cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ခါ
ခါ (Francolinus pintadeanus) သည် ရစ်ငှက်နှင့် မျိုးတူဖြစ်သည်။ မြန်မာများတွင် အကြီးအငယ် ရိုသေအပ်ကြောင်း သင်ခန်းစာပါသော ဆင်၊ မျောက်၊ ခါ ဝတ္ထုကို ငယ်စဉ်က ဖတ်ဘူးကြသူများသဖြင့်၊ ခါကို အမည်အားဖြင့်သော်မျှ သိသူများကြသည်။ ခါအော်သံကို ကြားဘူးကြသူများလည်း အနည်းအများ ရှိပေလိမ့်မည်။ သို့သော် ခါကို မြင်ဖူးသူ အလွန်ရှားသည်။ ခါသည် လူအမြင်ကို မခံ၊ ကြောက်ရွံ့တတ်သည်။
ခါအမျိုးမျိုး ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခါမျိုးကို ဖယ်ကာ၊ ဗားမိဖရန်ကိုလင်ဟူ၍ အင်္ဂလိပ်ဝေါဟာရဖြင့် လည်းကောင်း၊ ဖရန်ကိုလင်နပ် ပင်တေဒိနပ် ဖယ်ရေဟူ၍ လက်တင်ဝေါဟာရ ဖြင့်လည်းကောင်း ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ မြန်မာခါသည် အလျား ၁၃ လက်မခန့် ရှိ၏။ ငှက်တောင်မှာ အကြေးကွက်ကဲ့သို့ အကွက်များရှိ၍ မီးခိုးရောင် (မွဲခြောက်ခြောက်အရောင်) ရှိသည်။ ခါအဖို၏ကိုယ်၊ လည်တိုင်၊ ရင်အုပ်နှင့် ဝမ်းဗိုက်တွင် အဖြူပြောက်များ ရှိ၍ အမ၏ လည်ပင်း၊ ရင်အုပ်နှင့် ဝမ်းဗိုက်သည် ဖြူ၍ အနက်စင်းများရှိသည်။ ခါအော်သံမှာ တက်တက်တူခါးခါးဟူသောအသံ ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် ဆောင်းရာသီနံနက်ခင်းနှင့် ညနေမှောင်စပျိုးသည့် အချိန်တွင် ခါများ အသံပေးကြသည်။ ခါအော်သည့်အခါ လည်ပင်းကို အထက်သို့ဆန့်၍ အော်လေ့ရှိသည်။ ခါသည် တောနက်ရာတွင် မနေဘဲ သွေ့ခြောက်သည့်ဒေသ၌ နေသည်။ အထူးသဖြင့် လယ်ကွက်များ အနီးရှိ တောစပ်တွင် ကျက်စားသည်။ တနင်္သာရီတိုင်းမှလွဲ၍ မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝှန်းလုံးတွင် တွေ့နိုင်သော ဌာနေငှက် ဖြစ်သည်။ မိုးခေါင်ရေရှားရပ်ဝန်းတွင် အမြောက်အမြား နေကြ၍၊ ပဲ၊ မြေပဲ၊ သစ်စေ့နှင့် ပိုးမွှားများကို စားသောက်သည်။ ရာသီဥတု အဆင်သင့်ပါက ပေ ၅ဝဝဝ အမြင့်အထိရှိသော (ခြောက်သွေ့သော သစ်တောနှင့် ပြန်ပေါက်သစ်တောများ) ဒေသများတွင် ခါများနေကြသည်။ ခါသည် အအုပ်အသင်းနှင့် မနေဘဲ တစ်ကောင်တည်းဖြစ်စေ၊ အဖိုအမ စုံတွဲ၍ဖြစ်စေ သွားလာကျက်စား၏။ ပြေးလွှားသည့်အခါ အမြီးကို ထောင်ထားတတ်သည်။ ကောက်ပဲသီးနှံ၊ သစ်စေ့နှင့် ပိုးမွှားများကို စားသောက်သည်။
မတ်လနှင့် စက်တင်ဘာလအတွင်းတွင် ခါကလေးများ ဥမှ ပေါက်ကြသည်။ ခါသည် မြေပေါ်တွင် ကျင်းယက်၍ အသိုက်လုပ်လေ့ရှိ၏။ တစ်မြုံလျှင် ၃ ဥမှ ၆ ဥအထိ ရှိတတ်၍ တစ်ဥလျှင် ပျမ်းမျှအလျား ၁.၃၉ လက်မနှင့် ပြက် ၁.၁၅ လက်မ ရှိသည်။ ဥအရောင်မှာ အဝါနုမှ အဝါရင့်ရောင် ဖြစ်သည်။ ခါပေါက်စကလေးများသည် ဥမှပေါက်ပြီး မကြာမီပင် ပြေးလွှားနိုင်ကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ခါ ဆယ်မျိုးခန့် ရှိသည်ဟု အချို့က ဆိုသော်လည်း၊ အသေအချာ ခါမျိုး ခွဲခြား၍ ပြထားသည်ကို မတွေ့ရပေ။ မဟာအဓိကရ ကန်တော်မော်ကွန်းတွင်မူ ခါ ၄ -မျိုး ရှိကြောင်း ဖော်ပြထား၏။ ထိုမော်ကွန်းတွင် ဟု ဆိုထားသည်။ ခါအော်သံနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဟု ရာမရကန်တွင် ပါရှိသည်။ ဟု တောဖွဲ့တွင် စပ်ဆိုထားသည်။
အနောက်နိုင်ငံများတွင် ငှက်ပစ်ဝါသနာပါသူတို့သည် ခါပစ်ချိန် (ဝါ) ခါပစ်ရာသီဟု သတ်မှတ်ထားသည့် လများ တွင် ခါပစ်ထွက်လေ့ရှိကြသည်။ ဗြိတိန်နိုင်ငံ၊ အင်္ဂလိပ် ဝေါဟာရအားဖြင့် ပါးထရစ်ဟုခေါ်သော ခါကို မြေပိုင်ရှင်ကြီး များ၊ နယ်ရှင်ကြီးများသည် အချိန်ကျလျှင် အပျော်အပါး ပစ်ခတ်ရန် ကျယ်ဝန်းသော ခြံ တောကြီးများကို သတ်သတ် ထားလေ့ ရှိကြ၏။ ဤသို့ အပျော်အပါး ခါပစ်ရခြင်းကို အထက်တန်းစားများ၊ သူဌေးကြီးများသည် အမြတ်တနိုး ဂုဏ်ယူကြလေသည်။
အင်္ဂလန်ပြည်တွင် ခါ နှစ်မျိုးကို တွေ့ရသည်။ အညိုရောင်ရှိသော သာမန်ခါမျိုးနှင့် ပြင်သစ်ခါ သို့မဟုတ် ခြေထောက်နီခါမျိုးတို့ ဖြစ်သည်။ အညိုရောင်ခါသည် ဗြိတိန်ကျွန်း ဇာတိ ဖြစ်သည်။ ရင်အုပ်တွင် သစ်ကျားသီးရောင် ရှိသော မြင်းခွာပုံအမှတ်ရှိသည်။ ကျန်အမွှေးအတောင်များမှာ အညိုရောင်ဖြစ်၍၊ ဦးခေါင်းမှာ သစ်ကျားသီးရောင် ထနေသည်။ မြေကြီး၌ ဝပ်နေသောအခါ ရုတ်တရက် မတွေ့နိုင်ချေ။ ထိုခါမျိုးသည် ဗြိတိန်ကျွန်းတွင် လွန်ခဲ့သောရာစုနှစ်အတွင်း၌ တိုးပွားလာသည်။
ဒုတိယအမျိုးဖြစ်သော ပြင်သစ်ခါကို ဥရောပတိုက်မှ အင်္ဂလန်ပြည်သို့ ၁၈ ရာစုအတွင်း၌ ယူဆောင်လာခဲ့ကြသည်။ ထိုခါမျိုး၏ အရောင်မှာ ဖျော့၍ အလွယ်တကူ မြင်တွေ့နိုင်သည်။ ဦးခေါင်းနှင့် ရင်အုပ်တွင် အမဲမှတ်များရှိ၍၊ လည်ပင်း ပတ်လည်၌ အဖြူရောင်ဝိုင်းလျက်ရှိသည်ကို ထူးခြားစွာတွေ့မြင်နိုင်ပေသည်။ အာဖရိကတိုက်၊ ဥရောပတိုက်မြောက်ပိုင်း၊ အီရန်(ပါးရှား)နိုင်ငံ၊ တိဗက်ပြည်၊ အာရှတိုက်နှင့် တောင်နှင့်မြောက် အမေရိကတိုက်များတွင်လည်း ခါအမျိုးမျိုးရှိကြသည်ကို တွေ့မြင်နိုင်ပေသေးသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဒေါင်းနှင့် မျိုးရိုးတူ ငှက်များ
ဝမ်ပိန်းရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
ဝမ်ပိန်းရွာ (Wanping)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ လွိုင်နိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၇၇၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွိုင်နိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၉၈ ဦး၊ မ ၉၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။
မလော့ရွာ၊ မလော့
မလော့ရွာ၊ မလော့
Krol Ko
Krol Ko (Khmer: ƙǇǒទេƙƳលេƵ) သည် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၊ အန်ကောတွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၁၂ ရာစု အဆုံးပိုင်းတွင် Jayavarman VII ၏ ကြီးကြပ်မှုဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ရှမ်းကျော်ရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ရှမ်းကျော်ရွာ(Shankyaw)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ ရှမ်းကျော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၃၀၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှမ်းကျော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၆ ဦး၊ မ ၇၁ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၃၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တိမ်းပင်ရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
တိမ်းပင်ရွာ (Teinpin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ တိုက်မွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၅၀၉ ဖြစ်သည်။
ဇီးဇာ (ရခိုင်)ရွာ
ဇီးဇာ (ရခိုင်)ရွာ
တိမ်းပင်ရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နတ်ပြင်ရွာ၊ စမုန်တဲ
နတ်ပြင်ရွာ၊ စမုန်တဲ
သဘောရွာ၊ သဘော
သဘောရွာ၊ သဘော
မလော့အောက်စုရွာ၊ မလော့
မလော့အောက်စုရွာ၊ မလော့
ဇီးဇာ (ကုလား)ရွာ
ဇီးဇာ (ကုလား)ရွာ
​ညောင်ချောင်းရွာ၊ ကျွန်းလျှားရှည်
ညောင်ချောင်းရွာ၊ ကျွန်းလျှားရှည်
ကြာညို၊ မောင် (ဘဝသစ် ဦးအောင်ကျော်)
ငယ်စဉ်က ကျေးရွာ မူလတန်းကျောင်းတွင် ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။ ကျေးရွာ ဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် ဝါတွင်း၊ ဝါပ စုစုပေါင်း ခြောက်လကို ကိုရင်ဝတ်ခဲ့ပြီး အခြေခံ ဘာသာရေး စာပေများကို သင်ကြားခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဝင်၊ မဟာဝင်၊ ရာဇဝင်၊ ဇိနတ္ထပကာသနီ၊ ဦးပေါ်ဦးလျှေက်ထုံးကျမ်း စသော စာအုပ်များကို ဖတ်ခဲ့ရသည်။ စာဖတ် ဝါသနာ ပါကြသော အစ်ကိုဖြစ်သူ ဆယ်တန်းကျောင်းသားနှင့် ယောက်ဖတော်သူ ကျောင်းဆရာတို့ စုဆောင်းထားကြသည့် ထင်းရှုးသေတ္တာ နှစ်လုံးနှင့် ဗီရို တစ်လုံးစာ ဝတ္ထု၊ မဂ္ဂဇင်း၊ ဂျာနယ်၊ သတင်းစာများကို ဖတ်ခဲ့ရာမှ စာဖတ် ဝါသနာ ပါလာခဲ့သည်။
အသက် ၁၃ နှစ် အရွယ်တွင် ရန်ကုန်မြို့နေ ဦးလေးဖြစ်သူ (ထွန်းသတင်းစာ၊ အယ်ဒီတာ ဦးထွန်းဖေ) ၏ အိမ်၌ နေ၍ ပညာ ဆက်လက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီး ဖြစ်လာသော ဦးလေး၏အိမ်တွင် မြန်မာစာအုပ်များ သာမက အင်္ဂလိပ်စာအုပ်များပါ ရှိသောကြောင့် အင်္ဂလိပ်စာ ဖတ်သည့် အကျင့် ပါရလာသည်။ လမ်းဘေး စာအုပ်အဟောင်းဆိုင်များမှ အလွယ်စား အင်္ဂလိပ် စာအုပ်များကိုလည်း ဝယ်ယူ စုဆောင်း တတ်လာခဲ့သည်။
ထို့နောက် ရန်ကုန်၊ ဦးဝိစာရလမ်းရှိ Mrs. H.E.Nelson’s Private English School တွင် အခြေခံတန်းမှ စ၍ ကျောင်းတက်ခဲ့သည်။ ဦလေး၏ သားသမီးများနှင့် အတူ ကျောင်းသို့ သွားခဲ့သည်။ စာများများ ဖတ်သည့် အကျိုးကြောင့် အကြားအမြင်များပြီး သဘောပေါက် လွယ်ခဲ့သည်။ အတန်းထဲ၌ အစမ်းစာမေးပွဲကြီးတွင် ပထမရသဖြင့် တနှစ်လျှင် နှစ်တန်း သုံးတန်း တက်ခဲ့ရသည်။ သို့အတွက် တတိယနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုခေတ်က တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းကို မည်သူမဆို ဝင်ဖြေနိုင်သည်။ မည်သည့် အတန်းတွေ အောင်ခဲ့ကြောင်း အထောက်အထား ပြစရာ မလိုပေ။ သို့သော် တတိယနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း မဖြေဖြစ်ခဲ့ချေ၊ နောက်တနှစ်တွင် တီတီစီကျောင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး တက္ကသိုလ်ဝင် စာမေးပွဲကို ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် အောင်မြင်ခဲ့သည်။
