cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
အမေဇုံမြစ်
အမေဇုံမြစ်သည် မြေနိမ့်မြေပြန့်တစ်လျှောက် စီးဆင်းသဖြင့် ရေစီးနှေးသည်။ ရေစီးနှေးလှသဖြင့် အချို့နေရာတွင် မြစ်ကြီးတစ်မြစ် စီးဆင်းနေသည်ဟုမထင်ရဘဲ ကြီးမားကျယ်ပြန့်သော ရေအိုင်ကြီးတစ်ခုသဖွယ် ထင်မြင်ရလောက်အောင်ပင် ရေငြိမ်နေသကဲ့သို့ရှိသည်။ ယင်းသည် ခြောက်သွေ့သောရာသီတွင် တစ်နာရီလျှင် တစ်မိုင်ခွဲနှုန်းစီး၍ မိုးကာလရေများချိန်တွင်ပင် သုံးမိုင်နှုန်းမျှသာစီးလေသည်။ ပီရူးနိုင်ငံမှ စီးလာ၍ ဘရာဇီးနိုင်ငံတွင်းသို့ဝင်သည့်နေရာ၌ မြေပြင်သည် ပင်လယ်ရေပြင်ထက် ပေ ၃ဝဝ ခန့်သာ မြင့်သည်။ အတ္တလန္တိတ်ကမ်းခြေမှ မိုင် ၁ဝဝဝ ဝေး၍ ဘရာဇီးနိုင်ငံအတွင်းရှိ မနော့မြို့တွင် မြေပြင်သည် ၁၃၅ ပေမျှသာ မြင့်တော့သည်။
လပြည့်နေ့တိုင်း ပင်လယ်မှဒီရေသည် အရှိန်ပြင်းစွာဖြင့် မြစ်ဝတွင်းသို့ ဆန်တက်ဝင်ရောက်လာလေရာ အထက်မှ အောက်သို့ စုန်ဆင်းလာသော ရေစီးနှင့်တွေ့သောအခါ ပေ ၃ဝ ခန့်မြင့်မားသော ဒီဗိုးခေါ်လှိုင်းတံပိုးများသည် ရေတံတိုင်းကြီးသဖွယ် မြင့်မောက်ဖြစ်ပေါ်၍ မြစ်ဝမှ မိုင် ၄ဝဝ ခန့်အတွင်းရေစီးသည် ရေစုန်မဟုတ်တော့ဘဲ ရေဆန်ဖြစ်သွားသည်။ ဒီဗိုးတက်လာ၍ မြည်ဟီးသည့်အသံများကို ငါးမိုင်ခန့်ဝေးသောအရပ်မှပင် ကြားကြရသည်။ အမေဇုံမြစ်ရိုးတစ်လျှောက်၌ နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသား အင်ဒီးယန်းလူမျိုးတို့သည် အချိန်မှန်ဖြစ်တတ်သော ဒီဗိုးတက်ခြင်းနှင့် ဇွန်လတွင် အထက်အညာမှ ရေတိုး၍ မြစ်ရေလျှံခြင်းတို့ကို သိနားလည်နေကြသဖြင့် ထိုအချိန်အခါများတွင် ဘေးလွတ်ရာအရပ်သို့ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ကြပြီးလျှင် အန္တရာယ်ကင်းလောက်သည့်အခါမှ မိမိတို့နေရပ်သို့ ပြန်လာလေ့ရှိကြသည်။ ထိုအင်ဒီးယန်းများက ဒီဗိုးတက်ခြင်းကို ပိုရိုရော့ကာဟုခေါ်သည်။
အီကီတိုးမြို့မှ အတ္တလန္တိတ်ကမ်းခြေအထိ မိုင် ၂ဝဝဝ ကျော်ခန့် မြစ်အလျားအတွင်း၌ မိုးရာသီတွင် အမေဇုံမြစ်၏ ပျမ်းမျှရေအတိမ်အနက်မှာ ပေ ၁၂ဝ မှ ၁၅ဝ ခန့်ဖြစ်သည်။ မိုးရေကြောင့်လည်းကောင်း၊ ပင်လယ်ဒီရေတက်သဖြင့်လည်းကောင်း၊ သဲသောင်များနေရာပြောင်းပေါ်ထွန်းတတ်သဖြင့်လည်းကောင်း၊ ရေအတိမ်အနက် အမျိုးမျိုးဖြစ်ပေါ်သည်။ အမ္မဇုန်၏ သင်္ဘောဆိပ်မြို့ကြီးဖြစ်သော မနော့မြို့တွင် တစ်ရာသီ၌ သုံးပေမျှသာရေနက်သော်လည်း နောက်တစ်ရာသီတွင် ၇၅ ပေခန့် ရေနက်ပြန်သည်။ ယင်းသို့ ရေအတိမ်အနက်အမျိုးမျိုး ပြောင်းလဲမှုကြောင့် မီးသင်္ဘောများမှ ကုန်တင်ကုန်ချအတွက် ရေပေါ်ဆိပ်ခံဘောတံတားများကို အသုံးပြုရလေသည်။
ပင်လယ်ကူးသင်္ဘောများသည် ဒီဗိုးတက်ချိန်နှင့် မကြုံကြိုက်စေရန် မားရဇိုးကျွန်းတောင်ဘက်နှင့် ပါရာမြစ်ခေါ် ရေလက်ကြားတစ်ခုအတွင်းမှနေ၍ အမေဇုံမြစ်ဝအတွင်းသို့ဝင်ပြီးလျှင် ပင်လယ်ဝမှ မိုင် ၁ဝဝဝ ကျော်ခန့်ဝေးသော မနော့သင်္ဘောဆိပ်ကမ်းမြို့အထိ ရေနည်းသည့်အချိန်၌ပင် ဆန်တက်နိုင်ကြသည်။ အခြား သင်္ဘောကြီးငယ်တို့မှာမူ အီကီတိုးမြို့၏ အထက်အထိ ဆန်တက်နိုင်ကြသည်။
အမေဇုံမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက်လုံးတွင်မိုးကောင်းလှသည်။ ထို့ကြောင့် နိုဝင်ဘာလမှ မေလအထိ မြစ်ရေလျှံတတ်သည်။ မြေနိမ့်မြေပြန့်ဒေသဖြစ်သဖြင့် လျှံသောမြစ်ရေတို့သည် မြစ်ကမ်းဘေးရှိ သစ်တောများအတွင်းသို့ မိုင်ပေါင်းများစွာစီးဝင်သည်။ အချို့နေရာများတွင် ကမ်းပါးစောက်များရှိသဖြင့် ထိုအရပ်ရှိ မြို့ရွာများမှာ ရေဘေးမှကင်းလွတ်ကြလေသည်။
ဒိုးလုံး
ဒိုးလုံး (၁၉၇၈-၂၀၀၃) သည် ခရစ်ယာန် ဘာသာဝင် ပအိုဝ်းလူမျိုး အော်တာနေးတစ် အဆိုတော်ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ
ဦးခွန်စတင်းဖို့ဒ်နှင့် ဒေါ်နန်းဌေးဌေးယုတို့မှ ၁၉၇၈ ခုနှစ်၊ဇန်နဝါရီလ (၁၄) ရက်နေ့တွင်မွေးသည်။ အမည်ရင်းမှာ ခွန်နေလင်းနိုင် ဖြစ်သည်။
အနုပညာခရီး
The Ants အဖွဲ့နှင့်အတူ တောင်ကြီးမှ ရန်ကုန်သို့ လာသည်။ နောင်သော် ထုတ်လုပ်သူနှင့် ပတ်သက်၍ သဘောထားမတိုက်ဆိုင်သောကြောင့် သီးသန့်ခွဲထွက်ကာ မိခင်က ထုတ်ဝေသူလုပ်၍ ကိုယ်တိုင် ခွေထုတ်သည်။ ကွင်း (Queen)၊ ဆဘက်ရှန်ဘာ့ (Sebastian Bach (Skid Row)), အဲလက်အင်ချိန်း (Alex in Chains) နှင့် ကတ်ကိုဘိန်း (Kurt Cobain) တို့ကို သဘောကျကြောင်း ဖွင့်ဟဖူးသည်။
ဘဝနိဂုံး
၂၀၀၃ ခု၊ စက်တင်ဘာလ ၂ ရက်တွင် ကွယ်လွန်သည်။ ထိုအခါက အသက် ၂၅ နှစ် သာ ရှိသေးသည်။ ဇနီးသည် ချောစုခင် ကျန်ရစ်သည်။
အိမ်တွင်းပုန်းရွာ၊ သင်္ချီကိုင်း
အိမ်တွင်းပုန်းရွာ၊ သင်္ချီကိုင်း
ဒွေးချိုး
အချိုး နှစ်ချိုးပါဝင်သော ကဗျာမျိုးဖြစ်သည်။ ပထမအချိုးကို အခံဟူ၍လည်းကောင်း၊ အချီဟူ၍ လည်းကောင်းခေါ်၍ ဒုတိယအချိုးကို အအုပ် ဟူ၍လည်းကောင်း၊ အချ ဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်သည်။ နှစ်ဆစ်ချိုး ဟူ၍လည်း ခေါ်ကြသေးသည်။
အောက်တိုဘာ ၂၀၀၉
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောက်တိုဘာ ကဏ္ဍ:၂၀၀၉
ဒွေးချိုး
ဒွေးချိုးစပ်နည်း
အချိုးနှစ်ချိုးရှိသည့်အနက် အခံချိုးတွင် အနည်းဆုံး နှစ်ပိုဒ်ဖြင့်ရေးပြီး အအုပ်ချိုးတွင် အနည်းဆုံးနှစ်ပိုဒ်ဖြင့် အုပ်လေ့ရှိသည်။ ၂ ပိုဒ်ခံ - ၂ ပိုဒ်အုပ် ဒွေးချိုး ၂ ပိုဒ်ခံ - ၃ ပိုဒ်အုပ် ဒွေးချိုး ၃ ပိုဒ်ခံ - ၃ ပိုဒ်အုပ် ဒွေးချိုး ၃ ပိုဒ်ခံ - ၄ ပိုဒ်အုပ် ဒွေးချိုး စသည်ဖြင့် စိတ်ကူးဉာဏ်ရှိသလောက် ကွန့်မြူးရေးသားနိုင်သည်။ ဒွေးချိုးကဗျာတွင် ပိုဒ်ဆုံးကာရန် (အချိုးသတ်ကာရန်) များသည် ချသံများ ဖြစ်ရသည်။ အထူးသဖြင့် ဝိသဇ္ဇနီသံများ ဖြစ်လေ့ရှိသည်။ မည်သည့်အခါမျှ ချီသံ ခေါ် တက်သံမဖြစ်စေရ။ ထို့ပြင် ပိုဒ်တွင်းကာရန်များ လည်း ရှိသည်။
နမူနာအနေဖြင့် အောက်ပါဒွေးချိုးကို လေ့လာကြည့်နိုင်သည်။
အသားရယ်ဖြူ လူပေမို့လား။ အသားတော်ညိုပြာညက် နန်းတော်ထက်ဖွား။
ဤဒွေးချိုး၏ ပထမပိုဒ်တွင် ပိုဒ်တွင်းကာရန် အဖြစ် အူ ကာရန်ဖြစ်သော ဖြူ နှင့် လူ ကိုယူထားသည်။
ဒုတိယပိုဒ်တွင် ပိုဒ်တွင်းကာရန်အဖြစ်
အက် ကာရန်ဖြစ်သော ညက် နှင့် ထက် တို့ ညီနေသည့်အပြင် ပိုဒ်ဆုံးကာရန်များမှာလည်း ချသံဖြစ်သော အား ကာရန် လား နှင့် ဖွား ယူထားသည်ကိုတွေ့ရမည်ဖြစ်သည်။ ထိုနည်းအတိုင်းလေ့လာကြည့်ပါက ဒွေးချိုးကဗျာ စပ်ရန်မှာ မခက်တော့ပေ။
သရက်တောရွာ၊ ဂုံညင်းတန်း
သရက်တောရွာ၊ ဂုံညင်းတန်း
ဟေကွန်ရွာ၊ လဟယ်မြို့နယ်
ဟေကွန်ရွာ (Haykun)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ လဟယ်မြို့နယ်၊ လန်ခင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၈၆၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဟယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇလပ်ကုန်းရွာ၊ ဂွကြီး
ဇလပ်ကုန်းရွာ၊ ဂွကြီး
သော်ကကုန်းစုရွာ၊ စံပြ
သော်ကကုန်းစုရွာ၊ စံပြ
မြောက် (ရွက်ညိုတောင်)ရွာ
မြောက် (ရွက်ညိုတောင်)ရွာ
အကမ္မနီယသုတ်
(သမထဘာဝနာ၊ ဝိပဿနာ ဘာဝနာတို့ဖြင့်) မပွားများအပ်သောစိတ်သည် အမှု (လုပ်ငန်း) ၌မခံ့၊ (လုပ်ငန်းလုပ်ရာ၌ အဆင်မပြေ)၊ မပွားများအပ်သောစိတ်မှတပါး အမှု၌မခံ့သော အခြားတစ်ခုသော တရားကိုမျှ ငါဘုရား မြင်တော်မမူဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ဖုန်ဂန်ကောင်ရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
ဖုန်ဂန်ကောင်ရွာ(Hpongankawng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ ပန်မူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၁၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်မူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၀ ဦး၊ မ ၅၅ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၁၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောက်တံခါးရွာ၊ သင်္ချီကိုင်း
ကျောက်တံခါးရွာ၊ သင်္ချီကိုင်း
ဟိုက်ပါနိုဗာ
ဟိုက်ပါနိုဗာ (Hypernova) ဆိုသည်မှာ သာမန်ဆူပါနိုဗာထက် စွမ်းအင်ပိုမိုများပြားကာ ကြယ်တစ်စင်းပေါက်ကွဲသည့် ဖြစ်ရပ်တစ်ခုပင်ဖြစ်သည်။ တနည်းအားဖြင့် အင်မတန်တောက်ပသည့် ဆူပါနိုဗာ (SLSN) ဟုခေါ်ဆိုကာ ယင်းတို့သည် ဂါမာရောင်ခြည်တို့၏ ပင်ရင်းဖြစ်သည်။ ဆူပါနိုဗာများကဲ့သို့ပင် ဟိုက်ပါနိုဗာများသည် မတူညီသော စတီလာပေါက်ကွဲမှုများကို ထုတ်လွှတ်ပေးသည်။ ဆူပါနိုဗာ  type Ic နှင့် type IIn အမျိုးအစားများအား လေ့လာချက်အရ များပြားလှစွာသော ဟိုက်ပါနိုဗာများကိုပါ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
သမိုင်း
