cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဆယ်လ်ဗီယို ဘာလူစကိုနီ
ပြည်တန်ဆာမှုဖြင့် မကောင်းသတင်းထွက်ခဲ့ခြင်းနှင့် ကွာရှင်းပြတ်စဲခြင်း
အခြားသော မိန်းမငယ် များကလည်း ဘာလူစကိုနီ ၏ Rome မြို့ရှိ နေအိမ် (Palazzo Grazioli) တွင် ကျင်းပခဲ့သည့် ပါတီများ အကြောင်းကို မီဒီယာများတွင် ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ဓာတ်ပုံများနှင့် ကတ်ဆက်အသံမှတ်တမ်းများ လည်း ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ပါဝင်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ထို ဖော်ပြချက်များက ဝန်ကြီးချူပ်၏ နေအိမ် လုံခြုံရေးနှင့် ပက်သက်၍ လုံခြုံရေး အစီအမံများ မရှိကြောင်း၊ ထိန်းချူပ်မှု မရှိဘဲ ဝင်ထွက်သွားလာခွင့် ရှိခဲ့ခြင်းများ ကို သိသာစေခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ဇွန် ၂၆ နေ ့တွင် la Repubblica သတင်းစာမှ ဘာလူစကိုနီ သို ့မေးထားသော မေးခွန်း ၁ဝ ခုကို ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ခဲ့ပြီးနောက် မကြာခဏဆိုသလို သတင်းစာတွင် ပြန်လည်ပုံနိုပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၂၀၀၉ ဩဂုတ် ၂၈ နေ ့အထိ မည်သည့်အဖြေမှ ဖြေကြားခြင်းမရှိပဲ အဆိုပါ သတင်းစာကုမ္ပဏီ ပိုင်ရှင် L'Espresso Magazine အယ်ဒီတာ Gruppo ကို တရားစွဲဆိုခဲ့ပြီး ထိုမေးခွန်း ၁ဝ ခုကို အသရေပျက်စေပြီး ဖြေဆိုစရာမလိုသော မေးခွန်းများအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ဘာလူစကိုနီ ၏ နေပုံထိုင်ပုံကို အထူးသဖြင့် Conferenza Episcopale Italiana ( အီတလီ ဘုန်းတော်ကြီးများညီလာခံ ) မှ ပိုင်ဆိုင်သည့် Avvenire သတင်းစာတွင် ရေးသားဖော်ပြခဲ့ပြီး ကက်သလစ်ဘာသာ အသိုင်းအဝိုင်းတွင် မျက်ခုံးပင့်စရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ရေးသားဖော်ပြခဲ့ပြီးနောက်တွင် Avvenire သတင်းစာအယ်ဒီတာ Dino Boffo အား ဥပဒေကြောင်းအရ အရေးယူခဲ့ပြီး ထိုကိစ္စနှင့်ပက်သက်၍ အသေးစိတ်ကို ဘာလူစကိုနီ မိသားစုပိုင် il Giornale သတင်းစာတွင် တရားဝင်ဖော်ပြခဲ့သည်။ ထိုဖော်ပြချက်အရ Dino Boffo သည် သူ့လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်ဟောင်း၏ ဇနီးအား နှောက်ယှက်တိုက်ခိုက်မှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု ထင်ရဟန်ရှိသည်။
Dino Boffo သည် ထိုဥပဒေကြောင်းအရ အရေးယူခဲ့မှုကို မှားယွင်းသည်ဟု အမြဲတမ်းကြေညာခဲ့သော်လည်း ထိုအချက်ကို မငြင်းပယ်နိုင်ခဲ့ပေ။ အပြန်အလှန်တင်းမာမှုများနှင့် အခြေအတင်ငြင်းခုံမှုများဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီးသည့်နောက် ၂၀၀၉ စက်တင်ဘာ ၃ နေ့တွင် Boffo သည် သူ၏ အယ်ဒီတာရာထူးနေရာမှ နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး လက်ထောက် အယ်ဒီတာ Marco Tarquinio သည် လက်တလော ကြားကာလ အယ်ဒီတာဖြစ်လာခဲ့သည်။
၂၀၀၉ စက်တင်ဘာ ၂၂ နေ့တွင် Silvio ဘာလူစကိုနီ သည် စာနယ်ဇင်း ညီလာခံအပြီးတွင် သူ၏ ဝန်ကြီးအား အတင်းအဖျင်းသတင်းများနှင့်ပက်သက်ပြီးမေးမြန်းခြင်းကို တုံပြန်ဖြေကြားခြင်း မပြုလုပ်ရန်ပြောဆိုထားကြောင်း ကြေ ငြာခဲ့သည်။
အီတလီစာနယ်ဇင်းများသည် အီတလီအစိုးရအဖွဲ ့မှ ချမှတ်ထားသော ပြည်တွင်းနှင့် နိုင်ငံခြားမှုဝါဒများနှင့်ပက်သက်ပြီး အောင်မြင်မှုအကြောင်းကိုသာပြောသင့်သည်ဟု ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။ “ L’Aquila တွင် တိုက်ခန်း ဘယ်လောက်များများဆောက်လုပ်ပေးမည်နည်း” ဟူသော မေးခွန်းမျိုးကိုသာ .. စာနယ်ဇင်းမှ မေးနိုင်လိမ့်မည်ဖြစ် ကြောင်း၊ တနည်းဆိုသော် သူ၏ အုပ်ချုပ်မှုနှင့်ပက်သက်ပြီးမေးနိုင်ကြောင်းနှင့် အတင်းအဖျင်းသတင်းများနှင့်ပက်သက် ပြီးမေးခွင့်ရမည်မဟုတ်ကြောင်းထပ်မံပြောကြားခဲ့သည်။
၂၀၀၉ အောက်တိုဘာ ၁ ရက်နေ့တွင် AnnoZero ဦးဆောင်မှုနေရာအတွက် အပြိုင်အဆိုင်လှုပ်ရှားသည့် လှုပ်ရှားမှုတခုတွင် အစီအစဉ်တင်ဆက်သူ သတင်းထောက် Michele Santoro က Patrizia D'Addario ကို တွေ့ဆုံမေးမြန်းခဲ့သည်။
သူမသည် ဘာရီမှ သူမအားယခင်ကတည်းကသိကျွမ်းနေသူ စီးပွားရေးသမား Giampaolo Tarantini နှင့်တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး “သူမအား သမ္မတနှင့်အတူ Palazzo Grazioli တွင် အတူနေပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြောင်း” ဖော်ပြခဲ့သည်။ D'Addario က “သူမသည် လစာနှင့် အလုပ်လုပ်သည့် ကိုယ်ရံတော်တယောက်ဆိုတာ ဘာလူစကိုနီ သိသည်” ဟုထပ်မံ ပြောကြားခဲ့ သည်။
Karima El Mahroug က Milan ရှိ အစိုးရရှေ ့နေများကို ဘာလူစကိုနီ နှင့် မိန်းကလေး ၂ဝ ယောက်တို့သည် အာဖရိကရိုးရာအကပုံစံ Bunga Bunga အကကို အဝတ်အစားမဝတ်ပဲ ကပြဖျော်ဖြေခဲ့ကြပြီး ထိုပွဲများသည် ရမ်းကားသည့် ပျော်ရွင်ပွဲများနှင့်တူသည်ဟူ၍ ပြောကြားခဲ့သည်။ ၂၀၁ဝ မေ ၂၇ နေ့တွင် El Mahroug သည် ခိုးမှုဖြင့် မီလန် ရဲတပ်ဖွဲ့မှဖမ်းဆီးခြင်းခံရပြီး ( အမှုသေးသောကြောင့် ) ငယ်ရွယ်ပြီး ဥပဒေကျူးလွန်သူများထိမ်းသိမ်းထားရှိသည့် နေရာသို့ပို့ခြင်းခံရကြောင်း သိရှိရသည်။
သို့သော် ရဲတပ်ဖွဲ့အာဏာပိုင်များဆီသို့ ဘာလူစကိုနီ မှ ဖုန်းခေါ်ဆိုမှု နှစ်ကြိမ်ပြုလုပ်ခဲ့ပြီးနောက်တွင် ( အထူးသဖြင့်၊ အီဂျစ် သမ်မတ Hosni Mubarak ၏ အလွန်ရင်းနှီးသည့် ဆွေမျိုးတယောက်အဖြစ် မှားယွင်းစွာ ဖော်ပြခဲ့ပြီးနောက် ) ထိုမိန်းကလေးကို ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့ပြီး PDL ၏ ဒေသဆိုင်ရာ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် (ဘာလူစကိုနီ ၏ သွားကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ စောင့်ရှောက်မှုပေးသူ ) Nicole Minetti ထံသို့အပ်နှံခဲ့သည်။
ဘာလူစကိုနီ သည် .. အများပြည်သူပြောကြားချက်များအရ နာမည်သိပ်မကြီးသော Bulgarian မင်းသမီး Michelle Bonev ကို ထောက်ပံရန်အတွက် နိုင်ငံတော်ဘဏ္ဍာငွေထဲမှ ၁.၈ သန်းကို ဖြုန်းတီးပစ်ခြင်းကြောင့် အပြင်းအထန် ဝေဖန်ခံခဲ့ရသည်။
ထိုကဲ့သို့နိုင်ငံပိုင် အနုပညာအသုံးစရိတ်ကို အကြီးအကျယ်ဖြတ်တောက်သုံးစွဲမှုသည် ပြည်သူလူထုထံမှ ပြင်းထန် သော တုံပြန်မှုတခု ဖြစ်ပေါ်စေရန် တွန်းပို့ပေးသောအချက်တချက်အဖြစ် တထပ်တည်းကျစေခဲ့သည်။
ဟာသ ဖြစ်စရာ ပြုမူပြောဆိုမှုများ နှင့် အရှက်ရဖွယ် အဖြစ်အပျက်များ
ဘာလူစကိုနီ သည် သူ၏ တခါတလေတွင် မဖွယ်မရာတွေးတက်သည့် ဟာသဉာဏ်ကြောင့် နာမည်ဆိုးဖြင့် ကျော်ကြား ခဲ့သည်။ ၂၀၀၂ ဖေဖော်ဝါရီတွင် နိုင်ငံခြားဝန်ကြီးများ၏ ဥရောပသမဂ်ဂညီလာခံတွင် သူ၏ ယခင်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Renato Ruggiero အစား ဘာလူစကိုနီ ကို တရားဝင်မခန် ့အပ်ရသေးသော်လည်း တက်ရောက်ခဲ့ပြီး အခမ်းအနား တက်ရောက်သူများ ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးစဉ် စပိန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Josep Piqué ၏ ခေါင်းအနောက်တွင် ( လက် ၂ ချောင်းထောင်ပြီး ဂျိုပုံစံဖြင့် ) ကြာခိုသူတယောက်အဖြစ် အသိပေးအကြောင်းကြားသည့်ပုံစံ ရိုင်းပျသော အမှုအရာတခု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုအပြုအမှုသည် အီတလီကလေးငယ်များကြားတွင် ဟာသတခုအဖြစ် ပျံနှံခဲ့ပြီး လူအတော်များများက ထိုအပြုအမှု သည် နိုင်ငံတကာအစည်းအဝေးနှင့် လုံးဝမသက်ဆိုင်သည့်အပြုအမှုတခုအဖြစ် မှတ်ယူခဲ့ကြသည်။ သူနောက်ရုံသာ နောက်လိုက်တာပါ ဟုနောက်ပိုင်းတွင်ဖြေရှင်းခဲ့ပြီး သက်တောင့်သက်သာရှိသည့် အခြေအနေတခုကို ဖန်တီးရန် ကြိုးစားခဲ့ခြင်းသာဖြစ်ကြောင်း၊ ပူးပေါင်းပါဝင်ကြသူများကြားတွင် ခင်မင်ရင်းနှီးမှု၊ လှိုက်လှဲုပျူငှာမှု၊ နှစ်လိုဖွယ်ရှိမှု၊ ချစ်ခင်ကြင်နာမှုရှိသည့် အစည်းအဝေးပွဲတခုဖြစ်ရန်ရည်ရွယ်ကြောင်းနှင့် ဘေးမှရပ်ကြည့်နေသည့် ကင်းထောက် လူငယ်အဖွဲ ့ကို သဘောကျနှစ်သက်စေလိုသောသဘောဖြင့်ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း ရှင်းလင်းပြောကြား ခဲ့သည်။
