cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဖေမြင့်
စာပေရေးသားခြင်း
ကလောင်ခွဲ ဇော်ငြိမ်းဖြင့် အမေရိကန်စာရေးဆရာ လူးဝီလာမား၏ ကောင်းဘွိုင်ဝတ္ထုများကို ဘာသာပြန်ဆိုခဲ့ဖူးသည်။
ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ
• 30em
မိသားစု
ဇနီး ဒေါ်ခိုင်နွယ်ဦး၊ သား မောင်ဖေဇော်ဦး၊ သမီး မချိုစုစုခိုင် တို့နှင့်အတူ အင်းစိန်မြို့နယ် နံ့သာကုန်းရပ်ကွက် အဝေရာလမ်းတွင် နေထိုင်လျက် ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဆရာဝန်များ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
တောင်တီးရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
တောင်တီးရွာ (Taungtee)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ ပဇင်းနိမ့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၅၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပဇင်းနိမ့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၃၁ ဦး၊ မ ၉၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်မိုရွာ၊ ဝမ်ဝပ်
နောင်မိုရွာ (Nawngmo)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဝမ်ဝပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၁၇၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ဝပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၂၄ ဦး၊ မ ၂၆၉၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၁၂၀ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခုံရွာ၊ ဘဲအင်း
ခုံရွာ၊ ဘဲအင်း
မြောင်းဘွေရွာသစ်ရွာ၊ မြောင်းဘွေ
မြောင်းဘွေရွာသစ်ရွာ၊ မြောင်းဘွေ
မံစံရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တာမက်ကျိန်းရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
တာမက်ကျိန်းရွာ (Tarmetkying)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ ဟွေဟေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၈၇၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟွေဟေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၆၀ ဦး၊ မ ၉၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၃၅ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ပင်သာရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ညောင်ပင်သာရွာ (Nyaungpinthar)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ မြို့ကိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၆၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့ကိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၄၁ ဦး၊ မ ၉၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၅၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လွယ်မကောက်ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
လွယ်မကောက်ရွာ (Loimakauk)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ လွယ်မကောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၃၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်မကောက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၉ ဦး၊ မ ၇၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြစိမ်းရောင်ကုကူး
မြစိမ်းရောင်ကုကူး (Chrysococcyx maculatus) သည် မိုးဆောင်းငှက်မျိုးနွယ် ငှက်မျိုးစိတ်ဖြစ်ပြီး အာရှတိုက်၊ အရှေ့တောင်အာရှဒေသတွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးဆောင်းငှက်များ ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဟိမဝန္တာတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကသစ်ကုန်းရွာ၊ မုဆိုးကွင်း
ကသစ်ကုန်းရွာ၊ မုဆိုးကွင်း
မြီးညှောင့်စာ
မြီးညှောင့်စာ (Pipit)
ကုလသမဂ္ဂ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးမှု ညီလာခံအဖွဲ့
၁၉၆၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၃ဝ ရက် နေ့တွင် ကျင်းပသော ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံကြီသည် အမြဲတမ်းလုပ်ငန်းအဖွဲ့ တစ်ရပ်အဖြစ် ကုလသမဂ္ဂ ကုန်သွယ်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးမှုညီလာခံ (အန့်တက်) အဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံဂျီနီဗာ မြို့တွင် အခြေစိုက်သည့် အန့်တက် အဖွဲ့သည်အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံပေါင်း ၁၆၉ နိုင်ငံပါဝင်သည်။ အန့်တက်အဖွဲ့၏ နှစ်၂ဝ သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် အောင်မြင်သော လုပ်ငန်းများကိုတွေ့ရလေရာ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများမှ တင်ပို့သော စက်မှု ကုန်ချောများကို ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံများက အကောက်ခွန်ဆိုင်ရာ ယေဘုယျ အခွင့် အရေးပေးမှုစနစ် (ဂျီအက်စ်ပီ) ထားရှိမှုလည်း အပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ဖွံ့ဖြိုးမှု အနည်းဆုံး နိုင်ငံများဆိုင်ရာ ညီလာခံကို ၁၉၈၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့မှ ၁၄ ရက်နေ့အထိ ပြင်သစ်နိုင်ငံ ပါရီမြို့၌ ကျင်းပ နိုင်ရန် အန့်တက်က ကမကထ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ဖွံ့ဖြိုးမှုအနည်းဆုံးနိုင်ငံပေါင်း ၃၁နိုင်ငံ ၏ စုစုပေါင်းလူဦးရေ ၂၈၂ ဒသမ ၆ သန်းကို ကူညီပံ့ပိုးရန် သဘောတူညီချက်များ ချမှတ်ခဲ့သည်။
ယခုအခါတွင် ဂျီဗူတီ၊ အီကွေတိုရီယယ် ဂင်းနီ၊ စောတိုမီနှင့် ပရင်စီပီ၊ ဆီယာရာလီအွန်းနှင့် တိုဂိုနိုင်ငံတို့ တိုးလာသဖြင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဖွံ့ဖြိုးမှုအနည်းဆုံးနိုင်ငံ ၃၆ နိုင်ငံ ရှိနေပြီဖြစ်သည်။
သတ္တမအကြိမ်မြောက် အန့်တက်ညီလာခံကို ၁၉၈၇ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၉ ရက်နေ့မှ ဩဂုတ်လ ၃ရက်နေ့ ထိ ဂျီနီဗာမြို့၌ ကျင်းပခဲ့ပြန်သည်။
ကမ္ဘာ့ စက်မှုဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံများက ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများမှ ကုန်စည်များ ပိုမိုဝယ်ယူရန်နှင့် သင့်လျော်သော အတိုးနှုန်းဖြင့် ချေးငွေများ ကူညီကြရန်။
ကမ္ဘာ့ဆင်းရဲသော နိုင်ငံများပေါ်တွင် တင်ရှိသော ကြွေး မြီကို အထောက်အပံ့ပေးငွေ (Grant) အဖြစ် ပြောင်းလဲပေးသည့် လုပ်ဆောင်ချက်ကို တိုးချဲ့ဆောင်ရွက်ရန်။
ကုန်စည်ဆိုင်ရာ စုပေါင်းရန်ပုံငွေ (Common Fund for Commodities) ကို အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများက ဆောလျင်စွာ အတည်ပြုကြရန်။
လက်ရှိအခြေအနေ
သတ္တမအကြိမ်မြောက် အန့်တက်ညီလာခံ ကျင်းပနေချိန်တွင် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများ၏ ကြွေးမြီသည်ဒေါ်လာ တစ်ထရီလီယံကျော် နေပြီ ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၅ ခုနှစ်က ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများ၏ ကြွေးမြီ သည် ဒေါ်လာသန်းပေါင်း ၉ယ၉၂ယဝဝဝ တင်ရှိခဲ့ရာမှ ၁၉၈၆ ခုနှစ် တွင် ဒေါ်လာသန်းပေါင်း ၁ဝယ၃၅ယဝဝဝ သို့ ရောက်ရှိခဲ့ခြင်းဖြစ် သည်။
ကုန်စည်ဆိုင်ရာ စုပေါင်းရန်ပုံငွေအစီအစဉ်ကို ၁၉၇ဝ ပြည့် လွန်နှစ်များအတွင်း အန့်တက်ကကမကထပြုလျက် စေ့စပ်ညှိနှိုင်း ရေးဆွဲပြီး ၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ်က တီထွင်ဖော်ထုတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ကုန်စည်ရောင်းဝယ်မှုနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ကြားခံကုန်များ (Buffer Stocks) ထားရှိရေးအတွက် လိုအပ်သော ငွေကြေးကို ကုန်စည် ဆိုင်ရာ စုပေါင်းရန်ပုံငွေမှ ထုတ်ချေးရန် အစီအစဉ်ဖြစ်သည်။
ယင်းအစီအစဉ်အရ ဆောင်ရွက်လျှင် ကုန်စည်ဈေးကွက်များ တည်ငြိမ်လာနိုင်သောကြောင့် တင်ပို့ရောင်းချသော နိုင်ငံရော တင်သွင်းသည့် နိုင်ငံများပါ အကျိုးရှိစေ မည်ဟုဆိုသည်။
သို့သော် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ အချို့က ထိုရန်ပုံငွေကိုအတည် မပြုသေးသဖြင့် ဆိုင်းငံ့ထားရ သည်။ ဆိုဗီယက်က ယင်းရန်ပုံ ငွေသို့ထည့်ဝင်မည်ဟု ကြေညာ ထားပြီး ဖြစ် သော်လည်း ဆိုဗီယက်ကထည့်ဝင်သည့်တိုင် သတ် မှတ်ထားသည့် ဒေါ်လာသန်း ၄၇ဝ မပြည့်သေးဘဲကတိပြုထား သည့် မတည်ငွေ၏ ၆၅ ဒသမ ၂၆ ရာခိုင်နှုန်းသာ ရှိမည်ဖြစ်၍ ယင်းအစီအစဉ်ကို အကောင်အထည် မဖော်နိုင်သေးချေ။
