cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
သုဝဏ္ဏသာမဇာတ်တော်
ထိုဇာတ်တော်ကြီးကိုဘကြီးတော်ဘုရားလက်ထက် သက္ကရာဇ် ၁၁၈၈ ခုနယုန်လပြည့်ကျော် ၈ ရက်နေ့တွင် စာရေးတော်ကြီး မောင်သာတောင်းပန်သဖြင့် မင်းဘူးမြို့ ရန်ကုန်တိုက်ကျောင်းတွင် စာပေပို့ချနေသော ရန်ကုန်ဆရာ တော်၏တပည့် ပညာတိက္ခမ ထေရ်သည် ပါဠိတော်မှမြန်မာသို့ အနက်ပြန်၍ပြုစုတော်မူသည်။ သုဝဏ္ဏသာမဇာတ်တော်ကား ဤသို့တည်း။ ရှေးလွန်လေပြီးသော အခါ ဗာရာဏသီပြည်အနီး၌ နေသာဒဂါမခေါ် ရွာတစ်ရွာတွင် တံငါသည်ကြီးတစ်ဦးရှိသည်။ ထိုရွာ၏တဘက်ကမ်းတွင်လည်း တံငါသည်ကြီးတစ်ဦးရှိလေရာ ထိုသူ နှစ်ဦးတို့သည် မိတ်ဆွေ ဖြစ်ကြသည့်အလျောက် မိမိတို့၏သားနှင့်သမီးတို့ကို လက်ထပ် ထိမ်းမြားရန် ကတိထားကြလေသည်။ တစ်ယောက်သောအမျိုး သားအိမ်၌ ဒုကူလသတို့သားကိုဖွားမြင်၍ တစ်ယောက်သောအမျိုး သားအိမ်၌ ပါရိကာ သတို့သမီးကိုဖွားမြင်သည်။ ထိုသူတို့ အရွယ်ရောက်လာသောအခါ ကတိရှိသည့်အတိုင်း ထိမ်းမြား ပေးကြသည်။ သို့ရာတွင် ဒုကူလနှင့်ပါရိကာတို့သည် ဗြမ္မာ့ပြည်မှလာသည်ဖြစ်၍ အိမ်ထောင်မှုကို မနှစ်သက်ကြသောကြောင့် နှစ်ဦးသား တိုင်ပင်၍ တောထွက်ကြလေသည်။ သူတို့သည်ဟိမဝန္တာတော မိဂသမ္မတာမြစ်သို့ ဆန်တက်သွားကြသော် သိကြားမင်း ဖန်ဆင်းသော ကျောင်းသင်္ခမ်းကိုတွေ့၍ ပျော်မွေ့စွာ ရသေ့ပြုကာနေကြသည်။
တစ်နေ့သ၌သိကြားမင်းသည် ဒုကူလပါရိကာတို့ အန္တရာယ် ဖြစ်လတ္တံသည်ကိုမြင်၍ အလုပ်အကျွေးဖြစ်မည့် သားသမီး ရစေရန် ရွာသူတို့အမှုကိုပြုရန် တိုက်တွန်းသည်။ ထိုအခါ ဒုကူလကငြင်းပယ်သဖြင့် ပါရိကာ၏ချက်ကိုလက်ဖြင့် သုံးသပ်ရန် တောင်းပန်ပြီးနောက် တာဝတိံသာသို့ပြန်လေသည်။ ထိုနောက်သော်ရွှေအဆင်းရှိသည့် သုဝဏ္ဏသာမမည်သော သားတစ်ပါးကို ဖွားမြင်သည်။ သားငယ်သည် အရွယ်ရောက် လတ်သော် တစ်နေ့သ၌ ဒုကူလနှင့် ပါရိကာတို့သည် သစ်သီး ရှာသွားစဉ်မိုးရွာသဖြင့် တောင်ပို့ထက်၌ ခိုနား နေခိုက်တောင် ပို့၌ နေသောမြွေသည် နှာခေါင်းလေဖြင့်မှုတ်သောကြောင့် အဆိပ်သင့်၍ ရသေ့နှစ်ပါးစလုံး မျက်စိကွယ်လေသည်။ သား သုဝဏ္ဏသာမသည် မိဘတို့်ပြန်ချိန်၌ မပြန်လာသဖြင့် လိုက်ပါသွားရာ မိဘတို့မျက်စိကွယ်ကြောင်းသိရ၍ မိမိက လုပ်ကြွေးပြုစုပါမည့် အကြောင်း ပြောပြကာ ခေါ်ဆောင်လာခဲ့သည်။
ထိုနေ့မှစ၍ သုဝဏ္ဏသာမသည် တောထဲတွင် သစ်သီးများရှာဖွေ၍လည်းကောင်း၊ မြစ်မှရေကိုခပ်ယူ၍ လည်းကောင်း မိဘတို့အား လုပ်ကြွေးပြုစုလေသည်။ ထိုအခါ ဗာရာဏသီပြည်၌ ပီဠိယက္ခမင်းသည်မင်းပြု၏။ ထိုမင်းသည် သမင်သားကိုနှစ်သက်သဖြင့် မယ်တော်ကိုထီးနန်းအပ်ကာ တောသို့သွား၍ သမင်များကို ပစ်ခတ်စားသောက်နေသည်။ တစ်နေ့သ၌ သုဝဏ္ဏသာမသည် ယဉ်ပါးသော သမင်များနှင့်အတူ မြစ်ဆိပ်သို့ရေခပ်လာ၏။ ထိုအခါ ပီဠိယက္ခမင်းကြီးသည် သမင်များကိုပစ်ခတ်ရန် စောင့်ဆိုင်းနေစဉ် သမင်များကိုတွေ့မြင်သည်။
ထိုအခါမင်းကြီးသည် သုဝဏ္ဏသာမကို ရှေးကမမြင်ဖူးသဖြင့် တောအတွင်း၌ လူလော နတ်လော နဂါးလောဟုသိလိုသောကြောင့် မြားဖြင့်ပစ်လိုက်သည်။ သုဝဏ္ဏသာမသည် မြားမှန်လေသော် မိမိအား အဘယ်သူသည် မြားဖြင့်ပစ်ဘိသနည်းဟု ချိုသာစွာ မည်တမ်း ရာမင်းကြီးသည် အနီးသို့ကပ်၍ မိမိသည် ကာသိကရာဇ်မင်းဖြစ်ကြောင်းပြောပြ၍ သုဝဏ္ဏသာမ အကြောင်းကိုလည်းမေးလေသည်။ သုဝဏ္ဏသာမသည်မိမိမှာ မျက်မမြင်မိဘနှစ်ပါးကို ပြုစုလုပ်ကျွေးနေသူဖြစ်၍ ရေခပ်ရန်လာကြောင်းများကို ပြောပြသောအခါ မင်းကြီးသည် သူတော်ကောင်းကို ပစ်ခတ်မိပြီဟု စိတ်မကောင်းဖြစ်ကာ သုဝဏ္ဏသာမ၏မိဘများကို မိမိပင် လုပ်ကျွေးရစ်ပါမည်ဟု ကတိပေးပြီးလျှင် သုဝဏ္ဏသာမ မိန်းမောသည်ကိုသေပြီထင်မှတ်၍ ဒုကူလပါရိကာတို့ထံသို့ အလုပ်အကျွေးပြုရန်ထွက်သွားလေသည်။
ဒုကူလနှင့်ပါရိကာတို့သည် ခြေသံကြားသည်နှင့်ပင် မိမိတို့သား သုဝဏ္ဏသာမမဟုတ်မှန်း သိရှိကာမေးလေသော် ပီဠိယက္ခမင်းက အကြောင်းစုံကိုပြန်၍ပြောပြသည်။ ထိုအခါတွင်ဒုကူလနှင့်ပါရိကာတို့သည် မိမိတို့သားရှိရာသို့ မင်းကြီးအားလိုက်ပို့စေသည်။ ရသေ့နှစ်ပါးသည် သုဝဏ္ဏသာမ မိန်းမောနေရာသို့ ရောက်သောအခါ သစ္စာမှတစ်ပါးကိုးကွယ်ရာမရှိဟု ဆင်ခြင် လျက်မိန်းမောနေသော သုဝဏ္ဏသာမ၏ ခေါင်းရင်းခြေရင်းတို့၌ ထိုင်၍ သုဝဏ္ဏသာမသည် ရှေး၌ကုသိုလ်ကောင်းမှုကိုပြုခြင်း၊ ကောင်းသောအကျင့်ကိုကျင့်ခြင်း၊ ဟုတ်မှန်သောစကားကို ဆိုခြင်း၊ မိဘတို့ကိုလုပ်ကျွေးခြင်း၊ အမိအဘတို့ကို ရိုသေခြင်း၊ မိမိတို့သည် သုဝဏ္ဏသာမအားအသက်ထက်ချစ်ခြင်း၊ မိမိတို့သည် အမှတ်မထင်သော ကောင်းမှုရှိခြင်းစသော မှန်သောအကြောင်းများဖြင့် သစ္စာပြုလေသည်။ ထိုသစ္စာစကားများကြောင့် သုဝဏ္ဏသာမသည် မြားဆိပ် ပျောက်စေသတည်းဟု မိခင်ဖခင်တို့ တစ်လှည့်စီ သစ္စာပြုကြသည်။ ရှေးဘဝကမိခင်တော်ခဲ့ဘူးသော ဗဟုသုန္ဒရီနတ်သမီးကလည်း သုဝဏ္ဏသာမ အသက် ရှင်စေရန်အတွက် သစ္စာပြုလာသည်။
ထိုအခါ သစ္စာ၏အာနုဘော်ကြောင့်သုဝဏ္ဏသာမသည် မြားဆိပ်ပျောက်ကင်းရုံမက မယ်တော် ခမည်းတော်တို့လည်း မျက်စိအလင်းပြန်၍ ရကြသဖြင့်အားလုံးဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ဖြစ်ကြလေသည်။ ထိုနောက်သုဝဏ္ဏသာမသည် ပီဠိယက္ခမင်းကြီးအား တရားဟောကြား၍ ပီဠိယက္ခမင်းလည်း ဗာရာဏသီပြည်သို့ ပြန်ပြီးကောင်းမှုများကို ပြုကာအသက်ထက်ဆုံးနေလေသည်။ ဇာတ်ပေါင်းသော်သုဝဏ္ဏသာမသည် မြတ်စွာဘုရား၊ ပီဠိယက္ခမင်းကြီးသည် ညီတော် အာနန္ဒာ ထေရ်၊ ဗဟုသုန္ဒရီနတ်သမီးသည် ဥပ္ပလဝဏ်ထေရီ၊ သိကြားမင်းသည် အနုရုဒ္ဓါထေရ်၊ ဒုကူလသည် တတိယ မဟာသာဝက မဟာကဿပထေရ်၊ ပါရိကာသည် ဘဒ္ဒကပိလာနီထေရီ ဖြစ်လာလေသည်။
တရားတော်၏အဆုံး၌ ပရိသတ်ပေါင်းများစွာတို့သည် အကျွတ်တရားရကြသည်။ ဤသုဝဏ္ဏသာမ ဇာတ်တော်၌ မိဖကိုလုပ်ကျွေးသော ရဟန်းအား အဓိကထား၍ မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတော်မူသည်ဖြစ်သော်လည်း သစ္စာပါရမီ ထက်မြက်မှုကိုလည်း ပြဆိုလေသည်။
၁၉၅၉
ဖေဖော်ဝါရီလ
(၁) ရက်။
မတ်လ
(၁) ရက်။
ဧပြီလ
(၁) ရက်။
မေလ
(၁) ရက်။
ဇူလိုင်လ
(၁) ရက်။
ဩဂုတ်လ
(၁) ရက်။
အောက်တိုဘာလ
(၁) ရက်။
နိုဝင်ဘာလ
(၅) ရက်။
ဒီဇင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ကန္နီမြို့စားမင်းသမီး
ကန္နီမြို့စားမင်းသမီးသည် ဗဒုံမင်း၏ မိဖုရားခေါင်ကြီးဖြစ်သော အောင်မြေဘုံကျော်ကျောင်းအမကြီးမယ်လွန်းမယ်မှ ဖွားမြင်သော အကြီးဆုံးသမီးတော်ဖြစ်သည်။ မြန်မာနှစ် ၁၁၂၃ ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်သည်။ ငယ်မည်မှာ 'အမိကြီး' ဖြစ်သည်။ အမိကြီးသည် ဟင်္သတမြို့စား မမင်းတုတ်နှင့် တစ်နှစ်တည်းတွင် ဖွားမြင်သော်လည်း မမင်းတုတ်က လကြီးသည်။
ဗဒုံမင်းသည် သမီးတော်ကြီးအား မြန်မာနှစ် ၁၁၄၄ ခု၊ နယုန်လပြည့်ကျော် (၄) ရက်နေ့တွင် ကန္နီမြို့ကို အပိုင်စားပေးသနားသည်။ ၁၁၄၅ ခု၊ နယုန်လပြည့်ကျော် (၈)ရက်နေ့တွင် 'သီရိမဟာရတနာ ဒေဝီ 'ဟူသော ဘွဲ့ကိုရရှိသည်။
ဗဒုံမင်းသည် ကန္နီမြို့စားမင်းသမီးကိုလည်း မိဖုရားခေါင်ကြီး၏ သမီးဦးဖြစ်သည့်အလျောက် အချစ်ပိုခဲ့ဟန်တူသည်။ မည်သည့်သားတော်နှင့်မျှ လက်ဆက်ထိမ်းမြား မပေးခဲ့ပေ။ သို့သော်လည်း သမီးတော်ကြီးအား လက်ဆက်ထိမ်းမြားပေးရန်အကြောင်းက ဖန်တီးလာသည်။ အကြောင်းမှာ သားတော် အိမ်ရှေ့မင်းဥပရာဇာ(ရွှေတောင်မင်း) ၏ မိဖုရားမှာ ကံကုန်ခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဗဒုံမင်းသည် အိမ်ရှေ့စံအတွက် မိဖုရားကြီးလုပ်ရန် သမီးတော်တစ်ပါးနှင့် ထပ်မံလက်ဆက်ပေးရမည်။ အိမ်ရှေ့မိဖုရားအဆင့်ပြည့်မီသူမှာ မိဖုရားခေါင်ကြီးမှ ဖွားတော်မူသော ကန္နီမြို့စားသာ ရှိတော့သည်။ ထို့ကြောင့်ကန်နီမြို့စားကို မိဖုရားအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့ရသည်။
မြန်မာနှစ် ၁၁၅၆ခု၊ တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း (၁၄)ရက်နေ့တွင် ကန္နီမြို့စားမင်းသမီးတော်ကြီးသည် အိမ်ရှေ့ဥပရာဇာ၏ ဒုတိယမြောက်မိဖုရားအဖြစ် တင်မြှောက်ခြင်းခံရသည်။ အိမ်ရှေ့စံမိဖုရားဖြစ်ချိန်တွင် အသက်(၃၃) နှစ် ရှိနေလေပြီ။ ကန်နီမြို့စား အိမ်ရှေ့မိဖုရားသည် မိဖုရားမဖြစ်မီကပင် သာသနာတော်ကို အနုဂ္ဂအမှုဖြင့် ပြုစုထောက်ပံ့ခဲ့သည်။ ကန္နီမြို့စား၏ ကုသိုလ်တော်များအနက် အမရပူရမြို့တော်၏ အရှေ့တောင်အရပ်၌ ဆောက်လုပ်သောကျောင်းတော်မှာ အထင်ရှားဆုံး ဖြစ်သည်။ ကန္နီမြို့စားမင်းသမီးသည် လေးထပ်ဇေတဝန်ရွှေကျောင်းတော်ကြီးကို ဆောက်လုပ်၍ ' ဘုံသာဝယ်ယံကျောင်းတော်ကြီး' ဟုကမ္ပည်းတင်ပြီးလျှင် မင်းရွာဆရာတော်အား တင်လှူပူဇော်သည်။ ထိုအကြောင်းကို ကုန်းဘောင်မင်းဆက်ရာဇဝင်တော်ကြီး၌-
