cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
လီကွမ်းယု
မိသားစုဘဝ
၁၉၅၀ ပြည့်တွင် ရှေ့နေ ကွာဂေါက်စေ့နှင့် လက်ထပ်ရာ လီရှန်လုံး၊ လီရှန်ယန်း၊ လီဝေလင်း ဟူသော သားသမီး ၃ ယောက် ရသည်။
ကွယ်လွန်
၂၀၁၅ ခု၊ မတ်လ ၂၃ ရက်၊ နံနက် ၃ နာရီ ၁၈ မိနစ်တွင် ကွယ်လွန်သည်။ အဆုတ်ရောင်ရောဂါဖြင့် စင်္ကာပူအထွေထွေဆေးရုံကြီးတွင် ကာလရှည်ကြာ ကုသနေစဉ် ဖြစ်သည်။
အမေရိကန်သမ္မတ၊ ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ် အပါအဝင် နိုင်ငံတကာခေါင်းဆောင်တွေက ဝမ်းနည်းကြောင်းသဝဏ်လွှာပေးပို့ခဲ့ကြသည်။
၃၁ မေ
မေလ၊ (၃၁)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၁၅၁)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၁၅၂)ရက်မြောက်) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၂၁၄) ရက် ကျန်သေးသည်။
ကလဲရီနက်
ကလဲရီနက် ( Clarinet) သည် သစ်သားနှင့် ပြုလုပ်ထားသော လေမှုတ်တူရိယာ တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ အခင်တစ်ခု ပါဝင်သည်။ ၁၇၅၀-ခုနှစ်လောက်က စ၍ သုံးစွဲခဲ့သည်။ သံစဉ်အမျိုးမျိုးအားဖြင့် ထုတ်လုပ်၍ အချို့မှာ သံစဉ် ၃-တွဲခွဲအထိ မှုတ်နိုင်စွမ်းရှိသည်။ ဘီဖလက်နှင့် အေ အသံစဉ်ရှိသော ကလဲရီနက်မှာ တီးဝိုင်းသုံးစံကိုက်ဖြစ်၍ အီးဖလက် အသံစဉ် အမျိုးအစားလည်း ရှိသည်။ အီးဖလက် အောက်သံစဉ် တစ်တွဲ အောက်နိမ့်သော အရံ ကလဲရီနက်မျိုးလည်းရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တူရိယာ
ထိန်ကြုယန်ရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
ထိန်ကြုယန်ရွာ(Htingkyuyang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ ဒိန်ဂါယန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၂၁၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နားဟုံရွာ၊ မက်မန်းမြို့နယ်
နားဟုံရွာ (Narhuong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ မက်မန်းမြို့နယ်၊ တာကော်လေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၂၁၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တာကော်လေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၇ ဦး၊ မ ၁၃၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မက်မန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘုရားငုတ်တိုရွာ၊ ညံကွင်း
ဘုရားငုတ်တိုရွာ၊ ညံကွင်း
လမုချောင်းရွာ၊ ဘုရားကလေး
လမုချောင်းရွာ၊ ဘုရားကလေး
အောက်တောင်ယာဆိပ်ရွာ၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်
အောက်တောင်ယာဆိပ်ရွာ (Auktaungyarseik)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်၊ လွှတ်တိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၂၀၅ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျွန်းလှမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှောက်ချိုရွာ၊ ပင်းတယမြို့နယ်
ရှောက်ချိုရွာ (Shaukcho)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်းတယမြို့နယ်၊ ပင်ပျော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၇၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပင်ပျော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၃၈ ဦး၊ မ ၁၂၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၇၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်းတယမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မုက္ကဒူးရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
မုက္ကဒူးရွာ(Mokekadu)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ လက္ခဏကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၃၀၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လက္ခဏကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၃၂၀ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၃၃၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်းမရွာ၊ ကိုင်းချောင်း
အင်းမရွာ၊ ကိုင်းချောင်း
သဲချောင်းပြုစုရွာ
သဲချောင်းပြုစုရွာ
ကေသလြွာပန်ဝရွာ၊ ကေသလြွပန်ဝ
ကေသလြွာပန်ဝရွာ၊ ကေသလြွပန်ဝ
ဆိုင်မွန်ရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
ဆိုင်မွန်ရွာ(Saihmun)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ ဆိုင်မွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၄၈၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆိုင်မွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၈ ဦး၊ မ ၃၀၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၀၇ ဦး နေထိုင်သည်။
အထက်ပန်းတုံးကွင်းရွာ၊ ပန်းတုံးကွင်း
အထက်ပန်းတုံးကွင်းရွာ၊ ပန်းတုံးကွင်း
ကြိမ်ချောင်းရွာ၊ ဘုရားကလေး
ကြိမ်ချောင်းရွာ၊ ဘုရားကလေး
ဂိလာနဒဿနသုတ်
အပြင်းအထန် မကျန်းမမာဖြစ်နေသော စိတ္တသူကြွယ်ကို ရုက္ခဇိုဝ်းနတ်-အစရှိသော နတ်တို့ရောက်ရှိလာကြပြီး “အနာဂတ်အခါ၌ စကြာမင်းဖြစ်ရပါလို၏”ဟု ဆုတောင်းရန် ပြောကြားသည့်အခါ “တမ္ပိ အနိစ္စ၊ တမ္ပိ အဒ္ဓုဝံ၊ တမ္ပိ ပဟာယ ဂမနီယံ”ဟု ပြန်လည်ပြောကြားမှုနှင့် ဆက်စပ်၍ ဆွေမျိုး မိတ်ဆွေများက သတိပေးကြခြင်းကြောင့် ယင်းတို့အား အဖြစ်မှန်ကိုပြေကြားပါသည်၊ ဆွေမျိုး မိတ်ဆွေများက မိမိတို့အား ဆုံးမပါရန် တောင်းပန်ကြသဖြင့် “ဗုဒ္ဓ, ဓမ္မ, သံဃ-တို့၌ အဝေစ္စပသာဒဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံအောင် ကျင့်သုံးရန်၊ သီလဝန္တ ကလျာဏဓမ္မပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ဒေယျဓမ္မဝတ္ထုတို့ကို လှူဒါန်းကြရန် “ဩဝါဒစကား ပြောကြားပြီး ကွယ်လွန်သွားပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။
ပြည်သူ့ရဲတပ်ဖွဲ့စခန်းရွာ၊ နမ့်စန်မြို့နယ်
ပြည်သူ့ရဲတပ်ဖွဲ့စခန်းရွာ (Pyithuyetathpwetsakhan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ နမ့်စန်မြို့နယ်၊ နမ့်စန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၄၈၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်စန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၃၂ ဦး၊ မ ၁၉၄၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၇၉ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်စန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖရစ်ဒရစ် အန်းဂဲ
ဖရစ်ဒရစ် အန်းဂဲ (Friedrich Engels;, ; ; ၂၈ နိုဝင်ဘာ ၁၈၂၀ – ၅ ဩဂုတ် ၁၈၉၅) သည် ဂျာမန်လူမျိုး ဒဿနပညာရှင်၊ လူမှုရေးသိပ္ပံပညာရှင်၊ ဂျာနယ်လစ်နှင့် စီးပွားရေးသမား တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ဂျာမန် လူမျိုး ဘောဂဗေဒပညာရှင်နှင့် ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒပါရဂူကြီး ဖရစ်ဒရစ် အန်းဂဲသည် ခေတ်သစ်ဆိုရှယ်လစ်နှင့် ကွန်မြူနစ်ဝါဒတို့ကို လေးနက်စွာ တွေးတောကြံဆ လမ်းစဉ်ချပေးခဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး တစ်ဦးဖြစ်သည်။ လူတို့၏ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေး အဖွဲ့ အစည်းကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲပေးသူ ခေါင်းဆောင်ကြီးတစ်ဦး လည်းဖြစ်သည်။ အတွေးအခေါ်ချင်းတူမျှသော ကားလ်မာ့ခ်နှင့် ရာသက်ပန် မိတ်ဆွေကြီးဖြစ်၍ ကားလ်မာ့ခ်နှင့်အတူပူးပေါင်း၍ ကွန်မြူနစ်ဝါဒကို တီထွင်ခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။
ပထမဆုံး​ စာဆို​တော်​နေ့​
