cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
အမ္ဗသုတ်
(၄) အတွင်းလည်းမှည့် အပြင်အပ၌လည်း မှည့်ဝင်းသော သရက်သီး-ဟူသော သရက်သီး လေးမျိုးနှင့်တူသော ပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုးကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ထော်သာရွာ၊ မော်လိုက်မြို့နယ်
ထော်သာရွာ (Htawthar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ မော်လိုက်မြို့နယ်၊ ထော်သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၁၂၁ ဖြစ်သည်။
လုံးပိုးကျောင်းရှေ့ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထော်သာရွာ၊ မော်လိုက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မော်လိုက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂွေးတောက်ကျင်းရွာ၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်
ဂွေးတောက်ကျင်းရွာ (Gwaytaukkyin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်၊ အောင်းပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၂၃၀ ဖြစ်သည်။
ကျောင်ကုတင်ရွာ၊ မြင့်ဂါ
ကျောင်ကုတင်ရွာ၊ မြင့်ဂါ
NGC 11
NGC 11 သည် အင်ဒရိုမီဒါ ကြယ်စုတန်းထဲတွင် တည်ရှိသည့် ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်သည်။
ကျုံဖား (အောက်စု)ရွာ၊ ကျုံဖါး
ကျုံဖား (အောက်စု)ရွာ၊ ကျုံဖါး
တပွတ်တလုပ်ကလေးရွာ၊ လပွတ္တလုပ်ကလေး
တပွတ်တလုပ်ကလေးရွာ၊ လပွတ္တလုပ်ကလေး
ခအိဇုဘူတာ
ခအိဇုဘူတာ  (貝津駅 ခအိဇု - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အအိချိခရိုင်၊ တိုယောတမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
လွယ်ဆောင်ရွာ၊ မိုးနဲမြို့နယ်
လွယ်ဆောင်ရွာ (Loihsawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုးနဲမြို့နယ်၊ ကုန်းလွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၂၉၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်းလွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၂၈ ဦး၊ မ ၉၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးနဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်တောရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
အင်တောရွာ (Intaw)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ အင်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၉၆၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်တောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၂၂ ဦး၊ မ ၆၆၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၈၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အရာတော်မြေ
ဘုရင့်မြေရာများကိုခေါ်သည်။ (က) နန်းစဉ်အရာတော်မြေ = မိုဃ်းဦးကျ နယုန်လမှာ လယ်ထွန်မင်္ဂလာပြုမြဲဖြစ်သော ဘုရင်ပိုင် လယ်တော်၊ (ခ) စုံသေ အမွေပြတ် အရာတော်မြေ = အမွေစား အမွေခံမရှိ၍ သိမ်းပိုက်ထားသောမြေ၊ (ဂ) သိမ်းစု အရာတော်မြေ = ရာဇဝတ်မှုကျုးလွန်သူတို့ထံမှ သိမ်းယူထားသောမြေ၊ (ဃ) ယွန်းပေါင်းပါမြေ = ယွန်းပေါင်း ပုရပိုက်တွင် ရေးမှတ်တင်ထားသည့် မိဖုရားခေါင်ကြီးပိုင်မြေဟု အရာတော်လေးမျိုးရှိ၏။
ခိုင်းဇဲဘူတာ (နဂါနို)
ခိုင်းဇဲဘူတာ  (海瀬駅 ခိုင်းဇဲ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နဂါနိုခရိုင်၊ မိနမိဆခုတိုင်း၊ ဆခုဟိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခိုင်း − ယာမတိုဘူတာ
ခိုင်း − ယာမတိုဘူတာ  (甲斐大和駅 ခိုင်း − ယာမတို - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ယာမနရှိခရိုင်၊ ခိုးရှူးမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ယေရှုနှင့် မေရီ ကွန်ဘင့်ကျောင်း (ဒေလီ)
ဒေလီမြို့၊ အန္ဒိယနိုင်ငံရှိ ယေရှု နှင့် မေရီ ကွန်ဘင့်ကျောင်း (Convent of Jesus and Mary (Delhi)) ကို အများအားဖြင့် အတိုကောက် CJM အဖြစ် အသိများပြီး၊ နိုင်ငံ၏ ဂုဏ်ထူးဆောင် အမျိုးသမီးသီးသန့်ကျောင်း တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၁၉၁၉ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့ပြီး၊ ယေရှု နှင့် မေရီ ကွန်ဘင့်ကျောင်းများ၏ လက်ခွဲကျောင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ယူကေ၊ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံတို့တွင်လည်း ရှိသည်။
စာဖြူစုရွာ၊ လပွတ္တလုပ်ကလေး
စာဖြူစုရွာ၊ လပွတ္တလုပ်ကလေး
ခိုင်းဇခိဘူတာ
ခိုင်းဇခိဘူတာ  (海崎駅 ခိုင်းဇခိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုအိတခရိုင်၊ ဆိုင်းခိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဩဂတ်စတက်ဆီဇာ
ငယ်စဉ်ဘဝ
အမည်ရင်းမှာ ဂီယာ့စ် အော်တေးဗီယာ့စ် (Gaius Octavius) ဖြစ်ပြီး အများက အော်တေးဗီးယန်း (Octavian) ဟု အခေါ်များသည့် ဩဂတ်စတက်ဆီဇာကို မိဘများသာမက အဖိုးဖြစ်သူကပါ သားအဖြစ်မွေးစားပြီး လူလားမြောက်ချိန်ထိ နိုင်ငံရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ပတ်သက်သည့် ပညာရပ်များကို ထိုအဖိုးက ကောင်းစွာသင်ကြားပေးခဲ့သည်။ အဖိုးမှာ အခြားသူမဟုတ်။ နာမည်ကြီး ဂျူးလိယက်ဆီဇာ (Julius Caesar) (ဘီစီ ၁၀၀-၄၄) ဖြစ်သည်။ ဘီစီ ၄၄ တွင် ဂျူးလိယက်ဆီဇာ လုပ်ကြံခံရပြီး ရောမနိုင်ငံရေးနယ်ပယ်တွင် အဆက်မပြတ် အာဏာလုပွဲများ ဖြစ်ခဲ့ရပြီး ပြည်တွင်းစစ်ဟု ဆိုရလောက်အောင်ပင် စစ်ပွဲများဖြစ်ခဲ့သည်။
အာဏာရရန် စွမ်းဆောင်ခြင်း
ဆီဇာကွယ်လွန်လေသော် အော့တေး ဗီးယပ်သည် ရောမမြို့သို့ပြန်လာ၍ ဂီယာ့စ် ဂျူးလီယပ် ဆီဇာ အော်တေးဗီးယန်းဟူသော အမည်ကို ခံယူလေသည်။ ဆီဇာ ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရောမနိုင်ငံရေး အခြေအနေမှာ ရှုပ်ထွေး လျက်ရှိသည်။ ဆီဇာ၏လက်ရုံးဖြစ်သော မတ်အန်တိုနီကလည်း ရောမမြို့ကို အုပ်ချုပ်လျက်ရှိသည်။ ဆီဇာကိုလုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခဲ့ ကြသော သမ္မတဂိုဏ်းသားတို့လည်း ရောမနိုင်ငံ အရှေ့ပိုင်းတွင် မင်းမူလျက်ရှိကြသည်။ အော်တေးဗီးယန်း တစ်ယောက်လည်း ထိုစစ်ပွဲများ၊ အာဏာလုပွဲများတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ လူငယ်ဖြစ်သည့်အပြင် ဂျူးလိယက်ဆီဇာ၏ မွေးစားသားဖြစ်သည် ဆိုသည့်ဂုဏ်လောက်သာရှိသဖြင့် အများကပင် ဂရုတစိုက်မရှိခဲ့ကြပေ။ သို့သော် ဦးလေး၏ပညာအမွေကို ကောင်းစွာဆက်ခံခဲ့သည့် အောက်တာဗီယံသည် ထိုအချက်ကိုပင် ပါးနပ်စွာအသုံးချပြီး ဂျူးလိယက်ဆီဇာ၏ သူရဲကောင်း ၃၀၀၀ ဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် မြင်းတပ် (လီဂျင်းစ်-Legions) ၏ ထောက်ခံမှုကို အလျင်ရယူသည်။ ထိုနောက် ပြိုင်ဖက်များကို ဖယ်ရှားပြီး ထိပ်ဆုံးရောက်သည်အထိ တက်လှမ်းခဲ့သည်။ သို့သော် အများစုဖြစ်သည့် ကျန်တပ်ဖွဲ့များက အော်တေးဗီးယန်း၏ မိတ်ဆွေရင်းဖြစ်သူ မက်ခ် အန်တိုနီ (Mark Antony) ကို ထောက်ခံခဲ့ကြသဖြင့် စစ်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် စစ်ခဏနားချိန် ဘီစီ ၃၆ တွင် ရောမ၏နယ်ပယ်ကြီးမှာ အရှေ့နှင့်အနောက်ဟု ထင်ထင်ရှားရှားပင် နှစ်ခြမ်းကွဲတော့သည်။ အရှေ့ဘက်ခြမ်းကို မက်ခ် အန်တိုနီက အုပ်ချုပ်ပြီး အနောက်ခြမ်းကို အောက်တာဗီယံက အုပ်ချုပ်သည်။
အုပ်ချုပ်သူဘဝ နှင့် ကွယ်လွန်ခြင်း
ဂျူးလိယက်ဆီဇာ လုပ်ကြံခံရပြီးနောက်တွင် ဖြစ်ပွားသည့် အာဏာလုပွဲများကြောင့် ပြည်သူတို့အနေဖြင့် သမ္မတစနစ်ကို အယုံအကြည်ကင်းကာ မိမိတို့၏ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်မည့် မင်းကောင်းမင်းမြတ်ကို မျှော်လင့်နေကြချိန်ဖြစ်သည်။ ထိုအချက်ကို ကောင်းစွာနားလည်သည့် အောတေဗီယံသည် အာဏာရသည်နှင့် စစ်ပွဲကာလများတွင် ရက်စက်စွာ တိုက်ခိုက်တတ်သည့် ပုံမှ အလွန်ပင် ကြင်နာသနားတတ်သူအဖြစ် ပြောင်းလဲလာပြီး လူအများအကျိုးကို ထမ်းရွက်တော့သည်။
ရှေးဦးစွာ သမ္မတနိုင်ငံ ပြန်လည်ထူထောင်ပေးမည်ဟုဆိုကာ ရာထူးအားလုံးမှ နုတ်ထွက်ပေးပြီး လွှတ်တော် (ဆီးနိတ်) အဖွဲ့ဝင်များကို စိတ်ကျေနပ်စေရန် ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် လွှတ်တော်က ဩဂတ်စတက်ဆီဇာ (အဓိပ္ပာယ်မှာ ထိပ်ဆုံးက ပြည်သူ - Princeps) ဟူသောဘွဲ့ဖြင့် ဂုဏ်ပြုခဲ့သည်။ အမှန်တကယ်တွင် ရောမရှိတပ်များကိုသာ လက်လွတ်ပြီး စပိန်၊ ဂေါလ် (ယနေ့ပြင်သစ်) နှင့် ဆီးရီးယားနယ်များမှ တပ်များကိုမူ လက်အောက်တွင် ဆက်လက်ထားရှိနေသေးသည်။
ကတိအတိုင်း သမ္မတနိုင်ငံ ထူထောင်ပေးသော်လည်း အမည်ခံမျှသာဖြစ်သည်။ အမှန်အစစ် အာဏာရှင်မှာ ဩဂတ်စတက်ဆီဇာ သာဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ လွှတ်တော်ကို ကောင်းစွာ အရေးပေးဆက်ဆံသဖြင့် ၎င်း၏စိတ်ဆန္ဒရှိသလောက်ကို အတားအဆီးမဲ့ပင် ထောက်ခံပေးခဲ့ကြသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ အေဒီ ၁၄ သူကွယ်လွန်ချိန်တွင်မူ သမ္မတစနစ်မှ ဘုရင်စနစ်သို့ ပြန်လည်ကူးပြောင်းပြီး ဖြစ်သဖြင့် မွေးစားသား (မယားပါသား) ဖြစ်သူက ဧကရာဇ်အဖြစ်နှင့် အတားအဆီးမရှိ ငြိမ်းချမ်းစွာပင် နန်းတက်နိုင်ခဲ့သည်။
