cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဧတဒဂ်
ဧတဒဂ် ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရ ရဟန်းမိန်းမ ၁၃-ပါး
(၃) ဥပ္ပလဝဏ်ထေရီ - 'တန်ခိုးကြီး' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရသည်။ (ဘုရားရှင် ယမိုက်ပြာဋိဟာပြခါနီး၌အရှင်ဘုရား တန်ခိုးပြတော်မမူပါနှင့်တော့၊ တပည့်မသည် အလျား ၁၂-ယူဇနာ၊ အနံ၁၂-ယူဇနာ၊ အဝန်း ၃၆-ယူဇနာ၊ ဗိုလ်ထုနှင့် စကြာမင်းဟန်ဖန်ဆင်း၍ ခြေတော်မြတ်ကို ဦးတိုက်ပါမည်ဟု လျှောက်ထားရာတွင်ဧတဒဂ် ဘွဲ့ထူးရလေသည်။ )
(၄) ပဋာစာရီထေရီ- ဝိနည်းဓိုရ်အရာ၌ 'အဂ္ဂ ဝိနယ ဓါရီ' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်မြတ်ရသည်။
(၅)ဓမ္မဒိန္နာထေရီ 'အဂ္ဂ ဓမ္မကထိက' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရသည်။ (ဝိသာခါ ဒါယိကာကြီးက တရားဟောရန်လျှောက်ထားတောင်းပန်သောကြောင့် အထူးထူးသောနည်းတို့ဖြင့် ခက်ခဲနက်နဲသိမ်မွေ့သောမူလပဏ္ဏာသကျမ်း၌ စူဠဝေဒလ္လ သုတ်ကိုဟောတော်မူရာ ငါဘုရားဟောသော်လည်း သည်အတိုင်းပင် ဟောရတော့မည်ဟု ကောင်းချီးပေးလျက် ဧတဒဂ်ဘွဲ့ထူးကို အပ်နှင်းချီးမြှောက်လေသည်ဟူ၏။)
(၆) နန္ဒာထေရီ- ဈာန်ဝင်စားသောအရာ၌ 'အဂ္ဂ ဈာယိကာ' ဘွဲ့ထူးတံဆိပ်တော်ရသည်။
(၇) သောဏာထေရီ- 'လုံ့လ ဝီရိယကောင်း' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရသည်။
(၉) ဘဒ္ဒါကုဏ္ဍလကေသာထေရီ - အဘိညာဉ်အရာ၌ လျင်မြန်သောကြောင့် 'အဂ္ဂခိပ္ပါဘိည' တံဆိပ်တော်ရသည်။
(၁၀) ဘဒ္ဒကာပိလာနီထေရီ- 'ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏ်' တံဆိပ်တော်ရသည်။
(၁၁) ရာဟုလာမယ်တော် ဘဒ္ဒကဉ္စနာ ယသော်ဓရာ ထေရီ- 'ဉာဏ်အမြင်ကြီးရာ၌' တံဆိပ်တော်ရသည်။
(၁၂) ကိသာဂေါတမီထေရီ - ညစ်နွမ်းခေါင်းပါးသော ပံ့သကူသင်္ကန်းကို ဆောင်ရာ၌ 'အဂ္ဂ လူခ စီဝရ ဓါရီ' တံဆိပ်တော်မြတ်ရသည်။
(၁၃) သိင်္ဂါလမာတုထေရီ- သဒ္ဓါတရားကောင်း 'သဒ္ဓါဓိမုတ္တ' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်မြတ်ရ လေသည်။
ဧတဒဂ် ဘွဲ့တံဆိပ်ရ လူမိန်းမ ၁၀-ယောက်
(၁) သေနိယ သူဌေးသမီး သုဇာတာ- ရှေးဦးစွာ သရဏဂုံဆောက်တည်ရာ၌ 'အဂ္ဂ ပထမသရဏဂမဏ' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရလေသည်။
(၂) ပုဗ္ဗာရုံ ကျောင်းအမကြီး ဝိသာခါ- အလှူဒါနအရာ၌ အများဆုံး ဘွဲ့တံဆိပ်တော် ရလေသည်။
(၃) ခုဇ္ဇုတ္တရာ- 'အဂ္ဂ ဗဟုသုတ' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရလေသည်။ ၎င်းသည် အကြားအမြင်များ၍ သာမာဝတီကြီးမှူးသော အုပ်စုငါးရာတို့အား သင်ကြားပို့ချရလေသည်၊ ၎င်းသင်ကြားပို့ချရသော ကျမ်းကားသုတ္တန်ပိဋက၌ ဣတိဝုတ္တက ကျမ်းဟူ၍ ကျမ်းသီးတစ်စောင်ပင်ဖြစ်လေသည်၊ သည်ကို အကြောင်းပြု၍ဧတဒဂ်ဘွဲ့ထူးရသည်ဟူ၏။
(၄) သာမာဝတီ-မေတ္တာဖြင့်နေသောအရာ၌ 'အဂ္ဂ မေတ္တာ ဝိဟာရီ' ဘွဲ့တံဆိပ်ကို ရလေသည်။
(၅) နန္ဒမာတာ ဥတ္တရာ- ဈန်ဝင်စားရာ၌ 'အဂ္ဂဈာယီ' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကို ရလေသည်။
(၆) ကောလိယမင်းသမီး သုပ္ပဝါသာ- အကောင်းအမြတ်ပေးလှူရာ၌ 'အဂ္ဂ ပဏီတ ဒါယိကာ' ဘွဲ့တံဆိပ်ကိုရလေသည်။
(၇) သုပ္ပိယာ - သူနာကို ပြုစုလုပ်ကျွေးရာ၌ အကောင်းဆုံးသူနာပြုတတ်သူ 'အဂ္ဂဂိလာနုပဋ္ဌာက' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကို ရလေသည်။
(၈) ကာတိယာနီ - မတုန်မလှုပ် ကြည်ညိုရာ၌ 'အဂ္ဂ အဝေစ္စ ပသန္န'ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရလေသည်။
(၉) နကုလမာတာ ဘုရားနှင့်အကျွမ်းဝင်ခြင်း၌'အဂ္ဂ ဝိဿာသီက' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကို ရလေသည်။(နကုလ ပိတာ နှင့်တူ)
(၁၀) ကာဠီ ခေါ် ဒါယိကာမ- အဆင့်ကြားအားဖြင့် ဘုရားကိုကြည်ညိုသောအရာ၌ 'အဂ္ဂအနုဿဝ ပသန္န'ခေါ် ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကို ရလေသည်။
ဧတဒဂ်ဘွဲ့ထူး ခံယူရသူ လူဒါယကာ ယောက်ျား ၁၀-ယောက်
(၁) တဖုဿ ဘလ္လိက ကုန်သည် ညီနောင်- ရှေးဦးစွာ သရဏဂုံဆောက်တည်ရာ၌ ဘွဲ့ထူးရလေသည်။ ၎င်းတို့သည် ဘုရားဖြစ်၍ ၄၉-ရက်အလွန် လင်းလွန်းပင်ရင်းမှာ ဘုရားရှင်က်ု အဦးဆုံး ဖူးမြင်ရသော ထူးမြတ်သောသူတို့ပင်တည်း။ သို့သော် သံဃာရတနာ မပေါ်ထွန်းသေးရကား ဒွေဝါစိက သရဏဂုံသာ ရသည်။
(၂) အနာထပိဏ် သူဌေးကြီး- အလှူဒါနအရာ၌ အများဆုံး ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရလေသည်။
(၄) ဟတ္ထကာဠာဝက - သင်္ဂဟဝတ္ထုလေးပါးဖြင့် ထောက်ပံ့၍ ပရိသတ်အား မိမိထံသို့ရောက်အောင် ဆွဲဆောင်ရာ၌ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရလေသည်။
(၅) မဟာနာမ သာကီဝင်မင်းသား- အခါမပြတ် အကောင်းအမြတ်တို့ကို ပေးလှူတတ်ရာ၌ 'အဂ္ဂပဏီတ ဒါယကာ' ဘွဲ့တံဆိပ်ရလေသည်။
(၆) ဝေသာလီမြို့နေ ဥဂ္ဂသူကြွယ်- နှစ်သက်ဖွယ်အရာကို ပေးလှူတတ်သည့်အရာ၌ 'အဂ္ဂမနာပ ဒါယကာ'ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရလေသည်။
(၇) ဟတ္ထိဂါမရွာနေ ဥဂ္ဂတသူကြွယ် - သံဃာအလုပ်အကျွေးကောင်း 'အဂ္ဂ သံဃုပဋ္ဌာက' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရလေသည်။
(၈) သူရမ္ဗဋ္ဌသူဌေး - မတုန်မလှုပ် ကြည်ညိုရာ၌ 'အဝေစ္စ ပသန္န' ဘွဲ့တံဆိပ်ရလေသည်၊ အချို့မူ၌ သုရဗန္ဓ-သူရဗန်ဟုရှိသည်။
(၉) ဆရာဇီဝက- ပုဂ္ဂိုလ်ကို ကြည်ညိုတတ်သောအရာ၌ ဘွဲ့တံဆိပ်ရလေသည်၊ သီလ သမာဓိ ပညာစသော ဂုဏ်ကျေးဇူး အထူးရှိသောရဟန်းကို ဂုဏ်ကျေးဇူးအလျောက် အထူးတလည် ကြည်ညိုမြတ်နိုးတတ်သောကြောင့် 'ပုဂ္ဂလ ပသန္န' ဘွဲ့တံဆိပ်ရသည်ဟူ၏။
(၁၀) နကုလပိတာ သူကြွယ်- ဘုရားနှင့် အကျွမ်းဝင်ရာ၌ ဘွဲ့တံဆိပ်ရသည်။ သူသည် ဘုရားရှင်ကို ရှေးဦးအကြိမ်တွေ့ကာမျှပင် ချစ်သားရယ် ဒီမျှလောက်ကြာမြင့်အောင် မိဘကိုစွန့်၍ ဘယ်အရပ်သို့ကြွနေသနည်းဟု အကျွမ်းတဝင်ပြောဆိုလေသည်။ သို့ဆိုနိုင်ခြင်းကား ဘဝမခြားဘဲ ငါးရာတိုင်တိုင်ဘုရားရှင်၏ အဘဖြစ်ဖူးပြီ။ ထို့အတူ ဘကြီးငါးရာ၊ ဘထွေးငါးရာ၊ ဝရီးအဖြစ် အကြိမ်ငါးရာ ဘဝမခြားဘဲဖြစ်ဖူးသည်ကို စွဲ၍ အကျွမ်းတဝင် ဘုရားရှင်အား ချစ်သား ချစ်သားနှင့် ခေါ်လေ့ရှိသတတ်။ ထို့ကြောင့် 'ဝိဿာသက'ဘွဲ့တံဆိပ်ရလေသည် ဟူ၏။
စိုင်ပေါင်ရွာ၊ အမ်းမြောက်
စိုင်ပေါင်ရွာ၊ အမ်းမြောက်
အဏ္ဍဇဒါနူပကာရသုတ်
(၂၀)သုတ် ရှိပါသည်။
ဂွေးကုန်းရွာ၊ လဟာကလူ
ဂွေးကုန်းရွာ၊ လဟာကလူ
ခွေးချေးမြောင်ရွာ
ခွေးချေးမြောင်ရွာ
အရှေ့အပိတ်အဝိုင်းသရ
အရှေ့အပိတ်အဝိုင်းသရ (close front rounded vowel or high front rounded vowel) သည် အပြောဘာသာစကားများစွာတွင် အသုံးပြုသော သရသံ အမျိုးအစားများထဲက ပုံစံတစ်ခုဖြစ်၍ နိုင်ငံတကာသဒ္ဒဗေဒအက္ခရာတွင် /y/(အီ) သင်္ကေတဖြင့်ပြသည်။ စိစစ်အကဲဖြတ်နည်းလမ်းနှင့် နိုင်ငံတကာသဒ္ဒဗေဒအက္ခရာ၏ ထပ်တိုးအက္ခရာ (X-SAMPA) အဖြစ် တူညီသောသင်္ကေတမှာ  ဖြင့်ရေးသည်။ မြောက်မြားစွာသော ဘာသာစကားများ၌ အရေးအသားပုံစံအရ ဂျာမန်၊ တူရကီ (တားကစ်ရှ်) ဘာ့စ်ခ် စသည့်စကားများတွင် ü ဖြင့်ပြ၍ ဒိန်းမတ်၊ နော်ဝေး ဆွီဒင်စကားများ၌ y ဖြင့်ရေးသားကြလေသည်။ ပြင်သစ်နှင့် အချို့သော ရောမဘာသာစကားအနည်းငယ်၊ ဒတ်ချ်၊ ကောနစ်ရှ်စကား၏ ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ထားသော ကာနဝက် ကမ်မင် (Kernewek Kemmyn) တို့တွင် u ဖြင့်ဖော်ပြကြ၏ ။ များလှစွာသော အာရှ ဘာသာစကားများတွင် iu/yu ဟူ၍လည်းကောင်း တာရှည်တည်ရှိခဲ့သော ဟန်ဂေရီစကားတွင် ű၊ အခြားသော ဥရောပအက္ခရာများ၌ {angbr|ü}} ၊ ချတ်ရှန်စကားကဲ့သို့သော ဆစ်ရစ်လစ်ဘာသာစကား အခြေခံရေးထုံးစနစ်များတွင် уь အဖြစ်လည်းကောင်း ရေးသားဖော်ပြကြသည်။
အတို (သံတို)  နှင့် အရှည် (သံရှည်)  တို့သည် လက်ရှိသုံး ဂရိဘာသာစကားမတိုင်မီ မူတစ်ခုတွင်လည်း ပါဝင်ခဲ့ဖူးသည်။ ရှေးခေတ်ဂရိ၏ အဲတစ်ဂရိစကား နှင့် အိုင်းယောနစ်ခ် ဒေသယိစကားများ (Ionic dialects) ဘီစီ ၆-၇ ရာစုများတစ်ဝိုက်ခန့်က အနောက်သရသံ  မှ လျှာကိုရှေ့တိုး၍ ပြောရာမှ အရှေ့သရသံ  တို့ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ကြသည်။ အနည်းငယ်ကြာသော် ထိုအသံသည် သရတစ်လုံးတည်းအသံရှေ့၌မရှိသောအခါ သရတွဲသံ  သည် သံရှည် သရသံ  နှင့်ပေါင်းစပ်ဖြစ်ပေါ်သွားကြသည်။ ကွိုင်းနီးဂရိစကား၌ သရတွဲသံ  သည်  အဖြစ်သို့ပြောင်းလဲသွားခဲ့ကာ ကြားခံအနေဖြင့်  နှင့်  တို့တည်ရှိခဲ့နိုင်သည်။ ကွိုင်းနီးဂရိ၌ သရသံအတိုပြောင်းလဲဖြစ်ပေါ်ခြင်းမှတစ်ဆင့် သံရှည်   သည် သံတိုသရ  နှင့်ပေါင်းစပ်သွားပြီး နောက်ပိုင်းတွင်  သရသံသည် အပြန့်သရသံ  အဖြစ် ပေါ်ပေါက်သွားခဲ့လေသည်။ လက်ရှိခေတ်သစ်ဂရိဘာသာစကားသံအတိုင်းဖြစ်ပေသည်။
