cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
အောင်သူ (ဘောလုံးသမား)
ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ
အောင်သူသည် ၂၀၁၈ခုနှစ် မေလ ၃၁ရက်နေ့တွင် သရုပ်ဆောင် ပိုးအိအိခန့်နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ မင်္ဂလာဆောင်အခမ်းအနားကို ၂၀၁၉ခုနှစ် မတ်လ ၂၆ရက်နေ့တွင်မှ ကျင်းပခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁၉ရက်နေ့တွင် ပထမဆုံးသော သားဖြစ်သူ သွင်ဦးဟန်ကို မွေးဖွားခဲ့သည်။
မင်းစားရွာ၊ မင်းကင်းမြို့နယ်
မင်းစားရွာ (Minsar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးခရိုင်၊ မင်းကင်းမြို့နယ်၊ မင်းစားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၈၉၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းကင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထန်းငယ်တောရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
ထန်းငယ်တောရွာ (Htanngetaw)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ ထန်းငယ်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၄၃၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထန်းငယ်တောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၉၄ ဦး၊ မ ၃၅၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၂၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သောက်ဆမ်း
သောက်ဆမ်း သည် အရည်ကျဲကျဲချက်သော ဟင်းမျိုးဖြစ်သည်။ များသောအားဖြင့် သားငါးတို့ကို သောက်ဆမ်းအဖြစ် ချက်တတ်သည်။ ဟင်းနှစ်ဖြင့် ချက်သောအခါ အအီပြေစေရန် အစားထိုးစရာ လိုသည်။ ယင်းအတွက် ဟင်းရံဖြစ်စေ ဟင်းချိုဖြစ်စေ လိုက်ရသည်။ သို့ဖြစ်ရာ ဟင်းချိုအဖြစ် သောက်နိုင်အောင် ဟင်းနှစ်နည်းနည်းဖြင့် ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်သုံးကာ အရည်ကျဲကျဲ ချက်ပါက အစွန်းလွတ်သော ဟင်းတမယ် ဖြစ်လာသည်။
သောက်ဆမ်းကြီး
ဟင်းလည်းမဟုတ်၊ ဟင်းချိုလည်းမခေါ်နိုင်သည့် ထူးခြားသော ဟင်းမျိုးဖြစ်သကဲ့သို့ ပုံမှန်ဖြစ်ရိုးဖြစ်စဉ်နှင့်မတူ ဟိုသည်လည်းမဟူ၊ ဤသည်လည်း မမည် ထွေလည်ထူးဆန်းပါက သောက်ဆမ်းကြီး ဟူသော ဝေါဟာရကို သုံးစွဲလေ့ရှိသည်။
ကညင်ချောင်းရွာ၊ ဗြန့်ကြီးအုန်းပင်စု
ကညင်ချောင်းရွာ၊ ဗြန့်ကြီးအုန်းပင်စု
သပြုချောင်းရွာ၊ ကြွေချိုင် (ကူးတို့လေး)
သပြုချောင်းရွာ၊ ကြွေချိုင် (ကူးတို့လေး)
လေရဟက်စက်
လေရဟတ်စက်များသည် လောကသဘာဝ၏ အင်အားကို လူတို့အသုံးချရာတွင် စရိတ်အကျဉ်းဆုံးစက်များဖြစ်လေသည်။ သဘာဝအတိုင်းတိုက်ခတ်လျက်ရှိသော လေသည် လူတို့အဖို့ များစွာအဖိုးတန်သော အင်အားဖြစ်စေကြောင်းကို သမုဒ္ဒရာ ပင်လယ်တို့၌ ရွက်သင်္ဘောများ လွှင့်ခဲ့ကြသော ဖီနီရှန်တို့၏ လက်ထက်မှစ၍ သိရှိခဲ့ကြ၏။ လေ ရဟတ်စက်များကို မည်သည့်ခေတ်က မည်သူတီထွင်ခဲ့သည်ကို ကျွန်ုပ်တို့ မသိကြရသော်လည်း ရောမတို့ခေတ်က လောကသဘာဝ၏ အင်အားများကိုသုံးသော ကောက်စေ့ကြိတ် ရေရဟတ်စက်များရှိခဲ့ခြင်းကိုထောက်သော် လေ ရဟတ်စက်များသည်လည်း ထိုအချိန်ကပင် ရှိခဲ့သည်ဟု ယူသော်ရသင့်လေသည်။ ရောမတို့၏ နောက်ဖြစ်သော ခေတ်တွင် လေရဟတ်စက်များကို ဟော်လန်နိုင်ငံမှ အများအပြား စတင်သုံးစွဲခဲ့ကြသည်။ ဟော်လန်နိုင်ငံသည် မြေပြင်ပြန့်ရုံမက ပင်လယ်လေကို တိုက်ရိုက်ရရှိသဖြင့် လေရဟတ်စက်များဖြင့် လုပ်ငန်းတွင်ကျယ်နိုင်ပေသည်။ မြေပြန့်အရပ်များ၌ လေသည် တစ်နှစ်လျှင် ကိုးလခန့် ပင်လယ်ပြင်ထက် ပေ ၁ဝဝ အမြင့်တွင် တစ်နာရီလျှင် ၁ဝ မိနစ်နှုန်းဖြင့် တိုက်ခတ်သည်။ ထိုမျှ အင်အားရှိသောလေကို အသုံးပြုရန် လူတို့သည် ရဟတ်ကြီးများပြုလုပ်ကြရသည်။ ထိုရဟတ်ကြီး များ၏ အရွက်များမှာ သစ်သားဘောင်ကြီးများတွင် ရွက်ဖျင်အုပ်ထားသော အပြားများဖြစ်၍ အရွက်လေးချပ်ကို ဝင်ရိုးတံတစ်ခု၌ ဆုံ၍တပ်ထား၏။ မျှော်စင်သဖွယ် အတော်အတန်မြင့်သော အဆောက်အအုံအထက်ပိုင်း၌ ထို ဝင်ရိုးကိုတပ်ဆင်သည်။ ဝင်ရိုး၏ အတွင်းပိုင်းတစ်နေရာ၌ ခွေးသွားစိတ်ဘီးကြီးတပ်ကာ ထိုခွေးသွားစိတ်များနှင့် အံချ၍ အခြားခွေးသွားစိတ် ဘီးကြီးတစ်ခုကို ထောင်လျက်တပ်ဆင်သော ဝင်ရိုးတစ်ခုရှိရ၏။ ထိုဒုတိယ ခွေး သားစိတ်ဘီးဝင်ရိုးအောက်ပိုင်း၌ ကျောက်ပြားဝိုင်းစသည့် ကြိတ်ရန်ကိရိယာများကို တပ်ဆင်သည်။ ရဟတ်များကို လေလာရာဘက်သို့ လှည့်ပတ်နိုင်ရန် စက်ရုံအဆောက်အဦကို လက်ကိုင်တံဖြင့် လှည့်၍ရအောင် ဆုံလည်ပြုလုပ် ထားရသည်။ လေလာရာသို့ မျက်နှာမူမိသောအခါ ရဟတ်အရွက်များကို လေတိုး၍ လည်သောကြောင့် ယင်း၏ဝင်ရိုးလည်လေရာ ဝင်ရိုးနှင့်ဆက်လျက်ရှိသော ခွေးသွားစိတ်ဘီး၊ ကြိတ်ကျောက် စသည်တို့လည်း လည်လေသည်။ ဤကား ရှေးလေရဟတ်စက်များ၏ အခြေခံသဘောပင်တည်း။ တစ်ခေတ်ထက်တစ်ခေတ် တိုးတက်ကောင်းမွန်အောင် ပြုပြင်လာကြသော လေရဟတ်စက်များတွင် ရဟတ်ကို လေလာရာသို့လှည့်ပေးသော ဆုံလည်ကို အဆောက်အအုံ၏ အပေါ်ပိုင်းတွင် ထားသဖြင့် ပိုမိုလွယ်ကူလာ၏။ လေရဟတ်စက်များဖြင့် ဂျုံ၊ ပြောင်း၊ စပါး စသည်များကို အခွံချွတ် ခြင်း၊ ထောပတ်၊ ဒိန်ခဲ စသည်တို့ စီရင်ခြင်း စသောလုပ်ငန်းများအပြင် စပါးလှေ့ခြင်းများကိုပါ ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့ကြသည်။
ယခုအခါတွင် လေရဟတ်စက်များသည် ရှေးကထက် များစွာ ကောင်းမွန်တိုးတက်လာခဲ့ရုံမက အခြားစက်များကဲ့သို့ပင် များစွာတွင်ကျယ် လျက်ရှိသော လုပ်ငန်းများကို လက်တွေ့လုပ်ကိုင်နိုင်ကြပြီဖြစ်၏၊ လေ ရဟတ်စက်များတပ်ဆင်ပုံ၊ လှည့်ပုံမှအစ အတွင်းစက်ကိရိယာများ တပ်ဆင် ပုံတို့တွင် ခေတ်မီနည်းများကိုသုံးကာ ကောက်စေ့များကို အခွံချွတ်ရုံ၊ ထောပတ်၊ ဒိန်ခဲ လုပ်ရုံမျှသာမဟုတ်တော့ဘဲ ရေစုတ်စက်များ၊ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပေးစက်များကိုပင် မောင်းနှင်နိုင်ခဲ့လေသည်။ ထိုသို့ ခေတ်မီလေရဟတ်စက် များကို ၁၉၂၄ ခုနှစ်က မေဂျာဗီလောဆိုသူ ပြုပြင်တီထွင်ခဲ့သည်။ သူ၏ ပြုပြင်တီထွင်မှုသည် ရှေးစနစ်ဖြင့်လည်သော လေရဟတ်စက်များထက် အဆပေါင်းများစွာတွင်ကျယ်သော လုပ်ငန်းများကို လုပ်နိုင်လေရာ ပင်လယ်လေကောင်းစွာ ရရှိသောကမ္ဘာ့နိုင်ငံမျးစွာ၌ အသုံးပြုလျက်ရှိလေသည်။ ယခုခေတ် လေရဟတ်စက်များသည် ရှေးကကဲ့သို့ လေကြောင်းတည့်ရာသို့ လူကလှည့်မပေးရဘဲ အလိုအလျောက် လှည့်သွားစေရန်စီမံထားသည်။ အဆောက်အအုံများကိုလည်း သံဖြင့်ဆောက်လုပ်၍ အတွင်းစက်ကိရိယာတွင် လည်း အချင်း ၁၈ ပေမှ ၂ဝ အထိရှိသော ဘီးကြီးများ တပ်ဆင်ကာ လုပ်ကိုင်ကြပြီဖြစ်လေသည်။
ခရဲအိဂဝဘူတာ
ခရဲအိဂဝဘူတာ  (嘉例川駅 ခရဲအိဂဝ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခါဂိုရှီးမားခရိုင်၊ ခိရိရှိမမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဥပရာဇ
ဥပရာဇ သို့မဟုတ် ဘုရင်ခံသည် နယ်မြေတစ်ခုတွင် ဘုရင်၏ ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ် အုပ်စိုးသော အရာရှိတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ကဏ္ဍ:အခွင့်အာဏာ ရာထူးများ ကဏ္ဍ:မြင့်မြတ်မှု
ဝဥပင်
အပင်မျိုးစိပ်ပေါင်း ၂၀ ရှိသည့် အနက် A.conjak မျိုး နှင့် A.campanulatus မျိုးစိတ် နှစ်မျိုး သည် အာနိသင် အကောင်း ဆုံး ဖြစ်သဖြင့် နိုင်ငံခြား မှ ဝယ်ယူ လိုသော မျိုးဖြစ်သည်။ ဥရှိသော အပင်မျိုး ဖြစ်ပြီး အမြင့် ၂ ပေ မှ ၄ ပေ ခန့် ရှိသည်။ မိုးရွာ သည်နှင့် တစ်ပြိုင် နက် အစို့များ ထွက်လာသည်။ အရွက်---ရွက်လွှဲ ထွက်သည်။ ရွက်ပြား ကျယ်ပြန့် သည်။ အလျား ၁-၃ ပေထိ ရှိသည်။ ရွက်ညှာတံ မှာ ချောမွတ်၍ စိမ်း မှိုင်းသော အရောင်ရှိပြီး အစက်အပြောက် များပါရှိ သည်။ လက်ဝါးရွက်ပေါင်း ဖြစ်ပြီး ရွက်ထိပ် ချွန်သည်။ ရွက်မြွှာ ၃ မှ ၅ မြွှာ ထိ ရှိသည်။ ၄-၅ နှစ်သား ကျော်လျှင် ပွင့်တံ ထွက်လာ သည်။ အပွင့်--မြေပေါ်သို့ ဥမှနေပြီး ၁-၂ ပေခန့် အထိ ရှိသော ရိုးတံ ထွက်လာ သည်။ ၎င်း ရိုးတံပေါ် တွင် အစက်အပြောက် များရှိသည်။ ပွင့်ကာရွက် အုပ်သည် အလွန်ကြီးမား ပြီး ကတော့ သို့မဟုတ် ခေါင်းလောင်း ပုံသဏ္ဌာန် ရှိသည်။ ၎င်း ပွင့်ကာရွက် အုပ်၏ အကျယ်မှာ ၁၁/၂ -၂ ပေ နီးပါး အထိ ရှိတတ်ပြီး အလျား ၁၅ လက်မခန့် ရှည်၍ အနား များ မှာ ပိန်းပင် ကဲ့သို့ ညီညာ ခြင်း မရှိဘဲ လှိုင်းထကာ တွန့်နေသည်။ ပွင့်ကာရွက် အုပ် တစ်ခုလုံး ၏ အနား တစ်ဝိုက် တွင် နီညိုရောင် ဖြစ်ပြီး အောက်ဘက်တွင် အဖြူစက်များ နှော သော မီးခိုးရောင် ဖြစ်လာကာ ကတော့ ပုံသဏ္ဌာန် အတွင်းထဲ၌ ခရမ်းရင့်ရောင် ဖြစ်သွား သည်။ အလွန် ပြင်းထန်သော အနံ့ ရှိသည်။ အပွင့်ကလေး များသည် အလွန်သေးငယ် ပြီး ၁၀-၁၂ လက်မ အရှည် ရှိသော ပွင့်ခိုင် ရိုးတံပေါ် တွင် စီတန်းလျက် ပွင့်ကြသည်။ အသီး --ပွင့်ခိုင် ရိုးတံပေါ်တွင် စီတန်း ပြွတ်သိပ်ပြီး သီးသည်။ ပြောင်းဖူး နှင့်သဏ္ဌာန် တူသည်။ နုစဉ်တွင် အစိမ်းရောင် ဖြစ်ပြီး အသီးများ နှင့်သဏ္ဌာန် တူသည်။ နုစဉ်တွင် အစိမ်းရောင် ဖြစ်ပြီး အသီးများ ရင့်မှည့်လာသော အခါ လိမ္မော်နီရောင် သို့ ပြောင်းသွားသည်။ မှတ်ချက် ၁ ။ Conjak မျိုး၏ အခြားသော ၀ဥများ နှင့် ခြားနား ချက် မှာ Conjak မျိုးသည်- (က) ရိုးတံစိမ်းသည်။ (ခ) ဥ၏ အရောင် မှာ ပန်းရောင် အနုဖြစ်သည်။ (ဂ) အစေ့အိမ် များ ပိုမိုများပြား စွာ ပါဝင်သည်။ (ဃ) အရွက်တွင် ၀ဥပုံကဲ့သို့ မျိုးပွားရန် ဥငယ် ကလေးများ (ဂလင်း) ရှိသည်။ ၂ ။ Campanulatus မျိုး၏ အခြားသော ၀ဥများ နှင့် ခြားနားချက် မှာ- (က) ရိုးတံသည် ချောမွတ် ၍ အဖြူကွက် ကလေးများ အနည်းငယ် ပါသည်။ (ခ) ဥ၏ အရောင်မှာ အဝါနုရောင် ဖြစ်သည်။ (ဂ) အစေ့ အိမ်များ ပိုမို များပြားစွာ သည်။ (ဃ) အရွက်တွင် Conjak ကဲ့သို့ မျိုးပွား ရန် ဥ ငယ်ကလေး များ မပါချေ။ သို့ရာတွင် ကြီးရင့် လာသော ၀ဥများတွင် ဥမှ သားတက်များ ထွက်ပေါ်လေ့ ရှိသည်။ အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ 	: 	ဥ မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ 	: 	၁ ။ Conjak မျိုးသည် အေးမြသော ရာသီဥတု ရှိ တောင်ပေါ် ဒေသ များ ၌ သာ လျှင် ပေါက်သည်။ ၂ ။ Campanulatus မျိုးသည် မျှတသော ရာသီ ဥတု ရှိသည့် တောင်ပေါ် ဒေသများ ၌ သာလျှင် ပေါက်ရောက်သည်။ သဘာ၀ အလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။ အစေ့ မှ လည်းကောင်း ၊ ဥမှ ဖြာထွက်သည့် အမြစ်များ မှ ဖြစ်ပေါ် လာသည့် ဥကလေး များမှ သော်လည်းကောင်း မျိုးပြန့်ပွားသည်။ အသုံးဝင်ပုံ 	: 	၀ဥအား အမျိုးသမီး များ ဗိုက်ရွှဲခြင်း၊ဆီးအိမ်ကြီး ခြင်း ကို ကာကွယ်ရန် လည်းကောင်း ၊ လူ့ခန္ဓာတွင် လိုအပ် သည်ထက်ပို ၍ အဆီများ အစိုင်အခဲ ဖြစ်ခြင်း ကို ဟန့်တား ရန် လည်းကောင်း သုံးသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း တောတောင်များထဲတွင် သဘာဝ အလျောက် ပေါက်ရောက်နေသော (ဒေသအခေါ် ပိန်းဥ)ကို ဝဥ ဟုခေါ်သည်။ ယခုအခါ ထိုဝဥများအား အခြောက်ပြုလုပ်ကာ ပြည်ပသို့ တင်ပို့မှု တွင်ကျယ်စွာ ရှိလာသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဝဥများကို စိုက်ပျိုးလာကြသည်။ ဝဥတစ်ပိဿာကို ကျပ် ၁၅ဝ ဈေးမှ ကျပ် ၂၅ဝ အထိကျပ်ရှိသည်။
ဝဥများကို ဇူလိုင်လမှ အောက်တိုဘာလအတွင်း တူးဖော်ရရှိကာ အဆိုပါ အချိန်များမှာ ဝဥ ပြုလုပ်သော ရာသီများ ဖြစ်ကြောင်း၊ အဆိုပါ လများမှာ မိုးကောင်းသော အချိန်များဖြစ်ကာ ဒေသခံများက ဝဥများကို တောတောင်များမှ တူးဖော်ယူလာပြီး ဒိုင်များတွင် လာရောက် ရောင်းချလေ့ရှိသည်။
ဝဥခြောက်များကို ဂျပန်နိုင်ငံနှင့် တရုတ်နိုင်ငံများသို့ တင်ပို့ရောင်းချ ပေးရပြီး ဝဥခြောက်များကို အစားသောက်များ ပြုလုပ်ကာ စားသောက်ပေးခြင်းဖြင့် အသက်ရှည်ကြောင်း သိရသည်။ ဂျပန်သို့ တင်ပို့သော ဝဥခြောက်များကို နေလှန်းခြင်းနည်းဖြင့် အခြောက်ပြုလုပ် တင်ပို့ပေးသော်လည်း တရုတ်နိုင်ငံသို့ တင်ပို့ပေးသော ဝဥခြောက်များမှာမူ ဖိုများတွင် မီးငွေ့ငွေ့ဖြင့် အခြောက်ပြုလုပ်ကာ တင်ပို့ပေးကြောင်း သိရသည်။ နေလှန်းနည်းမှာ အရောင်အဆင်းမလှဘဲ ဖိုများတွင် မီးတင်၍ အခြောက်ပြုလုပ်သော နည်းမှာ အရောင်အသွေး လှပကြောင်း သိရသည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာ ကလျာဏယုဝအသင်း
ပေါ်ပေါက်လာပုံ သမိုင်းကြောင်း
ဗုဒ္ဓဘာသာကလျာဏယု၀အသင်း (ဝိုင်အမ်ဘီအေ) ကို ၁၉၀၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၀ ရက်နေ့ နံနက်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါတယ်။ အသင်းတည်နေရာကို အမှတ် (၈၆)၊ ၂၈ လမ်း၊ ရန်ကုန်မြို့၊ ဦးမောင်ကြီးနေအိမ်မှာ စတင်အခြေစိုက်ပါတယ်။ ဝိုင်အမ်ဘီအေ ကို ရန်ကုန်ကောလိပ် ကျောင်းသား မျိုးချစ်လူငယ်တစုကနေ စတင် တည်ထောင်ဖွဲ့စည်းခဲ့တာဖြစ်ပြီး၊ စတင် တည်ထောင်စက အဖွဲ့ဝင်အသင်းသားဦးရေ (၂၀) တောင်မပြည့်သလို ဥက္ကဋ္ဌ နှင့် အမှုဆောင် အဖွဲ့ဆိုတာလဲမရှိသေးဘဲ အကျိုးဆောင် အတွင်းရေးမှူး ဆိုတာသာ ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဦးဘဖေ၊ ဦးမောင်ကြီး၊ ဒေါက်တာဘရင် တို့ကနေ စတင်စည်းရုံး လှုံ့ဆော်လှုပ်ရှား ခဲ့တာဖြစ်ပြီး စတင်တည်ထောင်သူတွေ ထဲမှာ ဦးမေအောင်၊ ဦးခင်၊ ဦးဘဒွန်း၊ ဦးစံဘ၊ ဦးစံလွင်၊ ဦးလှဖေ၊ ဦးသိန်းမောင်၊ ဦးစိန်လှအောင် စတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေလည်း ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။
၁၉၀၈ ခုနှစ်မှာ ရန်ကုန်မြို့လုံးဆိုင်ရာ ဝိုင်အမ်ဘီအေ အသင်း အစည်းအဝေး ကို ကျင်းပနိုင်ခဲ့ပြီး၊ ဥက္ကဋ္ဌ နှင့် အမှုဆောင် လူကြီးစာရင်းလည်း ရှိလာပါတယ်။ အသင်းရဲ့ စည်းမျဉ်း ဥပဒေကို ရေးဆွဲကြပြီး၊ အသင်းကို မြို့တိုင်း နယ်တိုင်းမှာဖွဲ့စည်းဖို့ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြပါတယ်။ မြို့ကြီးတချို့မှာ အသင်းခွဲတွေ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီး စတင်စဉ်က ကျောင်းသားလူငယ်တွေနှင့်ပဲ စတင်ခဲ့တာဖြစ်ပေမဲ့ တဖြည်းဖြည်း နှင့် လယ်သမား၊ အလုပ်သမား၊ ဝန်ထမ်းနှင့် ပညာတတ် တွေပါ ပါဝင်လာခဲ့ပါတယ်။ ၁၉၁၀ ခုနှစ်မှာ အသင်းခွဲတိုင်း က ကိုယ်စားလှယ်တွေပါ ပါဝင်တက်ရောက်တဲ့ အစည်းအဝေးကြီးတစ်ခု ခေါ်ဆိုနိုင်ခဲ့ပြီး အသင်းချုပ်ကြီးအဖြစ် ဖွဲ့စည်းလိုက်ပါတယ်။ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ‘ဦးဘိုးပြေ့’ က ဆောင်ရွက်ပါတယ်။ ၁၉၁၁ ခုနှစ်၊ မေလ-၇ ရက်နေ့မှာ ဝိုင်အမ်ဘီအေ အသင်းချုပ်ကြီးရဲ့ နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ပထမကွန်ဖရင့်ကို ရန်ကုန်မြို့မှာကျင်းပရာ ဦးမေအောင်က သဘာပတိအဖြစ်ဆောင်ရွက်ပြီး ဦးဘိုးပြေ့အား ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ပါတယ်။ ဝိုင်အမ်ဘီအေ ရဲ့ မူလရည်ရွယ်ချက်ကတော့ ‘အမျိုး၊ ဘာသာ၊ သာသနာနှင့်ပညာ’ ကို မြှင့်တင်ဖို့ဖြစ်ပြီး ကြွေးကြော်သံတွေကတော့ ‘အမျိုးကို ချစ်ပါ’၊ ‘ဘာသာကို လေးစားပါ’၊ ‘သာသနာကို ချီးမြှင့်ပါ’၊ ‘ပညာရေးကို အားပေးပါ’ တို့ ဖြစ်ပါတယ်။
လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်မှုများ
ဝိုင်အမ်ဘီအေ အသင်းကြီးဟာ ပထမပိုင်းမှာ သာသနာရေး ပညာရေးနှင့် လူမှုရေးလုပ်ငန်းတွေကို ဇောင်းပေး လုပ်ဆောင်ခဲ့ရာမှ တဖြည်းဖြည်း နှင့် ဗြိတိသျှ နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေး၊ အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး လုပ်ငန်းတွေ ဆီကိုပါဦးတည် ရှေးရှု လုပ်ဆောင် နိုင်လာခဲ့ပါတယ်။ ပြည်သူကို ကိုယ်စားပြုပြီး ဗြိတိသျှ နယ်ချဲ့အစိုးရရဲ့ လုပ်ငန်းတွေကို ကန့်ကွက်ခြင်း၊ အုပ်ချုပ်ရေးမှာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုတွေ ပြုလုပ်ပေးရန် တောင်းဆိုခြင်း တွေကိုပါ လုပ်ဆောင်နိုင်လာခဲ့ပါတယ်။
အကျိုးပြု လုပ်ငန်းကြီးများ
ဝိုင်အမ်ဘီအေ အသင်းကြီးက တင်ပြတောင်းဆို ချမှတ်လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့တဲ့ နိုင်ငံ့အကျိုးပြု လုပ်ငန်းကြီးတွေကို တန်းစီပြီး ကြည့်မယ်ဆိုရင် -
ဘာသာရေး၊ လူမှုရေး၊ ပညာရေး၊ စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်ပေါင်းစုံ ကို ဝံသာနုစိတ်ဓာတ်အပြည့်နှင့် တောင်းဆိုချမှတ်လှုပ်ရှား လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြပါတယ်။
ဖိနပ်ပြဿနာ
နိုင်ငံခြားသားတွေ ဘုရားပုထိုးစေတီရင်ပြင်တွေပေါ် ဖိနပ်စီးနင်းတက်ရောက်တဲ့ ကိစ္စတွေနှင့်ပတ်သက်ပြီး ၁၉၁၇ ခုနှစ်မှာ ဖိနပ်ပြဿနာပေါ်ပေါက်လာတဲ့အခါ ပြည်သူတွေနှင့်အတူ ပြည်သူ့ကိုယ်စား ဦးဆောင်တိုက်ပွဲဝင် ခဲ့တာလဲ ဝိုင်အမ်ဘီအေ ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။
နိုင်ငံရေး ဆောင်ရွက်မှုများ
