cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ထောက်ကြံ့တိုင်းရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖာလူဒါ
ဖာလူဒါ (فالوده‎) သည် အိန္ဒိယတိုက်ငယ်ဒေသ၏ အချိုပွဲအေးတမျိုးဖြစ်သည်။ မူလ ပါရှန်းတို့၏ ဖာလူဒါမှာ နှင်းဆီရည်၊ ဖာလူဒါမုန့်ဖတ်၊ ဆေးကုလားမ၊ နို့တို့ဖြင့် လုပ်ပြီး ရေခဲမုန့်ထည့်သည်လည်း များ၏။ ဖာလူဒါမုန့်ဖတ်မှာ ဂျုံ၊ ပြောင်းနှစ်၊ သာကူနှစ်၊ အာတာလွတ်တို့မှ လုပ်သော မုန့်ဖတ်ပျော့တမျိုး ဖြစ်သည်။ အသင့်လုပ်ပြီး ဖာလူဒါမုန့်ဖတ်ကို ဈေးကွက်တွင် ဝယ်နိုင်၏။
နောက်ခံသမိုင်း
ဖာလူဒါအစ အီရန်ကဟု ဆိုနိုင်သည်။ ဖာလူဒါမုန့်ဖတ်ကို အရည်အဖြစ်စားသော ဖာလူဒါနှင့် အဖတ်အဖြစ်စားသော (မြန်မာတို့က ပူတူးမုန့် ခေါ်သည့်) ဖာလူဒါ နှစ်မျိုးစလုံးမှာ အီရန်၌ လူကြိုက်များသည်။ ၁၆ ရာစုမှ ၁၈ ရာစုအတွင်း ဗဟိုအာရှမှ ကုန်သည်များ အကူးအသန်းများသည်တွင် အိန္ဒိယသို့ ရောက်၏။ လက်ရှိစားသော ဖာလူဒါမှာ မောင်းဂွတ်အင်ပါယာခေတ်တွင် တည်ထွင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ၎င်းအာဏာသက်ရောက်သည့် နယ်မြေများကိုလည်း ဤနည်းအတိုင်း ပျံ့နှံ့သွားသည်။ မောင်းဂွတ်အနွယ် ပါးရှန်းမင်းတို့သည်လည်း ဤနည်းကိုပင် လိုတိုးပိုလျော့လုပ်ကာ ဆက်သုံး၏။ ယနေ့ခေတ်တွင် ပါကစ္စတန်နှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့တို့တွင် အထူးလူကြိုက်များပြီး အိမ်တို့၌ ရုံးပိတ်ရက်များတွင်၎င်း၊ မင်္ဂလာဆောင်များတွင်၎င်း၊ သာရေးကိစ္စများတွင်၎င်း တည်ခင်းတတ်သည်။ သီရိလင်္ကာတွင်လည်း လူကြိုက်များသော သရေစာဖြစ်၏။
မြန်မာ
မြန်မာနည်းတွင် ပူတင်း၊ ကျောက်ကျောတို့ ထည့်ကာ ဆေးကုလားမကို ဖြုတ်သည်။ အချို့ဒေသတို့တွင် ဖာလူဒါဖတ်အစား ပင်ပွားကို သုံး၏။ အခေါ်အဝေါ်မှာလည်း အချို့ဒေသများတွင် ဖွါလူဒါ ဟု ခေါ်၏။
တော်ကွဲကြီးရွာ၊ ကညင်ကုန်း
တော်ကွဲကြီးရွာ၊ ကညင်ကုန်း
ဆင်သေကုန်းရွာ၊ ခမောက်စု
ဆင်သေကုန်းရွာ၊ ခမောက်စု
ဒိန်ချဉ်
ပြုလုပ်ခြင်း
နွားနို့ကို အများဆုံးသုံးသော်လည်း အခြားတိရစ္ဆာန် ကျွဲ၊ ဆိတ်၊ သိုး၊ နွားနောက်စသည်တို့၏ နို့ကိုလည်း သုံး၍ ပြုလုပ်သည်။ သုံးသည့်နို့ပေါ်မူတည်၍ အရသာကွာသည်။ ကျွဲနို့ဖြင့်ပြုလုပ်ပါက ပို၍ခဲ လွယ်သည်။
နွားနို့ထဲသို့ ဘက်တီရီယားပိုးမွှားကောင်လေးများ (ဒိန်ချဉ် အနည်းငယ် )နှင့် သကြားကိုထည့်ကာ အချဉ်ဖောက်သည်။ အပူချိန် ၄၅°C ခန့်တွင် ၈ နာရီခန့် ထားရသည်။
ပေါလီရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
ပေါလီရွာ (Pawli)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ဖေါင်းတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၀၇၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖေါင်းတောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၁၄ ဦး၊ မ ၁၉၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၅၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အက်စ်တက်တိုင်း
အက်စ်တက်တိုင်း (Astatine) (ဓာတုသင်္ကေတ- At)သည် အလွန်ပြင်းထန်သော ရေဒီယိုသတ္တိကြွဒြပ်စင်တခုဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် လေးလံသော halogen အုပ်စုထဲတွင်ပါဝင်သည်။ ၎င်း၏ ဒြပ်ပိုင်းဆိုင်ရာဂုဏ်သတ္တိများသည် iodine ဒြပ်စင်နှင့် ဆင်တူနိုင်သည်ဟု လက်ခံထားကြသည်။ ၎င်းဒြပ်စင်၏ အားလုံးသော isotopes များ၏ သက်တမ်းဝက်သည် ကာလတိုတောင်းသောကြောင့် အနည်းသာ သုတေသနပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်းဒြပ်စင်အကြောင်း သိရှိရသော အချက်အားလုံးသည် ခန့်မှန်းထားချက်များသာ ဖြစ်ပြီး ဒြပ်စင်အလှည့်ကျဇယား (periodic table) ၌ ၎င်း၏တည်နေရာကို iodine ဒြပ်စင်၏အောက်၌ ထားရှိသည်။ ၎င်းဒြပ်စင်အား ဓာတုဗေဒဆိုင်ရာလေ့လာမှုများပြုလုပ်ရာတွင် အလွန်အားပျော့သော ပျော်ရည်အသွင်ပြုလုပ်၍ လေ့လာနိုင်သည်။
သဘာဝတွင်တွေ့ရှိမှုအခြေအနေ
ကမ္ဘာပေါ်၌ ယနေ့ထိ အက်စ်တက်တိုင်း(Astatine) ဒြပ်စင်အား ထုတ်လုပ်မှု ပမာဏသည် ၁ မိုက်ခရိုဂရမ် (1 microgram=one millionth of gram) ခန့်သာရှိပြီး ထိုပမာဏအားလုံးသည် ထုတ်လုပ်ပြီးအချိန်အနည်းငယ်အတွင်း ပြိုကွဲပျက်စီးခဲ့သည်ဟု ခန့်မှန်းချက်များအရ သိရှိရသည်။
ပတ်ဝန်းကျင်သို့သတ်ရောက်မှုများ
အက်စ်တက်တိုင်း(Astatine) ဒြပ်စင်သည် သက်ရှိများ ရှင်သန်ရာ ဝန်းကျင်တွင် တစ်စုံတစ်ရာအရေးပါသော ပမာဏ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ခြင်း မရှိသောကြောင့် သာမန်အခြေအနေတွင် ဆိုးကျိုးဖြစ်နိုင်ရန် အကြောင်းမရှိပါ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဓာတုဗေဒ ဒြပ်စင်များ ကဏ္ဍ:ဟေလိုဂျင်များ ကဏ္ဍ:တပိုင်းသတ္တုများ
ရာဂျီအွန် မာလင်နော့စကီး
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက ထင်ရှားခဲ့သော ဆိုဗီယက်စစ်သူကြီး ရိုဒီယွန် ယာကော့လီဗစ် မာလီနော့စကီးသည် အိုဒက်ဆာနယ်တွင် ခရစ် ၁၈၉၈ ခုနှစ်က မွေးဖွားသည်။ ပထမကမ္ဘာစစ်အတွင်းက ပြင်သစ်စစ်မျက်နှာ၌ ပါဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သော ရုရှတပ်မဟာတွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ရုရှနိုင်ငံ၌ ပြည်တွင်းစစ် ဖြစ်ခဲ့စဉ်က တပ်နီတော်တွင် ဝင်ရောက်အမှုထမ်းခဲ့ရာ စစ်ဗိုလ်အဆင့် အတန်းသို့ တိုးတက်ခန့်ထားခြင်း ခံရလေသည်။ ထိုနောက် ၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ်တွင် စစ်တက္ကသိုလ်သို့ တက်ရောက်၍ စစ်အတတ် သင်ကြားခဲ့ရ၏။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်းက ဆိုဗီယက် ရုရှကို ဂျာမန်တို့ စတင် တိုက်ခိုက်သောအချိန်တွင် မာလီနော့စကီးမှာ ဗက်ဆာရေးဗီးယားနယ်ရှိ တပ်ဖွဲ့များကို ကွပ်ကဲရသော ဗိုလ်ချုပ် အဖြစ် ဆောင်ရွက်နေရလေသည်။ သူ၏တပ်များသည် နာဇီတို့ တစ်ရှိန်ထိုး ချီတက်လာခဲ့သည်ကို နှောင့်နှေးအောင် ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့ လေသည်။ ထိုပြင် ယူကရိန်းနယ်တွင် ဂျာမန်တို့ ဝိုင်းဝန်းထားစဉ်က လွတ်မြောက်အောင် ချိုးဖောက်ထွက်နိုင်ခဲ့၏။ ထိုနောက်တွင် ဆိုက်ဗီးရီးယန်း တပ်များကို ဦးစီးကာ ဂျာမန်တို့ လက်တွင်းသို့ စတာလင်ဂရက်မြို့ မကျစေရန် ကူညီတိုက်ခိုက်ပေးခဲ့ရာ အောင်ပွဲရခဲ့သည်။ ၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် ရော့စတော့မြို့ကို သိမ်းယူခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင်ပင် ဗိုလ်ချုပ်မှူး အဆင့်အတန်းသို့ တိုးမြှင့်ခန့်ထားခြင်းခံ ရ၍ တတိယယူကရိန်းစစ်တပ်ကို အုပ်ချုပ်ကာ ရူမေးနီးယား၊ ဟန်ဂေရီနှင့် ချက်ကိုဆလိုဗားကီးယားနိုင်ငံများအတွင်းသို့ ချီတက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အောင်ပွဲများ ခံရသဖြင့် စစ်သူကြီး အဆင့်အတန်းသို့ တိုးမြှင့်ခန့်ထားခြင်းခံရလေသည်။ ၁၉၄၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် မန်ချူးရီးယားပြည်ရှိ ရုရှစစ်တပ်တစ်တပ်ကို အုပ်ချုပ်ခဲ့ရသည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး ပြီးသောအခါတွင် အရှေ့ဖျားရှိ ရုရှစစ်တပ်များ၏ စစ်သေနာပတိဖြစ်လာလေသည်။ ၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။
ဟိုးမား
ဟိုးမား (Homer; Ὅμηρος, Hómēros) သည် ရှေးခေတ်ဂရိစာပေ၏ အဓိကလက်ရာများဖြစ်သော "အိလိယဒ်" နှင့် "အောဒဆီ" ကို ရေးသားခဲ့သည်ဟု ယူဆရသော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဟိုးမား၏ကဗျာရှည်များဟု ကျော်ကြားသည် အထိ ရှေးခေတ်ကမ္ဘာ့ စာပေသမိုင်းတွင် ထင်ရှားသော ဟိုးမားကို ယနေ့ ဂရိနိုင်ငံ၏ အရှေ့ပိုင်း အီဂျီးယန်ပင်လယ် (Aegean sea) ကမ်းခြေမှ အိုင်အိုးနီးယားနယ်(Ionia)တွင် ဖွားမြင်သည်။ မွေးဖွားချိန်၊ ကွယ်လွန်ချိန်တို့ နှင့် ပတ်သက်ပြီး တိကျသော သမိုင်းအထောက်အထားများ မကျန်ရစ်သဖြင့် ဘီစီ၈ရာစု ဝန်းကျင်တွင်သာဖြစ်သည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။ အချို့သော သမိုင်းပညာရှင်များက ဟိုးမားအမည်ရှိ လူပုဂ္ဂိုလ် အမှန်တကယ်ရှိ မရှိကို သေချာစွာ မဆုံးဖြတ်နိုင်ကြောင်း နှင့် ဟိုးမားကဗျာရှည်ကြီး တစ်ခုလုံးမှာ လူတစ်ဦးတည်း၏ လက်ရာမဖြစ်နိုင်ဟု စောဒကတက်ကြပေသည်။
မည်သို့ဆိုစေ ဂရိနှင့် ရောမစာပေများပေါ်တွင် ဟိုးမားကဗျာရှည်ကြီးမှာ များစွာလွှမ်းမိုးနိုင်သည် ဖြစ်သဖြင့် ဟိုးမားမှာ အလွန်ပင် အစွမ်းထက်သည့် စာပေပညာရှင် အဖြစ်သတ်မှတ်ရမည်ဖြစ်သည်။
ဘဝဖြစ်စဉ်နှင့် အထွေထွေ
ဟိုးမားသည်စာပေလောကတွင် ထင်ရှားသည့် အိလိယဒ်နှင့်အောဒဆီ (အော့ဒဆီ)အမည်ရှိ စွန်စားခန်းဖွဲ့ ကဗျာကြီး နှစ်ပုဒ်ကို စပ်ဆိုခဲ့သူအဖြစ် ကျော်ကြားသောဂရိစာဆိုဖြစ်သည်။
