cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
မြန်မာ-တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆက်ဆံရေး
နောက်ကြောင်းရာဇဝင်
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်တွင် အိန္ဒိယမှ တရုတ်ပြည်သို့ဆက်သော ဘားမားရုတ် (Burma Road) ခေါ် ဗမာလမ်းမကြီးကို ဖေါက်ခဲ့သည်။
ခေတ်သစ်ဆက်ဆံရေး
မြန်မာသည် တရုတ်တို့က ၁၉၄၉ ခု၌ ကွန်မြူနစ် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံကို စထောင်သည်နောက် ကွန်မြူနစ်မဟုတ်သည့် နိုင်ငံအနေဖြင့် ပထမဆုံး အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ခု၊ ဇွန်လ ၈ ရက်တွင် သံတမန်ဆက်သွယ်မှူးကို ဥပဒေစည်းမျဉ်းစည်းကမ်းနှင့်အညီ ထူထောင်သည်။ ၁၉၅၄ ခု၊ ဇွန်လ ၂၉ ရက်တွင် မိတ်ဆွေဖြစ်မှုနှင့် အပြန်အလှန် ကျူးကျော်တိုက်ခိုက်မှုမပြုရေး နိုင်ငံချင်းသဘောတူစာချုပ်နှင့် ပူးတွဲကြေညာချက်တစောင် ထုတ်သည်။ ယင်းတွင် ငြိမ်းချမ်းစွာယှဉ်တွဲနေထိုင်ရေးမူ ၅ ရပ်အပေါ်တွင် အခြေခံသည်။ "ဆွေမျိုးပေါက်ဖော်ဆက်ဆံရေး" ဟူသော စကားလုံး၏အစပင်ဖြစ်သည်။
တရုတ်၌ တိန့်ရှောင်ဖန်ခေါင်းဆောင်သည်နောက် မော်စီတုန်းကဲ့သို့ ကွန်မြူနစ်ဝါဒပြန့်ပွားရေးကို အာရုံမစိုက်တော့ဘဲ စီးပွားရေးကို ဇောင်းပေးကာ ဗကပတို့အား ထောက်ပံ့မှုလျှော့ခဲ့သည်။
၁၉၈၈ ခု၊ ဩဂုတ်လ ၅ ရက်တွင် တရားဝင်နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ကုန်သွယ်ရေးနှင့် စစ်ရေးဆိုင်ရာထောက်ပံ့ရေးတို့အတွက် အရေးပါသော ကုန်သွယ်ရေးစာချုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
ကုန်သွယ်ဆက်ဆံရေး
တရုတ်သည် စက်မှုအခြေခံအဆောက်အုံများ ဖွံ့ဖြိုးစေကာ မြန်မာမှ ရေနံနှင့်သဘာဝဓာတ်ငွေ့သိုက်များ၏ ထုတ်လုပ်မှုကို အဓိကအကျိုးခံစားရရှိသူဖြစ်ရန် ရည်ရွယ်ထားသည်။ စစ်အစိုးရလက်ထက်တွင် စစ်တွေပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းကို ပြုပြင်ချဲ့ထွင်ရာ၌ အဓိကလုပ်ငန်းဖက်များအနက် တနိုင်ငံဖြစ်ခဲ့ပြီး ရခိုင်ဒေသတွင် သဘာဝဓာတ်ငွေ့သိုက်တူးဖော်မှုတို့အတွက် အခွင့်အရေးရခဲ့သည်။
တရုတ်နိုင်ငံသည် စစ်အစိုးရအား ချေးငွေနှင့် အတိုးဆိုင်းခွင့်များ ပေးခဲ့သည့်အပြင် ဆည်မြောင်း၊ လမ်းတံတား၊ ဆိပ်ကမ်းဆောက်ခြင်းများအတွက်နှင့် စက်မှုစီမံကိန်းများအတွက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ ပေးခဲ့သည်။ ထပ်တိုးဆောက်ရွက်ချက်မှာ ဧရာဝတီမြစ်ဘေးလမ်းများမှသည် ယူနန်မှ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်သို့ဆက်သော ဗျူဟာမြောက်လမ်းမကြီးကို ဖော်ဆောင်ရန်ဖြစ်သည်။ တရုတ်ပြည်မှ အဖွဲ့အစည်းများသည် ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းမှ ယူနန်နယ်အထိ ၂၃၈၀ ကီလိုမီတာ (၁၄၇၉ မိုင်) အရှည်ရှိသည့် ရေနံနှင့်သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းများ ဆောက်လုပ်မှုတွင်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ တရုတ်အမျိုးသားကမ်းလွန်ရေနံကော်ပိုရေးရှင်း (China National Offshore Oil Corporation) နှင့် တရုတ်အမျိုးသားစက်သုံးဆီကော်ပိုရေးရှင်း (China National Petroleum Corporation) တို့သည် မြန်မာ့ရေနံမြေများနှင့် ရေနံချက်စက်ရုံများ အဆင့်မြှင့်ကာ ထုတ်လုပ်မှုကို မျှဝေခံစားရန်အရေးကြီးစာချုပ်များ ချုပ်ခဲ့သည်။ ပက်ထရိုချိုင်းနား (PetroChina) သည် ရခိုင်ပြည်နယ် ကမ်းခြေ အေ-၁ ရွှေရေနံမြေမှ ယူနန်သို့ ဦးတည်ထားသည့် အဓိက သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်း ဆောက်လုပ်မှုကို ဆောင်ရွက် နေဆဲ ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ကုဗပေ ၂.၈၈ မှ ၃.၆ ထရီလီယံ ရှိသည့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့များကို ရမည်ဖြစ်သည်။ အဆိုပြုချက်အနေဖြင့် ဆောင်ရွက်နေဆဲဖြစ်သော မြန်မာအနောက်ဘက်ကမ်းခြေမှ တရုတ်-မြန်မာရေနံပိုက်လိုင်းသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှ ရေနံများကို မလက္ကာရေလက်ကြားအား ဖြတ်ရန်မလိုတော့ဘဲ တရုတ်ပြည်သို့ တင်သွင်းနိုင်မည်ဖြစ်သည်။
တရုတ်စွမ်းအင်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကော်ပိုရေးရှင်း (China Power Investment Corporation) သည် ဧရာဝတီမြစ်ပေါ်ရှိ မြစ်ဆုံရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံ၌ ဒေါ်လာ ၃.၆ ဘီလီယံ ထည့်ဝင်ထားသည်။ ၎င်းမှရသော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကို ယူနန်နယ်သို့ ပို့မည်ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၁ ခု၊ အောက်တိုဘာအစောပိုင်းတွင် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်သမားတို့ လှုံ့ဆော်ပေးမှုကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံသားတို့ သတိထားမိလာကာ ဆန္ဒပြမှုများရှိလာသည်။ လုပ်ကွက်ပြလိုသော သမ္မတသစ် ဦးသိန်းစိန်က ၎င်းစီမံကိန်းကို ဒေသခံများ၏ အကျိုးစီးပွား၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အတွက် အကျိုးသက်ရောက်နိုင်မှုတို့ကို သုံးသပ်၍ ဆိုင်းငံ့ထားမည်ဟု ကြေညာသည်။ တရုတ်အစိုးရက ၎င်းစီမံကိန်းကြောင့် အခွန်အနေဖြင့် ဒေါ်လာ ၅၄ ဘီလီယံခန့် ရမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ရှယ်ယာအနေဖြင့်လည်း ရဦးမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားတချို့ကိုလည်း အခမဲ့ရမည်ဖြစ်ကြောင်း ကောင်းကွက်များကို ထောက်ပြသည်။ ပြဿနာကြီးလာချိန်၌ တရုတ်စွမ်းအင်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကော်ပိုရေးရှင်းသည် မဖြစ်မနေပြောင်းရန်လိုသော ရွာ ၅ ရွာမှ ဒေသခံ ၂၁၄၆ ဦးကို နှစ်ထပ်ဆောင်များဆောက်ကာ ကျပ် ၁ သိန်းစီထောက်ပံ့၍ ရွှေ့ခဲ့သည်။
ဗျူဟာမြောက်ဆက်ဆံရေး
တရုတ်နိုင်ငံသည် အရေးကြီးဆုံးသော စစ်ဖက်အကူအညီများ ထောက်ပံ့သူဖြစ်၍၊ ကျယ်ပြန့်သည့် နည်းဗျူဟာနှင့် စစ်ရေးပူးပေါင်းမှုများကိုလည်း ထိန်းသိမ်းထားသည်။၁၉၈၉ ခုနှစ် ကတည်းက တရုတ်နိုင်ငံ သည် မြန်မာနိုင်ငံအား ဂျက်တိုက်လေယာဉ်များ၊သံချပ်ကာကားများနှင့်ရေတပ်သင်္ဘောများပံ့ပိုးပေးခဲ့၍ကုန်းတပ်၊လေတပ်နှင့်ရေတပ်သားများကိုသင်တန်းများပေးခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဆိပ်ကမ်းများ၊ ရေတပ်တည်ဆောက်မှုများကို ရရှိထားနိုင်မှုသည်၊ တရုတ်နိုင်ငံအား ပိုမိုကျယ်ပြန့်သည့် အင်ဒီးယန်းပင်လယ်ဒေသနှင့် အရှေ့တောင်အာရှရှိ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်ကို နည်းဗျူဟာကျသည့် လွှမ်းမိုးမှုများပြုနိုင်စေသည်။ တရုတ်နိုင်ငံသည် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်တွင် ကျောက်ဖြူမြို့၌ ရေနက်ပိုင်းဆိပ်ကမ်းတစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ကြီးမားသည့် ကိုကိုးကျွန်းပေါ်တွင် ရေတပ်လွယ်ကူမှုများ၊ အဓိကထောက်လှမ်းခြင်းများနှင့် လျှပ်စစ်ပိုင်းဆိုင်ရာ တန်ဖိုးရှိသည့် သတင်းစနစ် များဖြင့် ၈၅ မီတာ ရှိသည့် ဆိပ်ခံတံတားတစ်ခုကိုလည်း တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ယင်းသည် အိန္ဒိယ၏ အန်ဒမန်နှင့် နီကိုဘာ ကျွန်းများမှ ၁၈ ကီလိုမီတာ အကွာအဝေးတွင် တည်ရှိ၍၊ တရုတ်နိုင်ငံအား အိန္ဒိယ၏ ဒုံးကျည်စမ်းသပ်မှုများအပါအဝင် စစ်ရေးဆောင်ရွက်မှုများကို စောင့်ကြပ်ကြည့်ရှုနိုင်သည့် အခွင့်အလမ်း များကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ စစ်တွေတွင် ရေတပ်အခြေစိုက်စခန်း တည်ဆောက်ရန် တရုတ်နိုင်ငံက အကူအညီပေးသည်။ ၎င်းသည် အရှေ့ဘက်အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးမြို့တော်နှင့် ဆိပ်ကမ်းဖြစ်သော ကာလကတ္တားနှင့် နည်းဗျူဟာကျစွာ အရေးကြီးသည့် ပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းပင် ဖြစ်သည်။ ဘေဂျင်းသည်လည်း တောင်ဘက် တရုတ်ပြည်မှ အင်ဒီယန်းပင်လယ်သို့ အတိုဆုံးလမ်းကြောင်းဖြစ်သည့် ရန်ကုန်နှင့် စစ်တွေ ဆက်သွယ် သည့်လမ်းကို ဖေါက်လုပ်ရန် ရန်ပုံငွေများ ပေးခဲ့သည်။
ဖိလိစတိုင်းယဉ်ကျေးမှုပြတိုက်
ဖိလိစတိုင်းယဉ်ကျေးမှုပြတိုက် (המוזיאון לתרבות הפלשתים ע"ש קורין ממן; The Corinne Mamane Museum of Philistine Culture) သည် အစ္စရေးနိုင်ငံ အာဇုတ်မြို့ရှိ ရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့ဧရိယာတစ်ဝိုက်တွင် နေထိုင်သော ဖိလိစတိုင်း (Philistines) များ၏ ယဉ်ကျေးမှုကို ပြသထားသော ပြတိုက်ဖြစ်သည်။ ပြတိုက်သည် ဖိလိစတိုင်းယဉ်ကျေးမှုကို ပြသထားသည့် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ တစ်ခုတည်းသော ပြတိုက်လည်း ဖြစ်သည်။ ပြတိုက်အား ၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
မြန်မာ-တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆက်ဆံရေး
