cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဆိုယုဇ်အာကာသယာဉ်
Soyuz-TMA (2003–2012 )
Soyuz TMA (A: антропометрический, Antropometricheskii meaning anthropometric) features several changes to accommodate requirements requested by NASA in order to service the International Space Station, including more latitude in the height and weight of the crew and improved parachute systems. It is also the first expendable vehicle to feature "glass cockpit" technology. Soyuz-TMA looks identical to a Soyuz-TM spacecraft on the outside, but interior differences allow it to accommodate taller occupants with new adjustable crew couches.
ဇာတက
အရေအတွက်အားဖြင့်
စတုက္ကနိပါတ်၌ ၅၀။
ဆိုယုဇ်အာကာသယာဉ်
Soyuz TMA-M (2010/....)
In 2004, Russian space officials announced that they intended to replace Soyuz with the new Kliper and Parom spacecraft by early 2011. Since then, Kliper appears to have been indefinitely postponed due to lack of government funding. It has since been announced that the Soyuz will use a new digital interior displays and updated docking equipment. This new version, known as Soyuz TMA-M, debuted on 7 October 2010 with the launch of TMA-01M, carrying the ISS Expedition 25 crew.
ဇာတက
အရေအတွက်အားဖြင့်
ပဉ္စကနိပါတ်၌ ၂၅။
ဆိုယုဇ်အာကာသယာဉ်
Soyuz ACTS (2012/....)
Soyuz ACTS (Advanced Crew Transportation System), also known as Soyuz-K, is a proposed version of the Soyuz design capable of achieving lunar orbit. The upgrades could include a new habitation module developed by the European Space Agency. A novel, rocket-based precision landing system may also be implemented. Missions could be launched from Baikonur or Guiana Space Centre.
ဇာတက
အရေအတွက်အားဖြင့်
ဆက္ကနိပါတ်၌ ၂၀။
သတ္တကနိပါတ်၌ ၂၁။
ဆိုယုဇ်အာကာသယာဉ်
Related craft
While not being direct derivatives of Soyuz, the Chinese Shenzhou spacecraft and the Indian Orbital Vehicle follow the same general layout as that pioneered by Soyuz.
ဇာတက
အရေအတွက်အားဖြင့်
အဋ္ဌကနိပါတ်၌ ၁၀။
ဆိုယုဇ်အာကာသယာဉ်
Related craft
General Electric published their Apollo D-2 in December 1961 at the American Astronautical Society symposium in Denver, CO. This American design has many similarities to the early Russian spacecraft designs.
ဇာတက
အရေအတွက်အားဖြင့်
နဝကနိပါတ်၌ ၁၂။
ဒသကနိပါတ်၌ ၁၆။
ဧကာဒသကနိပါတ်၌ ၉။
ဒွါဒသကနိပါတ်၌ ၁၀။
တေရသကနိပါတ်၌ ၁၀။
ပကိဏ္ဏကနိပါတ်၌ ၁၃။
ဝီသတိနိပါတ်၌ ၁၄။
လမ်းလေးခွရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
လမ်းလေးခွရွာ (Lanlaygwa)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၊ မိုင်းနွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၁၆၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖောင်းပြင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇာတက
အရေအတွက်အားဖြင့်
တိံသနိပါတ်၌ ၁၀။
စတ္တာလီသနိပါတ်၌ ၅။
ပဏ္ဏာသနိပါတ်၌ ၃။
သဋ္ဌိနိပါတ်၌ ၂။
သတ္တတိနိပါတ်၌ ၂။
အသီတိနိပါတ်၌ ၅။
မဟာနိပါတ်၌ ၁၀-ပါရှိသည်။
စုစုပေါင်း ဇာတက ၅၄၇ ဖြစ်သည်။
ထို ၅၄၇-ဘဝတွင် နုစဉ်ဘဝပေါင်း ၅၃၇-ဘဝနှင့် အရင့်အမာဘဝ ၁၀-ဘဝ ပါဝင်သည်။ ဤသည်တို့ကိုပင် စုပေါင်းကာ မှတ်သားရ လွယ်ကူစေခြင်းငှာ နုမာငါးရာ ရင့်မှာတကျိပ်-ဟု ပြောစမှတ်ပြုခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ အမှန်အားဖြင့် ဇာတ်တော်ငါးရာ့ငါးဆယ် မပြည့်ဘဲ ၅၄၇-သာရှိသည်။ ထိုဇာတ်တော်များသည် မြန်မာမှုနယ်ပယ်၌ ဇာတ်တော် ၅၅၀-နှင့် ဇာတ်တော်ကြီး ၁၀-ဘွဲ့ဟု ထင်ရှားသည်။
တေ၊ ဇ၊ သု၊ နေ၊ မ၊ ဘူ၊ စန်၊ နာ၊ ဝိ၊ ဝေ ဟု အစီအစဉ်အလိုက်ဖြစ်အောင် အတိုကောက်မှတ်သားကြလေ့ရှိသည်။
ဇာတ်တော်ဘွဲ့တို့၏ အမည်အပြည့်အစုံနှင့် ရေးသားသူနှင့် ပြီးစီးခုနှစ်မှာ-
ဇာတ်တော်အစဉ်
၁။ (တေ) တေမိယဇာတ် (မင်းဘူးဆရာတော် ဦးဩဘာသ) ကောဇာ-၁၁၄၈-ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလ၊
၂။ (ဇ) မဟာဇနကဇာတ် (မင်းဘူးဆရာတော် ဦးဩဘာသ)ကောဇာ-၁၁၄၇-ခုနှစ်၊ နယုန်လ၊
၃။ (သု) သုဝဏ္ဏသာမဇာတ် (ဦးပညာတိက္ခ) ကောဇာ-၁၁၈၈-ခုနှစ်၊ နယုန်လ၊
၄။ (နေ) နေမိဇာတ် (မင်းဘူးဆရာတော် ဦးဩဘာသ)ကောဇာ-၁၁၄၈-ခုနှစ်၊ ဝါဆိုလ၊
၅။ (မ) မဟောသဓာဇာတ်(ပ၊ဒု) (မင်းဘူးဆရာတော် ဦးဩဘာသ)ကောဇာ-၁၁၄၆-ခုနှစ်၊ တန်ဆောင်မုန်းလ၊
တပဿီ
တပဿီ =( တပေါ ယဿ အတ္ထိ တသ္မိံ ဝါ ဝိဇ္ဖတီတိ တပဿီ ) လို့ သဒ္ဒါကျမ်းများက ဆိုပါတယ်။ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ကိလေသာတွေ နည်းပါး ပျက်စီးသွားအောင် ခြိုးခြံ ခေါင်းပါး စွာ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် အားထုတ်နေသူ ပေါ့။ ဒါကြောင့် အားလုံးကို အကျဉ်း ချုပ်လိုက်ရင် ဝိဇ္ဇာပညာမျိုး သိပ္ပံပညာမျိုးတွေ တဖက်ကမ်းခတ် တတ်မြောက်သူကို ဝိဇ္ဇာဓိုရ် လို့ ခေါ်ပါတယ်၊သမထ ဝိပဿနာ ပွားများ အားထုတ်နေသူ အားလုံး ကို ဇော်ဂျီ တပဿီ လို့ ခေါ်နိုင်ပါတယ်၊ ဒီနေရာမှာ စကားအရ မဆန်းပြားပေမယ့် ထူးဆန်းနေတာက ဝိဇ္ဇာ ဇော်ဂျီ တပဿီ လို့ ဆိုရင် လူတွေက ဗျတ်ဝိ ဗျတ္တ တို့လို၊ ဇော်ဂျီ တောင်ဝှေးနဲ့ ကောင်းကင် ပျံနိုင် - မြေလျိုး မိုးပျံ နိုင်တဲ့ သူတွေကိုပဲ ထင်နေကြတာပါ။ အဲဒီ အယူအဆက လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းက လူတွေရဲ့ စိတ်ထဲမှာ အမြစ်တွယ် နေတဲ့ အယူအဆ ပါပဲ။ ဒါကြောင့် စာပေအထောက်အထားတွေအရ ပြောရရင် အဲဒီလို သိဒ္ဓိပေါက်ပြီး ကောင်းကင်ပျံနိုင်နေတဲ့ သူတွေဟာ လူကောင်း သူကောင်း ဆိုတာ မြတ်စွာဘုရားရှင်လက်ထက်ကတည်းက မရှိသလောက်ပါပဲ။ ဇဋိလ သူဋ္ဌေးကြီး ရဲ့ ဖခင်အရင်းဟာ တကယ်တော့ ဝိဇ္ဖာဓိုရ် တယောက်ပါ၊ ဘုံ ခုနှစ်ဆင့် ပြဿဒ်ပေါ် ထားတဲ့ တဦးတည်းသော သူဋ္ဌေးသမီး လေးကို ကောင်းကင်ကနေ လာရောက်ပျော်ပါး ခဲ့လို့ ဇဋိလ သူဋ္ဌေးအလောင်းအလျာကလေး ကို ဖခင် မပေါ်ပဲ လျှို့ဝှက် ခက်ခဲစွာ မွေးခဲ့ရဘူးတယ်။
ဇာတက
ဇာတ်တော်အစဉ်
၆။ (ဘူ) ဘူရိဒတ္တဇာတ် (ရှင်နန္ဒမေဓာ)ကောဇာ-၁၁၄၈-ခုနှစ်၊ နတ်တော်လ၊
၇။ (စန်) စန္ဒကုမာရဇာတ် (မင်းဘူးဆရာတော် ဦးဩဘာသ)ကောဇာ-၁၁၄၄-ခုနှစ်၊ ပြာသိုလ၊
၈။ (နာ) နာရဒဇာတ် (မင်းဘူးဆရာတော် ဦးဩဘာသ)ကောဇာ-၁၁၄၄-ခုနှစ်၊ တပေါင်းလ၊
၉။ (ဝိ) ဝိဓူရဇာတ် (မင်းဘူးဆရာတော် ဦးဩဘာသ)ကောဇာ-၁၁၄၅-ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လ၊
၁၀။ (ဝေ) ဝေဿန္တရာဇာတ် (မင်းဘူးဆရာတော် ဦးဩဘာသ)ကောဇာ-၁၁၄၅-ခုနှစ်၊ တပေါင်းလ၊
ကျမ်းပြီးခုနစ် အစဉ်
1. စန္ဒကုမာရဇာတ် (မင်းဘူးဆရာတော် ဦးဩဘာသ)ကောဇာ-၁၁၄၄-ခုနှစ်၊ ပြာသိုလ၊ 2. နာရဒဇာတ် (မင်းဘူးဆရာတော် ဦးဩဘာသ)ကောဇာ-၁၁၄၄-ခုနှစ်၊ တပေါင်းလ၊ 3. ဝိဓူရဇာတ် (မင်းဘူးဆရာတော် ဦးဩဘာသ)ကောဇာ-၁၁၄၅-ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လ၊ 4. ဝေဿန္တရာဇာတ် (မင်းဘူးဆရာတော် ဦးဩဘာသ)ကောဇာ-၁၁၄၅-ခုနှစ်၊ တပေါင်းလ၊ 5. မဟောသဓာဇာတ်(ပ၊ဒု) (မင်းဘူးဆရာတော် ဦးဩဘာသ)ကောဇာ-၁၁၄၆-ခုနှစ်၊ တန်ဆောင်မုန်းလ၊ 6. မဟာဇနက္ကဇာတ် (မင်းဘူးဆရာတော် ဦးဩဘာသ)ကောဇာ-၁၁၄၇-ခုနှစ်၊ နယုန်လ၊ 7. နေမိဇာတ် (မင်းဘူးဆရာတော် ဦးဩဘာသ)ကောဇာ-၁၁၄၈-ခုနှစ်၊ ဝါဆိုလ၊ 8. ဘူရိဒတ္တဇာတ် (ရှင်နန္ဒမေဓာ)ကောဇာ-၁၁၄၈-ခုနှစ်၊ နတ်တော်လ၊ 9. တေမိယဇာတ် (မင်းဘူးဆရာတော် ဦးဩဘာသ) ကောဇာ-၁၁၄၈-ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလ၊ 10. သုဝဏ္ဏသာမဇာတ် (ဦးပညာတိက္ခ) ကောဇာ-၁၁၈၈-ခုနှစ်၊ နယုန်လ၊
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် စီးပွားရေးဦးစီးဌာန
