cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
စပိန်အနုပညာ
စပိန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းတလျောက်တွင် မင်းပြောင်းမင်းလဲ များခဲ့သည်။ ထိုအကြောင်းကြောင့် စပိန်နိုင်ငံ၏ အနုပညာရပ်တို့ ထွန်းကားလာသည်မှာ များမကြာသေးကြောင်းကို တွေ့ရပေသည်။ စပိန်နိုင်ငံ၏ ရှေးခေတ်သမိုင်းကို သေချာစွာ မသိကြရလေ။ သို့သော် စပိန်နိုင်ငံသည် တစ်ခေတ်က ရောမပိုင်နိုင်ငံ ဖြစ်ခဲ့ကြောင်းကိုကား သိရသည်။ ထိုနောက်တွင် ဂေါ့သခေါ် တောင်ပေါ်သားများသည် မြောက်ဘက်မှ နေ၍လည်းကောင်း၊ အာဖရိကမြောက်ပိုင်းမူးဝါးလူမျိုးတို့သည် တောင်ဘက်မှ နေ၍လည်းကောင်း၊ ဝင်ရောက်အုပ်စိုးကြသည်။ ထိုသို့ ရောမ၊ ဂေါ့သ၊ မူးဝါး စသော လူအမျိုးမျိုးတို့ တစ်ခေတ်စီ ဝင်ရောက်အုပ်စိုးကြကုန်သောကြောင့် စပိန်အနုပညာရပ်များမှာလည်း အမျိုးမျိုး ပြောင်းလဲခဲ့ရလေသည်။ လူအမျိုးမျိုး အုပ်စိုးခဲ့ကြသည့်အနက် ဗရင်ဂျီဂိုဏ်းဝင် ခရစ်ယန်နှင့် မွတ်စလင်တို့လည်းပါဝင်လေရာ စပိန်နိုင်ငံရှိ သာသနာအဆောက်အအုံများ၊ နန်းတော်များမှာ အုပ်စိုးသောလူမျိုးကို လိုက်၍ ဗိသုကာပုံစံ အမျိုးမျိုး ကွဲပြားခြားနားနေသည်။
စပိန်နိုင်ငံတွင် မူးဝါးလူမျိုးတို့၏ အနုပညာ လက်ရာကောင်းများ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ ယင်းတို့အနက် ကော်ဒိုးဗားပလီကြီးနှင့် ကျော်စောလှသော အယ်လမ်ဗရာ နန်းတော်အဆောက်အအုံကြီးများမှာ အထင်အရှားဆုံး အဆောက်အအုံများဖြစ်သည်။ မူးဝါးလူမျိုးတို့ကို စပိန်နိုင်ငံမှ တွန်းလှန်လိုက်သော အချိန်တွင် မြောက်ဘက်နိုင်ငံများမှ ရောမဆန်သော ဗိသုကာ အနုပညာ ပုံစံများ ထွန်းကားလာပြန်သည်။ ထိုအချိန်အခါက၊ စပိန်နိုင်ငံတွင် ရောမဆန်သော ဗိသုကာအဆောက်အအုံများကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြ၏။ ၁၂ ရာစုနှစ် အကုန်အထိ ထိုရောမဆန်သော ဗိသုကာပုံစံများ ခေတ်စားပြီးနောက်၊ ဂေါ့သပုံစံဖြင့် ဆောက်လုပ်သော အဆောက်အအုံများ ပေါ်ပေါက်လာပြန်သည်။
ဂေါ့သစနစ်သည် စပိန်နိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိခဲ့သော အနုပညာ စနစ်များအနက် ခေတ်အစားဆုံးစနစ်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုရပေမည်။ သို့ရာတွင် ဥရောပတိုက်တွင် ရီနေးဆွန်းခေါ် ဉာဏ်သစ် အရေးပုံခေတ် သို့ရောက်သောအခါ၊ စပိန်နိုင်ငံတွင် ဂေါ့သစနစ် သာမက ယခင်က ခေတ်စားခဲ့သော စနစ်ဟောင်းများလည်း ပြန်လည်ဆန်းသစ်လာပြန်သည်။ ထိုအခါတွင် စပိန်နိုင်ငံတွင်း၌ တစ်ကျောင်းတစ်ဂါထာ တစ်ရွာတစ်ပုဒ်ဆန်း ဆိုသကဲ့သို့ အနုပညာမူ အမျိုးမျိုး ပေါ်ပေါက်လာလေသည်။ ထိုသို့ ပေါ်ပေါက်လာသော မူများကို ရောမမူ၊ ဂေါ့သမူ စသည်ဖြင့် အမည်မှည့်ရန် များပြားလှသဖြင့်၊ တီထွင်သူ၏အမည်အတိုင်း ခေါ်ဝေါ်ကြရလေသည်။ ပုံစံအားဖြင့် ဟွမ်သေအယ်ရဲရား တီထွင်သောပုံကို အယ်ရဲရားပုံ၊ ချူရီဂေးရားဆိုသူ တီထွင်သောပုံကို ချူရီဂေးရားပုံ စသည်ဖြင့် ခေါ်ဝေါ်လေ့ရှိကြ၏။
စပိန်နိုင်ငံတွင် ထွန်းကားခဲ့သော အနုပညာရပ်များ အနက် ဗိသုကာအတတ်သည် အဓိဖြစ်သည်။ ရှေးအခါက စပိန်နိုင်ငံတွင် မှတ်သားလောက်သော အနုပညာသည်ကြီးများ မပေါ်ပေါက်သေးချေ။ သို့သော်လည်း အမေရိကတိုက်၌ နယ်သစ်ပယ်သစ်များကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည့် အချိန်မှစ၍ စီးပွားရေး တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးလာပြီးလျှင် အနုပညာရပ်များသည်လည်း ထွန်းကားလာခဲ့လေသည်။
စပိန်နိုင်ငံ၏ ပန်းချီဆေးရေး သမိုင်းကို ကြည့်ပြန်လျှင်၊ ရှေးဦးစွာ စပိန်နိုင်ငံကျက်သရေကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သူမှာ စပိန်သား တစ်ယောက်မဟုတ်ဘဲ၊ ဂရိကျွန်းသား ဖြစ်သောအယ်ဂရေးကိုး ဖြစ်သည်။ အယ်ဂရေးကိုးဟူသည်မှာ 'ဂရိဆရာကြီး'ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ အယ်ဂရေးကိုးသည် ဂရိကျွန်းတွင် မွေးဖွား၍၊ အရွယ်ရောက်သောအခါ အီတလီနိုင်ငံ ဗင်းနစ်မြို့၌ ဆရာကြီးတစ်ရှန်ထံတွင် ပညာဆည်းပူးလေသည်။ ထိုနောက် ရောမမြို့သို့ ပြောင်းရွေ့နေထိုင်ခဲ့၏။ ရောမတွင် ခေတ္တမျှနေထိုင်ပြီးနောက် တစ်ဖန် စပိန်နိုင်ငံသို့ ပြောင်းရွေ့ကာ ထိုနိုင်ငံတွင် ရာသက်ပန် အခြေစိုက်ကာ နေထိုင်ခဲ့လေသည်။ ကြွယ်ဝချမ်းသာလာသော စပိန်ဘုရင်တို့သည် အနုပညာရပ်များကိုလည်း အားပေးစ ပြုလာကြ၏။ ပြည်တွင်းရှိ အနုပညာသည်များကိုလည်း လေ့လာစေလေသည်။ ထို့ပြင် ဂျာမနီ၊ ဖလန်းဒါးအစရှိသော အနုပညာဖွံ့ဖြိုးရာ နိုင်ငံများမှ ထင်ရှားသော သုခုမ ပညာကျော်ကြီးများသည်လည်း စပိန်နိုင်ငံတွင်းသို့ အလည်အပတ် လာရောက်ခဲ့ကြရာမှ၊ မိမိတို့၏ အနုပညာရပ်များကို တစ်ဆင့် ဖြန့်ချိကြလေသည်။ ဖလန်းဒါးပြည်နယ်မှ ယန်ဗန်အိုက်၊ ဗိုင်းဒင်၊ ဂျရုမ်းဗော့စသော ပန်းချီကျော်ကြီးများသည် စပိန်နိုင်ငံသို့ ရောက်ကြ၏။ ခရစ် ၁၆ဝ၃ ခုနှစ်တွင် ဖလန်းဒါးပြည်မှ ကျော်ကြားလှသော ဆရာကြီးရူးဗင်းသည် စပိန်နိုင်ငံသို့ သံအမတ်အဖြစ် ရောက်ရှိလာလေသည်။ ထိုအခါတွင် စပိန်ဘုရင်သည် ရူးဗင်းအား စပိန် အနုပညာသည်များ၏ အကူအညီဖြင့် ပန်းချီကားများကို ရေးခြယ်စေ၏။ ရူးဗင်းသည် စပိန် အနုပညာသည်များ အနက်၊ ဗေလားစကေး ဆိုသူ လူငယ်တစ်ဦး၏ လက်ရာအစွမ်းအစကို များစွာ သဘောကျကာ၊ ထိုလူငယ်အား အီတလီသို့ စေလွှတ်သင့်ကြောင်း ဘုရင်အား တိုက်တွန်းလေသည်။ ဗေလားစကေးသည် နန်းတွင်းပန်းချီဆရာကြီး ဖြစ်လေသည်။
စပိန်နိုင်ငံသို့ ရူးဗင်း ရောက်လာချိန်တွင်၊ ဗေလားစကေးသည် အီတလီပြည်မှ ပုဂ္ဂိုလ်ထူးကြီးများဖြစ်သော၊ မိုက်ကယ်အန်ဂျလို အစရှိသူတို့အကြောင်းကို ကြားသိသည်နှင့် အီတလီပြည်သို့ သွားရောက်လေ့လာလေသည်။
အီတလီပြည်တွင် အဆိုပါ ဆရာကြီးများ၏ လက်ရာများကို ကြည့်ရှုလေ့လာပြီးလျှင် မိမိကိုယ်ပိုင် လက်စွမ်းဖြင့်ဟန်သစ် မူသစ်များကို ဖန်တီးခဲ့လေသည်။ ထိုအချိန်မှ၍ ဗေလားစကေးသည် စပိန်ပန်းချီဆေးရေး အတတ်တွင်ရှေ့တန်းသို့ တက်လာခဲ့လေသည်။ စပိန်နိုင်ငံရှိ အခြားသော ပန်းချီဆရာတို့သည် ဗေလားစကေးကို မနာလိုဝန်တို ဖြစ်ကြ၏။ သို့သော်လည်း ဗေလားစကေးမှာ စပိန်နိုင်ငံတွင်သာမကအခြား နိုင်ငံများအထိပင် ထင်ရှားကျော်ကြားခဲ့လေသည်။
ဗေလားစကေး ကွယ်လွန်ပြီးနောက် စပိန်နိုင်ငံ၌၊ နည်းသစ်မူသစ်များ မပေါ်ပေါက်သဖြင့်၊ ဆရာကြီး၏လက်ရာများမှာ ထင်ရှားလျက်ပင် ရှိလေသည်။ သို့သော် သာသနာရေးဆိုင်ရာ ပန်းချီကားများကို ရေးခြယ်ရာ၌ကား မူရိလျှိုအမည်ရှိ ပန်းချီကျော်ကြီးသည်လည်း အထူးပင် ကျော်ကြားခဲ့သည်။ ထိုဆရာကြီးများ၏နောက်တွင် တိုးတက်သောအနုပညာရပ်သစ်များ ဖွံ့ဖြိုးကာ ဂိုးယာ၊ ပက်ဗလို ပီကာဆို အစရှိသော ကမ္ဘာအနှံ့အပြား ကျော်ကြားသူများ စပိန်နိုင်ငံ၌ ထွန်းကားလာလေသည်။ ထိုသူတို့ကား ၂ဝရာစုနှစ်၏ အနုပညာ ခေါင်းဆောင်ကြီးများ ဖြစ်ပေသည်။
ထွနီကုန်းရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
ထွနီကုန်းရွာ (Htwanikone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ ရေလဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၂၇၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရေလဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၅၈ ဦး၊ မ ၁၅၀၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မော်လယ်လော်ရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မောင်လောင်ရွာ၊ ဆော့လော်မြို့နယ်
မောင်လောင်ရွာ(Maunglawng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဆော့လော်မြို့နယ်၊ လခမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၄၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လခမ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၂ ဦး၊ မ ၁၁၂ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၂၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆော့လော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟိတ်မြို့တော်
ဟိတ်မြို့သည် နယ်သာလန်နိုင်ငံ အစိုးရ ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်သည်။ နယ်သာလန်နိုင်ငံ၏ မြို့တော်သည် ကား အမ္မစတာဒမ်မြို့ ဖြစ်သည်။
