cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဣန္ဒြိယဇာတ်
ပြည့်တန်ဆာတပ်စွမ်း ရသေ့စွဲလမ်း
အဉ္စနဂိရိတောင်၏အနီး၌ လူတို့ဖြင့် ရောပြွမ်းသောနိဂုံးရွာတစ်ခု ရှိ၏။ တောင်နှင့် နိဂုံး အကြား၌ လည်း မြစ်ကြီးရှိ၏။ ထိုမြစ်ကြီး၌ လူများစွာတို့သည် ကူးကုန်၏။ ပြည့်တန်ဆာမတို့လည်း ဝတ်စားတန်ဆာတို့ကို ဆင်ယင်ကြလျက် လာလာသမျှ ယောကျ်ားတို့ကို ဖြားယောင်းသွေးဆောင်၍ မြစ်ကမ်းနားမှာပင် နေကြကုန်၏။
ထိုအခါ နာရဒရသေ့သည် ပြည့်တန်ဆာမတစ်ယောက်၌ တပ်စွမ်းသော စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ ဈာန်ကို ကွယ်စေလျက် ကိလေသာ၏အလိုသို့ လိုက်လျက် ခြောက်ကပ်သောကိုယ်ရှိသည်ဖြစ်၍ အစာအာဟာရကိုပင် မသုံးဆောင်တော့ဘဲ ခုနစ်ရက်ပတ်လုံး ကျောင်းတွင်သာ အိပ်လျက်နေ၏။
မိတ်ဆွေကယ်မ တောမှကြွ
ကာလဒေဝီလ ရသေ့သည် အဘိညာဉ်ဖြင့် ဆင်ခြင်လတ်သော် ထိုအကြောင်းကိုသိ၍ နာရဒရသေ့ထံလာကာ လိုဏ်ဂူသို့ ဝင်၏။ နာရဒရသေ့သည် ကာလဒေဝီလရသေ့ကိုမြင်၍ “အရှင် … အဘယ်ကြောင့် လာသနည်း” ဟု မေး၏။ “အရှင် … အချမ်းသာသည်ကို ကုစားရန်လာ၏” ဟု ပြော၏။ “အရှင်သည် … မဟုတ်မမှန်သော စကားကို ဆို၏” ဟု မုသာဝါဒဖြင့် နှိပ်စက်၏။
ကာလဒေဝီလ ရသေ့သည် သာလိဿရ ရသေ့၊ မဏ္ဍိသာရ ရသေ့၊ ပဗ္ဗတရသေ့တို့ကို ပင့်ပြန်၏။ ထိုရသေ့ သုံးဦးတို့ကို လည်း မုသာဝါဒဖြင့် နှိပ်စက်ပြန်၏။
မိတ်ဆွေဆုံးမ တရားပြ
ထိုအခါ သရဘင်္ဂ ရသေ့ကြီးကို ပင့်ဆောင်ပြန်၏။ သရဘင်္ဂ ရသေ့သည် နာရဒရသေ့ကို ဣန္ဒြေတို့၏ အလိုသို့ လိုက်သည်ကိုသိ၍ -
“အို- နာရဒရသေ့ … ကိလေသာ၏ အစွမ်းဖြင့် ဣန္ဒြေတို့၏အလိုသို့ လိုက်မှားသောသူသည် နှစ်ပါးသော လူ့ပြည် နတ်ပြည်တို့ကို စွန့်၍ ငရဲစသည်တို့၌ ဖြစ်ရ၏၊ အသက်ရှည်စဉ် လည်း ခြောက်ကပ်ပိန်ချုံး၏” –
ဟု နာရဒရသေ့ကို ဆုံးမ၏။ ထိုအခါ နာရဒရသေ့သည် “ဆရာ … ကာမကို မှီဝဲခြင်း မည်သည်ကား ချမ်းသာ၏၊ ဤသို့သော ချမ်းသာကို ဆရာသည် အဘယ်ကိုရည်၍ ဆင်းရဲသည်ဟု ဆိုဘိသနည်း” ဟု လျှောက်ထားလေ၏။
တဏှာဖြစ်ပြော တရားဟော
“အို- နာရဒရသေ့ … သတ္တဝါတို့သည် ကာမချမ်းသာ၏ အဆုံး၌ ငရဲ စသော ဆင်းရဲသို့ ရောက်ရကုန်၏၊ သီလကို စောင့်ရှောက်သော ဆင်းရဲ၏အဆုံး၌ လူ့ပြည် နတ်ပြည် နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာသို့ ရောက်ရကုန်၏၊ သတ္တဝါ ဖြစ်သော သင်လည်း ဈာန်ချမ်းသာ၏ အဆုံး၌ ကာမချမ်းသာကို မှီ၍ ဖြစ်သော စိတ်ဆင်းရဲခြင်းသို့ ရောက်ရ၏၊ မြတ်သော ဈာန်ချမ်းသာကို အလိုရှိဦးလော့” –
ဟု ဆုံးမပြန်၏။ နာရဒရသေ့သည် ဆရာ၏ဆင်းရဲကား သည်းခံနိုင်ခဲ၏၊ အကျွန်ုပ် သည်းမခံနိုင်ဟု လျှောက်ထားပြန်၏။
တဏှာစွန့်မှ ချမ်းသာရ
ထိုအခါ သရဘင်္ဂ ရသေ့သည် ကိလေသာ၏ အလိုသို့ လိုက်ခြင်းသည် ဆုတ်ယုတ်၏။ စွန့်ခြင်းသည် ဆင်းရဲအပေါင်းမှ လွန်မြောက်၏ဟု ပြောလို၍ -
“အို- နာရဒရသေ့ … ဆင်းရဲ ဖြစ်လာသောအခါ ၌ ထိုဆင်းရဲကို သည်းခံလျက် ဆင်းရဲ၏အလိုသို့ မလိုက်သော ပညာရှိသည် ဆင်းရဲ၏အဆုံးဖြစ်သော ယောဂ ဟူသော ချမ်းသာကို ကောင်းစွာရနိုင်၏” –
ဟု ဆုံးမပြန်၏။ နာရဒရသေ့သည် “ဆရာ … ကာမချမ်းသာကား မြတ်သော ချမ်းသာ ဖြစ်၏၊ ထိုချမ်းသာကို အကျွန်ုပ် မစွန့်နိုင်ပါ” ဟု လျှောက်ထားပြန်၏။ ထိုအခါ သရဘင်္ဂရသေ့သည် -
“အို- နာရဒရသေ့ … ဝတ္ထုကာမတို့ကို တောင့်တသဖြင့် တရားမှ ရွေ့လျောခြင်းငှာ မထိုက်၊ အကျိုးမဲ့ဖြစ်သဖြင့် တရားမှ ရွေ့လျောခြင်းငှာ မထိုက်၊ ဤမည်သော အကျိုး ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု အကျိုးကို လိုချင်ခြင်း အကြောင်းကြောင့်လည်း တရားမှ ရွေ့လျောခြင်းငှာ မထိုက်၊ ဖြစ်ပြီးသောဈာန်ကို ဖျက်ဆီး၍ တရားမှ ရွေ့လျောခြင်းငှာ မထိုက်” –
ဟု သရဘင်္ဂ ဆရာသည် လေးဂါထာတို့ဖြင့် ဆုံးမပြီး၍ -
ဆင်းရဲချမ်းသာ သည်းခံရာ
ကာလဒေဝီလ ရသေ့သည် ကိလေသာကိုမှီ၍ ငိုကြွေးဆင်းရဲခြင်းကို တားမြစ်လိုသဖြင့် -
“အို- နာရဒရသေ့ … အိမ်ရှင်တို့၏ မပျင်းမရိ လိမ္မာခြင်းသည် ကောင်း၏၊ တရားစောင့်သော ရသေ့ ရဟန်းတို့နှင့် ဝေဖန် သုံးဆောင်ခြင်းသည် ကောင်း၏၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာ ရသောအခါ မပေါ်လွင် မရွှင်လန်းခြင်းသည် ကောင်း၏၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာ ပျက်စီးသောအခါ ၌ လည်း မဆင်းရဲ မပင်ပန်းခြင်းသည် ကောင်း၏” –
ဟု နာရဒရသေ့ကို ဆုံးမပြန်၏။ ထိုနောက် သရဘင်္ဂဆရာသည် နာရဒရသေ့ကိုခေါ်၍ “အို- နာရဒရသေ့ … ရှေးဦးစွာ ပြုလုပ်ထားရမည့် လုပ်ငန်းကိစ္စကို ပြုလုပ်မထားသောသူသည် တောသို့ဝင်ကာ လုလင်ကဲ့သို့ စိုးရိမ်ပူဆွေး ငိုကြွေးရ၏” ဟု ပြောဆိုပြီးလျှင် အတိတ်ကို ဆောင်ပြန်၏။
လုလင်ယောကျ်ား သားသတ်စား
လွန်လေပြီးသောအခါ ကာသိနိဂုံးဝယ် ကုဏ္ဏားလုလင်တစ်ယောက် ရှိသတတ်။ အဆင်းလှ၏။ ဆင်ပြောင်အားကဲ့သို့ အားနှင့် ပြည့်စုံ၏။ ထိုလုလင်သည် လယ်လုပ်ခြင်းစသော အမှုကို ပြုလုပ်ကာ မိဘကို လုပ်ကျွေးသဖြင့် အကျိုးရှိအံ့နည်း၊ သားမယားကို လုပ်ကျွေးသဖြင့် အကျိုးရှိအံ့နည်း၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှုကို ပြုသဖြင့် လုပ်ကျွေးသဖြင့် အကျိုးရှိအံ့နည်း၊ ငါသည် တောသို့ဝင်ကာ သားတို့ကို သတ်၍ စားလျက် မိမိကိုယ်ကိုသာ မွေးမြူအံ့ဟု ကြံစည်ပြီးလျှင် လက်နက်ငါးပါးကို ယူဆောင်လျက် တောသို့ဝင်ကာ သားတို့ကို သတ်၍ မီးကျီးတွင်ကပ်၍ စားသောက်လျက် အသက်မွေးလေ၏။
အကုကျိုးပြစ် ပြိတ္တာဖြစ်
တစ်နေ့သ၌ ငါကား အခါခပ်သိမ်း အားနှင့် ပြည့်စုံနေမည် မဟုတ်၊ အားနည်းသောအခါ စားဖို့ဟု အထူးထူးသော သားတို့ကို တောင်ကွန်ရက်သို့ သွင်းလျက် တံခါးဖွဲ့ကာ လှောင်၍ ထားပြီးလျှင် လိုရာသားကို ပစ်၍ စားလေ၏။ နောက်အခါ သားတို့ကို သတ်သော အကုသိုလ်ကံသည် အထွတ်အထိပ်သို့ရောက်၍ မျက်မှောက်မှာပင် အကျိုးပေးလေ၏။ လက် ခြေတို့သည် ထိုထိုဤဤ ရွေ့လျားရန် မတတ်နိုင်ကုန်။ တစ်စုံတစ်ခုသော ခဲဖွယ်ဘောဇဉ် သောက်ရေကို မမြင်။ ကိုယ်အလုံးသည် ညှိုးနွမ်းလျက် လူပြိတ္တာဖြစ်လေ၏။ နွေအခါ တစ်ကိုယ်လုံး မြေကြီးကဲ့သို့ အက်ကွဲ၏။ အရေတို့လည်း စုတ်ပြတ်ကုန်၏။ ကြီးစွာသော ဆင်းရဲကို ခံရ၏။
မင်းနှင့်တွေ့ကာ လူပြိတ္တာ
တစ်နေ့သ၌ သိဝိမင်းကြီးသည် တောသို့ဝင်ကာ သမင်သားကို မီးကျီဖြင့်ကင်၍ စားမည်ဟု ကြံစည်လျက် တိုင်းပြည်ကို အမတ်တို့အား အပ်နှင်းခဲ့၍ တောသို့ဝင်ကာ လူပြိတ္တာနှင့် တွေ့လေ၏။ ကြောက်၍ ထွီထွီဟု တံတွေးထွေး၏။ မင်းကြီးသည် ထိုလူပြိတ္တာအား “အမောင် … အဘယ်သူနည်း” ဟု မေး၏။ “အရှင် … အကျွန်ုပ်ကား လူပြိတ္တာဖြစ်ပါ၏၊ သမင်သားကို သတ်၍ စားသဖြင့် ဤကဲ့သို့ ဒိဋ္ဌဓမ္မ အကျိုးခံစားရပါ၏၊ အရှင်လည်း အဘယ်သူနည်း” ဟု ပြန်၍ မေး၏။ “အမောင် … ငါကား သိဝိမင်း ဖြစ်၏” ဟု ပြောသောအခါ “အရှင် … မင်းဖြစ်ပါလျက် အဘယ်ကြောင့် ဤအရပ်သို့ လာသနည်း” ဟု မေး၏။ “အမောင် … သမင်သားကို စားလို၍ လာသည်” ဟု ပြောသောအခါ “အရှင် … အကျွန်ုပ်လည်း သမင်သားကို စာလို၍ လာသောကြောင့် ဤကဲ့သို့ လူပြိတ္တာ ဖြစ်ရသည်” ဟု အကြောင်းစုံကို ပြောဆိုလေ၏။
အကုသိုလ်ကံများ မင်းလျှောက်ထား
ထိုနောက် တစ်ဖန် မိမိ၏ ပြုခဲ့သော ကုသိုလ်ကံအကျိုး ခံစားရပုံကို လျှောက်ထားလို၍ -
“အရှင် သိဝိမင်းကြီး … အကျွန်ုပ် ကဲ့သို့သော သူသည် ရန်သူလက်၌ ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်သကဲ့သို့ ရောက်ရ၏။ အသက်မွေးခြင်းအမှု၊ အတတ်ပညာ၊ အလိမ္မာဉာဏ်၊ အကျင့်သီလ နူးညံ့သော အဆွေ ခင်ပွန်း ဟူသော စည်းစိမ်ကို ရစေတတ်သော သဘောတို့ကို စွန့်ပယ်၍ မိမိ ပြုလုပ်အပ်သော မကောင်းမှုကံဖြင့် အသပြာ တစ်ထောင်မှ ရှုံးသောသူကဲ့သို့ အဆွေခင်ပွန်း မရှိ၊ မှီခိုအားထားရာ မရှိဘဲ လူပြိတ္တာ ဖြစ်ရ၏၊ အကျွန်ုပ်သည် မြတ်သောအကျင့်ကို ဖယ်ကြဉ်ကာ လူပြိတ္တာ ဖြစ်ရသော အခြင်းအရာဖြင့် ချမ်းသာကို အလိုရှိသော သတ္တဝါတို့ကို ဆင်းရဲစေသောကြောင့် ယခုလို ဆင်းရဲအစုကို ရောက်ရ၏၊ မီးကျီးဖြင့် ပတ်ပတ်လည် ခြံရံသကဲ့သို့ ပူလောင်နေသဖြင့် ချမ်းသာကို မရခဲ့ပါ” –
ဖား ကလေးများ
ဖား ကလေးများ ( 개구리소년 , Gaegurisonyeon) မှာ ၁၉၉၁ မတ်လ ၂၆ တွင် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ ဒေဂူး၌ ပျောက်ဆုံးသွားသော ကောင်လေး ၅ ဦး ပါဝင်သည့် အဖွဲ့ဖြစ်သည်။
ဣန္ဒြိယဇာတ်
အကုသိုလ်ကံများ မင်းလျှောက်ထား
ဟု မင်းကြီးအား ပြောဆိုပြီးလျှင် -
ဖား ကလေးများ
အသက် ၉ နှစ် မှ ၁၃ နှစ် အရွယ်ရှိ အူချိုလ်-ဝန်း ၊ ဂျို ဟို-ယွန်း၊ ဂင်မ်ယောင်-ဂယူ ၊ ပါ့ခ်ချန်-အင်း နှင့် ဂင်မ် ဂျုံဆစ်ခ်တို့မှာ အများပြည်သူ အားလပ်ရက်တွင် ဒေဂူးမြို့ အနောက်ဘက်ဆင်ခြေဖုံးအရပ်၌ ဖားရှာရန် ထွက်သွားရာမှ ပျောက်ဆုံးသွားခဲ့ကြသည်။ ဖား ကလေးများမှာ တောင်ကိုရီးယား၌ အာရုံစိုက်မှု ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်ရရှိခဲ့ပြီး မီဒီယာများ၌ ရုတ်ရုတ်သဲသဲ ဖြစ်စေခဲ့သည်။ သမ္မတရိုထေဝူးက ရဲတပ်ဖွဲ့နှင့်စစ်တပ်များအား လူပျောက်ရှာရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။
