cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
လောင်းရှည်မိဖုရား ဂူပြာသာဒ်
သမိုင်းအကျဉ်း
လောင်းရှည်မိဖုရားသည် မင်းတုန်းမင်ကြီး၏ မိဖုရားဖြစ်ပြီး သီပေါမင်း၏မယ်တော်ဖြစ်သည်။ လောင်းရှည်မိဖုရားသည် ရှမ်းမျိုးနွယ်ဖြစ်၍ သီပေါစော်ဘွား၏ သမီးတော်ဖြစ်သည်။ သီပေါမင်းသည် ရတနာပုံထီးနန်းတွင် နန်းတက်ပြီးနောက် မယ်တော်လောင်းရှည်မိဖုရား စံနေတော်မူရန် မြောက်ဥယျာဉ်တော်အတွင်း၌ အိမ်ဖြူတော်ကို တည်ဆောက်ပေးခဲ့သည်။ မယ်တော်သည် ထိုအိမ်ဖြူတော်တွင် ၁၂၄၀ ပြည့်နှစ်မှ ၁၂၄၃ ပြည့်နှစ်အထိ သုံးနှစ်မျှစံနေတော်မူပြီး ၁၂၄၃ ခုနှစ်၊ နယုန်လဆန်း ၅ ရက်တွင် နတ်ပြည်စံတော်မူခဲ့သည်။ မင်းတုန်းမင်းဂူမြောက်ဘက်တွင် ရွှေချကျွန်းပြာသာဒ်ဖြင့် မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး၏မိဖုရား၊ သီပေါမင်း၏မယ်တော် လောင်းရှည်မိဖုရားကို သင်္ဂြိုဟ်ထားရှိသည်။
အမျိုးအစား
လေးတိုင်စင် ဘုံခုနှစ်ဆင့်ကျွန်းပြာသာဒ်ဖြစ်ပြီး အမွှမ်းပန်းများကိုလည်း ထုလုပ်တပ်ဆင်ထားသည်။
လက်ရှိအခြေအနေ
ပြာသာဒ်မှာ လေးတိုင်စင်ဘုံခုနှစ်ဆင့်ဖြစ်ပြီး ဆီဆေးနီညိုများ သုတ်ထားသည်။ နှစ်ကာလ ကြာရှည်မှုကြောင့် အမွှမ်းပန်းအချို့မှာ ယိုယွင်းလျက်ရှိသည်။ မြေစိုက်တည်ဆောက်ထားပြီး ပြာသာဒ်အလယ်တွင် အရိုးပြာအိုးမြှုပ်နှံထားသည်။ ယခင်က မပါသော်လည်း ယခုအုတ်တံတိုင်းကာရံထားပြီး တောင်ဘက်တွင် ဝင်ပေါက်ရှိသည်။ ပြာသာဒ်၏ ရှေ့မျက်နှာပြင်တွင် လောင်းရှည်မိဖုရားကျောက်စာတစ်ချပ် ရေးထိုးစိုက်ထူတားသည်။
ထိန်းသိမ်းမှု
ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန၊ ရှေးဟောင်းသုတေသန၊ အမျိုးသားပြတိုက်နှင့် စာကြည့်တိုက်ဦးစီးဌာနက ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ထားသည်။
ရှင်အရဟံ
ရှင်အရဟံဟုဆိုလျှင် မြန်မာနိုင်ငံ သာသနာရေးတွင် အရေးပါသည့် ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် သိကြပေမည်။ ပုဂံတွင်အရည်းကြီးတို့ ကြီးစိုးနေသည့်အတွက် အတုအယောင် ဘာသာရေးကို စစ်မှန်သည့် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓသာသနာဖြင့်ပုဂံပြည်သူတို့ကို လမ်းမှန်ရောက်စေခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။ အရည်းကြီးတို့၏ မှားယွင်းယုတ်ညံ့သည့် လုပ်နည်းကိုင်နည်းများကို အဆုံးသတ်စေလိုသော အနော်ရထာနှင့် အောက်မြန်မာနိုင်ငံ မွန်ဒေသတွင် ကာလကြာရှည်ကတည်းက ပွင့်လင်းနေခဲ့ ဗုဒ္ဓဘာသာကို အထက် ပုဂံသို့ ပြန့်ပွားစေရန် သာသနာပြုလာသည့် ရှင်အရဟံ တို့ဆုံစည်းပြီးနောက် မြန်မာ့ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု သမိုင်းတွင် ကြီးမားသည့် အပြောင်းအလဲတစ်ရပ်ကိုဖြစ်စေခဲ့သည်။ မည်သည့် ကာလနေ့ရက်က မွေးဖွားခဲ့သည်ဟုမသိရသော် လည်း မွန်လူမျိုး ရှင်အရဟံသည် သာသနာပြုရန် ရည်မှန်းချက်ဖြင့် မိမိမွေးရပ်ဒေသမှ ဝေးကွာလှသည့် ပုဂံသို့ ကြွရောက်လာပြီး နောက်ဆုံး ပုဂံပြည်၌ပင်နေထိုင် ပျံလွန်တော်မူသွားခဲ့သည်။
အရဟံ၊ ရှင်
အရိမဒ္ဒန ပုဂံပြည်ကြီး၌ သာသနာတော် နေဝန်းကို စတင်ထွန်းလင်း တောက်ပစေတော်မူခဲ့သော ဓမ္မဒဿီဘွဲ့ခံ ရှင်အရဟံမထေရ်မြတ်၏ ရာဇဝင်လာအကြောင်းကား ဤသို့တည်း။ သုနာပရန္ထတိုင်း၊ တမ္ပဒီပတိုင်းတို့တွင် သာသနာတော် မထွန်းလင်းသေးချေ။ ဘုရားဗျာဒိတ်ထားတော်မူခဲ့သည့်အတိုင်း ထွန်းလင်းစေအံ့ဟု ရဟန္တာအရှင်မြတ်တို့ ကြံကြပြီးလျှင် သိကြားမင်းထံသွား၍ သာသနာပြုနိုင် မည့်သူကို ညီညာတောင်းပန်ပါ ဆိုကုန်၏။ သိကြားမင်းလည်း တာဝတိံသာ၌ ရှိနေသော နတ်သားတစ်ယောက်ကို တောင်းပန်၍ ပုဏ္ဏေးမ ဝမ်း၌ သန္ဓေနေလာစေ၏။ နေ့လစေ့၍ ဖွားသည်ရှိသော် သီလဗုဒ္ဓိ အမည်ရှိသော ရဟန္တာမြတ်သည် စောင့်ကြပ်မစ၍ အရွယ်ရောက်လျှင် ရဟန်းပြု၏။ ပိဋကတ်ကျမ်းဂန် တတ်မြောက်၍ ရဟန္တာအဖြစ်သို့ရောက်လျှင် အရဟံဟူသော အမည်ဖြင့် ဇမ္ဗူဒိပ်မြေပြင်အလုံး ကျော်စော ထင်ရှားလေ၏။
ထိုရဟန်းသည် သုနာပရန္တတိုင်း၊ တမ္ပဒီပတိုင်း၌သာ သာသနာတော် မတည်ချေသေးဟူ၍ အနော်ရထာ မင်းစော လက်ထက် သထုံပြည်မှ ပုဂါရာမသို့ ကြွတော်မူလာ၍ ပြည်နှင့် မနီးမဝေးသော တောအုပ်တစ်ခု၌ နေတော်မူ၏။ သိကြားမင်းသည် မုဆိုးတစ်ယောက်ကို လှည့်ပတ်၍ ရှင်အရဟံကို မြင်စေသော် နှစ်သက်ကြည်ညိုဖွယ်သော ဣန္ဒြေရှိသည်ဖြစ်၍ ဤလူကား လူထူးလူမြတ် ဖြစ်ရာသည်။ ပြည်သို့ဆောင်၍ မင်းအားဆက်မည်ဟု ဆောင်လေ၏။ ရှင်အရဟံလည်း ပရိက္ခရာရှစ်ပါး ကို ယူလျက် လိုက်တော်မူ၏။ မုဆိုးလည်း တောအုပ်တစ်ခု၌ ဤသူကိုတွေ့၍ ဆောင်ခဲ့သည်ဟု လျှောက်လျှင် မြတ်သောဣန္ဒြေနှင့် ပြည်စုံသောအဖြစ်ကို အနော်ရထာမင်းစောမြင်၍ ဤသူကား သူယုတ်မဟုတ်၊ မြတ်သောသူတည်း။ ဤသူကိုယ်တွင်း၌ မြတ်သော တရားရှိသည်ဖြစ်ရာဟူ၍ ကြံစည် ဆင်ခြင်တော်မူ၏။ သဘောကို စုံစမ်းလိုသဖြင့် လျောက်ပတ်သောနေရာ၌ နေတော်မူဟုဆိုသော် အရှင်အရဟံသည် ရာဇပလ္လင်သို့တက်၍ နေတော်မူ၏။ မင်းကြီးလည်း ဤသူကား နေရာကြီးကျယ်သည်၊ မြတ်သောမူမှန်ပြီဟု ဆင်ခြင်စဉ်းစားပြီးလျှင် ဤသို့ မေးတော်မူ၏။
မင်းကြီးလည်း အားရနှစ်သက် ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာရှိ၍ ငါ့ရှင်ဆရာ ဘုရားသခင် ဟောကြားတော်မူအပ်သော တရားတော်ကို တစ်စိတ်တစ်ဒေသမျှ ငါ့အား ဟောကြေားတော်မူပါဟု တောင်းပန်လေလျှင် သီရိဓမ္မသောက မင်းကြီးအား နိဂြောဓသာမဏေ ဟောတော်မူအပ်သော အပ္ပမာဒအစရှိသော တရားတို့ကို ဟောတော်မူသည်။ တရားဟောတော်မူသောအဆုံး၌ မင်းကြီးသည် ဤသို့ လျှောက်ပြန်၏။ ငါ့ရှင် သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ ဘုရားကား ယခု အတီအရပ်မှာ ရှိတော်မူသနည်း။ ဘုရားသခင် ဟောတော်မူအပ်သော တရားတော်ကား အတီမျှ အရေအတွက် ရှိပါသနည်း။ ဘုရားသခင် တပည့်သားတော်ကား ငါ့ရှင်မှ တစ်ပါး အခြားရှိသေးသလော၊ မရှိလောဟုလျှောက်သော် သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘုရား နိဗ္ဗာန်လားတော်မူကြောင်းကိုလည်းကောင်း၊ ဓာတ်တော် မွေတော်သာ ယခုရှိကြောင်းကိုလည်းကောင်း၊ တရားတော်သည် ဓမ္မက္ခန္ဓာ ရှစ်သောင်းလေးထောင် အရေအတွက်ရှိကြောင်းကိုလည်းကောင်း သထုံပြည်ဝယ် ပိဋကတ် သုံးပုံ အစုံသုံးဆယ်ရှိကြောင်းကို လည်းကောင်း၊ မိမိမှတစ်ပါး ပရမတ္ထသံဃာ၊ သမုတိသံဃာ များစွာရှိကိုလည်းကောင်း မိန့်တော်မူ၏။
အလောင်းစည်သူမင်းကြီး နန်းစံသက် နှစ်နှစ်မြောက်၊ ကောဇာ(၄၅၅၃)၊ သာသနာ(၁၆၃၇)ခုတွင် ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုသည်။ အရှင်မြတ်၏ အန္တိမဈာပနကို တုရင်တောင်ခြေ တောင်ပရွာ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဓာတ်တော်မွေတော်တို့အား ဌာပနာတည်ထား၍ ထီးတန်ဆောင် စေတီဟု တည်ထားတော်မူသည်။ ရှင်အရဟံသည် သက်တော် (၈၁)နှစ်အထိ အနော်ရထာမင်း၊ စောလူး၊ကျန်စစ်သားမင်း၊ အလောင်းစည်သူမင်းနန်းစံ နှစ်နှစ်တိုင်အောင် ထင်ရှားသော မင်းလေးဆက်တို့ လက်ထက်ဝယ် သာသနာပြုစု ပျိုးထောင်ခဲ့လေသည်။
ရှင်အရဟံမထေရ် သမုတ်တော်မူခဲ့သည့် သိမ်တော်များ
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဗုဒ္ဓသာသနာတော် စတင်ထွန်းကားရာ အချိန်သည် အေဒီ (၁) ရာစုမှ အေဒီ (၁၀) ရာစုတိုင် ထွန်းကားခဲ့သည်။ ထိုအချိန်သည် ရာမည (မွန်)ခေတ် အချိန်ဖြစ်ကြောင်း သမိုင်းများအရ သိရသည်။ မွန်လူမျိုးတို့၏ အောက်မြန်မာပြည် ရာမညတိုင်း တစ်ခုလုံးရှိ တန်ခိုးကြီး စေတီများနှင့် မြို့ဟောင်းများတွင် ဗုဒ္ဓ သာသာနိက အဆောက်အအုံလက်ရာများကို ယနေ့တိုင် တွေ့နိုင်သည်။
ပုဂံခေတ် သေလည်ကြောင်မင်း လက်ထက်မှ အနော်ရထာမင်း မတိုင်မီ ကာလအထိ မင်းအဆက်ဆက်နှင့် ရဟန်း သံဃာတော် အဆင့်ဆင့်တို့ ခေတ်ကာလ အဆက်ဆက် ဖြတ်သန်း ဆင်းသက်လာရာမှ အကြောင်း အမျိုးမျိုးကြောင့် သာသနာတော်၌ ဒေသနာကျင့်ဝတ်များအတိုင်း မလိုက်နာ နိုင်ကြဘဲ ချွတ်ယွင်းအားနည်း၍ လာခဲ့သည်။
ပုဂံမင်း (၁၂)ဆက်မြောက်၊ သိုက်တိုင်မင်း (အေဒီ ၅၁၆ - ၅၂၃) လက်ထက်မှစ၍ ရဟန်းကောင်း၊ ရဟန်းမြတ်တို့၏ အကျင့်သီလများ ဆိတ်သုဉ်းကွယ်ပျောက်လုနီး ဖြစ်ခဲ့သည်။ သာသနာတော်၏အသက် ပိဋကတ်တော် (ပရိယတ္တိစာပေ) လည်း မရှိသေး၍ သမထီး ခေါ် အရည်းကြီးတို့၏ အယူဝါဒများ လွန်စွာ ထွန်းကားလာသည်။
ပုဂံမင်းဆက် (၂၀)မြောက်၊ ပုပ္ပါးစောရဟန်းမင်း (အေဒီ ၆၁၃ - ၆၄၀) လက်ထက်တွင် မင်းနှင့်ပြည်သူအားလုံး အရည်းကြီးတို့၏ အယူဝါဒကို လိုက်နာကြတော့သည်။ အရည်းကြီးတို့သည် (ထေရဝါဒ) ရဟန်းများကဲ့သို့ အဝါရောင် သင်္ကန်း (ဝိနည်းနှင့်အညီ သင်္ကန်း)များကို ဝတ်ရုံခြင်း မရှိဘဲ၊ အပြာ၊ အနက်၊ အမည်း၊ အညိုရောင် စသည့် (သင်္ကန်း မမည်သည့်) အဝတ်များကို ဝတ်ရုံကြသည်။ ဦးခေါင်းကို (ဗုဒ္ဓအလိုကျ) ဦးပြည်းရိတ်ခြင်း မပြုဘဲ ဆံပင်ကို လက်လေးသစ်၊ လက်တဝါးအထိ ထား၍ ဦးထုပ်များကိုလည်း ဆောင်းကြသည်။ ထိုအခြင်းကို အစွဲပြုရည်သန်၍ စလေဦးပုညက (ရှေးအတီတေ၊ ပုဂံပြည်တွင်၊ ဆံကေသာ လက်လေးသစ်၊ မုတ်ဆိတ်မွေး ဗရပျစ်၊ မဲညစ်သည့် စီ၀ရံနှင့်၊ တာတေလံ အကျင့်ဆိုးသော၊ ရှင်သိုးတကာ့ ခေါင်ကြီး၊ ရှင်မထီး) ဟူ၍ စပ်ဆိုခဲ့သည်။
