cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
တပ်မတော် (လေ)
လွတ်လပ်ရေးရပြီးစခေတ် (၁၉၄၈-၁၉၉၀)
၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် မြန်မာလေတပ်သည် အစ္စရေးမှ Supermarine Spitfire အစင်း ၃၀ နှင့် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းမှ Supermarine Spitfire အစင်း ၂၀ တို့ကို ဝယ်ယူခဲ့ပြီး ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင်မူ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းမှ Hunting Provost T-53 အစင်း ၄၀ နှင့် de Havilland Vampire Mark T55s ၈ စင်းတို့ကို ဝယ်ယူခဲ့ပြန်သည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ် နှောင်းပိုင်းတွင် ဗမာ့လေတပ်မတော်သည် မင်္ဂလာဒုံတွင် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရေး လေတပ်စခန်း တစ်ခု၊ အမှတ် ၅၀၁ လေယာဉ်အုပ်စု (မှော်ဘီလေတပ်စခန်း) နှင့် အမှတ် ၅၀၂ လေယာဉ်အုပ်စု (မင်္ဂလာဒုံ လေတပ်စခန်း) တို့ကို ထပ်မံ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၅၆ တွင် မြန်မာ့လေတပ်သည် အမေရိကန်နိုင်ငံ မှ Cessna 180 ၁၀ စင်း ကို ဝယ်ယူခဲ့ပြန်သည်။ ယင်းနှစ်တွင်ပင် Kawasaki Bell 47Gs ခြောက်စင်းဖြင့် ပထမဆုံး ရဟတ်ယာဉ် တပ်ဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ နောက်တစ်နှစ်အကြာတွင် မြန်မာ့လေတပ်သည် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းမှ Hawker Sea Fury လေယာဉ် ၂၁ စင်းနှင့် ကနေဒါမှ de Havilland Canada DHC-3 Otters ကိုးစင်းကို ဝယ်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံမှ Kawasaki Bell 47G ခုနစ်စင်းနှင့် Vertol H-21 Shawnees ၁၂ စင်းတို့ကို ထပ်မံ ဝယ်ယူခဲ့သည်။ ငါးနှစ်ကြာပြီးနောက်တွင် အမှတ် ၅၁ လေယာဉ်အုပ် (de Havilland Canada DHC-3 Otter နှင့် Cessna 180 လေယာဉ်များ) နှင့် အမှတ် ၅၃ လေယာဉ်အုပ် (Bell 47G၊ Kaman HH-43 Huskies နှင့် Aerospatiale Alouettes ရဟတ်ယာဉ်များ) တို့ကို မိတ္ထီလာတွင် ထပ်မံ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၂ဝဝဝ ကာလများ
၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင်စတုတ္ထမျိုးဆက်တိုက်လေယာဉ်များ စတင်အသုံးပြုလာနိုင်သည့် အတွက် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ၊ ဒေသတွင်း နိုင်ငံများကို အမီလိုက်နိုင်လာခဲ့သည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ်မှစပြီး တိုက်ပွဲဝင်နိုင်သည့် လေယာဉ်များတိုးတက်စေရေး၊ စွမ်းအားမြင့် လေယာဉ်များဖြစ်စေရေး၊ အရည်အချင်း ပြည့်ဝသည့် လေသူရဲများ၊ အင်ဂျင်နီယာများ၊ မြေပြင်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ မွေးထုတ်ပေး နိုင်ရေးကိုလည်း အလေးထားဆောင်ရွက်လာသည်။ အထူးသဖြင့် ရုရှား မှ Mi-24 နဲ့ Mi-17 ရဟတ်ယာဉ်တွေအပြင် MiG-29(အမ်အိုင်ဂျီ-၂၉) တိုက်လေယာဉ်၊ Pechora-2 လေကြောင်းကာကွယ်ရေးစနစ်တွေနဲ့ အခြားကိရိယာတွေ ဝယ်ယူခဲ့သည်။
၂ဝ၁ဝ ကာလများ
၁၉၉၀ ခုနှစ် မှစပြီး မြန်မာလေတပ်တွင် အများအားဖြင့် တရုတ်နှင့် ရုရှားတို့မှ တိုက်လေယာဉ်များကို အသုံးပြုသော်လည်း ၂ဝ၁၃ ခုနှစ်တွင် အီးယူ၏ ဒဏ်ခတ်မှု ရုပ်သိမ်းချိန်ကတည်းက စတင်ကာ ဥရောပလုပ် လေယာဉ်အုပ်စု ဝယ်ယူရရှိခဲ့သည်။ ဂျာမနီနိုင်ငံက Grob G120TP လေ့ကျင့်ရေး လေယာဉ် ၁၂ စင်းကို မြန်မာလေတပ်က ဝယ်ယူထားပြီး ၂ဝ၁၇ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် ဝယ်ယူရရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် လေ့ကျင့်ရေးဂျက်တိုက်လေယာဉ် K-8 W၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် လေကြောင်း ကင်းထောက်အတွက် အသုံးပြုသော ပြင်သစ်နိုင်ငံထုတ် ATR-42 နှင့် အမေရိကန်ထုတ် BEECH 1900 D လေယာဉ်များ တပ်တော်ဝင် အခမ်းအနားပြုလုပ်ခဲ့သည်။ K-8 W လေ့ကျင့်ရေးဂျက် တိုက်လေယာဉ်များသည် အပေါ့စားတိုက်ခိုက်ရေးတာဝန်များ ထမ်းဆောင်နိုင်ပြီး ခေတ်မီအဆင့်မြင့်ရှေ့တန်း ဂျက်တိုက်လေယာဉ်များ မောင်းနှင်မည့် လေသူရဲများကို ကြားခံလေ့ကျင့်ပေးနိုင်သော အပေါ့စားတိုက်ခိုက်ရေးအမောင်းသင် ဂျက်လေယာဉ်အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ K-8 W လေယာဉ်များကို တရုတ် CATIC ကုမ္ပဏီနှင့် မြန်မာကာကွယ်ရေးပစ္စည်း ထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်ရုံးတို့ ပူးပေါင်း၍ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း တပ်ဆင်ထုတ်လုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
အားကစားကွင်း
အားကစားကွင်း (Stadium)ဆိုသည်မှာ အားကစားနည်းများ (အထူးသဖြင့် ရုံတွင်းမဟုတ်ပဲ ရုံပြင်ပတွင်ဆော့ရသော အားကစားနည်းများ ဥပမာ-ဘောလုံး)၊ ဖျော်ဖြေပွဲများနှင့် အခြားပွဲစဉ်များအတွက် တည်ဆောက်ထားသော အဆောက်အဦးဖြစ်သည်။ထိုအဆောက်အဦးတွင် ကွင်းပြင် သို့မဟုတ် စင်မြင့်ပါပြီး ၎င်းကို ပွဲကြည့်စင်များက ဝန်းရံထားသည်။ အားကစားကွင်းအများစုသည် ဘောလုံးအားကစားနည်းအတွက် အသုံးပြုလေ့ရှိကြသည်။အချို့မှာမူ ခရစ်ကတ်၊ ဘေ့စ်ဘော၊ ကွင်းပြင်ဟော်ကီ စသည့် အားကစားနည်းများအတွက် အသုံးပြုကြသည်။အားကစားကွင်းအချို့တွင် ပွဲကြည့်စင်နှင့် ကွင်းပြင်အကြားတွင် ပြေးလမ်းများပါပြီး ပြေးခုန်ပစ်အားကစားနည်းအတွက် အသုံးပြုကြသည်။ အားကစားကွင်းများတွင် ဖျော်ဖြေပွဲများကိုပါ ကျင်းပလေ့ရှိသည်။
တပ်မတော် (လေ)
၂ဝ၁ဝ ကာလများ
တပ်မတော် (လေ) တွင် အမျိုးသမီးအရာရှိအချို့ လေသူရဲလောင်းများအဖြစ် စတင်လေ့ကျင့်ဆောင်ရွက်နေသည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် အဆိုပါအမျိုးသမီးအရာရှိ လေသူရဲလောင်း ၆ ဦးက တဦးချင်း မောင်းနှင်ပျံသန်းမှု(Solo)ကို အောင်မြင်စွာပျံသန်းနိုင်ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။
အမှတ်အသား
thumb|မြန်မာ့စစ်လေယာဉ်တံဆိပ်|150x150px thumb|လေယာဉ်အမြီး အမှတ်အသားပုံ|150x150px
မြန်မာ့ စစ်လေယာဉ် တံဆိပ်(ဗဟိုတွင် အဝါရောင် အကွက်နှင့် အပြာရောင် အနားသတ်မျဉ်းများ ပါသော အဖြူရောင် တြိဂံ)ကို များသောအားဖြင့် နေရာ ခြောက်မျိုးတွင် ရေးဆွဲထားသည်။ တပ်မတော် (လေ) ၏ အမှတ်စဉ် မှတ်သားမှု စနစ်သည် တပ်ဖွဲ့နှင့် လေယာဉ်တစ်စင်းချင်းစီ၏ ကိုယ်ပိုင်အမှတ်တို့ကို ခွဲခြားပေးသည်ဟု သိရသော်လည်း အတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိပါ။ ရှေးကျသော လေယာဉ် အများစုတွင် "UB" အက္ခရာနှင့်စပြီး ဗမာ ကိန်းဂဏန်းများပါသည့် အမှတ်စဉ်များကို တွေ့ရသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ အမှတ်စဉ်များကို အဖြူရောင် အနားသတ်မျဉ်းများဖြင့် ရေးဆွဲတတ်သည်။ တိုက်ခိုက်ရေး လေယာဉ်များတွင်မူ ယေဘုယျအားဖြင့် အမှတ်စဉ် အနက်ရောင်များကို တွေ့နိုင်သည်။
အားကစားကွင်း
ဘောလုံးအားကစားကွင်း
အလယ်တွင် ဘောလုံးကစားရန် မြက်ခင်းပြင်ပါဝင်ပြီး ၎င်းကို ပွဲကြည့်စင်များက ဝန်းရံထားသည်။များသောအားဖြင့် ဘောလုံးအားကစားနည်းအတွက်သာ အသုံးချကြသည်။ဥပမာ- မန္တလေးမြို့ရှိ ဗထူးအားကစားကွင်း
ဘက်စုံသုံးအားကစားကွင်း
ဘက်စုံသုံးအားကစားကွင်းတွင် ပွဲကြည့်စင်နှင့် ကွင်းပြင်အကြားတွင် ပြေးလမ်းများ ပါသည်။ထိုကွင်းတွင် ဘောလုံးအားကစားနည်းအပြင် ပြေးခုန်ပစ်အားကစားနည်းများကိုပါ ကျင်းပလေ့ရှိသည်။မြန်မာနိုင်ငံ၏ အဓိကအားကစားကွင်းကြီးများဖြစ်သော အောင်ဆန်းအားကစားကွင်း၊ သုဝဏ္ဏအားကစားကွင်း၊ မန္တလာသီရိအားကစားကွင်း၊ ဝဏ္ဏသိဒ္ဓိအားကစားကွင်း စသည်တို့မှာ ဤပုံစံများဖြစ်ကြသည်။
ပြေးခုန်ပစ်အားကစားကွင်း
အားကစားကွင်းတစ်ခုလုံးအား ပြေးခုန်ပစ်အားကစားနည်းအတွက်သာ အသုံးပြုကြသည်။အားကစားကွင်းအတွင်းရှိ တပ်ဆင်ထားသော ပစ္စည်းများသည် ပြေးခုန်ပစ်အားကစားနည်းများအတွက် ရည်ရွယ်သည်။ဥပမာ- ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၊ နယူးကလပ်မြို့ရှိ နယူးကလတ်ခ်ပြေးခုန်ပစ်အားကစားကွင်း။
သမိုင်းကြောင်း
သမိုင်းကြောင်းတွင် အစောဆုံးဟု သတ်မှတ်နိုင်သော အားကစားကွင်းမှာ ဂရိနိုင်ငံ၊ အိုလံပီယာမြို့ရှိ အားကစားကွင်းဖြစ်သည်။ ထိုကွင်းတွင် ၇၇၆ဘီစီမှစ၍ ရှေးခေတ်အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲများ ကျင်းပခဲ့သည်။ဂရိနိုင်ငံနှင့် ရောမနိုင်ငံတို့တွင် ရှေးဟောင်းအားကစားကွင်း များစွာတွေ့ရတတ်သည်။လက်ရှိတွင် တူးဖော်ပြီး ပြန်လည်ပြုပြင်ထားသော ပန်နာသမ်းမစ် အားကစားကွင်းသည် ရှေးဟောင်းအိုလံပစ်ပွဲများကို ကျင်းပခဲ့သည်သာမက ယနေ့ခေတ်တွင် ကျင်းပနေသည့် ခေတ်သစ်အိုလံပစ်ပွဲများ၏ ပထမဆုံးပွဲဖြစ်သော ၁၈၉၆ နွေရာသီ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲကိုလည်း လက်ခံကျင်းပခဲ့သည်။
ခေတ်သစ်အားကစားကွင်းများ
ယနေ့ခေတ်၏ အားကစားကွင်းများသည် ပရိသတ်ဝင်ဆံ့မှုများစေရန် ဦးတည်၍ တည်ဆောက်လာကြသည်။အထူးသဖြင့် ဗြိတိန်တွင် ဝိတိုရိယ ဘုရင်မခေတ်တွင် ခေတ်စားလာသော ဘောလုံးအားကစားနည်း၊ အမေရိကန်တွင် ဘေ့စ်ဘောအားကစားနည်း စသည်တို့တွင် လူစိတ်ဝင်စားမှုများလာ၍ အားကစားကွင်းများကို ပရိသတ်များစွာ ဝင်ဆံ့လာနိုင်စေရန် ရည်ရွယ်တည်ဆောက်လာကြသည်။ထိုအားကစားကွင်းများတွင် စတမ်းဖို့ဘရစ်ချ် အားကစားကွင်း၊အန်းဖီးအားကစားကွင်း စသည်တို့သည် ၁၉ရာစုက တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည့် အစောဆုံးကွင်းများဖြစ်ကြသည်။