ဤအရှေ့အပိတ်အဝိုင်းသရ သည် အချို့ဘာသာစကားများ၌ ပုံသဏ္ဌာန်တည်ဆောက်ပုံအရ တူညီလုနီးပါးရှိသည့် အက္ခရာနှစ်ခုရှိရာ ပြင်သစ်စကားသို့သော ဘာသာစကားအချို့တွင်  ဟူ၍ လိုက်ရောညီထွေဖော်ပြနိုင်ပြီး အချို့သောဘာသာစကားများ၌ အသံဖြည့်စွက်သင်္ကေတ အပေါ်ခုံး   သာမက  ကိုပါ မတူညီသော အိုင်ပီအေ အသံဖလှယ်စနစ်များ၌ တစ်သံတည်းအတွက် အသုံးပြု ရေးသားကြသည်။
မြန်မာဘာသာစကားတွင် (အီ) ကို နှုတ်ခမ်းဝိုင်း၍ ပြောလေ့မရှိပေ။ မြန်မာတို့က စကားပြောရာ၌ အီသရသံကို အရှေ့အပိတ်အပြန့်သရ အနေဖြင့်သာ နီးနီးစပ်စပ် ရွတ်ဆိုကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အပိတ်သရများ ကဏ္ဍ:အရှေ့သရများ ကဏ္ဍ:အဝိုင်းသရများ
တဘန်းမေရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
တဘန်းမေရွာ(Tabangmay)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်၊ ရှီးလန်ဒမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၂၂၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှီးလန်ဒမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၃ ဦး၊ မ ၂၉၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၁၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေကျော်အုန်းပင်စုရွာ၊ တူးမြောင်းလှည်းဆိပ်
ရေကျော်အုန်းပင်စုရွာ၊ တူးမြောင်းလှည်းဆိပ်
ငါးယောက်ကိုင်းရွာ၊ ရှောက်ချောင်း
ငါးယောက်ကိုင်းရွာ၊ ရှောက်ချောင်း
မီးသွေးတိုက် (အရှေ့)ရွာ၊ ကွမ်းခြံကုန်း
မီးသွေးတိုက် (အရှေ့)ရွာ၊ ကွမ်းခြံကုန်း
နားဆဲတောင်ရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
နားဆဲတောင်ရွာ (Narhsetaung)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မောက်မယ်မြို့နယ်၊ စဉ့်ဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၃၈၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စဉ့်ဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၆၇ ဦး၊ မ ၄၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၃၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မောက်မယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပုလဲချောင်ရွာ၊ ပုလဲချောင်
ပုလဲချောင်ရွာ၊ ပုလဲချောင်
ကူလီပိုင် (ကော်ဖီကိုင်း)ရွာ
ကူလီပိုင် (ကော်ဖီကိုင်း)ရွာ
ဟွေအော်ရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
ဟွေအော်ရွာ (Hwayaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဝမ်တုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၃၂၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်တုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၅ ဦး၊ မ ၂၇၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၃၉ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖရက်ဒီ မာကျူရီ
ဖရက်ဒီ မာကျူရီ (မွေးဖွားစဉ်က အမည် ဖာရွတ် ဘူလ်ဆာရာ ၁၉၄၆ စက်တင်ဘာ ၅-၁၉၉၁ နိုဝင်ဘာ ၂၄) သည် ဗြိတိသျှ အဆိုတော်၊​သီချင်းရေးဆရာ၊ တေးထုတ်လုပ်သူ နှင့် ကွင်းစ်တေးဂီတအဖွဲ့၏ ခေါင်းဆောင် အဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ရော့ခ်ဂီတ၏ သမိုင်းကြောင်းတွင် အကြီးကျယ် အခမ်းနားဆုံးသော ခေါင်းဆောင်အဆိုတော် တစ်ဦးအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရပြီး သူသည် စင်ပေါ်တွင် တောက်ပြောင်မြူးကြွစွာ ဖျော်ဖြေလေ့ ရှိသည့် အမူအရာ နှင့် စတုတ္တ အောက်တေ့ဗ် ရှိသည့် အသံကြောင့် ထင်ရှားသည်။ မာကျူရီသည် ရော့ခ်တီးဝိုင်းများ၏ ရှေ့ထွက် အဆိုတော် ပုံစံကို သွေဖည်ခဲ့ပြီး ပြဇာတ်တစ်ခုတွင် သရုပ်ဆောင်နေသည့် စတိုင်လ်ဖြင့် ဖျော်ဖြေခြင်းကြောင့် ကွင်းစ်တေးဂီတအဖွဲ့၏ လမ်းကြောင်းကို လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။
၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် ဇမ်ဇီဘာနိုင်ငံတွင် ပါစီ-အိန္ဒိယ မိဘများမှ ဖွားမြင်ခဲ့ပြီး သူသည် အင်္ဂလိပ်ပုံစံ ကျောင်းအိပ်ကျောင်းစားအဖြစ် အသက် ၈ နှစ်အရွယ်မှ စတင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး အထက်တန်းအောင်မြင်မှသာ ဇမ်ဇီဘာသို့ ပြန်လာခဲ့သည်။ ၁၉၆၄ တွင် သူ၏ မိသားစုသည် ဇမ်ဇီဘာတော်လှန်ရေး အတွင်း နိုင်ငံမှ ထွက်ပြေးခဲ့ပြီး အင်္ဂလန်နိုင်ငံ မစ်ဒယ်လ်ဆက်စ် သို့ ပြောင်းရွှေ့လာခဲ့ကြသည်။ ဂီတကို နှစ်ပေါင်းများစွာ သင်ကြား ရေးသားခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၇၀ ခုနှစ်တွင် ဂစ်တာသမား ဘရိုင်ယန်မေ၊ ဒရမ်တီးသူ ရော်ဂျာတေလာတို့ နှင့် အတူ ကွင်းစ်တေးဂီတ အဖွဲ့ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ မာကျူရီသည် ကွင်းစ်အဖွဲ့အတွက် နာမည်ကြီး သီချင်းများစွာကို ရေးသားခဲ့ပြီး ကေးလာကွင်းစ် (Killer Queen)၊ ဘိုဟီးမီးယမ်း ရက်ပ်ဆိုဒီ (Bohemian Rhapsody)၊ ဆမ်းဘာဒီ တူ လပ်ဗ် (Somebody to Love) ၊​ ဝီအာ သည် ချန်ပီယံ (We Are the Champions) ၊ ဒုန့် စတော့ပ် မီ နောင်း (Don't Stop Me Now) နှင့် ခရေဇီ လစ်တဲလ် သင်း ကောလ် လပ်ဗ် (Crazy Little Thing Called Love) စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ သူ၏ ညှို့အားပြင်းသော စင်ပေါ်မှ ဖျော်ဖြေမှုတွင် ၁၉၈၅ ရန်ပုံငွေပွဲတွင် ဖျော်ဖြေမှုကဲ့သို့ ပရိသတ်များနှင့် အပြန်အလှန် ကူးလူးဆက်ဆံမှု ရှိနေသည်ကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။ သူသည် တစ်ဦးတစ်ယောက်တည်းလည်း အလုပ်လုပ်ခဲ့ပြီး အခြားသော အနုပညာရှင်များအတွက် ထုတ်လုပ်သူ နှင့် ဧည့်သည်အဆိုရှင် အဖြစ် လုပ်ဆောင်ပေးခဲ့သည်။
မာကျူရီသည် ၁၉၉၁ ခုနှစ် အသက် ၄၅ နှစ် အရွယ်တွင် အေအိုင်ဒီအက်စ် ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ သူမကွယ်လွန်မီ တစ်ရက်အလိုက သူသည် ထိုရောဂါရှိနေကြောင်း အတည်ပြုပြောကြားခဲ့ပြီး ၁၉၈၇ ခုနှစ်ကတည်းက ရောဂါတွေ့ရှိခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ရောဂါတွေ့ရှိပြီး နောက်တွင်လည်း မာကျူရီသည် ကွင်းစ်နှင့် အတူ ဆက်လက် အသံသွင်းခဲ့ပြီး သူကွယ်လွန်ပြီးနောက် မှ ထွက်ရှိသော "ကောင်းကင်ဘုံတွင် ပြုလုပ်သည်"​အယ်လ်ဘမ်တွင် သူ့အား အသားပေးဖော်ပြခဲ့သည်။​ ၁၉၉၂ တွင် ဖရက်ဒီမာကျူရီ အမှတ်တရ ဂီတဖျော်ဖြေပွဲကို ဝမ်ဘလေအားကစားရုံတွင် ပြုလုပ်ကျင်းပခဲ့သည်။​သူ၏ ကွင်းစ်တွင် ပါဝင် ပတ်သက်မှုကို ၂၀၁၈ ခုနှစ် ရုပ်ရှင် "ဘိုဟီးမီးယမ်း ရက်ပ်ဆိုဒီ" တွင် ဇာတ်လမ်းဆင် ဖော်ပြခဲ့သည်။
ကွင်းစ်၏ အဖွဲ့ဝင် တစ်ယောက်အနေဖြင့် မာကျူရီအား သူကွယ်လွန်ပြီးနောက် အမေရိကန်ရှိ ရော့ခ်အင်ရိုးလ် ကျော်ဇောသူ ခန်းမစာရင်းသို့ ၂၀၀၁ ခုနှစ်၌ လည်းကောင်း၊ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ကျော်ဇောသူ တေးရေးဆရာ ခန်းမ စာရင်းသို့ လည်းကောင်း၊ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ယူကေ ကျော်ဇောသူ ဂီတခန်းမ စာရင်းသို့ လည်းကောင်း ထည့်သွင်းဖော်ပြခံရသည်။ ၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် ဖရက်ဒီနှင့် အခြား ကွင်းစ်တီးဝိုင်းအဖွဲ့သားများအား ဗြိတိသျှဂီတသို့ ပြောင်မြောက်စွာ ပံ့ပိုးမှုအတွက် ဘရစ် ဆု ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရပြီး သူကွယ်လွန်ပြီး တစ်နှစ်ကြာတွင် သူ့အား သီးသန့် ချီးမြှင့် ခဲ့သည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှ တေးသီချင်း ဖန်တီးသူ အကယ်ဒမီမှ ကွင်းစ်အဖွဲ့အား အိုင်ဗော် နိုဗယ်လို ဆုအား ပြောင်မြောက်သော သီချင်းအများအပြား စုစည်းနိုင်ခြင်း အတွက် ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။​၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် မာကျူရီသည် ဘီဘီစီမှ ကောက်ယူသော "အခမ်းနားဆုံး ဗြိတိသျှ ၁၀၀"​စစ်တမ်းတွင် အဆင့် ၅၈ ချိတ်ခဲ့သည်။
ကျားကိုက်ရွာ၊ လဟာကလူ
ကျားကိုက်ရွာ၊ လဟာကလူ
မီးချောင်းအိုင်ရွာ၊ အမ်းမြောက်
မီးချောင်းအိုင်ရွာ၊ အမ်းမြောက်
မကျီးပင်စုရွာ၊ ပုလဲချောင်
မကျီးပင်စုရွာ၊ ပုလဲချောင်
ညောင်ခြေထောက်ရွာ၊ မင်းဘူးမြို့နယ်
ညောင်ခြေထောက်ရွာ (Nyaungchayhtauk)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ မင်းဘူးမြို့နယ်၊ ပေကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၀၅၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၉၃ ဦး၊ မ ၈၂၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၂၀ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွာပြီ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စောမြင့်
