cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
၂၀၁၄ အာရှလူငယ် ယူ-၁၉ ချန်ပီယံရှစ်ပြိုင်ပွဲ
အုပ်စုရလဒ်များ
အကယ်၍အုပ်စုပွဲစဉ်များပြီးဆုံးချိန်တွင် အုပ်စုတွင်း ၂ သင်းသို့မဟုတ် ၂ သင်းနှင့်အထက် ရမှတ်များတူညီနေပါက အောက်ပါစည်းမျဉ်းများဖြင့်ဆုံးဖြတ်သည်။
၁။ အသင်းများ၏ထိပ်တိုက်ကစားခဲ့သောပွဲစဉ်များမှ ရမှတ်ပိုများသောအသင်း
၂။ အသင်းများ၏ထိပ်တိုက်ကစားခဲ့သောပွဲစဉ်များမှ ဂိုးကွာခြားချက်(+)ပိုရသောအသင်း
၄။ အုပ်စုတွင်းပွဲစဉ်အားလုံးတွင် ဂိုးကွာခြားချက်(+)ပိုရသောအသင်း
၅။ အုပ်စုတွင်းပွဲစဉ်အားလုံးတွင် သွင်းဂိုးပိုများသောအသင်း
၇။ အုပ်စုတွင်းပွဲစဉ်များတွင် အဝါကတ် အနီကတ် ပြသခံရမှု ပိုနည်းသောအသင်း
အကယ်၍ အပေါ်အချက်များအားလုံးတွင် အသာမရဘဲ တူညီနေပါက မဲနှိုက်ဆုံးဖြတ်မည်။
ပွဲကစားချိန်အားလုံးသည် မြန်မာစံတော်ချိန် (UTC+6:30) ဖြစ်သည်။
အုပ်စု (က)
(H) = အိမ်ရှင်
ရှုံးထွက်အဆင့်ရလဒ်များ
ရှုံးထွက်အဆင့်ပွဲစဉ်များတွင် သာမန်ပွဲကစားချိန်အတွင်းသရေကျနေပါက အချိန်ပို၊ပင်နယ်တီများဖြင့် အနိုင်၊အရှုံးဆုံးဖြတ်သည်။
အကြိုဗိုလ်လုပွဲရလဒ်များ
အကြိုဗိုလ်လုပွဲရောက် ၄ သင်းသည် ၂၀၁၅ ဖီဖာလူငယ် အသက် ၂၀ နှစ်အောက် ကမ္ဘာ့ဖလားဘောလုံးပြိုင်ပွဲသို့ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်ရရှိခဲ့သည်။
ဗုဒ္ဓသာဝကဘိက္ခုတက္ကသိုလ်
ဗုဒ္ဓသာဝကဘိက္ခုတက္ကသိုလ် သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ တက္ကသိုလ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ အနုရာဒပူရမြို့တွင် တည်ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ တက္ကသိုလ်များ
ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေး ဗဟိုဌာန (၁၉၇၃–၂၀၀၁)
မူလ ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေး ဗဟိုဌာန (World Trade Center) သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ နယူးယောက်မြို့၊ မဟတ္တန်အောက်ပိုင်း (နယူးယောက် မြို့လယ်ခေါင်) ဖိုင်နန်ရှယ်အရပ်တွင်တည်ရှိ၍ အဆောက်အဦး ခုနှစ်ခုပါဝင်သော ကြီးမားသည့် တွဲဆက် အဆောက်အအုံတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၁၉၇၃ ဧပြီ ၄ တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့၍ စက်တင်ဘာ ၁၁ တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း ပျက်ဆီးခဲ့သည်။ အဆောင်အဦးများပြီးစီးခဲ့သောအခါ အမွှာမျော်စဉ်ဟုခေါ်သော 'ကမ္ဘာ့ ကုန်သွယ်ရေး ဗဟိုဌာန ၁'သည် ၁၃၆၈ ပေ မြင့်မား၍ 'ကမ္ဘာ့ ကုန်သွယ်ရေး ဗဟိုဌာန ၂' သည် ၁၃၆၂ ပေမြင့်မားကာ ယင်းကာလက ကမ္ဘာ့အမြင့်ဆုံး အဆောက်အဦးများဖြစ်ခဲ့သည်။ ဤတွဲဆက်အဆောက်အအုံရှိ အခြားသော အဆောက်အဦးများမှာ မဲရီယတ် ကမ္ဘာ့ ကုန်သွယ်ရေး ဗဟိုဌာန ၃ (Marriott 3 WTC)၊ ကမ္ဘာ့ ကုန်သွယ်ရေး ဗဟိုဌာန ၄ (4 WTC) ၊ ကမ္ဘာ့ ကုန်သွယ်ရေး ဗဟိုဌာန ၅ (5 WTC) ၊ ကမ္ဘာ့ ကုန်သွယ်ရေး ဗဟိုဌာန ၆ (6 WTC) နှင့် ကမ္ဘာ့ ကုန်သွယ်ရေး ဗဟိုဌာန ၇ (7 WTC) တို့ဖြစ်ကြသည်။ တွဲဆက်အဆောက်အအုံကြီးတွင် စုစုပေါင်း ရုံးကနားနေရာ အကျယ် ၁၃,၄၀၀,၀၀၀ စတုရန်းပေ ပါဝင်သည်။
တွဲဆက်အဆောက်အအုံ၏ ဗဟိုနေရာကို ၁၉၆၆ နှင့် ၁၉၇၅ ကြားတွင် တည်ဆောက်ခဲ့ကာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၄၀၀ (၂၀၁၈ ငွေကြေးဈေးနှုန်းအရ ဒေါ်လာ သန်း ၂,၂၇၀ ) ကုန်ကြခဲ့သည်။ ယင်းအဆောက်အဦးကြီးများ တည်ရှိခဲ့စဉ်က အဓိက အဖြစ်အပျက်အချို့ကို ကြုံတွေ့ဖူးကာ ၁၉၇၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃ မီးလောင်မှု ၊ ၁၉၉၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၆ တွင် ဗုံးကွဲမှု နှင့် ၁၉၉၈ ဇန်နဝါရီ ၁၄ တွင် ဘဏ်ဓားပြတိုက်မှုများလည်းကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ ၁၉၈၈ တွင် နယူးယောက်နှင့် နယူးဂျာစီ အာဏာပိုင်များက အဆောက်အဦးများကို စီမံကိုင်တွယ်ရန် ပုဂ္ဂလိက ကုမ္ပဏီတစ်ခုသို့ ငှားရမ်း၍ ပုဂ္ဂလိကပိုင်ပြုလုပ်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၁ ဇူလိုင်တွင် ငှားရမ်းမှုကို ဆေးလ်ဗားစတင်း အိမ်ခြံမြေလုပ်ငန်းသို့ ချထားပေးခဲ့၏။
၂၀၀၁ စက်တင်ဘာ ၁၁ နံနက်ခင်းတွင် အယ်လ်ကိုင်းဒါး (သို့) အယ်လ်ကားယီးဒါးဆက်စပ်အဖွဲ့မှ ပြန်ပေးသမားများက ဘိုးဝင်း ၇၆၇ နှစ်စီးကို မြောက်နှင့် တောင်မျှော်စဉ်အဆောက်အဦးများဆီသို့ တစ်စီးနှင့် တစ်စီး မိနစ်ပိုင်းအခြား အနေအထားဖြင့် ဦးတည်ပျံသန်းလာခဲ့သည်။ နှစ်နာရီအကြာတွင် ယင်းမျှော်စဉ်အဆောက်အဦးနှစ်ခုစလုံး ပြိုကျပျက်စီးခဲ့သည်။ အဆောက်အဦးနှစ်ခုအတွင်းနှင့် အနားတွင် ရှိသော လူပေါင်း (၂,၆၀၆) ဦးနှင့် လေယာဉ်နှစ်စင်းပေါ်ရှိ လူ (၁၅၇) ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ အဆောက်အဦးများပေါ်မှ အကျိုးအပဲ့များကျလာကာ ယင်းအကျိုးအပဲ့များကြောင့် ဘေးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ အဆောက်အဦးများ မီးစတင်လောင်ကျွမ်းခဲ့ပြီး ဤတွဲဆက်အဆောက်အအုံကြီးထဲရှိ အဆောက်အဦးအားလုံး တစ်ပိုင်းတစ်စသော်လည်းကောင်း အလုံးစုံသော်လည်းကောင်း ပျက်စီးခဲ့ရသည်။ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ အခြားသော ကြီးမားသည့် အဆောက်အဦးဆယ်ခုကိုလည်း အကြီးအကျယ် ထိခိုက်စေခဲ့သည်။
အုန်းမလင်းရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်
အုန်းမလင်းရွာ (Ohnmalin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ ပန်လော့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၁၆၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်လော့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၉၃ ဦး၊ မ ၁၁၃၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၂၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကံစုရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်
ကံစုရွာ (Kansu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပြည်မြို့နယ်၊ သစ်ချိုပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၁၄၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သစ်ချိုပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၃၈ ဦး၊ မ ၁၁၁၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၄၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒါးပိန်ဘူတာ
ဒါးပိန်ဘူတာ သည် ရန်ကုန်-မန္တလေးရထားလမ်းပိုင်းရှိ ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ လေးဒေါင့်ကန်ဘူတာနှင့် ကော့ချဲဘူတာအကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ဒါးပိန်မြို့၊ သပြုရွာ နှင့် အနီးတစ်ဝိုက်ရှိ ပြည်သူများခရီးသွားရန် အသုံးပြုလျက်ရှိသည်။
ဖုံရွာ၊ မြင်းခြံမြို့နယ်
ဖုံရွာ (Hpon)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ မြင်းခြံမြို့နယ်၊ ဗလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၃၂၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဗလုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၇၆ ဦး၊ မ ၂၂၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၇၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းခြံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မင်ကိုင်းရွာ၊ ပေါက်မြို့နယ်
မင်ကိုင်းရွာ (Minkaing)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပေါက်မြို့နယ်၊ ဇောင်းယားပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၉၁၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇောင်းယားပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၇၆ ဦး၊ မ ၈၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၈၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုန်းလွင်ရွာ၊ ကလောမြို့နယ်
ကုန်းလွင်ရွာ (Konelwin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ကလောမြို့နယ်၊ သာမိုင်းခမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၅၈၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သာမိုင်းခမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၁၁ ဦး၊ မ ၁၄၈၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၀၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကလောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တာလေမြို့
တာလေမြို့ သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ တာချီလိတ်မြို့နယ်ရှိ မြို့နယ်ခွဲအဆင့်ရှိ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။
အခရိ နနဝို့