ဝိုင်အမ်ဘီအေ ရဲ့ ပထမဆုံး နိုင်ငံရေးဆောင်ရွက်မှုကတော့ အိန္ဒိယကို ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့လွှတ်ပြီး အုပ်ချုပ်ရေး တိုးမြှင့်ပေးဖို့တောင်းဆိုမှု ဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာ့နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားလာသော ခရစ် ၁၉၁၇ ခုနှစ် မှ ၁၉၁၉ ခုနှစ်အတွင်း၌ ဝိုင်၊ အမ်၊ ဘီ၊ အေ အသင်းပေါင်း ၂ဝဝ ကျော်မျှ တိုးပွားလာခဲ့လေသည်။ ၁၉၁၇ ခုနှစ်မှာ ဗြိတိသျှက အိန္ဒိယကို အုပ်ချုပ်ရေး တိုးပေးဖို့စီစဉ်လာတဲ့အခါ ဝိုင်အမ်ဘီအေ က (ဦးစု၊ ဦးဖေ၊ ဦးဘဘေနှင့်ဦးမေအောင်) တို့ကို အိန္ဒိယ လွှတ်ပြီး အရေးဆိုစေခဲ့ပါတယ်။ သို့ရာတွင် ၁၉၁၈ ခုနှစ် ဇွန်လ၌ ထွက်ပေါ်လာသော မွန်တေဂူနှင့်ချမ်းစဖို့ အစီရင်ခံစာတွင် မြန်မာပြည် အတွက် အုပ်ချုပ်မှုပြုပြင် ပြောင်းလဲရေး ထောက်ခံချက်များ မပါရှိခဲ့ချေ။ ထိုနောက် အိန္ဒိယပြည်အား ပြုပြင်ပြောင်းလဲ အုပ်ချုပ်မှုစနစ်ပေးအပ်ရန် ဗြိတိသျှ ပါလီမန်က ဥပဒေကြမ်း တင်သွင်းရာတွင် မြန်မာပြည်အတွက် ဘာမျှမပါရှိသည်နှင့် ၁၉၁၉ ခုနှစ် မေလ ၁၈ ရက်နေ့ တွင် ဦးဘဖေ၊ ဦးပု၊ ဦးထွန်းရှိန် (ဖေပုရှိန်) ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ကို ဗိလတ်အထိလွှတ်ပြီး အရေးဆိုစေခဲ့ပါတယ်။ သို့ပါလျက်နှင့်လည်း အိန္ဒိယပြည်အုပ်ချုပ်ရေး ဥပဒေကြမ်းကို စဉ်းစားကြသော ဗြိတိသျှ အထက်နှင့်အောက် ပါလီမန် ၂ ရပ် တွဲဖက် ကော်မတီသည် မြန်မာပြည်အတွက် အုပ်ချုပ်မှု ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးများကို ဥပဒေကြမ်းတွင် ထည့်သွင်းပေးရန် မထောက်ခံခဲ့ချေ။ ကရက်ဒေါက်စီမံကိန်းနှင့် နှစ်သိမ့်လာတာကို ဝိုင်အမ်ဘီအေ ကပဲ ဦးစီးကန့်ကွက်ခဲ့ပြီး (၁၉၂၀) မှာ ‘ဖေပုမောင်’ (ဦးဘဖေ၊ ဦးပု၊ ဦးသိမ်းမောင်) တို့ပါဝင်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ကို ဒုတိယအကြိမ် ဗိလတ်ကိုလွှတ်ပြီး အုပ်ချုပ်ရေး တိုးမြှင့်ပေးဖို့ တောင်းဆိုစေခဲ့ပါတယ်။ ရန်ကုန်ယူနီဗာစီတီ အက်ဥပဒေကြမ်း ထွက်ပေါ်လာတဲ့အခါမှာလဲ ဥပဒေ မပြဋ္ဌာန်းမီကတည်းက တက္ကသိုလ်ဥပဒေကြမ်းကို ဝိုင်အမ်ဘီအေ ကနေ ကန့်ကွက်ခဲ့ပါတယ်။
တိုးတက်လာသော အသင်းအင်အား
ဝိုင်အမ်ဘီအေ ဟာ ဗမာပြည်မှာ တနိုင်ငံလုံး လက္ခဏာဆောင်တဲ့ ပထမဆုံး အမျိုးသား အစည်းအရုံးကြီးဖြစ်ခဲ့ပြီး ( ၁၉၁၀ မှ ၁၉၂၀ အတွင်း) အကြီးမားဆုံး သော အသင်းအဖွဲ့ကြီးလဲဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ အနုနည်းနှင့် ဗြိတိသျှဆန့်ကျင်ရေးလုပ်ငန်းကို တဆင့်ပြီး တဆင့် ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ပြီး မီးခဲပြာဖုံးဖြစ်နေတဲ့ မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ်နှင့် ဇာတိသွေး ဇာတိမာန်ကို ပြန်လည်တွန်းတင်လှုံ့ဆော်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ၁၉၁၉-၁၉၂၀ ခုနှစ်တွေဟာ ဝိုင်အမ်ဘီအေ နှင့် ဗမာတိုင်းရင်းသားတွေရဲ့ နိုင်ငံရေး တရှိန်ထိုးမြင့်မားလာတဲ့နှစ်တွေဖြစ်ခဲ့ပြီး အထက်အောက် ဗမာနိုင်ငံ တဝှန်းလုံးမှာ ဝိုင်အမ်ဘီအေ အသင်းခွဲပေါင်း (၂၀၀၀) ကျော်အထိ ရှိခဲ့ပါတယ်။ အသင်းဝင်ပေါင်းလဲ၊ သိန်းနှင့်ချီ ရှိ နေခဲ့ပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ ၁၉၀၆ ခုနှစ်မှ ၁၉၂၀အထိ (၁၄) နှစ်တာအတွင်း ဗမာပြည်မှာ အကျယ်ပြန့်ဆုံး အကြီးမားဆုံးသော အဖွဲ့အစည်းကြီး ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။
ကျင်းပခဲ့သော ကွန်ဖရင့်များ
ဝိုင်အမ်ဘီအေ အသင်းကြီးဟာ အသင်းကြီးရဲ့သက်တမ်းကာလအတွင်း နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကွန်ဖရင့်ကြီး တွေကို အဌမအကြိမ်မြောက်အထိ လုပ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ကျင်းပပြုလုပ်နိုင်ခဲ့တဲ့ ဝိုင်အမ်ဘီအေ နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကွန်ဖရင့်ကြီးတွေကတော့ -
ဝိုင်အမ်ဘီအေ နှင့် သူရိယ သတင်းစာ
‘ဗုဒ္ဓဘာသာ မြန်မာ’ ဆိုတဲ့ လစဉ်စာစောင်ကို ထုတ်ဝေခဲ့ကြပြီး ၁၉၁၁ ခုနှစ်မှာ ဦးဘဘေ၊ ဦးလှဖေတို့ ဦးစီး ထုတ်ဝေလိုက်တဲ့ ‘သူရိယသတင်းစာ’ ထွက်ပေါ်လာတဲ့ အခါမှာတော့ ဝိုင်အမ်ဘီအေ လှုပ်ရှားမှုကြီးကို တွန်းတင်လိုက်သလို ကျယ်ပြန့်ကြီးထွားလာစေခဲ့ပြီး ‘သူရိယ’ ဟာလဲ ဝိုင်အမ်ဘီအေ အသင်းကြီးရဲ့ သတင်းစာ သဖွယ် ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။
ဂျီစီဘီအေ ထပ်မံမွေးဖွားခြင်း
၁၉၀၆ ခုနှစ်က စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့တဲ့ ဝိုင်အမ်ဘီအေ အသင်းကြီးဟာ သက်တမ်းရင့်မာလာတာနှင့်အမျှ နိုင်ငံရေးဖက်ကို ဇောင်းပေးမှု တစတစမြင့်မားလာခဲ့သလို အဖွဲ့ကြီးအတွင်း လူကြီးနှင့်လူငယ်၊ နိုင်ငံရေးနှင့် ဘာသာရေး၊ တိုးတက်သောအစုနှင့် ဖောက်ပြန်သောအစု၊ တွေလဲ ပိုပိုပြီး သိသိသာသာကွဲပြားလာကာ မတူညီမှုတွေ နက်ရှိုင်းလာခဲ့ပါတော့တယ်။ ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ်၊ အောက်တိုဘာလ မှာ ပြည်မြို့မှာ ကျင်းပတဲ့ ဝိုင်အမ်ဘီအေ အသင်းကြီးရဲ့ နှစ်ပတ်လည် ကွန်ဖရင့်မှာတော့ (ဝိုင်အမ်ဘီအေ) ကနေ (ဂျီစီဘီအေ) လို့ ထပ်မံဖွဲ့စည်းဖို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်ကြတယ်။ ဝိုင်အမ်ဘီအေ ဆိုတာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေ အတွက်သာလို့ အဓိပ္ပာယ် ပေါက်စေနိုင်တဲ့အတွက် တစ်နိုင်ငံလုံးရဲ့ အသင်းချုပ်ကြီးသဘော၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝင်မဟုတ်သူတွေပါ ပါဝင်နိုင်တဲ့ အဖွဲ့ချုပ်ကြီး သဘော၊ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် သက်ဝင်လှုပ်ရှား နိုင်စေရန်အတွက်ဆိုပြီး မြန်မာအသင်းချုပ်ကြီး(ဂျီစီဘီအေ) အဖြစ် ထပ်မံ ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြတာဖြစ်ပါတယ်။
မူလရည်ရွယ်ချက် နှင့် ဝိုင်အမ်ဘီအေ
၁၉၄၈ ခု ဇန်နဝါရီ တွင် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး ပြန်ရသော အခါ ဝိုင်အမ်ဘီအေ သည် နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများ မပါတော့ပဲ မူလရည်ရွယ်ချက်များ ဖြစ်သော ‘အမျိုး၊ ဘာသာ၊ သာသနာနှင့်ပညာ’ အတွက် ပြန်လည်ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်။
လိပ်စာ
အမှတ် ၇၇၊ ရေကျော်လမ်း၊ ပုဇွန်တောင်၊ ရန်ကုန်မြို့၊ မြန်မာနိုင်ငံ။ ဖုန်း- ၂၉၀၄၀၉
ရွာသစ်ကလေးရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ရွာသစ်ကလေးရွာ (Ywarthitkalay)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ တောင်ပေါ် (မြောက်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၈၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်ပေါ် (မြောက်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၂၈ ဦး၊ မ ၅၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝံလက်မော်ရွာ
ဝံလက်မော်ရွာ
ကျင်းကောရွာ၊ ချောင်းဝ
ကျင်းကောရွာ၊ ချောင်းဝ
ကားလ် အယ်လ်ဘရက်ချ်
၁၉၂၀ ပြည့်နှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ တွင် မွေးဖွားသော ကားလ် ဟန်းစ် အယ်လ်ဘရက်ချ် သည် ဂျာမန် စွန့်ဦး စီးပွားတီထွင် သူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ Aldi ခေါ် လျှော့ဈေးဖြင့်ရောင်းချသော စူပါမားကတ် ဆိုင်ခွဲများ ကို အစ်ကို ဖြစ်သူ သီရို (Theo) နှင့်အတူ တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ကားလ် နှင့် သီရို သည် ဂျာမနီ နိုင်ငံ၊ အီဆန်မြို့ရှိ သာမန် အလယ် အလတ်တန်းစား မိသားစုမှ ကြီးပြင်းခဲ့ကြသည်။ သူတို့၏ ဖခင်မှာ ဓာတ်သတ္တုတူးဖော်ရေး အလုပ်သမားတစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး၊ နောင်တွင် မုန့်ဖုတ်အကူ ဝင်လုပ်ခဲ့သည်။ မိခင်လုပ်သူမှာ အီဆန်မြို့စွန် အလုပ်သမား လူတန်းစားများရပ်ကွက် (quarter of Schonnebeck) အတွင်း၌ အိမ်သုံးပစ္စည်း နှင့် စားသောက်ကုန်များ ရောင်းချသော ဆိုင်ငယ်လေး တစ်ခု ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
သီရို သည် ရောင်းဝယ်ရေး လုပ်ငန်းများအကြောင်းကို သူ့အမေ ၏ ဆိုင်ကလေးမှ လက်တွေ့ သင်ယူလေ့လာခဲ့ပြီး၊ ကားလ် မှာ ရယ်ဒီမိတ် အစားအသောက်များ ရောင်းချသော ဆိုင်တွင် အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။ ကားလ်သည် ဒုတိယ ကမ္ဘာ စစ်အတွင်း၌ ဂျာမနီ စစ်တပ်တွင် ဝင်ရောက် အမှုထမ်းခဲ့သေးသည်။ စစ်ကြီးပြီးသွားသောအခါ မိခင်၏ လုပ်ငန်းကို ညီအစ်ကို နှစ်ယောက် လွှဲပြောင်းရယူ လိုက်ကြသည်။ ပထမဆုံး Aldi ခေါ် ( အလ်ဘရက်ချ် လျှော့ဈေး ) ကို ၁၉၆၁ တွင် စတင်ဖွင့်လှစ် ခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် Aldi လုပ်ငန်းများကို ညီအစ်ကို နှစ်ယောက် ခွဲဝေ လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။ ကားလ် ကအမြတ် ပိုရနိုင်သည့် Aldi Süd(South) အလ်ဒီ တောင်ပိုင်း အခြမ်း နှင့် သီရို က Aldi Nord (North).မြောက်ပိုင်းအခြမ်းကို တာဝန်ယူ လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။
