cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
နဂါးမောက်သီး
မဖြစ်မနေစားသုံးသင့်သူများ
နဂါးမောက်၏မျိုးရင်းမှာ Cactus ရှားစောင်းမျိုးရင်မှန်သော်လည်း နဂါးမောက်မျိုးကိုမူ သဲကန္တာရတွင် စတင်တွေ့ရှိခြင်းမဟုတ်ဘဲ တောထဲတောင်ထဲ အရိပ်အနည်းငယ်ရသော ဒေသများမှာ တွေ့ရှိရခြင်းကြောင့် အလင်းရောင်ကို အပြည့်အဝမဟုတ်ဘဲ အတိုင်းအတာတခုအထိသာကြိုက်နှစ်သက်သော အပင်ဖြစ်သည်။ ပူနွေးမှုသည် ပန်းပွင့်ခြင်းကိုစောစီးစွာပွင့်စေပြီး အေးမြသောရာသီတို့တွင် ပန်းပွင့်ခြင်းမှာ နောက်ကျတတ်သည်။ နဂါမောက်သည် လင်းတာတုံ့ပြန်မှုရှိသော အပင်ဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ လင်းတာရှည်သောနေ့များတွင် ပန်းပွင့်ခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အတွေ့အကြုံရှိ စိုက်ပျိုးသူများ၏ ပြောစကားအရလပြည့်ညနှင့် လပြည့်မတိုင်ခင်ညများတွင် နဂါးမောက်များပိုမိုပွင့်လေ့ရှိ သည်ဟုဆိုသည်။ ထို့အပြင်ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် တနှစ်ပတ်လုံးနီးပါး အသီးရရှိစေရန်အတွက်အသီးမပွင့်ရာသီများတွင် မီးများထွန်းပေးခြင်းဖြင့်ပန်းပွင့်စေကာ အသီးတင်စေသည်။၇၅-၁၀၀ ဝပ်မီးလုံးများကို လူသွားလူလာလွတ်သောအမြင့် ၈ပေခန့်တွင် ကြိုးများဆိုင်းကာ၆-၁၀ ပေကြား အကွာအဝေးတွင် တလုံးနှုန်းဖြင့် ည ၇နာရီမှ သန်းခေါင်ယံအထိမီးဖွင့်ပေးကြသည်။ ပူသောရာသီများတွင် ၁၅-၂၀ရက်ခန့်၊ အေးသောရာသီများတွင် ၂၀-၂၅ရက်ခန့် တနေ့လျှင် ၄-၅နာရီနှုန်းဖြင့် မီးများအလင်းပေးလေ့ရှိကြသည်။ ထိုသို့ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် နဂါးမောက်ကို တနှစ်ပတ်လုံးသီးစေကာ ပုံမှန် အသီးမထွက်သောရာသီတွင် မိမိမှာဈေးကောင်းရရှိစေသည်။
ပြင်ပလင့်ခ်များ
ကဏ္ဍ:စားနိုင်သော သစ်သီးများ ကဏ္ဍ:မိုးခေါင်ရေရှားဒဏ်ခံနိုင်သော အပင်များ
အင်းတရော် (မြောက်စု)ရွာ၊ အင်းတရော်
အင်းတရော် (မြောက်စု)ရွာ၊ အင်းတရော်
တဲကြီးကုန်း (အနောက်)ရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မုံရွာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒန်ဖန်ရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ဒန်ဖန်ရွာ(Danhpan)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ အင်ဒိန်ဒိန်ဆာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၇၁၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြန်လှည့်ရွာ၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်