ဗျူဟာမြောက်ဆက်ဆံရေး
တရုတ်နိုင်ငံနှင့် ရုရှားနိုင်ငံတို့သည် တစ်ချိန်တစ်ခါက ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီ တွင် မြန်မာနိုင်ငံအား အပြစ်ပေးမည့် ဆုံးဖြတ်ချက်အစီအစဉ်ချခဲ့ခြင်းကို ဗီတိုအာဏာဖြင့် ပါယ်ချခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းနှစ်များတွင် တရုတ်နိုင်ငံသည် မြန်မာအစိုးရကို ကျောထောက်နောက်ခံပြုရန် ဆန္ဒလျော့နည်းလာပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးအခြေအနေ များအား တည်ငြိမ်စေရန် ကြိုးပမ်းမှုများကိုမူ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ များမကြာမှီနှစ်များက မြန်မာနိုင်ငံသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် နည်းဗျူဟာကျသည့် ကုန်သွယ်ရေးဆိုင်ရာ ဆက်ဆံမှုများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် ပြောင်းလဲဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းအားဖြင့် ဘင်္ဂလား ပင်လယ်အော်နှင့် ရှည်လျားသည့် နယ်နိမိတ်ကို မျှဝေပါသည်။ ယင်းသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် စစ်ရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ရရှိစေ၍၊ ဂျပန်နိုင်ငံနှင့် နှစ်ဦးနှစ်ဖက်ပါဝင်သော ဆက်ဆံရေးကို အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံများ(အာဆီယံ) နှင့်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံ၏နိုင်ငံခြားရေးမှုဝါဒကို တရုတ်နိုင်ငံအပေါ်တွင်သာ လွန်ကဲစွာ မှီခိုနေရခြင်းအား အနေအထား ပြောင်းလဲမှုတစ်ရပ်ကို ပြသသည်။
ချီခေါ်ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ချီခေါ်ရွာ (Chihkaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ပန်ကေတုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၆၅၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်ကေတုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၁၃ ဦး၊ မ ၁၈၇၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။
မြန်မာ-တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆက်ဆံရေး
နယ်နိမိတ်မှ စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်မှု
၂၀၀၉ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လက ကိုးကန့်အခင်း ဖြစ်ပွားမှုနောက်ပိုင်း နိုင်ငံတကာ သတင်းမီဒီယာများ စိတ်ဝင်စား မှုကို ရရှိစေပြီး၊ အချို့သော ကျွမ်းကျင်သူများ မေးခွန်းထုတ်ခဲ့မှုများသည် ခိုင်မာသည်ဟု ယူဆခဲ့ကြသော ဗမာ-တရုတ် ဆက်ဆံရေးများကို ထိခိုက်ခဲ့သည်။ ဘာတေး(လ်)လစ်တနာက မြန်မာနိုင်ငံ သည် တရုတ်နိုင်ငံနှင့်ချည်နှောင်မှုများအပေါ် ပြည်တွင်းတိုက်ခိုက်မှုများအား ဦးစားပေး အဆင့်သတ်မှတ်ခဲ့သည်ဟုဖော်ပြခဲ့သည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ၊ ရှီရင်ဟောင်ကဲ့သို့သော အချို့သောတရုတ်သရုပ်ခွဲဆန်းစစ်သူများမှ မြန်မာနိုင်ငံနှင့်တရုတ်နိုင်ငံတို့၏ဆက်ဆံရေးကိုအလေးမထားပြောဆိုခဲ့ သည်မှာ “သူတို့သည် ခမ်းနားကြီးကျယ်သည့် မိတ်ဆွေများ မဟုတ်ကြပါ။ သူတို့သည် တရုတ်နိုင်ငံမှ ပြောဆိုသည်များကို နား မထောင်ကြပါ” ဟူ၍ဖြစ်သည်။
ချီခေါ်ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖိလိစတိုင်းယဉ်ကျေးမှုပြတိုက်
အဆိုပါ ပြတိုက်တွင် အထပ် သုံးထပ်ပါဝင်သည်။ ပထမထပ်တွင် ဖိလိစတိုင်းယဉ်ကျေးမှုကို ခင်းကျင်းပြသထားသည်။ ဒုတိယအထပ်တွင် ပြောင်းလဲမှုများအား ပြသထားပြီး တတိယအထပ်တွင် အေဂျင်ပင်လယ် ၏ အစားအသောက် ယဉ်ကျေးမှုများအား "Philistines Kitchen" အနေဖြင့် ပြသထားသည်။
မြန်မာ-တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆက်ဆံရေး
နယ်နိမိတ်မှ စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်မှု
တရုတ်နိုင်ငံသည်မြန်မာနိုင်ငံအားနယ်နိမိတ်ဧရိယာတည်ငြိမ်မှုကို သေချာစေရန်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ၎င်း၏တိုင်းသူပြည်သားများ၏အကျိုးကိုအကာအကွယ်ပေးရန်တောင်းဆိုခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနသည် နောက်ပိုင်းတွင် တရုတ်နိုင်ငံအား ယင်းအခင်းဖြစ်ပွားမှုနှင့် ပတ်သက်၍ တောင်းပန်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် အစိုးရသတင်းစာတစ်စောင်ဖြစ်သော Myanmar Times တွင် ဒလိုင် လာမာ ပုံပြင်တစ်ခုကိုလည်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၎င်းသည် နိုင်ငံတော်မှ အနှစ် ၂၀ မျှ ချုပ်ကိုင်ထားသည့် မီဒီယာမှ ၎င်းအား ပထမဦးစွာ ဖော်ပြချက်ပင်ဖြစ်၏။ တရုတ်အရာထမ်းများသည် နယ်နိမိတ်မှ စိတ်အနှောင့် အယှက် ဖြစ်စေသော စော်ကားမှုအတွက် ကြိုတင်သတိပေးခြင်း မရှိခဲ့သည်ကို “ဒေါသထွက်” ကြ၍ “လွန်ကဲစွာ စိတ်မချမ်းမသာ” ဖြစ်ခဲ့ကြရသည်ဟု ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။
၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းမှု
၂၀၂၁ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလ၌ မြန်မာစစ်တပ်က အရပ်သားအစိုးရအဖွဲ့ဝင်များကို ဖမ်းဆီးကာ အာဏာသိမ်းသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်တွင် ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီ၌ မြန်မာအား စီးပွားရေးပိတ်ဆို့ရန် အဆိုသွင်းသောအခါ တရုတ်နှင့်ရုရှားက ပယ်ချသည်။ ကနဦးတွင် တရုတ်သည် ဒုသမ္မတဖြစ်သူက သမ္မတဖြစ်လာသည့် အစိုးရအဖွဲ့ဝင်အပြောင်းအလဲသာဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။ ထို့နောက် တပ်မတော်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်၏ ၁၂-လ အရေးပေါ်ကာလ ကြေညာသည့်အခါ အောင်ဆန်းစုကြည်အား လွှတ်ပေးရန်တောင်းဆိုကြောင်း ပြောင်းလဲပြောဆိုသည်။
၂၀၂၁ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၆ ရက်တွင် ရန်ကုန်ရှိ တရုတ်သံရုံးရှေ့၌ ဆန္ဒပြမှုများရှိခဲ့ပြီး အာဏာသိမ်းမှုအတွက် တရုပ်အား အပြစ်တင်ကြသည်။ မြန်မာဆိုင်ရာ တရုတ်သံအမတ် ချန်ဟိုင်က "လက်ရှိမြန်မာအခြေအနေမှာ တရုတ်တို့မြင်လိုသောအနေအထား လုံးဝမဟုတ်" ဟု ဆိုသည်။ ၎င်းအဆိုနှင့် မဆီလျော်သောအကြောင်းမှာ ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်တွင် အိန္ဒိယမှလာသော ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေးတင်လေယာဉ်အပါအဝင် အခြား နိုင်ငံတကာလေယာဉ်များကို နိုင်ငံတွင်း ပေးမဝင်သော်လည်း တရုတ်သံရုံးက ပင်လယ်စာဟု ကြေညာချက်ထုတ်ရသည့် လေယာဉ်များကိုမူ အာဏာသိမ်းအစိုးရက ကြည်ကြည်ဖြူဖြူ ဆင်းခွင့်ပြုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းအချက်အတွက် အာဏာအသိမ်းခံပြည်သူတို့ စိတ်ထွက်ပေါက်မှာ နိုင်ငံအတွင်းရှိ တရုတ်စက်ရုံများ ဖြစ်လာသည်။ မတ်လ ၁၅ ရက်တွင် လူ ၁၅ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီးနောက် တရုတ်သံရုံးက ရှို့မီးများအား အလွန်စိုးရိမ်မိကြောင်း စာထုတ်သည်။
၂၀၂၁ ခု၊ မတ်လအလယ်ပိုင်းတွင် တရုတ်-မြန်မာ လူထုဆက်ဆံရေးမှာ အလွန်မှေးမှိန်သွားသည့်နည်းတူ မြန်မာရှိ တရုတ်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများလည်း စိုးရိမ်ဖွယ်ဖြစ်လာသည်။ မည်သို့ဆိုစေကာမူ လုံခြုံရေးကောင်စီ၌ စစ်အစိုးရအား ခေါင်းစဉ်တပ်လေတိုင်း တရုတ်နှင့်ရုရှားက ပယ်ချပေးနေသည်။ အကြောင်းမှာ မြန်မာ၏ ဒုတိယအကြီးဆုံး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူမှာ တရုတ်ဖြစ်ပြီး မြန်မာမှအကျိုးအမြတ်ကိုလည်း တရုတ်ကသာ ရနေခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ အကြီးဆုံးရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူဖြစ်သော ဂျပန်မှာ စီးပွားအမြင်နည်းသည် ဖြစ်ဟန်တူ၏။
၂၀၂၁ ခု၊ မေလ ၃ ရက်တွင် စိုင်နိုဗက် (Sinovac) နှင့် စိုင်နိုဖန်း (Sinopharm) ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေး အလုံး ၅ သိန်းကို အကူအညီအနေဖြင့် ပေးခဲ့သည်။ ၎င်းဆေးမှာ လိုအပ်ပါက ကာကွယ်ဆေးအဖြစ် သုံးသင့်သည်ဟု ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့က အသိအမှတ်ပြုပြီးဖြစ်သည်။ သို့သော် အများပြည်သူများက တရုတ်အနေဖြင့် စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို ထောက်ပံ့ကြောင်းအဖြစ်သာမြင်ခဲ့၍ တရုတ်ဆန့်ကျင်ရေးမှာ ပိုမိုပြင်းထန်လာခဲ့သည်။
ရည်ညွှန်းကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး‎ ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး‎
ကုန်းခါးရွာ၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်
