cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
အမြဲစိမ်းသစ်တော
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်း၊ တနင်္သာရီ ကမ်းရိုး တန်း နှင့်ပဲခူးရိုးမတို့တွင် အမြဲစိမ်းသစ်တောများကို တွေ့ရ သည်။ ထိုတောများရှိ သစ်ပင်ကြီးများသည် များသောအားဖြင့် ပေ ၁၅ဝ ကျော်မြင့်မား၍ ယင်းတို့ အောက်တွင် ချုံနွယ်ပိတ် ပေါင်းများ အလွန်ပေါများသည်။ ထိုချုံနွယ်ပိတ်ပေါင်းများသည် အလွန်ပေါများ ထူထပ်ရကား ထိုးဖောက်သွားလာရန်ပင် ခဲယဉ်းလှပေသည်။ ထို့ပြင် ကြိမ်တောနှင့် ဝါးရုံတောများကို လည်း တွေ့ရသေးသည်။ ထိုသို့ ရှုပ်ထွေးထူထပ်သော တော လက္ခဏာများသည် သားရဲတိရစ္ဆာန်များကို လူတို့၏ ဘေးရန်မှ အကာအကွယ် ပေးနေသကဲ့သို့ ရှိနေသောကြောင့် ဆင်များ၊ ကျားများ အစရှိသော တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များ နေထိုင်ကြသည်။ အမြဲစိမ်းသစ်တောများ၌ ပေါက်ကြသော သစ်ပင်အမျိုး ပေါင်း မြောက်မြားစွာအနက် စီးပွားရေးအနေနှင့် အရေးကြီး သော သစ်ပင်များမှာ ကညင်ပင်၊ သင်္ကန်း၊ သင်္ကန်းတူ(သင်္ကတူး)၊ ပျဉ်းမ၊ ကောင်းမှု၊ သစ်ခါး၊ တောင်သရက်နှင့် ဘိုင်တို့ဖြစ်ကြ သည်။ ဝါးတို့မှာ ဒေသအလိုက် အမျိုးကွဲပြားလျက် ပေါက် ရောက်ကြရာ ပဲခူးရိုးမနှင့် အောက်မြန်မာနိုင်ငံ၌ ဝါးသပွတ်၊ ဝါးပိုးကိုလည်းကောင်း၊ တနင်္သာရီနယ်၌ ဝါးနွယ်ခေါ် ဝါးပါးကို လည်းကောင်း၊ အထက်မြန်မာနိုင်ငံ၌ ဝါးပိုးမျက်ဆန်ကျယ်ကို လည်းကောင်း တွေ့ရှိရသည်။
တောင်အမေရိကတိုက်ရှိ အမ္မဇုန်မြစ်ဝှမ်း၊ အာဖရိကတိုက်ရှိ ကွန်ဂိုမြစ်ဝှမ်း၊ အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစု၊ ထရင်းနီး ဒက်ကျွန်းစုများ တွင် အမြဲစိမ်းသစ်တောများကို တွေ့ရသည်။ ထိုဒေသများသည် အီကွေတာမျဉ်းကြောင်း တစ်လျှောက်၊ မြောက်ဘက်နှင့် တောင် ဘက်အကြားတွင် ရှိသဖြင့် အီကွေတာရာသီဥတုမျိုးကို ရရှိကြ ရကား၊ အမြဲ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းလေ့ရှိသည်။ ထိုဒေသ များ၌ ပျမ်းမျှအပူချိန်သည် အမြဲ ၈ဝံ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်လောက် ရှိ၍ တစ်နှစ်လုံးတွင် ပျမ်းမျှမိုးရေချိန်မှာ လက်မ ၈ဝ ကျော်ရှိ လေသည်။ ပူအိုက်၍ မြေဆီလွှာအတွင်း၌ ရေတစ်နှစ်ပတ်လုံး တည်ရှိနေသဖြင့် ထိုဒေသများသည် အမြဲစိမ်းသစ်တောပေါက်ရာ ဒေသများဖြစ်ကြသည် တစ်ပင်နှင့်တစ်ပင် နီးကပ်ထူထပ်စွာ ပေါက်ရောက်ကြသဖြင့် အထက်၌ ယှက်သန်းလျက်ရှိသော အကိုင်းအခက်အရွက်များမှာ နေရောင်ခြည် အလျင်းမဖောက် ထွင်းနိုင်လောက်အောင် ပိတ်ဆို့ နေကြ၏။ ပင်လုံးတလက်မမှ တစ်ပေ အချင်းရှိသသော နွယ်ပင်ကြီးများသည်လည်း အလင်း ရောင်ကို ရရန် အလုအယက် နွယ်တက်လျက် ရှိကြသည်။ ထိုသစ်တောမျိုးအတွင်း၌ နေရောင်ခြည်သည် မြေသို့ အလျင်း ကျရောက်ခြင်း မရှိပဲ အစဉ် မှောင်မဲ စိုစွတ်လျက် ရှိတတ် လေသည်။
အမြဲစိမ်းသစ်တောတွင် သစ်ပင်မျိုးစုံပေါက်သော်လည်း များသောအားဖြင့် သစ်မာပင်မျိုးများ ဖြစ်ကြသည်။ ကွန်ဂို မြစ်ဝှမ်းဒေသတွင် မဟော်ဂနီကဲ့သို့ အလွန်မာ၍ ကောင်း သောသစ်မျိုး ထွက်သော်လည်း ခုတ်လှဲရန် စရိတ်ကြီးသည့်ပြင် မလွယ်ကူလှချေ။ အမ္မဇုန်မြစ်ဝှမ်းဒေသရှိ အမြဲစိမ်းသစ်တော များသည် ကြက်ပေါင်စေးပင်တို့၏ စတင်ပေါက်ရောက်ရာ ပင်ရင်းဌာန ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ကြက်ပေါင်စေး အကောင်းဆုံးနှင့် အများဆုံး ထွက်သော သီဟိုဠ်ကျွန်း၊ မလ္လာ ယုကျွန်းဆွယ်၊ အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစုနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတောင်ပိုင်း ဒေသများရှိ ကြက်ပေါင်စေးခြံများသည် အမ္မဇုန်မြစ်ဝှမ်းမှ မျိုးစေ့ကို ယူ၍ စိုက်ပျိုးသော ခြံများဖြစ်ကြသည်။ ကွီနိုင်ခေါ် အဖျားဖြတ်ဆေးဖော်ရသော ဆင်ကိုနားပင်သည်လည်း အမြဲစိမ်း သစ်တောများတွင် ပေါက်ရောက်သောအပင်များ ဖြစ်လေသည်။
ခွေးမြီးကောက် ကျည်တောက်စွပ်
ခွေးမြီးကောက် ကျည်တောက်စွပ် ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက်
ကောက်နေသော ခွေးမြီးကို ဖြောင့်စေရန် ကျည်တောက် စွပ်ပေးထားသော်လည်း ကျည်တောက် ချွတ်လိုက်သောအခါ ကောက်မြဲတိုင်း ပြန်ကောက်သကဲ့သို့ နဂိုဗီဇအားဖြင့် ဆိုးသူကို မည်မျှပင် ပြုပြင်ပေးသော်လည်း အခိုက်အတန့်မျှသာ ကောင်း၍ ဆိုးမြဲတိုင်း ပြန်ဆိုးသည်။
ဂွေးတောက်ချောင်းရွာ၊ အနန်းကုန်း
ဂွေးတောက်ချောင်းရွာ၊ အနန်းကုန်း
ဂျာမနီနိုင်ငံ သီချင်း
ဂျာမနီနိုင်ငံသီချင်း (Deutschlandlied) တရားဝင်အားဖြင့် ဂျာမန်အမျိုးသားများ၏သီချင်း (Das Lied der Deutschen) သည် ဂျာမနီနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်သီချင်းတစ်ပုဒ်ဖြစ်ပြီး ၁၉၂၂ စတင်သုံးစွဲခဲ့သည်။ ၁၉၄၉ မှ ၁၉၉၀ ခုနှစ်များအတွင်း အရှေ့ဂျာမနီ၏ နိုင်ငံတော်သီချင်းမှာ "အပျက်အစီးများမှ ထကြွလာပြီ" (Auferstanden aus Ruinen) ဟူ၍ဖြစ်သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီး နာဇီဂျာမနီကျဆုံးပြီးနောက် တတိယပိုဒ်ကိုသာ နိုင်ငံတော်သီချင်းအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၎င်း၏ အချီသောစာသားဖြစ်သော "စည်းလုံးညီညွတ်မှု၊ တရားမျှတမှုနှင့် လွတ်လပ်မှု" (Einigkeit und Recht und Freiheit) ကို ဂျာမနီနိုင်ငံ၏ တရားဝင်မဟုတ်သော အမျိုးသားဆောင်ပုဒ်အဖြစ် ယူဆထားသည်။
တေးသံသည် ဩစတြီးယန်းတေးရေးဆရာ ဂျိုးဇက် ဟိုင်းဒင့် မှ ၁၇၉၇ ခုနှစ်တွင် ရေးသားခဲ့သော ဧကရာဇ်ဖရန်စစ်ကို ဘုရားသခင် စောင့်ရှောက်ပါစေ (Gott erhalte Franz den Kaiser) ဟူသောသီချင်းဖြစ်ပြီး မြင့်မြတ်သောရောမအင်ပါယာနှင့် နောက်ပိုင်းတွင် သြစတြီးယား၏ဘုရင်ဖြစ်သူ ဒုတိယဖရန်စစ်၏မွေးနေ့အတွက် ရေးစပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၈၄၁ တွင် ဂျာမန်ဘာသာဗေဒပညာရှင်နှင့် ကဗျာဆရာ သြဂတ်စ် ဟိုင်းနရစ် ဟော့ဖမန်း ဗွန် ဖာလာစ်လေဘန်သည် ဂျာမန်အမျိုးသားစည်းလုံးရေးကိုရှေးရှု၍ ထိုတေးသံအတွက် စာသားအသစ်များကိုရေးစပ်ခဲ့သည်။
ဝိုင်မာသမ္မတနိုင်ငံကာလအတွင်း ၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် "ဂျာမနီနိုင်ငံသီချင်း"ကို ဂျာမနီနိုင်ငံတော်သီချင်းအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ အနောက်ဂျာမနီနိုင်ငံသည် ၎င်း၏တရားဝင်နိုင်ငံတော်သီချင်းအဖြစ် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားခဲ့ပြီး တတိယအပိုဒ်ကို တရားဝင်အခါသမယများတွင် သီဆိုခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် ဂျာမနီနိုင်ငံပြန်လည်ပေါင်းစည်းပြီးနောက် ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် တတိယအပိုဒ်ကိုသာ နိုင်ငံတော်သီချင်းအဖြစ် ပြန်လည်အတည်ပြုခဲ့သည်။ ပထမအပိုဒ် (သို့မဟုတ် ဒုတိယအပိုဒ်) သီဆိုခြင်းကို နာဇီအစိုးရ သို့မဟုတ် ယခင်အမျိုးသားရေးစိတ်ဓာတ်များနှင့် နှီးနွှယ်မှုများကြောင့် အားပေးခြင်းမရှိပေ။
စာသား
တတိယပိုဒ် (အထူ) ကိုသာ ခေတ်သစ် ဂျာမန် နိုင်ငံတော်သီချင်းအဖြစ် အသုံးပြုသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျာမန်သီချင်းများ ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်သီချင်းများ ကဏ္ဍ:ဂျာမန် နိုင်ငံတော်သီချင်းများ
​အလယ်စုရွာ၊ ရေပေါက်
အလယ်စုရွာ၊ ရေပေါက်
NGC 118
NGC 118 သည် စီတပ် ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်သည်။
အလယ်စုရွာ၊ လိပ်ပေါင်ဆွဲ
အလယ်စုရွာ၊ လိပ်ပေါင်ဆွဲ
မိုက်ဆီဆိုင်ရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
မိုက်ဆီဆိုင်ရွာ (Maikhsehseng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်၊ ကုံးကျိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၅၃၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုံးကျိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၇၁ ဦး၊ မ ၂၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မရှော့ခရမ်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
မရှော့ခရမ်ရွာ(Mashawthkaran)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ အင်ဂျီအူးမားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၀၂၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကော့လျှမ်းရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