ပြန်လှည့်ရွာ (Pyanhleit)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်၊ ပြန်လှည့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၆၄၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယင်းမာပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သိန်းရှင်
ဒေါ်သိန်းရှင်သည် ပထမဆုံး မြန်မာ ကာတွန်းဆရာမ ဖြစ်သည်။ ရယ်ရွှင်ဖွယ်ဖြစ်အောင် အချိုးအစားပြောင်းလဲ၍ ရေးဆွဲထားသော ကာတွန်းကို အမျိုးသားများသာ ရေးဆွဲလေ့ရှိသော်လည်း အမျိုးသားများနှင့် ပခုံးချင်းယှဉ်၍ ရေးဆွဲခဲ့သော မြန်မာ့ ပထမဆုံးကာတွန်းဆရာမမှာ ဒေါ်သိန်းရှင် ဖြစ်သည်။ ဒေါ်သိန်းရှင်ကို ၁၉၀၆−ခုနှစ်တွင် တနင်္သာရီတိုင်း၊ ထားဝယ်မြို့၌ အဖ မီးပုံးပျံ ဦးကျော်ရင်နှင့် အမိ ဒေါ်မမတို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်း ဆယ်ယောက်အနက် တတိယသမီး ဖြစ်သည်။ စာရေးဆရာ ထားဝယ်ကျော်မင်းနှင့် ကာတွန်းဆရာ ကျော်ဆန်း(က.ဆ)သည် အစ်ကိုများဖြစ်သည်။
ဒေါ်သိန်းရှင်သည် ထားဝယ်မြို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ဆယ်တန်းအောင်မြင်ပြီးနောက် ရန်ကုန်ယူနီဗာစီတီ ကောလိပ်သို့ တက်ရောက်ပညာ ဆည်းပူးခဲ့သည်။ ပညာသင်ယူနေစဉ် ၁၉၂၉-ခုနှစ်ထုတ် ကောလိပ်မဂ္ဂဇင်းတွင် ကာတွန်းများ စတင်ရေးဆွဲခဲ့သည်။ ၁၉၃၀-ပြည့်နှစ်ထုတ် ကောလိပ်မဂ္ဂဇင်းများ၌လည်း ဒေါ်သိန်းရှင်၏ ကာတွန်းများ ပါရှိသည်။
ဒေါ်သိန်းရှင်သည် အိုင်အေ (ဥပဇာဝိဇ္ဇာ) အထက်တန်းထိ ပညာသင်ယူပြီးနောက် နေရှင်နယ်ကျောင်း၌ ဆရာမအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးကျော်ရင်သည် အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းမှ ပုံဆွဲဆရာအဖြစ် အငြိမ်းစားယူပြီးသောအခါ ဒေါ်သိန်းရှင်သည် အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းသို့ ပြောင်း၍ ပုံဆွဲဆရာမအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ သို့ဖြင့် ဒေါ်သိန်းရှင်သည် ပထမအမျိုးသမီး ကာတွန်းလက်ရာရှင် ဖြစ်သည့်အပြင် အစောဆုံး အမျိုးသမီး ပုံဆွဲဆရာလည်း ဖြစ်သည်။
ကျောင်းများ၌ ပုံဆွဲသင် ဆရာများသည် တပည့်များအား မြန်မာ့ရိုးရာ ဒီဇိုင်း၊ လူပုံ၊ ရှူမျှော်ခင်းပုံ၊ အရာဝတ္ထုပုံနှင့် နီးဝေးမြင် စနစ်များကို သင်ကြားပြသခဲ့ကြသည်။ ဒေါ်သိန်းရှင်လည်း ပုံဆွဲအရည်အသွေး ပြည့်ဝသည့်အလျောက် ပုံဆွဲဆရာမအဖြစ် ဝင်ရောက်အမှုထမ်းခဲ့သည်။