ကုန်းခါးရွာ(Konehkar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်၊ ကုန်းခါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၈၇၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်းခါးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၇၅ ဦး၊ မ ၆၅၄ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၃၂၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗန်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျွန်းဘက်
ကျွန်းဘက်
အိုက်စလန်နွယ်ဘာသာစကား
အိုက်စလန်နွယ် ( Icelandic language; íslenska) သည် လူဦးရေ ၃၁၄,၀၀၀ ခန့်ပြောဆိုသော မြောက်ဂျာမန်နွယ် သာစကားတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး အိုက်စလန်ရှိ အိုက်စလန်လူမျိုးပြောဆိုသော ဘာသာစကားတစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းဘာသာစကားသည် အိုက်စလန်၏ အမျိုးသားဘာသာစကားလည်းဖြစ်သည်။  ၎င်းသည် ဖာရိုးဘာသာစကား နှင့်အနောက်နော်ဝေဘာသာစကားများနှင့် အနီးကပ် အဆက်စပ်ဆုံးဖြစ်၏ ။
ရေဘူရွာ၊ ကညင်ချောင်း
ရေဘူရွာ၊ ကညင်ချောင်း
ကြိုးကြာတန်းရွာ၊ ချင်းမြောင်
ကြိုးကြာတန်းရွာ၊ ချင်းမြောင်
လိုင်ဖောင်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
လိုင်ဖောင်ရွာ(Laihpawng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဖော့ဒေါ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၂၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သောင်းထွဋ်၊ ဦး
သောင်းထွဋ်၊ ဦး(၁၉၂၈-၂၀၁၁)
ဦးသောင်းထွဋ်ကို ရှေ့နေ ဦးကျော်ဖေ၊ ဒေါ်သန်းခင်တို့က ၁၉၂၈-ခုနှစ်၊ မေလ ၄ ရက်တွင် ဧရာဝတီတိုင်း (ယခု ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး) မြန်အောင်မြို့၌ မွေးဖွား ခဲ့သည်။ မွေးချင်း ၈ ဦးရှိသည့်အနက် ဦးသောင်းထွဋ်မှာ ဆဋ္ဌမမြောက်သားဖြစ်သည်။ ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် မြန်အောင် A.V.Govt.High School မှ အထက်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ပြည့်နှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ B.A ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ အထူးပြုဘာသာများမှာ ဘောဂဗေဒ၊ သမိုင်းနှင့် အင်္ဂလိပ်စာတို့ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် B.Ed ဘွဲ့ကို ပညာရေးလမ်းညွှန်ဘာသာရပ်ဖြင့် အောင်မြင်ရရှိခဲ့ သည်။ ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အင်ဒီယားနားတက္ကသိုလ်မှ မဟာပညာရေးသိပ္ပံဘွဲ့ (M.S.in Education)ရရှိခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ခိုင်းယေားမြို့
ခိုင်းယေားမြို့ (海陽町 ခိုင်းယေားချေား ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုခုရှီးမားခရိုင်၊ ခိုင်းဖုတိုင်း တွင် တည်ရှိသည်။
သစ်စေး
သစ်စေး (Thitsi) ၏ ရုက္ခဗေဒ အမည်မှာ Melanorrhoea usitata ဖြစ်သည်။ သစ်စေးသည် သစ်ပင်၏အခေါက်နှင့် အသားကြားထဲမှထွက်သော အစေးဖြစ်သည်။ အချို့အပင်များ၏အခေါက်ကို ခြစ်လိုက်လျှင် အစေးထွက်လာသည်။ အချို့အပင်များမှာမူ အခေါက်ကို ထစ်ပေးမှ အစေးထွက်လာ သည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ အခေါက်ကို စံနစ်တကျထစ်ပေးခြင်း၊ ခြစ်ပေးခြင်း၊ ထွင်းပေးခြင်းသည် သစ်စေးကို တိုးပွားစေလေသည်။ သစ်စေးကို အပင်အမျိုးမျိုးမှ ရရှိသည်။ ထင်းရှူးပင်အမျိုးမျိုးမှလည်း ရရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် သစ်စေး ထုတ်လုပ်ရရှိသော အပင်ကို သစ်စေးပင်ဟု ခေါ်လေသည်။
အခေါက်ကို ထစ်လိုက်သဖြင့် ထွက်လာသော အစေးသည် နို့ရည်ကဲ့သို့ ထွက်သော်လည်း လေနှင့် ထိပြီးသည့်နောက်တွင် အစေးနှင့်ရောနှောပါဝင်သော ဆီအနည်းအများကို လိုက်၍ အချို့သည် ပျစ်ချွဲချွဲဖြစ်သွားသည်။ အချို့သည် ခဲသွားသည်။ သစ်စေး၌ ဖွဲ့စည်းပါဝင်သော အရာဝတ္ထုတို့အနက် ထူးခြားသော အရာဝတ္ထုနှစ်မျိုးတို့မှာ ရက်ဇင်နှင့် ရက်ဇင်အက်ဆစ်တို့ ဖြစ်သည်။ ဒမားဟုခေါ်သော သစ်စေးမျိုးကဲ့သို့ အချို့သစ်စေးတို့တွင် ရက်ဇင် ၉ဝ ရာခိုင်နှုန်းပါဝင်၍ အက်ဆစ် ၁ဝ ရာခိုင်နှုန်း ပါသည်။ အချို့ သစ်စေးများတွင်မူ အက်ဆစ် ၉ဝ ရာခိုင်နှုန်းပါဝင်၍ ရက်ဇင် ၁ဝ ရာခိုင်နှုန်း ခန့်သာ ပါဝင်လေသည်။
ကုန်သွယ် စီးပွားရေးလောကတွင် သစ်စေးနှင့် ကော်စေးကို သတ်သတ်မှတ်မှတ်ခွဲခြားထားခြင်း မရှိချေ။ သစ်စေးကို ကော်စေးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ကော်စေးကို သစ်စေးအဖြစ်လည်းကောင်း ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားမှုလည်း ပြုကြသည်။ သို့သော် သဘာဝအားဖြင့် သစ်စေးနှင့် ကော်စေးတို့သည် မတူချေ။ ခြားနားချက်မှာ ကော်စေးသည် ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ် ဓာတ်ပစ္စည်းမျိုးဖြစ်သော ကော်မှုန့်နှင့် ပို၍ နီးစပ်သည်။ သစ်စေးသည် တာပင်းကဲ့သို့ ဆီပါသေဓာတ်ပစ္စည်းမျိုးတို့နှင့် ပို၍နီးစပ်သည်။ ကော်စေးကို ရေဖြင့်ဖျော်၍ ပျော်သော် လည်း သစ်စေးကို ရေဖြင့် ဖျော်၍မရချေ။ အယ်လကိုဟောအရက် စသော ဩဂဲနစ် အဖျော်ပစ္စည်းများဖြင့်သာ သစ်စေးကို ပျော်အောင်ပြုလုပ်ရသည်။ သစ်စေးကို မီးရှို့ကြည့်လျှင် ပျော့၍ပျော်လာပြီးနောက် မီးတောက်သည်။ ကော်စေးမှာမူ မီးကျွမ်း၍ မည်းသွားပြီးလျှင် သကြားတူးသည့် အနံ့မျိုး ထွက်လေ သည်။
သစ်စေးကို အရောင်တင်ဆီလုပ်ငန်း၊ ခြယ်ဆေးလုပ်ငန်း၊ အမွှေးဆီလုပ်ငန်း တို့၌ အများဆုံး အသုံးပြုကြ၍ ဘယဆေး ပစ္စည်းတရပ်အနေဖြင့်လည်း အသုံးချခဲ့ကြသည်။ သစ်စေးကို ရှေးပဝေဏီ ခေတ်ကပင် အသုံးပြုခဲ့ကြကြောင်း အထောက်အထားများ တွေ့ရှိရသည်။ ရှေးခေတ် အီဂျစ်လူမျိုးတို့သည် လူသေအလောင်းခြောက်များကို ကြာရှည်ခံအောင် ဆေးစိမ်ရာ၌လည်းကောင်း၊ ထိုအလောင်းခြောက်များ ထည့်သည့် ခေါင်းများကို အရောင်တင်ဆီ သုတ်လိမ်းရာ၌လည်းကောင်း၊ ဘာသာရေး အခမ်းအနားများ၌လည်းကောင်း သစ်စေးကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ သစ်စေးကို ဘီသွာဆီနှင့်ရော၍ အရောင်တင်ဆေး ပြုလုပ်သုံးစွဲခြင်းသည် ခရစ်ပေါ်ပြီး နောက်တွင်မှ အသုံးများလာသည်။ ၁၁ ရာစုနှစ်နှင့် ၁၈ ရာစုနှစ် အတွင်းတွင် သစ်စေး အမျိုးမျိုး ပေါ်ထွက်ခဲ့သည်။ ဣတလီမှ တရောပြုလုပ်သူတို့ သည် နဂါးသွေးဟုခေါ်သော သစ်စေးတစ်မျိုးကို တရောအရောင် တင်ရာတွင် အသုံးပြုကြသည်။ သစ်စေးနှင့် ကော်စေး အမျိုးမျိုးကို ပရဆေးဖက်ပစ္စည်း အဖြစ်ဖြင့် ရှေးကပင် အသုံးအစွဲပြုခဲ့ကြလေသည်။
တစ်ဆယ့်ရှစ်ရာစုနှစ်တွင် အရှေ့နိုင်ငံထွက် ယွန်းထည် ပစ္စည်းများကို လူသိများလာရာ အရောင်တင်ခြင်း၊ ခြယ်ခြင်းကို ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ လုပ်ကိုင်နိုင်မည့် နည်းလမ်းများကိုလည်း စူးစမ်းလေ့လာ စမ်းသပ်လာကြသည်။ ဤတွင် အိန္ဒိယမှ ထွက်သော သစ်စေးတစ်မျိုးဖြစ်သည့် ချိပ်ကို အရောင်တင်ခြင်း၊ ဆေးသုတ်ခြင်းတို့၌ စိတ်တိုင်းကျ ဖြစ်နိုင်အောင် အသုံးပြုနိုင်ကြောင်း တွေ့ရှိလာကြသည်။ ထို့ပြင် ဆန္ဒရက်နှင့်မပ်စတစ် သစ်စေးတို့ကိုလည်း အရောင်တင်ဆေးများတွင် အသုံးပြုလာကြသည်။ အင်္ဂလန် နှင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံတို့တွင် အရောင်တင်ဆီ ကုမ္ပဏီကြီးများသည် ၁၈ ရာစုနှစ်တွင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့လေ သည်။ ၁၉ ရာစုနှစ်တွင် အာဖရိကတိုက်သို့ လမ်းပွင့်သောအခါ ကိုပယ်ဟု ခေါ်သော သစ်စေးမျိုး ရရှိသဖြင့်လည်းကောင်း၊ အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစုမှ သစ်စေးအမျိုးမျိုးရရှိသဖြင့်လည်းကောင်း အရောင်တင်ဆီလုပ်ငန်းသည် ပိုမိုတိုးတက် ကြီးကျယ်လာ လေသည်။
ကိုပယ် သစ်စေးသည် ရိုဇင်ထက် အက်ဆစ် ပို၍နည်းသည်။ ဘီသွာဆီဖြင့်ဖျော်မှသာ ပျော်သည်။ ဇိုင်ယာနိုင်ငံမှထွက်သော ကိုပယ်သည် ရိုဇင်ကဲ့သို့ ဂလစ်ဆရင်းဖြင့် ရောနိုင်၍ အပြာ ရောင် ပြောင်လက်ပြီးလျှင် ကြာရှည်ခံသောအရောင်တင်ဆီများကို ပြုလုပ်နိုင်လေသည်။ အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစုမှ ဒမားဟုခေါ်သည့် သစ်စေးမျိုးထွက်သည်။ ထိုသစ်စေးမျိုးထွက်သော အပင်များသည် ဒစ်ပရာရိုပေစီအီး ဟုခေါ်သော ကညင်မျိုးရင်းဝင် အပင်များ ဖြစ်သည်။ သင်္ကန်းမျိုး စိတ်များ ဖြစ်ကြသော ဟိုပီယမ် မီကရန်သား၊ ဟိုပီယာဂလိုဗိုစာ တို့သည်လည်း ဒမားသစ်စေး အများအပြား ထုတ်ယူရရှိသော အပင်မျိုးဖြစ်ကြလေသည်။