အခရိ နနဝို့ (ナナヲアカリ (Nanawo Akari) မွေးဖွား နိုဝင်ဘာ ၁၂ ၁၉၉၅ - ) သည် ဂျပန်အမျိုးသမီးအဆိုတော် အို့ဆကကနေ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန် အဆိုတော်များ ကဏ္ဍ:၁၉၉၅ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ပဲခူးဘူတာ
ပဲခူးဘူတာ သည် ရန်ကုန်-မန္တလေးမီးရထားလမ်းပိုင်းရှိ ဘူတာရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပဲခူးမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ ရန်ကုန်-မန္တလေးလမ်း နှင့် ရန်ကုန်-မော်လမြိုင်လမ်းသည် ပဲခူးဘူတာမှစကာ လမ်းခွဲသွားကြသည်။
ပြွန်တန်ဆာဘူတာ
ပြွန်တန်ဆာဘူတာ သည် ရန်ကုန်-မန္တလေးမီးရထားလမ်းပိုင်းရှိ ဘူတာရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပြွန်တန်ဆာမြို့တွင် တည်ရှိသည်။
ကောင်းပျက် (စင်ကျိုင်း)ရွာ၊ ဟိုပန်မြို့နယ်
ကောင်းပျက် (စင်ကျိုင်း)ရွာ (Kawngpyet (Hsinkeng))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ ဟိုပန်မြို့နယ်၊ ကောင်းပျက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၄၅၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခေါသမောရွာ၊ ဖရူဆိုမြို့နယ်
ခေါသမောရွာ(Khawthamaw)သည် ကယားပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်ခရိုင်၊ ဖရူဆိုမြို့နယ်၊ ဖရူဆိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၅၅၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖရူဆိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လုံလရွာ၊ ရင်ဖန့်မြို့နယ်
လုံလရွာ (Longla)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုင်းမော-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ ရင်ဖန့်မြို့နယ်၊ ဖော် လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၀၈၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရင်ဖန့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စံသာ (အနောက်)ရွာ၊ ကလေးမြို့နယ်
စံသာ (အနောက်)ရွာ (Santhar(West))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးခရိုင်၊ ကလေးမြို့နယ်၊ ထောက်ကြံ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၆၄၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကလေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပင်လယ်ပြင်မှ အဖိုးအို
ဂရိဒဏ္ဍာရီတွင် ပင်လယ်ပြင်မှ အဖိုးအို (ἅλιος γέρων; the Old Man of the Sea) သည် ကမ္ဘာဦးက ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ်၍ ယေဘုယျအားဖြင့် ၎င်းကို ဒဏ္ဍာရီလာ ရေနတ်ဘုရားများဖြစ်ကြသော နစ်ယာရီးယပ်စ်၊ ပရိုတီးယပ်စ်၊ ပေါန်တပ်စ်၊ ထရိုက်တန်၊ ဖောစစ်၊ ဂလောကပ်စ် စသည့် နတ်များတစ်ဦးမဟုတ် တစ်ဦးဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြကြသည်။ အဖိုးအိုသည် အာခိလိ၏ မိခင် သက်တစ် ၏ ဖခင်လည်းဖြစ်သည်။
ဒဏ္ဍာရီ
ဟိုးမား ၏ အောဒစ်ဆီ စာအုပ် (၄) တွင် ဘုရင် မဲနစ်လေးယပ်စ်က တလဲမက(စ်) ကို ၎င်း၏ အိမ်အပြန်ခရီးစဉ်အကြောင်းနှင့် ၎င်းသည် အဖိုးအိုထံမှ မည်သို့မည်ပုံ ဩဝါဒရရှိခဲ့ကြောင်း ပြန်လည်ပြောပြခဲ့သည်။
ဆင်းဘတ်
သင်္ဘောသားဆင်းဘတ်သည် ၎င်း၏ ပဉ္စမမြောက် ပင်လယ်ခရီးစဉ်တွင် ဆိုးရွားလှသည့် ပင်လယ်ပြင်မှ အဖိုးအိုကို တွေ့ဆုံခဲ့၍ ထိုအဖိုးအိုက ဆင်းဘတ်၏ ကျောကိုခွ၍ ပူးတွယ်ထားကာ နောက်ဆုံးမှ ဆင်းဘတ်က အရက်မူးစေရန် လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည့်အကြောင်း ပါဝင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂရိနတ်ဘုရားများ ကဏ္ဍ:တစ်ထောင့်တစ်ညပုံပြင်များထဲမှ ဇာတ်ကောင်များ
မဟာဗုဒ္ဓဝင်
မဟာဗုဒ္ဓဝင် (Mahabuddhavamsa or Great Chronicle of Buddhas) သည် မင်းကွန်းတိပိဋကဆရာတော် ဦးဝိစိတ္တသာရာဘိဝံသပြုစုခဲ့သော ကျမ်းစားတွဲကြီးတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤစာပေလက်ရာတွင် ဂေါတမဗုဒ္ဓ၊ ယခင်ပွင့်တော်မူခဲ့သော ဗုဒ္ဓများအကြောင်း၊ တပည့်သာဝက ရဟန်းများ၊ လူပုဂ္ဂိုလ်များ၊ ၎င်းတို့၏ အတိတ်ဘဝများအကြောင်း စသည်တို့ပါဝင်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
ထိုစဉ်က မြန်မာနိုင်ငံတော် ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနုနှင့် ဗုဒ္ဓသာသနာ့အဖွဲ့တို့၏ လျောက်ထားပန်ကြားမှုအရ ဗုဒ္ဓဖြစ်စဉ် (သို့) မဟာဗုဒ္ဓဝင်ကို ၁၉၅၅ တွင် စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ ဤမဟာဗုဒ္ဓဝင်သည် ဆရာတော်၏ အထူးထင်ရှားသော စာပေလက်ရာတစ်ခုပင်ဖြစ်သည်။ ပထမတွဲကို ၁၉၆၀ မှစ၍ ဆဋ္ဌမတွဲ (ဒုတိယပိုင်း) ကို ၁၉၇၂ တွင် ပထမဆုံးအကြိမ်အနေဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့ကြသည်။ အကြိမ်များစွာလည်း ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့ရသည့် စာအုပ်များဖြစ်သည်။ တိနိအဖွဲ့၏ အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်မူကို ဦးကိုလေးနှင့် ဦးတင့်လွင်တို့က ပထမတွဲမှစ၍ နောက်ဆုံးတွဲထိ ပြုစုဘာသာပြန်ဆိုခဲ့ကြသည်။
ဖွဲ့စည်းပါဝင်မှု
အတွဲအနေဖြင့် (၆) တွဲဖြစ်၍ စာအုပ်အနေဖြင့် (၈) အုပ်ဟူ၍ သတ်မှတ်စီစဉ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထုတ်ဝေရာတွင် ပြည်ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံခေတ် သာသနာရေးဦးစီးဌာနမှ တာဝန်ယူရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
မူယာတောရွာ၊ သဲကုန်းမြို့နယ်
မူယာတောရွာ (Muyartaw)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ သဲကုန်းမြို့နယ်၊ လိန်တန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၀၄၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လိန်တန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၆၂ ဦး၊ မ ၄၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၈၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သဲကုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒိုက်ဦးဘူတာ
ဒိုက်ဦးဘူတာ သည် ရန်ကုန်-မန္တလေးမီးရထားလမ်းပိုင်းရှိ ဘူတာရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဒိုက်ဦးမြို့တွင် တည်ရှိသည်။
ကျိုပါလားရွာ၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်
ကျိုပါလားရွာ (Kyoparlar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်၊ ပါဆံကျကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၉၉၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇောင်းယားပင်ရွာ၊ ပေါက်မြို့နယ်
ဇောင်းယားပင်ရွာ (Zaungyarpin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပေါက်မြို့နယ်၊ ဇောင်းယားပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၉၁၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇောင်းယားပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၇၆ ဦး၊ မ ၈၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၈၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြိန်းနင်လွယ်ရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်
ပြိန်းနင်လွယ်ရွာ (Pyingninloi)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ ပန်လော့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၁၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်လော့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၉၃ ဦး၊ မ ၁၁၃၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၂၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်လေးပင်ဘူတာ
ညောင်လေးပင်ဘူတာ သည် ရန်ကုန်-မန္တလေးမီးရထားလမ်းပိုင်းရှိ ဘူတာရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ညောင်လေးပင်မြို့တွင် တည်ရှိသည်။
တလိုင်းကောင်မွဲ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စင်ရော်၊ ရေညှောင့်ကောင်နှင့် အလားတူငှက်များ
ပရိုစပီရို (ဂြိုဟ်ရံလ)
ပရိုစပီရိုသည် ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်၏ အတွင်းပိုင်းကျသော ဂြိုဟ်ရံလတစ်စင်းဖြစ်ပြီး နက္ခတ္တရူပဗေဒပညာရှင် Matthew Holman တို့အဖွဲ့မှ ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယာယီအမည် S/1999 U 3 ဟုပေးခဲ့ပြီး Uranus XVIII အဖြစ် အတည်ပြုခဲ့သည်။ ဂြိုဟ်ရံလ၏ အရောင်မှာ မြင်နိုင်သောအလင်းထဲတွင် မီးခိုးရောင်အဖြစ် မြင်ရသည်။
ညောင်ပင်သာရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်