ဖခင် မီးပုံးပျံဦးကျော်ရင်သည်လည်း ထားဝယ်မြို့အနောက်ဘက် (၇)မိုင်ခန့် အကွာရှိ ပန်းဒလဲရွာ ဇာတိဖြစ်ပြီး ငယ်စဉ်က ရွာဘုန်းတော်ကြီး ကျောင်း၌ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ကျောင်းနေဘက်သား ဆရာကျော်နှင့် အထူးဘားကျွမ်း အတတ်ကိုပါ လေ့လာလိုက်စားခဲ့သည်။ ဦးကျော်ရင်သည် ဘားကျွမ်းပညာကို သာမက နပန်း၊ အလေးမ၊ ပြေးခုန်ပစ် စသည့်အားကစားဘက်၌လည်း ထူးချွန်သည်။ ၁၉၂၉-ခုနှစ်မှစ၍ မီးပုံးပျံစီးခဲ့သဖြင့် မီးပုံးပျံဦးကျော်ရင်ဟု အမည်တွင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဘားကျွမ်းဆရာကျော်မှာ ဘားမယ်ကြွေ ၏ ဆရာရင်းဖြစ်သည်။ ဒေါ်သိန်းရှင်လည်း ငယ်စဉ်ကပင် ဘားကျွမ်းအတတ်တွင် စိတ်ဝင်စားခဲ့သည့်အလျောက် မယ်ကြွေနှင့်အတူ လေ့ကျင့်သင်ကြားခဲ့ရာ ကြိုးတန်းလျှောက်ခြင်း နှင့် အခြားဘားကစားနည်းမျိုးစုံကိုပါ ကစားနိုင်ခဲ့သည်။
ကာတွန်းဆရာမ ဒေါ်သိန်းရှင်သည် ၁၉၆၆-ခုနှစ်၊ အသက် (၆၀)အရွယ်တွင် ထားဝယ်မြို့၌ပင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
မက်တယ်လ်လစ်ကာ
မက်တယ်လစ်ကာ (Metallica) အဖွဲ့သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှ ဟဲဗီးမက်တယ်လ် ဂီတအဖွဲ့တစ်ခု ဖြစ်သည်။ တီးဝိုင်းကို ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင်  ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၊ လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့တွင် အဆိုရှင် ဂစ်တာသမား ဂျိမ်းစ်ဟက်ဖီးဒ် နှင့် ဒရမ်သမား လားစ် အူးရစ်ချ် တို့မှ တည်ထောင်ခဲ့ကာ သက်တမ်းတလျှောက် အများအားဖြင့် ဆန်ဖရန်စစ္စကိုမြို့ တွင် အခြေစိုက်ခဲ့သည်။  ဂီတအဖွဲ့၏ လျင်မြန်သော တန်ပိုများ၊ တူရိယာ တီးခတ်မှုများနှင့် ပြင်းထန်သော ဂီတသမားစိတ်တို့ကြောင့် သရက်ရှ် မက်တယ်လ် ၏ ဧရာမ ၄ ဖွဲ့တွင် မက်ဂါဒက်သ်၊ အန်းသရက်ရှ် နှင့် စလေယာ တို့နှင့် အတူ ပါဝင်ခဲ့သည်။ မက်တယ်လ်လစ်ကာ အဖွဲ့တွင် လက်ရှိ ပါဝင်သူများမှာ စတင်တည်ထောင်သူနှင့် တေးရေးဆရာများ ဖြစ်ကြသော ဟက်ဖီးဒ် နှင့် အူးလ်ရစ်ချ်၊ အချိန်ကြာမြင့်စွာ ပါဝင်ခဲ့သူ လိဒ်ဂစ်တာသမား ကတ်ခ်ဟမ်းမတ်၊ ဘေ့စ်ဂစ်တာသမား ရောဘတ် ထရူဂျီလို တို့ ဖြစ်သည်။ ယခင်က ပါဝင်ခဲ့သူများမှာ ဂစ်တာသမား ဒေ့ဗ် မတ်စတိန်း (မက်တယ်လစ်ကာမှ ထုတ်ပယ်ခံရပြီး မက်ဂါဒက်သ် အဖွဲ့ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။)၊ ဘေ့စ်ဂစ်တာသမား ရွန် မက်ဂေါ့ဗနီ၊ ကလစ်ဖ် ဘာတွန် (၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် ဆွီဒင်၌ ဘတ်စ်ကား မတော်တဆမှုဖြင့် ကွယ်လွန်သည်။) နှင့် ဂျေဆန် နယူးစတက်ဒ်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