ဒမားသစ်စေးမျိုးသည် တာရပင်ဆီနှင့် ကျောက်မီးသွေးနက်ဖသာတို့ဖြင့် ပျော်အောင် ဖျော်၍ ရသည်။ ထိုသစ်စေးတို့ဖြင့် ပြုလုပ်သော အရောင်တင်ဆီတို့သည် အရောင်ဖျော့ဖျော့ဖြင့် တောက်ပြောင် ပြီးလျှင် အရည်ကြည်လင်သည်။ သို့သော် ဆေးသားကြာရှည်မခံခြင်း၊ ထိလိုက်လျှင် စေးကပ်ကပ် ရှိနေခြင်းတို့ကြောင့် ဒမားသစ်စေးအစားဓာတ်ကော်စေးများကို အသုံးပြုကြလေသည်၊ အထက်ဖော်ပြပါတို့ကဲ့သို့ ကုန်သွယ်စီးပွားရေး လောက၌ အရေးမပါသော်လည်း ခြယ်ဆေး၊ အရောင်တင်ဆေး လုပ်ငန်းတို့၌ အသုံးပြုလျက် ရှိကြသည့် သစ်စေးတို့ရှိသေးရာ ယင်းတို့တွင် ဆန္ဒရက် နှင့် မက်စတစ်တို့ကို ဖော်ပြလိုပေသည်။ ဆန္ဒရက်သစ်စေးသည် တက်တြာကလီနစ် မျိုးခွဲဝင် ထင်းရှူးပင်ငယ်တစ်မျိုးမှ ရရှိ၍ စပိန်နှင့် မြောက်အာဖရိကတိုက်မှ ထွက်သည်။ ဩစတြေးလီးယားတိုက်မှလည်း ထိုထင်းရှူးပင်မျိုးနှင့်နီးစပ်သော ထင်းရှူးပင်မျိုး တို့မှ ဆန္ဒရက်သစ်စေးမျိုးကို ရရှိသည်။ ဩစတြေးလီးယားတိုက်ထွက် ဆန္ဒရက်သစ်စေးသည် ဆီပိုများသဖြင့် ပျော့ပျောင်းသည်။ အနံ့သင်းသင်းရှိသည်။ ဆေးလုံးများအုပ်ရန် အခွံများပြုလုပ်ရာ၌ သုံးကြသည်။ ဆန္ဒရက်သစ်စေးသည် မာကျောသဖြင့် ကပ်ပြား သားရေနှင့် သတ္တုများကို အရောင်တင်သော ဆေးများ၌အသုံးပြုသည်။
မက်စတစ် သစ်စေးသည် ဥရောပတောင်ပိုင်းနှင့် မြောက်အာဖရိကတိုက်၌ ပေါက်ရောက်သော သစ်ပင်တစ်မျိုးမှ ရရှိ၍ ဆန္ဒရက်နှင့် ဆင်ဆင်တူသည်။ သို့သော် ပို၍ဈေးကြီးပြီးလျှင် အရောင်တင်ဆီ အကောင်းစားများ၊ ခြယ်ဆေးအကောင်းစားများ၌ ထည့်သွင်းအသုံးပြုကြရာ ပန်းချီဆေးများ၌ မက်စတစ် ပါဝင်လေသည်။ ပရဆေးများတွင်လည်းကောင်း၊ အမွှေးဆီများတွင်လည်းကောင်း အသုံးပြု ကြသော သစ်စေးများအနက် ယိုးဒယား နှင့် ဆူမတြားမှ ထွက်သော ဗင်ဇောနှင့် နဂါးသွေးအမည်ရှိ အနီရောင်သစ်စေး အမျိုးမျိုးတို့လည်းပါဝင်သည်။ ၁၈ ရာစုနှစ်က ဣတာလျံ တရောလုပ်ငန်း လုပ်သူများ အသုံးပြုကြသည့် နဂါးသွေးသစ်စေး သည် ထိုစဉ်က အာရှတိုက်မြောက်ပိုင်းမှ ထွက်ရှိခဲ့သည်။ အာရပ်လူမျိုးတို့ကမူ ထိုသစ်စေးမျိုးကို ပရဆေးများ၌ အသုံးပြုခဲ့ကြလေသည်။ ထို့ပြင် ဘမ်းပရုတ်ဆီ ပြုလုပ်သော သစ်ဆေးမျိုးရှိသေးရာ ပင်လယ်နီကမ်းခြေ၌ ပေါက်သော ကွမ်ဖီမိုရာမျိုးခွဲဝင် မက္ကာဒန်း ပင်မျိုးမှရရှိသော အဆီသည် ပို၍ ကောင်းလေသည်။
အခြားထူးခြားသော သစ်စေးတစ်မျိုးမှာ ရှဲလက်ဟုခေါ်သော ချိပ်ဖတ်ဖြစ်၍ သစ်ပင်ကို အဟာရအဖြစ် မှီဝဲကြသည့် အကြေးရှိသော ပိုးကောင်ငယ်ကလေးများမှ ရရှိသည့် အစေးတစ်မျိုးဖြစ် သည်။ ချိပ်ကို အရောင်တင်ဆေး လုပ်ငန်း၌လည်းကောင်း၊ ဓာတ်ပြားလုပ်ငန်း၌လည်းကောင်း အသုံးပြုကြလေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရုက္ခဗေဒအမည်ဖြင့် မယ်လာနိုရီယာယူဆီတာလာဟုခေါ်သော သစ်စေးပင်မှ ရရှိသည့် သစ်စေးကို ယွန်းထည်လုပ်ငန်း၊ ကျောက်ကာလုပ်ငန်း၊ မှန်စီရွှေချလုပ်ငန်း၊ ရွှေရေး၊ ရွှေချလုပ်ငန်းတို့တွင် အသုံးပြုသည်။ ထို့ပြင် သစ်သား၊ ကျောက်၊ သံ အစရှိသည်တို့ကို အရောင်တင်ရာ၌ လည်းကောင်း၊ ထီးရွက်ပြုလုပ်သော မိုးရေခံပိတ်နှင့် စက္ကူများပြုလုပ်ရာ၌လည်းကောင်း သစ်စေးကို အသုံးချကြသေး သည်။ ဆန်ကော၊ ဆန်ခါ၊ တောင်း စသည်တို့ ခိုင်ခန့်၍ ကြာရှည်အသုံးခံရန် သစ်စေးဖြင့် သုတ်လိမ်းခြင်း၊ သစ်စေးဖြင့် လှေ စသည်တို့ကို ဖာထေးခြင်း၊ အိုးစည်၊ ဒိုးပတ်၊ ဗုံ စသည့်ပစ္စည်းများ ၏ ပတ်စာ ထည့်ရသော သားရေမျက်နှာပြင်ကိုလည်း သစ်စေးဖြင့် သုတ်လိမ်းခြင်း စသည်တို့ကို ပြုလုပ်ကြလေသည်။
သစ်စေးပင်သည် အန်နကာဒီယေးစီအီးမျိုးရင်းဝင် ဖြစ်၍ သရက်၊ လွန်ဖို၊ မရမ်း စသည်တို့နှင့် မျိုးရင်းတူသည်။ အထက်နှင့်အောက် မြန်မာနိုင်ငံ အရပ်ရပ်၌ အမြင့်ပေ ၃၅ဝဝ ထက်မကျော်သော ဒေသများတွင် တွေ့ရှိရသည့် အင်တိုင်းစသော တောခြောက်များတွင် ပေါက်ရောက်သည်။ ထိုသစ်စေးပင်မျိုးကို အနောက်ဘက်၌ မဏိပူရတွင် တွေ့ရသော်လည်း အာသံပြည်နယ်၌ မပေါက်ချေ။ မဏိပူရတွင် ထိုသစ်စေးပင်ကို ချူးဟု ခေါ်သည်။ အရှေ့ဘက်တွင် ယိုးဒယားနှင့် ဗီယက်နမ် နိုင်ငံတို့၌ တွေ့ရှိလေသည်။
သစ်စေးပင်သည် ရွက်ကြွေပင်မျိုးဖြစ်၍ အမြင့်ပေ ၅ဝ မှ ၆ဝ အထိရှိပြီးလျှင် ရင်စို့လုံးပတ် ကိုးပေခန့်အထိ ရှိနိုင်သည်။ ပင်စည်ဖြောင့်၍ အတော်အတန် မြင့်သည့်တိုင်အောင် အကိုင်းအခက်မရှိဘဲ စင်းလုံးချောသည်။ အရွက်များသည် အရင်းသိမ်၍ အဖျားကျယ်သည်။ အခေါက်သည် မွဲပြာရင့်ရောင် ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အဖြူ၊ အနီ၊ အနက်ဟူ၍ သစ်စေးပင် သုံးမျိုး ခွဲခြားထားသော်လည်း အနည်းငယ်မျှသာ ကွဲပြားမှုရှိသည်။ အနက်မျိုးသည် အနည်းငယ် ပို၍ညိုမည်းသော အခေါက်ရှိသည့်ပြင် အရွက်များသည် အနည်းငယ်ပို၍ ဝိုင်းသည်။ အကိုင်းငယ်များ၊ ရွက်ညှာများ၊ အရွက်အောက်ဘက်နှင့် ပွင့်ညှာတံတို့တွင် မွှေးနုများရှိသည်။ အသီးများသည် အနီရောင်ရှိ၍ အတွင်းခွံမာသီးမျိုး ဖြစ်သည်။ အသီးညှာရင်းတွင် တောင်ပံနှင့်တူသော အဖတ်ငါးခုသည် ပန်ကာရွက်များသဏ္ဌာန် ဖြာထွက်လျက် ရှိသည်။ သစ်စေးပင်သည် ပြန့်ကျယ်သောရွက်အုပ် ရှိသည်။ ထိုအပင်မျိုးသည် ကျောက်စရစ် မြေမျိုး၌ ပိုမိုဖြစ်ထွန်းလေသည်။
ဇန်နဝါရီလတွင် အရွက်ကြွေ၍ မတ်လလယ်ခန့် တိုင်အောင် အရွက်မရှိ ရိုးတံကျဲကျဲ ရှိနေချိန်တွင် အပွင့်ဖြူဖြူများသည် ပင်လုံးကျွတ် ပွင့်သည်။ မတ်လကုန်လောက်တွင် အသီးထွက်၍ ဇွန်လတွင် အသီးမှည့်လေသည်။ သစ်စေးသည် အနီရင့်ရောင်ဖြစ်၍ အဝါစင်းများလည်းရှိသည်။ ကြာမြင့်စွာ လေသလပ်ခံထားပါက ပို၍ အရောင်ရင့်သွားလေသည်။ သစ်သားသည် မာကျောသိပ်သည်း လေးလံပြီးလျှင် ကြာရှည် ၍အသုံးခံသည်။ အသားအစိုသည် ကုဗတစ်ပေလျှင် ပေါင် ၆ဝ လေးသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် သစ်စေးသားဖြင့် အိမ်တိုင်၊ တံတား၊ စူး၊ ဆောက် လက်ကိုင်ရိုးများ၊ ထွန်တုံး ကျောက်စူးတိုင်များ စသည်တို့ကို ပြုလုပ် သုံးစွဲသည့်ပြင် ဇလီဖားတုံး၊ သေနတ်ဒင် စသည်တို့ကိုလည်း ထိုသစ်သားဖြင့် ပြုလုပ်ကြသည်။
ပေါင်းခံ၍ ခြောက်သွေ့ပြီးသော သစ်စေးသားသည် ဦးချိုကဲ့သို့အလွန်မာကျောသဖြင့် ခွဲစိတ်ရန် ခဲယဉ်းသောကြောင့် အသုံးနည်းသည်။ သတ္တုတွင်း လုပ်ငန်းများ၌ အသုံးပြုရန်သင့်လျော်သော သစ်သား ဖြစ်လေသည်။ သစ်သားထက်ပို၍ အသုံးဝင်သော သစ်စေးပင်ထွက်ပစ္စည်းသည် အခေါက်မှထွက်သော အစေး ဖြစ်သည်။ သစ်စေးထိုးခြင်း၊သို့မဟုတ် သစ်စေးထုတ်ယူခြင်းသည် သက်သာလွယ်ကူသော အလုပ်မဟုတ်ချေ။ လူသူမနီး တောကြီးမျက်မည်းထဲ၌ မိုးရွာမရှောင်၊ နေပူမရှောင် ပင်ပင်ပန်းပန်း လုပ်ကိုင်ကြရသည်။
သစ်စေးကို ဝါခေါင်လမှ တပို့တွဲလအထိ ထိုးရသည်။ တပို့တွဲလလွန်လျှင် အရွက်ပြတ်ချိန်၊ သစ်ရည်ရပ်နားချိန်ဖြစ်၍ အစေးမထွက်ချေ။ သစ်စေးထုတ်၍အကောင်းဆုံး အချိန်သည် တော်သလင်းလမှ နတ်တော်လအတွင်း ဖြစ်သည်။ လုံးပတ် နှစ်ပေထက် ကြီးသော အပင်များကို သစ်စေးထိုးနိုင်သည်။ သစ်တောကြိုးဝိုင်းများတွင်မူ လုံးပတ် သုံးပေထက်ငယ်သော အပင်များကို သစ်စေးမထိုးရန် ကန့်သတ်ထားလေသည်။
သစ်စေးထိုးမည့်အပင်ကို မြေကြီးမှ နှစ်တောင့်ခွာခန့် နေရာကစ၍ အင်္ဂလိပ်စာလုံး ဗွီပုံသဏ္ဌန် အထစ်များကို တစ်ခုပြီးတစ်ခု အထက်သို့ ဆင့်ကာဆင့်ကာ ထစ်သွားရသည်။ ထိုနောက် ထောင့်စွန်း အောက်တည့်တည့်တွင် ဝါးကျည်တောက်ကို ခံပေးရသည်။ တစ်ခါထစ်ထားလျှင် ခုနစ်ရက် ရှစ်ရက်ကြာမျှ သစ်စေးများ မနားတမ်းရရှိနိုင်သည်။ စုဆောင်းရရှိသော သစ်စေးများကို ဝါးကျည်တောက်မှ မြေအိုး သို့ ပြောင်းပြီးလျှင် မခြောက်သွေ့စေခြင်းငှာ အပေါ်မှ အဝတ်ရေစိုဖြင့် အုပ်ထားရလေသည်။ အခေါက်ကိုဒားဖြင့် တပင်လျှင် အထစ်ပေါင်း၂ဝမှ ၃ဝအထိ ခုတ်ထစ်နိုင်သည်။ ထစ်လိုက်၍ ယိုစီးထွက်လာသော သစ်စေးသည်ပျစ်ချွဲ၍ မွဲပြာရောင်ဖြစ်သည်။ လေနှင့်ထိသောအခါ အရောင်ပြောင်း သွားလေသည်။ သစ်စေးထဲတွင် အခိုးဖြစ်၍ ပျောက်လွင့်တတ်သော အဆီတမျိုးပါသဖြင့် သစ်စေးနှင့် ထိမိလျှင်ကိုယ်ခန္တာ၌ ယားယံ၍ အဖုအပိန့်ဖြစ်စေသာကြောင့် သစ်စေးကို ကိုင်တွယ်ရာ၌ သတိထားကြရသည်။
သစ်စေးစက်တတ်သည်။ ကျွန်းသားယောင်းမကို သစ်စေးထဲသို့ထည့်၍မွှေလျှင် အဆိပ်အတောက် ပျက်စေနိုင်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဖဲရစ်အောက်ဆိုက်ကို သစ်စေး၏ အလေးချိန်၁ဝရာခိုင်နှုန်း ထည့်၍ ရောစပ်ပေးလျှင်လည်း အသားအရေကို အန္တရာယ်မပြုနိုင်ဟု သိရှိရသည်။ ဝါခေါင်လနှင့်တော်သလင်းလများတွင် ထွက်သော သစ်စေးသည် အရည်သွက်၍ အရောင်သည် နီကြန်ကြန် ဖြစ်သည်။ သီတင်းကျွတ်လနှင့် တန်ဆောင်မုန်းလများတွင် ထွက်သော သစ်စေးသည် အရောင်ညိုသည်။ ပြာသိုလနှင့် တပို့တွဲလများတွင်ရရှိသော သစ်စေးသည် အရည်တွဲ၍ အရောင်နက် သည်။ ယင်းသို့ အရောင်ကွဲပြားခြင်းသည် သစ်စေးတွင်ပါရှိသော မိုးရေ အနည်းအများ လိုက်၍ ဖြစ်သည်ဟု အချို့က ယူဆသည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ၊ အနက်ရောင်သစ်စေးသည် လူကြိုက်အများဆုံးနှင့် ဈေးအရဆုံးဖြစ်သည်။