စွမ်းဆောင်ချက်များ
သမိုင်းတွင် ဩဂတ်စတက်ဆီဇာ ကဲ့သို့ ပြည်သူ့အကျိုးပြု လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် အာဏာရှင်မှာ ရှာမှရှားသည်ဟုဆိုရမည်။
မိသားစုဘဝ
သားယောက်ျားမထွန်းကားပေ။ တူတစ်ယောက်နှင့် မြေးနှစ်ယောက်တို့က သူ့အလျင် ကွယ်လွန်ကြသဖြင့် အမွေဆက်ခံရန် မယားပါသားဖြစ်သူ တီဗာရီယက်စ် (Tiberius) ကို မွေးစားခဲ့ရသည်။ သို့သော် ၎င်းတို့နောက်ဆက်ခံသည့် မင်းများတွင် မင်းဆိုးမင်းညစ်များ ပါဝင်လာသဖြင့် အချိန်တိုအတွင်း မင်းဆက်ပြတ်ခဲ့သော်လည်း ရောမအင်ပါယာမှာ နှစ် ၂၀၀ နီးပါးထိ မပြိုကွဲသည့်အတွက် ဩဂတ်စတက်ဆီဇာ၏ ကျေးဇူးကြီးသည်ဟုဆိုနိုင်သည်။
အချုပ်ဆိုရလျှင် ဩဂတ်စတက်ဆီဇာကို မဟာအလက်ဇန္ဒား၊ ဂျင်ဂစ်ခန်၊ နပိုလီယန်နှင့် ဂျော့ချ် ဝါရှင်တန် အစရှိသည့် တိုင်းပြည်ထူထောင်သူ၊ နယ်ပယ်သိမ်းသွင်းရေးသမား၊ စစ်ဗိုလ်ချုပ်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြသော်လည်း အားလုံးထက် ဩဂတ်စတက်ဆီဇာ၏ ဩဇာနှင့် အကျိုးပြုမှုက ပိုရှည်ကြာသည်၊ ပိုကြီးကျယ် ခမ်းနားသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။
နီတာယဉ်ယဉ်မေ၊ ဒေါ်
ယဉ်ယဉ်မေ (နီတာ)သည် သူမ၏ အိမ်တွင် အင်္ဂလိပ်စာ အချိန်ပိုင်း သင်ကြားပို့ချသူတစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး၊ ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဗြိတိသျှသံရုံးတွင် အလုပ်လုပ်ကိုင်နေစဉ် လစဉ်မဂ္ဂဇင်းများသို့ ကလောင်အမည် မေအောင်စိုးအဖြစ် စာများရေးသားခဲ့သည်။ ဗြိသိသျှသံရုံး တာဝန်ခံများသို့ သတင်းများပေးပို့သည်ဟု မြန်မာစစ်အစိုးရမှဆိုကာ  သူ့အား အကြိမ်ပေါင်းများစွာ ဖမ်းဆီးခဲ့၍ ထောင်ဒဏ် သုံးနှစ်ကျခံခဲ့ရသည်။ ယခုတွင် လန်ဒန်မြို့ရှိ ဘီဘီစီ မြန်မာပိုင်းတွင် အလုပ်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။
နေမျိုး (ကာတွန်း)
နေမျိုးသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဝတ္ထုတို၊ ကဗျာ၊ ဆောင်းပါး၊ ကာတွန်းများ ရေးသားသောသူ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ နေမျိုးသည် အဖဆိုင်းဆရာကြီး ဦးစိန်တင်ဟန်၊ အမိ ဒေါ်စိန်ရင်တို့မှ ၁၃၂၄ ခုနှစ်၊ တပေါင်းလဆန်း (၁၀)ရက်နေ့ (၁၉၆၃ခုနှစ်)တွင် မန္တလေးမြို့၌ မွေးဖွား၊ မွေးချင်း(၆)ယောက်၌ ဒုတိယသားဖြစ်သည်။
အညာကုန်းရွာ၊ သင်္ဃန်းကုန်း
အညာကုန်းရွာ၊ သင်္ဃန်းကုန်း
နေမျိုး (ကာတွန်း)
အ .ထ .က (၁၄)၊ မန္တလေးတွင် အထက်တန်း ပညာသင်ယူခဲ့။
၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမြို့ ပန်တျာနှင့် ပန်းချီပန်းပုကျောင်းမှ ပန်းချီပညာကို Commercial Art အထူးပြုအောင်မြင်ခဲ့။
ဟန်သစ်မဂ္ဂဇင်း၌ ဝတ္ထုတို စတင်ရေးသား။ ဝတ္ထုတို၊ ကဗျာ၊ ဆောင်းပါး၊ ကားတွန်းများ ရေးသားလျက်ရှိ။
၄၉၇၊ ပြည်တော်သာ၊ တမ္ပဝတီ၊ မန္တလေးမြို့တွင် နေထိုင်။
ရေးသားသော စာအုပ်များ
အအေးလွန်ရာစုနှစ် နှင့် အခြားဝတ္ထုတိုများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကာတွန်းဆရာများ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:၁၉၆၃ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ဖောင်းကွဲရွာ၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်
ဖောင်းကွဲရွာ (Hpaungkwe)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်၊ ဖောင်းကွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၀၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖောင်းကွဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၀၈ ဦး၊ မ ၁၂၉၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေနံချောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုလက်ဝရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ကုလက်ဝရွာ(Kuletwa)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ မီးဇာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၄၃၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မီးဇာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၃၀ ဦး၊ မ ၇၆၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၉၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရစ်ချတ် စတီး
ဆာ ရစ်ချတ် စတီး (Sir Richard Steele; ၁၂ မတ် ၁၆၇၂ – ၁ စက်တင်ဘာ ၁၇၂၉) သည် အိုင်းရစ်လူမျိုး စာရေးဆရာနှင့် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ စတီးသည် စာမွန်စာပေများ ရေးသားသူအဖြစ်သာမက ပြဇာတ်များကိုရေးသားသူ အဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံရေးသမား အဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ကျော်စောသော အိုင်းရစ် အမျိုးသားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
စတီးသည် ၁၆၇၂ ခုနှစ် မတ်လတွင် အိုင်ယာလန်ပြည် ဒဗ္ဗလင်မြို့၌ မွေးဖွား၍ ၁၇၂၉ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့၌ ဝေလနယ် ကာမာသန်မြို့အနီး တွင် ကွယ်လွန်လေသည်။ မိမိနှင့်သက်တူရွယ်တူဖြစ်သော ဂျိုးဇတ်အက်ဒီဆန်နှင့်အတူ ချာတာဟောက်ကျောင်းနှင့် အောက်စဖို့ တက္ကသိုလ်တို့တွင် စာသင်ခဲ့လေသည်။ သို့သော် တက္ကသိုလ်၌ ဒီဂရီရပြီးသည်အထိ မနေဘဲ စစ်ထဲသို့ ဝင်ခဲ့ရာ၊ ကက်ပတိန်ရာထူးအထိ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၇ဝ၇ ခုနှစ်မှ ၁၇၁ဝခုနှစ် အတွင်း၌မူ သတင်းပြန်ကြားဖြန့်ချိရေးအရာရှိအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ပါလီမန်အမတ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သို့သော် 'ကရိုက်ဆစ်' သတင်းစာတွင် သူတစ်ပါးအား အသရေပျက်စေသော ရေးသားမှုကြောင့် ပါလီမန်အမတ်အဖြစ်မှ ထုတ်ပယ်ခြင်း ခံရလေသည်။ ထို့ပြင် စတီးသည် စိတ်ဓာတ်ပြင်းထန်လှသော ဝှစ် ပါတီဝင်တစ်ယောက် ဖြစ်ရကား ၁၇၁ဝ ပြည့်နှစ်၌ တိုရီပါတီဝင်များ အာဏာရလာသောအခါတွင် သတင်းပြန်ကြား ဖြန့်ချိရေးရာထူးကို စွန့်လွတ်လိုက်ရလေသည်။ စတီးသည် ပထမဂျော့ဘုရင်လက်ထက်၌ ရာထူးအမျိုးမျိုးတွင် ထမ်းရွက်ခဲ့ပြီးလျှင် ၁၇၁၅ ခုနှစ်တွင် ဆာဘွဲ့ဖြင့် ချီးမြှင့်သူကောင်းပြုခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သူသည် နာမည်ကျော် ကစ်ကက်ကလပ်၏ အသင်းသားတစ်ယောက်ဖြစ်ပြီးလျှင်၊ ၁၇ဝ၇ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာကျော် စာရေးဆရာကြီးဂျိုနသန်ဆွစ်နှင့် ပထမဆုံး စတင်သိကျွမ်းခဲ့သည်ဟု အဆိုရှိသည်။
သို့သော် ၁၇၁ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ယင်းတို့နှစ်ဦး၏ ရင်းနှီးခင်မင်မှု ပျက်ပြယ်သွားသည့်ပြင် စတီးသည် ငယ်သူငယ်ချင်း ရောင်းရင်းဖက်ဖြစ်သူ အက်ဒီဆန် နှင့်လည်း ၁၇၁၉ ခုနှစ်တွင် ခိုက်ရန်ဖြစ်ပွားခဲ့လေသည်။
မြူစွမ်
thumb|ထိုင်ဝမ်၌ မြူစွမ်ဖတ် လှန်းထားသည်ကို မြင်ရပုံ thumb|ကွမ်ကျိုးရှိ ဆိုင်တခုမှ မြူစွမ်ပြုတ် thumb|ဟင်းသီးဟင်းရွက်တို့ဖြင့် စီမံသော မြူစွမ်ကြော် မြူစွမ် (麵線) သည် ဂျုံကြာဆံတမျိုးဖြစ်ပြီး ဂျုံမှလုပ်သော ခေါက်ဆွဲဖတ်တို့၏ မျိုးကွဲတခုတည်း။ ဖူကျန့်ပြည်နယ်က အစပြုပြီး ဆန်ကြာဆံ၊ ပဲကြာဆံတို့နှင့် အတူပေ။
အမျှင်မှာ ပါး၍ သေးသဖြင့် မြူစွမ်အား ၂ မိနစ်ထက်ပို၍ ချက်ပြုတ်ရန် မလိုပေ။
ယဉ်ကျေးမှု
မြူစွမ်ကို တရုပ်ပြည်မ၌ အရေးပါသော ပွဲတော်တို့တွင် သုံးစားလေ့ ရှိပြီး ဖူကျန့်နယ်သားတို့ အရောက်အပေါက်များသည့် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများတွင်လည်း ပွဲလမ်းတို့၌ တည်ခင်းသည်ကို တွေ့နိုင်၏။
မြူစွမ်တွင် ထည့်တတ်သည်မှာ ဥအမျိုးမျိုး၊ ခရု၊ ဝက်အူ၊ သစ်ခေါက်မှို၊ အမဲသား၊ ကြက်သွန်နီ၊ ကြက်သွန်မြိတ်၊ သစ်စေ့လှော်အမျိုးမျိုးနှင့် ငါးခြောက်တို့ ဖြစ်သည်။
ယာဉ်
တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ လူကိုဖြစ်စေ၊ ကုန်ကိုဖြစ်စေ သယ်ယူပို့ဆောင်ပေးသော ကိရိယာကို ယာဉ်ဟုခေါ်သည်။ အထူးသဖြင့် ယာဉ်၌ ဘီးများ များသောအားဖြင့် ပါလေ့ရှိ သည်။ ယာဉ်သည် သမိုင်းမတင်မီ ခေတ်ကပင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့ လေသည်။ ယာဉ်ကို ကုန်းကြောင်း၊ ရေကြောင်းနှင့်လေကြောင်း ဟု သုံးမျိုးခွဲခြားနိုင်သည်။
ရှေးဦးအစက လူသည် ကုန်များကို ကိုယ်ပိုင် သယ်ယူ ပို့ဆောင်ပေးခဲ့ရသည်။ ထိုသို့ ပြုလုပ်ပေးရာတွင် ကုန်ကို ခေါင်းပေါ်တွင် ဖြစ်စေ၊ ကျောပေါ်တွင်ဖြစ်စေ တင်၍ တစ်နေ ရာမှ တစ်နေရာသို့ ပင်ပန်းစွာ ပို့ပေးခဲ့ရလေသည်။ ယခုတိုင် လည်း အချို့တောင်ပေါ်သားများသည် ကုန်များကို တောင်းတွင် ထည့်ပြီးလျှင် ထမ်း၍ ဖြစ်စေ၊ ရွက်၍ဖြစ်စေ ပို့ပေးနေရသေး သည်။ ထို့နောက်တွင် ထမ်းပိုးများကို ထွင်လာနိုင်ကြသဖြင့် ကုန်များကို ထမ်းပိုး၏ အစွန်းနှစ်ဘက်တွင် ချိတ်ဆွဲ၍ဖြစ်စေ၊ ထိုအစွန်းနှစ်ဘက်တွင် ချိတ်ဆွဲထားသည့် တောင်းများတွင် ထည့်၍ဖြစ်စေ ထားပြီးလျှင် ထမ်းပိုးကို အလယ်မှ ပခုံးဖြင့် ထမ်း၍ တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ ပို့ပေးလာနိုင်ခဲ့ကြသည်။ အချို့နေရာများတွင် စွတ်ဖားများကို ထွင်လာနိုင်ကြသဖြင့် ဇွတ်ဖားများဖြင့် ကုန်များကို ပို့ပေးခဲ့ကြလေသည်။
