cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
သန်လျက်
စာလုံးပေါင်း သတ်ပုံ
သန်လျက်၏ ရင်းမြစ်ကို ရှာလျှင် သက္ကတဘာသာ စကား "ၐလျက"ကို တွေ့နိုင်သည်။ "ၐလျက"သည် ပါဠိ"သလ္လ"နှင့် အနက်သဘောခြင်း တူသည်။ ဖြူကောင်-ဆူး၊ မြားဦးစသော အသွားထက်သည့် အရာကို ခေါ်ပေသည်။ "ၐလျက"မှ "သလျက်"၊ "သန်လျက်"ဟု ဟု ကြားဆက်(န်) တိုးကာ ပျက်ယွင်းလာသည်ဟု ယူဆရသည်။
ဟယ်လီဒေး၏ မွန်-အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်တွင် a two edged sword or dagger (အသွားနှစ်ဖက်ရှိသော ဓား)ဟု အနက်ဖွင့်ဆိုထားသည်။ မြန်မာတွင်လည်း ရ-ကောက်နှင့် လတို့ ပြောင်းလဲနိုင်သည့်အလျောက် "သန်လျက်"ဟု အသုံးပြုခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်ပေသည်။ သန်လျက်သည် အသွားနှစ်ဖက် ရှိသည့်အလျောက်၊ သန်လျက်ဦး၊ သန်လျက်စွန်းသည် နှစ်ဖက်ညီစွာ ချွန်၍ သွားသည်။ သို့ဖြစ်၍ နှစ်ဖက်ညီစွာ ချွန်ထွက်နေသည့် ရတနာပူရ အင်းဝမြေအခုံကို "သန်လျက်ခုံ၊ သန်လျက်စွန်း"ဟု တင်စားသုံးနှုန်း ခဲ့ကြပေသည်။ ရန်ကုန်မြို့ ဗိုလ်တထောင်တွင်လည်း ရန်ကုန်မြစ်နှင့် ပုဇွန်တောင်ချောင်း ဆုံရာ အစွန်းကို "သန်လျက်စွန်း"ဟု အမည်တွင်လေသည်။
သန်လျက် ဟူသည်ကား လက်နက်အထူးတည်း။ သန်လျက် ၂ မျိုးရှိသည်။ တစ်ဖက်သာ အသွားရှိသော ဧကတောဓာရ သန်လျက်နှင့် နှစ်ဖက်သွားရှိသော ဥဘတောဓာရ သန်လျက်ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ဦးဖျား စဉ်းငယ်ညွတ်သော ဤသာဂ္ဂသန်လျက်နှင့် ဦးဖျားမညွတ်ဘဲ အစဉ်အတိုင်း ဦးဖျား သေးသော ဥဇုဂ္ဂသန်လျက်ဟူ၍လည်းကောင်း နှစ်မျိုးခွဲကြသည်။ သန်လျက်၏ အသွား အလျားပမာဏသည် သုံးဆယ့်သုံးသစ်၊ အချိန်ပမာဏသည် သုံးဆယ့်သုံးပိုလ်ဟူ၍ သေနကဇာတ်၊ ပဉ္စာဝုဓဇာတ်တို့၌ လာသည်။
ဟင်းနရစ် အစ်ဗဆင်
ဟင်းနရစ် အစ်ဗဆင်သည် မျက်မှောက်ခေတ် ဥရောပတိုက် ပြဇာတ် လောကကို ခေါင်းဆောင်ထူထောင်လိုက်သော နော်ဝေးနိုင်ငံ သား ပြဇာတ်စရာကြီးဖြစ်သည်။ အစ်ဗဆင်သည် နော်ဝေးနိုင်ငံ တောင်ပိုင်းရှိ စကီးအင်းမြို့၌ ၁၈၂၈ ခုနှစ် မတ်လ ၂ဝ ရက် နေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။ ငယ်ရွယ်စဉ်အခါက အလွန်ဆင်းရဲ သဖြင့် အလုပ်လုပ်ခဲ့ရသော်လည်း အတည်တကျအလုပ်ဟူ၍ ဘယ်သော အခါမျှမရခဲ့ချေ။ အလုပ်တစ်ခုမှတစ်ခုသို့ပြောင်းကာ အခြေ မတည်ဘဲရှိခဲ့ရ၏။ ဤသို့ အသက်ငယ်စဉ်ကပင် ဒုက္ခ သံသရာ ကြီး၌ ဦးစွာကျင်လည်ခဲ့ရသဖြင့် အစ်ဗဆင်သည် လောကကြီးကို စိတ်နာကာ လောကကို သရော်သောပြဇာတ် များကို ရေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်လေသည်။
အစ်ဗဆင်သည် အသက် ၁၉ နှစ်အရွယ်ကပင် စာရေး သည်။ သူစတင်ရေးသောပြဇာတ်မှာ ၁၈၅ဝ ပြည့်နှစ်က ရုံတင် သော တလီနာပြဇာတ်ဖြစ်သည်။ သို့သော် သူ့ပြဇာတ်များကို လူမကြိုက်ကြချေ။ ၁၈၅၁ ခုနှစ်တွင် အစ်ဗဆင်သည် ဗာဂျင် မြို့တွင် အိုးဗူး၏အမျိုးသားဇာတ်ရုံ ဒါရိုက်တာအဖြစ် လုပ်ကိုင် သည်။ သို့ရာတွင် နော်ဝေးနိုင်ငံရေးကို သဘောမကျသဖြင့် ဂျာမနီနှင့် အီတလီနိုင်ငံများသို့ သွားရောက်နေထိုင်သည်။ နော်ဝေးတွင်နေထိုင်စဉ်က ရေးခဲ့သောပြဇာတ်များမှာ တစ်ခုမျှလူမကြိုက်၍ ဇာတ်ရုံပင် ဒေဝါလီခံရသည့်အဖြစ်သို့ ရောက်ခဲ့သော်လည်း အစ်ဗဆင်သည် အားမလျှော့ဘဲ နိုင်ငံခြား သို့ သွားလာလှည့်ပတ်ယင်း ပြဇာတ်များကိုသာ ဆက်လက် ရေးသားလေသည်။ ၁၈၆၆ ခုနှစ်တွင် အစ်ဗဆင်သည် ရောမမြို့ တော်မှနေ၍ ဗရင်းအမည်ရှိပြဇာတ်ဆန်သော ကဗျာတစ်ပုဒ်ကို ရေးလေသည်။ ထိုကဗျာကြောင့် နာမည်ကျော်စောသွားရာ သူ့ကို ဇာတိရင်းဖြစ်သော နော်ဝေးနိုင်ငံသူ၊ နိုင်ငံသားတို့ကပင် ယခင်ကကဲ့သို့ သူ့အပေါ် အထင်အမြင်မသေးတော့ဘဲ မိမိတို့ နိုင်ငံ၏ ဂုဏ်ကိုဆောင်နိုင်သော ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးတစ်ဦးဟု အသိ အမှတ်ပြုလာကြရတော့သည်။ အစ်ဗဆင်ကို ၁၈၆၆ ခုနှစ်တွင် နော်ဝေးနိုင်ငံအစိုးရက လခရိက္ခာများပေး၍ နော်ဝေးသို့ပြန်လာ ရန်ခေါ်သော်လည်း ပြန်မသွားဘဲ ၁၈၉၅ ခုနှစ်အထိ နိုင်ငံခြား မှာပင် နေထိုင်လေသည်။
အစ်ဗဆင်သည် သူ၏ကဗျာ့ဉာဏ်အာဘော်ကို ပြဇာတ် များတွင် ထင်ရှားစေခဲ့သည်။ သူ့ကို ပြဇာတ်ရေးဆရာကြီးအဖြစ် သာမက စာဆိုတော်ကြီးဟူ၍လည်း ခေါ်နိုင်သည်။ အစ်ဗဆင် အား ရှေးခေါမ ပြဇာတ်ဆရာကြီး ယူရစ်ပီးဒီးနှင့်ပင် နှိုင်းရှည့် ချီးကျူးကြသည်။ ကြောင်သူတော်အကျင့်များ၊ လူ့လောက၏ မမျှတပုံများ၊ မတရားမှုများကိုသရော်၍ရေးသားရာ၌ အစ်ဗဆင် သည်ပြိုင်ဖက်ကင်းအောင် ရေးနိုင်သူဖြစ်သည်။ သူသည် နာမည်ကျော်ကြားလာပြီးနောက်၌ လူ့လောကကိုသရော်သော ပြဇာတ်များ ရေးသားလေသည်။ အစ်ဗဆင်သည် ကမ္ဘာကျော် ပြဇာတ်ရေးဆရာကြီး ဗားနဒ်ရှောကပင် ချီးကျူးရသူဖြစ်သည်။ ဗားနဒ်ဗေဒါသည် အစ်ဗဆင်၏ပြဇာတ်များကို သရုပ်ဖော်ပေး ကာ လူအများသဘောပေါက်အောင် ပြုလေသည်။ အစ်ဗဆင်၏ လူ့လောကကိုစိတ်နာနာနှင့် သရော်၍ရေးထားသော ဒဒပြည်သူ့ ရန်သူဒဒ ပြဇာတ်မှာ ယခုတိုင်ကျော်စောလျက်ရှိ၏။ ယင်း ပြဇာတ်ကို အကြိမ်ပေါင်းများစွာ စင်တင်၍ကပြခဲ့ရ၏။ အစ်ဗဆင်သည် ပြဇာတ်နှင့်ကဗျာများအပြင် စကားပြေ ကိုလည်း ရေးသားသေးသည်။ သို့ရာတွင် ပြဇာတ်လောက်မများ ချေ။
အစ်ဗဆင်ရေးသော ပြဇာတ်များတွင် နာမည်အကျော် ဆုံးမှာ "ယဉ်မင်းအိမ်" ဖြစ်သည်။ ထို ပြဇာတ်ပေါ်ခါစက အစ်ဗဆင်အား မိန်းမများဘက်က လိုက်ရေးသည်ဟု ဆိုကြ သည်။ စင်စစ် အစ်ဗဆင်သည် မည်သူ့ဘက်ကမျှလိုက်ရေးရန် စိတ်မရှိချေ။ ယောက်ျားဖြစ်စေ၊ မိန်မဖြစ်စေ ကိုယ်ရေးကိုယ် တာ လွတ်လပ်မှုရရှိရန်ကိုသာ ယုံကြည်သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ အစ်ဗဆင်၏စာများသည် လောကကြီး၏အပြစ်များကို ဖော်ထုတ်ရေးထားသော်လည်း ထိုအပြစ်များကိုမပြုရန် တားမြစ် ခြင်း၊ ပြုပြင်ရန်နည်းလမ်းပြသခြင်းတို့ကား လုံးဝမပါရှိချေ။ လူ့လောက၏ လက်ရှိအခြေအနေကို သုံးသပ်ဝေဖန်သူအဖြစ်နှင့် သာ ရေးသားခဲ့လေသည်။ အစ်ဗဆင်သည် ဇာတ်ရုံအလုပ်ကို လုပ်ကိုင်ခဲ့သူဖြစ်၍ ပြဇာတ်နိုင်နင်းစွာရေးသားနိုင်သည်။ သူ၏ ဇာတ်လမ်းများမှာ လိုရင်းကိုထိမိအောင် မညှာမတာ စီစဉ် ထားတတ်သည်။ လူတို့၏ စိတ်သဘာဝကို အသေးစိတ်ပိုင်းခြား သရုပ်ဖော်ရာတွင် ကြက်သီးမွေးညင်းထလောက်အောင် ထိမိ သည်။
အစ်ဗဆင်သည် "ပျော်ရွှင်စွာနေကြလေသတည်း" ဟု အဆုံးသတ်သောဇာတ်လမ်းမျိုးကို မနှစ်သက်ချေ။ သူ၏ပြဇာတ် များသည် ဇာတ်လမ်းဝတ္ထုအတွက် ပေါ့ပေါ့ဖတ်ရန်မဟုတ်ဘဲ လူတို့၏စိတ်သဘာဝ လူ့လောက ဖြစ်ပျက်ပုံများကို ဝေဖန် ပိုင်းခြားပြသော တကယ့်အဖြစ်အပျက်များကဲ့သို့ ဖတ်ရပေမည်။ အချို့က အစ်ဗဆင်အား တရားဟောဆရာဟုပင် ဆိုသည်။ သို့ရာတွင် သူ့ပြဇာတ်များသည် အကျင့်စာရိတ္တနှင့် မည်သို့မျှ မဆိုင်ဟု အစ်ဗဆင်ကဆိုသည်။
ကျိုက်လတ်ကလေးရွာ၊ ဦးတို
ကျိုက်လတ်ကလေးရွာ၊ ဦးတို
ပေါက်ကုန်းရွာ၊ ကလိပ်ကျုံပတုပ်
ပေါက်ကုန်းရွာ၊ ကလိပ်ကျုံပတုပ်
မောင်မောင်ခ (ဝန်ကြီးချုပ်)
အငြိမ်းစားဗိုလ်မှူးကြီးနှင့် အငြိမ်းစားနိုင်ငံတော်ဝန်ကြီး ချုပ်ဦးမောင်မောင်ခကို အဖဦးချစ်ဖေ၊ အမိ ဒေါ်ခင်တင့်တို့က ၁၉၂ဝပြည့်နှစ်၊ ဇွန်လ ၇ရက်နေ့တွင်ရန်ကုန် မြို့၌ဖွားမြင်သည်။ မွေးချင်းညီအစ်ကို နှစ်ဦးအနက် အငယ်ဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်တစ်နှစ်သားတွင် ဖခင်ကွယ်လွန်ပြီးမိခင်မှာလည်း နောက်အိမ်ထောင် ပြုသွား၍ အဒေါ်အပျိုကြီးများနှင့် အတူကြီး ပြင်းသည် အထိနေထိုင်ရသည်။ ၁၉၂၉ ခုနှစ် အသက်ကိုးနှစ် ရောက်မှ မူလတန်းပညာကို စတင်သင်ယူသည်။ ကျောင်းတွင် ပညာ ထူးချွန်သောကြောင့် ဆရာဆရာမများက အတန်းကျော်၍ တင်ပေးခြင်း ခံရသည်။ ၁၉၃၆ ခုနှစ်အသက် ၁၆ နှစ်တွင် ၁ဝ တန်းစာမေးပွဲကို မြန်မာစာဂုဏ်ထူးဖြင့် ထူးချွန်စွာ အောင်မြင် သည်။ ၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်သို့ တက်ရောက်၍ ပညာသင်ယူသည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်နေ့ကျောင်းသားအသင်းနှင့် စက်မှုသိပ္ပံကျောင်းသား အသင်းများတွင် အသင်းဝင်ဖြစ်သည်။ ၁၉၄၁ ခုနှစ်ဘီ အက်စ်စီ(အင်ဂျင်နီယာ) နောက်ဆုံးနှစ်တွင် ဘွဲ့မ ယူဘဲ တက္ကသိုလ်မှ နုတ်ထွက်ပြီး တော်လှန်ရေးတွင်ပါဝင်ဆင်နွှဲသည်။
လက်ပန်ကွင်းရွာ၊ ရွှေရောင်ချ
လက်ပန်ကွင်းရွာ၊ ရွှေရောင်ချ
၂၇ အောက်တိုဘာ
အောက်တိုဘာလ၊ (၂၇)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၃၀၀)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၀၁)ရက်မြောက်)) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၆၅) ရက် ကျန်သေးသည်။
ဇာသွားလ်ရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
ဇာသွားလ်ရွာ(Zatual)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ ဇာသွားလ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၄၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇာသွားလ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၀ ဦး၊ မ ၂၅၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၇၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စစ်တောရွာ၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်
