cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၃
ဆက်လက်ရင်ဆိုင်ရသောအရှုံးများ
ဖြစ်ကြောင်းကိုကား သခင်ဇင်တို့လူစု သတိမမူမိခဲ့ကြ ပေ။
တိုက်တိုင်းအောင် တပ်များ
ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် အဝေးရောက် ဗဟိုကော်မတီ၏ ညွှန်ကြားချက်များနှင့် (၆၄) လမ်းစဉ် ကို တိကျစွာ အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရေးအတွက်
မူလရှိပြီးသား ခရိုင်တပ်များ၊ မြို့နယ်တပ်များကို တိုက်တိုင်းအောင်တပ်များအဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့ သည်။ နိုင်ငံရေးအာဏာကို ပြည်ပပြန်များက တစ်စ
တစ်စသိမ်းယူသွားသည့်နည်းတူ စစ်ရေးနှင့်ပတ်သက်၍လည်း တိုက်တိုင်းအောင်တပ်များကို ပြည်ပပြန်များ ၏ ခေါင်းဆောင်မှုအောက်သို့ သွတ်သွင်းခဲ့ကြသည်။
ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် တိုက်တိုင်းအောင်တပ် များကို အောက်ပါအတိုင်းဖွဲ့စည်းလှုပ်ရှားခဲ့လေသည်-
(က)	တိုက်တိုင်းအောင်(၁) ။ သာယာဝတီ ခရိုင် အင်အားစုများကိုအခြေခံ၍ ၁၉၆၇ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ဖွဲ့စည်းရန် စတင်ခဲ့ ခြင်းဖြစ်သည်။
အမှတ် (၈၈) ခြေမြန် တပ်မဌာနချုပ်၏ မော်နိုင်စစ်ဆင်ရေးကို တုံ့ပြန်ရန်ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံရေး ဦးဆောင်အဖွဲ့သည်  သာယာဝတီခရိုင် တပ်သို့
ရဲဘော် အောင်ကြီး (ပြည်ပပြန်)၊ ဗိုလ်ဘုန်းကျော်၊ ရဲဘော်မျိုးတင့် (ပြည်ပ ပြန်)၊ ရဲဘော် အောင်သိန်းတို့ကို ဗဟို ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အဖြစ် စေလွှတ်
လိုက် သည်။ ဗဟိုကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် သာယာဝတီခရိုင်   ပါတီကော်မတီ ဗိုလ်စိန်မင်း၊ ဗိုလ်တင်ရှိန် (ပြည်ပပြန်)၊ ဗိုလ်ထွန်းလင်းတို့နှင့်ပူးပေါင်းကာ
တိုက်တိုင်းအောင်စစ်ဆင်ရေးစီမံကိန်း နှင့် တိုက်တိုင်းအောင်စစ်မျက်နှာ ကော်မတီကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ တိုက်တိုင်းအောင်(၁)ကို ၁၉၆၇ ခုနှစ်
စက်တင်ဘာ လ(၁)ရက်တွင် သာယာဝတီခရိုင်တပ်၊ ဗဟိုဌာနချုပ်ကင်းတပ်မှ တပ်စိတ်နှစ်စိတ်၊ နတ္တလင်းမြို့နယ်တပ်နှင့် တောင်ညိုဒေသမှ လက်နက်ကိုင်
တပ်များကို အခြေခံ၍ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေး အာဏာပိုင်မှာ ဗိုလ်ထွန်းငြိမ်း(ပြည်ပပြန်) ဖြစ်ပြီး ထွန်းရှိန်(ခေါ်) ဖေငြိမ်း(ပြည်ပပြန်)က တွဲဖက်ဖြစ်သည်။
သို့သော် တိုက်တိုင်းအောင်(၁)၏သက်တမ်း တစ်နှစ် မပြည့်ခင်မှာပင် ထွန်းငြိမ်းနှင့် ထွန်းရှိန်မှာ ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရေးသမားများအဖြစ် ရက်စက်စွာ ဖြုတ် ထုတ်
သတ် ခံလိုက်ကြ ရသည်။ တိုက်တိုင်းအောင်(၁)မှ တောခို တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားငါးဦးလည်း အသတ်ခံရသည်။ တပ်မှူး ဗိုလ်တင်ရှိန် (ပြည်ပပြန်)မှာ ဖြုတ်
ထုတ် သတ် ခံရတော့ မည်ကို ကြိုတင်သိရှိသဖြင့်  ရှေ့တန်း အမှတ်(၇၇) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်၊ အမှတ်(၇၇၂)နည်းဗျူဟာကွပ်ကဲမှုအဖွဲ့သို့ နတ္တလင်းမြို့နယ်
ပါတီယူနစ်မှတစ်ဆင့် လက်နက်ချအလင်းဝင်ခဲ့သည်။ ဗိုလ်စိန် မင်းသည်လည်း သတ်ဖြတ်ရန် ကြိုးတုပ် မည့်ဆဲဆဲ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်ပြီး
လက်နက်ချလာခဲ့သည်။ ဗိုလ်ထွန်းလင်း မှာမူ အသတ်ခံလိုက်ရသည်။ ထို့နောက် ရဲဘော်စုကို တော်လှန်သော တပ်မှူးအဖြစ် တင်မြှောက်ပြီးမှ ပြန်လည်
ပြင်ဆင်ရေး သမားဟုဆိုကာ ရက်စက်စွာ သတ်ဖြတ် ကြပြန်သည်။ တိုက်တိုင်းအောင်(၁)သည် ၁၉၇၁ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ငရုတ် ကောင်းမြောင်ရှိ
ဗဟိုဌာနချုပ်သို့ ရောက်ရှိ လာပြီး ဗဟိုဌာနချုပ်၏ တိုက်ရိုက်ကွပ်ကဲမှု အောက်သို့ရောက်ရှိသွားသည်။ သခင်ဇင် သည် တိုက်တိုင်းအောင်(၁)ဖြင့်
အမှတ် (၇၇) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်၏ တံခွန် စစ်ဆင်ရေးကို တုံ့ပြန်ရန်ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ သို့သော် တိုက်တိုင်းအောင်(၁)သည် အချင်းချင်း ဖြုတ် ထုတ်
သတ်ကြခြင်း၊ တပ်မတော်၏ ထိုးစစ်များတွင် သေကျေ ဒဏ်ရာရ လက်နက်ချကြခြင်းတို့ကြောင့် အဘက်ဘက်မှ ချည့်နဲ့နေပြီဖြစ်လေသည်။
(ခ)	တိုက်တိုင်းအောင်(၂)။ တိုက်တိုင်း အောင်(၂)ကို  ပြည်ခရိုင်အင်အားစု  များအား  အခြေခံ၍  တပ်မတော်၏ ပြည်သာယာစစ်ဆင်ရေးကို တုံ့ပြန်ရန်
ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ကြို့ပင်အိုင်၊  သဖန်းချောင်းလမ်းမြောက်ဘက်  ပြည်ခရိုင်နယ်မြေတွင်လှုပ်ရှားသည်။  ဗဟိုကင်း တပ်ဖွဲ့၊ တောင်ငူခရိုင် လက်နက်ကိုင်တပ် နှင့်
ပြည်ခရိုင် လက်နက်ကိုင်တပ်တို့မှ အင်အားထုတ်နုတ်ဖွဲ့စည်းပြီး နိုင်ငံရေးမှူး မှာ ဗဟိုဌာနချုပ်မှ ဗိုလ်တင်မောင်(ခေါ်) သိန်းထွန်း (ခေါ်) လှဟန် ဖြစ်သည်။
တိုက်တိုင်းအောင်(၂)တွင် အမျိုးသမီး ၁ဝ ဦးအပါအဝင် အင်အား ၁ဝ၇ ဦးရှိပြီး အသက် (၁၈)နှစ်အောက် ငယ်ရွယ်သူ များပြားသည်။ သို့သော် စစ်ရေးအရ
အထိ နာပြီး ဆုံးရှုံးမှုများလာသောအခါ ၁၉၆၈ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ (၃ဝ)ရက်တွင် တပ်စုမှူး မောင်တိုးအား စစ်ပြေးအတွေးအခေါ် သမားဟု စွပ်စွဲကာ တရားခံ
ရှာ၍ သတ် ဖြတ်လိုက်ကြလေသည်။
(ဂ)	တိုက်တိုင်းအောင်(၃)။ တိုက်တိုင်း အောင်(၃)ကို ပဲခူးခရိုင်အတွက်ရည်ရွယ်၍ ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် ဖွဲ့စည်း ခဲ့သည်။ နိုင်ငံရေးမှူးမှာ