၁၁၅၃ ခု၊ နတ်တော်လဆန်း (၁၂)ရက်၊ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့၊ရွှေမြို့တော်အရှေ့တောင်ယွန်းတွင် သမီးကန္နီမြို့စားမင်းသမီး ဆောက်လုပ်ပြီးပြေသည်ကို 'ဘုံသာဝေယံ'ဟုကမ်ပည်းစိုက်ထူတော်မူပြီးလျှင် မန်လည်ဆရာတော်'ဂုစမုနိန္ဒဓိပတိပဝရသာမိမဟာဓမ္မရာဇာဂုရု' အား ကိုယ်တော်တိုင် ရေစက်သွန်းချ တင်လှူတော်မူသည်။ ပွဲသဘင်ကြီးမှာလည်း ခံတော်မူသည်' ဟုရေးသား၍ မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။
သားတော်၊သမီးတော်တို့မှာ ဘုံသာဝေယံကျောင်းအမ ကန္နီမြို့စား အိမ်ရှေ့မိဖုရားကြီးသည် ဘကြီးတော်မင်းတရားလက်ထက် သက်တော် (၇၅) နှစ်အရွယ်တွင် ကံကုန်သည်။ ထိုအကြောင်းကို ကုန်းဘောင်ဆက်ရာဇဝင်တော်ကြီး စာ-၁၀၆၃၌- 'မြန်မာနှစ် ၁၁၉ဂခု၊ နယုန်လဆန်း(၆)ရက်နေ့မိကြီးတော် ကန္နီမြို့စား အိမ်ရှေ့မိဖုရား သီရိမဟာ မင်္ဂလာရတနာဒေဝီ ကံကုန်သည်ကို ဘိုးတော် ဆင်ဖြူရှင်မင်းတရားလက်ထက် မယ်တော် မိဖုရားခေါင်ကြီး သင်္ဂြုဟ်သည့်နည်း၊ ၎င်း ပြည့်ကျော် (၈)ရက်နေ့ အရှင် နှစ်ပါး ရွှေဝါတော်နှင့် ထွက်တော်မူ၍ သင်္ဂြုဟ်တော်မူသည်'ဟု မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ဘကြီးတော် ဖန်နန်းရှင်မင်းတရားသည် ကန္နီမြို့စား မိဖုရားကြီး၏အလောင်းကို ရက်ရှည်ထား၍ ခမ်းနားစွာ သင်္ဂြုဟ်ခဲ့လေသည်။
ကျမ်းကိုးစာရင်း
၁။ ဓမ္မရတနာမဂ္ဂဇင်း (၁-၈-၉၈)၊ စာ-၂၆၊ ၂၈။
ကဏ္ဍ:ကုန်းဘောင်ခေတ် မင်းသမီးများ
ကြာသပတေး
ကြာသပတေး ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်းအရ ကြာသပတေး သည် သိဒ္ဓတိုင်း၊ အင်္ဂီရသအနွယ်၊ "ကျာသပတေး" ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်သည် ဟု ဆို၏။ ပုဂံကျောက်စာတို့၌ "ကြာသပတိယ်" နှင့်ဆင်တူအရေးအသားကို တွေ့ရသည်။ ယင်းပုဒ်သည် "ဗြိဟသ္ပတိ" မှ သော်လည်းကောင်း၊ ယင်းနှင့်အနက်တူ "ဝစသံပတိ (ဝါ) ဝကျသံပတိ" မှသော်လည်းကောင်း လာဟန်ရှိကြောင်း ဦးဖိုးလတ်က ဆိုသည်။ ယင်းပုဒ်နှစ်ခုစလုံး၏ အနက်မှာ "ဝစသာ = စကား + ပတိ = အရှင်" = စကား၏အရှင် ဖြစ်သည်။ မြန်မာ ကျောက်စာ၌ ရေးသော "ပတိယ်" သည် ခေတ်အရေးအသားနှင့်ဆိုသော် "ပတိ" နှင့် အတူတူပင်ဖြစ်၏။
ကင်းလပ်ရွာ၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်
ကင်းလပ်ရွာ (Kinlat)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်၊ ညောင်ပင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၆၉၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်ပင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၁၁ ဦး၊ မ ၁၅၇၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၈၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပခပ်အင်းရွာ၊ ထားဝယ်မြို့နယ်
ပခပ်အင်းရွာ(Pakhatinn)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ မောင်မယ်ရှောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,031 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထားဝယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆင်းကွတ် (တောင်)ရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘုရားကြီးကျွန်းရွာ၊ ဘေးချောင်
ဘုရားကြီးကျွန်းရွာ၊ ဘေးချောင်
ဇလပ်ချောင်းရွာ၊ တံတားကြီး
ဇလပ်ချောင်းရွာ၊ တံတားကြီး
ဘဒ္ဒကမ္ဘာ
ဘုရားငါးဆူပွင့်သော ကမ္ဘာကို ဘဒ္ဒကမ္ဘာဟု ခေါ်သည်။ ဘုရားမပွင့်သော ကမ္ဘာလည်းရှိ၏။ ဘုရား မပွင့်သော ကမ္ဘာကို ဘုရားမှ ဆိတ်ခြင်းကြောင့် သုည ကမ္ဘာဟုခေါ်၏။ သုညကမ္ဘာမျိုး၌ ဘုရားပွင့်ရိုးထုံးစံ မရှိသည် သာမက၊ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ၊ ရဟန္တာနှင့် စကြဝတေးမင်းတို့သော်မှ မပေါ်ချေ။ ဘုရားပွင့်သော ကမ္ဘာကိုကား ဘုရားမှ မဆိတ်ခြင်း ကြောင့် အသုညကမ္ဘာဟု ခေါ်သည်။ ထိုဘုရားပွင့်သော အသုညကမ္ဘာသည်လည်း ဘုရားတစ်ဆူ ပွင့်လျှင် သာရကမ္ဘာ၊ နှစ်ဆူပွင့်လျှင် မဏ္ဍကမ္ဘာ၊ သုံးဆူပွင့်လျှင် ဝရကမ္ဘာ၊ လေးဆူပွင့်လျှင် သာရမဏ္ဍကမ္ဘာ၊ ငါးဆူပွင့်လျှင် ဘဒ္ဒကမ္ဘာဟု ငါးပါးအပြားရှိသည်။ ငါးဆူထက် လွန်၍ကား မပွင့်ချေ။ ယခု ဤကမ္ဘာကား ဘုရား ငါးဆူပွင့်သော ဘဒ္ဒကမ္ဘာတည်း။
တာဆိုင်အောက်ရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
တာဆိုင်အောက်ရွာ(Dahsengauk)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ တာဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၉၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တာဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၃၉ ဦး၊ မ ၆၃၈ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၂၇၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ဘဒ္ဒကမ္ဘာ
ဤကမ္ဘာမှစ၍ ရေတွက်လျှင် အထက်လေးသင်္ချေနှင့် ကမ္ဘာတစ်သိန်း ကာလအတွင်း၊ ပွင့်လင်းတော်မူကြသော ဘုရားရှင်များနှင့် ကမ္ဘာ၏ အရေတွက်တို့မှာ -
တာဆိုင်အောက်ရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘဒ္ဒကမ္ဘာ
သာရမဏ္ဍကမ္ဘာ
ထိုနောက် သေလ အသင်္ချေ သုဉ်း၏။
သာရကမ္ဘာ
ထိုနောက် ဘာသ အသင်္ချေ သုဉ်း၏။
သာရမဏ္ဍကမ္ဘာ
ထိုနောက် ဇယ အသင်္ချေ သုဉ်း၏။
ဝရကမ္ဘာ
ထိုနောက် ရုစိရ အသင်္ချေ သုဉ်း၏။
သာရကမ္ဘာ
ထိုနောက် ကမ္ဘာ ၆၉၉၉၉ အတိသုဉ်း၏။
မဏ္ဍကမ္ဘာ
ထိုနောက် ကမ္ဘာ ၂၈၁၉၉ သုဉ်း၏။
ဝရကမ္ဘာ
ထိုနောက် ကမ္ဘာ ၁၇ဝ၅ သုဉ်း၏။
သာရကမ္ဘာ
ထိုနောက် တစ်ကမ္ဘာသုဉ်း၏။
ထိုနောက် ၅၉ ကမ္ဘာသုဉ်း၏။
မဏ္ဍကမ္ဘာ
ထိုနောက် ၂၉ ကမ္ဘာသုဉ်း၏။
ကမ္ဘာတွင် ဘုရားပွင့်ပုံ
ကမ္ဘာဖြစ်ပေါ်လာသည်ရှိသော် အကယ်၍ ဘုရားတစ်ဆူသာ ပွင့်သော ကမ္ဘာဖြစ်ငြားအံ့၊ ကမ္ဘာဦးအစ မဟာဗောဓိပင် ပေါက်ရောက်ရာ၌ ရှစ်ပါးသော ပရိက္ခရာအစုံ သီးသော ပဒုမာကြာတစ်ပင်ပေါက်၏။ နှစ်ဆူပွင့် ငြားအံ့၊ ပရိက္ခရာနှစ်စုံသီးသော ပဒုမာကြာတစ်ပင် ပေါက်၏။ သုံးဆူပွင့်ငြားအံ့၊ ပရိက္ခရာသုံးစုံသီးသော ပဒုမာ ကြာ တစ်ပင်ပေါက်၏။ လေးဆူပွင့်ငြားအံ့၊ ပရိက္ခရာ လေးစုံသီးသော ပဒုမာကြာ တစ်ပင်ပေါက်၏။ ငါးဆူပွင့် ငြားအံ့၊ ပရိက္ခရာ ငါးစုံသီးသော ပဒုမာကြာ တစ်ပင်ပေါက်၏။
ဘုရားပွင့်မည့် ကမ္ဘာလော၊ မပွင့်မည့် ကမ္ဘာလောဟု ပှူနိမိတ်အကြည့် အရှုလာကြသော သုဒ္ဓါဝါသ ဗြဟ္မာတို့သည် ထိုပရိက္ခရာတို့ကို တွေ့မြင်သောအခါ အလွန်ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ဖြစ်ကြ၍ ယူထားပြီးလျှင်၊ နောင်ပစ္ဆိမဘဝိက ဘုရားလောင်းတို့တောထွက်သောအခါ ကပ်လှူကြသည်။ ထိုထိုပွင့်ကုန်သော ဘုရားတို့သည် ဤဇမ္ဗူဒီပါလက်ယာ တောင်ကျွန်း၌သာလျှင် ပွင့်တော်မူကြကုန်သည်။
လောင်းကဒူးရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
လောင်းကဒူးရွာ(Laungkadu)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ကင်ဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၂၇၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကင်ဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၂ ဦး၊ မ ၁၇၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၆ ဦး နေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် ပလက်ဝမြို့ပေါ်ရှိ ကင်ဝရပ်ကွက် ဖြစ်သွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သိန်တောင်ပြင် (ဒိုင်းနက်)ရွာ
သိန်တောင်ပြင် (ဒိုင်းနက်)ရွာ
ချောင်းဖျားစုရွာ၊ ကြာကံ
ချောင်းဖျားစုရွာ၊ ကြာကံ
အုပ်ဖိုရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
အုပ်ဖိုရွာ (Okehpo)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ကတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၀၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကတောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၁၁ ဦး၊ မ ၁၄၄၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၅၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သောကြာ
သောကြာ တောဇာဂ္ဋတိုင်းသား၊ သေတဗျအမျိုး၊ ဘဝုရသေ့၏မယားဖြစ်သူ သုဇိတာမှ ဖွားမြင်သော "သောကြာ" ကို အစွဲပြု၍ "သောကြာ" ဟုခေါ်ကြောင်း ရာဇ မတ္တဏ်ကျမ်းတွင် ပြဆိုသည်။ "သုကြာ" ဟူသောအရေးအသားကို ပုဂံ ကျောက်စာများတွင် တွေ့ရသည်။ "သုကြာ" ဟူသောပုဒ်မှာ သက္ကတဘာသာ "သုကြ" မှ ဆင်းသက်လာ သောပုဒ်ဖြစ်သည်ကို မငြင်းသာချေ။ "သုကြာ" မှ သောကြာဖြစ်လာပုံကိုဦးဖိုးလတ်က အဆင့်ဆင့်ရှင်းပြ ထားသည်။ သုကြာ၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ "ဖြူစင်တောက်ထွန်းခြင်း" ဖြစ်၏။
ဘော်ရွာ
