cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
မြင်းကကုန်းရွာ၊ ကလောမြို့နယ်
မြင်းကကုန်းရွာ (Myinkakone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ကလောမြို့နယ်၊ နန်းနိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၂၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နန်းနိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၃၅ ဦး၊ မ ၁၂၆၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။
တစ်အွန်ရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြင်းကကုန်းရွာ၊ ကလောမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကလောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယောင်မောရွာသစ်ရွာ၊ မန်တွန်းမြို့နယ်
ယောင်မောရွာသစ်ရွာ (Yawngmawywarthit)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုင်းမော-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ မန်တွန်းမြို့နယ်၊ ယောင်မောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၈၄၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန်တွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တိကန်ရွာ၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်
တိကန်ရွာ (Tikan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်၊ မိုင်းယန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၈၃၈ ဖြစ်သည်။
နဖားအင်းရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်
နဖားအင်းရွာ (Nahparinn)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပြည်မြို့နယ်၊ နတ္တလင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၃၂၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နတ္တလင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၇၃ ဦး၊ မ ၁၂၉၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောက်ပနန်းဘူတာ
ကျောက်ပနန်းဘူတာ သည် မန္တလေး-မြစ်ကြီးနား မီးရထားလမ်းပိုင်းရှိ ဘူတာရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့မီးရထား တိုင်းအမှတ်(၂)တွင် ပါဝင်ပြီး စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၌ တည်ရှိသည်။
ရွာထောင်ဘူတာ
ရွာထောင်ဘူတာ သည် မန္တလေး-မြစ်ကြီးနား မီးရထားလမ်းပိုင်းရှိ ဘူတာရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့မီးရထား တိုင်းအမှတ်(၂)တွင် ပါဝင်ပြီး စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၌ တည်ရှိသည်။
ကရောရွာ၊ ဖရူဆိုမြို့နယ်
ကရောရွာ(Karaw)သည် ကယားပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်ခရိုင်၊ ဖရူဆိုမြို့နယ်၊ တော်ခူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၆၆၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖရူဆိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောင်းစုရွာ၊ သာယာဝတီမြို့နယ်
ကျောင်းစုရွာ (Kyaungsu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ သာယာဝတီမြို့နယ်၊ တောင်ပန်းဆွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၈၈၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်ပန်းဆွဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၅၂ ဦး၊ မ ၉၅၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၀၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သာယာဝတီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝင်းသိန်း
ဦးဝင်းသိန်း သည် အင်ဂျင်နီယာတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ၂၀၁၆ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၁ခုနှစ်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်များ
ပြင်ဝန်းရွာ၊ ကျွန်းစုမြို့နယ်
ပြင်ဝန်းရွာ(Pyinwun)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၊ ကျွန်းစုမြို့နယ်၊ မင်းဂုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,684 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျွန်းစုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စရဲဘူတာ
စရဲဘူတာ သည် မန္တလေး-မြစ်ကြီးနား မီးရထားလမ်းပိုင်းရှိ ဘူတာရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့မီးရထား တိုင်းအမှတ်(၂)တွင် ပါဝင်ပြီး စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၌ တည်ရှိသည်။
ကြာညှပ်ရွာ၊ သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်
ကြာညှပ်ရွာ (Kyarhnyat)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်၊ ကြာညှပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၄၁၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကြာညှပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၃၇၅ ဦး၊ မ ၇၆၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၉၉၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သီးချောက်ရွာ၊ ပေါက်မြို့နယ်
သီးချောက်ရွာ (Theechauk)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပေါက်မြို့နယ်၊ ညောင်ဝင်းပေါက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၉၉၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်ဝင်းပေါက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၆၁ ဦး၊ မ ၉၆၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၂၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောင်းဖြူကန်ရွာ၊ မြင်းခြံမြို့နယ်