၁၈၉၉ ခုနှစ်ကတည်းက ဟိတ်မြို့တွင် အနုညာတစီရင်ရေး တရားခုံရုံးကို တည်ထောင်ဖွင့်လှစ်ထားခဲ့ကြသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် စစ်ကို တားဆီး၍ ငြိမ်းချမ်းရေးကို တည်ဆောက်ရန်အတွက် ပြည်ထောင်အချင်းချင်း အငြင်းပွားမှုများကို ထိုရုံးတော်သို့ တင်ပြ၍ ဆုံးဖြတ်စေခဲ့ကြသည်။ ထိုတရာရုံး ရုံးတည်ရှိရာ အဆောက်အအုံကို သူဌေးကြီး အင်ဒရူး ကာနက်ဂီ၏ အထောက်အပံ့ဖြင့် ဆောက်လုပ်ခဲ့ပြီးလျှင် ငြိမ်းချမ်းရေးနန်းတော်ဟု အမည်ခေါ်တွင်စေခဲ့ကြသည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အမြဲတမ်း တရားရုံးတော်ကိုလည်း ၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ်မှစ၍ ဟိတ်မြို့တွင် တည်ထားခဲ့လေသည်။ တစ်ဖန် ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂတရားရုံးကို ထိုမြို့တော်၌ ဖွင့်လှစ်ခဲ့ကြသည်။
ဟိတ်မြို့တွင် ထိုကဲ့သို့ အပြည်ပြည်ရေးရာဆိုင်ရာ ရုံးအဆောက်အအုံများအပြင် ရမ်းဗရန့်၊ ရူးဗင်၊ ဗန် ဒိုက်၊ ဗားမီးယား အစရှိသော နာမည်ကျော် ဒပ်ချ အမျိုးသား ပန်းချီဆရာတို့၏ လက်ရာများနှင့် ခေတ် ပန်းချီများကို ပြသထားသော ပန်းချီပြခန်းသည် အထူးထင်ရှားပေသည်။
ဟိတ်မြို့သည် ရှေးဦးအစတွင် နယ်သာလန်နိုင်ငံမှ ကောင့်ဘွဲ့ခံ မင်းညီမင်းသားတို့၏ တောကစားရာ စခန်းဖြစ်၏။ ထိုအခါက မြို့သည် တောတွင်း၌ တည်ရှိသည်။ ၁၂၅ဝ ပြည့် နှစ်တွင် ဘုရင်တို့ စံမြန်းရာဌာန ဖြစ်လာသည်။ ထိုနောက် ဟိတ်မြို့သည် နိုင်ငံအချင်းချင်း မဟာမိတ်စာချုပ်များ ချုပ်ဆိုရာဌာနအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ငြိမ်းချမ်းရေး ညီလာခံများ ကျင်းပရာဌာနအဖြစ်လည်းကောင်း ထင်ရှားလာလေသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် အတွင်းက ဂျာမန်တို့သည် ထိုမြို့ကို ၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ် မေလ ၁၅ ရက်နေ့မှ ၁၉၄၅ ခုနှစ် မေလ ၈ ရက်နေ့အထိ သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြသည်။ ဟိတ်မြို့ရှိ လူဦးရေမှာ ၇၁၉၄၂၆ ယောက် (၁၉၇ဝ) ဖြစ်လေသည်။
စပိန်ရေတပ်ကြီး
စပိန်ရေတပ်ကြီး
စပိန်ဘာသာဖြင့် အာမာဒါဆိုသည်မှာ လက်နက်ကိုင် အင်အား စုကို ခေါ်ဆိုရာ အထူးသဖြင့် ရေတပ်များကို အာမာဒါဟု ခေါ်ဝေါ်ကြ၏။ စပိန်အာမာဒါဆိုသည်မှာကား ၁၅၈၈ ခုနှစ် စပိန်ဘုရင် ဒုတိယဖိလစ်က အင်္ဂလန်ပြည်ကို တိုက်ခိုက်ရန် စေလွှတ်ခဲ့သော ရေတပ်ကြီးကို ဆိုလိုပေသည် ၁၅၈၈ ခုနှစ် တွင် ဒုတိယ ဖိလစ်ဘုရင်သည် အယ်လစ်ဇဗက် ဘုရင်မကြီး အုပ်စိုး၍ ပရိုတက်စတန့် ဂိုဏ်သားတို့ လွှမ်းမိုးနေသော အင်္ဂလန်ပြည်ကို ဗရင်ဂျီနိုင်ငံ အဖြစ် ပြောင်းလဲစေရန် တိုက်ခိုက်သိမ်းယူမည်ဟု ကြံ၍၊ အင်အား တောင့်တင်းလှ သော ရေတပ်ကြီးတစ်ခုကို တည်ဆောက်ပြီးလျှင် မေဒီးနား ဆီဒိုးနီးယား နယ်စားကြီးကို ဦးစီးအုပ်ချုပ်စေလေသည်။ ထိုရေ တပ်ကြီးတွင် တိုက်သင်္ဘောကြီးငယ်ပေါင်း ၁၃ဝ မျှပါဝင်၍ ရေကြောင်းတပ်သား ၁၉ဝဝဝနှင့် သင်္ဘောသား ၈ဝဝဝ မျှ ပါဝင်လေသည်။ စင်စစ် ထိုရေတပ်ကြီးသည် ၁၅၁၇ ခုနှစ်ကပင် ပြင်ဆင်လျက် ရှိခဲ့သည်။ သို့သော် ဆာဖရန်းစစ်ဒရိတ်သည် စပိန်နိုင်ငံပိုင် ကမ်းခြေသို့ ဝင်ရောက်၍ စပိန်သင်္ဘောများကို တိုက်ခိုက် ကာ မီးတင်ရှို့ခဲ့သဖြင့်၊စပိန်ရေတပ်ကြီး ချီတက်ဖို့ရာ ကြန့်ကြာ သွားခဲ့သည်။ ၁၅၈၈ ခုနှစ် မေလတွင် အင်္ဂလန်ပြည်ဖက်သို့ ချီတက်လာရာ၌ လေမုန်တိုင်းကျသဖြင့် ရေတပ်ကြီး ကစဉ့်ကရဲ ဖြစ်သွားသောကြောင့်၊ ကိုရွန်းနားတွင် ရပ်နား၍ ပြန်လည်ပြင် ဆင်ခဲ့ရလေသည်။ ထိုနောက်မှတစ်ဖန် ချီတက်ပြန်ရာ ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် အင်္ဂလိပ်ရေလက်ကြားကြီးကို ဖြတ်ကျော်မိ လေသည်။ ထိုအခါ အင်္ဂလိပ်တို့ဖက်မှ လော့ဟောင်းဝပ်ခေါင်း ဆောင်သော အင်္ဂလိပ်ရေတပ်သည် သင်္ဘောကလေးအစင်း ၈ဝ ခန့်နှင့် ခုခံတိုက်ခိုက်လေသည်။
စပိန်ရေတပ်မှာ သင်္ဘောကြီးများသာ အများအပြား ပါဝင် သဖြင့် အင်္ဂလိပ် တိုက်သင်္ဘောကလေးများကဲ့သို့ လျင်မြန် ပေါ့ပါးစွာ ရွေ့ရှားလှည့်ပတ် တိုက်ခိုက်ခြင်း မပြုနိုင်ချေ။ လော့ ဟောင်းဝပ်ကလည်း စီမံခန့်ခွဲမှုကောင်းသဖြင့် စပိန်ရေတပ်ကြီး မှာ ငှက်ကြီးတစ်ကောင်ကို ငှက်ကလေးများက ဝိုင်း၍ အမွေး များ ဆွဲနုတ်နေဘိသကဲ့သို့ အင်္ဂလိပ်ရေတပ်၏ လှည့်ပတ်တိုက် ခိုက်ခြင်းကို ခံရလေသည်။ ထိုကြောင့် စပိန်သင်္ဘောများစွာပင် ပျက်စီးနစ်မြုပ်ကုန်၍၊ ရွှေငွေဘဏ္ဍာနှင့် ရိက္ခာများတင်လာသော သင်္ဘောအချို့ကိုလည်း အင်္ဂလိပ်တို့က လက်ရသိမ်းပိုက်နိုင်ကြ လေ၏။
အစီအစဉ်အရဆိုလျှင် ထိုစဉ်က စပိန်ပိုင် နယ်သာလန်ပြည်မှ စစ်တပ်များကို တင်ဆောင်၍ အင်္ဂလန်ပြည်သို့ ပို့ပေးကာ တိုက်ခိုက်ရန်ဖြစ်သည်။ ထိုကြောင့် စပိန်ရေတပ်ကြီးသည် ကဲလေးမြို့ဆိပ်ကမ်းသို့ ရောက်လျှင် စစ်တပ်များထံသတင်းကို စောင့်ယင်း ကျောက်ချနားနေခဲ့သည်။ ဩဂုတ်လ ၇ ရက်နေ့ သန်းခေါင်ယံတွင် ထိုသို့ စခန်းချနေသော ရေတပ်ကြီးရှိရာသို့ အင်္ဂလိပ်ရေတပ်မှ သင်္ဘော ၈ စင်းကို မီးရှို့၍ မျှောချလိုက် သဖြင့်၊ စပိန်ရေတပ်ကြီးမှ သင်္ဘောများ ကြုံရာမရ ဖြစ်ကာ၊ ကျောက်ကြိုးများကို ဖြတ်၍၊ ပင်လယ်ပြင်သို့ ထွက်ခဲ့ရလေ သည်။ ပင်လယ်ပြင်မှ အသင့်စောင့်နေသော လော့ဟောင်း ဝပ်သည် ၈ ရက်နေ့ မိုးသောက်ယံတွင် စပိန်သင်္ဘောများကို ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ ဆီးကြို တိုက်ခိုက်သဖြင့်၊ စပိန်သင်္ဘော အများပင် နစ်မြုပ်ပျက်စီးရလေ၏။ အချို့လည်း ရန်သူ့လက်တွင်းသို့ ကျ ရောက်ခဲ့လေသည်။
ထိုမျှ အပျက်နာလှသောကြောင့် စပိန်ရေတပ်ကြီးကို ကြီးမှူး ရသူ မေဒီးနား ဆီဒိုးနီးယားနယ်စားကြီးသည် အင်္ဂလန်ပြည်ကို ရေတပ်ဖြင့် တိုက်ခိုက်ရန်အကြံကို လက်လျှော့၍ စပိန်နိုင်ငံသို့ ပြန်ရန် စီစဉ်ရလေ၏။ ယင်းသို့ ဆုတ်ခွာရန် စီစဉ်ရာတွင် ကြွင်းကျန်နေသော သင်္ဘောများကို အင်္ဂလန်ကျွန်းမြောက်ဘက်မှ လှည့်ပတ်၍ ဆုတ်ခွာစေခဲ့လေသည်။
ကံဆိုးမသွားလေရာ မိုးလိုက်၍ရွာ ဟူသကဲ့သို့ သင်္ဘောများ အင်္ဂလန်ကျွန်းမြောက်ဘက် အရောက်တွင် လေပြင်းမုန်တိုင်း ကျ ရောက်လေတော့သည်။ ထိုကြောင့် သင်္ဘောများ ကစဉ့်ကရဲ ဖြစ်ကာ အချို့မှာ ပင်လယ်ထဲ၌ နစ်မြုပ်၍၎င်း၊ အချို့မှာစကော့ တလန်ပြည်နှင့် အိုင်ယာလန်ပြည်၏ ကျောက်ဆောင်ထူထပ် သော ကမ်းခြေများဖြင့် ရိုက်ခတ်မိ၍၎င်း၊ ပျက်စီး နစ်မြုပ်ကုန် လေသည်။ ပင်လယ်သမုဒ္ဒရာ အတွင်း၌ နစ်မြုပ်ပျက်စီးသွားသော စပိန် သင်္ဘောကြီးပေါင်းမှာ ၆ဝ ခန့်ဖြစ်၍ လူပေါင်း ၁ဝ၁၈၅ ခန့် သေကြေပျက်စီးလေ၏။
ထိုသို့ ပျက်စီးသူများထဲတွင် စပိန်နိုင်ငံရှိ အထက်တန်းစား အိမ်ထောင်တိုင်းမှ အိမ်သားတစ်ယောက် သို့မဟုတ်တစ်ယောက် ထက်မက ပါဝင်သည်ဟု ဆိုလေသည်။ စပိန်နိုင်ငံသို့ သင်္ဘော အစင်း ၅ဝ ခန့်မျှသာ ပြန်ရောက်သည်။ ထို ရေတပ်ချင်းတိုက်ပွဲ တွင် မိမိတို့နှင့် အင်အားချင်းမမျှသော စပိန်ရေတပ်ကြီးကို နိုင်နင်းလိုက်ခြင်းမှာ လော့ဟောင်းဝပ်နှင့် ဆာဖရန်းစစ်ဒရိတ် စသော အင်္ဂလိပ်ရေကြောင်း သူရဲကောင်းကြီးများကြောင့်ပင် ဖြစ်လေသည်။
ကျောင်းစုရွာ၊ မျက်နီကွင်း
ကျောင်းစုရွာ၊ မျက်နီကွင်း
မီးလောင်ကွင်းရွာ၊ သခွပ်ကွင်း
မီးလောင်ကွင်းရွာ၊ သခွပ်ကွင်း
ပိန်ကန်
ပိန်ကန်
ဂုံတောရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
ဂုံတောရွာ (Gontaw)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ ရွှေညောင်ပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၅၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွှေညောင်ပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၈၂ ဦး၊ မ ၁၆၈၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်လန်းရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
နမ့်လန်းရွာ (Namlan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ ဟိုတိကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၅၄၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုတိကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၇၂ ဦး၊ မ ၁၀၂၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၉၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်ဟိုင်းရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