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် စီးပွားရေးဦးစီးဌာန (International Organizations and Economic Department) သည် နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနနှင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ ဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက် ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာပြီး ကုလသမဂ္ဂသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေးတွင် အရေးပါသော ထောက်တိုင်တစ်ခုဖြစ်လာသည်။ ကုလသမဂ္ဂအပါအဝင် နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် စီးပွားရေးဦးစီးဌာနကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဦးစီးဌာနအား ညွှန်ကြားရေးမှူး ချုပ် (၁) ဦးနှင့် ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် (၃) ဦးတို့မှ ဦးဆောင်သည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများဌာန၊ စီးပွားရေးဌာနနှင့် ဒေသခွဲဆိုင်ရာပူးပေါင်းညှိနှိုင်းမှုဌာနတို့ ပါဝင်သည်။
၂၀၁၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး ဝန်ကြီးဌာနကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် စီးပွားရေးဦးစီးဌာနမှ ဝန်ထမ်းများဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
လုပ်ဆောင်မှုများ
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများဌာနသည် မြန်မာနိုင်ငံလူ့အခွင့်အရေး ကာကွယ်မြှင့်တင်မှု၊ လက်နက်ဖျက်သိမ်းရေးတို့နှင့်ပတ်သက်၍လည်း ကုလသမဂ္ဂနှင့်လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံအချင်းချင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများဖြင့်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်သည်။
စီးပွားရေးဌာနအနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် စီးပွားရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆိုင်ရာ အခွင့်အလမ်း ရှာဖွေရေးနှင့် စီးပွားရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များ ဆောင်ရွက် ရေးအတွက် ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာနှင့် ဒေသဆိုင်ရာ စီးပွားရေးနှင့် အခြားဆက်စပ်အဖွဲ့အစည်းများနှင့် မြန်မာနိုင်ငံမှ သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနများနှင့် ဆက်သွယ်ညှိနှိုင်း ဆောင်ရွက်ပေး သည့် လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်သည်။
ကံဆီးဆိုင်းရာရွာ၊ ဖားကန့်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖားကန့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် စီးပွားရေးဦးစီးဌာန
လုပ်ဆောင်မှုများ
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများနှင့်စီးပွားရေးဦးစီးဌာန၊ ဒေသခွဲဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဌာန သည် မဲခေါင်ဒေသ၊ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်နှင့် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာဒေသများ စသည့် ဒေသတွင်းအဖွဲ့အစည်းများနှင့် သက်ဆိုင်သောကိစ္စရပ်များကို တာဝန်ယူဆောင်ရွက်သည်။
တိတ္ထိဂိုဏ်းဆရာကြီး ၆-ယောက်
တိတ္ထိဂိုဏ်း ဆရာကြီး ၆-ယောက်။ မူလပဏ္ဏာသပါဠိတော်။ ၂၅၈။ ဋ္ဌ။ ဒု-အုပ်။၁၃၆။ သာသနာဝင်၌ ထင်ရှား၍ ဘုရားနှင့်ပြိုင်ဖက် တိတ္ထိဆရာကြီး ၆-ယောက်။
ဗုဒ္ဓကုန်းကျွန်းရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ဗုဒ္ဓကုန်းကျွန်းရွာ (Buddhakonekyun)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ လက်ထုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၃၈၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လက်ထုတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၇၃ ဦး၊ မ ၁၄၈၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၅၄ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ ဗုဒ္ဓကုန်း ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စတီဖင်ဟော့ကင်း
စတီဖင် ဝီလီယံ ဟော့ကင်း (Stephen William Hawking; ; ၈ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၂ – ၁၄ မတ် ၂၀၁၈) သည် သီအိုရီ ရူပဗေဒပညာရှင်၊ နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်တစ်ယောက်ဖြစ်သည်။ သူသည် ကွမ်တမ် မက္ကင်းနစ်နှင့်သက်ဆိုင်သော လုပ်ငန်းများစွာအား ထောက်ပံ့ပေးသူလည်း ဖြစ်သည်။ မော်တာတပ်ဆင်ထားသည့် ဘီးတပ်ကုလားထိုင်ကလေးသည် ကိန်းဘရစ်တက္ကသိုလ်တွင် အထင်ရှားဆုံး ယာဉ်ကလေးဖြစ်သည်။ ဘီးတပ်ကုလားထိုင်ကလေးက အထင်ရှားဆုံးနိုင်ငံသားကို တင်ဆောင်ပြီး၊ လူပြည့်ကျပ်နေသည့် ကင်းစ်ပရိတ်လမ်းအတိုင်း ပြေးလာချိန်တွင် အမှောင်ထုက အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ကိန်းဘရစ်မြို့ပေါ်သို့ လွှမ်းခြုံခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ဘီးတပ်ကုလားထိုင်ပေါ်တွင် ပါလာသူမှာ၊ သူ၏ မျက်နှာမှ ကြွက်သားများနှင့် ဘယ်ဘက်လက်ပေါ်မှ လက်နှစ်ချောင်းကိုသာ လှုပ်ရှားနိုင်သည်။ အဝတ်အစားကို ကိုယ်တိုင်ဝတ်ဆင်၍ မရ။ ဘီးတပ်ကုလားထိုင်တွင် ချိတ်ဆက်ထားသည့် ကွန်ပျူတာခလုတ်ခုံ တစ်ခုကို ပင်ပန်းကြီးစွာ ရိုက်နှိပ်ပြီး အလုပ်လုပ်စေသည့် အသံဖော်စက်မှ တဆင့်သာလျှင် အခြားသူများနှင့် ပြောဆိုဆက်သွယ်၍ ရသည်။ ရောဂါဘယက သည်ပုဂ္ဂိုလ်အား သူ၏ ရုပ်ခန္ဓာတွင် အကျဉ်းကျနေအောင် ဖန်တီးထားသည်။ သို့သော်လည်း သူ၏ သတ္တိနှင့် သူ၏ ဟာသစကားများကိုတော့ အကောင်းပကတိ ချန်ထားရစ်သည်။ သူ၏ အသိဉာဏ်က လွတ်လပ်စွာ လှည့်လည် ကျက်စားနိုင်အောင် ဖန်တီးပေးသည်။ သူ၏ အသိဉာဏ်က တကယ်လည်း လွတ်လပ်စွာ လှည့်လည်ကျက်စားသည်။ အနတ္တမှ အနန္တသို့ လည်းကောင်း၊ အက်တမ်ထက်ငယ်သည့် ကမ္ဘာလောကမှနေ၍ စင်္ကြာဝဠာ၏ ဟိုမှာဘက်ကမ်းသို့ လည်းကောင်း လှည့်လည်ကျက်စားသည်။ ဘီးတပ်ကုလားထိုင်ထဲမှ ပုဂ္ဂိုလ်မှာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အထူးချွန်ဆုံး ရူပဗေဒပညာရှင်တဦး ဖြစ်သည့် စတီဖင်ဟော့ကင်း ပင်ဖြစ်သည်။
ဇီဝဗေဒပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သူ သူ၏ ဖခင်ကြီးက ဆေးပညာ ဆည်းပူးရန် တိုက်တွန်းသည်ကို ငြင်းဆန်ပြီး၊ စတီဖင်ဟော့ကင်းသည် သင်္ချာနှင့် သီအိုရီဆန်သည့် ရူပဗေဒပညာတို့ကို အာရုံစူးစိုက် လေ့လာသည်။ ပထမ အောက်စဖို့ဒ်၊ ထို့နောက် ကိန်းဘရစ် တက္ကသိုလ်တွင် ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း အသက် ၂၁ နှစ် အရွယ်တွင် လူဂီးရစ်ရောဂါ ဟု သိထားကြသည့် ရောဂါလက္ခဏာများ သူ့တွင် ပြသလာသည်။ သည်ရောဂါမျိုးက လူကို မလွဲမသေ သွက်ချာပါဒ ဝေဒနာ ခံစားရစေပြီး၊ အလုပ်အများစုကို လုပ်ကိုင်၍ မရအောင် ဖန်တီးလိမ့်မည်။ သီအိုရီဆန်သည့် ရှုပဗေဒပညာရှင် တစ်ဦးအတွက် ကိရိယာ၊ တစ်ရပ်သာ လိုအပ်ခြင်းကတော့ ကံကောင်းသည်ဟု ဆိုရမည်။ စိတ်ဆိုသည့် ကိရိယာပင် ဖြစ်သည်။ ဟော့ကင်းသည် ယင်းကိရိယာကို အလွန်ကျွမ်းကျင်ပိုင်နိုင်စွာ အသုံးချသည်။ ဘွဲ့ယူမည့် ကျောင်းသားဘဝတွင် ရှိနေသေးစဉ်၊ “ တွင်းနက်ကြီး ” များကို သူ စိတ်ဝင်စားလာခဲ့သည်။ တွင်းနက်ကြီးများဆိုသည်မှာ ကြယ်တာရာများ သေပွဲဝင်နေသည့် ကာလအတွင်း ဖန်တီးခြင်းခံရသည့် အလွန် ထူးဆန်းသည့်အရာများ ဖြစ်ကြသည်။ သူသည် သင်္ချာပညာရှင် ရောဂျာပင်းရို့စ်နှင့် အတူတွဲကာ တွင်းနက်ကြီးများ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု လွန်စွာကွဲပြားသည့် အရာများရှိနေကြောင်း သင်္ချာနည်းအရသက်သေပြရန် နည်းစနစ်သစ် တစ်ရပ်ကို တီထွင်ခဲ့သည်။ သူ ရည်ညွှန်းသည့် အရာများမှာ တွန်းလှန်၍ မရလောက်သည့် ဒြပ်ဆွဲအားများ ရှိနေသည့် အလွန့်အလွန် သိပ်သည်းပြီး အတိုင်းအတာ မရှိသည့် အရာများ ဖြစ်ကြသည်။ စင်္ကြာဝဠာတခုလုံးသည် တခုတည်းသော ထူးခြားသည့်အရာမှ ဖြန့်ကြက်ထွက်လာခြင်း ဖြစ်နိုင်ပုံကိုလည်း သူက ဆက်လက် တွက်ချက်ပြခဲ့သည်။ စကြဝဠာကို မွေးဖွားပေးသည့် မဟာပေါက်ကွဲမှုကြီးသည် တွင်းနက်ငယ်များကို ဖန်တီးပေးခဲ့ပုံရကြောင်း၊ တွင်းနက်ငယ် တစ်ခုစီသည် ပရိုတွန်၏ အရွယ်အစားသာ ရှိသော်လည်း၊ ဒြပ်ထုမှာမူ တောင်တစ်လုံးမျှ ကြီးမား နိုင်ကြောင်း နောက်ပိုင်းတွင် သူက အခိုင်အမာ ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် “ တွင်းနက်ကြီးများမှ နေ၍ မည်သည့်အရာမှ မလွတ်မြောက်နိုင်၊ အလင်းသည်ပင်လျှင် တွင်းနက်ကြီးများမှ မလွတ်မြောက်နိုင် ” ဟူသည့် တစ်ကမ္ဘာလုံး လက်သင့်ခံထားသည့် ယုံကြည်ချက်ကို ပယ်ဖျောက်သည့် အနေဖြင့် ဟော့ကင်းက တွင်းနက်ငယ်ကလေးများ (ပို၍ ကြီးသည်များလည်း ပါဝင်သည်) သည် ဖြာထွက်ရောင်ခြည်များ ထုတ်လွှင့်ကြသည်ဟု စောဒက တက်ခဲ့သည်။ တဖြည်းဖြည်းနှင့် နောက်ဆုံးတွင် ဟော့ကင်း၏အဆို မှန်ကန်သည်ဟု အခြားသိပ္ပံပညာရှင်များ ဝန်ခံခဲ့ကြရသည်။ တွင်းနက်ကြီးများမှ ရောင်ခြည်ထုတ်လွှင့်မှုများကိုလည်း ဟော့ကင်း ဖြာထွက်ရောင်ခြည် (Hawking Radiation) ဟု သိလာကြသည်။