မြန်မာနိုင်ငံ စာဆိုတော်နေ့ အခမ်းအနားကို ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ဂျပန်ခေတ်ကာလ ၁၉၄၄ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၅ ရက် (၁၃၀၆ ခုနှစ်၊ နတ်တော်လဆန်း ၁ ရက်) နေ့ ညနေပိုင်းတွင် ကန်တော်ကြီးစောင်းရှိ မြိုင်ပြဇာတ်ရုံ၌ စတင်ကျင်းပခဲ့သည်။ ယင်းအခမ်းအနားတွင် စာပေပညာရှင်များ ၊ ဝါသနာရှင်များနှင့် ပရိသတ်များ အစုံအညီ တက်ရောက်ခဲ့ကြပြီး၊ ရှေးစာဆိုတော်တို့၏ စာများထဲမှ ကောက်နုတ်ချက်များကို ရွတ်ဖတ်ပူဇော်ခဲ့ကြသည်။ ဆရာဦးသုခက ဦးပုည၏ ဝိဇယပြဇာတ်မှ စာသားအချို့ကို ထုတ်နုတ်ရွက်ဆိုခဲ့၏။ စာဆိုတော်နေ့အဖြစ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ခြင်းမှာ (၄-၅-၁၉၄၄) တွင် ကွမ်းခြံကုန်းမြို့ အာရှလူငယ် အစည်းအရုံးဌာန၌ ဦးပုညနေ့ ကျင်းပရာမှ စတင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ အဂင်လန်နိုင်ငံတွင် ရှိတ်စပီးယားပွဲတော် ကျင်းပသကဲ့သို့ မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း စလေဦးပုညကို ဂုဏ်ပြုသည့်အနေဖြင့် ဦးပုညနေ့ ကျင်းပခဲ့ကြသည်။ ဦးပုညနေ့ကျင်းပပြီး လေးရက်အကြာ ၈-၅-၁၉၄၄ တွင် ဦးဝိစာရလမ်း ၊ နဝရတ်ရိပ်သာ ဝင်းအတွင်းရှိပညာ ၊ ကျန်းမာနှင့် စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး ဦးလှမင်းရုံးခန်းတွင် စာဆိုတော်နေ့ဟူ၍ ကျင်းပရန် အစည်းအဝေးတစ်ရပ် ပြုလုပ်ခဲ့ကြ၏။ ယင်းအစည်းအဝေးတွင် ဆရာကြီး ဦးဖေမောင်တင် အပါအဝင် ၁၁ ဦးတက်ရောက်ခဲ့ကြ၏။ အစည်းအဝေးမှ စာဆိုတော်နေ့အဖြစ် ရက်တစ်ရက်ကို သတ်မှတ်ကြရန် ဆုံးဖြတ်ကြရာ၌ ဂျာနယ်ကျော် ဦးချစ်မောင်က ရှေးမြန်မာမင်းများလက်ထက်က နတ်တော်လတွင် မြန်မာဘုရင်များ ဘွဲ့ထူးဂုဏ်ထူးများ ပေးအပ်ကြမြဲဖြစ်ရာ နတ်တော်လအတွင်း နေ့တစ်နေ့ကို သတ်မှတ်ရန်တင်ပြ ဆွေးနွေးခဲ့သည်။ ဤသို့ဖြင့် နတ်တော်လဆန်း ၁ ရက်နေ့ကို စာဆိုတော်နေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ နှစ်စဉ်ကျင်းပကြရန် သဘောတူညီခဲ့ကြ၏။
သဲချောင်းရွာသစ်ကေရွာ
သဲချောင်းရွာသစ်ကေရွာ
ဖရစ်ဒရစ် အန်းဂဲ
အန်းဂဲသည် ပရပ်ရှားပြည် ရိုင်းလန်းဒေသရှိ ဗာမင်မြို့ ၌ ၁၈၂ဝ ပြည့်နှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။ မိဘများသည် စီးပွားရေး၌ ကုံလုံသောအထည်စက်ရုံ ပိုင်ရှင်ဖြစ်သည်။ ဖခင်ဖြစ်သူက သားအားစီးပွားရေးလုပ်ငန်းကို သူနှင့်အတူ ဒိုးတူပေါင်ဖက်လုပ်ကိုင်နိုင်စေရန် ၁၇ နှစ်သား အရွယ်ကပင် မိမိ၏လုပ်ငန်းတွင် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်စေသည်။ သို့ရာတွင် အန်းဂဲသည် စာပေ၌သာ ဝါသနာထုံရကား ဖခင်၏ လုပ်ငန်းတွင် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်စဉ်နှင့် ဘာလင်မြို့တွင် စစ် သင်တန်း တစ်နှစ်တက်ရောက်စဉ်အတွင်း အားလပ်ချိန်များ၌ ဒဿနိကဗေဒဆိုင်ရာ စာပေများကိုလေ့လာသည်။ အသက် ၂၁ နှစ်အရွယ်တွင် ကွန်မြူနစ်ဝါဒကို သက်ဝင်ယုံကြည်လာကာ မန်ချက်စတာမြို့၌ ဖခင်၏ရုံးခွဲတွင် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်နေစဉ် အင်္ဂလန်ပြည်၏ ချားတစ်ဟု နာမည်ကျော် သော နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများနှင့် စီးပွားကုန်သွယ်ရေးသမဂ္ဂတို့ ၏ လုပ်ငန်းများတွင် ဆက်သွယ်ပါဝင်ခဲ့လေသည်။ ၁၈၄၅ ခု နှစ်တွင် အန်းဂဲသည် အရင်းရှင်လူတန်းစားအား ဝေဖန်ထား သည့် "အင်္ဂလန်ပြည်မှ အလုပ်သမား လူတန်းစား၏အခြေ အနေ" ခေါ် စာအုပ်တစ်အုပ်ကို ရေးသားထုတ်ဝေသည်။
၁၈၄၄ ခုနှစ်တွင် ပရပ်ရှားပြည်နယ်သို့ ပြန်ရောက် သောအခါ ပါရစ်မြို့၌တွေ့ဆုံသိကျွမ်းခဲ့ရသော ကားလမတ်နှင့် ပြန်လည်ဆက်သွယ်နိုင်ရန် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းမှထွက်ကာ ဖခင် ထံမှ ထောက်ပံ့ကြေး အနည်းငယ်ဖြင့် နေထိုင်လေသည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ အန်းဂဲသည် ကားလမတ်နှင့် ပူးပေါင်းကာ ကွန်မြူနစ်ဝါဒ သဘောတရားခေါ် စီးပွားရေးသဘောတရားကို တီထွင်ပြုစုကာ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် ပျံ့နှံ့အောင် လုပ်ခဲ့သည်။ အန်းဂဲသည် ကားလမတ်နှင့်ပေါင်း၍ "မြတ်သောအိမ်ထောင်စု"ဟူသည့် ကျမ်းတစ်စောင်ကို ပြုစုခဲ့သည်။
ပရပ်ရှားအစိုးရ၏ ပန်ကြားချက်အရ ကားလမတ်သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံမှ နှင်ထုတ်ခံရ၍ ဘယ်ဂျီယမ်နိုင်ငံ ဗရပ်ဆဲမြို့တွင် ခိုလှုံနေထိုင်စဉ် အန်းဂဲလည်းသွားရောက်၍ ကားလမတ်နှင့်အတူ ဂျာမန်ဘာသာဖြင့် ရက်သတ္တပတ်စာစောင်ဖြစ်သော "ဗရပ်ဆဲ လာ ဒွိုက်ရှီဇိုက်တွန်" သတင်းစဉ်ကို ခေတ္တထုတ်ဝေသေးသည်။ ထို့နောက် မြေအောက်တော်လှန်ရေး လူစုကိုစုစည်းကာ "တရားသူတို့အဖွဲ့ချုပ်"ဟု အမည်တွင်သော နိုင်ငံပေါင်းစုံ လျှို့ဝှက်အသင်းသို့ဝင်သည်။ ယင်းသည်ကား မျက်မှောက်ကာလ ကွန်မြူနစ်အဖွဲ့ချုပ်၏ ကနဦးအသွင်ပင်ဖြစ်သည်။ ဤအဖွဲ့ချုပ် အတွက် အန်းဂဲသည် ကားလမတ်နှင့်အတူ နာမည်ကျော် "ကွန်မြူနစ်ကျေညာစာတမ်း" ခေါ် ကွန်မြူနစ်အဖွဲ့ချုပ်၏ ဝါဒ သဘောရေးရာထုတ်ပြန်ချက်ကို ရေးသား၍ ၁၈၄၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ထုတ်ဝေဖြန့်ချိခဲ့လေသည်။ ထိုနှစ်တွင်ပင် ဂျာမနီနိုင်ငံဗေဒင်မြို့တွင် တော်လှန်ရေးကြီးပေါ်ပေါက်လာသော အခါ အန်းဂဲလည်းဝင်ရောက်ပါဝင်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ဂျာမန် အစိုးရက တော်လှန်ရေးကြီးကို အောင်မြင်စွာ နှိမ်နင်းလိုက် သောအခါ အန်းဂဲလည်း အင်္ဂလန်ပြည်သို့ သွားရောက်ခိုလှုံနေ လေသည်။
၁၈၅ဝ ပြည့်နှစ်မှစ၍ အန်းဂဲသည် ဖခင်လုပ်ငန်းတွင် စာရေးအဖြစ်ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်၍ ရရှိသမျှ လစာကလေးကိုခွဲ၍ လန်ဒန်မြို့၌နေထိုင်လျက်ရှိသူ မိတ်ဆွေကြီး ကာလမတ်အား ထောက်ပံ့လေသည်။ ၁၈၅ဝ ပြည့်နှစ်မှ ၁၈၇ဝ ပြည့်နှစ်အထိ အနှစ် ၂ဝ လုံးလုံး ကားလမတ်နှင့် အန်းဂဲတို့သည် တစ်ဦးနှင့် တစ်ဦး မတွေ့ဆုံကြရသော်လည်း စာချင်းမူ နေ့စဉ်အဆက် အသွယ်ရှိခဲ့လေသည်။ ၁၈၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဖခင်ကြီးကွယ် လွန်သောအခါ အန်းဂဲသည် ဖခင်၏လုပ်ငန်းတွင် အစုဝင်တစ်ဦးဖြစ်လာသည်။ ၁၈၆၄ ခုနှစ်တွင် အန်းဂဲသည် အိုင်းရစ် အမျိုးသမီး အယ်လစ်ဇဗက်ဗန်းနှင့် အိမ်ထောင်ကျသည်။ ၁၈၆၉ ခုနှစ်တွင် လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ အစုရှယ်ယာများကို ရောင်းချ၍ ၁၈၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် အင်္ဂလန်ပြည်၌ လုံးလုံးလျားလျား သွားရောက်နေထိုင်ကာ စာပေဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများဖြင့်သာ အချိန်ကိုကုန်လွန်စေသည်။ လန်ဒန်မြို့သို့ ရောက်သည့်အချိန်မှ စ၍ ကားလမတ်ကွယ်လွန်သည့် ၁၈၈၃ ခုနှစ်အထိ ကားလမတ်နှင့် အန်းဂဲတို့နှစ်ဦးသည် မခွဲတော့ဘဲ စာပေများကိုစုပေါင်း ပြုစုကြသည်။ ယင်းကာလအတွင်း အန်းဂဲသည် အပြည် ပြည်ဆိုင်ရာ ပထမအထွေထွေအဖွဲ့ချုပ်ကြီးတွင် စပိန်၊ ပေါ်တူဂီ၊ အီတလီနိုင်ငံများအတွင် အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ ကားလမတ် ကွယ်လွန်သည့်အချိန်မှစ၍ သူကွယ်လွန် သည်အထိ ၁၂ နှစ်လုံးလုံးအန်းဂဲသည် နှစ်ဦးပူးပေါင်းပြုစုခဲ့ သော စာပေလုပ်ငန်းများကို တစ်ဦးတည်းဒိုင်ခံလုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ကားလမတ်ပြုစု၍ မပြီးဘဲ ကျန်ခဲ့သော စာမူများအနက် အမြောက်အမြားကို အန်းဂဲသည် ဆက်လက်ပြုစုခြင်း၊ တည်းဖြတ်ခြင်း၊ ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခြင်းများ ပြုခဲ့သည်။ ယင်းတို့အနက် အထင်ရှားဆုံးမှာ ၁၈၈၅ ခုနှစ်နှင့် ၁၈၉၅ ခုနှစ်များတွင် အသီးသီးထုတ်သော "အရင်းအနှီးကျမ်း" အတွဲ ၂ နှင့် ၃ ဖြစ်သည်။ အန်းဂဲတစ်ဦးတည်း ပြုစုရေးသားသော စာအုပ်များမှာ "အိမ်ထောင်စု၏မူလဘူတ"၊ "ပုဂ္ဂိလကပိုင်ပစ္စည်း"၊ "ဂျာမနီ နိုင်ငံမှတောင်သူလယ်သမားတိုက်ပွဲ (၁၈၅ဝ)''၊ "ဂျာမနီနိုင်ငံ တော်လှန်ရေးနှင့် တန်ပြန်တော်လှန်ရေး (၁၈၅၁)"၊ "နိုင်ငံ (၁၈၈၄)"၊ "ဆိုရှယ်လစ်လောကနိဗ္ဗာန်နှင့် သိပ္ပံရေးရာ" (၁၈၉၁) တို့ဖြစ်သည်။
အန်းဂဲသည် ၁၈၉၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင် လန်ဒန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။ ကွန်မြူနစ်ဝါဒသည် ၂ဝ ရာစုနှစ်အစမှစ၍ ဥရောပတစ်ခွင်၌ အတော်ပျံ့နှံ့ခဲ့သည်။ အန်းဂဲနှင့် ကားလမတ်တို့ ချမှတ်ခဲ့သော ထိုလမ်းစဉ်ကို ရုရှတော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင်များ ဖြစ်သော လီနင်နှင့် စတာလင်တို့က လက်ခံကြရုံမက ရုရှ တော်လှန်ရေးပြီးဆုံးသောအခါ ရုရှနိုင်ငံသည် ထိုဝါဒကို လိုက် နာကျင့်သုံးလျက်ရှိလေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျာမန် ဘောဂဗေဒပညာရှင်များ ကဏ္ဍ:ဂျာမန် ဒဿနပညာရှင်များ
ဆာရီယယ်လစ်ဇင်
ဆာရီယယ်လစ်ဇင် (Surrealism) သည် ၁၉၂၀ ခုနှစ်များ အလယ်ပိုင်းတွင် စတင်ခဲ့သော လှုပ်ရှားမှု ဖြစ်သည်။ အဖွဲ့ဝင်များ၏ အနုပညာပြသမှုများနှင့် စာပေများကြောင့် ထင်ရှားသည်။ ဆာရီယယ် လစ်ဇင် ရုတ်တရက် အံ့အားသင့်ဖွယ်ရာ ကောင်းသော အနုပညာပစ္စည်းများကို ဖော်ထုတ် ပြသခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ မျှော်လင့်မထားသော အရာများကို အကြောင်းပြချက် မယ်မယ်ရရ မရှိဘဲ ဘေးချင်းယှဉ်၍ ချထားခြင်း မျိုး ဖြစ်သည်။ ဆာရီယယ်လစ်ဇင် ကျင့်သုံးသော အနုပညာရှင်များမှာ သူတို့၏ အနုပညာ ပစ္စည်းများကို ပထမဦးဆုံးသော အတွေးအခေါ်ဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှု အနေနှင့် ရှုမြင်ကြသည်။ အနုပညာ ပစ္စည်းများမှာ လက်မှု ပစ္စည်းများ ဖြစ်ပြီး လှုပ်ရှားမှု၏ ခေါင်းဆောင် အန်ဒရေ ဘရက်တွန်က ဆာရီယယ်လစ်ဇင်သည် တော်လှန်သော အနုပညာလှုပ်ရှားမှုများ အားလုံး၏ အထက်တွင် ရှိသည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ပထမ ကမ္ဘာစစ်တွင်စသော ဒါဒါဝါဒ မှ အစပြုခဲ့ပြီးနောက် ဆာရီယယ်လစ်ဇင်သည် ပဲရစ်တွင် အခြေတည်လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ၁၉၂၀ နှစ်များမှ စ၍ ကမ္ဘာ အနှံ့အပြားသို့ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။
