cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဂိုလ်ဒါ မယ်ယာ
၁၈၉၅ ခုနှစ် တွင်ထုတ်ဝေခဲ့သည့်ဒေါက်တာ သီဒိုဟာဇယ်လ် ( Dr. Theodore Herzl )၏ ဂျူးနိုင်ငံတော် (The Jewish State) အမည်ရှိ စာအုပ်ကြောင့်ဂျူး အသိုင်းအဝိုင်း တစ်ခုလုံး လှုပ်လှုပ်ရှားရှားဖြစ်ခဲ့ရသည်။ သို့သော် ၁၉၀၄ ခုနှစ် တွင် ဂျူးလူမျိုးများကို ပါလက်စတိုင်းဒေသတွင် ပြန်လည်နေရာချထားပေးရန်လှုံဆော်သူ ဒေါက်တာ ဟာဇယ်လ်သေဆုံးသွားခဲ့ပြီး ဓာတုဗေဒဆိုင်ရာ ဒေါက်တာဘွဲ့ရထားသူ ဒေါက်တာ ဝိုက်ဇ် မန်း( Weizmann ) မှ ဆက်လက်ဦးဆောင်သည်ဟု နိုင်ငံမဲ့ ဂျူးအသိုင်း အဝိုင်း က ယုံကြည်ခဲ့သည်။ ဒေါက်တာ ဝိုက်ဇ်မန်းသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ ဂျူးလူမျိုးများ အပေါ်တွင်လည်း ဩဇာရှိသူ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၁၉၁၅ ခုနှစ် တွင် ဒေးဗစ်ဘင်ဂူရီယန် ( David Ben Gurion ) ( အစ္စရေး နိုင်ငံ၏ လွတ်လပ်ရေး ဖခင်ကြီး )သည် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုတွင် ဂျူးအမျိုးသားရှေ့ဆောင်အဖွဲ့ ‘ဟီဟာ လုဇ်”(Hehalutz - The Pioneer ) ကိုတည်ထောင် ဖွဲ့စည်း နိုင်ခဲ့ တယ်။ ၁၉၁၆ ပထမ ကမ္ဘာစစ် အတွင်း ဗြိတိန်စစ်တပ် သည် လက်နက်ခဲယမ်းမီးကျောက် ပြဿနာ ဖြစ်ခဲ့တယ်။ အဲဒီ အချိန် မှာ ဝိုက်ဇ် မန်းက ဗြိတိန်စစ်ဘက်ကော်မတီ ၏ လက်နက် အတွင်း ဝန် ဒေးဗစ် လွိုက်ဂျော့ ( David Lloyd George ) ကို သူ့တီထွင်မှုများဖြင့် အကူအညီ များစွာပေးခဲ့သကဲ့သို့ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ ဂျူး လူမျိုးများမှ တဆင့် အမေရိကန်နိုင်ငံအား ပထမကမ္ဘာ စစ်အတွင်းဝင်လာစေရန် အကြပ်ကိုင်တိုက်တွန်းမှုများကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ဝိုက်ဇ်မန်း အကူအညီ ပေးခဲ့သော လွိုက်ဂျော့သည် ၁၉၁၆ ၊ဒီဇင်ဘာ တွင် ဗြိတိန်ဝန်ကြီးချူပ် ဖြစ်လာခဲ့ သဖြင့် ဝိုက်ဇ်မန်း က သူ့လူမျိုး ဂျူးများအတွက် တစ်ခုခုဆောင်ရွက်ပေးခြင်း အားဖြင့် သူ့အားချီးမြှင့်ပါဟု လွိုက်ဂျော့ထံ တောင်းဆို ခဲ့တယ်။
ထို့ကြောင့် ၁၉၁၇၊နိုဝင်ဘာ၊၂ ရက် နေ့တွင် ဗြိတိန်အစိုးရက ပါလက်စတိုင်းဒေသရှိ ဂျူး လူမျိုး များ၏နေထိုင် ခွင့်၊ ပြောင်းရွေ့ အခြေ ချမှု နှင့် ဘာသာရေး၊ လူမှုရေးတို့ပါမကျန် နစ်နာမှုမရှိ စေရန်ကာကွယ်မည် ဟု ဘဲလ်ဖိုး ကြေညာချက် ( Belfour Declaration )ကို ကြေညာထုတ် ပြန် ခဲ့တယ်။ အထက်ဖော်ပြပါ သမိုင်းဆိုင်ရာအဖြစ်အပျက်များ သည် ၁၉၃၂တွင် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု သို့ ဂျူးအမျိုးသမီးအလုပ်သမားကောင်စီ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရောက်ရှိလာသော ဂိုလ်ဒါ မယ်ရာ အားအရည် အချင်းမည်မျှ ရှိကြောင်း စစ်ဆေးရန် ကြိုဆိုကြပါတော့သည်။
အမေရိကန်ခရီးစဉ်အစပိုင်း ကာလများအတွင်း ဂိုလ်ဒါ သည် အမေရိကန်ဂျူး ခေါင်းဆောင်များဖြစ်သော ‘ဝါးဘတ်‘ ( Warburg ) ၊ ‘စထရော့‘ ( Strauss ) တို့ထံ မှ အကြံဉာဏ် များ ရယူ နိုင်ခဲ့သည်။ အမေရိကန်ခရီးစဉ်ကာလအတွင်း သမီးဖြစ်သူ ဆာရာ တစ်ယောက် ကျောက်ကပ် ရောဂါဖြင့်အရေးတကြီး ခွဲစိတ်ကုသမှု ခံယူရချိန် တွင် ဂိုလ်ဒါ သည် အစ္စရေး နိုင်ငံ ထူထောင် ရေး အတွက် ငွေကြေး အလှူခံကိစ္စများနှင့်သာ အချိန်ရှိ သရွေ့လုံးပန်း နေခဲ့ရသည်။ အမေရိကန် ရှိ ဂျူးအမျိုးသမီးများရှေ့ဆောင်အဖွဲ့( The Pioneer Women's Organization of America ) ၏ အစည်းအဝေး များ တွင် ဂိုလ်ဒါ သည် နိုင်ငံသစ် အတွက် လိုအပ် သော ငွေကြေး နှင့် အဆက်အသွယ် များစွာတို့ကို အောင်မြင်စွာစည်းရုံး နိုင်ခဲ့သည်။ ယင်းစည်းရုံးနိုင်မှုများသည် အစ္စရေးနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး အကြိုကာလများ ဖြစ်သည့် ၁၉၄၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ အတွင်း ဒေးဗစ်ဘင်ဂူရီယန် ၏ အမေရိကန်ရောက် ဂျူးသူဋ္ဌေး များထံ မှ ငွေကြေး နှင့် နည်းပညာအလှူ ခံမှုများ ကိုများစွာအထောက်အပံဖြစ်စေ ခဲ့တယ်။ ၁၉၃၄ ခုနှစ် တွင် ဂိုလ်ဒါ သည်အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု မှ ပါလက်စတိုင်းဒေသသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိ ခဲ့တယ်။
၁၉၃၄ ခုနှစ် အတွင်း ဂိုလ်ဒါ သည် ဂျူးအမျိုးသမီးများ အလုပ်သမားကောင်စီ၏ နိုင်ငံရေးဌာန တွင်အကြီးအကဲအဖြစ် ရွေးချယ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံရ ပါတယ်။ ထိုရွေးချယ်မှုသည် နောင်တစ်ချိန်တွင်နိုင်ငံ့အကြီးအကဲဖြစ်စေရန် ပထမဆုံးလမ်းစ ပင်ဖြစ်သည်။၁၉၃၇၊ ဩဂုတ်တွင် ဗြိတိန်အစိုးရ၏ ပီးလ် ကော်မရှင် ( Peel Commission ) က ဂျူးနိုင်ငံသစ်ထူထောင်ရန် နယ်မြေအနည်းငယ်ကို ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။ သို့သော် ဂျူးလူမျိုးများ၏မညီညွတ်မှုများ၊ အာရပ်တို့၏ ပုန်ကန်မှုများ၊ ဗြိတိန်အထက်လွှတ်တော် ရှိ ကွန်ဆာ ဗေးတစ် ပါတီအမတ် များ ကြောင့် ၁၉၃၈ တွင် ပီးလ် စီမံကိန်း ကျဆုံးသွား ခဲ့တယ်။ ၁၉၃၈ ခုနှစ် ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင် ပြုလုပ် သော ‘အီဗန် လေ ဘိန်း ‘( Evian – les – Bains ) ညီလာခံ သို့ ဂိုလ်ဒါ က ဂျူး ဒုက္ခသည် ပြဿ နာ ကို တင်ပြ ခဲ့သော်လည်း အနိုပ်စက်၊အနိုင်ကျင့်ခံ ဥရောပရှိ ဂျူး အရေး မှာ ပိုမို ဆိုးဝါး ခဲ့သည်။ ထို ၁၉၃၈ ခုနှစ် တွင် ဗြိတိန်အစိုးရ ကပါလက်စတိုင်း ဒေသ အတွင်း သို့ ပြောင်းရွေ့ ဝင်ရောက် လာသော ဂျူး လူမျိုးများအား တားဆီးပိတ်ပင်ခဲ့ပြန်သည်။ ဗြိတိန်အစိုးရ၏တားဆီးမှုများကို အံတုစိန်ခေါ်ပြီး ပါလက်စတိုင်းဒေသအတွင်းသို့ ဂျူး လူမျိုး များ ခိုးဝင် ရောက်ရှိ ရေး လှုပ်ရှား မှုများတွင်လည်း ဂိုလ်ဒါ ပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့သေးသည်။ ၁၉၃၉ ခုနှစ် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး မစတင်ခင် အချိန်လေးတွင် ဂိုလ်ဒါ သည်ဗြိတိန် အစိုးရ ၏ ၏ မတရားအသင်းအဖြစ် ကြေညာထားသော‘ ဟာဂါနာ ‘ ( Haganah )ခေါ် မြေအောက် ဂျူးတပ်မတော်၏ အမျိုးသမီးတပ်ဖွဲ့တွင် ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးအနေဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပါတယ်။၁၉၄၀ တွင်ခင်ပွန်း ဖြစ်သူ မော့ရစ်စ် နဲ့ ပြန်လည် ပေါင်းသင်းခဲ့သော်လည်း ဂိုလ်ဒါသည် သူမ၏အလုပ်တွင်သာ အာရုံစူးစိုက်လွန်းခြင်းကြောင့် ခင်ပွန်းဖြစ်သူနှင့် အိမ်ထောင်ရေးအဆင်မပြေဖြစ်လာကာ လမ်းခွဲခဲ့ရသော်လည်း တရားဝင်ကွာရှင်းပြတ်စဲမှုကား မရှိခဲ့ပေ။ မောရစ်မိုင်ယာဆန် သည် ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင်ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
၁၉၄၈ ခုနှစ် အစ္စရေးနိုင်ငံထူထောင်ကြောင်း ကြေညာစာတမ်းတွင် ပါဝင်လက်မှတ် ရေးထိုးခဲ့သော ဂျူးခေါင်းဆောင် ၂၄ ဦးအနက် တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။ ပေါ်ပေါက်စ အစ္စရေးနိုင်ငံကို ပတ်ဝန်းကျင် အာရပ်နိုင်ငံများက ဝိုင်းဝန်းတိုက်ခိုက်ချေမှုန်းခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် စစ်လက်နက်များဝယ်ယူရေးအတွက် အမေရိကန်ပြည်တဝှန်း လှည့်လည်အလှူခံ ရန်ပုံငွေရှာဖွေခဲ့သည်။ အစ္စရေးခေါင်းဆောင်များက အများဆုံး အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၇ သန်းခန့်သာရရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းထားခဲ့ကြ သော်လည်း သန်း ၅၀ ကျော် စုဆောင်းပေးနိုင်ခဲ့သဖြင့် အစ္စရေးနိုင်ငံကို အမျိုးသမီးတစ်ဦး၏ အလှူခံရရှိငွေများဖြင့် ထူထောင်ခဲ့ ရသည်ဟု နောင်လာနောက်သားတို့က ပြောစမှတ်ပြုရလိမ့်မည်ဟု အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် ဘင်ဂူရီရန်က အသိအမှတ်ပြုပြောကြားခဲ့သည်။
အစ္စရေးသံအမတ်ကြီးအဖြစ် သူမ၏ ဇာတိရုရှားနိုင်ငံသို့ သွားရောက်တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့ရာ ရုရှားနွယ်ဖွား ဂျူးလူမျိုးတို့၏ လေးစားချစ်ခင်မှုကို တခဲနက် ရရှိခဲ့သည်။ အစိုးရအဖွဲ့တွင်း အလုပ်သမားရေးရာဝန်ကြီးနှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ထိုရာထူးကြီးများကို အမျိုးသမီးတစ်ဦး အနေဖြင့် ထမ်းဆောင်နိုင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် အများ၏ ချီးကျူး လေးစားခြင်းခံခဲ့ရသည်။ အစိုးရအဖွဲ့ဝင်ဝန်ကြီးများထဲတွင် အမျိုးသမီးဟူ၍ သူမသာ ရှိသော်လည်း ဝန်ကြီးချုပ် ဘင်ဂူရီရန် ကသူ၏ အစိုးရအဖွဲ့အတွင်း တစ်ဦးတည်းသောအာဂယောက်ျား အဖြစ် ချီးကျူးခဲ့ရသည်။