ဘော်ကျေးရွာသည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ် နယ်မြေ ၂ တွင် တည်ရှိသည်။ ကျေးရွာ အုပ်စုရွာဖြစ်ပြီး ရှမ်းလူမျိုးနှင့် ဓနုလူမျိုးမျာ းနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ
ဇင်းခမာရွာ
ဇင်းခမာရွာ
ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန
မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဝန်ကြီးဌာနများတွင် ဆက်သွယ်ရေးဆိုင်ရာများနှင့် ပတ်သက်၍ ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန ထားရှိခဲ့ပြီး ၂၀၁၆ ခုနှစ် သမ္မတ ဦးထင်ကျော်လက်ထက်တွင် ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာနနှင့် ပူးပေါင်းကာ ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနအဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာနသည် နိုင်ငံ၏ဆက်သွယ်ရေးကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်နေသော ဝန်ကြီးဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ တယ်လီဖုန်းသိပ်သည်းဆ တိုးတက်မြင့်မားလာစေရန် တယ်လီဖုန်းတိုးချဲ့တပ်ဆင်ခြင်း လုပ်ငန်းများကို နှစ်စဉ်စီမံကိန်းများ ချမှတ်လျက် ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးအားလုံးတို့တွင် အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ ၂၀၁၁-၂၀၁၂ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်အထိ တယ်လီဖုန်းပေါင်း (၃၅၉၈၁၁၃)လုံး၊ ၂၀၁၂-၂၀၁၃ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်အထိ တယ်လီဖုန်းပေါင်း (၆၇၀၄၂၀၃)လုံး၊ ၂၀၁၃-၂၀၁၄ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်အထိ တယ်လီဖုန်းပေါင်း (၉၀၂၁၄၁၈)လုံး နှင့် ၂၀၁၄-၂၀၁၅ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်၊ မေလအထိ တယ်လီဖုန်းပေါင်း (၉၃၆၁၉၈၈)လုံးတပ်ဆင်ခဲ့ပြီး တယ်လီဖုန်းသိပ်သည်းဆမှာ ၂၀၁၄ မေလကုန်အထိ ၁၅.၆ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးတက်လာခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း
ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့၏ ၁၉၉၂ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ (၂၉)ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန် သော အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်၊ (၁၀/၉၂)ဖြင့် နိုင်ငံတော်၏ စီးပွားရေး၊ တည်ဆောက်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး၊ လမ်းပန်း ဆက်သွယ်ရေး လုပ်ငန်းများကိုပိုမိုထိရောက် အောင်မြင်စွာဆောင်ရွက်နိုင်ရေးအတွက် ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနကို ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာနနှင့် ဆက်သွယ်ရေး၊ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာနဟူ၍ ဝန်ကြီးဌာန (၃)ခုအဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၉၂ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ(၃)ရက်နေ့တွင် ဆက်သွယ်ရေး၊ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာနကို မိုးလေဝသနှင့် ဇလဗေဒ ညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာန၊ ဆက်သွယ်ရေးညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနနှင့် မြန်မာ့ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်း တို့ဖြင့်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၉၉ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၁၉)ရက်နေ့တွင်ကျင်းပသော အစိုးရအဖွဲ့အစည်းအဝေး အမှတ်စဉ်(၃၀/၉၉)တွင် ဆုံးဖြတ်ချက် အရ၊ မိုးလေဝသနှင့် ဇလဗေဒညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာနအား ၁၉၉၉ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ(၂၀)ရက်နေ့တွင် ပို့ဆာင်ရေးဝန်ကြီးဌာန ကြီးကြပ်မှုအောက် သို့လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၉-၁၁-၂၀၁၂ ရက်စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၈၃/၂၀၁၂)ဖြင့် ဆက်သွယ်ရေး၊ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာနအား ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန အဖြစ် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနအမည်ကို ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ဖွဲ့စည်းပုံ
ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန၏ လက်အောက်တွင် ဦးစီးဌာနများ ထပ်မံခွဲထားသည်။
အွန်လိုင်း ဆိုဒ်
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ယခင် ဝန်ကြီးဌာနများ
ဟောက်ရပ်ရွာ၊ လဟယ်မြို့နယ်
ဟောက်ရပ်ရွာ (Haukyat)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ လဟယ်မြို့နယ်၊ ယမ်းကျိန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၈၀၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယမ်းကျိန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၇၀ ဦး၊ မ ၁၄၅၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၉၂၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဟယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၁၉၅၃
ဇန်နဝါရီလ
(၁၆) ရက်။
ဖေဖော်ဝါရီလ
(၁) ရက်။
မတ်လ
(၁) ရက်။
ဧပြီလ
(၁) ရက်။
မေလ
(၁) ရက်။
ဇွန်လ
(၁) ရက်။
ဩဂုတ်လ
(၁) ရက်။
စက်တင်ဘာလ
(၁) ရက်။
အောက်တိုဘာလ
(၁) ရက်။
နိုဝင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ဒီဇင်ဘာလ
(၁) ရက်။
စင်းတဝဲရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
စင်းတဝဲရွာ (Sintawea)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ စင်းတဝဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၆၆၈ ဖြစ်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ စင်တဝဲ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မတ်ကျန်းရွာ၊ နမ့်စန်မြို့နယ်
မတ်ကျန်းရွာ (Matkyeng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ နမ့်စန်မြို့နယ်၊ ဝမ်ပိန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၅၇၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ပိန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၁၆ ဦး၊ မ ၁၀၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၁၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်စန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရင်းမီးရွာကြီးရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ရင်းမီးရွာကြီးရွာ (Yinmeeywargyi)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ စင်းတောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၃၅၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စင်းတောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၃၇၈ ဦး၊ မ ၄၃၈၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၇၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြွေပါမြီးတို
ပါဏဗေဒ အလိုအရ မြွေပါမြီးတို (Weasel) ကို “မတ်စတီလာ နီဗာလစ်” ဟု ခေါ်သည်။ ယင်းသည် မတ်စတယ်လီဒီး မျိုးရင်းဝင်ဖြစ်၏။ ထိုမျိုးရင်းတွင် မြွေပါကြီး၊ ခွေးတူဝက်တူ၊ စကန့်ကောင်နှင့် ဖျံတို့လည်း ပါဝင်ကြသည်။ မြွေပါမြီးတို့တွင် ရှည်သောခေါင်း နှင့် တိုသော ခြေထောက်များရှိသည်။ သွား ၃၄ ချောင်း ရှိ သည်။ ခြေထောက်၌ ခြေချောင်းကလေး ငါးချောင်းရှိသည်။ မြွေပါမြီးတို့သည် အလျား ၁၂ လက်မနှင့် ၁၅ လက်မထိ ရှည်တတ်ရာ၊ ထိုအလျားတွင် အမြီး၏ အလျားက သုံးပုံ တစ်ပုံခန့် ပါဝင်သည်။ မြွေပါမြီးတိုတွင် အထီးက အမထက် ပို၍ ကြီးသည်။
မြွေပါမြီးတိုသည် ကြွက်၊ ပွေး၊ ဂရောက်ရစ်၊ ယုန် နှင့် ကြက် ကလေးများကို ကြိုက်နှစ်သက်သည်။ ငှက်ဥများကိုလည်း ခိုးစားတတ်သည်။ ယင်းတို့သည် လူတို့ မွေးမြူထားသည့်ကြက် များကို စားသောက်ပစ်ခြင်းဖြင့် အနှောင့်အယှက် ဖြစ်စေသော် လည်း၊ လူတို့၏ ရိက္ခာဖြစ်သော သီးနှံပင်များကို ဖျက်ဆီးသည့် သတ္တဝါများကို သုတ်သင် ရှင်းလင်းပေးခြင်းဖြင့် လူတို့အား အကူအညီ ပေးလေသည်။
မြွေပါမြီးတိုသည် သစ်ပင်အိုကြီးများ၏ အမြစ်များ အကြား ရှိ အပေါက်များတွင် သစ်ရွက်ခြောက်များနှင့် မြက်များဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော အသိုက်တွင် နေထိုင်သည်။ ဆောင်းရာသီ အတွက် အစာကို သိုလှောင် စားတတ်၏။ ထိုအချိန်၌ သား ပေါက်ကြ၍ တစ်မြုံလျှင် သားငယ် ငါးကောင် ခြောက်ကောင် ရှိတတ်သည်။ ရန်သူသားကောင်အပေါ်၌ ရက်စက်သော်လည်း မိမိ၏ သားငယ်များအပေါ်တွင်မူ ကြင်နာကြသည်။ သားငယ် များ ကြီးပြင်းလာသည့်တိုင်အောင် အစာကို ရှာဖွေကျွေးမွေး သည်။