ထို့နောက် ကုန်းပေါ်တွင် သွားလာရာ၌ အသုံးပြုနိုင်ရန် ဘီးများကို ထွင်လာနိုင်ကြပြန်သည်။ ရှေးဦး ဘီးများသည် သစ်ပင်ကြီးတစ်ပင်၏ ပင်စည်ကြီးကို သာမန်အားဖြင့် အဝိုင်း လိုက် ကန့်လန့်ဖြတ်ထားခြင်းမျှသာ ဖြစ်သည်။ ပြီးမှ ထို သစ်ပြားဝိုင်း၏ အလယ်ဗဟိုတွင် အပေါက်ဖောက်ကာ ထို အပေါက်အတွင်းသို့ ဝင်ရိုးကို တပ်ထားကြသည်။ ထိုသို့ ဘီးကို ထွင်နိုင်ခဲ့ခြင်းမှာ ရှေးနှစ်ပေါင်း လေးငါးထောင်ခန့်က ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ ဘီးကိုထွင်နိုင်သောအချိန်တွင် လူသည် နွားနှင့် မြည်းများကိုပါ ယဉ်ကျေးအောင် မွေးမြူလာနိုင်ပြီး ဖြစ်သဖြင့် ထိုဘီးတပ်ယာဉ်များပေါ်တွင် လူကိုဖြစ်စေ၊ ကုန်ကိုဖြစ်စေ တင်ဆောင်ကာ တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ ပို့ပေးနိုင်ခဲ့ကြသည်။ နွားများအား ယာဉ်များတွင် အသုံးပြုခဲ့ ကြောင်းကို အီဂျစ်နိုင်ငံရှိ မှတ်တမ်းများတွင် တွေ့နိုင်ပေသည်။ ထိုသို့ ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သော အချိန်သည် ခရစ်မပေါ်မီ ဘီစီ ၂၇ဝဝ ခန့်က ဖြစ်၏။ မြင်းများကို အသုံးပြုနိုင်ခဲ့ကြသည်မှာ ထိုထက် နောက်ကျလေသည်။ အသုံးပြုသောအခါတွင်လည်း အထူး သဖြင့် စစ်များတွင်သာ အသုံးပြုခဲ့ကြကြောင်း တွေ့ရလေသည်။ ပထမတွင် ဗက်ဗီလုံးပြည်သားများက ဘီစီ ၂၁ဝဝ ခန့် က မြင်းများကို စတင်၍ အသုံးပြုခဲ့ကြကြောင်း တွေ့ရသည်။ ထို့နောက် နှစ်ပေါင်း ၄ဝဝ မျှ ကြာသောအခါတွင် အာရှ တိုက်မှ မြင်းများကို အီဂျစ်ပြည်သို့ ယူဆောင်လာကြပြီးလျှင် စစ်ရထားများကို ဆွဲစေခဲ့ကြသည်။ ( ဘီး--။) လူနှင့် ကုန်များကို တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ ပို့ပေးခြင်း သည် လူ၏တိုးတက်မှုတစ်ရပ်ပင် ဖြစ်သည်။ အတွေ့အကြုံ နည်းသူများသည် အောက်ကျ နောက်ကျဖြစ်၍ ကျန်ရစ်ခဲ့ကြ လေသည်။ ဂရိလူမျိုးများ နေထိုင်ရာတွင် တောင်ကြီးများ ကာရံလျက်ရှိသဖြင့် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး တွေ့ကြုံရန် လွန်စွာ ခဲယဉ်းခဲ့ကြသည်။ ရောမမြို့ကြီးကမူ အင်ပါယာချဲ့နိုင်တိုင်း လမ်းများကိုလည်း ဖောက်ပေးခဲ့လေသည်။ ယခုအခါ၌ ထင်ရှား လျက်ရှိသည့် လန်ဒန်၊ ပါရစ်၊ နယူးယော့၊ ကွန်စတန်တီနိုပယ် စသော မြို့ကြီးများကို ကြည့်လျှင် မြို့အတွင်း၌ ယာဉ်အမျိုး မျိုး သွားလာနိုင်သည့် လမ်းမကြီးများ ရှိနေပြီးလျှင် ထိုမြို့ကြီး များသည်လည်း မြစ်များပေါ်၊ ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းများပေါ် တွင် တည်ရှိနေကြသဖြင့် သွားလာရာ၌ လွယ်ကူသည့်အပြင်၊ ကုန်များကို ပို့ဆောင်ရာတွင်လည်း လွယ်ကူ၍ စရိတ်သက်သာ ကြလေသည်။
ကမ္ဘာ့တိုင်းပြည် အသီးသီးမှာပင် အိမ်၌ ယဉ်ကျေးအောင် မွေးမြူထားကြသော တိရစ္ဆာန်များကို လူနှင့် ကုန်များအား သယ်ဆောင်ပေးကြရာ၌ အသုံးပြုကြသည်ကို တွေ့ရလေသည်။ သဲကန္တာရအနီးနေ လူများသည် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် ကုလားအုပ်များကို အသုံးပြုကြရာ၊ ကုလားအုပ်များကို သဲ ကန္တာရ သင်္ဘောများဟုပင် ခေါ်စမှတ်ပြုကြသည်။ ကမ္ဘာ့အရှေ့ ဘက် နိုင်ငံများတွင် ဆင်များကို ယဉ်ကျေးအောင် မွေးမြူကြ ပြီးလျှင် လေးလံသည့်ဝန်များကို သယ်ဆောင်စေကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံရှိ သစ်ဆွဲဆင်များကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ ထို့အတူ တောင် အမေရိကတိုက်၌ လားမားကောင်များကို ယာဉ်များ ဆွဲစေ သည်။ တိဗက်ပြည်တွင် စာမရီကောင်များကို ဝန်ဆောင် တိရစ္ဆာန်များအဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။ ဗဲလဂျီယမ်နိုင်ငံတွင်မူ ခွေးများကို လှည်းများ အဆွဲခိုင်းကြသည်။
ချောင်းများ မြစ်များအနီး၌ နေထိုင်ကြသူများကလည်း လူတို့ ဘီးများကို မထွင်နိုင်ကြသေးမီနှင့် မြည်းများကို ယဉ် ကျေးအောင် မပြုလုပ်နိုင်သေးမီကပင်လျှင် သစ်ပင်၏ပင်စည်ကို ထွင်း၍ဖြစ်စေ၊ တိရစ္ဆာန်၏ အရေအတွင်းသို့ လေသွင်းပြီးလျှင် ဖြစ်စေ ပျဉ်ပြားတစ်ချပ်ဖြင့် လှော်ခတ်ပေးလျှင် လိုသည့်နေရာ သို့ သွားနိုင်ကြောင်း သိခဲ့ကြလေသည်။ ထိုသို့ သစ်ပင်၏ ပင်စည်ကို ထွင်းတတ်ကြရာမှ လှေများနှင့် ရွက်သင်္ဘောများ ကို လုပ်နိုင်သည်အထိ တိုးတက်လာခဲ့ကြသည်။ အီဂျစ်လူမျိုး တို့သည် သူတို့၏လှေများဖြင့် နိုင်းမြစ်အတွင်း သွားလာနိုင်ကြ ရုံမက မြေထဲပင်လယ်အထိ သွားလာနိုင်သော လှေကြီးများကို ပါ လုပ်နိုင်လာကြသည်။ ဖီနီရှန်တို့ကမူ သူတို့၏ လှေကြီးများ နှင့် ရွက်သင်္ဘောများပေါ်တွင် သူတို့တိုင်းပြည်မှ ကုန်များကို တင်ဆောင်ကာ ဂရိလူမျိုးတို့ နေထိုင်ရာသို့ သွားရောက်၍ ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားကြသည်။ သို့သော် ထိုစဉ်က ကမ်းမမြင် လမ်းမမြင်သော ပင်လယ်သမုဒ္ဒရာတို့သို့ကား မသွားနိုင်ခဲ့ကြ သေးချေ။ ၁၃ဝဝ ပြည့်နှစ်တွင်မှ အိမ်မြေ|ာင်ကို အသုံးပြုလာနိုင် ကြကာ ပင်လယ်သမုဒ္ဒရာများသို့ သွားလာနိုင်ခဲ့ကြသည်။ အိမ်မြေ|ာင်ကို မထွင်နိုင်ကြသေးမိီက နေ့အခါတွင် ကုန်းပေါ်ရှိ အမှတ်အသားများနှင့် ညဉ့်အခါတွင် ကြယ်များကိုသာ လမ်း ညွှန်အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြရသည်၊ ၁၄၉၂ ခုနှစ်တွင်မူ ကမ္ဘာ ကျော် ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးတစ်ဦးဖြစ်သော ကိုလံဗပ်သည် အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာကြီးကို ဖြတ်ကျော်နိုင်ခဲ့လေသည်။ နောက်နှစ်ပေါင်း ၃ဝ ကြာသောအခါတွင် မဂျဲလင်ဆိုသူက ကမ္ဘာကိုပင် ပတ်နိုင် ခဲ့လေသည်။
ကူးသန်းသွားလာရေးနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးသည် ၁၈ ရာစုနှစ်တိုင်သည်အထိ ခဲယဉ်း၍ စွန့်စားမှုတစ်ရပ် ဖြစ်ခဲ့သေး သည်။ ထိုရာစုနှစ်သို့ ရောက်သောအခါတွင်မူ သွားလာရေးနှင့် ပို့ဆောင်ရေးတွင် လွယ်ကူလာသဖြင့် စီးပွားရေးတော်လှန်မှုကြီး လည်း ဥရောပတိုက်နှင့် အမေရိကတိုက်တွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့လေ သည်။
အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် စီးပွားရေးတော်လှန်မှုကြီးသည် ၁၈ ရာစုနှစ် အလယ်ပိုင်းလောက်တွင် စတင်ဖြစ်ပေါ် ခဲ့လေသည်။ ထိုအချိန်တွင် မြို့တော်ဖြစ်သောလန်ဒန်မြို့မှ ကျောက်လမ်းမကြီး များသည် အဘက်ဘက်သို့ ဖြာထွက်လျက် ရှိသည်ကို တွေ့ရ လေသည်။ တူးမြောင်းများကလည်း ဝန်ကျယ်များဖြစ်သည့် ကျောက်မီးသွေးနှင့် သံကဲ့သို့သော ပစ္စည်းများကို ကုန်ချော ပြုလုပ်ပေးသည့် စက်ရုံကြီများရှိရာသို့ စရိတ်သက်သာစွာနှင့် ပို့ဆောင်ပေးနိုင်ကြလေသည်။
၁၉ ရာစုနှစ် အစပိုင်းလောက်တွင် ရေနွေးငွေ့ဖြင့် မောင်း နှင်သော မီးရထား၊ မီးသင်္ဘောများ စသော ကုန်းကြောင်းနှင့် ရေကြောင်းယာဉ်များ ပေါ်ထွက်လာကြပြန်သဖြင့် ကူးသန်း သွားလာရေးနှင့် ကုန်စည်များ ပို့ဆောင်ရေးတွင် ပို၍ လွယ်ကူ လာရုံမက စရိတ်လည်း ပို၍ သက်သာလာသည်။ ထိုကြောင့် နေရာအနှံ့အပြားမှ ကုန်ကြမ်းများကို ကုန်ချောဖြစ်လာသော အခါတွင်လည်း လိုသည့်နေရာများသို့ ပို့ဆောင်ပေးနိုင်လာ လေသည်။
ရေနွေးငွေ့ဖြင့် မောင်းနှင်သော ယာဉ်များ ပေါ်ပြီးနောက် တွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားဖြင့် ခုတ်မောင်းသော ဓာတ်ရထားနှင့် ထရော်လီ ဘတ်စကားတို့ကိုပါ ထွင်လာကြပြန်သည်။ ဓာတ် ရထားသည် သံလမ်းပေါ်တွင် ပြေး၍ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကို အပေါ်၌ သွယ်တန်းထားသော ဓာတ်ကြိုးတစ်ချောင်းမှ ရရှိ သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရန်ကုန်နှင့် မန္တလေးမြို့တို့တွင် ဓာတ် ရထားများ ရှိခဲ့ဘူးသည်။ ထရော်လီဘတ်စကားမှာ လျှပ်စစ် ဓာတ်အားကို အပေါ်၌ သွယ်တန်းထားသည့် ဓာတ်ကြိုး နှစ်ချောင်းမှ ရ၍ ရိုးရိုးလမ်းမပေါ်တွင် ပြေးနိုင်သည်။ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်မဖြစ်မီက ရန်ကုန်မြို့တွင် ထရော်လီဘတ်စကား များဖြင့် လူများကို သယ်ယူပို့ဆောင်ပေးခဲ့ဖူးလေသည်။ ကုန်းကြောင်းယာဉ်များတွင် မြင်းများကို ဆွဲစေသည့် မြင်းရထားများလည်း အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ယခုအခါတွင်မူ မြင်းရထားများသည် မြို့ကြီးများတွင် ပပျောက်သလောက် ရှိနေ ပေပြီ။ မြင်းရထားနှင့် နွားလှည်းများအစား မော်တော်ကားများ ကို အသုံးများလျက် ရှိပေသည်။ ကိုယ်ပိုင်မော်တော်ကားများကို အဖိုးကြီးပေးကာ ဝယ်၍ စီးနင်းနိုင်ကြသော သူများလည်း ရှိသည်။ သာမန် လုပ်စားကိုင်စားများကမူ ကိုယ်ပိုင်မော်တော် ကားများကို မစီးနိုင်ကြသည့်တိုင်အောင် မော်တော်ဘတ်စကား များဖြင့် လိုရာသို့ သွားလာနိုင်ကြသည်။ မော်တော်ကားများ တွင် အတွင်းမီးအား အင်ဂျင်စက်များကို အသုံးပြုထားသည်။ အတွင်းမီးအားကို ရစေရန်အတွက် ဓာတ်ဆီကို အသုံးပြုကြ ရသည်။ ကုန်များကိုမူ လော်ရီကားများဖြင့် တစ်နေရာမှ တစ်နေရာ၊ တစ်မြို့မှ တစ်မြို့သို့ သယ်ယူပို့ဆောင်ပေးနိုင်ကြ လေသည်။ လူတို့သည် ကုန်းကြောင်းတွင် အသုံးပြုနိုင်သည့် စက်ဘီးများကိုလည်း တီထွင်လာကြပြီးနောက် ဓာတ်ဆီဖြင့် မောင်းနှင်သည့် မော်တော်ဆိုင်ကယ်ခေါ် မော်တော်စက်ဘီးကို လည်း တီထွင်လာကြသည်။