၂၀ရာစုနှင့် ၂၁ရာစုမှ အားကစားကွင်းများ
အားကစားကွင်းအဟောင်းများသည် ၁၉၀၀ကျော်ကာလများတွင် ပုံစံအသစ်များဖြင့် ပြန်လည်တည်ဆောက်လာခဲ့ကြသည်။ထို့အတူ ပုံစံအသစ်ဖြင့် အားကစားကွင်းအသစ်များလည်း တည်ဆောက်လာခဲ့ကြသည်။ယခင် သစ်သားပွဲကြည့်စင်များနေရာတွင် အုတ်နှင့် ကွန်ကရိပွဲကြည့်စင်များ အစားထိုးလာကြသည်။၂၁ရာစုတွင် ဖွင့်နိုင်ပိတ်နိုင်သော အမိုးများပါဝင်သည့် အားကစားကွင်းကြီးများကို တည်ဆောက်လာကြပြီဖြစ်သည်။သို့သော် ဤအမိုးများသည် ကုန်ကျစရိတ် ကြီးမားသည်။ထို့အပြင် ပွဲကြည့်စင် အရှင်များလည်း တပ်ဆင်လာနိုင်ကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံရှိ အားကစားကွင်းများ
မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစောဆုံးဟုဆိုနိုင်သည့် ခေတ်မီအားကစားကွင်းများမှာ ရန်ကုန်မြို့ရှိ အောင်ဆန်းအားကစားပြိုင်ကွင်းနှင့် မန္တလေးမြို့ရှိ ဗထူးအားကစားပြိုင်ကွင်းများ ဖြစ်ကြသည်။ကိုလိုနီခေတ်က အင်္ဂလိပ်လူမျိုးများ အသုံးပြုရန် အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။လွတ်လပ်ရေးရပြီးချိန်တွင် ရုရှားနိုင်ငံမှ ပရိသတ် ၈၀,၀၀၀ ဝင်ဆံ့သည့် အားကစားကွင်းကို လက်ဆောင်ပေးရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့သော်လည်း ကွန်မြူနစ်တို့ထံမှ လက်ဆောင်အား မယူလိုဟုဆိုကာ ဖဆပလ ခေါင်းဆောင်များက ကန့်ကွက်ခဲ့သည်။ထို့ကြောင့် မြန်မာပြည်တွင် မဆောက်ဖြစ်ပဲ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသို့သာ လက်ဆောင်ပေးဖြစ်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် သုဝဏ္ဏကွင်း တည်ဆောက်သည့် ၁၉၈၅ခုနှစ်မတိုင်မီအထိ အောင်ဆန်းအားကစားကွင်းသာ ခေတ်မီစွာ တည်ရှိခဲ့သည်။သို့သော် ၂၀၁၉ခုနှစ်တွင် အောင်ဆန်းကွင်းမှာ အိုဟောင်းလာပြီး ပြန်လည်တည်ဆောက်ရမည့် အားကစားကွင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
၂၇ကြိမ်မြောက် အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲ ကျင်းပရန်ရှိလာချိန်တွင် အားကစားကွင်းများကို အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့ပြီး အသစ်များလည်း တည်ဆောက်ခဲ့သည်။တစ်ကွင်းလုံး အမိုးအပြည့်ပါသည့် အားကစားကွင်းအသစ် (၃)ကွင်းကို မန္တလေးမြို့နှင့် နေပြည်တော်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။လက်ရှိအချိန်တွင် ဤကွင်းများမှာ ခေတ်အမီဆုံးဟု ဆိုနိုင်သည်။သုဝဏ္ဏကွင်းမှာမူ မူလဒီဇိုင်းအရ အမိုးအပြည့်မိုးရန် စီစဉ်ခဲ့သော်လည်း မမိုးဖြစ်ခဲ့ပေ။နိုင်ငံတကာအားကစားပွဲများကို ရန်ကုန်မြို့ရှိ သုဝဏ္ဏကွင်းနှင့် မန္တလေးမြို့ရှိ မန္တလာသီရိကွင်းတို့တွင် အများဆုံး ကျင်းပနေကာ နေပြည်တော်ရှိ ဝဏ္ဏသိဒ္ဓိအားကစားကွင်းတွင် ပြည်တွင်းအားကစားပွဲများကို ကျင်းပနေသည်။ဇေယျာသီရိကွင်းမှာမူ တပ်မတော်ပိုင်ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အားကစားကွင်းများ
လပ်ပံစုရွာ၊ သပြေချောင်း
လပ်ပံစုရွာ၊ သပြေချောင်း
သစ်ပုတ်ထိပ်ရွာ၊ သစ်ပုတ်ထိပ်
သစ်ပုတ်ထိပ်ရွာ၊ သစ်ပုတ်ထိပ်
စ
စ (အသံထွက် စလုံး)သည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် ဆဋ္ဌမမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
ကွင်းကြီးကမ်းနားရွာ၊ ဒေါင့်ချောင်း
ကွင်းကြီးကမ်းနားရွာ၊ ဒေါင့်ချောင်း
ခမိအုရဘူတာ
ခမိအုရဘူတာ  (上鳥羽口駅 ခမိအုရ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖုခုအိုခခရိုင်၊ အဆခုရမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဂိဟိသုတ်
အနာထပိဏ်သူဌေးနှင့်အတူ ဥပါသကာငါးရာတို့ ရောက်ရှိထိုင်နေကြပြီးချိန်၌ အရှင်သာရိပုတ္တရာအား “ငါးပါးသီလကို လုံခြုံစွာစောင့်ရှောက်သော ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခ ဝိဟာရဖြစ်သော အာဘိစေတသိကတရားလေးပါးတို့ကို အလိုရှိတိုင်း မဆင်းမရဲ မပင် မပန်းရသော လူပုဂ္ဂိုလ်သည် မိမိကိုယ်ကို “ခီဏနိရယောမှိ” အစရှိသည်ဖြင့် သောတာပန် ဖြစ်ပြီ”ဟု ပြောဆိုနိုင်ပုံကို ဘုရားရှင် အကျယ်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အနောက်ပါးရွာ
အနောက်ပါးရွာ
ညောင်ရွာ၊ မှော်ဘီ
ညောင်
ဆ
ဆ (အသံထွက် ဆလိမ်)သည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် သတ္တမမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
ပိန္နဲတပင်ရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ပိန္နဲတပင်ရွာ(Peinhnetapin)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ပိန္နဲတပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၃၁၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပိန္နဲတပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၈၀ ဦး၊ မ ၅၄၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၂၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မဒိန်းရွာ၊ နောင်မွန်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နောင်မွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စီပေါက္ကံရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
စီပေါက္ကံရွာ (Sipaukkan)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ စီပေါက္ကံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၉၆၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စီပေါက္ကံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၇၁ ဦး၊ မ ၇၈၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၅၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပရယ်စို့ရွာဟောင်း၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
ပရယ်စို့(ရွာဟောင်း)ရွာ(Pareisoet(Ywarhaung))သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ကလေတကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၂၃၄ ဖြစ်သည်။ ပရယ်စို့ကျန်းမာရေးဌာနခွဲ ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇ
ဇ (အသံထွက် ဇကွဲ)သည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် အဋ္ဌမမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
သစ်ဖြူချောင်းရွာ၊ သပြေချောင်း
သစ်ဖြူချောင်းရွာ၊ သပြေချောင်း
စဏ္ဍာလသုတ်
ဥပါသကစဏ္ဍာလ၊ ဥပါသကမလ၊ ဥပါသကပဋိကုဋ္ဌ၏ အရည်အချင်းငါးမျိုး နှင့် ဥပါသကရတန, ဥပါသကပဒုမ, ဥပါသကပုဏ္ဍရိက၏ အရည်အချင်းငါးမျိုးတို့ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ကံပြင်ကုလားရွာ၊ ကံပြင်ရွာဟောင်း
ကံပြင်ကုလားရွာ၊ ကံပြင်ရွာဟောင်း
တောင်ပြေရွာ
တောင်ပြေရွာ
ည
ညသည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် ဒသမမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
လေဘိုရွာ၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်
လေဘိုရွာ (Laybo)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်၊ မန်ကျည်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၁၁၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ကျည်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၅၀ ဦး၊ မ ၈၁၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝန်းသိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုးကြိုးပစ်ဘူတာစု
မိုးကြိုးပစ်ဘူတာစု
ကြို့ပင်ကွေ့ရွာ၊ ဘိတ်ရိုး
ကြို့ပင်ကွေ့ရွာ၊ ဘိတ်ရိုး
ခမိဆုဂိဘူတာ (ဟီရိုရှီးမား)
ခမိဆုဂိဘူတာ  (神杉駅 ခမိဆုဂိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟီရိုရှီးမားခရိုင်၊ မိယောရှိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
တ
တ (အသံထွက် တဝမ်းပူ) သည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် တစ်ဆယ့်ခြောက်လုံးမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
တွန်းပင်ရွာ၊ မော်လိုက်မြို့နယ်
တွန်းပင်ရွာ (Tunpin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ မော်လိုက်မြို့နယ်၊ တွန်းပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၀၉၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မော်လိုက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခမာဘာသာစကား
ခမာဘာသာစကား(ខ្មែរ, Khmêr)သည် ခမာလူမျိုးများ ပြောဆိုသော သြစထြိုအေးရှားတစ်ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး ကမ္ဘောဒီးယား နိုင်ငံ၏ ရုံးသုံးနှင့် အမျိုးသားဘာသာစကား ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
* ကဏ္ဍ:ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ
ခမိဆုဂိဘူတာ (အခိတ)
