cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ကျည်စိုး
ကျည်စိုးမင်း (ခန့်မှန်း ၁၀၀၀–၁၀၃၈) သည် ပုဂံခေတ်တွင် ၁၀၂၁ ခုနှစ်မှ ၁၀၃၈ ခုနှစ်အထိ နန်းတက်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ မြန်မာရာဇဝင်ကျမ်းများအဆိုအရ ကျည်စိုးမင်းသည် ညောင်ဦး စောရဟန်း၏ သားတော် ဖြစ်သော်လည်း ကွမ်းဆော်ကြောင်းဖြူမင်းက ကျွေးမွေးပြုစုခဲ့သည်။ ကွမ်းဆော်ကြောင်းဖြူမင်းသည် ညောင်ဦးစောရဟန်း၏ မိဖုရားခေါင်သုံးပါးကို လက်ထပ်ခဲ့ရာ မိဖုရားနှစ်ပါးမှာ ကိုယ်ဝန်ရှိနေဆဲဖြစ်ပြီး ကျည်စိုးနှင့် စုက္ကတေးတို့ကို မွေးဖွားခဲ့သည်။ စုက္ကတေးနှင့် ကျည်စိုးတို့ကို ကွမ်းဆော်ကြောင်းဖြူမင်းက သားအရင်းကဲ့သို့ ကျွေးမွေးပြုစုခဲ့သည်။ သားတော်နှစ်ပါး အရွယ်ရောက်သောအခါ စုက္ကတေးမင်းသား၏ အကြံနှင့် ကျည်စိုးမင်းသားတို့ ပူးပေါင်းကာ ကျောင်းဆောင်တစ်ဆောင် ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းပြီး ကျောင်းတော် ရေစက်ချအလှူ၌ သာဓုခေါ်ပေးရန် မင်းကြီးကို ဖိတ်ကြားရာ ကွမ်းဆော်ကြောင်ဖြူမင်းလည်း ကြွရောက်လေသည်။ ကျောင်းရောက်လျှင် သီတင်းသုံးမည့် ပုဂ္ဂိုလ်မတွေ့သဖြင့်မေးရာ မင်းကြီးပင်ဖြစ်သည်ဟုဆိုကာ နန်းချလိုက်လေသည်။ ထို့နောက် ကျည်စိုးမင်းသား နန်းတက်ခဲ့သည်။
ကျည်စိုးမင်းသား ၆-နှစ်မျှ ထီးနန်းစိုးစံပြီးနောက် တစ်နေ့ မုံရွာအနီး တောကစားထွက်ရင်း သမင်တစ်ကောင် ရေသောက်နေသည်ကို တွေ့သဖြင့် အသာချောင်းမြောင်း နေလေသည်။ ထိုစဉ်အတွင်း တောလိုက်မုဆိုးတစ်ဦးကလည်း ယင်းသမင်ကို တောစပ်ချုံပုတ် တစ်နေရာမှ ချောင်းမြောင်းနေလေသည်။ သမင်သည် ကျည်စိုးမင်းသားအား တွေ့သည်နှင့် ရုတ်တရက်လန့်၍ ပြေးရာ မုဆိုးပစ်လိုက်သည့်မြားက ကျည်စိုးမင်းကို ထိမှန်လျှက် နတ်ရွာစံရလေသည်။ နတ်ရွာစံပြီးနောက်  ရိုးမရှင်မင်းခေါင် နတ် အဖြစ် ယုံကြည်ကိုးကွယ်ကြသည်။
ပုဂံနေပြည်တော်တွင် ကျည်စိုးမင်း၏ သတင်းကို ညီတော် စုက္ကတေးမင်းသားက ဖုံးဖုံးဖိဖိပြုကာ ထီးနန်းကို ဆက်ခံလေသည်။
ရက်စွဲများ
ကျည်စိုးမင်း၏ ဘဝသက်တမ်းနှင့် နန်းတက်ချိန်များကို ရာဇဝင်ကျမ်းများက အမျိုးမျိုး မှတ်တမ်းတင်ထားသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ သက်တမ်းအရင့်ဆုံး ဇာတာတော်ပုံ ရာဇဝင်ကို ပုဂံခေတ်ကာလအတွက် အတိကျဆုံးဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။ အောက်ဖော်ပြပါ ဇယားသည် ထင်ရှားသော ရာဇဝင်ကျမ်းလေးစောင်တွင် ဖော်ပြထားသော ရက်စွဲများ ဖြစ်သည်။ ကျည်စိုးမင်း စိုးစံချိန်ကို ဇာတာတော်ပုံရာဇဝင်ကျမ်းက ၁၇ နှစ်ဟု ဖော်ပြထားပြီး ကျန်ကျမ်းများက ၆ နှစ်ဟု ဖော်ပြသည်။ ဇာတာတော်ပုံတွင် ကျည်စိုးမင်းလွန်ပြီးနောက် နန်းတက်သော စုက္ကတေးမင်း၏ နန်းသက်ကို ၆ နှစ်ဟု ဖော်ပြသည်။
သရေကုန်းတန်း (အနောက်)ရွာ၊ သရေကုန်းတန်း
သရေကုန်းတန်း (အနောက်)ရွာ၊ သရေကုန်းတန်း
စပျစ်ကြီးရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
စပျစ်ကြီးရွာ (Sapyitgyi)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ မမရမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၂၅၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မမရမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၃၄ ဦး၊ မ ၅၈၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၁၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ဖျောက်ဆိပ်ပင်ရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ဖျောက်ဆိပ်ပင်ရွာ (Hpyaukseikpin)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ ကုန်းတန်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၄၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်းတန်းကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၅၇ ဦး၊ မ ၂၅၅၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၀၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိမ်
thumb|အိမ် အိမ်သည် လူနေအိမ်တစ်ခုကဲ့သို့ပင် အသုံးဝင်သည့် အရာများ ပါဝင်သည့် အဆောက်အဦ ဖြစ်သည်။ အိမ်များကို သစ်သားများ၊ အုတ်များ၊ ကွန်ကရစ်များနှင့် အခြားသော ပစ္စည်းများဖြင့် ဆောက်လုပ်ကြသည်။ အိမ်တစ်လုံးတွင် ရေပိုက်ဆက်သွယ်မှုစနစ်၊ လေဝင်လေထွက်စနစ်နှင့် လျှပ်စစ်နှင့် ဆက်ဆိုင်သည့် စနစ်များကိုလည်း တပ်ဆင်ကြသည်။ မိုးရွာခြင်း၊ ဆီးနှင်းကျခြင်း စသည်တို့မှ ကာကွယ်ရန် အိမ်များတွင် မတူညီကြသည့် ခေါင်မိုးပုံစံများကို အသုံးပြုကြသည်။ ခေတ်သစ်အနောက်တိုင်းပုံစံအိမ်များတွင် အိပ်ခန်းများ၊ ရေချိုးခန်းများသည် တစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်ခုထက်ပို၍ ပါဝင်လေ့ ရှိသည်။ ထို့ပြင် မီးဖိုချောင် သို့မဟုတ် ချက်ပြုတ်ရန် နေရာ၊ ဧည့်ခန်းများလည်း ပါဝင်ကြသည်။ အိမ်တစ်ခုတွင် သီးခြား ထမင်းစားခန်းတစ်ခုလည်း ပါဝင်သည်။ ထမင်းစားသည့် နေရာသည် သီးသန့်မပါဝင်သည့်အခါတွင် အခြားအခန်းတစ်ခုနှင့် တွဲကာ ပါဝင်သည်။ သမားရိုးကျစိုက်ပျိုးရေးပြုလုပ်သည့် လူနေမှုအဖွဲ့အစည်းတွင် အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်များ ဖြစ်သည့် ကြက်များ၊ နွားများကိုလည်း အိမ်များတွင် ထားကြသည်။ အိမ်တစ်ခုတွင် နေထိုင်ကြသည့် သူများကို အိမ်ထောင်စုဝင်များ ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
မွှေးလှရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းမူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်နီယူဟီးနား
တောင်နီယူဟီးနား (Yuhina gularis) သည် ငှက် မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ငှက်မျက်ကွင်းဖြူမျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည်။ ယင်းငှက်အား အိန္ဒိယတိုက်ငယ်၊ ဟိမဝန္တာ၊ အရှေ့တောင်အာရှဒေသများတွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ဥတည်ရွာ၊ တံတားဦးမြို့နယ်
ဥတည်ရွာ (Uti)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ တံတားဦးမြို့နယ်၊ ဥတည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၁၇၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဥတည်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၅၈ ဦး၊ မ ၁၅၃၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၉၃ ဦးနေထိုင်သည်။
တောင်သာရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
တောင်သာရွာ (Taungthar)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ ခုတ်ချောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၈၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခုတ်ချောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၇၃ ဦး၊ မ ၈၅၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၂၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျုံခရမ်းရွာ၊ ကျုံတိုင်းကြီး
ကျုံခရမ်းရွာ၊ ကျုံတိုင်းကြီး
နာဝန်းရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
နာဝန်းရွာ(Narwun)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ တုန်ယန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၉၃၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောရွာ၊ ကညင်တိုင်း
တောရွာ၊ ကညင်တိုင်း
ကျုံချိုက်
ကျုံချိုက်
စမ်းရေဦးရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
စမ်းရေဦးရွာ (Sanyaeu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ကောင်းဘို့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၃၂၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကောင်းဘို့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၃၁၇ ဦး၊ မ ၄၂၉၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၆၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ပန်ဒါနီ
ပန်ဒါနီ (Red panda) သည် ဟိမဝန္တာ တောင်တန်း၏ အရှေ့ခြမ်းနှင့် တရုတ်ပြည် အနောက်ပိုင်းတွင် ကျက်စားသော နို့တိုက်သတ္တဝါတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ပန်ဒါနီကို IUCN ၏ မျိုးတုံးမည့် အန္တရာယ် အလွန်ကြီးသော တိရစ္ဆာန် စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းထားခြင်း ခံရသည်။ စားကျက်ပျောက်ဆုံးခြင်း၊ တရားမဝင် အမဲလိုက်ခံရခြင်းနှင့် အုပ်စုတွင်းမျိုးပွားခြင်း ဖိအားများကြောင့် သဘာဝတောရိုင်းတွင် ကောင်ရေ တစ်သောင်းထက် နည်းရာမှ ပို၍ရှားပါးလာသောကြောင့် မျိုးတုံးမည့် စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ပန်ဒါနီ၏ တကိုယ်လုံး ကို နီညိုရောင်အမွေးများ ဖုံးထားပြီး ရှည်လျား၍ အမွေးဖွားသော အမြီးတုတ်တုတ်ရှိသည်။ ရှေ့လက်နှစ်ချောင်းက နောက်ခြေထောက်များထက် ပို၍တိုသောကြောင့် လေးဘက်သွားရာတွင် ခပ်ကွကွ သွားရသည်။ အိမ်မွေးကြောင်တစ်ကောင် ၏ အရွယ်မျှသာ ရှိသော်လည်း ပိုမိုရှည်လျား သော ကိုယ်ထည်ကြောင့် အလေးချိန်ပို၍ စီးသည်။ သစ်ပင်ပေါ်တွင် အနေများသော သတ္တဝါမျိုး ဖြစ်ပြီး၊ အစာအဖြစ် ဝါးပင်များကို အများဆုံး စားလေ့ရှိသည်။ ဥ|ငှက်ဥများ၊ ငှက်များ နှင့် အင်းဆက်များကိုလဲ စားတတ်သည်။ တစ်ကောင်တည်း နေတတ်ပြီး၊ နေဝင်ရီတယော အချိန် နှင့် မနက် အာရုဏ်မတက်မီ အချိန်အတွင်း အစာရှာ လှုပ်ရှားသွားလာတတ်သည်။ နေ့ခင်းတွင် အနားယူအိပ်စက်တတ်သည်။ ပန်ဒါနီ ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာ ဖြင့် ပန်ဒါငယ်(lesser panda)၊ ဝံကြောင်နီ(red bear-cat)၊ ကြောင်ဝံနီ (red cat-bear) ဟု လည်း ခေါ်ဆိုလေ့ ရှိသည်။
