cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
သုံးပြည်ထောင်ခေတ်
ယန်ဇီမြစ်တောင်ပိုင်း
(၁၉၃)တွင် ဟွမ်ကျူးသည် လျှိုပြောင်း၏ တပ်ကိုဦးဆောင်၍ စွန်းကျန့် (ယွမ်ရှူး၏ လက်အောက်က စစ်သူကြီး) ကိုတိုက်ပွဲတွင် သတ်နိုင်ခဲ့သည်။ ယွမ်ရှူးအောက်၌ အသက်(၁၈)နှစ်သာရှိသေးသော သားဖြစ်သူ စွန်းစ (Sun Ce) ဝင်၍အမှုထမ်းသည်။ သူ့ဖခင်ကိုင်တွယ်ခဲ့သော တပ်တချို့ကို ကွပ်ကဲစေသည်။ တောင်ပိုင်းတွင် Liu Yao, Wang Lang, နှင့် Yan Baihu တို့အပါအဝင် ယန်ကျိုးခရိုင်၏ တပ်ခေါင်းဆောင်တချို့ကို နိုင်ခဲ့ကာ (၁၉၈)၌ စွန်းစ(၂၃နှစ်) သည် ကိုယ့်ကိုယ်ကို ဧကရာဇ်ကြေညာလိုက်သော ယွမ်ရှူးထံမှ ခွဲထွက်လာပြီး ဒန်ယန်း၊ဝူ၊ခွေ့ကျီးစသော (Danyang, Wu, and Kuaiji) အုပ်ချုပ် ခံနယ်မြေများအပေါ် ချုပ်ကိုင်နိုင်ခဲ့၏။ တစ်ဖက်တွင် အနောက်ဘက်သို့ တိုက်ပွဲများစွာဆင်နွှဲပြီး နယ်မြေတို့ချဲ့နိင်ခဲ့၏။ (၂၀၀)ခန့်တွင် ယွီကျန်း(Yuzhang) နယ်နှင့် လွိကျင့်(Lujiang) ကိုအောင်နိုင်ပြီး နောက်တွင် ယခင်ဝူဒေသက ရှုံးနိမ့်ခဲ့ရသော ပြိင်ဘက်၏ အစေခံများကတိတ်တဆိတ် လုပ်ကြံခဲ့သည်။
ညီဖြစ်သူ စွန်းချွမ် (Sun Quan) (၁၈နှစ်) မှဆက်ခံကာ ၎င်း၏အာဏာကို လျင်မြန်စွာ တည်ဆောက်သည်။ (၂၀၃)တွင် အနောက်ဘက်သို့ ဆက်လက်နယ်ချဲ့သည်။ ဟွမ်ကျူးကို နိုင်ခဲ့၏။ ယခုဆို စွန်းချွမ်သည် ယန်ဆီမြစ်တောင်ပိုင်းပိုင်နက်နယ်မြေများကို ပိုင်ဆိုင်ထားပြီး ယန်ဆီမြစ်ကျောတွင် ရေတပ်လည်း အထိုက်အလျောက်ကောင်းစွာတည်ဆောက်နိုင်ခဲ့၏။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ များမကြာမီ ချောင်းချောင်၏ မဟာတပ်အင်အားကြီး၏ခြိမ်းခြောက်မှုခံခဲ့ရပေသည်။
ဓနသိဒ္ဓိရွာ၊ ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်
ဓနသိဒ္ဓိရွာ (Danatheikdi)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးခရိုင်၊ ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်၊ နေရဉ္စယျကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၆၆၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နေရဉ္စယျကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၃၇ ဦး၊ မ ၁၇၅၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၉၆ ဦးနေထိုင်သည်။
သုံးပြည်ထောင်ခေတ်
ကျင့်ကျိုး (ကျင့်ခရိုင်)
ဟန့်အစိုးရကို ဒုံးဂျိုကိုင်တွယ်စဉ် လျှိုပြောင်းကို ကျင့်ကျိုးနယ်စားခန့်၍ ထိုဒေသမြို့တော် ရှန်းယန် (Xiangyang)၏ ဝန်းကျင်ဒေသ၊ဟန်မြစ် နှင့် ယန်ဆီမြစ်တောင်ပိုင်းထိ ပိုင်နက်နယ်မြေရှိသည်။ ၎င်းအရှေ့ခြမ်းတွင် စွန်းချွမ်၏ နယ်မြေရှိသည်။
အေဒီ(၂၀၀) ချောင်းချောင် ယွမ်ရှောင်းတို့ ဂွမ်ဒူးတိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေစဉ် လျှိုပေ့တပ်အင်အားမှာ ချောင်းချောင်ဖြိုလဲခဲ့ပြီးသောကြောင့် လျှိုပေ့မှာ လျှိုပြောင်းဆီထွက်ပြေးခိုလှုံခဲ့ရ၏။ ဤသို့ပြေးလွှားခိုလှုံရစဉ် ၎င်းလက်အောက်ငယ်သားများကို သူနှင့်အတူ ခေါ်ဆောင်လာနိုင်ပြီး လျှိုပြောင်း၏ ငယ်သားများနှင့်ပါမိတ်ဆွေဖွဲ့နိင်ခဲ့၏။ ထိုစဉ်အတောအတွင်း၌ပင် ကျူးကော့လျှံကို(Zhuge Liang)တွေ့ခွင့်ကြုံခဲ့ရသည်။
ဓနသိဒ္ဓိရွာ၊ ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သုံးပြည်ထောင်ခေတ်
ကျင့်ကျိုး (ကျင့်ခရိုင်)
(၂၀၈)ဆောင်းဦးဝယ် လျှိုပြောင်းဆုံပါး၍ ၎င်းနေရာကို နိုင်ငံရေးအရှုပ်အထွေးများကြောင့် သာကြီး လျှို့ချီ(Luo Qi)ဆက်ခံရမည့်အစား လျှိုချုံ(Luo Cong)နေရာရသည်။ ချောင်းချောင်တောင်ပိုင်းသို့ဆင်းတိုက်ရာ ကျင့်ကျိုးအညံ့ခံဖို့ လျှိုပေ့မှာအဓိက အတိုက်အခံဖြစ်လာသော်လည်း လျှိုချုံမှာ ၎င်းလူများအကြံပေးချက်အတိုင်း ချောင်းချောင်ကို အညံ့ခံလေသည်။ ချောင်းချောင်သည် ထိုခရိုင်အား ထိန်းချုပ်၍ လျှိုပြောင်း၏ ရုံးတော်မှ ပညာရှင်၊အရာရှိများဖြင့် ထိုဒေသအစိုးရဖွဲ့စည်းစေသည်။ ထိုတောအတွင်း လျှို့ချီမှာ လျှိုပေ့နှင့် ပူးပေါင်း၍ ချောင်းချောင်ကို တွန်းလှန်ခုခံရန် ယန်ဆီမြစ်တွင် ကာကွယ်ရေးအစီအမံများတည်ဆောက်သည်။ သို့သော်ချောင်းချောင်လက်တွင်းတွင် ရှုံးပြန်သည်။ ပြီးနောက် တပ်ဆုတ်ကာ စွန်းချွမ်၏ အကူအညီရရှိရန်ကြိုးစား၍ ကွမ်းရီ(Guan Yu) (လျှိုပေ့၏ တပ်မှူးကြီး) သည်ဟန်မြစ်မှ ကျင့်ခရိုင်ရေတပ်အများစုကို ပြန်လည်သိမ်းယူနိုင်ခဲ့၏။ ချောင်းချောင်ရေတပ်မှာ ယန်ဆီမြစ် ကျင့်လင်း( Jiangling) တွင် အခြေစိုက်၏။ ချောင်းချောင်မှာ ယခုဆိုလျှင် စွန်းချွမ်ဆီတို့ တပ်အင်အားများနှင့် ထိုးစစ်ဆင်ပေတော့မည်။ အညံ့ခံရန် စွန်းချွမ်ဆီသို့ သံတမံစေလွှတ်ခဲ့သည်။
ကမ်းပါးနီတိုက်ပွဲ
ချောင်းချောင်သည် (၂၀၈) ၌တစ်နိုင်ငံလုံးကိုစုစည်းရန်မျှော်မှန်းချက်ဖြင့် စစ်တပ်ကြီးနှင့်အတူ တောင်ပိုင်းသို့ စုန်ဆင်းလာခဲ့သည်။ လျှိုပြောင်း၏ သားလျှို့ချုံကား ကျင့်ကျိုးကို အညံခံခဲ့ပြီး ချောင်းချောင်သည်ကား ကြီးမားသောရေတပ်ကြီးကို ကျန်းလင်တွင် အခြေချထား၏။ စွန်းစကို ဆက်ခံသူ စွန်းချွမ်မှာဆက်လက်ခုခံခဲ့သည်။ အကြံပေး လူစူးက လျှိုပေ့နှင့် ခိုင်မာသောမဟာမိတ်ဖွဲ့သည်။ လျှိုပေ့ကိုယ်တိုင်မှာ မြောက်ပိုင်းဘက်မှမကြာသေးမီကမှ ခိုလှုံလာသူဖြစ်သည်။ ကျိုးယွီ(Zhou Yu)ကို စွန်းချွမ်၏ ရေတပ်ကို အုပ်ချုပ်စေ၍ စွန်းမိသားစုကို သစ္စာရှိစွာထမ်းဆောင်ခဲ့သော ဝါရင့်စစ်သူကြီး ချမ်းဖူ(Cheng Pu)ကိုလည်း အတူထမ်းဆောင်ကူညီစေသည်။ စွန်းချွမ် လျှိုပေ့တို့၏ ရေတပ်အင်အား ငါးသောင်းခန့်နှင့်ချောင်းချောင်ရေတပ် နှစ်သိန်းတို့ ထိုနှစ်ဆောင်းရာသီ၌ ကျောက်ဆောင်နီတွင် တွေ့ဆုံရင်ဆိုင်ခဲ့ကြသည်။ ကမ်းပါးနီတိုက်ပွဲ ( Battle of Red Cliffs) ဟုလူသိများ၏။ အစောပိုင်းအပြန်အလှည်တိုက်ခိုက်မှု အပြီး၌ ချောင်းချောင်၏ ရေတပ်ကို မီးမြှိုက်သည့်စီစဉ်မှုဖြင့်တိုက်ခိုက်ကြခြင်းသည် ချောင်းချောင်ကို သေချာပေါက်အရှုံးကြီးရှုံးစေခဲ့ယုံသာမက မြောက်ဘက်သို့ပါကစဉ့်ကလျှားတပ်ဆုတ်ထွက်ပြေးသွားနိုင်အောင် စွမ်းဆောင်နိုင်ခဲ့ပေသည်။ ကမ်းပါးနီမဟာမိတ်အောင်ပွဲသည် လျှိုပေ့ရော စွန်းချွမ်ကိုပါ ဆက်လက်အသက်ရှင်ရပ်တည်နိုင်ခဲ့စေကာ ရှူပြည်ထောင်၊ဝူပြည်ထောင်၏ အခြေခံအုတ်မြစ်လည်းဖြစ်သည်။
ဟန်မင်းဆက်၏ နောက်ဆုံးနှစ်များ
(၂၀၉)တွင် ကျိုးယွီသည် ကျန်းလင်ကို သိမ်းယူနိုင်၍ ယန်ဆီမြစ်ပေါ် တောင်ဘက်ပိုင်း၏ ထိန်းချုပ်မှုလုံးဝဥသုံရရှိခဲ့သည်။ ဤအတောအတွင်း လျှိုပေ့နှင့် ပင်တိုင်အကြံပေး ကျူးကော့လျှံတို့ ရှန်းမြစ်ဝှမ်းက ဒေသများကိုသိမ်းယူနိုင်ပြီး ကျင့်ကျိုး၏ တောင်ဘက် ပိုင်နက်နယ်မြေများအပေါ်လည်း အပြည့်ဝထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့၏။ (၂၁၀)တွင်ကျိုးယွီသေဆုံးပြီးနောက် စွန်းချွမ်မှာ ကျန်းလင်တဝိုက်နယ်ပယ်များအပေါ်ကောင်းစွာအခွင့်အာဏာမတည်ဆောက်နိုင်တော့ပေ။ သို့အတွက်ကြောင့် ၎င်း၏ထိုနယ်မြေများမှာ လျှိုပေ့လက်တွင်းသို့ ထိုးဆင်းခဲ့ရလေသည်။
