cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ရော့စ်ဝဲလ် ပန်းကန်ပြားပျံအဖြစ်အပျက်
စုံစမ်းစစ်ဆေးခြင်း
စုံစမ်းစစ်ဆေးချက်များကို နှစ်ပိုင်းခွဲကာ တင်ပြခဲ့ကြသည်။ ပထမတစ်ပိုင်းကို ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး ၁၉၄၇ ခုနှစ်က တွေ့ရှိခဲ့သည့် အပျက်အစီး အစိတ်အပိုင်းများသည် ထိပ်တန်းလျှို့ဝှက်ထားသော Mogul ပရောဂျက်၏ အစိတ်အပိုင်းများဖြစ် ကြောင်း ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။ ဩါကူန ပရောဂျက်ဆိုသည်မှာ အမေရိကန်လေတပ်က ကောင်းကင်ထဲသို့ စေလွှတ်ထား သော မိုးပျံပူဖောင်းစီမံချက်ဖြစ်ပြီး၊ အမြင့်တစ်နေရာမှနေ၍ ဆိုဗီယက်တို့ အနုမြူဗုံးများ စမ်းသပ်ရာတွင် ထွက်ပေါ်လာမည့် အသံများကို ထောက်လှမ်းရန် အသံလှိုင်းစနစ်များ တပ်ဆင်ထားသော ထောက်လှမ်းရေးစီမံချက်ဖြစ်သည်။
ဒုတိယအစီရင်ခံစာကို ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ပြန်ပြီး ဂြိုဟ်သားများဆိုသည်မှာ မဟုတ်ကြောင်း၊ ရင်ခွဲစစ်ဆေးမှုများ ရှိခဲ့သော်လည်း ထိုအလောင်းများသည် ဂြိုဟ်သားများ မဟုတ်ကြောင်း၊ မိုးပျံပူဖောင်းကြီး ပျက်ကျစဉ်က ကံဆိုးစွာဖြင့် ထိခိုက် မိပြီး သေဆုံးသွားသူများ၏ ရုပ်အလောင်းများသာဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်အစီရင်ခံခဲ့သည်။
ရော့စ်ဝဲဇာတ်လမ်းနောက်ကွယ်တွင် ဖြစ်ရပ်မှန်ကို မျက်မြင်သက်သေများအား လိုက်လံမေးမြန်းထားသည့် စာအုပ်များ အပြင် မှတ်တမ်းများနှင့် ယင်းအဖြစ်အပျက်တို့ကို အခြေခံထားသည့် ရုပ်ရှင် ဇာတ်လမ်းအများအပြား ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ ပန်းကန် ပြားပျံ သုတေသီများနှင့် ပညာရှင်များကမူ ယင်းအဖြစ်အပျက်များနှင့်ပတ်သက်ပြီး အစိုးရဖြေရှင်းချက်များကို လက်မခံဘဲ ဖုံးကွယ်ထားချက်ဖြစ်သည်ဟု လက်ခံယူဆခဲ့ကြသည်။
ရော့စ်ဝဲ မျက်မြင်သက်သေပေါင်း ၆၀၀ ကျော်ခန့်ရှိသည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ်ထုတ်သတင်းစာများနှင့် မျက်မြင်သက်သေများ၏ ထွက်ဆိုချက်များသည် ပန်းကန်ပြားပျံပျက်ကျသည့်ဘက်သို့သာ ဦးတည်နေပြီး၊ မျက်မြင်သက်သေများ၏ ပြောဆိုချက်များကို လူတိုင်းက ယုံကြည်နေကြသော်လည်း အစိုးရကမူ ယနေ့တိုင် မိုးပျံပူဖောင်းဟုသာ ငြင်းဆိုနေဆဲဖြစ်သည်။
မြေလျှောက်ငှက်ကျောညို
မြေလျှောက်ငှက်ကျောညို (Tarsiger indicus) သည် ဟိမဝန္တာတောင်တန်း၊ တရုတ်နိုင်ငံနှင့် ထိုင်ဝမ်တို့တွင် တွေ့ရှိရသည့်ငှက်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ထိုင်ဝမ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဘူတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ဂျင်ဘွမ်ရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ဂျင်ဘွမ်ရွာ(Jinbum)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ဘွမ်ဝမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၇၁၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၁၉၁၅ ကန်နေကယ်လ်တံတား
၁၉၁၅ ကန်နေကယ်လ်တံတား သည် တူရကီနိုင်ငံ အနောက်မြောက်ပိုင်းရှိ ကန်နေကယ် ပြည်နယ်ရှိ လမ်းဆိုင်းထိန်းတံတား ဖြစ်သည်။လပ်စက်ကီမြို့ နှင့် ဂီလီဘိုလူမြို့ ကမ်းရိုးတန်းမြို့များ၏တောင်ဘက်တွင်တည်ရှိပြီး တံတားသည် မာမရာပင်လယ် ၏ တောင်ဘက် ၁၀ ကီလိုမီတာ (၆.၂ မိုင်) ခန့်အကွာ  ဒါးဒနဲရေလက်ကြား ကို ဖြတ်ကျော်ထားသည် ။ ငါးနှစ်ကြာတည်ဆောက်ပြီးနောက် ၂၀၂၂ ခုနှစ် မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် အဆိုပါတံတားအား သမ္မတ ရီဂျစ် တိုင်ယစ် အာဒိုအန်မှ တရားဝင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
အချက်အလက်များ
အဆိုပါတံတားသည် ကမ္ဘာ့အရှည်ဆုံး ကြိုးတံတား ဖြစ်ပါသည် —ပင်မ အရှည် ၂၀၂၃ မီတာ ( ၆၆၃၇ ပေ ) ရှိသော တံတားသည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အာကိုင်းရှိ - ကိုင်းကျိုတံတား ကို ၃၂ မီတာ (၁၀၅ ပေ ) ပိုရှည်သည်။ တံတားသည် စီစဉ်ထားသော အရှည် ၃၂၁ ကီလိုမီတာ (၁၉၉ မိုင်) အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၂.၈ ဘီလီယံ ကင်လယ်လီ - ဘယ်လီကီရှာကားလမ်း ၏ အချက်အချာကျသော နေရာဖြစ်ပြီး အရှေ့လမ်းကြောင်း ရှိ O-၃ နှင့် O-၇ ကားများကို O -၅ ကားလမ်း နှင့် ချိတ်ဆက်ပေးမည်ဖြစ်သည်။
တံတားသည် ဘော့စဖရပ်ကိုဖြတ်၍ တံတား ၃ စင်းနှင့် ၎င်း အောက်ရှိ ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းနှစ်ခု တို့ ပြီးနောက် တံတား သည် ဒါးဒနဲရေလက်ကြား ကိုဖြတ်ကူးသည့် ပထမဆုံးသော ပုံသေတံတားဖြစ်လာသည်။
တံတား၏ တင်ဒါပရောဂျက်ကို တက်ဖန် ဟိုးလ်ဒင်း ဆောက်လုပ်ရေးနှင့် တပ်ဆင်ခြင်း မှ ဒီဇိုင်းထုတ်ထားပြီး ကိုဝီ အေ/အက်စ်  နှင့် ပီအီး‌စီး (တောင်ကိုရီးယားရှိ ပြောင်ဟဝါ အင်ဂျင်နီယာ ဆောက်လုပ်ရေး ကေဘယ်ဒီဇိုင်းနှင့် ချဉ်းကပ်တံတားဒီဇိုင်းပက်ကေ့ချ်များအတွက်သာ) မှ အသေးစိတ် ဒီဇိုင်းဆွဲထားသည်။ အရက်ပ် နှင့် အက်စ် - ဂျက်ပိုစန်း တို့သည် အင်ဒီပန်းဒန့် ဒီဇိုင်နာ ဗာရီဖီးယား အဖြစ် ပရောဂျက်တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
တံတား၏ တာဝါတိုင်နှစ်ခု၏ အမြင့်မှာ ၃၃၄ မီတာ (၁၀၉၅ ပေ) ရှိပြီး  သည် တူရကီတွင် အမြင့်ဆုံးတံတားဖြစ်ပြီး ရဗက်စ် ဆူလတန် ဆယ်လင် တံတား နှင့် နိုင်ငံအတွင်း တတိယအမြင့်ဆုံး တံတားဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတကာတွင်မူ အဆိုပါတံတားသည် တရုတ်နိုင်ငံရှိ ပင်းတောင် တံတား ထက် ကမ္ဘာ့ဒုတိယအမြင့်ဆုံးတံတား ဖြစ်သည်။ တံတား၏ကုန်းပတ်သည် အမြင့် ၇၂ မီတာ (239 ပေ) နှင့် အကျယ် 45.06 m (147.8 ပေ) ရှိပြီး အမြင့်ဆုံးအထူမှာ 3.5 m (11 ပေ) ဖြစ်သည်။ ကုန်းပတ်သည် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် ဘေးတစ်ဖက်တစ်ချက်စီတွင် မော်တော်ကားလမ်း ခြောက်လမ်း (လမ်းကြောင်းတစ်ခုစီတွင် ၃ လမ်း) ပါရှိသည်။
သမ္မတ Erdoğan ၏ ပြောကြားချက်အရ အဆိုပါတံတားသည် ယူရို ၂.၅ ဘီလီယံ ( ဒေါ်လာ ၂.၇ ဘီလီယံ) ကုန်ကျခဲ့သော်လည်း လောင်စာဆီသုံးစွဲမှုနှင့် ကာဗွန်ထုတ်လွှတ်မှု လျှော့ချခြင်းမှ တစ်နှစ်လျှင် ယူရို ၄၁၅ သန်း ( ဒေါ်လာ ၄၅၈ သန်း) သက်သာစေမည်ဟု ဆိုသည်။
သမိုင်း
ဒါးဒနဲရေလက်ကြား  ဖြတ်၍ တံတားတစ်ခုအတွက် အဆိုပြုချက်များသည် ၁၉၉၀ ခုနှစ်များကတည်းက ရှိခဲ့သည်။ တံတားတစ်စင်းကို ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ထပ်မံအဆိုပြုခဲ့ပြီး ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် တူရကီအစိုးရ၏ အနာဂတ်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစီမံကိန်းများစာရင်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။  ၂၀၁၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် အစိုးရက တံတားတည်ဆောက်ရေး စီမံကိန်းကို တရားဝင် စတင်ခဲ့ပါသည်။  တံတားတည်ဆောက်ရန် ကန်ထရိုက်အတွက် လေလံဆွဲခြင်းကို ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။  အဆိုပါ စာချုပ်ကို တူရကီကုမ္ပဏီများ ဖြစ်သော လမက်ဟိုဒင်း နှင့် ယပီမာကီဇီ တောင်ကိုရီးယားကုမ္ပဏီများ ဒီအလ်ဟိုဒင်းစ် နှင့် SK Ecoplant တို့ပါရှိသော လုပ်ငန်းစုတစ်ခုထံ ပေးအပ်ခဲ့ပါသည် ။
2017 ခုနှစ် မတ်လတွင် စတင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။  အဆိုပါတံတားအား ကနဦးတွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ပြီးစီးရန် စီစဉ်ထား ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် 2022 ခုနှစ် မတ်လအထိ ဆက်လက်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။  2020 ခုနှစ် မေလ 16 ရက်နေ့တွင် ဒုတိယမျှော်စင်ကို ဂီလီဘိုလူမြို့ i ဘက်ခြမ်းတွင် တည်ဆောက်ပြီးစီးခဲ့ပါသည်။ ဥရောပကမ်းခြေ)။  2021 ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ 13 ရက်နေ့တွင် ဘလောက်များအားလုံးကို တပ်ဆင်ခဲ့သည်။  တံတားအား ဖြတ်သန်းခ 200 lira (€13.60) ဖြင့် 2022 ခုနှစ် မတ်လ 18 ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ယခု 1915 Çanakkale တံတားကို ဖြတ်ကူးရန် ခြောက်မိနစ်သာ ကြာသည်။
သင်္ကေတ
အချို့သော သင်္ကေတများသည် တံတားနှင့် ဆက်စပ်နေသည်-