ရှေးခေတ်နိုင်ငံသမိုင်း ကျမ်းပြုဆရာကြီး ဟီရော့ဒိုးတပ် အလိုအရ ဟိုးမားသည် ဘီစီ ၈၅ဝ ပြည့်နှစ်ခန့်က အာရှမိုင်းနားဘက်တွင် နေထိုင်ခဲ့သော ဂရိအမျိုးသားဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင်ဂရိသမိုင်းပညာရှင်တို့သည်ပင်လျှင် ဟိုးမားမွေးဖွားရာ အရပ်ကိုတပ်အပ် သေချာစွာမညွှန်ပြနိုင်ကြချေ။ ထိုကြောင့် စာဆိုကြီးအနိစ္စ ရောက်ပြီးနောက် မြို့ကြီးခုနစ်မြို့က မိမိတို့မြို့သာလျှင် ဟိုးမားမွေးဖွားရာအရပ်ဖြစ်သည်ဟု အသီးအသီးအပြိုင်အဆိုင် ဂုဏ်ယူခဲ့ကြသည်။
ဟိုးမားသည် အရပ်ရပ်သို့လှည့်၍ မိမိ၏ကဗျာများကို ရွတ်ဆိုပြလေ့ရှိသော မျက်မမြင်အဖိုးအို တစ်ယောက်ဟူ၍ ပြောစမှတ်ပြုကြသည်။ ပညာရှင်အချို့ကလည်း ထိုကဗျာများသည် စာဆိုတစ်ဦးတည်း၏ လက်ရာမဖြစ်တန်ရာ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ စာဆိုအများက ထရိုဂျန်စစ်ပွဲအကြောင်းကို စုပေါင်းစပ် ဆိုထားခြင်းဖြစ်သည်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ယူဆကြသေးသည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ၊ ဟိုးမားအမည်ရှိ ကဗျာစာဆိုတစ်ဦးပေါ်ထွန်းခဲ့သည်ကိုလည်းကောင်း၊ ထိုကဗျာများကိုနှုတ်ဖြင့် ရွတ်ဆို၍သားစဉ်မြေးဆက် လက်ဆင့် ကမ်းခဲ့ကြသည်ကိုလည်းကောင်း ယခုအခါ သိရှိကြရသည်။ စင်စစ်အားဖြင့် ဟိုးမား၏အက်လယက်နှင့် အော့ဒိဆီကဗျာများသည်သူရဲကောင်းဇာနည်တို့၏စွန့်စားခန်းကို သီကုံးစပ်ဆိုသော ကဗျာများတွင် အကောင်းဆုံးလက်ရာအဖြစ် ယခုထက်တိုင်ထင်ရှားလျက်ရှိပေသည်။ ထို့ပြင်ရှေးခေတ် ဂရိအမျိုးသားတို့၏ အယူဝါဒနှင့် စာပေကိုလည်းကောင်း၊ လူနေမှုစံနစ်ကိုလည်းကောင်း ဟိုးမား၏ကဗျာများအားဖြင့် လေ့လာသိရှိနိုင်ကြသည်။ အစ်လယက်နှင့်အော့ဒီဆီကဗျာများသည် ဂရိတို့က ထရွိုင်းမြို့တော်ကိုတိုက်ခိုက်လုပ်ကြံသည့် စစ်ပွဲအကြောင်းကို အခြေခံထားသော ကဗျာများဖြစ်သည်။ ထရွိုင်းမြို့ကို အစ်လီယမ်မြို့ ဟူ၍လည်းခေါ်ရာ အိလိယဒ် ကဗျာသည် ထိုမြို့နှင့် သက်ဆိုင်သော သမိုင်းပုံပြင်ပင်ဖြစ်သည်။ အိလိယဒ် ကဗျာတွင်ဂရိသူရဲကောင်းအကီးလီးသူရသတ္တိရှိပုံကို သီကုံးဖွဲ့ဆိုထား၍ အော့ဒဆီ ကဗျာတွင် စစ်ပွဲမှပြန်လာသော ယူလစ်ဆီးဇ် ခေါ် အောဒစ်ဆီးယပ်စ် လမ်းခရီး၌ စွန့်စားခဲ့ပုံကိုစပ်ဆို ထားလေသည်။
ဟိုးမား၏ကဗျာများကိုဂရိမြို့ရွာအသီးသီးတို့တွင် လှည့်လည်သီဆိုရာမှအစ ယင်းတို့သည်တဖြည်းဖြည်း ထင်ရှားလာလေသည်။ ဘီစီ ၅၄ဝ ပြည့်နှစ်ခန့်တွင် အက်သင်းမြို့၌အုပ်စိုးခဲ့သော ပီ ဆစ်ထရာတပ်လက်ထက်တွင် ထိုကဗျာများကိုစုဆောင်းစီစဉ်၍ စာတင်စေခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။ ထိုနောက်ရောမကဗျာဆရာတို့ကဟိုးမား၏ရေးဟန်ကိုအတုယူ၍ ကဗျာများကိုသီကုံးခဲ့ကြသည်။ ဥရောပတိုက်တွင်အလယ်ခေတ်၌ ဟိုးမား၏ကဗျာတို့သည် တိမ်မြုပ်လျက်ရှိခဲ့သော်လည်း ဉာဏ်သစ် အရေးတော်ပုံဟုခေါ်သော ပညာဉာဏ်ပြန်လည်သစ်ဆန်းလာသည့် ခေတ်ပေါ်ထွန်းလာသောအခါ၌မူကား ထိုကဗျာများသည် ရှေးဟောင်းစံပြစာပေအဖြစ်ပြန်လည်ထွန်းကားလာလေသည်။
ယခုအခါအင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့ပြန်ဆိုထားသောဟိုးမား၏ လက်ရာကို ကဗျာလင်္ကာအဖွဲ့မျိုးဖြင့်လည်းကောင်း၊ စကားပြေအဖွဲ့မျိုးဖြင့်လည်းကောင်း၊ဖတ်ရှုလေ့လာနိုင်ကြ လေသည်။ အီတလီနိုင်ငံ၊ နေပယ်မြို့ရှိအမျိုးသားပြတိုက်တွင် ရုပ်တုဆရာစိတ်ကူးဖြင့်ထုလုပ်ထားသောဟိုးမား၏ ကိုယ်တစ်ပိုင်းပုံကို တွေ့မြင်နိုင်လေသည်။
မြို့တွင်းရွာ၊ မြို့ချောင်း
မြို့တွင်းရွာ၊ မြို့ချောင်း
မေဂျာရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်
မေဂျာရွာ (Maygyar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ မြင်းမူမြို့နယ်၊ ညောင်မြစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၁၇၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းမူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထူးပေါက်ရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
ထူးပေါက်ရွာ (Htupauk)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ ထူးပေါက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၈၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထူးပေါက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၆ ဦး၊ မ ၃၅၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကတ်သဝင်အလယ်စု(အထက်စု)ရွာ၊ ကဿဝင်
ကတ်သဝင်အလယ်စု(အထက်စု)ရွာ၊ ကဿဝင်
အလယ်ရွာ၊ တံတားဦးမြို့နယ်
အလယ်ရွာ (Ahlel)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ တံတားဦးမြို့နယ်၊ အင်ကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၀၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်ကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၁၁ ဦး၊ မ ၂၀၂၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တံတားဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘီဘီစီ မြန်မာပိုင်း
ဘီဘီစီ မြန်မာပိုင်းသည် ဘီဘီစီကမ္ဘာရုပ်သံထုတ်လွှင့်သည့် ဌာနမှ လက်ခွဲနိုင်ငံခြားဘာသာဖြင့် ရုပ်သံထုတ်လွှင့်သည့် ဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။
ရေသိုးချောင်းရွာ၊ လှည်းထောက်ကွင်း
ရေသိုးချောင်းရွာ၊ လှည်းထောက်ကွင်း
ဗွီအိုအေ မြန်မာပိုင်း
ဗွီအိုအေ မြန်မာပိုင်းသည် Voice Of America မှ မြန်မာပိုင်း ထုတ်လွှင့်သည့် ရုပ်သံလွှင့်ဌာနဖြစ်သည်။
စာဘုန်းကြီး
စာဘုန်းကြီး (Ploceus hypoxanthus) သည် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၊ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည့် ငှက်ဖြစ်သည်။
ရည်ညွှန်း
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
အယ်လ် ဝယ်လိဒ်ဘင် တယ်လယ်
မင်းသား အယ်လ် ဝယ်လိဒ်ဘင် တယ်လယ် ( Waledd bin Talal ) ကို ၁၉၅၅ မတ် ၇ နေ့တွင် ဆော်ဒီ တော်ဝင်မိသား စုမှ ဖွား မြင်သည်။ သူသည် ဆော်ဒီအာရေဗီယန် ဘုရင် Abdullah ၏ တူဖြစ်သည်။ စီးပွားရေးစွမ်းဆောင်ရှင် နှင့် နိုင်ငံတကာတွင် ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုများပြုလုပ်ထားသူ တယောက်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဆော့ဒ် (သို့) ဆော်ဒီအာရေဗျ တော်ဝင်မိသားစု၏ နိုင်ငံရေးအရ ဩဇာအာဏာကြီးခြင်းကို အသုံးမချပဲ အိမ်ရာမြေလုပ်ငန်းများနှင့် ရှယ်ယာဈေးကွက်များတွင် ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုများပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ကြွယ်ဝချမ်းသာလာသူဖြစ်သည်။
၂၀၁ဝ မတ် Forbes စာရင်းအရ သူ၏ကြွယ်ဝချမ်းသာမှုမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၉.၄ ဘီလျံခန့် ကြွယ် ဝပြီး ကမ္ဘာ့နံပါတ် ၁၉ အဆင့်ရှိ အချမ်းသာဆုံးပုဂ္ဂိုလ်တယောက် ဖြစ်သည်။ Time Magazine မှ သူ့အား အာရေဗျသား ဝါရင် ဘတ်ဖတ် ဟု ချစ်စနိုးဖြင့် မှည့်ခေါ်ခဲ့သည်။
အစောပိုင်း ဘဝ
ဆော်ဒီအာရေဗျ ကိုတည်ထောင်သူ ဘုရင် အဘဒူလ် အဇစ် အယ်လ် ဆော့ဒ် ၏ သား တလယ် အစ်ဘ် အဘဒယ်လ် အဇစ် နှင့် ဆော်ဒီအာရေဗျ ၏ ပထမဆုံး ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်သူ ရိတ်ဒ် အက်စ် ဆိုလ် လက်ဘနွန် ၏ သမီး မင်းသမီး မိုနာ အယ်လ် ဆိုးလ် တို့မှ မွေးဖွားခဲ့ပြီး ဒုတိယမြောက်သား ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၉ တွင် Menlo College မှ စီးပွားစီမံ ဘာသာရပ်ဖြင့် B.Sc ဘွဲ့၊ Maxwell School မှ လူမှုသိပ္ပံဘာသာရပ် ဖြင့် မဟာဘွဲ့၊ ၁၉၈၅ တွင် Syracuse တက္ကသိုလ်မှ ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးဘာသာရပ်ဖြင့် မဟာဘွဲ့တို့ကိုရရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် Exeter တက္ကသိုလ်မှ ဂုဏ်ထူးဆောင် ပါရဂူဘွဲ့ကိုချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။ မင်းသား ဝယ်လိဒ် ၏ သားသမီးများမှာ. ပထမဇနီးမှ ၂ ယောက် မင်းသား ခါလက်ဒ်, မင်းသမီး ရင်းမ် နှင့် မင်းသမီး ဒလယ် ဘင့်တ် ဆော့ဒ် ဘင် အဘဒ္ဒူ အဇစ် တို့ဖြစ်ကြသည်။ လက်ရှိဇနီးများထဲမှ တယောက်ဖြစ်သော ဆော်ဒီ မင်းသမီး ဒတ်ဘိုရာဟ် မှ မင်းသမီး နဂျမ် နှင့် မင်းသမီး မိုနာ တို့ကို မွေးဖွားသည်။ ဆော်ဒီအာရေဗျ ဘုရင် အဘဒ္ဒူလာ ၏ တူဖြစ်သော်လည်း သူ အမေမှာ ဆော်ဒီ နိုင်ငံသား မဟုတ်သောကြောင့် ဆော်ဒီ အာရေဗျ ၏ နိုင်ငံရေးအရ ဩဇာအာဏာကြီးခြင်းနှင့် ပက်သက်ပြီး နေထိုင်လုပ်ကိုင်လေ့မရှိပေ။ Kingdom Holding Company ခေါ် နိုင်ငံတကာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုတခုကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ထိုမှတဆင့် သူ ၏ ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုလုပ်ငန်းများကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