အန့်တက်အစီရင်ခံစာ
စက်မှုနိုင်ငံများရော၊ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများပါ ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနှေးကွေးနေမည် ဟု သတ္တမအကြိမ် မြောက် အန့်တက်ညီလာခံ၏ နှစ်ပတ်လည် အစီရင်ခံစာ ဖော်ပြထားပေသည်။ ဖွံ့ဖြိုးဆဲ နိုင်ငံများ၏ ကုန်ထွက်မှာ ၁၉၈၆ ခုနှစ်က ၃ ဒသမ ၂ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် အနည်းငယ်သာ တိုးတက်ခဲ့ ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများ၏ ၁၉၈၇ ခုနှစ် စီးပွားရေး တိုးတက်မှုနှုန်းမှာ ၁၉၈၆ ခုနှစ်ထက်လျော့နည်းကာ ၂ ဒသမ ၉ ရာခိုင်နှုန်းသာ ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။ စက်မှု နိုင်ငံများ၏ စီးပွားရေးတိုးတက် မှုနှုန်းမှာ ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် ၂ ဒသမ ၈ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် ၂ ဒသမ ၄ ရာခိုင် နှုန်းအသီးသီး ရှိခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် ၂ ဒသမ ၃ ရာခိုင်နှုန်းသာ တိုးတက်မည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။
သဘောတူညီချက်များ
ကမ္ဘာ့ချမ်းသာသော နိုင်ငံများနှင့်ဆင်းရဲသော နိုင်ငံများမှ ကိုယ်စားလှယ်များသည် အန့်တက်ညီလာခံတွင် ကုန်သွယ်ရေး နှင့် ဖွံ့ဖြိုးမှုဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြရာ သတ်မှတ် ထားသော ရက်ထက်သုံးရက် ပိုမိုကြာမြင့်ခဲ့သည်။ ကြွေးမြီ ပြဿနာနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အငြင်းပွားမှုကြောင့် ညီလာခံကြန့်ကြာ ခဲ့ရသည်ဟု ဆို သည်။ အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ စီမံကိန်းဝန်ကြီး ဂရင်းစ်ပန်သည် အတိုးနှုန်းများကို အထူးလျှော့ချပြီး ဘဏ်များ က ကြွေးမြီအများအပြား လျှော်ပစ်မည့် နည်းလမ်းဖော်ထုတ်ရန် တင်ပြခဲ့သည်။ ယင်းတင်ပြချက်ကို လက်တင်အမေရိက နိုင်ငံ များက ထောက်ခံခဲ့ကြသည်။ ကုန်စည်ဆိုင်ရာ စုပေါင်းရန်ပုံငွေ ထားရှိပြီးယင်းရန်ပုံငွေကို ကုန်စည်ဈေးနှုန်း တည်ငြိမ်ရေးအတွက် သုတေသနလုပ်ငန်းများ ပြုလုပ်ရေးတွင် အသုံးချရန် ယင်းအန့် တက် ညီလာခံတွင် အတည်ပြုခဲ့ကြသည်။ ကုန်စည် သဘော တူညီချက်သစ်များ ပြုလုပ်နိုင်မည့် အလားအလာကို စိစစ်ရန် လည်း ညီလာခံသဘောတူညီချက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။ သတ္တမ အကြိမ်မြောက် အန့်တက်ညီလာခံတွင် မဖြေရှင်းနိုင်သော ပြဿနာများ ရှိခဲ့သော်လည်း တတိယကမ္ဘာနိုင်ငံများ၏ ကြွေး မြီပြဿနာ တစ်စိတ်တစ်ဒေသ ဖြေရှင်းရေးတွင် လည်းကောင်း၊ စုပေါင်းရန်ပုံငွေ အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ရေးတွင်လည်း ကောင်း သဘောတူညီချက်များ အထိုက်အလျောက် ရရှိခဲ့သည် ဟု ဆိုနိုင်ပေသည်။
ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေညီလာခံမှ ၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ၎င်း၏ အမြဲတမ်းအဖွဲ့အစည်း တစ်ရပ်အဖြစ် အန်းတက်အဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်း တည်ထောင်ခဲ့သည် ။ အန်းတက်အဖွဲ့ကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်မှု ဖွံ့ဖြိုးရန် အထူးသဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများ၏ ကုန်သွယ်မှုဖွံ့ဖြိုး ရေးလုပ်ငန်းကို ကမ္ဘာ့အတိုင်း အတာဖြင့် စီမံဆောင်ရွက်ပေးရန်နှင့် အပြညြ်ုပည်ဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်မှုနှင့် စီးပွားရေးပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရေးလုပ်ငန်းတို့ကို ညှိနှိုင်း ဆောင်ရွက်ပေးရန် ဖွဲ့စည်းခြင်းဖြစ်သည် ။ မြန်မာနိုင်ငံသည် အန်းတက် အဖွဲ့ကို စတင်တည်ထောင်သည့် နိုင်ငံများတွင် ပါဝင်ခဲ့သည့်နိုင်ငံဖြစ်သည်။ အန်းတက် အဖွဲ့ဝင် ၁၉၂ နိုင်ငံရှိပြီး ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအားလုံး ပါဝင်သည် ။
ဟင်းအိုးကြီးရွာ၊ သကန်ဝ
ဟင်းအိုးကြီးရွာ၊ သကန်ဝ
ကုလသမဂ္ဂ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးမှု ညီလာခံအဖွဲ့
အန်းတက်ဝန်ကြီးများအဆင့် ညီလာခံ
အန်းတက်ဝန်ကြီးများ အဆင့်ညီလာခံကို လေးနှစ်လျှင်တစ်ကြိမ် အန်းတက်အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ များ၏မြို့တော်များတွင် ကျင်းပပါသည်။ အန်းတက် စတင်တည်ထောင်သည့် ၁၉၆၄ ခုနှစ်မှ ၂၀ဝ၈ ခုနှစ် အထိ ၁၂ ကြိမ် ကျင်းပ ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည် ။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပမည့် အစည်းအဝေးကို ကာတာနိုင်ငံ ဒိုဟာ တွင် ကျင်းပရန် စီစဉ်ထားသည်။
ပုရိန်ရွာ
ပုရိန်ရွာ
ဝက်ကုန်းရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
ဝက်ကုန်းရွာ (Wetkone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ ပဇင်းနိမ့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၅၀၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပဇင်းနိမ့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၃၁ ဦး၊ မ ၉၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထိန်ဝင်း၊ ဗိုလ် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)
ဗိုလ်ထိန်ဝင်း(၁၉၁၄-၁၉၄၅) သည် ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင် တစ်ယောက် ဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ကိုဆောင်း ဖြစ်သည်။ ဂျပန် အမည်မှာ မွန်ရဟိရိုရှိ ဖြစ်သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံ ဗန်ကောက်မြို့တွင် ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင် များ ဗိုလ်အမည် ခံယူရာ တွင် ဗိုလ်ထိန်ဝင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ငယ်စဉ်ဘဝ နှင့် ပညာရေး
ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင် ဗိုလ်ထိန်ဝင်း ကို ၁၇ မေ ၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် ပဲခူးခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့ ၌ ညောင်လေးပင် အမတ် ဦးလွန်းမောင်၊ ဒေါ်ပွား တို့မှ ဖွားမြင်သည်။ အမည်ရင်း ကိုဆောင်း ဖြစ်သည်။ သူ့ ဦးလေးတွေထဲက ရွှေကျင်ဦးပုဟာလည်း ဖေပုရှိန် ဆိုပြီး မြန်မာပြည် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ရေး ရဖို့ လန်ဒန်မှာ ၁၉၁၉ ကသွားပြီး အရေးဆိုခဲ့တဲ့ ခေါင်းဆောင်တယောက် ဖြစ်သည်။
ကျောင်းသားဘဝ နှင့် ပညာရေးရာ
ညောင်လေးပင်မြို့ အမျိုးသား အထက်တန်းကျောင်း တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး အင်္ဂလိပ် မြန်မာ ၁၀ တန်း စာမေးပွဲ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ငယ်စဉ်ကတည်းက ကျောင်းသားလှုပ်ရှားမှုတွေမှာ တက်ကြွခဲ့ပြီး လူငယ်များကြီးပွားရေးအသင်းမှာလည်း သခင်သန်းထွန်းတို့နဲ့အတူ ဆောင်ရွက်ခဲ့သူ ဖြစ်ပါသည်။
အသက်မွေးမှု ဘဝ
အသက် ၂ဝ ကျော်မှာတော့ ရန်ကုန်က သူ့အစ်ကိုဝမ်းကွဲတော်တဲ့ လူထုဦးလှဆီမှာ နေရင်း ဗိုလ်ထိန်ဝင်းဟာ မြန်မာဇာတ်သဘင်ကို ပြည်ပမှာ ကပြနိုင်ဖို့ ကြိုးစားခဲ့သည်။ ၁၉၃၆−၃၇ ခုနှစ်တွင် ခေတ်သစ် သဘင်အဖွဲ့ တည်ထောင်ခဲ့သည်။ မျက်လှည့်ပညာ လည်း ပြသခဲ့သည်။
လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှု
ဂျပန်နိုင်ငံ တိုကျိုမြို့ လက်မှုပညာ အတတ်သင် တက္ကသိုလ် တွင် တက်ရောက်ပညာ သင်ကြားနေစဉ် ဗိုလ်မှူးကြီး စူဇူကီး နှင့် ဆက်သွယ်မိခဲ့သည်။ ကိုဆောင်းဟာ တိုကျိုက လက်မှုပညာသင် တက္ကသိုလ်မှာ သတင်းစာနဲ့ စာပုံနှိပ်ပညာ၊ ဝါဒဖြန့်ချိရေးပညာတွေ သင်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါသည်။ ဗိုလ်မှူးကြီး စူဇူကီး သည် မြန်မာ့ လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှု တွင် ကိုဆောင်း တက်ကြွစွာ ပါဝင်လိုကြောင်း သိရသောအခါ ဂျပန်နိုင်ငံ ရောက်ရှိနေသည့် သခင်အောင်ဆန်း၊ သခင်လှမြိုင် တို့နှင့် တွေ့ဆုံပေးခဲ့သည်။ ဂျပန် စစ်ဦးစီး ဌာနချုပ် က မြန်မာနိုင်ငံ ကို စည်းရုံးသိမ်းသွင်းရန် မိနာမီ အဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းသော အခါ အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