စစ်တောရွာ (Sittaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်၊ ညောင်ကိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၁၃၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျွန်းလှမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်းတောရွာ၊ တုံးတော
ပန်းတောရွာ၊ တုံးတော
ထီးဖဒိုခီးရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
ထီးဖဒိုခီးရွာ(Hteehpadokhee)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ ဟတ္တလိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၉၉၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟတ္တလိုက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၇၀၁ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၉၁၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖက်လိပ်ပြင်ရွာ
ဖက်လိပ်ပြင်ရွာ
ချောင်းဝရွာ၊ ဦးတို
ချောင်းဝရွာ၊ ဦးတို
ဘုန်းကြီးကျောင်းရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ဘုန်းကြီးကျောင်းရွာ (Bonegyikyawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ ပေါ့ယားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၆၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေါ့ယားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၆၂ ဦး၊ မ ၂၀၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၉၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အဂါတ်လက်ပန်ရွာ၊ လက်ပန်စု
အဂါတ်လက်ပန်ရွာ၊ လက်ပန်စု
ရတနာအောင်ရွာ၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်
ရတနာအောင်ရွာ (Yadanaaung)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်၊ စစ်တန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၈၅၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထီးချိုင့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်ကျောင်းရွာ၊ ပန်ယန်း
မန်ကျောင်းရွာ (Mankyawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ မက်မန်းမြို့နယ်၊ ပန်ယန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၂၆၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မက်မန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အုန်းတောရွာ၊ အငူ
အုန်းတောရွာ၊ အငူ
ပရိဟာနသုတ်
(၄)သုတ် ရှိပါသည်။
မဂဓနိုင်ငံ ပါဋလိပုတ်မြို့ ကုက္ကုဋာရာမ၌ အရှင်အာနန္ဒာနှင့် အရှင်ဘဒ္ဒထေရ်တို့ သီတင်းသုံးတော်မူကြစဉ် အရှင်ဘဒ္ဒထေရ်၏ မေးလျှောက်မှုကြောင့် “သတိပဋ္ဌာန် လေးပါးကို ဘာဝိတ, ဗဟုလီကတဖြစ်အောင် မပွားများခြင်းကြောင့် “သဒ္ဓမ္မပရိဟာန” ဖြစ်ပုံ၊ ပွားများခြင်းကြောင့် “သဒ္ဓမ္မအပရိဟာန ဖြစ်ပုံ၊ သတိပဋ္ဌာန်လေးပါး ပွားများပုံကို အရှင်အာနန္ဒာထေရ် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ပုဂ္ဂလပရိဟာနဖြစ်ပုံ၊ ဘုရားရှင် သက်တော်ထင်ရှား တည်ရှိနေတော်မူသော်လည်း သတိပဋ္ဌာန်လေးပါးတို့ကို မပွားများလျှင် “သဒ္ဓမ္မ အန္တရဓာန” ဖြစ်ပုံကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။ --- ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သေက္ခရဟန်း၏ ဆုတ်ယုတ်ကြောင်းတရား ၈-မျိုးနှင့် မဆုတ်ယုတ်ကြောင်းတရား ၈-မျိုးတို့ကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခဒေသနာတော်ဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ အရှင်သာရိပုတ္တရာ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ပရိဟာနဓမ္မပုဂ္ဂိုလ်နှင့် အပရိဟာနဓမ္မပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို အကျယ်အားဖြင့် ရဟန်းတို့အား အရှင်သာရိပုတ္တရာ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ - သေခရဟန်း၏ ဆုတ်ယုတ်ကြောင်းတရား ၃-ပါးနှင့် မဆုတ်ယုတ်ကြောင်း တရား ၃-ပါးတို့ကို ဘုရားရှင်ထံတော်မှ နာယူခဲ့ရကြောင်းကို ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီ အမှူးရှိသော မိဖုရားငါးရာတို့အား ဝံသနိုင်ငံ ကောသမ္ဗီမြို့ ဥတေနမင်းနန်းတော်၌ ဟောပြသည့်သုတ်။
ဦးတိုရွာ၊ ဦးတို
ဦးတိုရွာ၊ ဦးတို
ဝမ်ဟိုက်ရွာ၊ နမ့်စန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်စန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျွန်းပေါက်ရွာဟောင်းရွာ
ကျွန်းပေါက်ရွာဟောင်းရွာ
သင်္ဃန်းရွာ၊ ကျုံတုံး
သင်္ဃန်းရွာ၊ ကျုံတုံး
ညောင်ပင်စုရွာ၊ လက်ပန်စု
ညောင်ပင်စုရွာ၊ လက်ပန်စု
ငါ စာလုပ်တာ မနှောင့်ယှက်နဲ့
ငါ စာလုပ်တာ မနှောင့်ယှက်နဲ့ Don't Disturb My Study သည် ၂၀၂၁ တရုတ် ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ ဖြစ်ပြီး၊ လိုက်ကွမ့်လင်၊ လီလန်တီ၊ ဝမ်ရွေ့ကျယ်နှင့် ချိန်စူးကျွင့်တို့ ပါဝင်ထားသည်။ ထိုစီးရီးကို ဟူနန်ရုပ်သံက ဦးဆုံး၂၀၂၁ မတ် ၁၀ မှ မတ် ၃၀ ထိ တနင်္လာ၊ အင်္ဂါ၊ ဗုဒ္ဓဟူးနှင့် ကြာသပတေးနေ့များတွင် ထုတ်လွှင့်ရာ ၂၄ ပိုင်း ပါရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တရုတ် ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများ
၂၉ အောက်တိုဘာ
အောက်တိုဘာလ၊ (၂၉)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၃၀၂)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၀၃)ရက်မြောက်)) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၆၃) ရက် ကျန်သေးသည်။
စိရဋ္ဌိတိသုတ်
အရှင်အာနန္ဒာနှင့် အရှင်ဘဒ္ဒထေရ်တို့ မဂဓနိုင်ငံ ပါဋလိပုတ္တမြို့ ကုက္ကုဋာရာမ ကျောင်းတိုက်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် အရှင်ဘဒ္ဒထေရ်ကလျှောက်ထားသဖြင့် “သတိပဋ္ဌာန်လေးပါးကို ပွားများခြင်း, ကြိမ်ဖန်များစွာ လေ့လာခြင်းကြောင့် ဘုရားရှင် ပရိနိဗ္ဗာန်ဝင်စံပြီးသော်လည်း သူတော်ကောင်း(သဒ္ဓမ္မတရားများ ကြာရှည်လေးမြင့်စွာ တည်ရှိနိုင်မည်။ ယင်းသတိပဋ္ဌာန်လေးပါးကို မပွားများကြ, ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့ အလာ မပြုကြလျှင် သူတော်ကောင်း(သဒ္ဓမ္မ)တရားများ ကြာရှည်လေးမြင့်စွာ တည်လိမ့်မည်မဟုတ်”ဟု အရှင်အာနန္ဒာထေရ် ဖြေကြားတော်မူသည့်သုတ်။
ဗြုချောင်းရွာ၊ ဦးတို
ဗြုချောင်းရွာ၊ ဦးတို
လနမ်ရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
လနမ်ရွာ(Lanam)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ ကွမ်းရှီး (ပွမ်းရှီး)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၉၁၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြောက်ကျွတ်ရွာ၊ သရက်မြို့နယ်
မြောက်ကျွတ်ရွာ (Myaukkyut)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ သရက်မြို့နယ်၊ မြောက်ကျွတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၀၀၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြောက်ကျွတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၄၇ ဦး၊ မ ၇၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၈၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ထရန်စဖော်မာ စက်ရုပ်များ - မဟူရာလမင်း
ထရန်စဖော်မာ စက်ရုပ်များ - မဟူရာလမင်း (Transformers: Dark of the Moon) သည် ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေဖြန့်ချိသည့် အမေရိကန် သိပ္ပံခေတ်လွန် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား တစ်ကားဖြစ်သည်။ ယင်းဇာတ်ကားသည် ဒါရိုက်တာ မိုက်ကယ် ဘေး (Michael Bay) ၏ ဖန်တီးမှုလက်ရာ ထရန်စဖော်မာ စက်ရုပ်များ ဇာတ်ကားစီးရီးမှ တတိယမြောက် ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ထရန်စဖော်မာ အတွဲ ၃ ဟုလည်း လူသိများကြသည်။
မြောက်ကျွတ်ရွာ၊ သရက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သရက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၂၀၂၂ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ သမ္မတ ရွေးကောက်ပွဲ
၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၉ ရက်နေ့တွင် တောင်ကိုရီးယား၌ သမ္မတရွေးကောက်ပွဲများ ကျင်းပခဲ့သည်။ တောင်ကိုရီးယား၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ သမ္မတများကို ငါးနှစ်သက်တမ်း တစ်ကြိမ်သာ ကန့်သတ်ထားသောကြောင့် လက်ရှိသမ္မတ မွန်းဂျယ်အင်းသည် ဒုတိယသက်တမ်းအတွက် မယှဉ်ပြိုင်နိုင်ပေ။ ပြည်သူအာဏာပါတီမှ အတိုက်အခံ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ယွန်းဆော့ယောသည် ရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရခဲ့ပြီး လက်ရှိ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီမှ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း လီဂျယ်မျောင်းကို အနိုင်ယူခဲ့သည်။
စီးပွားရေးမမျှတမှု၊ လက်ရှိဖြစ်ပွားနေသော ကိုဗစ် ၁၉ ကူးစက်ရောဂါမှ ပြန်လည်ထူထောင်ရေး၊ အမျိုးသမီးဝါဒဆန့်ကျင်မှုကို ဆန့်ကျင်ခြင်းနှင့် အိမ်ရာပြဿနာများသည် ရွေးကောက်ပွဲကာလအတွင်း ထင်ရှားသောအကြောင်းအရာများဖြစ်သည်။ အကဲခတ်သူများက နိုင်ငံရေးအရ ကွဲလွဲမှုများ တိုးလာခြင်း၊ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများကြားတွင် လူကြိုက်များမှု နည်းပါးခြင်း၊ အဓိက နိုင်ငံရေး ပါတီနှစ်ခုလုံးအတွင်း ခိုက်ရန်ဖြစ်ပွားခြင်း၊ မဲဆွယ်စည်းရုံးခြင်းတစ်လျှောက် အပျက်သဘော သို့မဟုတ် သဘောထားကွဲလွဲသည့် လေသံများကို လေ့လာသူများက တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ အလားအလာရှိသော ပေါင်းစည်းမှုကို အချိန်အတန်ကြာ ဆွေးနွေးပြီးနောက် အန်ချော်လ်စူး သည် မတ်လ ၃ ရက်၊ ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီ ၆ ရက်အလိုတွင် ၎င်း၏မဲဆွယ်စည်းရုံးမှုကို နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး ယွန်းဆော့ယောကို ထောက်ခံခဲ့သည်။
ဖုန်ကုန်းရွာ၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်
ဖုန်ကုန်းရွာ (Hponkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်၊ တောမကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၅၉၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထီးချိုင့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကဲလ်ကောင်ရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
ကဲလ်ကောင်ရွာ(Kelkawng)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ ဇောလ်နိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၃၇၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇောလ်နိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၃၅ ဦး၊ မ ၄၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၁၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နို့အော်လာရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
နို့အော်လာရွာ(Noetawlar)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ ဟတ္တလိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၃၃၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟတ္တလိုက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၇၀၁ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၉၁၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကလိပ်ရွာ၊ လက်ပန်စု
ကလိပ်ရွာ၊ လက်ပန်စု
ဂျင်ဂစ်ခန်
ဂျင်ဂစ်ခန်သည် မွန်ဂိုလူမျိုး တို့၏ ၁၁ ရာစုမှ ၁၂ ရာစုအကြား မွန်ဂိုးလီးယား မြက်ခင်းပြင်များတွင် ရွေ့လျားသွားလာလျက် ရှိကြသော မွန်ဂို မျိုးနွယ်စုဝင် လူမျိုးများကို စုစည်းစည်းရုံး၍ အာရှတိုက်နှင့် ဥရောပတိုက်တခွင်လုံးကို ကြီးမားသော ကျူးကျော်စစ်များ ဆင်နွှဲနိုင်ခဲ့သည့် စစ်ဘုရင်ဖြစ်သည်။
မွန်ဂိုလူမျိုးများ၏ ဓလေ့စရိုက်အရ တနေရာတွင် အခြေချမနေပဲ နေရာအနှံ့ ပြောင်းရွှေ့ နေထိုင်လေ့ ရှိသောကြောင့် သိမ်းပိုက် အနိုင်ရသော နယ်မြေများကို ရေရှည် ထိမ်းချုပ်ထားခြင်း မရှိခဲ့သော်လည်း မွန်ဂို ဩဇာညောင်းခဲ့သော နယ်မြေများအား သမိုင်းနှင့် ကိုက်ကာ တွက်ချက်မှုအရ ဧကရာဇ် ဂျင်ဂစ်ခန်နှင့် သူ၏ မွန်ဂိုလူမျိုးများသည် ကမ္ဘာ့သမိုင်း တစ်လျှောက်လုံးတွင် မြေပြင်တစ်ဆက်တည်းရှိသည့် အကြီးမားဆုံး နယ်မြေကြီးကို အုပ်စိုးနိုင်ခဲ့ပေသည်ဟု အသိအမှတ် ပြုခဲ့ကြပေသည်။
ဂျင်ဂစ်ခန် မွေးဖွားခြင်း
ဂျင်ဂစ်ခန်သည် ၁၁၆၂ ခုနှစ် ခန့်တွင် ဘာခန် ခလာဒန် တောင်၊ အိုနွန် နှင့် ခါလန် မြစ်နားမှ ယနေ့ မွန်ဂိုးလီးယား နိုင်ငံ၏ မြို့တော် အူလန်းဘာထာနှင့် အနည်းမျှငယ်သာ ကွာဝေးသော ဒယ်လီဂန် ဗူလဒွတ်အရပ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးဖွားစတွင် ရရှိခဲ့သော ဂျင်ဂစ်ခန်၏ အမည်ရင်းမှာ သံလူသား(Iron Man) ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော တီမူးဂျင် ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ထိုအမည်မှာ သူမွေးဖွားခါနီးတွင် သူ့ဖခင် တိုက်ခိုက် အနိုင်ရခဲ့သော တာတာ လူမျိုးစုခေါင်းဆောင်၏ အမည်ကို ယူခြင်း ဖြစ်သည်။
ရက်စုခိုင် ဟု အမည်တွင်သော သူ၏ဖခင်မှာ မွန်ဂိုမျိုးနွယ် ကိုင်ယက်ခ် မျိုးနွယ်စု၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်ကာ မိခင်မှာ အိုလ်ခွန်းနတ် မျိုးနွယ်စုတွင် မွေးဖွားခဲ့ကာ ဟိုလန် ဟု အမည်ရသည်။ သို့သော်လည်း ဂျင်ဂစ်ခန်မှာမူ ထုံးတမ်း အစဉ်အလာအရ ကိုင်ယက်ခ် မျိုးနွယ်စုမှာပင် ကြီးပြင်းခဲ့သည်။
မွေးချင်းများ
တီမူးဂျင်တွင် ညီအစ်ကိုများ ဖြစ်သော ခါစာ၊ ခါဂျန်း၊ တီမျူးနှင့် ညီမ တန်မျူလန် ဟူ၍ အခြား မွေးချင်း လေးယောက်နှင့် အခြား မိထွေးများမှ မွေးသော ညီအစ်ကိုများ ဖြစ်သော ဘက်ခ်ထာ နှင့် ဘယ်လ်ဂူတိုင် တို့လည်း ရှိသည်။
ငယ်ဘဝ
အခြား ရွေ့လျား နေထိုင်ကြသော မွန်ဂိုးလီးယားမှ အခြား မျိုးနွယ်စုလေးများ ကဲ့သို့ပင် တီမူးဂျင်၏ ငယ်ဘဝသည်လည်း ခက်ခဲမှုများ တွေ့ကြုံခဲ့ရသည်။ တီမူးဂျင် ကိုးနှစ်သား အရွယ်တွင် ကြိုတင် စေ့စပ်ထားမှု အရ သူ၏ အနာဂတ်တွင် လက်ထပ်ရမည် ဖြစ်သော ဘုတ်အူဂျင်၏ အွန်ဂီရတ် မျိုးနွယ်စု ဆီသို့ သူ့ဖခင်၏ အမိန့်ဖြင့် ပို့ဆောင်ခြင်း ခံရသည်။ သူသည် လက်ထပ်နိုင်သည့် အရွယ် ဖြစ်သော ၁၂ နှစ်သား အရွယ်အထိ ထိုလူမျိုးစုမှ ဒိုင်စီချန်ထံတွင် နောက်လိုက် တစ်ဦး အဖြစ် လိုက်ပါခဲ့ရသည်။
တီမူးဂျင် အိမ်ပြန်ခွင့်ရသည့် အချိန်တွင်မှ သူ၏ ဖခင်မှာ နယ်မြေချင်း ဆက်စပ်၍ မကြာခဏ စစ်ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသော တာတာ တို့နှင့် ထမင်းစားပွဲတွင် အဆိပ်ခတ်ခံရ၍ သေဆုံးသွားခဲ့လေသည်။ ထို့ကြောင့် တီမူးဂျင်သည် လူမျိုးစု ခေါင်းဆောင် "ခန်" တစ်ဦးအဖြစ် ကြေညာရန် ပြန်လာခဲ့သည်။ သို့သော် သူ၏ လူမျိုးစုက အသက် ငယ်ရွယ်လှသော တီမူးဂျင် အုပ်ချုပ်မည်ကို လက်မခံခဲ့ကြပဲ သူ၏ တစ်မိသားစုလုံးကို အကာအကွယ် မပေးတော့ပဲ စွန့်ခွာထားပစ် ခဲ့ကြသည်။
နောက်ထပ် နှစ်အတော်ကြာအထိ တီမူးဂျင်နှင့်သူ၏ မိသားစုမှာ အလေ့ကျ သီးသော အသီးအနှံများကို ခူးဆွတ်စားခြင်း၊ တီမူးဂျင်တို့ ညီအစ်ကို တစ်စု က အမဲလိုက်နိုင်သော အကောင် ငယ်လေးများကိုသာ စားသုံးခြင်းနှင့် ဆင်းရဲစွာ ရုန်းကန်နေထိုင် ခဲ့ကြရသည်။ အမဲလိုက်ပွဲ တစ်ခုတွင်မူ အသက် ၁၃နှစ် ရှိပြီဖြစ်သော တီမူးဂျင်က သူ၏ အဖေတူ အမေကွဲ ညီအစ်ကို ဘက်ခ်ထာ ကို အမဲကို ဝေငှသောအခါ စကားများကြရင်း သတ်လိုက် မိလေသည်။ ထိုဖြစ်ရပ်ကြောင့် သူသည် သူတို့ မိသားစု၏ ခေါင်းဆောင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ကျောက်ချောင်းရွာသစ်ရွာ
ကျောက်ချောင်းရွာသစ်ရွာ
ဂျင်ဂစ်ခန်
မိခင်၏ သင်ကြားမှု
ထိုအချိန်တွင် မွန်ဂို လူမျိုးစုများမှာ တခါတရံ ကြိုတင် စေ့စပ်သည့် လက်ထပ် ပွဲများကြောင့် ခဏတာ မဟာမိတ် ဖြစ်သည်များမှ လွဲ၍ ဘယ်သောအခါမှ စုစုစည်းစည်း မရှိကြပေ။ တီမူးဂျင်သည် မွန်ဂိုးလီးယား၏ နိုင်ငံရေးဥတုကို လေ့လာရင်း၊ လူမျိုးစုများကြား စစ်ပွဲများ၊ လူမျိုးစုချင်း ခိုးဝှက် ဓားပြ တိုက်ခိုက်မှုများ၊ မသမာမှုများနှင့် အဆက်မပြတ် အပြန်အလှန် ဖြစ်ပွားနေကြသော လက်စားချေ မှုများအကြားတွင် ကြီးပြင်းလာရသည်။
ထိုကဲ့သို့ ဖြစ်ချင်တိုင်း ဖြစ်နေကြသော မွန်ဂိုးလီးယား မြက်ခင်း လွင်ပြင် ဒေသကြီးမှာ တောင်ပိုင်းမှ တရုတ်မင်းဆက်များ၏ ဩဇာ လွှမ်းမိုး၍ ဝင်ရောက် စွက်ဖက်ရန် ကြိုးစားနေမှု များလည်း ရှိနေသည်။ တီမူးဂျင်၏ အမေ ဟိုလန်က မွန်ဂိုးလီးယားနိုင်ငံရေး အခြေအနေများနှင့်စပ်လျင်း၍ များစွာ သင်ကြား ပေးခဲ့ရာ အဓိအားဖြင့် မဟာမိတ် ဖွဲ့ခြင်း၏ အရေးပါမှုကို နားလည်အောင် သင်ကြားပေးခဲ့သည်။
မိသားစုဘဝ