၁၉၉ဝ ခုနှစ်မတိုင်ခင်တွင် ဟိုက်ပါနိုဗာ ဆိုသောအခေါ်ဝေါ်အား အင်မတန်ပေါက်ကွဲအား များပြားသည့်ကြယ်များအတွက် သုံနှုန်းရန် အဆိုပြုခဲ့သည်။ ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ဂါမာရောင်ခြည်ထုတ်လွှင့်မှုနှင့် နုနယ်သော ကြယ်တာရာကြီးများနှင့် စာတမ်းတစ်ခုသည် ချိတ်ဆက်မိသည်။ ယင်းတို့အား ဟိုက်ပါနိုဗာ ဟု ခေါ်ဆိုရန် အဆိုပြုခဲ့သည်။ ထိုကဲ့သို့သော ဖြစ်ရပ်မှစွမ်းအင်သည် ဆူပါနိုဗာများထက် အဆပေါင်းရာချီကာ များပြားလှသည်။ ဆက်တိုက်ဆိုသလို များပြားလှစွာသော တောက်ပသည့် ဆူပါနိုဗာများကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။   ယင်းဖြစ်ရပ်များအား သာမန် type Ia ဆူပါနိုဗာထက် အဆပေါင်း ၂ဝ ပိုမိုတောက်ပသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယင်းအဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်သည် ဟိုက်ပါနိုဗာဟု ခေါ်တွင်စေလေသည်။
ကျမ်းကိုး
ကဏ္ဍ:နက္ခတ္တဗေဒဆိုင်ရာ ဖြစ်ရပ်များ ကဏ္ဍ:ဟိုက်ပါနိုဗာများ
စာ​ပေဗိမာန် စာ​ပေနှီး​နှောဖလှယ်ပွဲနှင့်​ စာတမ်း​ဖတ်ပွဲများ​
စာပေဗိမာန် စာပေနှီးနှောဖလှယ်ပွဲနှင့် စာတမ်းဖတ်ပွဲများ
ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော် စာပေဗိမာန် အဖွဲ့ ဥပဒေတွင် စာပေတိုးတက်ပြန့်ပွားစေရန် အလို့ငှာ စာပေကို လူတိုင်းစိတ်ဝင်စားလာအောင် လှုံ့ဆော်ခြင်း၊ စာပေနှီးနှောဖလှယ်ပွဲများ၊ စာပေသဘင်များ၊ စာပေညီလာခံများနှင့် စာပေပြပွဲကြီးများ ကြီးမှူးကျင်းပခြင်း ဟူ၍ ပြဋ္ဌာန်းထားလေသည်။
စာပေဗိမာန် အဖွဲ့သည် ၁၉၆၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၂ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ အထိ စာပေနှီးနှောဖလှယ်ပွဲနှင့် စာတမ်းဖတ်ပွဲပေါင်း (၂၃)ခုကို ရန်ကုန်မြို့၌ ကျင်းပပေးခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ စာပေနှီးနှောဖလှယ်ပွဲများတွင် သက်ဆိုင်ရာစာတမ်းရှင်က စာတမ်းတင်သွင်းဖတ်ကြားပြီးနောက် တက်ရောက်လာသော စာပေပညာရှင်များ၊ စာပေလုပ်သားများသည် စာတမ်းရှင်တင်သွင်းသွားသော စာတမ်းအပေါ် ဝေဖန်အကြံပြုချက်များကို လူကိုယ်တိုင် စင်မြင့်ပေါ်သို့ တက်၍ ဆွေးနွေးခွင့်ရသည်။ ယင်းသို့ ဝေဖန်ဆွေးနွေးပြီးသော အခါတွင် သက်ဆိုင်ရာစာတမ်းရှင်က ပြန်လည်ဖြေကြား ဆွေးနွေးသည်။ စာတမ်းဖတ်ပွဲများတွင်မူ တက်ရောက်လာသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များကိုယ်တိုင် စင်မြင့်ပေါ်သို့တက်၍ ဆွေးနွေးခြင်းကို ခွင့်မပြုပေ။ စာတမ်းတွင် တင်သွင်းသွားသော စာတမ်းနှင့်ပတ်သက်၍ ဝေဖန်ဆွေးနွေး မေးမြန်လိုလျင် စာတမ်းဖတ်ပွဲအဖွဲ့က သတ်မှတ်ထားသော ပုံစံစာရွက်ပေါ်တွင် စာဖြင့်ရေးသားကာ ဆွေးနွေးမေးမြန်းနိုင်ကြလေသည်။
စာပေ နှီးနှောဖလှယ်ပွဲနှင့် စာတမ်းဖတ်ပွဲများတွင် ဖတ်ကြားတင်သွင်းသော စာတမ်းများကို သက်ဆိုင်ရာ ဘာသာရပ် အလိုက် စုစည်း၍ စာပေဗိမာန် အဖွဲ့က စာအုပ်အဖြစ် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသည်။ ကလေးစာပေနှီးနှောဖလှယ်ပွဲ ၁၉၆၅ မှ စာတမ်းများကို မူ အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် စာအုပ်အဖြစ် ထုတ်ဝေနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ စာပေနှီးနှော ဖလှယ်ပွဲများနှင့် စာတမ်းဖတ်ပွဲများမှ စာတမ်းများကိုမူ စာအုပ်အဖြစ် စာတမ်းအတိုင်း ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။
ခနောင်ရွာ၊ ဂွကြီး
ခနောင်ရွာ၊ ဂွကြီး
ရှောက်ခြုံရွာ၊ ရှောက်ခြုံ
ရှောက်ခြုံရွာ၊ ရှောက်ခြုံ
ကျူးဘား ပီဆို
ကျူးဘား ပီဆို သည် နိုင်ငံတွင်း၌ မိုနီဒါ နာစီယန်နယ် (moneda nacional) ဟု သိကြသော ကျူးဘားနိုင်ငံ၏ တရားဝင်ငွေကြေး ဖြစ်သည်။
၂၀၂၁ ခု၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက် မတိုင်ခင်အထိ ကျူးဘားတွင် ပီဆို (၂) မျိုး ထုတ်သည်။ တမျိုးမှာ ဒေါ်လာနှင့်ချိတ်ထားသော ငွေလဲနိုင်သောပီဆိုဖြစ်ပြီး ကျန်တခုမှာ ပြည်တွင်း၌ လည်ပတ်သုံးစွဲသည့် ပီဆိုတည်း။ တပီဆိုတွင် ၁၀၀ စန်တဗို ရှိသည်။ ငွေလဲနိုင်သောပီဆိုအား အမေရိကန်ဒေါ်လာ တဒေါ်လာနှင့် ချိတ်ထားသည်။ ယင်း ငွေလဲနိုင်သောပီဆိုမှာ ပြည်တွင်းသုံး ၂၅ ပီဆို တန်၏။ သို့သော် မည်သည့်ပီဆိုကိုမှ နိုင်ငံပြင်သို့ ထုတ်ခွင့်မပြု။ ပြင်တွင်းသို့ ယူလာသည်ကို၎င်း၊ ပြည်ပသို့ ထုတ်သွားသည်ကို၎င်း ဥပဒေအရ တားမြစ်ထားသည်။
၂၀၂၀ ပြည့်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၀ ရက်တွင် ငွေလဲနိုင်သောပီဆိုကို လည်ပတ်မှုမှ တဖြည်းဖြည်း ဖယ်ရှားသွားမည်ဟု ကြေညာသည်။ ၂၀၂၁ ခု၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်တွင် ငွေကြေးလည်ပတ်ရာတွင်သုံးသော တခုတည်းသော ငွေကြေးဖြစ်လာပြီး အမေရိကန် တဒေါ်လာကို ၂၄ ပီဆိုနှင့် ချိတ်သည်။ ထိုနေ့မှစ၍ ဘဏ်နှင့် ငွေလဲဌာနများတွင် ပီဆိုတမျိုးတည်းသာ ထုတ်ပေးတော့၏။ ယခင်က ကျူးဘား နိုင်ငံပိုင်လုပ်ငန်းများသည် တဒေါ်လာ-တပီဆိုနှုန်းဖြင့် လုပ်ကိုင်ကြခြင်းကြောင့် ဤလုပ်ဆောင်ချက်မှာ နည်းပညာအရ ပီဆိုကို တန်ဖိုးကျစေသည်။
ငွေကြေးစနစ်မပေါင်းမီက ကျူးဘားရှိ နိုင်ငံလုပ်သားအများစုသည် အခြေခံလစာကို ပြည်တွင်းသုံးပီဆိုဖြင့် ရသည်။ အချို့ဌာနတို့က ငွေလဲနိုင်သောပီဆိုနှင့် ရ၏။ ၂၀၁၄ ခုမတိုင်မီက ဆိုင်အများစုသည် ၎င်းတို့ရောင်းသော ပစ္စည်းအလိုက် ငွေကြေးစနစ်တမျိုးကိုသာ လက်ခံသည်။ ၂၀၁၄ ခုနောက်ပိုင်းတွင် နိုင်ငံပိုင်ဆိုင်များသည် နောက် ငွေကြေးပေါင်းချိန်ကို ပြင်ဆင်သည့်အနေဖြင့် မည်သည့်ငွေကိုမဆို လက်ခံခဲ့၏။
ပြည်တွင်းသုံးပီဆိုနှင့် ငွေလဲနိုင်သောပီဆို ကွာသည်မှာ ငွေလဲနိုင်သောပီဆို၏ အကြွေစေ့များသည် ရှစ်ထောင့်ပုံဖြစ်၏။ ချွင်းချက်မှာ အသုံးများသည့် ပြည်တွင်းသုံးပီဆို ၁-ပီဆိုတန် အကြွေစေ့သည်လည်း ရှစ်ထောင့်စေ့ပင်တည်း။ ကျန် ပြည်တွင်းသုံးပီဆို၏ ငွေကြေးသက်သေခံလက်မှတ်များ၊ ငွေစက္ကူများသည် စတုဂံပုံသာ သုံးသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပီဆို ကဏ္ဍ:သုံးစွဲနေဆဲ ငွေကြေးများ
သခွတ္တော (တောင်)ရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
သခွတ္တော (တောင်)ရွာ (Thakhuttaw(South))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ မြင်တော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၆၂၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အပါတုဘူတသုတ်
မပွားများအပ်, ထင်ရှားစွာမဖြစ်သောစိတ်သည် များစွာသောအကျိုးမဲ့ရန်ဖြစ်၏။ မပွားများအပ်, ထင်ရှားစွာမဖြစ်သေးသော စိတ်မှတပါး များစွာသော အကျိုးမဲ့ရန်ဖြစ်သော အခြားတစ်ခုသောတရားကိုမျှ ငါဘုရားမြင်တော်မမူဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ကထောင်းနီရွာ၊ တောင်သုံးလုံး
ကထောင်းနီရွာ(Kahtaungni)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ တောင်သုံးလုံးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,098 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထားဝယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကနောင်ရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ကနောင်ရွာ(Kanaung)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ကနောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၅၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကနောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၅၈ ဦး၊ မ ၂၆၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၂၀ ဦး နေထိုင်သည်။
နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၁
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နိုဝင်ဘာ ကဏ္ဍ:၂၀၀၁
ကနောင်ရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောင်လယ်ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
အောင်လယ်ရွာ (Aunglel)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ ဘုရားဖြူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၆၈၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘုရားဖြူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၇၄ ဦး၊ မ ၃၄၅၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၆၃၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တြိချိုး
တြိချိုး
တြိ ဟူသည်မှာ သုံးခုဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော ပါဠိစကားစကား ဖြစ်သည်။ အချိုးသုံးချိုး ပါဝင်သော ကဗျာအမျိုးအစား ဖြစ်သည်။
အလယ် (ရွက်ညိုတောင်)ရွာ
အလယ် (ရွက်ညိုတောင်)ရွာ
တောင်လုံးစုရွာ၊ တောင်လုံးစု
တောင်လုံးစုရွာ၊ တောင်လုံးစု
ဧရာကြီးရွာ၊ ဂွကြီး
ဧရာကြီးရွာ၊ ဂွကြီး
အဗဟုလီကတသုတ်
မပွားများအပ် ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာမပြုအပ်သော စိတ်သည် များစွာသော အကျိုးမဲ့ရန်ဖြစ်၏။ မပွားများအပ် ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာ မပြုအပ်သော စိတ်မှတပါး များစွာသောအကျိုးမဲ့ကို ဖြစ်စေနိုင်သော အခြားတစ်ခု သောတရားကိုမျှ ငါဘုရား မြင်တော်မမူ-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ရွာမရွာ၊ သရက်မြို့နယ်