ပန်ဒါနီသည် အိုင်လျူရီဒေး(Ailuridae) မျိုးရင်းမှ အိုင်လျူးရပ်စ် (Ailurus) မျိုးစု၏ တစ်ခုတည်းသော သက်ရှိ မျိုးစိတ်ဖြစ်သည်။ ဝက်ဝံ မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သော ပန်ဒါဝက်ဝံကြီး နှင့် မျိုးရင်းနီးစပ်မှုမရှိပါ။
ကိုယ်အရွယ်အစား
ဦးခေါင်းမှ ကိုယ်အရှည် (အမြီးမပါ) မှာ ၅၀ မှ ၆၄ စင်တီမီတာ (၂၀ မှ ၂၅ လက်မ) ရှိသည်။ အမြီးအရှည်မှာမူ ၂၈ မှ ၅၉ စင်တီမီတာ (၁၁ မှ ၂၃ လက်မ) ရှိသည်။ ပန်ဒါနီအထီးတစ်ကောင်၏ ကိုယ်အလေးချိန်မှာ ၃.၇ မှ ၆.၂ ကီလိုဂရမ် (၈.၂ မှ ၁၄ ပေါင်) ရှိသည်။ အမ၏ အလေးချိန်မှာ ၃ မှ ၆ ကီလိုဂရမ် (၆.၆ မှ ၁၃ ပေါင်) ရှိသည်။ အမွေးမှာ နီညိုရောင်ရှိပြီး ရှည်လျားပျော့ပျောင်းသည်။ မျက်နှာတွင်ရှိသော အနက်ရောင်အမှတ်အသားမှာ ၎င်း ၏ ထူးခြားချက် ဖြစ်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် နက်မှောင်သောမျက်ဝန်းတစ်စုံနှင့် နှာခေါင်းတို့သည် ပန်ဒါနီ၏ ထူးခြားမှု ဖြစ်သည်။ ပန်ဒါနီ၏ကိုယ်အရောင်အသွေးသည် ၎င်းတို့ရှင်သန်ကျက်စားရာဒေသတွင် သဘာဝနှင့် ရောထွေးကိုယ်ယောင်ဖျောက်နိုင်သည်။ ထို့အတူ ခြေဖဝါးတစ်စုံကလည်း တုတ်ခိုင်သကဲ့သို့ ခြေသည်းများက လည်း အပင်မြင့်များပေါ်သို့ ကုပ်တွယ်တက်ရာတွင် အထောက်အကူပြုသည်။
တွေ့ရှိရာအရပ်နှင့် ကျက်စားရာ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်
ပန်ဒါနီကို ဟိမဝန္တာတောင်တန်းရှိ သမပိုင်းသစ်တောများတွင်သာ တွေ့ရသည်။ နီပေါနိုင်ငံအနောက်ပိုင်းမှသည် အရှေ့ဘက်တွင် တရုတ်ပြည်အထိ တွေ့ရသည်။ ပန်ဒါနီကို တွေ့ရသည့် အရှေ့ဘက်စွန်းနယ်နမိတ်မှာ တရုတ်ပြည်၊ ရှန်ရှီးပြည်နယ်ရှိ ကျင်လင်တောင်တန်းများ ဖြစ်သည်။ တိဘက်တောင်ပိုင်း၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အာသံနှင့် ဆစ်ကင် ပြည်နယ်၊ ဘူတန်၊ မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ တရုတ်ပြည်အနောက်တောင်ပိုင်း တို့တွင်လည်း တွေ့ရသည်။
ပန်ဒါနီတို့ကို ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် မီတာ ၂၂၀ဝ မှ ၄၈၀ဝ (၇၂၀ဝ မှ ၁၅၇၀ဝ ပေ) အတွင်းတွင် တွေ့ရသည်။ ပန်ဒါနီများသည် ၁၀ မှ ၂၅ ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ်အတွင်းရှိသည့် အပူချိန် ကို နှစ်သက်သည်။
မျိုးပွားခြင်း
ပန်ဒါနီများသည် မိတ်လိုက်ရာသီမှလွဲလျှင် ကျန်အချိန်များတွင် တစ်ကောင်တည်းနေတတ်သောသတ္တဝါများ ဖြစ်သည်။ (၁၈)လသားအရွက်တွင် ကြင်ဖက်ကို ရှာဖွေတတ်သည်။ ဇန်နဝါရီလလယ်မှ မတ်လအထိမှာ မိတ် လိုက်ရာသီ ဖြစ်သည်။ အဆိုပါအချိန်တွင် နေထိုင်ရန်အတွက် ငှက်သိုက်ကဲ့သို့သော အသိုက်မျိုးကို သစ်ပင်ကြီး များပေါ်တွင် ဆောက်လုပ်တတ်သည်။ အသိုက်ကို သစ်ကိုင်း၊ သစ်ရွက်များဖြင့် ဆောက်လုပ်ကြသည်။ ပျမ်းမျှအားဖြင့် ပန်ဒါနီအမတစ်ကောင်၏ သားလွယ်ကာလမှာ ၁၁၂ မှ ၁၅၈ ရက် အတွင်း ဖြစ်ပြီး ဇူလိုင်လ နှောင်းပိုင်းမှ ဇွန်လလယ်အတွင်း သားပေါက်တတ်သည်။ သား တစ်ကောင်မှ ၄ကောင်အထိ ပေါက်တတ်သည်။ မွေးကင်းစပန်ဒါနီအကောင်လေး၏ ကိုယ်အလေးချိန်မှာ ၁၁၀ မှ ၁၃၀ ဂရမ် (၃.၉ မှ ၄.၆ အောင်စ) ဖြစ်သည်။ မွေးကင်းစမှ ရက်ပေါင်း(၉၀)တိုင်အောင် မိခင်မှ စောင့်ရှောက်ပေးပြီး ယင်းနောက်ပိုင်းတါင် မိမိဖာသာ ရှာဖွေစား သောက်ပြီး သီးခြားလည်း နေထိုင်ကျက်စားကြသည်။ သက်တမ်းမှာ ၈နှစ်မှ ၁၀နှစ်အတွင်း ရှိသော်လည်း ၁၅ နှစ်အထိ အသက်ရှင်နေထိုင်သွားသည့်မှတ်တမ်းများ ရှိသည်။
ခြိမ်းခြောက်နေသော အန္တရာယ်များ
ပန်ဒါနီများအတွက် အဓိကခြိမ်းခြောက်နေသောအန္တရာယ်များမှာ သစ်တောများ ခုတ်ထွင်ရှင်းလင်းရာမှ နောက် ဆက်တွဲ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် သစ်တောများ ပျက်စီးဆုံးရှုံးလာမှု၊ လူသားတို့၏ပယောဂကြောင့် သေကြေပျက်စီးမှု၊ ပြည်တွင်း အသားထုတ်ကုန်ဈေးကွက်နှင့်အပြိုင် ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်ခံရမှုများက အနာဂတ်ကာလတွင် ပန်ဒါနီ များအား မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်နိုင်သည့်အခြေအနေများ ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ပန်ဒါနီများအား ဥပဒေမဲ့ ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်ခြင်း၊ သစ်တောများ ခုတ်ထွင်ရှင်း လင်းခြင်းတို့က ပန်ဒါနီများအား မျိုးသုဉ်းလုနီးပါးအခြေအနေသို့ ဆိုက်ရောက်စေသည်။ ထို့အတူ တရုတ်ပြည် တွင်လည်း အစားအစာအတွက် ပန်ဒါနီများအား ဥပဒေမဲ့ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်မှုများ ရှိနေပါသည်။ အိုင်ယူစီအန်၏ အစီရင်ခံစာအရ လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်းငါးဆယ်အတွင်းကပင် ဟိမဝန္တာ၏အနောက်ပိုင်းဒေသများအတွင်း ဥပဒေ မဲ့ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်မှုများကြောင့် ပန်ဒါနီ ၄၀ % ခန့် သေကြေပျက်စီးခဲ့ရသည်။ ပန်ဒါနီများ၏ အဓိကရန်သူမှာ နှင်းကျားသစ်နှင့် လူသား ဖြစ်သည်။
ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းမှု
အိုင်ယူစီအန်၏အနီရောင်စာရင်းတွင် ပါဝင်သည့် ပန်ဒါနီများသည် လက်ရှိအချိန်တွင် ကောင်ရေတစ်သောင်းခန့် သာ ကျန်ရစ်တော့သည်။ ပန်ဒါနီများ ရှင်သန်ကျက်စားရာနိုင်ငံများတွင်လည်း တရားမဝင်ဖမ်းဆီးမှုများ မပြုလုပ်ရန် ကာကွယ်တားဆီးသည့် ဥပဒေများ ထုတ်ပြန်ထားသည်။ သာဓကအားဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံတွင် ပန်ဒါနီ များ ကျက်စားသည့်နေရာများကို ကာကွယ်ထားသည်။ ထို့အတူ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင်လည်း ပန်ဒါနီများအတွက် ဘေးမဲ့တောများ သတ်မှတ်ထားရာ ယင်းဘေးမဲ့တောများတွင် ကန်ချန်ဇွန်ဂါ အမျိုးသားဥယျာဉ်၊ နန်ဒါဖ အမျိုးသားဥယျာဉ်တို့လည်း ပါဝင်သည်။ ထိုနည်းတူ နီပေါနှင့် ဘူတန်နိုင်ငံများတွင်လည်း ပန်ဒါနီများအား မျိုးမ ပြုန်းစေရန် ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်လျက် ရှိနေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နို့တိုက်သတ္တဝါများ
ဂမုန်းနက်
အရွက်သည် နနွင်းရွက်ကဲ့သို့ သဏ္ဌာန်မှာ နက်သည်။ ခေါင်းကား မီးသွေးကဲ့သို့ မည်းသည်။ ၎င်းဥသည် မီးသွေးကဲ့သို့ မည်းနက်သည်။ ဥကိုဆောင်သော် သူပြုစား၍ မရ၊ ငရုတ်ကောင်းနှင့် စားသော် ဓား၊ လှံ၊ သေနတ် အမြောက်၊ စိန်ပြောင်း ပီး၏။ အထောင်း အရိုက်ခံ၏။ ကိုယ်တွင်သွေး၍ လိမ်းကျံပါက ရှိန်းဆာယာ ပြီးသည့်ပြင်၊ ဂဝံရုပ်တုပြီး ဆောင်ပါက ခွေး၊ ဝက်၊ ကျား၊ မိကျောင်း၊ ကင်း၊ မြွေတို့ မကိုက်နှိုင်ပါ။ အမှုန့်ပြု၍ ဖိုလ်ထိုးပါက၊ သုဝဏ္ဏဓမ္မရွှေဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ဂမုန်းဥကို အနည်းငယ်လှီး၍ ထမင်းအိုးထဲ ထည့်နှပ်ပါက တအိုးလုံး နက်သွားမှသာ ဂမုန်းနက် စစ်ပြီး ထိုထမင်းနက်ကို အနည်းငယ် စားလိုက်ရုံမျှနှင့် တရက် နှစ်ရက်မှ ခုနစ်ရက်၊ ကိုးရက်အထိ အာဟာရ မစားသုံးဘဲ နေနိုင်စွမ်းရှိသည်။ အကြောသေ၊ ပန်းသေ၊ အမောရောဂါများအတွက် စွမ်းသည်။
ပေါကဒိုးရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
ပေါကဒိုးရွာ(Pawkadoe)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ ပန်ဟိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၇၈၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယူဟီးနားဖင်နီ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တိဗက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဘူတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ဂျိုး
ဂျိုးသည် စွမ်းအင်ကို ဖော်ပြရန် အသုံးပြုသည့် ယူနစ် ဖြစ်သည်။ အရာဝတ္ထုတစ်ခုပေါ်သို့ ၁ နယူတန်ရှိသည့် သက်ရောက်အားသည် ထိုအရာဝတ္ထုအား ၁ မီတာအကွာအဝေး ရွေ့လျားစေသည့်အခါတွင် ကူးပြောင်းသွားသည့် စွမ်းအင်ဖြစ်သည်။ ဂျိုးဟူသည့် ယူနစ်သည် အင်္ဂလိပ်လူမျိုး ရူပဗေဒပညာရှင်Jame Prescott Joule မှ ဆင်းသက်လာသည်။
၁ ဂျိုးကို အောက်ပါအတိုင်း အဓိပ္ပါယ်သတ်မှတ်နိုင်သည်။
1 V ရှိသည့် Electrical Potential Difference တွင် 1 Coulomb ရှိသောElectric Charge အား ရွေ့လျားစေရန် လိုအပ်သည့် စွမ်းအင် ဖြစ်သည်။
