cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
မကျန်ရွာ၊ လဟယ်မြို့နယ်
မကျန်ရွာ (Makyan)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ လဟယ်မြို့နယ်၊ မကျန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၈၂၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဟယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငတပါး​မင်း​
သာသနာတော်သက္ကရာဇ် ၄၃၃ ခု "ပထမ သရေခေတ္တရာမင်းဆက်တွင် (သာသနာနှစ်-၄၄၆) (BC-98)ဟု ဖော်ပြသည်။" တွင် ငတပါးမင်း ဖြစ်တော်မူ၏။ ငတပါးမင်း အကြောင်းကား ထိုပြည်တွင်နေသော သူတစ်ယောက်သည် မိမိသားကို ဆရာရဟန်းထံအပ်၍ ငယ်စဉ်ကပင် သာမဏေပြုစေ၏။ ဆရာလည်း သနားတော်မူ၍ ပိဋကတ်၊ ဗေဒင်တို့ကို တတ်အောင်သင်ပေး၏။ ထိုသာမဏေလည်း ဆရာအား သိမ်မွေ့စွာ လုပ်ကျွေးပြုစု၏။ တစ်နေ့၌ ဆရာမွေးသော ကြက်ဖသည် အခါခပ်သိမ်း တွန်သမျှမှာ ’ငါ့ဦးခေါင်းစား ငတပါးမင်း ဖြစ်လတ္တံ’ ဟူ၍သာတွန်စမတ်ပြုသဖြင့် ယင်းတိရစ္ဆာန်ဖြစ်လျက် ဤသို့ဖြစ် အခြင်းအရာကို တွန်သည်ဟူ၍ နှလုံးထားပြီးသော် ရှင်သူငယ်ကိုခေါ်၍- “မောင်ရှင်ငယ်၊ ဤကြက်သည် အထူးထူးအပြားပြားသော အခြင်းအရာတို့ကို တွန်သည်ဖြစ်သောကြောင့် ဤကြက်ကို ချက်ပြုတ်၍ ငါ့ကိုကပ်လော့” ဟု မိန့်တော်မူ၏။
မောင်ရှင်ငယ်လည်း ဆရာဆိုသည့်အတိုင်း ချက်ပြုတ်ပြီးလေ၏။ ထိုသို့ ချက်ပြုတ်ပြီးသောအခါ ကြက်ကို အိုးကဆယ်ယူရာတွင် ကြက်ဦးခေါင်း မီးဖို၌ ပြုတ်ကျလေသည်။ ရှင်သူငယ်လည်း မသန့်ပြီဟု ယူဆ၍ ဆရာတော်အား မကပ်တော့ဘဲ ကြက်ဦးခေါင်းကို ဆေးကြော၍ စားလေသည်။ ဆရာတော်သည် ကြက်ဦးခေါင်း မပါ၍ မေးလေသော် ဆယ်ရာတွင် ပြုတ်ကျ၍ မသန့်သောကြောင့် မထည့်ဘဲ ကျွန်ုပ်စားလိုက်သည် ဆိုလျှင် ဆရာလည်း ၎င်းကြက်ဖတွန်သည် မှန်၊ မမှန်ကို သိလိုသောကြောင့် တပည့်ရှင်ငယ်ကို အထူးထူးသော ဓမ္မဝတ်၊ ရာဇဝတ်တို့ကို တတ်အောင်သွန်သင်ပြီးမှ လူထွက်စေသည်။ ထို့နောက် စစ်သူကြီးထံ အပ်နှံသည်။ အမတ်စစ်သူကြီးလည်း ထိုသူငယ်ကို သားပြုလေသည်။ ထိုသူငယ်လည်း အရောင်အဆင်း၊ ဘုန်းပညာလက္ခဏာ ကြီးငယ်ပြည့်စုံသည်ဖြစ်၍ ထိုသူနှင့်ထိုက်တန်သော အဆင်တန်ဆာတို့ကို ဆင်စေသည်။ ထို့နောက်သွားလေရာ မပြတ်ခေါ်၍ သွားလေသည်။
ငတပါးမင်းသည် ရတနာသုံးပါး၌လည်း ရိုသေ၏။ ပညာရှိ ရဟန်းပုဏ္ဏားတို့နှင့် အမြဲတိုင်ပင်ဆွေးနွေး၏။ ပဥ္စသီ၊ အဋ္ဌဒသီ၊ ဒသသီ သီတင်းကိုလည်း မပြတ်ဆောက်တည်တော်မူ၏။ မင်းကျင့်တရား(၁၀)ပါး၊ မင်း၏သဂြိုဟ်ခြင်း (၄)ပါးနှင့်လည်းပြည့်စုံတော်မူ၏။ ပြည်သူတို့ကိုလည်း ရင်ဝယ်သားကဲ့သို့ သနားကြင်နာ လေးမြတ်တော်မူ၏။ ရဟန္တာမြတ်(၅၀ဝ)တို့ကိုလည်း မင်းဆရာဖြစ်၏။ သဒ္ဓါ၊ သီလ၊ သုတ၊ စာဂ၊ ဟိရီ၊ ဩတ္တပ္ပ၊ ပညာတည်းဟူသော သူတော်ကောင်းတရား (၇)ပါးနှင့်လည်း ပြည့်စုံကုံလုံ၏။ ငတပါးမင်းသည် ’ရတနာပုထိုးကြီးဘုရား’ ကိုတည်တော်မူသည်။ ထိုဘုရားကြီးပြီး ရေစက်ချ သာဓုခေါ်သောအခါ မြေကြီးလှုပ်၏ ဟုဆိုသည်။ ငတပါးမင်းသည် အိမ်နိမ့်(၁၅)နှစ်၊ ရွှေနန်းစည်းစိမ်(၅၁)နှစ်၊ အသက်(၆၆)နှစ် သာသနာနှစ်(၄၈၄)ခုနှစ်တွင် နတ်ရွာစံခဲ့လေသည်။ ငတပါးမင်း၏ နံတော်ကား အင်္ဂါသားတည်း။ ထိုမင်း၏ မိဖုရားကား သီရိရာဇ်မင်းကြီး၏ သမီးတော်ဖြစ်ပြီး ပါပိရန်မင်းသား ထွန်းကားခဲ့သည်။ ပါပိရန်မင်းသားသည် ငတပါးမင်းမရှိလျှင် ခမည်းတော်၏ အရိုက်အရာကို ဆက်ခံစိုးစံတော် မူခဲ့သည်။
ကျမ်းကိုးစာရင်း
ကဏ္ဍ:မြန်မာသက်ဦးဆံပိုင်ဘုရင်စနစ် ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း ကဏ္ဍ:ပျူခေတ် ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဘုရင်များ
Ska punk
Ska punk သည် ska နှင့် punk rock ကို ပေါင်းစပ်ထားသောဂီတအမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤအမျိုးအစားသည် ၁၉၉၀နောက်ပိုင်းတွင် အမေရိကန်၌ စီးပွားရေးအရ မြင့်မားစွာအောင်မြင်ခဲ့ သည်။ ska-core( တစ်ခါတစ်ရံတွင် skacore) သည် ska punk ၏မျိုးခွဲဖြစ်ပြီး skaနှင့် hardcore punk ကိုရောနှောထားသည်။
Ska punk ၏ punk လွှမ်းမိုးသော ထူးခြားချက်မှာ မြန်သောအရှိန်၊ ဂီတာ distortion နှင့် punk rock ပုံစံ တီးလုံးဖျော်ဖြေခြင်းနှင့် punk ပုံစံအဆိုများပါဝင်သည်။ ska punk လွှမ်းမိုးသည့် ထူးခြားချက်မှာ တီးခတ်ခြင်းနှင့်ရှင်းလင်းသော အဆိုနှင့် ဂီတဆိုင်ရာ သံစဉ်များပါဝင်သည်။ အဓိကကျသော တူရိယာများတွင် electric guitar, electric bass, drum, brass instrument, reed instrument နှင့် Keyboard များပါဝင်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
Ska-core အသုံးအနှုန်းသည် The Mighty Mighty Bosstones ၏ ၁၉၉၃ album Ska-core, the Devil and More တွင် တွေ့ရှိရသည်။ No Doubtသည် ၁၉၉၅ album Tragic Kingdom ဖြန့်ချိပြီးနောက် mainstream တွင် ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ Sublime သည် ၁၉၉၆ self-titled album ဖြန့်ချိမှုနှင့်အတူ ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ album နှစ်ခုစလုံးသည် platinum ဆုများရရှိခဲ့သည်။ The Mighty Mighty Bosstones သည် ၁၉၉၇ Let’s face 2 album နှင့်အတူ platinum ဆုရရှိခဲ့သည်။ Less Then Jokes တီးဝိုင်း၏သီချင်းများသည် ၁၉၉ရ ရုပ်ရှင် Scream 2 နှင့် Good Burger Reel Big Fish နှင့် ၁၉၉၈ရုပ်ရှင် BASEKetball တို့တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ Save Ferris တီးဝိုင်း၏ သီချင်းသည် ၁၉၉၉ ရုပ်ရှင် 10 Things I Hate About You တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
မှန်းကုန်းရွာ၊ သပြုပင် (ဘလိန်း/အိုင်ကြီး)
မှန်းကုန်းရွာ၊ သပြုပင် (ဘလိန်း/အိုင်ကြီး)
နွယ်ခွေ
နွယ်ခွေ
​ရေတွင်းကုန်းရွာ၊ ကျောက်တန်း
ရေတွင်းကုန်းရွာ၊ ကျောက်တန်း
ခိုက်ခါရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ခိုက်ခါရွာ(Khaikkhar)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ခိုက်ခါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၆၁၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခိုက်ခါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၅၆ ဦး၊ မ ၂၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၁၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဧတဒဂ္ဂဝဂ်
ဧတဒဂ္ဂဝဂ်၌ ဝဂ်ပေါင်း ၇-ဝဂ်ရှိသည်၊ ပဌမဝဂ်၌ (၁၀)သုတ်၊ ဒုတိယဝဂ်၌ (၁၁)သုတ်၊ တတိယဝဂ်၌ (၁၀)သုတ်၊ စတုတ္ထဝဂ်၌ (၁၆)သုတ်၊ ပဉ္စမဝဂ်၌ (၁၃)သုတ်၊ ဆဋ္ဌဝဂ်၌ (၁၀)သုတ်၊ သတ္တမဝဂ်၌ (၁၀)သုတ်အားဖြင့် သုတ်ပေါင်း (၈၀)ရှိသည်။ ထိုတွင် ပထမဝဂ်မှ စတုတ္ထဝဂ်အထိ ဧတဒဂ်ဘွဲ့ မထေရ်ပေါင်း (၄၁)ပါး၊ ပဉ္စမဝဂ်၌ ထေရီ (၁၃)ပါး၊ ဆဋ္ဌဝဂ်၌ ဥပါသကာ (၁၀)ဦး၊ သတ္တမဝဂ်၌ ဥပါသိကာ (၁၀)ဦး ရှိပါသည်။ ထိုတွင် အရှင်အာနန္ဒာသည် ဧတဒဂ်ဘွဲ့ (၅)ဘွဲ့၊ အရှင်စူဠပန္ထကထေရ် (၂)ဘွဲ့၊ အရှင်သုဘူတိ (၂)ဘွဲ့၊ အခြားမထေရ်များ (၁)ဘွဲ့စီ ရရှိတော်မူကြပါသည်။
မြလေးချောင်းရွာ၊ ဘိုးသာခွေး
မြလေးချောင်းရွာ၊ ဘိုးသာခွေး
ဆိပ်ချောင်းရွာ၊ ထားဝယ်မြို့နယ်
ဆိပ်ချောင်းရွာ(Seikchaung)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ အညာဖျားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,053 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထားဝယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်နောင်ရွာ၊ နမ့်စန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်စန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿ
မောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿမထေရ်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်း ပညာရှင်တစ်ပါးဖြစ်၍ မောရိယအင်ပါယာ ဧကရာဇ် အသောကမင်းလက်ထက်၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မာဂဓတိုင်း၊ ပါတလိပုတ်တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သောသူ ဖြစ်သည်။ မွေးဖွားခုနှစ်မှာ ခရစ်ကြို ၃၂၇ ဝန်းကျင်ခန့်ကဖြစ်၍ တတိယ သင်္ဂါယနာ၊ ဗုဒ္ဓသာသနာပြုလုပ်ငန်းများကိုလည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
မောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿမထေရ်ကို ထေရဝါဒအရ ဝိဘဇ္ဇဝါဒဂိုဏ်းကို စတင်တည်ထောင်သူ၊ ထိုဂိုဏ်းသည် ထေရဝါဒသာသနာ၏ အစိတ်အပိုင်း၊ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်လာ ကထာဝတ္ထု ရေးသားသူဟူ၍လည်း ယူဆကြသည်။ အယူမှား၊ အကျင့်မှားများစွာ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော ထိုကာလအတွင်း မမှန်မကန်ဝါဒများကို ဆန့်ကျင်၍ ဗုဒ္ဓ၏ အဆုံးအမ တစ်နည်း ဓမ္မကို ထိန်းသိမ်း ခုခံခဲ့သူတစ်ဦး၊ အသောကမင်း၏ သာသနာပြုကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများ၏ နောက်ကွယ်က အားတစ်ရပ်ဟုလည်း သတ်မှတ်ကြသည်။
အကျဉ်းတင်ပြချက်
များစွာသော ဗုဒ္ဓရင်းမြစ်စာပေများမှ သက်သေသာဓကတွင် အရှင် မောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿသည် မောရိယမင်းဆက်အရှင် အသောကမင်း စိုးစံတော်မူစဉ်ကာလအတွင်း ဩဇာတိက္ကမကြီးသော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ပါးဟု ဆိုထားကာ တတိယသင်္ဂါယနာတင်ပွဲတွင် ဦးစီးဦးကိုင်ပြုခြင်း၊ ဗုဒ္ဓသာသနာပြန့်ပွားရေးအတွက် သာသနာပြုလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခြင်းများရှိခဲ့သည်။ ထိုစဉ်ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပြီးဖြစ်သော အချို့သော ဗုဒ္ဓဘာသာဂိုဏ်ကွဲများ၏ ကျမ်းဂန်လာအယူအဆများကို တည်ကြည်ခိုင်မာစွာ ဝေဖန်ဆန့်ကျင်သူဟုလည်း ထင်ရဖွယ်ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် သဗ္ဗတ္ထိဝါဒဂိုဏ်း (သာဝတ္ထိဝါဒဂိုဏ်း အဖြစ်လည်းသိရှိ) ၊ ပုဂ္ဂလဝါဒဂိုဏ်း၊ လောကုတ္တရာဝါဒဂိုဏ်းတို့၏ အယူအဆများဖြစ်သည်။ ထို့အတွက်ကြောင့်ပင် ဤမထေရ်ကို ထေရဝါဒအား တည်ထောင်သူ၊ ခုခံကာကွယ်သူအဖြစ် ရှုမြင်ကြသည်။ ထေရဝါဒသည် အထက်ပါကျမ်းစာသုံးခုစလုံးကို မူရင်းဗုဒ္ဓ၏ ဓမ္မမဟုတ်ဟု ပယ်ချခဲ့သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် လက်ခံခြင်းမရှိပေ။ ထေရဝါဒရင်းမြစ်များက ဆက်လက်ဖော်ပြထားသည်မှာ မောဂ္ဂလိပုတ္တမထေရ်၏ ကူညီစောင်မမှုဖြင့် အသောကမင်း၏ သာသနာသန့်စင်ရေးလုပ်ငန်း လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့ပေသည်။
ထေရဝါဒကျမ်းလာ ကထာဝတ္ထုတွင် ရှင်းလင်းဖော်ဆောင်ထားမှာတစ်ခုရှိရာ ၎င်းမှာ ဤဗုဒ္ဓကျမ်းစာများနှင့်ပတ်သက်၍ ဆွေးနွေးငြင်းခုံမှုများကို အသေးစိတ်ဖော်ပြထားခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ ဘန္တေ သုဇာတောမထေရ်က ဝိဇဉာဏကာယဟုခေါ်ဆိုသော သဗ္ဗတ္တိဝါဒဂိုဏ်းလာ အဘိဓမ္မာကျမ်းတွင် မောဂ္ဂလာနအပိုင်း အမည်ရှိသည့် အပိုင်းတစ်ခုပါဝင်ကာ ထိုတွင် သာမည မောဂ္ဂလာန၏ အရာအားလုံးတည်မြဲ/တည်ရှိ ဆိုသောအယူကို ငြင်းခုံဆွေးနွေးထားသည့် အပိုင်းတစ်ပိုင်းပါသည်ဟု မှတ်ချက်ပြုထားသည်။ မဟာသံဃိကဂိုဏ်းရှိ Śāripūtraparipṛcchā ကျမ်းတွင်လည်း မောဂ္ဂလာန (သို့) မောဂ္ဂလာ-ဥပဒေသ အမည်တွင်သည့် ရဟန်းတစ်ပါးကို ဖော်ပြထားကာ ထိုရဟန်းသည် ဓမ္မဂုတ္တကဂိုဏ်း (Dharmaguptaka) ၊ သုဝါသက္ကဂိုဏ်း (Suvarṣaka) ၊ သထာဝိရဂိုဏ်း (Sthavira) တို့၏ တည်ထောင်သူ ဟုဆိုထားသည်။ သုဇာတောမထေရ်အရ မောဂ္ဂလာန.. စသဖြင့် ထိုကျမ်းများတွင် ဖော်ပြထားမှုသည် ဂေါတမဗုဒ္ဓ၏ အဂ္ဂသာဝက အရှင်မောဂ္ဂလာန်ကို ဆိုလိုသည်မဟုတ်၊ မောဂ္ဂလာနပုတ္တတိဿမထေရ်ကိုသာ ဆိုလိုသည်ဟု မှတ်ချက်ပြုသည်။
သို့သော်လည်း ယိုဟန်းနက်စ် ဘရွန်ခေါ့စ် (Johannes Bronkhorst) အရ ပါတလိပုတ်တွင် ကျင်းပခဲ့သည့် တတိယသင်္ဂါယနာတွင် ဆွေးနွေးထားတင်ပြထားသည်မှာ အဓိကပြဿနာများသည် ဝိနည်းစည်းကမ်းကွဲလွဲကြခြင်းကြောင့်သာ(အခြားအပိုင်းမဟုတ်) ရဟန်းများကို သံဃအဖွဲ့အစည်းမှ ထုတ်ပယ်ခြင်းများဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရဟန္တာများ ကဏ္ဍ:ထေရဝါဒ
အတ္ထဥပပရိက္ခကသုတ်
ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူပြီးသောဓမ္မကို မပျောက်မပျက်အောင် ဆောင်ထား မှတ်ထားအပ်သော ဓမ္မ၏အနက်အဓိပ္ပါယ် ဟုတ်သည် မဟုတ်သည်ကို ဉာဏ်ပညာဖြင့် စုံစမ်းဆင်ခြင်သော သတ္တဝါတို့သည် အနည်းငယ်သာ ရှိကုန်၏။ ဉာဏ်ပညာဖြင့် မစုံစမ်းမဆင်ခြင်သော သတ္တဝါတို့သည်သာ များကုန်၏-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
သိန်းတန် (ကုလား)ရွာ
သိန်းတန် (ကုလား)ရွာ
ဆလီယရွာ၊ ခူး
ဆလီယရွာ၊ ခူး
ကံနီရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ကံနီရွာ (Kanni)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ကံနီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၀၁၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကံနီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၇ ဦး၊ မ ၃၀၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၃၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လေဟာနယ်ပြွန်
ပလာနယ်တွင် အပူတိုက်ပေးထားသော အရာဝတ္ထုတို့မှ အဆိုပါလျှပ်စစ်ဓာတ်စီးကြောင်း ထွက်ပေါ်လာ တတ်ပုံကို တောမတ်အက်ဒီဆင်က ၁၈၈၃ ခုနှစ်၌ ရှေးဦးစွာစတင်တွေ့ရှိခဲ့၍ ဂျေဂျေသွန်မဆင်ကလည်း ယင်းဓာတ် စီးကြောင်း ၏ဂုဏ်သတ္တိများကို နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ် လေ့လာခဲ့၏။ သို့သော် ၁၉ဝ၅ ခုနှစ်သို့ရောက်မှ အမ်ဗရို့ဖလင် မင်က 'ရက်တီဖိုင်းယား'ခေါ်ဓာတ်စီးပြောင်း စက်တစ်ခုကို တီထွင်ခြင်း ဖြင့် ပထမဦးစွာလက်တွေ့အသုံးချနိုင်လာသည်။ ထိုမှှတစ်ဖန် တိုးတက်လာသောတယ်လီဖုန်းနှင့် ရေဒီယိုပညာများကြောင့် သာမျွန်နစ်ပြွန်ဟုတွင်သော ပြွန်အမျိုးမျိုးပေါ် ပေါက်လာ လေသည်။
( ရက်တီဖိုင်းယား••။)
သာမျွန်နစ်ပြွန်ဟုတွင်ခြင်းမှာ သာမျွန်နစ်ဓာတ် စီးကြောင်းကို အသုံးချထားသည့်အတွက်ပင်ဖြစ်၏။ ပြွန်ထဲရှိ လေထုကိုထုတ်ထားသည့်အတွက် 'ပလာပြွန်'ဟူ၍လည်း တွင်လေသည်။ လျှပ်စစ်ခေတ်၌ထွန်းကားလာသော စက်ကရိ ယာများအနက် သာမျွန်နစ်ပြွန်များသည် ဒိုင်နမိုနှင့်ထရန် စဖောမား တို့မှလွဲလျှင်အရေးအကြီးဆုံးပင်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုနိုင် သည်။ ဤပြွန်မျိုးသာမဖြစ်ထွန်းသေးပါက ရေဒီယိုနှင့် အဝေးပြောတယ်လီဖုန်းတို့သာမဟုတ်၊ ရေဒါ၊တယ်လီဗစ်ရှင်း နှင့်တကွအခြား အသုံးအဆောင်များလည်းယခုတိုင်အောင် ပေါ်ပေါက်နိုင်ကြဦးမည်မဟုတ်ချေ။ သာမျွန်နစ်ပြွန်များတွင် 'ဒိုင်အုတ်ပြွန်'နှင့်' ထရိုင်အုတ်ပြွန်' ဟူ၍ပြွန်နှစ်မျိုးရှိသည်။ နှစ်မျိုးစလုံးပင်ပလာပြွန် ချည်းဖြစ်၏။ သို့သော်ဒိုင်အုတ်ပြွန်တွင် ဓာတ်မီးစာမျှင်မျိုး တစ်ခုနှင့်အခြား သတ္ထုပြားဓာတ်ခေါင်းတစ်ခု ပေါင်းနှစ်ခု သာရှိ၍ ထရိုင်အုတ်ပြွန်တွင် အဆိုပါဓာတ်ခေါင်းနှစ်ခုကြား၌ ဓာတ်လိုက်ဆန်ခါဓာတ်ခေါင်းတစ်ခုကို အပိုတတ် ဆင်ထား သည်။ ဤပြွန်များအတွင်းဖြစ်ပျက်ပုံသဘောနှင့် ယင်းတို့၏ သတ္တိများကို အောက်တွင်ဆက်လက်၍ဖော်ပြ လိုက်သည်။
ဒိုင်အုတ်ပြွန်တွင် ဓာတ်မီးစာမျှင်ကို လျှပ်စစ်ဓာတ် စီးဖြတ်စေပြီး အလင်းရောင်ထွက်အောင် ပူလာသောအခါ မီးစာမျှင်မှထွက်သောအီလက်ထရွန်များသည် ထိုဓာတ်ခေါင်း တို့နှင့် မည်သို့မျှဆက်သွယ်မှုမရှိချေ။ သို့သော် ထို ဓာတ် ခေါင်းကို ဗက်ထရီနှင့်ဆက်၍ လျှပ်စစ်အဖိုဓာတ် ပေးလိုက်ပါက အထက်တစ်နေရာတွင် ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း လျှပ်စစ်အမ ဓာတ်ဝင်နေသော အီလက်ထရွန်တို့သည် အဖိုဓာတ်ရှိရာသို့ စီးခြင်းကြောင့်သာမျွန်နစ်ဓာတ်စီးကြောင်းတစ်ခု ဖြစ်ပေါ် လာတော့သည်။ ဤဓာတ်စီးကြောင်းသည် ဓာတ်မီးစာမျှင်မှ ဓာတ်ဖိုခေါင်းရှိရာသို့သာ တစ်ဖက်သတ်စီးသည်။ တစ် နည်းအားဖြင့်တစ်ဖက် တည်းကိုသာသွားခွင့်ပြုသော အဆို့ရှင်ကဲ့သို့ပြုမူ၏။ ထို့ကြောင့်ဤဒိုင်အုတ်ပြွန်မျိုးကို ပြန်လှန် စီးသော လျှပ်စစ်ကြောင်းမှတစ်ဖက်သတ်စီးသော လျှပ်စီး ကြောင်းသို့ပြုပြင်ပြောင်းလဲပေးနိုင်သည့် 'ရက်တီဖိုင်း ယား' အဖြစ် အသုံးချနိုင်လေသည်။
ဘူးတောင်းရွာ၊ ထီးလင်းမြို့နယ်