ဟော့ကင်းသည် သူ၏ ဒုက္ခိတဘဝအပေါ် အာရုံနှစ်ထားခြင်း မရှိပါ။ သူ၏ အသံဖော်စက်မှ တဆင့် စကားလုံးနည်းနည်းဖြင့် ရှင်းလင်းအောင် ပြောကြားသည့် မှတ်ချက်များတွင် ဟာသများ နှောနေတတ်သည်။ သို့သော်လည်း သူသည် ခေါင်းလည်း မာတတ်သည်၊ ရိုင်းပျတတ်သည်၊ ဒေါသဖြစ် လွယ်တတ်သည်။ သူ၏ ဇနီး ဂျိန်းသာ မရှိပါက သူ၏ အလုပ်အကိုင် ဘယ်တော့မှ တစ်ရှိန်ထိုး အောင်မြင် မလာနိုင်ပါဟု ဟော့ကင်းက အလေးအနက် ပြောဆိုတတ်သည်။ လူဂီးရစ်ရောဂါ ရှိ မရှိ သူ ဆေးစစ်ခံပြီး၍ များမကြာမီ၊ ရောဂါဆိုးရွားပြီး တိုးတက်ကြီးထွားလာတတ်သည့် သဘောသဘာဝကို သတိထားမိသော ဂျိန်းက သူ့အားလက်ထပ်ခဲ့သည်။ သို့ဖြင့် ဟော့ကင်းမှာ မျှော်လင့်ချက်များ ရရှိလာပြီး၊ သူ၏ လေ့လာဆည်းပူးမှုများ ဆက်လက်ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ အိမ်ထောင်ကျပြီးစ စောစောပိုင်း ကာလတွင် သားသမီးသုံးယောက် ထွန်းကားခဲ့သည်။ ဟော့ကင်း၏ ခြေလက်အင်္ဂါများ ပို၍ပို၍ မလှုပ်နိုင် မရှားနိုင် ဖြစ်လာသည့်အခါ၊ ဂျိန်းက သူ၏ လိုအပ်ချက်မှန်သမျှ ဖြည့်ဆည်းရန် ဝတ်ကြီးဝတ်ငယ် ပြုခဲ့သည်။ သူတို့၏ ၂၅ နှစ်တာ အိမ်ထောင်သက်ကို ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဟော့ကင်း ဆိုင်းမဆင့် ဗုံမဆင့် ဖြတ်တောက်လိုက်သည့် အခါတွင်တော့ သူ၏ မိတ်ဆွေအပေါင်းအသင်းများ တုန်လှုပ်သွားခဲ့ကြရသည်။ သူသည် ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် ယခင်က သူ့အား ပြုစုခဲ့သည့် သူနာပြုဆရာမတဦးကို လက်ထပ်ခဲ့သည်။
သူ၏ ၁၉၉၈ အရောင်းအသွက်ဆုံးစာအုပ် ဖြစ်သည့် အချိန်၏သမိုင်း အကျဉ်း အမည်ရှိ စာအုပ်ဖြင့် ဟော့ကင်းသည် ကမ္ဘာတွင် လူသိအများဆုံး သိပ္ပံပညာရှင် ဖြစ်လာခဲ့ပုံ ရသည်။ မယုံနိုင်လောက်သည့် အရေးအသားမျိုးများ ပါရှိသည့် ရူပဗေဒပညာရပ်ဆိုင်ရာ စာအုပ်ထူကြီး တစ်အုပ်ကို အဘယ်ကြောင့် အပြေးအလွှားဝယ်ယူနေကြပါ သလဲဟု မေးစရာ ရှိသည်။ ဟာသနှော၍ ပြောတတ်သည့် ဟော့ကင်းကတော့ သည်လို ဖြေကြားခဲ့သည်။
"ဒုက္ခိတဖြစ်နေတဲ့ ပါရမီရှင်တစ်ဦးရဲ့ အတွေးအခေါ်ကို ဘယ်သူမှ လွန်ဆန်လို့ မရပါဘူးဗျာ"
ကွယ်လွန်ပြီးနောက်၂၀၁၈တွင် "The brief answers to the big questions" စာအုပ်ကို ထု​တ်ဝေခဲ့သည်။​
ကွယ်လွန်ခြင်း
၂၀၁၈ ခုနှစ် မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ဟော့ကင်းသည် ကိန်းဘရစ်ချ်ရှိ သူ၏ နေအိမ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့ကြောင်း မိသားစု ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ပြောကြားခဲ့သည်။ သူ၏ သားသမီးများက ဝမ်းနည်းကြောင်း ထုတ်ပြန်ချက်တစ်ရပ်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ကြသည်။ သေဆုံးရသည့်အကြောင်းရင်းကို မဖော်ပြခဲ့သော်လည်း ငြိမ်းချမ်းစွာ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်ဟုသာ ဖော်ပြခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စကြဝဠာဗေဒ ပညာရှင်များ
ဆင်းရဲသား ဝံသာနု အဖွဲ့
၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် ဒေါက်တာဘမော် ဦးဆောင်ဖွဲ့စည်းခဲ့တဲ့ ပါတီဖြစ်သည်။ ဒေါက်တာဘမော်သည် နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုကြီးတွင် ရေပန်းစားခဲ့သည့်ဝံသာနု ဟူသည့် စကားလုံးကို မြန်မာပြည်၏ အကျယ်ပြန့်ဆုံး၊အများပြားဆုံးဖြစ်သော “ဆင်းရဲသား” များနှင့်တွဲစပ်ပေးကာ “ဆင်းရဲသားဝံသာနုအဖွဲ့” ဟူ၍ အမည်ပေးခဲ့သည်။ သို့သော် အများဆုံး အမည်တွင်ခဲ့သည်မှာ“ဆင်းရဲသား အဖွဲ့” ဟူ၍သာဖြစ်သည်။
၁၉၃၆ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ရွေးကောက်ပွဲတွင် လယ်သမားဆင်းရဲသားထု၏ မဲပေးထောက်ခံမှု ရယူနိုင်ရေးကို ရည်စူးပြီး ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် လယ်သမားထုအကြိုက် ကျေးရွာ ပြုပြင်ရေး၊ အခွန်လျှော့ချရေး၊ ရွာသူကြီးရွေးကောက်တင်မြှောက်ရေး၊ မြေငှားခလျှော့ချရေး၊ အမတော်ကြေးပေးရေး၊ အခမဲ့ပညာသင်ကြားရေး စသည်တို့ကို ပါတီလုပ်ငန်းစဉ်အဖြစ် ကြေညာသည့်တိုင် လူထုလယ်သမားများက ဒေါက်တာဘမော် အပေါ် အယုံအကြည်မှုမရှိခဲ့ကြသဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲတွင် လယ်သမားများ၏ထောက်ခံမှု မရသဖြင့် အမတ်နေရာ (၁၆) နေရာသာ ရခပြီး၊ အများဆုံး (၄၅) နေရာ အနိုင်ရခဲ့သည့် ငါးပွင့်ဆိုင် အဖွဲ့အတွင်း ရာထူးအဝေမတည့်သောကြောင့် အစိုးရ မဖွဲ့နိုင်ဖြစ်နေချိန်တွင် ဒေါက်တာဘမော်က အစိုးရ ဖွဲ့နိုင်ရေး အတွက် နိုင်ငံရေးသင်းကွဲများ၊ ကုန်သည်ကြီးများအသင်းတို့အပြင် ဗြိတိသျှအုပ်စု၏ ထောက်ခံမှု ရနိုင်စေရေးအတွက် ဆင်းရဲသားပါတီ၏ လုပ်ငန်းစဉ်များကို ချက်ချင်း စွန့်လွှတ်ပစ် ခဲ့သည်။ အကြောင်းပြချက်မှာ နိုင်ငံရေးအာဏာကို နိုင်ငံရေး ရန်သူများ လက်ထဲကျရောက် မသွားစေရန်ဟူ၍ဖြစ်သည်။ သို့ဖြင့် အုပ်စုကွဲများအကြားတွင် ဒေါက်တာဘမော် ညွန့်ပေါင်းအစိုးရ ဖွဲ့စည်းနိုင်လာခဲ့ပါတယ်။ ၁၉၃၉ ခုနှစ်၊ ဒေါက်တာဘမော်အစိုးရ ပြုတ်ကျပြီးသည့်နောက်တွင် ဆင်းရဲသား လုပ်ငန်းစဉ်ကို တဖန်ပြန်လည်ချမှတ်ပြန်ပါတယ်။
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး ကဏ္ဍ:မြန်မာ နိုင်ငံရေးပါတီဟောင်းများ
ဆွတ်ရှန်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ဆွတ်ရှန်ရွာ(Sutshan)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ နမ့်ဆန်ယန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၈၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်ဆန်ယန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၀ ဦး၊ မ ၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြန်မာနိုင်ငံ ရှေ့နေများကောင်စီ
မြန်မာနိုင်ငံ ရှေ့နေများကောင်စီ (BLC) ကို ၁၉၉၄ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ-၂၀ ရက်နေ့မှာ မာနယ်ပလောမှာ စတင် ဖွဲ့စည်း ခဲ့သည်။ BLC အဖွဲ့ကြီး ပေါ်ပေါက်လာရေး အတွက် ရှေ့နေကြီး ဖြစ်သူ ဦးအောင်ထူး ကနေ ကမကထပြု စတင်လှုံ့ဆော် လှုပ်ရှား ကြိုးပမ်းခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ၁၉၉၂ ခုနှစ်မှာ မာနယ်ပလော တိုက်ပွဲစဉ် ကာလတွေ အတွင်း၊ ဂျပန်နိုင်ငံမှ ရှေ့နေကြီး (၂၀) ကျော်ခန့် ထိုင်း-မြန်မာ နယ်စပ်သို့ လာရောက် လေ့လာခဲ့ကြစဉ် အတွင်း၊ ရှေ့နေကြီး ဦးအောင်ထူးနဲ့ တွေ့ဆုံဖြစ်ခဲ့ကြရာမှာ ‘ဟိုအဖွဲ့ သည်အဖွဲ့များ မှာ ရှေ့နေကြီးတွေ ပါဝင် လှုပ်ရှားနေတာ တွေ့ရှိရကြောင်း၊ ရှေ့နေများသာ ပါဝင်တဲ့ ရှေ့နေ အဖွဲ့အစည်း တခု အဖြစ် ဖွဲ့စည်း လှုပ်ရှားနိုင်လျှင် ပိုပြီးအကျိုးရှိ နိုင်ကြောင်း’ ဆိုပြီး ဂျပန် ရှေ့နေများ က အကြံပေး ခဲ့ကြပါတယ်။ ဒီ အကြံပေးချက် ကို ဦးအောင်ထူးက ဘဝတူ တိုက်ပွဲဝင် ရှေ့နေတွေ ကို ချပြ ဆွေးနွေး သဘောထား ရယူ တာတွေပြုလုပ်ခဲ့ပြီး၊ နီးစပ်တဲ့ ရည်မှန်းချက်တူ၊ ယုံကြည်ချက် တူ ရှေ့နေကြီးတွေ နဲ့ ရှေ့နေ အဖွဲ့အစည်း တခု ဖော်ဆောင်ရေး ကို အခြေခံအားဖြင့် သဘောတူညီ မှုရလာခဲ့ကြပြီး၊ ရလဒ်အဖြစ် BLC အဖွဲ့ကြီးဖြစ်ပေါ်လာရေး ရုပ်လုံးပေါ်လာကာ ၂၀-၁၀-၁၉၉၄ နေ့မှာ BLC အဖွဲ့ကြီး စတင် ဖြစ်တည် ပေါ်ပေါက် လာခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံ ရှေ့နေများ ကောင်စီကို အောက်ပါ ရှေ့နေကြီးတွေ နဲ့ စတင် ဖွဲ့စည်း ပေါ်ပေါက် လာခဲ့ပါတယ်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် အဖွဲ့အစည်းများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံရေးပါတီများ
ပျဉ်ထောင်ကွင်းရွာ၊ သက္ကယ်ပြင်
ပျဉ်ထောင်ကွင်းရွာ၊ သက္ကယ်ပြင်
ကျိန်ဖူးစွန်းရွာ၊ ကုန်းတန်း (တောင်)
ကျိန်ဖူးစွန်းရွာ၊ ကုန်းတန်း (တောင်)
လှိုင်ရှည်ပြင်ရွာ၊ ဦးကျော်(ခ)သာဇင်
လှိုင်ရှည်ပြင်ရွာ၊ ဦးကျော်(ခ)သာဇင်
ဘွန်ဇိုင်းပင်