တီတီစီကျောင်းတွင် တက်ရောက်နေခိုက် အမှတ် ၆၈၊ ဦးဝိစာရလမ်းတွင် တည်ရှိသော ခရစ်ယာန် သာသနာပြုဂိုဏ်းမှ ပို့ချသည့် The Voice of Prophecy (ဗျာဒိတ်တော်အသံ) ခေါ် စာပေးစာယူ သင်တန်းကို တက်ရောက်ဖြစ်ကာ ခရစ်ယာန် ဘာသာရေး စာပေများနှင့် ရင်းနီးခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ်ဝင် စာမေးပွဲ အောင်မြင်ပြီးနောက် ၁၉၅၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၅၃ ခုနှစ်အထိ မန္တလေး တက္ကသိုလ်တွင် တက်ရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ပထမနှစ်တွင် သာသနာပြု ကျောင်းသူ၊ ကျောင်းသားဟောင်းများ အသင်းက ကျင်းပသော အင်္ဂလိပ်စာစီစာကုံး ပြိုင်ပွဲတွင် ပထမဆု ဆွတ်ခူးခဲ့သည်။ စာစီစာကုံး ခေါင်းစဉ်မှာ (Stray Thoughts) (တွေ့ရာစိတ်ကူး) ဖြစ်သည်။ ဒုတိယနှစ် တက်နေစဉ် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း ညကျောင်းတစ်ကျောင်း၌ အင်္ဂလိပ်စာပြဆရာ ဖြစ်လာသည်။ စေတနာရှင်ကြီး တစ်ဦးဖြစ်သည့် ဦးကျော်လှ ဦးစီး ဖွင့်လှစ်သော အခမဲ့ English Speaking Club တွင် ပါဝင် လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ထိုခေတ်က Intermediate of Art ခေါ် ဒုတိယနှစ် စာမေးပွဲတွင် တစ်ကျောင်းလုံး၌ အင်္ဂလိပ်စာ၊ မြန်မာစာနှင့် Logic (ယုတ္တိဗေဒ) ဘာသာများတွင် အမှတ်အများဆုံး ရရှိ၍ တက္ကသိုလ် မြန်မာစာအသင်းက ရွှေတံဆိပ်ဆု ချီးမြှင့်ခြင်းကို ခံယူရသည်။ တက္ကသိုလ် နှစ်ပတ်လည် မဂ္ဂဇင်နှင့် နံရံကပ် စာစောင်များတွင် ပါဝင် ရေးသားခဲ့သည်။
ဒုတိယနှစ် စာမေးပွဲ အောင်မြင်ပြီးနောက် အင်္ဂလိပ်စာ ဂုဏ်ထူးတန်း တက်ရန် ရန်ကုန်သို့ ဆင်းလာခဲ့သည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ရိုးရိုးဘီအေဘွဲ့နှင့် ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်စာဂုဏ်ထူးဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် နှစ်အတော်ကြာတွင် B.L ဘွဲ့ကို ထပ်မံ ရရှိသည်။
၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံ ဗွီအိုအေ အသံလွှင်ဌာနသို့ သွားရောက် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် မိမိဆန္ဒ အလျောက် ဗွီအိုအေမှ နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လာခဲ့သည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံရှိစဉ် ဒစ္စနီကမ္ဘာ၊ ဟောလိဝုဒ် စသည့် ဒေသများနှင့် လန်ဒန်၊ ပါရီ၊ (ရှိတ်စပီးယား ဇာတိ) အေဗွန်မြစ်ပေါ်က စထရတ်ဖို့ဒ်မြို့များသို့ သွားရောက် လည်ပတ်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ထိုင်း၊ စင်္ကာပူနှင့် အိန္ဒိယ နိုင်ငံများသို့လည်း ဝင်ရောက် လည်ပတ်ခဲ့သည်။
စာပေ ရေးသားခြင်းကို ၁၉၅ဝ ပြည်နှစ်များမှ စခဲ့သည်။ မိုးဝေ၊ ချယ်ရီ၊ စန္ဒာ၊ သင့်ဘဝ၊ စာမော်ကွန်း၊ နွယ်နီ၊ စံပယ်ဖြူ၊ လှပ၊ အပျိုစင်၊ သောင်းပြောင်းထွေလာ၊ ရတနာပန်းခင်း၊ The Best English၊ English for All၊ The Light of English၊ The International၊ Lifestyle၊ Today စာစောင်များတွင် နိုင်ငံတကာရေးရာ၊ အတွေးအမြင်၊ ခရီးသွား အတွေ့အကြုံ၊ မြန်မာမှုနှင့် အင်္ဂလိပ်စာ ပညာပေး ဆောင်းပါးများကို ရေးသားခဲ့သည်။
ကိုးကား
<References />
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ပိန်းနဲချောင်းရွာ၊ ကညင်ချောင်း
ပိန်းနဲချောင်းရွာ၊ ကညင်ချောင်း
ရှားပင်တရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ရှားပင်တရွာ (Sharpinta)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ရှားပင်တကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၅၁၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှားပင်တကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၆၉ ဦး၊ မ ၁၇၉၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၅၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကာဂျေးကျောင်းတော်
ကာဂျေးကျောင်းတော် (Kurjey Lhakhang) သည် ဘူတန်နိုင်ငံ၊ Bumthang ခရိုင်၏ Bumthang လွင်ပြင်တွင် တည်ရှိသည့် ကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဘူတန်၏ ပထမဆုံးဘုရင်သုံးဦး၏ အုတ်ဂူများလည်း တည်ရှိသည်။
ကျေးသာတောင်ရွာ၊ ကညင်ချောင်း
ကျေးသာတောင်ရွာ၊ ကညင်ချောင်း
ရေနံ့သာရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
ရေနံ့သာရွာ (Yaenantthar)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ ရေနံ့သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၅၀၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရေနံ့သာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၅၇ ဦး၊ မ ၁၂၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၁၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟိုပို (ထက်)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဟိုပို (ထက်)ရွာ (Hopo (Upper))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ လွိုင်မွေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၄၀၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွိုင်မွေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၄၅ ဦး၊ မ ၃၀၅၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄၉၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တရုတ်ဟင်းလျာ
တရုတ်ဟင်းလျာများ (中國菜 ၊ 中華料理 ၊ 中國料理) သည် တရုတ်ပြည်မှ အစပြုကာ အာရှမှတဆင့် အမေရိကန်၊ ဩစတြေးလျ၊ အနောက်ဥရောပနှင့် တောင်အာဖရိက စသည့် ကမ္ဘာ့နေရာအသီးသီးသို့ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။ ယနေ့တွင် အရှေ့ဥရောပနှင့် တောင်အာရှ ဒေသများတွင်လည်း တရုတ်ဟင်းလျာများကို နှစ်သက်သူများ ရှိလာပြီဖြစ်သည်။ အမေရိကန် တရုတ်ဟင်းလျာနှင့် အိန္ဒိယ တရုတ်ဟင်းလျာတို့သည် ဒေသခံများ၏အကြိုက်နှင့် အစပ်အဟပ်တည့်အောင် ပြင်ဆင်ချက်ပြုတ်ထားသည့် တရုတ်ဟင်းလျာများဖြစ်သည်။ ယင်းဟင်းလျာများ၏ အရသာမှာ မူလတရုတ်ဟင်းလျာများ၏ အရသာနှင့် ကွာဟချက်များရှိသည်။
ဒေသအလိုက် ကွဲပြားမှု
P တရုတ်ပြည်တွင်း၌ပင် ဒေသအလိုက် ချက်နည်းပြုတ်နည်း မတူကြပေ။ ထို့ကြောင့် တရုတ်ပြည် တလွှားတွင် မတူသည့် ဟင်းလျာများ ပေါ်ပေါက်လာပြီး အဓိကအားဖြင့် ဟင်းလျာကြီး ၈ မျိုး (八大菜系) အဖြစ်ခွဲခြားနိုင်သည်။ ၎င်းတို့မှာ အန်းဟွေးဟင်းလျာ (徽菜)၊ ကွမ်တုန်းဟင်းလျာ (粵菜)၊ ဖူကျန့်ဟင်းလျာ (閩菜)၊ ဟူနန်ဟင်းလျာ (湘菜)၊ ကျန်းစူးဟင်းလျာ (蘇菜)၊ ဆန်းတုန်းဟင်းလျာ (魯菜)၊ စိချွမ်းဟင်းလျာ (川菜) နှင့် ကျဲ့ကျန်းဟင်းလျာ (浙菜) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အချို့မှာလည်း တရုတ်ဟင်းလျာများကို အကျမ်းအားဖြင့် ဟင်းလျာကြီး ၄ မျိုး (四大菜系) အဖြစ်သာ ခွဲခြားတတ်ကြသည်။ အဓိကအားဖြင့် ပထဝီအနေအထားအလိုက် စစ်ချွမ်း (အနောက်ပိုင်း)၊ ကွမ်သုန်း (တောင်ပိုင်း)၊ ဆန်းသုန်း (မြောက်ပိုင်း) နှင့် ဟွေ့ယန်ဟင်းလျာ (淮揚菜) (အရှေ့ပိုင်း) ဟူ၍ ဟင်းလျာကြီး ၄ မျိုးအဖြစ် လူသိများကြသည်။
ယခုခေတ်တွင် ပေကျင်းဟင်းလျာ (京菜) နှင့် ရှန်ဟိုင်းဟင်းလျာ (滬菜) ကိုလည်း အလေးထားလာကြပြီး သမားရိုးကျ ဟင်းလျာ ၈ မျိုးတွင် ပေါင်းထည့်ကာ တရုတ်ဟင်းလျာကြီး ၁၀ မျိုး (十大菜系) ဟုလည်း ဖော်ပြလာကြသည်။ ထို့အပြင် တရုတ်ဘုန်းကြီးကျောင်းများတွင် ချက်ပြုတ်သုံးဆောင်ကြသည့် သက်သတ်လွတ် ဟင်းလျာ (齋菜) များသည်လည်း လူသိများသည့် တရုတ်ဟင်းလျာ တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ပြင်ပလင့်ခ်များ
*
ရှီးရီးကထောင်ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
ရှီးရီးကထောင်ရွာ (Sheeyeekahtaung)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ မန့်နွေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၁၇၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန့်နွေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၁ ဦး၊ မ ၅၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝန်းခံရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
ဝန်းခံရွာ (Wunhkan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ လွိုင်နိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၇၈၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွိုင်နိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၉၈ ဦး၊ မ ၉၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘစံ၊ ဦး (ဓညစံ)
ဦးဘစံ (ဓညစံ) ၁၉၁၂-၁၉⁠၉၂