ရဲဘော်သက် (ခေါ်)ဦးမြ ဖြစ်သည်။  တပ်မှူးမှာ ဗိုလ်စောအောင် ဖြစ်သည်။  ပဲခူးခရိုင် အရှေ့ခြမ်းတပ်မှ  တပ်စိတ်(၁)စိတ်၊ အနောက်ခြမ်းမှ တပ်စိတ်(၂)စိတ်၊
ဗဟို ကင်းတပ်မှ တပ်စိတ်(၃)စိတ်တို့ကို အခြေခံ၍ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။  သခင်ဇင်သည် ငါးပြေမ စားကျက်တွင် စစ်ရေးအရဆုံးရှုံး မှုများအား  တိုက်တိုင်းအောင်(၃)
ဖြင့် အဖတ်ဆယ်ရန်ကြံစည်ခဲ့သည်။ သို့သော် တပ်မတော်ကိုတိုက်ခိုက်ခြင်းထက် ပဲခူး ခရိုင်အရှေ့ခြမ်းတပ်မှ ဗိုလ်မြတ်ထွဋ်အား လျှို့ဝှက်လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ရေး
ကိုသာဦးစား ပေးခဲ့သည်။ ဗိုလ်မြတ်ထွဋ်နှင့် ရဲဘော် မြတ်ကျော်တို့အား သုတ်သင်ပြီးမှ တိုက် တိုင်းအောင်(၃)ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ တိုက်တိုင်းအောင်(၃)သည်
ဗိုလ်မြတ်ထွဋ် တို့အား ကောက်ကျစ်စွာ လုပ်ကြံခြင်း ကြောင့် မကျေမနပ်ဖြစ်လာသည်။ ဖရိုဖရဲ ဖြစ်လာသည်။
ထိုအခါ သခင်ဇင်က  တိုက်တိုင်း အောင်(၃)ကို ဗဟိုသို့ခေါ်ယူ၍ စည်းရုံးရေး အရပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ဗဟိုကင်း တပ်ကို  တပ်စု(၁)စွန်ညိုတပ်ဖွဲ့၊
တိုက်တိုင်းအောင်(၃)ကို တပ်စု(၂) ခြင်္ဘေ့တပ်ဖွဲ့၊ ဗဟိုရုံးတပ်ဖွဲ့ကို တပ်စု(၃) ဂဠုန်တပ်ဖွဲ့ဟု အမည်ပေးကာ တိုက်တိုင်း အောင်(၃)ကို ဗဟို၏ တိုက်ရိုက်
ကွပ်ကဲမှု အောက်တွင် ထားလိုက်သည်။ ထို့နောက် နိုင်ငံရေးမှူးအဖြစ် ရဲဘော်ညိုအောင် (ခေါ်) ပြည်ပပြန်ဉာဏ်ကျော်၊ ဒုတိယ နိုင်ငံရေးမှူးအဖြစ် ရဲဘော်သက်၊
တပ်မှူး အဖြစ် ဗိုလ်ဘုန်းကျော်၊ ဒုတိယတပ်မှူး အဖြစ် ဗိုလ်စောအောင်တို့ကိုခန့်အပ်လိုက် သည်။ တိုက်တိုင်းအောင်(၃)ကို ဗဟို၏ ပင်မတိုက်ခိုက်ရေးတပ်
ဝမ်ဆောင်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဝမ်ဆောင်ရွာ (Wanhsawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ဝပ်ဆောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၂၇၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝပ်ဆောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၁၅ ဦး၊ မ ၁၂၉၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၁၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ ဝပ်ကောင့် ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၃
တိုက်တိုင်းအောင် တပ်များ
ဝိုင်းကြီးရွာတိုက်ပွဲများတွင် အောင်မြင်မှုရလာသည်။ ထို့နောက် သခင်ဇင်သည် တိုက်တိုင်းအောင်(၃)အား မြေပြန့်ဒေသရှိ တပ်မတော်စခန်းများ အား
မဖြစ်ဖြစ်သည့်နည်းနှင့်တိုက်ခိုက်ရန် စေခိုင်းခဲ့သည်။ ဒိုက်ဦးမြို့နယ် ဂွေးပင်လူးရွာ၌ တပ်စွဲထားသော ခလရ (၉)မှ တပ်စုတစ်စုကို တိုက်ခိုက်ရာ
အောင်မြင်မှုမရသည့်အပြင် အထိနာခဲ့ ရသည်။ ယင်းတိုက်ပွဲအား မတိုက်သင့် ကြောင်း ဒုတိယတပ်မှူး ဗိုလ်စောအောင် က ဆန္ဒပေးခဲ့သည့်အပြင် တက်ကြွမှုမရှိခဲ့
သောကြောင့် ပြည်ပပြန်ရဲဘော်ညိုအောင် နှင့်ရဲဘော်သက်က ဗိုလ်စောအောင်အား ကွန်မြူနစ်ပါတီထဲ ခိုအောင်းနေတဲ့ ကရင်သစ္စာဖောက် တစ်ဦးဟု
စွပ်စွဲလိုက် ကြသည်။ ထို့နောက် တိုက်တိုင်းအောင် (၁)ကိုတာဝန်ပေး၍ ရက်စက်စွာသတ်ဖြတ် လိုက်ကြလေသည်။
(ဃ)	တိုက်တိုင်းအောင်(၄)။ တိုက်တိုင်း အောင် (၄)သည် တောင်ငူခရိုင်တပ်အား ပြုပြင်ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သောတပ်ဖြစ် သည်။ ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်၊
အားလာရောက်တိုက်ခိုက်ရာ ဗိုလ်ထွန်းတင် နှင့် အများအပြားသေကျေခဲ့ရသည်။ သခင်ဇင်က ဗိုလ်ထွန်းတင်ကျဆုံးသည့် အတွက် စိတ်ဓာတ်မြှင့်တင်ပေးပြီး
တိုက်တိုင်းအောင်(၄)ကိုဖွဲ့စည်းခဲ့ရာ နိုင်ငံရေးမှူးမှာ ဗိုလ်လွင်ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်လွင်သည် စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းပြီး ဖရိုဖရဲဖြစ်နေသော တိုက်တိုင်းအောင်(၄) ကို
ခေါင်းဆောင်၍ ၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁ ရက်တွင် ဖြူးမြို့နှင့်ဇေယျဝတီ အကြား၌ ခလရ (၅၉)လိုက်ပါလာသော အစောင့်ရထား (အေပီတီ)ကို တိုက်ခိုက်
ခဲ့ ကြရာ ဗိုလ်လွင်တို့လူစု  အထိနာပြီး ကစဉ့်ကလျား ဆုတ်ခွာထွက်ပြေးခဲ့ကြရ သည်။ ဗိုလ်လွင်သည် ဖရိုဖရဲဖြစ်နေသော တပ်အား လမ်းတွင်ပြန်လည်စုစည်း
နေစဉ် နောက်ကျောမှ ပစ်ခတ်လုပ်ကြံသော ကျည်ဆန်ဖြင့် သေဆုံးခဲ့ရသည်။ ယာယီ တပ်မှူး စောအောင်ရွှေက တိုက်တိုင်း အောင်(၄)ကို  ဦးဆောင်နေစဉ်
၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၉ ရက်တွင် ခလရ(၃၉) မှ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်သဖြင့်  များစွာ ထိခိုက်ကျဆုံးခဲ့ရပြန်သည်။ သခင်ဇင်သည် အရှုံးပေါ်နေသော
တိုက်တိုင်းအောင်(၄) အတွက် တိုက်တိုင်းအောင်(၁)၏ လင်းယုန်တပ်ဖွဲ့ကို အထူးတာဝန်ပေးအပ် လိုက်သည်။ တိုက်တိုင်းအောင်(၄)၏ နိုင်ငံရေးမှူးနှင့်
တပ်မှူးအဖြစ် လင်းယုန် တပ်ဖွဲ့မှ  ရဲဘော်ဉာဏ်ထွေးကို တာဝန် ပေးသည်။ ရဲဘော် ကံရင်နှင့် မခင်ညို (ခေါ်) မစန်းရီ (သခင်ချစ်၏သမီးငယ်) တို့ကိုလည်း
အသေခံတပ်မှူးများအဖြစ် သစ္စာအဓိဌာန်ပြုစေကာ တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ(၂ဝ) ရက်တွင် တုံးခမ်းဆားပြင်လမ်း၌ ခလရ (၁ဝ)
နှင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားပြန်ရာ ဒုတိယ နိုင်ငံရေးမှူးရဲဘော်ကံရင်ကျဆုံးသွားသည်။ ၁၉၇၃ ခုနှစ်၊  ဇန်နဝါရီလ  (၅)ရက် တွင်  အုတ်တွင်းပေါက်ခေါင်းလမ်း