တီမူးဂျန်သည် သူ၏ ဖခင် စေ့စပ် စီစဉ်ခဲ့သော အိမ်ထောင်ဖက် ဖြစ်သည့် အွန်ဂူရတ် မျိုးနွယ်စုမှ ဘုတ်အူဂျင်ကို အသက် ၁၆နှစ်ခန့်တွင် လူမျိုးစုခြင်း မဟာမိတ် ပြုရန်အလို့ငှာ လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ဘုတ်အူဂျင်နှင့် ဂျိုချီ (၁၁၈၅ - ၁၂၂၆)၊ ချဂတိုင် (၁၁၈၇ - ၁၂၄၁)၊ အိုဂျီဒိုင် (၁၁၈၉ - ၁၂၁၄)နှင့် တိုလူအီ (၁၁၉၀ - ၁၂၃၂) ဟူ၍ သားလေးဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။ ဂျင်ဂစ်ခန်သည် အခြား ဇနီးများနှင့်လည်း သားသမီးများ ရရှိခဲ့သော်လည်း သူ၏ သိမ်းပိုက် အောင်မြင်မှုများကို ခွဲဝေရာတွင် ထည့်သွင်း စဉ်းစားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ သမီးများနှင့် ပတ်သက်သော မှတ်တမ်းမှတ်ရာ များမှာမူ လုံးဝ မရှိချေ။
လက်ထပ်ပြီး မကြာမီတွင် ဘုတ်အူဂျင်အား မားကစ် လူမျိုးစုမှ ဖမ်းဆီးသွားကြရာ တီမူးဂျန်က သူ၏ မိတ်ဆွေ၊ (နောင်အခါ ပြိုင်ဖက်များ ဖြစ်လာကြသော) ဂျမူကာ နှင့် သူ၏ သက်တော်စောင့် ကာရစ် မျိုးနွယ်စုမှ အွန်ခန်နှင့် ပူးပေါင်းကာ သွားရောက် ကယ်ဆယ်ခဲ့လေသည်။ ထို့နောက် ကိုးလမျှ ကြာသော် သား ဂျိုချီကို မွေးဖွားခဲ့လေသည်။ တီမူးဂျန်သည် ခေါင်းဆောင် တစ်ဦး အနေနှင့် ဇနီး တစ်ဦးထက်ပို လက်ခံရသော ထုံးတမ်း အစဉ်အလာကို လိုက်နာခဲ့သော်လည်း ဘုတ်အူဂျင် သည်သာ သူ၏ တစ်ဦးတည်းသော ဧကရီ ဖြစ်ခဲ့လေသည်။
ဂျင်ဂစ်ခန်နှင့် ဘာသာရေး
ဂျင်ဂစ်ခန်သည် Tengrist တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သို့သော် သူသည် ဘာသာရေးနှင့် ပတ်သက်၍ အလွန် အမြင်ကျယ်သောသူ ဖြစ်ကာ အခြား ဘာသာများမှ အတွေးအခေါ်နှင့် အယူအဆများကို လေ့လာရန် အလွန် စိတ်ပါဝင်စားမှု ရှိခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာ အတွေးအခေါ်နှင့် အယူအဆများကို အလွန် စိတ်ပါဝင်စားမှု ရှိခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သူသည် ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်း များ၊ ခရစ်ယာန် သာသနာပြုများ၊ မူဆလင် ကုန်သည်များနှင့် တာအို ဘုန်းကြီးများကို လက်ခံတွေ့ဆုံ၍ ဆွေးနွေးမှုများ ပြုခဲ့သည်။
မဟာမိတ်များကို စည်းရုံးခြင်း
အလယ်အာရှ ကုန်းပြင်မြင့်သည် တီမူးဂျန် ငယ်စဉ် ကာလ ၁၂၀၀ ခုနှစ်လောက်တွင် လူမျိုးစုများ၊ မဟာမိတ်အဖွဲ့များနှင့် များစွာ အစိတ်စိတ် ကွဲ၍ တည်ရှိခဲ့သည်။ ထို လူမျိုးစုများ၊ မဟာမိတ် အစုများ အထဲတွင် နိုင်မန်း၊ မားကစ်၊ ယူဂါ့၊ တာတာ၊ မွန်ဂိုနှင့် ကာရစ် တို့မှာ အချင်းချင်း မသင့်မမြတ် ဖြစ်လေ့ရှိကြပြီး လူမျိုးစု အချင်းချင်း ဓားပြတိုက်မှုများ၊ အပြန်အလှန် ကလဲ့စား ချေမှုများနှင့် ဖုံးလွှမ်းနေခဲ့သည်။
ထိုစဉ် သူ၏ မိသားစုလေး၏ ခေါင်းဆောင် ဖြစ်နေသော တီမူးဂျန်သည် သူ့ ဖခင်၏ သွေးသောက် ညီအစ်ကို ဖြစ်ခဲ့သော ကာရစ် လူမျိုးစု၏ ခေါင်းဆောင် တော့ဂ်ဟရူ အား မဟာမိတ်ပြုရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ဘုတ်အူဂျင်ကို မားကစ်လူမျိုးစုမှ ဖမ်းဆီး ခေါ်ဆောင်သွားသော အခါတွင် ထို ကာရစ် လူမျိုးစု၏ မဟာမိတ်မှ အကူအညီပေးခဲ့သည်။ ကူညီရန်အတွက် တော့ဂ်ဟရူက သူ၏ ကာရစ် လူမျိုးစုမှ တိုက်ပွဲဝင် လူအင်အား ၂၀၀၀၀ နှင့်အတူ သူ၏ ငယ်ဘဝ သူငယ်ချင်း ဂျမူကာ ကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ဂျမူကာသည် နောင်အခါတွင် ဂျဒါရန် လူမျိုးစု၏ ခေါင်းဆောင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲမှာ အောင်မြင်ခဲ့ပြီး တီမူးဂျန်၏ ဇနီးကို ကယ်တင်လိုက်နိုင်ကာ မားကစ် လူမျိုးစုကို တိုက်ခိုက် အနိုင်ယူလိုက် နိုင်သည်။ ထိုတိုက်ပွဲ နောက်ပိုင်းတွင် တီမူးဂျန်နှင့် ဂျမူကာတို့မှာ သွေးသောက် ညီအစ်ကိုများ ဖြစ်လာကြသည်။
မွန်ဂို လူမျိုးစုများ၏ မဟာမိတ် အဖွဲ့၏ ၁၂၀၀ ခုနှစ်ခန့်က အဓိက ရန်သူများမှာ အနောက်အရပ်တွင် နိုင်မန်း၊ မြောက်အရပ်တွင် မားကစ်၊ တောင်အရပ်တွင် တန်ဂပ်နှင့် အရှေ့အရပ်တွင် ဂျင် နှင့် တာတာ လူမျိုးစုများ ဖြစ်သည်။ ၁၁၉ဝတွင် အကြံပေးများ၊ သူ၏ နောက်လိုက်များနှင့် တီမူးဂျန်သည် အသေးစား မွန်ဂို လူမျိုးစု မဟာမိတ် အဖွဲ့လေးသာ ဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့သည်။ သူ၏ အုပ်ချုပ်မှု ကာလအတွင်း ရန်ဖက် လူမျိုးစုများကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာတွင် တီမူးဂျန်သည် မွန်ဂိုတို့၏ ရိုးရာ ဓလေ့ထုံးတမ်းများကို အတော်အတန် ချိုးဖျက်ခဲ့လေသည်။ သူသည် သူ၏ ခေါင်းဆောင်မှုကို မိသားစု တစ်စု၏ ခေါင်းဆောင်ကို လိုက်နာမှု ပုံစံထက် သစ္စာရှိမှုအပေါ် အခြေခံခဲ့သည်။ တီမူးဂျန်သည် သူ၏ အမိန့်နှင့် ဥပဒေကို တိတိကျကျ လိုက်နာခြင်းဖြင့် သူ၏ နောက်လိုက် ပြည်သူများနှင့် စစ်သည်များကို ချမ်းသာ ကြွယ်ဝစေရမည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ သူသည် ရှေးအစဉ်အလာ လုပ်ထုံး လုပ်နည်းအရ ရန်သူကို တိုက်ခိုက် အောင်မြင်ပါက ရန်သူများကို နှင်ထုတ်၍ ပစ္စည်းများကို သိမ်းယူခြင်းကို မလုပ်ပဲ ရန်သူ၏ လူမျိုးစုကို သူ၏ လက်အောက်သို့ သွင်းကာ သူ၏ လူမျိုးစုဟု သတ်မှတ်လိုက်သည်။ အချို့ တိုက်ပွဲများမှ ရရှိသော မိဘမဲ့ ကလေးများကို သူ၏ မိခင်က မွေးစားကာ မိသားစုဝင် အဖြစ် သတ်မှတ်သည်များလည်း ရှိခဲ့သည်။ ဤသို့ဖြင့် စစ်ရှုံး၍ သိမ်းသွင်းခံရသူများ ကြားတွင်လည်း လေးစားမှုကို ရရှိလာပြီး အောင်မြင်သော တိုက်ပွဲ တစ်ပွဲစီ တိုင်းတွင် တီမူးဂျင်နှင့် သူ၏ မွန်ဂို မဟာမိတ်အဖွဲ့မှာလည်း ပိုပို၍ အင်အား ကြီးမားလာ လေတော့သည်။
တော့ဂ်ဟရူ၏သား စန်ဂမ်မှာမူ တီမူးဂျန်၏ အောင်မြင်မှုအပေါ် မနာလိုဝန်တိုမှု ကြီးမားလာသည်။ ထို့နောက် သူသည် သူ၏ ဖခင်နှင့် ပေါင်းကာ တီမူးဂျန်ကို လုပ်ကြံရန် ကြံစည်ခဲ့လေသည်။ တော့ဂ်ဟရူမှာ တီမူးဂျန်နှင့် ပူးပေါင်း၍ တိုက်ခိုက်လျက် ရှိသော်လည်း သူ့သားဖက်မှာ ပါကာ လက်တွဲ တိုက်ခိုက်ရန် ငြင်းဆန်လိုက်လေတော့သည်။ တော့ဂ်ဟရူတို့၏ မလေးစားမှုများသည် သူ့သမီးနှင့် တီမူးဂျန်၏ အကြီးဆုံးသား ဂျိုချီတို့ လက်ထပ်ရန် စီစဉ်ထားသည်ကိုပင် ဖျက်သိမ်းသည်အထိ ပြုမူလာသည်။ ထို စေ့စပ်ထားသည်ကို ဖျက်သိမ်းခြင်းသည် မွန်ဂို ယဉ်ကျေးမှုကိုပါ မလေးစားသကဲ့သို့ ဖြစ်ပေါ်သည်။ အဆိုပါ ဖြစ်ရပ်ကြောင့် ကွဲထွက်နေသည့် တော့ဂ်ဟရူနှင့် တီမူးဂျန်တို့ အုပ်စုကြားတွင် စစ်ပွဲဆီသို့ ဦးတည်လာတော့သည်။ တော့ဂ်ဟရူသည် တီမူးဂျန်အား အစကတည်းက ဆန့်ကျင်နေပြီး ဖြစ်သော ဂျမူကာနှင့် ပူးပေါင်းသည်။ သို့သော် တော့ဂ်ဟရူနှင့် ဂျမူကာတို့ ကြားတွင် ပဋိပက္ခ ဖြစ်သောကြောင့် နောက်ဆုံးတွင် တီမူးဂျန်သာ အနိုင်ရလိုက်သည်။ ဂျမူကာမှာမူ တိုက်ပွဲအတွင်းမှ ထွက်ပြေး လွတ်မြောက်သွားသည်။ ထို တိုက်ပွဲ၏ ရလဒ်အနေဖြင့် ကာရိတ် လူမျိုးစုမှာ လုံးဝ ပျက်သုဉ်းခြင်းသို့ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ဂျင်ဂစ်ခန် (ခရစ် ၁၁၆၂-၁၂၂၇)
ဂျင်ဂစ်ခန်ကို ဗိုက်ကာအိုင်ကြီး၏ အရှေ့တောင်ဘက်၊ အိုနွန်မြစ်ပေါ်ရှိ၊ ဒယ်လီဂန်၊ ဗူလဒွတ်အရပ်တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ သူ့ဘခင်မှာ တရုတ်နိုင်ငံတံတိုင်းကြီးနှင့် အမူးမြစ်အကြားရှိ အတော်ကျယ်ဝန်းသောဒေသကို အုပ်ချုပ်သော မွန်ဂိုအကြီးအကဲတစ်ဦးဖြစ်၍ ဖခင်သေဆုံးသောအခါ ဂျင်ဂစ်ခန်သည် အသက် ၁၃ နှစ်အရွယ် လူမမယ်ဘဝနှင့် ကျန်ရစ်၏။ ထိုစဉ်က သူ့ကို တပ်မျူဂျင်ဟူ၍ ခေါ်ခဲ့ကြသည်။ သူသည် ထိုသို့နုနယ်ပျိုမျစ်သော အရွယ်မှာပင် အခြား မွန်ဂိုလူမျိုးစုများကို တိုက်ခိုက် အောင်မြင်ပြီးနောက် တန်းဂွတ်ဒေသကို အောင်မြင်ခဲ့၏။ ၁၂ဝ၆ ခုနှစ်တွင် ဝီးဂူးဝါးတို့၏ တိုင်းပြည်ကို အလွယ်တကူအောင်မြင်၍ မိမိအောင်ပွဲရခဲ့သည်တို့ကို ထင်ရှားစိမ့်သောငှာ၊ ဂျင်ဂစ်ခန် ဟူသောအမည်ကို ခံယူခဲ့လေသည်။ ထိုအမည်ဖြင့်ပင် ကမ္ဘာ့သမိုင်း၌ ထင်ရှားပေတော့သည်။ ထိုအခါတွင် သူ၏ အသက်မှာ ၄၈ နှစ် ရှိချေပြီ။
ဂျင်ဂစ်ခန်သည် ပထမဦးစွာ မွန်ဂိုဟူသမျှကို တစ်စည်းတစ်လုံးတည်း ညီညွတ်အောင် ထပ်မံဆောင်ရွက်၏။ သဘော ကွဲလွဲလျက်ရှိသော ခေါင်းဆောင်များကို သိမ်းသွင်းသည်။ အချို့ကို သုတ်သင် ရှင်းလင်းပစ်လေသည်။ ထိုနောက် မွန်ဂို နယ်နိမိတ်ကို ကျော်လွန်ကာ နယ်ပယ်ချဲ့ရာတွင် ၁၂ဝ၉ ခုနှစ်၌ တရုတ်နိုင်ငံတံတိုင်းကြီးကို ဖြတ်ကျော်၍ မြောက်ပိုင်းသို့ ဝင် ရောက်တိုက်ခိုက်သည်။ ထိုအရပ်ရှိ တားတားလူမျိုးတို့ကို လက်အောက်သို့ သိမ်းသွင်းခဲ့ပြီးနောက် ယခင်က ယင်ကင်း၊ ယခု ပီကင်းမြို့တော်တွင် အတန်ကြာ အုပ်ချုပ်နေခဲ့သည်။ ထိုမှ ၅ နှစ်အကြာတွင် ကိုရီးယားသို့ သွားရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ထိုနောက် အေရယ်ပင်လယ်၏ တောင်ဘက်ရှိ ခွာရစ်ဇံနိုင်ငံမှ ရှားဘုရင်သည် မွန်ဂိုသူပုန်ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးကို လက်ခံ ချီးမြေ|ာက်ခဲ့သည့်အတွက် ဂျင်ဂစ်ခန် သွားရောက်တိုက်ခိုက်ကာ ရှားဘုရင်နှင့်တကွ သူပုန်ခေါင်းဆောင်ကို လက်ရဖမ်းဆီးမိ၏။ သို့သော်လည်း ရှားဘုရင်အား အမျက်မထားဘဲ သဘောထား ကြီးကြီးနှင့် မဟာမိတ်ဖွဲ့ကာ နိုင်ငံအချင်းချင်း ကူးသန်းရောင်း ဝယ်ရန် စာချုပ်ကိုပင် ချုပ်ဆိုခဲ့၏။ ရှားဘုရင်ကမူ၊ စာချုပ်ကို ဖောက်ဖျက်ကာ မွန်ဂိုကုန်သည်များကို သတ်ဖြတ်၏။ ထိုကိစ္စ အတွက် သံတမန်များ စေလွှတ်ခဲ့ရာတွင် ရှားဘုရင်က သံ တမန်များကို မလေးမခန့်ပြုရုံမက တစ်ဦးကို ခေါင်းဖြတ်၍ပင် သတ်ခဲ့လေသည်။ ထိုကြောင့် ဂျင်ဂစ်ခန်သည် စစ်သည် ၇ဝဝÝဝဝဝ ဖြင့် သွားရောက် တိုက်ခိုက်သည်။ မွန်ဂိုတပ်များ ၏ ဒဏ်ကို ခိုင်မာသောခံတပ်ကြီးများပင် မခံနိုင်ချေ။ ရှား ဘုရင်မှာလည်း ခွာရစ်ဇံနိုင်ငံမှ လက်လွတ်ထွက်ပြေး တိမ်း ရှောင်ခဲ့ရသည်။ ဗူခါးရားနှင့် ဆမားကန်းမြို့ ၂ မြို့မှာလည်း စစ်ဒဏ်ကြောင့် ကြေမွသွားလေတော့သည်။