ကော့လျှမ်းရွာ(Kawthlyan)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ကော့လျှမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၅၉၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကော့လျှမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၆၁၅ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၈၂၅ ဦး နေထိုင်သည်။ ကော့ကရိတ်မြို့နယ် မြစိမ်းရောင်ကျေးရွာစီမံကိန်း ၃၉ ရွာတွင် ပါဝင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငပိဆိပ်ရွာ၊ ဘွဲ့ငူ
ငပိဆိပ်ရွာ၊ ဘွဲ့ငူ
ကျက်တောပြင်ရွာ
ကျက်တောပြင်ရွာ
ဗုဒ္ဓသရဏပင်
အပင်
သက်နုပင်မျိုးဖြစ်သည်။ အမြင့် ၂ ပေခွဲ မှ ၆ ပေထိ မြင့်၏။ ပင်စည်မှာ နနွင်း ကဲ့သို့ မြေအောက် ပင်စည် ဖြစ်သည်။
အရွက်
ရွက်ထိပ်ချွန်၍ အလျားရှည်သော အရွက်ဖားကြီးများ ဖြစ်သည်။ အလျား ၂-၃ ပေ ခန့်ထိ ရှိတတ်ပြီး ဗြက် ၈ လက်မခန့်ထိ ရှိသည်။ အရောင်မှာ အစိမ်းရောင်၊ အနီရောင်သမ်းသော အစိမ်းရောင်၊ လေဟာ ကြေးညိုရောင်နှင့် ခရမ်းရောင်အထိ အမျိုးမျိုးရှိသည်။
အပွင့်
ထိပ်ထွက်ပန်းခိုင် ဖြစ်သည်။ အပွင့်ပုံစံအရ သစ်ခွပန်းနှင့်တူသောမျိုးနှင့် ပဲပွင့်နှင့်တူသောမျိုး ဟူ၍ နှစ်မျိုး ရှိသည်။ ပွင့်ချပ် အဖြူ၊ ပန်းရောင်၊ အဝါ၊ ကြက်သွေး နင့် အနီရောင်များအပြင် ၎င်းတို့နှင့် စပ်နေသည့် အရောင်ဖျော့များ ရှိသည်။
အသီး
အခိုင်လိုက် သီးသည်။ လုံး၍ ရှည်မျောမျောပုံရှိ၏။ ခွံပျော့တစ်စေ့သီး ဖြစ်ပြီး အစေ့သည် ကျည်စေ့ကဲ့သို့ မာမာအလုံးကလေး ဖြစ်ကာ တောက်ပြောင်သော အနက်ရောင် ရှိသည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ
အပွင့်နု၊ အသီးနု၊ အမြစ်၊ ဥတက်။
ပေါက်ရောက်သည့်ဒေသ
မြန်မာ နိုင်ငံ အနှံ့ အပြားတွင် ပေါက်ရောက် သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဥယျာဉ်ပန်းခြံပင်များ
ကဏ္ဍ:စားသုံးနိုင်သော အပင်များ
ပုန်းညက်ပင်
ပုံသဏ္ဌာန် 	: 	အပင် - အပင်ငယ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ပင်စည် ကောက်ကွေ့ သည်။ အခေါက် မီးခိုးရောင်ရှိ ပြီး ချောမွတ် သည်။ အပင်မှ ပယင်းရောင် အစေး တစ်မျိုး ထွက်၏။ အရွက် - -- ရွက်ဆိုင် ထွက်သည်။ ဘဲဥ ပုံသဏ္ဌာန် ရှိ၍ ရွက်ရင်း ဝိုင်းပြီး ရွက်ထိပ် ချိုင့်သည်။ အလျား ၄ လက်မ မှ ၈ လက်မ ထိ ရှည်၍ အနံ ၃ လက်မ မှ ၄ လက်မ ထိ ရှိသည်။ အရွက် မျက်နှာနှစ်ဖက်စလုံး ပြောင်ချော ပြီး အပေါ် မျက်နှာပြင် တောက်ပသော အစိမ်းရောင် ရှိသည်။ ထင်ရှားသော ရွက်ကြောများ များစွာ ဖြာလျက်ရှိသည်။ ရွက်ညှာ ၁/၂ လက်မ မှ ၁ ၁/၂ လက်မ အထိ ရှည်သည်။ အပွင့် - ပွင့်ခိုင်များသည် အကိုင်း ဖျားရှိ အရွက် ရင်းများမှ ထွက်သည်။ အပွင့် အဖြူရောင် ရှိ၍ ဖယောင်းစိမ်ထားသကဲ့သို့ဖြစ်ပြီး ဝတ်ဆံ သည် အဝါရောင် ဖြစ်သည်။ အနံ့ အလွန် မွှေး သည့် ပန်း ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖတ် နှင့် ပွင့်ချပ် ၄ ခု စီ ရှိသည်။ ဝတ်ဆံ များစွာ ရှိ၍ အစု ၄ စု တွေ့ ရှိရသည်။ ဝတ်ဆံအိမ်များ တဖြည်းဖြည်း အဝါရောင်မှ အညိုရောင်သို့ ပြောင်းသွား ကြသည်။ အသီး - အချင်း ၁ လက်မ ခန့် ရှိသည်။ လုံးဝိုင်း သည်။ ချောမွတ် သည်။ ပွင့်ဖတ် ကြွေစ၌ တောက်ပသော ပန်းရောင် ရှိပြီး အသီး ကြီးသွား သော အခါ အစိမ်းရောင် သမ်းသော အဝါရောင် သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။ အစေ့ - ၎င်း အစေ့မှ အဆီ ထွက်၏။ အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ 	: 	အရွက်၊ အခေါက်၊ အစေ့။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ 	: 	မြန်မာနိုင်ငံ အောက်ပိုင်းရှိ ဒေသများတွင် ပေါက်ရောက် သည်။ အပူပိုင်းရာသီဥတု စွတ်စို သော ပင်လယ် ကမ်းခြေဒေသမျိုး၌ ဖြစ်ထွန်း သည်။ ပေါက်ရောက်ပုံ သဘာ၀ အလျောက် အလေ့ကျ ပေါက်သည်။ အချို့ ဒေသ တွင် စိုက်ပျိုးသည်။ အသုံးဝင်ပုံ 	: 	အာနိသင် -မြန်မာ ဆေးကျမ်း များ အလို အရ ပုန်းညက် ပဉ္စ ငါးပါး သည် ချို၏။ အေး၏။ သည်းခြေ သလိပ် ကို ပယ်တတ်၏။ သွေးကို ချုပ်စေသည်။ ပုန်းညက် ပွင့်သည် သွေး၊ သည်းခြေ တို့ကို လည်းကောင်း၊ လေသလိပ် တို့ကို လည်းကောင်း ၊ မူးဝေသော အနာကို လည်းကောင်း၊ နား ၊ မျက်စိ၌ လေထွက်သော အနာ တို့ကို လည်းကောင်း ချမ်းသာ စေတတ်၏။ အသုံးပြုပုံ- အရွက် ၁။ အရွက်ကို ရေတွင် စိမ်၍ မျက်စဉ်း ခတ်ပေး လျှင် မျက်စိ ပူလောင် ခြင်း ပျောက်၏။ အခေါက် အခေါက် ပြုတ်ရည် သောက်ခြင်း ဖြင့် ဝမ်းသက် စေသည်။ ၂။ အခေါက် ကို ပြုတ်၍ သောက်ပါက သွေးသွန် ခြင်း ပျောက်၏။ ၃။ အခေါက် မှ ထုတ်ယူ ရရှိ သော အစေး ကို ဒဏ်ရာများ နှင့် အနာ များ အတွက် ဖော်စပ် သော ဆေးတွင် ထည့်သွင်း အသုံးပြုသည်။ အစေ့ ၁။ အစေ့ မှ အဆီ ထုတ်၍ အကြော အဆစ် ကိုက်ခဲ သော ရောဂါ၊ ညောင်းကျ ရောဂါ၊ နူနာ နှင့် အခြား အရေပြား ရောဂါ များအတွက် ဆေးဖော်စပ် သုံးသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ ကဏ္ဍ:ဩစတြေးလျနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ ကဏ္ဍ:အလှဆင်သစ်ပင်များ
ဒွချောင်းရွာ၊ ဒါပ္ပ
ဒွချောင်းရွာ၊ ဒါပ္ပ
ပဲခွင်ရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖောင်းပြင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စိန်ဆင်၊ ဒေါ်
ဒေါ်စိန်ဆင် (၁၈၉၂-၁၉၄၁)သည် ကိုလိုနီ​ခေတ် ထင်ရှား​သော အငြိမ့်မင်းသမီး၊ ဓာတ်ပြားအဆို​တော်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဒေါ်စိန်ဆင်(၁၈၉၂ - ၁၉၄၁)
ဒေါ်စိန်ဆင်သည် မန္တလေးမြို့ ဘီးတန်းရပ် ဦးမှတ်ကြီး၊ ဒေါ်ရင်းဖော်တို့၏ သမီးဖြစ်၍ ငယ်မည်မှာ မဖွားဆင်ဟုခေါ် သည်။ ဒေါ်စိန်ဆင်၏ မွေးသက္ကရာဇ်ကို အတိအကျ မသိရ သော်လည်း၊ ဒေါ်စိန်ဆင်နှင့် နီးစပ်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အဆို အရ၊ ၁၂၅၃ ခုနှစ်ဟု အမှတ်အသားပြုကြသည်။ ငယ်စဉ်ကပင် အဆိုအက အလွန်ဝါသနာ ပါသည်။ ထို့ကြောင့် မိဘနှစ်ပါးက မစိန်ဆင် အသက်(၁၂) နှစ်အရွယ်မှစ၍ မင်းသမီးကြီး ဒေါ်စိန်သုံထံ၌ အငြိမ့်ပညာကို ဆည်းပူးခဲ့၏။ ဒေါ်စိန်သုံသည် မင်းသမီးကြီး ဒေါ်ထွေးလေး၏ တပည့်အရင်းဖြစ်ပြီး အဆိုအက အလွန်ထင်ရှားသော အငြိမ့်မင်းသမီးကြီးဖြစ်သည်။ ဒေါ်စိန်သုံထံတွင် အဆိုအက ပညာကို (၃)နှစ်ခန့်ဆည်းပူး သင်ကြားပြီး (၁၅) နှစ်အရွယ်တွင် ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးမှတ်ကြီးက ကိုယ်ပိုင်အငြိမ့် တည်ထောင်ပေးသဖြင့်၊ နာမည်ကြီး မင်းသမီးတစ်ဦးဖြစ်လာသည်။ မစိန်ဆင်သည် အဆိုလည်းကောင်း ၊ အကလည်းကောင်းသည်သာမက ရုပ်ရည်လည်း လှပသူဖြစ်သဖြင့် ထိုအချိန်က ကာလသားတို့အသည်းစွဲ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။
ဒေါ်စိန်ဆင်အသက် ၁၈ နှစ်အရွယ်လောက်တွင် ဖခင်သေဆုံးခဲ့၏။ အသက်(၂၃)နှစ် အရွယ်လောက်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ဆင်းလာ၍ အငြိမ့်ဆရာ ဦးဖိုးကြီး၊ ဒေါ်ရွက်တို့ဇာတ်အဖွဲ့ ၌ ၂ နှစ်မျှပါဝင်ကပြရ၏။
ထို့နောက် မန္တလေးသို့ပြန်လာခဲ့ရာ၊ စက်ပိုင်ဦးကောင်းနှင့် အိမ်ထောင်ကျသည်။ ဦးကောင်း အနိစ္စရောက်သောအခါ ဆိုင်းဆရာ ဆရာစိမ့်၏သမီး စန္ဒရားမမကြီး၏ စန္ဒရားအငြိမ့်အဖွဲ့တွင် ပါဝင်ကပြရန် ရန်ကုန်မြို့ သို့ ဆင်းလာပြန်လေသည်။ ရန်ကုန်တွင် မယ်မဖြေကိုစိန်လှိုင်ဆိုသူနှင့် အိမ်ထောင်ကျပြီး မကြာလှပါ၊ အိမ်ထောင်ရေး အဆင်မပြေ၍ ကွာရှင်းခဲ့ရသည်။ ဒုတိယအိမ်ထောင်မှာ ပုဇွန်တောင်မှ ကိုဘသန်းဆိုသူဖြစ်သည်။ ကိုဘသန်းနှင့် လက်ထပ်ပြီးနောက်ပိုင်း အငြိမ့်အဖွဲ့ထောင်၍ နေရာအနှံ့အပြားသို့ လှည့်လည်ကပြခဲ့သည်။
မစိန်ဆင်သည် ခွေးတံဆိပ်ဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီနှင့် ကိုလံဘီယာဓာတ်ပြား ကုမ္ပဏီတို့တွင် သီချင်းပုဒ်ရေအများအပြား သီဆိုအသံသွင်းခဲ့သည်။ လောလောဆယ်ကောက်ယူရရှိသည့် စာရင်းအရ သီချင်းအပုဒ်ရေ(၃၀)ခန့် ရှိသည်။ ပထမမူလက ခွေးတံဆိပ်ဓာတ်ပြား အဆိုတော်ဖြစ်သည်။ ခွေးတံဆိပ် ဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီတွင် အောင်တော်မူ၊ အလှူတော်၊ ရွှေပြည်စိုး၊ အရွယ်အနှောင်း၊ ရွှေမေတ္တာ၊ ဗဟိုလရောင်၊ စိန်ရတနာဆင်၊ အောင်ကောင်းသံ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်နှင့် စိတ်ကူးသီချင်း စသည်တို့သီဆို အသံသွင်းခဲ့သည်။ မစိန်ဆင်အတွက် သီချင်း ရေးပေးသော သီချင်းရေးဆရာကြီးများမှာ ဆရာလယ်၊ ဆရာထာ၊ နန်းတော်ရှေ့ ဆရာတင်၊ ဆရာမြိုင်နှင့် ဦးစိန်ပါတို့ ဖြစ်သည်။ ၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ကိုလံဘီယာဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ ဖွင့်လှစ်သည့်အခါ မစိန်ဆင်သည် ကိုလံဘီယာကုမ္ပဏီသို့ ကိုးပြောင်းသီဆိုသည်။ ကိုလံဘီယာဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီတွင် အစောဆုံးဓာတ်ပြားသွင်းသည့် အငြိမ့်မင်းသမီးများမှာ ကျိုက်လတ်မယ်သင်၊ ဒဂုန်ခင်လှကြည်၊ မြန်မာညွှန့်လှရင်၊ မစိန်ဆင်၊ ကုမ္မာရီစိန်မြိုင်၊ ဂီတမယ်လှလေးစိန်၊ ပျော်တော်ဆက်မတင်အောင် နှင့် ယုဝတီမြသောင်းခင် တို့ ဖြစ်ကြသည်။
