cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
လူဝီဘုရင်များ
လူဝီဘုရင်များ
ဆဋ္ဌလူဝီဘုရင်(ခရစ် ၁ဝ၈၁ - ၁၁၃၇)။ ။ ထိုမင်းသည် ပထမဖိလစ်ဘုရင်၏ သားတော်ဖြစ်သည်၊ ဖိလစ်ဘုရင်ကြီးသည် သားတော်အား ၁ဝ၉၈ ခုနှစ်လောက်မှစ၍ တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ်မှုရေးရာ တို့တွင် လက်ပွန်းတတီး တွဲဖက်လုပ်ကိုင်စေခဲ့သည်။ အစွမ်းအစထက်မြက်လှသော မင်းသားလူဝီမကြာမြင့်မီပင် စစ်တပ်၏ ကြည်ညိုလေးစား မှုကို ခံယူလာရလေသည်။ ဆဋ္ဌလူဝီဘွဲ့ဖြင့် ထီးနန်းသိမ်းပိုက်သည်။ နန်းတက်ပြီးနောက် နှစ်ပေါင်း ၂ဝ ခန့်မျှသော အချိန်ကာလကို စစ်တိုက်ခြင်းဖြင့် ကုန် လွန်စေခဲ့၏။ ထိုစဉ်အခါက မှူးမတ်ဟုခေါ်ရသော်လည်း အမှန်အားဖြင့် မျက်နှာကြီး ဓားပြသာသာဖြစ်သော ဗဲရွန်တို့သည် တိုင်းပြည်တွင် ထင်သလို ခြယ်လှယ်နေသောကြောင့် မိမိ၏ထီးနန်းနှင့် တန်ခိုးအာဏာကိုပင် ထိပါး မည်စိုးရိမ်သဖြင့် အဆိုပါမှူးမတ်များအား နှိမ်နင်းရသော ပြည်တွင်းစစ်ပွဲများ ဖြစ်ပွားလာ၏။ ထီးပြိုင်နန်းပြိုင်ဖြစ်သော အင်္ဂလိပ်ဘုရင်များသည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ မြောက်ပိုင်း နော်မန်ဒီနယ်ကို စားရသည့်နယ်စားများဖြစ်သည့်အပြင် ဘုန်းလက်ရုံးတက်နေကြသော ဘုရင်များလည်းဖြစ်ကြ၏။ သို့ဖြင့် လူဝီဘုရင်သည် နိုင်ငံအတွင်း၌ မင်းမူနေသည့် မှူးမတ်များ၏အာဏာကို အပြီးတိုင် ချေမှုန်းရန်သာမက အဂ‡လိပ်ဘုရင်များနှင့် ပခုံးချင်းယှဉ်နိုင်သော ဘုရင်အဖြစ်သို့ရောက်အောင်လည်း လုံးပန်းအောင်မြင်ခဲ့၏။ ဆဋ္ဌလူဝီဘုရင်သည် အလွန်အစားကောင်းပြီး အလွန်ဝသဖြင့် လူဝဘုရင်ကြီးဟု ပြောင်လှောင် ခေါ်ဝေါ်ခြင်းကို ခံရလေသည်။ သက်တော် ၄၆ နှစ်အရွယ်တွင် ဝလွန်းသဖြင့် မြင်းကိုပင် မစီးနိုင်တော့ချေ။ လူဝီဘုရင်သည် စစ်ပွဲများတွင် ကိုယ် တိုင်ကိုယ်ကျ ပါဝင်တိုက်ခိုက်၏။ စစ်သည်တော်တို့၏ လေးစားမှုကို ခံယူခဲ့ရသဖြင့် သူ၏ အလံတော်အောက်တွင် ပြည်သူ့စစ်တပ်ကြီးကို စုရုံးဖွဲ့စည်း နိုင်ခဲ့လေသည်။ ထိုဘုရင်၏လက်ထက်တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံကြီး စည်းစည်းလုံးလုံးရှိကာ အင်အားတောင့်တင်းခဲ့၏။ ကွန်မျွန်းခေါ် ဒေသန္တရ အဖွဲ့များကို ဖွဲ့စည်းစေပြီးလျှင် မြို့များ၊ နယ်များကို ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ရေး ပေးအပ်ခဲ့သဖြင့် ဆင်းရဲသားတောင်သူလယ်လုပ်တို့သည် မှူးမတ်များ၏ အာဏာစက်မှ လွတ်ကင်းလာကြကာ လူဝီဘုရင်ကြီးအား အထူးကြည်ညို ခဲ့ကြ၏။ ထိုမျှမကသေး လူဝီဘုရင်သည် ခရစ်ယန်အယူဝါဒ ပြန့်ပွားတိုးတက်ရေးကိုလည်း များစွာ သည်ပိုးဆောင်ရွက်ခဲ့ချေသေးသည်။ အမျိုးသားအာဇာနည်အဖြစ်ဖြင့် ဂုဏ်သတင်း ပျံ့နှံ့ခဲ့သော ဆဋ္ဌလူဝီဘုရင်သည် ၁၁၃၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ကံကုန်သည်။
သတ္တမ လူဝီဘုရင်(ခရစ် ၁၁၂ဝ - ၁၁၈ဝ)။ ။ သတ္တမလူဝီဘုရင်သည်ကား ဆဋ္ဌလူဝီ၏ သားတော်ဖြစ်၍ ၁၁၂ဝ ပြည့်နှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ ၁၁၃၇ ခုနှစ်တွင် ဖခင်၏ ထီးနန်းအရိုက်အရာကို ဆက်ခံခဲ့လေသည်။ ထိုဘုရင်၏ လက်ထက်တွင် ပြည်တွင်းပြည်ပ အရှုပ်အထွေးများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သဖြင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံကြီး တိမ်းစောင်းလုမတတ်ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ နန်းတက်သောနှစ်၌ပင် ပြင်သစ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်းရှိ အက်ကွီတိန်း နယ်စားကြီးဝီလျံ၏သမီး အယ်လီနာနှင့် လက်ဆက်ခဲ့၏။ ထိုမိဖုရားကြီးအား ၁၁၅၂ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ကွာရှင်းလိုက်သဖြင့် အယ်လီနာ မိဖုရားကြီးသည် ထိုနှစ် မေလအတွင်း၌ပင် အင်္ဂလန်ပြည် ဒုတိယဟင်နရီဘုရင်နှင့် ထပ်မံလက်ဆက်လိုက်လေသည်။ သို့ဖြင့် အက်ကွီတိန်းနယ်သည် ပြင်သစ်လက်အောက်မှ အင်္ဂလိပ်လက်အောက်သို့ ပြောင်းလဲရောက်ရှိသွား တော့သည်။ သတ္တမ လူဝီသည် ၁၁၅၄ ခုနှစ်တွင် ကွန်စတန်အမည်ရှိ မင်းသမီးတစ်ပါးနှင့် ထိမ်းမြားလက်ထပ်ပြန်သည်။ ထိုမိဖုရားသည် ၁၁၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ကံကုန်သည်။ ထို့နောက် လူဝီဘုရင်သည် အာဒဲလဆိုသူနှင့် တတိယအကြိမ်မြောက် လက်ထပ်ထိမ်းမြားပြန်ရာ ထီးနန်းအရိုက်အရာကို နောက်ဆက်ခံမည့် သားတော် ဖိလစ်အော်ဂပ်စတပ်ကို ထိုမိဖုရားမှဖွားမြင်၏။ သတ္တမ လူဝီဘုရင်သည် ၁၁၈ဝ ပြည့်နှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ကံကုန်လေသည်။
အဋ္ဌမ လူဝီဘုရင်(ခရစ် ၁၁၈၇ - ၁၂၂၆)။ ။ ထိုမင်းသည် ဖိလစ်အော်ဂပ်စတပ်ဘုရင်၏ သားတော်ကြီးဖြစ်၍ ပါရစ်မြို့၌ ၁၁၈၇ ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်သည်။ ၁၂ဝဝ ပြည့်နှစ်တွင် အင်္ဂလန်ပြည့်ရှင် ဒုတိယ ဟင်နရီဘုရင်၏ မြေးတော်ဖြစ်သူ ဗလန့်ချမင်းသမီးနှင့်လက်ဆက်သည်။ ၁၂၁၆ ခုနှစ်တွင် အတိုက်အခံသမားများဖြစ်ကြသော အင်္ဂလိပ် ဗဲရွန်မှူးမတ်များက အင်္ဂလန်ပြည့်ရှင် ဂျွန်ဘုရင်၏နေရာတွင် လာရောက်၍မင်းပြုရန် ဖိတ်မန္တက ပြုသည်ကိုခံရ၏။ ထို့ကြောင့် ၁၂၁၆ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်ပြည်သို့ သွားရောက်ခဲ့၏။ သို့ရာတွင် ဂျွန်ဘုရင်လွန်လေသော် အင်္ဂလိပ် ဗဲရွှန်မှူးမတ်တို့သည် ဂျွန်ဘုရင်၏ သားတော် တတိယ ဟင်နရီအား အသိအမှတ်ပြုသော နန်းတွင်းအဖွဲ့နှင့် သဘောညီညွတ်ကြသောကြောင့် လူဝီလည်း ၁၂၁၇ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ ပြန်သွားရလေသည်။ ၁၂၂၃ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ဖခမည်းတော်၏ အရိုက်အရာကို ဆက်ခံသိမ်းပိုက်ရ၏။ အဋ္ဌမ လူဝီဘုရင်သည် သုံးနှစ်မျှသာ ထီးနန်းကို စိုးစံရပြီးလျှင် ၁၂၂၆ ခုနှစ်တွင် ကံကုန်သည်။ နန်းသက်ပင် တိုသော်လည်း အဋ္ဌမ လူဝီ ဘုရင်သည် နယ်စားများအပေါ်တွင် ဘုရင့်ဩဇာ စူးရှစေရန် စွမ်းဆောင်နိုင် ခဲ့သည့်အပြင် နယ်ပယ်သစ်အချို့တို့ကိုလည်း ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင်းသို့ ဖြည့်သွင်းအုပ်စိုးနိုင်ခဲ့လေသည်။
ဒသမ လူဝီဘုရင်(ခရစ် ၁၂၈၉ - ၁၃၁၆) ။ ။ ပြင်သစ် ဘုရင် စတုတ္ထဖိလစ်နှင့် နဗားမင်းသမီး ဂျုန်း(ဇန်း)တို့၏ သားတော်ဖြစ်သော ဒဿမလူဝီသည် မယ်တော် နဗားမင်းသမီး ကွယ်လွန်သည့် ၁၃ဝ၅ ခုနှစ်တွင် နဗားဘုရင်ဘွဲ့ကိုခံယူ၍ ခမည်းတော် ဖိလစ်ဘုရင်ကွယ်လွန်သည့် ၁၃၁၄ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်ဘုရင်ဘွဲ့ကို ခံယူလေသည်။ ဒသမ လူဝီဘုရင်သည် နယ်စားမျာနှင့် အညီအညွတ်မဖြစ်သည် သာမက နိုင်နင်းအောင်လည်း မစွမ်းဆောင်နိုင်ခဲ့ချေ။ ဘဏ္ဍာတော်ဖြည့်တင်းရန်ရည်ရွယ်၍ ၁၃၁၅ ခုနှစ်တွင် ဘုရင်ပိုင်နယ်မြေများမှ မြေကျွန်များအား နိုင်ငံသားအဖြစ် မိမိတို့ လွတ်လပ်ခွင့်ကို ဝယ်ယူနိုင်ရန် ဥပဒေထုတ်ပြန်ခဲ့၏။ သို့ရာတွင် ရည်မှန်းသလောက် ပေါက်မြောက်အောင်မြင်ခြင်း မရှိခဲ့ချေ။ ဒသမ လူဝီသည် ၁၃၁၆ ခုနှစ် နန်းသက်နှစ်နှစ်တွင် ရုတ်တရက် ကံကုန်သည်။
စတန်းဖို့ ထောင်တွင်းစမ်းသပ်ချက်
စတန်းဖို့ ထောင်တွင်းစမ်းသပ်ချက်(Standford Prisoner Experiment) သည် အစမ်းသပ်ခံတို့၏ တုံ့ပြန်ချက်၊ အပြူအမူတို့ကို ထောင်တွင်း၌ ၂ ပတ်ကြာ စစ်ဆေးသော စမ်းသပ်ချက်တခု ဖြစ်သည်။ စတန်းဖို့တက္ကသိုလ်မှ စိတ်ပညာပါမောက္ခ ဖိလစ် ဇင်ဘာဒိုက သုတေသနကို ဦးဆောင်ပြီး ၁၉၇၁ ခု၊ နွေရာသီတွင် လုပ်သည်။
သုတေသနဖြစ်မြောက်ရန် အမေရိကန်ရေတပ်သုတေသနရုံးမှ ငွေကြေးထောက်ပံ့သည်။ စမ်းသပ်ချက်မှ အချို့ကို ရုပ်သံမှတ်တမ်းတင်ထားပြီး တစိတ်တပိုင်းကို အများပြည်သူတို့ လွတ်လပ်စွာ ကြည့်ရှုနိုင်သည်။
စမ်းသပ်ချက်စသော တရားဝင်နေ့စွဲမှာ ၁၉၇၁ ခု၊ ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက် ဖြစ်သည်။ ပေါ်လိုအာတိုရဲများက ဖမ်းထားသော အကျဉ်းသားတို့ကို သုံး၍ စသည်။ အချို့သော ထောင်စောင့်များ၏ အပြုအမူမှာ အကျဉ်းသားတို့အပေါ် အလွန်ခက်ထန်လာသည့်အတွက် ခရစ္စတီးနားမာ့စလက်က သုတေသနခေါင်းဆောင် ဇင်ဘာဒိုကို ရပ်ရန် ပြောရသည်။ သို့ဖြင့် သတ်မှတ်ကာလမစေ့မီ ရပ်လိုက်ရသည်။ စမ်းသပ်ချက်ကို ၆ ရက်အကြာ ဩဂုတ်လ ၂၀ ရက်တွင် ရပ်သည်။ ထောင့်စောင့်များနှင့် အကျဉ်းသားတို့အား စမ်းသပ်ချက်ရလဒ်အကျဉ်းကို ဇင်ဘာဒိုက ရှင်းပြပြီးနောက် ရလာသော အချက်အလက်များကို ဆန်းစစ်ကာ တွေ့ရှိချက်များကို စာတမ်းအဖြစ် ထုတ်ဝေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ်
ဆမ်ကွယ်ရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