မက်တယ်လစ်ကာသည် အန်ဒါဂရောင်း ဂီတလောကတွင် ပရိသတ်များ များပြားလာခဲ့ပြီး သူ၏ ပထမဆုံး အယ်လ်ဘမ် ၅ ခုအတွက် ဂီတဝေဖန်သူများ၏ ချီးကျူးမှုကို ရရှိခဲ့သည်။ မက်တယ်လစ်ကာ၏ ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော မာစတာ အော့ဖ် ပါပက် အယ်လ်ဘမ်သည် သရက်ရှ်မက်တယ် လောကတွင် အပြင်းထန်ဆုံးနှင့် အလွှမ်းမိုးနိုင်ဆုံး အယ်လ်ဘမ် အဖြစ် ဖော်ပြခြင်း ခံရသည်။ အဖွဲ့၏ အမည်နှင့် ဆင်တူ ထုတ်ဝေသော ၁၉၉၁ ခုနှစ်ထုတ် မက်တယ်လ်လစ်ကာ အမည်ရှိ အယ်လ်ဘမ်ကြောင့် မက်တယ်လ်လစ်ကာ အဖွဲ့သည် ဟဲဗီးမက်တယ်လောကတွင် ခိုင်မာစွာ နေရာယူနိုင်ခဲ့ပြီး သာမန် သူသူငါငါ ပရိသတ်များကို ဖမ်းစားနိုင်ခဲ့ကာ ယနေ့အထိ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ဓာတ်ပြားချပ်ရေ ၁၆ သန်း ရောင်းချခဲ့ရသဖြင့် ဆောင်းစကန်ခေတ်၏ အရောင်းရဆုံး ဓာတ်ပြား ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဂီတအမျိုးအစား အမျိုးမျိုးနှင့် ဦးတည်ရာ လမ်းကြောင်းအမျိုးမျိုးကို နောက်ပိုင်းတွင် စမ်းသပ်ထုတ်ဝေခဲ့ပြီးနောက် ၉ ချပ်မြောက် အယ်လ်ဘမ်တွင် မက်တယ်လ်လစ်ကာသည် "ဒက် မက်ဂနက်တစ်" (၂၀၀၈ခုနှစ်) အမည်ရသော အယ်လ်ဘမ်ဖြင့် သရက်ရှ်မက်တယ်သို့ ပြန်သွားခဲ့ပြီး ထိုအယ်လ်ဘမ်သည်လည်း ပထမပိုင်း အယ်လ်ဘမ်များကဲ့သို့ ချီးကျူးခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် မက်တယ်လ်လစ်ကာသည် အချင်းချင်း ဖိုင်ဝေမျှသည့် ဝန်ဆောင်မှုဖြစ်သော နက်ပ်စတာ အား ဦးဆောင် တရားစွဲခဲ့ပြီး ထိုတရားစွဲမှုတွင် မက်တယ်လ်လစ်ကာနှင့် အခြားအနုပညာရှင်များက သူတို့၏ မူပိုင်ခွင့် သတ်မှတ်ထားသော အနုပညာပစ္စည်းများကို ခွင့်ပြုချက် မရှိဘဲ ဝေမျှခြင်း အတွက် တရားစွဲခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ တရားရုံးတွင် ဖြေရှင်းပြီးနောက် နက်ပ်စတာသည် ပိုက်ဆံပေး၍ အသုံးပြုရသော ဝန်ဆောင်မှု အဖြစ် ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မက်တယ်လ်လစ်ကာသည် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ချီးကျူးမှုများစွာ ရခဲ့သော မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် "မက်တယ်လ်လစ်ကာ။ မကောင်းဆိုးဝါးတစ်မျိုး" အမည်ရသည့် ရုပ်ရှင်ဖြင့် ချီးကျူးခြင်း ခံရပြီး ထိုရုပ်ရှင်မှာ ဂီတအဖွဲ့၏ အဋ္ဌမမြောက် ဒုက္ခများစွာရောက်ခဲ့ရသည် အယ်လ်ဘမ် "စိန့် အန်းဂါး" (၂၀၀၃) နှင့် ထိုစဉ်က ဂီတအဖွဲ့အတွင်း ပဋိပက္ခများကို ရိုက်ကူးတင်ပြထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် မက်တယ်လ်လစ်ကာသည် ရော့ခ်အင်ရိုးလ် ကျော်ဇောသူ ခန်းမစာရင်းသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ မက်တယ်လ်လစ်ကာသည် ၂၀၁၃ တွင် အိုင်မက်စ် ၏ ဂီတဖျော်ဖြေပွဲ ရုပ်ရှင်ဖြစ်သော "မက်တယ်လ်လစ်ကာ။ သရူး သည် နဲဗား" အတွက် ဇာတ်ညွှန်းရေးသား သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ထိုရုပ်ရှင်တွင် သရဲဇာတ်လမ်းနှင့် အတူ ဂီတအဖွဲ့မှ လိုက်ဗ် ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။