စီးပွားရေး စိတ်ဝင်စားမှုများ
၁၉၇၉ တွင် Menlo College မှ ဘွဲ့ရခါနီး အချိန်မှစပြီး အယ်လ် ဝယ်လိဒ် က သူ၏ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကို စတင်လုပ်ကိုင်ခဲ့ သည်။ ၁၉၉ဝ နှစ်များတွင် Citicorp Company အခက်အခဲများနှင့်ကြုံတွေ့နေရချိန်တွင် ထို ကုမ္ပဏီ၏ များပြားလှစွာ သော အစုရှယ်ယာ များကို ဝယ်ယူခဲ့ပြီးထိုအချိန်မှစပြီး သူလုပ်သောအလုပ်များသည် ရင်းနှီးမြုပ်နှံသူတယောက် အဖြစ် သိသာ ထင်ရှား လာခဲ့သည်။ အမေရိကန် အိမ်ရာမြေလုပ်ငန်းမှ ချေးငွေများနှင့် လက်တင် အမေရိကန်မှ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကို ဆက်လက် ဆောင်ရွက်ရန် အခက်အခဲဖြစ်နေသော Citibank အား အကျပ်အတည်းမှ ကယ်တင်ရန် ( Bloomberg ၏ တွက်ချက်မှု အရ ရှယ်ယာခွဲရန်၊ ပိုင်ဆိုင်မှု နှင့် အရံထားရန် အတွက် ညိုနှိုင်းပြီးနောက် ရှယ်ယာတစုကို ဒေါ်လာ ၂.၉၈ နှုန်းဖြင့်) ဒေါ်လာသန်း ၅၅ဝ စတင် ရင်းနှီးမြုပ်နှံခဲ့သည်။ ယခုအခါ Citigroup တွင် သူ့ပိုင်ဆိုင်မှုမှာ ဒေါ်လာ ၁ ဘီလျံ ခန့် ပါဝင်သည်။ Citibank တွင် ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုသည် သူ့အား ဆော်ဒီ ဝါရင်ဘတ်ဖတ် ဟူသော အမည်ကိုရရှိစေသည်။ မကြာသေးမီက ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော ဘဏ္ဍာရေး အကျပ်အတည်းမတိုင်မီက Citibank ရှိ သူ၏ ရှယ်ယာများသည် သူ ့ပိုင်ဆိုင်မှု၏ တဝက်နီးပါးရှိသည်။ ၁၉၉ဝ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် Citicorp တွင် ကျန်ရှိနေသော အများနှင့်ဆိုင်သည့် ရှယ်ယာများ၏ ၄.၉% ကို တစုလျှင် ၁၂.၄၆ ဒေါ်လာ နှုန်းဖြင့် ဒေါ်လာ ၂၀၇ သန်းဖိုး ဝယ်ယူခဲ့သည်။ ထိုဝယ်ယူမှုသည် သူ့ပိုင်ဆိုင်မှုကို တရားဝင် မကြေညာခြင်းမရှိပဲ အများဆုံး အသုံးပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၉၉၁ ဖေဖော်ဝါရီတွင် အမေရိကန်တပ်များသည် အီရတ်စစ်ပွဲအတွက် ပြင်ဆင်သည့်အနေဖြင့် ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံ တွင် တပ်စွဲခဲ့သည့် အချိန်တွင် သူသည် ရှယ်ယာအသစ်များကိုဒေါ်လာ သန်း ၅၉ဝ ဖိုး ထပ်မံဝယ်ယူခဲ့ပြီးနောက် အများပိုင်အဖြစ် ရှယ်ယာတစုကို ၁၆ ဒေါ်လာနှုန်းဖြင့် ပြောင်းလဲရောင်းချခဲ့သည်။ ထိုရှယ်ယာ ပမာဏမှာ Citigroup ၏ ၁၀% ပိုင်ဆိုင်မှု ညီမျှပြီး သူ့ပိုင်ဆိုင်မှုကို ၁၄.၉% အထိ တိုးပွားစေခဲ့သည်။ အခြား နည်းပညာနှင့် သတင်း ကုမ္ပဏီများတွင် မြောက်မြားစွာသော ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
သူသည် လက်ရှိတွင် Euro Disney SCA တွင် ရှယ်ယာ ၁၀% ခန့်ပိုင်ဆိုင်သည်။ ထိုကုမ္ပဏီကို Marne-la-Vallee၊ ပြင်သစ် ရှိ ပဲရစ် ဒစ်စနေလန်း က ပိုင်ဆိုင်ပြီး ပြုပြင်ထိမ်းသိမ်းမှုများ၊ စီမံခန့်ခွဲမှုများကို တာဝန်ယူလုပ်ဆောင်သည်။ အယ်လ် ဝယ်လိဒ် သည် ၂၀၀၅ ဇန်နဝါရီတွင် London ရှိ Savoy Hotel ကို GBP ပေါင်သန်း ၂၅ဝ ခန် ့ဖြင့် ဝယ်ယူခဲ့သည်။ ထို Savoy Hotel ကို သူ၏ အမဖြစ်သူ မင်းသမီး ဆော့လ်တန်နာ နာရူလ် အယ်လ် ဝယ်လိဒ် ၏ ရှယ်ယာ ၁၆% ခန့် ပါဝင်ပိုင်ဆိုင်သည့် Fairmont Hotels မှ ထိန်းချုပ်လုပ်ကိုင်မည် ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၆ ဇန်နဝါရီတွင် အမေရိကန် အိမ်ရာမြေလုပ်ငန်း Colony Capital နှင့် အစုစပ်စီးပွားရေးလုပ်ငန်း အဖြစ်လုပ်ကိုင်ခဲ့ ပြီး Kingdom Holding သည် တော်ရွန်တို CA-based Fairmont ဟိုတယ်များ ကို ဒေါ်လာ ၃.၉ ဘီလျံခန့်ဖြင့် ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၀၈ တွင် အမြင့် တမိုင်( ၁၆၀၉ မီတာ) ရှိ ကမ္ဘာ့အမြင့်ဆုံး မိုးမျှော်အဆောက်အဦး ( အာရေဗျ အခေါ် The Tower of One Mile ) ကို ဒေါ်လာ ၁ဝ ဘီလျံ အကုန်အကျခံဆောက်လုပ်မည့် အစီအစဉ်တခု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၇ Time Magazine မှ “ အယ်လ်ဝယ်လိဒ် သည် News Corporation ၏ ၅% ခန့်ကို ပိုင်ဆိုင်ကြောင်း ”ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၂၀၁ဝ တွင် News Corporation တွင် ဒေါ်လာ ၃ ဘီလျံခန့် တန်ဖိုးရှိ ရှယ်ယာ ၇% ခန့် နှင့် အာရပ်ကမ္ဘာ ၏ အကြီးဆုံး ဖျော်ဖြေရေး လုပ်ငန်းစုတခုဖြစ်သော အယ်လ် ဝယ်လိဒ် ၏ Rotana Group တွင် News Corp မှ ရှယ်ယာ ၉% ဒေါ်လာ သန်း ၇ဝ ဖိုး ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှု ပြုလုပ်ထားကြောင်းဖော်ပြခဲ့သည်။ ဤသုံးသပ်ချက်သည် ယခင် AOL ကုမ္ပဏီတွင် အယ်လ် ဝယ်လိဒ် ၏ ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုများကို မှီငြမ်းရေးသားထားခြင်း ဖြစ်သည်။
အလှူဒါနများ
အယ်လ် ဝယ်လိဒ် ၏ အလှူဒါနတော်တော်များများသည် အနောက်နိုင်ငံနှင့် အစ္စလာမ် အသိုင်းအဝိုင်းကြားတွင် လစ်ဟာ နေသော ကွက်လပ်ကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်ရန်ရည်ရွယ်သော ပညာရေးဆိုင်ရာ တည်ထောင်မှုလုပ်ငန်းများတွင်ဖြစ်ပြီး အရှေ့ အလယ်ပိုင်းရှိ တက္ကသိုလ်များတွင် အမေရိကန်နှင့် ပက်သက်ပြီး လေ့လာမှု သုတေသနပြုလုပ်နိုင်ရန် အတွက် မတည် လှူဒါန်း ခြင်း၊ အနောက်နိုင်ငံများရှိ တက္ကသိုလ်များတွင် အစ္စလာမ် နှင့်ပက်သက်သည့် အကြောင်းများ လေ့လာနိုင်ရန် ထောက်ပံအကူအညီပေးခြင်းများကို ပြုလုပ် ခဲ့သည်။
World Trade Center တိုက်ခိုက်ခံရမှု
ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်မှု အဆောက်အအုံကို တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရပြီးနောက် ၂၀၀၁ အောက်တိုဘာတွင် အယ်လ် ဝယ်လိဒ် က “ ဒီလို ပြစ်မှုဆိုင်ရာ တိုက်ခိုက်မှုမျိုးကို ဖြစ်ပေါ်စေတဲ့ အချို့ကိစ္စတွေ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းမှရမယ်” နှင့် “ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသနှင့် ပက်သက်ပြီး ချမှတ်ထားတဲ့ သူတို ့ရဲ ့မူဝါဒတွေကို ပြန်လည်ဆန်းစစ်သင့်တယ်” စသည်ဖြင့် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု ကို အကြံပြု ပြောကြားခဲ့ပြီး နောက်တွင် နယူးယောက် မြို့တော်ဝန် Rudy Giuliani က အယ်လ် ဝယ်လိဒ် ၏ အကြမ်းဖက်မှု နှင့် ပက်သက်ပြီး လှူဒါန်းသည့် အလှူငွေ ဒေါ်လာ ၁ဝ သန်း ကို ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။ Giuliani က အယ်လ် ဝယ်လိဒ် ၏ ဖော်ပြချက်ကို “ အမေရိကန်၊ အစ္စရေးတို့လို လစ်ဘရယ်ဒီမိုကရေစီ နိုင်ငံတွေ၊ အကြမ်းဖက်နိုင်ငံတွေနဲ့ အကြမ်းဖက်ဝါဒကိုလျစ်လျူရူသူများ ကြားထဲမှာ တူညီတဲ့ လူ့ကျင့်ဝတ်တခုတော့ ရှိတယ် “ လို့ ကောက်ချက်ချခဲ့တယ်။
ပါလက်စတိုင်းသားများ
၂၀၀၂ တွင် West Bank City of Jenin မှာ အစ္စရေးက ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ စစ်ဆင်ရေး အပြီး စစ်ဒဏ်ခံခဲ့ရတဲ့ ပါလက်စတိုင်း မိသားစုများကို ထောက်ပံလှူဒါန်းရန် ထုတ်လွှင့်သည့် TV အစီအစဉ်တခုကို အယ်လ် ဝယ်လိဒ် က ပေါင် ၁၈.၅ သန်း (ဒေါ်လာ ၂၇သန်း) ကို လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ထိုအစီအစဉ်သည် ဆော်ဒီဘုရင် Fahd က ပါလက်စတိုင်းမှ ယုံကြည်ချက်အတွက် အသက်စွန် ့နေကြသော အာဇာနည် များအတွက် ကူညီရန် စီစဉ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ Saudi အစိုးရက အာဇာနည်ဟူသော အသုံးအနှုန်းကို အသေခံဗုံးခွဲသူများ အတွက် ရည်ရွယ်သုံးနှုန်းခြင်းမဟုတ်ပဲ Israeli ၏ အကြမ်းဖက် ဒုက္ခပေးမှုကို ခံစားနေရသော ပါလက်စတိုင်း ပြည်သူ များကို ရည်ရွယ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၀၅ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာအတွင်းလှုပ်ခတ်ခဲ့သော ငလျင် အယ်လ် ဝယ်လိဒ် သည် ၂၀၀၅ တွင် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာအတွင်းလှုပ်ခတ်ခဲ့သော ငလျင်ကြောင့်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော ဆူနာမီ ဒဏ်ခံရသည့် ဒုက္ခသည်များအား ဒေါ်လာ ၁၇သန်း ကူညီထောက်ပံခဲ့သည်။
ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်သို့လှူဒါန်းခြင်း
၂၀၀၉ ဧပြီတွင် မင်းသား အယ် ဝယ်လိဒ် ဘင် တယ်လယ် သည် ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်သို့ဒေါ်လာ သန်း၂ဝ လှူဒါန်းခဲ့ပြီး သူ ပြုလုပ်ခဲ့ သော အကြီးကျယ်ဆုံးအလှူဒါန၂၅ ခုတွင် တခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။
Phillips Andover
၂၀၀၂ တွင် အယ်လ် ဝယ်လိဒ် ဒေါ်လာ ၅၀ဝ ဝ၀ဝ ကို မန်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ်၊ အန်ဒိုဗာ တွင်ရှိသော Philip Acadamy မှ ဂျော့ချ် ဟားဘတ် ဝေါ်ကာ ဘုရှ် ပညာသင်ဆုအတွက် ရန်ပုံငွေအဖြစ်လှူဒါန်းခဲ့သည်။