သူတို့သည် ဆင်စီး၊ မြင်းစီး၍ လက်ဝှေ့လည်း သတ်ကြသည်။ နွားများကို မွေးမြူ၍လည်း ရောင်းစားကြသည်။ ထိုအရည်းကြီး တို့သည် ခြောက်ကျိပ် ရှိကြောင်းနှင့် တပည့် ခြောက်သောင်း ရှိကြောင်းကိုလည်း မှတ်တမ်းများက ဆိုသည်။ သူတို့၏ အယူဝါဒမှာ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ၏ ဒေသနာနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် မိမိ သဘောအတိုင်း ကျမ်းဂန်များကို ရေး၍ လူအများကို လှည့်ဖြား သွေးဆောင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ သူတို့၏ အဓိက တရားမှာဂါထာ မန္တရားများကို ရွတ်၍ မန်းမှုတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
သူ့အသက်ကို သတ်မိသောသူသည် ပရိတ် (မန္တန်)ကို ရွတ်သော် ကမ္မပထမှ လွတ်၏။ မိဘကို သတ်မိသောသူသည် ဤပရိတ် (မန္တန်)ကို ရွတ်သော် ပြေပျောက်၏။ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ သူတို့၏ ရွံရှာစက်ဆုပ်ဖွယ်အကောင်းဆုံး အဓမ္မဝါဒမှာမင်း၊ မှူးမတ်၊ ကလန်၊ သံပျင်၊ သူဌေးသူကြွယ်၊ ပြည်သူတို့၏ သားသမီးများကို ထိမ်းမြားမင်္ဂလာ ပြုသောအခါ၌ “ပန်းဦး” လွှတ်သော အယုတ်တရားများ ဖြစ်သည်။
သိမ်များ
ရှင်အရဟံမထေရ်သည် သာသနာတော်၏ အသက်တစ်ခုဖြစ်သော ယခင်က မရှိဖူးသေးသည့် သိမ်များကို ပုဂံနှင့် အနော်ရထာမင်းကြီး စိုးစံရာဒေသတို့တွင် ကျမ်းဂန် ဒေသနာတော်နှင့် လျော်ညီစွာ သမုတ်တော်မူခဲ့သည်။ အဆိုပါ သိမ်များအနက် (ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ အလိုအရ) စံနမူနာ အတိုင်းအတာအဖြစ် စံပြုရမည့် သိမ်မှာ မြင်းကပါရွာ၏ အရှေ့တောင် ကုသိနာရုံဘုရား အနီးရှိ သိမ်တော်ပင် ဖြစ်သည်။ ရှင်အရဟံမထေရ်မြတ် သမုတ်ခဲ့သည့် သိမ်များမှာ (မှတ်တမ်းများအရ) (၂၇)လုံးဖြစ်သည်။ ၎င်းသိမ်တို့မှာ ပုဂံ၏ အရှေ့ဘက်တွင် (၆)လုံး၊ တောင်ဘက်တွင် (၄)လုံး၊ မြောက်ဘက်တွင် (၄)လုံးတို့ဖြစ်သည်။ မိတ္ထီလာမြို့တွင် သိမ် (၉)လုံးနှင့် မန္တလေးမြို့တွင်လည်း (၄)လုံးတို့ ဖြစ်ကြသည်။
ပုဂံ၏ အရှေ့ဘက်သိမ်တို့မှာ -
ပုဂံ၏တောင်ဘက် တယူဇနာအတွင်းရှိ သိမ်တို့မှာ -
ပုဂံမြောက်ဘက် သိမ်တို့မှာ -
မိတ္ထီလာမြို့ရှိ သိမ်တို့မှာ ကန်အထက်တွင် (၄ )လုံး၊ ကန်အောက် (၄) လုံး၊ မြို့လယ်တွင် (၁)လုံး တို့ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့မှာ -
မန္တလေးမြို့နှင့် မန္တလေးမြို့အနီးရှိ သိမ်လေးလုံးမှာ -
ရဟန်းလောင်းတို့ ဥပသမ္ပဒကံ ဆောင်ရာတွင် သမ္ပတ္တိ ငါးပါးအနက် သီမာသမ္ပတ္တိသည် အရေးကြီးသော အချက်တစ်ခုအဖြစ် ပါဝင်သည်။ ထို့ကြောင့် ရှင်အရဟံမထေရ်သည် မရှိမဖြစ် သိမ်များကို သာသနာတော် စည်ပင်ပြန့်ပွားစေရန် သမုတ်တော်မူ ခဲ့လေသည်။ ပခုက္ကူဆရာတော် ကျမ်းတတ်အကျော် အရှင်နန္ဒဝံသ မထေရ်မြတ်ကလည်း ရှင်အရဟံ မထေရ်မြတ်သည် ရဟန္တာ အစစ်ဖြစ်ကြောင်းကို ရွှေစည်းခုံဘုရား သမိုင်းတွင် မိန့်ကြားခဲ့သည်။ အထောက်အထား အစုံအလင်နှင့် ဆိုသည်။
ကိုးကား
-      ( စလင်း-မောင်မွှေးကြိုင်)
-      Sima Hall (ရှင်အရဟံမထေရ် သမုတ်တော်မူခဲ့သည့် သိမ်တော်များ) (မောင်မွှေးကြိုင်)
-      သိမ်တော်များ နှင့်သက်ဆိုင်သော ဓမ္မမှတ်စုများ
-      မွန်သမိုင်း (သထုံ)။
မှတ်ရောင် (တွင်းထွက်ဗေဒ)
thumb|250x250px| မှတ်ကျောက်ပြား နှင့်အတူ [[Pyrite|ဗဟန်းရွှေဝါ (ဘယ်ဘက်) နှင့် Rhodochrosite (ညာ) ]] တွင်းထွက်တစ်ခု၏ မှတ်ရောင်ဆိုသည်မှာ ရာသီဥတုတိုက်စားခြင်းမခံရသေးသော မျက်နှာပြင်တစ်ခုနှင့် ပွတ်ဆွဲသောအခါ ထွက်ပေါ်လာသောအမှုန့်၏အရောင်ကိုဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ တွင်းထွက်များ၏အပေါ်ယံသွင်ပြင်အရောင်နှင့်မတူဘဲ၊ တွင်းထွက်အများစုတွင် သိသိသာသာကွဲပြားနိုင်သည်၊ မှုန့်ညက်သွားသောအမှုန့်များ၏ပွတ်ဆွဲရာလမ်းကြောင်းရှိအရောင်သည်ယေဘုယျအားဖြင့် ပိုမိုတသမတ်တည်းဖြစ်သောဝိသေသလက္ခဏာရှိသည်။ ထို့ကြောင့်တွင်းထွက်များကိုခွဲခြားရာတွင်မှတ်ရောင်ဖြင့်လည်း အဓိကထားခွဲခြားကြသည်။ မှတ်ရောင် သည် မှတ်ကျောက်ပေါ်၌မထင်လျှင် ၎င်းတွင်းထွက်၏ မှတ်ရောင် သည်အဖြူရောင်သို့မဟုတ်အရောင်မရှိဟုဆိုနိုင်သည်။ အလင်းပိတ်တွင်းထွက်နှင့်အရောင်ရှိတွင်းထွက်များကို ခွဲခြားရာ၌ မှတ်ရောင်သည် အထူးအရေးပါသည်၊ဆီလီကိတ်ကြွယ် တွင်းထွက်များတွင် အဖြူရောင်မှတ်ရောင် သို့မဟုတ် မာဆင့်မြင့်သဖြင့် အလွယ်တကူအမှုန့်မဖြစ်နိုင်သဖြင့် မှတ်ရောင်သည် သိပ်အသုံးမဝင်ပေ။
တွင်းထွက်တစ်ခု၏ အပေါ်ယံသွင်ပြင်အရောင်သည်ဓာတုလက်ကျန် မသန့်စင်မှုများသို့မဟုတ် ပုံပျက်သွားသော ပုံဆောင်ခဲ၏ပုံသဏ္ဌာန်များကြောင့်အမျိုးမျိုးကွဲပြားနိုင်သည်။ လှိုင်းအလျားတစ်ခုအားပြင်းထန်စွာစုပ်ယူသော ဓာတုလက်ကျန်မသန့်စင်မှု ပမာဏအနည်းငယ်သည် တွင်းထွက်နမူနာမှရောင်ပြန်ဟပ်နေသောလှိုင်းအလျားများကိုအကြီးအကျယ်ပြောင်းလဲစေပြီး တွင်းထွက်၏အပေါ်ယံသွင်ပြင်အရောင်ကိုပြောင်းလဲစေနိုင်သည်။ သို့သော်ယင်းနမူနာတစ်ခု မှတ်ကျောက်ပေါ်တွင် ပွတ်ဆွဲပြီး မှတ်ရောင်တင်ကြည့်သောအခါ ပွတ်ဆွဲသောနေရာမှ သေးငယ်သော တွင်းထွက်ပုံဆောင်ခဲများသည် ကျပန်း ကျိုးပဲ့ထွက်လာပြီး ဓာတုလက်ကျန်မသန့်စင်မှု ပမာဏအနည်းငယ်သည်အလင်း၏ စုပ်ယူမှုကို သက်ရောက်မှုမရှိပေ။
တွင်းထွက်များဖြင့် ပွတ်ဆွဲစမ်းသပ်ကြည့်သောမျက်နှာပြင်ကို“မှတ်ကျောက်ပြား” ဟုခေါ်ဆိုပြီး ယေဘူယျအားဖြင့် မချောမွေ့၊ အရောင်မတင်ရသေးသော ကြွေကျောက် ပြားများဖြင့်ပြုလုပ်ထားသည်။ မှတ်ကျောက်ပြားမရှိလျှင် ကြွေပန်းကန်လုံး (သို့) ပန်းအိုး (သို့) ချောမွေ့၊ အရောင်တင်ပြီးသွားသောကြွေပြား ၏အနောက်ဘက်တွင် မချောမွေ့၊ အရောင်မတင်ရသေးသောဖက်တွင် စမ်းသပ်ကြည့်နိုင်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံ မှတ်ရောင် တစ်ခုကိုအခြား မှတ်ကျောက်ပြားပေါ်၌ ပွတ်ဆွဲစမ်းသပ်ထားသော "မှတ်ရောင်" နှင့်နှိုင်းယှဉ်ခြင်းအားဖြင့်ပိုမိုလွယ်ကူစွာသို့မဟုတ်တိကျစွာနှိုင်းယှဉ်နိုင်သည်။
မှတ်ရောင်တင်ထားသောလမ်းကြောင်းမှ တွင်းထွက်များကို အမှုန့်များအဖြစ်ကြေမွစေခြင်းဖြင့် စမ်းသပ်ရသောကြောင့် စမ်းသပ်ရမည့် တွင်းထွက်၏ မာဆင့်သည် Mohs စကေးသတ်မှတ်ချက် ၇ အောက်၌ရှိသော တွင်းထွက်များကိုသာ မှတ်ရောင်တင်ကြည့်နိုင်သည်။ ပိုမိုမာကြောသောတွင်းထွက်များအတွက်မူ နမူနာတစ်ခုအားတူတစ်ချောင်းဖြင့် ထုခြင်းသို့မဟုတ်ကြေမွစေခြင်းကာ အမှုန့်အရောင်ကိုကြည့်ခြင်းဖြင့်ဆုံးဖြတ်နိုင်သည်။ အလွန့်အလွန်မာကြောလွန်းသောတွင်းထွက်အများစု၏ မှတ်ရောင်သည် အဖြူရောင်များဖြစ်ကြပြီး မှတ်ရောင်ဖြင့်ခွဲခြားမရှိပါ။
တွင်းထွက်အချို့သည် ဖြစ်သော cinnabar, lazurite နှင့် ဇာတိ ရွှေ တို့ကဲ့သို့ မှတ်ရောင်များသည်ယင်းတို့၏သဘာဝအရောင်များနှင့်ဆင်တူကြသည်။ အခြားသော တွင်းထွက်များသည် အံ့ဩဖွယ်ကောင်းသောအရောင်များရှိကြသည်။ ဥပမာ မိုးကုတ်ပုလဲ သည် အဖြူရောင် မှတ်ရောင်ရှိပြီး ၎င်းကိုခရမ်း၊ အပြာ၊ အဝါရောင်သို့မဟုတ်အစိမ်းရောင်ပုံဆောင်ခဲများအဖြစ်တွင်တွေ့နိုင်သည်။ ရေသံ၏ပုံသဏ္ဌာန်အရောင်သည် အနက်ရောင် ရှိသောငြား ယင်းသည်“ သွေး” ဟုအဓိပ္ပာယ်ရှိသောဂရိစကားလုံး“ ဟိုင်မာ” မှဆင်းသက်လာသည် အတိုင်း အနီရောင်မှတ်ရောင်ပေးသည်။ ရေသံနှင့် အသွင်အပြင်နှင့်ဆင်တူနိုင်သည့် ခဲပုတ် ကို၎င်း၏မီးခိုးရောင် မှတ်ရောင်ဖြင့်အလွယ်တကူခွဲခြားနိုင်သည်။
ပြင်ပသက်ဆိုင်နိုင်သော လင့်များ
ကဏ္ဍ:Category:တွင်းထွက်ဗေဒ
မြန်မာနိုင်ငံ မြက်များ
မြက်ပေါက်ပုံ
မြက်တို့သည် အစေ့မှပေါက်သောအခါ အခြားအပင်များနည်းတူ အမြစ်များနှင့် ပင်တံ တစ်ခုတည်းထွက်သော အမျိုးက နည်း၏။ ယင်းတို့အနက် အချို့ကား မြေအောက်တွင်ရှိသော အဆစ်မှ သော်လည်းကောင်း၊ အမြစ်ရင်းမှသော် လည်းကောင်း၊ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ နေရာမျာမှ အတက်ထွက်လျက် အစုလိုက် အပြုံလိုက် အရုံ၊ သို့မဟုတ် အဖုတ်ဖွဲ့၍ ပေါက်၏။ အချို့ကား မြေအောက်တွင် ရိုင်ဇုမ်ခေါ် ပင်တံများဖွဲ့လျက် ထိုပင်တံတို့၏ အစွန်းအဖျားများမှ အတက်နှင့် အမြစ်များထွက်လျက်၊ အခြား အပင်များနည်းတူ လေထဲသို့ ပင်တံသဖွယ် အကိုင်းများပေါ်က်စေ၏။ ဤနည်းအတိုင်း ပေါက်သောအပင်မျိုးမှာ ဝါးဖြစ်၍ ဝေါဟာရအားဖြင့် ပင်စည်၊ သို့မဟုတ် ပင်တံခေါ်နေကြသော အတံသည် အမှန်ဆိုသော် အကိုင်းတံပင် ဖြစ်၏။ အချို့မြက်ပင်မျိုးမှာမူ လူနေရာ၌ အဖုတ်ဖွဲ့မည့် အတက်များက စုရုံး၍ ပေါက်လျက်ဖွဲ့၏။ ယင်းတို့ထက် သန်စွမ်းသော အတက်များမှ ပင်တံတို့သည် အဘက်ဘက်သို့ မြေပေါ်မှာ တွားလျက် ပေါက်ပြီးလျှင် ပင်တံတို့၏ အဆစ်များမှ တစ်ဖန်မူရင်းအတိုင်းကဲ့သို့ အဖုတ်၊ ပင်တံ၊ အတက်၊ အမြစ်စသည်တို့ ဆက်လက်၍ ပေါက်စေ၏။ ဤနည်းအတိုင်း ပေါက်သော မြက်များမှာ မြေစာ၊ သို့မဟုတ် နေစာနှင့် ငှက်တော်မြီးများ ဖြစ်လေသည်။
