cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
စိတ်ရောဂါပညာ
ရှေးခေတ်က စိတ်မကောင်းသူများကို မကောင်းဆိုးရွား ဝင်ရောက်ပူးကပ်နေသည်ဟူ၍ ရက်ရက်စက်စက် ပြုမူတတ်ကြ၏။ သို့ရာတွင် မည်သို့မျှဆေးကုသပေးခြင်း မရှိခဲ့ချေ။ စိတ်နှင့်ဆိုင်သော ရောဂါများရှိသည်ဟု စတင်ရိပ်စားမိသူမှာ ယိုဟန်းဗိုင်ယာ ဆိုသူဖြစ်၏။ ၁၆ဝဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဗိုင်ယာက စုန်းမများသည် စိတ်မနှံ့သူများသာဖြစ်သည်ဟု ပြောဆိုခဲ့၏။ ထို့ကြောင့်ပင် သူ့အားခေတ်သစ် စိတ်ရောဂါပညာကို ပထမဆုံး စတင်လိုက်စားသူဟု ခေါ်ကြ၏။ အမေရိကန်တော် လှန်ရေးစစ်ပွဲများတွင် ဂျော့ဝါရှင်တန်၏တပ်၌ အမှုထမ်းခဲ့ဘူး သော ဗင်ဂျမင် ရတ်ဆိုသူသည်လည်း စိတ်ရောဂါပညာကို ပထမဆုံးစတင်လိုက်စားသူများတွင် တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်၏။ ထို့နောက် ပြင်သစ်လူမျိုး ဖိလစ် ပီနယ်သည် စိတ်ရောဂါကုထုံး များကို ပိုမိုတိုးတက်အောင် ပြုပြင်ကြိုးပမ်းခဲ့၏။ ၁၈ဝဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဂျီအင်း မာတင် ရှားကိုး ဆိုသူသည် အာရုံကြောနှင့် ဆိုင်သော ရောဂါများ၊ စိတ်ချောက်ချား ရောဂါများအတွက် အခြေခံသုတေသနများ ပြုခဲ့လေသည်။ ထိုနှင့်တစ်ချိန်တည်းလောက်တွင် အမေရိကန်ပြည်နယ်များ စစ်ပွဲ၌ပါဝင်ဆင်နွဲခဲ့ဘူးသူ ဝီယာ မစ်ချယ်သည် စိတ်ရောဂါပညာ၏ အခြေခံသဘောတရားများကို ရှာဖွေတွေ့ရှိ ခဲ့၏။ စိတ်ရောဂါပညာလောကတွင် အရေးပါအရာရောက်ဆုံးသောသူကား၊ ဩစတြီးယန်းလူမျိုး ဇိဂမွန့် ဖရွိုက် (၁၈၅၆-၁၉၃၉) ဖြစ်၍၊ စိတ်ရောဂါသုတေသနများပြုခြင်း၊ စိတ်ခွဲခြားစိစစ်ခြင်း၊ စိတ်ရောဂါ လက္ခဏာ အကြောင်းရင်းများကို ရှာဖွေခြင်း စသည်တို့ဖြင့် ပညာကြီး တစ်ရပ်ဖြစ်လာအောင် ဖန်တီးခဲ့ လေသည်။
မန်ချက်စတာမြို့
မန်ချက်စတာမြို့
မန်ချက်စတာမြို့သည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ အနောက်မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိ၍ လန်ဒန်၊ ဗာမင်ဂမ်နှင့် လီဗာပူးတို့၏ နောက်စတုတ္ထ လိုက်သော မြို့ကြီးဖြစ်၏။ လန်ကရှိုင်ယာနယ်တွင် အကျုံးဝင်၍ အာဝယ်မြစ်ပေါ်တွင် လည်းကောင်း၊ မန်ချက်စတာ တူးမြောင်းပေါ် တွင်လည်းကောင်း တည်ရှိသည်။ လီဗာပူးမြို့မှ အရှေ့ဘက်တွင် မိုင် ၃ဝ ကွာဝေး၍၊ လန်ဒန်မြို့မှ အနောက်တောင်ဘက်တွင် မီးရထားလမ်းအားဖြင့် ၁၈၃ မိုင် ကွာဝေးသည်။ အာဝယ်မြစ်၏ တစ်ဖက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသော ဆဲလဖို့မြို့နှင့် တံတား ၁၆ ခုဖြင့် တစ်မြို့တည်းလိုပင် ဆက်နေသည်။ မန်ချက်စတာမြို့သည် အိုင်ရစ်ပင်လယ်နှင့် မိုင် ၃ဝ ကျော် ကွာသော်လည်း မန်ချက်စတာ တူးမြောင်းကြီးဆောက်လုပ်ပြီးစီးသည်နှင့် ယခုအခါ ကုန်းတွင်းပိုင်း ပင်လယ်သင်္ဘောဆိပ်ကမ်းဖြစ်၍ နေပေသည်။ ယင်းတူးမြောင်းသည် အလျား၃၅ မိုင်ခွဲ၊ အနံပေ ၁၂ဝ နှင့် အစောက် ၂၈ ပေမှ ပေ ၃ဝ အထိ ရှိသည်။ ၁၈၉၄ ခုနှစ်က ပြီးစီး၍ ဝိတိုရိယဘုရင်မ ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပေသည်။ ပင်လယ်ကူး သင်္ဘောများသည် ဤတူးမြောင်းကို ဖြတ်သွားနိုင်ရုံမကဘဲ မန်ချက်စတာမြို့လယ် အထိပင် ဝင်ရောက်နိုင်သည်။ ခြည်ထည် လုပ်ငန်းနှင့် သိုးမွေးထည် လုပ်ငန်းများနှင့် စပ်လျဉ်း၍ မန်ချက်စတာသည် ၁၄ ရာစုနှစ်ကတည်းကပင် ထင်ရှားကျော်ကြားသည့် မြို့ဖြစ်၍ ကမ္ဘာတွင် စက်မှု လုပ်ငန်း၌ အထူးဖွံ့ဖြိုး သည့် ရပ်ကွက်ဖြစ်၏။ မန်ချက်စတာမြို့သည် ကျောက်မီးသွေး တူးဖော်ရာဒေသဖြစ်သောကြောင့်လည်း စက်မှုလုပ်ငန်းများကို အထောက်အကူရသည်။ မန်ချက်စတာမြို့သည် အကျယ်အဝန်း အားဖြင့် ၄၂ စတုရန်းမိုင်ခွဲ ရှိ၏။
မန်ချက်စတာမြို့တွင် ထင်ရှားသော အဆောက်အအုံတို့မှာ ဂေါ့သပုံစံ ဗိသုကာ လက်ရာများဖြစ်၏။ မန်ချက်စတာမြို့ရှိ မြို့ တော်ခန်းမသည် အင်္ဂလန်ပြည်၏ ထယ်ဝါသော အဆောက်အအုံ များတွင် စာရင်းဝင်ဖြစ်၏။ နာရီစင်သည် ၂၈၆ ပေမျှ မြင့်၍ ခေါင်းလောင်း ၂၁ ခု တို့၏ သာယာသော တီးသံ မြည်သံများကို ကြားနိုင်ပေသည်။ ထို့ပြင် မန်ချက်စတာမြို့တွင် စာကြည့်တိုက် ၊ စာကြည့်ခန်းကောင်းများစွာ ရှိ၍ စာသင်ကျောင်းများမှာလည်း တိုးတက်လျက်ရှိသည်။ မန်ချက်စတာမြို့ရှိ ဝိတိုရိယ တက္ကသိုလ်သည်ကမ္ဘာတွင် ထင်ရှားသော တက္ကသိုလ်ကြီးတစ်ခုဖြစ်၏။ ပထမ ကမ္ဘာစစ်ကြီးပြီးစအချိန်က မန်ချက်စတာမြို့တွင် အိုး အိမ်တည်ဆောက်ရေးစီမံကိန်းမားကို ရေးဆွဲလျက် ၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ်တွင် အိုးအိမ်သစ်ပေါင်း ၁၅ယ ဝဝဝ ခန့် ဆောက်လုပ် ပြီးစီးသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက မန်ချက်စတာမြို့သည် အတော်ပင် ပျက်စီးခဲ့၏။ မန်ချက်စတာမြို့သည် ရှေးအထက်ကျော် ကာရီကပင် ခြည်ထည်လုပ်ငန်း၏ အချက်အချာ ဒေသဖြစ်ခဲ့ပြီး နောက် ၁၄ ရာစုနှစ်မှစ၍ သိုးမွေးထည်များကို ထုတ်လုပ်လျက် ၁၆ ရာစု နှစ် ရောက်သောအခါ လင်နင်ထည်များကိုလည်းကောင်း၊ ၁၇ ရာစုနှစ်တွင်ခြည်ထည်ကိုလည်းကောင်း အထူးတလည် ထုတ်လုပ်သည်။ ယခုအခါတွင် မန်ချက်စတာမြို့တွင် ခြည်ထည် ၊ ပိုးထည် ၊ သိုးမွေးထည် ၊ လင်နင်ထည်များသာ မကတော့ဘဲ အခြား လုပ်ငန်းပေါင်း ၇ဝဝ မျှကို လုပ်ကိုင်လျက် ရှိပေသည်။ ယင်းတို့တွင် ရော်ဘာလုပ်ငန်းများ၊ မီးရထားစက်ခေါင်း၊ မော်တော် ယာဉ်၊ လေယာဉ်၊ လျှပ်စစ်ကရိယာ အစရှိသော လေးလံသည့် အထည်ကြီးများကိုလည်းလုပ်ကိုင်ပေသည်။ မန်ချက်စတာမြို့တွင် ဂျုံစက်၊ ဗီစကွတ်စက်ရုံများလည်း အရေးပါသည် ၊ ဓာတ်သတ္တု၊ ဆိုးဆေး၊ ဆီတို့ မှာလည်းအရေးပါသော ထုတ်ကုန်များ ဖြစ်၏။ ယခုအခါတွင် အလုပ်ရုံများ၊ စက်ရုံများကို မြို့ပြင်သို့ ပြောင်းရွှေ့ ထားပြီးဖြစ်လျက် မြို့တွင်း၌မူထုတ်လုပ်ပြီး ကုန်ပစ္စည်းများကို သိုလှောင်ရန် ကုန်တိုက်များရှိ၍ ပစ္စည်းများဖြန့်ဖြူးရာ ရပ်ကွက်အဖြစ် တည်ပေသည်။ ဤသို့သောကုန်ပစ္စည်းများကို ထုတ်လုပ် သော မန်ချက်စတာမြို့သည် သံရိုင်း၊ တူးမြောင်းတစ်လျှောက်ရှိ ရေနံချက်စက်ရုံများအတွက် ရေနံ၊ ဝါရိုင်း၊သိုးမွှေးနှင့် အစားအသောက်များကို တင်သွင်းသည်။ ကုန်းတွင်းပိုင်း သင်္ဘောဆိပ်မြို့ ဖြစ်သောကြောင့်လည်း ကုန်စည်ပစ္စည်းများဖြန့် ဖြူးရာ၌ လွယ်ကူသော အချက်အချာဒေသ ဖြစ်ပေသည်။ မန်ချက်စတာမြို့သည် ၁၆ ရာစုနှစ်က မထင်ရှားသော ရွာငယ်မျှ သာဖြစ်၏။ ၁၈ ရာစုနှစ်က စက်မှုလက်မှု လုပ်ငန်းများတိုး တက်လာသည်တွင် မန်ချက်စတာမြို့သည် ရှေ့တန်းသို့ရောက်လာသည်။ ယခုအခါတွင် စက်မှုလုပ်ငန်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ လူဦး ရေထူထပ်သောမြို့ဖြစ်နေပေသည်။ မန်ချက်စတာ အမည်နှင့် ဒွန်တွဲလျက်ရှိသည့် အချက်တစ်ခုမှာနှင့် မန်ချက်စတာ ဂါဒီယန် သတင်းစာဖြစ်၍ယင်းသတင်းစာသည် အင်္ဂလိပ် စကားပြောဆိုသော နိုင်ငံများတွင် အလွန်ထင်ရှားပေသည်။ ထို့အပြင် မန်ချက်စတာအခြေစိုက် မန်ချက်စတာ ယူနိုက်တက်ဘောလုံးအသင်းမှာ လည်း ကမ္ဘာတစ်ဝန်း အားပေးသူ သန်း ၁၀၀ထက်မနည်း ရှိသောကြောင့် မန်ချက်စတာမြို့မှာ မသိသူရှားလှပေသည်။ မန်ချက်စတာမြို့တွင် ရှိသော လူဦးရေမှာ ၁၉၅၁ ခုနှစ် သန်းကောင်စာရင်းအရ ၇ဝ၃,၁၇၅ ခန့် ဖြစ်သည်။
ဒေါင်းပြောက်ကေရွာ၊ အောင်ဒိုင်
ဒေါင်းပြောက်ကေရွာ၊ အောင်ဒိုင်
တောင်လုံးရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
တောင်လုံးရွာ (Taunglong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ဝမ်ဟွေလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၄၄၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ဟွေလုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၅၆ ဦး၊ မ ၁၅၂၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်လော့ဂါးရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
အင်လော့ဂါးရွာ(Inlawtgar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ အဒန်ဂါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၁၅၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆန်းအေး