၁၉၃၉ ခုနှစ် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တတိယသပိတ်တွင်လည်း တက်တက်ကြွ⁠ကြွပါဝင်ခဲ့ပြီး၊ ရခိုင်ကျောင်းသားလူငယ်များ၊ မြန်မာကျောင်းသားလူငယ်များနှင့်အတူ နိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးအတွက် စွမ်း⁠စွမ်းတမံ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဂျပန်ခေတ်တွင် ရခိုင်ကာကွယ်ရေးတပ်ကို တရားဝင်ဖွဲ့စည်းလှုပ်ရှားခွင့်ရအောင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သူ တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။ စစ်တွေခရိုင် နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်တာဝန်၊ စစ်တွေခရိုင် တို့ဗမာ ဆင်းရဲသား အစည်းအရုံးခေါင်းဆောင် တာဝန်တို့ကိုလည်း ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး၊ ဖက်ဆစ်ဂျပန်တော်လှန်ရေး မြေအောက်လှုပ်ရှားမှုများတွင် အဓိကအခန်းက ပါဝင်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရပြီး နောက်ပိုင်းတွင် အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန၊ အလုပ်သမားဂေဇက် အယ်တီတာအဖြစ်လည်းကောင်း၊ အလုပ်သမားအရာရှိအဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် ရခိုင်ပြည်နယ် အလုပ်သမားအရာရှိ အဖြစ်ဖြင့် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။
ဦးဘစံသည် စာရေးစာဖတ်ဝါသနာထုံသူလည်းဖြစ်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် မဖြစ်မီကာလ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားဘဝကတည်းကပင် သတင်းစာ၊ မဂ္ဂဇင်းများတွင် ဆောင်းပါးများရေးသားခဲ့သည်။ ၁၉၃၉-၄၀ ပြည့်နှစ် “အိုးဝေမဂ္ဂဇင်း” တွင် အင်္ဂလိပ်စာအယ်ဒီတာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ရခိုင်ယည်ကျေးမှု၊ စာပေနှင့်သမိုင်းရေးရာဆောင်းပါးများကိုလည်း ဓညစံ ကလောင်အမည်ဖြင့် သုတေသနပြုရေးသားဖော်ထုတ်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံတော်က ဦးဘစံအား မော်ကွန်းဝင် (ပထမအဆင့်)နှင့် နိုင်ငံဂုဏ်ရည် (ဒုတိယအဆင့်) ဘွဲ့တံဆိပ်များကို ချီးမြှင့်ခဲ့ပေသည်။ ဦးဘစံသည် ၁၉⁠၉၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၉ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ကွယ်လွန်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီး ဒေါ်လှမေ နှင့် သားနှစ်ဦးကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
တောင်ကျွန်းကုန်းရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
တောင်ကျွန်းကုန်းရွာ (Taungkyunkone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ရှားပင်တကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၅၁၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှားပင်တကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၆၉ ဦး၊ မ ၁၇၉၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၅၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စွန်ပါရွာ၊ ကိုင်းတာ
စွန်ပါရွာ၊ ကိုင်းတာ
နိမ်စွန်ရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
နိမ်စွန်ရွာ (Neinsun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဟာဝမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၀၇၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟာဝမ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၀၇ ဦး၊ မ ၁၈၂၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၂၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆရာတော် ဦးစိန္တာ
ဆရာတော် ဦးစိန္တာ (၂၉.၇.၁၉၀၂ - ၁၄.၁၂.၁၉၆၄) သည် ၁၂၆၄ ခု၊ ဝါဆိုလဆုတ် ၁၀ ရက်၊ အင်္ဂါနေ့ ည ၇ နာရီအချိန်၊ စစ်တွေခရိုင်၊ မင်းပြားမြို့နယ်၊ ပြည်သျှင်တိုက်၊ ရင်းဘွယ်ရွာ၌ ဖွားမြင်တော်မူ၏။ ဦးချစ်ဖြူ၊ ဒေါ်ရွှေရင်ရို့၏ တစ်ဦးတည်းသော သားဖြစ်၍ ငယ်နာမည်မှာ မောင်ချစ်ထွန်းဦးဖြစ်သည်။ ခြောက်နှစ်သားအရွယ်ကပင် မိဘနှစ်ပါးက ရင်းဘွယ်ဆရာတော်ကြီးထံ၌ အပ်နှံ၍ ပညာသင်ကြားစေသည်။ အသက်ဆယ်နှစ်မြောက်တွင် မိဘနှစ်ပါးနှင့်အတူ ကန်းနီရွာသို့ ပြောင်းရွေ့ကာ ကန်းနီဆရာတော်ထံ၌ ဆက်လက်ပညာသင်ကြားလျှက် ၁၃ အရွယ် ၁၂၇၇ ခုသို့ရောက်သောအခါ သျှင်သာမဏေအဖြစ်ဖြင့်၊ သင်္ဂြိုဟ်စသော အခြေခံပါဠိ စာပေများကို သင်ကြားတတ်မြောက်ခဲ့သည်။ ၁၂၈၃ ခုနှစ်၊ ကဆုန်လ အသက် ၁၉ နှစ်ခန့်တွင် ပခုက္ကူမြို့သို့ သွားရောက်၍ အရှိတိုက်ခေါ် မဟာဝိဇယာရာမတိုက်၊ မြောက်တန်းလျှားကျောင်း၌ ဂန္တဝါစက စာချဆရာတော် ဦးစန္ဒနှင့် ဦးသီလရို့ထံ ပရိယတ္တိစာပေကျမ်းဂန်ကို သင်ကြားဆည်းပူးသည်။
၁၂၈၃ ခု၊ တပို့တွဲ့လ၌ မဟာဝိဇယာရာမ ကျောင်းတိုက်၊ ဆရာတော်ကြီးဦးဇဝနကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြု၍ ဥပသမ္ပဒကံဖြင့် ပဉ္ဇင်းတက်သည်။ ၁၂၈၅ ခုတွင် ဦးစိန္တာသည် မိမိအား စာချပေးသော သံဃာတော်များနှင့်အတူ မန္တလေးမြို့သို့ သွားရောက်၍ ၃ နှစ်တိုင်တိုင် ဆက်လက်ကာ ပရိယတ္တိစာပေကျမ်းဂန်များကို သင်ကြားပို့ချသည်။ ၁၂၉၁ ပြည့်တပို့တွဲလတွင် မိမိ၏ ဇာတိဒေသ ကန်းနီကျေးရွာဆရာတော်ဘုရားထံသို့ ပြန်ကြွတော်မူသည်။ ၁၂၉၁ ခု၊ ဝါဆိုလဆန်း ၁၄ ရက်သို့ရောက်သောအခါ ကွဲပြားနီသော ကျောက်နွားရွာကို အုပ်ထိန်းကာ ထိုရွာကျောင်းဟောင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့သတင်းသုံးရမည်ဟူသော ဆရာတော်ဘုရား၏ အမိန့်ကို နာခံလျှက် ကျောက်နွားရွာ၌ ကျောင်းထိုင်ဆရာတော်အဖြစ်ကို ခံယူသည်။
ကျောင်းထိုင်ဆရာတော်အဖြစ်ဖြင့် ဦးစိန္တာသည် စာပေပရိယတ္တိကို သင်ကြားပို့ချလျက်ရှိစဉ် မြို့ကြီးမြို့ငယ်၊ ရွာကြီးရွာငယ်များ၌ တောင်သူလယ်သမားဘဝ အလုပ်သမားလူတန်းစားဘဝတို့ကို ကြေကွဲဖွယ်ရာ တွေ့မြင်ရလာခြင်းကြောင်း ဆင်းရဲပန်ပန်းရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းကို ရှာဖွေသောအခါ နယ်ချဲ့အရင်းရှင်နှင့် မ​ြေရှငိတို့၏ သွေးစုပ်မှုဟူ၍ တထစ်ချသိမြင်လာသဖြင့် သာသနာသည် ဒါယကာအပေါ်၌ တည်သည်။ ဒါယိကာ ပင်ပန်းက သာသနာညှိုးနွယ်လိမ့်မည်ဟု ဒါယိကာ တောင်သူလယ်သမား အလုပ်သမားတို့၏ ဘဝကို မြှင့်တင်လိုသောကြောင်း စစ်တွေမြို့သို့ကြွရောက်ပြီးလျှင်၊ အထက်တန်းရှေ့နေ ဦးမြထွန်း၊ ဦးကျော်ခိုင်၊ ဦးထွန်းစိန် (နန္ဒမာလာ) ၊ ဦးဘိုးခိုင်၊ ဦးအောင်သာဦး အစရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် ညှိနှိုင်းတိုင်ပင်လျှက် ရခိုင်တိုင်းလုံးဆိုင်ရာ ကြီးပွားရေးအဖွဲ့ချုပ်ကို ၁၂၉၂ ခု၊ တန်းဆောင်မုန်းလ၌ စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ယင်းအချိန်မှစ၍ ဦးစိန္တာသည် ဦးပညာသီဟနှင့် တွေ့ဆုံကာ အဖွဲ့ချုပ်၏ နာယကများအဖြစ်ဖြင့် အားကြိုးမာန်တက် အရင်းရှင် နယ်ချဲ့စနစ်ကို တိုက်ဖျက်ခဲ့သည်။ ဆရာတော်ဦးစိန္တာသည် တောင်သူလယ်သမားတို့အား အခြေခံကျကျ ပညာပေးစည်းရုံးကာ ၁၂၉၂ ခု၊ တပေါင်းလတွင် မြေပုံမြို့နယ်၊ ကျောက်နွားကျေးရွာ၌တစ်ကြိမ်၊ ၁၂၉၃ ခု၊ တန်းဆောင်မုန့်လတွင်၊ မင်းမြားမြို့နယ် ကန်နီကျေးရွာ၌တစ်ကြိမ်၊ ၁၂၉၄ ခုနှစ်၊ ကဆုန်လတွင် မြေပုံမြို့နယ် ကြာအင်းတောင်ကျေးရွာ၌တစ်ကြိမ်၊ ရခိုင်တိုင်းလုံးဆိုင်ရာ ကြီးပွားရေးအဖွဲ့ချုပ်၏ ညီလာခံကို ပြုလုပ်ကာ ဦးစီးနာယကအဖြစ်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်အခါက နိုင်ငံရေးဟောပြောပွဲများသို့ တက်ရောက်ရန်ကိုမဆိုထားနှင့် နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေးကို လေသံမျှပင် မပြောရဲသောအချိန်ဖြစ်သော်လည်း ညီညာခံတိုင်း၌ လူငါးထောင်ခန့်မျှ တက်ရောက်ခဲ့သည်မှာ ဆရာတော်ဦးစိန္တာ၏ လယ်ယမြေတော်လှန်ရေး ပညာပေးစည်းရုံးမှု၏ အောင်မြင်ချက်ပင်ဖြစ်သည်။ ထိုကြောင့် တောင်လယ်သမားများ နိုးကြားလာခဲ့ကြသည်။ မိမိတို့၏ ဆင်းရဲတွင်းနက်ရခြင်းအကြောင်းရင်းကို သိမြင်လာကြ၏။ နယ်ချဲ့အရင်းရှင်စနစ်၊ မြေရှင်စနစ်တို့ကိုဖြိုဖျက် တော်လှန်ပစ်ကြရမည်ကို သိနားလည်လာကြ၍ နိုးကြားအုံကြွလာခဲ့ကြ၏။ စည်းရုံးညီညွတ်လာခဲ့ကြ၏။
ထို့ကဲ့သို့ တစ်တိုင်းလုံး အုံ့ကြွနိုးကြားစည်းရုံးညီညွတ်လာသော အချိန် ၁၂၉၉ ခုနှစ်တွင် ဆရာတော် ဦးစိန္တာ၏ တာဝန်ပေးချက်ဖြင့် ဆရာစံထွန်းအောင်နှင့် ဦးစံရွှေ၊ ဦးဘစံ တို့ရေးဆွဲသော အဖွဲ့စည်းမျည်းအရ မင်းပြားညီလာခံ ကျင်းပစဉ်မှာပင် ဦးအောင်ထွန်းဦး၊ မင်းပြား ( ဒို့လက်ရုံး) နှင့် ဦးဘစံတို့ ခေါင်းဆောင်ကာ တိုင်းရင်းသားအစည်းအရုံးတစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာခဲ့၏။ ထိုအခါတွင် နယ်ချဲ့အရင်းသျှင်စနစ်ကို တိုက်ဖျက်ရာ၌ အမျိုးသားစည်းရုံးညီညွတ်မှု၏ အဓိက အရေးကြီးပုံကို ကောင်းစွာသိမြင်တော်မူသော ဆရာတော်ဦးစိန္တာသည် ဆရာတော်ဦးပညာသီဟနှင့်တွဲ၍ တစ်ခုတည်းသောအစည်းအရုံးကြီး ဖြစ်မြောက်ရေးကို ကြိုးပမ်းခဲ့ရာ ၁၂၉၉ ခု၊ နတ်တော်လ အတွင်းတွင် စစ်တွေမြို့ ၊ တန်းခိုးဆရာတော်ဘုရားကျောင်း၌ နှစ်ဖက်သောအစည်းအရုံးမှ ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် မျက်နှာစုံညီ ဆွေးနွေး ညှိနှိုင်းကာ “ ရခိုင်တိုင်းလုံးဆိုင်ရာ တိုင်းရင်းသားအစည်းအရုံး”ဟု အညီအညွတ်တည်ထောင်ကြပြီး နယ်ချဲ့အရင်းသျှင်စနစ်ကို တိုက်ဖျက်ရေးအင်အားကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။