ဤသို့ ဂျင်ဂစ်ခန်၏ တပ်မတော်ကြီးမှာ ရုရှနိုင်ငံများကို နှိမ်နင်းပြီးစတွင် ယခင် ရှားဘုရင်၏သား၊ ဂျလားလွတ်ဒင်က မွန်ဂိုစစ်သည်တို့အား လာရောက်ထိပါးပြန်သည်။ မွန်ဂိုတို့က ယှဉ်ပြိုင် တိုက်ခိုက်သည်တွင် ဂျလားလွတ်ဒင်မှာ မခံမရပ် နိုင်ဘဲ တောင်ဘက်သို့ ဆုတ်ခွာပြေးရလေ၏။ မွန်ဂိုတို့လည်း ထက်ကြပ်မကွာ လိုက်လံတိုက်ခိုက်ရာတွင် အိန္ဒုမြစ်ကမ်း၌ ရန်သူတို့ တပ်လုံးပြုတ်၍ ဂျလားလွတ်ဒင်တစ်ဦးတည်းသာ ဒေလီမြို့သို့ ထွက်ပြေးပုန်းအောင်းနေရလေသည်။ ဤသို့ဖြင့် ဂျင်ဂစ်ခန်၏ တပ်မတော်သည် အနောက်ဘက်တစ်ခွင်တွင် အရှုံးမရှိ၊ စစ်ပွဲများကို အောင်နိုင်ပြီးသောအခါ ကယ်ရကိုးရမ်း နေပြည်သို့ ပြန်လေသည်။ နေပြည်တော်သို့ရောက်၍ အသက်ပင် ၆ဝ ကျော်ပြီ ဖြစ်သော်လည်း တရုတ်ပြည် အနောက်မြောက် ပိုင်းသို့ ချီတက်တိုက်ခိုက်ကာ အောင်ပွဲခံလိုက်သေးသည်။
ဤသို့ မရပ်မနား အောင်ပွဲ အဆက်ဆက်ခံခဲ့ပြီးနောက် ၁၂၂၇-ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ရုတ်တရက် နာမကျန်းဖြစ်၍ ဂျင်ဂစ်ခန် ကွယ်လွန်လေတော့သည်။ သူစည်းရုံးခဲ့သော နိုင်ငံတော်ကြီးမှာ အရှေ့ဘက်ပင်လယ်ဝါမှ အနောက်ဘက် ပင်လယ်နက်အထိ ကျယ်ပြန့်လေသည်။ ဤမျှ ကျယ်ဝန်းသောနိုင်ငံတော်ကြီးကို ကမ္ဘာ့သမိုင်းတွင် အကြီးမားဆုံး အဆောက်အအုံတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ သည်ဟု မှတ်တမ်းတင်နိုင်တော့သည်။ ဂျင်ဂစ်ခန် ကွယ်လွန်သည့်နောက် သူ့အမည်နှင့် တည်ဆောက်ခဲ့သော နိုင်ငံတော် ကြီးမှာ အာရှတိုက်သားတို့ ဂုဏ်ယူရစ်ရန် ကျန်ခဲ့လေသည်။ ယခုခေတ် အီရန်နိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယအနောက်မြောက်ပိုင်းနှင့် ရုရှ နိုင်ငံ၏တစ်စိတ်တစ်ဒေသ၊ တရုတ်နိုင်ငံမြောက်ပိုင်း မွန်ဂိုလီးယားနယ်မြေများ အပါအဝင်ဖြစ်သော အာရှတစ်ခွင်သည် ဂျင်ဂစ်ခန်မင်းကြီး၏ ဩဇာပျံ့နှံ့ရာ ဖြစ်ခဲ့လေသည်။ သူသည် မြင်းကုန်းနှီးပေါ်မှနေ၍ ဓားလွတ်ဖြင့် နိုင်ငံထူထောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ သူ့အတွက် အားထားရဆုံး ရဲမက်တို့ကား နာမည်ကျော် မွန်ဂိုမြင်းစီးသူရဲများ ဖြစ်လေသည်။ ဂျင်ဂစ်ခန်သည် သက်တမ်းတစ်လျှောက် စစ်မက်ဖြင့်သာ ရင်းနှီးခဲ့ရကား စစ်ရေးစစ်ရာတွင် ကျွမ်းကျင်လှသည်။ သူ၏တပ်မတော်ကြီးမှာ စည်းကမ်းကောင်း၍ ဖွဲ့စည်းပုံစနစ် ကျနသဖြင့် အထူးချီးကျူးဖွယ် ဖြစ်သည်။
မိမိအောင်မြင်ခဲ့သော နိုင်ငံများမှ ကျွမ်းကျင်သူများစွာကို မိမိထံတွင် အမှုထမ်းစေခြင်းဖြင့် စစ်ပညာများ ဖွံ့ဖြိုးစေကာ စစ်အောင်နိုင်ရေးအတွက် အကူအပံ့များစွာ ရခဲ့သည်။ သူကိုယ်တိုင် ပညာခေါင်းပါးခဲ့သော်လည်း ပညာရေးကို အားပေးသူ ဖြစ်သည်။ ဂျင်ဂစ်ခန်မင်းကြီးသည် ကြမ်းတမ်းသော စစ်သားကြီးတစ်ဦးဖြစ်သော်လည်း နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးက လက်ခံယုံကြည်ကြသော အယူဝါဒအသီးသီးကို လေးစားသည်။ ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခွင့်နှင့်ဆိုင်သော အခွင့်အရေးများကိုလည်းပေးခဲ့သည်။
သူကွယ်လွန်သောအခါ မွန်ဂိုလူမျိုးတို့တွင် နိုင်ငံခြား ယဉ်ကျေးမှုအစုစုကို လက်ခံသိမ်းသွင်းပြီးလျှင် ယဉ်ကျေးစွာ တိုးတက်ကြီးပွားရေးအတွက်၌လည်း အခြေတည်မိခြင်း ဖြစ်လေသည်။ သူ၏ လက်ငုတ်လက်ရင်းဖြစ်သော နိုင်ငံတော်ကြီးကို သားတော် ၃ ဦးက ခွဲခြမ်း၍ တာဝန်ယူ အုပ်ချုပ်ကြသည်။ ကွယ်လွန်ခါနီးတွင် တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်းကိုပါ သိမ်းယူရန် သူ့အား ဆက်ခံမည့်သူများကို မှာကြားခဲ့သေးသည်။
ဂျင်ဂစ်ခန်၏ နိုင်ငံတော်ကြီးကို အအောင်မြင်ဆုံး ပြန်လည်အုပ်ချုပ်နိုင်သူကား သူ၏မြေး ကူဗလိုင်ခန်မင်းကြီးပေတည်း။
ဘုန်းကြီးကျောင်းရွာ၊ ပင်လောင်းကြီး
ဘုန်းကြီးကျောင်းရွာ (Bonegyikyaung)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ ပင်လောင်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၂၂၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပင်လောင်းကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၅၅ ဦး၊ မ ၁၀၁၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၇၁ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
သရက်တထောင်ရွာ၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်
သရက်တထောင်ရွာ (Thayettahtaung)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်၊ ညောင်ကိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၁၃၂ ဖြစ်သည်။
ဘုန်းကြီးကျောင်းရွာ၊ ပင်လောင်းကြီး
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သရက်တထောင်ရွာ၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျွန်းလှမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆူးကလပ်ရွာ၊ ဆူးကလပ်
ဆူးကလပ်ရွာ၊ ဆူးကလပ်
အာဇာနည်ကုန်း ဗုံးပေါက်ကွဲမှု
၁၉၈၃-ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ (၉) ရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ အာဇာနည်ကုန်း၌ ဗုံးပေါက်မှု တစ်ရပ်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထိုဗုံးပေါက်ကွဲမှုသည် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံသမ္မတ ချန်ဒူးဝမ် အား လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ရန် ကြိုးစားခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံမှ ကင်ဂျုံအီ ၏ လက်ချက်ဟု ယူဆကြသည်။
ဗုံးခွဲတိုက်ခိုက်ခြင်း
၁၉၈၃-ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ (၉) ရက်တွင် တောင်ကိုရီးယား သမ္မတ ချန်ဒူးဝမ်နှင့်အဖွဲ့သည် ရန်ကုန်မြို့သို့ အလည်အပတ်လာရောက်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ အလည်အပတ် လာရောက်စဉ် အတွင်းတွင် ရွှေတိဂုံဘုရား ခြေရင်းရှိ အာဇာနည်ဗိမာန်တွင် လွမ်းသူ့ပန်းခွေ ချရန် စီစဉ်ထားခဲ့သည်။ ထို အာဇာနည်ဗိမာန်မှာ အာဇာနည်နေ့တွင် ကျဆုံးခဲ့သော ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း အပါအဝင် အာဇာနည် ခေါင်းဆောင်ကြီးများ အတွက် ရည်စူး၍ တည်ဆောက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ မစ္စတာချန်ဒူးဝမ်နှင့်အဖွဲ့ အာဇာနည်ဗိမာန်၌ အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီးများအား အလေးပြုမည့် အစီအစဉ်ကို မြောက်ကိုရီးယားတို့က အခွင့်ကောင်းယူခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
မြောက်ကိုရီးယားကွန်မန်ဒိုများက သမ္မတနှင့်အဖွဲ့ကို လုပ်ကြံရန် ချိန်ကိုက်ဗုံး တပ်ဆင်ထားခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာ ၉ ရက် နံနက် ၁၀ နာရီ ၂၅ မိနစ်ခန့်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ တောင်ကိုရီးယား သမ္မတ မလာမီ ရှေ့ပြေးအဖွဲ့ရောက်ရှိချိန် ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။  ဇင်ဘိုက ချိန်ကိုက်ဗုံးကို တော်လှန်ရေးပန်းခြံအနီးရှိ ဝိဇယရုပ်ရှင်ရုံဘေးမှ ခွဲလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ သမ္မတ၏ ဝန်ထမ်းများ အာဇာနည်ဗိမာန်အတွင်း စတင်စုရုံး ရောက်ရှိလာချိန်တွင် အာဇာနည်ဗိမာန်အဆောက်အအုံခေါင်မိုးနှင့် မျက်နှာကျက်အကြား ဝှက်ထားသော ဗုံး ၃လုံး ထဲမှ ၁လုံး စတင် ပေါက်ကွဲခဲ့သည်။ မြောက်ကိုရီးယား အကြမ်းဖက်သမားသည် အာဇာနည်ကုန်း အနီး ဦးဝိစာရ လမ်းမပေါ်ရှိ ရွှေလင်းယုန် မော်တော်ကားဆားဗစ် ဝင်းအတွင်းတွင် မော်တော်ကား ပြုပြင်ဟန်ဆောင်၍ စောင့်ဆိုင်းနေခဲ့ပြီး ခရာသံ ကြားသည့် အခါတွင် အဝေးထိန်းစနစ်ဖြင့် ဗုံးကို ဖောက်ခွဲခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။
ဗုံးသည် သမ္မတ မရောက်မီ တင်ကြို ပေါက်ကွဲရသည့် အကြောင်းမှာ ချန်ဒူးဝမ် ရောက်ရှိသည်ဟု အထင်မှားသည့် အတွက် ကြိုဆိုသည့် ခရာကို မိနစ် အနည်းငယ်မျှ စောပြီး မှုတ်မိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ သမ္မတ ချန်ဒူးဝမ်၏ ကားသည် ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှုကြောင့် အာဇာနည် ဗိမာန်သို့ အချိန်မီ မရောက်ဘဲ မိနစ် အနည်းငယ်မျှ နောက်ကျသွားသောကြောင့် မသေဆုံးပဲ လွတ်မြောက်ခဲ့ရသည်။