တစ်စက္ကန့်တွင် ၁ ဝပ်ပမာဏရှိသော စွမ်းအား ထုတ်လုပ်ရန် လိုအပ်သည့် အလုပ် ဖြစ်သည်။
အသုံးအနှုန်း
SI ယူနစ်သည် James Prescott Joule ကို အစွဲပြုကာ ခေါ်ဝေါ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ James Prescott Joule ၏ အမည်၏ အစစကားလုံးကို SI ယူနစ်၏ သင်္ကေတအဖြစ် အသုံး ပြုသည်။
W*s
Watt second သည် ဂျိုးနှင့် တူညီသည့် ယူတစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဂျိုးအစား Watt second ကို အသုံးပြုသည်လည်း ရှိသည်။
ဒီမိုကရက်တစ်တိုးတက်ရေးပါတီ (ထိုင်ဝမ်)
ဒီမိုကရက်တစ်တိုးတက်ရေးပါတီ (DPP) သည် ထိုင်ဝမ်ရှိ အဓိကကျသည့် နိုင်ငံရေးပါတီတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဒီပီပီပါတီသည် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရကာ ထိုင်ဝမ်အား ၈ နှစ်ကြာ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည် ဆိုဦးတော့ သမားရိုးကျအားဖြင့် ဒီပီပီသည် တပ်စိမ်း၊ ထိုင်ဝမ်လွတ်လပ်ရေး (ခွဲထွက်ရေး)လှုပ်ရှားမှုနှင့် ဆက်နွှယ်လျက်ရှိသည်။
သမိုင်း
ဒီပီပီပါတီသည် ကွန်မင်တန်ပါတီ၏ တစ်ပါတီအုပ်ချုပ်ရေးစနစ်အား ဆန့်ကျင်သည့် နိုင်ငံရေးအင်အားစုကို အခြေခံကာ ပေါ်ပေါက်လာသည့် ပါတီတစ်ခုဖြစ်သည်။ "တန်ဝိုက်" (黨外 ပါတီပြင်ပမှ)လှုပ်ရှားမှုသည် ၁၉၈၆ ခုနှစ် ဥပဒေပြုလွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါဝင်နိုင်ရန်အတွက် ပါတီဝင် ၁၃၂ ဦးဖြင့် ဒီပီပီပါတီကို ၁၉၈၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၈ ရက်နေ့ ထိုင်ပေမြို့ အထင်ကရ အဆောက်အဦးဖြစ်သည့် ဂရင်းဟော်တယ် (圓山大飯店 the Grand Hotel) တွင် ဖွဲ့စည်းထူထောင်ခဲ့သည်။ စောစောပိုင်းကာလတွင် ဒီပီပီပါတီဝင်များသည် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ၏ မိသားစုဝင်များနှင့် ၎င်းတို့၏ တရားခံရှေ့နေများ ဖြစ်ကြသည်။ ကနဦးတွင် ဒီပီပီပါတီသည် ထိုင်ဝမ်ခွဲထွက်ရေးအား တက်တက်ကြွကြွ ထောက်ခံအားပေးခြင်း မရှိခဲ့သောကြောင့် ပါတီဦးဆောင်သူများအတွင်း တရုတ်ပြည်မမှ ပြောင်းရွှေ့လာသူများလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ဒီမိုကရေစီနှင့် ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးကို လိုလားသူများ ဖြစ်ကြသည်။
သမ္မတနှင့် ဥပဒေပြုလွှတ်တော် အမတ်များအား တိုက်ရိုက်ရွေးကောက်တင်မြှောက်ရေး အပါအဝင် ဒီပီပီပါတီ၏ တောင်းဆိုချက် အချို့အတွက် တုံ့ပြန်မှုများ ရရှိခဲ့ပြီးနောက် နိုင်ငံရေး ပတ်ဝန်းကျင် ပိုမိုလွတ်လပ်မှုရလာသည့် ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ဒီပီပီပါတီသည် ထိုင်ဝမ်လွတ်လပ်ရေး (ခွဲထွက်ရေး)ဘက်သို့ ဦးတည်လာသည်။
Once the DPP had representation in the Legislative Yuan (LY), the party used the legislature as a forum to challenge the government. However, it did not emerge as a formidable force until 1991, when the elderly LY members elected from the mainland provinces in 1948 retired. Fears that the DPP would one day take control of the legislature led then-President Lee Teng-hui to push through a series of amendments to strengthen presidential power (for example, the premier of the Republic of China would no longer have to be confirmed by the Legislative Yuan).
Rise in power
The DPP won the ROC presidency with the election of Chen Shui-bian in 2000, ending more than half a century of KMT rule in Taiwan. Chen softened the party's stance on independence to appeal to moderate voters, appease the United States and placate China. He also promised not to change the ROC state symbols or declare formal independence as long as the People's Republic of China did not attack Taiwan.
The DPP became the largest party having reached a plurality in the Legislative Yuan for the first time in 2002 following the 2001 legislative election. However, a majority coalition between the KMT, People's First Party, and New Party (collectively known as the Pan-Blue Coalition) prevented it from taking control of the chamber.
In 2004, President Chen Shui-bian was re-elected by a narrow margin following a controversial assassination attempt on him only hours before the election. President Chen narrowly won the election over Lien Chan. Lien Chan demanded a recount the following morning. A judicial recount under the jurisdiction of a special panel of the High Court began on 10 May 2004 and ended on May 18 2004. It was conducted by about 460 teams situated in 21 courthouses across the Taiwan area. Each team had seven members – one judge, two members each from the district court and the local government election authorities and two witnesses each representing the plaintiff (Pan-Blue Coalition) and the defendant (Pan-Green Coalition). Disputed votes were sent to High Court in Taipei for verification. After the recount, President Chen was confirmed the winner of the election by a smaller margin (25,563 as opposed to 29,518 originally).
The results led to a shake up of the party leadership. Su Tseng-chang resigned as DPP chairman soon after election results were announced. Su had pledged to step down if the DPP lost either Taipei County or failed to win 10 of the 23 mayor/magistrate positions. Vice President Annette Lu was appointed acting DPP leader. Presidential Office Secretary-General Yu Shyi-kun was elected in a three-way race against legislator Chai Trong-rong and Wong Chin-chu with 54.4% of the vote.
Premier Frank Hsieh, DPP election organizer and former mayor of Kaohsiung twice tendered a verbal resignation immediately following the election, but his resignation was not accepted by President Chen until January 17, 2006 after the DPP chairmanship election had concluded. The former DPP Chairman Su Tseng-chang was appointed to replace Hsieh as premier. Hsieh and his cabinet resigned en masse on January 24 to make way for Su and his new cabinet. President Chen had offered the position of Presidential Office Secretary-General (vacated by Su) to the departing premier, but Hsieh declined and left office criticizing President Chen for his tough line on dealing with the PRC.
Separate identity
On September 30, 2007, Taiwan's ruling Democratic Progressive Party approved a resolution asserting separate identity from China and called for the enactment of a new constitution for a "normal nation". It called also for general use of "Taiwan" as the country's name, without abolishing its formal name, the Republic of China.
Recent history
The DPP won less than 25% of the seats in the new Legislative Yuan while its presidential candidate lost to the KMT candidate Ma Ying-jeou by a landslide margin.
Chen Shui-bian and his wife Wu Shu-jen, on August 15, 2008 resigned from the Democratic Progressive Party and apologized, thus: “Today I have to say sorry to all of the DPP members and supporters. I let everyone down, caused you humiliation and failed to meet your expectations. My acts have caused irreparable damage to the party. I love the DPP deeply and am proud of being a DPP member. To express my deepest regrets to all DPP members and supporters, I announce my withdrawal from the DPP immediately. My wife Wu Shu-jen is also withdrawing from the party.” DPP Chairwoman Tsai Ing-wen also apologized to the public on behalf of the party: “In regard to Chen and his wife’s decision to withdraw from the party and his desire to shoulder responsibility for his actions as well as to undergo an investigation by the party’s anti-corruption committee, we respect his decision and accept it.”