မြက်ပွင့်၊ မြက်တို့၏ သက်တမ်းနှင့် အသုံးချပုံ
မြက်တို့သည် အခြားအပင်များကဲ့သို့ပွင့်ခြင်း၊ သီးခြင်း ပြုကြ၏။ အပွင့်တို့သည်လည်း အမျိုးခွဲရာ၌ အလွန်တရာ အရေးပါ၏။ သို့သော် အပွင့်များသည် သေးငယ်သဖြင့် အားကောင်းသော မှန်ဘီလူးများနှင့် ကြည့်ရသည့်အပြင် ပွင့်ရွက်၊ ပွင့်ဖတ်စသော အရွက်ငယ်တို့ကို ခွဲခြား၍ နားလည်ရန်လည်း မလွယ်ကူလှပေ။ ထိုမှတစ်ပါးလည်း အကြောင်း အမျိုးမျိုး တို့ကြောင့် မြက်တို့၏ ပင်တံ၊ အရွက်၊ ပန်းပွင့်၊ ပန်းဖတ်စသော အင်္ဂါတို့၏ ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် အရွယ်များလည်း ပြောင်းလွဲ တတ်ပေသေးသည်။ ထိုအတွက် ဗဟုသုတအလို့ငှာ ထိုအင်္ဂါစု၏ အကြောင်းကို ချဲ့ထွင်၍ အသေးစိတ် ရေးရန် မလိုပေ။ မြက်တို့သည် သက်တမ်း စေ့လျှင် များသောအားဖြင့် ပွင့်သီးပြီးလျှင် သေကြ၏။ သို့သော် အချို့မြက်အငယ်စား မျိုးကိုမူ ရေမှန်မှန်လောင်းပေးလျှင် တစ်ဆဲ့နှစ်ရာသီ စိမ်းလန်းစွာ နေအောင် ပြုလုပ်ပေးနိုင်၏။ မြက်တို့သည် အချို့ တစ်ဆဲ့နှစ်ရာသီပွင့်၏။ အချို့မှာ တစ်နှစ်တစ်ခါ နှစ်နှစ်တစ်ခါ သုံးနှစ်တစ်ခါ ပွင့်ကြ၏။ မြက်အကြီးစားဖြစ်သော ဝါးတို့အနက် အောက်ပါအရေးပါသော အမျိုးများသည် ယင်းတို့နှင့် ယှဉ်ပြိုင်ဖော်ပြသော နှစ်တို့တွင် ပွင့်ကြ၏။ ထိုအခါ တစ်ချိန်တည်း ပေါက်သော အပင်တို့သည် တစ်ချိန်တည်း တစ်တောလုံး တစ်တောင်လုံး ပွင့်လျက် သေလေ့ရှိ၏။ ထိုသို့ပွင့်ခြင်းကို သုန်းသည်ဟု ဆိုကြ၏။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြက်ပင်များ
ပေတောကြီးရွာ၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်
ပေတောကြီးရွာ (Paytawgyi)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်၊ ပေတောကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၅၅၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေတောကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၀၉ ဦး၊ မ ၁၃၈၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျိုက်ခေါက်စေတီတော်
ကျိုက်ခေါက်စေတီတော်မြတ်သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ တန်ခိုးကြီး စေတီတော် တစ်ဆူဖြစ်၍ရန်ကုန်မြစ်နှင့် ပဲခူးမြစ်ဆုံရာ ပဲခူးမြစ်၏ တောင်ဘက်ကမ်းတွင်ရှိသော ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး သန်လျင်မြို့တောင်ဘက် သန်လျင်ကျောက်တန်းလမ်း အနီး ဥတ္တရင်္ဂကုန်းပေါ်၌ ကိန်းဝပ်တော်မူလျက်ရှိသည်။ ကျိုက်ခေါက်စေတီမှာ ရှေးဟောင်း စေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည့်ပြင် ရှေးမွန်ဗိသုကာ ပညာရပ်ကို သရုပ်ပြ သက်သေခံလျက်ရှိသည်။ ကျိုက်ခေါက်စေတီ၏ ဉာဏ်တော်မှာ ၂၃၃ ပေ၊ ဖိနပ်တော်အဝန်းမှာ ပေ ၉ဝဝ ဖြစ်သည်။ စေတီ ရင်ပြင်တော် ကို မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်းမှ ကျောက်ပြားအနီများဖြင့် စနစ်တကျ ဆစ်ချောခင်းကျင်းထားသည်။
သာသနာသက္ကရာဇ်(၂၄၁)တွင် အရှင်ခေါလကနှင့် သထုံမင်းစူဠသီရိမာသောကမင်း တို့သည် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ ဆံတော်ခြောက်ဆူနှင့်တကွ သီဟိုဠ်(သီရိလင်္ကာ)မှရရှိသော နဖူးသင်းကျစ်ရိုးနှင့်ဓာတ်တော်များကို ဌာပနာကာ တိုက်စေတီ ပုံတည်ထားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အရှင်ခေါလကကို အကြောင်းပြု၍ “ခေါလကစေတီ” ဟုသမုတ်ခဲ့သည်။ ကာလရွေ့လျောလာသည်နှင့်အမျှ "ခေါက်စေတီ၊ ကျော်ခိုက်စေတီ၊ ကျိုက်ခေါက်စေတီ" ဟုတွင်လေသည်။
သက္ကရာဇ်(၇၁၁)တွင် ဟံသာဝတီမင်း ဗညားဦးသည် မူလတိုက်စေတီကို သင်းတိုက်စေတီပုံစံ ပြောင်းလဲတည်ထားခဲ့သည်။ ဉာဏ်တော် ၂၇-တောင် ဖြစ်သည်။ သက္ကရာဇ်(၇၇၈)တွင် ရာဇာဓိရာဇ်မင်းသည် ဉာဏ်တော်အတောင်သုံးဆယ်ထိ ပြုပြင်တည်ဆောက်သည်။ ကျိုက်ခေါက် စေတီတော်မြတ်သည် ခေတ်သမိုင်းအဆက်ဆက် စိုးစံခဲ့သောမင်းများနှင့် ပြည်သူတို့ ဆည်းကပ်ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသော ထင်ရှားသော တန်ခိုးကြီး ဘုရားတစ်ဆူဖြစ်သည်။
သမိုင်းအကျဉ်းချုပ်
မြတ်စွာဘုရားသခင်သည် ဂဝံပတိရဟန္တာ ပင့်လျှောက်ချက် အရ မဟာသက္ကရာဇ် ၁၁၁ ခုနှစ် ဆောင်းရာသီ၌ သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ သထုံပြည်သို့ ကြွတော်မူခဲ့သည်။ သထုံဘုရင်တိဿဓမ္မ သီဟရာဇာနှင့် မှူးမတ်ပြည်သူ ပြည်သားတို့က ခမ်းနားကြီးကျယ်သော စံကျောင်းတော်ဆောက်လုပ်ရာ၍ ၇ ရက်တိုင်တိုင် ပူဇော်ကြသည်။ ဘုရားသခင် ထိုသို့စံနေတော် မူစဉ်အတွင်း ဂစ္ဆဂိရိတောင်မှ တိဿကုမာရ ရသေ့၊ ဗန္ဓဝဂိရိတောင်မှ သီဟကုမာရ ရသေ့၊ ကုသိနာရုံတောင် ရသေ့၊ ဒိုးခလွန်တောင် ရသေ့ အစရှိသော ရသေ့တို့သည် လာရောက် ဆည်းကပ်ပူဇော်ကြကုန်သည်။
ထိုအထဲတွင် သီဟဒီပကျွန်းခေါ် ယခု သန်လျင်မြို့မှ တိဿ ရသေ့သည်လည်း တစ်ပါးအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ရသေ့တို့သည် မြတ်စွာဘုရား အထံတော်၌ ဘုရားကိုယ်စား ကိုးကွယ်ထား နိုင်ရန်အတွက် မွေတော်ဓာတ်တော်များ ချီးမြှင့်ရန် တောင်းပန်ကြသဖြင့် ရသေ့အသီးသီးအား ဆံတော် ၁ ဆူ ၂ ဆူ စသည် ဖြင့် ပေးသနားတော်မူသည်။ သီဟဒီပကျွန်းက ရသေ့ကြီးတိဿ သည်လည်း ဆံတော် ၂ ဆူ ရရှိခဲ့၏။ ရသေ့ကြီးသည် ထို ဆံတော်များကို မည်သူတစ်စုံတစ်ယောက်ကိုမျှ ဖူးမြော်ခွင့် မပေးဘဲ မိမိတစ်ဦးတည်းသာ ကိုးကွယ်မည်အကြံနှင့် ဆံကျစ် အကြား၌ ကွယ်ဝှက်သိမ်းဆည်း၍ ထားသည်။ ထိုသို့ ကောက်ကျစ်သောအကြံ ရှိသဖြင့် နောင်အခါ တိဿရသေ့ကို တိဿဝင်္ဂဟူ၍လည်းကောင်း၊ 'ရသေ့ကောက်'ဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ ရသေ့ကောက်မှ စကားရွေ့လျော၍ 'ရသေ့ခေါက်' ဖြစ်လာ သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ယခုအခါ ကျောက်တန်းဟုခေါ်သော ပါဒမြို့ ဘုရင်ဇေယသေန မင်းနှင့် မိဖုရားကြီးတို့သည် မြတ်စွာဘုရား ကိုလည်း မဖူးမြော်လိုက်ရ၊ ဓာတ်တော်မွေတော် တစ်စုံတစ်ရာ ကိုမျှလည်း မရရှိလိုက်သဖြင့် စိတ်နှလုံး မသာမယာဖြစ်ကာ ဓာတ်တော်များကို စုံစမ်းရှာဖွေသည်။ ထို့နောက် အခိုက်သင့်စွာ မင်းနှင့် မိဖုရားကြီးတို့သည် သီဟဒီပကျွန်းမှ တိဿရသေ့ကြီး နှင့် တွေ့ဆုံမိကြ၏။ မင်းကြီးလည်း ဓာတ်တော် မွေတော် များကို တည်ထားကိုးကွယ်လိုသည်။ ရရှိနိုင်မည့်နေရာကို ညွှန်ကြားတော်မူပါဟု ရသေ့အား လျှောက်ထား၏။ ရသေ့ကြီး က ၇ ရက် လွန်မြောက်လျှင် ပြသမည်ဟု ပြောကြားရာ မင်းနှင့် မိဖုရားတို့လည်း ရသေ့ကြီးအား နန်းတော်သို့ ပင့်ဆောင်၍ ပူဇော်သက္ကရ ပြုကြ၏။ နောက်ဆုံး၌ ရသေ့ကြီးသည် မိမိ၏ ဆံကျစ်အကြား၌ သိုထားသော ဆံတော် ၂ ဆူအနက် ၁ ဆူကို မင်းကြီးအားပေး၏။ ပါဒမင်းသည် ထိုဆံတော်ကို ဌာပနာ၍ ရှေးလွန်လေပြီးသောကာလ၌ မြတ်စွာဘုရား အလောင်းတော်ရွှေဟင်္သာမင်း ဘဝက ခိုဝင်နားနေခဲ့ဘူးရာ ကုန်းမြတ်ဖြစ်သော ဥတ္တရာယင်္ဂ ကုန်းတော်ပေါ်တွင် စေတီတစ်ဆူ တည်တော်မူသည်။ ဆံတော်ကို သိုဝှက်ထားသော ရသေ့ခေါက်၏ အမည်ကို အစွဲပြု၍ ထိုစေတီကို 'ကျိုက်ခေါက်စေတီ'ဟု ခေါ်စမှတ်ပြုကြသည်။ ကျိုက်ခေါက်စေတီကို ဇေယသေနမင်း၊ သိကြားမင်းနှင့် ရသေ့ခေါက် ၃ ဦးတို့ ပူးပေါင်းတည်ခဲ့ကြောင်းနှင့် ဘုရားသမိုင်းများတွင် အမှတ်အသား တွေ့ရလေသည်။
ဆင်ဖြူရှင်မင်းတရားကြီးသည် သက္ကရာဇ် ၁၁၃၆ ခုနှစ် ရွှေတိဂုံစေတီတော်တွင် ထီးတော်အသစ် တင်တော်မူပြီးနောက်၊ ၁၁၃၇ ခုနှစ်၌ ကျိုက်ခေါက်စေတီတော်ကိုလည်း ထီးတော် တင်တော်မူခဲ့သည်။ ၁၁၄၃ ခုနှစ်က စေတီတော်ပြိုပြန်ရာ ဘိုးတော်ဘုရားက ပြင်ဆင်မွမ်းမံခဲ့လေသည်။ ကျိုက်ခေါက် ဘုရားပွဲတော်ကို နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း တပို့တွဲလပြည့်နေ့တွင် ကျင်းပလေ့ရှိသည်။
ကျိုက်ခေါက်စေတီသည် ရှေးအခါကပင် အထက်အောက်မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ထင်လင်းကျော်ကြားခဲ့သည်။ ကဝိလက္ခဏာ သတ်ပုံဆရာက 'သံလျင်မြို့မြတ်၊ တောင်မတ်မတ်၊ကျတ်ခေါက် ဘုရားရှင်'ဟု စပ်ဆိုခဲ့သည်။ နဝဒေးကြီး၊ နတ်သျှင်နောင် စသော စာဆိုတော်များကလည်း ကျိုက်ခေါက်ဘုရားတိုင် ရတုများကို စပ်ဆိုခဲ့ကြလေသည်။
