cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
၂၃ ရာစုနှစ်
၂၃ ရာစုနှစ် သည် ဂရီဂေါရီးယန်း ပြက္ခဒိန်၏ ၂၂၀၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁ ရက်နေ့တွင် စတင်ပြီး ၂၃၀၀ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၃၁ တွင် အဆုံးသတ်မည်ဖြစ်သည်။
လွမ်းစေတီရွာ၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်
လွမ်းစေတီရွာ (Lwanzaydi)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်၊ ကျောက်တိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၅၉၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်တိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၃၃ ဦး၊ မ ၁၅၀၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၃၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ရွှေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အရှင်ပါသံသ
အရှင်ပါသံသ (ကြက်သွန်ခင်းဆရာတော်) သည် ရတနပူရမြို့တည် ဆင်ဖြူရှင်မင်းတရား ကိုးကွယ်တော်မူသည့် ဆရာတော် ဖြစ်သည်။ ကြက်သွန်ခင်းဆရာတော်သည် အင်းဝခေတ်နှင့် ကုန်းဘောင်ခေတ်များတွင် ထင်ရှားသော ဆရာတော် ဖြစ်သည်။
ဘဝ
ဆရာတော်ကို ၁၀၅၅ ခုနှစ်တွင် ကြက်သွန်ခင်းရွာတွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ အရွယ်ရောက်သည့်အခါ ရဟန်းပြုခဲ့သည်။ ဘွဲ့အမည်မှာ ရှင်ပါသံဿ ဖြစ်သည်။ မြို့တော်၏ အနောက်မျက်နှာ ကြက်သွန်ခင်းကျောင်းတိုက်တွင် သီတင်းသုံးတော်မူခဲ့သည်။
ကျမ်းဂန်သင့်မြတ်လှသည်။ မင်းဧကရာဇ်ဆရာတော်ဖြစ်သော်လည်း၊ ပစ္စည်းလာပ်လာဘအပိုအလွန်ကို အလိုမရှိ။ သက်ရွယ်ကြီးရင့်သည်တိုင်အောင် အမြဲဆွမ်းခံတော်မူသည်။ ကိုယ်တော်နှင့် အလုပ်အကျွေး သူတော်တစ်ယောက်ပါ နှစ်ယောက်စာမျှ လောက်အောင်ရလျှင်ပြန်ခဲ့သည်။ ပစ္စည်း၌မက်မောတော်မမူ၊ တစ်ခါကရဟန်းတစ်ပါးဆွမ်းဟင်းလျာ စားဖွယ်စားရာအစုံ တပည့်ဝန်ထမ်း တစ်ထမ်း နှစ်ထမ်းနှင့် စစ်ကိုင်းမြို့မှ ဆွမ်းခံပြန်လာသည်ကို တွေ့သဖြင့် 'ငါ့ရှင်၊ သင့်မယားမာ၏လော'ဟု မေးတော်မူသည်။ တစ်ခါ ကလည်း စရစ်ဆရာတော်၏တူ ဦးသာပုံသည် သာသနာပိုင်ဖြစ်သောအခါ စိတ်ပျိုကိုယ်နုဖြစ်၍ ဝါသနာအလျှာက် သိုင်း ကိုင်နှင့် ဆွမ်းခံဝင်သည်ကို တွေ့သဖြင့် 'ဟဲ့သာပုံ၊ သည်နှင်တံ နှင့် နင့်ကို လူကြောက်လိမ့်မည်လော။ ကြောက်လောက်အောင် အမြောက်ဆောင်'ဟု မိန့်တော်မူလေသည်။ ပြုစုသော ကျမ်းမှာ၊ ဧကက္ခရကောသအဖွင့် ဋီကာနိဿယဖြစ်သည်။
ဆိုင်းလိုင်ရွာ၊ သီပေါမြို့နယ်
ဆိုင်းလိုင်ရွာ (Hsenglai)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ သီပေါမြို့နယ်၊ ဆိုင်းလိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၉၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆိုင်းလိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၀၄ ဦး၊ မ ၄၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၁၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီပေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တိမ်ပြာရွာ၊ အမရပူရမြို့နယ်
တိမ်ပြာရွာ (Teinpyar)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးခရိုင်၊ အမရပူရမြို့နယ်၊ ပန်းချီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၅၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်းချီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၈၆ ဦး၊ မ ၁၅၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၆၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အမရပူရမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သုံးခွရွာ၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်
သုံးခွရွာ (Thonegwa)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်၊ ရေကျော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၄၉၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရေကျော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၁၈ ဦး၊ မ ၃၀၂၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၆၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သနပ်ပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရခိုင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်
ရခိုင်ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် သည် ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် အမြင့်ဆုံးတရားရုံးဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယအမြင့်ဆုံးအဆင့်ရှိ တရားရုံးဖြစ်ကာ ခရိုင်တရားရုံး (၅)ရုံး၊ မြို့နယ်တရားရုံး (၁၇)ရုံးရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်း
၂၀၁၁ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်နေ့မှစ၍ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေအရ ယခင် ရခိုင်ပြည်နယ်တရားရုံးကို ရခိုင်ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်အဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က တရားသူကြီးချုပ် (၁)ဦး၊ တရားသူကြီး(၂)ဦး စုစုပေါင်း (၃)ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
တည်နေရာ
ရခိုင်ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်သည် စစ်တွေမြို့တွင် တည်ရှိသည်။
တရားသူကြီးများ
၂၀၂၀ပြည့်နှစ်တွင် ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်၌ တရားသူကြီးချုပ်အပါအဝင် (၃)ဦးရှိသည်။ ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်အောက်တွင် တရားသူကြီးချုပ်ရုံးနှင့် ပြည်နယ်တရားရေးဦးစီးမှူးရုံးတို့ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားစီရင်ရေး ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်
အရှင်နာဂသေန
အရှင်နာဂသေန သည် ဗုဒ္ဓဘာသာသမိုင်းတွင် ထင်ရှားသည့် ရဟန္တာတစ်ပါး ဖြစ်၏။ မိလိန္ဒမင်း၏ ခက်ခဲနက်နဲသော ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် သက်ဆိုင်သည့် အမေးပုစ္ဆာများကို ဖြေကြားခဲ့သည့် ရဟန္တာ ဖြစ်၏။ ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် အရှင်နာဂသေနှင့် မိလိန္ဒမင်းတို့ အမေးအဖြေပြုခဲ့သည်ကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် မိလိန္ဒပဉှာကျမ်းသည် အလွန်ထင်ရှားသည်။
အရှင်နာဂသေန နှင့် မိလိန္ဒမင်းတို့၏ အတိတ်သမိုင်း
ကဿပမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်တွင် ဂင်္ဂါမြစ်အနီးရှိ ကျောင်းတိုက်တွင် ဖြစ်၏။ တစ်ခုသော နံနက်တွင် ရဟန်းတစ်ပါးသည် သာမဏေတစ်ဦးကို “ဤတံမြက်ချေးကို စွန့်ပစ်ချေလော့” ဟု ဆို၏။ ထိုသို့ ခေါ်ပါသော်လည်း သာမဏေသည် မကြားယောင် ပြုကာ သွားမြဲအတိုင်း သွား၏။ နှစ်ကြိမ်  သုံးကြိမ်တိုင်အောင် ပြောပါသော်လည်း မကြားယောင် ပြုနေသဖြင့် ရဟန်းသည် အမျက်ထွက်လာ၏။ ထို့ကြောင့် သာမဏေအား တံမြက်စည်းရိုးဖြင့် ရိုက်ပုတ်၏။
သာမဏေ၏ ဆုတောင်း
ထိုအခါ သာမဏေသည် ကြောက်ရွံ့ကာ “တံမြက်ချေးကို စွန့်ပစ်၏။ ထိုသို့စွန့်ပစ်သည့်အခါ “တံမြက်ချေးစွန့်ပစ်ရသော ကောင်းမှုကြောင့် နိဗ္ဗာန်ရောက်သည့်တိုင်အောင် ဤအတွင်း ဖြစ်လေရာ ဘဝ၌ မွန်းတည့်နေကဲ့သို့ ဘုန်းကံကြီးသူ၊ တန်ခိုးတေဇော်ကြီးသူ ဖြစ်ရပါလို၏” ဟု ပထမအကြိမ် ဆုတောင်း၏။ တံမြက်ချေးကို စွန့်ပစ်ပြီး ဂင်္ဂါမြစ်သို့ ရေးချိုးရန်သွားသောအခါ တဝုန်းဝုန်းမြည်နေသည့် လှိုင်းတံပိုးတို့ကို မြင်ကာ “အကျွန်ုပ်သည် နိဗ္ဗာန်ရောက်သည့်တိုင်အောင် ဤဖြစ်လေရာဘဝ၌ ဤလှိုင်းတံပိုး အဟုန်ကဲ့သို့ အရာအားလျော်စွာ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဉာဏ်ပဋိဘာန်ရှိသူ၊ မကုန်နိုင်သော ဉာဏ်ပဋိဘာန်ရှိသူ ဖြစ်ရပါလို၏” ဟု ဒုတိယအကြိမ် ဆုတောင်း၏။
ရဟန်း၏ ဆုတောင်း
စေခိုင်းသော ရဟန်းသည် ဂင်္ဂါမြစ်သို့ ရေချိုးရန်သွားသောအခါ သာမဏေ၏ ဆုတောင်းသံကို ကြားရ၏။ ထိုအခါ ရဟန်းသည် “ငါစေခိုင်းသော သာမဏေသည်ပင် ဤမျှ ဆုတောင်း၏။ ငါ့အား အဘယ်မှာ ဆုတောင်း မပြည့်စုံဘဲ ရှိလိမ့်မည်နည်း” ဟု ကြံကာ “ငါသည် နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်သည့်တိုင်အောင် ဤအတွင်း ဖြစ်လေရာရာ ဘဝ၌ ဤဂင်္ဂါမြစ်၏ လှိုင်းတံပိုးအဟုန်ကဲ့သို့ မကုန်သော ဉာဏ်ပဋိဘာန်ရှိသူ ဖြစ်ရပါလို၏၊ ဤသာမဏေ မေးတိုင်းမေးတိုင်းသော ပြဿနာအလုံးစုံကို ရှင်းလင်းရန်၊ ဖြေရှင်းရန် စွမ်းနိုင်သူ ဖြစ်ရပါလို၏” ဟု ဆုတောင်း၏။
ဤသို့ဖြင့် ထိုသူနှစ်ဦးတို့သည် နတ်ဘုံ၊ လူ့ဘုံတို့တွင် ကျင်လည်ကြကုန်လျက် ကဿပမြတ်စွာဘုရား နှင့် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားတို့၏ ကြားကာလကို လွလေ၏။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ ဗျာဒိတ်တော်
မြတ်စွာဘုရားသည် မောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿထေရ်ကို ဗျာဒိတ်ညွှန်ကြားတော်မူသကဲ့သို့ မိလိန္ဒမင်းနှင့် အရှင်နာဂသေနတို့ကိုလည်း အောက်ပါအတိုင်း ဗျာဒိတ်ညွှန်ကြားတော်မူခဲ့သည်။
“ငါဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မူသည်မှနောက် နှစ်ငါးရာကျော်သောအခါ ထိုသူနှစ်ဦးတို့သည် ဖြစ်ပေါ်လာလတ္တံ့။ ထိုသူနှစ်ဦးသည် နက်နဲစွာပြု၍ ငါဟောကြားအပ်သော ထိုသုတ်၊ အဘိဓမ္မာ၊ ဝိနည်းတရားတော်တို့ကို ပြဿနာမေးခွန်း၊ ဥပမာ ဥပမေယျ၊ ညီမျှသင့်တင့်သော နည်းတို့၏ အစွမ်းဖြင့် အရှုပ်အထွေးမရှိအောင် ပြု၍ ဝေဖန်ကြကုန်လတ္တံ့” ဟု ဗျာဒိတ်မြွက်ကြားတော်မူ၏။
မိလိန္ဒမင်း
နောင်အခါတွင် သာမဏေသည် ဇမ္ဗူဒိပ်ကျွန်း၊ သာဂလမြို့တွင် မိလိန္ဒအမည်ဖြင့် မင်းဖြစ်၏။ မိလိန္ဒမင်းသည် လိမ္မာ၏၊ အသိဉာဏ်ရှိ၏၊ ကျမ်းဂန်တို့ကို သင်ယူ၏။ မိလိန္ဒမင်းသည် မြို့တွင်းရှိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဟု ဝန်ခံသော သာမဏ၊ ဂိုဏ်းဆရာ၊ ဗြာဟ္မဏတို့ကို ခေါ်ယူကာ မေးခွန်းပုစ္ဆာတို့ကို မေးမြန်း၏။ ထိုသို့မေးမြန်းသည့် အမေးပုစ္ဆာများကို ဖြေကြားနိုင်ခြင်း မရှိပေ။ ထို့ကြောင့် သာမဏ၊ ဗြာဟ္မဏတို့သည် မင်းကြီးမေးသည်ကို မတတ်နိုင်သဖြင့် ဖဲသွားကြ၏။ အရပ်တပါးသို့ မသွားသောသူတို့သည် တိတ်ဆိတ်စွာ နေကြရကုန်၏။ ရဟန်းတို့သည် များသောအားဖြင့် ဟိမဝန္တာသို့ ကြွကုန်ကြ၏။
မဟာသေနနတ်သား
ထိုအခါ ဟိမဝန္တာတောင်၊ ရက္ခိတမည်သော ကုန်းပြင်တွင် သီတင်းသုံးနေသော ရဟန္တာတို့သည် ရှိ၏။ ထိုရဟန္တာတို့ထဲတွင် အသျှင်အဿဂုတ္တမထေရ်သည် ဒိဗ္ဗသောတအဘိညာဏ်ဖြင့် မိလိန္ဒမင်း၏ ညည်းတွားသံကို ကြားရ၏။ ထို့နောက် ယုဂန္ဓိုရ်တောင်ထိပ်တွင် ရဟန်းတို့ကို စုဝေးကာ “မင်းကြီး၏ ယုံမှားသံသယကို ပယ်ဖျောက်ပေးနိုင်သော ရဟန်းရှိပါသလား” ဟု မေးမြန်း၏။ သုံးကြိမ်တိုင် မေးမြန်းသော်လည်း ရဟန်းတို့သည် ဆိတ်ဆိတ်နေကုန်၏။ ထိုအခါ အသျှင်အဿဂုတ္တသည် “တာဝတိံသာနတ်ဘုံရှိ မဟာသေနနတ်သားသည် မင်းကြီး၏ ယုံမှားသံသယကို ပယ်ဖျောက်ရန် စွမ်းဆာင်နိုင်၏” ဟု ပြောကြား၏။ ထို့နောက် ရဟန္တာတို့သည် ယုဂန္ဓိုရ်တောင်ထိပ်မှ တာဝတိံသာနတ်ပြည်သို့ ရောက်၏။ ထို့နောက် နတ်သားအား မင်းကြီး၏ ယုံမှားသံသယကို ပယ်ဖျောက်နိုင်ရန် လူ့ပြည်သို့ လာရောက်ပါလော့” ဟု ဆို၏။ ထိုအခါ နတ်သားသည် ငြင်းပယ်၏။ ရဟန်းတို့သည် သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် ပြောဆိုသည့်တိုင်အောင် ငြင်းပယ်နေ၏။ ထိုအခါ အသျှင်အဿဂုတ္တသည် နတ်သားအား ဖျောင်းဖျပြောဆိုရာ နတ်သားလည်း လူ့ပြည်၌ ဖြစ်ပါတော့အံ့ဟု ဝန်ခံ၏။
ဖွားမြင်ခြင်း
မဟာသေနနတ်သားသည် နတ်ပြည်မှ လွန်ခဲ့၍ လူ့ပြည်တွင် လူဖြစ်လာ၏။ ဖခင် သောဏုတ္တရပုဏ္ဏား၏ ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ဝမ်းတွင် ပဋိသန္ဓေယူ၏။ ထိုသို့ ပဋိသန္ဓေယူသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် လက်နက်ဘဏ္ဍာတို့၏ ထွန်းတောက်ခြင်း၊ ကောက်စပါးနှင့် ပြည့်စုံခြင်း၊ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာခြင်းတို့သည် ဖြစ်ပေါ်၏။
ပညာသင်ကြားခြင်း
နာဂသေနသည် ခုနစ်နှစ်သား ရောက်လာသည့်အခါတွင် ဖခင်က ပညာသင်ကြားစေ၏။ နာဂသေနသည် တစ်ကြိမ်သင့်ရုံဖြင့် ဗေဒင်သုံးပုံ၊ (အဘိဓာန်) နိဃဏ္ဍုကျမ်း၊ (အလင်္ကာ) ကေဋုဘကျမ်း၊ (သဒ္ဒါ) အက္ခရပ္ပဘေဒကျမ်းနှင့် ဣတိဟာသကျမ်းတို့ကို တတ်မြောက်၏။ ထို့ပြင် ပဒကျမ်း၊ ဗျာကရုဏ်းကျမ်း၊ လောကာယတကျမ်း၊ မဟာပုရိသလက္ခဏာကျမ်းတို့ကို တတ်မြောက်၏။
ထိုအခါ နာဂသေနသည် ဖခင်အား ဗေဒင်သုံးပုံထက် သင်ကြားဖွယ်ရှိပါသလားဟု မေးရာ “မရှိပါ” ဟု ဖခင်က ဖြေကြား၏။ နာဂသေနသည် မိမိသင်ယူတတ်မြောက်ထားသည်များ၏ အစ၊ အလယ်၊ အဆုံးကို ဆင်ခြင်သောအခါ အနှစ်သာရကို မတွေ့ဘဲ ဖြစ်နေသည်ကို တွေ့သဖြင့် နှလုံးမသာမယာ ဖြစ်နေ၏။
ရောဟဏမထေရ်နှင့် တွေ့ခြင်း
ထိုသို့ နှလုံးမသာမယာ ဖြစ်နေသည်ကို အရှင်ရောဟဏသည် စိတ်အကြံဖြင့် သိလေ၏။ ထို့နောက် နာဂသေန၏ အိမ်တံခါးမုဒ်တွင် ရပ်နေ၏။ နာဂသေနသည် မထေရ်ကို မြင်သောအခါ “အသျှင်သည် ဦးပြည်းလျက် ဖန်ရည်ဆိုးအဝတ်၏။ အဘယ်လူမျိုး ဖြစ်သနည်း” ဟု မေး၏။ ထိုအခါ အသျှင်ရောဟဏသည် အကုသိုလ်အညစ်ကြေးတို့ကို နှင့်ထုတ်သောကြောင့် ရဟန်းဖြစ်၏ဟု အစရှိသဖြင့် ပြောလေ၏။ ထို့နောက် နာဂသေနသူငယ်သည် အသျှင်ရောဟဏအား အိမ်ထဲသို့ ပင့်ဆောင်ကာ ဆွမ်းလုပ်ကျွေး၏။ ထို့နောက် အသျှင်ရောဟဏအား မန္တန်တို့ကို သင်ကြားပေးရန် တောင်းဆို၏။ အသျှင်ရောဟဏသည် အမိအဖတို့က ခွင်ပြုကာ ရဟန်းအသွင်ကို ယူသောအခါ၌ သင်ကြားပေးမည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။
သောတာပန်ဖြစ်တော်မူခြင်း
အရှင်နာဂသေနသည် အသက်နှစ်ဆယ်ပြည့်သော် ရဟန်းပြု၏။ တစ်နေ့သောအခါ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာဖြစ်သော အရှင်ရောဟဏနှင့်အတူ ဆွမ်းခံထွက်၏။ ထိုအချိန်တွင် အရှင်နာဂသေန သည် “ငါ၏ ဆရာသည် ငါ့အား အဘိဓမ္မာမှ ကြွင်းသောတရားတို့ကို ရှေးဦးစွာ သင်ပေး၏၊ ငါ၏ ဆရာသည် အချဉ်းနှီးပေတကား” ဟု တွေး၏။ ထိုအခါ အရှင်ရောဟဏသည် အရှင်နာဂသေန၏ စိတ်အကြံကို သိတော်မူသဖြင့် ထိုသို့ကြံစည်ခြင်းသည် မသင့်တော်ကြောင်း ပြော၏။ ထိုအခါ အရှင်နာဂသေနသည် “သည်းခံတော်မူရန်” လျှောက်၏။ ထိုအခါ အရှင်ရောဟဏသည် သာဂလမြို့တွင် အမေးပုစ္ဆာတို့ကို မေး၍ ရဟန်းသံဃာကို ညှဉ်းဆဲနေသော မိလိန္ဒမင်းအား ဆုံးမပါက သည်းခံမည်ဟု မိန့်တောမူ၏။ ထို့နောက် အရှင်ရောဟဏသည် အရှင်နာဂသေနအား ဝါတွင်းကာလတွင် အရှင်အဿဂုတ္တထံသို့ သွားရောက်နေထိုင်ရန် မိန့်တော်မူ၏။
ထို့နောက် အရှင်နာဂသေနသည် အရှင်အဿဂုတ္တထံသို့ ရောက်သွား၏။ တစ်နေ့သော် ဒါကာမတစ်ဦးသည် အရှင်နာဂသေနနှင့် အရှင်အဿဂုတ္တအား ဆွမ်းလုပ်ကျွေး၏။ ဆွမ်းစားပြီးသော် အရှင်အဿဂုတ္တသည် အရှင်နာဂသေနအား ဆွမ်းအနုမောဒနာတရား ဟောကြားရန် မိန့်တော်မူကာ ကြွသွား၏။ အရှင်နာဂသေနသည် ဒါကာမအား တရားဟောကြားတော်မူရာ ထိုနေရာတွင်ပင် ဒါယိကာမသည် သောတာပန် ဖြစ်၏။ အရှင်နာဂသေနသည်လည်း မိမိဟောကြားသော တရားကို ပြန်လည်ဆင်ခြင်သုံးသပ်သော် သောတာပန်ဖြစ်တော်မူ၏။
ပိဋကတ်သင်ကြားတော်မူခြင်း
ထို့နောက်တွင် အရှင်အဿဂုတ္တသည် အရှင်နာဂသေနအား ယူဇနာတစ်ရာဝေးသော ပါဋလိပုတ်ပြည်၊ အသောကာရုံကျောင်းတွင် အရှင်ဓမ္မရက္ခိတ ရှိ၏။ သူ့ထံတွင် မြတ်စွာဘုရား၏ စကားတော်များကို သင်ကြားပါဟု လွှတ်လိုက်၏။
ရဟန်းတို့၏ တောင်းဆိုခြင်း
ထို့နောက် ရာပေါင်းများစွာသော ရဟန်းတို့သည် ရက္ခိတကုန်းပြင်တွင် စုဝေးနေ၏။ ထိုရဟန်းတို့သည် အရှင်နာဂသေနအား “မိလိန္ဒမင်းသည် အမေးပြဿနာတို့ဖြင့် ရဟန်းသံဃာအား ညှဉ်းဆဲနေပါသည်၊ သင်သွားချေလော့” ဟု တောင်းဆို၏။ ထိုအခါ အရှင်နာဂသေနလည်း ဝန်ခံကာ သာဂလမြို့သို့ ကြွတော်မူ၏။
မိလိန္ဒမင်းနှင့် တွေ့ဆုံခြင်း
ဤသို့ဖြင့် မင်းကြီးသည် ဝါဒအမေးပုစ္ဆာတို့ဖြင့် ရဟန်းသံဃာတို့ကို မေးမြန်း၏။ ရဟန်းတို့လည်း မဖြေနိုင် ရှိနေကြ၏။ ထို့နောက် မင်းကြီးသည် အမတ်တို့အား “မိမိ၏ အမေးကို ဖြေနိုင်မည့်သူ ရှိပါသေးသလော” မေး၏။ အမတ်တို့လည်း အရှင်နာဂသေန ရှိပါ၏။ ထိုအခါ မင်းကြီးသည် ဒေဝမန္တိယအမတ်ကို ခေါ်ရန် စေခိုင်းလိုက်၏။
ဤသို့ဖြင့် အရှင်နာဂသေနနှင့် မိလိန္ဒမင်းကြီးတို့သည် တွေ့ဆုံကြလေ၏။ ထို့နောက် မင်းကြီးသည် မေးခွန်းတို့ကို မေးမြန်း၏။ မထေရ်လည်း ဖြေကြား၏။ နောက်ဆုံးတွင် မိလိန္ဒမင်းသည် စည်းစိမ်ကို စွန့်ကာ ရဟန်းပြု၍ တရားအားထုတ်လေရာ အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
ဝါးတီးရွာသစ်ရွာ၊ အုတ်တွင်းမြို့နယ်
ဝါးတီးရွာသစ်ရွာ (Warteeywarthit)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ အုတ်တွင်းမြို့နယ်၊ ဝါးတီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၉၁၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝါးတီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၃၂၆ ဦး၊ မ ၃၇၈၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၁၀၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အုတ်တွင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နွယ်သာကီသံဖြတ်
နွယ်သာကီသံဖြတ်များကို ပုဇွန်တောင်ဆရာခမှ စတင်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ပုဇွန်တောင်ဆရာခသည် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၅၃ လောက်မှ စပြီး ထင်ပေါ် ကျော်ကြားလာသည်ဟုလည်း သိရသည်။ သူ၏နာမည်ကို အတိုကောက်အနေဖြင့် ဇွန်ခ ဆိုပြီးလည်း သုံးနှုန်းတတ်ကြသည်။
နွယ်သာကီသံဖြတ်များ စတင်ပေါက်ဖွားလာရသည်မှာ ပုဂံခေတ်မှ လှေထိုးသား စလေငခွေးအကြောင်းကို ရေးသော စလေငခွေးပြဇာတ်တွင် ဖြစ်သည်။ အဓိကဇာတ်ကောင်များမှာ စလေငခွေးနှင့် သူ၏ချစ်သူ အဘု ဆိုသည့် မိန်းကလေးတို့ ဖြစ်သည်။ အဘု၏ မိဘများသည် ချမ်းသာပြီး စလေငခွေးမှာတော့ လှေထိုးသားဖြစ်၍ ဆင်းရဲသည်။
အဘုနှင့် ငခွေးတို့ တွေ့ဆုံရန်အတွက် အောင်သွယ်မတစ်ယောက်မှာ ရေခပ်ခေါ်ရင်း စီစဉ်ပေးတတ်သည်။ သူတို့တွေ့ဆုံသော နေရာမှာ ယင်းမာပင်ရှိရာ ရေချိုတွင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာလေးများကို အခြေပြုပြီး "ယင်းမာပင်"ဆိုသော ကဗျာလေးနှင့် "တွင်းရေချို"ဆိုသော ကဗျာလေးများမှာ နွယ်သာကီသံဖြတ်အဖြစ် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။