ခမိဆုဂိဘူတာ  (上杉駅 ခမိဆုဂိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အခိတခရိုင်၊ ခိတအခိတမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ထီဗွာ (အရှေ့)ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ထီဗွာ (အရှေ့)ရွာ (Htibwar (East))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ မြောက်ထိဗွာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၄၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြောက်ထိဗွာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၀၈ ဦး၊ မ ၃၅၀၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၇၁၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၇၄)
၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ပြည်ထောင်စုတော်လှန်ရေးကောင်စီအဖွဲ့မှ အာဏာရယူပြီးနောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၄ ခုနှစ်အထိ ဥပဒေပြုလွှတ်တော် ဟူ၍ မရှိခဲ့ဘဲ တော်လှန်ရေးကောင်စီမှသာ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
၁၉၇၄ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ အခန်း(၄)အရ ပြည်သူ့လွှတ်တော်သည် နိုင်ငံတော်၏ အမြင့်ဆုံး အာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်ကောင်စီနှင့် ဗဟိုအာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းများကို ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကဖွဲ့စည်းပေးရသည်။ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီဝင်များသည် ပြည်သူ့လွှတ်တော် အဖွဲ့ဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။ လွှတ်​တော်၏သက်တမ်းမှာ လေးနှစ်ဖြစ်သည်။
အစည်းအဝေးကျင်းပရာနေရာ
ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစည်းအဝေးကို ရန်ကုန်မြို့ရှိ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အဆောက်အဦး (ယခု ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်အဆောက်အဦး)၌ ကျင်းပသည်။
အခွင့်အာဏာ
ပြည်သူ့လွှတ်တော်သည် နိုင်ငံတော်၏ အမြင့်ဆုံး အာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ အောက်ပါအဖွဲ့အစည်းများကို ဖွဲ့စည်းပေးရသည်။
သဘာပတိအဖွဲ့
လွှတ်တော်ကိုကြီးကြပ်ရန်အတွက် လွှတ်တော်အစည်းအဝေး တစ်ကြိမ်စတိုင်း သဘာပတိအဖွဲ့ဝင်များကို ရွေးချယ်ရသည်။ ပထမဆုံးအကြိမ်ကျင်းပသော လွှတ်တော်အစည်းအဝေးတွင် ယာယီသဘာပတိကို ဦးစွာရွေးချယ်ပြီးမှ သဘာပတိအဖွဲ့ကို ဆက်လက်ရွေးချယ်သည်။ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်း တခုစီမှ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များသည် ပြည်နယ်နှင့်တိုင်း အလိုက် မိမိတို့အထဲမှ သဘာပတိအဖွဲ့ဝင် တဦးကျစီကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ရသည်။ သဘာပတိအဖွဲ့ဝင်များသည် လွှတ်တော်အစည်းအဝေး ကျင်းပသည့်နေ့များတွင် ပြည်နယ် နှင့် တိုင်းအမည် အက္ခရာစဉ်အလိုက် အလှည့်ကျ သဘာပတိများအဖြစ် တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ကြရသည်။
နိုင်ငံတော်ကောင်စီ
ပြည်သူ့လွှတ်တော်သည် အဖွဲ့ဝင် ၂၉ဦးပါဝင်သော နိုင်ငံတော်ကောင်စီကို ဖွဲ့စည်းပေးရသည်။ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များက ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းအလိုက် မိမိတို့အထဲမှ တဦးကျစီ ရွေးချယ်တင်မြှောက်လိုက်သော နိုင်ငံတော် ကောင်စီဝင်တစ်ဆယ့်လေးဦး၊ လွှတ်တော်မှ ရွေးချယ်တင်မြှောက်လိုက်သော နိုင်ငံတော်ကောင်စီဝင် တစ်ဆယ့်လေးဦး၊ ဝန်ကြီးအဖွဲ့မှ ဝန်ကြီးချုပ်တစ်ဦးတို့ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် သမ္မတဖြစ်သည်။
ဗဟိုအာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းများ
လွှတ်တော်မှ ချမှတ်ထားသော လုပ်ငန်းများကို တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ရန်အတွက် ဝန်ကြီး အဖွဲ့ကို ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် အနည်းဆုံးတဆယ့်ငါးဦးမှ အများဆုံး နှစ်ဆယ့်ငါးဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းရသည်။ ပြည်သူ့တရားသူကြီးအဖွဲ့ကို ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် အနည်းဆုံး ငါးဦးမှ အများဆုံး ကိုးဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းရသည်။ ပြည်သူ့ဥပဒေ အကျိုးဆောင်အဖွဲ့ကို ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အနည်းဆုံး ငါးဦးမှ အများ ဆုံး ကိုးဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းရသည်။ ပြည်သူ့လုပ်ငန်း စစ်ဆေးရေးအဖွဲ့ကို ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အနည်းဆုံး ငါးဦးမှ အများဆုံး ကိုးဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းရသည်။ ထိုအဖွဲ့များအတွက် အဖွဲ့ဝင်အရေအတွက်ကို ရွေးချယ်ထားပြီးဖြစ်သော နိုင်ငံတော်ကောင်စီက သတ်မှတ်သည်။
နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကော်မီတီ
နိုင်ငံတော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌနှင့် အတွင်းရေးမှူးမှအပ ကျန်ကောင်စီဝင်များမှလေးဦး၊ ဝန်ကြီးအဖွဲ့မှ ဝန်ကြီးချုပ်၊ကာကွယ်ရေး၊နိုင်ငံခြားရေး၊ပြည်ထဲရေး၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် သက်ဆိုင်သောဝန်ကြီးများ စုစုပေါင်း ၉ဦးပါဝင်သည်။
ခမိဆုဂဲဘူတာ
ခမိဆုဂဲဘူတာ  (上 菅 駅 ခမိဆုဂဲ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တော့တိုရိခရိုင်၊ ဟိနိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဖရဲကျွန်း (တပ်ပိုး)ရွာ၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်
ဖရဲကျွန်း (တပ်ပိုး)ရွာ (Hpayekyun(Tatpoe))သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်၊ မာန်မြေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၉၅၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မာန်မြေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၈၅ ဦး၊ မ ၂၅၉၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၇၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေနံချောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝဲချောင်းရွာ၊ သပြေချောင်း
ဝဲချောင်းရွာ၊ သပြေချောင်း
ကြက်ရိုးရွာ
ကြက်ရိုးရွာ
ကညင်ချောင်းရွာ၊ သစ်ပုတ်ထိပ်
ကညင်ချောင်းရွာ၊ သစ်ပုတ်ထိပ်
ကဘော်ပြတ်ရွေ့ကြော
ကဘော်ပြတ်ရွေ့ကြော သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် ပြတ်ရွေ့ကြောတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းပြတ်ရွေ့ကြောသည် ၁၇၆၂ ခုနှစ် ရခိုင်ငလျင်ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
မြောက်ကိုင်း (အနောက်)ရွာ၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကဘော်ပြတ်ရွေ့ကြော
တည်နေရာ
ကဘော်ပြတ်ရွေ့ကြောသည် အိန္ဒိယ - မြန်မာ နယ်နိမိတ်နှင့်အပြိုင်တည်ရှိကာ မိဇိုရမ်ပြည်နယ်အနီးတွင် တည်ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း ရခိုင်တောင်တန်းများ၏ အလယ်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည့် တောင်များ၏ အောက်ခြေ မြေပြန့်ဒေသတွင် ဤပြတ်ရွေ့ကြော တည်ရှိသည်။ ၎င်းသည် တောင်ဘက်သို့ ၃၀၀ ကီလိုမီတာခန့် ဖြစ်တည်လျက်ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင် ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များ
အမှတ်(၁၀)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်
အမှတ်(၁၀)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (အတိုကောက် စကခ(၁၀)) သည် အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် နယ်မြေဖြစ်သော စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးမြို့တွင်တည်ရှိသည့် စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် တစ်ခုဖြစ်သည်။ "စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်" ဆိုသည်မှာ 'ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်' အသွင်ယူထားသော တိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖွဲ့ ဖြစ်သည်။ တပ်မများ နှင့် စကခများသည် ကက(ကြည်း) (စစ်ဆင်ရေး)၏ တိုက်ရိုက်ကွပ်ကဲစီမံသော တိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖွဲ့များဖြစ်ပြီး စစ်နယ်ဝန်းပုံသေမရှိဘဲ ရန်သူ၏အင်အားအပေါ်မူတည်၍ လိုအပ်သလိုစစ်ကစားနိုင်ရန် ဖွဲ့စည်းထားခြင်းလည်းဖြစ်သည်။ လက်ရှိ အမှတ်(၁၀)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူမှာ ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ကျော်ဦး (အလသ-၂၁) ဖြစ်သည်။
ဖွဲ့စည်းပုံ
အမှတ်(၁၀)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် နည်းဗျူဟာအဖွဲ့ (၃)ဖွဲ့ နှင့် ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်း (၁၀)ရင်းရှိသည်။
ကွင်းကြီးတောင်နားရွာ၊ ဒေါင့်ချောင်း
ကွင်းကြီးတောင်နားရွာ၊ ဒေါင့်ချောင်း
အရသာ