ဣန္ဒြိယဇာတ်
မင်းကိုတောင်းပန် ကသိုလ်ပြုရန်
အရှင်မင်းကြီး အကျွန်ုပ်၏ အဖြစ်ကို ကြည့်ရှုပါလော့၊ မကောင်းမှုကို မပြုပါလင့်၊ တိုင်းပြည်သို့ပြန်၍ ဒါန သီလ စသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုတို့ကို ပြုပါလော့ ဟု တောင်းပန်လေ၏။ မင်းကြီးလည်း လူပြိတ္တာ ပြောသော စကားကို ကြားရ၍ တိုင်းပြည်သို့ ပြန်ပြီးလျှင် ကုသိုလ်ကောင်းမှုတို့ကို ပြုလျက် သေသည်၏ အခြားမဲ့၌ နတ်ပြည်သို့ လားရ၏။
ဖား ကလေးများ
ဖားရိုက်သည့်နေရာ အနီးတွင် ဖား-ကလေးများ၏ ရုပ်အလောင်းများအား ၂၀၀၂ စက်တင်ဘာ ၂၆ တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး အချို့မှာ တုံးသောလက်နက်ဖြင့် အရိုက်ခံရသည့် ဒဏ်ရာများ ရှိသည်။ ဖား ကလေးများနှင့် ပတ်သက်သည့် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုမှာ ရေရေရာရာမရှိဘဲ ၎င်းတို့သေဆုံးမှုနှင့်ပတ်သက်သည့် ယူဆချက်များစွာ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ မတ်လမှ စတင်ကာ တရားစွဲဆိုပိုင်ခွင့် (statute of limitations) သက်တမ်းကုန်ဆုံးသွားသော်လည်း အမှုမှာ မဖြေရှင်းနိုင်ဘဲ ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။
ဣန္ဒြိယဇာတ်
မင်းကိုတောင်းပန် ကသိုလ်ပြုရန်
ဤသို့လျှင် သရဘင်္ဂဆရာသည် အတိတ်ဝတ္ထုကိုဆောင်ကာ ဆုံးမသဖြင့် နာရဒရရသေ့သည် သံဝေဂရ၍ ပျောက်ပြီးသောဈာန်ကို တစ်ဖန်ပြန်ရအောင် အားထုတ်လေ၏။ သရဘင်္ဂဆရာလည်း နာရဒရရသေ့အား နေမြဲလိုဏ်ဂူ၌ မနေစေဘဲ မိမိနေရာသို့ ခေါ်၍ သွားလေ၏။
ဖား ကလေးများ
သားကောင်များ
ကောင်လေးများမှာ အသက် ၉ နှစ်နှင့် ၁၃ နှစ် အရွယ်များဖြစ်ကြသည်။
ဣန္ဒြိယဇာတ်
မင်းကိုတောင်းပန် ကသိုလ်ပြုရန်
ဤဒေသနာတော်ကိုဆောင်၍ သစ္စာကို ပြသည်၏ အဆုံး၌ ငြီးငွေ့သော ရဟန်းသည် သောတာပတ္တိဖိုလ်၌ တည်လေ၏။
ဖား ကလေးများ
သားကောင်များ
ကလေး ၅ ဦးလုံးမှာ ဒါဆောင်းခရိုင် ဒေဂူးမှ ဖြစ်ကာ မူလတန်းကျောင်းတခုတည်း၌ပင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ၆ ဦးမြောက်ကလေး အသက် (၁၀) နှစ် အရွယ်ရှိ ဂင်မ်ထေယောင်းကမူ နံနက်စာလွတ်သွားသည့်အတွက် အိမ်ပြန်ထမင်းစားရန် အဖွဲ့နှင့် လမ်းခွဲပြန်လာခဲ့သည်။
ဣန္ဒြိယဇာတ်
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ဖား ကလေးများ
ပျောက်ဆုံးမှုအနေအထား
တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၌ ၁၉၉၁ ဒေသတွင်းရွေးကောက်ပွဲများ ပြုလုပ်ရန် ၁၉၉၁ မတ် ၂၆ ကို အများပြည်သူအားလပ်ရက်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားရာ ဒေဂူးမြို့အနောက်ဘက်ဆင်ခြေဖုံးရှိ ဒါဆောင်းဝါရုံးတောင် စမ်းချောင်းတွင် ဖားရှာပြီး အချိန်ဖြုန်းရန် ကောင်လေးများက ဆုံးဖြတ်ထားကြသည်။ ကောင်လေးများ အိမ်သို့ ပြန်မလာကြတော့သဖြင့် လူပျောက်တိုင်ရာ ၎င်းတို့၏ အဖြစ်သနစ်ကြောင့် တနိုင်ငံလုံးအုံးအုံးကြွက်ကြွက်ဖြစ်ခဲ့သည်။ သမ္မတ ရိုထေဝူးက ကောင်လေးများအား ရှာဖွေရန် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် နှင့် စစ်တပ်သား ၃ သိန်းကို စေလွှတ်ပြီး ရှာဖွေမှုကို ရုပ်မြင်သံကြားမှ တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်သည်။ ဝါရုံးတောင်အား အကြိမ် ၅၀၀ ကျော်ရှာဖွေခဲ့သည်။
ဣန္ဒြိယဇာတ်
ဇာတ်ပေါင်း
• ထိုအခါ နာရဒရသေ့သည် - ယခုအခါ ငြီးငွေ့သော ရဟန်း။
• ပြည့်တန်ဆာမသည် - မယားဟောင်း။
ဖား ကလေးများ
နောက်ဆက်တွဲ
၂၀၀၆ ၌ statute of limitations ကုန်ဆုံးရာ လူသတ်မှုအတွက် မည်သူတဦးတယောက်ကိုမျှ တာဝန်ရှိသူများက စွဲဆိုနိုင်တော့မည် မဟုတ်ပေ။ အဖြေပေးနိုင်ရန် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများအား ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေမည်ဟု ရဲတပ်ဖွဲ့က ပြောကြားသည်။
ဣန္ဒြိယဇာတ်
ဇာတ်ပေါင်း
• သာလိဿရရသေ့သည် - သာရိပုတ္တရာ။
ဖား ကလေးများ
ပေါ်ပြူလာယဉ်ကျေးမှု
ဖား ကလေးများ ဖြစ်ရပ်ကို ရုပ်ရှင်ကား (၂) အဖြစ်အသက်သွင်းခဲ့သည်။ ဖား ကလေးများပြန်လာပါ ((၁၉၉၂) နှင့် ကလေးများ (၂၀၁၁)။ ဤအမှုအားရည်ညွှန်းသီဆိုသည် တေးသီချင်းများစွာလည်း ရှိခဲ့သည်။
ဣန္ဒြိယဇာတ်
ဇာတ်ပေါင်း
• မဏ္ဍိဿရရသေ့သည် - ကဿပ။
• ပဗ္ဗတရသေ့သည် - အနုရုဒ္ဓါ။
• သရဘင်္ဂရသေ့သည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ဣန္ဒြေလိုလိုက်၊ ငရဲဆိုက်၊ လူ၌ ဆင်းရဲရာ။
(၂) ချမ်းသာဆုံးလည်း၊ ဆင်းရဲမြဲ၊ ဆင်းရဲဆုံးချမ်းသာ။
(၃) အိမ်နေဟူဘိ၊ မပျင်းရိ၊ ကောင်း၏ထုံးအလာ။
(၄) တရားကျင့်ခြင်း၊ ဝေဖန်လျှင်း၊ သုံးခြင်းကောင်းသည်သာ။
(၅) ဥစ္စာရလျှင် ၊ မပျော်ရွှင်၊ လူတွင်ကောင်းသည်သာ။
(၆) ဥစ္စာပျက်လည်း၊ ဝမ်းမနည်း၊ တစ်နည်းကောင်းသည်သာ။
ဣန္ဒြေိယဇာတ် ပြီး၏။
ညောင်ပင်ကုန်းရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
ညောင်ပင်ကုန်းရွာ (Nyaungpinkone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ မကျီးစုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၉၂၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မကျီးစုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၁၄ ဦး၊ မ ၅၆၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၈၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နတ်တလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖလန်ကျင်းရွာ၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်
ဖလန်ကျင်းရွာ (Hpalankyin)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်၊ ဖလန်ကျင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၄၆၆၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖလန်ကျင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၆၁ ဦး၊ မ ၁၀၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၇၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မှိုသုံးနှစ်၊ မျှစ်သုံးလ
မှိုသုံးနှစ်၊ မျှစ်သုံးလ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
မီးဖွားပြီးနောက် မှိုကို သုံးနှစ်၊ မျှစ်ကို သုံးလ ရှောင်အပ်သည်။
မက်ဒေါ်နယ်
မက် ဒေါ်နယ် သည် အမေရိကန် အမြန်ရစာရောင်းချသည့် ကုမ္ပဏီ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၁၉၄၀ ခုနှစ်တွင် ကာလီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၊ ဆန် ဘမ်နာဒီနို ရှိ ရစ်ချတ် နှင့် မောရစ် မက်ဒေါ်နယ် ညီအစ်ကိုတို့ ဖွင့်သည့် စားသောက်ဆိုင်မှ စတင်သည်။ ထို့နောက် အသားညှပ်ပေါင်မုန့်ဆိုင် အဖြစ် အမည်ပြောင်းသည်။ နောင်သော် လုပ်ငန်းပွားနိုင်သည့် ကုမ္ပဏီအဖြစ်သို့ ပြောင်းလိုက်သည်။ ရွှေရောင်အမိုးခုံး တံဆိပ်ကို ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် အရီဇိုးနားပြည်နယ်၊ ဖီးနစ်မြို့တွင် စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် စီးပွားရေးသမား ရေး ခရော့ က လုပ်ငန်းပွားကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ဝင်လုပ်သည်။ လုပ်ငန်း၏ အလားအလာကိုမြင်သော ရေး က လုပ်ငန်းတွဲကို မက် ဒေါ်နယ် ညီအစ်ကိုထံမှ ဝယ်ယူလိုက်သည်။ မူလရုံးချုပ်မှာ အီလီနွိုက်ပြည်နယ်၊ ဘရွစ် မြို့၌ ထားရာမှ ၂၀၁၈ အစောပိုင်းတွင် နိုင်ငံတကာရုံးချုပ်အဖြစ် ချီကာဂိုသို့ ပြောင်းရွှေ့လိုက်သည်။
အမြတ်အစွန်းများအရ မက် ဒေါ်နယ် သည် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး စားသောက်ဆိုင်တွဲ ဖြစ်လျက်ရှိသည်။ နိုင်ငံပေါင်း တစ်ရာကျော်တွင် ဝယ်ယူသူ (၆၉) သန်းကျော်အား ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက် ရှိသည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်ထုတ် စာရင်းအရ ဆိုင်ခွဲပေါင်း (၃၆ ၉၀၀) ခန့် ရှိသည်။ မက် ဒေါ်နယ် အား အသားညှပ်ပေါင်မုန့်ဖြင့် လူသိများသော်လည်း ဒိန်ခဲညှပ်ပေါင်မုန့်၊ ကြက်သားဖြင့်လုပ်သည့် အစာများ၊ အာလူးကြော်၊ နံနက်စာများ၊ အချိုရည်များ၊ နို့စပ်ဖျော်ရည်များ၊ ပေါင်မုန့်လိပ်နှင့် အချိုတည်းစရာများကိုလည်း ရောင်းချသည်။ မုန့်စာရင်းပါ အစားအစာများရှိ အဆီနှင့် အချိုများမှုကြောင့် စားသုံးသူများ၏ ဝေဖန်မှု ခံရပြီးနောက် အသုပ်၊ ငါး၊ ဖျော်ရည်ပျစ် နှင့် သစ်သီးများကိုပါ တွဲဖက်ရောင်းချနေပြီ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ပြန်သည့် ဘီဘီစီ ပြန်တမ်းအရ ဝေါမတ် နောက်တွင် ဒုတိယမြောက် ဝန်ထမ်းအင်အား အများဆုံးလုပ်ငန်း ဖြစ်ပြီး ဝန်ထမ်းပေါင်း (၁.၉) သန်း ရှိသည်။ အဆိုပါအရေအတွက်မှ (၁.၅) သန်းမှာ လုပ်ငန်းပွားများတွင် လုပ်ကိုင်နေကြသည်။
မှတ်တစ်ချက်ကောင်း တစ်သောင်းတန်