ကျောင်းဖြူကန်ရွာ (Kyaunghpyukan)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ မြင်းခြံမြို့နယ်၊ တူရွင်းဘို့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၂၇၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တူရွင်းဘို့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၉၅ ဦး၊ မ ၁၈၀၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၉၅ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ ကျောက်ဖြူကန် ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းခြံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တိလတ်ရွာ၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်
တိလတ်ရွာ (Tilat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်၊ မိုင်းယန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၈၃၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မုက်မိုရွာ၊ မန်တွန်းမြို့နယ်
မုက်မိုရွာ (Mokemo (Moekmoeh))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုင်းမော-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ မန်တွန်းမြို့နယ်၊ ယုံ စွားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၇၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယုံ စွားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၆၉ ဦး၊ မ ၈၀၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၇၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန်တွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စစ်ကိုင်းဘူတာ
စစ်ကိုင်းဘူတာ သည် မန္တလေး-မြစ်ကြီးနား မီးရထားလမ်းပိုင်းရှိ ဘူတာရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့မီးရထား တိုင်းအမှတ်(၂)တွင် ပါဝင်ပြီး စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၌ တည်ရှိသည်။
သာယာကုန်းရွာ၊ အင်းတော်မြို့နယ်
သာယာကုန်းရွာ (Tharyarkone(Ywartharyar))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ အင်းတော်မြို့နယ်၊ မော်တိတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၄၅၄ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေချမ်းပြင်ဘူတာ
ရေချမ်းပြင်ဘူတာသည် ပြည်တော်သာ(စစ်တွေ)-ရေချမ်းပြင် ရထားလမ်းတွင် ပါဝင်သော ဘူတာတစ်ခုဖြစ်သည်။
သံလိုက်စက်ကွင်း
သံလိုက်စက်ကွင်း (magnetic field) သည် လျှပ်စစ်စက်ကွင်း၏ ပြောင်းလဲမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော၊ တစ်နည်းအားဖြင့် လျှပ်စီးကြောင့် ဖြစ်ပေါ်အပ်သော စက်ကွင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ သက်ရောက်မှုကို ခံရသူမှာ အလျင်တခုခု ရှိနေသော (ရွေ့လျားနေသော) လျှပ်စစ်ဓာတ်ဆောင် အမှုန်များ ဖြစ်သည်။ သံလိုက်တုံးများ ဖြစ်ပေါ်ရခြင်း အကြောင်းမှာလည်း ဤသံလိုက်စက်ကွင်းများဖြစသည်။ သံလိုက်စက်ကွင်းများကို အခြေခံကျသော ကွမ်တမ် ဂုဏ်အင်၊ ယင်းတို့၏ စပင်များနှင့် ဆက်နွယ်သည့် အခြေခံအမှုန်၏အရွေ့နှင့် ရွေ့လျားနေသော လျှပ်စစ်ဓာတ်တို့ဖြင့် ထုတ်လုပ်နိုင်သည်။ အထူးနှိုင်းရသီအိုရီအရ လျှပ်စစ်နှင့် သံလိုက်စက်ကွင်းတို့သည် electromagnetic tensor ဟုခေါ်သည့် အကြောင်းအရာတစ်ခုတည်း၌ အပြန်အလှန် ဆက်နွယ်ကြသည်။ ကွမ်တမ် ရူပဗေဒ၌မူ လျှပ်စစ်သံလိုက်စက်ကွင်းသည် ကွမ်တမ်ပြုခံရပြီး လျှပ်စစ်သံလိုက် အပြန်အလှန်ဆက်နွယ်မှုများသည် ဖိုတွန်များ ဖလှယ်ရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ သံလိက်စက်ကွင်းများသည် ယနေ့ခေတ်တွင် တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုနေကြသည်။ လျှပ်စစ် အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်နှင့် အီလက်ထရိုမက္ကင်းနစ်ဘာသာရပ်တို့တွင် အများအားဖြင့် အသုံးချသည်။ ကမ္ဘာမြေတွင်လည်း ကမ္ဘာ့သံလိုက်စက်ကွင်းရှိပြီး ယင်းသည် လမ်းပြစနစ်အတွက် အရေးပါကာ နေလေ (solar wind) များ၏အန္တရာယ်မှ ကာကွယ်ပေးသည်။ လျှပ်စစ်စက်ကွင်းများကို လျှပ်စစ်မော်တာများနှင့် လျှပ်စစ်ဂျင်နေရေတာများတွင် အသုံးချသည်။
မြင်းကပေါ်ရွာ၊ ကလောမြို့နယ်
မြင်းကပေါ်ရွာ (Myinkapaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ကလောမြို့နယ်၊ နန်းနိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၂၃၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နန်းနိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၃၅ ဦး၊ မ ၁၂၆၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကလောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝေဘူရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်
ဝေဘူရွာ (Waybu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ မိုင်းတင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၂၁၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းတင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၃၆ ဦး၊ မ ၁၉၆၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၀၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စစ်တွေဘူတာ
စစ်တွေဘူတာသည် ပြည်တော်သာ(စစ်တွေ)-ရေချမ်းပြင် ရထားလမ်းတွင် ပါဝင်သော ဘူတာတစ်ခုဖြစ်သည်။
ဗင်းဟင် (တရုပ်)ရွာ၊ ဟိုပန်မြို့နယ်
ဗင်းဟင် (တရုပ်)ရွာ (Binhin (Tayoke))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ ဟိုပန်မြို့နယ်၊ ဗင်းဟင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၅၁၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်ကြပ်ချောင်းရွာ၊ သာယာဝတီမြို့နယ်