ဘွန်ဇိုင်းပင် (သို့) သက်ကြီးပုပင်များ ကိုမျက်မှောက်ကာလတွင် ကမ္ဘာတစ်လွှားမှ သစ်ပင်ပန်းပင်ဝါသနာရှင်များသည် ဘွန်ဇိုင်းပင် (Bonsai) စိုက်ပျိုးခြင်းကိုအာရုံစိုက်လာကြသည်။ ဘွန်ဇိုင်းပင် (ခေါ်) သက်ကြီးပုပင်များ (သို့) သစ်ကျုံ့ပင်များကို စိုက်ပျိုးရာတွင် ကျယ်ဝန်းသောမြေနေရာမလိုအပ်ဘဲ သေးငယ်သောပန်းအိုလေးထဲများတွင် အလွယ်တကူ အဆင်ပြေစွာစိုက်ပျိုးနိုင်သည်။ ပန်းပင်နှစ်သက်မြတ်နိုးသူ ဝါသနာရှင်များအနေဖြင့် မိမိကရိကထခံပြီး နေ့စဉ်ပြုလုပ်စောင့်ရှောက်ဖန်တီးပုံသွင်းထားသော ဘွန်ဇိုင်းပင်ကလေးများကို ဂုဏ်ယူစွာဖြင့် ပီတိဖြာကြည်နူးနိုင်သောကြောင့် ဘွန်ဇိုင်းစိုက်ပျိုးခြင်းသည် စိတ်ကိုကြည်လင်လန်းဆန်းစေပြီး အပန်းပြေနိုင်သော ဝါသနာဘာဂီတစ်ရပ်လည်းဖြစ်သည်။ ဘွန်ဇိုင်းဆိုသည်မှာ ဂျပန် ဝေါဟာရဖြစ်ပြီး (Bon) ဆိုသည်မှာ ဇောက်တိမ်သောအိုးပြားပြားဟုလည်းကောင်း၊ (Sai) ဆိုသည်မှာ ရှင်သန်နေသောအပင်ကလေးဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ တိမ်သောအိုးပြားပြားတွင်အသက်ရှင်နေသောအပင်ငယ်လေးဟုအဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဘွန်ဇိုင်းဆိုသည်မှာ ဂရုတစိုက်ပြုစုစောင့်ရှောက်စိုက်ပျိုးရသောအတတ်ပညာဖြစ်သည်။ အချို့ကပန်းအိုးဖြင့် စိုက်ပျိုးထားသောဘွန်ဇိုင်းပင်ကလေးများကို စွဲစွဲလမ်းလမ်း အမြတ်တနိုးတန်ဖိုးထားပြီး ဂရုတစိုက် ကရိကထခံပြီးပြုစုစောင့်ရှောက်ဖန်တီးပုံသွင်းရသော အတတ်ပညာဟုအနက်အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုကြသည်။
ဘွန်ဇိုင်း ရာဇဝင်
တရုတ်ပြည်မှ ဂျပန်နိုင်ငံသို့စတင်ပျံ့နှံ့လာရောက်ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် မည်သည့်အချိန်ကဘွန်ဇိုင်းရိုးရာဓလေ့ ဂျပန်နိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်ကို တိတိကျကျမသိရှိရပေ။
သမိုင်းကြောင်းအရ ပန်းအိုးဖြင့် သစ်ပင်စိုက်ပျိုးခြင်းအစပထမဖြစ်ကြောင်းအဆိုရှိခဲ့သည်။ အိုးထဲတွင်သစ်ပင်စိုက်ပျိုးမှုများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပြီးနောက် နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ခန့်အကြာအေဒီ ၆ရာစုနှစ်ခန့်တွင် ဘွန်ဇိုင်းပင်ကလေးများစိုက်ပျိုးမှုသည် တရုတ်ပြည်တွင်အစပြုပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ လူတို့သည် ကျောက်တောင်ကျောက်သားမျက်မှာပြင်များပေါ်တွင် သဘာဝအတိုင်းပေါက်နေကြသည့် အရွယ်အစားသေးငယ်သောအပင်များကို တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ အရွယ်အစားအားဖြင့်သေးငယ်သော်လည်းသဘာဝအတိုင်းရာသီအလိုက် ဖူးပွင့်သီးပွင့်နေသောအပင်ကလေးများဖြစ်ကြရာ နှစ်သက်သဘောကြသဖြင့်တူးဆွယူငင်လာကြပြီးနေအိမ်များရှိ အိုးထဲတွင်စိုက်ပျိုးကြသည်။ တန်မင်းဆက် (၆၁၈-၉၀၆) လက်ထက်ပန်းချီကားများတွင် ထင်းရှူးပင်များ၊ အုန်းထန်းအနွယ်ဝင်အပင်များ၊ ဝါးပင်များကိုပန်းအိုးထဲတွင်စိုက်ပျိုးထားသော ပုံများကို အစောဆုံးတွေ့ရှိရသည်အထောက်အထားများတွေ့ရှိရသည်။ ဂျပန်လူမျိုးတို့သည် သဘာဝအတိုင်းပေါက်နေသောအပင်များကို အပင်ငယ်ပုံစုံကလေးများနှင့် တူအောင်ဖန်တီးစိုက်ပျိုးခဲ့ကြရာသဘာဝအပင်ငယ်လေးများထက် ရူချင်စဖွယ်ပိုကောင်းလှပေသည်။
ကိုကူဂါဝါးခေတ်
ကိုကူဂါဝါး (Tokugawa) ခေတ် (၁၆၀၀) တွင်သံကျုံ့ပင်ကလေးများ သို့မဟုတ် သက်ကြီးပုပင်များဟုခေါ်သောဘွန်ဇိုင်းပင်လေးများ ဖန်တီးမှုအတတ်ပညာအတွက် နည်းစနစ်ဥပဒေအသစ်များ ပေါ်ထွန်းလာခဲ့ပြီးဘွန်ဇိုင်းပညာရှင်များနှင့် ဘွန်ဇိုင်းပင်စိုက်ပျိုးမှုအတတ်ပညာသင်ကြားပေးသည့်ကျောင်းများလည်း ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
ကမာကူရာခေတ်
ကမာကူရာခေတ် (၁၁၈၅-၁၃၃၃) ကဘွန်းဇိုင်းရိုးရာဓလေ့စတင်အမြစ်တွယ်ခဲ့ဟန်တူသည်။ ဘွန်ဇိုင်းပင်ကလေးများကိုကျောက်ဆောင်အောက်တွင် တွယ်ကပ်ပေါက်နေဟန်ကိုလှပစွာသရုပ်ဖော်ရေးဆွဲထားသောပုံများကို "ကာဆူဂါဂွန်ဂင်ကင်တီအီမာကီ" ရုပ်ပုံပုရပိုက်များတွေ့နိုင်သည်။ ထိုကမာကူရာခေတ်က စာပေများတွင်လည်း ဘွန်ဇိုင်းအကြောင်းရေးသားထားသည်များကိုလည်းတွေ့ရှိရည်။
အကိုးအကား
ကဏ္ဍ:သစ်ပင်များ ကဏ္ဍ:သစ်သီးဝလံပန်းမန်နှင့် ဥယျာဉ်စိုက်ပျိုးခြင်း
ကြောင်အို ကြွက် မလေး
ကြောင်အို ကြွက် မလေး ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက်
ကြောင်အိုကို ကြွက်များ မလေးမခန့်သကဲ့သို့ အသက်အရွယ်ကြီးရင့်သော မိဘဆရာသမားတို့ကို သားသမီးတပည့်တို့က မခန့်ညားကြချေ။
ကြောင်သူတော်ဆို ယိုတော့ ကြွက်မွေး
ရှင်းလင်းချက်
သူတော်ကောင်းကြောင်ဟု အမည်ခံနေသော်လည်း သူ၏မစင်တွင်မူ ကြွက်မွေးများ တွေ့ရသကဲ့သို့ သူတော်ကောင်း အမည်ခံနေသော်လည်း လုပ်ရပ်များ၌ မရိုးသားသော လက္ခဏာများ တစ်စွန်းတစ်စ တွေ့ရသည်။
သိန်းဌေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)
ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးသိန်းဌေးသည် တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်မှု အရာရှိချုပ်ဖြစ်ပြီး ရန်ကုန်စက်မှုတက္ကသိုလ် ကျောင်းဆင်းတစ်ဦးဖြစ်သည်။ တပ်မတော် (ကြည်း) ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်း အမှတ်(၅၈) ဗိုလ်လောင်းသင်တန်းမှ အရာရှိဖြစ်လာသူ ဖြစ်သည်။ ဒုတိယကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်မှု အရာရှိချုပ်အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ဦးသိန်းစိန်အစိုးရလက်ထက်တွင် မြန်မာ့စက်မှုဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာနနှင့် နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန တို့တွင် ပြည်ထောင်စု ဝန်ကြီးအဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ယခုအခါ တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်မှုအရာရှိချုပ် အဖြစ်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။
ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး
၁၉၅၅ ခု၊ စက်တင်ဘာလ ၇ ရက်တွင် တောင်ကြီးမြို့၌ မွေးသည်။
ရန်ကုန်စက်မှုတက္ကသိုလ်မှ စက်မှုအင်ဂျင်နီယာဘာသာဖြင့် ဘွဲ့ရသည့်နောက် ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်း အပတ်စဉ် (၅၈) သို့ တက်ရောက်သည်။
စစ်မှုထမ်းဘဝ
၁၉၉၈ ခု၊ ဦးစီးအရာရှိ (ပ) ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးဖြစ်သည်အထိ ရုံးလုပ်ငန်းနှင့် နည်းပညာကိုသာ အားပြုလေ့လာသည်။
၂၀၀၁-၂ ကာလ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် နယ်စပ်ပြဿနာဖြစ်နေချိန်တွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အား အဝေးပစ်လက်နက်များအကြောင်း တင်ပြခဲ့ရာ အထူးသဘောကျသဖြင့် ဗိုလ်မှူးချုပ်အဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ခံရသည်။
၂၀၀၆ ခုတွင် ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်နှင့် ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်မှုအရာရှိချုပ် (ဒုထုတ်ချုပ်) ဖြစ်လာသည်။
၂၀၀၈ ခုတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးနှင့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရရွှေမန်းနှင့်အတူ မြောက်ကိုရီးယားသို့သွားကာ စစ်လက်နက်ထုတ်လုပ်ရေးအတွက် ဆွေးနွေးခဲ့သည်။
၂၀၁၁ ခုတွင် သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်က နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်ထားသည်။ သို့သော် လုပ်လက်စ စစ်လက်နက်ပစ္စည်းစက်ရုံသစ်များအား စီမံရန်လိုအပ်သေးသောကြောင့် ၂၀၁၃ ခုတွင် မူလတာဝန်ကို ပြန်ထမ်းသည်။
မိသားစုဘဝ
ဒေါ်မြင့်မြင့်ခိုင်နှင့် လက်ထပ်သည်။
ဒေါင့်ကြီးရွာ၊ သက္ကယ်ပြင်
ဒေါင့်ကြီးရွာ၊ သက္ကယ်ပြင်
ဝါးရုံလဟာရွာ၊ ဝါးရုံလဟာ
ဝါးရုံလဟာရွာ၊ ဝါးရုံလဟာ
ချောင်းဝရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ချောင်းဝရွာ (Chaungwa)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ နံဇကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၁၈၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နံဇကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၁၇ ဦး၊ မ ၁၄၂၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၃၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒေါင့်သန်း
ဒေါင့်သန်းရောဂါသည် ဘတ်ဆယ်လတ် အန်သရပ်စစ် (Bacillus anthracis)ဟူသော ဘတ်တီရီးယားပိုးကြောင့် ဖြစ်ပွားသော ကူးစက်ရောဂါဖြစ်သည်။ ဒေါင့်သန်းရောဂါသည် အသွင်လေးမျိုးဖြင့် ဖြစ်ပွားလေ့ရှိပြီး အရေပြား၊ အဆုတ်၊ အူလမ်းကြောင်း နှင့် ဆေးထိုးခြင်းဒေါင့်သန်း တို့ဖြစ်သည်။ ရောဂါပိုးကူးစက်ခံရပြီး တစ်ရက်မှ နှစ်လကျော်အတွင်း ရောဂါလက္ခဏာပြလေ့ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘက်တီးရီးယား ရောဂါများ
တိရစ္ဆာနကထာ ၃၂-ပါး