"စောင်းတော်ပိုက်" မှာ ငခွေးကို အဘုမှ မျှော်သည့် ကဗျာ ဖြစ်သည်။ သူ၏ ထူးခြားချက်ကတော့ ပုဂံခေတ်မှ လှေထိုးသားဇာတ်လမ်းတွင် ရန်ကုန်မှာ တခြားတူရိယာတွေ ခေတ်စားသောအကြောင်းလေး ပါလာခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ဆရာခတို့ခေတ်သည် ရှေးဟောင်းတူရိယာ စောင်းအစား တယော၊ ပုလွေ၊ မိကျောင်း၊ ပတ္တလားစသော သံစုံစွဲတူရိယာများ ခေတ်စားနေသည်ကို ဆရာခက မခံချင်သည့်အတွက် သူ၏ ကဗျာလေးတွင် ထည့်သွင်းရေးဖွဲ့သွားခဲ့သည်။
"ဆံမြိတ်ရှည်" မှာ အဘုနှင့် ငခွေး မီးဖိုချောင်ထဲတွင် စကားပြောနေစဉ် အဘု၏အမေ မိသွား၍ အရိုက်ခံရသည့် အကြောင်း ဖြစ်သည်။ အရိုက်ခံရမှာစိုး၍ ရေချိုးခန်းထဲ ပြေးဝင်ရင်း ချော်လဲသောကြောင့် အင်တုံကွဲပြီး တင်ဆုံပြဲခဲ့ရပါသေးသည်။ အရိုက်ခံရသော ဒဏ်ရာဒဏ်ချက်များကို သူ့ရည်းစား ငခွေးအား ပြရင်း ငိုလိုက်မည်ဆိုသည့် ပုံစံဖြင့် ရေးဖွဲ့ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
"တေးသားကောက်" မှာ ရှေးခေတ်အောက်ပြည်အောက်ရွာတွင် မွန်တလိုင်းတို့၏ ထုံးစံတစ်ခုကို အခြေခံ၍ ရေးဖွဲ့ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ အပျို လူပျို ရည်းစားများသည် ညဖက်မှာ ချစ်သူအိမ်အောက်မှနေ အပေါက်ဖောက်ပြီး နှိုက်တတ်သည့် ထုံးစံဖြစ်သည်။ အဲ့လို ထုံးစံကို အခြေခံပြီး ပြဇာတ်မှာ ထည့်သွင်းပြီး နွယ်သာကီသံဖြတ်အဖြစ်လည်း ရေးဖွဲ့ခဲ့သည်။
နောက်ထပ် "ဘော်ငွေဖြူ" ဆိုသော နွယ်သာကီသံဖြတ်တစ်ခု တွေ့ရသော်ငြားလည်း အစအဆုံး မဟုတ်ဟု ယူဆရသည်။
ရွှေဂဲပေါက်ရွာ၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်
ရွှေဂဲပေါက်ရွာ (Shwegeipauk)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်၊ ညောင်နီပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၇၉၄ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် ပြန်ချီတက်ကျေးရွာအုပ်စုမှ ခွဲထွက်လာသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါင်းတည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တင်းကန်ဟော်ရွာ၊ ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်
တင်းကန်ဟော်ရွာ (Tinkanhaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကိုးကန့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်၊ ရှင်းထန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၈၄၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှင်းထန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၁၈၅ ဦး၊ မ ၃၈၀၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၉၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ပိန်းနဲကုန်းရွာ၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်
ပိန်းနဲကုန်းရွာ (Peinhnekone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်၊ ကျောက်တိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၅၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်တိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၃၃ ဦး၊ မ ၁၅၀၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၃၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ရွှေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘွက်ငယ်ရွာ၊ မလှိုင်မြို့နယ်
ဘွက်ငယ်ရွာ (Bwetnge)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ မလှိုင်မြို့နယ်၊ သက္ကယ်ကျင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၄၁၈၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သက္ကယ်ကျင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၉၆ ဦး၊ မ ၂၇၂၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၀၂၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မလှိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သလဲဦးရွာ၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်
သလဲဦးရွာ (Thaleu)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်၊ သလဲဦးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၀၈၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကန့်ဘလူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တလင်းကြီးကုန်းရွာ၊ စလင်းမြို့နယ်
တလင်းကြီးကုန်းရွာ (Talingyikone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ စလင်းမြို့နယ်၊ တလင်းကြီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၆၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တလင်းကြီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၄၈ ဦး၊ မ ၆၇၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၂၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝတ်ကြီးရွာ၊ ပေါင်မြို့နယ်
ဝတ်ကြီးရွာ(Witgyi)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံခရိုင်၊ ပေါင်မြို့နယ်၊ ဖလပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၇၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖလပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၂၁ ဦး၊ မ ၁၄၆၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၈၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝဲပြန်ရွာ၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်
ဝဲပြန်ရွာ (Weapyan)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်၊ ဝဲပြန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၅၃၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝဲပြန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၆၁ ဦး၊ မ ၈၇၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၃၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သနပ်ပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
M29 mortar
M29 သည် အမေရိကန်ထုတ် ၈၁ မီလီမီတာ မော်တာဖြစ်သည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ် အမေရိကန်စစ်တပ်တွင် M1 မော်တာအစား ပိုမိုပေါ့ပါးပြီး အကွာအဝေးပိုရောက်ရှိပစ်ခတ်နိုင်သော ၈၁ မီလီမီတာမော်တာအား အစားထိုးရန် စတင်ခဲ့သည်။ ၎င်းကို ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် M252 မော်တာဖြင့် နောက်ပိုင်းတွင် အစားထိုးခဲ့သည်။ မူကွဲများတွင် M29E1 နှင့် M29A1 တို့ကို ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် လက်ခံအသုံးပြုခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ကို စည်သက်တမ်းကြာရှည်စေရန်နှင့် သန့်ရှင်းရေးလုပ်ရလွယ်ကူစေရန် ဟာ့ဒ်ခရမ်ပြားများဖြင့် ထုတ်လုပ်ထားသည်။ ပထမတစ်မိနစ်အတွက် အကြိမ် ၃၀ နှင့် နောက်ထပ်တစ်မိနစ်လျှင် ၄ မှ ၁၂ ကြိမ်ထိပစ်ခတ်နိုင်ပြီး အကွာအဝေးကိုက် ၅,၁၄၀အထိ ရောက်ရှိပစ်ခတ်နိုင်သည်။ ၈၁ မမ စိန်ပြောင်းအဖွဲ့အား ပုံမှန်အားဖြင့် အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် (squard leader)၊ ပစ်ခတ်သူ (gunner)၊ လက်ထောက်ပစ်ခတ်သူ (assistant gunner)၊ ကျည်ပြင်ဆင်သူ (ammunition bearer) (၂)ဦး ၊ စုစုပေါင်း (၅) ဦးနှင့်ဖွဲ့စည်းထားပါသည်။
၈၁ မီလီမီတာ စိန်ပြောင်းဟာသည် ခြေလျင်တပ်ရင်းများ (Infantry Units) ၊ စစ်ကြောင်းများ (Columns) ရဲ့ တိုက်စစ် (Offensive) ၊ ခံစစ် (Defensive) နှစ်မျိူးလုံးမှာထိရောက်စွာပစ်ကူ (Supporting Fire) ပေးနိူင်သော ၊ ခြေလျင်တပ်သုံးပစ်ကူပေးလက်နက်ကြီး (Infantry Weapon) အမျိူးအစားဖြစ်ပါသည်။
၈၁ မမ စိန်ပြောင်းသည် သွယ်ဝိုက်ပစ်ခတ်ရသောလက်နက် (Indirect Fire Weapon) အမျိူ းအစားဖြစ်ပါသည်။ ပစ်မှတ်ကိုတိုက်ရိုက် ထိမှန်အောင် ပစ်ခတ်ခြင်းကိုအဓိကမထားဘဲ၊ ပစ်မှတ်အနီး ကျည်ကျရောက်ပေါက်ကွဲစေကာ ကျည်ကွဲစ (splinter) ပြန့်လွင့်မူ့ ကျယ်ပြန့်ခြင်းဖြင့် ပစ်မှတ်ကိုထိခိုက်ပျက်ဆီးစေသော (Area gun) စနစ်ဖြစ်ပါသည်။
၈၁ မမသည် ကျည်ပျံသန်းမူ့အလျင်နည်းခြင်း၊ ကျည်သွားလမ်းခုံးခြင်း(High-arcing) ၊ နောက်ကန်အားကိုပြန်လည်သက်ရောက်စေသော၊ပြောင်းဝမှကျည်ထိုးရသော(muzzle loading) စနစ်ကိုအသုံးပြုထားခြင်း၊စသည့်အချက်များရှိသည့် တာတိုပစ်၊ ပြောင်းချော(smooth bore) အမျိူးအစားဖြစ်ပါသည်။
၈၁ မမသည် ကြိုတင်ချေမူန်းခြင်း (beforehanding )၊ ကာပစ်ပစ်ခတ်ခြင်း(covering)၊ ဦးနှိမ်ပစ်ခတ်ခြင်း (defeating)၊ ပိုင်းဖြတ်ပစ်ခတ်ခြင်း (dividing & cutting)၊ မိုင်းကာချပစ်ခတ်ခြင်းနှင့် အလင်းရောင်ပေးပစ်ခတ်နိူင်ခြင်းစတဲ့စွမ်းရည်ရှိသောလက်နက်ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းအပြင် အကာအကွယ်၊ အတားအဆီးတွေ၊ ဆက်သွယ်ရေးမြောင်းတွေနှင့် ပင်ကူ အိမ်ပစ်ကျင်း(spider hole) တွေထဲမှာရှိတဲ့ရန်သူတွေကို မြင့်မားတဲ့ကျည်ပျံသန်းမူ့ပုံစံနဲ့ပျံသန်းကာ သတ်မှတ်ဧရိယာရောက်ရှိပါက ဗုံးသီးဟာ ပစ်မှတ်အနီးအနားကိုမြေပြင်ဆွဲအားနဲ့ ဒေါင်လိုက်ကျဆင်းပေါက်ကွဲပြီး၊ ရန်သူကိုထိခိုက်ပျက်ဆီးစေပါသည်။