ရွာမရွာ (Ywarma)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ သရက်မြို့နယ်၊ ရွာမကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၀၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွာမကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၀၀ ဦး၊ မ ၈၁၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၁၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သရက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွန်ဆန်းရွာ၊ နမ့်စန်မြို့နယ်
ကွန်ဆန်းရွာ (Kunsang)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ နမ့်စန်မြို့နယ်၊ ဝမ်နောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၅၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်နောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၀၀ ဦး၊ မ ၁၉၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၅၄ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
မိုးမောက်မြို့
သမိုင်းကြောင်း
၁၇၆၅ ခုနှစ်၊ ဆင်ဖြူရှင်မင်း လက်ထက်၌ ဗန်းမော်မြို့ဝန်က တရုတ်ကုန်သည်များအား ဗန်းမော်သို့ တိုက်ရိုက်ဝင်ခွင့်မပြုဘဲ ယခု မိုးမောက်တည်ရာ သစ်အယ်ပင်စခန်း (ရှမ်းဘာသာဖြင့် ပန်ကော်စခန်း ) တွင် တစ်ထောက်နား၍ သတင်းပို့စေခြင်းကြောင့် သတင်းပို့ရွာဟူ၍ ဖြစ်လာကာ ရှမ်းဘာသာဖြင့် မန့်မောက် ဟု တွင်သည်။ အင်္ဂလိပ်များအား တွန်းလှန်တိုက်ခိုက်ရင်း ရွှေဘိုဒေသမှ ဗမာများ ရောက်လာရာမှ မိုးမောက် ဟု ခေါ်ဝေါ်လာသည်။
ယခင်က ဗန်းမော်မြို့နယ်ဝင် ဖြစ်ခဲ့ပြီး စိန်လုံကျေးရွာကို ၁၉၀၃ ခုနှစ်တွင် မြို့အဖြစ် သတ်မှတ်၍ ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၄ ရက်အထိ တောင်တန်းဝန်ထောက် (၅) ဦးက တာဝန်ထမ်းဆောင်သွားသည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂ ရက်တွင် တော်လှန်ရေးကောင်စီ ပေါ်ပေါက်လာရာ နယ်မြေမအေးချမ်းခြင်း၊ လူဦးရေ နည်းခြင်း၊ စီးပွားရေး အချက်အချာမကျခြင်းတို့ကြောင့် စိန်လုံ တောင်တန်းဝန်ထောက်ရုံးအား မိုးကောင်းသို့ ၁၉၆၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁ ရက်တွင် ပြောင်းရွေ့စေသည်။
ပြည်ထဲရေးနှင့် သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်ထုတ် အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၉၅၃) အရ မိုးမောက်အား မိုးမောက်၊ စိန်လုံ၊ မြို့သစ်နှင့် ဒေါ့ဖုန်းယန်မြို့နယ်ခွဲများဖြင့် ဖွဲ့စည်းပေးလိုက်ရာ မိုးမောက်မြို့ဟူ၍ ဖြစ်လာသည်။
ထင်ရှား သူများ
ပင်လုံညီလာခံ ကိုယ်စားလှယ် ဒူဝါဇော်လောန် (ပန်ဟုတ်ရွာ ဇာတိ)၊ ပင်လုံညီလာခံ တက်ရောက်သူ ဆရာကြီး ဦးမရန်လ (စိန်လုံရွာ ဇာတိ)၊ ပင်လုံညီလာခံတွင် လက်မှတ်ထိုးသူ ဒူဝါဇော်လ (လော့ဒန်ရွာ ဇာတိ) တို့က မိုးမောက်မြို့နယ်ကိုယ်စားပြု ပါဝင်ခဲ့သည်။
ဗိုလ်မှူးချုပ် လဇွန်တန်ဂျီး၊ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီဝင် ဦးလဇွန်ထန်၊ စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းအုပ်ဟောင်း အငြိမ်းစား ဗိုလ်မှူးကြီး လဖိုင်ခွန်နော်၊ ကချင်ပြည်နယ် ဒေသပါတီကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးချုပ် အယ်လ်ကွန်ဖန်၊ ကချင်ပြည်နယ် ဒေသပါတီကော်မတီ အတွင်းရေးမှူး ဦးလအုန်းယော်၊ ကချင်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးဟောင်း ဒူဝါလဝမ်လီ၊ ဗိုလ်ကြီး လဗျလ၊ အငြိမ်းစား သန်းခေါင်စာရင်း မင်းကြီး ဦးရှမ်းလွမ်း၊ ဆရာကြီး ဦးကရိန်တန် တို့မှာ ထင်ရှားသော မိုးမောက်သားများ ဖြစ်ကြသည်။
လွယ်ယား (အောက်)ရွာ၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်
လွယ်ယား (အောက်)ရွာ (Loiyar (Lower))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုးမိတ်ခရိုင်၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်၊ လွယ်ယားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၇၆၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်ယားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၁ ဦး၊ မ ၃၄၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၆၀ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အရိုးဒါးရွာ၊ အရိုးဒါး
အရိုးဒါးရွာ၊ အရိုးဒါး
မိုင်
၁၂ လက်မ ၁ ပေ ၃ ပေ ၁ ကိုက် ၂၂ ကိုက် ၁ သံကြိုး ၁၀ သံကြိုး ၁ ဖာလုံ ၈ ဖာလုံ ၁ မိုင်
အတွင်းငှက်သေရွာ
အတွင်းငှက်သေရွာ
ဦးတိုရွာ၊ ဂွကြီး
ဦးတိုရွာ၊ ဂွကြီး
ကမ္မနီယသုတ်
ဘာဝနာ၏အစွမ်းအားဖြင့် ပွားများအပ်ပြီးသော လောကုတ္တရာစိတ်မှ တပါး ပြုခြင်းငှာလွယ်ကူသော အခြား (မည်သည့်)တရားကိုမျှ ငါဘုရားမြင်တော်မမူ၊ ဘာဝနာ၏ အစွမ်းအားဖြင့် ပွားများအပ်ပြီးသော လောကုတ္တရာစိတ်သည်သာ ပြုခြင်းငှာ လွယ်ကူ၏-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
လန်ခင်ရွာ၊ လဟယ်မြို့နယ်
လန်ခင်ရွာ (Lankhin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ လဟယ်မြို့နယ်၊ လန်ခင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၈၆၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဟယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၂
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နိုဝင်ဘာ ကဏ္ဍ:၂၀၀၂
ပေါက်ဆိန်ကျရွာ၊ သင်္ချီကိုင်း
ပေါက်ဆိန်ကျရွာ၊ သင်္ချီကိုင်း
မဟာဘိုရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
မဟာဘိုရွာ (Maharbo)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ မြင်းသည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၇၄၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇုက္ကနီရွာ၊ စံပြ
ဇုက္ကနီရွာ၊ စံပြ
ဟန်ကျိုးမြို့
ဟန်ကျိုးမြို့ (ဟန်ချောင်မြို့) သည် တရုတ်သမိုင်းတွင် ဇာတိ မာန်တက်စေသော ရှေးဟောင်းမြို့ဖြစ်၍ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြွယ်ဝ အချမ်းသာဆုံးသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ပင်လယ်မှ မိုင် ၅ဝ ဝေးသောနေရာတွင် တည်ရှိ၍ ရှန်ဟဲမြို့၏ အနောက်တောင်ဘက် မိုင် ၁၁ဝ ခန့် အကွာတွင် တည်ရှိ သည်။ ၁၂ မိုင်ခန့်ရှည်လျား သော မြို့ရိုးကြီးဖြင့် ဝန်ရံထား သော မြို့ဟောင်းဖြစ်သည်။ ယခုမူ ချိုကျန်ပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်၍ ၁၉၄၈ ခုနှစ် လူဦးရေမှာ ၆ဝဝဝဝဝ ခန့် ဖြစ်၏။
ဟန်ချောင်မြို့ကို ရှေးက ကင်စီမြို့ဟု ခေါ်သည်။ ဆန် စပါးစိုက်ပျိုးရာ ဒေသ၏ ဗဟိုတွင် တည်ရှိသဖြင့် ဆန်စပါး ရောင်းဝယ်ရေး ဗဟိုဌာန ဖြစ်သည်။ ဆန်စက်ကြီးများ အများ အပြားပင် ရှိသည့်ပြင် ပိုးလုပ်ငန်းကိုလည်း အကြီးအကျယ် လုပ်ကိုင်သည်။
မြို့၏ တည်နေရာသည် အလွန်လှပသော တောင်တန်း ကလေးများ၏ ခြေရင်းတွင် တည်ရှိနေ၍ ထိုမြို့၏ အနောက် ဘက်စွန်းတွင် နာမည်ကျော် အနောက်ရေအိုင်ခေါ် စီဟု ရေအိုင် ကြီး တည်ရှိလေသည်။ မြို့၏ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် တောင်တန်း၊ ချောင်းစခန်းများလည်း ပေါလှ၍ ထိုတောင်ကြို၊ ချောင်းကြား များ၌လည်း အထွတ်အဆင့်တို့ဖြင့် လှပစွာ တည်ဆောက်ထား သော ဘုန်းကြီးကျောင်းများရှိရာ အလွန်ပင် သာယာလှသဖြင့် ကျော်ကြားပေသည်။ ကဗျာဆရာ ပန်းချီဆရာတို့၏ ဉာာဏ် ကျက်စားရာဌာနလည်း ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ''အထက်မှာ ကောင်းကင်ဘုံ၊ မြေပေါ်မှာ ဆူချောင်နှင့် ဟန်ချောင်ဘုံ'' ဟူ၍ တရုတ်တို့ ဆိုစမှတ်ပြုကြသည်။
ထိုမြို့ ကောင်းစားစဉ် ၁၂၇၃ ခုနှစ်လောက်က ဣတာလျံ ခရီးသည်ကြီး မာကိုပိုလို ရောက်ရှိသွားရာ ထိုမြို့၏ သာယာ လှပပုံကို အံ့ဩမကုန်ဖြစ်ကာ သူ၏ မှတ်တမ်း၌ ဟန်ချောင် မြို့ကို ကမ္ဘာပေါ်တွင် မနှိုင်းယှဉ် လောက်အောင် လှပသောမြို့ ဖြစ်သည်ဟုပင် ရေးသားခဲ့လေသည်။
ဟန်ချောင်မြို့၏ လမ်းများမှာ ကျောက်ခင်းထား၏။ လမ်း ဆုံများ၌ ထင်ရှားသော ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ၏ ရုပ်တုကြီးများ၊ အထိမ်းအမှတ် မော်ကွန်းတိုင်များ စိုက်ထူထားရာ အလွန် လှပသည်။ လမ်းများမှာလည်း အတန်ပင် သန့်ရှင်းလေသည်။ ဆီအင်တန်မြစ်ကို ဖြတ်လျက် မီးရထားတန်းတားတစ်ခုကို ၁၉၃၇ ခုနှစ်က ဆောက်လုပ်ပြီးစီးခဲ့သော်လည်း ဂျပန်တို့ သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ထိုတန်တားကြီးမှာ ပျက်စီးသွားလေသည်။
ပန်မူရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
ပန်မူရွာ(Pangmu)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ ပန်မူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၁၀၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်မူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၀ ဦး၊ မ ၅၅ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၁၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂွကြီးရွာ၊ ဂွကြီး