ဆာရီယယ်လစ်ဇင်
မံသစက္ခုဖြင့် မြင်ရသောအရာဝတ္ထုတို့သည် ပရမတ် သဘောအားဖြင့် အစစ်အမှန်မဟုတ်ချေ။ မျက်မြင်ထင်ရှား တွေ့ကြုံ ရသောလောကထက် အစစ်အမှန်ဖြစ်သောလောကဟူ၍ ရှိသည်။ ထိုအစစ်အမှန်လောကကို ဘဝင်စိတ်ဖြင့်သာသိနိုင် သည်။ ဤသို့လျှင် ပန်းချီအနုပညာတွင် ဆာရီယယ်လစ်ဇင် ဂိုဏ်းသားတို့က ယူဆကြသည်။ ယင်းယူဆချက်အရ မျက်မြင် သဏ္ဌာန်ကိုပဓာန မထားဘဲ၊ စိတ်စေတသိက်၌ထင်မြင်လာသော သဏ္ဌာန်ကို ထိုဂိုဏ်းသားတို့က သရုပ်ဖော်ကြသည်။ ဤသည် ကိုပင် ဆာရီယယ်လစ်ဇင်ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထိုဆူရီယယ်လစ်ဇင်း ပန်ချီဂိုဏ်းကို အန်းဒရေး ဗရီတွန်း သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ ပါရစ်မြို့တော်တွင် ၁၉၂၃ ခုနှစ်၌စတင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဗရီတွန်းသည် ၁၉၂၄ ခုနှစ်တွင် သူ၏ ပန်းချီဝါဒကို ကြေညာရာ၌ ဆာရီယယ်လစ်ဇင်ပန်းချီစနစ်သည် ကျိုးကြောင်းဆက်စပ်မှုကို မလိုက်၊ ရူပါရုံအလှကို လည်းမပြ၊ လူတို့၏ စာရိတ္တနှင့်လည်းမဆိုင်၊ စိတ်တွင် အိပ်မက်ပမာ ထင်မြင်လာသော သဏ္ဌာန်ကိုရေးခြယ်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်ဟူ၍ ကြေညာခဲ့သည်။ ပီကာဆို၏ ပန်းချီကားသည် ဆူရီယယ်လစ် ဇင်း ပန်းချီဂိုဏ်းသားတို့အား ဩဇာလွှမ်းမိုးသည်ဟု ယူဆကြ သည်။ ပြင်သစ်ပန်းချီဆရာများ၏ လောကတွင် ပီကာဆိုကို ဆာရီယယ်လစ်ဇင်ဂိုဏ်း၏ ဂိုဏ်းအုပ်အနေနှင့် လေးစားကြ သည်။ (ပီကာဆို ပက်ဗလို)
စာပေအနုပညာ၌လည်း ဆာရီယယ်လစ်ဇင်သည် ပြင်သစ် နိုင်ငံ၌ ခရစ် ၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ်မှစ၍ ထွန်းကားခဲ့သည်။
စပစ်ရစ် လေကြောင်းလိုင်း
စပစ်ရစ် လေကြောင်းလိုင်း'' သည် အဓိက အမေရိကန် ကုန်ကျစရိတ်သက်သာသော လေကြောင်းလိုင်း (Ultra low-cost carrier) ဖြစ်ပြီး မီရာမာရ်၊ မိုင်ယာမီမြို့တော်ဧရိယာ၊ ဖလော်ရီဒါ၌ ရုံးအခြေစိုက်သည်။ စပစ်ရစ် လေကြောင်းလိုင်းသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ကာရေဘီယံနှင့် လက်တင်အမေရိကတို့တွင် စီစဉ်ထားသော လေယာဉ်ခရီးစဉ်များ လည်ပတ်နေသည်။ စပစ်ရစ် လေကြောင်းလိုင်းသည် ၂၀၂၀ ခုနှစ်အထိ မြောက်အမေရိကတွင် အဋ္ဌမမြောက်အကြီးဆုံးလေကြောင်းလိုင်း နှင့် မြောက်အမေရိကတွင် အကြီးဆုံးသော ကုန်ကျစရိတ်သက်သာသော လေကြောင်းလိုင်းဖြစ်သည်။
၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇွန်လအထိ၊ ဖရွန်တီယာ လေကြောင်းလိုင်း နှင့် ဂျက်ဗလူး လေကြောင်းလိုင်း တို့သည် စပစ်ရစ် ကိုရယူရန် ကမ်းလှမ်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ဂွေးပင်ချောင်းရွာ၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်
ဂွေးပင်ချောင်းရွာ (Gwaypinchaung)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်၊ ချွန်းတောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၆၀၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထီးချိုင့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေတွင်းတောင်ရွာ၊ ပန်းတုံးကွင်း
ရေတွင်းတောင်ရွာ၊ ပန်းတုံးကွင်း
ရေငယ်ရွာ၊ သရက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သရက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တသုတ်
နာဋပုတ္တနိဂဏ္ဌ နိဂဏ္ဌပရိသတ်နှင့်အတူတကွ မစ္ဆိကာသဏ္ဍမြို့ ရောက်ရှိစဉ် နိဂဏ္ဌက “သမဏ ဂေါတမ၏ အဝိတက္က အဝိစာရသမာဓိ, ဝိတက္ကဝိစာရနိရောဓ” ရှိသလောဟု မေးမြန်းရာ စိတ္တသူကြွယ်က “ယင်းသမာဓိကို မိမိကိုယ်တိုင် ရှိပုံကို ဖြေဆိုရာ နိဂဏ္ဌက စိတ္တသူကြွယ်အား ချီးကျူးပါသည်။ စိတ္တသူကြွယ်က “ရူပဈာန်လေးပါးကို မိမိရရှိဝင်စားနေခြင်းကြောင့် ယင်းသမာဓိရှိပုံပြောပြရာ နိဂဏ္ဌက ကဲ့ရဲ့ပုံ စိတ္တသူကြွယ်က ဒသသဟဓမ္မိကပုစ္ဆာတို့ကို မေးမြန်းပြီး ပြန်ခဲ့ပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။
သိင်္ဃသူ
သိင်္ဃသူ ဟူသည်မှာ ရှေးမြန်မာမင်းလက်ထက် မင်းသားတို့ကို ချီးမြှင့်လေ့ရှိသော ဘွဲ့အမည်တခု ဖြစ်သည်။
ဝေါဟာရဖြစ်ပေါ်ပုံ
သိင်္ဃသူ သည် သိင်္ဃ နှင့် သူရ ဟူသော ပါဠိဝေါဟာရ ၂ ခုကို ပေါင်းစပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ သိင်္ဃ သည် သီဟကို မြန်မာမှုပြုခြင်းဖြစ်ပြီး ရဲရင့်ခြင်းဟု အနက်ရသည်။ သူရ သည်လည်း အနက်တူသော စကားလုံးပင် ဖြစ်၏။ အချို့သူတို့မှာ သိခါ မှဖြစ်သော သိင်္ခနှင့် လွဲကာ  သိင်္ခသူ  ဟု ရေးတတ်၏။ သိခါမှာ ဦးစွန် သို့ သျှောင်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရ၏။ သိင်္ခသူရေးက သျှောင်ဖြင့်ရဲရင့်သူဟု မရမကအနက်ယူသော် သင့်နိုင်သည်။
သိင်္ဃသူ (ကျစွာမင်း သား)
အစောဆုံးတွေ့ရသော သိင်္ဃသူဘွဲ့ခံမှာ ကျစွာမင်း၏ သားတော်တပါး ဖြစ်သည်။ သူ၏သမီး ရေးထိုးသော သိင်္ဃသူ့သမီးကျောက်စာမှာ ဆုတောင်းပုံလှသဖြင့် ထင်ရှား၏။
သိင်္ဃသူ (တောင်တွင်း သီဟပတေ့ သား)
တောင်တွင်း သီဟပတေ့ သား စောနှောင်းသည်လည်း သိင်္ဃသူဘွဲ့ ခံသည်။ ဖခင်ရှိစဉ် စကုကိုစား၍ သိင်္ဃသူဘွဲ့ခံသော်လည်း မည်သူပေးကြောင်း မသိရ။
သိင်္ဃသူ (စကုစား သိင်္ဃသူ သား)
သိင်္ဃသူငယ်ဟု ရာဇဝင်များတွင် ရေးခြင်းခံရသူမှာ အထက် သိင်္ဃသူ စောနှောင်း သား ဖြစ်၏။ မင်းကြီးစွာ၏ သမီးနှင့်လက်ထပ်သူဖြစ်၍ ဤဘွဲ့ကို မင်းကြီးစွာပေးကြောင်း ယုံကြည်ရသည်။
သစ်ကောက်ရွာ၊ ကျောက္ကလာပ်
သစ်ကောက်ရွာ၊ ကျောက္ကလာပ်
ပိုက်သာဂိုးရပ်စ်
ပိုက်သဂိုးရ (ဘီစီ ၅၈၂-၅၀၀ ခန့်)
ပိုက်သဂိုးရပ်သည် ထင်ရှားသောဂရိလူမျိုး သိပ္ပံပညာနှင့် ယထာဘူတပညာရှင်ကြီးဖြစ်သည်။ ဆေးဆော့ကျွန်းတွင် ဖွားမြင်ခဲ့၍ မြေထဲပင်လယ် ကမ်းရိုးတန်းရှိ နိုင်ငံများတွင် နှစ်ပေါင်းသုံးဆယ်ခန့် လှည့်လည်နေထိုင်ခဲ့ပြီးနောက်၊ အသက်ငါးဆယ်ကျော်အရွယ်တွင် ဣတလီပြည်တောင်ပိုင်းရှိ ကရိုတိုနာမြို့တွင် အတည်တကျနေထိုင်လေသည်။
ကရိုတိုနာမြို ့၌ နေထိုင်စဉ် ပိုက်သဂိုးရပ်သည် ဂိုဏ်းတစ်ဂိုဏ်းထောင်ကာ၊ ယင်း၏ယထာဘူတ သဘောတရားများကို ဟောပြောလေသည်။ ပိုက်သဂိုးရပ်၏ယုံကြည်ချက်မှာ လူသေပြီးနောက်၊ လူ့ဝိညာဉ်သည် အခြားသက်ရှိ တစ်ခုအတွင်းသို့ဝင်သည်။ လူနှင့် တိရစ္ဆာန်သည် ဆက်သွယ်လျက်ရှိသဖြင့်၊ လူကွယ်လွန်သော် နောက်ဘဝတွင် တိရစ္ဆာန်လည်းဖြစ်နိုင်သည်။ လူသည် အပြစ်ကင်းစင်စွာနေထိုင်ပါမှ၊ နောက်ဘဝတွင် တိရစ္ဆာန်ဖြစ်မည့် ဒုက္ခမှကင်းလွတ်နိုင်မည်။ ထိုကြောင့် ပိုက်သဂိုးရပ်ဂိုဏ်းဝင်များသည် တည်ကြည်စွာနေထိုင်၍ ခြိုးခြံစွာ ကျင့်ကြံကြရသည်။ မကြာမီ ယင်းဂိုဏ်းဝင်များ ပြန့်ပွားလာသော်လည်း၊ နိုင်ငံရေးအငွေ့အသက်များ ဝင်ဘာသောအခါ၌မူ၊ အစိုးရ၏နှိပ်ကွပ်ခြင်းခံရသဖြင့်၊ တစ်ဂိုဏ်းလုံး ဖရိုဖရဲဖြစ်သွားရလေသည်။
ပိုက်သဂိုးရပ်နှင့် သူ့ဂိုဏ်းသားများ၏ ကြံဆချက်များသည် သင်္ချာနှင့် နက္ခတ္တဗေဒပညာရပ်များကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာစေသည်။ သူနှင့် သူ့ဂိုဏ်းဝင်တို့က "ထောင့်မှန်တြိဂံတစ်ခုတွင် ထောင့်မှန်ခံအနားရှိ စတုရန်းသည် ကျန်အနားနှစ်ခုရှိ စတုရန်းများပေါင်းကိန်းနှင့် တူသည်" ဟူ၍ သက်သေထုတ်ပြချက်ကို ပိုက်သာဂိုရ သီအိုရမ်ဟု ပင်ခေါ်ကြသည်။ ပိုက်သဂိုးရပ်နှင့် တပည့်များ၏ နက္ခတ္တဗေဒနှင့် စပ်လျဉ်းသော ထုတ်ဖော်ချက်တစ်ရပ်ကား "ကမ္ဘာမြေကြီးသည် အလုံးဖြစ်၍ အခြားဂြိုဟ်များနှင့်အတူ နေကို လှည့်ပတ်လျက် သွားနေကြသည်" ဟူသောအချက်ဖြစ်သည်။ ယင်းအချက်မှ ကော့ပါးနီကပ်၏ အဆိုမှ ပေါ်ပေါက်လာရသည်ဟု ဆိုရန်ရှိသည်။ ယထာဘူတပညာရှင်ကြီး ပလေးတို၏ အတွေးအခေါ်အယူအဆများသည် ပိုက်သဂိုးရပ်၏ အယူအဆမှား၏ ကျေးဇူးမကင်းလှချေ။
ပိုက်သဂိုးရပ်သည် ဘီစီ ၅၀၀ ခန့်တွင် မက်တာပွန်တန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။
ကျမ်းကိုး
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ ၆၊ ၁၉၆၁ခုနှစ်။
အောင်ကျော်ထွန်း