ဆန်းအေး (၁၉၅၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၀ ရက်နေ့ဖွား) သည် မြန်မာဘောလုံးအားကစားသမား ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ နွေရာသီအိုလံပစ်တွင် အမျိုးသားပြိုင်ပွဲ၌ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။
ဝိဂတိစ္ဆဇာတ်
ဒုကနိပါတ် - ၁၀။ သိင်္ဂါလဝဂ် -(၂၄၄) ဝိဂတိစ္ဆဇာတ်။ ။ ပြိုင်ဘက်ရှာဖွေသော ပရိဗိုဇ် တစ်ယောက်အား ပြဿနာမေး၍ ထွက်ပြေးစေပြီးနောက် တဏှာကင်းသော ဘုရား၊ ပစ္စေကဗုဒ္ဓ၊ သာဝကတို့ကို ရှိခိုးပူဇော်သော ရသေ့အကြောင်း။
စဉ်းစားနှိုင်းချိန် သုခမိန်
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ပရိဗိုဇ်တစ်ယောက်သည် ဇမ္ဗူဒိပ်ကျွန်းအလုံး၌ ပြောဆိုဆွေးနွေးနိုင်သော ပညာရှိကို လိုက်လံရှာဖွေရာ မရသဖြင့် သာဝတ္ထိပြည်သို့ ရောက်လျှင် လူအများအား “ငါနှင့်တကွ ပြောဆိုဆွေးနွေးနိုင်သူ ရှိပါသလော” ဟု မေးမြန်းရာ လူတို့သည် ဂေါတမ မြတ်စွာဘုရားရှိကြောင်း ပြောကြသဖြင့် လူအများနှင့်တကွ မြတ်စွာဘုရားထံ သွားလေ၏။
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ပရိသတ်လေးပါး အလယ်တွင် တရားဟောလျက် နေတော်မူ၏။ ပရိဗိုဇ်လည်း ရောက်လျှင် မြတ်စွာဘုရားအား ပြဿနာကိုမေး၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုပရိဗိုဇ်အား “တစ်ခုမည်သည်ကား အဘယ်နည်း” ဟု ပြဿနာကို မေးတော်မူ၏။ ပရိဗိုဇ်သည် မဖြေဆိုနိုင်သောကြောင့် ထ၍ ပြေးလေ၏။
စည်းဝေးကုန်သော ပရိသတ်တို့သည် မြတ်စွာဘုရားကို တစ်ပုဒ်တည်းသောပြဿနာနှင့် ပရိဗိုဇ်ကို နှိမ်မိ၏ဟု လျှောက်ကြလေလျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် “ဒါယကာတို့ ... ငါဘုရားသည် ယခုအခါ၌သာလျှင် ထိုပရိဗိုဇ်ကို တစ်ပုဒ်တည်းသော ပြဿနာဖြင့် နှိမ်မိသည်မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌လည်း နှိမ်ဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
ဉာဏ်မနိုင်က ထပြေးရ
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ကာသိကတိုင်းဝယ် ပုဏ္ဏားမျိုး၌ဖြစ်၍ အရွယ်သို့ ရောက်လတ်သော် ဝတ္ထုကာမ၊ ကိလေသာကာမတို့ကို ပယ်စွန့်ကာ ရသေ့၊ ရဟန်းပြုပြီးလျှင် ကာလရှည်ကြာစွာ ဟိမဝန္တာအရပ်၌ နေပြီးမှ ဟိမဝန္တာမှ သက်ဆင်းလတ်၍ နိဂုံးရွာတစ်ခုကို အမှီပြုကာ မြစ်ကွေ့တစ်ခုတွင် သစ်ရွက်မိုးကျောင်း ဆောက်လုပ်လျက် နေလေ၏။
ထိုအခါ ပရိဗိုဇ်တစ်ယောက်သည် ဇမ္ဗူဒိပ်ကျွန်းအလုံးတွင် ပြောဆိုဆွေးနွေးဘက်ကို လိုက်လံရှာဖွေရာ မရသဖြင့် ထိုနိဂုံးရွာသို့ရောက်လျှင် လူတို့အား “ငါ့နှင့်စကားပြောဆိုဆွေးနွေနိုင်သူ ရှိသလော” ဟု မေးမြန်းရာ လူတို့သည် ပညာရှိရသေ့တစ်ပါးရှိကြောင်း ပြောဆို၍ ပရိဗိုဇ်ကို ရသေ့ထံ ခေါ်သွားကြလေ၏။
ရသေ့ထံသို့ရောက်လျှင် ရသေ့နှင့်ပရိဗိုဇ် နှစ်ဦးတို့သည် အစေ့အစပ်ပဋိသန္ဓောရ စကားပြောဆိုပြီးလျှင် ရသေ့သည် ပရိဗိုဇ်အား “အဆင်းအနံ့တို့နှင့် ပြည့်စုံ၍ ပန်းတို့ဖြင့် ထုံအပ်သော ဂင်္ဂါရေကိုသောက်မည်လော” ဟု မေးလေ၏။ ထိုအခါ ပရိဗိုဇ်သည် ဝါဒဖြင့်လွှမ်းမိုးလို၍ ရသေ့အား “ဂင်္ဂါ၏သဲကား အဘယ်နည်း၊ ဂင်္ဂါ၏ ဤမှာဘက်ကမ်းသည်ကား အဘယ်နည်း၊ ဂင်္ဂါ၏ ဟိုမှာဘက်ကမ်းသည်ကား အဘယ်နည်း” ဟု ပြန်၍မေးလေ၏။ ရသေ့သည် ထိုပရိဗိုဇ်အား “ရေကိုလည်းကောင်း၊ သဲကို လည်းကောင်း၊ ဤမှာဘက်ကမ်းကို လည်းကောင်း၊ ဟိုမှာ ဘက်ကမ်းကို လည်းကောင်း ထား၍ ဂင်္ဂါကို အဘယ်မှာရမည်နည်း” ဟု မေးပြန်၏။ ထိုအခါ ပရိဗိုဇ်သည် ဆိုဖွယ်မဲ့လျဉ်း ပညာကင်းရကား ထ၍ပြေးလေ၏။
ကြောင်းကျိုးခွဲပြ ဆိုဆုံးမ
ထိုပရိဗိုဇ် ပြေးသည်ရှိသော် ရသေ့သည် စည်းဝေးရောက်လာသော ပရိသတ်တို့အား -
“အချင်းတို့ ... ဤပရိဗိုဇ်ကား မျက်စိဖြင့်မြင်ရသော ရေ စသောဝတ္ထုကို ဂင်္ဂါဟု မယူလို၊ မျက်စိဖြင့် မမြင်ရသော ရေ စသောဝတ္ထုမှ တစ်ပါးသောဝတ္ထုကို ဂင်္ဂါဟု ယူလိုသတတ်၊ ဤသို့သဘောရှိသော ဂင်္ဂါကိုရှာလျက် ကြာမြင့်စွာ သွားရလိမ့်မည်” – ဟု ထင်မိ၏။ ကြာမြင့်စွာ သွားသော်လည်း ယူလိုသော ဂင်္ဂါကို ရရှိလိမ့်မည်မဟုတ်။
“အချင်းတို့ ... ရရှိသော ရေ စသောဝတ္ထုဖြင့် မနှစ်သက်သောသူသည် တောင့်တ၍မရသော စည်းစိမ်ဖြင့်လည်း အကျိုးမရှိဟု အောက်မေ့ဘိ၏။ တဏှာသည် အဆုံးအစမရှိသော အာရုံ၌ဖြစ်သောကြောင့် တဏှာကင်းသော ဘုရားပစ္စေကဗုဒ္ဓ၊ သာဝကတို့အား ငါတို့ ရှိခိုးပါကုန်၏” - ဟု တရားဟောလေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ ပရိဗိုဇ်သည် - ယခုအခါ ပရိဗိုဇ်။
ရသေ့သည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
စန်ပိုင်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
စန်ပိုင်ရွာ(Sanpai)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ စန်ပိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၇၇၈ ဖြစ်သည်။
ဝိဂတိစ္ဆဇာတ်
ဆောင်ပုဒ်
(၂) သဲ, ရေ, ကမ်းပင်၊ ခြားမမြင်၊ ခေါ်တွင်ဂင်္ဂါမှတ်။
စန်ပိုင်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝိဂတိစ္ဆဇာတ်
ဆောင်ပုဒ်
(၃) ပရိဗာဇက၊ ဖြေမရ၊ ထ၍ပြေးသတတ်။
ဝိဂတိစ္ဆဇာတ် ပြီး၏။
လန်စီ မီးဒိုး
လန်စီ မီးဒိုး (L'Anse aux Meadows; ; ) ဆိုသည်မှာ ကနေဒါနိုင်ငံရှိ နယူးဖောင်လန်နှင့် လာဘရာဒါ ပြည်နယ်ရှိ နယူးဖောင်လန်ကျွန်း၏ မြောက်ဘက် အစွန်ဆုံး ထိပ်ဖျားတွင် ရှိသော ရှေးဟောင်းသုတေသနဆိုင်ရာ နေရာ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး မြောက်အမေရိက နှင့် ကနေဒါတွင် ဂရင်းလန်းကျွန်းမှလွဲ၍ တစ်ခုတည်းသော နော့စ်လူမျိုး တို့နေထိုင်ခဲ့ရာ ကျေးရွာဖြစ်သည်။ ထိုနေရာသည် ကိုလံဘီယာခေတ် မတိုင်မီ အချိန်က သမုဒ္ဒရာကို ဖြတ်သန်း ဆက်သွယ်ခဲ့သော တစ်ခုတည်းသော ဥပမာ အဖြစ် အများက လက်ခံထားကြသည်။ ထို့အပြင် နော့စ်လူမျိုးတို့ အမေရိကားကို ရှာဖွေခဲ့ချိန် အေဒီ ၁၀၀၀ ခုနှစ်ခန့်က စူးစမ်းရှာဖွေသူ လိဖ် အဲရစ်ဆင် မှ ဗင်းလန်းကိုလိုနီကို တည်ထောင်ရန် ကြိုးစားခဲ့ကြောင်း ပြသနေသည့် အချက်တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
အနောက် ဗာဂျီးနီးယားပြည်နယ်
အနောက်ဗာဂျီးနီးယားပြည်နယ်သည် မူလဗာဂျီးနီးယားပြည်နယ်မှပေါက်ပွားလာသော အမေရိကန်ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အမေရိကန် လွတ်လပ်ရေးစစ်ပွဲမတိုင်မီ ၁၇၇၁ ခုနှစ်ကတည်းက ဗာဂျီးနီးယားပြည်နယ် အနောက်ပိုင်းတွင် နေထိုင်သူတို့သည် မိမိတို့နေထိုင်ရာ နယ်မြေကို သီးခြားအုပ်ချုပ်ခွင့်ပေးရန် အင်္ဂလန်ပြည့်ရှင် ဘုရင်ထံ၌ တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ အမေရိကန် လွတ်လပ်ရေး စစ်ပွဲဖြစ်ပွားလာသောအခါ အနောက်ဗာဂျီးနီးယား ပြည်နယ်သားတို့သည် လွတ်လပ်ရေးအတွက် လူအား၊ ပစ္စည်းအားဖြင့် အင်တိုက်အားတိုက် ကူညီခဲ့ကြသည်။ လွတ်လပ်ရေးစစ်ပွဲ ပြီးဆုံး၍ ဗာဂျီးနီးယားပြည်နယ်ကို ဖွဲ့စည်းတည်တောင်သည်တွင် အနောက်ပိုင်းနယ်ကိုလည်း ယင်းပြည်နယ်ထဲသို့ သိမ်းသွင်းခဲ့ကြလေသည်။
အမေရိကန်ပြည်တွင်းစစ် ဖြစ်ပွားသောအခါ ဗာဂျီးနီးယားပြည်နယ်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှ ခွဲထွက်ခဲ့သည်။ ဗာဂျီးနီးယား အနောက်ပိုင်း နယ်သားတို့က ပြည်ထောင်စုမှ ခွဲထွက်ခြင်းကို သဘောမတူကြသဖြင့် ၁၈၆၂ ခုနှစ်တွင် အနောက်ဗာဂျီးနီးယားဟူ၍ ပြည်နယ်သစ်တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။ ထိုနောက် ၁၈၆၃ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂ဝ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုထဲသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ အနောက်ဗာဂျီးနီးယားပြည်နယ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ၂၄,၂၃၀ စတုရန်းမိုင်ဖြစ်၍ လူဦးရေ ၁,၈၅၄,၃၀၄ (၂၀၁၃ ခန့်မှန်း) ရှိသည်။