ယင်းသို့ စုပေါင်းညီညွတ်သော တစ်ခုတည်းသောနယ်ချဲ့အရင်းသျှင်စနစ်တိုက်ဖျက်ရေး အင်အားစုဖြစ်သော ရခိုင်တိုင်းလုံးဆိုင်ရာ တိုင်းရင်းသားအစည်းအရုံးကြီး၏ ညီလာခံကို ၁၃၀၁ ခု ကဆုန်လတွင် ပေါက်တောမြို့၌ကျင်းပခဲ့ပြီး တောင်သူလယ်သမား လူတန်းစားတိုက်ပွဲ လမ်းစဉ်ကို ပြတ်ပြတ်သားသား ဖော်ထုတ်ချမှတ်ခဲ့ကြသည်။ “ မြေရှင်စနစ်ဖျက်သိမ်းရေး” အဆိုနှင့် “ ရခိုင်ပြည်နယ်အပါအဝင် မြန်မာတစ်ပြည်လုံး လုံးဝ လွတ်လပ်ရေးချက်ချင်းပေးအဆို” တို့ကို ထိုညီလာခံ၌ တညီတညွတ်တည်း ဆုံးဖြတ်ကြပြီး ရခိုင်တစ်တိုင်းလုံး အပြင်းအထန် စည်းရုံးခဲ့ကြသည်။ ညီလာခံအပြီး နယုန်လတွင် နာယကဆရာတော်များဖြစ်သော ဦးစိန္တာနှင့် ဦးပညာသီဟရို့အား နယ်ချဲ့အစိုးရက ဖမ်းဆီးပြီး ဆရာတော်အား အလုပ်ကြမ်းနှင့် ၁၈ လ ထောင်ဒဏ် အပြစ်ပေးခံခဲ့ရလေသည်။
ထို့ကြောင့် ၁၃၀၄ ခု ကဆုန်လတွင် ဗိုလ်ရန်အောင်တပ်များ ရခိုင်စစ်ကြောင်း ချီတက်လာသောအခါ သစ္စာဖောက်တောကြောင်များကြောင့် ဆရာတော်သည် အဖမ်းခံရကာ အသတ်ခံရဖို့နီးပါးဖြစ်ခဲ့ရလေသည်။
၁၃၀၅ ခုနှစ်စတွင် ဆရာတော်သည် ရခိုင်တိုင်းလုံးဆိုင်ရာ တိုင်းရင်းသားအစည်းအရုံး ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရန်ကုန်သို့ဆင်းကာ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် ဆက်ပြီး ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးအတွက် စတင်စီစဉ်သည်။ ထိုနှစ်တန်းခူးလဆုတ် ၁၀ ရက်တွင် မြေပုံမြို့ပိုင်နှင့် ကျောက်ဖြူခရိုင်ဝန်တို့၏ သစ္စာဖောက်သတင်းပေးမှုကြောင့် ဆရာတော်ဦးစိန္တာသည် ဖက်ဆစ်ဂျပန်တို့၏ ဖမ်းဆီးခြင်းကို ခံရပြန်သည်။ ဖက်ဆစ်ဂျပန်များသည် ဆရာတော်အား ကြောက်မက်ဖွယ်ရာ နည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် လူမဆန်စွာ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ပြီး ရခိုင်တိုင်းနှင့် မြန်မာပြည်ဖက်ဆစ်တော်လှန်းရေး ခေါင်းဆောင်များနှင့် အစီအစဉ်များကို မေးမြန်းခဲ့ရာ ဖက်ဆစ်တို့၏ ညှဉ်းပန်းချက်ကို မခံနိုင်၍ ဖွင့်ပြောလျှင် တစ်ပြည်လုံးဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေး ပျက်စီးကျဆုံးဖို့ကို မြင်သောကြောင့် ဆရာတော်သည် မိမိတစ်ပါးတည်း မချိမဆုံကြိတ်ခံပြီး တော်လှန်ရေးအား သစ္စာစောင့်ထိန်းခဲ့သည်။ ဝါဆိုလဆန်း ၆ ရက်၌ ဂျပန်တို့က လက်လျှော့ပြီး လွှတ်ပေးခဲ့သော်လည်း ထိုအချိန်မှစ၍ ဆရာတော်၏ ကျန်းမာရေး အခြေအနေမှာ ဖက်ဆစ်ဂျပန်တို့၏ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်သောဒဏ်ကြောင့် ကျန်းမာရေးအကြီးအကျယ် ချို့ယွင်းခဲ့လေသည်။ သို့သော် ဆရာတော်သည် ဖက်ဆစ်တိုက်ဖျက်ရေးတွင် နောက်မဆုတ်ဘဲ အင်တိုက်အားတိုက် ဆက်လက်ခေါင်းဆောင်မှုပေးခဲ့ရာ ဂန့်ဂေါတိုက်ပွဲသည် ကမ္ဘာကျော်ခဲ့သည်။
၁၃၀၆ ခုနှစ် ဂျပန်တော်လှန်ရေးအပြီးတွင် နယ်ချဲ့အင်္ဂလိပ်များပြန်ဝင်လာပြန်ရာ ဆရာတော်ဦးစိန္တာသည် ဖက်ကိုလည်း တော်လှန်မည်၊ အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအတွက် လက်နက်မအပ်ဘဲ နယ်ချဲ့ကိုလည်း ဆက်လက်တော်လှန်မည်ဟူသော တော်လှန်ရေးတပ်ဦးသစ္စာကို မဖောက်လို၍ နယ်ချဲ့အင်္ဂလိပ်အား ၂ နှစ်တိုင်တိုင် ဆက်လက်တော်လှန်ခဲ့သည်။
ယင်းအချိန်တွင် ရခိုင်တောင်စဉ်ကမ်းခြေတလျှောက် လယ်သမား ဆင်းရဲသားလူထုတစ်ရပ်လုံးမှာ နယ်ချဲ့တို့၏ နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းခြင်း၊ ရပ်ရွာများကို မီးတိုက်ခြင်းတို့ကို ခံခဲ့ရသော်လည်း တိုင်းပြည်လွတ်မြောက်ရေး၊ အမျိုးသားလွတ်လပ်ရေး၊ နယ်ချဲ့တော်လှန်ရေး၊ ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေးကို ဇွဲသတ္တိနှင့် ချီတက်တိုက်ခိုက်လျှက်ပင် ဖြစ်သည်။ ၁၃၀၈ ခု၊ တန်ဆောင်မုန်းလ၌ ဆရာတော်ဦပညာသီဟ၊ ဝန်ကြီး ဦးအောင်ဇံဝေ၊ ဝန်ကြီးသခင်မြနှင့် တိုင်းရင်းသား အစည်းအရုံးခေါင်းဆောင်များသည် ကြာအင်းတောင် ဆရာတော်ကျောင်းသို့ ရောက်လာခဲ့ပြီး ဦးစိန္တာနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပြီးနောက် ထိုနှစ် နတ်တော်လ စတုတ္ထအပတ်တွင် ဆရာတော်အား လွတ်ငြိမ်းချမ်းသားခွင့် ကြေညာလိုက်သဖြင့် ဆရာတော်ဦးစိန္တာသည် တော်ခိုရာမှထွက်လာ၍ ကျယ်ပြန့်သောစည်းရုံးရေးကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၃၀၈ ခု၊ နှောင်းတန်းခူးလ၌ မြေပုံမြို့နယ်တွင် ဆရာတော် ဦးစိန္တာ ခေါင်းဆောင်သော ပြည်လုံးကျွတ် တပ်ပေါင်းစု ညီလာခံကိုကျင်းပခဲ့ရာ ဖဆပလနှင့် ကွန်မြူနစ်ပါတီတို့ကိုပါ ဖိတ်ကြားခဲ့၏။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၊ ဦးဘဆွေ နှင့် ကွန်မြူနစ်ပါတီရးတို့တက်ရောက် ခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း အချိန်အခါနှင့် အခြေအနေ မညီညွတ်သောကြောင့် ညီလာခံ၌ နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်များ စိတ်ငြိုငြင်ခြင်း ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။
၁၃၀၉ ခု၊ ကဆုန်လဆန်း ၇ ရက်နိန့်တွင် မြေပုံမြို့မှ စစ်တွေမြို့သို့အသွား ဦးစိန္တာသည် ဘင်္ဘောထက်၌ အဖမ်းခံရပြီးလျှင် ယင်းကဆုန်လကွယ်နေ့တွင် စစ်တွေမှ လေယာဉ်ဖြင့် ရန်ကုန်မင်္ဂလာဒုံလေဆိပ်သို့ ယူဆောင်လျှက် သာယာဝတီထောင်သို့ အပို့ခံခဲ့ရပြီးနောက် ၁၃၁၀ ခု၊ နှောင်းတန်းခူးလဆန်း ၆ ရက်၌ သာယာဝတီထောင်ကို သူပုန်တပ်ပေါင်းစုများ ဖွင့်သောအခါမှ ဆရာတော်သည် ထောင်မှလွတ်ခဲ့သည်။
၁၃၁၁ ခု၊ နယုန်လဆုတ် ၅ ၌ ဒါးလက်ချောင်းနှင့် ၈ ရက်၌ ကြာအင်းတောင်သို့ရောက်လာပြီး တောလှန်ရေးကိစ္စကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ပြန်ရာ ပါတီနှင့်လူထု အမြင်ကွဲပြားလာခြင်း၊ ပါတီတွင်းမှာလည်း အချင်းချင်း အမြင်မတူအယူအဆကွဲပြားလာခြင်းတို့ကြောင့် ထိုကွဲပြားမှုကို လက်နက်ဖြင့် ဖြေရှင်းကြသေရ အခြေအနေသို့ပင် ဆိုက်ရောက်လာခဲ့သည်။ ထိုကြောင့် ပါတီအတွင်း ညီညွတ်ရေး၊ မဟာမိတ်ပါတီ ညီညွတ်ရေးပါတီနှင့် လူထုစိတ်ချမ်းသာရေးကို ကြိုးစားရသည်။ သို့သော်လည်း မှန်းခြေပေါက်အောင် ခရီးမရောက်ခဲ့ပေ။ ယင်းသို့ကြိုးစားစဉ်များ၌ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေး၊ မြန်မာနိုင်ငံရေး အခြေအနေအရ လွတ်လပ်ရေး တည်တံ့ခိုင်မြဲရေးနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ အလုပ်သမား၊ လယ်သမားများ စီးပွားရေးအားလုံးညီညွတ်ရန် လိုအပ်သည်ဟု သဘောပေါက်ယုံကြည်ခြင်းကြောင့် ပါတီနှင့် လူထုကို ပညာပေးပြီးနောက် ၁၃၁၉ ခု၊ တပို့တွဲလဆန်း ၆ ရက်၊ ၁၉၅၈ ခု၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက်တွင် မင်းပြားမြို့၌ လက်နက်စွန့်ပွဲ တစ်ရပ်ကို ကျင်းပ၍ ဆရာတော်ဦးစိန္တာသည် တပည့်တပန်းများနှင့် ဥပဒေတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
ဆရာတော်ဦးစိန္တာအား အရင်းသျှင်နယ်ချဲ့ဖက်ဆစ်တို့၏ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုဒဏ် ဖိစီးလာခြင်းကြောင့် သက်တော် ၆၂၊ ဝါတော် ၄၂ ဝါမြောက်တွင် ၁၃၂၆ ခု၊ နတ်တော်ဆန်း ၁၀ ရက်၊ တနင်္လာနေ့၊ နေ့လယ် ၂ နာရီအချိန်တွင်၊ ရန်ကုန်မြို့၊ ငါးထပ်ကြီးဘုရားလမ်း၊ အမှတ် ၁၅၂ ၊ သိမ်ကုန်းကျောင်းတိုက်၊ ရွှေဘုံသာကျောင်းဆရာတော် ဦးရဝိန္ဒထံ၌ တည်းခို ဆေးဝါးကုသနေစဉ် ပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၁၉၀၂ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၁၉၆၄ ကွယ်လွန်သူများ
အင်ကုန်းရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
အင်ကုန်းရွာ (Inkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ တောင်ဒွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၃၆၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘစော၊ ဦး
နိုင်ငံဂုဏ်ရည် (ပထမဆင့်)ရ၊ ဝန်ကြီးဟောင်းနှင့် အငြိမ်းစား သံအမတ်ကြီးဖြစ်သည်။
ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ရမ်းဗြဲမြို့ အောင်စေတီရပ်တွင် မွေးဖွားသည်။ ငယ်စဉ်က ကျောက်ဖြူမြို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ကိုလံဘိုမြို့ရှိ၊ အာနန္ဒာကောလိပ်တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး၊ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ဖြစ်ပွားသဖြင့် အိန္ဒိယ နိုင်ငံသို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ဦးသိန်းဖေမြင့်နှင့် ဆုံတွေ့ပြီး မြန်မာ့ နိုင်ငံရေး လောကသို့ ရောက်ရှိသည်။ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အတွင်း အောလ် အိန္ဒိယ ရေဒီယို မြန်မာပိုင်း အစီအစဉ်တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