စောမြင့် သည် အောင်ဆန်းသူရိယဘွဲ့ ရရှိသော ကရင်လူမျိုး စစ်သည်တော် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံတော်အတွက် မိမိ အသက်ကို ပဓာန မထားဘဲ အသက်စွန့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ရဲစွမ်းသတ္တိဆိုင်ရာအမြင့်ဆုံးဖြစ်သော အောင်ဆန်းသူရိယဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသူဖြစ်သည်။
အောင်ဆန်းသူရိယဘွဲ့မှာ မြန်မာ့တပ်မတော်တွင် ဂုဏ်သိက္ခာအားဖြင့် အမြင့်မားဆုံးသော ဆုတံဆိပ် ဖြစ်သည်။
ယနေ့အထိ အောင်ဆန်းသူရိယ ဘွဲ့တံဆိပ်ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသူ ၆ ဦးသာ ရှိသေးသည်။
၎င်းတို့မှာ-
ဒီနေ့ခေတ်တွင် အောင်ဆန်းသူရိယ စောမြင့်၏ အမည်အား သူရဲကောင်းဗိမာန် (နေပြည်တော်)၌ မော်ကွန်းတင်ကမ္ပည်းရေးထိုးထားရှိသည်။
အာခါဒေရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထန်းဇင်ရွာ၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်
ထန်းဇင်ရွာ (Htanzin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်၊ ထန်းဇင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၉၁၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နားသံမြောက်ရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
နားသံမြောက်ရွာ (Narthanmyauk)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မောက်မယ်မြို့နယ်၊ စဉ့်ဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၃၈၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စဉ့်ဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၆၇ ဦး၊ မ ၄၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၃၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မောက်မယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တဘန်းမေ(၂)ရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
တဘန်းမေ(၂)ရွာ(Tabangmay(၂))သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်၊ ရှီးလန်ဒမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၁၀၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှီးလန်ဒမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၃ ဦး၊ မ ၂၉၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၁၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လွယ်ကုန်းရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
လွယ်ကုန်းရွာ (Loikone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဝမ်တုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၁၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်တုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၅ ဦး၊ မ ၂၇၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၃၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မံဆာ (သရက်အုပ်အောက်)ရွာ
မံဆာ (သရက်အုပ်အောက်)ရွာ
ပေကုန်းရွာ၊ မင်းဘူးမြို့နယ်
ပေကုန်းရွာ (Paykone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ မင်းဘူးမြို့နယ်၊ ပေကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၀၄၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၉၃ ဦး၊ မ ၈၂၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၂၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘုရားကြီးကုန်းရွာ၊ ဇီးငူ
ဘုရားကြီးကုန်းရွာ၊ ဇီးငူ
ကန်ကြီးစုရွာ၊ ပုလဲချောင်
ကန်ကြီးစုရွာ၊ ပုလဲချောင်
ကျောက်ဆည်ရွာ၊ ရှောက်ချောင်း
ကျောက်ဆည်ရွာ၊ ရှောက်ချောင်း
ပန်ဆောင်မြို့
ပန်ဆောင်မြို့သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်တွင်ပါဝင်သည့် မြို့နယ်ခွဲအဆင့်မြို့ ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် မြို့နယ်ခွဲအဆင့် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ခံကုန်းရွာ၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်
ခံကုန်းရွာ (Khankone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်၊ ထန်းဇင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၉၁၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စိန်ပန်းပင်စုရွာ၊ ပုလဲချောင်
စိန်ပန်းပင်စုရွာ၊ ပုလဲချောင်
ကြွေးချောင်းရွာ
ကြွေးချောင်းရွာ
​ပေကုန်းရွာ၊ လဟာကလူ
ပေကုန်းရွာ၊ လဟာကလူ
ဟပ်ပီကွယ် (၁)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဟပ်ပီကွယ် (၁)ရွာ (Hatpikwei (1))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ နမ့်ခတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၂၀၀၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်ခတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၄၁ ဦး၊ မ ၁၄၈၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၂၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပုဂံကွဲ (မြောက်)ရွာ၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်
ပုဂံကွဲ (မြောက်)ရွာ (Bagankwe(North))သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်၊ ကုန်းအင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၈၉၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်းအင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၈၁ ဦး၊ မ ၈၀၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်လေးပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
​နောင်ဘိုရွာ၊ ဇီးငူ
နောင်ဘိုရွာ၊ ဇီးငူ
ကိုင်းသစ်ရွာ
ကိုင်းသစ်ရွာ
တဘောတွမ်ရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
တဘောတွမ်ရွာ(Tabawtum)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်၊ ရှီးလန်ဒမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၂၃၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှီးလန်ဒမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၃ ဦး၊ မ ၂၉၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၁၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေတွင်းကုန်းရွာ၊ ပုလဲချောင်
ရေတွင်းကုန်းရွာ၊ ပုလဲချောင်
တုန့်ခန်နေရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
တုန့်ခန်နေရွာ (Tonthkannay)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ တုန့်ခန်နေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၀၄၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တုန့်ခန်နေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၃၇ ဦး၊ မ ၈၂၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၆၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျိုင်းတောင်းရွာ၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်
ကျိုင်းတောင်းရွာ (Kyaingtaung)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်၊ ဟိုလိပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၈၆၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုလိပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၁၁ ဦး၊ မ ၁၅၈၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၀၀ ဦးနေထိုင်သည်။ မြောက်ဘက်တွင် ရှမ်းကုန်းမြင့်၊ ဒေသအခေါ် စော်ဘွားတောင်၊ အနောက်ဘက်တွင် နားလင်းအုပ်စု၊ အရှေ့ဘက်တွင် ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး နယ်စပ်မျဉ်း၊ တောင်ဘက်တွင် နယ်မြေ (၂) ဘော်ရွာ အုပ်စုတို့နှင့် ထိစပ်နေသည်။
ဓနုလူမျိုးများ နေထိုင်ကြသည်။ မြောက်ဘက်တွင်ရှိသော စော်ဘွားတောင် ဘုရားပွဲကို တပေါင်းလပြည့်တွင် ကျင်းပကြသည်။ တောင်ဘက်တွင် နားလင်စေတီကုန်းတော်မှာ အရင်ကထင်ရှားသော်လည်း၊ ယခုတွင် ပျက်စီးစပြုနေပြီဖြစ်သည်။
စီးပွားရေး
အဓိက မှာ စိုက်ပျိုးရေးဖြစ်ပါသည်။
လမ်းခရီး ဖွံ့ဖြိုးမှု
ပြင်ဦးလွင်မြို့နှင့် ၁၂ မိုင်ခန့် ဝေးကွာပြီး ကျောက်ချောလမ်းဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ပြင်ဦးလွင်မြို့ သို့ သွားရာတွင် သရက်ကုန်းရွာ၊ သင်ဂတုံရွာ၊ ရေမောင်းကုန်းရွာ၊ အင်းလျားရွာ၊ ကျီးကိုင်ရွာ၊ ရေချမ်းအိုးရွာ တို့ကို ဖြတ်သွားရပြီး ပဒေသာမြို့သစ် ချယ်ရီလမ်းထိပ်သို့ ရောက်ရှိဝင်ရောက်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် လျှပ်စစ်မီးရရှိရန် လုပ်ဆောင်လျက်ပြီး ၂၀၁၉ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၆ရက်တွင် လျှပ်စစ်မီးရရှိထားသည်။ အိမ်ခြေ ၁၂၀ခန့် ရှိသည်။ ကတ္တရာလမ်းကား သင်ဂတုံရွာအထိ ပေါက်နေပြီဖြစ်သည်။ ကျောက်ချောလမ်းဖြင့် ရာသီမရွေးသွားလာနိုင်သည်။