မှတ်တစ်ချက်ကောင်း တစ်သောင်းတန် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ကျောက်စိမ်းတုံးအရိုင်းကို မှတ် ခေါ် ကျောက်ဖြင့် တိုက်၍ ပြချက်ဖော်ပြီး အရောင်တင်ရာတွင် ပြချက်ကောင်းရပါက ဈေးကောင်းရသည်။
နမ့်တီးရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်
နမ့်တီးရွာ (Namtee)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ လားရှိုးမြို့နယ်၊ ဆိုင်းလိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၁၇၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆိုင်းလိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၇၃ ဦး၊ မ ၃၅၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၂၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လားရှိုးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မှန်တာပြော သစ္စာ
မှန်တာပြော သစ္စာ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ဟုတ်မှတ်သော စကားကို ပြောဆိုခြင်းသည် သစ္စာဆိုသည် မည်၏။
ညောင်ပင်ကိုင်းရွာ၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်
ညောင်ပင်ကိုင်းရွာ (Nyaungpinkaing)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်၊ ညောင်ပင်သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၉၇၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်ပင်သာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၇၄ ဦး၊ မ ၁၄၁၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေတာရှည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သံချောင်းရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်
သံချောင်းရွာ (Thanchaung)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ ဆင်စိန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၆၃၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆင်စိန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၄၈ ဦး၊ မ ၂၃၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၄၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပင်းကွေရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
ပင်းကွေရွာ (Pinkway)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်၊ ဝမ်ခုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၅၉၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ခုတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၉၂ ဦး၊ မ ၁၆၄၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၃၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းခတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောက်ဖြူရွာမရွာ၊ နမ့်ဆန်မြို့နယ်
ကျောက်ဖြူရွာမရွာ (Kyaukhpyuywarma)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ပလောင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နမ့်ဆန်မြို့နယ်၊ ကျောက်ဖြူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၆၁၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်ဖြူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၃၃ ဦး၊ မ ၁၂၀၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်ဆန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကန်ချနဘူရီခရိုင်
ကန်ချနဘူရီခရိုင် ( กาญจนบุรี    မွန်ဍုင်ဝင်္က ) ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အနောက်ဘက် ပြည်နယ်များ တွင်အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ အိမ်နီးချင်းပြည်နယ်မြောက်ဘက်မှ တာ့ခ်၊ ဦးထိုင်းထာနီ၊ စုဖန်းဘူရီ၊ နခွန်းပထုံ နှင့် လှဘူရီ တို့ဖြစ်သည်။ အနောက်ဘက်တွင် ကရင်ပြည်နယ်၊ မွန်ပြည်နယ် နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ တနင်္သာရီတိုင်း တို့နှင့်နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေသည်။
ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားများအား ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှုသမိုင်းနှင့် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်တံတားပေါ်ရှိ ကွိုင်မြစ်ပေါ်မှ ဆွဲဆောင်ခဲ့သည်။ မူလက  ခွဲ  ဟုစာလုံးပေါင်းထားသော်လည်း ခရီးသွားများမျှော်လင့်ထားသည့်အတိုင်း  ကွိုင်  သို့တရားဝင်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
ပြင်စည်ရွာ၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နွားထိုးကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကန်ချနဘူရီခရိုင်
ပထဝီဝင်
ဗုံးတီစီစဉ်ထားလျှင်အရေးပါမှုအတွက်အမြတ်ရန်မျှော်လင့်သောနိုင်ငံဖြတ်ကျော်နယ်စပ်အမှတ်ဖြစ်သည် ထားဝယ် ဆိပ်ကမ်းကိုရေနက် စီမံကိန်းအားလမ်းမကြီးနှင့်အကြားမီးရထားလမ်းနှင့်အတူရှေ့ဆက်သွား ဘန်ကောက် နှင့်ဆိပ်ကမ်း။
အမျိုးသားဥယျာဉ် များစွာပြည်နယ်၏ တနင်္သာရီတောင်တန်းများ ဖြစ်သော အေလဝမ်၊ စိုင်းယွတ်၊ ခေါင်လန်၊ ထုံဖာပွန်၊ ခေစီနခရင်၊ နှင့် ချလိန်ရက်လ်တနကော်ဆင် တွင်အမျိုးသားဥယျာဉ်များရှိသည်။ အဆိုပါ ထူးယိုင်းနရယ်စွန်ဘေးမဲ့တော သည့်အပေါ်ဖြစ်ပါတယ် ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အအမွေအနှစ် စာရင်း။
သမိုင်း
ကန်ချနဘူရီတွင်တွေ့ရှိသောရှေးဟောင်းသုတေသနရုပ်ကြွင်းများသည် ၄ ရာစုမှစတင်ခဲ့ပြီးထိုအချိန်ကပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများနှင့်ကုန်သွယ်မှုရှိခဲ့သည်။ ကန်ချနဘူရီရှိ ခမာ သမိုင်းလွှမ်းမိုးမှုနှင့်ပတ်သက်၍ အနည်းငယ်မျှသာသိရှိသော်လည်းနိုင်ငံ၏အကျော်ကြားဆုံးခမာဆိုဒ်များဖြစ်သော ရာစပ်စင်မြို့ သည်၎င်းတို့နေထိုင်မှုကိုသက်သေထူသည်။ left|thumb| လီယိုရောလ်လင်းမှအင်ဂျင်နီယာလီယိုရောလ်လင်း၏ ကွိုင်မြစ်ကိုတံတား တည်ဆောက်ရန် ၁၉၄၃ မှပုံကြမ်း ဘုရင် ဖလက်ရန်လ် မတိုင်မီကကန်ချနဘူရီခရိုင်နှင့်ပတ်သက်၍ သမိုင်းကြောင်းအရမှတ်တမ်းတင်ထားခြင်းမရှိသော်လည်းသမိုင်းပညာရှင်အချို့ကဖလက်နခွန်းစီးအယုဒီယာ ကာလအတွင်းဤဒေသသည်မြန်မာနိုင်ငံမှကျူးကျော်သည့်လမ်းကြောင်းပေါ်တွင်တည်ရှိပြီးမဟာဗျူဟာအရအရေးပါသည်ဟုယုံကြည်ကြသည်။   ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် ဖနွန်းထိုးခရိုင် တွင်လူ့နှင့်ဆင်အရိုးစုများနှင့်ဓားများကိုတွေ့ခဲ့ရပြီးထိုနေရာတွင်ဘုရားသရဖူမင်းသားနှင့်အများအားဖြင့်တာဝန်ခန့်အပ်ထားသော ဘုရင်နရေဆွန် စစ်ပွဲနေရာပင်ဖြစ်နိုင်သည်ဟုထင်မြင်မှုများဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အနီးရှိ စုဖန်းဘူရီ ခရိုင်ရှိဒွန်စေတီ ခရိုင်။ right|thumb| ကွိုင်ကျော်တံတား ကွိုင် မြစ် နိုင်ငံခြားသားအများစုသည်ကန်ချနဘူရီ၏ မီးရထားလမ်း နှင့်ပတ်သက်သည့်မကြာသေးမီကသမိုင်းကိုအဓိကထားသိကြသည်။ ၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံကိုဂျပန်သိမ်းပိုက်စဉ်က မဟာမိတ်အင်အားကြီးနိုင်ငံများနှင့်အာရှအလုပ်သမားများအားထိုင်းမြန်မာမီးရထားလမ်းဖောက်ရန်ဂျပန်ကအမိန့်ပေးခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင်လူ ၁၀၀၀၀၀ ကျော် မဟာမိတ်အင်အား ၁၆၀၀၀ နှင့်ဒေသတွင်းအာရှလုပ်သား ၉၀,၀၀၀သည်ဆိုးဝါးသောလုပ်ငန်းခွင်အခြေအနေများမှသေဆုံးခဲ့သည်။ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2016)">ကိုးကားရန်လိုအပ်သည်  ]
သင်္ကေတများ
အဆိုပါ ပြည်နယ်၏တံဆိပ်ခတ် သုံးခုပြသထားတယ် စေတီပုထိုး အပေါ် တနင်္သာရီ တောင်တန်း။ သူတို့က“ ဘုရားသုံးဆူ ” ဟုခေါ်သည့်မြန်မာနိုင်ငံ တောင်တန်းလမ်း ကိုနာမည်ပေးကြသည်။
ခရိုင်ပန်းကတော့ ညဥ့်နက်တဲ့ စံပယ်ပန်းကန်နိကာဖြစ်တယ်။ ပြည်နယ်သစ်ပင်သည် မာလမာန်မူ့၊ ဟောမယ်လင်ထိုမယ်သွန်စံ ဖြစ်သည်။
စီရင်စုကြွေးကြော်ချက်မှာရှေးဟောင်းအသိုင်းအဝိုင်းပြည်နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဘုရားသုံးဆူဖြတ်လမ်း၊ ကျောက်မျက်ရတနာ၊ ကေဝါမြစ်၊ သတ္တုနှင့်ရေတံခွန်များဖြစ်သည်။
အုပ်ချုပ်ရေးဌာနခွဲများ
thumb| ၁၃ ခရိုင်၏မြေပုံ
ပြည်နယ်အစိုးရ
ကန်ချနဘူရီ ၁၃ ခရိုင်သို့ကွဲပြား ခရိုင်။ အဆိုပါခရိုင်နောက်ထပ် ၉၈ခရိုင်ခွဲသို့ခွဲခြားထားတယ် နယ် နှင့် ၈၈၇ ကျေးရွာပေါင်း ( ရွာ )
ကံကုန်းရွာ၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်
ကံကုန်းရွာ (Kankone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်၊ ဖီလေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၂၁၉ ဖြစ်သည်။
ကန်ချနဘူရီခရိုင်
ဒေသန္တရအစိုးရ