ဂါလီပိုလီ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း ရေတပ်စစ်ဆင်ရေးအတွင်း အော့တိုမန်ရေတပ်အောင်ပွဲ ရက်စွဲနှင့် သက်ဆိုင်သည် ။ တစ်ချိန်တည်းတွင်၊ တံတား၏အဓိကအလျား (၂၀၂၃ မီတာ) သည် တူရကီသမ္မတနိုင်ငံ (၁၉၂၃ - ၂၀၂၃) နှစ်တစ်ရာ ကိုရည်ညွှန်းသည်။
ကို့ကား
ကမ္ဘာအမြင့်ဆုံးတံတားများ
နိဗ္ဗာန်ဝရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ်
နိဗ္ဗာန်ဝရွာ (Naintbanwa)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ ကျီးအုပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၉၇၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မုံရွာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘီသူ (အထက်)ရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်
ဘီသူ (အထက်)ရွာ (Bithu (Upper))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ ဗျဲ့တိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၉၄၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဗျဲ့တိုက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၃၇ ဦး၊ မ ၅၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၄၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖယ်ခုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စအွတ်တိုက်ရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
စအွတ်တိုက်ရွာ (Saauttaik)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ မွတ်လေ့လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၉၅၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပိန္နဲကုန်း
ပိန္နဲကုန်း
ကွန်တိုင်းကြီးရွာ၊ အလန်း
ကွန်တိုင်းကြီးရွာ၊ အလန်း
အညာတောရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နင်းချမ်းဦးရွာ၊ အထွတ်
နင်းချမ်းဦးရွာ၊ အထွတ်
ငါးဝဲရောင်
ငါးဝဲရောင် (Protonibea diacanthus) သည် နှာတံပွသော ငါးတမျိုးဖြစ်၍ နှာတံရင်းတွင် အပေါက်ငယ် သုံးခုရှိသည်။ အောက်မေးရိုး အောက်ဘက်တွင် အပေါက်ငယ် ငါးခုရှိသည်။ အမြီး၊ ဆူးတောင်မှာ သပ်နှင့် တူသည်။ ငါးအရောင်မှာ ညိုမှိုင်း၍ ကျောဖက်တွင် ငွေရောင်သန်းကာ ဆူးတောင်များ၌ ရွှေရောင်ရှိသည်။ ရခိုင်နှင့် တနင်္သာရီ ကမ်းရိုးတန်းတွင် တွေ့ရှိရတတ်သည်။
အင်ဒို-ပစိဖိတ်ဒေသ၏ မျိုးရင်းဖြစ်သည်။ တန်ဖိုးကြီး ရေငန်ငါးမျိုးတွင် ပါသည်။ ဆေးဖက်ဝင်သော သူ့အသည်းကို ပင်လယ်ရွှေ ဟုပင် တင်စားကြသည်။ အရှေ့အာရှတွင် တိုင်းရင်းဆေးဖော်ရာတွင် သုံးသည်။ ငါးမျိုးကောင်းထွက်သော နိုင်ငံများမှာ စင်္ကာပူ၊ မလေးရှား၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ ဟောင်ကောင်နှင့် ဂျပန်တို့ဖြစ်သည်။
အကြီးဆုံး ဖမ်းမိသည့်အရွယ်မှာ အိန္ဒိယငါးဖမ်းသမားနှစ်ယောက် ဖမ်းမိသည့် အလေးချိန် ကီလို (၃၀) ရှိ ငါးပင် ဖြစ်သည်။ ထိုအရွယ်ငါးထီးမှာ ရူပီး (၄-၅) သိန်း ရနိုင်သည်။ အမဖြစ်လျှင်မူ (၁-၂) သိန်း တန်သည်။ အရွယ်နှင့် အလေးချိန်အပြင် ငါးအသည်းကိုလည်း တကီလိုလျှင် ၅ သိန်းမှ ၆ သိန်းအထိ ရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရသောငါး
လက်ပန်ပင်ရင်းရွာ၊ လက်ပန်ပင်ရင်း
လက်ပန်ပင်ရင်းရွာ၊ လက်ပန်ပင်ရင်း
အိုင်ကြီးရွာ၊ အလန်း
အိုင်ကြီးရွာ၊ အလန်း
တဘူးရေသိုး
တဘူးရေသိုး
NGC 4696
NGC 4696 သည် ဘဲဥပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ကြယ်စုတန်း စင်တောရပ်မှ ၁၅၀ မီလီယံ အလင်းနှစ်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းသည် စင်တောရပ် ကြယ်စုတန်းတွင် အတောက်ပဆုံး ဂယ်လက်ဆီဖြစ်သည်။ ဂယ်လက်ဆီအား များစွာသော ဂယ်လက်ဆီပုများက ဝန်းရံထားသည်။
ကမန်းချောင်းရွာ၊ အထွတ်
ကမန်းချောင်းရွာ၊ အထွတ်
ရွာငယ်ရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်
ရွာငယ်ရွာ (Ywarnge)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရေဦးမြို့နယ်၊ ရွာငယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၂၄၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အာခါအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ
အာခါအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ (Akha National Development Party; အတိုကောက် ANDP) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံရေးပါတီ တစ်ခုဖြစ်သည်။
လန်လီရွာ၊ မတူပီမြို့နယ်
လန်လီရွာ(Langli)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ မတူပီမြို့နယ်၊ စာလ်ထောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၀၃၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စာလ်ထောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၇၁ ဦး၊ မ ၇၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၂၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတူပီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
NGC 2500
NGC 2500 သည် လိုင် ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၇၈၈ ခုနှစ်တွင် ဝီလီယံ ဟာရှယ်မှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီသည် Local Group ထဲတွင် ပါဝင်သကဲ့သို့ NGC 2500 သည် NGC 2841 group ၏ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ကာ NGC 2541 NGC 2537 နှင့် NGC 2552 တို့ပါဝင်သည်။ ယင်းတွင် H II ဝတ်ဆံ ပါရှိသည်။
ငှက်ချေးမြေဩဇာ
ပင်လယ်ငှက်ကြီးများ စွန့်ထုတ်သော မစင်ဖြစ်၍ ငါးရိုးဖတ်များလည်း ပါရှိတတ်သည်။ ငှက်သေကောင်၊ ငါးသေကောင်များလည်း ပါရှိသည်။ တောင်အမေရိကတိုက် အနီးအပါး ကျွန်းများမှ ကျောက်ဆောင်များတွင် တူးဖော်ယူကြသည်။ နေ့တွင် သွေ့ခြောက်လျက် နိုက်ထရိုဂျင်ဓာတ်များ ပြည့်ဝလျက်ရှိရာ မြေဩဇာအဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။ နှစ်သက်ကြာရှည်သော အခါ ယမ်းစုန်းများ ကိန်းဝင်၍ နိုက်ထရိုဂျင်နည်းပါးသွားတတ်သည်။ ၁၇၂၃-ခုနှစ်တွင် စပိန်နိုင်ငံသား အင်ကာဂါစီလာဆိုဒါဗီဂါ ဆိုသူက စတင်ဖော်ထုတ် သုံးစွဲခဲ့သည်။
ငှက်ဆိုးကွင်းကျွဲလမ်းစု
ငှက်ဆိုးကွင်းကျွဲလမ်းစု
ဘုရားချောင်းရွာ၊ အလန်း
ဘုရားချောင်းရွာ၊ အလန်း
လကျွန်ချက်ရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
လကျွန်ချက်ရွာ(Lakyunchet)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ဘွမ်ဝမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၇၁၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အလယ်ဇီးကိုင်းရွာ၊ လက်ပန်ပင်ရင်း
အလယ်ဇီးကိုင်းရွာ၊ လက်ပန်ပင်ရင်း
ငှက်မဲလုံး
ငှက်မဲလုံး (Saxicola caprata) သည် အနောက်အာရှ၊ ဗဟိုအာရှ၊ အိန္ဒိယတိုက်ငယ်၊ အရှေ့တောင်အာရှတို့တွင် တွေ့ရှိရသောငှက်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
အန်အက်စ်ယူ အင်ဂျင်လုပ်ငန်းစု
အန်အက်စ်ယူ အင်ဂျင်လုပ်ငန်းစု (NSU Motorenwerke) သို့မဟုတ် အန်အက်စ်ယူ သည် ၁၈၇၃ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သော ဂျာမန်မော်တော်ကားထုတ်လုပ်သူဖြစ်သည်။ ကုမ္ပဏီသည် ကားမော်တော်ဆိုင်ကယ်များနှင့် စက်ဘီးနင်းစက်များကို ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ ဗော့စ်ဝဂ္ဂန် အုပ်စု မှ ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် ဝယ်ယူခဲ့ပြီး ဗော့စ်ဝဂ္ဂန် သည် အန်အက်စ်ယူကို အော်တို သမဂ္ဂ နှင့် ပေါင်းစည်းကာ အော်ဒီ-အန်အက်စ်ယူ အော်တို သမဂ္ဂ (Audi NSU Auto Union AG) ကို ဖန်တီးကာ နောက်ပိုင်းတွင် အော်ဒီ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အန်အက်စ်ယူ ဟူသောအမည်သည် အန်အက်စ်ယူ တည်ရှိရာမြို့ "နက်ကာဆူလ်မ်" ၏အတိုကောက်မှ အစပြုလာသည်။
လ (ကမ္ဘာရံဂြိုဟ်)