ထိုသို့ဆောင်ရွက်စဉ် ခိုကိုးရာမဲ့ ဂျူးလူမျိုးဒုက္ခသည်များ အစ္စရေးနိုင်ငံတွင်း ပြောင်းရွှေ့အခြေစိုက်နေထိုင်ရာတွင် အဆင်ပြေချောမွေ့စေရန် စွမ်းဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ထိုဒုက္ခသည်များတွင် အိမ်ရာမဲ့မိသားစုများမရှိရအောင်၊ ကလေးတိုင်း ကျောင်းနေနိုင်အောင် ကြိုးပမ်းအောင်မြင်ခဲ့ခြင်းအပေါ် အမြဲဂုဏ်ယူ ထောက်ပြ လေ့ရှိသည်။ ပြည်သူ့အကျိုးပြုလုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ကျန်းမာရေးကြောင့် တာဝန်မှ အနားယူခဲ့သည်။ သို့သော် ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် ဝန်ကြီးချုပ် အက်ရှ်ကိုးလ် ရုတ်တရက် ကွယ်လွန်သွားသဖြင့် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် ယီဂယ်အလွန် နှင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး မိုရှေဒါရန်း တို့ကြား အာဏာပြိုင်ဆိုင်မှုကြောင့် ပါတီတွင်းညီညွတ်ရေးမပြိုကွဲစေရန် အများတောင်းဆိုမှုဖြင့် ဝန်ကြီးချုပ်တာဝန်ယူ လိုက်ရသည်။ အသက် ၇၀ ကျော်အရွယ် အဖွားအိုတစ်ဦးဖြစ်သော်လည်း အများအံ့ဩလောက်ဖွယ် အလုပ်လုပ်နိုင်သူ တစ်ဦးဖြစ်သည်။
၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ ဂျာမနီနိုင်ငံ၊ မြူးနစ်အိုလံပစ်ပွဲတော်တွင် အစ္စရေးအားကစားသမားများအား အာရပ်အကြမ်းဖက် သမားတို့က သတ်ဖြတ်ခဲ့ခြင်းအတွက် အကြမ်းဖက်သမားတို့၏ ခေါင်းဆောင်များကို ကမ္ဘာအနှံ့လိုက်လံ ခြေရာခံရှာဖွေကာ လက်စားချေသုတ်သင်ပစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၃ ခုနှစ်၊ ဂျူးလူမျိုးတို့၏ အထွတ်အမြတ် ယွန်ကစ်ပူး ဥပုသ်နေ့တွင် အီဂျစ်နှင့် ဆီးရီးယားတို့က အလစ်အငိုက်ယူ တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အစ္စရေးတို့အထိနာခဲ့သော်လည်း အမေရိကန်ပြည်၏အကူအညီကို ရရှိအောင် စွမ်းဆောင်နိုင်ခဲ့သဖြင့် ရန်သူများကို တန်ပြန်တိုက်ခိုက်အနိုင်ယူခဲ့သည်။ သို့သော် အလစ်အငိုက်မိခဲ့၍ အစ္စရေးစစ်သားများစွာ ထိခိုက်သေကြေခဲ့ရခြင်းတွင် တာဝန်မကင်းဟု ခံယူကာ ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် ရာထူးမှနုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၈ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၈ ရက်၊ အသက် ၈၀ အရွယ်တွင် ဂျေရူဆလင်မြို့၌ ကင်ဆာရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အစ္စရေးနိုင်ငံ ကဏ္ဍ:အစ္စရေးနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ
အကယ်ကြီးရွာ၊ ကျုံဘုတ်
အကယ်ကြီးရွာ၊ ကျုံဘုတ်
၈ ဇူလိုင်
ဇူလိုင်လ၊ (၈)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၁၈၉)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ် ဖြစ်လျှင် (၁၉၀)ရက်မြောက်) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၁၇၆) ရက် ကျန်သေးသည်။
​အောက်စုရွာ၊ သစ်ပုတ်ကုန်း
အောက်စုရွာ၊ သစ်ပုတ်ကုန်း
ပုသိမ်မြို့နယ်
ပုသိမ်မြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုသိမ်ခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အုပ်ချုပ်ရေးရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ပုသိမ်မြို့ဖြစ်သည်။
လူနေထိုင်မှု
ပုသိမ်မြို့နယ်တွင် ကျေးရွာပေါင်း ၂၃၆ ရွာနှင့် ကျေးရွာအုပ်စု ၆၀ ပါဝင်သည်။
မွှန်လွှရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
မွှန်လွှရွာ(Hmunluah)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ သီးကျိရ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၄၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သီးကျိရ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၂ ဦး၊ မ ၂၉၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၈၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ဝါးတောစုရွာ၊ ကျုံထရိတ်
ဝါးတောစုရွာ၊ ကျုံထရိတ်
တပ်မတော်ဆေးတက္ကသိုလ်
တပ်မတော်ဆေးတက္ကသိုလ်သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ် ရန်ကုန်ပြည်လမ်းမကြီးနှင့် ခရပင်လမ်းထောင့် အမှတ် (၉၄)ဃ(၁) တွင် တည်ရှိသော စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဆေးတက္ကသိုလ် တစ်ခုဖြစ်သည်။ အခြားသောအရပ်ဘက်ဆေးကျောင်းများနည်းတူ အမ်ဘီဘီအက်စ်ဘွဲ့သင်တန်းများ နှင့် ဘွဲလွန် သင်တန်းများ၊ ပါရဂူ သင်တန်းများကို သင်ကြားပေးလျက်ရှိသည်။ ထိုတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲရရှိသည်နှင့် တပြိုင်နက် သင်တန်းသားများကို မြန်မာ့တပ်မတော်တွင် ဗိုလ်ရာထူးအဆင့်ဖြင့် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးသည်။ တပ်မတော်ဆေးမှူးများသည် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ချို့တဲ့သည့် နိုင်ငံ၏ဝေးလံခေါင်ဖျားသည့် အရပ်ဒေသများတွင် တာဝန်ချထားခြင်းခံရသည့်အခါ ထိုဒေသရှိ တပ်မတော်သားများကိုသာမက အရပ်သားများကိုပါ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်ကုသမှု ပေးရသည်။
သမိုင်းကြောင်း
တပ်မတော်ဆေးတက္ကသိုလ်ကို ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် Defence Services Institute of Medicine (DSIM) အဖြစ် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ရည်ရွယ်ချက်မှာ မြန်မာ့တပ်မတော်တွင် ဆေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရန် ဖြစ်သည်။ တပ်မတော်သည် တပ်မတော်ဆေးတက္ကသိုလ်ကို မဖွင့်လှစ်မီက အရပ်ဘက်ဆေးတက္ကသိုလ်များမှ ဆရာဝန်များနှင့် သွားဘက်ဆိုင်ရာဆရာဝန်များကို ခေါ်ယူတာဝန်ထမ်းဆောင်စေခဲ့သည်။ တာဝန်ပေးအပ်ခြင်းခံရသည် ဆရာဝန်များသည် စစ်တပ်တွင် အခြေခံစစ်ပညာရပ်များကို လအတန်ကြာ သင်တန်းတက်ရောက်ခဲ့ရသည်။ ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်းပြီးသည့်နောက် တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းပြီး စစ်တပ်အစိုးရ တက်လာသည့်အချိန် ၁၉၉၀ ခုနှစ် အစောပိုင်းကာလများတွင် ကျောင်းသားများ၏ စိုးရိမ်ကြောင့်ကြမှုများ မြင့်မားသည့်အတွက် အရပ်ဘက်ကျောင်းများနှင့် တက္ကသိုလ်များကို ကာလအတန်ကြာပိတ်ခဲ့ရသည်။ ထို့နောက် တပ်မတော်အတွင်း ဆေးမှူးလိုအပ်ချက်မှာ မြင့်မားလာပြီး ရှားပါးလာခဲ့သည်။
တပ်မတော်ဆေးတက္ကသိုလ်၏ ရည်မှန်းချက်မှာ "တို့တာဝန်အရေးသုံးပါးကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်နိုင်မည့် စွမ်းရည်ပြည့်ဝပြီး လက်ရုံးရည် နှလုံးရည်နှင့်ပြည့်စုံသော စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဆေးမှူးများ မွေးထုတ်ပေးရန်" ဖြစ်သည်။
တပ်မတော်ဆေးတက္ကသိုလ်၏ ပထမဆုံးသော ဗိုလ်လောင်သင်တန်း အမှတ်စဉ် (၁) တွင် သင်တန်းသား ၄၇ ယောက်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ခြောက်နှစ်တာ စာပေသင်ကြားလေ့လာမှု၊ အလုပ်သင်ဆရာဝန်အဖြစ် တစ်နှစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီးသည့်အချိန် ၁၉၉၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် သင်တန်းသားများအား "ဗိုလ်" အဆင့်ရာထူး ခန့်အပ်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။ အပတ်စဉ် (၉) အထိ တပ်မတော်ဆေးတက္ကသိုလ်မှ ဆေးမှူးအရာရှိ စုစုပေါင်း ၁၂၅၂ ယောက်နှင့် ပါရဂူဘွဲ့ရရှိသူ ၇ ဦး မွေးထုတ်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်အထိ ဆေးပညာပါရဂူ ၄၈ ဦးနှင့် ခွဲစိတ်အထူးကုပါရဂူ ၄၁ ဦးအပါအဝင် ပါရဂူဆေးမှူးအရာရှိ ၃၃၅ ဦး မွေးထုတ်ပေးခဲ့သည်။
တပ်မတော်ဆေးတက္ကသိုလ်သို့ တက်ရောက်ခြင်း
တပ်မတော်ဆေးတက္ကသိုလ်သည် နှစ်စဉ် သင်တန်းသားလေးရာခန့်နီးပါး လက်ခံသည်။ ၂၀၁၀ခုနှစ် နောက်ပိုင်းမှစတင်ပြီး နှစ်စဉ် သင်တန်းသား ၅၀ ဦးခန့်သာလက်ခံတော့သည်။ အခြားသော အရပ်ဘက်ဆေးတက္ကသိုလ်များနှင့် မတူသည့်အချက်မှာ သင်တန်းသားရွေးချယ်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်သည် အဆင့်မြင့်တက္ကသိုလ်ဝင်ခွင့်များထက် အဆင့်ပိုမိုများပြားခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ရည်ညွှန်းသင်တန်းသားများအားလုံးသည် ယောက်ျားလေးများသာ ဖြစ်ရမည့်အပြင် အခြားသော အရပ်ဘက်ဆေးတက္ကသိုလ်များတွင် တက်ရောက်နိုင်လောက်သည့်အထိ တက္ကသိုလ်ဝင်ခွင့်စာမေးပွဲတွင် အောင်မှတ်များ ရရှိထားရန် လိုအပ်သည်။ ထို့အပြင် ရည်ညွှန်းသင်တန်းသားသည် အခြားသော ဝင်ခွင့်စာမေးပွဲ စစ်ဆေးခြင်းကိုလည်း ဖြေဆိုနိုင်ရမည်ဖြစ်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်ကြံခိုင်မှုစစ်ဆေးခြင်းနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာစစ်ဆေးခြင်း စာမေးပွဲကိုလည်း ဖြေဆိုနိုင်ရမည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင်မူ ဝင်ခွင့်အတွက် တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲအမှတ်များကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားခြင်း မပြုတော့ပေ။ တစ်ကိုယ်ရည် လူတွေ့စစ်ဆေးမေးမြန်းခြင်းသည် ဝင်ခွင့်ရရှိရန်အတွက် အရေးအကြီးဆုံးသောအဆင့်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်မှစ၍ တက္ကသိုလ်သည် သင်တန်းသား ၁၀၀ သို့ ၁၀၀ ထက်လျော့သော သင်တန်းသားအရေအတွက်ကိုသာ လက်ခံခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဝင်ခွင့်စာမေးပွဲတွင်မူ သင်တန်းသား ၄၀ ဦးသာ ဝင်ခွင့်အောင်မြင်ခဲ့ပြီး တက်ရောက်ခွင့် ရရှိခဲ့သည်။
ဖါတီ (ဝါ) ကိုရီရွာ
ဖာတီ (ဝါ) ကိုရီရွာ
မြိုကွင်း (အောက်)ရွာ၊ ကနခို
မြိုကွင်း (အောက်)ရွာ၊ ကနခို
ဖီးလစ် ဂျွန်ဆင်