တောက်တဲ့ရွာ၌ ခလရ(၄၈)မှ လမ်း လုံခြုံရေးတပ်စိတ်နှင့်တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားပြန် ရာ သခင်ချစ်၏သမီးဖြစ်သူ ဒုတိယ နိုင်ငံရေးမှူးနှင့်ဒုတိယတပ်မှူး မခင်ညို
ကျဆုံးပြန်သည်။ ၁၉၇၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော် ဝါရီလ ၂ ရက်တွင် ဇေယျဝတီနှင့် လင်းယောခင်ကြား၌ ရှေ့ပြေးရထားကို တိုက်ခိုက်ပြန်ရာ နိုင်ငံရေးမှူးနှင့် တပ်မှူး
ညီသစ်
ညီသစ်သည် မြန်မာ တေးရေးဆရာ၊ ဘာသာပြန်စာရေးဆရာ နှင့် ကဗျာဆရာ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၃
တိုက်တိုင်းအောင် တပ်များ
ရဲဘော် ဉာဏ်ထွေး ကျဆုံးပြန်သည်။ သို့နှင့် တိုက်တိုင်းအောင်(၄)သည် ပြိုကွဲ ပျက်စီးလာလေသည်။
ညီသစ်
ငယ်ဘဝ
အမည်ရင်းမှာ ဝင်းမျိုးကျော် ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၀ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၄ရက်တွင် ပျဉ်းမနားမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ပျဉ်းမနားမြို့မှ ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် အခြေခံပညာ အထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ မန္တလေးတက္ကသိုလ်တွင် ရုက္ခဗေဒ အဓိက ဖြင့် တက်ရောက်သင်ကြားခဲ့ပြီး သိပ္ပံဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၃
အောင်နိုင်၊ သို့မဟုတ် မဒညတပူးတွဲတပ်
သခင်ဇင်နှင့် သခင်ချစ်တို့သည် ပဲခူးရိုးမတွင် အထွေထွေကျဆင်းမှုနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသော ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီအား နာလန်ထူနိုင်ရေးအတွက် ကြိုးပမ်း
ကြရာတွင် တိုက်တိုင်းအောင်တပ်များဖြင့် ကြိုးစားခဲ့ သည်။ တိုက်တိုင်းအောင်တပ်များကို စိတ်ဓာတ်မြှင့်တင် ပေးပြီး တပ်မတော်စခန်းများ၊ စစ်ကြောင်းများကို
အတင်းအဓမ္မအသေခံတိုက်ခိုက်ရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ ပြောက်ကျားစစ်ကို ရေရှည်ဆင်နွှဲနေခြင်းထက် ရှိသမျှ အင်အားကိုစုစည်း၍ သမားရိုးကျ စစ်ဆန်ဆန်
ညီသစ်
စာပေလှုပ်ရှားမှုများ
ညီဆင်းသစ် ဟူသော ကလောင်အမည်ဖြင့် ဘာသာပြန် ဝတ္ထုတိုနှင့် ဘာသာပြန် ကဗျာများကို မဂ္ဂဇင်းများတွင် စတင် ရေးသားခဲ့သည်။ ညီသစ်၊ ဝင်းမျိုးကျော်၊ ဧဒင် စသော ကလောင်အမည်များဖြင့်လည်း မဂ္ဂဇင်းများတွင် ဖက်ရှင်ဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများ၊ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများ၊ အနုပညာ ဆိုင်ရာ ဆောင်းပါး အမြောက်အမြားကို ရေးသားခဲ့သည်။
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၃
အောင်နိုင်၊ သို့မဟုတ် မဒညတပူးတွဲတပ်
တိုက် ကွက်များဖော်လာခြင်းဖြစ်သည်။ တပ်မတော်မှ စစ်ဆင်ရေးတပ်များ အရှေ့မြောက်ဒေသသို့ ဖဲ့ထုတ်ပေးရချိန် တွင် တိုက်တိုင်းအောင်တပ်များသည်
တပ်မတော် အင်အားနည်းစခန်းများ၊ စစ်ကြောင်းများကို စုစည်း အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ဖိတိုက်ကြရာ အောင်မြင်မှု အသင့်အတင့်ရရှိခဲ့သည်။ သခင်ဇင်နှင့်
ညီသစ်
ဂီတ လှုပ်ရှားမှုများ
အဆိုတော် လေးဖြူ၏ ပါဝါ ၅၄ စီးရီး အတွက် သီချင်းများကို ရေးသားရာမှ ဂီတလောကသို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ လေးဖြူ၊ ဝိုင်ဝိုင်း၊ အငဲ၊ သီရိကိုကို၊ ဒွေးတို့ တွက် သီချင်းများကို ရေးသားပေးခဲ့ဖူးသည်။ ထင်ရှားသော သီချင်းများမှာ အလွမ်းရဲ့ နတ်သမီး (လေးဖြူ)၊ မျက်ရည်များ၏ နောက်ကွယ် (လေးဖြူ)၊ အငြှိုးအင်အား (လေးဖြူ)၊ လတစ်စင်းကို ရူးသွပ်သူ (လေးဖြူ)၊ ရေဆန်လမ်း (ဝိုင်ဝိုင်း)၊ နှလုံးသား ရှာသူ (ဝိုင်ဝိုင်း)၊ အချစ်မဲ့နိဂုံး (ဝိုင်ဝိုင်း) စသည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၃
အောင်နိုင်၊ သို့မဟုတ် မဒညတပူးတွဲတပ်
တိုက်တိုင်းအောင်တပ်များမှာ တိုက်ပွဲများတွင် အထိအခိုက် အကျအဆုံးများဖြင့် ရင်းနှီးခဲ့ရခြင်း၊ အချင်းချင်းဖြုတ်ထုတ်သတ်ကြခြင်းတို့ ကြောင့် ချည့်နဲ့
လာပြီဖြစ်သည်။ သို့သော် သခင်ဇင်နှင့် သခင်ချစ်တို့သည် တိုက်တိုင်းအောင်တပ်များအား အတင်းအဓမ္မပင် အသေခံတိုက်ခိုင်းကြရာ တိုက်တိုင်းအောင်တပ်များ
မှာ ပိုမို၍ အထိနာလာပြီး အရှုံးများလာ သည်။
ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီဗဟိုသည် တိုက်ပွဲဆုံးရှုံး မှုများနှင့်ပတ်သက်၍ နိုင်ငံရေးမှူး၊ တပ်မှူးများအပေါ် ပုံချကာ ဖြုတ်ထုတ်သတ်လမ်းစဉ်ဖြင့် သုတ်သင်ဖယ်ရှား
မဒညတပူးတွဲလှုပ်ရှားမှုများကို အကောင်အထည်ဖော် ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၇၁ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ဒုတိယ ပတ်တွင် ဒိုက်ဦးမြို့နယ်၊ ပဲခူးချောင်း၏လက်တက်
ဖြစ် သော ထားဝယ်ချောင်းဖျား၌ ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နှင့် ကေအင်န်ယူပီ ဗဟို ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တို့တွေ့ဆုံကာ အစည်းအဝေး
တစ်ခု ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ယင်းအစည်းအဝေးကို မဒညတ (ဗဟို) သဘာပတိအဖွဲ့အစည်းအဝေး အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။
အစည်းအဝေးတက်ရောက်ခဲ့ကြသူများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -
(က)	ကေအင်န်ယူပီ ဗဟိုအဖွဲ့ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့
(၁)	ဥက္ကဋ္ဌ	ဗိုလ်ချုပ်စောကော်ထူး
ညီသစ်
အလုပ်အကိုင်
