတယ်။ ကျဉ်းမြောင်းတဲ့ ဒေသစွဲစိတ်ဓာတ်ကိုသာမက၊ ကျဉ်းမြောင်းတဲ့ အမျိုးသားရေး အမြင်တွေကိုပါ အမြစ်ပါ တွန်းလှန်နေတဲ့ “ဆလိုင်းမိုင်လှုပ်ရှားမှု” ဟာ စည်းလုံးမှု ပျက်ပြားခွင့်ပေးမှာ မဟုတ်ပါဘူး။
၁၄။ “ဆလိုင်း-မိုင် အတွေးအခေါ်” ကို လေ့လာဖို့ လိုပါသလား။ ဖြေ = “ဆလိုင်း-မိုင် အတွေးအခေါ်” ဆိုတာ စာတစ်စောင်တစ်တွဲ ကျမ်းဝန်တခုအဖြစ် ပေထက်အက္ခရာ တင်ရလောက်အောင် မရှိပါဘူး။ လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးရဲ့ အတွေးအခေါ်လဲ မဟုတ်ပါဘူး၊ ဒီအတွေးအခေါ်ကို လေ့လာဖို့ အလွယ်ဆုံးနည်းလမ်းကတော့ ဆလိုင်း-မိုင် ချင်းမျိုးနွယ်ဝင်တွေရဲ့ နှလုံးသားထဲကို နက်နက်ရိုင်းရိုင်း ဝင်ရောက်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ “ဆလိုင်း-မိုင် အတွေးအခေါ်”ဆိုတာဦးနှောက်ထဲ ယို်စီးတဲ့ အရာကိစ္စမဟုတ်ပဲ ဒီနေ့ခေတ် ချင်းလူငယ် မျိုးဆက်သစ် တွေရဲ့ နှလုံးသားထဲမှာ ကိန်းအောင်းနေတဲ့ စိတ်ဓာတ်သာလျှင် ဖြစ်ပါတယ်။ ဆလိုင်းမိုင်အတွေးအခေါ်ဟာ ထာဝရရှင်သန်နေမှာ ပါပဲ။
၁၅။ ချင်းတွေရဲ့ နာမည်ရှေ့မှာ ဘုံသင်္ကေတအဖြစ် “ဆလိုင်း၊ မိုင်”လို့ အသုံးပြုခြင်းဟာ အခြားဝေါဟာရတွေဖြစ်တဲ့ (Taang Lia, Pa Nu, Val Leng) တွေကိုသုံးဖို့ မသင့်တော်လို့ လား၊ မကောင်းလို့လား။
၁၆။ အရှိုချင်းနွယ်ဝင်တို့ရဲ့ ပါးစပ်သမိုင်းအရ (Salai Mai) ဆိုတဲ့ ဝေါဟာရဟာ ချင်းအမျိုးသားတို့ရဲ့ တိုးတက်ရာ တိုးတက်ကြောင်းအတွက် အသုံးပြုကြဖို့ (Mother God) က ပေးလာခြင်း ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဘယ်လိုနားလည် လက်ခံထားကြပါသလဲ။
ဖြေ = ဘာသာ ဗေဒပညာရှင်တို့ရဲ့အဆိုအရ စကားလုံး ဝေါဟာရတွေဟာ ၎င်းင်းတို့ရဲ့ ကိုယ်ပြုရာ အရာဝတ္ထု (သို့မဟုတ်) စိတ်၊နာမ် ခံစားမှုဖြစ်စဉ်တို့နဲ့ သီးခြားကင်းလွတ်ပြီး ပေါ်ပေါက်လာ တယ်လို့ ဆိုကြပါတယ်။ စကားလုံး ဝေါဟာရတွေဟာ အမှတ် အသား၊ သင်္ကေတသက်သက်သာလျှင်ဖြစ်ကြောင်း ဖွင့်ဆိုကြပါ တယ်။ ဒါဟာ ဒီနေ့ခေတ်သစ် ဘာသာဗေဒ ပညာရှင်တို့ရဲ့ အဆိုဖြစ် ပြီး အထက်ပါအဆိုဟာ ဒဏ္ဍရီဆန်တဲ့ အဆိုသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒဏ္ဍာရီပုံပြင်တွေဟာလည်း၊ လူမျိုးတစ်မျိုးရဲ့ ယဉ်ကျေးမှု ဘဏ်တိုက်ထဲက ကျောက်မျက်ရတနာ တပါးပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ ဒီနေ့မျိုးဆက်သစ်တွေက “ဆလိုင်းမိုင်” ဆိုတာကို ဝေါဟာရအရသော်လည်းကောင်း၊ အဓိပ္ပာယ် အရသော်လည်းကောင်း၊ အခြေခံပြီး လက်ခံသုံးစွဲကြတာ မဟုတ်ပဲ “အသုံးပြုမှု” အတိုင်းအတာနဲ့ ဖြစ်တဲ့ “ဘုံသုံး (ညီညွတ်ရေး) ဝေါဟာရဖြစ်ခြင်း” ဆိုတဲ့အပေါ်မှာ မူတည်ပြီး အလေးအနက်ထား သုံးစွဲကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဖြေ = စာရင်းဇယားအရ အရေအတွက် ကောက်ယူတင်ပြဖို့ မဖြစ်နိုင်ပေမဲ့ ချင်းပြည်နယ်ရဲ့ မြို့နယ်တိုင်းမှာ ဆလိုင်းမိုင်ကို လက်ခံအသုံးပြုသူတွေ ရှိနေကြပါတယ်။ အသုံးပြုမှု အနည်းအများ ကွာခြားမှုရှိတာကလွဲရင်လုံးဝသုံးစွဲ သူမရှိတဲ့ မြို့နယ် မရှိပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ဆလို်င်းမိုင် လှုပ်ရှားမှု စတင်ခဲ့တဲ့ ဒီ(၁၀) စုနှစ်အတွင်း သဘောပေါက် လက်ခံအသုံးပြုမှုဟာ တစ်စတစ်စ ကျယ်ပြန့်နေတာကို လက်တွေ့သိရှိမြင်တွေနေရပါတယ်။ အချိန်ဆိုတာ အယူအဆသစ်ရဲ့ ဘက်တော်သားအဖြစ် သစ္စာရှိရှိ ထာဝစဉ် ရပ်တည်လေ့ရှိပါတယ်။ လောလောဆယ်အားဖြင့် ခေတ်ဟောင်း အမွေဆိုးရဲ့ လောင်းရိပ် အောက်ကနေ မရုန်းထွက်နိုင်ကြသေး တဲ့ မျိုးဆက်ဟောင်း (OLD GENERATION) နဲ့ အဲဒီမျိုးဆက် ဟောင်းရဲ့ တားဆီး ပိတ်ဆို့ဟန့်တားမှုကို ခံနေကြရတဲ့ ရိုးသားတဲ့ မျိုးဆက် သစ်တွေဟာ “ဆလိုင်း-မိုင်” ရဲ့ အနှစ်သာရကို မသိကျိုးကျွန် ပြုလို့မရ၊ တစ်စတစ်စသိရှိလာကြပြီ ဖြစ်တဲ့အတွက် “ဆလိုင်းမိုင်” အသုံးပြုမှု အတိုင်းအတာဟာ နောင် အသစ်အသစ်သော ပေါ်ထွန်းဦးမဲ့ မျိုးဆက်သစ်တွေ အထိ ကောင်းမွန်တောက်ပတဲ့ အလားအလာ တွေကို မျှော်လင့်နိုင်ကြပါပြီ။ ဆလိုင်းမိုင်စိတ်ဓာတ်ရဲ့ မွန်မြတ်မြင့်မားတဲ့ အရှိန် အဟုန်တွေဟာ လာလတ္တံ့သော အနာဂတ်ချင်း လူ့အဖွဲ့အစည်း အတွက် သစ်လွင်တဲ့ ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုပေါင်း မြောက်မြားစွာကို မုချမလွဲ ဆောင်ကျဉ်းပေးမယ်ဆိုတာကို အခိုင်အမာ ယုံကြည်လို့ရပါ ပြီ။
(အောက်ချင်းငှက် (VAKOK) စာစဉ် အတွဲ (၂) အမှတ် (၃) (၃၄-နှစ်မြောက် ချင်းအမျိုးသားနေ့အထူး ထုတ်) အတွဲ (၃) အမှတ် ၁း၂ တွင် ဖော်ပြခဲ့သော ဆလိုင်-မိုင် အမေးအဖြေကို ချင်းမဂ္ဂဇင်း ၁၉၈၁-၈၂ တွင် ပြန်လည် ဖြည့်စွတ်၍ တင်ပြခြင်း ဖြစ်သည်။)
ပန်ဒါဝက်ဝံကြီး
ပန်ဒါဝက်ဝံကြီး (Giant panda) ခေါ် ဝက်ဝံမျိုးကို တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်ပိုင်းတို့တွင် တွေ့ရသည်။ ပန်ဒါဝံကြီး၏ ပါဏဗေဒအမည်မှာ အီလျူရော့ပိုဒါ မီလာနိုလျူကာ (Ailuropoda melanoleuca) ဖြစ်သည်။