ဒေသ သဘာဝ ပွဲတော်
ကျိုင်းတောင်းရွာဦးကျောင်းတွင် နှစ်စဉ် တပေါင်းလပြည့်နေ့ကျော်တွင် ဝိပသာနာတရားစခန်းလည်း နှစ်စဉ်ပြုလုပ်လျက်ရှိသည်။ ထို့ပြင် စော်ဘွားတောင် ဘုရားပွဲကိုလည်း နှစ်စဉ်တပေါင်းလတွင် ကျင်းပကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နတ်တောင်ရွာသစ်ရွာ
နတ်တောင်ရွာသစ်ရွာ
ဆူးပုန်ကုန်းရွာ၊ အမ်းမြောက်
ဆူးပုန်ကုန်းရွာ၊ အမ်းမြောက်
မီးလောင်ရွာ၊ မင်းဘူးမြို့နယ်
မီးလောင်ရွာ (Meelaung)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ မင်းဘူးမြို့နယ်၊ ပင်လယ်သက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၉၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပင်လယ်သက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၇၆ ဦး၊ မ ၇၇၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၅၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗျိုက်စုရွာ၊ လဟာကလူ
ဗျိုက်စုရွာ၊ လဟာကလူ
ပုံးလောရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
ပုံးလောရွာ (Ponglaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မောက်မယ်မြို့နယ်၊ စဉ့်ဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၃၉၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စဉ့်ဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၆၇ ဦး၊ မ ၄၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၃၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ဟပ်ပီကွယ် (၂)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဟပ်ပီကွယ် (၂)ရွာ (Hatpikwei (2))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ နမ့်ခတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၂၀၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်ခတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၄၁ ဦး၊ မ ၁၄၈၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၂၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သုံးခွရွာ၊ ပုလဲချောင်
သုံးခွရွာ၊ ပုလဲချောင်
ပိုက်စပ်ရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
ပိုက်စပ်ရွာ (Paiksat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဝမ်တုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၃၂၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်တုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၅ ဦး၊ မ ၂၇၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၃၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မွေးမြူရေးနှင့် ကုသရေး ဦးစီးဌာန
မွေးမြူရေးနှင့် ကုသရေး ဦးစီးဌာန (Livestock Breeding and Veterinary Department) သည် စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ ဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။
သမိုင်း​ကြောင်း
နိုင်ငံတော်၏ အသားကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် နည်းပညာနှင့် ဝန်ဆောင်မှုအရ မွေးမြူထုတ်လုပ်မှု တိုးတက်မြင့်မားရေး ဆောင်ရွက်ခြင်းနှင့် တိရစ္ဆာန် ကျန်းမာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့်အညီ တိရစ္ဆာန်ကျန်းမာရေး၊ ရောဂါကာကွယ်ထိန်းချုပ်ရေးနှင့် မွေးမြူထုတ်လုပ်မှု ဆိုင်ရာလုပ်ငန်းများအား စီမံခန့်ခွဲဆောင်ရွက်ရန် ရည်ရွယ်၍ ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။
၁၈၇၄ ခုနှစ်ခန့်က မြန်မာနိုင်ငံ၏တိရစ္ဆာန်ဆေးကုသရေးလုပ်ငန်းကို အင်္ဂလိပ်စစ်တပ်မှ တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် တိရစ္ဆာန်ဆေးကုဌာနခွဲအဖြစ် ဖွဲ့စည်းကာ ညွှန်ကြားရေးဝန် ခန့်ထားခဲ့သည်။ (၁၅-၃-၁၉၇၂) ရက်တွင် တိရစ္ဆာန်ဆေးကုဌာနခွဲနှင့် မြေယာကျေးလက်ကြီးပွားတိုးတက်ရေးကော်ပိုရေးရှင်းမှ မွေးမြူရေးဌာနခွဲတို့ ပူးပေါင်း၍ တိရစ္ဆာန်ဆေးကုသရေးနှင့်မွေးမြူရေးဦးစီးဌာနအဖြစ် ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းကို စီးပွားရေးဆန်ဆန်ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် ၁၉၇၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် တိရစ္ဆာန် ဆေးကုသရေးနှင့် မွေးမြူရေးဦးစီးဌာနမှခွဲထွက်၍ မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းကော်ပိုရေးရှင်း (ယခုမွေးမြူရေး၊  အစားအစာနှင့် နို့ထွက်ပစ္စည်းလုပ်ငန်း) ကိုသီးခြားဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ (၁၅-၃-၁၉၈၃) ရက်တွင် လယ်ယာနှင့်သစ် တော ဝန်ကြီးဌာနမှခွဲထွက်၍ မွေးမြူရေးနှင့်ရေလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာနအဖြစ် သီးခြားဖွဲ့စည်းခဲ့သည့်ရက်မှ စတင်ပြီး ဤဦးစီးဌာနကို မွေးမြူရေးနှင့်ကုသရေးဦးစီးဌာနဟု အမည်ပြင်ဆင်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ (၂၈-၆-၂၀၀၇)ရက်တွင် ကျင်းပသော နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီအစိုးရ အဖွဲ့အစည်းအဝေးအမှတ်စဉ် (၁၉/၂၀၀၇) မှ မွေးမြူရေးနှင့်ကုသရေးဦးစီးဌာန လက်အောက်တွင် ပျားလုပ်ငန်း ဌာနကို သွတ်သွင်းဖွဲ့စည်းရန် သဘောတူခွင့်ပြုချက်အရ ပျားလုပ်ငန်းဌာနမှ အရာထမ်း (၈၂) ဦး၊ အမှုထမ်း (၃၄၁) ဦး စုစုပေါင်း (၄၂၃) ဦးနေရာသွတ်သွင်း၍ ဦးစီးဌာနအား အရာထမ်း (၄၉၀) ဦး၊ အမှုထမ်း (၃၂၂၅) ဦး စုစုပေါင်း (၃၇၁၅) ဦးဖြင့် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
မွေးမြူရေး၊ အစားအစာနှင့် နို့ထွက်ပစ္စည်းလုပ်ငန်း၏ ဖွဲ့စည်းပုံအား စာရင်းရှင်းလင်းဖျက်သိမ်းပြီး မွေးမြူရေးဌာနခွဲအဖြစ် မွေးမြူရေးနှင့်ကုသရေးဦးစီးဌာနလက်အောက်သို့ (၃-၄-၂၀၁၄) ရက်တွင်ကျင်းပ ပြုလုပ်သော ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့အစည်းအဝေးအမှတ်စဉ် (၇/၂၀၁၄)မှ သဘောတူခွင့်ပြုပြီး မွေးမြူရေး၊ အစားအစာနှင့် နို့ထွက်ပစ္စည်းလုပ်ငန်းမှ  အရာထမ်း(၅၆) ဦး၊ အမှုထမ်း (၁၀၀) ဦး စုစုပေါင်း (၁၅၆) ဦး အားသွတ်သွင်း၍ ဦးစီးဌာနအား အရာထမ်း (၆၅၄) ဦး၊ အမှုထမ်း (၃၄၄၉)ဦး စုစုပေါင်း (၄၁၀၃) ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းပုံတိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ (၉-၆-၂၀၁၆) ရက်တွင်ကျင်းပပြုလုပ်သော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ ပြည်ထောင်စုအစိုးရ အဖွဲ့အစည်းအဝေးအမှတ်စဉ် (၅/၂၀၁၆) သဘောတူခွင့်ပြုချက်အရ မွေးမြူရေးနှင့်ကုသရေးဦးစီးဌာနအား အရာထမ်း (၉၇၈) ဦး၊ အမှုထမ်း (၃၇၈၉) ဦး စုစုပေါင်း (၄၇၆၇) ဦးဖြင့် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
လုပ်ငန်းတာဝန်များ
မွေးမြူရေးနှင့် ကုသရေး ဦးစီးဌာန၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
မယ်ဇလီကန်ရွာ၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်
မယ်ဇလီကန်ရွာ (Meizalikan)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်၊ ထန်းဇင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၉၁၈ ဖြစ်သည်။
ကာမဝရွာ
ကာမဝရွာ
ညောင်ကုန်းရွာ၊ မင်းဘူးမြို့နယ်
ညောင်ကုန်းရွာ (Nyaungkone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ မင်းဘူးမြို့နယ်၊ ပင်လယ်သက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၉၆၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပင်လယ်သက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၇၆ ဦး၊ မ ၇၇၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၅၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နားကူးရွာ၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်
နားကူးရွာ (Narku)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်၊ ဟိုလိပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၈၆၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုလိပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၁၁ ဦး၊ မ ၁၅၈၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၀၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်ကျောင်းရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