နှစ်(၂၁၁) ချောင်းချောင် ဝေတောင်ကြားမှ မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းတစ်ခုကိုအနိုင်ယူနိုင်ရာ ဟွေးရင်းတိုက်ပွဲပြီးဆုံးခဲ့သည်။ (၂၁၁)တွင်ပင် လျှိုကျန်း (Liu Zhang) မှ လျှိုပေ့ကို ယီကျိုး (Yi Province) သို့လာရောက်၍ ဟန်ကျုံးမှ(Hanzhong) ကျန်းလူ၏ မြောက်ဘက်က ခြိမ်းချောက်သည့်အန္တရာယ်ကိုကူညီကာကွယ်ပေးရန်ဖိတ်ကြားခဲ့သည်။ လျှိုပေ့သည် ကျန်းလူရုံးတော်မှ လူအတော်များများနှင့်တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ထိုသူများမှာ ယီနယ်စားလျှိုကျန်းကို အစားထိုးချင်ကြသူများလည်းဖြစ်သည်။ လျှိုပေ့ရောက်ပြီး တစ်နှစ်အကြာ လျှိုကျန်းနှင့်သဘောမတိုက်ဆိုင်ကာ သူနှင့်ဆန့်ကျင်လာခဲ့၏။ (၂၁၄)တွင်တော့ လျှိုကျန်းအရှုံးပေးသဖြင့် ယီနယ်မှာ လျှိုပေ့အပိုင်ဖြစ်ခဲ့တော့သည်။ ၎င်း၏အစိုးရကို ချန်ဒူး(Chengdu)၌ အခြေစိုက်ခဲ့သည်။ (၂၁၅)၌ ဟန်ကျုံးကိုတိုက်ခိုက်ရာ ကျန်းလူအရှုံးပေးသောကြောင့် ချောင်းချောင် ဟန်ကျုံးကိုပိုင်သည်။ ချန်အန်းမြို့မှ ချင်းလင်တောင်ကြားဖြတ်လမ်းကို ဖြတ်သန်းကာ ဟန်ကျုံးကို ဝင်တိုက်ခဲ့ရာတွင် တောင်ဘက်ကပ်နေသော လျှိုပေ့နယ်မြေများအတွက်ခြိမ်းချောက်ဖွယ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ချောင်းချောင်သည် ရုပ်သေးရုပ်ဖြစ်နေရှာသော ဧကရာဇ်ဘုရင် ရှန်း အောက်တွင် ဘွဲ့တံဆိပ်များ၊ အာဏာစက်များထုနဲ့ထေးရရှိလာခဲ့ပြီး (၂၀၈) တွင်အမတ်ချုပ်ကြီး (သို့) နန်းရင်းဝန်(Chancellor ) ဖြစ်လာခဲ့သည်။ (၂၁၄) ၌ ဝေနယ်စားမင်းကြီး (Duke of Wei) (Duke - တိုင်းပြည်တွင်အမြင့်ဆုံးအဆင့်တစ်ဆင့်)ဘွဲ့ခံပြီး (၂၁၇)၌ တစ်ဆင့်တိုးကာ ဝေပြည်ထောင်ဘုရင်ဘွဲ့ခံသည် (King of Wei) ( Emperor ရှိနေသမျှ ချောင်းချောင်မှာ ဧကရာဇ်အဖြစ်ခံယူလျှင် သူ့အတွက်ထိခိုက်ဖွယ်ဖြစ်နိုင်သဖြင့် Emperor ဟုသုံးနှုံးခြင်းမပြု King ဟူသော စကားလုံးသာသုံးဆွဲခဲ့သည်။) ဤသို့ဘုရင်ဘွဲ့ခံသည်ကို လက်ခံအသိအမှတ်ပြုရန် စွန်းချွမ်ကိုတိုက်တွန်းသည်။ လက်တွေ့၌ကား မည်သည့်အကျိုးသက်ရောက်မှုမျှမရခဲ့ချေ။
စင်နမွန်ရဒ်ကိုလံဘို
စင်နမွန်ရဒ်ကိုလံဘို သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ကိုလံဘိုမြို့တွင်တည်ရှိသည့် ကြယ်သုံးပွင့်အဆင့်ဟိုတယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အထပ် ၂၆ ထပ် ပါဝင်သည်။ Kollupitiya, 59 Ananda Coomaraswamy Mawatha တွင် တည်ရှိသည်။
Rs. 3.5 တန်ဖိုးရှိသည့် ဤအဆောက်အဦးကို သုံးဦးစပ် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသုံးဦးမှာ John Keels Holdings (30%), Sanken Construction (51%) နှင့် Singaporean 3rd party (19%) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဤဟိုတယ်ကို ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် စီပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီး Basil Rajapaksa က ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။
သုံးပြည်ထောင်ခေတ်
ဟန်မင်းဆက်၏ နောက်ဆုံးနှစ်များ
ကျန်းလူထံမှ လျှိုပေ့က (၂၁၄)တွင် ယီကျိုးကိုရပြီးသည့်အချိန်၌ ဟွေ့မြစ်နှင့် ယန်ဆီမြစ်ကြားရှိနယ်မြေ၏ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် စွန်းချွမ်သည် ချောင်းချောင်းနှင့်ပူးပေါင်းပြီးသားဖြစ်လေသည်။ စွန်းချွမ်၏အာရုံမှာ ယန်ဆီမြစ်အလယ်ပိုင်းပင်။ စွန်းချွမ်နှင့် ချောင်းချောင်မှာ တစ်ယောက်နှင့်တစ်ယောက်၏ အနေအထားကိုဖြိုကျဖျက်ကြရာတွင်လည်း အကျိုးမထူးပါ။ ချောင်းချောင်လက်အောက်က အုပ်ချုပ်ရေးအရာရှိလျှိုဖူသည် Hefei and Shouchun ၌ စိုက်ပျိုးရေးနှင့်ပတ်သတ်၍ ဟွေ့မြစ်အနီးတွင် ချောင်းချောင်နယ်မြေကာကွယ်ရေးအတွက် စစ်ခံတပ်ချထား၏။ စွန်းချွမ်မှာ ၎င်း၏ယခင်က အင်အားသိပ်မရှိလှသော မဟာမိတ်ဖြစ်သည့် လျှိုပေ့ကား အနောက်ဘက်ဒေသတလျှောက်တွင် ပိုင်နက်နယ်မြေအများအပြားရရှိသွားခြင်းကို နာကြည်းနေခဲ့ကာ ရှန်းမြစ်ဝှမ်းဒေသအများစုကို သူ့အားပေးရန်တောင်းဆိုခဲ့၏။ (၂၁၅)ခုတွင် ၎င်း၏အရာရှိ လွီမောင်း( Lü Meng)ကို လွှတ်၍ ကျင့်ကျိုး၏ တောင်ဘက်ဒေသများကို သိမ်းယူရန်လွှတ်ခဲ့ရာ ကွမ်းရီကတန်ပြန်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ်အကုန်လောက်တွင် လျှိုပေ့နှင့် စွန်းချွမ်တို့သည် ရှန်းမြစ်အား ၎င်းတို့ပိုင်နက်နယ်မြေ၏နယ်နိမိတ်အဖြစ်သတ်မှတ်ရန် သဘောတူညီမှုရရှိခဲ့သည်။ တောင်ဘက်အရပ်သို့ စွန်းချွမ်သည် ဟီချင်၊လူရွှန်း (He Qin, Lu Xun)နှင့် အခြားသူများကိုလွှတ်ကာ ၎င်းနယ်နိမိတ်ချဲ့ထွင်သည်။ ယခုခေတ်အနေဖြင့်ဆိုလျှင် ကျို့ကျန်းနှင့် ဖူးကျန့်ခရိုင် (Zhejiang and Fujian) တို့ဖြစ်ကြသည်။
(၂၁၉)တွင် လျှိုပေ့သည် ချောင်းချောင်ကိုခစားသော စစ်သူကြီး ရှားဟူယွမ်ကို သုတ်သင်နိုင်ရာ ဟန်ကျုံးကို ရသည်။ ထိုနေရာသို့ ချောင်းချောင်အနေဖြင့်တပ်ကူများစေလွှတ်သော်လည်း အောင်မြင်မှုမရရှိခဲ့ပါ။ လျှိုပေ့သည် မြောက်အရပ်ဆီက ချောင်းချောင်ကိုကောင်းစွာ ဆန့်ကျင်နိုင်ခဲ့ပြီး သူ့ပိုင်နက်နယ်ပယ်ကို ခိုင်မာစေခဲ့ပြီးဖြစ်ရာ သူကိုယ်တိုင်လည်း ဟန့်ကျုံးဘုရင်(King of Hanzhong) ဘွဲ့ခံသည်။ ( ဧကရာဇ်မဟုတ်သည်ကို သတိပြုပါ)။ အရှေ့ခြမ်းတွင် စွန်းချွမ်မှာ ဟိုင်ဖေး(Hefei) ကို ချောင်းချောင်လက်မှ ရှိရန်ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။
စင်နမွန်ရဒ်ကိုလံဘို
ဤဟိုတယ်သည် John Keells Group ၏ လက်အောင်ရှိ စင်နမွန်ဟိုတယ်များနှင့် အပန်းဖြေနေရာများစီမံကိန်းထဲမှ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤဟိုတယ်သည် ကိုလံဘိုရှိ အရှေ့တောင်အာရှ၏ ပထမဆုံးသော "Lean Luxury" ဟိုတယ်ဖြစ်သည်။ ဟိုတယ်သည် ယခင်က စားဖိုခန်းပညာနှင့် ပတ်သက်သည့် ဆုများရရှိခဲ့သည်။
သုံးပြည်ထောင်ခေတ်
ဟန်မင်းဆက်၏ နောက်ဆုံးနှစ်များ
ကျင့်ဒေသအတွက် လူစူးကို ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ခန့်အပ်ခဲ့စဉ် ဝူ၏မူဝါဒမှာ ချောင်းချောင်းအန္တရာယ်အတွက် လျှိုပေ့နှင့် အစဉ်သဖြင့်ပူးပေါင်းရန်ဖြစ်သည်။ သို့သော် လူစူး(၂၁၇) ၌သေဆုံးပြီး လွီမောင်းလက်ထက်တွင် ထိုမူပြောင်းခဲ့၏။ (၂၁၉)ကွမ်းရီ သည် ကျင့်လင်းမှနေ၍ ဖန်မြို့သို့ ဟန်မြစ်အတိုင်းဆန်တက်ကာ တိုက်ခဲ့သော်လည်း မရရှိပေ။ ထိုဆောင်းဦးဝယ် လူမောင်းက ကျင့်လင်းသို့ ယန်ဆီမြစ်ကိုဆန်တက်၍ ရုတ်တရက်တိုက်ခဲ့သည်။ ရလည်းရခဲ့၏။ ကွမ်းရီမှာ သူ့လူများအညံ့ခံကုန်ပြီဖြစ်ရာ ၎င်းအခြေနေကိုဆက်လက်မထိန်းနိုင်ခဲ့သောကြောင့် အဖမ်းခံခဲ့ရပြီး စွန်းချွမ်အမိန့်ဖြင့် သေဒဏ်စီရင်ခြင်းခံခဲ့ရလေတော့သည်။ ယန်ဆီတောင်ကြားဒေသအရှေ့ပိုင်းကို စွန်းချွမ်သိမ်းယူနိုင်ကာ ချောင်းချောင်မှာ ဟန်တောင်ကြားကိုပြန်လည်ရရှိသည်။
စင်နမွန်ရဒ်ကိုလံဘို
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ အဆောက်အဦများ
သုံးပြည်ထောင်ခေတ်
ပြည်ထောင် သုံးခုပေါ်ထွက်လာခြင်း
သက္ကရာဇ်(၂၂၀)တွင် ချောင်းချောင်ကွယ်လွန်၍ သားဖြစ်သူ ချောင်းပီ ( Cao Pi) ဆက်ခံသည်။ ဒီဇင်ဘာ ၁၁ တွင် ဟန်ဧကရာဇ်ဘုရင် ရှန်းအား နန်းဆင်းခိုင်းကာ ကောင်းကင်ဘုံအလိုကျအခွင့်အာဏာ ပိုင်ဆိုင်သည်ဟုကြေညာမောင်းခတ်ရင်း ဝေပြည်ထောင်၏ ဧကရာဇ်ဘုရင်အဖြစ် နန်းတက်သည်။ (တရုတ်ပြည်တွင် ဘုရင် သို့ ဧကရာဇ်များသည် တိုင်းပြည်ကိုအုပ်ချုပ်ရန် အခွင့်အာဏာကို ကောင်းကင်ဘုံ၏ ပေးသနားသော ဆုလဒ်အနေဖြင့် ရှေးရိုးစဉ်ဆက်လက်ခံကြသော နိုင်ငံရေး၊ ဘာသာရေးအယူအဆတစ်ခုဖြစ်ပြီး ဘုရင်ကို ကောင်းကင်ဘုံ၏ သားတော်ဟု (Son of Heaven)တင်စားကြသည်။) လျှိုပေ့သည်လည်း ၁၅ရက် မေလ ၂၂၁ခုတွင် ဟန်(ရှူဟန်) ဧကရာဇ်အဖြစ် နန်းတက်ခဲ့၏။ စွန်းချွမ်မှာ သူ၏ တရားဝင်ပိုင်နက်နယ်မြေများကို ဝေပြည်ထောင်၏ နယ်ပယ်အဖြစ်အသိအမှတ်ပြုသဖြင့် အပြန်အလှန်အားဖြင့် သူ့အား ဝူဘုရင်( King of Wu)ခံစေသည်။ (မှတ်ချက်။  ။ ထိုခေတ်၏ နိုင်ငံရေးအခြေနေများမှာ ရှုပ်ထွေးလှသဖြင့် သုံးဖက်စလုံး တစ်ဖက်နှင့်တစ်ဖက် ချိန်ခွင်လျှာညှိကြသည်။ ပိုင်နက်နယ်မြေကို ဝေပြည်ထောင်၏နယ်ပယ်အဖြစ်အသိအမှတ်ပြုသည် ဆိုရာ၌ နိုင်ငံရေးပရိယာယ် ကစားခြင်းဖြစ်သည် သို့ ဖြစ်နိုင်သည်)။