နှစ်ဆယ်ရာစု ဗိသုကာပညာရပ်အကြောင်းကို ပြောမည်ဆိုလျင် ဖီးလစ်ဂျွန်ဆင်၏ အကြောင်းမပါလျှင် မပြည့်စုံ နိုင်ပေ။ ထူထဲသောမျက်မှန်ကိုင်း အနက်ရောင်ကြီးနှင့် သူ၏ပုံရိပ်မှာ အမေရိကန် ဗိသုကာလောက၏ ထင်ရှားသော အမှတ်အသားအဖြစ် ဆယ်စုနှစ် အတော်ကြာတည်ရှိခဲ့သည်။ သူ၏ သက်တမ်း တစ်လျှာက်တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံတစ်ဝန်း၌ ထင်ရှားသော အဆောက်အအုံများစွာကို ဒီဇိုင်းထုတ်ခဲ့ပြီး အင်တာနေရှင်နယ်စတိုင်လ်၊ ပို့စ်မော်ဒန်နစ်ဆင် နှင့် ဒီကော်စထရပ်တီဗီဆင် စသော အယူအဆများ အမေရိကန် ဗိသုကာနယ်ပယ်၌ ဖြစ်ပေါ် လာစေရန် အဓိကကျသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
ဖီးလစ်ဂျွန်ဆင် ကို (၁၉၀၆) ခုနှစ်တွင် အိုဟိုင်းယိုးပြည်နယ်၊ ကလစ် လန်း ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်၊ ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်၌ သမိုင်း နှင့် အတွေး အခေါ် ဘာသာရပ်များကို လေ့လာခဲ့ပြီး သူ၏ ကျောင်းသားဘဝ တစ်လျှောက် ဥရောပကို အကြိမ်ကြိမ် ခရီးထွက်ခဲ့သည်၊ ထိုခရီးစဉ်များတွင် ပါသီနွန် အပါအဝင် ရှေးဟောင်း အဆောက်အအုံများစွာ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ထိုမှတစ်ဆင့် ဗိသုကာပညာရပ်ကို တဖြည်းဖြည်း စိတ်ဝင်စားလာခဲ့သည်။
(၁၉၂၈) ခုနှစ်တွင် ဂျွန်ဆင်သည် ဂျာမန်ဗိသုကာပညာရှင် မီးစ်ဗင်ဒါရိုးနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် မီးစ်သည် (၁၉၂၉) ဘာစီလိုနာပြပွဲအတွက် ဂျာမန်ပါဗီလီယန် ကို ဒီဇိုင်းထုတ်နေချိန်ဖြစ်သည်။ ယင်းတွေ့ဆုံမူသည် ဂျွန်ဆင်၏ ဘဝ အတွက် များစွာအရေးပါခဲ့ပြီး သူ၏ဗိသုကာမျက်စိကို ဖွင့်ပေးခဲ့သည်။ (၁၉၃၀)ခုနှစ်တွင် ဗိသုကာ သမိုင်း ဘာသာ ရပ်ဖြင့် ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ ထိုနောက် နယူးယောက်မြို့ရှိ ခေတ်သစ်အနုပညာပြတိုက် တွင် ဗိသုကာ ဌာနကို ဖွင့်လှစ်ကာ ထိုဌာန၏ ပထမဦးဆုံး ဒါရိုက်တာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
(၁၉၃၂) ခုနှစ်၌ ဂျွန်ဆင်သည် သူ၏ မိတ်ဆွေနှစ်ဦးနှင့်အတူ â€œThe International Style: Architecture since 1922â€ ဟူသောအမည်ဖြင့် ပြပွဲတစ်ခုကို ခင်းကျင်းပြသခဲ့သည်၊ ထိုပြပွဲတွင် မီးစ်ဗင်ဒါရိုး၊ လီကော်ဗူးဆေး၊ ဝေါ်တာဂရိုးပီးယတ်စ် စသော ဥရောပ ဗိသုကာ အကျော်အမော်တို့၏ လက်ရာများပါဝင်ခဲ့ပြီး အမေရိကန်လူထုကို မော်ဒန်ဗိသုကာလက်ရာ နှင့်စတင်မိတ်ဆက်ပေးခဲ့သည်။
(၁၉၄၀) ခုနှစ်တွင် ဂျွန်ဆင်သည် ဟားဗတ်သို့ နောက်တစ်ကြိမ် ပြန်သွားကာ မာဆယ်ဗရူးဝါး၏ လက်အောက်တွင် ဗိသုကာပညာရပ်ကို ဆည်းပူးခဲ့သည်၊ (၁၉၄၃) တွင် ဗိသုကာဘွဲ့ရရှိခဲ့ပြီး မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ် ကိန်းဘရစ်ချ်မြို့ တွင် (၁၉၄၆) ခုနှစ်အထိ ဗိသုကာအဖြင့် အသက်မွေးခဲ့သည်။ ထိုနောက် နယူးယောက်မြို့သို့ ပြန်လာပြီး Moma တွင် ဗိသုကာဒါရိုက်တာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဂျွန်ဆင်၏ ပထမဦးဆုံးနှင့် အကျော်ကြားဆုံးလက်ရာမှာ ကော်နယ်တီကပ်ပြည်နယ်၊ နယူးကင်နန်ရှိ သူ၏ကိုယ်ပိုင်အိမ် မှန်အိမ် (Glass House) ဖြစ်သည်၊ အိမ်၏လေးဘက်လေးရံကို မှန်ချပ်များဖြင့် ကာရံထားပြီး အခင်းကို အုတ်နီခဲ ခင်းကာ မြေပြင်မှ ဆယ်ပေခန့် မြှင့်ထားသည်။ အတွင်းခန်းကို ဗိရိုပုလေးများဖြင့် ပိုင်းခြားထားသည်၊ အုန်နံရံများဖြင့် ကာရံထားသော ရေချိုးခန်းသည် တစ်အိမ်လုံးတွင် ကြမ်းပြင်မှ မျက်နှာကျက်အထိရောက်သည့် တစ်ခုတည်းသော အရာဖြစ်သည်။ မီးစ်ဗင်ဒါရိုး၏ ဖရန့်ဝေါ့ဟောက်စ်ကို အခြေခံထားသည့် ထိုမှန်အိမ်လေးသည် နှစ်ဆယ်ရာစု မော်ဒန်ဗိသုကာလောက၏ အကျော်ကြားဆုံးလက်ရာများတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်၊
ဂျွန်ဆင်၏ ထင်ရှားသော နောက်ထပ်လက်ရာတစ်ခုသည် သုံးဆယ့် ကိုးထပ်အမြင့်ရှိသည့် ဆီးဂရန် အဆောက်အအုံ ဖြစ်သည်၊ ထိုအဆောက်အအုံကို မီးစ်ဗင်ဒါရိုးနှင့်အတူတဲ့၍ ဒီဇိုင်းထုတ်ခဲ့သည်၊ အဆောက်အအုံ၏ အချိုးအစားကျနမူ၊ အသုံးပြုသည့် တည်ဆောက်ရေးပစ္စည်း၏ လှပ ခမ်းနားမူတို့ကြောင့် နယူးယောက် တိုင်းစ် သတင်းစာမှာ နှစ်ဆယ်ရာစု၏ အရေးပါဆုံး အဆောက်အအုံအဖြစ် မှတ်ချက်ပေးခဲ့သည်။ ထိုအဆောက်အအုံ ဆောက်လုပ် ပြီးစီး သွား သည် နှင့်အတူ ဂျွန်ဆင်၏ ဗိသုကာပညာရှင်ဘဝတွင် အပြောင်းအလဲအဖြစ် အရွယ်အစား ကြီးမားသော ပရော့ဂျက်ကြီးများကို လုပ်ကိုင် လာခဲ့ရတော့သည်။
ဂျွန်ဆင်၏ အစောပိုင်းလက်ရာများတွင် မီးစ်၏ လွှမ်းမိူးမူများရှိခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် အင်တာနေရှင်နယ် စတိုင်လ် ကို ငြီးငွေ့လာဟန်ရှိသည်၊ crystalline structure များ၊ အရောင်ပြန်သည့်မှန်ချပ်များကို အသုံးပြုကာ ဒီဇိုင်းပြုလုပ်လာသည်။ ပစ်(ခ်)ဘတ်မြို့ရှိ PPG Place နှင့် ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ် Garden Grave ရှိ Crystal Cathedral တို့မှာထင်ရှားသည့် လက်ရာများဖြစ်သည်။
(၁၉၆၇) ခုနှစ်မှစ၍ ဂျွန်ဘားဂီး နှင့်အတူတွဲကာ IDS Tower အပါအဝင် Office Tower အများအပြားကို ဒီဇိုင်း ထုတ် ခဲ့သည်။
(၁၉၈၄) ခုနှစ်တွင် ဂျွန်ဆင်နှင့်ဘားဂီးတို့သည် AT & T Building ကို ဒီဇိုင်းထုတ်ခွင့်ရခဲ့သည်၊ အဆောက်အအုံတွင် အသုံးပြုထားသည့် Stone Cladding များနှင့် အဆောက်အအုံ၏ ထိပ်ပိုင်းပုံသဏ္ဌာန် (Broken-pediment top) တို့ကြောင့် ဆောက်လုပ်ပြီးပြီးချင်းမှာပင် ဝေဖန်အငြင်းပွားစရာဖြစ်ခဲ့သည်။ အသုံးပြုသည့် ပစ္စည်းများသည် အဆောက်အအုံ၏ အသုံးပြုပုံ၊ စတွက်ချာ ဖွဲ့စည်းပုံတို့နှင့် မလိုက်ဖက်ပဲ အလှအပအတွက် သက်သက်သာဖြစ်သည်ဟု ဝေဖန်ခဲ့ကြသည်၊ ဝေဖန်သူတချို့ကမူ ထိုအဆောက်အအု့ကို ပထမဦးဆုံး ပို့စ်မော်ဒန်နစ်ဆင် အဆောက်အအုံအဖြင့် ရူမြင်ကြသည်။ ထိုခေတ်၏ ဗိသုကာအတွေးအခေါ်ကို ပြောင်းလဲစေခဲ့သော အဆောက်အအုံလည်းဖြစ်သည်။
ဂျွန်ဆင်သည် (၁၉၇၈) တွင် အေအိုင်အေ၏ ရွှေတံဆိပ်ကို ချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရပြီး (၁၉၇၉) ခုနှစ်တွင် ပရစ်စကာဆုကို ပထမဦးဆုံးရရှိခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။
ဖီးလစ်ဂျွန်ဆင်သည် (၂၀၀၅) ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် သူ၏ကျော်ကြားသော မှန်အိမ်၌ပင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်၊ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် သူ၏အသက်သည် (၉၈) နှစ်ရှိခဲ့ပြီဖြစ်သည်။
၉ ဇူလိုင်
ဇူလိုင်လ၊ (၉)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၁၉၀)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ် ဖြစ်လျှင် (၁၉၁)ရက်မြောက်) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၁၇၅) ရက် ကျန်သေးသည်။
ဂရေဟမ်
ဂရေဟမ်သည် မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်တစ်ယောက် ဖြစ်သည်။
အေးရှန်းဝင်း လေကြောင်းလိုင်း
အေးရှန်းဝင်း လေကြောင်းလိုင်း (Asian Wings Airways) သည် မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် လေကြောင်းလိုင်း တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် စတင် ဝန်ဆောင်မှုပေးခဲ့သည်။ ATR-72-500 အမျိုးအစား လေယာဉ် ၃ စီးနှင့် အဲဘတ် အေ၃၂၁-၁၀၀ အမျိုးအစား လေယာဉ် ၁ စီး ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ အချက်အချာ မြို့များသို့ ပျံသန်းလျက်ရှိသည်။
အေးရှန်းဝင်း လေကြောင်းလိုင်းကို ဆန်းဖား ခရီးသွား ကုမ္ပဏီမှ ပိုင်ဆိုင်သည်။
ဂရေဟမ်
ဂရေဟမ်အား တောင်ကြီးမြို့တွင် မွေးဖွားပြီး ဆယ်တန်းအောင်သည်အထိ တောင်ကြီးမြို့တွင် နေထိုင်ခဲ့သည်။ သူသည် အသက်(၁၂)နှစ်သားအရွယ်ခန့်က ဒရမ် စတင်တီးခတ်ခဲ့သည်။ ဆယ်တန်းအောင်ပြီးနောက် ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့တွင် ဥပဒေပညာရပ်အထူးပြု၍ တက္ကသိုလ်တက်ရောက်ခဲ့ရင်း ဂီတဘက်ကိုလည်း professional လုပ်ကိုင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ သူ့တွင် မြန်မာအမည်ရှိသည်။ ဂရေဟမ်ဆိုသည့်အမည်မှာ သီချင်းခွေ လုပ်မှ ပေးဖြစ်သည့် အမည်ဖြစ်သည်။ ခင်မင်သူများက သူ့အား "ပူစူး" ဟု ခေါ်ကြသည်။ သူ့တွင် ဇနီး မသဉ္ဇာဦးနှင့် ပန်းရောင်ခြယ် နှင့် ပန်းသွေးခြယ် အမည်ရှိ သမီးနှစ်ယောက် ရှိသည်။
ရန်ကုန်ရောက်ပြီးနောက် အစပိုင်းတွင် ပင်ဂွင်းစားသောက်ဆိုင်တွင် ဒရမ်တီးခဲ့သည်။ မိတ်ဆွေများဖြစ်လာသော ကိုမြတ်စိုး၊ ကိုမြတ်လင်းတို့မှ တစ်ဆင့် ပရိုဂျူဆာ ကိုဝင်းဆွေနှင့် ဆုံတွေ့ခဲ့သည်။ သူ၏ ပထမဦးဆုံး သီချင်းခွေမှာ အလင်းတံခါး ဖြစ်ပြီး ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် ထွက်ခဲ့သည်။ ထိုသီချင်းခွေကို တစ်နှစ်ခန့် အချိန်ယူပြင်ဆင်ခဲ့ပြီး သူငယ်ချင်းများစုစည်းတီးခတ်ကာ သူကိုယ်တိုင်လည်း ဒရမ်မာတစ်ယောက်အနေဖြင့် ပါဝင်ခဲ့သည်။
အေးရှန်းဝင်း လေကြောင်းလိုင်း
၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် အောနီပွန် လေကြောင်းလိုင်းသည် အေးရှန်းဝင်း လေကြောင်းလိုင်း၏ စတော့ရှယ်ယာ ၄၉% ကို ဂျပန်ယန်းငွေ သန်း ၃၀၀၀ တန်ဖိုးဖြင့် ဝယ်ယူမည်ဟု ကြော်ငြာခဲ့သည်။ သိုသော်လည်း ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် အောနီပွန် လေကြောင်းလိုင်း၏ ဒါရိုက်တာများ အစုအဖွဲ့က အေးရှန်းဝင်း လေကြောင်းလိုင်းတွင် ရင်းနှီးမြုပ်နှံရန် အစီအစဉ်ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။