မိနာမီ အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်လာပြီးနောက် ထိုင်းနိုင်ငံ တွင် လျှို့ဝှက် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရန် အဆာဟိစန်မာရူး သင်္ဘော ဖြင့် ၁ မတ် ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ မှ ထိုင်းနိုင်ငံ သို့ ထွက်ခွာခဲ့ရာ ၁၂ မတ် ၁၉၄၁ ခုနှစ် တွင် ၂၉ ဇူလိုင် ၁၉၄၁ ခုနှစ် ထိ ၅ လခန့် ထိုင်းနိုင်ငံ ဇင်းမယ်မြို့ တွင် မြန်မာနိုင်ငံ အတွင်း သူပုန်ထရေး အတွက် လက်နက်များ သွင်းရန် နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ မှ လျှို့ဝှက်စွာ ထွက်ခွာလာသော မျိုးချစ်လူငယ်များ အား စောင့်ကြိုရန် တာဝန်များ ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ကိုဆောင်းသည် သခင်သန်းတင် ကို ဂျပန်နိုင်ငံ သို့ ပို့ပေးရန် ၁၅ ဩဂုတ် ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် ဒေလီမာရူး သင်္ဘော ဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံ သို့ ထွက်ခွာခဲ့သည်။ ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင်များ စစ်ပညာ သင်တန်းများ ပြီးဆုံးပြီးနောက် ထိုင်းနိုင်ငံ ဗန်ကောက် သို့ ရောက်ရှိခဲ့ရာ ကိုဆောင်းသည် ဗန်ကောက်မြို့ ဝါဒဖြန့်ဖြူးရေး ဌာန မှ နေ၍ မြန်မာဘာသာ ဖြင့် အသံလွှင့် ဝါဒဖြန့်ခဲ့သည်။ ၉ မေ ၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ မှ မြန်မာနိုင်ငံ သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့ ပြီး ပြန်ကြားရေး အရာရှိ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။ ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေး စတင်ပြီးနောက် ဂျပန်တပ်မတော် ရန်ကုန်မြို့ မှ ဆုတ်ခွာသွားသည့် အခါ ဗိုလ်ထိန်ဝင်း သည် ဂျပန်တပ်မတော် နှင့် အတူ မော်လမြိုင် သို့ လိုက်ပါသွားခဲ့သည်။ မော်လမြိုင် တွင် ဂျပန်တပ်မတော် နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက် နေရသော်လည်း ဗိုလ်ထိန်ဝင်း သည် ဖက်ဆစ်ဂျပန် တို့ က မသင်္ကာ ၍ ဖမ်းဆီးထားသည့် မြန်မာ့ တော်လှန်ရေး သမားများ လွတ်မြောက်ရေး အတွက် အကူအညီများ ပေးခဲ့သည်။
ဂုဏ်ပြုခြင်း
၂၇ မတ် ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့ လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှု နောက်ဆုံးကဏ္ဍ ၌ ကိုယ်ကျိုးမငဲ့ဘဲ တိုင်းပြည် နှင့် လူမျိုး လွတ်လပ်ရေး အတွက် သက်စွန့်ဆံဖျား ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက် ခဲ့မှုကြောင့် နိုင်ငံတော် က ကျေးဇူးဆပ်ခြင်း အထိမ်းအမှတ် အဖြစ် လွတ်လပ်ရေး မော်ကွန်းဝင် (တတိယဆင့်) တံဆိပ် ချီးမြှင့် ဂုဏ်ပြုခြင်း ခံရသည်။
ဘဝနိဂုံး
၁၉၄၅-ခု၊ နိုဝင်ဘာလ(၂၀)ရက်နေ့၌ ထိုင်းနိုင်ငံ လန်ပန်မြို့၌ အဆုတ်ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သည်။
ညောင်လေးပင်ရွာ၊ မုဆိုးကွင်း
ညောင်လေးပင်ရွာ၊ မုဆိုးကွင်း
တုံဆီရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
တုံဆီရွာ (Tonhsi)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ လွယ်လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၉၀၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်လုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၅၉ ဦး၊ မ ၁၇၈၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၆၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြန်မာ့ ဓလေ့ထုံးစံ
အစုအဖွဲ့တစ်ခုခု၏ ကာလကြာမြင့်စွာကတည်းက ပြုမူလုပ်ဆောင်ခဲ့သော (အလားတူအဖွဲ့များနှင့်လည်း တစ်နည်းတစ်ဖုံခြားနားလျက်ရှိသော )နည်းလမ်းများ အတိုင်း ကာလအတန်ကြာအောင် သွင်ဟန်မပျက် (မူမပျက်) လက်ဆင့်ကမ်းကာထိန်းသိမ်းဆောင်ရွက်ခဲ့ကြဖူးသည့် အပြုအမူများနှင့် ယနေ့ထက်တိုင်အောင်ခိုင်မြဲကျင့်သုံးနေသော အစဉ်အလာလုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို ဆိုလိုသည်။
ထန်းကုန်းရွာ၊ အစုကြီး
ထန်းကုန်းရွာ၊ အစုကြီး
ဘူးတလုံးရွာ၊ ဘူးတလုံး
ဘူးတလုံးရွာ၊ ဘူးတလုံး
မြီးညှောင့်ငှက်ကျား
thumb|Motacilla alba
မြီးညှောင့်ငှက်ကျား (White Wagtail)
မဃဒေဝသုတ်
ဘုရားရှင် ဝိဒေဟနိုင်ငံ မိထိလာမြို့ မဃဒေဝသရက်ဥယျာဉ်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် တစ်နေရာ၌ ဘုရားရှင်၏ပြုံးတော်မူခြင်းအကြောင်းကို အရှင်အာနန္ဒာက မေးလျှောက်သဖြင့်
-နှစ်ပေါင်း ၈၄၀၀၀-တိုင်တိုင် မင်းသားငယ်ဘဝဖြင့် ပျော်ရွှင်စွာနေခဲ့ပုံ။
-နှစ်ပေါင်း ၈၄၀၀၀-တိုင်တိုင် အိမ်ရှေ့မင်းဘဝဖြင့် စည်းစိမ်ခံစားခဲ့ရပုံ။
-နှစ်ပေါင်း ၈၄၀၀၀-ကိုင်တိုင် မဃဒေဝမင်းအဖြစ်ဖြင့် မင်းပြုခဲ့ပုံ။
-နှစ်ပေါင်း ၈၄၀၀၀-တိုင်တိုင် ဤဥယျာဉ်တော်၌ ရသေ့ရဟန်းပြု၍ ဗြဟ္မဝိဟာရတရားလေးပါး ပွားများ၍ ဗြဟ္မာဘုံသို့ရောက်ရှိခဲ့ပုံ။ ဦးခေါင်း၌ ဆံပင်ဖြူးတွေ့သည့်အခါ
-ဆတ္တာသည်ကို အခွန်တစ်သိန်းထွက်သောရွာဆုကို ပေးအပ်ခြင်း၊
-သားတော်ကြီးအား ထီးနန်းလွှဲအပ်ခြင်း၊
-ကုသလကမ္မပထတရား၌တည်လျက် မင်းကျင့်တရားဆယ်ပါးဖြင့် မင်းပြုရန်။
-၁၄, ၁၅, ၈-ရက်နေ့များ၌ ဥပုသ်သီတင်း စောင့်သုံးရန်။
-ဆံပင်ဖြူ၊ ဦးခေါင်း၌တွေ့မြင်သည့်အခါ တောထွက် ရသေ့ရဟန်းပြု၍ ဗြဟ္မဝိဟာရတရားကို ပွားများအားထုတ်ရန်-ဟူသော ကလျာဏဝတ်ကို ကျင့်သုံးရန်တို့ကို မှာကြား၍ တောထွက်ပြီး ရသေ့ရဟန်းပြုခဲ့ပုံ။
ဤကလျာဏကျင့်ဝတ်တို့ကို မဃဒေဝမင်းကြီး၏သားတော်အစဉ် မြေးတော် အဆက် ၈၄၀၀၀-တိုင်အောင် မပျက်မကွက် ကျင့်သုံးလိုက်နာခဲ့ကြပါသည်။ နောက်ဆုံး နေမိမင်းအထိ ရောက်ရှိခဲ့ပါသည်။ ဝိဒေဟနိုင်ငံသား နတ်အများ၏ သုဓမ္မာနတ်သဘင်ဝယ် နေမိမင်းကြီး၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ချီးကျူးပြောဆိုမှုကိုအကြောင်းပြု၍ သိကြားမင်းကိုယ်တိုင် ဥပုသ်ဝင် နေသော နေမိမင်းကြီးကိုသွားရောက်ဖိတ်ကြားပြီး နတ်မြင်းပျံတစ်ထောင်ကသော နတ်ရထားဖြင့် မာတလိနတ်သားကိုစေလွှတ် တာဝတိံသာနတ်ပြည်သို့ ပင့်ဆောင် ခဲ့ပါသည်။ မာတလိနတ်သားက နေမိမင်းကြီး၏ဆန္ဒအရ ငရဲဘုံကို ရှေးဦးစွာပြုပြီးမှ တာဝတိံသာသို့ ပင့်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ တာဝတိံသာ၌ ခေတ္တစံနေပြီး မိထိလာပြည်သို့ ပြန်လာခဲ့ပါသည်။
မဃဒေဝမင်းကြီး အစဉ်အလာအတိုင်း ဦးခေါင်း၌ ဆံဖြူတစ်ပင်ကိုတွေ့မြင်သည့်အခါ မဃဒေဝဥယျာဉ်တော်၌ ရသေ့ရဟန်းပြု၍ ဗြဟ္မဝိဟာရဘာဝနာပွားများပြီး ဗြဟ္မာဘုံသို့ရောက်ရှိခဲ့ပါသည်။ နေမိမင်း၏သားတော် “ကဠာရဇနကမင်း လက်ထက်၌ “ကလျာဏကျင့်ဝတ်”ပျက်ပြားခဲ့ပါသည်။
အာနန္ဒာ ထိုကလျာဏကျင့်ဝတ်သည် နိဗ္ဗိန္ဒ၊ ဝိရာဂ၊ နိရောဓ၊ ဥပသမ၊ အဘိညာယ-သမ္ဗောဓာယ၊ နိဗ္ဗာနာယ မဖြစ်၊ ဗြဟ္မာဘုံသို့ရောက်ရန်ဖြစ်ပေ၏။
အဋ္ဌင်္ဂိကအရိယမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးသည်သာ ဧကန္တနိဗ္ဗိဒ၊ ဝိရာဂ၊ နိရောဓ၊ ဥပသမ အဘိညာ၊ သမ္ဗောဓ၊ နိဗ္ဗာနအကျိုးငှာဖြစ်ပုံ။ သင်တို့သည် ထိုကလျာဏဝတ္တ (အဋ္ဌင်္ဂိကအရိယမဂ္ဂ)ကို အမြဲမပြတ် အတုလိုက်၍ကျင့်သုံးကြ၊ အန္တိမပုရိသ မဖြစ်ကြ စေနဲ့”ဟု မိန့်ကြားတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာ၊ ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၅၄-၆တို့၌ မှတ်သားဖွယ် အကျယ်ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။
ပါစကယ်ကုန်းရွာ၊ မုဆိုးကွင်း
ပါစကယ်ကုန်းရွာ၊ မုဆိုးကွင်း
ချိအုတကန်
ချိအုတကန် သည် မိုဇမ်ဘစ်နိုင်ငံနှင့် မာလဝီနိုင်ငံအကြား နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် တိမ်သည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ချီဝကန်၏ မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိပြီး အမရမ်ဘကန်၏ တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ ဤကန်တွင် ရေထွက်ပေါက် မရှိပေ။
ကျောင်းစုရွာ၊ သကန်ဝ
ကျောင်းစုရွာ၊ သကန်ဝ
ချိအုတကန်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုဇမ်ဘစ်နိုင်ငံရှိ ရေကန်များ ကဏ္ဍ:မာလဝီနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
ပုရိန်ကုန်းရွာ
ပုရိန်ကုန်းရွာ
ပဒဲတောရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ပဒဲတောရွာ (Padeitaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ ပင်းကြိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၂၆၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြန်မာ့ စက္ကူနှင့် ဓာတုဗေဒလုပ်ငန်း
မြန်မာ့စက္ကူနှင့်ဓာတုဗေဒလုပ်ငန်း၏ ကြီးကြပ်မှုအောက်တွင် စက်ရုံ ပေါင်း(၁၁)ရုံရှိသည်။ ၎င်းစက်ရုံများ အနေဖြင့်-
လယ်ဝေးမြို့