၂၀၀၃ ဇူလိုင် ၂ နေ့တွင် EU ဝန်ကြီးအဖွဲ့၏ ဥက္ကဋ္ဌနေရာကို လွဲပြောင်းရယူခဲ့ပြီးနောက်တနေ့တွင် ဥရောပပါလီမန်အဖွဲ့မှ ဂျာမန် SPD အဖွဲ့ဝင် Martin Schulz က ဘာလူစကိုနီ အား သူ၏ ပြည်တွင်းနှင့် ပက်သက်ပြီး ချမှတ်ထားသော မှုဝါဒများနှင့် မာဖီးယားဂိုဏ်းနှင့်ပက်သက်ပြီး စွပ်စွဲခံရမှုများကြောင့် ပြင်းထန်စွာ ဝေဖန် ပြစ်တင်ခဲ့သည်။ “ Mr Schulz, နာဇီ အကျဉ်းစခန်းတွေအကြောင်း ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးထုတ်လုပ်ခဲ့တဲ့ အီတလီက ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်သူတယောက်ကို ကျုပ်သိတယ်။ Kapo ရဲ့နေရာမှာ မင်းကိုဝင်သရုပ်ဆောင်ခိုင်းဖို့ငါသူ့ကို ကူပြောပေးမယ်။ အဲဒီဇာတ်ရုပ်က မင်းနဲ့ဆို ကွက်တိပဲ။”
ဆိုရှယ်လစ်အဖွဲ့သားများဆီမှ တုံပြန်အော်ဟစ်ခဲ့ကြပြီး ဘာလူစကိုနီ ကသူရယ်စရာပြောခြင်းသာ ဖြစ်တယ်လို့ အခိုင် အမာပြောဆိုခဲ့သည်။ သို့သော် သိပ်မကြာခင်မှာ Martin Schulz နှင့် အခြား လက်ဝဲဝါဒီများကို ဒီမိုကရေစီကို အဆိုး မြင်သူတွေအဖြစ် သတ်မှတ်စွပ်စွဲခဲ့သည်။
သူ၏ နာဇီနှင့်နှိုင်းယှဉ်ပြချက်သည် ဂျာမနီနှင့် အီတလီဆက်ဆံရေးကို အေးစက်သွားစေသည့် အကြောင်းတချက် ဖြစ်စေခဲ့သည်။ ၂၀၀၃ တွင် ပြုလုပ်သော Nicholas Farrell နှင့် ထိုအချိန်က The Spectator magazine မှ အယ်ဒီတာ Boris Johnson တို့နှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခန်းတွင် ဘာလူစကိုနီ က “ မူဆိုလီနီ သည် ပြိုင်ဘက်တွေကို သတ်ဖြတ်ခြင်း မပြုသည့် နှူးညံပျော့ပြောင်းသော အာဏာရှင်တယောက်ဖြစ်တယ်။ ဒါပေမဲ့ သူတို့ကို အားလပ်ရက်အပျော်ခရီး အဖြစ်ပို့ဆောင်ပေးခဲ့တယ် “ လို့အခိုင်အမာပြောကြားခဲ့သည်။
၂၀၀၅ မေလလယ်လောက်တွင် Parma ရှိ ဥရောပ အစားအသောက် ဆိုင်ရာဘေးအန္တရာယ် ကင်းရှင်းရေးအာဏာပိုင်အဖွဲ့စတင်ဖွဲ့စည်းသည့် အခမ်းအနားတွင် Finland နိုင်ငံသားများ အား အီတာလျှံကြက်ကင်ဆိုတာဘာမှန်းတောင်မသိဘူးဟု ပြင်းပြင်းထန်ထန်ပြောဆိုခဲ့ပြီးနောက်၊ .. Finland သမ္မတ တာရ်ရ ဟာလိုနန် ကို ဥရောပ အစားအသောက် ဆိုင်ရာဘေးအန်တရာယ် ကင်းရှင်းရေးအာဏာ ပိုင်အဖွဲ့အစည်းကို Finland နိုင်ငံမှာ အခြေစိုက်ထားရှိရန်အတွက် စည်းရုံးသိမ်းသွင်းနိုင်ဖို့ သူရဲ့မိန်းမနဲ့ ပက်သက်ပြီးကျွမ်းကျင်မှုကို ဖုန်ခါပြီးပြန်လည် အသုံးပြုရတော့မယ်ဟု အခိုင်အမာပြောကြားခဲ့သည်။
ဖင်လန်နိုင်ငံရှိ အီတလီ သံအမတ်ကြီးကို ဖင်လန်နိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးမှ ဆင့်ခေါ်ခဲ့ပြီး ပြစ်တင်ဝေဖန်မှုပြုလုပ်ခဲ့ပြီး အီတလီနှင့် ဖင်လန်နိုင်ငံများမှ ထိုပြောကြားချက်ကို ဝေဖန်မှုပြုခဲ့ကြတယ်။ သူ၏ အတွင်းရေးဝန်ကြီးမှ Halonen ဓာတ်ပုံကို မြင်ဖူးတဲ့သူတိုင်း သူနောက်ပြောင်ပြောနေတယ်ဆိုတာကို သတိပြုမိကြပါလိမ့်မည် “
ထိုကိစ္စ မတိုင်မီက နယူးယောက်မှ ကုန်သည်များအဖွဲ့ကို အီတလီနိုင်ငံမှာ လာရောက်ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုပြုလုပ်ရန် အကြောင်းအချက်များကို စာရင်းပြုစုထားကြောင်းနှင့် ပထမဆုံးအချက်ကတော့ ငါတို့နိုင်ငံမှာ ကမ္ဘာ့ အချောအလှဆုံး ကိုယ်ရေးအရာရှိတွေ ရှိတယ်ဆိုတဲ့အချက်ပဲ ဖြစ်တယ်လို့ပြောကြားခဲ့တယ်။
ရလဒ်ကတော့ အီတလီနိုင်ငံမှာ ရုတ်ရုတ်သဲသဲဖြစ်ခဲ့ပြီး ပါလီမန်မှ အမျိုးသမီးအဖွဲ့ဝင်များက တရက်ကြာ ပါတီ ပေါင်းစုံဆန်ဒပြပွဲကို ကျင်းပခဲ့ကြတယ်။ အီတာလျှံကြက်ကင် ကိစ္စနှင့်ပက်သက်ပြီး ဖင်လန်နိုင်ငံမှ ပီဇာလုပ်ငန်း Kotipizza သည် သမင်ကျပ်တင်သား ပါဝင်သည့် Pizza ဘာလူစကိုနီ အမည်ရှိ ပီဇာအသစ်တမျိုးကို ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး ပြန်လည်နာမည်ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။
၂၀၀၈ မတ်လတွင် ကျင်းပသော America's Plate နိုင်ငံတကာပီဇာပြိုင်ပွဲတွင် ထိုပီဇာသည် ပထမဆုရရှိခဲ့သည်။
သူနောက်ပိုင်းမှာ ဝန်ခံခဲ့တယ်။ အဲဒီဟာက မဖွယ်မရာ ဇောက်ထိုးစကားဖြစ်ခဲ့တယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ဒီဟာသက မဖွယ်မရာဟာသဖြစ်ခဲ့လို့ပဲ။ ဒါပေမဲ့အဲဒီလိုမပြောဖို့ အတွက် ငါ့ကိုငါ ဘယ်လိုထိန်းချုပ်ရမလဲဆိုတာ မသိခဲ့ဘူး။ သူ၏ နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများတွင် ပြိုင်ဘက်ဖြစ်သူ Romano Prodi က “ ထိုထိခိုက်နစ်နာမှုဟာ သေချာတာကတော့ ထိပ်ဆုံးကလူတယောက်က လူဦးရေ ၁.၃ ဘီလျံ ကို စော်ကား ခဲ့လို ့ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ခြင်းပြီး ဘာလူစကိုနီ ၏ ဝေဖန်ချက်တွေဟာ တွေးတောင်မတွေးဝံဘူး” လို ့စာနယ်ဇင်းများကို ပြောကြားခဲ့သည်။
ဘာလူစကိုနီ က သူ၏ ရွေးကောက်ပွဲအတွက်မဲဆွယ်စည်းရုံးပွဲများတွင် Black Book of Communism စာအုပ် ၁၀၀ဝ ကို လက်ဆောင်ပေးခြင်းဖြင့် တုံပြန်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ဧပြီ ၄ ရက်နေ့တွင် အီတလီ နိုင်ငံရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရန် တပတ်တောင်မလိုတော့သည့်အချိန် National Chamber for Trade တွင် မိန့်ခွန်းပြောကြားစဉ် “ ဒီနေရာမှာ ငတုံးတွေအများကြီးရှိသည့်အတွက် သူတို့စိတ် ဝင်စားတဲ့လူကို ဆန့်ကျင်ပြီး မဲပေးရာမှာ အီတလီလူမျိုးတွေရဲ့အရမ်းကို အထင်ကြီး လေးစားကောင်းသည့် အသိဉာဏ်ပညာကို လက်ကိုင်ထားပြီး စဉ်းစားရန်” ပြောကြားခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သူ၏ ရိုင်းစိုင်းပေမယ့် ထိရောက်သည့်စကားအတွက် ပြန်လည်တောင်းပန်ခဲ့သည်။
၂၀၀၇ ဆုပေး ညစာစားပွဲတွင် ”ငါသာလက်ထပ်မထားဘူးဆိုရင်၊ မင်းကိုငါအခုချက်ချင်းလက်ထပ်ဖြစ်မှာပဲ။ မင်းနဲ့ အတူတူဆိုရင်၊ ဘယ်နေရာပဲဖြစ်ဖြစ်ငါသွားရဲတယ်” ဟု Forza Italia အဖွဲ့ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သူ ယခင် ကပြ အသုံးတော်ခံသည့် မိန်းကလေး Mara Carfagna ကို ကိုးကားပြောဆိုခဲ့သည်။
ထိုသို့အရောတဝင်သွားရောက်ပြောဆိုချက်များသည် သူ၏ဇနီး Veronica အား ..ဘာလူစကိုနီ မှ ဝန်ချတောင်းပန်မှု ပြုလုပ်ရန် တောင်းဆိုဖို့အတွက် ဘာလူစကိုနီ ၏ ပြိုင်ဘက် စာနယ်ဇင်းလုပ်ငန်းတခုဖြစ်သော အီတလီသတင်းစာ la Repubblica မှ တိုက်တွန်းနှိုးဆော်ခဲ့သည်။ သူ၏ နိုင်ငံရေးပါတီမှ ထုတ်ဝေခဲ့သောကြေညာချက်တွင် သူသည် ခွင့်လွတ်ဖို ့တောင်းပန်ခဲ့ပြီး ဂုဏ်သိက္ခာကိုအမြဲတမ်းထိမ်းသိမ်းမည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။
Mara Carfagna သည် လက်ရှိသူ၏ လက်အောက်တွင် လူအခွင့်အရေးတန်းတူညီမျှရရှိရေးအဖွဲ့အစည်းမှ ဝန်ကြီး အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။ ၂၀၀၈ အီတလီနိုင်ငံ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အကြိုကာလတွင် “လက်ယာအစွန်းရောက်ပါတီဝင် အမျိုးသမီး နိုင်ငံရေးသမားများသည် လက်ဝဲအစွန်းရောက်ပါတီမှ အဆင့်တူပုဂ္ဂိုလ်များထက်ပိုကြည့်လိုကောင်းသည်” ဟု အခိုင်အမာပြောကြားခဲ့သည်။ သူ၏မှတ်ချက်ကို အီတလီ ဗဟိုလက်ဝဲပါတီများမှ ဒေါ်သထွက်စွာတုံ့ပြန်ခဲ့ကြပြီး တဏှာရမက်ပြင်းထန်သည့်လူတယောက်အဖြစ် စွပ်စွဲခဲ့ကြသည်။
ဘာလူစကိုနီ က “သူပါလီမန်ထဲမှာ လှည့်ပြီးကြည့်ရူလိုက်ရင် ညာဘက်မှ အမျိုးသမီးနိုင်ငံရေးသမားများသည် ပိုပြီး ချောမောလှပ ကြောင်းနှင့် ဘယ်ဘက်မှ လူများသည် မိန်းမများဖြစ်လာရင်တောင်မှ ကြည့်ရတာမျက်စိပဒသာ မရှိကြောင်း “ ပြောကြား ခဲ့သည်။
၂၀၀၈ ဧပြီ ၁ဝ နေ့တွင် မဲပေးသူများနှင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့သည့် အစီအစဉ်ကို ရုပ်မြင်သံကြားမှ ထုတ်လွှင့်သောအခါ မိန်းကလေးတယောက်က Silvio ဘာလူစကိုနီ အား လူငယ်များအနေဖြင့် ဘဝအတွက်လုံခြုံစိတ်ချရသော အလုပ်အကိုင်များမရရှိသောကိစ္စကို မည်သို့ပြုလုပ်သင့်သနည်းဟု မေးမြန်းခဲ့သည်။ သူက မဆိုင်းမတွပင် “မင်းလိုပဲ အရမ်းလှအောင်ပြုံးပြီး ငါ့ရဲ့သားနဲ့လက်ထပ်နိုင်အောင် ကြိုးစားသင့်တယ်။ မင်းကြိုးစားနိုင်ပါတယ်”ဟု အကြံပေးပြောကြားခဲ့သည်။