၂၀၁၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၆ ရက်အထိ ပြည်နယ်အတွင်းရှိ ကန်ချနဘူရီပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ တွန်အ့ဘောရီဘွန်းနှင့်စည်ပင်သာယာ ထဲ့စပန် ဒေသ ၄၉ ခုရှိသည်။ ကန်ချနဘူရီနှင့်ထလေဖလက်ထမ်းတို့တွင်မြို့ မြူနီစီပယ် အဆင့်အတန်းရှိသည်။ နောက်ထပ် ၄၇   ခရိုင်မြူနီစီပယ်  စည်ပင်သာယာမဟုတ်သည့်ဒေသများအား SAO နမ့်ခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးပန်းခြံ ခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ ၇၂ ခုကအုပ်ချုပ်သည်။
ကံကုန်းရွာ၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝန်းသိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကန်ချနဘူရီခရိုင်
သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး
ကန်ချနဘူရီအဓိကဘူတာရုံမှာ ကန်ချနဘူရီ မီးရထားဘူတာ ဖြစ်သည်။
သတ္တုတွင်း
၁၉၁၈ တွင်ဘိုဖလွိုင်အနီးရှိ နီလာ အင်တုံသိုက်များကိုရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ နှင့် ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များကနီလာအဓိကအရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်။
ကန်ချနပူရီခရိုင်ဆိုဒ်ဖြစ်ပါတယ် စရစ်လ်တီစရစ်လ်အဘိဓာန် အကြီးအကျယ်အဆိုပါခဲအာရုံစူးစိုက်မှုကုမ္ပဏီအလေ့အထများအားဖြင့်ညစ်ညူးနေတဲ့ရေလမ်းကုမ္ပဏီအား ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင်ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာပျက်စီးမှုများကိုရှင်းလင်းရန်ထိုင်းတရားရုံးကအမိန့်ပေးခဲ့သည်။ ယနေ့အထိ ၂၀၁၉တရားရုံးကသန့်ရှင်းရေးကိုရပ်တန့်ပြီးထိရောက်မှုမရှိဟုအမိန့်ပေးခဲ့သည်။
ခရီးသွားလုပ်ငန်း
ကန်ချနဘူရီမြင်ကွင်းအများစုသည်ဒုတိယကမ္ဘာစစ်နှင့်တိုက်ရိုက်သက်ဆိုင်သည်။ မြန်မာ မီးရထားလမ်း နှင့်သမိုင်းကိုကောင်းစွာမိတ်ဆက်ပေးသော ထိုင်း မြန်မာမီးရထားစင်တာ မှလွဲ၍ ပြတိုက်များသည်ဖုန်ထူပြီးယေဘုယျအားဖြင့်မထိုက်တန်ပါစစ်သင်္ချိုင်း ၂ ခုလည်းရှိသည်။ အများစုမှာ ကန်ချနာဘူရီစစ်သချိုင်း ဖြစ်သည်။
အမျိုးသားဥယျာဉ်များ
right|thumb| အေလဝမ်ရေတံခွန်
right|thumb| ထုံဖာပွန်အမျိုးသားဥယျာဉ်
လူ့အောင်မြင်မှုညွှန်းကိန်း ၂၀၁၇
၂၀၀၃ ခုနှစ်မှစ၍ ထိုင်းနိုင်ငံရှိကုလသမဂ္ဂဖွံ့ဖြိုးမှုအစီအစဉ် (UNDP) သည်လူသားဖွံ့ဖြိုးမှု ညွှန်းကိန်း (ထိုင်း)ကိုအသုံးပြု၍ လူ့ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဆိုင်ရာတိုးတက်မှုများကိုဒေသအဆင့်တွင်ခြေရာခံခဲ့သည်။ အမျိုးသားစီးပွားရေးနှင့်လူမှုဖွံ့ဖြိုးရေးဘုတ်အဖွဲ့ (NESDB) ၂၀၁၇ ကတည်းကဒီတာဝန်လွှဲပြောင်းယူထားပါတယ်
မှတ်စုများ
ထိုင်းအစိုးရမှအစီရင်ခံစာများအချက်အလက်များသည်မူပိုင်ခွင့်မပြုနိုင်ပါ (ပြည်သူ့ဒိုမိန်း) မူပိုင်အက်ဥပဒေ ၂၅၃၇ ၁၉၉၄၊ အပိုင်း ၇။
ပြင်ပလင့်များ
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ နယ်မြေအပိုင်းအခြားများ
ကံကလေးရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ကံကလေးရွာ (Kankalay)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ကံကလေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၀၈၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကံကလေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၂၈ ဦး၊ မ ၁၈၄၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၇၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒူရှန်ဘဲမြို့
ဒူရှန်ဘဲမြို့(Душанбе, ; ပါရှားဘာသာစကားအရ တနင်္လာနေ့ဟု အဓိပ္ပာယ်ရ  , Душанбе)သည် တာဂျစ်ကစ္စတန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးမြို့နှင့် မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ဤသို့ အမည်နာမခေါ်ဆိုကြခြင်းမှာ တနင်္လာနေ့အား ဈေးနေ့အဖြစ် စည်ကားလေ့ရှိသော ရွာကလေးမှ တဖြည်းဖြည်း ကြီးမားလာခဲ့သော မြို့ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်အရောက်တွင်တော့ ဒူရှန်ဘဲမြို့၌ လူဦးရေ ၈၀၂,၇၀၀ ဦး ရှိ၍နေပြီ ဖြစ်သည်။
သမိုင်းတွင် ရွာငယ်လေးတစ်ရွာ ဖြစ်ခဲ့သော ဒူရှန်ဘဲသည် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ တာဂျစ် ဆိုဗီယက် ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ မြို့တော်အဖြစ် ၁၉၂၄ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်၍လာခဲ့သည်။ ၁၉၂၉ ခုနှစ်မတိုင်မီအထိ ရုရှားဘာသာဖြင့် ဂျူရှမ်ဘဲ(Дюшамбе, Dyushambe)ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ပြီး ၁၉၂၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၁ ခုနှစ်အထိ ဂျိုးဇတ် စတာလင်အား အစွဲပြု၍ စတာလင်နာဘတ်မြို့(Сталинобод, Stalinobod)ဟု သုံးနှုန်းခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
သမိုင်းကြောင်း
ဒူရှန်ဘဲမြို့သည် ဗာဇော့မြစ်နှင့် ကာဖာနီဟွန်းမြစ်ဆုံရာတွင် တည်ရှိပြီး တာဂျစ်ကစ္စတန်နိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသတွင် ဘီစီ ၅ ရာစုမှ ရှေးဟောင်းသုတေသန အကြွင်းအကျန်များကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော်လည်း ဒူရှန်ဘဲသည် ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းအထိ ရွာငယ်လေးတစ်ခုမျှသာဖြစ်သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။
တနင်္လာနေ့တွင် ဈေးနေ့အဖြစ် ပြုလုပ်ရာ လမ်းဆုံတွင် တည်ရှိသောကြောင့် ဒူရှန်ဘဲဈေးဟု ခေါ်ဆိုပြီး ၎င်းမှာ ပါရှန်းဘာသာစကား တနင်္လာနေ့ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော ဒူရှန်ဘဲမှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်ရာ တိုက်ရိုက်ပြန်ဆိုမည်ဆိုပါက စနေနေ့ပြီးနောက်(shambe) ဒုတိယနေ့(du)ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ရွာတွင် အိမ်ထောင်စု ၅၀၀ ကျော်နှင့် လူဦးရေ ၈၀၀၀ ကျော်ရှိသည်။
၁၈၂၆ ခုနှစ်တွင် မြို့အား ဒူရှန်ဘဲ ကုဂန်းဟုတ်ခေါ်ပြီး ရုရှားအသံထွက်ဖြင့်ဆိုလျှင် ဂျုရှမ်ဘဲဟုခေါ်သည်။ ပထမဆုံးအချိန် မြေပုံတွင် ဖော်ပြခဲ့သည်မှာ ၁၈၇၅ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပြီး ထိုအချိန်တွင် မြို့သည် ဗာဇော့မြစ်၏ လက်ဝဲဘက်ကမ်းရှိ မတ်စောက်သော ကမ်းပါးပေါ်တွင် တည်ရှိသော ခံတပ်မြို့ဖြစ်ကာ နေထိုင်သူ ၁၀.၀၀၀ ခန့်ရှိသည်။
ရာသီဥတု
ဒူရှန်ဘဲမြို့တွင် မြေထဲပင်လယ်ရာသီဥတု(ကော့(ခ်)ပန်: Csa) ရှိပြီး ပြင်ထန်သော ကုန်တွင်းပိုင်းရာသီဥတု(continental climate) (ကော့(ခ်)ပန်: Dsa) က လွှမ်းမိုးမှုရှိသည်။ နွေရာသီတွင် ပူပြင်းခြောက်သွေ့၍ ဆောင်းရာသီ၌ အေးစိမ့်၍နေသော်လည်း အေးလွန်းသော ရာသီဥတုတော့ မဟုတ်ပေ။ အခြားသော ဗဟိုအာရှရှိ မြို့တော်များထက် စိုထိုင်းမှု ပိုသော ရာသီဥတုရှိပြီး ဆောင်းတွင်းနှင့် နွေဦးတွင် ဝန်းရံထားသော တောင်ကြားများမှ တိုက်ခတ်လာသော စိုစွတ်သော လေအေးများကြောင့် နှစ်စဉ် မိုးရေချိန် 500 mm ကျော်ရှိသည်။ တောင်များပတ်လည် ကာရံထားမှုကြောင့် ဆိုက်ဘေးရီးယားမှ တိုက်ခတ်လာသော အလွန်အေးမြသော လေအေးများဒဏ်မှ ကာကွယ်ထားသကဲ့သို့ ဖြစ်ရာ ဆောင်းတွင်းတွင် မြောက်ဖျားလောက်တော့ အအေးမပိုချေ။ အထူးသဖြင့် ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် အအေးပိုလာခဲ့ပြီး အပူချိန်သည် -22 °C ထိ ထိုးကျ၍ သွားခဲ့သည်။
စီးပွားရေးနှင့် အခြေခံအဆောက်အဦ
တာဂျစ်အဲယား(Tajik Air)၏ ရုံးချုပ်သည် ဒူရှန်ဘဲမြို့ရှိ ဒူရှန်ဘဲ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်တွင် တည်ရှိသည်။ ဆိုမန်အဲယား(Somon Air)သည်လည်း ဒူရှန်ဘဲမြို့တွင်ပင် ၎င်း၏ ရုံးချုပ်ကို ထားရှိသည်။
သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး
ဒူရှန်ဘဲ ထရော်လီဘတ်စကားစနစ်သည် မြို့တော်အတွင်း အများပြည်သူဆိုင်ရာ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ဘတ်စကားများအဖြစ် အသုံးပြုလျက်ရှိပြီး မီသရိုစနစ်တည်ဆောင်ခြင်းကို ၂၀၂၅ တွင် စတင်မည်ဖြစ်သည်။ မော်တော်ကားများသည် နိုင်ငံ၏ အဓိကသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစနစ် ဖြစ်၍နေပါသည်။ ဥဇဘက်ကစ္စတန်နိုင်ငံနယ်စပ်မျဉ်းနှင့် ၅၀ ကီလိုမီတာခန်ကွာဝေးပြီး ကားလမ်းများသည် ဥဇဘက်မြို့ဖြစ်သော ဒီနော့ဗ်မြို့(Denov)နှင့် ဆက်သွယ်၍ထားသည်။ ကားလမ်းများသည် မြောက်ဘက်တွင် Sughd Region နှင့်ဆက်သွယ်ထားပြီး ၎င်းမှ ဥဇဘက်ကစ္စတန်နှင့် ကာဂျစ္စတန်နိုင်ငံတို့အား ဆက်သွယ်ပေးထားသည်။ တောင်ဘက်သို့ သွားသော ကားလမ်းများသည် ၁၅၀ ကီလိုမီတာကွာဝေးသော bridge at Panji Poyon တံတားမှတဆင့် အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံတို့နှင့် ဆက်သွယ်ပေးထားသည်။.