ပန်ဒါဝံကြီးမျိုးသည် ဝက်ဝံအငယ်စား အရွယ်ခန့်ရှိသည်။ တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်ပိုင်း ဝါးရုံတောများတွင် တွေ့နိုင်သည်။ အမြီးသည် ငုတ်တိုကလေးသာ ရှိသည်။ ခြေလုံးတုတ်၍ ခြေဖဝါးကြီးသည်။ ဖြူသော ကိုယ်လုံးတွင် လက်ပြင်တစ်ဝိုက်၌ အမဲရစ်ကြီး ရှိသည်။ ခြေထောက်၊ နားရွက်၊ မျက်စိ ပတ်လည်တွင် မဲနေရကား ကြောင်ကြောင်ကျားကျား ရှိသည်။
အသားစားသတ္တဝါ မျိုးစုတွင်ပါဝင်သော ပန်ဒါများသည် ဝါးပင်ကို အဓိကစားသုံးကာ ပန်ဒါရိုင်းများသည် အခြားသောမြက်ပင်များ၊ သစ်ဖုများ နှင့် ရှဉ့်ကဲ့သို့ အကောင်ငယ်များကိုပင် ရံဖန်ရံခါ စားသုံးလေ့ရှိသည်။ သန်မာသော သွားများနှင့် မေးရိုးရှိကာ ဝါးပင် များကို ကောင်းစွာဝါးချေနိုင်သည်။ လက်ဖဝါးတွင် လက်မနှင့် လက်ချောင်း ၅ ချောင်းပါဝင်ကာ အမြီးမှာ ၁၀ မှ ၁၅ စင်တီမီတာ ရှိသောကြောင့် ဝက်ဝံမျိုးစိတ်များအနက်တွင် ဒုတိယ အရှည်ဆုံး အမြီးရှိသူများဖြစ်ကြသည်။ သက်တမ်းမှာ နှစ် ၂၀ ရှည်ပြီး ပန်ဒါရိုင်းများသည် သဘာ၀တောထဲတွင် နှစ် ၃၀ ထိ အသက်ရှည်နိုင်သည်။ မင်းမင် အမည်ရှိ ပန်ဒါမလေးမှာ အသက် ၃၄ နှစ် ထိအသက်ရှင်ခဲ့သည်။
နေထိုင်မှု
ပန်ဒါကြီးများသည် တောရိုင်းထဲတွင် ရှင်သန် နေထိုင်သော မျိုးနွယ်များဖြစ်ပြီး ပုံမှန်အားဖြင့် နေရာပိုင်နက် သတ်မှတ်ကာ သီးခြားနေထိုင်တတ်ကြသည်။ ဆက်သွယ်ရေးအနေနှင့် ပန်ဒါ အချင်းချင်း အသံပေး ဆက်သွယ်ခြင်း သစ်ပင်များကို ကျင်ငယ်စွန့်ကာ အနံ့ ပေးခြင်း တို့ကိုပြုမူတတ်ကြသည်။ သစ်ပင်တက် ကျွမ်းကျင်ကာ ကျောက်တောင်များ သစ်ခေါင်းများအတွင်း နေထိုင်တတ်ကြသော်လည်း နေရာအတည်တကျ နေထိုင်ခြင်းမရှိကြချေ။ အခြား နို့တိုက်သတ္တဝါများကဲ့သို့ ဆောင်းခိုခြင်းအလေ့အထမရှိတတ်ဘဲ ပူနွေးသောဒေသများသို့ သာ ပြောင်းရွေ့နေထိုင်တတ်ကြသည်။ မိတ်ရာသီတွင်သာ ပန်ဒါ အချင်းချင်းရင်းနှီးစွာ နေထိုင်တတ်ကြကာ ရာသီကုန်တွင် သီးခြားပြန်လည် နေထိုင်တတ်သည်။ ပန်ဒါများသည်ရန်မလို တတ်သော်လည်း လူကို တိုက်ခိုက်တတ်ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်ဝံများ
စတီဗင် စပီးလ်ဘတ်ခ်
စတီဗင် စပီးလ်ဘတ်ခ် (၁၉၄၆ ဒီဇင်ဘာ ၁၈ - ) သည် အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဇာတ်ညွှန်းရေးခြင်း၊ ရုပ်ရှင်ထုတ်ဝေခြင်း၊ ဗွီဒီယိုဂိမ်း ဒီဇိုင်းရေးဆွဲခြင်းတို့ကိုလည်း လုပ်ဆောင်သည်။ ရုပ်ရှင်လောကအတွင်း နှစ် ၄၀ ကျော်ကြာ ကျင်လည်ခဲ့သူ စပီးလ်ဘတ်ခ်သည် အကြောင်းအရာအမျိုးမျိုးနှင့် ဇာတ်လမ်းအမျိုးအစား အမျိုးမျိုးကို ရိုက်ကူးခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ စပီးလ်ဘတ်ခ်၏ စောစောပိုင်း သိပ္ပံခေတ်လွန်နှင့် စွန့်စားခန်း ရုပ်ရှင်များကို ခေတ်သစ်ဟောလိဝုဒ် လူကြိုက်များ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ၏ ပကတူးပုံစံအဖြစ် အတုယူကြလေ့ရှိသည်။ သူ၏ နောက်ပိုင်း ဇာတ်ကားများတွင် ဂျူးလူမျိုးများ အသတ်ခံရခြင်း၊ ကျွန်စနစ်၊ စစ်ပွဲနှင့် အကြမ်းဖက်သမားများ စသည့် အကြောင်းအရာများကို အသားပေး ရိုက်ကူးလာသည်။ ရုပ်ရှင်လောကက စပီးလ်ဘတ်ခ်မှာ လူကြိုက်အများဆုံးနှင့် လွှမ်းမိုးမှု အကြီးမားဆုံး ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာအဖြစ် အမွန်းတင်ကြသည်။ သူသည် DreamWorks ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကို ပူးတွဲထူထောင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။
အထက်စုရွာ၊ ဒေါင့်ကြီး
အထက်စုရွာ၊ ဒေါင့်ကြီး
ကဒူးပြင် (အနောက်)ရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
ကဒူးပြင် (အနောက်)ရွာ (Kadupyin(West))သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ ကဒူးပြင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၄၂၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကဒူးပြင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၅၂ ဦး၊ မ ၄၉၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၄၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အချိုမှုန့်
အချိုမှုန့်ဆိုသည်မှာ ဓာတုဗေဒနာမည်အားဖြင့် Monosodium glutamate (MSG) ဟုခေါ်သည့် ဒြပ်ပေါင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ Glutamic Acid လို့ခေါ်သော Amino Acid တစ်မျိုး ပါဝင်ပြီး စားစရာထဲ ထည့်လိုက်လျှင် Free Glumate တွေ အဖြစ်ကို ပြောင်းလဲသွားကာ အစားအသောက်များ၏ အရသာကို ဓာတုနည်းနှင့် လျှာပေါ်တွင် ဆပွားတိုးပေးလိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။
အချိုမှုန့် စားသုံးမှု ဆိုးကျိုး