လက်မကုန်းရွာ၊ လိပ်ပေါင်ဆွဲ
လက်မကုန်းရွာ၊ လိပ်ပေါင်ဆွဲ
ကဇွန်းအင်း (မြောက်)ရွာ၊ ရေပေါက်
ကဇွန်းအင်း (မြောက်)ရွာ၊ ရေပေါက်
စိုင်ခြုံ (တောင်ဘက်)ရွာ၊ စိုင်ခြုံ
စိုင်ခြုံ (တောင်ဘက်)ရွာ၊ စိုင်ခြုံ
ပန်နင်ရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
ပန်နင်ရွာ (Pangnin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ နားဝါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၅၅၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားဝါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၁၃ ဦး၊ မ ၁၁၂၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခေါင်းတုံရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
ခေါင်းတုံရွာ (Khaungton)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ ခေါင်းတုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၂၆၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခေါင်းတုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၈၇ အိမ် ရှိကာ၊ကျား ၄၃၆ ဦး၊ မ ၄၉၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၃၀ ဦးနေထိုင်သည်။
နယ်နိမိတ်[ပြင်ဆင်ရန်]
ခေါင်းတုံရွာ၏ အရှေ့ဘက်တွင် တဇန်းရွာ၊ တောင်ဘက်တွင် ညောင်လယ်ရွာ၊ အနောက်ဘက်တွင် စမိတ်ရွာ နှင့် တောင်လုံးရွာ၊ မြောက်ဘက်တွင် မဲရွာ တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်လျက်ရှိသည်။ ခေါင်းတုံရွာ၏ မြောက်ဘက် ၁၈ မိုင်အကွာတွင် ဂန့်‌ဂေါမြို့ တည်ရှိသည်
ရာသီဥတု[ပြင်ဆင်ရန်]
ခေါင်းတုံရွာသည် ပူအိုက်စိုစွတ်သောရာသီဥတုရှိပြီး အမြင့်ဆုံးအပူချိန်မှာ --- ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ် ဖြစ်ပြီး အနိမ့်ဆုံးအပူချိန်မှာ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ဖြစ်သည်။ ပုံမှန်မိုးရေချိန်မှာ ---လက်မ ရှိသည်။
ရေဆင်း[ပြင်ဆင်ရန်]
ခေါင်းတုံရွာသည် ရေရှားပါးသော ဒေသတစ်ခုဖြစ်ပြီး ရေအရင်းအမြစ်တစ်ခုအနေနဲ့ ချောင်းမြင်းတိုင်တောင်ရိုးမှာတဆင့် ကွန်းခင်းမှဖြတ်စီးဆင်းသော ပုန်းချောင်း ရှိသည်။ ခေါင်းတုံရွာ အတွင်းရှိ ရေအရင်း အမြစ်အများစုမှာ ထုံးဓာတ်အများဆုံးပါဝင်ပြီး ရေချိုများဖြစ်၍ စိုက်ပျိုးရေနှင့် သောက်သုံးရေများအဖြစ် အသုံးပြုသည်။ သောက်သုံးရေအဖြစ် ခေါင်းတုံရွာတွင် သောက်သုံးရေတွင်း တစ်တွင်းသာရှိပြီး တစ်ရွာလုံး အသုံးပြုကြသည်။
လူနေထိုင်မှု[ပြင်ဆင်ရန်]
၂၀၁၄ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံလူဦးရေနှင့် အိမ်အကြောင်းအရာသန်းခေါင်စာရင်း မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင် ဂန့်ဂေါမြို့နယ် အစီရင်ခံစာ စာရင်းများအရ ခေါင်းတုံရွာတွင် လူဦးရေ ၉၃၀ ဦး နေထိုင်ကြပြီး အများစုမှာ ယောလူမျိုး များ ဖြစ်ကြသည်။
စီးပွားရေး[ပြင်ဆင်ရန်]
ခေါင်းတုံရွာတွင် လယ်ယာလုပ်ငန်း ရွှေ့ပြောင်းတောင်ယာလုပ်ငန်းကို အဓိက လုပ်ကိုင်ကြသည်။ အဓိက ထွက်ကုန်မှာ စပါး၊ပဲ၊နှမ်း ဖြစ်သည်။
ပညာရေး[ပြင်ဆင်ရန်]
ခေါင်းတုံရွာတွင် အခြေခံပညာ အထက်တန်းကျောင်းခွဲ [အ.ထ.က (ခွဲ) ခေါင်းတုံ] ၁ ကျောင်းသာ ရှိသည်။
ကျန်းမာရေး[ပြင်ဆင်ရန်]
ခေါင်းတုံရွာတွင် ကျန်းမာရေး ဆေးပေးခန်းမရှိသေးပါ။
ကိုးကား
2.သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ ။ ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ။ အတွဲ-၂။ နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန။ မေ ၂၀၁၅။ pp. ၅၇။
ကဏ္ဍ:ဂန့်ဂေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပေါက်ကုန်းရွာ၊ ရေပေါက်
ပေါက်ကုန်းရွာ၊ ရေပေါက်
လမ်းလုံရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
လမ်းလုံရွာ (Lanlong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ မိုင်းလင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၀၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းလင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၇၅ ဦး၊ မ ၂၅၇၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၈၅၂ ဦးနေထိုင်သည်။
မြင့်မြင့်သန်း၊ ဒေါက်တာ
ဒေါက်တာမြင့်မြင့်သန်းသည် မြန်မာနိုင်ငံကွန်ပျူတာအသင်းချုပ်၏ ဒါရိုက်တာတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ကန်ကုန်းရွာ၊ လိပ်ပေါင်ဆွဲ
ကန်ကုန်းရွာ၊ လိပ်ပေါင်ဆွဲ
ငေါ့ယန်ဂါးရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လုလင်ကျော်ပင်
နလင်းကျော် ဟုလည်းခေါ်သော လုလင်ကျော်ပင်သည် ကရဝေးပင် သစ်ကြံပိုးပင်မျိုးတို့နှင့်အတူ လော်ရေးစီအီးမျိုးရင်း(Lauraceae) တွင် ပါဝင်၍ ယင်း၏ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ စင်နမိုမမ် အော့ဗတူဆီဖိုလီ ယမ်(Cinnamomum obtusifolium; ယခုအခါတွင် Cinnamomum bejolghota )ဖြစ်သည်။ လုလင်ကျော်ပင်သည် သန်စွမ်းတောင့်တင်းသော အပင်ကြီး မျိုးဖြစ်၍ အိန္ဒိယ သစ်ပင်မျိုးများတွင် အရွက်အကြီးဆုံးရှိသော သစ်ပင်မျိုး တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ပေါက်ရောက်တွေ့ရှိသော သစ်ပင်မျိုးတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ပေါက်ရောက်တွေ့ရှိသော ဒေသများမှာ ပေ ၇ဝဝဝ ထိမြင့်သော အလယ်နှင့် အရှေ့ဘက် ဟိမဝန္တာတောင်ခြေ၊ နီပေါ၊ ဆစ်ကင်း၊ အာသံ၊ ဆီလဟက်၊ ခါစီတောင်တန်း၊ ကပ္ပလီကျွန်းစုနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၌ အနှံ့အပြားပေါက်သော်လည်း တနင်္သာရီတောင်ပိုင်းတွင်သာ အမြောက်အမြား တွေ့ရသည်။ သစ်ကြံပိုးနှင့်ခြားနားချက်မှာ လုလင်ကျော်ပင်၏ အရွက်များ သည် ပိုကြီး၍ ပျဉ်းတွဲသိပ်သည်းပြီးလျှင် ခိုင်ခံ့သည်။ အရွက်တွင် အမွေးများလုံးဝမရှိဘဲ ချောမွတ်နေပြီးလျှင် အရွယ် ပမာဏအားဖြင့် ကိုးလက်မမှ ၁၃ လက်မထိရှည်သည်။ ယင်းသည် အလွန် ပျဉ်းတွဲခိုင်ခံ့၍ ရှည်မျောသော ဘဲဥပုံသဏ္ဌာန်ရှိပြီးလျှင် ထိပ်ဖျားသည် အဖျားသို့ရှူး၍လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် ချွန်၍လည်းကောင်းရှိတတ်သည်။ အကြောသုံးခုရှိသော်လည်း အရွက်၏အပေါ်ဘက်၌ မထင်ရှားချေ။ ပွင့်တံ များမှာ အရွက်ထက်ရှည်လျားပြီးလျှင် အလွန်ကြီး၍တောင့်တင်းသည်။ အပွင့်များသည် အကိုင်းဖျားအနီးတွင်ရှိတတ်၍ ပွင့်တံဖျား၌ တပြင်တည်း ညီညာစွာပွင့်ကြသည်။ ပွင့်ချပ်တွင် ပိုးမျှင်ကဲ့သို့ ချောမွတ်သော အမွှေးနု ကလေးများ အသင့်အတင့်ရှိသည်။ ယင်းပွင့်ချပ်သည် ကြွေမကျဘဲ အသီး ရင့်သည်တိုင်အောင်ပင် တည်ရှိလေသည်။ ဝတ်ဆံဖိုနှင့် အစေ့အိမ်တွင် အမွှေးနုများ ကျဲကျဲသော်လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် လုံးဝမရှိဘဲ ချောမွတ်၍ သော်လည်းကောင်းရှိတတ်သည်။ အသီးသည် သေးငယ်၍ ဘဲဥပုံ၊ သို့မ ဟုတ် လုံးယောင်ယောင် ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်။ အရွက်များသည် များသောအားဖြင့် အောက်ဘက်တွင် စိမ်းပြာ သောအရောင်ရှိသည်။ အရွက်တံသည် တို၍ မာကျော၏။ အပွင့်များသည် သေးငယ်၏။ အချင်းတစ်လက်မ၏ လေးပုံတစ်ပုံရှိသည်။ လုလင်ကျော်ပင် ၏ အသီးသည် တစ်လက်မ၏ သုံးပုံတပုံမှ လက်မဝက်အထိရှည်သည်။ လုလင်ကျော်မြစ်သည် ဆေးဖက်ဝင်သည်။ ကိုယ်လက်ကိုက်ခဲ ခြင်း၊ အသားကွက်၍ ယားခြင်း၊ ရောင်ခြင်း စသည်များအတွက် ဤအမြစ် ကို ဆားနှင့်သွေး၍လိမ်းရသည်။ အညှော်မိလျှင်လည်းကောင်း၊ အနာပေါက် လျှင်လည်းကောင်း လုလင်ကျော်ကို သွေး၍သောက်ထားလျှင် အညှော်ထွက် ၍ အနာအကျက်မြန်ပြီးလျှင် အနာဝင်ခြင်းကို ကာကွယ်စေသည်။ မြန်မာ ဘယဆေးဆိုင်များ၌ လုလင်ကျော်(နလင်ကျော်)မြစ်ကို ဝယ်ယူရရှိနိုင်သည်။
စိုးမင်းဦး (ဘောလုံးသမား)