တိရစ္တာနကထာ ၃၂-ပါး။ မဟာဝဂ္ဂသံယုတ် ပါဠိတော် ၃၆၈။ ဋ္ဌ။ ၃၂၅၌ အကျယ်ရှုပါ။ မဂ်ဖိုလ်မှ ဖီလာကန့်လန့်စကားရပ်ဟူသမျှသည် တိရစ္ဆာနကထာချည်းမည်၏၊ အနေက ဝိဟိတံ တိရစ္ဆာန ကထံဟု သီလက္ခန် ပေါဋ္ဌပါဒသုတ်၌ လာရှိသောကြောင့်လည်း တိရစ္ဆာနကထာကို ၃၂ပါးဟု အတိအကျ သင်္ချာတပ်ရန်မလိုဟု ထင်သည်။ သို့သော် 'အမေးရှိက အဖြေရမြဲ'သဘောတရားအတိုင်း ထို ပေါဋ္ဌပါဒသုတ် ပါဠိတော်မှပင် ၂၈-ပါးယူ၍ အခြားကျမ်းမှ ၄-ပါးနှင့် ဖြေလိုက်အံ့။
ရွာခိုင်ကြီး (တောင်)ရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
ရွာခိုင်ကြီး (တောင်)ရွာ (Ywarkhainggyi(South))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ ရွာခိုင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၉၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွာခိုင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၇၇ ဦး၊ မ ၂၀၉၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၇၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပိုက်တော်ရွာ၊ ကုန်းတန်း (တောင်)
ပိုက်တော်ရွာ၊ ကုန်းတန်း (တောင်)
ကြပ်ပူထိုးလေ ရောင်လေ
ကြပ်ပူထိုးလေ ရောင်လေ ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက်
အရောင်လျော့စေရန် ကြပ်ပူထိုးပေးရာတွင် အရောင်မလျော့ဘဲ ကြပ်ပူထိုးလေလေ ပို၍ ရောင်လေလေဖြစ်သကဲ့သို့ ကောင်းမွန်စေရန် ပြုပြင်ပေးရာတွင် ကောင်းမလာဘဲ ပြုပြင်လေလေ ပို၍ ဆိုးလေလေ ဖြစ်သည်။
သိန်းတန် (ကုလား)ရွာ၊ ဘုရားပြင်သိန်းတန်
သိန်းတန် (ကုလား)ရွာ၊ ဘုရားပြင်သိန်းတန်
ကြမ္မာဆောင် သားကောင် ဆိတ်ဖြစ်
ကြမ္မာဆောင် သားကောင် ဆိတ်ဖြစ် ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက်
ကြမ္မာငင်လာလျှင် သားကောင်ကိုပင် ဆိတ်ဟု ထင်မှားမိသကဲ့သို့ ကံမကောင်းလျှင် အန္တရာယ်ကိုပင် အန္တရာယ်ဟု မထင်မှတ်ဘဲ ရှိတတ်သည်။
အာကာသလွန်းပျံ
အာကာသလွန်းပျံ သည် ကမ္ဘာပတ်လမ်းအနိမ့်သို့သွားရောက်ရန် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အမျိုးသား အာကာသနှင့် လေကြောင်း ဦးစီးဌာန (နာဆာ)က အသုံးပြုသော တစ်စိတ်တပိုင်း ပြန်လည်အသုံးပြုနိုင်သည့် ယာဉ်ဖြစ်သည်။
အဓိကတာဝန်များမှာ မရေမတွက်နိုင်သောဂြိုဟ်တုများ ကမ္ဘာပတ်လမ်းကြောင်းပေါ်သို့ပို့လွှတ်ခြင်း၊ ဂြိုဟ်သွားယာဉ်များလွှတ်ခြင်း၊ ဟပ်ဘယ် အာကာသ တယ်လီစကုပ်လွှတ်တင်ခြင်း၊ အာကာသသိပ္ပံစမ်းသပ်မှုများပြုလုပ်ခြင်း၊ နိုင်ငံတကာ အာကာသ စခန်းဆောက်လုပ်ခြင်းနှင့်ထောက်ပံ့မှုပြုခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ အဓိကအစိတ်အပိုင်းများမှာ ကမ္ဘာပတ်ယာဉ်၊ တွန်းအားပေးဒုံးပျံ၊ ပြင်ပလောင်စာကန်၊ ကုန်များနှင့်အထောက်အကူပြုပစ္စည်းများပါဝင်သည်။ ကမ္ဘာပတ်ယာဉ်ငါးစင်းတည်ဆောက်ခဲ့ပြီး နှစ်စင်းမှာမတော်မဆဖြစ်မှုကြောင့်ပျက်စီးခဲ့သည်။
မိတ်ဆက်
အာကာသလွန်းပျံသည် တစ်ကြိမ်ထက်ပိုပြီး ပြန်လည်အသုံးပြုနိုင်သောယာဉ်ဖြစ်သည်။
၇ မိုင်ရွာ၊ ဖားကန့်မြို့နယ်
၇ မိုင်ရွာ(Khunhnitmaing)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ ဖားကန့်မြို့နယ်၊ လုံးခင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၈၈၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လုံးခင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၀၅၂၀ ဦး၊ မ ၂၃၄၃၈ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၃၉၅၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖားကန့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သဘာဝတ္ထဗေဒ
ဖီလိုဆိုဖီဟူသော စကားရပ်မှာ မြန်မာဘာသာအားဖြင့် အတွေးအခေါ်ဆိုင်ရာ ဒဿနိကဗေဒ အဖြစ်လူသိများပါသည်။ ဖီလိုဆိုဖီ ဆိုသည့် စာလုံးမှာ ဂရိစကားလုံးဖြစ်ပြီး ဖီလို(တွေးခေါ်ခြင်း) နှင့် ဆိုဖီ(ချစ်ခင်နှစ်သက်ခြင်း)ဟူသည့် စကားလုံးနှစ်ရပ်ကို ပေါင်းစပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်ဟုလေ့လာသိရှိရသည်။
သဘာဝတ္ထဗေဒ (ဒဿနိကဗေဒ)
သဘာဝတ္ထဗေဒ (ဒဿနိကဗေဒ)သည် အရာရာတို့၏သဘောတရား စစ်စစ်ကိုခွဲခြားလေ့လာ၍ သိမြင်သောပညာရပ်ဖြစ်လေသည်။ 'သဘာဝတ္ထဗေဒပညာရှင် (ဒဿနိကဗေဒပညာရှင်)သည် သာမန်မျက်စိဖြင့်မြင်ရသောသဘော၏နောက်ကွယ်တွင် ရှိသော တကယ့်သဘောတရားစစ်ကို လေ့လာရ၏။ ဒဿနိကဗေဒကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာအားဖြင့် ဖီလော်ဆိုဖီဟူ၍ခေါ်သည်။ ဖီလော်ဆိုဖီဆိုသောစကားမှာဂရိစကား နှလုံးမှပေါက်ပွားလာသောစကားဖြစ်၏။ ဂရိစကားတွင် ဖီလီအင်ဆိုသောစကားနှင့်ဆိုဖီယားဟူသောစကားနှစ်လုံးရှိ လေသည်။ ဖီလီအင်ဆိုသည်မှာ နှစ်သက်ခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ဆောင်လျက်ဆိုဖီယားဆိုသည်မှာ အသိပညာဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရလေသည်။ ထို့ကြောင့်ဖီလော်ဆိုဖီဆိုသည်မှာ အသိပညာကိုနှစ်သက်ခြင်းဟုဆိုလိုပေသည်။ ဖီလော်ဆိုဖီကိုလေ့လာသူတစ်ယောက်အား ဖီလော်ဆိုဖာ ဟူ၍ခေါ်၏။ ဖီလော်ဆိုဖာတစ်ယောက်၏တာဝန်မှာ အမှန်တရားကိုသာမန်မျက်မြင်တရားမှခွဲခြား၍ လေ့လာရခြင်း ဖြစ်သည်။
အကြမ်းသဘောအားဖြင့်ကြည့်လျှင် ဒဿနိကဗေဒမှာ နှစ်မျိုးနှစ်စားရှိလေသည်။ ယင်းတို့မှာအရှေ့တိုင်းဒဿနိက ဗေဒနှင့် အနောက်တိုင်းဒဿနိကဗေဒတို့ဖြစ်ကြသည်။ အရှေ့တိုင်းဒဿနိကဗေဒနှင့်အနောက်တိုင်း ဒဿနိကဗေဒတို့ထူးခြားချက်မှာ အရှေ့တိုင်းဒဿနိကဗေဒသည် အနောက်တိုင်းဒဿနိကဗေဒ ထက်ဘဝနှင့်ပိုမိုနီးစပ်လေသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အရှေ့တိုင်းဒဿနိကဗေဒသည် ဘာသာရေးနှင့် နီးကပ်စွာတည်ရှိသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ပညာအနေအားဖြင့်ကြည့်ပါမူ အနောက်တိုင်းဒဿနိကဗေဒ သည် အရှေ့တိုင်းဒဿနိကဗေဒထက် စနစ်ဖွဲ့ပုံ၌ပိုမိုစနစ်ကျသညူ်ဆိုလျှင်မှားမည်မဟုတ်ပေ။ အကြမ်း သဘောအားဖြင့် ဆိုရပါမူအရှေ့တိုင်းဒဿနိကဗေဒသည် လူတို့၏ဒုက္ခပယ်ဖျက်ရေးကိုအဓိကထားလျက် အနောက်တိုင်း ဒဿနိကဗေဒ သည် စကြဝဠာကြီး၏ ပုံကားချပ်ကို အဓိကထား၍ လေ့လာလေသည်။
အရှေ့တိုင်းဒဿနိကဗေဒသမိုင်း (အထူးသဖြင့် အိန္ဒိယဒဿနိကဗေဒသမိုင်း) ကိုလေ့လာကြည့်လျှင် ယင်း ဒဿနိကဗေဒစတင်ပေါ်ပေါက်လာသောခုနှစ်ကို တိကျစွာ သတ်မှတ်ဖော်ပြရန်ခက်လေသည်။ အနောက်တိုင်းဒဿနိက ဗေဒမူသေးလီးဆိုသော ဂရိပညာရှိကြီးမှ စတင် ပေါက်ပွားလာလေသည်။ သေးလီးသည် အနောက်တိုင်းဒဿနိကဗေဒ၏ ဖခင်ကြီးဖြစ်လျက် ဘီစီ ခြောက်ရာစုခန့်တွင် ပေါ်ပေါက်သောဒဿနိက ဗေဒဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လေသည်။
ခြံကြီးတဲရွာ၊ သက္ကယ်ပြင်
ခြံကြီးတဲရွာ၊ သက္ကယ်ပြင်
သဘာဝတ္ထဗေဒ
သဘာဝတ္ထဗေဒ (ဒဿနိကဗေဒ)
ဒဿနိကဗေဒကို အမျိုးမျိုးသောနည်းများဖြင့် လေ့လာနိုင်သည်။ ဤတွင်ဤဘာသာရပ်ကို သုံးပိုင်းပိုင်း၍ လေ့လာ ရမည်။ ယင်းတို့မှာ (၁)တန်ဖိုးများကို လေ့လာသောဒဿနိကဗေဒ၊ (၂)မျက်မြင်လောကကို ကျော်လွန်လျက် မပြောင်း လဲသောအမှန်သဘောကို လေ့လာသော'မတ်တာဖစ်ဆစ်'ဟုခေါ်သည့် ပရမတ္တပညာဆိုင်ရာ ဒဿနိကဗေဒ၊(၃)ဆင်ခြင်မှု အခြေခံသဘော အသိမှန်သဘောတို့ကို လေ့လာသော'မက်သောဒေါလိုဂျီ'ဟု ခေါ်သည့်ဒဿနိကဗေဒဟူ၍ ဖြစ်လေသည်။
(၁) တန်ဖိုးများကို လေ့လာသော ဒဿနိကဗေဒ။ ယင်းပညာရပ်ကို ထပ်မံ၍နှစ်စားခွဲနိုင်လေသည်။ (က) သဘာဝ အလှ၊ လူဖန်တီးမှုအလှတို့၏သဘောကိုလိုက်လံ၍ စုံစမ်း စစ်ဆေးဝေဖန်ခြင်းကိုပြုသော'အက်စသက်တစ်'ဟု ခေါ်သည့် အလှအဆိုပညာဆိုင်ရာဒဿနိကဗေဒပညာခွဲတစ်ရပ်၊ (ခ)လူတို့၏အကျင့်သီလနှင့်စပ်လျဉ်း၍ အခြေခံသဘောအဝဝ ကိုလိုက်လံရှာဖွေဝေဖန်ခြင်းကိုပြုသော 'အက်သစ်'ဟုခေါ်သည့် လောကနီတိဆိုင်ရာဒဿနိကဗေဒ ပညာခွဲတစ်ရပ်တို့ဖြစ်လေသည်။
(၂) 'မက်တာဖစ်ဆစ်'ခေါ်သော မျက်မြင်လောကကို ကျော်လွန်၍ မပြောင်းလဲသော အမှန်တရားကိုရှာသော ဒဿနိကဗေဒ။ ယင်းပညာရပ်တွင်လည်း ပညာခွဲနှစ်ရပ် ပါဝင်သည်။ (က)'အွန်တောလိုဂျီ'ဟုခေါ်သောကမ္ဘာကြီး တစ်ခုလုံး ၏အခြေခံသဘောတရားများ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို လေ့လာသောယထာဘူတဗေဒ၊ ပုံပမာ•ဤပညာရပ်တွင် 'ရုပ်'ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း၊ စိတ်ဆိုသည်မှာအဘယ်နည်း၊ 'ဘဝ' ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်းစသောမေးခွန်းများကိုမေး၍ ဖြေကြားခြင်းပြုလေသည်။ ထိုမှတစ်ဆင့်တက်၍လည်း စိတ်နှင့် ရုပ်ရှိသည့်အနက် စိတ်သည်ရုပ်ထက် အခြေခံကျသလော၊ ရုပ်သည် စိတ်ထက်အခြေခံကျသလော ဟူသော မေးခွန်းများ ကိုလည်း မေး၍ဖြေကြားခြင်းပြုလေသည်။ ဤပညာရပ်သည် မျက်မြင်ပြောင်းလဲနေသော သဘော၏ နောက်ကွယ်၌ မပြောင်းလဲသော သဘောတရားကိုရှာသည်ဟု အချူပ်အားဖြင့် ဆိုသော် မှားမည်မဟုတ်ပေ။ (ခ) 'ကောစမောလိုဂျီ'ဟု ခေါ်သော ဗဟိဒ္ဓလောကဗေဒသည် စကြဝဠာကြီးတစ်ခုလုံး၏ ပုံကားချပ်ကို ဘာသာရပ်အသီးသီးတို့၏ အခြေခံသဘောများ၊ နိယာမများကို အမှားအမှန်စိစစ်ပြီး စုပေါင်း၍ ရေးဆွဲခြင်းပြုလေ သည်။