မြွေပါမြီးတိုသည် အစာကို လိုသည်ထက်ပို၍ သတ်တတ် သည်။ မြင်းနှင့် နွားများကိုပင် တိုက်ခိုက်တတ်ကြောင်း မှတ်တမ်းတွင် တွေ့ရသည်။
မြွေပါမြီးတို၏ ဆောင်းရာသီအရောင်မှာ အဖြူဖြစ်သည်။ အနွေးထည်များ ချုပ်လုပ်ရန်အတွက် များသောအားဖြင့် မြောက်အမေရိကတိုက်နှင့် ဆိုက်ဗီးရီးယား ပြည်နယ်များမှ မြွေပါမြီးတိုတို့၏ သားမွေးများကို အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။
လက်ပန်ရွာ၊ ထီးလင်းမြို့နယ်
လက်ပန်ရွာ (Letpan)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ထီးလင်းမြို့နယ်၊ လက်ပန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၃၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လက်ပန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၈ ဦး၊ မ ၁၅၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၉၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထီးလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကမ္ဘာ့​ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်စာကြည့်​တိုက်
ကမ္ဘာ့ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်စာကြည့်တိုက်
သုတေသနပြုရာတွင် ပိဋကတ်တိုက်ရှိ စာအုပ်စာတမ်းများ၊ပြတိုက်ရှိဗုဒ္ဓအနုပညာပစ္စည်းများဖြင့် အခြေပြုကာ လေ့လာနိုင်စေရန်အတွက် သုတေသနစာကြည့် ပိဋကတ်တိုက်အဖြစ် စတင် တည်ထောင်ဖွင့်လှစ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ စာကြည့်ပိဋကတ်တိုက်နှင့် ပူးတွဲ၍ ရှားပါးသောစာပေနှင့် စာအုပ်စာတမ်းများဌာန၊ သုတေသနပြတိုက်၊ သုတေသနဌာနတို့ကို ပူးတွဲကာ ' ကမ္ဘာ့ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ် ' ဟူသော အမည်ဖြင့် အစိုးရက တိုးချဲ့ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်ကို သာသနာဦးစီးဌာန သုတေသနနှင့် ကျွမ်းကျင်မှုဌာနခွဲ အဖြစ် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ယခုအခါ ဤစာကြည့်တိုက် ပိဋကတ်တိုက်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာအပြင် တိုင်းရင်းသားလုပ်သားပြည်သူများ ယုံကြည်ကိုးကွယ်လျက်ရှိသော မိရိုးဖလာနတ်ကိုးကွယ်မှုဘာသာကို လည်းကောင်း၊ အစ္စလာမ် ဘာသာကိုလည်းကောင်း လေ့လာသုတေသန ပြုစုနိုင်သည်။ သုတေသနစာကြည့်တိုက်တွင် ပုံနှိပ်စာအုပ်များအပြင် ပေ၊ ပုရပိုက်၊ လက်ရေးစာများကိုလည်း စုဆောင်းထားရှိသည်။ ပေ၊ ပုရပိုက်များသည် ဗုဒ္ဓဘာသာစာပေသာမက မြန်မာစာပေဆေးကျမ်း၊ ဗေဒင်ကျမ်း၊ သမိုင်း စသည့် လောကီပညာရပ်များ ပေ၊ ပုရပိုက်၊ ကမ္မဝါ၊ စာချွန်တော်နှင့် မင်ကူးကျောက်စာများကိုလည်း စုဆောင်းထားရှိသည်။ စုဆောင်းရရှိသော ပေများမှ ပုံမနှိပ်ရသေးသော စာမူများနှင့် ပုံနှိပ်ပြီးသော်လည်း ရှားပါး၍ အဖိုးတန်ကာ ပုံနှိပ်စာအုပ်ဝယ်ယူ၍ မလွယ်ကူသော ပေမူများကိုလည်း လက်ရေးဖြင့်ကူး၍ ပြင်ဆင်တည်းဖြတ်ကာ ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေရန် စီစဉ်ထားသည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ပေ၊ ပုရပိုက် နှင့် စာကြည့်တိုက်ကို ပူးပေါင်း၍ သုတေသနစာကြည့်တိုက်အဖြစ် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
(က) သုတေသနစာကြည့်တိုက်ရှိ စာအုပ်စာရင်း
စုစုပေါင်း ၅၀၁၀၃ ။
(ခ)ပေ၊ ပုရပိုက်၊ ကမ္မဝါစာ၊ ကျောက်စာ၊ စာချွန်တော် စာရင်း
စုစုပေါင်း ၁၃၃၀၂
ဤသုတေသနစာကြည့်တိုက်သည် အထူးစာကြည့်တိုက်ဖြစ်သည်နှင့်အညီ မည်သည့်စာအုပ်ကိုမျှ ပြင်ပသို့ ထုတ်မငှားပါ။ ဌာနဆိုင်ရာများကိုသာ ငှားရမ်းပါသည်။ သာသနာရေးဦးစီးဌာနမှ ထုတ်ဝေသည့် စာအုပ်များကို စာကြည့်တိုက်အတွက် အခမဲ့ရရှိသည်။ စာကြည့်တိုက်ကို ဌာနစုမှူးတစ်ဦး၊ စာကြည့်တိုက်မှူးတစ်ဦး၊ လက်ထောက်စာကြည့်တိုက်မှူးလေးဦး နှင့် အခြားဝန်ထမ်းများဖြင့် စီမံကွပ်ကဲလျက် ရှိသည်။
နတ်ကန်ရွာ၊ ဂျီပြင်
နတ်ကန်ရွာ၊ ဂျီပြင်
စာဖြူစုရွာ၊ ရှောက်ချောင်း
စာဖြူစုရွာ၊ ရှောက်ချောင်း
ပရိသဝဂ်
ဥတ္တာနသုတ်အစရှိသော သုတ်တော် ၁၀-သုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ပရိသတ်နှင့်ဆက်စပ်၍-(က) ဥတ္တာန, ဂမ္ဘီရ၊ (ခ) ဝဂ္ဂ, သမဂ္ဂ၊ (ဂ) အနဂ္ဂဝတီ, အဂ္ဂဝတီ၊ (ဃ) အနရိယ, အရိယ၊ (င) ပရိသာကသဋ, ပရိသမဏ္ဍ၊ (စ) ဩက္ကာစိတ ဝိနီတ နော ပရိပုစ္ဆာဝိနီတာ, ပရိပုစ္ဆာဝိနီတ နော ဩက္ကာစိတဝိနီတာ၊ (ဆ) အာမိသဂရု, သဒ္ဓမ္မဂရု၊ (ဇ) ဝိသမာ, သမာ၊ (ဈ) အဓမ္မိကာ, ဓမ္မိကာ၊ (ည) အဓမ္မဝါဒနီ, ဓမ္မဝါဒီနီ-ဟု ပရိသတ်အမျိုးအစားအုပ်စု (၁၀)မျိုးတို့ကို တစ်မျိုးစီ တစ်မျိုးစီ အကျယ်ဝေဖန်၍ ရဟန်းတို့အား ဟောတော်မူသည့်ဝဂ်။ သုတ်ပေါင်း ၁၀-သုတ် ရှိပါသည်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်ရာ ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။
ကချင်တိန်းဆင့်ရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
ကချင်တိန်းဆင့်ရွာ(Kachintingsint)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ တာဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၅၃၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တာဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၃၉ ဦး၊ မ ၆၃၈ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၂၇၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘူးစင်ရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မင်း၊ ဦး (စာဆိုတော်)
စာဆို ဦးမင်း အကြောင်းကား – ရွှေတောင်ကြီးမြို့ စီရင်စု နမရန်းရွာ ၁၁၃၆-ခု ဖွား၊ စနေသား၊ ၎င်းရွာတွင် ရှင်သာမဏေပြု၍ တေးကဗျာ ဝါသနာထုံရင်း ရှိသည်နှင့်အညီ လေ့လာရေးသားသည်၊ လူထွက်သည်ကာလ ရွှေဘွားတော် အောက်ရောက်လျှင် အမရပူရမြို့တည် နန်းတည်ဘုရား ဘေးတော်ဘုရား လက်ထက် သားတော် ပုသိမ်မင်းမှာ စာဆိုအရာနှင့် ထမ်းရွက်သည်၊ ၁၁၇၅-ခု အသက် ၃၉-နှစ်တွင် ပုသိမ်မြို့ ဟိုင်းကြီးကျွန်း ဆားခွန်ကို စားရသည်၊ နောက် ဘကြီးတော် လက်ထက်တော် စာဆိုတော် အရာနှင့် နေအိမ် ဆုတော် လာဘ်တော် သနားတော်မူ၍ စာဆို မောင်ရေး, မောင်တလုပ်, မောင်အိ, မောင်အုန်း တို့နှင့်အတူ လေးချိုး, ရာသီဘွဲ့, မယ်ဘွဲ့, မောင်ဘွဲ့ များကို လည်း လစဉ် ရေးသား ဆက်သွင်းရသည်။
ခမည်းတော်ဘုရားလက်ထက် စစ်ကိုင်းမြို့ စံနန်းတော်တွင် ဘုန်းဘွဲ့ကို ဆက်ရာ ငွေတော် ၃ါ- သနားတော်မူသည်။ နောက် ကျောက်မြောင်းမြို့က ပြည်ကြီးမွန် ဖောင်တော်နှင့် အမရပူရမြို့သို့ ဝင်တော်မူရာ ဘုန်းဘွဲ့ကို ဆက်သည်တွင် ငွေတော် ၃ါ-နှင့် လှေလောင်း ၁- သနားတော်မူသည်။ နောက် အမရပူရမြို့ ရွှေနန်းတော်ကြီး မသိမ်းမီ အဂ္ဂိရတ် အကြောင်းအရာ ဘက်မနှုံးသာဘူးချီ, ဘုန်းတော်ဘွဲ့ လေးချိုးကို ဆက်သွင်းသည်တွင် မင်းထင်သက်ရှည်ဘွဲ့နှင့် ရွှေနန်းရိုး လမိုင်းလယ်တော် ပါယ် ၅ဝ ထွက်သင့် စပါးတော် ၁၀၀ဝ ကို သနားတော်မြတ် ခံရသည်။
ဦးမင်း(မြန်မာ ၁၁၃၆-၁၂ဝ၉)
ဦးမင်းသည် ကုန်းဘောင်ခေတ် ဒုတိယပိုင်းတွင် ပေါ် ပေါက်သော ကဗျာစာဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ဦးမင်းနှင့် အမည်တူ ဖိုးသူတော်ဦးမင်းမှာ အပြိုင်စာဆိုဘက် ဖြစ်သော ကြောင့် ဖိုးသူတော်ဦးမင်းမှ ခွဲခြားနိုင်ရန် လူဦးမင်း သို့မဟုတ် စာဆိုတော်ဦးမင်းဟု တွင်သည်။
စာဆိုတော် လူဦးမင်းသည် ဘိုးတော်ဘုရား၊ ဘကြီး တော်၊ ရွှေဘိုမင်းနှင့် ပုဂံမင်းတို့လက်ထက်များတွင် ခစား ထမ်းရွက်သည်။ ဦးမင်းသည် များစွာသောဆုလာဘ်တို့ကို ရရှိ၍ ဘုရင်၏မြောက်စားခြင်း ခံရသည်ကိုထောက်သော် ကဗျာလင်္ကာ ဖွဲ့နွဲ့ရာတွင် ထူးချွန်သောပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်တန်ရာသည်။ စာဆိုတော် ဦးမင်းသည် ကဗျာအများအပြား ဖွဲ့စပ်သီကုံးခဲ့လေသည်။ ယင်း တို့အနက် ဘုန်းတော်ဖွဲ့များနှင့် ဆယ့်နှစ်ရာသီဖွဲ့ လေးချိုးကြီး တို့သည် ထူးခြားကောင်းမွန်၍ မြန်မာစာပေတွင် မှတ်တမ်းတင် ထိုက်သောစာများ ဖြစ်ကြသည်။ စာဆိုတော် ဦးမင်းသည် ဆယ့်နှစ်ရာသီဖွဲ့ လေးချိုးကြီးကို တစ်ရာသီလျှင် တစ်ပိုဒ်ကျစီ ခွဲ၍ ၁၂ ပိုဒ် ပြည့်အောင် စပ်ဆိုသည့်အပြင် နွေဖွဲ့၊ ဆောင်းဖွဲ့၊ မိုးဖွဲ့၊ ဘုန်းတော်ဖွဲ့ လေးချိုးကြီးတို့ကို အများအပြားပင် စပ်ဆို လေသည်။