စိုးမင်းဦး(၈ မတ်လ ၁၉၈၈ ခုနှစ်)သည် ဘောလုံးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး မြန်မာ အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်းနှင့် ကမ္ဘောဇဘောလုံးအသင်းတို့တွင် ကစားခဲ့သည်။ အလယ်တန်းကျောင်းသား ဘဝကပင် သူသည် ကျောင်းသား အားကစားပြိုင်ပွဲများတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးအားကစားအင်စတီကျူသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင်ပင် မြန်မာ ယူ-၁၆ အသင်းအတွက် ရွေးချယ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၀၄-၂၀၀၅ ရာသီတွင် မြန်မာပရီးမီးယားလိဂ် ပြိုင်ပွဲဝင်အသင်းတစ်သင်းဖြစ်သော တံခွန်အသင်းတွင် ကစားခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် တံခွန်အသင်း ဖျက်သိမ်းလိုက်ပြီးနောက် သူသည် YCDC FCတွင် ကစားခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ်မှ စ၍ ရှေ့ပိုင်းနှစ်တွေအားလုံးသည် လက်ရှိ ကလပ်အသင်းဖြစ်သော ကမ္ဘောဇ ဘောလုံးအသင်းနှင့် လက်တွဲကစားခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ ပရီးမီးယာလိဂ်ကို ပရော်ဖက်ရှင်နယ် ဘောလုံးကစားပွဲများ ဖြစ်လာစေရန် ရည်သန်၍ အဆင့်မြှင့်လိုက်သော အခါတွင်လည်း သူကို နိုင်ငံတစ်ဝန်း ကလပ်အသင်းများစွာတို့မှ စိတ်ဝင်းစားခဲ့သော်လည်း သူသည် ကမ္ဘောဇအသင်းနှင့်သာ ဆက်လက်၍ လက်တွဲခဲ့သည်။
စိုးမင်းဦးသည် 2009 AFC President's Cup ပြိုင်ပွဲတွင် ဂိုးအများဆုံးသွင်းခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
သရက်ကုန်းရွာ၊ အနန်းကုန်း
သရက်ကုန်းရွာ၊ အနန်းကုန်း
နမ့်ဟူးရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
နမ့်ဟူးရွာ (Namhu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်၊ ကုံးကျိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၅၃၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုံးကျိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၇၁ ဦး၊ မ ၂၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆိုကရေးတီး
ဘီစီ ၅၀ဝ ပြည့်နှစ်ခန့်က ဂရိ နိုင်ငံ အေသင် မြို့တော်၌ ဆိုကရေးတီး အမည်ရှိသော ပညာရှင် တစ်ဦး ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
ဆိုဖစ်
ထိုခေတ်က အေသင်မြို့သားများသည် ပညာကို အထူးလိုလား ကြသဖြင့် အကြောင်းသင့်ရာသင့်ရာ စုဝေးတိုင်ပင်ဆွေးနွေးလေ့ ရှိကြသည်။ ထိုသို့စုဝေးကြသော လူတစ်စုကို “ ဆိုးဖစ် ” ဟုခေါ် ၏။ ဆိုးဖစ်တို့သည် စကား၏ပရိယာယ်၌ လိမ်မာ၍၊ ဆွေးနွေးရာတွင် အကျိုးသင့်အကြောင်းသင့် ငြင်းခုံသည်ထက် စကားနိုင်လု၍ ငြင်းခုံလေ့ရှိကြသည်။
ယုံမှားသံသယမှ ဆန်းစစ်ခြင်းသို့
သို့သော်လူတို့၏ စကားများမှာ ပရိယာယ်ကြွယ်ဝသလောက်အနှစ်သာရကင်းမဲ့လေသည်။ ဆိုကရေးတီးက ဤသို့ အပေါ်ယံရွှေမှုန်ကြဲသည့် ပညာမျိုးသည် လူတို့အားပညာအလင်းရောင် မပေးသည်သာမက၊ ယုံမှားသံသယ ဖြစ်စေပြီးလျှင်၊ ပို၍ရှုပ်ထွေးစေသည်ဟု ယူဆသဖြင့် ယင်းကို ရှောင်ကြဉ်လေသည်။ ဆိုကရေးတီး၏ဝါဒသည်ကား၊ မိမိ၏ ကိုယ်ကျင့်တရားကို လေ့လာစိစစ်ခြင်းဖြင့် အမှန်တရားကို ရှာဖွေခြင်းပင် ဖြစ်ပေသည်။ ဆိုကရေးတီး၏ဩဝါဒမှာ မိမိကိုယ်ကို မိမိသိအောင် ဆန်းစစ်ကြည့်ခြင်းပင်ဖြစ်၏။ ဆိုကရေးတီး၏အလို၌ ပညာရှိလျှင် သီလရှိသည်ဟူ၏။ ပညာရှိသူသည် အစစအရာရာ၌ ခြိုးခြံ၍၊ မဇ္ဈိမပဋိပဒါတည်းဟူသော အလယ်အလတ်လမ်းကို လိုက်သည်။ မယုတ်မလွန် ကျင့်ခြင်းပင်လျှင် စိတ်၏တည်ငြိမ်ချမ်းသာမှုကို ရနိုင်သည်ဟု ဆိုကရေးတီးသည် ယူဆခဲ့၏။ ထိုခေတ်အခါက လူတို့၏ ပြုမူကျင့်ကြံပုံတို့သည် မည်မျှ လမ်းလွဲနေသည်ကို ထုတ်ဖော်ပြသခဲ့သည်။ သူကိုယ်တိုင်လည်း မတရားမှုကို စိုးစဉ်းမျှမပြု၊ တရားသော အမှုအတွက်ကား အသက်ကိုပင် စွန့်လွှတ်ရန် ဝန်လေးသူမဟုတ်ချေ။ စင်စစ်လူတို့သည် ပင်ကိုကဆိုးသွမ်း သော မျိုးစေ့ရှိကြသည်မဟုတ်၊ မသိနားမလည်မှုပေါ်တွင် အခြေခံ၍ ဆိုးသွမ်းမှုဖြစ်ကြ၏။ ပညာဗဟုသုတပေါ်တွင် အခြေတည်သောအခါ ကိုယ်ကျင့်တရား ကောင်းမွန်လာကြသည်ဟု ဆိုကရေးတီးသည် ယုံကြည်၏။
ဆိုကရေးတီးသည် သူ၏အယူအဆများကို စာဖြင့်တစ်လုံးတစ်ပါဒမျှ မရေးသားခဲ့ချေ။ သူ၏တပည့်များဖြစ်ကြသော သမိုင်းဆရာကြီး ဇင်းနိုဖန်နှင့် ပညာရှိကြီး ပလေတိုတို့က မိမိတို့ဆရာ၏ ဩဝါဒကထာကို နောင်လာ နောင်သားတို့ လေ့လာနိုင်စေရန် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ခြင်းသာ ရှိ လေသည်၊ ထိုသူနှစ်ဦးကြောင့် ဆိုကရေးတီး၏ အယူအဆ အတွေးအခေါ်နှင့် ဩဝါဒတို့သည် ဂရိတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုကို ထင်ရှားကျော်စောစေခဲ့သည်။
ငယ်ဘဝ
ဆိုကရေးတီးသည် အေသင်မြို့တော်၏ ဆင်ခြေဖုံးရပ်ကွက်၌ မွေးဖွား၍၊ သူ၏ဖခင်မှာ ပန်းပုဆရာဖြစ်သည်။ ပန်းပု ပညာကို သင်ကြားလေ့လာစဉ်က ပညာကိုကောင်းစွာမသင်ခဲ့ရချေ။ ဖခင်၏ ပန်းပုပညာကို သင်ယူလျက်၊ ပန်းပုဆရာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ပြီးနောက် ထိုအလုပ်ကို စွန့်လွှတ်၍ အမှန်တရားကို စဉ်းစားကြံဆခြင်းဖြင့် ပျော်ပိုက်နေလေသည်။ သူသည်နေရေး စားရေးအတွက် မပူပင်ချေ။ ရောင့်ရဲလွယ်သောစိတ်ဓာတ်ရှိ၏။ ကြံ့ခိုင်သောကိုယ်ခန္ဓာကြောင့် ခံနိုင်ရည်ရှိလေသည်။ အတန်ငယ် စားရုံအိပ်ရုံနှင့် နေနိုင်သော သတ္တိရှိရကား စီးပွားရှားဖွေခြင်းကို မပြုဘဲ အမှန်တရား ကိုသာ ရှာဖွေခြင်းဖြင့် အချိန်ကုန်လွန်စေခဲ့သည်။
ဆိုကရေးတီးသည် အေသင်မြို့တော်ရှိ လမ်းမကြီးများ ပေါ်တွင် ကြမ်းတမ်းသော အဝတ်ကိုဝတ်ဆင်လျက် ဖိနပ်ကို အလျင်းမစီးဘဲ သွားလာတတ်သည်။ အရပ်မှာပု၍ လမ်းလျှောက်ပုံမှာ ဘဲသွားသကဲ့သို့ဖြစ်ရကား အကြည့်ရဆိုးလေသည်။ ဝတ်မှုစားမှုကို ဂရုမစိုက်ခြင်းကြောင့် အမြဲညစ်ပတ်ပေရေ နေလေသည်။ သွားလာယင်း သူသိလိုသမျှကို တွေးတောကြံဆ၍နေတတ်၏။ လမ်း၌တွေ့ရသော မည်သူကိုမဆို လှမ်း၍ မေးမြန်းတတ်သည်။ ထိုခေတ်အခါက အေသင်မြို့သားတို့သည်အလွန်အလှကြိုက်၍ ဂုဏ်မက်သူများ ဖြစ်ရကား၊ အရုပ်ဆိုး၍အဝတ်အစုတ် အပြတ်ကို ဝတ်သော ဆိုကရေးတီးအားရှောင်လွှဲသွားတတ်ကြသည်။ သို့ရာတွင် အချို့ကမူ သူ၏ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့်ဆိုင်သော ဟောပြောချက်များကို နားထောင်ကောင်းလှသဖြင့် ဝိုင်း၍နားထောင်ကြလေသည်။ လူတို့သည် ဆိုကရေးတီး၏ စကားများကို နာယူမှတ်သား ကြသည်။ အနှစ်သာရကင်းမဲ့သော အယူအဆများသည် ဆိုကရေးတီး၏ တိကျပြတ်သားသော အရိုးခံတရားနှင့် မယှဉ်နိုင်သဖြင့် ပျောက်ကွယ်ကြရသည်။ ရှေးကလူတို့၏ တွေးတော ယူဆချက်များကို ဆိုကရေးတီးသည် အမှန်သို့ရောက်အောင် ဟောပြောခဲ့သည်။
ဆိုကရေးတီးသည် ပင်ပန်းညောင်းညာမှုကို ဂရုထားသူ မဟုတ်ချေ။ နံနက်စောစောကစ၍ တစ်နေရာတွင်ရပ်ကာ တစ်စုံ တစ်ခုကို စဉ်းစားနေလျှင် သူမည်မျှကြာမည်ကို စောင့်ကြည့်ကြသော လူများသာ ညောင်းညာနှုန်းရိပေသည်။ အိပ်လျက် စောင့်ကြရပေမည်။ သို့ရာတွင် ဆိုကရေးတီးကား ထိုနေရာမှ ရွေ့လျားလိမ့်မည် မဟုတ်ချေ။ ဆိုကရေးတီး၌ ဤကဲ့သို့ အမူအကျင့်ရှိ သော်လည်း သူသည် အပေါင်းအသင်းဝင်ဆံ့၍ မိတ်ဆွေများအိမ်၌ကျင်းပသော ထမင်းစားပွဲများတွင် ရယ်စရာပျက်လုံးများနှင့်လည်း သောတတ်သည်။ ပညာရှိပီပီ နက်နဲသော အယူအဆ ပြဿနာများကိုလည်း ဆွေးနွေးတတ်သည်။ ဆိုကရေးတီးသည် ချီးမွမ်းခြင်း၊ ကဲ့ရဲ့ခြင်း၊ အနှောင့်အယှက်ပေးခြင်းတို့ကို လုံးဝမှုသူမဟုတ်ချေ။ ယင်းသို့ စိတ်အနှောင့်အယှက်ကို ခံနိုင်ရည်ရှိခြင်းမှာ သူ၏နှုတ်သီးကောင်း သဘောဆိုးသော ဇနီးပီး၏ အနှောင့်အယှက်ပေးမှုကို ကျင့်သားရပြီးဖြစ်သောကြောင့်ဟု ဆိုရပေမည်။
စစ်မှုထမ်းဘဝ
ဆိုကရေးတီးသည် ကိုယ်ကျင့်တရားကိုသာ ဂရုစိုက်၍ ကြံဆသော ပညာရှိပုဂ္ဂိုလ်ကြီးမဟုတ်၊ လက်ရုံးရည်နှင့် ပြည့်စုံသော စစ်သည်တော်လည်း ဖြစ်ခဲ့ဖူး၏။ စစ်ပွဲပေါင်းများစွာ အောင်ပန်း ဆွတ်ခူးခဲ့ဖူးသူလည်း ဖြစ်၏။ သို့ရာတွင် စစ်တိုက်ခြင်းသည် သူ၏ ကိုယ်ကျင့်တရား ကောင်းမွန်ရေးဝါဒနှင့် ဖီလာဖြစ်နေသည်ဟု ယူဆလာသောအခါ အက်သင်းမြို့သားများက မည်မျှပင် တိုက်တွန်းသော်လည်း စစ်ကိုကြဉ်လိုက်လေသည်။ သူ၏ ကိုယ်ကျင့်တရား အယူအဆများသည် မတရားမှုများကို လက်သင့်မခံယူသဖြင့် ဆိုကရေးတီးသည် အက်သင်းအစိုးရ၏ မုန်းထားငြိုငြင်ခြင်းကို ခံရလေသည်။
ရုံးတင်စစ်ဆေးခြင်းနှင့် သေဆုံးခြင်း