၂၀၀၈ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲပြုလုပ်စဉ်အချိန်ကတည်းက ဘာလူစကိုနီ က အငြင်းပွားဖွယ်ရာကိစ္စရပ်အတွက် ဥရောပအဆင့်တွင် ရုံးတင်စစ်ဆေးခြင်း စတင်နေခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။ သူသည် စပိန်အစိုးရအဖွဲ့ဝန်ကြီးများကောင်စီဖွဲ့စည်းထားပုံကို ( ဥက္ကဋ္ဌ José Luis Rodríguez Zapatero ကို ထည့်သွင်းရေတွက်သည် ) ယောက်ျားနှင့် မိန်းမ အရေအတွက်သည် အတူတူပါဝင် ထည့်သွင်းဖွဲ့စည်းထားခြင်းကို အကြောင်းပြုပြီး လက်ဝဲဆန်လွန်းသည်ဟု လူသိရှင်ကြားဝေဖန်ခဲ့သည်။
ထိုသို့ဖွဲ့စည်းထားပုံသည် အီတလီနိုင်ငံရေးတွင် ယောက်ျားများပျံနှံတည်ရှိနေမှုကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားပြီး ဖွဲ့ စည်းထား ခြင်းဖြစ်နိုင်သည်ဟု သူသံသယရှိကြောင်းဟုလဲ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့သည်။
သူ၏ ဧည့်သည်ဖြစ်သူ ရှရှားသမ္မတ ဗလာဒီမာပူတင် စိတ်အနှောက်အယှက်မြင်ရသည့်အခါ သတင်းထောက်ဆီသို့ သေနတ်သမားက ပစ်ခတ်နေသည့်ဟန်ကိုအတုယူ၍ အမူအရာ လုပ်ပြခဲ့သည်။ အများပြောကြားချက်အရ ထိုသတင်းထောက်မှာအပြင်သို့ဆွဲထုတ်ခံလိုက်ရသည်။ ပူတင်က Kabaeva ကို လက်ထပ်ရန်သတင်းမှာ ကောလဟာလသတင်းအဖြစ် ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ ဘာလူစကိုနီ ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ထိုသေနတ်သမားအမူအရာကို လျှောချရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။ သူက အဲဒါက ပျော်စေပျက်စေသဘောဖြင့်ပြသည့် အမူအရာတခုသာဖြစ်တယ်။ တကယ်တော့ .. ရှည်လျားပြီး ငြီးငွေ့ဖွယ်ရာ ရုရှားဘာသာကိုပြန်ဆိုဖို့ လိုအပ်တဲ့ အချိန်ကို ပေးခဲ့တဲ့ အတွက် ချီးကျူးစရာပါပဲ…. နောက်ပိုင်းမှာ Melikova က “ ငါ ဘာလူစကိုနီ ရဲ့အမူအရာကိုတွေ့ခဲ့ပြီးတော့ သူ့မှာ ဂျိုကာလိုမျိုး ကျော်ကြား တဲ့ နာမည်ဂုဏ်သတင်းရှိတယ်ဆိုတာ ငါသိခဲ့တယ် “ လို ့ပြောကြားခဲ့တယ်။ ဘာအကျိုးဆက်မှ မရှိပါစေနဲ့လို့ ငါမျှော် လင့်ပါတယ် “ ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
ဘာလူစကိုနီ နှင့် ဂျော့ချ် ဒဗလျူ ဘုရှ် တို့သည်ရင်းနှီးသောသူငယ်ချင်းများဖြစ်ကြပြီး ဘုရှ် ပိုင်ဆိုင်သည့် Texas ranch ရှိ Crawford တွင် အတူတကွ အချိန်ဖြုန်းခဲ့ကြသည်။ အတိတ်ကိုသတိရအောက်မေ့သောအားဖြင့် ဘုရှ် သမ္မတရာထူးသက်တမ်းကုန်ဆုံးချိန်တွင် သူနှင့် ဘုရှ် တို့သည် သူငယ်ချင်းများအဖြစ် ထာဝရတည်ရှိနေမည်ဖြစ်ကြောင်းကြေညာခဲ့သည်။
၂၀၀၈ အောက်တိုဘာတွင် အိမ်ဖြူတော်အရာရှိ ညစာစားပွဲတွင် ဘုရှ် ၏ ပွေ့ဖက်နှုတ်ခွန်းဆက်မှုအပေါ် အရမ်းစိတ် လှုပ်ရှားခဲ့သဖြင့် မိုက်ခရိုဖုန်းကြိုးကို ခလုတ်တိုက်လဲခဲ့ပြီး စကားပြော စင်မြင့်ပျက်စီးခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဘာလူစကိုနီ က “အလွန်ကြီးမားတဲ့ သံယောဇဉ်ကဘာလုပ်နိုင်သလဲဆိုတာမင်းတွေ့ရဲ့လား” ဟူ၍ မှတ်ချက်ပေးခဲ့ သည်။
၂၀၀၈ နိုဝင်ဘာ ၆ နေ့တွင် ဘားရက် အိုဘားမား ပထမဆုံး အာဖရိကန်- အမေရိကန်လူမျိုး အမေရိကန်သမ္မတ အဖြစ် ရွေးချယ်ခံရပြီး နှစ်ရက်အကြာတွင် သူ၏ အသားအရေညိုမည်းခြင်းကို လှောင်ပြောင်ချီးမွမ်းခဲ့သည်။ “ရှရှားနဲ့ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုကြားမှာ မျိုးဆက်သစ်တွေ အင်နဲ့အားနဲ့တိုးတက်သွားဖို့လိုအပ်တဲ့ ဆက်ဆံရေး အတွက် ငါကြိုးစားကူညီမယ်။ အိုဘားမားနှင့် ကောင်းမွန်တဲ့ဆက်ဆံရေးတည်ဆောက်နိုင်ရန် Medvedov အတွက် ဘာပြသာနာရှိမယ်လို့မထင်ဘူး။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ အိုဘားမားက ငယ်တယ်၊ ခန် ့ညားတယ် ပြီးတော့ ညိုမောင်းတဲ့ အသားအရေလဲ ရှိတယ်။ အဲဒါကြောင့် ကောင်းမွန်တဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေ တိုးတက်လာနိုင် တယ်လို့ငါထင်တယ်။ “ ၂၀၀၉ မတ် ၂၆ နေ့တွင် .. “ ငါက အိုဘားမားထက် အသားရောင်ပိုဖျော့တယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ငါနေပူ ဆာသွားလှုံခဲ့တုန်းကတည်းကဆိုရင် တော်တော်ကြာပြီ။ သူက ပိုပြီး ခန့်ညားတယ်။ ငယ်တယ်။ ပြီးတော့ အရပ်လည်း ပိုရှည် တယ် ” ထပ်မံပြောကြားခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် ၂၀၀၉ ငလျင်အတွင်း လူပေါင်း ၃၀,၀၀ဝ ကျော်တို့၏ အိမ်များဆုံးရှုံးခဲ့ရပြီးနောက်တွင် မြို့စွန် L’Aquila အိမ်ရာစီမံကိန်းရှိ ရွက်ဖျင်တဲစခန်းတခုတွင် အာဖရိကန် ဘုန်းတော်ကြီးကို သူက .. “မင်းမှာ ညိုမောင်းပြီးကောင်းမွန်တဲ့အသားအရေရှိတယ် “ လို့ပြောကြားခဲ့တယ်။ နောက်ပြီးတော့ ဘုန်းတော်ကြီးကို ဖမ်းဆွဲပြီးတော့ “ငါ့ကို မြဲမြဲကိုင်ထားပြီးတော့ ပါ ပါး လို့ခေါ်” .. ဆိုပြီး ပြောလိုက်တယ်
၂၀၀၈ နိုဝင်ဘာ ၁၈ နေ့တွင် ဘာလူစကိုနီ သည် ဂျာမန် အစိုးရဝန်ကြီးချုပ် Angela Merkel နှင့် တူတူပုန်းတမ်းကစား ခဲ့သည်။ Merkel ကို လက်ခံတွေ့ဆုံဖို့အတွက်စီစဉ်ခဲ့သော်လည်း Merkel နှင့် နောက်လိုက်များ ဖြတ်ကျော်သွားနေစဉ် တိုင်အနောက်မှာ ပုန်းနေခဲ့တယ်။ သတင်းထောက်များက ” ဘာလူစကိုနီ က coo coo ဟုအော် ပြောခဲ့ပြီး ချက်ချင်းပဲ Mrs Merkel က “ Oh, Silvio “ ဟု ပြန်အော်ခဲ့ကြောင်း ” ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။
၂၀၀၉ ဇန်နဝါရီ ၂၄ နေ့တွင် ဘာလူစကိုနီ သည် ပြစ်မှုကျူးလွန်သူများအတွက် မကောင်းဆိုးဝါးစစ်တပ်ဟု ခေါ်တွင်သည့် အီတလီမြို့တော်များကို ကင်းလှည့်သည့်စစ်တပ်ကို ရာဇဝတ်မှုများ ထိထိရောက်ရောက်နိုမ်နှင်း နိုင်ရန်ရည်ရွယ်ပြီး စစ်သားအင်အားကို ၃၀၀ဝ မှ ၃၀၀၀ဝ အထိ တိုးမြှင့်မည့် သူ၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို ထုတ်ဖော် ကြေညာခဲ့သည်။
“ ထိုကဲ့သို့ကင်းလှည့်စစ်တပ်အင်အားကို ၁ဝ ဆ တိုးမြှင့်ခဲ့သည့်အတွက် အီတလီအမျိုးသမီးများ အဓမ္မကျင့်ခံရသည့် အန္တရာယ်မှ လုံလောက်သည့် ကာကွယ်မှုပေးနိုင်မလား “ ဟုမေးမြန်းခဲ့သောအမျိုးသမီးသတင်းထောက်ကိုယခုလို တုံပြန်ပြောကြားခဲ့သည်။ “အဓမ်မမှုများကို တားဆီးနိုင်လောက်သည့် အင်အားကြီးတပ်ဖွဲ့မျိုးငါတို့မဖွဲ့စည်းနိုင်သေးဘူး။ မိန်းမတွေအများကြီး ရှိသလောက်ကို စစ်သားတွေအများကြီးလိုလိမ့်မည်။ ဒီကိစ္စဟာ ဖြစ်နိုင်မယ်လို့ငါမထင်ဘူး။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ငါတို့ဆီကအမျိုးသမီးတွေက အရမ်းလှနေလို့။”
အတိုက်အခံခေါင်းဆောင်များက ထိုဖြေကြားချက်သည် စာနာစိတ်ကင်းမဲ့ပြီး အဆင့်အတန်းမရှိသည့် စကားဖြစ်သည် ဟု သတ်မှတ်ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။ ဘာလူစကိုနီ က “ အီတလီအမျိုးသမီးတွေကို ချီးမွမ်းချင်ရုံပါပဲ “ ဟုပြန်လည်ပြော ကြားခဲ့သည်။ အခြားဝေဖန်ရေးလုပ်သူများက “ ရဲတပ်ဖွဲ့အာဏာကိုသုံးပြီး အုပ်ချုပ်သည့် နိုင်ငံတခုအဖြစ်ဖန်တီးသည်” ဟု စွပ်စွဲခဲ့ကြသည်။
၂၀၀၉ L’Aquila ငလျင်လှုပ်ခတ်ခဲ့ပြီးနောက် နှစ်ရက်အကြာတွင် Abruzzo ဒေသရှိ အဓိကမြို့ တော်တခုလုံး ဖွတ်ဖွတ်ညက်ညက်ကျေအောင်ပျက်စီးခဲ့ရပြီး လူပေါင်း ၂၉ဝ ကျော်သေဆုံးခဲ့ရသည်။ ဘာလူစကိုနီ မှ n-tv သို့ “ ငလျင်ကြောင့် အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ဖြစ်ပြီး ကျန်ခဲ့တဲ့လူတွေကို စနေ၊တနင်္ဂနွေ အားလပ်ရက် အပျော်စခန်းချ ခရီးထွက်သည့် အတွေ ့အကြုံတခုအနေဖြင့် သဘောထားကြည့်ရူသင့်တယ် “ လို့ပြောခဲ့သည်။
ထိုအချိန်တွင် အမျိုးသမီးကောင်စီဝင် Lia Beltrami ကို ငလျင်ဒဏ်ခံလိုက်ရသည့် နေရာသို့ သွားရာလမ်းတွင် ဘာလူစကိုနီ က “ ငါမင်းကို ယုယုယယ ပွတ်သပ်ပေးလို့ရနိုင်မလား “ ဟုမေးခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ မေတွင် ရောမ ရှိ တိုက်ရိုက်အသံလွှင့်အစီအစဉ်တွင် သူကသတင်းထောက်များကို “ ဖင်လန် နိုင်ငံတွင် ရှိနေစဉ် ထိုနိုင်ငံ၏ ကျေးလက်ဒေသရှိ နှစ်ပေါင်း ၂၀ဝ ခန့်ကြာပြီဖြစ်သည့် ဘုရားရှိခိုးကျောင်းကို ကြည့်ရူရန်အတွက် ၃ နာရီခန့်ခရီးသွားခဲ့ရကြောင်း” ပြောကြားခဲ့သည်။