နက္ခတ္တဗေဒတွင် ဂြိုဟ်များကို ရံသော လပေါင်း ၃၁ လုံးရှိသည်ဟု သတ်မှတ်ထားလေသည်။ ကမ္ဘာ၌ ထွန်းလင်းသော လသည် ကမ္ဘာကို ရံသောလ ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာကြီးအကြောင်းပြောလျှင် လ(ကမ္ဘာရံဂြိုဟ်)၏အကြောင်း မပါလျှင် မပြီးချေ။ လအား ကမ္ဘာမြေပေါ်မှ ကြည့်ရှုနိုင်သည်။ အမှန်တကယ်အားဖြင့် လသည် အလွန်ကြီးမားသည်။ ကမ္ဘာကြီး၏ လေးပုံတစ်ပုံခန့် ကြီးမားသော်လည်း ကျွန်ုပ်တို့သည် အဝေးမှ ကြည့်မြင်ကြရသဖြင့် သေးငယ်သည်ဟု ထင်ရသည်။ လသည် ကမ္ဘာနှင့် နီးလွန်းရကား အလွန်အားကောင်း သော မှန်ပြောင်းနှင့်ကြည့်လျှင် လကို ကမ္ဘာနှင့် မိုင် ၅ဝ အကွာလောက်အထိ နီးလာအောင် မြင်ရသည်။ ထို့ပြင် လ၏ဆွဲအားသည် ကမ္ဘာမြေကြီး၏ ဆွဲအားထက် ၆ဆမျှ နည်းပါးသောကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့ လပေါ်တွင် နေထိုင်လျှင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် နေထိုင်သည်ထက် ၆ ဆမျှ ပိုမို ပေါ့ပါးနေမည် ဖြစ်သည်။ လ၏ မျက်နှာပြင်တစ်ခုလုံးသည် ဖုန်မှုန်များ၊ ကျောက်တုံးကျောက်ဆောင်များဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။ ကမ္ဘာနှင့် လ၏ အကွာအဝေးသည် ပျမ်းမျှ 384402 km ရှိသည်။
အရွယ်အစား
ကျွန်ုပ်တို့ တွေ့မြင်နေကျဖြစ်သော မိုးပေါ်က လသည် ကမ္ဘာမြေ၏ အရံဂြိုဟ်ဖြစ်သည်။ နက္ခတ္တဗေဒတွင် ဂြိုဟ်များကို ရံနေသော လပေါင်း ၃၁ လုံး ရှိသည်ဟု မှတ်သားထားသည်။ အင်္ဂါဂြိုဟ်၌ လ ၂ လုံး၊ ဂျူပီတာဂြိုဟ်၌ လ ၁၂ လုံး၊ စနေဂြိုဟ်၌ လ ကိုးလုံး၊ နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၌ လနှစ်လုံး အသီးအသီး ရံလျက်ရှိ၏၊ ကျွန်ုပ်တို့ မသိရှိသေးသော လများလည်း ရှိကောင်းရှိပေဦးမည်။ ထို ၃၁ လုံးသော လတို့သည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု အရွယ်ထုချင်း မတူကြပေ။ စနေဂြိုဟ်ကို ရံထားသော လတစ်လုံး၏ အချင်းသည် ၃၅၅ဝ မိုင်ရှိ၍ ကျွန်ုပ်တို့ကမ္ဘာကို ရံထားသော လ၏အချင်းမှာ ၂၁၆ဝ မိုင် ရှိလေသည်။ အမြင်အားဖြင့် လသည် ကြယ်များ ဂြိုဟ်များထက်ကြီး၍ နေလုံးနီးနီးခန့် ရှိသည်ဟု ထင်မှတ်ရပေသည်။ သို့ရာတွင် အမှန်စင်စစ် လသည် နေစကြဝဠာတွင်ရှိသော ဂြိုဟ်တို့ထက် ငယ်၏။ ကမ္ဘာနှင့် နီးလွန်းသဖြင့် ကြီးသည်ဟု ထင်ရခြင်းသာဖြစ်သည်။ လသည် ကမ္ဘာမှ ပျမ်းမျှခြင်းအားဖြင့် မိုင်ပေါင်း ၂၄ဝဝဝဝ ခန့် ဝေးကွာသည်။ နေမှာ ထိုအကွာအဝေးထက် အဆပေါင်း ၄ဝဝ ပို၍ ကမ္ဘာမှ ဝေးကွာသည်။ ကြယ်တို့သည်ကား နေ၏ အကွာအဝေးထက် အဆပေါင်း မြောက်မြားစွာပို၍ပင် ဝေးကွာပေသေးသည်။ အလွန်အားကောင်းသော မှန်ပြောင်းများနှင့် ကြည့်လျှင် လကို ကမ္ဘာမှ မိုင် ၅ဝ အကွာလောက်အထိ နီးလာအောင် မြင်ရသည်။ ထိုမှန်ပြောင်းမျိုးနှင့် ကြည့်ခြင်းဖြင့် နက္ခတ်ဆရာတို့သည် လ၏မျက်နှာပြင်အကြောင်းနှင့် ဆိုင်သော ဗဟုသုတများကို အတော်စုံစုံလင်လင် သိရှိခဲ့ကြလေသည်။
မြင်ရပုံ
ကမ္ဘာကြီးသည် နေအား သူ၏ နေပတ်လမ်းကြောင်းအတိုင်း လှည့်ပတ်နေသကဲ့သို့ လသည်လည်း ကမ္ဘာကြီးအား လပတ်လမ်းကြောင်းအတိုင်း လှည့်ပတ်နေသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ တစ်ခါတစ်ရံတွင် ကျွန်ုပ်တို့သည် လပြည့်သည်ကို မြင်တွေ့ရပြီး အခြားအချိန်များတွင် လအား သေးငယ်စွာ သို့မဟုတ် လုံးဝ မြင်တွေ့ရခြင်း မရှိချေ။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် လသည် ကိုယ်ပိုင်အလင်းရောင်မရှိခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့ မြင်တွေ့နိုင်သော လသည် နေ၏အလင်းရောင် ပြန်နေသော လ၏အခြမ်းတစ်ခုသာလျှင် ဖြစ်လေသည်။ ထိုအချိန်၌ လ၏အခြားဖက်အခြမ်းမှာ မဲမှောင်နေပြီး ၎င်းကို လ၏ပြောင်းလဲခြင်းအဆင့်ဟု ခေါ်သည်။ ထိုသို့ ကြီးမားပြီး တောက်ပမှုမှ သေးငယ်ပြီး မဲမှောင်မှုအထိ အဆင့်ဆင့်ဖြစ်ပေါ်ရန်အတွက် ၂၉.၅၃ ရက်(၂၉ ရက်၊ ၁၂ နာရီ၊ ၄၄ မိနစ်) ကြာမြင့်ပြီး၊ ပြီးမှသာလျှင် အလွန်ကျယ်ဝန်းသော စက်ဝိုင်းပုံသဏ္ဌာန် လအား မြင်တွေ့ရလေသည်။ ထိုကဲ့သို့ ကမ္ဘာနှင့် နေအကြား လ၏ ဖြတ်သန်းမှုကို နေကြတ်ခြင်းဟု ခေါ်သည်။ နေနှင့်လအကြား ကမ္ဘာဖြတ်သန်းခြင်းကို လကြတ်ခြင်းဟုခေါ်ပါသည်။ ထို့နောက် လ၏ ပထမ လေးပုံတစ်ပုံအား မြင်ရလျှင် လမျက်ခုံး၊ ထို့နောက် လ၏တစ်ဝက်၊ ပြီးမှသာလျှင် လပြည့်ကို မြင်တွေ့ရလေသည်။ လပြည့်ချိန်သည် နေနှင့် ဝေးကွာပြီး ကမ္ဘာ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်အခြမ်း၌ လရှိမှသာလျှင် ဖြစ်ပွားသည်။ လသည် ၎င်း၏ပတ်ကြောင်းအတိုင်း ဆက်လက် ရွေ့လျားသွားရာမှ တတိယ လေးပုံတစ်ပုံကို မြင်တွေ့ရမည်ဖြစ်ပြီး နောက်ဆုံးတွင် လဆန်းသို့ ပြန်လည် ရောက်ရှိသွားမည်ဖြစ်သည်။ လ၏မျက်နှာပြင် သည် ကမ္ဘာမြေပြင်သက်သို့ လှည့်ပြီး တစ်နေရာထဲတွင်သာ တည်ငြိမ်နေပြီး(မျက်နှာပြင်သည် တစ်နေရာတွင်သာအမြဲရှိ) အခြား ဘက်ခြမ်းကိုမူကား ကျွန်ုပ်တို့ မည်သို့မျှ မမြင်ရချေ။ ထို့ကြောင့် နေ၏ အလင်းရောင်သည် ထိုအခြမ်းပေါ်သို့ကျရောက်သော်လည်း လ၏ မဲမှောင်သော အခြမ်းဟုသာလျှင် ခေါ်ကြသည်။ လူတို့သည် အချိန်တိုင်းတာရန်အတွက် လအား အသုံးပြုခဲ့ကြပြီး နေ့ရက်များ အစားထိုးကာ လပြောင်းလဲမှုဖြစ်စဉ် စက်ဝန်းနှင့် ညီမျှမှုရှိစေရန်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ လူတို့သည် လအား မြင်တွေ့ပြီးနောက် စွဲလမ်းနှစ်ခြိုက်ကြသည်။ လူအချို့သည် လပေါ်တွင် မတ်တပ်ရပ်ပြီး ကမ္ဘာကြီးအား ကြည့်ရှုရန်အတွက်ထိပင် အိပ်မက်မက်၊ စိတ်ကူးယဉ်ကြသေးသည်။
လဆန်းလကွယ်နှင့် ကိုယ်တိုင်စမ်းသပ်ခြင်း
ရှေးက လ၌ နေကဲ့သို့ ကိုယ်ပိုင်အလင်းရောင်ရှိသည်ဟု လူတို့ ထင်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ နက္ခတ်ပညာ ထွန်းကားလာသောအခါမှ လသည် နေမှအလင်းရောင် ရရှိ၍သာ လင်းရကြောင်းကို သိလာကြသည်။ နေမှ လပေါ်သို့ အလင်းရောင် အစဉ်အမြဲ ထိုးလျက်နေခြင်းကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ လသည် ကမ္ဘာကို အနောက်မှ အရှေ့သို့ လှည့်ပတ်ရာတွင် ၂၇ ၁/၃ ရက်ခန့်ဖြင့် တစ်ပတ်ပတ်မိ၏။ သို့ရာတွင် ကမ္ဘာကိုယ်တိုင်က အနောက်မှ အရှေ့သို့ လည်နေသည့်အတွက် ကမ္ဘာမှ အမြင်အားဖြင့် ကမ္ဘာကို တပတ်ပတ်မိအောင် ရက် ပေါင်း ၂၉ ၁/၂ ရက်မျှ ကြာသွားလေသည်။ ထိုအချိန်အတွင်း၌ လသည် မိမိ၏ ဝင်ရိုးပေါ်တွင် လည်ပတ်နေသဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် မြင်နေကျဖြစ်သော လ၏ မျက်နှာကိုသာ အမြဲမြင်တွေ့နေကြရလေသည် လ၌ ဝိုင်းစက်သော ပုံသဏ္ဌာန်ရှိ၏။ သို့သော် ကျွန်ုပ်တို့သည် လပြည့်နေ့၌သာလျှင် လ၏ ဝိုင်းစက်နေသော လဝန်းပြည့် ပုံသဏ္ဌာန်ကို မြင်ရ၍ လဆန်း လဆုတ်ရက်များတွင် လ၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသဖြစ်သော လခြမ်းပုံများကိုသာ မြင်ရသည်။ အဘယ်ကြောင့် ထိုသို့ မြင်ရသည်ကို အောက်ပါလက်တွေ့စမ်းသပ်မှုဖြင့် စမ်းသပ်ဆင်ခြင်ကြည့်ပါ။
အခန်းတစ်ခန်းတွင် ပတ်လည် လှည့်နိုင်သော ဆုံလည်ကုလားထိုင် တစ်လုံးကို ထားပါ။ မှန်အိမ်၊ သို့မဟုတ် လျှပ်စစ်ဓာတ်မီးလုံးတစ်ခုကို အခန်း၏ တစ်နေရာတွင် ချိတ်ဆွဲထားပါ။ သင်သည် ရှေးဦးစွာ ကုလားထိုင်ပေါ်တွင် မီးလုံးကို ကျောပေးထိုင်၍ လက်တစ်ဖက်ကို ရှေ့တည့်တည့်သို့ ဆန့်တန်းထား ပြီးလျှင် ထိုလက်တွင် ဘောလုံးအဖြူတစ်လုံးကို ကိုင်ထားပါ။ မီးကို နေအဖြစ်၎င်း၊ဦးခေါင်းကို ကမ္ဘာလုံးအဖြစ်၎င်း၊ ဘောလုံးကို လအဖြစ်၎င်း သဘောထားပါ။ ကုလားထိုင်ကို မလှည့်မီ မီးလုံးသည် သင်၏ကျောဘက်တွင် ရှိပါစေ။ ဘောလုံးပေါ်သို့ ဦးခေါင်း၏ အရိပ် မထိုးရအောင် ဘောလုံးကို ခပ်မြှောက်မြှောက်ကိုင်ထားပါ။ မီးလုံးမှ အလင်းရောင်သည် ထိုအချိန်၌ ဘောလုံးပေါ်သို့ တိုက်ရိုက်ကျနေသဖြင့် သင့်ဘက်ကို လှည့်နေသော ဘောလုံး၏မျက်နှာသည်အပြည့်လင်းနေလိမ့်မည်။ ထိုသို့ အပြည့်လင်းနေသောဘောလုံးမျက်နှာ၏ ပုံသဏ္ဌာန်သည် လပြည့်ဝန်းပုံသဏ္ဌာန်ပင် ဖြစ်၏။ ထိုနောက် ကုလားထိုင်ကို လှည့်ပေးသောအခါ ဘောလုံးပေါ်၌ အရိပ်ကျ နေသော အမှောင်ပိုင်းသည် အလင်းပိုင်းထက် တဖြည်းဖြည်း ပို၍များလာလိမ့်မည်။ ကုလားထိုင်ကို လေးပုံတစ်ပုံ လှည့်ပေးမိသောအခါ ဘောလုံး၏မျက်နှာပြင်၌ တစ်ခြမ်းလင်း၍ တစ်ခြမ်း မှာ မှောင်နေသည်ကို တွေ့ရလိမ့်မည်။ ထိုသို့လင်းသော ဘောလုံးမျက်နှာတစ်ခြမ်း၏ ပုံသဏ္ဌာန်သည် လဆုတ် ၇ ရက် ၈ ရက်၌ ရှိသော လခြမ်း၏ ပုံသဏ္ဌာန်မျိုးပင် ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ကုလားထိုင်ကို လေးပုံ တစ်ပုံ ထပ်မံလှည့် ပေးလိုက်၍ သင် သည် မီးလုံးနှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် ဖြစ်နေသောအခါ ဘောလုံးပေါ်မှာရှိသော လင်းနေသောအပိုင်းသည် လုံးဝ ပျောက်ကွယ်သွားပြီး မှောင်ရိပ်ကျနေသော အပိုင်းကိုသာ မြင်ရလိမ့်မည်။ ထိုအနေအထားမျိုးကို လကွယ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့နောက် ကုလားထိုင်ကို လေးပုံတစ်ပုံ လှည့်ပေးလိုက်ပြန်သောအခါ ဘောလုံး၏ မျက်နှာတခြမ်း ပြန်လင်းလာ၍ တခြမ်းမှာ မှောင်နေလိမ့်မည်။ ထိုသို့ လင်းသောဘောလုံး မျက်နှာတစ်ခြမ်း၏ ပုံသဏ္ဌာန်သည် လဆန်း ၇ ရက် ၈ ရက်၌ ဖြစ်သော လ၏ ပုံသဏ္ဌာန်မျိုးပင် ဖြစ်ပေသည်။ ထိုနောက် ကုလားထိုင်ကို မူလနေရာရောက်အောင် တစ်ပတ်အပြည့် လှည့်ပေးလိုက်သောအခါ ဘောလုံး၌ မျက်နှာပြင်အပြည့် ပြန်လည်လင်းလာပုံကို သင်တွေ့ရလိမ့်မည်။ လသည် ပြည့်ရာမှ ဆုတ်၊ ဆုတ်ရာမှ ကွယ်၊ ကွယ်ရာမှ ဆန်း၍ ဆန်းရာမှ ပြန်ပြည့်ပုံတို့မှာ ဤအတိုင်းပင် ဖြစ်လေသည်။