(၂) အစာ အလွန်အကျွံစားချင်စိတ်ကို တိုးပွားဖြစ်ပေါ်စေသလို၊ အဝလွန်ခြင်းကို တားဆီးပေးသော ဟော်မုန်းများကိုပါ ပိတ်ဆို့လို့ အဝလွန်ခြင်းကို ဖြစ်စေသည်။ အဝလွန်ခြင်း ဖြစ်လာလျှင် သွေးတိုး၊ ဆီးချို၊ နှလုံးသွေးကြောပိတ် စသည့် ရောဂါများပါ ရလာနိုင်သည်။
(၃) ဦးနှောက်ဆဲလ်များကို မြန်မြန် ပျက်စီးယိုယွင်း စေသည်။ မှတ်ဉာဏ်ကို အရွယ်မတိုင်ခင် ပျောက်ဆုံးစေပြီး မေ့တတ်သော ရောဂါများ ဖြစ်စေရန် အလားအလာ အရမ်း များစေသည်။ အချိုမှုန့်ကို မွေးကင်းစကတည်းကနေ စပြီး စားသော ကလေးများမှာ ဉာဏ်ရည်ပိုင်း ယုတ်လျော့မှု ရှိတာကို တွေ့ရှိရသည်။
(၄) ဂျာမနီနိုင်ငံတွင် အချိုမှုန့် သုံးစွဲမှုကို လုံးဝဖြတ်တောက်ရှောင်ကြဉ်ဖို့ အမျိုးသားအဆင့် ကြေညာချက်များ၊ ဥပဒေများ ထုတ်ခဲ့ရဖူးပါသည်။ အချိုမှုန့် စားသော ကိုယ်ဝန်ဆောင်များ မွေးလာသည့် ကလေးများသည် အင်ဆူလင်ဟော်မုန်း စွမ်းရည်ကျဆင်း၍ မတိုးတော့ခြင်း၊ (Insulin-resistant) မွေးရာပါ ဖြစ်လာခြင်း တွေ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် ထိုကလေးများသည် ကြီးလာလျှင် ဆီးချိုဖြစ်ရန် သေချာသလောက် ဖြစ်သည်။ ထိုအချက်သည် ဖွ့ံဖြိုးဆဲနိုင်ငံများ၏ ဆီးချိုဖြစ်ပွားနှုန်း မြင့်မားနေသော အချက်များထဲမှ တစ်ခု အပါအဝင် ဖြစ်သည်။
(၅) အချိုမှုန့်စားသော ကိုယ်ဝန်ဆောင် မိခင်များမှ မွေးလာသော ကလေးများ၏ medulla oblongata, thalamus, or hypothalamus ဆိုသည့် ဦးနှောက် အစိတ်အပိုင်းများတွင် ရှိသော အာရုံကြောဆဲလ်များကို ပျက်စီးစေသည်။
(၆) မျိုးပွားစွမ်းရည် ကျဆင်းခြင်း၊ သားသမီးရနိုင်စွမ်း ကျဆင်းခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ Chinese Restaurant Syndrome ခေါ် တရုတ်စားတော်ဆက်ရောဂါစု ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ထိုရောဂါစုသည် အချိုမှုန့် လွန်ကဲစွာပါသော အစားအသောက် စားပြီးပြီးချင်းတွင် မျက်နှာ၊ လည်ပင်းနှင့် တစ်ကိုယ်လုံးတွင် အနီစက်များ ထွက်လာခြင်း၊ ခေါင်းအရမ်းထိုးကိုက်ခြင်း၊ ခေါင်းမူးခြင်း၊ မျက်နှာတွင် တင်းကြပ်စွာ ခံစားရတတ်ခြင်း၊ မေးလှုပ် ပါးစပ်ဖွင့် လေးခြင်း၊ ဗိုက်အောင့်ခြင်း၊ ခါးနာခြင်းများ ဖြစ်စေသည်။ အချိုမှုန့်နှင့် ဓာတ်မတည့်သည့် ရောဂါ ဖြစ်သည်။
(၇) ပန်ကရိယ ခေါ် မုန့်ချိုအိတ်ရောင်ရောဂါ အပါအဝင် ကိုယ်တွင်းကလီစာ တစ်ခုခု ရောင်ယမ်းတဲ့ ရောဂါ ရှိနေသူတွေ၊ သက်ကြီးရွယ်အိုတွေ၊ စာသင်ကြားနေတဲ့ ကျောင်းသားကျောင်းသူတွေ အထူးရှောင်ကြဉ် သင့်ပါသည်။
(၈) လူအများစုက ဆားကအငန် အချိုမှုန့်က အပေါ့ ဆိုပြီး တလွဲမှတ်ယူထားကြပါတယ်။ ဒီတော့ ဆားထည့်လွန်လို့ ငန်သွားရင် အချိုမှုန့်များများ ထပ်ထည့် ပါတယ်။ အမှန်က ဆားက Sodium chloride ၊ အချိုမှုန့်က Monosodium glutamate ဖြစ်လို့ နှစ်ခုလုံး ဆိုဒီယမ် (Sodium) ဆားဓာတ်ဖြစ်ကာ နှစ်ခု ပြိုင်စားသုံးရင် သွေးတွင်းဆိုဒီယမ် မြင့်တက်မှု အရမ်းများလာစေကာ သွေးတိုးရောဂါကို ဖြစ်စေပါတယ်။ ဒါကြောင့် သွေးတိုးရောဂါ ကာကွယ်လိုသူများနဲ့ ရှိသူများဟာ အချိုမှုန့်ကို အထူးရှောင်ကြဉ်သင့်ပါတယ်။
ဘယ်လို လျော့ချ အမြစ်ဖြတ်ကြမလဲ
(၁) လျော့ချသုံးခြင်းဖြင့် စတင်ပါ။ အချိုမှုန့်ဟာ အသားတွေရဲ့ အရသာကိုသာ မြှင့်တင်ပေးတာ ဖြစ်လို့ အသီးအနှံတွေမှာ လုံးဝမသုံးပါနဲ့။
(၂) ယေဘုယျလမ်းညွှန် (General Guideline) အရ ပြောရရင် အစားအသောက် တစ်ကီလို (၂.၂ပေါင်) ကို အချိုမှုန့် လက်ဖက်ရည်ဇွန်းနဲ့ တစ်ဇွန်းထက် ပိုမသုံးပါနဲ့။ ဒါဆိုရင်တော့ အန္တရာယ် နည်းတယ်လို့ သိရပါတယ်။
(၃) ရယ်ဒီမိတ် အစားအသောက်တွေ အားလုံးနီးပါးမှာ အချိုမှုန့် ပါပြီးသားဆိုတာ သတိထားပါ။ ဘယ်တော့မှ အချိုမှုန့် ထပ်မထည့်ပါနဲ့။
(၄) ရယ်ဒီမိတ် စားစရာတွေ ဝယ်ရင် လေဘယ်လ် ပေါ်မှာ ပါတဲ့ အချိုမှုန့်ပါဝင်မှု ပမာဏကို ရှာဖွေပါ။ အဆင့်အတန်းရှိတဲ့ အစားအသောက်တံဆိပ်တွေ အားလုံးရဲ့ ပါဝင်ဖက်ပစ္စည်းစာရင်း (Ingredient List) ရဲ့ အောက်ဆုံးမှာ အချိုမှုန့် တကယ်သုံးထားရင် သုံးထားကြောင်း ပမာဏ အတိအကျ ပါပါတယ်။ ၅) ရိုးရာ ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်တွေ (ဥပမာ ပုစွန်ခြောက်၊ ငါးပိ စတာတွေ) ကို ပြန်လည်အစားထိုး သုံးသင့်ပါပြီ။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ရှေးအစဉ်အဆက် ဘိုးဘွားများဟာ ထွားကျိုင်းသန်မာ ရောဂါကင်းခဲ့တာ အချိုမှုန့် မစားခဲ့ကြတာလည်း ပါပါတယ်။
လှည်းမှောက်ရွာ၊ လှည်းမှောက်
လှည်းမှောက်ရွာ၊ လှည်းမှောက်
မြောင်ကြီးရွာ
မြောင်ကြီးရွာ
​ပေါက်ကုန်းရွာ၊ ပေါက်ကုန်း
ပေါက်ကုန်းရွာ၊ ပေါက်ကုန်း
ပျားရည်စုရွာ၊ ပန်းဘဲစု
ပျားရည်စုရွာ၊ ပန်းဘဲစု
ကောင်းရှုံဆိပ်ကမ်း