ဂရေဟမ်
ဒုတိယ သီချင်းခွေမှာ ဂန္ထဝင်အချစ်နေ့ ဖြစ်ပြီး ချစ်သူများနေ့ အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ထွက်ရှိခဲ့သည်။ အမျိုးသမီးအဆိုတော် လေးလေးဝါး ပါဝင်ကူညီ သီဆိုခဲ့သည်။ ထိုအခွေတွင်လည်း သူကိုယ်တိုင် ဒရမ်တီးခတ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၉ တွင် ထွက်ရှိသည့် တတိယသီချင်းခွေမှာ အဆိုတော် ကိုလေးဖြူ စီစဉ်သည့် ရက်မြတ်မင်္ဂလာ အခွေဖြစ်သည်။ ဆလိုင်းဂျွန်သင်ဇမ်းနှင့် ဆလိုင်းသွအောင်တို့၏ သီချင်းများ ဖြစ်သည်။ စတုတ္ထအခွေမှာ ချစ်သူဒိုင်ယာရီ အမည်ရှိ စုံတွဲတေးသီချင်းများ ဖြစ်ပြီး ချစ်သူများနေ့ အမှတ်တရအခွေတစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။ ပဉ္စမအခွေ လက်ဆောင် ကို ၂၀၀၁ ခုနှစ်မှာ ထွက်ရှိခဲ့ပြီး ဆဋ္ဌမအခွေ ဝိညာဉ်တစ်ခုရဲ့ ဆန္ဒ အခွေက ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သည်။
အေးရှန်းဝင်း လေကြောင်းလိုင်း
လေယာဉ်များ
<center style="min-height: 197px;" class="">'''အေးရှန်းဝင်း လေကြောင်းလိုင်း '''
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် ရပ်နားသွားသော လေကြောင်းလိုင်းများ
ကျောက်အိုက်ရွာ၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်
ကျောက်အိုက်ရွာ (Kyaukaik)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်၊ ကျောက်အိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၅၃၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထီးချိုင့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂရေဟမ်
သူသည် ကြော်ငြာသီချင်းများလည်း များစွာသီဆိုခဲ့သည်။ အစပိုင်းတွင် မဇ္ဈိမလှိုင်း ကိုဇော်မျိုးထွဋ်၊ ဒါရိုက်တာမီးပွား၊ ဒါရိုက်တာ ဇာဂနာတို့၏ ကြော်ငြာများအတွက် သီဆိုရင်း ကြော်ငြာသီချင်းများ ပေါက်သည့်အတွက် ဆက်တိုက်သီဆိုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဂရေဟမ်သည် Pop နှင့် Rock သီချင်းများကို အဆိုများသည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ် သင်္ကြန်တွင် နှစ်သစ်မင်္ဂလာ အမည်ရှိ သင်္ကြန်သီချင်း ပြန်ဆိုတေး အခွေကို ခင်စံပယ်ဦး တေးထုတ်လုပ်ရေးနှင့်အတူ စီစဉ်ခဲ့သည်။ ထိုအခွေတွင် သူနှင့်အတူ စည်သူလွင်နှင့် ရင်ဂိုတို့ တွဲဖက်သီဆိုခဲ့ကြသည်။
၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ဗွီဒီယိုသရုပ်ဆောင်အဖြစ် စတင်လက်ခံရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ပထမဦးဆုံး ရိုက်ကူးသည့် ဇာတ်ကားတွင် မင်းသမီး ခိုင်သင်းကြည်နှင့် တွဲဖက်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ဝမ်မော်ဆော့ရွာ၊ နမ့်စန်မြို့နယ်
ဝမ်မော်ဆော့ရွာ (Wanmawhsawt)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ နမ့်စန်မြို့နယ်၊ နမ့်စန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၄၉၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်စန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၃၂ ဦး၊ မ ၁၉၄၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၇၉ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်စန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထိပ်ပြောင်ခြင်း
ထိပ်ပြောင်ခြင်းကို အမျိုးသားများတွင် အများဆုံး တွေ့ရလေ့ရှိပြီး ထိပ်ပြောင်ရခြင်း အကြောင်းအရင်းများစွာရှိသည်။ ထိပ်ပြောင်ခြင်းဆိုသည် ဆံပင်လုံးဝ မပေါက်ခြင်း မဟုတ်ပါ။ ဆံပင်ကျွတ်ခြင်း၊ တချို့ဆံပင်တွေ မပေါက်တော့ခြင်း အဓိကက ထွက်လာသည့် ဆံပင်များက အရမ်းကို ပါးလွန်းနေခြင်း မျိုးလည်းရှိသည်။ ဦးခေါင်းပေါ်တွင် အထူးသဖြင့် ငယ်ထိပ်၌ ဆံပင်များကျရာမှ လုံးဝမပေါက်တော့ဘဲ ရှင်းပြောင်နေခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝမ်းတွင်းပါမဟုတ်ဘဲ အရွယ်ရောက်ပြီး သက်ကြီးပိုင်း၌ ဖြစ်လေ့ရှိသည်။ မိန်းမများတွင် အတွေ့ရနည်းပါးသည်။ မျိုးရိုးလိုက်သည်ဟု ယူဆကြသည်။ မွန်ဂိုမျိုးနွယ်နှင့် နီဂရိုးကပ္ပလီမျိုးနွယ်တို့၌ တွေ့ရခဲ၍ ကော့ကေးရှင်းမျိုးနွယ်တို့၌ တွေ့ရတတ်သဖြင့် မျိုးနွယ်ခွဲခြားရာ၌ အထောက်အထား ပြုတတ်ကြသည်။
မျိုးရိုးလိုက်ခြင်း
ထိပ်ပြောင်ရခြင်းသည် မျိုးရိုးလိုက်ကာ ပြောင်တတ်လေသည်။ မျိုးရိုးရှိက ထိပ်ပြောင်နိုင်ချေ များသည်။
အသက်အရွယ်
ထိပ်ပြောင်ရခြင်းသည် အသက်အရွယ်နှင့်လည်း ဆိုင်သည်။
အင်းလယ်ရွာ၊ သရက်မြို့နယ်
အင်းလယ်ရွာ (Innlel)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ သရက်မြို့နယ်၊ အင်းလယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၉၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်းလယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၁၉ ဦး၊ မ ၈၈၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၀၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သရက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘွတ်ရှီးရွာ၊ မက်မန်းမြို့နယ်
ဘွတ်ရှီးရွာ (Butshee)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ မက်မန်းမြို့နယ်၊ ဝိန်းနောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၂၂၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝိန်းနောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၉၃ ဦး၊ မ ၁၂၉၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၉၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မက်မန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျုံဘုတ်ရွာ၊ ကျုံဘုတ်
ကျုံဘုတ်ရွာ၊ ကျုံဘုတ်
အိုင့်ရွာ၊ ဖလောင်းပြင်
အိုင့်ရွာ၊ ဖလောင်းပြင်
ဇုံမာရွာ
ဇုံမာရွာ
ရေချမ်းစင်ရွာ၊ ပင်းတယမြို့နယ်
ရေချမ်းစင်ရွာ (Yaechansin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်းတယမြို့နယ်၊ သရက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၇၉၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သရက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၁၉ ဦး၊ မ ၁၅၉၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၁၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်းတယမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကသာမြို့
ကသာမြို့သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ ဧရာဝတီမြစ် အနောက်ဘက်ကမ်း၌ တည်ရှိသော ကသာမြို့မှာ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့ဖြစ်သည်။ သင်္ဘောဆိပ်မြို့ဖြစ်ပြီး ရထားလမ်း၊ ကားလမ်းများလည်း ဆုံရာမြို့ ဖြစ်သည်။ လေယာဉ်ကွင်း ရှိသော်လည်း ပုံမှန် ဆင်းသက်မှု မရှိပေ။ ကသာ-ဗန်းမော် ရထားလမ်းကို ဖောက်လုပ်ပြီးစီး၍ ရထားများပြေးဆွဲခဲ့သော်လည်း ယခုအခါမှာ ရထားများပြေးဆွဲတော့ခြင်းမှရှိပေ။ ကသာမြို့ သည် ရှေးအခါက ကမ်းသာ ဟု ထင်ရှားခဲ့သည်။ ရှမ်းဘာသာဖြင့် ကပ်ဆာဟု ခေါ်သည်။ မိုင်းသာဈေးမြို့ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ကဒူးရာဇဝင်တွင် ကဆာ (ကျားမြို့) ဟုတွေ့ရသည်။
တည်နေရာ
ကသာမြို့သည် မန္တလေးမြို့၏ မြောက်ဘက်တွင် ရှိပြီး မီးရထားမှတစ်ဆင့် သွားလျှင် ၁၂ နာရီ ကြာမြင့်သည်။ ကသာမြို့၏ အနောက်ဘက်ရှိ မီးရထားလမ်းဆုံမြို့ဖြစ်သော နဘားမှတစ်ဆင့် စီးရခြင်းဖြစ်သည်။ နဘားမှ အရှေ့ဘက်ရှိ ကသာသို့ မီးရထားလမ်းခွဲသေးတစ်ခု ရှိသည်။ ကသာသို့ သင်္ဘောဖြင့်လည်း ရောက်ရှိနိုင်သည်။ ထိုသင်္ဘောများသည် မြစ်ညာဘက် ဗန်းမော်မြို့မှ မန္တလေးသို့ ဧရာဝတီမြစ်အတိုင်း စုန်ဆင်းခြင်း ဖြစ်သည်။ မန္တလေးမှ ကသာသို့ တိုက်ရိုက်ပြေးဆွဲသော ဘက်စ်ကားများလည်း ရှိသည်။
ရာသီဥတု
ကသာမြို့သည် အပူပိုင်းရာသီဥတု (tropical savanna climate) ရှိသည်။ အပူချိန်သည် တစ်နှစ်ပတ်လုံး အလွန်နွေးသည်မှ ပူသည်အထိ ရှိသည်။ ဒီဇင်ဘာလမှ ဖေဖော်ဝါရီလအထိ အနည်းငယ်အေးသော ဆောင်းဥတုရှိသည်။ အေးမြခြောက်သွေ့သော ရာသီဥတု (နိုဝင်ဘာမှ မတ်လ) ရှိပြီး ပူနွေးစိုစွတ်သော ရာသီဥတု (ဧပြီမှ အောက်တိုဘာလ) လည်း ရှိသည်။
စီးပွားရေး
ကသာမြို့သည် မြို့နယ် ခုနှစ်မြို့နယ် ပါဝင်သော ကသာခရိုင်၏ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့ဖြစ်သည်။ ကသာတွင် အစိုးရရုံးအများအပြားရှိပြီး မြို့တွင် ရှေးဦးအချေချနေထိုင်သူများမှာ မြန်မာနိုင်ငံ နေရာအနှံ့အပြားမှ ဖြစ်၍ ထိုသူများတွင် များသောအားဖြင့် ဝန်ကြီးဋ္ဌာန အနည်းဆုံးတစ်ခုတွင် နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသော နောက်ကြောင်းရာဇဝင် ရှိကြသည်။ မြို့၏ အဓိက စီးပွားရေးလုပ်ငန်းမှာ ငါးလုပ်ငန်းနှင့် ဘိုစားပဲ စိုက်ပျိုးသည့် လုပ်ငန်းဖြစ်သည်။ ကသာမြို့နယ်တွင် ဆန်ထုတ်လုပ်မှုသည် သုံးစွဲမှုထက် လျော့နည်းပြီး အနီးနားရှိ မြို့နယ်များဖြစ်သော အင်းတော်၊ ကောလင်း စသည့် မြို့နယ်များမှ တင်သွင်းမှုအပေါ် မှီခိုရသည်။