<P>အမည်အရင်းမှာ ဦးတင်အောင်ဖြစ်သည်။ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ သံတွဲမြို့၊ ချောင်းဝရွာနေ အဖ ဦးညီသိန်းနှင့်အမိ ဒေါ်ငွေစိန်တို့မှ ၁၃၁၁ခု၊ နတ်တော်လဆန်း ၁၁ ရက် (၃၀-၁၁-၁၉၄၉) ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။ မွေးချင်း ၅ ယောက်အနက် ဒုတိယမြောက်သားဖြစ်သည်။ ချောင်းဝ (အမက) မှ ၄ တန်းအောင်မြင်ခဲ့ပြီး ရှင်သာမဏေဝတ်ခဲ့သည်။ ဘွဲ့အမည်မှာ ရှင်ဝါသဝ ဖြစ်သည်။ ဆရာတော် ဦးနန္ဒိယ(ချောင်းဝ) နှင့် ဆရာတော် ဦးနန္ဒမဉ္ဇူ(နံတော်တောင်) တို့ထံတွင် ပညာသင်ယူဆည်းပူးခဲ့သည်။ ပထမငယ်၊ ပထမလတ်တန်းတို့ကို အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့၊ အလယ်တောရတိုက်သို့ သွားရောက်ကာ ဆက်လက်ပညာ ဆည်းပူးသည်။ လောကီပညာ ၁၀ တန်းအထိရောက်ရှိခဲ့သည်။ <P>ကိုရင်က လူထွက်ပြီး စစ်တပ်ထဲသို့ဝင်ခဲ့သည်။ တပ်ကထွက်ပြီးနောက် အဆိုတော် ဟင်္သာတထွန်းရင် နှင့် လက်တွဲမိသွားပြီး ဂန္ထဝင်တေးသီချင်းများကို ရေးခဲ့သည်။ သူရေးသားခဲ့သော သီချင်းများမှာ. . . စသည်တို့ဖြစ်သည်။ အမှတ် ၂၂၃၊ သဒ္ဒါသုခလမ်း၊ ကမ်းနားအနောက်ရပ်ကွက်၊ အင်းစိန်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်မြို့တွင် (၂၃-၁-၁၉၈၄) တင်္နလာနေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီး ဒေါ်တင်တင်မူ နှင့် သမီး မကြူကြူသင်း(ခ)မကြူကြူကျော်ထွန်းတို့ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
=ကိုးကား= ဂီတစာဆို အောင်ကျော်ထွန်း အမှတ်တရ ကဗည်းကျောက်စာတိုင် စိုက်ထူပွဲအခမ်းအနား လက်ကမ်းစာစောင်မှ ဖြစ်သည်။
ပထမဆုံး​အကြိမ် ယိုး​ဒယား​-မြန်မာ ချစ်ကြည်​ရေး​ အ​ပြေး​ပြိုင်ပွဲ
ပထမဆုံးအကြိမ် ယိုးဒယား-မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေး အပြေးပြိုင်ပွဲ ကျင်းပပြုလုပ် (၁၄-၂-၁၉၅၈)
ယိုးဒယား-မြန်မာ အပြေးပြိုင်ပွဲကို ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ၁၉၅၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄ ရက်နေ့၌ စတင်ကျင်းပ ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း နောက်တစ်နေ့ထုတ် ထွန်းနေ့စဉ် သတင်းစာ၌ သတင်းဖော်ပြပါရှိ၏။ အောင်ဆန်း အားကစားပြိုင်ကွင်း၌ ကျင်းပသော ယင်းပြိုင်ပွဲမှာ ချစ်ကြည်ရေးပွဲဖြစ်ပြီး အထူးတန်းကိုသာ ဝင်ကြေးယူလျက် ပြား ၃၀ တန်းကို မည်သူမဆိုအခမဲ့ ကြည့်ရှုနိုင်အောင် စီစဉ်ထားသည်ဆို၏။ ယိုးဒယား အားကစားအဖွဲ့တွင် အမျိုးသား ၁၆ ဦး ၊ အမျိုးသမီး ငါးဦး အပြင် ဘက်စကက်ဘော အဖွဲ့ဝင် ၁၄ ဦးနှင့် ခေါင်းဆောင်လူကြီး ခြောက်ဦးတို့ လိုက်ပါလျက် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့ မွန်းလွဲ ၂ နာရီတွင် အားကစားပွဲများ စတင်ကျင်းပရာ၌ မြန်မာပြေးခုန်ပစ်သမားများက မီတာ ၄၀ဝ အလံကိုင်ပြေးပွဲမှအပ ပြေးခုန်ပစ်ပြိုင်ပွဲ ၁၂ ပွဲ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင် ကစားခဲ့ကြ၏။ ယိုးဒယား ပြေးခုန်ပစ် ကစားသမားများက မီတာ ၁၀ဝ ၊ မီတာ ၂၀ဝ ၊ မီတာ ၄၀ဝ နှင့် အလံကိုင်ပြေးပွဲ လေးပွဲတို့တွင် အနိုင်ရရှိကြောင်း သိရှိရသည်။ မီတာ ၁၀ဝ ပြေးပွဲတစ်ပွဲတွင် မြန်မာအမျိုးသမီး အားကစားမယ် ဂရေစီကားက ပထမဆု ရရှိဆွတ်ခူးသွား၏။
တာတိုင်ရွာ၊ ပင်းတယမြို့နယ်
တာတိုင်ရွာ (Tartaing)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်းတယမြို့နယ်၊ ပင်ပျော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၇၅၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပင်ပျော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၃၈ ဦး၊ မ ၁၂၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၇၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်းတယမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သာစည်ရွာ၊ ကေသလြွပန်ဝ
သာစည်ရွာ၊ ကေသလြွပန်ဝ
တာကော်လေးရွာ၊ မက်မန်းမြို့နယ်
တာကော်လေးရွာ (Tarkawlay)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ မက်မန်းမြို့နယ်၊ တာကော်လေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၂၁၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တာကော်လေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၇ ဦး၊ မ ၁၃၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မက်မန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘုရားကလေးရွာ၊ ဘုရားကလေး
ဘုရားကလေးရွာ၊ ဘုရားကလေး
ကန်နီရွာ၊ ပန်းတုံးကွင်း
ကန်နီရွာ၊ ပန်းတုံးကွင်း
ဂေါဒတ္တသုတ်
အဋ္ဌကထာ၌-ယင်းစေတောဝိမုတ္တိတို့၏ ဖွင့်ဆိုချက်များ အပြည့်အစုံပါရှိသည်။
ကြက်ဆူချောင်းရွာ၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်
ကြက်ဆူချောင်းရွာ (Kyetsuchaung)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်၊ ချွန်းတောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၆၀၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထီးချိုင့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အူလိုင်ယန်ရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
အူလိုင်ယန်ရွာ(Aulaiyang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ ဂွယ်ကထောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၀၂၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဂွယ်ကထောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၉ ဦး၊ မ ၅၉ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၅၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လက္ခဏရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
လက္ခဏရွာ(Letkhana)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ လက္ခဏကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၃၀၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လက္ခဏကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၃၂၀ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၃၃၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စတောမ်ရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လွှတ်တိုက်ရွာ၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်
လွှတ်တိုက်ရွာ (Hluttaik)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်၊ လွှတ်တိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၂၀၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျွန်းလှမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောက်ပန်းတုံးကွင်းရွာ၊ ပန်းတုံးကွင်း
အောက်ပန်းတုံးကွင်းရွာ၊ ပန်းတုံးကွင်း
ကင်းချောင်းဝရွာ၊ ဘုရားကလေး
ကင်းချောင်းဝရွာ၊ ဘုရားကလေး
နောင်ဒါခါလီရွာ
နောင်ဒါခါလီရွာ
ကျောင်းကွီရွာ၊ ကိုင်းချောင်း
ကျောင်းကွီရွာ၊ ကိုင်းချောင်း
မဟကပါဋိဟာရိယသုတ်
မဟာထေရ်များ မဂဓနိုင်ငံ မစ္ဆိကာသဏ္ဍမြို့ အမ္ဗဋကဝန၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် စိတ္တသူကြွယ်ပင့်လျှောက်သဖြင့် နွားခြံရှိရာသို့ ချဉ်းကပ်တော်မူကြ၍ ဆွမ်းဘုဉ်းပေးပြီး စိတ္တသူကြွယ်နှင့်အတူ ပြန်ကြွတော်မူစဉ် ရာသီဥတုပူပြင်းမှု အကြောင်းပြု၍တစ်ကြိမ်၊ စိတ္တသူကြွယ်၏လျှောက်ထားမှုကြောင့်တစ်ကြိမ် အရှင်မဟကထေရ် တန်ခိုးပြာဋိဟာပြတော်မူပုံနှစ်မျိုးကို ပြဆိုသည့်သုတ်။
သပြေဝန်းရွာ၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်
သပြေဝန်းရွာ (Thapyaywun)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်၊ ရဲဘော်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၂၃၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရဲဘော်ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၆၃၇ ဦး၊ မ ၃၆၈၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၃၁၇ ဦးနေထိုင်သည်။
မြန်မာကဗျာ ကာရန်ယူနည်းများ
မြန်မာကဗျာများတွင် ရွှေနှင့်ယိုးမှား ပန်းစံကားကဲ့သို့သော မြန်မာ့စာပေသမိုင်းတွင် ရှေးအကျဆုံးသော ကဗျာများမှ စ၍ ခေတ်စမ်းကဗျာများအလယ် ယနေ့ခေတ်ရေပန်းစားနေသော ဟစ်ဟော့ပ်ဂီတ သံစဉ်များ အဆုံး ကာရန်ယူ၍ ရေးဖွဲ့လေ့ ရှိကြသည်။ ပို့စ်မော်ဒန် ကဗျာများတွင်မူ ဘာသာစကား၏ ထိန်းချုပ်မှုကို ဆန့်ကျင်သည့် အနေနှင့် ကာရန်ကို ရှောင်လွဲ၍ ရေးဖွဲ့တတ်ကြသည်။ ကာရန် ဆိုသည်မှာ ပထမ စကားလုံးတွဲ၏ နောက်ဆုံးစာလုံးကို ဒုတိယစာလုံး တခါတရံတွင် တတိယစာလုံး အထိ အသံကိုက်ညီအောင် ရေးဖွဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ကာရန်နှင့် ပတ်သက်၍ မြန်မာစာအဖွဲ့ ဦးစီးဌာနက ထုတ်ဝေသော မြန်မာအဘိဓာန်တွင် ၁။ အက္ခရာ၏ အဆုံးဖြစ်သော သရသံ။ ၂။ ကဗျာလင်္ကာတွင် စည်းမျဉ်းအရစပ်ထားသော စကားလုံးတို့၏ ညီညွတ်သော အသံ။ ဟူ၍ နာမ်အနက် ၂ မျိုးပေးထားသည်ကိုတွေ့ရသည်။ ပါဠိဝေါဟာရ ကာရန္တ မှ မွေးစားယူထားသော စကားလုံးဖြစ်ကြောင်းလည်းဖော်ပြထားသည်။ ဥပမာအားဖြင့် က အက္ခရာတွင်စွဲသော အ သရသံ၊ ကာ အက္ခရာတွင်စွဲသော အာ သရသံကိုပင် ကာရန်ဟုဆိုလိုရင်းဖြစ်သည်။