(၃)ဆင်ခြင်မှု အခြေခံသဘော အသိမှန်သဘောကို လေ့လာသော 'မက်သောဒေါလိုဂျီ'ဟုခေါ်သည့် ဒဿနိကဗေဒ။ ဤပညာရပ်ကိုလည်း ပညာခွဲနှစ်ရပ်ထပ်၍ ခွဲနိုင်လေသည်။ (က)'အပစ်တိီလိုမိုဂျီခေါ် သိမှုဗေဒ။ ယင်းကို လေ့လာခြင်းအားဖြင့် ကမ္ဘာကြီးအကြောင်း၊ စကြဝဠာကြီး အကြောင်း၊ များကိုလေ့လာရာ၌လက်တွေ့သဘောကို အခြေခံ ထားသင့်သလော၊ သို့မဟုတ်တွေးခေါ်မှုကို အခြေခံထားသင့်သလောဟူသော မေးခွန်းများကိုမေးလျက် ဤဘာသာခွဲတွင်ဖြေကြားခြင်းပြု လေသည်။ (ခ) 'ယုတ္တိဗေဒ' ဟူသောပညာရပ်မှာတွေးခေါ်ကြံဆခြင်းတို့၏ အခြေခံသဘောကို လေ့လာလေသည်။ ယုတ္တိ ဗေဒတွင်သာမည ဆင်ခြင်ခြင်းနှင့် ဝိသေသဆင်ခြင်ခြင်းဟူ၍ ရှိပြန်လေသည်။ ပေးထားချက်များ ထက် ကျော်လွန်ခြင်းမပြုဘဲ ဆင်ခြင်ခြင်းကို သာမည ဆင်ခြင်ခြင်းဟု ခေါ်လျက်ပေးထားချက်များထက် ကျော်လွန်၍ ဆင်ခြင်ခြင်းကိုဝိသေသဆင်ခြင်ခြင်းဟုခေါ်လေသည်။
တစ်ဖန်ဒဿနိကဗေဒကို သမိုင်းသဘောအားဖြင့် ကြည့်လျှင် အရှေ့တိုင်းဒဿနိကဗေဒတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၌ ထင်ပေါ်ကျော်ကြားသော 'ချာရဝါက'ဂျိန္န၊'ဗုဒ္ဓဒဿနိကဗေဒ'၊ 'နျာယ'၊'ဗိုင်ရှိရှိကာ'၊' သင်္ချာ(သံချာ)'၊'ယောဂ'၊'မိမံသ'၊ 'ဝေဒန္တ'ဟူသောဒဿနိကဗေဒများကိုလည်းကောင်း၊ တရုတ်နိုင်၌ ထင်ပေါ်ကျော်ကြားသောတာအိုဝါ'နှင့်၊ ကွန်ဖူးဇီးဝါ' တို့ကို့လည်းကောင်းတွေ့ရမည်ဖြစ်လေသည်။
အနောက်တိုင်း ဒဿနိကဗေဒသမိုင်းကိုမူ သုံးပိုင်း ခွဲခြား၍ကြည့်နိုင်လေသည်။ ယင်းတို့မှာ (၁)ရှေးဂရိခေတ်၊ (၂)အလယ်ခေတ်နှင့်(၃) ခေတ်သစ်နှင့် မျက်မှောက်ခေတ်ဟူ၍ ဖြစ်လေသည်။ (၁)ရှေးဂရိခေတ်တွင် ထင်ပေါ်ကျော်ကြားဆုံးသော ဒဿနိကဗေဒပညာရှင်ကြီးများမှာ ဆိုကရေးတီး၊ ပလေးတို နှင့်အယ်ရစ္စတိုတယ်တို့ဖြစ်ကြလေသည်။ အယ်ရစ္စတိုတယ်သည် ပလေးတို၏ တပည့်ဖြစ်၍ ပလေးတိုသည် ဆိုကရေး တီး၏ တပည့်ဖြစ်လေသည်။ ပလေးတိုသည် စဉ်းစားဆင်ခြင်ခြင်း သဘောအားဖြင့် အမှန်တရားကိုသိနိုင်သည်ဟုဆို၍ အယ်ရစ္စတိုတယ်ကမူ လက်တွေ့သဘော၏အရေးကြီးပုံကိုလည်း ဖော်ပြလေသည်၊၊
မိုင်းနွဲရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
မိုင်းနွဲရွာ (Maingnwe)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၊ မိုင်းနွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၁၅၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖောင်းပြင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သဘာဝတ္ထဗေဒ
သဘာဝတ္ထဗေဒ (ဒဿနိကဗေဒ)
(၂)အလယ်ခေတ်တွင်မူ ထင်ရှားကျော်ကြားသော ဒဿနိကဗေဒပညာရှင်များမှာ စိန်ဩဂက်စတင်၊ စိန်သောမတ် အကွိုင်းနပ်၊ အုတ်ခမ်မှဝီလျံစသည်တို့ ဖြစ်လေသည်။ ဤ ခေတ်တွင်ဒဿနိကဗေဒပညာရှင်များသည် ခရစ်ယာန်အယူဝါဒ နှင့် ဂရိဒဿနိကဗေဒတို့ကို စနစ်တကျ ပေါင်းစပ်၍ တွေးခေါ်ခြင်းအမှုကိုပြုကြသည်။
(၃)ခေတ်သစ်နှင့်ဒဿနိကဗေဒမှာမူ ဖရန်စစ်ဗေကင်၊ ဒေးကတ်အစရှိသော ဒဿနိကဗေဒပညာကြီးများမှစတင် ပေါ်ပေါက်လာလေသည်။ ခေတ်သစ်တွင်ဒဿနိကဗေဒ ပညာရှင်ကြီးများ၏အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ ခရစ်ယန်အယူဝါဒ၊ ဂရိက ဒဿနိကဗေဒနှင့်ခေတ်သစ်သိပ္ပံပညာများကို စံနစ်တကျ ဖွဲ့စည်းပေးရန်ဖြစ်လေသည်။
ဤခေတ်သစ်ကို(က)ရှေးကျသောခေတ်သစ် ၊(ခ)မျက်မှောက်ခေတ်ဟူ၍ နှစ်ပိုင်းခွဲခြားခြင်းအားဖြင့် လေ့လာရာ၌ လွယ်ကူနိုင်လေသည်။ ရှေးကျသော ခေတ်သစ်တွင်ဗေကင်၊ဒေးကတ်တို့အပြင် အခြားကျော်ကြားကြ သောဒဿနိကဗေဒ ပညာရှင်ကြီးအချို့ကိုဖော်ပြရသော် ဇွန်လော့၊ဂျော့ဗာကလေ၊ ဒေးဗစ်ဟယွမ်း၊ ဆပင်နိုဇာ၊ လိုက်ဗနစ်၊ ကန့်၊ ဟေးဂဲ စသည်တို့ကိုတွေ့ရပေမည်။
( ဆပင်နို်ဇာဗီ။) ( ကန့်အိုင်။)
ဤခေတ်ကြီး၏ အဓိကအချက်မှာ စကြဝဠာကြီး တစ်ခုလုံးကိုစံနစ်ဖွဲ့ပြီးလေ့လာခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ (ခ)ဤခေတ်ကြီး၏များစွာသော ဒဿနိကဗေဒ ပညာရှင်များသည် စကြဝဠာကြီးတစ်ခုလုံးကိုစံနစ်ဖွဲ့ခြင်းအား ဖြင့်နားလည်နိုင်သည်ဟုယူဆကြလေသည်။ မျက်မှောက်ခေတ် ဒဿနိကဗေဒပညာရှင်ကြီးများကား စကြဝဠာကြီးတစ်ခုလုံး အကြောင်းကိုလုံးဝဥဿုံနားလည်ရန်မဖြစ်နိုင်၊ စကြဝဠာကြီး တစ်ခုလုံးနှင့်စပ်လျဉ်း၍ စံနစ်မဖွဲ့နိုင်ဟုယူဆကြလေသည်။ မျက်မှောက်ခေတ်တွင် ဒဿနိကဗေဒပညာရှင်များသည် သိပ္ပံပညာကို မှတ်ကျောက်အဖြစ်ထားကြလေသည်။ မျက်မှောက်ခေတ်တွင် ပေါ်ထွန်းကြသော ဒဿနိ်က ဗေဒပညာရှင်များအနက် ကျော်ကြားသော ဒဿနိကဗေဒ နှစ်မျိုးကိုယူကြည့်လျှင်' လောဂျစ်ကယ်ပေါ်စစ်တစ်ဗစ်ဝါဒ'နှင့် 'မတ်'ဝါဒတို့ကိုတွေ့ရပေလိမ့်မည်။ 'လောဂျစ်ကယ်ပေါ်စစ်တစ်ဗစ်ဝါဒနှင့် မတ်ဝါဒ နှစ်ခုစလုံးပင် သိပ္ပံပညာကို မှတ်ကျောက်အဖြစ်ထားကြ လေသည်။ မတ်ဝါဒသည် သိပ္ပံပညာကို အခြေခံထားလျှက် လူမှုအဆောက်အအုံကို အဓိကထားကာ လေ့လာလေသည်။ လောဂျစ်ကယ် ပေါ်စစ်တစ်ဗစ်ဝါဒသည် လူမှုအဆောက်အအုံ ထက်သိပ္ပံပညာ၏ အခြေခံသဘောတရားများကို တက္ကနည်း ကျကျဖြင့် ဝေဖန်သုံးသပ်လေသည်။
အခြားသော ခြားနားချက်တစ်ခုမှာ မာ့စ်ဝါဒသည် အနုပဋိလောမနည်းကိုသုံးလျက် ရုပ်ဝါဒကိုယုံကြည်လေသည်။ လောဂျစ်ကယ်ပေါ်စစ်တစ်ဗစ်ဝါဒသည် အနုပဋိလောမ နည်းကို လည်းမသုံး၊ ရုပ်ဝါဒကိုလည်း ယုံကြည်သည်ဟုမဆို ပေ။ဤဝါဒများအပြင်မျက်မှောက်ခေတ်တွင် ထွန်းကားကြသော အခြားသောဝါဒများမှာ အိပ်စစ်တင်ရှယ်လစ်ဇင် ဟုခေါ်သော 'ရှိမှဖြစ်မှု'ကို မူရင်းအခြေခံအဖြစ်ထားရှိသောဝါဒ၊ 'ပရက်မက်တစ်ဇင်'' ဟူသော'အောင်မြင်ခြင်း' မှာ 'မှန်ကန်မှု၏' မှတ်ကျောက် ဖြစ်သည်ဟုဆိုသောဝါဒ၊ 'ရီယယ်လစ်ဇင်' ဟူသော စိတ်ကမ္ဘာ၊ ရုပ်ကမ္ဘာနှစ်ခုရှိကြသည်ဟု ယုံကြည်သောဝါဒ စသည်ဖြင့် အသီးသီးလည်းရှိကြလေသေးသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်မ အကြောင်းအရာ ဆောင်းပါးများ
နမ့်ပေါ်ဆွမ့်ရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
နမ့်ပေါ်ဆွမ့်ရွာ (Nampawsum)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ ဘော်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၉၀၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘော်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၄၁ ဦး၊ မ ၂၅၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၈၅၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖာဟင်ပန်ခိုရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
ဖာဟင်ပန်ခိုရွာ (Hparhinpanghko)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ မန်စန့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၅၂၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်စန့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၈၅ ဦး၊ မ ၁၅၈၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျားကွင်းရွာ၊ ဝါးရုံလဟာ
ကျားကွင်းရွာ၊ ဝါးရုံလဟာ
KDE
KDE (K Desktop Environment) ဟာ Free Software Project တစ်ခုဖြစ်ပြီး Desktop Environment ကိုလွယ်ကူစွာ အသုံးပြုနိုင်အောင် ပြုလုပ်ထားပါတယ်။ KDE ကို Linux OS များရဲ့ Desktop ပိုင်းမှာ အသုံးပြုပါတယ်။ Project ရဲ့ goal ကတော့ နေ့စဉ်အသုံးပြုနေရတဲ့ basic desktop function တွေနဲ့ application တွေကို ကောင်းစွာအသုံးချနိုင်ပြီး developer များအတွက် tool နှင့် documentation များဖြင့် system အတွက် stand-alone applications များရေးသားနိုင်ရန်ဖြစ်သည်။ KDE technology ကို အခြေခံပြီး standalone applications များရှိသည်။ KOffice, KDevelop, Amarok, K3b နှင့် အခြား project များ များစွာရှိသေးသည်။
သမိုင်းကြောင်း
KDE ကို 1996 တွင် University of Tübingen (တူးဘင်ဂမ် တက္ကသိုလ်) ၏ ကျောင်းသားတစ်ဦးဖြစ်သူ Matthias Ettrich ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် သူသည် UNIX desktop နဲ့ပတ်သက်ပြီး စိတ်သောက ရောက်ရသူတစ်ဦးပါ။ သူက applications အတွက်မဟုတ်ပဲ look and feel ဖြစ်ရမယ်။ နောက်ပြီး ကောင်းစွာ အလုပ်လုပ်နိုင်ရမယ့် desktop environment တစ်ခုကို စတင်ခဲ့ပါတယ်။ သူက desktop တွေကို လွယ်လွယ်ကူကူ အသုံးပြုချင်တယ်။ အဲဒီအချိန်က desktop applications တွေကို သူ့ရဲ့ girlfriend က အသုံးမပြုနိုင်တာကြောင့် သူစတင်ဖို့ အကြောင်းရင်း တစ်ရပ်ဖြစ်လာပါတယ်။ Usenet ကလည်း သူရဲ့ KDE project ကို အရမ်းစိတ်ဝင်စားခဲ့တာကြောင့် KDE project က မွေးဖွားလာခဲ့ပါတယ်။ KDE ဟာ X11-based user environment ဖြစ်ပြီး HP,IBM, Sun တို့ဟာ Motif graphical widget toolkit ကို အခြေခံကာအသုံးပြုပြီး X/Open Company နဲ့အတူ interface များကို တိုးတက်အောင်ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။