၈၁ မမသည် မည်သည့်မြေအနေအထားတွင်မဆို ပြောင်းရွှေ့သယ်ဆောင်နိူင်ခြင်း၊ အကာအကွယ်နှင့် ပစ်ကျင်းများအတွင်းမှပစ်ခတ်နိူင်ခြင်း၊ အနိမ့်မှ အမြင့်သို့ပစ်ခတ်နိူင်ခြင်း စသည့်စွမ်းရည်များလည်းရှိပါသည်။ သွယ်ဝိုက်ပစ်လက်နက်အမျိူးအစားဖြစ်သောကြောင့် စစ်နည်းဗျူဟာအရ ရှေ့ပိုင်းမှာတပ်ဖြန့်ထားတဲ့ ခြေလျင်တပ်မူးများက ကျည်ကျချက်တိုင်းမှတ်သူ (forward observers) အဖြစ်ဆောင်ရွက်ကာ ကျည်ကျပြင်ဆင်ချက် (spotting correction)ကိုပေးရသော်လည်း တစ်ခါတစ်ရံ မျက်မြင်ပစ်ခတ်မူ့များ ပြုလုပ်ရသည့်အခါ ပစ်မိန့်ပေးမှလိုအပ်သလို အတင်/ အချပြု လုပ်နိူင်ပါသည်။
၈၁ မမစိန်ပြောင်းကို အောက်ပါအပိုင်း(၄) ပိုင်းနှင့် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားပါသည် - (၁) ပြောင်းပိုင်းမှာတော့ ပြောင်းချော(smooth bore) အမျိူးအစားပြောင်းကို ကျည်ရိုက်တံအသေတပ်ဆင်ထားတဲ့ ပြောင်းထိုင်ဘုအိမ် (socket housing) ကို အရစ်စနစ် (screw)ဖြင့် ဆက်စပ်တပ်ဆင်ထားပါသည်။
(၂) အောက်ခံခုံ(base plate)၊ အလယ်တွင် ပြောင်းထိုင်ဘုအံကျ တပ်ဆင်နိူင်မယ့် အံခွက် (cushion) ပါရှိပါသည်။
(၃) နှစ်ချောင်းထောက် (bipod) အပိုင်းတွင်မတော့ နှစ်ချောင်းထောက်နှစ်ခု ဆက်စပ်တဲ့ အလယ်ဗဟိုတွင် ပြောင်းနိမ့်/မြင့် (elevating) ပြုလုပ်နိူင်သောကိရိယာအုံ ၊ ၎င်းအထက်တွင် ဘယ်/ညာ ထိန်းညှိနိူင်သော ဝန်ရိုးလှည့်ဘီး၊ ၎င်းအထက်တွင် ပြောင်းအားထမ်းထားရသော (yoke ) နှင့် ပြောင်းနှင့်နှစ်ချောင်းထောက်ဆက်စပ်ပေးသော ပတာစနစ်ဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော ပြောင်းလည်စည်းဂွင်း (belt) အား အဖွင့်အပိတ်နှင့် အလျော့အတင်းပြုလုပ်နိူင်အောင် ဝက်အူရစ်စနစ်ဖြင့်တပ်ဆင်ပေးထားပါသည်။
(၄) ချိန်စက်ပိုင်းမှာတော့ အလင်းရောင်ပေး(illumation) စနစ်ဆံချည်မျှင် မျဉ်းစနစ်တပ်ဆင်ထားတဲ့ ၆၀၀၀/၆၃၀၀ မေးလ်(M/)စနစ်ချိန်စက်နဲ့ ရေချိန်ပြွန် (water-level) ပါဝင်ပါသည်။
၈၁ မမ စိန်ပြောင်းပြောင်းအစိတ်အပိုင်းအားလုံးသည် မာကျောပြီးအပူဒဏ်ခံနိူင်သော ခရိုမီယမ် (chrome) နှင့် နီကယ်(nikel)ရောစပ်ထားသောစတီးလ်(steel)နှင့်တည်ဆောက်ထားပါသည်။ကျန်အစိတ်အပိုင်းများအနေဖြင့် မြင့်မားသောကာဗွန်အရည်သွေးရှိ စတီးနှင့်တည်ဆောက်ထားပါသည်။ ချိန့်စက်အသုံးပြုတဲ့စနစ်ဟုဆိုရာတွင် ပြင်ပပစ်မှတ်ချိန်တိုင်ကိုချိန်ရွယ်တဲ့ Targeting pole position စနစ်ဘဲဖြစ်ပါသည်။
၈၁ မမပစ်ခတ်ရန်အတွက် အောက်ခံခုံကို မြေပြင်တွင်နေရာမှန်ကန်စွာ အရင်ချပြီး ပြောင်းနှင့် ပြောင်းထိုင်ခွက်တို့အံကျဆက်စပ်ကာ နှစ်ချောင်းထောက်နှင့် ထပ်မံဆက်စပ်ရပါသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ပြောင်းသည် မြေပြင်မှ ၄၀° နှင့် ၈၅° ကြားရှိရပြီး ၊ ပစ်ခတ်မည့်ပစ်မှတ်နှင့် ပြောင်းကျောရိုး တစ်ဖြောင့်တည်းထားရှိပါသည်။ ၎င်းနောက် မိမိသေနတ်နေရာ (gun position) ၊ ပစ်မှတ်နေရာ (target position) များကိုရွေးချယ်ပြီး၊ရေချိန်သွင်းခြင်း၊ပစ်ခတ်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်များကိုဆောင်ရွက်ရပါသည်။
ကျည်သွားလမ်းမြင့်သောလက်နက်ဖြစ်ပြီး အသုံးပြုဗုံးသီးများတွင် ပြောင်းက ထွက်သည်နှင့် နောက်တွန်းကန်အား သက်ရောက်ကာ ထိကွဲစနက်များတပ်ဆင်ထားသောကြောင့် ကျည်သွားလမ်းကြောင်းတွင် သစ်ကိုင်း၊သစ်ခက်စသည့် ဗုံးသီးအားထိခိုက်စေမည့်နေရာမျိူးမှ ပစ်ခတ်မူ့မပြုလုပ်သင့်သောအမျိူးအစားဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းအပြင် ပြောင်းလည်စည်းကွင်းအားတင်းကျပ်လွန်းခြင်း၊ အောက်ခံခုံအထိုင်မကျမှီ အမြန်ပစ် (သို့)ထိရောက်ပစ်ကို ကူးပြောင်းခြင်းကြောင့် ပြောင်းလည်စည်းကွင်းပြတ်ပြီးပစ်ခတ်သူများဒဏ်ရာရရှိစေနိူင်သလို အောက်ခံခုံတိမ်းစောင်းပြီးအပစ်လမ်းကြောင်းလွှဲချော်နိူင်ပါသည်။
၈၁ မမ ပစ်ခတ်မှုလူပ်ရှားမူ့အနေအထားတွင် ပစ်ခတ်မည့်ဗုံးသီးဒလက် (spin) အောက်မျက်နှာအလယ် ပို့ကျည် (primer) တပ်ဆင်ပေးထားသည့်အတွက် ပြောင်းဝက အရှိန်နဲ့လျောဆင်းလာတဲ့ဗုံးသီးရဲ့ပို့ကျည် ငရဲနားခွက်မှ ပြောင်းရင်းမှာတပ်ဆင်ထားတဲ့ကျည်ရိုက်တံနဲ့ရိုက်မိပေါက်ကွဲပြီး ထိုမှတစ်ဆင့် ပေါက်ကွဲမူ့တွန်းအားဖြစ်ပေါ်ပြီး ပြောင်းရင်းတွင်ပိတ်မိနေသောယမ်းခိုး၊ယမ်းငွေ့အားနှင့် ဗုံးသီးကိုပြောင်းဝမှတဆင့် လေထဲကို ပြန်လည်တွန်းလွှတ်သောပုံစံဖြစ်ပါသည်။
ဗုံးသီးတွေ၏ ဒလက်အပေါ်ပိုင်း(သို့)ဒလက်များကြားထဲတွင် ထပ်ပိုး(သို့)အားမြှင့်ယမ်း (propellant increments) ထုတ် (၄) ထုတ်ပါရှိပြီး အကွာအဝေးအလိုက် လိုအပ်သလို တပ်ဆင်ခြင်း၊ လျော့ခြင်းများပြုလုပ်ပစ်ခတ်ရပါသည်။
ပစ်ရှာခြင်းအမျိူးအစားများအနေနဲ့ အကွာအဝေးတဆင့်စီတင်ပြီးပစ်ခတ်ရတဲ့ အဆင့်(step)စနစ်၊ ပစ်မှတ် ဘယ်/ညာ ၊ ရှေ့/နောက် ဂွင်းဖမ်းပစ်ခတ်သော(bracket)စနစ်များအသုံးပြုနိူင်ပါသည်။
၈၁ မမအား ခွင်းကျည် (High Explosive) နဲ့ပစ်ခတ်မည်ဆိုပါက ၈၃ မှ ၅၀၀၈ မီတာအကွာအဝေးအထိပစ်ခတ်နိူင်ပြီး ၊ ထိရောက်မူ့ အချင်း ၄၀ မီတာရှိကာ၊ ဗုံးသီးအလေးချိန် (၄.၅)ကီလိုဂရမ်ရှိပါသည်။ လင်းကျည် (illuminated ) နဲ့အလင်းရောင်ပေးပစ်ခတ်မည်ဆိုပါက ၃၀၀ မှ ၅၁၀၀ မီတာ အကွာအဝေးအထိပစ်ခတ်နိူင်ပြီး၊ မီတာ ၁၂၀၀ အချင်းကို ဖယောင်းတိုင် ၆ သိန်းအား အလင်းရောင် တစ်မိနစ်ပေးစွမ်းနိူင်ပါသည်။အလေးချိန်(၄.၁)ကီလိုဂရမ်ရှိပါသည်။ မိူင်းကျည် (smoke) နဲ့ မိူင်းကာချပစ်ခတ်မည်ဆိုပါက ၃၀၀ မှ ၄၈၇၅ မီတာ အကွာအဝေးအထိပစ်ခတ်နိူင်ပြီး ၊ ၃၀ မှ ၄၀ မီတာ အကျယ်ကို (၃) မိနစ်ကြာ မိူင်းကာချနိူင်ပါသည်။ အလေးချိန် (၄.၆၃) ကီလိုဂရမ်ရှိပါသည်။
အကြောင်းအမျိူးမျိူးကြောင့်အောက်ခံခုံနှင့် နှစ်ချောင်းထောက်မပါရှိပါကလည်း ပြောင်းထိုင်ဘုအားမြေဝင်ဆောင့်ချပြီး၊ ပြောင်းပိုက်၍ အရေးပေါ်ပစ်ခတ်နိူင်သည်။
ပြောင်းအလျား- ၃ ပေ ၊ ၉.၃ လက်မ ပြောင်းအလေးချိန် - ၄၇ ပေါင် နှစ်ချောင်းထောက်- ၃၉.၇ ပေါင် အောက်ခံခုံ - ၄၄ .၁၅ ပေါင် ပြောင်းအချင်း- ၈၁ မီလီမီတာ နိမ့်/မြင့် - ၄၀° မှ ၉၀° ဘယ်/ညာ - ၈.၃ံ ပစ်နှုန်း- ၁ မိနစ် ၁၈ တောင့်
ကာရက (သဒ္ဒါ)
ကာရကဆိုသည်မှာ ကြိယာ၏အဓိပ္ပာယ်ကို ပေါ်လွင်စေသော ဂုဏ်သတ္တိမျိုးဖြစ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် နာမ်၊ နာမ်စားတို့သည် ကြိယာ၏ပြုလုပ်သူ၊ ကြိယာ၏ပြုလုပ်ခံရသူ စသည်တို့ဖြစ်ခြင်းသည် ကာရကဖြစ်သည်။ သာဓကအားဖြင့် "ကျွန်တော်သည် ထမင်းကို စားသည်" ဟူသောဝါကျတွင် "ကျွန်တော်" သည် ပြုလုပ်သူဖြစ်ပြီး "ထမင်း"သည် ပြုလုပ်ခံရသူဖြစ်သည်။
အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားများ
အောက်ပါတို့မှာ အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားများ၌ အသုံးများသော ကာရကများဖြစ်ကြသည်။ သို့သော် ထိုကာရကများ၏ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်မှာ ဘာသာစကားအလိုက် ကွဲပြားနိုင်သည်။ ထို့အပြင် ဘာသာစကားများ ပြောင်းလဲလာသည်နှင့်အမျှ ကာရကများပေါင်းစည်းခြင်းဖြင့် လျော့နည်းလာမှုလည်းရှိသည်။
ငှက်ပစ်တောင်ဘုရား
ငှက်ပစ်တောင်ဘုရား သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးမြို့၏ အရှေ့တောင်ဘက်ရှိ ငှက်ပစ်တောင်တွင် တည်ရှိသည်။ ငှက်ပစ်တောင်သို့ ဆပဒစေတီအလွန် အရှေ့ဘက်သို့ ချိုးဝင်သော လမ်းအတိုင်း သွားရသည်။ ပုဂံခေတ်ဦး စေတီတော်တစ်ဆူ၏ ပုံဖြစ်၍ ထူးခြားသည်။ ငှက်ပစ်တောင်စေတီအနီးတွင် နာရပတိစည်သူမင်းကြီး တည်ထားလှူဒါန်းခဲ့သော ဥမင်ပေါင်း တစ်ထောင်ကျော်သည်ဟု ဆို၏။
ကာရက (သဒ္ဒါ)
ဂျာမန်
ဂျာမန်ဘာသာတွင် ကာရကများသည် အညွှန်းစကားလုံး (article) များနှင့် နာမဝိသေသနများတို့အပေါ် မူတည်သည်။
ငှက်ပစ်တောင်ဘုရား
ငှက်ပစ်တောင်စေတီကို ပျူစောထီးမင်းသည် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၉၂-ခုနှစ်တွင် တည်သည်။ ငှက်ကြီးကို ပျူစောထီး လေးနှင့် ပစ်နိုင်ခဲ့ရာ ထိုတောင်ပေါ်တွင် စေတီတည်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ငှက်ပစ်တောင်သည် အမြင့်ပေ ၂၅-ပေမျှသာ ရှိသော တောင်ပူစာလေး ဖြစ်သည်။ ဘုရားစေတီအတွင်း၌ ပျူစောထီးမင်း အတ္ထုပ္ပတ္တိ ပန်းချီလက်ရာများကို တွေ့နိုင်သည်။
ကာရက (သဒ္ဒါ)
ဂျာမန်
"သင်္ဘောသား" – တိကျသော ပုလ္လိင် အညွှန်းစကားလုံးနှင့် သာဓက
ငှက်ပစ်တောင်ဘုရား
ငှက်ပစ်တောင်ဘုရားအနီးတွင် မြားသဥမင်၊ သမီးဝှက်ဥမင်တို့ ရှိသည်။ ငလျင်လှုပ်စဉ်က စေတီထိပ်ပိုင်း ပြတ်ကျသွားခဲ့ရသည်။
ကာရက (သဒ္ဒါ)
ဂျာမန်
"ကြောင်(မ)" – တိကျသော ဣတ္ထိလ္လိင် အညွှန်းစကားလုံးနှင့် သာဓက
ငှက်ပစ်တောင်ဘုရား
သမိုင်းနောက်ခံ
ငှက်ပစ်တောင်ဟုဆိုသော်လည်း တောင်ကုန်းတောင်တန်းကြီးမဟုတ်ပဲ အမြင့် ၂၅ပေခန့်ရှိသည့် တောင်ပူစာကလေးဖြစ်သည်။ ယခင်ငှက်ပစ်တောင်မှာ ပုဂံခေတ်ဦးကာလ ပျူစောထီး ရာဇဝင်နှင့်လည်း ဆက်စပ်လျက်ရှိ၏။ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၉၂ခုနှစ်တွင် ပျူစောထီးမင်းက ငှက်ပစ်တောင်အရပ်၌ ငှက်ကြီးအား လေးဖြင့်ပစ်ခွင်းအောင်နိုင်မှု အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် စေတီတည်ထားခဲ့သည် ဆိုသည်။
ကာရက (သဒ္ဒါ)
ဂျာမန်
"စာအုပ်" – တိကျသော နပုလ္လိင် အညွှန်းစကားလုံးနှင့် သာဓက
ငှက်ပစ်တောင်ဘုရား
သမိုင်းနောက်ခံ