ဤသို့ဖြင့် ဆိုကရေးတီးသည် အက်သင်းအစိုးရနှင့်တကွ မာနခက်ထန်၍ ကိုယ်ကျင့်တရား မရှိသော လူထုနှင့် အရာရာတွင် ဆန့်ကျင်ဖက် ဖြစ်နေရကား၊ နောက်ဆုံး၌ သူ့အား အလွန်မုန်းထားသည့် ရန်သူသုံးဦး ခေါင်းဆောင်သော လူတစ်စုသည် ဆိုကရေးတီး၏ အယူအဆသည် လူငယ်တို့၏ ကိုယ်ကျင့်တရားကို ပျက်ပြားစေသည်သာမက လူတို့၏ လက်ရှိယုံကြည်ကိုးကွယ်မှုကို စော်ကားသည်ဟု တရားစွဲဆိုခဲ့သည်။ ဆိုကရေးတီး၏ တပည့်များက ရှေ့နေငှားရမ်း၍ တရားဆိုင်ရန် ပြောသော်လည်း ရှေ့နေမငှားဘဲ သူကိုယ်တိုင် သူ၏ အယူအဆများကို ရှင်းလင်းဖြေဆိုခဲ့သည်။ ထိုသို့ ရှင်းပြချက်ကို ဆိုကရေးတီး၏ လျှောက်လဲချက်များဟု ယခုတိုင်အောင် ထင်ရှားလျက်ရှိသည်။ ရုံးတော်က သူ့အား အပြစ်ရှိသည်ဟု တစ်ဖက်သတ် ဆုံးဖြတ်ပြီးလျှင် သေဒဏ်အပြစ်ပေးခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ဆိုကရေးတီးကား အနည်းငယ်မျှမတုန်လှုပ်ချေ။ စီရင်ချက်အတိုင်း လာ၍ပေးသော အဆိပ်ခွက်ကို သတ္တိရှိရှိနှင့် မော့ချလိုက်လေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဿနပညာရှင်များ
မိုးမခရွာ၊ ဆင်ဇလုပ်
မိုးမခရွာ (Moemakha)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ဆင်ဇလုပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၀၆၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆင်ဇလုပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၂၀ ဦး၊ မ ၂၂၈၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၅၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကရမက်
အသုံးပြုပုံ- အမြစ် ၊ အသား ၁။ သွေး၍ လိမ်းခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း ၊ သောက်ခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း ၊ သလိပ်ကြေစေပြီး နှလုံးရောဂါ ၊ ဆီးရောဂါ ၊ ညောင်းကျရောဂါများ ပျောက်ကင်း၏။ ၂။ သွေးလိမ်းခြင်းဖြင့် ကိုယ်သားကိုယ်ရေကို အေးမြစေပြီး ယားယံခြင်း ပျောက်၏။
ကော့ခိုက်ရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
ကော့ခိုက်ရွာ(Kawtkhaik)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ကော့လျှမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၅၉၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကော့လျှမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၆၁၅ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၈၂၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
Windows 8.1
Windows 8.1 (codenamed Blue) သည် Windows 8၏ အဆင့်မြင့်ဗားရှင်းဖြစ်သည့် ကွန်ပျူတာ စက်လည်ပတ်ရေးစနစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ပထမဆုံး beta ဗားရှင်းကို ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် စတင်ဖြန့်ချိခဲ့ပြီး ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် လူတိုင်းသုံးနိုင်သည့်အထိ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ Windows 8 နှင့် Windows RT အသုံးပြုသူများအနေဖြင့် Windows Store မှတဆင့် အခမဲ့ အဆင့်မြှင့်တင်ခွင့် ပေးခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ မတ်လအရ ဈေးကွက်ရှယ်ယာ တန်ဖိုးသည် ၁၀.၃ ရာခိုင်နှုန်း ရှိသည်။
အနောက်ကျောင်းစုရွာ၊ ဇလုပ်ကြီး
အနောက်ကျောင်းစုရွာ၊ ဇလုပ်ကြီး
မေရီလန်းပြည်နယ်
မေရီလန်းသည် ဇီဝသိပ္ပံပညာ သုတေသနနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး အတွက် အချက်အချာကျသော နေရာ ဖြစ်သည်။ ဇီဝနည်းပညာ ဆိုင်ရာ ကုမ္ပဏီ ၃၅၀ ကျော် တည်ရှိပြီး အမေရိကန် နိုင်ငံအတွင်း တတိယမြောက် အကြီးမားဆုံး ဇီဝသိပ္ပံစင်တာ ရှိရာ နေရာ ဖြစ်သည်။
မေရီလန်ပြည်နယ်
မေရီလန်ပြည်နယ်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံ၏ မူရင်းတစ်ဆယ်သုံး ပြည်နယ်တွင် အပါအဝင်ဖြစ်၍ အတ္တလန္တိတ် ကမ်းခြေ ချက်စပိပင်လယ်အော် တစ်လျှောက်တွင် တည်ရှိသည်။ မေရီလန်ပြည်နယ်၏ မြောက်ဘက်တွင်ပင် ဆီလဗေး နီးယားပြည်နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ဒဲလဝဲယားပြည်နယ်နှင့် အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာ၊ တောင်ဘက်တွင် ဗာဂျင်းနီးယား ပြည်နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် အနောက် ဗာဂျင်နီးယားပြည်နယ်တို့ အသီးအသီး တည်ရှိ၏။ အကျယ်အဝန်းမှာ ၁ဝ,၅၇၇ စတုရန်းမိုင် ဖြစ်၏။ ပြည်နယ်၏ရုံးစိုက်မြို့မှာ အန်နာပိုလစ် ဖြစ်၍၊ အခြားမြို့ကြီးများကား ဗောလတီမိုး ကမ်ဗာလန်၊ ဟေးဂါးစတောင်းတို့ ဖြစ်သည်။
မေရီလန်ပြည်နယ်ကို သဘာဝအပိုင်းအခြားအားဖြင့် ၃ ပိုင်း ပိုင်းခြားနိုင်သည်။ ယင်းတို့မှာ ကမ်းမြောင် မြေပြန့်ဒေသ၊ ပီးဒမွန့် ကုန်းပြင်မြင့်နှင့် အက်ပလက်ချီယန် ဒေသတို့ဖြစ်၏။ ကမ်းမြောင် မြေပြန့်ဒေသသည် မေရီလန်ပြည်နယ်၏ အရှေ့ပိုင်းတစ်ခြမ်းဖြစ်၏။ လူဖြူတို့ဦးစွာ အခြေစိုက်ရာဒေသလည်း ဖြစ်၏။ ရေမြေ ကျယ်ပြန့်သောကြောင့် ကုန်သွယ်ရန်နှင့် ငါးဖမ်းရန်အပြင် သီးနှံစိုက်ပျိုးရန်ကောငေ်းသာ ဒေသဖြစ်လေသည်။
တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် ဆေးပင်စိုက်ပျိုးရန် အထူးသင့်လျော်၏။ ပီဒမွန့်ကုန်းပြင်မြင့်မှာ နိမ့်သော တောင်စဉ်တောင်တန်းများဖြစ်လျက် ရေမျက်နှာပြင်ထက် ပေ ၈ဝဝ မြင့်၏။ ဤဒေသတွင် အထွေထွေစိုက်ပျိုးရန် ကောင်းမွန်၏။ သဘာဝ ပင်ရင်းအခြေအမြစ်များ ပေါကြွယ်ဝသဖြင့် စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းသည် အရေးပါသည်။
အက်ပလက်ချီယန်ဒေသသည် ပြည်နယ်၏ အနောက်ဘက်စွန်းတွင် တည်ရှိ၍၊ တောင်အထူထပ်ဆုံး ဒေသဖြစ်၏။ အရှေ့တောင်မှ အနောက်မြောက်ဘက် သို့ဖြတ်သန်းလျက်တည်ရှိသောအယ်လီဂေးနီတောင်စဉ်တောင် တန်းသည် မြေဩဇာကောင်းသည့် ချိုင့်ဝှမ်းများဖြစ်စေ၏။ ဤအပိုင်းတွင် အရေးပါသော မြစ်ချောင်းများမှာ ယော့ကိုဂေးနီမြစ်၊ ဝီးလချောင်း၊ ပိုတိုမက်မြစ်တို့ ဖြစ်သည်။ ဓာတ်သတ္တု တူးဖော်ရေးနှင့် သစ်ခုတ်လှဲခြင်းတို့မှာ အဓိက လုပ်ငန်းများဖြစ်၏။
မေရီလန်ပြည်နယ်တွင်းရှိ မြစ်များသည် မြစ်ဝကျယ်၍ ချက်စပီ ပင်လယ်အော်တွင်းသို့ စီးဝင်ကြသည်။ အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာတွင်းသို့ စီးဝင်သော မြစ်များမှာ သေးငယ်၍ အရာမရောက်ပေ။ ပိုတိုမက်မြစ်သည် ပြည်နယ်၏ အနောက်တောင်ဘက် နယ်စပ်တစ်လျှောက် ဖြတ်သန်းစီးဆင်း၍ ချက်စပိပင်လယ် တောင်ဘက် ပင်လယ်အော်တွင်းသို့ စီးဝင်သည်။
မေရီလန်ပြည်နယ်သည် ချက်စပိ ပင်လယ်အော်ကြောင့် လည်းကောင်း၊ မြေမျက်နှာပြင် မတူညီသောကြောင့် လည်းကောင်း၊ရာသီဥတု တစ်ပြေးညီညာမရှိဘဲ တစ်နေရာနှင့်တစ်နေရာ ကွာခြားလေသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့်သော်ကား အပူအအေးလွန်ကဲခြင်းမရှိ ချေ။ တစ်နယ်လုံးတွင် မိုးရွာသွန်းပုံမှာ မျှတသည်ဟု ဆိုရပေမည်။ လယ်ယာ စိုက်ပျိုးရန်အတွက်လည်း မိုးရေလုံလောက်စွာ ရရှိလေသည်။ မိုးအပြင်းထန်ဆုံး ရွာသွန်းသော နေရာများမှ ချက်စပိပင်လယ်အော် ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်နှင့် အနောက်ဘက် တောင်တန်း တစ်လျှောက်တွင် ဖြစ်၏။
မေရီလန်ပြည်နယ်တွင်းရှိ သစ်တောများတွင် ထင်းရှူး၊ ဆီဒါ၊ သင်းဝင်၊ ဘုဇပတ်နှင့် မေပယ်ပင်စသည့် စီးပွားရေးအားဖြင့် အဖိုးတန်သော သစ်ပင်မျးပေါက်သည်။ လယ်ယာ စိုက်ပျိုးခြင်းသည်လည်း အရေးပါ၏။ မေရီလန်ပြည်နယ်၏ လယ်ယာလုပ်ငန်းထွက် ပစ္စည်းများမှာ ပြောင်း၊ ဂျုံ၊ ဗာလီ၊ ရိုင်းစပါး၊ ဆေးရွက်၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်၊ နို့ထွက်ပစ္စည်းများ၊ ကြက်ငှက်စသည်တို့ဖြစ်၏။ အဓိက တွင်းထွက် ပစ္စည်းများမှာ ကျောက်မီးသွေးနှင့် ကျောက်စရစ် စသည်တို့ ဖြစ်၏။
အဓိကတွင်းထွက် ပစ္စည်းများမှာ ကျောက်မီးသွေးနှင့် ကျောက်စရစ်စသည်တို့ ဖြစ်၏။ စက်မှုလုပ်ငန်းထွက် ပစ္စည်းတို့မှာ သံနှင့် သံမဏိထည်များ၊ စက်ကိရိယာများ၊သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများ၊ အထည်အလိပ်များ၊ မြေထည်နှင့် ဖန်ထည်များ၊ ရေနံနှင့် ကျောက်မီးသွေးထွက်ပစ္စည်း များ၊ သားရေထည်များ၊ စည်သွတ်သီးနှံ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၊ အိမ်ထောင် ပရိဘောဂ အရှိသည်တို့ ဖြစ်၏။
မေရီလန်ပြည်နယ်သည် ကိုလိုနီနယ်အဖြစ် ရှိနေခဲ့စဉ်က စက်မှုလက်မှု လုပ်ငန်းများ မထွန်းကားခဲ့ပေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အဂ‡လိပ်တို့သည် ကုန်ကြမ်းအားလုံးကို မိမိတို့သာ ဝယ်ယူ၍ မိမိတို့ ပြုပြင်ပြီး ကုန်ချောများကို ပြည်နယ်သားများအား ဝယ်ယူစေခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အင်္ဂလန်မှ ကုန်ပစ္စည်းများ မသွင်းရန် သဘောတူညီပြီးသည့် ၁၇၆၉ခုနှစ်နောက်ပိုင်း တွင်မူကား ယခင်ကဝယ်ယူရရှိနေကျဖြစ်သော ကုန်ပစ္စည်းများကို ထုတ်လုပ်နိုင်ရန် စက်ရုံများ တည်ထောင်လာကြရသည်။