George Orwell ၏ Burmese Days ဝတ္ထုမှ ဇာတ်ဝင်ခန်းနေရာ
ကသာမြို့သည် စာပေနယ်ပယ်တွင် George Orwell ၏ ပထမဆုံး ဝတ္ထု Burmese Days ဝတ္ထု (၁၉၃၄) မှ ဇာတ်ဝင်ခန်းနေရာ ဖြစ်သော စိတ်ကူးယဉ် ကျောက်တံတားမြို့၏ အမှန်တကယ် မြို့အဖြစ် လူသိများသည်။ စာရေးဆရာ Orwell ကိုယ်တိုင် အိန္ဒိယအင်ပါယာရဲတပ်ဖွဲ့လက်အောက်တွင် ကသာမြို့၌ ၁၉၂၆-၂၇ တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှကလပ် (လက်ရှိ တင်းနစ်ကလပ် အပါအဝင်)၊ ရဲစခန်း နှင့် မြို့၏ ထောင်တို့သည် ဝတ္ထုတွင် ဖော်ပြထားသော ယနေ့တိုင် လည်ပတ်နိုင်သည့် နေရာများ ဖြစ်သည်။ ဤအကြောင်းအရာနှင့် ပတ်သက်များ အသေးစိတ်များကို Emma Larkin ၏ "Finding George Orwell in Burma" တွင် ဖတ်ရှုနိုင်သည်။ ကသာသည် ထင်ရှားသော မြန်မာစာရေးဆရာများဖြစ်သည့် ရွှေဥဒေါင်း၊ သော်တာဆွေ၊ သိပ္ပံမှူးတင်နှင့် Stable faction မှ AFPFL ခေါင်းဆောင် ကျော်ငြိမ်း စသူတို့နှင့် ဆက်စပ်နေသည်။
လက်ပန်ကုန်းရွာ၊ ပေါက်တိန်း
လက်ပန်ကုန်းရွာ၊ ပေါက်တိန်း
ကူးဆိပ်ရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
ကူးဆိပ်ရွာ(Kuseik)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ လှာကာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၂၇၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လှာကာကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၃၂၉၅ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၅၁၁၂ ဦး နေထိုင်သည်။
စစ်ပင်ရွာ၊ လယ်တီ
စစ်ပင်ရွာ၊ လယ်တီ
၁၀ ဇူလိုင်
ဇူလိုင်လ၊ (၁၀)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၁၉၁)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ် ဖြစ်လျှင် (၁၉၂)ရက်မြောက်) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၁၇၄) ရက် ကျန်သေးသည်။
ညောင်သုံးပင်ရွာ၊ ပေါက်တိန်း
ညောင်သုံးပင်ရွာ၊ ပေါက်တိန်း
ဖျာပုံမြို့နယ်
ဖျာပုံမြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ဖျာပုံခရိုင်ရှိ မြို့နယ် တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အုပ်ချုပ်ရေးရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ဖျာပုံမြို့ ဖြစ်သည်။
ခိလသုတ်
ရာဂ, ဒေါသ, မောဟ-ဟူသော ဗြောင့်သုံးမျိုးရှိပုံ၊ ယင်းငြောင့်သုံးမျိုးကို ထူးသောဉာဏ်ဖြင့်သိခြင်းငှာ, ပိုင်းခြား၍ သိခြင်းငှာ, ကုန်စေခြင်းငှာ, ပယ်စွန့်ခြင်းငှာ အဋ္ဌင်္ဂီကအရိယမဂ်ကို ပွားများရမည်ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ငှက်ပျောတောရွာ၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်
ငှက်ပျောတောရွာ (Hngetpyawtaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်၊ ကျောက်အိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၁၂၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျွန်းလှမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇီးဖြူကွင်းရွာ၊ သစ်ပုတ်ကုန်း
ဇီးဖြူကွင်းရွာ၊ သစ်ပုတ်ကုန်း
ခွဲမွာလ်ရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
ခွဲမွာလ်ရွာ(Khuaimual)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ သီးကျိရ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၄၈၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သီးကျိရ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၂ ဦး၊ မ ၂၉၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၈၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချောင်းပိုင်းရွာ၊ ကျုံဘုတ်
ချောင်းပိုင်းရွာ၊ ကျုံဘုတ်
အင်ဘောမိုင်းကျင်းရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
အင်ဘောမိုင်းကျင်းရွာ(Inbawmongkyin)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ အင်ဘောမိုင်းကျင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၂၁၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မူအမ္မာ ကဒါဖီ
လစ်ဗျားသမ္မတဟောင်း ကဒတ်ဖီကို ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် မီစူရာတာအရပ်၌ ကုလားအုပ်ကုန်သည် မိုဟာမက်အဗ္ဗဒူလဆန် အဗူမီနီယာနှင့် အိုင်ရှာအဗူမီနီယာတို့မှ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ အထက်တန်းလွန် ပညာကို ဘင်ဂါဇီမြို့ရှိ လစ်ဗျားတက္ကသိုလ်၌ ဆည်းပူးခဲ့ပြီးနောက် ကဒတ်ဖီသည် အင်္ဂလန်တွင် တင့်ကားစစ်ဆင်ရေး သင်တန်းကို တက်ရောက်သည်။ လစ်ဗျားစစ်တပ်တွင် ၁၉၆၅ ခုနှစ်မှစ၍ ဝင်ရောက်ပြီးနောက် ၁၉၆၉ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် လစ်ဗျားတော်လှန်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် တပ်မတော် စစ်ဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာသည်။
ကဒတ်ဖီသည် လူဦးရေ နှစ်သန်းခွဲရှိသော သူ့နိုင်ငံကိုသာမက လူသန်း ၁ဝဝ ကျော်ရှိ အာရပ်ဒေသကြီး တစ်ခုလုံးကို စုစည်းလိုသူ ဖြစ်သည်။ အာဖရိကမြောက်ပိုင်း မြေထဲပင်လယ်စပ်ရှိ မိမိနိုင်ငံကို အရှေ့ဘက်မှ အီဂျစ်နှင့်၎င်း၊ အနောက်ဘက်မှ တူနီးရှားနိုင်ငံနှင့်၎င်း ပူးပေါင်းရန် အားထုတ်စီစဉ်ခဲ့သည်။
အစ္စလာမ်ဘာသာဝင် ကဒတ်ဖီသည်တစ်နေ့လျှင် ဘုရား ငါးကြိမ်ရှိခိုးပြီး အဂတိတရား ကင်းအောင်နေသူ ဖြစ်သည်။ ကဒတ်ဖီက သူ၏ အရာရှိအရာခံ အကြပ်တပ်သား များအား ဆေးလိပ်နှင့် အရက် မသောက်ရန် တားမြစ်ခဲ့သည်။ စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားဘဝကပင် လစ်ဗျားဘုရင်ကို ဖြုတ်ချရန် လျှို့ဝှက် စုစည်းခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံအကြီးအကဲ ဖြစ်ချိန်အထိ သူသည် အီဂျစ်သမ္မတ နတ်ဆာ၏ အာရပ်စည်းလုံးရေး မြော်မှန်းချက်မျိုးကို ထားသည်။ သို့ဖြင့် အစ္စရေးနိုင်ငံကို ထောက်ခံသော နိုင်ငံကြီး များအား ရေနံလက်နက်ဖြင့် တန်ပြန်နိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် လစ်ဗျားနိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်နေသော ဘုရင် အိုင်းဒြစ်က တူရကီ နိုင်ငံသို့ ဆေးကုသမှု ခံယူရန် ထွက်ခွါသွားစဉ် ဘုရင်၏ တူတော်အား ဘုရင်အဖြစ် တင်မြှောက်လိုက်သည်။ နောက်တစ်နေ့တွင် သူတင်ခဲ့သော ဘုရင်ကို ဖြုတ်ချကာ လစ်ဗျား ပြည်သူများ၏ အစ်ကိုကြီးအဖြစ် ခေါင်းဆောင်ကာ အုပ်ချုပ်သည်။ ဗိုလ်မှူးကြီး ကဒါဖီသည် ဗိုလ်ချုပ်အဖြစ်သို့ သူကိုယ်တိုင် ရာထူး မတိုးခဲ့ခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ နိုင်ငံကို ပြည်သူများက အုပ်ချုပ်နေသဖြင့် ရာထူးတိုးယူရန် မလိုဟု ဆိုသော်လည်း သူ အာဏာသိမ်းစဉ်က ဗိုလ်ကြီးအဆင့်သာ ရှိသေးသည်။
ထိုမှ ၁၉၇ဝ-၇၂ ခုနှစ်များတွင် ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာပြီး ကာကွယ်ရေးဌာနကိုပါ ကိုင်သည်။ အာရပ်ပြည်ထောင်စု နိုင်ငံများ ကောင်စီတွင် ၁၉၇၁ ခုနှစ်မှစ၍ အသင်းဝင်ဖြစ်ရာမှ နောင်တွင် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ရွေးချယ် တင်မြှောက်ခံရ၏။
ကာနယ်ကဒတ်ဖီ အာဏာရလာသောအခါ လစ်ဗျနိုင်ငံရှိ အမေရိကန်နှင့် ဗြိတိသျှ လေတပ်စခန်းများကို ရုပ်သိမ်းစေသည်။ ထို့ကြောင့် ဗြိတိန်က လစ်ဗျနိုင်ငံ လေကြောင်း ကာကွယ်ရေးတာဝန် ယူမည့် ကန်ထရိုက် စာချုပ်ကို ပယ်ဖျက်လိုက်သည်။ ကဒတ်ဖီသည် ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံခြား ရေနံလုပ်ငန်း၏ အစုရှယ်ယာ ၅၁% ကိုသိမ်းယူသည်။ ကဒတ်ဖီ ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်နေစဉ် နိုင်ငံတွင် အရက်သေစာလည်း ပိတ်ပင်လိုက်သည်။ ညကပွဲများကိုလည်း ပညတ်ထားသည်။ ဘုရင့်အစိုးရကို ဖြုတ်ချပြီးနောက် ဝန်ကြီးအဖွဲ့သစ်ဖြင့် နိုင်ငံဖွဲ့စည်း ပုံအခြေခံဥပဒေသစ်ကို ရေးဆွဲစေသည်။ အခြေခံဥပဒေသစ်အရ လစ်ဗျနိုင်ငံသည် လစ်ဗျအာရပ်ပြည်ထောင်စု သမ္မတနိုင်ငံဟု ဖြစ်လာသောအခါ ကာဒတ်ဖီလည်း သမ္မတဖြစ်လာသည်။
ကဒတ်ဖီသည် အာရပ်-အစ္စရေးစစ်ပွဲ (၁၉၆၇) အတွင်း အစ္စရေးအား အာရပ်တို့ တိုက်ခိုက်ပုံကို အားမရနိုင်၍ အာရပ်နိုင်ငံ အချို့အပေါ် စိတ်တိုင်းမကျ ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် အစ္စရေးနှင့် စစ်ဖြစ်စဉ် အီဂျစ်တို့ ပြုမှုဆောင်ရွက်ပုံကို ပြင်းထန်စွာ ရှုတ်ချ ဝေဖန်သည်။ အီဂျစ်ကလည်း ကဒတ်ဖီအား ၁၉၇၄ ခုနှစ် အတွင်း သမ္မတ ဆဒတ်ထံမှ အာဏာလုမည့်သူများကို ငွေကြေးထောက်ပံ့သည့်သူဟု စွပ်စွဲကာ ဗလောင်းဗလဲသမားဟု ပြန်စွပ်စွဲသည်။ ၁၉၇၅ ခုနှစ် နွေရာသီအထိ ကဒတ်ဖီနှင့် ဆဒတ်တို့သည် တစ်ယောက်တစ်ပြန် ပုတ်ခတ်နေကြသည်။ ဆဒတ်နှင့် ကဒတ်ဖီမှာ ၁၉၇၇ ခုနှစ် ကုန်ချိန်အထိလည်း ဆန့်ကျင်ဖက်သာ ဖြစ်နေသေးသည်။
ကဒတ်ဖီသည် နိုင်ငံရေးက အနားယူမည်ဟု မကြာခဏ ပြောခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၇၄ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် ပြည်တွင်း နိုင်ငံရေး အာဏာများကို အဗ္ဗဒူဆလန်ဂျာလွတ် လက်သို့ လွှဲအပ်သည်။ သို့ရာတွင် နိုင်ငံရေးရာတွင် ကဒတ်ဖီပင် ဆက်လက် တာဝန်ယူနေရသည်။