ကောင်းရှုံဆိပ်ကမ်းသည် ထိုင်ဝမ်တောင်ပိုင်းရှိ ကောင်းရှုံမြို့တွင် တည်ရှိသည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဆိပ်ကမ်းဖြစ်သည်။ နှစ်စဉ် ကုန်စည်သေတ္တာပေါင်း ၁၀ သန်းကျော် တင်ချပေးနိုင်သည့် ထိုင်ဝမ်၏ အကြီးမားဆုံး ဆိပ်ကမ်းလည်း ဖြစ်သည်။ ကောင်းရှုံဆိပ်ကမ်းသည် တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ (အာအိုစီ) သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန ကောင်းရှုံဆိပ်ကမ်း ဦးစီးဌာန လက်အောက်တွင် ရှိသည်။ သို့သော်လည်း ယခုနှစ်များအတွင်း ဆိပ်ကမ်းဧရိယာနှင့် အနီးဝန်းကျင်ရှိ ကောင်းရှုံမြို့၏ မြေနေရာများအား အကောင်းဆုံး အသုံးချနိုင်ရန် ကောင်းရှုံမြို့နှင့် ဆိပ်ကမ်းအား ပေါင်းစည်းကာ ကောင်းရှုံမြို့အစိုးရမှ တိုက်ရိုက်ဦးစီးရန် စီစဉ်လျက်ရှိသည်။
မင်နှင့် ချင်းမင်းဆက်ခေတ်
ကောင်းရှုံဆိပ်ကမ်းတည်ရှိသည့် လက်ရှိနေရာသည် မင်နှင့် ချင်းမင်းဆက်ခေတ်တွင် တံငါရွာလေးသာ ဖြစ်သည်။ ဒပ်ချ်ကိုလိုနီခေတ်၊ ကျိန့်ချိန်ကုန်းခေတ်နှင့် ဂျပန်ကိုလိုနီခေတ်တွင် စီးပွားဖြစ် ဆိပ်ကမ်းအဖြစ် တိုးချဲ့ ဆောက်လုပ်ခဲ့ကြသည်။ ချင်းမင်းဆက် ခေတ်ဦးပိုင်းတွင် ကောင်းရှုံဆိပ်ကမ်းသည် ထိုင်ဝမ်တောင်ပိုင်းဒေသ၏ ကုန်စည်ဖြန့်ဖြူးရာ အချက်အချာဖြစ်သည်။ မူလက တာကိုဆိပ်ကမ်းဟု အမည်တွင်သည်။ ၁၈၅၈ ခုနှစ်တွင် တရုတ် ချင်းမင်းဆက်က ဒုတိယဘိန်းစစ်ပွဲတွင် ဗြိတိသျှတို့အား စစ်ရှုံးခဲ့ပြီး ထျန်းကျင်းစာချုပ်အရ ထိုင်ဝမ်ရှိ ဆိပ်ကမ်း ၅ ခုကို နိုင်ငံခြား ကုန်သွယ်ရေးအတွက် ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့ရသည်။ ယင်းတို့အနက် တာကိုဆိပ်ကမ်းသည် ၁၈၆၄ ခုနှစ်တွင် အနောက်တိုင်း ကုန်သည်များအတွက် တရားဝင် ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။
ကွန်ကောက်ရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
ကွန်ကောက်ရွာ (Kunkauk)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ ဟိုက်ပါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၉၀၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုက်ပါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၀၈ ဦး၊ မ ၁၈၆၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၅၇၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကောင်းရှုံဆိပ်ကမ်း
မင်နှင့် ချင်းမင်းဆက်ခေတ်
ချင်းမင်းဆက်ခေတ်တွင် တာကိုဆိပ်ကမ်းသည် ထိုင်နန်ရှိ အန်းဖိန်ဆိပ်ကမ်းပြီးနောက် ထိုင်ဝမ်တွင် ဒုတိယအကြီးဆုံး ဆိပ်ကမ်းဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း အန်းဖိန်ဆိပ်ကမ်းတွင် အနယ်ကျမှု အခြေအနေဆိုးဝါးသောကြောင့် အနောက်တိုင်း ကုန်တင်သင်္ဘောများ ဝင်ထွက်ရန် အခက်အခဲဖြစ်စေကာ တာကိုဆိပ်ကမ်းကိုသာ အဓိက အသုံးပြုလာကြသည်။ ထို့အပြင် တာကိုဆိပ်ကမ်းအနီး နယ်မြေများလည်း တဖြည်းဖြည်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာပြီး ကုန်ဈေးနှုန်းသက်သာသည့်အတွက် နိုင်ငံခြားအဝယ်တော်များနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို ဆွဲဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ တာကိုဆိပ်ကမ်းအား ဗြိတိသျှနှင့် အမေရိကန်ကုန်သည်များ အာရုံစိုက်လာကြသည်။ သို့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် အမေရိကန်ကုန်သည်များ စီမံမှု မကောင်းသောကြောင့် ဗြိတိသျှတို့၏ စီးပွားရေးခွင်ဖြစ်လာသည်။ နိုင်ငံခြားကုန်သွယ်မှု တိုးတက်လာသည့်အလျောက် တာကိုဆိပ်ကမ်း အနီးတဝိုက်ရှိ ရပ်ကွက်များသည်လည်း ကြီးပွားတိုးတက်လာကြသည်။
ကွန်ကောက်ရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကောင်းရှုံဆိပ်ကမ်း
ဂျပန်ကိုလိုနီခေတ်
၁၈၉၅ ခုနှစ်တွင် တရုတ်တို့ ဂျပန်အား စစ်ရှုံးပြီးနောက် မာကွမ်းစာချုပ်အရ စစ်လျော်ကြေးအဖြစ် ထိုင်ဝမ်အား ဂျပန်တို့ထံ ပေးအပ်ခဲ့ရသည်။ ဂျပန်စစ်တပ်သည် ၁၈၉၆ ခုနှစ်တွင် ကောင်းရှုံဆိပ်ကမ်းအား သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ဂျပန်တို့သည် ကောင်းရှုံဆိပ်ကမ်း၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို အားဖြည့်ပေးရန် ၁၉၀၀ ပြည့်နှစ်မှစ၍ ကြိမ်ဖန်များစွာ တိုးချဲ့ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။
၁၉၁၂ ခုနှစ်တွင် ကူးတို့ဆိပ် ၇ ခုရှိပြီး တန် ၃ ထောင်ရှိ သင်္ဘောများ ဆိုက်ကပ်နိုင်သည်။ ၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယအကြိမ် တိုးချဲ့ခဲ့ရာ ဆိပ်ခံတံတား ၁၆ ခုဖြစ်လာကာ တန် ၈ ထောင်ရှိ သင်္ဘောများ ဆိုက်ကပ်နိုင်သည်။ တန် ၁ သောင်းကျော်သည့် သင်္ဘောများလည်း ဝင်ထွက်သွားလာ နိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၂၄ ခုနှစ်တွင် ကောင်းရှုံ - ယိုကိုဟားမား၊ ကောင်းရှုံ - ကွမ်တုန်း၊ ကောင်းရှုံ - ထျန်းကျင်း၊ ထိုင်ဝမ် - ကိုရီးယား၊ ထိုင်ဝမ် - မန်ချူးရီးယား လိုင်းများ ပြေးဆွဲခဲ့ပြီး နှစ်စဉ် ကုန်စည်တန်ပေါင်း ၁.၅၈ သန်းခန့် တင်ချနိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် ကုန်တင်ကုန်ချ ပမာဏမှာ တန်ပေါင်း ၃.၂ သန်းအထိ တိုးမြင့်ခဲ့ပြီး ဂျပန်ကိုလိုနီခေတ်တွင် အမြင့်ဆုံးစံချိန်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ကဏ္ဍရီဇာတ်