မဟာမိတ် တပ်ပေါင်းစု၏ မြန်မာပြည် ထိုးစစ်ကို ပြန်လည်ဆင်နွှဲသောအခါ၊ ရခိုင်ပြည်အတွင်းရှိ ဂျပန်စစ်ရေး အခြေကို စုံစမ်းထောက်လှမ်းရန် ဦးဘစောသည် လေထီးဖြင့် ရခိုင်ပြည်နယ် အတွင်းသို့ ခုန်ဆင်းဝင်ရောက်ကာ ဂျပန်တော်လှန်ရေး လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်၊ ထို့အတွက် လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင် (ဒုတိယဆင့်) ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။ လွတ်လပ်ရေးမရမီ ဗြိတိသျှ အုပ်ချုပ်ရေးကာလ၌ ကျောက်ဖြူခရိုင် အထူးအရေးပိုင် အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။
လွတ်လပ်ရေး ရပြီးနောက် ကျောက်ဖြူ မဲဆန္ဒနယ်မှ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အမတ် ဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊ ဦးနု အစိုးရလက်ထက်တွင်၊ သာသနာရေး၊ လူမှုဝန်ထမ်းနှင့် ကယ်ဆယ်ရေး ဝန်ကြီးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ် တော်လှန်ရေး ကောင်စီအစိုးရ လက်ထက်တွင် ဥရောပတိုက်ရှိ နိုင်ငံ အများစု အပါအဝင် နိုင်ငံပေါင်း ၁၂ နိုင်ငံ၌ မြန်မာနိုင်ငံ သံအမတ်ကြီး အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ အငြိမ်စား ယူပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ကျောက်ဖြူမြို့၌ ပြန်လည် နေထိုင်ပြီး၊ မြို့ရွာ အကျိုးကို စွမ်းစွမ်းတမံ သယ်ပိုး ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ကျောက်ဖြူမြို့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
ဗဟုဓာတုကသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ဘယ, ဥပဒ္ဒဝ, ဥပသဂ္ဂအားလုံးတို့သည် ဗာလကြောင့်ဖြစ်ပေါ်လာပုံ၊ ပဏ္ဍိတကြောင့်မဖြစ်ပုံကို ရှင်းလင်း ဟောကြားတော်မူပြီး “ဝီမံသက, ပဏ္ဍိတ” ဖြစ်အောင် ပြုကျင့်ရမည်ဟု ဘုရားရှင် မိန့်ကြားတော်မူပါသည်။ အရှင်အာနန္ဒာ၏ မေးလျှောက်ချက်အရ ဓာတုကုသလ, အာယတနကုသလ, ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒကုသလ, ဌာနာဌာနကုသလဖြစ်သူသည် “ပဏ္ဍိတ, ဝီမံသက” ဖြစ်သည်ဟု မိန့်တော်မူပါသည်။ ဓာတုကုသလဖြစ်သူသည် အဋ္ဌာရသဓာတုကုသလ, ပထဝီ, အာပေါ, တေဇော, ဝါယော, အာကာသ, ဝိညာဏ-ဟူသော ဓာတ် ၆-ပါး၊ သုခ, ဒုက္ခ, သောမနဿ, ဒေါမနဿ, ဥပေက္ခာ, အဝိဇ္ဇာ-ဟူသော ဓာတ် ၆-ပါး၊ ကာမ, နေက္ခမ္မ, ဗျာပါဒ, အဗျာပါဒ, ဝိဟိံသာ, အဝိဟိံသာ-ဟူသော ဓာတ် ၆-ပါး၊ ကာမ, ရူပ, အရူပ-ဟူသော ဓာတ်သုံးပါး၊ သင်္ခတ, အသင်္ခတ-ဟူသော ဓာတ် ၂-ပါးတို့၌ သိမြင်သောပုဂ္ဂိုလ်သည် “ဓာတုကုသလ ဖြစ်ပုံ။
အဇ္ဈတ္တိကာယတန ၆-ပါး, ဗဟိဒ္ဓါယတန ၆-ပါးတို့ကို သိမြင်သောပုဂ္ဂိုလ်သည် “အာယတနကုသလ” ဖြစ်ပုံ၊ အနုလောမ, ပဋိလောမပဋိစ္စသမုပ္ပါဒကို သိမြင် သောပုဂ္ဂိုလ်သည် “ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒကုသလ” ဖြစ်ပုံ။
သောတာပန် အရိယာသာဝကသည် တစ်စုံတစ်ခုသော သင်္ခါရတရားကို နိစ္စ, သုခအားဖြင့်လည်းကောင်း၊ တစ်စုံတစ်ခုသောဓမ္မကို အတ္တအားဖြင့်လည်းကောင်း မရှုမမြင်ပုံ၊ ပုထုဇဉ်များသာ ရှုမြင်ကြပုံ အာနန္ဒရိယကံငါးပါးကို မကျူးလွန်ပုံ ပုထုဇဉ် များသာ ကျူးလွန်ကြပုံ၊ ဘုရားရှင်မှတစ်ပါးသော ပုဂ္ဂိုလ်ကို မိမိဆရာဟု မညွှန်ပြပုံ။
လောကဓာတ်တစ်ခုတည်း၌ သဗ္ဗညုဘုရားရှင်တို့ တပြိုင်နက်တည်း မပွင့်ပုံ၊ စကြာမင်းနှစ်ပါး မပေါ်ပေါက်နိုင်ပုံ၊ အမျိုးသမီးများ ဘုရားရှင်, စကြာမင်း, သိကြားမင်း, ဗြဟ္မာမင်း, မာရ်နတ်မင်း-တို့ မဖြစ်နိုင်ကြပုံ။
ဒုစရိုက်နှင့် သုစရိုက်တို့ကို ပြောဆို ပြုလုပ် ကြံစည်နေသောသူတို့ အကျိုး ခံစားပုံ ခြားနားချက်-ဟူသော “ဌာနာဌာနကုသလပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ပုံတို့ကို အကျယ်တဝင့် ရှင်းလင်း ဟောကြားတော်မူပါသည်။
ဤသုတ်တော်ကို “ဗဟုဓာတုကသုတ်တော် စတုပရိဝဋ္ဋသုတ်တော်” “ဓမ္မာဒါသသုတ်တော်” “အမတဒုန္ဒုဘိသုတ်တော်ဟု ဆောင်မှတ်နိုင်ပုံကို အရှင်အာနန္ဒာထေရ်အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူပါသည်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များနှင့် မှတ်သားဖွယ်ဗဟုဿုတ များစွာကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။
အဝပြင်ရွာ (သဘော)
အဝပြင်ရွာ၊ သဘော
ကနစိုချောင်းရွာ၊ မလော့
ကနစိုချောင်းရွာ၊ မလော့
ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက်
ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ် (carbon dioxide ဓာတုသင်္ကေတ CO2) သည် လေထုထဲတွင် အတွေ့များသည့် ဒြပ်ပေါင်းတစ်မျိုး ဖြစ်ပြီး အောက်စီဂျင် အက်တမ်နှစ်ခုနှင့် ကာဗွန် အက်တမ်တစ်ခု ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ သာမန် လေဖိအားနှင့် အပူချိန်တွင် CO2 သည် အငွေ့အခြေအနေတွင် ရှိပြီး လေထုထဲတွင် ၀.၀၃၈ % ပါဝင်သည်။
အပင်များသည် နေရောင်ခြည်ဖြင့် အစာချက်လုပ်ရာတွင် ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်ကို ကုန်ကြမ်းအဖြစ် သုံးသည်။ အပိုပစ္စည်းအဖြစ် သတ္တဝါများ အသက်ရှူရာတွင် လိုအပ်သည့် အောက်စီဂျင်ဓာတ်ငွေ့ကို ထုတ်လွှတ်သည်။ အရာဝတ္ထုများ မီးလောင်ကျွမ်းသည့်အခါ သို့မဟုတ် လူအပါအဝင် သတ္တဝါများ အသက်ရှူသည့်အခါ CO2 ဓာတ်ငွေ့ကို ထုတ်လွှတ်သည်။
လေထုအတွင်း CO2 သိပ်သည်းဆများလွန်းလျှင် ဥပါဒ်ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ၁ % အထက် ရှိလျှင် လူအချို့အား မူးဝေစေသည်။ သိပ်သည်းဆ ၇ % မှ ၁၀ % အကြား ရှိလျှင် ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ အကြားနှင့် အမြင်အာရုံကို ထိခိုက်စေပြီး မိနစ်ပိုင်း အနည်းငယ်မှ တစ်နာရီအတွင်း မေ့မျောသွားစေနိုင်သည်။
ရုပ်ကြွင်းလောင်စာများမှ ကမ္ဘာကြီးပူနွေးပြီး ရာသီဥတု ပြောင်းလဲမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည့် ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ် ဓာတ်ငွေ့ကို စွမ်းအင်ကဏ္ဍပြီးနောက် ပို့ဆောင်ရေးကဏ္ဍမှ ဒုတိယအများဆုံး ထုတ်လွှတ်လျက်ရှိကြောင်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ စွမ်းအင်အေဂျင်စီ(International Energy Agency)၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရှိရသည်။
ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက်
ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက် (ဓာတ်ငွေ့)သည် ကာဗွန်အက်တမ်တခုနှင့် အောက်ဆီဂျင် အက်တမ် နှစ်ခုတို့ ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်း၍ ရရှိသောဓာတ်ငွေ့ ဖြစ်၏။ ဓာတုသင်္ကေတမှာ CO2 ဖြစ်၏။ ထိုဓာတ်ငွေ့သည် လေထု၏အပုံ တစ်သောင်းတွင် လေးပုံမျှ ပါဝင်လျက် ရှိ၏။ အရွက်စိမ်းလန်းသော အပင် များသည် အစာအာဟာရ အဖြစ်ဖြင့် ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်(ဓာတ်ငွေ့)ကို ရှုသွင်း၍ အောက်ဆီဂျင် (ဓာတ်ငွေ့)ကို ရှုထုတ်ကြ၏။ လူနှင့်တိရစ္ဆာန်တို့ကမူ အောက်ဆီဂျင် (ဓာတ်ငွေ့)ကို ရူသွင်း၍ ကာဗွန်ဒိုင် အောက်ဆိုက်(ဓာတ်ငွေ့)ကို ရူထုတ်ကြ၏။ ဤနည်းဖြင့် သက်ရှိသတ္တဝါများက ရူထုတ်လိုက်သော ကာဗွန်ဒိုင် အောက်ဆိုက်(ဓာတ်ငွေ့)ကို အရွက်စိမ်းလန်းသော အပင်များက အစာအာဟာရအဖြစ် ရူသွင်းကြ၍၊ ထိုအပင်များမှ ရူထုတ်လိုက်သော အောက်စီဂျင်(ဓာတ်ငွေ့)ကို တဖန် သက်ရှိ သတ္တဝါများက အာဟာရအဖြစ် ရူသွင်းကြပြန်၏။ ထို့ကြောင့် လေထု၏အပုံတစ်သောင်းတွင် လေးပုံမျှ ပါဝင်သော ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက်၏ အချိုးသည် မည်သည့်အခါမျှ မပြောင်းလဲဘဲ တည်မြဲလျက်ရှိသည်။
ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက်(ဓာတ်ငွေ့)သည် လေထက် တဆခွဲမျှပို၍ လေးသောကြောင့်ဂူများ၊ တောင်ကြားများ၊ မီးတောင်များ၏ အောက်မြေပြင်တလျှောက်တို့တွင်သာ ရှိတတ်၏။ ရေကဲ့သို့ တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ ခွက်များဖြင့်ထည့်၍ ယူသွားနိုင်ပြီးလျှင် သွန်ချနိုင်၏။ ထိုဓာတ်ငွေ့သည် အရောင်ကင်း၍ အနံ့လည်း မရှိ။ သို့သော် ရေတွင်ပျော်ဝင်၍ ထိုဖျော်ရည်ကို ကာဗွန်နစ်အက်ဆစ်ဟုခေါ်၏။ ထိုဖျော်ရည်ကို ဆိုဒါ၊ လင်မနစ်စသော ဘိလတ်ရည်များ ပြုလုပ်ရာ၌ များစွာ အသုံးပြုကြသည်။ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက် (ဓာတ်ငွေ့)ကို ထုံးရည်ကြည်ထဲသို့ ထည့်၍လှုပ်လိုက်လျှင် နို့ရည်ကဲ့သို့ ဖြူသွား၏။ ထိုဓာတ်ငွေ့သည် ရေမှာထက် အယ်လကိုဟောတွင် ပို၍ ပျော်ဝင်လွယ်သည်။ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက်(ဓာတ်ငွေ့)သည် အောက်ဆီဂျင်(ဓာတ်ငွေ့)နှင့် အနည်းငယ်မျှ မတူချေ။ မီးလောင် ကျွမ်းခြင်းကို အားမပေးသည့်ပြင် မီးကို ငြိမ်းစေသည်။
ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက်(ဓာတ်ငွေ့)ရှိသော အဝကျယ်ကျယ် ပုလင်းထဲသို့ မီးထွန်းထားသော ဖယောင်းတိုင်ကို ထည့်လိုက်လျှင် မီးငြိမ်းသွားသည်ကို တွေ့နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် အချို့ သော မီးသတ်ဆေးဗူးများတွင် ရုတ်တရက်မီးဘေးကိစ္စ ပေါ်ပေါက်၍ အသုံးပြုသောအခါ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက်(ဓာတ်ငွေ့) များကို ထုတ်ပေးနိုင်စေရန် ဓာတ်ဆေးရည်တစ်မျိုးကို ထည့်ထားတတ်၏။ တိုက်ရိုက်အားဖြင့်အဆိပ်ရှိသည်ဟု မဆိုသာသော်လည်း ကာဗွန်ဒိုင် အောက်ဆိုက် (ဓာတ်ငွေ့)စစ်စစ် ကိုဖြစ်စေ၊ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက်(ဓာတ်ငွေ့)-အမြောက်အမြား ပါရှိသောလေကိုဖြစ်စေ၊ ရှူမိလျှင်အောက်ဆီဂျင် လုံလောက်အောင် မရနိုင်သောကြောင့် မွန်း၍ သေဆုံးတတ်သည်။ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက်(ဓာတ်ငွေ့)ကို ဖော်ယူသောနည်းမှာ ကယ်လဆီယမ် ကာဗွန်နိတ်ဖြစ်သော စကျင်ကျောက် သို့မဟုတ် ထုံးကျောက်ထဲသို့ ဟိုက်ဒရိုကလောရစ်အက်ဆစ် အပေါ့ရည် လောင်းထည့်သောနည်း ဖြစ်၏။ ဥဒါဟရုဏ်
နဂါးကွေ့ရွာ
နဂါးကွေ့ရွာ
သရက်ချောင်းသင်္ဘောဆိပ်ရွာ၊ ခွေးလေးကြီး
သရက်ချောင်းသင်္ဘောဆိပ်ရွာ၊ ခွေးလေးကြီး
အော်ဒီ
အော်ဒီ သည် 1909 ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သော ဂျာမန်မော်တော်ကားထုတ်လုပ်သူဖြစ်သည်။ ကုမ္ပဏီသည် ဂျာမနီတွင် ရှည်လျားသောသမိုင်းကြောင်းရှိပြီး ၎င်းကို အော်ဒီ ကုမ္ပဏီ၏ ရှေ့ကဖြစ်သော အော်တိုသမဂ္ဂ ဟုခေါ်သော ဂျာမန်မော်တော်ကားထုတ်လုပ်သူလေးဦးဖြင့် ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ 1964 ခုနှစ်တွင် ဗော့စ်ဝဂ္ဂန် မှဝယ်ယူသောအခါ အော်တိုသမဂ္ဂ ကိုဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။ 1969 တွင် Volkswagen သည် အော်တိုသမဂ္ဂ ၏ လုပ်ငန်းခွဲများကို ပေါင်းစည်းပြီး ယနေ့ခေတ် အော်ဒီ ကုမ္ပဏီဟု ခေါ်တွင်စေပါသည်။
ဇွမ်ဗျောရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ဇွမ်ဗျောရွာ(Zumbyaw)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ ရှမ်းကျော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၃၀၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှမ်းကျော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၆ ဦး၊ မ ၇၁ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၃၇ ဦး နေထိုင်သည်။ ၎င်းရွာသည် တိမ်ကောသွားခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆယ်ရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
ဆယ်ရွာ (Se)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ ရွာသာယာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၅၂၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွာသာယာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၂၈ ဦး၊ မ ၄၇၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၀၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခေါချက်ကျောင်းတော်
ခေါချက်ကျောင်းတော် (Khorzhak Monastery) သည် တိဘက်နိုင်ငံ အနောက်ပိုင်း Ngari စီရင်စုနယ်၊ Burang ဒေသ၊ Khorzhak မြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံနယ်ကြား၏ အနောက်မြောက်ဘက် နှင့် Burang ၏ အရှေ့တောင်ဘက် မဝေးလှသည့်နေရာတွင် တည်ရှိသည်။
ရေနံပြင်ရွာ၊ စမုန်တဲ
ရေနံပြင်ရွာ၊ စမုန်တဲ
ဒါးကဝရွာ၊ ကျွန်းလျှားရှည်
ဒါးကဝရွာ၊ ကျွန်းလျှားရှည်
ခွေးလေးဝရွာ၊ ခွေးလေးကြီး
ခွေးလေးဝရွာ၊ ခွေးလေးကြီး
ကုက္ကရာဇ်ထောင့်ရွာ
ကုက္ကရာဇ်ထောင့်ရွာ
မြစ်တန်းရွာ၊ မလော့
မြစ်တန်းရွာ၊ မလော့
သူငယ်တော်ရွာ၊ သူငယ်တော်
သူငယ်တော်ရွာ၊ သူငယ်တော်
မြတ်ထန်
မြတ်ထန် (၁၉၂ဝ- ၁၉၈၈) သည် ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်တွင် ပါဝင်ခဲ့သူ တပ်မတော်သားတစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့ပြီး စာပေဗိမာန် စာမူဆုရ စာရေးဆရာတစ်ဦး လည်း ဖြစ်သည်။ လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှု နှင့် နိုင်ငံ့တာဝန်ကို ထူးချွန်ပြောင်မြောက်စွာ ထမ်းဆောင်ခဲ့မှုများအတွက် နိုင်ငံတော်က လွတ်လပ်ရေး မော်ကွန်းဝင်(ပထမအဆင့်)၊ နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ပထမအဆင့်)၊ နှင့် စည်သူဘွဲ့ တို့ ချီးမြှင့်ခြင်း ခံခဲ့ရသူ ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ
မြတ်ထန်ကို ၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးစံဖေ၊ အမိဒေါ်တော်တို့မှ ဧရာဝတီတိုင်း၊ ပုသိမ်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ရန်ကုန် စိန်ပေါကျောင်းမှ ၁ဝ တန်း အောင်မြင်သည်။ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် ဥပစာ သိပ္ပံ အထက်တန်း၌ ပညာ သင်ကြားနေစဉ် ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ် ဖြစ်ပွားလာ၌ ပညာသင်ကြားရေးကို စွန့်လွှတ်ပြီး ဗမာ့ လွတ်လပ်ရေး တပ်မတော်တွင် တာဝန် အဆင့်ဆင့်ကို ဝင်ရောက် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဂျပန်ခေတ် စစ်ပညာတော်သင်
၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် မင်္ဂလာဒုံ ဗိုလ်သင်တန်း ပထမပတ်သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ ဘုရင့် စစ်တက္ဗသိုလ် ဂျပန် စစ်ပညာသင်ကျောင်းသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
ဗိုလ်မှူးကြီး
၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်သင်တန်း ကျောင်းအုပ်ကြီး အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့ပြီး၊ ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ လန်ဒန်မြို့၌ စစ်သံမှူး အဖြစ် ခြောက်နှစ်ခန့် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည် ရောက်ရှိသော အခါ တပ်မဟာမှူး၊ တပ်မင်း စသည့် ရာထူး အဆင့်ဆင့်ဖြင့် တပ်မတော်တွင် ဆက်လက် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဗိုလ်မှူးကြီး တင်မောင်သည် ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ အငြိမ်းစား ယူခဲ့သည်။
စာရေးဆရာဘဝ
တပ်မတော်မှ အငြိမ်းစား ယူပြီးနောက် စာပေလောကသို့ မြတ်ထန် ကလောင်အမည်ဖြင့် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ သတ္တိ ဟူသည်မှာ မွန်မြတ်သော၊ ကိုယ်ကျိုးမငဲ့သော၊ စစ်မှန်သော၊ သန့်စင်သော အကျင့်အကြံသာ ဖြစ်ထိုက်သည် ဟူသော အမြင်ကို ဖော်ထုတ် ရေးသားခဲ့သည့် "နှောင်းတမြေ့မြေ့" ဝတ္ထုရှည်ဖြင့် "မြတ်ထန်" ဟူသော အမည်သည် စာပေလောက၌ ထင်ရှား ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ "နှောင်းတမြေ့မြေ့" စာမူဖြင့် ၁၉၆၉ ခုနှစ် အတွက် စာပေဗိမာန် စာမူဆု ချီးမြှင့်ရာတွင် ဝတ္ထုရှည် (ပထမဆု) ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် ချယ်ရီ မဂ္ဂဇင်းကို ဦးစီး ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဂုဏ်ပြုချီးကျူးခံရခြင်း
၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် နိုင်ငံတော် အစိုးရက စည်သူဘွဲ့ ချီးမြှင့် ပေးအပ်သည်။ ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် လွတ်လပ်ရေး မော်ကွန်းဝင် (ပထမဆင့်) ရရှိခဲ့ပြီး ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်က အပ်နှင်းသော နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည် (ပထမဆင့်) ရရှိခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း
ဆရာသည် ၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ဆရာ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီး ဒေါ်နန်းဝိုခမ်းနှင့် သားသမီးများ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
<References />
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
သရက်ချောင်းကုန်းစုရွာ၊ ခွေးလေးကြီး
သရက်ချောင်းကုန်းစုရွာ၊ ခွေးလေးကြီး
ဣသိဂိလိသုတ်
မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့တော်အနီး ဣသိဂိလိတောင်၌ ဘုရားရှင်သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဝေဘာရ၊ ပဏ္ဍဝ၊ ဝေပုလ္လ၊ ဂိဇ္ဈကူဋ-ဟူသော တောင်လေးလုံး၏ အခြား အမည်ပညတ်ဖြစ်ဘူးပြီး ဤဣသိဂိလိတောင်သည် ဣသိဂိလိ-ဟူသော အမည်ပညတ်သာ ဖြစ်ခဲ့ပုံဣသိဂိလိတောင်၌ ကြာမြင့်စွာသီတင်းသုံးနေဘူးကုန်သော (ပဒုမဒေဝီ၏ သားတော်)ပစ္စေကဗုဒ္ဓါဘုရားရှင်တို့၏ အမည်တော်များကို ဟောတော်မူပြီး အတိုင်း မသိ များကုန်သော ထိုပစ္စေကဗုဒ္ဓါတို့ကို သင်တို့သည် ရှိခိုးကြကုန်လော့-ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ/ဋီကာတို့၌-ပဒုမဒေဝီနှင့် သားတော်ငါးရာတို့ ဆုတောင်းပုံကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။
သာယာကုန်း (ရွာတော်လေး)ရွာ၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်
သာယာကုန်း (ရွာတော်လေး)ရွာ (Tharyarkone(Ywartawlay))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်၊ မင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၂၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၂၇ ဦး၊ မ ၇၈၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၁၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျော်ရွာကြီးရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ကျော်ရွာကြီးရွာ (Kyawywargyi)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ တောင်ဒွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၃၆၇ ဖြစ်သည်။