ပညာရပ်ဆိုင်ရာဘွဲ့များ
၁၉၇၉ တွင် ကယ်လီဖိုးနီးယားရှိ မန်လို ကောလိပ် မှ B.Sc ( Business Administration ) ဘွဲ့ဒုတိယအဆင့် အောင်မြင် ရရှိခဲ့သည်။ Syracuse University မှ M.Sc ( Social Science ) ကို ဂုဏ်ထူးဖြင့် အောင်မြင်ရရှိ ခဲ့သည်။ အမွေအနှစ်များ Kingdom 5KR အယ်လ် ဝယ်လိဒ် ၈၅.၉ မီတာ(၂၈၂ ပေ) ရှည်သည့် Kingom 5KR အမည်ရှိ ရွက်လှေတစီးကို ပိုင်ဆိုင်သည်။ စတင်ဆောက်လုပ်စဉ်က Nabila ဟုအမည်ပေးထားပြီး ဆော်ဒီလက်နက်ရောင်းဝယ်သူ Adnan Khasoggi အတွက် ဆောက်လုပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဂျိန်းစဘွန်း လူကြမ်းဇာတ်လမ်း Never Say Never Again တွင် ဂျိန်းစဘွန်းစီးသည် ပန်းကန်ပြားပျံ အဖြစ်ထည့်သွင်း ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် Donald Trump သို့ရောင်းချခဲ့ပြီး Trump Princess ဟု အမည်ပြောင်းခဲ့သည်။ အယ်လ် ဝယ်လိဒ် ထိုရွက်လှေကို Trump ဒုတိယအကြိမ် ဒေဝါလီခံရပြီးနောက်တွင် ပြန်လည်ဝယ်ယူခဲ့သည်။
အယ်လ် ဝယ်လိဒ် သည် Rolls Royace, Lamborghini, Ferrari, .. အစရှိသည့် ကားများအပါအဝင် ကားအစီး ၂၀ဝ ကျော် ပိုင်ဆိုင်သည်။ နာမည်ကျော် စီးပွားရေး မဂ္ဂဇင်းတစောင်ဖြစ်သော The Economist က မင်းသား အယ်လ် ဝယ်လိဒ် ၏ ဝင်ငွေအရင်းအမြစ်ကို သံသယရှိကြောင်းနှင့် သူသည် အခြားဆော်ဒီမှ ရင်းနှီးမြုပ်နှံသူများအတွက် ခေါင်းဆောင်တယောက်ဖြစ်နိုင်မဖြစ်နိုင်ကို ဖော်ပြထားသည်။ ထိုဖော်ပြချက်အရ ၁၉၉ဝ နှစ်များတုန်းက သူ၏ ဝင်ငွေသည် အသုံးစရိတ်ထက်နည်းပါးပြီး လုံလောက်မှုမရှိပေ။ ထိုဝင်ငွေ ပမာဏမှာ ဆော်ဒီ မင်းသားတပါးအတွက် ကာမိရုံသာ ရှိသည်။ ထို့အပြင် သူ့ကို ဒေါ်လာဘီလျံပေါင်း များစွာ ပိုင်ဆိုင်တဲ့နိုင်ငံတခုနဲ့ ထောက်ပံဖြည့်ဆည်းပေးလိုက်တယ်။ ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် ၁၉၉၁ တွင် မင်းသား အယ် ဝယ်လိဒ် က Citicorp မှာ ဒေါ်လာ၇၉၇ သန်း ရင်းနှီးမြုပ်နှံနိုင်ခဲ့တယ်။” လို့ရေးသားခဲ့သည်။
သူ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများတွင် .. Kingdom Holding Company တွင် ရှယ်ယာ ၉၅%၊ Rotana Video & Audio Visual Company တွင် ၉၁% ပိုင်ဆိုင်မှု၊ Lebanese Broadcasting Center ( LBCSAT ) တွင် ၉၀% ပိုင်ဆိုင်မှု၊ News Corp (Fox News) တွင် ၇%၊ Citigroup တွင် ၆%၊ လက်ဘနွန် ရှိ နေ့စဉ်ထုတ်သတင်းစာနှစ်စောင်ဖြစ်သော Al Nahar နှင့် Al Diyar တွင် ၁၇% နှင့် ၂၅% တို့လဲပါဝင်ပိုင်ဆိုင်သည်။ မင်းသား အယ်လ် ဝယ်လိဒ် သည် ၂၀၀၉ ခုနှစ် တွင် ဒေါ်လာ ၁၆.၃ ဘီလျံပိုင်ဆိုင်ပြီး ဆော်ဒီနိုင်ငံ၏ အချမ်းသာဆုံးစာရင်း တွင် ထိပ်ဆုံးသို့ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ကြောင်နီ
ကြောင်နီ၏ သိပ္ပံအမည်မှာ ကာတိုပူးမား ဘာဒီယာ ဖြစ်သည်။ ကြောင်နီကို ဘော်နီယိုကြောင် ၊ ဘော်နီယိုကြောင်နီ ၊ ဘော်နီယိုကြောင်သလင်း စသဖြင့် အမျိုးမျိုးခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ ဘော်နီယိုကျွန်းတွင်သာ တွေ့ရှိရသည့် ကြောင်ရိုင်းတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ (၂၀ဝ၇)ခုနှစ် စာရင်းများအရ အရွယ်ရောက်ပြီး ကြောင်နီကောင်ရေ ၂၅၀ဝ အောက်သာ ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။ ကြောင်နီများသည် ရှားပါးပြီး ကောင်ရေအလွန် နည်းပါးသည်။
တွေ့ရှိရာအရပ်
ကြောင်နီများကို ဘော်နီယိုကျွန်းတွင်သာ တွေ့ရှိရသည်။ (၂၀ဝ၃)ခုနှစ်မှ (၂၀ဝ၅)ခုနှစ်အတွင်း ကြောင်နီ (၁၅)ကောင်ခန့်ကို မှတ်တမ်းတင်နိုင်ခဲ့ရာ ယင်းတို့အားလုံးမှာ ဆာဘား၊ ဆာရာဝပ်နှင့် ကာလီမင်တန်တို့မှ ဖြစ်သည်။ ဘရူနိုင်းနိုင်ငံမှ မတွေ့ရပေ။
ကျက်စားပုံအလေ့အထ
ညအချိန်တွင် သိုဝှက်စွာ ကျက်စားတတ်သည်။ (၂၀ဝ၃)ခုနှစ်မှ (၂၀ဝ၆)ခုနှစ်အတွင်း ကင်မရာထောင်ချောက်ဖြင့် စစ်တမ်းကောက်ယူခဲ့ရာ ဓာတ်ပုံပေါင်း (၅၀၃၄)ပုံတွင် ကြောင်နီ၏ ဓာတ်ပုံမှာ တစ်ပုံသာ ပါဝင်လေသည်။
ငလောက်တက်ရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
ငလောက်တက်ရွာ (Ngalauktet)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ ကျွန်းပင်ဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၃၅၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျွန်းပင်ဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၅၄ ဦး၊ မ ၁၃၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၇၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇကရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ဇကရွာ (Zaka)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ ကျောက်ပြင်ကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၄၀၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်ပြင်ကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၃၂ ဦး၊ မ ၁၃၇၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရန်ကုန် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား​ပေး​ရေး ကော်ပိုရေးရှင်း
ရန်ကုန် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား​ပေး​ရေး ကော်ပိုရေးရှင်း (Yangon Electricity Supply Corporation) သည် လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
သမိုင်း​ကြောင်း
လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာနလက်ထက် ၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ(၁)ရက်နေ့တွင် မြန်မာ့ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားလုပ်ငန်း လက်အောက်ရှိ ရန်ကုန်တိုင်းလျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာရုံးကို ရန်ကုန်မြို့တော်လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးရေးအဖွဲ့ဟု ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာနအား ၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ မေလ(၁၅)ရက်နေ့တွင် အမှတ်(၁) လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာနနှင့် အမှတ်(၂)လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာနဟူ၍ ဝန်ကြီး ဌာန(၂)ခုဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး အမှတ်(၂)လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာနတွင် ဦးစီးဌာန(၁)ခု၊ လုပ်ငန်း(၂)ခု၊ ရန်ကုန်မြို့တော်လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးရေးအဖွဲ့(၁)ဖွဲ့ဖြင့် ပြင်ဆင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။၂၀၁၂ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ(၅)ရက်နေ့တွင် အမှတ်(၁)လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန နှင့် အမှတ်(၂)လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန(၂)ခုကို ပြန်လည်ပူးပေါင်းပြီး လျှပ်စစ် စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာနအဖြစ် ဦးစီးဌာန(၃)ခု၊ လုပ်ငန်း(၃)ခု၊ ရန်ကုန်မြို့တော်လျှပ်စစ် ဓာတ်အားပေးရေးအဖွဲ့(၁)ခုတို့ဖြင့်  ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ (၂၉-၁-၂၀၁၅) ရက်စွဲပါစာအမှတ်၊ ၅၈(၂)/၇/သမ္မတရုံး  ဖြင့် ရန်ကုန်မြို့တော်လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးရေးအဖွဲ့ကို ရန်ကုန်လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးရေး ကော်ပိုရေးရှင်းအဖြစ် (၁-၄-၂၀၁၅)ရက်နေ့မှ စတင်၍ ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။ လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာနသည် ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ဥပဒေ အမှတ် ၄၄၊ လျှပ်စစ်ဥပဒေ၊ ပုဒ်မ ၈ (ဂ) နှင့် ပုဒ်မ ၇၂ (ခ) တို့အရ အပ်နှင်းထား သော လုပ်ပိုင်ခွင့်ကို ကျင့်သုံး၍ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ (၂၉-၁-၂၀၁၅) ရက်စွဲပါ စာအမှတ် ၅၈(၂)/၇/ သမ္မတရုံး၏ ခွင့်ပြုချက်နှင့် (၁၃-၈-၂၀၁၅)ရက်နေ့တွင် ကျင်းပ ပြုလုပ်သည့်  ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့အစည်းအဝေးအမှတ်စဉ် (၁၆/၂၀၁၅) တွင် သဘောတူခွင့်ပြုခဲ့သည်။ လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာနမှ ဝန်ကြီးရုံး၏ အမိန့်ကြော်ငြာ စာအမှတ်(၁၂၆/၂၀၁၅) ဖြင့် ပြည်ထောင်စုရန်ပုံငွေပြင်ပတွင် မိမိဝင်ငွေအပေါ် ရပ်တည်ဆောင်ရွက်နိုင်ရေး အတွက်ရန်ကုန်လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးရေးကော်ပိုရေးရှင်းအဖြစ် (၁-၇-၂၀၁၅)ရက်နေ့ တွင်ဖွဲ့စည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဘန်းကွေးရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