အရွယ်အစားနှင့် ဆွဲအား
ယခင်ဆိုထားသည့်အတိုင်း လပေါ်တွင် လေမရှိ၊ ရေမရှိချေ။ ထို့ကြောင့် ခြေရာသည်လည်း သဘာဝအားဖြင့် ပျောက်ပျက်ရန် မလွယ်ကူချေ။ လပေါ်၌ လေထုမရှိသောကြောင့် သင်သည် အေးခြင်း၊ ပူခြင်းကိုလည်း ကာကွယ်နိုင်မည်မဟုတ်ချေ။ ထို့ကြောင့် အာကာသယာဉ်မှူးများသည် မိမိတို့အသက်အန္တရာယ်ကာကွယ်ရန်အတွက် အလွန်လေးလံသော အာကာသဝတ်စုံနှင့် အသက်ရှူရန်အတွက် အောက်ဆီဂျင်ဘူးများကိုသယ်ဆောင်သွားကြရလေသည်။ လကမ္ဘာသည် မြေကမ္ဘာကဲ့သို့ ဆွဲအား ပြင်းထန်မှု မရှိခြင်းကြောင့် ထိုဝတ်စုံများသည်လည်း မြေကမ္ဘာပေါ်တွင်ကဲ့သို့ လေးလံခြင်း မရှိတော့ချေ။
သွင်ပြင်လက္ခဏာများ
လပေါ်တွင် မြစ်ချောင်းများနှင့် သဏ္ဌာန်တူသော အစင်းကြောင်းများကိုလည်း တွေ့ရသည်။ အကယ်၍ ထိုအစင်းကြောင်းများသည် မြစ်များ ဖြစ်လျှင် ရေမရှိသော မြစ်များသာ ဖြစ်ကြပေမည်။ နှစ်ပေါင်းများစွာက ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော မြစ်များဖြစ်၍ ယခုအခါတွင် ရေလုံးဝမရှိတော့ဘဲ မြစ်ရိုးများသာလျှင် ကျန်နေခြင်း ဖြစ်သည်ဟု နက္ခတ်ဆရာတို့ ယူဆကြလေသည်။ ဤကဲ့သို့ ရှေးအခါက စ၍ နက္ခတ်ဆရာများသည် လ၏ အကြောင်းကို မှန်ဘီလူး၊ မှန်ပြောင်း စသည်တို့ မပါဘဲနှင့်လည်းကောင်း၊ မှန်ဘီလူး၊ မှန်ပြောင်း စသည်တို့၏အကူအညီဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဓာတ်ပုံများ ရိုက်ကူး၍လည်းကောင်း လေ့လာခဲ့၏။ လ၏မျက်နှာပြင်အကြောင်းကိုလည်း အတော်အတန် သိရှိလာခဲ့ကြ၏။ လမျက်နှာပြင်မှ နေရာ အများအပြားကိုလည်း အမည်အမျိုးမျိုး ပေးခဲ့၏။ ထို့နောက် ၂၀ ရာစုနှစ် ဒုတိယပိုင်းအစလောက်မှ စ၍ လမျက်နှာပြင် စူးစမ်းရေး အာကာသယာဉ်များ တင်လွှတ်၍ စုံစမ်းလေ့လာခဲ့ကြ၏။
လ၌ အရောင်ဖြူနေရခြင်းမှာ နေမှအလင်းရောင်ကြောင့်ဖြစ်၏။ အကယ်၍ နေမှအလင်းကို မရရှိပါက လသည် မည်းမှောင်၍ နေလိမ့်မည်။ လသည် တစ်လကြာမှ တစ်ပတ်လည်သဖြင့် လပေါ်က တစ်ရက်သည် ကမ္ဘာပေါ်က တစ်လနှင့်ညီမျှသည်။ သို့အတွက် လပေါ်က တစ်နေ့တာအချိန်သည် ရက်သတ္တနှစ်ပတ်ခန့် ကြာ၍ တစ်ညဉ့်တာအချိန်သည်လည်း ရက်သတ္တနှစ်ပတ်ခန့်ပင် ကြာသည်။ လပေါ်တွင် ညဉ့်အချိန် ကျရောက်သောအခါ နေမှ အပူနှင့် အလင်းတို့ကို မရရှိသဖြင့် လသည် မည်းမှောင်၍ အလွန်အေးလျက် ရှိမည်။ သုည ဒီဂရီ အောက် ဒီဂရီ ၂ဝဝ၊ သို့မဟုတ် ဒီဂရီ ၄ဝဝ ရောက်အောင်ပင် အေးပေမည်။ နေ့အချိန် ကျရောက် သောအခါတွင်မူ ရေဆူလောက်အောင်ပင် ပူလိမ့်မည်ဟု ခန့်မှန်းရလေသည်။ လပေါ်တွင် ရေ၊ လေနှင့် သက်ရှိအရာများ မရှိကြချေ။ အသံလည်း မဖြစ်ပေါ်နိုင်ပေ။ အကယ်၍ ကမ္ဘာမှ လွှတ်လိုက်သော ဒုံးပျံသည် အရှိန်ပြင်းစွာဖြင့် ကျရောက်ထိမှန်သည့် တိုင်အောင် ထိုထိမှန်သည့် အသံကြီးသည် ပေါ်ပေါက်မည် မဟုတ်ပေ။ အကြောင်းမှာ လ၏ပတ်လည်တွင် လေထုမရှိဘဲ လေဟာနယ် ဖြစ်နေသောကြောင့် ဖြစ်၏။
ကောင်းကင်ပြင်ကြီးအား ကမ္ဘာမှကြည့်လျှင် အပြာရောင်ကိုသာမြင်ရပြီး ထိုအခြင်းအရာမှာ နေမှလာသော ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်များသည် ဓာတ်ငွေ့များဖြင့် ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းထားသော လေထုအား ဖြတ်သန်းရသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုလေထုသည် ကောင်းကင်မှ အပြာရောင်အလင်းများ လာသကဲ့သို့ ဖြစ်အောင် ပြုလုပ်ထားသည်။ သို့သော် လကမ္ဘာပေါ်တွင် လေထုမရှိသောကြောင့် ကောင်းကင်သည် နေ့ဘက်တွင်ပင် အမည်းရောင် ဖြစ်နေသည်။ ထိုသို့ လေထု၏ ကာကွယ်ထားမှု မရှိခြင်းကြောင့် အာကာသအပြင်မှ လာသော ကျောက်စိုင်၊ ကျောက်တုံးများသည် လကမ္ဘာပေါ်သို့ တိုက်ရိုက် ကျရောက်ကြပြီး မီးလောင်ပေါက်ကွဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်ကြပြီး ကြီးမားသော ကျင်းကြီးများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ထိုသို့ ပေါက်ကွဲခြင်းကို မီးတောင်ပေါက်ကွဲခြင်း (crash)ဟု ခေါ်သည်။ လကမ္ဘာပေါ်တွင် ထိုကျောက်တုံးများ၏ မီးလောင်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်နေသော ကျင်းကြီးများ အမြောက်အမြား ရှိလေသည်။ ထိုတွင်းကြီးများသည် မိုးကျသံတွေခဲများ လပေါ်သို့ ကျရောက်ရာမှ ဖြစ်ပေါ်သည်ဟု အချို့ နက္ခတ်ဆရာတို့က ဆိုသည်။ အချို့နက္ခတ်ဆရာများကလည်း ထိုတွင်းကြီးများသည် မီးတောင်သေများ၏ ထိပ်ဝများဟု ဆိုကြသည်။ အချို့တွင်းကြီးများ၏ ထိပ်ဝသည် မိုင် ၁ဝဝ ခန့်ပင် ကျယ်၍ မိုင် ၅ဝ ခန့် နက်သည်ဟု ခန့်မှန်းကြလေသည်။
ရှာဖွေခြင်း၏ သမိုင်း
လူသားတို့ လကမ္ဘာပေါ်တွင် ခြေမချသေးမီ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံးနိုင်ငံနှစ်ခုဖြစ်သော အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ရုရှားနိုင်ငံ (ထိုချိန်က ဆိုဗီယက်ရုရှားနိုင်ငံ USSR) တို့သည် စက်ရုပ်များစေလွှတ်ပြီး လအား လေ့လာခဲ့ကြသည်။ ထိုစက်ရုပ်များသည် လကမ္ဘာအား အနီးကပ်လေ့လာခဲ့ကြပြီး၊ လ ပတ်ပတ်လည် ပျံသန်းခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့်လည်း လူန ၂ ဟုခေါ်သော လကမ္ဘာလေ့လာရေးယဉ်သည် ထိုအပေါ်တွင်ပင် ပျက်ကျခဲ့လေသည်။ ထိုစက်ရုပ်များသည် လူသားတို့ပြုလုပ်ထားသည့် ပထမဆုံးသော လပေါ်ခြေချခဲ့သည့် ယာဉ်များပင်ဖြစ်သည်။
ဤသို့ လမျက်နှာပြင် စူးစမ်းရေး အာကာသယာဉ်များ တင်လွှတ်ရေးကိစ္စတွင် ဆိုဗီယက်ယူနီယံနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံတို့သည် ငွေအမြောက်အမြား အကုန် အကျခံကာ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိရာ ကမ္ဘာမြေမှ မမြင်ရသည့် လ၏အစိတ်အပိုင်းများကို ဓာတ်ပုံများ ရိုက်ကူး ယူနိုင်ခဲ့သည်။ လမျက်နှာပြင်အကြောင်း ပိုမိုသိရှိလာပြန်သည်။ ၁၉၅၉ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ရုရှားတို့ သည် လဆီသို့ အရောက် ပစ်လွှတ်လိုက်သော ဒုံးပျံအထက်ပိုင်း (လမျက်နှာပြင် လေ့လာရေးယာဉ်)သည် ကြံရွယ်ထားသည့် ပစ်ကွင်းနှင့် မိုင် ၁၆ဝ အကွာ (မာရီစီရီနီတာတစ်ဒေသ)တွင် လနှင့် ထိတွေ့ခဲ့သည်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်တို့ ပစ်လွှတ်လိုက်သော အက်တလတ် အေဂျီနာဒုံးပျံက တင်ဆောင်သွားသည့် ရိမ်းဂျား ၇ အာကာသ ယာဉ်သည် (ဂအာရစ်ကီချိုင့်ဝှမ်းအနီးတွင်) လမျက်နှာပြင်နှင့် ထိတွေ့ခဲ့သည်။ ပါသွားသည့် ကင်မရာများက ဓာတ်ပုံရိုက်ကူး နိုင်ခဲ့၍ အလုံးစုံ အောင်မြင်သည်။ လမျက်နှာပြင်အကြောင်းလည်း ယခင်ကထက် ပိုမိုသိရှိလာခဲ့ရပြန်လေသည်။
ထို့နောက် လူသားတို့သည် လကမ္ဘာပေါ်သို့ ဆင်းသက်ရန်ကြိုးစားခဲ့ကြပြီး ဇူလိုင်လ ၂၁ ရက်နေ့၊ အောက်တိုဘာလ၊ ၁၉၆၉ခုနှစ်တွင် ခြေချနိုင်ခဲ့သည်။ အမေရိကန်လူမျိုး အာကာသယာဉ်မှူးများဖြစ်သည့် အယ်စထောင်းရ်၊ ဘက်ဇ် အယ်ဒရင်းတို့သည် လ၏မျက်နှာပြင်ပေါ်သို့ ၎င်းတို့၏ သိန်းငှက်အမည်ရှိ လဆင်းယာဉ်ဖြင့် ဆင်းသက်ခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ထက်ဝက်ခန့်သော လူတို့သည် ၎င်းအား ရုပ်မြင်သံကြားမှတဆင့် ကြည့်ရှုနေခဲ့ကြသည်။ အမ်းစထရောင်းသည် သိန်းငှက်လှေကားမှတဆင့် အောက်သို့ဆင်းလာပြီး လ၏ မြေမျက်နှာပြင်နှင့် ပထမဆုံး ထိတွေ့ခဲ့လေသည်။ ထို့နောက် သူက “ ဒီဟာက လူတစ်ဦးတွက် သေးငယ်တဲ့ အဆင့်ဖြစ်ပြီး လူလို သတ္တဝါတစ်ဦး၏အတွက် ကြီးမားတဲ့ ခုန်ပေါက်မှုတစ်ခုပါ” ဟုပြောလေသည်။ များမကြာမီ ဘက်ဇ်အယ်ဒရင်း သည်လည်း လိုက်ဆင်းလာခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူတို့နှစ်ဦးသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအလံအား ၎င်းတို့ယဉ်ဆင်းသက်သည့် နေရာနှင့် မနီးမဝေးတွင် စိုက်ထူရန်ကြိုးပမ်းကြသည်။ သူတို့နှစ်ဦး၏ ခြေရာများသည် လပေါ်တွင် ထင်ကျန်ရစ်ခဲ့ပြီး အလွန်ကြာညောင်းသော်လည်း ထိုနေရာတွင်ပင် ရှိနေလေသည်။ အကယ်၍ သင်သည် ကမ္ဘာမြေပေါ်တွင် သင်၏ခြေရာအား ချန်ခဲ့မည်ဆိုပါက ထိုခြေရာသည် လေ၊ ရေ၊နှင့် မိုးတို့ကြောင့် ပျက်စီးသွားမည် ဖြစ်သည်။ သို့သော် လတွင်မူကား လေမရှိ၊ ရေမရှိ၊ နှင့် ဖြစ်လေသည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့၏ ခြေရာများသည် ပျောက်ကွယ်သွားခြင်း၊ ပျက်စီးသွားခြင်းမရှိခဲ့ချေ။ လူအချို့က သူတို့သည် လကမ္ဘာပေါ်သို့ အမှန်တကယ် မရောက်ခဲ့ချေဟု ပြောဆိုကြသည်။ ထို့နောက် လပေါ်ရှိ လူတို့ ဓာတ်ပုံများမှာလည်း အတုများသာလျှင်ဖြစ်ပြီး လပေါ်မှ ယူဆောင်လာသော ကျောက်တုံးကျောက်ခဲများမှလည်း အတုအယောင်များသာလျှင် ဖြစ်သည်ဟု ပြောဆိုကြသည်။ သို့သော် ထိုသို့ပြောဆိုသူများ မှားနေသည်ဟု သက်သေပြရန်အတွက်ကား အလွန်ပင် ရှုပ်ထွေးလှသော အငြင်းအခုံများပင် ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။