ကိုးကား
<References />
ဆင်လူး (အနောက်)ရွာ၊ သာတီကွင်း
ဆင်လူး (အနောက်)ရွာ၊ သာတီကွင်း
အောင်တိုင် (လောင်းချောင်း)ရွာ
အောင်တိုင် (လောင်းချောင်း)ရွာ
မာလာကုန်း (၁)ရွာ၊ ရှော်ချောင်း
မာလာကုန်း (၁)ရွာ၊ ရှော်ချောင်း
ပျဉ်လမ်းကြီးရွာ၊ ဘုံဒရိတ်
ပျဉ်လမ်းကြီးရွာ၊ ဘုံဒရိတ်
မန်ဟွေရွာ၊ နောင်စွမ်း
မန်ဟွေရွာ(Manhway)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မံစီမြို့နယ်၊ နောင်စွမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၄၁၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နောင်စွမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၈၂ ဦး၊ မ ၁၆၇၂ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၁၅၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မံစီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝန်လိုကယ်ရွာ၊ ခွေးကုပ်
ဝန်လိုကယ်ရွာ၊ ခွေးကုပ်
ဘွောင်မွာလ်ရွာ၊ တွန်းဇံမြို့နယ်
ဘွောင်မွာလ်ရွာ(Buangmual)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ တွန်းဇံမြို့နယ်၊ တွီးတွမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၇၈၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တွီးတွမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၇ ဦး၊ မ ၃၆၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၇၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တွန်းဇံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောင်တိုင်တောင်ပြိုရွာ
အောင်တိုင်တောင်ပြိုရွာ
အိုဟိုင်းယိုးပြည်နယ်
အိုဟိုင်းယိုးပြည်နယ်သည် အမေရိကန်နိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းပြည်နယ်တို့တွင် မြောက်ဘက်ကျသော ပြည်နယ်တစ်နယ်ဖြစ်၍ အိုဟိုင်းယိုးမြစ်သည် ပြည်နယ်၏ တောင်ဘက်နှင့် အရှေ့တောင်ဘက် နယ်နိမိတ်အဖြစ် စီးဆင်းသည်။ မြောက်ဘက်တွင် မီချီဂန်ပြည်နယ်နှင့် အီရီအိုင်ရှိ၍၊ အရှေ့နှင့်အရှေ့တောင်ဘက်တွင် ပင်ဆယ်ဗေးနီးယားပြည်နယ်နှင့် အနောက် ဗာဂျီးနီးယားပြည်နယ်တို့ တည်ရှိသည်။ တောင်ဘက်တွင် ကင်တပ်ကီပြည်နယ်နှင့် အနောက်ဘက်တွင် အင်ဒီယားနားပြည်နယ်တို့ အသီးသီးတည်ရှိကြသည်။ အိုဟိုင်းယိုးပြည်နယ်သည် စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၄၄,၈၂၅ ကျယ်ဝန်း၍ လူဦးရေ ၁၁,၅၇၀,၈၀၈ (၂၀၁၃ ခန့်မှန်း) ရှိသည်။
အိုဟိုင်းယိုးဟူသောအမည်သည် အင်ဒီးယန်းလူမျိုးဘာသာစကားဖြင့် ကြီးသည်ဟု ဆိုလိုသည်။ နယ်နိမိတ်အဖြစ် စီးဆင်းသော အိုဟိုင်းယိုးမြစ်ကိုအစွဲပြု၍ ပြည်နယ်ကို အိုဟိုင်းယိုး ပြည်နယ်ဟု မှည့်ခေါ်ကြသည်။ အိုဟိုင်းယိုးပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်းသည် ကုန်းပြင်မြင့်ဒေသ ဖြစ်၍ ကျန်အပိုင်းများမှာ ကုန်းနိမ့်တန်းများဖြင့် မညီမညာရှိ သောလွင်ပြင်ဒေသဖြစ်သည်။ မြောက်ပိုင်းတွင် မောမီးမြစ်သည် ထင်ရှား၍ တောင်ပိုင်းရှိ မြစ်များမှာမူကား အိုဟိုင်းယိုးမြစ်၏ မြစ်လက်တက်များဖြစ်လေသည်။
စောလားဖွယ်
ဗိုလ်မှူးချုပ် စောလားဖွယ် (၁၉၆၁ – ၁၃ မတ် ၂၀၁၆) ခေါ် "ဗိုလ်နှုတ်ခမ်းမွှေး" သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သော ဒီမိုကရက်တစ် ကရင်အကျိုးပြုတပ်မတော် ဒီကေဘီအေ တပ်မဟာ-၅ ၏ တပ်မဟာမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရမှ နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့အဖြစ် ဆောင်ရွက်ရန် ကမ်းလှမ်းချက်ကို လက်မခံသည့်အတွက် ဗိုလ်နှုတ်ခမ်းမွှေး၏ တပ်မဟာသည် ဒီမိုကရက်တစ် တိုးတက်သော ဗုဒ္ဓဘာသာ ကရင်တပ်မတော်မှ ခွဲထွက်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၂၁ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်နှုတ်ခမ်းမွှေးလက်အောက်ရှိ တပ်ရင်း ၅ ခုအနက် နှစ်ခုသည် အင်အား ၃၀၀ ခန့်ဖြင့် နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့အဖြစ် ပူးပေါင်းသွားခဲ့ကြသည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ် မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် လည်ချောင်းကင်ဆာရောဂါဖြင့် ပဲခူးမြို့ရှိ နေအိမ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
သဲကုန်းရွာ၊ ပင်းတယမြို့နယ်
သဲကုန်းရွာ (Theakone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်းတယမြို့နယ်၊ ထယ်သွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၇၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထယ်သွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၃၇ ဦး၊ မ ၇၄၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၈၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်းတယမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒိုင်းပိုင်ရွာ၊ အထူး
ဒိုင်းပိုင်ရွာ၊ အထူး
ညောင်ချောင်းရွာ၊ ဘုံဒရိတ်
ညောင်ချောင်းရွာ၊ ဘုံဒရိတ်
ဆိုင်ကပ်ရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
ဆိုင်ကပ်ရွာ (Hsengkat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ နောင်လိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၁၉၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်လိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၃၂၆ ဦး၊ မ ၃၅၂၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၈၅၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆူးလေကုန်းရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ဆူးလေကုန်းရွာ (Sulaykone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ညောင်ဇီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၇၇၆ ဖြစ်သည်။
ဓညဝတီ အားကစားကွင်း
ဓညဝတီ အားကစားကွင်းသည် ဘက်စုံသုံး အာကစားကွင်း ဖြစ်ပြီး စစ်တွေမြို့၊ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသည်။ အဆိုပါကွင်းသည် ပရိသတ်ဦးရေ ၇,၀၀၀ ဝင်ဆန့်ပြီး မြန်မာ အပျော်တမ်း လိဂ်(မြန်မာနေရှင်နယ် လိဂ်-၂) ပြိုင်ပွဲဝင် အာရကန် ယူနိုက်တက် ဘောလုံးအသင်း၏ အိမ်ကွင်းလည်း ဖြစ်သည်။
ပြင်ပလင့်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘောလုံးအားကစားကွင်းများ
ရေးခရိုင်
ရေးခရိုင် (Ye District) သည် မွန်ပြည်နယ်တွင် ပါဝင်သော ခရိုင်ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ရေးမြို့ဖြစ်သည်။
ပါဝင်သောမြို့နယ်များ
ရေးခရိုင်တွင် ပါဝင်သော မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံအနှံ့ ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ မော်လမြိုင်ခရိုင်မှ ရေးမြို့နယ်ကို ခရိုင်အဆင့် တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ ကဏ္ဍ:မွန်ပြည်နယ်
မြန်မာ ဈေးကွက် ဖွံ့ဖြိုးမှု သုတေသန
မြန်မာ ဈေးကွက်ဖွင့်ဖြိုးမှု သုတေသန (Myanmar Marketing Research and Development/MMRD) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပထမဆုံးနှင့် အကြီးဆုံး သုတေသန အေဂျင်စီဖြစ်သည်။ မြန်မာ ဈေးကွက်ဖွင့်ဖြိုးမှု သုတေသန ကုမ္ပဏီသည် ၁၉၉၂ မှစ၍ အင်တာဗျူးပေါင်း ၂ သိန်းကျော်ပြုလုပ်ပြီးဖြစ်သည်။
လုပ်ဆောင်မှုများ
မြန်မာ ဈေးကွက်ဖွင့်ဖြိုးမှု သုတေသနသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ လိုအပ်သော အင်ဖော်မေးရှင်းမှန်သမျှရနိုင်သည့် အေဂျင်စီတစ်ခုဖြစ်သည်။
ကိုးကား
http://www.mmrdrs.com/
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် အဖွဲ့အစည်းများ ကဏ္ဍ:သုတေသန
လမ်းမကြီးရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
လမ်းမကြီးရွာ(Lanmagyi)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ နောင်ကျန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၁၃၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နောင်ကျန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၇၀၀ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၄၅၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချောင်းထိုးချင်းရွာ၊ မင်းဖူး
ချောင်းထိုးချင်းရွာ၊ မင်းဖူး
ဆင်လူး (အရှေ့)ရွာ၊ သာတီကွင်း
ဆင်လူး (အရှေ့)ရွာ၊ သာတီကွင်း
နိရောဓသမာပတ္တိသုတ်
အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့တော်အနီး အန္ဓဝန်တောအုပ်၌ နေသန့်နေတော်မူစဉ် အရှင်အာနန္ဒာထေရ်၏ မေးလျှောက်ချက် အရ သညာဝေဒယိတ နိရောဓသမာပတ် ဝင်စား၍နေပုံ၊ “ထိုသမာပတ်ကို” ငါဝင်စားနေ၏၊ ဝင်စားနေပြီ၊ ထိုသမာပတ်မှ ငါထ၏”ဟု တဏှာ, ဒိဋ္ဌိ မရှိတော့ပုံကို အရှင်အာနန္ဒထေရ်အား အရှင်သာရိပုတ္တရာ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန
မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဝန်ကြီးဌာနများတွင် သာသနာရေးနှင့် ပတ်သက်၍ သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန (The Ministry Of Religious Affairs)ထားရှိခဲ့ပြီး ၂၀၁၆ ခုနှစ် သမ္မတ ဦးထင်ကျော် လက်ထက်တွင် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာနနှင့် ပူးပေါင်းကာ သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာနအဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း
သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာနကို ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် ဝန်ကြီးရုံး၊ သာသနာရေးဦးစီးဌာန၊ သာသနာတော် ထွန်းကားပြန့်ပွားရေးဦးစီးဌာနနှင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာပြု တက္ကသိုလ်တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်း၍ ဘာသာအသီးသီး၏ သာသနာရေး၊ ဘာသာရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များနှင့် စီမံရေးရာဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များကို ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ "သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ဝန်ကြီးရုံး" ကို ယခင်က အရာထမ်း ၁၆ ဦး၊ အမှုထမ်း ၁၉ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၃၅ ဦးဖြင့် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ၂၀၁၄-၂၀၁၅ခု၊ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်တွင် အရာထမ်း ၅၀ ဦး၊ အမှုထမ်း ၁၁၅ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၁၆၅ ဦးဖြင့် ပြင်ဆင်တိုးချဲ့ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ အလားတူ "ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန၊ ဝန်ကြီးရုံး"ကိုလည်း ၂၀၁၄-၂၀၁၅ခု၊ ဘဏ္ဍာရေး နှစ်မှစ၍ အရာထမ်း ၅၀ ဦး၊ အမှုထမ်း ၁၁၅ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၁၆၅ ဦးဖြင့် ပြင်ဆင်တိုးချဲ့ ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ၁-၄-၂၀၁၆ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်အစိုးရသစ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီး ဝန်ကြီးဌာနများကို ပြင်ဆင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သောကြောင့် သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီး ဌာနတို့ အား "သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန" အဖြစ် တစ်ဌာနတည်း ပေါင်းစပ်ပြင်ဆင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ သို့ဖြစ်၍ သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဆိုင်ရာလုပ်ငန်းတာဝန်များကို အချိန်နှင့်တပြေးညီ ထိရောက်စွာကြီးကြပ်ဆောင်ရွက် နိုင်ရေးတို့အတွက် သာသနာရေးနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန "ဝန်ကြီးရုံး"ကို အရာထမ်း ၁၀၀ ဦး၊ အမှုထမ်း ၂၃၀ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၃၃၀ ဦးတို့ဖြင့် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုစတင်စဉ် သာသာနာရေးနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များကို မူလက ဝန်ကြီးဌာနရုံး နှစ်ရုံး အတွင်းဝန်တစ်ယောက်စီဖြင့် ပြောင်းလဲအုပ်ချုပ်ခဲ့သောလည်း ယခုအခါဖွဲ့စည်းပုံသစ်အရ သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန၏မူလဖွဲ့စည်းပုံကို ဝန်ကြီးရုံး၊ သာသနာရေးဦးစီးဌာန၊ သာသနာတော် ထွန်းကားပြန့်ပွားရေးဦးစီးဌာနနှင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာပြုတက္ကသိုလ်တို့တွင် အရာထမ်း ၇၂၀ နေရာ၊ အမှုထမ်း ၂၇၇၆ နေရာ၊ စုစုပေါင်း ၃၄၉၆ နေရာဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီးဖြစ်သည်။ သာသနာရေးဝန်ကြီး ဌာန၊ ဝန်ကြီးရုံး မူလဖွဲ့စည်းပုံကို အုပ်ချုပ်ရေးနှင့်လူ့အရင်းအမြစ် စီမံခန့်ခွဲမှု ဌာနခွဲ၊ မူဝါဒနှင့်ဥပဒေလုပ်ထုံးလုပ်နည်းစိစစ်ရေးနှင့်လုပ်ငန်းစစ်ဆေးရေးဌာနခွဲ၊ စီမံကိန်းနှင့်စာရင်းအင်း ဌာနခွဲ၊ ဝန်ကြီးဌာနတွင်းစာရင်းစစ်နှင့် ဘဏ္ဍာရေးဌာနခွဲ၊ ပြည်တွင်း/ပြည်ပဆက်ဆံရေးနှင့် သတင်း ပြန်ကြားရေးဌာနခွဲနှင့် ဦးစီးရုံးတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီးဖြစ်သည်။
ယခင်သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ လက်အောက်ရှိ ဦးစီးဌာနများမှာ-
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ယခင် ဝန်ကြီးဌာနများ
ဆွန်ကွေ့ရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
ဆွန်ကွေ့ရွာ (Hsunkwayt)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ နောင်လိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၁၉၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်လိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၃၂၆ ဦး၊ မ ၃၅၂၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၈၅၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျိုက်ထီးရိုး တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တော
ကျိုက်ထီးရိုး တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တောကို ၁၉၉၈ ခုနှစ် အဆိုပြုဘေးမဲ့တောအဖြစ် တင်သွင်းခဲ့ပြီး ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ကျိုက်ထီးရိုးစေတီတော်မြတ်ကြီး၏ ပတ်ဝန်းကျင်၌ သစ်ပင်ပန်းမန်းနှင် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များကို စောင့်ရှောက်ရန် ရည်ရွယ်၍ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တောအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
သဘာဝအရင်းအမြစ်များ
သစ်တောအမျိုးအစားများမှာ အမြဲစိမ်းတော၊ ရွက်ကြွေတာ(အပေါ်ပိုင်းစိုစွတ်) အမျိုးအစားများဖြစ်ပြီး တကမ္ဘာလုံး ခြိမ်းခြောက်ခံရသောမျိုးစိတ်များ ဖြစ်ကြသော ကျားသစ်၊ ဆီးရိုးတောဆိတ် (Serow)၊ တောင်ဆိတ်နီ(Red Goral) နှင့် ကျား များကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ကာကွယ်ထားသည်။ ကျားသစ်များကို ပြောက်ကျားပြောက်ကျား တွေ့ရှိရတက်ပြီး အကောင်အရေအတွက်ကို အတိအကျ မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်းမရှိပေ။
ရှားစောင်းလက်ပတ်မျိုးစု
အသုံးပြုပုံ
ရှားစောင်းလက်ပပ်သည် မီးယပ်ဆေးအဖြစ် အလွန်အသုံးဝင် ထင်ရှားသည်။ ရှားစောင်း လက်ပပ်ကို ပါးပါး လှီး၍ ဟင်းချက် စားပါက ဓမ္မတာကို မှန်စေသည်။ ရှားစောင်း လက်ပပ်ကို လိမ်းဆေးအဖြစ် အနှစ်ကို ခပ်ပါးပါး လှီး၍ သွေးစုနာ၊ အကြိတ် အဖုအနာ၊ သွေးလုံး၊ လေလုံး အပေါ် ကပ်ထား ပေးခဲ့သော် ပြင်ပသို့ ထုတ်ဆောင်ပြီး အကြိတ် ကြေစေသည်။ ပြည်ပေါက် မြန်၍ ငန်းမန်း ကြေစေသည်။ ရှားစောင်း လက်ပပ် အနှစ်ကို မျက်စိ အုံပေးပါက မျက်စိ နာခြင်း၊ ကိုက်ခြင်း၊ ပူစပ်ခြင်း၊ ယားယံခြင်း တို့ကို ပျောက်စေသည်။ ရှားစောင်း လက်ပပ် အတွင်းသားကို အရည်ညှစ်ပြီး မီးနွေးနွေး ပြု၍ နားတွင်းသို့ ခတ်ပေးပါက နားကိုက်၊ နားနာ မြန်စွာပျောက်သည်။ ကိုယ်ရေဝါ ရောဂါရှိသူများ အတွင်းသား စားပါက ဆီးဝမ်း သက်သာပြီး ရောဂါ ပျောက်၏။ ရှားစောင်း လက်ပပ် အနှစ်ကို လက်ချား မီးပေါက် အနည်းငယ် ဖြူး၍ စားလျှင် ရေဖျဉ်း ရောဂါ ပျောက်၏။ ရှားစောင်း လက်ပပ် အနှစ်ကို ခြစ်ယူ၍ ဆန်ဆေးရည်တွင် စိမ်ပြီး သကြား ထည့်သောက် ပါက ဆီးပူ၊ ဆီးအောင့်၊ ဆီးထိုး ရောဂါ ပျောက်ကင်း၏။ သတ္တုရည်သည် အအေးမိခြင်း ဖျားခြင်းတို့ကို သက်သာ ပျောက်ကင်း စေနိုင်သည်။
ပုံပမ်း သွင်ပြင်
အရည်ရွှမ်းသော ပင်ပျော့ ပင်ငယ်မျိုးဖြစ်၍ အမြင့် ၁-ပေ၊ ၁-ပေခွဲ အထိရှိသည်။
ကျိုက်ထီးရိုး တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တော
ခြိမ်းခြောက်နေသောအန္တရာယ်များ
အဓိက ခြိမ်းခြောက်နေသာအန္တရာယ်မှာ လူနေအိမ်ရာများအတွက် ဝါးခုတ်ခြင်းများ၊ စားသောက်၊ရောင်းချရန်အလိုငှာ ချေ၊ (ဂျီ) နှင့် တောဝက်တို့ကို သတ်ဖြတ်ခြင်း တို့ဖြစ်သည်။ နွေရာသီတွင် တောမီးများ လောင်တက်ခြင်းက လည်း နောက်ထပ်ထိုးနှက်နေသည့် အန္တရာယ်ဖြစ်သည်။