၁၈ ရာစုနှစ် အလယ်ပိုင်းလောက်သို့ ရောက်သောအခါ လေကြောင်းသွားလာရေးကို စိတ်ဝင်စားလာကြသဖြင့် ဉာာဏ် ကြီးရှင်များက လေကြောင်းသွားလာနိုင်ရေးကို ကြိုးစားကြံစည် ခဲ့ကြလေသည်။ ကြိုးစားသည့် အတိုင်းလည်း လေယာဉ်များ ကိုပင် တီထွင်လာနိုင်ကြရာ ယခုအခါ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်သို့ လေယာဉ်များဖြင့် လူနှင့်ကုန်များကို လွယ်ကူလျင်မြန်စွာ ပို့ ဆောင်ပေးနိုင်နေလေပြီ။
ယခုအခါ နိုင်ငံအသီးသီးမှာပင် ဒီဇယ်စက်ဖြင့် မောင်းနှင် သော မော်တော်ကား၊ မီးရထားနှင့် မီးသင်္ဘောများကို တွေ့နေ ရပေပြီ။ ခေတ်မီသော မြို့ကြီးများ၌ လျှပ်စစ်မီးရထားများကို အကျိုးရှိစွာ အသုံးပြုနေကြပေပြီ။ သိပ္ပံပညာ၏ လက်ရှိလျင် မြန်စွာ တိုးတက်နေသော အခြေအနေအရ ကုန်းကြောင်း၊ ရေ ကြောင်း၊ လေကြောင်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးတို့၌ အနုမြူအား ကို အသုံးပြုသော အနုမြူယာဉ်များကို တွေ့ရမည့်အချိန်ကား မဝေးလှတော့ချေ။
မင်းတပ်မြို့နယ်
မင်းတပ်မြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ချင်းပြည်နယ်‌၊ မင်းတပ်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ မင်းတပ်မြို့ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
အင်္ဂလိပ်အစိုးရမင်းများ ယာယီတဲစခန်းအဖြစ် တည်းခိုခဲ့သောနေရာဖြစ်သဖြင့် မင်းတပ်မြို့ကို ယခင်က မင်းတဲမြို့ဟုခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ နှစ်ကာလကြာသောအခါ မင်းတဲမြို့မှ မင်းတပ်မြို့ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ချင်းရေးရာဝန်ကြီး၏ ၁၉၆၀ ခုနှစ် မေလ ၂၀ ရက်နေ့ပါ အမိန့်ဖြင့် မင်းတပ်မြို့အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ မင်းတပ်မြို့နယ်တွင် ကျေးရွာအုပ်စု ၄၆ ခုနှင့် ကျေးရွာပေါင်း ၄၉၇ ရွာ ပါဝင်သည်။
ပထဝီဝင်အနေအထား
မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၀ ဒီဂရီ ၁၉ မိနစ်နှင့် ၂၁ ဒီဂရီ ၄၀ မိနစ် အကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၃ ဒီဂရီ ၂၃ မိနစ်နှင့် ၉၄ ဒီဂရီ ၁၆ မိနစ်အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ အရှေ့မှ အနောက်သို့ ၃၃ မိုင်၊ တောင်မှမြောက်သို့ ၃၇ မိုင်ရှိပြီး ၁၂၁၉.၈၆ စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။
နယ်နိမိတ်
မင်းတပ်မြို့နယ်၏ အရှေ့ဘက်တွင် မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ ထီးလင်းမြို့နယ်နှင့် ဆောမြို့နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် ကန်ပက်လက်မြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် မတူပီမြို့နယ်နှင့် ပလက်ဝမြို့နယ်၊ မြောက်ဘက်တွင် မတူပီမြို့နယ်များ တည်ရှိသည်။
မြေမျက်နှာသွင်ပြင်
ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၄၈၆၀ ပေအထက်တွင် တည်ရှိသည်။ တောင်ထူထပ်၍ အမြဲစိမ်းသစ်တောများပေါက်ရောက်ကာ မြေပြန့်လွင်ပြင် နည်းပါးသည်။ မုန်းချောင်း၊ ယောချောင်းနှင့် ချီချောင်းတို့သည် အရှေ့မှအနောက်သို့ စီးဆင်းနေသည်။
လူဦးရေ
မင်းတပ်မြို့နယ်တွင်နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများတွင် ချင်းလူမျိုးများ အများဆုံးနေထိုင်ကြသည်။ ထို့နောက် ဗမာ၊ ကရင်၊ မွန်၊ ရခိုင်၊ ကယား၊ ကချင်နှင့် ရှမ်းလူမျိုးများ အစဉ်လိုက်များပြားစွာနေကြသည်။ ကိုးကွယ်မှုအနေဖြင့် ခရစ်ယာန်ဘာသာကို အများဆုံး ကိုးကွယ်ကာ ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် အခြားကိုးကွယ်သူဦးရေမှာ အစဉ်လိုက်များပြားသည်။
စီးပွားရေး
မင်းတပ်မြို့နယ်သည် ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးမှု နောက်ကျသော မြို့နယ်ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်နေလူထုသည် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းကို အဓိကထား လုပ်ကိုင်ကြသည်။ မြို့နယ်၏ အဓိကထွက်ကုန်မှာ ဝဥနှင့် လက်ဖက်ဖြစ်ပြီး ပခုက္ကူနှင့် မန္တလေးဒေသများသို့ အများဆုံးတင်ပို့ရောင်းချသည်။ ထိုဒေသများမှ စားသောက်ကုန်နှင့် လူသုံးကုန်ပစ္စည်းများ ပြန်လည်တင်သွင်းသည်။ မြို့နယ်အတွင်း အိမ်တွင်းစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း ၉ ခုတည်ရှိသည်။
လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး
မင်းတပ်မြို့နယ်သည် ပခုက္ကူနှင့် မန္တလေးမြို့များသို့ ကုန်းလမ်းဖြင့် သွားလာနိုင်ပြီး လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးကောင်းမွန်သည်။
အထက
အထက်တန်းကျောင်း ၄ကျောင်းရှိသည်။
အထက(ခွဲ)/အလက
• အလက (ထ(ခွဲ)) ရမ်ပန်း
• အလက (ထ(ခွဲ)) လုပ်ရှဲ
• အလက (ထ(ခွဲ)) အောက်ချိုင်
• အလက (ထ(ခွဲ)) တပ်မြေ
• အလက (ထ(ခွဲ)) ဝမ္မသူး
• အလက (ထ(ခွဲ)) အုံ
• အလက ကီးသာ
• အလက ရို
• အလက ကင်းလှိ
• အလက ဒုတ်
• အလက ကြာလေလှိုင်း
• အလက ကြုတ်ဟောင်း
• အလက ချပ်
• အလက မဒပ်
• အလက ထားအိမ်နူး
• အလက ဟီးလောင်း
အမက
မူလတန်း၊မူလွန်၊အလယ်တန်း(ခွဲ) ၁၃၄ကျောင်းရှိသည်။
ကုလားမကျွန်းရွာ
ကုလားမကျွန်းရွာ
ကွန်းပေါင်းရွာ၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်
ကွန်းပေါင်းရွာ (Kunpaung)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်၊ အောင်းပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၂၂၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝန်းသိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
NGC 12
NGC 12 သည် Pisces ကြယ်စုတန်းထဲမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီ ဖြစ်သည်။
ကျမ်းကိုး
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
ဩစတြေးလျနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်
ဩစတြေးလျဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေတွင် ဖော်ပြထားခြင်းမရှိသောကြောင့် ဘုရင်ခံချုပ်သည် တရားဝင်ခန့်အပ်ထားသော ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးအား ဝက်စ်မင်စတာစနစ်ကွန်ဗင်းရှင်းဖြင့် အုပ်ချုပ်ပါသည်။ ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်ရန် နိုင်ငံရေးသမားသည် အောက်လွှတ်တော်၏ ယုံကြည်မှုကို ကွပ်ကဲနိုင်ရမည်။ ထို့ကြောင့် ဝန်ကြီးချုပ်သည် အများအားဖြင့် အများစုပါတီ သို့မဟုတ် ညွန့်ပေါင်းအဖွဲ့၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်။ ဝန်ကြီးချုပ်များသည် သတ်မှတ်ထားသော ကြာချိန် သို့မဟုတ် အရေအတွက် သတ်မှတ်ချက်များ မပါရှိသော်လည်း ၎င်းတို့၏ နိုင်ငံရေး ပါတီသည် ဖက်ဒရယ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ရှုံးနိမ့်သည့်အခါ သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏ ပါတီ၏ ခေါင်းဆောင်မှုကို ဆုံးရှုံးခြင်း သို့မဟုတ် စွန့်လွှတ်လိုက်သည့်အခါ တစ်ဦးချင်း၏ သက်တမ်းသည် ယေဘုယျအားဖြင့် ကုန်ဆုံးသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဩစတြေးလျနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ
ခိုင်း − အုအဲနိုဘူတာ
ခိုင်း − အုအဲနိုဘူတာ  (甲斐上野駅 ခိုင်း − အုအဲနို - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ယာမနရှိခရိုင်၊ နိရှိယဆွတ်ရှိရိုတိုင်း၊ အိချိခဝမိဆတိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြော
စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြော သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် အဓိကပြတ်ရွေ့ကြောတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဆွန်းဒါး(ဆွန်ဒါ) ကျောက်ထုလွှာနှင့် အိန္ဒိယကျောက်ထုလွှာအကြားတွင် ဖြစ်ပေါ်တည်ရှိနေသည့် ပြတ်ရွေ့ကြောဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မန္တလေး၊ ရမည်းသင်း၊ ပျဉ်းမနား၊ နေပြည်တော်၊ တောင်ငူနှင့် ပဲခူးတို့ကို ဖြတ်သန်းလျှက် တည်ရှိကာ အရှည်အားဖြင့် ၁၂၀၀ ကီလိုမီတာ ရှိ၏ ။
ဘူမိဗေဒဆိုင်ရာ
စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြောသည် ကပ္ပလီကမ်းလွန်မှ စတင်ခဲ့ကာ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းဒေသအထိ ဖြစ်သည်။ ဤပြတ်ရွေ့ကြောသည် အရှေ့ဘက်ကပ်လျက်ရှိသော ရှမ်းပြတ်ရွေ့ငယ်နှင့် နှိုင်းစာသော် ၎င်း၏အလျှားတစ်လျှောက်တွင် မြေမျက်နှာသွင်ပြင်အရ တောင်ကုန်း/တောင်တန်း ထူထပ်မှုနည်းသည်။
ရွေ့လျားနှုန်းနှင့် အရွေ့
အိန္ဒိယ-ဆွန်းဒါး ကျောက်ချပ်လွှာကြီးနှစ်ခု၏ အကြားရှိ စုစုပေါင်းရွေ့လျားနှုန်းသည် တစ်နှစ်လျှင် ၃၅ မီလီမီတာ ဖြစ်သည်။ ထိုအထဲမှ ၁၈ မီလီမီတာသည် ဂြိုဟ်တုမှ ရရှိသည့်အချက်အလက်များအရ စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြောတွင် ဖြစ်ပေါ်နေသည်ကို တွေ့ရသည်။ ရေးသားသူအများစုက ပြတ်ရွေ့ကြော၏ အရွေ့သည် ၃၆၀ ကီလိုမီတာမှ ၄၀၀ ကီလိုမီတာအကြား ရှိသည်ဟု ခန့်မှန်းကြသော်လည်း အများဆုံးအရွေ့သည် ၁၀၀ ကီလိုမီတာခန့် ရှိသည်။