လပေါ်ရှိရေ
၂၀၀၉ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့က အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အာကာသစူးစမ်းလေ့လာရေးအဖွဲ့(NASA)နာဆာက လကမ္ဘာပေါ်တွင် ရေအမြောက်အမြား တွေ့ရှိရသည်ဟု ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့လေသည်။
မြန်မာအယူအဆနှင့် အခေါ်အဝေါ်
မြန်မာကျမ်းဂန်များတွင် လနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဤသို့ ဖော်ပြ ပါရှိ၏။ ကမ္ဘာဦးအခါ၌ ဗြဟ္မာပြည်မှ ဗြဟ္မာတို့သည် အသက်ကုန်သဖြင့်လည်းကောင်း၊ကံကုန်သဖြင့်လည်းကောင်း စုတေ၍ လူ့ပြည်သို့ ဥပပါတ် ကိုယ်ထင် ဖြစ်လာကုန်၏။ ထိုသူတို့သည် ကိုယ်ရောင်ဖြင့်သာ ထွန်းပကုန်လျက် ဗြဟ္မာ့ပြည်မှာကဲ့သို့ ပီတိသာလျှင် အာဟာရ ကိစ္စကို ပြီးစေကုန်လျက် ကောင်းကင်၌ ငှက်ကဲ့သို့ ပျံဝဲ၍မွေ့လျော်ကုန်၏။ ယောက်ျား မိန်းမ ဟူ၍ အသွင် မရှိကုန်။ သတ္တဝါဟူ၍သာ ခေါ်ဝေါ်ကုန်၏။ ထိုသတ္တဝါတို့သည် ရသ ပထဝီကို စားအံ့သောငှာ အားထုတ်ကုန်သည် ရှိသော် မိမိတို့ကိုယ်ရောင်သည် ကွယ်ခဲ့၍ အမိုက်အတိ ဖြစ်ရကား ကြောက်ခြင်း ပြင်းစွာ ဖြစ်ကုန်၏။
ထိုသူတို့၏ ဘုန်းကြောင့်၎င်း၊ ဖြစ်မြဲသော ဓမ္မာတာအားဖြင့်၎င်း ဘာနုရာဇာမည်သော ရောင်ခြည်တစ်ထောင် ဆောင်သော နေမင်းသည် တပေါင်းလပြည့် တနင်္ဂနွေနေ့ ပုဗ္ဗဝိဒေဟကျွန်း၏ အလယ်၌ ဥဒည် ထောင်ထိပ်မှ ထွက်လာ၍ အလင်းကို ဖြစ်စေ၏။ ကမ္ဘာဦးသူတို့သည် ကြောက်ခြင်းမှ ကင်းကုန်၍ ရဲရင့်ခြင်း ဖြစ်ကုန်သောကြောင့် 'သူရိယ'ဟူသောအမည်ကို ခေါ်ဝေါ်ကုန်၏။ ထိုသို့ ပေါ်လာသော နေမင်းသည် နာရီ ၃ဝ လှည့်၍ ယုဂန္ဓိုရ်တောင် ကွယ်သည်ရှိသော် အတွင်းကား ပတ္တမြား၊အပကား ငွေအတိပြီသော အချင်း ၄၉ ယူဇနာရှိသော ငြိမ်းသောအရောင်ကိုဆောင်သော လမင်းသည် ၂၇ လုံးသော နက္ခတ်မှစ၍ တာရာကြယ်အပေါင်း ခြံရံလျက် ကန်ရာသီ ၁၃ လုံး ဖြစ်သော ဟဿတနက္ခတ်ကို စီးလျက် အရှေ့မျက်နှာမှ ထွက်လာသည်ရှိသော် ကမ္ဘာဦးသူတို့သည် ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ရွှင်မြူးစွာ ဖြစ်ကုန်လျက် ငါတို့အလိုဆန္ဒ အတိုင်း ရပေမည်ဟူ၍ 'စန္ဒ'ဟူသော အမည်ဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ကုန်၏။ မြန်မာဘာသာ လခေါ်သည်မှာ အမရကောသ အဘိဓာန်ကျမ်းလာ ဂေါ်လဟူသော မူလဘာသာတွင် ဂေါ်သဒ္ဒါကျေ၍ လ အက္ခရာတစ်လုံးကို မြန်မာဘာသာမှာ 'လမင်း'ဟု ခေါ်ဝေါ် ထင်ရှားရေးသားကြသည်ဟု ယူရန်ရှိ၏။ တစ်ကြောင်းမှာလည်း လလိတသဒ္ဒါ၊ လလသဒ္ဒါနှစ်ပါးသည် တင့်တယ်ခြင်း စံပယ်ခြင်း အနက်ကို ဟော၏။ လဗိမာန်မှာ နက္ခတ်ကြယ်အပေါင်းတို့ဖြင့် ခြံရံသည် ဖြစ်၍ တင့်တယ်ထွန်းလင်းသော အရောင်အဝါ ရှိသည်ကို အစွဲပြု၍ လလိတသဒ္ဒါ၊ လလသဒ္ဒါများတွင် လအက္ခရာတစ်လုံးကို မြန်မာဘာသာမှာ 'လ'ဟူ၍ ခေါ်ဝေါ် ထင်ရှားသည် ဆိုရန်ရှိ၏။ ထိုလမင်းကို တနင်္လာဂြိုဟ်ဟု ခေါ်ဝေါ်ရေးသားကြသည့် မြန်မာဘာသာ စကားမှာ ကမ္ဘာ့တန်းဆာ ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်းလာ သသလနံ လက္ခဏံ ဟဿာတိ သသလနောဟု ပြုလုပ်ရာ၏။ ယဿ၊ အကြင် လမင်းအား။ သသလနံ၊ ယုန်ရေးတံဆိပ်ဟူသော။ လက္ခဏံ၊ အမှတ်သည်။ အတ္ထိ၊ ရှိ၏။ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ သသလနော၊ တနင်းလာဂြိုဟ်တည်း။ ကမ္ဘာ့တန်ဆာ ရာဇမတ္တဏ်၊ ယောဂယာတြာ နှစ်ကျမ်းတွင် တနင်္လာကား ယဝနတိုင်း ခိရောဒဓိ နို့ရည်သမုဒ္ဒရာမှ တနင်္လာ ဂြိုဟ်ဖြစ်ကြောင်းကို ဆိုသည်။
မှတ်စုများ
• 3
စစ်ဆေးခြင်း
ကဏ္ဍ:နေအဖွဲ့အစည်း ကဏ္ဍ:လကမ္ဘာ ကဏ္ဍ:ဂြိုဟ်ရံလများ
အထွက်ရွာ၊ အထွတ်
အထွက်ရွာ၊ အထွတ်
ကျွဲတလင်းရွာအိုရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ကျွဲတလင်းရွာအိုရွာ (Kywetalinywaroh)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ မဲဒီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၀၂၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မဲဒီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၃၆ ဦး၊ မ ၂၁၃၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၇၆၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လှဲသွင်းရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်
လှဲသွင်းရွာ (Hlethwin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရေဦးမြို့နယ်၊ ရွာပုကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၃၃၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြောက်စုရွာ၊ အောင်ဟိတ်
မြောက်စုရွာ၊ အောင်ဟိတ်
ကြိုးကြာကန်ရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ်
ကြိုးကြာကန်ရွာ (Gyoegyarkan)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ ကြိုးကြာကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၀၅၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မုံရွာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုံးညောင်ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ကုံးညောင်ရွာ (Konenyaung)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ဟမ်းငိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၆၈၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟမ်းငိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၂၂ ဦး၊ မ ၃၀၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၆၃၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လန်ပီရွာ၊ မတူပီမြို့နယ်
လန်ပီရွာ(Langpi)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ မတူပီမြို့နယ်၊ စာလ်ထောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၁၃၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စာလ်ထောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၇၁ ဦး၊ မ ၇၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၂၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ဆားလင်းကုန်းရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
ဆားလင်းကုန်းရွာ (Sarlinkone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ ဆားလင်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၂၃၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆားလင်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၄၆ ဦး၊ မ ၁၇၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၆၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငှက်ဆိုးကွင်းတောခေါင်းစု
ငှက်ဆိုးကွင်းတောခေါင်းစု
အောက်ဇီးကိုင်းရွာ၊ ဇီးကိုင်း
အောက်ဇီးကိုင်းရွာ၊ ဇီးကိုင်း
ဒိုးလီရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်
ဒိုးလီရွာ (Doeli)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ ဗျဲ့တိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၉၄၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဗျဲ့တိုက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၃၇ ဦး၊ မ ၅၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၄၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖယ်ခုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုက်ကယ် အော့တို
မိုက်ကယ် အော့တိုကို ၁၉၄၃ ဧပြီ ၁၂ နေ့တွင် ပိုလန်ရှိ နာဇီ သိမ်းပိုက်ခံခဲ့ရသည့် Chelmno (Kulm) တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၂၀၀၃ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်တွင် ဒေါ်လာ၂၄ ဘီလီယံဖိုး ရောင်းချနိုင် ခဲ့သည့် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး အင်တာနက်ဖြင့်အရောင်းအဝယ်လုပ်သည့် German Otto Group Company ၏ ခေါင်းဆောင်တယောက် ဖြစ်သည်။