ညောင်ပင်သာရွာ (Nyaungpinthar)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပြည်မြို့နယ်၊ သစ်ချိုပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၁၄၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သစ်ချိုပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၃၈ ဦး၊ မ ၁၁၁၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၄၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မွတ်တင်းရွာ၊ ရင်ဖန့်မြို့နယ်
မွတ်တင်းရွာ (Muttin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုင်းမော-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ ရင်ဖန့်မြို့နယ်၊ ဖော် လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၀၈၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရင်ဖန့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မက္ကဆီကို အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း
မက္ကဆီကို အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း(Selección de fútbol de México)သည် နိုင်ငံတကာပြိုင်ပွဲများတွင် မက္ကဆီကိုနိုင်ငံအား ကိုယ်စားပြု ယှဉ်ပြိုင်သော ဘောလုံးအသင်းတစ်သင်းဖြစ်သည်။ မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်(Federación Mexicana de Fútbol)အောက်တွင် တည်ရှိပြီး ကွန်ကာကပ်(CONCACAF)အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံလည်း ဖြစ်သည်။
တောင်တလုံးရွာ၊ သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်
တောင်တလုံးရွာ (Taungtalone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်၊ အင်းနက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၄၃၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်းနက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၃၆ ဦး၊ မ ၃၈၀၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၃၃၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကျိုက်မတ်ကော်စေတီတော်
ကျိုက်မတ်ကော်စေတီတော် သည် သုဝဏ္ဏဘူမိ − ဟံသာဝတီ − ဥဿာပဲခူး စသည့် မွန် − မြန်မာမင်းအဆက်ဆက်တို့တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သည် ရှေးဟောင်းသမိုင်းဝင်စေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်၏။ မြတ်စွာဘုရား ဆံတော်ကိန်းဝပ်စံပယ်တော်မူရာ စေတီတော်ဖြစ်ပြီး ဉာဏ်တော်အတောင် ၂၁၀ ရှိသည့်အတွက် မြန်မာနိုင်ငံတွင် စတုတ္ထမြောက် ဉာဏ်တော်အမြင့်ဆုံး စေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။
တည်နေရာ
စေတီတော်သည် ကဝမြို့ ၏ အရှေ့ဘက် ၃ မိုင် ၅ ဖာလုံအကွာတွင် တည်ရှိသည့် ဖလေးရွာ တွင် တည်ရှိသည်။ ဖလေးရွာသည် ကဝ − အုန်းနှဲ ကားလမ်းဘေး ၆ ဖာလုံအကွာတွင် တည်ရှိသည်။ စေတီတော်မြတ်ကြီး၏ ကုန်းတော်သည် ပဲခူးရိုးမ၏ တောင်စွယ်တစ်ခု ဖြစ်သည့် ဟင်္သာကုန်း − ကျိုက်ပဒိုင်၊ တာဝ − ဖလေး − မိုးဂနိန်းကုန်းတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ထိုကုန်းတန်းကို နာဂဟတ္ထိကုန်း သို့မဟုတ် ကျိုက်ဒေးကော်ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ မြန်မာတို့က ထိုကုန်းတော်ကို နာဂဟတ္ထိကုန်းတော်ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။
သုဝဏ္ဏဘူမိသို့ မြတ်စွာဘုရား ကြွတော်မူခြင်း
မဟာသက္ကရာဇ် ၁၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဖြစ်၏။ ထိုအချိန်တွင် သုဝဏ္ဏဘူမိတိုင်း၊ သုဓမ္မဝတီ သထုံပြည်ကြီးတွင် တိဿဓမ္မသီဟရာဇာ (မဟာသီရိမာသောကမင်း) သည် စိုးစံလျက် ရှိ၏။ ထိုအချိန်ကာလတွင် မဇ္ဈိမဒေသ၌ မြတ်စွာဘုရားသည် သတ္တဝါဝေနေယျတို့အား တရားလှည့်လည်ဟောကြားလျက် ရှိ၏။
တစ်နေ့သောအခါ မြတ်စွာဘုရား၏ သာဝကတစ်ဦးဖြစ်သည့် ဂဝံပတိရဟန္တာသည် ဘဝဟောင်းက မိခင်၊ အတိတ်ဘဝက မွေးစားဖခင် သီဟကုမာရရသေ့၊ ဘကြီးတော် တိဿကုမာရရသေ့နှင့် နဂါးဥဖွားနောင်တော် သုဝဏ္ဏဘူမိပြည့်ရှင် မဟာသီရိမာသောကမင်းတို့ကို ကျေးဇူးဆပ်လိုသဖြင့် သထုံပြည်သို့ ကောင်းကင်ခရီးဖြင့် ကြွရောက်တော်မူ၏။ ထို့နောက်တွင် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိအယူလွှမ်းမိုးလျက်ရှိနေသော မိခင်ဖြစ်သူနှင့် ဆွေမျိုးများကို တရားများ ဟောကြားတော်မူ၏။ ထို့နောက် ရသေ့နှစ်ပါးနှင့် ဘုရင်မင်းမြတ်တို့သည် မြတ်စွာဘုရားအား ဖူးတွေ့လိုသဖြင့် ပင့်ဆောင်ပေးရန် ပြောကြား၏။
ထို့နောက် မထေရ်သည် မဇ္ဈိမဒေသသို့ ပြန်သွားကာ မြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်ထားတော်မူ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် (၁) ထိုဒေသတွင် သာသနာတော် ထွန်းလင်းမည်ကိုလည်းကောင်း၊ (၂) အတိတ်ဘဝက ဆွေတော်မျိုးတော်များ ကျွတ်တမ်းမဝင်ကြသေးသည်ကို လည်းကောင်း၊ (၃) သတ္တဝါများ ကျွတ်တမ်းဝင်ကြစေလို၍ လည်းကောင်း စသည့် အကြောင်းခြင်းရာများကြောင့်သုဝဏ္ဏဘူမိ သထုံပြည်သို့ ကြွတော်မူ၏။
ဆံတော်ပေးသနားခြင်း
ထိုကဲ့သို့ မြတ်စွာဘုရားသည် ခုနစ်ရက်ပတ်လုံး သီတင်းသုံးနေစဉ် ကေလာသတောင်ထိပ်နေ ရသေ့ကြီး၊ အတွင်းမိုးဂနိန်း အနောက်တောစွန်းနေ ရသေ့ကြီး အပါအဝင် ရသေ့ ခြောက်ပါးတို့သည် မြတ်စွာဘုရားထံမှ ပူဇော်ရန် အလို့ငှါ ဗုဒ္ဓပူဇနိယပစ္စည်းကို တောင်းခံလျှောက်ထား၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ဆံတော်မြတ် ခြောက်ဆူ ပေးသနားတော်မူ၏။ ထို့နောက် ရသေ့တို့သည် မိမိတို့ နေရပ်များသို့ မြတ်စွာဘုရား၏ ဆံတော်ကို ပင့်ဆောင်ကာ ကိုးကွယ်တော်မူခဲ့သည်။
အတွင်းမိုးဂနိန်းနေ ရသေ့ကြီးသည်လည်း မိမိ၏ နေရပ်သို့ ပြန်လာခဲ့သည်။ ထိုအခါ အတူနေ ရသေ့နှစ်ပါးသည် မြတ်စွာဘုရား၏ ဆံတော်ကို မိမိတို့ ပူဇော်ခွင့် မရကြဟု စိတ်နှလုံး မသာမယာ ဖြစ်ကြ၏။ ထိုအခါ အတွင်းမိုးဂနိန်းနေရသေ့ကြီးသည် စိတ်နှလုံး မသာမယာ မဖြစ်ကြဘဲ “မြတ်စွာဘုရား၏ ဆံတော်အား မိမိတို့ သုံးဦး ပူဇော်ခွင့် ရပါစေသတည်း” ဟု အဓိဋ္ဌာန်လေရာ ဆံတော်သည် သုံးဆူ ဖြစ်သွား၏။ ထိုအခါ ရသေ့သုံးပါးသည် တစ်ပါးလျှင် ဆံတော်တစ်ဆူစီ ယူကာ မိမိတို့ နေထိုင်ရာ အရပ်ဒေသများတွင် အများသူငါ ဖူးမြော်နိုင်ရန် စေတီတည်ကြသည်။
ထိုရသေ့သုံးပါး တည်ထားကိုးကွယ်တော်မူခဲ့သည် စေတီတော်များမှာ မိုးဂနိန်းစေတီတော်၊ ကျိုက်မတ်ကော် စေတီတော်နှင့် ကျိုက်သီရိဓမ္မသိုက်စေတီတော်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ပန်ဦးဆီရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
ပန်ဦးဆီရွာ (Pangusi)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်၊ နောင်လိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၈၉၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်လိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၈၈ ဦး၊ မ ၃၈၁၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၃၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တည်ပင်ရွာ၊ အုန်းပေါက်
တည်ပင်ရွာ (Teipin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်၊ အုန်းပေါက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၃၇၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေဘိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပဲနွယ်ကုန်းဘူတာ
ပဲနွယ်ကုန်းဘူတာ သည် ရန်ကုန်-မန္တလေးမီးရထားလမ်းပိုင်းရှိ ဘူတာရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပဲနွယ်ကုန်းမြို့တွင် တည်ရှိသည်။
အသံဖလှယ်ခြင်း
အသံဖလှယ်ခြင်း (transcription) ကို ဘာသာဗေဒအားဖြင့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်မည်ဆိုလျှင် ဘာသာစကားတစ်ခုကို အရေးအသားပုံစံနှင့် စနစ်တကျ ကိုယ်စားပြု ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ ဖော်ပြခြင်းခံရသော ဘာသာစကား၏ ရင်းမြစ်သည် စကားပြောခြင်း (မိန့်ခွန်း သို့မဟုတ် လက်ဟန်ပြဘာသာစကား) သို့မဟုတ်၊ အခြားအရေးအသားစနစ်တွင် ရှိပြီးသားစာသား ဖြစ်နိုင်သည်။ သဒ္ဒဗေဒနည်းအရ ဘာသာစကားတစ်ခုတွင်ရှိသော စကားသံတို့၏ အသံထွက်ကို အနီးစပ်ဆုံးဖြစ်စေရန် အက္ခရာ/သင်္ကေတများဖြင့် ရေးသားခြင်းဖြစ်သည်။ နားဖြင့်သာကြားရသော အသံတို့ကို မျက်စိဖြင့်ပါမြင်လာစေရန် ရေးသားမှတ်တမ်းတင်သော စနစ်ဟုဆိုနိုင်သည်။
အသံဖလှယ်ခြင်းကို ဘာသာပြန်မှု (translation) နှင့် မရောနှောသင့်ပါ။ ဘာသာပြန်မှုဆိုသည်မှာ ဘာသာပြန်သည့်ဘာသာစကားတွင် ရင်းမြစ်ဘာသာစကားစာသား၏အဓိပ္ပာယ် ကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြခြင်း (ဥပမာ - လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့ကို ကောင်းကင်တမန်များမြို့ ဟုခေါ်ခြင်း)ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် အသံဖလှယ်ခြင်းကို ဘာသာစကားတစ်ခုမှနောက်တစ်ခုသို့ အက္ခရာဖလှယ်ခြင်း(transliteration) (ဥပမာ - ဂရိအက္ခရာ ⟨α⟩ ကို အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ ⟨a⟩ သို့ ပြောင်းခြင်း)နှင့်လည်း မရောနှောသင့်ပါ။
