cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဘုန်းကြီးနှင့် ဘုန်းကြီးကျောင်း
ခရစ်ယာန်ဘုန်းကြီးများ
၄ ရာစုနှစ်တွင် အီဂျစ်နိုင်ငံမှ ဘုန်းကြီးကျောင် စနစ်သည် အာရှမိုင်းနာနှင့် ဆီးရီးယားတို့သို့ပြန့်ပွား သွားလေသည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် ပါးရှား၊ ဗက်ဗီလုံးနှင့် အာရေဗျနိုင်ငံတို့သို့ကူးစက်ရောက်ရှိသွားလေသည်။ ထင်ရှားသော ဂိုဏ်းခေါင်းဆောင်မှာ စိန်ဗားဆီးဖြစ်၏။ ခရစ်နှစ် ၃၆ဝ ပြည့်ခန့်တွင် ပွန်တပ်ပြည်ရှိ နီယိုကေဆရီ ယားမြို့အနီးတွင် စိန်ဗားဆီးသည် ဘုန်းကြီးကျောင်းကြီး တစ်ဆောင် ဆောက်လုပ်ခဲ့၏။ ထိုဂိုဏ်းက အဓိက ထားသော စည်းမျဉ်းမှာ ဘုန်းကြီးများသည် ကိုယ့်အကျိုးစီးပွားထက် လူသတ္တဝါအများ၏ အကျိုးစီးပွားကို ဆောင်ကြရမည်ဟူ၍ ဖြစ်၏။ သို့အားလျော်စွာ စိန်ဗားဆီးဂိုဏ်း ဘုန်းကြီးကျောင်းမှာ အနီးတွင် ဘုန်းကြီးများကိုယ်တိုင် ကြီးကြပ်လုပ်ကိုင်သော ဆေးရုံများ၊ တည်းခိုရန် စရပ်များ၊ မိဘမဲ့ ကျောင်းများကို တွေ့ရှိနိုင်ပေသည်။
အနောက်ဥရောပ နိုင်ငံများသို့ဘုန်းကြီးကျောင်း စနစ် သွတ်သွင်းပေးသူမှာ စိန်အသနေးယှပ် ဖြစ်၏။ ခရစ်နှစ် ၃၄ဝ ပြည့်တွင် စိန်အသနေးယှပ်သည် အခြားဘုန်းကြီး နှစ်ပါးနှင့်အတူ အီတလီနိုင်ငံ ရောမမြို့တော်သို့ရောက်လာပြီး လျှင် ဘုန်းကြီးကျောင်း စံနစ်ကို စတင်ဖွင့်လှစ်လိုက်လေသည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် အခြားအနောက် နိုင်ငံများသို့ပြန့်ပွားသွား ခဲ့လေသည်။
ဘုန်းကြီးကျောင်းတိုက်များတွင် မပါလျှင် မပြီးသော အခြားအဆောက်အအုံ များလည်း ရှိသေးသည်။ တစ်ခုမှာ ဘုန်းကြီး အိပ်ခန်းဆောင်အနီး၌ ကပ်၍ ဆောက်လုပ်ထား လေ့ရှိသော သူနာရုံ ဖြစ်၏။ နာဖျား မကျန်းရှိသူများနှင့် အိုမင်းမစွမ်း ရှိသူများသည် ထိုသူနာရုံသို့လာရောက်ကာ ဆေးဝါးအကုအသနှင့် ကျွေးမွေး စောင့်ရှောက်ခြင်းကို ခံယူနိုင် ကြသည်။ အခြားအဆောက်အအုံတစ်ခုမှာ ခရီးသွား ခရီးလာ များ ရပ်နားတည်းခိုရန် သာလာယံစရပ် ဖြစ်သည်။
ထိုအဆောက်အအုံများအပြင် မရှိနွမ်းပါး ဆင်းရဲသားများအား ပေးကမ်းစွန့်ကြဲရာ ဖြစ်သည့် အလှူတင်းကုပ်နှင့် မရှိ ဆင်းရဲသော ကလေးများအား စာသင်ကြားပေးသည့် အခလွတ် စာသင်ကျောင်းတို့လည်း ရှိကြသေး၏။ ထို့ပြင် ဘုန်းကြီး အသုံးအဆောင်များကို ကျောင်းတိုက်အတွင်း၌ပင် ပြုလုပ်လေ့ရှိ ကြ သည့်အလျောက် လက်သမားရုံ၊ ပန်းဘဲရုံ၊ စာအုပ်ချုပ်ရုံ၊ စက်ရုံ၊ မုန့်ဖုတ်ရုံ၊ ဂျုံပြောင်းများကို သိုလှောင်ရာ ကျီစ သည်ဖြင့် သက်ဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများကိုလည်း ကျောင်းတိုက်အတွင်း၌ပင် ဆောက်ထားကြလေသည်။
ယခုခေတ်ကဲ့သို့ခမ်းနားထယ်ဝါသော စာကြည့်တိုက် များ မရှိခဲ့သော်လည်း လက်ရေးမူများကို ဘုရားဝတ်ကျောင်း၊ သို့မဟုတ် တောရကျောင်းတို့တွင် ဘီရိုတွင်း၌ ထည့်ကာ တရိုတသေ သိမ်းဆည်းထားလေ့ ရှိကြ သည်။ ၁၅ ရာစုနှစ်သို့ ရောက်လာသောအခါ စာကြည့်တိုက် အတန်ပင် ပေါများလာ လျက်၊ စာရေးခန်းများနှင့် တွဲထားကြသဖြင့် ကျယ်ဝန်း၍ သပ်ရပ်လာလေသည်။
ခရစ်ယာန်ဘုန်းကြီး ကျောင်းများတွင် ဘုန်းကြီးနေ့စဉ် ကျင့်ဆောင်လိုက်နာရမည့် တာဝန်ဝတ္တရားတို့ကို စေ့စပ်သေချာ သော အစီအစဉ်ဖြင့် ၁၂ ပိုင်း အညီအညာ ပိုင်းခြားကန့်သတ် ထားရှိ၏။ ယင်းတို့အနက် အရေးပါသော ဝတ္တရားများမှာ ဘုန်းကြီးအားလုံးသည် နံနက် ၂ နာရီအချိန်တွင် အိပ်ရာထ၍ ဘုရားဝတ် ကျောင်းသို့သွားပြီးလျှင် ဘုရားဝတ်ပြုကြရ၏။
နေထွက်တပြူ အချိန်မှ နံနက် ၁ဝ နာရီ အချိန်အထိ တာဝန် ကျသော ကျောင်းတိုက်ဆိုင်ရ အလုပ်ဝတ္တရားများကို လုပ်ကိုင် ကြရ၍ ၁ဝ နာရီမှ ၁၁ နာရီခွဲအထိ တရားစာပေ တို့ကို လေ့လာဖတ်ကြားရလေသည်။ ထိုနောက် ဆုတောင်းပတ္တနာပြု၍ နေ့လယ်စာကို စားသောက်ကြရသည်။ ဘုန်းကြီးများသုံးဆောင် လေ့ရှိသော ခဲဖွယ်ဘော်ဇဉ်တို့မှာ ဟင်းသီးဟင်းရွက်၊ ကြက်ဥ၊ ငါး၊ ပေါင်မုံ့နှင့် စပျစ် ရည်များ ဖြစ်ကြသည်။ အမဲသားကို ကား စာခွင့်မရကြချေ။ စားသောက်ပြီးသောအခါ ကျောင်းတိုက် အသုံး အဆောင်များ ပြုလုပ်ရာဌာန အသီးအသီးသို့သွားရောက် ၍ ညနေ ၅ နာရီ အချိန်အထိ အလုပ်လုပ်ကြရပြန်သည်။
ညနေစာကို ၅ နာရီခွဲ အချိန်တွင် စားသောက်ကြ၍ တရားစာ များကို ထိုနေ့အဖို့နောက်ဆုံးအကြိမ် ရွတ် ဖတ်သရဇ္ဈာယ်ကြ ပြီးသော် ညနေ ၆ နာရီခွဲအချိန်တွင် အိပ်ရာသို့ဝင်ကြရလေ သည်။
အလယ်ခေတ် စောစောပိုင်းတွင် ပြင်သစ်၊ အီတလီ၊ စပိန်၊ အင်္ဂလန်နှင့် အိုင်ယာလန် နိုင်ငံတို့၌ သီလရှင်ကျောင်း များ ပေါ်ပေါက်ခဲ့၏။ အဖွဲ့အစည်းအနေဖြင့်ကား ဘုန်းကြီး ကျောင်းနှင့် အတူတူပင်ဖြစ်၏။ သီလရှင်ကျောင်း တစ်ကျောင်းကို သီလရှင် ကျောင်းအုပ်တစ်ဦး အုပ်ချုပ်၏။
ဘုရားရှိခိုးခြင်း၊ ကုသိုလ်ရေး လုပ်ငန်းများ လုပ်ခြင်း၊ ဆင်းရဲနွမ်းပါးသူတို့အား စောင်မကြည့်ရှုခြင်း၊ နာမကျန်း သူများအား ဆေးဝါးကုသပြုစုခြင်း စသည်တို့ကား သီလရှင် တို့၏ ဓိက ဝတ္တရားများ ဖြစ်လေသည်။ ယခုအခါတွင် သီလရှင်ဂိုဏ်း အမျိုးမျိုး ထွန်းကား ပေါ်ပေါက်နေလေသည်။
ဇမ္ဗူပနီ
ဇမ္ဗူပနီ
ကဏ္ဍ:သစ်ပင်များ
အလယ်စုရွာ၊ ဓဓဓနုဘေးဓ
အလယ်စုရွာ၊ ဓဓဓနုဘေးဓ
ကုန်းတန်းရွာ၊ မှန်ပင်
ကုန်းတန်းရွာ၊ မှန်ပင်
CCNA
CCNA (Cisco Certified Network Associate) သည် Cisco မှ အသိအမှတ်ပြုသော associate-level အောင်လက်မှတ် ဖြစ်သည်။ ထိုလက်မှတ်ကို ရရှိရန် Cisco မှတရားဝင် သတ်မှတ်ထားသော စာမေးပွဲ စင်တာများတွင် ဖြေဆိုအောင်မြင်ရန် လိုအပ်သည်။
ပါနီပူရီ
ပါနီပူရီသည် အိန္ဒိယမှ ပေါက်ဖွားလာသော သရေစာအမျိုးအစားဖြစ်ပြီး ထိုနေရာတွင် အသုံးအများဆုံး လမ်းဘေးအစားအစာများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလီ အစားအစာ
နမ့်ဟူးရွာ၊ ဟိုခဲ
နမ့်ဟူးရွာ (Namhu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ဟိုခဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၆၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုခဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၆၄ ဦး၊ မ ၂၂၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၂၄၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်ပြိုရွာ၊ လှိုင်သီ
တောင်ပြိုရွာ၊ လှိုင်သီ
ခရာနွယ်ရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ခရာနွယ်ရွာ(Hkayarnwe)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ဒူရစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၉၀၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နိုဝင်ဘာ ၁၉၉၇
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နိုဝင်ဘာ ကဏ္ဍ:၁၉၉၇
NGC 4534
NGC 4534 သည် ကြယ်စုတန်း ကိန်း ဗီနိုက်တီစိုင်၌ တည်ရှိသော ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်သည်။ ယင်းအား ၁၇၈၅ မေ ၁ တွင် ဝီလီယံ ဟာရှယ်မှ ၁၈ လက်မ တယ်လီစကုပ်ဖြင့် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကိန်း ဗီနိုက်တီစိုင်
ငါးဥသီး
ငါးဥသီးသည် ရှမ်းပြည်နယ်တွင် အလေ့ကျပေါက်သည်။ လူစားနိုင်သော အသီးမျိုးဖြစ်ပြီး အရသာမှာ ချဉ်ပြုံးပြုံးရှိသည်။