ထိုသစ်သားဖြင့်ဆောက်လုပ်ထားသော ဘုရားရှိခိုးကျောင်းသည် အီတလီတွင် ရှိနေလျှင် ဖျက်ဆီးခံရမည် ဟု သူ၏ အမြင်ကို ပြောပြခဲ့သည်။ မစ္စတာ ဘာလူစကိုနီ သည် ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် Finland နိုင်ငံသို့တရားဝင်ကြေညာခြင်းမရှိပဲ သွားရောက်လည်ပတ်ခဲ့ပြီး Finland နိုင်ငံရှိ မည်သည့် ဘုရားရှိခိုးကျောင်းကိုမှ သွားရောက်ကြည့်ရူခဲ့ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ သူသည် Iceland ကိုသာ သွားရောက်လည်ပတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
၂၀၁ဝ အောက်တိုဘာတွင် အီတလီဘာသာစကားဖြင့် အလေးနက်ဆုံးကျိန်စာတခုဖြစ်သည့် offensive and deplorable jokes ကို ရိုက်ကူးခဲ့ပြီး နောက်တွင် ဗာတီကန် သတင်းစာ L’Osservatore Romano မှ ဝေဖန်ပြစ်တင်ခြင်းခံရသည်။
သူသည် ဂျူးလူမျိုးများအားဆန့်ကျင်သည့် ပျက်လုံးတခုကို အရင်ရက်အနည်းငယ်အတွင်းမှာ ပြုလုပ်ခဲ့သည့် အကြောင်းလဲ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ Mr.ဘာလူစကိုနီ က ထိုစွပ်စွဲချက်များကို ယခုလို ဟာသပြောခြင်းဖြင့် ပြန်လည်တုံ ပြန်ခဲ့သည်။ “ပြစ်မှုတခုလဲမဟုတ်ဘူး အပြစ်တခုလဲမဟုတ်ဘူး။ ရယ်စရာတခုပဲ။”
၂၀၁ဝ နိုဝင်ဘာ ၁ နေ့တွင် လူငယ်ပြည့်တန်ဆာများအမှုတွင် ပါဝင်သည်ဟု နောက်တကြိမ် ထပ်မံစွပ်စွဲခံ ရပြီးနောက်တွင် Fiera di Milano ပရိသတ်များသို့ ကြေညာခဲ့သည်။ “ သတင်းစာကို နောက်ထပ်ဘယ်တော့မှ မဖတ်နဲ့တော့။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ သတင်းစာတွေက အလိမ်တွေပဲ။ (..) ငါကတနေ့လုံးအလုပ်တွေကို ကြိုးစားပြီးလုပ်တဲ့လူတယောက်ဖြစ်တယ်။ တခါတလေ ကြည့်လို့ ကောင်းတဲ့မိန်းကလေးတယောက်ကို ကြည့်လိုက် မိတာဟာ လိင်တူချင်းထက်တော့ ပိုပြီးနှစ်သက်စရာကောင်းတယ်။” ထိုကြေညာချက်သည် ချက်ချင်းပင် အီတလီနိုင်ငံ၏ အဓိက လိင်တူဆက်ဆံသူများအတွက် အခွင့်အရေးတောင်းဆိုသည့် အဖွဲ့အစည်းမှ ဝေဖန် ပြစ်တင်ခံရသည်။ အမျိုးသမီးများနှင့် လိင်တူဆက်ဆံသူများကိုယ်စား၊ ထိုအဖွဲ့အစည်း၏ ကိုယ်စား ဥက္ကဋ္ဌ ပါလို ပတ်တိန်း မှ “အစိုးရအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်တယောက်အနေနှင့် လူမျိုးကြီးဝါဒနှင့် အောက်တန်းကျသည့် အပြုအမှုတွေကို အားပေးအားမြှောက်ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့အတွက် ဘယ်လိုမှလက်ခံနိုင်စရာမရှိဘူး ..” လို့ပြောကြားခဲ့ပြီး ဘာလူစကိုနီ အားဝန်ချတောင်းပန်ရန် မေတ္တာရပ်ခံခဲ့သည်။
ဘုရားရှိခိုးကျောင်းမှ တိုက်ခိုက်မှု
၂၀၀၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၃ တွင် ဘာလူစကိုနီ သည် Milan's Piazza Duomo ရှိ ဘာသာရေး အားသစ်လောင်းပွဲအပြီးတွင် Milan ဘုရားရှိခိုးကျောင်းရှိ စကျင်ကျောက် ရုပ်တုနှင့် မျက်နှာကို အရိုက်ခံခဲ့ရဖူးသည်။ ဘာလူစကိုနီ က ပြည်သူလူထုအား တရင်းတနှီး လက်ဆွဲနှုတ်ဆက်နေချိန်တွင် လူအုပ်ထဲမှ တစ်ယောက်က ရှေ့တိုးလာပြီး သူ့အား ရိုက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ယင်းတိုက်ခိုက်မှုအား ဖမ်းယူရိုက်ကူးထားပြီး ချက်ချင်းပင် ကျူးလွန်သူအားဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ၎င်းမှာ Milan မြို့စွန်တွင်နေထိုင်သော အသက် ၄၂ နှစ် အရွယ် Massimo Tartaglia ဟု အမည်ရှိ အင်ဂျင်နီယာ တစ်ယောက်ဖြစ်သည်။ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ချွတ်ယွင်းမှု ရောဂါမှတ်တမ်းရှိသော်လည်း ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်ဖူးသော မှတ်တမ်းတော့ မရှိပေ။
အီတလီ သတင်းစာ ကိုယ်စားလှယ် ANSA မှ Tartaglia သည် ယင်းတိုက်ခိုက်မှုအတွက် တောင်းပန်ခဲ့ကြောင်း၊ စာထဲတွင် “ကျွန်တော်ဟာ ကိုယ့်ကို ကိုယ်တောင် မမှတ်မိခဲ့ဘူး” ဟုရေးခဲ့ပြီး၊ တစ်ယောက်ထဲပဲ ကျူးလွန်ခဲ့တာ ဖြစ်ပြီး အခြားမည်သည့် နိုင်ငံရေး အသင်းအဖွဲ့များ နှင့် တင်းမာသော နိုင်ငံရေး အုပ်စုများ မပါဝင်ခဲ့ကြောင်း ထပ်ဖြည့်ပြောထားခဲ့သည်။ ဘာလူစကိုနီ သည် မျက်နှာထိခိုက်ဒဏ်ရာများ ခံစားလိုက်ရသည်။ နှစ်ခေါင်းရိုးကျိုးပြီး သွားနှစ်ချောင်းလည်း ကျိုးသွားခဲ့သည်။ ချက်ချင်းပင် ဆေးရုံတင်လိုက်ရသည်။ အီတလီ သမ္မတ Giorgio Napolitano နှင့် အားလုံးသော ပါတီများမှ နိုင်ငံရေးသမားများ ဝိုင်းပြီး ယင်းတိုက်ခိုက်မှုကို စုံစမ်းဖော်ထုတ်ကြသည်။
ဒီဇင်ဘာ ၁၅၊ ၁၆ ရက်နေ့ ညများတွင် ၂၆ နှစ် အရွယ် လူတစ်ယောက်အား ရဲများနှင့် ဘာလူစကိုနီ ၏ သက်တော်စောင့်များက ၎င်း၏ ဆေးရုံ အခန်းအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ရန် ကြိုးစားနေသည်ကို တားဆီးခဲ့ကြသည်။ ၎င်းအား ရှာဖွေကြည့်ရာ မည်သည့် လက်နက်မျှ ကိုင်ဆောင်မထားသော်လည်း သူ၏ကားထဲတွင်မူ ဟော်ကီ ရိုက်တံ ၃ ချောင်းနှင့် ဓားနှစ်ချောင်း ကို ရှာဖွေ တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ ၎င်းသည် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ချွတ်ယွင်းမှု ရောဂါရှိပြီး စိတ်ရောဂါကုဆေးရုံတွင် ဆေးကုသမှု မဖြစ်မနေ ခံယူရမည့်သူ ဖြစ်သည် ဟု သိရသည်။ ဘာလူစကိုနီ သည် ၂၀၀၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ဆေးရုံမှ ဆင်းခဲ့သည်။
ကံစုရွာ၊ ကန်ကုန်း
ကံစုရွာ၊ ကန်ကုန်း
အင်ဂါးဘွမ်းရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်ကေတုရွာ၊ ဝမ်ဟွေလုံ
ပန်ကေတုရွာ (Pangkaytu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ဝမ်ဟွေလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၄၄၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ဟွေလုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၅၆ ဦး၊ မ ၁၅၂၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စံကားဝါ
အရွက် : ဘဲဥပုံ ၊ လှံစွပ်ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်။ ၈-၁၀ လက်မထိရှည်၍ ရွက်ညှာ ၁ လက်မခန့်ထိရှိသည်။ အရွက်နုစဉ် အမွှေးနုကလေးများရှိ၍ ရင့်သောအခါ ပြောင်ချောသည်။ ရွက်နားညီသည်။
အပွင့် - တစ်ပွင့်တည်းပွင့်၍ လိမ္မော်ရောင် သို့မဟုတ် အဝါဖျော့ရောင်သို့မဟုတ် အဖြူရောင်ရှိပြီး အလွန်မွှေးကြိုင်သည်။ ပွင့်ဖတ်၂ လက်မ မှ ၃ လက်မထိ ရှည်၏။ သေးငယ်သော ဝတ်ဆံများ ပါရှိသည်။ ပွင့်ညှာတိုသည်။ ကဆုန်၊ နယုန်လတွင် အပွင့် ပွင့်သည်။
အသီး - ၁-၂ လက်မထိ ရှည်သည်။ အခိုင်လိုက် သီးသည်။ ပန်းညိုရောင်အစေ့များပါရှိသည်။ တော်သလင်းလတွင် စတင်သီးသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ 	: 	မြန်မာနိုင်ငံ နေရာ အနှံ့အပြားတွင် ပေါက်ရောက်သည်။
ပေါက်ရောက်ပုံ သဘာ၀အလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။
အသုံးဝင်ပုံ 	: 	အာနိသင် မြန်မာဆေးကျမ်းများအလိုအရ စံကားဝါသည် ဖန်ချိုသော အရသာရှိ၍ အေးသောဂုဏ်သတ္တိရှိ၏။ သုတ်ကို ပွားစေ၍ နှလုံးကို အကျိုးပြု၏။ သည်းခြေ၊ သလိပ်တို့ကို နိုင်၏။ သွေးအန် သွေးကျ၊ဆီးအောင့် ၊ နူနာ၊ အဆိပ်၊ ယားနာ၊ အနာပေါက်တို့ကို ပျောက်ကင်းစေ၏။
အသုံးပြုပုံ- အပွင့် -
အရွက် -
အသီး -
အခေါက် -
အမြစ် -
Messier 32
Messier 32 (NGC 221 နှင့် Le Gentil ဟုလည်းသိထား) သည် ဘဲဥပုံစံ အရံဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ကြယ်စုတန်း အင်ဒရိုမီဒါမှ အလင်းနှစ် ၂.၆၅ မီလီယံအကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းသည် အင်ဒရိုမီဒါ ဂယ်လက်ဆီ၏ အရံဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၇၄၉ ခုနှစ်တွင် Le Gentil ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ M32 သည် အချင်းအားဖြင့် အလင်းနှစ် ထောင်ပေါင်း ၆.၅ ± ဝ.၂ ခန့်သာ ကျယ်ပြန့်သည်။ M32 တွင် သက်တမ်းရင့် မှေးမိန်သော ကြယ်နီများနှင့် ကြယ်ဝါများ အများစုပါဝင်ထားပြီး ဖုန်နှင့်ဓာတ်ငွေ့များ မပါဝင်ပေ။ ထို့ကြောင့် ကြယ်တာရာ မွေးဖွားမှုလည်း မရှိပေ။ သို့သော် မကြာသေးခင်က နှေးကွေးသော ကြယ်ဖွဲ့တည်မှု သဲလွန်စကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ M32 သည် အရံဂယ်လက်ဆီဟု ဆိုထားသော်လည်း အချို့ကမူ ပုံမှန်ဂယ်လက်ဆီတစ်ခု ဖြစ်နိုင်သည်ဟု အကြံပြုထားသည်။