မက်တယ်လ်လစ်ကာသည် စတူဒီယို အယ်လ်ဘမ် ၁၀ ခု၊ လိုက်ဗ် ဖျော်ဖြေမှု အယ်လ်ဘမ် ၄ ခု၊ ကာဗာ အယ်လ်ဘမ် ၁ ခု၊ သီချင်းတစ်ပုဒ်တည်း အယ်လ်ဘမ် ၃၇ ခု နှင့် ဂီတ ဗွီဒီယို ၃၉ ခုကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ မက်တယ်လ်လစ်ကာသည် ဂရမ်မီဆုအတွက် ၂၃ ကြိမ် လျာထားခြင်းခံရပြီး ဂရမ်မီဆု ၉ ကြိမ် ရရှိခဲ့ကာ မက်တယ်လ်လစ်ကာ အယ်လ်ဘမ်မှ အစပြု၍ နောက်ဆုံး အယ်လ်ဘမ် ၆ ခုသည် ဘီလ်ဘုတ် ၂၀၀ စာရင်းတွင် နံပါတ် ၁ အဖြစ် ရောက်ရှိခဲ့သည်။ မက်တယ်လ်လစ်ကာသည် အချိန်တိုင်းအတွက် စီးပွားရေးအရ အအောင်မြင်ဆုံး တီးဝိုင်းများထဲတွင် တစ်ခု အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် တကမ္ဘာလုံး၌ အယ်လ်ဘမ်ပေါင်း ၁၂၅ သန်း ရောင်းချပြီး ဖြစ်သည်။ မက်တယ်လ်လစ်ကာသည် "ရိုးလင်း စတုန်း" ကဲ့သို့သော မဂ္ဂဇင်းမျိုးတွင် အခမ်းနားဆုံး အနုပညာရှင် အဖြစ် စာရင်းသွင်းဖော်ပြခြင်း ခံရပြီး ရိုးလင်းစတုန်း၏ အချိန်တိုင်းအတွက် အခမ်းနားဆုံး အနုပညာရှင် ၁၀၀ တွင် နံပါတ် ၆၁ အဆင့် သတ်မှတ်ခံရသည်။ နေးလ်ဆန် ဆောင်းစကန် မှ ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် စတင် ကောက်ယူခဲ့သော စာရင်းအရ မက်တယ်လ်လစ်ကာသည် တတိယမြောက် အရောင်းရဆုံး အနုပညာအဖွဲ့ ဖြစ်ပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် အယ်လ်ဘမ်ပေါင်း စုစုပေါင်း ၅၈ သန်း ရောင်းချခဲ့ရသည်။
အိုင်မီကန်
အိုင်မီကန် သည် ဘီနင်နိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံး ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကန်၏ ဧရိယာသည် နွေရာသီ၌ ၇၈ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၃၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ မိုးရာသီ၌ ၁၀၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၃၉ စတုရန်းမိုင်) အထိ တိုးသွားသည်။ ကန်သည် အလျား ၂၄ ကီလိုမီတာ (၁၅ မိုင်) ရှိည်ကာ ပျမ်းမျှအကျယ်သည် ၃.၆ ကီလိုမီတာ (၂.၂မိုင်) ရှိသည်။ Couffo မြစ်ရေသည် ကန်၏ အနောက်ဘက်ဆုံးနေရာတွင် စီးဝင်လျက်ရှိသည်။ ပီဒက် (Pedah) နှင့် အယိဇို (Ayizo) လူမျိုးများသည် ကန်၏ ကုန်းမြေပေါ်တွင် အဓိကနေထိုင်ကြသည့် လူမျိုးစုနှစ်ခု ဖြစ်သည်။ ငါးဖမ်းခြင်းနှင့် စိုက်ပျိုးရေးသည် ကန်ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများ၏ အဓိကစီးပွားရေးလုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။ ကန်ထဲတွင် ငါးမျိုးစိတ် ၇၁ ခု ရှိသည်ကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘီနင်နိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