အနော်ရထာမင်းလက်ထက်တွင် သထုံဒေသမှ ရှင်အရဟံ ပုဂံသို့ကြွရောက်လာကာ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာ စည်ပင်ပြန့်ပွားစေရန် သာသနာပြုလုပ်ငန်းများလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ပုဂံပြည်သူ ပြည်သားများသည် ဗုဒ္ဓဘာသာကို သက်ဝင်ယုံကြည်ကြပြီး စေတီပုထိုးအများအပြားကိုလည်း တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။ အနော်ရထာမင်းသည် ခရစ်နှစ် ၁၀၅၈ခုနှစ်တွင် ညောင်ဦးဒေသ ငှက်ပစ်တောင်ထက်၌ ဉာဏ်တော် (၁၈)ပေရှိ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူကို တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် သထုံဒေသမှ သံဃာတော်အများအပြားအား ပင့်ဆောင်လျက် ညောင်ဦးဒေသ ငှက်ပစ်တောင်တွင် သီတင်းသုံးနိုင်ရန် ဥမင်နှင့်ကျောင်းများ ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းခဲ့သည်။
ကာရက (သဒ္ဒါ)
ဂျာမန်
တစ်ဦးဆိုင်နာမ်၏ သာမိကာရကရေးထုံးများ:
ငှက်ပစ်တောင်ဘုရား
သမိုင်းနောက်ခံ
ငှက်ပစ်တောင်တွင် ပုဂံခေတ်၊အင်းဝခေတ်၊ကုန်းဘောင်ခေတ်စသည့် ခေတ်အဆက်ဆက်၌ ရဟန်းသံဃာများ သီတင်းသုံးနေထိုင်ခဲ့ကြရာ ငှက်ပစ်တောင်ဂိုဏ်းဟူ၍ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
လေ့လာကြည်ညိုဖွယ်ရာများ
ငှက်ပစ်တောင် ဂေါတမရုပ်ပွားတော်ကြီးတိုက်အတွင်း၌ ယင်းဒေသတစ်ဝိုက်တွင် အဘယဒါနဘေးမဲ့ပေးကြောင်း ကျောက်စာကို ထိန်းသိမ်းစိုက်ထူထားသည်။ အလောင်းမင်းတရားကြီးလက်ထက်တွင် ပဲခူး၊ဟံသာတီကို တိုက်ခိုက်အောင်မြင်ပြီးနောက် ယခင် အနော်ရထာမင်းလက်ထက်က အဘယဒါနအဖြစ်လှူဒါန်းခဲ့သည့် မြေနေရာအား ထပ်ဆံဆက်ကပ်လှူဒါန်းပါသည်။ အလောင်းမင်းတရား၏ အလှူတော်ကို ၂၇ ဇန်နဝါရီ ၁၇၅၈ ခုနှစ်တွင် ငှက်ပစ်တောင်ဂိုဏ်းဆရာတော် ရှင်ဓမ္မသာသနကတ္တိအား ဆက်ကပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ကျောက်စာရေးထိုးမှတ်တမ်းတင်ခဲ့၏။ ဂေါတမရုပ်ပွားတော်ကြီး ကိန်းဝပ်စံပါယ်တော်မူရာ တိုက်နံဘေးမှ အပေါ်သို့တက်ရောက်ရသည့် ကုန်းမြင့်ထက်တွင် ဂူဘုရားငယ်တစ်ဆူရှိပြီး ယင်းဂူဘုရားအတွင်း၌ ရှေးဟောင်းကမ္ပည်းစာများနှင့် ပန်းချီများရှိသည်။ ငှက်ပစ်တောင်စေတီဟူ၍ နှစ်ဆူတည်ရှိရာ တောင်ဘက်စေတီတော်၏ နံရံရှိ ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်မှာ ခရစ်နှစ် ၁၃၆၄ခုနှစ်က သိုက်တူးသမားများလက်ချက်ဖြင့် ပျက်စီးယိုယွင်းခဲ့သဖြင့် ငှက်ပစ်တောင်ဆရာတော်က ပြန်လည်ပြုပြင်ခဲ့ရကြောင်း ကမ္ပည်းမှင်စာလည်း ရေးထိုးထားရှိသည်။ ငှက်ပစ်တောင်၏ အနောက်ဘက်တွင် ရှင်အရဟံအုတ်ကျောင်းကိုလည်း လေ့လာနိုင်ကြ၏။ အရှေ့ဘက်ဥပစာတွင် ဓမ္မသာလာခေါ် တရားဟောဆောင်ရှိပြီး ယခင်ကသစ်သားဆောင်အုပ်ကြွပ်မိုးဖြစ်ဟန်ရှိသည်။ နောက်ဘက်၌မူ အုတ်ကျောင်းနှင့်တစ်ဆက်တည်း အုတ်တံတိုင်းကိုပါ တည်ဆောက်ထား၏။
ကောင်စံရွာ၊ သီပေါမြို့နယ်
ကောင်စံရွာ (Kawngsang)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ သီပေါမြို့နယ်၊ ဆိုင်းလိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၉၆၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆိုင်းလိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၀၄ ဦး၊ မ ၄၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၁၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီပေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကူပန်မြို့
ကူပန်မြို့ (အင်ဒိုနီးရှား: Kota Kupang, [ˈkupaŋ])၊ (ယခင်က- ကိုးပံ)သည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၊ အရှေ့နုဆာတင်ဂါရာပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀တွင် လူဦးရေ ၄၄၂၇၅၈ရှိသည်။ ၎င်းသည် တီမောကျွန်းပေါ်တွင် အကြီးဆုံးမြို့နှင့် ဆိပ်ကမ်းမြို့ဖြစ်ပြီး တီမောလက်စ်တေ-အင်ဒိုနီးရှား-ဩစတြေးလျ ကြီးထွားမှုတြိဂံ လွတ်လပ်သောကုန်သွယ်မှုဇုန် ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
သမိုင်း
left|thumb| ၂၀ရာစုအစောပိုင်း၌ ကူပန် ဆိပ်ကမ်း left|thumb| ၂၀ရာစုအစောပိုင်းတွင် တီမောနေထိုင်သူ၏အိမ်
အစောပိုင်းသမိုင်းနှင့် ပေါ်တူဂီတို့၏ လွှမ်းမိုးမှု
ကူပန်သည် ပေါ်တူဂီ နှင့် ဒတ်ခ်ျ ကိုလိုနီခေတ်များအတွင်း အရေးကြီးသော ဆိပ်ကမ်းနှင့် ကုန်သွယ်ရေးစခန်းဖြစ်သည်။ ထိုမြို့၌ ကိုလိုနီခေတ်၏ အပျက်အစီးများနှင့် အကြွင်းအကျန်များ ရှိသေးသည်။
ဒတ်ခ်ျအရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီ (VOC) မှ ကိုယ်စားလှယ်များသည် ဆိုလော်ကျွန်းပေါ်ရှိ ပေါ်တူဂီခံတပ်ကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ၁၆၁၃ခုနှစ်တွင် ကူပန်ကို ပထမဆုံး သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ဤအချိန်တွင် မြို့တော်ဧရိယာအား မာလူကူကျွန်းစုရှိ ဆဲရမ်ကျွန်းမှဆင်းသက်လာသူ ဟဲလုံမျိုးနွယ် မှ ရာဇက အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ကူပံမြို့သည် တည်နေရာမှနေ၍ ကျွန်း၏တောင်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက် သင်္ဘောသွားလာလှုပ်ရှားမှုများကို စောင့်ကြည့်နိုင်သောကြောင့် တီမော၏ အစိတ်အပိုင်းများကို ထိန်းချုပ်ရန်အတွက် စံပြမဟာဗျူဟာမြောက် အနေအထားကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ကွီနီနိုမြစ် သည် မြို့အတွက် ရေချိုကို ထောက်ပံ့ပေးသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံရှိ မြို့များ
တောင်ရွာလေးရွာ၊ အမရပူရမြို့နယ်
တောင်ရွာလေးရွာ (Taungywarlay)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးခရိုင်၊ အမရပူရမြို့နယ်၊ ပန်းချီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၅၀၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်းချီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၈၆ ဦး၊ မ ၁၅၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၆၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အမရပူရမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝက်ဖြူကုန်းရွာ၊ အုတ်တွင်းမြို့နယ်
ဝက်ဖြူကုန်းရွာ (Wethpyukone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ အုတ်တွင်းမြို့နယ်၊ ဝါးတီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၉၂၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝါးတီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၃၂၆ ဦး၊ မ ၃၇၈၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၁၀၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အုတ်တွင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မုန်းတောရွာ၊ မိုင်းဆတ်မြို့နယ်
မုန်းတောရွာ (Monetaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ မိုင်းဆတ်ခရိုင်၊ မိုင်းဆတ်မြို့နယ်၊ ဆန်ကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၆၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆန်ကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၃၃ ဦး၊ မ ၉၀၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၃၅ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းဆတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပင်ခမ်းရွာ၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်
ပင်ခမ်းရွာ (Pinhkam)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်၊ ကျောက်တိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၅၉၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်တိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၃၃ ဦး၊ မ ၁၅၀၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၃၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ရွှေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖလန်ဘွေရွာ၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်
ဖလန်ဘွေရွာ (Hpalanbway)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်၊ ပေါက်အိုင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၈၈၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေါက်အိုင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၈၂ ဦး၊ မ ၄၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၉၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါင်းတည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂျွန် ဟစ်ဂင်စ်
ဂျွန် ဟစ်ဂင်စ် (Jobn Higgins) သည် စကော့လူမျိုး အဆင့်မြင့်စနူကာ ကစားသမားဖြစ်သည်။ ၁၉၉၂ ခုနှစ် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းလုပ်ငန်းအဖြစ် ပြောင်းလဲပြီးသည်မှစ၍ ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံ လေးကြိမ်၊ ယူကေချန်ပီယံ သုံးကြိမ်၊ မာစတာသုံးကြိမ် အပါအဝင် ပွဲပေါင်း (၃၀) အထိအနိုင်ရရှိထားကာ ဤအားကစား၏ သမိုင်း၌ အအောင်မြင်ဆုံး ကစားသမားများထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သည်။
မန်ငွမ်ရွာ၊ နမ့်ခမ်းမြို့နယ်