အေဒီ (၂၂၁)အကုန်တွင် ရှူ မှာကျင့်ကျိုးကို ဝူကလုယူမှု၊ကွမ်းရီသေဆုံးရမှုကိုတုံ့ပြန်သောအားဖြင့် ဝူကို ကျူးကျော်တိုက်ခိုက်သည်။ (၂၂၂)နွေဦးတွင် လျှိုပေ့ကိုယ်တိုင်ဦးဆောင်၍ တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ရှူ၏ကျူးကျော်ရန်ကို ခုခံရန် လူရွှန်းကို တာဝန်ယူစေသည်။ လူရွှန်းသည် ၎င်းလက်အောက်က အရာရှိများအကြံပေးချက်ကို ဆန့်ကျင်၍ လျှိုပေ့ ယန်ဆီတောင်ကြားအောက်ဘက် ယန်ဆီတလျှောက် ရောက်လာသည်အထိစောင့်ဆိုင်းနေပေသည်။ နောက်ဆုံး အေဒီ (၂၂၂)၌ လျှိုပေ့၏ ဖြန့်ကျက်ကင်းစခန်းချထားသောတပ်၏ ဘေးတောင်ပံကို မီးဖြင့်ထိုးစစ်ဆင်မှုများပြုခဲ့ရာ ရှူစစ်တပ်မှာ ကစဉ့်ကလျှားဖြစ်ပြီး လျှိုပေ့တပ်ဆုတ်ခဲ့ရ၏ ။ တပ်ဆုတ်သောနေရာကား ဘိုင်းဒိချန်(Baidi) ခေါ် ခံတပ်တစ်ခုဖြစ်၍ ယနေ့ခေတ်တွင် ဖုန့်ကျယ်(Fengjie)ဟုခေါ်တွင်သောနေရာဖြစ်၏။ ထို့နောက် (၂၂၂)တွင် စွန်းချွမ်သည် ၎င်း၏နယ်မြေများ ဝေနှင့်သက်ဆိုင်သည်ဟု ယခင်ကအသိမှတ်ပြုမှုကို စွန့်ပယ်၍ လွတ်လပ်သောဝူပြည်ထောင်ဖြစ်သည်ကို ကြေညာသည်။ (၂၂၃)ခုတွင် လျှိုပေ့ ဘိုင်းဒိခံတပ်မြို့တွင် ကံကုန်သည်။ ကျူးကော့လျှံသည် လျှိုပေ့သားဖြစ်သူ( အသက် ၁၇)အတွက် အုပ်ထိန်းသူအဖြစ်လည်းကောင်း ရှူအစိုးရကို စီမံသူအဖြစ်လည်းကောင်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ယခင်ကကဲ့သို့ ရှူ ဝူ ဆက်ဆံရေးကိုပြန်လည်ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့ပြီး ငြိမ်းချမ်းစွာ အတူယှဉ်တွဲရေးခရီးဆက်ခဲ့သည်ကား (၂၂၃)ဆောင်းရာသီပင်ဖြစ်၏။ (၂၂၉) ဂျွန် ၂၃ ၌ စွန်းချွမ် ဝူပြည်ထောင်ဧကရာဇ်ဘွဲ့ခံသည်။
ရှူသည် ဟန်မြစ်အထက်ပိုင်းနှင့် ယန်ဆီတောင်ကြားဒေသအနောက်ဘက် ကိုထိန်းချုပ်နိုင်ပြီး ချင်းလင်တောင်တန်းသည် ရှူ နှင့် ဝေကို နယ်နိမိတ်ပိုင်းခြားထား၏။ ဝေသည် ဝေတောင်ကြားဒေသနှင့် ဟွေ့မြစ်တောင်ကြားဒေသကိုစိုးမိုးထားကာ ထိုနေရာများ၌ရှိသော Shouchun နှင့် Hefeiတွင် စိုက်ပျိုးရေးတပ်ချကာ ဟွေ့နယ်မြေကို ကာကွယ်ထားသည်။ Shouchun နှင့် Hefeiကို ဝူမှ ဝင်၍ ခဏခဏတိုက်ခိုက်မှုများသည် သဲထဲရေသွန်ဖြစ်ဖြစ်ရရှာသည်။ ထို့ကြောင့်ပင် ဝေ၏ ဟွေ့ပိုင်နက်မှာ ယခင်အတိုင်းခိုင်မာမြဲပင်။ ဝူသည်လည်း ယန်ဆီတောင်ကြားဒေသတစ်ခုလုံးကို ချုပ်ကိုင်ထားရာ ဟွေ့ နှင့် ယန်ဆီအကြားသည် လူသူကင်းမဲ့ခြောက်ခန်းသော ကျပ်တည်းကုန်းသဖွယ်ဖြစ်နေပေသည်။ ဝေ နှင့် ဝူ ၏ စဉ်ဆက်မပြတ်သော ရှေ့တန်းစစ်မျက်နှာသည် ဟန်တောင်ကြားဒေသအောက်ပိုင်းဖြစ်လာခဲ့ပေတော့သည်။
ရှူ
ဖခင်ဖြစ်သူ ရှုံးနိမ့် သေဆုံးပြီးနောက် (၂၂၃)တွင် လျှို့ရှန်း ထီးနန်းဆက်ခံသည်။ (၂၂၄)မှ (၂၂၅)အထိ ကျူးကော့လျှံ၏ တောင်ဘက်ပိုင်းစစ်ဆင်ရေးတွင် ယူနန်ပြည်နယ် ဒီရန့်ချီရေကန် ( ကွင်းမင်(သို့) ကူမင်းရေကန်) ထိ တောင်ပိုင်းနယ်မြေများကို အောင်နိုင်သည်။
(၂၂၇)ရောက်သောအခါ ရှူ၏အဓိကစစ်တပ်များကို ဟန်ကျုံးမြို့သို့ ပြောင်းစေကာ ဝေကိုတိုက်ရန် အနောက်မြောက်အရပ်တွင်စစ်မျက်နှာဖွင့်သည်။ ကျူးကော့လျှံသည် ကျောက်ယွင်အား (Zhao Yun) ဂျီတောင်ကြား(Ji) မှ ဟန်ပြတိုက်ရန်အမိန့်ပေးကာ သူကိုယ်တိုင်ကမူ ချီ(Qi)တောင်တန်းဆီသို့ ပင်မစစ်တပ်ကို ဦးဆောင်လာသည်။ ရှေ့ဦးတပ်မှ မာဆူး(Ma Su) မှာ နည်းဗျူဟာကြောင့် ကျဲတင်း(Jieting) တွင် အရှုံးနှင့်ရင်ဆိုင်ရကာ တပ်ဆုတ်ရသည်။ နောက်ထပ်ခြောက်နှစ်အတွင်း ကျူးကော့လျှံမှာ ဝေကိုတိုက်ရန် အကြိမ်အတော်လေး ကြိုးပမ်းခဲ့၏။ သို့ရာတွင် ရိက္ခာပိုင်းဆိုင်ရာပြဿနာများကြောင့် အောင်မြင်မှုနှင့် ဝေးကွာရ၏။ (၂၃၄)အရောက် သူ့၏ အကြီးမားဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးအကြိမ်မြောက် မြောက်အရပ်သို့စစ်ဆင်ရေး ထွက်ခဲ့သည်။ ဝေ့မြစ်တောင်ပိုင်း ဝူကျန်းလွင်ပြင်ထိရောက်၏။ သို့သော် ထိုနှစ်တွင်ပင် ကျူးကော့လျှံစစ်ခရီးလမ်း၌ပင် ကွယ်လွန်ခဲ့သောကြောင့် ရှူစစ်တပ်မှာ တပ်ပြန်ခေါက်ရတော့သည်။ ဝေတပ်မှ နောက်ကလိုက်လံတိုက်သည်။ စစ်မာယီ (Sima Yi)သည် ကျူးကော့လျှံလွန်လေပြီဟုကောက်ချက်ချ၍ တိုက်ရန်အမိန့်ပေး၏။ ရှူမှ ချက်ချင်းဆိုသလိုပြန်ခုခံတိုက်၏။ စစ်မာယီကို ဒုတိယအကြိမ်တွေဝေသွားစေပြီး  ရှူစစ်တပ်မှာ အောင်မြင်စွာတပ်ဆုတ်နိုင်ခဲ့ပေသည်။
ဝူ
ကျူးကော့လျှံ၏ မြောက်ပိုင်းထိုးစစ်များအတောအတွင်း ဝူပြည်ထောင်မှာ မြောက်ဘက်မှ ကျူးကျော်ရန်စမှုများကို အဆက်မပြတ်ခံခဲ့ရလေသည်။ ဟိုင်းဖေးမြို့ ဒေသတဝိုက်သည် ကမ်းပါးနီတိုက်ပွဲပြီးကတည်းက ခါးသီးဖွယ်ရာစစ်တလင်းပြင်နှင့် ဝေပြည်၏ စဉ်ဆက်မပြတ်ဖိအားများနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရလေသည်။ စစ်ရေးစစ်ရာများမှာ ပြင်းထန်လွန်းလှသဖြင့် ထိုဒေသ၌နေထိုင်သူအများအပြား ပြောင်းရွှေ့ရကာ ယန်ဆီမြစ်တောင်ပိုင်းသို့ အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ကျူးကော့လျှံသေဆုံးပြီးနောက် ဟွေ့မြစ်တောင်ပိုင်းဒေသ သို့တိုက်ခိုက်မှု အားကောင်းလာခဲ့သည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ဝေမှာ ဝူတည်ဆောက်ထားသော ရူရှူးခံတပ်အပါအဝင် မြစ်ကြောင်းကာကွယ်ရေးအစီအမံများကို ထိုးဖောက်နိုင်ခြင်းမရှိပါ။
စွန်းချွမ်၏ ကြာမြင့်စွာ စိုးစံနိုင်မှုကို တောင်ပိုင်းနယ်မြေ၏ ပြည့်စုံကုန်လုံသော အနေထားအဖြစ်ယူဆကြသည်။ မြောက်ပိုင်းမှ ပြောင်းရွှေ့လာသူများနှင့် ရှန်းယွဲ့လူမျိုးများ အခြေကျနေထိုင်မှုများက ဟန်ကျိုးပင်လယ်ကွေ့မှ ကွေ့ကျင်းဒေသနှင့် ယန်ဆီမြစ်အောက်ပိုင်းနေရာတလျှောက် အတွက် စိုက်ပျိုးရေးအတွက် လူ့စွမ်းအားများတိုးမြှင့်နိုင်ခဲ့သည်။ မြစ်ကြောင်းပို့ဆောင်သွားလာရေးမှာ Zhedong နှင့် Jiangnanတူးမြောင်းများတည်ဆောက်နိုင်ခဲ့မှုနှင့်အတူ ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့သည်။ ရှူနှင့်ကုန်သွယ်ရေးတိုးတက်လာသည်။ ရှူဒေသမှ ဝါဂွမ်းများ အများအပြားဝင်လာသည်။ စဉ့်ထည်နှင့် သတ္တုလုပ်ငန်းဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့၏။ ထိုင်ဝမ်ကျွန်း နှင့်မန်ချူးရီးယားသို့ ပင်လယ်ခရီးစဉ်များပြေးဆွဲခဲ့ကြသည်။ တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် ဝူကုန်သည်များသည် လင်းယီ (ဗိယက်နမ်တောင်ပိုင်း)နှင့် ဖူနမ်တိုင်းပြည် (Funan Kingdom) ထိရောက်ခဲ့ကြသည်။ စီးပွားရေးအခြေအနေကောင်းလာသဖြင့် ယဉ်ကျေးမှု အနုပညာများလည်း အဆင့်မြင့်လာသည်။ ယန်ဆီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်တွင် ပထမဆုံးဗုဒ္ဓဘာသာလွှမ်းမိုးမှုများ လျို့ယန်မြို့တော်မှ တောင်ပိုင်းအထိရောက်ရှိလာခဲ့၏။