စံလင်းဒေါင့်ရွာ၊ ညောင်ပင်ဂရက်
စံလင်းဒေါင့်ရွာ၊ ညောင်ပင်ဂရက်
ကုန်းသောင်တော
ကုန်းသောင်တော
ပုသိမ်ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက်
ပုသိမ်ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက်သည် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုသိမ်မြို့တွင် တည်ရှိသည့် ပြတိုက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၀ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ဖွင့်ခဲ့သည်။ ဝင်ကြေးမှာ ၂ ဒေါ်လာ ဖြစ်သည်။ ပြတိုက်ဖွင့်ချိန်မှာ အင်္ဂါနေ့မှ တနင်္ဂနွေနေ့အထိ မနက် ၁၀ နာရီမှ ညနေ ၃ နာရီခွဲအထိ ဖြစ်သည်။
သဲကုန်းရွာ၊ အိုးဘို
သဲကုန်းရွာ၊ အိုးဘို
ဝက်စုရွာ၊ ညောင်ပင်ဂရက်
ဝက်စုရွာ၊ ညောင်ပင်ဂရက်
ရေတွင်းကျွန်းရွာ၊ ရေတွင်းကျွန်း
ရေတွင်းကျွန်းရွာ၊ ရေတွင်းကျွန်း
ရေသောင်တော
ရေသောင်တော
ကျော်စွာ (ပုဂံ)
ကျော်စွာ (၂ ဩဂုတ် ၁၂၆၀ – ၁၀ မေ ၁၂၉၉) သည် ပုဂံခေတ် နရသီဟပတေ့မင်း၏ သားလတ်ဖြစ်သည်။ (ခရစ်-၃၀ မေ ၁၂၈၉)တွင် နန်းတက်သည်။ နန်းသက် ၈-နှစ်ဖြစ်သည်။ မင်းသားဘဝက ဒလမြို့စားဖြစ်သဖြင့် ကျောက်စာအချို့တွင် ဒလသူကြီးဟူ၍ တွေ့ရှိရတတ်သည်။ နန်းတက်ဘွဲ့မှာ သီရိတြိဘဝနာဒီတျ ဖြစ်သည်။ နန်းတက်ပြီးနောက် ၁၂၉၇ နှစ်တွင် မွန်ဂိုတို့က ထောက်ခံသဖြင့် ပုဂံမင်းအဖြစ် ဆက်လက်အသိအမှတ်ပြုသည်။
ထီးနန်းဆက်ခံသည့်အခါ ရခိုင်နှင့် မွန်တို့မှ ပုန်ကန်ခြားနားကြသည်။ ခမည်းတော် လက်ထက်ကတည်းက ကျောက်ဆည်နယ်နှင့် လယ်တွင်းနယ်များကို အပိုင်စား ပေးခဲ့သော ပြော့သိင်္ခဗိုလ် သားများဖြစ်သော အသင်္ခယာ၊ ရာဇသင်္ကြန် နှင့်သီဟသူ တို့သည်လည်း ၁၇ ဒီဇင်ဘာ ၁၂၉၇ တွင် ကျော်စွာကို ထီးနန်းမှချ ၁၀ မေ ၁၂၉၉ တွင် ကွပ်မျက်၍ ကံတော်ကုန်သည်။ ပုဂံထီးနန်းကို ကျော်စွာ၏သားတော် စောနစ်က ဆက်လက်အုပ်စိုးသည်။ ထိုသို့ ဘုရင်အား နန်းချကွက်မျက်သည်ကို သီရိရာဇာ အမည်ရှိ အမတ်တစ်ဦးက ပန်းလောင်မြစ်အနောက်ဘက်ဒေသကို အခြေပြု ဆန့်ကျင်ပုန်ကန်သည်ကိုလည်း မင်းညီနောင်များက နှိမ်နှင်းနိုင်ခဲ့သည်။
ရခိုင်ပြည်နယ်ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက်
ရခိုင်ပြည်နယ်ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက် သည် ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသည့် ပြတိုက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပြတိုက်ကို ၁၉၉၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ဝင်ကြေးမှာ ၂ ဒေါ်လာ ဖြစ်သည်။ ပြတိုက်ဖွင့်ချိန်မှာ အင်္ဂါနေ့မှ တနင်္ဂနွေနေ့အထိ မနက် ၁၀ နာရီမှ ညနေ ၃ နာရီခွဲအထိ ဖြစ်သည်။