အနောက် ဗာဂျီးနီးယားပြည်နယ်သည် အမေရိကန် အရှေ့ပိုင်းပြည်နယ်တစ်နယ် ဖြစ်၍ မြောက်ဘက်တွင် အိုဟိုင်းယိုးပြည်နယ်၊ ပင်ဆယ်ဗေးနီးယားပြည်နယ်၊ မေရီလန်းပြည်နယ်တို့ တည်ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်နှင့်တောင်ဘက်တွင် ဗာဂျီးနီးယားပြည်နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် အိုဟိုင်းအိုပြည်နယ်နှင့် ကင်တပ်ကီပြည်နယ်တို့ အသီးအသီး တည်ရှိကြသည်။ အရှေ့ဘက် နယ်နမိတ်တစ်လျှောက်တွင် အယ်လီဂနီတောင်တန်းရှိ၍ ပြည်နယ် တစ်ခုလုံးသည် အယ်လီဂနီကုန်းပြင်မြင့် ဖြစ်သည်။ အိုဟိုင်းယိုးမြစ်၏ မြစ်လက်တက်များဖြစ်သော ဗစ်ဆန်ဒီမြစ်၊ ဂိုင်းယန်ဒေါ့မြစ်၊ ကာနောဝါမြစ်၊ မိုးနန်းဂေးဟီလာမြစ်၊ လစ်တဲကာနောဝါမြစ်တို့သည် ပြည်နယ်ကို ဖြစ်၍ စီးဆင်းကြသည်။ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ပိုတိုမက်မြစ်သည် အနောက်ဗာဂျင်းနီးယားနှင့် မေရီလန်းပြည်နယ်တို့ကို ပိုင်းခြားထားသည်။ အနောက်ဗာဂျီးနီးယား ပြည်နယ်သည် သဘာဝပစ္စည်းအား ကြွယ်ဝသော ပြည်နယ်ဖြစ်သည်။ ပြည်နယ် သုံးပုံ နှစ်ပုံနီးပါး ခန့်သည် သစ်တောများ ဖုံးအုပ်လျက် ရှိသဖြင့် သစ်လုပ်ငန်းမှာ ကြီးကျယ်သည်။ သတ္တုတူးဖော်ခြင်းလုပ်ငန်းသည်လည်း ပြည်နယ်တွင် ထင်ရှားသော လုပ်ငန်းဖြစ်၍ ကျောက်မီးသွေး၊ ရေနံ၊ မြေ ဓာတ်ငွေ့၊ ဆား၊ ထုံးကျောက်တို့ကို တူးဖော်ရရှိသည်။ အထူးသဖြင့် ကျောက်မီးသွေးကို တူးဖော်လုပ်ကိုင်နိုင်သော မြေဧရိယာပေါင်း စတုရန်းမိုင် ၁၇ဝဝဝ မျှရှိရာ အနောက် ဗာဂျီးနီးယားပြည်နယ်သည် အမေရိကန်နိုင်ငံလည်းကောင်းတွင် ဗစ်တူမင်ကျောက်မီးသွေး အများဆုံးထွက်သော ပြည်နယ် ဖြစ်သည်။ ထိုကြောင့် သံမဏိလုပ်ငန်းနှင့် ဓာတုပစ္စည်း ထုတ်လုပ်မှုလုပ်ငန်းတို့သည် ထင်ရှားသော စက်မှုလုပ်ငန်းများ ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် အနောက်ဗာဂျင်းနီးယားပြည်နယ်သည် စက်မှုလုပ်ငန်းသက်သက် ထွန်းကားသော ပြည်နယ်မဟုတ်ချေ။ အိုဟိုင်းအိုနှင့် ပိုတိုမက်မြစ်ဝှမ်းများ၌လည်းကောင်း၊ တောင်ကြားချိုင့်ဝှမ်းများ၌ လည်းကောင်း သီးနှံပင်တို့ကို စိုက်ပျိုးသည်။ ပြောင်း၊ မြင်းစားဂျုံ၊ ရိုင်းစပါး၊ မုယော၊ ဆိုယာပဲ၊ အာလူး၊ မြက်ခြောက်တို့ကို ပြည်နယ်တွင်းရှိ မြစ်ဝှမ်းနှင့် ချိုင့်ဝှမ်းများ၌ စိုက်ပျိုးသည်။ ဆေးပင်နှင့် ပန်းသီး၊ မက်မုံသီး၊ ဆီးသီးတို့ကိုလည်း အကြီးအကျယ် စိုက်ပျိုးသည်။ နွားနို့ထွက်ပစ္စည်းလုပ်ငန်းနှင့် ကြက်ငှက် မွေးမြူခြင်းလုပ်ငန်းတို့သည်လည်း ထင်ရှားသော လုပ်ငန်းများဖြစ်သည်။
အနောက် ဗာဂျီးနီးယား ပြည်နယ်တွင် မီးရထားလမ်း မိုင်ပေါင်း ၄ဝဝဝ ကျော်ရှိသည်။ မြစ်များတွင် ရေပြင်ညီဆည် များ ဆောက်လုပ်၍ သင်္ဘောများ ခုတ်မောင်းသွားလာကြသည်။ လေကြောင်း ခရီးအတွက် လေဆိပ်များလည်း ရှိသည်။ ချားလစတန်မြို့သည် ပြည်နယ်မြို့တော်ဖြစ်၍ လူဦးရေ ၇၁၅ဝ၅ ယောက်(၁၉၇ဝ)ရှိသည်။ အခြား ထင်ရှားသော မြို့ကြီးများမှာ ဟန်တင်ဒန်၊ ဝှီးလင်း၊ ကလတ်စဗက်၊ ပါးကားစဗက်၊ ဖဲယားမွန့်နှင် မောဂန်တောင်းမြို့များ ဖြစ်သည်။ ၁၈၆၇ ခုနှစ်က တည်ထောင်ခဲ့သော အနောက်ဗာဂျီးနီးယား တက္ကသိုလ်ကျောင်း ရှိသည်။
ကစားစရာ
ကစားစရာများသည် လူတစ်မျိုးနှင့်တစ်မျိုး တစ်နိုင်ငံနှင့်တစ်နိုင်ငံ ကွဲလွဲကောင်း ကွဲလွဲမည် ဖြစ်သော် လည်း၊ ရှေးပဝေဏီကပင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပေသည်။ သို့ရာတွင် လူတို့၏ခေတ်သည် အမျိုးမျိုး ပြောင်းလဲခဲ့သည့်အတိုင်း ကလေးကစားစရာများသည်လည်း ခေတ်အလိုက် Helping sfhkufb တိုးတက်ပြောင်းလဲ လာခဲ့ကြပေသည်။ အထူးသဖြင့် စက်မှုနှင့် သိပ္ပံပညာ ထွန်းကားလာသည့်အခါမှစ၍ ကလေးကစားစရာ များ၏ အဆင့်အတန်းမှာ သိသိသာသာ တိုးတက်၍လာခဲ့ပေ သည်။ ရှေးခေတ်လူတို့သည် ရွှံ့နှင့်ပြုလုပ်သော မြင်းရုပ်၊ နွား ရုပ်များ၊ ဝါးပင် ကျူပင်မှ ပြုလုပ်သော ပြွေကလေးများဖြင့် မိမိတို့ သားသမီးများ၏ စိတ်ပျော်ရွှင်မှုကို ဖန်တီးပေးခဲ့ကြ၏။
အဝတ်စုတ်များ၊ သစ်တိုဝါးစများနှင့်ပြုလုပ်သော ကစားစရာ များဖြင့်လည်း သားသမီးငယ်များကို နှစ်သိမ့်စေခဲ့ကြလေသည်။ ဂျာမနီနှင့် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံတို့သည် ရှေးနှစ်ပေါင်းများစွာ ကစ၍ ကလေးကစားစရာများကို ကမ္ဘာအနှံ့အပြားသို့ တင်ပို့ ရောင်းချခဲ့ကြသည်။ ထိုတိုင်းပြည်များမှ ခေတ်စားသော အရုပ် များမှာ ကော်ရုပ်ကလေး များနှင့် မော်တော်ကား၊ မီးရထား၊ စက်ဘီးစသည့် အရုပ်ကလေးများ ဖြစ်သည်။ ကလေးများ တက်စီးနိုင်သော လှုပ်မြင်းရုပ်များ၊ နှစ်ယောက်စီး ချားရဟတ် များကို ကမ္ဘာအရပ်ရပ်ရှိ မည်သည့်ကလေးမျှ မနှစ်သက်ဘဲ မနေနိုင်ပေ။ ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ချက်ကိုဆလိုဗါးကီးယားနိုင်ငံတို့မှ လည်း စက္ကူ၊ ဝါး၊ ထင်ရှူးသား၊ ကြွေ၊ ရွှံ့၊ ကျွဲကော် စသည် တို့ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် ကစားစရာမျိုးစုံကို ကမ္ဘာအနှံ့အပြား သို့ အကြီးအကျယ် တင်ပို့ရောင်းချခဲ့လေသည်။
ကစားစရာလုပ်ငန်းသည် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းဖြစ်သည့်အတိုင်း ကစားစရာပြုလုပ်သောသူတို့သည် မိမိတို့၏ ကုန်ကို တွင်ကျယ် စွာရောင်းချနိုင်ရန်အတွက် ကစားစရာများကို ပိုမိုကောင်းမွန် အောင် တီထွင်နိုင်ရန် အမြဲ ကြိုးစားခဲ့ကြသည်။ ကြိုးစား သည့်အခါတိုင်းလည်း ယခုအခါ သိပ္ပံပညာနှင့်ယှဉ်သော စက် တပ်ကစားစရာ အဆန်းအပြားများ ပေါ်ပေါက်လာပေပြီ။ ရေ ထဲတွင် ခုတ်မောင်းနိုင်သော သင်္ဘောရုပ်ကလေးများ၊ သံပတ် ဖြင့် သွားသော မော်တော်ကားရုပ်ကလေးများ၊ သံလမ်းပေါ်တွင် ပတ်ပြေးသော မီးရထားရုပ်ကလေးများ၊ လေထဲတွင် ပျံဝဲနိုင် သော လေယာဉ်ပျံရုပ်ကလေးများမှာ ကလေးသူငယ်များသာမက လူကြီးများပင် နှစ်ခြိုက် သဘောကျစရာ ဖြစ်ပေသည်။
ကလေးကစားစရာ အမျိုးမျိုးရှိရာတွင် အချို့မှာ လှုပ်ရှားနိုင် ခြင်းမရှိသော အရုပ်သေများသာ ဖြစ်သည်။ အချို့မှာ လှုပ်ရှား နိုင်၊ ခုတ်မောင်းနိုင်သော အရုပ်ရှင်များ ဖြစ်သည်။ အချို့မှာမူ ကလေးများ စိတ်ကူးဉာဏ် ထက်သန်တိုးတက်ရေးအတွက် ဖန် တီးပေး၍ ကလေးများကိုယ်တိုင် တပ်ဆင်ပြုလုပ်ရသော ကစား စရာများ ဖြစ်ပေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း ကလေးကစားစရာ ပြုလုပ်ရောင်းချ သူများရှိသည်။ ဦးဘရုပ်(ဖိုးဝရုပ်)၊ ပစ်တိုင်းထောင်နှင့်တကွ မင်းသားရုပ်၊ မင်းသမီးရုပ်၊ မြင်းရုပ်၊ ကျားရုပ်များတွင် ကြိုး တပ်ထားသော ရုပ်သေး ရုပ်များမှာ ယနေ့တိုင်အောင်ပင် မရိုး နိုင်သေးချေ။ အဝတ်စ၊ စက္ကူစတို့ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ဘီလူး ခေါင်း၊ ကျားခေါင်း စသည်များလည်း ရှိသည်။ အရုပ်မျိုးစုံကို များသောအားဖြင့် ဘုရားတန်ဆောင်းရှိ ဆိုင်များနှင့် ပွဲဈေးတန်း များ၌ ရောင်းချလေ့ရှိကြသည်။ ယခုခေတ်တွင်မူ ကစားစရာ များကို ဆိုင်များဖွင့်လှစ်၍ပင် ရောင်းချနေကြပြီ။ ထိုဆိုင်များ တွင် ကစားစရာများ အမျိုးစုံ လှသည့်ပြင် ရှေးခေတ် ကစား စရာများထက် များစွာ အဆင့်အတန်းမြင့်လာသည်ကိုလည်း တွေ့ရပေသည်။ ကလေးစီးစက်ဘီးကလေးများ၊ မော်တော်ကား ကလေးများနှင့် မြင်းရုပ်ကလေးများမှာ ကလေးတိုင်း လိုချင် မက်မောလောက်အောင်ပင် ကောင်းမွန်ကြပေသည်။ ထိုကဲ့သို့ ကစားစရာများ၏ အဆင့်အတန်း တိုးတက်၍ လာပြီမှန်သော် လည်း နိုင်ငံခြားထုတ်ကုန်အဖြစ်သို့ကား မရောက်သေးချေ။
ရောင်းဟီးရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
ရောင်းဟီးရွာ (Yaunghee)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၊ အုန်းသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၂၈၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖောင်းပြင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုန်ကလောရွာ၊ ပိုင်စွန်နန်
ကုန်ကလောရွာ၊ ပိုင်စွန်နန်
ပေါက်တောရွာ၊ ပေါက်တော
ပေါက်တောရွာ၊ ပေါက်တော
ကတွတ်ပင်
ကတွတ်ပင်သည် ညောင်ပင်မျိုးတွင် ပါဝင်၍ အမြဲစိမ်းလန်းကာ ချုံဖုတ်အကြီးစားကဲ့သို့ တည်ရှိသည်။ အင်္ဂလိပ်အမည်မှာ Fig tree ဖြစ်ပြီး မျိုးစု (Genus)မှာ Figus ဖြစ်သည်။ မျိုးစိတ် (Species) မှာ cunia ဖြစ်ပြီး မျိုးရင်း (Family)မှာ Moraceae ဖြစ်သည်။
အခေါက်၊ အရွက်၊ အသီးနှင့်တကွ တပင်လုံးတွင် အမွေးနုများရှိသည်။ အရွက်ချင်း အညှာ ဆိုင်သည်။ အသီးမှာ ဆီးဖြူသီး အရွယ်ခန့်ရှိ၍ အရောင်မှာဝါပြီးလျှင် အညိုရောင် အမွေးနုများ ဖုံးလွှမ်းနေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံရှိ သစ်တောတိုင်းလိုလိုမှာပင် ကတွတ်ပင်များကို တွေ့ရ၍ အထူးသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်း၌ ပိုမို တွေ့ရှိရသည်။ ကတွတ်သီးမှည့်ကို လတ်လတ်သော်လည်းကောင်း၊ ယိုထိုး၍သော်လည်းကောင်း စားသုံးကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စားနိုင်သော သစ်သီးများ
ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်၏ ဥယျာဉ်ပန်းခြံပင်များ
ကြို့ကုန်းလေးရွာ၊ ကညင်ငူ
ကြို့ကုန်းလေးရွာ၊ ကညင်ငူ
ညောင်လေးခွရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ညောင်လေးခွရွာ (Nyaunglaygwa)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ လဲသက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၉၅၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လဲသက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၂၄ ဦး၊ မ ၅၆၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၈၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပုလင်ပြင် (ရခိုင်)ရွာ၊ အောင်ဒိုင်
ပုလင်ပြင် (ရခိုင်)ရွာ၊ အောင်ဒိုင်
သန်းစိုး
သန်းစိုး (၁၉၅၂ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၃ ရက်နေ့ဖွား) သည် မြန်မာဘောလုံးအားကစားသမား ဖြစ်သည်။ သူသည် ၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ နွေရာသီအိုလံပစ်ပွဲတွင် အမျိုးသားပြိုင်ပွဲ၌ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။
တုံးတင်ဂံ (မြောက်)
တုံးတင်ဂံ (မြောက်)
ထိုက်ကလေးရွာ၊ ပက်တန်း (ထိုက္ကလေး)
ထိုက်ကလေးရွာ၊ ပက်တန်း (ထိုက္ကလေး)
လခွမ်ဂါးရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
လခွမ်ဂါးရွာ(Lahkumgar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ အဒန်ဂါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၁၅၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စဏ္ဍာလ
ရင်းမြစ်
စဏ္ဍာလမှာ ပါဠိစကားဖြစ်၍ အလုပ်ကြမ်းကို ပြုလုပ်သောသူဟု အနက်ထင်သည်။ ယင်းကို ဒွန်းစဏ္ဍားဟု မြန်မာမှုပြုကာ ခေါ်ဆိုကြ၏။ စဏ္ဍာလ၏ ဇာစ်မြစ်ကို ရှာဖွေရာ၊ ဝိနည်းတော်ဘိက္ခုပါစိတ်၊ မုသာဝါဒဝဂ္ဂ၊ ဩမသဝါဒ သိက္ခာပုဒ်တွင် အမျိုးမြတ်အမျိုးညံ့ကို ခွဲခြားရာ၌ အမျိုးညံ့တွင် စဏ္ဍာလကို ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်ကို တွေ့ရ၏။ ထို့ကြောင့် စဏ္ဍာလသည် မြတ်စွာဘုရားသခင်လက်ထက်တော်၌ပင် ရှိနေသည်ဟု ယူဆရသည်။
အမျိုးအစား
ကျောက်စာဝန်တော်စိန်ခို၏ မှတ်တမ်းနှင့် ယုဒသန်အဘိဓာန်တွင် စဏ္ဍာလကို
ထို စဏ္ဍာလ ငါးစို့မှာ (၁) စပ်၊ (၂) အမွှမ်း၊ (၃) သူကောင်ထမ်း၊ (၄) တွင်းတူး၊ (၅) သင်္ဂြိုဟ်ကိုင်တို့ဖြစ်ကြသည်။ ယင်းငါးစို့၌ စပ်ဆိုသည်မှာ လူသေအလောင်း ထည့်သော ခေါင်းပျဉ်၊ ကျင်ပု၊ ခုံ၊ ဇာတာအိမ်၊ တစ်လား၊ စမြင်းတိုင် အလောင်းစင်၊ ဗိတာန် ကြာကလပ်၊ လောင်တိုက်၊ ငှက်ကြီးကာ စသော အထည်ကိုယ် ဝါးသစ်သားများကို လုပ်ရသော သူကိုခေါ်၏။ အမွှမ်းဆိုသည်မှာ လူသေအလောင်းစင်စသည်တို့ လုပ်ထားသော သစ်သား၊ ဝါး၊ အထည်ကိုယ်များတွင် ဆင်ယင်ရန် ပိုးဖဲ၊ ဗုဇွန်ဆီ၊ ကတ္တီပါ၊ ဇာရှံ၊ ရွှေညောင်ရွက်၊ ကျောက်စီ၊ သတောင်းလည်ကြာဆံ ကြာရပ် စသည်များကို အဆင့်အတန်း စာတမ်းထွက်နှင့်အညီ လှပအောင် လုပ်ဆာင်ရသောသူဖြစ်သည်။ သူကောင်ထမ်း ဆိုသည်မှာ လူသေကောင် မသာလောင်း ရွှေ့ပြောင်းခြင်းနှင့် စပ်သမျှ လုပ်ဆောင်ရသောသူဖြစ်သည်။ တွင်းတူးဆိုသည်မှာ လူသေကောင်ကိုသော်လည်းကောင်း၊ အရိုးကိုသော်လည်းကောင်း၊ မြှုပ်ရန်တွင်းတူးသည့်အလုပ်နှင့် စပ်သမျှကို လုပ်ဆောင်ရသော သူဖြစ်သည်။ သင်္ဂြိုဟ်ကိုင်ဆိုသည်မှာ လူသေအလောင်းကို မြေမြှုပ်သောအခါ၊ မီးရှို့သောအခါ၊ တံစူးဝါး (တစ်နည်း) တံရှူးဝါးများနှင့် ကိုင် တွယ်မြေမြှုပ်မီးဖုတ်သော အလုပ်၊ အရိုးကောက် အရိုးမြှုပ် အရိုးမျှော အလုပ်ကို လုပ်ရသောသူဖြစ်သည်။
သမိုင်း
ထိုငါးမျိုးသော စဏ္ဍာလတို့သည် မြန်မာမင်းအဆက်ဆက် မှစ၍ တည်လျက်ရှိသည်။ မြန်မာမင်းများ လက်ထက်က စဏ္ဍာလများကို အရွတ်ဝန်က အုပ်ချုပ်ရ၏။ စဏ္ဍာလများထံမှရရှိသော အခွန်အကောက်များ ကိုမူ အရွတ်ဝန်ထံတွင် သိမ်းဆည်း အပ်နှံထားကြရ၏။ ထိုစဏ္ဍာလတို့မှရသော အခွန်အကောက်များဖြင့် နိုင်ငံခြားဒေသများတို့မှ ရောက်လာကြသော သံတမန်များကို ကျွေးမွေးပြုစုရသည်။ ဤကိုရည်၍ မန်လည်ဆရာတော်ဘုရားကြီးက မဃဒေဝလင်္ကာသစ်၊ ပုတ္တောဝါဒခန်းတွင် 'စဏ္ဍာလငါး၊ အစို့များက၊ ရငြားတမည်၊ အခွန်သည်ကား၊ တစ်ပြည် တစ်စံ၊ တစ်နိုင်ငံက၊ သံကိုကျွေးမွေး၊ ပေးကမ်းဘို့ရန်၊ အရွတ်ဝန်သို့၊ မကျန်စေငှာ၊ အပ်ထားရာ၏'ဟူ၍ ဖော်ပြရေးစပ် မိန့်ဆိုထားလေသည်။
စဏ္ဍာလမှာ ရှေးမြန်မာမင်းများ၏ စီရင်မှုအရ ကျွန်သီးတော်စာရင်းဝင်များဖြစ်၏။ ကျွန်သီးတော် ခေါ်သောဘုရားကျွန်၊ ပဋကတ်ကျွန်၊ ကျောင်းကျွန်တို့ကိုအမြတ်စား၊အလတ်စား၊ အနိမ့်စား၊ အညံ့စားဟု ၄ ပါးပြားထားရာ၊ စဏ္ဍာလမှာ အညံ့စားအမျိုးတွင်ပါဝင်သည်။ အညံ့စားမျိုးတွင်ပါဝင်သော သူတို့မှာ (၁) ဝေဏု၊ ဝါးခုတ် ဝါးခွဲ နှီးထိုး ဖျာရက်စသည် တို့ကိုပြုလုပ်သောသူ၊ (၂) ရဋ္ဌသာရ၊ သစ်ရွေသမား ရထားလှည်းစသည် အလုပ်သမား၊ (၃) နေသာဒ၊ တံငါမုဆိုးမျိုး၊ (၄) ပက္ကုသ၊ ပန်းမှိုက်သွန် အညစ်အကြေး သုတ်သင်သောသူများနှင့် (၅) စဏ္ဍာလ၊ ဒွန်းစဏ္ဍားမျိုးများတို့ဖြစ်ကြ၏။
တန်းတူညီမှု
သို့သော် မြန်မာနိုင်ငံသည် လွတ်လပ်ရေး ရရှိသည့်အချိန် ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၄ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်ယာယီ သမ္မတကြီးက ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေပါ လူ့အခွင့် အရေးများအရ၊ အောက်ပါအမိန့်ကို နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးသို့ ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့၏။
'ပြည်ထောင်စု မြန်မာပြည်သည် ယနေ့တွင် လွတ်လပ်သော မြန်မာနိုင်ငံတော်ဖြစ်သည်နှင့်အညီ၊ တစ်ဦးကို တစ်ဦး ကြောက်ရွံ့ခြင်း၊ တစ်ဦးကို တစ်ဦး နှိပ်စက်ခြင်းမှစ၍ မကောင်းသော အလေ့ဆိုးများကို လုံးဝပယ်ဖျောက်ပစ်ရန် ကျွန်ုပ်အစိုးရက ရည်ရွယ်သည်။ ရာဇဝင်တွင် ရှေးရှေးသောအခါကစ၍ ရှေးမင်းများ၏ အာဏာ စက်ကြောင့်၊ ဒွန်းစဏ္ဍား၊ သူတောင်းစား၊ ဘုရားကျွန်၊ ကျောင်းကျွန်၊ ကယ်ပါ၊ သင်္ချေစသည်တို့ကို ယနေ့မှစ၍ ရှေးအမင်းမင်းတို့၏ အာဏာစက်ကို ကျွန်ုပ်ပယ်ဖျက်၍၊ ထိုလူမျိုးတို့၏ သဘောအတိုင်း လုပ်လိုသော အလုပ်မျိုးစုံတို့ကို လွတ်လပ်စွာ လုပ်ကိုင်နိုင်ကြစေဟု ကျွန်ုပ်အမိန့်ချ မှတ်သည်။ ဤ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတွင်ရှိသော နိုင်ငံသားများသည် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေတွင် ပါရှိသည့်အတိုင်း တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး အခွင့်အရေးချင်း တူညီကြစေ'။ ယင်းသို့ကြေညာခဲ့သည့်အတိုင်း မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရသည် စဏ္ဍာလပပျောက်ရေး၊ သူတောင်းစားရိုးရာ ပပျောက်ရေးကို ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
ကြီးနီရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သစ်ရာချောင်းရွာ၊ ကညင်ငူ
သစ်ရာချောင်းရွာ၊ ကညင်ငူ
စနေ နဂါးနီ
နောက်ခံသမိုင်း
၁၉၄၀ ပြည့်၊ ဇွန်လ ၈ ရက်တွင် စထုတ်ပြီး စနေနေ့တိုင်း ထုတ်ဝေသည်။
ဂျာနယ် ဖွဲ့စည်းပုံ
အခြား ကျန်းမာရေး၊ ကမ္ဘာ့ရေး၊ စစ်လက်နက်၊ ဘာသာပြန်ဝတ္ထုတို၊ မြန်မာဝတ္ထုတို့ကို ဖော်ပြသည်။
ပုလင်ပြင် (ကုလား)ရွာ၊ အောင်ဒိုင်
ပုလင်ပြင် (ကုလား)ရွာ၊ အောင်ဒိုင်
အစုကြီး / ကျောင်းစုရွာ၊ ထန်းကျွန်းဆိပ်သာ
အစုကြီး / ကျောင်းစုရွာ၊ ထန်းကျွန်းဆိပ်သာ
ဆွတ်ခေါင်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ဆွတ်ခေါင်ရွာ(Sutkawng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ စန်ပိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၃၅၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သာယာကုန်းရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