အချို့သော မော်လီကျူးနှင့် အိုင်းယွန်းတို့က တိရစ္ဆာန်အချို့၏ လျှာရှိ အာရုံခံဆဲလ်များကို လှုံ့ဆော်မှုကြောင့် ဦးနှောက်သို့ ဆိုင်ရာသတင်း ပေးပို့သည့်အခါ ဖြစ်ပေါ်လာသော သိရှိခံစားချက်မှာ အရသာ(taste) တို့ကို တွေ့ကြုံမိခြင်း ဖြစ်သည်။
ကျွန်ုပ်တို့ သိရှိနေကြသော အရသာဟူသည့် လှုံ့ဆော်ချက်သည် အနံ့နှင့် များစွာ ဆက်စပ်လျက်ရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့် နှာပိတ်ချိန်၌ သစ်သော့သီးကို စားကြည့်လျှင် ယခင် စားရိုးအတိုင်း စားစဉ်ကနှင့်လုံးဝမတူပဲ သစ်သော့သီးသည် ကြက်သွန်၏ အရသာကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်ကို တွေ့ရပေမည်။ သို့ဖြင့် အနံ့နှင့်အရသာ ခွဲခြား၍ မရလောက်အောင် ဒွန်တွဲနေသည်ဟု အချို့က ဆိုကြသည်။
အနံ့ကိုပင် အရသာဟု ယူဆကြပြီးလျှင် အထင်မှား အပြော မှား ဖြစ်တတ်ကြသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ အအေးမိ၍ နှာစေးပြီး နှာခေါင်းပိတ်နေသောအခါ မည်သည့် အစာကိုပင်စားစား ယခင်ကကဲ့သို့ အနံ့မရချေ။ ယင်းသို့ အနံ့မရသဖြင့် စား သောက်မကောင်း ဖြစ်သည်ကို အရသာပျက်သည်ဟု ပြော ဆိုလေ့ ရှိကြ၏။ အမှန်မှာ အရသာပျက်ခြင်း မဟုတ်ချေ။ အနံ့မရတော့သဖြင့် ယခင်က အရသာဟု ထင်မှတ်မှားသော အနံ့တွင် ချွတ်ယွင်းခြင်းသာလျှင် ဖြစ်သည်။
အမှန်အားဖြင့် အရသာကို လျှာပေါ်၌ရှိနေသော အရသာဖု ကလေးများဖြင့်သာ ခံစားနိုင်ကြ၏။ ထိုအရသာ ဖုကလေးများ ၏ထိပ်တွင် ရသာရုံ နာဗ်ကြောစွန်းများသည် အနှံ့အပြား ယှက် သန်း၍ နေကြ၏။ ရသာရုံ သတင်းကို ရသာရုံ နာဗ်ကြော တို့သည် ဦးနှောက်သို့ ဆောင် ယူသွားကြသဖြင့် အရသာသိမှု ဖြစ်ပေါ် လာလေသည်။ သို့သော် အရသာကို ကျွန်ုပ်တို့သည် လျှာတစ်ခုလုံးတွင် အနှံ့အပြား ခံစားရခြင်း မဟုတ်ချေ။ လျှာ ၏ အလယ်ကောင်အပိုင်းသည် အရသာမပေါ်သောအပိုင်း ဖြစ် ၏။ ရသာရုံနာဗ်ကြောတို့ အနေများရာ၌သာလျှင် အရသာကို ကောင်းစွာ ခံစားနိုင်ကြလေသည်။ လျှာဖျားသည် ချိုသော အရသာကို ပိုမိုခံစားနိုင်၍ လျှာရင်းမှာမူကား ခါးသော အရသာ ကို ပိုမို ခံစားနိုင်လေသည်။ အငန်နှင့် အချဉ်အရသာများကို လျှာ၏ ဘေးနှစ်ဖက်တွင် ခံစားနိုင်သည်။
များစွာသော အစာတို့တွင် အရသာတစ်မျိုးတည်း မရှိပဲ ရသာပေါင်းစုံ ရောလျက်ရှိတတ်သည်။ အချို့တွင် အနံ့သာ လျှင်ရှိ၍ အရသာ လုံးဝမရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။ မည်သည့် အရာဝတ္ထုပင် ဖြစ်စေကာမူ အရည် မပျော်ပဲ အတုံးအခဲဖြစ်နေ လျှင် အရသာမပေါ်ချေ။ ပါးစပ်ကိုဟ၍ အသက်ရှူရှိုက်ပေး ပါက လျှာသည် ခြောက်၍ လာပေမည်။ ယင်းသို့ ခြောက်နေ စဉ် သကြားမှုန့်များကို လျှာပေါ်တွင် တင်ပေးပါက မည်သည့် အရသာမျှ မပေါ်သည်ကို တွေ့ရမည်။ အတန်ကြာ၍ သကြား အရည်ပျော်သောအခါမှသာလျှင် ချိုသော အရသာ ပေါ်လာ လေသည်။
နဘူး (လီဆူး)ရွာ၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်
နဘူး (လီဆူး)ရွာ (Nabu (Lisuu))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုးမိတ်ခရိုင်၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်၊ သစ်ဆိမ့်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၉၂၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သစ်ဆိမ့်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၈၉၅ ဦး၊ မ ၃၇၂၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၆၁၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ဇန်နဝါရီ ၁၉၇၈
(၁) ရက်
တီဟီရန်မြို့တွင် အမေရိကန်သမ္မတ ဂျင်မီကာတာ၊ ဂျော်ဒန်ဘုရင် ဟူစိန်နှင့် အီရန် ရှားဘုရင်တို့သည် နှစ်သစ်ကူးပွဲအခမ်းအနားကို အတူတကွဆင်နွှဲအပြီးတွင် သမ္မတကာတာနှင့် ဘုရင်ဟူစိန်တို့သည် အီဂျစ်နှင့်အဇ္ဇရီယယ်ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲများတွင် ဂျော်ဒန်နိုင်ငံပါဝင်ရေးကို ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးကြသည်။
ဂျွန် တိုင်လာ
အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၏ ၁ဝဦးမြောက် သမ္မတ ဂျွန် တိုင်လာသည် ထူးခြားသည့် သမ္မတဖြစ်သည်။ သူသည် သမ္မတများအနက် ပထမများစွာကို စတင်ခဲ့သူအဖြစ် ထူးခြားသည်။ သမ္မတသေဆုံးသဖြင့် ဒုသမ္မတမှ သမ္မတဖြစ်ရာတွင် ပထမဆုံး၊ ထို့ကြောင့် အရွေးကောက်မခံရပဲ သမ္မတဖြစ်ရာတွင်လည်း ပထမဆုံး၊ တိုင်းပြည်လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်မှ မွေးဖွားသည့် မျိုးဆက်၏ ပထမဆုံးသမ္မတဖြစ်လာသူ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် အိမ်ဖြူတော်တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ်အတွင်း ဇနီးကွယ်လွန်သူ၊ အိမ်ဖြူတော်တွင်ပင် နောက်အိမ်ထောင်ပြုသူ၊ အိမ်ထောင်နှစ်ဆက်ဖြင့် သားသမီး ၁၅ဦးထွန်းကားသည်။
မရွယ်ပဲ စော်ကဲမင်းဖြစ်သူ
မြန်မာ့သမိုင်း၊အင်းဝခေတ်တွင် မရည်ရွယ်ပါပဲ မင်းဖြစ်သည့် စွာစော်ကဲအတွက် “မရွယ်ပဲ စော်ကဲမင်းဖြစ်” ဟူသော စကားပုံအတိုင်းပင် တိုင်လာသည်လည်း နဝမမြောက် သမ္မတ ဝီလီယံ ဟင်နရီ ဟယ်ရီဆန် တစ်ယောက် ရာထူးလက်ခံပြီးတစ်လအကြာတွင် ကွယ်လွန်သွားသည့်အတွက် ဒုသမ္မတ နေရာမှ သမ္မတအဖြစ်သို့ရောက်ရခြင်းဖြစ်သည်။ တောင်ပိုင်းသာ တိုင်လာကို အရည်အချင်းကြောင့် ဒုသမ္မတနေရာပေးခြင်းမဟုတ်ဘဲ ခွဲထွက်လိုကြသည့် တောင်ပိုင်းသားများကို နိုင်ငံရေးအရ ဆွယ်သည့်အနေဖြင့် ထိုနေရာပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် တိုင်လာတစ်ယောက် သမ္မတရာထူးရယူရေးသည် လွယ်လင့်တကူမဖြစ်ခဲ့ပေ။ အထူးသဖြင့် လွှတ်တော်တွင်း အာဏာကြီးလှသည့် ဟင်နရီ ကလေး တို့အုပ်စုက သမ္မတအစစ်ဖြစ်လာမည်ကို မလိုလားကြပေ။ အခြေခံဥပဒေတွင် သမ္မတကွယ်လွန်ပါက ဒုသမ္မတက သမ္မတတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ရမည်ဟုသာည အကြမ်းဖျင်း ပြဋ္ဌာန်းထားသည်ကို ထောက်ပြပြီး တိုင်လာအနေဖြင့် ဒုသမ္မတရာထူးမှပင် သမ္မတတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ရန် အဆိုဝိုင်းပြုကြသည်။ သို့သော် တိုင်လာက ခေါင်းမာမာဖြင့် သမ္မတဖြစ်မှသာလျှင် သမ္မတတာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်းကသာ အဓိပ္ပာယ်ရှိမည်ဟု ဆိုကာ သမ္မတအဖြစ် ကျမ်းကျိန်ဆိုပြီး အိမ်ဖြူတော်သို့ တက်သည်။ ဤသို့ပြုခဲ့ခြင်းကြောင့် နောင်တွင် သမ္မတတာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ်ကွယ်လွန်လျှင် ဒုသမ္မတက သမ္မတရာထူးကိုဆက်ခံသည့် အစဉ်အလာဖြစ်သွားပြီး အငြင်းပွားဖွယ်မရှိကြတော့ပေ။
သမ္မတဘဝ
တိုင်လာကို အထင်ကြီးခြင်းမရှိဘဲ ဒုသမ္မတရာထူးပေးခဲ့ကြသော်လည်း ဂျွန် တိုင်လာသည် ဟယ်ရီဆန်ထက်ပို၍ ဩဇာသုံးတတ်သူ၊ ဥပဒေရေးရာကို ကျွမ်းကျင်သူ အဖြစ်တွေ့ကြရသည်။ ဟယ်ရီဆန်က ဆုံးဖြတ်ချက်တိုင်းအတွက် အစိုးရအဖွဲ့အတွင်း တစ်ယောက်တစ်မဲစနစ်ဖြင့် ဆုံးဖြတ်မည်ဟု ဆိုခဲ့သော်လည်း တိုင်လာက ထိုချက်ကို ပယ်သည်။ ဟယ်ရီဆန်၏ဝန်ကြီး အဖွဲ့ကို ဆက်ခန့်ထားသော်လည်း တစ်ဖွဲ့လုံးက နုတ်ထွက်သည်။ ဝှစ်ပါတီကလည်း သမ္မကို ပါတီမှ ထုတ်ပယ်ကြောင်း ကြေညာသည်။ အောက်လွှတ်တော်မှ အမတ်များက သမ္မတကို ဖြုတ်ချ(Impeach) ရန်အတွက် အဆိုတင်သွင်းသော်လည်း မအောင်မြင်သဖြင့် တိုင်လာရာထူးဆက်ထမ်းဆောင်ခွင့်ရသည်။ အမေရိကန် သမိုင်းတွင် ဖြုတ်ချရန် အဆိုတင်သွင်းခံရသည့် သမ္မအဖြစ် စံချိန်ရပြန်သည်။ ထို့အပြင် ဝန်ကြီးအဖွဲ့ကို အသစ်ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းရသဖြင့် ရာထူးတာဝန်ထမ်းဆောင်ချိန်အတွင်း အစိုးရအဖွဲ့အပြောင်းအလဲ အများဆုံးအဖြစ်လည်း စံချိန်တင်သည်။ နောက်မှတ်တမ်းတစ်ခုမှာ သူ့ရာထူးသက်တမ်းကုန်ခါနီးတွင် သမ္မတ၏ ဗီတိုအာဏာကို အောက်လွှတ်တော်က ကျော်လွှားသွားနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။
ဇန်နဝါရီ ၁၉၇၈
(၁) ရက်
ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ်သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဒုတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့်ပြည်သူ့ကောင်စီ အဆင့်ဆင့်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲနှင့်ဆန္ဒမဲပေးပွဲကို နိုင်ငံတဝန်းလုံး စတင်ကျင်းပသည်။
ဂျွန် တိုင်လာ
ဗီတို သမ္မတ
တိုင်လာသည် သူ့အာဏာတည်မြဲရေးတွင် အခြေခံဥပဒေပါ သမ္မတ၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်ဖြစ်သည့် ဗီတိုအာဏာကို အားကိုးသည်။ ထို့ကြောင့် ဗီတိုသမ္မတဟု သမုတ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ အထူးသဖြင့် ဘဏ်စနစ်နှင့် အခွန်အတုတ်တိုးမြှင့်ရေးတို့တွင် ဗီတိုကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ သို့သော် လွှတ်တော်တွင် ရန်သူများလှသည်ဖြစ်၍ ဗီတိုသုံးရခြင်းဖြစ်သည်ဟုအကြောင်းပြသည်။ ထို့ပြင် အခြေခံဥပဒေပါအချက်များကို ကိုးကာ၍ သူမှန်ကန်ကြောင်း ပြဆိုနိုင်ရန်ကြိုးပမ်းသည်။ ဘဏ်ကိစ္စတွင် အခြေခံဥပဒေနှင့် ညီညွတ်သော်လည်း အခွန်ကိစ္စတွင် မညီညွတ်ပေ။