ရှားစောင်းလက်ပတ်မျိုးစု
အသုံးဝင်သောအပိုင်း
အရွက် Found In 	: 	အပူပိုင်း ဒေသများ တွင် ပေါက်ရောက် သည်။ သဘာဝ အလျောက် အလေ့ကျ ပေါက်ရောက် သည်။ ဆေးဖက် ဝင် အဖြစ်လည်း ပန်းအိုး များ ဖြင့် သော်လည်း ကောင်း ၊ မြေတွင် ချ၍ သော် လည်း ကောင်း ပြုစု စိုက်ပျိုး ထား နိုင်သည်။ Appearance 	: 	-အရည်ရွှမ်းသော နှစ်ရှည်ခံ ပင်ပျော့မျိုး ဖြစ်သည်။ အရည်ရွှမ်းသော အပင်ရင်းမှ စုပြုံ၍ ဖြာထွက်သည်။ အပေါ် မျက်နှာပြင်သည် အနည်းငယ် ခွက်သည်။ ရွက်ထိပ်ချွန်၍ ရွက်နားတွင် ဆူးကလေးများ ရှိသည်။ အပင် -အရည် ရွှမ်းသော ပင်ပျော့ ပင်ငယ် မျိုး ဖြစ်၍ အမြင့် ၁ ပေ မှ ၁၁/၂ ပေ ထိ မြင့်၏ ။ ပင်စည်လုံး သတ်သတ် မရှိဘဲ အပင်ရင်း မှ အရွက်များ ၅ ခု ၆ ခု ဖြာ လျက် ထွက်သည်။ အရွက် - အပေါ် အခွံ အစိမ်းနုရောင် ရှိပြီး အတွင်း၌ ကျောက်ကျော ကဲ့သို့ ပျစ်ချွဲ သော အရည်အသား များ ပြည့်လျက် ရှိသည်။ အလျား နှစ်တောင် မျှ ရှည်၍ အနံ လေးလက်မ ၊ အထူ ၁ လက်မ ၂ လက်မ ထိ ထူ၏ ။ ရွက်နား ပတ်လည် ဆူးကလေး များ ခြား ၍ ရှိသည်။ အပွင့် - ၃-၄ နှစ်သား အရွယ် ရှိသော အပင်တွင် ရှည်လျား သော ပန်းခိုင် ထွက်လာပြီး နီဝါရောင် ပန်းပွင့် လေးများ ပန်းခိုင် ထိပ်တွင် စုပြုံ ပွင့်၏ ။
-မြန်မာ ဆေးကျမ်းများ အလိုအရ ရှားစောင်းလက်ပပ် သည် အေး ခါး သော အရသာ ရှိပြီး လေကို နိုင်၏။ အားကို ဖြစ်စေသော အစွမ်း သတ္တိ ရှိသည်။
ကျိုက်ထီးရိုး တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တော
သုတေသနလုပ်ငန်းများ
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ သစ်ခွနှင့် ဒရင်ကောတ်ပင်များအကြောင်း(၂၀၀၅) နှင့် ဝါးတောတွင် ကျင်လည်ကျတ်စားသောကြွက်များ(ဝါးပိုးကြွက်)(bamboo rats) (၂၀၀၈)၊ ငှက်များကိုစာရင်းကောတ်ယူခြင်း(၂၀၀၈)ကို မြန်မာငှက်ဝါသနာရှင်အသင်း(Myanmar Birds and Nature Society) နှင့် ကုန်းနေရေနေသတ္တဝါများကို စာရင်းကောတ်ယူခြင်း(၂၀၀၈)ကို ကယ်လီဖိုနီးယားသိပ္ပံအကယ်ဒမီမှ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ရှားစောင်းလက်ပတ်မျိုးစု
အသုံးဝင်သောအပိုင်း
အသုံးပြုပုံ- အရွက် ၁။ ရှားစောင်း လက်ပပ်သည် မီးယပ် ဆေးအဖြစ် အလွန် ထင်ရှား ၏ ။ ရှားစောင်း လက်ပပ် အတွင်း သားကို ပေါက်ပင် ပဉ်စငါးပါး မီးရှို့ ၍ ရသော ပြာကို ချက်သည့် ဆားအနည်းငယ် ဖြူးစားသော် မီးယပ်သွေး စင်ကြယ် စွာဆင်း၏။ ၂။ ရှားစောင်း လက်ပပ်သည် အနာ စိမ်း ၊ ဖျဉ်းစွဲ ရောဂါ ၊ အသည်း ရောဂါ ၊ အရေပြား ရောဂါ ၊ အဖျား ရောဂါ ၊ ပန်းနာ ၊ နူနာ ၊ ကိုယ်ရေဝါ ရောဂါ ၊ ဆီး၌ ကျောက်တည် သော ရောဂါများ ကို အလွန် နိုင်နင်းသော ဆေးပင် ဖြစ်သည်။ ၃။ ၎င်းသည် လိမ်းဆေး အဖြစ်နှင့် လည်းကောင်း အလွန် စွမ်းရည် ရှိသော ဆေးပင် ဖြစ်၍ ၎င်း၏ အတွင်း သားကို ဝမ်းဗိုက် ကပ်၍ အုံပေး ပါက သွေးလုံး လေလုံး များကို ပြင်ပသို့ ထုတ်ဆောင် နိုင်၏ ။ ၄။၎င်း၏ အတွင်းသား ဖြင့် မျက်စိ ကို အုံပေး ပါက မျက်စိနာ ခြင်း ၊ ကိုက်ခြင်း ၊ ပူစပ်ခြင်း ပျောက်၏ ။ ၅။ ရှားစောင်း လက်ပပ် အတွင်းသား ကို အရည်ညှစ် ပြီး မီးနွေး နွေး ပြု၍ နားတွင်းသို့ ခတ်ပေး က နားကိုက် နားနာ လျင်မြန်စွာ ပျောက်ကင်း ၏။ ၆။ ခြေလက် တို့တွင် ပေါက်သော အကျိတ်နာ သွေးစု နာ များ ပေါ်တွင် ရှားစောင်း လက်ပပ်ကို စည်းပေး ထားပါက အကျိတ်ကြေ ၍ ပြည်ပေါက် မြန်ပြီး ငန်းမန်း ကျစေသည်။ ၇။ ကိုယ်ရေဝါ (Jaundice) ရောဂါ ရှိသူ များ အရွက်သား ကို စားပါက ဆီးဝမ်းသက် ပြီး ရောဂါ လည်း ပျောက်၏။ ၈။ အရွက် အတွင်းသား ကို အပေါ်မှ နနွင်း မှုန့် ဖြူး၍ မျက်စိ တွင် အုံပေးလျှင် မျက်စိနာ ခြင်း ၊ ကိုက်ခြင်း ၊ ပူစပ်ခြင်း များ ပျောက်ကင်း၏။ ၉။ အတွင်းသား ကို လက်ချား မီးဖောက် အမှုန့် အနည်းငယ် ဖြူး၍ စားလျှင် ရေဖျဉ်း ရောဂါ ပျောက်ကင်း ၏။ ၁၀။ ရှားစောင်း လက်ပပ် အနှစ်ကို ခြစ်ယူ၍ ဆန်ဆေး ရည်တွင် စိမ်ပြီး လျှင် သကြား ထည့်သောက် ပါက ဆီးပူ၊ ဆီးအောင့် ၊ ဆီးထိုးခြင်း ပျောက်ကင်း သည်။
ကျိုက်ထီးရိုး တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တော
ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်းများ
ကျိုတ်ထီးရိုးစေတီတော်မြတ်ကြီးသည် Golden Rock Pagoda ဟုတ် ကမ္ဘာမှာ နာမည်ကျော်ကြားသည် ဖြစ်ရာ နိုင်ငံခြားသားနှင့် ဒေသတွင်းဘုရားဖူး ခရီးသွားဧည့်သည်များ လာရောက်လှည့်ပတ်လေ့ရှိကြသည်။ အထူးသဖြင့် ဘုရားပွဲတော်တွင် ခရီးသွားအများအပြားလာရောက်လေ့ရှိသည်။ စေတီတော်မြတ်ကြီး၏ အနီးအနားတွင် ဟိုတယ်၊ စားသောက်ဆိုင်များ ပေါများလာခြင်း၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးကောင်းမွန်ခြင်းတို့ကြောင့် လွယ်ကူစွာ သွားရောက်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။
ရှားစောင်းလက်ပတ်မျိုးစု
မျိုးစိတ်
ရှားစောင်းလက်ပတ်မျိုးစိတ်ပေါင်း ၅၀၀ ထက်မက ရှိသည်။ ယင်းတို့မှာ-
​ပေါ်တော်မူရွာ၊ ရှော်ချောင်း
ပေါ်တော်မူရွာ၊ ရှော်ချောင်း
မအူချောင်းရွာ၊ ဘုံဒရိတ်
မအူချောင်းရွာ၊ ဘုံဒရိတ်
ဆူးတွင်းပစ်ဆရာတော်
ဆူးတွင်းပစ်ဆရာတော် (သို့) ပေါက္ကံဆရာတော် (၆၇၅ ခန့် - ၇၃၅ ခန့်) ဟု ကျော် ကြားသော ဆရာတော် သျှင်နာဂိတကို စစ်ကိုင်းမြို့ မြောက်ဘက် သာစည်ရွာတွင် အသည်ကြီး တစ်ဦးမှ မွေးဖွားခဲ့သည်။
ဆရာတော်လောင်းလျာ သူငယ်သည် ကျောင်းသွား၍ စာပေသင်ကြားရန် အလွန်ပျင်း ရိသည်။ စာပေသင်ကြားရန်အတွက် မိဘများက အထူဂရုစိုက်၍ တိုက်တွန်းသော်လည်း သူငယ်ကား မည်သည့်အခါမျှ ကျောင်းသို့ မှန်ကန်စွာ သွားရောက်လေ့ မရှိပေ။ ကြာသော် အသည် ကြီးသည် သူငယ်အား နောင်တရစိမ့်သောငှာ ဆူးပုံဆူးချုံတွင်းသို့ ချ၍ ဆုံးမသည်။ ဤသို့ မှတ်သား လောက်အောင် ဆုံးမလိုက်သောအခါ သူငယ်သည် ကြောက်လန့်၍လည်းကောင်း၊ နောင်တရသော ကြောင့်လည်းကောင်း အိမ်သို့ မပြန်တော့ဘဲ ကျောင်းမှာပင် နေလေတော့သည်။
သျှင်နာဂိတသည် ကျေးလက်ဒေသတွင် စာပေသင်ကြားရသည်ကို အားမရသေးဘဲ အသိအမြင် ပွင့်လင်းရာဖြစ်သော ပုဂံပြည်သို့ ကြွရောက်၍ စာပေများကို သင်ကြားပြန်လေသည်။ သျှင်နာဂိတ စာပေသင်သော စကားကျောင်းမမှ ဆရာတော် သျှင်သုဓမ္မမဟာသာမိမထေရ်သည် ထိုစဉ်က ပုဂံ၌ ကျော်စောသူ ဖြစ်သည်။ သျှင်နာဂိတသည် ထိုဆရာတော်ထံမှ စာပေနည်းနိသျတို့ကို စုံလင်စွာ ရရှိတော်မူသည့်အတွက် စာပေဂုဏ်သတ္တိသည်လည်း ပုဂံပြည်၌ အကျော်တစော ဖြစ်တော်မူလေသည်။
ထိုအခါ အဖဖြစ်သူ အသည်ကြီးသည် သျှင်နာဂိတ၏ ကျော်စောမှုကို ကြားသိရသဖြင့် မိမိသား ဖြစ်လောက်သည်ဟု အောက်မေ့၍ ပုဂံပြည်သို့ လိုက်လာလေသည်။ ရောက်လျှင် ရဟန်း တော်၏ အတိတ်အကြောင်းကို မေးမြန်းပြီး မိမိသားမှန်း သိလျှင် ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ဖြစ်လျက် မိမိကိုယ်တိုင် ဝတ်ပြု၍ လုပ်ကျွေးမွေးမြူလေသည်။
သျှင်နာဂိတသည် ဖခင်ပြုစု လုပ်ကျွေးသော ဆွမ်းပန်းတို့ကို စကားမပြော တုဏှိဘော ဖြင့်သာ သုံးဆောင်လေ့ ရှိ၏။ ပြီးလျှင်လည်း မိမိစာကိုသာ ကြည့်ရှုဆည်းပူးနေလေ့ ရှိသည်။ တစ်နေ့သော် ဖခင်ကြီးက ဆွမ်းကပ်ရာ၌ ယနေ့ ဆားပေါ့သည်၊ ဆားငန်သည် စသည်ဖြင့် ပြောဆို လာ၏။ ဤသို့ဆိုဖန်များသော် ဖခင်ကြီးက '' အရှင်သည် ရှေးယခင်က ဆွမ်းလုပ်ကျွေးလျှင် မည်သို့မျှ စကားဆိုလေ့ မရှိ၊ ယခုမူကား အဘယ့်ကြောင့် ပေါ့သည် ငန်သည်ဖြင့် အကြိမ်ကြိမ် ဆိုလာပါသနည်း၊ '' ဟု မေးမြန်းသည်။
ထိုအခါ သျှင်နာဂိတက '' ဖခင်ဒါယကာကြီး၊ ယခင်တုန်းက စာပေအတွက် အားပြု လေ့လာနေရသဖြင့် ပေါ့ခြင်း ငန်ခြင်းစသော အရသာများကို ခံယူမနေအားခဲ့ပါ၊ ယခုမူကား စာပေလေ့လာမှု၌ အတော်အတန် ကျေနပ်ပြီဖြစ်၍ ကိုယ်လက်အားဖြည့်လိုသဖြင့် သင့်မြတ်သော အာဟာရများကို စားသုံးလို၍ ဖြစ်သည်၊ '' ဟု ပြောကြားလေသည်။
ဖခင်ကြီးသည် ထိုစကားကို ကြားသဖြင့် '' အရှင့်အမိသည် မျှော်တ၍ နေပေတော့မည်၊ စာပေအတွက် ကျေနပ်ပြီဆိုလျှင် အရှင့်အမိ၏ အဖူးမြော်ခံရန် ရပ်ရွာသို့ ကြွရောက်တော်မူပါဦး၊'' ဟု လျှောက်ထား၏။ သျှင်နာဂိတလည်း သဘောတူသဖြင့် ဖခင်အသည်ကြီးနှင့် အတူ ပုဂံနေပြည် တော်မှ မိမိတို့ ရပ်ရွာသို့ ပြန်လာခဲ့ကြလေသည်။
ထိုအချိန်တွင် ပင်းယ၌ ငါးစီးရှင်ကျော်စွာ၏ သားဖြစ်သော လေးစီးရှင်ကျော်စွာသည် ထီနန်းအုပ်ချုပ် မင်းလုပ်နေ၏။ ထိုမင်းသည် ပင်းယစကား ခုနစ်ကျောင်းအနီးတွင် တင့်တယ် ခမ်းနားသော ကျောင်းတော်ကြီးကို ဆောက်လုပ်ထား၏။ ကျောင်းကို 'ကျော်စွာကျောင်း'ဟု သမုတ်ထားသည်။ ထိုကျောင်းကို မည်သူ့အားမျှ တင်လှူခြင်း မပြုဘဲ မင်းတရားက '' သီလ ဝန် ဂုဏဝန်မှစ၍ ရဲရင့်တည်ကြည်သော ပုဂ္ဂိုလ်မှသာလျှင် တက်နေပါစေ၊ '' ဟု အမိန့်တော် ထုတ်ပြန်ထားသည်။ ထိုအမိန့်စကားသည် ပျံ့နှံ့နေလေသည်။ ကာလအတန်ကြာမျှ တက်ရောက် နေထိုင်သူ မရှိဘဲ ဖြစ်နေခဲ့၏။