၁၉၉၇ တွင် စင်ကာပူသို့ သွားရောက် အလုပ်လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၉ တွင် မြန်မာပြည်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၀၇ ခုနှစ်မှ စ၍ ထိုင်းရှိ ခေတ်ပြိုင်ဂျာနယ် နှင့် ဒီဗွီဘီတို့တွင် ဝင်ရောက် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၃
အောင်နိုင်၊ သို့မဟုတ် မဒညတပူးတွဲတပ်
(၂)	အတွင်းရေးမှူး	ဗိုလ်ချုပ်မြမောင်
(၃)	ဗဟိုကော်မတီအဖွဲ့ဝင်	ဗိုလ်မှူးဘော်ဒွင်(ခေါ်) လေးတော (၄)	ဗဟိုကော်မတီအဖွဲ့ဝင်	ဗိုလ်ကိုကြည် (၅)	အရန်ဗဟိုကော်မတီအဖွဲ့ဝင်	ဗိုလ်ဟန်ကြည် (ခ)	ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့
(၁)	ဥက္ကဋ္ဌ	သခင်ဇင်
(၃)	ဗဟိုစခန်းကော်မတီနှင့် ရုံးအုပ် ရဲဘော်ညို(ပြည်ပပြန်) (၄)	ဗဟိုကြိုးမဲ့ကြေးနန်းတာဝန်ခံ	ရဲဘော်အေးလွင်(ခေါ်) တင့်ဆွေ
(၅)	တပ်နီလူငယ်	ဝါဝါ(ခေါ်)မခင်မြိုင်
ဝါဝါ(ခေါ်)မခင်မြိုင်သည် ရှမ်းပြည်အထူးဒေသ တာဝန်ခံနှင့် ဗဟိုခွဲခေါင်းဆောင် သခင်တင်ထွန်း (ခေါ်) ကိုလှဖေ၏သမီးကြီးဖြစ်သည်။ သခင်တင်ထွန်း
ကျဆုံးပြီးနောက် ဝါဝါသည် ဗဟိုဌာနချုပ်သို့ရောက်လာခဲ့သည်။ ဝါဝါသည် အရှေ့မြောက်ဒေသ အခြေအနေကိုသိသူဖြစ်သဖြင့် ကေအင်န်ယူပီခေါင်းဆောင်များ
အား ဝါဒဖြန့်နိုင်ရန် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ပါဝင်ရခြင်းဖြစ် လေသည်။ ဗကပနှင့် ကေအင်န်ယူပီ ဗဟိုခေါင်းဆောင် များသည် အစည်းအဝေးတွင်
အောက်ပါတို့ကိုဆွေးနွေး ခဲ့ကြသည် -
(က)	ဗကပနှင့် ကေအင်န်ယူပီ ညီညွတ်ရေး။
(ခ)	လက်နက်ကိုင် အင်အားစုနှစ်စု၏ ညီညွတ်ရေး။
(ဂ)	မဒညတ ဗဟို ပူးတွဲတိုက်ခိုက်ရေးတပ် တည်ဆောက်ရေး။
(ဃ)	စစ်အနိုင်တိုက်ရေး၊ အာဏာသိမ်းရေး။
(င)	ထိုးစစ်ကို ထိုးစစ်ဖြင့် ချေမှုန်းရေး။
ထိုအစည်းအဝေး၌ မဒညတဗဟိုသဘာပတိအဖွဲ့ သည် ပစ္စည်းမဲ့ပူးတွဲတပ်မတော်တစ်ရပ်ကို ချက်ချင်း ဖွဲ့စည်းရန် ဆုံးဖြတ်ပြီး ပစ္စည်းမဲ့ပူးတွဲတပ်မတော်ကို
ဖြစ် သည်။ အင်အားအနေဖြင့် ဗကပတို့ဘက်မှ အမျိုးသမီး တပ်စုတစ်စုအပါအဝင် တပ်စု (၁)၊ (၂)၊ (၃)၊ ကြိုးမဲ့ ကြေးနန်းအဖွဲ့၊ ရုံးအဖွဲ့၊ ဆေးအဖွဲ့တို့ပါဝင်ပြီး
အင်အား ၁၁ဝ ပါဝင်သည်။ ကေအင်န်ယူပီပါတီဘက်မှ တပ်စု (၁)၊ (၂)၊ ကြိုးမဲ့ကြေးနန်းအဖွဲ့၊ ဆေးအဖွဲ့၊ ရုံးအဖွဲ့ တို့ပါဝင်ပြီး အင်အား ၇ဝ ရှိသည်။ အောင်နိုင်တပ်
၏ စစ်ဦးစီးကော်မတီကိုလည်း အောက်ပါအတိုင်း တာဝန်ပေးဖွဲ့စည်းခဲ့သည် -
(က)	နိုင်ငံရေးမှူး	 ရဲဘော်ညိုအောင် (ဗကပ) (ခ)	ဒုတိယနိုင်ငံရေးမှူး	ဗိုလ်မှူးဘော်ဒွင် (ကေအင်န်ယူပီဗဟို) (ဂ)	တပ်မှူး	ရဲဘော်သက် (ဗကပ/ပဲခူးရိုးမတိုင်း) (ဃ)	ဒုတိယတပ်မှူး	ဗိုလ်မှူးကိုကြည် (ကေအင်န်ယူပီဗဟို) (င)	ထောက်ပံ့ရေးမှူး	ပြည်ပပြန် ရဲဘော် အောင်သိန်း (ဗကပ) (စ)	ဒုတိယထောက်ပံ့ရေးမှူး	ဗိုလ်မှူးဟန်ကြည် (ကေအင်န်ယူ အရန်ဗဟို ကော်မတီဝင်) အောင်နိုင်တပ်၏ စစ်ဆင်ရေးဒေသအဖြစ် ပဲခူး ရိုးမ တောင်ပေါ် (၁၄) ရွာကို သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ အောင်နိုင်တပ်ကို မဒညတ (ဗဟို)သဘာပတိအဖွဲ့ ကိုယ်စား
သခင်ဇင်နှင့်သခင်ချစ်က တိုက်ရိုက်ချုပ်ကိုင် ကွပ်ကဲသည်။ အောင်နိုင်တပ်သည် နှစ်ပါတီ၏ အဓိက တိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖွဲ့ကြီးဖြစ်သဖြင့် ပဲခူးရိုးမ ကေအင်န်ယူ
ကေအင်န်ယူပါတီတို့သည် အောင်နိုင်တပ်ကို နှစ်ပါတီ၏ အဓိကတိုက်ခိုက်ရေးတပ်အဖြစ် ပူးပေါင်းဖွဲ့စည်းခဲ့ သော်လည်း အနှစ်သာရအားဖြင့်
အောင်နိုင်တပ်သည် တိုက်တိုင်းအောင်တပ်များကို အဖတ်ဆယ်ရန် ကြိုးစား သော ဗကပ၏အဓိကတိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖွဲ့သာ ဖြစ်လာ ခဲ့ရသည်။ ပါတီဥက္ကဋ္ဌ သည်
အောင်နိုင်တပ်တွင် ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ အကြွင်းမဲ့ခေါင်းဆောင်မှု ထူထောင်ရေးအတွက် လျှို့ဝှက်စည်းရုံးခဲ့သည်။ ကေအင်န်ယူပါတီကို
သို့ လျှို့ဝှက်ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ ဗကပတို့သည် ကေအင်န်ယူပါတီဝင်များအား နည်း အမျိုးမျိုးဖြင့် စည်းရုံးခဲ့ကြသည်။ ကေအင်န်ယူပါတီ တပ်ခွဲ(၂)မှ ဗိုလ်ဝင်းဦး
(ခေါ်) အေးသိန်း (ကေအင်န် ယူပါတီ မြို့နယ်ကော်မတီ)နှင့် ရဲဘော်စိန်ဝင်း တို့ နှစ်ဦး ဗကပတို့ဘက်သို့ပါသွားလေရာ ကေအင်န်ယူ ပါတီဝင်များမှာ
မကျေမနပ်ဖြစ်ခဲ့ကြရသည်။
ကေအင်န်ယူပါတီဝင်များက ဗကပသည် အနိုင်ကျင့်ကြောင်း၊ ပါတီကြီးဝါဒကျင့်သုံးကြောင်းဖြင့် ဝေဖန် ခဲ့ကြသည်။ ဗိုလ်ဝင်းဦးနှင့် ရဲဘော်စိန်ဝင်းကိုလည်း
ကေအင်န်ယူပါတီမှ အပြီးအပိုင်ထုတ်ပယ်ပစ်လိုက်ကြ သည်။ ဗကပက ဗိုလ်ဝင်းဦးတို့နှစ်ဦးအား မိမိတို့တပ်ဖွဲ့ တွင်း၌ တာဝန်ပေးလိုက်ကြသည်။ သို့နှင့် နှစ်ပါတီ
ပူးတွဲ တိုက်ခိုက်ရေးတပ်သည် တိုက်ပွဲတစ်ပွဲမျှ မဆင်နွှဲရသေး မီမှာပင် ပဋိပက္ခများ၊ ပြဿနာများနှင့် ရောပြွမ်းလာရ တော့သည်။
အောင်နိုင်တပ်ဖွဲ့၏ ပထမစီမံကိန်းကာလ အတွင်း၌ ''ပဲခူးရိုးမ၌ရှိသော ရန်သူ့စစ်စခန်းများကို အပြီးအပိုင် ချေမှုန်းပစ်ရမည်။ ရန်သူတစ်ယောက် မျှ
လွတ်မပြေးစေရ''ဟူ၍ ဗကပ ဗဟိုဌာနချုပ်က အမိန့်ပေးခဲ့ သည်။ အောင်နိုင်တပ်သည် ယင်းအမိန့်ကို အကောင် အထည်ဖော်ရေးအတွက် ၁၉၇၁ ခုနှစ်
ဒီဇင်ဘာလ (၁)ရက်တွင် တောင်ပေါ်(၁၄)ရွာ၏ ပိန်းချောင်း တောင်ဘက်လက်တက် ဇယားချောင်းဖျား ၌ ခလရ (၃၉) စစ်ကြောင်းအား ဆီးကြိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ
ရဲဘော်ပန်းရှိန် (ဝါမီး) ရဲဘော်ဖြိုး (တောခို ကျောင်းသားဟင်နရီထွေး)၊ ရဲဘော်မြဉာဏ် (သာယာဝတီ)၊ ရဲဘော်သန်းမြင့်(သာယာဝတီ)တို့လေးဦး