ကဗျာလင်္ကာဖွဲ့ဆိုရာတွင် အသံတူသရသံများကို ကဗျာအဖွဲ့ပုံစံအလိုက် နေရာအထားအသိုစနစ်တစ်ရပ်ရပ်ကိုလိုက်နာ၍ ရေးဖွဲ့စပ်ဆိုခြင်းကိုပင် ကာရန်ယူသည်ဟုဆိုနိုင်သည်။ စည်းစနစ်ကြီးသော ကဗျာအဖွဲ့တို့တွင် သရသံသက်သက်သာမက အသတ်၊ အရစ်၊ အပင့် စသည်တို့ပင်တူညီအောင်စပ်ဆိုကြသည်ကိုတွေ့ရသည်။ နှောင်းပိုင်းကဗျာတို့တွင် အနက်ရရန်ကိုသာ ဦးစားပေးကြသည့်အတွက် ရတတ်သမျှ အသံကိုတူ ညီအောင်ယူကြသည်သာများသည်။ အပင့်၊ အရစ်၊ အသတ် တူညီမှုကို ဦးစားပေးဖွဲ့ဆိုခြင်းနည်းလာသည်။ ဘာသာစကားထိန်းချုပ်မှုကို ထိုနည်းဖြင့် ဖြေလျှော့လာသည့်အတွက် ကဗျာအဖွဲ့ပုံစံများ အသံယူပုံစနစ်များ ပိုမိုလွတ်လပ်လာကြသည်ကို ခေတ်ကဗျာများတွင် တွေ့မြင်နိုင်ပေသည်။ အောက်ဖော်ပြပါ ကာရန်ယူနည်းများသည် မြန်မာကဗျာအဖွဲ့ပုံစံများတွင် အတွေ့အမြင်ရများသော ကာရန်ယူနည်းများဖြစ်ကြသည်။
၄-၃-၂ ကာရန်
ကဗျာဆရာ မင်းသုဝဏ် ၏ သူ့မှာတမ်း ကဗျာမှ အောက်ပါစာပိုဒ်ကို လေ့လာကြည့်လျှင် ၄-၃-၂ ကာရန် ယူနည်းကို တွေ့နိုင်သည်။ ပထမစကားလုံးတွဲ ၏ ၄ လုံးမြောက် ဆုတ် ၊ ဒုတိယ စကာလုံးတွဲ၏ ၃လုံးမြောက် မြှုပ် နှင့် တတိယ စကားလုံးတွဲ၏ ၂ လုံးမြောက် ငုတ်တို့ကို ကာရန်ကိုက်၍ ရေးဖွဲ့ထားသည်။
သူတို့အဆုတ်
ထားခဲ့မြှုပ်သည့်
ဗုံးငုတ်တိုက်မှား
မောင်ပြောက်ကျားကို
ရွာသားရွာသူ
မေးကြမြူသည်
အူအူယမ်းငွေ့ ထတုန်းတည်း။
၅-၃-၂ ကာရန်
ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ၏ ဝဏ္ဏပဘာကို ရည်ညွန်းဖွဲ့ဆိုထားသော ကဗျာမှ အောက်ပါစာပိုဒ်ကို လေ့လာ ကြည့်ပါက ၅-၃-၂ ကာရန် ယူနည်းကို တွေ့နိုင်သည်။
ဝဏ္ဏပဘာ
ကလျာဖူးစသစ်
ပျိုမျစ်မျစ်လျင်
ကျစ်လျစ်တင့်စံပယ်
လှမျိုးကြွယ်သား
၄ ၃ ၁ ကာရန်
၄ ၃ ၂ ကာရန်နည်းတူ အခြားသောကာရန်တစ်မျိုးလည်းရှိသေး၏။ ထိုကာရန်မှာလေးသုံးတစ် ကာရန်အမျိုးအစားဖြစ်သည်။
နမူနာ အနေဖြင့် အောက်တွင်ဖော်ပြထားပါသည်။
သူ့အားနည်းချက်
ထုတ်ဖော်လျက်
ပြက်ရယ်ပြုတာရှက်စရာ..။
ဤ သံပေါက်ကဗျာလေးတွင် ချက် လျက် ပြက်
ဟူသောကာရန်ယူထားပုံမှာ လေးသုံးတစ်နည်းနာအတိုင်းပင်ဖြစ်သည်။
ကွန်ပျူတာစောင့်ကြပ်ကြည့်ရှုခြင်း
ကွန်ပျူတာစောင့်ကြပ်ကြည့်ရှုခြင်း ဆိုသည်မှာ ကွန်ပျူတာလုပ်ဆောင်မှု၏ စောင့်ကြပ်ကြည့်ရှု ခြင်း လုပ်ဆောင်မှုဆိုင်ရာ ပြုလုပ်ချက်နှင့် ဟတ်ဒရိုက်ဖ်တစ်ခု (hard drive) ပေါ်သို့ အချက် အလက်များစုဆောင်းခြင်း သို့မဟုတ် အင်တာနက်ပေါ်သို့ လွဲပြောင်းခြင်းဖြစ်သည်။ ကွန်ပျူတာစောင့်ကြပ်ကြည့်ရှုခြင်း အစီအစဉ်များသည် ယနေ့ပျံ့နှံ့လျက်ရှိနေပြီး အားလုံးနီးပါး သော တရားမဝင်သော ဆောင်ရွက်မှုအတွက် သဲလွန်စများရရှိရန် အင်တာနက်အသွားအ လာလမ်းကြောင်းကို အနီးကပ် စောင့်ကြည့် ထားသည်။ ကူညီထောက်ပံ့သူများ[who?] ပြောဆိုသည်မှာ အားလုံးသော အင်တာနက်အသွားအလာ လမ်းကြောင်းကို စောင့်ကြည့်နေခြင်းသည် အရေးကြီးသည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် လူတိုင်း ဖတ်နေ၊ ရေးနေသည့် အကြောင်းအရာအလုံးစုံကို သိရှိခြင်းဖြင့် ၎င်းတို့သည် အကြမ်းဖက်သူ များနှင့် ရာဇဝတ်ကောင်များကို ခွဲခြားဖော်ထုတ်နိုင်ပြီး လူ့အဖွဲ့အစည်းကို ၎င်းတို့ထံမှ ကာကွယ်နိုင်သည်။
ဝေဖန်ရေးသမားများသည်[who?] သီးသန့်တည်ရှိမှုနှင့် အကြွင်းမဲ့အာဏာရှင်စနစ်ကျင့်သုံးသော အစိုးရတစ်ခု၏ ဖြစ်နိုင်ချေနှင့်သက်ဆိုင်သည်ကို ကျော်လွန်၍ တိုက်ရိုက်ကိုးကားသည်မှာ ဖြစ်နိုင်ချေမရှိသော နိုင်ငံရေးသဘောထားကွဲလွဲမှုနှင့် အစိုးရမူဝါဒကို ဆန့်ကျင်သူများသည် ထုတ်ပယ်သန့်စင်သည့်အလား COINTELPRO သို့ ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ ထိုကဲ့ သို့သော အစိုးရတစ်ခုကို အီလက်ထရောနစ်ရဲအစိုးရတစ်ခုအဖြစ် ရည်ညွှန်းမည်ဖြစ်ပြီး ၎င်း တွင် အစိုးရသည် အီလက်ထရောနစ်နည်းပညာများအသုံးပြုခြင်းကို မှတ်တမ်းထားရှိရန်၊ စီစဉ် ဆောင်ရွက်ရန်၊ ရှာဖွေရန်နှင့် ၎င်း၏နိုင်ငံသားများကို မှုခင်းဆိုင်ရာသက်သေဖြန့်ဝေရန် ရန်လို စွာ အသုံးပြုသည်။
ကွန်ယက်စောင့်ကြပ်ကြည့်ရှုခြင်း
အစုံလိုက်သုံး ပက်ကက်ကို ခြေရာခံခြင်း (Packet sniffing) သည် ကွန်ပျူတာကွန်ယက် တစ်ခုပေါ်ရှိ အချက်အလက် အသွားအလာလမ်းကြောင်းကို စောင့်ကြည့်ခြင်းဖြစ်သည်။ ကွန်ပျူတာများ အင်တာနက်အပေါ် ဆက်သွယ်ရာတွင် သတင်းစကားများကို (အီးမေးလ်၊ ပုံရိပ်များ၊ ဗွီဒီယို၊ ကွန်ယက်စာမျက်နှာများ၊ ဖိုင်များ၊ အစရှိသည်။) အပိုင်းအစငယ်များဖြစ် အောင် ခွဲခြမ်းခြင်းကို "ပက်ကက်စ်" (“packets”) ဟုခေါ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့၏ ခရီးဆုံးရောက်ရှိချိန်အထိ ကွန်ပျူတာများ၏ ကွန်ယက်တစ်ခုမှတစ်ဆင့် လမ်းကြောင်းပေးပို့ပြီး ထိုနေရာတွင် ပြည့်စုံသော “သတင်းစကား” ပြန်လည်စုစည်းကြသည်။ အစုံလိုက်သုံးပက်ကက် ကိုခြေရာခံခြင်း ဂရုစိုက်သူများသည် ကွန်ယက်များအတွင်းသွားလာနေသည့်အတိုင်း အခြား အစီအစဉ်များကို အသုံးပြု၍ ၎င်းတို့၏ ပါဝင်သည့်အကြောင်းအရာများကို ဆန်းစစ်နိုင်ရန် ၎င်းတို့၏ ပက်ကက်စ်များ (packets) ကို ကြားဖြတ်ယူသည့် အစီအစဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။
အစုံ လိုက်သုံးပက်ကက်ကိုခြေရာခံခြင်းသည် သတင်းအချက်အလက်စုဆောင်းသော တန်ဆာ ပလာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဆန်းစစ်ခြင်း တန်ဆာပလာတစ်ခု မဟုတ်ပါ။ "သတင်းစကား များ" ကို စုဆောင်းခြင်း ဖြစ်သော်လည်း ၎င်းတို့ကို စိစစ်ခြင်းမပြုလုပ်ပါ။ ၎င်းတို့ဆိုလိုသည့် အတိုင်း ပုံဖော်ခြင်းလည်း မပြုလုပ်ပါ။ အခြားအစီအစဉ်တို့သည် ကွန်ယက်တစ်ခုအတွင်းရှိ အသွားအလာလမ်းကြောင်း အချက်အလက်ဆန်းစစ်ခြင်းကို ပြုလုပ်ဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်ပြီး အရေးကြီးသော/အသုံးဝင်သော သတင်းအချက်အလက်အတွက် အချက်အလက်ရှာဖွေခြင်း၊ ကြားဖြတ်ယူခြင်းကို ဂရုစိုက်စွာ ပြုလုပ်သည်။ ဗဟိုအစိုးရကတရားဥပဒေပြဋ္ဌာန်းရေးနှင့်ထောက်လှမ်းရေးအေဂျင်စီများသည်၎င်းတို့၏ဝယ်ယူသူများ၏ဘရော့ဘန်းနှင့်အင်တာနက်ကွန်ယက်တစ်ခုမှသတင်းအချက်အလက်အသွားအလာလမ်း ကြောင်း အား ကြားဖြတ်ယူနိုင် ရန် ဆက်သွယ်ရေး အကူအညီပေးရေးဆိုင်ရာတရားဥပဒေ၏ ပြဋ္ဌာန်းရေးအောက်ရှိ အားလုံး သော အမေရိကန် အဝေးဆက်သွယ်ရေး အစုံလိုက်သုံးပက်ကက်ကိုခြေရာခံခြင်း နည်းပညာ ကို တပ်ဆင်ခွင့်ပြုရန် လိုအပ်သည်။
ဤအကြောင်းအရာအားလုံးမှတစ်ဆင့် လူသားစုံစမ်းထောက်လှမ်းသူများ သမားရိုးကျ ရှာဖွေ ခြင်းအားဖြင့် အစုံလိုက်သုံးပက်ကက်ကိုခြေရာခံသော အရာများမှ အချက်အလက်များစု ဆောင်းရန်မှာ လွန်စွာဝေးကွာလျက်ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် အလိုအလျောက် အင်တာနက်စောင့် ကြည့်ခြင်းကိုစီးဆင်းဖြတ်ထားသော အင်တာနက်သတင်းစကားအသွားအလာလမ်းကြောင်း ၏ များစွာသောပမာဏတို့မှတစ်ဆင့် ဂရုတစိုက်ဆောင်ရွက်ပြီး စစ်ထုတ်ခြင်းနှင့် စိတ်ဝင်စား ဖွယ်ရာ သတင်းအပိုင်းအစများကို စုံစမ်းထောက်လှမ်းသူများထံသို့ အစီရင်ခံတင်ပြသည့် "စိတ် ဝင်စားဖွယ်ရာ" ဘစ်များ၏သတင်းတို့မှာ သေချာတိကျသော စကားလုံးများ သို့မဟုတ် စကား စုများကိုသုံးခြင်း၊ တိကျသေချာသော ကွန်ယက်အမျိုးအစားများသို့ ဝင်ရောက်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် အီးမေးလ်မှတစ်ဆင့် ဆက်သွယ်ခြင်း သို့မဟုတ် အုပ်စု သို့မဟုတ် တစ်ဦးတစ်ယောက်နှင့်သာ တိတိကျကျဆက်သွယ်ခြင်းတို့ဖြစ်သည်။
တစ်နှစ်လျှင် သန်းထောင်ပေါင်းများစွာသော ဒေါ်လာကို သတင်းအချက်အလက်နားလည်သဘောပေါက်ခြင်းဌာန၊ အမျိုးသားလုံခြုံရေး အေဂျင်စီ (NSA) နှင့် အက်ဖ်ဘီအိုင် (FBI) တို့ ဖွံ့ဖြိုးရန်၊ ဝယ်ယူရန်၊အကောင်အထည်ဖော်ရန်နှင့်ဤအချက်အလက်အားလုံးကိုဆန်းစစ်ခြင်းနှင့်ကြားဖြတ်ယူခြင်းတို့ပြုလုပ်ရန်စနစ်များနှင့်တရားဥပဒေပြဋ္ဌာန်းရေးနှင့်ထောက်လှမ်းရေးအေဂျင်စီများ အ တွက် အသုံးဝင်သော သတင်းအချက်တို့ကို ရွေးချယ်ထုတ်နုတ်ရန် အသုံးပြုထားသည်။ အလားတူစနစ်များကို အီရန်အမျိုးသားစုံထောက်ရဲမှလည်း သဘောထားကွဲလွဲသူများကို နှိပ် ကွပ်ရန်နှင့် ဖော်ထုတ်ရန် ယခုအခါ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ လိုအပ်သော ဟတ်ဝဲလ်နှင့်ဆော့ဖ်ဝဲလ်အားလုံးတို့ကိုဂျာမန်စီးမန်းစ်အေဂျီ(SiemensAG)နှင့်ဖင်းနစ်(ရှ်)နိုကီရာ(Nokia)တို့မှတရားမဝင်တပ်ဆင်သည်။