သစ်စေး ထိုးသူတစ်ဦး တစ်ရာသီတွင် သစ်စေးပိဿာချိန် ၄ဝမှ ၆၀ အထိ ရှိနိုင်သည်။ ကျွမ်းကျင်သူသည် ထိုထက် ပိုမိုရရှိသည်။ သစ်စေးအများဆုံးထွက်သောအပင်မှ တစ်ရာသီလျှင် ၁ဝ ပိဿာ ခန့် ရရှိသည်။ သစ်စေး ဈေးသည် သစ်စေးမျိုး အညံ့ အကောင်းပေါ်တွင် တည်၍ ပိဿာ ၁ဝဝလျှင် ၃၇၅ကျပ်မှ ၅ဝဝကျပ်ဈေးအထိ ရှိလေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် သစ်စေးထွက်သော ဒေသများမှာ စစ်ကိုင်းတိုင်းရှိ သစ်တောခရိုင်များ၊ ဥတ္တရတိုင်း သစ်တောခရိုင်များ၊ ချင်းတွင်းတိုင်း သစ်တောခရိုင်များနှင့် ရှမ်းပြည်နယ် သစ်တောခရိုင်များ ဖြစ်ကြရာ ရှမ်းပြည်နယ်မှ အများဆုံးဖြစ်၍ ဒုတိယအများဆုံးသည် စစ်တောင်းတိုင်းဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည် တောင်ပိုင်းမှ သစ်စေးအများဆုံးထွက်ရာ မိုးနဲနယ်၊ ကျိုင်းတောင်း ကျိုင်းခမ်းနယ်၊ သံလွင်မြစ်အရှေ့ဘက် မိုင်းပူနှင့် မိုင်းကံ သစ်တောကြိုးဝိုင်း၊ မိုင်းပန်နယ်တို့သည် သစ်စေး အထွက်များသော ဒေသများ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုဒေသများတွင် သစ်စေးထိုးခြင်းသည် အရေးပါသော အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းလုပ်ငန်း တစ်ရပ်ဖြစ်ပေသည်။ ၁၉၆၁ခုနှစ်မှ ၁၉၆၉ခုနှစ်အထိ နှစ်များအတွင်း နှစ်စဉ် မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးမှ သစ်စေး ပိဿာချိန် လေးသောင်းခွဲမှ ရှစ်သောင်းနီးပါးထိ ထွက်သည်။ ရှေးက ရှမ်းပြည်နယ်မှပင် ပိဿာချိန် တစ်သိန်းကျော် ထွက်ခဲ့၍ မိုးနဲနယ် တုံဟုံးတွင် သစ်စေးကို အရောင်းအဝယ် အများဆုံး ပြုလုပ်ကြသည်။ ယခုအခါ ရှမ်းပြည်နယ်တွင် သစ်စေးပင် များကို အဆမတန် ခုတ်ထစ် အစေးထုတ်ယူကြသဖြင့်လည်းကောင်း၊ ပြည်မတွင် သစ်စေးသားကို အိုးအိမ် အဆောက်အအုံနှင့် အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများ ပြုလုပ်အသုံးချမှု များပြားလာ၍လည်းကောင်း သစ်စေးပင်များ ပျက်စီး၍ သစ်စေးထွက် ယုတ်လျော့လာခဲ့လေသည်။
ရရှိသော သစ်စေးများကို ပြည်တွင်းသုံးအတွက်သာမက နိုင်ငံခြား(ဂျပန်)သို့လည်း တင်ပို့ခဲ့သည်။ ၁၉၅၆-၅၇ခုနှစ် တွင် သစ်စေးထွက်၏ ၁၄.၉ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ်သော ပိဿာချိန် ၆၂၃၈ ကို တင်ပို့ခဲ့ ရာသင့်ငွေ တန်ဖိုး ကျပ် ၇၅၁၁၉ ဖြစ်သည်၊ ၁၉၅၈-၅၉ ခုနှစ်တွင်၂ဝ.၇ ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ်သော ပိဿာချိန် ၉၇၈၃ကို တင်ပို့ရာ တန်ဖိုးသင့်ငွေ ၁၁၃၇၂ဝ ဖြစ်လေသည်။ ယခုခေတ်တွင် ဓာတ်ပစ္စည်း အမျိုးမျိုးတို့ဖြင့် သစ်စေး ကော်စေးတို့ကို ဖန်တီးဖြုလုပ်နိုင်ကြပေ ပြီ။ ယင်းတို့ကို ဓာတ်သစ်စေး၊ ဓာတ်ကော်စေးဟု ခေါ်ကြ၍ ဓာတ်ကော်စေးသည် ယခုအခါ အလွန် အသုံးများလျက် ရှိသော ပလပ်စတစ်တစ်မျိုးပင် ဖြစ်လေသည်။
ထိုဓာတ်သစ်စေး ဓာတ်ကော်စေးတို့ကို သဘာဝသစ်စေး သဘာဝကော်စေးကဲ့သို့ပင် အသုံးချနိုင်သည်။ သို့သော် ဓာတ်ပစ္စည်းများဖြင့် လူတို့ ဖန်တီးတီထွင် ပြုလုပ်ကြသော ဓာတ်သစ်စေးတို့သည် သဘာဝသစ်စေးတို့နှင့် ရုပ်ဂုဏ်များတွင် တူကြသော်လည်း ဓာတ်ဂုဏ်များတွင်မူ ကွဲပြားခြားနား ကြသည်။ ဓာတ်သစ်စေးက သဘာဝသစ်စေးထက် ပို၍ အကျိုးများသော အချက်များလည်း ရှိပေရာ ယင်းတို့မှာ (၁) အမျိုးအစား တညီတညွတ်တည်းရနိုင်ခြင်း၊ (၂) အလိုရှိသော ဓာတ်ပစ္စည်းမျိုးပါအောင် ပြုပြင် ဖန်တီးယူနိုင်ခြင်း၊ (၃) အရောင်ကောင်းခြင်း၊ ကြာရှည်ခံခြင်း၊ မာကြောခြင်းတည်း ဟူသောဂုဏ်သတ္တိများပို၍ ရှိခြင်းတို့ ဖြစ်လေသည်။
ဩဂုတ် ၁၉၃၂
ကိုးကား
1932
အိခတမြို့
အိခတမြို့ (伊方町 အိခတချေား ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အဲဟိမဲခရိုင်၊ နိရှိအုဝတိုင်း တွင် တည်ရှိသည်။
ကပ္ပလီကျွန်းရွာ၊ စက္ကော့ရေလယ်ကျွန်း
ကပ္ပလီကျွန်းရွာ၊ စက္ကော့ရေလယ်ကျွန်း
အုံလာရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
အုံလာရွာ (Onglar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ မန်ဖိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၅၈၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ဖိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၉၀ ဦး၊ မ ၁၅၇၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၆၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
Country pop
Country pop သည် country ဂီတနှင့် pop ဂီတတို့၏ မျိုးခွဲဖြစ်ပြီး country အမျိုးအစားမှ ကြီးမားကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။ country သီချင်းများသည် အမျိုးအစားပုံစံများကို အသုံးပြုထားပြီး pop ဂီတထဲတွင် တွေ့ရှိရသည်။ county ဂီတစက်မှုဇုံသည် နားထောင်သူများအကျိုးသက်ရောက်လာပြီး ရိုးရာ country ပရိသတ်များမှ မပြောင်းလဲပဲရှိနေသည်။ ကြိုးစားမှုများသည် ၁၉၅၀ နောက်ပိုင်းတွင် Nashville sound နှင့် Countrypolitan စသောဖြစ်ရပ်များဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၇၀အလယ်တွင် country အနုပညာရှင်အများစုသည် pop-country ပုံစံသို့ ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး mainstream နှင့် country Billboard သီချင်းစာရင်းတွင် top 40 သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
စတင်ခြင်း - Nashville sound
Country နဲ့ pop သည် studio တွင်ပြုလုပ်နိုင်သော Chet Atkins နှင့် Owen Bradley သည် အရွယ်ရောက်သောသူများအတွက် ဂီတပုံစံသစ်ကို ဖန်တီးရာမှ ၁၉၅၀တွင် စတင်ခဲ့သည်။ Bill Ivey အဆိုအရ အမျိုးအစားဆန်းသစ်တီထွင်မှုကို Nashville, Tennessee မှ စတင်ခဲ့သည်။ Nashville sound ဟုလည်း သိကြသည်။ သူသည် Nashville sound ကို မကြာခဏမှတ်တမ်းတင်ကြပြီး country ထက်pop ပုံစံများပါဝင်သည်။ တယောနှင့် ဘင်ဂျိုများကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။ Patsy Cline, Jim Reeves နှင့် Eddy Arnold တို့ထိုအချိန်ထဲတွင် ကျော်ကြားခဲ့သောအနုပညာရှင်များဖြစ်သည်။ pop ဂီတထဲတွင် country အဆိုရှင်များပိုမိုအောင်မြင်ရန်နှင့် မှတ်တမ်းများရောင်းနိုင်စေရန်ဖြစ်သည်။ ပထမဆုံးအမျိုးသားအနုပညာရှင်များသည် ထိုအမျိုးအစားနှင့် ပေါ်ပေါက်လာပြီး Jim Reeves နှင့် Arnold သည် RCA Labelmate ဖြစ်သော Elvis Presley ပေါ်တွင် အဓိကလွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ country gospel သီချင်းများတွင် ထင်ရှားသည့် ပထမဆုံးအမျိုးသမီး country အဆိုရှင်မှာ ၁၉၆၀ အစောပိုင်း Patsy Cline ဖြစ်ပြီး ဤအမျိုးအစားမှ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ဥပမာအားဖြင့် သူမ သည် အခြား အမျိုးသမီး country အဆိုရှင်များသူမ၏နောက်သို့ လိုက်ခဲ့သည်။ Lynn Anderson, Crystal Goyle နှင့် Shania Twain တို့ပါဝင်ပြီး နောက်ဆုံးနှစ်များတွင် ထင်ရှားလာခဲ့သည်။ Cline သည် country နှင့် pop ပရိသတ်များကျယ်ပြန့်စွာ လက်ခံမှုကို ရရှိခဲ့သည်။
Nashville sound သည် နောက်ဆုံးတွင် ၁၉၆၀နောက်ပိုင်းနှင့် ၁၉၇၀အတောအတွင်းတွင် countrypolitan ၌ကွဲပြားသော အနုပညာရှင်များ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြသည်။ country နှင့် outlaw ကို ထောက်ခံသူများထဲတွင် Ray Price ( For the Good Times), Charley Pride (Kiss an Angel Good Morning), Charlic Rich (three such hits), Jessie Colter( I’m Not Lisa), Crystal Gayle (Don’t It Make My Brown Eyes Blue”) နှင့် Kris Kristofferson တို့ပါဝင်ပြီး ၁၉၇၀၏ pop လွှမ်းမိုးသော Country ထဲတွင်ပါဝင်ခဲ့သည်။
၁၉၇၀နောက်ပိုင်းနှင့် ၁၉၈၀
၈၀အလယ်တွင် ရိုးရာ country ဂီတသည် ဝါသနာရှင်များကြောင့် ရပ်တန့်ခြင်းမရှိဘဲ ကြီးထွားလာခဲ့သည်။ နှစ်များစွာ အကြာတွင် country radio သည် neotraditional အနုပညာရှင်များကြောင့် လွှမ်းမိုးလာခဲ့သည်။ အမှတ်ရစရာ အနုပညာရှင်များမှာ Alabama, Parton, Mandrell, Rabbitt နှင့် Milsap တို့ဖြစ်သည်။
Country pop သည် ၁၉၉၀တွင် ပြန်လည်၍ နိုးထလာခဲ့သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် country ဂီတသည် FM radio သို့ တစ်ဟုန်ထိုးတိုးတက်လာသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၀နောက် ပိုင်းတွင် ဆင်ခြေဖုံးဋ္ဌာနများရှိ FCC လိုင်စင်များနှင့် ကျေးလက် FM ဌာနများသို့ ကူညီထောက်ပံ့ခဲ့သည်။ Talk radio များတိုးတက်လာခဲ့သည်။ ထိုအချိန်အတောအတွင်းတွင် စီးပွားရေးမြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ပါရမီရှိသော အနုပညာရှင်များ မြင့်တက်လာမှုနှင့်အတူ ဈေးကွက်တွင် ကိရိယာတန်ဆာပလာများ မြင့်တက်လာခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ pop ပုံစံနှင့်အတူ ပုံစံသစ်များသို့ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ Garth Brocks သည် ၁၉၉၀အတောအတွင်းတွင် များပြားစွာသော album သီချင်းများနှင့်အတူ ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ Shania Twain သည် သူမ၏ The Woman in Me, Come On Over နှင့် Up! စသော album များနှင့်အတူ ပြိုင်ဘက်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ country အဆိုရှင် LeAnn Rimes သည် သူ၏စွမ်းရည်ကို How Do I Live စသော country pop သီချင်းများနှင့် ထင်ရှားလာခဲ့သည်။ Billboard Hot 100 တွင် ၆၉ပတ်ကြာ ဒုတိယမြောက်အကြာဆုံးရပ်တည်သော