လယ်ဝေးမြို့သည် နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေတွင် ပါဝင်သော လယ်ဝေးမြို့နယ် မြို့ပိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့ဖြစ်သည်။ စတုရန်း လေးမိုင်ခန့် ကျယ်ဝန်း၍ ပျဉ်းမနားမြို့၏ အနောက်တောင်ဘက် ၁ဝ မိုင်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ပျဉ်းမနား - ကျောက်ပန်းတောင်း မီးရထားလမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည့်ပြင် ရန်ကုန် - မန္တလေး မော်တော်ကားလမ်းမကြီးသည် လယ်ဝေးမြို့ကို ဖြတ်သွားသဖြင့် အရောင်းအဝယ်စည်ကားသောမြို့ဖြစ်၍ ဆန်စပါးတင်ပို့ရာ အချက်အချာမြို့ တစ်မြို့လည်းဖြစ်ပေသည်။
သမိုင်းကြောင်း
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၉၁-ခုနှစ်တွင် မင်းနဂါးသည် ဝါးနွယ်ကုန်းမြို့စားအဖြစ် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ မင်းနဂါးသည် သက္ကရာဇ် ၂၀၂-ခုနှစ်တွင် တောင်တွင်းကြီးဘုရင်အဖြစ် စိုးစံရသည့်အခါ ဝါးနွယ်ကုန်းမြို့ကို အမတ် ဦးရွှေလူအား မြို့စားအဖြစ်ခန့်ထားခဲ့သည်။ ဤကဲ့သို့ ဝါးနွယ်ကုန်းမြို့ကို မင်းအဆက်ဆက် မြို့စားများဖြင့် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
သက္ကရာဇ် ၁၇၈၈ ခုနှစ်မှ ယနေ့အထိ လယ်ဝေးမြို့ဟု အမည်တွင်သည်။ အမည်ဝေါဟာရဆိုသည်မှာ ခေတ်အပြောင်းအလဲအလျောက် အမျိုးမျိုးပြောင်းလဲလေ့ရှိသည်။ သက္ကရာဇ် ၈၉၂ ခုနှစ်တွင် ကေတုမတီ တောင်ငူရွှေနန်းကို သိမ်းမြန်းစိုးစံတော်မူသော တစ်ပင်ရွှေထီး (တောင်ငူဘုရင် မင်းကြီးညို၏သား) ၏ မယ်တော်သည် ဤ ငနွယ်ကုန်းမြို့သူကြီး၏သမီး (ခင်ဦး) ပင်ဖြစ်သည်။
ဆင်အုံကန်ခေါ် ပြည်လုံးချမ်းသာ ကန်တော်ကြီးကို ပြန်လည်တူးဖော်သည့် အချိန်မှစ၍ လယ်ဝေးမြို့နယ်တွင် လယ်ယာစိုက်ပျိုးခြင်းများ တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးလာသည့်အလျောက် လယ်ဝေးမြို့တွင် ဆန်စက်များ၊ သစ်စက်များ၊ ဆီစက်များ ရှိသည်။ သစ်တောကြိုးဝိုင်းများနှင့်လည်း နီးကပ်စွာ တည်ရှိသဖြင့် သစ်လုပ်ငန်းထွန်းကားရာ မြို့တစ်မြို့လည်းဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လယ်ဝေးမြို့နယ်ရှိ လူဦးရေမှာ ၂၈၄,၃၉၃ ယောက် ဖြစ်သည်။
အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေ
လယ်ဝေးမြို့နယ်ကို မြို့ပေါ်ရပ်ကွက် ၇ ရပ်ကွက်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
အော်ချိတ်ရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
အော်ချိတ်ရွာ(Awcheik)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ မောင်ဂုန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၉၃၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မောင်ဂုန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၆ ဦး၊ မ ၁၁၂ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၂၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်ချိုရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
တောင်ချိုရွာ (Taungcho)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ ဟွေဟေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၈၇၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟွေဟေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၆၀ ဦး၊ မ ၉၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၃၅ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ပင်သာရွာ၊ ဇင်ပြွန်းကုန်း
ညောင်ပင်သာရွာ (Nyaungpinthar)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ဇင်ပြွန်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၄၆၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇင်ပြွန်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၇၆ ဦး၊ မ ၉၁၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၉၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်ဝိုးရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ဝန်းရွာ၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်
ညောင်ဝန်းရွာ (Nyaungwun)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်၊ ညောင်ဝန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၂၅၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်ဝန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၃၃ ဦး၊ မ ၂၁၇၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၃၁၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွန်နက်တီကတ်ပြည်နယ်
ကွန်နက်တီကတ်ပြည်နယ်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ မူလပြည်နယ်ကြီး ၁၃ ခုတွင် အပါအဝင်ဖြစ်၍ အတ္တလန္တိတ်ကမ်းခြေဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ ထိုပြည်နယ်၏ မြောက်ဘက်တွင် မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် တရုတ်ကျွန်း၊ တောင်ဘက်တွင် နယူးယောက်ပြည်နယ်တို့က နယ်နိမိတ် သတ်မှတ် ထားလေသည်။ ကွန်နက်တီကတ်နယ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၅ဝ⁠ဝ၉ သာရှိ၍ ၁၉၅ဝ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေမှာ ၂ဝ⁠ဝ၇၂၈ဝ ယောက်ဖြစ်ရာ အကျယ်အဝန်းနှင့် မမျှအောင် လူဦးရေ ထူထပ်လေသည်။ ထိုနယ်တွင် မြို့ပေါင်းများစွာရှိ၍ မြို့တော်မှာ ကွန်နက်တီကတ်မြစ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသော ဟာ့တ်ဖို့မြို့ ဖြစ်၏။ ၁၉၅ဝခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၁၇⁠၇၃၉၇ ယောက် ရှိ သည်။ အခြားမြို့များမှာ ၁၉၅ဝ ခု လူဦးရေ ၁၆၄⁠၄၄၃ ယောက်ရှိသော နယူးဟေးဗင်းမြို့နှင့် ၁၉၅ဝ ခု လူဦးရေ ၁၅၈၇ဝ၉ ယောက် ရှိသည့် ဗရစ်ဂျပို့မြို့တို့ ဖြစ်လေသည်။ ကမ္ဘာ၌ ထင်ရှားကျော်ကြားလှသော ယေးလ်တက္ကသိုလ်မှာ နယူးဟေးဗင်း မြို့တွင် ရှိလေသည်။ ကွန်နက်တီကတ်ပြည်နယ်သည် မြေဩဇာ ထက်သန်ကောင်းမွန်ခြင်း မရှိသဖြင့် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး ကောင်းစွာမဖြစ်ထွန်းချေ။ သို့ရာတွင် နွားနို့ထွက်ပစ္စည်းလုပ်ငန်းနှင့် သစ်သီးခြံများမှာ နယ်၏စီးပွားရေးကို များစွာ အထောက်အပံ့ပေးလေသည်။ စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းများ ထွန်းကားသည့်ပြည်နယ်ဖြစ်သည့် အားလျော်စွာ ထွက်ကုန်များမှာ စက်မှုလက်မှု လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ပစ္စည်းသာလျှင် ဖြစ်သည်။ ထိုပြည်နယ်၏ အများဆုံး ထွက်ကုန်များမှာ ခဲယမ်းမီးကျောက်များ၊ လေယာဉ်ပျံ စသည့် စစ်သုံးပစ္စည်းများ၊ နာရီများနှင့် ဆေးလိပ် ဆေးတံ စသောကုန်စည်များ ဖြစ်ကြလေသည်။
ဝန်သေရွာ၊ ကြက်တူရွေး
ဝန်သေရွာ၊ ကြက်တူရွေး
ဒုံးဒုံးပြင်ရွာ၊ ဘဲအင်း
ဒုံးဒုံးပြင်ရွာ၊ ဘဲအင်း
လင်းယုန်၊ ဗိုလ် (ရဲဘော် သုံးကျိပ်)
ဗိုလ်လင်းယုန်(၁၉၁၇-၁၉၇၄)
ရဲဘော်သုံးကျိပ် ဝင် ဗိုလ်လင်းယုန် ခေါ် သခင်ထွန်းရွှေ ကို ၁၉၁၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ တွင် တောင်ငူမြို့ ၌ ဦးအောင်သိန်း၊ ဒေါ်ဒေါ်စိမ်း တို့မှ မွေးဖွားသည်။ ဗမာလူမျိုး ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် ဖြစ်သည်။
ရွှေဒါးကုန်းရွာ၊ မုဆိုးကွင်း
ရွှေဒါးကုန်းရွာ၊ မုဆိုးကွင်း
လင်းယုန်၊ ဗိုလ် (ရဲဘော် သုံးကျိပ်)
အသက်မွေးမှု ဘဝ
တော်လှန်ရေး အစိုးရ လက်ထက်တွင် သစ်လုပ်ငန်း ကော်ပိုရေးရှင်း ဒုတိယ မန်နေဂျာ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
အမျိုးသား နိုင်ငံရေး ဆောင်ရွက်ချက်
သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း၊ သခင်မြ တို့၏ တို့ဗမာ အစည်းအရုံး သို့ ဝင်ရောက်၍ နိုင်ငံရေး ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ သို့ စစ်ပညာ သင်ကြားရန် စေလွှတ်သည့် မြန်မာမျိုးချစ်လူငယ် ဒုတိယ အသုတ်နှင့် အတူ ၁၃ ဧပြီ ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် ကိုင်ရှိူမာရူး သင်္ဘောဖြင့် ရန်ကုန်မြို့ မှ ထွက်ခွာခဲ့ရာ ၂၈ ဧပြီ ၁၉၄၁ ခုနှစ် တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ အိုဆာကာ မြို့သို့ ရောက်ရှိသည်။ အိုဆာကာမှ တဆင့် တိုကျိုမြို့ သို့ ရောက်ရှိပြီး ဟာကိုနီ တောင်ပေါ်စခန်း မြို့တွင် အပန်းဖြေခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် ၉ မေ ၁၉၄၁ တွင် တိုကျိုမှ လေယာဉ်ဖြင့် ထွက်ခွာလာရာ ၁၀ မေ ၁၉၄၁ တွင် ဟိုင်နန်ကျွန်းသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ဟိုင်နန်ကျွန်း နှင့် တိုင်ဝမ်ကျွန်း တို့တွင် စစ်ပညာများ သင်ကြားခဲ့သည်။