နန့်ဝါရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
နန့်ဝါရွာ(Namwar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ နန့်ဝါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၇၅၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နန့်ဝါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၀၉ ဦး၊ မ ၁၅၈၂ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၀၉၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
Memrise
Memrise သည် ဗြိတိသျှဘာသာစကား ပလက်ဖောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဖလက်ကတ်များကို spaced repetition နည်းလမ်းကို အသုံးပြုပြီး သင်ယူမှုစွမ်းရည်ကို မြှင့်တင်ပေးသည်။ ၎င်းကို အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ လန်ဒန်တွင် အခြေစိုက်ထားသည်။ Memrise သည် အခြားဘာသာစကားများကိုလည်း ထောက်ပံ့ပေးထားသည်။ Memrise  အပ်တွင် ဘာသာစကား ၁၆ မျိုးအတွင် သင်တန်းများစွာ ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ဝဘ်ဆိုက်တွင်လည်း ဘာသာစကားများစွာအတွက် သင်ယူနိုင်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ဤအပ်ကို မှတ်ပုံတင်အသုံးပြုသူသည် ၃၅ သန်း ရှိခဲ့သည်။ Memrise  သည် ၂၀၁၆ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းကတည်းက အကျိုးအမြတ်ရယူခဲ့ကာ တစ်လလျှင်  ငွေကြေး ဒေါ်လာ ၄ သန်း ရရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်း
Memrise ကို တည်ထောင်သူမှာ မှတ်သားဉာဏ်တွင် ဂရန်းမာစတာဆုရရှိသည့် Ed Cooke နှင့် မှတ်ဉာဏ်နှင့် မေ့လျော့မှုသိပ္ပံပညာရင်အထူးပြု ပရင့်တန်တက္ကသိုလ်၏ အာရုံကြောသိပ္ပံပညာရှင် Greg Detre တို့က တီထွင်ခဲ့သည်။ ဝဘ်ဆိုက်ကို ၂၀၀၉ ခုနှစ် တိုက်ဂါးလောင့် ပရင့်တန်စွန့်ဦးတီထွင်ကလပ်ဆု မရရှိမီက ကိုယ်ပိုင်အစမ်းအနေဖြင့် လွှင့်တင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် အစမ်းဗားရှင်းအား စမ်းသပ်နိုင်ရန်အတွက် အသုံးပြုသူ အယောက် ၁၀၀ ကို ဝင်ရောက်ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ ထိုအစမ်းဗားရှင်းဝဘ်ဆိုက်ကို Memrise 1.0 ဟု ခေါ်သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ် မေလတွင် App Store (iOS) နှင့် Google Play တို့တွင် မိုဘိုင်းအပ်ကို ဒေါင်းလုပ်ပြုလုပ်ကာ အသုံးပြုနိုင်ခဲ့သည်။
၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် အပ်သည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ ၇ ဦးထံမှ ဒေါ်လာ ၂၁.၈ သန်း ရရှိခဲ့သည်။ Memrise  ကို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ ၁၂ ဦး ရှိပြီး ၎င်းတို့မှာ Korelya Capital, Balderton Capital, Avalon Ventures, Octopus Ventures, Future Fifty နှင့် အခြားသူများ စသည်တို့ ဖြစ်သည်။
ဆုများ
၂၀၁၀ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် Memrise သည် လန်ဒန် မီနီစိကမ့်ပြိုင်ပွဲတွင် အနိုင်ရရှိသည့်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ဝဘ်ဆိုက်ကို 2010 TechCrunch Europas Start-up of the Year ၏ ဆန်ကာတင်စာရင်းထဲမှတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင်  Techstars Boston startups တွင် ရွေးချယ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ဂူဂဲပလေးဆု၏ ဒုတိယအကြိမ် အကောင်းဆုံးအပ်ဆုကို ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ မေလတွင် ရရှိခဲ့သည်။
ဝေဖန်မှု
၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလနောက်ပိုင်းစတင်ခဲ့သည့် Memrise သည် ဝေဖန်ခံရမှုများစွာနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘာသာစကား လေ့လာရေး ဝဘ်ဆိုက်များ
ကလန္ဒကဇာတ်
ဘုရားအံတု ပျက်စီးမှု
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဒေဝဒတ်သည် မြတ်စွာဘုရားကို အတုပြု၍နေ၏။
မြတ်စွာဘုရား ကြားတော်မူလျှင် “ရဟန်းတို့ ... ဒေဝဒတ်သည် ယခုအခါ၌သာလျှင် ငါဘုရားကို အတုပြုခြင်းကြောင့် ပျက်စီးခြင်းသို့ရောက်သည်မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌လည်း ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်ဖူးပြီ”ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
လက်ပံနှင့်ရှား သစ်တောများ
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ဟိမဝန္တာအရပ်ဝယ် သစ်တောက်လောက်ငှက်မျိုး၌ဖြစ်၍ ခဒိရဝနိယဟူသောအမည်ဖြင့် ထင်ရှားလျက် ရှားတော၌ ကျက်စားလေ့ရှိ၏။ အဆွေခင်ပွန်းဖြစ်သော သစ်တောက်လောက်ငှက်ကား ကလန္ဒက အမည်ဖြင့် ထင်ရှားလျက် လက်ပံတော၊ ကသစ်တော၌ ကျက်စားလေ့ရှိ၏။
တစ်နေ့သ၌ ကလန္ဒကသည် အဆွေခင်ပွန်း ဖြစ်သော ခဒိရဝနိယထံသို့လာ၏။ ထိုအခါ ခဒိရဝနိယသည် ငါ၏အဆွေခင်ပွန်းလာသည် ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာဖြစ်၍ ကလန္ဒကကို ခေါ်ပြီးလျှင် ရှားတောသို့ဝင်၍ ရှားပင်တုံးကို နှုတ်သီးဖြင့်ပေါက်ကာ ပိုးတို့ကိုထုတ်၍ ကလန္ဒကအား ပေး၏။ ကလန္ဒကလည်း ပေးတိုင်း၊ ပေးတိုင်းသော ပိုးတို့ကို ချိုစွာသော မုန့်အလား မြိန်မြိန်ရှက်ရှက် ဖြတ်တောက်ကာ စားလေ၏။
လက်ပံသစ်တောက် ရှားတုံးပေါက်
ထိုအခါ ကလန္ဒကအား ပိုးတို့ကို စားစဉ်ပင် “ဤခဒိရဝနိယလည်း သစ်တောက်လောက်ငှက်တည်း၊ ငါလည်း သစ်တောက်လောက်ငှက်တည်း၊ ငါ့အား ခဒိရဝနိယ ပေးသောအစာဖြင့် ဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်း၊ မိမိကိုယ်တိုင် ရှားတော၌ အစာကိုရှာ၍ စားတော့မည်” ဟု မာန်မနာဖြစ်၍ “အဆွေ ... သင်သည် ငါစားဖို့အတွက် အပင်ပန်းမခံလင့် ငါကိုယ်တိုင် ဤရှားတော၌ အစာကိုရှာ၍ စားမည်”ဟု ပြောလေ၏။ ထိုအခါ ခဒိရဝနိယသည် “အဆွေ ... သင်သည် အနှစ်မရှိသော လက်ပံတော၊ ကသစ်တော၌ ကျက်စားသော အမျိုးဖြစ်သည်။ ရှားပင်တို့မည်သည်ကား ဇာတ်အားဖြင့် အနှစ်ရှိကုန်၏။ ချင်ချင်မြည်အောင် မာကုန်၏။ သင်ကိုယ်တိုင် အစာရှာ၍စားခြင်းကို မနှစ်သက်လင့်”ဟု ပြောလေ၏။ “အဆွေ ... ငါလည်း သစ်တောက်လောက်မျိုး၌ ဖြစ်သော ငှက်မဟုတ်ပါလော”ဟု ပြောဆို၍ ခဒိရဝနိယ စကားကို မနာယူဘဲ လျင်မြန်စွာပျံ၍ ခဒိရဝနိယကို အတုပြုကာ ရှားပင်တုံးကို နှုတ်သီးဖြင့် တအားပေါက်လေ၏။
ဦးခေါင်းကွဲကာ သေရရှာ
ခဏခြင်းလျှင် နှုတ်သီးသည် ပြတ်လေ၏။ မျက်လုံးလည်း ပြူး၍ထွက်လေ၏။ ဦးခေါင်းလည်း ကွဲလေ၏။ ပင်စည်၌ မနားနိုင်တော့ဘဲ မြေသို့ကျ၍ -
“အဆွေ ကလန္ဒက ... ငှက်မြတ်ဖြစ်သော သင်သည် အနှစ်မရှိသော လက်ပံတော၊ ကသစ်တောတို့၌ ထွင်းဖောက်၍ ကျက်စားခဲ့ဖူးပြီ၊ နောက်အခါ ဇာတ်အားဖြင့် အနှစ်ရှိသော ရှားတောသို့ရောက်၍ ကျက်စားရာ ဦးခေါင်းကွဲခဲ့ပြီ၊ ထိုသစ်ပင်ကား အနှစ်ရှိသော ရှားပင်ဖြစ်၏” – ဟု ပြောကြားလေ၏။ ကလန္ဒကလည်း ထိုအရပ်၌ပင် အသက်ကုန်ခြင်းသို့ ရောက်လေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ ကလန္ဒကသည် - ယခုအခါ ဒေဝဒတ်။
ခဒိရဝနိယသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဆောင်ပုဒ်
(၁) အားစွမ်းမတူ၊ ထိုသသူ၊ တုမူမပြိုင်ရာ။
ကလန္ဒကဇာတ် ပြီး၏။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံး
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး (International Court of Justice (ICJ)) သည် ကုလသမဂ္ဂ၏ ပင်မတရားစီရင်ရေးအဖွဲ့အစည်း တစ်ခုဖြစ်၍ "ကမ္ဘာ့တရားရုံး" (World Court) ဟုလည်းခေါ်ဆိုသည်။
နယ်သာလန်နိုင်ငံ ဟိတ်မြို့ရှိ ငြိမ်းချမ်းရေးနန်းတော် တွင် တည်ရှိသည်။ နယူးယောက်၌ မရှိသော တခုတည်းသော ကုလသမဂ္ဂ အဆောက်အဦဖြစ်သည်။ အဓိကသုံးသော ဘာသာစကားမှာ အင်္ဂလိပ်နှင့် ပြင်သစ်စကားတို့ ဖြစ်သည်။
တရားရုံး၏ စီရင်ရင်မှုကို လက်ခံလျှင်မူ တရားရုံး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို လိုက်နာရမည်။
နောက်ခံသမိုင်း