ဧရာဝတီ တောင်သူလယ်သမားများ ဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်
thumb|ရန်ကုန်မြို့ ရွှေဂုံတိုင်ရှိ “A” Bank ရုံးချုပ်ပုံ ဧရာဝတီတောင်သူလယ်သမားများဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်လီမိတက် (Ayeyarwaddy Farmers Development Bank; အတိုကောက် A Bank) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ နိုင်ငံတော် ဗဟိုဘဏ်၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာ နှင့် ငွေရေးကြေးရေးအဖွဲ့အစည်းများ ဥပဒေအရ  စတင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဘဏ်ရုံးချုပ်များကို အမှတ်(၁၀၈)၊ ကမ္ဘာအေးဘုရားလမ်းနှင့် နတ်မောက်လမ်းထောင့်၊ ဗိုလ်ချို (၁) ရပ်ကွက်၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး နှင့်အမှတ်(၃၃)၊ မဟာဗန္ဓုလလမ်းနှင့် မြိုင်ဟေမာလမ်းထောင့်၊ ပုသိမ်မြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးတို့တွင် ဖွင့်လှစ်ထားသည်။ ဦးဆောင်တည်ထောင်သူမှာ ဦးဇော်ဝင်းရှိန် ဖြစ်သည်။   ၂၀၂၂ အချက်အလက်များအရ မူဆယ်၊ တာချီလိတ်၊ ကော့သောင်း၊ ပဲခူး၊ မကွေး၊ မော်လမြိုင်၊ မြဝတီ၊ နေပြည်တော်၊မန္တလေး စသည်တို့တွင် ဘဏ်ခွဲပေါင်း ၃၈ ခု ဖွင့်လှစ်ထားသည်။
ဘဏ်သမိုင်းကြောင်း
ဧရာဝတီ တောင်သူလယ်သမားများဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ် (ခေါ်) A bank (အများနှင့် သက်ဆိုင်သော ကုမ္ပဏီ လီမိတက်) ကို မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်၏ ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃၀ ရက်စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာ စာအမှတ် ၃/၂ဝ၁၄ နှင့် ငွေရေးကြေးရေး အဖွဲ့အစည်းများ ဥပဒေအရ ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် စတင် ဖွဲ့စည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ဝန်ဆောင်မှုများ
ထိုင်း – မြန်မာ နယ်စပ်ကုန်သွယ် ငွေလွှဲဝန်ဆောင်မှုအား ထိုင်းအခြေစိုက် Kasikorn Bank နှင့် ဆောင်ရွက်ခွင့်ရရှိထားသည်။ ထိုင်း-မြန်မာ ဗဟိုဘဏ်များက Designated Bank အဖြစ် ရွေးချယ်ခြင်းအား ၂၀၂၂ မတ်လထဲတွင် ရရှိခဲ့၍ဖြစ်သည်။ ယင်းအပြင် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဘဏ်လုပ်ငန်းနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ် လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘဏ်များ
သောမတ် ဘာဘင်တန် မကောလေး
လူတစ်ဦး တစ်ယောက်သည် မှတ်ဉာဏ် အလွန်ကောင်းပါသည်ဟု ဆိုစေကာမူ ထိုသူသည် မကောလေးအား မီနိုင်မည်မထင်။ မကောလေးအား ထူးထူးချွန်ချွန် မှတ်ဉာဏ်ကောင်းသူ ဖြစ်သောကြောင့် ကမ္ဘာကျော်ခဲ့လေသည်။
သူသည် စာအုပ်တစ်အုပ်ကို တစ်ခေါက်တည်း ဖတ်ရရုံနှင့် ထိုစာအုပ်အတိုင်း တစ်သွေမတိမ်း အလွတ် ပြန်ဆိုပြောပြနိုင်သည်။ ဤမျှ မှတ်ဉာဏ်ကောင်းပေသည်။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကြီးကား အင်္ဂလိပ်စာပေ သမိုင်းနှင့် အင်္ဂလန် နိုင်ငံသမိုင်းတွင် စာရေးဆရာကြီး အဖြစ်ဖြင့် လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံပြု သုခမိန်အဖြစ်ဖြင့် လည်းကောင်း ထင်ရှားကျော်စောခဲ့သော လော့တောမတ် ဗက်ဗင်တန် မကောလေးပင်တည်း။
မကောလေးသည် ၁၈ဝဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဖွားမြင်၍ ဖခင်မှာ ဇက်ခါရီမကောလေးဆိုသူ စကော့လူမျိုးဖြစ်၏။ မကောလေး၏ ဖခင်သည် စိတ်ဓာတ်ပြင်းထန်သော လူမှုပြုပြင်ရေးသမား တစ်ဦဖြစ်၍၊ ငွေဝယ်ကျွန်စနစ်ကို လွန်စွာ စက်ဆုပ်မုန်းတီးသူ ဖြစ်သည့်အတိုင်း၊ ထိုစနစ်ကို တိုက်ဖျက်ယင်းပင် ဥစ္စာပစ္စည်း ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခဲ့ လေသည်။
မကောလေး၏ ဖခင်သည် မကောလေးအား ငယ်ရွယ်စဉ်ကပင် အထူးဂရုစိုက်၍ ပညာသင်ကြားပေးခဲ့သဖြင့် မကောလေးသည် ၃ နှစ်သားအရွယ်ကပင် စာဖတ်ဝါသနာ ထုံခဲ့လျက် လက်တစ်ဖက်မှ ပေါင်မုန့်ထောပတ် သုတ် တစ်ချက်ကိုကိုင်ယင်း စာဖတ်လေ့ရှိသော မကောလေး ကလေးအား ဧည့်သည်များက တွေ့မြင်ရသည့်အခါ ထိုကလေး၏ စာဖတ်ဝါသနာကြီးပုံကို အံ့ဩချီးမွမ်းကြလေသည်။
စကားပြောရာတွင်လည်း ကလေးနှင့် မမျှအောင် ခမ်းနားသော စာပေစကားတို့ကို ပြောလေ့ရှိသဖြင့် မိခင် ဖခင်တို့သည် သားငယ်ကလေးအား အထူးပင် ချစ်ခင်ကြသည်။ မကောလေးသည် အတန်ကြီးပြင်း လာသောအခါ ကိမ်းဗရစ်တက္ကသိုလ်တွင် ပညာများ ဆည်းပူးခဲ့ရာ၌ သင်္ချာဘာသာမှတစ်ပါး ကျန်ဘာသာရပ် အားလုံးတွင် ထူးချွန်ခဲ့လေသည်။ သင်္ချာဘာသာကိုကား သူသည် ကလေး အရွယ်ကပင် ဝါသနာမပါခဲ့ပေ။ တက္ကသိုလ်သို့မရောက်မီ မူလတန်းကျောင်း၌ နေရစဉ်ကပင် ကျောင်းတက်နေရသဖြင့် စာဖတ်ချင်တိုင်း မဖတ်ရသည့်အပြင် သူစိတ်မဝင်စားသော အတွက်အချက် ပုစ္ဆာများကို ဖြေနေရသဖြင့် ကျောင်းသွားရန်ကိုပင် ပျင်းရိ ခဲ့လေသည်။ ထို့ပြင် စကားအိုးကလေး ဖြစ်၍ ကျောင်းတွင် စကားပြောချင်တိုင်း မပြောရသည်ကို စိတ်ညစ်ညူးခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း ကျောင်းမှန်မှန် တက်ခဲ့သဖြင့် ကျောင်းတွင်သာမက တက္ကသိုလ်သို့ရောက်ခဲ့သည့်တိုင် ထူးချွန်ခဲ့၍ ဆုအမျိုးမျိုး ရခဲ့၏။ မကောလေးသည် ဂရိဘာသာ၊ လက်တင်ဘာသာ၊ ပြင်သစ်ဘာသာ၊ ဒပ်ချဘာသာတို့ဖြင့် ရေးသားထားသော စာအုပ်များကိုလည်း ဖတ်ရှုနိုင်ခဲ့လေသည်။
မကောလေးသည် ဖခင်ကြီး၏ ဆန္ဒအတိုင်း ဥပဒေပညာရပ်များကို ဆည်းပူးလေ့လာခဲ့သဖြင့် ဥပဒေဘွဲ့ထူးကို ရရှိခဲ့သော်လည်း သူ၏အာရုံမှာ စာပေဖက်သို့သာ ညွတ်လျက်ရှိလေသည်။ ၁၈၂၅ ခုနှစ်တွင် မကောလေးသည် အက်ဒင်ဗာရာရီဗျူးခေါ် စာစောင်အတွက် ကဗျာစာဆို မီလတန်အကြောင်း ဆောင်းပါး တစ်ခုကို ရေးသားခဲ့ရာ တွင် ၂၅ နှစ်သားအရွယ် မကောလေး၏ ဂုဏ်သတင်းမှာ တစ်မုဟုတ်ချင်း လူသိများပြီးလျှင် ထင်ရှားခဲ့လေသည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ မကောလေးသည် အက်ဒင်ဗာရာရီဗျူး စာစောင်ကြီး၏ ပထမတန်းစား စာရေးဆရာကြီးတစ်ဦး အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခြင်း ခံရပြီးနောက် သူရေးသားသမျှသော ဆောင်းပါးများကိုလည်း ထိုစာစောင်ကြီးတွင် မကြာခဏ ဖတ်ရှုကြရလေသည်။
မကောလေးသည် သူ၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှု အတွက် စာရေးခြင်းဖြင့် ရရှိသော ဝင်ငွေအပေါ်၌သာ အမီပြုရလေသည်။ သူ၏ ဖခင်သည် မူလက ပစ္စည်းဥစ္စာ အတော်အတန် ချမ်းသာကြွယ်ဝသူ ဖြစ်သော်လည်း မကောလေး ငယ်စဉ်ကပင် စီးပွားပျက်ခဲ့သောကြောင့် မကောလေး ကြီးပြင်းလာသောအခါ ဖခင်နှင့် နှမများကိုပင် မကောလေးကထောက်ပံ့ခဲ့ရလေသည်။ သို့သော်လည်း မကောလေး ကဲ့သို့သော ပါရမီရှင် စာရေးဆရာ တစ်ယောက်အဖို့ဆင်းရဲခြင်းသည် တာရှည်တည်မြဲ နေလိမ့်မည် မဟုတ်ပေ။ မကောလေးသည် အခြားသော စာရေးဆရာများကဲ့သို့စာရေးခြင်း အလုပ်တစ်ခုကိုသာ မလုပ်ကိုင်ဘဲ နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင် တစ်ဦးအနေဖြင့် ပါလီမန်အမတ်၏ တာဝန်များကိုလည်း တစ်ဖက်တစ်လမ်းမှ ထမ်းဆောင် ခဲ့လေသည်။