စာဆိုတော် လူဦးမင်းသည် ရွှေတောင်မြို့ စီရင်စု နွားမရန်ရွာတွင် သက္ကရာဇ် ၁၁၃၆ ခုနှစ်၌ ဖွားမြင်သည်။ ထို ရွာတွင် ရှင်သာမဏေပြုကာ တေးကဗျာ ဝါသနာထုံရင်းရှိသည် ဖြစ်၍ လေ့လာရေးသားသည်။ ထိုနောက် လူထွက်၍ အမရပူရ မြို့တည် နန်းတည် ဘိုးတော်မင်းတရားထံသို့ ဝင်ရောက်ခိုလှုံရာ သားတော် ပုသိမ်မင်းထံတွင် စာဆိုအရာနှင့် ထမ်းရွက်စေသည်။ ၁၁၇၅ ခုနှစ် အသက် ၃၉ နှစ်တွင် ပုသိမ်မြို့ ဟိုင်းကြီးကျွန်း ဆားခွန်ကိုစားရသည်။ ထိုနောက် စိန္တကျော်ထင်ဘွဲ့နှင့် ကန်ပြင် ရွာကို စားရပြန်သည်။ ထိုနောက် ဘကြီးတော်လက်ထက် စာဆိုတော်အရာနှင့် နေအိမ်ဆုလာဘ်များ သနားတော်မူခြင်းခံရ ၍ စာဆိုတော် မောင်ရေး၊ မောင်တလုပ်၊ မောင်အိ၊ မောင်ဖုန်း တို့နှင့်အတူ လေးချိုး၊ ရာသီဖွဲ့၊ မယ်ဖွဲ့၊ မောင်ဖွဲ့၊ ဘုန်းတော်ဖွဲ့ များကို လစဉ် ရေးသားဆက်သွင်းရသည်။ ထိုနောက် ရွှေဘို မင်းတရားလက်ထက် စစ်ကိုင်းမြို့ စံနန်းတော်တွင် ဘုန်းတော်ဖွဲ့ ကိုဆက်သရာ ငွေတော် ၃ ပိဿာ သနားတော်မူသည်။ ထို နောက် ကျောက်မြောင်းမြို့က ပြည်ကြီးမွန် ဖောင်တော်ဖြင့် အမရပူရမြို့သို့ ဝင်တော်မူရာ ဘုန်းတော်ဖွဲ့ကို ဆက်သပြန်သည် တွင် ငွေတော် ၃ ပိဿာနှင့် လှေလောင်းတစ်စင်း သနားတော် မူခြင်းခံရသည်။ ထိုနောက် အမရပူမြို့ ရွှေနန်းတော်ကြီးကို မသိမ်းမီ အဂ္ဂိရတ်အကြောင်းအရာ ဘလက်မနှုန်းသာဘူး ချီ ဘုန်းတော်ဖွဲ့လေးချိုးကို ဆက်သသည်တွင် မင်းထင် သက်ရှည် ဘွဲ့နှင့် ရွှေနန်းရိုး လမိုင်းလယ်တော်ပယ် ၅ဝ ထွက်သင့်စပါး ၁,ဝဝဝ ကို သနားတော်မြတ်ခံရသည်။ ထိုနောက် ဥက္ကလာပမြို့ သို့ ရွှေစက်တော်ဖြန့်ချိရာတွင် ဘုန်းတော်ဖွဲ့ကို ဆက်သွင်းပြန် သဖြင့် လှေလောင်းတစ်စင်းနှင့် ငွေတော်သုံးပိဿာ သနားတော် မူခြင်းခံရပြန်သည်။ ဝင်တော်မူသည်တွင်လည်း ဘုန်းတော်ဖွဲ့ကို ဆက်သွင်းရာ သာယာဝတီမြို့တွင် ငွေသုံးပိဿာ သနားတော်မူ သည်။ ထိုနောက် ဒေးဝန်းစံနန်းတော် ရေသဘင်ပွဲတော်တွင် လှေဖွဲ့နှင့် ဘုန်းတော်ဖွဲ့များကို ဆက်သပြန်ရာ ဆုတော်ငွေ သုံး ပိဿာ ထပ်မံရရှိပြန်သည်။ ထိုနောက် သားတော် ပုဂံမင်း လက်ထက် သက္ကရာဇ် ၁၂ဝ၉ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်သည်။ စာဆိုတော် ဦးမင်း၏ ကဗျာလင်္ကာ အဖွဲ့အနွဲ့များကို အမည်တူ စာဆိုပြိုင်ဘက် ဖိုးသူတော်ဦးမင်း၏ ကဗျာလင်္ကာ များနှင့် နှိုင်းရှည့်လေ့ ရှိပေသည်။ သို့နှိုင်းရှည့်ကြည့်ရာ၌ လေးချိုးကြီးများ အဖွဲ့အနွဲ့တွင် စာဆိုတော်ဦးမင်းနှင့် ဖိုးသူ တော် ဦးမင်းတို့သည် တစ်မျိုးတစ်ဖုံစီ ကောင်းကြပေသည်။ ဘုန်းတော်ဖွဲ့တွင် စာဆိုတော်လူဦးမင်းက ဖိုးသူတော်ဦးမင်း ထက် သာဟန်ရှိသည်။ ထိုကြောင့်ပင် ဘုရင်မင်းမြတ်၏မြေ|ာက် စားခြင်းကိုခံရသည်။ ဖိုးသူတော်ဦးမင်းကဲ့သို့ သာမညအကြောင်း အရာများဖြင့်သာ ဘုန်းတော်ကိုမဖွဲ့ဘဲ ခမ်းနားကြီးကျယ်သော အသိုင်းအဝိုင်း ဥပမာ ဥပမေယျတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်၍ ဖွဲ့တတ် သောကြောင့် ဖိုးသူတော်ဦးမင်းထက် ခမ်းနားနက်နဲသည်။ ထို့ပြင် စာဆိုတော်ဦးမင်း၏ အဖွဲ့အနွဲ့များသည် ပို၍တည်ကြည် ခမ်းနား၏။ ဩကာသ လောကကြီးကိုလည်း စိတ်ဝင်စားကာ စိတ်ကူးထဲ ပေါ်ပေါက်လာသမျှသော အကြောင်းအရာတို့ဖြင့် တင်းမတိမ်သေးဘဲ ရှေးရှေးဆရာကြီးများ၏ အဖွဲ့အနွဲ့များမှ လည်း ကောက်နုတ်အတုယူ၍ မိမိကဗျာများကို ခြယ်လှယ် တတ်၏။
'ကွန့်ကွန့်သာ လှိုင်းတော့တယ်၊ မြန်တိုင်းဒီပါမှာ၊ တ ညီလာ နောင်ခြွေမဲ့၊ အောင်ဘေရိန် ဆော်ရွန်းပေတဲ့၊ မော်ကွန်း စံတည်မှာ၊ ဖန်တခြည်နေနှုန်းပေသည့်၊ ရွှေဘုန်းဂုဏ်။။ ရေနတ်ကယ်လှေရံ၊ ဂဠုန်ပျံနှင့်၊ ဆဒ္ဒန်နာဂ၊ ပဏ္ဏာသလို့၊ သူရစစ်အောင်၊ စံစိုးထောင်လို့၊ မိုးခေါင်ညွန့်မြစ်၊ ကွမ်းကသစ် နှင့်၊ ခေတ္တသရေ၊ ဗျာဒိတ်ချွေသည်။ ရွှေပြည်ဇေယျံ၊ မွန်နက် သန်ကို၊ ခွန်ခံရေးပိုင်၊ ကကျွေးသာ ဆိုင်တော့တယ်၊ ပွားလှိုင် ပျံ့ဇေယျာမှာ၊ ဧကရာဖန်ကိုယ်ပွားပေမို့၊ ထွတ်ဖျား တိုင်အောင် မြှင့်သော်လဲ့၊ ချီးခွင့်မကုန်။။ မူအခြည်ဝယ်၊ ရစ်လည်ရံဝိုက်၊ ခုနစ်တိုက်ထက် မကိုဋ်ကယ် ကိန်းပျော်၊ ဓာတ်ဆံတော်နှင့်၊ မမြော်နှိုင်းရာ၊ နန္ဒဝါလဲ၊ မာလာဂနိုင်၊ သီးပွင့်ဆိုင်၍၊ ဖြီးခိုင်စွာ လှ၊ ဝါသဝဘို့၊ နာဂစက်လည်၊ အောင်ချက်ကယ်တည်ခဲ့တဲ့ ပြည်ရန်လုံကို၊ ရှစ်စုံနောင်စိုးမဲ့ မုဒ္ဓါဘိ'။ စသော ဘုန်းတော်ဖွဲ့၏ ပထမသုံးချိုးသည် ဥပမာ ဥပမေယျတို့ဖြင့် ကောင်းစွာ ဖွဲ့နွဲ့ထားကြောင်း တွေ့ရပေသည်။ သို့သော် မြောက်ပင့်လွန်းအားကြီးသဖြင့် အတိဝုတ္တဒေါသပင် သင့်လုမတတ်ရှိ၏။
'ဧကရာဖန် ကိုယ်ပွားပေမို့၊ ထွတ်ဖျားတိုင်အောင် မြှင့် သော်လဲ့၊ ချီးခွင့်မကုန်' ဟူ၍ တစပ်ဆိုထားသောကြောင့် စာဆို တော်လူဦးမင်းသည် အမြောက်သမားကြီးပင်တည်းဟု အံ့ဩ တွေးဆဖွယ်ဖြစ်၏။
ရာသီဖွဲ့များတွင်လည်း စာဆိုတော် လူဦးမင်း၏ အဖွဲ့ အနွဲ့များသည် ပိုမိုပြောင်မြောက်လှ၍ စုံလင်ကာ လွမ်းစရာ ကောင်း၏။
'မိန်တြင်းပေမို့၊ တိမ်နှင်းပြန့်ဘုံဝယ်၊ ရဂုံမှာ အရွှေဖက် လို့၊ လေရွက်ကျင် ခွေလျက်ပေတဲ့၊ နွေရက်ဝယ်၊ ငှက်ကျေးငယ် သိုက်ဝင်၊ စရိုက်ကယ်ရွှင်သည်၊ ပင်စည် ပုရစ်၊ ကျန်ရွက်ရော် သစ်ရင်လ၊ မြမြစ်ကယ်ရင်ဘောင်၊ ကြူငွေသောင်မှာ၊ ယခေါင် စဉ်ရှည်၊ သဲစေတီတည်မြဲမို့၊ ရှစ်မည်က မြူချီလျှင်၊ သရဖီ ရွှေလိုဝင်းလို့၊ အင်ကြင်းသန္တာညွန့်တို့ ဖူးညွန့်ကိုက်လှယ်။။ ကိန္နရီငယ် သိင်္ဂီလှော်ခုတ်၊ တောင်လက်ယာချုပ်ပေတဲ့၊ နတ်ရုပ် ကယ်ဆင်းအင်၊ ကြငှန်းရှင်လဲ၊ နောင်တွင်စိတ်ဖန်၊ ဖြေပရန်ကို၊ ရွှေဉာဏ်ခွဲဝက်၊ ခြေရေးတော်ခက်ကယ်နှင့်၊ ကျောက်စက်ကယ် တမ်းခွန်၊ စိမ့်စမ်းသွန်လို့၊ အဝှန်ရောင်ညီး၊ ပလောင်မီးလဲ၊ တောင်ကြီးငယ်သုတ်သင်၊ လုပ်ငန်းယာပြင်ကြတယ်၊ သဘင် ကျယ်ကို၊ လွမ်းနယ်ပုံပိုင်းလို့တာမကျုံး။။ သံချိုငယ်မြည်ပြော၊ ကျော်ဥဩလည်း၊ ဖော်နှောငယ်မယ်မောင်၊ ငှက်ဖိုးခေါင်လဲ၊ နောင်တခြည်ခြည်၊ ဗျာတော်စည်အောင်၊ သံရှည်ရင့်ရူ၊ မြိုင်မြင့် ငူက၊ လွမ်းကြူငြိမ့်ကြေ၊ လိမ့်ပစေသားနှင့်၊ ထွေတလာလာ တြင်းသံသာတော့တယ်၊ နွေအာဒိဂိမှာန်ကို၊ နိဗ္ဗာန်ပိုင် ရှင်တော် စောတွင်မှ၊ ဟောခဲ့သာဆုံး။'
ဟူ၍ဖွဲ့ဆိုရာတွင် စာဆိုတော်ဦးမင်းသည် ရာသီ အခြေ အနေကို သာမညရိုးရိုးဖော်မပြဘဲ၊ ထိုအခြေအနေ၏ လွမ်းစရာ ကောင်းအောင် ဖန်တီးပုံတို့ကို ထင်ရှားအောင်ဖွဲ့ဆိုသည်။ ထို ကြောင့် စာဆိုကောင်းတစ်ယောက်ဟု ချီးမွမ်းသင့်ပေသည်။ ဖိုးသူတော်ဦးမင်း၏ စာများသည် ဆေးတစ်မျိုးတည်းဖြင့် ခြယ် လှယ်ထားသော တောတောင်အရုပ်ကားနှင့်တူလျက် ကွက်ကွက် ကွင်းကွင်းပေါ်၏။ စိတ်ဓာတ်ကို များစွာမထိခိုက်လှပေ။ ဦးမင်း ၏ စာများမှာမူကား ဆေးရောင်စုံတို့ဖြင့် ခြယ်လှယ်ထားအပ် သော တော၊ တောင်အရုပ်ကားနှင့်တူ၏။ ကွက်ကွက်ကွင်းကွင်း လည်းပေါ်သည်။ စိမ်းစိုသော မြက်ခင်းနှင့် မှိုင်းညို့သော တိမ်တောင်တိမ်လိပ်မျာကို မြင်ရခြင်းဖြင့် စိတ်တွင် ထိခိုက်၍ ပိုမိုလွမ်းဆွတ်ဖွယ် ဖြစ်ပေသည်။
စာဖြူစု
စာဖြူစု
ကိုးကား
စာဖြူစု
ပဒိုင်းချောင်းရွာ၊ ထားဝယ်မြို့နယ်
ပဒိုင်းချောင်းရွာ(Padaingchaung)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ မောင်မယ်ရှောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,032 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထားဝယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၁၉၅၄
ဇန်နဝါရီလ
(၁) ရက်။
မတ်လ
(၁) ရက်။
ဧပြီလ
(၁) ရက်။
မေလ
(၁) ရက်။
ဇွန်လ
(၂၅) ရက်။
ဇူလိုင်လ
(၁) ရက်။
ဩဂုတ်လ
(၁) ရက်။
စက်တင်ဘာလ
(၁) ရက်။
အောက်တိုဘာလ
(၁) ရက်။
နိုဝင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ဒီဇင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ကျောက်တံခါးရွာ၊ ကျောက်တံခါး
ကျောက်တံခါးရွာ၊ ကျောက်တံခါး
တောင်ချောင်းရွာ
တောင်ချောင်းရွာ
ရွှေမျက်မှန်ဘုရားကြီး
ရွှေမျက်မှန်ဘုရားကြီးသည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်ခရိုင်၊ ရွှေတောင်မြို့ အလယ် ၊ ကြာနီကန်ရပ်ကွက်၊ရွှေသိမ်ကုန်းတော်၌ကိန်းဝပ်စံပယ်ရာတန်ဆောင်းတော်ကြီးအတွင်းတည်ရှိပြီးဒွတ္တဘောင်မင်းကြီး မဟာသက္ကရာဇ် (၂၅၀)ခုနှစ်တွင် တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သောရုပ်ပွါးတော်မြတ်ကြီးဖြစ်ပြီးပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတွင် မျက်မှန်တပ်ပူဇော်ထားသောတစ်ဆူတည်းသောဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်မြတ်ကြီးဖြစ်ပါသည်။ ဘုရားပွဲကို နှစ်စဉ်တ​ပေါင်းလဆန်း (၁၃)ရက်မှ လပြည့်​နေ့အထိ (၃)ရက်တိုင် ကျင်းပသည်။
သမိုင်းကြောင်း