ဆမ်ကွယ်ရွာ (Samkwei)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်၊ နားမွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၄၁၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားမွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၂၄၂ ဦး၊ မ ၄၈၀၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၀၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောက်မြတ်လှဲ (မြို)ရွာ၊ ဂဏန်းတောင်
အောက်မြတ်လှဲ (မြို)ရွာ၊ ဂဏန်းတောင်
ဂေးဂုရွာ၊ ဂေးဂု
ဂေးဂုရွာ၊ ဂေးဂု
NGC 79
NGC 79 သည် အင်ဒရိုမီဒါ ကြယ်စုတန်းမှ အလင်းနှစ် ၂၄၀ မီလီယံ ဝေးကွာသည့် ဘဲဥပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်သည်။
ကြက်ဟင်းခါးပင်
ကြက်ဟင်းခါးပင်၏ ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ မိုမိုဒီကာ ကာရန်တီးယား (Momordica charantia) ဖြစ်ပြီး ကျူကာဘိုက်တွေစီယေး (Cucurbitaceae) မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည်။ အခါးအရသာရှိသော အသီးများထဲတွင် အခါးဆုံးဖြစ်ပြီး နွယ်ပင်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာအမည်အားဖြင့် bitter melon, bitter gourd ဟုခေါ်ဆိုသည်။ ၎င်း၏ ဇာတိဒေသကို အတိအကျမသိရပေ။ အပူပိုင်းဒေသတွင် ပေါက်ရောက်သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ နီပေါနိုင်ငံ၊ အရှေ့တောင်အာရှ၊ တရုတ်၊ အာဖရိကတိုက်နှင့် ကရစ်ဘီယံဒေသတို့တွင် ပေါက်ရောက်သည်။
ဆေးဖက်ဝင်မှု
ကြက်ဟင်းခါးသီးတွင် ပါဝင်သော ဓာတ်ပစ္စည်းများသည် ရင်သားကင်ဆာ ဖြစ်ပွားပျံ့နှံ့ခြင်းကို တားဆီးနိုင်သည့် အစွမ်းရှိကြောင်း အမေရိကန်မှ သုတေသနပညာရှင်များက ထုတ်ပြန်ခဲ့ကြသည်။ ကြက်ဟင်းခါးသီးတွင် ပါဝင်သည့်ဓာတ်ပစ္စည်းများသည် ရင်သားကင်ဆာ ဖြစ်ပွားတိုးတက်စေသည့် ဓာတုဖြစ်စဉ်လမ်းကြောင်းများကို တားဆီးနိုင်ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ ရင်သားကင်ဆာဆဲလ်များ ကွဲပွားစေမှုကို ပိတ်ပင်နိုင်သလို ယင်းဆဲလ်များ ကို သေဆုံးစေရန်လည်း လှုံ့ဆော်ပေးနိုင်ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ ယခုတွေ့ရှိမှုမှာ ထပ်မံလေ့လာ ရန်များစွာလိုအပ်နေသေးကြောင်း ကင်ဆာ သုတေသနဂျာနယ်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည့် စစ်တမ်းကို ပူးတွဲရေးသားခဲ့သူ အမေရိကန်နိုင်ငံ ကော်လိုရာဒိုတက္ကသိုလ်မှ ဒေါက်တာ ရာဂျက်ရှ်အဂါဝယ်လ်က ပြောကြားခဲ့သည်။ ကြက်ဟင်းခါးသီးအမြောက် အမြားစားသုံးခြင်းဖြင့် ကင်ဆာကို ကာကွယ်ပေးနိုင်သည်ဟု သက်သေပြုမပြောကြားနိုင်သေးကြောင်း ဒေါက်တာရာဂျက်ရှ်က ဆိုသည်။ ယခင်ကတည်းက ဆေးမြီးတိုများတွင် ကြက်ဟင်း ခါးသီးကို ဆီးချိုနှင့်ကူးစက်ရောဂါ များတွင် သုံးစွဲခဲ့ကြသည်။ ယခုတွေ့ ရှိမှုတွင်မှ ကင်ဆာကိုပါ ကာကွယ်နိုင် ဖွယ်ရှိကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ရခြင်းဖြစ် သည်။
ပုံသဏ္ဌာန် 	: အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ 	: 	အရွက် ၊ အသီး ။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ 	: 	မြန်မာနိုင်ငံ နေရာ အနှံ့အပြား၌ စိုက်ပျိုးသည်။ သဘာ၀ အလျောက် ပေါက်ရောက်သော ကြက်ဟင်းခါးငယ်မျိုးလည်း ရှိသည်။　စိုက်ပျိုးပင် ဖြစ်သည်။ စိုက်ပျိုးပုံ-
(က) စိုက်ခင်းပြုပြင်ခြင်း။
အစေ့ကို တိုက်ရိုက်ချ၍ စိုက်ပျိုးနိုင်သည်။ စိုက်ချိန်မှာ မိုးဦးတွင် တန်ခူးမှ နယုန် ၊ မိုးနှောင်းတွင် သီတင်းကျွတ်မှ တန်ဆောင်မုန်းဖြစ်သည်။ စိုက်ခင်းမြေအား ကောင်းစွာပြုပြင်ပြီး မြေဆွေးနှင့် နွားချေးရော၍ ချပေးကာ တစ်ပင်နှင့် တစ်ပင် ၂ ပေ ၊ တစ်တန်းနှင် တစ်တန်း ၃ ပေ ခြား၍ စင်ခံပေးရမည်။ ခြံစည်းရိုးများတွင်လည်း စိုက်နိုင်သည်။
(ခ) စိုက်ပျိုးခြင်း။
စိုက်ကျင်းတစ်ကျင်းလျှင် ၃ စေ့မှ ၅ စေ့အထိ ချပြီး စိုက်နိုင်သည် ။ မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်း တွင်မူ လယ်ကွင်းများ၌ တစ်ကျင်းနှင့် တစ်ကျင်း ၄ ပေ ခွာ၍ စိုက်ကြသည်။
(ဂ) ပြုစုခြင်း။
ပေါင်းလိုက်ခြင်း ၊ မြေဆွခြင်း လုပ်ငန်းများကို လိုအပ်သလို ပြုလုပ်ပေးရမည်။ ခဝဲ ၊ သခွားကဲ့သို့ အညွန့် များကို ဆိတ်ပစ်နိုင်လျှင် အသီးများသည်။
(ဃ) ရိတ်သိမ်းခြင်း။
စိုက်ပြီး ရက်ပေါင်း ၇၅ မှ ၉၀ ရက်အတွင်း အသီး သီးသဖြင့် ခူးယူသုံးစွဲနိုင်သည်။
အသုံးဝင်ပုံ 	: 	အာနိသင် - မြန်မာဆေးကျမ်း များ အလိုအရ ခါး၏ ၊ စပ်ရှားရှားရှိ၏ ။ အေး၏ ၊ ကြေကျက်လွယ်၏ ၊ ဝမ်းကို သက်စေ၏ ၊ ပိုးကို နိုင်၏ ၊ ဆာလောင်ခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်၏ ၊ သည်းခြေသလိပ်ကို နိုင်၏ ။ မျက်စိရောဂါ ၊ ယောနိ၌ ဖြစ်သောရောဂါများ ၊ သွေးအားနည်းခြင်း ၊ ဆီးနှင့် စပ်သောရောဂါများကို ပျောက်စေသည်။
အသုံးပြုပုံ-
အရွက်
အသီး
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အသီး ဟင်းသီးဟင်းရွက်ပင်များ
ကဏ္ဍ:ဖိလစ်ပိုင် အစားအစာ
လုံဟောရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂန့်ဂေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မစ်ဟေး ဂေါ်ဗာချော့ဗ်
ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စု ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး တာဝန်ကို ၁၉၈၅ ခုနှစ် မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် အပ်နှင်းခံရသော မီခါယီး ဂေါ်ဘာ ချော့ကို ရုရှတောင်ပိုင်း စတာဗရိုပို ဒေသ ကရာစနိုဗာဒေးစကီးခရိုင် ပရီဗိုနိုရွာ၌ ၁၉၃၁ ခုနှစ် မတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် တောင်သူလယ်သမား မိဘနှစ်ပါးမှ မွေးဖွားသည်။ စတာဗရိုပိုဒေသသည် ၁၉၈၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ မှ ၁၉၈၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလအထိ ပါတီအထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ဖြစ်ခဲ့သူ ယူရီဗလာဒီ မီရို ဗစ်ချ် အင်ဒရိုပေါ့(၁၉၁၄- ၁၉၈၄)၏ မွေးရပ်ဖြစ်သည့်အပြင် သဘောတရားရေးရာ ကျွမ်းကျင်နိုင်နင်းမှုကြောင့် ပါတီ၌ ဩဇာတိက္ကိမကြီးမားသူ မီခါယီး အင်ဒရီယေဗစ်ဆုစလော့(၁၉ဝ၂-၁၉၈၂)နှစ်ပေါင်းများစွာ သက်ဆုံးတိုင် အလုပ်လုပ်ခဲ့ရာ အရပ် ဒေသလည်း ဖြစ်သည်။
ဂေါ်ဘာချော့သည် ၁၉၄၆ ခုနှစ်မှ ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်အထိ စတာဗရိုပိုဒေသတွင် လယ်ထွန်စက်မောင်းအဖြစ် အသက်မွေးသည်။ ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင် မော်စကိုမြို့ ပြည်သူ့တက္ကသိုလ်၌ ပညာဆည်းပူးခွင့်ရသည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ကွန်မြူနစ်ပါတီဝင် ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ဥပဒေဘွဲ့ရသည်။ ထိုအချိန် တွင် ကွန်ဆိုမိုလူငယ်အဖွဲ့အစည်းတွင် စတာဗရိုပိုဒေသဆိုင်ရာ ကော်မတီအတွင်းရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ စတာဗရိုပိုဒေသ စုပေါင်းလယ်ယာလုပ်ငန်းတွင် အားသွန်ခွန်စိုက် ပါဝင် ဆောင်ရွက်သည်။ ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် စတာဗရိုပိုစိုက်ပျိုးရေး တက္ကသိုလ်၌ သုတေသနပညာရှင် ဖြစ်လာသည်။
ဂေါ်ဘာချော့သည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ စတာဗရိုပိုမြို့တော် ကော်မတီတွင် ၁၉၅၆ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၈ ခုနှစ်အထိ ပထမအတွင်းရေးမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၆၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ် အထိ ဒုတိယအတွင်းရေးမှူးအဖြစ် လည်းကောင်း တာဝန်အပ်နှင်းခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဒေသပါတီကော်မတီ အတွင်းရေးမှူး ဖြစ်လာ သည်။ ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် ပါတီဗဟိုကော်မတီဝင် ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၇၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ဆိုဗီယက်ခေါင်းဆောင် ဗရက်ဇညက်က ဂေါ်ဘာချော့အား ပါတီဗဟိုကော်မတီ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ပေးသည်။
ဂေါ်ဘာချော့သည် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးအတွက် တာဝန်ခံသော ပါတီရေးရာ ကော်မတီ၏ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ရသည်။ မီခါယီး ဆုစလော့၏ လမ်းညွှန်မှု၊ ယူရီ အင်ဒရိုပေါ့၏ အသိအမှတ်ပြုမှုတို့ကို ခံယူရရှိသဖြင့် ဂေါ်ဘာချော့သည် အသက် ၄၉ နှစ်အရွယ်မှာပင် ပါတီနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ ပေါ်လစ်ဗျူရိုတွင် အချိန်ပြည့်ကော်မတီဝင်ဖြစ်လာသည်။
ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စုတွင် သဘာဝဘေးဒဏ်များ နှစ်စဉ် ကျရောက်နေသည့်ကြားမှ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး ဖွံ့ဖြိုးစေရန် အောင်မြင်စွာ ကွပ်ကဲနိုင်သဖြင့် ပါတီအထွေ ထွေအတွင်းရေးမှူး အင်ဒရိုပေါ့၏ ယုံကြည်အားထားမှုကို ခံယူရရှိခဲ့သည်။ ဤသို့ဖြင့် ပေါ်လစ်ဗျူရိုအဖွဲ့တွင် အသက်အငယ်ဆုံးဖြစ်သော ဂေါ်ဘာချော့သည် အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးရာထူးကို ဆက်ခံ နိုင်မည့်သူ ဖြစ်သည်ဟု အနောက်အုပ်စု လေ့လာသူများက အကဲဖြတ်ခံရသည်အထိ ထင်ရှားလာသည်။
ပါတီအထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ချယ်ရနီယင်းကိုးက ဂေါ်ဘာချော့အား ၁၉၈၄ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် နိုင်ငံခြားဆက်သွယ်ရေးရာ ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ပေးသည်။ ပါတီအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးနှင့် သမ္မတ ကွန်စတန်တင် ချယ်ရနီယင်းကိုး ၁၉၈၅ ခုနှစ် မတ်လ ၁ဝ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သွားသောအခါ ဂေါ်ဘာချော့သည် ပါတီအထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးတာဝန်ကို ယူခဲ့သည်။ အစဉ်အလာအရ ပါတီအကြီးအကဲက နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲရာထူးကိုပါ ပူးတွဲယူရမည်ဖြစ်သော်လည်း ဂေါ်ဘာချော့သည် နိုင်ငံတော် အကြီးအကဲအဖြစ် ဆိုဗီယက်နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒ ဗိသုကာကြီး ဂရိုမီကိုအား တာဝန်ပေးရန် အဆိုပြုခဲ့သည်။ ယင်းဆောင်ရွက်ချက်သည် ဆိုဗီယက်နိုင်ငံရေးသမိုင်းတွင် ထူးခြားလှပေသည်။
ဟိုလုံးရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ဟိုလုံးရွာ (Holone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ နားပုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၀၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားပုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၇၂ ဦး၊ မ ၈၀၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၇၈ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မှော်တောကုန်းရွာ၊ မကျီးကုန်း
မှော်တောကုန်းရွာ၊ မကျီးကုန်း
လူးနှင့်ဆပ်
လူးနှင့်ဆပ်
လူးနှင့်ဆပ်တို့သည် နှံစားပြောင်းမျိုးထဲတွင် အပါအဝင်ဖြစ်၍ မြန်မာနိုင်ငံ မိုးပါးရေရှားရပ်ဝန်းတွင် သုံးလေ့သုံးထရှိသော အသီးအနှံမျိုးဖြစ်သည်။ အပင်များကို ညံ့ဖျင်းသော ယာမြေများဖြစ်သည့် သဲမြေပွများတွင်သာ စိုက်ပျိုးကြ၏။ သို့သော် ဆပ်ကို လူးလောက် အစိုက်အပျိုး မများကြပေ။ လူးခင်း၊ဆပ်ခင်းများကို ဆန်ပြောင်းခွံပြောင်းများ စိုက်ခင်းမြေကို ပေါင်းပင်၊ ခြုံပင်စသည်တို့မှကင်းစင်အေင် ရှင်းလင်းထားပြီးလျှင် မိုးစ၍ရွာသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် ထွန်တစ်စပ်နှစ်စပ်ထွန်ပေးရသည်။ သဲ မြေပွများတွင်သာ များသောအားဖြင့် စိုက်ပျိုးလေ့ရှိသဖြင့် ထယ်ကိုသုံးလေ့သုံးထ မရှိကြချေ။ ဝါဆိုလလောက်၌ ထွန်ရေးညက်သည်တိုင်အောင် ထွန်ဖြင့် လေး ငါးကြိမ် အပြီးသတ်ထွန်ယက်ပြီးမှ ဝါခေါင်လလောက်တွင် မျိုးစေ့များကို ကြဲပက်စိုက်ပျိုးကြသည်။ တစ်ဧကလျှင် မျိုးစေ့ နှစ်ပြည်ခန့် ကြဲပက်စိုက်ပျိုးကြသည်။ မိုးလူး သို့မဟုတ် လူးဦးကို နယုန်လလောက်တွင် စိုက်ပျိုးကြ၍ သီတင်းကျွတ်လူးကို သီတင်းကျွတ်လ ကျမှပင်စိုက်ပျိုးကြသည်။ စိုက်ပျိုးပြီး၍ သုံးလခွဲခန့်ကြာလျှင် လူးပင်များကို ရိတ်သိမ်းကြရသည်။ ထို့နောက် နွားနှင့်နယ်၍ အစေ့များကို ချွေယူကြသည်။ မြေကိုလိုက်၍ တစ်ဧကလျှင် ၁ဝ တင်းအထိ ထွက်လေ့ရှိသည်။ ဆန်ရှားသောဒေသများတွင် ဆန်ကို မစားနိုင်ကြသောအခါမျိုးတွင် လူးကိုအစားထိုး၍ စားကြရသည်။ ရုက္ခဗေဒအလိုအရ လူးကို ပန်နီကမ် မီလီယာစီယမ်ဟုခေါ်၍ ဆပ်ကိုမူ ဆီတေးရီးယားအိတလိကဟု ခေါ်ကြလေသည်။
ကော့ကရွပ်ရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
ကော့ကရွပ်ရွာ(Kawtkarut)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ကော့ဘိန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၆၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကော့ဘိန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၂၅၈၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၀၉၉၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
NGC 83
thumb|NGC 83 NGC 83 သည် အင်ဒရိုမီဒါ ကြယ်စုတန်းမှ အလင်းနှစ် ၂၈၅ မှ ၃၃၀ မီလီယံကြား ဝေးကွာသည့် ကြယ်တစ်စင်းဖြစ်ကာ ၁၈၂၈ ခုနှစ်တွင် ဂျွန် ဟာရှယ် ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ကံကုန်း (အရှေ့)ရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ကံကုန်း (အရှေ့)ရွာ (Kankone(East))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ ကံကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၂၇၆ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ကကျီးထူရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ကကျီးထူရွာ(Kakyeehtu)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ ကကျီးထူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၀၈၈ ဖြစ်သည်။
ကံကုန်း (အရှေ့)ရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကကျီးထူရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွာသာယာရွာ
ရွာသာယာရွာ
ကိုးကား
ရွာသာယာရွာ
ကျုံတာရွာ၊ မအူကုန်း
ကျုံတာရွာ၊ မအူကုန်း
အုံးလီးဖန်
ဥံးလီးဖန် (OnlyFans) သည် လန်ဒန်အခြေစိုက် အသင်းဝင်ကြေးယူ အကြောင်းအချက်မျှဝေရေး ဝန်ဆောင်မှုတခုဖြစ်ပြီး အကြောင်းအချက်များဖန်တီးသူတို့သည် အသင်းဝင်ကြေးသွင်းသူတို့ ပေးသောငွေကို ရယူခွင့် ရှိသည်။ အသင်းဝင်သူတို့ထံမှ လစဉ်ကြေးဖြင့် ငွေရနိုင်သည့်အပြင် အပိုဆုပေးစနစ်၊ တခါကြည့်တခါပေးစနစ်များလည်း ထည့်သွင်းပေးထားသည်။
ဝန်ဆောင်မှုတွင် ဂီတပညာရှင်များ၊ ကိုယ်ကာယကြံ့ခိုင်ရေးပညာရှင်များနှင့် အခြားစိတ်ဝင်စားဖွယ်ဗီဒီယို ဖန်တီးနိုင်သူများ ရှိသော်လည်း ဖန်တီးသူအများစုမှာ လိင်လုပ်သားများ ဖြစ်နေသည်။ ၂၀၂၁ ခု၊ ဩဂုတ်လ ၁၉ ရက်တွင် အောက်တိုဘာလမှစ၍ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာအကြောင်းအချက်များကို ဝက်ဘဆိုက်ပေါ်မှ ဖယ်ရှားကာ နောင်တွင် အလားတူအကြောင်းအချက်မျိုး တင်၍ ငွေရှာခွင့်ပြုတော့မည်မဟုတ်ဟု ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီးနောက် တစ်ပတ်အကြာမှာပဲကုမ္ပဏီ၏ CEOတင် စတုတ်ကလီ ဖြစ်သူက ကြေညာချက်အားရုပ်သိမ်းခဲ့ပြီး လိင်အသားပေး ရုပ်သံများအား ပြန်လည်မျှဝေခွင့်ပြုခဲ့သည်။
သပြေကန်ရွာ၊ ဂေးဂု
သပြေကန်ရွာ၊ ဂေးဂု
ကျန်တောစုရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ကျန်တောစုရွာ (Kyantawsu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ အောင်ပင်သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၅၇၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အောင်ပင်သာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၄၃ ဦး၊ မ ၉၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၉၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လာတက်
လာတက်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံက အုပ်ချုပ်လျက် ရှိသော ပြည်ထောင်စုနယ်မြေဖြစ်သည်။ ထ်ုဒေသသည် အိန္ဒိယနှင့် ပါကစ္စတန်အကြား ၁၉၄၇ ခုနှစ်ကတည်းက နယ်မြေပိုင်ဆိုင်မှုအငြင်းပွားမှု နှင့် ၁၉၆၂ ခုနှစ်မှ စ၍ တရုတ် တို့အကြား ဖြစ်ပွားခဲ့သော ကက်ရှမီးယားဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ အရှေ့ဘက်တွင်တရုတ်ပိုင် တိဘက်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ၊ တောင်ဘက်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဟီမာချယ်ပရာဒေ့ရှ် ၊ အနောက်ဘက်တွင် ဂျမ်မူနှင့်ကက်ရှမီးယားပြည်ထောင်စုနယ်မြေ၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် ပါကစ္စတန်ပိုင် ဂီလ်ဂစ် ဘာတီစတန် အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေ၊ အနောက်တောင်ဘက်ရှိ Karakoram Pass ကို ဖြတ်၍ တရုတ်နိုင်ငံ ရှင်ကျန်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ တို့နှင့်ဘထိစပ်နေပါသည်။ လာတက်သည် မြောက်ဘက်ရှိ Karakoram တောင်တန်းရှိ Siachen Glacier မှ တောင်ဘက်ရှိ ဟိမဝန္တာတောင်တန်းအထိကျယ်ပြန့်ပါသည်။  အရှေ့မြောက်ဘက်အဆုံးတွင်လူနေထိုင်မှုမရှိသော Aksai Chin လွင်ပြင်များပါ ၀ င်သည်ကို အိန္ဒိယအစိုးရ က Ladakh ၏အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်ဟုဆိုသော်လည်း ၁၉၆၂ တရုတ် - အိန္ဒိယစစ်ပွဲနောက်ပိုင်းတရုတ်၏ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင်ရှိသည်။ Ladakh ၏အိန္ဒိယအုပ်ချုပ်ခွင့်ရပြည်နယ်တစ်ခုဒေသဖြစ်ခဲ့သည် Jammu နှင့်ကက်ရှမီးယား ဟာလာသောအခါဩဂုတ်လ 2019 အထိ အိန္ဒိယပါလီမန် တစ်ဦးလွန် လုပ်ရပ် Ladakh 31 အောက်တိုဘာလ 2019. အပေါ်သီးခြားပြည်ထောင်စုနယ်မြေဖြစ်လာခဲ့သည်သော