'''စတုက္ကနိပါတ် - ၅။ စူဠကုဏာလဝဂ် -၃၄၁ -ကဏ္ဍရီဇာတ်
ကောင်းရှုံဆိပ်ကမ်း
ဂျပန်ကိုလိုနီခေတ်
၁၉၄၄ ခုနှစ် နှစ်လယ်ပိုင်းတွင် မဟာမိတ်တပ်များ ပစိဖိတ်စစ်မြေပြင်တွင် ပြန်လည်ထိုးစစ်ဆင်လာကာ အမေရိကန်တပ်သည် နယူးဂီနီ၊ ဆိုက်ပန်းကျွန်း၊ ဖိလစ်ပိုင် စစ်မြေပြင်များတွင် အနိုင်ရရှိလာသည်။ အမေရိကန် လေတပ်မှာလည်း ထိုင်ဝမ်နှင့် အိုကီနာဝါအား ဗုံးကျဲတိုက်ခိုက်လာခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာလပြီးနောက် ကောင်းရှုံဆိပ်ကမ်းသည် မဟာမိတ်တပ်၏ ပျင်းပျင်းထန်ထန် ဗုံးကျဲတိုက်ခိုက်ခြင်း ခံခဲ့ရသောကြောင့် ဆိပ်ကမ်းနှင့် ဂိုဒေါင်များ အားလုံးနီးပါး ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့သည်။ အမေရိကန်တပ်များ ကမ်းတက်စစ်ထိုးစဉ် ကောင်းရှုံဆိပ်ကမ်းအား အသုံးမချနိုင်ရန် ဂျပန်တပ်က မိမိတို့၏ သင်္ဘော ၅ စင်းကို နှစ်မြှုပ်ပြီး ဆိပ်ကမ်းကို ပိတ်ဆို့ခဲ့သည့်အတွက် ကောင်းရှုံဆိပ်ကမ်းသည် ဆိပ်ကမ်းသေတခုသဖွယ် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။
ကဏ္ဍရီဇာတ်
[ကဏ္ဍရီဇာတ်သည် ကုဏလဇာတ်၌ ထင်စွာ ဖြစ်လတ္တံ့။]
ကောင်းရှုံဆိပ်ကမ်း
အာအိုစီခေတ်
၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်တို့ စစ်ရှုံးပြီးနောက် အာအိုစီအစိုးရသည် ထိုင်ဝမ်အား ပြန်လည်လက်ခံယူကာ အောက်တိုဘာလတွင် ကောင်းရှုံဆိပ်ကမ်းအား စီမံကြီးကြပ်ရန် ကောင်းရှုံဆိပ်ကမ်း ဦးစီးဌာနကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ရေမြှုပ်နေသည့် သင်္ဘောများအား ပြန်ဆယ်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ်မှသာ ကောင်းရှုံဆိပ်ကမ်းကို ပုံမှန် လည်ပတ်စေနိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် ၁၂ နှစ်တာ တိုးချဲ့ရေး စီမံကိန်းကို အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ ခုနှစ်တွင် ဆိပ်ခံတံတား ၂၇ ခုနှင့် ဗောတံတား ၂ ခုရှိလာသည်။ ထို့နောက် ဆိပ်ကမ်းအနီးတဝိုက်တွင် ကောင်းရှုံပို့ကုန်ဇုန်၊ စက်မှုလုပ်ငန်းဇုန်၊ သံမဏိစက်ရုံ၊ သင်္ဘောဆောက်လုပ်ရေးစက်ရုံ၊ ကုန်သေတ္တာစင်တာများကို ရှေ့စဉ်နောက်ဆက် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် ကုန်သေတ္တာစင်တာ ၅ ခုနှင့် ရေနက်ကူးတို့ဆိပ် ၈ ခုကို တိုးချဲ့ ဆောက်လုပ်ခဲ့ရာ ကုန်စည်ကိုင်တွယ်နိုင်စွမ်း နှစ်စဉ် ကုန်စည်သေတ္တာ ၁၀ သန်းအထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။
ယခင်က ကောင်းရှုံဆိပ်ကမ်းသည် ကုန်တင်ကုန်ချ ပမာဏ ကမ္ဘာတွင် ဟောင်ကောင်နှင့် စင်္ကာပူပြီးနောက် တတိယအဆင့်အထိ ရှိခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ကုန်တင်ကုန်ချ ပမာဏ ကုန်စည်သေတ္တာပေါင်း ၉.၄ သန်းရှိခဲ့ပြီး အများဆုံး စံချိန်တင်နိုင်ခဲ့သည်။ ဒီ့နောက်တွင် ဟောင်ကောင်၊ စင်္ကာပူ၊ တောင်ကိုရီးယား ဖူဆန်ဆိပ်ကမ်း တို့အပြင် အသစ်ပေါ်ပေါက်လာသည့် တရုတ် ရှန်ဟဲရန်ဆန်းဆိပ်ကမ်း၊ ကျဲ့ကျန်းနင်ပေါဆိပ်ကမ်း၊ ဆန်းတုန်းချင်းတောင်ဆိပ်ကမ်း တို့ပါ အပြိုင်အဆိုင်ဖြစ်လာသောကြောင့် ကောင်းရှုံဆိပ်ကမ်း၏ ကုန်တင်ကုန်ချ ပမာဏ ကျဆင်းလာခဲ့သည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ကုန်စည်သေတ္တာ ၉.၄၇ သန်းရှိသော်လည်း ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဆိပ်ကမ်း ၂၀ အတွင်း တခုတည်းသော ကျဆင်းသည့် ဆိပ်ကမ်းဖြစ်ခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် ကောင်းရှုံဆိပ်ကမ်း၏ ကုန်တင်ကုန်ချ ပမာဏမှာ ထိုင်ဝမ်တခုလုံး၏ သုံးပုံနှစ်ပုံရှိသည်။
အဆောက်အဦးများ
ကောင်းရှုံဆိပ်ကမ်းသည် မူလက ပင်လယ်ကမ်းခြေအိုင် တခုဖြစ်သည့် ရှည်လျားကျဉ်းမြောင်းသည့် ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ အလျား ၁၂ ကီလိုမီတာ၊ အကျယ် ၁ မှ ၁.၅ ကီလိုမီတာ ရှိသည်။ အဝင်ဝမှာ မီတာ ၁၀၀ သာရှိပြီး ပုလင်းဝ အသွင်ရှိသည်။ ရေမျက်နှာပြင်မှာ ၁၂၇၆ ဟက်တာရှိကာ နှစ်ဘက်တွင် အဝင်အထွက် တပေါက်စီရှိသည်။ သင်္ဘောသွားလာနိုင်သည့် ရေကြောင်းမှာ ၁၈ ကီလိုမီတာ ရှည်လျားသည်။ ဆိပ်ကမ်းဧရိယာအတွင်းရှိ ရေအနက်မှာ ၁၁.၃ မှ ၁၆.၀ မီတာရှိ၍ တန် ၁၅၀၀၀၀ ရှိ သင်္ဘောများ ဝင်ထွက်သွားလာနိုင်၊ ဆိုက်ကပ်နိုင်သည်။ ဗောတံတား ၂၄ ခုရှိ၍ တန် ၁ သောင်းအထက် သင်္ဘော ၂၄ စင်း တပြိုင်နက်တည်း ဆိုက်ကပ်နိုင်သည်။ ရေနံတင်သင်္ဘောများဆိုက်ကပ်ရန် ဆိပ်ခံတံတား ၂ ခုရှိပြီး တန် ၁၅၀၀၀၀ နှင့် တန် ၂၅၀၀၀၀ ရှိ ရေနံတင် သင်္ဘောကြီးများ ဆိုက်ကပ်နိုင်သည်။