လုပ်ကြံသည့်အဖွဲ့
ပုဇွန်တောင်ချောင်းအတွင်း ရေကူးပြီး ရန်ကုန်မြစ်ဝသို့ ပြေးသည့် ဇင်ဘိုကို ညောင်တန်းဆိပ်မှ ဒေါ်စန်းရီက တွေ့ရှိသွားသည်။ ဒေါ်စန်းရီ၏ အော်သံကြောင့် လူအများစုရုံးလာကြပြီး လှမ်းခေါ်သော်လည်း ဇင်ဘိုမှာ မနာခံပေ။ သို့ဖြစ်ရာ ကုန်တင်ကုန်ချ အလုပ်သမားများနှင့် ရပ်ကွက်နေလူထုက ဝိုင်းဝန်းဖမ်းဆီးရန် ကြိုးစားသည်။ ဇင်ဘိုက လူအုပ်ကို လက်ပစ်ဗုံးဖြင့် တုံ့ပြန်ရန် ကြိုးစားသည်။ လူအုပ်မှာ နောက်သို့ရှဲသွားသည်။ ရေကူးခတ်လာရ၍ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေသဖြင့် ဇင်ဘို၏ဗုံးမှာ သူ၏အနီးတွင်ပင် ပေါက်ကွဲလေသည်။ ဒဏ်ရာရနေသော ဇင်ဘိုသည် ရေလယ်ရှိ တိုင်တစ်တိုင်ကို မှီနေချိန်တွင် စက်ပြင်ဆရာ ဦးဘိုကြီးနှင့် လူအချို့က ရေထဲဆင်းပြီး ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ "ဝုန်း" ဟူသော ပေါက်ကွဲသံကြီးကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်လမ်းနှင့် ၅၁ လမ်းရှိ ပုဇွန်တောင်ရဲစခန်းမှ ရဲများအပြေးအလွှား ထွက်ခွာသွားကြသည်။ လမ်းတစ်လျှောက် လူအုပ်ကြီးက ဖွေးနေပြီး ညောင်တန်းဆိပ်တွင် လှည့်ကင်းပတ်နေသော ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် အချို့နှင့် ပြည်သူများ၏အလယ်တွင် ဒဏ်ရာများနှင့်ဇင်ဘိုကို တွေ့ရလေပြီ။ မြို့နယ်မှူးကို လှမ်းအကြောင်းကြားလိုက်သည်။ ဒဏ်ရာရနေသူ ဇင်ဘိုကို တပ်မတော်ဆေးရုံသို့ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ပို့ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ ထိုစဉ်က ဖမ်းမိသည့်တရားခံသည် အာဇာနည်ကုန်း ဗုံးဖောက်ခွဲသူမှန်း မသိရှိကြပေ။ အကြမ်းဖက်ဖောက်ခွဲသူ ဇင်ဘိုသည် သူ၏လက်ပစ်ဗုံး ဖြင့်ပင် တစ်ကိုယ်လုံး ဒဏ်ရာရခဲ့သည်။ သို့သော် မြန်မာဆရာဝန်များက နှစ်နာရီကျော်ကြာ ခွဲစိတ်ကုသပေးခဲ့မှုကြောင့် သုံးရက်အတွင်း အခြေအနေပြန်ကောင်းလာခဲ့သည်။
ကော့မှူးအပိုင် သခွတ်ပင်ကျေးရွာအနီးသို့ ကင်မင်ချူးနှင့် ဆင်ကီချူးတို့ ထွက်ပြေးခဲ့ကြသည်။ ဒေသခံပြည်သူ၊ တပ်မတော်သားများနှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့တို့၏ ဝိုင်းဝန်းဖမ်းဆီးမှုကြောင့် ကင်မင်ချူးကို အရှင်ဖမ်းမိပြီး ဆင်ကီချူးကို အသေဖမ်းမိသည်။ မြောက်ကိုရီးယား ကွန်မန်ဒိုများဘက်က ဗုံးဖြင့် ပြန်လည်တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် တပ်မတော်သား သုံးဦး အသက်စွန့်ခဲ့ရပြီး တပ်မတော်သားတစ်ဦးနှင့် ရဲသုံးဦး ဒဏ်ရာရသည်။
နောက်ပိုင်း အဖြစ်များ
မြန်မာရဲတပ်ဖွဲ့မှ မသင်္ကာသူ ၃ ဦးအား ဖော်ထုတ်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့မှာ မြောက်ကိုရီးယားမှ ဗိုလ်မှူး တစ်ဦး နှင့် ဗိုလ်ကြီး တစ်ဦးတို့ဖြစ်သည်။ ရဲအဖွဲ့၏ စုံစမ်းမှု အရ သူတို့သည် ရန်ကုန် ဆိပ်ကမ်းတွင် ကပ်ထားသော သင်္ဘောတစ်စင်းပေါ်မှ တိတ်တဆိတ် ဆင်းသက်လာခဲ့ပြီး မြောက်ကိုရီးယား သံရုံးမှ ပေါက်ကွဲစေတတ်သော ပစ္စည်းများကို ရယူခဲ့သည်ဟု သိရသည်။ ထို ၃ဦးထဲမှ ကင်မင်ချူးနှင့် အခြားတစ်ဦးတို့မှာ ထိုနေ့တွင်ပင် လက်ပစ်ဗုံးဖြင့် မိမိကိုယ်ကို သေကြောင်းကြံရန် ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း မသေဘဲ အဖမ်းခံခဲ့ရပြီး ကင်မင်ချူးမှာ လက်တစ်ဖက် ပြတ်ခဲ့သည်။
ကင်မင်ချူးသည် အာဇာနည်ကုန်း ခေါင်မိုးတွင် ဗုံးတက်ချိတ်သူဟု သိရသည်။ တတိယမြောက် မသင်္ကာသူ တစ်ဦးဖြစ်သော ဇင်ဘိုမှာ မြောက်ကိုရီးယားမှ လာရောက် ခေါ်ဆောင်မည့် ရေငုပ်သင်္ဘောရှိရာသို့ ထွက်ပြေးသည်ဟု ယူဆရသော်လည်း ပုဇွန်တောင်ချောင်း အနီးတွင် အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။
သို့သော် အဖမ်းမခံရမီတွင် မြန်မာ စစ်သား ၃ ဦးကို သတ်ပစ်ခဲ့ပြီး သူ့အား ပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးခဲ့ရသည်။ ထို့နောက် ဇင်ဘိုနှင့် ကင်မင်ချူးကို တရားဥပဒေအရ ရုံးတင်စစ်ဆေးပြီးနောက် သေဒဏ်ပေးခဲ့သည်။ ဇင်ဘိုနှင့် ကင်မင်ချူးတို့က အယူခံခဲ့ကြသေးသော်လည်း ရုံးတော်က ပလပ်ခဲ့သည်။ အမှုစစ်ဆေးစဉ် ဇင်ဘိုသည် ဖြောင့်ချက်မပေးဘဲ ရေငုံနှုတ်ပိတ်နေခဲ့သည်။ ကင်မင်ချူးက ဖြောင့်ချက်ပေးပြီး ကျူးလွန်ခဲ့ပုံများကို ပြန်လည်ပြောပြသည်။ ကင်မင်ချူးက မြောက်ကိုရီးယား နှင့် ဆက်နွယ်နေမှုကို ဝန်ခံခဲ့ပြီး အစိုးရသက်သေ အဖြစ် ထွက်ဆိုခဲ့သဖြင့် သေဒဏ်မှ လွတ်ကင်းခွင့် ရခဲ့ပြီး ထောင်တစ်သက် ချမှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ဇင်ဘိုမှာ ကြိုးပေး အသတ်ခံခဲ့ရသည်။ မြောက်ကိုရီးယားက ကင်မင်ချူးသည် သူတို့နှင့် ပတ်သက်ခြင်း မရှိကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ ကင်မင်ချူးအား အင်းစိန်ထောင်တွင် အကျဉ်းချထားခဲ့သည်။
ကင်မင်ချူးသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် သက်တမ်း အရှည်ဆုံး ထောင်ဒဏ် ကျခံနေရသော အကျဉ်းသား တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ထောင်တွင်းရှိ အခြား အကျဉ်းသားများ၏ အဆိုအရ သူသည် မြန်မာစကားကို ကျွမ်းကျင်စွာ ပြောဆိုတတ်သည်ဟု သိရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် မြောက်ကိုရီးယားတို့ သံတမန် အဆက်အသွယ် ပြန်လည် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ကင်မင်ချူး၏ ကံကြမ္မာကို မည်သူတစ်ဦး တစ်ယောက်မှ မပြောဆိုနိုင်ကြပေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် မြောက်ကိုရီးယားမှ သူသည် မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံသား တစ်ဦးဖြစ်ကြောင်း ငြင်းဆိုထားသဖြင့် သူ့အား နိုင်ငံမရှိသူဟု သတ်မှတ်ရမည် ဖြစ်သည်။ ကင်မင်ချူးသည် မြောက်ကိုရီးယားသို့ မပြန်လိုပေ။ အကြောင်းမှာ သူ့အား သစ္စာဖောက် အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ တောင်ကိုရီးယား အနေနှင့် လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်မှု အတွက် သူ့အား တရားစွဲမည် ဖြစ်သောကြောင့် သူ့အနေနှင့် တောင်ကိုရီးယားသို့လည်း မသွားလိုပေ။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် တောင်ကိုရီးယား ဂရင်း နေရှင်နယ် ပါတီမှ ယခင် ထောက်လှမ်းရေး ဝန်ထမ်းဟောင်း တစ်ဦးဖြစ်သော ချန်ဟွမ်ကွမ်း (Chung Hyung-Keun) က ကင်မင်ချူးအား တောင်ကိုရီးယားသို့ ပြန်လည်ခေါ်ဆောင် နိုင်ရေး အတွက် ဥပဒေကြမ်း တစ်စောင် တင်သွင်းခဲ့သည်။ ကင်မင်ချူးသည် ၂၀၀၈ ခုနှစ် မေလ ၁၈ ရက်တွင် အသည်းကင်ဆာ ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
သံအဆက်ဖြတ်
ထိုဗုံးခွဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် မြန်မာ အစိုးရက မြောက်ကိုရီးယား သံအဖွဲ့ကို မောင်းထုတ်ခဲ့ပြီး မြောက်ကိုရီးယားနှင့် သံတမန် အဆက်အသွယ် ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။ ဗုံးမကွဲမီ အချိန်က မြောက်ကိုရီးယား၊ တောင်ကိုရီးယားနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့အား သုံးပွင့်ဆိုင် ဆွေးနွေးရေး အတွက် ဦးဆောင်ခဲ့သော တရုတ်နိုင်ငံက မြောက်ကိုရီးယားကို နိုင်ငံပိုင် သတင်းစာမှ တဆင့် ရှုံ့ချ ပြောဆိုခဲ့သည်။ ထိုမှစ၍ လပေါင်းများစွာတိုင်အောင် တရုတ် အရာရှိတို့သည် မြောက်ကိုရီးယားနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခြင်းအား ရပ်ဆိုင်းထားခဲ့သည်။
မြန်မာတို့၏အထင်ကရနေရာတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဖောက်ခွဲမှုမှာ လုံခြုံရေးကျိုးပေါက်မှုကြောင့် မျက်နှာပျက်ခဲ့ရသော်လည်း သုံးရက်အတွင်း တရားခံများကို ဖမ်းမိခဲ့ခြင်းကြောင့် မျက်နှာပန်းပြန်လှခဲ့သည်။
အာဇာနည်ဗိမာန် ဗုံးပေါက်ကွဲမှုသည် မြန်မာ့သမိုင်းကို အပြောင်းအလဲအချို့ဖြစ်စေခဲ့သည်။ လက်ရှိ မြင်နေရသော အမိုးမပါသည့် အာဇာနည်ဗိမာန်ဒီဇိုင်းသည် ဇင်ဘိုတို့ အမိုးထဲ ဗုံးထည့်ခဲ့၍ဖြစ်သည်။ ဗိသုကာပညာရှင်များ၏ အတွေးအခေါ်ကို ဗုံးပေါက်ကွဲမှု၏ ခြောက်လှန့်မှုကြောင့် အာဏာပိုင်များက အပြည့်အဝမဖော်ဆောင်ခဲ့ပေ။ အဆိုပါဖြစ်ရပ်ကြောင့် တပ်မတော်ထောက်လှမ်းရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး ဗိုလ်မှူးကြီးအောင်ကိုးနေရာကို ဦးခင်ညွန့် နှင့် အစားထိုးခံရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ သမိုင်း ကဏ္ဍ:မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ သမိုင်း ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်မြို့
အိုးမြေရွာ၊ တုံးတော
အိုးမြေရွာ၊ တုံးတော
ပေတောရွာ၊ လက်ပန်စု
ပေတောရွာ၊ လက်ပန်စု
တင်တင်လှ