ဆက်စပ်ငလျင်များ
၂၀ ရာစုအစောပိုင်းတွင် စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြော၏ အလျားတစ်ဝက်ကျော်သည် ငလျင်များ ဖြစ်ပေါ်စေသည့် အကြောင်းအရင်းများတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
၁၉၂၉ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၈ ရက်
ပထမဆုံးလှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် ငလျင်သည် နောက်ဆက်တွဲငလျင်ကြီးများကို ဖြစ်ပေါ်စေကာ နေပြည်တော်နှင့် ပဲခူးရိုးမရှိ သရက်မြို့ အရှေ့ဘက်ကို ထိခိုက်ခဲ့သည်။ ရေရာမှုမရှိသည့် ပြောဆိုချက်များအရ ငလျင်ကြောင့် ငလျင်ဗဟိုချက်၏ မြောက်ဘက် ၁၃၃.၆ ကီလိုမီတာ အကွာတွင် တည်ရှိသည့် ရမည်းသင်းမြို့တွင် အဆောက်အဦများ ယိမ်းယိုင်မှုများ၊ ပျက်စီးမှုများ စသည်တို့ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။
၁၉၃၀ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၈ ရက်
ဧရာဝတီတိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ငလျင်ဖြစ်ပြီး လူငါးဆယ်ဦးခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။ ဒီငလျင်ဖြစ်စဉ်ကို မှတ်သားထားသည့် ငလျင်ပမာဏသည် မရှိပေ။ ဒီငလျင်ဖြစ်စဉ်ကို ဖော်ပြသည့် ဂျာနယ်များသည် အနည်းငယ်သာ ရှိခဲ့သည်။
၁၉၃၀ ခုနှစ်၊ မေလ ၅ ရက်
မေလ ငါးရက်နေ့ညတွင် ပဲခူးမြို့အနောက်ဘက်တွင် အင်းအား Mw7.5 ပြင်းထန်သည့် လှုပ်ခတ်မှုဖြစ်ပေါ်ခဲ့ကာ ပဲခူးတစ်ဝိုက် သေဆုံးမှုများနှင့် ပျက်စီးမှုများစွာ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ဤငလျင်လှုပ်ခတ်မှုအတွက် အကြိုငလျင်များ လှုပ်ခတ်ခဲ့ခြင်း မရှိပေ။ Rossi-Forel စကေးတိုင်းတာချက်အရ ဤငလျင်၏ အမြင့်ဆုံးပြင်းအားသည် ၉ မှ ၁၀ အထိ ရှိသည်။ ပဲခူးမြို့၊ ရန်ကုန်မြို့နှင့် အခြားမြို့များလည်း ပျက်စီးခဲ့ရသည်။ ပဲခူးမြို့တွင် မီးများသည် ထွက်ပေါ်လာခဲ့ကာ အခြားအရည်များလည်း ပျက်စီးမှုများကြောင့် ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ပဲခူးမြို့တွင် လူပေါင်း ၅၀၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့ရပြီး ရန်ကုန်မြို့တွင် လူ ၅၈ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ အခြားသော ကျေးရွာများတွင်လည်း လူများစွာ သေဆုံးခဲ့ရသည်ဟု မှတ်တမ်းများအရ သိရှိရသည်။ ၎င်းငလျင် လှုပ်ခတ်မှုကြောင့် ကမ်းခြေအနားရှိ ကျေးရွာများတွင် ဆူနာမီအသေးစားများကို ခံစားခဲ့ရသည်။ ဤငလျင်သည် ၁၉၂၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၃၁ အထိ လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် ငလျင်များတွင် အသေအပျောက်အများဆုံး ငလျင်ဖြစ်ခဲ့သည်။
၁၉၃၀ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၄ ရက်
ဤငလျင်သည် ဒီဇင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့ ညပိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ အလယ်အလတ် အဆင့်ရှိ ငလျင်နှစ်ခု လှုပ်ခတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ ပထမတစ်ခုသည် ငါးစက္ကန့် ကြာမြင့်ခဲ့ပြီး ပျဉ်းမနားနှင့် ရန်ကုန်မြို့များကပါ လှုပ်ခတ်မှုကို ခံစားခဲ့ရသည်။ နောက်ထပ်တစ်ခုသည် ပထမတစ်ခုထက် ပိုမိုပြင်းထန်သော်လည်း ပထမတစ်ခုကဲ့သို့ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် လှုပ်ခတ်ခဲ့ခြင်း မရှိပေ။
၁၉၃၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်
ဆက်တိုက်လှုပ်ခတ်ခဲ့ရာ အပြင်းဆုံးငလျင်သည် Mw 7.6 ရှိပြီး အင်းတော်ကြီးအနီးသို့ ရိုက်ခတ်ခဲ့သည်။ ငလျင်ကြောင့် မြေပြိုမှုများ၊ ပျက်စီးမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ဤငလျင်ကြောင့် လူသေဆုံးထိခိုက်မှုများ မရှိခဲ့ပေ။
၁၉၃၁ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၀ - ၁၉ ရက်
ဖြူးမြို့၏ မြောက်ဘက် ၁၄၆.၅ ကီလိုမီတာအကွာတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ငလျင်ဖြစ်သည်။ ပြင်းအားကိုမူ မသိရှိရပေ။ ငလျင်လှုပ်ခတ်မှုကို မန္တလေးနှင့် သနပ်ပင် မြို့များပါ ခံစားခဲ့ရသည်။ အုတ်ဖြင့် ဆောက်ထားသည့် အဆောက်အဦ ခြောက်ခု ပျက်စီးခဲ့သည်။ ဩဂုတ်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် နောက်ထပ်ငလျင်များ လှုပ်ခတ်ခဲ့ရာ မန္တလေးရှိ အဆောက်အဦများကို ရိုက်ခတ်မှုများ ရှိခဲ့ကာ ကလေမြို့တွင် အနည်းငယ် ခံစားခဲ့ရသည်။
၁၉၃၁ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၃ ရက်
ဤငလျင်ကို ဖြူးမြို့တွင် ခံစားခဲ့ရသည်။ ငလျင်ကြောင့် တောင်ငူရှိ ရွှေဆံတော်စေတီတော်သည် ပြိုကျခဲ့ရသည်။
၁၉၃၂ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၅ - ၁၃ ရက်
ငလျင်ငယ်များစွာ လှုပ်ခတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ တောင်ငူ၊ ပြွန်တန်ဆာနှင့် နန်းယွန်းမြို့များရှိ လူအများသည် ခံစားခဲ့ရသည်။
၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၉ ရက်
မန္တလေးမြို့ မြောက်ဘက်တွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် ငလျင်နှစ်ခု ဖြစ်ကာ တိုင်းတာမှုအရာ ပမာဏ ၈.၀ နှင့် ၇.၈ စီ ရှိကြသည်။ ဤငလျင်များသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် အကြီးဆုံးငလျင်များထဲမှ တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ မှတ်တမ်းအားနည်းသဖြင့် ငလျင်နှင့် ပတ်သက်သည့် အချက်အလက်များကို များစွာမသိရပေ။
ဖြစ်ရပ်များ
သမိုင်းမှတ်တမ်းများကို ပြန်ကြည့်ပါက စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြော၏ မြောက်ဘက်ဆုံးအပိုင်းတွင် ၁၉၀၆ နှင့် ၁၉၀၈ ခုနှစ်များတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် ငလျင်များသည် အဓိကငလျင်များ ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၀၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ပူတာအိုငလျင် လှုပ်ခတ်ခဲ့ကာ ပြင်းအား ၇.၀ ရှိသည်။ ၁၉၀၈ ခုနှစ်တွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် ငလျင်သည် Mw  7.5 ရှိသည်။ ၁၉၀၈ ခုနှစ်တွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် ငလျင်သည် တောင်ဘက်အပိုင်းတွင်ပါ လှုပ်ခတ်မှုကို ခံစားခဲ့ကြရသည်။ ၎င်းနေရာတွင်သည် ၁၉၃၁ ခုနှစ်ငလျင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် နေရာပင် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုနည်းတူစွာပင် ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့်င ငလျင်ကြောင့် ၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် နေရာများကို ထိခိုက်ခဲ့သည်။ ပထမဆုံး အဓိကလှုပ်ခါမှုသည် ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် နှစ်ကြိမ်ဆက်လှုပ်ရှားမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ကာ နောက်ထပ် အဓိကလှုပ်ခတ်မှုသည် ပြတ်ရွေ့ကြော၏ တင်းအားအခြေအနေကြောင့် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ ၁၀ နှစ်ကြာမြင့်ပြီးနောက်တွင် မန္တလေးမြို့အနီးတွင် Mw  7.1 ငလျင်တစ်ခု လှုပ်ခတ်ခဲ့ရာ လူအနည်းဆုံး ၄၀ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ ငလျင်ကြောင့် ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် ပျက်စီးခဲ့သည့် တောင်ဘက်ပိုင်းကို ကျိုးပျက်ထိခိုက်စေခဲ့သည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ၁၉၄၆ Mw  7.0 ငလျင်နှစ်ခုအကြား ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည့် ငလျင်အသေးစားတစ်ခုကြောင့် လူနှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ ၁၉၃၀ ခုနှစ် မေလနှင့် ဒီဇင်ဘာလတွင် ပြတ်ရွေ့ကြော၏ လှုပ်ရှားမှုများကြောင့် ငလျင်များ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော်လည်း ၎င်းငလျင်များသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ဆက်စပ်မှု မရှိဘဲ မြောက်ပိုင်းတွင် သီးခြားဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် ငလျင်များဖြစ်သည်။ ၁၉၃၀ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ငလျင်သည် မေလတွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် ငလျင်၏ ရွေ့လျားမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ပထဝီဝင် ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘူမိဗေဒ
ရွာသစ်ရွာ၊ လပွတ္တလုပ်ကလေး
ရွာသစ်ရွာ၊ လပွတ္တလုပ်ကလေး
ကောင်းကွေရွာ၊ မော်လိုက်မြို့နယ်
ကောင်းကွေရွာ (Kaungkway)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ မော်လိုက်မြို့နယ်၊ ကောင်းကွေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၁၂၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မော်လိုက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေဇွာမြို့