ပညာရေး
ဒူရှန်ဘဲမြို့တွင် တည်ရှိသော ပညာရေးဆိုင်ရာ ဝန်ဆောင်မှုများမှာ-
အမွှာမြို့နှင့် ညီအစ်မမြို့များ
ဒူရှန်ဘဲမြို့သည် အမွှာမြို့နှင့် ညီအစ်မမြို့များအဖြစ် -
ပြင်ပလင့်များ
ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်ရှိ မြို့တော်များ ကဏ္ဍ:တာဂျစ်ကစ္စတန်နိုင်ငံ
ထင်း
ထင်းသည် လောင်စာအဖြစ် အသုံးပြုစုစောင်းထားသည့် သစ်ထွက်ပစ္စည်းဖြစ်သည်။ အကိုင်းနှင့်အတုံးများကို ထင်းအဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။ ထင်းများတွင် အစိုနှင့် အခြောက်နှစ်မျိုးရှိသည်။ ၎င်းကို အမာနှင့် အပျော့ဟူ၍ ပုံမှန်အားဖြင့် နှစ်မျိုးနှစ်စားခွဲခြားထားသည်။
ထင်းသည် ပြန်လည်ကာ အသုံးပြုနိုင်သည့် ပစ္စည်းဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း လောင်စာအတွက် လိုအပ်ချက်သည် မြင့်မားလာသည့်အတွက်ကြောင့် ထင်းကို ပြန်လည်ကာ အသုံးပြုနိုင်ရန် စီစဉ်လာကြသည်။ သစ်ထုတ်လုပ်ငန်းတိုးတက်လာမှုနှင့် ကိရိယာပစ္စည်းများ အဆင့်မြင့်လာမှုသည် ဒေသ၏ သစ်သားထုတ်လုပ်မှုကို တိုးတက်လာစေသည်။
ထင်းထုတ်လုပ်ခြင်း
ထင်းများကို ထုပ်လုပ်ခြင်းနှင့် စုဆောင်းခြင်းသည် ဒေသနှင့် ယဉ်ကျေးမှုကိုမူတည်ကာ ပုံစံ ကွဲပြားမှု ရှိသည်။ အချို့နေရာများတွင် ထင်းထုတ်လုပ်ရန်အတွက် နေရာများကို တိတိကျကျ သတ်မှတ်ထားကြသည်။ အခြားသော နေရာတို့တွင် စိုက်ပျိုးမြေအဖြစ် ပြုလုပ်ရန်အတွက် ထိုမြေတွင် ရှိနေသည့် သစ်ပင်များကို ထင်းအဖြစ် ထုတ်လုပ်သည်လည်း ရှိသည်။ ထင်းထုတ်လုပ်ရာတွင် အုပ်စုလိုက်သော်လည်းကောင်း၊ မိသားစုအလိုက်သော်လည်းကောင်း၊ အခြားသော အမျိုးမျိုးသော ပုံစံများဖြင့် ထုတ်လုပ်ကြသည်။ ထင်းထုတ်လုပ်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် ပစ္စည်းနှင့် နည်းလမ်းများမှာမူ ကွဲပြားကြသည်။
ဩစတြေးလျ
ဩစတြေးလျနိုင်ငံတွင် များသောအားဖြင့် များပြားစွာ ပေါက်ရောက်ရှင်သန်နေကြသည့် ထင်ရူးပင်များကို ထင်းအဖြစ် ထုတ်လုပ်ကြသည်။ ခြောက်သွေ့ကာ အောက်သို့ ပြုတ်ကျနေသည် ကိုင်းများကို ခြများသည် စားလိုက်ကြပြီး ဆွေးမြေ့ပျက်စီးသွားကြသည်။
ပြင်ဆင်ခြင်း
ကမ္ဘာ့နေရာအများစုတွင် ထင်းကို ခုတ်လှဲပြီးနောက် သယ်ယူရန်အတွက် ပြင်ဆင်ကြသည်။ ထို့နောက်တွင် လောင်စာအဖြစ်အသုံးပြုနိုင်ရန် ပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်မည့် နေရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းကြရသည်။ ထင်းမှ မီးသွေးပြုလုပ်ခြင်းကိုမူ ထင်းခုတ်လှဲသည့် နေရာတွင်ပင် ပြုလုပ်နိုင်သည်။
များသောအားဖြင့် ယနေ့ခေတ်ထင်းထုတ်လုပ်ရာတွင် ထင်းခွဲခြင်းကို ပြုလုပ်ကြသည်။ ထိုသို့ ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် မြန်မြန်ဆန်ဆန် ခြောက်သွေ့စေနိုင်သည်။ ယနေ့ခတ်တွင် ခွဲသည့်စက်များကို အသုံးပြုလာကြသည်။
အတိုင်းအတာ
ထင်းကို ထင်းပုံ၏ ထုထည်ကို ကြည့်ကာ တိုင်းတာကြသည်။ အသုံးပြုကြသည့် ယူနစ်မှာလည်း ကမ္ဘာတစ်ဝန်း အမျိုးမျိုး အပြောင်းအလဲရှိနိုင်သည်။ ထင်းကို တိုင်းတာရာတွင် ခန့်မှန်းခြေဖြင့် စဉ်းစားကာ တိုင်းတာကြသည်။
Yangon Bus Service
Yangon Bus Service (အတိုကောက် YBS) သည် ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏စီးပွားရေး မြို့တော်ဖြစ်သော ရန်ကုန်မြို့အတွက် အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည့် ဘတ်စ်ကားဖြင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ကွန်ယက်စနစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းစနစ်အား Yangon Region Transport Authority (YRTA) ဟုခေါ်သော ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အများပြည်သူ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ကြီးကြပ်မှုအာဏာပိုင်အဖွဲ့မှ တာဝန်ယူ ကွပ်ကဲကြီးကြပ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
အဆိုပါ မ.ထ.သ ဘတ်စ်ကားစနစ်အား စစ်ဆေးပြုပြင်ခဲ့ရသည့် အကြောင်းရင်းများစွာထဲမှ တစ်ခုမှာ ဘတ်စ်ကားယာဉ်မောင်းသူများသည် ဘတ်စ်ကားကုမ္ပဏီများ၏ မူလစည်းကမ်းချက်များကို ဆန့်ကျင်၍ ခရီးသည်များ၏ဘေးကင်းလုံခြုံမှုကို လျစ်လျူရှုပြီး ၎င်းတို့၏ယာဉ်လိုင်းများထဲမှ လမ်းကြောင်းတူအခြားသောဘတ်စ်ကားများထက် ခရီးသည်များများရရှိကာ အကျိုးအမြတ်များများ ရရှိစေရန် အန္တရာယ်ကြီးစွာ အပြိုင်အဆိုင် ယှဉ်ပြိုင်မောင်းနှင်ကြသည့်အတွက် တိုင်ကြားစာများ များပြားလာခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ယာဉ်အကူလုပ်သား (အရပ်အခေါ် စပါယ်ယာ) များကိုလည်း ၎င်းတို့၏ ဆိုးသွမ်းလှသော သဘောထား၊ ပြုမူလုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် ခရီးစဉ်လမ်းကြောင်းအတွက် ကျသင့်သည်ထက် ယာဉ်စီးခများ ပိုမိုကောက်ခံခြင်းများကြောင့် ဝေဖန်မှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။
အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်၏ အဖွဲ့ဝင်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ် ဦးဖြိုးမင်းသိန်းသည် အများပြည်သူအတွက် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးဆိုင်ရာပြဿနာကို မီးမောင်းထိုးပြသကာ အသွင်ပြောင်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်မှု
ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဘတ်စ်ကားသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကွန်ယက်စနစ်အား အသွင်ကူးပြောင်းရေးမပြုလုပ်မီ ရန်ကုန်မြို့၏ ဘတ်စ်ကားကွန်ယက်စနစ်တိုးတက်လာစေရန် အသေးစားပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများအား ရှေ့ပြေးအနေဖြင့် ပြုလုပ်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ ထိုအထဲတွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အများပြည်သူဘတ်စ်ကားသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကုမ္ပဏီ (Yangon Bus Public Company Ltd.) မှ တာဝန်ယူကြီးကြပ်ကွပ်ကဲရသော ရန်ကုန်မြို့၏ ပထမဆုံးသော Bus Rapid Transit (BRT) စနစ်ကို ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် စတင်အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းသည်လည်း တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်ခဲ့သည်။ BRT စနစ်သည် ရန်ကုန်မြို့ရှိ များစွာသော ယာဉ်လမ်းကြောင်းများထဲမှ ယာဉ်လမ်းကြောင်းနှစ်ခုအတွက်သာ ပြေးဆွဲနေခဲ့သော်လည်း ယာဉ်စီးခကောက်ခံရာတွင် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပထမဆုံးသော ကဒ်စနစ် (အီလက်ထရောနစ် ငွေပေးချေမှုစနစ်) ကို ကျင့်သုံးခဲ့ခြင်းနှင့် ဘတ်စ်ကားများအားလုံးတွင် လေအေးပေးစက်များ တပ်ဆင်ထားရှိမှုကြောင့် ခရီးသွားပြည်သူများအကြား ရေပန်းစားလာခဲ့ပြီး အထိုက်အလျောက် အောင်မြင်မှု ရရှိခဲ့သည်။
အဆိုပါဘတ်စ်ကားကွန်ယက်စနစ်သစ် (YBS) တွင် ယခင်က မြို့တွင်းပြေးဆွဲနေသည့် ယာဉ်လိုင်းပေါင်း ၃၀၀ ကျော်အား ယာဉ်လိုင်း 100 ကျော်အထိသာ လျှော့ချထားသည်ကိုလည်း တွေ့မြင်ရမည်ဖြစ်သည်။
ဝေဖန်ခံရမှု
ယင်း ဘတ်စ်ကား စနစ်သစ်သည် ပြည်သူလူထုနှင့် လုံလောက်စွာ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးမှု မရှိခြင်း၊ ကြာရှည်စွာ စောင့်ဆိုင်းရခြင်း၊ ခရီးသွား ပြည်သူများအား ဝန်ဆောင်ပေးမှု ညံ့ဖျင်းခြင်းနှင့် မဆင်မခြင် ယာဉ်မောင်းများတို့ကြောင့် ဝေဖန်ခံနေရသည်။ ရန်ကုန် ဘတ်စ်ကား ဝန်ဆောင်မှုကို ပွင့်လင်း မြင်သာစွာ ပြန်လည် သုံးသပ်ရန် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များက ၇ ဧပြီ ၂၀၁၇ တွင် တောင်းဆိုခဲ့သည်။
ကိုးကား
YPS Facebook page
တဏ္ဍုလနာဠိဇာတ်
ဧကကနိပါတ် - အပဏ္ဏကဝဂ် -၅ - တဏ္ဍုလနာဠိဇာတ်။ ။ တံစိုးစား၍ မြင်းငါးရာ အဖိုးကို ဆန်တစ်ကွမ်းစားဖြတ်သဖြင့် လူအများ ကဲ့ရဲ့သော ရာဖြတ်မိုက် အကြောင်း။
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု
လူ နတ်တို့ ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိပြည် ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မလ္လာမင်းသားဖြစ်သော ဒဗ္ဗမထေရ်သည် သံဃာတော်တို့အား စာရေးတံချ၍ဆွမ်းညွှန်းမြဲ ဖြစ်သည်။ နံနက်စောစောတွင် ဆွမ်းညွှန်းလတ်သော် လာဠုဒါယီ မထေရ်သည်ဆွမ်းညံ့သောအခါ မကျေမနပ်ဖြစ်ခါ “ ဒဗ္ဗသာ ဆွမ်းညွှန်းတတ်သလော၊ ငါတို့ မညွှန်းတတ်သလော”ဟု ပြောဆိုကာ အမြဲ အနှောင့်အယှက် ပြုလေ့ရှိ၏။