သရက်ကန်ရွာ၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်
သရက်ကန်ရွာ (Thayetkan)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်၊ ဗြဟ္မဒါတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၆၄၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယင်းမာပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပအိုဝ်းလူမျိုး
right|thumb|ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသူ
ပအိုဝ်းလူမျိုး(ပအိုဝ်ႏခွိုꩻ)တို့သည် ကရင်အနွယ်ဖြစ်သော လူမျိုးတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ တောင်ပေါ်ကရင်၊ ကွင်းကရင် နှစ်မျိုးလုံး၌ ထက်ဝက်ခန့်စီ ပါဝင်သည်။ သို့သော် မူလက တောင်ပေါ်၌ အနေများသော လူမျိုးများဖြစ်၍လည်း တောင်သူဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်ဟန်တူသည်။(တောင်သူနာမည်သည် ပအိုဝ်းလူမျိုးတို့၏ ရှေးအမည်ဖြစ်ပြီး ယခုထက်ထိ ရှမ်း(တွင်သူ) ကရင်(တီၤသူ၊တံင်သူ) မွန်(တံင်သူ) ဟုဆက်လက်ခေါ်ဆိုနေသည်။ တောင်သူဟူသော အသုံးသည် မြန်မာစကားအရ တောင်ယာလုပ်သူထက် ပို၍ လေးနက်ပြီး ပျူလူမျိုးတို့ကို မွန်တို့ခေါ်ဆိုသည့် တိရ်စုလ် နှင့်ဆက်စပ်ရသော် ပအိုဝ်းနှင့်ပျူသည် လူမျိုးတစ်မျိုးတည်း (သို့) ဆက်နွယ်မူရှိသည်ဟုဆိုနိုင်သည်။
ကရင်လူမျိုးတို့သည် အမျိုးအလိုက် မိမိတို့ကိုယ်ကို ခေါ်ဝေါ်သော အမည်များရှိကြသည်။ ပုံစံအားဖြင့် ကရင်နီတို့သည် မိမိတို့ကိုယ်ကို ကယားဟု ခေါ်ကြသည်။ ပအိုဝ်းဟူသော အမည်သည်လည်း အမျိုးအလိုက် ခေါ်ဝေါ်သော အမည်ဖြစ်သည်။ thumbnail|တောင်သူအမယ်ကြီး နှစ်ဦး ပအိုဝ်းတို့သည် ကရင်မျိုးတို့တွင် လူဦးရေအားဖြင့် တတိယ အများဆုံးဖြစ်သည်။ ပအိုဝ်းတို့ကို မြန်မာနိုင်ငံ အရှေ့ဘက်နယ်စပ်ဒေသ၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ တောင်ပိုင်းရှမ်းပြည်နယ် အလယ်ပိုင်းနှင့် အနောက်ဘက် နယ်စပ်ဒေသတို့တွင် အနှံ့အပြားတွေ့ရှိရသည်။ ပအိုဝ်းတို့၏ အချက်အချာဒေသ ၂ ခုမှာ သံလွင်မြစ်အောက်ပိုင်း ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများနှင့် တောင်ပိုင်းရှမ်းပြည်ရှိ သထုံနယ်တို့ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ အောက်ပိုင်းရှိ ကျိုက္ခမီခရိုင်နှင့် သထုံခရိုင်တို့တွင် ပအိုဝ်းလူမျိုး အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။ တောင်ငူခရိုင်၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ဖားအံခရိုင်၊ ကယားပြည်နယ်နှင့် ကော့ကရိတ်မြို့နယ် လခတို့တွင်လည်း ပအိုဝ်းလူမျိုးများ အနှံ့အပြား နေထိုင်ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံမှအပ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံများနှင့် မဲခေါင်မြစ် အောက်ပိုင်းဒေသတို့တွင်လည်း ပအိုဝ်းများ အထင်အရှား ရှိလေသည်။ thumb|ထမ်းဆန်းဂူ စတုဒီသာရှိ လုပ်အားပေး ပအိုဝ်း အဖွားအို၊ ဟိုပုံး၊ [[ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ရှမ်းပြည်နယ်]] မြန်မာနိုင်ငံတောင်ပိုင်း သထုံခရိုင်သည် ပအိုဝ်းတို့၏ မူလဇာတိဒေသဖြစ်သည်။ ဒဏ္ဍာရီပုံပြင်များအရ ပုဂံပြည်သို့ အနော်ရထာမင်း သုံ့ပန်းအဖြစ် ဖမ်းယူသွားသော သထုံပြည့်ရှင် မနူဟာမင်းသည် မွန် - ပအိုဝ်ကပြားဟု ဆိုသည်။ မနူဟာမင်းကား အရမညမင်း၏သားတော်ဖြစ်သည်။ အရမညမင်း၏ ခမည်းတော်မှာ မွန်လူမျိုးဖြစ်ပြီး မယ်တော်မှာ ပအိုဝ်းလူမျိုး ဖြစ်သည်ဟုဆို၏။ အရမည မင်းသည် သက်တော် ၈၂ နှစ်သို့ရောက်သောအခါ နတ်ရွာစံ၏။
ပုဂံသို့ မနူဟာမင်း ပါသွားပြီးနောက် နိုင်ငံပြိုကွဲ၍ အချို့ပအိုဝ်းတို့သည် မူလသထုံမှမြေလှည်းကိုးစီး ရေလှည်းကိုးစီးကိုယူဆောင်ကာ မြောက်ဘက်သို့ ရောက်သွားပြီးလျှင် ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်းတွင် သထုံနယ်သစ် (ယခု ဆီဆိုင်မြို့) ကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်ဟု ဆိုသည်။ သထုံပြည်မှ ပြေးလာသော ပအိုဝ်းတို့သည် မြေလတ်တွင်လည်း အခြေစိုက်ကြသည်။ ပုဂံကျောက်စာတို့တွင် တောင်သူဟူ၍ ဖော်ပြပါရှိရကား ပုဂံခေတ်ကပင် ပအိုဝ်းနှင့် မြန်မာတို့ အဆက်အသွယ်ရှိသည်ဟု ယူဆရပေသည်။
ရှမ်းပြည်နယ် သထုံနယ်တွင် ပအိုဝ်းတို့သည် နန်းခေ၊ တတုတ်၊ ကွန်လောင်၊ တန်စန်နှင့် ခိုင်ဟူ၍ လူမျိုးစု ၅ စု ကွဲသည်ဟုဆိုသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ ရှမ်းပြည်နယ်မှ ပအိုဝ်းတို့ကို ရှမ်းတောင်သူဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ရှမ်းပအိုဝ်းတို့သည် မိမိတို့ကိုယ်ကို သထုံပန်းရင်ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ရှမ်းပြည်နယ်၊ သထုံနယ်ကိုလည်း အုပ်ချုပ်သူ မြို့စားသည် ပအိုဝ်းလူမျိုးဖြစ်သည်။
ပအိုဝ်းတို့သည် ကရင်ဘာသာစကားနှင့် နီးစပ်သော ဘာသာစကားကို ပြောဆိုကြသည်။ ကိုယ်ပိုင် စာပေရှိကာ အရွယ်ရောက်သူတိုင်း ပအိုဝ်းစာပေကို ဖတ်တတ်ကြသည်။ ပအိုဝ်းကလေးများသည် အစိုးရကျောင်းများတွင် ဒုတိယတန်း အောင်မြင်ပြီးပါက ပအိုဝ်းလိတ်မွူးခေါ်(သင်ပုန်းကြီး) ကို စတင် သင်ယူကြသည်။ ယခုအခါ ပအိုဝ်းစာပေပြန့်ပွားရေး ဗဟိုကော်မတီက ဆရာဖြစ် ပအိုဝ်းစာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှုသင်တန်းကို နှစ်စဉ်ကျင်းပပေးလျက်ရှိသည်။ ပအိုဝ်းတို့သည် ဗုဒ္ဓအယူဝါဒကို သက်ဝင်ယုံကြည်ကြသူများ ဖြစ်သည်။ ကျောင်းကန်ဘုရားများ တည်ဆောက်ကြသည်။ သို့သော် နတ်ကိုးကွယ်မှုကိုလည်း တွေ့ရသည်။ ရွာနတ်၊ အိမ်စောင့်နတ်များကို မပျက်မကွက် ပူဇော်ပသမှုလည်း ရှိသည်။ ရှမ်းပြည်မှ ပအိုဝ်းအမျိုးသားတို့သည် ရှမ်းအမျိုးသားများကဲ့သို့ ရှမ်းဘောင်းဘီပွ၊ ရှမ်းပေါ်ဖုံးအင်္ကျီတို့ကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ အမျိုးသမီးတို့သည် ကရင်သင်တိုင်းကဲ့သို့ သင်တိုင်းအမည်းရောင်တွင် အနီရောင် အနားသတ်ထားသည်ကို ဝတ်ဆင်ဖုံးလွှမ်း၍ ထမီတိုတို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ခေါင်းတွင် ပန်းပွားပါသော တံပတ်မည်းကို ပေါင်းကြ၍ တံပတ်မရွေ့လျားရအောင် ငွေဆံညှပ်၊ ငွေကြိုးတို့ဖြင့် ထိန်းတွယ် စည်းနှောင်ထားသည်။ ဆံပင်နောက်တွဲ ထုံးကြသည်။ ငွေနားသံသီး၊ ငွေလက်ကောက် ခေါင်းပွများကိုလည်း ဝတ်ဆင်ကြသည်။ အောက်မြန်မာနိုင်ငံမှ ပအိုဝ်းတို့သည် မြန်မာကဲ့သို့ပင် ဝတ်ဆင်ကြသည်။
ပအိုဝ်းတို့၏ သာရေးနာရေး ထုံးတမ်းစဉ်လာ ဆောင်ရွက်မှုတို့သည် မြန်မာထုံးတမ်းစဉ်လာတို့အတိုင်း ပုံစံအားဖြင့် အပျိုအား လူပျိုလှည့်ပုံ၊ လင်မယား ကွာရှင်းပုံ၊ လူသေလျှင် ကူးတို့ခထည့်ပုံ စသည်တို့မှာ ဆင်တူရိုးမှား ဖြစ်ကြလေသည်။
နေထိုင်ပျံ့နှံ့ရာဒေသများ
မြန်မာနိုင်ငံ ရှမ်းပြည်နယ်၊ ကယားပြည်နယ်၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ မွန်ပြည်နယ်၊ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး နှင့် နေပြည်တော်ကောင်စီ။
ထိုင်းနိုင်ငံ မယ်ဟောင်ဆောက်ပြည်နယ်၊ တာခ့်ပြည်နယ်၊ ချင်းမိုင်ပြည်နယ်၊ ချင်းရိုင်ပြည်နယ်၊ နခုမ်ပထုမ်ပြည်နယ်။
လူဦးရေ
မြန်မာနိုင်ငံ -၃၀၀၀၀၀ သိန်းမှ ၄ သိန်းကြား
ထိုင်းနိုင်ငံ - ၁၀၀၀၀ - ၂၀၀၀၀ ကြား...