ပထမဦးဆုံး တည်သောစက်မှာ သံရည်ကျိုစက်ဖြစ်၍ ၁၇၁၅ ခုနှစ်တွင်တည်ထောင်သည်။ သံဖြင့်ပြီးသော ပထမဆုံးသဘေ‡ာကို ဗောတီမိုမြို့တွင် ၁၈၃၉ ခုနှစ်၌ တည်ဆောက်၍ ပြီးစီးသည်။ သင်္ဘော ဆောက်လုပ်နိုင် ရေးအတွက် သံမဏိ ထုတ်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းသည် တိုးတက် ထွန်းကားလာသည်။
ယခုအခါ မေရီလန်ပြည်နယ်သည် အတ္တလန္တိတ် ကမ်းခြေတစ်လျှောက်ရှိ ပြည်နယ်များတွင် စက်မှုလက်မှု လုပ်ငန်းများ အတွက်အရေးပါဆုံး ဒေသဖြစ်၏။ ဤသို့ စက်မှုလက်မှု လုပ်ငန်းများထွန်းကားနေခြင်းမှာ ကုန်ကြမ်းကို လက်လှမ်းမှီလျက် ဈေးကွက်လည်းကောင်း၊ ဆိပ်ကမ်းများလည်း ကောင်းသောကြောင့် ဖြစ်လေသည်။
မေရီလန်ပြည်နယ်သည် ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်နှင့် အညီ သယ်ယူပို့ဆောင်ရာ၌ ရေလမ်းကိုအသုံးများသည်။ မြစ်ချောင်းများအပြင် ချက်စပိနှင့် ဒဲလဝဲယား တူးမြောင်းများလည်းရှိသည်။ မီးရထားလမ်း၊ ကုန်းလမ်းများလည်း ရှိသည်။ ပြည်တွင်း ပြည်ပ ဆက်သွယ်ထားသော လေကြောင်းလမ်းများလည်း ရှိသည်။
ရှေးအခါက မေရီလန်နယ်တွင် ရက်အင်ဒီးယန်းတို့ နေထိုင်ခဲ့၏။ လူဖြူတို့သည် ၁၆၃၂ ခုနှစ်တွင်မှစ၍ လာရောက်အခြေစိုက်နေထိုင်ကြသည်။ ယင်းနှစ်တွင် လော့ဗောလတီမိုးဘွဲ့ကို ခံယူသူ ဂျော့ကဲလဗတ်သည် ကိုလိုနီစိုက်ထူခွင့်ကို ပထမချားဘုရင်ထံမှ ရရှိခဲ့ သည်။ မေရီလန်ဟူသော အမည်မှာ ချားဘုရင်၏ မိဖုရားဟင်နရီယက်တာ မရီးယားကို ဂုဏ်ပြုမှည့်ခေါ်ထားသောအမည်ဖြစ်၍ မေရီ၏ ပြည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ မေရီလန်နယ်သည် လော့ဗောလတီမိုး၏ သားမြေးစဉ်ဆက်ပိုင်ဆိုင်သော နယ်မြေ ဖြစ်လာ၍၊ မိမိတို့လိုရာဥပဒေများ ရေးဆွဲအုပ်ချုပ်ခွင့်လည်းရခဲ့၏။
သို့သော် လော့ဗောလတီမိုးသည် အတင်းအကြပ် အုပ်ချုပ်ခဲ့ခြင်းမရှိပေ။ လော့ဗေလတီမိုးသည် ထိုနယ်ကိုတည်ထောင်ခဲစဉ်က တစ်နည်းအားဖြင့်အပယ်ခံ ဗရင်ဂျီဂိုဏ်းဝင်မျာ ခိုလှုံရာအဖြစ် ရည်ရွယ် တည်ထောင်ခဲ့သော်လည်းဘာသာအယူဝါဒတွင် သဘော ထားကြီးစွာနှင့် လွတ်လပ်ခွင့်များပေးသောကြောင့် ပျူရီတန်များလည်းဝင်ရောက်ခိုလှုံလာသည်။ သို့သော် ၁၆၅၄ ခုနှစ်တွင် ပျူရီတန်တို့ လော့ဗောလတီမိုး၏ အာဏာကိုဖီဆန်လျက် ကိုလိုနီကိုသိမ်းပိုက်ထားခဲ့ရာ၊ ၁၆၅၈ ခုနှစ်ကျမှ နှစ်ဦးနှစ်ဖက် ညီညွတ်မှု ရရှိသဖြင့် ပြန်လည်ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ၁၆၈၉ ခုနှစ်တွင် ပရိုတက်စတန့် အသင်း၏ တောင်းပန်ချက်အရ မေရီလန်ကို မေရီလန်ကို အင်္ဂလန်ပြည်မှ တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်ခဲ့လေရာ၊ အနှစ်အစိတ်မျှရှည်ကြာသည်။ ၁၇၁၅ ခုနှစ်တွင် ဗောလတီမိုးအဆက်အနွယ်ဖြစ်သော ပဉ္စမ လော့ဗော လတီမိုးသည် ပရိုတက်စတန့်ဖြစ်သောကြောင့် ထိုနယ်ကို အုပ်ချုပ်ခွင့် ပြန်လည်ရရှိသည်။ ကိုလိုနီနယ်အဖြစ် သက်တမ်းတစ်လျှောက်လုံးတွင် ဗောလတီမိုး၏ အဆက်အနွယ်များလက်ထဲတွင်သာ ရှိနေခဲ့လေသည်။ ၁၇၆၇ ခုနှစ်တွင် နယ်စပ် အရေးနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ပင်ဆီလဗေးနီးယားပြည်နယ်နှင့် အချင်းပွားခဲ့ရသေးသည်။ ကိုလိုနီနယ်များ တော်လှန်ခဲ့စဉ်က မေရီလန်လည်း တော်လှန်ရေးဖက်မှ ပါဝင်ခဲ့သည်။
တော်လှန်ရေးပြီးဆုံးသည့်နောက် ၁၇၈၈ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေကို လက်ခံကာ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုဝင် သတ္တမ ပြည်နယ် ဖြစ်လာလေသည်။ မေရီလန်ပြည်နယ် အမေရကန် ပြည်တွင်းစစ်ပွဲ ဖြစ်ပွားခဲ့စဉ်က ပြည်ထောင်စုအပေါ်တွင် သစ္စာစောင့်ထိန်းခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက မေရီလန်ပြည်နယ်သည် လူအားသာမကဘဲ ပြည်နယ်တွင်းရှိ စက်ရုံများ၊ လယ်ယာများမှ ထွက်သည့် ပစ္စည်းခပ်သိမ်းတို့ကို စစ်ကြီးအတွက် အားသွန်ခွန်စိုက်ထုတ်လုပ်ပေးလေသည်။ မေရီလန်ပြည်နယ်၏ လူဦးရေမှာ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ခန့်မှန်းချက်အရ ၃,ဝ၇၂,၉၉၉ ယောက်ဖြစ်၏။
မျောက်လွှဲကျော်
မျောက်လွှဲကျော်သည် ရေသောက်ချိန်၌သာ အောက်သို့ဆင်း၍ အခြားတစ်ချိန်လုံး သစ်ပင်ပေါ်တွင်နေလေ့ရှိသည်။ သွားလာရာတွင် မျောက်များကဲ့သို့လေးဖက်ထောက်မသွားဘဲ မတ်တတ်ရပ်၍ သွားတတ်သည်။ လက်များသည် တုပ်ခိုင်သန်မာ၍ လက်တံရှည်၏။
ထိုလက်များဖြင့် တောထဲရှိ သစ်ပင် တစ်ပင်မှ တစ်ပင်သို့၊ သစ်ကိုင်း တစ်ကိုင်းမှတစ်ကိုင်းသို့ လွှဲ၍လွှဲ၍ ခုန်သွားလေ့ရှိသည်။ သစ်ကိုင်း တစ်ကိုင်းကို လက်တစ်ဖက်ဖြင့် မြဲမြံစွာကိုင်ဆုပ်၍ ပေ ၂ဝ မှ ၄ဝ ထိဝေးသော အခြားအကိုင်းတစ်ကိုင်းသို့ လွှဲ၍ အခြားလက်တစ်ဖက်ဖြင့်ဖမ်းနိုင်သည်။ မြေကြီးမှ အထက်ပေ ၅ဝ ကျော်မြင့်သော သစ်ကိုင်းများပေါ်၌ မတ်မတ်ရပ်၍ အောက်သို့မကျအောင် ပြေးလွှားသွားနိုင်သည်။ မြေပြင်ပေါ်၌ကား ထိုကဲ့သို့ လျင်မြန်စွာ မပြေးနိုင်ကြချေ။
မျောက်လွှဲကျော်သည် တောနက်တွင်း၌သာ နေလေ့ရှိသော တိရစ္ဆာန်ဖြစ်သည်။ သစ်ရွက်များနှင့် သစ်သီးများကို ခူး၍ သစ်ကိုင်းတစ်ကိုင်းပေါ်တွင် လူကဲ့သို့ မတ်မတ်ထိုင်ကာ စားလေ့ရှိသည်။ နေဝင်ချိန်ရောက်လျှင် သင့်တော်သော အကိုင်းတစ်ကိုင်းကို ရွေး၍ အိပ်စက်ကြ၏။ မျောက်လွှဲကျော်အထီးသည် အမနှင့်တစ်ကွ သားငယ်သမီးငယ်နှင့်အတူ အမြဲမပြတ်စုစုရုံးရုံး နေထိုင်လေ့ရှိ၏။ သားငယ်များသည် မိဖနှင့်အတူ ၆ နှစ်အထိ နေ၍ ၆ နှစ်ကျော်မှ အိုးအိမ်ခွဲ၍ သီးခြားနေထိုင်ကြသည်။ တောထဲရှိ မျောက်လွှဲကျော်များသည် ပျမ်းမျှ အသက် ၂ဝ မှ ၃ဝ အထိ ရှည်သော်လည်း ဖမ်းဆီးရမိထားသော မျောက်လွှဲကျော်များကား ထိုမျှလောက် အသက်မရှည်ကြချေ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မျောက်ဝံ
ပန်တပ်ရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကရင်ဩသံ
ကရင်ဩသံ
ကရင်ဩသံမှာ ကရင်လူမျိုးတို့၏ ဘာသာ ဘာဝ ပြောဆိုဟစ်ကြွေးသော အသံများကိုမှီ၍ သာယာဖွယ် ဖြစ်အောင် ရေးဖွဲ့ထားသော မြန်မာသီချင်းကြီး အဖွဲ့အနွဲ့တစ်မျိုး ဖြစ်လေသည်။ ထိုသီချင်းမျိုးကို ဇာတ်သဘင်များတွင် ကရင် လူမျိုးများအကြောင်းကို ကပြရာ၌ ထည့်သွင်း တီးမှုတ် လေ့ရှိသည်။ အဖွဲ့အနွဲ့ စာသားမှာလည်း ကရင်လူမျိုးတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့်စပ်ဆိုင်သည့် အကြောင်းအရာများသာ အများဆုံး ပါဝင်သည်။
မြန်မာသီချင်းကြီးများတွင် အသံကို ရှည်ကြာစွာ ဆွဲငင်၍ သီဆိုရသော သိင်္ဂါသံ၊ အလောင်းပိုက်၊ တပ်ပို့၊ စသော သီချင်း များနှင့် သီဆိုပုံချင်း အနည်းငယ် ဆင်တူသော်လည်း၊ ကရင် ဩသံတွင် တီးကွက် အသစ်အဆန်းများ ဖွဲ့သွင်းပါရှိသဖြင့် အသံရှည်သီချင်းသစ် တစ်မျိုးဖွယ် ဖြစ်နေလေသည်။ ကရင်ဩ သံကို မြင်စိုင်း သို့မဟုတ် ငါးပေါက်သံထီးသံစဉ်ဖြင့် သီဆို တီးမှုတ်လေ့ရှိသည်။
ကရင်ဩသံများသည် ကုန်းဘောင်မင်းတရားကြီး လက်ထက်တွင်မှ စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်ဟု ယူဆရပေသည်။ မဟာဂီတကျမ်းများတွင် ရှေးဟောင်းခေတ်များက ကရင်ဩသံများကို မတွေ့ရှိရပေ။ ကုန်းဘောင်ခေတ်မင်းလက်ထက် သာယာဝတီဦးဝိုင်းရေး ကရင်ဩသံ အချို့ကိုသာ တွေ့ရှိရသည်။ ထိုကရင်ဩသံများကို တောလား၊ ကရင်ဩလွမ်းသံဟူ၍လည်း ခေါ်ဆိုလေသည်။ ဩသံမှာ အသံဩ၍ သီဆိုရခြင်းကြောင့်ပင် ခေါ်တွင်ခြင်းဖြစ်၏။ တောလားဟု ဆိုရလောက်အောင်ပင် တောသဘာဝများကို သရုပ်ဖော်ထားကြောင်း တွေ့ရလေသည်။ တွေ့ရှိရသမျှ ကရင်ဩသံများမှာ 'တကျောမှုံပြာ'အစချီ ဩသံနှင့်၊ 'မြိုင်တန်းမှောင်ဝေလေး' အစချီဩသံ များပင် ဖြစ်သည်။ ထိုဩသံများကို မသီဆိုမီ ခြေဆင်းနိဒါန်းသဖွယ် ရှေးဦးစွာ သီဆိုလေ့ရှိသော 'တောင်ယာတောလယ်'အစချီ ခွန်းထောက်သဖြန်တစ်ပုဒ်လည်းရှိ၍ ကရင်သဘာဝဘွဲ့ပင် ဖြစ်ပေသည်။
မဲဇလီကုန်းရွာ
မဲဇလီကုန်းရွာ
ကရင်ဩသံ
ကရင်ဩသံ
ဇာတ်သဘင်များတွင် သီဆိုတီးမှုတ်ဖန်များ၍ အများနှုတ်ငုံ ရမတတ် ရှိနေသော မြိုင်တန်းမှောင်ဝေလေး အစချီဩသံမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်၏။ ထိုဩသံမှ အသံဩဆိုရသော 'အေ'ကာရန် စကားလုံးများနှင့် ကရင်လူမျိုးတို့၏ သဘာဝကို သတိပြု မှတ်သားသင့်ပေသည်။ ဩသံအားလုံး၏ မူသေတေး သွားကား မရှိပေ။ တစ်ပုဒ်လျှင်တစ်မျိုးစီ အသံမှတ်၍၊ ပတ်ပျိုး၊ ယိုးဒယားတို့ကဲ့သို့ တီးမှုတ်ရလေသည်။
တောင်သေလာကျော၊ လွမ်းဘွယ်တော၊
သာခွားပေါ။
တို့တောင်ယာတောမှာ၊ လွမ်းဘွယ်တွေ
ပေါလှပါသလေး။ အဝေး။ ။
ဟော်နန်းဗွေငူ၊ တို့တောင်သူလေ။
ဝေ-စုလို့ရုံး။
(ဘာသာထုံး၊ ခေါင်ရေသုံး)၂။
တို့တောင်ယာကုန်း မှာ-လေ။