အင်္ဂလိပ်
တိဘက် နှင့် လာတာခီ တို့က လာတက်ကိုာွသဟာွသဟုသ်ဟုဟုဟု ခေါ်ဆိုကြပြီး (သမိုင်းကြောင်းအရ လာဒွ ဟုဘာသာပြန်ခြင်း) သည်“ ကုန်းမြင့်မြေများ” ကိုဆိုလိုသည်။ လာဒက်ခ် သည်တိဗက်ခရိုင်များစွာတွင်အသံထွက်ဖြစ်ပြီးလာ ဒက်ခ် သည် ဟိန္ဒူ နှင့် အူဒူ စာလုံးပေါင်း၏ဘာသာပြောင်းလဲခြင်းဖြစ်သည်။
ရှေးဟောင်းသမိုင်း
left|thumb| အေဒီ ၅၆၅ တွင်တောင်အာရှ
အစောပိုင်းအလယ်ခေတ်သမိုင်း
left|thumb| Kyide Nyimagon ၏အင်ပါယာသူ၏သားသုံးယောက်, c. 930 CE ။ Ladakh / Maryul နှင့် Guge-Purang အကြားနယ်နိမိတ်ကို Gartok မြောက်ဘက်၊ ပါးလွှာသောမျဉ်း ကြောင်း ဖြင့် ပြသည် ပါကျီဂုံ တည်ထောင်သော အနောက်တိဘက်မင်းဆက် မားယုလ် မင်းဆက်သည်ရာစုနှစ် ငါးခုကြာမြင့်ခဲ့ပြီ းမွန်ဂို / မဂို Mirza Haidar Dughlat ၏အောင်ပွဲများကြောင့် အဆုံးသို့ုားညးသွာသ်ားညးသွာသ်။Maryul“ MaryulMaryulyul” ဟုခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။ ဖြစ်နိုင်သည်မှာမူရင်းနာ မည်ဖြစ်သည့် Mrasa (Xuangzhang's, Mo-lo-so ) ဖြစ်သော်လည်းတိဘက်ဘာသာဖြင့်နိမ့်နိမ့် (Ngari လွင်ပြင်) ဟုအဓိပ္ပာယ်ကောက်ယူခဲ့သည်။ Maryul သည်အိန္ဒိယနိုင်ငံမှကက်ရှမီးယားနှင့် Zanskar မှတစ်ဆင့်ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ဒုတိယပျံ့နှံ့မှုတွင်ပါ ၀ င်ခဲ့ပြီးဤကာလအတွင်းခိုင်မာစွာဗုဒ္ဓဘာသာဝင်ဖြစ်ခဲ့သည်။
လာတက်ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ
thumb| J&K နှင့် Ladakh - အိန္ဒိယပြည်ထောင်စုနယ်မြေများ thumb| Leh အနီး အိန္ဒိယနက္ခတ္တဗေဒလေ့လာရေး
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များနှင့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေများ ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ
ကျော်ဇင်ဖြိုး (ဘောလုံးသမား)
ကျော်ဇင်ဖြိုး(၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၉၄ ခုနှစ်)သည် ဘောလုံးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး မြန်မာ အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်းနှင့် မြန်မာ ယူ-၂၃ ဘောလုံးအသင်းတို့၏ လက်ရွေးစင် ဂိုးသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူ၏ လက်စွမ်းပြမှုများနှင့်အတူ မြန်မာအသင်း ငွေတံဆိပ်ရရှိခဲ့သော ၂၀၁၅ ဆီးဂိမ်း ပြိုင်ပွဲတွင် သူကို သတိထားမိလာကြသည်။ ဗီယက်နမ်အသင်း၊ ထိုင်းအသင်းတို့နှင့် ဆီးမီဖိုင်နယ်နှင့် ဖိုင်နယ်ပွဲတို့တွင် တဖက်အသင်းမှ ကန်ချက်များကို သေသပ်လှပစွာ ကာကွယ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သူကို ၂၀၁၅ စင်ကာပူ ဆီးဂိမ်းပြိုင်ပွဲတွင် မြန်မာ ပရိသတ်များကို တခဲနက် လက်ခုပ်ဩဘာများ ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် မြန်မာ နေရှင်နယ် လိဂ်ပြိုင်ပွဲဝင် မကွေး FC အသင်းတွင် ကစားလျက်ရှိသည်။
သပြေပင်ရွာ၊ လိန်ကုန်း
သပြေပင်ရွာ၊ လိန်ကုန်း
ဆိုင်းခေါင်ရွာ၊ စယ်လန့်
ဆိုင်းခေါင်ရွာ (Hsenghkawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ စယ်လန့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၀၀၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စယ်လန့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၉၂ ဦး၊ မ ၂၂၂၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၃၁၈ ဦးနေထိုင်သည်။
NGC 84
thumb|NGC 84 NGC 84 (PGC 3325897) သည် အင်ဒရိုမီဒါ ကြယ်စုတန်းမှ ကြယ် တစ်စင်းဖြစ်ပြီး နိုဝင်ဘာ ၁၄၊ ၁၈၈၄ ခုနှစ်တွင် Guillaume Bigourdan ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
တောင်ချိုရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
တောင်ချိုရွာ (Tawnghkio)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်၊ နားမွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၆၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားမွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၂၄၂ ဦး၊ မ ၄၈၀၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၀၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သဲချောင်းလက်သမားကုန်းရွာ
သဲချောင်းလက်သမားကုန်းရွာ
သုံးထပ်ရွာ၊ သုံးထပ်
သုံးထပ်ရွာ၊ သုံးထပ်
ကော်ဝမ်မိုင်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကော့ဂိုးရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
ကော့ဂိုးရွာ(Kawtgo)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ကော့ဂိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၆၃၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကော့ဂိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၃၈၂ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၄၈၇ ဦး နေထိုင်သည်။ ကျိုက်ကော့ကရိတ်စေတီကို တည်ထားကိုးကွယ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တဘက်ရွာ၊ တဘက်
တဘက်ရွာ၊ တဘက်
မကျည်းခင်ရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
မကျည်းခင်ရွာ (Magyikhin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ မကျည်းခင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၁၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မကျည်းခင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၈ ဦး၊ မ ၁၈၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ဗီဇဗေဒ မိတ်ဆက်
ဗီဇဗေဒ (Genetics) သည် ဂျီး (gene) ခေါ် ဗီဇများ မည်သို့လုပ်ဆောင်ကြပုံကို လေ့လာသော ဇီဝဗေဒ ပညာရပ် တစ်ခုဖြစ်သည်။ သက်ရှိများသည် ၎င်းတို့၏ ပုံပန်းသဏ္ဌာန်နှင့် လက္ခဏာများကို နောက်မျိုးဆက်ထံ ဗီဇများမှတဆင့် လက်ဆင့်ကမ်းပေးလေ့ရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့် သားသမီးများသည် မိဘများထံမှ ဗီဇများကို မျိုးရိုးဆက်ခံခဲ့သောကြောင့် ဆင်တူမှုများရှိသည်။ ဗီဇဗေဒသည် မည်သို့သော လက္ခဏာများကို မျိုးရိုးဆက်ခံ ကြသလဲ၊ မျိုးဆက်တစ်ခုမှ နောက်မျိုးဆက်သို့ မည်သို့ လက်ဆင့်ကမ်းပေးသလဲ ဆိုသည်ကို လေ့လာခြင်းဖြစ်သည်။
ဗီဇဗေဒတွင် သက်ရှိများ၏ အသွင်သဏ္ဌာန်ကို လက္ခဏာ (trait) ဟု ခေါ်သည်။ လူတစ်ဦးတစ်ယောက်၏ မျက်လုံး၊ အသားအရေနှင့် ဆံပင်အရောင်၊ အရပ်အမောင်း စသည့် ပြင်ပလက္ခဏာများမှာ မြင်သာထင်ရှားသော်လည်း သွေးအမျိုးအစား စသည့် လက္ခဏာများမှာမူ သာမန်မျက်စိဖြင့် မမြင်နိုင်ပေ။ ဗီဇမှတဆင့် အချို့သော လက္ခဏာများကို မိဘများထံမှ ဆက်ခံကြသည်။ အရပ်မြင့်၍ ပိန်သော မိဘများသည် အလားတူ အရပ်မြင့်၍ ပိန်သော သားသမီးများကို မွေးဖွားလေ့ရှိသည်။ အခြား လက္ခာများမှာ ဗီဇနှင့် ပတ်ဝန်းကျင် အပြန်အလှန် တုံ့ပြန်မှု၏ ရလဒ်ဖြစ်သည်။ ကလေးတစ်ဦးသည် အရပ်မြင့်သည့် ဗီဇကို လက်ခံခဲ့သည် ဆိုဦးတော့ လူပျို/အပျိုပေါက် အရွယ်တွင် အဟာရဓာတ် ပြည့်ပြည့်ဝဝ မရရှိလျင်လည်း ၎င်းသည် အရပ်ပုသူ တစ်ဦးဖြစ်နိုင်သည်။ လက္ခဏာတစ်ရပ် ဖြစ်ပေါ်လာစေရန် ဗီဇနှင့် ပတ်ဝန်းကျင် တုံ့ပြန်မှုမှာ ရှုပ်ထွေးပွေလှီလှသည်။ ကင်ဆာ သို့မဟုတ် နှလုံးရောဂါဖြင့် သေဆုံးနိုင်သည့် အလားအလာမှာ လူတစ်ဦးတစ်ယောက်၏ ဗီဇနှင့် နေထိုင်စားသောက်မှုပေါ်တွင် မူတည်သည်။ ဗီဇကို ဒီအန်အေ (DNA) ခေါ် ရှည်လျားသည့် မော်လီကျူးများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ဒီအန်အေတွင် စီစဉ်တကျ စီတန်းတွယ်ဆက်ထားသည့် နျူကလီယိုတိုဒ် (nucleotide) များပါဝင်သည်။ ယင်းအစီအစဉ်များသည် ဗီဇအချက်အလက်များကို သယ်ဆောင်ထားသည်။ ဝါကျတစ်ကြောင်းတွင် ပါဝင်သည့် စာလုံး အစီအစဉ်များ ကဲ့သို့ဖြစ်သည်။ ဒီအန်အေတွင် အချက်အလက်များကို ဗီဇသင်္ကေတ (genetic code) များဖြင့် သိမ်းဆည်းထားပြီး ထိုသင်္ကေတများကို ဖတ်ယူ ဘာသာပြန်နိုင်သည်။ ယင်းအချက်အလက်များတွင် သက်ရှိများ မည်သို့ဖွဲ့စည်းလုပ်ဆောင်ရမည်ဆိုသည့် ညွှန်ကြားချက်များ ပါဝင်သည်။