ထို့ကြောင့် အချို့က အခြေခံဥပဒေကို လိုက်နာသည့် စာအုပ်ကြီးသမ္မတအဖြစ် သတ်မှတ်ကြပြီး၊ အချို့က ဥပဒေကို လှည့်ဖြားအသုံးချသူဟု စွပ်စွဲကြသည်။ ထို့ပြင် တောင်ပိုင်းသားတစ်ဦးအနေဖြင့် တောင်-မြောက်သွေးစည်းရေး၊ နယ်သစ်ရှာအခြေစိုက်ရေးတို့အတွက် မျှော်ကိုးကာဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ လွှတ်တော်နှင့် သဘောထားမတိုက်ဆိုင်သော်လည်း ဆက်ဆံရေးပြေပြစ်သူတစ်ယောက်ဖြစ်သည့်အတွက် ဆိုးဆိုးရွားရွားမဖြစ်ခဲ့ပေ။ သို့သော် သူ့တွင် လူထုကိုဆွဲဆောင်နိုင်သည့် အစွမ်းမရှိ။ နောက်သက်တမ်းအတွက် အရွေးခံလိုသော်လည်း ပါတီလက်မဲ့တစ်ဦးအနေဖြင့် မလွယ်ကူသည့်အပြင် ထင်ရှားသည့် စွမ်းဆောင်ချက်အနေဖြင့်လည်း ထောက်ပြစရာဟူ၍ တက္ကဆပ်ပြည်နယ်ကို ဆွဲသွင်းပေးနိုင်ခဲ့ခြင်းသာရှိသည်။ ထိုသို့ဆွဲသွင်းရာတွင်လည်း မူလဥပဒေပြဋ္ဌာန်းချက်ဖြစ်သည့် အထက်လွှတ်တော်က သုံးပုံနှစ်ပုံထောက်ခံရမည် ဟူသည့်အချက်ကို ဖွဲ့စည်းပုံပါ အခြားအချက်တစ်ချက်အား ကိုးကား၍ လွှတ်တော်နှစ်ရပ်တွင် မဲအသာဖြင့် တိုက်ရိုက်အောင်မြင်အောင် လုပ်ခဲ့သည်။ သို့ဖြင့် လေးနှစ်သက်တမ်းအပြီးတွင် ရာထူးမှ အနားယူရသည်။
ဇန်နဝါရီ ၁၉၇၈
(၂) ရက်
နယူးဒေလီမြို့တွင်ကျင်းပသော အမေရိကန်သမ္မတ ကာတာအား တည်ခင်းသည့် နိုင်ငံတော်ဧည့်ခံပွဲတွင် အိန္ဒိယသမ္မတ ရက်ဒီက အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာဒေသများတွင် စစ်မဲ့စေရေးအတွက် အင်အားကြီးနိုင်ငံများက စစ်အားဖြန့်ထားမှုများကို အဆုံးသတ်ကြရန် မေတ္တာရပ်ခံပြောကြားသည်။
ဂျွန် တိုင်လာ
နောက်ပိုင်းဘဝ
သမ္မတရာထူးမှ အနားယူသော် တောင်ပိုင်းဇာတိသို့ပြန်ကာ ပြည်တွင်းစစ်မဖြစ်ပွားရေးအတွက် ကြိုးစားစေ့စပ်သည်။ သို့သော် မအောင်မြင်ဘဲ ပြည်တွင်းစစ်ဖြစ်ပွားသောအခါ တောင်ပိုင်းအင်အားစုမှ လွှတ်တော်အမတ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စစ်ကိုရအောင်တားသည်၊ မအောင်မြင်လျှင်လည်း ကိုယ့်ရပ်ရွာဇာတိကို သစ္စာရှိမည် ဆိုသည့် သဘောပင်ဖြစ်သည်။
ဇန်နဝါရီ ၁၉၇၈
(၃) ရက်
အမေရိကန်သမ္မတနှင့် အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ်တို့သည် နျူးကလီးယားလက်နက်ပြန့်ပွားမှုရပ်စဲသင့်သည်ဟူသော သဘောတူညီချက်ပါဝင်သည့် နှစ်နိုင်ငံကြေညာချက် ထုတ်ပြန်သည်။
ခုနစ်နိုင်ငံခရီးစဉ်တွင် စတုတ္ထနိုင်ငံအဖြစ် ဆအူးဒီအာရေဗျနိုင်ငံသို့ အမေရိကန်သမ္မတ ကာတာ ရောက်ရှိလာသည်။ ဆအူးဒီအာရေဗျဘုရင် ခါလက်နှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသငြိမ်းချမ်းရေး အဓွန့်ရှည်စွာတည်တံ့ရေးအတွက် ဆွေးနွေးကြသည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာနိုင်ငံများစုပေါင်း၍ နိုင်ငံတကာဗုဒ္ဓသာသနာ့ဗိမာန်တခုတည်ထောင်ရန် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ ယဉ်ကျေးမှုရေးရာဝန်ကြီး ဟူဂူလီသည် မြန်မာ၊ တရုတ်၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ အိန္ဒိယ၊ ထိုင်းနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့မှ သံတမန်ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးသည်။ ယင်းဗိမာန်ကို သီရိလင်္ကာဝန်ကြီးချုပ်လှူဒါန်းသော ကိုလံဗိုမြို့ဆင်ခြေဖုံးရှိ ဧက ၄၀ ကျယ်သော မြေကွက်ပေါ်တွင် ဆောက်လုပ်မည်ဖြစ်သည်။
(၄) ရက်
ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ်သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ၃၀ နှစ်မြောက် လွတ်လပ်ရေးနေ့ဖြစ်သည်။
ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ်သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်ကောင်စီသည် အခြေခံဥပဒေပုဒ်မ ၇၃၊ ပုဒ်မခွဲ (ဎ) တွင် အပ်နှင်းထားသည့် လုပ်ပိုင်ခွင့်များအရ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များနှင့် ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များရရှိကြသော စစ်မှုထမ်းများနှင့် ပြည်သူ့ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များအား ဘွဲ့တံဆိပ်များအပ်နှင်းသည်။
ခုနစ်နိုင်ငံခရီးစဉ်တွင် ပဉ္စမနိုင်ငံအဖြစ် အီဂျစ်နိုင်ငံသို့ အမေရိကန်သမ္မတ ကာတာ ရောက်ရှိလာသည်။ သမ္မတကာတာနှင့် အီဂျစ်သမ္မတ အန္နဝါဆဒတ်တို့သည် အက်ဆွမ်မြို့တွင် ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးကြသည်။
(၅) ရက်
မဲခေါင်မြစ်ရေလွှမ်းမှုထိန်းသိမ်းရေးအတွက် ဗီယက်နမ်၊ လောနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့သည် ယာယီကော်မတီတရပ်ဖွဲ့စည်းကြောင်း ပူးတွဲကြေညာချက်ကို သဘောတူလက်မှတ်ရေးထိုးကြသည်။
(၆) ရက်
ဂျပန်တို့သည် အမေရိကန်ကုမ္ပဏီများမှထုတ်လုပ်သောပစ္စည်များကို ပိုမိုဝယ်ယူရန် ငြင်းဆိုခဲ့လျှင် ဂျပန်နိုင်ငံမှတင်သွင်းသောပစ္စည်းများကိုလည်း ပြန်လည်ဆန့်ကျင်တုံ့ပြန်ရမည်ဟု အမေရိကန်အထက်လွှတ်တော် ဘဏ္ဍာရေးကော်မတီဝင် ၂ ဦးက ပြောကြားသည်။
(၇) ရက်
ဂျော်ဒန်မြစ်အနောက်ဘက်ဒေသနှင့် ဂါဇာကမ်းမြှောင်တို့တွင် ပယ်လက်စတိုင်များအတွက် နောက်ဆုံး ကိုယ့်ကြမ္မာကိုယ်ဖန်တီး၍ ကြားဖြတ်ပူးတွဲအုပ်ချုပ်ရလိမ့်မည်ဖြစ်ရာ ယင်းသို့ဖြင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်း၌ လိပ်ခဲတည်းလည်းဖြစ်နေမှုပြဿနာကို ဖြေရှင်းနိုင်လိမ့်မည်ဟု အမေရိကန်သမ္မတ ဂျင်မီကာတာ၏ ကိုးရက်ကြာ ခုနစ်နိုင်ငံခရီးစဉ်အပြီး ဗရပ်ဆဲမြို့မှ ဝါရှင်တန်မြို့သို့အပြန်တွင် သတင်းထောက်များအား ထုတ်ဖော်ပြောကြားသည်။
ဆိုင်းနိုင်းဒေသမှ အဇ္ဇရီယယ်တပ်အားလုံး အပြည့်အဝရုပ်သိမ်းရေးကို အဇ္ဇရီယယ်ခေါင်းဆောင်များနှင့်မိမိ သဘောတူညီမှုရပြီးဖြစ်သည်ဟု အီဂျစ်သမ္မတ ဆဒတ်က အောက်တိုဘာအပတ်စဉ်မဂ္ဂဇင်းနှင့် တွေ့ဆုံရာတွင် ပြောကြားသည်။
(၈) ရက်
စိုက်ပရပ်ကျွန်းပြဿနာနှင့်စပ်လျဉ်း၍ မိမိတို့အစိုးရက ကျင့်သုံးလိုသည့်ဝါဒသဘောထားမှာ စိုက်ပရပ်ရှိ လူမျိုး ၂ မျိုး တန်းတူမှုပေါ် အခြေခံရေးဖြစ်သည်ဟု အန်ကာရာမြို့ရှိ တူရကီအစိုးရသစ်နှင့် ညှိနှိုင်းရန်ရောက်ရှိနေသော ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် ကုဗားလဟိုင်းအား တူရကီနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးသစ် ဂွန်နစ်အုတ်ကန်က ပြောကြားသည်။
ပယ်လက်စတိုင်တို့ ကိုယ့်ကြမ္မာကိုယ်ဖန်တီးရေးကို ဦးတည်အကောင်အထည်ဖော်မည့် ကြားကာလကို ငါးနှစ်အချိန်အထိ လက်ခံနိုင်ကြောင်း အီဂျစ်သမ္မတ အန္နဝါဆဒတ်က အက်ဆွမ်မြို့တွင် သတင်းထောက်များအား ထုတ်ဖော်ပြောကြားသည်။
(၉) ရက်
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်မှ မိုင်ပေါင်း ၆၀၀၀ ကျော်တွင်တည်ရှိသော ပစိဖိတ်ကျွန်း ၁၆ ကျွန်းသည် မြောက်မရီယာနာကျွန်းများဓနသဟာယအမည်ဖြင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏နယ်မြေ ဖြစ်လာသည်။
ဆူဒန်နိုင်ငံသမ္မတ ဂဖားနီမီရီနှင့် အီဂျစ်သမ္မတ အန္နဝါဆဒတ်တို့သည် ခါတွမ်းမြို့တွင် အရှေ့အလယ်ပိုင်းငြိမ်းချမ်းရေးလှုပ်ရှားမှုများကို ဆွေးနွေးကြပြီး ပူးတွဲသတင်းစာရှင်းလင်းပွဲပြုလုပ်သည်။
ကိုးကား
1978
ကျွဲဒလင်းရွာ၊ သပြေချောင်း
ကျွဲဒလင်းရွာ၊ သပြေချောင်း
ဒုတိယအာဘင် (ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး)
ခရူးဆိတ်စစ်ပွဲများ စတင်ဖြစ်ပွားအောင် လှုံဆော်သူ အဖြစ် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ဒုတိယအာဘင် (၁၀၄၂-၁၀၉၉)ကိုသမိုင်းတွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ မူဆလင်တို့ လက်ထဲကျရောက်နေသည့် မြင့်မြတ်သောမြေ ကိုခရစ်ယာန်တို့လက်ထဲ ပြန်ရောက်အောင် တိုက်ယူရမည် ဟူသောလှုံဆော်ဟောပြောမှုကို ဥရောပမှ နိုင်ငံခေါင်းဆောင်များ တစ်စုတစ်ပေါင်းတည်းလိုက်နာကြရာမှ ထိုခရူးဆိတ်စစ်ပွဲများ စတင်ဖြစ်ပွားရခြင်းဖြစ်သည်။
၁၀၉၆၊နိုဝင်ဘာ ၊၂၇ တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံ တလာမွန်မြို့တွင် ပရိသတ်ထောင်သောင်းမက တက်ရောက်သည့် ခရစ်ယာန်စည်းေ၀းပွဲကြီးပြုလုပ်ပြီး သမိုင်းတွင်ရစ်မည့် မိန့်ခွန်းကို ဟောပြောခဲ့သည်။ ထိုမိန့်ခွန်း၏ အကျိုးဆက်ကို နှစ်ပေါင်းရာနှင့်ချီကာ ဥရောပတွင်သက်ရောက်ခဲ့သည်။ မိန့်ခွန်း၏ အကျဉ်းချုပ်သဘောမှာ ဆယ်ဂျူတာ့စ် များက မြေမြတ်ကိုကျူးကျော်နေထိုင်ပြီး သာသနာကိုစော်ကားနေကြောင်း၊ခရစ်ယာန်ဘုရားဖူးများကို နှောင့်ယှက်နေကြောင်း၊ ထိုအကြောင်းတို့ကြောင့် ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်နိုင်ငံများအနေဖြင့် သာသနာ့ အကျိုးအတွက် ထိုမြင့်မြတ်သောမြေကို ပြန်လည်ရရှိရေး အလို့ငှာ ဘာသာရေးစစ်ခင်းသင့်ကြောင်း ဖြင့်ဟောပြောခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုမိန့်ခွန်းတွင် ဘာသာရေးကိုသာမက ထိုမြင့်မြတ်မြေမှာ မိမိတို့ ဥရောပကဲ့သို့ ပြည့်ကျပ်မနေပဲ ကောက်ပဲသီးနှံပေါများကြောင်း မက်လုံးပေးဟောကြားခဲ့သည်မျိုးလည်း ပါပေသည်။ နောက်ဆုံးပိတ် မိန့်ခွန်း၏နိဂုံးတွင်လည်း ခရူးဆိတ်စစ်ပွဲဆင်နွဲခြင်းဖြင့် အပြစ်မှ လွတ်ရန် အာပတ်ဖြေသည်နှင့် အတူတူပင်ဖြစ်ကြောင်း၊ ခရူးဆိတ်စစ်ပွဲဆင်နွဲသည့် တပ်သားများအနေဖြင့် အပြစ်မှလွတ်နိုင်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။