သူ့ခေတ်သူ့အခါက မကောလေးသည် ပထမတန်းစား ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ် အမတ်တစ်ဦးပင် ဖြစ်သည်။ ပါလီမန်ထဲ၌ အချက်အလက်ကို ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင်နှင့် ပြတ်သားရှင်းလင်းစွာ စကားပြောဆိုရာတွင် မကော လေးကို မီသူမရှိပေ။ မကောလေးသည် ဝှစ်ပါတီ၏ ဝါဒနှင့် သဘောထားကို ထောက်ခံသူဖြစ်၏။ သို့ရာတွင် သူ့ကို ပါတီနိုင်ငံရေးသမားဟူ၍ကား မခေါ်နိုင်ချေ။ သူ၏စိတ်၌ မှန်ကန်ဖြောင့်မတ်သည်ဟု မထင်လျှင် သူသည် မည်သည့်ကိစ္စကိုမျှ လိုက်လောသည်မဟုတ်ပေ။ ပါလီမန် အမတ်ရာထူးကိုပင် စွန့်လွှတ်လိုက်ရန် ဦးလေးမည် မဟုတ်သော လူဖြောင့်ကြီး တစ်ဦးပေတည်း။ မကောလေး၏ နိုင်ငံပြု သုခမိန် တစ်ယောက်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ကိစ္စများတွင် အရေးပါ အရာရောက်ဆုံးသော ကိစ္စတစ်ခုကား အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ဥပဒေ အတိုင်ပင်ခံ အရာရှိအဖြစ် သွားရောက်ပြီးလျှင် ဗြိတိသျှ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်ကြီး တစ်ခုလုံးကို ပိုမိုကောင်းမွန်အောင် ပြုပြင်ခဲ့ခြင်းပင် ဖြစ်လေသည်။ သူ၏ လုပ်ငန်းတွင် သူသည် ပညာဉာဏ် အမြော်အမြင် ပြည့်စုံစွာဖြင့် တော်ဖြောင့်မှန်ကန်သော လမ်းစဉ်များအတိုင်း ပြုလုပ်ဆောင် ရွက်ခဲ့သည့် အတွက်လည်း နှောင်းကာ လတိုင်အောင် သူ၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးများကို အိန္ဒိယနိုင်ငံက အစဉ်အောက်မေ့ လျက် ရှိကြပေသည်။ မကောလေးသည် မိမိ၏ တာဝန်အလျောက် နိုင်ငံရေးလုပ်ငန်းများကို ထမ်းဆောင်လျက် နေရသော်လည်း သူအပျော်မွေ့ဆုံး အလုပ် သည်ကား စာရေးခြင်း အလုပ်သာဖြစ်၏။ ထိုစာရေးခြင်း အလုပ်ကပင် သူ၏ ကြီးပွားတိုးတက်ရေးကို ဖန်တီးခဲ့ပေသည်။
ပစ္စည်းဥစ္စာ ချမ်းသာကြွယ်ဝလာသောအခါ သူသည် နိုင်ငံရေးမှ ထွက်ပြီးလျှင် စာရေးခြင်းဖြင့်သာ အချိန်ကို ကုန်လွန်စေခဲ့သည်။ မကောလေးသည် ကဗျာများကိုလည်း အများ အပြား ရေးသားခဲ့၏။ အထင်ရှားဆုံး ကဗျာသည်ကား ၁၈၄၂ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော ရှေးခေတ် ရောမ နိုင်ငံ၏ တေးသံ မည်ရှိ ကဗျာပင် ဖြစ်ပေသည်။ မကောလေးသည် ၁၈၄၁ ခုနှစ်တွင် သူ၏ ကမ္ဘာကျော် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ သမိုင်း စာအုပ်ကြီးကို စတင် ရေးသားခဲ့၏။ ၁၈၄၉ ခုနှစ်တွင် ပထမတွဲနှင့် ဒုတိယတွဲကို ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့၏။ ကျန်အတွဲများကိုလည်း တစ်တွဲပြီးတစ်တွဲ ထုတ်ဝေခဲ့လေသည်။ သို့ရာတွင် လုပ်ငန်းမှာ ကြီးမားလွန်းရကား မကေားလေး အနိစ္စရောက် သည့်တိုင်အောင် အပြီးမသတ်နိုင်ခဲ့ချေ။ ထိုနိုင်ငံသမိုင်း စာအုပ်ကြီးမှာ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သမျှသော နိုင်ငံသမိုင်း စာအုပ်များတွင် အထင်ရှားဆုံးသော စာအုပ်ဖြစ်ပေသည်။
၁၈၅၇ ခုနှစ်တွင် မကောလေးသည် ဗဲရွန်ဘွဲ့ကို ရရှိလေသည်။ ထိုသို့ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရပြီးနောက် ၂ နှစ် အကြာ ၁၈၅၉ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန် အနိစ္စရောက်လေသည်။
ပလွေ
ကျော်ပလွေ
ရှေးဟောင်းပစ္စည်းများနှင့် နံရံဆေးရေးပန်းချီများကို ထောက်ထားကြည့်လျှင် မြန်မာ့သမိုင်းအစောပိုင်းခေတ်တွေ ဖြစ်သော ပျူခေတ်နှင့် ပုဂံခေတ်များတွင် ကျော်ပလွေ ကိုပဲ သုံးခဲ့ကြလိမ့်မယ်ဟု မှန်းဆရသည်။ ကျော်ပလွေ ဆိုသည်မှာ  အသံထွက်သော ‘မြင်းမိုရ်’ ခေါ် ‘ပင်လယ်ကူး’ အပေါက်၏အပေါ်မှာ လေကို ကျော်ပြီးမှုတ်ရ၍ ကျော်ပလွေဟု ခေါ်ကြသည်။ ကျော်ပလွေကို ဘေးတိုက်မှုတ်ရသောကြောင့် ဘေးတိုက်ပလွေ၊ ဘေးစောင်းပလွေ ဟုလည်း ခေါ်တတ်ပါသေးသည်။ ဘယ်ခေတ် ဘယ်အချိန်လောက်ကတည်းက မြန်မာပြည်တွင်းမှာ ကျော်ပလွေများ တိမ်ကောသွားခဲ့သလဲဆိုတာကို ပြောနိုင်ဖို့မလွယ်ကူပါ။ ယနေ့ခေတ်အချိန်မှာ မြန်မာ့ရိုးရာဂီတတွင် ခင်ပလွေ ကိုသာ သုံးကြသည်။
ခင်ပလွေ
ခင်ပလွေ ဆိုသည်မှာ အခင် ဟုခေါ်သော အသံထွက်စရာ လေတိုးပေါက် ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ခင်ပလွေဟု နာမည်ရသည်။ မြင်းမိုရ် ခေါ် ပင်လယ်ကူး အပေါက်မှာ ပွဲ့လျက်(ပွဲညက်) သို့မဟုတ် ပျားဖယောင်းနှင့် လေကိုတားထားပြီး အပေါ်က ထန်းရွက်ပြားကလေးနှင့် အုပ်ထားသည်။ ခင်ပလွေကို ထိပ်ဖျားပိုင်းကနေပြီး မှုတ်လိုက်သောအခါ လေလမ်းကြောင်းကလေးက မြင်းမိုရ် ၏ ချွန်နေသော အပိုင်းကို တိုးဝှေ့မိ၍ ပလွေသံ ထွက်လာစေသည်။
မြန်မာ့ရိုးရာ ခင်ပလွေများကို အုပ်စုခွဲလိုက်လျှင်- ခင်ပလွေ များထဲတွင် အရွယ်အစား အကြီးဆုံးဖြစ်ပြီး၊ ဝံသာနု နှဲကြီး၏ အသံစဉ်နှင့် တူသောကြောင့် ဝံသာနုပလွေကြီးဟု ခေါ်ကြသည်။ ဝံသာနုပလွေကြီးတွင် လက်ပေါက်များကို အားလုံးပိတ်ပြီးမှုတ်သော် မြန်မာ့ ၄ ပေါက်သံ ရသည်။ အစဉ်လိုက် တစ်ပေါက်စီ ဖွင့်သွားလျှင် ၄ ၃ ၂ ၁ ၇ ၆ ၅ ၄ ဆိုသည့် အသံစဉ်ကို ရသည်။
အရွယ်လတ်ဖြစ်သော ပလွေကြီး၏ လက်ပေါက်များကို အားလုံးပိတ်ပြီးမှုတ်လျှင် မြန်မာ့ ၁ ပေါက် သံမှန် ရသည်။ နှဲကြီးနှင့် အသံစဉ်တူ၍ တချို့က နှဲကြီးပလွေဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ အစဉ်လိုက် တစ်ပေါက်စီ ဖွင့်သွားလျှင် ၁ ၇ ၆ ၅ ၄ ၃ ၂ ၁ ဆိုသည့် အသံစဉ်ကို ရသည်။
အငယ်ဆုံး ပလွေကလေး၏ လက်ပေါက်များကို အားလုံးပိတ်ပြီးမှုတ်လျှင် မြန်မာ့ ၄ ပေါက်သံ ရသည်။ နှဲကလေး၏ အသံစဉ်နှင့် အတူတူပင်ဖြစ်သည်။ အစဉ်လိုက် တပေါက်စီဖွင့်သွားသော် ဝံသာနုပလွေကြီးထက် အသံစဉ်တစ်ခု ပိုမြင့်သော ၄ ၃ ၂ ၁ ၇ ၆ ၅ ၄ ဆိုသည့် အသံစဉ်ကို ရသည်။
ယခင်က ပလွေသံစဉ် ၁ ပေါက် သံမှန်မှာ မြန်မာ့ရိုးရာ ဆိုင်းဝိုင်းကြီးအတိုင်း‘စီ’သံနှင့် ကိုက်ညီအောင် ညှိထားသည်။ ယနေ့ မြန်မာ့ရိုးရာ ဆိုင်းဝိုင်းကြီးများ၏ မူတည်သံပြောင်းသွားသောအခါ ပလွေများကလည်း ၁ ပေါက် သံမှန်ကို ‘စီ-ရှပ်’ မှာပဲ ထားကြတော့သည်။
ပြုလုပ်ပုံ
မြန်မာ့ရိုးရာ ပလွေကို များသောအားဖြင့် ထီးရိုးဝါးနှင့် ပြုလုပ်ကြသည်။ ထီးရိုးဝါးသည် မာခြင်း၊ အဆစ်ရှည်ခြင်း၊ အရောင် ချောမွေ့လှပခြင်းကြောင့် ပလွေပြုလုပ်၍ အကောင်းဆုံးဝါးမျိုးဖြစ်သည်။ ထီးရိုးဝါးကို ရဲရဲနီအောင် မီးဖုတ်ထားသော သံချောင်းနှင့် အပေါက်များဖောက် ရသည်။ ပုံလောင်းထားသည့် ကြေးဝါပိုက်နှင့် ပြုလုပ်ထားသော ကြေးပလွေများလည်း ရှိသည်။ သံပိုက်လုံးနှင့်  ပြုလုပ်ထားသော သံပလွေများ ရှားရှားပါးပါ ရှိတတ်သည်။ အလွယ်တကူရနိုင်သော ပလပ်စတစ်ပိုက်များနှင့်လည်း ပလွေအရွယ်အမျိုးမျိုးကို  ပြုလုပ်ကြတာ ရှိသည်။
ရှေးခေတ်က ခင်ပလွေအားလုံးမှာ အပေါက်ပေါင်း ၁ဝ ပေါက်စီ ရှိခဲ့သည်။ အသံထွက်သော ‘မြင်းမိုရ်’ ခေါ် ‘ပင်လယ်ကူး’ အပေါက်၊ ပလွေအသံစဉ်အတွက် အပေါ်ပိုင်းမှာ လက်ပေါက် ၇ ပေါက်၊ ပလွေ၏ အောက်ဘက်မှာ ‘သရပေါက်’ လို့ခေါ်သော လက်မနှင့် ပိတ်၊ ဖွင့်စရာ ၁ ပေါက်၊ ‘မြင်းမိုရ်’နှင့် အထက်ဆုံး လက်ပေါက်အကြားမှာ ပင့်ကူမှေးကပ်စရာ ၁ ပေါက်၊ စုစုပေါင်း ၁ဝ ပေါက်ရှိသည်။ ပလွေအသံစဉ်အတွက် လက်ပေါက် ၇ ပေါက်ကလည်း အရွယ်တူတွေ မဟုတ်ကြပါ။ အထက်ဆုံး လက်ပေါက်ကစပြီး အောက်ဆုံးလက်ပေါက်အထိ တဖြည်းဖြည်း ကြီးသွားသည်။ ပင့်ကူမှေးပေါက်မှာ ပင့်ကူမှေးဖြစ်ဖြစ်၊ ဝါးမှေးဟုခေါ်သော ရေပါးစက္ကူ ဖြစ်ဖြစ် ကပ်လိုက်သောအခါ ပလွေသံကို စူးစူးရှရှ၊ စွာတာတာ ကြားရသည်။ ယနေ့အချိန်မှာ ပင့်ကူမှေးပေါက် မပါတော့ဘဲ ၉ ပေါက်တည်းသာ လုပ်ကြပါတော့သည်။
မြန်မာ့ဝါးပလွေနှင့် နိုင်ငံခြားသံ ထွက်စေသူ
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃ဝဝ ပြည့်နှစ် မန္တလေးမြို့၏ ပြည်ထောင်စုသင်္ကြန်ပွဲကြီးတွင် သင်္ကြန်ယာဉ်ကို စောင်းကောက်ပုံသဏ္ဍန် ဆင်ယင်ထားသော အမရပူရမြို့ A.M.B.A မော်တော်ယာဉ် ရေသဘင် အဖွဲ့ကြီးမှလည်း ပါဝင်ဆင်နွှဲခဲ့သည်။ ယင်းသင်္ကြန်ယာဉ်ကြီးပေါ်တွင် တီးဝိုင်းသမားများ ၆၀ ကျော် ပါဝင်သည်။ တီးမှုတ်လာကြသော တီးလုံးကို အဝေးကကြားရသည့်အခါ အနောက်တိုင်းဖြစ် လေမှုတ် တူရိယာများနှင့် အနောက်တိုင်းဆန်ဆန် တေးသွားကို တီးမှုတ်လာသည်ဟု မှန်းဆကြသည်။
အနားသို့ သင်္ကြန်ယာဉ်ရောက်လာသောအခါမှ တီးဝိုင်းသမားများ တီးမှုတ်လာကြသည့် တူရိယာများမှာ ဝါးပလွေ အလက် ၆၀၊ သားရေကျက်ထားသည့် သံစည်ပိုင်းပြတ် တစ်လုံး၊ မန်ကျည်းစေ့များထည့်ထားသည့် ဘူးသီးခြောက် တစ်လုံး၊ ထန်းသီးမှုတ် တစ်လုံးနှင့် နိုင်ငံခြားဖြစ်ဟူ၍ ကလဲရီနက် တစ်လက်သာ ပါသည်ကို အံ့ဩစရာ တွေ့ကြရသည်။
ထို ‘အေအမ်ဘီအေ’ ရေသဘင်အဖွဲ့ကြီးကို ဆရာမြို့မငြိမ်းက ဦးစီး စီစဉ်ခဲ့သည်။ ပလွေသမား ၆၀ ကို အမှတ် ၁၊ ၂၊ ၃ ဟု နာမည်ပေးထားသော အုပ်စုသုံးစုအဖြစ် ခွဲထားပြီး၊ သီချင်းတီးလုံးတွင် ကိုယ့်အစုနှင့်ကိုယ် ဝင်ရောက်မှုတ်ကြရန် ဆရာမြို့မငြိမ်းက စီမံခန့်ခွဲပေးထားသည်။