ကျဆုံးပြီး ခုနစ်ဦး ပြင်းထန်စွာဒဏ်ရာရရှိ အထိနာ ခဲ့ရသည်။ သခင်ဇင်သည် ဇယားချောင်းဖျားတိုက်ပွဲ အရေးနိမ့်မှုနှင့်ပတ်သက်၍
ပါတီကို သွေးနဲ့ တည် ဆောက်ရမည်။ ဇယားချောင်းဖျားတိုက်ပွဲအတိုင်း အသေခံကြရမယ်ဟု ဂုဏ်ပြုပြောကြားခဲ့သည်။
ပဲခူးချောင်းဖျားဆက်စပ်ဒေသ များ လွတ်မြောက်ရန် အဓိကရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ အမှတ်(၈၈)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်က ပဲခူးရိုးမတွင် စစ်ဆင်ရေးပြုလုပ်
လာသောအခါ အောင်နိုင်တပ်သည် ဒိုက်ဦးမြို့နယ် မြေပြန့်သို့ ရှောင်တိမ်းလာပြီး ၁၉၇၂ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၇ ရက်တွင် ဒိုက်ဦးမြို့နယ် ဘုရား ငုတ်တိုကျေးရွာ
သမဝါယမဆိုင်များ ကိုလည်း ဝင်ရောက်လုယက်ခဲ့ကြ ပြီး စစ်ရေးမဟာအောင်ပွဲကြီးများအဖြစ် သတ်မှတ် ခဲ့ကြလေသည်။
အောင်နိုင်တပ်သည် စစ်ရေးအရ အရှုံးများဖြင့် သာ ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး လက်နက်မဲ့သမဝါယမဆိုင်များ၊ ကျေးရွာပြည်သူလူထုများကိုသာ အနိုင်ယူနိုင်ခဲ့သည်။
တပ်မတော်ထိုးစစ်များကို ထိုးစစ်ဖြင့် ချေမှုန်းရေးတွင် ကား လုံးဝအောင်မြင်မှုမရရှိခဲ့ပေ။ ထို့ကြောင့် သခင် ဇင်နှင့်သခင်ချစ်သည် အောင်နိုင်တပ်၏ နိုင်ငံရေးမှူး
နှင့်တပ်မှူးတို့ကို ခေါ်ယူသုံးသပ်စေခဲ့သည်။ အောင်နိုင်တပ်၏နိုင်ငံရေးမှူး ပြည်ပပြန် ရဲဘော်ညိုအောင် (ခေါ်)ဉာဏ်ကျော်ကို ဗဟိုဌာနချုပ်သို့ ပြန်လည်
ခေါ်ယူပြီး ရဲဘော်သက်(ခေါ်)ဦးမြင့်ကို နိုင်ငံရေးမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ပဲခူးရိုးမတိုင်းစစ်ရေးတာဝန်ခံ ဗိုလ်ဘုန်းကျော်အား တပ်မှူးအဖြစ်လည်းကောင်း
ဇင်းကျန်ရွာ၊ မင်းတုန်းမြို့နယ်
ဇင်းကျန်ရွာ (Zinkyan)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ မင်းတုန်းမြို့နယ်၊ ဇင်းကျန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၄၀၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇင်းကျန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၅၃ ဦး၊ မ ၃၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၉၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၃
အောင်နိုင်၊ သို့မဟုတ် မဒညတပူးတွဲတပ်
တာဝန်ပေးခဲ့သည်။ ရဲဘော်သက်(ခေါ်)ဦးမြင့်သည် မိမိတွင် အတွေးအခေါ်ချွတ်ယွင်းနေကြောင်း၊ စစ်ပြေး အတွေးအခေါ်များလွှမ်းနေကြောင်း စာဖြင့်
ရေးသား၍ ဝန်ခံစိစစ်ခဲ့ရသည်။
ဇင်းကျန်ရွာ၊ မင်းတုန်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းတုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၃
အောင်နိုင်၊ သို့မဟုတ် မဒညတပူးတွဲတပ်
အောင်နိုင်တပ်မှာ အရှုံးများနှင့်သာ ဆက်တိုက် ရင်ဆိုင်နေရလေရာ ၁၉၇၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၅ ရက်တွင် လည်း ခလရ (၁၃) တပ်ခွဲ(၂)နှင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားရာ
ရဲဘော်တင်ဦးနှင့် ရဲဘော်ခင်ညိုတို့သည် နောက် ကျောမှ အချင်းချင်းပစ်ခတ်လုပ်ကြံခြင်းကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရပြန်သည်။ အောင်နိုင်တပ်၏အရှုံးများနှင့်
ပတ်သက်၍ သခင်ဇင်နှင့်သခင်ချစ်သည် ရဲဘော်သက်၊ ဗိုလ်ဘုန်းကျော်နှင့် ရဲဘော်အောင်သိန်း(ပြည်ပပြန်) တို့ကို တရားခံများအဖြစ်  အပြစ်ပုံချလိုက်သည်။
အောက်ခြေထုကိုမြှောက်ပေး၍ အကျပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ရဲဘော်သက်နှင့် ဗိုလ်ဘုန်းကျော်သည် အောက်ခြေထု၏ အကျပ်ကိုင်မှုကြောင့် အဓိကတာဝန်ရှိကြောင်း
ဝန်ခံ ခဲ့ကြရသည်။ အောင်နိုင်တပ်သည် စတင်ဖွဲ့စည်းပြီး (၇)လအတွင်း၌သာ လက်နက် ၅ဝ လက်ရရှိအောင် တိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် အရှုံးပွဲများသာ ဆက်
လာတော့သည်။ ဗဟိုကလည်း ရဲဘော်သက်နှင့် ဗိုလ်ဘုန်းကျော်ကို စစ်ပြေးအတွေးအခေါ်သမားများ အဖြစ် စွဲချက်တင်ရန် လျှို့ဝှက်ပြင်ဆင်လျက်ရှိလေ သည်။
သခင်ဇင်သည် အောင်နိုင်တပ်ပါတီကော်မတီများ ဖြစ်သော ရဲဘော်သက်(ခေါ်) ဦးမြင့်၊ ဗိုလ်ဘုန်း ကျော်နှင့် ရဲဘော်အောင်သိန်း(ပြည်ပပြန်)တို့အား စစ်ပြေး
အတွေးအခေါ်သမားများ၊ ရန်သူကိုအထင်ကြီးသူများ၊ ဆန္ဒစွဲအမြင်၊ စိတ်ဝါဒအမြင်ရှိသူများ၊ ဗဟို ဆန့်ကျင်သူများ၊ အခွင့်ထူးခံသူများ စသည်ဖြင့် စွဲချက်
အမျိုးမျိုးတင်ရန် ပြင်ဆင်တော့သည်။ တစ်ချိန် တည်းမှာပင် အောင်နိုင်တပ်အောက်ခြေရဲဘော်များ အနက်မှ အသက်အရွယ်ငယ်ရွယ်သူများအား
ဗိုလ်မထားဝါဒသမားများ၊ မင်းမဲ့ဝါဒသမားများ၊ တဇောက်ကန်းဝါဒသမားများအဖြစ် မွေးမြူ မြှောက်စား၍ မိုက်ရူးရဲများဖြစ်လာအောင် စည်းရုံးခဲ့ သည်။
အောက်ခြေထုကလုပ်သမျှကို ဂုဏ်ပြု၍ အားပေး ခဲ့သည်။ ရဲဘော်သက်တို့သုံးဦးအား ဖြုတ်ထုတ်သတ် နိုင်ရန် အောင်နိုင်တပ်ဖွဲ့အတွင်း၌ ဂိုဏ်းအုပ်စုများဖွဲ့ပြီး
ကျောရိုးများကိုလည်း ကြိုတင်မွေးမြူထားခဲ့သည်။
အောင်နိုင်တပ်ဖွဲ့အတွင်းတွင် ပဋိပက္ခများ၊ ပြဿနာများ ကြီးထွားလာရာ လူမှုရေးဖောက်ပြန်မှု များလည်း ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ရဲဘော်သက်သည်
လက်နက်ချသွားသော ဇနီးသည် ဒေါ်ကြည်အား အကြီးဆုံးရန်သူအဖြစ် ကြေညာ၍ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်မှ ရဲဘော်မအေးမြင့်နှင့်  ရှုပ်ထွေးငြိစွန်းခဲ့သည်။
မအေးမြင့်သည် ၁၉၇၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ (၂၃)ရက် တွင် ခမရ (၁ဝ၃)နှင့်ဖြစ်ပွားသော ရေအေးမြောင် တိုက်ပွဲ၌ သေတမ်းစာကို ကြိုတင်ရေးသားပြီး