ပျူခေတ်နှောင်း၊ သရေခေတ္တရာမင်းအဆက်ဆက် တည်ထောင်ခဲ့သည့် ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီးနှင့် ဗိဿနိုးမိဖုရားနှင့်စန္ဒာဒေဝီမိဖုရားတို့သည် ဘီစီ(၅)ရာစုအတွင်း ရွှေတောင်မြို့ တောင်ဘက် အရပ် (၄)မိုင်အကွာ ဒေဝါဂီရီခေါ် ရွှေနတ်တောင်ကုန်း မြင့်ပေါ်တွင်တည်ထားကိုးကွယ်ထားသောရွှေနတ်တောင် စေတီတော်မြတ်ကြီးကို အသစ်ထပ်မံ ပြုပြင်ပူဇော်ဖူးမျှော်ပြီး အပြန်ခရီးတစ်ထောက်အဖြစ် ယခုတည်ကုန်းဟု ခေါ်ဆိုသောအရပ်တွင် ညအိပ်ရပ်နားခဲ့သည်။
ဗိဿနိုးမိဖုရားကြီးသည် ညဉ့်အခါတည်းခိုရပ်နားစဉ် အိပ်မက်မြင်မက်ခဲ့သည်။ မိမိတို့တည်းခိုသောနေရာ၏ အနောက်မြောက် ယွန်းယွန်း အရပ်တစ်နေရာတွင် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူကို ဖူးမျှော်ရကြောင်း အိပ်မက်မြင်မက်သည်ကို နံနက်မိုးသောက်သောအခါ ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီးထံ အကြောင်းစုံလျှောက်ထားရာ မင်းကြီးလည်း မိဖုရား၊ မှူးမတ်၊ ပရိပ်သတ်နှင့် ယင်းနေရာကို ကြွရောက်ရှာဖွေကြလေသည်။
ယခု ရွှေမျက်မှန် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်မြတ်ကြီး တည်ထားကိုးကွယ်လျှက်ရှိသောနေရာ ဖျောက်ဆိပ်ကုန်း(ယခု-သိမ်ကုန်း) သို့ ရောက်သောအခါ ဘုရားရောင်ကြည်တော်ကဲ့သို့ အရောင်မျိုးစုံဝင်းလက်၍ ကောင်းကင်သို့ ရောင်စဉ်များ ဖြာတက်သွားသည်ကို မင်း၊ မိဖုရား၊ မှူးမတ်နှင့် ပရိတ်သတ်တို့ မြင်တွေ့လိုက်ရသဖြင့် မိမိတို့ဘုရားတည်ပြီး ကုသိုလ်ကောင်းမှုပြုရန်အတွက် နတ်ကောင်းနတ်မြတ်များက ပြသခြင်းဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကာ ဤရုပ်ပွားတော်မြတ်ကြီးကို မဟာသက္ကရာဇ် (၂၅၀)ခုနှစ်တွင် တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ (ထိုစဉ်က ရွှေမျက်မှန် တပ်ဆင်ထားခြင်း မရှိသေးပါ။) ရွှေမျက်မှန် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်မြတ်ကြီး တည်ထားပူဇော်ပြီး မကြာသောကာလတွင် ဒွတ္တဘောင်မင်းတရားကြီး၏ နတ်မျက်စိအလင်းရောင် ကွယ်သွားရာ ပညာရှိမှူးမတ်များအား ဗေဒင်ကိန်ခန်းများ တွက်ချက်ကြည့်စေသောအခါ မင်းကြီး တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သော ရုပ်ပွားတော်မြတ်ကြီးတွင် ရုပ်ပွားတော်မြတ်ကြီး၏ မျက်လုံးတော်နှင့် လိုက်ဖတ်ညီသော မျက်လုံးတော်ပုံသဏ္ဍာန်နှင့် တူညီသည့်မှန်တစ်စုံကို ဆက်ကပ်လှူဒါန်းပါက မင်းကြီး၏ နတ်မျက်စိအလင်းရောင် ပြန်လည်ရရှိနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း လျှောက်ထားကြသဖြင့် မှန်တစ်စုံကို မှန်တစ်စုံကို ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်တွင် ဆက်ကပ်လှူဒါန်းရာ မင်းကြီး၏ နတ်မျက်စိအလင်း ပြန်လည်ရရှိခဲ့လေသည်။
မြန်မာသက္ကရာဇ် (၁၂၂၇) ခုနှစ်မတိုင်မီကုန်းဘောင်ခေတ်ကာလတွင်သာသနာရေးဂိုဏ်းဂဏများ အသင်းကွဲ ပေါ်ပေါက်လာသဖြင့် သာသနာတော် တည်တံ့ပြန့်ပွားစေခြင်းငှာ ရွှေတောင်မြို့သားကြီး ဇေယျနန္ဒမိတ်က ဗုဒ္ဒရုပ်ပွားတော်မြတ်ကြီးအား ပြန်လည်ပြုပြင်၍ ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီး လှူဒါန်းခဲ့သော မှန်တစ်စုံကို ခြုံငုံလျက် ရွှေသားအတိရှိသော မျက်မှန်တော်ကြီးအဖြစ် ပြုပြင်မွန်းမံ တပ်ဆင်ပူဇော်ခဲ့လေသည်။
ရွှေမျက်မှန်ဘုရားကြီးယခုအခါမှာ ဉာဏ်တော် အတောင် (၂၀) ခန့် မြင့်သည်။ ရုပ်ပွားတော်၏ မျက်နှာ သုံးပုံတစ်ပုံခန့်သာသာ အရွယ်ရှိ ရွှေမျက်မှန်ကြီး တပ်ဆင်ထားသည်။ မျက်မှန်တော်ကြီးမှာ တစ်ဖက်မှတစ်ဖက် အထက်အောက် ကွင်းအကျယ် လက်မ ၂၀ စီ ရှိသည်။ အလျား ၂၂ လက်မ ရှိသည်။ မျက်လုံးတော်မှာ လက်မ ၂၀ ရှိပြီး မဟူရာမျက်လုံးတော်များ ဖြစ်သည်။ခေတ်အဆက်ဆက် မျက်စိဝေဒနာရှင်များသည် ရုပ်ပွားတော်ကြီး၏မျက်မှန်တော်ကို ပြုပြင်လှူဒါန်းခဲ့ကြသည်။ သန့်စင်ပေးခဲ့ကြသည်။ ဤနည်းဖြင့် မျက်စိရောဂါများသက်သာပျောက်ကင်းသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
ဂါထာ​တော်
ပါဠိဘာသာ
''ဒက္ခိဏက္ခိစ သူရိယော
ဝါမအက္ခိစ စန္ဒိမာ
ဗုဒ္ဓစက္ခုနိ ဓါတုယော
အဟံဝန္တာမိ သဗ္ဗဒါ
ဧတေန ပုညကမ္မေန
စက္ခုရောဂေါ ဝိနဿတု''
လက်ဝဲဘက် မျက်စိတော်၌ လမင်းသည် တည်၏။
ဘုရားရှင်၏ မျက်စိတော် ဓါတ်တော်တို့ကို တပည့်တော်သည် နေ့ရော ညဥ့်ပါ အခါခပ်သိမ်း ရိုသေလေးမြတ်စွာ ရှိခိုးပါ၏။
ဤသို့ရှိခိုးရသော ကောင်းမှုကံ စေတနာတို့ကြောင့် မျက်စိ၌ ဖြစ်သောရောဂါ ဝေဒနာသည် ကင်းစင်လွင့်ပျောက် ပါစေသတည်း။''
အုံးပင်စုရွာ၊ ရှောက်ချောင်း
အုံးပင်စုရွာ၊ ရှောက်ချောင်း
တကို့ရွာ၊ သံကြိုးတန်း
တကို့ရွာ၊ သံကြိုးတန်း
မြန်မာ (သံတူကြောင်းကွဲ)
မြန်မာ၏အဓိပ္ပာယ်များ
ယင်းမာပင်ခရိုင်
ယင်းမာပင်ခရိုင် သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့နယ် ၄ ခုပါဝင်ကာ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ယင်းမာပင်မြို့ ဖြစ်သည်။ ယင်းမာပင်ခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၅၄၀,၉၇၇ ယောက် ဖြစ်သည်။ ယင်းမာပင်မြို့နယ်တွင် အလောင်းတော် ကဿဖ ဘေးမဲ့သစ်တောနှင့် ဖိုလ်ဝင်တောင်၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်တွင် ကြေးနီထွက်ရှိရာ ကြေးစင်တောင်၊ ပုလဲမြို့နယ်တွင် လူတူပရိုင်းမိတ်များ တွေ့ရှိရာ ပုံတောင်-ပုံညာတောင်တန်းတို့ တည်ရှိသည်။
မြို့နယ်များ
ယင်းမာပင်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
ပြောင်းပြန်ရွာ၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်
ပြောင်းပြန်ရွာ (Pyaungpyan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုးမိတ်ခရိုင်၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်၊ မန်ပတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၇၁၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ပတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၄၀ ဦး၊ မ ၅၆၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၀၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘန်းရင်းရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ဘန်းရင်းရွာ (Banyin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ ထိန်ပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၃၉၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထိန်ပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၂၅၅ ဦး၊ မ ၄၅၅၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၈၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ရွှေလောရွာ၊ လဟယ်မြို့နယ်
ရွှေလောရွာ (Shwelaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ လဟယ်မြို့နယ်၊ ယမ်းကျိန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၈၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယမ်းကျိန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၇၀ ဦး၊ မ ၁၄၅၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၉၂၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ဘန်းရင်းရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွှေလောရွာ၊ လဟယ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဟယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗုဒ္ဓဟူး
ဗုဒ္ဓဟူး ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ကို သက္ကတဘာသာဖြင့် "ဗုဒ္ဓဒိန" ဟူ၍လည်းကောင်း၊ "ဗုဒ္ဓဝါရ" ဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်သည်။ ဗုဒ္ဓ၏ အနက်မှာ "နိုးကြားခြင်း၊ ပညာရှိခြင်း၊ သောမဂြိုဟ်ဖြစ်သော လမင်း၏သား" ဟူ၍ဖြစ်၏။ ရာဇမတ္တဏ် စသောကျမ်းတို့၌ တနင်္လာဂြိုဟ် (လမင်း) မိဖုရား တာရာဒေဝီတွင် ဖွားမြင်သောသား ဟု ဖော်ပြသည်။ "ဒိန" နှင့် "ဝါရ" တို့၏ အနက်မှာ နေ့ဖြစ် သည်။ ဗုဓ ဟူသောပုဒ်ကို ပါဠိ၊ သက္ကတတို့၌ ဗုဒ္ဓဟူ၍ လဲလှယ်ရေးသားခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ မွန်တို့က "ဗုဒ္ဓဝါရ" တွင် "ရ" ကိုချေ၍ "ဗုဒ္ဓဝါ" ဟုခေါ်သည်။ မြန်မာတို့က ဗုဒ္ဓဟူး ဟုခေါ်သည်။
ကျောက်စာတို့၌ "ပုတ္တ" ဟု တွေ့ရသဖြင့် ရှေးမြန်မာတို့သည် ဗုဒ္ဓကိုလှီးလွှဲပြီး "ပုတ္တ" ဟုရေးကြသည်ဟု သိနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် "ပုတ္တ" မှာ "ဗုဒ္ဓ" ပင်ဖြစ် ၏။ "ဟူ" သည် ပင့်ခေါ်ခြင်းအနက်ရှိသည်ဟု ဆို၏။ ထို့ကြောင့် "ပုတ္တဟူ" "ဗုဒ္ဓဟူး" သည် ဘုရားရှင်ကိုပင့်ခေါ်သောနေ့ဟု အဓိပ္ပာယ်ကောက်သည်။
ဘားနတ် အာနို့ထ်