သတ်မှတ်ထားသည့် ဗီဇတစ်ခုအတွင်း ပါဝင်သည့် အချက်အလက်များသည့် သက်ရှိတစ်ခုနှင့် တစ်ခုအကြား အမြဲတစေ တထပ်တည်း မဟုတ်ပေ။ ဥပမာ လူနှစ်ဦးတွင် တူညီသည့် ဗီဇများ ပါရှိသည် ဆိုဦးတော့ ယင်းဗီဇများ၏ လုပ်ဆောင်မှု တထပ်တည်း ဖြစ်ချင်မှ ဖြစ်မည်။ ဗီဇတစ်ခု၏ သူမတူသည့် ယူနစ်တစ်ခုကို အယ်လီ (allele) ဟု ခေါ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် အမွေးအမှင်များ၏ အရောင်ကို သတ်မှတ်ပေးသည့် ဗီဇ၏ အယ်လီတစ်ခုသည် ခန္ဓာကိုယ်အား pigment ခေါ် ဆိုးဆေးများ အမြောက်အမြား စစ်ထုတ်ရန် ညွှန်ကြားပေး၍ အနက်ရောင် ဖြစ်စေနိုင်သည်။ တခြားတဖက်တွင် ထိုဗီဇမှပဲ အခြားအယ်လီမှ တိကျသည့် ညွှန်ကြားချက် မပေးနိုင်၍ အဖြူရောင် ဖြစ်စေနိုင်သည်။ မြူတေးရှင်း (Mutation) ဆိုသည်မှာ ဗီဇသင်္ကေတများ ကျပန်း ပြောင်းလဲခြင်းဖြစ်ပြီး အယ်လီ အသစ်များကို ဖန်တီးနိုင်သည်။ မြူတေးရှင်းမှလည်း လက္ခဏာအသစ်များ ပေါ်ထွန်းလာနိုင်သည်။ ဤသို့ လက္ခဏာအသစ် ပေါ်ထွန်းခြင်းသည်လည်း သက်ရှိများ ဆင့်ကဲပြောင်းလဲခြင်း (evolution) ဖြစ်စဉ်တွင် အရေးပါသည့် အချက်ဖြစ်သည်။
ပရိုတိန်းဖွဲ့စည်းခြင်း
ပရိုတိန်းများကို အမီနိုအက်ဆစ် (amino acid) အမျိုး ၂၀ ဖြင့် ဖွဲ့စည်းသည်။ ထိုအမိုင်နိုအက်ဆစ် တန်းရှည်ကြီးသည် ချည်လုံးတစ်ခုအသွင်သို့ လုံးထွေးသွားသည်။ ပရိုတိန်း၏ လုံးထွေးပုံကို အမိုင်နိုအက်ဆစ် စီတန်းပုံပေါ် မူတည်ပြီး ယင်းပရိုတိန်း၏ လုပ်ငန်းတာဝန်ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ပရိုတိန်းအချို့၏ မျက်နှာပြင်မှာ အခြား မော်လီကျူးများနှင့် တင်းတင်းကျပ်ကျပ် တွယ်ကပ်နိုင်သည့် အသွင်သဏ္ဌာန်ရှိသည်။ အချို့ ပရိုတိန်းများမှာ အခြားမော်လီကျူးများကို ပြောင်းလဲ (ဖြိုခွဲခြင်း သို့မဟုတ် ပေါင်းစပ်ခြင်း) နိုင်သည့် အင်ဇိုင်းများ ဖြစ်သည်။
<!-- The information in DNA is held in the sequence of the repeating units along the DNA chain. These units are four types of nucleotides (A,T,G and C) and the sequence of nucleotides stores information in an alphabet called the genetic code. When a gene is read by a cell the DNA sequence is copied into a very similar molecule called RNA (this process is called transcription). Transcription is controlled by other DNA sequences (such as promoters), which show a cell where genes are, and control how often they are copied. The RNA copy made from a gene is then fed through a structure called a ribosome, which translates the sequence of nucleotides in the RNA into the correct sequence of amino acids and joins these amino acids together to make a complete protein chain. The new protein then folds up into its active form. The process of moving information from the language of DNA into the language of amino acids is called translation.
Genes are copied
DNA can be copied very easily and accurately because each piece of DNA can direct the creation of a new copy of its information. This is because DNA is made of two strands that pair together like the two sides of a zipper. The nucleotides are in the center, like the teeth in the zipper, and pair up to hold the two strands together. Importantly, the four different sorts of nucleotides are different shapes, so in order for the strands to close up properly, an A nucleotide must go opposite a T nucleotide, and a G opposite a C. This exact pairing is called base pairing.
When DNA is copied, the two strands of the old DNA are pulled apart by enzymes which move along each of the two single strands pairing up new nucleotide units and then zipping the strands closed. This produces two new pieces of DNA, each containing one strand from the old DNA and one newly made strand. This process isn't perfect and sometimes the proteins will make mistakes and put the wrong nucleotide into the strand they are building. This causes a change in the sequence of that gene. These changes in DNA sequence are called mutations. Mutations produce new alleles of genes. Sometimes these changes stop the gene from working properly, like the melanin genes discussed above. In other cases these mutations can change what the gene does or even let it do its job a little better than before. These mutations and their effects on the traits of organisms are one of the causes of evolution. -->
ဝဂလွန်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ဝဂလွန်ရွာ(Wagalun)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ ကကျီးထူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၀၈၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျီတောရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ကျီတောရွာ (Kyitaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ နားပုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၀၄၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားပုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၇၂ ဦး၊ မ ၈၀၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၇၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စက်ဘီး
စက်ဘီးဆိုသည်မှာ စီးစရာထိုင်ခုံနှင့် သံမဏိဘောင်တွင် ဘီးတပ်၍ ခြေဖြင့် ခြေနင်းကိုလှည့်ပေးရသော လူစီးယာဉ်တစ်မျိုးသည် စက်ဘီးဖြစ်၏။ စက်ဘီးသည် ခရီးသွားရာ၌ တွင်ကျယ်သည့်အပြင် မော်တော်ယာဉ်များကဲ့သို့ စရိတ်အကုန်အကျ မများချေ။ ယင်းကို ထိန်းသိမ်းရသည့်တာဝန်လည်း မကြီးမားချေ။ တန်ဖိုးချိုသာသောကြောင့် ကျောင်းသူကျောင်းသားများနှင့် အလုပ်သမား ဆင်းရဲသားတို့ပင်လျှင် ယင်းကို ဝယ်ယူသုံးစွဲ နိုင်ပေသည်။ စက်ဘီးကို အလုပ်ကိစ္စအတွက်သာလျှင် အသုံးပြုနိုင်သည် မဟုတ်။ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှား ကစားမှုတစ်ရပ် အနေနှင့်လည်း အသုံးပြုနိုင်လေသည်။
စက်ဘီးကို ၁၉ရာစုတွင် စတင်အသုံးပြုခဲ့ပြီး အခုအခါ တကမ္ဘာလုံးတွင် အစင်းပေါင်း သန်းတစ်ထောင် နီးပါးများ ရှိသည်။ ဒေသ အများစုတို့တွင် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် အဓိက အသုံးပြုကြသည်။ စက်ဘီးများကို အပန်းဖြေခြင်းတွင် အသုံးပြုရာတွင်လည်း ခေတ်စားပြီး ကလေးများ၏ ကစားစရာ အဖြစ်လည်းကောင်း၊ လူကြီးများအတွက် ခန္ဓာကိုယ် ကြံ့ခိုင်ရေး အထောက်အကူပစ္စည်း အဖြစ်လည်းကောင်း၊ စစ်တပ် နှင့် ရဲဌာနတို့တွင် လည်းကောင်း၊ စာနှင့် ပါဆယ်ပစ္စည်းပို့ရာတွင် လည်းကောင်း၊ အားကစား ယှဉ်ပြိုင်ခြင်းတွင် လည်းကောင်း အသုံးပြုကြသေးသည်။
စက်ဘီး၏ အခြေခံ ပုံသဏ္ဌန်နှင့် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံမှာ ပထမဆုံး ချိန်းကြိုးကို အသုံးပြု၍ မောင်းနှင်သော မော်ဒယ်လ်ကို စတင်ထုတ်လုပ်ခဲ့သည့် ၁၈၈၅ ခုနှစ်မှ စ၍ အနည်းငယ်မျှသာ ပြောင်းလဲသေးသည်။ အသေးစိတ် တည်ဆောက်ပုံ အတော်များများမှာမူ ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ခေတ်သစ် ရုပ်ဝတ္ထုပစ္စည်းများနှင့် ကွန်ပြူတာအသုံးပြု ဒီဇိုင်းပညာတို့ တိုးတက်လာချိန်တွင် ဖြစ်သည်။ ထိုအရာတို့သည် စက်ဘီးစီးခြင်း အမျိုးအစား တစ်ခုစီအတွက် သီးသန့် တည်ဆောက်သော ဒီဇိုင်းပုံစံများကို အလွန်လျင်မြန်သော အရှိန်ဖြင့် တိုးတက် ဖြစ်ထွန်းလာစေခဲ့သည်။
စက်ဘီးကို တည်ထွင်ခြင်းသည် လူ့အဖွဲ့အစည်းကို ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အပိုင်းနှင့် ခေတ်သစ် စက်ရုံသုံး ပစ္စည်းထုတ်လုပ်ခြင်းကို တိုးတက်စေခြင်း နှစ်ခုစလုံးတွင် အလွန်ကြီးမားသော အကျိုးသက်ရောက်မှုကို ဖြစ်စေခဲ့သည်။ မော်တော်ယာဉ် တည်ဆောက်ခြင်း တိုးတက်လာမှုတွင် အဓိက အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သော ဘောဘယ်ရင်၊ လေအားသုံး တာယာ၊ ချိန်းကြိုးဖြင့် မောင်းနှင်သော ခွေးသွားစိတ်ဘီး၊ စပုတ်တိုင်ဖြင့် ထိန်းကန်ထားသောဘီး၊ ကျောက်တုံးခင်းသော လမ်းကို အစားထိုးခဲ့သော ကျောက်ြပားခင်းထားသောလမ်း အစရှိသော အရာတို့သည် မူလပထမက စက်ဘီးအတွက် ရည်ရွယ်၍ တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
မြန်မာနိုင်ငံတွင် စက်ဘီးကို အနှေးယာဉ်အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။
ဝမ်းကိုဟော