ဘန်းကွေးရွာ (Bankway)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ဟွေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၉၉၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟွေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၈၉ ဦး၊ မ ၂၇၉၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၆၈၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကန်ဒါးရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ကန်ဒါးရွာ(Kandar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ရှကျွမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၇၂၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုးစာငှက်
မိုးစာငှက် (Cypsiurus balasiensis) သည် ပျံလွှားငှက်၊ ဇီဝဇိုးငှက်တို့နှင့် အတူ အပိုဒီဒီးမျိုးရင်းတွင်ပါဝင်၍ ပါဏဗေဒအမည်မှာ "ဆစ်ပစိ အာရတ် ပါးဗတ်အင်ဖူမေးတပ်" ဖြစ်သည်။ အလျား ၅ လက်မရှိ၍ တစ်ကိုယ်လုံးတွင် ကျပ်ခိုးရောင် ထနေသည့် အညိုရောင်လွှမ်းနေသည်။ တင်ပါးတွင် ဖြူဖွေးခြင်းမရှိသဖြင့် အခြားပျံလွှားငှက်တို့မှ ခွဲခြားသိနိုင်သည်။ အမြီးမှာ သေးသွယ်သော နစ်ခွမှိန်းကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ပျံသန်းသဏ္ဌာန်တွင် ငှက်မသည် ငှက်ဖိုနှင့် ကွဲပြားခြင်းမရှိချေ။
မိုးစာငှက်သည် ကွင်းပြင်များတွင်သာ ကျက်စားသောငှက်ဖြစ်သဖြင့် ထန်းပင်ပေါများသော ရွာနီးချုပ်စပ်များ၌ အများအပြားတွေ့ရသည့်အပြင်၊ ဥယျာဉ်ပန်းခြံနှင့် မြို့ကြီးရွာကြီးတို့အလယ်ရှိ ဝင်းခြံများ၌လည်း မကြာခဏ လာရောက် ကျက်စားသည်။ ထန်းတောများ၌ ကျက်စားသည်ဟုဆိုရသော်လည်း ထန်းတောမရှိသည့် ဒေသတွင်လည်း ကျက်စားသည်ကို တွေ့ရသည်။ အများဆုံး စားသောက်သောအစာမှာ မှက် ယင်ရဲများဖြစ်၍ ပျံသန်းရင်း ဖမ်းယူ စားတတ်သည်။ ပိုးဖလံနှင့် အခြားပိုးမွှားများကိုလည်း စားသေးသည်။ ကောင်ရေ ၁ဝဝဝ ခန့် ပါရှိသည့် မိုးစာငှက်အုပ်ကို ရေပြင်ပေါ်တွင် ပျံသန်းကျက်စားနေသည်ကို တွေ့ရတတ်ပေသည်။ မိုးစာငှက်၏ အော်သံမှာ အနည်းငယ် တုန်သံပါ၏။ သို့သော် အခြားသော ပျံလွှားငှက်မျိုး၏ အသံထက် သာယာလေသည်။
မိုးစာငှက်သည် မတ်လမှစ၍ မိုးရာသီတစ်လျှောက်လုံး သားပေါက်သည်။ အသိုက်မှာ ကန့်လန့်ဖြတ် ၂ လက်မခန့်ရှိသည်။ ပန်းကန်ပြားငယ် ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်။ ထန်းလက်အောက်ဘက်တွင် အသိုက်ကို အမွှေးအမျှင်နှင့် သစ်ရွက် မြက်ပင်တို့ဖြင့် ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ အသိုက်၏အရွယ် သေးငယ်ခြင်းကြောင့် လည်းကောင်း၊ အသိုက်ပြုလုပ်ရာ သိပ်သည်းမှု ရှိခြင်းကြောင့် လည်းကောင်း မြေပေါ်မှကြည့်လျှင် အသိုက်ကိုမြင်ရခဲသည်။ အစုအအုပ်နှင့် နေတတ်သော်လည်း သစ်ပင်တစ်ပင်တွင် အသိုက် ၂ ခု ၃ ခုထက် ပို၍ တွေ့ရခဲသည်။
တစ်မြုံလျှင် ဥ ၂ လုံးမှ ၃ လုံးအထိရှိသည်။ ဥများမှာ ရှည်မျောမျောဖြစ်၍ ဆွတ်ဆွတ်ဖြူသည်။ လွင်ပြင်များနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တို့၌ ထန်းလက်များတွင် အစုအအုပ်ဖြင့် သားပေါက်ကြသည်။ ထန်းပင်ပါးရှားသည့် ကချင်တောင်တန်းနှင့် ချင်းတောင်တန်းများတွင် ရွာရှိအိမ်များ၏ သက်ငယ်အမိုးစွန်း၌ လည်းကောင်း၊ အမိုးတွင်ရှိသည့် လိုဏ်ခေါင်းအတွင်း၌လည်းကောင်း မိုးစာငှက် များ ပျံဝဲနေသည်ကို တွေ့ရလျှင် ရွာနှင့် နီးကပ်လာပြီဟု သိနိုင်ပေသည်။
မိုးစာငှက်ကို အာဖရိကတိုက်နှင့် အာရှတိုက် တောင်ပိုင်းတွင် အနှံ့အပြားတွေ့ရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ ကွင်းပြင်များတွင် အမြဲတမ်းနေ၍ ပေ ၅,ဝဝဝ အမြင့်ရှိ ရွာများ၌လည်း တွေ့ရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကျောက်ပျဉ်
ကျောက်ပျဉ်မှာ သာမန် ထီးကျောက်မျိုးဖြစ်သော ကျောက်ချပ်ပြားကို ဝိုင်းအောင်ဆစ်၍ မျက်နှာပြင် ညီညာ အောင် ပြုပြင်ယူရသည်။ ထိုအခါ အဝိုင်းမျက်နှာပြင် ပတ်လည်တွင် ဘေး၌ ဝိုင်းရစ်၍၊ ရေခံတည်ခေါ် ချိုင့်မြောင်း ငယ်ကို ထွင်းထုထားသည်။ မျက်နှာပြင်ကို အလည်သို့ အနည်းငယ် မို့သွားစေသည်ကိုလည်း မြင်းမိုရ်ဟု ခေါ်၏။ ဤသို့ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် သွေးထားသော သနပ်ခါးနံ့သာမှုန့်၊ နံ့သာရည်များ ဘေးပတ်လည် ရေခံတည်မြောင်းထဲသို့ အလွယ်တကူ လျှောဆင်းနိုင်လေသည်။
ရေခံတည် မြောင်းထဲတွင် သွေးပြီး နံ့သာရည်များကို ထည့်ထားလေ့ရှိလေသည်။ မိမိသဘောကျ သလောက် ရေ၏ အကျဲအပျစ်ကို ထားနိုင်သည်။ ကျောက်ပျဉ်၏ အောက်ခြေ တွင်လည်း သုံးချောင်းထောက်သဖွယ် ခြေဆင့်တပ်ထားသည်။ ဘေးနခမ်းပတ်လည်တွင် လှပသေသပ်စွာ ပွတ်တိုက်၍၊ ပန်းရေး ဆေးခြယ်ထားတတ်ကြသည်။ ကျောက်ပျဉ် ချောမွတ် နေလျှင် သွေးရာ၌ ကျောက်အစားနည်း၍ ကျောက်ပျဉ် မျက်နှာကို အနည်းငယ် ကြမ်းလာအောင် သံဆူးဖြင့် ပေါက်ခြစ် ၍ဖြစ်စေ၊ ကျောက်ကြမ်းနှင့် ပွတ်တိုက်၍ဖြစ်စေ ကြမ်းလာ အောင် ပြုလုပ်ရသည်။
ကျောက်ပျဉ်ကို မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်း စစ်ကိုင်းခရိုင်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း ချောက်မြို့နယ်အတွင်းရှိ ဂွေးချိုတောင် အနီး မင်းကန်ရွာများမှ အများအပြားပြုလုပ်ရောင်းချလေ့ ရှိသည်။ စစ်ကိုင်းနယ်မှထွက်သော ကျောက်ပျဉ်မှာ မင်းကန် ရွာမှ ထွက်သောကျောက်ပျဉ်ထက် ကျောက်သားရင့်သဖြင့် လူကြိုက်များပေသည်။
ပဲခူး ရွှေမော်ဓေါစေတီတော်၌ ဌာပနာ ပစ္စည်းများတွင် ဟံသာဝတီ ဆင်ဖြူများရှင်၏ သမီးတော် ရာဇဓာတုကလျာ၏ ကျောက်ပျဉ်တစ်ခုဆိုသော ကျောက်ပျဉ်ကို တွေ့ရလေသည်။ အင်းဝခေတ်က အမွှေးနံ့သာ တို့ကို ကျောက်ပေါ်၌ သွေး၍ လိမ်းကျံလေ့ရှိကြောင်းကို သက္ကရာဇ် ၈၅၅ ခုနှစ် ရှေးဘူရိဒတ် ဇာတ်ပေါင်းပျို့၌၊ 'ဤစာသာရ၊ ဂေါသီတကို၊ နားဝနှစ်ဘက်၊ မြကျောက်ထက်၌၊ ဉာဏ်လက်ကိုထေး၊ ဖြည်းဖြည်းသွေး၍၊ နံ့မွှေး တသုန်၊ လိမ်းသင့်ကုန်' စသည်ဖြင့် ရေးသား ဖော်ပြခဲ့သည်ကို ထောက်၍ သိရလေသည်။
ကျောက်ပျဉ်ဖြင့် သနပ်ခါးအမွှေးနံ့သာ သွေး၍ လိမ်းကျံသောအလေ့မှာ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရှေးကျသော သီးခြား ယဉ်ကျေးမှု ဓလေ့တစ်ရပ် ဖြစ်ခဲ့ပေသည်။ ကျောက်ပျဉ်ပေါ်တွင် အမွှေးနံ့သာကို ရေဖြင့် သွေးကြရ၍ ဘေးပတ်လည် ရေခံ တည်မြောင်း၌ ရေများသွင်းလောင်းထားသည်ကို ရည်၍ 'ရေပတ်လည်ဆောင်၊ အလည်ခေါင် သောင်ထွန်း၊ မိန်းမလှ ကျွန်း'ဟူ၍လည်းကောင်း၊ 'အနားပတ်လည်၊ ရေကြည်တည်၊ အလည် သောင်ထွန်း၊ နဂါး ကျွန်း'ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ကျောက်ပျဉ်ကို စကားထာ ဝှက်လေ့ရှိကြသည်။
လှချင်ပချင်သော မိန်းကလေးတို့သည် ကျောက်ပျဉ်တွင် နတ်စောင့်သည်ဟု ယုံကြည်ကာ သီတင်းကျွတ် လအခါ များတွင် ဆီမီးများ ထွန်းညှိပူဇော်၍ 'အလှတိုးအောင် စောင်မ တော်မူပါ၊ ကျောက်ပျဉ်စောင့်နတ်မင်း' စသည်ဖြင့် ဆုတောင်း လေ့ရှိကြသည်။ မြန်မာတို့၏ ကျောက်ပျဉ်နှင့် သနပ်ခါးမှာ နိုင်ငံခြားသား များအဖို့တွင် အမြဲတစေ အထူးအဆန်း ဖြစ်ခဲ့လေသည်။
ကံဖူးရွာ၊ အလယ်သံကျော်
ကံဖူးရွာ၊ အလယ်သံကျော်
ဘုရားကြီးကုန်းရွာ၊ ကဿဝင်
ဘုရားကြီးကုန်းရွာ၊ ကဿဝင်
ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ငွေစာရင်းရုံး
ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ငွေစာရင်းရုံးမှာ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မြင့်နိုင်
ကဏ္ဍ:စစ်ရုံး
ညောင်သုံးပင်ရွာ
ညောင်သုံးပင်
နှံပြည်စုတ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးစုများ
သင်္ဃန်းချောင်းရွာ၊ လှည်းထောက်ကွင်း
သင်္ဃန်းချောင်းရွာ၊ လှည်းထောက်ကွင်း
နန္ဒဇာတ်
ဧကကနိပါတ် - ၄။ ကုလာဝကဝဂ် -၃၉- နန္ဒဇာတ်။ ။ သူကြွယ်၏ဥစ္စာကို သူကြွယ်သားအား ပေးမည်ဟုခေါ်သွားပြီး ဥစ္စာမြှုပ်ရာ မြေပေါ်ရောက်မှ မာန်တက်သောနန္ဒကျွန် အကြောင်း။
မာန်စောင်ကြွားကြွား ရဟန်းတစ်ပါး
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ်ရှင်သာရိပုတ္တရာထံဝယ် အတူနေတပည့် ရဟန်းတစ်ပါးသည် ရှိသတတ်။ ထိုရဟန်းသည် ဆုံးမအပ်သောစကားကို လိုက်နာ၏။ ရှင်သာရိပုတ္တရာအား အလွန် ကျေးဇူးပြု၏။ နူးညံ့သိမ်မွေ့၏။
အခါတစ်ပါး၌ရှင်သာရိပုတ္တရာသည် မြတ်စွာဘုရား နှင့်အတူ ဒေသစာရီ သွားလတ်သော် ဒက္ခိဏဂိရိဇနပုဒ်သို့ ရောက်လေ၏။ ထိုအခါ အတူနေတပည့်သည် ဆုံးမအပ်သော စကားကို မလိုက်နာ၊ မာန်မာနဖြင့်ခက်ထန်ကြမ်းတမ်း၏။ ရှင်သာရိပုတ္တရာကို ဆန့်ကျင်ဘက် ပြုလေ၏။
တစ်ဖန်ဇေတဝန်ကျောင်းတော်သို့ ပြန်ရောက်လေလျှင် ရှေးအခါကကဲ့သို့ ဆုံးမအပ်သော စကားကို လိုက်နာပြန်၏။ရှင်သာရိပုတ္တရာအား အလွန် ကျေးဇူးပြုပြန်၏။ နူးညံ့သိမ်မွေ့ပြန်၏။