တီးမှုတ်သူများမှာလည်း ဂီတပညာရှင်များမဟုတ်ကြဘဲ ‘အေအမ်ဘီအေ’ မော်တော်ယာဉ် အသင်းသား သာမန်အရပ်သားများသာ ဖြစ်ကြသည်။ ဂီတပညာဟူ၍ ဘာတစ်ခုမှ သင်ကြားမထားကြသော အရပ်သားများကို ဆရာမြို့မငြိမ်းက သီချင်းတစ်ပိုဒ်ချင်း အလွတ်ချပေးပြီး လေ့ကျင့်ပေးခဲ့သည်။ သီချင်းအလိုက်ကို ငါးဦးလောက်ကသာ သံပြိုင်မှုတ်ကြပြီး ကျန်တဲ့သူများမှာ ကိုယ့်အလှည့်နဲ့ကိုယ် ဝင်ရောက်တီးမှုတ်ကြသည့်အခါ အသံထုထည်ကို အခြေခံပြီး ဖွဲ့စည်းတဲ့ အနောက်တိုင်း ဂီတသံမျိုး ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ တောင်သမန် ကြည်အင်းရေ လှိုင်းငွေ မြူးကာနေ ညင်းလေယဉ် ပြေပြေ မော်တော်ယာဉ် အေအမ်ဘီ ခေါ် အသင်းတော်သားများက မာပါစေ တောင်သမန်၊ မြို့မငြိမ်း
ဆရာမြို့မငြိမ်း၏ စောင်းကောက်ရေသဘင် တီးဝိုင်းကြီးတွင် တီးမှုတ်ခဲ့ကြတဲ့ ဝါးပလွေများ၏ လက်ရာရှင်မှာ အမရပူရမြို့ အိုးတော်ရပ်နေ နှဲဆရာကြီး ဆရာထပ် ဖြစ်သည်။ နှဲဆရာကြီး ဆရာထပ်သည် ဆရာမြို့မငြိမ်း၏ဆန္ဒအတိုင်း အနောက်တိုင်း ၁၂ သံစဉ် ခရိုမက်တစ်စကေး အသံစုံထွက်သော ဝါးပလွေတွေကို အောင်အောင်မြင်မြင် တီထွင်နိုင်ခဲ့သည်။ သံစဉ်များအပေါ် မူတည်ပြီး ပလွေများမှာ အတိုအရှည် အကြီးအသေး အရွယ်အမျိုးမျိုးရှိသည်။ လက်ပေါက်များမှာ ၆ ပေါက်သာရှိသောကြောင့် ခြောက်ပေါက်ပလွေ ဟု ခေါ်ကြသည်။
ထိုအချိန်မှစ၍ အသံစဉ်မျိုးစုံအတွက် ဝါးပလွေ အမျိုးမျိုးကို ဆရာထပ်မှ ဆက်လက် တီထွင်လာခဲ့ရာ သူ ကွယ်လွန်သည့်အချိန်တွင် စုစုပေါင်း ဝါးပလွေ ၂၇ မျိုး တီထွင်ပြီးစီးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ အသံစဉ်များကိုထောက်ပြပြီး ထိုပလွေများမှာ မြန်မာ့ရိုးရာ ဝါးပလွေစစ်စစ်များ မဟုတ်ဟု စောဒကတက်နိုင်သော်လည်း ထပ်ဆင့်တီထွင်ထားသည့် မြန်မာ့ဝါးပလွေများဟု ဆိုနိုင်သည်။
ဆရာကြီး ဆရာထပ်သည် သူတီထွင်ထားသည့် ပလွေများနှင့် အနောက်တိုင်း ၁၂ သံစဉ်ကို မှုတ်ပြခဲ့သည်။ လက်ပေါက် လေးပေါက်တည်းသာပါသော ပလွေတစ်လက်မှာ အသံစဉ် အပြည့်အစုံ ပါသောကြောင့် ထူးခြားသည်။
ပလွေ၊ ပလွေ၊ ရွာ ရွာကို ပတ်ပါလို့တဲ့ ရပ်ကို မွှေတယ် ရပ်ကို၊ ရပ်ကို မွှေတယ်လေလေ။ ပလွေသခင် မောင်ကြီးရှင်ရယ်၊ သည်တွင် ရပ်ပါဦးရယ်နဲ့၊ ဦးရယ်နဲ့ အိပ်ပါတော့ မောင်ရယ်၊ ငြင်းတယ်နဲ့၊ ငြင်းတယ်နဲ့ မအိပ်ချင်ဘူးလို့ ငြင်းတယ်နဲ့၊ ငြင်းတယ်နဲ့ ငြင်းတယ်လေး၊ ငြင်းတယ်လေး။ အမည်မသိရှေးစာဆို(နှဲဆရာကြီး စိန်မြရှင်က ဆိုပြပါသည်။) ပြည်ရွှေဘို မြို့တော်မြောက်ကယ်က ချောင်းပေါက်ပါလို့ မကူးနိုင်။ ပလွေတို ရောင်မှာထိုးပါလို့ ချောင်းရိုးကမှိုင်။
မမလေးတို့ နှင်းဆီခိုင် တဆိတ်စာ မောင်ကိုင်ရရင် ကူးနိုင်ရဲ့လေး။ ရွှေဘိုဗုံကြီးသံ
တွံတေးသိန်းတန်
တွံတေးသိန်းတန်သည် မြန်မာနိုင်ငံသား အဆိုတော်၊ စာရေးဆရာ၊ တေးရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင် သရုပ်ဆောင်၊ ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာ၊ ဇာတ်ဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူသည် ပြည်သူ့အကျိုးကို သယ်ပိုးခဲ့သူဖြစ်သောကြောင့် ပြည်သူချစ်သော အနုပညာသမား တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၎င်းပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသော ကိုယ်ရယ် မင်းရယ် ပန်းပိတောက်ရယ် ရုပ်ရှင်သည် လူကြိုက်များ ကျော်ကြားသော ရုပ်ရှင်တစ်ကားဖြစ်သည်။
တွံတေးသိန်းတန်ကို ရှမ်းနွယ်ဖွား မြန်မာသမားတော်ကြီး ဦးဖိုးဦးနှင့် ဒေါ်ညိုတို့မှ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၀၃-ခုနှစ်၊ သီတင်းကျွတ်လဆန်း (၇)ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၁၉၄၁-ခု၊ စက်တင်ဘာလ (၂၆) ရက်၊ သောကြာနေ့တွင် ရန်ကုန်တိုင်း၊ တွံတေးမြို့နယ်၊ ရှမ်းစုကြီးကျေးရွာ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်း ခြောက်ယောက်အနက် ပဉ္စမမြောက် ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းများမှာ ကိုထွန်းရီ၊ မအုန်းကျင်၊ ကိုထွန်းအေး၊ မဝင်း၊ သိန်းတန်၊ မောင်ကြည်ငွေတို့ ဖြစ်သည်။ သောကြာသားဖြစ်သောကြောင့် နေ့သင့်နံသင့် မောင်သိန်းတန်ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။
ငယ်ဘဝ
အရွယ်ရောက်လာသောအခါ ရှမ်းစုကြီးကျေးရွာ မူလတန်းကျောင်း( ဆရာကြီး ဦးချန်ထွန်းကျောင်း)တွင် တတိယတန်းအထိ ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ စတုတ္ထတန်းမှ သတ္တမတန်းအထိ ရန်ကုန်မြို့၊ စမ်းချောင်း၊ ဟုမ်းလမ်း (ယခု ပန်းလှိုင်လမ်း) ရှိ အစ်ကိုကြီး ဆေးဆရာ ဦးထွန်းရီ၏ နေအိမ်တွင် နေထိုင်ပြီး ကျောင်းတက် ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ ရန်ကုန်တွင် ခုနှစ်တန်းအထိနေပြီး ဟယ်ရီတန်အရေးအခင်းဖြစ်၍ ခုနှစ်တန်းစာမေးပွဲ အောင်ကာ ဇာတိမြေ ရှမ်းစုရွာသို့ ပြန်လာခဲ့သည်။
ထိုမှတဖန် တွံတေး အခြေခံပညာ အထက်တန်းကျောင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ပညာ သင်ယူခဲ့ရာ ၁၉၅၉−ခုနှစ်တွင် နဝမတန်း စာမေးပွဲအောင်မြင်သည်။ တွံတေးသိန်းတန်သည် ငယ်စဉ်ကပင် ကဗျာရေးစပ် သီကုံးခြင်းနှင့် သီချင်းဆိုခြင်း၊ ဂီတကို ဝါသနာအထုံ ပါလာခဲ့၍ တွံတေးမယ်ဒလင် ဦးသန်းကြွယ်ထံတွင် တေးဂီတပညာကို သင်ယူသည်။
ဝန်ထမ်းဘဝ
နဝမတန်း အောင်မြင်ပြီးနောက် ရန်ကုန်မြို့၊ အစိုးရပုံနှိပ်နှင့် စာရေးကိရိယာဌာနတွင် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ပြီး ၁၉၆၁−ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့အသံသို့ အငယ်တန်းစာရေးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။ ထိုမှ မြန်မာ့အသံ ဓာတ်ပြား၊ ပိဋကတ်တိုက်တွင် လက်ထောက်ပိဋကတ်တိုက်မှူး အဆင့်ထိ တိုးမြှင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
အနုပညာရှင်ဘဝ
တွံတေးသိန်းတန်သည် သီချင်းရေးသား သီဆိုခြင်း ဝါသနာအရ ဆရာဦးသန်းကြွယ်၊ တပ်မတော်(ရေ)မှ PO ဦးသန်းမြင့်၊ ဂီတာသိန်းစိုး၊ စန္ဒရားမောင်မောင်အေး၊ မောင်မောင်လေးတို့ထံမှ ဂီတပညာကို ဆည်းပူးခဲ့ပြီး ၁၉၅၆-ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့အသံ ရေဒီယိုမှ တေးသီချင်း တစ်ပုဒ်စ၊ နှစ်ပုဒ်စ စတင်ထုတ်လွှင့်ခဲ့ရာ ၁၉၆၀-၆၁-ခုနှစ်က ကိုယ်တိုင်ရေး ကိုယ်တိုင်သီဆိုခဲ့သော မျက်ရည်စမ်းဖြင့် ခမ်းလေပြီ သီချင်းဖြင့် ဂီတနယ်သို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခြင်း
ထွေးညိုသီချင်းက တွံတေးသိန်းတန်ကို နိုင်ငံကျော် ရုပ်ရှင်မင်းသားဘဝသို့ ပို့ဆောင်ပေးခဲ့သည်။ ၁၉၆၄-ခုနှစ်တွင် မြတ်ကဝိန်ရုပ်ရှင်မှ ဒါရိုက်တာဦးလှအောင် ရိုက်ကူးသော ထွေးညို ဇာတ်ကား၌ မင်းသမီး ခင်သန်းနု၊ သရုပ်ဆောင် ဌေးဝင်းတို့နှင့် အတူ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခွင့် ရရှိခဲ့ရာ တေးသံရှင် သရုပ်ဆောင်အဖြစ် ထင်ရှားကျော်ကြားလာသည်။ ထို့နောက် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ဆက်လက်ရိုက်ကူးရန် မြန်မာ့အသံမှ အလုပ်ထွက်ခဲ့ပြီး ချစ်သူပေးသော တေးတပုဒ်ဇာတ်ကားကို ဆက်လက်ရိုက်ကူးသည်။ တွံတေးသိန်းတန်သည် ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပေါင်းများစွာက ကမ်းလှမ်းရိုက်ကူးသော ဇာတ်ကားများတွင် အဓိကဇာတ်ကောင်အဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ရာ မြတ်လေး၊ ဝါဝါဝင်းရွှေနှင့် ချစ်သူပေးသော တေးတပုဒ်၊ ခင်သန်းနုနှင့် မေတ္တာဇာတ်လမ်း ဆုံရာဝယ်၊ ရှုမဝစမ်းစမ်းအေးနှင့် ပန်းနွယ်ကစိမ်း၊ ဇော်လွင်၊ ဝါဝါဝင်းရွှေတို့နှင့် အရွှေတို့ရွာ၊ တင်တင်ညိုနှင့် အညာသားလေး၊ ဒေစီကျော်ဝင်းနှင့် ပန်းကလေးများ မနွမ်းစေချင်၊ မြင့်မြင့်ခိုင်နှင့် မုန်းစရာကြီး၊ မဉ္စူသင်းနှင့် ချမ်းမြေ့သီတဂူ၊ စံရှားတင်နှင့် ချစ်ရက်ကယ်နှောင်း၊ ခင်သန်းနုနှင့် အသက်ကိုနှင်း၍၊ ကြည်ကြည်ဌေး၊ မေယုတို့နှင့် သတ္တိသွေးနှင့် တေးလုလင်၊ နှင်းဆီနှင့် နန်းကြာရိပ်မြိုင်၊ အပါအဝင် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားပေါင်း (၆၇)ကား ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ တွံတေးသိန်းတန်သည် ဝတ္တု၊ ဇာတ်ညွှန်း၊ ဒါရိုက်တာအဖြစ်လည်း ရိုက်ကူးထုတ်လုပ်ခဲ့ရာ မင်းသမီး စန္ဒာနှင့် တွဲဖက်သရုပ်ဆောင်သည့် ကိုယ်ရယ် မင်းရယ် ပန်းပိတောက်ရယ်နှင့် ချစ်မိတော့လည်း အရူးအမူး ဇာတ်ကားတို့မှာ ပရိသတ်၏ နှစ်ခြိုက်အားပေးခြင်း ခံရသည်။