In an August 27, 2008, United Daily News poll, the Democratic Progressive Party enjoyed a mere 11% approval rating from those surveyed. The DPP has vowed to humbly reflect public misgivings towards the party. Chairwoman Tsai has also been steadfast in maintaining confidence amid lowering party poll numbers from the fallout of Chen Shui-bian's admittance to wiring money overseas.
နိုင်ငံရေးမူဝါဒ
Programs supported by the DPP include social welfare policies involving the rights of women, senior citizens, children, labour, indigenous peoples, farmers, and other disadvantaged sectors of the society. Furthermore its platform includes a legal and political order based on human rights and democracy; balanced economic and financial administration; fair and open social welfare; educational and cultural reform; independent defence and peaceful foreign policy.
The primary political axis in Taiwan involves the issue of Taiwan independence versus Chinese reunification. Although this is often portrayed in binary terms, both the major coalitions have developed positions that aim at a moderate core to the point where the differences between them can be quite subtle.
The current official position of the party is that the Republic of China (Taiwan) is an independent and sovereign country whose territory consists of Taiwan and its surrounding smaller islands and whose sovereignty derives only from the Taiwanese citizens living on the Republic of China, based on the "Resolution on Taiwan's Future" in 1999. It considers Taiwan independence to be a current fact making a formal declaration of independence unnecessary. The DPP rejects the "one China principle" as the basis for official diplomatic relations with the People's Republic of China (PRC) and advocates a Taiwanese national identity which is separate from mainland China, People's Republic of China. The DPP argues that its efforts to promote a Taiwanese national identity are merely an effort to normalize a Taiwanese identity repressed during years of what its supporters consider "outside" rule.
The first years of the DPP as the ruling party gave rise to questions on whether the DPP as a self-styled Taiwanese nationalist party was adequately sensitive to the ethnographic character of Taiwanese society, which in addition to arrivals from different eras and different regions of mainland China, also includes aboriginal minorities. It is sometimes accused of practicing Hoklo chauvinism.
The People's Republic of China has traditionally maintained an extremely hostile position toward the DPP, but has moderated its position somewhat since 2003 in order to prevent a backlash. The PRC has stated that regardless of the positions that the DPP has taken in the past that it will talk to the DPP if it accepts the "1992 consensus".
Structure
The party was formerly composed of a number of factions such as the New Tide faction (新潮流系), the Formosa faction (美麗島系), the Justice Alliance faction (正義連線系) and Welfare State Alliance faction (福利國系). Each faction advocated slightly different policies, but many of the factions were generational consisting of different groups which entered the party at different times. In 2006, the factions were officially dismissed.
The National Party Congress selects, for two year terms, the 30 members of the Central Executive Committee and the 11 members of the Central Review Committee. The Central Executive Committee, in turn, chooses the 10 members of the Central Standing Committee.
On July 23, 2006, at the party's general assembly, the delegates passed a resolution requiring the disbanding of all factions. The factions have since stated that they will comply with the resolution.
ကံစုရွာ၊ ကံစု
ကံစုရွာ၊ ကံစု
လှံမရွာ၊ ကျုံတိုင်းကြီး
လှံမရွာ၊ ကျုံတိုင်းကြီး
ကျောင်းကွင်းရွာ၊ ကညင်တိုင်း
ကျောင်းကွင်းရွာ၊ ကညင်တိုင်း
ဘိုးဘ
ဘိုးဘ
ကိုးတောင်ရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
ကိုးတောင်ရွာ (Koetaung)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ ကိုးတောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၇၉၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကိုးတောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၅၀ ဦး၊ မ ၄၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟီရိုဟီတို
ဂျပန်ဧကရာဇ် ဟီရိုဟီတိုသည် ၁၉ဝ၁ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် တိုကျိုမြို့၌ဖွားမြင်လေသည်။ သူ၏ခမည်းတော်မှာ နေမင်းအနွယ်မှ ၁၂၃ ဆက်မြောက် ဆင်း သက်လာသည် ဆိုသော ဂျပန်ဧကရာဇ် ယောရှိဟီတိုဖြစ်၏။ ဟီရိုဟီတိုမှာ သူ၏အမည်ရင်းဖြစ်၍ တိုင်းသူပြည်သားများက တင်နိုဟေကာ (ကောင်းကင်သား)ဟုခေါ်ဝေါ်ကြလေသည်။ ဟီရိုဟီတိုသည် တိုကျိုမြို့ရှိ မှူးမျိုးမတ်နွယ်တို့၏သားများအတွက် ဖွင့်လှစ်ထားသော ကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် ခမည်းတော် နာမကျန်းဖြစ်၍ နန်းစောင့်ခန့်အပ်ခြင်း ခံရလေသည်။ ဂျပန်ဧကရာဇ်နှင့်တကွ အိမ်ရှေ့မင်းသားများသည် မည်သည့်အခါကမျှ ပင်လယ်ရပ်ခြားတိုင်းတစ်ပါးသို့ သွားရောက်လည်ပတ်သည်မရှိခဲ့။ ကြင်ယာကြင်ဖက် ရွေးချယ်ရာတွင်လည်း ဖူဂျီဝါရာဆွေမျိုးဆက်များမှသာလျှင် ရွေးချယ်ခဲ့ကြသည်။ ဟီရိုဟီတိုသည် ထိုရှေးအစဉ်အလာတို့ကို ရှေးဦးစွာဖောက်ဖျက်ပြီးလျှင် ၁၉၂၁ ခုနှစ်၌ ဂျပန်ကျွန်းမှခွာ၍ ဥရောပ၊ အာဖရိကနှင့်အာရှတိုက် စသည်ဖြင့်ကမ္ဘာပေါ်ရှိ နေရာအနှံ့အပြားသို့ လှည့်လည်ခဲ့လေသည်။ ထိုနောက် ၁၉၂၄-ခုနှစ်ဇန်နဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ရှေးထုံးကိုပယ်၍ ဆတ်ဆုမာဆွေမျိုးဆက်မှ နဂါကိုကူနီ မင်းသမီးနှင့်လက်ဆက်ခဲ့ရာ သားတော်နှစ်ပါး၊ သမီးတော်ငါးပါး ထွန်းကားခဲ့သည်။ သားတော်အကြီး အိမ်ရှေ့မင်းသား အကိဟိတိုသည် ၁၉၃၃ ခုတွင်ဖွားမြင်လေသည်။ ၁၉၂၆ ခုနှစ်ဒီဇင်ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့တွင်ခမည်းတော် (တိုက်ရှိုတင်နိုဘွဲ့ခံ) ယောရှိဟီတိုနတ် ရွာစံသောအခါ ဟီရိုဟီတိုသည် ဧကရာဇ်ဖြစ်လာလေသည်။ ဂျပန်ဧကရာဇ်တို့သည် တိုင်းသူပြည် သားတို့၏ ဘုရားတစ်ဆူကဲ့သို့ အကြွင်းမဲ့ကိုးကွယ်ခြင်းကို ခံယူရသောကြောင့် အနှောင့်အယှက်တစ်စုံတရာမရှိပဲ ကြီးကျယ်လှစွာသော နန်းဆောင်တို့တွင် စံစားခဲ့ရပေသည်။
ဟီရိုဟီတိုခေတ်ကို ရှိုဝါခေတ် (တရားမျှတမှုအားဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေးခေတ်) ဟုခေါ်စမှတ်ပြုကြသော်လည်း၊ ထိုခေတ်တွင် ပြည်တွင်းဆူပူမှုများနျင့် ဂျပန်၏နယ်ချဲ့စစ်ပွဲများစွာကို တွေ့ကြရပေသည်။