ဝမ်ကျောင်းရွာ (Wankyawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မောက်မယ်မြို့နယ်၊ စဉ့်ဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၃၉၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စဉ့်ဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၆၇ ဦး၊ မ ၄၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၃၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မောက်မယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ကုန်းစုရွာ၊ ပုလဲချောင်
ညောင်ကုန်းစုရွာ၊ ပုလဲချောင်
တဝါဒမ်းရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
တဝါဒမ်းရွာ(Tawardam)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်၊ ရှီးလန်ဒမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၂၂၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှီးလန်ဒမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၃ ဦး၊ မ ၂၉၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၁၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
င/ထပေါင်းရွာ၊ င/ထပေါင်း
င/ထပေါင်းရွာ၊ င/ထပေါင်း
မင်းတက်ချောင်းရွာ
မင်းတက်ချောင်းရွာ
ဟပ်ပီကွယ် (၃)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဟပ်ပီကွယ် (၃)ရွာ (Hatpikwei (3))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ နမ့်ခတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၂၀၀၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်ခတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၄၁ ဦး၊ မ ၁၄၈၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၂၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝိစာရ၊ ဦး
ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနည်းတူ တိုင်းပြည်နှင့် လူမျိုးအတွက် အသက်ကို စွန့်လွှတ်စတေးသွားကြသည့် အာဇာနည် ပုဂ္ဂိုလ်များထဲတွင် ဆရာတော် အသျှင် ဦးဝိစာရ ကိုယ်တော်လည်း ပါဝင်လေသည်။ ဆရာတော်သည် မြန်မာနိုင်ငံ တွင် စစ်ကြိုခေတ် အမျိုးသားလွတ်လပ်ရေးအတွက် ကြိုးပမ်းခဲ့စဉ် ကိုလိုနီနယ်ချဲ့တိုက်ပွဲတွင် အဖိနှိပ် အချုပ်ချယ်ခံ ဘ၀နှင့် ထောင်အတွင်း ရက်ပေါင်း (၁၆၆)ရက် အစာငတ်ခံကာ ပြည်သူလူထုအား နယ်ချဲ့ကျွန်သဘောက်ဘ၀မှ လွတ်မြောက်ရေးအတွက် အသက်အသေခံကာ တိုက်ပွဲဝင်သွားခဲ့သည်။
ငယ်စဉ်ဘဝ
ရှေးမြန်မာဘုရင် ဧကရာဇ်မင်းတို့ လက်ထက်အခါက ထီးဆောင်း၊ နန်းရန်အဖြစ် တည်ထောင်ခဲ့သော ဥဇ္ဇေနီပြည် နောင်အခါတွင် သလ္လာ၀တီပြည်ကို အစွဲပြု၍ သလ္လာဝတီ မည်သောချင်းတွင်းမြစ်ကမ်းခြေတွင် အစဉ် အဆက် မြို့စား ရွာစားခန့်၍ အုပ်ချုပ်ခဲ့သော၊ မုံရွာခရိုင် ချောင်းဦးမြို့အပိုင် (ယခင် အမြင့်မြို့အပိုင်) အမြင့် တောင်ဘက်၊ အနိမ့်ကိုးရွာ အပါအဝင်ဖြစ်သော ကမ်းနိမ့်ရွာတွင် ဥပကာဂုဏ်နှင့် ကုံလုံပြည့်စုံသော ခမည်းတော် ကျောင်းဒါယကာကြီး ဦးပြား၊ မယ်တော် ကျောင်းအမကြီး ဒေါ်ဇလပ်တို့မှ မြန်မာသက္ကရာဇ် (၁၂၅၀)ပြည့်နှစ်၊ နှောင်းတန်ခူးလပြည့်ကျော် (၁၀)ရက် (ခရစ် ၁၈၈၉ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၄ ရက်) ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ဦးဝိစာရလောင်းလျာမှာ မွေးချင်းသုံးဦးအနက် ဒုတိယမြောက်သား ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းသုံးယောက်မှာ -
ဦးဝိစာရလောင်းလျာ မောင်လှကျော်အား ငယ်စဉ်က အင်းနားရွာ ဆရာတော် အသျှင်စန္ဒိမာကျောင်းတွင် ပညာသင်ရန် အပ်နှံထားသည်။ (၁၂)နှစ်သားအရွယ်တွင် ဗုဒ္ဓဘာသာ ထုံးစံအတိုင်း ရှင်ပြု၍ သာမဏေဝတ်ခဲ့သည်။ ဘွဲ့တော်မှာ ဗုဒ္ဒဟူးသားဖြစ်၍ သျှင်ဝိစာရ ဖြစ်သည်။ မောင်လှကျော်ခေါ် သျှင်ဝိစာရသည် ငယ်စဉ်ကပင် အခြားကလေးများနှင့်မတူ တစ်မူကွဲပြားသည်။ သူ့တွင် ပါလာသော ဗီဇမှာ မဟုတ်မခံချင်စိတ်ရှိသည်။ မတရားမှုကို မနှစ်သက်သည့် ဗီဇပါလာသူလေးဖြစ်သည်။ သူ့ထက် ငယ်သူ အားနွဲ့သူများကို ထောက်ထား ငဲ့ညှာတတ်သောဗီဇ သူ့တွင်ပါသည်။ ကြီးနိုင်ငယ်ညှဉ်းသော အပြုအမူများကို သူ အလွန်မုန်းတီးစက်ဆုပ်သည်။ သူ့စိတ်တွင် ဘာမဆို သူများထက် သာလိုသောစိတ် အမြဲရှိသည်။ ဇွတ်ဇွဲကြီး၍၊ ဇွတ်တရွတ်လည်းနိုင်လှသည်ဟု ဆိုကြသည်။
သျှင်ဝိစာရမှာ လက်ရေးလက်သားလှသည်။ ဉာဏ်ကောင်း၍ ပညာလိုလားသူလေးဖြစ်သည်။ သွက်လက်ချက် ချာသည်။ လက်ရေးလက်သားကောင်းသူများမှာ စိတ်ရှည်ရှည် ထားတတ်သူများ ဖြစ်တတ်ကြသည်။ ယင်းအချက်များ ကြောင့်ပင် ဆရာတော် ဦးစန္ဒိမာသည် ရှင်ဝိစာရအား အချစ်ပိုခဲ့သည်။ သို့နှင့် သာမဏေအဖြစ် (၄)ဝါအထိနေခဲ့ပြီးနောက် ရှင်လိန်ပြန်ကာ မိဘများနှင့် အတူနေထိုင်ခဲ့သည်။ ရှင်လူထွက်ပြီးနောက် မောင်လှကျော်သည် လူပျိုပေါက်အရွယ်သို့ ရောက်လာသဖြင့် ရပ်ရွာကိစ္စများကို တတ်အားသရွေ့ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ သူသည် မည်သူ့ကိုမဆို ကူညီရိုင်းပင်းတတ်သည်။ လုပ်အားပေးစရာရှိလျှင် စိတ်ရောကိုယ်ပါ ကိုယ်ဖိရင်ဖိ လုပ်ကိုင်ပေးတတ်သောကြောင့် လူချစ်လူခင် ပေါများသည်။ အပေါင်းအသင်း ကျယ်ပြန့်သည်။ လူသိ များသောကြောင့် ထိုစဉ်က သူ့ရပ်ရွာတွင် ကာလသားခေါင်း (လူငယ်ခေါင်းဆောင်) ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ကာလသားခေါင်း မောင်လှကျော်ဆိုလျှင် မသိသူ ရှားလှသည်။ ထို့နောက် အသက် (၁၈)နှစ်အရွယ်တွင် မိဘများက မောင်လှကျော်အား ကမ်းနိမ့်ရွာမြောက်ဘက်ရှိ ရွှေလေးရွာမှ ဦးရွှေမှော်၊ ဒေါ်မယ်ပေါတို့၏သမီး မယ်ဉာဏ်နှင့် နှစ်ဖက်မိဘများ၏ သဘောတူညီချက်အရ လက်ထပ် ထိမ်းမြားခဲ့သည်။ မယ်ဉာဏ်နှင့် သမီးတစ်ယောက် ထွန်းကားခဲ့သည်။ အမည်မှာ မဖွားရန် ဖြစ်သည်။ သို့သော် သမီးမဖွားရန် ဖွားမြင်ပြီးနောက် (၃)လခန့်အကြာတွင် ယောက္ခမတို့၏ နိုင်ထက်စီးနင်း နှိမ့်ချ ပြောဆိုဆက်ဆံမှုကို မခံမရပ်နိုင်သဖြင့် အိမ်ထောင်ရေး ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားရာ ဇနီးသည် မယ်ဉာဏ်အား တသီးတခြား အိုးအိမ်ခွဲနေရန် ခေါ်ဆိုသော်လည်း ဇနီးသည်သည် မိဘများနှင့် မခွဲနိုင်ဟု ငြင်းဆန်သောကြောင့် ယောက္ခမအိမ်မှ ဆင်းခဲ့လေသည်။ ရပ်ရွာလူကြီးမိဘများက ပြန်လည်စေ့စပ် ဖြန်ဖြေပေးသော်လည်း စိတ်ကြီးသူပီပီ လက်မခံ ငြင်းပယ် ခဲ့လေသည်။ ပထမအိမ်ထောင် မမယ်ဉာဏ်နှင့် ပြန်လည်ပေါင်းသင်းခြင်း လုံးဝမပြုသော်လည်း ဇနီးနှင့် သမီးငယ်အား အဝေးမှ ယောက္ခမများ မသိအောင် တိတ်တဆိတ် တတ်အားသမျှ ထောက်ပံ့ကူညီခဲ့သေးသည် ဆို၏။ ထို့နောက် မောင်လှကျော်သည် ၎င်း၏ဆန္ဒအလျောက် တစ်ရွာတည်းနေသူ မလေးမြင့်နှင့် ဒုတိယအကြိမ် အိမ်ထောင်သစ်ထူ၍ ပေါင်းသင်းခဲ့ရာ ဒုတိယဇနီး မလေးမြင့်နှင့် ဒုတိယသမီး မနွယ်ကို ထပ်မံရရှိခဲ့သည်။
ရဟန်းဘဝသို့ပြန်ဝင်
ကိုလှကျော်သည် အိမ်ထောင်နှစ်ဆက်ဖြင့် လူ့ဘဝဇာတ်ခုံတွင် လောကဓံတရားအဖုံဖုံကို တွေ့ကြုံခဲ့ရသည်။ လောကုတ္တရာ အခြေခံရှိသူတစ်ယောက်ဖြစ်၍ စိတ်သက်သာရာ သက်သာကြောင်း အဖြစ်ဖြင့် ဆားလင်းကြီးမြို့ တင့်တောင်းတောရကျောင်းတွင် (၃)လကြာမျှ အေးချမ်းစွာ အဓိဋ္ဌာန်ဥပုသ်ရှည် စောင့်ထိန်းဆောက်တည်၍ ဘာဝနာ ပွားများ အားထုတ်နေစဉ် ကြီးစွာသော သတိသံဝေဂဖြစ်ကာ လူ့လောက လူ့ဘဝကြီးကို ငြီးငွေ့လျက် ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်လိုသော စိတ်ဆန္ဒ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့လေသည်။ သို့ဖြင့် မိဘနှင့် ဇနီးအား ခွင့်တောင်းခံ ပန်ကြားကာအသက် (၂၃)နှစ်အရွယ်တွင် ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ကိုလှကျော်၏ ဥပဇ္ဈာယ် ဆရာတော်မှာ ဘုံပျံ ဆရာတော် အရှင်အာဒိစ္စ ဖြစ်သည်။ ကိုလှကျော်၏ ဘွဲ့တော်မှာ သာမဏေဘဝကဘွဲ့အတိုင်း ဦးဝိစာရပင် ဖြစ်သည်။
ဦးဝိစာရသည် ရဟန်းဘဝသို့ရောက်ပြီးနောက် မန်ကျည်းပုတ်ရွာ ဆရာတော် ဦရာဇိတ်ထံတွင် ရှေးဦးစွာ သဒ္ဒါကျမ်း ကျွတ်လွတ်ပြီးမြောက်အောင် သင်ယူခဲ့လေသည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် ပျဉ်းမနား ကံဦးတိုက်ဆရာတော် ဦးကုသလ္လ၏ ခြေတော်ရင်းတွင် ပါဠိတော်၊ အဋ္ဌကထာ၊ ဋီကာ စသော ပိဋကတ်ကျမ်းဂန်တို့ကို ကုန်စင်အောင် သင်ယူတော်မူသည်။ ထို့နောက် ချောင်းဦးမြို့ ပထမရွှေတောင် ဆရာတော်ဘုရားထံ၌ နှစ်ဝါတိုင်တိုင် ဝိနည်း သိက္ခာတော်များကို ထူးထူးကဲကဲ ထပ်မံသင်အံ လိုက်နာခဲ့ပြန်သည်။ ထို့နောက်တွင်မှ မန္တလေးမြို့ ရွှေရေးတောင်တိုက် ဆရာတော်ဘုရားထံတော်တွင် လည်းကောင်း၊ ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက် ဆရာတော်ဘုရားထံတွင် လည်းကောင်း၊ ဆက်လက်၍ လောကုတ္တရာစာပေများကို လေ့လာလိုက်စားရင်း တစ်ဘက်မှ စာသင်သား သံဃာတို့အား စာပေပိဋကတ်များကို ပို့ချသင်ကြားပေးခဲ့လေသည်။