ပန်ဟိုင်းရွာ (Panghai)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ နောင်လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၂၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်လုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၆၅၅ ဦး၊ မ ၃၆၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၃၂၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နားလုံးရွာ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်
နားလုံးရွာ (Narlone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်၊ ပီနောင်စွပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၈၈၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နန်းယွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရုံးတောရွာမ (၁)ရွာ၊ ရုံးတော
ရုံးတောရွာမ (၁)ရွာ၊ ရုံးတော
သိင်္ဂါလဇာတ်
(၄)ဇာတ် ရှိပါသည်။ ဧကကနိပါတ် - ၁၂။ ဟံစိဝဂ် -၁၁၃ - သိင်္ဂါလဇာတ်။ ။ ဥစ္စာတပ်မက်သော ပုဏ္ဏားအား ဥစ္စာဖြင့် လှည့်စားဖြားယောင်းကာ ခိုင်းစေသော မြေခွေးအကြောင်း။
မုသားဆိုတတ် ဒေဝဒတ်
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဝေဠုဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရဟန်းတို့သည် တရားဘဘင်ဝယ် “ငါ့ရှင်တို့ ... ဒေဝဒတ်သည် ရဟန်းငယ်ငါးရာတို့ကို ဆောင်လျက် ဂယာသီသသို့သွား၍ ‘ရဟန်းဂေါတမအကျင့်သည် တရားမဟုတ်၊ ငါ့အကျင့်သာ တရားဟုတ်၏’ ဟု မုသားဆိုကာ တစ်သိမ်တည်း၌ နှစ်ခုသော ဥပုသ်ကိုပြုစေသည်” ဟု ဒေဝဒတ်၏ ကျေးဇူးမဲ့ကို ပြောဆိုကာ နေကြကုန်၏။
ထိုအခိုက်တွင် မြတ်စွာဘုရား ကြွလာတော်မူ၍ “ရဟန်းတို့ ... ဒေဝဒတ်သည် ယခုအခါ၌သာ မုသားဆိုလေ့ရှိသည် မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌လည်း မုသားဆိုခဲ့ပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသည်း။
မြေခွေးလှည့်ပုံ ပုဏ္ဏားယုံ
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် သာသာန်တောဝယ် ရုက္ခစိုးနတ် ဖြစ်လေ၏။
ထိုအခါ ဗာရာဏသီမြို့တော်ဝယ် နက္ခတ်ပွဲသဘင် ပြုလုပ်ကြသဖြင့် လူတို့သည် အထူးထူးသော နတ်တို့အား ပူဇော်ပသကြကုန်၏။ ခရီးလေးဆုံ၊ ခရီးလမ်းမ စသည်တို့၌ ငါး၊ အမဲ စသည်တို့မှာ ဖရိုဖရဲကြဲကုန်၏။ အိုးကင်းငယ်တို့၌လည်း များစွာသော သေရည်တို့ကို ထားကြကုန်၏။
ညဉ့်သန်းခေါင်ယုံအချိန်၌ *မြေခွေးတစ်ကောင်သည် ရေပြွန်ပေါက်ဖြင့် မြို့တွင်းသို့ဝင်၍ ငါး၊ အမဲတို့ကို ဝအောင်စားပြီးလျှင် သေရည်ကိုသောက်ကာ ချုံကြားသို့ဝင်လျက် မိုးလင်းသည်တိုင်အောင် အိပ်ပျော်၍နေလေ၏။
မိုးလင်း၍ အလင်းရောင်ကိုမြင်လတ်သော် ယခုအခါထွက်ရန်မသင့်ဟု မထင်ရှားသောကိုယ်ဖြင့် ဝပ်လျက် တစ်ပါးသူတို့ကို မြင်သော်လည်း တစ်စုံတစ်ရာ စကားမဆိုလေ။ ပုဏ္ဏားတစ်ယောက် မျက်နှာသစ်ရန် လာသည်ကိုမြင်လျှင် ပုဏ္ဏားတို့မည်သည်မှာ ဥစ္စာ၌တပ်မက်သော အလေ့ရှိသည်။ ဤပုဏ္ဏားကို ဥစ္စာဖြင့် ဖြားယောင်း၍ လူမြင်မရအောင် ချိုင်းကြား၌ ထားစေပြီးလျှင် မြို့ပြင်အရောက်ပို့စေမည်ဟု ကြံစည်လျက် လူတို့ဘာသာဖြင့် “အိုပုဏ္ဏား ...” ဟု ခေါ်လေ၏။ ပုဏ္ဏားသည် နောက်သို့ပြန်၍ကြည့်ကာ “အဘယ်သူခေါ်သနည်း” ဟု မေးလေ၏။ မြေခွေးက “ငါခေါ်သည်” ဟု ပြော၏။ “အဘယ်ကြောင့် ခေါ်သနည်း” ဟု မေးပြန်၏။ “ငါ့မှာ ငွေနှစ်ရာရှိသည်၊ ငါ့ကို ချိုင်းကြား၌ ထားကာ လူမမြင်အောင် မြို့ပြင်အရောက်ပို့လျှင် သင့်အား ပေးမည်” ဟု ပြောလေ၏။
ရုက္ခစိုးပြောဘိ ပုဏ္ဏားသိ
ပုဏ္ဏားလည်း ဥစ္စာ၌ တပ်မက်မောသဖြင့် ကောင်းပြီဟု ဝန်ခံကာ မြေခွေးကို ချိုင်းကြား၌ထား၍ ပွေ့ချီကာ အပေါ်ရုံဖြင့် ခြုံလျက် မြို့ပြင်သို့သွားလေ၏။ မြို့ပြင်သို့ ရောက်လျှင် မြေခွေးက သုသာန်သို့ အပို့ခိုင်းပြန်၏။ သုသာန်သို့ရောက်သောအခါ အောက်သို့ အချခိုင်းပြီးလျှင် မြေခွေးက ပုဏ္ဏားကိုယ်ရုံ ပုဆိုးဖြူကို ဖြန့်ခင်းလော့ဟုဆို၍ ဖြန့်ခင်းသောအခါ ပုဏ္ဏားကိုတစ်ဖန် သစ်ပင်ရင်း၌ မြေကို အတူးခိုင်းပြန်သဖြင့် တူးရပြန်၏။
မြေခွေးသည် ပုဏ္ဏား မြေတူးနေခိုက် ပုဆိုးဖြူပေါ်သို့ တက်၍ ထောင်းလေးထောင့်တို့၌ လည်းကောင်း၊ အလယ်၌ လည်းကောင်း ကျင်ကြီးကျင်ငယ်တို့ကိုစွန့်ကာ သုသာန်တောထဲသို့ ဝင်ပြေးလေ၏။
ထိုအခါ ရုက္ခစိုးနတ်သည် ပုဏ္ဏား -
“အို ပုဏ္ဏား ... သေရည်မူး၍ပြောသော မြေခွေးစကားကို သင် ယုံကြည်သလော၊ မြေခွေးမှာ ငွေနှစ်ရာကို ထားဘိဦး ယောက်သွားနှစ်ရာပင် မရှိလေ” –
ဟု ပြောဆိုပြီးလျှင် တစ်ဖန်ပုဏ္ဏား သွားလော့၊ သင်၏ ကိုယ်ရုံပုဆိုးဖြူကို ဖွပ်လျှော်၍ ရေချိုးပြီးလျှင် မိမိပြုလုပ်ရန် အမှုကိစ္စကိုသာ ပြုလုပ်လောဟု ပြောဆို၍ ပျောက်ကွယ်လေ၏။
ပုဏ္ဏားလည်း ရုက္ခစိုးနတ်ဆိုတိုင်း ပြုလုပ်ပြီး၍ မြေခွေးကား ငါ့ကိုလှည့်စားလေပြီဟု နှလုံးမသာသည် ဖြစ်၍ သုသာန်မှ ဖဲခဲ့လေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ မြေခွေးသည် - ယခုအခါ ဒေဝဒတ်။
ရုက္ခစိုးနတ်သည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) လောဘတရား၊ ဖြစ်လာငြား၊ မှန်မှားမသိကုန်။
(၂) ဥစ္စာနှင့်မျှား၊ ပုဏ္ဏားအား၊ လှည့်စားမြေခွေးပုံ။
(၃) ဥစ္စာမရ၊ ချေးသေးရ၊ ဖွပ်ရအပေါ်ရုံ။
သိင်္ဂါလဇာတ် ပြီး၏။
ဧကကနိပါတ် - ၁၅။ ကကဏ္ဋကဝဂ် -၁၄၂ - သိင်္ဂါလဇာတ်။ ။ (မြေခွေးသတ်ရန် ပရိယာယ်ဆောင်ကာ သုသာန်၌ အိပ်နေရာ မြေခွေး သိသဖြင့် ပြောင်လှောင်ခြင်း ခံရသော သေသောက်ကြူးအကြောင်း)
ပရိယာယ်ဉဏ် သတ်ဖို့ကြံ
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဝေဠုဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဒေဝဒတ်သည် မြတ်စွာဘုရားသတ်ရန် လုံ့လပြု၍နေ၏။
ရဟန်းတို့သည် တရားသဘင်ဝယ် ဒေဝဒတ်အကြောင်း စကားစပ်မိ၍ ပြောဆိုနေကြရာ မြတ်စွာဘုရား ကြွလာတော်မူ၍ “ရဟန်းတို့ ... ဒေဝဒတ်သ်ည ယခုအခါ၌သာ ငါဘုရားကိုသတ်ရန် လုံ့လပြုသည် မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌လည်း လုံ့လပြုဖူးပြီ၊ လုံ့လပြုသော်လည်း မသတ်နိုင်သဖြင့် မိမိကိုယ်တိုင်သာ ပင်ပန်းခြင်း ရောက်ခဲ့ဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
မြေခွေးသတ်ရန် ယောင်ဆောင်ပြန်
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် မြေခွေးမင်း ဖြစ်၍ သုသာန်တော၌ မြေခွေးအပေါင်း ခြံရံလျက်နေ၏။
ထိုအခါ ရာဇဂြိုဟ်ပြည်ဝယ် သေရည်သောက်ပွဲသဘင် ဖြစ်လေ၏။ သေသောက်ကြူးတို့သည် များစွာသော သေရည်နှင့် အမဲကို ဆောင်စေ၍ တန်ဆာဆင်ကုန်လျက် သီချင်းဆိုကာ သေရည်ကို သောက်ကြကုန်၏။ အမဲကိုလည်း စားကြကုန်၏။ ညဉ့်အခါ ပထမယံလွန်လျှင် အမဲကုန်လေ၏။ သေရည်ကားများစွာကျန်သေး၏။
စုံစမ်းတိမ်းရှောင် သေကြူးလှောင်
“အို ယောကျ်ား ... သင်ကား သေသူကဲ့သို့ အိပ်ဘိ၏၊ အကယ်၍ သေလျှင် ငါ ဆောက်ပုတ်ကို ဆွဲသည်ရှိသော် အလွန်မြဲစွာ ကိုက်မထားရာ၊ ထို့ကြောင့် သေသည်၊ မသေသည် အဖြစ်ကို သိနိုင်ခဲ့၏” –
ဟု ဆိုသည်ရှိသော် ထိုသေသောက်ကြူးသည် မြေခွေးကား ငါမသေသည်ကို သိသည်ဟု ထ၍ ဆောက်ပုတ်ဖြင့် ပစ်လေ၏။ မြေခွေးကို မမှန်လွဲလေ၏။ သေသောက်ကြူးသည် ယခုအခါ လွဲ၍သွားသည် သွားလေတော့ဟု ဆိုလေ၏။
မြေခွေးလည်း နောက်သို့ပြန်၍ -
“အို ယောကျ်ား ... သင်သည် ငါ့ကိုကား လွဲချောသည် မှန်၏၊ ငရဲကြီးရှစ်ထပ်နှင့် ဥဿဒရက်ငရဲငယ် ဆယ့်ခြောက်ထပ်တို့ကို လွဲချော်မည် မဟုတ်” –
ဟု ဆို၍ ဖဲသွားလေ၏။ သေသောက်ကြူးလည်း တစ်စုံတစ်ခုကို မရတော့ဘဲ သုသာန်မှထွက်ကာ ကျုံးတွင် ရေချိုး၍ လာမြဲ ပြွန်ပေါက်ဖြင့် မြို့တွင်းသို့ဝင်လေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ထိုအခါ သေသောက်ကြူးသည် - ယခုအခါ ဒေဝဒတ်။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ရှင်ပင်ကိုလဲ၊ သတ်ရန်ခဲ၊ ဆင်းရဲရုံမျှပင်။
(၂) သေသောက်မိုက်ခွေး၊ သတ်ရန်တွေး၊ မြေခွေးလှောင်သည်သွင်
--