ရှင်သာရိပုတ္တရာသည်မြတ်စွာဘုရားအား “အရှင်ဘုရား ... တပည့်တော်၏ အတူနေတပည့် တစ်ယောက်သည် တစ်နေရာ၌ငွေဝယ်ကျွန်ကဲ့သို့ နူးညံ့သိမ်မွေ့၏၊ စကားကို လိုက်နာ၏။ တစ်နေရာ၌ကား မာနဖြင့်ခက်ထန်ကြမ်းတမ်း၏၊ ဆန့်ကျင်ဘက်ပြု၏” ဟု လျှောက်ထားလေ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားက“ချစ်သား သာရိပုတ္တရာ ... ဤရဟန်းကား ယခုအခါ၌သာ တစ်နေရာ၌ တစ်မျိုး၊ တစ်နေရာ၌ တစ်မျိုးဖြစ်သည် မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌လည်း ဖြစ်ဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကိုဆောင်တော်မူသတည်း။
ကျွန်ယုံမှာထားသေရွာသွား
လွန်လေပြီးသောအခါဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် တစ်ယောက်သောသူကြွယ် ဖြစ်လေ၏။ အဆွေခင်ပွန်း ဖြစ်သော သူကြွယ်ကား အသက်အရွယ်ကြီးလျက် ၎င်း၏ မယားမှာနုပျိုသေး၏။ မောင်နှံစုံမွေးသော သားတစ်ယောက်လည်း ရှိ၏။
ထိုသူကြွယ်သည်ငါကား အိုမင်းပြီ၊ ငါသေလွန်လျှင် ငါးမယားလည်း ယောကျ်ားယူ၍ ပစ္စည်းဥစ္စာတို့ကိုဖြုန်းတီးရာ၏။ ငါ့သားငယ်အား ပေးမည် မဟုတ်၊ ငါ့သားငယ် မဆင်းရဲရအောင် ငါ့ဥစ္စာစုကိုမြေမှာ မြှုပ်ရမူ ကောင်းလိမ့်မည်ဟု ကြံစည်၍၊ နန္ဒကျွန်ကို ခေါ်ပြီးလျှင် တောထဲဝယ်နေရာတစ်ခု၌ ဥစ္စာစုကို မြှုပ်နှံ၍ နန္ဒကျွန်အား “အမောင်နန္ဒ ... ငါ သေလွန်လျှင်ငါ့သားအား မြှုပ်နှံထားသော ဤဥစ္စာစုကို ပြောကြားရစ်ပါ၊ ငါ့သားကို ပစ်မထားပါလင့်” ဟုမှာကြားကာ သေလွန်လေ၏။
ဥစ္စာဖော်ရန်သွားကြပြန်
ထိုသူကြွယ်သားသည်အစဉ်အတိုင်း ကြီးပြင်းကာ အရွယ်သို့ ရောက်လတ်သော် မိခင်သည် သားအား “အချစ်သား ...သင့်အဘသည် မသေလွန်မီ နန္ဒကျွန်ကို ခေါ်၍ ဥစ္စာစုကို မြှုပ်နှံထားသည်၊ အမောင်သွားပြီးလျှင် ၎င်းဥစ္စာစုကို တူးဖော်၍ ယူခဲ့ပါ” ဟု ပြောကြားလေ၏။
တစ်နေ့သ၌သူကြွယ်ထားသော နန္ဒကျွန်အား “ဦးရီး ... ကျွန်ုပ်အဘ မြှုပ်နှံထားသာ ဥစ္စာစု ရှိသလော”ဟု မေးလေလျှင် “အရှင် ... ရှိပါသည်” ဟု ဆိုလေ၏။ ဘယ်အရပ်မှာ မြှုပ်နှံထားသနည်းဟုမေးသောအခါ တောအရပ်၌ မြှုပ်နှံထားပါသည်ဟု ဆိုလေသော် ကောင်းပြီ သွား၍ တူးဖော်မည်ဟုဆိုကာ ပေါက်တူးနှင့် တောင်းကိုယူစေ၍ နန္ဒကျွန်နှင့်အတူ ဥစ္စာမြှုပ်နှံရာအရပ်သို့သွားကြလေ၏။
ဥစ္စာအတွက်မာနတက်
ရောက်လျှင် သူကြွယ်သားသည်နန္ဒကျွန်အား “ဦးရီး ... ဘယ်အရပ်မှာ မြှုပ်နှံသနည်း” ဟု မေးလျှင် နန္ဒကျွန်သည်ဥစ္စာမြှုပ်ရာအရပ်၌နေကာ ဥစ္စာကိုမှီ၍ ဖြစ်သော မာန်ဖြင့် “ဟယ် ... ကျွန်မသား ဤအရပ်မှာသင့်ဥစ္စာ ဘယ်မှာရှိသနည်း” ဟု သူကြွယ်သားကို ကြမ်းတမ်းစွာ ဆဲရေးလေ၏။ သူကြွယ်သားလည်း နန္ဒ၏ ကြမ်းတမ်းသော စကားကိုမကြားယောင်ပြုကာ မရှိလျှင် ပြန်မည်ဟု နန္ဒကျွန်ကို ခေါ်၍ ပြန်ခဲ့လေ၏။
နောက်နှစ်ရက်၊သုံးရက် လွန်လျှင် သွားပြန်၏။ နန္ဒကျွန်လည်း ရှေးနည်းတူ ကောင်းစွာ မပြောကြားဘဲ ကြမ်းတမ်းသောစကားကိုသာ ပြောကြား၍ ဆဲရေးပြန်သဖြင့် ပြန်ခဲ့ရပြန်၏။ ထိုအခါ သူကြွယ်သားသည်ဤကျွန်ကား “ဤအရပ်မှာ ဥစ္စာမြှုပ်နှံရာကို ပြောမည်ဆို၍ တောအရပ်သို့ ရောက်ပြန်ကမာန်တက်ကာ ဆဲရေးပြန်သည်၊ အကြောင်း ငါမသိ၊ ငါ့အဘ၏ အဆွေခင်ပွန်း သူကြွယ်ထံ သွား၍မေးရလျှင် အကြောင်းစုံကို သိရမည်” ဟု ကြံစည်ကာ ဘုရားအလောင်း သူကြွယ်ထံသွား၍ “ဖခင်... နန္ဒကျွန်ကို ဥစ္စာမြှုပ်နှံရာအရပ်ကို ပြောမည်ဆို၍ ခေါ်သွားရာ တောအရပ်သို့ရောက်လျှင် မာန်တက်ကာ ကြမ်းတမ်းသော စကားကို ဆို၍ ဆဲရေးနေပါသည်” ဟု အဖြစ်အပျက်အလုံးစုံကို ပြောကြားပြီးလျှင် နန္ဒကျွန် ဆဲရေးနေခြင်းအကြောင်းကို မေးလေ၏။
သူကြွယ်မိန့်ဟဥစ္စာရ
ထိုအခါ ဘုရားအလောင်းသူကြွယ်သည် “ချစ်သား ... နန္ဒကျွန်နေ၍ဆဲရေးနေသော အရပ်မှာ မုချ သင့်အဘ မြှုပ်နှံထားသော ဥစ္စာစု ရှိလိမ့်မည်၊ ဥစ္စာကို မှီ၍မာန်တက်ပြီး ဆဲရေးနေသည် ဖြစ်လိမ့်မည်၊ သို့အတွက် နန္ဒကျွန် ဆဲရေးသောအခါ သင်ချစ်သားက“ ဟယ် ... ကျွန်မသား လာလော့” ဟု နန္ဒကျွန်ကို ဆွဲငင်ပြီးလျှင် ရပ်၍ ဆဲရေးသော နေရာမှာတူးစေ၍ သင့်အဘ ဥစ္စာစုကို ယူလော့” ဟု မှာထားလိုက်၏။
သူကြွယ်သားလည်းအဘ၏ အဆွေခင်ပွန်း သူကြွယ်ကြီး၏ အဆုံးအမကို နာယူကာ နန္ဒကျွန်ကိုခေါ်၍ သူကြွယ်ကြီး နည်းပေးဆုံးမသောအတိုင်း ပြုလုပ်ကာဥစ္စာစုကို ဖော်ယူပြီးလျှင် အသက်မွေးလျက် ကုသိုလ်ကောင်းမှု ပြုလေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ နန္ဒကျွန်သည် - ယခုအခါ ရှင်သာရိပုတ္တရာ၏ အတူနေတပည့်။
ပညာရှိသူကြွယ်သည် - ငါဘုရားဖြစ်လာပြီ
ဟုဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ဥစ္စာမှီငြား၊ မာန်တက်ပွား၊ စကားကြမ်းတမ်းလှ၊
(၂) ဥစ္စာသဘော၊ လူမပြော၊ သွေးပြောတတ်သည်ပ။
နန္ဒဇာတ် ပြီး၏။
အထက်ဆာဒူးရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
အထက်ဆာဒူးရွာ(Ahhtetsardu)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်ခရိုင်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ ဒုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၉၈၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဒုတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၃၅ ဦး၊ မ ၄၆၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၉၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းတပ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်မြစ်ရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်
ညောင်မြစ်ရွာ (Nyaungmyit)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ မြင်းမူမြို့နယ်၊ ညောင်မြစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၁၇၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းမူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြစိမ်းကျွန်းရွာ၊ ကဿဝင်
မြစိမ်းကျွန်းရွာ၊ ကဿဝင်
ရွာသစ်ရွာ၊ မြို့ချောင်း
ရွာသစ်ရွာ၊ မြို့ချောင်း
ဗိုလ်ချုပ်ရွာ
ဗိုလ်ချုပ်
ကိုးကား
ဗိုလ်ချုပ်ရွာကို ဆရာတင်နိုင်တိုးက အလောင်းမင်းတရားလက်ထက်မှာ တည်သည်ဟုဆိုသည်။ သေနတ်ဝန်မဟာသေနာပတိဘွဲ့ခံ ဦးကောင်း (သန်လျက်စွန်းတိုက်ပွဲတွင်ကျဆုံး) တပ်ချခဲ့သောနေရာမှာ ရွာဖြစ်လာပြီး ဗိုလ်ချုပ်ရွာဟု ခေါ်တွင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
အမှန်တော့ ဗိုလ်ချုပ်ရွာသည် အလောင်းမင်းတရားထက် အလွန်စောသည်။ အနောက်ဘက်လွန်မင်း သန်လျင်တွင်ရှိသော ငဇင်ကာကို တိုက်တော့ ရေလမ်းက မနိုင်၍ ယခုဗိုလ်ချုပ်ရွာ နေရာတွင် ရှမ်းဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကတပ်ချထားသည်ဟုဆိုသည်။ အနောက်ဘက်လွန်မင်း သန်လျင်ကိုရပြီး ပေါ်တူဂီများကို သန်လျင်မှရှင်းထုတ်လိုက်သည်။ နေချင်သော လူမျိုးစုများကို ထားခဲ့သည်။ ရှမ်းဗိုလ်ချုပ်ကြီး တည်သောရွာကိုလည်း ဗိုလ်ချုပ်ရွာ ဟုဆိုသည်။ ယခုအထိ ဗိုလ်ချုပ်သားများသည် သ နှင့် တ ကို မပီသကြပါ။ တချို့တွေလည်း လေ ကို လှေ လို့ ခေါ်နေကြ သေးသည်ဟု ပြောပြသည်။ နတ်ကိုးကွယ်မှုတွင်လည်း ဗိုလ်ချုပ်သားများ၏ ရိုးရာသည် ရှမ်းတလိုင်း တွေများ ကြသည်။ သို့သော် အနောက်ဘက်လွန်မင်း လက်ထက်မှာတည်သည် ဟူသောအဆိုသည် ပါးစပ်ရာဇဝင်အဖြစ်သာ ရှိနေသည်။ ထိုပါးစပ်ရာဇဝင်က ဆက်စပ်မှုတွေတော့ ရှိနေပါသည်။
ဆရာတင်နိုင်တိုး၏ အဆိုရဆိုလျှင် ဗိုလ်ချုပ်ရွာသည် နှစ် ၂၀၀ကျော် လောက် ရှိနေပြီး၊ အနောက်ဘက်လွန်မင်းလက်ထက်မှဆိုလျှင်တော့ နှစ် ၆၀၀ ကျော်လောက် ရှိပေတော့မည်။ မှန်ကန်မှုကို သမိုင်းပညာရှင်များ ဖော်ထုတ်နိုင်လျှင် ပိုကောင်းပေတော့မည်။
သန်လျင်မြို့ ဗိုလ်ချုပ်ရွာကို အလောင်းဘုရား၏ စစ်သူကြီးဦးကောင်းကို အစွဲပြုပြီး ဖြစ်လာသည့်ရွာဟု ဆိုကြသည်။ ဒါကြောင့် သေနတ်ဝန်ဦးကောင်းကို သိချင်မိသည်။ အတုလဆရာတော်၏ ရဲဘော်သင်း လင်္ကာတွင် ငကောင်းလူကျော်ဟု ဖွဲ့ဆိုထားသည်။
သေနက်ဝန်ဦးကောင်းသည် အလောင်းမင်းတရားကြီး၏ အားအကိုးရဆုံးသော ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဖြစ်သည်။ ရဲစွမ်းသတ္တိနှင့် ပြည့်စုံသည်။ လုပ်ရေးကြံရေးရှိသည်။ သို့အတွက် ဟံသာဝတီနှင့် စစ်ဖြစ်ကြ သောအခါ ဟံသာဝတီဗိုလ်ချုပ် တလပန်းက "သေနတ်ဝန်ဆိုသူကို အမိဖမ်းပါ။ သူ့ကိုမိလျှင် မုဆိုးဖိုကို အလွယ်နှင့်ရမည်" ဟုဆိုသည်။ ခင်ဦးစား သူရဲကောင်း ဦးချစ်ညိုနှင့်လည်း စိမ်ခေါ်၍ တစ်ဦးချင်း တိုက်ခိုက်ဖူးသည်။
သေနတ်ဝန်ဦးကောင်းသည် အလောင်းမင်းတရားကြီး၏ တာဝန်ပေးချက်အရ တိုက်ပွဲပေါင်း များစွာကို အနိုင်ရအောင်တိုက်ခဲ့ဖူးသည်။ သို့အတွက် အလောင်းမင်းတရားကြီးက များစွာအားရ ကျေနပ်၍ ဘွဲ့ထူးများပေးခဲ့လေသည်။ မူလရရှိသော ဘွဲ့များမှာ မင်းကျော်ပျံချီ၊ မင်းလှမင်းခေါင်၊ မင်းလှမင်းခေါင်ကျော် တို့ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်တလွှားကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်၍ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ အလောင်းမင်းတရားကြီးက ဦးကောင်းအား အလွန်နှစ်ထောင်းအားရသဖြင့် လက်တော်တွင် ဝတ်ထားသောလက်ကောက်တစ်ရန်ကို ဆုအဖြစ် ချီးမြှင့်သည့်အပြင် မဟာသေနာပတိ ဘွဲ့ကိုလည်း ထပ်မံပေးအပ်လေသည်။