ဂွကြီးရွာ၊ ဂွကြီး
ဂုတ္တသုတ်
လုံခြုံစေအပ်သောစိတ်သည် များစွာအကျိုးရှိရန် ဖြစ်သကဲ့သို့ အခြားတစ်ခုသော တရားကိုမှ ငါဘုရား မြင်တော်မမူ-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ကြန့်ဟင်းခါးရွာ၊ ရှောက်ခြုံ
ကြန့်ဟင်းခါးရွာ၊ ရှောက်ခြုံ
ကဒင်ဝရွာ၊ ထားဝယ်မြို့နယ်
ကဒင်ဝရွာ(Kadinwa)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ ကနိုင်းဒါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,086 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထားဝယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခင်ဝမ်း
ခင်ဝမ်းကို ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ (၂၄) ရက်၊ တနင်္လာနေ့တွင် ပဲခူးတိုင်း၊ ပြည်မြို့၌ အဖဦးအောင်ခ၊ အမိ ဒေါ်သိန်းတင် တို့က မွေးဖွားခဲ့သည်။ (ဖခင်သည် ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံသို့ တာဝန်ထမ်းဆောင်ရန် ရောက်ရှိလာခဲ့သော ဂျပန်လူမျိုး အင်ဂျင်နီယာဖြစ်၍ ဂျပန်အမည် "ယောရှီအိုကာ နိုရိုခိ" ဖြစ်သည်။ ခင်ဝမ်း၏ ဂျပန်အမည်မှာ "ယောရှိ အိုကာ ဆာချိအော့"ဖြစ်သည်။ အကြီးဆုံးသား ဖြစ်သည်။ ညီများမှာ (ဦးခင်တူး)+ဒေါ်ခင်မာချို(ယခု-ပြည်မြို့)၊ ဦးဝင်းထွန်း (ယခု-အိုဆာကာ) တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ပညာရေး
၁၉၅၃- ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘောဇရိပ်သာကျောင်း (ယခု အလက-၁ ပြည်မြို့)တွင် ပညာ စတင်သင်ယူပြီး၊ အလယ်တန်းတွင် A.B.M မြန်မာနှစ်ခြင်း ခရစ်ယာန်ကျောင်း (ယခု-အ.ထ.က-၃ ပြည်မြို့) တွင် ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ ငယ်စဉ်ကတည်းကပင် ပန်းချီ၊ ဂီတ၊ ကဗျာ၊ စာပေတို့ကို စိတ်ဝင်စားခဲ့သည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် (၉) တန်းတွင် ရန်ကုန်မြို့ U.C.H.S (ယခု အ.ထ.က ၄ အလုံ) တွင် ကျောင်းအိပ် ကျောင်းစားဘဝဖြင့် ပညာသင်ခဲ့သည်။၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် ပြည်မြို့ အမှတ် (၁) ကျောင်းမှ (၁၀) တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၅-၆၆ ပညာသင်နှစ်တွင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၌ သတ္တဗေဒ အဓိကဖြင့် ပညာသင်ယူပြီး ရွှေဘိုဆောင်၌ အဆောင်ကျောင်းသားအဖြစ် နေထိုင်ပြီး စာဖတ်၊ စာရေး၊ ဂစ်တာတီး၊ သီချင်းဆို၊ ပန်းချီဆွဲရင်း ပျော်ရွှင်စွာ ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။ ပီယာနိုဆရာများမှာ ဦးကြည်သာနှင့် စန္ဒရား ဦးထွန်းညွှန့်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
၁၉၆၆-၆၇ တွင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် နှစ်ပတ်လည် စာစောင်၌ "ကျွန်တော် လူဆိုးခင်ဝမ်း" ဝတ္ထုတိုကို ရေးသားခဲ့သည်။
အိမ်ထောင်သည်ဘဝ
၁၉၆၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ကျောင်းပန်းချီပြပွဲတွင် သူ၏ ပန်းချီကားများစတင် ပြသခဲ့သည်။ ၁၉၆၉ စက်တင်ဘာလ တတိယနှစ်တွင် ဒေါ်ခင်လေးမြင့်နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ယင်းနောက် ပန်းချီဆရာဘဝဖြင့် နေထိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ တွင်သမီးကြီး "ပွင့်ဖြူသီ" ကို မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၁၉၇၁ ဇွန်လတွင် ဒုတိယ သမီး"ပွင့်မှုန်သီ" ကို မွေးဖွားခဲ့သည်။
သရုပ်ဖော်ရေးသားခဲ့သောဝတ္တုများ
၁၉၇၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ၌ "စိတ္တဇပန်းချီ" စာအုပ်ကိုရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ဇွန်လတွင် "မိုးဝေ" မဂ္ဂဇင်းတွင် တရုတ်စာရေးဆရာ မောထွန်း၏ "Episode" ဝတ္ထုကို "ဘဝကြေးမုံ" အမည်ဖြင့် ဘာသာ ပြန်ခဲ့သည်။ ဝတ္ထုသရုပ်ဖော်ပုံကို ကိုယ်တိုင်ရေးဆွဲခဲ့ပြီး "စံကြည်ကြော့"ကလောင်အမည်ဖြင့် ပြန်ဆိုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဇူလိုင်လတွင် မိုးဝေမဂ္ဂဇင်းတွင် ယင်းကလောင် အမည်ဖြင့်ပင် အဲလ်ဘတ်ကမူး၏ "The Guest"ဝတ္ထုကို "ဧည့်သည်ကြီး" ဟု အမည်ပေးကာ ကိုယ်တိုင် သရုပ်ဖော်ရေးသား ပြန်ဆိုခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခု မတ်လတွင် ပြည်သူ့ကြယ် ဂျာနယ်၌ "အော်တိုမက်တစ် စီးဇင်း"ပန်းချီဆောင်းပါး ရေးသားခဲ့သည်။ ဧပြီလတွင် ဖြူ၊ နီ၊ ညို၊ ပြာ မဂ္ဂဇင်းတွင်"စာရေးဆရာတစ်ယောက်နှင့် ပန်းချီကားများ အကြောင်း" အမည်ဖြင့် အမေရိကန်စာရေးဆရာမ "ဂါးထရု စတိန်း" အကြောင်း ရေးသားခဲ့သည်။
ပန်းချီအနုပညာလှုပ်ရှားမှု
ဩဂုတ်လ (၆) ရက်တွင်"မျက်နှာစိမ်း တကိုယ်တော် ပန်းချီပြပွဲ"ကို သိမ်ဖြူလမ်း ဆရာဝန်များအသင်းတိုက်၊ ရန်ကုန်တွင် ပြသခဲ့သည်။ ၁၉၇၃ ဇူလိုင်လတွင် တတိယသမီး "ဇူလိုင်သီ" ကို မွေးဖွားခဲ့သည်။"မြားဘုရင်" တစ်ကိုယ်တော် ပန်းချီပြပွဲကို ရန်ကုန်မြို့ "လောကနတ်" ပန်းချီပြခန်းတွင် ပြသခဲ့ပြီး မော်ဒန်အတ်နှင့် ပတ်သတ်သောစာတမ်းများကိုလည်း ရန်ကုန်မြို့ ဂျူဗလီဟောလ်တွင် ဖတ်ကြားခဲ့ဖူးသည်။ ၁၉၇၃-၇၄ ခုနှစ်တွင် "ပဉ္စမဇင်္ဂမီ" စုပေါင်းပန်းချီပြပွဲတွင် ပါဝင်ပြသခဲ့သည်။ ၁၉၇၃-၇၅ တွင် "အရှေ့ရွာ"ဂယ်လာရီကို ဦးကြည်တွဲနှင့် အတူစတင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့ ၃၃ လမ်းတွင်လည်း အနုပညာသင်တန်း တစ်ခုဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ကျောင်းအုပ်မှာ ဦးစိန်ခင်မောင်ရီ၊ ဂီတသင်တန်းဆရာမှာ စောင်းကိုသိန်းဖေ၊ ပန်းချီသင်တန်းဆရာအဖြစ် ခင်ဝမ်းက သင်ကြားပေးခဲ့သည်။
လေ့လာရေးခရီးနှင့်ထုတ်ဝေခဲ့သောတေးစီးရီးများ
၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် ပန်းချီပညာ လေ့လာရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံသို့ ထွက်ခွာခဲ့သည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် စတုတ္ထသမီး "မြင့်ခိုင်သီ" ကို မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၁၉၇၇ ခု၊ နိုဝင်ဘာလတွင် မန္တလေးမြို့ ပန်တျာကျောင်း၌ "ယဉ်ကျေးမှုနှင့်အနုပညာအကြောင်း" ဟောပြောခဲ့သည်။၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် "နှင်းဆီဖြူရဲ့ အဝေးက လူတစ်ယောက်" တေးစီးရီးကိုကိုယ်တိုင်ရေးသား သီဆိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ပြည်မြို့မှ "သက်တံတံတား"တီးဝိုင်းဖြင့် တီးခတ်ခဲ့ပြီး တိတ်ခွေကာဗာကိုလည်း ကိုယ်တိုင်ရေးဆွဲခဲ့သည်။
၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် "လောကနတ်" ဂယ်လာရီ(ရန်ကုန်)၌ "ဒြပ်မဲ့ တစ်ကိုယ်တော်ပန်းချီပြပွဲ" ကို ပြသခဲ့သည်။ "ပြည်မှာဆောင်း" စီးရီးကိုလည်းကိုယ်တိုင်ရေးသား သီဆိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။ သူ့ဇနီး ဒေါ်ခင်လေးမြင့်၏ "သမုဒ္ဒရာတေးထုတ်လုပ်ရေး" အမှတ် (၁၀)၊ တတိယ သွမ်မဆင်ရိပ်သာ (ရန်ကုန်) မှထုတ်ဝေခြင်းဖြစ်သည်။
၁၉၈၁ တွင် "ပန်းနုရောင် ခံစားချက်များ" တေးစီးရီးကို ကိုယ်တိုင်ရေးသားသီဆိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ကိုနေဝင်းနဲ့ စောဂျက်ဆင် ရေးသားသော " မ ငိုမိတယ်" နှင့် ကိုမောင်မောင် (အဉ္ဇလီ မောင်မောင်)ရေးသားသော "မရှိခဏ" သီချင်းများ ပါဝင်သည်။ ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် ကဗျာ၊ စာပေ၊ ပန်းချီ၊ ဂီတ သမားများနေထိုင်ရာ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်အနီး ခရမ်းပြာအဆောင်တွင် နေထိုင်ခဲ့ပြီး "ည" စီးရီးကို ကိုယ်တိုင် ရေးသား သီဆိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၁၉၈၄ တွင်လည်း "လိပ်ပြာလွင်ပြင်" တေးစီးရီးကို ကိုယ်တိုင်ရေးသား သီဆို ထုတ်ဝေခဲ့ပြန်သည်။ Teelh အဖွဲ့တီးဝိုင်းဖြင့် တီးခတ်ခဲ့ကာ တိတ်ခွေကာဗာကို ကိုယ်တိုင်ရေးဆွဲခဲ့သည်။ ထိုနှစ်မှာပင် "တဖန်ပြန်လည် ဖြတ်သန်းခြင်း"စီးရီးကိုသီဆိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။ သီချင်းဟောင်းများကို ပြန်လည် တီးခတ်သီဆိုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၅ တွင် "ကစားမလား နားမလား" စီးရီးကို ကိုယ်တိုင်ရေးသား သီဆိုထုတ်ဝေ ခဲ့သည်။ (Teelh တီးဝိုင်းအဖွဲ့ဖြင့် တီးခတ်ကာ ကလပ်စစ်ကယ်ဂစ်တာ- ကိုနေဝင်း၊ ကိုမောင်မောင်၊ ဘေ့စ်ဂစ်တာ-ကိုရဲလွင်တို့က ကူညီတီးခတ်ခဲ့သည်။) ထိုနှစ်မှာပင် "ပန်းခရမ်းပြာ" စီးရီးကိုသီဆိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။ (မဇ္ဈိမလှိုင်း တီးဝိုင်းဖြင့် တီးခတ်ခဲ့ပြီး ကိုနေဝင်း၊ ကိုရဲလွင်၊ မောင်သစ်မင်းတို့၏ သီချင်းများကို သီဆိုခဲ့သည်။ ၁၉၈၆ တွင် "ခင်ဝမ်းလက်ရွေးစင်" တေးစီးရီးကို သီဆိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဆောင်းပါးများနှင့်ဘာသာပြန်ကဗျာများ