ဓာတ်ပြားသီချင်း
ဓာတ်ပြားတေးသီချင်းများ အနေနှင့် ထွေးညို ထွက်ရှိပြီး နောက်ပိုင်း အဆက်မပြတ် သီဆိုထုတ်လွှင့်ခဲ့ရာ အဆိုတော် တွံတေးသိန်းတန်ကိုယ်တိုင် အရေအတွက် မှတ်မိခြင်း မရှိတော့ဟု ဆိုသည်။ တိတ်ခွေ (၂၉)ခွေ ထွက်ရှိခဲ့ပြီး သီချင်းပုဒ်ရေ ၃၂၀−ခန့်၊ ပြဇာတ်တေးများ ပါဝင်လျှင် ၃၅၀ခန့် ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။
ဇာတ်သဘင်
၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် တွံတေးသိန်းတန် ဂီတရုပ်ရှင် ပြဇာတ် သဘင် ဇာတ်သဘင်အဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းကာ ဇာတ်မင်းသားအဖြစ်နှင့်လည်း အနယ်နယ် အရပ်ရပ်သို့ လှည့်လည်ကပြခဲ့ရာ ရုံပြည့်ရုံလျှံ ပရိသတ်အားပေးခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု တေးသီချင်းများကို သီဆိုလေ့ရှိသော တွံတေးသိန်းတန်သည် ဂီတပရိသတ်အားပေးမှု အများဆုံးရရှိသော တေးပြုအဆိုတော်အဖြစ် မြန်မာ့ဂီတသမိုင်းမှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြသည်။ ကိုယ်တိုင်ရေး၊ ကိုယ်တိုင်သီဆို အသံလွှင့်ခဲ့သော တေးသီချင်းများစွာအနက် ဖိုးလမင်းကို အောင်သွယ်ခိုင်းမယ်၊ နှမလက်လျှော့ နေလေတော့၊ ဝဏ္ဏပဘာ၊ အသီးတစ်ရာ အညှာတစ်ခု၊ အမေ့ပါးက သနပ်ခါး တို့မှာ ခေတ်အဆက်ဆက် မရိုးနိုင်သော တေးများအဖြစ် ဂန္ထဝင်တွင် ကျန်ရစ်သည်။
မိသားစုဘဝ
အဆိုတော် တွံတေးသိန်းတန်သည် ဒေါ်ခင်ခင်စန်းမြင့်နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သားသမီး (၄)ဦးထွန်းကားခဲ့သည်။ ယင်းတို့အနက် ဝင်းပပသိန်းတန် အမည်ဖြင့် သမီးလေးသည် အဆိုတော် တစ်ဦးဖြစ်လာသည်။ ထို့ပြင် ဘဝအချိုးအကွေ့ အပြောင်းအလဲ၌ ဒေါ်သန်းချစ် (ခေါ်) အဆိုတော်ချစ်စပါယ်နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၌ သမီးတစ်ဦးရှိပြီး ၎င်းသမီးသည် ယခုအခါ ဖခင်နှင့် မိခင်ကဲ့သို့ပင် ရွှေရည်သိန်းတန် အမည်ဖြင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်လာသည်။
ဘဝနိဂုံး
တစ်သက်တာ ကာလပတ်လုံး အနုပညာနှင့် နေထိုင်ခဲ့သော တွံတေးသိန်းတန်သည် ၁၉၉၉ခု၊ ဇန်နဝါရီလ (၁၁)ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ အသည်းကင်ဆာဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကြာ
ကြာပင် (Nymphaea) သည် 'နင်ဖီအေးစီး'မျိုးစဉ်တွင် ပါဝင်သည်။ ရေ၌ပေါလောပေါ်ပေါက်၍ အပွင့်ပွင့်သော အပင်မျိုး အားလုံးမှာ နင်ဖီအေးစီးမျိုးစဉ်ဝင်အပင်များ ဖြစ်သည်။ ကြာပင်သည် ရေကန်အင်းအိုင်များတွင်လည်းကောင်း၊ ချောင်းရိုး ကမ်းစပ်များတွင်လည်းကောင်း ပေါက်ရောက်သည်။ အမြစ်များမှာ ပွ၍ ရွံ့ညွန်များကို ကုပ်တွယ်ထားသည်။ ကြာရွက်ဝိုင်းများသည် ရေပေါ်တွင် အမြဲ ပေါ်လျက်ရှိသည်။ ကြာပွင့်များသည် ကြာရွက်ဝိုင်းများ အကြားမှ ငွါးငွါးစွင့်စွင့် ရေပြင်ပေါ်တွင် ပွင့်ကြသည်။ ပွင့်ညှာတစ်ခု အဖျားတွင် များသောအားဖြင့် ကြာပွင့်တစ်ပွင့်သာ ပွင့်သည်။ ပွင့်ညှာတွင် အရွက်များ လုံးဝမပေါက်ချေ။
ကြာပွင့်တစ်ပွင့်တွင် ပွင့်ချပ်နှင့် ပွင့်ဖတ်ပေါင်း များပြားစွာရှိသည်။ ဝတ်ဆံဖိုတံများမှလည်း အများအပြား တစ်စုတစ်ဝေးတည်း ပေါက်ကြသည်။ ဝတ်ဆံမ တံတားတစ်ခုတည်းပင် ရှိသည်။ ဝတ်ဆံမတံ၏ အဖျားတွင် ပြားနေသော ဝတ်ဆံမ ထိပ်တစ်ခုရှိသည်။ အိုဗာရီခေါ် မျိုးစေ့အိမ်ကြီးထဲ တွင် မျိုးမှုန်အမကလေးများစွာ ပါရှိသည်။ ကြာပွင့်ကြာရွက် တို့နှင့် ဆက်သောကြာရိုးတို့မှာ လေလျှောက်နိုင်သော ခေါင်းပွများ ဖြစ်ကြသည်။ လေနှင့် အလင်းရောင်ကို ရေပေါ်တွင်ရှိသော အရွက်များက သိုမှီး၍ သတ္တုဓာတ်နှင့် ရေတို့ကိုကား အမြစ်များက စုတ်ယူကြသည်။
ကြာပွင့်များမှာ မျိုးကိုလိုက်၍ အရောင်အမျိုးမျိုးရှိသည်။ အဖြူ၊ အဝါ၊ အပြာ၊ အညို စသည်ဖြင့် အရောင်အမျိုးမျိုးရှိလေသည်။ အများအားဖြင့် ကြာဖူးများသည် နံနက်အရုဏ် တက်ချိန်တွင် ပွင့်ကြ၍ ညနေ နေဝင်ခါနီးတွင် ပြန်၍ငုံသွားကြ သည်။ အချို့ ကြာမျိုးသည် ညနေတွင် ပွင့်ကြသည်။ ကြာပွင့် သည် ၃ ရက်လောက်သာ ခံသည်။ ၃ ရက်မှ လွန်လျှင် ညှိုးနွမ်းသွားလေ့ရှိသည်။ ကုမုဒြာကြာသည် ညအခါ လရောင်ခံ၍ ပွင့်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ကြာပွင့်၏ အလယ်တွင် ကြာခွက်ကလေးများ ရှိသည်။ ကြာပွင့် မကြီးရင့်မီ ကြာခွက်မှာ မြင်နိုင်ရုံလောက်သာ ရှိ၏။ ကြာပွင့်မှ ပွင့်ဖတ်နှင့် ပွင့်ချပ်များ ကြွေကျပြီးနောက် တွင် ကြာခွက်သည် တဖြည်းဖြည်း ကြီးရင့်လာသည်။ ကြာခွက်ထဲမှ ကြာစေ့များကို ကလေးသူငယ်များသည် သရေစာအဖြစ် စားတတ်ကြသည်။
ကြာအမျိုးအစားများ
''“ပျံ့မွှမ်း နံ့သာ၊ ငါးမည် ကြာတုံ
ငုံအာစွင့်စွင့်၊ ရေထက်မြင့်၍
လှတင့်ပွပွ၊ ကုမုဒြာဟု
ကောင်းစိတ်ရွှင်စွာ၊ ပဒုမ္မာတို့
သန္တာနှင်းပန်း၊ စွေးစွေးစွန်းသား
ရောင်ထွန်းရွှေဝါ၊ နီသည့်ကြာမူ
များစွာ ချပ်ဆင့်၊ လှိုင်တွေပွင်၏။
မြနှင့်ယိုးဆို၊ ပန်းကြာညိုလည်း
နေကို မငံ့၊ ပွင့်လင်းအံ့ဟု
ပျံ့ပျံ့နံ့မျိုး၊ ရေပေါ်မိုး၍ ”''
အထက်ပါ ကြာပန်းဘွဲ့၌ - ဟူသော ကြာငါးမျိုးသည် ဗုဒ္ဓဝင် ပါဠိတော်ကို မှီငြမ်း၍ ဖော်ပြသောကြာများ ဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။ အချို့ပညာရှင်တို့က ကုမုဒ(ကုမုဒြာ)ကြာကို ပဒုမ္မာ(ပဒုမ)ကြာပင်ဟု ခေါ်ကြောင်း၊ ပွင့်ချပ် တစ်ရာပြည့်သော ကြာကို ပဒုမ္မာဟုခေါ်၍ ပွင့်ချပ် တစ်ရာမပြည့်သော ကြာကို ပုဏ္ဍရိတ်ကြာ ဟုခေါ်ကြောင်း ဖော်ပြကြ၏။
သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ၌ - ဟူ၍ ဖော်ပြထားသည်များလည်း ရှိ၏။ သို့ရာတွင် ထိုကြာတို့၏ အရွယ်အစား ပုံသဏ္ဌာန် အရောင်အသွေးတို့နှင့် ပတ်သက်၍မူ အတိအကျ ဖော်ပြထားသည်ကိုမူ မတွေ့ရချေ။
အာယုဗ္ဗကျမ်းတချို့၌ ကြာကို အောက်ပါကဲ့သို့ ဖော်ပြထားခြင်းများလည်း ရှိသည် -
ရေကန်အင်းအိုင်များတွင် အတွေ့ရများသော ကြာတို့မှာ ကြာဖြူ၊ ကြာနီနှင့် ကြာညိုများ ဖြစ်သည်။ ကြာဖြူကို ရုက္ခဗေဒအမည်အားဖြင့် 'နင်ဖီအာအယ်လဗာ'ဟု ခေါ်သည်။ ဗြိတိသျှကြာမျိုးထဲတွင် အဝါရောင်ကြာပန်းမျိုးကို တွေ့ရသည်။ ကြာအပေါင်းတွင် အလှဆုံးကား ကြာပဒုမာပင် ဖြစ်သည်။ အလွန်အံ့ဩဖွယ်ကောင်းသော ကြာပင်ကြီးတစ်မျိုးကို တောင်အမေရိကတိုက် အမေဇုန်မြစ်ကမ်းစပ်တစ်လျှောက်တွင် တွေ့ရသည်။ ထိုကြာကို ရုက္ခဗေဒအမည်ဖြင့် 'ဗစ်တိုးရီးယား ရီဂျီးယား'ဟု ခေါ်သည်။ ထိုကြာပင်မှာ မည်မျှကြီးမား သနည်းဟူမူ ကြာရွက်ပေါ်တွင် လူတစ်ယောက် ကောင်းစွာ ရပ်နေနိုင်လောက်အောင် ကြီးမားလေသည်။ အရွက်၏အချင်းမှာ ၆ ပေမှ ရ ပေအထိ ရှိ၍ အပွင့်၏ အချင်းမှာ ၈ လက်မမှ ၁၆ လက်မအထိ ရှိသည်။ ကြာမျိုး ၅ ပါးရှိရာ ယင်းတို့မှာ ကုမုဒြာ၊ ပုဏ္ဏရိတ်၊ ပဒုမ္မာ၊ ကြာနီ၊ ကြာညိုတို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့၏ ကြာနှင့်ပတ်သက်သော အယူအဆများနှင့် အသုံးပြုပုံများ
ဂေါတမ ဗုဒ္ဓ ပွင့်ထွန်းလာသည့်နောက်၌ ကြာသည် မြင့်မြတ် စင်ကြယ်ခြင်းတို့နှင့် ယှဉ်တွဲ၍ ဖော်ပြမှုကို ခံရသောကြောင့် ဗုဒ္ဓဝါဒီတို့ အမြတ်နိုးဆုံးသော ပန်းဖြစ်လာခဲ့ဟန် တူသည်။
''"ရေ၌ပေါက်သော ရေ၌ ကြီးပွားသော ဥပ္ပလကြာသည် လည်ကောင်း၊ ပဒုမ္မာကြသည် လည်းကောင်း၊ ပုဏ္ဍရိတ်ကြသည် လည်းကောင်း၊ ရေမှ အထက်သို့တက်၍ ရေဖြင့် မလိမ်းကျံဘဲ တည်သကဲ့သို့ ထို့အတူသာလျှင် လောက၌ ဖြစ်သော လောက၌ ကြီးပွားသော ငါသည် လောကကို လွှမ်းမိုး၍ (သင်္ခါရလောက) နှင့် လိမ်းကျံ ကပ်ငြိခြင်း မရှိဘဲနေ၏။"