အမတ်ကြီးသည် ကျော်စွာကျောင်းပေါ်သို့ သွားရောက်၍ သျှင်နာဂိတအား ပါဠိ အဋ္ဌကတာ ဋီကာကျမ်းဂန် အရပ်ရပ်တို့မှ ခက်ရာခက်ဆစ်တို့ကို မေးမြန်းလေသည်။ မေးမြန်းတိုင်း ပင် မိမိရရ ရှိလှသဖြင့် ထိုအကြောင်းကို မင်းကြီးအား ပြန်ကြားလျှောက်ထားလေသည်။ ထို့ကြောင့် သျှင်နာဂိတသည် ကျောင်းတော်ကြီးကို အလှူခံ ရရှိတော်မူ၏။ အဖဖြစ်သော အသည်ကြီးအား လည်း သူဌေးအရာပေး၍ ချီးမြှောက်သဖြင့် ယခုတိုင် ' သူဌေးရွာ သာစည် ' ဟု ခေါ်တွင်လျက် ရှိလေသည်။
ဆရာတော်သည် ငယ်စဉ်က ဆူးတွင်းသို့ ပစ်ချခံရသည်ကို အစွဲပြု၍ ဆူးတွင်းပစ်ဆရာ တော်ဟုလည်းကောင်း၊ ပုဂံမြို့မှ အကျော်တစောဖြစ်၍ ပင်းယသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သောကြောင့် ပုဂံဆရာတော်၊ ဝါ- ပေါကံ္ကဆရာတော်ဟုလည်းကောင်း ခေါ်တွင်ထင်ရှားလေသည်။ ဆရာတော်သည် ပင်းယ၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် စာသင်သားတို့အတွက် ' သဒ္ဒ သာရတ္ထ ဇာလိနီ ' ခေါ် သဒ္ဒါငယ်ကျမ်းကို ရေးသားတော်မူသည်။ ထိုကျမ်းကို ပြုစုရာ၌ ၎င်း၏ ဆန္ဒတော်ကို နိဂုံးဂါထာအမှတ် ၅၁၆-၌ ဤသို့ တောင်းဆုယူထားသည်။ အဟံ၊ ငါသည်။ ဝဋ္ဋေသု၊ ဝဋ်ဆင်းရဲတို့၌။ ဝတံ္တ-ဝတ္တန္တော၊ ဖြစ်သည်ရှိသော်။ တိဘ ဝေသု၊ သုံးပါးသော ဘဝတို့၌။ ဝုယှံ-ဝုယှန္တော၊ မျောပါးသည်ရှိသော်။ ရောဂါဒိဝဇ္ဇံ၊ ရောဂါ အစရှိသော အပြစ်ကို။ ဝိဟတော၊ အထူးသဖြင့် ဖျောက်နိုင်သည်။ ဘဝေယျံ၊ ဖြစ်ရလို၏။ အရိမေတ္တေယျသင်္ချံ၊ အရိမေတ္တေယျအမည်ရှိသော။ ဗုဒ္ဓံ၊ မြတ်စွာဘုရားကို။ ဖုသေမိ၊ တွေ့ ရလို၏။ ဒါနဉ္စ၊ အလှူကိုလည်း၊ ဒတွာ၊ ပေး၍။ ပိဋကံ၊ ပိဋကတ်သုံးပုံကို။ ဓာရေယျံ၊ ဆောင် ရလို၏။
ဆရာတော်သည် ကဗျာလင်္ကာ စီကုံးထုံးဖွဲ့မှု၌လည်း ကျွမ်းကျင်လိမ္မာတော်မူ၏။ စတု ရင်္ဂဗလအမတ်ကြီး ရေးသားသော ' ရွှေဘဝါးတော်အောက် ' အစချီ ရတုကို ဖြေကြားသော 'အ ထွေအထွေ ' ချီ ရတုဖြင့် ဆရာတော်၏ အရည်အသွေးကို လေးစားရ၏။
ရွှေဘဝါးတော်အောက်ချီရတုသည် ဆရာတော်အား တိုက်ရိုက် မေးလျှောက်ထားသော ရတု မဟုတ်ပေ။ စတုရင်္ဂဗလအမတ်သည် လေးစီးရှင်ကျော်စွာမင်း အိမ်ရှေ့စံဘဝက ဤရတုကို အမေးပုစ္ဆာပြု၍ ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်၏။ ထိုရတု၏ မူလအမေးခံ ပုဂ္ဂိုလ်မှာ လေးစီးရှင်ကျော်စွာ ပင် ဖြစ်သည်။ လက်ဝဲနော်ရထာ စုဆောင်းသည့် စာဆိုတော်များ ရတုပေါင်းချုပ်တွင် '' ပင်းယ အမတ် စတုရင်္ဂဗလ မင်းကို မေးသည်။  ဟုလည်းကောင်း၊ ရတုအဆုံးတွင်လည်း  ပရမတ္ထ၌ လည်း နှလုံးသွင်းသော အလေ့ရှိသော အိမ်ရှေ့မင်းကို ကျွန်ုပ်မေး၍၊ '' ဟုလည်းကောင်း အမှတ်အသား ရှိပေသည်။
တစ်ဖန် ထိုရတုကို အဘယ့်ကြောင့် ပုဂံဆရာတော်က ဖြေကြားရသနည်းဟူမူ အိမ်ရှေ့ မင်းသား ကျော်စွာက ထပ်ဆင့်လျှောက်ထားသောကြောင့် ဖြေကြားရခြင်း ဖြစ်သည်။ ကျော်စွာ မင်းသားသည် အိမ်ရှေ့စံဘဝနှင့် ဟံသာဝတီမှ ပုဂံပြည်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့၏။ ထိုအခါက ဆရာတော်သျှင်နာဂိတမှာ ပုဂံမြို့ ရွှေစည်းခုံ ခြေတော်ရင်း၌ စာပေပို့ချနေခိုက် ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ ပို့ချနေစဉ် ရတုပိုဒ်စုံဖြင့် မေးမြန်း လျှောက်ထားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ရတုမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
(ပ) ရွှေဘဝါးတော်အောက်၊ ကျွန်၏လျောက်ဖြင့်၊ မလျှောက်ဝံ့ဝံ့၊ လျှောက်ဝံ့ဝံ့တည့်၊ ကြောက် ရွံ့လျက်ပင်၊ စက်ရွှေစင်ကို၊ ထိပ်ပြင်ပန်းနှယ်၊ ဆင်စံပယ်လျက်၊ နိကာယ်လုံးစုံ၊ ကျမ်းသုံးပုံ ဝယ်၊ အာဂုံညွတ်ညွတ်၊ ပရမတ်ကို၊ အထွတ်ဘုန်းခိုင်၊ သိမြင်နိုင်က၊ ကျော်လှိုင်ပေါက်ပြ၊ ကြည့်လကလျှင်၊ ဘဝသုံးမည်၊ လူနတ်ပြည်၌၊ မည်သည့်ကုသိုလ်၊ နှိုင်းဆိုမတန်၊ နိဗ္ဗာန်လက် လှမ်း၊ နန်းပွင့်ငြမ်းသည်၊ ၊ ရွှင်ဝမ်းမြောက်တော်မူစေသော။
(ဒု) မင်း၏တရား၊ ကျင့်ဆယ်ပါးနှင့်၊ မမှားအယူ၊ နတ်လူပူဇော်၊ မင်းရဲကျော်ဝယ်၊ ကျွန်တော် ရင်းစစ်၊ အဖြစ်ရှေးဦး၊ ပါခဲ့ဖူးသား၊ ကျေးဇူးလိုက်လှာ၊ မရဏာသန်၊ ဇောငါးတန်လျှင်၊ လွန်၍ ခုနစ်၊ အဖြစ်သဘော၊ မဇောလေကောင်း၊ ဇောလေကောင်းတည်း၊ အကြောင်းထွေငေါ်၊ တစ်နည်းသော်မူ၊ နိရော်အထွတ်၊ သမာပတ်ကို၊ လူနတ်ဗြဟ္မာ၊ ဝင်သောခါ၌၊ ချမ်းသာငြိမ်းမျှ၊ ခံစားကြသား၊ နေဝသညာ၊ နာသညာ(ယတန)နှောင်း၊ ရကောင်းဘဝင်၊ ဖိုလ်နှင့်ပင်တည့်၊ သို့စင်ဟူ၍၊ အယူမသိ၊ ဝိစိကိစ္ဆာ၊ စွန်းသင်္ကာကို၊ Óဏ်ဝါလင်းပြောင်၊ ထွတ်ဘုန်းခေါင် သည်၊ ၊ ပျောက်အောင် ဖျောက်တော်မူစေလော့။
(တ) နာမ်နှင့် ရုပ်ကို၊ ပေါင်းချုပြ်<ွကင်းမဲ့၊ သင်္ချာဖွဲ့သော်၊ တစ်ဆယ့်လေးကိစ္စ၊ ဆယ်ဌာနဖြင့်၊ ဒွါရခြောက်ထပ်၊ ခြောက်ရပ်အာရုံ၊ ခြောက်စုံဝိညာဉ်၊ ခြောက်စဉ်ဝိထိ၊ ဂတိငါးဖြာ၊ ရုပ်လေး မြွှာနှင့်၊ ခန္ဓာ အာယတနဓာတ်၊ ဥပါဒ် ဌီ ဘင်၊ ဘဝင်ဇောစိတ်၊ နိမိတ်မကွာ၊ တဒါရမ္မဏ၊ အရထိုထို၊ ပုဂ္ဂိုလ်အပြား၊ ဝါကရားနှင့်၊ ဘုရားမြတ်မွန်၊ နိဗ္ဗာန်ယူနီး၊ မြေကြီးမိုးပြင်၊ ကောင်း ကင်နှံ့သိ်၊ စုတိတော်စိတ်၊ အတိတ်နှင်နှင်၊ သုံးပါးတွင်၌၊ ဘယ်လျှင်အာရုံ၊ ပြုတုံသနည်း၊ ရိုက်ကြည်းကျော်ဟိုး၊ နန်းပွင့်မျိုးသည်၊ ၊ ဖြေရိုးကောက်တော်မူစေသော။ အထက်ပါ ရတုပိုဒ်စုံကို ဖတ်ရှုသောအခါ ဆိုလိုရင်း အမေးသုံးချက်တို့ကို ဤသို့ တွေ့ရှိရ၏။
၁။ မရဏာသန္နဇောသည် ငါးကြိမ်မှ လွန်၍ ခုနစ်ကြိမ် စောကောင်းသလော။ မစောကောင်း သလော။
၂။ နိရောဓသမာပတ်ကို လူ နတ် ဗြဟ္မာတို့ ဝင်စားကြသောအခါ အေးငြိမ်းချမ်းသာမှုကို ခံစားလျက် နေဝသညာ နာသညာယတနဇော နှစ်ကြိမ်စော၍ နိရောဓသမာပတ်သို့ ရောက်ကြသည့်နောက် သမာပတ်မှ ထသောအခါ ယခင်ချုပ်ခဲ့သော နေဝသညာ နာ သညာယတနဇောနောင်၌ ရကောင်းသည့် ဘဝင်စိတ်နှင့် ဖိုလ်စိတ်တို့သည် အကြိမ်မည်မျှ ဖြစ်သည်ကို ယုံမှား ပျောက်ပါစေလော့။
၃။ ထိုထိုစိတ်တို့ကို ရသော ပုဂ္ဂိုလ်သာမန် ၂၁၄-ယောက်တို့နှင့် မြတ်စွာဘုရားသခင်၏ နိဗ္ဗာန်ယူခါနီး၌ ဖြစ်သော စုတိတော်စိတ်သည် အတိတ်ကာလချည်းကိုသာ အာရုံပြုသ လော၊ ကံ ကမ္မနိမိတ် ဂတိနိမိတ်ဟူသော သုံးပါးနိမိတ်သုံးပါးတို့တွင် အဘယ်ကို အာရုံပြု ပါသနည်း။
ဆရာတော်သျှင်နာဂိတသည် အထက်ပါ ရတုပိုဒ်စုံကို ဖတ်ရှု၍ အထူထူးသော ကျမ်းဂန်တိုကို မကြည့်ရသေးသော်လည်း သင်ရိုးကျမ်းများတွင် ပါသည့်အတိ်ုင်း အလျင်အမြန်ပင် အောက်ပါ ရတုပိုဒ်စုံကို ရေးသား၍ ဖြေကြားလိုက်လေသည်။
(ပ) အထွေအထွေ၊ မေးတိုင်းဖြေအံ့၊ ပရမေဘုန်းခေါင်၊ ငါးမာရ်အောင်၏၊ များမြောင်သံကျော် နှုတ်နက်တော်ကို၊ ရေသော်အံ့ဖွယ်၊ မိုးထက်ကြယ်သို့၊ နိကာယ်ငါးအင်၊ အင်္ဂါကိုးတန်၊ ဓမ္မ ခန်ပေါင်း၊ ရှစ်သောင်းလေးထောင်၊ ကျမ်းကုန်အောင်ကို၊ များမြောင်စေ့ရေ၊ မတွေ့လေလည်း၊ ကြံထွေအစွမ်း၊ သင်ရိုးကျမ်းဖြင့်၊ စူးစမ်းဆင်ခြင်၊ Óဏ်ဝင်သောလျောက်၊ ပါဌ်ထောက်အာဂုံ၊ လာတုံမဖောက်၊ ဖြေရိုးကောက်အံ့၊ ထွက်မြောက်ဘဂဝါ၊ ရဟန္တာသာမန်၊ ဇောဟန်မပျက်၊ ခုနစ်ချက်တည့်၊ အသက်ဆုံးစွန်၊ နိဗ္ဗာန်ခန္ဓာ၊ ငြိမ်းသောခါ၌၊ အနိစ္စာ ဒုက္ခ၊ အနတ္တသဘော၊ အာရုံဇောဟု၊ စစ်ကြောကျမ်းဂန်၊ ပြရိုးညွှန်သည်၊ ၊ အမှန်မှတ်နေရာတမုံ့။
(ဒု) နိရောဓအထွတ်၊ သမာပတ်ကို၊ လူနတ်ဗြဟ္မာ၊ ကိုးရာလည်းထား၊ ဘုရားမြတ်စွာ၊ ဝင်သော ခါ၌၊ ချမ်းသာငြိမ်းမြ၊ နေဝသညာ၊ နာသညာနှောင်း၊ ရကောင်းသည်ကို၊ အမှန်ဆိုပိန့်၊ ဖိုလ် ကားတစ်ချက်၊ ဘဝင်တက်မူ၊ နှစ်ရက်ဖြင့်သာ၊ အာဝဇ္ဇနာတတ်ကောင်း၊ အကြောင်းဆိုသော် ဝသီဘော်ကြောင့်၊ မြတ်ကျော်ဘုရား၊ လျင်လျှားမဆိုင်း၊ ပိုင်းပိုင်းဖြတ်၍၊ မပြတ်ပစ္စဝေက္ခဏာ၊ သမာပတ္တိ၊ ဝိထိများစွာ၊ ဇောတိဖြာလျက်၊ Óဏ်ဝါလျှံဖိတ်၊ စိတ်ကိုဟူက၊ စိုးမိုးရ၍၊ ကာလ ကြာတင်၊ ဘဝင်ထွေထွေ၊ မကျပေတည်း၊ တစ်ထွေလျင်ပါ၊ ပစ္စေကာဗုဒ္ဓ ၊ သာဝကအား၊ ခြားတုံသုံးချက်၊ ဘဝင်ထက်မှ၊ တက်အံ့မနော၊ ဝိထိဇောသည်၊ ၊ သဘောမှန်ပေစွာတမုံ့။
(တ) အံ့ခြီးကြား၍၊ တရားသံဝေ၊ ရကုန်စေလော့၊ မြုတေထွန်းဝင်း၊ သုံးလူ့မင်းမူ၊ သံညင်း ဖြားယောင်း၊ တရားမောင်းဖြင့်၊ တစ်သောင်းစကြဝဠာ၊ တိုက်များမှာက၊ လာတုံလူနတ်၊ ပရိ သတ်ကို၊ ချေချွတ်ဆောင်ဆောင်၊ မဂ္ဂင်ဖောင်ဖြင့်၊ ရောက်အောင်နိဗ္ဗာန်၊ ပိုခဲ့ညွန်မှ၊ မလွန်ငါ သာ၊ အနိစ္စာကို၊ ကုဿိန္နာရုံ၊ အင်ကြင်းစုံ၌၊ ဝင်တုံများထွေ၊ ကုဋေထက်ဝန်း၊ သုံးသန်းခြောက် သိန်း၊ စက်မွေ့ကိန်းသော်၊ ရှုမိန်းသမာပတ်၊ ဝင်စမှတ်တည်း၊ လူနတ်ဗြဟ္မာ၊ အာကာမိုးပြင်၊ ကောင်းကင်မဆံ့၊ ပူဇော်အံ့လျက်၊ အလွှံ့ရံပတ်၊ တို့စောထွတ်လျှင်၊ မချွတ်နိဗ္ဗာ၊ ဝင်သောခါ ၌၊ အနိစ္စာ ဒုက္ခ၊ အနတ္တသာ၊ ဈာန်အင်္ဂါကို၊ ပစ္စဝေက္ခဏာသဘော၊ လျင်ငါးဇောမှ၊ တိတ် တောနောင်တွန်၊ မစ္စုမာရ်ကို၊ လွန်ခဲ့ကျော်ဘိ၊ စုတိတော်စိ်တ်၊ အတိတ်နှင်နှင်၊ သုံးပါးတွင်မူ၊ ထင်၏တစိ၊ ဂတိနိမိတ်၊ တိဟိတ်ပဋိသန္ဓေ၊ ယူနေသော့ခါ၊ တုသိတာမှ၊ ပဉ္စာလောကန၊ ကြည့်ပြီးမှလျှင်၊ ဘဝပြောင်းလာ၊ ဤကြောင်းချာကို၊ ပညာရှိထွေ၊ ကြံမိစေလော့၊ သန္ဓေဘ ဝင်၊ သုံးအင်စုတိ၊ တူဘိအာရုံ၊ ပြုတုံမချွတ်၊ ပရမတ်လည်း၊ ၊ ဟောမှတ်ဧကန်သာတမုံ့။