အပြစ်ရှာဖွေလာဠုဒါမထေရ်
ပဉ္စင်းငယ်တို့သည်လည်းကောင်း၊ သာမဏေတို့သည် လည်းကောင်း မကျေမနပ်ဖြစ်ကာ “ငါ့ရှင် လာဠုဒါယီ ... သင်စာရေးတံချ၍ ဆွမ်းညွှန်းရဟန်း လုပ်နေလျှင် တရားသဖြင့် မဖြစ်နိုင်၊ ဒါယကာတို့အကြည်ညိုပျက်ကာ သံဃာအား လာဘ်လာဘမှ ဆုတ်ယုတ်မည်၊ စာရေးတံ အလုပ်၌ သင် မကျွမ်းကျင်၊စားရေးတံချရာသို့ မလာနှင့် သွားလေ” ဟု နှင်ထုတ်ကြသဖြင့် ကြီးစွာ အုတ်အုတ်ကျက်ကျက်ဖြစ်လေ၏။
ရာဖြတ်အမတ်လောင်းတော်မြတ်
လွန်လေပြီးသောအခါကာသိတိုင်း ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော်ဘုရားအလောင်းသည်ထိုမင်း၏ ရာဖြတ်အမတ် ဖြစ်လေ၏။ ဆင်၊ မြင်း၊ ကျွဲ၊ နွား စသည်တို့ကို လည်းကောင်း၊ရွှေ၊ ငွေ၊ ကျောက်၊ သံ၊ ပတ္တမြား စသည်တို့ကို လည်းကောင်း အဖိုးဖြတ်ရ၏။ဥစ္စာရှင်တို့အား ဥစ္စာနှင့် လျော်သော အဖိုးကို ပေးစေလျက် တရားသဖြင့် ဖြတ်လေ့ရှိ၏။
လောဘဖောက်ပြန်မင်းအကြံ
မင်းကြီးသည် လောဘရမ္မက်ကြီး၍တရားသဖြင့် အဖိုးဖြတ်ခြင်းကို မနှစ်သက်၊ အဖိုး အနည်းငယ်သာပေး၍ မတရားလိုချင်၏။သို့အတွက် “ငါသည် ဤရာဖြတ်အမတ်ကို ဆက်လက်၍ ထားလျှင် လက်ရှိ ပစ္စည်းဥစ္စားများ မကြာမီကုန်တော့မည်၊ ၎င်းအမတ်ကို ရာထူးချကာ တစ်ယောက်သူကို ခန့်အံ့” ဟု ကြံစည်လျက် လေသာပြတင်းကိုဖွင့်၍ ကြည့်စဉ် မင်းရင်ပြင်တွင် လျှပ်ပေါ်လော်လည် မတည်ကြည်ဘဲ မိုက်မဲသောလူတစ်ယောက်ကိုမြင်၍ ခေါ်စေပြီးလျှင် မိမိ ပစ္စည်းဥစ္စာကို စောင့်ရှောက်လိုသည့်အတွက်အဖိုးဖြတ်ရန် ရာဖြတ်အမတ် ခန့်ထားလေ၏။
လူမိုက်တစ်ယောက်ရာဖြတ်မြှောက်
ထိုနေ့မှစ၍ ရာဖြတ်လိမ္မာသည်ရာထူးမှကျကာ ရာဖြတ်မိုက်သာလျှင် ရောက်လာသမျှ ပစ္စည်းဥစ္စာတို့ကို အဖိုးဖြတ်ရ၏။ မင်း၏မျက်နှာကို လည်းကောင်း၊ လာဘ်လာဘ၏ မျက်နှာကို လည်းကောင်း ကြည့်ကာ မတန်မရာယုတ်လျော့လွန်းသော အဖိုးကိုထား၍ ဖြတ်၏။ ဖြတ်တိုင်း၊ ဖြတ်တိုင်းလည်း ရာထူးရှိသူအဟုတ်အမှန် အတည်ဖြစ်ရ၏။ ဖြတ်သမျှ အဖိုးနှင့် ကျေနပ်ကြရ၏။
မြင်းငါးရာအဖိုးထား တစ်ကွမ်းစား
တစ်နေ့သ၌ ဥတ္တရပထတိုင်းမှမြင်းကုန်သည်တစ်ယောက်သည် မြင်းငါးရာတို့ကို ယူဆောင်ကာ ဗာရာဏသီပြည်သို့ လာလေ၏။ မင်းကြီးလည်း ရာဖြတ်အမတ်ကြီးကို ခေါ်စေ၍မြင်းငါးရာတို့ကို အဖိုးဖြတ်စေ၏။ ရာဖြတ်အမတ်လည်း မြင်းငါးရာကို ဆန်တစ်ကွမ်းစားတန်သည်ဟုအဖိုးဖြတ်လေ၏။ မင်းကြီးလည်း ရာဖြတ်အမတ် ဖြတ်သည့်အတိုင်း မြင်းကုန်သည်အားဆန်တစ်ကွမ်းစား မြင်းဖိုးပေး၍ မြင်းငါးရာကို ယူစေပြီးလျှင် မြင်းတင်းကုတ်တွင်ထားစေ၏။
မြင်းကုန်သည်လည်းကြံရာမရသဖြင့် တည့်မတ်၍ ပညာရှိသော ရာဖြတ်အမတ်ဟောင်း အိမ်သို့ သွားကာ အကြောင်းစုံပြောကြားလေ၏။ ရာဖြတ်အမတ်ဟောင်းလည်း “အဆွေ ... ရာဖြတ်မိုက်ကို ကျေနပ်လောက်အောင်တံစိုးလက်ဆောင်ပေး၍ မင်းကြီးထံဝယ် ဆန်တစ်ကွမ်းစားကို အဖိုးဖြတ်ခိုင်းရမည်” ဟုအကြံဉာဏ်ပေးလေ၏။ မြင်းကုန်သည်လည်း ရာဖြတ်မိုက်ထံသွား၍ ကျေနပ်လောက်အောင်တံစိုးလက်ဆောင် ပေးကာ “အရှင် ... မြင်းငါးရာ အဖိုးကား တန်တစ်ကွမ်းစား တန်ကြောင်းကိုသိရပါပြီ၊ ဆန်တစ်ကွမ်းစားမှာ မည်မျှ အဖိုးတန်ကြောင်းကို သိရပါပြီ၊ဆန်တစ်ကွမ်းစားမှာ မည်မျှ အဖိုးတန်ကြောင်းကို မင်းကြီး ထံဝယ် အဖိုးဖြတ်ပေးပါ” ဟုမှာထားကာ မင်းကြီးထံသို့ ခေါ်၍ အတူတကွ သွားကြ၏။
လာဘ်ကိုစားကာရာဖြတ်ရာ
မင်းကြီးထံ အစုံအညီရောက်သောအခါ မြင်းကုန်သည်သည် “အရှင်မင်းကြီး ... ကျွန်ုပ်၏ မြင်းငါးရာမှာဆန်တစ်ကွမ်းစား တန်ကြောင်း ရာဖြတ်မင်း ဖြတ်သဖြင့် သိရပါပြီ၊ ဆန်တစ်ကွမ်းစားမှာမည်မျှ အဖိုးတန်ကြောင်းကို ရာဖြတ်မင်းကို အဖြတ်ခိုင်းတော်မူပါ” ဟု လျှောက်တင်လေ၏။မင်းကြီးလည်း ရာဖြတ်အမတ်ကို “အမတ်ကြီး ... ဆန်တစ်ကွမ်းစားမှာ အဖိုးမည်မျှထိုက်တန်သနည်း” ဟု မေးလေလျှင် ရာဖြတ်အမတ်က “အရှင်မင်းကြီး ... ဆန်တစ်ကွမ်းစားမှာမြို့တွင်း တစ်ဆယ့်ယူဇနာ၊ မြို့ပ ယူဇနာသုံးရာရှိ ဗာရာဏသီပြည်ကြီး တစ်ပြည်လုံးထိုက်တန်ပါသည်” ဟု အဖိုးဖြတ်လေ၏။
တိုင်းပြည်လူထုရှုတ်ချပြု
ထိုအခါအမတ်ကြီးတို့နှင့်တကွ ရောက်လာသော ပရိသတ်တို့သည် “ အချင်းတို့ ... ကျွန်ုပ်တို့ရာဖြတ်အမတ်ကြီးကား ပညာဉာဏ် ရှိပေစွ၊ အံ့ဩဖွယ် ရှိပေစွ၊ မြင်းငါးရာမှာဆန်တစ်ကွမ်းစား တန်သတတ်၊ မင်းနှင့်တကွသော ဗာရာဏသီပြည်ကြီးလည်း ဆန်တစ်ကွမ်းစားနှင့်ညီမျှသတတ်၊ ထိုရာဖြတ်အမတ်မျိုး ရှားပေစွ၊ ငါတို့မင်းကြီးနှင့်သာ ထိုက်တန်ပေစွ” ဟုလက်ခုပ်လက်ဝါးတီးကာ ရယ်သွမ်းသွေး၍ ပြောင်လှောင်ကြကုန်၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည်အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
- ထိုအခါရာဖြတ်မိုက်သည် - ယခုအခါ လာဠုဒါယီ။
ဆောင်ပုဒ်
(၂)ဆန်ကွမ်းစားမည်၊ မင်းနေပြည်၊ ထားသည်ရာဖြတ်မိုက်။
တဏ္ဍုလနာဠိဇာတ်ပြီး၏။
ကျူးပစ် (ဂြိုဟ်ရံလ)
ကျူးပစ်သည် ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်၏ အတွင်းပိုင်း ဂြိုဟ်ရံလတစ်စင်းဖြစ်ပြီး ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် Mark R. Showalter နှင့် Jack J. Lissauer တို့က ဟာဘယ် အာကာသ တယ်လီစကုပ်ဖြင့် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယင်းသည် ယူရေးနပ်၏ အတွင်းပိုင်းဂြိုဟ်ရံလများထဲတွင် အသေးငယ်ဆုံးဖြစ်ပြီး အချင်းအားဖြင့် ၁၈ ကီလိုမီတာခန့်သာ ရှိသည်။ ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် ဗွိုင်ယေဂျာ ၂ မှ အနီးကပ်ချဉ်းကပ်ပျံသန်းစဉ် ယင်း၏မည်းမှောင်သော မျက်နှာပြင်က ကင်မရာအား ခြေရာခံမိရန် အခက်တွေ့ရှိစေခဲ့သည်။ ဂြိုဟ်ရံလ၏ ပတ်လမ်းမှာ ဘီလင်ဒါမှ ၈၆၃ ကီလိုမီတာခန့်သာ ကွာဝေးသည်။
မိုင်းခန်းရွာ၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်
မိုင်းခန်းရွာ (Monghkan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်၊ မိုင်းခန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၃၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းခန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၉၃ ဦး၊ မ ၁၆၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၃၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယတြာကောင်းက မင်းလောင်းပျောက်
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ယတြာအစီအရင် ကောင်းလျှင် မင်းလောင်း ပေါ်ပေါက်လာမည့်ကိန်းပင် ပျက်ပြယ်သွားနိုင်သည်။
ယတြာကောင်း၊ ကိန်းတစ်သောင်းကျေ
ယတြာကောင်း၊ ကိန်းတစ်သောင်းကျေ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ယတြာအစီအရင် ကောင်းလျှင် ဘေးအန္တရာယ် ကျရောက်နိုင်သည့် ကိန်းအပေါင်းကို ချေဖျက်နိုင်သည်။
အထက်ဆင်ရွာ၊ မတ္တရာမြို့နယ်
အထက်ဆင်ရွာ (Ahhtetsin)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ မတ္တရာမြို့နယ်၊ မြစ်ကမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၉၃၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြစ်ကမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၃၆ ဦး၊ မ ၁၃၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၉၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတ္တရာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ပင်ကုန်းရွာ၊ ပေါက်ကုန်း
ညောင်ပင်ကုန်းရွာ (Nyaungpinkone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ ပေါက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၈၉၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေါက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၂၉ ဦး၊ မ ၆၉၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၂၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နတ်တလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခင်ကြီးရှမ်းစုရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ခင်ကြီးရှမ်းစုရွာ သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ် ရှိ ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ: ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘန်းမြစ်
ဘန်းမြစ်သည် မြန်မာနိုင်ငံတောင်ဘက်ပိုင်း၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြစ်တစ်စင်းဖြစ်သည်။.