ယဉ်ကျေးမှု ဓလေ့ထုံးစံများ
ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းရှိ ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသား တို့သည် အနက် (သို့) နက်ပြာရောင်ဝတ်စုံကို အများဆုံးဝတ်ဆင်ကြသည်။ အောက်မြန်မာပြည်ရှိ ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသား တို့မူကား ဗမာ လူမျိုးကဲ့သို့ ဝတ်ဆင်ကြသည်က များလေသည်။ အနက်ရောင်၊ နက်ပြာရောင် ဝတ်ဆင်ကြခြင်းမှာ အနက်ရောင်သည် အပူကို စုပ်ယူနိုင်ခြင်း၊ အေးသောရာသီဥတုဒဏ်ကို ကာကွယ်နိုင်ခြင်း၊ ပေရေစွန်းထင်းမှု သက်သာခြင်း စသည်တို့ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသား တို့သည် အများအားဖြင့် မြင့်သောတောင်ပေါ်ဒေသတွင် နေထိုင်ကြသဖြင့် အအေးဒဏ်ကို ကာကွယ်နိုင်ရန်အတွက် အနက်ရောင် ဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်ကြခြင်း ဖြစ်၏။ အနက်ရောင်သည် ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသားတို့၏ မူပိုင်အရောင်ပင် ဖြစ်လေသည်။
အနက်ရောင်၊ နက်ပြာရောင်ဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်ရာတွင် အဖိုးထိုက်တန်သော သက္ကလပ်များကို အထူးအလေးပေး ဝတ်ဆင်ကြ၏။
ဆွေမျိုးတော်စပ်ခြင်း
ပအိုဝ်းလူမျိုးများတွင် မိသားစု တစ်စုကို "တဖူးဝေးတဗူႏ"၊ အဖေကို "ဖာ" အမေကို "မွိုး"။ အဘိုး၊အဘွားကို ဖာဖြား(ဖာဖရ့)၊ မွိုးဖြား(မိုးဖရ့) ဟုခေါ်သည်။ အစ်ကို အစ်မ ကို ဝေးခို ဝေးမူႏ၊ ညီ ညီမ ကို ဖူးခို ဖူးမူႏ ဟုခေါ်သည်။ ဆွေမျိုးသားချင်း ကို တဖူးဝေး၊ ဇနီးမယားကို မာ(လမ်းသားမူႏ)၊ ခင်ပွန်းလင်ယောက်ျားကို ဝါꩻ(လမ်းသားခို)၊ သားသမီး ကို ပို ဟုခေါ်ကြသည်။ မယား၏ အစ်ကို မောင် ကို မက်၊ ခင်ပွန်း ၏ အစ်ကို ညီကို ဖာတန် ဖာနင်ဟုခေါ်သည်။ မယား၏ အစ်မ ညီမ ကို မွိုးတန် မွိုးနင်၊ ခင်ပွန်း ၏ အစ်မ ညီမ ကို တနေင်ဟုခေါ်သည်။ အဖေ၏ ညီကို ‘ဖာနင်’၊ အမေ၏ အစ်ကို ကို ‘ဖာတန်’ ဟုခေါ်သည်။ အမေ၏အစ်ကိုမောင်တို့ကို ‘ဖူ’(ဦးလေး) ဟုခေါ်သည်။ အဖေ၏ ညီမနှင့် အစ်မကိုလည်း ‘မွိုးနင်(မိုးနန်လ်) မွိုးတန်’ ဟုခေါ်သည်။ အမေ၏ အစ်မ ညီမ ကို ဖီ ဟုခေါ်သည်။
အမွေဆက်ခံခြင်း
မိဘနှစ်ပါးကွယ်လွန်သော် ကျန်ရှိပစ္စည်းများကို သားသမီးများအား ကျားမ ကြီးငယ်မခွဲခြားဘဲ ခွဲဝေယူကြသည်။ မိဘနှင့် နောက်ဆုံးအတူနေသူက အမွေကို ပိုရထိုက်သည်ဟု ယူဆကြသည်။ သားသမီးမြေးမြစ်မရှိမှသာ အနီးဆုံးဆွေမျိုးက ဆက်ခံနိုင်သည်။ မိဘ၏ နေအိမ်နှင့် မြေကွက်ကို အငယ်ဆုံးသားသမီးများအား ပေးလေ့ရှိသည်။ အမွေစား အမွေခံ မရှိဘဲ သေဆုံးသွားကြလျှင် ၎င်းတို့၏ ပစ္စည်းများကို ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းသို့ ပေးပို့ လှူဒါန်းလေ့ရှိသည်။
လူပျိုအပျိုဘဝနှင့် မင်္ဂလာလက်ထပ်ပွဲ
လူပျိုအပျိုဘဝသည် လူမျိုးတိုင်းတွင် ရှိကြသည်။ ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသားများ တွင်လည်း လူပျိုလှည့်သည့် ဓလေ့ရှိသည်။ လူငယ်များ လူပျိုလှည့်ရာတွင် မိမိရွာတွင်း၌၎င်း၊ တစ်ဦးချင်းဖြစ်စေ အပေါင်းအသင်းများနှင့် ဖြစ်စေ လှည့်လေ့ရှိသည်။ သူစိမ်းပြင်ပရွာ၌ အပျိုလှည့်လိုလျှင် ကာလသားခေါင်းဆောင်ထံတွင်ဖြစ်စေ၊ ရွာခံကာလသားတစ်ဦးကဖြစ်စေ လမ်းညွှန်ဦးဆောင်ပေးကြရသည်။ အိမ်ရှင်အပျိုအမျိုးသမီးအနေဖြင့် မိမိ၏အိမ် အလည်လာသော လူပျိုများအား သိသည်ဖြစ်စေ၊ မသိသည်ဖြစ်စေ၊ လက်ခံစကားပြောပြီး ရေနွေးကြမ်း၊ ကွမ်း၊ စားဘွယ်တစ်ခုခုဖြင့် ဧည့်ခံပေးရသည်။ လူပျိုလှည့် စကားပြောရန်မှာ နေအိမ်အတွင်းရှိ မီးဖိုနံဘေး၌ ဝိုင်းထိုင်၍ ပြောကြသည်က များသည်။ အချို့လည်း နေ့လယ်ယာလုပ်ငန်းခွင်များသို့ လှည့်လည်ကြသည်။ အမျိုးသားအနေဖြင့် အသက်(၁၆) နှစ် အရွယ်မှစ၍ လူပျိုလှည့်နိုင်ပြီး အမျိုးသမီးများအနေဖြင့် အသက်(၁၅) နှစ်တွင် အပျိုအဖြစ် သတ်မှတ်လေ့ရှိကြသည်။
စိတ်နေသဘောထားများ
ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသားများသည် ပဒေသရာဇ် အုပ်စိုးသူ လူတန်းစား၏ ဖိနှိပ်ညှဉ်းပန်းမှုနှင့် အခွန်အတုတ် မတရားအတင်း အဓမ္မကောက်ခံမှုများကြောင့် ၎င်းတို့နှင့် ကင်းဝေးရာ တောင်ပေါ်ဒေသများတွင် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ပင်ကိုစရိုက်အနေဖြင့် မိမိ၏ စားဝတ်နေရေးအတွက် လွတ်လပ်စွာ ပရိယေသန ရှာမီးလိုမှု စိတ်ဓာတ်အပြည့်ရှိကြသည်။ ပဒေသရာဇ်စနစ် ပပျောက်ပြီး ပအိုဝ်းများ တောင်ပေါ်ဒေသတွင် အတည်တကျ နေထိုင်လာကြသကဲ့သို့ မြေပြန့်ဒေသများသို့ဆင်း၍ လယ်ယာလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်အသက်မွေး ဝမ်းကြောင်း ပြုလာကြသည်။ ပအိုဝ်းများ၏ စိတ်နေသဘောထားများမှာ ရိုးသားမှုကို အရင်းခံကြသည်။ ပအိုဝ်းစကားပုံတစ်ခုက ‘ကုန်းမြင့်လျှင် ရေမတင်၊ ဂုဏ်မြင့်လျှင် လူမခင်’ ဟု ဆိုပေသည်။ ပအိုဝ်းများသည် အယုတ်အလတ် အမြတ်မရွေး၊ ဆင်းရဲ ချမ်းသာမရွေး၊ တပြေးညီစွာ တန်းတူရည်တူ ဆက်ဆံကြသည်။ ဓနဂုဏ်၊ ငွေဂုဏ်၊ ပညာဂုဏ်မောက်ခြင်းများ မရှိသလောက် နည်းပါးကြောင်း တွေ့ရသည်။
ဘာသာစကားနှင့်စာပေ
ပအိုဝ်းဘာသာစကား သည် ထိုင်း-တရုတ်အနွယ်ဝင် ကရင်မျိုးနွယ်စု တွင်ပါဝင်သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ပအိုဝ်းဘာသာစကားသည် ဒေသအလိုက် မျိုးနွယ်စုအလိုက် ကွဲပြားခြားနားချက်ရှိကြသည်။ တိဗက်မြန်မာအနွယ်ဝင် ဘာသာစကားနှင့် နီးစပ်သော်လည်း ဝါကျတည်ဆောက်ပုံတွင် အလွန်တရာကွဲပြားခြားနားကြသည်။ ယနေ့အထိ ဘုံစကားဖြစ်သော ကွန်လုံပအိုဝ်း စကားနှင့် ကွဲပြားသော မျိုးနွယ်စုများမှာ ခြုဲင်း တတောက် တရျက်ꩻ ပထုံ တယင် ပန်နင် နှင့်ဆက်စပ်သောမျိုးနွယ်များ စသည်တို့သာ အထင်အရှားရှိသည်။ ကျန်မျိုးနွယ်စုတို့သည် ကွန်လုံ ဘာသာစကားကို သာအသုံးပြုကြသည်။ စာပေအနေနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်၊ ကယားပြည်နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး နှင့် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးတို့တွင် ထီသိမ်မူ(တောင်ကြီးမူ) ကိုအသုံးပြုရေးသားပြီး မွန်၊ ကရင် ပြည်နယ်များနှင့် ဆက်စပ်ဒေသများတွင် သထုံမူ(အလံတရာမူ) ကို အသုံးပြုကြသည်။ ပအိုဝ်းစာမူများသည် ပါဠိအက္ခရာကို အခြေခံပြီးပြန်လည်တီထွင်ထားခြင်း ဖြစ်သောကြောင့် အက္ခရာများသည် မြန်မာစာပေ နှင့်တူသော်လည်း ဗျည်းအသံထွက်များမတူညီပေ။
ကိုးကွယ် ယုံကြည်မှု
ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသားများသည် ဗုဒ္ဓဘာသာ စတင်ထွန်းကားရာ သုဝဏ္ဏဘူမိသထုံပြည်မှ ရှမ်းကုန်းမြေမြင့်သို့ ရောက်ရှိပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာ မျိုးစေ့ကို ဆက်လက် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်လာခဲ့ကြသည်။ ပအိုဝ်းအများစုသည် ဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်ယုံကြည်ကြသည်။ အနည်းငယ်မျှသာ ခရစ်ယာန်ဘာသာကို ကိုးကွယ်ကြသည်။ ကြီးကျယ်ခမ်းနားသော ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများကို ကျေးရွာတိုင်းတွင် တွေ့ရသည်။ ဘုရား၊ ကျောင်းကန်၊ ဇရပ်စသော သာသနာရေးဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများကို မိမိချွေးနည်းစာလုပ်အားခမှ စုဆောင်းထားသော ငွေကြေးများဖြင့် ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းကြသည်။
ထင်ရှားကျော်ကြားသော ပအိုဝ်းလူမျိုးများ
(ရှမ်းတောင်/သထုံ) ဦးဖြူ (ရှမ်းတောင်/သထုံ(ဆီဆိုင်)နယ်)
ဝါးဘိုးစု
ဝါးဘိုးစု
ကိုးကား
ဝါးဘိုးစု
တောင်စုရွာ၊ ဓဓဓနုဘေးဓ
တောင်စုရွာ၊ ဓဓဓနုဘေးဓ
​ရေတွင်းရိုးရွာ၊ ကျူတော
ရေတွင်းရိုးရွာ၊ ကျူတော
ငါးအိမ်တန်းရွာ၊ မှန်ပင်
ငါးအိမ်တန်းရွာ၊ မှန်ပင်
မြေလျှောက်ငှက်ကျောမဲ
မြေလျှောက်ငှက်ကျောမဲ (Indian Blue Robin) သည် ငှက်အသေးစားဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယတိုက်ငယ်တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ယင်းငှက်သည် ဟိမဝန္တာတောင်တန်း၊ မြန်မာ၊ နီပေါ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယတို့တွင် သားပေါက်ပြီး သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ တောင်ကုန်းများတွင် ဆောင်းခိုတတ်ကြသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဟိမဝန္တာတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
မြန်မာ အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း