စုပေါင်းစောင့်ကြပ်ကြည့်ရှုခြင်း
ကွန်ပျူတာဆောင်ရွက်ချက်အား စုပေါင်းစောင့်ကြပ်ကြည့်ရှုခြင်းသည် များစွာတွေ့မြင်နေကျ တစ်ခုသာ ဖြစ်သည်။ အချက်အလက်စုဆောင်းခြင်းကို များသောအားဖြင့် မကြာခဏ အသုံးပြု လေ့ရှိသည်မှာ ဈေးကွက်ရှာဖွေရန် ရည်ရွယ်ချက်များ သို့မဟုတ် အခြားကော်ပိုရေးရှင်းများသို့ ရောင်းချရန်ဖြစ်သော်လည်း အစိုးရအေဂျင်စီများနှင့် ပုံမှန်အားဖြင့် ဝေမျှထားရခြင်းလည်း ဖြစ် သည်။ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းထောက်လှမ်းရေးပုံစံတစ်ခုအသွင် အသုံးပြုနိုင်သလို ဝယ်သူတို့ စိတ်တိုင်းကျဖြစ်စေရန် ၎င်းတို့၏ ထွက်ကုန်များနှင့် သို့မဟုတ် ဝန်ဆောင်မှုများကို ပိုမိုကောင်း မွန်အောင် အံဝင်ခွင်ကျ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကို အထောက်အကူဖြစ်စေသည်။ သို့မဟုတ် ၎င်းအချက်အလက်များကို အခြားကော်ပိုရေးရှင်းများသို့ရောင်းချနိုင်သည်၊ သို့မှသာ၎င်းတို့သည်အရှေ့တွင်ဖော်ပြထားသည်များအတွက် အသုံးပြုနိုင်မည်။ သို့မဟုတ် တိုက်ရိုက်ဈေး ကွက်ရည်ရွယ်ချက်အတွက် အသုံးပြုနိုင်သည်။ ၎င်းတို့မှာ ဦးတည်သော စီးပွားရေးကြော်ငြာ များဖြစ်ပြီး ထိုစီးပွားရေးကြော်ငြာများသည် ၎င်းတို့၏ရည်ရွယ်သော ဦးတည်အသုံးပြုသူများ၏ စုဆောင်းထားသောအချက်အလက်များတွင် သိမ်းဆည်းထားသည့် ရှာဖွေထားသော အီးမေးလ်များနှင့် ရှာဖွေမှုသမိုင်းကို(အကယ်၍ ထိုသူတို့ အခမဲ့ကွန်ယက် ဝန်ဆောင်မှုများ ကို အသုံးပြုခဲ့လျှင်) ဆန်းစစ်နိုင်သည်။
စာမျက်နှာတိုင်းတွင် ဂူဂဲလ် ကြော်ငြာအညွှန်းစာအုပ်များ၊ ဖတ်ရှုရန်များ နှင့် ပြောင်းလဲပြုလုပ်ထားသော ဝင်ရောက်သူ တစ်ဦးချင်း၏ ကွန်ပျူတာ “ကွတ်ကွီများ” (“cookies”) ပါဝင်သည်။ ဤသို့သော ကွတ်ကွီများသည် ဤသို့သော မျက်နှာစာတစ်ခု လုံးတို့တွင် အသုံးပြုသောသူနောက်သို့ လိုက်ပြီးနောက် ၎င်းတို့၏ကွန်ယက်အင်တာနက်၏ သုံးစွဲခြင်း အမူအကျင့်များ၊ ၎င်းတို့ဝင်ရောက်သော မျက်နှာစာများအား နောက်ကြောင်းထားရှိ ခြင်းနှင့် ဤသို့သောမျက်နှာစာတွင် ၎င်းတို့ရှိနေချိန် ပြုလုပ်ခဲ့သည်များနှင့်ပတ်သက်သော သတင်းအချက်အလက်များကို စုစည်းခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုသတင်းအချက်အလက်များသည် ၎င်းတို့၏ အီးမေးလ်အကောင့်များမှ သတင်းအချက်အလက်များနှင့်အတူ စက်၏သမိုင်းများကို ရှာဖွေခြင်းနှင့် ဂူဂဲလ်မှသိမ်းဆည်း ထားသော အသုံးပြုသူ၏ အချက်အလက်တို့ကို တည် ဆောက်ပြီး ပို၍ကောင်းမွန်သော ဦးတည်ကြော်ငြာများကို ပြုလုပ်ဖြန့်ဝေနိုင်ရန် ဖြစ်သည်။
အမေရိကန်အစိုးရသည် ၎င်းအတွက် အခွင့်အာဏာတစ်ခုပြုလုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် အရိုးသား ဆုံးမေးခြင်းအားဖြင့် ဤကဲ့သို့သော ဒေတာဘေ့(စ်)သတင်းအချက်အလက်အခြေပြုများကို ဆက်သွယ်ခြင်း မကြာခဏရရှိသည်။ မွေးရပ်မြေလုံခြုံရေးဌာနမှ ပွင့်လင်းစွာ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည် မှာ ၎င်းသည်စုဆောင်းရရှိသော အချက်အလက်များကို စားသုံးသူယုံကြည်မှုနှင့် တိုက်ရိုက် ဈေးကွက်အေဂျင်စီများအတွက် စောင့်ကြည့်ထားသော တစ်ဦးချင်းစီ၏ တိုးပွားလာသော အချက်အလက်များမှ အသုံးပြုခြင်းဖြစ်သည်။
မကောင်းမှုပြုလိုသော ဆော့ဖ်ဝဲလ်
ထိုသို့သော ဆော့ဖ်ဝဲလ်ထည့်သွင်းခြင်းနည်းလမ်းများစွာရှိသည်။ သမားရိုးအကျဆုံးမှာ ထိန်း ချုပ်ခြင်းအား ထည့်သွင်းခြင်းဖြစ်ပြီး နောက်ဖက်တံခါး (Backdoor)တစ်ခုကို ကွန်ပျူတာဗိုင်းရပ်စ် သို့မဟုတ် ထရိုဂျန်အားဖြင့် ဖန်တီးခြင်းဖြစ်သည်။ ဤနည်းဗျူဟာတွင် အမျိုးမျိုးသော ကွန်ပျူတာများအား စောင့်ကြည့်ကြပ်မတ်ခြင်းအတွက် ဖြစ်နိုင်ချေရှိသောအကျိုးအမြတ်များ ပါရှိသည်။ ဗိုင်းရပ်စ် များသည် ထောင်ပေါင်းများစွာ သို့မဟုတ် သန်းပေါင်းများစွာသော ကွန်ပျူတာများသို့ မကြာ ခဏပျံ့နှံ့ပြီး ဆက်သွယ်ရေးကွန်ယက်တစ်ခုကို အသုံးပြုနိုင်သော “နောက်ဖက်တံခါးBackdoor”ကို ချန် ထားခဲ့ခြင်းနှင့် အမိန့်ပေးမှုများကိုဆောင်ရွက်ခြင်းနှင့် ဝင်ရောက်ကျူးကျော်သူတစ်ဦးအား ဆော့ဖ်ဝဲလ်အား လွတ်လပ်စွာ ထည့်သွင်းနိုင်စေသည်။ ဤသို့သော ဗိုင်းရပ်စ်များနှင့် ထရိုဂျန် များကို တစ်ခါတစ်ရံ အစိုးရအေဂျင်စီများမှ ပြုလုပ်သည်။ ၎င်းတို့မှာ စီအိုင်ပီအေဗွီ (CIPAV) နှင့် မဲဂျစ်လန်တန် (Magic Lantern) တို့ဖြစ်သည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေကာမူ မကြာခဏဆို သလို အခြားသူများဖန်တီးသော ဗိုင်းရပ်စ်များ သို့မဟုတ် လျှို့ဝှက်စွာစုစည်း (spyware) တို့သည် ၎င်းကိုဖန်တီးထားသော လုံခြုံရေးကွာဟချက်များမှတစ်ဆင့် ခွင့်ပြုချက်များရယူ နိုင်ရန် အသုံးပြုခံရနိုင်သည်။
အခြားသောနည်းစနစ်မှာ ကွန်ယက်ဆက်သွယ်မှုတစ်ခုမှ ကွန်ပျူတာအတွင်းသို့ “ချိုးဖောက် ဝင်ရောက်ခြင်း” (“cracking”) ဖြင့် ခွင့်ပြုချက်ရယူခြင်း ဖြစ်သည်။ တိုက်ခိုက်သူတစ်ဦးသည် လည်း စောင့်ကြည့်ကြပ်မတ်သော ဆော့ဖ်ဝဲလ်ကို အဝေးမှ ထည့်သွင်းနိုင်သည်။ ဆာဗာများ နှင့် ဘရော့ဘန်းနှင့် ထာဝစဉ်ဆက်သွယ်ထားသော ကွန်ပျူတာများတို့သည် ဤသို့သော တိုက်ခိုက်မှုအတွက် အန္တရာယ်သက်ရောက်နိုင်မှုအများဆုံး ဖြစ်ကြသည်။ တစ်စုံတစ်ယောက်သည်လည်း ကွန်ပျူတာတစ်ခုပေါ်တွင် စောင့်ကြပ်ကြည့်ရှုသော ဆော့ဖ် ဝဲလ်အား ရုပ်ပိုင်းအားဖြင့် ကွန်ပျူတာထားရှိသောနေရာမှ ဝင်ရောက်နိုင်သည့် ကွန်ပျူတာ သိမ်းဆည်းခြင်းနှင့် ထည့်သွင်းထားသော ကွန်ပက်အချပ် (compact disc)၊ ဖလော်ပီအချပ် (floppy disk) သို့မဟုတ် အချက်အလက်သိမ်းလက်မ (thumbdrive) တို့အား တပ်ဆင်ခြင်း တို့မှ ထားရှိနိုင်သည်။ ဤနည်းစနစ်သည် ဟတ်ဝဲလ်အစိတ်အပိုင်းများနှင့် ဆိုးကျိုးတစ်ခုကို မျှဝေခြင်းဖြစ်ပြီး ကွန်ပျူတာသို့ ရုပ်ပိုင်းအရအသုံးပြုနိုင်ခွင့် လိုအပ်သည်။
လူမှုကွန်ယက် ဆန်းစစ်ခြင်း
သမားရိုးကျပုံစံတစ်ခုဖြစ်သော စောင့်ကြပ်ကြည့်ရှုခြင်းသည် လူမှုကွန်ယက်များ (social networks) ၏ မြေပုံများကို လူမှုကွန်ယက်မျက်နှာစာများ (social networking sites) မှ အချက်အလက်ပေါ်တွင် အခြေခံ၍ဖန်တီးရန်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဆက်သွယ်ရေးအသွားအ လာလမ်းကြောင်းကို ဆန်းစစ်ခြင်း (traffic analysis)၊ ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုမှတ်တမ်းများမှ သတင်းအ ချက်အလက်များကဲ့သို့သော အမျိုးသားလုံခြုံရေး ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုအချက်အလက်အခြေပြု (NSA call database)[13] နှင့် စီအေအယ်လ်အီးအေ (CALEA) အောက်ရှိ အင်တာနက်ကွန်ယက် ဆက်သွယ်ရေးတစ်ခုအတွင်းရှိ သတင်းစကားများ အသွားအလာအချက်အလက်ကို စုစည်း ခြင်းတို့တွင် အခြေခံသည်။ ဤကဲ့သို့သော လူမှုကွန်ယက် "မြေပုံများ" သည် အသုံးဝင်သော သတင်းအချက်အလက်များဖြစ်ကြသော ပုဂ္ဂိုလ်ရေးစိတ်ဝင် စားမှုများ၊ မိတ်သဟာယပြုခြင်း များနှင့် ရင်းနှီးမှုများ၊ လိုချင်မှုများ၊ ယုံကြည်မှုများ၊ အတွေးများနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များတို့ကို အချက်အလက်ဦးစားပေး ကောက်နုတ်ရန် ဖြစ်သည်။
အမေရိကန်အစိုးရ၏ အေဂျင်စီများဖြစ်ကြသော ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ ခေတ်မီသောသုတေ သနစီမံကိန်းများအေဂျင်စီ (ဒီအေအာပီအေ) (DARPA)၊ အမျိုးသားလုံခြုံရေးအေဂျင်စီ (အန်အက်စ်အေ) (NSA) နှင့် မွေးရပ်မြေလုံခြုံရေးဌာန (ဒီအိတ်ချ်အက်စ်(DHS)တို့သည်ယခုလက်ရှိတွင်လူမှုကွန်ယက်ဆန်းစစ်ခြင်းအားသုတေသနပြုရေးတွင်အသည်းအသန်ရင်းနှီးမြုပ်နှံလျက်ရှိကြသည်။ အမေရိကန်စွမ်းအား ကို အကြီးမားဆုံးသော စိန်ခေါ်မှုများ တို့သည် အာဏာကိုခွဲဝေခြင်း၊ ခေါင်းဆောင်မရှိခြင်း၊ ပထဝီဝင်အနေအထားအရ ပျံ့ကျဲနေ သော လူအုပ်စုများ၏ အကြမ်းဖက်သူများ (terrorists)၊ ကျရှုံးသူများ (subversives) နှင့် အစွန်းရောက်သူများ (extremists) တို့ထံမှ လာသည်ဟု ထောက်လှမ်းရေးအသိုင်းအဝိုင်းမှ ယုံကြည်သည်။ ဤကဲ့သို့သော စိန်ခေါ်မှုများ အများစုကို ကွန်ယက်တွင်ရှိ သတင်းလက်ခံရ ရှိခြင်းနှင့် ပေးပို့ခြင်းအတွက် လက္ခဏာများကို သိရှိနိုင်ရန်ဖြစ်သော အမှတ်များကို ရှာဖွေခြင်း အားဖြင့် လွယ်ကူစွာနောက်ကြောင်းလိုက်နိုင်ပြီး ၎င်းတို့ကို ဖယ်ရှားသည်။ ဤကဲ့သို့ပြုလုပ်ရန် ကွန်ယက်၏ မြေပုံအသေးစိတ်တစ်ခု လိုအပ်သည်။