အသေခံ သွားခဲ့သည်။ သေတမ်းစာတွင် ရဲဘော်သက်နှင့်ငြိစွန်း နေသဖြင့် ပါတီတွင်း ပြည့်တန်ဆာဖြစ်ခဲ့ရကြောင်း၊ အမှားများအတွက် သွေးနှင့်ဆေးကြော
ခလရ(၃၅)နှင့် ကညင်တုံး တွင် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားပြီး ကျဆုံးခဲ့သည်။ ၁၉၇၃ ခု မတ်လ (၁၄)ရက်တွင်လည်း ဖြူးစုရွာရှိ  ခမရ(၁ဝ၆) စစ်ကြောင်း'''သို့
ဒုတိယစုမှူးစန်းမောင်၊ ဝင်းညွန့်၊ တင်စိန်၊ မကြည်စိုး၊မသောင်းရွှေ၊ မခင်ဝင်း၊ မသိန်းငွေ၊ မခင်အုန်းမြင့်၊ မလေးညွန့်တို့သည် အစုလိုက် အပြုံလိုက်
လက်နက်ချ အလင်းဝင်ရောက် ခဲ့ကြသည်။ သို့နှင့် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီနှင့် ကေအင်န်ယူ ပါတီတို့၏ ပါတီအဓိကပူးတွဲတိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖြစ်သော
ချည့်နဲ့၍ လာပြန်လေသည်။
အောင်ဇေယျ၊ သို့မဟုတ် မြို့သိမ်းတပ်
သခင်ဇင်နှင့် သခင်ချစ်တို့သည် အခက်အခဲများ အား ကျော်လွှားနိုင်ရေး၊ မြောက်ပိုင်းနယ်မြေများအား တိုးချဲ့နိုင်ရေးအတွက် ဗဟို၏အဓိကတိုက်ခိုက်ရေးတပ်
ကို အောင်ဇေယျတပ်အမည်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းကြပြန်သည်။ စင်စစ် အဘက်ဘက်မှ ယိုယွင်းပျက်စီးလာသော တိုက်တိုင်းအောင်တပ်များအား အောင်နိုင်တပ်ဖြင့်
ကျားကန်ပေးသကဲ့သို့ အောင်နိုင်တပ်ကျဆင်းလာချိန် တွင် အောင်ဇေယျတပ်ဖြင့် အဖတ်ဆယ်ရန် ကြိုးစား ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ အောင်ဇေယျတပ်ကို
၁၉၇၃ ခုနှစ် မတ်လ (၂၉)ရက်တွင် မြရာပင်ကြော၊ တောင်ပေါ် (၇)ရွာထဲမှ ထန်းလက်ကုန်းရွာအနီး ကွင်းချောင်း စခန်းတွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
အောင်ဇေယျတပ်ရင်းကို အတွင်းရေးမှူး သခင်ချစ်ကိုယ်တိုင် ဦးစီးကွပ်ကဲဖွဲ့စည်း ပြီး အောက်ပါတပ်များကို အောင်ဇေယျတပ်ရင်းအဖြစ် စုစည်းခြင်းဖြစ်သည် -
(က)	အောင်မြေတပ်။ တိုက်တိုင်းအောင် (၁)၊ တိုက်တိုင်းအောင် (၄) နှင့် ကွင်းချောင်း တပ်ဖွဲ့။
(ခ)	တိုက်တိုင်းအောင်(၂)။ ပြည်ခရိုင်နှင့် သရက်ဒေသတပ်ဖွဲ့။
အောင်ဇေယျတပ်ရင်းတွင် ပြိုပျက်လုနီးပါးဖြစ်နေ သော တိုက်တိုင်းအောင် (၁)၊ (၂)၊ (၄) တို့ကို စုစည်း ထားပြီး တပ်စု(၇)စုနှင့် အမျိုးသမီးတပ်စုတစ်စုအပါအဝင်
အင်အား ၁၅ဝ ကျော်ရှိသည်။ အဓိကတာဝန် မှာ စစ်ရေးအရ ပထမဆုံး ဇေယျဝတီကို သိမ်းပိုက်ပြီး မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ ဆက်တိုက်ဆင်နွှဲရန်၊ နိုင်ငံရေးအရ
မြို့နေလူတန်းစားလမ်းစဉ် အကောင်အထည်ဖော်ရန်၊ ကွင်းဒေသ အာဏာဖြူဖြိုချပြီး အာဏာနီတည်ဆောက်ရန်နှင့် တိုးချဲ့ရန်တို့ဖြစ်သည်။ တပ်ရင်းပါတီ
ကော်မတီ မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -
(က)	ရဲဘော်ညိုအောင် (ခ) ဉာဏ်ကျော် (ပြည်ပ ပြန်) နိုင်ငံရေးမှူး
(ခ)	ဗိုလ်တင်မောင် (ခေါ်) ဗိုလ်သိန်းထွန်း၊ တပ်မှူး
(ဂ)	ရဲဘော်တင်ထွန်း၊ ဒုတိယနိုင်ငံရေးမှူး
(ဃ)	ရဲဘော်မြဟန်၊ ဒုတိယတပ်မှူး
(င)	ရဲဘော်မင်းသိန်း (ခ) သန်းမြင့်၊ ကြိုးမဲ့ ကြေးနန်းဆက်သွယ်ရေးတာဝန်ခံ
(စ)	ရဲဘော်ကျော်ဝေ (ခ) ဝင်းမောင်၊ ဆက်သွယ်ရေး
၁၉၇၃ ခု မတ်လ (၂၈)ရက်တွင် ဗဟိုဌာနချုပ် သည် ပြည်သူ့တော်လှန်စစ် (၂၅)နှစ်မြောက်နေ့ အခမ်းအနားကိုကျင်းပရာ ကျေးရွာများမှ ပရိသတ် ၅ဝဝ
ကျော် တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ သခင်ဇင်နှင့် သခင်ချစ်တို့သည် ယင်းအခမ်းအနားသို့ ကိုယ်တိုင် တက်ရောက်ခဲ့ကြပြီး ထိုးစစ်ကို ထိုးစစ်ဖြင့်ချေမှုန်း ရေး၊
ပြည်သူ့စစ်များတိုးချဲ့ရေး၊ ပြည်သူ့အာဏာ တည်ဆောက်ရေးတို့ကို လမ်းညွှန်ပေးခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် မော်စီတုံး၏ဩဝါဒဖြစ်သည့်
သန္နိဌာန်ချ၊ အသက်စွန့်ရန် မကြောက်၊ အခက်အခဲ ဖယ်ရှား၊ အောင်ပွဲအရယူဟူသော ဆောင်ပုဒ်အရ အောင်ဇေယျတပ်အတွင်းတွင်
သေအတွေးအခေါ်၊ သေဝါဒ ကို ချမှတ်ပေးပြန်သည်။ သေအတွေးအခေါ်၊ သေဝါဒမှာ အသေခံရန်မြှောက်ပင့် သွေးထိုးပေးခြင်းသာဖြစ်ပြီး
၁၉၇၃ ခုနှစ် မေလ (၂၃) ရက် ညတွင် အောင်ဇေယျတပ်သည် ဖြူးမြို့နယ် ရှမ်းစုရွာ၌ တပ်စွဲထားသော အမှတ်(၁ဝ၅)ခြေမြန်တပ်ရင်းမှ တပ်ခွဲစခန်းကို
သွားရောက်တိုက်ခိုက်ရာ အထိအခိုက် အကျအဆုံးများစွာဖြင့် ဖရိုဖရဲဆုတ်ခွာထွက်ပြေးခဲ့ကြ ရသည်။ အောင်ဇေယျတပ်မှာ ဝါးအစည်းပြေသကဲ့သို့
စုစည်းမရအောင်ပင်ဖြစ်သွားရသည်။ ၁၉၇၃ ခု ဇူလိုင် လ (၂၇)ရက်တွင် လက်နက်ခြောက်လက်နှင့်အတူ သုံးယောက် လက်နက်ချပြီး နှစ်ယောက် လက်နက်မဲ့
ထွက်ပြေးသွားသည်။ လင်းယုန်တပ်ဖွဲ့မှ နှစ်ယောက် နှင့် အုတ်တွင်းမြို့နယ် တပ်မှူးစိုးနိုင်လည်း ထွက်ပြေး ပြီး လက်နက်ချသွားသည်။ ဇူလိုင် (၃ဝ)ရက်တွင်
ကွင်းချောင်းတပ်မှ ခုနစ်ယောက် လက်နက်ချသွားပြီး ဩဂုတ် (၃) ရက်တွင် ကွင်းချောင်းတပ်မှ ရဲဘော် ထွန်းကျန် ကျဆုံးပြန်သည်။ ထွက်ခွင့်တင်သူ
များပြား လာပြီး ဩဂုတ်(၁၄)ရက်တွင်  လင်းယုန်မှ လေးယောက်၊ ဩဂုတ် (၁၅) ရက်တွင် ရှစ်ယောက် ထွက်ပြေးပြီး လက်နက်ချကြပြန်သည်။
ဩဂုတ် (၁၆) ရက်တိုက်ပွဲ တွင် သုံးယောက်သေဆုံးပြီး လက်နက် ၁ဝ လက် တပ်မတော်က သိမ်းဆည်းရရှိခဲ့သည်။ စက်တင်ဘာလအတွင်းတွင်လည်း
ထွက်ပြေးသူများ၊ တိုက်ပွဲတွင် သေရသူများမှာ  မဆုံးနိုင်သေးပေ။ အောက်တိုဘာလတွင်လည်း ၁၇ ဦးတစ်ဖွဲ့၊ ၁၂ ဦး တစ်ဖွဲ့၊ ခုနစ်ဦးတစ်ဖွဲ့ အစုလိုက် အပြုံလိုက်
ထွက်ပြေး ပြီး လက်နက်ချကုန်ကြသည်။  မကြာခဏလည်း တပ်မတော်၏တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ထိခိုက်ကျဆုံးသူဦး ရေတိုးသည်ထက်တိုးနေသည်။