အသံဖလှယ်ခြင်းသည် ဘာသာဗေဒ ပညာရေးနယ်ပယ်အောက်တွင်ရှိသော သဒ္ဒဗေဒ(phonetics)၊ စကားပြောဆိုမှု ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း( conversation analysis)၊ ဒေသိယစကားလေ့လာမှု(dialectology) နှင့် လူမှုဘာသာဗေဒ(Sociolinguistics) စသည့်နယ်ပယ်ခွဲတို့၌ အသုံးပြုသော နည်းစနစ်များတွင် မရှိမဖြစ်ပါဝင်သော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ၎င်းသည် မိန့်ခွန်းနည်းပညာ၏ နယ်ပယ်ခွဲအငယ် အတော်များများအတွက်လည်း အရေးပါသောအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။ ဤဆောင်းပါးသည် ဘာသာဗေဒ(linguistics)ဆိုင်ရာ အသံဖလှယ်ခြင်းကိုသာ ရှင်းပြမည်ဖြစ်သည်။
အသံထွက်သဒ္ဒဗေဒအခြေခံနှင့် အရေးစနစ်ကိုအခြေခံ အသံဖလှယ်ခြင်းနှစ်မျိုး
ခြုံငုံပြီးပြောလျှင် အသံဖလှယ်ခြင်းနည်းလမ်း ၂ ခုရှိသည်။ အသံထွက်သဒ္ဒဗေဒနည်းသည် ပြောသောဘာသာစကား၏ အသံထွက်နှင့် သက်ဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများကို အဓိကထားလေ့လာသည်။ အသံထွက်သဒ္ဒဗေဒနည်းဖြင့် အသံဖလှယ်ခြင်း(phonetic transcription)စနစ်များတွင် အသံထွက်တစ်လုံးချင်းကို အရေးအသား သင်္ကေတသို့မဟုတ်အက္ခရာတွဲများ အနေဖြင့် (အသံအတိုင်း၊ ဥပမာ အင်္ဂလိပ် title ကို IPA /ˈtaɪtəl/ အဖြစ်ဖော်ပြခြင်း) ပြောင်းလဲဖော်ပြသည့် စည်းမျဉ်းများကို ထောက်ပံ့ပြသလေ့ရှိသည်။ အရေးစနစ်ကိုအခြေခံ အသံဖလှယ်ခြင်း(orthographic transcription)စနစ်တွင် အပြောစကားကို စာအရေးအသားအဖြစ်သို့ ဘာသာစကား၏ ရေးထုံးနည်းလမ်းများ(orthography)အတိုင်း ပြောင်းလဲဖော်ပြသည့် စည်းမျဉ်းများ (ဥပမာ၊ ဂရိ Aristotélēs ကို အင်္ဂလိပ် Aristotle သို့ပြောင်းလဲခြင်း) ပါဝင်သည်။ အသံထွက်သဒ္ဒဗေဒနည်းဖြင့် အသံဖလှယ်ခြင်း၌ အထူးသတ်မှတ်ထားသောအက္ခရာအစုံများ၊ များသောအားဖြင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အသံထွက်အက္ခရာ(International Phonetic Alphabet - IPA) များကို သုံးကာ အသံထွက်ကို ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။
မည်သည့်အသံဖလှယ်ခြင်းအမျိုးအစားကို ရွေးချယ်သည်ဆိုသည့်အချက်မှာ အများအားဖြင့် မည်သည့်သုတေသနကို ဦးတည်ကာသွားနေသည်ဆိုသည့် အပေါ်မူတည်သည်။ အသံထွက်သဒ္ဒဗေဒနည်းဖြင့် အသံဖလှယ်ခြင်းနည်းလမ်းသည် ဘာသာစကား၏ အသံထွက် သဘာဝကို အဓိကအရေးပေးသောကြောင့်၊ သဒ္ဒဗေဒဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း သုတေသနတွင် အများဆုံး အသုံးကျပါသည်။ တစ်ခြားတစ်ဖက်တွင်လည်း အရေးစနစ်ကိုအခြေခံ အသံဖလှယ်ခြင်း၌ (ရည်ရွယ်သည့် ဘာသာစကားနှင့် ရေးထုံးများအပေါ်မူတည်ပြီး) ဝေါဟာရနှင့် စကားလုံးဖွဲ့စည်းပုံ အစိတ်အပိုင်းတို့သည် အသံထွက်နှင့်အတူ ပါဝင်ပတ်သက်နေတတ်သည်။ ထိုကြောင့် ဤစနစ်သည် အပြောစကား၏ အဓိပ္ပာယ်နှင့် ပတ်သက်သော ရှုထောင့်မှ သုတေသနပြုမည်ဆိုလျှင် သုံးရန် ပိုပြီးအဆင်ပြေပါသည်။ အသံထွက်သဒ္ဒဗေဒနည်းဖြင့် အသံဖလှယ်ခြင်းနည်းလမ်းသည် သိပ္ပံနည်းကျသဘောအရ သိသိသာသာ ပိုမိုစနစ်ကျသည်၊ သို့သော် ၎င်းသည် လေ့လာရန်ခက်ခဲသည်၊ မှန်ကန်သောအသံဖလှယ်ခြင်းကို ရယူရန် အချိန်ပိုကြာပြီး၊ ရရှိလာသော အသံဖလှယ်စကားလုံးကို အသုံးပြုနိုင်သော ဧရိယာမှာ အရေးစနစ်ကိုအခြေခံ အသံဖလှယ်ခြင်းကြောင့် ရရှိသောစကားလုံးနှင့်ယှဉ်လျှင် ပိုမိုနည်းပါးသည်။
သီအိုရီအရ
ပြောဆိုသော ဘာသာစကားကို စာအရေးအသားအဖြစ် သင်္ကေတများအသုံးပြုကာ ကိုယ်စားပြုဖော်ပြခြင်းသည် ထင်သလောက် ရိုးရှင်းလွယ်ကူသည့်လုပ်ငန်းစဉ်မဟုတ်ပါ။ စာအရေးအသားဆိုသည်မှာ အကန့်အသတ်ရှိသော (တစ်ခုနှင့်တစ်ခု)ရှင်းလင်းစွာကွဲပြားခြားနားသည့် သင်္ကေတများ အသုံးပြုကာ အဓိပ္ပာယ်ဖော်ပြနိုင်ရန် တတ်နိုင်သမျှ အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင်ဖန်တီးထားမှု တစ်ခုဖြစ်သည်။
အခြားတစ်ဖက်တွင်မူ၊ ပြောဆိုသောဘာသာစကားသည် အကန့်အသတ်မရှိသောအစိတ်အပိုင်းများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော စဉ်ဆက်မပြတ် သီးခြားစီခွဲထုတ်ရန် မဖြစ်နိုင်သော(discrete and distinct) ဖြစ်စဉ်တစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ထိုအစိတ်အပိုင်းများကို တစ်ပိုင်းစီခွဲခြားရန်နှင့် အမျိုးအစားခွဲ သတ်မှတ်ရန် ကြိုတင်သတ်မှတ်ထားသောစနစ်မရှိသဖြင့် အကျိုးဆက်အားဖြင့် စကားသံမှ စကားလုံးသို့ ကိုယ်စားပြုဖော်ပြခြင်းပြုနိုင်သည့် အသင့်အသုံးပြုနိုင်သော နည်းလမ်းများ မရှိပါ။
အသံဖလှယ်ခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်၏ ပြင်ပဩဇာသက်ရောက်မှုမကင်းသည့် အကြောင်းကို စာစောင်စာတမ်းများက မပျက်မကွက် မလွဲမသွေ မီးမောင်းထိုးပြလေ့ရှိသည်။ ပြင်ပဩဇာသက်ရောက်မှုကင်းသည့် အသံဖလှယ်ခြင်းစနစ်သည် မရှိနိုင်သည့် အပြင် မဖြစ်နိုင်ပါ။ လူမှုရေး ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ဗဟုသုတသည် အသံဖလှယ်ချက်တစ်ခု ရေးဆွဲပြုလုပ်သည်နှင့် ၎င်းအတွင်းသို့ ပါဝင်ပတ်သက်လွှမ်းမိုးမှု ရှိလာပါတော့သည်။  အသံဖလှယ်ချက်တစ်ခု၏ ဖွဲ့စပ်ပုံတွင် လူမှုရေး ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ လွှမ်းမိုးချက်ကို အသေအချာတွေ့ရှိနိုင်သည်။ (Baker, 2005)
အင်္ဂလိပ်စကားလုံးများကို မြန်မာဘာသာသို့ အသံဖလှယ်ခြင်း
(ဤအပိုင်းသည် မူလဘာသာပြန်ခဲ့သော အင်္ဂလိပ်ဝီကီမှ မဟုတ်ပါ။ မြန်မာဝီကီသီးသန့် လိုအပ်ချက်အရ ဖြည့်စွက်ထားသောအပိုင်းဖြစ်သည်။) ဘီဘီစီသတင်းပညာကောလိပ်မှ နိုင်ငံခြား အမည်များကို မြန်မာအသံဖလှယ်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ ဤသို့ ရေးသားခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရေးအသား
လစ်ဘရာ (ကြယ်စုတန်း)
လစ်ဘရာ သည် ရာသီခွင်၏ ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ လစ်ဘရာ ဆိုသည်မှာ လက်တင်ဘာသာဖြင့် ချိန်ခွင်ဖြစ်ပြီး သင်္ကေတမှာ  (Unicode ♎) ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် အနောက်ဘက်တွင် ဗာဂိုး၊ အရှေ့ဘက်တွင် ဗြိစ္ဆာ နက္ခတ်တာရာ တို့ကြား၌ တည်ရှိသည်။ လစ်ဘရာ ကြယ်စုတန်း၌ အတောက်ပဆုံးကြယ်မှာ Beta Librae ဖြစ်ပြီး ယင်းကြယ်စနစ်တွင် ဂြိုဟ်များ တည်ရှိသည်။
ဖြူးဘူတာ
ဖြူးဘူတာ သည် ရန်ကုန်-မန္တလေးမီးရထားလမ်းပိုင်းရှိ ဘူတာရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဖြူးမြို့တွင် တည်ရှိသည်။
မင်းလှရွာ၊ ရေးမြို့နယ်
မင်းလှရွာ(Minhla)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်ခရိုင်၊ ရေးမြို့နယ်၊ နှင်းစုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၄၃၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နှင်းစုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၉၁ ဦး၊ မ ၁၈၇၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၆၆၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒိဗုရမ်ဗောဓိဝိဟာရ
ဒိဗုရမ်ဗောဓိဝိဟာရ (දිවුරුම් බෝධි විහාරය or Purana Divurum Bodhi Maha Viharaya) သည်သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ကန်ဒီခရိုင်တွင် တည်ရှိသည့် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျောင်းတော်သည် Ampitiya မြို့၊ Ampitiya လမ်းတွင် တည်ရှိသည်။
ဒေသခံတို့၏ ပြောကြားချက်အရ ဗောဓိပင်၏ သက်တမ်းသည် နှစ်ပေါင်း ၆၅၀ ရှိပြီဖြစ်သည်။ ကန်ဒီမင်းများအုပ်ချုပ်သည့်ကာလတွင် ဘုရင်များသည် ကျောင်းတော်တည်ရှိရာတစ်စိတ်တပိုင်းကို တရားစီရင်ရာနေရာအဖြစ် အသုံးပြုပြီး ထိုနေရာတွင် ပြစ်မှုများ မကျူးလွန်ကြောင်းကို ကျမ်းကျိန်ကြရသည်။ ဒီဗုရမ် ဆိုသည်မှာ သီရိလင်္ကာဘာသာစကားဖြင့် ကျမ်းကျိန်ခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ တရားစွဲခံရသူသည် ကျမ်းကျိန်ကျောက်တုံး (ဒီဗုရမ်ဂလ, දිවුරුම් ගල) ကို ထိကာ ကျမ်းကျိန်ရသည်။ Kandyan ရှေးစကားများအရ တရားစွဲခံရသူသည် လိမ်လည်ပါက သုံးရက်အတွင်း ထိုလိမ်လည်သူကို မြွေဟောက်သည် ကိုက်သတ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။
နေပုံနှင့် လပုံပါဝင်သည့် ကျမ်းကျိန်ကျောက်တုံးကို Dambadeniya မင်းဆက်လက်ထက်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ
လွယ်မခန်ရွာ၊ ကလောမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကလောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
.br
.br သည် ဘရာဇီးနိုင်ငံအတွက် နိုင်ငံကုဒ် ထိပ်ဆုံးအဆင့် ဒိုမိန်း (ccTLD) ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ၎င်းသည် ဒိုမိန်းအမည်ပေါင်း ၃ သန်းကျော်ဖြင့် အများဆုံးမှတ်ပုံတင်စာရင်းသွင်းထားသည့်နိုင်ငံ ၁၀ ခုအနက်မှ တစ်ခုဖြစ်သည်။
နုံလျှန်းရွာ၊ ရင်ဖန့်မြို့နယ်