ဘူးတောင်းရွာ (Butaung)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ထီးလင်းမြို့နယ်၊ ဘူးတောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၂၈၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘူးတောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၇၄ ဦး၊ မ ၅၃၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။
လေဟာနယ်ပြွန်
ထရိုင်အုတ်ပြွန်ကို လီဒါဖောရက်ဆိုသူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးက ၁၉ဝရ ခုနှစ်၌တီတွင်ခဲ့သည်။ ဤပြွန်တွင်ဆိုခဲ့သည့် အတိုင်း ဓာတ်လိုက်ဆန်ခါသဖွယ်ဖြစ်သော တတိယဓာတ်ခေါင်းတစ်ခု အပိုပါ၍ ယင်းကို'ဂရစ်'ဟုခေါ်၏။ ရှေးဦးစွာ ဒိုင်အုတ်မှာကဲ့သို့ ဓာတ်မီးစာမျှင်မှအီလက်ထရွန်များ ဓာတ်ဖိုခေါင်းဖြစ်သော သတ္တုပြားဆီသို့စီးအောင်ပြုလုပ်ပြီး နောက် ဂရစ်ကိုလျှပ်စစ် အမဓာတ်ပေးထားမည်ဆိုပါကအမ ဓာတ်ဝင်နေသော အီလက်ထရွန်များကို ဂရစ်ရှိအမဓာတ်က လမ်းမှနေ၍ တွန်းကန်လိုက်သည့်အတွက် အီလက်ထရွန်အားလုံးလိုလိုပင် ဓာတ်ဖိုခေါင်းရှိရာသို့ မရောက်နိုင်ကြတော့ ချေ။ ထိုအခါ ဓာတ်ဖိုခေါင်းနှင့်သက်ဆိုင်သောလျှပ်ဆာကစ်ရှိဓာတ်စီးကြောင်း သည်အစီးရပ်လုမတတ် ဖြစ်အောင်အား သော်လည်းနည်း သွားရ၏။ သို့မဟုတ်လုံးဝသော်လည်းရပ်သွားရ၏။ သို့သော်ဂရစ် ကိုလျှပ်စစ်အဖိုဓာတ် ပေးလိုက်လျှင် ကား ရှိရင်းစွဲ ဓာတ်ဖိုခေါင်းအပြင် ဓာတ်ဖိုခေါင်းတစ်ခု ထပ်တိုးလာသည့် အတွက် အီလက်ထရွန်စီးကြောင်းသည်ဆ ထက်ထမ်းပိုးတိုး၍ ကြီးမားအားကောင်းလာသည့်အတိုင်းအဖိုဓာတ် ခေါင်းနှင့် သက်ဆိုင်သည့်ဆားကစ်ရှိဓာတ်စီး ကြောင်းသည်လည်း အဆ ပေါင်းများစွာအားကောင်းလာရပေသည်။ ထိုကြောင့်ထရိုင် အုတ်ပြွန်ကို' အမ်ပလီဖိုင်း ယား'ခေါ် ဓာတ်အားချဲ့ ကရိယာအဖြစ်ဖြင့်အသုံးချနိုင်သည်။ ထရိုင်အုတ်ပြွန်အများကို ဆက်သွယ်အသုံးပြုခြင်းဖြင့် အလွန်သေးငယ်သော လျှပ်စီး ကြောင်းများက အဆပေါင်းသိန်းသန်းမက ကြီးမားလာသည် အထိချဲ့ယူနိုင်လေသည်။
သာမျွန်နစ်ပြွန်ကို တစ်မျိုးတစ်မည်စီမံပေးခြင်း ဖြင့်'ဟိုင်းဖရီကွင်စီကားရင့်'ခေါ် တုန်ကြိမ်အလွန်များသော လျှပ်စစ်ဓာတ်မျိုးကိုလည်း ဖန်တီးပေးနိုင်လေသည်။ အသုံးကိစ္စကိုလိုက်၍ အမျိုးမျိုးပြုပြင်တီထွင်ထားသော သာမျွန်နစ်ပြွန်ပုံစံများမှာ ထောင်နှင့်ချီ၍ပင်ရှိ၏။ အချို့တွင် ဂရစ်သုံးလေးငါးခုပါ၍ အချို့တွင်လည်း ဓာတ်ဖိုခေါင်းနှစ်ခု သုံးခုပါကြသည်။ အချို့မှာလဖက်ရည်ဇွန်းထဲသို့ နှစ်ခုသုံးခု ပူးတွဲထည့်ထားနိုင်လောက်အောင်သေးငယ်၍ အချို့မှာလည်း လူနှစ်ယောက်သုံးယောက်ပင့်ရလောက်အောင် ကြီးမားပေသည်။ ထိုသို့အသုံးကိစ္စကွဲလွဲကြသော်လည်း အခြေခံသဘောမှာမူအားလုံး အတူတူပင်ဖြစ်ကြလေသည်။
ဘူးတောင်းရွာ၊ ထီးလင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထီးလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂူကြီးကျွန်း
ဂူကြီးကျွန်း
ဇိုရိုရက်စထရာဘာသာ
ဇိုရိုရက်စထရာဘာသာ (Zoroastrianism) သို့ မာဇဒါဘာသာ (Mazdaism) ဆိုသည်မှာ တမန်တော် ဇိုရိုရက်စတာ၏ ဟောကြားမှုများ အပေါ်တွင် အခြေခံထားသည့် ဘာသာတရား ဖြစ်သည်။ ယခင်အခါက ကမ္ဘာပေါ်တွင် ကိုးကွယ်သူအများဆုံးသော ဘာသာတရားများတွင် တစ်ခု အပါအဝင် ဖြစ်ခဲ့ပြီး ပါရှားနိုင်ငံ (ယခု အီရန်နိုင်ငံ) တည်ရှိရာ နေရာတွင် ဘီစီ ၆ ရာစုခန့်က ပေါ်ထွန်းခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ယူဆရသည်။
ဇိုရိုရက်စထရာဘာသာတွင် ဖန်ဆင်းရှင် အာဟူရာ မာဇဒါသည် အကောင်းချည်းသာ လုပ်ပြီး အဆိုးမှန်သမျှ မလုပ်ပေ။ ထို့အတွက်ကြောင့် ဇိုရိုရက်စထရာ ဘာသာတွင် အကောင်းနှင့် အဆိုးတို့သည် သီးခြားကွဲပြားခြားနားစွာ ရှိသည်။ မိစ္ဆာ ဒရုဂျ် (druj) က မာဇဒါ၏ ဖန်ဆင်းမှုများကို ဖျက်ဆီးပစ်ရန် ကြိုးစားပြီး အကောင်းများက သူတို့ အနေအထားကို မပျက်စီးအောင် ပြန်လည် ထိန်းသိမ်းကြသည်။ ယခုခေတ်တွင် ဇိုရိုက်ရက်စထရာဘာသာသည် အားနည်းခဲ့ရပြီဖြစ်ပြီး မြန်မာတို့က ဖာရစီဘာသာအဖြစ်နှင့် လူသိများကြသည်။
ပူတာအိုမြို့နယ်
ပူတာအိုမြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ပူတာအိုမြို့ဖြစ်သည်။
လှိုင်းဘုံးရွာ၊ ကျောက်တန်း
လှိုင်းဘုံးရွာ၊ ကျောက်တန်း
အတ္ထာဒိရသလာဘီသုတ်
ဖိုလ်လေးခုဟူသော အတ္ထရသ, မဂ်လေးခုဟူသော ဓမ္မရသ, နိဗ္ဗာန်ဟုဆိုအပ်သော ဝိမုတ္တိရသကို ရရှိသော သတ္တဝါတို့သည် နည်းပါးကုန်၏၊ မရရှိသော သတ္တဝါ တို့သာ များပြားကုန်၏။ ထိုရသသုံးပါးတို့ကို ရရှိအောင် အားထုတ်ကြရမည်-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ရှဒန်ခန်ရွာ၊ လဇီးဂွမ်ရန်လာ
ရှဒန်ခန်ရွာ(Shadanhkan)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ လဇီးဂွမ်ရန်လာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၀၈၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စန်းတုန်းရွာ၊ လဟယ်မြို့နယ်
စန်းတုန်းရွာ (Santone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ လဟယ်မြို့နယ်၊ မကျန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၈၂၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဟယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒိုင်စပရိုဆီယမ်
ဒိုင်စပရိုဆီယမ် (Dysprosium) သည် တောက်ပ သောငွေရောင် ရှိသည့် သတ္တုတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ဓာတုဗေဒ သင်္ကေတမှာ Dy ဖြစ်သည်။ ၎င်းသတ္တုသည် အောက်ဆီဂျင်နှင့် နှေးကွေးစွာ ဓာတ်ပြုနိုင်သော်လည်း အခန်းအပူချိန်ရှိ လေထုထဲတွင် ဓာတ်ပြုခြင်းမဖြစ်ပဲ တည်ငြိမ်နေတတ်သည်။ ရေအေးနှင့် ဓာတ်ပြုပြီး အက်ဆစ်များ အတွင်း လျင်မြန်စွာ ပျော်ဝင်သည်။ တောက်ပ၍ အရောင်များစွာရှိသော ဆားဖြစ်နိုင်သည်။ ဒိုင်စပရိုဆီယမ် (Dysprosium) ၏ ဝိသေသလက္ခဏာ များသည် ညစ်ညမ်းမှုများ အနေဖြင့် ပြင်းထန်စွာ သက်ရောက်စေနိုင်သည်။
အသုံပြုမှုများ
ဒိုင်စပရိုဆီယမ် (Dysprosium)ကို နျူကလီးယား ဓာတ်ပေါင်းဖိုများတွင် အပူဒဏ်ခံနိုင်သော ကြွေထည်ပစ္စည်းများ နှင့် ပေါင်းစပ်ပြုရာတွင် လည်းကောင်း၊ အပူဒဏ် ခံနိုင်သော သတ္တု အဖြစ်လည်းကောင်း၊ လေဆာ ပစ္စည်းများ ပြုလုပ်ရာတွင်လည်းကောင်း၊ နျူကလီးယားဓာတ်ပေါင်းဖိုတွင် Control Rods အပိုင်းတွင် လည်းကောင်း၊ ဓာတုဗေဒ ဓာတ်ပြုခြင်းများ လေ့လာရာတွင် အနီအောက်ရောင်ခြည် ထုတ်ပေးသော အရင်းအမြစ် အဖြစ်လည်းကောင်း အသုံးပြုသည်။ အခြား အသုံးပြုမှု အနေဖြင့် ရေဒီယို သတ္တုကြွခြင်းအပိုင်းတွင် ရေဒီယို ဓာတ်ရောင်ခြည် ထိသင့်မှုကို တိုင်းတာသော Dosimeters များတွင်သုံးသည်။
သဘာဝမှာတွေ့ရှိမှုအခြေအနေ
ဒိုင်စပရိုဆီယမ် (Dysprosium)သည် သံဖြူထက် နှစ်ဆ ပိုမို ပေါများသော Lanthanide ဒြပ်စင်များ ထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းကို များစွာသော သဘာဝသတ္တု အရင်းအမြစ် များတွင် တွေ့ရသော်လည်း သီခြား လွတ်လပ်စွာ မတွေ့ရှိရပါ။ Dy အဓိက ပါဝင်သော သတ္တုရိုင်းများမှာ Monazite နှင့် Bastnasite တို့ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့ Dy ထုတ်လုပ်သန့်စင်မှု နှုန်းမှာ တစ်နှစ်လျှင် တန် ၁၀၀ ခန့်ရှိသည်။
ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုများ
ဒိုင်စပရိုဆီယမ် (Dysprosium)သည် ဇီဝဗေဒ အခန်းကဏ္ဍ တွင် ပါဝင်မှု မရှိပါ။ ပျော်ဝင် နိုင်သော ဒိုင်စပရိုဆီယမ် (Dysprosium) ဆားများသည် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း ရောက်ရှိပါက အနည်းငယ် အဆိပ်အတောက်ဖြစ်နိုင်သည်။ ပျော်ဝင်နိုင်ခြင်းမရှိသော ဆားများမှာမူ အဆိပ်အတောက် မရှိပါ။ အဆိပ်အတောက် သင့်မှု ပမာဏကို ကြွက်များတွင် စမ်းသပ်တွက်ချက်မှုအရ Dy ပမာဏ ၅၀၀ ဂရမ်နှင့် အထက်သည် လူတစ်ယောက်၏ အသက်ကို အန္တရာယ် ဖြစ်စေနိုင်သည်။
ပတ်ဝန်းကျင်သက်ရောက်မှုများ
ဒိုင်စပရိုဆီယမ် (Dysprosium) သည် အပင်များနှင့် သတ္တဝါများကို ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ မည်သည့် ထိခိုက်မှုမှ မဖြစ်စေပါ။
ညောင်ချောင်းရွာ၊ ကနစိုးကုန်း
ညောင်ချောင်းရွာ၊ ကနစိုးကုန်း