ဧကကနိပါတ် - ၁၅။ ကကဏ္ဋကဝဂ် -၁၄၈ - သိင်္ဂါလဇာတ်။ ။ ဆင်သေ ဝမ်းတွင်းသို့ဝင်၍ အသားစားနေရာ ထွက်ပေါက်မရ၍ အတင်းတိုးထွက်ရသဖြင့် အစာ၌သံဝေဂရဖူးသော မြေခွေးအကြောင်း။
ရဟန်းပြုပြီးမှ ငြီးငွေ့ကြ
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သာဝတ္ထိပြည်ဝယ် အဆွေခင်ပွန်း ဖြစ်ကြသော သူဌေးသား ငါးရာတို့သည် သာသနာတော်၌ အသက်ကိုစွန့်၍ ရဟန်းပြုကြလျက် ဇေတဝန် ကျောင်းတော်၌ အစွန်ဖြစ်သော အရံတွင်းကျောင်းတို့၌ နေကြကုန်၏။
တစ်နေ့သ၌ ထိုရဟန်းငါးရာတို့သည် ကိလေသာကို မှီ၍ ကြံစည်ကာ သာသနာတော်မှ လူထွက်လိုကြကုန်၏။ မိမိတို့ စွန့်ပြီးသော ကိလေသာတို့ကို တစ်ဖန် ကြည့်ရှုခြင်းငှာ စိတ်ကို ဖြစ်စေကုန်၏။
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ညဉ့်သန်းခေါင်ယံအလွန်တွင် သဗ္ဗညုတဉာဏ် တည်းဟူသော ဆီမီးတိုင်ကို ထွန်းညှိတော်မူ၍ ဇေတဝန်ကျောင်းတွင်းရှိ ရဟန်းတို့ အဘယ်စိတ်ဖြင့် မွေ့လျော်နေကြသနည်းဟု ဆင်ခြင် ကြည့်ရှုလတ်သော် ထိုရဟန်းငါးရာတို့ သန္တာန်ဝယ် ကိလေသာစိတ် ဖြစ်နေသည်ကို သိတော်မူလေ၏။
ကိလေယုတ်ဆိုး အဆိပ်အိုး
ထိုရဟန်းငါးရာတို့အား အရဟတ္တဖိုလ်ကို ပေးမည်ဟု ကြံစည်တော်မူလျက် အာနန္ဒာကို ခေါ်တော်မူပြီးလဆင် ဂန္ဓကုဋိ ပရိဝုဏ်အတွင်းဝယ် ရဟန်းတို့ကို စည်းဝေးစေ၍ မြတ်စွာဘုရားသည် ရောင်ခြည်တော် ခြောက်သွယ်ဖြင့် တင့်တယ်စံပယ်တော်မူလျက် ရဟန်းတို့အား “ချစ်သား ရဟန်းတို့ ... ရဟန်းမည်သည်ကား -
(၁) ကာမဝိတ်၊
(၂) ဗျာပါဒဝိတတ်၊
(၃) ဝိဟိံသဝိတတ်၊
ဆင်သေစကားကာ အရသာရှာ
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် မြေခွေးမျိုးဖြစ်၍ တော်အရပ် တစ်ခုသော မြစ်နားဝယ် နေလေ၏။
ထိုအခါ မြစ်နားဝယ် ဆင်အိုတစ်ကောင်သေ၍နေလေ၏။ မြေခွေးသည် အစာရှာသွားလတ်သော် ဆင်သေကိုမြင်၍ “ငါ့အား များစွာသော အစာရပေပြီ” ဟု ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ထိုဆင်သေကြီးကို နှာမောင်း၌ ကိုက်လေ၏။ ထွန်တုံးထွန်သံတို့၌ ကိုက်ရသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ မြေခွေးသည် “ဤနေရာကား စားကောင်းသော အသားမရှိ” ဟု အစွယ်တို့၌ ကိုက်ပြန်၏။ အရိုးတို့၌ ကိုက်ရသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ နားရွက်တို့၌ ကိုက်ပြန်၏။ ဆန်ကောစွန်း၌ ကိုက်ရသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ ဝမ်းဗိုက်၌ ကိုက်ပြန်၏။ ကျီတို့၌ ကိုက်ရသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ ခြေတို့၌ ကိုက်ပြန်၏။ ဆုံတို့၌ ကိုက်ရသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ အမြီး၌ ကိုက်ပြန်၏။ ကျည်ပွေ့၌ ကိုက်ရသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
ဆင်သေမှီရ နှစ်သက်လှ
မြေခွေးသည် ဤအမဲ၌ စားကောင်းသော အသားမရှိ၊ အရပ်အလုံးစုံ၌ပင် သာယာ နှစ်သက်ဖွယ်ကို ရှာမရသဖြင့် ဝစ္စမဂ်၌ ကိုက်ပြန်၏။ ထိုအခါ နူးညံ့သော မုန့်ညက်ကို ကိုက်ရသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ မြေခွေးသည် “ငါ့မှာ နူးညံ့သော အစာကိုရပေပြီ” ဟု ထိုဝစ္စမဂ်မှစ၍ စားသောက်ကာ ဝမ်းတွင်းသို့ ဝင်လေ၏၊ အသည်း၊ အူ၊ အညှို့၊ နှလုံး စသည်တို့ကို စား၍ ရေငတ်သောအခါ သွေးကိုသောက်၏။ အိပ်သောအခါ ဝမ်းရေကိုဖြန့်၍ အိပ်၏။ မြေခွေးသည် ဤဆင်သေကောင်ကြီးကား ငါ့အား နေထိုင်ရန် ချမ်းသာလှ၍ အိမ်နှင့်တူ၏၊ စားလိုသော အသားများလှ၏၊ တစ်ပါးသော အရပ်သို့ မသွားတော့ပြီ၊ ဤအရပ်တွင်သာ နေမည်ဟု ဆင်ဝမ်းတွင်း၌သာ အသားကိုစား၍ လေ၏။
သေဘေးကြောက်လျက် တို့ဝှေ့ထွက်
ကာလရှည်ကြာလတ်သော် နွေအခါ နေကလည်းပူ၊ လေကလည်း တိုက်သဖြင့် ဆင်သေကောင်သည် တဖြည်းဖြည်း ခြောက်ကပ် တွန့်လိမ်လာရကား မြေခွေးဝင်ရာ ဝစ္စမဂ်သည် ပိတ်လေ၏။ ဝမ်းတွင်း၌ အမိုက်တိုက် ဖြစ်လေ၏။ ထိုအခါ မြေခွေးသည် လောကန္တရိတ်ငရဲ၌ နေရသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ အကောင်ခြောက်လတ်သော် အသားလည်းခြောက်၊ အသွေးလည်း ခန်းလေ၏။ မြေခွေးသည် ထွက်ပေါက်မရလျှင် သေဘေးမှကြောက်သဖြင့် ဟိုဟိုသည်သည် တိုးဝှေ့လျက် ထွက်ပေါက်ကိုရှာ၏။ ထမင်းအိုးတွင် မုန့်လုံးကဲ့သို့ ဖြစ်လေ၏။
နှစ်ရက်၊ သုံးရက် လွန်သဖြင့် မိုးကြီး သည်းထန်စွာ ရွာလတ်သော် မိုးရေစွတ်၍ နူးသည့်အတွက် ဆင်သေကောင်သည် ဖောင်းပွ၍လာသည်ရှိသော် ဝစ္စမဂ်သည် ပွင့်ပြန်၏။ ထိုအခါ မြေခွေးသည် အပေါက်ကိုမြင်၍ “ယခုအခါ ငါသည် အသက်ကို ရအပ်ပေပြီ” ဟု ဆင်ဦးခေါင်းတိုင်အောင် နောက်သို့ဆုတ်ပြီးလျှင် တစ်ဟုန်တည်းပြေးကာ ဝစ္စမဂ်ကို ဦးခေါင်းဖြင့် အတင်းတိုးဝှေ့၍ ထွက်လေ၏။ တစ်ကိုယ်လုံး စုတ်ပြတ်လျက် အမွေးတို့သည် ဝစ္စမဂ်တွင် ကပ်ငြိ၍ ကျန်ရစ်လေ၏။
လောဘပြစ်မြင် တရားဆင်ခြင်
မြေခွေးသည် အပြင်သို့ရောက်လျှင် အမွေးမရှိ၊ ထွန်တုံးနှင့်တူသော မိမိကိုယ်ကို ကြည့်ရှုလျက် ထိတ်လန့် တုန်လှုပ်သောစိတ် ရှိသည်ဖြစ်၍ အတန်ငယ် ပြေးပြီးလျှင် ထိုင်လျက် “ဩော် ... ငါ့အား ဤသို့သော ဆင်းရဲကို သူတစ်ပါး မပြုလုပ်အပ်၊ အစာ၌ မက်မောသော လောဘတရားဆိုးကို မှီ၍ ငါကိုယ်တိုင်ပင် ပြုလုပ်အပ်၏၊ ဤနေ့မှစ၍ လောဘတရား၏နိုင်ငံသို့ မလိုက်တော့အံ့၊ လောဘတရားကို ထိန်းသိမ်းတော့မည်” ဟု ကြံစည်ကာ -
“ငါကား ... ဤဆင်ကိုယ်တွင်းသို့ ဝင်မိသဖြင့် ထိတ်လန့် ကြောက်ရွံ့ရ၏။ ထိတ်လန့်ကြောက်ရွံ့သောကြောင့် ဤအခါမှစ၍ နောက်တစ်ဖန် မဝင်တော့ပါ၊ နောက်နောက် ဘယ်အခါမှ မဝင်တော့ပါ” –
ဟု ဆိုမြည်တမ်းကာ ထိုအရပ်မှ ပြေးလေ၏။ တစ်ဖန် ဆင်သေကောင်ကို ပြန်၍ပင် မကြည့်တော့ချေ။ လောဘနိုင်ငံသို့ မလိုက်တော့ချေ။
မြတ်စွာဘုရားသည် ဤဓမ္မဒေသနာတော်ကို ဆောင်တော်မူ၍ “ရဟန်းတို့ ... မိမိတို့ ကိုယ်တွင်းသန္တာန်၌ဖြစ်လာသော ကိလေသာကို နောက်ထပ်မပွားစေဘဲ ဖြစ်သောခဏ၌ နှိမ်နင်းကြရမည်” ဟု မိန့်တော်မူ၏။
ဤဒေသနာတော်၏အဆုံး၌ အဆွေခင်ပွန်း ရဟန်း ငါးရာတို့သည် အရဟတ္တဖိုလ်၌တည်၍ ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်ကုန်၏။ ကြွင်းသော ရဟန်းတို့တွင် တချို့ သကဒါဂါမ်၊ တချို့ အနာဂါမ် တည်ကုန်၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ထိုအခါ မြေခွေးသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဆောင်ပုဒ်
(၁) လောဘတရား၊ ဖြစ်လာငြား၊ လျင်လျားနှိမ်သင့်သည်။
(၂) မနှိမ်၍ပွား၊ ဆင်းရဲများ၊ လားလိမ့်ပါယ်လေးမည်။
(၃) ဆင်သေဝင်မှား၊ မြေခွေးအား၊ သေပါးဆင်းရဲသည်။
ဒုကနိပါတ် - ၁။ ဒဠှဝဂ် -၁၅၂ - သိင်္ဂါလဇာတ်။ ။ မိမိနှင့် မထိုက်တန်သူကို စွဲလမ်းမိ၍ ပျက်စီးရသော မြေခွေး အကြောင်း။
မလျောက်ပတ်ရာ စွဲလမ်းကာ
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ကူဋာဂါရ ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဝေသာလီပြည်ဤနေသော ဆတ္တာသည်၏သား လုလင်တစ်ယောက် ရှိလေ၏။
ထိုလုလင်အဖ ဆတ္တာသည်ကား မင်း၊ မင်းမောင်းမ၊ မင်းသား၊ မင်းသမီးတို့၏ မုတ်ဆိတ်၊ ကျင်စွယ်ဆံပင်တို့ကို ပြုပြင်ရ၏။ သဒ္ဓါတရားနှင့် ပြည့်စုံ၏။ ရတနာသုံးပါးအား ကြည်ညို ဆည်းကပ်၏။ ပဉ္စသီကို ဆောက်တည်၏။ *ကြိုးကြား ကြိုးကြား တရားတော်ကိုနာ၏။
*ကြိုးကြား ကြိုးကြား - ရံခါရံခါ။
တစ်နေ့သ၌ ထိုဆတ္တာသည်သည် သားလုလင်ကို ခေါ်၍ မုတ်ဆိတ်ကျင်စွယ်၊ ဆံပင်ပြုပြင်ရန် နန်းတော်သို့သွား၏။ ထိုသားလုလင်သည် နန်းတော်၌ တန်ဆာဆင်အပ်သည် ဖြစ်၍ နတ်သမီးနှင့်တူသော လိစ္ဆဝီမင်းသမီးကို မြင်လျှင် ကိလေသာဖြင့် အလွန်စွန်းငြိသော စိတ်ရှိလျက် အဖနှင့် နန်းတော်မှ ထွက်ခဲ့၍ အိပ်သို့ရောက်သောအခါ လိစ္ဆဝီမင်းသမီးကို မရလျှင် ဤနေရာမှာပင် သေစေတော့ဟု အစာအာဟာရဖြတ်လျက် ညောင်စောင်းတစ်ခုတွင် အိပ်လေ၏။
အလိုမပြည့် သေဘေးတွေ့
ထိုအခါ အဖသည် သားထံသို့ ချဉ်းကပ်ကာ “ချစ်သား ... အရာမဟုတ်သည်၌ တပ်စွန်းခြင်းကို မပြုလင့်၊ သင်ကား ဆတ္တာသည်သား ဖြစ်၍ အမျိုးယုတ်သည်၊ သတို့သမီးကား လိစ္ဆဝီ မင်းသမီးဖြစ်၍ အမျိုးမြတ်သည်၊ သင်နှင့် မင်းသမီး မသင့်လျော်ချေ၊ အမျိုးတူ သတို့သမီးတစ်ယောက်နှင့် လက်ထပ်မည်” ဟု ဖျောင်းဖျ ချော့မော့၍ ပြောဆိုလေ၏။ လုလင်ကား အဖစကားကို မနာယူလေ၏။ အမိနှင့် ဆွေမျိုးဉာတိ အဆွေခင်ပွန်းတို့ အဖန်ဖန် ပြောကြသော်လည်း မနာယူချေ။ နောက်အခါ အစာအာဟာရ ဖြတ်သဖြင့် ခြောက်ကပ်၍ သေလေ၏။