ကားလ်သည် လူသိများထင်ရှားသော ဘဝကို စွန့်လွှတ်ခဲ့သောကြောင့် လူအနည်းငယ်သာလျှင် သူ၏ အကြောင်းကို သိပြီး၊ Forbes မဂ္ဂဇင်းမှ ကားလ်၌ သားသမီးနှစ်ယောက်ရှိကြောင်း နှင့် နှစ်ယောက်လုံး Aldi လုပ်ငန်း ၌ မပါဝင်ကြကြောင်း ကို ဖော်ပြပေးခဲ့သည်။ ကြားသိရသော သတင်းများအရ အစ်ကိုဖြစ်သူ သီအို ကွယ်လွန်သည့် အချိန်အထိ နေထိုင်သွားခဲ့သော အီဆန် မြို့၌ပင် ကားလ် သည် နေထိုင်လျက် ရှိသည်။ သူသည် ဂေါက်သီးရိုက် ဝါသနာ ပါပြီး၊ ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ကားလ် ကိုယ်ပိုင် ဆောက်လုပ်ခဲ့သော Öschberghof အမည်ရှိ ဂေါက်ကွင်း၌ပင် အမြဲ ကစားတတ်သည်။ ကားလ်သည် သစ်ခွများလည်း စိုက်ပျိုးတတ်သေးသည်။ လက်နှိပ်စက် အဟောင်းများ စုဆောင်းတတ်သည် ဟု ကောလာဟလ သတင်းများအရလည်း သိရှိရသည်။
၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် ကားလ် အာလ်ဘရက်ချ် သည် Aldi Süd ၏ နေ့စဉ် လုပ်ငန်းများမှ ရပ်နားပြီး၊ အုပ်ချူပ်ရေးဘုတ်အဖွဲ့၏ ဥက္ကဋ္ဌ နေရာ၌သာ နေတော့သည်။ ၂၀၀၂ အစပိုင်းတွင် သူ၏ နေရာမှ နုတ်ထွက်ပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် လုပ်ငန်း၏ အုပ်ချူပ်ရေးမှ အပြီးအပိုင် စွန့်ခွာခဲ့သည်။ ယနေ့အချိန်တွင် Aldi လုပ်ငန်းသည် ကားလ် မိသားစု၏ လုပ်ငန်း မဟုတ်တော့ပေ။
မောင်ကြေးမုံ (ဂီတစာဆို)
ဂီတစာဆိုမောင်ကြေးမုံ သည် ဂီတစာဆိုလည်းဟုတ်သည်၊တေးပြုသူဆိုလျင်လည်းဟုတ်သည်။ ဂီတလောကတွင်ပထမဆုံးသောသူ့ဆရာသူ့မိခင်သည်ဂီတမိခင်အလက်ာကျော်စွာဒေါ်စောမြအေးကြည်ပင်ဖြစ်သည်။  သူ၏ဂီတမိခင်သည်ဂီတအခြေခံမဟာဂီတများကိုသင်ကြားပေးသည်။၁၉၅၈ ခုနှစ်မှစ၍ မောင်ကြေးမုံ အမည်ဖြင့်စာပေလောကသို့ခြေချခဲ့သည်။  ၁၉၆၃ ခုနှစ်မှစ၍ဂီတလောကထဲသို့ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ သူသည်ဂီတပဒေသာစင်မြင့်ပေါ်တွင်နေ့ကြီးရက်ကြီးများ၌နှစ်စဉ်တင်ဆက်ခဲ့သောပြဇာတ်နှင့်တေးသရုပ်ဖော်များစွာတို့အနက်လူကြိုက်များထင်ရှားခဲ့သောတေးသရုပ်ဖော်များမှာ လမင်းသာချိန်နေကွယ်ချိန်၊အိုဘယ့်တဏှာမိမာယာ၊ဆယ် ပြန်ဆယ်သက်နှင်းဝံ့သည်။  အလှမာနကျဆုံးခန်း၊သွေးမျက်ရည်ဖြင့်သစ္စာနှံသည်၊အိပ်မက်သူဇာမောင့်ကြင်ရာ၊တိုက်ပွဲလမ်းမှချစ်ပန်းနီနီပြဇာတ်၊စသည်တို့ဖြစ်ပေသည်။ မောင်ကြေးမုံ၏ “ဒီထက်ပိုပြီး ပြောချင်ဘူး၊ ပြောချင်ဘူး”၊ ဂန္ထဝင်မောင်ဝိုင်း၏ “သူများအကြောင်းလည်း မပြောတတ်ပါ၊ စပ်မိစပ်ရာ၊ ကြုံတုန်း ဆုံတုန်း” ဆိုသော သံချပ်စာသားများအား တခေတ်တခါက သင်္ကြန်ချစ်သူများ အမှတ်ရနေကြ လိမ့်မည် ဟု ထင်မိပါသည်။  ထို့အပြင်ရုပ်ရှင်နောက်ခံတေးများ၊ရောင်းတမ်းဝင်ဓာတ်ပြားတွဲပြဇာတ်များ၊ကက်ဆက်ခွေဇာတ်လမ်းများ၊ဇာတ်ဝင်တေးများရေးသားခြင်း၊ကိုယ်တိုင်ပါဝင်၍အသံဖြင့်သရုပ်ဆောင်ခြင်း၊ရေဒီယိုဓာတ်ပြားတေးများကိုလည်းရေးသားခဲ့သည်။ဂီတစာဆိုပြည်သူချစ်သော  မောင်ကြေးမုံသည်အသက်၆၃ နှစ်အရွယ်တွင်၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ဇွန်လ၊၁၄ ရက်နံနက်၆နာရီမိနစ်၄၀တွင်ကွယ်လွန်သွားခဲ့ပါသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၂၀၁၄ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ
ခရဆွတ်ဘူတာ
ခရဆွတ်ဘူတာ  (唐津駅  ခရဆွတ်ဘူတာ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဆဂခရိုင်၊ ခရဆွတ်မြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဗြန့်ကြီးအုန်းပင်စုရွာ၊ ဗြန့်ကြီးအုန်းပင်စု
ဗြန့်ကြီးအုန်းပင်စုရွာ၊ ဗြန့်ကြီးအုန်းပင်စု
ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ သမုတ်ဒရိုး
ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ သမုတ်ဒရိုး
ဟယ်ဒိုးအောက်ရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
ဟယ်ဒိုး(အောက်)ရွာ(Heidoe(Lower))သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ မိုင်းလွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၀၉၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခရဆုယာမဘူတာ
ခရဆုယာမဘူတာ  (烏山駅 ခရဆုယာမ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုချိဂိခရိုင်၊ နဆုခရဆုယာမမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ
​မြောက်မြားစွာ​သော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားများထုတ်လုပ်ရာ စက်ရုံကို ဓာတ်အား​ပေးစက်ရုံ (power station သို့မဟုတ် power plant)ဟု​ခေါ်သည်။ တာဘိုင်စက်များမှ စွမ်းအင်ပုံစံများမှ စက်မှုစွမ်းအင်ကို ​ပြောင်းသည်။​အော်တာနိတ်တာမှ စက်မှုစွမ်းအင်ကို လျှပ်စစ်စွမ်းအင် ​ပြောင်းလဲသည်။ ဓာတ်အား​ပေးစက်ရုံမှ ထွက်ရှိလာ​သော ဓာတ်အားများကို လျှပ်ကူးပစ္စည်းများ၏ အကူအညီဖြင့် သူံးစွဲသူများထံ ပို့​ဆောင်ဖြန့်ဖြူးသည်။
​လောင်စာအ​ပေါ်တွင် မူတည်၍ စွမ်းအင်တစ်ခုမှ လျှပ်စစ်စွမ်းအင်သို့ ကူး​ပြောင်း​ပေးသည့် ဓာတ်အား​ပေးစက်ရုံများကို ​အဓိကအားဖြင့် လေးမျိုးခွဲခြားနိုင်သည်။
သမိုင်း​ကြောင်း
၂ဝ ရာစုနှစ်မှအစပြု၍ လျှပ်စစ်ဓာတ်ထုတ်လုပ်ငန်းသည် အလွန်တိုးတက်လာခဲ့ရာ၊ ယခုအခါ တာဗိုအော်လတာနေတာ ခေါ် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်စက် တစ်ခုတည်းမှ ရရှိသော လျှပ်စစ်ဓာတ်၏ ပမာဏသည် လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၅ဝ ခန့် က အင်္ဂလန်ပြည် တစ်ပြည်လုံးရှိ ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများမှ ထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့သည့် လျှပ်စစ်ဓာတ်၏ ပမာဏထက် များပြား လေသည်။ လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို အကျိုးရှိရှိနှင့် ထုတ်လုပ်နိုင်သည့် အဓိကကျ​သော စက်နှစ်မျိုးမှာ ရေအားဖြင့်လည်သောစက်နှင့် ရေနွေးငွေ့အားဖြင့် လည်သောစက်များ ဖြစ်ကြသည်။
လည်ပတ်ပုံ
​​ကျောက်မီး​သွေး​လောင်ကျွမ်းခြင်းမှ ရရှိလာ​သော အပူမှ ဘွိုင်လာထဲတွင် ​ရေ​နွေး​ငွေ့ ထုတ်လုပ်သည်။ ထို့​နောက် တာဘိုင်ထဲတွင် ကျယ်ပြန့်လာပြီး ကွန်တန်ဆာ(condenser)တွင် ​ငွေ့ရည်ဖွဲ့​စေကာ ဘွိုင်လာထဲ ထပ်ဖြတ်သည်။​ရေ​နွေး​ငွေ့တာဘိုင်သည် ​အော်တာနိတ်တာ (alternator)ကို အလုပ်လုပ်​စေပြီး စက်မှုစွမ်းအင်မှ လျှပ်စစ်စွမ်းအင်ကို ​ပြောင်းလဲ​စေသည်။
ထုတ်လုပ်နည်းများ
ခေတ်သစ် ဓာတ်အားပေးစက်ရုံကို ဆောက်လုပ်ရန် ငါးနှစ် သို့မဟုတ် ငါးနှစ်ထက်ပို၍ ကြာ၏။ ကုန်ကျသည်မှာလည်း ငွေပေါင်း သန်းနှင့်ချီ၍ ကုန်ကျလေသည်။ ထိုစက်မျိုးသည် တစ်နေ့လျှင် ကျောက်မီးသွေး တန်ချိန် ၂ဝဝဝ နှင့် ရေဂါလံ ၁ဝ သန်းမှ ၁၂ သန်းအထိ အသုံးပြုသည်။
စက်ရုံသည် လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို အသုံးပြုသည့် အရပ် ဒေသနှင့် နီးကပ်စွာရှိရသည်။ စက်ရုံတည်နေရာသည် ဝန် အလေးများစွာကို ဆောင်ထားနိုင်ရန်အတွက် အောက်ခြေခိုင်ခံ့ရ ပေသည်။ (တာဗိုင်စက်တစ်ခုတည်းပင်လျှင် ဗွိုင်လာအိုးများ မပါဘဲ တန်ချိန် ၁၅ဝဝ အထိလေးသည်။)
ဓာတ်အားပေးစက်ရုံတွင် လုပ်ကိုင်သော အစီအစဉ်ကို ပုံဖြင့် ပြထားသည်။ စက်ရုံတွင် ကျောက်မီးသွေး ရောက်သည့်အချိန်မှ စ၍၊ လျှပ်စစ်ဓာတ်ထွက်သည့် အချိန်အထိ ဖြစ်ပျက်ပုံကို လေ့လာနိုင်သည်။ စက်ရုံတွင် ရေနွေးငွေ့ထုတ်ယူပုံကို ကြည့်ရှု ကြပါစို့။
(ယခုခေတ်တွင် ကျောက်မီးသွေးကို ကော်ပြားဖြင့် ကော်ချနေလျှင် အချိန်ဖြုန်းရာကျပေမည်။) ဤကျောက်မီးသွေး များသည် စက်ဖြင့်လည်၍ ဗွိုင်လာရေနွေးအိုးခန်း သို့မဟုတ် ကျောက်မီးသွေးသိုလှောင်ခန်းသို့ ရောက်ရှိသွားသည်။ ယခု ခေတ် စက်ရုံများတွင် ကျောက်မီးသွေးကို တန်ချိန် ၃၅ဝဝဝ အထိ သိုလှောင်ထားတတ်ကြသည်။ အချို့စက်ရုံများတွင် အကယ်၍ ပြင်ပမှ ကျောက်မီးသွေးများ မရောက်ရှိခဲ့သော်၊ အကျပ်အတည်းနှင့် မတွေ့ရအောင် ကျောက်မီးသွေးအပို သိုလှောင်ထားသော အခန်းများရှိလေသည်။
အချို့စက်ရုံများတွင် မီးသွေးအမှုန့်ကို အသုံးပြုသည်။ အသုံး ပြုပုံမှာ မီးသွေးကို ပထမဦးစွာ အမှုန့်ဖြစ်အောင် ကြိတ်၍၊ မီးလောင်ခန်းအတွင်းသို့ မှုတ်သွင်းပေးလိုက်သည်။ ထိုအခါ မီးသွေးမှုန့်တို့သည် ဓာတ်ငွေ့ကဲ့သို့ လောင်ကျွမ်းသွားကြသည်။
မီးသွေးမှုန့်များကို အသုံးပြုရာ၌ စရိတ်ကြီးလေးသည့်အပြင်၊ အလွန်သေးငယ်သော ပြာမှုန်များ ခေါင်းတိုင်သို့မရောက်အောင် တားဆီးရသည့် အခက်အခဲနှင့် တွေ့ကြုံကြရလေသည်။
(ကာဗွန်ဒိုင် အောက်ဆိုက်ရာခိုင်နှုန်းသည် လေ အနည်းအများကို သိရှိစေရသည်။) ဤအချက်သည် ဗွိုင်လာအိုး တွင် အလွန်အရေးကြီးသော အချက်ဖြစ်သည်။ အဘယ်ကြောင့် ဆိုသော် ဗွိုင်လာအိုး၏ အစွမ်းအားသည် ယပ်ကြီးများဖြင့် လေ ကို မနည်းမများရအောင် မှန်မှန်သွင်းပေးနိုင်မှုအပေါ်တွင် တည် သောကြောင့်ဖြစ်သည်။