အိုင်ကြီးရွာ၊ သပြုပင် (ဘလိန်း/အိုင်ကြီး)
အိုင်ကြီးရွာ၊ သပြုပင် (ဘလိန်း/အိုင်ကြီး)
အနုဂ္ဂရသဂ္ဂသုတ်
မွန်မြတ်သောအရသာရှိသော ထမင်း, ဘောဇဉ်တို့ကိုရသော သတ္တဝါတို့သည် နည်းပါးကုန်၏။ တောသစ်မြစ်, သစ်သီးတို့ကို ရှာဖွေ၍ ရအပ်သောအစားအစာဖြင့် လည်းကောင်း၊ အိုးခွက်ဖြင့်ရှာဖွေတောင်းရမ်း၍ရသော အစားအစာဖြင့်လည်းကောင်း မျှတသော သတ္တဝါတို့ကသာ များလှကုန်၏-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ/ဋီကာတို့၌ -အန္နဂ္ဂရသဂ္ဂလာဘီပုဂ္ဂိုလ်, အလာဘီပုဂ္ဂိုလ် မှတ်သားဖွယ်များ ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။
ရန်ကုန် အနောက်ပိုင်း တက္ကသိုလ်
သမိုင်းကြောင်း
ရန်ကုန်အနောက်ပိုင်းတက္ကသိုလ်ကို ၈၈၈၈ လူထုဆန္ဒပြပွဲပေါ်ပေါက်ပြီးနောက် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် အားပိတ်လိုက်ပြီးနောက် ၁၄ နှစ်အကြာ ၂၀၀၂ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ပိုင်ဆိုင်မှု
ရန်ကုန်အနောက်ပိုင်းတက္ကသိုလ်သည် ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ အစိုးရပိုင်တက္ကသိုလ် တစ်ခုဖြစ်ပြီး အခွန်ငွေဖြင့်ရပ်တည်သည်။
ကျောင်းအုပ်ကြီးများ
လက်ရှိရန်ကုန်အနောက်ပိုင်းတက္ကသိုလ်၏ ပါမောက္ခချုပ်မှာ ဒေါက်တာ တင်မောင်ထွန်း ဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်မှာ ဒေါက်တာ စိုးစိုးအေး(သင်ကြားရေး) နှင့်ဒေါက်တာ အေးအေးခိုင်(စီမံ) ဖြစ်သည်။
ဌာနများ
အဓိကအားဖြင့် သင်ကြားရေး ဌာန နှင့်စီမံရေး ဌာန ဟူ၍ (၂)ပိုင်း ရှိသည်။
သင်ကြားရေး ဌာနများ
သင်ကြားရေးဌာန (၁၄) ခုရှိပြီး ယင်းတို့မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
စီမံရေး ဌာနများ
စီမံရေးဌာန(၁၂)ခု ရှိသည်။ စီမံရေးဌာနများမှာ-
သင်ကြားနိုင်သောဘာသာရပ်များ နှင့် ပေးအပ်သောဘွဲ့များ
ရန်ကုန်အနောက်ပိုင်းတက္ကသိုလ်တွင်အဓိအားဖြင့် ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံ အထူးပြုဘာသာရပ်များ သင်ယူနိုင်သည်။
ဂရိတ်တား​အာရှဆု
ဂရိတ်တား အာရှဆု
ဂျပန်ခေတ် (၁၉၄၂ ၊ မတ်လ ၈ ရက်မှ ၁၉၄၅ ၊ မေလ ၃ရက်ထိ) ဂျပန်အစိုးရ ဝါဒဖြန့်ဖြူးရေးဌာနက ဂရိတ်တားအာရှသတင်းစာကို ၁၉၄၃ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် စတင်ထုတ်ဝေသည်။ စင်စစ် ယင်းသတင်းစာသည် ဂျပန်နိုင်ငံ မိုင်နိချီ သတင်းစာတိုက်၏ တိုက်ခွဲဖြစ်၍ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ထုတ်ဝေသော သတင်းစာဖြစ်သည်။ ထိုဂရိတ်တား အာရှသတင်းစာတိုက်မှ ၁၉၄၃ ခု၊ ဩဂုတ် (၁) ရက်နေ့တွင် ဂျပန်တို့က မြန်မာနိုင်ငံအား လွတ်လပ်ရေးပေးသည့် အထိမ်းအမှတ် စာပေဆုအဖြစ် ဆောင်းပါး၊ ဝတ္ထုနှင့် ကဗျာပြိုင်ပွဲများကျင်းပသည်။ ဦးတည်ရေးသားရန်ပေးထားသော အကြောင်းရပ်ကား မဟာအရှေ့အာရှ အကျိုးတူ ကြီးပွားရေးနယ်ပယ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ အခန်းကဏ္ဍဟူ၍ ဖြစ်သည်။ မည်သူမဆို ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်သည်။ ချီးမြှင့်သည့်ဆုငွေကို ဆောင်းပါးနှင့် ဝတ္ထုပထမဆုအတွက် ငွေကျပ် (၁၀ဝ) ၊ ဒုတိယဆု နှစ်ဆုစီအတွက် ငွေကျပ်(၅၀) စီ၊ တတိယဆု သုံးဆုစီအတွက် ငွေကျပ် (၃၀) စီနှင့် ကဗျာပထမဆု ကျပ်ငွေ(၅၀) ၊ ဒုတိယဆုနှစ်ဆု ငွေကျပ်(၃၀) စီနှင့် တတိယဆု သုံးဆုစီအတွက် ငွေကျပ် (၁၀) စီဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်၊ မြန်မာ၊ နိပွန်(ဂျပန်) မည်သည့်ဘာသာဖြင့်မဆို ပြိုင်ပွဲဝင်ပေးလေသည်။
ယင်းစာပေပြိုင်ပွဲ့၌ စာရေးဆရာ ရွှေပိန်သောင်းရေးသားသော ဗိုလ်အေရှ ဝတ္ထုက ဝတ္ထုပထမဆုကို ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၄၄ ခု၊ ဇွန်လ (၂၀) ရက်နေ့ထုတ် ဂရိတ်တားအေရှစာပေဆုကို ဒုတိယအကြိမ်ဆုပေးရန် ကြေညာခဲ့ပြန်သည်။ ရေးသားမည့် အကြောင်းရင်းမှာ နိပွန်မြန်မာ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှု တကယ့် အဖြစ်အပျက်ဝတ်ထု ဖြစ်၍ စာလုံးရေ (၁၀ဝ၀) ထက် မများရန် ဖြစ်သည်။ ၁၉၄၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၁) ရက်နေ့တွင် ဂျပန်ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးရသည့် နှစ်ပတ်လည်နေ့ အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် သတင်းစာတွင် ထည့်သွင်းနိုင်ရန် ကျင်းပခြင်းဖြစ်သည်။ ပုသိမ်မြို့မှ ဦးချစ်ဖေ၊ ပြည်မြို့မှ မောင်ခင်မောင်၊ မြေဘုံမြို့မှ မောင်ကျော်ဇံ၊ နိပွန်တပ်သား ဆင်ရှီချီဂိုကူစူနိုကိ၊ ကရင်အမျိုးသမီး ဆရာမ မကျော့တို့က ဆုအသီးသီးရရှိကြသည်။ ယင်းတို့အနက် ဦးချစ်ဖေနှင့် မောင်ခင်မောင်တို့အား မြန်မာနိုင်ငံ နိပွန်တပ်မတော် စစ်သေနာပတိကြီး ကိုယ်တိုင်က ချီးမွမ်းစကားပြောဆို ရေးသားပေးခဲ့သည်။
လုံးခွီရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒန့်ဒီးရွာ၊ ထီးလင်းမြို့နယ်
ဒန့်ဒီးရွာ (Dantdee)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ထီးလင်းမြို့နယ်၊ ဒန့်ဒီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၂၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဒန့်ဒီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၃ ဦး၊ မ ၁၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထီးလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သိန်းတန် (ရခိုင်)ရွာ
သိန်းတန် (ရခိုင်)ရွာ
ကျောက်ရေတွင်းရွာသစ်
ကျောက်ရေတွင်းရွာသစ်
သနပ်ချောင်ရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
သနပ်ချောင်ရွာ (Thanatchaung)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ စိုင်နိုင်လေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၇၇၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂွေးပင်ကွင်းရွာ၊ ကျောက်တန်း
ဂွေးပင်ကွင်းရွာ၊ ကျောက်တန်း
ဗညားအဲလော
ဗညားအဲလောသည် မုတ္တမသို့မင်းပြုရန် ခေါ်ဆောင်ခြင်းခံရလျှင် မိဖုရားစန္ဒာမင်းလှ၏ငြူစူတတ်သည့် သဘောကိုသိသဖြင့် ကိုယ်လုပ်မောင်းမများကို ပဲခူးတွင်သာချန်ထားခဲ့ပြီး သားတော်အဲလောင်ကိုသာခေါ်လာသည်။ မုတ္တမနန်းတွင် စန္ဒာမင်းလှကိုပင် မိဖုရားမြောက်ကာ မင်းပြုသည်။ နန်းတက်ပြီးမကြာမှီတွင် သောက္ကတဲမင်းက မိမိအမျိုးဖြစ်သည့် စောအဲကံကောင်းအား သတ်ဖြတ်သည်သတင်းကို ကြားသိရသဖြင့်မုတ္တမကိုတိုက်ရန်ချီတက်လာသည်။ မုတ္တမသို့ချီတက်လာရာ လမ်းတစ်လျှောက်ရှိ မွန်ကျေးရွာ၊မြို့ ရှိသမျှကို ဖျက်ဆီးလာခဲ့သည်။ မုတ္တမသားတို့လည်း ရှမ်းစစ်ကိုကြောက်လှသဖြင့် ကြံရာမရဖြစ်နေစဉ် ဗညားအဲလောအားဆင်ဖြူတော် စစ်အောင်နိုင်ရေးအတွက် မိမိတာဝန်ယူကြောင်း အိပ်မက်ပေးသည်။ ဗညားအဲလောလည်း မိမိဆင်ဖြူတော်အိပ်မက်ပေးသည့်အတိုင်း စစ်တိုက်ရာ ရှမ်းတို့တပ်ပျက်ပြီး မုတ္တမသာမက အခြားမွန်ဒေသများပါ စစ်ဘေးမှ ဝေးလေသည်။ သို့ဖြင့် ဗညားအဲလောသည် မုတ္တမထီးနန်းကို ဆက်လက်စိုးစံပြီး သောက္ကတဲ နှင့် မုတ္တမ နှစ်ပြည်ထောင်မဟာမိတ်လည်း ပျက်စီးတော့သည်။ ဗညားအဲလော အသက်ကြီးလာသော် အရွယ်ရောက်လာပြီဖြစ်သည့် သားတော် အဲလောင် နှင့်တူဖြစ်သူ ဗညားဦး တို့ကိုကြည့်ကာ"ငါ့သား အဲလောင်နှင့် ငါ့တူဗညားဦးတို့မှာ အရည်တူဖြစ်သည် ဟုဆိုသည်။ ငါမရှိလျှင် သင်းတို့နှစ်ဦးအနက် မည်သူမင်းဖြစ်မည်ကို ငါစမ်းသပ်ရမည်။"ဟုစဉ်းစားကာ နာမကျန်းဖြစ်ဟန်ပြုပြီး မည်သူကိုမျှ အခစားအဝင်မခံပဲနေလေသည်။ ထိုသတင်းကိုကြားလျှင် အဲလောင်လည်း ဗညားဦးကိုသတ်ရန် နောက်လိုက်ကျွန်များနှင့် ဗညားဦးစံအိမ်သို့လာ၏။ ဗညားဦးလည်း ကြိုသိနှင့်သဖြင့် မိမိကျွန်များဖြင့် ထွက်တိုက်၏။ ထိုအခါ ဗညားအဲလောက စစ်သည်ဗိုလ်ပါများဖြင့်လာကာ "ဟယ်..ဟယ်..နင်တို့နှစ်ယောက်၊ငါရှိနေပါလျှက်နှင့် မည်သို့ပြုနေကြသနည်း။"ဟုဆိုရာ အဲလောင်နှင့် ဗညားဦး တို့နှစ်ဦးပြေးလေသည်။ သို့သော် မကြာမှီပင် အဲလောင် ကျောက်ပေါက်ကာ သေသဖြင့် ဗညားဦးသာ ကျန်တော့သည်။ ဗညားအဲလော လွန်လျှင် ဗညားဦးလွယ်ကူစွာဖြင့် မုတ္တမနန်းကို ရတော့သည်။
ဒပ်ဗလင်မြို့