မိုင်းပတ်ရွာ၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်
မိုင်းပတ်ရွာ (Mongpat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်၊ မိုင်းပတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၁၀၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထန်းကုန်းရွာ၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်
ထန်းကုန်းရွာ (Htankone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်၊ သပြေတန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၉၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သပြေတန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၄၀ ဦး၊ မ ၉၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၈၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေတာရှည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယောက်ျားကို စေသော် မပြီးနိုင်၊ မိန်းမကို စေသော် မခံနိုင်
ယောက်ျားကို စေသော် မပြီးနိုင်၊ မိန်းမကို စေသော် မခံနိုင် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ယောက်ျားကို ခိုင်းစေ၍ မပြီးပြတ်သည့် အချို့ကိစ္စမျိုး၌ မိန်းမကို ခိုင်းစေလျှင် ပြီးပြတ်အောင်မြင်နိုင်သည်။
မကျီးကန်ရွာ၊ အရာတော်မြို့နယ်
မကျီးကန်ရွာ (Magyikan)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ အရာတော်မြို့နယ်၊ မကျီးကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၄၂၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရာတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပင်းကွေ (လားဟူ)ရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
ပင်းကွေ (လားဟူ)ရွာ (Pinkway (Larhu))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်၊ ဝမ်ခုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၄၂၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ခုတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၉၂ ဦး၊ မ ၁၆၄၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၃၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းခတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်ငွန် (၁)ရွာ၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်
နမ့်ငွန် (၁)ရွာ (Namngun (1))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ နမ့်ငွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၇၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်ငွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၈၆ ဦး၊ မ ၈၂၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၀၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျော်ရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်
ကျော်ရွာ (Kyaw)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ ဆင်စွယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၆၃၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆင်စွယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၇၉ ဦး၊ မ ၁၇၇၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၅၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မုံတောရွာ၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်
မုံတောရွာ (Montaw)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်၊ ဖလန်ကျင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၄၆၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖလန်ကျင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၆၁ ဦး၊ မ ၁၀၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၇၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆားတောင်ရွာ၊ မင်းလမ်း
ဆားတောင်ရွာ (Sartaung)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရမည်းသင်းခရိုင်၊ ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်၊ မင်းလမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၇၅၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မင်းလမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၈၆ ဦး၊ မ ၂၉၉၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၆၇၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ညောင်ဝိုင်းရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
ညောင်ဝိုင်းရွာ (Nyaungwaing)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ ချောင်းကမ်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၁၉၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ချောင်းကမ်းကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၂၈ ဦး၊ မ ၁၀၆၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၈၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နတ်တလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရာမညနိကာယကျောင်း
ရာမညနိကာယရုံးအဖွဲ့ဝင်
ရှင်ပြုရဟန်းခံသူများနှစ်ထိုင်းနိင်ငံမဟာစူဠာတက္ကသိုလ် မှစာချဆရာတော်များ
အဖွဲ့ဝင်များပြောကြာချက်အရ အဓာန်သင်ကြာရန်အတွက်
ရာမညနိကာယရုံးဖြစ်ပေါ်လာခြင်း
ထိုင်းနိင်ငံ မဟာစူဠာတက္ကသိုလ်မှရာမညဓမ္မာစရိယ
အဖွဲ့ ၂၉၊၀၁၊၂၀၁၈ခုနှစ်၂:၀၀နာရီ ဥက္ကဋ္ဌဆရာတော်မှဒု-ဥက္ကဋ္ဌဆရာတော်စန္ဒောဘာသအာစာပေသင်ကြာပို့ချရန်မိန်တော်မှုသည်
၀၈၊၁၂၊၂၀၁၈ခုနှစ်
ရာမညနိကာယအောဝါဒ
တာဝန်ခံစရင်
သံဃာတော်အရှင်သူမြတ်စာပေဆက်လက်သင်ကြာကြပါ။
ယောက်ျားကောင်း မောင်းမတစ်ထောင်
ယောက်ျားကောင်း မောင်းမတစ်ထောင် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
စည်းစိမ်ဥစ္စာ ရှာဖွေနိုင်စွမ်းသော ယောက်ျားကို မောင်းမအခြွေအရံများစွာက အားကိုးအားထားပြုနိုင်သည်။
ခင်အင်းကြီးရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ခင်အင်းကြီးရွာ သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ် ရှိ ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ: ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်နောင်ရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်
ပန်နောင်ရွာ (Pangnawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ လားရှိုးမြို့နယ်၊ ဆိုင်းလိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၁၇၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆိုင်းလိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၇၃ ဦး၊ မ ၃၅၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၂၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လားရှိုးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အဋ္ဌာနဇာတ်
'''အဋ္ဌကနိပါတ် - (၄၂၅) - အဋ္ဌာနဇာတ် လောက၌ မဖြစ်နိုင်သော အကြောင်းအရာ များစွာကို ပမာဆောင်လျက် ပြည့်တန်ဆာမနှင့် ပေါင်းဖော်ရန် ငြင်းပယ်သော ရသေ့အကြောင်း။
ကျေးဇူးပြစ်မှား မိန်းမများ
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရဟန်းတစ်ပါးသည် မိန်းမ၌ စွန်းငြိခြင်း ကိလေသာ၏ အလိုသို့လိုက်၍ သာသနာတော်၌ ငြီးငွေ့လေ၏။
မြတ်စွာဘုရား သိတော်မူလျှင် “ချစ်သား ရဟန်း … မိန်းမတို့ မည်သည်ကား အကျွမ်းမဝင်အပ်၊ ကျေးဇူးကို မသိတတ်၊ အဆွေခင်ပွန်းကို ပြစ်မှားတတ်၏။ ရှေးပညာရှိတို့သည် နေ့တိုင်း နေ့တိုင်း အသပြာတစ်ထောင် ပေးငြားသော်လည်း မိန်းမတို့ကို မနှစ်သက်စေနိုင်ကုန်။ တစ်နေ့သောအခါ အသပြာတစ်ထောင်ကို မရ၍ လည်ပင်း၌ ကိုင်ကာ ငင်ထုတ်စေဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
တစ်ထောင်ပေးပျော်ပါး သူဌေးသား