အဖဆတ္တာသည်လည်း သားသေကို သင်္ဂြုံဟ်ပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ဆည်းကပ်လျက် သားလုလင် အကြောင်းကို လျှောက်ထားလေ၏။ မြတ်စွာဘုရားလည်း “ဒါယကာ ... သင်၏ သားလုလင်ကား ယအခုအခါ၌သာ အရာမဟုတ်သည်၌ တပ်စွန်း၍ ပျက်စီးသည်မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌လည်း ပျက်စီးဖူးပြီ” ဟု အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
ဇာတ်မတူကို ချစ်ရေးဆို
တစ်နေ့သ၌ မြေခွေးသည် ခြင်္သေ့မငယ်ကို မြင်လျှင် ကြိုက်နှစ်သက်သော စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ အစ်ကိုခြင်္သေ့တို့ အစာရှာထွက်သောအခါ ရွှေဂူတံခါးသို့ သွားပြီးလျှင် ခြင်္သေ့မငယ်အား “အရှင်မ ... အရှင်မသည် ခြေလေးချောင်းရှိသော သားမ ဖြစ်သည်။ အကျွန်ုပ်လည်း ခြေလေးချောင်းရှိသော သားပင် ဖြစ်သည်။ သို့အတွက် ရှင်မသည် အကျွန်ုပ်ကို ကြိုက်နှစ်သက်ပါ။ အကြင်လင်မယား ဖြစ်၍ အတူတကွ နေလိုပါသည်” ဟု ပြောလေ၏။
မြေခွေးလက်မခံ ငြင်းပယ်ပြန်
ခြင်္သေ့မငယ်သည် မြေခွေး၏ စကားကို ကြားလျှင် “ဤမြေခွေးကား ခြေလေးချောင်းရှိသောသားတို့တွင် အယုတ်ဆုံး ဖြစ်သည်။ စက်ဆုပ်ဖွယ်ရှိသည်။ ဒွန်းစဏ္ဍားမျိုးနှင့် တူသည်။ ငါတို့ကား မြတ်သောမင်းမျိုးဟု သမုတ်ကြသော သားများ ဖြစ်သည်။ ဤမြေခွေးသည် ငါနှင့်မလျောက်ပတ်သော စကားကို ဆိုလာသည်။ ငါကား ဤမြေခွေး စကားကို ကြားရဘိလျက် အသက်ရှင်၍နေခြင်းသည် အကျိုးမရှိ၊ ထွက်သက် ဝင်သက်လေကို ပိတ်၍ သေတော့မည်ဟု ကြံစည်၏။ နောက်တစ်ဖန် ငါဤလိုသေခြင်းသည် မသင့်လျော်သေး။ အစ်ကိုများ လာသောအခါ ပြောဆိုပြီးမှ သေတော့မည်ဟု ကြံစည်ကာ အစ်ကိုများ အလာကို စောင့်၍နေ၏။ မြေခွေးလည်း ခြင်္သေ့မငယ်ထံမှ တစ်စုံတစ်ရာ စကားပြန်မရ။ အမျက်ထွက်နေသည်ကိုသိ၍ နှလုံးမသာဖြစ်လျက် ဖန်ဂူသို့ ပြန်၍ အိပ်လေ၏။
ဒေါသကြီးလေ့ ဘေးနှင့်တွေ့
အစ်ကိုငယ် တစ်ကောင်သည် နှမငယ်ဖို့ အစာယူကာ တောမှ ပြန်လာ၍ နှမငယ်အား ပေး၏။ ထိုအခါ နှမငယ်က “အစ်ကို ... အကျွန်ုပ် အစာကို မစားလို၊ သေတော့မည်” ဟု ပြောလေ၏။ အစ်ကိုငယ်က “နှမငယ် ... အဘယ်ကြောင့် သေရအံ့နည်း” ဟု မေးလေလျှင် နှမငယ်သည် မြေခွေး ပြောလာသော အကြောင်းစုံကို ပြောကြားလေ၏။ အစ်ကို ခြင်္သေ့ငယ်သည် ပြင်းစွာ အမျက်ထွက်လျက် ဒေါသစိတ်မွှန်ကာ မစုံစမ်းနိုင်တော့ဘဲ ဖန်ဂူတွင် အိပ်နေသော မြေခွေးကို ဟင်းလင်းပြင်၌ နေသည်မှတ်ထင်၍ ကိုက်သတ်မည်ဟု တစ်ဟုန်တည်း ပြေးသွားရာ ဖန်ဂူနှင့် တိုက်မိသဖြင့် ရင်ကွဲ၍ တောင်ခြေရင်း၌ ကျသေလေ၏။
နောက် အစ်ကိုငယ် ငါးကောင်တို့ တစ်ကောင်ပြီး တစ်ကောင် ပြန်လာကြသောအခါ၌လည်း နှမငယ် စကားကို ကြားလျှင် အမျက်ထွက်ကာ မြေခွေးကို ကိုက်သတ်မည်ဟု ပြေးကြရာ ဖန်ဂူနှင့် တိုက်မိသဖြင့် ရင်ကွဲ၍ တစ်ကောင်ပြီး တစ်ကောင် သေကြကုန်၏။
စဉ်းစားဆင်ခြင် ကြံအောင်မြင်
နောက်ဆုံး၌ အစ်ကိုကြီး ခြင်္သေ့မင်း ပြန်လာသောအခါလည်း နှမငယ်သည် မြေခွေး ပြောလာသော အကြောင်းကို ပြောကြားပြန်၏။ ခြင်္သေ့မင်းက “နှမငယ် ... မြေခွေး ဘယ်မှာနည်း”ဟု မေး၏။ “အစ်ကိုကြီး ... ငွေတောင်ထိပ်ဝယ် ဟင်းလင်းပြင်၌ အိပ်နေသည်ကို မမြင်သလော” ဟု ပြောလေ၏။ ထိုအခါ ခြင်္သေ့မင်းသည် မြေခွေးကား ဟင်းလင်းပြင်၌ အိပ်မည်မဟုတ်၊ ဖန်ဂူ၌အိပ်သည် ဖြစ်လတ္တံ့ဟု ကြံစည်ပြီးလျှင် တောင်ခြေရင်းသို့ ဆင်းသက်၍ သေနေကြသော ညီခြင်္သေ့ ခြောက်ကောင်တို့ကိုတွေ့လျှင် ဤညီခြင်္သေ့ ခြောက်ကောင်တို့ကား စုံစမ်းဆင်ခြင်တတ်သော ပညာဉာဏ်မရှိ မိုက်မဲသောကြောင့် ဖန်ဂူကိုမသိဘဲ ရင်ဖြင့်တိုက်မိ၍ သေကြကုန်လတ္တံ့ဟု ဆင်ခြင်ကာ -
ဟု ပြောဆိုကာ ငါ့ညီတို့ကား အကြောင်း၌ မလိမ္မာကြကုန်သဖြင့် သေကြရကုန်၏။ ငါမူကား ညီိတို့နည်းတူ မပြုလုပ်ဘဲ မြေခွေး ဖန်ဂူ၌ အိပ်လျက်ပင် နှလုံးကွဲ၍ သေစေအံ့ဟု မြေခွေး၏ တက်ရာဆင်းရာ လမ်းခရီးကိုမှတ်၍ ထိုလမ်းခရီးသို့ ရှေးရှုလျက် သုံးကြိမ် ခြင်္သေ့သံကို ဟောက်လေ၏။ မြေကြီးနှင်း မိုးသည် တစ်စပ်တည်း ပဲ့တင်ထပ်၏။ မြေခွေးသည် ဖန်ဂူ၌ အိပ်လျက်ပင် နှလုံးကွဲ၍ သေလေ၏။
မြတ်စွာဘုရားသည် သဗ္ဗညု ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူသောအခါ -
“ဒါယကာ ... ခြင်္သေ့မင်းသည် မိုးကြိုးသံနှင့်တူသော ခြင်္သေ့သံဖြင့် ငွေတောင်ကို ပဲ့တင်ထပ်အောင် ဟောက်သောအသံကို ကြား၍ ဖန်ဂူ၌ အိပ်နေသော မြေခွေးသည် အလွန်ကြောက်ရွံ့ ထိတ်လန့်ခြင်းကြောင့် နှလုံးကွဲကာ သေလေ၏” –
ဟု သီတင်းသည် ဒါယကာအား ဟောကြားတော်မူ၏။
ခြင်္သေ့မင်းလည်း မြေခွေးသေလျှင် ညီခြင်္သေ့ ခြောက်ကောင်တို့ကို ရုံးစုက တစ်ခုသောအရပ်တွင် ဖုံးလွှမ်းခဲ့၍ ရွှေဂူသို့ ပြန်လာပြီးလျှင် နှမငယ်အား ညီခြောက်ကောင်တို့ သေသည်အဖြစ်ကို ပြောကြား၍ သက်သာရာ ရစေပြီးလျှင် အသက်ထက်ဆုံး ရွှေဂူ၌ပင် နေလေ၏။
ဤဒေသနာတော်၏ အဆုံး၌ ဆတ္တာသည်သည် သောတာပတ္တိဖိုလ်၌ တည်လေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ထိုအခါ မြေခွေးသည် - ယခုအခါ ဆတ္တာသည်သား။
ခြင်္သေ့မငယ်သည် - လိစ္ဆဝီမင်းသမီး။
ညီငယ် ခြေင်္သေ့ခြောက်ကောင်တို့သည် - မထင်ရှားသော မထေရ် ခြောက်ပါး။
အစ်ကိုကြီး ခြင်္သေ့မင်းသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဆောင်ပုဒ်
(၁) မထိုက်တန်သူ၊ တပ်စွန်းမူ၊ ထိုသူပျက်စီးမည်။
(၂) မဆင်မခြင်၊ မှုပြုလျှင်၊ မှုရှင်ပူလောင်မည်။
(၃) အစာယူသွင်း၊ နှုတ်ခံတွင်း၊ လက်ငင်းပူလောင်မည်။
(၄) ခြင်္သေ့ ခြောက်မူ၊ ဉာဏ်မကူ၊ ဖန်ဂူတိုက်သေသည်။
သိင်္ဂါလဇတ် ပြီး၏။
အောက်တိုဘာ ၁၉၉၄
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောက်တိုဘာ ကဏ္ဍ:၁၉၉၄
October 1994
ဘောကွင်းရွာ၊ သခွပ်ကွင်း
ဘောကွင်းရွာ၊ သခွပ်ကွင်း
လှဘီလူး
လှဘီလူး
သရေကုန်းတန်းရွာ၊ ငကျဉ်တောက်
သရေကုန်းတန်းရွာ၊ ငကျဉ်တောက်
ဝက်မအူရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
ဝက်မအူရွာ(Wetmaau)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ မြင်းတပြေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၀၁၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်ဟိုးရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အနာစတာစီယာ
အနာစတာစီယာ ({{{lang-en|Anastacia Lyn Newkirk}}) (born September 17, 1968) သည် အမေရိကန် သီချင်းရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်သူနှင့် ယခင်ကချေသည်တစ်ယောက်ဖြစ်သည် သူမအား eclectic pop ဂီတဖြင့် ၂၀၀၀ ခုနှစ်အစောပိုင်းများတွင် ဥရောပနှင့် အိုရှမ်းနီးယားများ၌ လူသိများသည်။ သူမ၏ ပထမဆုံး အဲလ်ဘမ်  Not That Kind (2000) နှင့် Freak of Nature (2001) တို့သည် မြန်ဆန်စွာ release လုပ်ခဲ့ပြီး အဓိက အောင်မြင်စေခဲ့သည်။
<!-- Spurred on by the multi-platinum, global smash "I'm Outta Love", Anastacia was awarded as the 'World's Best-Selling New Female Pop Artist' in 2001. Her commercial appeal continued with international hits such as "Paid My Dues", "One Day In Your Life" and the official song of the 2002 FIFA World Cup, "Boom". After recovering from cancer, she returned with 2004's Anastacia which deviated from previous albums into pop-rock. Peaking at number one in 11 countries, it became Europe's second biggest selling album of the year. Its lead "Left Outside Alone" remained at number one on the European Billboard chart for 15 weeks and helped Anastacia launch the most successful European tour by a solo artist that same year. In 2005, the multi-platinum compilation project Pieces of a Dream was released which spawned the chart topping duet with Eros Ramazzotti, "I Belong to You (Il Ritmo della Passione)". Anastacia established herself as one of the top selling international female pop-singers of the 2000s before taking a hiatus in late 2006.