၁၉၈၇ စက်တင်ဘာတွင် "စပယ်ဖြူ" မဂ္ဂဇင်းတွင် "ဂီတနှင့် သူရဿတီ" ဆောင်းပါးကိုရေးသားခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ဇွန်လ "နွေဦးကဗျာ" မဂ္ဂဇင်းတွင် "မဟာသံခ ဂန္ဓာရီ" ကဗျာကို ပါဠိဘာသာဖြင့် ရေးသားပြီး မြန်မာဘာသာ ပြန်ဆိုခဲ့သည်။ ၁၉၉၁ တွင် "အမှောင်ကို ထွန်းညှိမယ့် မီးအိမ်" စီးရီးကို သီဆိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။ (ကိုနေဝင်း တစ်ကိုယ်တော် ရေးသားသော သီချင်း ၁၂ ပုဒ်ပါဝင်ကာ မဇ္ဈိမလှိုင်း တီးဝိုင်းဖြင့် တီးခတ်ခဲ့သည်။) ၁၉၉၂ စက်တင်ဘာ "စံပယ်ဖြူ" မဂ္ဂဇင်းတွင် "ဂီတ"ဟူသော ဆောင်းပါးကို ရေးသားခဲ့သည်။ ၁၉၉၃ "ပင်လယ်" စာပေနှင့် အနုပညာ မဂ္ဂဇင်း အမှတ် (၂) တွင် "အော်တိုမက်တစ်စီးဇင်း"ပန်းချီဆောင်းပါးကိုပြန်လည်ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၁၉၉၄ တွင် "လိုတရအကြည့်" တေးစီးရီးကို ကိုယ်တိုင်ရေးသား သီဆိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။ (မဇ္ဈိမလှိုင်း တီးဝိုင်းဖြင့် တီးခတ်ကာ "ဘယ်ဆီဘယ်ဝယ်" "မြစ်" နှင့် "သိနှင့်တော့" ၃ ပုဒ်မှ လွဲ၍ သီချင်းသစ်များ ဖြစ်သည်။) (၈) နှစ်ကြာအချိန်ယူခဲ့သော စီးရီးဖြစ်သည်။ ထိုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် "ထောင့်မှန်မီးအိမ်" ပန်းချီပြပွဲ (ဒုတိယအကြိမ်) ကို မန္တလေးမြို့၌ အခြားပန်းချီဆရာများနှင့်အတူ ပါဝင်ပြသ ခဲ့သည်။ ထိုနှစ် အောက်တိုဘာ "သရဖူ" မဂ္ဂဇင်းတွင် "ကျောင်းသွားချိန်" ကဗျာကို ရေးသားခဲ့သည်။ ၁၉၉၅ တွင် "စိတ်ကြိုက်ပြန်ဆိုတေး" စီးရီးကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ကိုနေဝင်းရေးသည့် "လွမ်းရတဲ့ညတွေလွန်ပါစေ"၊ ကိုရဲလွင် ရေးသားသော "ပန်းခရမ်းပြာ"၊ "နဒီမင်္ဂလာ" နှင့် သူ၏ ကျော်ကြားသော တေးများပါဝင်ပြီး မဇ္ဈိမလှိုင်း တီးဝိုင်းဖြင့် တီးခတ်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင်ပင်ကိုကျော်စိုးနှင့်အတူ "Dans La Rue" ကဗျာကို ပြင်သစ်ဘာသာဖြင့် ရေးဖွဲ့ပြီး "လမ်းပေါ်မှာ" အမည်ဖြင့် မြန်မာပြန်ခဲ့သည်။ မေလ၊ ဇွန်လ၊ ဇူလိုင်လ နှင့် စက်တင်ဘာလတို့တွင် "ရွက်နုဝေ" မဂ္ဂဇင်း၌ "ဗဂျီအောင်စိုး၏ ရိုးရာမှ ခေတ်သစ်သို့ (ပြန်လည်ဆန်းသစ်ခြင်း)" ဆောင်းပါးရှည်ကိုရေးသားခဲ့သည်။ ၁၉၉၇ တွင် "မင်းလျှောက်တဲ့လမ်း" တေးစီးရီးကို ကိုယ်တိုင်ရေးသား သီဆိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။ မဇ္ဈိမလှိုင်း တီးဝိုင်းဖြင့် တီးခေတ်ပြီး သီချင်းသစ် ၄ ပုဒ်ပါဝင်သည်။) ထိုနှစ် မေလတွင် ရန်ကုန်မြို့ IVY ဂယ်လာရီ၌ "Metallurgy" တစ်ကိုယ်တော် ပန်းချီပြပွဲကို ပြသခဲ့သည်။ ဂျပန်မိတ်ဆွေ "Tazoe Kazuo" ဂျပန်ဘာသာဖြင့် ရေးသားထားသော ကဗျာကို "My Mind" အမည်ဖြင့် အင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့ ပြန်ဆိုခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်
၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ (၃) ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီး ဇနီး ဒေါ်ခင်လေးမြင့်၊ သမီး-ပွင့်ဖြူသီ၊ ပွင့်မှုန်သီ၊ ဇူလိုင်သီ၊ မြင့်ခိုင်သီနှင့် မြေး-အောင်မြင့်ထွန်းတို့ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
ထင်ရှားကျော်ကြားသောသီချင်းများ
သူ၏ အနှစ်သက်ဆုံးတေးသီချင်းများမှာ- နှင်း၊ ပြည်မှာဆောင်း၊ သက်ထား၊ မြစ်တို့ဖြစ်ကြသည်။ သူ၏ စံပြဂီတသမား (၂)ဦးမှာ စန္ဒရား ကိုသန်းလှိုင် နှင့် ဘလူးစ်ဂစ်တာ သမား ဘီဘီကင်း တို့ဖြစ်သည်။ သူ၏ ဂစ်တာလက်ဦးဆရာမှာ ဂျွန်စတီးဖြစ်ပြီး သူ၏ လက်ရွေးစင်အခွေများမှာ "ခင်ဝမ်းလက်ရွေးစင် (၂)" နှင့် " နှုတ်ဆက်ခဲ့ပါတယ် ဧရာဝတီ" တို့ ဖြစ်သည်။
ခင်ဝမ်းသည် တိုက်စိုး၏ "မင်းတုန်းမင်း"၊ သော်တာဆွေ၏ "ကျွန်တော့်ဘဝဇာတ်ကြောင်း"၊ အောင်ချိမ့်၏ "ဂန္ထဝင်မမ" စာအုပ်များတွင် မျက်နှာဖုံးပန်းချီ ရေးဆွဲခဲ့သည်။ FMI အဆောက်အဦ၏ ၁၀ ထပ်တွင် သူ၏ ပန်းချီကား (၈)ကားကို ချိတ်ဆွဲပြသထားခဲ့သည်။
စာကိုး
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ပန်းချီဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ထိုင်ငံရွာ၊ လဟယ်မြို့နယ်
ထိုင်ငံရွာ (Htaingngan)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ လဟယ်မြို့နယ်၊ လန်းနောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၁၃၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဟယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြက်ချောင်းရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ကြက်ချောင်းရွာ(Kyetchaung)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ကနောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၅၅၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကနောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၅၈ ဦး၊ မ ၂၆၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၂၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘုရားမဲရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စွန်ရဲ (တောင်)ရွာ၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်
စွန်ရဲ (တောင်)ရွာ (Sunye(South))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်၊ စွန်ရဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၆၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စွန်ရဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၆၄၃ ဦး၊ မ ၃၆၇၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၃၁၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ဘုန်းမြင့်၊ ဗိုလ် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)
ရဲဘော်သုံးကျိပ် ဝင် ဗိုလ်ဘုန်းမြင့် ခေါ် သခင်တင်အေး ကို ၃ ဇန်နဝါရီ ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် သာယာဝတီ ခရိုင် လက်ပံတန်း မြို့နယ် ကွမ်းခြံရွာ တွင် ဦးဘ၊ ဒေါ်ရွှေခဲ တို့မှ ဖွားမြင်သည်။ ဗမာလူမျိုး ဗုဒ္ဓဘာသာ ဖြစ်သည်။ အမည်ရင်း ကိုတင်အေး ဖြစ်သည်။ တို့ဗမာ အစည်းအရုံးသို့ ဝင်ရောက်သော အခါ သခင်တင်အေး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဂျပန်အမည်မှာ ချင်းဒါစိန်ဂျိ ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်အမည်များ ခံယူရာ တွင် ဗိုလ်ဘုန်းမြင့် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
စွန်ရဲ (တောင်)ရွာ၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘုန်းမြင့်၊ ဗိုလ် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)
ကျောင်းသားဘဝနှင့် ပညာရေးရာ
လက်ပံတန်းမြို့ ဆရာကြီး ဦးစိန်၏ မြန်မာဘာသာ အထက်တန်းကျောင်း မှ နဝမတန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် မင်းလှမြို့ နော်မန်ကျောင်း တွင် အလယ်တန်း ဆရာဖြစ် သင်တန်း ဆက်လက် တက်ရောက်ခဲ့ရာ ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် ထူးချွန်စွာ အောင်မြင်သဖြင့် ရွှေတံဆိပ် ချီးမြှင့်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ မင်းလှမြို့နယ် ကျောင်းသားသမဂ္ဂ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
အသက်မွေးမှု ဘဝ
၁၉၅၈ ခုနှစ် ဖဆပလ အကွဲတွင် နိုင်ငံရေးလောက မှ အနားယူ၍ သစ်ကုန်သည် လုပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် ဆိုရှယ်လစ် စီးပွားရေးတည်ဆောက်မှု ကော်မတီ အဖွဲ့၏ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၆၆ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၉ ခုနှစ်အထိ ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန တွင် လုပ်ငန်းစစ်ဆေးရေး အဖွဲ့ဝင် အဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
အမျိုးသားနိုင်ငံရေးဆောင်ရွက်ချက်
ဂျပန်နိုင်ငံသို့ စစ်ပညာ သင်ကြားရန် စေလွှတ်သည့် ဒုတိယ အသုတ် မြန်မာမျိုးချစ်လူငယ် များနှင့် အတူ ၁၃ ဧပြီ ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် ကိုရှိုမာရူး သင်္ဘောဖြင့် ရန်ကုန်မြို့မှ ထွက်ခွာခဲ့ရာ ၂၈ ဧပြီ ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ အိုဆကာ မြို့သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထိုမှ တဆင့် တိုကျိုမြို့သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဟာကိုနီ တောင်ပေါ်စခန်းမြို့တွင် အပန်ဖြေခဲ့ကြသည်။ ၉ မေ ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် လေယာဉ်ပျံဖြင့် တိုကျိုမှ ဟိုင်နန်ကျွန်းသို့ ထွက်ခွာလာရာ ၁၀ မေ ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ဟိုင်နန်ကျွန်း နှင့် တိုင်ဝမ်ကျွန်း တို့တွင် စစ်ပညာများ သင်ကြားခဲ့သည်။
ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (ဘီအိုင်အေ) မြန်မာနိုင်ငံ တွင်း ချီတက် တိုက်ခိုက်ရန် စစ်ကြောင်းများ အသီးသီး သတ်မှတ်သော အခါ ဗိုလ်ဘုန်းမြင့်သည် ဂျပန်တပ်မ အမှတ် ၅၅ ၏ ဆက်သွယ်ရေး အရာရှိ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၇ ဇူလိုင် ၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် ဘီအိုင်အေ ကို ဖျက်သိမ်း၍ ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (ဘီဒီအေ) ဖွဲ့စည်းသောအခါ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် တာဝန် ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။
ဖက်ဆစ်ဂျပန် တော်လှန်ရေးကာလတွင် တိုင်း၇ ( သရက်၊ အာလံ၊ မကွေး၊ မင်းဘူး) တွင် မျိုးချစ်ဗမာ့တပ်မတော် ပီဘီအက်(ဖ်) တပ်ရင်း ၁၀၃ ၏ တပ်ရင်းမှူး အဖြစ် ဖက်ဆစ်ဂျပန်တို့ကို တော်လှန်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ မင်းလှလေယာဉ်ကွင်းကို ရဲဘော်သုံးယောက်တည်း ဖြင့် စီးနင်းတိုက်ခိုက်ရာ ဂျပန် ၇ ဦး သေ၍ လက်နက်ခဲယမ်းမီးကျောက် အမြောက်အမြား ကို ဖျက်ဆီး နိုင်ခဲ့လေသည်။
ပါတီနိုင်ငံရေး
ဗမာပြည် ဆိုရှယ်လစ်ပါတီဝင် ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဗမာပြည် ဆိုရှယ်လစ် ပါတီ နှစ်ခြမ်းကွဲသောအခါ ဗမာပြည် အလုပ်သမား လယ်သမားပါတီ တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဗမာပြည် အလုပ်သမား လယ်သမားပါတီ သာယာဝတီ ခရိုင် အတွင်းရေးမှူး အဖြစ် ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ် - ပထမ အကြိမ် ပါလီမန် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဗမာပြည် အလုပ်သမား လယ်သမား ပါတီ အမတ်လောင်းအဖြစ် မင်းလှ အနောက်ပိုင်း အုတ်ဖို မဲဆန္ဒနယ်မြေမှ ဝင်ရောက်အရွေးခံရာ လွှတ်တော်အမတ် အဖြစ် ရွေးကောက် တင်မြှောက်ခံရသည်။ ၁၉၅၆ ခု ဒုတိယအကြိမ် ပါလီမန် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပမညတ အမတ်လောင်း အဖြစ် မိုးညို မြို့နယ်မှ ဝင်ရောက်အရွေးခံရာ ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၅ မှ ၁၉၆၂ ခုနှစ် အထိ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား ညီညွတ်ရေး တပ်ပေါင်းစု (ပမညတ) တွင် ပါဝင်၍ နိုင်ငံရေး ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဆုတံဆိပ်ရေးရာ
၂၇ မတ် ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့ လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုနောက်ဆုံး ကဏ္ဍ၌ ကိုယ်ကျိုးမငဲ့ဘဲ တိုင်းပြည်နှင့် လူမျိုး လွတ်လပ်ရေးအတွက် သက်စွန့်ဆံဖျား ကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက်ခဲ့မှုကြောင့် နိုင်ငံတော်က ကျေးဇူးဆပ်ခြင်း အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင် (ပထမဆင့်) တံဆိပ် ချီးမြှင့်ဂုဏ်ပြုခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
၇ ဇွန် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တွင် နိုင်ငံတော်၏ အကျိုးကို ဦးစီးဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် အတွက် နိုင်ငံဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ပထမဆင့်) ချီးမြှင့်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
ဘဝနိဂုံး
၂၈ ဇူလိုင် ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် လက်ပံတန်း မြို့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ထန်းရှောက်ခံရွာ
ထန်းရှောက်ခံရွာ
အောက်ရွာလေးရွာ၊ တောင်လုံးစု
အောက်ရွာလေးရွာ၊ တောင်လုံးစု
လွယ်ယား (အထက်)ရွာ၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်
လွယ်ယား (အထက်)ရွာ (Loiyar (Upper))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုးမိတ်ခရိုင်၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်၊ လွယ်ယားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၇၆၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်ယားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၁ ဦး၊ မ ၃၄၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၆၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချင်းတွင်းခရိုင် (အထက်)
ချင်းတွင်းခရိုင် (အထက်)
အထက်ချင်းတွင်းခရိုင်သည် ချင်းတွင်းမြစ်၏ အလယ်ပိုင်း ဒေသဖြစ်၍ ခရိုင်၏ မြောက်ဘက်တွင် နာဂတောင်တန်းခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ကသာနှင့် ရွှေဘိုခရိုင်များ၊ တောင်ဘက်တွင် အောက်ချင်းတွင်းခရိုင်နှင့် ပခုက္ကူခရိုင်၊ အနောက်ဘက်တွင် ချင်းဝိသေသတိုင်းနှင့် မဏိပူရပြည်နယ်၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ရှိသည်။ ချင်းတွင်းမြစ်သည် အထက်ချင်းတွင်းခရိုင်ကို မြောက်မှတောင် သို့ ဖြတ်၍စီးဆင်းသည်။ ယခင်က ယင်းခရိုင်အတွင်း ဟုမ္မလင်း မြို့နယ်၊ ဇင်ဂလိန်ခန္တီးစော်ဘွားနယ်နှင့် သောင်သွပ်စော်ဘွားနယ် ၂ နယ်ကို နာဂတော်တန်းခရိုင်တွင်းသို့ ပေါင်းစပ်သွတ်သွင်း ထားသည်။ ချင်းတွင်းမြစ်ဝှမ်းနှင့် မြစ်သာမြစ်ဝှမ်း၊ ကဘော် တောင်ကြားတို့မှအပ တောင်များ တောများ ထူထပ်သောခရိုင် ဖြစ်သည်။ ကသာခရိုင်နှင့် အထက် ချင်းတွင်းခရိုင်ကြားတွင် ဗြုတောင်တန်းရှိသည်။ ချင်းတွင်းမြစ်နှင့် ယင်း၏မြစ်လက်တက် ဖြစ်သော မြစ်သာမြစ်တို့၏ အကြားတွင် ပုံညာတောင်သည် ရှည်လျားသော တောင်တန်းဖြစ်သည်။
ရာသီဥတုမှာ ခရိုင်တောင်ပိုင်းတွင် အနည်းငယ်ပူပြင်းသော် လည်း မြောက်ပိုင်းတွင် အပူအအေးမျှတ၏။ ဥတ္တရယဉ်စွန်း တန်းသည် အထက်ချင်းတွင်းခရိုင်ကို အလယ်လောက်က ဖြတ် ၏။ ပျမ်းမျှမိုးရေချိန် ၆၇ လက်မခန့် ရွာသွန်းသည်။
ဤခရိုင်တွင် သစ်တောများ ထူထပ်၍ ပျဉ်းကတိုး၊ ပျဉ်းမ၊ အင်ကြင်း၊ သစ်ယာ၊ ယမနေ၊ အင်၊ ကညင်၊ သစ်စေး နှင့် ကျွန်းပင်များ ပေါက်ရောက်၏။ ဤခရိုင်ထွက်ကုန်များမှာ အထူးကြီးမား၏။ အချို့ ကျွန်းပင်၏ အချင်းမှာ ၆ ပေမျှ ရှိတတ်၏။
ဤခရိုင်တွင် တွေ့ရှိနိုင်သော တွင်းထွက်ပစ္စည်းများမှာ ရွှေ၊ ပတ္တမြား၊ နီလာ၊ ကျောက်စိမ်း၊ ပယင်းနှင့် ကျောက်မီး သွေးများ ဖြစ်၏။ ဤခရိုင်မှ ရေနံလည်း ထွက်လေသည်။ ကျောက်မီးသွေးကို အကြီးအကျယ် တူးဖော်ခြင်းမရှိသေးချေ။ သို့သော် မကြာသေးမီက မြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရသည် ကလေးဝမြို့နှင့် ၄ မိုင်ကွာ သစ်ခြောက်အရပ်၌ သက်ရင့် ကျောက်မီးသွေးတွင်းကို တွေ့ရှိရသဖြင့် စတင်တူးဖော် လုပ်ကိုင်နေပြီ ဖြစ်၏။
အထက်ချင်းတွင်းခရိုင်တွင် ထင်ရှားသော အိမ်တွင်းမှု လုပ်ငန်းတစ်ရပ်မှာ ယောပုဆိုးရက်သည့်လုပ်ငန်းပင် ဖြစ်သည်။ ဤခရိုင်မှ ဆန်းစပါးအသင့်အတင့်ထွက်၍ နှမ်း၊ ဆေး၊ ပဲနှင့် ဝါ အနည်းငယ်ထွက်၏။ လူနေအိမ်ခြေ နည်းပါး၏။ မြန်မာမင်းတို့လက်ထက်တွင် အထက်ချင်းတွင်းခရိုင်ကို ခန်းပတ်ဝန်က အုပ်ချုပ်ခဲ့၏။ အင်္ဂလိပ်မြန်မာ တတိယစစ်ပွဲ ဖြစ်သည်မှစ၍ အထက်ချင်းတွင်းခရိုင်သို့ ဗြိတိသျှများ တစ်စစ ဝင်ရောက်ခဲ့လေသည်။ ထိုသို့ ဝင်ရောက်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်တွင် ပုန်ကန်ထကြွမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့၏။ ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၈၈၈ ခုနှစ်တွင် ရွှေဂျိုးဖြူမင်းသား၏ နောက်လိုက်ဖြစ်သော ဗိုလ်စကားသည် မင်းကင်းတွင် ထကြွလေသည်။ ထိုနှစ်မှာပင် ချင်းတွင်းနယ်ကို အောက်ချင်းတွင်းခရိုင်၊ အထက်ချင်းတွင်းခရိုင်ဟူ၍ ၂ ပိုင်းခွဲပြီး လျှင် အောက်ချင်းတွင်းခရိုင်အဖို့ မုံရွာမြို့ကို၎င်း၊ အထက် ချင်းတွင်းခရိုင်အဖို့ ကင်းတပ်မြို့ကို၎င်း ခရိုင်ရုံးစိုက်မြို့ကြီးများ အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ကလေးမြစ်ဝှမ်းတစ်ဝိုက်တွင်လည်း ထကြွမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့၏။ မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်းကို ဗြိတိသျှ တို့ အုပ်ချုပ်စဉ် ကလေးနယ်စော်ဘွားသည် မိမိ၏တူတော်သူ ပါကြီးဆိုသူနှင့် မသင့်မမြတ်သောကြောင့် အချင်းချင်းတိုက်ခိုက် လျက်ရှိ၏။ ထိုအချက်ကို အခွင့်ကောင်းယူ၍ စီယင်ချင်း၊ စုတ်တေးချင်းနှင့် ကန်ဟောင်ချင်းတို့သည် ထကြွကြကာ ကလေးနှင့် ကဘော်မြစ်ဝှမ်းများကို တိုက်ခိုက်ကြ၏။ ၁၈၈၈ ခုနှစ်နှင့် ၁၈၈၉ ခုနှစ်များတွင် အပြင်းအထန် နှိပ်ကွပ်ခံရသော် လည်း ကဘော်မြစ်ဝှမ်းတွင်မူ အတိုက်အခိုက်မလျော့ခဲ့ချေ။