မြန်မာ့လက်ရွေးစင်ဘောလုံးအသင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်မှ ထိန်းချုပ်သော အသင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ဗမာလက်ရွေးစင်အသင်းဟု ၁၉၈၉ မတိုင်မီ အထိ ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းသည် ၁၉၆၈ခုနှစ်တွင် အာရှဖလား၌ ဒုတိယဆု ရရှိခဲ့သည်။ မြန်မာဘောလုံးအသင်းသည် ပထမဆုံးကမ္ဘာ့ဖလား ခြေစစ်ပွဲကို ၂၀၀၇ခုနှစ်တွင် စတင်ကစားခဲ့ပြီး တရုတ်လက်ရွေးစင်အသင်းအား (၀ - ၇)၊ (၀ -၄) ရလဒ်ဖြင့်ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။
ဝတ်စုံ
မြန်မာ့ လက်ရွေးစင်အိမ်ကွင်း ဝတ်စုံမှာ အနီရောင် ဖြစ်ပြီး ဘောင်းဘီအနီရောင်၊ ခြေအိတ်မှာ အနီ ဖြစ်သည်။ အဝေးကွင်း ဝတ်စုံမှာ အဖြူရောင် ဖြစ်ပြီး  ဘောင်းဘီအဖြူ၊ ခြေအိတ်အဖြူဖြစ်သည်။ ဝတ်စုံကို Warrix မှ ထုတ်လုပ်ပေးသည်။
ပန်ခွန် (အောက်)ရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြန်မာ အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း
အာရှဖလားမှတ်တမ်း
{| class="wikitable" style="text-align: center;font-size:90%;" !colspan=8|Asian Cup !Year !Round !GP !W !D !L !GF !GA
ASEAN Football Championship မှတ်တမ်း
ယခုပြိုင်ပွဲကိုတိုက်ဂါးဖလားဟုလူသိများ
အခြားဆုများ
မြန်မာသည် ၁၉၆၆ နှင့် ၁၉၇၀ အာရှဘောလုံးပြိုင်ပွဲများတွင် ရွှေဆုများရရှိခဲ့ပြီး ၁၉၇၂ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲသို့ ခြေစစ်ပွဲအောင်ခဲ့သည်။ သို့သော် အုပ်စုမှ ထွက်ခဲ့ရသည်။
ရရှိခဲ့သောဆုများ
ဒုတိယ (၁): ၁၉၆၈
ရွှေတံဆိပ် (၂)    : ၁၉၆၆၊ ၁၉၇၀ ကြေးတံဆိပ် (၂) : ၁၉၅၄
ရွှေတံဆိပ် (၅)    : ၁၉၆၅၊ ၁၉၆၇၊ ၁၉၆၉၊ ၁၉၇၁၊ ၁၉၇၃ ငွေတံဆိပ် (၂)    : ၁၉၆၁၊ ၁၉၉၃ ကြေးတံဆိပ် (၂) : ၁၉၇၅၊ ၁၉၇၇
အခြားရရှိခဲ့သောဆုများ
အသန့်ရှင်းဆုံးဆု: ၁၉၇၂
ပထမဆု: ၂၀၁၃
လက်ရှိလူစာရင်း
အောက်ပါကစားသမား (၂၃)ယောက်ကို အောက်တိုဘာ ၂၀၁၅ နေ့တွင်  2018 FIFA World Cup qualifiers  အတွက် လက်ဘနွန်နှင့် လာအိုအသင်းတို့ကို ယှဉ်ပြိုင်ရန် ရွေးချယ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=ရဲဝင်းအောင်|age={{birth date and age|df=yes|1993|08|06}}}|caps=၅|goals=၀|club=|clubnat=MYA}}
နည်းပြများ
* ယာယီ
ပိုမာတဲရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
ပိုမာတဲရွာ(Pomarte)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ ကတိုင်တိကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၉၃၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကတိုင်တိကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၄၆၀ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၈၂၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွာပုလဲရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ်
ရွာပုလဲရွာ (Ywarpale)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ လယ်ဇင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၉၃၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မုံရွာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လာတူးရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်
လာတူးရွာ (Lartu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ ခေါင်းအီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၇၉၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခေါင်းအီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၂၀ ဦး၊ မ ၃၅၂၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၀၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖယ်ခုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်မင်ပီးရွာ၊ မတူပီမြို့နယ်
အင်မင်ပီးရွာ(Aminpi)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ မတူပီမြို့နယ်၊ ဟရင်းထန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၀၃၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟရင်းထန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၉ ဦး၊ မ ၃၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၁၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတူပီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ စာရင်း
မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပျူမြို့ဟောင်းသုံးခုကို ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ အဖြစ် ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် စာရင်းသွင်းခဲ့သည်။
ကျွန်းညိုရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
ကျွန်းညိုရွာ (Kyunnyo)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ ဆင်တဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၄၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆင်တဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၄၈ ဦး၊ မ ၂၇၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၀၂၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘော်တော်လာရွာ၊ လှိုင်သီ
ဘော်တော်လာရွာ၊ လှိုင်သီ
ဇွဲမူ
ဇွဲမူ
ပဲခိုးစုရွာ၊ မှန်ပင်
ပဲခိုးစုရွာ၊ မှန်ပင်
လူချွန်လူကောင်း
လူချွန်လူကောင်း သီချင်းသည် တေးရေး ဆရာမြို့မငြိမ်းရေးစပ်သော သီချင်းတစ်ပုဒ် ဖြစ်သည်။
နောက်ခံ
ဆရာမြို့မငြိမ်း၏ လူချွန်လူကောင်း သီချင်းနှင့် ပတ်သက်၍ ဆရာဗိုလ်ကလေးတင့်အောင် ရိုးသားမှုဖြင့် ချီးကျူး ပြောဆို ခဲ့ဖူးကြောင်း စာရေးဆရာ ချစ်ဦးညိုကလည်း ပထမအကြိမ် စင်ကာပူ စာပေဟောပြောပွဲတွင် ထည့်သွင်းပြောသွားခဲ့သည်။
ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနုလက်ထက်က ၎င်း၏ ပြည်တော်သာစီမံကိန်းအကြောင်း သီချင်းစပ် ပြိုင်ပွဲကျင်းပရာ ဆရာ ဗိုလ်ကလေး တင့်အောင်က ပထမရခဲ့ကြောင်း၊ ထိုသီချင်းကို မြန်မာ့အသံက လွှင့်သော်လည်း နားထောင်သူပရိသတ်သာမက ဆရာ ဗိုလ်ကလေးတင့်အောင် ကိုယ်တိုင် မမှတ်မိတော့ကြောင်း၊ ဆုရရန် မရိုးသားသည့် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ရေးစပ်သည့် သီချင်း ဖြစ်သောကြောင့် လူအများ၏ စိတ်ထဲတွင် သတိမရတော့ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ဝန်ခံပြောဆိုခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
ဆရာ ဗိုလ်ကလေးတင့်အောင်ကပင် ထိုသို့ ပြည်တော်သာစီမံကိန်းသီချင်း စပ်နေချိန်၌ မြို့မငြိမ်းက လူချွန်လူကောင်း သီချင်းကို လာရောက်ပြသခဲ့ကြောင်း၊ ထိုသီချင်းကို ကောင်းသည်ဟု မထင်ခဲ့သော်လည်း ထိုသီချင်းမှာ ယခုအချိန်အထိ လူအများ၏ ပါးစပ် ဖျား၌ စွဲမြဲနေဆဲဖြစ်ကြောင်း ပြောခဲ့သည်။
သီချင်းစာသား
လူချွန်လူကောင်း
(ရှုမဆုံးတော့သည် စိမ်းလဲ့လဲ့နှစ်စဉ်
လယ်ကွင်းတွေက တမျှော်တခေါ်စိုပြည်လွင်
ရိတ်သိမ်းချိန်ဆိုပြန်လျှင် ဝင်းမှည့်ရွှေစင်အိလို့ပင်
စပါးအနှံတွေနဲ့ အသီးတွေ သန်မြန်အောင်မြင်…။
မနက်ခင်းစိတ်ရွှင် လန်းကြစေဆွဲငင်
ဥဩသံသွဲ့ နာပျော်ဖွယ်ကြည်ကြည်လင်
လုပ်ငန်းကို ကိုယ်စီဝင် စက်ရုံ ကြီးငယ် အရပ်ရပ်တွင်
ကြည်းရေတခွင်က အရောင်းအဝယ် စုံဆန်သာသည်ပင်…။
လူချွန်လူကောင်းများတို့ ပေါင်းစုအားတွင်
မြို့မ မိတ်ဆွေတွေကို
ကြည်ညိုစွာ မြင်လိုက်ချင်
ဗမာ့သားကောင်းများကို အဆိုအတီးအမှုတ်နဲ့ပင်
ကစားခုန်စား စွမ်းအားဘက်တွင်
ခေတ်မီမီ ကမ္ဘာကြည့်ကြည့်မြင်
သန်မြန်ယောက်ျားဘသားပင်...။
လျှပ်စစ်အားအသုံးများတဲ့ အပြင်
တွင်တွင်ကျယ်ကျယ် ထက်အောက် မြေတခွင်
သစ်ပင်တွေ မြေတွင်းဓာတ်တွေ
ကမ္ဘာမြေပထဝီဝင် ကမ္ဘာ့သမိုင်းရာဇဝင်
သုံးသပ်လေ့လာယှဉ်
အကြံဉာဏ်ဝေဖန် မျှော်လို့မြင်
ငါတို့ပြည်ထောင်စုတွင်...။
မြေပြင်လေပြင်နှံ့စပ်စုံလင်
တို့လူချွန်လူကောင်း အစုတွင်
အနောက်စုရွာ၊ ဓဓဓနုဘေးဓ
အနောက်စုရွာ၊ ဓဓဓနုဘေးဓ
လူချွန်လူကောင်း
သီချင်းစာသား
ပါဝင်တယောက်ဆို တအားပင်…။
((ဆရာဝန် ပညာတွေကိုသင်
ခေတ်ရောရှေ့မီ သမားကျော်များပင်
လူထုကို ကိုယ်နဲ့ထပ်တူ ချစ်ခင်ရင်ဝယ်ထား ညွန်ကြားညွန်ကြား
သန်ထွားကျန်းမာ ကြံ့ခိုင်အားအင်...။)၂
(ကလေးလေးတွေ ပညာရရှိဖို့တော့
အဖအမိပုံသွင် အာစရိတွေပင်)၂
လူချွန်လူကောင်းလေးတွေ ဖြစ်အောင်
မြေတောင်မြှောက်ကာ မြှင့်တင်...။
ကမ္ဘာ့ရေကြောင်းသင်္ဘောမောင်းရင်
မြေပြင်လေပြင် နှံ့စပ်စုံလင်
Network operations center