ကောင်းရှုံဆိပ်ကမ်းတွင် လက်ရှိ အသုံးပြုနေသည့် ဆိပ်ခံတံတားပေါင်း ၁၁၆ ခုရှိကာ ၎င်းတို့အနက် ၃၀ မှာ ကုန်စုံတင်ချနိုင်သည့် ဆိပ်ခံတံတားဖြစ်ကာ ကုန်စည်သေတ္တာတင်ချသည့် ဆိပ်ခံတံတားမှာ ၂၄ ခုရှိသည်။ ထို့အပြင် ခရီးသည်တင် သင်္ဘော၊ စစ်သင်္ဘောနှင့် ဆိပ်ကမ်းအရေးကိစ္စများအတွက် ဆိပ်ခံတံတား ၂၄ ခုရှိသည်။ ဂိုဒေါင် ၉၆ ခုရှိကာ ကုန်တန်ချိန် ၅.၇၆ သိန်း သိုလှောင်နိုင်သည်။ ကုန်တင်ကုန်ချ ကရိန်းအရေအတွက်မှာ ၁၇၀ ရှိသည်။
လုတ်ဝမ်ရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
လုတ်ဝမ်ရွာ(Lokewan)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ လန်းဂျောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၉၄၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လန်းဂျောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၃၅ ဦး၊ မ ၁၀၇၈ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၃၁၃ ဦး နေထိုင်သည်။
အားလ်ဝက်ဆက်
အားလ်ဝက်ဆက်သည်ခေါင်းစဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဗြိတိသျှသမိုင်းတွင်သုံးကြိမ်၊ Conquest မတိုင်မီက အင်္ဂလိပ် - Saxon မှအင်္ဂလန်၏ nobility တွင်နှင့်တစ်ချိန်က United Kingdom ၏ Peerage တွင်နှစ်ကြိမ်ဖန်တီးခဲ့သည်။ Wessex (the West Saxons) ဒေသသည်အင်္ဂလန်၏တောင်ဘက်နှင့်အနောက်တောင်ဘက်တွင် အင်္ဂလိပ် - Saxon နိုင်ငံများ ( Heptarchy ) တွင်ပါဝင်ခဲ့ပြီးဆယ်ရာစုတွင်တိုးချဲ့ခြင်းသည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၏ စည်းလုံးမှုကိုဖြစ်ပေါ်စေသည်။
ကိုးကားချက်များ
ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ
ဝမ်ဟင်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဝမ်ဟင်ရွာ (Wanhin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ကတ်ထိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၉၇၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကတ်ထိုက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၆၅၅ ဦး၊ မ ၃၆၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၂၅၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မဓုပိဏ္ဍိကသုတ်
ဘုရားရှင် သကျနိုင်ငံ ကပိလဝတ္ထုမြို့ နိဂြောဓာရုံကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ်-နံနက်ခင်း ကပိလဝတ္ထုမြို့တော် ဆွမ်းခံဝင်ကြွတော်မူ၍ ဆွမ်းဘုဉ်းပေးတော်မူပြီး မဟာဝုန်တောအုပ်အတွင်း အုတ်ရှစ်ပင်ပျိုအနီးဝယ် နေ့သန့်တော်မူနေစဉ် ဒဏ္ဍပါဏိသာကီဝင် လမ်းလျှောက်ရင်း ဘုရားရှင်နှင့် သာရဏီယကထာပြောကြားပြီး “ရဟန်းသည် အဘယ်ဝါဒရှိပါသနည်း၊ အဘယ်တရားကိုဟောပါသနည်း”ဟု မလေးမစား မေးမြန်းပါသည်။ “ဒါယကာ အကြင်သို့သော အယူရှိသည်ဖြစ်၍ နတ်, မာရ်နတ်, ဗြဟ္မာနှင့် တကွသော ဩကာသလောက, သမဏဗြာဟ္မဏမင်းများနှင့်တကွသော သတ္တလောက၌ တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူနှင့် မငြင်းခုံ၊ အကြင်သို့သော အခြင်းအရာအားဖြင့်ဝတ္ထုကာမ, ကိလေသာကာမတို့နှင့် မယှဉ်သည်ဖြစ်၍ တွေးတောယုံမှားမှု အလျဉ်းမရှိဘဲ (ဝိပ္ပဋိသာရကုက္ကုစ္စ, ဟတ္ထပါဒကုက္ကုစ္စကင်းပြတ်ပြီး ဘဝကြီးငယ်တို့၌ တပ်မက်မှုတဏှာကင်း၍နေတော်မူသော ရဟန္တာဖြစ်ပြီးသော ငါဘုရားကို ကိလေသာ သညာတို့ မကိန်းတော့ကုန်။ ဒါယကာ ငါဘုရားသည် ဤသို့အယူရှိတော်မူ၏။ ဤတရားကို ဟောကြားတော်မူ၏”ဟု မိန့်တော်မူပါသည်။ ဒဏ္ဍပါဏိသာကီဝင်သည် ခေါင်းညိတ်၊ လျှာထုတ်ပြီး၊ နဖူးရေးအကြောင်းသုံးခုထင်စေလျက် တောင်ဝှေး ထောက်ပြီး ထွက်ခွာသွားပါသည်။
ဘုရားရှင် ညနေချမ်းအခါ နိဂြောဓာရုံကျောင်းတော်သို့ ပြန်ကြွတော်မူပြီး ခင်းထားအပ်သော ဘုရားရှင်နေရာတော် သီတင်းသုံးတော်မူ၍ ဒဏ္ဍပါဏိ သာကီဝင်အား မိန့်ကြားတော်မူအပ်သောဤစကားကို ရဟန်းတို့အား မိန့်ကြားတော် မူပါသည်။
ထိုအခါ အညတရရဟန်းက “မြတ်စွာဘုရားသည် အဘယ်အယူရှိ၍ ဩကာသလောက, သတ္တလောက၌ တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူနှင့်မျှ ငြင်းခုံတော် မမူပါသနည်း? အဘယ်သို့သောအကြောင်းကြောင့် ... ရဟန္တာဖြစ်ပြီးသော မြတ်စွာဘုရား၌ ကိလေသာသညာတို့ မကိန်းပါကုန်သနည်း-ဟု မေးလျှောက်ပါသည်။