သာယာကုန်းရွာ(Tharyarkone)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ကော့ဝါလဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၅၃၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကော့ဝါလဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၇၁၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၃၆၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇွက်ကဒိန် (တောင်စု)ရွာ၊ ပက်တန်း (ထိုက္ကလေး)
ဇွက်ကဒိန် (တောင်စု)ရွာ၊ ပက်တန်း (ထိုက္ကလေး)
ရေတံခါး
ရေတံခါး
ဗြိတိသျှ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ နယ်မြေ
ဗြိတိသျှ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ နယ်မြေ (British Indian Ocean Territory (BIOT) သို့မဟုတ် ချာဂိုးကျွန်းများ) သည် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာတွင်းရှိ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ၏ ပင်လယ်ရပ်ခြားနယ်မြေတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဗြိတိသျှ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ နယ်မြေတွင် ချာဂိုးကျွန်းစုရှိ သန္တာကျွန်း ၇ ခုအပါအဝင် ကျွန်းငယ်ပေါင်း တစ်ထောင်ကျော်ခန့် ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ စုစုပေါင်းကုန်းမြေဧရိယာမှာ ၆၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၃ စတုရန်းမိုင်) ခန့်ရှိသည်။
ဂုတ္တိလဇာတ်
thumb ဒုကနိပါတ် - ၁၀။ သိင်္ဂါလဝဂ် -(၂၄၃) ဂုတ္တိလဇာတ်။ ။ မိမိအား ဂုဏ်ပြိုင်သော တပည့်အတွက် စိတ်ပျက်နေစဉ် သိကြားမင်း ကယ်မ၍ အနိုင်ရကာ နတ်လူတို့ ချီးကျူးခြင်းကို ခံရသော ဂုတ္တိလ စောင်းဆရာကြီး အကြောင်း။
ဘုရားပစ်ပယ် ပျက်စီးဖွယ်
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရဟန်းတို့သည် ဒေဝဒတ်ကို “ငါ့ရှင်ဒေဝဒတ် ... မြတ်စွာဘုရားကား သင်၏ ဆရာဖြစ်သည်၊ သင်သည် မြတ်စွာဘုရားကိုမှီ၍ ပိဋကတ်သုံးပုံကို သင်ကြားရသည်။ ဈာန်လေးပါးကို ဖြစ်စေသည်။ ဆရာဘုရားကို ရန်ပြုခြင်းငှာမသင့်” ဟု ဆိုကြကုန်၏။
ထိုအခါ ဒေဝဒတ်သည် “ငါ့ရှင်တို့ ... ရဟန်းဂေါတမသည် အဘယ်မှာ ငါ၏ဆရာဟုတ်မည်နည်း၊ ငါသည် မိမိအစွ်းဖြင့် ပိဋကတ်သုံးပုံကို လည်းကောင်း၊ ဈာန်လေးပါးကို လည်းကောင်း ဖြစ်စေသည်” ဟု ပြောဆိုပြီးလျှင် ဆရာဘုရားကို စွန့်ပယ်လေ၏။
ရဟန်းတို့သည် တရားသဘင်ဝယ် စကားစပ်မိ၍ ဒေဝဒတ်၏အကြောင်းကို ပြောဆိုနေကြရာ မြတ်စွာဘုရား ကြွလာတော်မူ၍ သိတော်မူလျှင် “ရဟန်းတို့ ... ဒေဝဒတ်သည် ယခုအခါ၌သည်လျှင် ဆရာဖြစ်သောငါဘုားကို စွန့်ပယ်လျက် ငါဘုရား၏ရန်သူဖြစ်၍ ကြီးစွာသော ပျက်စီးခြင်းသို့ရောက်သည်မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌လည်း ရောက်ဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
ပညာတူလျက် ခြားနားချက်
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် စောင်းသမား မျိုးဖြစ်၍ အမည်အားဖြင့် ဂုတ္တိလဟုခေါ်ကြ၏။ ထိုဂုတ္တိလသည် အရွယ်သို့ရောက်သည်ရှိသော်စောင်းအတတ်၌ အပြီးသို့ရောက်၍ ဇမ္ဗူဒိပ်ကျွန်းတစ်ခုလုံးတွင် မြတ်သောစောင်းသမား ဖြစ်လေ၏။ သားမယားကို မမွေးမြူဘဲ မိဘမျက်မမြင် တို့ကိုသာ မွေးမြူ၍နေ၏။
မြန်မာ့မိတ်ဆွေများအဖွဲ့
မြန်မာ့မိတ်ဆွေများအဖွဲ့ သည် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး မစ္စတာ ဘန်ကီမွန်း၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများ အထောက်အကူဖြစ်ရေးအတွက် တိုင်ပင်နှီးနှောရန်အတွက် ၂၀၀၇-ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းထားသော အဖွဲ့ ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့မိတ်ဆွေများအဖွဲ့တွင် ဩစတြေးလျ၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ ရုရှား၊ အမေရိကန်၊ တရုတ်၊ ဂျပန်၊ စင်ကာပူ၊ ဗီယက်နမ်၊ ပြင်သစ်၊ နော်ဝေ၊ ထိုင်း၊ အိန္ဒိယ၊ ပေါ်တူဂီ၊ ဗြိတိန် တို့ ပါဝင်သည်။
ဂုတ္တိလဇာတ်
ပညာတူလျက် ခြားနားချက်
မုသိလစောင်းသမားသည် မိမိအစွမ်းရှိသမျှ အမျိုးမျိုးတီးပါသော်လည်း ဂုတ္တိလစောင်းသမား၏ စောင်းသံကို ကြားဖူးကြကုန်သော ကုန်သည်တို့အား ဝါးခြမ်းစိတ်ကို တီးသကဲ့သို့ဖြစ်ကာ တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူမျှ နှစ်သက်ရွှင်လန်းသော အမူအရာကို မပြကြကုန်၏။
ဆရာကောင်းထံ နည်းနာခံ
ထိုအခါ မုသိလစောင်းသမားသည် ကုန်သည်တို့အား “အို - ကုန်သည်တို့ ... အကျွန်ုပ်သည် မိမိအစွမ်းရှိသမျှ စောင်းကို အမျိုးမျိုးတီးပါလျက် အဘယ်ကြောင့် မနှစ်သက်မရွှင်လန်းကြသနည်း” ဟု မေးလေ၏။ “အို - စောင်းသမား ... သင်သည် စောင်းကိုတီးပါသလော၊ ငါတို့ကား သင်စောင်းတီး၏ဟူသော အမှတ်ကို မပြုကြပါ” ဟု ပြောလေ၏။ “အို ကုန်သည်တို့ ... သင်တို့သည် ငါ့ထက်လွန်မြတ်သော စောင်းသမားကို သိကြကုန်သလော၊ သို့တည်းမဟုတ် သင်တို့ မသိ မလိမ္မာ၍ပင် မနှစ်သက်မရွှင်လန်းကြကုန်သလော” ဟု မေး၏။ “အို-စောင်းသမား ... ငါတို့ ဗာရာဏသီပြည် ဂုတ္တိလ စောင်းသမား၏ စောင်းသံကို ကြားဖူးကုန်သော ငါတို့အား သင်တီးသော စောင်းသံမှာ မိန်းမတို့သည် သူငယ်တို့အား နှစ်သိမ့်စေသော အသံကဲ့သို့ ထင်ကြပါသည်” ဟု ပြော၏။ “အို-ကုန်သည်တို့ ... သင့်တို့ ငါ့အား အဖိုးအခ မပေးကြပါလင့်၊ သင်တို့ ဗာရာဏသီပြည်သို့ သွားသောအခါ အကျွန်ုပ်ကို ခေါ်ကြပါ” ဟု ပြောလေ၏။ ကုန်သည်တို့လည်း ကောင်းပြီဟု ဝန်ခံကြကုန်၏။
ပညာရလို ပျပ်ဝပ်ဆို
ကုန်သည်တို့သည် မိမိတို့ပြုဖွယ်ကိစ္စပြီးလျှင် မုသိလစောင်းသမားကိုခေါ်၍ သွားကြကုန်၏။ မုသိလ စောင်းသမားလည်း ဗာရာဏသီပြည်သို့ရောက်လျှင် ဂုတ္တိလ စောင်းသမား၏ အိမ်သို့သွား၍ အိမ်တွင်ဆွဲ၍ထားအပ်သော စောင်းကိုမြင်လျှင် ယူ၍တီးလေ၏။ ဂုတ္တိလ၏ မိဘတို့သည် မျက်စိမမြင်ကြသဖြင့် စောင်းကို ကြွက်တွကိုက်သည်ဟု မှတ်ထင်ကာ “ရှူးရှူး” ဟု ဆို၍ ခြောက်လှန့်ကြကုန်၏။
မုသိလလည်း ဂုတ္တိလစောင်းဆရာ၏ မျက်မမြင်မိဘတို့ကို ရှိခိုးပြီးလျှင် “မိခင် ဖခင်တို့ ... စောင်းကိုတီးသည်မှာ အကျွန်ုပ်ဖြစ်ပါသည်၊ အကျွန်ုပ်သည် ဂုတ္တိလစောင်း ဆရာထံမှာ ပညာသင်ကြားလိုသဖြင့် ဥဇ္ဇေနီပြည်မှ လာခဲ့ပါသည်” ဟု တောင်းပန်ပြောဆိုလေ၏။ ဂုတ္တိလ၏ မိဘတို့လည်း အကြောင်းကိုသိလျှင် “အမောင် ... ကောင်းပြီ မင်းတို့ဆရာ တခြားကိုသွားသည်၊ ယခုပဲ ပြန်လာလိမ့်မည်။ ခဏစောင့်ဆိုင်း၍နေပါ” ဟု ခွင့်ပြုကြကုန်၏။
ဂုတ္တိလစောင်းဆရာ ပြန်လာလျှင် မုသိလလည်း အနီးသို့ကပ်ကာ “ဆရာ ... ဆရာ့ထံမှာ အတတ်ပညာ သင်ကြားလိုပါသည်” ဟု တောင်းပန်လေ၏။ ဂုတ္တိလစောင်းဆရာလည်း အင်္ဂဝိဇ္ဇာတတ်သူဖြစ်သဖြင့် မြင်ကတည်းကလျှင် သူတော်မဟုတ် သူယုတ်မှန်းသိ၍ “ညီထွေး .. သွားပါဦး၊ သင့်ကို သင်ကြားပေးဖို့ အတတ်ပညာမရှိ” ဟု မြစ်ပယ်လေ၏။
ပညာစုံက ဖက်ပြိုင်ကြ
မုသိလလည်း ဆရာ့ထံခွင်းတောင်း၍ မရလျှင် မိဘမျက်မမြင်တို့ကို ခြေဆုပ်ခြင်း၊ လက်နယ်ခြင်း စသော ဝတ်ကြီးဝတ်ငယ်ကိုပြုကာ အဖန်ဖန်ခယ တောင်းပန်သဖြင့် သားကို ပြောဆိုကြရာ ဂုတ္တိလစောင်းဆရာလည်း မိဘတို့စားကို မလွန်ဆန်နိုင်သဖြင့် အလိုမတူဘဲ သင်ကြားပေးရလေ၏။ သင်ကြားသောအခါလည်း အလောင်းတော်တို့ သဘောအတိုင်း အတတ်ပညာကို အကြွင်းအကျန် ဆရာစားမထားဘဲ သင်ကြားပေးလေ၏။ အလုံးတတ်မြောက်လျှင် တပည့်အား “ညီထွေး ... အတတ်ပညာစုံပေပြီ၊ အလိုရှိရာ သွားပေတော့” ဟု ခွင့်ပြု၏။
ထိုအခါ မုသိလသည် “ငါကား ... အတတ်ပညာကို ကောင်းစွာတတ်မြောက်ပေပြီ၊ ဆရာလည်း အိုမင်းပြီ၊ ဤဗာရာဏသီမြို့လည်း ဇမ္ဗူဒိပ်ကျွန်းအလုံးတွင် မြို့မြတ်ဖြစ်သည်။ ဤမြို့မှာပင် ငါနေတော့မည်” ဟု ကြံစည်ပြီးလျှင် “ဆရာ .. အကျွန်ုပ် မသွားလိုပါ၊ မင်းကို ခစားလိုပါသည်” ဟု ပြောလေ၏။ ဆရာလည်း မင်းကြီးထံသွား၍ မိမိတပည့် ခစားလိုကြောင်း လျှောက်ထားလေလျှင် မင်းကြီးလည်း ဆရာတို့ကိုပေးသော လခရိက္ခာမှ ထက်ဝက်သာ ပေးနိုင်မည်ဟု ပြောလေ၏။
ဆရာလည်း အိမ်သို့ပြန်၍ တပည့်အားပြောလျှင် တပည့်သည် ဆရာတတ်သမျှ အတတ်ပညာအလုံးစုံကို တတ်မြောက်သဖြင့် ဆရာနှင့်တန်းတူ ခစားနိုင်မည်ဟု ပြောပြန်သဖြင့် မင်းကြီးထံ လျှောက်ထားပြန်ရာ မင်းကြီးက ကောင်းပြီ၊ ဆရာနှင့်တူမျှသော လခရိက္ခာကိုလိုလျှင် ဆရာနှင့် အတတ်ပညာတူမျှသည် မတူမျှသည်ကိုသိရအောင် ဤနေ့မှ ခုနစ်ရက်မြောက်သောနေ့၌ မင်းရင်ပြင်တွင် ဆရာတပည့် နှစ်ယောက် အတတ်ပညာကို ပြိုင်ကြရမည်ဟု မိန့်ဆိုသဖြင့် မုသိလအား ပြောရာ နှစ်သက်သဖြင့် ဆရာနှင့် အတတ်ပညာပြိုင်ရန် ချိန်းဆိုလေ၏။ မင်းကြီးလည်း “ဆရာဂုတ္တိလနှင့် တပည့် မုသိလတို့သည် ခုနစ်ရက်မြောက်သောနေ့၌ မင်းရင်ပြင်ဝယ် အတတ်ပညာ ပြိုင်ကြလိမ့်မည်” ဟု တစ်မြို့လုံး စည်လည်စေ၏။