အရှေ့ဝူခေတ်သည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသမိုင်း၏ ပုံသွင်းတည်ဆောက်ကာလလည်းဖြစ်သည်။ ကျောင်းကျိုးနယ် (Jiaozhou)အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ရှိဆီး (Shi Xie)မှာ ဗီယက်နမ်ကို ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ရေးစစ်ခေါင်းဆောင်အဖြစ် နှစ်(၄၀) ကျော်အုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းများတွင် ဗိယက်နမ်ဧကရာဇ်များမှ အာခံခဲ့ကြ၏။ ရှိဆီးမှာ အရှေ့ဝူကို သစ္စာခံသူဖြစ်၏။ မူလက အရှေ့ဝူ၏ အုပ်ချုပ်မှုကို ကျေနပ်ကြသောကြောင့် အရှေ့ဝူကို ထောင်ထားသော ရှိဟွေး၏ပုန်ကန်မှုကို ဆန့်ကျင်၍ ဝူအတွက်တိုက်ခိုက်ပေးခဲ့ကြသည်။ သို့ရာတွင် ဝူစစ်သူကြီး လွီတိုက်က ရှိဟွေးကိုသစ္စာဖောက်ကာ ရှိတစ်မိသားစုလုံးကို သတ်ပစ်ခဲ့သောကြောင့် ဗီယက်နမ်များ စိတ်အနှောက်အယှက် တော်ကြီးဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ (၂၈၄)ရောက်လျှင် ကျောင်းကျိ နှင့် ကျို့ကျန်းနယ်မှ သူများပုန်ကန်ကြသောအခါ အရှေ့ဝူမှ လုယင်ကိုလွှတ်သည်။ ၎င်းက ခြောက်လိုက် နှစ်သိမ့်လိုက်ဖြင့် စစ်ပြေစေရန်လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် Jiuzhenက Lady Triệu၏ ခေါင်းဆောင်မှုအောက်တွင် ပုန်ကန်သူများ ပြန်လည်အုပ်စုဖွဲ့မိရာ ကျောင်းကျိတွင် ချီတက်၍ ပုန်ကန်ကြပြန်သည်။ Lady Triệu ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ Lê Dynasty၏ သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ သူမ၏ ရင်အစုံသည် ရှည်လျှား၍ ပခုံးထိရောက်သည်ဟုဆိုသည်။ စစ်ပွဲ လအတော်ကြာဆင်နွှဲပြီးနောက် စစ်ရှုံးကာ ကိုယ်ကိုယ်သတ်သေခဲ့သည်။
ဝေ
(၂၂၆)တွင် ချောင်းပီ (Cao Pi) အသက်(၄၀)၌ ဆုံးပါး၍ သားကြီးဖြစ်သူ ချောင်းရွေ (Cao Rui) အသက်(၂၂) က ဆက်ခံသည်။ အမတ် ချန်းချွင် (Chen Qun) စစ်သူကြီးများဖြစ်သည့် ချောင်းကျန်း (Cao Zhen)၊ ချောင်းရှိုး (Cao Xiu)၊ စစ်မာယီ( Sima Yi)တို့ကို ဘုရင့်ကိုယ်စားအုပ်ချုပ်သူအဖြစ်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း လက်တွေ့အားဖြင့်မူ ခန့်ပင်ခန့်သော်လည်း ချောင်းရွေမှာ အစိုးရအဖွဲ့ကို စီမံနိုင်သည်။ အစောပိုင်းသုံးဦးသေဆုံးသွားပြီးနောက် စစ်မာယီတစ်ဦးတည်းသာ အမတ်ကြီးအနေဖြင့်လည်းကောင်း စစ်တပ်ခေါင်းဆောင်ရာထူးအနေနှင့်လည်းကောင်း ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ (၂၂၆)တွင်ပင် စစ်မာယီ ဝူမှ ရှန်းယန်သို့တိုက်သည့်စစ်ကို အောင်မြင်စွာခုခံနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုစစ်ပွဲမှာ စစ်မာယီ၏ ပထမဆုံး စစ်တပ်ကို ကွပ်ကဲရသည့် အကြိမ်လည်းဖြစ်သည်။ (၂၂၇)၌ စစ်မာယီအား ချန်အန်းမြို့တွင် ရာထူးတစ်ခုပေးသည်။ ထိုနေရာတွင် ဟန်မြစ်တလျှောက် စစ်ရေးစစ်ရာများကို စီမံခန့်ခွဲနိုင်ခဲ့သည်။
(၂၃၈)ရောက်လျှင် စစ်မာယီကို မန်ချူးရီယားက ကုန်းစွန်းယွမ်အပေါ်ဆင်နွှဲသော စစ်ဆင်ရေးတွင် တပ်ကိုကြီးကြပ်စေကာ စစ်မာယီသည် ရှန်းပင်းမြို့ကိုသိမ်းယူနိုင်၍ ထိုအစိုးရကိုလည်း သုတ်သင်နိုင်ခဲ့၏။ (၂၂၄-၂၂၅)အကြား စစ်သူကြီး ကွမ့်ချိုးကျန် (Guanqui Jian) ကိုစေလွှတ်၍ ဂိုဂူယောကို ကျူးကျော်စေသည်။ ဂိုဂူယော အကြီးအကျယ်ပျက်စီးသည်။ ဝေ၏ အရှေ့မြောက်နယ်စပ်သည်ကား ယခုဆိုလျှင် မည်သည့်ခြိမ်းချောက်မှုမျိုးမဆို မှုရန်မလိုတော့ချေ။ ဂိုဂူယောအပေါ် ကျူးကျော်မှုများ အေဒီ(၂၄၂)တွင်စီးနင်းတိုက်ခိုက်သော ထိုးစစ်သည် ဂိုဂူယော မြို့တော် ဝမ်ဒူး (Hwando)ပျက်စေ၏၊ ဘုရင်ထွက်ပြေးရ၏၊ ဂိုဂူယော၏အဓိကစီးပွားရေးဖြစ်သော ဂိုဂူယောနှင့် ကိုရီးယားရှိ တခြားမျိုးနွယ်များ၏ သံတမန်ပိုင်း ကုန်သွယ်ရေးဆက်ဆံခြင်းငို ပျက်စီးစေခဲ့သည်။ ဂိုဂူယောဘုရင်လွတ်မြောက်၍ မြို့အသစ်တွင်အခြေချခဲ့သော်လည်း ဂိုဂူယောသည် အရေးပါမှုကျဆင်းပြီး နောက်ပိုင်း ရာစုနှစ်တစ်ဝက်လောက်အချိန်အတွင်းတရုတ်သမိုင်းမှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြခြင်းမတွေ့ရတော့ပေ။
(၂၃၈)တွင် ချောင်းရွေ အသက်(၃၅)ငယ်ငယ်ရွယ်ရွယ်ဖြင့်ဆုံပါးသည်။ ၎င်းနေရာကို မွေးစားသား ချောင်းဖန်တက်သည်။ ချောင်းဖန်မှာ ဆွေမျိုးနီးစပ်တော်၏။ ချောင်းရွေသည် ချောင်းရွှမ်နှင့် စစ်မာယီကို ချောင်းဖန်၏ ရင်ခွင်ပိုက်အုပ်စိုးသူအဖြစ်ခန့်အပ်ပေးခဲ့သည်။ သို့ရာ၌ ချောင်းရွေသည် ရင်ခွင်ပိုက်အုပ်စိုးမှုကာလအတွက် ၎င်း၏တော်ဝင်ဆွေမျိုးများခြယ်လှယ်နိုင်သောအဖွဲ့တစ်ခုကိုဖွဲ့စည်းပေးသွားနိုင်ခဲ့သည်။ ချောင်းရွှမ်မှာ ရုံးတော်၏ အကြီးအကဲဖြစ်၍ စစ်မာယီကို ရုံးတော်တွင် အာဏာမရှိသော ဘွဲ့တစ်ခုပေးကာနေစေသည်။ ထိုဂုဏ်ဒြပ်မှာ မင်း၏ဆရာ (Grand Tutor) ဟူသော ဘွဲ့ပင်ဖြစ်ခဲ့သည်။
ရှူပြည်ထောင် ကျဆုံးခြင်း
ကျူးကော့လျှန် မရှိတော့သည့်နောက် အဓိပတိ (သို့ ) အမတ်ချုပ်ရာထူးကို ကျန်းဝမ်(Jiang Wan)၊ဖေးယီ(Fei Yi )၊ ဒုံးယွမ်(Dong Yun)တို့ အစဉ်လိုက်အတိုင်း ရရှိကာ စီမံခဲ့ကြသည်။ သို့သော် (၂၅၈)အပြီးနောက် ရှူနိုင်ငံရေးကို ဟွမ်ဟောက် (Huang Hao)ခေါင်းဆောင်သော မိန်းမစိုးအထိန်းတော်အုပ်စုမှ အတော်ကြီးထိန်းချုပ်ခဲ့ကြပြီး အကျင့်ပျက်ချစားမှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့၏။ ကျူးကော့လျှန် ၏ငယ်မွေးခြံပေါက်ဖြစ်သော ကျန်းဝမ်၏ လုံ့လဝီရိယအားထုတ်မှုများရှိသော်လည်း ရှူပြည်သည် သေချာစေသောအောင်မြင်မှုကို မရနိုင်ခဲ့ပေ။ (၂၆၃)တွင် ဝေ၏ သုံးခွတိုက်ခိုက်မှုသည် ရှူတပ်ကို ဟန်ကျုံးမြို့မှ တပ်ဆုတ်သွားစေသည်။ ကျန်းဝမ်မှာ အလျှင်အမြန် Jiange၌ ခြေကုပ်ယူသော်လည်း ဝေတပ်မှူးဒွန့်အိုင်းက ယခင်က လုံးဝဖြတ်သန်း၍မရနိုင်ဟု ယူဆခဲ့သော ယင်းပင်နယ်ကိုဖြတ်ကာ အနောက်ဘက်ကဝင်၍တိုက်သည်။ ထိုနှစ်ဆောင်း၌ဒွန့်အိုင်း၏ ဗျူဟာကျကျထိုးစစ်ကြောင့် မြို့တော် ချန်ဒူးကျသည်။ ရှူဧကရာဇ် လျှို့ရှမ်းအညံ့ခံသောကြောင့် (၄၃)နှစ်ကြာရပ်တည်ခဲ့သော ရှူပြည်ထောင် ပြိုကွဲခဲ့သည်။ လျှို့ရှမ်းကို ဝေမြို့တော် လျို့ယန်၌ ထားပြီး "Duke of Anle" ဆိုသည့် ဘွဲ့ပေးကာထားသသည်။ အာဏာမရှိသည့် သာမညဘွဲ့တစ်ခုပင်။
ဝေပြည်ထောင် ကျဆုံးခြင်း
(၂၃၀)နှောင်းမှစ၍ တော်ဝင်မျိုးများဖြစ်သည့် ချောင်းမျိုးရိုးတို့နှင့် စစ်မာမျိုးရိုးတို့ကြားတင်းမာမှုများသည် သိသိသာသာဖြစ်လာခဲ့ကြ၏။ ချောင်းကျန်း လွန်လေပြီးနောက်ပိုင်း ၎င်းကိုဆက်ခံသော ချောင်းရွှမ်း နှင့် မင်းဆရာဖြစ်သည့် စစ်မာယီတို့ကြားရှိ အုပ်စုကွဲပြားမှုမှာ ထင်းရှားလာကာ ချောင်းရွှမ်းမှာ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ၎င်းလူများကိုသာ အရေးပါသောနေရာများ၌ထား၍ စစ်မာယီကိုဖယ်ရှားခဲ့၏။ စစ်မာယီကို အန္တရာယ်ရှိသောပုဂ္ဂိုလ်ဟုထင်မြင်သည်။ ဟန်မင်းဆက်ခေတ်တွင် မြေယာအများအပြားပိုင်ဆိုင်သော စစ်မာမိသားစု၏ အခွင့်အာဏာကို စစ်မာယီ၏ စစ်ရေးအောင်မြင်မှုများက ပိုမိုခိုင်မာတောင့်တင်းစေသည်။ ထို့အပြင် စစ်မာယီမှာ အတော်စွမ်းဆောင်နိုင်သော ဗျူဟာသမား၊ နိုင်ငံရေးသမားဖြစ်ကာ (၂၃၈)တွင် ကုန်းစွန်းယွမ်ကို ချေမှုန်းကာ လျှောင်ဒုန်းဒေသကို ပြည်မထိန်းကွပ်မှုအောက်သို့ပို့ဆောင်ပေးနိုင်ခဲ့၏။ အဆုံးစွန်အနေဖြင့်လည်း ချောင်ရွှမ်းနှင့်အပြိုင် နိုင်ငံရေးအာဏာကစားပွဲ၌လည်း အပြတ်အသက်သာလွန်ခဲ့၏။ တော်ဝင်မျိုးနွယ်များ Gaoping အုတ်ဂူဘိုးဘွားကန်တော့ပွဲသွားရောက်ဂါရဝပြုနေစဉ်အချိန်ကို အခွင့်ကောင်းယူ၍ လျို့ယန်တွင်အာဏာသိမ်းသည်။ ချောင်းရွှမ်းကို ရာထူးရာခံမှဖယ်ရှားသည်။ စစ်မာမိသားစု အာဏာရရှိခြင်းကို အများအပြားက ဆန့်ကျင်ခဲ့ကြရာ သိသုဖွယ်ဖြစ်သည်မှာ ဝါးတောနေ ရသေ့ခုနှစ်ဦးတို့ဖြစ်ကြ၏။ ချောင်းရွှမ်းကျပြီးနောက် Xi Kang ခေါ်တစ်ဦးကိုသုတ်သင်ခဲ့သည်။
ဝူပြည်ထောင် ကျဆုံးခြင်း