နိုင်ငံပေါင်းစုံအသင်း (League of Nations) က အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အမြဲခန့် တရားရုံး (Permanent Court of International Justice) ဟူ၍ ၁၉၂၀ တွင် စပြီး ၁၉၂၂ တွင် ပထမဆုံးအမှု စကိုင်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးနောက် နိုင်ငံပေါင်းစုံအသင်းကို ကုလသမဂ္ဂနှင့် အစားထိုးသည့်အခါ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အမြဲခန့်တရားရုံးသည်လည်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံးဟူ၍ ဖြစ်လာသည်။ တရားရုံး၏ အမိန့်အာဏာမှာ ယခင်အတိုင်း အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအပေါ် ဆက်တည်သည်။
ဖိုးရင်စု
ဖိုးရင်စု
ကိုးကား
ဖိုးရင်စု
ဆီဆုံစုရွာ၊ ကုန်းတန်း (တောင်)
ဆီဆုံစုရွာ၊ ကုန်းတန်း (တောင်)
သိန်းတန် (ရခိုင်)ရွာ၊ ဘုရားပြင်သိန်းတန်
သိန်းတန် (ရခိုင်)ရွာ၊ ဘုရားပြင်သိန်းတန်
ထိကရုန်းပင်
ရခိုင်လို ရှက်ပင်ဟု ခေါ်သည်။ ထိကရုံးပင်၏ ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ မီမိုဇာ ပူဒီကာ ဖြစ်ပြီး အင်္ဂလိပ်အမည် Sensitive Plant၊ Sleeping Grass ဟုလည်းခေါ်ကြသည်။ အချို့တိုင်းပြည်များတွင်မူ အမွှေးစုတ်ဖွားပန်းရောင်အပွင့်လေးများ၏ အသွင်သဏ္ဌာန်ကို အစွဲပြုကာ powder puff ဟုခေါ်ကြသည်။
ပုံသဏ္ဌာန်
ထိကရုံးပင် ဟုခေါ်သော မီမိုဇာ (Mimosa Pudia) ပန်းပင်၏ အရွက်များသည် အစိမ်းရင့်ရောင်ရှိပြီး တစ်ခါတစ်ရံတွင် အနီရောင်ဘက် သန်းတတ်သည်။ လုံးဝိုင်းကာ သေးငယ်သော ပန်းများသည် ပန်းရောင်ဖျော့ဖျော့ အဆင်းရှိသည်။ ထိကရုံး၏ ပင်စည်သည် နီညိုရောင် ရှိပြီး တောင့်မတ်ပါသည်။ ပင်စည်တွင် ဆူးသေးသေးလေးများ ပါရှိသည်။ အရွက်တစ်ရွက်ဟာ ၉ မီလီမီတာ မှ ၁၂ မီလီမီတာ အထိရှည်ပြီး ၁.၅ မီလီမီတာ ခန့် အကျယ်ရှိပါတယ်။ ကိုင်းတစ်ခုမှာ အရွက် အစုံ ၁၂ စုံ မှ ၂၅ စုံအထိ ရှိတတ်သည်။
ပေါက်ရောက်ပုံ
အပင်၏ အမြင့်မှာ ၂ပေ ခန့်ထိမြင့်တတ်ပြီး ပန်းပွင့်ပန်းရောင်လေးများသည် အချင်း ၁ စင်တီမီတာခန့်ရှိပြီး စက်လုံးပုံ လုံးဝိုင်းပါတယ်။ ပန်းပွင့်လေး ရဲ့ အမွေးစုတ်ဖွားထိပ်လေးမှာ မျိုးစေ့များရှိပြီး ထိုမျိုးစေ့များမှ မျိုးပွားပါတယ်။ အစေ့များဟာ အပူချိန် ၇၀ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက် ၌ ၁၄ ရက်မှ ၂၁ ရက်အတွင်း အပင်ပေါက်ပါသည်။
ထူးခြားချက်
ထိကရုံးပင်၏ အရွက်စိမ်းစိမ်းများသည် မိုးရေစက်ထိလျှင်သော်လည်းကောင်း၊ လေတိုက်လျှင်သော်လည်းကောင်း၊ လက်ဖြင့် ထိတို့မိလျှင်သော်လည်းကောင်း အရွက်များသာ ညှိုးလိပ်သွားသောကြောင့် အထိမခံသော အပင်ဟု လူတွေက ပြောဆိုသတ်မှတ်ကြသည်။ အရွက်ကိုစပြီးထိလိုက်သည့်နေရာမှ အစပြုကာ chain reaction ဖြစ်ပြီး တစ်ပင်လုံးကို ပြန့်နှံ့ သွားကာ တစ်ပင်လုံးရှိအရွက်များ တခဏအတွင်းမှာပဲ ညှိုးလိပ်သွားသည်။ အပူချိန် ၇၅ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက် မှ ၈၀ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက် အတွင်းတွင် ထိုကဲ့သို့ chain reaction ဖြစ်ခြင်းသည် အမြန်ဆုံးဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း တခဏအတွင်းမှာပင် အရွက်များသည် မူလပုံ အသွင်သဏ္ဌာန်ကို ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသည်။ ညနေစောင်းနေဝင်ချိန်များမှာလည်း ထိကရုံးဇာပင်၏ အရွက်များသည် ညှိုးလိပ်သွားပြီး ညဘက်အချိန်တွင် အိပ်တတ်သည့် အပင်ဖြစ်သည်။
Sensitive plant (ထိကရုံးပင်)
ပုံသဏ္ဌာန် 	: 	အပင် - ပင်ပျော့ ပင်ငယ်မျိုး ဖြစ်၏။ အရိုင်းပေါက်ပင် ဖြစ်၍ ဆူးရှိ၏။ အခက်အလက်များတွင် အမွေးကြမ်းများ ရှိ၏။ ရိုးတံ နီ၏။ အရွက် - ရှားရွက်ကဲ့သို့ သေးငယ်သည်။ ၃-၄ ခါ ငှက်မွေး ရွက်ပေါင်း ဖြစ်၍ ထိခဲ့သော် တွန့်ရှုံ့သွား၏။ ရွက်ညှာ မရှိသလောက် ဖြစ်၏။ ရွက်မြွာများသည် ကျဉ်းမြောင်း၍ ရှည်မျောမျော ပုံဖြစ်ပြီး ရွက်ပြား ပြောင်ချော၏။ အပွင့် - အပွင့်သေး၍ ပန်းရောင်ရှိသည်။ ပန်းခိုင်ထီးတည်း ထွက်၏။ ပန်းခိုင်ထိပ်တွင် ပန်းပွင့်များ ဘောလုံးသဏ္ဌာန် စုပြုံပွင့်၏။ နန်းလုံးကြိုင်ပွင့်နှင့် တူသည်။ ဝါခေါင်၊ တော်သလင်းလ တွင် ပွင့်သည်။ အသီး - ၁/၂ လက်မခန့် ရှည်၍ ပြား၏။ အနည်းငယ် အပေါ်သို့ ကွေး၏။ အသီးတွင် အစေ့ ၃-၄ စေ့ ပါ၏။ တန်ဆောင်မုန်း၊ နတ်တော်လ များတွင် သီးသည်။ အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ 	: 	အရွက်၊ အမြစ်၊ ပဉ္စငါးပါး။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ 	: 	မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့အပြားတွင် ပေါက်ရောက်သည်။ သဘာ၀ အလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။ အသုံးဝင်ပုံ 	: 	အာနိသင် - မြန်မာဆေးကျမ်းများ အလိုအရ ထိကရုံးသည် ခါး ဖန်သော အရသာ ရှိ၏။ အေးသော သတ္တိရှိ၏။ သလိပ် သည်းခြေ တို့ကို ငြိမ်းစေ၏။
အသုံးပြုပုံ- အရွက် ၁။ အရွက်ကိုကြိတ်၍ ဆီးခုံ၌ အုံပေးလျှင် ဆီးလွန်ရောဂါ ပျောက်၏။ ၂။ မြင်းသရိုက် လိပ်ခေါင်းရောဂါ အတွက် အရွက်ကို အမှုန့်ပြု၍ နို့နှင့်သောက်လျှင် ပျောက်၏။ အမြစ် ၁။ အမြစ်ကို သွေး၍ လိမ်းသော် အနာမှ အမြစ်များ ထွက်လာစေသည်။ ၂။ အမြစ်ကို ပြုတ်သောက်သော် ဆီးအိမ်၌ တည်သော ကျောက်ကို ပျော်၍ ကွဲကျစေပြီး ဆီးကောင်းစေသည်။ ပဉ္စငါးပါး ၁။ ပဉ္စငါးပါး ကို ကြိတ်၍ ရေနှင့် ဖျော်လူးပါက ဖောရောင်ခြင်း ကို ကျစေသည်။ ၂။ ရောင်အမ်းသော အနာ ဖြစ်က ထိကရုံး ပဉ္စငါးပါး ကြိတ်၍ ရသော အရည်ကို ရောင်အမ်းသော နေရာတွင် ကြက်တောင်နှင့် သုတ်လိမ်းသော် ပျောက်၏။ ၃။ သွေးအန်၊ သွေးကျ၊ ဝမ်းရောဂါ ပျောက်ဆေး၊ ပန်းနာ ကာကွယ်ဆေး၊ အားတိုးဆေး အဖြစ် ဖော်စပ် အသုံးပြု၏။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်အမေရိကတိုက်၏ ဥယျာဉ်ပန်းခြံပင်များ
ကဏ္ဍ:ကျူးကျော်ဝင်ရောက်လာသော မျိုးစိတ်များ
ထေရဝါဒ ၅-နိုင်ငံ
ထေရဝါဒ ၅-နိုင်ငံ။ ပိဋကတ်သုံးပုံ- အဋ္ဌကထာ၌လာသော တိပိဋက စူဠနာဂထေရ်၊ မဟာသုမထေရ်၊ မဟာပဒုမထေရ် စသော မထေရ်မြတ်တို့၏ ပိဋကတ်တော်လာ အယူဝါဒ၊ထိုထေရ်တို့၏အယူဝါဒကိုသံဂါယနာ(ဆဋ္ဌ)အထိခံယူအတည်ပြုလေးစားရိုသကြေကုန်သောနိုင်ငံတော်များ။
ကုဋေရွာ၊ ဖားကန့်မြို့နယ်
ကုဋေရွာ(Kuday)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ ဖားကန့်မြို့နယ်၊ လုံးခင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၈၇၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လုံးခင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၀၅၂၀ ဦး၊ မ ၂၃၄၃၈ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၃၉၅၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖားကန့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှင်မိုအဲဒကဲ မီးတောင်
ရှင်မိုအဲဒကဲ (အင်္ဂလိပ်: Shinmoedake ဂျပန် (新燃岳)) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ ကျူရှူးကျွန်းရှိ ကာဂိုရှီးမား အုပ်ချုပ်ရေးမြို့ (ပရီဖက်ချာ) တွင် ရှိပြီး ကီရီရှီးမား မီးတောင် အစုအဝေး၏ တစိတ်တပိုင်း ဖြစ်သည်။ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၇,၃၀၀ နှင့် ၂၅,၀၀၀ ကြားက တောင်အဖြစ် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်ဟု ယူဆရသည်။
ရှင်မိုအဲဒကဲ၏ ပေါက်ကွဲမှုများကို ၁၇၁၆၊ ၁၇၁၇၊ ၁၇၇၁၊ ၁၈၂၂၊ ၁၉၅၉၊ ၁၉၉၁၊ ၂၀၀၈၊ ၂၀၀၉ နှင့် ၂၀၁၁ ခုနှစ် တို့တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။
၂၀၁၁ ခုနှစ် ပေါက်ကွဲမှုသည် ဇန်နဝါရီလ ၁၉ ရက်တွင် စတင်ခဲ့သည်။ ဇန်နဝါရီလ ၂၆ ရက် နံနက် ၇နာရီ ၃၀ မိနစ်တွင် ပေါက်ကွဲမှု ပြင်းထန်လာခဲ့ပြီး အနီးပတ်ဝန်းကျင်သို့ ပြာမှုန်များကို လွှင့်ထုတ်ခဲ့သည်။ ပြာများကြောင့် ရထားလမ်း ၄ ခုကို ပိတ်ဆို့ခဲ့ရပြီး အချို့သော လေကြောင်းခရီးစဉ်များကို ထူထပ်သော မီးခိုးငွေ့များကြောင့် ဖျက်သိမ်းခဲ့ရသည်။ ထိုပေါက်ကွဲမှုသည် ၁၉၅၉ ခုနှစ် နောက်ပိုင်း ရှင်မိုအဲဒကဲ၏ ပေါက်ကွဲမှုများတွင် အပြင်းထန်ဆုံး ဖြစ်သည်။ ဇန်နဝါရီလ ၂၇ ရက်တွင် မီးတောင်၏ သတိပေးမှု အဆင့်ကို အဆင့်၃ သို့ တိုးမြှင့်ခဲ့ရသည်။
ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ရက် နေ့တွင် ပိုမိုပြင်းထန်သော ပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး လေထုထဲသို့ ၂.၅ ကီလိုမီတာ မြင့်သော မီးခိုးငွေ့များကို လွှတ်ထုတ်ခဲ့ပြီး ပေါက်ကွဲမှု အပိုင်းအစများ ၁.၅ ကီလိုမီတာ အကွာအဝေးတိုင်အောင် လွင့်စဉ်ထွက်ခဲ့သည်။