မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း
မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း
တပင်ရွှေထီး (ခရစ် ၁၅၃၁-၁၅၅ဝ)နှင့် ဆင်ဖြူများရှင်မင်း (ခရစ် ၁၅၅၁-၁၅၈၁)တို့သည် ထီးပြိုင် နန်းပြိုင် မင်းများကို တိုက်ခိုက်ရာ အောက်အကြေ၌ ဟံသာဝတီ၊ မုတ္တမ၊ မော်လမြိုင်၊ ပြည်၊ ပုသိမ်၊ မြောင်းမြ၊ ထားဝယ်၊ တနင်္သာရီ တို့ကိုလည်းကောင်း၊ အထက်အညာ၌ အင်းဝမြို့နှင တောင်တန်း ဒေသများကိုလည်းကောင်း အောင်မြင် ကြသည်။ ထို့ပြင် ကသည်းပြည်၊ ဇင်းမယ်ပြည်၊ လင်းဇင်းပြည်၊ ယိုးဒယားပြည်တို့သည် သစ္စာခံ ပြည်များ ဖြစ်လာ ကြ၏။ ထိုမင်းနှစ်ပါးသည် မြန်မာနိုင်ငံ ပြန်လည်ထူထောင်ရာ၌ တိုက်ခိုက်မှု သာမက စည်းလုံးမှုကိုလည်း ပြုလုပ်ကြသည်။ တိုက်ခိုက်သိမ်းယူပြီးသော မြို့များကို များသော အားဖြင့် အကြီး အကဲ ဟောင်းတို့အား သစ္စာ ဆိုစေ၍ ပြန်ပေးလေ့ ရှိကြသည်။ တပင်ရွှေxD; မင်းသည် ဟံသာဝတီကို အောင်မြင်သောအခါ မွန်တို့ကို နှိပ်စက်ညှင်းပန်းခြင်းမပြု။ မွန်အဆောက် အဦးများကို မဖျက်ဆီး။ မြန်မာ မြို့စား ရွာစားများကို မခန့်ဘဲ မွန်မြို့စား ရွာစားများကို ခန့်သည်။ မွန်ထက်ဝက် မြန်မာထက်ဝက် ပါဝင်သော ဝန်ကြီး အဖွဲ့သည် ဘုရင်အား အကြံဉာဏ်ပေးသည်။ ဆင်ဖြူများရှင်မင်းလည်း မြန်မာအမတ်၊ မွန်အမတ်၊ ရှမ်းအမတ်များနှင့် တိုင်ပင်သည်။ တပ်မတော်တွင် မြန်မာစစ်သည်၊ မွန်စစ်သည်၊ ရှမ်းစစ်သည်၊ ကရင်စစ်သည်၊ ချင်းစစ်သည်၊ ကချင်စစ်သည်၊ လဝစစ်သည်တို့ပါ ဝင်ကြသည်။ ထိုမင်းနှစ်ပါးသည် ဟံသာဝတီကို နေပြည်တော် ပြုကြသည်။ တပင်ရွှေထီးသည် ဟံသာဝတီ၌ မွန်ထုံနည်းအတိုင်း၊ ပုဂံမြို၌ မြန်မာမင်း ထုံနည်းအတိုင်း ရာဇာဘိသက်ခံသည်။ ဆင်ဖြူများရှင် မင်းသည် တောင်တန်းဒေသများတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာ ပြုစေသည်။ မြန်မာစပါးစိုက်ပျိုးမှုကို အားပေးသည်။ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးကို ပြုစုသည်။ ပုသိမ်၊ ပဲခူး၊ သံလျင်၊ မုတ္တမမြို့များသည် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဗဟိုဌာန သင်္ဘောဆိပ်မြို့များ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုမင်း လက်ထက်တွင် နိုင်ငံခြား ယဉ်ကျေးမှုများကို မြန်မာ တို့ရခဲ့ကြ၏။ ယွန်းထည် လုပ်ငန်း ပညာရပ်များသည် ဇင်းမယ် ပြည်မှ ရောက်လာကြ သည်။ ယိုးဒယားအဆို၊ အက စသည်တို့ကိုလည်း ယိုးဒယားပြည်မှ ရကြသည်။ ဆဲ့ငါးရာစုနှစ် မတိုင်မီကပင် အိန္ဒိယကုန်သည်၊ အာရပ်ကုန်သည်တို့သည် နှစ်ပင်တိုင် သင်္ဘော၊သုံးပင်တိုင် သင်္ဘောများဖြင့် ပသျှူးကျွန်းဆွယ်နှင့် ဂျားဗားကျွန်းစုတို့သို့ သွားပြီးလျှင် သစ်ကြံပိုး၊ လေးည|င်း၊ ချင်းတက်၊ ငရုတ်ကောင်း စသော ဟင်းခတ် အသီးအရွက်များကို ဝယ်၍ အီရက်နိုင်ငံ ဆိပ်ကမ်းသို့ သွားရောက်ရောင်းချ ကြသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ ထိုကုန်သင်္ဘောများသည် ပုသိမ်ဆိပ်ကမ်း၊ ဒလဆိပ်ကမ်း၊ သံလျင်ဆိပ်ကမ်း၊ မုတ္တမဆိပ်ကမ်း၊ ရခိုင် ဆိပ်ကမ်းသို့ ရောက်လာ၍ ခါသာပိတ်၊ က။ီပါ၊ ကော်ဇော၊ သက္ကလပ် စသည်တို့ကို ရောင်းချတတ်ကြသည်။ ထိုနောက် အိန္ဒိယ သင်္ဘော၊ အာရပ်သင်္ဘောများ မရောက်တော့ဘဲ ပေါ်တူဂီသင်္ဘော များသာ ရောက်လာတတ်ကြ၏။ မြန်မာတို့ ဗရင်ဂျီခေါ်သော ပေါ်တူဂီ သင်္ဘောသားများသည် ကိုယ်တွေ့ ဗဟုသုတများကို ရှာသူများ ဖြစ်ကြသည်။ တပင်ရွှေထီး နန်းတက်မည့် အချိန်လောက်တွင် ပေါ်တူဂီအမျိုးသား ဗက်စကိုဒါဂါးမဆိုသူသည် အာဖရိကတိုက် တောင်ပိုင်းကို ပတ်၍ အိန္ဒိယ ကျွန်းဆွယ်သို့ ရောက်လာသည်။ ထိုအခါမှစ၍ ပေါ်တူဂီတို့သည် ကုန်တင်သင်္ဘော၊ ရဲမက် တင်သင်္ဘောများဖြင့် အိန္ဒိယသို့ နှစ်စဉ် လာရောက်ကြ၏။ အာရှတိုက်တွင် ဆိပ်ကမ်း ကောင်းသော အရပ်များ၌ ကုန်တိုက်များဆောက်၍ နေထိုင် တတ်ကြသည်။ ကာလကြာသော် ထိုကုန်တိုက်တို့သည် ခံတပ်မြို့များ ဖြစ်လာကြ၏။ အမြောက်သေနတ်ကိုင် ပေါ်တူဂီ တို့သည် ခံတပ်မြို့များကို အခြေပြုလျက် တိုင်းရင်းသားများ၏ နယ်ပယ်များကို တိုက်ခိုက်ကြသည်။ အရောင်းအဝယ် ပြုလုပ်သည်သာမက တိုင်းရင်းမင်းများထံ၌ အငှားလိုက် စစ်မှုထမ်းကြသည်။ တပင်ရွှေထီး တပ်မတော်တွင် ပေါ်တူဂီ အငှားလိုက် စစ်မှုထမ်း ရဝဝ မျှရှိသည်ဟူ၏။ ထိုခေတ်မှစ၍ မြန်မာနိုင်ငံ စစ်မှုရေးရာတွင် ပေါ်တူဂီ စစ်မှုထမ်းတို့သည် များစွာ ပါဝင်ကြသည်။ ဟံသာဝတီ ဆင်ဖြူများရှင်မင်း၏ အရိုက်အရာကို ဆက်ခံသော သားတော် နန္ဒဘုရင်သည် စီမံအုပ်ချုပ်မှု၌ ညံ့သည်။ အင်းဝမင်းငယ်၊ ပြည်မင်းငယ်၊ တောင်ငူ မင်းငယ်တို့နှင့် သင့်မြတ်စွာ မနေတတ်။ ယိုးဒယားမင်း၊ ရခိုင်မင်းတို့သည် ခြားနားကြ၏။ နန္ဒဘုရင် လွန်သော အခါ ပေါ်တူဂီတို့ကပင် မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းယူလိုကြ၏။ သို့ဖြစ်၍ သံလျင်မြို့၌ ရှိနှင့်ကြသော ပေါ်တူဂီတို့သည် အကြီးအကဲဖြစ်သူ ငစင်္ကာခေါ် ဒီဗရစ်တိုသည် ၁၆ဝဝ ပြည့်နှစ်တွင် သံလျင်မြို့ကို သိမ်းယူ၍ မင်းပြု၏။ အိန္ဒိယနိုင်ငံဆိုင်ရာ ပေါ်တူဂီ ဘုရင်ခံချုပ် ရှိရာ ဂိုအားမြို့သို့ သွား၍ သံလျင်မြို့နယ်ကို ပေါ်တူဂီနယ် ပယ်ဟု အသိအမှတ်ပြုစေ၏။