အရှေ့မြောက်ပိုင်းတက္ကသိုလ်မှ ဂျေဆန်အီသာက ၎င်း၏ခေတ်သစ်လူမှုကွန်ယက်ဆန်းစစ်ခြင်း သုတေသနတွင် ပြောဆိုသည်မှာ သတင်းအချက်အလက်နားလည်သဘောပေါက်မှုဌာနမှ ပြုလုပ်သော ချိန်တွယ်နိုင်သော လူမှုကွန်ယက်ဆန်းစစ်ခြင်း အစီအစဉ်မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ အက်စ်အက်စ်အန်အေ (SSNA) ပြဿနာကို တစ်ဆင့်ချင်း ဖြေရှင်းသည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်း အစီအစဉ်၏ ရည်ရွယ်ချက်သည် ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော အကြမ်းဖက်အခန်းများမှ တရားဝင် လူ့အဖွဲ့များသို့ ခွဲခြားခြင်းမှ ကူညီရန် လူမှုကွန်ယက်ကို တိုးချဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အက်စ်အက်စ် အန်အေ အောင်မြင်စေရန် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ လူအများစု၏ လူမှုရေးဖလှယ်ရေး သတင်းအချက် အလက်များ လိုအပ်လိမ့်မည်။ ကာကွယ်ရေးဌာနမှ ငြိမ်းချမ်းသော နိုင်ငံသားများနှင့် အကြမ်းဖက်သူများကို လွယ်ကူစွာ မခွဲခြားနိုင်သည့်အတွက် အပြစ်မဲ့ပြည်သူများသာမက ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော အကြမ်းဖက်များအပေါ်တွင် သတင်းအချက်အလက်စုဆောင်းခြင်းမှာ ၎င်းတို့အတွက် လိုအပ်သည်။ - ဂျေဆန်အီသာ
ထွက်ပေါ်လာခြင်းများ
ကွန်ပျူတာများကို အကွာအဝေးတစ်ခုမှ စောင့်ကြပ်ကြည့်ရှုခြင်းသည် စီအာတီ (CRT) မော်နီ တာမှ ထုတ်လွှတ်သော ရောင်ခြည်ဖြာခြင်းကို ဈေးကွက်တွင်ရရှိနိုင်သော ပစ္စည်းကိရိယာဖြင့် ဖမ်းယူပြုလုပ်ရန်ဖြစ်နိုင်ကြောင်း တင်ပြပြီးဖြစ်သည်။ ဤသို့သော ကွန်ပျူတာစောင့်ကြပ်ကြည့် ရှုခြင်းကို တန်းမ်ပတ်စ် (TEMPEST) ဟု ခေါ်သည်။ အီလက်ထရို မက်ဂနက်တစ် ထွက်ပေါ် လာခြင်းများအားဖတ်ရှုခြင်း၊ ကွန်ပျူတာပစ္စည်းများမှ အချက်အလက်ကို မီတာရာပေါင်းများစွာ ကွာဝေးသောနေရာမှ ကောက်နုတ်ရန် လုပ်ဆောင်သည်။ အိုင်ဘီအမ် (IBM) သုတေသနပြုသူများ တွေ့ရှိခဲ့သည်မှာ အားလုံးနီးပါးသော ကွန်ပျူတာကီး ဘုတ်များရှိ ခလုတ်တစ်ခုစီတိုင်းသည် ဖိနှိပ်သောအခါ မတူညီသောအသံများကို ထုတ်လွှတ် ခြင်းဖြစ်သည်။ ဤမတူညီမှုများမှာ တူညီသောအခြေအနေအောက်ရှိ တစ်ဦးချင်း အသေးစိတ် ပြုလုပ်ခွဲခြားနိုင်ပြီး သက်ဆိုင်သောကွန်ပျူတာပေါ်တွင် လိုအပ်သောမှတ်တမ်းတင်ရန် ဆော့ဖ် ဝဲလ်များကို ဖွင့်သုံးရန်မလိုပဲ ခလုတ်ရိုက်ချက်မှတ်တမ်းတင်ခြင်းများ (keylogger) ဖြစ်နိုင်သည်။ အဒီရှာမာ (Adi Shamir) နှင့် အဖွဲ့မှလည်း တင်ပြခဲ့သည်မှာ စီပီယူမှထုတ်လွှတ်သော တုန်ခါ နှုန်းမြင့်မားသော ဆူညံခြင်းသည်လည်း ဆောင်ရွက်နေသည့် ညွှန်ကြားချက်များနှင့် ပတ်သက်သောသတင်းအချက်အလက်ပါဝင်ကြောင်း ဖြစ်သည်။
ဘန်းပြင်ရွာ၊ သရက်မြို့နယ်
ဘန်းပြင်ရွာ (Banpyin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ သရက်မြို့နယ်၊ ဘန်းပြင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၀၇၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘန်းပြင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၇၁ ဦး၊ မ ၆၂၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၉၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သရက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြပ်ကုန်းရွာ၊ တလုပ်ကုန်း
ကြပ်ကုန်းရွာ၊ တလုပ်ကုန်း
သာယာကုန်းရွာ၊ ဘာသာကုန်း
သာယာကုန်းရွာ၊ ဘာသာကုန်း
ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(ပြည်)
ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(ပြည်) (အတိုကောက် ဒကစ(ပြည်)) သည် တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၏ ကွပ်ကဲအောက်တွင်ရှိသော ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ် တစ်ခုဖြစ်ပြီး ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး(အနောက်ပိုင်း)၊ ပြည်မြို့တွင် အခြေစိုက်သည်။ ဒကစ(ပြည်)၏ အဓိကတာဝန်မှာ တပခ ကွပ်ကဲမှုအောက်ရှိ အလှမ်းဝေးသောဒေသများ၏ ကာကွယ်ရေး၊ လုံခြုံရေး၊ စစ်ဆင်ရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များအား တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကိုယ်စား တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ရန်၊ စစ်ရေး မဟာဗျူဟာအရ အရေးပါသော ပြည်မြို့ နှင့် အနီးဒေသများကို ထိန်းချုပ်ရန်၊ နယ်မြေအတွင်းရှိ လက်အောက်ခံတပ်များနှင့် အခြားလက်ရုံး/ဝန်ထမ်းတပ်များ၏ (စစ်ဦးစီး/ စစ်ရေး/ စစ်ထောက်)ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများကို ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ပေးရန်နှင့် စစ်ရုံးမှ အထက်ဌာနများ၏ အမိန့်နှင့် ညွှန်ကြားချက်များအား တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကိုယ်စား ထပ်ဆင့်ညွှန်ကြားပေးခြင်းနှင့် ကြီးကြပ်ခြင်းတို့ကို တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ရန်ဖြစ်သည်။ လက်ရှိ ဒကစ(ပြည်)၏ ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်မှူး တာဝန် ထမ်းဆောင်နေသူမှာ ကြည်း ၁၇၃၅၇၊ ဗိုလ်မှူးချုပ် စိန်မြင့် ဖြစ်သည်။
သမိုင်း
အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် ကွပ်ကဲမှုအောက်ရှိ ဝေးလံသောဒေသများကို ကွပ်ကဲနိုင်ရန် နှင့် စစ်ရေး မဟာဗျူဟာအရ အရေးပါသည့်ဒေသကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရန်အလို့ငှာ ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(ပြည်)ကို စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
လက်အောက်ခံ ခြေလျင်/ ခြေမြန် တပ်ရင်းများ
ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(ပြည်)၏ လက်အောက်ခံ တပ်ရင်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်-
ဒကစ(ပြည်)၏ ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်မှူး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူများ
ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ကျော်ဦး
နောက်ထပ်ကြည့်ရန်
ပြည်
ကျွန်းချောင်းရွာ၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထီးချိုင့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယမနေချောင်းရွာ၊ ဘုရားကလေး
ယမနေချောင်းရွာ၊ ဘုရားကလေး
မောလုရွာ၊ မက်မန်းမြို့နယ်
မောလုရွာ (Mawlu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ မက်မန်းမြို့နယ်၊ ဝမ်ဖင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၃၂၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မက်မန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အနန်းကုန်းရွာ၊ ဘာသာကုန်း
အနန်းကုန်းရွာ၊ ဘာသာကုန်း
ဟော်ရီတူလာရွာ
ဟော်ရီတူလာရွာ
ကိုးကား
ဟော်ရီတူလာရွာ
ကလိုရိုဖောင်း
ကလိုရိုဖောင်း (Chloroform) သည် အရောင်မရှိသော အရည်ဖြစ်၍ မေ့ဆေးအဖြစ် အသုံးပြုသည်။ ထိုဆေးကို လစ်ဗာပူးမှ ဒေးဗစ်ဝေါလ်ဒိုင် ဆိုသူက စတင်တွေ့ရှိ၍ ဂျိမ်းဆင်ပဆင်ကို ပြောပြသဖြင့် ဆင်ပဆင်က ခွဲစိတ်ကုသရာတွင် စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဝိတိုရိယ ဘုရင်မကြီးသည် အဋ္ဌမနှင့် နဝမ သားသမီးများ မွေးဖွားရာတွင် အနာအကျင် သက်သာစေရန် ကလိုရိုဖောင်း အငွေ့ကို ရှူရှိက်သည်ဟု ဆိုသည်။ ဆိုင်းဘုတ်လုပ်ငန်းများလုပ်ရာတွင် ပလပ်စတစ်ပြား(Acrylic) တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ကပ်ရာတွင်လည်း ကော်ရည်အဖြစ်လည်း အသုံးပြုကြသည်။ ကော်ရည်အဖြစ် အသုံးပြုသော ကလိုရိုဖောင်းသည် မေ့ဆေးလောက် အာနိသင် သိတ်မပြင်းပေ။
အဆိပ်ဖြေဆေး
နာဖျားမကျန်းရှိသူတစ်ဦး တွင် ရောဂါပိုးများသည် လူနာ၏သွေးသားတို့ကို စားသောက် ခြင်းဖြင့် ရောဂါဝေဒနာကို ဖြစ်စေသည်ဟု ထင်မှတ်တတ်ကြ ၏။ သို့သော် အကယ်စင်စစ်မှာ ထိုသို့မဟုတ်ပေ။ ပိုးတို့မှ ဖြစ်သောအဆိပ်တို့သည် လူနာ၏ကိုယ်ခန္ဓာတလျှောက် ပျံ့နှံ့ သွားသောကြောင့်သာလျှင် ရောဂါဝေဒနာဖြစ်လေသည်။ ဤ အချက်ကို သိပ္ပံပညာရှင်ကြီးများက အောက်ပါအတိုင်း သက်သေပြကြလေသည်။ ပထမဆုံးသူတို့သည် ရောဂါဖြစ်စေ တတ်သော ပိုးများကို ပိုးပျိုးယူသော အရည်များတွင် မွေးမြူ၍ စစ်ထုတ်လိုက်သည်။ ထို့နောက် တိရစ္ဆာန်တစ်ကောင်ကို ထို အရည်ဖြင့် ဆေးထိုးပေးရာ ထိုတိရစ္ဆာန်၏ ကိုယ်ခန္ဓာတွင် ပိုး များ မဝင်ရောက်သော်လည်း ထိုတိရစ္ဆာန်တွင် ရောဂါရရှိသည် ကို တွေ့ရသည်။