၁၉၄၁ ခုနှစ် ဒိဖင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် ဧကရာဇ်ဟီရိုဟီတိုသည် အင်္ဂလိပ်နှင့်အမေရိကန် တို့အား စစ်ကျေညာခဲ့လေသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်၏ပထမပိုင်းတွင် ဂျပန်သည် အာရှအရှေ့တောင်ပိုင်းနှင့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ တဝိုက်တွင် ဆက်ကာဆက်ကာအောင်ပွဲများရခဲ့၏။ ထိုအတောအတွင်း၌ ဧကရာဇ်ဟီရိုဟီတိုသည် ဇာတ်မြှုပ်နေခဲ့သော်လည်း စစ်ကြီးပြီးဆုံးခါနီး၌မူ ဂျပန်တို့၏ စစ်အခြေအနေသည် တစ်စထက်တစ်စ ဆိုးဝါးလာသည် ဖြစ်ကြောင်း တိုင်းပြည်သို့ ကျေညာချက်တစ်ရပ်ထုတ်ပြန်ခဲ့ လေသည်။ ထိုသို့ကျေညာပြီးသည့်နောက်တွင် မဟာမိတ်တို့ဖက်မှ ခေါင်းဆောင်ကြီးများသည် ပို့စဒမ်မြို့၌စည်းဝေးကာ ဖက်ဆစ်တို့အား အပြီးသတ်နှိမ်နင်းသည်အထိ တိုက်ခိုက် ကြမည်ဖြစ်ကြောင်း အခိုင်အမာဆုံးဖြတ်၍ ကျေညာခဲ့သည်။ ထိုနောက်ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဟီရိုရှီးမားနျင့် နဂါဆာကီးမြို့များကို အနုမြူဗုံးများကြဲချခြင်း ခံရပြီးလျှင် ရုရှနိုင်ငံက ဂျပန်ကိုစစ်ကျေညာပြန်လေသည်။
၁၉၄၅ ခုနှစ်မေလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်လေတပ်က တိုက်ခိုက်၍ တိုကျိုမြို့ ရှိဟီရိုဟီတို၏ နန်းတော်ကြီးမီးစွဲလောင်ကာ ပျက်စီးသွာလေရာ ဧကရာဇ်နှင့်တကွ မိဖုရားသားတော် သမီးတော်တို့လည်း ဘုရင့်ဆွေတော်မျိုးတော်များနေထိုင်ရာ နန်းငယ်တစ်ဆောင်သို့ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ကြရလေသည်။ ထိုသို့အနုမြူဗုံးအကြဲခံရ၍ ရုရှကစစ်ကျေညာပြီးသည့်နောက်တွင် ဂျပန်တို့သည် ဧကရာဇ်ဟီရိုဟီတိုအား မူလအခြေအနေကို လက်ရှိထားခွင့်ပြုမည်ဆိုလျှင် လက်နက်ချ၍ စစ်ကိုရပ်စဲ လိုကြောင်းနှင့် မဟာမိတ်တို့ထံ အရေးဆိုကြရလေတော့သည်။ ဂျပန်တို့သည် သူတို့၏ဧကရာဇ်အား သူတို့၏အသက်နှင့် စည်းစိမ်ကိုအကြွင်းမဲ့ပိုင်းဆိုင်သူဖြစ်သည်ဟုယုံကြည်ကြသဖြင့် ဤအခွင့်အရေးကို မျှမရလျှင် စစ်ရပ်စဲရေးသည် နှောင့်နှေးဖွယ်ရာဖြစ်ပေလိမ့်မည်။ ထိုကြောင့် ၁၉၄၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်သမတထရူးမင်းက ဂျပန်တို့လက်နက်ချအပ်လျှင် ဂျပန်ဧကရာဇ် ဟီရိုဟီတိုသည် အခိုက်အတန့်အားဖြင့် သူ၏မူလအဆင့်အတန်းအတိုင်းပင် ရှိစေမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ သို့သော် ဂျပန်နိုင်ငံစစ်မျက်နှာရှိ မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု စစ်သေနာပတိချုပ်၏ အုပ်ချုပ်မှုလက်အောက်တွင် ရှိရမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြန်ကြား လိုက်လေသည်။ ထိုပြန်ကြားချက်ကိုရရှိပြီးနောက် လေးရက် အကြာတွင် ဂျပန်ဧကရာဇ်ဟီရိုဟီတိုက မဟာမိတ်တို့ ပြန်ကြားချက်တွင် ပါရှိသောအချက်အလက်များကို မိမိ သဘောတူလက်ခံကြောင်း အသံလွှင့်ကျေညာကာ ဂျပန်စစ်တပ်များကို တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရန် အမိန့်ထုတ်ခဲ့သည်။ ဤသို့လျှင် စစ်ကြီးပြီးဆုံးသွားသောအခါ ဧကရာဇ်ဟီရိုဟီတိုအား အခြေမပျက်ပင်နေထိုင်ခွင့် ပြုထားခဲ့သော်လည်း သူ၏တန်ခိုးအာဏာများကား မရှိတော့ချေ။ သူကိုယ်တိုင်ကလည်း ဂျပန်ဧကရာဇ်တို့သည် နေမင်း၏အနွယ်များဖြစ်၍ အခြားလူများကိုအုပ်စိုးကာ ဆင်းသက်လာသည်ဆိုခြင်းမှာ မှားယွင်းသော အယူအဆမျှသာ ဖြစ်ကြောင်း ဂျပန်နိုင်ငံနှင့်တကွ ကမ္ဘာသို့ကျေညာခဲ့လေသည်။ စစ်ရေးကိစ္စတွင် နန်းရင်းဝန်တိုဂျိုသည်သူ (ဂျပန်ဘုရင်)၏ စစ်အမိန့်အာဏာများကို အလွဲသုံးစားပြုသဖြင့် ဤမျှအခြေအနေဆိုးဝါးခဲ့ရကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့ လေသည်။ ဤအချက်နှင့်စပ်လျဉ်း၍ ဟီရိုဟီတိုသည် နေမင်း၏အနွယ်ဖြစ်၍ နိုင်ငံရေးနှင့်မစပ်ယှက်သောကြောင့် ဂျပန်တို့ ကျူးကျော်တိုက်ခိုက်မှုများအတွက် မည်သို့မျှ တာဝန်မရှိဟုဆိုလေသည်။ ထို့ပြင် ဟီရိုဟီတိုမှာစစ် မလိုလားသော်လည်း စစ်ဖက်အာဏာပိုင်တစ်စု၏ ဤလိုကို မတွန်းလှန်နိုင်ဘဲ ရှိခဲ့ရသည်ဟုလည်းဆို၏။ သို့သော် အချို့က မန်ချူးရီးယားကို တိုက်ခိုက်သည်မှအစ ပုလဲဆိပ်ကမ်းကို တိုက်ခိုက်သည်အထိဂျပန်တို့၏ ကျူးကျော်တိုက်ခိုက်မှုများကို ဟီရိုဟီတိုသည် သဘောတူညီခဲ့သည်ဟု ဆိုလေသည်။ ၁၉၄၆ ခုနှစ်မှစ၍ ဂျပန်ဧကရာဇ်ဟီရိုဟီတိုသည် သာမန်တိုင်းသူပြည်သား တစ်ယောက်အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီးလျှင် သူစိုးမိုးခဲ့သောတိုင်းပြည်ကို လှည့်လည် ကြည့်ရှုခဲ့လေသည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ်၌ နန်းရင်းဝန် တိုဂျိုအမှူးရှိသော ဂျပန်စစ်တရားခံများကို ပြစ်မှုထင်ရှား၍ သေဒဏ်စီရင်လိုက်သောအချိန်တွင် ဂျပန်ပြည်သူပြည်သား များက အစဉ်အလာယုံကြည်ချက်များအရ ဂျပန်ဧကရာဇ်သည် သူ၏လူများပြုသမျှအပြစ်များအတွက် တာဝန်ခံရမည် ဖြစ်သောကြောင့် ထီးနန်းစွန့်လွှတ်ရလိမ့်မည် ဟုထင်ကြသည်။ သို့ရာတွင်ဟီရိုဟီတိုကမူ ဂျပန်နိုင်ငံအုပ်ချုပ်ရေးသစ်များနျင့် စပ်လျဉ်း၍ ပြုပြင်ရန်လိုအပ်သောအချက်များစွာကို ဖြစ်မြောက်အောင်ဆောင်ရွက်ရာမှာ မိမိထီးနန်းလက်ရှိထားမှသာ ပိုမိုလွယ်ကူမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့လေသည်။
ဂျပန်စစ်တရားခံများကို ကြားနာစစ်ဆေးရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သူ ဩစတြေးလီးယားနိုင်ငံမှ ဆာဝီလျံဝက်က ဟီရိုဟီတိုအား စစ်တရားခံအဖြစ် ခုံတင်စစ်ဆေးသင့်သည်ဟု ယူဆခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံက တွဲဖက်စစ်ဦးစီးချုပ်က ဂျပန်ရှိစစ်သေနာပတိချုပ်မက်အာသာသို့ ဟီရိုဟီတိုအား ၁၉၄၅ ခုနှစ်က ဆိုဗီယက်ရုရှအပါအဝင် မဟာမိတ်တို့ သဘောတူဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည့်အတိုင်း တစ်စုံတစ်ရာအရေးမယူဘဲထားရန် ပြောကြားခဲ့သည်ဟု ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင်သိရှိခဲ့ရလေသည်။ ဟီရိုဟီတိုသည် ရေအောက်လောကတွင် များစွာစိတ်ဝင်စားသူဖြစ်၍ ရေနက်ပိုင်းရှိ ရေမြင်း(ငါး)များအကြောင်း စာအုပ်တစ်အုပ်ကို ပြုစုလျက်ရှိသည်။
ခတ္တာဂမုန်း
ဂမုန်းကတိုး အရွက်ကဲ့သို့သော အရွက်ရှိသည်။ သို့ရာတွင် အရွက်အနား လက်တစ်လုံးခန့် နီသည်။ မြေပေါ်၌ဖြစ်စေ၊ အဆောက်အအုံ အထက်ဖျား ဆွေးမြေ့သောနေရာ၌ဖြစ်စေ၊ ကျောက်မြေပေါ်၌ဖြစ်စေ၊ ကျောက်ဆောင် ကျောက်တောင်များပေါ်၌ ဖြစ်စေ ပေါက်တတ်သည်။ ဥမှာ ကြက်ဥ အရွယ်ခန့်ရှိသည်။ အကြောင်၊ အနီ၊ အနက်၊ အဖြူ၊ အရွှေ ဟူ၍ အရောင်ကိုလိုက်၍ အမည်အမျိုးမျိုးရှိသည်။ ခတ္တာဂမုန်းကို ဂမုန်းကတင်၊ ဂမုန်းခံတွင်း ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ အပင်ကို ခွေးများ လာရောက် အိပ်တတ်သည်ဟု ဆို၏။
ယောင်လောင်းရွာ၊ ယောင်တဲ့
ယောင်လောင်းရွာ (Yawnglawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ ယောင်တဲ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၈၇၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တုန်ယန်ရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
တုန်ယန်ရွာ(Tonyang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ တုန်ယန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၉၂၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘော (၃)ရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
ဘော (၃)ရွာ(Baw(3))သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်ခရိုင်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ လှေကောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၉၂၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လှေကောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၆၇ ဦး၊ မ ၆၅၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၁၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကျည်းကန်ရှင်ကြီး
ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် ထင်ရှားသော ကျမ်းပြုစာဆိုတစ်ဦးကား ကြည့်ကန်ရှင်ကြီး ဖြစ်၏။
ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ လင်္ကတောဆယ်ရွာ အဝင်အပါ ကြည့်ကန်ရွာတွင် သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉-ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်၏။ စနေသားဖြစ်သည်။ ငယ်မည်မှာ မောင်နုဖြစ်၍ ရှင်ဘွဲ့နန္ဒဓဇ ဖြစ်သော်လည်း၊ ကိုရင်ကြီးအဖြစ် စာပေကျမ်းဂန်များကို ပြုစုခဲ့သောကြောင့် မြန်မာစာပေ ဂန္ဓဝင်တွင် 'ကြည့်ကန်ရှင်ကြီး'ဟု ယနေ့တိုင် ထင်ရှားသည်။ ကြည့်ကန်ရှင်ကြီးမှာ ညောင်ရမ်းဆယ်ဆက် အင်းဝပျက်တွင် တောင်ငူပြည်ကြီးကို အစိုးရသော ရေမြေသခင် ရွှေနန်းရှင် အဆောင်မြဲမင်း၏ မြစ် ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်ကပင် စာပေကျမ်းဂန်များကို ဆည်းပူး၍ ငစဉ့်ကူးမင်းနှင့် ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက်တော်တို့တွင် လွှတ်တော်ရုံးတော်များ၌ လှည့်လည်ဝင်ထွက်၍ လွှတ်ရုံးကိစ္စများကို ရှာဖွေစူးစမ်းသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ အောက် မြို့ ကျေးရွာများသို့လည်း လှည့်လည်၍ ဂန္ဓန္တရ ဗဟုသုတ၊ ဒေသန္တရ ဗဟုသုတတို့ကို ဆည်းပူးလေသေးသည်။ အသက် ၃ဝ ကျော်သောအခါ လူ့ဘောင်ကို ငြီးငွေ့၍ ရှင်သာမဏေပြုကာ ဇာတိကြည့်ကန်ရွာ ဘုံသာထွန်း ကျောင်း၌ပင် စာပေပို့ချ နေလေသည်။ ထို့နောက်မှ ဘိုးတော်ဘုရား၏ ပင့်ဆောင်ချက်အရ အမရပူရ နေပြည်တော်သို့ လာရောက်၍ မောင်းထောင်သာသနာပိုင်ထံတွင် ဆည်းကပ်မြဲစွဲလေသည်။
ကြည့်ကန်ရှင်ကြီးသည် စာပေကျမ်းဂန်တွင် နှံ့စပ်သည်ဖြစ်၍ မုံရွေးဆရာတော်မေးသည့် ခက်ခဲနက်နဲသော ပြဿနာ ၅၅ ချက်ကို ဖြေဆိုရာ 'မုံရွေးအမေး ကျည်းကန်အဖြေ'ဟု ထင်ရှားသည်။ ခေတ်ကြေးမုံဟု ခေါ်အပ်သောအရပ်ရပ် မေတ္တာစာများ၊ မကာရန္တ ဗေဒင်တွက်ရိုးလင်္ကာ၊ သတ္တောဝါဒီ ဆယ်လွန်းတင်ဂါထာ ကျမ်းတို့ကို ရေးသားစီကုံးသည်။ ထို့ပြင် သာကီဝင်နွယ်၊ စောဘုန်းကြွယ်၊ မင်းဘယ်မျှတွင် ပွင့်သနည်းအစချီသည့် အမေးပုစ္ဆာပေါင်း ၁၁၁၅ ပုဒ်ပါရှိသော စွယ်စုံကျော်ထင် ကျမ်းကြီးကို သက္ကရာဇ် ၁၁၅၈ ခုနှစ်တွင် ပြုစုသည်။
'သတ်ပုံလည်းပါ၊ ပုစ္ဆာလည်းရ၊ သိပ္ပကုံလုံ၊ နှစ်ချက်ဆုံသောကြောင့်၊ စွယ်စုံကျော်ထင် အမည်ရှိသော ကျမ်း'ကား ကာရန်သတ်ပုံ၊ သံတူကြောင်းကွဲ သတ်ပုံတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်၍ အထူးထူးသော လောကီ လောကုတ္တရာ နှစ်ဖြာသော ဗဟုသုတတို့ဖြင့် ပြည့်ဝလှ၏။ ပမာဆိုသော် ရှေးမြန်မာဘုရင်တို့ ရာဇဘိသေက ခံတော်မူ၍ နန်းသီးသောအခါ စားတော်ခွံ့ရပုံကို 'ရွှေနန်းသိမ်းအံ့၊ စားတော်ခွံ့၊ နူးညံ့ဆုပ်ပေါင်း ဘယ်မျှနည်း' ဟူသော အမေးပုစ္ဆာဖြင့် မေးထားသည်ကို၊ ကျီးသဲဆရာတော်က 'ရတနာသုံးပါးကို ရည်၍သုံးဆုပ်၊ မိခင် ဘခင်၊ အဘိုးအဘေးကို ရည်၍ လေးဆုပ်၊ ကိုယ်စောင့်နတ်တစ်ကျိပ်ကို ရည်၍ ဆယ်ဆုပ်အားဖြင့် တစ်ဆယ့် ခုနစ်ဆုပ် စားရာသည်'ဟု အဘိသေကကျမ်းအရ ဖြေဆိုထား၏။ ထိုသို့ ပိဋကတ်၊ ဗေဒင်၊ လောက၊ ဓမ္မ၊ ရာဇအားဖြင့် အဘက်ဘက်တွင် ဗဟုသုတ ပွားစေမည့်ပုစ္ဆာများ ပါဝင်လေသည်။ ထို့ကြောင့်လည်း စွယ်စုံကျော်ထင်ကျမ်းကို ဖြေဆိုတော်မူသော ကျီးသဲဆရာတော်က ကျမ်း၏ပဏာမတွင် 'ဤကျမ်းသည် အထူးထူးသော အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို ဆောင်၏။ နက်နဲကျယ်ဝန်း၏။ ပညာရှာသူတို့၏ စီးပွားကို ဆောင်၏။'ဟု ထောမနာခဲ့လေသည်။ ထို့ပြင် စွယ်စုံ ကျော်ထင်ကျမ်းကို စီရင်သော ကျီးသဲဆရာတော်ကပင် 'ကြည့်ကန်ရှင်ကြီးသည်၊ ပိဋကတ်ဗေဒင် အရပ်ရပ်ကို နှံ့စပ်၏။ လောက၊ ဓမ္မ၊ ရာဇ အရေးသုံးပါး၌ ကျွမ်းကျင်၏။ ဉာဏ်လည်းထက်မြက် နက်နဲသည်။ ရယ်ရွှင်နှစ်သက်စရာတို့ကိုလည်း တီထွင်ရေးတတ်သေးသည်။ အဘက်ဘက်က ပြည့်စုံရကား လူအားလုံး၏ မှီတင်းရာ ပညာသူဌေးကြီးဖြစ်၏။'ဟု ဂုဏ်ပြုချီးကျူးတော်မူလေသည်။
ရေကြည်ရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
ရေကြည်ရွာ (Yaekyi)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ မမရမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၂၅၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မမရမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၃၄ ဦး၊ မ ၅၈၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၁၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုက်ကျစ်ဖွန်ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
မိုက်ကျစ်ဖွန်ရွာ (Maikkyithpon)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ကုံးလုံးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၅၁၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုံးလုံးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၆၉ ဦး၊ မ ၂၁၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၂၃၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လိပ်ပုတ်ကုန်း(ဇီးဖြူကုန်း)ရွာ၊ ကျုံတိုင်းကြီး
လိပ်ပုတ်ကုန်း(ဇီးဖြူကုန်း)ရွာ၊ ကျုံတိုင်းကြီး
ပဏ္ဍိတာရာမ ရွှေတောင်ကုန်းသာသနာ့ရိပ်သာ ဆရာတော်
ကျေးဇူးတော်ရှင်ပဏ္ဍိတာရာမ ရွှေတောင်ကုန်းသာသနာ့ရိပ်သာဆရာတော်ကြီးသည် ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၂၈၃ ခုနှစ် ဝါဆိုလပြည့်ကျော် ၉ ရက် (ခရစ်နှစ် ၁၉၂၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၈ ရက်) ကြာသပတေးနေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ တံတားကလေးကျေးရွာ ရွှေဘိုစု၌ ခမည်းတော် ဦးဖေ၊ မယ်တော် ဒေါ်ချစ်စုတို့မှ ဖွားမြင်ခဲ့သော နဝမသားရတနာ ဖြစ်သည်။ ခုနစ်နှစ်သားအရွယ်တွင် ပဲခူးကော့ချဲကျေးရွာကျောင်းဆရာတော် အရှင်ဇာဂရထံတွင် ပညာစတင်သင်ယူကာ ကျောင်းသားအရွယ်ကပင် ကဝမြို့နယ်အုန္နဲရွာ ဒက္ခိတာရုံရွှေကျင်တိုက် ပရိပတ္တိအာဂုံစာပြန်ပွဲတွင် ပထမငယ်နှင့် ပထမလတ်တို့ကို ပြန်ဆိုအောင်မြင်တော်မူခဲ့သည်။
(၁၂) နှစ်သားအရွယ်တွင် ဆရာတော်အရှင်ဇာဂရထံ၌ပင် ရှင်သာမဏေအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူသည်။ အသက် (၁၈) နှစ်အရွယ်တွင် ပဲခူးကျောက်တန်းရွာ မဟာဗောဓိတောရဆရာတော်ကြီး အရှင်ကေလာသမဟာထေရ်ထံရောက်ရှိကာ နေ့ဝါညဝါဆိုင်ရာ ကျမ်းစာများ ဆက်လက်သင်ကြားရင်း ကျောက်တန်းမဟာဗောဓိတောရတိုက် ပရိယတ္တိအာဂုံစာပြန်ပွဲတွင် ပထမကြီးတန်းကို ပြန်ဆိုအောင်မြင်တော်မူခဲ့သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးကာလတွင် သင်္ဃန်းကျွန်းကျိုက္ကစံ ရွှေကျင်တိုက်သစ်တွင် အကူစာချဆရာတော်အဖြစ် စာပေပို့ချရင်း ၁၃၀၈ ခုနှစ် သက်တော် (၂၆) နှစ်တွင် ရှေးဦးအစကျင်းပသော ပါဠိပထမပြန်စာမေးပွဲတွင် ပထမလတ်တန်းကို အောင်မြင်တော်မူခဲ့သည်။ ၁၃၀၉ ခုနှစ် သက်တော် (၂၇)နှစ်တွင် ပထမကြီးတန်းကိုလည်းကောင်း၊ စေတီယင်္ဂဏပရိယတ္တိသီးခြားစာသင်တန်းကိုလည်းကောင်း အောင်မြင်တော်မူခဲ့သည်။
၁၃၁၀ ခုနှစ် သက်တော် (၂၈) နှစ်တွင် မန္တလေးမဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၌ ဇီးပင်ဆရာတော် အရှင်သုဇာတထေရ်ကို မှီခိုလျက် ဆရာမြတ်များထံမှ စာချတန်းဆိုင်ရာ အထက်တန်းပါဠိ အဌကထာ ဋီကာတို့ကို လေ့လာဆည်းပူးခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့ ဘုရားကြီးတိုက်မှလည်းကောင်း၊ ဆရာဦးအောင်မြတ်ထွဋ်ထံမှလည်းကောင်း၊ သံလျင်သပြေကန်ဓမ္မိကာရာမတိုက် အရှင်ဝါသေဋ္ဌာဘိဝံသထံမှလည်းကောင်း စာချတန်းဆိုင်ရာ နည်းနာနိဿယတို့ကို လေ့လာဆည်းပူးတော်မူခဲ့သည်။
သက်တော် (၃၀) အရွယ် ၁၃၁၃ ခုနှစ်တွင် သိရီပဝရဓမ္မာစရိယတန်းနှင့် သာသနဓဇသိရီပဝရ စာချတန်းကို ဖြေဆိုအောင်မြင်ခဲ့သည်။