နတ်စင်ကုန်းရွာ၊ လိပ်ပေါင်ဆွဲ
နတ်စင်ကုန်းရွာ၊ လိပ်ပေါင်ဆွဲ
ကရင်ဩသံ
ကရင်ဩသံ
(တုံးကျည်ပွေ့ကို အခါခါ၊ ခုန်ကြတို့ဘာသာ-သာ)၂။
(ပျော်စရာလေခင်းခင်း၊ လာဟေ့သူငယ်ချင်းချင်း)၂။
(သိုင်းနင်းလေဟန်ချီ၊ ပျော်တဲ့နန်းဖော့ရီ)၂။
(ကြွေ တွေစီ၊ ဝတ်အင်္ကျီ၊ ဆင်ဆင်သည်၊ ယဉ်ယဉ်သည်)၂။
တွဲဘက်လို့ တို့နှလုံးမှာ -ဝေ။ ခုန်အုန်းမည်လေး၊
သူငယ်ချင်းတို့ရေ-အဝေး။ ။
ရှို့မီးထိန်လွင်လေး။ ကွင်းပြင်လယ်ကွင်း၊ ပျိုးစရာရှင်း။
ရိုးတာကန်သင်း။ တို့တောသူလေလေ-တောင်သူ၊ တိုတောင်သူ
ချင်းရယ်လေ-အဝေး။
ရောင်သင်းမြေကြူလေလေး၊ ရိုးကမူတန်း၊ တဲရာစခန်း၊
လှဲတာလမ်း၊ လုပ်ကိုင်ရာ၊ တလင်းပြန့် ညီစွာ၊လှေ့စင်မှာ၊
သုံးချောင်းဆိုင်ကာ၊ မျိုးရိက္ခာလှမ်းတယ်လေ-အဝေး။ ။
တောတန်းတောင်ခြေလေး။ ဝါကြိမ်တွေနှော၊ သခွားဖရုံပေါ၊
စားမကုန်ပေါ၊ အိုလွန်သာမောဘွယ်လေး- အဝေး။
ဖော်နှောစုံလင်လေး။ နှစ်စဉ်ပျော်မြဲ၊ ရိုးကောက်ပွဲ၊
ဖြိုးမောက်ကဲ၊ ခြိမ့်ခြိမ့်သဲလို့ ဆူဆူငြာငြာ။ ခေါင်ရေအိုးနှင့်
တောင်ရိုးသာသာ၊ အစာရေစာပေါပေါ၊ တို့ဆီလွန်ဝပြောပြော၊
အိုယာတောလယ်လေ-အဝေး။
စိုင်ခြုံ (မြောက်ဘက်)ရွာ၊ စိုင်ခြုံ
စိုင်ခြုံ (မြောက်ဘက်)ရွာ၊ စိုင်ခြုံ
ရွာတန်းရှည်ရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
ရွာတန်းရှည်ရွာ (Ywartanshey)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၊ ရွာတန်းရှည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၁၄၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖောင်းပြင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြိုင်းတောင်ရွာ၊ ပြိုင်းတောင်
ပြိုင်းတောင်ရွာ၊ ပြိုင်းတောင်
ဘုရားလေးအစုရွာ၊ ဇလုပ်ကြီး
ဘုရားလေးအစုရွာ၊ ဇလုပ်ကြီး
စိုးမြတ်သူ (ဘောလုံးသမား)
စိုးမြတ်သူ(၁၅ မေလ ၁၉၉၀ ခုနှစ်)သည် ဘောလုံးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး မြန်မာ အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်းတွင် ရှေ့တန်း တိုက်စစ်နေရာတွင် ကစားလျက်ရှိသည်။ လက်ရှိကစားနေသော ကလပ်အသင်းမှာ ဇေယျာရွှေမြေအသင်းဖြစ်သည်။
အညာတန်းရွာ၊ ဘွဲ့ငူ
အညာတန်းရွာ၊ ဘွဲ့ငူ
ထုံးဝရွာ၊ လိပ်ပေါင်ဆွဲ
ထုံးဝရွာ၊ လိပ်ပေါင်ဆွဲ
အိုင်စောင်းရွာ၊ ဇလုပ်ကြီး
အိုင်စောင်းရွာ၊ ဇလုပ်ကြီး
မျောက်ဥ
မျောက်ဥပင်သည် တံတွေးပင်၊ မျောက်နွယ်ပင်တို့နှင့်အတူ ဒိုင်အော့စကိုရီအေစီအီး မျိုးရင်းတွင်ပါဝင်၍ ယင်းကို ရုက္ခဗေဒ အလိုအားဖြင့် ဒိုအော့စကိုရီအာအေလေတာ ဟုခေါ်သည်။ မျောက်ဥပင်သည် ဥများအုသော ရစ်ပတ်နွယ်ပင်မျိုးဖြစ်၍ နွယ်များသည်လကျာ်ရစ်လှည့်ကာ တက်သွားတတ်သည်။
မျောက်ဥပင်များကို မြေနုမြေမွ ခပ်နက်နက်တွင် အလွယ်တကူ စိုက်ပျိုးနိုင်သည်။ စိုက်ပျိုးရာ၌ မျက်စိနှစ်လုံးမှ သုံးလုံးထိပါသော ဥထိပ်များကို မြေကြီးတွင် နှစ်ပေခန့် နက်နက်တူး၍ မြု|ပ်ထား ရသည်။ ခြံစည်းရိုးများ၊ သစ်ပင်များ၊ တောင်ပို့များတွင်မှီ၍ စိုက်ပျိုးနိုင်သည်။ မြေကြီးတွင် တိုင်များ စိုက်ပြီးလျှင် ဝါးများဖြင့် စင်ခံ၍လည်း စိုက်ပျိုးနိုင်သည်။ စိုက်ပျိုးသည်မှ ၉ လမှ ၁ဝ လအတွင်း ဥများကို မြေကြီးမှ တူးဖော်ယူရသည်။
မျောက်ဥပင်များသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ သီဟိုဠ်ကျွန်း၊ တရုပ်နိုင်ငံစသော အပူပိုင်းနှင့် အပူလျော့ပိုင်းဒေသများ၌ အနှံ့အပြားပေါက်သည်။ အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစုနှင့် အမေရိတိုက် အပူပိုင်းဒေသများ၌လည်း ပေါက်သည်။ မျောက်ဥများသည် အ ရွယ် အမျိုးမျိုးရှိရာ အချို့အလွန်ကြီးသော မျောက်ဥများမှာ တစ်ခါတစ်ရံ ပေါင် ၁ဝဝ ထိပင် အလေးချိန်စီးသည်။ အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစုနှင့် အမေရိကတိုက် အပူပိုင်းဒေသ များတွင် မျောက်ဥကို အရင်းခံအစားအစားအဖြစ်ဖြင့် စားသုံးကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် မျောက်ဥများကို ပြုတ်၍ အတုံးကလေးများ တုံးကာ ငရုတ် ကြက်သွန် စသည်နှင့် အခြောက်ကြော်၍လည်း ကောင်း၊ ဟင်းချက်၍ လည်းကောင်း စားသုံးကြသည်။
လုပ်နဲရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပုန်ဂါဂါးရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ပုန်ဂါဂါးရွာ(Ponggargar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ အင်ဂျီအူးမားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၀၂၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လူးတဆယ့်နှစ်ပန္နား
လူးတဆဲ့နှစ်ပန္နား
'လူးတဆဲ့နှစ်ပန္နား' ကို ကျိုင်းရုံးကြီး တဆဲ့ပန္နားဟုလည်းခေါ်၏။ ထို့ပြင် ရှမ်းဘာသာ၌ 'ရာ့စစ်ပ်ဆောင်ပနာ' (ဆစ်ဆောင်ပန္နား)(ရှစ်ဆောင်ပန္နား)ဟု လည်းခေါ်ဝေါ်သေးသည်။ ယခု တရုတ်နိုင်ငံအတွင်းရှိ ချေလီနယ်ဖြစ်သည်။ ကျိုင်းရုံးကြီးတဆဲ့နှစ်ပန္နားဟူရာ ၌ ကျိုင်းရုံးကြီးဆိုသည်မှာ မြို့မ၏အမည်ဖြစ်သည်။ ယခုခေတ်တွင် တရုတ်တို့က ကျင်းဟုန်းမြို့ဟု ခေါ်သည်။ တဆဲ့နှစ်ပန္နားဆိုသည် မှာ မြို့ရံများ၏ အပိုင်းအခြားကိုဆိုလိုသည်။ ပန္နားဆိုသောစကားမှာ ရှမ်း ဘာသာစကားဖြစ်၍ လယ် ဟူ၍အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ယခုအခါ ဒီဝီဇံများ(တိုင်းများ)နှင့် သဘောသွားဆင် ဆင်တူသည်။ (ဆစ်ဆောင်ပန္နား)ဆိုသည်မှာ လယ်တွင်းတစ်ဆယ့်နှစ်ခရိုင်ဟူ၍အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ မဲခေါင်မြစ်၏အရှေ့ဘက်တွင် ခြောက်ပန္နားရှိသည်။ အနောက် ဘက်တွင် ခြောက်ပန္နားရှိသည်။ ပန္နားတစ်ခုတွင် ငါးမြို့က ၁ဝ မြို့ထိ ရှိသည်။ လူးတဆဲ့နှစ်ပန္နားဆိုရာတွင် လူး(လု)ဆိုသည်မှာ လူမျိုး၏အမည် ဖြစ်သည်။ ပန္နားဆိုသည်မှာ အထက်တွင်ဆိုခဲ့သည့်အတိုင်းဖြစ်၏။ ကျိုင်းရုံး မှာ လူး(လု) လူမျိုး၊ ကျိုင်းတုံမှာ ဂုံလူမျိုးဟု အမှတ်ပြုကြသည်။ ရှစ် ဆောင်ပန္နား (ဝါ) လူးတဆဲ့နှစ်ပန္နား (ဝါ) ကျိုင်းရုံးကြီးတဆဲ့နှစ်ပန္နားမှာ လူးလူမျိုးတို့နေထိုင်ရာ အချက်အချာဒေသဖြစ်လေသည်။ လူးလူမျိုးသည် ကျိုင်းတုံ၊ ဇင်းမယ်တို့ရှိ ဂုန်ရှမ်းများနှင့်လူမျိုးတူသည်။ ယခင်ကသီးခြားနိုင်ငံဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘုရင့်နောင်လက်ထက်တွင် ဇင်းမယ်၊ ကျိုင်းတုံတို့နှင့်အတူ ကျိုးင်းရုံးကိုသိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ခရိုင်၁၂ ခုခွဲခြားကာအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ဆစ်ဆောင်ပန္နား(၁၂ ခရိုင်)ဟူ၍အမည်တွင်လာခဲ့သည်။ ဘုရင့်နောင်လွန်ပြီးနောက်တွင် ကျိုင်းရုံးနယ်သည်ရံဖန်ရံခါလွတ်လပ်ပြီးရံဖန်ရံခါတရုတ်ဩဇာလွှမ်းမိုးသည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ် နောင်တော်ကြီးမင်းလက်ထက်မှစ၍ မြန်မာပိုင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ်တို့မြန်မာနိုင်ငံကိုသိမ်းပိုက်ချိန်တွင် ၎င်းနယ်တို့အားချန်လှပ်ခဲ့ရာမှ ယခုအခါတရုတ်နိုင်ငံအတွင်းပါဝင်လျက်ရှိသည်။
ကုန်းဘောင်ခေတ်အတွင်း မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၂၇ ခုနှစ်က အင်းဝ ဆင်ဖြူရှင်ထိုးမှတ်သော ရွှေဘိုမြို့ ဘုံစံတုလွတ်ကျောင်း ကျောက်စာတွင် လက်နက်နိုင်ငံတော်ကို တိုင်း ၁၆ တိုင်းခွဲခြား၍ ပြထားရာ၌ ရှမ်းနယ်နှင့် ရှမ်းအနွယ်နယ်များတွင် မိုင်းစဲ့၊ ကျိုင်းဟွန်၊ မိုင်းယတ် စသော ၁၂ မြို့တို့ဖြင့် တန်းဆာဆင်အပ်သော လူး(လု) လူမျိုးတို့နေရာ ကျိုင်းရုံး ဟူသော မဟာနာဂရတိုင်း ' ဟူ၍ဖော်ပြပါရှိသည်။ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂ဝ၉ ခုနှစ်တွင် ပုဂံမင်းထိုးခဲ့သော အိမ်တော်ရာဘုရား ကျောက်စာပါ တိုင်း ၁၆ တိုင်းတွင် ကျိုင်းရုံး၊ မိုင်းစယ်စသော ပြည်ကြီးတို့၏ တည်ရာ ဇောတိ နဂရတိုင်း ဟု ဖော်ပြပါရှိသည်။ ထို့ပြင် ဟံသာဝတီ ဆင်ဖြူများရှင်၏ လက်နက်နိုင်ငံတော်များ စာရင်းတွင်လည်း ကျိုင်းရုံးပြည်ကြီးဟူ၍ ပါရှိ သည်။ သို့သော် ကျိုင်းရုံးပြည်ကြီးကို အထက်တွင်ဆိုခဲ့သည့် အတိုင်းအချို့ က မဟာနဂရတိုင်းဟူ၍လည်းကောင်း၊ အချို့က ဇောတိနဂရတိုင်းဟူ၍ လည်းကောင်း အသီးအသီး ရေးသားဖော်ပြထားလေသည်။ ကျိုင်းရုံးကြီးနယ် လည်းရှု
ဒေါင်းပြောက်ကေရွာ
ဒေါင်းပြောက်ကေရွာ
နမ့်လုပ်ရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