သန်လျင်မြို့ကို သိမ်းရမည်ဟု အမိန့်တော်ရှိသောကြောင့် ဦးကောင်းကိုယ်တိုင် ကွပ်ကဲ၍ ဝန်းရံတိုက်ခိုက်လေသည်။ သို့ရာတွင် မြို့မှာ ခိုင်ခံ့လှပြီး ကျုံးများမှာလည်း နက်လှသဖြင့် မရချေ။ သေနတ်ဝန်ဦးကောင်းသည် မြင်းစီး၍ ကွပ်ကဲလျက်ရှိစဉ် ဝက်သားတံခါးအနီးသို့ အရောက်တွင် မြို့ထိပ်မှ ပစ်လိုက်သော သေနတ်ကျည်ဆန်သင့်လေသည်။ သို့ဖြစ်သော်လည်း အမူအရာမပျက်စေဘဲ တွဲယူစေပြီး လှေသို့ဆင်း၍ ရန်ကုန်သို့ ကူးခဲ့လေသည်။ သေနတ်ဝန်ကျည်သင့်ကြောင်း အလောင်းမင်းတရားကြီး ကြားလျှင် "ဟာ ဆုံးခဲ့ပြီ" ဟု မြည်တမ်းလျက် လှေသို့ကိုယ်တိုင်ဆင်းလာပြီး ဦးကောင်းအားမထူလေသည်။ ဦးကောင်းက "ကျွန်တော် ယနေ့ ကိုယ်တော်ကို ပစ်၍ သွားရချေတော့မည်" ဟုလျှောက်သည်။ ဦးကောင်းအား သမားတော်တို့နှင့် အထူးကြိုးစား ကုသော်လည်း ဒဏ်ရာပြင်းထန်လှ၍ သေနတ်ဝန် အနိစ္စရောက်လေသည်။ အလောင်းမင်းတရားကြီးသည် အလွန်နှမြောကြေကွဲလှ၍ သေနတ်ဝန်၏ အလောင်းကို အဂ္ဂမဟာသေနာပတိ ဘွဲ့တပ်ပြီး ထီးဖြူအုပ်၍ သင်္ဂြိုဟ်လေသည်ဟု ဒေါက်တာသန်းထွန်း (ရွှေဘို) ၏ အလောင်းမင်းတရားကြီး စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေး စွမ်းရည် စာအုပ်တွင် တွေရသည်။
ထိုအတိုင်းဆိုလျှင် သေနတ်ဝန် ရွာတည်နိုင်လောက်သော အခြေအနေမရှိပါ။ ထို့ကြောင့် သေနတ်ဝန်ဗိုလ်ချုပ်ရွာကို တည်ခဲ့သည်ဆိုတာတော့ မဖြစ်နိုင်တော့ပေ။
ကျိုက်မောဂ္ဂလိမိုးကောင်းစေတီ
သန်လျင်မြို့ ဗိုလ်ချုပ်ကျေးရွာတွင် ပထမဆုံး ဖြစ်တည်လာသော ဘုန်းကြီးကျောင်းသည် တောင်ကျောင်းဖြစ်ပေသည်။ နောက် မြောက်ကျောင်း၊ မင်္ဂလာကန်ဦးကျောင်းနှင့် အရှေ့ကျောင်း တို့အစဉ်လိုက် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထိုကျောင်းလေးကျောင်းသည် ရွာတည်ကတည်းက ဖြစ်ပေါ်၍နေလေသည်။ ထို့ကြောင့် ရွာထဲတွင် ဘိုးစဉ်ဘောင်ဆက်ကတည်းက ရွာလုံးဆိုင်ရာ ဆွမ်းတော်ကြီးတင်ပွဲကို ထိုကျောင်းလေးကျောင်း အလှည့်ကျ ကျင်းပနေသည်မှာ ယနေ့တိုင်အောင်ပင်ဖြစ်ပေသည်။
ယခု မြောက်ကျောင်းတိုက် အတွင်းရှိ ကျိုက်မောဂ္ဂလိမိုးကောင်းဘုရားကို ထီးတော်ချ၍ ပြန်လည် ပြုပြင်ကြသည်။ ထိုထီးတော်တွင် လွန်ခဲ့သော နှစ် ၁၀၀ ကျော်က ခေါင်းလောင်းနှစ်လုံးပါလာသည်။ ဘိုးဘွားများပြောခဲ့သည်ကို မှတ်သားဖူးသည်။ မိုးကောင်းဘုရားသည် ရွာတည်ကတည်းက ရှိနေသည်ဟုဆိုသည်။ ယခုစေတီသည် စစ်အတွင်းက ဗုန်းဒဏ်ကြောင့် မပျက်စီးဘဲ ကျန်ခဲ့သော စေတီကို ပြန်ငုံပြီး တည်ထားသည်ဟု မှတ်သားဖူးသည်။
ဗိုလ်ချုပ်ရွာတွင် ဟိုးအရင်က မိုးကောင်းဘုရားပွဲကို ပွဲများသွင်း၍ စည်ကားခဲ့သည်ဟု သိရသည်။ ကျွန်တော်တို့ ငယ်စဉ်ကတော့ ပိတ်ကားကြီးထောင်၍ ညလုံးပေါက်ရုပ်ရှင်ပြကြသည်။ ခုတော့ မကျင်းပကြတော့ပါ။ တန်ခူးလသည် ကျိုက်မောဂ္ဂလိမိုးကောင်းဘုရားပွဲ ကျင်းပသောလပင်ဖြစ်သည်။
ကျောက်ရေတွင်း
ကျောက်ရေတွင်း
ရွှေဖလားကျွန်းရွာ၊ ကဿဝင်
ရွှေဖလားကျွန်းရွာ၊ ကဿဝင်
ဟွေခူးရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ဟွေခူးရွာ (Hwayhku)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ဆန်ဟကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၄၇၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆန်ဟကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၅ ဦး၊ မ ၃၄၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၆၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပုဇွန်ဆိပ်ချောင်းရွာ၊ လှည်းထောက်ကွင်း
ပုဇွန်ဆိပ်ချောင်းရွာ၊ လှည်းထောက်ကွင်း
မေ ၁၉၉၀
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မေ ကဏ္ဍ:၁၉၉၀
သစ်ညိုရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
သစ်ညိုရွာ (Thitnyo)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ ထူးပေါက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၈၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထူးပေါက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၆ ဦး၊ မ ၃၅၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝေယံကျွန်းရွာ၊ ကဿဝင်
ဝေယံကျွန်းရွာ၊ ကဿဝင်
ဇင်ပြွန်ကုန်းရွာ၊ ဇငြွ်ပန်း
ဇင်ပြွန်ကုန်းရွာ၊ ဇငြွ်ပန်း
ယောင်ပြန်ရွာ၊ ကောင်းလင်း
ယောင်ပြန်ရွာ (Yawngpyan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ ကောင်းလင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၈၁၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နိန်ဖွမ်းရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
နိန်ဖွမ်းရွာ(Neinhpwan)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ရှကျွမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၇၂၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟွေးရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
ဟွေးရွာ (Hway)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ဟွေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၉၈၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟွေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၈၉ ဦး၊ မ ၂၇၉၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၆၈၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လှေဦးကန်ရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းမူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့
ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့ချုပ် (Kachin Independence Organisation (K.I.O); အတိုကောက် ကေအိုင်အို) သည် ကချင်လူမျိုးများ၏ နိုင်ငံရေးအဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၁၉၆၀ ဆယ်စုနှစ်များမှ ၁၉၉၀ ဆယ်စုနှစ်များအထိ ကချင်ပြည်နယ်ကို (မြို့ကြီးများနှင့် မီးရထားလမ်းများမှလွဲ၍) ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် မြန်မာအစိုးရနှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို သဘောတူညီခဲ့သည်။ ကေအိုင်အိုကို ၁၉၆၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ရက်နေ့တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း
KIO အဖွဲ့ကို ၁၉၆၀ အောက်တိုဘာ၂၅ တွင်စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ဥက္ကဋ္ဌ မှာ လထော်ဇော်ဆိုင်း (နောင် KIA​​ဗိုလ်ချုပ်)ဖြစ်သည်။ ရည်ရွယ်ချက်မှာ နိုင်ငံရေးဖြင့် တရားမျှတမှုရယူရန်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ​​တောင်းဆိုမှုများမှ အရာမရောက် သဖြင့် ၁၉၆၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၅တွင် လက်နက်ကိုင်တပ် အဖြစ် ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် KIA ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ ခုနှစ်များ၌ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း ၏ မြန်မာဆိုရှယ်လစ် အစိုးရ ဖြင့် ​ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း သဘောတူညီမှုများ မရရှိခဲ့ပေ။ ၁၉၉၄ ခုနှစ်၌ ဗိုလ်ချုပ်ခင်ညွန့် ဦးဆောင်သော ငြိမ်းချမ်ရေး ကိုယ်စားလှယ်များ နှင့် အပစ်ခတ်ရပ်စဲရေး စာချုပ်ချုပ်ဆိုနိုင်ခဲ့သည်။ အပစ်ခတ်ရပ်စဲပြီး ၁၇နှစ် အကြာ ၂၀၁၁တွင် တဖန် ပြည်တွင်းစစ်များ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး ၂၀၁၂၊၂၀၁၃၊၂၀၁၄၊ NCA ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးမှုများအကြိမ်ကြိမ်ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း သဘာတူညီမှုများ မရနိုင်သေးကြပါ။ လက်ရှိ KIO ဥက္ကဋ္ဌ မှာ အင်ဘန်လဖြစ်ပြီး စစ်ဦးစီးချုပ်မှာ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဂွမ်မော်ဖြစ်သည်။
၂ဝဝ၉စစ်ရေးတင်းမာမှု
မြန်မာစစ်တပ်နှင့် စစ်ဖြစ်လာတော့မည့် အရေးအတွက် ပြင်ဆင်သည့် အနေဖြင့် ကချင်လွတ်မြောက်ရေး အဖွဲ့သည် သူ၏ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ကို ပြင်ဆင် မွမ်းမံမှုများ ပြုလုပ်နေသည်။ တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် သတင်းရပ်ကွက်များ အဆိုအရ KIO သည် သူ၏ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ ကချင်လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် - KIA ကို ပြန်လည်စုဖွဲ့မှုများ ပြုလုပ်နေပြီး တပ်သားသစ်များလည်း စုဆောင်းနေသည်ဟု သိရသည်။