စွန်းချွမ်သေဆုံးပြီးနောက် ငယ်ရွယ်သူဖြစ်သော စွန်းလျှံ (Sun Liang) (၂၅၂)တွင် နန်းတက်သည်။ ဝူပြည်ထောင် တဖြည်းဖြည်းချင်း အင်အားယိုင်ရွဲ့လာ၏။ ဟွေ့မြစ်တောင်ပိုင်းနယ်မြေကို စစ်မာရှီ(Sima Shi)၊စစ်မာချောင်းတို့မှ အောင်အောင်မြင်မြင်ဖိနှက်ချက်များသည် ဝူ၏အာဏာစက်ကို ယုတ်ရော့စေသည်။ ရှူကျဆုံးသွားခြင်းသည် ဝေ၏နိုင်ငံရေးအနေအထားကို အချက်ပေးနေသည်။ လျှို့ရှန်း ဝေကိုအညံ့ခံခြင်းပြီးသည့်နောက် စစ်မာယန် (စစ်မာယီ၏ မြေး)မှာ ဝေဧကရာဇ်ကို နန်းချ၍ကိုယ်ပိုင် ကျင့်မင်းဆက်ကိုထူထောင်သည်။ (၂၆၆)တွင် ၄၆နှစ်ကြာ မြောက်ပိုင်းတခွင်၌ ချောင်းမျိုးရိုးတို့လွှမ်းမိုးနိုင်မှုအဆုံးသတ်ခဲ့ရလေပြီ။ ကျင့်မင်းဆက်ပေါ်ပေါက်လာပြီးနောက် ဝေဧကရာဇ် စွန်းရှို (Sun Xiu)သေဆုံးကာ အမတ်များက စွန်းဟောင်(Sun Hao)ကို နန်းတင်ကြ၏။ စွန်းဟောင်မှာ အလားအလာရှိသောငယ်ရွယ်သူဖြစ်သည်နှင့်အညီ နန်းတွင်း၌၎င်းကိုဆန့်ကျင်ဝံ့သောသူများကို သတ်ဖြတ်မှုများပြုခဲ့သည့် အာဏာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ကျင့်တပ်မှူး ယန်းဟု (Yang Hu)က (၂၆၉)တွင် ဝူကိုကျူးကျော်ရန် စီချွမ်းနယ်၌ (Wang Jun)အောက်တွင် ရေတပ်ကိုလေ့ကျင့်၊သင်္ဘောများကိုတည်ဆောက်စေ၏။ လေးနှစ်ကြာသော် ဝူ၏ နောက်ဆုံးစစ်သူကြီး လုခန်း (Lu Kang) သေဆုံးကာ သူ့ကို ထူးချွန်စွာဆက်ခံမည့်သူပေါ်ထွက်မလာခဲ့ချေ။ ကျင့်တို့၏ စီစဉ်ထားသည့် ထိုးစစ်သည် (၂၇၉)အဆုံး၌ အကောင်အထည်ပေါ်လာခဲ့သည်။ စစ်မာယန်က ယန်ဆီမြစ်တလျှောက် ကျင်းယဲ့မှနေ၍ ကျင်းလင်းသို့ ထိုးစစ်ငါးခုကို တပြိုင်နက်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ စီချွမ်းမှ ရေတပ်ကို ကျင့်ကျိုးသို့ အစုန်ရွှေ့စေသည်။ ထိုကြီးမားများပြားသောတိုက်စစ်အောက်တွင် ဝူတပ်များပြိုလဲ၍ ကျင့်ယဲ့မြို့ (၂၈၀)တွင်ကျသည်။ စွန်းဟောင်အညံ့ခံသောကြောင့် ၎င်းအတွက်နယ်မြေပေးကာ နေစေသည်။ ဤသည်မှာ သုံးပြည်ထောင်ခေတ်၏အဆုံးကို ညွှန်းဆိုနိုင်၍ နောင်ခါလာမည့် စုစည်းမှုမရှိသောနှစ်ပေါင်းသုံးရာ၏ ပြောင်းလဲခြင်းအစဟူ၍လည်း သတ်မှတ်နိုင်သည်။
လူဦးရေ
ခေါင်းပေါင်းဝါတော်လှန်ရေးပြီးကတည်းက တရုတ်ပြည်အလယ်ပိုင်းတွင် ဆိုးရွားလှသော ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှုကြီးဖြစ်ပေါ်လာခဲ့၏။ ဒုံးဂျိုအာဏာရလျှင် ပြည်သူပြည်သားများထံမှ ၎င်းစစ်တပ်ကိုအစွမ်းကုန် လုယူခိုးဝှက်စေသည်။ အမျိုးသမီးများကို အတင်းအကျပ်လက်ထပ်စေသည်၊ကျွန်ပြုသည်၊မောင်းမမိတ်သံပြုသည်။ ထိုခေတ်ကာလ၏ အခက်အခဲဒုက္ခသုက္ခများကို တွက်ဆသော် ဤအချက်ကလည်း မြောက်မြားစွာသော သေကြေမှုများကို တတ်သရွေ့ ကျေးဇူးပြုခဲ့သည်။ အောက်ပါဇယားသည် ထိုခေတ်ကာလ၏ လူဦးရေဆိုးဝါးစွာကျဆင်းသွားမှုကိုပြသသည်။ အရှေ့ဟန်ခေတ်မှသည် အနောက်ကျင့်မင်းဆက်တိုင် နှစ်ကာလ(၁၂၅)နှစ်ရှိသော်လည်း လူဦးရေအမြင့်ဆုံးအမှတ်မှာ အရှေ့ဟန်ခေတ်လူဦးရေအမြင့်ဆုံးအရေအတွက်၏ ၃၅.၃% သာရှိသည်။ အနောက်ကျင့်မင်းဆက်မှ ဆွေ့မင်းဆက်ထိ လူဦးရေမှာ တိုးတက်လာခြင်းမရှိပေ။ စစ်တပ်အတွက် လူသူအမြောက်အမြားစုဆောင်းခြင်းမှာ ထိုခေတ်၏ ပုံမှန်ကိစ္စပုံစံပင်။ ဥပမာ - ရှူ၏ လူဦးရေ (၉၀၀,၀၀၀)တွင် စစ်သားဦးရေမှာ (၁၀၀,၀၀၀) ရှိသဖြင့် စစ်တပ်ဦးရေမှာ တစ်နိုင်ငံလုံးလူဦးရေ၏ ၁၀%ထက်ပိုသည်။ သုံးပြည်ထောင်ခေတ် သမိုင်းမှတ်တမ်းများတွင်  သုံးပြည်ထောင်ခေတ်ကာလ၏ လူဦးရေ ကိန်းဂဏန်းများပါဝင်သည်။ တရုတ်ပြည်သမိုင်းမှ များစွာသောလူဦးရေကိန်းဂဏန်းများနှင့်စာလျှင် ဤအရေအတွက်သည် တကယ့်လူဦးရေကိန်းဂဏန်းများထက် နည်းပါးနိုင်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် သန်းခေါင်စာရင်းနှင့် အခွန်မှတ်တမ်းများမှာ ဆက်စပ်လျက် ရှိ၍ များသောအားဖြင့် အခွန်ရှောင်သူများမှာ မှတ်တမ်းများတွင်ပါဝင်လေ့မရှိ။
စစ်ရေးကိစ္စများသည် လူ့အသက်ပေါင်းများစွာကို နှုတ်ယူခြင်းဆိုသည်မှာ ရှင်းပါသည်။ လူသန်းပေါင်းဆယ်ချီ၍သေဆုံးရခြင်းမှာ စစ်ပွဲတစ်ခုတည်းကြောင့်ဟုသော အယူအဆကို သန်းခေါင်စာရင်းကိန်းဂဏန်းများက အထောက်အပံ့မပေးနိုင်ချေ။ တစ်ခြားသော အခြေအနေများဖြစ်သည့် လုံခြုံစိတ်ချရသော အုပ်ချုပ်မှုပြိုလဲခြင်းနှင့် တရုတ်ပြည်မှ လူအများပြားထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်သွားခြင်းကြောင့်ဖြစ်လာသော ငတ်မွတ်ခြင်း၊ ရောဂါဘယစသည်တို့ကိုလည်း ထည့်သွင်းစဉ်းစားရပေမည်။
စီးပွားရေးရာ
အရှေ့ဟန်ခေတ်နှောင်းပိုင် သဘာဝကပ်ဆိုးများ လူမှုဘဝမတည်ငြိမ်မှုများကြောင့် စီးပွားရေးအခြေနေမှာ အတော်ပင်ဆိုးရွားခဲ့၏။ ဤသည်မှာပင် မြေယာအမြောက်အမြားကို အလဟဿဖြစ်စေခဲ့သည်။ တချို့သော မြေပိုင်ရှင်ကြီးများနှင့် အထက်တန်းစားပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ကာကွယ်မှုအတွက်နှင့် စိုက်ပျိုးရေးအတွက် ကိုယ်ပိုင်ခံတပ်များကို တည်ဆောက်၍ တဖြည်းဖြည်းခြင်း ကိုယ်ပိုင်ရိက္ခာလုံလောက်သောစနစ်တစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုသို့သော ကိုယ်ပိုင်ခံတပ်၊ကြီးမားသောစံအိမ်ကြီးများဆောက်ခြင်းသည် နောင်လာမည့် မင်းဆက်နှစ်ကာလများ၏ စီးပွားရေးရာကိစ္စရပ်များ၌ အကျိုးကျေးဇူးရှိခဲ့၏။ ထို့ပြင် ထီးနန်းပြိုလဲခဲ့ခြင်းကြောင့် ပွန်းစားပဲ့စားနေပြီဖြစ်သော ကြေးသတ္တုငွေစဒင်္ဂါးများကို အရည်မကျို အသစ်မထုတ်နိုင်ခဲ့ပေ။ ပုဂ္ဂလိကဒင်္ဂါးပြားများပေါ်ပေါက်လာ၏။ သုံးပြည်ထောင်ခေတ်တွင် ဒင်္ဂါးပြားအသစ်များကို ၎င်းတို့ငွေကြေးစနစ်ထဲသို့ ရောက်မခဲ့ပါ။ ငွေဒင်္ဂါးစနစ်ပြိုလဲခြင်းကြောင့် ချောင်းဝေပြည်ထောင်သည် (၂၂၁)၌ ပိုးထည်၊ ဆန်စပါးစသည်တို့ကို အဓိကငွေကြေးအဖြစ်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
စီးပွားရေးရာပုံစံဖြင့်ဆိုလျှင် သုံးပြည်ထောင်ကွဲထွက်သွားခြင်းသည် တာရှည်စွာခံနိုင်ရည်ရှိသော အစစ်အမှန်တရားတစ်ခု၏ သဘောသဘာဝကို ထင်ဟပ်စေသည်။ သုံးပြည်ထောင်ခေတ်ပြီးနောက် နောင်နှစ်ပေါင်း(၇၀၀)တွင်ပေါ်ပေါက်သော မြောက်ပိုင်းစုန့်မင်းဆက်အတောအတွင်း တရုတ်ပြည်ကြီးကို အဓိကဈေးကွက်ကြီး သုံးခုဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။ (အနောက်မြောက်ပိုင်းသည် အနည်းငယ်အကောင်းအဆိုးစသော အခြေနေတွင်ရှိ၏။ ၎င်းကို မြောက်ပိုင်း၊ စီချွမ်းပြည်နယ်နှင့်ဆက်သွယ်ထား၏။) ဤကဲ့သို့ ပထဝီဝင်အနေအထားကွဲပြားမှုကို အလေးအနက်ဖြစ်စေသည်မှာ ထိုအဓိကသုံးနယ်မြေကိုဆက်သွယ်ရန်ဖောက်လုပ်ထားသော လမ်းကြောင်းများမှာ လူများပြုလုပ်ခဲ့သည်ဆိုသော အချက်ပင်ဖြစ်သည်။ မြောက်နှင့်တောင်ကို ဆက်သွယ်ပေးသော မဟာတူးမြောင်း ( Grand Canal)၊ တောင်ပိုင်းတရုတ်ပြည်နှင့် စီချွမ်းကိုဆက်သွယ်ပေးသော ယန်ဆီမြစ်၏ တောင်ကြားဒေသသုံးခုကိုဖြတ်သန်းနိုင်သော လှည်းလမ်းကြောင်း။ စီချွမ်းနှင့်အနောက်မြောက်ကို ဆက်ထားသည့် ပြခန်းလမ်းကြောင်း ( gallery roads)စသည်တို့မှာ လူလုပ်လမ်းကြောင်းများဖြစ်၏။ဤကဲ့သို့ အခြေနေသုံးခုကွဲပြားခြင်းသည် အတော်ပင် သဘာဝကျပါသည်။ ဤသည်ကိုလည်း ကျူးကော့လျှံက ၎င်း၏ လုံးကျုံးအစီအစဉ်တွင် ( Longzhong plan) ကြိုတင်ခန့်မှန်းခဲ့၏။ ( လုံးကျုံးအစီအစဉ်ဆိုသည်မှာ ကျူးကော့လျှံက လျှိုပေ့ကို တရုတ်ပြည်တစ်ပြည်လုံးကို စုစည်းချင်လျှင် လုပ်ဆောင်ရမည့် ဗျူဟာအခင်းအကျင်းဖြစ်သည်။)
စာပေ