ကျောက်မီးသွေးလောင်ကျွမ်း၍ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ဓာတ်ငွေ့ များသည် ရေနွေးငွေ့ ထုတ်လုပ်ရာတွင် အပူကို တတ်နိုင် သလောက် ပေးလိုက်ရသဖြင့်၊ အတော်အတန် အေးသွားပြီးမှ အီကော်နိုမိုင်ဇာသို့ ရောက်ရှိသွားသည်။ အီကော်နိုမိုင်ဇာမှာ ပိုက်လုံးများဖြစ်၏။ ဗွိုင်လာအိုးတွင် သွင်းပေးရန်ရေသည် ထိုပိုက်လုံးများကို ဖြတ်သန်းသွားရသည်။ ထိုကြောင့် ထိုရေမှာ ဗွိုင်လာအိုးသို့ မရောက်မီပူသွားသည်။ အီကော်နိုမိုင်ဇာမှ ဓာတ် ငွေ့သည် လေသွင်းပေးသော ယပ်များဆီသို့ ရောက်ပြီးသော အခါ၊ ထိုယပ်များမှတဆင့် ချော်မှုန့်ဖမ်းကရိယာသို့ ရောက် သွားသည်။
ထုတ်ယူပုံမှာ ဓာတ်ငွေ့ကို ဆိုင်ကလုန်းအထဲ၌ အရှိန်ပြင်းစွာဖြင့် လှည့်ပတ်သွားစေသည်။ ချော်တုံးများသည် ဓာတ်ငွေ့ထက်လေး သဖြင့်၊ ဓာတ်ငွေ့မှ ခွဲထွက်လာပြီးလျှင် ဆိုင်ကလုန်းအိမ်တွင်းရှိ အပေါက်များတွင် တင်ကျန်ခဲ့ကြသည်။ အလွန်ညက်သော အမှုန့်များကိုမူ အီလက်ထရိုစတက်တစ် အနည်ထိုင်စက်များဖြင့် ဖမ်းယူပြန်သည်။
လေပူကို ပြွန်တန်းများတွင် ဖြတ်သန်းသွားစေ သည်။ ထိုပြွန်တန်းများတွင် လျှပ်စစ်ဗို့အား အလွန်ကြီးသော ဓာတ်လိုက်ပစ္စည်းများပါရှိရာ၊ ချော်မှုန့်များသည် ထိုဓာတ်လိုက် ပစ္စည်းများ၌ ကပ်၍ကျန်ရစ်သည်။ ထိုချော်မှုန့်များကို ပုံးများ တွင်စုရုံး၍ ဖယ်ရှားပစ်သည်။ ချော်မှုန့်များကို စစ်ထုတ်ပြီးသော အခါ၊ ဓာတ်ငွေ့ကို ခေါင်းတိုင်များမှ ထုတ်ပစ်လိုက်သည်။ ထို ခေါင်းတိုင်များသည် ပေ ၃ဝဝ အထိပင် မြင့်မားတတ်ကြသည်။
ကျွန်ုပ်တို့အိမ်တွင် တစ်နေ့လျှင် ပြာတစ်ပုံးခန့် ထွက်သည် ကိုပင် ရှင်းလင်းပစ်ရန် အနှောင့်အရှက်ဖြစ်ခဲ့သော်၊ တစ်နေ့ လျှင် တန်ချိန်နှစ်ရာ သို့မဟုတ် သုံးရာခန့်ထွက်သော ဓာတ် အားပေးစက်ရုံတွင် မည်မျှလောက် အနှောင့်အရှက်ဖြစ်မည်ကို ချင့်ချိန်ကြည့်နိုင်ပေသည်။ ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများတွင် ပြာကို နည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ဖယ်ရှင်းပစ်သည်။ အလွန်အသုံးများသော နည်းတစ်နည်းတွင် ပြာကို ရေဖြင့်တွင်းထဲသို့ မျှောချသည်။
ထိုတွင်းမှ ရေကိုထုတ်ယူပြီးနောက် တစ်ဖန် ပြာကိုမျှောချရန် အသုံးပြုပြန်သည်။ တွင်းထဲမှပြာကိုမူ လော်ရီကားများဖြင့် သယ်၍ ဖယ်ရှားပစ်သည်။ အကယ်၍ ပြာကို အသုံးတစ်မျိုးမျိုး အတွက် မရောင်းချနိုင်ခဲ့သော်၊ ထိုပြာကို ကျောက်တွင်းဟောင်း များတွင် ဖို့ပစ်လေ့ရှိသည်။
ကျွန်ုပ်တို့သည် ကျောက်မီးသွေးကို သယ်ယူလာသည်မှ ထို မီးသွေးကို ချော်နှင့်ပြာအဖြစ် စွန့်ထုတ်ပစ်လိုက်သည့်အထိ သိခဲ့ ကြရပြီ။ ယခု ကျွန်ုပ်တို့သည် ရေမှ ရေနွေးငွေ့ဖြစ်လာပုံနှင့် ရေနွေးငွေ့ကို အသုံးချပုံအကြောင်းကို စစ်ဆေးကြည့်ကြမည်။
ဗွိုင်လာသည် များသောအားဖြင့် ရေပြွန်များဖြစ်၍ အလွန်ကြီး မားသည်။ ယခုခေတ်သုံး ဗွိုင်လာသည် သာမန်အိမ်ထက်ပင် ကြီးသည်။ ထိုဗွိုင်လာများသည် တစ်နာရီလျှင် ရေပေါင်ချိန် ၂၅ဝဝဝဝ ခန့်ကို အငွေ့ပျံစေနိုင်သည်။ ရေနွေးငွေ့၏ဖိအား သည် စတုရန်းတစ်လက်မလျှင် ပေါင် ၆ဝဝ မှ ၂ဝဝဝ အထိ ရှိသည်။
အပူကဲထားသော ရေနွေးငွေ့၏အပူချိန်သည် ဖာရင် ဟိုက်ဒီဂရီ ၁ဝဝဝ နီးပါးမျှပင်ရှိသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ တာဗိုင် တစ်ခုတွင် ဗွိုင်လာသုံးလုံး တွဲထားတတ်သည်။
ဗွိုင်လာမှရေနွေးငွေ့သည် ပထမဦးစွာ တာဗိုင်ဆီသို့ရောက် သည်။ တာဗိုင်တွင် ရေနွေးငွေ့စွမ်းအင်ကို ဒလက်များက ထုတ် ယူလိုက်၍၊ ထိုစွမ်းအင်သည် ရှပ်ခေါ် ဝင်ရိုးသို့ ရောက်ရှိသွား သည်။ တာဗိုင်အိမ်အတွင်း၌ ရေနွေးငွေ့သည် ပေအနည်းငယ် ခန့် သွားပြီးသောအခါ၊ အောက်ပါအတိုင်း ပြောင်းလဲသွား သည်။
ရေနွေးငွေ့သည် အလွန်ပြန့်ကျယ်သွား၍၊ ထိုရေနွေးငွေ့ ၏ အပူချိန်သည် ရေနွေးကရားမှထွက်သည့် ရေနွေးငွေ့အပူ ချိန်လောက် နိမ့်ကျသွားသည်။ ဖိအားသည်လည်း မူလက စတုရန်းတစ်လက်မလျှင် ပေါင်ရာပေါင်းများစွာ ရှိခဲ့ရာမှ၊ ယခု အခါ လေထု၏ ဖိအားအောက်သို့ လျှောကျနိမ့်ဆင်းသွားလေ သည်။
အကယ်၍ တာဗိုင်တွင် ရေနွေးငွေ့ကို လေထု၏ဖိအား လောက် ပြန့်ကျယ်အောင် ပြုလုပ်ပြီးနောက်၊ မီးရထားစက် ခေါင်းမှာကဲ့သို့ ခေါင်းတိုင်မှ ထုတ်လွှတ်လိုက်သော်၊ လိုလား ချက်နှင့် မကိုက်ညီသောအခြင်းအရာများဖြစ်ပေါ်လာပေလိမ့် မည်။
ပထမအချက်မှာ တာဗိုင်သည် ရေနွေးငွေ့ကို လေထု၏ ဖိအားအောက် နိမ့်ကျသွားအောင် ပြန့်ကျယ်စေသဖြင့်၊ တာဗိုင် ၏ စွမ်းအားသည် လျော့သွားဖွယ်ရာအကြောင်းရှိသည်။ ဒုတိယ အချက်မှာ ဗွိုင်လာကို ရေနွေးပူဖြင့်မဟုတ်ဘဲ ရေအေးထည့်ပေး ရသည့်အတွက်၊ အပူများစွာ ဆုံးရှုံးသွားပေမည်။ နောက်ဆုံး အချက်မှာ ဗွိုင်လာတွင် လိုသလောက်ရေကို ထည့်ပေးရန် ခဲယဉ်းသည့်အပြင်၊ ရေနွေးငွေ့ကို ထုတ်ပစ်ရာ၌လည်း အခက် အခဲနှင့် တွေ့ကြုံရပေမည်။
ထိုကြောင့် တာဗိုင်မှထွက်လာသော ရေနွေးငွေ့များကို တာဗိုင်အောက်နားတွင်ရှိသော ကွန်ဒင်ဆာထဲ သို့ ထုတ်လွှတ်သည်။ ကွန်ဒင်ဆာမှာ အခြားမဟုတ်၊ ပိုက်လုံး များပါရှိသော အခန်းတခန်းပင်ဖြစ်သည်။ ထိုပိုက်လုံးများ အပြင်ဘက်တွင် ရေအေးဖြတ်စီးလျက်ရှိရာ၊ ပိုက်လုံးများ အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာသော ရေနွေးငွေ့သည် အရည်ဖွဲ့၍ ရေပူဖြစ်သွားသည်။ ဤရေပူကို အီကော်နော်မိုင်ဇာမှတဆင့် ဗွိုင်လာသို့ ပို့ပေးသည်။
ရေနွေးငွေ့တွင်ပါရှိသည့် ငွေ့ပျံအောင်းပူသည် အခန်းတွင်း၌ ဖြတ်သန်းလျက်စီးနေသော ရေသို့ကူးစက်သွားသဖြင့်၊ အကယ်၍ ထိုရေမှအပူကို လျင်မြန်စွာ ထုတ်မပစ်ဘဲထားလျှင် ထိုရေသည် လည်း ဆူလာပေမည်။ ဓာတ်အားပေးစက်ရုံသည် မြစ်ကမ်းပါ၌ ရှိလျှင်၊ ရေကို တစ်နာရီလျှင် ဂါလံပေါင်း သန်းနှင့်ချီ၍ စုတ် ယူအသုံး ပြုပြီးလျှင်၊ ထိုရေကို မြစ်၏အောက်ပိုင်းတွင် ထုတ် လွှတ်လိုက်သည်။
အကယ်၍ ဓာတ်အားပေးစက်ရုံသည် မြစ်ကမ်းပါးပေါ်၌ မရှိခဲ့သော်၊ စက်တွင်လိုသည့်ရေကို မည်သည့် ရေပေးကုမ္ပဏီမှ လုံလောက်စွာ မပေးနိုင်သဖြင့်၊ ရေကို အအေးခံပြီးလျှင် ထပ်တ လဲလဲ အသုံးပြုကြရသည်။ ထိုသို့ အအေးခံရာတွင် မျှော်စင် ကဲ့သို့ အဆောက်အအုံကြီးများကို သုံးလေ့ရှိသည်။ မျှောင်စင် များကို သံခံအင်္ဂတေဖြင့် ဆောက်လုပ်ထားသည်။ မျှော်စင်၏ အမြင့် သုံးပုံတစ်ပုံခန့်၌ သေးငယ်သော အပေါက်များပါရှိသည့် ပိုက်လုံးများစွာ တပ်ထားသည်။ ဤပိုက်လုံးများတွင် ကွန်ဒင် ဆာ၌ အသုံးပြုခဲ့သည့်ရေကို ပန်းသွင်းပေးသည်။
အအေးပေးရာ၌ ရေကို ထပ်တလဲလဲ အသုံးပြုလျက်ရှိသော် လည်း၊ ထိုသို့အသုံးပြုရာ၌ အငွေ့ပျံတက်ခြင်းဖြင့် ရေအမြောက် အမြား ဆုံးရှုံးသည်။ ထိုသို့ ဆုံးရှုံးသွားသည့်ရေကို အစားထိုး ပေးရသည်မှာ တစ်နာရီလျှင် ဂါလံ ၁ဝဝဝဝဝ ခန့်ပင်ရှိသဖြင့်၊ မြစ်ရေကိုသုံး၍ အအေးခံသည်ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် မျှော်စင်၌ အအေးခံသည်ဖြစ်စေ၊ ဓာတ်အားပေးစက်ရုံသည် ရေအမြောက် အမြားကို လိုပေသည်။
ဓာတ်အားပေးစက်ရုံသည် လျှပ်စစ်ဓာတ် သုံးစွဲသည်မှာ တာဗိုင်ရှပ်နှင့် အောလတာနေတာတို့ ဆက်ထားသည့်နေရာမှ အစပြုသည်။ ခေတ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများတွင် အလည်မြန် သော စက်မျိုးကိုသာ အသုံးပြုသည်။ အသုံးများသောစက် နှစ်မျိုးမှာ တစ်မိနစ်လျှင် အပတ်ပေါင်း ၁၅ဝဝ မျှလည်နိုင်သော ပိုစွန်းလေးစွန်းရှိ စက်မျိုးနှင့် တစ်မိနစ်လျှင် အပတ်ပေါင်း ၃ဝဝဝ မျှလည်နိုင်သော ပိုစွန်းနှစ်စွန်းရှိ စက်မျိုးဖြစ်သည်။
မက်ဂါ ဝပ် ၆ဝ (ကီလိုဝပ် ၆ဝဝဝဝ)ရှိသောစက်မှာ အသုံးများ သောစက်မျိုးဖြစ်သော်လည်း၊ တစ်ခါတစ်ရံ မက်ဂါဝပ် ၁ဝဝ ရှိ သည့် စက်ကိုလည်း အသုံးပြုကြသည်။
အော်လတာနေတာများကို ဟိုက်ဒရိုဂျင်ဖြင့် အအေးခံရန် အစီအစဉ်မှာ၊ မကြာသေးမီကမှ အောင်မြင်ခဲ့သော တိုးတက်မှု တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ရစ်ပတ်းထားသည့် ဝိုင်ယာ၏ ခုခံအားသည် အပူအသင့်အတင့်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသဖြင့်၊ ထိုအပူကို ဖယ်ရှား ပစ်ရန် လိုပေသည်။ အော်လတာနေတာကို ဟိုက်ဒရိုဂျင် ဓာတ်ငွေ့ပါသော အခန်းတွင် ပိတ်ထားသောအခါ၊ (ဟိုက်ဒရို ဂျင်တွင် အပူစွမ်းရည်သည် လေထက်ကြီးမားသောကြောင့်) အော်လတာနေတာသည် အေးလျက်နေသည့်ပြင်၊ အော်လတာ နေတာမှ ထုတ်လုပ်ပေးသည့် ဗို့အားမှာ ၁၁ဝဝဝ ဖြစ်သည်။