၁၉၄၉ မတ် ၅ နေ့တွင် မွေးဖွားသူ ဘားနတ် အာနို့ထ်သည် ပြင်သစ်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် တယောက် ဖြစ်သည်။ Louis Vuitton, Dior နှင့် Fendi တို့အပါအဝင် ဇိမ်ခံပစ္စည်းထုတ်လုပ်သည့် ကုမ္ပဏီ ၅၀ ကျော် ပါဝင်သည့် ဇိမ်ခံပစ္စည်းရောင်းချသည့် လုပ်ငန်းစုကြီး LVMH ၏ တည်ထောင်သူ၊ ဥက္ကဋ္ဌ နှင့် CEO အဖြစ် တာဝန်ယူလုပ်ကိုင်နေသူ တယောက်ဖြစ်သည်။ Forbes စာရင်းအရ အာနို့ထ် သည် ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၇.၅ ဘီလီယံခန့်ပိုင်ဆိုင်ပြီး ကမ္ဘာ့နံပါတ် ၇ အဆင့်ရှိ အချမ်းသာဆုံး ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်သည်။
ပညာအရည်အချင်း နှင့် လုပ်ငန်းပိုင်းဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်မှု
အာနို့ထ် ကို ရူးဗေ့မြို့ (ပြင်သစ်: Roubaix) တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ Maxence Van Der Meersch High School မှ ဘွဲ့ရပြီးနောက် Ecole Polytechnique( X1969 ) တွင် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၁ တွင် အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။
ဘွဲ့ရပြီးနောက်တွင် သူ့အဖေ၏ ကုမ္ပဏီတွင် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ သူသည် သူ့အဖေအား ပြင်သစ် ငွေသန်း ၄၀ ဖိုး ရင်းနှီးမြုပ်နှံထားသော ဆောက်လုပ်ရေးဌာနကို ဖျက်သိမ်းပြီး အိမ်ရာမြေ အကျိုးဆောင် လုပ်ငန်း ပြောင်းလဲလုပ်ကိုင်ရန် ပြောဆိုခဲ့သည်။ Ferinel ဟူသော အမည်ကို အသုံးပြုပြီး အားလပ်ရက် အနားယူသည့် အထူးအိမ်ရာလုပ်ငန်း စတင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၉ တွင် သူ ၏ အဖေသည် ထိုကုမ္ပဏီ ၏ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်တာဝန်ယူ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၈၁ တွင် Francois Mitterrand သည် ပြင်သစ်သမ္မတ အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ အာနို့ထ် သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ ခိုလှုံခဲ့ပြီး Ferinel Inc ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုတွင် ဆောက်လုပ်ရေးသက်ဆိုင်သည့် လုပ်ငန်းများကို တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး တိုက်ခန်း ပေါင်းများစွာ ဆောက်လုပ်ရသော ရှယ်ယာကန့်သတ်ထားသော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းပုံစံသည် West Palm Beach, Florida တွင် တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ထိုလုပ်ငန်းသည် ချေးငွေစာချုပ် လက်မှတ်ထိုးပြီး သိပ်မကြာခင် မှာပင် ပျက်ကွက်ခဲ့သည်။
ရှယ်ယာဝယ်ယူပြီး ရင်းနှီးမြုပ်နှံသူများသည် သူတို့၏ ရှယ်ယာ ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုများအားလုံး ဆုံးရှုံးခဲ့ပြီး ငွေ ကြေးရင်းနှီးမြုပ်နှံထား သူ စာချုပ်ပိုင်ရှင်များသည် လည်း ဆုံးရုံးခဲ့ရသည်။ သူသည် ထိုသူများတွင် တယောက် အပါအဝင်ဖြစ်ပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် မည်သည့် အောင်မြင်မှုမှ မရခဲ့ပေ။ ၃ နှစ်ခန့် ကြာပြီးနောက် ပြင်သစ်ဆိုရှယ်လစ်များသည် လက်ရှိထက် ပိုမိုရှေးရိုးဆန်သည့် စီးပွားရေးလမ်းစဉ်သို့ ပြောင်းလဲ ကျင့်သုံးသောအခါ အာနို့ထ် သည် ပြင်သစ်သို့ပြန်လာပြီး ဇိမ်ခံပစ္စည်း ကုမ္ပဏီ Financiere Agache တွင် ရင်းနှီးမြုပ်နှံခဲ့ပြီး CEO ရာထူးဖြင့် တာဝန်ယူ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
လက်ရှိ အနေအထားအရ ရှယ်ယာဈေးနှုန်း မတည်မငြိမ်ဖြစ်နေသော Boussac အထည်အလိပ်လုပ်ငန်းအား ဆက်လက်ဆိုးရွားမသွားစေရန် ဂတိပြုပြီး၊ ထိုဂတိနှင့် အလဲအလှယ်လုပ်ပြီး Banque Lazard ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုလုပ်ငန်းမှ စီမံခန့်ခွဲရေး လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် တယောက်ဖြစ်သူ Antoine Bernheim ၏အကူအညီနှင့် အစိုးရထောက်ပ့ံငွေ အကူအညီများကို ရရှိခဲ့သည်။
ကြေညာထားသော ရောင်းဈေးဖြစ်သည့် ဒေါ်လာ သန်း ၈၀ တွင် မိသားစုပိုင်ငွေ ဒေါ်လာ၁၅ သန်းကို ထည့် ဝင်ခဲ့ပြီး ကျန်ငွေကို Lazard က ထောက်ပံကူညီ ခဲ့သည်။ အာနို့ထ် သည် နာမည်ကြီးတံဆိပ်တခုဖြစ်သော Christian Dior နှင့် Le Bon Marche စတိုးဆိုင်ကြီး တဆိုင်မှလွဲပြီး ကျန်ကုမ္ပဏီမှ ပိုင်ဆိုင်သည့် အဖိုးတန် ပစ္စည်းအားလုံးနီးပါးကို ရောင်းချခဲ့သည်။
၁၉၈၇ LVMH ကိုတည်ထောင်ပြီး သိပ်မကြာခင်မှာပင် Mr အာနို့ထ် သည် Moet Hennessy Company ၏ CEO Alain Chevalier နှင့် Louis Vuitton ၏ ဥက္ကဋ္ဌ Henry Recamier တို့အကြားတွင် ကြီးထွားလာသော ပဋိပက္ခ ကို အပြည့်အဝ အသုံးချခဲ့သည်။
အဆင့်မြင့် ဖက်ရှင်အသစ်ဖန်တီးရာတွင် အာနို့ထ် အားထည့်ပါဝင်ခဲ့သည့် Dior ရေမွှေးလုပ်ငန်း၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်များကို အဖွဲ့သစ်မှ ကိုင်ထားခဲ့သည်။ အာနို့ထ်သည် အခြား ကုမ္ပဏီများနှင့် အကျိုးတူရှယ်ယာပေါင်းထားသည့် ကုမ္ပဏီတစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထို အကျိုးတူ စုပေါင်း ကုမ္ပဏီတွင် အာနို့ထ် က ရှယ်ယာ ၆၀% ပိုင်ပြီး၊ Moet-Hennessy Company နှင့် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးခြင်းဆိုင်ရာ သဘောတူညီမှု ရယူထားသူ Guinness က ၄၀ % ပိုင်ဆိုင်သည်။ ၁၉၈၇ အောက်တိုဘာ ရှယ်ယာဈေးကွက် ပြိုလဲပျက်စီးချိန်တွင် ရှယ်ယာပေါက်ဈေးအနည်းငယ်ဖြင့် ရင်းနှီးမြုပ်နှံခဲ့ပြီး သိပ်မကြာခင်မှာပင် LVMH ၏ ရှယ်ယာ ၄၃ % အထိ ပိုင်ဆိုင်လာခဲ့သည်။ သူသည် ၁၉၈၉ တွင် chairman နှင့် CEO အဖြစ် တရားဝင် ရာထူးနှစ်ခုပေါင်းမယူခင် ကြီးကြပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်ထားသော သူ့အဖေ Jean Leon အာနို့ထ် အပါအဝင် ကုမ္ပဏီ နှစ်ခုလုံးမှ အလုပ်အမှုဆောင်ရာထူးများကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။
၂၀၀၇ တွင် အာနို့ထ် သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင် အကြီးမားဆုံးစူပါမားကတ်လက်လီဖြန့်ချိမှု၏ ၁၀.၆၉%ကို ရရှိပြီး၊ California Property Firm Colony Capital နှင့် အကျိုးတူပိုင်ဆိုင်သည့် သူ၏ Blue Capital မှတဆင့် Carrefour (ကမ္ဘာ့ဒုတိယ အကြီးဆုံး စားသောက်ကုန်ဖြန့်ဖြူးသည့် လုပ်ငန်း) အဖြစ် သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ သူသည် LVMH ကုမ္ပဏီကို ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဇိမ်ခံပစ္စည်း ကုမ္ပဏီ တခုဖြစ်စေရန် ရည်မှန်းချက် ကြီးကြီးဖြင့် အစီအစဉ်များဆွဲပြီး ဆွစ် ဇိမ်ခံပစ္စည်းကုမ္ပဏီကြီး Richemont၊ ပြင်သစ် အခြေစိုက် ကုမ္ပဏီ တခုဖြစ်သော PPR Group တို့နှင့်အတူ ပူးပေါင်းလုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ အခြား ကုမ္ပဏီများအကြားတွင် အာနို့ထ် သည် အနုပညာလက်ရာများကို လေလံရောင်းချသည့် လုပ်ငန်း Phillips de Pury Company ကို လဲပိုင်ဆိုင်ခဲ့သည်။
စီးပွားပြိုင်ဘက်များ
အာနို့ထ် ၏ အဓိက စီးပွားပြိုင်ဘက်များမှာ Gucci တံဆိပ် ကုန်ပစ္စည်းများထုတ်လုပ်သော PPR အကျိုးတူစုပေါင်းကုမ္ပဏီကို ပိုင်ဆိုင်သည့် ပြင်သစ် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင် Francois-Henri Pinault၊ Yves Saint Laurent, Stella McCartney, Sergio Rossi, Bottega Veneta, Boucheron, Roger & Gallet, Bédat & Co နှင့် Christie တို့ ဖြစ်ကြသည်။ Cartier ပိုင်ဆိုင်သည့် ဆွစ်အခြေစိုက် Richemont, Van Cleef & Arpels, Piaget, Baume et Mercier, IWC, Jaeger-LeCoultre, A. Lange & Söhne, Officine Panerai, Vacheron Constantin, Dunhill, Lancel, Montblanc, Old England, Purdey, Chloé နှင့် Shanghai Tang တို့ဖြစ်ကြသည်။
ဘားနတ် အားနို့ထ်နှင့် ပက်သက်၍ အငြင်းပွားစရာများ
၂၀၀၇ ဇန်နဝါရီ တွင် ဗြိတိန် ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း Tony Blair ၏ သမီးဖြစ်သူ Kathryn Blair သည် ပြင်သစ် နိုင်ငံ Sorbonne University တွင် ပြင်သစ်စကားနှင့် ယဉ်ကျေးမှု မွမ်းမံ အထူးသင်တန်းကို တက်ရောက် ပြီး စီးခဲ့သည်။ ဘားနတ် အာနို့ထ်ထံမှ ဖိတ်ကြားချက်ကို သူမ၏ ကိုယ်စား လက်ခံခဲ့သောကြောင့် Tony Blair သည် ပြစ်တင် ဝေဖန်ခြင်း ခံခဲ့ ရသည်။ ၂၀၀၆ အောက်တိုဘာ ၁၂ မှ ၂၀၀၇ ဇန်နဝါရီ ၂၆ အတွင်း သူမထိုသင်တန်းကို တက်ရောက်နေစဉ် သူမအတွက် နေရာထိုင်ခင်း၊ လုံခြုံရေးနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် ယူရိုငွေ ၈၀,၀၀၀ နီးပါး ထောက်ပံ့ပေးခဲ့သည် ဟုထင်ရသည်။