ဖက်ဆစ် တော်လှန်ရေးကာလ က ခရမ်း၊ သုံးခွ ဒေသတွင် ဖက်ဆစ်ဂျပန် တို့ကို တော်လှန်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
ဆုတံဆိပ်ရေးရာ
၂၅ မတ် ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့ လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှု နောက်ဆုံးကဏ္ဍ ၌ ကိုယ်ကျိုးမငဲ့ဘဲ တိုင်းပြည်နှင့် လူမျိုးအတွက် သက်စွန့်ဆံဖျား ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ခဲ့မှုကြောင့် နိုင်ငံတော် က ကျေးဇူးဆပ်ခြင်း အထိမ်းအမှတ် အဖြစ် လွတ်လပ်ရေး မော်ကွန်းဝင် (ပထမဆင့်) တံဆိပ် ချီးမြှင့်ဂုဏ်ပြုခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
ဘဝနိဂုံး
၁၉၇၄-ခုနှစ်၊ ဧပြီလ(၈)ရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ လေဖြတ်ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သည်။
ပန်းမော်ရွာ
ပန်းမော်ရွာ
သကန်ဝရွာ၊ သကန်ဝ
သကန်ဝရွာ၊ သကန်ဝ
ရွှေလန်ရွာ၊ ဘူးတလုံး
ရွှေလန်ရွာ၊ ဘူးတလုံး
ဂန့်ဂေါ်ကုန်းရွာ၊ မုဆိုးကွင်း
ဂန့်ဂေါ်ကုန်းရွာ၊ မုဆိုးကွင်း
ပယ်ကျရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
ပယ်ကျရွာ (Peikya)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ ပယ်ကျကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၄၉၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပယ်ကျကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၇၀ ဦး၊ မ ၈၅၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၂၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပျားဇလက်ရွာ၊ အစုကြီး
ပျားဇလက်ရွာ၊ အစုကြီး
ဝမ်ခုန်ရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျွဲတဲကုန်းရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပလူသာရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ပလူသာရွာ (Paluthar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ ပင်းကြိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၂၆၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရစ်နီ
ရစ်နီ (Ithaginis cruentus) သည် ရစ်ငှက်မျိုးနွယ်ဝင်ငှက် မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး တိဗက်၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ နီပေါနိုင်ငံ၊ ဘူတန်နိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ ဟိမဝန္တာတောင်တန်းတို့တွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည်။ ဤငှက်မျိုးစိတ်သည် တဖြည်းဖြည်းသာ လျော့နည်းသောကြောင့် ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် မျိုးသုဉ်းအန္တရာယ် အနည်းဆုံးစိုးရိမ်ရမှုအဆင့်အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရစ်ငှက်များ ကဏ္ဍ:တိဗက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဘူတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဟိမဝန္တာတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကျုံဖါးရွာ၊ သကန်ဝ
ကျုံဖါးရွာ၊ သကန်ဝ
ဗိုလ်ရဲထွဋ် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)
သခင်အောင်သိန်း (ခေါ်) ဗိုလ်ရဲထွဋ်သည် ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဗိုလ်ရဲထွဋ်ကို အဖ ဦးဖိုးလွင် (လက်သမား) နှင့် အမိ ဒေါ်စောရှင် (ခြံတောင်သူ/ဈေးသည်) တို့က ၁၉၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ ၊ တာမွေလေး၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး မွေးချင်း ခြောက်ဦးအနက် အငယ်ဆုံးဖြစ်ကာ ငယ်နာမည်မှာ အောင်သိန်း ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်က ကန်တော်လေး မြူနီစပါယ်ကျောင်း၊ ဗျိုင်းရေအိုးစင်ကျောင်း တို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး ကန်တော်လေး မြူနီစပါယ် အထက်တန်းကျောင်းမှ အထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။
၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် သခင်အောင်ဆန်း ဦးဆောင်သော မြန်မာလူငယ်အဖွဲ့ ဂျပန်နိုင်ငံသို့ စစ်ပညာသင် သွားရောက်ရာ၌ ဒုတိယအသုတ်တွင် လိုက်ပါခဲ့ပြီး ဗမာ့လွတ်လပ်ရေး တပ်မတော် (BIA) ဖွဲ့စည်း ချိန်မှစ၍ လွတ်လပ်ရေးရပြီးချိန် အထိ စစ်မှု ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဂျပန်စစ်ပညာသင်တန်းတက်စဉ်က ဂျပန်အမည်မှာ ယာယာရှိ ဖြစ်သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့တွင် ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင် ဗိုလ်အမည်မှာ ဗိုလ်ရဲထွဋ် ဖြစ်သည်။
လွတ်လပ်ရေးရပြီး ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ဦးနုအစိုးရကို ဆန့်ကျင်ရန် တောခိုခဲ့ပြီး ၁၉၆၃-ခုနှစ်၊ မေလ(၂၁)ရက်နေ့တွင် အလံဖြူ ကွန်မြူနစ်ပါတီ ထိပ်သီးခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ရဲထွဋ်သည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းထံ တရားဝင် လက်နက်စွန့်၍ အလင်းဝင်ခဲ့သည်။
၁၉၆၄ ခုနှစ်မှစ၍ မြန်မာဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ်ပါတီသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၈ ခုနှစ် အရေးအခင်း နောက်ပိုင်းတွင် မျိုးချစ်ရဲဘော်ဟောင်းများ ဖွဲ့စည်းသည့်အခါ နာယကအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ သို့သော် ၁၉၉၀ ရွေးကောက်ပွဲအပြီးတွင် အာဏာနိုင်ငံရေး မလုပ်ဟု ဆုံးဖြတ်ကာ အဆိုပါအဖွဲ့မှ နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး မည်သည့်နိုင်ငံရေး အဖွဲ့အစည်း တွင်မှ ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခြင်း မရှိတော့ပေ။
နောက်ဆုံးကျန် ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင်
ဗိုလ်ရဲထွဋ် (သခင်အောင်သိန်း)သည် ၂၀၁၃-ခု၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့ (အမျိုးသားနေ့) ညက ရန်ကုန်မြို့ ကမာရွတ်မြို့နယ်ရှိ သုခကမ္ဘာ အထူးကုဆေးခန်းတွင် လူကြီးရောဂါ ဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၉၂ နှစ် ရှိပြီဖြစ်ပြီး သား နှစ်ဦး၊ မြေး လေးဦးနှင့် မြစ် နှစ်ဦး ကျန်ရစ်သည်။
ဝဏ္ဏာရောဟဇာတ်
'''ပဉ္စကနိပါတ် - ၂။ ဝဏ္ဏာရောဟဝဂ် -(၃၆၁) - ဝဏ္ဏာရောဟဇာတ်
မြေခွေး ကုန်းတိုက်သော်လည်း မယုံကြည် အချင်းချင်း တစ်ဦးအား တစ်ဦး ချီးမွမ်းစကား ပြောကြားကာ အသက်ထက်ဆုံး မိတ်ဆွေဖြစ်ကြသော ခြင်္သေ့နှင့်ကျား အကြောင်း။
ကုန်းတိုက်လျှောက်ထား စားကြွင်းစား
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အဂ္ဂသာဝက နှစ်ပါးတို့သည် ဤဝါတွင်းဝယ် ဆိတ်ငြိမ်ရာအရပ်၌ ကမ္မဋ္ဌာန်းဘာဝနာ စီးဖြန်းပွားများကြမည်ဟု မြတ်စွာဘုရားထံ ပန်ကြားပြီးလျှင် အခြံအရံကိုခွာ၍ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်မှ ထွက်လျက် ပစ္စန္တရွာတစ်ခုကိုမှီ၍ တော်၌နေကြကုန်၏။
ထိုအခါ မထေရ်တို့ကို မှီ၍နေသော စားကြွင်းစား တစ်ယောက်သည် ရှိသတတ်။ ထိုစားကြွင်းစားသည် မထေရ်တို့ အညီအညွတ်နေခြင်းကိုမြင်၍ ဤမထေရ်တို့ကား အလွန်ညီညွတ်ကြကုန်၏။ အချင်းချင်း ကွဲပြားစိမ့်သောငှာ တတ်နိုင်ကောင်း၏ဟု ကြံစည်လျက် ရှင်သာရိပုတ္တရာထံ ဆည်းကပ်၍ - “အရှင်ဘုရား … အရှင်ဘုရားတို့အား ရှင်မောဂ္ဂလာန်နှင့် တစ်စုံတစ်ရာ ခိုက်ရန်ဖြစ်ဖူးပါသလား” ဟု လျှောက်၏။ “ဒါယကာ … အဘယ်သို့ ဆိုသနည်း” ဟု ပြော၏။ “အရှင်ဘုရား … အရှင်မောဂ္ဂလာန်သည် အကျွန်ုပ် ဆည်းကပ်သောအခါ၌ ရှင်သာရိပုတ္တရာကား အမျိုးအနွယ်ဇာတ်အားဖြင့် လည်းကောင်း၊ အကြားအမြင် ဉာဏ်ပညာအားဖြင့် လည်းကောင်း၊ တန်ခိုးအာနုဘော်အားဖြင့် လည်းကောင်း အဘယ်မှာ ထူခြားအံ့နည်းဟု အရှင်တို့ ဂုဏ်ကျေးဇူးမဲ့ကို ပြောဆိုပါသည်” ဟု ကုန်းတိုက်လေ၏။ ရှင်သာရိပုတ္တရာသည် ပြုံး၍ “ဒါယကာ … သွားလော့” ဟု ဆိုလိုက်၏။
သာဝကနှစ်ပါးပင် ကွဲစေချင်
ထိုစားကြွင်းစားသည် နောက်အခါ ရှင်မောဂ္ဂလာန်ထံ ဆည်းကပ်ပြန်၍ ရှေးနည်းအတူ ကုန်းတိုက်ပြန်၏။ ရှင်မောဂ္ဂလာန်လည်း ပြုံး၍ “ဒါယကာ … သွားလော့” ဟု ဆိုလိုက်ပြန်၏။ ရှင်မောဂ္ဂလာန်သည် ရှင်သာရိပုတ္တရာထံ သွား၍ “အရှင်ဘုရား … ဤစားကြွင်းစားသည် အရှင်ဘုရားတို့ထံမှာ တစ်စုံတစ်ခုသော စကားကို ဆိုလာပါသလော” ဟု လျှောက်၏။ “ငါ့ရှင် … ဆိုလာသည်” ဟု ပြောကြားလျှင် “ထိုစားကြွင်းစားကို နှင်ထုတ်ရန်သင့်၏” ဟု တိုင်ပင်ကာ စားကြွင်းစားကို နှင်ထုတ်ပြီးလျှင် မထေရ်နှစ်ပါးတို့သည် ညီညွတ်စွာ နေကြကုန်၏။