နမ့်လုပ်ရွာ (Namloke)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်၊ ကုံးကျိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၅၄၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုံးကျိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၇၁ ဦး၊ မ ၂၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟံသာဝတီရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂန့်ဂေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗထူး အားကစားကွင်း
ဗထူးအားကစားကွင်း (Bahtoo Stadium) သည် ဘက်စုံသုံး အားကစားပြိုင်ကွင်း တစ်ခု ဖြစ်ပြီး မန္တလေးမြို့၊ ချမ်းအေးသာဇံမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။ ယခင်က ယူဘီအေအေ(UBAA) အထက်ဗမာနိုင်ငံ အားကစားကွင်းဟု ခေါ်ပြီး နောင်တွင် ဖက်ဆစ် ဂျပန်တော်လှန်ရေး ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သူ ဗိုလ်မှူးကြီးဗထူး နာမည်ကို ဂုဏ်ပြုမှည့်ခေါ်ထား၍ ဗထူး အားကစားကွင်းဟု အမည်တွင်လာသည်။
ပရိသတ် ၁၇၀၀၀ ကျော် ဝင်ဆန့်ပြီး အထက်မြန်မာနိုင်ငံ၏ အဓိက အားကစားပြိုင်ကွင်း တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ မြို့ခံများက ဗထူးကွင်းဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ ဗထူးကွင်းသည် မြန်မာအမျိုးသားလိဂ် ပြိုင်ပွဲဝင် ရတနာပုံ ဘောလုံး အသင်း၏ အိမ်ကွင်းလည်း ဖြစ်သည်။ ဗထူးကွင်းတွင် ပြည်တွင်း ဘောလုံးပြိုင်ပွဲများ အဓိကထား ကျင်းပလေ့ရှိပြီး ပြည်ပ ဘောလုံးပြိုင်ပွဲအနေဖြင့် ၂၀၀၆ ခုနှစ်က ဂရန်းရွိုင်ရယ် ဖိတ်ခေါ်ဘောလုံးပြိုင်ပွဲ (မြန်မာ) ကို လက်ခံကျင်းပခဲ့သည်။
သမိုင်း​ကြောင်း
မန္တ​လေးမြို့ကို အင်္ဂလိပ်တို့ သိမ်းပိုက်အပြီး ၁၈၈၅ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၅ရက်​နေ့တွင် ​ကော်မရှင်နာမင်းကြီးက မြို့ပြအုပ်ချုပ်​ရေး​အောက်သို့ လွှဲ​ပြောင်းယူကာ လက်​ထောက်​ကော်မရှင်နာ​အောက်တွင် ထားသည်။၁၈၈၇ခုနှစ်တွင် မြူနီစီပယ်ကိုဖွဲ့ကာ မြို့ပြကိစ္စများကို တစ်ဆင့်ပြီးတစ်ဆင့် ​ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။၁၈၉၀ ဝန်းကျင်ခန့်က နန်းမြို့ရိုး​တောင်ဘက် ကျွန်းလုံးယူတံခါးနှင့် ​ကျော်မိုးတံခါးကြား ပြအိုးမှ သုံးပြအကွာ ပတ်ကုန်းဝန်းကျင်ရပ်ကွက်အတွင်းရှိ ​တစ်ပြပတ်လည် ​မြေကွက်လပ်ကြီးကို သွပ်များ ကာရံလိုက်သည်။ ထိုအထဲတွင် အင်္ဂလိပ်စစ်သားများ ​ဘောလုံးကန်ကြသည်။ ထိုအချိန်မှသာ မြို့ခံလူထုမှာ ​​ဘောလုံးကစားခြင်းကို မြင်ဖူးကြသည်။ မန္တ​လေး​တောင်​ခြေတွင် တပ်စွဲထား​သော ​ဂေါ်ရာတပ်မှ တပ်သားများက တပ်တွင်း ကန်ရုံမျှမက ​မေမြို့တွင် တပ်စွဲထား​သော စစ်သားများနှင့် အချိန်းအချက်ပြု၍ ကန်ကြသည်။ သို့​သော် ​ဒေသခံမြန်မာများမှာ စိတ်မဝင်စားဘဲ ခြင်းခတ်ခြင်း၊ လက်​​ဝှေ့ထိုးခြင်း၊ အ​ပြေးပြိုင်ခြင်း စသည့်ရိုးရာအားကစားနည်းများသာ စိတ်ဝင်စားကြသည်။
မန္တ​လေးအ​ရေးပိုင် မျက်နှာဖြူများက ရန်ကုန်တွင် မြန်မာများလည်း ​ဘောလုံးကစား​နေခဲ့ပြီးဖြစ်ရာ မန္တလေးတွင်လည်း မြန်မာများက ၎င်းတို့ကို ဆန့်ကျင်လိုစိတ်များ မဖြစ်လာ​စေရန် ​ဘောလုံးကစားနည်းကို စိတ်ဝင်စားရန် လိုအပ်လာသည်။ ထို့​ကြောင့် ရန်ကုန်စိန့်ဂျွန်း​ကောလိပ်မှ ​ဘောလုံးကန်​တော်​သော မြန်မာများကို မန္တ​လေးအ​ရေးပိုင်မှ ​ခေါ်ယူလိုက်သည်။ ထို​ကျောင်းသားအချို့မှာ ​စာမ​တော်​သော်လည်း အားလုံးကို အ​ရေးပိုင်ရုံးတွင် စာ​ရေးခန့်ထားလိုက်သည်။
မြန်မာများက ကိုယ်တိုင်​ဘောလုံးကန်သဖြင့် မြို့ခံလူထုမှာ စိတ်ဝင်စားလာရာ အ​ရေးပိုင်ရုံးက မြန်မာအသင်းကို အရပ်သားအသင်းဟုအမည်​ပေးလိုက်ကြသည်။ ရုံးသင်းဟုလည်း ​ခေါ်ကြသည်။
ထိုအသင်းများ ​ဘောလုံးကန်ရာ ပတ်ကုန်းဝန်းကျင်အရပ်ရှိ ​မြေကွက်လပ်ကြီးကို အထက်ဗမာနိုင်ငံအားကစားကွင်း (Upper Burma Athletics Association- UBAAကွင်း)ဟု ​ခေါ်ခဲ့ကြသည်။
အိမ်​စောင့်အစိုးရလက်ထက်တွင် UBAAကွင်းမှ ဗထူးကွင်းအဖြစ် ဥတ္တရတိုင်းမှူး ဦးချစ်​အုန်း၏ ညွှန်ကြားမှုဖြင့် ​ပြောင်းခဲ့သည်။ UBAA​ခေတ်က အ​နောက်ဘက်ရှိ မင်ဘားတန်း​ဟုခေါ်​သော ​နေရာ၌သာ သစ်သားပွဲကြည့်စင်ရှိခဲ့ရာမှ အမိုးနှင့် အုတ်ခုံပွဲကြည့်စင်များ တစ်ခုပြီးတစ်ခုတိုးလာသည်။ အ​ရှေ့ဘက်၊ ​တောင်ဘက်နှင့် ​မြောက်ဘက်တွင်လည်း သစ်သားပွဲကြည့်စင်များ ​ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ ဗထူးကွင်းကို ၁၉၆၆ခုနှစ်ဝန်းကျင် ​ကျောင်းသားပွဲ​တော်များကျင်းပစဉ်က ပွဲကြည့်စင်များပြင်ဆင်ခဲ့သည်။၁၉၇၂ခုနှစ် တိုင်းနှင့် ပြည်နယ်​ဘောလုံးပြိုင်ပွဲများ ကျင်းပရာတွင် ပွဲကြည့်စင်များ တိုးချဲ့ခဲ့၏။ ထို့​နောက် အ​ထွေ​ထွေမြို့ပြစီမံကိန်းများ​ကြောင့် မန္တ​လေးမြို့၏ ဒုတိယတန်းစား​ဘောလုံးကွင်းများ ​ပျောက်ကွယ်သွားရသည်။၂၀၀၇ခုနှစ်တွင် မီး​မောင်းကြီးများ တပ်ဆင်ခဲ့သည်။၂၀၀၉ခုနှစ် မြန်မာ​နေရှင်နယ်လိဂ်စတင်ချိန်တွင် မန္တ​လေးတိုင်းကိုယ်စားပြု ရတနာပုံ​ဘောလုံးအသင်း၏ အိမ်ကွင်းအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။၂၀၁၃တွင် မန္တလာသီရိကွင်းအသစ်​ပေါ်​ပေါက်လာခဲ့​သော်လည်း မန္တ​လေးမြို့၏ အ​ရေးပါလှ​သော အားကစားကွင်းအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိ​နေဆဲဖြစ်သည်။
ပြင်ဆင်ခြင်း
၂၀၁၉ခုနှစ်တွင် နှစ်​ပေါင်း၁၂၀ဝန်းကျင် သက်တမ်းရှိပြီဖြစ်​သော ဗထူးအားကစားကွင်းကို ​​မေလမှစတင်ကာ ငွေကျပ် သိန်း၁၈၀၀​အကုန်အကျခံ၍ အကြီးစားပြုပြင်​ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘောလုံးအားကစားကွင်းများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘက်စုံသုံး အားကစားကွင်းများ
ဆရာခ ရူပဗေဒဆု
ဆရာခ ရူပဗေဒဆုသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး ရူပဗေဒပါမောက္ခ ဖြစ်သော ပါမောက္ခ ဒေါက်တာမောင်မောင်ခကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ပေးအပ်သောဆု ဖြစ်သည်။ ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ၂၀ဝ၉-ခုနှစ်၊ မတ်လ(၂၀)ရက်နေ့၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ရူပဗေဒဌာန တွင် ပေးအပ်ခဲ့ပေသည်။ ၂၀ဝ၈-ခုနှစ်အတွက် အကောင်းဆုံး စာတမ်းအဖြစ် (ဆရာခ ရူပဗေဒဆု)ကို မိုးလေဝသနှင့် ဇလဗေဒညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန၊ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဒေါက်တာထွန်းလွင်က ရရှိခဲ့သည်။
၂၀ဝ၈-ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလမှ ဒီဇင်ဘာလ အထိ ပါရဂူဘွဲ့ရသူများ၏ စာတမ်းများထဲမှ အကောင်းဆုံး စာတမ်းရှင်ကို "ဆရာခ ရူပဗေဒဆု" ချီးမြှင့်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀ဝ၈-ခုနှစ်၏ ပါရဂူဘွဲ့ရ စာတမ်းပေါင်း ၃၀-ဝန်းကျင်ခန့်တွင် "မြန်မာနိုင်ငံ၏ မုတ်သုံရာသီဥတု အကြောင်း" စာတမ်းပြုစုခဲ့သော ဒေါက်တာထွန်းလွင်၏ စာတမ်းက ရရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုစာတမ်းမှာ စာမျက်နှာ(၂၀ဝ)ကျော် ပါရှိသည်။
ဆရာခ(ဒေါက်တာမောင်မောင်ခ)သည် ၁၉၁၅-ခုနှစ်၊ အဖဦးရွှေလွင်+အမိဒေါ်လွင် တို့မှ မော်လမြိုင်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၁၉၄၅-ခုနှစ်မှ ၁၉၆၃-ခုနှစ်အထိ ၁၈-နှစ်တိုင် ရူပဗေဒ ပါမောက္ခအဖြစ် သင်ကြားရေး၊ စီမံခန့်ခွဲရေး၊ သုတေသနတာဝန်များကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ၁၉၆၃-ခုနှစ်မှ ၁၉၇၇-ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ်အဖြစ် ၁၄-နှစ်ကြာ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဆရာခသည် အသက်(၉၀)အရွယ် ၂၀ဝ၅-ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ရူပဗေဒပညာရှင် ဖြစ်သလို မိုးလေဝသ ပညာရှင်လည်း ဖြစ်သည်။
ထိုဆုကို ယခုနှစ်မှစ၍ နှစ်စဉ် ချီးမြှင့်သွားမည် ဖြစ်သည်။
ကော့ဟလတ်ရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
ကော့ဟလတ်ရွာ(Kawthalat)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ကော့လျှမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၅၉၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကော့လျှမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၆၁၅ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၈၂၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇွက်ကဒိန် (အနောက်စု)ရွာ၊ ဇလုပ်ကြီး
ဇွက်ကဒိန် (အနောက်စု)ရွာ၊ ဇလုပ်ကြီး
သရက်တောရွာ၊ လိပ်ပေါင်ဆွဲ
သရက်တောရွာ၊ လိပ်ပေါင်ဆွဲ