ဒေါ်တင်တင်လှသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်မှ သရုပ်ဆောင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဒေါ်တင်တင်လှသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ဘက်တွင် မင်းသားကြီး ရွှေဘ၊ တွံတေးသိန်းတန်တို့ လက်ထက်ကတည်းက မင်းသမီးအဖြစ် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သူ တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ရုပ်ရှင်လောကတွင် ရုပ်ရှင်ဖလင်များ ပျက်တောက်သွားသည့် အချိန်တွင် ရုပ်ရှင်လောက သားများ ခေတ္တရုပ်ရှင် အနုပညာလောကနှင့် အလှမ်းဝေးခဲ့ကြရသည်။ တဖန် ဗီဒီယိုများပေါ်ကာစ အချိန်ကာလတွင် ရုပ်ရှင်အနုပညာလောကသို့ ဝင်ရောက် လာခဲ့ပြန်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် အဒေါ် ဇာတ်ဝင်ခန်း၊ အမေ ဇာတ်ဝင်ခန်း များတွင် ပါဝင်၍ သရုပ်ဆောင်ပေးခဲ့ရသော ဝါရင့်သရုပ်ဆောင် တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။
ဘဝနိဂုံး
ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် ဒေါ်တင်တင်လှသည် ၂.၁၀.၂၀၁ဝ (စနေနေ့) နံနက် (၆း၄၅) နာရီ အချိန်၌ ရန်ကုန်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးတွင် ကွယ်လွန်အနိစ္စ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် (၆၈) နှစ်ရှိပြီ ဖြစ်သည်။
Eurocopter Tiger
Eurocopter Tiger သည် Eurocopter ကုမ္ပဏီမှ ထုတ်လုပ်သည့် တိုက်ခိုက်ရေး ရဟတ်ယာဉ် ဖြစ်သည်။ ဂျာမဏီတွင် Tiger ဟုခေါ်၍ ပြင်သစ်နှင့် စပိန်တို့တွင် Tigre ဟု ခေါ်ကြသည်။
သံတူထပ်ဆင့် (ဂ)
ဂဃဏန၊ ကမူးရှုးထိုး၊ ဂမန်းဂတန်း၊ ဂယောက်ဂယက်၊ ဂလေဂချေ၊ ဂလန်ဂလား၊ ဂုဏ်ချင်းဂုဏ်ပြိုင်။
၃၀ အောက်တိုဘာ
အောက်တိုဘာလ၊ (၃၀)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၃၀၃)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၀၄)ရက်မြောက်)) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၆၂) ရက် ကျန်သေးသည်။
ဇနပဒကလျာဏီသုတ်
သုမ္ဘဇနပုဒ် သေဒကနိဂုံးဝယ် ဘုရားရှင် သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် အပြစ်ခြောက်ပါးကင်းပ ကောင်းခြင်းငါးဝနှင့် ပြည့်စုံလှပသော ဇနပဒကလျာဏီ ကပြသီဆိုနေသော ကပွဲသဘင်၌ လူများလာရောက်၍ ကြည့်ရှုနားဆင်နေကြရာ၌ သတ်မည့်သူသတ်သမားက ဆီဖိတ်ကျရာ၌ အသတ်ခံရမည့် အသက်ရှင်လို ချမ်းသာလိုသော နခမ်းရေးနှင့်အမျှ ဆီအပြည့်ထည့်ထားသော ဆီခွက်ကိုကိုင်၍ ပွဲလမ်းသဘင်အလယ်၌ သွားလာနေသော ယောက်ျားကဲ့သို့ ထို့အတူ ကာယဂတာသတိကို ဘာဝိတ, ဗဟုလီကတ, ယာနီကတ,ဝတ္ထုကတ, အနုဋ္ဌိတ, ပရိစိတဖြစ်အောင် ပွားများကြရမည်ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ထရန်စဖော်မာ စက်ရုပ်များ - အရှုံးသမား၏ ကလဲ့စား
{{Infobox film Ian Bryce Tom DeSanto Lorenzo di Bonaventura Don Murphy Roberto Orci Alex Kurtzman John Turturro Josh Duhamel Tyrese Gibson Megan Fox Julie White Kevin Dunn Paul Rubell Joel Negron Thomas Muldoon }}
ဇနပဒကလျာဏီသုတ်
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌လည်း အမျိုးသမီးတို့၏ အပြစ်ခြောက်ပါး၊ ကောင်းခြင်းငါးဖြာတို့ကို အပြည့်အစုံ ဖွင့်ပြထားပါသည်။
တံတားဦးလေးရွာ၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်
တံတားဦးလေးရွာ (Tadarulay)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်၊ သင်ပုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၄၆၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သင်ပုတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၆၇ ဦး၊ မ ၁၃၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။
တော်ကမူးရွာ၊ ဆူးကလပ်
တော်ကမူးရွာ၊ ဆူးကလပ်
နော့ဖရာယာန်ရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
နော့ဖရာယာန်ရွာ(Nawthpayaryang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ ကွမ်းရှီး (ပွမ်းရှီး)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၁၆၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချိုပြုံး
ငယ်ဘဝ
၁၉၄၆ ခု၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၇ ရက်တွင် ဦး ချန်ထွန်း၊ ဒေါ် ကြည်ကြည်တို့မှ ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးသည်။ ငယ်မည်မှာ အေးအေးတင့် ဖြစ်သည်။
ဂီတလောက၌ ကျင်လည်ခြင်း
ဂီတစာဆို မောင်သက်မှူးက စင်တင်ပေးရာ ဂီတလောကသို့ ရောက်လာသည်။ ပထမဆုံးဆိုသည့် သီချင်းမှာ စစ်သမီး ဟူ၏။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး အဆိုတော်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ
ဂီလာတူဂီရွာ
ဂီလာတူဂီရွာ
တန်နက်
= တန်နက်မင်း သက္ကရာဇ် ၂၂ဝ မှ ၂၃၈ = တန်နက်မင်းသည် ပုဂံမင်းဆက် (၃၄) ဆက်မြောက် ပျဉ်ပြားမင်း၏ သားတော်ဖြစ်သည်။ ပုဂံထီးနန်းကို လက်ရှိနေရာသို့ ပြောင်းရွှေ့ အသစ်ဆောက်ခဲ့သော မင်းဖြစ်သည်။
တန်နက်မင်း ထီးနန်းစိုးစံချိန် ၂၈ နှစ် ရှိချိန်တွင် မြင်းခံငခွေး က တန်နက်မင်း ကို မြင်းချေးကန် သို့ တွန်းချ လုပ်ကြံပြီး နန်းတက်ခဲ့ပြီး နန်းတက်ခဲ့ရာ တန်နက်မင်း ၏ မိဖုရားတစ်ပါးသည် တန်နက်မင်း၏ ပဋိသန္ဓေကို ဆောင်ပြီး ကြောင်ဖြူအရပ်တွင် မထင်မရှား ဇတ်မြုတ်ရင်း ကြောင်ဖြူမင်းသားငယ် ကွမ်းဆော်ကြောင်ဖြူကို မွေးဖွားခဲ့၏။
ဝံလက်ငှက်
ဝံလက်ငှက်သည် ' အဂ်စစ်ပစ်တြီဖောမ်းစ် ' မျိုးစဉ်၏ 'ပန်ဒီအွန်နီဒီး ' မျိုးရင်းဝင်ဖြစ်ပြီး ယင်းကို ပါဏဗေဒအလိုအားဖြင့် "ပန်ဒီအွန် ဟယ်လီအေးတပ်" ဟုခေါ်သည်။ ဝံလက်သည် သိမ်းငှက်၊ ဝံလို၊ လင်းတတို့နှင့် မျိုးစဉ်တစ်ခုတည်းမှ ဖြစ်သည်။
ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် သွင်ပြင်လက္ခဏာများ
ဝံလက်ငှက်၏ အရွယ်အစားမှာ အလျားလက်မ ၂ဝ မှ ၂၃ လက်မအထိရှိသည်။ ကျောဘက်မှာ အညိုရင့်ရောင်ဖြစ်ပြီးလျှင် ကိုယ်ထည်အောက်ပိုင်းမှာဖြူသည်။ ဦးခေါင်း၏အရောင်မှာ ဖြူဖတ်ဖြူရော်ဖြစ်၍ ကိုယ်ထည်နံဘေးတွင်မည်း၍ ကျယ်ပြန့်သော ကန့်လန့်ဖြတ်အစင်းကြောင်း တစ်ခုရှိသည်။ ရင်အုပ်တွင် အညိုနုရောင် ကန့်လန့်ဖြတ်အစင်းကြောင်း တစ်ခုရှိသည်။ ဦးခေါင်းနောက်ပိုင်းတွင် အမောက်နှင့်တူသော အမွှေးများရှိသည်။ အတောင်ရှည်၍ အနံတိုသည်။ ဝံလက်အော်သံသည် စူးရှသော်လည်း သာယာ၏။ ဆက်ကာဆက်ကာအော်မြည်တတ်၍ နောက်ဆုံးတွင် အသံတိမ်သွား၏။
အပြုအမူနှင့် ဓလေ့စရိုက်
ဝံလက်သည် ရေနှင့် နီးနီးနားနားတွင် အမြဲကျက်စားသော ငှက်ဖြစ်၍ မြစ်များ၊ ရေကန်၊ ထုံးအိုင်၊ ဒီရေအတက်အကျရှိသည့် မြစ်ဝများတွင် အမြဲတွေ့ရသည်။ အဓိကအစာမှာ ငါးဖြစ်သည်။ ငါးဖမ်းရာတွင် ကျင်လျင်ဖျတ်လတ်၍ အတော်ကြီးသော ငါးကိုပင် ဖမ်းယူနိုင်လေသည်။ ငါးဖမ်းစဉ် တွင် ဝံလက်သည် ရေပြင်မှအမြင့်ပေ ၃ဝ မှ ပေ ၁ဝဝ အထိ ပျံဝဲနေတတ် ၏။ ငါးကိုမြင်လျှင် ခြေကိုတွဲလျားချကာ အချိန်အနည်းငယ် ပျံဝဲနေပြီးလျှင် တောင်ပံကိုသိမ်း၍ ရေသို့ထိုးဆင်းတတ်၏။ တစ်ခါတစ်ရံ တစ်စက္ကန့်၊ သို့မဟုတ် နှစ်စက္ကန့်အထိ ရေထဲသို့ ငုပ်လျှိုးနေတတ်၏။ ရေမှထွက်ပေါ်လာသောအခါ ကိုယ်မှရေကို ခါချတတ်၏။ တစ်ခါတစ်ရံ ဝံလက်သည် ရေပြင်ပေါ်သို့ ဝဲခြင်း၊ ရေထဲသို့ ငုပ်လျှိုးခြင်းတို့ကိုမပြုလုပ်ဘဲ ငါးဖမ်းယူတတ်၏။ အရွယ်ကြီးသော ငါးကိုမိလျှင် ငါး၏ခေါင်းပိုင်းကို မြဲမြံစွာဆုပ်ကိုင်ထားပြီးလျှင် နားနေကျသစ်ပင်ခြောက်၊ ရေထဲတွင် စိုက်ထားသည့်တိုင် သို့မဟုတ် ကျောက်ဆောင်များသို့ ယူဆောင်သွားတတ်၏။ ငါးကိုစားပြီးသည့်နောက် ခြေချောင်းနှင့် ခြေသည်းတွင် ပေကျံနေသော အကျိအချွဲကိုသုတ်သင်ရန် ခြေထောက်များကို ရေတွင် မြုပ်သည့်တိုင်အောင် ရေပြင်သို့ ဆင်းလာတတ်၏။ တစ်ခါတစ်ရံ ဦးခေါင်းကိုပင် ရေစိုသည့်တိုင်အောင် ရေထဲသို့မြုပ်သွားစေ၏။ ဝံလက်၏ခြေထောက်မှာ သန်စွမ်းသည့်ပြင် ခြေချောင်းများ၏ အောက်ပိုင်း တွင်ရှိသော အကြေးခွံများကြောင့်လည်း ငါးကို မြဲမြံစွာဖမ်းထားနိုင်သည်။ အလေးချိန် လေးပေါင်ရှိသောငါးကိုပင် ဖမ်းနိုင်သည်။ မိမိအားနှင့်မမျှသော ငါးကြီးကိုဖမ်းရန် အားထုတ်ခိုက်တွင် ရံဖန်ရံခါ ဝံလက်များ ရေနစ်၍သေဆုံးကြသည်။ အဓိကအစမှာ ငါးဖြစ်သော်လည်း ငတ်မွတ်သောအခါတွင်မူ ကြက်ငယ်ကလေး၊ ပိုးတောင်မာ၊ ဖား၊ ငှက်ငယ်များနှင့် နို့တိုက်တိရစ္ဆာန်ငယ်များကိုပင် ဖမ်းယူစားသောက်တတ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးစုများ ကဏ္ဍ:သားကောင်ဖမ်းငှက်များ ကဏ္ဍ:စွန်၊ လင်းတနှင့် အလားတူငှက်များ
၃၁ အောက်တိုဘာ
အောက်တိုဘာလ၊ (၃၁)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၃၀၄)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၀၅)ရက်မြောက်)) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၆၁) ရက် ကျန်သေးသည်။
မန်ကောင်ရွာ၊ မက်မန်းမြို့နယ်