၁၈၉ဝ၊ ၉၁ ခုနှစ် ဝန်းသိုပုန်ကန်ထကြွမှုတွင် ဗိုလ်လေး ခေါ် ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးသည် ဟုမ္မလင်းမြို့ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ သည်။ ထိုအချိန်အတွင်း ဗြိတိသျှတို့၏ အာဏာသည် ခရိုင်၏ မြောက်ဘက်အထိ ပျံ့နှံ့ခဲ့ပြီးဖြစ်ရာ ဟုမ္မလင်းအထက်မိုင် ၅ဝ ကွာ ထမန်းသီးတွင် စစ်ရဲဌာနတစ်ခုထားရှိလျက် ထကြွသော ချင်းများကို နှိမ်နင်းခဲ့၏။ ၁၈၉၆ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှ လက် အောက်ခံ ချင်းများနှင့် လက်အောက်ခံမဟုတ်သော ချင်းများကို ခွဲခြားထားနိုင်ရန် အထက်ချင်းတွင်းခရိုင်၏ အနောက်မြောက် ဘက်တွင် နယ်နိမိတ်မှတ်တိုင်များ စိုက်ထူခဲ့လေသည်။ ထိုအခါ မှစ၍ ပုန်ကန်ထကြွမှုများ မပေါ်တော့ဘဲ ငြိမ်းအေးခဲ့၏။
အထက်ချင်းတွင်းခရိုင်တွင် ကူးသန်းသွားလာရေးအတွက် ချင်းတွင်းမြစ်လက်တက်များနှင့် မော်တော် ကားလမ်းများကို အသုံးပြု၏။ စစ်တောင်းရွာမှ တမူးမြို့ကို ဖြတ်၍ မဏိပူရသို့ ၎င်း၊ ကလေးဝနှင့် ကလေးမြို့မှ တမူးသို့၎င်း လမ်းများရှိသည်။ ချင်းတောင်တန်းရှိ ဖလမ်းမြို့သို့ ကလေးဝမှ ယခုအခါ ကား လမ်းဖောက်လုပ်ထားသည်။ ကလေးဝမှ မြစ်သာမြစ်ဝှမ်းအတိုင်း ပခုက္ကူခရိုင် ဂန့်ဂေါ၊ ထီးလင်းအထိ လမ်းပေါက်သည်။
အထက်ချင်းတွင်းခရိုင်၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ မော်လိုက်မြို့ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ကို မော်လိုက်နှင့် ကလေးဝဟု ၂ နယ်ခွဲထား သည်။ မော်လိုက်နယ်ပိုင်တပိုင်တွင် မော်လိုက်မြို့နယ်၊ ဖောင်း ပြင်မြို့နယ်၊ တမူးမြို့နယ် ၃ နယ် ရှိသည်။ ကလေးဝနယ်ပိုင် တစ်ပိုင်တွင် ကလေးဝမြို့နယ်၊ ကလေးမြို့နယ်၊ မင်းကင်း မြို့နယ်ဟု မြို့နယ် ၃ နယ် ရှိသည်။
သပြုချောင်းရွာ၊ စံပြ
သပြုချောင်းရွာ၊ စံပြ
လွင်၊ သခင်
၂ဝဝ၅ ခု၊ ဇူလိုင်ထုတ် ရာပြည့် ဦးစိုးညွန့် စုစည်း တည်းဖြတ်တဲ့ '၂ဝ ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ ၁ဝဝ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျုဉ်း' စာအုပ်မှ စာရေးတွေရဲ့ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျုဉ်း တွေကို ပြန်လည် ကူးယူ ဖော်ပြတာ ဖြစ်ပါတယ်။
သခင်လွင် [၁၉၁၄ - ၁၉၉၆]
သာယာဝတီ ခရိုင် ဇီးကုန်း မြို့ ၌ အဖ ဦးမောင်ကြီး၊ အမိ ဒေါ်သဲညွန့် တို့က ၁၉၁၄ ခု နိုဝင်ဘာ ၅ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။ ၁၉၃၆ တွင် ၁ဝ တန်း အောင်မြင် ခဲ့သည်။
အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၊ အင်္ဂလန်၊ အိန္ဒိယ၊ တရုတ်ပြည်သူ့ သမ္မတ နိုင်ငံ၊ ဆိုဗီယက် ယူနီယံ၊ ဩစတြီးယား၊ ဂျာမနီ အစ ရှိသည့် နိုင်ငံများသို့ သွားရောက် ခဲ့သည်။ တရုတ် - မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေး ရွှေတံဆိပ်၊ ဆိုဗီယက် - မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေး တံဆိပ်၊ လီနင် ရာပြည့် ရွှေတံဆိပ် ဆုများ ချီးမြှင့် ခံခဲ့ ရသည်။
၁၉၆၉ - ၇၁ ခုနှစ်များ အတွင်း 'ရှုထောင့် ဂျာနယ်' ကို တည်ထောင် ခဲ့သူနှင့် အယ်ဒီတာချုပ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ အလုပ်သမား လောက ထူထောင်ကြ (၁၉၄၇)၊ သွေးမြေကျ တိုက်ပွဲ [မေဒေး သမိုင်း] (၁၉၄၉)၊ သခင် ကိုယ်တော်မှိုင်းနှင့် ပြည်တွင်း ငြိမ်းချမ်းရေး (၁၉၅၆)၊ ဦးဥတ္တမ လက်ရွေးစင် (၁၉၆၇)၊ မြန်မာ နိုင်ငံ အလုပ်သမား လှုပ်ရှားမှု သမိုင်း (၁၉၆၈)၊ ဂျပန်ခေတ် မြန်မာပြည် (၁၉၆၉)၊ အာဇာနည် အရှင် ဦးဝိစာရ (၁၉၇၁)၊ သေဖော်ရှင်ဖက် [ဘာသာပြန်] (၁၉၇၂) တို့မှာ ထင်ရှားသည်။ 'မြန်မာ နိုင်ငံ အလုပ်သမားများ လှုပ်ရှားမှု သမိုင်း' ဖြင့် ၁၉၆၈ ခုနှစ် အမျိုးသား စာပေဆု နိုင်ငံရေး ဆိုင်ရာ စာပေ ဒုတိယဆု ရရှိ ခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော်က လွတ်လပ်ရေး မော်ကွန်းဝင် (ပထမဆင့်)နှင့် နိုင်ငံ့ ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ပထမဆင့်) များ ချီးမြှင့် ခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး
၁၉၉၆ ခု ဒီဇင်ဘာ ၂ဝ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန် ခဲ့သည်။
တမံရွာ၊ ဂွကြီး
တမံရွာ၊ ဂွကြီး
နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၃
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နိုဝင်ဘာ ကဏ္ဍ:၂၀၀၃
မစ္စစ္စပီမြစ်
မစ္စစ္စပီမြစ်သည် ၂၃၂၀ မိုင် (၃၇၃၀ ကီလိုမီတာ) ရှည်လျားပြီး မြောက်အမေရိကတိုက်တွင် အရှည်လျားဆုံး မြစ်တစ်စင်းဖြစ်သည်။ မစ္စစ္စပီမြစ်သည် မင်နီဆိုးတားပြည်နယ်ရှိ အိတာ့ကာအိုင်တွင် မြစ်ဖျားခံကာ တောင်ဘက်သို့ ဦးတည်ပြီး မက္ကဆီကိုပင်လယ်ကွေ့အတွင်းသို့ စီးဝင်သွားသည်။ မစ္စစ္စပီမြစ်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် စတုတ္ထမြောက် အရှည်လျားဆုံး မြစ်တစ်စင်းဖြစ်သည်။
မစ္စစ္စပီမြစ်သည် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုတွင် အကြီးဆုံး မြစ်ဖြစ်ရုံမက ကမ္ဘာပေါ်ရှိ မြစ်ကြီးများ စာရင်းဝင်လည်း ဖြစ်သည်။ မစ္စစ္စပီဟူသော ဝေါဟာရမှာ တိုင်းရင်း အင်ဒီးယန်းတို့ကခေါ်ဝေါ်သော အမည်ဖြစ်၍  ရေတို့၏ ဖခင် ဟူသောအဓိပ္ပာယ် ကို ဆောင်သည်။ ရှေးတိုင်းရင်း အင်ဒီးယန်းတို့သည် လည်းကောင်း၊ ရှေးဦးစွာရောက်ရှိလာကြသော လူဖြူတို့သည် လည်းကောင်း မစ္စစ္စပီမြစ်ကြောင်းတစ်လျှောက် လူးလာခေါက်တုံ့ သွားလာကြရာမှ မြစ်ရိုးတစ်လျှောက်တွင် မြို့ကြီးများ ပေါ်ထွန်းလာပေသည်။ မစ္စစ္စပီမြစ်တစ်လျှောက် နေထိုင်ကြသူ အပေါင်း တို့က မစ္စစ္စပီမြစ်သည် ကောင်းကျိုး ဖန်တီးနိုင်သလို ဆိုးကျိုးကိုလည်း ဖန်တီးနိုင်သည်ဟု သဘောပိုက်ကြသည်။ ဝတ္ထုရေးဆရာ၊ ဇာတ်ဆရာ၊ ကဗျာဆရာနှင့် ဂီတစာဆိုတို့သည် မစ္စစ္စပီမြစ်ကိုနောက်ခံပြု၍ ဝတ္ထု၊ပြဇာတ်၊ကဗျာ၊ ဂီတများကို အသီးအသီးရေးသားဖွဲ့သီကြ၏။ အမေရိကန်စာရေးဆရာကြီး မတ်တွိန်းသည် မစ္စစ္စပီမြစ်ကို သရုပ်ပေါ်အောင်စာပေ ဖွဲ့ထားခဲ့ပေသည်။
မစ္စစ္စပီမြစ် သက်သက်မှာ မိုင် ၂,၃၅ဝ မျှရှိ၍ ယင်း၏ အကြီးဆုံးလက်တက်ဖြစ်သော မိဇူးရီမြစ်နှင့် ပေါင်းလျှင် မိုင်ပေါင်း၅ဝ၆၄ မိုင်မျှ ရှိသောကြောင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အရှည်ဆုံးမြစ်ကြောင်းဟု ဆိုနိုင်ပေသည်။ သို့ရာတွင် မြစ်ကြောင်းမှာမကြာခဏ ပြောင်းလဲတတ်သဖြင့် မြစ်၏ အလျားကို ပုံသေကားချ မမှတ်ယူနိုင်ချေ။ မစ္စစ္စပီမြစ်သည် မင်နီဆိုတာ ပြည်နယ်ရှိ အိုင်တက်စကာအိုင်မှ ၁ဝ ပေ ၁၂ ပေခန့်သာ ကျယ်၍၊ ၂ ပေခန့်သာ နက်သောချောင်းကလေးအဖြစ် စတင် စီးဆင်းသည်။ မြစ်သည် အစ ပထမသော် မြောက်ဘက်သို့ စီးပြီးမှတစ်ဖန် အရှေ့တောင်ဘက်သို့ ကွေ့ကာကောက်ကာ စီးဆင်းလာရာ လမ်းတွင် မစ္စစ္စပီ မြစ်တွင်းသို့ အခြားမြစ်လက်တက်များ စီးဝင်ကြသဖြင့် တဖြည်းဖြည်း ကျယ်ပြန့် ့်လာသည်။ မြစ်လက်တက်ပေါင်း ၂၅ဝ မျှ ရှိပေသည်။
အချို့ကား ချောင်းကလေးသာသာရှိ၍ အချို့ကားမြစ်ကြီးများဖြစ်သည်။ အရှေ့ဘက်မှ စီးဝင်လာသော မြစ်လက်တက်ကြီးများမှာ အိုဟိုင်းယိုးမြစ်၊ အီလီနွိုင်မြစ်၊ ဝစ္စကွန်းဆင်းမြစ်၊ ယာဇူမြစ်တို့ဖြစ်၍ အနောက်ဘက်မှ စီးဝင်လာသော မြစ်လက်တက်တို့ကား အာကင် ်ဆောမြစ်၊ မြစ်နီနှင့် မိဇူးရီမြစ်တို့ဖြစ်သည်။ မိဇူးရီမြစ်စီးဝင်လာပြီးနောက် မစ္စစ္စပီမြစ်သည်ကျယ်လာသည်။ မိဇူးရီမြစ် စီးဝင်ရာ ဒေသကို ဗဟိုပြု၍၊ မစ္စစ္စပီကို အထက်ပိုင်း၊ အောက်ပိုင်းဟူ၍ ခွဲနိုင်ပေရာ မြစ်ကြောင်းအောက်ပိုင်းတွင် အကွေ့အကောက်မျးပြား ၍၊ မြစ်၏ အတိမ်အနက် အကျဉ်းအကျယ်မှာလည်း တစ်နေရာနှင့် တစ်နေရာ မတူပေ။ မစ္စစ္စပီမြစ်သည် တောင်ဘက်သို့ ဆက်လက် စီးဆင်းလာ၍ နောက်ဆုံး၌ မက္ကဆီကို ကွေ့အတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။
မစ္စစ္စပီမြစ်မှာ အကွေ့အကောက်များသည့်ပြင် ရေစီးသန်သော နေရာများလည်း ရှိသဖြင့် လူတို့က ပြုပြင်ပေးခြင်း မရှိလျှင် လှေသင်္ဘောများ သွားလာနိုင်ရန် အတန်ပင် ခဲယဉ်းပေမည် ။ သို့ဖြစ်၍ ၁၈၂ဝ ပြည့်နှစ်တွင် အင်ဂျင်နီယာကြီးများက မြစ်ထဲရှိ သောင်များကို ရှင်းလင်းခြင်း၊ ရေတံခါးများ ပြုလုပ်ပေးခြင်း စသဖြင့် ရေကြောင်းများကို ပြုပြင်ပေးခဲ့ကြရာ ယခုအခါ လှေသင်္ဘော များမှာ မစ္စစ္စပီမြစ်ရိုးအတွင်း ရေကြောင်းတစ်လျှောက် မိုင်ပေါင်း ၁,၄ဝဝ ခန့် စုန်ဆန်သွားလာနိုင်ကြပေသည်။ မစ္စစ္စပီမြစ်သည် ဖေဖော်ဝါရီလမှ ဇွန်လအထိ ရေတဖြည်းဖြည်းတိုးကာ ရေလျှံတက်လေ့ရှိ၏။ မြစ်ရေများကျသည့်အခါ နုံးတင်မြေများ ကျန်ခဲ့သဖြင့် မြေဩဇာ ကောင်းမွန်သော်လည်း ရေလွှမ်းမိုးခြင်းကြောင့် အိမ်ရာ အတောက်အအုံနှင့် လူတိရစ္ဆာန်တို့များစွာသေကြေ ပျက်စီးကြရလေသည်။
၁၉၂၇ ခုနှစ်၌ ရေကြီးစဉ်က လူနေအိမ်ခြေပေါင်း ၇၅ဝဝဝဝ မျှပျက်စီး၍ လူပေါင်း ၆ဝဝ,ဝဝဝ မှာ အိုးအိမ်မဲ့ဘဝသို့ရောက်ခဲ့ကြရပြီးလျှင် ပျက်စီး ဆုံးရှုံးသော တန်ဖိုးမှာ ဒေါ်လာပေါင်း ၃၅၅၁၄၇ဝဝဝ မျှ ဖြစ်လေသည်။ အများအားဖြင့် မစ္စစ္စပီမြစ်၏အောက်ပိုင်း မြေနိမ့်ဒေသများမှာ မကြာခဏ ရေလွှမ်းမိုးခြင်း ခံရ၍အပျက်အစီးအများဆုံး ဖြစ်လေသည်။ ထိုကြောင့် ရေလွှမ်းမိုးခြင်းကို ကာကွယ်နိုင်သလောက် ကာကွယ်နိုင်စေရန် မြစ်ကမ်းပါး တစ်လျှောက်၌ တာကြီးများကို ဆောက်လုပ်ထားကြသည်။ မစ္စစ္စပီ မြစ်ဝှမ်းဒေသမှာ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၏ ၅ ပုံ ၂ ပုံ ခန့်ရှိ၍ မြေဩဇာ ထက်သန်သော နေရာဖြစ်၏။ ထို့ပြင် မြေမျက်နှာပြင်နှင့် မိုးရေကောင်းသောကြောင့် လူများနေထိုင်ရန်အတွက် အသင့်တော်ဆုံးဖြစ်၍ မြစ်ဝှမ်းဒေသတစ်ဝိုက်တွင် လူဦးရေသန်းပေါင်း ၆ဝ ကျော် ခန့် နေထိုင်ကြလေသည်။ ထိုမြစ်၏ ဝဲယာဖက်ကမ်းပေါ်တွင် မြို့ကြီးများစွာလည်း ရှိလေသည်။