She has sold over 52 million records worldwide  and has topped the U.S. dance chart on two separate occasions.
In 2014, Anastacia made a comeback with her sixth studio album Resurrection, which reached the top ten in the Italian, Netherlands, Switzerland, German and the UK charts. Her Ultimate Collection was released in 2015 and peaked in the top ten of the UK charts, giving the singer her 6th top ten album in Britain.
Known for her powerful mezzo-soprano voice and her small stature of 5 ft, she has been dubbed "the little lady with the big voice". Also famed for her trademark glasses; she underwent corrective lasic surgery in August 2005, although frequently still wears them.
ရုံးတော (အလယ်စု)(ရုံးတောကုရင်)ရွာ၊ ရုံးတော
ရုံးတော (အလယ်စု)(ရုံးတောကုရင်)ရွာ၊ ရုံးတော
မကွီရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
မကွီရွာ(M'Kui)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်ခရိုင်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ မကွီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၉၁၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မကွီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၄ ဦး၊ မ ၂၁၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းတပ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖွတ်ကလေးဇောင်းရွာ၊ သခွပ်ကွင်း
ဖွတ်ကလေးဇောင်းရွာ၊ သခွပ်ကွင်း
ရွေးကောက်ပွဲ
ရွေးကောက်ပွဲတစ်ခုသည် တိကျထင်ရှားသော ဆုံးဖြတ်ချက်-ချမှတ် သည့် လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ထိုမှတစ်ဆင့် လူအများသည် တစ်ဦးတစ်ယောက်အား အများပိုင် ရုံးအလုပ်ကိုကိုင်တွယ်ရန် ရွေးချယ် ခြင်းဖြစ်သည်။ ရွေးကောက်ပွဲများသည် ပုံမှန်လည်ပတ်နေခြင်းရှိပြီး၊ ထိုအထဲတွင် ခေတ်သစ် ကိုယ်စား ပြုဒီမိုကရေစီသည် ၁၇ ရာစုကထဲမှ စတင်ခဲ့သည်။ ရွေးကောက်ပွဲများသည် ဥပဒေပြုအဖွဲ့ အတွင်းသို့ ရုံးအလုပ်များ၊ တစ်ခါတစ်ရံ အမှုဆောင်နှင့် တရားသူကြီးအဖွဲ့အတွင်းသို့၊ နှင့် ဒေသဆိုင်ရာနှင့် ဒေသအစိပ် အပိုင်းဆိုင်ရာ အုပ်ချုပ်ရေးအစိုးရများ တို့အတွက် နေရာဖြည့်ဆည်းပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်ကို များစွာသော အခြား ပုဂ္ဂလိက နှင့် စီးပွားရေးအဖွဲ့အစည်းများ၊ ကလပ်အသင်းများမှအစ စေတနာ့ဝန်ထမ်း အသင်းအဖွဲ့များနှင့် ကော်ပိုရေးရှင်းများ ပါမကျန် အသုံးပြုကြသည်။
ခေတ်သစ်ဒီမိုကရေ စီများတွင် ကိုယ်စားလှယ်များရွေးချယ်ခြင်းအတွက် သုံးစွဲသည့် ပစ္စည်း တစ်မျိုး အဖြစ် ကမ္ဘာနှင့်အဝှန်းအသုံးပြုနေသည့် ဒီမိုကရေစီများသည် ရှေးခေတ်အေသင် ရှိ ဒီမိုကရက်တစ် မူလပုံစံတွင် ကျင့်သုံးမှုနှင့် ခြားနားကြောင်း နှိုင်းယှဉ်နိုင်သည်။ ရွေးကောက်ပွဲများသည် လူနည်းစုအုပ်ချုပ်သည့် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည်ကို သုံးသပ် နိုင်ပြီး၊ အများဆုံးသောနိုင်ငံရေး အလုပ် များကို ဝေစုအဖြစ်သိရှိထားသည့် ရွေးချယ်ခြင်းဖြင့် အသုံးပြုဖြည့်ဆည်းပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုမှ တစ်ဆင့် ရုံးတာဝန်ယူမည့်သူများက မဲဖြင့်ရွေးချယ်သည်။
ရွေးကောက်ပွဲပြန်လည်ပြင်ဆင်ခြင်းသည် ယခင်မထဲ့ရသေးသည့် မျှတသောရွေးကောက်ပွဲစံနစ်များ ထဲ့သွင်းခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်ဟု ဖော်ပြသည် သို့မဟုတ် တည်ရှိပြီးစံနစ်များ၏ မျှတမှု သို့မဟုတ် ထိရောက်မှုကို တိုးတက်ကောင်းမွန်စေရန်ဖြစ်သည်။ မဲပေးခြင်းကို စာရင်းဇယားအရ လေ့လာခြင်းပညာသည် ရွေးကောက်ပွဲများနှင့် ဆက်စပ်နေသည့် ရလဒ်များနှင့် အခြားသောစာရင်းအင်းများကို လေ့လာသည့်ပညာ ဖြစ်သည် (အထူးသဖြင့် ရှေ့လာမည့်ရလဒ်များကို ကြိုတင်ဟောကိန်းထုတ်မည့် ကြည့် ရှုစစ်ဆေးမှုတစ်ခုနှင့်တူ သည်)။ ရွေးကောက်ရန် သည် “ရွေးချယ်ရန် သို့မဟုတ် ဆုံးဖြတ်ချက်ချရန်” ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် တစ်ခါတစ်ရံ တွင် အခြားသော မဲပေးပွဲပုံစံများဖြစ်သည့် ဆန္ဒခံယူပွဲ ကို အထူးသဖြင့် အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် ရွေးကောက်ပွဲများအဖြစ်သို့ ရည်ညွှန်းထားသည်။
သမိုင်း
ရွေးကောက်ပွဲများကို သမိုင်းတွင် စောနိုင်သမျှအစောဆုံး ရှေးခေတ်ဂရိ၊ ရှေးခေတ်ရောမ နှင့် အလယ်ခေတ်ကာလ တစ်လျှောက်လုံးတွင် ကြီးမြတ်သည့်ရောမဧကရာဇ် နှင့် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ကဲ့သို့သော အုပ်ချုပ်သူများကိုရွေးချယ်ရန် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ရွေးကောက်ပွဲများကို များစွာသော ရှေးခေတ်အိန္ဒိယ မွတ်ဆလင်ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များ၊ အွတ်မန် နှင့် အလီ အလယ်ခေတ် ရာရှီဒွန်ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များ အုပ်ချုပ်မှု တို့တွင် ဂါန များမှ ရာဇာများ ရွေးချယ်ရာနှင့် အလယ်ခေတ်အစောပိုင်း ဘင်ဂေါ တွင် ပါလဘုရင် ဂိုပါလ တို့ကို ရွေးချယ် ရာတို့တွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ အစိုးရတာဝန်များအတွက် လူထုရွေးကောက်ပွဲများ ပါဝင်သည့် ခေတ်သစ် “ရွေးကောက်ပွဲ” ကို မြောက်အမေရိက နှင့် ဥရောပတွင် ကိုယ်စားပြုအစိုးရများ ကိုင်တွယ်ရမည်ဟု အကြံဉာဏ်ရရှိခဲ့သည့် ၁၇ ရာစုနှစ် အစောပိုင်းအထိ မပေါ်ပေါက်ခဲ့သေးပါ။
အချက်အလက်ဆက်ကြည့်ရန် ၊ မဲဆန္ဒပေးပိုင်ခွင့်
မဲဆန္ဒပေးပိုင်ခွင့်မေးခွန်းများ၊ အထူးသဖြင့် လူနည်းစုအုပ်စုများအတွက် မဲဆန္ဒပေးပိုင်ခွင့်သည် ရွေးကောက်ပွဲများ၏ သမိုင်းကို လွှမ်းမိုးထားလျက်ရှိသည်။ မြောက်အမေရိကနှင့် ဥရောပတွင် အမျိုးသားများ လွှမ်းမိုးထားသည့် ယဉ်ကျေးမှုအုပ်စုသည် ရံဖန်ရံခါ ဆန္ဒမဲပေးသူအဖွဲ့ကို လွှမ်းမိုးထားပြီး၊ နိုင်ငံအများစုတွင် လည်း ဆက်လက် လုပ်ဆောင်လျက် ရှိသည်။ အင်္ဂလန် နှင့် အမေရိကန် ကဲ့သို့သော နိုင်ငံများတွင် အစောပိုင်းရွေးကောက်ပွဲများကို လာရောက်အခြေချသူအမျိုးသားများ သို့မဟုတ် အုပ်ချုပ်သူလူတန်းစားအမျိုးသားများ ကသာလွှမ်းမိုးထားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ၁၉၂၀ မှစ၍ အားလုံးသော အနောက်ဥရောပ နှင့် မြောက်အမေရိက ဒီမိုကရေစီများတွင် ကိစ္စတိုင်း၌ အမျိုးသားမဲပေးပိုင်ခွင့် (ဆွစ်ဇာလန် မှလွဲ၍) ရှိနေပြီး၊ နိုင်ငံအတော်များများသည် အမျိုးသမီးများ မဲပေးပိုင်ခွင့်ကို စဉ်းစားပေးရန် စတင်ခဲ့သည်။ အမျိုးသားများအတွက် ကိစ္စတိုင်း၌မဲပေးပိုင်ခွင့်ကို တရားဝင် လုပ်ပိုင်ခွင့် ပေးထားသော်လည်း၊ နိုင်ငံရေးအတားအဆီးများကို ရွေးကောက်ပွဲများအား မျှမျှတတရ ရှိရေး အကာအကွယ်ပေးရန် တစ်ခါတစ်ရံ ပြုလုပ်ထားတတ်သည် (နိုင်ငံသား အခွင့်အရေးများလှုပ်ရှားမှု တွင်ကြည့် ပါ )။
လုပ်ငန်းများ
မည်သူကအရွေးချယ်ခံရသောသူဖြစ်သနည်း။
ရွေးကောက်ပွဲများမည်သို့ပြုလုပ်မည်လဲဆိုသည့်အပေါ်မူတည်၍ အစိုးရ၏အနေအထားများသည် အရပ်ဒေသ တစ်ခုအပေါ်တွင် အမှီပြုပြီး အမျိုးမျိုးပြောင်းလဲမှုရှိသည်။ အမေရိကန်ကဲ့သို့သော ကိုယ်စားပြုဒီမိုကရေစီ တစ်ခုတွင် အချို့သောရာထူးအဆင့် နေရာများကို ရွေးကောက်ပွဲဖြင့်ဖြည့်ဆည်း၍ မရပါ။ အထူးသဖြင့် သေချာသည့် ကျွမ်းကျင်မှုများ လိုအပ်သည့် ရာထူးအဆင့်များဖြစ်သည့် ဥပမာ၊ တရားသူကြီးများကို သူတို့၏တရားမျှတမှုအား ကာကွယ်ပေးသည့်ကူညီမှု ဖြစ်စေရန် ရွေးကောက်ပွဲပြုလုပ်ခြင်းထက် ထုံးစံအတိုင်း ခန့်အပ်ကြသည်။ သို့သော်လည်း ဤအလေ့အကျင့်အတွက် ခြွင်းချက်များရှိသည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် အချို့သော တရားသူကြီးများကို ရွေးကောက်တင်မြှောက်ပြီး၊ ရှေးခေတ် အေသင် တွင် စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများကို ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။