ငှက်မင်းသားဖြူနက်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန်ချူးရီးယားတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ဇယမရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရဲ
thumb ယခင်က မြန်မာနိုင်ငံတွင် တရားဥပဒေအုပ်စိုးရေးနှင့် ရပ်ရွာငြိမ်ဝပ်ပိပြားရေးကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် ဖွဲ့စည်းထားသော အစိုးရအမှုထမ်းအဖွဲ့ကို ပုလိပ်အဖွဲ့ဟု ခေါ်သည်။ ပုလိပ် ဟူသောအမည်မှာ အင်္ဂလိပ်စကားလုံးကို အသံလှယ်ယူထားသော အမည်ဖြစ်သည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီးသောအခါ မြန်မာစာကို ရုံးသုံးဘာသာအဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့်အလျောက် ယခင် ပုလိပ်အဖွဲ့ကိုလည်း ရဲအဖွဲ့ဟူ၍ အမည်သစ်ဖြင့် မှည့်ခေါ်လေသည်။ သို့ရာတွင် ၁၉၆၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ တစ်ရက်နေ့မှ အစပြု၍ မြန်မာနိုင်ငံတော်လှန်ရေးအစိုးရက ရဲအဖွဲ့ကို ပြည်သူ့ရဲတပ်ဖွဲ့ဟု အမည်ပြောင်းလဲလိုက်ပြီးလျှင် ရာထူးအဆင့်အတန်း အခေါ်အဝေါ် စသည်များကိုလည်း ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ပေးခဲ့လေသည်။
လူတို့၏ အသက်အိုးအိမ် စည်းစိမ်ကို စောင့်ရှောက်ရန် အတွက်သော်လည်းကောင်း၊ တရားဥပဒေအုပ်စိုးရေးနှင့် ရပ်ရွာ ငြိမ်ဝပ်ပိပြားရေးအတွက်သော်လည်းကောင်း ရဲအဖွဲ့သည် အလွန်အရေးကြီးသည်။ သို့ရာတွင် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ တိုင်းနိုင်ငံအသီးအသီးတို့၌ ရဲအဖွဲ့ကို စံနစ်တကျ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်မှာ မကြာလှသေးချေ။ အင်္ဂလန်ပြည် တွင် ၁၇ ရာစု နှစ်နှင့် ၁၈ ရာစုနှစ်များအတွင်းက ညဘက်၌ လမ်းများတွင် လက်ဆွဲမှန်အိမ်ကိုင်၍ ကင်းလှည့်စောင့်သူတို့မှာ အသက်အရွယ် အိုမင်းချည့်နဲ့သူများသာ ဖြစ်သည်။ အမေရိကတိုက်တွင် နယ်သစ်များ တည်ထောင်သည့်ခေတ်က ယောက်ျားတိုင်း မိမိနှင့်တကွ အိမ်ထောင်စု၏အသက်အိုးအိမ်ကို စောင့်ရှောက်ရန် တာဝန်ယူရသည်။ ဥရောပတိုက်ရှိနိုင်ငံများ၌ ထိုအချိန်ထက် စော၍ ရဲအဖွဲ့များ ရှိခဲ့၏။ သို့ရာတွင် ထိုရဲအဖွဲ့ များသည် အုပ်စိုးသောမင်း၏ လက်ပါးစေမျှသာ ဖြစ်သည်။