အမျိုးသားစိတ် သန္ဓေတည်
ထိုအချိန်မှစ၍ ဦးဝိစာရကိုယ်တော်သည် သာသနာတော်၏ အန္တရာယ်အသွယ်သွယ်ကို ရှင်းလင်းသုတ်သင် နိုင်ရေးအတွက် အမျိုးသားစိတ်ဓာတ် မြင့်မားရေးကိစ္စများတွင် စိတ်ဝင်စားလာခဲ့လေသည်။ ထို့နောက် ဦးဝိစာရသည် မန္တလေး ရွှေရေးတောင်တိုက်မှ ပခုက္ကူ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းသီတင်းသုံး နေထိုင်တော်မူပြန်သည်။ ဦးဝိစာရသည် ၁၂၂၈-ခုနှစ်လောက်တွင် ပခုက္ကူမှနေ၍ သံဃာ့သမဂ္ဂသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ အဖွဲ့သို့ ဝင်ရောက်ပြီး မလှိုင်၊ ပန်းအိုင်နယ်တွင် အစိုးရတို့က မြေသမာဓိကြေး အခွန်တော်သစ်ကို မတရားသဖြင့် စတင် စည်းကြပ်ကောက်ခံခြင်းပြုလာသဖြင့် အခွန်တော်ကောက်ခံမှုနှင့် ပတ်သက်၍ နိုင်ငံရေးတရားများကို ရဲရဲတောက် ဟောပြောတော်မူသည်။ အစိုးရ အကြည်ညိုပျက်အောင် ဟောပြောမှုကြောင့် ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၁၂၄(က)၊ ၁၀၈ အရ ဦးဝိစာရနှင့် ဦးပုည ကိုယ်တော်နှစ်ပါးအား ထောင်ဒဏ် (၆)လစီ အပြစ်ပေးခံရသည်။
(၁၂၈၅) ခုနှစ်ဆန်းတွင် ဦးဝိစာရသည် ပခုက္ကူမြို့ထက် နိုင်ငံရေးထိရောက်စွာ လုပ်ကိုင်နိုင်မည့် ရန်ကုန်မြို့သို့ ကြွရောက်ပြီး ကြည့်မြင်တိုင် ဝေဠုဝန်တိုက်တွင် သီတင်းသုံး နေထိုင်တော်မူသည်။ ထိုကျောင်းတွင် စာသင်သား တပည့်သံဃာတို့အား စာပေပို့ချရင်း တစ်ဖက်မှ သံဃာ့သာမဂ္ဂီအဖွဲ့ကြီး၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များကို ထက်သန်တက်ကြွစွာ ပါဝင်ဆောင်ရွက်နေတော်မူသည်။ ထိုစဉ် ဆရာတော် ဦးဥတ္တမကိုယ်တော်ကြီးသည် ဦးဝိစာရ၏ သွက်လက်ချက်ချာသော ဥပဓိရုပ်ကို လည်းကောင်း၊ ထက်မြက်သော စိတ်ဓာတ်ကိုလည်းကောင်း၊ ပရိသတ် ဆွဲဆောင်သိမ်းသွင်းနိုင်စွမ်းရှိသည့် အဟောအပြောကို နှစ်သက်တော်မူသဖြင့် နီးနီးကပ်ကပ် နိုင်ငံရေးအသိပညာပေး၍ လေ့ကျင့်ပျိုးထောင်ပေးရန် အာသီသရှိတော်မူလေသည်။ သို့ဖြင့် ဦးဥတ္တမကိုယ်တော်ကြီးသည် ဦးဝိစာရကိုခေါ်၍ ကျိုက္ခမီ၊ ရေး၊ မြိတ်၊ ထားဝယ်၊ တနင်္သာရီနယ်သို့ ဆား(ချက်)ခွန် မတရားစီးကြပ် ကောက်ခံနေမှုအတွက် ဝံသာနုတရား လှည့်လည်ဟောပြောရန် အတူတကွ ပထမဆုံးအကြိမ် ကြွရောက်တော်မူလေသည်။ ထို့နောက်ပိုင်းတွင်ကား ဦးဝိစာရကား လက်ရုံးသဖွယ် အားထားတော်မူသည့်အလျောက် အတူတကွ တွဲဖက်၍ ဟောပြောရန် ခေါ်ဆောင်သွားလေ့ရှိသည်။
ထိုအခါ သံဃာ့သာမဂ္ဂီအဖွဲ့ချုပ်ကြီးမှ နိုင်ငံရေး ဓမ္မကထိကကိုယ်တော်များ တရားဟောပြောရာတွင် စနစ်တကျ ဖြစ်စေရန် လမ်းညွှန်အဖြစ် ““လောကီနိဗ္ဗာန် သစ္စာလေးပါးတရားတော်””ကို ရေးသား၍ ဝေငှခဲ့ကြလေသည်။
နီပဆေးရွာ၊ အမ်းမြောက်
နီပဆေးရွာ၊ အမ်းမြောက်
ဝါ့ဂျာလမ်ရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
ဝါ့ဂျာလမ်ရွာ(Warjarlam)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်၊ ရှီးလန်ဒမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၂၃၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှီးလန်ဒမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၃ ဦး၊ မ ၂၉၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၁၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မကျီးချောင်းရွာ၊ မကျီးချောင်း
မကျီးချောင်းရွာ၊ မကျီးချောင်း
ဘီလူးကျွန်းရွာ၊ လဟာကလူ
ဘီလူးကျွန်းရွာ၊ လဟာကလူ
ကျွဲသေမြောင်ရွာ၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်
ကျွဲသေမြောင်ရွာ (Kywethayhmyaung)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်၊ ကုန်းအင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၈၉၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်းအင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၈၁ ဦး၊ မ ၈၀၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်လေးပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပင်လယ်သက်ရွာ၊ မင်းဘူးမြို့နယ်
ပင်လယ်သက်ရွာ (Pinlelthet)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ မင်းဘူးမြို့နယ်၊ ပင်လယ်သက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၉၆၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပင်လယ်သက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၇၆ ဦး၊ မ ၇၇၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၅၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်ဆွမ်ကွေ့ရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
ဝမ်ဆွမ်ကွေ့ရွာ (Wansumkwayt)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဝမ်တုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၃၂၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်တုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၅ ဦး၊ မ ၂၇၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၃၉ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်မကာရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
ဝမ်မကာရွာ (Wanmakar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မောက်မယ်မြို့နယ်၊ စဉ့်ဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၃၉၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စဉ့်ဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၆၇ ဦး၊ မ ၄၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၃၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မောက်မယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်မွန်းမြို့
နောင်မွန်းမြို့သည် မလိခမြစ်ဖျားတွင်တည်ရှိပြီး ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ နောင်မွန်းမြို့နယ်တွင် ပါဝင်သည်။
စတင် ဖြစ်ပေါ်လာပုံ
နောင်မွန်း ဟူသောအမည်သည် ရဝမ်ဘာသာစကား လုံမှန် မှလည်းကောင်း၊ ခန္တီးဘာသာစကား နောက်မွန် မှလည်းကောင်း ဆင်းသက်လာသည်ဟု ဆိုသည်။ ရဝမ်ဘာသာဖြင့် လုံ = ကျောက်၊ မုန် = ဖြူသည် ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသဖြင့် ကျောက်ဖြူရှိသောအရပ် ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ခန္တီးဘာသာဖြင့် နောက် = အပြင်၊ မွန်း = နေပြည်တော်မြို့ (စော်ဘွားနေရာ) ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသဖြင့် နေပြည်တော်ပြင်ပမြို့ ဟု ဆိုနိုင်သည်။
၁၉၁၁ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်တို့ ပူတာအို ရောက်လာပြီးနောက် အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား စတင်သည်။ ၁၉၁၃ ခုနှစ်တွင် တောင်အုပ်ထား၍ နောင်မွန်းအား အုပ်ချုပ်သည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် နောင်မွန်းအား မြို့နယ်အဖြစ်သတ်မှတ်ကာ နယ်ခြားဝန်ထောက်ရုံးနှင့် မြို့ပိုင်ရုံးကို စဖွင့်သည်။ ၁၉၆၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ (၃) ရက်တွင် နယ်ခြားဒေသအုပ်ချုပ်ရေးကို ရုပ်သိမ်းလိုက်သည်။ 800px|thumb|center|နောင်မွန်းမြို့ မြင်ကွင်းကျယ်ဓာတ်ပုံ
နေထိုင်သည့် လူမျိုးများ
ခရစ်နှစ် ၆၀၀ ခန့်တွင် တိဘက်မြန်မာအနွယ်များ ဆင်းလာကာ မခွမ်ဒမ်းတွင် နေကြသည်။ အချို့က မဲခေါင်မြစ်ကြောင်းအတိုင်း ဆက်ဆင်းလာရာ ယခု နောင်မွန်းမြို့ဝန်းကျင်သို့ ရောက်လာသည်။ ၎င်းတို့က ရဝမ်လူမျိုးဖြစ်လာပြီး လူဦးရေတိုးပွားကာ နှစ် (၉၀၀) ဝန်းကျင်တွင် သံနှင့် ဘော်များ တူးဖော်သွန်းလုပ်နိုင်လာသည်။ နောင်မွန်း မြေပြန့်တွင် လူထူထပ်ပြီး သဘာဝအန္တရာယ်များပြားလာသောအခါ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ တောင်ပေါ်ဒေသများ၌ ပြောင်းရွေ့အခြေချကြရာ ယနေ့တိုင်ပင် ဖြစ်သည်။
ထင်ရှားသည့် နေရာများ
thumb|440x440px|နောင်မွန်းမြို့လည်ရှိ ခရိယာန်ဘုရားကျောင်း နောင်မွန်းမြို့နယ်တွင် ခါကာဘိုရာဇီ တောင်ထွတ် (၁၉၂၉၆ ပေ) နှင့် ဂမ်လန်ရာဇီ တောင်ထွတ် (၁၉၁၄၂ ပေ) တို့ ရှိသည်။
ဘန်ကမ်းရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
ဘန်ကမ်းရွာ (Bangkan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ ဝိန်းဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၂၉၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝိန်းဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၆၃ ဦး၊ မ ၅၃၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၉၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