၁၃၂၀ ပြည့်နှစ် သက်တော် (၃၇) နှစ်တွင် သီဟိုဠ်နိုင်ငံ ကိုလံဘိုမြို့၌ ကမ္မဋ္ဌာန်းဌာနသစ်ဖွင့်ရန် ကျေးဇူးတော်ရှင် မဟာစည်ဆရာတော်ကြီးသည် ဆရာတော်အား ခေါ်ဆောင်သွား၍ ဆရာတော်သည် မဟာစည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ဩဝါဒတော်အတိုင်း (၃) နှစ်နီးပါး ပဋိပတ္တိသာသနာပြု လုပ်ငန်းကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်ကျန်းမာရေး မပြည့်စုံသဖြင့် မဟာစည်ဆရာတော်ဘုရားကြီးထံ ပြန်လာခဲ့ပြီး ပရိယတ္တိ ပဋိပတ္တိ နည်းနာနိဿယများကို ဆက်လက်ဆည်းပူးရင်း တရားအားထုတ်ရန် လာရောက်သော ယောဂီများကို ဟောကြားညွှန်ပြဆုံးမပေးခဲ့သည်။ ၁၃၄၀ ခုနှစ် (ခရစ်နှစ် ၁၉၇၉ ခုနှစ်) တွင် မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာ၌ နာယကဆရာတော်တပါးအဖြစ် တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၂ ခုနှစ် မဟာစည်ဆရာတော်ကြီး စံလွန်တော်မူသွားသောအခါ ဩဝါဒါစရိယဆရာတော်အဖြစ် (၈) နှစ်မျှ သာသနာ့ဝန်ကို ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။ ၁၃၅၂ ခုနှစ် (၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်) သက်တော် (၆၈) နှစ်တွင် အမှတ် (၈၀-က) သံလွင်လမ်း ရွှေတောင်ကုန်းသာသနာ့ရိပ်သာကို စတင်တည်ထောင်တော်မူခဲ့ပြီး အနာဂတ်သာသနာရေးအတွက်ပါ အမြော်အမြင်ကြီးစွာဖြင့် ပရိယတ်မကင်းသော ပဋိပတ်၊ ပဋိပတ်မကင်းသော ပရိယတ် သာသနာပြုလုပ်ငန်းကို ဗုဒ္ဓနည်းကျ မဟာစည်ဆရာတော်ကြီး၏ ဩဝါဒတော်အတိုင်း စဉ်ဆက်မပြတ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၃၆၉ ခုနှစ် (၂၀၀၇) ခုနှစ် သက်တော် (၈၆) နှစ်တွင် နှလုံးခွဲစိတ်ကုသမှုခံယူပြီးနောက် ပြည်တွင်းသာမက ပြည်ပနိုင်ငံများဖြစ်ကြသည့် အမေရိကန်၊ ထိုင်ဝမ်၊ နီပေါ၊ စင်ကာပူနိုင်ငံများသို့ပါ ကြွရောက်ကာ ဓမ္မဂုဏ်ရည်များ ပြသပေးခဲ့သည်။ ပြည်တွင်းတွင် ရန်ကုန်၊ ပဲခူး၊ ဆယ်မိုင်ကုန်း၊ သန်လျင်၊ ထောက်ကြန့်၊ လှည်းကူး၊ မော်လမြိုင်၊ ပြင်ဦးလွင် ရိပ်သာခွဲများရှိလာပြီး ပြည်ပတွင် နီပေါ၊ ဩစတြေးလျ၊ ကိုရီးယား၊ အင်္ဂလန်၊ အမေရိက၊ ကနေဒါ၊ မလေးရှား၊ စင်ကာပူနှင့် ထိုင်ဝမ် ရိပ်သာခွဲများ ရှိလာကာ ဓမ္မအလင်းများ ဖြန့်ဝေပေးလျက်ရှိသည်။ ဆရာတော်ကြီးသည် အနာဂတ်မျိုးဆက်သစ်များအတွက် တော်ဖို့ထက် လူကောင်း၊ လူမွန်လေးများ ဖြစ်လာကြစေရန် ဗုဒ္ဓအဆုံးအမ၊ ဗုဒ္ဓယဉ်ကျေးမှုတို့ ကိန်းအောင်းကျင့်သုံးလာစေရန်အတွက် နွေရာသီတစ်လတာ ဗုဒ္ဓယဉ်ကျေးမှုအခြေပြုသင်တန်းကိုလည်း ယခုနှစ်တွင် (၂၆) ကြိမ်တိုင်တိုင် စဉ်ဆက်မပြတ်ဖွင့်လှစ်သင်ကြား ပြသဆုံးမပေးခဲ့သည်။ ၁၃၆၄ ခုနှစ် (၂၀၀၂ခုနှစ်) မှစ၍ ဝါတွင်းကာလများတွင်လည်း ကျောင်းသားလူငယ်များအတွက် ဗုဒ္ဓယဉ်ကျေးမှုများ သင်ကြားပြသပေးတော်မူခဲ့သည်။ ကျေးဇူးတော်ရှင် ပဏ္ဍိတာရာမ ရွှေတောင်ကုန်းဆရာတော်ကြီးသည် ပရိယတ်မကင်းသော ပဋိပတ်၊ ပဋိပတ်မကင်းသော ပရိယတ်သာသနာကို အားသွန်ခွန်စိုက်ပြုရင်း သက်တော် (၉၅) နှစ် ဝါတော် (၇၅) ဝါ အရွယ် ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၇၇ ခုနှစ်၊ တန်ခူးလဆန်း ၉ ရက်၊ သင်္ကြန်အတက်နေ့၊ စနေနေ့ (ခရစ်နှစ် ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၆ ရက်) တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့ ဘာမွန်ဂတ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဆေးရုံကြီး (Bumrungrad International Hospital) တွင် ဘန်ကောက်မြို့စံတော်ချိန် နံနက် ၈ နာရီ ၀၅ မိနစ် (မြန်မာစံတော်ချိန် နံနက် ၇ နာရီ ၃၅ မိနစ်) ၌ ဘုရားရှင်ပင် မလွန်ဆန်နိုင်သော အနိစ္စသဘောနှင့်တွေ့ရ၍ ခန္ဓာဝန်ချုပ်ငြိမ်းကာ စံလွန်တော်မူခဲ့သည်။ ။
သရေကုန်းတန်း (အလယ်)ရွာ၊ သရေကုန်းတန်း
သရေကုန်းတန်း (အလယ်)ရွာ၊ သရေကုန်းတန်း
ဂမုန်းကတိုး
အရွက်မှာ လက်ဝါးခန့်ရှိ၍ အရွက်ဝိုင်းသည်။ မြေနှင့်တစ်ထွာ တစ်မိုက်ခန့် ကပ်၍ ပေါက်တတ်သည်။ မြေပြင်တွင် ကပ်၍ အရွက်ထွက်သော အမျိုးဖြစ်သည်။ ဥမှာ ဂေါ်သဇင်နှင့်တူသည်။ ကတိုးနံ့ကဲ့သို့ မွှေးသည်။ ၎င်းကို မိန်းမကိစ္စတွင် စီရင်ရသည်ဟု ဆိုသည်။ ဝီယသိဒ္ဓိမြောက်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
ရွှေကျောင်းကန်ရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်
ရွှေကျောင်းကန်ရွာ (Shwekyaungkan)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ မြင်းမူမြို့နယ်၊ ရွှေကျောင်းကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၁၈၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းမူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သုံးခွလေးရွာ၊ ကျုံတိုင်းကြီး
သုံးခွလေးရွာ၊ ကျုံတိုင်းကြီး
ဘူတာဒိုးရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရထားကွင်းရွာ၊ ကညင်တိုင်း
ရထားကွင်းရွာ၊ ကညင်တိုင်း
မုဆိုးဆိပ်
မုဆိုးဆိပ်
NGC 3109
NGC 3109 သည် သေးငယ်သည့် မက်ဂျစ်လစ်တိမ်တိုက်အမျိုးအစား သို့မဟုတ် ခရုပတ်ပုံစံ သို့မဟုတ် ပုံစံအတည်တကျမရှိသော ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ကြယ်စုတန်း ဟိုက်ဒရာမှ အလင်းနှစ် ၄.၂ မီလီယံအကွာတွင် တည်ရှိတယ်။ ယင်းသည် Local Group ၏ ရှေးအကျဆုံး အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သည်။ NGC 3109 အား ဂျွန် ဟာရှယ်မှ ၁၈၃၅ ခုနှစ် မတ်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ယခုအခါ တောင်အဖရိကတွင် လေ့လာတွေ့ရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
​ရေတိမ်ရွာ၊ ကံစု
ရေတိမ်ရွာ၊ ကံစု
ကျီးလန်း
ကျီးလန်း (Kyilan) ၏ ရုက္ခဗေဒ အမည်မှာ Shorea assamica ဖြစ်သည်။
ကဏ္ဍ:သစ်ပင်များ
တံတားစုရွာ၊ ကျုံတိုင်းကြီး
တံတားစုရွာ၊ ကျုံတိုင်းကြီး
ယူဟီးနားညို
ယူဟီးနားညို (Yuhina bakeri) သည် ငှက် မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ငှက်မျက်ကွင်းဖြူမျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည်။ ယင်းငှက်အား ဟိမဝန္တာ၊ မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းဒေသများတွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိမဝန္တာတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ခါ့ပေါ်ရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ခါ့ပေါ်ရွာ(Hkapaw)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ဝါ့ဖေါင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၇၂၈ ဖြစ်သည်။
ထဲထိပ်ဖျားရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
ထဲထိပ်ဖျားရွာ (Htehteikhpyar)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ မရမ်းမြောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၄၃၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ပင်သာဦးပုည
ညောင်ပင်သာဦးပုည (၁၁၉၀ - ၁၂၆၃) သည် စလေဦးပုညနှင့် မရှေးမနှောင်းပင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည့် စာဆိုတော်ကြီးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ဘဝ
ညောင်ပင်သာဦးပုညကို သက္ကရာဇ် ၁၁၉၀ ပြည့်နှစ်၊ ပြာသိုလတွင် စစ်ကိုင်းမြို့ အစေခံရပ်တွင် ထောင်ကဲပဲ့နင်းကြီး ဦးရွှေလှော် - ဒေါ်ဦးလှတို့မှ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ တတိယမြောက် သားဖြစ်ပြီး ငယ်မည်မှာ မောင်အောင်စိုး ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်က ဆင်နင်းဆရာတော်ထံတွင် ပညာများ သင်ကြားခဲ့ပြီး ပဉ္ဇင်းအဖြစ်တက်ရောက်သည့်အခါ စစ်ကိုင်းပရက္ကမဆရာတော် (သာသနာပိုင်ဦးဉေယျ) ထံတွင် ပညာဆက်လက်သင်ကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် ဆရာတော်နှင့်အတူ မင်းတုန်းမင်းထံသို့ လိုက်ပါဖူးခဲ့သည်။
ရဟန်းဘွဲ့မှာ ဦးပုညဖြစ်သဖြင့် “ဦးပုည” ဟု တွင်ခဲ့သည်။ ၁၂၂၁ ခုနှစ်တွင် ခမည်းတော် ဆုံးပါးခဲ့သဖြင့် စစ်ကိုင်းဆင်နင်းကျောင်းသို့ပြန်၍ ၁၂၂၃ ခုနှစ်တွင် ညောင်ပင်သာကျောင်းတွင် သီတင်းသုံးခဲ့သည်။
သရေကုန်းတန်း (မြောက်)ရွာ၊ သရေကုန်းတန်း
သရေကုန်းတန်း (မြောက်)ရွာ၊ သရေကုန်းတန်း
ညောင်ပင်သာဦးပုည
ကွယ်လွန်ခြင်း
၁၂၆၃ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၅ ရက် အင်္ဂါနေ့ည ၃ နာရီအချိန်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ပြုစုခဲ့သည့် စာပေများ
၁။ သာမုန္ဒရိကလက္ခဏာကျမ်း၊
၂။ လောကမဉ္ဇူဆေးကျမ်း၊
၃။ သာသနာလျှောက်မေတ္တာစာ၊
၄။ စစ်ကိုင်းဘုရားများ၏ တေးထပ်ပေါင်းချုပ်၊
၅။ ပါတော်မူရတု၊
၆။ ရတနာမကိုဋ်သံဝေတေး၊
၇။ သာသနဟိတမေတ္တာစာ၊
၈။ နဝရတ်ခိုင် ဘုံကိုးဆင့်တက်ကျမ်း၊
၉။ တေးထပ်များ၊
၁၀။ သုတရတနာဆုံးမစာ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာဆိုတော်များ