နက်​ဂ်​ဝေါ့ ​အော်ပ​ရေးရှင်း စင်တာ ( ​နောဂ့် ဟုလဲ အသံထွက်​ခေါ်ဆိုကြသည်)သည် ​နက်ဂ်​ဝေါ့ဟု​ခေါ်ဆို​သော ကွန်ယက်ချိတ်ဆက်မူ​​တွေကို စီမံခန့်ခွဲ ​သော​​နေရာ ဖြစ်သည်။ ဤ နက်ဂ်​​ဝေါ့​အော်ပ​ရေးရှင်း စင်တာမှ ​နေရာ​ဒေသ အများအပြားတွင် ဖြန့်ကြက် တည်​ဆောက်ထား​သော တယ်လီကွန်း ဆက်သွယ်​ရေးတာဝါတိုင်များ အင်တာနက်ကွန်ယက် ဖြန့်​ဝေ​ပေး​သော ဆိုက်များ၏ အ​ခြေအ​နေများ ကို​စောင့်ကြည့်ခြင်း ထိန်းချုပ်ခြင်း စီမံခန့်ခွဲခြင်းများ ကို ​ဆောင်ရွက်​ပေး​သောစင်တာဖြစ်သည်။
အင်းရွာ၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယင်းမာပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခရောဒူရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ခရောဒူရွာ(Hkayawdu)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ဒူရစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၉၁၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နိုဝင်ဘာ ၁၉၉၉
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နိုဝင်ဘာ ကဏ္ဍ:၁၉၉၉
ဥယျာဉ်ရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ဥယျာဉ်ရွာ (Uyin)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ရေဆုံးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၀၁၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရေဆုံးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၉၆ ဦး၊ မ ၂၂၉၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၁၉၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြေလျှောက်ငှက်လည်ပြာ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာဖရိကတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ယူရေးရှားတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ပန်းလောင်မြစ်
ပန်းလောင်မြစ်သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သာစည်မြို့နယ် ယင်းမာပင်အနောက်မြောက်ဘက် ဘုရားငါးဆူရွာအရှေ့ဘက် လေး မိုင်က၍ စတင်မြစ်ဖျားခံပြီး စုစုပေါင်း အလျား မိုင် ၁၂၀ ခန့်ရှည်လျားသည်။ အနောက်ဘက်မှ အရှေ့သို့ အနည်းငယ် စီးဆင်းပြီး ကြပ်စခန်းရွာတွင် မြောက်ဘက်ဘက်သို့ စီးဆင်းသွားသည်။ ရှမ်းပြည်နယ် ရွာငံမြို့နယ် မင်းပလောင်ရွာ ရနဲရွာအနီး အနောက်ဘက်မှနေ၍ မြောက်ဘက်သို့ သွားသည်။ ပြဒါးလင်းဂူ သဘာဝဘေးမဲ့တောသည် ဤမြစ်၏ အရှေ့ဘက်တွင် ရှိသည်။ ကင်းတားဆည်သည်လည်း ပန်းလောင်မြစ်ကို အကြောင်းပြု၍ ဖြစ်လာရသည်။ ပန်းလောင်မြစ်သည် တံတားဦးလေဆိပ်၏အရှေ့တောင်ဘက် ကျောက်ဆည်မြို့ အနောက်တောင်ဘက်တွင် စမုံမြစ်တွင်း ကြိုတင်စီးဝင်၍  တံတားဦး အင်းဝအနီးတွင် မြစ်ငယ်မြစ်တွင်း စီးဝင်သည်။
ပန်းလောင်မြစ်ပေါ်တွင် ကင်းတား ရေလှောင်တမံနှင့် ရေလွှဲဆည်သုံးခု တည်ရှိသည်။
ရုန်းတောရွာ၊ တံတားဦးမြို့နယ်
ရုန်းတောရွာ (Yonetaw)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ တံတားဦးမြို့နယ်၊ နွားခြံကြီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၂၈၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နွားခြံကြီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၃၆ ဦး၊ မ ၁၉၆၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၇၀၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တံတားဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကံစုရွာ၊ မှန်ပင်
ကံစုရွာ၊ မှန်ပင်
လင်းပင်ဝရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ်
လင်းပင်ဝရွာ (Linpinwa)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ မအူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၉၂၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မုံရွာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျွန်း
ကျွန်း ဟူသည် အောက်ပါတို့အနက် တစ်ခုခု ဖြစ်နိုင်သည်။
ဟရင်းထန်းရွာ၊ မတူပီမြို့နယ်
ဟရင်းထန်းရွာ(Hinthang)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ မတူပီမြို့နယ်၊ ဟရင်းထန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၁၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟရင်းထန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၉ ဦး၊ မ ၃၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၁၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ရွာသစ်ရွာ၊ ဓဓဓနုဘေးဓ
ရွာသစ်ရွာ၊ ဓဓဓနုဘေးဓ
ဟရင်းထန်းရွာ၊ မတူပီမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတူပီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လွိုင်လင်ရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်
လွိုင်လင်ရွာ (Loilen)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ ခေါင်းအီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၇၉၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခေါင်းအီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၂၀ ဦး၊ မ ၃၅၂၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၀၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖယ်ခုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နတ်ပေးရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
နတ်ပေးရွာ (Natpay)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ ဆင်တဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၄၀၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆင်တဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၄၈ ဦး၊ မ ၂၇၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၀၂၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကညင်ရိုးရွာ၊ ကျူတော
ကညင်ရိုးရွာ၊ ကျူတော
ဆင်ခေါင်းရွာ၊ မှန်ပင်
ဆင်ခေါင်းရွာ၊ မှန်ပင်
ချစ်ဝင်းညွန့်
ပဲခူးတိုင်း ကဝမြို့၌ အဖ ဦးချစ်တင်၊ အမိ ဒေါ်သောင်းညွန့် တို့က ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ် အောက်တိုဘာ ၂ဝ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။ အမည်ရင်းမှာ ဦးလှဝင်း ဖြစ်သည်။
ကဝမြို့ ဘုရားလေးကျောင်း ဘုန်းတော်ကြီး ထံ၌ ပညာစသင်သည်။ သာကေတ သဒ္ဒါရုံ မူလတန်း ကျောင်းတွင် မူလတန်းပညာဆည်းပူးသည်။ စတုတ္ထတန်း စကောလားရှစ်ရသည်။ သာကေတ အမှတ် (၁) အထက်တန်းကျောင်းတွင် အလယ်တန်းနှင့် အထက်တန်းပညာ သင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၆၈ ခုတွင် ဒဿမတန်း အောင်သည်။ ၁၉၇၄ ခုတွင် ရန်ကုန်စက်မှုတက္ကသိုလ်မှ မြို့ပြ အင်ဂျင်နီယာ ဘွဲ့ ရရှိ ခဲ့သည်။ ဆည်မြောင်းဦးစီးဌာန ရုံးချုပ်တွင် ဦးစီးအရာရှိအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၈ ခုတွင် အလုပ်မှအနားယူပြီး စာရေးသားခြင်း တစ်ခုတည်းဖြင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း ပြုခဲ့သည်။ ချစ်ဝင်းညွန့် ဟူသည့် ကလောင်အမည်အပြင် မောင်သိန်းဆု၊ နိုင်ကိုကို၊ ထွန်းတောက် စသည့် ကလောင်ခွဲများဖြင့် နွယ်နီ၊ မဟေသီ၊ ရနံ့သစ်၊ သရဖူ၊ စာပေဂျာနယ်၊ ကွန်ပျူတာဂျာနယ် များတွင်ဘာသာပြန်ဝတ္ထု၊ ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။
မြကမ္ဗလာ လူ့အကျိုးဆောင် သီးနှံများ သည် ပထမဆုံးရေးသည့် စာမူဖြစ်သည်။ ၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ်နှင့် ၁၉၈၄ ခုနှစ် စာပေဗိမာန် ဘာသာပြန် စာပေဆု ပြိုင်ပွဲများတွင် မြကမ္ဗလာ လူ့အကျိုးဆောင် သီးနှံများနှင့် လူပြည့်ကျပ်နေသော ဤကမ္ဘာ တို့ဖြင့် ဘာသာပြန် စာမူ ပထမဆုများ ရရှိ ခဲ့သည်။ ကွ္ဆန်း၏ အမှောင်ဘက်ခြမ်း၊ ရေအဆုံး ကုန်းအနှံ့၊ သူ့အသက် ကိုယ့်အသက်၊ ငရဲမှန် နက်ဖြန် မရှိ၊ ပရိုမီသီးယပ် စစ်ဆင်ရေး၊ မက္ကမာဒို စစ်ဆင်ရေး၊ ပစ်မှတ်ငါး စသည့် လုံးချင်း ဝတ္ထု ၁၅ ပုဒ်ခန့် ပြန်ဆို ထုတ်ဝေ ခဲ့သည်။ ထင်ရှားသော စာအုပ်များမှာ အောင်မြင်ရေး အတွေးအခေါ် ၅ဝ (၁၉၉၇)၊ မိမိအစွမ်းကို ယုံကြည်ပါ (၁၉၉၈)နှင့် အောင်မြင်ရေး အတွေးအမြင်ကြွယ်ဝ ချမ်းသာမှု ကျင့်စဉ် (၁၉၉၈) တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဘဝနိဂုံး
၁၉၉၈ ခု အောက်တိုဘာ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန် ခဲ့သည်။
ရည်ညွှန်း
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
လက်ပန်တန်းရွာ၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်
လက်ပန်တန်းရွာ (Letpantan)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်၊ အင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၆၇၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယင်းမာပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆန်နီ၊ ဦး (ပဲရော့)