ကဏ္ဍ:ပြင်သစ် ဘီလျံနာများ
စင့်ဘာရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
စင့်ဘာရွာ (Sintbar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ စင့်ဘာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၆၇၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လွှတ်တော်
လွှတ်တော်ဆိုသည်မှာ တိုင်းပြည်တစ်ခု အတွက် ဥပဒေပြုရေး အာဏာကို ကျင့်သုံးရာနေရာဌာန ဖြစ်သည်။ ဒီမိုကရေစီ စနစ်ကျင့်သုံးသည်ဖြစ်စေ၊ မကျင့်သုံးသည်ဖြစ်စေ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် နိုင်ငံတိုင်းတွင် လွှတ်တော်ကို ဖွဲ့စည်းရမြဲဖြစ်သည်။
နောက်ခံ သမိုင်းကြောင်း
သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ လွှတ်တော်တို့၏ အစ မှာ ဒီမိုကရေစီ စနစ်နှင့် အတူ မွေးဖွားလာခြင်း ဖြစ်သည်။ အေသင် မြို့ပြနိုင်ငံတွင် ဒီမိုကရေစီ စနစ်ကို ကျင့်သုံးစဉ်က လွှတ်တော်အဖြစ် ရွေးကောက်ခံ နိုင်ငံသား ကိုယ်စားလှယ်များက တက်ရောက်ပြီး နိုင်ငံ့ ရေးရာများကို ဆွေးနွေး အဖြေရှာသည့် နေရာအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ မူလအစက တည်နေရာ အတည်တကျ မရှိဘဲ မြို့တွင်း ဈေးထိပ်ရှိ မြေကွပ်လပ်ကြီးတွင် ဆွေးနွေးကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဆွေးနွေးပွဲ (ဖိုရမ်) ဆိုသည့် အသုံးအနှုံးမှာ ဂရိဘာသာ အားဖြင့် မြေကွပ်လပ် ဖြစ်သည်။ နောင်တွင် ခေတ်သစ် ကမ္ဘာ၌ ဒီမိုကရေစီ ပြန်လည် ထွန်းကားလာခြင်းနှင့်အတူ တိုင်းပြည်၏ ဥပဒေပြုရေး အာဏာအတွက် ပြည်သူ့ ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် လွှတ်တော်များ ဖွဲ့စည်းလာခဲ့သည်။ လွှတ်တော်ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာအားဖြင့် ပါလီမန် ဟုခေါ်ပါသည်။
ဖွဲ့စည်းပုံ
ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီစနစ် ကျင့်သုံးသည်ဖြစ်စေ၊ သမ္မတစနစ်ကျင့်သုံးသည်ဖြစ်စေ နိုင်ငံအတော်များများတွင် လွှတ်တော် နှစ်ရပ် ထားရှိကြသည်။
လူဦးရေ အချိုးအစား အလိုက် သတ်မှတ်သည့် မဲဆန္ဒနယ်မြေများမှ ရွေးကောက်သည့် ကိုယ်စားလှယ်များ ပါဝင်သော လွှတ်တော်ကို အောက်လွှတ်တော် ဟုခေါ်ကာ နယ်မြေဒေသ၊ ပြည်နယ်အလိုက် ရွေးကောက်ခံရသည့် ကိုယ်စားလှယ်များ ပါဝင်သော လွှတ်တော်ကို အထက်လွှတ်တော် ဟုခေါ်ကြသည်။ အထက်လွှတ်တော်၊ အောက်လွှတ်တော် ဟူသည့် အသုံးအနှုံးများမှာ သတ်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံများမှ ပြဋ္ဌာန်းသည့် အမည်မဟုတ်ပဲ လူအများ နားလည်စေရန် အလွယ်တကူ ခေါ်သည့် အသုံးအနှုံးများသာဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အထက်လွှတ်တော်ကို "ဆီးနိတ်" ဟုခေါ်ပြီး "အောက်လွှတ်တော်"ကို "ဟောက်စ် အော့ဖ် ရီပရီဆန်းတတစ်" (House of Representatives) (သို့မဟုတ်) "ဟောက်စ်" ဟုခေါ်ကြကာ လွှတ်တော် နှစ်ရပ်ပေါင်းကို "ကွန်ဂရက်" (Congress) ဟုခေါ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် အသစ်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည့် မြန်မာ့ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေအရ အောက်လွှတ်တော်ကို "ပြည်သူ့လွှတ်တော်" ဟုလည်းကောင်း၊ အထက်လွှတ်တော်ကို "အမျိုးသားလွှတ်တော်" ဟုလည်းကောင်း၊ လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ပေါင်းကို "ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်"ဟု သတ်မှတ်သည်။
သို့သော် လူဦးရေ နည်းပါးပြီး နယ်မြေဧရိယာ ကျဉ်းမြောင်းသည့် နိုင်ငံများနှင့် တစ်ပါတီစနစ် ကျင့်သုံးသည့် နိုင်ငံများတွင်မူ လူဦးရေ အချိုးအစား အလိုက် သတ်မှတ်သည့် မဲဆန္ဒနယ်မြေများမှ ရွေးကောက်သည့် ကိုယ်စားလှယ်များ ပါဝင်သော လွှတ်တော် တစ်ရပ်တည်းသာ ရှိတတ်ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ တွင်လည်း ၁၉၈၈ မတိုင်မှီ မ.ဆ.လ ပါတီမှ အုပ်ချုပ်စဉ် ကာလက ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဟူ၍ လွှတ်တော်တစ်ရပ်သာ ရှိခဲ့သည်။
အာဏာခွဲဝေမှု
လွှတ်တော် နှစ်ရပ်အတွက် အာဏာများ ခွဲဝေပေးပုံ၊ လုပ်ငန်းတာဝန်နှင့် သက်တမ်း မှာ တစ်နိုင်ငံနှင့် တစ်နိုင်ငံ အနည်းနှင့် အများ ကွဲပြားသဖြင့် ပုံသေပြော၍မရနိုင်ပေ။ ထိုသို့ဖြစ်ရသည်မှာ သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံတို့၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေများအရ အာဏာ ခွဲဝေ ပေးထားခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ သို့သော် နိုင်ငံအများစုတွင်မူ ပြည်သူတို့နှင့် ပိုနီးစပ်ခြင်း၊ ရွေးကောက်ခံ ကိုယ်စားလှယ် ပိုများခြင်း တို့ကြောင့် အောက်လွှတ်တော်မှာ အာဏာ ပိုကြီးလေ့ရှိသည်။
ဥပမာအားဖြင့် ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီစနစ် ကျင့်သုံးသည့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အောက်လွှတ်တော်သည် ဝန်ကြီးချုပ်ရွေးကောက်ရာတွင် အဆုံးအဖြတ်ပေးနိုင်သည်အထိ အာဏာရှိသည်ကိုတွေ့ရသည်။
လုပ်ငန်းတာဝန်များ
လွှတ်တော်များ၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များမှာ ယေဘုယျအားဖြင့် ဥပဒေများကို ပြဋ္ဌာန်းခြင်း၊ လုပ်ငန်း ကော်မတီများ ဖွဲ့စည်းပြီး သတ်ဆိုင်ရာ ကော်မတီ အလိုက် ထိန်းသိမ်းရေး၊ စစ်ဆေးရေး လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခြင်း (ဥပမာအားဖြင့် လွှတ်တော်၏ နိုင်ငံခြားရေး ကော်မတီ၊ ကာကွယ်ရေး ကော်မတီ၊ စီးပွားရေး ကော်မတီ)၊ အစိုးရ ဝန်ကြီးဌာနများနှင့် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများ၏ အားနည်းချက်နှင့် အဂတိလိုက်စားမှုများကို စစ်ဆေး ဖော်ထုတ် တားဆီးခြင်းတို့တွင် တူညီမှုရှိကြသည်။
ထို့ပြင် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ပြဋ္ဌာန်းထားသေးလျှင် လွှတ်တော်သည် သမ္မတ၊ ဝန်ကြီးချုပ်များကို ရွေးကောက်ပေးရန် တာဝန်ရှိသည်။ ထို သမ္မတ၊ ဝန်ကြီးချုပ်တို့က တင်သွင်းလာသည့် အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးများကို စိစစ်၍ အဆုံးအဖြတ် မဲပေးကာ ထောက်ခံခြင်း၊ ကန့်ကွက်ပယ်ချခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ပေးရသည်။
သက်တမ်း
လွှတ်တော်တစ်ရပ်၏ သက်တမ်းမှာ လွှတ်တော်ပေါ်တွင် သတ်မှတ်ခြင်းမျိုး မဟုတ်ပဲ လွှတ်တော်အမတ်များ၏ သက်တမ်းသာ ဖြစ်သည် ဟုဆိုနိုင်သည်။ နိုင်ငံအများစုတွင် လွှတ်တော်၏ သက်တမ်းမှာ ၄ နှစ်ဖြစ်ပြီး ထိုထက်လည်း ပို၍ရှိတတ်သည်။ လွှတ်တော်အမတ် တစ်ဦးအနေဖြင့် အကြိမ် အရေအတွက် အကန့်အသက်မရှိ ပြည်သူတို့ လက်ခံ ယုံကြည် နေသ၍ ရွေးကောက်ခံနိုင်သည်။
လွှတ်တော် ဖျက်သိမ်းခြင်း
လွှတ်တော်သည် သမ္မတ (သို့) ဝန်ကြီးချုပ် ကတင်သွင်းလာသည့် ဥပဒေမူကြမ်းကို မဲပေးကာ ၃ ကြိမ်တိုင်တိုင် ပယ်ချနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် လွှတ်တော်သည် သမ္မတ (သို့) ဝန်ကြီးချုပ်များနှင့် မသင့်မြတ်သော အခြေအနေ ရောက်လာလျှင် သမ္မတ (သို့) ဝန်ကြီးချုပ်သည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေက အပ်နှင်းထားသည့် အခွင့်အာဏာအရ လွှတ်တော်ကို ဖျက်သိမ်းပြီး လွှတ်တော် အသစ် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်းရန်အတွက် ရွေးကောက်ပွဲများကို ကျင်းပရသည်။
နိုင်ငံအချို့မှ ထင်ရှားသည့် လွှတ်တော်အမည်များ
တို့ဖြစ်ကြသည်။
လွှတ်တော်အစ ပုဂံက
နရပတိစည်သူမင်းသည် ဘိုးတော် အလောင်းစည်သူ ဘကြီးတော် မင်းရှင်စော ခမည်းတော် နရသူနှင့် နောင်တော် နရသိင်္ခတို့၏ ထီးနန်းစိုးစံစဉ် ကြောက်မက်ဖွယ်ရာ ဖြစ်ပွားလာခဲ့သည့် အာဏာနှင့် စိတ်ဝမ်းကွဲပြားမှု၊ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်မှုများကို ကောင်းစွာ သုံးသပ်မိဟန်ရှိလေသည်။ နရပတိစည်သူမင်း မကွယ်လွန်မီကပင် နိုင်ငံရေးအာဏာ ခွဲဝေမှုဖြင့် လွှတ်တော်သဖွယ် အုပ်ချုပ်ရေးကို စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
နရပတိစည်သူတွင် သားတော်(၅)ဦး ရှိသည့်အနက် မိဖုရားငယ် တစ်ပါးမှ ဖွားမြင်သည့် သားတော် ဇေယျသိင်္ခကို ရွေးချယ်၍ ပုဂံထီးနန်းကို အမွေဆက်ခံခွင့်ပေးပြီး ဇေယျသိင်္ခကလည်း နိုင်ငံရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေး အာဏာများကို တစ်ဦးတည်း သိမ်းပိုက်ခြင်းမပြုဘဲ နောင်တော်ကြီး(၄)ဦး နှင့် ခွဲဝေ၍ အညီအညွတ် အုပ်ချုပ်ကြောင်း မြန်မာရာဇဝင်များတွင် ဖွဲ့နွဲ့ရေးသားဖော်ပြကြသည်။