နောက်အခါ မထေရ်နှစ်ပါးတို့သည် မြတ်စွာဘုရားထံ ဆည်းကပ်၍ ထိုစားကြွင်းစားအကြောင်းကို လျှောက်ထားကြရာ မြတ်စွာဘုရားသည် “ချစ်သားတို့ … ထိုစားကြွင်းစားသည် ယခုအခါ၌ သာ သင်တို့ကို ကွဲပြားအောင်မပြုလုပ်နိုင်သဖြင့် ထွက်ပြေးရသည်မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌ လည်း ထွက်ပြေးရဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
ချစ်သူနှစ်ဦးကို ပျက်ပြားလို
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော ဘုရားအလောင်းသည် တောတစ်ခုဝယ် ရုက္ခစိုးနတ် ဖြစ်လေ၏။ ထိုအခါ ခြင်္သေ့နှင့် ကျားတို့သည် အဆွေခင်ပွန်းဖြစ်၍ လိုက်ဂူတစ်ခုတွင် နေကြကုန်၏။ မြေခွေးတစ်ကောင်သည် ခြင်္သေ့နှင့် ကျားတို့ကို ခစားကာ စာကြွင်းကိုစားလျက် ဝဖြိုးသောကိုယ်ရှိ၏။
တစ်နေ့သ၌ မြေခွေးသည် ငါကား ခြင်္သေ့နှင့် ကျားတို့အသားကို မစားစဖူး၊ ခြင်္သေ့နှင့် ကျားတို့ကို အချစ်ပျက်အောင် ကုန်းတိုက်မည်၊ တစ်ဦးတစ်ဦး ခိုက်ရန်ဖြစ်၍ ကိုက်သတ်ကြသည်ရှိသော် အသားတို့ကို စားရလိမ့်မည်ဟု ကြံစည်လျက် -
မြေခွေးယုတ်မိုက် ကုန်းချောတိုက်
ခြင်္သေ့ထံကပ်၍ “အရှင် … ကျားနှင့် တစ်စုံတစ်ရာ ခိုက်ရန်ဖြစ်ဖူးပါသလော” ဟု မေး၏။ “အချင်း … ခိုက်ရန် မဖြစ်ဖူးပါ” ဟု ပြော၏။ “အရှင် … ဤကျားကား အကျွန်ုပ်သွားသောအခါ အဆင်းသဏ္ဌာန် အလုံးအရပ် အမျိုး ဇာတိ လုံ့လဝီရိယအားဖြင့် ဆယ့်ခြောက်စိတ်စိတ်၍ ငါ့ကို တစ်စိတ်မျှ မမီနိုင်ဟု အရှင်၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးမဲ့ကို ပြောဆိုပါသည်” ဟု ကုန်းတိုက်လေ၏။ ထိုအခါ ခြင်္သေ့သည် “ဟယ် မြေခွေး … သင်သွားလော့၊ ကျားသည် ဤသို့ မပြောဆိုတန်ရာ” ဟု ခြိမ်းခြောက်လိုက်၏။
မြေခွေးသည် တစ်ဖန်ကျားထံသို့ ကပ်ပြန်၍ ရှေးနည်းအတူ ကုန်းတိုက်ပြန်၏။ ထိုအခါ ကျားသည် ခြင်္သေ့ထံ သွား၍ -
“အဆွေ ခြင်္သေ့မင်း … သင်သည် ကျားကား အဆင်းသဏ္ဌာန် အလုံးအရပ် အမျိုးဇာတိ လုံ့လဝီရိယ အားဖြင့် ငါ့ထက် မမြတ်လွန်းဟု ပြောဆိုမိပါသလော” - ဟု ခြင်္သေ့အား မေးလေ၏။
မိတ်ဆွေအတွက် ချစ်မပျက်
ထိုအခါ ခြင်္သေ့သည် ကျား၏ စကားကိုကြားလျှင် -
“အဆွေကျား … သင်နှင့် အညီအညွတ်နေသော ငါ့ကို မြေခွေးကုန်းတိုက်စကားကို ယုံကြည်၍ သင် ငါ့ကို ပြစ်မှားပါမူ ငါသည် ယခုအခါ သင်နှင့်အတူတကွ မနေလိုတော့ပြီ”။
“အဆွေကျား … သူတစ်ပါးတို့ ကုန်းတိုက်သော စကားကို အဟုတ်အမှန် ထင်မှတ်ကာ ယုံကြည်သော သူမိုက်၌ အဆွေခင်ပွန်းသည် လျင်မြန်စွာ ပျက်စီးရာ၏။ ရန်လည်း များစွာတိုးပွားရာ၏”။
“အဆွေကျား … အခါခပ်သိမ်း မမေ့မလျော့ သတိရှိသည်ဖြစ်၍ အဆွေခင်ပွန်း၏ ပျက်စီးခြင်းကို အလိုမရှိသောသူ၊ အဆွေခင်ပွန်း ပျက်စီးခြင်းကို ရွံရှာသောသူ၊ အဆွေခင်ပွန်း ပျက်စီးခြင်းအကြောင်းကို အစဉ် ရှုသော သူသည်သာ အဆွေခင်ပွန်းဖြစ်၏”။
“အဆွေကျား … သားသည် အမိရင်ခွင်၌ ရွံရှာခြင်းကင်းလျက် နေသကဲ့သို့ ရွံရှာခြင်းကင်းလျက်နေသောသူ၊ သူတစ်ပါးတို့ကြောင့် မကွဲပြားသောသူသည်သာ စင်စစ် အဆွေခင်ပွန်းဖြစ်၏”
ဟု ကျားအား အဆွေခင်ပွန်းတို့ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ပြောဆိုသည်ရှိသော် ကျားသည် ခြင်္သေ့မင်းအပေါ်၌ သံသယကင်းလျက် ငါ့အားသာ အပြစ်ရှိပေသည်ဟု ခြင်္သေ့မင်းကို ကန်တော့ တောင်းပန်လေ၏။ ထိုကျားနှင့် ခြင်္သေ့တို့သည် ရှေးနည်းအတူသာလျှင် အဆွေခင်ပွန်း မပျက်ကြဘဲ အညီအညွတ် နေကြကုန်၏။ ထိုအခါ မြေခွေးသည် မနေဝံ့သဖြင့် အရပ်တစ်ပါးသို့ ထွက်ပြေးလေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ခြင်္သေ့သည် - သာရိပုတ္တရာ။
ကျားသည် - မောဂ္ဂလာန်။
ရုက္ခစိုးနတ်သည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ကုန်းတိုက်စကား၊ မယုံငြား၊ ရှည်လျားချစ်မိတ်ဆွေ။
(၂) ကုန်းကိုယုံချက်၊ အဆွေပျက်၊ ရန်ဆက်ပွားတတ်သော။
(၃) မပျက်လိုမှု၊ ရွံရှာမှု၊ ကြောင်းရှုချစ်မိတ်ဆွေ။
(၄) ရွံရှာကင်းလစ်၊ ပေါင်းသင်းလစ်၊ စင်စစ်ချစ်မိတ်ဆွေ။
ဝဏ္ဏရောဟဇာတ် ပြီး၏။
မြက်ရိပ်ကျွန်းရွာ
မြက်ရိပ်ကျွန်းရွာ
ကြယ်သီး
ယခုအခါ လူတိုင်းလိုပင် ကြယ်သီးများကို တွေ့နေ မြင်နေသုံးနေကြသည်။ လူမျိုးတိုင်းသည် မိမိတို့၏ အဝတ် အစားတွင် ကြယ်သီးများကို တပ်ဆင်ကြ၏။ သို့ရာတွင် ကြယ်သီးအကြောင်းကို ကျကျနနသိသူကား ရှားလှသည်။ ကြယ်သီးသည် အရွယ်အားဖြင့် သေးငယ်၍ အသုံးအားဖြင့် နုပ်ဖွဲသော်လည်း ကြယ်သီးအကြောင်း ရေးသားစရာ အချက် အလက်များစွာ ရှိပေသည်။
လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်းများစွာကပင် လူများသည် မိမိတို့၏ ဝတ်စားတန်ဆာများ၌ ကြယ်သီးကို တပ်ဆင်အသုံးပြုခဲ့ကြောင်း ခိုင်လုံသောအထောက်အထားများ တွေ့ရသည်။ ဗြိတိန်နိုင်ငံတွင် ရှေးဟောင်းပစ္စည်းများကို တူးဖော်ရာ၌ ကြယ်သီးများကို တွေ့ရ သည်။ ကြယ်သီးများကို အသုံးပြုကြသည်မှာ အဝတ်အစားများ ကိုယ်တွင် ချပ်ယပ်စေရန်သော်လည်းကောင်း၊ အဝတ်အစားများ ပိုမို၍ တင့်တယ်လာစေရန်သော်လည်းကောင်း ဖြစ်သည်။
လူများသည် အပူအအေးဒဏ်မှ ခံနိုင်ရန် အဝတ်များကို ဝတ်ဆင်စပြုလာကြသည့်အခါတွင် ကြယ်သီးကို မပြုလုပ်တတ် ကြသေးချေ။ အပင်များမှ ရသောဆူးကိုသာ လိုသောနေရာတွင် မြဲစေရန် အသုံးပြုကြလေသည်။ လက်လုပ်ဆူးများမှတစ်ဖန် ဝတ်ဆင်သောသားရေစ သို့မဟုတ် အဝတ်စတွင်ပင် အပေါက် ကလေးများ ဖောက်၍ အပေါက်ကလေးများကို ကြိုးကလေးများ ဖောက်၍ အပေါက်ကလေးများကို ကြိုးကလေးများဖြင့် ချည်နှောင်ပြီးလျှင် ကြယ်သီးသဘောမျိုး သက်ရောက်အောင် အသုံးပြုလာကြသည်။ အချို့သော လူရိုင်းများမှာမူ ယနေ့တိုင် အောင် သူတို့၏အဝတ်အစားများကို ဆူးဖြင့်တွယ်တုန်းပင် ရှိသေးသည်။ ယဉ်ကျေးသော သူတို့မှာကား တွယ်အပ်များ ကြိုးပေါက်များထက် ကြယ်သီးများကို တစ်နေ့တစ်ခြား အသုံးများလာကြလေသည်။
ကြယ်သီးကို အင်္ကျီဗောင်းဗီတို့တွင် တပ်ဆင်ကြခြင်းမှာ အသုံးပြုရန် သက်သက်သာမဟုတ်၊ အလှအပအတွက် တန်ဆာ ဆင်ခြင်းလည်း ဖြစ်ပေသည်။ ယခုခေတ်တွင် ဝတ်ဆင်ကြသော ကွတ်အင်္ကျီ ယူနီဖောင်း အင်္ကျီ စသည်တို့တွင် ကြယ်သီးများကို လိုသည်ထက်ပို၍ အလှအပအတွက် တပ်ဆင်ကြလေသည်။ ရှေးအခါက ကြယ်သီးများသည် အလွန်အဖိုးတန်လေ သည်။ အကြောင်းမူကား လူကုံထံများသည် ကြယ်သီးကို ရွှေငွေကျောက်မျက်ရတနာများဖြင့် ပြုလုပ်ကြသောကြောင့် ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် ရှေးအခါက ကြယ်သီးတစ်လုံး ဖြစ်မြောက် ရန်အတွက် အချိန်ကြာမြင့်စွာ လုပ်ကိုင်ရသည်။ ယခုခေတ်တွင် သိပ္ပံပညာထွန်းကားမှု၏ကျေးဇူးကြောင့် တစ်နေ့လျှင် ကြယ်သီး အလုံးပေါင်း မြောက်မြားစွာထွက်အောင် ပြုလုပ်နိုင်ကြသည်သာ မက ကြယ်သီးလုပ်သည့် ပစ္စည်းတို့မှာလည်း အမျိုးများလာပေ သည်။ ယင်းတို့မှာ ရွှေ၊ ငွေ၊ ကြေးနီ၊ ကြေးဝါ၊ ဒန်၊ သံ၊ ဖန်၊ သစ်သား၊ ဝါး၊ စက္ကူ၊ အဝတ်၊ တိရစ္ဆာန်ဦးချို၊ အစွယ်၊ ခွာ၊ အရိုး၊ ကော်ဖတ်၊ ကနုကမာ၊ ပုလဲ၊ ပင်လယ်ခရုခွံ၊ လိပ်ခွံ၊ ကျွဲကော် စသည်တို့ ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ ပလပ်စတစ်ကြယ် သီးများကို အသုံးများကြသည်။
ကြယ်သီးအမျိုးမျိုးတွင် ကနုကမာစစ်စစ်ကြယ်သီးမှာ အလွန်ရှားသည်။ သို့ရာတွင် ရေကြည်ကနုကမာ သို့မဟုတ် ခရုခွံကြယ်သီးများကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် အမြောက် အမြား လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ဂျပန် နိုင်ငံမှလည်း ကနုကမာကြယ် သီးများထွက်၏။ သမုဒ္ဒရာ ပုလဲဖြူကြယ်သီးများကို ဩစတြေးလီးယားတိုက် အနောက်ဘက်ပယ်လယ်တွင်းမှ ရရှိ သော ပုလဲခွံအဖြူများမှ လုပ်သည်။ ပုလဲဝါကြယ်သီးများမှာ မနီလာမြို့မှ ထွက်၍ ပုလဲနက်ကြယ်သီးများကို တဟီးတီးကျွန်း မှ ရရှိသည်။ ထိုပုလဲကြယ်သီးများမှာ အဖိုးတန်သောကြောင့် ငွေကြေးတတ်နိုင်သူ လူကုံထံများသာ ဝယ်ယူတပ်ဆင်လေ့ ရှိသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် တားဂွါးခေါ် အသီးခွံများကို ကြယ်သီးပြုလုပ်ကြ၏။ ထိုတားဂွါးသီးတို့ကို အက်ကွာဒေါ၊ ကိုလုံးဗီးယားနှင့် ပနားမားနိုင်ငံများမှ အမြောက်အမြားရရှိ၍ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ ယူ ဆောင်ပြီးနောက် သစ်သီးခွံ ကြယ်သီးပေါင်း တစ်နှစ်တစ်နှစ်လျှင် သန်းပေါင်းများစွာ ပြုလုပ်ကြလေသည်။