ဝေပြည်ထောင်သားများဖြစ်သည့် ချောင်းချောင် နှင့် ၎င်း၏ သားလေးယောက်မှာ အရေးပါခဲ့သောကဗျာစပ်ဆိုသူများပင်ဖြစ်၏။ ချောင်းပီ(187-226) နှင့် ချောင်းဂျီ (Cao Zhi) (192-232-)မှာထင်ရှား၏။ ချောင်းပီသည် စာပေရေးရာစာတမ်းများဟုခေါ်သော စာပေဝေဖန်ရေးအစောဆုံးလက်ရာများကိုရေးသားခဲ့ကာ ရှူကန်းနှင့်အတူ ချောင်းဂျီသည် ကျင့်အန်းပုံစံ ကဗျာလင်္ကာတစ်မျိုးကို ပြန်လည်နိုးကြားစေရန် ကမကထပြုခဲ့သည်။ ခေတ်ပေါ်ဝေဖန်ရေးဆရာများက ချွိယွမ်- Qu Yuan(အရှေ့ကျိုနှောင်းပိုင်း ချင်မင်းဆက်မတိုင်ခင် - warring states ပြည်ထောင်ကွဲခေတ်တွင်ပေါ်သောစာပေပညာရှင်) နှင့် ဟောင်းယွဲ့မင်(တောင်းချန်)-Tao Qian (အရှေ့ကျင့်မင်းဆက်လက်ထက်)ကြားတွင် ချောင်းဂျီကိုအရေးပါဆုံးစာရေးဆရာအဖြစ်သတ်မှတ်ကြ၏။ ချန်ရှိူး၏ သုံးပြည်ထောင်ခေတ်မှတ်တမ်းများအပေါ် ပေစုန့်ကျီ၏ ကောက်ချက်ဆွဲရေးသားတင်ပြခြင်းသည် သုံးပြည်ထောင်ခေတ်၏ အစစ်အမှန်သမိုင်းဖြစ်၏။ စာပေပညာရှင် ဗစ်တာမဲက ဤသို့မှတ်ချက်ပေးသည်။ ပြည်ထောင်သမိုင်းများတွင် သုံးပြည်ထောင်ခေတ်၏ ကိုယ်ရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိများသည် စိတ်ဝင်စားဖွယ်အကောင်းဆုံးအရေးအသားများဖြစ်၏ ဟုဆိုသည်။
ခေတ်ပေါ်ယဉ်ကျေးမှုအတွက် အမွေအနှစ်များ
သုံးပြည်ထောင်ခေတ်မှ မြောက်မြားစွာသော ပုဂ္ဂိုလ်များ၊ကိစ္စရပ်များသည် နောက်ပိုင်းတွင် တရုတ်ပြည်၏ အရေးပါသောအကြောင်းအရာများဖြစ်လာကြသည်။ အထင်ရှားဆုံးကား မင်မင်းဆက် ခေတ်ကရေးသားသော လျှိုကွမ်းကျုံး (Luo Guanzhong) ၏ သမိုင်းဝင် သုံးပြည်ထောင်ခေတ်ဇာတ်လမ်းများ (Romance of the Three Kingdoms) ပင်ဖြစ်သည်။ ဤဝတ္ထုရေပန်းစားလူကြိုက်များမှုကြောင့် ရှေးတရုတ်ပြည်ခေတ်တို့တွင် လူသိအများဆုံးခေတ်တစ်ခေတ်လည်းဖြစ်ခဲ့သည်။ အမှတ်သညာပြုရသော ဇာတ်ကောင်များ၊ ကိစ္စရပ်များ၊ အခွင့်ရေးယူအသုံးချမှုများသည် ဤခေတ်၏ ထင်ရှားမှုပင်။ ထိုဝတ္ထုပေါ်အခြေပြု၍ဖြစ်ပေါ်လာသော ယင်းဇာတ်လမ်းများသည် အရှေ့အာရှ၏ယဉ်ကျေးမှုများတွင် အရေးပါသော ကဏ္ဍအဖြစ်ပါဝင်နေခြင်းမှာ ဤအချက်ကို ရောင်ပြန်ဟပ်စေသည်။ ဤခေတ်နှင့် ပတ်သက်၍ စာအုပ်၊ရုပ်မြင်သံကြားဇာတ်လမ်းတွဲများ၊ ရုပ်ရှင်၊ကာတွန်း၊ ရုပ်ကြွ၊ ဂိမ်း၊ ဂီတ စသည်တို့ကို တရုတ်ပြည်၊ ဟောင်ကောင်၊ ထိုင်ဝမ်၊တောင်ကိုရီးယား၊ဂျပန်၊ ဗီယက်နမ်နှင့် အရှေ့တောင်အာရှတို့တွင် မကြာခဏဆိုသလို ထုတ်ဝေဆဲဖြစ်သည်။
အခြားဖတ်မှတ်ရန်
ကဏ္ဍ:တရုတ်သမိုင်းရှိ မင်းဆက်များ
အအိဇု− ရှိအိုဇဝဘူတာ
အအိဇု− ရှိအိုဇဝဘူတာ  (会津塩沢駅 အအိဇု − ရှိအိုဇဝ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖုခုရှီးမားခရိုင်၊ မိနမိအအိဇုတိုင်း၊ တဒမိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
မူဆလင်စုရွာ၊ ချောင်းဆုံမြို့နယ်
မူဆလင်စုရွာ(Musalimsu)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်ခရိုင်၊ ချောင်းဆုံမြို့နယ်၊ ကရင်ဝင်းစိန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၁၃၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကရင်ဝင်းစိန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၄၉ ဦး၊ မ ၁၅၀၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၅၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောင်းဆုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အအိဇု− နဂနိုဘူတာ
အအိဇု− နဂနိုဘူတာ  (会津長野駅 အအိဇု − နဂနို - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖုခုရှီးမားခရိုင်၊ မိနမိအအိဇုတိုင်း၊ မိနမိအအိဇုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ယောင်နောရွာ၊ ကလောင်ဖာမြို့နယ်
ယောင်နောရွာ (Yawngnaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုင်းမော-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ ကလောင်ဖာမြို့နယ်၊ ကိုက် ကျင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၅၇၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကိုက် ကျင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၄၇ ဦး၊ မ ၁၆၂၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၇၄ ဦးနေထိုင်သည်။
အအိဇု− မိယရှိတဘူတာ
အအိဇု− မိယရှိတဘူတာ  (会津宮下駅 အအိဇု − မိယရှိတ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖုခုရှီးမားခရိုင်၊ အိုးနုမတိုင်း၊ မိရှိမမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကောင်ဝါးတောင်ရွာ၊ ဆီဆိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆီဆိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟော် ဖဉ်၂ရွာ၊ လုံထန်မြို့နယ်
ဟော် ဖဉ်၂ရွာ (Hawpyin2)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုင်းမော-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ လုံထန်မြို့နယ်၊ ဟော် ဖဉ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၇၅၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လုံထန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်းမရွာ၊ ပုလောမြို့နယ်
အင်းမရွာ(Innma)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၊ ပုလောမြို့နယ်၊ ဆင်ထိုးကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,886 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မယ်ပီရွာ၊ နားမော်
မယ်ပီရွာ (Maepi)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ နားမော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၁၈၉ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နားဟဲရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
နားဟဲရွာ (Narhe)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်၊ ပါစန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၆၆၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပါစန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၀၀ ဦး၊ မ ၉၄၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၄၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒေါတဟေးရွာ၊ လွိုင်ကော်မြို့နယ်
ဒေါတဟေးရွာ(Dawtahay)သည် ကယားပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်ခရိုင်၊ လွိုင်ကော်မြို့နယ်၊ ထီးစဲခါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၂၇၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်ကော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပါရီသား
Pပါရီသားသည် အခြား ပြင်သစ်မြို့ကြီးများနှင့် ဌာနဆိုင်ရာများတွင် ဖြစ်ပျက်နေသည့်အရာများနှင့် ပါရီ တွင်ဖြစ်ပျက်နေသည့်အရာများကို စနစ်တကျခွဲခြားသိမြင်နိုင်သော သဘောထားကို မထီမဲ့မြင်ပြုသည်ဟု ယူဆသည့် ရှုတ်ချသော ပြင်သစ် အသုံးအနှုန်းကို သတ်မှတ်ပေးသည့် ရှုတ်ချသော ပြင်သစ်အသုံးအနှုန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ အရေးကြီးတယ်။ ဤသဘောထားကို လူမျိုးစုဗဟိုပြုဝါဒ၏ ဒေသန္တရပုံစံတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်နိုင်သည်။ ဝေါဟာရသည် လူများကိုသာမက လုပ်ဆောင်ချက်ပုံစံများ (ဥပမာ မီဒီယာ သို့မဟုတ် ယဉ်ကျေးမှု) ကိုလည်း ဆန့်ကျင်နိုင်သည်။
ဝေါဟာရ၏သမိုင်း
ဝေါဟာရ " ပါရီရှန်ဘာသာ ယနေ့ခေတ်တွင် အနည်းဆုံး XVII ရာစု မှ စာပေများတွင် ခြေရာခံများစွာရှိသည့် ပါရီ လူမျိုးစုဗဟိုပြုဝါဒ ကို သတ်မှတ်သည်။ ၎င်း၏သမိုင်းကြောင်းသည် ပြင်သစ်တွင် ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုမြင့်မားသောနိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်သည့် ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းနှင့် ဆက်စပ်နိုင်ပြီး စာပေအသုံးပြုမှုသမိုင်းကဲ့သို့ပင်၊ ပြည်နယ် ”.