သူတော်မှန်က နတ်စောင်မ
ထိုအခါ ဆရာဂုတ္တိလသည် “ငါ၏ တပည့် မုသိလကား ငယ်ရွယ်နုပျိုသေးသည်၊ ငါကား အိုမင်းကြီးရင့်ချေပြီ၊ အားအစွမ်းလည်း လျော့ပါးချေပြီ၊ အိုမင်းကြီးရင့်သူတို့ အမူအရာ မည်သည်ကား မပြည့်စုံနိုင်၊ တပည့်ဖြစ်သူမှာ ရှုံးသော်လည်း အရေးမကြီး၊ ဆရာဖြစ်သူရှုံးလျှင် အရှက်ရတော့မည်။ သို့အတွက် ငါမပြိုင်လိုတော့ပြီ၊ တောသို့ဝင်ကာ ကိုးကွယ်ရာ မဲ့ဖြစ်၍ သေတော့မည်” ဟု ကြံစည်ကာ တောသို့ဝင်လေ၏။ တောသို့ရောက်လျှင် မသေဝံ့သဖြင့် ပြန်၍လာပြန်၏။ ဤသို့သွားချီပြန်ချီ ပြုနေခိုက် ခြောက်ရက်မြောက် ဖြစ်လေ၏။
ထိုခဏဝယ် သိကြားမင်း၏ ပဏ္ဍုကမ္ဗလာကျောက်ဖျာသည် တင်းမာပူလောင်သဖြင့် ဆင်ခြင်ရာ သိကြားမင်း သိလေလျှင် “ငါသည် ဂုတ္တလိစောင်းဆရာ၏ ကိုးကွယ်အားထားရာဖြစ်မည်” ဟု ကြံစည်ပြီးလျှင် - လျင်စွာလာလတ်၍ ဂုတ္တိ၏ရှေ့၌ ရပ်လျက် - “ဆရာ ... အဘယ့်ကြောင့် တောသို့ ဝင်သနည်း၊ အသင် ဘယ်သူနည်း” ဟု ပြော၏။ ထိုအခါ ဂုတ္တိလစောင်းဆရာသည် -
“သိကြားမင်း ... အကျွန်ုပ်သည် မုသိလမည်သော တပည့်အား ညှို့ခုနစ်ချောင်းရှိသော စောင်းကို ကောင်းမွန်စွာ တီးတတ်အောင် ဆရာစားမချန် သင်ကြားပေးမိပါ၏။ ထိုမုသိလက - ယခုအခါ ပွဲသဘင်အလယ်တွင် အတတ်ပညာပြိုင်ဖို့ ခေါ်နေပါ၏။ သိကြားမင်း ... သင်သည် အကျွန်ုပ်၏ ကိုးကွယ်အားထားရာ ဖြစ်ပါလော့” – ဟု အကျိုးအကြောင်းပြောကာ တောင်းပန်လေ၏။ သိကြားမင်းလည်း ဂုတ္တိလ၏ စကားကိုကြားလျှင်-
“ဆရာ ... သင်မကြောက်လင့်၊ အကျွန်ုပ်သည် သင်၏ ကိုးကွယ်အားထားရာဖြစ်လျက် သင့်ကို ကယ်တင်မည်၊ သင့်ကို ပူဇော်မည်၊ သင့်ကို တပည့်မုသိလက မနိုင်စေရပါ၊ သင်က နိုင်ရမည်” – ဟု ပြောဆိုအားပေးပြီးလျှင် - “ဆရာ ... အကျွန်ုပ် နည်းပေးမည်။ သင်စောင်းတီးသည်ရှိသော် ညှို့တစ်ချောင်းကို ဖြတ်၍ ခြောက်ချောင်းတို့ကို တီးပါ၊ ပကတိအသံပင် ဖြစ်ပါလိမ့်မည်။ ထိုအခါ ပုသိလလည်း ညှို့တစ်ချောင်းကိုဖြတ်၍ တီးလိမ့်မည်။ ပကတိအသံ ဖြစ်နိုင်မည် မဟုတ်။ ထိုခဏ၌ ရှုံးလိမ့်မည်။ နောက်ရှုံးမှန်းသိလျှင် - ညှို့နှစ်ချောင်း၊ သုံးချောင်း၊ လေးချောင်း၊ ငါးခြောင်း၊ ခြောက်ချောင်း၊ ခုနစ်ချောင်းလုံး ဖြတ်၍ စောင်းရိုးသက်သက်ကိုတီးပါ၊ ပကတိအသံပင် ဖြစ်ပါလိမ့်မည်။ ဖြတ်ထားသောညှို့တိုမှ အသံထွက်ကာ တစ်ဆယ့်နှစ်ယူဇနာရှိသော ဗာရာဏသီတစ်မြို့လုံးကို လွှမ်းမိုးသွားလိမ့်မည်။
ထိုသို့ တစ်မြို့လုံး စောင်းသံ လွှမ်းမိုးသွားသောအခါ စောင်းတစ်လက်ကို ကောင်းကင်သို့ပစ်လိုက်လျှင် သင့်ရှေ့တွင် နတ်သမီးသုံးရာလာ၍ သင့်စောင်းဦးတွင် တခြားနတ်သမီးသုံးရာ လာ၍ ကကြလိမ့်မည်။ နောက် စောင်းတစ်လက်ကို ပစ်ပြန်လျှင် သင့်စောင်းဦးတွင် တခြားနတ်သမီး သုံးရာလာ၍ ကကြလိမ့်မည်။ နောက်တစ်လက်ကို ပစ်ပြန်လျှင် ပွဲသဘင်အလယ်တွင် တခြားနတ်သမီးသုံးရာလာ၍ ကကြလိမ့်မည်။ အကျွန်ုပ်လည်း ပွဲသဘင်အကြည့်လာမည် မကြောက်လင့်” ဟု အသေအချာ မှာထား၍ စောင်းလတ်သုံးခုကို ပေးပြီးလျှင် တာဝတိံသာသို့ သွားလေ၏။
တပည့်ဆရာ ပြိုင်သောအခါ
အချိန်ရောက်သောအခါ ဆရာတပည့်နှစ်ယောက်တို့သည် ပွဲဦးအစဝယ် ထပ်တူထပ်မျှ စောင်းကို တီးကြကုန်၏။ လူအပေါင်းတို့သည် ဆရာတပည့်နှစ်ယောက် အပြိုင်အဆိုင် တီးနေကြသောစောင်းသံကို အလွန်နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်ကြလျက် တစ်ခဲနက် ကြွေးကြော်ကုန်၏။ သိကြားမင်းလည်း ကောင်းကင်မှနေ၍ အမြဲစီမံ စောင့်ရှောက်၏။
ဆရာဂုတ္တိလသည် သိကြားမင်း နည်းပေးသောအတိုင်း စောင်းညှို့တစ်ချောင်းကို ဖြတ်၍တီး၏။ ဖြတ်သောနေရာမှ အသံထွက်ကာ နတ်စောင်းကဲ့သို့ ဖြစ်လေ၏။ တပည့် မုသိလလည်း ဆရာနည်းတူ စောင်းညှို့တစ်ချောင်းကို ဖြတ်၍ တီး၏။ ဖြတ်သောနေရာမှ အသံမထွက်လေ၏။ နောက် ဂုတ္တိလသည် နှစ်ချောင်း၊ သုံးချောင်း၊ လေးချောင်း၊ ငါးချောင်း၊ ခြောက်ချောင်း၊ ခုနစ်ချောင်းတိုင်အောင် ဖြတ်၍ စောင်းရိုးကို တီးပြန်၏။ ဖြတ်ရာဖြတ်ရာ စောင်းညှို့မှ အသံထွက်ကာ အလွန်သာယာ၏။ နတ်စောင်းကဲ့သို့ ဖြစ်လေ၏။ မုသိလကား ဖြတ်တိုင်းဖြတ်တိုင်းသော စောင်းညှို့မှ မသံမထွက်တော့ဘဲ အသံလုံးလုံး မရှိအောင် ဖြစ်လေ၏။
တပည့်ကရှုံး သက်ပါဆုံး
ထိုအခါ ဆရာဂုတ္တိလ၏ စောင်းသံသည် ဗာရာဏသီတစ်မြို့လုံးလွှမ်း၍ တည်၏။ လူတို့သည် အလွန်နှစ်သက်သဖြင့် ပုဆိုးဦးရစ် စသည်တို့ကို ပစ်ကြကုန်၏။ နောက်စောင်းတစ်လက်ကို ကောင်းကင်သို့ပစ်၏။ နတ်သမီးသုံးရာလာ၍ ကကြ၏။ နောက်တစ်လက်ကို ပစ်ပြန်၏။ နောက် နတ်သမီးသုံးရာ လာ၍ ကကြပြန်၏။ နောက်တစ်လက်ပစ်ပြန်၏။ နောင်နတ်သမီးသုံးရာ လာ၍ ကကြပြန်၏။ လူအပေါင်းတို့သည် ဂုတ္တိလ အတီးနှင့် နတ်သမီးတွေအကကို ကြည့်ရှု၍ မငြီးနိုင်အောင် ရှိကြကုန်၏။
ထိုခဏ၌ မင်းကြီးသည် လူတို့အား မျက်စိမှိတ်ကာ၊ လည်ညိတ်ကာ အမှတ်သညာပေးလေ၏။ လူတို့သည် တစ်ပြိုင်နက်ထကာ သင်ကား - တူမျှသော လခရိက္ခာကိုလို၍ဆရာနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ပြုကာ အတတ်ပညာပြိုက်ဘိသည်။ ပမာဏကိုမသိဟု ခြိမ်းခြောက်ဆဲရေးကာ မုသိလကို ကိုင်မိတိုင်းသော တုတ်၊ လှံတံ၊ ကျောက်ခဲတို့ဖြင့် ရိုက်ပုတ်ပစ်ခတ်ကာ မှုန့်မှုန့်ညက်ညက် ကြေစေလျက် အသက်ကုန်ခြင်းသို့ ရောက်စေပြီးလျှင် ခြေတို့ကို ကိုင်၍ဆွဲငင်ကာ တံမြက်ချေးစွန့်ရာ အမှိုက်ပုံတွင် စွန့်ပစ်ကြကုန်၏။
ဆရာကနိုင် နတ်ပြည်တိုင်
ထိုအခါ မင်းကြီးသည် ဆရာဂုတ္တိလအား အလွန်နှစ်သက်သော စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ တစ်ခဲနက်သော မိုးကြီးကို ရွာသွန်းစေဘိသကဲ့သို့ များစွာသော စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို ပေးလေ၏။ လူတို့သည်လည်း များစွားသော ဥစ္စာကို ပေးကြကုန်၏။ သိကြားမင်းလည်း ဂုတ္တိလအား “နတ်ပြည်သို့ရောက်လျှင် အာဇာနည်မြင်းတစ်ထောင် ကသောရထားဖြင့် မာတလိနတ်သားကို လွှတ်လိုက်မည်။ နတ်ပြည်သို့ လိုက်ခဲ့ပါ” ဟု မှာထားကာ နတ်ပြည်သို့သွားလေ၏။
သိကြားမင်း နတ်ပြည်သို့ ပြန်ရောက်လျှင် နတ်သမီးတို့သည် ခြံရံကာ ဘယ်အရပ်သို့ သွားနေကြောင်း မေးကြလျှင် အကြောင်းအရာအလုံးစုံနှင့်တကွ ဂုတ္တိလစောင်းဆရာကြီး၏ အကျင့်သီလ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ပြောပြရာ နတ်သမီးတို့က “ဂုတ္တိလစောင်းဆရာကြီးကို ဖူးမြင်လိုပါသည်” ဟု တောင်းပန်ကြပြန်ရာ မာတလိ နတ်သားကို သိန္ဓောမြင်း တစ်ထောင်ကသော ဝေဇယန္တာ ရထားဖြင့် သွား၍ခေါ်စေသဖြင့် ဂုတ္တိလစောင်းဆရာကြီးသည် နတ်ပြည်သို့ ရောက်လာလေ၏။
ဂုတ္တိလစောင်းဆရာကြီး ရောက်လာလျှင် သိကြားမင်းသည် လောကွတ်ပျူငှာစကား ပြောဟောပြီးလျှင် “ဆရာကြီး ... ဆရာကြီး၏ စောင်းသံကို နတ်သမီးတို့ နားထောင်လိုကြပါသည်” ဟု ပြော၏။ “မြတ်သောသိကြားမင်း ... အကျွန်ုပ်တို့ စောင်းသမားမည်သည် အတတ်ပညာကိုမှီ၍ အသက်မွေးရပါသည် အဖိုးအခရလျှင် တီးပါမည်” ဟု ပြော၏။ “ဆရာကြီး တီးသာတီးပါ၊ အဖိုးအခ ရပါစေမည်” ဟု ပြော၏။ “သိကြားမင်း ... တခြားဖြစ်သော အဖိုးအခကို မလိုပါ၊ နတ်သမီးတို့ လူ့ပြည်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော ကောင်းမှုကုသိုလ်ကို အကျွန်ုပ်ပြောပါစေ၊ နာလိုပါသည်” ဟု ပြော၏။ “ဆရာကြီး ... ပြောစေပါမည်” ဟု ဝန်ခံသဖြင့် ဂုတ္တိလ စောင်းဆရာသည် ခုနစ်ရက်ပတ်လုံး စောင်းကိုတီးလေ၏။ စောင်းသံသည် နတ်တို့၏ စောင်းသံကို သာလွန်လွှမ်းမိုးလျက် တည်လေ၏။
သတင်းကျော်ကြား ကောင်းမှုပွား
ခုနက်ရက်မြောက်သောနေ့ဝယ် ဂုတ္တိလစောင်းဆရာသည် ဝန်ခံထားသသောအတိုင်း နတ်သမီးတို့ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုတို့ကို အစမှ အဆုံးတိုင်အောင် မေးလေ၏။ နတ်သမီးတို့လည်း မိမိတို့ပြုလုပ်ခဲ့သော ကုသိုလ်ကောင်းမှုကို အသီးအသီး ပြောကြားကြကုန်၏။ ဂုတ္တိလစောင်းဆရာလည်း မှတ်သားနာယူလေ၏။