လောင်းရှည်မိဖုရား
လောင်းရှည်မိဖုရားသည် မင်းတုန်းမင်း၏ နှမဝမ်းကွဲတော်စပ်ပြီး မင်းတုန်းမင်းနန်းရသောအခါ၌ "သီရိမဟာမင်္ဂလာ သုပဘာဒေဝီ" ဘွဲ့အမည်နှင့် နန်းဆွယ်မိဖုရား (နန်းရလေးပါးအောက်၊ ဆောင်ရလေးပါးအထက်) အနေနှင့်မြှောက်စားခဲ့သည်။ ရာထူးအဆောင်အယောင်အနေနှင့် "ခမည်းတော်ဘုရား တောင်ဆောင်တော်မိဖုရား နည်းတူ" ပေးစေတယ်ဟု ဆိုသောကြောင့် မင်းတုန်းမင်းသား၊ ကနောင်မင်းသားတို့၏ မယ်တော် တောင်ဆောင်တော်မိဖုရား၏ အဆင့်အတိုင်း မြှောက်စားမှု တွေ့ရပါသည်။
လောင်းရှည်မိဖုရား၏ ခမည်းတော် ချွန်းတောင်မြို့စား၊ မိုးနဲမင်းသားသည် ဘိုးတော်ဘုရား၏ သားတော်ကြီး အိမ်ရှေ့ဥပရာဇာ(မဟာမုနိဘုရားကိုပင့်ဆောင်ခဲ့သူ)နှင့် သီရိသူဇာမင်းသမီး (ရှမ်းမင်းသမီး) တို့မှ မွေးဖွားခဲ့၍ လောင်းရှည်မိဖုရားသည် မင်းတုန်းမင်း၊ ကနောင်မင်း၊ စကြာဒေဝီ၊ ဆင်ဖြူမရှင်၊ လှိုင်ထိပ်ခေါင်တင် တို့နှင့် မောင်နှမဝမ်းကွဲများ တော်စပ်သည်။ တချို့ပုဂ္ဂိုလ်များက လောင်းရှည်မိဖုရားသည် သာမန်ရှမ်းမိဖုရားတစ်ဦးသာဖြစ်ပြီး သူ့၏သားတော် သီပေါမင်းသားသည်လည်း အညတရ မင်းသားငယ်တစ်ပါးဟု ထင်နေကြမည် ဆိုးသောကြောင့် ရှင်းပြခြင်းဖြစ်သည်။
လောင်းရှည်မိဖုရားတွင် -
တကယ့်လက်တွေ့မှာ မင်းတုန်းဘုရင်ဟာ ဘယ်မိဖုရားဆီမှဆောင်တော်မကူးပါဘူး။ မှန်နန်းဆောင် နဲ့ကပ်လျက်အဆောင်တခုမှာ နှစ်သက်ရာမိဖုရားတစ်ပါးနဲ့ပဲ သော်မော်ဆောင်ဝင်(ဘုရင်နဲ့အတူအိပ်စက်) ပါတယ်။ မိဖုရားတစ်ပါးပါးက မိမိမှာ ဘုရင့်ရင်သွေးကို လွယ်နေရပြီဆိုတာ သိလျင်သိခြင်း တလျော်ကမွန်းနဲ့ ခေါင်းလျှော်ပြီး ဆံပင်ဖြန့်ချကာ ဘုရင်မြင်လောက်တဲ့နေရာမှာ သွားရောက်ပြီး ခစားရပါတယ်။ အဲ့ဒီအခါမှာ ဘုရင်က သိပြီး အနောက်ဝန်တို့ကတဆင့် အသိအမှတ်ပြုမှတ်တမ်းယူထားရတာပါ။
မိဖုရားကြီးက ငယ်စဉ်ကသီလရှင်ဝတ်ခဲ့ရဖူးတဲ့အတွက် မိဖုရားဘဝရောက်တဲ့အခါမှာ နန်းတွင်းမှာ စာပေသင်ကြားနေတဲ့ သီလရှင်ဆရာကင်းတို့ကိုအားကျပြီး ဘုရင့်ထံ သီလရှင်ဝတ်ခွင့်ပြုဖို့ တောင်းဆိုခဲ့ရာ ဘုရင်က လုံးဝပယ်ချခဲ့ပါတယ်။ အဲ့ဒီအချိန်မှာ လောင်းရှည်မိဖုရား ဟာ သားသမီးသုံးပါးလုံး မွေးဖွားပြီးပါပြီ။ တကယ်အမှန်သာ သီပေါမင်းသားဟာ ဆောင်တော်ကူးမှတ်တမ်းလွဲချော်ပြီး မွေးဖွားလာရတာဆိုရင် အခုလို ပယ်ချနေမှာမဟုပ်ပါဘူး။
တခါသား မိဖုရားကြီးဟာ အနောက်ဝန်ခွင့်ပြုချက်မပါပဲ သူ လှူ တန်းခဲ့တဲ့ မတ္တရာကျောင်းတိုက်ကို သွားရောက်ခဲ့ပါတယ်။ အဲ့ဒါကိုဘုရင်ကြားသိတဲ့အခါမှာ စိတ်တိုပြီး "ဒီလောက်မှ သာသနာမှာနေချင်လျှင် သီလရှင်ဝတ်တော့ လို့" ဆိုခဲ့တဲ့အတွက် သားသမီးသုံးပါးကို ညီမတော် စိန်တုံးမိဖုရားထံအပ်နှံပြီး သီလရှင်ဝတ်ခဲ့ရပါတယ်။
ဒါပေမယ့် မင်းတုန်းမင်းကြီး စိတ်တော်ပြေချိန်မှာ ကနောင်မင်းသားကြီးက အစ်မတော်လောင်းရှည်မိဖုရားကို ပြန်ခေါ်ဖို့ လျှောက်ထားခဲ့တဲ့အတွက် မိဖုရားဘဝပြန် ရောက်ခဲ့ရပေမယ့် နန်းတွင်းမှာတော့ မျက်နှာငယ်ခဲ့ရပါတော့တယ်။ ဒါကို ချစ်စိန်လွင်ရဲ့ ဆောင်တော်ကူးမှတ်တမ်းမှာ မိဖုရားကြီးကို ဘုန်းကြီးတပါးနဲ့ ကာမ မှားယွင်းတယ်လို့ ရိုင်းပျ အပုပ်ချစွပ်စွဲခဲ့ပါတယ်။
လောင်းရှည်မိဖုရားဟာ မင်းတုန်းမင်း နတ်ရွာစံပြီးနောက် သားတော်သီပေါမင်းလက်ထက်ရောက်တဲ့အခါမှာ ဘုရင့်မယ်တော်ကြီး အနေနဲ့ အခြွေအရံ များစွာနဲ့စံစေပြီး အိမ်ဖြူတော်သစ်ဆောက်လုပ်ပေးခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဘုရင့်မယ်တော်ကြီး တစ်ပါးအနေနဲ့ နန်းတွင်းအာဏာကို ဘာမျှထိန်းချုပ်ခြင်းမရှိပဲ ဝတ်ဖြူစင်ကြယ် ဝတ်လို့ စိတ်ပုတီးလက်မှာကိုင်ပြီး တရားဘာဝနာနဲ့သာ ပျော်မွေ့နေခဲ့ပါတယ်။
လောင်းရှည်မိဖုရားကြီးဟာ ဘုရင့်မယ်တော်ကြီးဘဝနဲ့ သုံးနှစ်သာစံစားခဲ့ရပြီး သက်တော် (၆၆)နှစ်မှာပဲ နတ်ရွာစံကံတော်ကုန်ခဲ့ပါတယ်။ အလောင်းတော်ကို မီးသင်္ဂြိုဟ်ပြီး အရိုးကို ဧရာဝတီမြစ်ထဲချခဲ့ပါတယ်။ သင်္ဂြိုဟ်တဲ့ နေရာမှာအထိမ်းအမှတ် ကျွန်းပြဿ ဒ် ထားရှိတာကို ယနေ့တိုင်တွေ့မြင်နိုင်ပါသေးတယ်။
မိဖုရားကြီးလို ဘာသာရေးကိုင်းရှိုင်းသူ အဖို့ သူ့ရဲ့ တူမြေးများကို သတ်ပြီးမှရခဲ့တဲ့ ဘုရင့်မယ်တော်ကြီး ဘဝမှာ မပျော်ရွှင်ခဲ့မှာတော့ အသေအချာပါပဲ။ မိဖုရားကြီးကံတော်ကုန်ပြီးတဲ့နောက် (၄)နှစ်အကြာ မှာ ကုန်းဘောင်ထီးနန်းပျက်သုဉ်းခဲ့တဲ့အတွက် ပုဂံခေတ်ကစလို့ တည်ရှိခဲ့တဲ့ ပဒေသရာဇ် စနစ်ဟာလဲအပြီးတိုင်ချုပ်ငြိမ်း ခဲ့ရပြီမို့ လောင်းရှည် မိဖုရားကြီး ဟာ မြန်မာ့ပဒေသရာဇ်ခေတ် ရဲ့ နောက်ဆုံးဘုရင့်မယ်တော်ကြီးလဲဖြစ်ခဲ့ရပါတော့တယ်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကုန်းဘောင် မင်းဆက်
မြင်းသည်ရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
မြင်းသည်ရွာ (Myinthei)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ မြင်းသည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၇၄၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အဘူစင်ဘယ်
အဘူဆင်းမ်ဘဲလ် ဘုရားကျောင်းတော်များ သည် အီဂျစ်နိုင်ငံ တောင်ပိုင်း နျူဘီယာရှိ ဆူဒန်နိုင်ငံ နယ်စပ်နှင့် နီးစပ်သော အဘူဆင်းမ်ဘဲလ်ရွာတွင် တည်ရှိသော ဧရာမ ကျောက်တုံး ဘုရားကျောင်းတော်ကြီး နှစ်ခု ဖြစ်သည်။ နပ်ဆာကန်၏ အနောက်ဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိပြီး အီဂျစ်နိုင်ငံ အက်ဆဝမ်မြို့၏ အနောက်တောင်ဘက် ၂၃၀ ကီလိုမီတာ အကွာ (ကားလမ်းဖြင့် ၃၀၀ ကီလိုမီတာ) တွင် တည်ရှိသည်။ ထိုအဆောက်အဦးများသည် ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ တစ်ခု ဖြစ်သော "နျူဘီယမ် အမှတ်တရ အဆောက်အဦးများ" ၏ တစိတ်တဒေသ ဖြစ်ပြီး အဘူဆင်းဘဲလ်မှ အက်ဆဝမ်မြို့ အနီးရှိ ဖီလေး အထိ တည်ရှိသည်။ ထိုဘုရားကျောင်းတော် အမြွှာ အဆောက်အဦး နှစ်ခုမှာ မူလပထမက တောင်နံရံကို ထွင်းထု ဆောက်လုပ်ထားခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး အီဂျစ်နိုင်ငံ၏ ၁၉ ခုမြောက် မင်းဆက်၏ ဖာရိုဘုရင် ရမ်ဆီ ၃ ၏ လက်ထက် ဘီစီ ၁၃ ရာစု တွင် တွင် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ကာဒက်ရှ်စစ်ပွဲကို အောင်နိုင်ခြင်းကို အောင်ပွဲခံဆင်နွှဲသည့် အနေနှင့် ဖာရိုဘုရင်မှ ၎င်းနှင့် ၎င်း၏ မိဘုရား နက်ဖာတာရီ တို့ အတွက် ရေရှည် ကျန်ရစ်စေမည့် အမှတ်တရ အဆောက်အဦး အဖြစ် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏ ကျောက်သားကို ထွင်းထုထားသည့် လက်ရာမှာ အလွန်ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။
သဲကျောက်များကို ကြီးမားသော အတုံးကြီးများဖြစ်အောင် ဖြတ်တောက်ပြီး မြင့်မားသောဘုရားကျောင်း ကြီးများအဖြစ် တည်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းတို့အနက် ကျောင်းဆောင်ကြီးတခုမှာ ၁၈၀-ပေခန့် ကျယ်ဝန်းပြီး အတွင်းပိုင်းတွင် အခန်းပေါင်းများစွာ ပါဝင်သည်။ အဆောက်အအုံ၏ မျက်နှာစာတွင် ၆၅-ပေခန့်အမြင့်ရှိသော ရှေးဟောင်းအီဂျစ်စစ်သည်တဦး ထိုင်နေဟန်ပုံ ရုပ်တု၄-ခုကို ထုလုပ်ထားသည်။ ထိုရုပ်တုကြီးများအပေါ်တွင် ရှေးဟောင်းဂရိကြေးစား စစ်သည်ရုပ်တုပုံများကို ထုလုပ်ပြီး ကမ္ပည်းထိုးထားသည်။
၁၉၆၀-ခန့်တွင် နိုင်းမြစ်ကိုပိတ်၍ ရေကာတာ ပြုလုပ်လိုက်သဖြင့် ထိုရုပ်တုကြီးများတည်ရှိရာ နက်ဆာရေကန်၏ ရေမျက်နှာပြင် မြင့်တက်လာသည်။ ရုပ်တုကြီးများ ရေလွှမ်းမိုးမှုဘေးကို ရင်ဆိုင်လာရသည်။ ထို့ကြောင့် ပိုမိုမြင့်မားသော ရေလွတ်ရာအရပ်သို့ ရုပ်တုကြီးများကို ဖြတ်တောက် သယ်ဆောင်ပြီး ပြန်လည်ထိန်းသိမ်းထားရသည်ဟု သိရှိရသည်။
အညှာဝါးဘင်းရွာ၊ ထီးလင်းမြို့နယ်
အညှာဝါးဘင်းရွာ (Ahhnyarwarbin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ထီးလင်းမြို့နယ်၊ အညှာဝါးဘင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၃၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အညှာဝါးဘင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၅ ဦး၊ မ ၃၈၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၄၄ ဦးနေထိုင်သည်။
သာစည်မြို့
သာစည်မြို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်း၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး အတွင်းရှိ အရေးပါသော မီးရထား လမ်းဆုံမြို့ဖြစ်သည်။ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ သာစည်မြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။ ရထားလမ်းများဆုံရာ ဘူတာရှိရာ မြို့ဖြစ်ပြီး အချက်အချာကျသည်။