ရေဇွာမြို့ (Rezua) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်ရှိ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။
တောင်ပြင်သည် (အလောင်းစည်သူ)
တောင်ပြင်သည် ("တောင်နန်းမတော်မိဖုရား" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရ) သည် ပုဂံခေတ် အလောင်းစည်သူမင်း၏ မိဖုရားတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
တော်ဝင်ရာဇဝင်ကျမ်းများတွင် မိဖုရား၏ အခြား ငယ်အမည်နှင့် အခြားဘွဲ့အမည်များ ဖော်ပြထားခြင်း မရှိပေ။ တောင်နန်းမတော် မိဖုရားဘွဲ့အရ သူမသည် မိဖုရားခေါင်အဖြစ် ယူဆရမည် ဖြစ်သော်လည်း ရာဇဝင်ကျမ်းများတွင် သူမအား ရတနာပုံ၊ တိလောက စန္ဒာဒေဝီနှင့် ရာဇကုမ္မာရီတို့၏နောက် စတုတ္ထနေရာတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ထို့အပြင် ရာဇဝင်ကျမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်မှာ အလောင်းစည်သူမင်းနန်းတက်သည့် အခမ်းအနားတွင် မိဖုရားခေါင်တစ်ပါးသာ ပါဝင်ရမည့်အစား မိဖုရားလေးပါးစလုံး ပါဝင်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
တောင်ပြင်သည်နှင့် အလောင်းစည်သူမင်းတွင် သမီးတော်နှစ်ပါး ထွန်းကားခဲ့ပြီး တောင်ဖျားနှင့် ရွှေကျူ တို့ဖြစ်ကြသည်။ တောင်ပြင်သည်၏ ညီမတော်သည် ခင်ပွန်းလေးယောက်နှင့် မုဆိုးမ လေးကြိမ်ဖြစ်ခဲ့ရာ အလောင်းစည်သူမင်းက ခင်ဦးအမည်ဖြင့် မိဖုရားမြှောက်ခဲ့သည်။
ကျမ်းပြုစာရင်း
ကဏ္ဍ:၁၁ ရာစု မြန်မာ အမျိုးသမီးများ
ကျွန်းဦးရွာ၊ မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်
ကျွန်းဦးရွာ(ဟိုင်းလုံရွာသစ်)(Kyunu)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်၊ နယ်ခြားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၇၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နယ်ခြားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၄ ဦး၊ မ ၂၅၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၃၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လေးပုံကျောက်ရွာ
လေးပုံကျောက်ရွာ
ခိုင်းတအိချိဘူတာ
ခိုင်းတအိချိဘူတာ  (海田市駅 ခိုင်းတအိချိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟီရိုရှီးမားခရိုင်၊ အခိတိုင်း၊ ခအိတမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကောင်ရာရွာ၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်
ကောင်ရာရွာ (Kawngyar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုးမိတ်ခရိုင်၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်၊ ပသင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၉၁၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပသင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၄၄ ဦး၊ မ ၁၃၁၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၅၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဥပကသုတ်
ဘုရားရှင် ရာဇဂြိုဟ်မြို့တော် ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဒေဝဒတ်၏ အလုပ်အကျွေးဖြစ်သော မဏ္ဍိကာ၏သား ဥပကက ဘုရားရှင်အား ထိပါးပုတ်ခတ်ရန် ပြောဆိုသောစကားဖြင့်ပင် “သင်သည် သူတစ်ပါးကို ထိပါးချုပ်ချယ်သူဖြစ်သည်၊ သူတစ်ပါးအား ထိပါး ချုပ်ချယ်သောစကားကို ပြောဆိုသောသင်သည် ကုသိုလ်တရားတို့ကို မဖြစ်စေသူ ဖြစ်သည်၊ ကုသိုလ်တရားတို့ကို မဖြစ်စေခြင်းကြောင့် “သင်သည် ကဲ့ရဲ့ထိုက် အပြစ်ရှိသူ ဖြစ်သည်”ဟု မိန့်တော်မူလျှင် ဥပကက “ရေပေါ်သို့ တက်လာသောငါးကို ဖမ်းဆီးသူဥပမာဖြင့် ဘုရားရှင်အား လျှောက်ထားပါသည်။ ဥပက ငါဘုရားသည် အကုသိုလ်, အကုသိုလ်မည်ခြင်းအကြောင်း, အကုသိုလ်ကို ပယ်အပ်ပုံ, အကုသိုလ်ကို ပယ်ခြင်းအကြောင်း၊ ကုသိုလ်, ကုသိုလ်မည်ခြင်း အကြောင်း, ကုသိုလ်ကို ပွားများသင့်ပုံ, ကုသိုလ်ကို ပွားများခြင်း၏အကြောင်းတို့ကို ဟောကြားတော်မူအပ်သော ပုဒ်, ဝါကျ, ဓမ္မဒေသနာတို့ အတိုင်းအရှည်မရှိအောင် များပြားလှပုံကို ဘုရားရှင်က မိန့်ကြားတော်မူပါသည်။ ဥပကသည် ဘုရားရှင်၏ တရားဒေသနာတော်ကို ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ နာယူပြီး မိမိနှင့် ဘုရားရှင်တို့ အပြန်အလှန် ပြောဆိုကြပုံကို အဇာတသတ်မင်းအား လျှောက်ထားသည့်အခါ အဇာတသတ် မင်းက ကြိမ်းမောင်းပြီး ဥပကအား နှင်ထုတ်ပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။
ဥမ္မဂ္ဂသုတ်
အညတရ ရဟန်းက (၁)လောကကို ဆောင်နေသောတရား၊ လောကကိုဆွဲ ဆောင်နေသောတရား၊ လောကသို့လိုက်၍ ဖြစ်နေသောတရား။ (၂)ဗဟုဿုတ, ဓမ္မဓရ ပုဂ္ဂိုလ်။ (၃)သုတဝန္တ နိဗ္ဗေဓိကပညဝန္တပုဂ္ဂိုလ်။ (၄)ပဏ္ဍိတ, မဟာပညဝန္တပုဂ္ဂိုလ်-ဟူသော မေးခွန်းလေးခုကို လျှောက်ထားသဖြင့် မေးခွန်းများကို ချီးမွမ်းတော်မူပြီး ဘုရားရှင် ဖြေကြားတော်မူသည့်သုတ်။
ဆတ်
ဆတ်၌ တင့်တယ်ကြီးမားသော ဦးချိုများရှိသည်။ အသား အတွက်၎င်း၊ ဦးချိုအတွက်၎င်း လူတို့သည် ဆတ်များကို လိုက် လံပစ်ခတ်တတ်ကြသည်၊ ဆတ်ချိုကို အိမ်တွင်းအလှအပ ပစ္စည်း အဖြစ်ဖြင့် ထားလေ့ရှိကြ၏။ ဆတ်ချိုနုသည်ကား ဆေးဘက် ဝင်၏။ ဆတ်သည် ကိုယ်ထည်ကြီးမားသည်။ ပျမ်းမျှခြင်းအား ဖြင့် အမြင့် ၅၅ လက်မရှိသည်။ ပခုံးမှတိုင်းလျှင် ၅ ပေမျှမြင့် သည်။ အရွယ်ရောက်ပြီးဆတ်တစ်ကောင်သည် ကိုယ်အလေးချိန် ပေါင် ၅ဝဝ မှ ၇ဝဝ အထိရှိတတ်သည်။ အရှည်ဆုံး ဦးချိုမှာ အလျား လက်မ ၅ဝ ကျော်ကျော်မျှ ရှိတတ်သည်။ မလေးရှားနိုင်ငံ၏ ကျွန်းဆွယ်ရှိ ဆတ်ချိုများသည် ဘေးသို့မကားဘဲ၊ ကျဉ်းသည်။ အဖုအထစ်များ ပို၍ပါရှိသည်။ တောင့်လည်းတောင့်တင်းသည်။ အများအားဖြင့် ၂၆ လက်မခန့် အလျားရှိသည်။ ဆတ်သည် အာရှအရှေ့ပိုင်းရှိ သမင်မျိုးဖြစ်သည်။
ဆတ်၏အရေသည်ကြမ်း၏။ အမွေးများလည်း ကြမ်း သည်။ ဆတ်ထီး၌လည်ပင်းနှင့်လည်တိုင်တို့တွင်လည်ဆံမွေး များရှိသည်။ ပူသောရာသီဥတုတွင်အမွေးများကျွတ်ကုန်တတ် သည်။ အမွေး၏အရောင်သည်အများအားဖြင့်အညိုရောင်တွင် အဝါရောင် သို့မဟုတ် မီးခိုးရောင် ရောလျက်ရှိတတ်သည်။ အတွင်းဘက်အမွေးများသည် ပို၍အရောင်ဖျော့သည်။ ဆတ်မ များ၏အရောင်မှာ ပို၍ဖျော့သည်။ အသက်ကြီးသောဆတ်ထီး များ၏ အမွေးသည် ရင့်ယော်လာသောအခါ တဖြည်းဖြည်း မည်းနက်လုနီးပါးမျှ အရောင်ပြောင်းလာတတ်သည်။
ဆတ်ချိုသည် တောင့်တင်း၍ အဖုအထစ်များပါရှိသည်။ ချိုရင်းအဆုံးတွင် ချိုတိုင်သည်ခက်ရင်းခွကဲ့သို့နှစ်ခွကွဲသွား သည်။ အရှည်မှာ ညီတူညီမျှဖြစ်သည်။ အချို့ဆတ်ချိုတွင် အပြင်ဘက်ချိုခွသည် ပို၍ရှည်တတ် ပြီးလျှင် အချို့ဆတ်ချိုတွင် မူ၊ အတွင်းချိုခွသည် ပို၍ရှည်တတ်သည်။ လေးနှစ်သားရှိသော အခါ ဆတ်၌ ချို စုံစုံလင်လင် ပေါက်လာသည်။
ဆတ်များကို အိန္ဒိယနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့အပြင် သီရိလင်္ကာ ၊ မလေးရှားကျွန်းဆွယ်တစ်လျှောက်နှင့် ဖိလစ်ပိုင်ကျွန်းစု အလွန်အထိ သစ်တောရှိသော နေရာများတွင် တွေ့နိုင်၏။ ဆတ်သည် သစ်တောထူထပ်သော တောင်စောင်းများတွင် နေတတ်သည်။ အထူးသဖြင့် စိုက်ပျိုးခင်းများ အနီးတွင်နေရန် နှစ်သက်သည်။ ဆတ်၏အစာမှာမြက်၊သစ်ရွက်၊ သစ်သီးနှင့် သစ်ခက်နုများဖြစ်သည်။ ညအချိန်တွင်အစာကိုလိုက်လံ၍ရှာဖွေ စားသောက်လေ့ရှိ၍၊ နေ့အချိန်တွင်ချုံကောင်းသောနေရာများ၌ ပုန်း အောင်းနေတတ်သည်။ နေဝင်ရီတရောအချိန်သို့ မရောက် သရွေ့ ပုန်းအောင်းနေရာမှ ထွက်မလာတတ်ချေ။ ဆတ်၏အမြင် သည် သင့်တော်ရုံမျှသာ ကောင်းသော်လည်း၊အနံ့နှင့် အကြား အာရုံတို့မှာမူ ထက်မြက်ပေသည်။ ဆတ်သည်ကိုယ်ကြီးမား သော်လည်း၊ ချုံထူထပ်သောတောများအတွင်း၌ အသံမမြည်စေ ဘဲ သွားလာနိုင်ခြင်းသည် အံ့ဩစရာကောင်းပေသည်။ ဆတ်သည် ရေရှိရာအရပ်ကို ကြိုက်သည်။ ရေကူးသောအခါ ကိုယ်ကိုရေထဲ ၌ မြှုပ်ထားပြီးလျှင် ချိုနှင့် မျက်နှာကိုသာ ရေပေါ်၌ ဖော်ထား သည်။ အချို့ဆတ်ထီးများသည် ဦးချိုများ ကို အသစ်လဲတတ် ကြသည်။ ဦးချိုဟောင်းများ ကျွတ်သွားသောအခါ ချိုသစ်များ ပေါက်လာသည်။ ထိုချိုနုများအပေါ်တွင် ကတ္တီပါကဲ့သို့သော အမွေးနုများရှိသည်။ နောင်အခါတွင် ထိုအမွေးနုများသည် တစ်ဖြည်းဖြည်း ပျောက်ကွယ်သွား၏။ ဆတ်ထီးတို့သည် မိမိ နေထိုင်ရာ လျှိုမြောင်ဒေသသို့ အခြားဆတ်ထီးများကို ဝင်ခွင့် မပေးလိုကြချေ။ မိမိပိုင်ဆိုင်ရာ ဒေသကိုမှီ၍ တစ်ကောင်နှင့် တစ်ကောင် တိုက်ခိုက်တတ်သည်။
ဆတ်ထီးတစ်ကောင်၏ ပိုင်နက်တွင်းသို့ ဆတ်မများ ဝင် ရောက်လာသည့်အခါ၌မူကား တိုက်ခိုက်ခြင်းမရှိချေ။ သို့သော် ဝင်လာသောဆတ်မသည် ဆတ်ထီး၏မိတ်ဖြစ်ရလေတော့သည်။ နိုဝင်ဘာလနှင့် ဒီဇင်ဘာလသည် ဆတ်တို့၏ မိတ်လိုက်ချိန်ဖြစ် သည်။ ထိုအချိန်သည် ကုန်လွန်သောအခါ ဆတ်ထီးများ ထွက် ခွာသွားကြသည်။ မိတ်လိုက်ရာသီသို့ တစ်ဖန်ပြန်ရောက်သည့် တိုင်အောင် တစ်ကောင်တည်းနေထိုင်တတ်ကြသည်။ မိုးဦးကျ မေလနောက်ပိုင်း သို့မဟုတ် ဇွန်လအစပိုင်းလောက်တွင် ဆတ် ကလေးများ မွေးတတ်သည်။ ဆတ်ထီးကလေးများသည် မိခင် ဆတ်မများနှင့်သာ အတူနေထိုင်လေ့ရှိကြသည်။ ကောင်ရေ အမြောက်အမြားနှင့် စုဝေးနေထိုင်သော ဆတ်များကို တွေ့ရခဲ သည်။ လေးငါးကောင်မှ ဆယ့်နှစ်ကောင်အထိသာ တွေ့ရလေ့ ရှိသည်။ ဆတ်ထီးကို၎င်း၊ ဆတ်မကို၎င်း၊ တစ်ကောင်ထီးတည်း လည်းတွေ့နိုင်သည်။ ဆတ်ထီးတစ်ကောင်မျှမပါဘဲ၊ ဆတ်မများ နှင့် ဆတ်ကလေးများ အုပ်ဖွဲ့၍နေသည်ကိုလည်း တွေ့နိုင်၏။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သမင်မျိုးရင်းဝင်