သီချင်းအဖြစ်မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ Rimes ၏ pop သီချင်း Can't Fight the Moonlight နှင့် I Need You တို့ရိုက်ခတ်ခဲ့ပြီးနောက်ဆုံးတွင် country radio အတွက် remix ပြန်လုပ်ကြသည်။ Country ဂီတထဲသို့ pop အစိတ်အပိုင်းများ ပေါင်းထည့်ခြင်းသည် ၉၀နောက်ပိုင်းတွင် ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ country အချစ်သီချင်းများဖြစ်သော To Make You Feel My Love, Cowboy Take Me Away, I Love You, Breathe, It’s Your Love, Just to See You Smile, The Kiss, You’re Still the One, From This Moment On, You've Got a Way, Valentine, စသောသီချင်းများ လူကြိုက်များလာခဲ့သည်။ ၁၉၉၀တွင် country အနုပညာရှင်များကြီးမားသော အောင်မြင်မှုရရှိလာခဲ့သည်။ Brooks, Twain, McBridge, Rimes, Billy Ray Cyrus, Tim McGraw, Faith Hill, Dixie Chicks, Jo Dee Messina, Martina McBridge, Lonestar, Mary-Chapin Carpenter နှင့် Wynonna Judd တို့၏သီချင်းများသည် Top 40အတွင်းတွင် ပါဝင်လာသည်။ Reba McEntire နှင့် အခြားအနုပညာရှင် များသည် radio တွင် အောင်မြင်မှုနည်းသော်လည်း album သီချင်းစာရင်းတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။
၂၀၀၀နှင့်၂၀၁၀
၂၀၀၀ခုနှစ်အစောပိုင်းတွင် ထိုအနုပညာရှင်များဆက်လက်၍ အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်။ Lee Ann Womack သည် I Hope You Dance နှင့် ကြီးကျယ်စွာ ရိုက်ခတ်ခဲ့သည်။ Dixie Chicks သည် mainstream တွင် country-pop ထက်လျော့နည်းသော်လည်း ၂၀၀၂ခုနှစ်တွင် bluegrass လွှမ်းမိုးသော Home album ဖြင့် အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေ ၂၀၀၀ခုနှစ်အလယ်တွင် country အနုပညာရှင်အနည်းစုသာ အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်။ Taylor Swift နှင့် Rascal Flatts တို့သည်လည်း ၂၀၀၀ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၀၉တွင်ဗြိတိန် alternative အဆိုတော် Lily Allen သည် blue grass ကို လှုံဆော်ထားသော Not Fair နှင့်အတူ pop သီချင်းစာရင်းတွင်ကြီးမားစွာ နိုင်ငံတကာတွင် ရိုက်ခတ်ခဲ့သည်။ Allen သည် သူမ၏ တတိယ album Sheezu မှ country pop As Long As I Got You နှင့်အတူပြန်လာခဲ့သည်။
၂၀၁၀တွင် Taylor Swift နှင့် Lady Antebellum တို့သည် မကြာသေးမီက အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်။ များပြားစွာသော Grammy Awards လည်းပါဝင်သည်။ Taylor Swift ၏ ၂၀၁၀တွင် ဖြန့်ချိသော Speak Now (album) နှင့် ၂၀၁၂တွင် ဖြန့်ချိသော Red တို့သည် Top Country Albums နှင့် Billboard 200 တို့တွင် ထိပ်ဆုံးတွင် ရပ်တည်နိုင်ခဲ့သည်။ Speak Now စတင်ဖြန့်ချိရာတွင် ၁သန်းနှင့် Red သည် ၁.၂သန်းခန့်ရောင်းချနိုင်ခဲ့သည်။ Red တွင် Swift က အကသီချင်းပုံစံဖြစ်သော dubstep ၏အစိတ်အပိုင်းများကို သူမ၏ ဂီတထဲသို့ ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်။ pop တေးရေးဆရာနှင့် ထုတ်လုပ်သူ Max Martin နှင့် Shellback တို့နှင့်အတူအလုပ်လုပ်ခဲ့ကြသည်။ We Are Never Ever Getting Back Together, I Knew You Were Trouble, နှင့် 22 စသောသီချင်းများပါဝင်ပြီး သူမ၏ ၁၉၈၉ (၂၀၁၄ခုနှစ်) album သည် country ဂီတကို စွန့်ခွာ၍ pop ဈေးကွက်သို့ သီးသန့်ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။။ Uncle Kracker နံပါတ်၃ နေရာနှင့် နံပါတ်၉နေရာတွင် အသီးသီးရပ်တည်ခဲ့ ကြသည်။ လတ်တလော pop နှင့် country စာရင်းများတွင် Lady Antebellum ၏ Just A Kiss, The Band Perry ၏ If I Die Young, Kelly Clarkson ၏ Mr.know it All, Hunter Hayes ၏ Wanted နှင့် Florida Georgia Line၏ Crusie တို့ပါဝင်ခဲ့သည်။
ဦးကွတ်ရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ဦးကွတ်ရွာ (Ukyut)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ထီးလပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၁၁၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထီးလပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၈၆ ဦး၊ မ ၂၀၈၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၁၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝဒီအယ်နတ်ရန်း
ဝဒီအယ်နတ်ရန်း (وادي النطرون "Valley of Natron"; Ϣⲓϩⲏⲧ Šihēt, "measure of the hearts" ) သည် အီဂျစ်နိုင်ငံမြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နိုင်းမြစ်၏ မြစ်ရေအောက် ၃၈ မီတာ (၁၂၅ ပေ) တွင် တည်ရှိသည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်၏ အောက် ၂၃ မီတာ (၇၅ ပေ) ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အီဂျစ်နိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
သက်ရှိရုပ်စု
ဇီဝဗေဒတွင် သက်ရှိ ရုပ်စု (organism) ဆိုသည်မှာ သက်ရှိ အရာကို ခေါ်သည်။ ၎င်းရုပ်စု တို့သည် တစ်နည်းမဟုတ်တစ်နည်းဖြင့် နှိုးဆွမှုကို တန်ပြန်ခြင်း၊ မျိုးဆက်သစ်ခြင်း၊ ကြီးထွားခြင်း နှင့် တစ်ခုတည်းဖြစ်အောင် ထိမ်းသိမ်းခြင်း တို့ရှိသည်။
သောင် (သစ်)
သောင် (သစ်)
သက်ရှိရုပ်စု
ကဏ္ဍ:ဇီဝရုပ်များ
မိုးကောင်းရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
မိုးကောင်းရွာ (Moekaung)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ မိုးကောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၁၉၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြာကန်ရွာ၊ ကြာကံ
ကြာကန်ရွာ၊ ကြာကံ
အိဝနရှိရိုမြို့
အိဝနရှိရိုမြို့ (猪苗代町 အိနဝရှိရိုမချိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖုခုရှီးမားတိုင်း တွင် တည်ရှိသည်။
ဒေါင်းနှင့် မျိုးရိုးတူ ငှက်များ
ဒေါင်းနှင့် မျိုးရိုးတူ ငှက်များ (Pavoninae) သည် ဒေါင်း၊ ရစ်နှင့် အလားတူ ငှက်များ (Galliformes) မျိုးစဉ်၊ ရစ်မျိုးရင်းဝင်ငှက်များပင်ဖြစ်ပြီး ၎င်းမျိုးရင်းမှ မျိုးရိုးတူညီစွာ ဆင်းသက်လာသည့် ငှက်မျိုးနွယ်စုများဖြစ်သော ဒေါင်း မျိုးနွယ်စု (Pavonini)၊ ရစ်ဒေါင်း မျိုးနွယ်စု (Polyplectronini) ကြက် မျိုးနွယ်စု (Gallini)၊ ငုံးနှင့် ခါများအချို့ပါဝင်သည့် မျိုးဇာတ် (Coturnicini) ဆိုသည့် မျိုးဇာတ် (Tribe) လေးခုအား စုဖွဲ့ထားသည့် မျိုးရင်းခွဲ အမည်နာမတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤမျိုးရင်းခွဲတွင် ဒေါင်းများ၊ ရစ်ဒေါင်းများ၊ တောကြက်များ(အိမ်ကြက် အပါအဝင်)၊ နှင့် ငုံး(ကမ္ဘာဟောင်း)များ ပါဝင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးရင်းခွဲများ
တုတ်ဆုံချောင်းရွာ၊ စက္ကော့တောင်
တုတ်ဆုံချောင်းရွာ၊ စက္ကော့တောင်
ကျောက်ပြုတ်ရွာ၊ ပျဉ်ထောင်
ကျောက်ပြုတ်ရွာ (Kyaukpyoke)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ ပျဉ်ထောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၄၃၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပျဉ်ထောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၄၉ ဦး၊ မ ၆၇၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၂၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သရ
သရ (vowel) ဆိုသည်မှာ "အဆုတ်မှတက်လာသော လေသည်ခံတွင်းရှိစကားသံဖြစ် အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတစ်ခုခု၏ပိတ်ဆို့တားဆီးခြင်း မခံရဘဲဖြောင့်ဖြောင့်ဖြူးဖြူး ထွက်သွားစဉ်ဖြစ်လာသောအသံ" ဟူ၍ မြန်မာစာအဖွဲ့က ဖွင့်ဆိုသည်။ သရများသည် စကားပြောအသံ၏ အဓိက အစိတ်အပိုင်းနှစ်ခုအနက် တစ်ခုဖြစ်၍ အခြားတစ်ခုမှာ ဗျည်းဖြစ်သည်။ အတိုးအကျယ်၊ အသံတိုရှည် စသည့် အရည်အသွေးအရ သရများမှာ ကွဲပြားနိုင်သည်။ များသောအားဖြင့် သရသည် အသံအိုးမှ ဖြစ်၍ ခံတွင်းတွင် အဆီးအတား မတွေ့ဘဲ ထွက်သော အသံကိုဆိုလိုသည်။ သံစဉ်တက်ကျ၊ လေယူလေသိမ်း နှင့် အသံအဖော့အဖိ ကဲ့သို့သော သံစဉ်အပြောင်းလဲများနှင့် လွန်စွာနီးကပ်ဆက်စပ်မှုရှိသည်။
သရ ဟူသောစကားလုံးကို ပါဠိဘာသာစကားမှ တိုက်ရိုက်ယူ၍ မြန်မာစကား၌ သုံးစွဲထားသည်။ အင်္ဂလိပ်စကားလုံး vowel သည် လက်တင်စကားလုံး vocalis (အနက် : အသံနှင့်ဆိုင်သော) ဟူသောပုဒ် မှဆင်းသက်လာသည်။
မြန်မာဘာသာစကား
မြန်မာဘာသာတွင် အခြေခံသရ (၁၁) လုံးရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ အ၊ အာ၊ အိ၊ အီ၊ အု၊ အူ၊ အေ၊ အဲ၊ အော၊ အော်၊ အို တို့ဖြစ်သည်။ သရဆိုသည်မှာ မည်သည့်အက္ခရာကိုမျှ မမှီခိုရဘဲ မိမိဘာသာ အသံထွက် ဆိုနိုင်သော အက္ခရာများ ဖြစ်သည်။
အရှည်ရေးနည်း
Maung Maung goes to school.