စည်သူ ဒေါက်တာ ဝမ်းကိုဟော(Vum Ko Hau) သည် မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုနှင့် ဖက်ဆစ်ဂျပန်တော်လှန်ရေးတို့တွင် ချင်းအမျိုးသားများကို ခေါင်းဆောင်ကာ ပါဝင်ခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ
ဦးဝမ်းကိုဟောအား ၁၉၁၇ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့၌ ချင်းပြည်နယ်၊ တီးတိန်မြို့နယ်၊ ထုတ်လိုင်းရွာ ခရစ်ယာန် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း၌ အဖ သိက္ခာတော်ရ ဘုန်းတော်ကြီး ဇခွပ် (Rev. Za Khup)၊ အမိ ပီကျန်ဇမ် (Pi Ciang Zam) တို့က မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်း သား ၃ ဦး၊ သမီး ၄ ဦး ရှိသည့်အနက် အကြီးဆုံးသား ဖြစ်သည်။
ပညာရေး
ဖခင် တာဝန် ထမ်းဆောင်နေသော Khuassak ရွာ ABM ကျောင်းတွင် စတင် ပညာ သင်ကြားခဲ့ပြီး၊ တီးတိန်နှင့် ဖလမ်းမြို့ အလယ်တန်း ကျောင်းတို့တွင် ဆက်လက် ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။ ဖလမ်း အလယ်တန်းကျောင်းမှ သတ္တမတန်းတွင် ပထမ အဆင့် ရရှိသဖြင့် ပညာထူးချွန်ဆု (Scholarship) ရရှိကာ စစ်ကိုင်းမြို့ အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ ပညာ သင်ကြားခဲ့ရသည်။ ၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် စစ်ကိုင်း အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်းမှ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။
အထက်တန်း ပညာ အောင်မြင်ပြီးနောက် ၁၉၃၇ မှ ၁၉၄၁ ခုနှစ်များတွင် ချင်းတောင် ဒေသဆိုင်ရာ အင်္ဂလိပ် အရေးပိုင်ရုံး၊ ဖလမ်းမြို့တွင် လက်ရေးတိုနှင့် ရုံးအုပ် စာရေးကြီး အဖြစ် စတင် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဂျပန် တော်လှန်ရေး
ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံကို ဂျပန်တို့ ဝင်ရောက် သိမ်းပိုက်သော အခါ အင်္ဂလိပ် အရေးပိုင် ဗိုလ်မှူးကြီး နေလာ (Col. Naylar CBE) နှင့် ဗိုလ်မှူး စတီဗင်စင် (Maj. Stevenson) တို့ ဦးဆောင် ဖွဲ့စည်းသည့် ချင်းလဲဗီး (Chin Levies) တပ်တွင် ခေါင်းဆောင် တဦးအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ရသည်။ ချင်းတောင်တန်း စစ်မြေပြင် အသီးသီးတွင် တပ်ရေးနှင့် ထောက်လှမ်းရေး အရာရှိ၊ စစ်ဝန်ထမ်း ဌာနချုပ်၏ ဒုတိယ အကြီးအကဲ၊ ချင်းတောင်တန်း ခရိုင်ဝန် စသည့် တာဝန်များ ယူကာ ဂျပန် တော်လှန်ရေးတွင် ချင်း အမျိုးသားများကို ဦးဆောင်ပြီး ပါဝင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂ဝ ရက်နေ့တွင် ယာယီ စစ်ဦးစီး ဗိုလ်မှူး (Staff Major) အဖြစ် တိုးမြှင့် ခန့်ထားခြင်း ခံရသည်။ မဟာမိတ် တပ်ပေါင်းစု အရှေ့တောင် အာရှ စစ်သေနာပတိချုပ် မောင့်ဘက်တန် (Lord Mounth Batten) က ဦးဝမ်းကိုဟောအား တီးတိန်မြို့တွင် ကိုယ်တိုင် တွေ့ဆုံပြီး စစ်အတွင်းက ဆောင်ရွက်မှုတို့အတွက် အမှတ်တရ ဓာတ်ပုံနှင့် ငွေစီးကရက်ဗူးတို့ကို ချီးမြှင့် ပေးအပ်ခဲ့သည်။
ပင်လုံစာချုပ်
၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ပင်လုံ ညီလာခံတွင် ချင်းအမျိုးသား ကိုယ်စားလှယ် ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ပါဝင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ပင်လုံစာချုပ် ချုပ်ဆိုပြီးနောက် ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်း၏ အကြံပေး တိုက်တွန်းချက်ဖြင့် ချင်းတောင်တန်း အရေးပိုင်ရုံးမှ နုတ်ထွက်ကာ ၁၉၄၇ ခု၊ မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ဒုတိယ အတိုင်ပင်ခံ ဝန်ကြီး (ချင်းရေးရာ ဝန်ကြီး) အဖြစ် တာဝန် ယူခဲ့ရသည်။ မိမိရပ်ရွာ ထုတ်လိုင် (Old Fort White) နယ်တွင် ဂျပန်လက်ထက်က ကိုယ်ထူကိုယ်ထ တည်ထောင်ထားသည့် အထက်တန်းကျောင်းကို အစိုးရ အသိအမှတ်ပြု ကျောင်းတကျောင်း အဖြစ် သတ်မှတ်ပေးရန်ကို အောင်မြင်စွာ လုပ်ဆောင် ပေးနိုင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ပင်လုံ စာချုပ်အရ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် ကာနယ် ရီးဝီယံ ခေါင်းဆောင်သော (Lt. Col. Rees William) နယ်ခြား ဒေသ စုံစမ်းရေး အဖွဲ့ (Frontier Area Inquiry Commission) တွင် ချင်း တိုင်းရင်းသား ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့ဝင် တဦး အဖြစ် ပါဝင်ကာ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ ပေါ်ထွန်းရေး အတွက် တက်တက်ကြွကြွ ဆောင်ရွက်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
တနှစ်အတွင်း လွတ်လပ်ရေး ရရှိရေးအတွက် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေ ရေးဆွဲရာမှာလည်း ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်း ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဆောင်ရွက်သည့် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေ ရေးဆွဲရေး ကော်မတီတွင် အခြား ချင်း တိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင် ၂ ဦးဖြစ်သည့် ဦးဆဝစ်၊ ကပ္ပတိန် မန်တုံးနုန်းတို့နှင့် အတူ အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သလို၊ အခြေခံ ဥပေဒ အချောကိုင် ကော်မတီတွင်လည်း ပါဝင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
နု-အက်တလီ စာချုပ်
၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာတွင် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေမူကြမ်း ရေးဆွဲပြီးနောက်၊ နု - အက်တလီ စာချုပ် ချုပ်ဆိုရန် အတွက် လန်ဒန်သို့ သွားရောက်ပြီး ဆွေးနွေးရသော ရှေ့ပြေး မြန်မာ ကိုယ်စားလှယ် ၅ ဦး အဖွဲ့တွင် ကိုယ်စားလှယ် တဦး အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ အခြား ကိုယ်စားလှယ်များမှာ ဦးတင်ထွဋ်၊ ဦးမန်းဝင်းမောင်၊ စပ်ခွန်ချိုနှင့် ဖဆပလ ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးအောင်တို့ ဖြစ်သည်။ ထို့ မြန်မာ ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့နှင့် ဗြိတိသျှ အစိုးရ ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့တို့ ရှေးဦးစွာ ဆွေးနွေး သဘောတူချက် ရပြီးမှ ဝန်ကြီးချုပ် သခင်နုနှင့် ဗိုလ်လကျ်ာတို့ လန်ဒန်သို့ လိုက်လာကာ နု - အက်တလီ စာချုပ်ကို နှစ်ဖက် ခေါင်းဆောင်ကြီးများက လက်မှတ် ရေးထိုးခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။
ထိုဆွေးနွေးပွဲတွင် ဗြိတိသျှ ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဟုချ်ဒါတွန် (Hugh Dalton) တောင်းဆိုသော ဂျပန် မောင်းထုတ်ရာတွင် ဗြိတိသျှ အစိုးရ ကုန်ကျခဲ့သည့် စရိတ် ပေါင်သန်း ၄ဝ ပေးလျော် ပေးရေး ကိစ္စတွင် ဦးဝမ်ကိုဟော၏ ဆွေးနွေး တင်ပြမှုကြောင့် ပေါင် ၁၅ သန်းလျော့ပြီး ၁၉၅၂ ခုနှစ်မှ စကာ အတိုးမဲ (၁၂) ကြိမ် အရစ်ကျ ပေးရန် ဗြိတိသျှ အစိုးရတို့က သဘောတူခဲ့ရသည်။
သံတမန်တာဝန် ထမ်းဆောင်ခြင်း
လွတ်လပ်ရေး ရပြီးနောက် နိုင်ငံခြားရေးရာ ဌာန၊ ဒုတိယ အတွင်းဝန်၊ သံတမန်ရေးရာ ကောင်စစ်ရေးရာ၊ ကမ္ဘာ့ ကုလသမဂ္ဂ ဌာနခွဲ ဦးစီး အရာရှိ၊ ၁၉၅၅ မှ စ၍ မြန်မာနိုင်ငံ ဆိုင်ရာ အထူး အာဏာကုန် လွှဲအပ်ခြင်း ခံရသော သံအမတ်ကြီး အဖြစ် ပြင်သစ်၊ ဟော်လန်၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ ချက်ကိုစလိုဗက်ကီးယား၊ ဩစတြီးယားနှင့် ဟန်ဂေရီ နိုင်ငံတို့တွင် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် အငြိမ်းစား ယူခဲ့သည်။
၁၉၅၅ ခုနှစ်၊ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ ဘန်ဒေါင်းမြို့တွင် ကျင်းပမည့် အာရှ၊ အာဖရိက ညီလာခံကြီး အတွက် အကြို ညှိနှိုင်း ဆွေးနွေးပွဲများကို အီဂျစ် သမ္မတ နာဆာ၊ တရုတ် ဝန်ကြီးချုပ် ချူအင်လိုင်း၊ အိန္ဒိယ ဝန်ကြီးချုပ် နေရူးတို့ တက်ရောက်ပြီး ရန်ကုန်မြို့မှာ ကျင်းပခဲ့ရာ၊ ထိုအကြို အစည်းအဝေးပွဲ ဖြစ်မြောက်ရေးကို ဦးဝမ်းကိုဟောက တာဝန် ယူဆောင်ရွက် ပေးခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံတော် အစိုးရ၏ တာဝန်ပေးချက် အရ ၁၉၅၃၊ ၁၉၆၄ နှင့် ၁၉၆၅ ခုနှစ်များတွင် ကျင်းပသော ကမ္ဘာ့ ကုလသမဂ္ဂ ညီလာခံကြီးများသို့ မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရကိုယ်စား တက်ရောက် မိန့်ခွန်း ပြောကြားခဲ့ရသည်။ ထို့အပြင် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးနှင့် ကမ္ဘာ့ ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ဖြစ်လာရေးတို့ အတွက် ဦးဝမ်းကိုဟောသည် အဓိက ဦးဆောင် ကြိုးပမ်း ပေးခဲ့သူ တဦး ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရမှ ဦးဝမ်းကိုဟောအား ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့ လွတ်လပ်ရေး နှစ်ပတ်လည်နေ့တွင် "စည်သူဘွဲ့" ချီးမြှင့် ပေးအပ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည် ပထမအဆင့် ထပ်မံ ချီးမြှင့် ပေးအပ်ခဲ့သည်။