ထိုကဲ့သို့ သာသနာ၏အကျိုးမှသာ မဟုတ် ကိုယ်ကျိုးစီးပွားပါ အကျုံးဝင်အောင် ဟောပြောသဖြင့် မိန့်ခွန်းမဆုံးမှီကပင် “ဒါဘုရားသခင်ရဲ့အလိုတော်ဟေ့” ဟု် ဝိုင်းဝန်းအော်ဟစ် ထောက်ခံခဲ့ကြပြီး ထိုစကားရပ်မှာ ခရူးဆိတ်စစ်ပွဲများတွင် ခရစ်ယာန်တို့ဖက်မှကြွေးကြော်သော စစ်ချီသံဖြစ်လာတော့သည်။ ထိုအစည်းအေဝးပြီး၍ တစ်လကျော်အကြာတွင်ပင် ပထမဆုံးသော ခရူးဆိတ်တိုက်ပွဲအတွက် ဥရောပခရစ်ယာန်တပ်များ စတင်စစ်ချီကြတော့သည်။ သို့ဖြင့် ရာစုနှစ် နှစ်ခုနီးပါးကြာမြှင့်ပြီး စစ်ပွဲကြီး ၈ ကြိမ်နှင့် စစ်ပွဲငယ်ပေါင်းမရေမတွက်နိုင်အောင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ခရူးဆိတ်စစ်ပွဲများမှာ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ဒုတိယအာဘင်၏ ဟောပြောမှုဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။ ကောင်းကျိုးဖက်မှ ကြည့်လျှင် ထိုစဉ်ကသီးခြားသဖွယ် နေထိုင်ခဲ့သည့် ဥရောပအနေဖြင့် ဘန်ဇန်တိုင်းအင်ပါယာ နှင့် အရှေ့ဘက်မှ အစ္စလာမ်တို့၏ ယဉ်ကျေးမှုများကို ထိတွေ့ခွင့်ရခဲ့သည်။ ထိုမှဥရောပ ယဉ်ကျေးမှုတစ်ဆင့် မြှင့်လာပြီးနောက် အသိအမြင်ပွင့်လင်းသည့် ရီနေးဆန့်ခေတ်ကို ရောက်ရှိလာခဲ့ရသည်။
ထိုကဲ့သို့ လူတစ်ဦးတစ်ယောက်၏ မိန့်ခွန်းစကားဖြင့် ဤမျှကြာရှည်ပြင်းထန်သော တိုက်ပွဲမျိုးကိုတိုက်ခိုက်သည်မှာ သမိုင်းတွင် ဒီတစ်ကြိမ်သာရှိသဖြင့် အာဘင်၏ဟောပြောမှုအရည်အချင်း၊ ဦးဆောင်မှုအရည်အချင်းကို သိမြင်နိုင်သည်။ ထို့ပြင် ထိုကဲ့သို့ ဘာသာရေးအခြေပြုပြီး ကြီးမားကျယ်ပြန့်သည့် စစ်ပွဲမျိုးကို ဖန်တီးရန် ဦးဆောင်နိုင်သည်မှာလည်း အာဘင်၏ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ရာထူးကို ပါးနပ်စွာအသုံးချနိုင်သည်ကြောင့်လည်းဖြစ်သည်ဟုလည်း ဆိုနိုင်သည်။ ၁၀၉၉ မကွယ်လွန်မှီ ၂ပတ်အလိုက ဂျေရူးဆလမ်မြို့ကို သိမ်းပိုက်ပြီးသော်လည်း ထိုအောင်ပွဲသတင်းကို အာဘင်ကြားမသွားခဲ့ရရှာပေ။
ဉာဏ်ဝင်း (NLD)
ဦးဉာဏ်ဝင်း သည် မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားနှင့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ ရှေ့နေဖြစ်သည်။ ဦးဉာဏ်ဝင်းသည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်၏ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် ကော်မတီအဖွဲ့ဝင်နှင့် ပါတီ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ သူသည် ပါတီ၏ ဥပေဒေရေးရာ အကြံပေးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။
ဦးဉာဏ်ဝင်းကို ၁၉၄၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ဦးချင်းဖေနှင့် ဒေါ်ရီတို့မှ မွန်ပြည်နယ်၊ ကျိုက္ခမီမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဥပဒေဘွဲ့ရရှိခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၇၀ မှ ၁၉၇၃ အထိ ဗဟိုတရားရုံးချုပ် ရှေ့နေအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် အစိုးရရှေ့နေအဖြစ် အငြိမ်းစားယူချိန် ၁၉၈၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာအထိ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး
၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းမှုအတွင်း ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရသော အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် ဦးဉာဏ်ဝင်းသည် ဇူလိုင်လ ၂၀ရက်နေ့ နံနက် ၉ နာရီကျော်တွင် ရန်ကုန်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးတွင် ကိုဗစ်ရောဂါကူးစက်ခံရပြီး ကွယ်လွန်သည်။
ဦးဉာဏ်ဝင်းသည် ဆီးကြိတ်ရောဂါ အခံရှိပြီး ၊ ကိုဗစ်ရောဂါကူးစက်ခံရပြီး ဇူလိုင် ၁၁ ရက်နေ့မှစတင်ကာ အင်းစိန်ထောင်မှ ရန်ကုန်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးသို့ လွှဲပြောင်းကုသပြီးနောက် ၉ ရက်အကြာတွင် ကွယ်လွန်သည်။
သင်းပေါင်းခြံရွာ
သင်းပေါင်းခြံရွာ
ထ
ထ သည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် တစ်ဆယ့်ခုနစ်လုံးမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
ဆန်ဒမ်း (ဂူးဘား)ရွာ၊ နောင်မွန်းမြို့နယ်
ဆန်ဒမ်း (ဂူးဘား)ရွာ(Sandam(Gubar))သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ နောင်မွန်းမြို့နယ်၊ ဒဇွန်ဒမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၀၇၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဒဇွန်ဒမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၈ ဦး၊ မ ၁၃၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၀၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ပရယ်စို့အထက်ရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
ပရယ်စို့(အထက်ရွာ)ရွာ(Pareisoet(Ahhtetywar))သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ကလေတကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၂၃၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆန်ဒမ်း (ဂူးဘား)ရွာ၊ နောင်မွန်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နောင်မွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တဲမချောင်းထဲရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
တဲမချောင်းထဲရွာ(Temachaunghte)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ပိန္နဲတပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၃၁၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပိန္နဲတပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၈၀ ဦး၊ မ ၅၄၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၂၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငါးရှဉ့်ကရပ်ရွာ၊ ဘိတ်ရိုး
ငါးရှဉ့်ကရပ်ရွာ၊ ဘိတ်ရိုး
ဓ
ဓသည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် တစ်ဆယ့်ကိုးလုံးမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
ငပြီတက်ရွာ၊ ငပြီတက်
ငပြီတက်ရွာ၊ ငပြီတက်
အုန်နှဲဘုတ်ရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
အုန်နှဲဘုတ်ရွာ (Ohnhneboke)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ ထန်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၈၀၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်ကုန်းရွာ၊ မော်လိုက်မြို့နယ်
အင်ကုန်းရွာ (Inkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ မော်လိုက်မြို့နယ်၊ ဝါးရုံသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၀၆၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မော်လိုက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
န
န (အသံထွက် နငယ်)သည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် နှစ်ဆယ်လုံးမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
အာဃာတပဋိဝိနယသုတ်
(၄)သုတ် ရှိပါသည်။
အာဃာတဖြစ်နေသောပုဂ္ဂိုလ်အပေါ်၌ မေတ္တာ, ကရုဏာ, ဥပေက္ခာဟူသော ဘာဝနာသုံးပါးကို ပွားများခြင်း၊ အဿတိ, အမနသိကာရသို့ ရောက်ခြင်း, ကမ္မဿကတာကို ဆောက်တည်ခြင်းဟူသော တရားငါးပါးဖြင့် အာဃာတကိုပယ်ဖျောက်ရမည် ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ - (၁) အပရိသုဒ္ဓကာယသမာစာရ, ပရိသုဒ္ဓဝစီသမာစာရပုဂ္ဂိုလ်။
(၃) အပရိသုဒ္ဓကာယသမာစာရ, အပရိသုဒ္ဓဝစီသမာစာရပုဂ္ဂိုလ်။
(၄) အပရိသုဒ္ဓကာယသမာစာရ, အပရိသုဒ္ဓဝစီသမာစာရဖြစ်ပြီး ရံဖန်ရံခါ ဝိပဿနာစိတ် အခွင့်အလမ်းနှင့် စိတ်ကြည်လင်မှုကို မရသောပုဂ္ဂိုလ်။ ။
(ဒီ၊၃၊၂၁၈-၂၅၅-၌လည်း အလားတူပါရှိပါသည်။) - အထက်သုတ်အတိုင်း အာဃာတဝတ္ထုကိုးပါးနှင့် အဋ္ဌာနကောပပယ်ဖျောက်ပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ခမိဆုဘူတာ
ခမိဆုဘူတာ  (神 栖 駅 ခမိဆု - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိဘရခိခရိုင်၊ ခမိဆုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
တစ်စီးရှင် သီဟသူ
ပုဂံကို မွန်ဂိုတို့တိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီးကာ အပြန်တွင် ကျော်စွာအား ပုဂံမင်းအဖြစ်နန်းတင်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် အမှန်တကယ်အင်အားကြီးနေခဲ့ကြသူများမှာ ကျောက်ဆည် နှင့် လယ်တွင်းနယ်များကို အုပ်စီးမိနေသည့် အသင်္ခယာ၊ ရာဇသင်္ကြံ နှင့် သီဟသူ တို့ မင်းညီနောင်သုံးဦးဖြစ်သည်။ ပုဂံမင်းကျော်စွာအား နန်းချကာ မိမိတို့ ဩဇာခံဖြစ်သည့် စောနစ်ကို နန်းတင်သည်။ ထိုနောက် မက္ခရာ၊ မြင်စိုင်း နှင့် ပင်လယ်တို့တွင် အသီးသီး မင်းလုပ်အုပ်ချုပ်ခဲ့ကြသည်။ အဆုံးတွင် အငယ်ဆုံးဖြစ်သည့် ပင်လယ်မင်း သီဟသူက နောင်တော်များကို လုပ်ကြံကာ ၁၃၁၃ ခုနှစ် တွင် ပင်းယနန်းတည်၍ မင်းပြုအုပ်ချုပ်သည်။ ဆင်ဖြူအသေတစ်စီးမျောလာသည်ကို ဆယ်ယူစေပြီး ဆင်ကတင်ကာ ဆင်ဖြူရှင်ဘွဲ့ခံသဖြင့် သမိုင်းတွင် "တစ်စီးရှင်သီဟသူ" အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ပင်းယမြို့တည်သီဟသူ အဖြစ်လည်းကောင်း ကျော်ကြားပေသည်။ ရံဖန်ရံခါ သီဟသူရ ဟူသောဘွဲ့ဖြင့်လည်း တွေ့ရတတ်သည်။