ဒပ်ဗလင်မြို့သည် အိုင်ယာလန်သမ္မတနိုင်ငံ၏ မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ အရှေ့ဘက် ကမ်းရိုးတန်းရှိ လိန်စတာ ခရိုင်အတွင်း တည်ရှိပြီး လစ်ဖေးမြစ်၏ မြစ်ဝတွင် တည်ရှိသည်။ ဒပ်ဗလင်ဆိုသော အမည်မှာ အိုင်ယာလန် ဘာသာစကားဖြင့် အနက်ရောင်ရေကန်ဟူသော စာလုံးမှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ ၁.၂ သန်းခန့် ရှိပြီး နိုင်ငံလူဦးရေ၏ ၄ ပုံ ၁ ပုံမျှ ရှိသည်။
သူဌေးကုန်းရွာ၊ ကနစိုးကုန်း
သူဌေးကုန်းရွာ၊ ကနစိုးကုန်း
ကျေးတောရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ကျေးတောရွာ(Kyaytaw)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ခိုက်ခါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၆၁၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခိုက်ခါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၅၆ ဦး၊ မ ၂၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၁၀ ဦး နေထိုင်သည်။
တော်ဘုရားလေး(အောင်ဇေ) အမှတ်တရ စာပေဆု
စာရေးဆရာ အောင်ဇေ၊ (တော်ဘုရားလေး) အမှတ်တရ စာပေဆုပေးပွဲ အခမ်းအနားကို ၂၀၀၆ ခုနှစ်မှ စတင်၍ နှစ်စဉ် ကျင်းပသည်။ ကျန်ရစ်သူ ဇနီး ဒေါ်ခင်မေနှင့် သမီး ဒေဝီသန့်စင်တို့က ပြုလုပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ရွှေဘုံသာရွာ၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်
ရွှေဘုံသာရွာ (Shwebonthar)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်၊ ဆည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၇၀၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆည်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၆၆ ဦး၊ မ ၂၇၂၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၁၉၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်ကောင်ရွာ၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်
မန်ကောင်ရွာ (Mankawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုးမိတ်ခရိုင်၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်၊ မန်ကောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၇၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ကောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၀ ဦး၊ မ ၂၇၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၄၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ဖေါက်ရွာ၊ ခူး
ညောင်ဖေါက်ရွာ၊ ခူး
စောအဲကံကောင်း
စောအဲကံကောင်းသည် မုတ္တမနန်းကို မမျှော်လင့်ပဲရရှိပြီး မင်းဖြစ်လျှင် အဒေါ်ဖြစ်သူ စန္ဒာမင်းလှအား မိဖုရား အဖြစ်ဆက်လက်ထားသည်။ အစတွင် စန္ဒာမင်းလှကို ကျေးဇူးရှိဖူးသည်ဟု အောက်မေ့ကာ အလေးအမြတ်ထားပြီး ဆက်ဆံသည်။ သို့သော် အချိန်ကြာသည်နှင့်အမျှ အခြားသောမောင်းမမိဿံများနှင့်သာ ပျော်ပါးနေသဖြင့် စန္ဒာမင်းလှ မကျေမနပ်ဖြစ်လေသည်။ ထို့ကြောင့် စောအဲကံကောင်းအား အဆိပ်ခတ်လုပ်ကြံသဖြင့် စောအဲကံကောင်း နန်းသက် ၄၉တွင် လွန်ရလေသည်။ စောအဲကံကောင်းလွန်လျှင် ပဲခူးစား ဗညားအဲလောကို မုတ္တမသို့ခေါ်ပြီး နန်းတင်သည်။
ဆိပ်ဖြုံးရွာ၊ ထားဝယ်မြို့နယ်
ဆိပ်ဖြုံးရွာ(Seikhpyone)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ မြေးခံဘော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,104 ဖြစ်သည်။ မြစိမ်းရောင်ကျေးရွာစီမံကိန်းလုပ်ငန်း၌ အိမ်ခြေ ၂၂၂၊ အိမ်ထောင်စု ၂၂၇ စုအား ငွေကျပ်သိန်း ၃၀ ခွင့်ပြုထားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထားဝယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချစ်ပမန့်ရှဉ့်
ဤရှဉ့်ကလေးမျိုးသည် ရှဉ့်အစစ်တို့ကဲ့သို့ သစ်ပင်ထက်တွင် မနေဘဲ မြေပေါ်၌သာ အနေများသည်။ အလွန်သိတတ်၍၊ မနေမနား အလုပ်လုပ်လေ့ရှိ၏။ နေထိုင်ရန် တွင်းတူးရသည်။ ရန်သူအသိခက်အောင် တူးဆွပြီးသောမြေကြီးများကို တွင်းဝမှ ခပ်ဝေးဝေးနေရာ၌ ထားတတ်သည်။ တွင်းမှာ ပေ ၂ဝ ခန့် နက်၍ တွင်း၌ ရေညိ|၊ သစ်ရွက်၊ မြက်တို့ဖြင့် အိပ်ရာနေရာ တို့ကို ပြုလုပ်သည်။ အစာလှောင်ခန်းများ ပြုလုပ်၍၊ ဆောင်းရာသီ ခိုအောင်းချိန်၌ စားသုံးရန်အစာ ရေစာတို့ကို လိုသည်ထက် ပို၍ မြောက်မြားစွာ စုဆောင်းတတ်သည်။ ရန်သူနှင့်တွေ့က ထွက်ပြေးနိုင်ရန် အပေါက်ဖောက်လုပ်ထားသည်။
ယင်းတို့သည် တစ်ကောင်နှင့်တစ်ကောင် ရင်းနှီးခင်မင်စွာ နေထိုင်တတ်သည့်အလျောက် များသောအားဖြင့် နေရာကောင်း တစ်ခုကို ရွေးချယ်ပြီးနောက် ကိုယ်စီကိုယ်ငှ တွင်းတူးကာ အုပ်ဖွဲ့၍ နေထိုင်လေ့ရှိကြသည်။ နွေရာသီ နေသာသောအခါ များတွင်၊ တွင်းအပြင်ဘက်၍ နေပူစာလုံယင်း တစ်ကောင်နှင့် တစ်ကောင် ဆူညံစွာ အသံပြု၍ နေတတ်သည်။ ထိုသို့သော အချိန်တွင် တစ်ကောင်ကောင်က အချက်ပေးလိုက်လျှင် ရန်သူ ဖြစ်သော မြေခွေးများလာ၍လော၊ စွန်များဝဲ၍လောဟု တွေးတော မနေတော့ဘဲ တစ်ခါတည်း တွင်းထဲအရောက် ဝင်ပြေးလေ့ ရှိကြသည်။ တစ်ကိုယ်ကောင်းစိတ် မရှိသည့်အတိုင်း တစ်ကောင် နှစ်ကောင်က ရန်သူကို အမြဲစောင့်ကြည့်၍ နေတတ်သည်။ ရန်သူလာလျှင်လည်း မိမိတစ်ကိုယ်တည်း လွတ်ရုံမပြေးဘဲ အခြားအဖော်များကိုပါ အချက်ပေးလေ့ရှိသည်။
ချစ်ပမန့်ရှဉ့်ကလေးတို့သည် နွေနှင့် ဆောင်းဦးရာသီတွင် သစ်သီးသစ်ဥများကို စား၍၎င်း၊ ငှက်သိုက်ထဲက ဥများကို ခိုး၍၎င်း၊ ပိုးကောင်များကို ဖမ်း၍၎င်း၊ ပျော်ပျော်ပါးပါး စားသောက်လျက် အချိန်ကို ကုန်စေသည်။ ထို့နောက် ဆောင်းဥတု အေးမြသောရာသီ ရောက်လာသောအခါ စုဆောင်းထားသော အစာကို စားသောက်၍ တွင်းအောင်းကာ ဆောင်းခိုလေ့ရှိသည်။ ဤရှဉ့်ကလေးမျိုးသည် မေလ၊ ဇွန်လလောက်တွင် သားတစ်ခါမွေး၍ ဩဂုတ်လလောက်တွင်လည်း တစ်ခါတစ်ရံ တစ်သားထပ်မွေးတတ်သည်။ တစ်ကြိမ်လျှင် လေးငါးကောင်ခန့် မွေးတတ်၏။ အနောက်နိုင်ငံများတွင် ချစ်ပမန့်ရှဉ့်ကို အချို့က အိမ်တွင်အလှမွေး၍ ယုယကြသော်လည်း၊ တောင်သူလယ်သမားများကမူ မိမိတို့၏ ယာခင်းစိုက်ခင်းများကို ဖျက်ဆီးသော ရန်သူဟူ၍ ယူဆကြကာ ထိုရှဉ့်ကလေးများ မလာရောက်နိုင်ရန် ကာကွယ်ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရှဉ့်များ
နေပြည်တော် ဘောလုံးအသင်း
နေပြည်တော် ဘောလုံးအသင်းသည် မြန်မာဘောလုံးအသင်းတစ်သင်းဖြစ်ပြီး နေပြည်တော်တွင် တည်ရှိသည်။ အိမ်ကွင်းမှာ ပေါင်းလောင်း အားကစားကွင်းအား အသုံးပြုလျက်ရှိသည်။ အသင်းပိုင်ရှင်မှာ ထင်ရှားသော စီးပွားရေးသမားဖြစ်သူ ဒေါက်တာ ဖြိုးကိုကိုတင့်ဆန်းဖြစ်သည်။ ကလပ်အသင်းအား ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၃ မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ်တွင် ဒုတိယရရှိခဲ့သည်။
နေပြည်တော် F.C. ကို ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် အပျော်တမ်းကလပ်(ACE FC) အဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးလိဂ်ဖြစ်သော မြန်မာလိဂ်တွင် ယှဉ်ပြိုင်ရန် ရည်ရွယ်၍ တည်ထောင်ခဲ့သည်။  The အသင်း၏ပထမဆုံးမန်နေဂျာမှာ ဦးဇော်ဝင်းဖြစ်ပြီး နည်းပြမှာ ဦးဆန်းလွင်ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်ကတည်းက  ACE FC (ယခု နေပြည်တော်ဘောလုံးအသင်း) ဘောလုံးအသင်းအား ပရော်ဖက်ရှင်နယ် ကလပ်အသင်းအဖြစ် မြန်မာလိဂ်မှ ပြောင်းလဲထားသော မြန်မာ နေရှင်နယ် လိဂ်တွင် ကစားရန်အတွက် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း
Nay Pyi Taw FCနေပြည်တော် ဘောလုံးအသင်းသည်   ဇွဲကပင် ယူနိုက်တက်အသင်းအား ၆ ဂိုးဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သော ဘောလုံးပွဲ(၂၀၁၀ ဧပြီ ၅)သည် အသင်းအတွက် ပထမ အကောင်းဆုံးအနိုင်ပွဲဖြစ်ခဲ့သည်။  အဆိုပါပွဲတွင် ပထမဆုံး Hat-trick ဂိုးအဖြစ်  Aruna က သွင်းယူပေးခဲ့သည်။ ၂၀၁၃ မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ်သည် အသင်းအတွက် အကောင်းမွန်ဆုံး ကျော်ဖြတ်နိုင်သော နှစ်တစ်နှစ်ဖြစ်ပြီး ဒုတိယနေရာသို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ၂၀၁၃ အေအက်ဖ်စီဖလားသို့ ဝင်ရောက်ခွင့်ရခဲ့သည်။.