မင်းသားသည် အဘ သေလွန်လျှင် မင်းအဖြစ်ကို ရ၏။ သူဌေးသားသည် ထိုမင်းအထံမှာပင် နေ၏။ သူဌေးကြီး သေလွန်လျှင် သူဌေးရာထူးကိုရ၏။ ဗာရာဏသီပြည်၌ လည်း အလွန်အဆင်းလှသော ပြည့်တန်ဆာမ တစ်ယောက်ရှိ၏။ တစ်ညလျှင် အသပြာတစ်ထောင်ပေး၍ သွားလာရ၏။ ထိုသူဌေးသည် သူဌေသားအဖြစ်မှစ၍ သူဌေးကြီးဖြစ်သည်တိုင်အောင် နေ့တိုင်း နေ့တိုင်း အသပြာတစ်ထောင်ပေး၍ ထိုပြည့်တန်ဆာမနှင့် မွေ့လျော် ပျော်ပါးကာနေ၏။
အသပြာ ခုမရ ဆွဲထုတ်ကြ
ထိုအခါ ပြည့်တန်ဆာမသည် ယနေ့ ငါသည် အကယ်၍ ခွင့်ပြုငြားအံ့၊ နောက်နေ့တိုင်း၌ လည်း လက်ချည်းသာ လာခဲ့ရာ၏၊ ထိုသို့လာခဲ့သော် ငါ့အား လာဘ်လာဘ ဆုတ်ယုတ်လတ္တံ့၊ ခွင့်ပြုခြင်းငှာ မသင့်ဟု ကြံစည်၍ “အရှင့်သား … အကျွန်ုပ်တို့ ပြည့်တန်ဆာမ မည်သည်ကား အသပြာ တစ်ထောင်ကို မပေးမူ၍ မွေ့လျောရခြင်းမည်သည် မရှိ၊ အသပြာ တစ်ထောင်ကို ဆောင်ယူချေလော့” ဟု ဆို၏။ သူဌေးကြီးသည် အဖန်တလဲလဲ တောင်းပန်၏။
မိန်းမပြစ်မြင်ကာ တောထွက်ရှာ
ထိုအခါ ပြည့်တန်ဆာမသည် နေ့တိုင်း ပေးနေသော ကျေးဇူးကို မထောက်ထားဘဲ ကျွန်မတို့အား “လည်ပင်းကို ကိုင်၍ ငင်ထုတ်ပြီးလျှင် တံါးပိတ်ကြလော့” ဟု အမိန့်ပေးလေ၏။ ကျွန်မတို့လည်း ပြည့်တန်ဆာမ စေခိုင်းသောအတိုင်း သူဌေးကြီးကို လည်ကိုကိုင်၍ ငင်ထုတ်ပြီးလျှင် တံခါးကို ပိတ်ကြကုန်၏။
သူဌေးကြီးလည်း ငါကား ဤမိန်းမနှင့်သာ ကုဋေရှစ်ဆယ်ဥစ္စာကို ခံစားခဲ့၏။ တစ်နေ့မျှ လက်ချည်းလာသည်ကိုမြင်၍ လည်ပင်းကိုကိုင်၍ နှင်ထုတ်စေ၏၊ ဤမိန်းမကား အရှက်မရှိ, ကျေးဇူးမသိ, အဆွေခင်ပွန်းကို ပြစ်မှားတတ်၏ဟု ကြံစည်ကာ တပ်စွန်းခြင်းကင်းလျက် စက်ဆုပ်ရွံရှာဖွယ် ဟူသော သညာကိုရ၍ အိမ်ရာထောင်ခြင်း၌ ငြီးငွေ့လျက် အိမ်သို့လည်း မပြန်၊ မင်းကြီးကိုလည်း မပန်ကြားတော့ဘဲ တောထွက်၍ ရသေ့ရဟန်းပြုပြီးလျှင် ဈာန်အဘိညာဉ် ဖြစ်စေလျက် ဂင်္ဂါမြစ်နား၌ သစ်သီးကြီးငယ်တို့ဖြင့် မျှတကာနေ၏။
ကျေးဇူးချေလျက် မိန်းမပျက်
မင်းကြီးလည်း သူဌေးကြီးကို မမြင်လတ်သော် မေးတော်မူ၏။ ပြည့်တန်ဆာမသည် လည်ကိုကိုင်၍ နှင်ထုတ်ခြင်း အကြောင်းကား တစ်မြို့လုံး ထင်ရှားနေသဖြင့် လူတိုင်းသိကြ၍ ရှင်ခြင်းကြောင့် အိမ်သို့မပြန်တော့ဘဲ တောထွက်၍ ရသေ့ရဟန်း ပြုလိမ့်မည်ဟု လျှောက်ထားကြကုန်၏။ ထိုအခါ မင်းကြီးသည် ပြည့်တန်ဆာမကို ခေါ်စေ၍ မေးရာ ဟုတ်မှန်ကြောင်း လျှောက်ထားသဖြင့် အကြောင်းမှန်ကို သိတော်မူလျှင် “ဟယ် - ကျွန်ယုတ်မ … သင်သည် ခု အမြန်သွား၍ ငါ့အဆွေခင်ပွန်းကို ခေါ်ဆောင်လာရမည်၊ ခေါ်ဆောင်မလာနိုင်လျှင် သင့်အသက်ကို သုတ်မည်” ဟု ကြိမ်းမောင်း၍ တစ်ချက်လွှတ် အမိန့်ပေးလေ၏။
သေဘေးကြောက်လျက် ပင့်ဆောင်ထွက်
ပြည့်တန်ဆာမလည်း သေဘေးမှ ကြောက်သဖြင့် ရထားစီးလျက် အခြံအရံ များစွာဖြင့် မြို့မှထွက်၍ သတင်းကို မေးမြန်း၍ လိုက်လံရှာဖွေရာ ရသေ့အထံသို့ရောက်လျှင် ရှိခိုး၍ “အရှင်ဘုရား … အကျွန်ုပ် အပြစ်ကို သည်းခံတော်မူပါ” ဟု လျှောက်၏။ “ရှင်မ … ငါသည် သည်းခံပါ၏၊ သင်နှင့်ကပါ ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်း မရှိ” ဟု ပြောကြား၏။ “အရှင်ဘုရား … သည်းခံတော်မူပါ၊ အကျွန်ုပ်နှင့်အတူ ရထားစီး၍ လိုက်တော်မူပါ၊ အကျွန်ုပ်အိမ်သို့ ရောက်လျှင် အလုံးစုံသော ပစ္စည်းဥစ္စာတို့ကို အရှင်ဘုရားအား ပေးပါမည်” ဟု တောင်းပန် လျှောက်ထားလေ၏။
လိပ်မွေးစောင်ဖြစ် ပေါင်းဖော်သင့်
ထိုအခါ ရသေ့သည် ပြန်တန်ဆာမ စကားကို ကြားလျှင် -
“နှမ … ဂင်္ဂါမြစ်တို့သည် ကုမုဒြာကြာတို့ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းလျက် မစီးသွားဘဲ ငြိမ်သက်စွာ တည်နေကုန်ရာ၏၊ ဥဩငှက်တို့သည် ခရုသင်းကဲ့သို့ ဖြူဖွေးသော အဆင်းရှိကုန်ရာ၏၊ သပြေပင်တို့သည် ထန်းသီးကို သီးကုန်ရာ၏၊ ထိုအခါ သင်နှင့်ငါ ပေါင်းဖော်ခြင်း ဖြစ်နိုင်မည် မသိ” ။
“နှမ … လိမ်မွေး ပန်းပွင့်ဖြင့် ရက်အပ်သော ခြုံစောင်၊ လိမ်မွေးသက်သက်ဖြင့် ရက်အပ်သော ခြုံစောင်၊ နှစ်ပါးစုံဖြင့် ရက်အပ်သော ခြုံစောင်၊ ဤသို့ သုံးပါးသော ခြုံစောင်တို့ ဖြစ်ကုန်ရာ၏၊ ဆောင်းလ အခါ ခြုံကောင်းကုန်ရာ၏၊ ထိုအခါ သင်နှင့်ငါ စင်စစ် ပေါင်းဖော်ခြင်း ဖြစ်တန်ရာ၏” ။
ယုန်ချိုအိမ်ဖြစ် ပေါင်းဖော်သင့်
“နှမ … မှက်ခြင်းတို့ ခြေထောက်ဖြင့် ကောင်းစွာပြုလုပ်အပ်သော ပြအိုး ပစ္စင်သည် လူတစ်ရာတက်၍ စစ်ထိုးနိုင်လောက်အောင် မတုန်မလှုပ် ခိုင်ခံ့သည်ဖြစ်ရာ၏၊ ထိုအခါ သင်နှင့်ငါ စင်စစ် ပေါင်းဖော်ခြင်း ဖြစ်တန်ရာ၏” ။
“နှမ … ကြွက်တို့သည် ယုန်ချို စောင်းတန်းလှေကားဖြင့် တက်ကုန်လျက် လမင်းကို ခဲစားကုန်ရာ၏၊ ရာဟု အသုရိန်ကိုလည်း ပြေးစေကုန်ရာ၏၊ ထိုအခါ သင်နှင့်ငါ စင်စစ် ပေါင်းဖော်ခြင်းဖြစ်တန်ရာ၏” ။
ယောက်ျား စာမတတ်လျှင် အကန်း၊ မိန်းမ ရက်ကန်း မတတ်လျှင် အကျိုး
ယောက်ျား စာမတတ်လျှင် အကန်း၊ မိန်းမ ရက်ကန်း မတတ်လျှင် အကျိုး သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အဋ္ဌာနဇာတ်
ယင်ပေါင်းမီးဆင်း ပေါင်းသင့်ခြင်း
“နှမ … တစ်ပေါင်းတစ်စုတည်း ကျက်စားလေ့ရှိကုန်သော ယင်တို့သည် သေရည်အိုး တစ်လုံးစီ သောက်ပြီးလျှင် မူးယစ်ကုန်လျက် မီးကျီးထဲ၌ နေခြင်းကို ပြုလုပ်နိုင်ကုန်၏၊ ထိုအခါ သင်နှင့်ငါ စင်စစ်ပေါင်းဖော်ခြင်း ဖြစ်တန်ရာ၏” ။
“နှမ … ကျီးအာသီမှည့်ကဲ့သို့ နီမြန်းသော နှုတ်သီးရှိလျက် ကောင်းသော မျက်နှာရှိသော မြည်းတို့သည် ကခြင်း သီခြင်း၌ လိမ္မာကုန်ရာ၏၊ ထိုအခါ သင့်နှင့်ငါ စင်စစ် ပေါင်းဖော်ခြင်း ဖြစ်တန်ရာ၏” ။
တောင်ကိုငှက်ချီ ပေါင်းသင့်ပြီ
“နှမ … ကျီးငှက်တို့နှင့် ခင်ပုပ်ငှက်တို့သည် ဆိတ်ကွယ်ရာ အရပ်သို့ ကပ်ကုန်လျက် အချင်းချင်း တိုင်ပင်ကုန်ရာ၏၊ ချစ်ခင်ကုန်ရာ၏၊ ထိုအခါ သင်နှင့်ငါ စင်စစ် ပေါင်းဖော်ခြင်းဖြစ်တန်ရာ၏”။
“နှမ … မိုးကို ကာကွယ်ခြင်းငှာ ကြာရွက်တို့ဖြင့် ပြုလုပ်အပ်သော ထီးတို့သည် အလွန် ခိုင်ခံ့ကုန်ရာ၏၊ ထိုအခါ သင်နှင့်ငါ စင်စစ် ပေါင်းဖော်ခြင်းဖြစ်တန်ရာ၏” ။
မိန်းမယုတ်ညစ် ပယ်စွန့်ပစ်
“နှမ … သူငယ်သည် သမုဒ္ဒရာ၌ ပြေးသွားနိုင်သော ယန္တရားစက် တပ်ဆင်ကာ အလံတံခွန်နှင့်တကွ အလုံးစုံသော အဆောက်အဦနှင့် ပြည့်စုံသော သင်္ဘော လှေကြီးကို လက်ဖြင့်ယူ၍ သွားနိုင်ရာ၏၊ ထိုအခါ သင်နှင့်ငါ စင်စစ် ပေါင်းဖော်ခြင်းဖြစ်တန်ရာ၏” –
ဟု ပြည့်တန်ဆာမအား လောက၌ မဖြစ်နိုင်ကောင်းသော အကြောင်းအရာတို့ကို ကြံစည်၍ ဥပမာပြုကာ ပြောဆို ဆုံးမလေ၏။ ပြည့်တန်ဆာမလည်း ရသေ့၏စကားကို ကြားလျှင် ရှိခိုးကန်တော့ပြီးလျှင် မြို့သို့ပြန်၍ မင်းကြီးအား အကြောင်းစုံ လျှောက်ကြားထားလျက် အသက်ကို ချမ်းသာပေးရန် တောင်းပန်လေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ရဟန်းတို့ -
• ထိုအခါ ဗာရာဏသီမင်းသည် - ယခုအခါ အာနန္ဒာ။
• ရသေ့သည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ဂုဏ်ကျေးဇူးနည်း၊ ဖြစ်လွန်ကဲ၊ မိညဲဓမ္မတာ။
(၂) အသက်ရကြောင်း၊ ခေါ်ဖြားယောင်း၊ ညစ်လှောင်းပြည့်တန်ဆာ။
(၃) မဖြစ်နိုင်ငြား၊ အကြောင်းများ၊ ကြား၍ မြစ်ပယ်ရှာ။
အဋ္ဌာနဇာတ် ပြီး၏။
ထန်းကုန်းရွာ၊ ဇလုပ်ကြီး
ထန်းကုန်းရွာ (Htankone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်၊ ဇလုပ်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၉၃၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇလုပ်ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၂၃ ဦး၊ မ ၈၅၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၇၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေတာရှည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်မရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်
ညောင်မရွာ (Nyaungma)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ ဆင်စွယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၆၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆင်စွယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၇၉ ဦး၊ မ ၁၇၇၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၅၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပါရမီရွာ၊ အရာတော်မြို့နယ်
ပါရမီရွာ (Parrami)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ အရာတော်မြို့နယ်၊ မကျီးကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၄၂၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရာတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