အရင်နှစ် အင်တာနက် အရောင်းအဝယ်လုပ်ငန်းတွင် ၃၀% နှုန်း တိုးတက်လာသောကြောင့် Otto Group အနေဖြင့် အင်တာနက် လက်လီအရောင်းအဝယ်လုပ်ငန်းတွင် Amazon.com ၏ နောက်တွင် ကပ်လျက် ဒုတိယနေရာကို ဆက်လက်ထိန်းထား နိုင်ခဲ့သည်။
သူတို့သည် ယခင်က Spiegel Inc ကိုပိုင်ဆိုင်ခဲ့ပြီး (မိခင်ကုမ္ပဏီမှာ Eddie Bauer ဖြစ်ပြီး Spiegel Catalog ၏ ပထမ ပိုင်ဆိုင်သူများ) ၂၀၀၃ မတ် ၁၇ နေ့တွင် အကြွေးမဆပ်နိုင်သောကြောင့် တ ရားစွဲ ခံခဲ့ရသည်။
၂၀၀၅ မေ ၂၅ နေ့တွင် Spiegel Inc သည် ဒေဝါလီခံခဲ့ရပြီး ယခုအခါ Commerzbank အများဆုံး ပိုင်ဆိုင်သည့် Eddie Bauer Holdings အဖြစ် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်း ခဲ့သည်။ Otto Group အနေဖြင့် ထို Eddie Bauer Holdings တွင် မည်သည့် ရှယ်ယာ မှ ပိုင်ဆိုင် ခြင်းမရှိပေ။
အော့တို နှင့် သူ မိသားစုသည် ကနေဒါနှင့် အမေရိကတွင် အလွန်ကြီးကျယ်၍ ခန်းနားသော အဆောက်အဦး နှင့် ခြံများကို ပိုင်ဆိုင်သည်။ ဂျာမနီရှိ Shopping Center များနှင့် Crate & Barrel ပရိဘောဂဆိုင်ခွဲတချို့ကိုပိုင်ဆိုင်သည်။ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိမ်းသိမ်းကာကွယ်ရေး ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများလုပ်သည့် ပုဂ္ဂိုလ်စစ်စစ်တယောက်အဖြစ် လူသိများသည်။ သူ၏ ကုမ္ပဏီသည် သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင်ထိမ်းသိမ်းသည့် ပစ္စည်းများထုတ်လုပ်သည့် ကုမ္ပဏီဟု အချိန်ကြာမြင့်စွာ အမွှန်းတင်ခံရသည်။
၁၉၉၃ တွင် Michael Otto Foundation (ဂျာမန်လို-Michael Otto Stiffung) ကိုစတင်တည် ထောင် ခဲ့သည်။ ထိုအဖွဲ့အစည်းသည် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ပူနွေးလာသည့် ကိစ္စရပ်များကို အစုရှယ်ယာရှင်များနှင့် ဆွေးနွေးတိုင်ပင် သည့် လုပ်ငန်းများကို အရေးကြီးသည့် အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး လက်ရှိ လုပ်ဆောင်နေဆဲ ဖြစ်သည်။
ကြမန်းရွာ၊ အထွတ်
ကြမန်းရွာ၊ အထွတ်
အင်းမရွာ၊ အောင်ဟိတ်
အင်းမရွာ၊ အောင်ဟိတ်
NGC 2442/2443
NGC 2442 / 2443 သို့မဟုတ် (Meathook Galaxy ဟုလည်း လူသိများ) သည် အလယ်အလတ်တန်းစား ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီတစ်ခုဖြစ်ပြီး ကြယ်စုတန်း Volans တွင် တည်ရှိကာ အလင်းနှစ် ၅၀ မီလီယံခန့် ဝေးကွာသည်။ ယင်းအား ၁၈၃၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၃ တွင် ဂျွန် ဟာရှယ်မှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ဘိက္ခုနီ
ဘိက္ခုနီဟူသော အမည်သည် ပါဠိအမည်ဖြစ်၏။ မြန်မာပြန်ဆိုလျှင် ရဟန်းမိန်းမဟု အဓိပ္ပာယ်ရ၏။
သာသနာနှစ် ၂၃၅ ခုသို့ရောက်သောအခါ အရှင်မဟာမောဂ္ဂလိ ပုတ္တတိဿမထေရ်သည် တတိယ သင်္ဂါယနာတင်ပြီး ကိုးတိုင်းကိုးဌာနသို့သာသနာပြု စေလွှတ်တော်မူရာ အရှင်မဟိန္ဒမထေရ်သည် သီဟိုဠ်ကျွန်းသို့ သာသနာပြု ကြွတော်မူ၏။ ထိုအခါ အနုဋ္ဌာဒေဝီသည် သတို့သမီးငါးရာ၊ နန်းတွင်းသူ ငါးရာအားဖြင့် နောက်ပါ မိန်းမတစ်ထောင်နှင့်တကွ ရဟန်းပြုသဖြင့် သီဟိုဠ်ကျွန်း၌ ရဟန်းမိန်းမ သာသနာပြန့်ပွားထွန်းကားခဲ့သည်။
အရှင်ယောနက ဓမ္မရက္ခိတ မထေရ်သည် ဂူဂျာရတ်ပြည် အပရန္တတိုင်း (သုနာပရန္တတိုင်း) သို့သာသနာပြု ကြွလာတော်မူ၏။ ထိုအခါ အမျိုးသမီး ခြောက်သောင်းတို့သည် ရဟန်းပြုသဖြင့် အပရန္တတိုင်း၌ ရဟန်းမိန်းမ သာသနာ ပြန့်ပွားထွန်းကားခဲ့သည်။
အရှင် သောဏမထေရ်နှင့် အရှင်ဥတ္တရ မထေရ်တို့သည် သုဝဏ္ဏဘူမိတိုင်း (ထိုင်းနိုင်ငံ မြန်မာအောက် မွန် သထုံပြည်) သို့သာသနာပြု ကြွလာတော်မူကြ၏။ ထိုအခါ အမျိုးသမီး တစ်ထောင့်ငါးရာ တို့သည် ရဟန်းပြုကြသဖြင့် ရဟန်းမိန်းမသာသနာ ပြန့်ပွားထွန်းကားခဲ့သည်။ ( အခြားဌာနတို့၌ ရဟန်းမိန်းမ သာသနာ ပြန့်ပွားထွန်း ကားခြင်း မရှိ၊ ရဟန်းယောက်ျား သာသနာသာ ပြန့်ပွားထွန်းကားခဲ့သည်။)
ပိဋကတ်ကျမ်းဂန် တတ်မြောက်သော ဆရာတော် ကြီးတို့ကလည်း ရဟန်းမိန်းမ သာသနာကား နှစ်ပေါင်း တစ်ထောင်လောက်သာ တည်ရှိ၏ဟု အမိန့်ရှိသည်ကို ကြားရဘူး၏။
ဂရုဓံရှစ်ပါး
မြတ်စွာဘုရားသည် ရဟန်းမများအတွက် ပညတ်ထားသည့် ဂရုဓံရှစ်ပါး ဖြစ်သည် —
(၁) ရဟန်းမသည် ဝါတစ်ရာပင်ရသည်ဖြစ်စေ ယနေ့မှဖြစ်သော ရဟန်းသစ်ကို ရှိခိုးရမည်။ ခရီးဦး ကြိုဆိုရမည်။ လက်အုပ်ချီရမည်။ အရိုအသေပေးရမည်။
(၂) ယူဇနာဝက်အတွင်း၌ ရဟန်းတစ်ပါးမှ မရှိသော ကျောင်းတွင် ဝါမဆိုရ။
(၃) ရဟန်းသံဃာထံသို့ လပြည့်လကွယ်နေ့တိုင်း ဥပုသ်အမေး သွားရမည်။ ဩဝါဒခံယူရန် သွားရမည်။
(၄) ဝါကျွတ်ပြီးသော ရဟန်းမသည် ရဟန်းနှင့် ရဟန်းမ သံဃာနှစ်ရပ်လုံး၌ ကိုယ်တိုင်သိမြင်သော၊ တစ်ဆင့်ကြားသော၊ ယုံမှားသင်္ကာရှိသော အပြစ်အာပတ်များကို ထုတ်ဖော်ပြောဆိုရန် ပန်ကြားရမည်။
(၅) ဂရုက အာပတ်ကြီးများသင့်သော ရဟန်းမသည် သံဃာနှစ်ရပ်လုံး၌ ပက္ခမာနတ် ကျင့်ရမည်။
(၆) ဝိကာလ ဘောဇနတိုင်အောင် သိက္ခာပုဒ်ခြောက်ခုကို နှစ်နှစ်တိုင်တိုင် ကျင့်ခဲ့ပြီးသော သိက္ခာမာန်ကို သံဃာနှစ်ရပ်၌ ရဟန်းခံနိင်ရန် ကြိုးစားအားထုတ်ရမည်။
(၇) မည်သို့သော အကြောင်းရှိသည်ဖြစ်စေ ရဟန်းမသည် ရဟန်းကို မဆဲရေးရ၊ ရေရွတ်တိုင်းထွာခြင်း မပြုရ။
(၈) ရဟန်းမတို့က ရဟန်းတို့အပေါ် ပြောဆိုခွင့် မရှိပေ။ ရဟန်းမများအပေါ်တွင်ကား ရဟန်းတို့က ပြောခွင့်ရှိသည်။
ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်
ရဟန်းမိန်းမဝိနည်းများ
မိုက်ကယ် ဖရဲရိုး
မိုက်ကယ်ဖရဲရိုး ( ၁၉၂၅ မွေး)သည် ဖရရိုးစပါး အမည်ရှိ၊ ဥရောပ အကြီးဆုံးချော့ကလက် လုပ်ငန်းကိုပိုင်ဆိုင်သူဖြစ်သည်။ ၎င်း လုပ်ငန်းသည် ၂၀၀၇ ခုနှစ်အထိ ခန့်မှန်းခြေအမြတ် အမေရိကုန်ဒေါ်လာ ၆ ဘီလီယံရှိသည်။ မိုက်ကယ်ဖရဲရိုးသည် အီတလီ၏အချမ်းသာဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ပြီး ကိုယ်ပိုင်ဘဏ္ဍာ ဒေါ်လာ ၁၇ ဘီလီယံပိုင်ဆိုင်ပြီး ၂၀၀၈ ခုနှစ် မတ်လတွင် စီလီဗို ဘာလူစကိုနီကို ကျော်ဖြတ်သွားသည်။
ထုတ်လုပ်သော ပစ္စည်း တံဆိပ်များမှာ Nutella, Mon Chéri, Kinder Chocolate, Ferrero Rocher, Tic Tacs and Kinder Eggs တို့ဖြစ်သည်။
ငါးပြေမအင်း
ငါးပြေမအင်း
ဘုတ်နှံငှက်
ဘုတ်နှံငှက် (Lesser coucal) သည် ဘုတ်ငှက်အငယ်စားပင် ဖြစ်သည်။ ဘုတ်ငှက်ကဲ့သို့ ကျူကျူလီဒီးမျိုးရင်းတွင် ပါဝင်၍၊ ပါဏဗေဒအလိုအားဖြင့် စင်ထရိုပတ် ဗင်ဂါလင်ဆစ် (Centropus bengalensis) ဟု ခေါ်သည်။ အလျား ၁၅ လက်မရှိသည်။ အတောင်များ မှာ အုန်းခွံရောင် နီကျင့်ကျင့် ရှိသော်လည်း ဘုတ်ငှက်ထက် အရောင်ဖျော့သည်။ ကိုယ်ထည်မှာ မည်းနက်၍ အဝါ ရောင်ဖျော့ဖျော့ အစင်းများပါရှိသည်။ ဆောင်းတွင်းအခါတွင် ကိုယ်မွေးများမှာ အညိုရောင် ဖြစ်လာသည်။ အော် သံမှာ ကျယ်လောင်၍ ပြတ်သားသည်။ ကိုင်းတောနှင့် သက်ငယ်တောများတွင် ကျက်စား၍ တစ်ခါတစ်ရံမှသာ အခြားအရပ်များ၌ တွေ့ရတတ်သည်။
ဘုတ်နှံသည် မိုးတွင်းအခါတွင် သားပေါက်သည်။ အသိုက်ကို ကိုင်းတောထဲတွင် သစ်ရွက်ခြောက်များနှင့် ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ ဥများမှာ ဘုတ်ဥထက် အနည်းငယ် ငယ်သည်။ ဘုတ်နှံကို အရှေ့နိုင်ငံများတွင် အနှံ့အပြားတွေ့ရ၍ မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့အပြား ကွင်းပြင်နှင့် မြစ်ဝှမ်းများတွင် တွေ့နိုင်လေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးဆောင်းငှက်များ ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဟိမဝန္တာတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
စံလင်းဒေါင့်ရွာ၊ အောင်ဟိတ်
စံလင်းဒေါင့်ရွာ၊ အောင်ဟိတ်
ဘွမ်မာဂါးရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ဘွမ်မာဂါးရွာ(Bummargar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ဘွပ်ခါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၈၄၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘွပ်ခါးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၃ ဦး၊ မ ၁၂၈ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၄၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖလံကုန်းရွာမရွာ၊ ဖလံကုန်း
ဖလံကုန်းရွာမရွာ၊ ဖလံကုန်း