သိကြားမင်းလည်း ခုနစ်ရက်လွန်သောအခါ ဂုတ္တိလစောင်းဆရာကြီးကို ဝေဇယန္တရာရထားဖြင့်ပင် မာတိလ နတ်သားအား ဗာရာဏသီပြည်သို့ ပြန်ပို့စေ၏။ ဂုတ္တိလ စောင်းဆရာလည်း ဗာရာဏသီပြည်သို့ ပြန်ပို့စေ၏။ ဂုတ္တိလ စောင်းဆရာလည်း ဗာရာဏသီပြည်သို့ရောက်လျှင် မိမိကိုယ်တိုင်လည်း များစွာသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုတို့ကို ပြုစုအားထုတ်လေ၏။ တခြားလူတို့ကိုလည်း မိမိတွေ့မြင် ကြားသိခဲ့ရသော နတ်သမီးတို့ အကြောင်းအရာကို ပြောဟောကာ ကုသိုလ်ကောင်းမှုတို့ကို ပြုစုအားထုတ်စေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ မုသိလသည် - ယခုအခါ ဒေဝဒတ်။
ဂုတ္တိလသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၂) အတတ်ပေးသင်၊ ကျေးဇူးရှင်၊ ပြိုင်လျှင်ပျက်စီးလေ။
(၃) မုသိလပျက်၊ ဆရာဘက်၊ ခွေးဝက်နည်းတူသေ။
ဂုတ္တိလဇာတ် ပြီး၏။
နောင်ဆိုင်းရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
နောင်ဆိုင်းရွာ (Naungsaing)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ လွှဲပေါက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၉၇၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွှဲပေါက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၂၈ ဦး၊ မ ၆၈၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၁၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လနာ့ဂါးရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝီကီဝီကီဘတ်စ်ကား
ဝီကီဝီကီဘတ်စ်ကားသည် ဟိုနိုးလူလူ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်တွင် အခမဲ့ ပြေးဆွဲနေသော လွန်းပျံယာဉ် ဘတ်စ်ကားဖြစ်သည်။ ဒေသစံတော်ချိန် နံနက် ၆ နာရီမှ ည ၁၀ နာရီအကြား လူနှင့် ဝန်စည်စလယ်များကို သယ်ဆောင်ပေးသော ယာဉ်ဖြစ်သည်။ ဟာဝေယံ ဘာသာစကားအရ "ဝီကီ" မြန်မြန်ဆန်ဆန်နှင့်၊ "ဝီကီဝီကီ" အလွန်လျင်မြန်တဲ့ အဓိပ္ပာယ် သက်ရောက်သည်။
ကိုးကား
https://en.wikipedia.org/wiki/Wiki_Wiki_Shuttle
ဇီးခုံရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
ဇီးခုံရွာ (Zeekhon)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၊ အုန်းသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၂၈၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖောင်းပြင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကဘူးလ်မြို့ ကျရှုံးခြင်း (၂၀၂၁)
အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ၏ မြို့တော် ကဘူးလ်သည် အလွန်တရာတင်းကျပ်သော အစ္စလာမ်ဘာသာရေးအဖွဲ့ဖြစ်သည့် တာလီဘန်တို့ လက်အောက်သို့ ၂၀၂၁ ဩဂုတ် ၁၅ တွင် ကျရောက်ခဲ့ရသည်။ အာဖဂန်အစိုးရကို ၂၀၂၁ မေတွင် စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သော တာလီဘန်တို့၏ စစ်ရေးဆိုင်ရာ အဆုံးသတ်ရလဒ်လည်းဖြစ်သည်။ အစိုးရအဖွဲ့၏ သမ္မတ အရှရာ့ဖ် ဂါနီသည် တိုင်းပြည်မှ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ပြီး နာရီများစွာ အကြာ၌ မြို့တော်သည် သိမ်းပိုက်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ အမေရိကန်တပ်များ အာဖဂန်မှ ရုပ်သိမ်းခြင်း ဆောင်ရွက်နေစဉ်တွင်ပင် အာဖဂန်နိုင်ငံပြည်နယ်များ၏ မြို့တော်များ တစ်မြို့ပြီး တစ်မြို့ ကျရှုံးခဲ့ရ၍ အမေရိကန်တပ်များ ရုပ်သိမ်းခြင်းသည် ၂၀၂၁ ဩဂုတ်လ ၃၁ တွင် အပြီးသတ်မည်ဖြစ်သည်။
လက်ရှိတွင် တာလီဘန်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နှင့် အာဖဂန်အစိုးရအရာရှိများ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးလျက် ရှိကြသည်။ သို့သော် အစိုးရအဖွဲ့၏ အကြွင်းမဲ့ အရှုံးပေးခြင်းသာ ဖြစ်နိုင်ချေရှိသည်။ ငြိမ်းချမ်းစွာ အာဏာလွှဲအပ်ခြင်းကို တာလီဘန်များက တောင်းဆိုထား၍ အစိုးရကလည်း လိုက်နာဆောင်ရွက်မည်ဟု ကြေညာထားလေ၏ ။ အစိုးရက နိုင်ငံရေးအာဏာကို ယခင်ဝန်ကြီးတစ်ဦး ဦးဆောင်သော ကြားဖြတ်အစိုးရဖွဲ့စည်း၍ လွှဲရန် တောင်းဆိုမှုပြုထားသော်လည်း တစ်ဖက်တွင် တာဘီဘန်များက ယင်းတောင်းဆိုမှုကို ငြင်းဆိုထားပြီး အာဏာကို ၎င်းတို့ဆီသို့သာ အပြည့်အဝလွှဲပေးရန် စိတ်ဆန္ဒရှိသည်။ နေတိုးတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် ကဘူးလ်မြို့၌ တည်ရှိနေကြသေးသည်။
ဗာလောဝါဒဇာတ်
ဒုကနိပါတ် - ၁၀။ သိင်္ဂါလဝဂ် -(၂၄၆) ဗာလောဝါဒဇာတ်။ ။ သတ္တဝါတို့ကို သတ်ဖြတ်၍ ပေးလှူသောဆွမ်းကို စားသောရဟန်းသည် မကောင်းမှုဖြင့် လိမ်းကျံ၏ဟု စွပ်စွဲသော သူကြွယ်မိုက်အား တရားပြ၍ ဆိုဆုံးမသော ရသေ့အကြောင်း။
ဘုရားကိုရှုတ်ချ နိဂဏ္ဌ
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဝေသာလီပြည်ဝယ် စုလစ်မွန်ချွန်တပ်သော ဇရပ်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သီဟမည်သော စစ်သူကြီးသည် မြတ်စွာဘုရားထံ ဆည်းကပ်၍ ဥပါသကာအဖြစ် ဖိတ်ကြားပြီးလျှင် နတ်ဖြန်နေ့ဝယ် အိမ်သို့ပင့်ဖိတ်ကာ ဘုရားအမှူးရှိသော သံဃာအား သားပြွမ်းဆွမ်းကို လှူဒါန်းလေ၏။
မြတ်စွာဘုရား ကြားတော်မူလျှင် “ရဟန်းတို့ ... နိဂဏ္ဌသည် ယခုအခါ၌သာ ရည်းမှန်း၍သတ်သော အသားကို စားသည်ဟု ကဲ့ရဲ့သည်မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌လည်း ကဲ့ရဲ့ဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
ရသေ့ကိုညှဉ်း သူကြွယ်ဖျင်း
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ပုဏ္ဏားမျိုး၌ဖြစ်၍ အရွယ်ရောက်လတ်သော် ရသေ့ရဟန်းပြုကာ ဟိမဝန္တာ၌နေ၍ တစ်နေ့သ၌ ချဉ်ဆားမှီဝဲရန် ဗာရာဏသီပြည်သို့သွား၍ နက်ဖြန်နေ့၌ မြို့တွင်းသို့ ဆွမ်းခံဝင်လေ၏။
ထိုအခါ သူကြွယ်တစ်ယောက်သည် ရသေ့ကို ညှဉ်းဆဲမည်ဟု အိမ်တွင်းသို့ပင့်လျက် အမဲသားဟင်းဖြင့် ဆွမ်းလုပ်ကျွေး၏။ ဆွမ်းဘုဉ်ပေးပြီးလျှင် “အရှင်ရသေ့ ... သင့်ကိုရည်မှန်း၍ သတ်အပ်သော အမဲသားမှန်းသိလျက် သင်စားဘိသည်၊ ဤအကုသိုလ်သည် ငါတို့အားသာ မဖြစ်စေလင့်၊ သင့်အားလည်း ဖြစ်စေသတည်း” ဟု ပြောဆိုပြီးလျှင် -
“အရှင်ရသေ့ ... သီလမရှိသောသူသည် သတ္တဝါတို့ကို ညှဉ်းဆဲပုတ်ခတ် သတ်ဖြတ်၍ အလှူကိုပေးလှူဘိ၏။ ဤသို့သောသဘောရှိသောဆွမ်းကို စားသော ရဟန်းသည်လည်း မကောင်းမှုဖြင့် လိမ်းကျံ၏” – ဟု - စွပ်စွဲပြောဆိုပြန်၏။ ရသေ့သည် သူကြွယ်၏ စကားကိုကြားလျှင် သူကြွယ်အား -
“ဒါယကာ ... သီလမရှိသူသည် သားမယားကိုသတ်၍ အလှူကိုပေးလှူစေကာမူ ပညာရှိသည် ထိုဆွမ်းကိုစားသော်လည်း မကောင်းမှုဖြင့် မလိမ်းကျံနိုင်” ဟု တရားဟောပြီးလျှင် နေရာမှထ၍ ဖဲသွားလေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် - ရဟန်းတို့ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) သတ်၍လှူမှု၊ လှူခံစု၊ အကုလိမ်းကျံလား။
(၂) သားကိုသတ်လှူ၊ အကုမြူ၊ ခံသူမလိမ်းသား။
ဗာလောဝါဒဇာတ် ပြီး၏။
ဇွက်ကဒိန် (မြောက်စု)ရွာ၊ ပက်တန်း (ထိုက္ကလေး)
ဇွက်ကဒိန် (မြောက်စု)ရွာ၊ ပက်တန်း (ထိုက္ကလေး)
မကျီးပင်ကွင်းရွာ၊ ကညင်ငူ
မကျီးပင်ကွင်းရွာ၊ ကညင်ငူ
အန်းချောင်
အန်းချောင်
အလားသန်ရွာ၊ အောင်ဒိုင်
အလားသန်ရွာ၊ အောင်ဒိုင်
အတွင်းပြင်ရွာ၊ ပေါက်တော
အတွင်းပြင်ရွာ၊ ပေါက်တော
နယ်ခြားရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
နယ်ခြားရွာ (Neichar)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ သွေးနက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၂၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သွေးနက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၉၅ ဦး၊ မ ၁၆၆၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၉၅၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပကွန်ရွာ၊ ပကွန်
ပကွန်ရွာ၊ ပကွန်
သမ္ဗူရာကွင်းရွာ၊ ကညင်ငူ
သမ္ဗူရာကွင်းရွာ၊ ကညင်ငူ
ပန်ခံရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ပန်ခံရွာ (Panghkan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ လဲသက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၉၆၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လဲသက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၂၄ ဦး၊ မ ၅၆၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၈၄ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မဟာဇေယျ အတုလမာရဇိန် ကြေးသွန်းဘုရားကြီး