ရောက်ချောင်းရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညွန်ကျွန်ရွာ
ညွန်ကျွန်ရွာ
ဟတ်ချယ်ရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
ဟတ်ချယ်ရွာ (Hatchei)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ မော်မေ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၇၅၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မော်မေ့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၀၆ ဦး၊ မ ၁၄၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၀၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကိုင်းတာရွာ၊ ကိုင်းတာ
ကိုင်းတာရွာ၊ ကိုင်းတာ
ခါတွမ်းမြို့
ခါတွမ်းမြို့သည် ဆူဒန်နိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဖြစ်၍ ဝှိုက်နိုင်း မြစ် (နိုင်းမြစ်ဖြူ)နှင့် ဗလူးနိုင်းမြစ် (နိုင်းမြစ်ပြာ)တို့ ဆုံရာတွင် တည်ရှိသည်။ ထိုမြို့နှင့် ဆက်လျက်ရှိသော အွမ်းဒါမန်ခေါ် နေရာမှာ အစ္စလမ် အယူဝါဒီများဖြစ်သော ဒါးဗစ်ရသေ့များ၏ မြို့တော်ဟောင်းနေရာ ဖြစ်သည်။ တြိဂံမြို့တော်ဟုလည်း တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
ခါတွမ်းမြို့မှာ ထိုစဉ်အခါက ဗြိတိသျှစစ်သေနာပတိ လော့ကစ်ချနာ ပေးခဲ့သည့်ပုံစံအရ ၁၈၉၈ ခုနှစ်တွင် တည် ဆောက်ခဲ့သော မြို့ဖြစ်၍၊ အလွန်လှပတင့်တယ်သော ကျောက်ဖြူ အဆောက်အအုံများ၊ အုတ်အဆောက်အအုံများ၊ ဥယျာဉ်ပန်းခြံ များဖြင့် သာယာလှသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်လေသည်။၁၈၈၅ ခုနှစ်တွင် မွတ်စလင်အယူသည်းခေါင်းဆောင် မာဒီ တော်လှန်ထကြွစဉ်က၊ ဆူဒန်နယ်မှ ဗြိတိသျှအမျိုးသား များနှင့် အီဂျစ်တိုင်းရင်းသားများ ပြောင်းရွေ့ရေးကို စီစဉ်ပေးရန် ဗြိတိသျှစစ်ဗိုလ်ချုပ်မှူး ဂေါ်ဒွန်ကို ခါတွမ်းမြို့သို့ စေလွှတ်ခဲ့ ၏။ သို့ရာတွင် ဂေါ်ဒွန် ဆိုက်ရောက်ချိန်တွင် မာဒီခေါင်း ဆောင်သော သူပုန်များသည် အွမ်းဒါမန်မြို့ဟောင်းနေရာ၌ အခိုင်အမာတပ်စွဲပြီး၍ ခါတွမ်းမြို့မှာ အဝိုင်းခံရပြီးလျှင် ဗိုလ် ချုပ်မှူး ဂေါ်ဒွန်သည်လည်း ၁၈၈၅ ခုနှစ် ဇန်ဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် အသတ်ခံရလေသည်။ မြို့တွင်းရှိ အဆောက် အအုံများ ကိုလည်း သောင်းကျန်းသူများက ဖျက်စီးပစ်လေသည်။ မာဒီသူပုန်များသည် အွမ်းဒါမန်ကို မြို့တော်ပြု၍ အုပ်စိုး ခဲ့ရာ ၁၈၉၈ ခုနှစ်တွင်မှ ဗြိတိသျှစစ်သေနာပတိ လော့ကစ်ချနာ ခေါင်းဆောင်သော အင်္ဂလိုအီဂျစ်ရှင်း စစ်တပ်များက ပြန်လည် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ခါတွမ်းမြို့မှာ အစိုးရဌာန ချုပ်တည်ရာမြို့ ဖြစ်လာပြန်သည်။
ခါတွမ်းမြို့သည် အချက်အချာ နေရာကောင်းတွင် တည်ရှိ သဖြင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးအတွက် အရေးပါ အရာရောက် သည်။ တောင်ဘက်ရှိ မြို့များနှင့်လည်း မီးရထားလမ်းဖြင့် ဆက် သွယ်ထားသည်။ ဗြိတိန်နှင့် တောင်အာဖရိက၊ အရှေ့အာဖရိက လေကြောင်းလမ်းတွင် တည်ရှိသော လေဆိပ်တစ်ခုလည်း ဖြစ် ပေသည်။
ခါတွမ်းမြို့၏ လူဦးရေမှာ ၂၀၀၈ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၅,၂၇၄,၃၂၁ ဦး ခန့် ဖြစ်သည်။
ကညင်ကွဲရွာ၊ မလော့
ကညင်ကွဲရွာ၊ မလော့
ဂျင့်စီကျောင်းတော်
ဂျင့်စီကျောင်းတော် (净慈寺) နန်းပင်းတောင်ထိပ် Huiri အခြေတွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
အိုးဘိုရွာ၊ ကျွန်းလျှားရှည်
အိုးဘိုရွာ၊ ကျွန်းလျှားရှည်
ပန်မုန်ရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
ပန်မုန်ရွာ (Pangmon)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဟာဝမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၀၇၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟာဝမ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၀၇ ဦး၊ မ ၁၈၂၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၂၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖာတ (အောက်)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဖာတ (အောက်)ရွာ (Hparta (Lower))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ လွိုင်မွေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၃၉၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွိုင်မွေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၄၅ ဦး၊ မ ၃၀၅၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄၉၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ ဖာတ (ထက်)ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗလီပြင်ရွာ
ဗလီပြင်ရွာ
ရွာသာယာရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
ရွာသာယာရွာ (Ywartharyar)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ ရွာသာယာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၅၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွာသာယာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၂၈ ဦး၊ မ ၄၇၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၀၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဩဝါဒ မေတ္တာစာ
ဩဝါဒ မေတ္တာစာ ကို ကန်တော်မင်းကျောင်းဆရာတော် (မြန်မာ ၈၀၀-၈၇၅) က ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။
ဩဝါဒ မေတ္တာစာ
၂။ မပေးဘဲကို မလိုနှင့်၊ မမေးဘဲကို မဆိုလင့်၊ မခေါ်ဘဲကို မသွားလင့်၊ မမြိန်ဘဲကို မစားလင့်၊ မမှည့်ဘဲကို မဆွတ်လင့်၊ တိတ်တိတ်နေသော်ထောင် တန်၏၊ လူလိုက နတ်လိုကာ၊ လူကြိုက်က နတ်ကြိုက်ကာ၊ မပေါ့မလေး၊ မဖေးမလျင်၊ ရွှေချိန်ခွင်သို့၊ မတင်မလျော၊ လှေဖောင်ဖော့သို့၊ မလျော့ပညာ၊ တံငါလုလင်၊ မျှားကြီးငင်သို့၊ ပညာရှိမှ ခွင့်သိသည်၊ လိမ္မာမှ စကားတတ်သည်၊ သူ့ကျေးဇူးကိုသိမှ စည်းစိမ်တည်သည်၊ လာမည့်ဘေးကို အဝေးကမြင်မှ အသက်ရှည်ရာသည်။
၃။ သူမကောင်းကိုခွာ၊ သူကောင်းကိုရှာ၊ သူတော်ဆုံးမနာ၊ သူ့နည်းမကျင့်ရာ၊ သူ့ထက်စောင့်စည်းပါ၊ သူကောင်းဖြစ်စိမ့်ငှာ၊ သူချစ်ရှစ်ချပ်ကြာ။
၄။ လောဘဟူသည်၊ ဆင်ရိုင်းစွ၊ ပညာဟူသည် ချွန်းထောက်မ၊ သဒ္ဓါဟူသည် ချွန်းရှည်ပြ၊ သတိဟူသည် လွန်ကြိုးတွ၊ ဒိဌိဟူသည် တွင်းတွင်ချ၊ ယဉ်လျှင်နိဗ္ဗာန။
၅။ ဒေါသမြွေဟောက်၊ ပြင်းဆိပ်တောက်၊ ပညာဟူသည် ဆေးဖြင့်လှောက်၊ မောဟဟူသည် မှောင်အမိုက်၊ အတိုက်နက်စွာလွန်း၊ ပညာဟူသည် ဆီမီးထွန်း။
လုပ်စိန်ရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
လုပ်စိန်ရွာ(Lokesein)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ ရှီးကျန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၃၇၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှီးကျန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၆၈ ဦး၊ မ ၄၅၅ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၉၂၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထော့မဲဖ
ထော့မဲဖ သည် ကရင်လူမျိုးခေါင်းဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ “ထော့မဲဖ” ဟူသည့် အမည်၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ (ထော့ = ဝက်၊ မဲ = အစွယ်၊ ဖ = အဖ၊ အဘိုး၊ ထော့မဲဖ = အဘိုးဝက်စွယ် (သို့) ဘိုးဝက်စွယ်) ဖြစ်သည်။
ခေါင်းဆောင် ထော့မဲဖ
ကရင်လူမျိုးများသည် မြောက်အရပ်ဆီမှ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ တဖြည်းဖြည်းဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ထိုအခါ ကရင်လူမျိုးတို့၏ ပထမဆုံးအကြီးအကဲ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည့် “ထော့မဲဖ” သည် မိမိ၏ အမျိုးအနွယ်များကို ကောင်းစွာစောင့်ရှောက်ထား၏။
မလော့ကျောင်းစုရွာ၊ မလော့
မလော့ကျောင်းစုရွာ၊ မလော့
ထော့မဲဖ
တောဝက်၏ ရန်စွယ်ကို နှိမ်နင်းခြင်း
တစ်ခုသောအချိန်တွင် တောဝက်ကြီးတစ်ကောင်သည် လယ်ယာများကို ဖျက်ဆီးလျက်ရှိ၏။ ထိုအခါ ထော့မဲဖသည် သွားရောက်နှိမ်နင်းလေရာ အောင်မြင်ခဲ့၏။ ထို့နောက် ဝက်သေကောင်ကို ထားရစ်ခဲ့ကာ ပြန်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် ထော့မဲဖ၏ သားများသည် ဝက်သေကောင်ကို သွားရောက်ယူရန် သွားကြည့်သောအခါ တိုက်ခိုက်စဉ်က ကျိုးကျန်ခဲ့သော ဝက်စွယ်တစ်ချောင်းသာ ကျန်ခဲ့လေသည်။
ထို့နောက် ထော့မဲဖသည် ဝက်စွယ်ကို ဘီးလုပ်ကာ အသုံးပြုသည်။ ထိုဝက်စွယ်သည် ဆင်ယင်သူတို့အား နုပျိုသန်မာစေ၏။ ထိုသို့ ထူးဆန်းသဖြင့် လူသူများ များစွာတိုးပွားလာလေသည်။ ထိုအခါ နေရာထိုင်ခင်းအသစ်ရာရှာဖွေရလေသည်။ ထို့နောက်တွင် “ထီဆဲ့မဲယွား” ဟူသည့် မြစ်ကြီးတစ်ခုအနီးသို့ ရောက်ခဲ့လေသည်။