ဥပမာ အားဖြင့်၊ အချို့သောကိစ္စရပ်များတွင်၊ ဆိုဗီယက်ဒီမိုကရေစီတွင်- မဲဆန္ဒခံယူသောနယ်မှ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်သူများ နှင့် ရွေးချယ်ခံပြီးပုဂ္ဂိုလ်များကြားတွင် ရွေးချယ်ပိုင်ခွင့်ရှိသူ ကြားခံလွှာတစ်ခု တည်ရှိနေသည်။ သို့သော်လည်း ကိုယ်စားပြုဒီမိုကရေစီများ အများစုတွင် ဤအဆင့်၏ ပုံမှန်တစ်ဆင့်ညွှန်ကြားခြင်းသည် စည်းကမ်းနှင့်အညီ ပြုလုပ်ခြင်းထက် ဘာ မှမပိုပါ။ ဥပမာ၊ အမေရိကန်သမ္မတသည် မဲဆန္ဒရှင်များအဖွဲ့ အစည်း ဖြင့် ရွေးကောက်ခဲ့ပြီး၊ ဝက်စ်မင်စတာစံနစ် တွင် ဝန်ကြီးချုပ်ကို နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်မှ ထုံးစံနှင့်အညီရွေးချယ်သည် (နှင့် အမှန်တစ်ကယ်တွင် ဥပဒေပြုအဖွဲ့မှ သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏ပါတီမှ)။
ရွေးကောက်ပွဲအမျိုးအစားများ
ဒီမိုကရက်တစ်နိုင်ငံရေးပုံစံများအများဆုံးတွင် ရွေးကောက်ပွဲများသည် ကွဲပြားခြားနားသည့်ပုံစံအမျိုးမျိုးဖြင့် ရှိနေကြပြီး၊ လူထုအုပ်ချုပ်မှု သို့မဟုတ် ပထဝီအနေအထားအရ တရားဥပဒေကျင့်သုံးမှုတို့၏ ကွဲပြားနေ သောအလွှာများကို သဘောထားတူညီစေခြင်းဖြစ်သည်။ ပြုလုပ်နေကြရွေးကောက်ပွဲအမျိုးအစားတချို့မှာ-
ဆန္ဒခံယူပွဲ တစ်ခု (အများဆိုင်နာမ်-ဆန္ဒခံယူပွဲများ) သည် ရွေးကောက်ပွဲများနှင့်ဆက်စပ်နေသည့် ဒီမိုကရ်က် တစ် ပစ္စည်းကိရိယာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုအထဲတွင် မဲဆန္ဒရှင်များသည် သီးသန့်အဆိုပြုချက်၊ ဥပဒေ သို့မဟုတ် မူဝါဒကို အထွေထွေမူဝါဒ သို့မဟုတ် သတ်သတ်မှတ်မှတ်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း သို့မဟုတ် ပါတီ တို့အတွက်ထက်ပို၍ လက်ခံသည် သို့မဟုတ် ဆန့်ကျင်သည် ဆိုသည်ကို မဲပေးရန်ဖြစ်သည်။ ဆန္ဒခံယူပွဲ များကို ရွေးကောက်ပွဲ မဲပေးမှုတစ်ခုသို့ ပေါင်းထဲ့ထားနိုင်သည် သို့မဟုတ် သီးခြားကျင်းပနိုင်ပြီး၊ ယင်းကို အခြေခံဥပဒေအပေါ်မူတည်၍ အမိန့်ချမှတ်နိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် အတိုင်ပင်ခံခြင်းဟု ပြောဆိုနိုင်သည်။ ဆန္ဒခံယူပွဲများကို ထုံးစံအားဖြင့် ဥပဒေပြုအဖွဲ့မှတစ်ဆင့် အစိုးရများမှခေါ်ယူကျင်းပနိုင်သည် ဆိုသော်လည်း၊ ဒီမိုကရေစီများသည် တိုက် ရိုက်ရွေးကောက်ပွဲများ အတွက် မေတ္တာရပ်ခံရန် နိုင်ငံသားများအား ခွင့်ပြုထားခြင်းကို စတင်လှုပ်ရှားမှုများ ဟုခေါ်ဆိုသည်။
ဆန္ဒခံယူပွဲများသည် ဆွစ်ဇာလန်ကဲ့သို့သော တိုက် ရိုက်ဒီမိုကရေစီ နိုင်င များတွင် အထူး ခေတ်စားနေပြီး အရေးလည်းကြီးသည်။ သို့ရာတွင် အခြေခံဆွစ်စံနစ်သည် ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် လုပ်ဆောင် နေဆဲဖြစ်သည်။ ဒီမိုကရေစီ၏ အများဆုံး တိုက်ရိုက်ပုံစံတွင် မည်သူမဆို မည်သည့်အကြောင်း ကြောင့်ဖြစ်ဖြစ် မဲပေးနိုင်သည်။ ဤအကြောင်းအရာသည်ဆန္ဒခံယူပွဲများနှင့်ဆက်စပ်ပတ်သက်နေပြီး၊ ယေဘူယျ သဘောတူညီသော ဆုံးဖြတ်ချက် ချမှတ်ခြင်း၏ ပုံစံကို ယူထားသည်။ ရှေးခေတ်ဂရိပြန်လည်သတိရစရာတွင် မည်သူမဆိုသီးသန့် အကြောင်းအရာတစ်ခုကို ယေဘူယျ သဘောတူညီချက် ရရှိသည်အထိ ဆွေးနွေးနိုင်သည်။ ယေဘူယျ သဘောတူညီချက် လိုအပ်မှုဆိုသည်မှာ ဆွေးနွေးမှုများသည် အချိန်အများကြီးကြာမြင့်သည်အထိ လုပ်သွားနိုင်သည်ဟုဖြစ်သည်။ အမှန်အကန်စိတ်ဝင်စားသူများသည် ဆွေးနွေးမှုတွင်ပါဝင်နိုင်ပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် မဲပေးဆုံးဖြတ်ခြင်းသည် တစ်ခုတည်းသောရရှိလာသည့် ရလဒ်ဖြစ်သည်။ ဤစံနစ်တွင် အသက်ကန့်သတ်ချက် မလိုအပ်ပါ။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ကလေး များသည် ထုံးစံအတိုင်း ငြီးငွေ့လာသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် ဤစံနစ်သည် အသေးစားကိစ္စတစ်ခုကို အကောင်အထည်ဖော်နေစဉ်အချိန်အတွင်းသာ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည်။
ရွေးကောက်ပွဲစံနစ်များ
ရွေးကောက်ပွဲစံနစ်များသည် တိကျသောအခြေခံဥပဒေနှင့်အညီ စီစဉ်ဆောင်ရွက်ထားမှုများ နှင့် မဲကို နိုင်ငံရေးဆုံးဖြတ်ချက်သို့ ပြောင်းလဲပစ်သည့် မဲပေးခြင်း စံနစ်များဖြစ်သည်။ ပထမခြေလှမ်းသည် မဲများရေတွက်ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ထို့အတွက် အ မျိုးုး မျိုးသော ကွဲပြားခြားနားသည့် မဲရေတွက်ခြင်းစံနစ်များနှင့် လျှို့ဝှက်မဲပေးသောပုံစံများကို အသုံးပြုသည်။ ထို့နောက် မဲပေးခြင်းစံနစ်များသည် မှတ်သားရေတွက်ခြင်း အပေါ် အခြေခံ ၍ရလာသည့်ရလဒ်ကို ဆုံးဖြတ်ပေးသည်။ အများစုဖြစ်သောစံနစ်များကို အချိုးအဆ သို့မဟုတ် မဲအများစု အဖြစ် အမျိုးအစားများ ခွဲခြား နိုင်သည်။
အချိုးအဆအမျိုးအစား တွင်ပါဝင်ခြင်းကို ပါတီ-စာရင်း အချိုးအဆ ကိုယ်စားလှယ်ပြုခြင်း နှင့် ထပ်ထဲ့သော အဖွဲ့ဝင်စံနစ် ဟုခေါ်ဆိုပြီး၊ မဲအများစုအမျိုးအစားတွင် ပါဝင်ခြင်းကို ပထမပန်းဝင်ပြီး (FPP) (အများစုနှင့်ဆိုင်သောအချိုး) နှင့် လုံးဝအများစု ဟုခေါ်ဆိုသည်။ နိုင်ငံတော်တော်များများတွင် ကြီးထွားလာသည့် ရွေးကောက်ပွဲလှုပ်ရှားမှုများ ရှိနေပြီး၊ ၎င်းတို့သည် သဘောတူမဲပေးခြင်း ၊ တစ်ကြိမ်သာလွှဲပြောင်းပေးနိုင်သောမဲ ၊ ချက်ချင်းထပ်မံမဲပေးခြင်း သို့မဟုတ် ကွန်ဒါဆက် နည်းပညာတို့ဖြစ်သည်။ ပို၍အရေးကြီးသော ရွေးကောက်ပွဲများအား ဓလေ့ထုံးတမ်းနှင့်အညီ ရေတွက်သည့် နည်းများ သုံးစွဲနေဆဲဖြစ်သည့် အချို့သော နိုင်ငံများတွင် ဤနည်းများသည် ရွေးကောက်ပွဲအရေအတွက် အနည်းငယ်အတွက်သာ လူကြိုက်များကြသည်။ ပွင့်လင်းခြင်းနှင့် တာဝန်သိမှုသည် ဒီမိုကရက်တစ်စံနစ်၏ အခြေခံအုတ်မြစ်များဟု အမြဲလိုလို သုံးသပ်နေသည့် အချိန်တွင် ပယ်မဲသတ်မှတ်အမိန့် နှင့် မဲပေးသူတစ်ဦး၏မဲပေးခြင်းကျေနပ်မှု တို့သည် အမြဲလိုလို အရေးကြီးသော ခြွင်းချက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ လျှို့ဝှက်မဲပေးခြင်းသည် ဆက်စပ်လျက် ရှိသည့် ခေတ်သစ်တိုးတက်မှုတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ သို့သော် လျှို့ဝှက်မဲပေးခြင်းသည် ကြောက်လန့်စေမှုများကို ဟန့်တားထားသည်ဖြစ်၍ လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတသည့်ရွေးကောက်ပွဲအများစုတွင် အကျဉ်းအကြပ်ဖြစ်သည်ဟု ယခုအခါ စဉ်းစားသုံးသပ်နေကြသည်။
ရွေးကောက်ပွဲအခက်အခဲများ
ရွေးကောက်ပွဲလိမ်လည်မှု
တရား ဥပဒေစိုးမိုးမှု အားနည်းသည့်နိုင်ငံအများစုတွင် နိုင်ငံတကာစံနှုန်းများဖြစ်သည့် “လွတ်လပ်မျှတမှု” ကို လိုက်မမှီရခြင်း၏ အများဆုံးဖြစ်နေကျ အကြောင်းပြချက်မှာ လက်ရှိအစိုးရမှ ကြားဝင်နှောက်ယှက်မှု ဖြစ်သည်။ အာဏာရှင်များကို လူအများမှ ထုတ်ပယ်ပစ်ချင်သည့်စိတ်များ ရှိနေကြသော်လည်း သူတို့သည် အာဏာဆက်လက်တည်မြဲစေရန် အုပ်ချုပ်ရေး ( ရဲ၊ စစ်ဥပဒေ၊ သတင်းဖြတ်တောက်ခြင်း၊ ရွေးကောက်ပွဲယန္တရား၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကောင်အထည်ဖော်မှု စသည်ဖြင့်) အာဏာများသုံးစွဲကြသည်။ ဥပဒေပြု အဖွဲ့တစ်ခုအတွင်းရှိ သီးသန့်အဖွဲ့ခွဲ အဖွဲ့ဝင်များသည် အများစုအာဏာ သို့မဟုတ် အင်အားကြီးမားသောအများစုအာဏာကို အသုံးပြု၍ (ရာဇဝတ်မှုဥပဒေများ၊ တရားဝင်ခြင်း နှင့် ဒေသအုပ်ချုပ်ရေးအပါအဝင် ရွေးကောက်ပွဲယန္တရားများအား အဓိပ္ပယ်ဖော်ဆောင်ခြင်းများကို ခွင့်ပြုခြင်း) ရွေးကောက်ပွဲတစ်ခုကြောင့် ပြိုင်ဘက်အဖွဲ့ခွဲတစ်ခုသို့ အာဏာလွှဲပြောင်းပေးရမည်ကို ကာကွယ်ထားကြ သည်။
အစိုးရမဟုတ်သောအဖွဲ့များသည်လည်း ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ တွန်းအားပေးခြင်း၊ နှုတ်အားဖြင့်ကြောက်လန့်စေခြင်း သို့မဟုတ် လိမ်လည်ခြင်းတို့ဖြင် ရွေးကောက်ပွဲကိုဝင်ရောက်နှောက်ယှက်နိုင်ပြီး၊ ထိုသို့ပြုလုပ်ခြင်းသည် အကျင့်သိက္ခာမဲ့သော ပယ်မဲလုပ်ခြင်း နှင့် ရေတွက်ခြင်း ရလဒ်ကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ရွေးကောက်ပွဲလိမ်လည်မှုကို စောင့်ကြည့်ခြင်းနှင့်အနည်းဆုံးဖြစ်စေခြင်းသည် လွတ်လပ်ပြီးမျှတသည့် ရွေးကောက်ပွဲများ အစဉ်အလာ ကောင်းခဲ့သည့် နိုင်ငံများတွင်လည်း ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေရသေးသည့် အလုပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ “လွတ်လပ်ပြီးမျှတ” သည့် ရွေးကောက်ပွဲတစ်ခုဖြစ်စေရန် ကာကွယ်ရမည့် ပြဿနာများမှာ ပုံစံအမျိုးမျိုးရှိသည် –နိုင်ငံရေးစကားစစ်ထိုးပွဲဖွင့်ပေးမှု သို့မဟုတ် မဲဆန္ဒရှင်များသို့အသိပေးအကြောင်းကြားမှု မရှိခြင်းမဲဆန္ဒရှင်များကို သတင်းလွတ်လပ်မှု မရှိခြင်း၊ အစိုးရ သို့မဟုတ် ကော်ပိုရိတ် ထိမ်းချုပ်ထား မှုကြောင့် သတင်းတွင် တကယ့်အဖြစ်မှန် မသိရခြင်း သို့မဟုတ် သတင်းစာနှင့်နိုင်ငံရေးစာစောင်များ အသုံးပြုခွင့် မရှိခြင်း တို့ကြောင့် ထုတ်ပြန်ချက်များ သို့မဟုတ် ကိုယ်စားလှယ် လောင်းများ အကြောင်းကို အားနည်းစွာအသိပေးမှုဖြစ်မည်။ စိတ်ချရသည့်မြင်ကွင်းများ သို့မဟုတ် အစိုးရ ဝါဒဖြန့်ချိရေးများကို သာအသားပေးထားခြင်းဖြင့် လွတ်လပ်စွာဟောပြောခွင့် ကို အစိုးရမှ ကာဆီးထားလိုက်သည်။