ပင်းယတွင် မြို့မတည်မီ အင်းဝနေရာတွင် မြို့တည်ရန် သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် ကြိုးပမ်းသော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။ ပင်းယတည်ပြီးနောက် သုံးနှစ်အကြာတွင် သားတော်တစ်ပါးဖြစ်သည့် အသင်္ခယာ စောယွန်းကို စစ်ကိုင်းမြို့တည်ပေးပြီး မင်းအဖြစ်အုပ်ချုပ်စေသည်။ သီဟသူလွန်လျှင် သားဖြစ်သူ ဥဇနာက ပင်းယနန်းကို ဆက်ခံသည်။
ဆင်ဖြူရှင် ခံခြင်း
သက္ကရာဇ် ၆၇၆ ခုတွင် စမုန်မြစ်တွင် ဆင်ဖြူသေမျောလာရာ ငမွဲဥယျာဉ်၌ ဆယ်ထား၍ ပညာရှိတို့နှင့်တိုင်ပင်ကာ ညှပ်လုပ်၍ ရတနာကတင်ပြီး ဆင်ဖြူရှင် ခံသည်။ သို့ဖြင့် တစီးရှင် တွင်၏။
တောင်နန်းမိဘုရား ဘွားစော
နရသီဟပတေ့၏ မိဘုရားငယ်တွင် မြင်သော မိစောဦးကို ဘွားစောအမည်နှင့် ကျော်စွာ မိဘုရားမြှောက်သည်။ ကျော်စွာ နန်းကျသည့်နောက် ထိုအမည်နှင့်ပင် မိဘုရားအရာ ဆက်ထားသည်။ မြင်သည့် သား ၃ ယောက်မှာ -
မြောက်နန်းမိဘုရား ရတနာပုံ
လင်းယဉ်ရွာနေ သားတယောက်အမေ မုဆိုးမကို ပင်လယ်၌တွေ့စဉ် မိဘုရားမြှောက်သည်။ သမီး စောပုလဲကို မြင်မှ ရတနာပုံအမည်နှင့် မြောက်နန်းတင်သည်။ သားသမီး ၃ ယောက်မှာ -
ဆင်ခေါင်းရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ဆင်ခေါင်းရွာ (Singaung)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ဆင်ခေါင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၁၁၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆင်ခေါင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၂ ဦး၊ မ ၆၄၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၈၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထီဗွာ (တောင်)ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ထီဗွာ (တောင်)ရွာ (Htibwar (South))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ မြောက်ထိဗွာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၄၆၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြောက်ထိဗွာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၀၈ ဦး၊ မ ၃၅၀၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၇၁၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အာဝါသိကသုတ်
(၁) ရဟန်းတော်တို့၏အသွင်အပြင်ဟူသော ဝတ်ကြီးဝတ်ငယ်နှင့် မပြည့်စုံသောရဟန်း၊
(၂) အကြားအမြင်ကို ဆောင်ထားသဖြင့် ဗဟုဿုတမရှိသောရဟန်း၊
(၃) ပြောဆိုမှု မကောင်းသဖြင့် ပြေပြစ်ကောင်းမွန်သောစကားမရှိသောရဟန်း၊
(၄) တစ်ပါးတည်းကိန်းအောင်းမှုမရှိသဖြင့် ကိလေသာခေါင်းပါးမှုမရှိသောရဟန်း၊
(၅) ပညာမရှိ မိုက်မဲဆွံ့ အသော ရဟန်း-ဟူသော စိတ်နှလုံးကိုမပွားစေတတ်သော ကျောင်းထိုင်ရဟန်းငါးမျိုးနှင့် အမြဲသတိရ အောက်မေ့နေရသော ကျောင်းထိုင် ရဟန်းတော်ငါးမျိုးတို့ကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ခမိ − ရှိရှိအိုရိဘူတာ
ခမိ − ရှိရှိအိုရိဘူတာ  (上鹿折駅 ခမိ − ရှိရှိအိုရိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ မိယဂိခရိုင်၊ ခဲဆင်းနုမမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဆွန်ချင်လင်း
ဆုန်းဆင်လင်း (Soong Ching-ling သို့မဟုတ် Song Qingling)သည် တရုတ်အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီး ဒေါက်တာဆွန်ယက်ဆင်၏ ဒုတိယဇနီးဖြစ်သည်။ ခရစ် ၁၈၉ဝ ပြည့်နှစ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၊ ကျန်ဆူးပြည်နယ် ကွန်ရှမြို့၌ ဖွားမြင်၍၊ ငယ်နာမည်မှာ ဆုန်းချင်လင်းဖြစ်သည်။ ဆုန်းဆင်လင်းသည် ပညာသင်ချိန်အရွယ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဂျော်ဂျီယာပြည်နယ်၊ ဝက်စလီယန် ကောလိပ်ကျောင်း၌ ပညာသင်ကြားခဲ့၍၊ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ကို ခံယူရရှိခဲ့လေသည်။ ထိုနောက် ဒေါက်တာဆွန်ယတ်ဆင်နှင့်အတူ ဂျပန်နိုင်ငံသို့ လိုက်ပါ၍၊ တော်လှန်ရေးလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ယင်း၊ ၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် ဒေါက်တာဆွန်နှင့် ထိမ်းမြားလက်ထပ်ခဲ့လေသည်။
ထိုနောက် ဒေါက်တာဆွန်၏ တော်လှန်ရေးကြိုးပမ်းမှု ခရီးစဉ်တစ်လျှောက်၌ မဒမ်ဆွန်ယတ်ဆင်သည် ခင်ပွန်းသည်နှင့်အတူ ပါရမီဖြည့်ဖော်ဖြည့်ဖက်အနေဖြင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ၊ ၁၉၂၅ ခုနှစ်၌ ဒေါက်တာဆွန် ကွယ်လွန် ပြီးသည့်နောက်၊ တရုတ်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးရာတို့၌ ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကြပ် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၂၆ ခုနှစ်တွင် မဒမ်ဆွန်သည် ဒေါက်တာဆွန်ယတ်ဆင်၏ နေရာကိုဆက်ခံလာသူ ချန်ကေရှိတ်၏ ဗဟိုအစိုးရ အမှုဆောင်ကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးအဖြစ်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့၏။ သို့ရာတွင် ၁၉၂၇ ခုနှစ်၌ ချန်ကေရှိတ်သည် မြောက်ပိုင်းပြည် နယ်တို့သို့ ချီတက်ရေးနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ကွန်မျူနစ်တို့နှင့် သဘော ကွဲလွဲလာခဲ့ပြီးလျှင် အမျိုးသားညွန့်ပေါင်းအဖွဲ့ထဲမှ ကွန်မျူနစ် တို့ကို နှင်ထုတ်လိုက်သောအခါ၊ မဒမ်ဆွန်သည် ချန်ကေရှိတ်အား ဒေါက်တာဆွန်၏ လမ်းစဉ်မှ သွေဖည်ခဲ့ပြီဟု ပြစ်တင်ပြုကာ၊ တရုတ်နိုင်ငံမှ ထွက်ခွာသွားခဲ့၏။ ထိုနောက်၌ကား ဥရောပတိုက်တွင် လှည့်လည်၍၊ မောစကိုနှင့် ဘာလင်မြို့တော်တို့၌ ခေတ္တနေထိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၂၉ ခုနှစ်၌ကား တရုတ်နိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့ပြီးနောက်၊ ချန်ကေရှိတ်၏ လမ်းစဉ်ကို အမြဲတမ်းဝေဖန်ကာ စက်မှုလက်မှု သမဝါယကလုပ်ငန်းအပါအဝင် လူမှုဝန်ထမ်းလုပ်ငန်းတို့ကို ပြင်ပမှနေ၍ ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။ မဒမ်ဆွန်၏ လူမှုဝန်ထမ်းလုပ်ငန်းများအနက် ယနေ့တိုင် ထင်ရှားတည်ရှိသော လုပ်ငန်းတစ်ရပ်မှာ သူကိုယ်တိုင်ကြီးကြပ်သော ကလေးထိန်းဌာနနှင့် ကင်ဒါဂါတင်ကျောင်း ဖြစ်၏။ ချန်ကေရှိတ်သည်တရုတ်အမျိုးသား၏သမ္မတအဖြစ်ဖြင့် ဆောင်ရွက်နေစဉ်၊ မဒမ်ဆွန်သည် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်း မပြုဘဲ သီးခြားနေခဲ့၏။ ထိုနောက် ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် မော်စီတုန်း ခေါင်းဆောင်သော တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ တည်ထောင်လာသောအခါ၊ ပြည်သူ့အစိုးရဗဟိုကောင်စီတွင် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌတစ်ဦး ဖြစ်လာလေသည်။
မဒမ်ဆွန်၌ ဆွန်းအိုင်လင်း၊ ဆွန်းမေလင်းဟူသော ညီအစ်မနှစ်ဦးနှင့် ဆွန်းဇူဝင်ဟူသော မောင်တစ်ယောက်ရှိသည်။ ဆွန်း မောင်နှမတစ်စုမှာ ရာထူးဌာနန္တအားဖြင့်၎င်း၊ ပစ္စည်းဥစ္စာအားဖြင့်၎င်း ထင်ရှားကျော်ကြားသူ ချည်းဖြစ်သည်။ ဆွန်းအိုင်လင်းမှာ ကွန်းရှန်းရှီးခေါ် အိပ်ချ၊အိပ်ချ၊ ကွန်း၏ဇနီးဖြစ်သည်။ ကွန်းသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြွယ်ဝဆုံးသောသူများအနက် တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ တရုတ်အမျိုးသား အစိုးရအဖွဲ့တွင် ဘဏ္ဍာရေးဌာနဝန်ကြီးအဖြစ်ဖြင့် ထမ်းရွက်ခဲ့သည်။ ဆွန်းမေ လင်းမှာ မဒမ်ချန်ကေရှိတ်ဟု အများသိကြသော ချန်ကေရှိတ်၏ ဇနီးပင်ဖြစ်သည်။ ဆွန်းဇူဝင်မှာမူ တီ၊ ဗွီ၊ ဆွန်းဟု ကျော်ကြားသော ဘဏ်သူဌေးဖြစ်လေသည်။ တီ၊ ဗွီ၊ ဆွန်းသည်လည်း ချန်ကေရှိတ်အစိုးရအဖွဲ့တွင် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး အဖြစ်ဖြင့်၎င်း၊ ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ်ဖြင့်၎င်း ထမ်းရွက်ခဲ့ဘူးသည်။ အိပ်ချ၊ အိပ်ချ၊ ကွန်းနှင့် တီ၊ ဗွီ၊ ဆွန်းတို့ အိမ်ထောင်စုများမှာ ယခုအခါ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ နေထိုင်လျက်ရှိကြ၏။
၁၉၅၆ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလ၌ မဒမ်ဆွန်သည် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ အမျိုးသားကွန်ဂရက်၏ အမြဲတမ်းကော်မီတီ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံသို့လာရောက်ခဲ့၏။ ဇန္နဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့တော်ခန်းမ၌ ကျင်းပသော လူထု အစည်းအဝေးတွင် သဟဇာတမူငါးချက်ကို အခြေတည်၍၊ တရုတ်ပြည်သူ့နိုင်ငံနှင့် မြန်မာပြည်ထောင်စုတို့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့ကြပုံကို ဟောပြောခဲ့သည်။
ဝင်း၊ တက္ကသိုလ်
တက္ကသိုလ်ဝင်း (အေဒီ ၁၉၂၉)
မန္တလေး တက္ကသိုလ် ကျောင်းသား ခေါင်းဆောင် တဦးလည်း ဖြစ်ခဲ့သူ စာရေး ဆရာ တက္ကသိုလ်ဝင်း (အေဒီ ၁၉၂၉) အကြောင်းကို ‘မန္တလေး ဒိုင်ယာရီ’ စာအုပ်ကနေ ပြန်လည် ကူးယူ ဖော်ပြတာ ဖြစ်ပါတယ်။
စီဒီအမ်အေ
စီဒီအမ်အေ (CDMA or Code Division Multiple Access) ဆိုသည်မှာ အမျိုးမျိုးသော ရေဒီယိုဆက်သွယ်ရေး နည်းပညာများတွင် အသုံးပြုသော ချန်နယ် ဝင်ရောက်သုံးစွဲသည့် နည်းလမ်း တစ်ခု(Channel Access Method) ဖြစ်သည်။ လက်ကိုင်တယ်လီဖုန်းများတွင် အသုံးပြုသောသော CDMAOne နှင့် CDMA2000 စံနှုန်းများကို စီဒီအမ်အေဟု ခေါ်ဝေါ်လေ့ရှိကြသော်လည်း အမှန်မှာ ထိုစံနှုန်းများ၌ စီဒီအမ်အေ ဝင်ရောက်သုံးစွဲနည်းကို အောက်ခံအနေဖြင့် အသုံးပြုထားခြင်းမျှသာဖြစ်သည်။