NGC 5838
NGC 5838 သည် ဗာဂိုး ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီ ဖြစ်သည်။
မော်ဟန်
မော်ဟန်ကျေးရွာသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကချင်ပြည်နယ် မိုးညှင်းမြို့နယ်အတွင်း တည်ရှိသည်။ မော်ဟန်ကျေးရွာတွင် ရပ်ကွက် (၅)ခုရှိသည်။ ယင်းတို့မှာ
သစ်အယ်ပင်
သစ်အယ်ပင်သည် မျိုးခွဲမျိုးစိတ်များပြားသော သစ်ပင်မျိုးဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်ရှိ သမပိုင်းဇုန်၌ပေါက်ရောက်သော သစ်အယ်ပင်အမျိုးမျိုးတို့အနက် ကောင်းစွာစားသုံးရန်အဆန် ရရှိသော သစ်အယ်ပင်လေးမျိုးမှာ ကက်စတာနီးယား မျိုးခွဲဝင်များဖြစ်ကြ၍ ရုက္ခဗေဒအမည်ဖြင့်
ထိုသစ်အယ်မျိုးတို့သည် အသီး၏ အစေ့ဆန်ကိုလည်း စားရ၍ သစ်အယ်သားကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပြီးလျှင် အခေါက်သည် သားရေနယ်လုပ်ငန်းအတွက် အသုံးဝင်သောကြောင့် စီးပွားရေးအမြင်အားဖြင့် အဖိုးတန်သစ်ပင်မျိုး ဖြစ်လေသည်။ သစ်အယ်ပင်တို့သည် ရွက်ကြွေပင်မျိုးဖြစ်သည်။
ဝက်သစ်ချပင်မျိုးတို့နှင့် မျိုးတူဖြစ်၍ ဖဂေးစီအီး မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည်။ သစ်အယ်ပင်တို့မှ သေးသွယ်ရှည်လျား၍ ကြောင်မြီးနှင့်တူသော အဝါရောင်ပွင့်တံမျိုး ထွက်သည်။ ကြောင်မြီးပွင့်တံ နှစ်မျိုးပွင့်ရာ တစ်မျိုးတွင် ပွင့်တံတစ်ခုလုံး၌ အဖိုပွင့်ချည်း ပါသည်။ အခြားတစ်မျိုး၌မူ ပွင့်တံ၏အပေါ်ပိုင်းတွင် အဖိုပွင့်များပွင့်၍ အောက်ခြေတွင် အမပွင့်များ ပွင့်သည်။ အမပွင့်များသည် ဆူးကဲ့သို့သော အမွေးများ ထူထပ်စွာပါရှိသည့် အသီးမျိုးအဖြစ် ကြီးထွားလာကြသည်။
အသီးအတွင်း၌ လုံးဝန်းသော အဆန်ချောင်တစေ့သီး တစ်ခုမှ သုံးခုအထိ ပါရှိတတ်၍ အချို့မျိုးများတွင် တစ်ဆန်သာ အဖတ်တင်လေ့ရှိသည်။ ယင်းသို့တစ်ဆန်သာ အဖတ်တင်သော အမျိုးများမှာ အဆန်စားသုံးရန် အတွက် ကောင်းမွန်သောအမျိုးများ ဖြစ်သည်။ အရွက်များသည် အစိမ်းရင့်ရောင်ဖြစ်ပြီးလျှင် ပြောင်လက်နေသည်။ ရှည်ဝိုင်းဝိုင်း ပုံသဏ္ဌာန်ရှိပြီးလျှင် အရင်းကြီး၍ အဖျားသွယ်သည်။ အရွက်နားတွင် လွှသွားခပ်ကျဲကျဲကဲ့သို့ ချွန်မြသောအသွား ရှိသည်။ အကြောများ ထင်ရှားသည်။ အခေါက်များသည် အမြှောင်းအမြှောင်း ထင်ရှားနေသည်။ သစ်အယ်ပင်တို့သည် ရောဂါအမျိုးမျိုးကြောင့် အပင် ညှိုးနွမ်းခြောက်သွေ့လာ၍ဖြစ်စေ၊ သစ်သားအလို့ငှာဖြစ်စေ၊ ပင်စည်ကို လှဲဖြတ်ချလိုက်လျှင် ငုတ်တက်အပေါက်မြန်သော အပင်မျိုး ဖြစ်သည်။ သစ်အယ်သားကို ဝက်သစ်ချသားကဲ့သို့ပင် အသုံးပြုနိုင်ပေသည်။ များသောအားဖြင့် ထင်းအလို့ငှာ အသုံးပြုကြသည်။
အသားကောင်းသော သစ်အယ်သားများကို တယ်လီဖုန်းတိုင်၊ ခြံဝင်းတိုင်နှင့် အချို့အဆောက်အအုံများ ဆောက်လုပ်ရာတွင် အသုံးပြုကြသည်။ သစ်ကြော ကျစ်လျစ်သိပ်သည်းမှုမရှိသဖြင့် အရောင်တင်၍ မလှသော်လည်း နေအိမ်အဆောက်အအုံ အတွင်းဘက်ကျသော နေရာများတွင် သစ်အယ်သားကို ထည့်၍ သုံးကြသည်။ သစ်အယ်သားသည် လေဒဏ်မိုးဒဏ်ကြောင့်လည်းကောင်း၊ မြေကြီးနှင့်အစဉ်ထိနေသောကြောင့်လည်းကောင်း ဆွေးမြည့်ပျက်စီးလွယ်မှုမရှိခြင်းသည် ယင်း၏ ထူးခြားသော ဝိသေသဂုဏ်တစ်ရပ် ဖြစ်လေသည်။
သစ်အယ်ပင်တို့သည် မြေပွ၍ ရေစိမ့်လွယ်ပြီးလျှင် ခြောက်သွေ့သော မြေမျိုး၌ ဖြစ်ထွန်းသည်။ အမြစ်ခိုင်သော အပင်မျိုးလည်း ဖြစ်သည်။ အစေ့မှ အပင်ပျိုးယူနိုင်သည်။ ပျိုးခင်းမှ နေရာရွှေ့ပြောင်းစိုက်သော တစ်နှစ်မှ သုံးနှစ်သားအပင်များသည် မိုးခေါင်သည့်ကာလနှင့် ကြုံကြိုက်လျှင် သေသွားတတ်သော်လည်း များသောအားဖြင့် ပျိုးပင်များသည် ရှင်သန်သည်သာ များသည်။ ယင်းတို့သည် မြေကြီးတွင် တော်ရုံအစိုဓာတ်ရရုံနှင့် ရှင်သန်နိုင်သည်။ သစ်အယ်ပင်များသည် ကမ္ဘာ့မြောက်ဘက်ပိုင်း သမပိုင်းဇုန်၌ ပင်လယ်နှင့်ဝေးကွာ၍ ရာသီဥတုမပြင်းထန်လှသော ဒေသများ၌ ပေါက်ရောက်သည်။ အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် ဥရောပတိုက်နှင့် အမေရိကတိုက်တို့တွင် မြေပြင်အမြင့်ပေ ၄ဝဝဝ ကျော်၌လည်းကောင်း၊ ဂျပန်နိုင်ငံ၌ ပေ ၃ဝဝဝကျော်၌လည်းကောင်း၊ တုတ် နိုင်ငံတွင် ပေ ၈ဝဝဝ ကျော်၌လည်းကောင်း မပေါက်ရောက်ချေ။ မြေထဲပင်လယ်ဒေသ၌ ပေါက်ရောက်သော ဥရောပသစ်အယ်မျိုးနှင့် မြောက်အမေရိကတိုက်အရှေ့ပိုင်း၌ ပေါက်ရောက်သော အမေရိကန်သစ်အယ်မျိုးတို့သည် သစ်ပင်ကြီးများဖြစ်သည်။ ဂျပန်သစ်အယ်မျိုးမှာမူ သစ်ပင်ငယ်များဖြစ်လေသည်။
ကုန်သွယ်စီးပွာရေးလောက၌ တန်ဖိုးအရှိဆုံးသည် ဥရောပသစ်အယ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ယင်းတို့သည် ဥရောပတောင်ပိုင်း၊ အာဖရိကမြောက်ပိုင်း၊ ကော့ကဆပ်တောင်တန်း၏ အရှေ့ဘက်ကျသော အာရှတိုက် တောင်ပိုင်းဒေသများ၌ မူလ စတင်ပေါက်ရောက်ခဲ့သည်။ နောင်အခါ အင်္ဂလန်၊ စကော့တလန်၊ အိန္ဒိယနှင့် ဩစတြေးလီးယားတို့၌လည်း စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းသည်။ ၁၉ ရာစုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အရှေ့ပိုင်းနှင့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကမ်းရိုးတန်းဒေသများ၌လည်း စိုက်ပျိုး၍ အောင်မြင်သည်။ ၂ဝ ရာစုနှစ်ဝင်စတွင် အမေရိကန်အရှေ့ပိုင်းဒေသများ၌ အပင်များပျက်စီးကာ ထိုအပင်မျိုးပျောက်ကွယ်လုမတတ် ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း ကာလီဖိုးနီးယားပြည်နယ်နှင့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ အနောက်မြောက်ပိုင်းဒေသတို့တွင် ဖြစ်ထွန်းလျက်ပင် ရှိသည်။ သစ်အယ်မျိုးတို့အနက် ထိုမျိုးစိတ်ဝင်တို့သည် ပင်လုံးပင်စည် အကြီးမားဆုံး ဖြစ်သည်။ စစ္စလီကျွန်း မောင့်အက်တနာ မီးတောင်၏ ခြေရင်းတွင် တွေ့ရသော သစ်အယ်ပင်သည် ၁၈၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ပင်စည်လုံးပတ် ၂ဝ၄ ပေ ရှိ၍ ဆိုခဲ့သောမီးတောင် ပေါက်ကွဲသဖြင့် အပင်ကြီးပျက်စီးရချိန်တွင် အပင်သက် ၂ဝဝဝ ခန့် ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းကြလေသည်။
ဥရောပသစ်အယ်သီးဆန်သည် ဥရောပနှင့် အမေရိကတိုင်းပြည်များ၌ စားသုံးကြသော သစ်အယ်သီးဆန်မျိုး ဖြစ်သည်။ စပိန်သစ်အယ်၊ သစ်အယ်ချိုဟုလည်း ခေါ်တွင်သည်။ နိုင်ငံခြားသို့ သစ်အယ်သီးဆန် အများဆုံးတင်ပို့နိုင်ကြသော နိုင်ငံများမှာ ဣတလီ၊ စပိန်နှင့် ပေါ်တူဂယ်နိုင်ငံများ ဖြစ်သည်။ ဤစေ့ဆန်အကြီးစားများကို အစိမ်းအတိုင်းလည်ကောင်း၊ လှော်၍လည်းကောင်း၊ ပြုတ်၍လည်းကောင်း စားသုံးကြသည်။ ဒုတိယတန်းစားများကို အခြောက်ခံကာ မာအောင်ပြုပြီးလျှင် အမှုန့်ပြု၍ ဂျုံ၊ ပြောင်းစသည်တို့အစား စွတ်ပြုတ်၊ ပေါင်မုန့်နှင့် အခြားအစားအသောက်များ၌ ထည့်သွင်းအသုံးပြုကြလေသည်။ အသေးစားများကိုမူ နွားစာ၊ ဝက်စာ စသည်ဖြင့် အသုံးပြုကြလေသည်။
အမေရိကန်သစ်အယ်မျိုးသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အဖိုးတန်သစ်ပင်များအနက်တွင် တစ်မျိုးအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ မူလက မိန်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ မီရှိဂန်ပြည်နယ်အရှေ့တောင်ပိုင်း၊၊ အီလီနွိုင်ပြည်နယ် တောင်ပိုင်း၊ ဖလော်ရီဒါပြည်နယ်အနောက်ပိုင်း၊ နယူးအင်္ဂလန်ပြည်နယ် အတ္တလန္တိတ်ကမ်းရိုးတန်း မရောက်မီ ဒေသများ စသည်တို့၌ ပျံ့နှံ့ပေါက်ရောက်သည်။ ထိုအပင်မျိုးတို့သည် တောင်တန်းဒေသများ၌ ထူထပ်စွာပေါက်ရောက်၍ မြေနိမ့်ပိုင်းသို့ရောက်သောအခါ အပင်များ ကျဲသွားသည်။ သစ်တောများတွင် ထိုသစ်အယ်ပင်တို့သည် ပေ ၁ဝဝ အထိ မြင့်ကြ၍ ကွင်းပြင်တွင် ပင်စည်အချင်း ခြောက်ပေမှ ရှစ်ပေအထိ ရှိသော သစ်အယ်ပင်များကို မကြာခဏ တွေ့ရသည်။ ပင်စည်အချင်း ၁၂ပေကျော်သော သစ်အယ်ပင်များပင် ရှိကြောင်း သိရှိရသည်။ ဥရောပသစ်အယ်သီးဆန်နှင့် စာလျှင် အမေရိကန်သစ်အယ်သီးဆန်သည် သေးငယ်ပြီးလျှင် အရောင်မွဲမွဲ အမွေးနုများဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေသဖြင့် အမြင်မလှပေ။ အရသာတွင် အမေရိကန်သစ်အယ်သီးဆန်၏ အရသာကို တုတ်သစ်အယ်သီးဆန်ကသာလျှင် မှီနိုင်ပေသည်။ ဥရောပသစ်အယ်မျိုးနှင့် အမေရိကန် သစ်အယ်မျိုးတို့တွင် မျိုးစိတ်မျိုးပြား အများအပြား ရှိလေသည်။ ဂျပန်သစ်အယ်သီးမျိုးသည် ဂျပန်နှင့် ကိုရီးယားနိုင်ငံများတွင် မူလပေါက်ရောက်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ၁၇ ရာစုနှစ်အစောပိုင်းက သစ်အယ်သီးဆန်သည် ထိုတိုင်းပြည်၏ အရေးပါသော အစားအစာ တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ အပင်သည် အငယ်စား ဖြစ်သော်လည်း ပေ ၆ဝ မြင့်၍ လုံးပါတ် သုံးပေ ရှိသော ဂျပန်သစ် အယ်ပင်မျိုးများ ရှိခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းများတွင် တွေ့ရသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ ၁၈၇၆ ခုနှစ်တွင် မျိုးယူ၍ စိုက်ခဲ့ရာ အပင်များသည် သီးချိန်မတိုင်မီ အသီးသီး၍ အသီးလည်း များသည်။ အစေ့ဆန်များသည်လည်း အမြင်လှသည်။ သို့သော် နူးနူးညံညံမရှိပေ။ ပြုတ်၍လည်းကောင်း၊ လှော်၍လည်းကောင်း စားသုံးမှသာလျှင် အရသာပို၍ ကောင်းလေသည်။