မြန်မာ ရက်ကန်းပညာ
လွန်ခဲ့ပြီးသော နှစ်ပေါင်း ၁ဝဝဝ ကျော်ခေတ်က ရှေးမြန်မာများ ရက်လုပ်သော အထည် အဝတ်များ၏ အကြောင်းကို ဂျီ၊ အီ၊ ဟာဗေး၏ မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်းတွင် အောက်ပါအတိုင်း ရေးသား ဖော်ပြထားပေသည်။
မူအမ္မာ ကဒါဖီ
ကဒတ်ဖီ၏ အမျိုးသမီးများသာပါဝင်သည့် ကိုယ်ရံတော်တပ်ဖွဲ့နှင့်သော်လည်းကောင်း လော်ကာဘီအကြမ်းဖက်မှု(လေယဉ်ဗုံးထောင်ဖောက်ခွဲမှု)အား ကြိုးကိုင်သူအဖြစ်နှင့်လည်းကောင်း ကြော်ကြားသေးသည်။ ၂၀၀၀ခုနှစ်များအစောပိုင်းက ကဒတ်ဖီသည် ကမ္ဘာ့အင်အားကြီးနိုင်ငံများနှင့် ဆက်ဆံရေးပြေလည်ပြေပြစ်လာစေရန် အားထုပ်ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု အနည်းငယ်သာရခဲ့ပေသည်။
မြန်မာ ရက်ကန်းပညာ
မြန်မာဘုရင်၏တိုင်းပြည်တွင် တွေ့ရှိရသော အထည်အဝတ်မျိုး ကို အခြားအရပ်ဒေသများတွင် မတွေ့ရချေ။ ထိုအထည်သည် အလွန်ပါးလှပ် ချောမွှတ်သောကြောင်း ယင်းဖြင့် ချုပ်လုပ် ထားသော အင်္ကျီကို လက်စွပ် ကွင်းထဲသို့ပင် ထည့်သွင်း နိုင်လေသည်။ ထိုအထည်ကို ဝါဂွမ်းဖြင့် ရက်လုပ်ထား၏။ ကျွနိုပ်တို့ကိုယ်တိုင် ထိုအထည်မျိုး တွေ့ရဘူးလေသည်။'' ရှေးအခါကပင် မြန်မာလူမျိုးများသည် နူးညံ့သိမ်မွေ့ ချောမွတ်လှပတင့်တယ်သော အထည်အဝတ်များကို ခေတ် အားလျော်စွာ ဝတ်ဆင်သုံးစွဲလေ့ ရှိကြကြောင်းကို သမိုင်းက ထောက်ခံထား၏။
မူအမ္မာ ကဒါဖီ
၂၀၁၁ နှစ်ဦးပိုင်းတွင် စတင်ခဲ့သည့် အာရပ်လူထု အုံကြွမှုကြီးတွင် လစ်ဗျားနိုင်ငံ ပါဝင်ပြီးသည့် အချိန်ဝယ် ကဒတ်ဖီမှာ ဆန့်ကျင်သူများ၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အသက်လု၍ ပြေးနေခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၁ အောက်တိုဘာ ၂၀ တွင် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ၏ လက်ချက်ဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
မလသုတ်
(၃)သုတ် ရှိပါသည်။
မူအမ္မာ ကဒါဖီ
ကဒါဖီ၊ မွမ်မာ
လစ်ဗျားနိုင်ငံ၏ အာဏာကို ၄၂ နှစ်ကြာဖက်တွယ်ခဲ့ပြီး လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာပြစ်မှု များကြောင့် နိုင်ငံတကာရာဇဝတ်ခုံရုံးက ဖမ်းဝရမ်း ထုတ်ခြင်းခံရသူလစ်ဗျားခေါင်းဆောင်မွမ်မာကဒါဖီကို အာဖရိကတိုက်မြောက်ပိုင်းသဲကန္တာရတွင် တည်ရှိသညလစ်ဗျားနိုင်ငံ ဆာ့တ်မြို့တွင် ၁၉၄၂ ခုနှစ်၌ မွေးဖွား သည်။ ကဒါဖီသည် ဆင်းရဲသောမိသားစုမှ ပေါက်ဖွား လာပြီး၎င်း၏မိသားစုနှင့်အတူ ဝေးလံခေါင်ဖျားသော သဲကန္တာရတွင် အသက် ၈ နှစ်အရွယ်အထိ နေထိုင်ခဲ့ သည်။ အသက် ၉ နှစ်အရွယ်တွင် ဆီဘာမြို့ရှိ အလယ်တန်းကျောင်း၌ ပညာသင်ကြားနေစဉ် အီဂျစ် ခေါင်းဆောင်၊ အာရပ်အမျိုးသားရေးဝါဒီတစ်ဦး ဖြစ်သူဂါမယ်လ် အဒူနာဆာ၏မိန့်ခွန်းများက ကဒါဖီ ၏ စိတ်ဓာတ်ကို လှုံ့ဆော်ခဲ့သောကြောင့် အာရပ် အမျိုးသားရေးဝါဒီတစ်ဦးဖြစ်လာသည်။
မလသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟ အညစ်အကြေးသုံးမျိုးကို ထူးသောဉာဏ်ဖြင့်သိရန် ပိုင်းခြား၍သိရန် ကုန်ခန်း သွားရန် ပယ်စွန့်နိုင်ရန် အဋ္ဌင်္ဂိကအရိယမဂ်ကို ပွားများရမည်ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ဒုဿီလ, ဒုဿီလ မလ၊ ဣဿုကီ, ဣဿာမလ၊ မစ္ဆရီ၊ မစ္ဆရိယမလ-တို့ မပယ်စွန့်သူသည် ငရဲ၌ ဖြစ်ရသည်။
သီလဝါ, ဒုဿီလမလကိုပယ်စွန့်နိုင်သူ၊ အနိဿုကီ, ဣဿာမလကို ပယ်စွန့်နိုင်သူ၊ အမစ္ဆရီ မစ္ဆေရမလကို ပယ်စွန့်နိုင်သူသည် နတ်ပြည်၌ဖြစ်ရသည်ဟု ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-မရွတ်မဖတ် မသရဇ္ဈာယ်ခြင်းသည် အတတ်ပညာ၏အညစ်အကြေး၊
မူအမ္မာ ကဒါဖီ
ကဒါဖီ၊ မွမ်မာ
၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် လစ်ဗျားစစ်တပ်တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ် လစ်ဗျားဘုရင် အဲဒရစ်ကို ဖြုတ်ချရန် အခြေခံလုပ်ငန်းများကို စတင်စီစဉ်ခဲ့သည်။ ၎င်းအဲဒရစ်စ်ဘုရင်ကို အနောက်ဥရောပနိုင်ငံများ၏ လက်ကိုင်တုတ်အဖြစ် ကဒါဖီက သတ်မှတ်ထားသည်။ ၁၉၆၉ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်၊ အသက် ၂၇ နှစ်အရွယ်တွင် ကဒါဖီသည် စစ်တပ်ကို ထိန်းချုပ်၍ ကြိုတင်ပြုလုပ်ထားသော အစီအစဉ်များဖြင့် သွေးမြေ မကျစေဘဲ အာဏာသိမ်းယူခဲ့သည်။ ကဒါဖီသည် ဗိုလ်မှူးကြီးရာထူးဖြင့် လစ်ဗျားတပ်မတော် အင် အားစုများ၏ စစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ် မိမိကိုယ်ကိုယ် ကြေညာ၍ အစိုးရအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းသည်။ ထို့နောက် နိုင်ငံခြားဘဏ်များနှင့် လောင်စာဆီ ကုမ္ပဏီများကို နိုင်ငံပိုင်သိမ်းယူ၍ ဥရောပနိုင်ငံများ၏ စစ်အခြေစိုက် စခန်းများကို ပိတ်သိမ်းရန်အတင်းအကြပ် တောင်းဆိုခဲ့ သည်။ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် လစ်ဗျား၌ အခြေချနေထိုင် နေသော အီတလီနှင့် ဂျူးလူမျိုးတို့၏ ပိုင်ဆိုင်သော ပစ္စည်းများကို သိမ်းယူ၍၎င်းတို့ကို တိုင်းပြည်မှ မောင်း ထုတ်ခဲ့သည်။ အာဏာရယူပြီးချိန်မှစ၍ ကဒါဖီသည် ပါလက်စတိုင်း လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ အပါအဝင် ကြီးမားသော အကြမ်းဖက်အုပ်စုများကို ထောက်ပံ့ပေး ခဲ့သည်ဟု သတ်မှတ်ခံရသည်။
မလသုတ်
-ပျင်းရိခြင်းသည် ကိုယ်အဆင်း၏အညစ်အကြေး၊
ပဲခင်းရွာ၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်
ပဲခင်းရွာ (Pekhin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်၊ ကျောက်အိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၅၃၃ ဖြစ်သည်။
မူအမ္မာ ကဒါဖီ
ကဒါဖီ၊ မွမ်မာ
ထို့ပြင် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု၏ ထောက်ပံ့ မှုဖြင့် အီဂျစ်နိုင်ငံနှင့် မအောင်မြင်သောစစ်ပွဲကို ဆင်နွှဲ ခဲ့သည်။ ထို့ပြင်ချက်သမ္မတနိုင်ငံ၏ မြောက်ပိုင်းကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရန် ချက်သမ္မတနိုင်ငံနှင့်၎င်း၏မဟာမိတ်ပြင်သစ်နိုင်ငံတို့ကို့တိုက်ခိုက်၍ ဘေးဒုက္ခများစွာကျ ရောက်စေခဲ့သော စစ်ပွဲကိုလည်း ဆင်နွှဲခဲ့သည်။ ကဒါဖီ သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့်လည်း ရန်စသည့် သဘောဆောင်သည့် မတော်တဆမှုများဖြစ်ပွားစေခဲ့ သည်။ ထိုဖြစ်ရပ်များထဲတွင် ကဒါဖီအစိုးရ၏ သူလျှို များက ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် စကော့တလန်နိုင်ငံ လော့ကာဘီမြို့ပေါ်မှနေ၍ ပန်အမ်ဖလိုက်လေယာဉ်ကို ဗုံးခွဲခဲ့ရာ ခရီးသည် ၂၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည့်ဖြစ် ရပ်လည်း ပါဝင်သည်။ ထိုဖြစ်ရပ်ကြောင့် နှစ်နှစ်ဆယ် ခန့် အပယ်ခံနိုင်ငံဘဝဖြင့် ရပ်တည်ခဲ့ရသည်။ ၁၉၈၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၅ ရက်တွင် အမေရိကန်က ထရီပိုလီရှိ ကဒါဖီ၏ ဌာနချုပ်ကို ရုတ်တရက်ဗုံးခွဲ၍ စီးနင်း တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
၁၁ ဇူလိုင်
ဇူလိုင်လ၊ (၁၁)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၁၉၂)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ် ဖြစ်လျှင် (၁၉၃)ရက်မြောက်) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၁၇၃) ရက် ကျန်သေးသည်။
အုံအက်ရွာ၊ ပင်းတယမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်းတယမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပဲခင်းရွာ၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထီးချိုင့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိတ္ထီလာမြို့
မိတ္ထီလာမြို့သည် မြန်မာပြည်အလည်ပိုင်း တွင်တည်ရှိ၍ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတွင် ပါဝင်သောမြို့ဖြစ်ပြီး မိတ္ထီလာကန်၏နံဘေးတွင် တည်ရှိသည်။ ရန်ကုန်-မန္တလေး အမြန်လမ်းမကြီးသည် မိတ္ထီလာမြို့အနီးမှ ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားပြီး ရန်ကုန်-မန္တလေး အဝေးပြေး ကားလမ်းမကြီး၊ ပုဂံ-တောင်ကြီးလမ်းနှင့် မိတ္ထီလာ-မြင်းခြံလမ်းတို့ ဆုံရာလမ်းဆုံလမ်းခွတွင်ဖြစ်သောကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းတွင် စည်ကားသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ မိတ္ထီလာမြို့သည် မိတ္ထီလာခရိုင်၊ မိတ္ထီလာမြို့နယ်တို့၏ ရုံးစိုက်မြို့ဖြစ်သည်။
မူအမ္မာ ကဒါဖီ
ကဒါဖီ၊ မွမ်မာ
၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် ကဒါဖီသည်၎င်း၏နိုင်ငံရေးအတွေးအခေါ်များကို ဖော်ပြထားသော GreenBook စာအုပ်ကို ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လတွင် ကဒါဖီကိုသစ္စာခံသူများ၊ ကဒါဖီ၏စစ်တပ်များကတစ်ဖက်၊၎င်းကို ဆန့်ကျင်သူ လက်နက်ကိုင်သူပုန်များက တစ်ဖက်ကဒါဖီကို ဖယ်ရှားရန် ရည်ရွယ်သော အချိန် ၇ လကြာသည့်ကြီးမားသည့် ပြည်တွင်းစစ် ဖြစ်ပွားသည်။