မော်ဖွန်နောက်အင်းရွာ၊ လဟယ်မြို့နယ်
မော်ဖွန်နောက်အင်းရွာ (Mawhpunnaukinn)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ လဟယ်မြို့နယ်၊ မော်ဖွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၈၀၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မော်ဖွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၃ ဦး၊ မ ၄၀၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၆၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဟယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သဇင်တောရွာ
သဇင်တောရွာ
ကနစိုးကုန်းရွာ၊ ကနစိုးကုန်း
ကနစိုးကုန်းရွာ၊ ကနစိုးကုန်း
တန်ဂျီးယားမြို့
တန်ဂျီးယားမြို့သည် မို‌ရော့ကိုနိုင်ငံ၏ အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာကမ်းဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ တန်ဂျီးယားမြို့သည် ဂျီဗ‌ရောတားကို မျက်နှာမူ၍ ‌မြေထဲပင်လယ်၏ အ‌နောက်ဘက် ဝင်‌ပေါက်ဖြစ်‌သော‌ကြောင့် စစ်မှု‌ရေးရာအတွက် အ‌ရေးပါသည်။ ထို‌ကြောင့် ယင်းမြို့နှင့်တကွ ရစ်‌တောင်တန်းနှင့် ပင်လယ် အကြားရှိနယ်‌မြေကို တန်ဂျီးယားဇုန်ဟု‌ခေါ်၍ အပြည်ပြည်ပိုင် နယ်အဖြစ် သတ်မှတ်ထား၏။ မို‌ရော့ကိုပြည် ကုန်သွယ်‌ရေး အတွက် အချက်အချာဖြစ်‌သော ဆိပ်ကမ်းမြို့ဖြစ်သည်။
၁၄ ရာစုနှစ်မှ ၁၆ ရာစုနှစ်များအတွင်း တန်ဂျီးယားမြို့ကို ‌ပေါ်တူဂီ၊ စပိန်၊ အဂင်္လန်နိုင်ငံတို့က သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြသည်။ ၁၄ ရာစုနှစ်တွင် ‌ပေါ်တူဂီလက်သို့ ကျ‌ရောက်ပြီးနာက်၊ စပိန်လက် ‌အောက်သို့၎င်း၊ ၁၆၆၂ ခုနှစ်တွင် အဂင်္လိပ်လက်‌အောက်သို့၎င်း ‌ရောက်သွားပြန်သည်။ ၁၆၈၃ ခုနှစ်တွင် အဂင်္လိပ်တို့က ထိုမြို့ ကို လက်လွှတ်လိုက်ရပြန်သည်။ ထို‌နောက်တွင်ကား ထိုမြို့နယ် ၌ ဥ‌ရောပနိုင်ငံအသီးသီးတို့က မူးဝါးတို့၏ အုပ်ချုပ်‌ရေးအဖွဲ့ တွင် အမျိုးမျိုးဝင်‌ရောက်ခြယ်လှယ်‌နေကြ၏။
၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မှ တန်ဂျီးယားစတက်ကျူ (၁၉၂၃) ဥပ‌ဒေအရ ဂရိတ်ဗြိတိန်၊ ပြင်သစ်နှင့် စပိန်တို့သည် ထိုမြို့နယ်ကို အပြည်ပြည်ပိုင်နယ် ပြုလုပ်ကာ တွဲဘက်အုပ်ချုပ်ကြ‌လေသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး အတွင်း ၁၉၄၀ ပြည့်နှစ်တွင် စပိန်စစ်တပ ်များသည် တန်ဂျီး ယားဇုန်အတွင်းသို့ ဝင်‌ရောက်သိမ်းပိုက်ပြီးလျှင အပြည်ပြည် ပိုင်အုပ်ချုပ်‌ရေးကို ပယ်ဖျက်ပစ်လိုက်၏။ သို့‌သော် ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် ထိုမြို့နယ်ကို အပြည်ပြည်ပိုင်နယ်အဖြစ် ပြန်၍ ပြုလုပ်လိုက်သည်။
၁၉၅၃ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၃ ရက်‌နေ့တွင် စတက်ကျူဥပ‌ဒေအသစ်ကို အတည်ပြု၍ ပြင်သစ်၊ စပိန်၊ ဗြိတိန်၊ အီတလီ၊ အ‌မေရိကန်၊ ဗဲလဂျီယံ၊ နယ်သာလန်၊ ဆွီဒင်၊ ‌ပေါ်တူဂီနိုင်ငံ ကိုယ်စားလှယ်တို့ပါဝင်‌သော အုပ်ချုပ် ‌ရေးအဖွဲ့ဖြင့် တန်ဂျီးယားမြို့ကို အုပ်ချုပ်သည်။ တန်ဂျီးယား မြို့သည် အာဖရိကတိုက်‌မြောက်ပိုင်းတွင် ‌ရှေးအကျဆုံးမြို့ တစ်မြို့ဖြစ်၏။ မူးဝါးတို့၏ ‌ရှေး‌ဟောင်းမြို့တစ်မြို့ ဖြစ်‌သော် လည်း၊ စည်ကားတိုးတက်‌သော ဆိပ်ကမ်းမြို့ဖြစ်‌ပေသည်။ ‌တောင်ခါးပန်း‌ပေါ်တွင် တည်ထား‌သော မြို့ဖြစ်၍၊ လမ်းများမှာ ‌တောင်‌ပေါ်သို့ ရစ်ပတ်၍ တက်သွာရသဖြင့် ကျဉ်း‌မြောင်းသည်။ သို့‌သော် သန့်ရှင်းသပ်ရပ်၏။ ဥ‌ရောပတိုက်သားများ ‌နေထိုင် ‌သောအပိုင်းမှာ စံနစ်ကျ၍ ‌ခေတ်မှီ‌လေသည်။
တန်ဂျီးယားဇုန်မှာ စတုရန်းမိုင် ၂၂၅ မိုင်ကျယ်ဝန်း၍၊ လူဦး ‌ရေ တစ်သိန်းခွဲခန့်ရှိ၏။ အာရပ်လူမျိုး အများဆုံး‌နေထိုင်သည်။ ဥ‌ရောပတိုက်သားဦး‌ရေ ၁၆၅၀၀ ‌ယောက်ခန့်ရှိသည်။ ထိုမြို့ နယ်မှာ စက်မှုလုပ်ငန်း နည်းပါး‌သော်လည်း ကုန်အတင်အချ အတွက် အ‌ရေးပါသည်။ မြို့နယ်အတွက် အစားအ‌သောက်ကို အများအားဖြင့် အခြား‌သောနိုင်ငံများမှ တင်သွင်း၇‌လေ သည်။
ကိုးကား
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ ၅
စိန်လုံရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
စိန်လုံရွာ(Seinlong)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ စိန်လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၁၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စိန်လုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၁ ဦး၊ မ ၄၂ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၉၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကုန်းတလပေါင်
ကုန်းတလပေါင်
ထော်ပုဏား (အနောက်)ရွာ၊ နဂုံး
ထော်ပုဏား (အနောက်)ရွာ၊ နဂုံး
တာကြီးကုန်းရွာ၊ ဂေါ်တူသောင်
တာကြီးကုန်းရွာ၊ ဂေါ်တူသောင်
ကျောက်ရန့် (ရခိုင်)ရွာ
ကျောက်ရန့် (ရခိုင်)ရွာ
ရန်ကုန် အရှေ့ပိုင်း တက္ကသိုလ်
ရန်ကုန်အရှေ့ပိုင်းတက္ကသိုလ် (University of East Yangon) သည် ရန်ကုန်မြို့ အရှေ့တောင်ပိုင်း သန်လျင်မြို့တွင် တည်ရှိပြီး ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံတက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဝိဇ္ဇာ၊ သိပ္ပံနှင့် ဥပေဒပညာရပ်များအတွက် ဘွဲ့ဒီဂရီသင်တန်းများကို တက်ရောက်သင်ကြားနိုင်သည်။
အစ္ဆရိယမနုဿပုဂ္ဂလသုတ်
အရဟံဂုဏ်ရှင် သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဂုဏ်ရှင် ဖြစ်တော်မူသော ဘုရားရှင်၏ လောကသုံး ခွင်၌ ဖြစ်ပွင့်တော်မူလာခြင်းသည် အံဩထူးဆန်းသည့် တစ်ဦးတည်းသော ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းပေတည်းဟု ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌ -အစ္ဆရိယ ပုဒ်အဖွင့်၊ ဘုရားအလောင်းတော်တို့၏ (ထုံးစံ) အလေ့အကျက် ၁၄-မျိုးကို ဖွင့်ပြထားသည်။
ချောင်းမီးတိုရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
ချောင်းမီးတိုရွာ (Chaungmeeto)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ ရှားကွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၈၃၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုးဦးရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
မိုးဦးရွာ (Moeoo)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ စင်းတောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၃၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စင်းတောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၃၇၈ ဦး၊ မ ၄၃၈၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၇၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မှိုမျိုး
တန်းမြင့်အပင်မျိုးများတွင် ပါလေ့ရှိသော ကလိုရိုဖီ ခေါ် စိမ်းရောင်ဒြပ် မပါရှိသည့် အပင်မျိုး အားလုံးသည် မှိုမျိုးတွင် ပါဝင်ကြ၏။ ယင်းတို့၌ ပင်စည်၊ အရွက်နှင့် အပွင့်များ မရှိကြ ချေ။ ထိုအပင်မျိုး သည် နေရာတိုင်းတွင် ပေါက်ရောက်နိုင်၏။ မှိုမျိုးတွင် အမျိုးပေါင်း ၂၅ဝဝဝဝ မျှ ပါဝင်ရာ၊ ယင်းတို့သည် အရွယ်နှင့် ပုံသဏ္ဌာန်တွင် အမျိုးမျိုး ရှိကြလေသည်။ ထိုမှိုမျိုး များအနက် သုံးပုံတစ်ပုံခန့်ကိုသာ အမည်ပေး နိုင်သေးသည်။
တဆေးနှင့် ဗက်တီးရီးယားခေါ် မှိုမျိုးသည် သေးငယ်လွန်း သဖြင့် သာမန်မျက်စိနှင့် မမြင် နိုင်၍ မှန်ဘီလူးဖြင့် ကြည့်ယူရ ပေသည်။ အချို့မှုမျိုးကမူ အချင်း နှစ်ပေမကပင် ရှိတတ်ကြ သည်။ မှိုမျိုးသည် အရွယ်တွင် အမျိုးမျိုး ရှိသကဲ့သို့ ပုံသဏ္ဌာန် လည်း အမျိုးမျိုး ရှိသည်။
မှိုမျိုးတွင် စိမ်းရောင်ဒြပ် မပါရှိသဖြင့် ကိုယ်တိုင်အစာကို လုပ်မယူနိုင်ချေ။ ထိုကြောင့် အစာအတွက် အခြားသက်ရှိ သက်မဲ့အပင်နှင့် တိရစ္ဆာန်များကို အမှီပြု၍ ဖြစ်ထွန်းလာကြ ရသည်။ သက်ရှိအပင်နှင့် တိရစ္ဆာန်များကို အမှီပြု၍ ဖြစ်ထွန်း လာကြသော မှိုမျိုးကို ပရဆိုက်မှိုမျိုးဟု ခေါ်၍ သက်မဲ့၊ သို့မဟုတ် ဆွေးမြည့်နေသော အပင်နှင့် တိရစ္ဆာန်များကို အမှီပြု၍ ဖြစ်ထွန်းလာကြသော မှိုမျိုးကို ဆာပရိုဖိုက်မှိုမျိုးဟု ခေါ်သည်။ ပရဆုက်မှိုမျိုးသည် များသောအားဖြင့် ဘေးဖြစ်စေ တတ်ကြပြီးလျှင် အသုံးဝင်သည့် အပင် အမြောက်အမြား ပျက်စီးစေတတ်သည်။ ပရဆိုက်မှိုမျိုးများအနက် မှိုသိမ်နှင့် ဗက်တီးရီးယား ပါဝင်သော မှိုမျိုးသည် အရေးကြီး၏။ အချို့ သော ပရဆိုက်မှိုမျိုးတို့သည် လူ၊ တိရစ္ဆာန်နှင့် အပင်များကို ရောဂါ ဖြစ်စေကြသည်။ ဆပရိုဖိုက် မှိုမျိုးများကမူ အပုပ်အစပ် များကို ရှင်းလင်း သုတ်သင်ပေးကြသဖြင့် လူ့အကျိုးကို သည်းပိုးပေးကြသည်ဟု ဆိုရပေမည်။ သို့သော် ဘေးဖြစ်စေ တတ်သော ဆပရိုဖိုက် မှိုမျိုးလည်း ရှိသေးသည်။
အချို့သော မှိုမျိုးကို ဆေးဖက်ဝင်ပစ္စည်းအဖြစ်ဖြင့် သုံးနိုင်၍ အချို့ကို ဆိုးဆေးအဖြစ်ဖြင့် အသုံးပြုနိုင်လေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မှိုများ
မောင်တင်ဦး (ဒါရိုက်တာ)
မောင်တင်ဦး (၁၉၄၂ - ၂၀၁၅) သည် မြန်မာ ဒါရိုက်တာ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ
မန္တလေးမြို့နေ သခင်သိန်းဖေနှင့် ဒေါ်မြမြတို့မှ ၁၉၄၂ ခု၊ မတ်လ ၂၁ ရက်တွင် မွေးသည်။ မွေးချင်း ၃ ယောက်အနက် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ငယ်မည်မှာ အပါ ဖြစ်သည်။ အငယ်များမှာ သောင်းဒန်နှင့် ဆွေဆွေ တို့ ဖြစ်သည်။
မိခင်၏ တိုင်းချစ် အထက်တန်းကျောင်းတွင် အခြေခံပညာ သင်သည်။ ၁၀ တန်းအထိ သင်ယူခဲ့သည်။
ရိုက်ကူးသော ဇာတ်ကားများ
အနုပညာနှလုံးအိမ် ရုပ်ရှင်သင်တန်း ဖွင့်ကာ သရုပ်ဆောင်နှင့် ဒါရိုက်တာများ မွေးထုတ်ခဲ့သေးသည်။
မိသားစုဘဝ
ဒေါ်တင်တင်အေးနှင့် လက်ထပ်ရာ မီးမီးတင်ဦး အပါအဝင် သမီး ၃ ယောက် ရှိသည်။
ဘဝနိဂုံး
အသက် ၇၄ နှစ်အရွယ် ၂၀၁၅ ခု၊ ဩဂုတ်လ ၂၄ ရက်၌ မန္တလေးရှိ နေအိမ်၌ အသည်းခြောက်ရောဂါနှင့် ကွယ်လွန်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ
ဒေါသာရွာ၊ ထီးလင်းမြို့နယ်
ဒေါသာရွာ (Dawthar)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ထီးလင်းမြို့နယ်၊ ဒေါသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၃၁၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဒေါသာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၁ ဦး၊ မ ၂၃၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၂၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထီးလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကော့ကရိတ်ခရိုင်
ကော့ကရိတ်ခရိုင် (ကီၢ်ကရံၣ်ကီၢ်ရ့ၢ်၊ Kawkareik District) သည် ကရင်ပြည်နယ်တွင် ပါဝင်သော ခရိုင်ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ကော့ကရိတ်မြို့ဖြစ်သည်။
ပါဝင်သောမြို့နယ်များ
ကော့ကရိတ်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
၂၀၂၁ခုနှစ် ဧပြီလတွင် ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ကို ကြာအင်းဆိပ်ကြီးခရိုင် အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း
ကော့ကရိတ်နယ်ဒေသသည် ရန္တပိုစာချုပ်အရ ပထမ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲအပြီးတွင် အင်္ဂလိပ်တို့လက်ထဲပေးလိုက်ရသည်။ ထို့နောက် တနင်္သာရီတိုင်း (ယခုမွန်ပြည်နယ်) ကျိုက္ခမီခရိုင် (ယခုမော်လမြိုင်ခရိုင်)တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ထိုခရိုင်မှ ဟောင်သရောမြို့နယ်တွင် ကော့ကရိတ်မြို့နှင့် ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့တို့ ပါဝင်သည်။၁၉၀၁ခုနှစ်တွင် ဟောင်သရောမြို့နယ်အား ကော့ကရိတ်မြို့နယ်နှင့် ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်တို့အဖြစ် ခွဲခြားခဲ့သည်။ ကရင်ပြည်နယ်ဖွဲ့စည်းပြီးနောက် ၁၉၅၂ ကရင်ပြည်နယ်တိုးချဲ့သတ်မှတ်ရေးဥပဒေအရ ကျိုက္ခမီခရိုင်မှ ကော့ကရိတ်နှင့် ကြာအင်းမြို့နယ်တို့မှာ ကရင်ပြည်နယ်တွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ သို့သော် စစ်ပွဲများကြောင့် ၁၉၅၃ခုနှစ်ကုန်အထိ သမ္မတ၏ကြေညာချက် မထုတ်နိုင်သေးပဲ ပြည်နယ်အစိုးရလက်အောက်သို့ နယ်မြေများအားလုံး မရောက်ရှိသေးပေ။၁၉၅၄ခုနှစ်တွင်မှ ဘားအံခရိုင်တွင် ကော့ကရိတ်နယ်အဖြစ် ပါဝင်လာခဲ့သည်။၁၉၉၅ခုနှစ်တွင် ဘားအံခရိုင်ရှိ ကော့ကရိတ်နယ်အား ကော့ကရိတ်ခရိုင်အဖြစ် တိုးမြှင့်ခဲ့ရာ ကော့ကရိတ်နယ်တွင် ကော့ကရိတ်မြို့နယ်နှင့် ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်တို့ ပါဝင်သည်။
နယ်နိမိတ်
မြောက်ဘက်တွင် ဘားအံခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် မြဝတီခရိုင်နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံမှ တက်ခ်ပြည်နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံမှ ကန်ချနဘူရီပြည်နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် မွန်ပြည်နယ်မှ မော်လမြိုင်ခရိုင်တို့ တည်ရှိသည်။
မြေမျက်နှာသွင်ပြင်
ကော့ကရိတ်ခရိုင်သည် တောင်ကုန်းတောင်တန်းများ ထူထပ်များပြားသည်။ အရှေ့ဘက်တွင် ဒေါနတောင်တန်းနှင့် တောင်စွယ်များ တည်ရှိသည်။
ရေဆင်း
ကော့ကရိတ်ခရိုင်အတွင်း ဂျိုင်းမြစ်၊ ဟောင်သရောမြစ်၊ ဒေါ်လန်းမြစ် စသည်တို့ စီးဆင်းနေသည်။ သောင်သရောမြစ်သည် ဒေါနတောင်တန်းများမှ စီးဆင်းလာကာ ခရိုင်အတွင်း တောင်မှမြောက်သို့ စီးဆင်းနေသည်။ ထို့နောက် ကျုံဒိုးမြို့အနီးတွင် ဂျိုင်းမြစ်အတွင်း စီးဝင်သည်။ဇမိမြစ်နှင့် ဝင်း​ရော်မြစ်တို့မှာ မွန်ပြည်နယ်နှင့်အစပ်တွင် ​ပေါင်းဆုံပြီး အတ္ထရံမြစ်အဖြစ် စီးဆင်းသွားသည်။
လူဦးရေ
၂၀၁၄သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကော့ကရိတ်ခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၄၇၅,၁၉၁ဦးဖြစ်သည်။ အမျိုးသား ၂၃၁,၂၁၀၊ အမျိုးသမီး ၂၄၃,၉၈၁ ဖြစ်သည်။ မြို့ပြတွင် ၈၂,၈၆၁ဦး နေထိုင်ကြပြီး မြို့ပြနေလူဦးရေမှာ ၁၇.၄ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သည်။ ကရင်ပြည်နယ်ရှိ ခရိုင်(၄)ခုတွင် ဒုတိယမြောက် လူဦးရေအများဆုံးဖြစ်သည်။ကရင်လူမျိုးများ အများဆုံးနေထိုင်ကြပြီး ဗမာနှင့် မွန်လူမျိုးများ ဒုတိယအများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာကို အများဆုံး ကိုးကွယ်ကြသည်။
ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး
ကော့ကရိတ်ခရိုင်သည် ကုန်းလမ်းများဖြင့် သွားလာနိုင်သည်။ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်သည် အာရှအဝေးပြေးလမ်းမကြီး၏ မြဝတီ-ဘားအံလမ်းပိုင်း ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ခရိုင်အတွင်း ဘုရားသုံးဆူလမ်းမှာလည်း ထင်ရှားသည်။ ဘုရားသုံးဆူမြို့မှနေ၍ ထိုင်းနိုင်ငံဘက်သို့ သွားလာနိုင်သည်။
ပညာရေး
၂၀၁၄သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၏ စာတတ်မြောက်နှုန်းမှာ ၆၇.၄ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သည်။
ကျန်းမာရေး
ကော့ကရိတ်မြို့နယ်တွင် ကုတင်(၁၀၀)ဆံ့ ပြည်သူ့ဆေးရုံ၊ (၁၆)ကုတင်ဆံ့ တိုက်နယ်ဆေးရုံ (၃)ရုံ၊ (၂၅)ကုတင်ဆံ့ တိုက်နယ်ဆေးရုံ တစ်ရုံ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်တွင် ကုတင်(၅၀)ဆံ့ ပြည်သူ့ဆေးရုံတစ်ရုံ၊ ခလယ် - တံခွန်တိုင် တိုက်နယ်ဆေးရုံ အပါအဝင် (၁၆)ကုတင်ဆံ့ တိုက်နယ်ဆေးရုံ (၃)ရုံ၊ (၂၅)ကုတင်ဆံ့ တိုက်နယ်ဆေးရုံ တစ်ရုံတို့ တည်ရှိသည်။
ရွှေနံ့သာ
ရွှေနံ့သာ
ဘာဘေးဒိုးစ်နိုင်ငံ
ဘာဘေးဒိုးစ်နိုင်ငံသည် အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ အနောက်ပိုင်းရှိ အင်တီလီးစ် (Lesser Antilles) ကျွန်းစု ထဲမှ ကျွန်းနိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်သည်။ အလျား ၃၄ကီလိုမီတာနှင့် အကျယ် ၂၃ ကီလိုမီတာမျှသာရှိပြီး ၄၃၁စတုရန်းကီလိုမီတာမျှသာရှိသော နိုင်ငံငယ်လေးတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဝင်းဒ်ဝါ့ဒ်ကျွန်း နှင့် ကရစ်ဘီယံပင်လယ် တို့မှ အရှေ့ဘက် ကီလိုမီတာ ၁၀၀ မျှသာဝေးကွာသည်။ စိန့်ဗင်းဆင့်နှင့်ဂရင်နာဒင်းစ် ကျွန်းနိုင်ငံမှ အရှေ့ဘက် ၁၆၈ ကီလိုမီတာအကွာ၊ ထရီနီဒက်နှင့်တိုဘာဂိုကျွန်းနိုင်ငံမှ အရှေ့မြောက်ဘက် ကီလိုမီတာ ၄၀၀ အကွာ တွင် တည်ရှိသည်။ အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ ဟာရီကိန်းမုန်တိုင်းဧရိယာမှ ကင်းလွတ်သော နယ်မြေဖြစ်သည်။ အစောပိုင်းတွင် ပေါ်တူဂီကိုလိုနီနယ်အတွင်း ကျရောက်ခဲ့ဖူးပြီး ၁၆၂၅တွင် အင်္ဂလန်ဘုရင်၏ လက်အောက်သို့ ကျရောက်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဗြိတိသျှအင်ပါယာအတွင်း ကျရောက်ခဲ့သည်။ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၅,၃၃၈ ခန့်ရှိသည်။ လူဦးရေ ၈၀,၀၀၀ ခန့်မှာ မြို့တော် ဘရစ်ချ်တောင်း တွင် နေထိုင်ကြသည်။  ၁၉၆၆ တွင် ဘာဘေးဒိုးစ်နိုင်ငံသည် လုံးဝလွတ်လပ်သော တိုင်းပြည်ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ဓနသဟာယအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံလည်းဖြစ်လာသည်။ တိုင်းပြည်၏အကြီးအကဲအဖြစ် အင်္ဂလန်ဘုရင်မ ဒုတိယမြောက်အယ်လီဇဘက် ကိုထားရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ အောက်တိုဘာတွင် ဆန်ဒရာ မေဆန်ကို နိုင်ငံ၏ပထမဆုံးသမ္မတအဖြစ် ပါလီမန်မှရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ နိုဝင်ဘာ ၃၀ တွင် သမ္မတမေဆန်သည် ဘုရင်မအယ်လီဇဘက်ကို နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်အဖြစ် အစားထိုးခဲ့ရာ သမ္မတနိုင်ငံဖြစ်လာခဲ့သည်။  ဘာဘေးဒိုးစ်နိုင်ငံသည် ကရစ်ဘီယံဒေသအတွင်း ခရီးသွားလုပ်ငန်းအဖွံ့ဖြိုးဆုံးတိုင်းပြည်ဖြစ်ပြီး ဒေသတွင်း လူသားဖွံ့ဖြိုးမှုအညွှန်းကိန်း (Human Development Index|HDI) လည်း ၀.၇၈၈ ဖြင့် အမြင့်ဆုံးဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြောက်အမေရိကတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ ကဏ္ဍ:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ ကဏ္ဍ:ကျွန်းနိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:ကာရစ်ဘီယံဒေသရှိ နိုင်ငံများ
ဆောင်နန်းပြင်ရွာ၊ ထားဝယ်မြို့နယ်
ဆောင်နန်းပြင်ရွာ(Saungnanpyin)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ ကူးတို့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,084 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထားဝယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သာယာဝတီဗျိုင်း