အဘက်ဘက် မှ ယိုယွင်းကျဆင်း၍လာလေသည်။
ဖြုတ်ထုတ်သတ်လမ်းစဉ်ပုံစံသစ်
သခင်သန်းထွန်းကျဆုံးပြီးနောက် ဥက္ကဋ္ဌသခင်ဇင် နှင့် အတွင်းရေးမှူးသခင်ချစ်တို့သည် ဖြုတ်ထုတ်သတ် လမ်းစဉ်ကို ဆက်လက်ကျင့်သုံးခဲ့ကြသော်လည်း
ရဲဘော် ဌေး၊ ဂိုရှယ်၊ ဗိုလ်ရန်အောင်တို့အား သတ်ဖြတ်စဉ်က ကဲ့သို့ အခမ်းအနားများ ကြီးကျယ်စွာပြင်ဆင်၍ စွဲချက် များအဆင့်ဆင့်တင်ကာ ရေရှည်
ညှဉ်းပန်းသတ်ဖြတ် ခြင်းများကို မပြုလုပ်ကြတော့ပေ။ တပ်မတော်၏စစ်ဆင် ရေးများက ဆက်တိုက်ဆင်နွှဲနေသဖြင့်လည်း ထိုသို့ ပြုလုပ်ရန် အချိန်မရတော့ပေ။
ပါတီတွင်း မကျေနပ် မှုများ ကြီးထွားလာမည်ကိုလည်း စိုးရိမ်နေရသည်။ ထို့ကြောင့် ဖြုတ်ထုတ်သတ်လမ်းစဉ်ကို ပုံစံတစ်မျိုးဖြင့် ကျင့်သုံးလာကြရတော့သည်။
အရေအတွက်မှာ ပဲခူးရိုးမတွင်သာဖြစ်ပြီး အခြားတိုင်း များ၊ ပြည်နယ်များမပါဝင်ပေ။ လျှို့ဝှက်လုပ်ကြံသတ် ဖြတ်ခံရသူများ စုစုပေါင်းမှာမူ ရာနှင့်ချီ၍ရှိခဲ့သည်။
ဤကား ဗကပပါတီတွင်း သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြခြင်းသာဖြစ် သည်။ အာဏာနီတည်ဆောက်ရေးဟုဆိုကာ အပြစ်မဲ့ ပြည်သူများအား သတ်ဖြတ်ခဲ့ခြင်းမှာမူ တစ်ပြည်လုံး
တွင် ရာနှင့်ထောင်နှင့်ချီ၍ရှိခဲ့သည်။ လျှို့ဝှက်လုပ်ကြံ သတ်ဖြတ်ရေးသာမကဘဲ အတင်းအဓမ္မ ဖိအားပေး၍ အကျပ်ကိုင်ပြီး အသေခံခိုင်းသောကြောင့် တိုက်ပွဲများ
သွေးကို သွေးဖြင့် သန့်စင်ရေးဟု ကြွေးကြော်ခဲ့ကြ သည်။
ပဲခူးခရိုင်အရှေ့ခြမ်းတပ်မှ အစဉ်အလာရှိသော ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သည့် ဗိုလ်မြတ်ထွဋ်သည် တိုက်တိုင်းအောင် (၃) ဖွဲ့စည်းရာတွင် ဗဟိုက လိုသလို
လုပ်ကြံခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ ဗိုလ်မြတ်ထွဋ်နှင့်အတူ ပါလာသူ ရဲဘော် မြတ်ကျော်ကိုလည်း ရဲဘော်သက်တို့လူစုက ဘောနီချောင်း ထဲမှာပင် ရက်စက်စွာ
လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်လိုက် ကြသည်။ ဤကား သခင်ဇင်နှင့် သခင်ချစ်တို့ကိုယ်တိုင် လျှို့ဝှက်စီစဉ်သော ဖြုတ်ထုတ်သတ် ပုံစံသစ်ပင်ဖြစ် သည်။ ဗိုလ်မြတ်ထွဋ်နှင့်
ရဲဘော်မြတ်ကျော်အား ပါတီ ဗဟိုက စစ်ပြေးအတွေးအခေါ်သမားများ၊ ပြန်လည် ပြင်ဆင်ရေးသမားများအဖြစ် ကြိုတင်၍ စွဲချက်တင်ပြီး ဖြစ်လေသည်။
တိုက်တိုင်းအောင် (၃)မှ ဒုတိယတပ်မှူး ဗိုလ်စောအောင် ကိုလည်း ရဲဘော်သက်နှင့် ရဲဘော် ဉာဏ်ကျော်တို့က အလစ်တွင် ဝိုင်းဝန်းဖမ်းဆီးချုပ်နှောင် ၍
ရိုက်နှက်သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ ဗိုလ်စောအောင်အား သုတ်သင်ရာတွင် တိုက်တိုင်းအောင်(၃)မှ တပ်သားများ မသိရှိစေရန် တိုက်တိုင်းအောင်(၁)က လျှို့ဝှက်
တောင်ငူခရိုင်ကော်မတီနှင့် ခရိုင်စစ်ရေးတာဝန်ခံ ဗိုလ်ထွန်းတင်သည်လည်း စစ်ပြေးသမားနှင့် ပြန်လည် ပြင်ဆင်ရေးသမားအဖြစ် စွဲချက်တင် ဖိအားပေးခြင်း
ခံခဲ့ရသောကြောင့် ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလ (၂၇) ရက် ဘုန်းရွာတိုက်ပွဲတွင် အသေခံတိုက်ခဲ့ရလေသည်။ တိုက်တိုင်းအောင်(၄)၏ နိုင်ငံရေးမှူးသစ်ဖြစ်သော
ဗိုလ်သွင်(ခ)တင့်ဆန်း(ခ)အောင်သိန်းလွင်သည်လည်း ၁၉၇၂ ခု ဩဂုတ်လ (၁)ရက် အစောင့်ရထားတိုက်ပွဲ မှ ဆုတ်ခွာပြီး ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းနေစဉ်
နောက်ကျောမှ ပစ်ခတ်လုပ်ကြံခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၇၂ ခု ဇွန်လ (၁၅)ရက်တွင်လည်း အောင်နိုင်တပ်မှ တပ်စု နိုင်ငံရေးမှူးဖြစ်သူ ရဲဘော်တင်ဦးသည်
ကွန်မြူနစ်လူငယ် အမျိုးသမီး မကြည်စိုးနှင့်ငြိစွန်းပြီး ပြင်းထန်စွာရှုတ်ချ ၍ စွဲချက်အတင်ခံခဲ့ရပြီး တိုက်ပွဲတွင် ရဲဘော်မခင်ညို နှင့်အတူ နောက်ကျောမှ
ပစ်သတ်ခြင်းကို ခံခဲ့ရလေ သည်။
ရဲဘော်သက်နှင့်ငြိစွန်းခဲ့သော မအေးမြင့်မှာမူ ၁၉၇၂ ခု ဒီဇင်ဘာလ (၂၃)ရက် ရေအေးမြောင် တိုက်ပွဲတွင် သေတမ်းစာကို ကြိုတင်ရေးသား၍
ကျည်ဆန်လာရာသို့ မျက်နှာမူ မတ်တတ်ရပ်ကာ အသေ ခံခဲ့ရသည်။ ကွန်မြူနစ်လူငယ်ခေါင်းဆောင် ရဲဘော် မောင်သန်းသည်လည်း ၁၉၇၃ ခုနှစ်
ဧပြီလ (၂၆) ရက်တွင် ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ဝိုင်းရွာတပ်စခန်း အား သွားရောက်တိုက်ခိုက်စဉ် နောက်ကျောမှ ပစ်ခတ် ခံရသောကြောင့် သေဆုံး
ခဲ့ရပြန်သည်။ သခင်ဇင်က သေအတွေးအခေါ်ကို ချမှတ်ပေးပြီးသောအခါတွင် ကား ဖြုတ်ထုတ်သတ်ပုံစံသစ်အရ အသေခံကြရသူ များမှာ ပိုမိုများပြား
လာရတော့သည်။ ပါတီဗဟိုသည် အပြစ်ရှိသူများ၊ စွဲချက်အတင်ခံရသူများကို သေအတွေး အခေါ်သွတ်သွင်းပြီး အတင်းအကျပ်ပင် အကျပ်ကိုင် ကြသည်။
သေအတွေးအခေါ်အရ အသေခံကြရမည့် သူများသည် သေတမ်းစာကို ကြိုတင်ရေးသားပြီးနောက် တိုက်ပွဲတွင် ကိုယ့်ကိုယ်ကို သတ်သေသည့်အနေနှင့်
အသက်စွန့်ခဲ့ကြရသည်။
သရက်ခရိုင်တွင် တိုက်တိုင်းအောင်(၅)ဖွဲ့စည်း ရန် ကြိုးစားလျက်ရှိရာ ရဲဘော်မောင်ငွေ၊ မအုံးရီ၊ မနီ၊ ရဲဘော်ကြည်၊ ရဲဘော်ဆလိုင်း အေးမောင်
တို့ သည် သေတမ်းစာများကို ကြိုတင်ရေးသား၍ တိုက်ပွဲ များတွင် ရှေ့ဆုံးတန်းမှ အသေခံခဲ့ကြရသည်။ ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီဝင်များသည် တပ်မတော်မှ
ဆင်နွှဲသည့် စစ်ဆင်ရေးများတွင် ကျဆုံးရသည့်အပြင် တရားဝင် ဖြုတ်ထုတ်သတ်ခံရသူများ၊ လျှို့ဝှက်လုပ်ကြံ ခံရသူများ၊ အတင်းအကျပ် အသေခိုင်းသဖြင့်
အသေခံ ကြရသူများ စသည်ဖြင့် ဆုံးရှုံးပျက်စီးကြရသူများ များပြားလာသောကြောင့် စစ်ရေးအရ အရေးနိမ့် လာကြသည်။ ဗဟို၏ ဖြုတ်ထုတ်သတ်ပုံစံကို