နုံလျှန်းရွာ (Nonhlyan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုင်းမော-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ ရင်ဖန့်မြို့နယ်၊ ဖော် လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၀၈၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရင်ဖန့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်ငူဘူတာ
တောင်ငူဘူတာ သည် ရန်ကုန်-မန္တလေးမီးရထားလမ်းပိုင်းရှိ ဘူတာရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ တောင်ငူမြို့တွင် တည်ရှိသည်။
မူယာတောရွာ၊ ရွာသာယာ
မူယာတောရွာ (Muyartaw)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ သဲကုန်းမြို့နယ်၊ ရွာသာယာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၃၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွာသာယာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၆၁ ဦး၊ မ ၁၇၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၃၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သဲကုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လော်ကားကွေရွာ၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်
လော်ကားကွေရွာ (Lawkarkway)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်၊ ပါဆံကျကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၀၀၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇေယျဝတီဘူတာ
ဇေယျဝတီဘူတာ သည် ရန်ကုန်-မန္တလေးမီးရထားလမ်းပိုင်းရှိ ဘူတာရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဇေယျဝတီမြို့တွင် တည်ရှိသည်။
နောင်စံဖူးရွာ၊ ကလောမြို့နယ်
နောင်စံဖူးရွာ (Nawngsanhpu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ကလောမြို့နယ်၊ သာမိုင်းခမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၅၈၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သာမိုင်းခမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၁၁ ဦး၊ မ ၁၄၈၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၀၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကလောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နားလင့်ရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်
နားလင့်ရွာ (Narlint)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ ပန်လင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၃၂၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်လင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၅၁ ဦး၊ မ ၅၃၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လောဂျာရွာ၊ ဖရူဆိုမြို့နယ်
လောဂျာရွာ(Lawgyar)သည် ကယားပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်ခရိုင်၊ ဖရူဆိုမြို့နယ်၊ ဖရူဆိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၅၅၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖရူဆိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သပြေပင်အင်း / အိမ်ကုန်းရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်
သပြေပင်အင်း / အိမ်ကုန်းရွာ (Thapyaypininn/Einkone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပြည်မြို့နယ်၊ သစ်ချိုပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၁၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သစ်ချိုပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၃၈ ဦး၊ မ ၁၁၁၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၄၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရိုဇလင်း (ဂြိုဟ်ရံလ)
ရိုဇလင်းသည် ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်၏ အတွင်းပိုင်းကျသော ဂြိုဟ်ရံလတစ်စင်းဖြစ်ပြီး ဗွိုင်ယေဂျာ ၂ အာကာသယာဉ်မှ ၁၉၈၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ဓာတ်ပုံမှတဆင့် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယာယီအမည် S/1986 U 4 အဖြစ်ပေးခဲ့ပြီး Uranus XIII အဖြစ် အတည်ပြုခဲ့သည်။ ဗွိုင်ယေဂျာ ၂ ၏ ဓာတ်ပုံထဲတွင် ရိုဇလင်းသည် လုံးဝန်းသောပုံစံရှိပြီး မျက်နှာပြင်အရောင်မှာ မီးခိုးရောင်ဖြစ်သည်။
ရည်ညွှန်းကိုးကား
မှတ်စု
ကိုးကား
သဖန်းချောက်ရွာ၊ ပေါက်မြို့နယ်
သဖန်းချောက်ရွာ (Thahpanchauk)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပေါက်မြို့နယ်၊ ဇီးဖြူကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၈၂၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇီးဖြူကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၅ ဦး၊ မ ၂၃၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၂၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုင်းခတ်မြို့
မိုင်းခတ်မြို့ သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်၏ မြို့နယ်ရုံးစိုက်မြို့ ဖြစ်သည်။
ကောင်းပျက် (ကြာမုံကျိုင်း)ရွာ၊ ဟိုပန်မြို့နယ်
ကောင်းပျက် (ကြာမုံကျိုင်း)ရွာ (Kawngpyet (Kyarmonkeng))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ ဟိုပန်မြို့နယ်၊ ကောင်းပျက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၄၅၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖောင်းကားရွာ၊ မြင်းခြံမြို့နယ်
ဖောင်းကားရွာ (Hpaungkar)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ မြင်းခြံမြို့နယ်၊ ဗလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၃၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဗလုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၇၆ ဦး၊ မ ၂၂၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၇၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းခြံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗဟိုဝန်ထမ်းတက္ကသိုလ် (ဖောင်ကြီး)
လှည်းကူးမြို့နှင့် မိုင် ၂၀-ခန့်အကွာ ပဲခူးရိုးမတောင်တန်း၏ အနောက်မြောက်ဘက် ဆင်ခြေလျှော တောင်ကုန်းပေါ်တွင် တည်ဆောက်ထားသော ဗဟိုပြည်သူ့ဝန်ထမ်းကျောင်း (နောင် ဗဟိုဝန်ထမ်းတက္ကသိုလ်)ကို ၁၉၆၅-ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၁)ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ကျောင်းဝင်းအတွင်း၌ သင်တန်းခန်းမဆောင်များ၊ သင်တန်းသားများ၏ အိပ်ဆောင်များ၊ အုပ်ချုပ်သူ ဆရာနှင့် အမှုထမ်းများ၏ နေအိမ်များ၊ ဆေးရုံ၊ မူလတန်းကျောင်း၊ ကပွဲရုံနှင့် စာကြည့်တိုက် စသော အဆောက်အဦများ ဆောက်ထားသည်။ အဆောက်အဦးများကို ၂၂၉.၆၄ ဧကရှိသော မြေကွက်ပေါ်တွင် ဆောက်လုပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ စိုက်ပျိုးမြေများ၊ တောတွင်း လေ့ကျင့်ကွင်းများ၊ စက်ပစ်ကွင်းများပါ ပေါင်းလျှင် စုစုပေါင်း ဧက ၃၀၀၀-ကျော်ခန့် ရှိနေသည်။ ပြည်သု့ဝန်ထမ်းကောင်းများ မွေးထုတ်ရာ ကျောင်းဖြစ်၍ ကြံ့ခိုင်မှု၊ ခံနိုင်ရည်ရှိမှု၊ ဇွဲရှိမှု၊ သည်းခံနိုင်မှု၊ စည်းကမ်းသေဝပ်မှု စသော အရည်အချင်းများကို လေ့ကျင့်ပေးသည်။ ဖောင်ကြီးရွာအနီးတွင် တည်ရှိနေခြင်းကြောင့်လည်း အများပြည်သူတို့က ဖောင်ကြီးသင်တန်းဟူ၍ ခေါ်လေ့ရှိကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တက္ကသိုလ်များ
ပိန်းဇလုပ်ဘူတာ
ပိန်းဇလုပ်ဘူတာ သည် ရန်ကုန်-မန္တလေးမီးရထားလမ်းပိုင်းရှိ ဘူတာရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပိန်းဇလုပ်မြို့တွင် တည်ရှိသည်။
တင်သားရွာသစ်ရွာ၊ ကလေးမြို့နယ်
တင်သားရွာသစ်ရွာ (Tintharywarthit)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးခရိုင်၊ ကလေးမြို့နယ်၊ တင်သားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၆၈၁ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကလေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နဂါးမင်း စစ်ဆင်ရေး
နဂါးမင်းစစ်ဆင်ရေး သည် ၁၉၇၈ ခုနှစ် နှစ်ဦးက မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော စီမံချက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ "နဂါးမင်းစစ်ဆင်ရေး" ဟု ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲ နေကြသော်လည်း ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ သောင်းကျန်းမှု နှိမ့်နင်းသည့် စစ်ဆင်ရေးမျိုး မဟုတ်ချေ။ ထိုစဉ်က ပြည်ထဲရေးနှင့် သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်ရှိ လူဝင်မှု ကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဦးစီးဌာနက ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းသာ ဖြစ်သည်။