ဗျိုင်းငန်းနှင့်သာယာဝတီဗျိုင်းကိုယှဉ်ကြည့်လျှင် ဗျိုင်းငန်း၏ခြေထောက်သည် ပို၍တုတ်ခိုင်ပြီးလျှင် နှုတ်သီး ကလည်းပို၍ကြီးသည်။ အခြားသောခြားနားချက်တစ်ခုမှာ သာယာဝတီဗျိုင်းတွင်ဗျိုင်းငန်းနှင့် အခြားဥဗျိုင်းတို့တွင်မရှိ သော ရင်ပတ်အမွှေးများရှိ၍ ယင်းအမွှေးများသည် အလွန်ဖြူဖွေးနူးညံ့လေသည်။ ထိုရင်ပတ်မွှေးတို့သည် ဇန်နဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့မှစ၍ စက်တင်ဘာလ ရ ရက်နေ့အတွင်း၌သာ ပေါက်ရောက်နေသည်ကိုတွေ့ကြရ၍ ထိုရင်ပတ်မွှေးများ မပေါက်သည့်အချိန်တွင်မူ ဗျိုင်းငန်းနှင့်သာယာဝတီဗျိုင်းကို အရွယ်အစားမှလွဲလျှင် ရုတ်တရက်ခွဲခြား၍မရနိုင်ပေ။ အမွှေး အတောင်ပေါက်စအရွယ်တွင် နှစ်မျိုးစလုံး၌ လှပနူးညံ့သော အမြီး ပိုင်းအမွှေးရှည်များရှိသည်။ ဇူလိုင်လနှင့်ဩဂုတ်လ များမှစ၍ နှစ်မျိုးလုံး၏နှုတ်သီးသည် အရောင်ဝါလာလေသည်။ မိုးတွင်းစပါးစိုက်ပျိုးချိန်တွင် အခြားဗျိုင်းများကဲ့သို့ပင် လယ်ကွက်ထဲ၌လျှောက်၍ ကနန်း၊ လယ်ပုစွန်လုံး၊ ပိုးတုံးလုံး၊ ငမြောင်တောင်ကဲ့သို့သောပေါက်ဖတ်များ၊ ခူများနှင့်အခြားပိုးကောင်မွှားကောင်များကို ရှာဖွေဖမ်းဆီး စားသောက်ကြသည်။ ယင်းသို့ဖြင့် စပါးပင်များကိုဖျက်ဆီးမည့် ရန်သူများကို တစ်နည်းတစ်ဖုံအားဖြင့် သုတ်သင်ရှင်း လင်းပေးသည်။ ထို့အပြင်ကျွဲနွားများ၏ ကိုယ်ပေါ်တွင် တွယ်ကပ်နှောင့် ယှက်နေသောပိုးမွှားများကိုလည်း ကောက်ယူ စားသောက်ကြသဖြင့် ယင်းတို့နားသည့်အခါ ကျွဲနွားတို့ ကလည်း ငြိမ်သက်စွာခံနေတတ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် သာယာဝတီဗျိုင်း အပါအဝင်ဖြစ်သော ဗျိုင်းမျိုးတို့သည် လူနှင့်ကျွဲနွားတိရစ္ဆာန် တို့ကို အကျိုးပြုသည့်ငှက်များတွင် တစ်မျိုး ပါဝင်လေသည်။ လူတို့သည် သာယာဝတီဗျိုင်းတို့၏လှပနူးညံ့သော ရင်ပတ်မွှေး၊ အမြီးပိုင်းအမွှေး တို့ကိုအလို ရှိသဖြင့် ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ် လေ့ရှိကြရာ ထိုဗျိုင်းတို့သည် စပါးပင်များအား နှောင့်ယှက်ဖျက်ဆီး သောပိုးမွှားများကို သုတ်သင် ရှင်းလင်းပေးသည့်အချက်ကို ထောက်ထား၍ သတ်ဖြတ်ပစ်ခတ် ရန်မပြုသင့်ပေ။ စပါးရိတ်ပြီးချိန်တွင် ထိုဗျိုင်းတို့သည် အခြားဗျိုင်းများ နည်းတူ မြစ်ချောင်းများရှိရာသို့ ပြောင်းရွှေ့သွားကြပြီးလျှင် ငါး၊ ပုစွန်တို့ကိုဖမ်းယူစားသောက်ကြသည်။ ရေစပ်တွင်ငါးစောင့် ဖမ်းနေသောဗျိုင်းများ တွင်သာယာဝတီဗျိုင်း များလည်းပါဝင် လေသည်။ ယင်းတို့သည်အခြားဗျိုင်းများကဲ့သို့ပင် များစွာအော် မြည်တတ်ခြင်းမရှိချေ။ အိပ်တန်း တက်ချိန်၌သာလျှင် ယင်းတို့၏အသံကိုကြားရ၍ ထိုအော်သံတို့သည်လည်း သာသာ ယာယာမရှိလှပေ။
အခြားဗျိုင်းတို့ကဲ့သို့ပင် သာယာဝတီဗျိုင်းများသည် အအုပ်အသင်းဖွဲ့၍နေတတ်ပြီးလျှင်မန်ကျည်းပင်၊ သရက် ပင်၊ ထနောင်းပင်များ၏ထိပ်ဖျားတွင် အသိုက်ပြုလုပ်နေတတ်ကြ သည်။ အသိုက်များကို တုတ်ချောင်းများ၊ သစ်ခက် ခြောက်များဖြင့် ဖြစ်ကတတ်ဆန်းပြုလုပ်ထားကြ၍ သပ်သပ်ရပ်ရပ်မရှိလှချေ။ မိုးဦးကျအချိန်တွင် သားပေါက်လေ့ရှိ၍ တစ်မြုံလျှင် လေးဥမှခြောက်ဥ အထိရှိတတ်သည်။ သာယာဝတီ ဗျိုင်းတို့သည်အခြားဗျိုင်းများနှင့်လည်း သစ်ပင်တစ်ပင်ထဲတွင် အတူနေထိုင်ကြသည်ကိုတွေ့ရလေသည်။
သာယာဝတီဗျိုင်းတို့ကို အရှေ့နိုင်ငံများ၌ အတွေ့ရများသည်။ သို့သော်မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်း၌ အတွေ့ရ နည်းပြီးလျှင် ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းဒေသနှင့် မင်းဘူး၊ ရွှေဘိုစသော မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း၌ ပို၍အတွေ့ရများလေ သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဗျိုင်းနှင့် အလားတူငှက်များ
ဂယ်လီလီယို စီမံကိန်း
ဂယ်လီလီယို စီမံကိန်း သည် ဂျူပီတာဂြိုဟ်နှင့် ယင်း၏ဂြိုဟ်ရံလများကို လေ့လာသော အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ စက်ရုပ်အာကာသစီမံကိန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ အာကာသယာဉ်အမည်အား အီတလီ နက္ခတ္တပညာရှင် ဂယ်လီလီယိုအား အစွဲပြု၍ မှည့်ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ကမ္ဘာမှ ပစ်လွှတ်ကာ ၁၉၉၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၇ ရက်နေ့တွင် ဂျူပီတာသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ယင်းသည် ဂျူပီတာဂြိုဟ်အား လှည့်ပတ်သော ပထမဆုံး အာကာသယာဉ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဂျူပီတာဂြိုဟ်၏ လေထုထဲတွင်ပါဝင်သော ဒြပ်ပေါင်းနှင့် အမိုးနီးယားတို့အား မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၀ ရက်တွင် အာကာသယာဉ်အား ဂျူပီတာဂြိုဟ်၏လေထုထဲသို့ တစ်စက္ကန့်လျင် ၄၈ ကီလိုမီတာနှုန်းဖြင့် ဝင်ရောက်စေခဲ့ပြီး မက်ရှင်အား အဆုံးသတ်စေခဲ့သည်။
ဂေါ်သူသောင်ရွာ
ဂေါ်သူသောင်ရွာ၊ ဂေါ်တူသောင်
ကံနီရွာသစ်ရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ကံနီရွာသစ်ရွာ (Kanniywarthit)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ကံနီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၀၁၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကံနီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၇ ဦး၊ မ ၃၀၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၃၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်ပုန်းရွာ၊ နမ့်စန်မြို့နယ်
ဝမ်ပုန်းရွာ (Wanpong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ နမ့်စန်မြို့နယ်၊ ဝမ်နောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၅၂၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်နောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၀၀ ဦး၊ မ ၁၉၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၅၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်စန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထော်ပုဏား (အရှေ့)ရွာ၊ နဂုံး
ထော်ပုဏား (အရှေ့)ရွာ၊ နဂုံး
ပူးချောင်းဝ (အုန်သွေ)ရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ပူးချောင်းဝ (အုန်သွေ)ရွာ(Puchaungwa(Ohnthway))သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ခိုက်ခါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၆၁၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခိုက်ခါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၅၆ ဦး၊ မ ၂၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၁၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မော်ဖွန်နောက်ကုန်းရွာ၊ လဟယ်မြို့နယ်
မော်ဖွန်နောက်ကုန်းရွာ (Mawhpunnaukkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ လဟယ်မြို့နယ်၊ မော်ဖွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၈၀၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မော်ဖွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၃ ဦး၊ မ ၄၀၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၆၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဟယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နနွင်းကူးရွာ
နနွင်းကူးရွာ
ပင်တလဲရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ပင်တလဲရွာ (Pintale)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ စင်းတောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၃၅၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စင်းတောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၃၇၈ ဦး၊ မ ၄၃၈၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၇၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မှို
မှိုကို အလွန်ရှေးကျလှသည့် အခါကပင် လူတို့ ကြိုက်နှစ်သက်ခဲ့ကြသည်။ ဂရိနှင့် ရောမလူမျိုးတို့သည် မှိုကို ကြိုက်နှစ်သက်စွာ စားသုံးခဲ့ကြသည်။ မှိုကို စားသည့် လူဦးရေသည် ဥရောပတိုက်တွင် အမေရိကတိုက်ထက်ပင် ပို၍များသည်ဟုဆိုသည်။
ရုက္ခဗေဒပညာရှင်များက စားကောင်းသည့်မှိုနှင့် အဆိပ်ဖြစ်စေသဖြင့် စားမကောင်းသည့် မှိုဟူ၍ မှိုကို အုပ်စု နှစ်ခု ခွဲခြားနိုင်သည်။ စားကောင်းသည့်မှိုသည် အုပ်စုတစ်ခုတည်းဝင် အဆိပ်သင့်စေသောမှို၏ အနွယ် ဖြစ်ကောင်းဖြစ်ပေမည်။ စားကောင်းသည့်မှိုနှင့် စားမကောင်းသည့်မှိုများကို ကျွမ်းကျင်သူ များသာလျှင် ခွဲခြားနိုင်ပေသည်။
မှိုမျိုးရင်း၌ သိပြီးမှို မျိုးစိတ်ပေါင်း ၃၈ဝဝဝ ခန့်ရှိသည်။ မှိုတစ်မျိုးစီသည် တစ်မျိုးနှင့်တစ်မျိုး ပုံသဏ္ဌာန်၌လည်းကောင်း၊ အရောင်၌လည်းကောင်း ကွဲပြားသည်။ သာမန် ထီးပုံသဏ္ဌာန်၊ သို့မဟုတ် သန္တာပုံသဏ္ဌာန် ကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် ပန်းပင်၏ အကိုင်းပုံသဏ္ဌာန်ကဲ့သို့လည်းကောင်း ဖြာထွက်နေတတ်သည်။ အရောင်တွင်လည်း အဖြူမှ နီရဲရဲအထိနှင့် မွဲပြာရောင် ခပ်ခြောက်ခြောက်မှ ကတ္တီပါကဲ့သို့ တောက်ပြောင်၍ အညိုကောင်အထိ ရှိတတ်သည်။
ရုပ်သွင်
မှို၏ အဓိက အစိတ်အပိုင်းသည် မြေအောက်၌ တည်ရှိ၏။ ထိုအပိုင်းသည် ပင့်ကူအိမ်နှင့်တူ၍ အမျှင်များ ရှိတတ်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် သက္ကလတ်ကြမ်း အစတစ်ခုကဲ့သို့ စုနေတတ်သည်။ မှိုပင်၏ ထိုအစိတ် အပိုင်းကို မိုင်စီလီယမ်ဟု ခေါ်သည်။ လူသိများသော ထီးပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည့် မှိုပွင့်သည် စင်စစ်အားဖြင့် မိုင်စီ လီယမ်မှ ပေါက်ထွက်လာသော ပင်ရိုးသာဖြစ်သည်။ ထိုပင်ရိုးကို အခြားအပင်မျိုးမှ အသီးနှင့် နှိုင်းရှည့်နိုင်သည်။ ထိုသို့ နှိုင်းရှည့်နိုင်ခြင်းမှာ ယင်းမှ ဆဲများကို ပျံ့ထွက်စေပြီးလျှင် မှိုပင် အသစ်များကို ပေါက်စေခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ မှို၏ ထီးပုံသဏ္ဌာန် အစိတ်အပိုင်းကို စပိုရိုဖိုးဟု ခေါ်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ယင်းသည် စပိုးခေါ် မျိုးမှုန်များကို သယ်ဆောင်ထားခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုကြောင့် စပိုရိုဖိုးကို မျိုးအိမ်ဟု ခေါ်နိုင်သည်။
ပင်ရိုး၏ထိပ် မျိုးမှုန်အိမ်အတွင်း၌ ပေါက်စပြုနေသော အစိတ်အပိုင်းကို အငုံဟု ခေါ်၍ အငုံမှ ထီးကဲ့သို့ ကားထွက်လာသည်။ မှိုပင်ကြီးရင့်လာသောအခါ ထိုထီးပုံသဏ္ဌာန်ရှိသော အစိတ်အပိုင်း၏ အောက်ဘက်တွင် အလွှာတန်းကလေးများ ရှိနေသည်ကို တွေ့နိုင်သည်။ ထိုအလွှာတန်းကလေးများတွင် မျိုးမှုန်ကလေးများ ရှိသည်။ အဆိုပါ မျိုးမှုန်းကလေးများသည် ဆဲကလေးများဖြစ်သဖြင့် မှိုပင် အသစ်ကလေးများ စိုက်ပျိုးရန် အထူးသင့်လျော်လေသည်။ မျိုးမှုန်တစ်ခုကို ရိုးရိုး မျက်စိဖြင့် မမြင်နိုင်။ မိုက္ကရိုစကုပ် (အဏုကြည့် မှန်ပြောင်း)ဖြင့် ကြည့်မှ မြင်နိုင်သည်။