မဟာဇေယျ အတုလ မာရဇိန် ကြေးသွန်းဘုရားကြီးသည် လေးဆူဓာတ်ပုံရွှေတိဂုံ စေတီတော် ၏ အနီးကြားတောရ ရပ်ကွက်တွင်းရှိ ““ဓမ္မသုခကျောင်းတိုက်”” အတွင်း၌ရှိပြီး မြန်မာပြည်တွင် အကြီးမားဆုံး ကြေးသွန်း ဘုရားကြီး ဖြစ်သည်။ ထို့အတူ ကြေးသွန်းဘုရားကြီးက အဓိဋ္ဌာန် အောင်မြင်သည့် ဘုရားအဖြစ်ထင်ရှား၏။““ မဟာရန်ကုန်တွင် နာမည်ကြီး သည့် ကြီးကိုးကြီးအဓိဋ္ဌာန်၊ ကြီးလေးကြီးအဓိဋ္ဌာန်၊ ဘုရားကိုးဆူအဓိဋ္ဌာန်များ”” တွင်ပါဝင်သည့် ဘုရားကြီးလည်းဖြစ်၏။ လောကီ အဓိဋ္ဌာန်ဝင်ပြီး အောင်မြင်သည့် သူတိုင်းက ဤကြေးသွန်းဘုရားကြီးအား အဓိဋ္ဌာန်အောင်သည့်ဘုရားဟု မိန့်ဆိုကြ၏။
သမိုင်းကြောင်း
ကြားတောရကျောင်းတော်ရာမှ ဓမ္မသုခကျောင်းတိုက်၊ ဓမ္မသုခဆရာတော်ဘုရားကြီး ဘဒ္ဒန္တဇာဂရနှင့် ကြေးသွန်း ဘုရားကြီး တည်ထားမှု မူလပုံရိပ် ကြေးသွန်းဘုရားကြီးသည် ဗဟန်းကြားတောရရပ်၊ ဓမ္မသုခတိုက်ဝင်း အတွင်းရှိ ဘုရားကြီးဖြစ်၏။ ကြေးသွန်းဘုရားကြီး ၏ ဘွဲ့တော်မှာ ““မဟာဇေယျ အတုလ မာရဇိန် ကြေးသွန်းဘုရားကြီး”” ဖြစ်၏။ ကြေးသွန်းဘုရားကြီးက မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကြေးသွန်းဘုရား များအနက် ကြေးချိန်အများဆုံးနှင့် အကြီးဆုံးသော သွန်းဘုရားကြီး ဖြစ်၏။ ကြေးသွန်းဘုရားကြီးအား တည်ထားကိုးကွယ်ရန် မူလပထမစိတ်ကူးစေတနာကြီးမားသူက ဓမ္မသုခ တိုက် ဆရာတော်ဘုရားကြီး ဘဒ္ဒန္တဇာဂရဖြစ်၏။ ဆရာတော်၏ စိတ်ကူးဆန္ဒအား ပထမဆုံး အလှူတော်ထည့်ဝင် မတည်ပေးခဲ့သူက ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တဇာဂရ၏ တညပည့် ဒကာမလည်းဖြစ်၊ မှန်ကျောင်း ဒါယိကာမကြီးလည်းဖြစ်သည့် ““ဒေါ်အေးမြ”” ၏ ညီမတော်တော်သူ ဘုရားအစ်မကြီး ““ဒေါ်အေးလှ”” ဖြစ်၏။ ဆရာတော်၏ဆန္ဒအတိုင်း ““ကြေးသွန်းဘုရားကြီး”” တည်ထားကိုးကွယ်နိုင်ရန် ဘုရားအစ်မ ဒေါ်အေးလှက မတည်လှူဒါန်းခဲ့သလို ဘုရားအမ ဒေါ်အေးလှ၏ အစ်မဖြစ်သူ ဒေါ်အေးမြနှင့် မောင်ဖြစ်သူ ဦးသာထူးတို့ကလည်း ပါဝင် လှူဒါန်းကြ၏။
င/ပွန်းရွာရှည်ရွာ၊ အောင်ဒိုင်
င/ပွန်းရွာရှည်ရွာ၊ အောင်ဒိုင်
မဟာဇေယျ အတုလမာရဇိန် ကြေးသွန်းဘုရားကြီး
သမိုင်းကြောင်း
ဒေါ်အေးလှသည် ဒိုက်ဦး၊ ကညွတ်ကွင်းတို့၌ ဆန်စက်များစွာ ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ပြီး ရန်ကုန်မြို့၊ ပုဇွန်တောင်အရပ်တွင် နေထိုင်သည့် ဆန်စက် သူဌေးမကြီးဖြစ်၏။ ဒေါ်အေးလှတွင် မောင်နှမသုံးယောက်ရှိပြီး ကြေးသွန်းဘုရားကြီးအား မည်သူ့အလှူငွေမျှ မပါဝင်ဘဲ တည်ထားကိုးကွယ်နိုင်အောင် ကြွယ်ဝချမ်းသာသူများဖြစ်၏။ မိမိတို့ကသာတည်ထားကိုးကွယ် လိုသည့် ဆန်္ဒလည်းရှိကြ၏။ သို့သော် ဘဒ္ဒန္တဇဂရ မည်သည့် သာသနာ့အာဇာနည်ကမူ အမျိုးဘာသာ သာသနာအတွက် အမြော်အမြင်ကြီးသူပီပီ ပုဂ္ဂလိက ဆန်သော အလှူတော်မျိုးထက်၊ အများပေါင်းစု၍ ကောင်းကျိုးပြုသည့် အလှူတော်အား ပိုမိုလိုလားတော်မူသည့်အတွက် မြန်မာပြည်အရပ်ရပ်တွင် ရှိသည့် ဗုဒ်္ဓဘာသာဝင် ပြည်သူအများ တစ်နိုင်တစ်ပိုင်ကုသိုလ် ပါဝင်ကြစေရန် အလှူခံတော်မူခဲ့သည်။
ဆရာတော် ပေးလှူခဲ့သည့်နေရာ၌ ငွေသားသက်သက် အလှူခံခြင်းမျိုးကို မကျင့်သုံးခဲ့။ တည်ထားကိုးကွယ်မည်မှာ ကြေးသွန်းဘုရားကြီးဖြစ်သည့်အတွက် ကြေးနှင့် ပတ်သက်လျှင် ဇွန်းကျိုး ဇွန်းပျက်မှအစ အလှူခံခဲ့၏။ ကြေးများ စုဆောင်းခဲ့၏။ ထို့နောက် ဘုရားဒါယိကာမကြီး ဒေါ်အေးလှနှင့် မှန်ကျောင်း ဒါယိကာမကြီးဒေါ်အေးမြ၊ မောင်ဖြစ်သူ ဦးသာထူးတို့ စတင် မတည်ခဲ့သော အလှူတော်ငွေများနှင့် အများပြည်သူတို့ ထည့်ဝင်လှူဒါန်းမှုများအား ပေါင်းစပ်ပြီး မြန်မာသက်္ကရာဇ် ၁၂၇၃-ခုနှစ်၌ ဗဟန်းကြားတောရကြေးသွန်းဘုရားကြီးအား ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တဇာဂရ ဦးစီးကြီးကြပ်၍ စတင်တည်ထားကိုးကွယ် ခဲ့ကြသည်။ (ယခုအခါ မဟာဇေယျအတုလမာရဇိန် ကြေးသွန်း ဘုရားကြီး၏ ဘုရားတည်သက်တမ်းမှာ ၉၉နှစ်တိုင်ခဲ့ပြီး နှစ်ပေါင်း ၁၀ဝ ပြည့်ပေတော့မည်။)
ဉာဏ်တော်အမြင့်နှင့်အဓိပ္ပာယ်
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၇၃-ခုနှစ်၌ ဓမ္မသုခတိုက်အုပ် ဆရာတော်ဘုရားကြီး ပြည်သူအများ ကိုးကွယ်နိုင်ရန် တည်ထား ခဲ့သည့် ဗဟန်းကြားတောရကြေးသွန်းဘုရားကြီး၏ ဉာဏ်တော်သည် ၁၆-တောင်နှင့်၂-မိုက် (၂၄-ပေ ၉-လက်မ)ရှိ၏။ ရွှေ၊ ငွေ၊ ကြေး၊ မိုးကြိုးတို့နှင့်ပေါင်း၍ သွန်းလောင်းထားသည့် ကြေးသွန်းဘုရားကြီး ၏ မျက်နှာတော်အလေးချိန်မှာ (၁၂၅) ပိဿာရှိပြီး အလေးချိန်မှာ (၁၉၇၅၀) ပိဿာရှိလေသည်။
အလေးချိန်နှင့်မှတ်ဖွယ်
မျက်နှာတော်ပိဿာ ““အောင်ကြောင်းဖြာ””၊ ဇိနာကာယ ““အောင်နဝ”” နှင့် ““တိုက်မဲသုည”” ကင်းစေကြ။ အောင်ကြောင်း ဖြာ = ၁၂၅ ပိဿာ (မျက်နှာတော်အလေးချိန်) ““အောင်နဝ”” နှင့် ““တိုက်မဲသုည”” = ၁၉၇၅ဝ ပိဿာ (ကိုယ်အလေးချိန်)
ဘုရားတည် သက္ကရာဇ်
““အောင်ကြောင်းထူစိုက်”” တည်ထားလိုက်။ ““အောင်ကြောင်းထူစိုက်”” = ၁၂၇၃ (မြန်မာသက္ကရာဇ်)
ပလ္လင်တော်အတိုင်းအတာ
ပလ္လင်တော်အလျား ၁၇-တောင်၊ ၂မိုက် (၂၂-ပေ) ရှိသည်။ အနံဗျက်အရှည် ၁၀-တောင် (၁၅-ပေ)ရှိသည်။ ပလ္လင် ခုံအမြင့်မှာ ၃တောင် ၂မိုက် (၅ပေ ၃လက်မ) အမြင့်ရှိသည်။
ကြေးသွန်းဘုရားကြီး၏ ထူးခြားသည့် ဝိသေသျလက္ခဏာများ
မှတ်တမ်းမှတ်ရာများအရ မဟာဇေယျအတုလမာရဇိန် ကြေးသွန်းဘုရားကြီးတွင် ထူးခြားသည့် ဝိသေသျလက်္ခဏာ များရှိသည်ဟု လေ့လာတွေ့ရ၏။ ယင်းတို့အနက် လက်လှမ်းမီသမျှ အချက်အချို့အား တင်ပြရလျှင် -
နန်းခမ်းရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
နန်းခမ်းရွာ (Nankhan)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၊ ပါဟဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၁၆၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖောင်းပြင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မူလပရိယာယဇာတ်
ဒုကနိပါတ် - ၁၀။ သိင်္ဂါလဝဂ် -(၂၄၅) မူလပရိယာယဇာတ်။ ။ ပိဋကတ် ကျွမ်းကျင်၍ စိတ်ကြီးဝင်သော ရဟန်းတို့၏ မာန်စွယ်ကို မူလ ပရိယာယသုတ်ဖြင့် ပယ်နုတ်တော်မူခြင်း အကြောင်း။
စာပေတတ်လျှင် စိတ်ကြီးဝင်
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဥက္ကဋ္ဌတိုင်းကို အမှီပြု၍ မွေ့လျော်ဖွယ်ကို ဖြစ်စေတတ်သောတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် - ဟောတော်မူအပ်သော မူလပရိယာယသုတ္တန်ကို အကြောင်းပြု၍ ဟောတော်မူ၏။
ထိုအခါ ဗေဒင်သုံးပုံဝယ် ကမ်းတစ်ဖက်ရောက် တတ်မြောက်သော ပုဏ္ဏားတို့သည် သာသနာတော်၌ ရဟန်းပြု၍ ပိဋကတ်သုံးပုံကို သင်ယူပြီးလျှင် မာနတက်ကုန်လျက် “မြတ်စွာဘုရားလည်း ပိဋကတ်သုံးပုံကို တတ်တော်မူ၏။ ငါတို့လည်း ပိဋကတ်သုံးပုံကို တတ်ကုန်၏။ သို့အတွက် မြတ်စွာဘုရားလည်း ငါတို့နှင့် ထူးခြားခြင်းမရှိ” မြတ်စွာဘုရားအား ခစားဆည်းကပ်ခြင်းကို မပြုကြဘဲ ဆန့်ကျင်ဘက်ပြု၍ နေကြကုန်၏။
ဘုရားဆုံးမ ကိုယ်နှိမ့်ချ
တစ်နေ့သ၌ မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုရဟန်းတို့ အထံတော်သို့ လာကြသောအခါ ရှစ်ပါးသော ဘူမိတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်၍ မူလပရိယာယသုတ္တာန်ကို ဟော်တော်မူလျှင် ထိုရဟန်းတို့သည် စိုးစဉ်းမျှ မမှတ်နိုင်ကုန်သော ကြောင့် “ငါတို့ကား ငါတို့နှင့်တူသော ပညာရှိမည်သည်မရှိကုန်ဟု မာနတက်မိကြကုန်၏။ ယခုအခါ တစ်စုံတစ်ခုကိုမျှ ငါတို့မသိကြပါတကား။ မြတ်စွာဘုရားနှင့်တူသော ပညာရှိမည်သည်မရှိပေ၊ ဂုဏ်ကျေးဇူးတော်တို့သည် အံ့ဖွယ်သရဲရှိကုန်၏” ကြံစည်အောက်မေ့ကာ အစွယ်ကိုနုတ်ပြီးသော မြွေကဲ့သို့ မာန်မာနထောင်လွှားခြင်း ကင်းကြကုန်၏။
ထိုနောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ဝေသာလီပြည်သို့ ကြွတော်မူပြီးလျှင် ဂေါတမက နတ်၏နေရာ ကျောင်းတော်၌ လောကဓာတ်တစ်သောင်းကို တုန်လှုပ်စေလျက် ဂေါတမက မည်သောသုတ္တန်ကို ဟော်တော်မူ၏။ တစ်ဖန် မူလပရိယာယသုတ္တန်ကို ဟောရာဝယ် ထိုရဟန်းတို့သည် ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်ကုန်၏။