ရည်ရွယ်ချက်
နဂါးမင်း စစ်ဆင်ရေး၏ ရည်ရွယ်ချက် မှာ နိုင်ငံခြားသားများ ခိုးဝင်စိမ့်ဝင်နေခြင်း၊ နိုင်ငံတော်၏ စီးပွားရေးစနစ်နှင့် လူမှုရေးကိစ္စများတွင် နိုင်ငံခြားသားများ ဝင်ရောက်နှောက်ယှက်နေခြင်း၊ တည်ဆဲဥပဒေများကို ဖောက်ဖျက်နေသော နိုင်ငံခြားသားများ ရှိနေခြင်း၊ နယ်စပ်ဒေသရှိ ကျေးရွာများတွင် အိမ်ထောင်စု လူဦးရေစာရင်း စစ်ဆေးရန် လိုခြင်းတို့ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။
နယ်ပယ် အကျယ်အဝန်း
နဂါးမင်း စစ်ဆင်ရေးမှာ ရခိုင် ဘင်္ဂါလီအရေးကြောင့် ကမ္ဘာကျော်ခဲ့ရသော အရေးအခင်း တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ထိုကြောင့် နှောင်းလူတို့မှာ နဂါးမင်းစစ်ဆင်ရေးဟု ဆိုလိုက်လျှင် ရခိုင်ပြည်နယ် တစ်ခုတည်းတွင် ပြုလုပ်သော၊ ခိုးဝင် ဘင်္ဂါလီများကို နှင်သော စစ်ဆင်ရေးတစ်ခု ဟုသာ ထင်မှတ်နေကြသည်။ အမှန်မှာ ချင်းပြည်နယ်၏ ထန်တလန်နှင့် တွန်းဇံမြို့နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်း၏ ကလေးနှင့် တမူးမြို့နယ်၊ ကချင်ပြည်နယ်၏ မြစ်ကြီးနားနှင့် ဗန်းမော်မြို့နယ် နှင့် မန္တလေးတိုင်း၏ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်တို့တွင် နဂါးမင်းစစ်ဆင်ရေးကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ရှမ်းပြည်နယ်တွင်ကား စီမံချက် အမည်ပြောင်းပြီး "ဝသန်ဦး" ဟူ၍ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ အခြား မည်သည့် ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းအသီးသီးတွင်မျှ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခြင်း ပြဿနာ မရှိခဲ့ချေ။ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်း၌ အဓိက ပြဿနာမှာ ဘူးသီးတောင်နှင့် မောင်တော မြို့နယ်များတွင်သာ ဖြစ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် နဂါးမင်း ဟု ဆိုလိုက်သည်နှင့် ရခိုင်ပြည်နယ်ကိုသာ တွဲလျက် မြင်မိနေကြသည်။
လုပ်ငန်းစဉ်များ
ရပ်ကွက် / ကျေးရွာအုပ်စု မဲဆန္ဒနယ်အလိုက် အဆောက်အဦး တစ်ခုချင်း မြေပုံဆွဲ မှတ်တမ်းတင်ခြင်း၊ လူဦးရေ အားလုံး စာရင်းကောက်ယူခြင်း၊ ကိုင်ဆောင်ထားသည့် မှတ်ပုံတင်များကို စိစစ်ခြင်း၊ နိုင်ငံသား/ နိုင်ငံခြားသား ခွဲခြားစိစစ်ခြင်း၊ သံသယဖြစ်ဖွယ် ရှိသူများကို စာရင်းပြုစုခြင်း၊ လူဝင်မှု ကြီးကြပ်ရေး ဥပဒေနှင့် နိုင်ငံခြားသား မှတ်ပုံတင်ရေး ဥပဒေများကို ဖောက်ဖျက်သည့် နိုင်ငံခြားသားများကို ဖော်ထုတ်အရေးယူခြင်း စသည်တို့ ဖြစ်သည်။
စတင် အကောင်အထည် ဖော်ခြင်း
နဂါးမင်း စစ်ဆင်ရေး အမှန်တကယ် စတင်သည်မှာ ၁၉၇၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၁) ရက်နေ့ ဖြစ်သည်။ ထိုနေ့တွင် ကွပ်ကဲမှု ဌာနချုပ်ကို စစ်တွေမြို့ရှိ စိုက်ပျိုးရေးကျောင်းနှင့် GE ဂိုဒေါင်များ၌ ဖွင့်လှစ်ပြီး စစ်တွေမြို့ပေါ် ရပ်ကွက်များ အနီးအနား ကျေးရွာအုပ်စုများအား လူဝင်မှု ကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဦးစီးဌာနမှ ဝန်ထမ်း (၂၀၀) ဖြင့် ရှောင်တခင် စစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ရင်းတိုက်တန်းရွာ၊ သဲကုန်းမြို့နယ်
ရင်းတိုက်တန်းရွာ (Yintaiktan)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ သဲကုန်းမြို့နယ်၊ လောင့်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၁၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လောင့်ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၂၉ ဦး၊ မ ၁၇၂၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၅၈ ဦးနေထိုင်သည်။
နဂါးမင်း စစ်ဆင်ရေး
စတင် အကောင်အထည် ဖော်ခြင်း
မြို့နယ်၏ လူဦးရေ စာရင်းဇယားများ မှန်မှန်ကန်ကန် ရရှိစေရန်အတွက် နယ်အဝေးသို့ ရောက်နေကြသော ဒေသခံ ပြည်သူများအား လူဦးရေစာရင်း ကောက်ယူချိန်တွင် မိမိတို့၏ နေအိမ်သို့ လာရောက်နေထိုင်ကြရန် ရခိုင်ပြည်နယ် ပြည်သူ့ကောင်စီမှ ၁၉၇၈ ခု၊ ဧပြီလ (၂၆) ရက်တွင် ကြေညာချက် အမှတ် (၁/၇၈) ကိုလည်းကောင်း မေလ (၉) ရက်တွင် ကြေညာချက် အမှတ် (၂/၇၈) ကိုလည်းကောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဒေသခံ ပြည်သူများကို နိုင်ငံသားပီပီ မှန်မှန်ကန်ကန် အစစ်ဆေးခံကြရန် ဘင်္ဂါလီ ခေါင်းဆောင်များ၊ မော်လဝီဆရာများ၊ မြို့မိမြို့ဖများအား ရခိုင်ဒေသပါတီ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် အနောက်ပိုင်းတိုင်း စစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ်မင်းခေါင်တို့မှ ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့ကြသည်။
စစ်ဆေး အရေးယူခြင်း
မေလ (၅) ရက်နေ့တွင် ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်အတွင်း လူဦးရေပေါင်း (၁၀၈၄၃၁) ဦးကို စစ်ဆေးနိုင်ခဲ့သည်။ အမျိုးသား (၃၆၇) ဦး၊ အမျိုးသမီး (၂၇၆) ဦးကိုသာ တရားစွဲဆိုခဲ့သည်။ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်သူ (၃၅၅၉၆) ဦး ရှိခဲ့လေသည်။ မှတ်တမ်းတင်ပြီး အဆောက်အဦး (၁၈၄၃၅) ခု ရှိပြီး စွန့်ပစ်သွားသော အိမ်ပေါင်းမှာ (၆၂၉၄) အိမ် ဖြစ်သည်။
ဇွန်လ (၅) ရက်နေ့တွင် မောင်တောမြို့နယ်၌ လူဦးရေပေါင်း (၁၂၅၈၉၃) ဦးကို စစ်ဆေးပြီးစီးခဲ့ပြီး လူဦးရေ (၅၈) ယောက်ကိုသာ တရားစွဲဆိုခဲ့သည်။ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်သူမှာ (၈၅၇၀၅) ဦး ရှိခဲ့လေသည်။ မှတ်တမ်းတင်ပြီး အဆောက်အဦး (၂၁၆၃၉) ခုရှိပြီး စွန့်ပစ်သွားသော အိမ်ပေါင်းမှာ (၁၂၅၂၂) အိမ် ဖြစ်သည်။
မောင်တောမြို့နယ် မြောက်ပိုင်းမှ ကျေးရွာ (၂၁) ရွာမှ တစ်ဖက်နိုင်ငံ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သို့ ရွာလုံးကျွတ် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းရွာများမှာ (၁) အင်တူလာရွာ၊ (၂) တပ်ချောင်းရွာ၊ (၃) ကာလာဒေးဗက်ရွာ၊ (၄) ရဲအောင်စံရဖွေရွာ၊ (၅) ကြောင်နဖေရွာ၊ (၆) ဘောက်ရှူးဖွေးရာရွာ၊ (၇) လှိုင်သီရွာ၊ (၈) ခမောင်းဆိပ်ရွာ၊ (၉) ငါးရန့်ချောင်းရွာ၊ (၁၀) သစ်တုန်းနာခွဆုံရွာ၊ (၁၁) နန်းရာကိုင်းရွာ၊ (၁၂) မီးတိုက်ရွာ၊ (၁၃) တောင်ပြိုလက်ဝဲရွာ၊ (၁၄) တောင်ပြိုလက်ယာရွာ၊ (၁၅) ကွမ်းသီးပင်ရွာ၊ (၁၆) သဲချောင်းရွာ၊ (၁၇) လိပ်ရရွာ၊ (၁၈) ကျွန်းပေါက်ဆင်အိုးရွာ၊ (၁၉) ကျွန်းပေါက်ပြုစုရွာ၊ (၂၀) ဇီးပင်ချောင်းရွာ၊ (၂၁) ကျောက်ချောင်းရွာ တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ထွက်ပြေးသူများကို ပြန်လည် လက်သင့်ခံခြင်း
နဂါးမင်းစစ်ဆင်ရေး ပြုလုပ်နေစဉ် ၁၉၇၈ ခုနှစ် ဧပြီလ ပထမအပတ်အတွင်းတွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အထူးသံတမန်ကို နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးနေဝင်းမှ လက်ခံတွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ၁၉၇၈ ခု၊ ဇူလိုင်လ (၉) ရက်နေ့တွင် "တိမ်းရှောင်သူများ ပြန်လည်လက်ခံရေး သဘောတူညီချက်" တစ်ရပ်ကို ဒက္ကားမြို့၌ လက် မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။ ထိုသဘောတူညီချက်အရ ပြန်လည်လက်ခံ နေရာချထားရေးကို စီမံချက် ရေးဆွဲဆောင်ခြင်း အစီအစဉ်ကို ၁၉၇၈ ခု ဇူလိုင်လ (၃၁) ရက်တွင် ထုတ်ပြန် ကြေညာခဲ့သည်။ ၎င်းကို ဟင်္သာစီမံချက်ဟု ခေါ်တွင်သည်။ ပြန်လည် လက်ခံရေးနှင့် နေရာချထားရေး အဖွဲ့များကို ပြည်နယ်၊ မြို့နယ်အလိုက် အဆင့်ဆင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး နိုင်ငံတော် ဗဟိုအဖွဲ့တွင် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ပြည်ထဲရေးနှင့် သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူကြီးစိန်လွင်မှ လည်းကောင်း၊ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ဒုဝန်ကြီး ဦးခင်မောင်ရည်မှ လည်းကောင်း အသီးသီး တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ကြသည်။
ထိုကြောင့် ၁၉၇၈ ခု စက်တင်ဘာလ (၁၅) ရက် မှ စတင်ကာ မြို့နယ် အသီးသီးတွင် လက်ခံရေးစခန်းများ ဖွင့်လှစ်ကာ ပြန်လည်စိစစ် လက်ခံပေးခဲ့ကြသည်။ မောင်တောမြို့နယ်တွင် လက်ခံရေးစခန်း (၁၄) ခု ဖွင့်လျက် တစ်ကြိမ်လျှင် ဘင်္ဂါလီ (၂၀၀၀) ဦးစီ လက်ခံခဲ့ကြသည်။ မောင်တောမြို့နယ်၏ လက်ခံရေးစခန်းများမှာ (၁) ဝေလာတောင်စခန်း၊ (၂) တောင်ပြိုလက်ဝဲစခန်း၊ (၃) တောင်ပြိုလက်ယာစခန်း၊ (၄) သဲချောင်းစခန်း၊ (၅) ကွမ်းသီးပင်စခန်း၊ (၆) ဇီးပင်ချောင်းစခန်း၊ (၇) ငါးခူရစခန်း၊ (၈) ရွက်ညှိုးတောင်စခန်း၊ (၉) မကျည်းချောင်းစခန်း၊ (၁၀) ပြင်ဖြူစခန်း၊ (၁၁) တမန်းသားစခန်း၊ (၁၂) ကြိမ်ချောင်းစခန်း၊ (၁၃) မြင်းလွှတ်စခန်း၊ (၁၄) မောင်တော ၄ မိုင်စခန်း တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ထို့အပြင် နောက်ထပ် လက်ခံပေးရသည့် စခန်းများမှာ (၁) မှန်ဇီစခန်း (စစ်တွေမြို့နယ်)၊ (၂) ဂုပ္ပီစခန်း (ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်)၊ (၃) ဘူးသီးတောင် မြို့ပေါ်စခန်း၊ (၄) ဝက်ငါးအောက်စခန်း (ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်)၊ (၄) ညောင်ချောင်းစခန်း (ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်)၊ (၅) လောင်းချောင်းစခန်း (ရသေ့တောင်မြို့နယ်)၊ (၆) ရသေ့တောင် မြို့ပေါ်စခန်း၊ (၇) အောင်ဒိုင်စခန်း (စစ်တွေမြို့နယ်)၊ (၈) မင်းဂံစခန်း (စစ်တွေမြို့နယ်) တို့ ဖြစ်ကြသည်။