မန်ကောင်ရွာ (Mankawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ မက်မန်းမြို့နယ်၊ နားလုံ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၂၈၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မက်မန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြက်ခင်းပြင်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြက်ပင်များ
မုတ်ဝရွာ၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်
မုတ်ဝရွာ (Mokewa)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်၊ တောမကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၅၉၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထီးချိုင့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘုန်းကြီးကျောင်းရွာ၊ တီကျစ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂေါ်မိတ်
ဂုဏ်သတ္တိများ
ဂေါ်မိတ်သည် ရေဒီယိုဓာတ်ကြွသည့် ဂုဏ်သတ္တိအနည်းငယ်ရှိသော်လည်း လူကိုဘေးဥပါဒ်ဖြစ်စေသည်အထိ အန္တရာယ်မရှိပေ။ အရောင်မျိုးကွဲများစွာရှိပြီး အတွေ့ရများသည့်အရောင်များအနက်မှ ရောင်မဲ့၊အဝါရောင် နှင့် အပြာရောင် တို့သာ လူတို့ကနှစ်သက်ကြပြီး လတ်ဝတ်ရတနာအဖြစ် သုံးစွဲကြသည်။ ဂေါ်မိတ်ပြာများသည် များသောအားဖြင့် အပူပေးပြုပြင်ခြင်းဖြင့် အရောင်ပြောင်းထားခြင်းဖြစ်လေ့ရှိပြီး အရောင်မဲ့ဂေါ်မိတ်များကိုမူ စိန်အဖြစ် တုပရန်အတွက် သုံးစွဲကြသည်။ ယခုနောက်ဆုံးထွက်ရှိလာသည့် စိန်အတုများမှာ ဂေါ်မိတ်များကိုအောက်ခံထားပြီး စိန်အရည်ဖြင့် လွှမ်းခြုံထားသည့် နည်းပညာကို သုံးစွဲထားကြောင်း တွေ့ရသည်။
ဂေါ်မိတ်သည်လည်း စိန်ကဲ့သို့ပင် လားရာနှင့် မျက်နှာပြင်တို့ပေါ်တွင် မူတည်၍ မာဆင့်ကွာခြားတတ်သည်။ မာကြောသည်မှန်သော်လည်း ကြွပ်ဆတ်သည့်အတွက် ၎င်းတို့ကို သိမ်းဆည်းရာတွင် တစ်ခုနှစ့်တစ်ခုပွတ်တိုက်မှုမရှိစေရန် တစ်ပွင့်ခြင်းစီခွဲ၍ သတိထားသိမ်းဆည်းရသည်။
ထွက်ရှိရာဒေသ
မြန်မာ၊သီရိလင်္ကာ နှင့်ထိုင်းနိုင်ငံတို့တွင် အဓိကထွက်ရှိပြီး ကျန်ကမ္ဘာ့ဒေသများတွင်လည်း ထွက်ရှိသည်။
ကျမ်းကိုး
ကဏ္ဍ:သဘာဝတွင်းထွက် ကျောက်မျက်များ
ကလောခရိုင်
ပါဝင်သောမြို့နယ်များ
ကလောခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံအနှံ့ ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ တောင်ကြီးခရိုင်မှ ကလော၊ ညောင်ရွှေ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်တို့ကို ခွဲထုတ်ကာ ကလောခရိုင်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်
ပျဉ်ပြားမင်း
ပျဉ်ပြားမင်းသည် စတုတ္ထပုဂံကို တည်ထောင်သော မင်းဖြစ်သည်။ ပုဂံမင်းဆက် (၃၃) ဆက်မြောက် ခဲလူးမင်း ပြီးနောက် တက်သောမင်းဖြစ်သည်။ ပျဉ်ဖျား(ပြား) (ခေါ်) ပျဉ်ပြားမင်းသည် (ခရစ်-၈၄၉) ကောဇာသက္ကရာဇ် ၂၁၁-ခုတွင် ပုဂံမြို့ကို တည်ထောင်တော် မူသည်။ ပျဉ်ပြားမင်းသည် စောခင်နစ်မင်းနှင့် မိဖုရားတို့၏ သားဖြစ်ပြီး ခရစ်နှစ် ၈၁၆ ခုနှစ်ခန့်တွင် ဖွားမြင်သည်ဟု မှန်းဆရသည်။
ဝမ်လုပ်ရွာ၊ နမ့်စန်မြို့နယ်
ဝမ်လုပ်ရွာ (Wanloke)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ နမ့်စန်မြို့နယ်၊ နားပွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၃၅၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားပွဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၉၁ ဦး၊ မ ၁၃၉၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကန်ဇွန်းအင်းရွာ၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်
ကန်ဇွန်းအင်းရွာ (Kanzuninn)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်၊ ညောင်ပင်ရိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၂၂၀ ဖြစ်သည်။
ဝမ်လုပ်ရွာ၊ နမ့်စန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်စန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကန်ဇွန်းအင်းရွာ၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျွန်းလှမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုလားစုရွာ၊ ဆူးကလပ်
ကုလားစုရွာ၊ ဆူးကလပ်
ဗြဟ္မသုတ်
(၂)သုတ် ရှိပါသည်။
ဘုရားရှင် ဥရုဝေလတော နေရဉ္ဇရာမြစ်ကမ်း အဇပါလညောင်ပင်ရင်း၌ ဘုရားဖြစ်တော်မူပြီးစ သီတင်းသုံးနေတော်မူ၍ သတိပဋ္ဌာန်လေးပါး၏ ဧကာယန ဖြစ်ပုံကို ကြံစည်တော်မူနေစဉ် သဟမ္ပတိဗြဟ္မာရောက်လာပြီး ဘုရားရှင် ကြံစည်တော် မူနေသော သတိပဋ္ဌာန်လေးပါး တရားတော်၏အကျိုးတရားတို့ကိုလျှောက်ထားပြီး ဧကာယနံ-အစရှိသော ဂါထာဖြင့် သဟမ္ပတိဗြဟ္မာက ဘုရားရှင်အားလျှောက်ထားသည့်သုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဗြဟ္မ၊ လက်ဦးဆရာ၊ အိမ်ဦးနတ်၊ လက်ဆောင်ပို့လာ ပူဇော်ခံယူထိုက်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့နှင့်တူကြပုံ။ မိဖနှစ်ပါး၏ သားသမီးများအပေါ် ကျေးဇူးများပုံ၊ ပြုစု လုပ်ကျွေးလိုက်ပုံတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
သူကြီးလူစုရွာ၊ ရွှေရောင်ချ
သူကြီးလူစုရွာ၊ ရွှေရောင်ချ
​ပေတောရွာ၊ ပေတော
ပေတောရွာ၊ ပေတော
၁ ဒီဇင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာလ၊ (၁)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၃၃၅)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၃၆)ရက်မြောက်)) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၃၀) ရက် ကျန်သေးသည်။
အုပ်ပုံရွာ၊ သရက်မြို့နယ်
အုပ်ပုံရွာ (Okepon)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ သရက်မြို့နယ်၊ မြောက်ကျွတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၀၀၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြောက်ကျွတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၄၇ ဦး၊ မ ၇၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၈၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သရက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖလောင်တောင်ရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
ဖလောင်တောင်ရွာ(Hpalaungtaung)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ ဟတ္တလိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၃၂၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟတ္တလိုက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၇၀၁ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၉၁၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်ဒရီး မယ်ရီ အမ်ပီယာ
အင်ဒရီး မယ်ရီ အမ်ပီယာ (၁၇၇၅-၁၈၃၆) သည် ၁၉ ရာစုက ပေါ်ထွန်းခဲ့သော ပြင်သစ် သိပ္ပံပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ လိုင်ယွန်မြို့အနီးရှိ ပိုလီမီးရဲ (Polemieux) အရပ်ဒေသတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
အင်ဒရီး မယ်ရီ အမ်ပီယာသည် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားနှင့် သံလိုက်စက်ကွင်း တို့ကြားတွင် ဆက်စပ်မှုရှိနေခြင်းကို စူးစမ်းရှာဖွေခဲ့သော သိပ္ပံပညာရှင်များအနက် ထင်ရှားသော ပြင်သစ်သိပ္ပံပညာရှင်တစ်ဦးအဖြစ် သိမှတ်ကြရသည်။ အကြောင်းအရင်းမှာ သူသည် ၁၈၂၀ ခုနှစ်တွင် လျှပ်စစ်သံလိုက်အကျိုးပြုမှု သဘောတရား (principle of electromagnetic reaction) ကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့ခြင်းကြောင့်လည်းဖြစ်သည်။ *အမ်ပီယာ
အခြားတွေ့ရှိချက်များ
၁၈၂၀ ခုနှစ်တွင် သူဖော်ထုတ်ခဲ့သော လျှပ်စစ်သံလိုက်အကျိုးပြုမှု သဘောတရား၏ အကျိုးဆက်အနေဖြင့် သံလိုက်စက်ကွင်း(magnetic field) တစ်ခုအတွင်းရှိ လျှပ်ကူးပစ္စည်း (Conductor) တစ်ခုအပေါ် ပြင်ပသက်ရောက်အား (force) ပေးလိုက်ခြင်းဖြင့် နည်းလမ်းမှန်စွာ လှုပ်ရှားစေနိုင်ခဲ့လျှင် လျှပ်ကူးပစ္စည်းတွင် လျှပ်စစ်တွန်းအား (electro motive force) ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ပတ်လမ်းပြည့်စုံပါက လျှပ်စီးကြောင်း (electrical current) လည်း ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသွားနိုင်ခြင်း သဘောတရားများအထိ ဆက်လက်စူးစမ်း သိရှိလာကြရသည်။ သူ့အနေဖြင့်လည်း လျှပ်စီးဆင့်ကဲပွားများမှု သီအိုရီ (electrodynamic theory)၊ လျှပ်စစ်နှင့် သံလိုက်တို့၏ ဆက်သွယ်ချက်၊ လျှပ်စီးဆင့်ကဲပွားများခြင်းဆိုင်ရာ လေ့လာတွေ့ရှိချက်များ စုစည်းမှု (Collection of Observations on Electrodynamics, 1822) နှင့် (Theory of Electrodynamics Phenomena, 1826) စာအုပ်များကို ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့သည်။