ဝင်း၊ တက္ကသိုလ်
တက္ကသိုလ်ဝင်း (အေဒီ ၁၉၂၉)
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
စီဒီအမ်အေ
အချက်အလက်ဆက်သွယ်ရေး (Data Communication)၏ အခြေခံသဘောတရားတစ်ခုမှာ ထုတ်လွှင့်စက် အချို့ကို ဆက်သွယ်ရေးချယ်နယ်တစ်ခုအတွင်းတွင် တစ်ပြိုင်တည်းထုတ်လွှင့်ခွင့်ပေးခြင်းဖြစ်သည်။ဤသဘောတရားကို အသုံးချခြင်းအားဖြင့် အသုံးပြုသူအချို့အနေဖြင့် ဆက်သွယ်ရေးချယ်နယ်အတွင်း ရရှိနိုင်သော ကြိမ်နှုန်းများ ၏ လေလှိုင်းပမာဏ (Bandwidth) ကို ဝေမျှသုံးစွဲနိုင်သည်။
ဖရဲကျွန်းရွာဟောင်းရွာ၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်
ဖရဲကျွန်းရွာဟောင်းရွာ (Hpayekyunywarhaung)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်၊ မာန်မြေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၉၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မာန်မြေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၈၅ ဦး၊ မ ၂၅၉၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၇၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေနံချောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တီတိုင်းရွာ
တီတိုင်းရွာ
ပြင်းမကုန်းရွာ၊ မဲဇလီပုသိမ်စု
ပြင်းမကုန်းရွာ၊ မဲဇလီပုသိမ်စု
ဂျီအက်စ်အမ်
ဂျီအက်စ်အမ် (GSM) ဆိုသည်မှာ ရွေ့လျားဆက်သွယ်ရေးအတွက် တကမ္ဘာလုံးနှင့်သက်ဆိုင်သောစနစ် (Global System for Mobile Communication) ကို အတိုကောက်ခေါ်ဝေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုစနစ်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လက်ကိုင်ဖုန်းများနှင့် ပတ်သက်၍ လူကြိုက်အများဆုံးစနစ်ဖြစ်သည်။ ထိုစနစ်၏ သုံးစွဲမှု ကို မြှင့်တင်သည့်အဖွဲ့ဖြစ်သော ဂျီအက်စ်အမ် အဖွဲ့ (GSM Association) ၏ ခန့်မှန်းချက်အရ ကမ္ဘာ့ လက်ကိုင်ဖုန်းဈေးကွက်၏ ၈၂ ရာခိုင်နှုန်းသည် ဂျီအက်စ်အမ်စနစ်ကို အသုံးပြုနေသည်ဟု သိရသည်။ ဂျီအက်စ်အမ်ကို နိုင်ငံနှင့် နယ်မြေ ၂၁၂ခုနှင့်အထက်တွင် လူပေါင်း ၃ ဘီလီယံကျော်က သုံးစွဲနေကြသည်။ သူ၏နေရာတကာတွင် ရှိနေမှုကြောင့် လက်ကိုင်ဖုန်း အော်ပရေတာ ကုမ္ပဏီများတွင် နိုင်ငံတကာကွန်ယက်များအတွင်းလှည့်လည် အသုံးပြုခြင်း(international roaming) သည် အလွန်တွင်ကျယ်လာကာ ဖုန်းဝန်ဆောင်မှု ကို ရယူထားသူတို့ကို ကမ္ဘာ၏နေရာတော်တော်များများတွင် သုံးစွဲခွင့် ရရှိစေသည်။ ဂျီအက်စ်အမ်သည် သူ၏ရှေ့က စနစ်များနှင့် ကွာခြားမှုမှာ အချက်ပြလှိုင်း ထုတ်လွှတ်မှု (signalling)နှင့် စကားပြောချယ်နယ် (speech channels)မှာ ဒီဂျစ်တယ်စနစ်ကို သုံးထားခြင့်ဖြစ်ပြီး ထိုအကြောင်းကြောင့် ဂျီအက်စ်အမ်အား ဒုတိယမျိုးဆက် ရွေ့လျားဖုန်းစနစ် (2G) ဟုသတ်မှတ်ကြသည်။ အချက်အလက်ဆက်သွယ်ရေးနှင့်ပတ်သက်၍လည်း စနစ်အပေါ်တွင် လွယ်ကူစွာ အကောင်အထည်ဖော်နိုင်စေသည်။
ဂျီအက်စ်အမ် စနစ်ကို နေရာတကာတွင် အသုံးပြုခြင်းသည် အသုံးပြုသူနှင့် ကွန်ယက်ကို စီမံခန့်ခွဲသူ နှစ်ဦးနှစ်ဖက်စလုံးကို အကျိုးရှိစေသည်။ အသုံးပြုသူများအနေဖြင့် ဖုန်းကို ပြောင်းလဲရန်မလိုပဲ လှည့်လည်သွားလာရင်း ဖုန်းလိုင်း(carrier) ကို ပြောင်းလဲအသုံးပြု နိုင်ပြီး ကွန်ယက်စီမံခန့်ခွဲသူများ အနေနှင့်မူ ဂျီအက်စ်အမ်စနစ်အတိုင်း လိုက်နာပြုလုပ်ထားသော မည်သည့် စက်ကိရိယာရောင်းချသူထံမှ မဆို စက်ကိရိယာများ ရွေးချယ်ဝယ်ယူနိုင်ခြင်းကြောင့် အကျိုးဖြစ်ထွန်းစေသည်။ ဂျီအက်စ်အမ်စနစ်မှ ကွန်ယက်ဖုန်းလိုင်းများတွင် ဈေးသက်သာစွာ ဆယ်သွယ်နိုင်သော အမှာစကား အတိုကောက်ပိုဆောင်နိုင်သည့် ဝန်ဆောင်မှု သို့မဟုတ် အက်စ်အမ်အက်စ် (Short message service or SMS) ကို အစဦးတီထွင်ခဲ့ပြီး ယခုအခါ အခြားရွေ့လျားဖုန်း စံသတ်မှတ်ချက် များတွင်လည်း ထိုဝန်ဆောင်မှု ကိုရရှိနိုင်ပြီဖြစ်သည်။ အခြားသော အကျိုးကျေးဇူးမှာ ဂျီအက်စ်အမ် စံသတ်မှတ်ချက်အတွင်း၌ တကမ္ဘာလုံးတွင် သုံးနိုင်သော အရေးပေါ် တယ်လီဖုန်း နံပါတ် ၁၁၂ ပါဝင်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ ထိုအချက်ကြောင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ခရီးသွားလာသူများအနေဖြင့် ဒေသဆိုင်ရာ အရေးပေါ်နံပါတ်ကို သိရန်မလိုပဲ အရေးပေါ်ဝန်ဆောင်မှုများသို့ လွယ်ကူစွာ ဆက်သွယ်၍ ရနိုင်သည်။
စံသတ်မှတ်မှု၏ ဗားရှင်းအသစ်များသည် နဂိုမူလ ဂျီအက်စ်အမ်ဖုန်းများဖြင့် ဆီလျော်ကိုက်ညီမှုရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ၉၇ခုနှစ် ထုတ်ဝေသော စံသတ်မှတ်မှုတွင် ပက်ကက် အချက်အလက်များကို အထွေထွေ ပက်ကက် ရေဒီယိုစနစ် (General Packet Radio Service (GPRS)) ကို အသုံးပြု၍ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး ၉၉ခုနှစ် စံသတ်မှတ်မှုတွင် ပိုမို၍ မြန်ဆက်သော အချက်အလက်ထုတ်လွှတ်မှု ကို ဂျီအက်စ်အမ် ဆင့်ကဲဖြစ်ပေါ်လာမှုအတွက် တိုးတက်ပြောင်းလဲထားသော အချက်အလက်ထုတ်လွှတ်မှုနှုန်း (Enhanced Data Rates for GSM Evolution (EDGE)) ကို စတင်မိတ်ဆက်ပေးခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း
၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် ဥရောပဆိုင်ရာ စာတိုက်နှင့် ဆက်သွယ်ရေး စီမံခန့်ခွဲမှု ကွန်ဖရင့် (European Conference of Postal and Telecommunications Administrations (CEPT)) မှ Groupe Spécial Mobile (GSM) အဖွဲ့ကို ဥရောပတခွင်လုံးတွင် အသုံးပြု နိုင်မည့် စံသတ်မှတ်မှု ကို အကောင်အထည်ဖော်ရန်အတွက် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် တူညီသော ဆယ်လူလာ တယ်လီဖုန်းစနစ်ကို ဥရောပတခွင်တွင် အသုံးပြု နိုင်ရေးကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် နိုင်ငံပေါင်း ၁၃ နိုင်ငံ မှ အပြန်အလှန်နားလည်မှု ဆိုင်ရာ သဘောတူညီမှု စာချွန်လွှာကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။
၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ဂျီအက်စ်အမ်၏ တာဝန်ဝတ္တရားများကို ဥရောပ ဆက်သွယ်ရေး စံသတ်မှုတ်မှု အဖွဲ့အစည်း (European Telecommunications Standards Institute (ETSI)) သို့ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့ပြီး ဂျီအက်စ်အမ်စနစ်နှင့် ပတ်သက်သော အသေးစိတ်အချက်အလက်များ၏ ပထမအဆင့်ကို ၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ဂျီအက်စ်အမ် ကွန်ယက်ကို ဖင်လန်နိုင်ငံ ရေဒီယိုလင်ဂျာ (Radiolinja)တွင် စတင်အသုံးပြုခဲ့ပြီး နည်းပညာဆိုင်ရာ အခြေခံအုတ်မြစ်ကို အဲရစ်ဆင် (Ericsson) မှ တွဲဖက်ထိန်းသိမ်းရေး လုပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၃ ခုနှစ်အကုန်သို့ ရောက်သောအခါတွင် အသုံးပြုသူ ၁ သန်းသည် နိုင်ငံပေါင်း ၄၈ နိုင်ငံမှ ကွန်ယက်ဖုန်းလိုင်း ၇၀ မှ စီမံလုပ်ဆောင်သော ဂျီအက်စ်အမ်ဖုန်းကွန်ယက်များတွင် အသုံးပြုနေကြပြီဖြစ်သည်။
နည်းပညာဆိုင်ရာ အသေးစိတ်အချက်များ
ဂျီအက်စ်အမ်သည် ဆယ်လူလာကွန်ယက် ဖြစ်သည်။ အဓိပ္ပာယ်မှာ ရွေ့လျားတယ်လီဖုန်းသည် အနီးဆုံးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ဆဲလ် များကို ရှာဖွေခြင်းဖြင့် ကွန်ယက်သို့ ဆက်သွယ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဂျီအက်စ်အမ် ကွန်ယက်များမှာ ကြိမ်နှုန်း အတန်းအစား ၄ မျိုးကို အသုံးချထုတ်လွှင့်သည်။ ဂျီအက်စ်အမ်ကွန်ယက် အများစုမှာ ၉၀၀ မက်ဂါဟတ်ဇ် သို့မဟုတ် ၁၈၀၀ မက်ဂါဟတ်ဇ် လှိုင်းမီတာ ကို အသုံးပြုလေ့ရှိကြသည်။ ကနေဒါနှင့် အမေရိကန် အပါအဝင်အချို့ နိုင်ငံများတွင်မူ ထိုလှိုင်းမီတာများကို ခွဲတမ်းချပြီး ဖြစ်သဖြင့် ၈၅၀ မက်ဂါဟတ်ဇ် နှင့် ၁၉၀၀ မက်ဂါဟတ်ဇ်များကို အသုံးပြုကြသည်။
စကင်ဒီနေးဗီးယား ကဲ့သို့သော အချို့နိုင်ငံများတွင် ပထမမျိုးဆက် စနစ်များတွင် အသုံးပြုသော ၄၀၀ မက်ဂါဟတ်ဇ် နှင့် ၄၅၀ မက်ဂါဟတ်ဇ် လှိုင်းမီတာများကို အသုံးပြုနေသည်ကို ရှားရှားပါးပါး တွေ့နိုင်သည်။
ပ
ပ (အသံထွက် ပစောက်) သည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် နှစ်ဆယ့်တစ်လုံးမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
ပင့်ကူ ၊ ပျား ၊ ပုရစ် ၊ ပိုးကောင် ၊ ပုရွက်ဆိတ် ၊ ပိုးဖလံ၊ ပိုးလောက်လန်း၊ ပုလဲ၊ ပလုပ်တုတ်၊ ပါးကွက်၊ ပုဝါ၊ ပခုံး၊ ပရိသတ်၊ ပုလွေ၊ ပြောင်းဖူး၊ ပေတံ၊ ပုစဉ်း၊ ပုစဉ်းရင်ကွဲ၊
ကုန်းတောင်းရွာ၊ မိုးနဲမြို့နယ်
ကုန်းတောင်းရွာ (Konetawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုးနဲမြို့နယ်၊ ကွန်လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၃၁၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကွန်လုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၁ ဦး၊ မ ၃၃၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၅၄ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးနဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒီးဒူးကုန်းရွာ၊ သစ်ပုတ်ထိပ်
ဒီးဒူးကုန်းရွာ၊ သစ်ပုတ်ထိပ်