နဂါးမင်း စီမံချက်ကြောင့် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်သွားသည်မှ ပြန်လည် ဝင်ရောက်လာကြသည့် နှစ်နှစ်တာ ကာလအတွင်း ပြန်လည် လက်ခံရာ၌ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်သူများ၏ မိသားစုဝင်များကိုပါ လက်ခံရသောကြောင့် အပြေးထက် ပြန်အဝင်တွင် လူဦးရေ များပြားမှု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ဟင်္သာစီမံချက် စတင်သည့် ၁၉၇၈ ခု၊ ဩဂုတ်လ (၃၁) ရက်မှစ၍ ၁၉၈၀ ခု ဇန်နဝါရီလ (၅) ရက်နေ့ လက်ခံရေးစခန်းများ ပိတ်သိမ်းသွားသည်အထိ ပြန်လည် လက်ခံရသူ အရေအတွက်မှာ အိမ်ထောင်စု စုစုပေါင်း (၃၁၅၂၅) စု၊ အမျိုးသား (၉၃၄၂၅) ဦး၊ အမျိုးသမီး (၉၃၅၄၃) ဦး ဖြစ်၍ စုစုပေါင်း (၁၈၆၉၆၈) ဦး ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း
ပန်လီးရွာ၊ ရင်ဖန့်မြို့နယ်
ပန်လီးရွာ (Pangli)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုင်းမော-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ ရင်ဖန့်မြို့နယ်၊ ဖော် လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၀၈၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရင်ဖန့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သဲကြဲကြီးရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်
သဲကြဲကြီးရွာ (Theakyegyi)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပြည်မြို့နယ်၊ သစ်ချိုပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၁၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သစ်ချိုပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၃၈ ဦး၊ မ ၁၁၁၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၄၉ ဦးနေထိုင်သည်။
တော်ဝိဘူတာ
တော်ဝိဘူတာ သည် ရန်ကုန်-မန္တလေးမီးရထားလမ်းပိုင်းရှိ ဘူတာရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်လေးပင်မြို့၊ [[တော်ဝိရွာ မှရောင်တော်ပြန်ဘုရားကြီး သို့ သွားသော ဘုရားလမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ၎င်းသည် ဈေးပိုင်း၁ ရက်ကွက်နှင့် ဈေးပိုင်း၂ ရက်ကွက်၏ အနောက်ဘက်တွင် ရှိသည်။
ပက်ဒ်စတိုးမြို့
ပက်ဒ်စတိုး သည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ကွန်းဝေါလ်စ် မြောက်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းရှိ မြို့တစ်မြို့ နှင့် ငါးဖမ်းဆိပ်ကမ်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကမ်မဲလ်မြစ်ဝ၏ အနောက်ဘက် မြစ်ကမ်းပါးတွင် တည်ရှိပြီး ဝိတ်ဒ်ဘရစ်ချ်မြို့၏ အနောက်မြောက်ဘက် ၅ mi အကွာ၊ ဘော့တ်ဒ်မင်းမြို့၏ အနောက်မြောက်ဘက် ၁၀ mi အကွာ၊ နယူးကီးမြို့ ၏ အရှေ့မြောက်ဘက် ၁၀ mi အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း၏ လူဦးရေစာရင်းအရ ပက်ဒ်စတိုးတွင် လူဦးရေ ၃,၁၆၂ ဦး ရှိခဲ့ပြီး ၂၀၁၁ ခုနှစ် လူဦးရေ စာရင်းအရမူ လူဦးရေ ၂,၉၉၃ သို့ လျော့ကျသွားသည်။ ပက်ဒ်စတိုး အမည်နှင့် မဲဆန္ဒနယ် တစ်ခုလည်း ရှိပြီး မဲဆန္ဒနယ်တွင်မူ ထရီဗို့စ်ဟတ်ဒ် အထိ ပါဝင်ကာ မဲပေးနိုင်သူ ၄,၄၃၄ ဦး ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းရှိ မြို့များ ကဏ္ဍ:အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ပထဝီဝင် ဆောင်းပါးတိုများ ကဏ္ဍ:ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ
ညောင်ခြေထောက်ဘူတာ
ညောင်ခြေထောက်ဘူတာ သည် ရန်ကုန်-မန္တလေးမီးရထားလမ်းပိုင်းရှိ ဘူတာရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
Baidu
Baidu, Inc. (တရုတ်: 百度, pinyin: Bǎidù, AFI: [pàɪtû]) ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံးရှာဖွေရေးအင်ဂျင်များအနက်တစ်ခုဖြစ်ပြီး တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံတွင် လွှမ်းမိုးထားနိုင်ပြီး ဂူဂယ် နှင့် ယာဟူး ထက်သာလွန်သည်။ ၎င်းသည် အခြားဝန်ဆောင်မှုများအနက် Baidu Baike သည် ဝီကီပီးဒီးယားနှင့်ဆင်တူသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်တာနက် ရှာဖွေရေး အင်ဂျင်များ ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံ၏ အွန်လိုင်း ကုမ္ပဏီများ ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဆော့ဖ်ဝဲလ် ကုမ္ပဏီများ
သာမိုင်းခမ်းရွာ၊ ကလောမြို့နယ်
သာမိုင်းခမ်းရွာ (Tharmonghkam)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ကလောမြို့နယ်၊ သာမိုင်းခမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၅၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သာမိုင်းခမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၁၁ ဦး၊ မ ၁၄၈၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၀၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကလောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တုန်စွမ်ရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝိဋဋူဘ
ဝိဋဋူဘ (Vidadubha or Vitatubha) သည် ဂေါတမဗုဒ္ဓ ဘုရားရှင်လက်ထက်က ကောသလတိုင်းနှင့် ကာသိတိုင်းကို အစိုးရသော ဘုရင်တစ်ပါးဖြစ်သည်။ ဖခင်မှာ ဗုဒ္ဓကျမ်းစာများတွင် တွေ့ရဖန်များသော ပသေနဒိကောသလမင်း (သို့) ပဿေနဒီကောသလမင်း ဖြစ်၍ မိခင်မှာ ဝါသဘခတ္တိယာ မိဖုရားတို့ဖြစ်သည်။ သူတစ်ပါးမင်းမြှောက်သောကြောင့် မင်းအဖြစ်ကိုရရှိခဲ့သည်။ မင်းအဖြစ်ရောက်လျှင် ယခင်တစ်ချိန်က အငြိုးကို ဖော်ဆောင်၍ သကျသာကီဝင်မင်းတို့၏ ပျက်စီးခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ထိုမျှမက ထိုပြုခဲ့သော အကျိုးဆက်ကြောင့်ပင် ၎င်းသည်လည်း နောက်ဆုံး၌ ပျက်စီး၍ သေပွဲဝင်ခဲ့ရသည်။
အမည်နှင့် ဝေါဟာရ
မင်းကွန်းတိပိဋကဆရာတော် ပြုစုတော်မူသော မဟာဗုဒ္ဓဝင်၊ ပဉ္စမတွဲတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ဝိဋူဋဘ မွေးဖွားသောအခါ ကောသလမင်းကြီးက သာကီဝင်မင်းမျိုး မဟာနာမ မင်းထံ မည်သို့ နာမည်ပေးရမည်နည်းဟု အမတ်တစ်ဦး စေလွှတ်၍ မေးခိုင်းရာ မဟာနာမက "ဝါသဘခတ္တိယာသည် သားကိုမမွေးဖွားမီကပင် သူခပ်သိမ်းကို လွှမ်းမိုးအုပ်စိုးရသူဖြစ်ခဲ့၏။ ယခုမူကား သားတော်ကို ဖွားမြင်သည့်အတွက် ကောသလမင်းကြီး၏ အလွန့် အလွန် အကျွမ်းဝင် ရင်းနှီးသူ ဖြစ်ချေတော့မည်။" ဟု နှုတ်ကထွက်၍ ပြောဆိုသည်။ လာ၍မေးသော အမတ်က အတန်နားလေးသည်ဖြစ်ရာ "ဝိလ္လဘာ" (ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်သူ) ဆိုသောစကားကို "ဝဋဋူဘ" ဟူ၍ မှတ်ယူပြီး ပြည်သို့ပြန်ရာ မင်သားသည် ထိုအမည်တွင်ခဲ့သည်။
ဝိဋဋူဘ ကို မိတ္တဒုဗ္ဘိ (Mittadubbhi) ဟူ၍လည်း ပိဋကတ်များ၌ အသိများကာ အနက်မှာ မိတ်ဆွေများကို ပျက်စီးစေသူ ဟူ၍ဖြစ်သည်။
ကောသလမင်း၏ ဆွမ်းအလှူ
တစ်နေ့သောကာလတွင် သာဝတ္ထိပြည်ပြည့်ရှင် ပသေနဒိကောသလမင်းသည် နန်းပြဿဒ်ထက်၌ ရပ်လျှက် မြို့တွင်းသို့ကြည့်ရှုရာ အနာထပိဏ်၊ စူဠအနာထပိဏ်၊ ဝိသာခါ၊ သုပ္ပဝါသာသူဌေးကတော် စသည့်အိမ်များတွင် ရဟန်းထောင်ပေါင်းများစွာကို မြင်၍ မေးရာ မင်းချင်းများက မည်သည့်အိမ်သို့ မည်သည့်အရေအတွက်ရှိသော ရဟန်းများကြွရောက် ဆွမ်းခံကြသည်ဟု ဖြေဆိုခဲ့ကြသည်။ ထိုအခါ အားကျ၍ ဘုရားရှိရာ ဇေတဝန်ကျောင်းသို့ ကိုယ်တိုင်သွားရောက်ပြီး ဘုရားနှင့်တကွ သံဃာ (၁၀၀၀) ခန့်ကြွ၍ ဆွမ်းအလှူခံရန် ဖိတ်ကြားခဲ့သည်။
ခုနစ်ရက်ပတ်လုံး ဘုရားနှင့်တကွ သံဃာများကို ကိုယ်တိုင် ဆွမ်းလှူသည်။ ခုနစ်ရက်မြောက်နေ့တွင် ဘုရားနှင့်တကွ ရဟန်းငါးရာတို့ အမြဲမပြတ် ဆွမ်းခံရန် လျှောက်ထားသောအခါ ဘုရားက "မြတ်သောမင်းကြီး ... ဘုရားရှင်တို့မည်သည် တစ်နေရာတည်း၌ အမြဲမပြတ် ဆွမ်းကို ခံယူကြရိုးမရှိကုန်၊ လူအပေါင်းတို့သည် မြတ်သွာဘုရားတို့ ၏ ကြွလာတော်မူခြင်းကို တောင့်တကြကုန်၏။" ဟူ၍ မိန်တော်မူသည်။ ထိုအခါ မင်းကြီးက ထိုသို့ဆိုလျှင် ရဟန်းငါးရာနှင့် အကြီးအမှူးရဟန်းတစ်ပါးကို စေလွှတ်တော်မူရန် လျှောက်ထားရာ ဘုရားရှင်က အရှင်အာနန္ဒာကို တာဝန်ပေးခဲ့သည်။