စာပေရေးသားခြင်း
ဦးဝမ်းကိုဟောသည် မဂ္ဂဇင်း၊ စာစောင်နှင့် သတင်းစာများတွင် ဆောင်းပါး မြောက်မြားစွာ ရေးသားခဲ့သည့် အပြင် ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် The Guardian Press သတင်းစာတိုက် တည်ထောင်ရာတွင် ဦးဆောင် ပါဝင်ခဲ့သူ တဦးလည်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် "Profile of a Burma Frontier Man" စာအုပ်ကို ပြုစုရေးသား ထုတ်ဝေကာ ကမ္ဘာ့ နိုင်ငံအသီးသီးရှိ တက္ကသိုလ်၊ ကောလိပ်များသို့ ပေးပို့ လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ချက်ကိုစလိုဗက်ကီးယားနိုင်ငံ Charles University Praque မှ ထိုစာအုပ် ပြုစုမှုကို အကြောင်းပြုပြီး ဂုဏ်ထူးဆောင် ဒေါက်တာဘွဲ့ Ph.D. ချီးမြှင့် ပေးအပ်ခဲ့သည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံ Yale University, History Department တွင်လည်း ထိုစာအုပ်ကို Oriental Studies အဖြစ် အသုံးပြုရန် ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ The Reader's Digest မဂ္ဂဇင်းတိုက်မှလည်း ပြင်သစ်နိုင်ငံ သံအမတ်ကြီး အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်နေသာ ဦးဝမ်းကိုဟောအား Life Member, Life Free Subcription တဦး အဖြစ် ဂုဏ်ပြု အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။
ဦးဝမ်းကိုဟောသည် Daw Tina Han @ Nu Maug Kho Ciin နှင့် ၁၉၃၈ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၁၂ ရက်နေ့တွင် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး၊ သား ၃ ယောက်နှင့် သမီး ၅ ယောက် ထွန်းကားခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း
၂ဝဝ၇ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်း အသက် ၉ဝ နှစ် အရွယ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ဓာတ်ပုံများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ သံအမတ်ကြီးများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ခိုမင်ရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
ခိုမင်ရွာ (Hkomin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်၊ နောင်ဟီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၅၈၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်ဟီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၁ ဦး၊ မ ၁၇၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၅၁ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျော်ဇင်လွင် (ဘောလုံးသမား)
ကျော်ဇင်လွင်(၄ မေ ၁၉၉၃ ခုနှစ်)သည် ဘောလုံးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး မကွေး FC အသင်းတွင် နောက်တန်း ခံစစ်နေရာတွင် ကစားလျက်ရှိသည်။ ၂၀၁၅ ဆီးဂိမ်း ပြိုင်ပွဲတွင် မြန်မာ ယူ-၂၃ အသင်းတွင် ဝင်ရောက်ကစားခဲ့သည်။
ခွေးရူး ကောင်းစား တစ်မွန်းတည့်
ခွေးရူး ကောင်းစား တစ်မွန်းတည့် ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက်
ခွေးရူးသည် သက်ဆိုးမရှည်နိုင်သကဲ့သို့ လူဖျင်းလူမိုက်တို့ ကောင်းစားလျှင် တစ်ခဏတာမျှသာ ဖြစ်သည်။
ကံကုန်း (အနောက်)ရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ကံကုန်း (အနောက်)ရွာ (Kankone(West))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ ကံကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၂၇၇ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အထက်မြတ်လှဲရွာ၊ အထက်မြတ်လှဲ
အထက်မြတ်လှဲရွာ၊ အထက်မြတ်လှဲ
ရေဝါကုန်းရွာ၊ ဒယ်ပုတ်ကွင်း
ရေဝါကုန်းရွာ၊ ဒယ်ပုတ်ကွင်း
မြင်ကွန်း၊ မြင်းခုံတိုင် မင်းသားများ
မြင်ကွန်း၊ မြင်းခုံတိုင် မင်းသားများ
မြင်ကွန်း မင်းသားနှင့် မြင်းခုံတိုင် မင်းသားတို့သည် မင်းတုန်းမင်းတရား မင်းမဖြစ်မီ အမရပူရအိမ်နိမ့်၌ စံတော်မူစဉ် ရွှေရေးဆောင် မိဖုရားမှ ဖွားမြင်သော သားတော်များဖြစ်သည်။ မြင်းကွန်းမင်းသားသည် ၁၂ဝ၅ ခုနှစ် တပို့တွဲလပြည့်ကျော် ၁၄ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်၍ ငယ်မည်မှာ မောင်မျိုးအေးဖြစ်သည်။ ပထမဆုံး သီလဝဘွဲ့ကို ရ၍၊ ထိုနောက် သမဟာသီရိ ဓမ္မရာဇာဘွဲ့ ရပြီးလျှင် မြင်ကွန်းမြို့ကို စားရသောကြောင့် မြင်ကွန်း မင်းသားဟုတွင်သည်။ ညီတော် မြင်းခုံတိုင် မင်းသား၏ ငယ်မည်မှာ မောင်မျိုးထင်ဖြစ်၍၊ နောက်သတိုးမင်းလှ ဇေယသူဘွဲ့ရသည်။ မြင်းခုံတိုင်မြို့ကို စားရ၍ မြင်းခုံတိုင် မင်းသားဟု တွင်သည်။ မြင်ကွန်းမင်းသားသည် ဇာတိပဋိသန္ဓေအားဖြင့် မဟုတ်လျှင် မခံတတ်သော စိတ်ရှိကာ၊ လုပ်မိလျှင် မည်သည့်အရာမဆို ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ စွန့်စွန့်စားစား ပြုလုပ်လေ့ရှိ၏။ အလုပ်လုပ်ရာ၌ မည်သူ၏ မျက်နှာကိုမျှ ထောက်ညှာလေ့မရှိပေ။ ပကတိအတိုင်းနေလျှင်မူ အလွန်သဘောကောင်း၍ ရတနာ ၃ ပါးကို အထူးရိုသေ ကိုင်းရှိုင်း၏။ ပညာရှိများကို အထူးခင်မင်၍ မိမိကိုယ်တိုင် ပညာစုံကို အထူးလိုလားသည်။ ထို့ပြင် မြင်ကွန်းမင်းသားသည် မင်းသားတို့ တတ်အပ်သော အတတ်ပညာများကို တတ်မြောက်၍ အထူးသဖြင့် ဆင်စီး၊ မြင်းစီး၊ ဓားခုတ်၊ လှံထိုး၊ သေနတ်ပစ်ခြင်းတို့၌ သူတစ်ပါးတို့လက်ဖျားခါ၍ အံ့ဩလောက်အောင် တတ်မြောက်ကျွမ်းကျင်သည်ဟု ဆိုလေသည်။ မင်းတုန်းမင်းတရားကြီးသည် ၁၂၁၄ ခုနှစ် တပေါင်းလဆန်း ၁၁ ရက်နေ့တွင် အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်သောအခါ ညီတော် ကနောင်မင်းအား အိမ်ရှေ့အပ်နှင်းတော်မူသည်။
ကနောင်မင်းသားကြီးမှာ အိမ်ရှေ့စံပင်ဖြစ်လင့်ကစား ဩဇာတိက္ကမပြည့်စုံ၍ တန်ခိုးအာဏာ ထက်မြက်လှသည်။ ပြည်ရေးပြည်ရာ စီမံခန့်ခွဲရာတွင်လည်း ဦးစီးဦးဆောင် ပြုရသည်။ နောင်တော် မင်းတုန်းမင်းတွင် သားတာ် သမီးတော် အရွယ်ရောက်သူများ ရှိရကား၊ ကနောင်မင်းသား ရှိနေသောကြောင့် ထီးနန်းဆက်ခံခွင့် ရတော့မည် မဟုတ်ဟု စိုးရိမ်ကြသော သားတော်များသည် မကျေမနပ် ဖြစ်ကြလေသည်။ သို့ဖြစ်၍ မြင်ကွန်းစားနှင့် မြင်းခုံတိုင်စားတို့သည် ဦးပုညကို ဓားမိုး၍ ထီးနန်း လုပ်ကြံရန် အခါတောင်းပြီးလျှင် နေ့ ၂ ချက်တီးကျော် အချိန်ရသော်၊ ငဘဲကြီး၊ ငဖြူသီး၊ ဇော်ဂျီဗိုလ်တို့နှင့် လူပေါင်း ၅ဝ ကျော် စုဆောင်း၊ အရက်သေစာ သောက်စားလျက် သက္ကရာဇ် ၁၂၂၈ ခုနှစ် ဝါဆိုလပြည့်ကျော် ၇ ရက် ကြာသပတေးနေ့ နာရီပြန် ၂ ချက်တီး အချိန်တွင် မြေဘုံသာ စံနန်းတော် လွှတ်တော်အနီး တဲကြီးတွင် အိမ်ရှေ့ဘုရားသည် တိုင်းရေးပြည်ရေးများနှင့် သဿမေဓအခွန်တော်များ အကြောင်းကို စစ်ဆေးနေစဉ်၊ မြင်းခုံတိုင်စားက ကယ်တော်မူပါဘုရား၊ ကယ်တော်မူပါဘုရားဟု ရှေ့က ပြေး၍ မြင်ကွန်းစားက ဓားနှင့်လိုက်လေသည်။ အိမ်ရှေ့ ဘုရားသည် အကယ် မြင်ကွန်းစားက မြင်းခုံတိုင်စားကို သတ်ရန်လိုက်သည် ထင်မှတ်၍၊ နေရာတော်မှ လက်နက်မပါဘဲ ယင်းတို့ရှိရာ ထွက်တော်မူသည်။ အနီးသို့ရောက်မှ မြစ်သာပွဲစား မင်းသားဖိနပ်တော်သား ဦးကရင်က ရန်သူတော်ပါဘုရားဟု နောက်မှအော်မှသာလျှင် မြင်ကွန်းစား၊ မြင်းခုံတိုင်းစားတို့ ရန်မူရန်လာကြောင်း သိတော်မူ၍ ဓားတော်ကိုယူရန် ဝင်းပိတုန်းပိတ်ကို ကျော်သည်တွင် မြင်ကွန်းစားဓားချက်ဖြင့် ကံကုန်သည်။ မြင်ကွန်းစားနှင့် မြင်းခုံတိုင်စားတို့သည် ဘထွေးတော်အိမ်ရှေ့မင်းအား လုပ်ကြံပြီးသော် ပွဲတော်ဆောင်တွင် စံနေတော်မူသောခမည်းတော်အား လုပ်ကြံရာ၊ မင်းတရားကြီးသည် မိဖုရား၊ သားတော် သမီးတော်၊ ကိုယ်ရံတော်များနှင့် အနောက်တံခါးက ထွက်တော်မူသည်တွင် သူပုန်တို့က မင်းတရားကြီးအား လုပ်ကြံရန်ထားသော ငပိုက်ကြီးနှင့်တွေ့၍ သားတော် မက္ခရာမြို့စားမင်းသားက ယင်းကိုယ်မှ ဓားကို ယူပြီးလျှင်၊ မင်းတရားကြီးအား ကျောပေါ်၌ပိုး၍ နန်းတော်သို့ အရောက်ပို့စေသည်။ မင်းတရားကြီးသည် စားတော်ဝန် ဦးခဲအား ထီးဖြူမိုးစေ၍ ပြေးစေရာ၊ သူပုန်တို့သည် ဘုရင်မှတ်ထင်၍ ယင်းနောက်သို့ လိုက်ကြသည်တွင် မင်းတရားကြီးသည် နန်းတော်သို့ ချောမောစွာ ရောက်လေသည်။