ပဲရော့ ဦးဆန်နီ (၁၈၉၈-၁၉၅၆)
"ကိုယ့်ထူးကိုယ်ချွန် ဘဝဖြင့် သူဌေး ဖြစ်လာသူ၊ သူဌေးခေါ်လျှင် စိတ်ဆိုးတတ်သူ၊ စည်းကမ်းကြီး၍ လူတန်းစား မခွဲခြားတတ်သူ၊ မတရားမှုကို ရဲရဲတောက် ဆန့်ကျင်ခဲ့သူ၊ တိုင်းပြည်နှင့်လူမျိုး ကြီးပွားရေး၊ အသိဉာဏ်ပညာ မြင့်မားရေး အတွက် ကိုယ်စွမ်းဉာဏ်စွမ်း ရှိသရွေ့ အနစ်နာခံ ဆောင်ရွက်ခဲ့သူ၊ မြန်မာ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် ကိုလိုနီခေတ်အတွင်း မြန်မာ တစ်မျိုးသားလုံး မျိုးချစ်စိတ် ထက်သန်ရေး၊ စီးပွားရေးစိတ် ထက်သန်ရေး အတွက် ပဲရော့ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီ၊ ပဲရော့ စာအုပ်တိုက်၊ လမ်းညွှန်ဂျာနယ်တို့မှ လှုံ့ဆော်ပေးခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းအား ကြည်ညိုစိတ် ပြင်းထန်ကာ ဖဆပလအဖွဲ့ချုပ်သို့ ကိုယ်ပိုင်ပုံနှိပ်စက်ကို လှူဒါန်းခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။ တိုင်းပြည် ကြီးပွားတိုးတက်ရေးအတွက် စာကြည့်တိုက်များ၏ အရေးပါပုံကို သဘောပေါက်သူ အနည်းငယ်တွင် ထိပ်ဆုံးမှ ပါဝင်သူ။ စာကြည့်တိုက်၊ စာကြည့်အသင်းများ ပေါ်ထွန်းရေးကို ကိုယ်တိုင် လှုံ့ဆော်အားပေး၍ စာအုပ် အမြောက်အမြား လှူဒါန်းခဲ့သူအဖြစ် ထင်ရှားသည်"
ငယ်ဘဝ
၁၈၉၈ ခုနှစ်တွင် မော်လမြိုင်မြို့၌ ဖွားသည်။ အဖ ရှေ့နေကြီ ဦးသာဒွန်း၊ အမိ ဒေါ်ရီ ဖြစ်သည်။ မွေးချင်း နှစ်ဦးတွင် ညီငယ်ဖြစ်၍ အမည်ရင်းမှာ လှထွန်း ဖြစ်သည်။ ငယ်နာမည် ဆန်နီ ဖြစ်သည်။
၁၉၁၉-၂ဝ တွင် မိသားစု ရန်ကုန်သို့ ပြောင်းရွှေ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့ (၇)လမ်းတွင် မီးသွေးလုပ်ငန်း စတင် လုပ်ကိုင်သည်။ ပဲခူးနှင့် ရွှေကျင်မြို့တွင် မီးသွေးနှင့် ဆေး ကုန်ကူးသည်။ ထို့နောက် ရန်ကုန် စိန်လယ်ဂျာ ထီစာရေး၊ ရန်ကုန်ဘဏ်စာရေး၊ မြင်းပွဲဒိုင် စာရေးလုပ်သည်။ လခ ၂၈ ကျပ် ရသည်။ မြင်းပွဲ ဒိုင်စာရေး လုပ်နေစဉ် အင်္ဂလိပ်လူမျိုး ဗိုလ်မှူးဟောင်း မစ္စတာပဲရော့က နှစ်သက် သဘောကျကာ ပဲရော့တက္ကစီ အငှားကား ကုမ္ပဏီတွင် ပြောင်းရွှေ့ လုပ်ကိုင်စေသည်။ လခ ၅ဝ ကျပ် ရသည်။ အလုပ်ကြိုးစားမှု၊ ရိုးသားမှု၊ စေတနာ မှန်ကန်မှုများကြောင့် ၁၉၂၄-ခုနှစ်တွင် ပဲရော့ကုမ္ပဏီ၏ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဖြစ် ရာထူးတိုးမြှင့်ခံရသည်။ ၁၉၂၉-၃ဝ ပြည့်နှစ်တွင် မစ္စတာ အီး၊ အိတ်ချ်၊ ပဲရော့သည် ကျန်းမာရေး အခြေအနေကြောင့် အင်္ဂလန်သို့ အပြီးပြန်သွားသည်။ မပြန်မီ ကုမ္ပဏီလုပ်ငန်းနှင့် ကုမ္ပဏီပိုင် ပစ္စည်းများကို မောင်ဆန်နီအား စာချုပ်နှင့် လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ကုမ္ပဏီပိုင် အငှားကား ၃၂ စီးရှိရာ မမျှော်လင့်ဘဲ ပဲရော့ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင် ဖြစ်လာသည်။
ဦးဆန်နီ၏ ပဲရော့ ကုမ္ပဏီဝန်ထမ်း တက္ကစီမောင်းသမားများသည် ခေါင်းပေါင်းနီ၊ တိုက်ပုံတူညီ ဝတ်စုံနှင့် စည်းကမ်းတကျရှိရာ ထိုခေတ်က ထင်ရှားသည်။ ၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဒါရိုက်တာ ဦးဘသာ၏ တိုက်တွန်းမှု အကူအညီဖြင့် ပဲရော့ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကို တည်ထောင်သည်။ ပဲရော့ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီ၏ ပထမဆုံး ပွဲဦးထွက် ဇာတ်ကားမှာ ဒါရိုက်တာ ဦးဘသာ၊ မင်းသား အေးကို၊ မင်းသမီး ခင်မေလေးတို့ ပါဝင်သော ၃၆ ကောင် ဖြစ်သည်။ ဇာတ်ကားမှာ လောင်းကစားမှုကို ဆန့်ကျင်သော ဒုစရိုက် နှိမ်နင်းရေးကား ဖြစ်သော်လည်း ကနဦးတွင် အစိုးရ၏ တားမြစ်ခြင်းခံရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆင်ဆာမှ ခွင့်ပြုချက်ရ၍ အောင်မြင်သော ရုပ်ရှင်ကားအဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည်။ ပဲရော့ကုမ္ပဏီမှ ထုတ်လုပ်သော ရုပ်ရှင်ကားများမှာ ပြည်သူလူထုအား နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး လှုံ့ဆော်မှုများ ပါဝင်သည်။ ထင်ရှားသော ဇာတ်ကားအချို့မှာ တို့ဒေါင်းလံနှင့် ဒေါင်းဒင်္ဂါး၊ တို့ဘုရင်၊ ဘုရင်မ၊ ဆရာမ၊ သခင်မ၊ သခင်မျိုး၊ စနေမ၊ အလံတောင်၊ တောသာခေါင်၊ မြကျောက်လွှာ၊ သတင်းထောက်၊ လူမိုက်ကြီးတို့ ဖြစ်၍ မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ် လှုံ့ဆော်ရေး၊ ပြုပြင်ရေး ဇာတ်ကားများဖြစ်ရာ မြန်မာ ရုပ်ရှင်လောကတွင် တမူ ထူးခြားခဲ့လေသည်။ အလံတောင်မှာ ဆရာစံ ဦးဆောင်သော တောင်သူလယ်သမား ပုန်ကန်မှုကို ဂုဏ်ပြု ရိုက်ကူးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၃၄-ခုနှစ်တွင် ပထမဦးဆုံးသော မြန်မာ့ ကာတွန်းရုပ်ရှင် ကြက်တောင်ကွကို ပဲရော့ကုမ္ပဏီမှ ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ ကာတွန်းဆရာ ဦးဘဂျမ်းနှင့် တပည့်ဖြစ်သူ ကာတွန်းဦးဟိန်စွန်းတို့၏ လက်ရာ ဖြစ်သည်။
၁၉၃၄-ခုနှစ်တွင် ပဲရော့ စာအုပ်တိုက်မှ လမ်းညွှန်ဂျာနယ်နှင့် လုံးချင်းစာအုပ်များ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ လမ်းညွှန်ဂျာနယ်တွင် အမျိုးသားစိတ် လှုံ့ဆော်ရေး၊ အမျိုးသား ကြီးပွားရေးအတွက် ဆရာကြီး ပီမိုးနင်းက ဒိုင်ခံရေးသားခဲ့ရာ ၁၉၃၅-၃၆ တွင် အစိုးရက အာမခံငွေ ကျပ် ၃,ဝဝဝ တောင်းခြင်းခံရသည်။ လုံးချင်းစာအုပ်များ အဖြစ် ပီမိုးနင်း၏ 'တက်လူကွ'၊ 'ကိုယ်ထူးကိုယ်ချွန်'၊ 'ထူးချွန်ရေး'၊ 'လောကီလမ်းညွှန်' စသော တက်ကျမ်းများနှင့် မော်ပီဆရာသိန်း၏ စာအုပ်များ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ နိုင်ငံတဝန်းရှိ စာကြည့်တိုက်များ၊ စာကြည့်အသင်းများသို့လည်း စာအုပ်စာတမ်းများ လှူဒါန်းခဲ့သည်။ စာကြည့်တိုက်များ ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် 'ပဲရော့ ဦးဆန်နီ၏ ဟောပြောချက်များ' စာအုပ်ငယ်ကို ထုတ်ဝေ ဖြန့်ဖြူးခဲ့သည်။
၁၉၃၉ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက်တွင် မန္တလေးမြို့၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် လူထုဆန္ဒ ပြပွဲတွင် ပုလိပ်များ၏ သေနတ်ဖြင့် ပစ်ခတ် နှိမ်နင်းမှုကြောင့် သံဃာတော် (၇) ပါးနှင့် (၁၂)နှစ်အရွယ် ကျောင်းသားတစ်ယောက် သွေးမြေကျခဲ့ရသည်။ ထိုရက်စက်မှု၊ မတရား ချုပ်ချယ်မှုကို ဒီးဒုတ်ဦးဘချို၊ ဂျာနယ်ကျော် ဦးချစ်မောင် တို့နှင့်အတူ စာရေးဆရာ၊ သတင်းစာဆရာ တစ်ဦး အနေဖြင့် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်ခဲ့သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ကာလတွင် ကျိုက်လတ်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ ခိုလှုံခဲ့သည်။ ဂျပန်ခေတ်တွင် ရန်ကုန်၌ ပြန်လည် အခြေချ၍ မြန်မာပြည် ရုပ်ရှင်အသင်းကြီး၏ ငွေထိန်းအဖြစ် တာဝန် ပေးအပ်ခံရသည်။ ဂျပန်ခေတ်တွင် စာရေးဆရာအသင်းကြီးသို့ ကိုယ်ပိုင်စာအုပ် ဗီရိုသုံးလုံး ပေးလှူခဲ့သည်။ စစ်ပြီးနောက် လမ်းညွှန်သတင်းစာကို ပြန်လည် ထုတ်ဝေသည်။ သို့သော် အောင်မြင်မှု မရခဲ့ချေ။ သတင်းစာ ရပ်ဆိုင်းပြီးနောက် ထိုခေတ် ငွေနှစ်သောင်းကျော်တန် ပုံနှိပ်စက်ကြီးကို ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ဦးဆောင်သော ဖဆပလ အဖွဲ့ချုပ်ကြီးသို့ လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ရုပ်ရှင်လုပ်ငန်းကိုမူ သားဖြစ်သူ ဦးဖေကြိုင်အား ဦးဆောင်စေခဲ့သည်။
၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ လွတ်လပ်ရေးရချိန်တွင် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီး ဦးတင်၏ တိုက်တွန်းချက်အရ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး မင်းကြီး အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ထိုသို့ ဆောင်ရွက်နေစဉ် အကျင့်ပျက် အလုပ်သမား တစ်စုက ပစ်စာပစ်၍ တိုင်ကြားရာ ပုဂ္ဂိုလ်ရေး ထိခိုက်မှုများ ပါဝင်သောကြောင့် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် မိတ်ဆွေ ၁၁ ဦး ပူးပေါင်း၍ မြန်မာပိုင် ပထမဦးဆုံး ဗမာ့ ပြည်သူ့ဘဏ်ကို တည်ထောင်ကာ ဒါရိုက်တာ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ အသက်အရွယ်ကြောင့် တရားဓမ္မ ပြန့်ပွားရေး အတွက်လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဟံသာဝတီ ဦးညွန့်၏ အထူးယုံကြည် လေးစားခံရသော မိတ်ဆွေတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ဘဝနိဂုံး