ဆရာတော်၏ ရတုသုံးပိုဒ်ကို လေ့လာလျှင် အမေးသုံးချက်ကို ခွဲခြားဖြေဆိုထားသော အဖြေသုံးချက်ကို တေ့ရပေမည်။
၁။ ရဟန္တာတို့သည် သာမန်အားဖြင့် ဘဝထွက်မြောက်သည့်အခါ ဇောဟန်ပန်မပျက် ခုနစ် ချက်ပင်တည်း။ ဤသို့ ပရိနိဗ္ဗာန် စံယူရာတွင် အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တဟူသော လက္ခဏာ ရေးသုံးပါးကို အာရုံစောကြောင်း ကျမ်းဂန်များတွင် ညွှန်ပြသည်။
၂။ လူနတ်ဗြဟ္မာနှင့် လူနတ်ဗြဟ္မာတို့၏ ကိုးကွယ်အားထားရာ ဖြစ်သော ဘုရားရှင်သည် နိရောဓသမာပတ်မှ ထသောအခါ ငြိမ်းချမ်းသာယာစွာ ခံစားလျက် နေဝသညာ နာသ ညာယတနဇောနောင် ရကောင်းသော စိတ်ကို အမှန်ဆိုရသော် ဖိုလ်စိတ် (အရဟတ္တဖိုလ် စိတ်) တစ်ကြိမ်ဖြစ်၏။ ထို့နောက် ဘဝင်တက်သောအခါ ဘဝင်နှစ်ကြိမ် ကျသည်။ ထို့ နောက် အာဝဇ္ဇန်းတက်၍ ပကတိ်အခြေသို့ ရောက်သည်။ အကြောင်းမှာ လေ့လာခြင်း ရှိသည်၏အဖြစ်၊ စွမ်းနိုင်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ဘုရားရှင်တို့သည် ဘဝင်အဖြစ်မြန်သည်။ အချိန်ကာလကြာအောင် ဘဝင်မပြတ် ကျမနေပေ။ ပစ္စေကဗုဒ္ဓနှင့် တပည့်သားသာဝက စသော အခြားပုဂ္ဂိုလ်တို့ကား နေဝသညာ နာသညာယတနဇောနောင် ဖိုလ်တစ်ကြိမ်ကျ သည်။ ထို့နောက် ဘဝင်တက်သောအခါ ဘဝင်သုံးကြိမ် ကျပြီးမှ ပကတိအခြေသို့ ရောက်၏။
၃။ ဘုရားရှင်တို့၏ စုတိတော်စိတ်သည် ဂတိနိမိတ် တစ်စိတ်ကိုပင် အာရုံပြုသည်။ ဤ၌ ဘုရားရှင်သည် တိဟိတ်ပဋိသန္ဓေ ယူသည့် အခါ တုသိတာနတ်ပြည်မှ ကြည့်ခြင်းကြီး ငါးပါးကို ကြည့်ပြီး ဘဝပြောင်းလာသည့်အကြောင်း အချုပ်ကို ပညာရှိတို့ အထွေအထူး ကြံမိသင့်သည်၊ အဘိဓမ္မာနိယာမ သဘောအရ ပဋိသန္ဓေစိတ်၊ ဘဝင်စိတ်၊ စုတိ်စိတ်တို့ သည် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး၏ တစ်ခုတည်းသော ဘဝ၌ အာရုံတူသည်သာ ဖြစ်သောကြောင့် ဘုရားရှင်၏ စုတိတော်စိတ်သည် ဂတိနိမိတ်ကိုပင် အာရုံပြုသည်ဟု ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ဖော်ပြပါ အဘိဓမ္မာ မေးခွန်းများ ဖြစ်သော ရတုပိုဒ်စုံများသည် မြန်မာစာပေသမိုင်း တွင် ရှေးဦးပေါ်ပေါက်လာသော ရတုလက်ရာများ ဖြစ်သည်။ ရှေးဦးခေတ် ရတုလက်ရာများ ဖြစ်သော်လည်း ဝေါဟာရအနုအလှတို့ဖြင့် သေသပ်စွာ ဖွဲ့ဆိုထားသောကြောင့် ကဗျာစာပေသမိုင်း တွင် ခန့်ထည်စွာ တည်ရှိနေလေသည်။
ကိုးကား
<References />
ဆက်လက်လေ့လာရန်
၁) သာသနာလင်္ကာရစာတမ်း၊ ၂) စာဆိုတော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိ၊ ၃) သဒ္ဒါငယ်နိသျ၊ ၃-စောင်တွဲ၊ ၄) စာပေ့တာဝန်၊ ၅) သာသနဗဟုဿုတပ္ပကာသနီကျမ်း၊ ၆) မြန်မာစာပေသမိုင်း၊ ၇) ကဗျာသာရတ္ထ သင်္ဂြိုဟ်၊ ၈ )စာဆိုတော်များ ရတုပေါင်းချုပ်၊ ၉) ကဝိလက္ခဏဒီပနီကျမ်း၊ ၁၀) ပိဋကတ်သမိုင်းစာတမ်း။
အညစ်ရွာ၊ အထူး
အညစ်ရွာ၊ အထူး
ကျွန်းပင်သာရွာ၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်
ကျွန်းပင်သာရွာ(Kyunpinthar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်၊ လယ်မီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၅၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လယ်မီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၈၃ ဦး၊ မ ၂၉၀၅ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၂၈၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးညှင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တံစဉ်ကုန်းရွာ၊ ရှော်ချောင်း
တံစဉ်ကုန်းရွာ၊ ရှော်ချောင်း
ထောက်ရှာကုန်းရွာ၊ ဘုံဒရိတ်
ထောက်ရှာကုန်းရွာ၊ ဘုံဒရိတ်
အိဆွတ်ခအိချိဘူတာ
အိဆွတ်ခအိချိဘူတာ  (五日市駅 အိဆွတ်ခအိချိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟီရိုရှီးမားမြို့၊ ဆအဲခိရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ထိပ်တန်း မင်းသား၊မင်းသမီး ၁၀ယောက်စာရင်း (မြန်မာ)
မြန်မာ ဈေးကွက် ဖွံ့ဖြိုးမှု သုတေသန အေဂျင်စီသည် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်း ရန်ကုန်၊ မန္တလေး၊ နေပြည်တော်၊ တောင်ကြီး စသောမြို့ကြီးများအပါအဝင် မြို့ပေါင်း (၁၃)မြို့မှ လူပေါင်း ၂သိန်းခွဲကျော်ကို ၂၀၁၀ခုနှစ်အတွက် အကြိုက်ဆုံး မင်းသားနှင့် မင်းသမီး ၁ယောက်စီ စစ်တန်းကောက်ယူခဲ့သည်။ မြို့ပြကျေးလက်အလိုက် ပရိသတ်ကြိုက်နှစ်သက်မှု၊ စိတ်ဝင်စားမှု၊ ကြော်ငြာအရေအတွက်၊ ပရိသတ်လက်ခံနိုင်မှုတို့အပေါ်အခြေခံ၍ ကောက်ယူခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ပရိတ်ကြိုက်နှစ်သက်မှု စာရင်းအတွက် စားသောက်ဆိုင်၊ လက်ဖက်ရည်ဆိုင်၊ ကာရာအိုကေဆိုင်များ အပါအဝင် ကျေးလက်များ၌ပါ လိုက်လံကောက်ယူခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ နာရီပေါင်း ၃၆၀၀၀ကျော် အသေးစိတ်လေ့လာမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ကြာအင်းရွာ၊ နောင်ကုန်း
ကြာအင်းရွာ(Kyarinn)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ နောင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၁၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နောင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၈၉၅ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၆၉၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြန်မာနိုင်ငံဘာသာပြန်စာပေအသင်း
မြန်မာနိုင်ငံဘာသာပြန်စာပေအသင်း ဆိုသည်မှာ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးကာလတွင် စစ်ဘေးစစ်ဒဏ်သင့်ခဲ့သည့် နိုင်ငံတော်အား ပြန်လည်ထူထောင်ရန် ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်း ဦးစီး၍ ရေးဆွဲခဲ့သော 'ဆိုရန်တိုဗီလာ စီမံကိန်း' အရ ပညာရေးအခန်းကဏ္ဍအား ပြန်လည်ထူထောင်ရန် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သော စာပေနှင့် ဗဟုသုတ စာအုပ်စာစောင်များ ရေးသားပြုစုရေးဆိုင်ရာ အသင်းဖြစ်သည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် အသင်းအား စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ်အစောပိုင်းတွင် ဂျပ်ဆင်ကောလိပ်ဝင်း အတွင်းရှိ အိမ်တစ်ဆောင်ကို အသင်းတိုက်အဖြစ် ယာယီ ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ဒုတိယ-စာတည်းမှူးချုပ် (၁)ဦး၊ စာတည်းမှူး (၂)ဦး၊ လက်ထောက် စာတည်းမှူး (၆)ဦး၊ ရေးသားပြုစုသူ (၂၄) ဦးတို့ဖြင့် ရေးသားပြုစုရေးနှင့် တည်းဖြတ်ရေး လုပ်ငန်းများကို စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၎င်း ၁၉၄၈ ခုနှစ် မေလတွင် ရန်ကုန်မြို့ ၊ ပြည်လမ်းပေါ်ရှိ (လက်ရှိ ဦးဥတ္တမလမ်းနှင့် ပြည်လမ်းဆုံ ဟံသာဝတီအဝိုင်းထောင့်) ဆိုရန်တိုဗီလာ အဆောက်အအုံသို့ အသင်းတိုက်ကို ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ပြီး "မြန်မာနိုင်ငံဘာသာပြန်စာပေအသင်း (စာပေဗိမာန်)" ဟူ၍ အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ "အမှောင်ခွင်း၍ အလင်းဆောင်အံ့" ဟူသော အသင်း၏ ဆောင်ပုဒ်ကိုလည်း သတ်မှတ်ခဲ့ကြလေသည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ် မေလတွင် အမှတ် ၅၂၉-၅၃၁၊ ကုန်သည်လမ်း၊ ရန်ကုန်မြို့ (လက်ရှိ စာပေဗိမာန် နေရာ) သို့ ထပ်မံပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ထို့နောက် တော်လှန်ရေးကောင်စီ အစိုးရလက်ထက် ၁၉၆၃ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံဘာသာပြန်စာပေအသင်း (စာပေဗိမာန်) အား ဖျက်သိမ်းကာ စာပေဗိမာန် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ ဟူသော အမည်ဖြင့် ပြန်ကြားရေးဌာနအောက်သို့ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် စာပေဗိမာန် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ် မတ်လတွင် စနစ်သစ် အုပ်ချုပ်ရေးအရ ဗဟိုပုံနှိပ်တိုက်နှင့် စာပေဗိမာန် တို့ကို စုပေါင်းပြီး ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ပုံနှိပ်ရေးနှင့် ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန လက်အောက်ခံ ဌာနခွဲတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။