ဦးကရင်လည်း အိမ်ရှေ့တော် တပ်များရှိရာသို့ ပြေး၍၊ မြင်ကွန်းစား ဓားချက်ဖြင့် ရောင်ပြတ်ခဲ့ပြီး၊ အိမ်ရှေ့ဘုရားကိုလည်း မြင်ကွန်းစားတို့ လုပ်ကြံရန် နောက်တော်သို့လိုက်ကြောင်း၊ အိမ်ရှေ့ဘုရား မည်သို့ ဖြစ်သည်ဟု မသိကြောင်း ပြောသည်တွင်၊ အိမ်ရှေ့တော်တပ်က အိမ်ရှေ့ဝန်နတ်မောက်မြို့စား ဦးသင်၊ အိမ်ရှေ့သံတော်ဆင့် ဦးဘိုးအောင်၊ ထီးလှိုင်တိုက်စား အကြီးတော်ချုပ်ဝန် မင်းကြီးမင်းလှ မဟာဥဇနာ၊ အိမ်ရှေ့သံတော်ဆင့် ဦးသက်ရှည်၊ အိမ်ရှေ့သံတော်ဆင့် သီးရွှေစင်၊ ကိုးပင်တပ်မှူး ရဲကျော်သူဘွဲ့ခံ ဦးပေါ်လွင်၊ အိမ်ရှေ့လက်စွဲတောင်ကြီး ရဲခေါင်ကျော်စွာဘွဲ့ခံ ရန်ကင်းတောင်ရွာစား ဦးပုတ်စုတ်အစရှိသော အိမ်ရှေ့တော် အရာရှိတို့နှင့် တကွ တပ်ပါလူပေါင်း ၅ဝဝ ကျော်ခန့် အိမ်ရှေ့ဘုရားရှိရာသို့ လိုက်ကြရာ မတွေ့သည်နှင့် နန်းတော်၌ရှိမည်ထင်သောကြောင့် သွားကြသည်တွင် မြောက်ဥယျာဉ်တော်အနီး သစ်တပ်သို့ ဆိုက်ရောက်လျှင် သစ်တပ်တွင်းမှ မည်သူ့တပ်နည်းဟု မေးရာ အိမ်ရှေ့တော်တပ်ဖြစ်ကြောင်းကို သံတော်ဆင့် ဦးမျှားက ပြန်ပြောလေသည်။ ထိုအခါ အိမ်ရှေ့တော်တပ်များ လာကြောင်း မင်းတုန်းမင်းတရားထံသို့ တင်လျှောက်သည်တွင် အိမ်ရှေ့တော်တပ်က အရာရှိ ၅ ယောက် ရှေ့တော်သို့ဝင်စေ အမိန့်တော်ရှိသဖြင့်၊ သံတော်ဆင့် ဦးမျှားနှင့် အိမ်ရှေ့ဝန် ဦးသင်တို့ကို ရှေ့တော် သို့ သွင်းရာ၊ အိမ်ရှေ့ဘုရား ရှိကြောင်း မရှိကြောင်းကိုကားမပြော၊ မောင်မင်းတို့ကို ငါကောင်းစွာ သူကောင်း ပြုတော်မူမည်။ လွှတ်တော်ပေါ်တွင် ရှိသည့် သူပုန်မြင်ကွန်းစားငယ်နှင့် မြင်းခံတိုင်စားငယ်တို့ တစ်စု ရန်ကို နှိမ်နင်းကြရမည်ဟု အမိန့်တော်ရှိလိုက်သည်။ အိမ်ရှေ့ဝန်နှင့် သံတော်ဆင့်တိုသည် မိမိတို့ တပ်သို့ ပြန်လာ၍ သစ်တပ် အရှေ့မြောက်မှသည် ပတ်သန်း ချီတက်၍ လွှတ်တော်ပေါ်၌ ရှိသောသူပုန် မြင်ကွန်းစား၊ မြင်းခုံတိုင်စားတို့ကို တိုက်ခိုက်ရာ၊ သူပုန်တို့သည် လွှတ်တော်ပေါ်မှ ဆင်းပြေးပြီးလျှင်၊ နန်းတော် အနောက်မျက်နှာက လှည့်၍ တိုက်သော်လည်း မရသဖြင့်၊ ဂေါဝိန်ဆပ်သို့ ဆင်းပြီးနောက်၊ ဆိပ်၌ရှိသော ရေနန်းစကြာ သင်္ဘောတော် ကပ္ပတိန်ခရာသီတို့ကို ဓားကွပ်ပြီးလျှင် မြင်းခြံသို့ စုန်ဆင်းသည်။
ကျွဲဘီအနောက်စုရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ကျွဲဘီအနောက်စုရွာ (Kywebiahnauksu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ အောင်ပင်သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၅၈၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အောင်ပင်သာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၄၃ ဦး၊ မ ၉၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၉၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ဆပင်စာ အက်ဒမန်
အယ်လစ်ဇဗက် ခေတ်တွင် ထင်ရှားကျော်ကြားခဲ့သော ကဗျာစာဆိုများအနက် အက်ဒမန် ဆပင်စာသည် တစ်ဦးအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ၁၅၅၂ ခုနှစ်တွင် လန်ဒန်မြို့၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ 'မားချင့်တေလာကျောင်း'မှ တစ်ဆင့် ကိန်းဘရစ်ချ် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသို့ ကူးပြောင်း၍ ပညာသင်ယူခဲ့၏။ ၁၅၇၉ ခုနှစ် ကျောင်းမှထွက်စတွင် ဆပင်စာသည် 'သရှက်ပတ် ကယ်လင်ဒါ' ခေါ် ကဗျာကို သူ၏မိတ်ဆွေ ဆာ ဖိလစ် ဆစ်ဒနီအား ရည်ညွှန်းလျက် ရေးသားခဲ့၏။
ဆာဖိလစ်၏ ဦးရီးတော် လက်စတာမြို့စား၏ အကူအညီဖြင့် ၁၅၈ဝ ပြည့်နှစ်တွင် အိုင်ယာလန် ပြည်ဘုရင်ခံ၏ အတွင်းဝန်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ အိုင်ယာလန်ပြည်တွင် ပုန်ကန်ထကြွမှုများ ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ၊ 'အိုင်ယာလန်ပြည်၏ လက်ရှိအခြေအနေနှင့်ကျွန်ုပ်၏အမြင်' ခေါ်စာစောင်မှာ အယ်လစ်ဇဗက် ခေတ်အိုင်ယာလန်ပြည်ကို ဖိနှိပ်သောဝါဒအား အကျိုးပြုသော စာစောင်ဖြစ်လေရာ၊ ဆပင်စာသည် ကော့ခရိုင်တွင် မြေဧက ၃ဝဝဝ နှင့် ကီလကိုမန် ရဲတိုက်ကို ဆုလာဘ်အဖြစ်ဖြင့် ချီးမြှင့်ခြင်းခံ ရလေသည်။
ဆပင်စာအား ကျော်စောထင်ရှားလာစေသော ကဗျာမှာ အခန်း ၁၂ ခန်းဖြင့် ဖွဲ့ဆိုသီကုံးသော 'ဖယ်ရီကွင်း'ဟူသော လင်္ကာကြီး ဖြစ်ပေသည်။ ထိုလင်္ကာ၏ ဖွဲ့ပုံဖွဲ့နည်းတို့မှာ ကဏ္ဏသုခ ဖြစ်စေသောကြောင့်၊ အင်္ဂလိပ်ကဗျာ စာဆိုအပေါင်းက ဆပင်စာကို ကဗျာစာဆိုတို့၏ ကဝိဟု အသိအမှတ်ပြုကြသည်။ ထိုလင်္ကာကြီးကို ဆပင်စာသည် အိုင်ယာလန်ပြည်၌ နေထိုင်စဉ် ရေးသားစီကုံး၍၊ ဆာဝေါ်လတာရော်လီ၏ အကူအညီဖြင့် အယ်လစ်ဇဗက်ဘုရင်မ၏ ရှေ့မှောက်သို့ ဝင်ရောက်၍ ယင်းလင်္ကာကြီးကို ဆက်သခွင့်ရခဲ့သည်။ ခရစ် ၁၅၉ဝ ပြည့်နှစ်တွင် လန်ဒန်မြို့၌ ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဆပင်စာသည် ၁၅၉၄ ခုနှစ်တွင် အယ်လစ်ဇဗက် ဗွိုင်းနှင့် လက်ထပ်ထိမ်းမြား၍၊ ကီလကိုမန်ရဲတိုက်၌ ဆက်လက် နေထိုင် ခဲ့သည်။ သို့သော် အိုင်ယာလန်ပြည်နှင့် စပ်လျဉ်းသော သူ၏ ပြင်းထန်သည့် ဖိနှိပ်ရေးအယူအဆတို့ကြောင့် အိုင်ရစ်သူပုန်များ ထကြွလာသောအခါ၊ ဆပင်စာသည် သူ၏ဇနီးနှင့်အတူ လက်လွတ်ထွက်ပြေးရသည်။ နေထိုင်ရာ ရဲတိုက်မှာလည်းသူပုန်တို့ မီးတင်ရှို့ဖျက်ဆီးခြင်းကို ခံရသည်။ သူပုန်ရန်မှ ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်၍၊ လန်ဒန်မြို့သို့ ပြန်ရောက်ပြီး တစ်လမျှအကြာတွင်၊ ၁၅၉၉ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့၌ ဆပင်စာ ကွယ်လွန်အနိစ္စရောက်လေသည်။ သူ၏ရုပ်ကလာပ်ကို ဝက်စမင်စတာ အက်ဗေးတွင် သင်္ဂြီုဟ်မြှုပ်နှံထားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ် အမျိုးသား ကဗျာဆရာများ
သဲချောင်းရခိုင်ရွာ
သဲချောင်းရခိုင်ရွာ
ခွေးရူးဖက်ကိုက် ခွေးကောင်းနားရွက်ပြတ်
ခွေးရူးဖက်ကိုက် ခွေးကောင်းနားရွက်ပြတ် ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက်
ခွေးကောင်းသည် ခွေးရူးနှင့် ဖက်ပြိုင်၍ ကိုက်လျှင် နားရွက် ဖြတ်ခံရသကဲ့သို့ လူကောင်းသည် လူမိုက်နှင့် ဖက်ပြိုင်လျှင် လူကောင်းသာ နစ်နာသည်။
ညောင်တပင်ရွာ၊ သုံးထပ်
ညောင်တပင်ရွာ၊ သုံးထပ်
နမ့်ကတ်ရွာ၊ ဟိုနား
နမ့်ကတ်ရွာ (Namkat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ ဟိုနားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၃၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုနားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၄ ဦး၊ မ ၂၉၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကျောင်းစုရွာ၊ မအူကုန်း
ကျောင်းစုရွာ၊ မအူကုန်း
ထန်းပင်ကုန်းတောကြီးတန်းရွာ၊ ဒယ်ပုတ်ကွင်း
ထန်းပင်ကုန်းတောကြီးတန်းရွာ၊ ဒယ်ပုတ်ကွင်း
ဘိုနို
မြင်းစီးသူရဲကောင်းဘွဲ့ (KBE) ရ ဘိုနိုသည် အိုင်ရစ် တေးသံရှင်၊ ဂီတပညာရှင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဘိုနို၏ အမည်ရင်းမှာ (Paul David Hewson) ဖြစ်ပြီး ယူတူး (U2) အဖွဲ့၏ ပင်တိုင် အဆိုတော်ဖြစ်သည်။ ယူတူးအဖွဲ့၏ သီချင်းစာသား အားလုံးနီးပါးသည် ဘိုနို၏ ဖန်တီးမှုများ ဖြစ်သည်။ သီချင်းရေးရာတွင် ဘိုနိုသည် နိင်ငံရေး၊ လူမှုရေးနှင့် ဘာသာရေး အကြောင်းအရာများကိုလည်း ထည့်ရေးလေ့ ရှိသည်။ မြန်မာ့ ဒီမိုကရေစီခေါင်းဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အတွက် ရည်စူးပြီးရေးထားသည့် Walk On သီချင်းစာသားမှာလည်း ဘိုနို၏ လက်ရာ တစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။
NGC 93
thumb|NGC 93 NGC 93 (PGC 1412) သည် ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး အင်ဒရိုမီဒါ ကြယ်စုတန်း၌ တည်ရှိသည်။ ယင်းသည် အလင်းနှစ် ထောင်ပေါင်း ၁၀၀ ကျယ်ဝန်းကာ ၁၈၅၄ ခုနှစ်တွင် R. J. Mitchell ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ဂျိုးဇဖင်းမိဖုရား
Joséphine de Beauharnais (၂၃ ဇွန် ၁၇၆၃ – ၂၉ မေ ၁၈၁၄) သည် နပိုလီယန်၏ ပထမဆုံး ဇနီးဖြစ်ပြီး ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး ဧကရီဖြစ်သည်။
ပြင်သစ်ဘုရင် နပိုလီယန်ဗိုနပတ်၏ ချစ်ဇနီး မာရီရိုဂျိုး ဇဖင်းသည် ပြင်သစ်ပိုင် အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစုတွင် အပါ အဝင်ဖြစ်သော မားတီနစ်ကျွန်း၌ ခရစ် ၁၇၆၃ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဂျိုးဇဖင်းသည် ရေကြောင်း တပ်စုဗိုလ်ကလေး ဂျိုးဇက်တရှဒီလာပါဇရီး၏သမီး ၃ ယောက် အနက် အကြီးဆုံးဖြစ်၍ ရုပ်ရည်ချောမွေ့လှပသည့်အပြင် ဉာဏ် ပညာလည်း ထက်မြက်သူ ဖြစ်၏။ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေးတွင် လိမ်မာရေးခြားရှိသဖြင့် ပါရစ်မြို့ မျက်နှာကြီးပိုင်းတွင် ဝင်ဆံ့သူ တစ်ယောက်ဖြစ်ပေသည်။ ဂျိုးဇဖင်းသည် ဗိုင်းကောင့်အယ်လက် ဇန္ဒာဗိုးအာနဲနှင့် ပထမအိမ်ထောင်ပြုခဲ့၏။ ဗိုးအာနဲမှာ ပြင်သစ် တော်လှန်ရေးအတွင်း၌ အသတ်ခံရလေသည်။ ဂျိုးဇဖင်းကိုယ်တိုင် လည်း အချုပ်ခံရပြီး အသတ်ခံရမည့်ဘေးမှ လက်မတင်ကလေး လွတ်ခဲ့လေသည်။ ပထမအိမ်ထောင်ဖြင့် ဂျိုးဇဖင်းတွင် ယူဂျင်း ခေါ် သားတစ်ယောက်နှင့် ဟော်တင်းယူဂျင်းနီခေါ် သမီး တစ်ယောက် ကျန်ရစ်ခဲ့လေသည်။