ပဲရော့ ဦးဆန်နီသည် ၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂ဝ ရက် စနေနေ့တွင် သွေးတိုးရောဂါဖြင့် ရုတ်တရက် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ဇနီး ဒေါ်သန်းညွန့် ဒေါ်သိန်းချစ် နှင့် ဒေါ်သော်တင် တို့ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
ပန်ခွန် (အထက်)ရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
ပန်ခွန် (အထက်)ရွာ (Panghkun (Upper))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ ပန်ခွန် (ခေါ်)နမ့်ကွန်လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၈၀၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထော်ဗုံရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ထော်ဗုံရွာ(Htawbon)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ဒူရစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၉၀၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရိုးလေးရွာ၊ သပြေလှ
ရိုးလေးရွာ၊ သပြေလှ
သပြုကွင်းရွာ၊ ဓဓဓနုဘေးဓ
သပြုကွင်းရွာ၊ ဓဓဓနုဘေးဓ
မင်းတော်ရွာ၊ မှန်ပင်
မင်းတော်ရွာ၊ မှန်ပင်
ဆိုင်ဂါးတောဆိတ်
ဆိုင်ဂါးတောဆိတ်သည် ထူးခြားသောတောဆိတ်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ သိုးနှင့်တူ၍ အုပ်ဖွဲ့ကာ ဆိုက်ဗီးရီးယားလွင်ပြင်များတွင် ‌နေကြသည်။ ထို‌တောဆိတ်မျိုးကို ဆိုက်ဗီးရီးယန်းများက ချစ်စနိုး‌မွေးမြူထား‌လေ့ရှိသည်။
ပုံပန်းသဏ္ဌာန်
ဆိုင်ဂါး‌တောဆိတ်တို့တွင် သန်မာ၍ အချိုးအစားမကျသည့် ကိုယ်ထည်ရှိသည်။ ‌ခြေ‌ထောက်တိုသည်။ ဦးချိုများလည်း တို၍တွန့်လိမ်လျက်ရှိသည်။ နှာ‌ခေါင်းသည် ကြီးမား၍ ပွလွန်းသဖြင့်မြက်ကို စားရာတွင် အ‌ပေါ်သို့ရှုံ့‌ပေးရသည်။
တွေ့ရှိရာဒေသ
ဆိုင်ဂါးတောဆိတ်ကို ရုရှား၊ ကာဇက်စတန်နှင့် မွန်ဂိုလီးယားနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခွာစုံပါသော တိရစ္ဆာန်များ
အက်ဖ်-၄ ဖန်တွန် ၂
အမေရိကန်တို့၏ အက်ဖ် ၄ တိုက်လေယာဉ် သည် အသံထက် မြန်သည့် အင်ဂျင်နှစ်လုံးတပ် ၊ နှစ်ယောက်မောင်း ဗုံးကြဲ တိုက်လေယာဉ်ဖြစ်သည်။ အမေရိကန် ရေတပ်၊ ကမ်းတက်တပ်ဖွဲ့နှင့် လေတပ်တို့၏ အဓိက တိုက်လေယာဉ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဗီယက်နမ် စစ်ပွဲအတွင်း မြေပြင်တိုက်ခိုက်ရေးနှင့် ကင်းထောက်ခြင်းများတွင် ပြောင်မြောက်စွာ တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့သည်။ kill ratio မှာ 2.5 to 1 အဆင့်ရှိ၏။ ၁၉၆၀ တွင် စတင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၀ နှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များအတွင်း အဓိက တိုက်လေယာဉ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ပိုမိုခေတ်မှီသော တိုက်လေယာဉ်များနှင့် အစားထိုးလာခဲ့သည်။ စုစုပေါင်း (၅၁၉၅) စီး ထုတ်လုပ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
ဆင်ခြံ
ဆင်ခြံ
ကိုးကား
ဆင်ခြံ
သံလွင် (တူရိယာ)
သံလွင်(တူရိယာ)
သံလွင် တူရိယာကို ယခုခေတ် ဆိုင်းဝိုင်းများတွင် တွေ့နိုင်သေးသည်။ တီးဝိုင်းများတွင် စည်းအစား သံလွင်များကို တီးနေကြခြင်း ဖြစ်သည်။ သံလွင် တူရိယာကို ပုဂံခေတ် စည်တီးဝိုင်းများတွင် အသုံးပြုခဲ့ကြောင်း အစောဆုံး တွေ့ရှိရ၍ ပုဂံခေတ်ကတည်းက ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။
နိုဝင်ဘာ ၁၉၉၈
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နိုဝင်ဘာ ကဏ္ဍ:၁၉၉၈
ဗြော
ဗြော
ဗြောမှာ မြန်မာ့တူရိယာ စစ်စစ်ဖြစ်သည်။ ``ပလုပ်တုတ် ဗြုန်း ဗြော ဗြော´´ ဟူ၍ အသံထွက်သဖြင့် ဗြောဟု ခေါ်ကြဟန်တူသည်။ ဗြောမှာ ပတ်စာမပါရှိသောစည်ကို ဘုလုံးတပ်တုတ်ဖြင့် တီးခတ်ရသည်။ ဗြောအဖွဲ့တွင် ပလုပ်တုတ်တစ်ခု၊ ဗြောတစ်လုံး၊ နှဲတစ်လက်နှင့် စည်းဝါး၊ လင်းကွင်းတို့ပါကြသည်။ ရွှေဘုံနိဒါန်းတွင် အလောင်းစည်သူမင်းကြီး ဇမ္ဗူဒီပကို လှည့်လည်သည့်ကာလ ကျွန်းဦးသပြေပင်သို့ ရောက်သည် ထို ဇမ္ဗူ့သပြေပင်ကို လေ့လာ၍ လေခတ်သည့်အသံ၊ အရွက်အခက်ခြင်း ထိခိုက်သည့် အသံ၊ ဇမ္ဗူ့သပြေသီး ရေသို့ကြွေကျသံ၊ ရေမှတစ်ဖန် ပြန်ပေါ်သံတို့သည် ညီညွတ်စွာ မရှေးမနှောင်း ဖြစ်ကြ၍ ထိုအသံများကို အကြောင်းပြုကာ တူရိယာများ ပေါ်လာသည်ဟု ပါ၏။ ဗြောခေါ် စည်ပြောမှာမူ ဇမ္ဗူ့သပြေသီး ရေထဲမှ ပေါ်လာသည့် အသံကို အကြောင်းပြု၍ ပေါ်လာသော တူရိယာဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ရှေးကဗျာတို့၌ ``ကျွန်းဦးသပြေ၊ ညှာမှာကြွေသား၊
ကျပေတုံလှာ၊ ရေမျက်နှာထက်၊
သံဝါကျူးလွန်၊ နစ်လေဟန်တူ၊
ပြုတ်ပြုတ် ဟူ၍၊ ပေါ်မူထူးလည်၊
ပြုန်း ပြုန်း မြည်ရှင့်။ ။ ဟူ၍ စပ်ဆိုခဲ့ကြသည်။
ဗြောသည် အလွန်မင်္ဂလာရှိသော အဆောင်အရွက်တို့တွင်မှ အသုံးပြုသော တူရိယာဖြစ်သည်။ ယခုခေတ်တွင် အလှူမင်္ဂလာ အရာ၌တွင်မှ ဗြောကို သုံးကြသည်။ ရှေးမြန်မာ ဘုရင်ခေတ်က ထွက်တော်မူကြီး၌ စည်တော်ရွမ်း၍ ဗြောကို တီးရသည်။ အင်းဝခေတ် ရှင်ဘုရင်များ ထွက်တော်မူရာတွင် တီးမှုတ်ရသော စည်ဝိုင်း သုံးဝိုင်းအနက် စည်ပြောဝိုင်းမှ တဆင့် ဆင်းသက်လာသည်ဟု ယူဆရသည်။ ဗြောမှာ မြန်မာ့တူရိယာ စစ်စစ်ဖြစ်သော်လည်း မြန်မာတို့၌ ခေတ်မြုပ်နေခဲ့သည်။ သို့သော် ရွာစား စိန်ဗေဒါသည် ဗြောကို သစ်ဆန်းစေခဲ့သည်။ ``မြို့လယ်ကမဏ္ဍပ် - အရပ်မှာတဲ့ ကုသိုလ်´´အစချီ မင်္ဂလာ ဗြောညွန့်ကို တီထွင်၍ တစ်စခန်းသစ် စေခဲ့သည်။ သို့သော် စိန်ဗေဒါကြီး၏ ဗြောညွန့်ကို ဆိုင်းဝိုင်း ဖြင့်သာတီးလေသည်။ ထို့ကြောင့် ဗြောတုဟု ဆိုရပေမည်။
ထန်ပီးရွာ၊ မတူပီမြို့နယ်
ထန်ပီးရွာ(Thangpi)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ မတူပီမြို့နယ်၊ ဟရင်းထန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၀၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟရင်းထန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၉ ဦး၊ မ ၃၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၁၉ ဦး နေထိုင်သည်။
သပြေလှရွာမရွာ၊ သပြေလှ
သပြေလှရွာမရွာ၊ သပြေလှ
အုမ်း၏ နိယာမ
အုမ်း ၏ နိယာမ(Ohm's law) ဆိုသည်မှာ ဂျာမန် ရူပဗေဒ ပညာရှင် ဂျော့ ဆိုင်မွန် အုမ်း ၏ လေ့လာတွေ့ရှိချက် နိယာမများကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။
အုမ်းဆိုလိုသည်မှာ အစွန်း နှစ်ဘက်ရှိသောလျှပ်ကူးပစ္စည်းတခုတွင် ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသွားသော လျှပ်စီးကြောင်း(I ) သည် အစွန်း နှစ်ဘက်တလျှောက် ဖြစ်ပေါ် နေသော ပိုတင်ရှယ်ခြားနားခြင်း(V ) နှင့် တိုက်ရိုက်အချိုးကျကြောင်းတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ဂုံမင်းရွာ၊ မှန်ပင်
ဂုံမင်းရွာ၊ မှန်ပင်
အုမ်း၏ နိယာမ
အထက်ပါညီမျှခြင်းတွင် ပါဝင်သည့် သင်္ကေတများမှာ -
ဤနိယာမ၏ အမည်သည် ဂျာမန်လူမျိုး ရူပဗေဒပညာရှင် ဂျော့အုမ်း (Georg Ohm) ကို အစွဲပြုကာ ပေးထားသည်။ ဂျော့အုမ်းသည် ၁၈၂၇ ခုနှစ်တွင် သုတေသနကျမ်း တစ်ခုကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုကျမ်းတွင် အသုံးချလိုက်သော ဗို့အားတိုင်းတာမှုများ၊ ဝါယာကြိုးအလျားအမျိုးမျိုးကို အသုံးပြုထားသည့် ရိုးရိုးလျှပ်စစ်ပတ်လမ်းတစ်လျှောက်ရှိ လျှပ်စီးကြောင်း တိုင်းတာမှုတို့နှင့် ပတ်သက်သည်များ ပါဝင်သည်။ အုမ်းသည် သူ၏ လက်တွေ့စမ်းသပ်ချက်များ၏ ရလဒ်တို့ကို ညီမျှခြင်းတို့ဖြင့် ရှင်းပြခဲ့သည်။ သို့သော် သူ၏ ရှင်းပြချက်တို့သည် အထက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည့် ခေတ်မှီညီမျှခြင်းထက် အနည်းငယ် ရှုပ်ထွေးနေခဲ့သည်။ အသေးစိတ်ကို သမိုင်းတွင် ကြည့်ပါ။
သမိုင်း
အချိန်သည် ၁၇၈၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် ဖြစ်သည်။ ဂျော့အုမ်း၏ လုပ်ဆောင်မှုများ မပြုခင်က ဖြစ်သည်။ ဟင်နရီကာဗန်ဒစ်သည် အလျားအမျိုးမျိုး၊ အချင်းအမျိုးမျိုးရှိသည့် ဖန်ပြွန်များ၊ Leydeen ခရားများတွင် ဆားဖျော်ရည်တို့ကို ထည့်ကာ စမ်းသပ်ခဲ့သည်။ အားပြင်းသော လျှပ်စစ်ရှော့သည် သူ့အား ခံစားရစေပြီး လျှပ်စီးကြောင်းကို တိုင်းတာခဲ့သည်။ သူ၏ ခန္ဓာကိုယ်တွင် လျှပ်စီးကြောင်းများ စီးဆင်းနေသည်။ ကာဗန်ဒစ်က လျှပ်စီးကြောင်းသည် ဗို့အားနှင့် တိုက်ရိုက်ပင် ပြောင်းလဲသည်ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ သူသည် သူ၏တွေ့ရှိမှုရလဒ်တို့ကို အခြားသိပ္ပံပညာရှင်တို့ကို ပြောဆိုဆက်သွယ်မှု မလုပ်ခဲ့ပေ။ သူ၏ တွေ့ရှိမှုများကို ၁၈၇၉ ခုနှစ်တွင် Maxwell က ထုတ်ဝေသည့်အချိန်မတိုင်ခင်အထိ မသိကြပေ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အီလက်ထရွန်းနစ်အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်
အောက်ကျင်းစုရွာ၊ ဓဓဓနုဘေးဓ