ခတ်ချိုကုန်းရွာ၊ ကညင်တိုင်း
ခတ်ချိုကုန်းရွာ၊ ကညင်တိုင်း
သနပ်ပင်ချင်း
သနပ်ပင်ချင်း
ထန်းပင်ကုန်းရွာ၊ ကျုံတိုင်းကြီး
ထန်းပင်ကုန်းရွာ၊ ကျုံတိုင်းကြီး
သန့်ဇင်ကြယ်ရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
သန့်ဇင်ကြယ်ရွာ (Thantzinkyei)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ ကုန်းတန်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၄၄၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်းတန်းကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၅၇ ဦး၊ မ ၂၅၅၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၀၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွမ်းလောင်း (ကုန်း)ရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘီးတဲလ်အဖွဲ့
ဘီးတဲလ်အဖွဲ့ (The Beatles) သည် ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်အတွင်း အင်္ဂလန် လစ်ဗာပူးလ်၌ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် ရော့ခ် ဂီတအဖွဲ့ တစ်ဖွဲ့ဖြစ်သည်။ ခေတ်ပေါ်တေးဂီတ လောကတွင် အအောင်မြင်ဆုံး အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့အဖြစ် အသိအမှတ်ပြု ခံရဆဲဖြစ်သည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ်မှစ၍ အဖွဲ့ဝင်များမှာ ဂျွန် လင်နွန် (ရစ်သမ်ဂီတာ၊ အဆို)၊ ပေါလ် မက္ကတ်နေ (ဘေ့စ်ဂီတာ၊ အဆို)၊ ဂျော့ဂျ် ဟယ်ရစ်စင် (လိဒ်ဂီတာ၊ အဆို) နှင့် ရင်းဂို စတား (ဒရမ်၊ အဆို) တို့ဖြစ်ကြသည်။ ရော့ခ်အင်ရိုးနှင့် အစပျိုးခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ဖို့လ်ခ်ရော့်ခ် (folk rock) မှ ဆိုင်ခီဒယ်လစ်ရော့ခ် (psychedelic rock) အထိ ဟန်အမျိုးမျိုးဖြင့် သီဆိုခဲ့သည်။ ရံဖန်ရံခါ ခလပ်စစ်ခယ် (classical) နှင့် ပေါင်းစပ်ကာ အသွင်သစ်ဖြင့်လည်း ဖန်တီးတတ်သည်။ ဘီးတဲလ်အဖွဲ့၏ ဂီတသည် ၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်း လူမှုရေး၊ ယဉ်ကျေးမှု အပြောင်းအလဲများကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။
ရှမ်းစုရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
ရှမ်းစုရွာ (Shansu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ကောင်းဘို့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၃၁၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကောင်းဘို့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၃၁၇ ဦး၊ မ ၄၂၉၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၆၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ဂမုန်းဖြူကျော်
ထိုဂမုန်းကား ခတ္တာပင်ဖြစ်သည်။ ဂမုန်းခတ္တာဖြူဟုလည်း ခေါ်သေးသည်။
တောင်တောကုန်းရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချောက်ဒိုရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
ချောက်ဒိုရွာ(Chaukdoe)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်ခရိုင်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ လှေကောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၉၂၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လှေကောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၆၇ ဦး၊ မ ၆၅၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၁၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းတပ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘောကောကြိုးရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်လမ်းဂါးရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
အင်လမ်းဂါးရွာ(Inlanggar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ဝါ့ဖေါင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၇၃၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြည်သူ့သဘောထား
ပြည်သူ့သဘောထား၊ ပြည်သူ့ထင်မြင်ချက်တို့သည် နိုင်ငံရေးလောကတွင် အရေးကြီးသည်။ ပဒေသရာဇ်ခေတ်တွင် ပြည်သူတို့ ထင်မြင်ချက်သဘောထားသည် အုပ်ချုပ်သူတို့ထံပေါက်ရောက်ချင်မှပေါက်ရောက်ပေလိမ့်မည်။ ပြည်သူတို့အသံကို အုပ်ချုပ်သူဘုရင်မကြားစေရန် နံရံတွေကများလှသည်။ မင်းတုန်းမင်းကြီးက ငါမကောင်း ငါ့ကိုရေးရန် လမ်းဖွင့်ပေးခဲ့သည် မှန်သော်လည်း ငါ့ထံရေးလိုက်သည့်စာသည် ဘုရင့်ထံမည်မျှပေါက်ပြီး၊ မည်မျှလောက်အထိ အရေးတယူဆောင်ရွက်ပေးခဲ့ ကြောင်းကား မှတ်တမ်းတွေနည်းပါးပေသည်။
အများပြည်သူထင်မြင်ချက် (Opinion) သည် အရှိန်အဝါကောင်းလာလျှင်၊ အမှန်တကယ်စစ်မှန်သည့် Opinion ဖြစ်လာလျှင် ဒီမိုကရေစနစ်ထွန်းကားလာပြီဟုဆိုရမည်ဖြစ်သည်။ လူတိုင်းတွင် ထင်မြင်ချက်တို့ရှိနိုင်သည်။ ထုတ်ဖော်နိုင်သည်၊ မထုတ်ဖော်နိုင်သည်၊ ထုတ်ဖော်ခွင့်ရှိသည်၊ ထုတ်ဖော်ခွင့်မရှိတို့ကွာခြားကောင်း ကွာခြားနိုင်သည်။ ထင်မြင်ချက် သို့မဟုတ် သဘောထားဆိုသည်မှာ မူလက တစ်ဦးတစ်ယောက်နှင့်သာ သက်ဆိုင်သည့် ကိုယ်ရေးကိုယ်တာကိစ္စသာဖြစ်ပြီး ပြည်သူ့သဘောထား၊ ပြည်သူ့ထင်မြင်ချက်အသွင်မဆောင်ခဲ့ပေ။
ထင်မြင်ချက်သဘောထားဆိုသည်မှာ လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးချင်းအလိုက်ဖြစ်စေ၊ လူအချို့ကဖြစ်စေ၊ လူအများစုကြီး အနေဖြင့်ဖြစ်စေ ဟုတ်ကောင်းဟုတ်နိုင်သည်၊ မှန်ကောင်းမှန်နိုင်သည်ဟူ၍ ယုံကြည်ချက်အလိုက် လက်ခံကြသည့် ခံယူချက်သာ ဖြစ်နိုင်သည်။ သို့သော် ထိုယုံကြည်ချက်သဘောထားသည် မည်မျှအတိုင်းအတာအထိမှန်ကန်ကြောင်းကိုကား သက်သေပြရန် ခက်ခဲပေလိမ့်မည်။ ထို့ကြောင့် ထင်မြင်ချက်သဘောထားကို မည်မျှအတိုင်းအတာအထိ ထိရောက်မှုရှိသနည်း၊ အကျိုးကျေးဇူး ရှိသနည်း၊ ဩဇာသက်ရောက်မှုရှိသနည်း၊ မှန်ကန်ကြောင်းသက်သေအထောက်အထားဖြင့် မည်မျှအထိပြသနိုင်သနည်း ဆိုသည်တို့ကို သုံးသပ်ရန်ထက်၊ ထိုထင်မြင်ချက်သဘောထားများကို အများပြည်သူတို့ စွဲစွဲမြဲမြဲမည်မျှအထိလက်ခံပြီး၊ ရင်ထဲ အသည်းထဲက အမှန်အကန်သဘောထားဟုတ်,မဟုတ်ဖြင့်သာတိုင်းတာကြရန်သာဖြစ်သည်။
Oxford English Dictionary တွင် Opinion ဟူသည့်ဝေါဟာရနှင့်ပတ်သက်ပြီး ‘‘တစ်စုံတစ်ခုနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး လူတစ်ဦးတစ်ယောက်၏ သဘောထားထင်မြင်ချက်သာဖြစ်သည်။ မှန်ကန်ကြောင်း အခိုင်အမာ သက်သေအထင်အရှား ပြနိုင်လောက်အောင် ပြည့်စုံသည်ဟု မဆိုနိုင်ပေ။ သေချာကြောင်းအခိုင်အမာမပြောနိုင်သော်လည်း လူတစ်ဦးတစ်ယောက်၏ စိတ်ထဲတွင် ဖြစ်တန်ရာသည်၊ မှန်ကန်နိုင်သည်ဟု သဘောရသည့် ထင်မြင်ယူဆချက်၊ မှတ်ယူချက်သာဖြစ်သည်’’ ဟု ဖွင့်ဆို ထားသည်။ ထို့ပြင် Opinion သည် ‘‘အမှန်မသိခြင်း’’၊ ‘‘စိတ်မချရခြင်း’’ စသည့်စကားများနှင့်လည်း အဓိပ္ပာယ်ချင်း တူညီနေ ကြောင်း လေ့လာတွေ့ရှိရသည်။
၁၃၈၈ ခုနှစ်တွင် ကွပ်မြက်ခံရသည့် သောမတ်စ်အတ်စ်က ‘‘ထင်မြင်ချက်သဘောထားသည် မှန်ကန်ကြောင်း သေချာစွာမပြောနိုင်ပေ။ ထင်မြင်ချက်တစ်ခုဆိုသည်မှာ အကျိုးအကြောင်းဆင်ခြင်ဆက်စပ်ပြီးမှ ထွက်ပေါ်လာသည့် ကောက်ချက် တစ်ခု ဟုတ်ချင်မှဟုတ်မည်’‘ ဟုဖွင့်ဆိုခဲ့ဖူးသည်။
အက်ဒဝပ်ဂစ်ဘွန်းဆိုသူက သူ၏ Decline and Fall of the Roman Empire စာအုပ်တွင် ‘‘လူ့သမိုင်းဖြစ်စဉ်ကို ဖန်တီးပေးသော အင်အားစုများအနက် ပြည်သူ့ထင်မြင်ချက်သဘောထားသည် တစ်တပ်တစ်အားဖြစ်သည်’’ ဟု ရေးသားထားသည်။ ထိုအချိန်မှစပြီး အများပြည်သူဆိုင်ရာထင်မြင်ချက်သဘောထားကို အင်အားစုကြီးတစ်ခုအနေဖြင့် ထင်မြင်ယူဆ လာခဲ့ကြသည်။
ပြည်သူ့သဘောထားဆိုသည်မှာ ပြည်သူများထဲတွင် တဖြည်းဖြည်းအမြစ်တွယ်လာစေရန် လုပ်ဆောင်ရခြင်းဖြစ်သည်။ ပြည်သူတို့ထံမှ အမှန်တကယ်ပေါက်ဖွားလာခြင်း ဖြစ်ချင်မှဖြစ်လိမ့်မည်။ အထူးသဖြင့် လူတို့စုဝေးနေထိုင်လာကြသည့်အခါတွင် လူမျိုးစုအတွင်း ခေါင်းဆောင် သို့မဟုတ် ဩဇာအရှိဆုံးပုဂ္ဂိုလ်၏ ထင်မြင်ချက်သဘောထားသည် အများ၏သဘောထား ဖြစ်ကောင်းဖြစ်သွားနိုင်ပေသည်