“ရဟန်း အကြင်အကြောင်းကြောင့် သတ္တဝါကို ချဲ့ထွင်မှု (တဏှာ၊ မာန၊ ဒိဋ္ဌိ) သညာအစုတို့လွှမ်းမိုး၍ဖြစ်ကုန်၏။ ဤအကြောင်းအလွန်နှစ်သက်ခြင်း၊ စွဲလမ်းပြောဆိုခြင်း၊ သက်ဝင်၍စွဲယူခြင်း အကယ်၍မရှိအံ့။ ဤမရှိခြင်းသည်ပင် တပ်မက်မှု “ရာဂါနုသယ၊ ထိပါးမှု “ပဋိဃာနုသယ၊ အမြင်မှားမှု “မာနာနုသယ”တို့ ကိန်းဝပ်ခြင်း အဆုံးပေတည်း။ ဤသည်ပင် တုတ်ကိုဆွဲယူခြင်း၊ လက်နက်ကိုစွဲကိုင်ခြင်း၊ ရန်ဖြစ်ခြင်း၊ သဘောထားကွဲလွဲခြင်း၊ ငြင်းခုံခြင်း၊ နင်နင်ဟုပြောဆိုခြင်း၊ ဂုံးချောခြင်း၊ မုသားပြောဆိုခြင်းတို့၏ အဆုံး၌ဖြစ်၏။ ဤသည်ပင် ယုတ်မာသော ထိုအကုသိုလ် တရားတို့ အကြွင်းမဲ့ချုပ်ကုန်၏-ဟု ဤစကားကိုမိန့်ကြားတော်မူ၍ နေရာမှထပြီး ကျောင်းတော်သို့ ဝင်ကြွတော်မူသည်။
ထိုအခါ ရဟန်းတော်တို့ ဘုရားရှင်အကျဉ်းချုပ်ဟောကြားတော်မူအပ်သော ထိုစကား၏အကျယ်ဖြစ်သော အနက်အဓိပ္ပာယ်ကိုဝေဖန်၍ ဟောကြားတော်မူပါရန် အရှင်မဟာကစ္စာနထေရ်အား တောင်းပန်လျှောက်ထားကြသည်။ အရှင်မဟာကစ္စာနထေရ်က-
ငါ့ရှင်တို့ စက္ခုပသာဒရှိလျှင် ရူပါရုံရှိလျှင် စက္ခုဝိညာဉ်ရှိလျှင် ဖဿပညတ်ကို ပညတ်လိမ့်လတံ့၊ ဖဿပညတ်ရှိလျှင် ဝေဒနာပညတို့ကို ပညတ်လိမ့်လတ္တံ့၊ သညာ ပညတ္တိရှိလျှင် ဝိတက္ကပညတ္တိကို ပညတ်လိမ့်လတ္တံ့၊ ဝိတက္ကပညတ္တိရှိသော် ပပဉ္စသညသင်္ခါ သမုဒါစရဏပညတ်လိမ့်လတ္တံ့၊ ထိုပညတ်ခြင်း၏အကြောင်းရှိသည် သာတည်း။ ကြွင်းဒွါရ, အာရုံ, ဝိညာဉ်ငါးမျိုးတို့ကိုလည်း ဤအတူပင် တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ အကျယ်ဟောတော်မူပါသည်။
ငါ့ရှင်တို့ စက္ခုပသာဒမရှိလျှင် ရူပါရုံမရှိလျှင် စက္ခုဝိညာဉ်မရှိလျှင် ဖဿ ပညတ္တိကို ပညတ်လတ္တံ့သောအကြောင်းမရှိပေ၊ ဝိတက္ကပညတ္တိမရှိလျှင် ပပဉ္စ သညာသင်္ခါသမုဒါစရဏပညတ္တိကို ပညတ်သောအကြောင်းမရှိတော့ပေ။ ဘဝင်စိတ်, ဓမ္မာရုံ, မနောဝိညာဉ်တို့မရှိလျှင် ဖဿပညတ္တိကို ပညတ်လတ္တံ့သောအကြောင်း မရှိပါပေ။ ပပဉ္စသညာသင်္ခါရသမုဒါစရဏပညတ္တိကို ပညတ်သောအကြောင်းမရှိပါပေ။ ဤကား ဥဒ္ဒေသကထာ၏ အကျယ်အနက်အဓိပ္ပာယ်ကိုဝေဖန်၍ ဟောကြားခြင်း ပေတည်း။ ဤအနက်အဓိပ္ပာယ်ကို ဘုရားရှင်အားမေးမြန်းလျှောက်ထားကြကုန်လော့၊ မြတ်စွာဘုရားမိန့်ကြားတော်မူသည့်အတိုင်း ထိုဝိတ္တာရဒေသနာတော်ကို မှတ်သားကြကုန်လော့-ဟု အရှင်ကစ္စာနထေရ်က မိန့်ကြားတော်မူပါသည်။
ထိုဝိတ္တာရဒေသနာတော်ကို ဘုရားရှင်အားလျှောက်ထားကြရာ ဘုရားရှင်က “မဟာကစ္စာနထေရ်သည် ပဏ္ဍိတ, မဟာပညဖြစ်ပေ၏။ မဟာကစ္စာနထေရ်ဖွင့်ဆိုသည့်အတိုင်း ဆောင်ထားကြကုန်လော့-ဟု မိန့်ကြားတော်မူပါသည်။
အရှင်အာနန္ဒာမထေရ်က ပျားလဘို့ဥပမာဖြင့် ပညာရှိသောရဟန်းတော်သည် စိတ်ဖြင့် ဤတရားတော်၏ အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို ပညာဖြင့်သုံးသပ်ဆင်ခြင်ငြားအံ့။ နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်ကြည်ညိုမှုကို ရနိုင်ပါ၏။ ဤတရားတော်သည် အဘယ်အမည် ရှိပါသနည်းဟု မေးလျှောက်သည့်အခါ ဘုရားရှင်က ဤတရားတော်ကို “မဓုပိဏ္ဍိတဒေသနာတော်”ဟု မှတ်သားလေလော့ဟု မိန့်ကြားတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်အကျယ်ဖွင့်ပြထားပါသည်။
ဒေဝေါ
`ဒေဝေါ´ဆိုသည်မှာ မိုးနတ်သားကိုရည်ညွှန်းပြောလိုရင်းဖြစ်ကြောင်း မိုးရွာတော့မည်ဖြစ်ကြောင်း မိုးကြီးလေကြီးကျလာနိုင်ကြောင်း အချင်းချင်းသတိပေးပြောကြားရာတွင် သုံးစွဲခဲ့ကြောင်း မြန်မာ့ရိုးရာပုံပြင်တစ်ပုဒ်ကြောင့်သိရသည်။
ဒေဝေါပုံပြင်
တောင်သူကြီးတစ်ဦးက သားသမီးများကို ဒေဝေါလာတော့မည် သိမ်းဆည်းစရာအလုပ်များကိုသွက်သွက်လုပ်ကြဟု နှိုးဆော်သတိပေးသည်။ တောင်သူကြီး၏နွားများကိုညအမှောင်ရောက်လျှင်ဝင်ဆွဲရန်ခြုံခိုစောင့်နေသည့် ကျားတစ်ကောင်က ရေးကြီးသုတ်ပျာသိမ်းဆည်းကြသူများ၏အပြုအမူကြောင့် `ဒေဝေါ´ဆိုသည်မှာကြောက်စရာ သတ္တဝါတစ်ကောင်ဖြစ်မည်ဟုတွေးထင်သည်။ ထို့အတူလယ်ယာထွက်ကုန်များခိုးယူရန် သစ်ပင်တစ်ပင်ပေါ်မှစောင့်ဆိုင်းနေသော သူခိုးကလည်း ကျားကဲ့သို့ပင်တွေးမိသည်။ ကြောက်စိတ်ကိုယ်စီဖြင့်အခွင့်အခါရောက်အောင်စောင့်ဆိုင်းနေကြစဉ် သူခိုးက ကျားအပေါ် ပြုတ်ကျပြီးခွစီးလိုက်သလိုဖြစ်သွားသည်။ ကျားကငါ့အပေါ်`ဒေဝေါ´ခုန်ချလေပြီဟု ကြောက်လန့်တကြားထွက်ပြေးသလိုသူခိုးကလည်းဆွဲမိဆွဲရာကျား၏နားရွက်ဆွဲမိရင်းထိတ်လန့်စွာဖြင့် တစ်ညလုံးလိုက်ပါနေရသည်ဆို၏။ နံနက်အလင်းရောင်ထွက်ပြူလာမှအခြေအနေကိုဦးစွာရိပ်မိသောသူခိုးက သစ်ပင်တစ်ပင်၏ကိုင်းကိုတွဲခိုကာပြေးလွှားနေဆဲကျားပေါ်မှနေရစ်ခဲ့သည်။ ကျားရန်ကိုကြောက်သဖြင့်သစ်ခေါင်းတွင်းဝင်ပုံးနေခဲ့သည်။ ကျား၏အံ့ဩဖွယ်အတွေ့အကြုံကို စပ်စုသိရှိရသောမျောက်က ဆက်လက်စူးစမ်းလိုသဖြင့် ထွက်မပြေးကြစတမ်းသဘောတူညီချက်ဖြင့် အမြီးချင်းချည်နှောင်ကာ ဒေဝေါဆင်းကျန်ရစ်သည်ဟူသောသစ်ပင်ရှိရာပြန်သွားကြသည်။ ဒေဝေါ၏အရိပ်အခြေကိုမတွေ့သဖြင့် သစ်ခေါင်းအတွင်းသို့ တုတ်တစ်ချောင်းဖြင့်ဦးစွာထိုးကြည့်ရာ သူခိုးက တုတ်ကိုဆွဲယူထားလိုက်သည်။ ဆက်လက်၍မျောက်က ချည်နှောင်ထားသောအမြီးဖြင့်သစ်ခေါင်းအတွင်းထိုးသွင်းစူးစမ်းပြန်ရာ သူခိုးကအမြီးကိုဆွဲ၍ တုတ်ဖြင့်ထိုးလွှတ်သည်ဆို၏။ ထိုအခါမျောက်လည်း နာကျင်ထိတ်လန့်စွာဖြင့် ဒေဝေါမဟုတ်ဘူး မြီးဆွဲဒုတ်ထိုးဟ ဟုအော်ဟစ်လေရာ နဂိုကပင်ကြောက်လန့်နေသောကျားလည်းထွက်ပြေးပြန်သဖြင့် ဒရွတ်တိုက်ပါသွားသောမျောက်မှာသေပွဲဝင်ရရှာသည်ဟု ဆိုလေသည်။ ထိုအခါမှစ၍ ရှေ့နောက်ဆင်ခြင်စဉ်းစားမှုမရှိပဲ ကမန်းကတန်း အလျှင်အမြန် လုပ်ကိုင်တတ်ကြသူများကို မီးဆွဲဒုတ်ထိုး(ဖြစ်အောင်)မလုပ်နှင့်ဟု ဆုံးမတတ်သလို `ဒေဝေါ´ဆိုသည်မှာလည်း မသိနားမလည်သူများအတွက် ကြောက်ရွံ့ထိတ်လန့်စရာဖြစ်ခဲ့ဖူးကြောင်း သိမှတ်ကြသည်။