ဩစတြေးလျနိုင်ငံ၏ ဘုရင်စနစ်
ဩစတြေးလျနိုင်ငံ၏ ဘုရင်စနစ်သည် ဩစတြေးလျနိုင်ငံ၏ အချုပ်အခြာအာဏာနှင့် နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်မှ ကိုယ်စားပြုသော အစိုးရပုံစံဖြစ်သည်။ ဩစတြေးလျဘုရင်စနစ်သည် ပါလီမန်အစိုးရ၏ ဝက်စ်မင်စတာစနစ် စံနမူနာယူထားသည့် စည်းမျဉ်းခံဘုရင်စနစ်ဖြစ်ပြီး ဩစတြေးလျနိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ၏ ထူးခြားသောအင်္ဂါရပ်များကို ပေါင်းစပ်ထည့်သွင်းထားသည်။
ကြက်သွေးရွာ၊ လက်ပံ
ကြက်သွေးရွာ၊ လက်ပံ
ပုဂံပုံရွာ၊ ပုဂံပုံ
ပုဂံပုံရွာ၊ ပုဂံပုံ
ကံဆိပ်ရွာ၊ ကံဆိပ်
ကံဆိပ်ရွာ၊ ကံဆိပ်
ဘူတာ + ဈေးတန်းရွာ၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်
ဘူတာ + ဈေးတန်းရွာ (Butar+Zaytan)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်၊ ပလိပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၇၈၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပလိပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၅၈၃ ဦး၊ မ ၁၁၇၀၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၂၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခိုင်း − ဆုမိယောရှိဘူတာ
ခိုင်း − ဆုမိယောရှိဘူတာ  (甲斐住吉駅 ခိုင်း − ဆုမိယောရှိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ယာမနရှိခရိုင်၊ ခိုးဖုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
နောင်ကားခေါင်းရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
နောင်ကားခေါင်းရွာ (Nawngkarhkawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ လုံးပိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၆၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လုံးပိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၀၅ ဦး၊ မ ၉၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၇၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗြာဟ္မဏသစ္စသုတ်
ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် သိပ္ပိနိကာမြစ်အနီး ပရိဗိုဇ်ကျောင်း၌ အန္နဘာရ, ဝရဓရ, သကုလုဒါယီ-အစရှိသော ထင်ရှားထင်ရှားကုန်သော ပရိဗိုဇ်တို့နေရာသို့ကြွတော်မူ၍ ဗြာဟ္မဏသစ္စနှင့် ဆက်စပ်၍ မြတ်စွာဘုရား ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် မျက်မှောက်ပြုပြီး ဟောတော်မူအပ်ကုန်သော ဗြာဟ္မဏ(=စရိယ) သစ္စာလေးပါးတို့ကို ပရိဗိုဇ်တို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော် မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်ဖွင့်ဆိုချက် များစွာရှိပါသည်။
ကုန်းအိုင်ရွာ၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်
ကုန်းအိုင်ရွာ (Koneaing)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်၊ ဖောင်းကွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၀၀၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖောင်းကွဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၀၈ ဦး၊ မ ၁၂၉၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေနံချောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အလယ်ရွာ၊ ကသာမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကသာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
NGC 13
NGC 13 သည် အင်ဒရိုမီဒါ ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်သည်
အနောက်ထိန်ဒွေရွာ
အနောက်ထိန်ဒွေရွာ
ဂွေးချောင်းရွာ၊ ပုဂံပုံ
ဂွေးချောင်းရွာ၊ ပုဂံပုံ
လက်တင်ချောင်းရွာ၊ ကျုံဖါး
လက်တင်ချောင်းရွာ၊ ကျုံဖါး
ခအိဆဲဘူတာ
ခအိဆဲဘူတာ  (開成駅 ခအိဆဲ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခါနာဂါဝါခရိုင်၊ အရှိဂရခမိတိုင်း၊ ခအိဆဲမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကွင်းကြီးရွာ၊ သင်္ဃန်းကုန်း
ကွင်းကြီးရွာ၊ သင်္ဃန်းကုန်း
မြန်မာ့ကြယ်ငါးပွင့် သင်္ဘောလုပ်ငန်း
မြန်မာ့ကြယ်ငါးပွင့်သင်္ဘောလုပ်ငန်းဦးဆောင်ညွှန်ကြားရေးမှူး မှာ ဦးမောင်မောင်ငြိမ်း ဖြစ်သည်။
ကျောင်းစုရွာ၊ ပုဂံပုံ
ကျောင်းစုရွာ၊ ပုဂံပုံ
မြန်မာ့ကြယ်ငါးပွင့် သင်္ဘောလုပ်ငန်း
သမိုင်းကြောင်း
မြန်မာ့ကြယ်ငါးပွင့်သင်္ဘောလုပ်ငန်းသည် ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်ခံ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏တစ်ခုတည်းသော နိုင်ငံတော်ပိုင်သင်္ဘောလိုင်း ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ပို့ကုန်နှင့်သွင်းကုန် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကဏ္ဍကို ဖြည့်ဆည်းရန်ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ၁၉၅၉ ခုနှစ်မှစ၍တည်ထောင်ခဲ့သော သင်္ဘောလိုင်းဖြစ်သည်။
ဌာန၏ရည်မှန်းချက်
ကုန်တင်ပို့သူနှင့်ခရီးသည်များ၏လိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းရန် ကျွန်ုပ်တို့ အစွမ်းကုန် ကြိုးစားမည်။
ဌာန၏တာဝန်
ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်ရှိ နိုင်ငံပိုင် သင်္ဘောလိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ ဝန်ဆောင်မှုအပြည့်အဝပေးနိုင်မည့် သယ်ယူပို့ဆောင်မှုဖြင့် ပြည်သူစိတ်ချမ်းသာမှု ဖော်ဆောင်ရမည်။
သင်္ဘောအင်အား
နိုင်ငံခြားသွားသင်္ဘော
ကမ်းရိုးတန်းသွားသင်္ဘော
နိုင်ငံတကာနှင့်မြန်မာ့ကမ်းရိုးတန်းများသို့ ကုန်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လုပ်ငန်း အဆင်ပြေချောမွေ့စေရေး အတွက် မြန်မာ့ကြယ်ငါးပွင့် သင်္ဘောလုပ်ငန်းမှ အောက်ပါခရီးစဉ်များ ပြေးဆွဲပို့ဆောင်ပေးလျက်ရှိသည်- -တရုတ်၊ ဟောင်ကောင်၊ တောင်ကိုရီးယား၊ ဂျပန် - စင်္ကာပူ၊ မလေးရှား၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ ဗီယက်နမ်၊ ထိုင်း - အိန္ဒိယ၊ သီရိလင်္ကာ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ကုန်သေတ္တာခရီးစဉ် - ရန်ကုန်နှင့်စင်္ကာပူကြား (သုံးရက်ခြားခရီးစဉ်) - စစ်တွေ၊ ကျောက်ဖြူ၊ သံတွဲ၊ မြိတ်၊ ကော့သောင်း၊ ကိုကိုးကျွန်း
ပင်လယ်ရေကြောင်းသယ်ယူပို့ ဆောင်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ
တိုးတက်ပြောင်းလဲလာသည့်ကမ္ဘာ့သင်္ဘောလုပ်ငန်းနှင့်ရင်ဘောင်တန်းလိုက်နိုင်ရန် အစီအမံများ ချမှတ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ ပင်လယ် ရေကြောင်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အတွေ့အကြုံများဖြင့် အောက်ပါလုပ်ငန်းများကို အထောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ပေးနေပါသည်။ နိုင်ငံတော်၏ စီးပွားရေးဖွံ့ ဖြိုးတိုးတက်စေရန်နှင့် ပြည်တွင်း လိုအပ်ချက်များ ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်စေရန်မြန်မာ့ကြယ် ငါးပွင့် သင်္ဘောလုပ်ငန်းသည် ဓာတ်မြေဩဇာ၊ ဘိလပ်မြေ၊ ပဲမျိုးစုံ၊ သစ်နှင့် အခြားပို့ကုန်၊ သွင်းကုန်များကို သယ်ယူပို့ဆောင်ပေးလျက်ရှိသည်။ ခေတ်မီဖွံ့ ဖြိုးတိုးတက်လာသော ပင်လယ်ရေးကြောင်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစနစ်တစ်ခုဖြစ်သည့် ကွန်တိန်နာ သယ်ယူ ပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်းကို ရန်ကုန်နှင့် စင်္ကာပူကြားတစ်ပတ်လျှင် (၂)ကြိမ် သယ်ယူပို့ဆောင်ပေးလျက် ရှိသည်။ မြန်မာ့ကြယ်ငါးပွင့်သင်္ဘောလုပ်ငန်းဖြင့် တင်ဆောင်လာသော ကုန်ပစ္စည်းများကို ရန်ကုန်ဆိပ်ကမ်းတွင်ကုန်တင်/ကုန်ချမှုလုပ်ငန်းမှန်ကန် မြန်ဆန်စေရန် ကိုယ်စားလှယ်လုပ်ငန်းဌာနတစ်ခု ဖွင့်လှစ်၍ ထိရောက် စွာဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။
သာကေတဆိပ်ခံတံတား
နယ်စပ်ဒေသများဖြစ်သော ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်း၊ တနင်္သာရီကမ်းရိုးတန်းရှိ ဆိပ်ကမ်းမြို့ များဖြစ်သည့် စစ်တွေ၊ ကျောက်ဖြူ၊ သံတွဲ၊ ကိုကိုးကျွန်း၊ မြိတ်၊ ကော့သောင်းတို့ကို ခရီးသည်နှင့် ကုန်များသယ်ယူပို့ဆောင်နိုင်စေရန် အတွက် ဆိပ်ခံတံတားတစ်ခုကို သာကေတမြို့ နယ်ရှိ ပဲခူးမြစ်ကမ်းပေါ်တွင် တည်ဆောက်ထားပြီး လုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။
ဆက်သွယ်ရန်
http://www.mfsl-shipping.com 132-136, Theinbyu Road, P.O. Box,1221,Yangon, Myanmar. Tel: ( 951 ) 295 279, 295 280, 295 281 Fax: ( 951 ) 297 669, 295 174 E-mail: mfslhq@mptmail.net.mm Myanma Five Star Line C/o, Embassy of Union of Myanmar 19(A), Charles Street, London WIX 8ER, United Kingdom. Tel : 0044 171 4912919 Fax: 0044 171 6294169 e-mail : stareplondon@btopenworld.com Myanma Five Star Line Nissin Corporation Eishin Building, 3rd Floor, 5 , Sanban-cho, Chiyoda-ku Tokyo 102, Japan Tel : 0081 332386379 Fax: 0081 332386378 e-mail : stareptokyo@excite.com Myanma Five Star Line BSA Transportation Pte Ltd. 10 Anson Road # 12-04 International Plaza, Singapore 079903 Tel : (65) 62275268 Fax: (65) 62278203 e-mail : bsat@pacific.net.sg
မီးဇာရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
မီးဇာရွာ(Meezar)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ မီးဇာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၄၂၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မီးဇာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၃၀ ဦး၊ မ ၇၆၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၉၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်နွဲရွာ၊ မော်လိုက်မြို့နယ်
မန်နွဲရွာ (Mannwe)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ မော်လိုက်မြို့နယ်၊ ကောင်းကွေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၁၂၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မော်လိုက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခအိရခုအင်းဘူတာ
ခအိရခုအင်းဘူတာ  (偕楽園駅 ခအိရခုအင်း - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိဘရခိခရိုင်၊ မိတိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
နယ်ခြားရွာ၊ မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်
နယ်ခြားရွာ(Neichar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်၊ နယ်ခြားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၇၂၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နယ်ခြားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၄ ဦး၊ မ ၂၅၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၃၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မဟာပဒေသသုတ်
ဘုရားရှင် ဝဇ္ဇီနိုင်ငံ ဘောဂမြို့ အာနန္ဒစေတီဝယ် သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ်ရဟန်းတို့အား ဗုဒ္ဓပဒေသ၊ သံဃာပဒေသ၊ ဂဏာပဒေသ၊ ပုဂ္ဂလာပဒေသ-ဟူသော မဟာပဒေသ လေးပါးတို့ကို အကျယ်ဝေဖန်၍ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော် မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။
ခိုင်း − အိုးရှိမဘူတာ
ခိုင်း − အိုးရှိမဘူတာ  (甲斐大島駅 ခိုင်း − အိုးရှိမ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ယာမနရှိခရိုင်၊ မိနမိခိုမတိုင်း၊ မိနိုဘုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကျောက်ကြီးတောင်ရွာသစ်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
ကျောက်ကြီးတောင်(ရွာသစ်)ရွာ(Kyaukgyitaung(Ywarthit))သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ကျောက်ကြီးတောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၂၀၄ ဖြစ်သည်။ မြစိမ်းရောင်ကျေးရွာစီမံကိန်း ၆၇ ရွာတွင် ပါဝင်သည်။
ဉာဏ်ထွန်းအောင်
ဦးဉာဏ်ထွန်းအောင်သည် မြန်မာနိုင်ငံ ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာနနှင့် ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာနတို့၏ ဝန်ကြီး အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာနတွင် ဒုဝန်ကြီး၊ ဝန်ကြီး တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ တပ်မတော် (လေ)မှ ဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်ဖြင့် အနားယူခဲ့သည်။
ကြက်ဆူတောရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ကြက်ဆူတောရွာ (Kyetsutaw)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ကြက်ဆူတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၁၃၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကြက်ဆူတောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၅ ဦး၊ မ ၂၂၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၁၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လီကွန်ဟီး
လီကွန်ဟီး (Lee Kun-hee) ကို ၁၉၄၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်ခဲ့ပြီး ဆမ်ဆောင်း အုပ်စု၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သည်။ Samsung Slush ရန်ပုံငွေများအလွဲသုံးစားမှုနှင့် ပတ်သက်သော မကောင်းသတင်းများကြောင့် ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၁ တွင် အလုပ်ထွက်လိုက်သော်လည်း ၂၀၁၀ မတ်လ ၂၄ တွင် ပြန်လည်ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
သူသည် တိုကျို Waseda တက္ကသိုလ်မှ စီးပွားရေးဘွဲ့ရတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ ဂျော့ချ်ဝါရှင်တန်တက္ကသိုလ်တွင် MBA သင်တန်းကို တက်ရောက်ခဲ့သော်လည်း ဘွဲ့မရရှိခဲ့ပါ။ သူသည် ကိုရီးယား၊ အင်္ဂလိပ်နှင့် ဂျပန်ဘာသာစကားများကို တတ်ကျွမ်းပြောဆိုသည်။ ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် သူသည် နိုင်ငံတကာအိုလံပစ်ကော်မတီတွင် အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ပျှမ်းမျှ ၁၂.၆ ဘီလျံဒေါ်လာ ဝင်ငွေဖြင့် သူနှင့်သူမိသားစုကို Forbes ၏ကမ္ဘာ့အချမ်းသာဆုံးလူများစာရင်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ သူသည် ဆမ်ဆောင်းအဖွဲ့အစည်းကြီးကို တည်ထောင်သူ လီဗျောင်ချူး၏ တတိယမြောက်သားဖြစ်သည်။
Forbes မဂ္ဂဇင်းကြီး၏ ၂၀၁၃ ခုနှစ်အတွက် ကမ္ဘာ့ဩဇာအကြီးဆုံးပုဂ္ဂိုလ်များ စာရင်းတွင် ၄၁ နေရာမြောက်တွင်ရှိသူအဖြစ် ထည့်သွင်းဖော်ပြခံခဲ့ရပြီး ဘန်ကီမွန်း၏နောက် ဒုတိယအချမ်းသာဆုံး တောင်ကိုရီးယားလူမျိုးဖြစ်သည်။
Samsung ရန်ပုံငွေများ အလွဲသုံးစားမှု
၂၀၀၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ ဥပဒေရေးရာများ၊ တရားသူကြီးများနှင့် အစိုးရအရာရှိများပေါ်တွင် ဩဇာလွှမ်းမိုးရန် ရန်ပုံငွေများကို အလွဲသုံးစားလုပ်မှု၌ ဆမ်ဆောင်းက တာဝန်ရှိသည်ဟူသော အကြောင်းပြချက်ဖြင့် သူ၏ အိမ်နှင့်ရုံးကို ကိုရီးယားရဲဌာနမှ ရုတ်တရက်သိမ်းယူခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် သူ့ကို ဒုတိယအကြိမ်အဖြစ် တောင်ကိုရီးယားအစိုးရရှေ့နေများက စစ်မေးရာ သူက သတင်းထောက်များအား “အရာအားလုံးအတွက် ကျွန်တော့်မှာ တာဝန်ရှိပါတယ်၊ ကိုယ်ကျင့်တရားနဲ့ တရားဝင်အကျိုးဆက်တွေအကုန်အတွက် တာဝန်ခံမှာပါ ”ဟု ဖြေကြားခဲ့သည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် New York Times သတင်းစာက ဆိုးလ်မြို့ဗဟိုတရားရုံးချုပ်က သူ့အား ငွေကြေးအလွဲသုံးစားမှုနှင့် အခွန်ရှောင်ရှားမှုတို့အတွက် အပြစ်ရှိကြောင်းသတ်မှတ်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ အစိုးရရှေ့နေများက သူ့အား ထောင်ဒဏ် ၇ နှစ်နှင့် ၃၄၇ မီလျံဒေါ်လာ ဒဏ်ကြေးပေးဆောင်ပါရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ တရားရုံးတော်က သူ့အား ဒဏ်ကြေး ၁၀၉ မီလျံဒေါ်လာနှင့် ရပ်ဆိုင်းထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်ကျခံစေခဲ့သည်။ သူသည် စီရင်ချက်အား တုံ့ပြန်မှု မပြုလုပ်ခဲ့ချေ။
၂၀၀၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့တွင်မူ တောင်ကိုရီးယား အစိုးရက ၂၀၁၈ ဆောင်းရာသီအိုလံပစ်ပွဲတော်အတွက် ဖြောင်ချန်းမြို့လေလံပွဲအား ကူညီရန် သူ့အား ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းပေးခဲ့သည်။ သို့သော် IOC က သူတို့ ကော်မရှင်အဖွဲ့ကိစ္စများတွင် ပါဝင်ပတ်သက်ခွင့်ကို ၅ နှစ် ရပ်ဆိုင်းထားရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ မတ်လ ၂၄ တွင် သူသည် ဆမ်မ်ဆောင်းအဖွဲ့အစည်း၏ ဥက္ကဋ္ဌအနေဖြင့် ပြန်လည်ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။
ဆမ်ဆောင်း၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် အောင်မြင်မှုများ
၁၉၉၀ နှစ်ဦးပိုင်းများတွင် ဆမ်ဆောင်းအဖွဲ့ကြီးသည် အရည်သွေးနိမ့်ကုန်ပစ္စည်များကို အလွန်အာရုံစိုက်ကာ အရေအတွက်များစွာ ထုတ်လုပ်နေပြီး အရည်အသွေး၌ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ဖို့ ပြင်ဆင်ထားခြင်းမရှိမှုအပေါ် Lee က ပြောသည့် နာမည်ကြီး စကားမှာ “သင့် မိန်းမနှင့် ကလေးများကလွဲ၍ ကျန်တာအကုန် ပြောင်းလဲပစ်ပါ”ဟု ဖြစ်သည်။ ထိုပြောင်းလဲအစားထိုးမှုသည် ယခုအခါ ကျယ်ပြန့်အောင်မြင်သည်ဟု ယူဆရသည်။ ထိုအဖွဲ့ကြီး၏ လက်ခွဲဖြစ်သော ဆမ်ဆောင်းလျှပ်စစ်ကုမ္ပဏီသည် ယခုအခါ ကမ္ဘာ့လျှပ်ကူးပစ္စည်းထုတ်လုပ်မှု တည်ထွင်မှုဈေးကွက်တွင် ဦးဆောင်နေသော ကုမ္ပဏီများထဲမှ တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်နေပြီး Fortune မဂ္ဂဇင်း၏ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ကော်ပိုရေးရှင်းကြီး ၁၀၀ ထဲတွင် စာရင်းသွင်းခံနေရသည်။