မမျှတသည့်အုပ်ချုပ်မှုများ
ဤကိစ္စတွင် မဲဆန္ဒနယ်၏နယ်နမိတ်ကို ပြောင်းလဲထားခြင်း၊ ရာထူးနေရာအတွက် တရားဝင်မှုမှ အတိုက်အခံ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအား မပါဝင်စေခြင်း များပါရှိနိုင်ပြီး၊ ရွေးကောက်ပွဲအောင်မြင်မှုအတွက် အနိမ့်ဆုံး အဆင့်များကို မတရားသဖြင့်စီမံထားခြင်းသည် အချို့သောလုပ်နည်းလုပ်ဟန်များဖြစ်သည်။ ရွေးကောက်ပွဲတစ်ခု၏ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားမှုကို သီးသီး သန့်သန့်အဖွဲ့ခွဲ သို့မဟုတ် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအား အရေးပေးထားခြင်းဖြင့် ပြောင်းလဲသွားနိုင်သည်။
ထိုးနှက်တိုက်ခိုက်မှုများဖြင့်ဝင်ရောက်နှောက်ယှက်ခြင်း
အာဏာလက်ဝယ်ရှိသူများသည် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများကို ဖမ်းဆီးထိမ်းသိမ်းခြင်း သို့မဟုတ် လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ဖြင်း၊ ဖိနှိပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ထိုနည်းတူစွာ ရာဇဝတ်မှုမြောက်သည့် ထိုးနှက်တိုက်ခိုက်ခြင်း၊ လှုံ့ဆော်လှုပ်ရှားနေသည့် ဌာနချုပ်ရုံးများအားပိတ်ပစ်ခြင်း၊ လှုပ်ရှားလှုံ့ဆော်နေသည့် အလုပ်သမားများအား ကိုယ်ထိလက်ရောက်သို့မဟုတ်ရိုက်နှက်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် အင်အားသုံးအကြမ်းဖက်ခြင်းဖြင့် မဲပေးသူများအား ကြောက်လန့်စေခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်မည်။
ရွေးကောက်ပွဲယန္တရား ဖြင့် ရှုပ်ထွေးစေခြင်း
ဤအကြောင်းအရာတွင် တွေဝေခြင်း သို့မဟုတ် မဲကို မည်သို့ပေးရမည်ဆိုသည်ကိုပြောဆို၍ မဲပေးသူများအား လမ်းမှားခေါ်ဆောင်သွားခြင်း၊ လျှို့ ဝှက်မဲပေးခြင်းကိုချိုးဖေါက်ခြင်း၊ မဲရောနှောခြင်း၊ မဲပေးသည့်စက်များဖြင့် ရှုပ်ထွေးစေခြင်း၊ ဥပဒေဖြင့်ပယ်ထားသည့် မဲများကိုဖျက်ဆီးပစ်ခြင်း၊ မဲပေးသူအားဖိနှိပ်ခြင်း၊ ရလဒ်များကို လိမ်လည်၍ ကိန်းဂဏန်းဇယားများ ချထားခြင်း၊ နှင့် ခွန်အားသုံးခြင်းနှင့်နှုတ်အားဖြင့်ကြောက်လန့်စေခြင်း တို့ပါဝင်သည်။
ဆမ်ဇင်ရွာ၊ ဆော့လော်မြို့နယ်
ဆမ်ဇင်ရွာ(Samzin)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဆော့လော်မြို့နယ်၊ လခမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၄၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လခမ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၂ ဦး၊ မ ၁၁၂ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၂၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆော့လော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောင်းကန်
ကျောင်းကန်
ရွှေငါး
ရွှေငါးဟူသည်မှာ အသွေးအရောင်လှပသည့် ယဉ်ပြီးဖြစ်သော အိမ်မွေးငါးငယ်ကလေးများ ဖြစ်သည်။ ငါးမွေးကန်ထဲ၌ ရွှေရောင်တလက်လက်နှင့် လူးလာပျော်ပါး ကူးခတ်သွားလာနေသော ရွှေငါးကလေးတို့သည် ကရပ်စီးယပ်ဩရတပ် (ခေါ်) ငသိုင်းတစ်မျိုးမှ ပေါက်ပွားလာကြောင်းကိုမူ လူတိုင်းမသိကြချေ။
ရွှေငါးသည် အာရှတိုက်အရှေ့ပိုင်းမှ စ၍ မျိုးပြန့်ပွားလာသည်ဟု ဆိုသည်။ လွန်ခဲ့သည့်နှစ်ထောင်ပေါင်းများစွာကပင် တရုတ်နိုင်ငံ၌ ရွှေငါးမွေးမြူမျိုးစပ်မှု ပြုခဲ့ကြလေသည်။ သို့ရာတွင် ယခု ကျွနု်ပ်တို့ တွေ့မြင်နေကြရသော ရွှေငါးကို ဂျပန်နိုင်ငံမှ များသောအားဖြင့် ဖောက်၍ ရောင်းကြသည်။ အချို့ရွှေငါးသည် အလွန်လှပ၍ အချို့သည် အကြည့်ရ ဆန်းသည်။ အချို့ရွှေငါးသည် နှစ်လက်မမှ သုံးလက်မခန့်သာရှိ၍ အချို့မူ တစ်ပေအထိပင် ရှည်ကြသည်။ အချို့တွင် အလွန်ပါးသော အကြေးခွံပါသော်လည်း အကြေးမပါသကဲ့သို့ပင် မှတ်ထင်ရသည်။
ရွှေငါးအရိုင်း၏ အဆင်းသည် ညိုပုပ်၏။ သို့ရာတွင် အချို့ရွှေငါးအရိုင်း၏ အရောင်သည် တောက်ပြောင်သော လိမ္မော်ရောင်၌ အမဲစက် အညိုစက်များ ပါသည်။ ရွှေငါးအရိုင်းကောင်များကို လူတို့ ကြိုက်သလို မျိုးစပ်မွေးမြူခဲ့သဖြင့် ယခုခေတ်တွင် တွေ့မြင်ရသကဲ့သို့ အရောင်အမျိုးမျိုး အရွယ်အမျိုးမျိုး ပြောင်းလဲ ရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်ရာ ငွေကွက်ကလေးများဖြင့် တစ်ကိုယ်လုံး ဆွတ်ဆွတ်ဖြူသော ငါးကလေးမျိုးများပင် မျိုးပွားလာခဲ့လေသည်။ ရွှေငါးအမျိုးပေါင်း ၂ဝ ခန့် ရှိလေသည်။ အဝေးကြည့်မှန်ပြောင်း ကဲ့သို့ ပြူးထွက်နေသော မျက်လုံးရှိ၍ ကျောဆူးတောင်မရှိသော ရွှေငါးမျိုးလည်း ရှိသေးသည်။ ယင်း၏အမြီးတောင်သည် အခြားငါးများကဲ့သို့ နှစ်ခွမဟုတ်ဘဲ သုံးခွဖြစ်နေ၏။ ရွှေငါးတိုင်းသည် ရွှေရောင်ချည်း ရှိသည်မဟုတ်ချေ။ အနီ၊ လိမ္မော်၊ ကြေးညို၊ မီးခိုး၊ အနက်၊ အဖြူရောင်တို့ပင် ရှိကြသည်။ မွေးစရွှေငါးသည် အရောင် မတောက်လှသော်လည်း ကြီးလာသည်နှင့်အမျှ ချစ်စဖွယ် တင့်တယ်သောအရောင်များ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
ရွှေငါးများသည် ပိုးမွှားနှင့် အပင်ကလေးများကို စားသောက်ကြသဖြင့် သူတို့အား မွေးမြူသောကန်တွင် ရေညှိပင်များ ထားပေးရသည်။ ရေကိုလည်း သန့်ရှင်းအောင် လဲလှယ်ပေးရသည်။ နွေးလွန်းသော ရေ၊ အေးလွန်းသောရေများ၌ မနေနိုင်ကြချေ။ ရွှေငါးတို့အတွက် အစာပြုပြင်စီမံရောင်းချကြသဖြင့် ရွှေငါးကို အလှမွေးမြူသူတို့သည် ယင်းအစာဘူးကိုဝယ်၍ ရက်ခြား အစာကျွေးရသည်။ ရွှေငါးကို မွေးမြူသည့်အခါ အဝကျဉ်းသော ဖန်ဘူးထက် အဝကျယ်သော မှန်သေတ္တာနှင့် ထည့်မှ ပိုကောင်းသည်။
ရွှေငါးပြပွဲကို ဂျပန်နိုင်ငံ တိုကျိုမြို့၌ နှစ်စဉ် ကျင်းပကြ၍ တစ်ကိုယ်လုံး နီလွင်သောငါးများကို ပထမတန်း ထားကြသည်။ ကိုယ်လုံးဝိုင်းဝိုင်း၊ ဦးခေါင်းပြားပြားပေါ်တွင် အချွန်အထစ်များ ထွက်လျက် ကျောဆူးတောင် မရှိသော ရွှေငါးမျိုးကို လူများ အလွန်နှစ်သက်ကြ၍ တစ်စုံလျှင် ငွေ ၃ဝဝ မှ ၄ဝဝ အထိပင် ပေးဝယ်လေ့ ရှိကြသည်။
အလှမွေးမြူသည့် ရေကန် ရေအိုင်များမှ လွတ်ထွက်ကာ မြစ်ချောင်းများသို့ ရောက်ရှိပေါက်ပွားကြသော ရွှေငါးများကို မပြုပြင်ဘဲ အရိုင်းလွှတ်ထားသောအခါ နဂိုညိုပုပ်ရောင် ပြန်ဖြစ်၍ ခြောက်လက်မမှ ၁၂ လက်မအထိပင် ကြီးလာတတ်သည်။ အချို့ဒေသတို့၌ ရွှေငါးအများအပြား ပေါက်ပွားနေကြသောကြောင့် ဟင်းလျာအဖြစ်ပင် ဖမ်း၍ ရောင်းချကြလေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေငါး
လမ်းခွဲရွာ၊ မျက်နီကွင်း
လမ်းခွဲရွာ၊ မျက်နီကွင်း
ဂရမ်တောရွာ၊ ဇရပ်လှကြီး
ဂရမ်တောရွာ၊ ဇရပ်လှကြီး
ပင်းယမြို့
ပင်းယမြို့သည် မြန်မာ့သမိုင်းဝင် မင်းနေပြည်တော် ဖြစ်ခဲ့သော မြို့ဟောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ယနေ့ အင်းဝမှ တောင်ဘက် ကျောက်ဆည်နယ်အနီးတွင် တည်ရှိပြီး ခြုံနွယ်ယှက်နေသော အုတ်ပုံပျက်နှင့် ရွာငယ် ဇနပုဒ်များအဖြစ်နှင့်သာ တွေ့မြင်နိုင်တော့သည်။ ရှေးဘုရား စေတီပုထိုးတို့မှာလည်း အပြိုအပျက်များသာ ကျန်တော့သည်။
တည်နေရာ
ပင်းယမြို့ဟောင်းသည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ တံတားဦးမြို့၏ တောင်ဘက် တစ်မိုင်ခန့်အကွာ၊ မန္တလေး-မြင်းခြံ မီးရထားလမ်းနှင့် စကားအင်းရွာကြား၊ ပန်းလောင်မြစ် ၏ အနောက်ဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသည်။ တံတားဦး-ကျောက်ဆည် ကားလမ်းသည် ပင်းယမြို့ဟောင်း၏ အလယ်မှ တောင်-မြောက် ဖြတ်၍ ဖောက်လုပ်ထားသည်။ ပင်းယမြို့သည် မြောက်လတ္တီတွဒ် ၉၅ဒီဂရီ ၅မိနစ်၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၂၁ ဒီဂရီ ၄၇မိနစ်တွင် တည်ရှိသည်။