မန်ငွမ်ရွာ (Manngum)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ နမ့်ခမ်းမြို့နယ်၊ မူကောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၄၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မူကောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၉ ဦး၊ မ ၂၆၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၁၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်ခမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂျွန် ဟစ်ဂင်စ်
ခေတ်သစ်ကာလ စနူကာကမ္ဘာ့ချန်ပီယံဆုအနေဖြင့် စတီးဗန် ဟန်ဒရီ (၇)၊ စတိဗ် ဒေးဗစ် (၆)၊ ရေး ရီယာဒန် (၆)၊ ရော်နီ အို ဆူလစ်ဗန် (၅) တို့နောက် ပဉ္စမမြောက် ကစားသမားအဖြစ် ရပ်တည်လျက် ရှိသည်။ ၎င်းရရှိခဲ့သော ဆုတံဆိပ် (၃၀)သည် ဟန်ဒရီ (၃၆)၊ အို ဆူလစ်ဗန် (၃၆) တို့နောက် တတိယနေရာတွင် ရပ်တည်စေသည်။ တစ်ချီတည်းအမှတ်ဆက်တိုက် ယူနိုင်သူအဖြစ် သိရှိကြပြီး 'တစ်ချီတည်း အမှတ်ရာကျော်ယူနိုင်မှု' အကြိမ် (၇၉၀) ရှိ၍ အို ဆူလစ်ဗန်နောက် ဒုတိယလိုက်သည်။ အမြင့်ဆုံးအမှတ် (၁၄၇) ရယူနိုင်မှု (၁၁) ကြိမ်ရှိကာ အို ဆူလစ်ဗန် (၁၅)၊ ဟန်ဒရီ (၁၁) ဖြစ်၍ တတိယနေရာတွင် ရှိသည်။ ကမ္ဘာ့အဆင့်တစ်အဖြစ် လေးကြိမ်ရရှိခဲ့ဖူးသည်။
၂၀၁၀ တွင် News of the World အရွယ်အစားငယ်သည့် သတင်းစာတစ်ဆောင်က ယူကရိန်းနိုင်ငံ ဟိုတယ်အခန်းတစ်ခုအတွင်း 'လှည့်ဖျားလှည့်စားစစ်ဆင်ရေး' (sting operation) တစ်ခုကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို၌ ဟစ်ဂင်နှင့် ထိုစဉ်က ၎င်း၏မန်နေဂျာတို့ ငွေကြေးအတွက်အလို့ငှာ လာမည့်ပြိုင်ပွဲများ၏ သီးသန့်ပွဲငယ် အချို့၌ (frame) တွင် အရှုံးပေးရန်စီစဉ်နေကြသည်။ စစ်ဆေးမှုများက ၎င်းကို စွပ်စွဲချက်များမှ ရှင်းလင်းစေခဲ့သော်လည်း ကစားနည်း၏ လောင်းစားဥပဒေကို ချိုးဖောက်ရန် ဖိတ်ခေါ်ခြင်း၊ ထိုဆွေးနွေးမှုကို သဘောတူသည့် အသွင်ပြခြင်း၊ သတင်းမပေးခြင်းဖြင့် ကစားနည်းကို သိက္ခာပိုင်းကျဆင်းစေခဲ့ဖူးသည်။ ကမ္ဘာ့ဘိလိယက်နှင့် စနူကာအဖွဲ့ (WPBSA) က ဟစ်ဂင်စ်ကို အဆင့်မြင့်ပြိုင်ပွဲများမှ ခြောက်လကြာ ပိတ်ပင်ခဲ့၍ ဒဏ်ငွေ £ ၇၅,၀၀၀ ပေးဆောင်စေခဲ့သည်။ ထို့နောက် အားကစားလောကသို့ ၂၀၁၀-၁၁ ရာသီတွင် အလယ်လောက်တွင် ပြန်ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ဟစ်ဂင်စ်သည် ၂၀၁၀၌ တတိယမြောက် ယူကေချန်ပီယံဆုရရှိခဲ့၍ ၂၀၁၁ တွင် ၎င်း၏ စတုတ္ထမြောက် ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံဆုကို ရရှိခဲ့၏။ ယင်းနောက် အောင်မြင်မှုမရခဲ့သည့် ပုံစံကိုလည်း တွေ့ကြုံခဲ့လေသည်။ သို့သော် ၂၀၁၅ ၌ အောင်မြင်မှုများ ပြန်လည်ရရှိခဲ့ပြီး အဆင့်သတ်မှတ်သည့် ပြိုင်ပွဲသုံးခုတွင် အနိုင်ရခဲ့သည်။ ၂၀၁၇-၁၉ ကာလများတွင် ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံ ဗိုလ်လုပွဲအထိရောက်သော်လည်း မာ့ခ် ဆဲလ်ဘီကို ၁၅-၁၈၊ မာ့ခ် ဝီလျံစ်ကို ၁၆-၁၈၊ ဂျပ်ဒ် ထရမ့်ကို ၉-၁၈ ဖြင့် အသီးသီး ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတကာ စနူကာကစားသမားများ
တွင်းရွာ၊ ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်
တွင်းရွာ (Twin)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရမည်းသင်းခရိုင်၊ ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်၊ တွင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၈၇၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တွင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၈၄၅ ဦး၊ မ ၄၆၃၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၄၇၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တနော်ကလုရွာ၊ ရှားတောမြို့နယ်
တနော်ကလုရွာ(Tanawkalu)သည် ကယားပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်ခရိုင်၊ ရှားတောမြို့နယ်၊ ရှားတောမြောက်ပိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၆၉၀ ဖြစ်သည်။
ဇာဒီ (အရှေ့)ရွာ၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်
ဇာဒီ (အရှေ့)ရွာ (Zardi(East))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်၊ သလဲဦးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၀၉၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကန့်ဘလူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကယူ (အက္ခရာ)
Q သို့မဟုတ် q သည် အင်္ဂလိပ် လက်တင်အက္ခရာစဉ်၏ ၁၇-ခုမြောက် အက္ခရာ ဖြစ်သည်။ ကယူ ဟူ၍ အသံထွက်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လက်တင်အက္ခရာ
ရွာသစ်ရွာ၊ ကိုင်းတောမ
ရွာသစ်ရွာ (Ywarthit)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ ကိုင်းတောမကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၇၃၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကိုင်းတောမကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၂၀ ဦး၊ မ ၁၆၇၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၉၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွှေကို (ဘောလုံးသမား)
ရွှေကို(၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၉၈ ခုနှစ်ဖွား)သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ဘောလုံးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ရှမ်းယူနိုက်တက် ဘောလုံးအသင်းမှ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်မှစ၍ ရွှေကိုသည် လူငယ်တန်းကလပ်မှ အကြီးတန်းကလပ်သို့ ကစားခွင့်ရရှိခဲ့သည်။
နိုင်ငံတကာ ကစားသမားဘဝ
ရွှေကိုအား မြန်မာ ယူ-၁၆ အသင်းမှ ခေါ်ယူပြီး ၂၀၁၄ ခုနှစ် အာရှ ယူ-၁၆ ချန်ပီယံရှစ် ခြေစစ်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ကစားစေခဲ့သည်။ သူအား ၂ ပွဲဝင်ရောက်ကစားစေခဲ့ကာ ၂၀၁၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ကစားသော တရုတ် ယူ-၁၆ အသင်းနှင့်ပွဲတွင် ဂိုးသွင်းယူနိုင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ ယူ-၁၉ အသင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ဩဂုတ်လ၌ ကျင်းပခဲ့သော ကမ္ဘောဇဘဏ်ဖလားတွင် ဝင်ရောက်ကစားခဲ့သည်။ ၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၆ ခုနှစ်၌ ကစားခဲ့သော ဗီယက်နမ် ယူ-၁၉ အသင်းနှင့် သရေကျသောပွဲတွင် တစ်ဂိုးသွင်းယူနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင်လည်း ၂၀၁၆ ခုနှစ် အာဆီယံ ယူ-၁၉ လူငယ်ချန်ပီယံရှစ် အားကစားပြိုင်ပွဲတွင်ပါဝင်ခဲ့ပြီး ကစားပွဲ ၅ ပွဲတွင် ၃ ဂိုးသွင်းယူနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူသည် ၂၀၁၆ ခုနှစ် အာရှ ယူ-၁၉ ချန်ပီယံရှစ် ခြေစစ်ပွဲအတွက် ရွေးချယ်ထားသော လူစာရင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ထိုခြေစစ်ပွဲများ၌ ၄ ပွဲပါဝင်ကစားခွင့်ရခဲ့သော်လည်း ဂိုးသွင်းယူနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။
သက္ကမဘာသာစကား
သက္ကမဘာသာစကား (autonym: 𑄌𑄋𑄴𑄟𑄳𑄦 𑄞𑄌𑄴) သက္ကမလူမျိုး နှင့် ဒိုင်းနက်လူမျိုး များ ပြောဆိုသည့် အင်ဒို-အာရိယာန် ဘာသာစကား တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းနှင့် အနီးစပ်သော ထင်ရှားသည့် ဘာသာစကားများမှာ အာသံဘာသာစကား၊ Hajong ဘာသာစကား၊ ဘင်္ဂါလီဘာသာစကား၊ စစ်တကောင်းဘာသာစကား၊ မဏိပူရ၏ Bishnupriya Manipuri ဘာသာစကား၊ Tanchangya ဘာသာစကား နှင့် Sylheti ဘာသာစကားတို့ ဖြစ်သည်။  သက္ကမဘာသာစကားကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ အရှေ့တောင်ပိုင်း၊ စစ်တကောင်း ကုန်းမြင့်ဒေသတွင်နေထိုင်သည့် လူဦးရေ ၃၁၀ ၀၀၀ ခန့်ကလည်းကောင်း၊ အိန္ဒိယ နိုင်ငံ၊ အာသံနယ်နှင့် တြိပူရနယ်တွင် လူဦးရေ ၃၀၀၀၀၀ ခန့်ကလည်းကောင်း၊ မီဇိုရမ်နယ်တွင် လူဦးရေ ၄၀၀၀၀  ကျော်ခန့်ကလည်းကောင်း ပြောဆိုသုံးစွဲကြသည်။ သက္ကမဘာသာစကားကို ရေးသားရန်အတွက် သက္ကမအက္ခရာ ကို အသုံးပြုသည်။ သို့သော် သက္ကမဘာသာစကားဖြင့် ရေးသားထားသော စာပေများမှာ နည်းပါးသည်။
သက္ကမလူမျိုးများ အဓိကနေထိုင်သည့် အိန္ဒိယနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နှစ်နိုင်ငံလုံးတွင် သက္ကမဘာသာစကားကို တရားဝင် ရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းထားခြင်း မရှိပါ။
ဂန္ဓောဒကိယ
အရှင်ဂန္ဓောဒကိယထေရ်  သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဝိပဿီမြတ်စွာဘုရား
ဝိပဿီမြတ်စွာဘုရား လက်ထက်တွင် ဖြစ်၏။ တစ်ခုသောအခါ အရှင်ဂန္ဓောဒကိယထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရားအား ဖူးမြင်ရလေ၏။ ထိုအခါ အရှင်ဂန္ဓောဒကိယထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရားအား နံ့သာရေကို လှူဒါန်းခဲ့၏။
အကျိုးခံစားရခြင်း
ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကိုးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာထက်တွင် မြတ်စွာဘုရားအား နံ့သာရေလှူဒါန်းခဲ့သည့် အချိန်မှစကာ အပါယ်လေးဘုံသို့ မကျရောက်ခဲ့ရပေ။ သုံးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာထက်တွင်လည်း “သုဂန္ဓ” အမည်ဖြင့် စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ခဲ့၏။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ဂန္ဓောဒကိယထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