အတိုရေးနည်း
(၁) လုံးချင်းသရရေးနည်းနှင့် (၂) ဗျည်းယှဉ်သရ (သင်္ကေတ) ရေးနည်းတို့ ဖြစ်သည်။
အ၊ အာ၊ ဣ၊ ဤ၊ ဥ၊ ဦ၊ ဧ၊ အဲ၊ ဩ၊ ဪ၊ အို။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သရများ
အိနဲမြို့၊ ကျိုတို
အိနဲမြို့ (伊根町 အိနဲချေား ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုခရိုင်၊ ယောဆတိုင်း တွင် တည်ရှိသည်။
လောင်ဇီ
လောင်ဇီ (老子 လောင်ဇူး ဟုလည်း ခေါ်) သည် တရုတ် ဒဿနိကဗေဒနှင့် ယုတ္တိဗေဒ ပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ယင်း၏ မွေးသက္ကရာဇ်ကို အတိအကျ မသိရသော်လည်း ဘီစီ ၆ဝ၄ ခုနှစ်လောက်တွင် မွေးတန်ရာသည်ဟု ဆိုကြသည်။ သမိုင်းပညာရှင်အချို့က လောင်ဇီကို ဟိုနန်နယ် (ယခု ကွေးတီမြို့ အနီး) ၌ မွေးဖွားသည်ဟု ပြောကြသည်။ သူ၏ အမည်ရင်းမှာ အာလီ (李耳) ဖြစ်ပြီး ချူမင်းဆက် ဘုရင် တစ်ပါး၏ ပိဋကတ်တိုက်မှူး ဖြစ်ခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။ အသက်အရွယ် ကြီးရင့်လာသောအခါ ချောင်မြို့၏မြောက်တံခါးမှ ထွက်ခွာသွားခဲ့ရာ သေသည် ရှင်သည် မသိရတော့ဘဲ နောက်ထပ် ပြန်၍ မတွေ့ရတော့ချေ။ အခြား တရုတ်ဒဿနိကဗေဒ ပညာရှင်ကြီး တစ်ဦးဖြစ်သူ ကွန်ဖူးရှပ်နှင့် ခေတ်ပြိုင်ဖြစ်ခဲ့ သော်လည်း ဝါဒချင်းမတူဘဲ အပြိုင်အဆိုင်ဖြစ်ခဲ့သည်။
ကွန်ဖူးဇီးနှင့် ဘီစီ ၅၁၇ ခုနှစ်လောက်က တွေ့ဆုံခဲ့ဖူးပြီးလျှင် ဝါဒနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ဆွေးနွေးခဲ့သေးသည်ဟု ဆိုသည်။ တရုတ်နိုင်ငံတွင်အယူဝါဒကြီး သုံးခုရှိသည့်အနက် လောင်ဇီသည် တောက် ခေါ်သည့် အယူဝါဒကို တီထွင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ လူတို့သည် သေသည်၏အခြားမဲ့၌ ဘဝသစ်များတွင် လူ့ဘဝ၌သော်လည်းကောင်း၊ တိရစ္ဆာန်ဘဝ၌သော်လည်းကောင်း ဖြစ်သည်ဟူသော အယူကို လောင်ဇီ ကောင်းစွာယုံကြည်၏။ လောင်ဇီသည် ဂုဏ်ပကာသနကို မလိုလားဘဲ လူသူနည်းသော နေရာ၌ မထင်မရှားနေခြင်းကိုသာ နှစ်သက်သူဖြစ်လေသည်။
တောက်တယ်ကျင်း
တရုတ်ပြည်၌ ရေးခဲ့သမျှ ထောင်ပေါင်းများစွာသော စာအုပ်များထဲတွင် ထိုနိုင်ငံ၏ ပြင်ပ၌ လူဖတ်အများဆုံး၊ ဘာသာပြန် အများဆုံး စာအုပ်သည် လွန်ခဲ့သော နှစ် ၂၀၀၀ ကျော်က လောင်ဇီ ရေးသားခဲ့သော တောက်တယ်ကျင်း (道德經) ဟူသည့် စာအုပ် ပါးပါးကလေးသာ ဖြစ်ပြီး၊ တရုတ်စာလုံးရေ ၆၀၀၀ ပင် မပြည့်၍ သတင်းစာ တမျက်နှာစာသာ ရှိသည်။ လမ်းနှင့် စွမ်းအင် သဘောကို ဖော်ညွှန်းသော ထိုစာအုပ်သည် တောက်ဝါဒ၏ အခြေခံ စာအုပ် ဖြစ်သည်။ အနက် သိမ်မွေ့ နူးညံ့၍ ပဟေဠိဆန်ဆန် ရေးသားထားသောကြောင့် အဓိပ္ပာယ် အမျိုးမျိုး ဖွင့်ဆိုနိုင်သည်။ တောက် ဝါဒသည် ရှင်းပြရန် ခက်ခဲသော အယူအဆ တမျိုး ဖြစ်ကာ၊ တောက်တယ်ကျင်း ၏ အဖွင့်၌ 'ရှင်းလင်းဖော်ပြနိုင်သော တောက်သည် တည်မြဲသော တောက် မဟုတ်ပါ၊ ပညတ်ဟူသည် အမြဲ တည်သော အမည်နာမ မဟုတ်ပါ' ဟု ဆိုထားသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် တောက်ကို လမ်း သို့မဟုတ် သဘာဝ သို့မဟုတ် ဖြစ်စဉ် ဟု ဘာသာ ပြန်နိုင်လိမ့်မည်။
တောက်ဝါဒက လူတဦးသည် တောက်ကို ဆန့်ကျင်ခြင်း မပြုဘဲ အလိုက်သင့် စီးမျောသင့်သည်ဟု မြင်သည်။ သဘာဝနှင့် လူသားများအပေါ် ထိန်းချုပ်ရန် လိုက်လံ ကြိုးပမ်းခြင်းသည် အချည်းနှီးဖြစ်သည်၊ တောက်ကို ရှုံးနိမ့်အောင် လုပ်၍ မရဟု ဆိုသည်။ တောက်ဝါဒနှင့် လိုက်လျောညီထွေ နေရလိမ့်မည်။ ဥပမာ အားဖြင့် တောက်ဝါဒီ တဦးသည် ရေကို လက်ညှိုး ထိုးပြ၍ ရေသည် အလွန် နူးညံ့ သိမ်မွေ့ကာ၊ မြင့်ရာမှ နိမ့်ရာသို့ အတားအဆီး မရှိ၊ အလျင် မပြတ်ဘဲ စီးဆင်းပြီး၊ အပျော့ဆုံး အင်အားကိုပင် တုံ့ပြန်နိုင်သည်။ ရေ၏ သဘာဝကို ဖျက်ဆီးနိုင်စွမ်း မရှိဘဲ မာကျောလှသည် ဆိုသော ကျောက်ဆောင်၊ ကျောက်ခဲများပင် အချိန်ကြာသော် ပျက်စီးရသည်။
တောက်ဝါဒ အစ၌ လူမှုရေး အတွေးအခေါ် တရပ် အနေဖြင့် စတင်ခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်း ဘာသာရေး လှုပ်ရှားမှုကြီး ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ဝါဒအနေဖြင့် တောက်တယ်ကျင်း ကျမ်းထဲ၌ ရေးသားထားသော အတွေးအခေါ် အပေါ်၌ အခြေခံထားသော်လည်း တောက်ဘာသာ ဟူ၍ ဖြစ်လာသောအခါ လောင်ဇီ၏ သင်ကြားမှုများနှင့် လုံးဝ မပတ်သက်သည့် အယူသီးမှုများနှင့် လုပ်ရပ်များဖြင့် ဖုံးလွှမ်းသွားသည်။ တောက် တွေးခေါ်ရှင် များစွာသည် ထိုစာအုပ်ကို အခြေပြု၍ မိမိတို့ ကိုယ်ပိုင် အတွေးအခေါ်များကို ဆက်လက် ချဲ့ထွင် ဖော်ထုတ်လာသည်။
အငြင်းပွားမှု
တရုတ်ကျမ်းဂန်များအရ တောက်တယ်ကျင်းကို ရေးသော စာရေးဆရာမှာ လောင်ဇီ ဖြစ်ပြီး၊ ကွန်ဖြူးရှပ်ထက် အသက် ပိုကြီးသည့်အပြင် ခေတ်ပြိုင်လည်း ဖြစ်၏။ သို့သော် ကွန်ဖြူးရှပ်မှာ ဘီစီ ‌၆ ရာစု၌ ထင်ရှားခဲ့သော်လည်း၊ တောက်တယ်ကျင်း စာအုပ်၏ အရေးအသားနှင့် အကြောင်းအရာကို ထောက်ရှုပြီး ထိုစာအုပ် ရေးသားသူမှာ ထင်ရှားခဲ့ခြင်း မရှိသည့်အတွက် ကွန်ဖြူးရှပ်နှင့် ခေတ်ပြိုင် ရေးသားခဲ့သည်ကို မယုံကြည်နိုင်ဖွယ် ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ အဆိုပါ စာအုပ်ကိုယ်၌ပင် မည်သူ မည်ဝါ၊ မည်သည့်နေရာ၊ မည်သည့်အချိန်၊ မည်သည့် သမိုင်း ဖြစ်ရပ်ကိုမျှ ဖော်ပြခြင်းလည်း မရှိချေ။
ကနဦး တရုတ် စာရေးဆရာများ ဖြစ်သော ကွန်ဖြူးရှပ်၊ မိုတီနှင့် မင်စီးယပ် (Mencius)[Meng zi] တို့သည် သူတို့ စာများ၌ လောင်ဇူနှင့် တောက်တယ်ကျင်း အကြောင်းကို ဖော်ပြထားခြင်း မရှိချေ၊ ဘီစီ ၂၀၀ ခန့်၌ အရေးပါသော တောက်ဆရာ ချွမ်ဇီသည် ထင်ရှားခဲ့ပြီး၊ သူ့စာများ၌ ရံခါရံခါ ဖော်ပြသည်။
အတ္ထုပတ္တိအကျဉ်း
လောင်ဇီသည် တရုတ်ပြည်မြောက်ပိုင်း၌ မွေးဖွားကြီးပြင်းသည်။ အစိုးရ စာရွက် စာတမ်းများကို ဘဝ တလျှောက်လုံး သိမ်းဆည်း တာဝန်ယူရသူ သမိုင်းပညာရှင် တဦး ဖြစ်ပြီး၊ ချူမင်းဆက်တို့၏ မြို့နယ် လိုရန် (Lo Yang) ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပုံ ပေါ်သည်။ လောင်ဇီသည် အမည်ရင်း မဟုတ်ဘဲ လေးစားသမှုဖြင့် 'ဆရာကြီး' ခေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ အိမ်ထောင်ပြုရာ သား တယောက် ထွန်းကား၍ သားဖြစ်သူ နောင်သော် ဝေပြည်နယ် (Wei)၌ ဗိုလ်ချုပ် တယောက် ဖြစ်လာသည်။
လူကြိုက်များမှု
အနောက်နိုင်ငံများ၌ တောက်တယ်ကျင်းသည် ကွန်ဖြူးရှပ် သို့မဟုတ် မည်သည့် ကွန်ဖြူးရှပ် ဝါဒီများ၏ အရေးအသားထက်မဆို ပို၍ လူကြိုက်များသည်။ ထိုစာအုပ်ကို အင်္ဂလိပ် ဘာသာပြန် မူကွဲပေါင်း ၄၀ ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ဖြစ်ပြီး၊ သမ္မာကျမ်းစာက လွဲ၍ ကျန်စာအုပ်များထက် မူကွဲ အများဆုံး ရှိသော စာအုပ် ဖြစ်သည်။ တရုတ်ပြည်၌မူ ကွန်ဖြူးရှပ် ဝါဒကိုသာ ကြိုက်နှစ်သက်ကြ၍ လောင်ဇီ၏ သွန်သင်ချက်များကိုလည်း လေးစားကြသည်။ ထို့အပြင် လောင်ဇီ၏ တောက်အယူအဆကို ကွန်ဖြူးရှပ် အတွေးအခေါ်ထဲ တဖြည်းဖြည်း သွတ်သွင်းခဲ့၍ လူသန်းပေါင်းများစွာအပေါ် လွှမ်းမိုးမှု ကြီးမားသည်။
ကြို့ပင်ခြံရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စကန်ဒီနေးဗီးယားစကော့တလန်
စကန်ဒီနေးဗီးယားစကော့တလန် သည် ၈ ရာစုမှ ၁၅ ရာစုအတွင်းကာလကိုရည်ညွှန်းသည်။ ဗိုက်ကင်း နှင့် Norse လူမျိုးတို့သည်အဓိကအားဖြင့် နော်ဝေလူမျိုးများ နှင့်အခြား စကင်ဒီနေးဗီးယန်း များနှင့်သူတို့၏သားစဉ်မြေးဆက်များသည်ယခုလက်ရှိခေတ်သစ် စကော့တလန် ၏အစွန်အဖျားဒေသများတွင်ကိုလိုနီနယ်မြေများကိုသိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ နှောင်းပိုင်း 8 ရာစုအတွင်းစတင်ထိုဒေသတွင်ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုများနှင့်စကင်ဒီနေးအကြားရန်လိုမုန်းတီးမှု Orkney ၏ Earl နှင့်ထွန်းသစ်စ thalassocracy ၏ အဆိုပါကျွန်း၏ဒမ်း ၏အစိုးရသောမင်းတို့ အိုင်ယာလန်, Dal Riata နှင့် Alba နှင့်၏ဦးရစ်သရဖူများကဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှု နော်ဝေ ထပ်တလဲလဲခဲ့ကြသည် ခေါင်းစဉ်များ။
စကန်ဒီနေးဗီးယားပိုင်နယ်မြေများမှာ မြောက်ပိုင်း အော်ခက်နီ နှင့်ရှ တလန် ၊ ဟေဘရီဆိုက်ဒ် ၊ က လီဒ်ဖရီးရန်း ကျွန်းများ နှင့် Caithness နှင့် Sutherland တို့အပါအဝင်ဆက်စပ်ပြည်မကြီးနယ်မြေများပါဝင်သည်။ ခေတ်သစ် ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာ သည်ဤအချိန်ကာလအတွင်းပိုမိုကျယ်ပြန့်သောဘဝပုံစံကိုစတင်ပေးနေသော်လည်း Orkneyinga Saga သည်သတင်းအချက်အလက်၏အဓိကအရင်းအမြစ်ဖြစ်သော အိုင်းရစ်နှစ်ပတ်လည် နှင့်နောက်ပိုင်းတွင် Norse Saga များနှင့်အတူစကော့တလန်ရင်းမြစ်များမှသမိုင်းကြောင်းသည်အားနည်းနေသည်။ thumb| Jura နှင့် Scarba အကြား Corryvreckan ပင်လယ်ကွေ့ ။ အစဉ်အလာအရ " Lochlann ၏ Prince Breacan" သည်သင်္ဘော ၅၀ နှင့်အတူသင်္ဘောပျက်။ ပျက်စီးခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စကော့တလန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်း