ကဒါဖီသည် အောက်တိုဘာလ ၂၀ ရက်တွင် ၎င်း၏ ဇာတိဖြစ်သော ဆာ့တ်မြို့တွင်၎င်းကိုသစ္စာခံသူများနှင့် အတူထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်စဉ် နေတိုးအဖွဲ့က လေကြောင်းမှ ကူညီပစ်ခတ်မှုများကို ရှောင်တိမ်းရင်း မြေပြင်မှ ကဒါဖီကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်သည့် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ၏ ဖမ်းဆီးခြင်းကိုခံရပြီး လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ဝင် တစ်ဦးပစ်လိုက်သော သေနတ် ဒဏ်ရာဖြင့် ကွယ်လွန်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင်၎င်း၏ ဇနီးဆာဖီယာဖာ့စ် အက်ရှ်နှင့် မွေးဖွားသော သားသမီး ကိုးဦးကျန်ရစ်ပြီး သားအငယ်ဆုံးဖြစ်သူ ဆာအိအယ် အာရပ်မှာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွင် သေဆုံးသည်။
မိတ္ထီလာမြို့
သမိုင်း
မိတ္ထီလာမြို့သည် ရှေးအခါက သျှိသျှားမြို့ဟု တွင်ခဲ့သည်။ ကန်တော်ကို အစွဲပြု၍ တွင်သော အမည်ဖြစ်ရကား ကန်တော်အမည် ပြောင်းသည်နှင့်အမျှ မြို့၏ အမည်လည်း ပြောင်းလဲခဲ့ပေသည်။ ယခု တွင်လျက်ရှိသော မိတ္ထီလာဟူသော အမည်ကား ပုဂံ အနော်ရထာမင်း၏ လက်ထက်တော်မှ စ၍ မထိလာ ဟူသော အမည်မှ ကာလ ရွေ့လျောသည့် အလျောက် ပြောင်းလဲလာသောအမည်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုလေသည်။
နှင်းဆီစကား
ကမ္ဘာပေါ်မှာ နှင်းဆီအမျိုးပေါင်း ၂၅၀ခန့် ရှိပါတယ်။ အဲ့ဒီ နှင်းဆီပန်းတွေမှာ အဓိပ္ပာယ်ကိုယ်စီရှိကြပါတယ်။ အနီရောင်နှင်းဆီပန်းတွေဟာ ချစ်ခြင်း မေတ္တာ ကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြပါတယ်။ နှင်းဆီပန်း အနီရောင်တစ်ပွင့်တည်းဆိုရင် ဒီတစ်မိုးအောက်မှာ၊ဒီတစ်လောကလုံး မှာ မင်းတစ်ယောက်တည်း လို့အဓိပ္ပာယ် သက်ရောက်ပါတယ်။ အမျိုးသားများဟာ မြတ်နိုးရတဲ့ မိန်းကလေးကို နှင်းဆီနီလေး တစ်ပွင့်ပေးပြီး မေတ္တာတောင်းခံလေ့ရှိကြပါတယ်။ အနီရောင်နှင်းဆီပွင့် နှစ်ပွင့် ဆိုရင်တော့ ကိုယ်ရယ်၊မင်းရယ် နှစ်ယောက်တည်း ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ် သက်ရောက်ပါတယ်။ နှင်းဆီနီ သုံးပွင့်ကတော့ စကားလေး သုံးခွန်း (I love you) ဖြစ်ပါတယ် ။ မင်းကိုကိုယ်ချစ်တယ် ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုယ်ချစ်ရတဲ့မိန်းကလေးကို နှင်းဆီနီလေး သုံးပွင့် နဲ့ ချစ်ခွင့်တောင်းလေ့ရှိကြပြန်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် အနီရောင်နှင်းဆီပန်းတွေဟာ မြင်မြင်ခြင်းချစ်တဲ့အချစ် ( love at first sight)နဲ့ ကြည်နူးနှစ်သက်ခြင်းကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြပါတယ်။ အဖြူရောင်နှင်းဆီပန်းတွေကတော့ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ခြင်း၊ အပြစ်ကင်းခြင်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကိုဖော်ဆောင်ပါတယ်။ တစ်ခါတစ်ရံ မှာတော့ သိမ်မွေ့စွာငြင်းဆိုခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ အဖြူရောင်နှင်းဆီဖူးလေးတွေရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကတော့ ချစ်သူရည်းစားထားဖို့ ငယ်လွန်း သေးတယ်။ မေမေဆူလိမ့်မယ်ဆိုတဲ့ သဘောသက်ရောက်ပါတယ်။ ငြင်းရမှာအားနာနေတဲ့ မိန်းကလေးတွေအတွက်နှင်းဆီဖူး အဖြူရောင်လေးတွေက ကိုယ်စားငြင်းပေးပါလိမ့်မယ်။
မိတ်လိုက်ခြင်း
ဇီဝဗေဒတွင် မိတ်လိုက်ခြင်း ဆိုသည်မှာ ဆန့်ကျင်ဖက် လိင် နှစ်စုံတို့သည် လိင်ဆက်ဆံခြင်း ဖြင့် မျိုးဆက်သစ် (offspring) ဖြစ်ပေါ်ခြင်းကို ဆိုသည်။ သတ္တဝါတို့တွင် မိတ်လိုက်ခြင်း နည်းများမှာ ကျပန်း မိတ်လိုက်ခြင်း (random mating)၊ မျိုးခွဲ မိတ်လိုက်ခြင်း (disassortative mating)၊ မျိုးတူ မိတ်လိုက်ခြင်း (Assortative mating) နှင့် ဘုံ မိတ်လိုက်ခြင်း (mating pool) ဟူ၍ ရှိသည်။
ချစ်မောင်၊ ဦး (ဂျာနယ်ကျော်)
= ဂျာနယ်ကျော်ဦးချစ်မောင် (၁၂၇၃-၁၃၀၇) = သာယာဝတီခရိုင် အုတ်ဖိုမြို့တွင် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၇၃-ခု၊ ပြာသိုလဆန်း(၁၃)ရက်၊ တနင်္လာနေ့၌ အဖ ဦးမြ၊ အမိ ဒေါ်စောယုတို့က ဖွားမြင်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဦးချစ်မောင်ဖြစ်သည်။ (အမိ၏ဖခင်ဖြစ်သော ရွှေကျင်ဝန်ကြီးဦးကျင်မှာ ဗြိတိသျှတို့ မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းယူစဉ်က တော်လှန်တိုက်ခိုက်ရင်း ကျဆုံးခဲ့ရသူဖြစ်သည်။)
နှင်းဆီစကား
အနီရောင်နှင်းဆီ နဲ့ အဖြူရောင်နှင်းဆီ နှစ်မျိုးပေါင်းကတော့ ပေါင်းစည်းခြင်းဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကိုဖော်ဆောင်ပြန်ပါတယ်။ အဝါရောင်နှင်းဆီပန်းတွေကတော့ မိတ်ဆွေဖြစ်ခြင်း(friendship)ကိုကိုယ်စားပြုပါတယ်။ ချစ်ရတဲ့သူငယ်ချင်းလေးကို ပန်းလက်ဆောင်ပေးမယ်ဆိုရင် အဝါရောင်နှင်းဆီတွေကိုသာ ရွေးချယ်လေ့ရှိကြပါတယ်။ ထို့အပြင် အဝါရောင်နှင်းဆီတွေက ပျော်ရွှင်ခြင်း ၊ လွတ်လပ်ခြင်းလို့ အဓိပ္ပာယ်ဖော်ဆောင်ပြန်ပါတယ်။
မိတ်လိုက်ခြင်း
အချို ငှက်များတွင် မိတ်လိုက်ခြင်း အရာ၌ အသိုက်ဖွဲ့ခြင်း နှင့် သားမွေးခြင်း တို့ပါ ပါဝင်သည်။ လူတို့သည် အိမ်မွေးသတ္တဝါ တို့ကို သတ္တဝါ လင်ပေးစားခြင်း (animal husbandry) အတွက် လက်လုပ် သန္ဓေတည်ခြင်း (artificially inseminating) မှာ ခေတ်စားသည်။
လိင်ဆက်ဆံခြင်းသည် လိင်ဖြင့် မျိုးပွားသော သတ္တဝါ နှစ်ခုတို့၏ လိင်အင်္ဂါများကို ထိတွေ့ပြီး သုက်ဝင်ခြင်း (insemination) ဖြစ်ကာ နောက်ပိုင်းတွင် သန္ဓေအောင် (fertilization) သည်။
ဦးဖြေ
ယနေ့မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရဟန်းသံဃာများ သင်ကြားပို့ချကြသည့် ပိဋကတ်တော်အားလုံးကို ကျောက်စာမူမှ ကူးယူပြီး စက်တင်ပုံနှိပ်ရာတွင် တစ်ဦးတည်း ကြီးကြပ် သုတ်သင်ပြင်ဆင်ပြီး စက်တင်ရိုက်နှိပ်ခဲ့သည့်သူလည်းဖြစ်သည်။
ချစ်မောင်၊ ဦး (ဂျာနယ်ကျော်)
ပညာရေး
ငယ်စဉ်က လက်ပံတန်းမြို့တွင်ပညာသင်ကြားရသည်။ လက်ပံတန်းမြို့ အစိုးရအထက်တန်းကျောင်း ကျောင်းအုပ်ကြီး မစ္စတာအို-အောင်ထွန်း က ကျောင်းထားပေးသဖြင့် (၁၀)တန်း အောင်မြင်ကာ ထိုကျောင်း၌ပင် ခေတ္တကျောင်းဆရာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၂ ဇူလိုင်
ဇူလိုင်လ၊ (၁၂)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၁၉၃)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ် ဖြစ်လျှင် (၁၉၄)ရက်မြောက်) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၁၇၂) ရက် ကျန်သေးသည်။
ဆွမ်းဦးပုညရှင် (စစ်ကိုင်း)
စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး ဒုတိယအမြင့်ဆုံး တောင်ထိပ်ဝယ် တည်ထားသော စေတီတော်မြတ်ကို ပင်းယခေတ် ဦးပုည မင်းတမန်တော်က တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သည်ဟု ဆို၏။ ပင်းယ ဆိုသည်က ယင်းမတိုင်မှီ တိုင်းကားပြည်ငယ် မင်းသူငယ်တို့ စိုးစံခဲ့ဘူး သည့်ကာလတစ်ခု အင်း၀ခေတ်မတိုင်မီ သမယကို ခေါ်ကြ၏။ စေတီအမြင့်သည် ၂၉ မီတာ အပေါ် ဆင့်တင်ထားတော်မူ သည်က ၈ မီတာအမြင့် ထီးတော်ရှိတော်မူ ပေသည်။ စေတီမဟာတွင် မူလတစောင်း တခုတည်ရှိ တော်မူသည်က လှပသော စမုတပလ္လင် တစ်ခုဖြစ်၍ ယင်းရှေ့တွင်မူ ကြီးမားသော ဘားတကာ ကြေးသွန်းဆောင်လျက် ယင်းအောက်တွင်မူ ဘီးအသွင်ဖြင့် အလှူခံပုံ များတည်ထားသည်။
ဦးဖြေ
ဘဝအကျဉ်း
ဆရာကြီးဦးဖြေကို သက္ကရာဇ် ၁၂၁၂-ခုနှစ်တွင် သရက်ခရိုင် သီးကုန်းရွာတွင် ဦးတလုပ်ဖြူနှင့် ဒေါ်ဆွဲမိတို့က ဖွားမြင်ပြီး အရွယ်ရောက်သော် ရှင်သာမဏေပြု၍ ဘွဲ့အမည်မှာ ရှင်ပညာရံသီ ဖြစ်သည်။ အုတ်တွင်းဆရာတော်ထံ ရှေးဦးပညာသင်ယူခဲ့ပြီး၊ မန္တလေးမြို့ မဏ္ဍလာရာမကျောင်းတိုက်၌ နေထိုင်ကာ ပရိယတ်စာပေလေ့လာခဲ့သည်။ သီပေါမင်း ပါတော်မမူမီတွင် လူဝတ်လဲကာ ရန်ကုန်မြို့သို့ဆင်း၍ အစိုးရဟိုက်စကူးကျောင်း၌ ပါဠိပါမောက္ခဂျိမ်းဂရေး၏ လက်အောက်၌ ပါဠိနည်းပြဆရာ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ဆရာကြီးသည် ရန်ကုန်မြို့၌ ပိဋကတ်ပုံနှိပ်တိုက်များတွင် ၁၂၈၀-ပြည့်နှစ်အထိ ပါဠိစာပြင်ဆရာကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းခဲ့ပြီး စဉ့်အိုးတန်းလမ်းရှိ မိမိကိုယ်ပိုင်နေအိမ်တွင် ကိုယ်ပိုင်ပိဋကတ်ပုံနှိပ်တိုက်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ကိုယ်ပိုင်ပုံနှိပ်တိုက်က ဝတ်ရွတ်စဉ်၊ သတ်ပုံဥပဒေနှင့် ဝိနည်းငယ်လေးစောင်စသော အများအသုံးပြုနိုင်သည့် စာအုပ်ငယ်များကို ပုံနှိပ်ခဲ့သည်။ ပါဠိစာပေနှင့် ပိဋကတ်ပုံနှိပ်လောကကို စွမ်းစွမ်းတမံ အကျိုးပြုခဲ့သော အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့ရ ဆရာကြီးဦးဖြေသည် ၁၂၉၂-ခုနှစ်၊ အသက်(၈၁)နှစ်အရွယ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ချစ်မောင်၊ ဦး (ဂျာနယ်ကျော်)
ဆောင်ရွက်မှုများ
၁၃၀၀ - ပြည့် - ရေနံသပိတ်တပ်ကြီး ချီတက်လာသည့်သတင်း၊ အစိုးရပုလိပ်တပ်များက မြင်းတပ်နှင့် နှိမ် နှင်း၊တုတ်နှင့်သိမ်း ရိုက်၊လူတွေကို ဖမ်းချုပ်သည့် သတင်းများ ကို မှတ်ချက်အမျိုးမျိုးချပေးလျှက် လှုံ့ဆော်ခဲ့၊ ထိ ရောက်လှသည်။
ဦးဖြေ
ဆောင်ရွက်မှုများနှင့် ဂုဏ်ပြုခံရမှုများ