တုတ်သစ်အယ်သီးမျိုးသည် ဂျပန်သစ်အယ်သီးမျိုးအရွယ်အစားပင် ဖြစ်သည်။ ၁၉ဝ၆ ခုနှစ်မှ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မတိုင်မီ ကာလအတွင်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ မျိုးယူ၍ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် စိုက်ပျိုးခဲ့သည်။ ပေါက်ရောက်သော အပင်တို့သည် ပုတိုက်တိုက်အစားလည်း ပါသည်။ မြင့်မြင့်မားမားလည်း ပါသည်။ အလတ်စားမျိုးလည်း ပါသည်။ ဥရောပသစ်အယ်ကဲ့သို့ အစေ့ဆန်မကြီးသော်လည်း အမြင်လှ၍ အရောင်တောက်ပြီးလျှင်အရသာချိုသည်ကို တွေ့ရလေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကက်စတာနော့ပစစ်မျိုးခွဲဝင် သစ်အယ်မျိုးပေါင်း ၁၄ မျိုးခန့်ရှိသည်။ ထို့ပြင် စား၍ကောင်းသော အစေ့ဆန် ရရှိပြီးလျှင် ရုက္ခဗေဒအမည်ဖြင့် ကက်စတာနီးယားဆက်တီဗာဟု ခေါ်သော ဥရောပ သစ်အယ်မျိုးသည်လည်း မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း တောင်တန်းဒေသ၌ စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းလေသည်။
ငှက်ဆတ်
ငှက်ဆတ် (Psarisomus dalhousiae) သည် အလျား ၁၀ လက္မခန့်ရှိ၍ ဦးခေါင်းထိပ်တွင် ပြာလဲ့နေ၍ အလွန်လှပသော ငှက်ဖြစ်သည်။ အသံကျယ်လောင်သည်။ သစ်ကိုင်းဖျားတွင် နားကာ အပေါ်ဘက်သို့ ကူးလျှောက်၍ သစ်ရွက်ကြားရှိ ပိုးများကို ရှာဖွေစားသောက်သည်။ ဥများမှာ အဖြူတွင် အညိုပြောက်များ ရှိသည်။ ဟိမဝန္တာတောင်တန်းမှ ဆူမတြာကျွန်းကျွန်းအထိ စိမ်းလန်းသော တောများတွင် တွေရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဘူတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကြို့ထိမ်းရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စန်းစက်ရွာ၊ မတူပီမြို့နယ်
စန်းစက်ရွာ(Cangceh)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ မတူပီမြို့နယ်၊ စန်းစက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၁၂၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စန်းစက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၅ ဦး၊ မ ၁၉၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၅၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတူပီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်နိန်းရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
နမ့်နိန်းရွာ (Namnein)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ မွတ်လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၈၉၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကောက်ကွေးတန်းရွာ
ကောက်ကွေးတန်း
ငှက်ကျားလေး
ငှက်ကျားလေး (Saxicola maurus) သည် အာရှတိုက်မြောက်ပိုင်းတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည့် ငှက်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြောက်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ချောင်းဖျားကြီးရွာ၊ အောင်ဟိတ်
ချောင်းဖျားကြီးရွာ၊ အောင်ဟိတ်
​မျှော်အိုင်ရွာ၊ ဖလံကုန်း
မျှော်အိုင်ရွာ၊ ဖလံကုန်း
NGC 111
NGC 111 သည် ကြယ်စုတန်း Cetus တွင် နာမည်ပျောက်သော သို့မဟုတ် မတည်ရှိသော အရာဝတ္ထုဖြစ်သည်။
မာန
ယှဉ်ဖက် သမ္ပယုတ်တရားတို့ကို ချီးမြှောက်ခြင်းကိစ္စ ရှိ၏၊
ထူးကဲမြင့်ချွန် တံခွန်ပမာ အရာရာဝယ် ကဲသာခြင်းကို လိုလားသူ၏အဖြစ်ဖြင့် ယောဂီတို့ ဉာဏ်အား ထင်လာတတ်၏။
ဒိဋ္ဌိနှင့်မယှဉ်သော လောဘလျှင် နီးစွာသော အကြောင်းရှိ၏။
ပုဂ္ဂိုလ်တစ်မျိုး တစ်မျိုး၌ သေယျမာန် = ပစ္စည်းဥစ္စာ ဂုဏ်သိန် ပညာ အဆင်း စသည်အားဖြင့် တဖက်ဖက်က သူများထက်သာ၏ဟု မှတ်ထင်ခြင်း၊ သဒိသမာန် = ပစ္စည်းဥစ္စာ စသည်အားဖြင့် သင်တို့နှင့် ဘာထူးသလဲဟု မှတ်ထင်ခြင်း၊ ဟီနမာန် = သူတို့အောက်ကျတော့ ဘာအရေးစိုက်ရမှာလဲဟု မှတ်ထင်ခြင်း၊ ဤသို့ ၃-မျိုးစီ ကွဲပြားနိုင်၏။
သေယျပုဂ္ဂိုလ်အား သေယျမာန်, သဒိသမာန်, ဟီနမာန်၊
သဒိသပုဂ္ဂိုလ်အားလည်း သေယျမာန်, သဒိသမာန်, ဟီနမာန်၊
ဟီနပုဂ္ဂိုလ်အားလည်း သေယျမာန်, သဒိသမာန်, ဟီနမာန် ၃-မျိုးစီ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်ဟူလို။
သေယျပုဂ္ဂိုလ်အား သေယျမာန်သည် ယာထာဝ = မှန်ကန်သော မာန်မည်၏၊ သဒိသပုဂ္ဂိုလ်အား သဒိသမာန်၊ ဟီနပုဂ္ဂိုလ်အား ဟီနမာန်သည် ယာထာဝမာန် မည်၏။ မိမိနှင့် ဖက်မတန်သော အခြားမာန် ၂-မျိုးစီကိုကား အယာထာဝမာန်ဟု ခေါ်လေသည်။ ယာထာဝမာန်ကို အရဟတ္တမဂ်ကသာ ပယ်နိုင်၏။ အယာထာဝမာန်ကိုကား သောတာပတ္တိမဂ်ကပင် ပယ်နိုင်လေသည်
ယင်းမာနကို အာရုံ၌ ပြင်းစွာ စွဲလမ်း ဖမ်းယူတတ်သောကြောင့် ဂါဟ
သံသရာ၌ ရှည်ကြာစေ တတ် သံသရာကို ချဲ့ထွင်တတ်သောကြောင့် ပပဉ္စ
ကပ်ငြိတတ်, ကပ်ငြိစေတတ်သောကြောင့် သင်္ဂ
ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်တတ် အတွင်း၌ ထိုးဆွတတ်, နုတ်နိုင်, ပယ်ရှားနိုင်ခဲသောကြောင့်သလ္လ
နှောင်ဖွဲ့တတ်သောကြောင့် ဗန္ဒန = သံယောဇန
တုန်လှုပ်တတ်သောကြောင့် ကိဉ္စန
ကုသိုလ်တရားကို ဖုံးလွှမ်း ပိတ်ဆို့ ကာကွယ်တတ်သောကြောင့် ဆဒ
သတ္တဝါတို့ သန္တာန်၌ အမြဲကိန်းဝပ်တတ်သောကြောင့် အနုသယ ၊
ပူလောင်စေတတ် နှိပ်စက်တတ်သောကြောင့် ကိလေသာ ၊
ဆူးလေစေတီတော်
ဆူးလေစေတီတော် သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ထင်ရှားသော စေတီပုထိုးတို့တွင် အပါအဝင်ဖြစ်၍၊ ရန်ကုန်မြို့ ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် တည်ရှိသည်။ ထိုစေတီတော်ကို မဏ္ဍိုင်ပြု၍ အရှေ့ဘက်မှ အနောက်ဘက်သို့ မဟာဗန္ဓုလလမ်းသည်လည်းကောင်း၊ တောင်ဘက်မှ မြောက်ဘက်သို့ စေတီတော်၏ဘွဲ့မည်ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်တွင်သော ဆူးလေဘုရားလမ်းသည်လည်းကောင်း အသီးအသီး ဖြတ်သန်းတည်ရှိသည်။ ဆူးလေဘုရား၏ အရှေ့မြောက်ထောင့်၌ ရန်ကုန်မြို့တော်ခန်းမ ရှိ၍ အရှေ့တောင်ထောင့်တွင်မူ လွတ်လပ်ရေးကျောက်တိုင် စိုက်ထူထားရှိသော မဟာဗန္ဓုလ ပန်းခြံနှင့် တရားလွှတ်တော်ချုပ် စသည်တို့ တည်ရှိသည်။ ဆူးလေဘုရားသည် ရွှေတိဂုံဘုရား မှ ၉၂၇၅ ပေခန့် ကွာဝေးပြီး ဗိုလ်တစ်ထောင်ဘုရား မှမူ ၅၁ဝ၂ ပေခန့် ကွာဝေးသည်။ ဉာဏ်တော် ၁၅၁-ပေ ရှိသည်။
မာန
အနှစ်မပါ အကာသာ ဖြစ်သောကြောင့် ကျူပင်နှင့်တူရကား နဠှ ၊
ကုသိုလ်မာန, အကုသိုလ်မာနဟု ၂-မျိုးရှိ သေး၏၊ ထိုတွင် မာနကို အမှီပြု အခြေခံထား၍ သမထ ဝိပဿနာတရား အားထုတ်ရာ မာနကို ပဟာန်တမျိုးမျိုးဖြင့် ပယ်နိုင်သည့် အဆင့်သို့ ရောက်လျှင် ထိုမာနသည် ကုသိုလ် မာနမည်၏။ ဤ၌ အပြစ်ကင်းသောကြောင့် ကုသိုလ်မာနဟု သုံးနှုန်းခြင်း ဖြစ်သည်။ ကုသိုလ်သဘော ဖြစ်သောကြောင့် ကုသိုလ် မာနဟု သုံးနှုန်းခြင်း မဟုတ် ။ မိမိအားလည်းကောင်း, သူတပါးအားလည်းကောင်း ဆင်းရဲမှုကို ဖြစ်စေသောမာနသည် အကုသိုလ် မာနမည်၏ ။
သေဝိတဗ္ဗမာန, အသေဝိတဗ္ဗမာနဟု ၂-မျိုးရှိသေး၏၊ ကုသိုလ်မာနကို သေဝိတဗ္ဗမာန၊ အကုသိုလ်မာနကို အသေဝိတဗ္ဗမာနဟု မှတ်ရမည် ။ သဒ္ဓါ, သီလ, သုတ, စာဂ စသော ကုသိုလ် တရားများကို အကြောင်းခံ၍လည်းကောင်း၊ ရာဂ, ဒေါသ မောဟ, ဒိဋ္ဌိ, ပတ္ထနာစသော အကုသိုလ်တရားများကို အကြောင်းခံ၍လည်းကောင်း မာန ဖြစ်ပေါ်လာတတ်သည် ။ ဇာတ်မြင့်ခြင်း, အမျိုးအနွယ်မြင့်မြတ်ခြင်း, လာဘ်ပေါခြင်း စသည်ကို အကြောင်း ခံ၍လည်း မာနဖြစ်ပေါ်လာတတ်သည် ။ ထမ်းပိုးဖြင့် သယ်ဆောင်အပ်သော လေးလံသည့် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးသည် ပခုံးဖြင့် ထမ်းဆောင်သည့်အခါ ပခုံးထက်၌ တည်ရှိသော်လည်း ခြေလှမ်းလိုက်တိုင်း ထမ်းပိုးက ပျော့ညွှတ်သွားသည်ဖြစ်၍ မြေကြီးနှင့် ထိမိသကဲ့သို့ ဇာတ်စသည်ကို အကြောင်းခံ၍ ဖြစ်ပေါ်လာသော မာနသည်လည်း ထိုထိုဇာတ်စသည်၌ ငြူစူခြင်းကို ဖြစ်စေလျက် အပါယ်လေးပါးသို့ နစ်မြုပ်စေတတ်၏ ။