င/လှရွာ
င/လှရွာ
ဇီးငူရွာ၊ ဇီးငူ
ဇီးငူရွာ၊ ဇီးငူ
ဝဲဒေါင့်ရွာ၊ မကျီးချောင်း
ဝဲဒေါင့်ရွာ၊ မကျီးချောင်း
သရက်အုပ်ရွာသစ်ရွာ၊ င/ထပေါင်း
သရက်အုပ်ရွာသစ်ရွာ၊ င/ထပေါင်း
ခယောက်ဖြူရွာ
ခယောက်ဖြူရွာ
နတ်စက်ရွာ၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်
နတ်စက်ရွာ (Natset)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်၊ ထန်းဇင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၉၁၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြိမ်ချောင်းရွာ၊ အမ်းမြောက်
ကြိမ်ချောင်းရွာ၊ အမ်းမြောက်
တုံးလဲရွာ၊ မကျီးချောင်း
တုံးလဲရွာ၊ မကျီးချောင်း
ဖဖော်အေရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဖဖော်အေရွာ (Hpahpawaye)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ နမ့်ခတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၀၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်ခတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၄၁ ဦး၊ မ ၁၄၈၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၂၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
​ရေသိုးကြီးရွာ၊ လဟာကလူ
ရေသိုးကြီးရွာ၊ လဟာကလူ
ဝမ်နားလင်းရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
ဝမ်နားလင်းရွာ (Wannarlin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မောက်မယ်မြို့နယ်၊ စဉ့်ဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၃၈၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စဉ့်ဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၆၇ ဦး၊ မ ၄၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၃၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မောက်မယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အတာတော်ရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
အတာတော်ရွာ(Ahtartaw)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်၊ ရမန်ချီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၁၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရမန်ချီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၅ ဦး၊ မ ၃၅၁ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၇၀၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေအေးမြောင်ရွာ
ရေအေးမြောင်ရွာ
ညောင်ပင်ဆိပ်ရွာ၊ မကျီးချောင်း
ညောင်ပင်ဆိပ်ရွာ၊ မကျီးချောင်း
မရမ်းကုန်းရွာ၊ ဝက်ခြံဂရက်
မရမ်းကုန်းရွာ၊ ဝက်ခြံဂရက်
သရက်အုပ်ရွာဟောင်းရွာ၊ င/ထပေါင်း
သရက်အုပ်ရွာဟောင်းရွာ၊ င/ထပေါင်း
မင်းရဲသီဟသူ
ဘုရင့်နောင် ၏ ညီတော် တောင်ငူမင်းခေါင်လွန်လျှင် သားဖြစ်သူ မင်းရဲကျော်ထင်အား မင်းရဲသီဟသူ(၉၄၆-၉၇၁)ဘွဲ့ပေးပြီး တောင်ငူနန်းကို နန္ဒဘုရင်က စိုးစံစေသည်။ သို့သော် နန္ဒဘုရင်သည် မအောင်မြင်သည့် ယိုးဒယားစစ်ကို အကြိမ်ကြိမ် ချီတက်စေသဖြင့် အင်အားကိုဖြုန်းတီးလေသည်။ ထို့အပြင် လက်အောက်ခံ နိုင်ငံများကိုလည်း ပရိယာယ်ကင်းစွာအုပ်ချုပ်သဖြင့် သက္ကရာဇ် ၉၅၆ တွင် ယိုးဒယား၊ ပြည်၊ မော်လမြိုင်၊ မှော်ပီ စသည့်ဒေသများမှ ပုန်ကန်လေသည်။
နန္ဒဘုရင်က တောင်ငူအိမ်ရှေ့မင်း နတ်သျှင်နောင်အား ဆင်တော် ဥပေါသထ နှင့်တကွ လာရောက်အမှုထမ်းရမည် ဟုဆင့်ခေါ်သည်။ ထို့အတူပင် ဇင်းမယ်၊ ညောင်ရမ်း တို့ထံပါ အလားတူတောင်းဆိုသဖြင့် ဇင်းမယ်နှင့် အတူ တောင်ငူလည်း ပုန်ကန်လေသည်။
မင်းရဲသီဟသူဦးဆောင်သည့် တောင်ငူတပ်များသည် အချိန်တိုအတွင်း ဟံသာဝတီကိုအောင်နိုင်ကာ နန္ဒဘုရင်နှင့် အခြွေအရံ၊ လူသူသုံ့ပန်း များကိုဖမ်းဆီးပြီး ဟံသာဝတီတွင်နန်းစံခြင်းမရှိဘဲ တောင်ငူသို့ပြန်လေသည်။ နန္ဒဘုရင် တောင်ငူပါကြောင်းကို ယိုးဒယားမင်းသိလျှင် တောင်ငူသို့လာရောက်ပြီး နန္ဒဘုရင်အားပေးရန်တောင်းသည်။ မင်းရဲသီဟသူ မပေးသဖြင့် တောင်ငူကိုတိုက်သည်။ နတ်သျှင်နောင် ထွက်တိုက်သဖြင့် ယိုးဒယားတပ်ပျက်လေသည်။ နောက်တွင် နတ်သျှင်နောင် သည် နန္ဒဘုရင်အား ဆက်လက်ထားလျှင် အရေးထပ်ပေါ်မည်ကို တွေးပြီး မယ်တော်နှင့်တိုင်ပင်ကာ နန္ဒဘုရင်ကို အဆိပ်ခတ်လုပ်ကြံသည်။
တောင်ငူရွှေနန်းသစ်ကို သက္ကရာဇ် ၉၆၄ တွင်တည်သည်။ မိဖုရားမှာ ဘုရင့်နောင်နှင့် စန္ဒာဒေဝီဘွဲ့ခံ သီရိဘုန်းထွတ်တို့၏ သမီးတော် မင်းခင်စော ဖြစ်သည်။ နန်းတက်လျှင် ဓမ္မရာဇာဘွဲ့ခံသည်။ မိဖုရားကို အတုလအဂ္ဂမဟာဒေဝီ ဘွဲ့ပေးသည်။ သားတော် နတ်သျှင်နောင်ကို အိမ်ရှေ့အရာပေးပြီး ရည်ငံနေသည့် ရာဇဓာတုကလျာ နှင့်လက်ထပ်ပေးသည်။
နန်းတက်ပြီး ၅ နှစ်အကြာ သက္ကရာဇ် ၉၇၁၊ ဝါခေါင်လဆန်း ၁၁ ရက်၊အင်္ဂါနေ့တွင် မင်းရဲသီဟသူ နတ်ရွာစံလေသည်။
ပုဒေါင်းရွာ၊ မင်းဘူးမြို့နယ်
ပုဒေါင်းရွာ (Pudaung)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ မင်းဘူးမြို့နယ်၊ ပုဒေါင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၀၃၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပုဒေါင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၆ ဦး၊ မ ၅၁၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၁၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောက်ကြီးအိုင်ရွာ
ကျောက်ကြီးအိုင်ရွာ
ဆူမူရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဆူမူရွာ (Hsumu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ နမ့်ခတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၀၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်ခတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၄၁ ဦး၊ မ ၁၄၈၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၂၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကျုံလမုံရွာ၊ မကျီးချောင်း
ကျုံလမုံရွာ၊ မကျီးချောင်း
အုတ်ရှစ်ပြားရွာ၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်
အုတ်ရှစ်ပြားရွာ (Okeshitpyar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်၊ ထန်းဇင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၉၁၉ ဖြစ်သည်။
ပြင်ကြီးရွာ၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်
ပြင်ကြီးရွာ (Pyingyi)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်၊ ဟိုလိပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၈၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုလိပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၁၁ ဦး၊ မ ၁၅၈၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၀၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှမ်းဒိုးတန်းရွာ၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်လေးပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြိမ်ချောင်း (အောက်)ရွာ၊ အမ်းမြောက်
ကြိမ်ချောင်း (အောက်)ရွာ၊ အမ်းမြောက်
ဘူလားဝါးတောရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
ဘူလားဝါးတောရွာ(Bularwartaw)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်၊ ရမန်ချီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၅၈၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရမန်ချီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၅ ဦး၊ မ ၃၅၁ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၇၀၆ ဦး နေထိုင်သည်။
​ရွှေလှစခမ်းရွာ၊ ကျွန်းကြီး
ရွှေလှစခမ်းရွာ၊ ကျွန်းကြီး
ဘူလားဝါးတောရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထွန်ပွန်ချောင်းရွာ
ထွန်ပွန်ချောင်းရွာ
မုတ်ခဲရွာ၊ မင်းဘူးမြို့နယ်
မုတ်ခဲရွာ (Mokekhe)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ မင်းဘူးမြို့နယ်၊ ရွှေကြောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၀၄၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွှေကြောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၃၅ ဦး၊ မ ၇၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၀၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်တုံရွာမရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