စောပြာရွာ၊ လှည်းမှောက်
စောပြာရွာ၊ လှည်းမှောက်
ချင်းရွာ၊ ရွာဟောင်းတော
ချင်းရွာ၊ ရွာဟောင်းတော
ဥသျှစ်ကုန်းရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ဥသျှစ်ကုန်းရွာ (Okeshitkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ နန်းတပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၃၀၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂုံးတောင်ရွာ၊ တဲချောင်း
ဂုံးတောင်ရွာ၊ တဲချောင်း
ဩဂုတ် ၁၃၄၆
(၂၆) ရက်
နှစ်တရာစစ်ပွဲတွင် အဝင်အပါဖြစ်သော ကရေးဆီးတိုက်ပွဲဖြစ်ပွားသည်။ ပြင်သစ်ပြည်သို့ ကျူးကျော်ကာ ပြင်သစ်နိုင်ငံအရှေ့မြောက်ပိုင်းရှိ ကရေးဆီးရွာအနီးတွင် ခံတပ်ပြင်၍ နေသော အင်္ဂလိပ်တပ်များကို ပြင်သစ်တို့က နှိပ်နင်းခြင်းတည်း။ သို့သော် ပြင်သစ်တို့ အရေးနိမ့်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဩဂုတ် ကဏ္ဍ:၁၃၄၆
တရားစီရင်ရေး
တရားစီရင်ရေး အာဏာသည် နိုင်ငံတော် အာဏာတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ မည်သည့် ခေတ်အခါ၌မဆို ထိုခေတ် ထိုအခါတွင် တည်ဆောက်လျက် ရှိသော၊ သို့မဟုတ် အခိုင်အမာ တည် ဆောက်ပြီးဖြစ်သော စနစ်ကို တရားဥပဒေက ကာကွယ်စောင့် ရှောက်ပေးသည်။
ဆိုရှယ်လစ် လူ့ဘောင်သစ်ကို တည်ဆောက်သည်နှင့် ဥပေဒသည်လည်း ပြည်သူတို့၏ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး၊ ယဉ် ကျေးမှု အစရှိသည်ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ပေးသည်။ အခြေ ခံအဆောက်အအုံကို ခိုင်အောင်ပြုလုပ်ပေသည်။ ပြည်သူတို့၏ ရပိုင်ခွင့်နှင့် လွတ်လပ်မှုကို ကာကွယ်ပေးသည်။ လူ့ဘောင်သစ် မှ ပြည်သူအချင်းချင်း၏ ဆက်ဆံရေးကို တရားမျှတစွာ စွမ်း ဆောင်ပေးသည်။ ဆိုရှယ်လစ် စီးပွားရေးစနစ်က လူမှုရပိုင်ခွင့် များအတွက် အခြေအနေများကို တီထွင်ပေးပြီးလျှင် ဥပဒေသစ် များက ဥပဒေအရ ယင်းတို့ကို ခိုင်မြဲအောင် ပြုလုပ်ပေးရပေ သည်။ လုပ်သားပြည်သူ့အာဏာကို ကိုယ်စားပြုသော နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံကို အခြေခံအားဖြင့် သစ်လွင်သော ဥပဒေများမရေးဆွဲ မပြဠာန်းဘဲ တည်ဆောက်၍ ရနိုင်မည် မဟုတ်ပေ။ ထိုကြောင့်လည်း ၁၉၆၂ ခုနှစ် မတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် တော်လှန်ရေးကောင်စီသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပျက်စီးယိုယွင်းနေ သောအခြေအနေကို ထိန်းသိမ်း၍ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ် အရ ဆိုရှယ်လစ်စနစ်ကို တည်ဆောက်ခဲ့ရာတွင် တရားစီရင်ရေး စနစ်ကိုလည်း လုပ်သားပြည်သူတို့ အကျိုးကို ကာကွယ်စောင့် ရှောက်သော တရားစီရင်ရေးစနစ်ဖြစ်အောင် ကြိုးစားဆောင်ရွက် လျက်ရှိသည်။ ခေတ်နှင့်မလျော်ကန်တော့သော တရားဥပဒေ များကို တည်ဆောင်လျက်ရှိသော စနစ်နှင့် လျော်ကန်ကိုက်ညီ အောင် ပြင်ဆင်ကျင့်သုံးလျက် ရှိသည်။ တရားစီရင်ရေးတွင် အမှန်ဆုံးနှင့် အမြန်ဆုံးဖြစ်ရေးကို မူတစ်ရပ်အနေနှင့် ချမှတ် ကျင့်သုံးလျက် ရှိသည်။
ဝက်တိုးရွာ၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်
ဝက်တိုးရွာ (Wettoe)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်၊ ငပြင်းအင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၁၅၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ငပြင်းအင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၇၉ ဦး၊ မ ၁၁၅၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၃၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တရားစီရင်ရေး
ပြည်သူ့ ကိုယ်စားလှယ်များအား ပြည်သူတို့၏ တရား စီရင်ပိုင်ခွင့်အာဏာကို အပ်နှင်းသည့်အနေဖြင့် တရားစီရင်ရေး အဖွဲ့များတွင် ဖြစ်နိုင်သည့်အခြေအနေများ၌ လုပ်သားပြည်သူ ကိုယ်စားလှယ်များသာ ပါဝင်ညှိနှိုင်းဆုံးဖြတ်စေခဲ့သည်မှာ တော်လှန်ရေးအစိုးရ တရားစီရငသ်ရေး၏ ထူးခြားချက်တစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ယင်းမှာ ဆိုရှယ်လစ် ဒီမိုကရေစီအသွင်လက္ခဏာ ဆောင်သော တရားစီရင်ရေးဖြစ်ပေသည်။ တရားဥပဒေ ပညာ ရပ်နှင့် ပြည်သူတို့၏ အတွေ့အကြုံပညာဗဟုသုတကို ပေါင်းစပ် သော တရားစီရင်ရေးဖြစ်ပေသည်။