အင်ဆာဂါးရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
အင်ဆာဂါးရွာ(Insagar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ အင်ဘန်ဘွမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၁၈၂ ဖြစ်သည်။
အိရှိအိမြို့
အိရှိအိမြို့ (石井町 အိရှိအိချေား ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုခုရှီးမားခရိုင်၊ မျေားဇိုင်တိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။
တမန်းသားရွာ၊ ကညင်ချောင်း
တမန်းသားရွာ၊ ကညင်ချောင်း
ရှားတောရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သံချေးကန်ရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
သံချေးကန်ရွာ (Thanchaykan)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ ဒါန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၄၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဒါန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၇၀ ဦး၊ မ ၁၁၆၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၃၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘိုးဒေဝရွာ၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်
ဘိုးဒေဝရွာ(Boedaywa)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်၊ ကုန်းမဟတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၈၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်းမဟတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၀၁ ဦး၊ မ ၉၈၀ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၈၈၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗန်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သိန်းညွန့် (ဒေါက်တာ ပါမောက္ခ)
သိန်းညွန့်၊ ဒေါက်တာ(ပါမောက္ခ)(၁၉၃၂-၂၀၁၁)
ပါမောက္ခဒေါက်တာသိန်းညွန့်ခေါ် ကဗျာဆရာညွန့်ဝေ(ကသာ)ကို တောအုပ်ကြီး ဦးလေးမောင်၊ ဒေါ်အိမ်တို့က ၁၉၃၂ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၂ ရက်တွင် တောင်တွင်းကြီးမြို့၌ မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်းခြောက်ဦးအနက် တတိယမြောက်သားဖြစ်သည်။
ဒေါက်တာသိန်းညွန့် ပါမောက္ခဒေါက်တာသိန်းညွန့်သည် ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် 'သိမှတ်ဖွယ်ရာဆေးပညာ' စာအုပ်၊ ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် 'ဇော' ဆေးပညာပေးဝတ္ထုရှည်စာအုပ်၊ 'စိတ်ပြ တင်း' ကဗျာများစာအုပ်၊ ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် 'ရင်မှ ဆင်းသောမြစ်တစ်စင်း' စာအုပ်နှင့် ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် လည်ပြန်အငဲ့ စာအုပ်စသည့် လုံးချင်းစာအုပ် ငါးအုပ်နှင့် ကဗျာပုဒ်ရေ ၁၀၀ ကျော် ရေးသားသူဖြစ်သည်။ ၁၉၉၂ ခုနှစ် အမျိုးသားစာပေဆု (ကဗျာဆု) ကို 'စိတ်ပြတင်း' ကဗျာများ စာအုပ်ဖြင့် ဆွတ်ခူးရရှိသည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် တွင် နိုင်ငံတော်က ချီးမြှင့်သော ဝိဇ္ဇာပညာထူးချွန်ဆု (ဒုတိယဆင့်)ကို ရရှိသည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ပခုက္ကူ ဦးအုံးဖေတစ်သက်တာစာပေဆု ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။ ပါမောက္ခဒေါက်တာသိန်းညွန့်သည် ဆရာဝန် ဘွဲ့ (M.B.,B.S) ရရှိပြီးနောက် ၁၉၆၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ် အထိ ရုရှားနိုင်ငံ မော်စကိုဆေးပညာတက္ကသိုလ် တက်ရောက်ပြီး Plastic Surgery ပါရဂူဘွဲ့ရရှိသည်။ ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် အစားထိုးပြုပြင်ခွဲစိတ်မှုနှင့် မျက်နှာ မေးရိုးခွဲစိတ်ကုဆရာဝန်ကြီးအဖြစ်မှ အငြိမ်းစားယူသည်။ ပါမောက္ခဒေါက်တာသိန်းညွန့်သည် သက်ပြည့် အငြိမ်းစားယူပြီးနောက် ၂၀၀၅ ခုနှစ်အထိ ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံဆေးပညာရှင်အဖွဲ့ အလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့ဝင် အဖြစ်လည်း ထမ်းဆောင်သည်။ အမျိုးသားစာပေဆု စိစစ်ရွေးချယ်ရေးကော်မတီအဖွဲ့ဝင်နှင့် စာပေဗိမာန် စာမူဆု စိစစ်ရွေးချယ်ရေးအဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ကွယ်လွန် ချိန်အထိဆောင်ရွက်သည်။
တရားရုံးချုပ်ရှေ့နေ ဒေါ်ဝေဝေလွင်နှင့် လက်ထပ် ခဲ့ပြီး သားနှစ်ဦးမွေးဖွားသည်။ ပါမောက္ခဒေါက်တာ သိန်းညွန့်ခေါ် ကဗျာဆရာ ညွန့်ဝေ(ကသာ)သည် ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၅ ရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကဗျာဆရာများ ကဏ္ဍ:၁၉၃၂ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၂၀၁၁ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဆရာဝန်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
မိကျောင်း
မိကျောင်းသည် မျက်မှောက်ခေတ်အထိ သက်ရှိအကြီးဆုံး တွားသွားကောင်များထဲတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ြ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်၍ စက်ဆုပ်ရွံရှာဖွယ်ကောင်သော သတ္တဝါလည်းဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာအရပ်ရပ် အပူပိုင်းဒေသများရှိ မြစ်၊ ချောင်း၊ အင်း၊ အိုင် နှင့်ညွှန်ပျောင်းပေါသော ကမ်းရိုးတစ်လျှောက်တွင် နေထိုင်သည်။ သားစားသတ္တဝါကြီးများ ဖြစ်သည်အားလျော်စွာ လူနှင့် တိရစ္ဆာန် များကို ရန်မူတတ်သည်။
မိကျောင်းသည် Crocodylidae မျိုးရင်းတွင်ပါသော မျိုးစိတ်များကို ရည်ညွှန်းပြီး တစ်ခါတစ်ရံတွင် Crocodylinae မျိုးရင်းသေးတွင် ပါဝင်သော မျိုးစိတ်များကိုရည်ညွှန်းလေ့ရှိသည်။ ထိုအသုံးအနှုန်းကို Crocodilia မျိုးစစ်တွင် ပါဝင်သော မိကျောင်း၊ နှာခေါင်းတိုမိကျောင်း နှင့် caimans (Alligatoridae မျိုးရင်း) နှင့်  gharials (Gavialidae မျိုးရင်း) တို့ အပြင် သမိုင်းမတိုင်မီခေတ်က မိကျောင်းတို့၏ ဘိုးအေနှင့် အမျိုးအဆွေများပါဝင်သော Crocodylomorpha တို့ ကိုလည်း ရည်ညွှန်းခေါ်ဆိုနိုင်သည်။
အမျိုးအစား
မိကျောင်းတွင် မိကျောင်းခေါင်းရှည်နှင့် မိချောင်းခေါင်းတို ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိသည်။
မိကျောင်းခေါင်းရှည်သည် ပါဏဗေဒအလိုအားဖြင့် ကရော့ကိုဒီလီယာမျိုးစဉ်တွင် ကရော့ကိုဒီလီဒီမျိုးရင်း၌ ပါဝင်၍ ကရော့ကိုဒီလပ်နိလိုတီကပ်ဟုခေါ်သည်။ ရှည်သောဦးခေါင်းနှင့် ချွန်သောနှာတံရှိသောကြောင့် ယင်းကို မိကျောင်းခေါင်းရှည်ဟု မိကျောင်းခေါင်းတိုမှ ခွဲခြား၍ခေါ်ရသည်။
မိကျောင်းခေါင်းရှည်နှင့် မိကျောင်းခေါင်းတိုသည် အလွန်တူကြသဖြင့် မကြာခဏမှားတတ်ကြသည်။ သို့သော် အသေအချာကြည့်လျှင် ကွဲပြား ခြားနားချက်များရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။ မိကျောင်းခေါင်းတို၏ ဦးခေါင်းသည် ကျယ်ပြန့်လျက် တို၍ဝိုင်းသော နှာတံရှိသောကြောင့် မိကျောင်းခေါင်းတိုဟု ခေါ်သည်။ မိကျောင်းခေါင်းရှည်၏ စတုတ္ထ အောက်သွားသည် အခြားသွားများထက် ရှည်ထွက်လျက်ရှိရာ ပါးစပ်ပိတ်လိုက်သည့်အခါ အထက်မေးရိုး အပြင်ဘက်သို့ ထွက်လာ ပြီးသော် မြောင်းကလေးအတိုင်း အံကျရှိနေလေသည်။ မိကျောင်း ခေါင်းတို၏ စတုတ္ထအောက်သွားသည်လည်း အခြားသွားများထက် ရှည်၏။ သို့သော် ပါးစပ်ပိတ်လိုက်သည့်အခါ အထက်မေးရိုးရှိ တွင်းကလေးထဲသို့ အံကျဝင်နေလေသည်။
မိကျောင်းခေါင်းရှည်၏ နှာခေါင်းနှင့် မျက်လုံးများသည် မျက်နှာပေါ်တွင် မို့တက်လျက်ရှိသည်။ ယင်းတို့သည် တစ်ခါတစ်ရံရေပေါ်၌ နှာခေါင်းနှင့် မျက်လုံးများကိုသာ ဖော်၍ နေတတ်ရာ ရှည်လျားသော သစ်လုံးများ မျောနေဘိသကဲ့သို့ ထင်ရသည်။ သို့ဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာသည် ရေအောက်၌ရှိနေသော်လည်း အသက်ရှူနိုင် ပြီးလျှင် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ အစာဖြစ်သော သတ္တဝါများကို ကောင်းစွာမြင်နိုင်သည်။ မိကျောင်းခေါင်းရှည်သည် ရေအောက်၌ လုံးလုံးမနေနိုင်ပေ။ တစ်နာရီ၊ တစ်နာရီ ကျော်ကျော်မျှသာနေ၍ အသက်ရှူ ရန်အတွက် ရေမျက်နှာပြင်သို့ မကြာခဏ တက်လာရသည်။
မိကျောင်းခေါင်းရှည်သည် များသောအားဖြင့် ငါး၊ လိပ်နှင့် ရေငှက်များကိုဖမ်း၍ အကောင်လိုက် မျိုချတတ်သည်။ ကမ်းနဖူးသို့ ရေသောက်ရန် ဆင်းလာသော တိရစ္ဆာန်များကိုလည်း ဖမ်းယူ စားသောက်တတ်သည်။ အချို့ကား လူသားစားဖြစ်ကြ၏။ ရေတွင် မဆိုထားဘိ ကုန်းပေါ်တွင်ပင် မိကျောင်းခေါင်းရှည်သည် တိရစ္ဆာန် များကို လျင်မြန်ဖျတ်လတ်စွာလိုက်၍ အမြီးဖြင့်ရိုက်ကာ ဖမ်းယူတတ်သည်။ မိကျောင်းခေါင်းရှည်သည် မိကျောင်းခေါင်းတိုထက် ပို၍ ရန်မူတတ်လေသည်။