တစ်ခါတစ်ရံ ဗို့အား ၃၃ဝဝဝ ထုတ်လုပ်ပေးသည့် အော်လတာ နေတာများကိုပင် ဆောက်လုပ်အသုံးပြုကြသည်။ လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို အော်လတာနေတာမှ စက်ရုံနှင့် တသီး တခြား ဆောက်လုပ်ထားသော ဆွစ်ဂီယာသို့ ပို့ဆောင်ပေး သည်။ ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ၌ လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို တသမတ်တည်း ပို့ဆောင်ပေးရန် အရေးအကြီးဆုံး ဖြစ်သဖြင့်၊ ခလုတ်များကို အကာအကွယ်များလုပ်၍ စီစဉ်ထားရသည်မှာ အလွန်တရာ ရှုပ်ထွေးပေသည်။
သင်၏အိမ်တွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်ကြိုးကို စံနစ်တကျ သွယ် ထားလျှင်၊ လျှပ်စစ်မီးဖို၊ သို့မဟုတ် မီးတိုင်၏ချို့ယွင်းမှုကြောင့် ဖြစ်သော ရှော့ဆာကစ်သည် ဝိုင်ယာကြိုးများမှတဆင့် အိမ်ကို မီးမလောင်စေဘဲ၊ ဒဏ်ခံကြိုးကိုသာလျှင် အရည်ပျော်စေသည်။ ထိုအခါတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ် ဆာကစ်သည်ပြတ်သွား၍၊ ကျန် ဆာကစ်များမှာ အကောင်းပကတိ ကျန်ရစ်သည်။ ဆာကစ်သည် လျှပ်စစ်ဓာတ် လှည့်ပတ်သောလမ်း ဖြစ်သည်။ ထိုလမ်းစ ပြတ် သွားလျှင်၊ လျှပ်စစ်ဓာတ်ကြိုး ပြတ်တတ်သည်။ ဤအခြင်းအရာ ကို ရှော့ဆာကစ်ဟု အင်္ဂလိပ်လိုခေါ်သည်။
ဓာတ်အားပေးစက်ရုံတွင်လည်း ဤအတိုင်းပင်ဖြစ်သည်။ သို့ သော် စီစဉ်ထားပုံမှာ အိမ်များမှာထက် ကြီးကျယ်သည်။ ဓာတ် အားပေးစက် ကရိယာများကို တည်ဆောက်ရာ၌ တတ်နိုင်သမျှ ဂရုတစိုက် ဆောက်လုပ်ပေးထားသော်လည်း၊ ထိုကရိယာများမှာ မပျက်ဘဲမနေကြချေ။ မည်သည့်အကြောင်းကြောင့်ပင်ဖြစ်စေ စက်ပျက်သွားခဲ့သော်၊ ထိုပျက်စီးသွားရာကို ပြုပြင်ပေးရန် အစီ အစဉ် အသင့်ရှိရပေမည်။
ထိုနောက် အင်ဂျင်နီယာများဖြင့် ချို့ယွင်းနေသော အပိုင်းကို ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာအောင် ပြင်ဆင်ယူကြသည်။ ဆာကစ်ဖြတ်ခုတ်များသည် အမ်ပီယာ ထောင်ချီ၍ရှိသော လျှပ်စစ်ဓာတ်စီးကို ဖြတ်တောက်နိုင်အောင် ကြီးမား၍ ခိုင်ခန့် ကြသည်။ အများအားဖြင့် ထိုခလုတ်များကို ဆီကန်တွင် စိမ် ထား၍၊ အုပ်ထိန်းသည့်အခန်းမှနေပြီးလျှင် လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို ပိတ်လိုက် ဖွင့်လိုက် ပြုလုပ်ပေးသည်။
ဤအခန်းတွင် ဆာကစ်ကြီးများမှ လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို ဖြတ်တောက် ပစ်နိုင်သည့် ကရိယာများ၊ ချို့ယွင်းချက် တစုံတရာရှိလျှင် ချို့ယွင်းချက်ကို သိနိုင်သည့် ကရိယာများ၊ လျှပ်စစ်ဓာတ်စီး ပြတ်တောက်မသွားရအောင် အလိုအလျောက် ထိန်းပေးသည့် ကရိယာများ၊ ဂျင်နရေတာတစ်ခုစီ၌ရှိသော လျှပ်စစ်ဓာတ်ဝန်ကို သိနိုင်သော ကရိယာများရှိကြသည်။ ဤနေရာမှနေ၍ အင်ဂျင်နီယာ များသည်လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို အရပ်ရပ်သို့ ဖြန့်ချိပေးလေသည်။
ရသာရွာ၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်
ရသာရွာ (Yathar)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်၊ ဟင်းငူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၇၅၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟင်းငူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၆၅ ဦး၊ မ ၁၅၃၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၉၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ခရတိုဒိုင်းဘူတာ
ခရတိုဒိုင်းဘူတာ  (唐櫃台駅 ခရတိုဒိုင်း - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟယေားဂိုခရိုင်၊ ခိုဘဲမြို့၊ ခိတရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဥပစ္ဆေဒကကံ
ကပ်၍- သတ်ဖြတ်-ဖျက်ဆီး-တတ်သောကံ၊ အားနည်းသော တပါးသောကံကိုလည်းကောင်း ထိုကံ၏ အကျိုးဝိပါက်ဖြစ်သော ရုပ်နာမ် ခန္ဓာအစဉ်ကိုလည်းကောင်း လုံးဝပျက်စီးအောင် ပူးကပ်သတ်ဖြတ် ဖျက်ဆီးတတ် သောကံ၊ ဥပစ္ဆေဒကကံ။ ဥပဃာတကကံဟုလည်းခေါ်၏။ ဥပဃာတက (၁) လည်းကြည့်။
လွယ်တက် (တောင်)ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
လွယ်တက် (တောင်)ရွာ (Loitet (South))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ ပေါ့အင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၅၈၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေါ့အင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၁၇ ဦး၊ မ ၄၆၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၀၉၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အီးအယ်ရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
အီးအယ်ရွာ(Eiae)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ မိုင်းလွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၀၉၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆုပ်မားရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
ဆုပ်မားရွာ (Sokemar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ လွယ်ဟင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၉၈၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆမ်းမားဆတ်
ယခင်က ဆမ်းမားဆတ်ရှိုင်းယား (Somersetshire) ဟု အမည်တွင်သော ဆမ်းမားဆတ် (Somerset) သည် အင်္ဂလန်အနောက်တောင်ပိုင်းရှိ စီရင်စုတခု ဖြစ်သည်။ မြောက်ဘက်တွင် ဂလော့စတာရှိုင်းယားနှင့် ဘရစ္စတို၊ အရှေ့ဘက်တွင် ဝေ့ရှိုင်းယား၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် ဒေါဆတ် နှင့် အနောက်တောင်ဘက်တွင် ဒဗွန် တို့ဖြင့် နယ်နိမိတ် ထိစပ်နေ၏။ မြောက်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်ကို ဆဗန်မြစ်ဝနှင့် ဘရစ္စတိုရေလက်ကြားတို့ ရှိသည်။ ကမ်းရိုးတန်းမှာ ဝေလနယ်၏ အရှေ့တောင်ဘက်ကို မျက်နှာမူ၏။ သမိုင်းကြောင်းအရ ဆမ်းမားဆတ်ရှိုင်းယားနှင့် ဂလော့စတာရှိုင်းယားကို ခွဲခြားသည်မှာ အဗွန်မြစ်နှင့် ဖြစ်သည်။ စီရင်စု၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ထန့်တန် ဟူ၏။
အင်္ဂလန်သို့ လူတို့ စတင်နေထိုင်စဉ်က ဆမ်းမားဆတ်တွင် နေကြောင်း အထောက်အထားများ ရှိ၏။ ဆဲလတစ်များသည်၎င်း၊ ရောမသားတို့သည်၎င်း၊ အင်္ဂလိုဆက်ဆွန်တို့သည်၎င်း နိုင်ငံသို့ ဝင်ရောက်စဉ်က ဤနေရာတွင် အခြေချဖူးသည်။ အဲဖရတ်မင်းတရားကြီး အာဏာထူထောင်ရာတွင်လည်း အရေးပါသောကဏ္ဍ ဖြစ်ခဲ့သည်။ နောက် အင်္ဂလိပ်ပြည်တွင်းစစ်၌၎င်း၊ မွန်းမောက်ပုန်ကန်မှု၌၎င်း အချက်အချာနေရာတည်း။ ဂျော့ဘုရင်ခေတ် ဗိသုကာလက်ရာများရှိသည့် ဤစီရင်စုမှ ဘာ့မြို့မှာ ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စာရင်းတွင် ဝင်သည်။
ခရဆုမဘူတာ
ခရဆုမဘူတာ  (烏丸駅 ခရဆုမ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုခရိုင်၊ နဂိနတဘခိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကျောက်ရန်ရွာ၊ သိန်တောင်
ကျောက်ရန်ရွာ၊ သိန်တောင်
တုတ်ကြေးချောင်းထဲရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝဲစုရွာ၊ ဘုရားကြီးကုန်း
ဝဲစုရွာ၊ ဘုရားကြီးကုန်း
ဒယ်ဘုတ်ရွာ၊ ကြွေချိုင် (ကူးတို့လေး)
ဒယ်ဘုတ်ရွာ၊ ကြွေချိုင် (ကူးတို့လေး)
ဦးကာပြင်ရွာ
ဦးကာပြင်ရွာ
ခရဆုမအိုအိခဲဘူတာ
ခရဆုမအိုအိခဲဘူတာ  (烏丸御池駅 ခရဆုမ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုမြို့၊ နခဂယောရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
လူမှုဆက်ဆံရေး
ဟိုတယ်စီမံခန့်ခွဲသူ
ဒီစာပေသည် ဟိုတယ်စီမံခန့်ခွဲမှူ့ဆိုင်ရာများကို လက်တွေ့ အသုံးချရန် တင်ပြထားသည့် စာအုပ်တစ်အုပ်ဖြစ်သည့်အတွက် ဟိုတယ်စီမံခန့်ခွဲမှူဆိုင်ရာ ပညာရပ်နှင့်ပက်သက်၍လည်း ( ဟိုတယ်စီမံခန့်ခွဲမှူသင်ယူခြင်း နှင့် ဟိုတယ်လုပ်ငန်း) လေ့လာနိုင်ပေသည်။
ဟိုတယ်တခုရဲ့ နေ့စဥ်လုပ်ငန်းများကို စီမံခန့်ခွဲသူကို ဟိုတယ်စီမံခန့်ခွဲသူ (သို့) ဟိုတယ်လီယာဟု ခေါ်သည်။ ကြီးမားသောဟိုတယ်ကြီးများတွင်မူ စီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့များ ဖွဲ့ထားပြီး တစ်ဦးချင်းအလိုက် မိမိ အားသန်ရာလုပ်ငန်းပိုင်ဆိုင်ရာကို အထူးပြုလုပ်ကိုင်နိုင်သည်။
ဧည့်ကြို