ဝမ်တုံရွာမရွာ (Wantonywarma)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဝမ်တုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၃၁၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်တုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၅ ဦး၊ မ ၂၇၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၃၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟိုလိန်းရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
ဟိုလိန်းရွာ (Holein)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မောက်မယ်မြို့နယ်၊ စဉ့်ဝင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၃၇၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စဉ့်ဝင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၅၇ ဦး၊ မ ၈၀၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၆၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မောက်မယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လွိုင်ကော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ စာရင်း
အောက်ပါတို့သည် ကယားပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်မြို့နယ်တွင်းရှိ ရွာများ စာရင်း ဖြစ်သည်။
ကျုံကနိရွာ၊ ကျုံကနိ
ကျုံကနိရွာ၊ ကျုံကနိ
မင်းသားဆိပ်ရွာ၊ င/ထပေါင်း
မင်းသားဆိပ်ရွာ၊ င/ထပေါင်း
ဝက်ခြံဂရက် (အရှေ့စု)ရွာ၊ ဝက်ခြံဂရက်
ဝက်ခြံဂရက် (အရှေ့စု)ရွာ၊ ဝက်ခြံဂရက်
လာတီးရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
လာတီးရွာ(Lartee)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်၊ ရမန်ချီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၀၇၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရမန်ချီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၅ ဦး၊ မ ၃၅၁ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၇၀၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အုန်းပင်စုရွာ၊ ကျုံကနိ
အုန်းပင်စုရွာ၊ ကျုံကနိ
ဒွမ်ဒုရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
ဒွမ်ဒုရွာ (Dumdu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ ဝိန်းဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၂၈၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝိန်းဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၆၃ ဦး၊ မ ၅၃၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၉၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မှော်ဖျားရွာ၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်
မှော်ဖျားရွာ (Hmawhpyar)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်၊ ကွင်းဒလကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၉၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကွင်းဒလကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၇၃ ဦး၊ မ ၆၄၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၁၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်လေးပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟိုတင့်ရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
ဟိုတင့်ရွာ (Hotint)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မောက်မယ်မြို့နယ်၊ စဉ့်ဝင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၃၇၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စဉ့်ဝင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၅၇ ဦး၊ မ ၈၀၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၆၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မောက်မယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခွန်သာရွာ၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်
ခွန်သာရွာ (Khunthar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်၊ ခွန်သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၀၃၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အအိနန်းမြို့
အအိနန်းမြို့  (愛南町 အအိနန်း  ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အဲဟိမဲခရိုင်တောင်ပိုင်း တွင် တည်ရှိသည်။
မြောင်းကြားရွာ၊ မင်းဘူးမြို့နယ်
မြောင်းကြားရွာ (Myaungkyar)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ မင်းဘူးမြို့နယ်၊ ရွှေကြောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၀၄၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွှေကြောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၃၅ ဦး၊ မ ၇၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၀၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆာ့ခ်ဗဟာဒူးရွိုင်း၊ (အောင်ဆန်းသူရိယ)
ဆာ့ခ်ဗဟာ ဒူးရွိုင်း (ကြည်း ၀၁၉၁၄) သည် အောင်ဆန်းသူရိယဘွဲ့ ရရှိသော ဂေါ်ရခါးလူမျိုး  စစ်သည်တော် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူသည် တာချီလိတ် အဝေးပြေး လမ်းမပေါ်တွင် တရုတ်ဖြူ ကူမင်တန်တို့နှင့် တိုက်ခိုက်ရာတွင် မိမိ အသက်ကို ပဓာန မထားဘဲ အသက်စွန့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် တပ်မတော်၏ အမြင့်မားဆုံးသော ဘွဲ့တံဆိပ် တစ်ခု ဖြစ်သည့် အောင်ဆန်း သူရိယ ဘွဲ့ဖြင့် ချီးမြှင့်ဂုဏ်ပြုခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
ဘွဲ့ရရှိပုံဖြစ်စဉ်အကျဉ်း
၁၉၅၀ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်နေ့က ခြေလျင်တပ်ရင်း ၄-မှ “ဒီ” ကုမ္ပဏီတပ်ခွဲကို ရှေ့သို့ချီတက်ရန် အမိန့်ပေးသည့်အတိုင်း ရှမ်းပြည်နယ် ကျိုင်းတုံအပိုင်း တာလေးမှ ပန်ခိဟက်သို့ ချီတက်သည်။ ပန်ခိဟက်သို့ ရောက်သောအခါ တရုတ်အမျိုးသား (ချန်ကေရှိတ်အစိုးရ၏ တရုတ်ဖြူစစ်တပ်) စစ်တပ်သားတို့၏ ဝိုင်းဝန်းခြင်းကို ခံရသည်။ ကုမ္ပဏီတပ်ခွဲဗိုလ်သည် မိမိတပ်ရင်းမှ တပ်သားများကို ခေါ်ရန်ပြန်လာစဉ် လမ်းခရီးတွင် များပြားသော ရန်သူတို့က ချောင်းမြောင်း၍ ပစ်ခတ်သဖြင့် အသက်လွတ်ရုံ ခက်ခဲစွာနှင့် လွတ်မြောက်လာသည်။ “ဒီ” ကုမ္ပဏီတပ်ခွဲမှာ တပ်ရင်းနှင့် အဆက်ပြတ်သော အခြေအနေသို့ ဆိုက်ရောက်ရသည်။
၎င်းအခြေအနေတွင် “ဒီ”ကုမ္ပဏီတပ်ခွဲအတွက် စားနပ်ရိက္ခာများကို တင်ဆောင်လာသော မော်တော် ထရပ်ကား (၇)စီးကို တပ်သား ဆပ်ဘဟားဒူးရွိုင်းက ကြီးကြပ်ကြည့်ရူထားရန် တာဝန်ကျသည်။ တရုတ်စစ်သားများက ကုမ္ပဏီတပ်ခွဲဗိုလ်ကို ချောင်းမြောင်း၍ ပစ်ခတ်ကြသောအခါ ရဲဘော်ဒူးရွိုင်း ကြီးကြပ်ရသော မော်တော်ကားများမှ ကိုက် (၅၀ဝ) ခန့် ဝေးသော အနေအထားဖြစ်သည်။
မော်တော်ကားများကို မောင်းနှင်သော အရပ်သား ဒရိုင်ဘာတို့သည် မော်တော်ကားများကို ရပ်၍ ထွက်ပြေးသွားကြသည်။ တပ်သား ဆပ်ဘဟား ဒူးရွိုင်းသည် မိမိ တယောက်တည်း ကျန်ရစ်ခဲ့သော်လည်း ဇူလိုင်လ ၁၇- ရက်နေ့ နံနက် ၁၁- နာရီကစ၍ ထရပ်ကားများ ကို စောင့်ရှောက်နေသည်။ ညဉ့်အမှောင်တွင် တရုတ်ဖြူစစ်သားများက ထရပ်ကားများကို သိမ်းဆည်းရန် အကြိမ်ကြိမ် များစွာ အားထုတ်ခဲ့ကြသည်။ မိမိတယောက်တည်း ပြန်လှန်ပစ်ခတ်၍ ခုခံခဲ့သည်။
စွက်(က်) ဗဟာဒူးရိုင်းသည် ယခင်ကလည်း ရဲစွမ်းသတ္တိပြောင်မြောက်မှုအတွက် စစ်သေနာပတိချုပ်က သူရဲကောင်း မှတ်တမ်းဝင်တံဆိပ် ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသူဖြစ်သည်။
သူ၏ လုပ်ရည်ကိုင်ရည်၊ ဖြတ်ထိုးဉာဏ်နှင့်ရဲစွမ်းသတ္တိသည် မြန်မာတင်မက ကမ္ဘာမှာပါစံတင်လောက်ပေသည်။ စွပ်ဗဟာဒူးရိုင်းဟုဆိုသည်နှင့် ရန်သူတစ်ရာကျော်အလောင်းများ၏အလယ်တွင် ဘရင်းဂန်းကိုင်ပြီး ကျဆုံးနေသည့် စစ်သူကြီး တစ်ဦးအဖြစ်သာမြင်ယောင်မိပါတော့သည်။ အမှန်စင်စစ်တော့ သူသည် စစ်သူကြီးတဦးမဟုတ်ခဲ့သလို အရာရှိ တစ်ယောက်လည်း မဟုတ်ခဲ့ပါဘူး။ မြန်မာ့တပ်မတော်မှ သာမန် ရဲဘော်လေးတစ်ယောက်သာ။ ဖြစ်စဉ်မှာ ၁၉၅၀ ခု ဇွန် ၁၇၊၁၈ ရက်တို့တွင် အမှတ်(၄)ခြေလျင် တပ်ရင်း၏ (ဃ) တပ်ခွဲ သည် ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း တာလေမှ ပန် ခီသို့ချီတက်စဉ် အင်အားအဆ မတန်များပြားသော ရန်သူတရုတ် ဖြူသောင်းကျန်းသူများ နှင့်တွေ့ဆုံ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွား ခဲ့သည်။ ရန်သူမှ အလစ်အငိုက်ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့သည့်အတွက် မိမိတပ်မှ ပါ လာသည့် စစ်ကားခုနှစ် စီးပေါ်ရှိ စစ်သည် အားလုံးနီးပါး ကျဆုံးခဲ့ ရသည်။