ကြယ်သီးများ အကြီးအကျယ်ပြုလုပ်သော အခြားနိုင်ငံများ လည်း ရှိသေးသည်။ အင်္ဂလန်ပြည်ရှိ ဗာမင်ဂမ်မြို့တွင် လွန်ခဲ့ သည့် နှစ်ပေါင်း ၂၅ဝ ခန့်အချိန်ကပင် စ၍ ကြေးဝါကြယ်သီး များကို ပြုလုပ်ခဲ့လေသည်။ ဖန်ကြယ်သီးများကို အများအားဖြင့် ဥရောပတိုက် ချက်ကိုဆလိုဗားကီးယားနိုင်ငံတွင် လုပ်သည်။ သို့ရာတွင် ဖန်ကြယ်သီးများ ပြုလုပ်သည့်နည်းကို အခြားနိုင်ငံ များသို့ အသိမပေးဘဲ အထူးလျှို့ဝှက်ထားလေသည်။
လူများသည် ကြယ်သီးကို စတင်အသုံးပြုတတ်လာကြ သည့် အချိန်ကစ၍ ရေလဲအမျိုးမျိုးနှင့် အသုံးချလာ ခဲ့ကြ သည်။ အလှအပအတွက်သာမက အဆင့်အတန်းကိုပြရန်လည်း ကြယ်သီးများ တပ်ဆင်ကြ၏။ ရှေးအခါက ပစ္စည်းဥစ္စာချမ်းသာ ကြွယ်ဝသူများသည် အဖိုးထိုက်သောရွှေကြယ်သီး၊ ငွေကြယ်သီး၊ ကျောက်မျက် ရတနာကြယ်သီးများကို တပ်ဆင်ကြ၍ ဆင်းရဲသူ များကိုကား မည်သည့်ကြယ်သီးကိုမျှ မဆင်ယင်ရဟု တားမြစ် ထားသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ထိုအခါက လူတစ်ယောက် ၏ အဆင့်အတန်းကို ထိုသူ၏ကိုယ်တွင် တပ်ဆင်ထားသော ကြယ်သီး၏တန်ဖိုး အနည်းအများပေါ်တွင် မူတည်ကာ ဆုံးဖြတ်ကြသောကြောင့် ဖြစ်၏။
လူတစ်ယောက်၏ ဂုဏ်နှင့် အဆင့်အတန်းကို ထိုသူ တပ်ဆင်သောကြယ်သီးဖြင့် ပြသသည့်အလေ့အထကို ယနေ့တိုင် တွေ့နိုင်သေးသည်။ သက်သေပြရသော် ရဲဌာနအမှုထမ်းများသည် မိမိတို့ဝတ်ဆင်သော ယူနီဖောင်း အင်္ကျီတွင် ရာထူးအဆင့် အတန်းကို ဖော်ပြသော ကြယ်သီးမျိုးကို တပ်ဆင်ကြ၏။ ထို့အပြင် မီးရထားဌာန အမှုထမ်းများ၊ ကြည်းရေလေတပ်သား များနှင့် အခြားပြည်သူ့ဝန်ထမ်းများသည်လည်း မိမိတို့ဌာန ရာထူး အဆင့်အတန်း စသည်တို့ကို ဖော်ပြသော ကြယ်သီးများ တပ်ဆင်ကြသည်ကို တွေ့ရ၏။ အချို့နိုင်ငံများတွင် ကျောင်းသူ ကျောင်းသားကလေးများသည် မိမိတို့သင်ကြားနေသောကျောင်း အတန်း စသည်တို့ကို ဖော်ပြသော ကြယ်သီးများကို တပ်ဆင် ကြလေသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ကြယ်သီးကို ရှင်း⁠ရှင်းအသုံး မပြုဘဲနေသူကား လွန်စွာပင် နည်းပါးလှသည်။ သို့ရာတွင် ထိုသူမျိုး လုံးဝမရှိဟူ၍ကား မဆိုနိုင်ပေ။ ကနေဒါနိုင်ငံရှိ ဒူကိုဗော့ လူမျိုးတို့သည် မည်သည့်အခါမျှ ကြယ်သီးကို တပ်ဆင်ခြင်းမပြုကြပေ။ ထိုသူတို့၏ အယူဝါဒဘာသာတရား က သူတစ်ပါး၏ အသက်ကို မသတ်ရန် ကျပ်တည်းစွာ တားမြစ်ထားသောကြောင့် တိရစ္ဆာန်များ၏ အရိုး အစွယ် ဦးချိုအခွံ စသည်တို့နှင့် ပြုလုပ်လေ့ရှိသောကြယ်သီးများကို လုံးဝအသုံးမပြုဘဲ တွယ်အပ်များ ချိတ်များကိုသာ ကြယ်သီး အစား အသုံးပြုကြလေသည်။
မြန်မာလူမျိုးတို့သည်လည်း ကြယ်သီးများကို အသုံးပြုကြ သည်ဖြစ်ရာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကြယ်သီးများကို အများအပြားပင် လုပ်ကိုင်ကြ၏။ စိန်၊ ကျောက်စိမ်း၊ ဥဿဖယား၊ သလင်း စသော တွင်းထွက်ကျောက်များ အပြင် နိုင်ငံခြားမှလာသော ချက်ကျောက်များ၊ ဖန်များကိုလည်း ကြယ်သီးပြုလုပ်ကြ၏။ ထို့ပြင် ကြိုးထိုးကြယ်သီးများကိုလည်း မြန်မာယောက်ျား မိန်းမ အင်္ကျီများတွင် တပ်ဆင်ကြသေး၏။ စစ်ပြီးခေတ်တွင် ရွှေမှုန် ကြယ်သီးနှင့် ပလပ်စတစ်ကြယ်သီးများ ခေတ်စားလာသည့် အလျောက် ထိုကြယ်သီးမျိုးများကိုလည်း ပြုလုပ်ကြသေးသည်။ ကျောက်စိမ်း၊ သလင်း၊ ဥဿဖယား စသော တွင်းထွက် ကျောက်များကို ကြယ်သီးပြုလုပ်ရာ၌ ပထမကျောက်ရိုင်းတုံးကို စက်ဖြင့် လိုသလောက်အရွယ်အစားစား ဖြတ်ယူသည်။ ထိုမှ တစ်ဆင့် ပုံကြမ်းလောင်း အကွက်ဖော်သည်။ အကွက်ဖော်ပြီး ကျောက်ကို အရောင်ထွက်အောင် စက်ဖြင့်သွေး၍ အရောင်တင် သည်။ နိုင်ငံခြားမှလာသော စက်ဖြင့် သွေး၍ အရောင်တင် သည်။ နိုင်ငံခြားမှလာသော ချက်ကျောက်များတွင် ပုံကြမ်း လောင်းပြီး အတုံးကလေးများလည်း ရှိသည်။ ပုံကြမ်းမလောင်း ရသေးသောအရှည် ၂ လက်မခန့်ရှိ ကျောက်တုံးများလည်း ရှိသည်။ ကျောက်တုံးရှည်ကလေးများကို ထိပ်တည့်⁠တည့်မှ ဆတ်၍ခွဲလိုက်သောအခါ ၂ ခြမ်းကွဲသွားသည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် ပုံကြမ်းလောင်းခြင်း၊ အကွက်ဖော်ခြင်းနှင့် အရောင်တင်ခြင်းများ ကို တွင်းထွက် ကျောက်များလုပ်သည့်နည်းတူ ပြုလုပ်၏။ နိုင်ငံခြားမှလာသော ပုံကြမ်းလောင်းပြီးကျောက်တုံးလေးများကို လည်း ထိုနည်းတူပင် အကွက်ဖော်ခြင်း အရောင်တင်ခြင်းများ ပြုလုပ်သည်။ ဖန်ကြယ်သီးများ လုပ်ရာတွင် ဖန်ကိုချက်၍ ပုံလောင်းပြီးမှ အရောင်တင်သည်။ ဖော်ပြခဲ့ပြီးသော ကြယ်သီး များကို အများအားဖြင့် မြန်မာအမျိုးသမီးများ အသုံးပြုကြ၏။ စစ်ပြီးခေတ် မြန်မာအမျိုးသမီးများ အသုံးပြုတပ်ဆင်လာ သော ရွှေမှုန်ကြယ်သီးကား နိုင်ငံခြားမှလာသော ရွှေမှုန်ကျောက် တုံးကြီးကို တွင်းထွက်ကျောက်များနည်းတူ လိုသလောက်အရွယ် ကိုဖြတ်၍ ပုံကြမ်းလောင်းခြင်း အကွက်ဖော်ခြင်း အရောင်တင် ခြင်းများကို ပြုလုပ်၍ယူသည်။
ပလပ်စတစ်ကြယ်သီးများကို လုပ်ရာ၌မူ နိုင်ငံခြားမှ မှာယူ သော ပလပ်စတစ်မှုန့် ရောင်စုံများကို လျှပ်စစ်ဓာတ်အားဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသော ပုံသွင်းစက်ထဲသို့ ထည့်လိုက်သည်။ အမှုန့်များ အရည်ပျော်၍ အောက်တွင်ခံထားသော ပုံစံခွက် ထဲသို့ ကျသွားခြင်းဖြင့် ကြယ်သီးကလေးများ ဖြစ်လာသည်။ ယင်းကြယ်သီးများကို အပေါက်ဖောက်ခြင်း၊ မညီညာသော အစွန်းအစများကို ညှိခြင်းများကို လက်ဖြင့် ပြုလုပ်သည်။ ပလပ် စတစ် အမှုန့်မဟုတ်ဘဲ ပလပ်စတစ်အပြားကို လုပ်သော ကြယ်သီးများလည်း ရှိသေးသည်။ နိုင်ငံခြားမှ မှာယူသော ပလပ်စတစ်ပြားများကို လိုသောပုံစံရေးပြီးလျှင် လျှပ်စစ်ဓာတ် အားဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသော စက်တွင် ဖြတ်ခြင်းအားဖြင့် ကြယ်သီးများ ရနိုင်သည်။ ယင်းပလပ်စတစ်ကြယ်သီးများကို ယောက်ျား မိန်းမမရွေး အသုံးပြုနိုင်ရန် ပုံအမျိုးမျိုး ပြုလုပ် ကြလေသည်။
မရိယကျွန်း
မရိယကျွန်း(Maria Island)သည် ဩစတြေးလျနိုင်ငံ တက်စမေးနီးယား (Tasmania)၏အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင်ရှိသော တောင်ထူထပ်သည့် ကျွန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ပြီးပြည့်စုံသော ကျွန်းမှာ အမျိုးသားဥယဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ မရိယကျွန်းအမျိုးသားဥယဉ်သည် ပင်လယ်ဧရိယာ ၁၈.၇၈ ကီလိုမီတာ အပါအဝင် ဧရိယာပေါင်း ၁၁၅.၅၀ ကီလိုမီတာ၂ရှိသည်။ ကျွန်း၏တောင်မြောက်အရှည်မှာ ၂၀ ကီလိုမီတာခန့်ရှိပြီး အရှေ့အနောက်၏ အကျယ်မှာ ၁၃ ကီလိုမီတာရှိသည်။ ၎င်း၏အနီးဆုံးအမှတ်တွင် တက်စ်မန်နီယကမ်းရိုးတန်းအရှေ့မှ ၄ ကီလိုမီတာရှိသည်။ ၁၆၄၂ ခုနှစ်တွင် ဘာတာဗီယ(ဂျာကာတာ) ရှိ ဒတ်ချ်အရှေ့အင်ဒီးယက်စ် အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးမှူး အန်ထော်နီ ဗင် ဒိုင်ယမန်၏ မယား မရိယ ဗင် ဒိုင်ယမန်၏အမည်ဖြစ်ပြီး ဒတ်ချ်လူမျိုး စူးစမ်းရှာဖွေသူ အယ်ဘက်တက်စ်မန်မှ အမည်ပေးခဲ့သည်။ ၁၉ ရာစုမတိုင်မှီက ကျွန်းအား မရိယအင်စ်လယ်အဖြစ် သိရှိခဲ့ကြသည်။ မူလ အော့ဘ်အော်ရဂျင်နယ်(Aboriginal)အမည်မှာ တော်ရာရ-မာရ-မွန်နဟ်(Toarra-Marra-Monah) ဖြစ်သည်။
အောင်ဇေယျရွာ၊ မုဆိုးကွင်း
အောင်ဇေယျရွာ၊ မုဆိုးကွင်း
လရောင်းရွာ၊ ကြက်တူရွေး
လရောင်းရွာ၊ ကြက်တူရွေး
မန့်ပြီရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
မန့်ပြီရွာ (Mantpyi)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ လွယ်မကောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၃၁၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်မကောက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၉ ဦး၊ မ ၇၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဓမ္မဝီရိယ၊ ဒေါက်တာ (မဟာထေရ်)
ဒေါက်တာဓမ္မဝီရိယ မဟာထေရ် (Ven' Able Dr. Dhammaviriyo Mahathero) သည် ၁၉၃၂ ခုနှစ်၊ ကာသခါလ (၃)ရက်နေ့၌ အဖ ပရီယိုနား(သ်)ချောင်းဒရီးနှင့် အမိ ရှေပါလီကာချောင်းဒရီး တို့မှ မန္တလေးတိုင်း၊ မေမြို့(ခ)ပြင်ဦးလွင်မြို့မှာ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဖခင်သည် မေမြို့ မီးရထားရုံပိုင်ကြီးဖြစ်၍ မီးရထားဝန်းရှိ မီးရထားရုံပိုင်ကြီးအိမ်မှာ မွေးဖွားခဲ့သည်။
ငယ်ဘဝ
၁၉၆၀ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ (၂၇)ရက်တွင် နယူးဒေလီမြို့၌ မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေး ဗိသုကာကြီး ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်း၏ ဇနီး ဒေါ်ခင်ကြည် (ထိုစဉ်က အိန္ဒိယသံအမတ်ကြီး)က ရဟန်းအမပြုပြီး ရဟန်းအဖြစ် ရောက်သည်။ သံအမတ်ကြီး ဒေါ်ခင်ကြည်က ရေနစ်သေဆုံးသွားသော အောင်ဆန်းလင်းနှင့် အသက်တူ၍ သားလိုသဘောထားသည်။ သူ့၏ သားအစားရပြီဆိုပြီး ရဟန်းဘောင်မှာ ရပ်တည်နေထိုင်သွားဘို့ တောင်းဆိုသည်။ East Top Kailash ကျောင်းမှာ သတိပဋ္ဌာန်တရားကို သင်ကြားသည်။