ပါရမီများစွာဖြည့်ကျင့်ထားသော အရှင်အာနန္ဒာသည် ဒါယကာ၊ ဒါယကာမတို့၏ သဒ္ဓါတရားကို ချီးမြှောက်ရန် ကျန်ရစ်နေခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ မင်းချင်းများက တစ်ပါးတည်းကျန်သော အရှင်အာနန္ဒာကို ဆွမ်းပြုစုခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် အရှင်အာနန္ဒာထွက်ခွာသွားသောအခါမှ ကောသလမင်းကြီးရောက်ရှိလာ၍ ဆွမ်းတိုကို ကြည့်ရာဤရဟန်းတို့သည် ၎င်း၏ ကြီးမားသော ဆွမ်းတို့ကို ဖျက်စီးသည်ဟုဆို၍ အမျက်ထွက်ကာ ဘုရားရှိရာသို့ သွားရောက်ပြီး မေးလျှာက်လေသည်။
ဗုဒ္ဓနှင့် ဆွေမျိုးတော်လိုခြင်း
ထိုအခါဘုရားက ရဟန်းတို့သည် အကျွမ်းဝင်မှု၊ ရင်းနှီးမှု မရှိသောကြောင့် လာရောက်ခြင်းမရှိသည် ဖြစ်ပေမည်ဟု မိန့်ကာ ကုလသုတ္တန်တရားကို ဟောသည်။ ထို့နောက် အကြောင်းပြု၍ ကေသဝဇာတ်ကိုလည်း ဟောကြားသည်။
ထိုအခါ ကောသလမင်း၏ စိတ်တွင် ရဟန်းသံဃာများနှင့် ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်စေရန် ပြုလုပ်လိုသောစိတ်ဖြစ်၏။ မည်သို့ပြုလျှင်ကောင်းမည်ဟု စဉ်းစားသော် ဘုရား၏ ဆွေမျိုးဖြစ်သော သာကီဝင်မင်းသမီးတစ်ပါးကို မိဖုရားတင်မြောက်ရန်နှင့် ထိုအခါမှ ၎င်းအား ဘုရား၏ ဆွေမျိုးမင်းကြီးဟု သတ်မှတ်ကြလျှက် ၎င်းထံသို့ ရဟန်းသံဃာများ လာရောက်ကြမည်ဟု တွေးတော၍ ထိုသို့ လုပ်ဆောင်ရန် မင်းချင်းများကို အမိန့်ပေး စေခိုင်းခဲ့သည်။
သာကီဝင်မင်းသမီး
ထို့ကြောင့် ကပိလဝတ်သို့ ရာဇသံသဝဏ်လွှာပို့၍ သာကီဝင်မင်းသမီးတစ်ဦးတောင်းခံသည်။ သာကီဝင်တို့၏ ပြည်သည် ကောသလမင်း၏ နိုင်ငံကဲ့သို့ အင်အားမကြီးပေ။ မပေးလျှင် ရန်ပြုစစ်ချီမည်ကို စိုးရိမ်ကြသည်။ သို့ရာတွင် သာကီဝင်တို့သည် အမျိုးဇာတ်ကို သူတပါးတို့နှင့် ရောနှောလေ့မရှိသူများဖြစ်သဖြင့် မပေးလိုကြပေ။ မပေးလျှင်လည်းမဖြစ်သည်ကရှိသောကြောင့် မဟာနာမသာကီဝင်မင်းက သူ့ထံတွင် သူနှင့် နာဂမုဏ္ဍာခေါ် ကျွန်မတစ်ဦးနှင့်ရသော "ဝါသဘခတ္တိယာ" ခေါ် လှပသော သမီးတစ်ဦးရှိကြောင်းနှင့် ထိုသူကိုပေးရန် သဘောတူကြသည်။ ကောသလမင်း စေလွှတ်သော မင်းချင်းများကို ယုံကြည်စေရန် လှည့်ကွက်အနေဖြင့် မဟာနာမမင်းနှင့် တစ်ဝိုင်းတည်း အတူထမင်းစားဟန်ဆောင်ကာ အယုံသွင်း၍ ပေးလိုက်ကြသည်။ ဝါသဘခတ္တိယာ ကောသလမင်းထံသို့ရောက်သော် နှစ်သက်မြတ်နိုးသဖြင့် မိဖုရားကြီးအရာ မြှောက်၍ ချီးမြင့်သည်။ မကြာမီ ဝိဋဋူဘ မင်းသား ဖွားမြင်ခဲ့၏။
ဝိဋဋူဘ၏ အငြိုး
ကောသလမင်းသည် သားတော်ကိုအမည်မှည့်ရန် အဖိုးဖြစ်သူ မဟာနာမမင်းထံသို့ အမည်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့ရာ သွားရောက်သော မင်းချင်းက ဝိလ္လာဘ ကို ဝိဋဋူဘ ဟုနားအကြားမှား၍ သာဝတ္ထိသို့ပြန်ကာလျှောက်တင်သည်။ ကောသလမင်းကြားသောအခါ ဤအမည်သည် ဆွေစဉ်မျိုးဆက် ဆင်းလာသောအမည်ဖြစ်တန်၏ ဟုတွေး၍ ထိုအမည်ပေးခဲ့သည်။ ဘုရားရှင် နှစ်သက်စေရန်အတွက်လည်း ဝိဋဋူဘကို ငယ်စဉ်ကတည်းက စစ်သေနာပတိရာထူး ပေးအပ်ခဲ့သည်။
ခုနစ်နှစ်ခန့်ရှိသော် အခြားမင်းသားများက အမိဖက်က အဖိုးအဖွားများ၏ လက်ဆောင်ရသည်၊ သူကားမရ၊ အဘယ်ကြောင့်မရသနည်းဟု မိခင်ကို မေးမြန်းရာ မိခင်က အလွန်ဝေးသောအရပ်တွင် နေသောကြောင့် မပို့နိုင်ဟူ၍ ချွေးသိပ်ဖြေကြားခဲ့သည်။
(၁၆) နှစ်အရွယ်ရောက်သောအခါ မယ်တော်ဖက်မှ ဆွေမျိုးများကို တွေ့မြင်လို၍ သွားရောက်ချင်ပါသည်ဟု မိခင်ကို ပူဆာရာ မိခင်က တားသော်လည်း မရသောကြောင့် စေလွှတ်လိုက်ရသည်။ မိခင်ဖြစ်သူက သာကီဝင်မင်းများထံ အကျိုးကြောင်းပြောမည့် တိတ်တဆိတ်လျှို့ဝှက်စာတစ်စောင် ပို့ခဲ့သည်။
သာကီဝင်တို့က အမျိုးဇာတ်တွင် ဖက်တွယ်လွန်းအားကြီးသူများဖြစ်သည်။ နိမ့်သူကို ဦးမညွှတ်ချင်ကြပေ။ ထို့ကြောင့် ဝိဋဋူဘထက် ငယ်သောသူများကို အဝေးသို့ ရည်ရွယ်ပို့ဆောင်ထားကြ၏။ ဝိဋဋူဘရောက်သောအခါ မင်းကွန်း (ဗိုလ်တဲ) ၌ ဧည့်ခံသည်။ ဝိဋဋူဘက အသက်ကြီးသူများကို ရှိခိုးအရိုသေပြုသော်လည်း မိမိကိုယ် အရိုသေပြုမည့်သူများကို မတွေ့ရ၍ မေးမြန်းသည့်အခါ သာကီဝင်တို့က အငယ်များ အဝေးသို့ အလည်ပတ်သွားကုန်ကြသည်ဟု ဖြေကြားခဲ့သည်။ ထိုကပိလဝတ်၌ရက်အနည်းငယ်နေ၍ စစ်သည်များနှင့် ပြန်လည်ထွက်ခွာခဲ့သည်။ မဝေးသောနေရာရောက်သောအခါ စစ်သည်တစ်ဦးက ၎င်း၏ လက်နက်မေ့နေသည်ကို သတိရ၍ ပြန်ယူသောအခါ ကျွန်မတစ်ဦးက ဤနေရာသည် ကျွန်မသား ဝဋဋူဘ နေထိုင်သွားသော ပျဉ်ချပ် ဖြစ်ကြောင်း ဆဲရေး၍ နို့ရေဖြင့် ဆေးကြောသည်ကို မင်းချင်းက မြင်ကြားခဲ့သည်။ မင်းချင်းကမေးသောအခါ အကြောင်းစုံကို ထိုကျွန်မက ပြောပြခဲ့၏။
ဝိဋဋူဘ ကြားသည့်အခါ "ဤသာကီဝင်မင်းတို့သည် ငါနေထိုင်ရာ ပျဉ်ချပ်ကို နွားနို့ရေဖြင့် ဆေးကြောနှင့်ကြဦး၊ ငါမင်းဖြစ်လျှင် ထိုသာကီဝင်မင်းတို့၏ လည်​ချောင်းသွေးကို ယူဆောင်၍ ပျဉ်ချပ်ကို ဆေးကြောပေအံ့" ဟု ရန်ငြိုးဖွဲ့ခဲ့သည်။
ကောသလမင်း၏ တုံ့ပြန်ချက်
နေပြည်တော်သို့ရောက်ပြီး ထိုအကြောင်းများ ကောသလမင်းကြားသိလျှင် ဝါသဘခတ္တိယကို မိဖုရားအဆောင်ယောင် ရုပ်သိမ်းခြင်း၊ ဝိဋဋူဘကို သေနာပတိရာထူး ရုပ်သိမ်းခြင်းပြု၍ ကျွန်အဆောင်ယောင်ဖြင့်သာ နေစေသည်။ ဘုရားရှင်က ကောသလမင်းကို သာကီဝင်တို့သည် မလျော်ကန်သော ကိစ္စကို ပြုကြသည်၊ ဇာတ်အနွယ်တူသော သတို့သမီးကိုသာပေးသင့်သည်၊ သို့သော်လည်း ထိုဝါသဘခတ္တိယသည် မဟာနာမ၏ သမီးတစ်ဦးဖြစ်သည့်အပြင် ခတ္တိယဇာတ်ဖြစ်သော သင်မင်းကြီး၏ မိဖုရားလည်းဖြစ်နေသည်၊ ဝိဋဋူဘသည်လည်း သင်မင်းကြီးနှင့် အကြောင်းပါရသော ခတ္တိယဇာတ်နွယ်ပင်ဖြစ်သည်၊ အဖမျိုးရိုးသာ ပဓာနကျသည်ဟု ပြောကြားရင်း ဧကကနိပါတ်လာ ကဋ္ဌဝါဟန ဇာတ်ကို ဟောကြားခဲ့သည်။ ထိုသောအခါမှသာလျှင် ကောသလမင်း ကျေနပ်၍ မူလအဆောင်ယောင်များကို ပြန်လည်အပ်နှင်းခဲ့သည်။
ဝိဋဋူဘနှင့် သာကီဝင်မင်းများ
ကောသလမင်း ရာဇဂြိုဟ်မြို့ပြင် စရပ်တစ်ခု၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ဝိဋဋူဘ မင်းအဖြစ်သို့ရောက်သည်။ အတိတ်မှ ဖွဲ့ခဲ့သော ရန်ငြိုးကို အမှတ်ရ၍ သာကီဝင်တို့ကို သတ်ရန် စစ်ချီသည်။
ဗုဒ္ဓ၏ သာကီဝင်တို့ကို ချီးမြှောက်ခြင်း
ဘုရားရှင်က သတ္တလောကသို့ ကြည့်ရာ ဆွေတော်မျိုးတော်အပေါင်း ပျက်စီးမည်ကို မြင်၍ ဆွေမျိုးများကို ချီးမြှောက်ရန် ပြုသင့်၏ ဟု ကြံစည်ကာ ကပိလဝတ်ပြည် အနီး အရိပ်ကျဲသော သစ်တစ်ပင်၌ ထိုင်တော်မူခဲ့သည်။ စစ်ချီလာသော ဝိဋဋူဘ ရောက်သောအခါ ဘုရားရှင်ကို မြင်သောကြောင့် ဆည်းကပ်ရှိခိုးပြီး ပူပြင်းသောရာသီတွင် အရိပ်ကျဲသော နေရာ၌ မည်သို့ကြောင့် နေထိုင်ရသနည်းဟု မေးမြန်းပြီး ၎င်းပြည်၏ နယ်စပ်တွင် အရိပ်ကောင်းသော သစ်ပင်များရှိသောကြောင့် ထိုတွင် နေထိုင်ပါရန် လျောက်တင်သည်။ ထိုအခါ ဘုရားက "ရှိပါစေ မင်းကြီး၊ ဆွေမျိုးတို့၏ အရိပ်သည် အေးမြလှ၏။" ဟု ပြန်လည်ဖြေကြားသည်။ ထိုအခါ ဝိဋဋူဘမင်းက ဘုရားသည် ဆွေမျိုးတို့ကို စောင့်ရှောက်ရန် လာခြင်းဖြစ်လိမ့်မည်ဟု အောက်မေ့ကာ တပ်ရုတ်၍ သာဝတ္ထိသို့ပြန်သည်။ ဘုရားရှင်လည်း ဝိဋဋူဘ ပြန်လည်ထွက်ခွာလျှင် ကောင်းကင်ခရီးဖြင့် ဇေတဝန်သို့ ပြန်ကြွသည်။
ဝိဋဋူဘ အနေဖြင့် သာကီဝင်တို့အပေါ် မကျေနပ်၊ အမုန်းကြီးမုန်းလေသည်။ သာကီဝင်တို့၏ ၎င်းအပေါ်ပြုသော အပြစ်ကို အမှတ်ရ၍ ဒုတိယအကြိမ် စစ်ချီသည်။ ဒုတိယအကြိမ်တွင်လည်း ဘုရားရှင်က ပထမအကြိမ် အတိုင်း နယ်စပ်၌ နေထိုင်သည်ကို ဝိဋဋူဘ မြင်လျှင် တပ်ခေါက် ပြန်သည်။ တတိယအကြိမ် စစ်ချီပြန်ရာတွင်လည်း ထိုသို့ ဖြစ်နေသဖြင့် သာဝတ္ထိသို့သာ တပ်ဆုတ်ခဲ့သည်။
သာကီဝင်မင်းများ ပျက်စီးခြင်း
အဖိုးတော်သူ မဟာနာမမင်းကို ဖမ်းဆီးစေ၍ နံနက်ရောက်သော် အတူစားရန် ခေါ်၏။ မဟာနာမက ၎င်း၏ ကိုယ်သည်မသန့်၊ ထို့ကြောင့် ရေချိုးရန် ခွင့်တောင်းရာ ခွင့်ပေးသောကြောင့် ရေအိုင်တစ်ခုအတွင်းသို့ မိမိကိုယ်ကို သတ်သေရန် ငုတ်လျိုးဆင်းခဲ့သည်။ ထိုအခါ နဂါးမင်းတစ်ပါးက မဟာနာမကို ကယ်ဆယ်၍ နဂါးပြည်သို့ ခေါ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ဤသို့ဖြင့် သကျသာကီဝင်ခေါ် သာကိယမင်းအဆက်အနွယ်များသည် ဝဋဋူဘ ကြောင့်ပြတ်ခဲ့လေတော့သည်။
အကြောင်း အကျိုး
လူအများသည် သာကီဝင်မင်းတို့၏ ယခုကဲ့သို့ အဖြစ်ဆိုးမျိုး ကြုံတွေ့ရသည်ကို မသင့်တော်၊ ကလေးသူငယ်ကို မချန် သတ်ဖြတ်ခံရခြင်းသည် မလျှောက်ပတ်ဟု ပြေဆိုသည်ကို ဘုရားရှင်က ကြားရာ ရဟန်းတို့ကို အောက်ပါအတိုင်းမိန့်ကြားခဲ့သည်။ ဤဘဝ၌ သာကီဝင်မင်းတို့သည် ယခုကဲ့သို့ သေရခြင်းသည် မလျော်ကန်သော်လည်း ရှေးကပြုခဲ့ကြသည့် မကောင်းမှုအကုသိုလ်ကံနှင့် ဆက်စပ်ကြည့်ပါလျှင် သင့်လျောက်ပတ်သော သေခြင်းကိုရ၏ ဟုဆိုသည်။ သာကီဝင်တို့သည် တစ်ခုသောဘဝ၌ တစ်စုတည်း၊ တစ်ပေါင်းတည်းရှိကြပြီး မြစ်ချောင်းတစ်ခု၌ အဆိပ်ကို ပစ်ချခဲ့ကြဖူးသောကြောင့် ဖြစ်၏ဟု ဆက်လက်မိန့်ကြားသည်။ ထို့နောက် အောက်ပါ ဂါထာတော်ကို ရွတ်ဆိုလေသည်။
"''"ပုပ္ဖနိ ဟေဝ ပစိနန္တံ၊ ဗျာသတ္တမနသံ နရံ။ သုတ္တံ ဂါမံ မဟောဃောဝ၊ မစ္စု အာဒါယ ဂစ္ဆတိ။"''"
ဤဂါထာတော်သည် မူလဓမ္မပါဒ၏ ပုပ္ဖဝဂ် (ပုပ္ဖဝဂ္ဂ)၊ ဂါထာအမှတ် (၄၇) စာပိုဒ်ဖြစ်သည်။ အနက်အဓိပ္ပာယ်မှာ : ပန်းဥယျာဉ်သို့ဝင်၍ ကောင်းနိုးရာရာ ပန်းများကို ရွေးချယ်သော သူကဲ့သို့၊ ငါးပါးအာရုံ ကာမဂုဏ်ချမ်းသာတည်းဟူသော ပန်းတို့ကိုရွေးချယ်လျက်၊ ၎င်းကာမဂုဏ်ချမ်းသာတို့ကို အလွန်စွဲလမ်းကာ မေ့လျော့နေသော လူအပေါင်းကို