ဧည့်ကြိုဌာနကို ဟိုတယ်လုပ်ငန်းပိုင်းဆိုင်ရာမှာ Front Office ဟု ခေါ်ကြသည်။ ဝါဟာရကို သုံးလိုက်သည့်အခါတိုင်း လူတိုင်းနားလည်ထားသည်မှာ Reception ဟုသာ နားလည်ကြသည်။ Receptionist ကိုသာ ပြေးမြင်ကြသည်။ တကယ်တော့ ဧည့်ကြိုဌာနမှာ အကူလုပ်သားလေးများ ဖြစ်ကြသည့် အထုပ်သယ် အလုပ်သမားများ၊ Bell boy ဝန်ထမ်းလေးများ၊ နေရာထိုင်ခင်း အခန်းစီစဉ်ပေးမည့် Receptionist များ၊ ဧည့်သည် နားခိုနေထိုင်ရမည့် အခန်းပေါက်၀ ရောက်သည့်တိုင်အောင် လိုက်ပါပို့ဆောင်ပေးမည့် ဝန်ထမ်းများ ပါဝင်ကြသည်။ ဧည့်ကြိုဌာနသည် နာမ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စကားလုံးအရ ပြောရလျှင် ဟိုတယ်၏ မျက်နှာစာပင် ဖြစ်သည်။ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဟိုတယ်အဆောက်အဦကြီး ခန့်ညားထည်ဝါခြင်းကို ဆိုလိုခြင်း မဟုတ်ပေ။ ဧည့်ကြိုဌာန၏ အစိတ်အပိုင်းသည် မိမိဟိုတယ်သို့ လာရောက်တည်းခိုသော ဧည့်သည်အား နွေးထွေးပျူငှာစွာ ကြိုဆိုတတ်သော အပြုအမူများကို ထုတ်ဖော်ကာ ဧည့်သည်အား ရာနှုန်းပြည့် ကျေနပ်မှုကို တဒင်္ဂအတွင်းမှာတွင် ပို့ဆောင်ပေးနိုင်သော ဌာနတစ်ခု ဖြစ်ပေသည်။ သို့ဖြစ်ပါသဖြင့် ဧည့်သည်အား ကြိုဆိုသည့် နေရာတွင် လုပ်ငန်းအရ၊ တာဝန်အရ လုပ်ဆောင်နေခြင်းထက် စိတ်ပါလက်ပါ မိမိ၏ သွေးသား ဆွေမျိုးရင်းချာတစ်ယောက်အား နေရာထိုင်ခင်း စီစဉ်ပေးရသကဲ့သို့ အားထုတ် ကြိုးစားနိုင်ပါလျှင် ဧည့်ကြိုဌာနသည် အပြုံးဝေဆာပြီး စကားလုံးချိုချိုများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော လှပသည့် ဟိုတယ် မျက်နှာစာကောင်း ဖြစ်လာပေလိမ့်မည်။
ရီကျော်ဒီးရွာ၊ ပူတာအိုမြို့နယ်
ရီကျော်ဒီးရွာ(Yikyawdee)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ပူတာအိုမြို့နယ်၊ မူလာဟောင်း(မူလာဒီ)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၅၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မူလာဟောင်း(မူလာဒီ)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၄၄ ဦး၊ မ ၂၆၂၅ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၄၆၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပူတာအိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခရဆုအဲဘူတာ
ခရဆုအဲဘူတာ  (烏江駅 ခရဆုအဲ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂိဖုခရိုင်၊ ယေားရိုးတိုင်း၊ ယေားရိုးမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ထက်ထက်မိုးဦး
ထက်ထက်မိုးဦးသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကြော်ငြာ                      သရုပ်ဆောင် လောကတွင် နာမည်ကျော်ကြား လူကြိုက်များသော မင်းသမီး တစ်လက်ဖြစ်သည်။ သရုပ်ဆောင်လောကသို့ ဝင်ရောက်ချိန်တွင် မှုံရွှေရည် အမည်နှင့် ဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်းမှ ထက်ထက်မိုးဦးဟု အမည်ပြောင်းလဲလိုက်သည်။
လက်ဦးဆရာမှာ ဒါရိုက်တာ ကိုစန်းအောင်(ကွယ်လွန်) ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ထက်ထက်မိုးဦးဟု အမည်ပြောင်းလိုက်သည်။ ကြော်ငြာသရုပ်ဆောင်              လောကတွင်လည်း သူမတူအောင် သရုပ်ဆောင်နိုင်သူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် ပန်းသခင် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြင့် လည်းကောင်း၊ ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် သမီးမိုက် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြင့် လည်းကောင်း အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင် ထူးချွန်ဆုများ ရရှိခဲ့သည်။
ထက်ထက်မိုးဦးသည် အနဂ္ဂနှင့် ဒုတိယတရား  ဝင် အိမ်ထောင်ပြုခဲ့သည်။ ၂၀၀၈-ခုနှစ်၊ အိမ်ထောင်သက်တမ်း လေးနှစ်ခန့်တွင် ကွာရှင်းခဲ့သည်                ။
ဩဂုတ်လ ၁ဝ ရက်နေ့ထုတ် အလင်းတန်းဂျာနယ်တွင် ဗီဒီယို သရုပ်ဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်သူ ဇူးမြတ်ထက်နှင့် တရားဝင် လက်ထပ်သည်။ ထိုသတင်း၌ပင် ထက်ထက်မိုးဦးတွင် ကိုယ်ဝန် ဆောင်ထားပြီဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ သူ၏ မွေးနေ့ရောက်တိုင်း အလှူအတန်း ပြုလုပ်လေ့ ရှိသော်လည်း ထက်ထက်မိုးဦး                 က သူ၏ အသက်ကို ထုတ်ဖော်ပြောလေ့ မရှိပေ။ သူ၏ အိမ်ထောင်ရေးအကြောင်း ဂျာနယ်များက ရေးသားကြရာတွင် သူပြုခဲ့သည့် အလှူအတန်းများအကြောင်း ထည့်သွင်းခြင်း မရှိသည့်အတွက်လည်း မင်းသမီးက ကန့်ကွက်လိုက်သည်။
ထက်ထက်မိုးဦးသည် ၂၀၁၁-ခု၊ ဇန္နဝါရီလ (၁၁)ရက်တွင် ဇူးမြတ်ထက်နှင့် ရသော စစ်လွန်းဝတီထက် ခေါ် သမီးရတနာ ဖွားမြင်သည်။
ပြင်ပလင့်ခ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ
ကံဆိပ်ရွာ၊ ချောင်းဝ
ကံဆိပ်ရွာ၊ ချောင်းဝ
နောင်ငိုက် (ဝမ်မယ်)ရွာ၊ မိုးနဲမြို့နယ်
နောင်ငိုက် (ဝမ်မယ်)ရွာ (Nawngngaik (Wanmae))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုးနဲမြို့နယ်၊ နားလွိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၂၂၈ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးနဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထင်းရှူး
ပိုင်းထင်းရှူး မျိုးစိတ်အားလုံးကို အဓိကအားဖြင့် နှစ်မျိုးခွဲ ခြားနိုင်သည်။ ထိုသို့ ခွဲခြားသည်မှာ ထင်းရှူးသား၏ အမျိုးအစားကိုကြည့်၍ ခွဲခြားခြင်းဖြစ်၏။ အသားပျော့၍ အရောင်ဖျော့သည့် ထင်းရှူးပင်များကို ထင်းရှူးပျော့ဟုခေါ်သည်။ အသားမာ၍ အရောင်မည်းသည့်အမျိုးကို ထင်းရှူးမည်းဟု ခေါ်သည်။ ထင်းရှူးပျော့မျိုးတွင် အရွက်၏ အရင်းပိုင်းရှိ အခွံပါးများသည် အရွက်ကြီးထွားလာသည်နှင့် တပြိုင်နက် ကြွေကျကုန်သည်။ ထင်းရှူးမည်းမျိုးတွင်မူ ထိုအခွံပါးများသည် အရွက် မကြွေမချင်း ရှိနေကြသည်။ ပိုင်းထင်းရှူးသည် အများအားဖြင့် မည်သည့်မြေဆီလွှာမျိုး၌မဆို ပေါက်နိုင်သည်။ သဲများသည့် ကုန်းမြင့်များတွင် အဖြစ် ထွန်းဆုံးဖြစ်သည်။ မီးခိုးထူထပ်သည့် မြို့ကြီးများတွင် ထင်းရှူးပင်များ တာရှည်အသက်မရှင်နိုင်ကြချေ။ မီးခိုးအတွင်းရှိ ဓာတ်ငွေ့များက ထိုအပင်များကို သေစေသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ လာ့ချထင်းရှူးသည် နှစ်စဉ်အရွက်ကြွေသော ထင်းရှူးမျိုး ဖြစ်သည်။ ဆောင်းဥတုတွင် အပင်၌အကိုင်းများသာ ကျန်ရစ်သည်။ ဥရောပတိုက် တောင်ပေါများရာဒေသတွင် ပေါက်သော လာ့ချပင်တို့သည် အမြင့်ပေ ၈ဝ မှပေ ၁၃ဝ ထိရှိကြသည်။ အာရှတိုက်တွင်လည်း လာ့ချပင်များပေါက်သည်။ လာ့ချ ထင်းရှူးသည် လှပသော အပင်မျိုးဖြစ်သည်။ နွေကူးဥတုတွင် အရွက်များ၏အရောင်မှာ စိမ်းဖျော့ဖျော့ရောင်ဖြစ်သည်။ ပွင့်မ တို့၏အရောင်မှာ ကြက်သွေးရောင်ဖြစ်၏။ ပွင့်ဖိုတို့၏အရောင်မှာ အဝါရောင်ဖြစ်၏။ ကတော့ပုံအသီး၏အရောင်မှာ အညိုရောင်ဖြစ်၏။ ရိုးရိုးလာ့ချထင်းရှူးသည် ကမ္ဘာဟောင်းတွင် မူရင်းဒေသအဖြစ် ပေါက်ခဲ့သည်။ အလွန်လှပသဖြင့် ယင်းကို ထိုဒေသမှ အမေရိကတိုက်သို့ယူကာ စိုက်ပျိုးခဲ့ကြသည်။ လာ့ချ ထင်းရှူးအသားသည် အဆီများသော်လည်း၊ မီးမလောင် လွယ်ချေ။ အလွန်ခိုင်ခံ့သဖြင့် လာ့ချအသားကို ကြေးနန်းတိုင်၊ မီးရထားလမ်းခင်းတုံး၊ ဝင်းခြံတိုင်၊ ထင်းအတွက် အသုံးချကြသည်။ အမေရိကတိုင်းရင်းသားများသည် လှေများကို လာ့ချပင်၏ တောင့်တင်းသော အမြစ်များနှင့် ချည်လေ့ရှိကြသည်။ လာ့ချပင်၏ အခေါက်နှင့်လည်း သားရေနယ်ခြင်း၊ ဆေးဆိုးခြင်း ပြုလုပ်ကြသည်။ လာ့ချထင်းရှူးပင်၏ ကတော့ပုံအသီးသည် တစ်လက်မခန့်ရှည်၏။ မှည့်သောအခါ ပထမဦးစွာ တောက်ပသည့် အနီရောင်ရှိသည်။ ထိုနောက်တွင် အညိုရောင်ဖြစ်သွားသည်။ အသီးများသည် အရွက်ကြွေပြီးသော်လည်း အပင်၌ ကျန်ရစ်ကြသည်။
ယူးထင်းရှူးကို ကျောက်ထင်းရှူးဟူ၍ သိကြ၏။ ထိုထင်းရှူးပင်သည် ကြီးထွားရာ၌ ကြန့်ကြာသော်လည်း အလွန်အသက်ရှည်သည်။ အင်္ဂလန်ပြည်တွင် နှစ်ပေါင်း ၁ဝဝဝ ခန့် အသက်ရှည်၍ လုံးပတ် ပေ ၃ဝ ခန့်ရှိသော ယူးထင်းရှူးပင်များ ယခုတိုင်ရှိသေးသည်။ ယူးထင်းရှူးပင်၏ အသားကို အထူးသဖြင့် လေးကိုင်းပြုလုပ်ကြသည်။ ယူးထင်းရှူးအသားမှာ ကျစ်လျစ်၍ နီကြန့်ကြန့်အရောင်ရှိ၏။ အရောင်တင်လိုက်လျှင် အလွန်တောက်ပပြောင်လက်လာ၍၊ အိမ်သုံးပရိဘောဂများ ပြုလုပ်ရန် အထူးကောင်းမွန်သည်။ ယူးထင်းရှူးပင်များကို အင်္ဂလန်ပြည်ရှိ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းဝင်းများအတွင်း၌ စိုက်ပျိုးထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ အရွက်များမှာ ပြားချပ်၍၊ အလျား ၁/၂ လက်မမှ ၃/၄လက်မခန့်အထိရှည်၏။ အရွက်၏အောက် ဘက်သည် အစိမ်းနုရောင်ဖြစ်သည်။ ထိုအရွက်များတွင် အဆိပ် ရှိ၏။ အသီးမှာ ထင်းရှူးသီးမျိုးနှင့် လုံးဝမတူချေ။ ရိုးရိုးသစ်သီးများနှင့် ပုံသဏ္ဌာန်တူ၍ အလယ်တွင် အစေ့တစ်ခုသာ ရှိသည်။ ထိုအစေ့မှာလည်း အဆိပ်ရှိသည်။ ယူးထင်းရှူးပင်များသည် နွေကူးဥတုဦးတွင် အပွင့်ငယ်ကလေးများ ပွင့်လေ့ ရှိကြသည်။