ထိုမြစ်ကြီးတွင် ခရုစသည်တို့ကို ချက်ပြုတ်စားသောက်ရာ ခရီးဖင့်မည်ကို စိုးသဖြင့် ထော့မဲဖသည် နောက်ပါတို့ကို စောင့်မနေဘဲ တစ်ဦးတည်း အရင်ထွက်ခဲ့လေသည်။ ထို့နောက် မိမိသွားရာလမ်းတွင် ခုတ်ထွင်ရှင်းလင်းမီးရှို့ကာ အမှတ်အသား ပြုခဲ့သည်။
နောက်ပါများ လိုက်လာကြသည့်အခါတွင် ထော့မဲဖ အမှတ်အသားပြုခဲ့သော အပင်များသည် အသစ်ပြန်ပေါက်ကာ နေကြပြီဖြစ်သဖြင့် မမီနိုင်ဘဲ ဖြစ်နေလေသည်။ ထိုအချိန်မှ စတင်ကာ ကရင်လူမျိုးတို့၏ ခေါင်းဆောင် “ထော့မဲဖ” သည် ဝက်စွယ်ဘီးကို ယူ၍ ရှေ့သို့ထွက်သွားပြီး ယနေ့ထက်တိုင် မတွေ့ကြရတော့ပေ။
ခါးပတ်
ခါးဝတ်မြဲရန် ခါးတွင်ပတ်သော တန်ဆာကို ခါးပါတ်ဟု ခေါ်သည်။ ခါးပတ်ကို နှစ်ပေါင်းများစွာက စတင်၍ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ မြက်ခါးပတ်၊ အဝတ်ခါးပတ်၊ ငွေခါးပတ်၊ ရွှေခါး ပတ်၊ ပိုးခါးပတ်၊ သားရေခါးပတ် စသဖြင့် ပစ္စည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ပြုလုပ်သော ခါးပါတ်များစွာ ရှိလေသည်။ ခါးပတ်များတွင် သားရေခါးပတ်ကို ရှေးနှစ်ပေါင်း များစွာကစ၍ ယခုတိုင် သုံးစွဲကြသည်။ ယခုခေတ် ပလပ်စတစ် ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ ပလပ်စတစ်ခါးပတ်များ ခေတ်စားလာ၏။ သို့ရာတွင် သားရေ ခါးပတ်လောက်ကား လူကြိုက်မများချေ။
သားရေတို့သည် ဈေးကြီးသောကြောင့် စစ်သားများ အတွက် ခြည်ဖြင့်ရက်လုပ်သော ခါးပတ်များကို သုံးကြရသည်။ စစ်သားခါးပတ်တွင် ယမ်းအိတ်နှင့် အခြားချိတ်စရာ များကို ချိတ်တွယ်၍ ထားနိုင်သည်။
အင်္ဂလန်ပြည်၌ ဆာဘွဲ့ရ နိုက်အဖြစ် သူကောင်းပြုခံရ သူများသည် မိမိတို့ ဂုဏ်ထူးနှင့်အညီ ကိုင်ဆောင်ရသော ဓားချိတ်ခါးပတ်များကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ခါးပတ်ကို အသုံးပြုခဲ့သည်မှာ ခါးဝတ်တန်ဆာမြဲရန်သာ မဟုတ်။ ဘင်ခရာအဖွဲ့တွင် ဘင်ချိတ်ရန်လည်း အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ အလံကိုင်များသည်လည်း လေးလံသော အလံကို သယ်ဆောင် နိုင်ရန် ခါးပတ်တွင် အလံစိုက်စရာ သားရေကွင်း တပ်ထား တတ်သည်။ ရဲနှင့် စစ်ဖက် ဆိုင်ရာ အရာရှိများ ဝတ်ဆင်သည့် ဆမ်ဗရောင်းခါးပတ်ကို ဥရောပတိုက်၌ ဖြစ်ပွားသော နှစ်သုံး ဆယ်စစ် (ခရစ် ၁၈၁၈-၄၈)အတွင်းက စတင်အသုံးပြုခဲ့ဟန် တူသည်ဟု အဆိုရှိသည်။
ရှေးကျသော ယဟူဒီလူမျိုးများသည် ခါးပတ်ပတ်ခြင်းမှာ သန့်ရှင်းသော ကိုယ်အင်္ဂါအထက်ပိုင်းကို အောက်ပိုင်းနှင့် ခွဲခြား ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြလေသည်။ အလယ်ခေတ် (ခရစ်နှစ် ၅ဝဝ-၁၄ဝဝ)က အနောက်နိုင်ငံများ၌ စာပေလိုက်စားသူများ သည် မင်ထည့်သည့်ချိုကိုလည်းကောင်း၊ ကုန်သည်များသည် ပိုက်ဆံအိတ်ကိုလည်းကောင်း၊ အမျိုးသမီးများသည် သော့တွဲ ကိုလည်းကောင်း ခါးပတ်တွင် ချိတ်ဆွဲထားလေ့ ရှိကြသည်။
ရော်ယင်ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
ရော်ယင်ရွာ (Yawyin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ မန့်နွေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၁၈၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန့်နွေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၁ ဦး၊ မ ၅၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၉ ဦးနေထိုင်သည်။
မင်းမော် (တက္ကသိုလ်)
တက္ကသိုလ် မင်းမော်ကို ရန်ကုန်တိုင်း၊ တွံတေးမြို့တွင် အဖ ဦးတင်မောင်၊ အမိ ဒေါ်စိန်မြတို့မှ ၁၉၃၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၉ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။
၁၉၆၀-၆၁ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရခဲ့သည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် မြန်မာစာ ဌာနတွင် နည်းပြဆရာ အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် မဟာဝိဇ္ဇာ ရေးဖြေ စာမေးပွဲ အောင်မြင်သည်။ ၁၉၆၈-၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ လန်ဒန် တက္ကသိုလ်သို့ ဘာသာဗေဒနှင့် သတ္တဗေဒ ပညာရပ်များ သင်ယူရန် ပညာတော်သင် အဖြစ် သွားရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ဘာသာဗေဒ၊ သတ္တဗေဒ ပညာရပ်များဖြင့် လန်ဒန် တက္ကသိုလ်မှ M.Phil. ဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။
ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၊ မော်လမြိုင် ကောလိပ်၊ မန္တလေး တက္ကသိုလ်၊ လုပ်သားများ ကောလိပ်၊ အဝေးသင် တက္ကသိုလ်၊ နိုင်ငံခြားဘာသာ သိပ္ပံတို့တွင် နည်းပြ၊ လက်ထောက် ကထိက၊ ကထိက၊ တွဲဖက် ပါမောက္ခ အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
၁၉၉၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၄ ခုနှစ် အထိ ဂျပန်နိုင်ငံ တိုကျို နိုင်ငံခြားဘာသာသင် တက္ကသိုလ်သို့ သွားရောက်၌ ဧည့်ပါမောက္ခ အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ထိုတက္ကသိုလ်တွင် The Sound System in Burmese နှင့် Morphology of Burmese Words စာအုပ် နှစ်အုပ် ရေးသား ပြုစု ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ကျောင်းသား ဘဝကပင် ကဗျာများ ရေးစပ်ခဲ့ပြီး သုတေသန စာတမ်းများ၊ ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၉၅ ခုနှစ်မှ စတင်၍ နိုင်ငံခြားဘာသာ တက္ကသိုလ် မြန်မာစာ ဌာနတွင် ဂုဏ်ထူးဆောင် တွဲဖက် ပါမောက္ခ အဖြစ် အမှုထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ကဗျာ၊ မဂ္ဂဇင်း၊ ချယ်ရီ၊ ဂီတပဒေသာ၊ ငွေတာရီ၊ စာပေဂျာနယ်၊ စာပေလုပ်သား၊ စာပန်းခင်း၊ စံပယ်ဖြူ စသည့် ဂျာနယ်၊ မဂ္ဂဇင်း မျိုးစုံတို့တွင် ကဗျာများ အပုဒ် ၅၃၈ ပုဒ်ကျော်၊ ဆောင်းပါး အပုဒ် ၆ဝ နီးပါးနှင့် လုံးချင်းကဗျာ စာအုပ် သုံးအုပ် ရေးသားခဲ့သည်။ ဝတ္ထုတို ဘာသာဗေဒ စာအုပ်များလည်း ရေးသားခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်မင်းမော်သည် ကဗျာများ အပြင် ဘာသာဗေဒနှင့် ပတ်သက်သော ဆောင်းပါးများကိုလည်း မဂ္ဂဇင်းများတွင် အခန်းဆက် ရေးသားခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး
တက္ကသိုလ်မင်းမော်သည် ၂၀၀၅ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂ဝ ရက်နေ့၌ ရန်ကုန်မြို့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်၌ ဇနီး ဒေါ်တင်တင်ဌေး ကျန်ရစ်သည်။
ကိုးကား
<References />
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကဗျာဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ညောင်ပင်သာရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ညောင်ပင်သာရွာ (Nyaungpinthar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ တောင်ဒွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၃၆၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှင်ရေရွာ၊ ရှင်ရေ
ရှင်ရေရွာ၊ ရှင်ရေ
ရွာသာယာရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ရွာသာယာရွာ (Ywartharyar)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ရှားပင်တကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၅၁၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှားပင်တကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၆၉ ဦး၊ မ ၁၇၉၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၅၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သံဘုရား
သံဘုရား (鐵塔) သည် တရုတ်နိုင်ငံ၊ ဟီနန်း (Henan) စီရင်စုနယ်၊ Kaifeng မြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘုရားတစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ ၁၀၂၉ ခုနှစ် Song မင်းဆက်ကာလ (၉၆၀ -၁၂၇၉) တွင် တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သည်။ ဤဘုရားသည် သံဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့်အတွက် သံဘုရားဟု ခေါ်တွင်ခဲ့သသည်။
​ညောင်ချောင်း (စံပြ)ရွာ၊ ကျွန်းလျှားရှည်
ညောင်ချောင်း (စံပြ)ရွာ၊ ကျွန်းလျှားရှည်
ကွမ်းသီးပင်ဆိပ်ရွာ၊ ခွေးလေးကြီး
ကွမ်းသီးပင်ဆိပ်ရွာ၊ ခွေးလေးကြီး
ပေချောင်းရွာ၊ မလော့
ပေချောင်းရွာ၊ မလော့
အရှေ့စုရွာ၊ ကိုင်းတာ
အရှေ့စုရွာ၊ ကိုင်းတာ
ညောင်ပင်လယ်ရွာ
ညောင်ပင်လယ်ရွာ
ကိုးကား
ညောင်ပင်လယ်ရွာ
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဗုဒ္ဓကျောင်းတော်
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဗုဒ္ဓကျောင်းတော် (觀 音 寺) သည် ကနေဒါနိုင်ငံ၊ British Columbia, Richmond တွင် တည်ရှိသည့် ကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မဟာယာနဗုဒ္ဓဘာသာကို လေ့ကျင်သည့် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဗုဒ္ဓဘာသာအဖွဲ့ (International Buddhist Society) ၏ ကျောင်းတော်ြဖစ်ပြီး တရုတ်ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။