အောက်ကျင်းစုရွာ၊ ဓဓဓနုဘေးဓ
လင်းပုန်းရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ်
လင်းပုန်းရွာ (Linpone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ မအူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၉၂၈ ဖြစ်သည်။
မြေလျှောက်ငှက်လည်နီမဲ
မြေလျှောက်ငှက်လည်နီမဲ (White-tailed Rubythroat) ကို ဟိမဝန္တာတောင်တန်း၊ အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:တိဗက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဟိမဝန္တာတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
နမ့်ဟူးရွာ၊ ဟိုနား
နမ့်ဟူးရွာ (Namhu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ဟိုနားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၅၆၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုနားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၇၆ ဦး၊ မ ၁၆၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၇၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်ဇလပ်
တောင်ဇလပ်ကို လက်ထုတ်သိမ်ဟုလည်း ‌ခေါ်သည်။ ရုက္ခဗေဒအလိုအားဖြင့် ‘ရိုက်ရှား တိုမင်တို စား’ဟု‌ခေါ်၍၊ ‘အဲ‌ပေါ့ ဆီ‌နေဆီအီး’ မျိုးရင်းတွင်ပါဝင်သည်။ ‌တောင်ဇလပ်ပင်သည် အမြင့်‌ပေ ၄၀ ထိ ကြီးထွားနိုင်၍ လုံးပတ် ၃-၄ ‌ပေ ရှိနိုင် သည်။ အထက်နှင့် ‌အောက်မြန်မာနိုင်ငံရှိ လယ်ကွင်းများ၊ ‌တောင်နိမ့် သစ်‌တောများတွင် ‌ပေါက်‌ရောက်ကြသည်။ အသားမှာဖြူ၍ အ‌တော်အတန် မာ‌ကျောသည်။ အသားကုဗ‌ပေ တစ်ပေလျှင် အ‌လေးချိန်‌ပေါင် ၄၀ မျှရှိ သည်။ ထိုအသားကို အိမ်‌ထောင်ပရိ‌ဘောဂပစ္စည်းများ၊ ‌သေတ္တာနှင့် ဘီးများပြုလုပ်ရာတွင် အသုံးပြုကြသည်။
ပန်းပုနှင့် ပန်းပွတ်လုပ်ငန်းများအတွက်သုံးရန်လည်း အ‌ကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။ အရွက်များမှ မဲနည်‌ရောင် ဆိုး‌ဆေးတစ်မျိုးထွက်၍ အ‌စေ့များကို စားနိုင်သည်။ အ‌ခေါက်နှင့် အမြစ်များကို ‌မြွေ၊ ကင်းမြီး‌ကောက်ကဲ့ သို့‌သော အဆိပ်ရှိသတ္တဝါများကိုက်လျှင် အဆိပ်‌ဖြေ‌ဆေးအဖြစ် သုံးကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ချင်းပြည်နယ်တွင်မူ တောင်ဇလပ်ပန်းကို အမျိုးသားပန်းအဖြစ် အမြတ်တနိုး တန်ဘိုးထားကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ တောင်ဇလပ်ဖြူ၊ တောင်ဇလပ်နီ၊ တောင်ဇလပ်ဝါ အပင်မျိုးစိတ်များကို မျိုးတုန်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ရမည့် သဘာဝအပင်စာရင်းတွင် သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သစ်ပင်များ ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားသင်္ကေတများ
မကျန်ခူးရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
မကျန်ခူးရွာ(Makyanghku)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ဒူရစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၉၁၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆားတုံးရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆင်တဲရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
ဆင်တဲရွာ (Sinte)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ ဆင်တဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၄၀၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆင်တဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၄၈ ဦး၊ မ ၂၇၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၀၂၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အုပ်ဖိုစု
အုပ်ဖိုစု
သပြုပင်ကွင်းရွာ၊ သပြေလှ
သပြုပင်ကွင်းရွာ၊ သပြေလှ
တူးချောင်းရွာ၊ အင်းမ
တူးချောင်းရွာ၊ အင်းမ
ပင်မှည့်
ပင်မှည့် (Passiflora edulis; passion fruit) သည် ဘရာဇီးနိုင်ငံတောင်ပိုင်းမှ ပါရာဂွေးနိုင်ငံတလျောက်နှင့် အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းတို့တွင် တွေ့ရသော ဒေသမျိုးရင်း နွယ်ပင်ဝင်ဖြစ်သည်။ ချို၍ အစေ့များသော ပင်မှည့်ပင်ကို အပူပိုင်းနှင့် အပူလျော့ပိုင်းဒေသများတွင် စီးပွားဖြစ် စိုက်ပျိုးကြသည်။
နတ်သျှင်နောင် (သီချင်း)
နတ်သျှင်နောင် သီချင်းသည် တေးရေး အလင်္ကာကျော်စွာ မြို့မငြိမ်း ၏ ထင်ရှားသောသီချင်းတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။ နတ်သျှင်နောင်၏ဘဝ စစ်ထွက်ယောက်ျားတစ်ဦး၏ ခံစားချက်ကို ဖွဲ့ဆိုထားသောသီချင်းဖြစ်သည်။ နတ်သျှင်နောင်၏ စစ်ချီမယ်ဘွဲ့ရတု ပထမအပိုဒ် "ပေါ်နွေလှလျှင်" ကိုသီချင်းတွင်ထည့်သွင်းရေးဖွဲ့ထားသည်။ ရှေ့တမ်းရောက်စစ်သားများ၏ အိမ်သူသက်ထားကို လွမ်းသည့်အခါ ညဉ်းတွားလေ့ရှိသော သီချင်းတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။ မူရင်းအဆိုတော်မှာ ပြည်လှဖေ ဖြစ်ပြီး ကိုမင်းနောင်၊ ဝင်းဦး ၊ မျိုးမြင့်လေး၊ လွှမ်းမိုး၊ မန္တလေးသိန်းဇော် စသည့်နာမယ်ကျော်အဆိုတော်များပြန်လည်သီဆိုထားသော သီချင်းတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။
သီချင်းစာသား
နတ်သျှင်နောင်
(တပ်တော်ဦးဆီ မျှော်လိုက်ပြန်တော့
ရဲတံခွန်တွေလေကစား ကြွားတလူလူဝေ
တံခွန်တွေအလံတွေ ရဲမာန်ပွှားလောက်ပေ)၂
သေပစေ ရင်ကိုမြေကတုတ်လို
မဆုတ်မတွန့် မရွံ့တဲ့သူတွေ
သတ္တိပြောင်ထောင်ထောင်မောင်းမောင်း
သူရဲကောင်းတို့လက္ခဏာညီပေ
မြင်းသည်တော်တွေ ခြေသည်တော်တွေ
မြင်းခလုတ် ဆင်ခလုတ် ကတုတ်တာတွေ
အစောင့်အနေစီမံဗိုလ်ခြေ....
စစ်ဆင်တွေတသီတတန်း စစ်စခန်းချရာမြေ။
မကြီးကုန်းရွာ၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်
မကြီးကုန်းရွာ (Magyikone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်၊ အင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၆၇၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယင်းမာပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နတ်သျှင်နောင် (သီချင်း)
သီချင်းစာသား
မိုးသက်တွေလေဝှေ့လို့ တရွေ့ရွေ့ယူသလေ)၂
တိမ်ဦးလေပြည် လွမ်းငွေ့ကိုစေ
ဖော်မစုံကျွှမ်း လွမ်းစိတ်တွေပွေ
ချစ်တဲ့သူဓာတုကလျာဆွေ လွမ်းရတဲ့ဖြစ်အင်
ထင်မြင်မိစေတဲ့ ဘုရားတိုင်စစ်ချီရတုတွေရေးလို့
ဩော်... ကျေးငှက်ကိုစေလိုစေ
ဖြေလည်းငယ် ပြေပြေပါနိုင်ပဲ
စစ်ထွက်ဆဲ တောင်ငူဘုရင်မှာလေ
~ပေါ်နွေလလျှင်... တောင်ကခြိမ့်မြူး ...မင်းလွင်ဦးနှင့်
ပျံပျူးချုပ်ဆိုင်း... မုန်တိုင်းဆင်လို...
တိမ်ညို့မှိုင်းထပ်... ပြတ်လျှပ်ပြကာ...
စိမ်းဝါမိုးပန်း... ထွေထွေစွန်းက
ရေသွန်းသာကြည်ပျော်ရမည်ကို...
မြရည်သက်မှတ် ရောက်ခဲ့လတ်ဟု ချစ်ထွက်တင်သည်...
ကြာညွှတ်ဖယောင်း... နေရှိန်ပျောင်းလို့...
ဆင့်လောင်းလွမ်းဝှန် ရှိလိမ့်ဟန်ကို...
တိမ်စွန်လေလျှင်... ဖူးရောက်ချင်သည်...
ငှက်သွင်ပျံကြွမတက်သော်။
(ပိတောက်တွေ... ရွှေရည်လူးကြမယ့်အနေ
ပုလဲငုံစံပယ်ဖြူ ဖူးခိုက်ဝေဝေ
ပန်းမျိုးစုံရာသီစုံကူးခဲ့ပေါ့လေ
ချစ်သူကိုရည်စူး ခူးတဲ့လို့ခြွေ)၂
စစ်မြေမှာ ကြာညောင်းရက်ရှည်
ရောက်မယ် အထင်နဲ့ မျှော်တဲ့သူ ပူဗျာပွေ
တတွေးတွေး ဆွေးရှာရော့မယ်လေ
(တောင်ကညိုပြိုတော့မယ် မှိုင်းမှိုင်းမှုန်ဝေ
လွမ်းစာတွေ ရွှေပေထက်မှာ တင်ရှာပေ...။
ဓနုဘေးရွာမရွာ၊ ဓဓဓနုဘေးဓ
ဓနုဘေးရွာမရွာ၊ ဓဓဓနုဘေးဓ
ကိုးကား
အိမ်ထောင်စု ပေါင်း ၃၀၅ ဗမာကရင် လူမျိုးများနေထိုင်ရာရွာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကိုးကွယ် မိုးကုတ်ရိပ်သာ အမှတ်စဉ် ၁၉၅ ရှိပါတယ် ဝါတွင်းကာလတွင် တရားစခန်းများ ဖွင့်လှစ်လျက်ရှိသည်။ တရားထိုင်းလိုသော ဓမ္မမိတ်ဆွေတို့အား ဖိတ်ကြားအပ်သည်
လွယ်လုံရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်
လွယ်လုံရွာ (Loilong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ ခေါင်းအီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၇၇၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခေါင်းအီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၂၀ ဦး၊ မ ၃၅၂၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၀၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ပုဒ်ဖြတ်ပုဒ်ရပ်
ပုဒ်ဖြတ်ပုဒ်ရပ် (Punctuation သို့မဟုတ် Interpunction) ဆိုသည်မှာ ‌စာသားများ၏ ဆိုလိုသည့်အဓိပ္ပာယ်ကို စာဖတ်သူတို့အား ပေးစွမ်းနိုင်ရန်အတွက် စကားလုံးများခြားခြင်း၊ သင်္ကေတများထည့်ခြင်း စသည်တို့ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်သည်။