မနှစ်သက် ကြခြင်း၊ ၆၄ လမ်းစဉ်ကိုမကျေနပ်ခြင်း၊ အဘက်ဘက်မှ ချွတ်ယွင်းပြီး စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းလာခြင်းတို့ကြောင့် လက်နက်ချသူများမှာလည်း
မနည်းလှပေ။ သို့သော် သခင်ဇင်နှင့် သခင်ချစ်တို့ကမူ စစ်ရေးရှုံးနိမ့်ရခြင်းကို ပင်လျှင် ယာယီအခက်အခဲများ၊ အောင်ပွဲများအဖြစ် သုံးသပ်၍ လှည့်စားစည်းရုံး
နေကြလေသည်။
တပ်မတော်စစ်ဆင်ရေးများနှင့် ဗကပတို့၏ သုံးသပ်ချက်
(က)	ကြံတိုင်းအောင်စစ်ဆင်ရေး
(ခ)	မော်နိုင်စစ်ဆင်ရေး (၁၉၆၇ ခုနှစ် ဩဂုတ် လမှ နိုဝင်ဘာလ)
(ဂ)	ပြည်သာယာ စစ်ဆင်ရေး (၁၉၆၇ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလမှ ၁၉၆၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ)
(ဃ)	တေဇစစ်ဆင်ရေး (၁၉၆၈ ခုနှစ် စက်တင် ဘာလမှ ၁၉၆၉ ခုနှစ် မတ်လ)
(င)	တံခွန်စစ်ဆင်ရေး (၁၉၆၉ ခုနှစ် မတ်လမှ ဧပြီလ)
(စ)	ဇွဲသတ္တိမိုးစစ်ဆင်ရေး (၁၉၆၉ ခုနှစ် မေလမှ စက်တင်ဘာလ)
(ဆ)	ဇွဲသတ္တိဆောင်းစစ်ဆင်ရေး (၁၉၆၉ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလမှ ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာ လ)
ထို့နောက် တပ်မတော်သည် အရှေ့မြောက်ဒေသ တွင် ရန်သူအလုံးအရင်းဖြင့် ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်လာ ခြင်းကို စစ်ဆင်ရေးများဖြင့် ကာဆီးနေစဉ်မှာပင် ပဲခူး
အနောက်မြောက်တိုင်းဒေသအလိုက် ခွဲခြား၍ သခင်ဇင် နှင့်သခင်ချစ်က အောက်ပါအတိုင်းသုံးသပ်ခဲ့သည်-
ပဲခူးရိုးမ ထိုးစစ်ကို ထိုးစစ်နဲ့ ချေမှုန်းရေး အတွေ့အကြုံများ
(က)	ပဲခူးရိုးမစစ်မျက်နှာ
မော်နိုင်ထိုးစစ်
ကာလ	-	၆၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လမှ နိုဝင်ဘာ လကုန်အထိ လေးလကြာ
ဒေသ-	သာယာဝတီခရိုင်၊ တောင်ညို ဒေသ
ရည်ရွယ်ချက်- ပါတီဗဟိုကို ချေမှုန်းရေး
ပါဝင်တဲ့တပ်များ- တပ်မ(၈၈)ရဲ့တပ်ရင်း (၃) ရင်း၊ လပခ က (၂) ခွဲ၊ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်က (၁) ရင်း၊ ပေါင်း (၄) ရင်း၊ (၁) ခွဲ။
ပါတီခေါင်းဆောင်မှု
-	တစ်ပြည်လုံးမှာ ရန်သူကို တပ်စိတ် အလိုက် ချေမှုန်းရေးလုပ်ပြီး တပ်စု အလိုက်ချေမှုန်းရေးကို တက်လှမ်းနေ။
-	ပါတီတွင်း တော်လှန်ရေး အုံကြွနေ။
စိန်ပိန်ကိုတော့ ချေမှုန်းလိုက်။
-	ထိုးစစ်ကိုထိုးစစ်နဲ့ ရိုက်ချိုးရေးစစ်လမ်းညွှန် မှုကိုချမှတ်ပြီး နေဝင်းရဲ့ဖောက်ပြန်တဲ့ ယုတ်မာတဲ့ မော်နိုင်စစ်ဆင်ရေးကို ရိုက်ချိုး ကြလို့
တစ်ပြည်လုံးတောင်းဆို။
-	တတအ(၁)ကို ဖွဲ့ပြီး နဘဲကုန်းစိတ်ဓာတ် မွေးဖို့လှုံ့ဆော်ခဲ့၊ ရဲသုံးရဲစိတ်ဓာတ်လှုံ့ဆော်။
-	ဒီကာလအတွင်း ချေမှုန်းရေးတိုက်ပွဲများ။
၁။	၆၇ ခုနှစ် ဇန်မှာ တောင်ငူ၊ ရန်ကုန်၊ မန္တလေးလမ်းမကြီးပေါ်မှာ ရန်သူ တပ်စုတစ်စုကိုချေမှုန်းတဲ့ သပြေ တန်း လမ်းခွဲတိုက်ပွဲ။
၂။	ဇူလိုင်လမှာ ပေါက်ခေါင်းအနီး တောင်ငူ၊ ပြည်လမ်းမှာ ရန်သူတစ်စု ကို ချေမှုန်းတဲ့ရွာဘုတိုက်ပွဲ။
၃။	နိုဝင်ဘာလ ၂၁ ရက်မှာ တပ်မ(၈၈) ချင်း (၁)၊ (၂)စိတ်ကို ချေမှုန်းတဲ့ မြို့ကျတိုက်ပွဲ။
ဒီတိုက်ပွဲဟာ ပြည်သူ့တော်လှန်စစ်မှာ အလှည့်အပြောင်းဖြစ်တယ်လို့ ဥက္ကဋ္ဌ ကြီးက ညွှန်ပြ -
-	ပြည်သူ့စစ်များ၊ အတက်ကြွဆုံး ပါဝင် တိုက်ခိုက်ကြ။
ပြည်သူ့စစ်အကျယ်အပြန့်ဆင်နွှဲမှုတို့ ကြောင့် မော်နိုင်ထိုးစစ်ကို ရိုက်ချိုးနိုင်ခဲ့။
(ခ)	ပြည်သာယာထိုးစစ်
ကာလ	၆၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလကုန်မှ ၆၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလအထိ ၁ဝ လကြာ။
ဒေသ 	သာယာဝတီခရိုင် မြောက်ခြမ်းနဲ့ ပြည်ခရိုင်တောင်ခြမ်း၊ တောင်ညို ရွှေလေးဒေသ။
ရန်သူတပ်	တပ်မ(၇၇)မှ တပ်ရင်း (၅) ရင်း
နောက်ခံကား	ပေါက်ခေါင်းမှာ ဆင်းရဲ သားတို့ရဲ့  အာဏာနီ ထူထောင်ရေး အုံကြွမှုကြီး ပေါ်နေချိန်ဖြစ်။
-	စိန်ပိန်ဂိုဏ်း စစ်ရေးခေါင်းဆောင် ရန်အောင် ကို ချေမှုန်း။
-	တတအ(၁)ကို ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုလုပ်ပြီး တိုင်း တပ်နဲ့ပေါင်းပေးလိုက်တယ်။
-	မြစ်ဝက ဆေးကျောင်းသား မာ့ခ်စ်လီနင် ကျောင်းသားများရဲ့ဘဝဟစ်တိုင်လှုပ်ရှားမှု လုပ်။
-	တတအ(၁)ကို ထွန်းငြိမ်းက ဖျက်ဆီးပစ်တယ်။
-	ရန်သူချေမှုန်းရေးမပါဘဲ တည်ဆောက်ရေး သာ အဓိကလုပ်တယ်။
-	ပြည်သူ့စစ်အုတ်မြစ်ချရေး၊ ဒေါက်တိုင်ရှင်း ရေးလို့ ဆိုတယ်။
ရန်သူချေမှုန်းရေးမရဘဲ ကေဒါတွေ ကျခဲ့ရတယ်။
-	ဒီအခြေအနေမှာ ပါတီဗဟိုဟာ ၆၈ ခုနှစ် ဧပြီ လမှာ အတိုက်ခံရတယ်။
-	ရဲဘော်ဗိုလ်ဇေယျ၊ ရဲဘော်ရန်အောင် ကျဆုံး ရတယ်။
-	အရေးကြီး စာရွက်စာတမ်းနဲ့ ပစ္စည်းလည်း ဆုံးရှုံးရတယ်။
-	ရန်သူကို အလေးမထားတာကြောင့် အတိုက်ခံ ရတာဖြစ်။(ထွန်းကြည်သစ္စာဖောက်မှုကြောင့်)
-	ဒီကာလအတွင်း ကန ကျောင်း ဖွင့်နိုင် တယ်။
-	ပြည်ခရိုင်တပ်ကို ပါတီဗဟိုနဲ့ တောင်ငူက တပ် အချို့ပေါင်းပြီး တတအ(၂)ကိုဖွဲ့စည်းလိုက် တယ်။ ၆၈ ခု ဇွန်မှာ ဖြစ်တယ်။
-	တောင်ငူခရိုင်တပ်ဟာ ပါတီဗဟိုရဲ့ရှေ့ဆောင် မှုနဲ့ ခလရ(၆)တစ်စိတ်ပါတဲ့တပ်ကို ၆၈ ခုနှစ် ဇွန်လမှာ ချေမှုန်းလိုက်တယ်။
၆၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ မှာဖြစ်တယ်။
နိဂုံးချုပ်
-	ပြည်သာယာထိုးစစ်မှာ တတအ(၁) (၂) များ ဟာ ရန်သူချေမှုန်းဖို့ သူမတူအောင် အဆင်းရဲ အပင်ပန်းခံလုံးပန်းပေမယ့် ထွန်းငြိမ်းရဲ့ရန်သူ မချေမှုန်းရေး
စစ်ပြေးအတွေးအခေါ်ကြောင့် ရန်သူချေမှုန်းရေးတစ်ပွဲမှမရ။ တပ်တွေရဲ့ ခေါင်းဆောင်မှုအတွင်း ထွန်းငြိမ်းဝါဒဟာ နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း လှိုက်စားနေတယ်။
(ဂ)	တေဇထိုးစစ်
ကာလ	၆၈ ခု စက်တင်ဘာလမှ ၆၉ ခု မတ်လအထိ (၇)လကြာတယ်။