ဆင်ဦးစီး
ဆင်ဦးစီး သည် ဆင်စီးနင်းသူ၊ ထိန်းကျောင်းသူ၊ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်သူ ဖြစ်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ဆင်ဦးစီးတစ်ယောက်သည် အမျိုးသားဖြစ်ပြီး စားဝတ်နေရေးအလုပ်အကိုင်အဖြစ် လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ဆင်ဦးစီးများသည် သူတို့၏ ဘဝတစ်သက်တာလုံး ဆင်များနှင့်အတူတကွ နေထိုင်သွားကြသည်။
ဝေါဟာရ
မြန်မာနိုင်ငံတွင် အသက်မွေးမှုလုပ်ငန်းအနေဖြင့် ဦးစီး ဟု ခေါ်ပြီး ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ကွမ်ချန့် (ควาญช้าง) ဟု ခေါ်သည်။ ဗီယက်နမ်တွင်မူ quản tượng ဟု ခေါ်သည်။
ကိရိယာတန်ဆာပလာများ
ဆင်ဦးစီးများ ပုံမှန်အသုံးပြုသည့် ပစ္စည်များမှာ ချိန်းကြိုးနှင့် မောင်းနှင်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် ချိတ် ဖြစ်သည်။ ၎င်းချိတ်ကို ချွန်ထက်သည့် သတ္ထုဖြင့် ပြုလုပ်ထားပြီး ဆင်များကို ကိုင်တွယ်မောင်းနှင်ရန်နှင့် လေ့ကျင့်ရာတွင် အသုံးပြုသည်။
သနတ္တန်းရွာ၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်
သနတ္တန်းရွာ (Thanattan)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်၊ သနတ္တန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၅၄၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သနတ္တန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၁၃ ဦး၊ မ ၁၀၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၈၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ဆင်ဦးစီး
လူမှုအဖွဲ့အစည်း
ဆင်များနှင့် ဆင်ဦးစီးများသည် အာရှတိုက် အရှေ့တောင်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းတို့၏ နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးတို့တွင် အချိန်ကြာမြင့်စွာ ပတ်သက်ဆက်နွယ်မှု ရှိခဲ့ကြသည်။ တိရစ္ဆာန်များကို နိုင်ငံ၏ ခေါင်းဆောင်များက လက်ဆောင်အဖြစ် ပေးပို့မှုများ ရှိခဲ့ကြသည်။ ယနေ့ခေတ်ကာလအချိန်တွင် ဆင်ဦးစီးများသည် သစ်တောနှင့် ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများ၊ သစ်ထုတ်လုပ်ငန်းများတွင် လုပ်ကိုင်နေကြသည်။ ထို့အပြင် ခရီးသွားလုပ်ငန်းများတွင်လည်း လုပ်ကိုင်ကြသေးသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆင် လေ့ကျင့်သူများ
သနတ္တန်းရွာ၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သနပ်ပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၂၄ ရာစုနှစ်
၂၄ ရာစုနှစ် သည် ဂရီဂေါရီးယန်း ပြက္ခဒိန်၏ ၂၃၀၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁ ရက်နေ့တွင် စတင်ပြီး ၂၄၀၀ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၃၁ တွင် အဆုံးသတ်မည်ဖြစ်သည်။ အခြားရာစုနှစ်များနှင့်မတူဘဲ ၂၄၀၀ ခုနှစ်သည် ရက်ထပ်နှစ် ဖြစ်ပါလိမ့်မည်။
အရှင်ဥက္ကံသမာလာ
ဘဝ
စနေမင်းလက်ထက်တွင် ရွှေယင်မြှော်ရွာကြီးတွင် သီတင်းသုံးတော်မူ၏။ တနင်္ဂနွေမင်းလက်ထက်သို့ ရောက်သောအခါ တွင်းသင်းမှူးမတ် နေမျိုးသီရိဇေယျနော်ရထာက အင်းဝသို့ ပင့်ဆောင်ခဲ့သည်။ အင်းဝတွင် ရွေကြက်ယက်ကျောင်းတွင် သီတင်းသုံး၏။
ဘုရားစေတီတော်ကို ဝတ်ပြုရန် လှူထားသည့်ရွာတွင် သီတင်းသုံးသည့်အတွက် ဘုရင်သည် မကိုးကွယ်ဘဲ အမတ်ကြီးအား ကိုးကွယ်စေခဲ့သသည်။ ဆရာတော်သည် အတင်ဂိုဏ်း အရုံဂိုဏ်း ကွဲပြားရာတွင် အရုံဂိုဏ်းဘက်မှနေကာ ဖြေရှင်းတော်မူခဲ့သည်။ ပါဠိအဋ္ဌကထာ ဋီကာကျနစွာ တတ်သည်။ လောကရာဇ အရေး အကြောင်း၌ လိမ်မာလှသည်။ မင်းဧကရာဇ်က မကိုးကွယ်သည် မှာ ရွာကြီးသားဖြစ်၍ မကိုးကွယ် ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပထမ မောင်းထောင်းဆရာတော်ဖြစ်ခဲ့သူ မင်းတိုင်မင်အမတ် မဟာ ဓမ္မသင်္ကြံ ပြုခဲ့သော သာသနာလင်္ကာရစာတန်းတွင် ဆိုသည်။
ပြုစုခဲ့သည့် စာပေများ
၂။ တောင်ငူဆိုရတုအဖြေ (စနေမင်းလက်ထက်)၊
၃။ မန်ကျည်းကျပ်ရွာစားလျှောက်ထုံး၊
၄။ ကဝိကဏ္ဌပါသလင်္ကာ။
မွေးဖွားချိန်
၁၀၇၆ ခုနှစ်တွင် တနင်္ဂနွေမင်း နန်းတက်သည့်အခါ အင်းဝသို့ ပင့်ဆောင်ခဲ့သဖြင့် ၁၀၅၀ ကျော်ခန့်တွင် ဖွားမြင်သည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။
သတိပြုရန်
မေတ္တာစာများ ရေးသားတော်မူခဲ့သည့် တောပုမြောက်ကျောင်း ရှင်ဥက္ကံသမာလာနှင့် ခွဲခြား၍ မှတ်သားသင့်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ပုဇွန်တောင်ဆရာခ
ပုဇွန်တောင်ဆရာခ သည် ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၈၆၈ ခုနှစ် ဝန်းကျင်တွင် လူကြိုက်များခဲ့သော ပြဇာတ်ဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၁၈၆၈ ခုနှစ် ပတ်ဝန်းကျင်၊ ရန်ကုန်မြို့နှင့် မော်လမြိုင်မြို့တို့တွင် ခေတ်ပေါ် ပြဇာတ်ရေးဆရာများ အများအပြား ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ထိုသူများအနက် ဆတိုင်မွှတ် ဦးကူး နှင့် မော်လမြိုင် ဆရာယော တို့မှာ အထူးကျော်ကြားသည်။ ထိုသူများလောက် မကျော်ကြားသော်လည်း သူ့စာဖတ်ပရိသတ်နှင့်သူ အတော်အတန် လူကြိုက်များခဲ့သည့် ပြဇာတ်ဆရာ တစ်ဦးမှာ ပုဇွန်တောင် ဆရာခ ပင် ဖြစ်လေသည်။ ဆရာခသည် ပုဇွန်တောင် တပ်မြေတွင် နေထိုင်ပြီး စာဆိုတန်းခေါ် ၂၅ လမ်းရှိ ပြည်ကြီးမဏ္ဍိုင် စာပုံနှိပ်တိုက်တွင် စာပြင်ဆရာ၊ စာရေးဆရာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ဆရာခသည် ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၈၈၁ ခုနှစ်မှ အစပြု၍ ပြဇာတ်အတော်များများကို ရေးသားခဲ့သည်။ သူရေးသားခဲ့သော ပြဇာတ်စာရင်း အပြည့်အစုံကို မသိရသော်လည်း ပုံနှိပ်စာကိုယ်များအရ သိရှိရသော ပြဇာတ်စာရင်းမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
ဆရာခ ရေးသားသမျှသော ပြဇာတ်စာအုပ်တို့ကို သူကိုယ်တိုင် စာပြင်ဆရာ၊ စာရေးဆရာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ပေးနေသော ပြည်ကြီးမဏ္ဍိုင် စာပုံနှိပ်တိုက်မှပင် ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေသည်။ ထိုသို့ ထုတ်ဝေသော စာအုပ်အကြောင်းနှင့် ပတ်သက်သည့် ကြော်ငြာကလေးများကိုလည်း ခေတ်ကာလနှင့် လျော်ညီအောင် သူကိုယ်တိုင် တေထပ်၊ သဖြန်၊ လေးချိုးများဖြင့် စပ်ဆိုရေးသားခဲ့သည်။ စာအုပ်တစ်အုပ်ပြီးတိုင်း အလျဉ်းသင့်သလို ထည့်သွင်း ကြော်ငြာခဲ့ပေသည်။ သက္ကရာဇ် ၁၈၈၂ ခုထုတ် "ဝိဇ္ဇာဖြစ် မယ်သော်တာပြဇာတ်" အဆုံးတွင် ရေးသားထားသော ဒွေးချိုးကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် ထိုခေတ်၏ ကြော်ငြာပုံ ကြော်ငြာနည်းအပြင် ဆရာခ၏ ကဗျာအစွမ်း၊ ကဗျာအဆင့်အတန်းကိုလည်း မှန်းဆဆုံးဖြတ်နိုင်သည်။
ထုံခြွေမှုန်ဝေ ဆို့ပါလို့၊ စုံအခြေ ယုန်ငွေမို့လိုနှင့်၊ ကုန်ရွှေမြို့ ကျက်သရေ။ ။"တည်အမှီးမှာတော့၊ ပြည်ကြီးဗွေမဏ္ဍိုင်ဟု၊ ခံ့အခိုင် စာတော် တိုက်ကယ်လို့၊ မဝိုက်အောင် ဇမ္ဗူကျွန်းမှာ၊ ထွန်းတဲ့အခြေ။  ။"သိမှတ်စရာ ကျွတ်ဆုမှန်းတဲ့ပြင်၊ နိပါတ်စာ ဝတ္ထုကျမ်းတွေနှင့်၊ လမ်းမူရှိ အထွေထွေ၊ တွက်ရေလို့ ပြနိုင်ဘူး။   ။"ဖတ်ပြောရာ၊ ဇာတ်ဟောစာ တေးသီချင်းတွေနှင့်၊ မယွင်းပေါင် လိုရာမေးလှဲ့တော့၊ ဖေ မောင် ဘနှင့် မမတို့ရေ ... ရှေးကထက် ထူး။  ။
နမ့်ကြိုင်းရွာ၊ သီပေါမြို့နယ်
နမ့်ကြိုင်းရွာ (Namkeng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ သီပေါမြို့နယ်၊ ဆိုင်းလိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၉၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆိုင်းလိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၀၄ ဦး၊ မ ၄၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၁၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီပေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇာဒီ (အနောက်)ရွာ၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်
ဇာဒီ (အနောက်)ရွာ (Zardi(West))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်၊ သလဲဦးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၀၉၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကန့်ဘလူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆေးတံပေါက်ရွာ၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ရွှေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သက္ကယ်ကျင်းရွာ၊ မလှိုင်မြို့နယ်
သက္ကယ်ကျင်းရွာ (Thetkeikyin)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ မလှိုင်မြို့နယ်၊ သက္ကယ်ကျင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၄၁၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သက္ကယ်ကျင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၉၆ ဦး၊ မ ၂၇၂၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၀၂၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မလှိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟင်းငုတ်ပင်ရွာ၊ အုတ်တွင်းမြို့နယ်