ပုံစံအားဖြင့် ရောမဧကရာဇ် ဩဂပ်စတပ် လက်ထက်ကသော်လည်းကောင်း၊ ပြင်သစ်ဘုရင် ၁၄ ဆက်မြောက် လူဝီနှင့် နပိုလီယန်တို့ လက်ထက်ကသော်လည်းကောင်း ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ရဲအဖွဲ့ဝင်များသည် အခွန်ဘဏ္ဍာကောက်ခံရန် အတွက်ဖြစ်စေ၊ လျှို့ဝှက်သော နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများကို စုံစမ်းထောက်လှမ်းရန်အတွက်ဖြစ်စေ ဘုရင့်အလိုကျ ဆောင်ရွက်ရသူများသာ ဖြစ်သည်။ ရာဇဝတ်မှု နှိမ်နင်းရေးကဲ့သို့သော ပြည်သူလူထုအကျိုးအတွက် လုပ်ငန်းများကိုမူကား လျစ်လျူရှုထားခဲ့ကြလေသည်။ ထိုကြောင့် ထိုခေတ်က ရဲအဖွဲ့သည် ပြည်သူ့အကျိုးထက် အုပ်စိုးသူ လူတန်းစားတို့ ရာထူးစည်းစိမ် တည်မြဲရေးအတွက်ကိုသာ ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ရသောအဖွဲ့ ဖြစ်သည်။
ယခုအခါ နိုင်ငံအစိုးရတိုင်းသည် ရဲအဖွဲ့ဟူ၍ ဖွဲ့စည်းလျက် နိုင်ငံသူ နိုင်ငံသားတို့၏ အသက်အိုးအိမ်ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ထားသည်။ ရဲအဖွဲ့ဝင်တို့၏ တာဝန်ဝတ္တရားများကိုသော်လည်းကောင်း၊ ထိုတာဝန်များအရ ဆောင်ရွက်သည့် နည်းစံနစ်ကိုသော်လည်းကောင်း အမြဲချဲ့ထွင် ပြုပြင်လျက်ရှိသဖြင့် ယခုခေတ်ရဲသား တစ်ယောက်သည် ပြည်သူလူထု၏ အိုးအိမ်ကို အကာအကွယ်ပေးခြင်း၊ ရာဇဝတ်မှု ကျူးလွန်သူတို့အား ဖမ်းဆီးခြင်းသာမက သူနာပြုအတတ်၊ မီးသတ်အတတ်၊ စုံထောက်အတတ် အစရှိသော လူမှုဝန်ထမ်းအတတ်များကိုလည်း တတ်ကျွမ်းသည့် ပြည်သူလူထု၏ မိတ်ဆွေဖြစ်ပေသည်။
အင်္ဂလန်ပြည်ရှိ မြို့ကြီးများတွင် ခေတ်မီ ရဲအဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းထားသည်။ အထူးသဖြင့် လန်ဒန်မြို့တော် ရဲအဖွဲ့သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် စည်းကမ်းစံနစ်အကျဆုံး ရဲအဖွဲ့အဖြစ် နာမည် ထင်ရှားလေသည်။ သို့သော်လည်း ၁၈၂၉ ခုနှစ်မတိုင်မီက အင်္ဂလန်ပြည်တွင် ရဲအဖွဲ့ကို စံနစ်တကျ မဖွဲ့စည်းရသေးသဖြင့် လန်ဒန်မြို့တော်၌၎င်း၊ နယ်ဘက်၌၎င်း ရာဇဝတ်မှု ပေါများသည်။ မြို့တွင်း၊ မြို့ပြင်တို့တွင် တိုက်ခိုက်လုယက်မှု၊ ဖောက်ထွင်းခိုးယူမှုများကို သူခိုးလူဆိုးတို့က လွတ်လပ်စွာ ကျူးလွန်လျက် ရှိကြသည်။ ၁၈၂၉ ခုနှစ်သို့ ရောက်သောအခါ အင်္ဂလိပ် နန်းရင်းဝန် ဆာ ရောဗတ်ပီးက ခေတ်မီရဲအဖွဲ့ ဖြစ်မြောက်ရေး အတွက် အစီအစဉ်တစ်ရပ်ကို ပါလီမန်လွှတ်တော်၌ တင်ပြသည်။ အစပထမတွင် ပြည်သူလူထု၏ လွတ်လပ်ရေးကို မြတ်နိုးသူများက ပြင်သစ်ရဲ စံနစ်ကဲ့သို့ ဖြစ်မည်စိုး၍ ပြင်းထန်စွာ ကန့်ကွက်ကြသည်။ သို့ရာတွင် နောက်ဆုံး၌ နန်းရင်းဝန်ကြီး၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို သဘောပေါက် နားလည်သဖြင့် သဘောတူ လက်ခံကြသည်။ ထိုသို့အားဖြင့် ဆာရောဗတ်ပီးသည် ဗြိတိသျှရဲအဖွဲ့အတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်ကို ချလိုက်လေသည်။