ကေအိုင်အေ ကေဒါများ မိမိတို့၏ တောတွင်းစခန်းများသို့ ပြန်လည် ဆုတ်ခွာသွားနေကြပြီး၊ မိမိတို့ ထိန်းချုပ်ရာ နယ်မြေတဝိုက်တွင် လုံခြုံရေးများ တိုးမြှင့် ချထားနေသည်ကို တွေ့မြင်ခဲ့ရကြောင်းဖြင့် ကချင်ပြည်နယ်အတွင်း လုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်နေသည့် ကချင်ဖွံ့ဖြိုးရေး ကွန်ရက်အဖွဲ့ - KNDG ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးအောင်ဝါက ပြောသည်။ ကေအိုင်အေသည် ယင်း၏ တပ်ဖွဲ့ဝင်ဟောင်းများကို ပြန်လည် ခေါ်ယူနေပြီး၊ တပ်သားသစ်များလည်း စုဆောင်းနေကာ သင်တန်းများ အပြင်းအထန် ပေးနေသည်ဟု သူက ဆက်ပြောသည်။
ဤသို့ ကေအိုင်အိုက ပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်နေသည်ဆိုသည့် သတင်းသည် မြန်မာစစ်အစိုးရက ဧပြီလကုန်ပိုင်းက အခြား အပစ်ရပ်အဖွဲ့များနှင့်အတူ မိမိတို့၏ တပ်ဖွဲ့များကို နယ်ခြားစောင့်တပ်အဖြစ် အသွင်ပြောင်းလဲရန် အဆိုပြုအပြီး ပေါ်ထွက်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့များကို စစ်အစိုးရ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ထားရှိရမည်ဖြစ်သည်။
ဧပြီလ နှောင်းပိုင်းတွင် စစ်အစိုးရက ငြိမ်းချမ်းရေးအဖွဲ့ အများအပြားကို သူတို့၏ တပ်ဖွဲ့များအား နယ်ခြားစောင့်တပ်အဖြစ် အသွင်ပြောင်းလဲရန် အဆိုပြုခဲ့သည်။ ဤတပ်ရင်းတရင်းတွင် စစ်သည် အင်အား ၃၂၆ ဦး ရှိမည်ဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာစစ်သား ၃၀ ပါဝင်ရမည်ဖြစ်ကာ စစ်အစိုးရက ထိန်းချုပ်ထားမည် ဖြစ်သည်။
မြန်မာစစ်အစိုးရနှင့် ၁၉၉၄ ခုနှစ်ကတည်းက ငြိမ်းချမ်းရေး ရယူထားသော တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် အခြေစိုက် KIO သည် သူတို့၏တပ်ကို အသွင်ပြောင်းလဲရန် စစ်အစိုးရ၏ ဖိအားပေးခြင်းကို ခံနေရသည်။ ကေအိုင်အိုအဖွဲ့အား နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့အသွင်ပြောင်းရေး နအဖဘက်က ကမ်းလှမ်းထားမှုအပေါ် ကေအိုင်အိုအဖွဲ့က ကချင်ဒေသလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ကို မိမိစစ်သားများဖြင့်သာ ဖွဲ့စည်းလိုပြီး အနာဂတ် ကချင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့တွင် ကေအိုင်အိုက အာဏာရရှိရေး တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ကေအိုင်အိုအဖွဲ့တွင် ကေအိုင်အေ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့နှင့်အဆင့်တူသည့် စိုက်ပျိုးရေး၊ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ ရဲတပ်ဖွဲ့ စသည့်ဌာနများလည်း ရှိနေ၍ အသွင်ကူးပြောင်းရေးတွင် အဆိုပါဌာနများအတွက်လည်း ထည့်စဉ်စားရန်လိုကြောင်း ဇူလိုင်လ (၈) ရက်တွင် ကေအိုင်အိုဘက်က တင်ပြထားသည်။
ငြိမ်းချမ်းရေးပျက်ပြားခြင်း
၂၀၁၁ တွင် ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ တာပိန်ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံ အနားမှ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဖြစ်ပွားပုံမှ နယ်ကျွံ၍ ရောက်ရှိလာသော တပ်မတော် တပ်သားနှစ်ဦး အား KIA မှ ဖမ်းဆီး ချုပ်နှောင်ထားခဲ့သည်။ ထိုကိစ္စအား ဖြေရှင်းရန်ရောက်ရှိလာသော တပ်မတော် ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ရှိသူ ဦးဆောင်သော အဖွဲ့မှ လက်နက်အပြည့်အစုံ ဖြင့်လာရောက်ပြီး မချေမငံပြောဆိုရာမှ KIAဘက်မှ လက်နက်သိမ်း၍ ပြန်လွတ်လိုက်သည်။ ယင်းဖြစ်ရပ်အား အ​​ကြောင်းပြ၍ ၂၀၁၁ ဇွန်၉ တွင် ဗန်မော် အ​ခြေစိုက် စကခ၂၁ လက်အောက်တပ်ရင်းများမှတာပိန်ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံ အနိီးရှိ KIA ထိန်းချုပ်ရာ ​​ရွာအား စစ်အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် တိုက်ခိုက်ပြီး ထို​ ကျေးရွာမှ ​KIO ဆက်ဆံရေးရုံး တာဝန်ခံ တပ်ကြပ်တိန့်ယိန်းအား ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် နှဖက်တပ်ညိနှိုင်းပြီ KIA ဖက်မှ ဖမ်းဆီးထားသော တပ်သား နှစ်ဦး အား ပြန်လွတ်ပေးခဲ့သော်လည်း တပ်မတော်ဖက်မှ ပြန်လည် အပ်နှံခဲ့ခြင်း မရှိပေ။(နှောင်တွင် နှိပ်ဆံခံရခြင်း ဖြင့် သေဆုံးခဲ့ရသော တပ်ကြပ်၏ အလောင်းသာ ပြန်လည်ပေးအပ်ခဲ့)ထို့ကြောင့် KIO ဗဟိုမှ အကျဉ်းသားအား ပြန်လည်အပ်နှံရန် မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် ထံ တရားဝင်စာဖြင့် အ​​ကြောင်းကြား ခဲ့သော်လည်း တစ်စုံတစ်ရာ တုံ့ပြန်မှု မရှိခဲ့သောကြောင့် တုံ့ပြန်စစ် ဆင်နွဲရန်ရန် အသင့် အနေအထားဖြင့် KIAအား တပ်လှန့်ညွန်ုကြား ခဲ့သည(ထိုစဉ် မပခ တိုင်းမှူးမှာ ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်းဖြစ်သည်။) ထိုစဉ်မှ စတင်ခဲ့သော စစ်ပွဲသည် ယနေ့တိုင် ဖြစ်ပွားနေဆဲ ဖြစ်သည်။်။
လက်အောက်ခံဌာနများ
ကေအိုင်အို စစ်ဆေးရုံချုပ် သည် လိုင်ဇာမြို့မြောက်ဘက်၊ နှစ်မိုင်ခန့်အကွာ ဝယ်ကျိုင်ကျေးရွာတွင် တည်ရှိသည်။
အုပ်ချုပ်ရေးဌာန (D.G.A)
အာဖရိကရွှေကြောင်
အာဖရိကရွှေကြောင်သည် အာဖရိကအနောက်ပိုင်းနှင့် အလယ်ပိုင်းရှိ မိုးသစ်တောများတွင် ကျက်စားသော ကြောင်ရိုင်းတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ကဲရကယ်ကြောင်ရိုင်း၊ ဆာဗယ်ကြောင်ရိုင်းတို့နှင့် မျိုးနီးစပ်သည်။
ဦးခေါင်းမှ ကိုယ်အရှည်သည် ၆၁ မှ ၁၀၁ စင်တီမီတာ (၂၄ မှ ၄၀ လက်မ) ရှိ သည်။ အမြီးအရှည်မှာ ၁၆ မှ ၄၆ စင်တီမီတာ (၆.၃ မှ ၁၈.၁ လက်မ) ရှိ သည်။ အိမ်ကြောင်၏အရွယ်အစား နှစ်ဆ ရှိသည်။
အပူပိုင်းသစ်တောများတွင် ကျက်စားပြီး မြစ်အနီးတဝိုက်တွင်တွေ့ရတတ်သည်။ အနောက်ဘက်တွင် ဆီနီဂေါလ်နိုင်ငံမှ အရှေ့ဘက်တွင် ကင်ညာနိုင်ငံအထိ၊ မြောက်ဘက်တွင် ဗဟိုအာဖရိကသမ္မတနိုင်ငံ၊ တောင်ဘက်တွင် အင်ဂိုလာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းအထိ တွေ့ရသည်။ တစ်ကောင်တည်းသာ ကျက်စားတတ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြောင်မျိုးရင်းဝင် တိရစ္ဆာန်များ
ဂျောင်ရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
ဂျောင်ရွာ (Gyaung)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ အင်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၅၇၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၆၅ ဦး၊ မ ၁၅၅၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၉၂၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နွားတပ်ရွာ၊ တံတားဦးမြို့နယ်
နွားတပ်ရွာ (Nwartat)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ တံတားဦးမြို့နယ်၊ အောင်သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၀၃၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အောင်သာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၀၁ ဦး၊ မ ၁၅၄၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၉၄၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တံတားဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သောမတ်စ် ဟာဒီ
သောမတ်စ် ဟာဒီ (Thomas Hardy; ၂ ဇွန် ၁၈၄၀ – ၁၁ ဇန်နဝါရီ ၁၉၂၈) သည် အင်္ဂလိပ်လူမျိုး စာရေးဆရာနှင့် ကဗျာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
သောမတ်စ်ဟာဒီကို ၁၈၄ဝ ပြည့်နှစ် ဇွန်လ ၂ရက်နေ့တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံတောင်ပိုင်း ဒေါ ဆက်ရှိုင်ယာခရိုင် ဒေါချက်စတားမြို့အနီး၌ ဖွားမြင်သည်။ မိမိနေရပ်ရှိ စာသင်ကျောင်းတွင် အခြေခံပညာကိုသင်ကြားပြီးနောက် လန်ဒန်မြို့ဘုရင့်ကောလိပ်ကျောင်း၌ ပညာဆက်သင်ခဲ့သည်။ အသက် ၁၆ အရွယ်တွင်ဗိသုကာ အတတ်ကိုသင်ကြားသည်။ ဟာဒီသည် ဗိသုကာအလုပ်ကို လုပ်ကိုင်နေစဉ် မိမိ၏ပင်ကိုဝါသနာအလျောက် စာပေများကိုလည်းရေးသားခဲ့သည်။ ၁၈၇၄ခုနှစ်တွင် Far from the Madding Crowdအမည်ရှိ ဝတ္ထုကို ရေးသားထုတ်ဝေပြီးနောက် ဟာဒီသည်စာပေလောကထဲသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့လေသည်။
သောမတ်စ်ဟာဒီသည် မိမိ၏ချက်မြုပ်ရာအရပ်ကို စွဲလန်းခင်မင်သူဖြစ်သည့်အလျောက် သူရေးသောဝတ္ထုအများတွင် ထိုဒေသရှိ သဘာဝရှုခင်းကို နောက်ခံထား၍ ရေးသားလေ့ရှိသည်။ ဒေါချက်စတားမြို့နယ်ဒေသကိုလည်း ဝက်ဆက်ဟူသော ရှေးဟောင်းအမည်ဖြင့် မှည့်ခေါ်လေ့ရှိသည်။ ဟာဒီသည် တောကျေးလက်တွင်နေထိုင်သူတို့၏ သဘာဝဓလေ့ကို လည်းကောင်း၊ အရိုးခံစိတ်နေသဘောထားကိုလည်းကောင်း သဘောကျနှစ်သက်သူဖြစ်သည့်အပြင် သဘာဝကလူတို့၏ ကောင်းကျိုး၊ မကောင်းကျိုးကိုပြု ပြင်လျက် ရှိသည်ဟု ယုံကြည်သူလည်းဖြစ်သည်။