လုပ်ဆောင်မှု
ဒါဂျီလင်မြို့၌ ၁၉၇၁ခုနှစ်က ကရီပတ်မန်ရှန် ဗုဒ္ဓကျောင်းတော်ကို တည်ထောင်ပြီး ကျောင်းသူ၊ ကျောင်းသား (၁၀ဝ)ကျော်ကို ဗုဒ္ဓဘာသာဖြစ်စေခဲ့သည်။ ဒါဂျီလင်မြို့မှာ ၁၉၇၅ခုမှာ မိဘမဲ့ကလေးဂေဟာကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၆ခုနှစ်၊ ဆစ်ကင်းပြည်နယ် Khaukun ရွာကလေး၌ ကလေး (၁၂၅)ယောက်ကို ပညာသင်ပေးခဲ့သည်။ ၁၉၈၄-ခုနှစ်၌ Barasurd ပြည်နယ် Duttpukurတွင် ကလေး(၁၀ဝ)လောက်အား မိဘမဲ့ကျောင်း တည်ထောင်ပေးခဲ့သည်။ ၂၀ဝ၀ပြည့်နှစ်တွင် ဗီဟာပြည်နယ်၏ ပါလီမန်အမတ် (အထက်လွတ်တော်အမတ်) အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း ခံရသည်။ ၂၀ဝ၂ခုနှစ်တွင် ဂယာမြို့ကို ရောက်ရှိသည်။ All India Bhikkhu Sangha ၏ အတွင်းရေးမှူး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဂယာမြို့မှာ ရူးပီးငွေ (၁၆)သိန်း ကုန်ကျခံ၌၍ ကျောင်းကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ (၈)တန်လေးသော မတ်ရပ်ရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူကို ရူးပီးငွေ(၁၄)သန်း ကုန်ကျခံ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
နောင်ဝိုးရွာ၊ နားကန်း
နောင်ဝိုးရွာ (Nawngwoe)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ နားကန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၂၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားကန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၄၃ ဦး၊ မ ၈၈၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၂၉ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အလီ၊ ဦး
ဦးအလီ(မြန်မာ ၁၂၅၉-၁၃၁၅)
မြန်မာ့တူရိယာဂီတာ လောကတွင် သီချင်းကြီးအဆို၌ ထင်ရှား ကျော်ကြားသော ဦးအလီကို သာဝတ္ထိမြို့၌ အဖ ကုန်သည် ဦးမောင်မောင်၊ အမိ ဒေါ်ချုံတို့မှ ခရစ် ၁၈၉၇ ခုနှစ်၊ မြန်မာ သက္ကရာဇ် ၁၂၅၉ ခုနှစ် ဝါဆိုလဆန်း ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။ အရွယ်ရောက်သောအခါ ရန်ကုန် အနောက်ပိုင်း တွင် နေထိုင်ကြီးပြင်း လာခဲ့သည်။
၁၉၃၉-၄ဝ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှ အစိုးရလက်ထက် ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာနမှ ဖွင့်လှစ်သောပန်းချီနှင့် တူရိယာပညာသင်ကျောင်း (အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းဝင်းအတွင်း၌ ဖွင့်လှစ်သည်။) တွင် အဆို လက်ထောက်ဆရာအဖြစ် အမှုထမ်းလေသည်။ ထိုအချိန် က အဆိုဆရာမှာ ဒေါ်စောမြအေးကြည်ဖြစ်ရာ၊ ဒေါ်စောမြအေး ကြည်၏ ပညာများကိုလည်း ဦးအလီ ဆည်းပူးခွင့်ရလိုက်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ဖြစ်သောအခါ ပန်းချီနှင့် တူရိယာအတတ် သင်ကျောင်းသည် စစ်ကွင်းမြို့သို့ ရွှေ့သွားရာ ဦးအလီသည် စစ်ကွင်းမြို့သို့ လိုက်ပါအမှုထမ်းသည်။ စစ်ပြီး၍ မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရသောအခါ ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ပန်တျာကျောင်း ဖွင့်လျှင်ဖွင့်ခြင်း ယောက်ျားအဆိုဆရာအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရရာ၊ ၁၉၅၄ ခုနှစ် မတ်လ ၂၃ ရက်၊ သက္ကရာဇ် ၁၃၁၅ တပေါင်း လပြည့်ကျော် ၄ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်အထိ လုပ်ကိုင် ဆောင်ရွက်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီးတွင် ဦးအလီတူရိယာ အဖွဲ့ဟူ၍ သီချင်းကြီးအဖွဲ့ထောင်ကာ မြန်မာနိုင်ငံ အသံလွှင့်ရုံမှ သီဆိုအသံလွင့်သည်မှာလည်း ကွယ်လွန်သည်အထိ ဖြစ်သည်။
ဦးအလီသည် ကာလပေါ်သီချင်းအဆိုထက် သီချင်းကြီး အဆို ဝါသနာပါသည်။ ကာလပေါ်သီချင်း စာသားကို သီချင်း ကြီးအသံနှင့်ဆိုလေ့ရှိ၍ ယင်းသို့ဆိုလျှင် ပို၍ကောင်းသည်။ သီချင်းကြီးဆိုရာ၌ တီးသူနှင့် နားထောင်သူ ရွှင်လာအောင် ဆိုနိုင်သူဖြစ်သည်။ သီချင်းဆိုရာ၌ အသက်ဝင်ရုံသာမက အလင်္ကာလည်း မြောက်သည်။ အဆိုလည်း သဘောပေါက် သည်။ ရေယမုန်ပတ်ပျိုးသည် အမျိုးသမီးများ ကလေးချော့ရာ၌ ဆိုရသော သီချင်းဖြစ်သော်လည်း ဦးအလီ ဆိုသောအခါ တကယ့်ကလေးချော့သီချင်းကဲ့သို့ ကြားရသူတို့ အရသာခံကြ ရသည်။ သီချင်းဆိုရာ၌ သဘာဝနှင့်သရုပ်ပေါ်အောင် ဆိုတတ် သည်။ အမျိုးသမီးဆို၊ အမျိုးသားဆို၊ အမျိုးသမီး အမျိုးသား နှစ်ယောက်စလုံးဆို ဟူ၍ရှိရာ၌ မည်သည့်သီချင်းမျိုးဆိုဆို သရုပ်ပေါ်အောင် ဆိုတတ်သူ ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် တစ် ယောက်ယောက်က မတောင်းပန်ပဲ မည်သည့်အမျိုးသမီးဆို သီချင်းကိုမျှ ဆိုလေ့ မရှိချေ။ တိုက်တွန်းသူရှိမှ အမျိုးသမီးဆို သီချင်းမျိုးကို ဆိုလေ့ရှိလေသည်။ ယောက်ျားဆိုသည့်ဟန် ယောက်ျားဆိုသည့်အာလည်း ပီသသည်။ ခပ်ဆတ်ဆတ်ဆိုရ သော ပုလဲပေါက်သံဆန်း အဆိုကောင်းသလောက် ခတ် တွဲတွဲဆိုရသော သံရိုးအောက်ပြန်ဆို၌လည်း မညံ့ချေ။
ဦးအလီသည် စစ်မဖြစ်မီက ကိုလမ္ဗီယာဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီနှင့် သီချင်းကြီးသီချင်းခံ၊ ပတ်ပျိုး၊ ယိုးဒယား အပုဒ် ၃ဝ ကျော် ဓာတ်ပြားသွင်းခဲ့သည်။ ဒဂုန်မောင်ကြီး ဟူသောအမည်ကို ယူ၍ လည်း သီဆိုခဲ့ဘူးသည်။ သို့ရာတွင် ထိုအမည်နှင့်မထင်ရှားခဲ့ ချေ။ ဦးအလီ သီဆိုသော သီချင်းများအနက် ထင်ရှားသော သီချင်းများမှာ- (၁) ချစ်သမျှကို (၆) ကျွန်းကျွန်းပိုင်သ (၂) ရေယမုန် (၇) ဝေယံလိုပင် (၃) မဲဇာတောင်ခြေ (၈) ဘုံဆောင်မြင့် (၄) ဂန္ဓမာဗွေ (၉) ကျောင်းတော်ကြီးကြိုး (၅) မင်္ဂလာဘွဲ့ (၁ဝ) ဆဋ္ဌသံဂါယနာတင် စသည်တို့ ဖြစ်သည်။ ယင်းတို့အနက် ရေယမုန်ပတ်ပျိုးသည် နာမည်အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ဦးအလီ သီဆိုခဲ့သော ဓာတ်ပြား သီချင်းများကို အခြားသူအား ဆိုစေသော် ဦးအလီဟန်ရအောင် ဆိုနိုင်သူ ရှားလေသည်။
ဦးအလီသည် ပထမဇနီး ဒေါ်အေးနွဲ့နှင့် သားသမီး ငါး ယောက်ထွန်းကားခဲ့သည်။ ပထမဇနီး ကွယ်လွန် ပြီးနောက် ခုနစ်နှစ်အကြာ ဒေါ်မြနှင့် အိမ်ထောင်ကျ၍ ဂွတ္တလစ် ရပ်ကွက်၌ နေထိုင်စဉ် ထိုအိမ်၌ပင် ကွယ်လွန်သည်။ ဦးအလီတွင် တပည့်များစွာရှိရာ တူရိယာ ပန်တျာလောက၌ နာမည်ကြီးများဖြစ်ကြသော တယော ဦးဟန်ဝင်း၊ စန္ဒရားဦးငယ်၊ ဂီတာ ဘစောကြည်၊ စောင်းဦးစိန်ဖေတို့သည် သူ၏တပည့်များ ဖြစ်ကြသည်။ ဦးအလီသည် ဘင်ဂျိုအတီးကောင်းသူ ဖြစ်ရာ တပည့်များကို သင်ကြားပေးရာ၌ပင် ဘင်ဂျိုနှင့် သင်ကြားပေး လေ့ရှိသည်။
ဦးအလီကား ပညာတွင် မာနမရှိ၊ သီချင်းရမည်ဆိုလျှင် အထက်လူ အောက်လူမရွေး အောက်ကျခံ ပေါင်း၍ ပညာယူ လေ့ရှိသည်။ ပညာပေးသည့်အခါ၌လည်း ထိုနည်းအတိုင်း ဖြစ် ၍ စေတနာ အလွန်ရှိသူ ဖြစ်သည်။ အခကြေးငွေကို ပဓာန မထားပဲ ပညာကို ပေးဝေတတ်သူ ဖြစ်သည်။ စစ်မဖြစ်မီ ခေတ် လောက်က ဓာတ်ပြားသွင်းရခြင်းသည် အခကြေးငွေ အနည်း ငယ် သာရသော်လည်း နောင်လာနောင်သားများ သူ့ခေတ်က ကဲ့သို့ ခက်ခက်ခဲခဲ သီချင်းမတက်ကြစေရန် ရည်သန်၍ ရက်ရက်ရောရော ကိုယ်ကျိုးမငဲ့ပဲ ဆရာစားမချန် သီချင်းကြီး များကို ပညာဖြန့်ခဲ့သူဟု ဆိုရပေမည်။
ဝမ်ဟွေလုံရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဝမ်ဟွေလုံရွာ (Wanhwaylong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ လွယ်လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၉၁၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်လုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၅၉ ဦး၊ မ ၁၇၈၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၆၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လေ့လော်ရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
လေ့လော်ရွာ(Laytlaw)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ မောင်ဂုန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၉၃၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မောင်ဂုန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၆ ဦး၊ မ ၁၁၂ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၂၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြန်မာအသင်း၏ အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲရလဒ်
မြန်မာနိုင်ငံသည် အ​ရှေ့​တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲကို စတင်ကျင်းပခဲ့သည့် ၁၉၅၉ခုနှစ်မှစ၍ အကြိမ်တိုင်း ဝင်​ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အိမ်ရှင်အဖြစ် ၃ကြိမ်တိုင်တိုင် လက်ခံကျင်းပခဲ့သည်။