ဝေါဟာရသည် မကြာသေးမီကသာ ရှုတ်ချသော အဓိပ္ပါယ်သက်ရောက်သည်။ အစပိုင်းတွင်၊ ၎င်းသည် ပါရီမြို့သားများအတွက် သီးခြားဘာသာစကားနှင့် ယဉ်ကျေးမှုစရိုက်များကို သတ်မှတ်ကာ ၎င်းတို့အတွက် မောက်မာမှုနှင့် လုံလောက်မှုတို့ကို မသတ်မှတ်ထားပေ။ <references group="Référence manquante" /> XVI် ခြောက် စွန်း ၊ ပါရီမြို့သားများကို သီးသန့်စကားပြောနည်း ”. 1840 ခုနှစ်တွင် Balzac ၏ကလောင်အမည်အောက်တွင် " ပါရီရှန်ဘာသာ "" ဟု သတ်မှတ်သည် Mores၊ Parisians တွေရဲ့ အလေ့အထ ” . ဒါတွေဖြစ်လာတယ်။ ပါရီရှန်ဘာသာ 1843 ခုနှစ်တွင် Théophile Gautier ကလောင်အမည်မှ
အအိဇု− မိဇုနုမဘူတာ
အအိဇု− မိဇုနုမဘူတာ  (会津水沼駅 အအိဇု − မိဇုနုမ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖုခုရှီးမားခရိုင်၊ အိုးနုမတိုင်း၊ ခနဲယာမမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
မန်တွန်းကော် (လယ်)ရွာ၊ ဟိုပန်မြို့နယ်
မန်တွန်းကော် (လယ်)ရွာ (Mantunkaw (Middle))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ ဟိုပန်မြို့နယ်၊ မန်တွန်းကော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၄၅၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်တွန်းကော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၀၁ ဦး၊ မ ၄၄၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၄၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝက်ပုတ်ဈေးတန်းရွာ၊ သဲကုန်းမြို့နယ်
ဝက်ပုတ်ဈေးတန်းရွာ (Wetpokezaytan)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ သဲကုန်းမြို့နယ်၊ ကြို့ပင်သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၂၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကြို့ပင်သာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၀၁ ဦး၊ မ ၃၆၄၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၇၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သဲကုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်းမဝရွာ၊ ပုလောမြို့နယ်
အင်းမဝရွာ(Innmawa)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၊ ပုလောမြို့နယ်၊ ရှမ်းဒွတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,833 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျွန်းတောကြီးရွာ၊ ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်
ကျွန်းတောကြီးရွာ (Kyuntawgyi)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်၊ ကျွဲကလေးစမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၅၃၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျွဲကလေးစမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၀၄ ဦး၊ မ ၉၀၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၁၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေအိတ်ကျင်းရွာ၊ မလှိုင်မြို့နယ်
ရေအိတ်ကျင်းရွာ (Yaeaikkyin)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ မလှိုင်မြို့နယ်၊ ကျောက်တန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၄၀၆၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်တန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၂၉ ဦး၊ မ ၂၈၉၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၃၂၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မလှိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျလောရွာ၊ ဆီဆိုင်မြို့နယ်
ကျလောရွာ (Kyalaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဆီဆိုင်မြို့နယ်၊ လွယ်ပွတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၄၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်ပွတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၄၅၃ ဦး၊ မ ၇၉၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၄၂၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကံကြီးကုန်းရွာ၊ သဲကုန်းမြို့နယ်
ကံကြီးကုန်းရွာ (Kangyikone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ သဲကုန်းမြို့နယ်၊ ကြို့ရပ်သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၃၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကြို့ရပ်သာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၈၉ ဦး၊ မ ၈၇၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၆၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကျလောရွာ၊ ဆီဆိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆီဆိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကံကြီးကုန်းရွာ၊ သဲကုန်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သဲကုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆည်တော်ရွာ၊ ပွင့်ဖြူမြို့နယ်
ဆည်တော်ရွာ (Setaw)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ ပွင့်ဖြူမြို့နယ်၊ ဆည်တော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၂၀၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆည်တော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၃၅ ဦး၊ မ ၈၁၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၅၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပွင့်ဖြူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟော် ဖဉ်၃ရွာ၊ လုံထန်မြို့နယ်
ဟော် ဖဉ်၃ရွာ (Hawpyin3)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုင်းမော-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ လုံထန်မြို့နယ်၊ ဟော် ဖဉ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၇၅၄ ဖြစ်သည်။
ဟိုနမ့်ဝမ်ရွာ၊ ကလောင်ဖာမြို့နယ်
ဟိုနမ့်ဝမ်ရွာ (Honamwan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုင်းမော-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ ကလောင်ဖာမြို့နယ်၊ ကိုက် တွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၅၇၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကလောင်ဖာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရိုင်အေ့ဒ်
right|thumb|265x265px| ရိုင်အေ့ဒ် ဗုဒ္ဓဘာသာဘုရားကျောင်းရှိမောင်းတော်ကြီး right|180x180px ရိုင်အေ့ဒ် ( ร้อยเอ็ด     ) သည် ထိုင်းနိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ဘက်ရှိရိုင်အေ့ဒ်ပြည်နယ် ၏မြို့တော်သည် ( thesaban mueang ) ဖြစ်သည်။ ဤမြို့တွင်  တမ်ဘွန် နိုင်မောင်း မီူယာင်ရိုအေ့ဒ် ခရိုင် တစ်ခွင်လုံးပါဝင်သည်။။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေ ၃၄,၂၂၉ ဦး ရှိသည်။ ရိုအေ့ဒ်သည်  ဘန်ကောက်မှ ၅၁၄ကီလိုမီတာ အကွာတွင်တည်ရှိသည်။
ပထဝီဝင်
ရိုင်အေ့ဒ် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် အထက် ၄၉၀ပေ(မီတာ ၁၅၀)ရှိ​သည့် ကျယ်ပြန့်သောလွင်ပြင်ပေါ်တွင်တည်ရှိသည် ။
ရာသီဥတု
ရိုင်အေ့ဒ်တွင် အပူပိုင်းဆာဗားနားရာသီဥတုရှိသည် ( Köppenရာသီဥတုခွဲခြားသတ်မှတ်ခြင်း Aw ) ။ ဆောင်းရာသီတွင် ခြောက်သွေ့ ပြီးအလွန်ပူနွေးသည်။ ဧပြီလအထိအပူချိန်မြင့်တက်ပြီးပျမ်းမျှအားဖြနေ့အပူချိန်သည် 35.7 °C တွင်အများဆုံးရှိသည်    ။ မုတ်သုန် ရာသီသည်မေလမှအောက်တိုဘာလအထိဖြစ်ပြီးမိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းပြီး နေ့အချိန်တွင် အေးသောအပူချိန်များရှိသော်လည်း ညပိုင်းတွင်ပြန်လည်ပူနွေးသည်။
သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး
လမ်းကြောင်း ၂၁၄ သည်မြောက်ဘက်ကို ကာလာသိန် သို့ ၎င်း၊ တောင်ဘက် ကသေ့ဒ်ဝိသိုင် ၊ သုရိန်နှင့် ပရးသတ် သို့ ဦးတည်သည်။ လမ်းကြောင်း ၂၀၄၄ သည်အရှေ့ဘက်ကို ဖုန် သုန်းသို့ ဦး တည်သည်။ လမ်းကြောင်း 23 ဆောင်မှအနောက်ဘက် မဟာ သရခံ နှင့် ဘန်ဖိုင် နှင့်အရှေ့ဘက် ယသောထော နှင့် ဥပလ်ရာချာဓာနီ ။ လမ်းကြောင်း ၂၁၅ မှတောင်ဘက်တွင် သုဝဏ္ဏဘူမိ နှင့် သုရိန် ပြည်နယ် နှင့်ထိစပ်နေသည်။
ရိုင်အေ့ဒ်အတွက် မြို့​တော်​ြေမာက်ဘက်ရိုအေ့ဒ် လေဆိပ်မှတာဝန်ယူ သည်။
ပြင်ပလင့်များ
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံရှိ မြို့များ
အအိဇု− နခဂါဝါဘူတာ
အအိဇု− နခဂါဝါဘူတာ  (会津中川駅 အအိဇု − နခဂါဝါ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖုခုရှီးမားခရိုင်၊ အိုးနုမတိုင်း၊ ခနဲယာမမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဂင်ဖို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်
ဂင်ဖိုအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်သည် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ ဆိုးလ်မြို့အနောက်ပိုင်းတွင်တည်ရှိကာ အင်ချွန်းလေဆိပ်မတိုင်ခင်အထိ ဆိုးလ်မြို့၏အဓိကလေဆိပ် ဖြစ်သည်။
သမိုင်း
လေယာဉ်ပြေးလမ်းကို ၁၉၃၉-၁၉၄၂ ဂျပန်ခေတ်တွင် ဆောက်ခဲ့သည်။
၁၉၅၈တွင် ဂင်ဖိုလေဆိပ်အဖြစ် ပြန်လည်တည်ဆောက်ကာ ​ယောယီဒိုလေဆိပ်ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဆိုးလ်မြို့၏ အဓိကဝင်ပေါက် ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၇၁ တွင် ပြည်ပနှင့် ပြည်တွင်းပေါင်းစပ်ထားသော ဂိတ်အသစ်ကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၇ တွင် ဂိတ်အသစ် ဆောက်လုပ်ပြီး၍ အဟောင်းကို ပြည်တွင်းအတွက်သာ ထားခဲ့သည်။ မကြာမီ ပြည်ပဂိတ်(၂)အသစ်ကို အိုလံပစ်အတွက် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
သို့သော် လေယာဉ်များအတွက် နေရာအခက်အခဲဖြစ်လာသည်။ ၁၉၈၀တွင် ထပ်မံတိုးချဲ့ရန် မြေနေရာမရှိတော့၍ ပြဿနာများစွာ ရှိခဲ့သည်။ အဓိကပြဿနာတစ်ခုမှာ ညမထွက်ရအမိန့်ကြောင့် ဆိုက်ရောက်၊ ထွက်ခွာများ တင်းကျပ်ခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် အစိုးရအနေဖြင့် လေဆိပ်အသစ်ကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ လေဆိပ်အသစ်အတွက် နေရာများစွာရွေးခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးတွင် အင်ချွန်းမြို့ ရန်ဂျူးကျွန်းပေါ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၁ တွင် ထိုအင်ချွန်းလေဆိပ်ဖွင့်အပြီး နိုင်ငံတကာလေကြောင်းလိုင်းအားလုံး ပြောင်းသွားကာ ဂျင်ပိုမှာ ပြည်တွင်းဂိတ်သာ ကျန်ခဲ့သည်။
သို့သော် ၂၀၀၃တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ ဟာနဲဒါလေဆိပ်သို့ ပြေးဆွဲခဲ့သည်။ ထိုစဉ်မှစ၍ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများသို့ နိုင်ငံတကာခရီးစဉ်အဖြစ် ပြန်လည်ပြေးဆွဲခဲ့သည်။
ဂိတ် ၃ ခုလုံး ခေတ်မမှီတော့၍ ပြုပြင်ရန် မာစတာပလန် ရေးဆွဲခဲ့ကြသည်။ ၂၀၁၇ တွင် ပြီးခဲ့သည်။
ယခုတွင် လေယာဉ်ပြေးလမ်း ၂ ခုရှိကာ ခရီးသည်ဂိတ် ၂ ခု၊ ကုန်ဂိတ် ၁ ခုတို့ ရှိသည်။
ရထား
၂၀၀၇ မတ်လ၂၃ တွင် အဲရက် လေဆိပ်ရထားမှ အင်ချွန်းလေဆိပ်၊ ၂၀၁၀ ဒီဇင်လာတွင် ဆိုလ်းဘူတာတို့နှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ဂန်းနမ်သို့လည်း မြေအောက်ရထားလိုင်း အမှတ် ၉ နှင့်ဆက်သွယ်ထားသည်။
ဖုခုရိုဒရေတံခွန်
ဖုခုရိုဒရေတံခွန်(袋田の滝, Fukuroda-no-taki) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိဘရခိစီရင်စု၊ ဒိုင်းဂိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ရေတံခွန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤနေရာကို နိုင်ငံတော်၏ သဘာဝအလှအပနေရာအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ၁၉၉၀ ခုနှစ် ဂျပန်နိုင်ငံ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဝန်ကြီးဌာနမှ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် “ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အကောင်းဆုံး ရေတံခွန် ၁၀၀” တွင် ပါဝင်သည်။ ဤရေတံခွန်ကို ခဲဂွန်ရေတံခွန်နှင့် နချိရေတံခွန်များပြီးနောက် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ တတိယမြောက် အလှအပဆုံးရေတံခွန်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
အကြောင်းအရာ