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဟားဗဒ်တက္ကသိုလ်မှ ဗုဒ္ဓကျမ်းစာပညာရှင်ကြီး ဝါရင်း(Warren) ပြုစုခဲ့သော နာမည်ကျော် ဗုဒ္ဓပါဠိစာပေ ဘာသာပြန်ကျမ်းကြီး (Buddhism in Translations)တွင် ထည့်သွင်းရန် ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂအဋ္ဌကထာ ပေမူကို ပြင်ဆင်ပြီး ပေးပို့ခဲ့ဖူးပြီး ။ ဆရာကြီးဦးဖြေ၏ ပါဠိစာပေထွန်းကားရေး စွမ်းဆောင်မှုများအကြောင်းကို အရှင်အာနန္ဒမေတ္တေယျ၏ ဗုဒ္ဓစ်ဇင်း(Buddhism) စာစောင်၊ (၁၉၀၈-ခု၊မတ်လထုတ်)တွင် ဆရာကြီးဦးဖြေ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိကို ဓာတ်ပုံနှင့်တကွ ဖော်ပြခြင်းခံရသည်။။
ယဉ်ပါးအောင်မွေးမြူခြင်း
ယဉ်ပါးအောင်မွေးမြူခြင်း ဆိုသည်မှာ သတ္တဝါတစ်စု၏ မျိုးပွားနိုင်စွမ်းနှင့် ပြုစုစောင့်ရှောက်ခံရမှုအပေါ် လွှမ်းမိုးထိန်းချုပ်ခြင်းဖြင့် ထိုသတ္တဝါတစ်စုထံမှ လိုအပ်သောအရည်အချင်းများအား ရရှိလာနိုင်စေရန် မျိုးဆက်တစ်ဆက်ပြီးတစ်ဆက်ပြုပြင်ရယူခြင်းဖြစ်သည်။   ချားလ်စ် ဒါဝင် သည် ယဉ်ပါးပြီးဖြစ်သောမျိုးစိတ်များနှင့် ၎င်းတို့နှင့် အမျိုးတူတောရိုင်းမျိုးစိတ်များကို ကွဲပြားခြားနားစေသည့် သွင်ပြင်လက္ခဏာအချို့ကို သတိပြုမိခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် Selective Breeding ဟုခေါ်သည့် မျိုးစိတ်တစ်ခု၏ နှစ်လိုဖွယ်သွင်ပြင်လက္ခဏာများကို လူသားတို့မှတိုက်ရိုက်ရွေးချယ်ယဉ်ပါးစေခြင်းနှင့် သဘာဝတရား၏ရွေးချယ်မှုအရ သွင်ပြင်လက္ခဏာများ ဆင့်ကဲတိုးတက်ဖွံဖြိုးလာခြင်းတို့၏ ကွဲပြားခြားနားပုံကိုလည်း ချားလ်စ်ဒါဝင် ကပင် ရှေးဦးစွာသိရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။   မျိုးစိတ်တူပင်ဖြစ်စေကာမူ အယဉ်နှင့်အရိုင်းတို့သည် မျိုးရိုးဗီဇအရကွဲပြားခြားနားကြသည်။
မလသုတ်
-မေ့လျော့ခြင်းသည် (ဥစ္စာ)စောင့်ရှောက်သူ၏အညစ်အကြေး၊
ဦးဖြေ
ဆောင်ရွက်မှုများနှင့် ဂုဏ်ပြုခံရမှုများ
အင်္ဂလိပ်အစိုးရက မြန်မာ သက္ကရာဇ် ၁၂၇၆-ခုနှစ်တွင် လယ်တီဆရာတော်နှင့်အတူ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့တံဆပ် ဆပ်ကပ်ခဲ့သည်။
ချစ်မောင်၊ ဦး (ဂျာနယ်ကျော်)
နိုင်ငံရေး
ဦးချစ်မောင်သည် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ခေါင်းဆောင်သော ဖဆပလ ဗဟိုဦးစီးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်ကာ လွတ်လပ်ရေးအတွက် အရေးဆိုရာတွင် ထိရောက်စွာ ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့။ ဖဆပလ ဖွဲ့ စည်းရန် ဘုရင်ခံထံသို့တင်ပြသော စည်းကမ်းများကို ရေးဆွဲရာတွင် ဦးချစ်မောင် ၏ အကြံဉာဏ် များစွာ ပါဝင်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ စာရေးဆရာအသင်း ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့။
ဘဝနိဂုံး
(၃ ဧပြီ ၁၉၄၅- ခု) ၁၃ဝရခုနှစ်၊ နှောင်းတန်ခူးလဆန်း(၂)ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်။ ဖဆပလ အဖွဲ့ချုပ် မှ ကြီးမှူး၍ ကြံတောသုသာန်တွင် သဂြိုဟ်သည်။
မလသုတ်
-နှမြောဝန်တိုခြင်းသည် ပေးလှူသူ(အလှူရှင်)၏အညစ်အကြေး၊
ချစ်မောင်၊ ဦး (ဂျာနယ်ကျော်)
မိသားစု
ကွယ်လွန်ချိန် တွင် ဇနီး ဒေါ်မမလေး၊ သား(၂)ယောက်နှင့် သမီး(၁)ယောက် ကျန်ရစ်ခဲ့။
နေတိုးမဟုတ် မဟာမိတ်နိုင်ငံကြီး
နေတိုးမဟုတ် မဟာမိတ်နိုင်ငံကြီး (Major non-NATO ally) သည် အမေရိကန်အစိုး‌ရမှ နေတိုး (မြောက်အတ္တလန်တစ်စာချုပ်အဖွဲ့) ၏ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံမဟုတ်သော်လည်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တပ်မတော်နှင့် နီးစပ်စွာဆောင်ရွက်လျက်ရှိသော မဟာမိတ်နိုင်ငံများကိုခေါ်ဝေါ်သည့် အခေါ်အဝေါ်ဖြစ်သည်။
မြန်မာ ရက်ကန်းပညာ
အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ နှစ်ပေါင်း များစွာက ထိုကဲ့သို့ ထွက်ရှိသော ခြည်ထည်ချောများကို အနောက်နိုင်ငံများရှိ ပြတိုက်ကြီးများ၌ ယခုတိုင် တွေ့ရှိနိုင်သောကြောင့် ဟာဗေး၏ မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း တွင် ဖော်ပြသော ရှေး မြန်မာလုပ် ခြည်ထည်ချော၏ အကြောင်းသည် မှန်ကန်သောအကြောင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆရပေ မည်။ ထို့ပြင် သီရိဓမ္မာသောကမင်းကြီး၏ လက်ထက်၌ အတိုင်းတိုင်း အပြည်ပြည်တို့တွင် ရှင်တော်မြတ်ဘုရား၏ တရားကို ပျံ့နှံ့စေရန် ရဟန်းတော်များသည် သာသနာပြုကြစဉ် အခါက နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ရာရောက်ကြောင်း ဖြစ်စေသော လောကုတ္တရာတရားများနှင့် တွဲဖက်လျက် လူတို့ သုံးဆောင် သည့် ဝတ္ထုပစ္စည်း အမျိုးမျိုးလုပ်ကိုင်သော နည်းနားနိသျ များကိုပါ လူအများအား သင်ကြားကြသည်ဟု အိန္ဒိယနိုင်ငံ သမိုင်းများတွင် ဖော်ပြထားလေသည်။
မိတ္ထီလာမြို့
သမိုင်း
မိတ္ထီလာကန်တော်သည် မြို့ကျက်သရေဆောင်ဖြစ်သကဲ့သို့၊ မြန်မာ့သမိုင်းနှင့်လည်း ဆက်စပ်နေသည်။ အနော်ရထာမင်းကြီးမှ စတင်ဆည်ဖို့ခဲ့ပြီး အလောင်းစည်သူမင်းပြုပြင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ကန်တော်အတွင်းရှိ အန္တကူ ရေလည်ဘုရားမှာလည်း ထင်ရှားသည်။ ကန်တော်ကမ်းပါးရှိ ဖောင်တော်ဦးစေတီတော်သည်လည်း ထင်ရှားသော စေတီတစ်ဆူဖြစ်သည်။ နှစ်စဉ် တော်သလင်းလတွင် စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ဖောင်တော်ဦးစေတီတော်၏ ဘုရားပွဲတော်ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ လှေပြိုင်ပွဲများလည်း ထည့်သွင်းကျင်းပသည်။
ယဉ်ပါးအောင်မွေးမြူခြင်း
ခွေးသည် ပထမဆုံးယဉ်ပါးစေခဲ့သည့် တိရစ္ဆာန်ပင်ဖြစ်ပြီး   စိုက်ပျိုးရေးနှင့် အခြားတိရစ္ဆာန်များအားယဉ်ပါးအောင်မွေးမြူခြင်းတို့၏မတိုင်မီနှစ်များစွာကဖြစ်သော ပလေယိုဆင်းယုဂ်နှောင်းပိုင်းကာလ မကုန်ဆုံးမီအချိန်ကပင် ယူရေးရှားကုန်းမြေတစ်လျှောက်တွင် စတင်မွေးမြူခဲ့ကြသည်။   ရှေးဟောင်းသုတေသနနှင့် မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာအထောက်အထားများအရ "မြည်း၊ မြင်း၊ ကုလားအုပ်၊ ဆိတ်၊ သိုး နှင့် ဝက်" အစရှိသည့် တိရစ္ဆာန်များအားလုံးတွင် အယဉ်မျိုးနှင့် အရိုင်းမျိုးတို့အကြားတွင် အပြန်အလှန် မျိုးဗီဇစီးဆင်းမှုများသည် နှစ်ရှည်လများဖြစ်ပွားခဲ့သည်ကိုဖော်ပြနေပေသည်။
နှင်းဆီစကား
စိတ်ကောက်နေတဲ့ချစ်သူလေးကိုချော့ဖို့ဆိုရင်လည်း အဝါရောင်နှင်းဆီပွင့် အပွင့်သုံးဆယ် လိုအပ်မှာဖြစ်ပါတယ်။ နှင်းဆီအဝါ နှင်းဆီလှလှ အပွင့်သုံးဆယ်ကို ဖဲကြိုးလေးနဲ့စည်းပြီး စိတ်ကောက်နေတဲ့ ချစ်သူလေးဆီ ပို့လိုက်မယ်ဆိုရင် စူနေတဲ့နှုတ်ခမ်းလေးက ပြုံးလာမှာ အမှန်ပါပဲ။
ရေငန်ဆည်ရွာ၊ ဖလောင်းပြင်
ရေငန်ဆည်ရွာ၊ ဖလောင်းပြင်
မြန်မာ ရက်ကန်းပညာ
ထိုအကြောင်းများကို ထောက်ရှုခြင်းအားဖြင့် ဝါဂွမ်းစိုက်ပျိုး သော လုပ်ငန်းနှင့်တကွ အထည်ချော ရက်လုပ်သောအတတ်ကို ဗုဒ္ဓသာသနာတော်နှင့်အတူ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှမြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက် ရှိလာသည်ဟု ယူဆရ ပေမည်။ ထိုကဲ့သို့ ယဉ်ကျေးမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာသည့်အချိန်မှ စ၍ မြန်မာအိမ်တိုင်းလိုပင် ဝါ(ဂွမ်း) ပင်နှင့် အတူ မဲပင်၊ နီပါးဆေးပင်၊ သီတင်းပင်များကို စိုက်ပျိုး ကြပြီးလျှင်၊ မြန်မာအိမ်ရှင်မများသည် ဝါကြိတ်ခြင်း၊ ဝါဖန် ခြင်း၊ ဗိုင်းလိပ်ခြင်း၊ ဗိုင်းငင်ခြင်း၊ ဆေးရောင်စုံဆိုးခြင်း၊ ရက်ကန်းရက်ခြင်းစသော အိမ်တွင်းလုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင် လေ့ ရှိကြပေသည်။ ထို့ကြောင့် မိန်းမများသည် ရက်ကန်း မတတ်လျှင် အကျိုးနှင့်တူသည်၊ ယောက်ျားများသည် စာ မတတ်လျှင် အကန်းနှင့်တူသည်ဟူသော ရှေးစကားဟောင်း တစ်ခုကိုပင် ကြည့်ခြင်း အားဖြင့် ရှေးမြန်မာဘုရင်များသည် လက်မှုလုပ်ငန်းများနှင့်တကွ ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့မှု ဖြစ်စေသော ပညာသင်ကြားရေးကို ခေတ်အားလျော်စွာ အားပေးချီးမြှင့်ခဲ့ ကြောင်း ထင်ရှားစွာ သိနိုင်ပေသည်။
ယဉ်ပါးအောင်မွေးမြူခြင်း
အသုံးအနှုန်း၏ရင်းမြစ်
ယဉ်ပါးအောင်မွေးမြူခြင်းကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် Domestication ဟုသုံးနှုန်းကာ လက်တင်ဘာသာစကားအရ "အိမ်နှင့်သက်ဆိုင်သော" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် domesticus မှဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။.
မြန်မာ ရက်ကန်းပညာ
လက်မှုလုပ်ငန်းများ တိုးတက်မှုနှင့် စိတ်ယဉ်ကျေးမှု ဖြစ်စေ သော စာပေပညာ တတ်ကျွမ်းခြင်းတို့သည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု အမှီသဟဲ ပြုလေ့ရှိပေသည်။ ထိုအကြောင်းရင်းခံကြီး နှစ်ခု ကိုပင် ရှေးဘုရင်များ၏ အားပေးမှုကြောင့် ဝါ(ဂွမ်း) စိုက်ပျိုးခြင်း၊ ဗိုင်းငင်ခြင်းနှင့်အထည်ရက်လုပ်ခြင်း စသော လက်မှုလုပ်ငန်းများသည် အထက်တန်း ကျရောက်ကြ သည့်အလျောက် တိုင်းသူပြည်သား လူအများ၏ စိတ်နေ စိတ်ထားများသည်လည်း အလွန် နူးညံ့သိမ်မွေ့ ယဉ်ကျေးကြ သော အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိခဲ့ကြသည်။ ထိုအချိန် ထိုအခါက မြန်မာ တိုင်းလိုပင် သဒ္ဒါ၊ သင်္ဂြိုဟ်၊ နိပါတ်၊ ပျို့ ကဗျာ၊ လင်္ကာ၊ ဗေဒင်စသော စာပေများကို ဆည်းပူးလေ့ရှိကြ ပေသည်။