ကွန်နီဖားထင်းရှူးပင်မျိုးသည် စီးပွားရေးတွင် အခြားသော အပင်များထက် ပို၍အသုံးဝင်သည်။ အသုံးဝင်ရခြင်းမှာ အထူးသဖြင့် အလွန်ရှည်လျား၍ အကြောသိမ်မွေ့သည့် သစ်အမြောက်အမြားကို ရရှိနိုင်သောကြောင့်ဖြစ်၏။ အချို့ကို စက္ကူလုပ်ငန်းတွင် သစ်ပျော့ဖတ်ပြုလုပ်၍ အပင်မှရသော ထင်းရှူးဆီကို လည်း တာရပင်ဆီ ချက်လုပ်ရေးနှင့်တကွ အခြားကိစ္စများတွင် အများအစား အသုံးပြုကြလေသည်။ မြန်မာစသော အရှေ့တိုင်းသားများ၏ ဗိန္ဓောကျမ်းများ၌သာမက အနောက်သိုးဆောင်းတို့၏ ဆေးကျမ်းများ၌လည်း ထင်းရှူးဆီ၏ ဆေးဘက်ဝင်ပုံများကို ဖော်ပြထားသည်။ ထင်းရှူးကို မြန်မာနိုင်ငံ အချို့ဒေသများ၌ ထင်းရူးဟု ဟထိုးသံမပါဘဲ ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
ဂွေးတောက်ကိုင်းရွာ၊ မင်းကင်းမြို့နယ်
ဂွေးတောက်ကိုင်းရွာ (Gwaytaukkaing)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးခရိုင်၊ မင်းကင်းမြို့နယ်၊ မိုးကောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၉၆၁ ဖြစ်သည်။
ထင်းရှူး
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သစ်ပင်များ
ဂွေးတောက်ကိုင်းရွာ၊ မင်းကင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းကင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခရဆခိဘူတာ
ခရဆခိဘူတာ  (唐崎駅 ခရဆခိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိဂခရိုင်၊ အိုးဆွတ်မြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
တုတ်ကြေးဝရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
တုတ်ကြေးဝရွာ(Tokekyaywa)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ တုတ်ကြေးဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၃၈၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တုတ်ကြေးဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၂၃ ဦး၊ မ ၄၇၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၉၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွမ်းသီးကန်ရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
ကွမ်းသီးကန်ရွာ (Kuntheekan)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ ထန်းငယ်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၄၃၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထန်းငယ်တောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၉၄ ဦး၊ မ ၃၅၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၂၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မင်းဆီ (အရှေ့)ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
မင်းဆီ (အရှေ့)ရွာ (Minhsee (East))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ ပေါ့အင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၅၄၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေါ့အင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၁၇ ဦး၊ မ ၄၆၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၀၉၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်ပေါ်ဗလုံရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
တောင်ပေါ်ဗလုံရွာ (Taungpawbalon)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ တောင်ပေါ်ဗလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၁၃၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်ပေါ်ဗလုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၃၀ ဦး၊ မ ၅၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၉၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖလံခုံရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်
ဖလံခုံရွာ (Hpalankhon)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရေဦးမြို့နယ်၊ ဖလံခုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၂၄၆ ဖြစ်သည်။
ဖလံဂုဏ်ရွာ(ရှေးအခေါ် ဗလသမာန်းကုန်းရွာ) ကို ရတနာပူရ အင်းဝစတုတ္ထနန်းတည် ဘကြီးတော် ဖန်နန်းရှင်မင်းတရား၏ တောင်ညာစံဒေဝီ အဂ္ဂမဟေသီဖြစ်သော မိဖုရားခေါင်ကြီး နန်းမတော်မယ်နု ဘေးတော်ကြီးဖြစ်သော ဗလသမာန်း အမည်ရှိ ဗိုလ်မှူးမင်းသားသည် သက္ကရာဇ် ၁၁၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် နယ်မြေခံ ပုဂံအနွယ်တော်များနှင့် ပူပေါင်းဆောင်ရွက် တည်ထောင်ခဲ့ကြသော အိမ်ခြေ(၇၀၀)ခန့်ရှိ ရွာကြီးဖြစ်သည်။ ယခုအခါ အိမ်ခြေ ၂၅၀ ခန့်သာရှိတော့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မောင်းတိုင်ကြီးရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
မောင်းတိုင်ကြီးရွာ(Maungtainggyi)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ မောင်းတိုင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၃၃၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မောင်းတိုင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၃၆ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၂၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပါဆီးအစ် ကြယ်ကြွေများ
ပါဆီးအစ် ဟာ ဆွစ်ဖ်-တတ္တယ် ကြယ်တံခွန် နဲ့ ဆက်စပ် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့တဲ့ နာမည်ကျော် ကြယ်ကြွေမှု ဖြစ်စဉ် တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ သူ့ရဲ့ အမြီးတန်းဟာ ပါဆီးယပ်စ် ကြယ်တာရာ အတွင်းက ထွက်ပေါ်လာလို့ ကြယ်ကြွေ (ဥက္ကာပျံ) အစုအဝေးကို ပါဆီးအစ်လို့ ခေါ်ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဂရိဒဏ္ဍာရီမှာ တွေ့နိုင်တဲ့ ပါဆီးယပ်စ်ရဲ့ သားကို ရည်ညွှန်းတဲ့ ပါဆေးဒိစ် (Περσείδες) ကနေ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ရယူထားတဲ့ အမည် ဖြစ်ပါတယ်။
မဟာဓမ္မရာဇာဓိပတိ
အင်းဝပြည့်ရှင် သီရိပဝရ မဟာဓမ္မရာဇာ ဓိပတိဘွဲ့ခံ တနင်္ဂနွေမင်း၏ သားတော်ဖြစ်၍ ခမည်းတော်၏ အရိုက်အရာကို ၁ဝ၉၅ ခုနှစ်တွင် ဆက်ခံစိုးစံသည်။ မဟာဓမ္မရာဇာဓိပတိ ဘွဲ့ခံ၍ လောကသရဖူဒါယကာဟူ၍လည်းကောင်း၊ ကြာသပတေးမင်းဟူ၍ လည်းကောင်း တွင်၏။ ညောင်ရမ်းခေတ် နောက်ဆုံးမင်းလည်း ဖြစ်၏။ ညောင်ရမ်းမင်းဆက်၏ နောက်ဆုံးမင်းဖြစ်သည့် မဟာဓမ္မရာဇာဓိပတိဘွဲ့ခံမင်း(၁၇၃၃-၁၇၅၂)သည် သမိုင်းတွင် ဟံသာဝတီရောက်မင်း ဟူ၍လည်းကောင်း၊ လောကသရဖူဒါယကာမင်း ဟူ၍လည်းကောင်း ကျော်ကြားလေသည်။
ပါဆီးအစ် ကြယ်ကြွေများ
ဝေါဟာရသမိုင်း
ဆွစ်ဖ်-တတ္တယ် ကြယ်တံခွန်ရဲ့ ပတ်လမ်းကြောင်းတလျှောက် လိုက်ပါ ဖြတ်သန်းတဲ့ ဥက္ကာပျံ အပိုင်းအစ အစုအဝေးကို ပါဆီးအစ် တိမ်တိုက်လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဒီတိမ်တိုက်မှာ ပတ်လမ်းကြောင်းတလျှောက် ၁၃၃ နှစ်လျှင် တစ်ပတ်ကျ ဖြတ်သန်းသွားနေတဲ့ ကြယ်တံခွန်ကြီးဆီက ပဲ့ထွက်လာခဲ့တဲ့ အမှုန်အမွှား အစိုင်အခဲတွေ ပါဝင်ပါတယ်။ ထိုအမှုန်အမွှား အများစုဟာ တိမ်တိုက်ရဲ့ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် တည်ရှိနေခဲ့တာ နှစ်ပေါင်း တစ်ထောင်ဝန်းကျင် ရှိနေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ သို့သော်လည်း အဲဒီ အမှုန်အမွှားတွေထဲမှာ ၁၈၆၅ ခုနှစ်ကမှ ကြယ်တံခွန်ကြီးဆီက လွင့်စဉ်ထွက်ခဲ့တဲ့ ဖုန်မှုန့်များလည်း ပါဝင်ပြီး ကြယ်ကြွေမှု အများဆုံးအချိန် မတိုင်မီရက်မှာ အစောပိုင်း အစုအပြုံလိုက် ကြယ်ကြွေမှုအဖြစ် မြင်တွေ့ရတတ်ပါတယ်။ ဒီတိမ်တိုက်ရဲ့ ကမ္ဘာအနီး ဖြတ်သွားချိန် အရွယ်အစားက ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ကန့်လန့်ဖြတ်အနံ ၀.၁ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် (AU) နှင့် ကမ္ဘာပတ်လမ်းအတိုင်း အလျား ၀.၈ AU ရှိတယ်လို့ ခန့်မှန်းရပြီး ကမ္ဘာမြေရဲ့ဆွဲငင်အားနဲ့ နှစ်စဉ် ကြုံတွေ့ရလို့ ပြန့်ကားလာနေပါတယ်။
မဟာဓမ္မရာဇာဓိပတိ
နန်းဆက်ခံခြင်း
တနင်္ဂနွေမင်းလွန်ချိန်က ညီတော် သရက်စားမင်းသားမှာ အုပ်ချုပ်နိုင်သည့် အရည်အချင်းရှိသူအဖြစ် အများကလက်ခံပြီး လိုလားခဲ့ကြသည်။ သို့သော် သီရီဇေယျနော်ရထာဘွဲ့ခံ နန်းရင်းဝန်ကြီး ဦးပုက ဦးဆောင်ကာ အသက်(၁၆)နှစ်အရွယ် မင်းသားငယ်ကို ဝိုင်းဝန်းနန်းတင်လိုက်ရာမှ မဟာဓမ္မရာဇာဓိပတိဘွဲ့ဖြင့် ၂၃၊ နိုဝင်ဘာ၊ ၁၇၃၃ တွင် အင်းဝနန်းကို စိုးစံရသည်။ ထိုမင်းသည် ရာဇဝင်၊ ပုံပြင်၊ ဗေဒင်၊ ဂဏန်း၊ ဗဟုသုတ၊ စောင်းညှင်း စသော အတီးအမှုတ်တို့နှင့်တကွ ကဗျာလင်္ကာရေးသားစပ်ဆိုရာ၌ များစွာ ကျွမ်းကျင်တော်မူ၏။ သို့သော် တိုင်းရေးပြည်မှုတို့ကို များစွာ ဂရုမစိုက်၊ သောက်စားပျော်ပါးမှုတို့နှင့်သာ အချိန်ကုန်တတ်၏။