ဟင်းငုတ်ပင်ရွာ (Hinngokepin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ အုတ်တွင်းမြို့နယ်၊ ဝဲဒေါင့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၇၉၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝဲဒေါင့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၃၈ ဦး၊ မ ၂၅၉၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၈၃၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အုတ်တွင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်းဆွဲရွာ၊ ဘီးလင်းမြို့နယ်
ဝမ်းဆွဲရွာ(Wanswea)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံခရိုင်၊ ဘီးလင်းမြို့နယ်၊ ဘုရားဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၆၀၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘုရားဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၀၄ ဦး၊ မ ၇၃၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၄၀ ဦး နေထိုင်သည်။ ၎င်းရွာသည် တိမ်ကောသွားခဲ့သည်။
မီဇိုအမျိုးသားတပ်ဦး
မီဇိုအမျိုးသားတပ်ဦး (MNF) သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရှိ ဒေသတွင်းနိုင်ငံရေးပါတီတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဦးလားလ်ဒဲငါမှ ဖွဲ့စည်းထားသော MNF သည် အိန္ဒိယဗဟိုအစိုးရ၏ ပျက်ကွက်မှုအခြေအနေကို ဆန့်ကျင်သည့်အနေဖြင့် ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် အာသံပြည်နယ်၏ မီဇိုဒေသများတွင် အငတ်ဘေးအခြေအနေသို့ ဦးတည်နေခြင်းကို ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်ရန် ဦးလားလ်ဒဲငါ မှ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် ကြီးမားသော လူထုအုံကြွမှုတစ်ရပ်ကို စတင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယအစိုးရနှင့် မီဇိုရမ်သဘောတူညီချက်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီး ခွဲထွက်ခြင်းနှင့် အကြမ်းဖက်မှုများကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် MNF သည် ရွေးကောက်ပွဲတွင် စတင်ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အစိုးရကို သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် ၎င်းသည် မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ၎င်း၏ သမ္မတ ဇိုးရမ်းထန်းငါနှင့်အတူ ပြည်နယ်၏ အာဏာရပါတီဖြစ်သည်။
ဝမ်းဆွဲရွာ၊ ဘီးလင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘီးလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တမာချောင်ရွာ၊ စလင်းမြို့နယ်
တမာချောင်ရွာ (Tamarchaung)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ စလင်းမြို့နယ်၊ တမာချောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၄၃၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တမာချောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၅၄ ဦး၊ မ ၆၇၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၂၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပေါက်အိုင်ကြီးရွာ၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်
ပေါက်အိုင်ကြီးရွာ (Paukainggyi)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်၊ ပေါက်အိုင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၈၈၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေါက်အိုင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၈၂ ဦး၊ မ ၄၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၉၂ ဦးနေထိုင်သည်။
လားလ်ဒဲငါ
လားလ်ဒဲငါ (၁၁ ဇွန် ၁၉၂၇ – ၇ ဇူလိုင် ၁၉၉၀) သည် မီဇိုနိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၁၉၈၆ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၈ ခုနှစ်အထိ အိန္ဒိယနိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ပိုင်းရှိ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၏ ပထမဆုံးဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်သည်။ သူသည် မီဇိုအမျိုးသားတပ်ဦးကို တည်ထောင်သူဖြစ်ပြီး လူမှုရေးအဖွဲ့အစည်းအဖြစ် နိုင်ငံရေးအသွင်ပြောင်းသည့် ပါတီဖြစ်သည်။
ပန်းချီရွာ၊ အမရပူရမြို့နယ်
ပန်းချီရွာ (Panchi)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးခရိုင်၊ အမရပူရမြို့နယ်၊ ပန်းချီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၅၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်းချီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၈၆ ဦး၊ မ ၁၅၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၆၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အမရပူရမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝါယောင်ရွာ၊ ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်
ဝါယောင်ရွာ (Waryawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကိုးကန့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်၊ ရှင်းထန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၈၀၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှင်းထန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၁၈၅ ဦး၊ မ ၃၈၀၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၉၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ပေါက်အိုင်ကြီးရွာ၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါင်းတည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖိုကုန်းရွာ၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်
ဖိုကုန်းရွာ (Hpokone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်၊ သပြေသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၀၃၀ ဖြစ်သည်။
နားဖွေးရွာ၊ သီပေါမြို့နယ်
နားဖွေးရွာ (Narhpway)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ သီပေါမြို့နယ်၊ ဆိုင်းလိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၉၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆိုင်းလိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၀၄ ဦး၊ မ ၄၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၁၄ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ဖိုကုန်းရွာ၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကန့်ဘလူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နားဖွေးရွာ၊ သီပေါမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီပေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သရီးဒါးရွာ၊ ရှားတောမြို့နယ်
သရီးဒါးရွာ(Thareedar)သည် ကယားပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်ခရိုင်၊ ရှားတောမြို့နယ်၊ ရှားတောမြောက်ပိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၆၈၁ ဖြစ်သည်။
ကုန်းကြီးရွာ၊ အုတ်တွင်းမြို့နယ်
ကုန်းကြီးရွာ (Konegyi)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ အုတ်တွင်းမြို့နယ်၊ ဝဲဒေါင့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၇၉၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝဲဒေါင့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၃၈ ဦး၊ မ ၂၅၉၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၈၃၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အုတ်တွင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချောင်းကန့်ရွာ၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်
ချောင်းကန့်ရွာ (Chaungkant)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်၊ ကျေးပေါခုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၆၀၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျေးပေါခုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၅၈ ဦး၊ မ ၃၅၄၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၀၀၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ရွှေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သမ္မုခါထဝိက
အရှင်သမ္မုခါထဝိကထေရ်  သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဝိပဿီမြတ်စွာဘုရား
ဝိပဿီမြတ်စွာဘုရားလောင်း ဖွားမြင်ချိန်တွင် ဖြစ်၏။ အရှင်သမ္မုခါထဝိကထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ နိမိတ်လက္ခဏာတို့ကို ဖတ်ကြား၏။ ထို့ပြင် မြတ်စွာဘုရား၏ အမျိုးမျိုးသော ဂုဏ်တော်တို့ကို နှုတ်မှ ပြောကြားပြီးနောက် အရှေ့အရပ်သို့ ထွက်ခွာခဲ့၏။
အကျိုးခံစားရခြင်း
ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကိုးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာထက်တွင် မြတ်စွာဘုရားအား ချီးမွမ်းပြောဆိုခဲ့သည့် အချိန်မှစကာ အပါယ်လေးဘုံသို့ မကျရောက်ခဲ့ရပေ။