ရေတံခွန်သည် အိုခုခုဂျိစီရင်စုသဘာဝဥယျာဉ်နယ်မြေအတွင်းတွင်တည်ရှိသည်။ ရေတံခွန်သည် တခိမြစ် (滝川, Taki-gawa) ပေါ်တွင် တည်ရှိနေပြီး ရေတံခွန်၏ အထက်နားတွင် ရေတံခွန်ဖြစ်ပေါ်လာစေသည့် ရင်းမြစ်ဖြစ်သည့် စမ်းသည် တည်ရှိသည်။ တခိဂဝမြစ်သည် အဆုံး၌  ခန်တိုးဒေသမြောက်ပိုင်းတွင် အရေးပါသည့် မြစ်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည့် ခုဂျိမြစ်နှင့် ဆက်သွယ်လျက်ရှိသည်။ ရေတံခွန်သည် အကျယ် ၇၃ မီတာ (၂၄၀ ပေ) နှင့် ရေတံခွန်အဆင့်လေးဆင့်၏ အမြင့်ဆုံးနေရာမှာ ၁၂၀ မီတာ (၃၉၀ ပေ) ရှိကြသည်။ ပထဝီဝင်သဘောတရားအရ ရေတံခွန်သည် လွန်ခဲ့သည့် နှစ်သန်း ၁၅ နှစ်အချိန်က မီးတောင်၏ တွန်းကန်မှုမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် တောင်ကမ်းပါးတစ်ခုတွင် တည်ရှိသည်။ ဆောင်းရာသီတွင် ရေတံခွန်သည် အေးခဲလျက်ရှိသည်။
ရေတံခွန်သို့ သွားလာရာတွင် အနီးဆုံးသော ရထားဘူတာမှာ ဖုခုရိုဒဘူတာဖြစ်ပြီး ထိုရထားဘူတာသည် JR East Suigun Line တွင် ဖြစ်သည်။ ဘူတာမ ၃ ကီလိုမီတာအကွာတွင် ရေတံခွန် တည်ရှိသည်။ ကားဖြင့် သွားပါက အိုးမိယသို့သွားသည့် Japan National Route 118 လမ်းရှိ ဂျောဘန်းလမ်းမကြီးပေါ်ရှိ နခတွင် ဆင်းကာ သွားရောက်နိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ရေတံခွန်များ
နတ်စိမ်းရွာ၊ ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်
နတ်စိမ်းရွာ (Natsein)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးခရိုင်၊ ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်၊ နေရဉ္စယျကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၆၆၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နေရဉ္စယျကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၃၇ ဦး၊ မ ၁၇၅၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၉၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အအိနိုဘူတာ (ဟယေားဂို)
အအိနိုဘူတာ  (相野駅 အအိနို - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟယေားဂိုခရိုင်၊ ဆန်ဒမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
မန်ဒရင်း(ဘာသာစကား)
မန်ဒရင်းသည် စိနစကား သို့မဟုတ် ပီကင်းစကားဟု မှားယွင်းစွာ ရည်ညွှန်းပြောဆိုခြင်းသည် တရုတ်ပြည်မကြီး၏အရှေ့မြောက်နှင့် အနောက်တောင်ဘက်တွင် ပြောဆိုသော တရုတ်ဘာသာစကား အမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဘာသာစကားတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံထားရသော ၎င်းသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပြောဆိုသူလူမျိုး အရေအတွက်အများဆုံးရှိသည့် ဘာသာစကားတစ်ခုဖြစ်သည်။ တရုတ်စာလုံးများကို အသုံးပြု၍ ရေးသားထားပြီး ယခုအခါ အများစုမှာ ဖင်ယင်းဘာသာဖြင့်သာမက ကျူယင် ( ပေါဖောမောဖွော်)တွင်လည်း မကြာခဏ ကူးယူဖော်ပြလျက်ရှိသည် ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ
အညှင်းရွာ၊ ပုလောမြို့နယ်
အညှင်းရွာ(Ahhnyin)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၊ ပုလောမြို့နယ်၊ မကျည်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,859 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချွန်းစုရွာ၊ ပွင့်ဖြူမြို့နယ်
ချွန်းစုရွာ (Chunsu)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ ပွင့်ဖြူမြို့နယ်၊ ရွှေလှေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၂၉၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွှေလှေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၆၇ ဦး၊ မ ၂၆၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၀၃၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပွင့်ဖြူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခရစ် ဟမ်းစဝေါ့သ်
ခရစ္စတိုဖာ ဟမ်းစဝေါ့သ် (Christopher Hemsworth ; ၁၁ ဩဂုတ် ၁၉၈၃ ဖွား) သည် ဩစတြေးလျ ရုပ်ရှင်၊ ရုပ်မြင်သံကြားနှင့် အသံသရုပ်ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ မာဗယ်လ် ရုပ်ရှင်ဇာတ်လမ်းကမ္ဘာ (၂၀၁၀ - လက်ရှိ) တွင် သူ့အား Thor အဖြစ် လူသိများသည်။ ဟမ်းစဝေါ့သ်ကို  ဩစတြေးလျနိုင်ငံ၊ ဝိတိုရိယ ပြည်နယ်၊ မဲလ်ဘုန်းမြို့တွင် ၁၉၈၃ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။  သူသည် ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် မော်ဒယ် နှင့် သရုပ်ဆောင်မင်းသမီး အဲဆာ ပါတာကီ (Elsa Pataky) နှင့် အိမ်ထောင်ကျခဲ့သည်။
အခြားဝဘ်ဆိုဒ်များ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:၁၉၈၃ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:ဩစတြေးလျ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ
မိုင်းဟစ်ရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
မိုင်းဟစ်ရွာ (Monghit)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ မိုင်းရှဲန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၂၆၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းရှဲန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၈၂ ဦး၊ မ ၇၈၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၆၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောင်းကြီးကုန်းရွာ၊ သဲကုန်းမြို့နယ်
ကျောင်းကြီးကုန်းရွာ (Kyaunggyikone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ သဲကုန်းမြို့နယ်၊ ကြို့ရပ်သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၃၇၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကြို့ရပ်သာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၈၉ ဦး၊ မ ၈၇၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၆၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သဲကုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇာဒုတ်ယဇ်ရောဟိတ် ( ဇေဒေါ့ဖ်သည် ပရိစ်တ်)
ဇာဒုတ်ယဇ်ပုရောဟိတ် ( HWV ၂၅၈) သည် ဗြိတိသျှဘာသာစကားအာဖြင့် သီဆိုမှု တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၁၇၂၇ တွင် ဂျော့ချ် ၂ ဘုရင်၏ ဖွားမြင် မှုအတွက် ဂျော့ခ်ျဖရီဒါရစ်ဟန်ဒယ်လ် ကရေးစပ်ခဲ့သည်။ ရှင်ဘုရင်ဝမ်းမြောက်, ငါ့နှလုံးဖြင့်တေးကျူးသီ￼￼ နှင့် ￼￼အားကောင်းသည့်ပဲ့ကိုင်ရှင်, ဇာဒုက်ယဇ်ပုရောဟိတ် သည် ဟန်ဒယ်လ်၏￼￼နန်းတက်ပွဲအသံ￼￼ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဟန်ဒယ်လ် ၏အကျော်ကြားဆုံးသောလက်ရာတစ်ခုဖြစ်သော ဇာဒုတ်ယဇ်ပုရောဟိတ် သည် ￼￼ဗြိတိသျှဧကရာဇ်မင်းများ￼￼ နန်းတက်ခြင်း မှစ၍ အချုပ်အခြာအာဏာကိုဘိသိက်ပေးခြင်းမခံရမီသီဆိုခဲ့ပြီးဗြိတိသျှမျိုးချစ်စိတ်ဓာတ်ဆိုင်ရာသီချင်းအဖြစ်အသိအမှတ်ပြုခံရသည်။
ကျားတောင်ရွာ၊ ဆီဆိုင်မြို့နယ်
ကျားတောင်ရွာ (Kyartaung)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဆီဆိုင်မြို့နယ်၊ လွယ်ပွတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၄၁၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်ပွတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၄၅၃ ဦး၊ မ ၇၉၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၄၂၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆီဆိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇာဒုတ်ယဇ်ရောဟိတ် ( ဇေဒေါ့ဖ်သည် ပရိစ်တ်)
စာသား
ဗြိတိန်၏အစဉ်အလာအကြောင်းအရာ နန်းတက်ပွဲများ, ရှိသည့်လေးပုဒ်သော နိုင်ငံတော်သီချင်းများအတွက်ကျမ်း၏အကြောင်းရေးသားသူတစ်ဦးဖြစ်၊ အစောပိုင်း ရာဇဘိသိတ်၏အများဆုံးရေးသားသူဖြစ် ဟန်ဒယ်လ်-အား ပုဂ္ဂိုလ်ရေးရွေးချယ်မှုအရအားဖြင့်မှတ်တမ်းယူခဲ့သည်မှာ ဂျိမ်း ၂ ၁၆၈၅ခုနှစ်နန်းတက်ပွဲအတွက်ဖြစ်သည်။ စာသားအစဉ်အလာတစ်ခုဘာသာပြန်ချက်သည် ဤသို့ ဖြစ်ပါတယ် antiphon, Unxerunt Salomonem,  သမ္မာကျမ်းလာ ဆောလမွန်သည်  ယဇ်ပုရောဟိတ်ဇာဒုတ်၏ ရာဇဘိသိက်ပေးခြင်းခံရသည် ။ ဤစကားလုံးစာသားများကို နောက်ပိုင်းတွင်ဗြိတိန်ရာဇဘိသိက်များတွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာအားဖြင့် သုံး​ပြီး ဘုရင်သည် ဤသီချင်း သီဆိုရင်းပင် ဘိသိက်ပေးခြင်းကိုခံရသည်။  အစောပိုင်းက သီဆိုမှုကို သောမတ်စ်တွမ်ကင်သည် ချားလ်ဘုရင်၏ရာဇဘိသိတ်(၁၆၂၆ ခုနှစ်)အတွက်ရေးသားခြင်းဖြစ်သည်။ စာသားကိုအသက်သွင်းသော်လည်း။ ၁၆၆၁ တွင်ဘုရင် ချားလ်စ် ၂ ၏ရာဇဝင်ကို တင်ဆက်ရန်ဟင်နရီလောနိစ်က ရေးသားခဲ့သည်။ စာသားကို ပြုပြင်ပြန်သည်။
ကျွဲကလေးစမ်းရွာ၊ ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မီးဘေးအန္တရာယ်ကို စောင့်ကြည့်ခြင်း
မီးဘေးအန္တရာယ်ကို စောင့်ကြည့်သော ကိရိယာများသည် မီးကြောင့်ဖြစ်သော သွင်ပြင်လက္ခဏာများ ဖြစ်သော မီးခိုး၊ အပူချိန်၊ အနီအောက်ရောင်ခြည်နှင့် ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည် ဖြာထွက်မှု သို့မဟုတ် ဓာတ်ငွေ့ကို စောင့်ကြည့်ခြင်း အားဖြင့် မီးလောင်ခြင်းကို သိရှိနိုင်သည်။
အအိနိုဘူတာ (နာဂါဆာကီ)
အအိနိုဘူတာ  (愛野駅 အအိနို - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နာဂါဆာကီခရိုင်၊ အိဆဟာယ၊ အအိနိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အအိနိုဘူတာ
အအိနိုဘူတာ  (愛野駅 အအိနို - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိဇုအိုခခရိုင်၊ ဖုခုရိုအိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဟော် ဖဉ်၄ရွာ၊ လုံထန်မြို့နယ်
ဟော် ဖဉ်၄ရွာ (Hawpyin4)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုင်းမော-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ လုံထန်မြို့နယ်၊ ဟော် ဖဉ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၇၅၅ ဖြစ်သည်။
အင်းကျွန်းရွာ၊ ကလေးမြို့နယ်
အင်းကျွန်းရွာ (Innkyun)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးခရိုင်၊ ကလေးမြို့နယ်၊ ရေရှင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၆၀၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကလေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နတ်စားပွဲတော်
နတ်စားပွဲတော် သည် ကရင်လူမျိုးတို့၏ ရိုးရာဓလေ့ပွဲတော်တစ်ခု ဖြစ်၏။ ဤပွဲတော်ကို ကရင်လူမျိုးများအားလုံး ပြုလုပ်ကြခြင်းမဟုတ်ပေ။ ဗုဒ္ဓဘာသာကိုးကွယ်သည့် ကရင်များပြုလုပ်လေ့ရှိ၏။
ရည်ရွယ်ချက်
ပွဲတော်ကို ကရင်လူမျိုးတို့သည် “နတ်စားသည်” ဟုပင် ပြောဆိုကြ၏။ အကြောင်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ရပ်ဝေးသို့ ရောက်ရှိနေသာ၊ မတွေ့ဆုံနိုင်သော မိသားစုဝင်များကို တွေ့ဆုံနိုင်ရန် ဤပွဲတော်ကို ကျင်းပကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ပွဲတော်ပြုလုပ်သည့် ရက်တွင် မိသားစုဝင်များ စုံစုံညီညီ ချစ်ခင်ရင်းနှီးစွာ ထမင်းလက်ဆုံ စားကြရ၏။ ဤပွဲတော်ကို တစ်နှစ်တစ်ခါ မပျက်မကွက် ပြုလုပ်ကြ၏။
ပါဝင်ဆင်နွဲကြသူများ
မိသားစုတစ်ခုတွင် မိဘ၊ သား၊ မြေး၊ မြစ် အစရှိသဖြင့် မျိုးရိုးစဉ်ဆက် ဆွေမျိုးတော်စပ်သူများ ပါဝင်ကြ၏။ သို့ရာတွင် ကန့်သတ်ချက် အနည်းငယ် ရှိ၏။ သွေးသားတော်စပ်မှု မရှိသည့် ဆွေမျိုးများ ဖြစ်ကြသည့် ချွေးမ၊ သားမက် အစရှိသောသူများ ပါဝင်ခွင့် မရှိပေ။ ထို့အပြင် မိသားစုတစ်ခုတွင် သားတော်စပ်သူ၏ ဇနီးဖြစ်သူသာမက သားသမီးများလည်း ပါဝင်ခွင့် မရှိပေ။ သမီးဖြစ်သူ၏ သားသမီးများ ပါဝင်ခွင့် ရှိပေသည်။
မိသားစုတစ်ခုတွင် နှစ်စဉ်မပျက်မကွက် တစ်ကြိမ်ပြုလုပ်မြဲဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် မိဘများ အသက်ရှင်လျက် ရှိသေးသောသူများသည် မိဘတို့၏ အိမ်တွင်တစ်ခါ၊ မိမိတို့အိမ်တွင်တစ်ခါ ပြုလုပ်ကြ၏။ မိဘတို့အိမ်တွင် ပြုလုပ်ကြသည့်အခါ မိမိတို့၏ သားသမီးတို့ကို ခေါ်သွားရ၏။ ထို့ကြောင့် မိဘနှင့် သားသမီးတို့သည်သာမကဘဲ မြေးမြစ်စသည်တို့ပါ ချစ်ခင်ရင်းနှီးစွာ တွေ့ကြရလေ၏။
ကျင်းပသည့်အချိန်
ကျင်းပသည့်အချိန်သည် အတိအကျသတ်မှတ်ထားခြင်းမျိုး မရှိပေ။ ဝါမဝင်ခင်တွင် မိသားစုဝင်များအားလုံး အစုံအညီဖြစ်မည့်ရက်ကို ညှိနှိုင်းကာ လုပ်ဆောင်ကြသည်။ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ကျင်းပပြုလုပ်ခြင်းကိုမူ ရှောင်ကြသည်။ ဤသို့ ဗုဒ္ဓဟူးကို ရှောင်သည်ဆိုသည်မှာလည်း နတ်စားပွဲတော်ကို နတ်ကိုးကွယ်မှုနှင့် လွဲမှားစွာ နားလည်နေမှုမှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ရှေးခေတ် လူကြီးများက အမျှော်အမြင်ကြီးမားစွာဖြင့် မိသားစုဝင်များ ချစ်ခင်စည်းလုံးကြစေရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် နတ်စားပွဲတော်ကို ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
နတ်စားပွဲတော်သည် တစ်ရက်တာကာလတွင် မိမိ အဆင်ပြေသည့်အချိန်တွင် လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။ ကန့်သတ်ထားမှုမျိုး မရှိပေ။