လူ၏ကိုယ်ခန္ဓာတွင် ရောဂါပိုးတို့ကြောင့် ဖြစ်သော အဆိပ်များအနက် မေးခိုင်ရောဂါကိုဖြစ်စေတတ်သည့် အဆိပ် သည် ကျွန်ပ်တို့ သိရှိသမျှသော အဆိပ်တို့အနက် အပြင်းထန် ဆုံးဖြစ်၏။ ထိုအဆိပ်သည် စတြစ်နင်းခေါ် အဆိပ်ထက် အဆ နှစ်ရာ့ငါးဆယ်မျှ ပိုမိုပြင်းထန်လေသည်။ ထိုအဆိပ်ကို တစ်စက် သို့မဟုတ် နှစ်စက်ခန့်ထိုးပေးရုံနှင့် ဆင်ကဲ့သို့သတ္တဝါ ကြီးမျိုးပင် သေဆုံးသွားနိုင်သည်။ ယခုအခါ ဆေးဖက်ဆိုင်ရာ ဓာတုဗေဒပညာရှင်ကြီးများ၏ စွမ်းဆောင်မှုကြောင့် ထိုအဆိပ် ကို ပြယ်စေနိုင်သော အန်တီတော့ဆင်ခေါ် အဆိပ်ဖြေဆေးကို တွေ့ရှိပေပြီ။ ဆင်ကောင်အားသေစေနိုင်လောက်သောအဆိပ် ဖြင့် ထိုးပေးထားသည့် ပူးကို ဤအဆိပ်ဖြေဆေးဖြင့် ကုသပေး သောအခါ ပူးသည် ပကတိကျန်းမာလျက်ရှိလေသည်။
အန်တီတော့ဆင် အဆိပ်ဖြေဆေးကို တွေ့ရှိလာခဲ့ခြင်း မှာ လူနှင့်တကွသောသတ္တဝါဟူသရွေ့၏ ကိုယ်ခန္ဓာတွင် သဘာဝ အလျောက် အဆိပ်ကိုကာကွယ်ပေးနိုင်သော ဆေးများရှိသည်ဟူ သော အချက်ကို သိရှိလာခဲ့ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ သက်ရှိသတ္တဝါတို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာတွင် ရောဂါပိုးများကြောင့် အဆိပ်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ ထိုအခါ ကိုယ်ခန္ဓာတွင် ထိုအဆိပ် ကိုပြယ်သွားစေရန် အဆိပ်ဖြေဆေးများ အလိုလို ဖြစ်ပေါ်လာ လေသည်။
အဆိပ်သည် အဆိပ်ဖြေဆေးထက်များလျှင် လူနာ သေဆုံးသွားတတ်၍ အဆိပ်ဖြေဆေးထက်နည်းသောအခါ လူနာ တွင် ရောဂါပျောက်ကင်းသွားတတ်ပေသည်။ အဆိပ်ကိုပြယ်စေ နိုင်သောသတ္တိသည် သွေး၏ အကြည်ရည်ထဲတွင်ဖြစ်သည်။ ဤ သို့အဆိပ်ကို ပြယ်စေနိုင်သော သွေးကြည်ရည်ကို အဆိပ်ဖြေ သွေးကြည်ရည်ဟုခေါ်၍ ပိုးများကိုသေစေနိုင်သော သွေးကြည် ရည်ကိုမူကား ပိုးသေသွေးကြည်ရည်ဟု ခေါ်သည်။
ပထမနည်းကား ကာကွယ်လိုသောရောဂါ အလွန်အား နည်းသည့်ပိုးများဖြင့် ကျန်းမာနေသော လူတစ်ဦးအား ထိုးပေး ခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းသို့ ထိုးပေးလိုက်သည်နှင့် ထိုလူတွင် ထို ရောဂါပိုးများကို တွန်းလှန်နိုင်သောသတ္တိ ပေါ်ပေါက်လာပြီး ရောဂါကိုမဖြစ်ရအောင် ကာကွယ်လေသည်။ ကျောက်ထိုး ဆေး၊ တိုက်ဖွိုက်ရောဂါ ထိုးဆေးများသည် ဤသဘောကိုယူ၍ စီမံထားသော ဆေးများဖြစ်ကြသည်။ ဒုတိယနည်းတွင် ရောဂါ ပိုးများကို မြင်းကဲ့သို့သော တိရစ္ဆာန်တို့၏ ကိုယ်တွင်ထိုးပေး သည်။ ထိုတိရစ္ဆာန်များတွင် ရောဂါကို ခုခံကာကွယ်နိုင်လာ သောအခါ သွေးကိုအနည်းငယ်စီထုတ်၍ သွေးမှတဖန်အကြည် ရည်ကိုယူသည်။ ထိုသွေးကြည်ရည်ကို လူ၏ ကိုယ်ခန္ဓာတွင် ထိုးပေးသောအခါ ထိုလူတွင် မြင်းများမှာကဲ့သို့ ရောဂါကိုခုခံ ကာကွယ်နိုင်သော သတ္တိရှိလာလေသည်။
အဆိပ်ဖြေဆေးတစ်မျိုးသည် အဆိပ်တစ်မျိုးကိုသာ ဖြေ နိုင်သည်။ ဒစ်ဖသီးရီးယားဆုံဆို့နာ၊ မေးခိုင်နာ၊ စကားလက် ဖျား၊ မြွေဆိပ်တက်ခြင်း၊ ဗော်တျူလိုင် အဆိပ်တောက်ခြင်း၊ အနာမီးစသော အနာရောဂါတို့အတွက် အဆိပ်ဖြေဆေးများ အသီးအခြားရှိကြလေသည်။
ဣသိဒတ္တသုတ်
(၂)သုတ် ရှိပါသည်။
သမ္ဗဟုလထေရ်တို့ မစ္ဆိကာသဏ္ဍမြို့အနီး အမ္ဗာဋကတောအုပ်ဝယ် သီတင်းသုံးတော်မူကြစဉ် ပင့်ဖိတ်သဖြင့် အိမ်သို့ကြွတော်မူလာကြသော မထေရ်မြတ်အား စိတ္တသူကြွယ်က “ဓာတုနာနတ္တကို မေးလျှောက်ရာ မထေရ်ကြီး၏ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ဣသိဒတ္တထေရ်က ဖြေကြားပုံအစရှိသည်တို့ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ - အထက်သုတ်အတိုင်း စိတ္တသူကြွယ်မေးလျှောက်အပ်သော မိစ္ဆာအယူဖြစ်ခြင်း အကြောင်း၊ သက္ကာယဒိဋ္ဌိဖြစ်ခြင်း အကြောင်းကို မထေရ်ကြီး၏ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ဣသိဒတ္တထေရ် ဖြေကြားတော်မူပုံ၊ ဣသိဒတ္တထေရ်နှင့် စိတ္တသူကြွယ်တို့ အဒိဋ္ဌသဟာယဖြစ် နေပုံ အစရှိသည်တို့ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
မဒေါင်ရွာ၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်
မဒေါင်ရွာ (Madaung)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်၊ လွှတ်တိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၂၀၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျွန်းလှမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တလိုင်းကောင်
တလိုင်းကောင်ဟုခေါ်သော နှုတ်သီးတိုငှက်ကို ပါဏဗေဒ အလိုအရ 'ပလူဗီအေးလစ် ဒိုမင်နီက' ဟု ခေါ်သည်။ 'ကယ်ရာ ဒရိုင်အီဒီး' မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်လေသည်။ အလျား ၁ဝ လက်မရှိ၏။ ပျံသန်းသည့်အခါ အမြီးပိုင်းသည် မည်းနေသည်ဟု ထင်ရသည်။ မေလအစ သားပေါက်ချိန်တွင် အမွှေးများသည် ပို၍မည်းလာ၏။ ထို့ပြင် ဦးခေါင်ထိပ်ရှိ အမွှေးဖြူများသည်လည်း ပို၍ကျယ်ပြန့်လာသည်။ ထိုအမွှေးဖြူများသည် မျက်စိအထက်မှ မျက်ခုံးမွှေးထူထူကဲ့သို့ နောက်ဖက်သို့ ရှည်ထွက်၍လည်ပင်းနှင့် ရင်အုပ်ထိ ရောက်လာသည်။ ကိုယ်အောက်ပိုင်းသည် မည်းနက်၍၊ ကျောဖက်ရှိ ရွှေရောင်တောက်နေသည့် အပြောက်များသည် ပို၍ထင်ရှားလေသည်။
တလိုင်းကောင်ငှက်များကို အုပ်လိုက်တွေ့ရလေ့ရှိသည်။ ထိုငှက်များသည် ခရီးဝေးပျံသန်း၍ ဒေသပြောင်းခြင်းမှာ အထူးအံ့ဩဖွယ်ကောင်းလှပေသည်။ အမေရိကတိုက်မြောက်ပိုင်းတွင် ပေါက်ပွားကြသောတလိုင်းကောင်များသည် ထိုဒေသ၌ ဆောင်းဥတုဝင်လာသောအခါ၊ တောင်အမေရိကတိုက်အလယ်ပိုင်းနှင့် အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံထိ မိုင်ပေါင်း ၂၄ဝဝ မျှရှိသော ခရီးကို သမုဒ္ဒရာပေါ်မှ ဖြတ်၍ ပျံသန်းကြသည်။ ထိုဒေသတွင် ဆောင်းဥတု၌ ကျက်စားကြပြီးလျှင် နွေဥတုရောက်သောအခါ မြောက်ဘက်နေရင်းဒေသများသို့ ပျံသန်းကြပြန်သည်။ အပြန်တွင် အလာလမ်းအတိုင်းမပျံကြဘဲ၊ ကုန်းမြေများပေါ်မှဖြတ်၍ ပျံသန်းကြခြင်းသည် ထိုငှက်များ၏ ထူးခြားချက်တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသို့လည်း ဆောင်းဥတုတွင် တလိုင်းကောင်ငှက် အမြောက်အမြား ပျံသန်းလာတတ်ကြပြီးလျှင်၊ မေလလယ်လောက်တွင် ပြန်သွားတတ်ကြသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် တလိုင်းကောင် ငှက်မျိုးပေါင်း မြောက်မြားစွာရှိလေသည်။
တလိုင်းကောင်ငှက်၏ အော်သံသည် စူးရှသော်လည်း၊ နားထောင်ကောင်းသော နှစ်ဆင့် လေချွန်သံမျိုး ဖြစ်သည်။ ယင်းတို့သည် နွားစားကျက်နှင့် ကမ်းခြေရှိ ရွံ့ညွှန်များတွင် ကျက်စားလေ့ရှိကြ၏။ ထွန်ပြီးစ လယ်ကွက်၊ စွတ်စိုသော မြက်ခင်းနှင့် ရိုးပြတ်တောများတွင် ကျက်စားရန်ကိုလည်း နှစ်သက်ကြသည်။ ပျံသန်းရာ၌ အတောင်ကို မှန်မှန်ခတ်၍ စုစုရုံးရုံး စည်းကမ်းသေဝပ်စွာ ပျံသန်းတတ်သည်။ မြေပေါ်တွင် ခေါင်းကို ဟန်တစ်မျိုးဖြင့် ညိတ်၍ ညိတ်၍ ပြေးရင်းအစာများကို လိုက်လံရှာဖွေစားသောက်ကြသည်။ ထို့ပြင် လျှောက်ပြေးရာတွင် ကိုယ်ကို မြေပြင်နှင့်ညိလုမတတ် ထားတတ်ကြသည်။ သို့သော် ရပ်နားသောအခါတွင်မူ ကိုယ်ကို ပို၍တည့်မတ်စွာ ထားသည်။ အထူးသဖြင့် သူတို့အဖို့ ဘေးရန်ရှိမည်ဟု စိုးရိမ်ရသောအခါများတွင် ကိုယ်ကိုတည့်မတ်စွာ ထားတတ်ကြသည်။ တလိုင်းကောင်၏အစာများမှာ ပိုးမွှားကောင်များ၊ သစ်ပင် အစို့အညောင့်နှင့် ဗယ်ရီသီးများဖြစ်သည်။ ပင်လယ်ကမ်းနား၌ ကျက်စားသောအခါတွင်မူ၊ ခရု၊ ပက်ကျိ၊ ကနန်းမှစ၍ ပင်လယ်ပိုးကောင်းများကို ရှာဖွေစားသောက်ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြောက်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အာတိတ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:စင်ရော်၊ ရေညှောင့်ကောင်နှင့် အလားတူငှက်များ
တရဂူရွာသစ်ရွာ၊ ကေသလာချောင်းဝ
တရဂူရွာသစ်ရွာ၊ ကေသလာချောင်းဝ
တိုက်ချောင်းရွာ၊ ဓဓဓနုံးချောင်းဓ
တိုက်ချောင်းရွာ၊ ဓဓဓနုံးချောင်းဓ
ဂွယ်ကထောင်ရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
ဂွယ်ကထောင်ရွာ(Gweikahtaung)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ ဂွယ်ကထောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၀၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဂွယ်ကထောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၉ ဦး၊ မ ၅၉ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၅၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကနစုငုတ်ရွာ၊ ဘာသာကုန်း
ကနစုငုတ်ရွာ၊ ဘာသာကုန်း
ဂွယ်ကထောင်ရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိမ်သုံးလုံးရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
အိမ်သုံးလုံးရွာ(Einthonelone)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ လက္ခဏကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၃၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လက္ခဏကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၃၂၀ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၃၃၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျွဲထားပြင်ရွာ
ကျွဲထားပြင်ရွာ