တောင်ကြပ်ချောင်းရွာ (Taungkyatchaung)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ သာယာဝတီမြို့နယ်၊ တောင်ပန်းဆွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၈၈၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်ပန်းဆွဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၅၂ ဦး၊ မ ၉၅၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၀၄ ဦးနေထိုင်သည်။
နတ္တလင်းရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်
နတ္တလင်းရွာ (Nattalin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပြည်မြို့နယ်၊ နတ္တလင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၃၁၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နတ္တလင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၇၃ ဦး၊ မ ၁၂၉၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောက်တံခါးရွာ၊ ပေါက်မြို့နယ်
ကျောက်တံခါးရွာ (Kyauktagar)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပေါက်မြို့နယ်၊ ပလောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၀၆၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပလောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၄၂ ဦး၊ မ ၇၆၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၀၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စစ်တွေတက္ကသိုလ်ဘူတာ
စစ်တွေတက္ကသိုလ်ဘူတာသည် ပြည်တော်သာ(စစ်တွေ)-ရေချမ်းပြင် ရထားလမ်းတွင် ပါဝင်သော ဘူတာတစ်ခုဖြစ်သည်။
ဝမ်အစ်ရွာ၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်
ဝမ်အစ်ရွာ (Wanait)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်၊ မိုင်းယန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၈၅၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒါးပိုင်ဘူတာ
ဒါးပိုင်ဘူတာသည် ပြည်တော်သာ(စစ်တွေ)-ရေချမ်းပြင် ရထားလမ်းတွင် ပါဝင်သော ဘူတာတစ်ခုဖြစ်သည်။
ယောင်ဆွားရွာ၊ မန်တွန်းမြို့နယ်
ယောင်ဆွားရွာ (Yawngswar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုင်းမော-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ မန်တွန်းမြို့နယ်၊ ယုံ စွားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၇၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယုံ စွားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၆၉ ဦး၊ မ ၈၀၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၇၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန်တွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တုံးမဖွဲရွာ၊ အင်းတော်မြို့နယ်
တုံးမဖွဲရွာ (Tonemahpwe)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ အင်းတော်မြို့နယ်၊ မော်တိတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၄၅၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြင်သာရွာ၊ ကျွန်းစုမြို့နယ်
ပြင်သာရွာ(Pyinthar)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၊ ကျွန်းစုမြို့နယ်၊ ကဘင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,600 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျွန်းစုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇောပူဂျာဘူတာ
ဇောပူဂျာဘူတာသည် ပြည်တော်သာ(စစ်တွေ)-ရေချမ်းပြင် ရထားလမ်းတွင် ပါဝင်သော ဘူတာတစ်ခုဖြစ်သည်။
ပလာစမာ (ရူပဗေဒ)
ပလာစမာ ဆိုသည်မှာ ဂရိ πλάσμα, အဓိပ္ပာယ် "ပုံသွင်းနိုင်သော အရာဝတ္ထု" သို့မဟုတ် "ဂျယ်လီ" ဖြစ်ပြီး ဒြပ်တို့၏ အခြေနေ ၄ ရပ်မှ ၁ ခုပင်ဖြစ်သည်။ အခြား ၃ ခုမှာ အစိုင်အခဲ၊ အရည်နှင့် အငွေ့တို့ဖြစ်ကြသည်။ ထိုအခြေနေ ၃ ခုနှင့်မတူဘဲ ပလာစမာသည် ကမ္ဘာပေါ်၌ သာမန်ပတ်ဝန်းကျင်အခြေနေတွင် တွေ့ရလေ့မရှိပေ။ သို့သော် ဓာတ်မပြုသော အငွေ့များမှ ဖန်တီးယူနိုင်သည်။ ပလာစမာဟူသော အခေါ်အဝေါ်အား ၁၉၂၀ ခုနှစ်များတွင် ပထမဆုံး မိတ်ဆက်ခဲ့သူမှာ Irving Langmuir ဆိုသူဖြစ်သည်။ ပတ်ဝန်းကျင်၏ အပူချိန်နှင့် သိပ်သည်းမှုအရ ပလာစမာသည် တစ်ပိုင်း အိုင်ယွန်နစ် သို့မဟုတ် အပြည့်အဝ အိုင်ယွန်နစ်ပုံစံ ဖြစ်နိုင်သည်။ တစ်ပိုင်း အိုင်ယွန်နစ် ပလာစမာများကိုမူ လူအများ နားလည်ကြသည်။ ဥပမာ နီယွန်မီးသင်္ကေတ၊ လျှပ်စီးလက်ခြင်း တို့ဖြစ်သည်။ သို့သော် အပြည့်အဝ အိုင်ယွန်းနစ် ပလာစမာများကိုမူ နေ၏အတွင်းဘက်ပိုင်း၊ ဆိုလာ ကော်ရိုနာနှင့် ကြယ်၏အတွင်းပိုင်း တို့၌သာ ဖြစ်ပွားသည်။
ကိုးကား
9. Fitzpatrick R. Introduction to plasma physics. The University of Texas at Austin: sn. 2008:242။
ကုန်းညောင်ရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
ကုန်းညောင်ရွာ (Konenyaung)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်၊ နောင်ခမ်း (မိုင်းမား)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၉၄၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်ခမ်း (မိုင်းမား)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၇၅ ဦး၊ မ ၁၅၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘာဘူကုန်းရွာ၊ ကျိုက်မရောမြို့နယ်
ဘာဘူကုန်းရွာ(Barbukone)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်ခရိုင်၊ ကျိုက်မရောမြို့နယ်၊ ဘာဘူကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၄၉၇၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘာဘူကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၆၉ ဦး၊ မ ၂၄၂၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၅၉၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုက်မရောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြင်းတောင်ပုံရွာ၊ ကလောမြို့နယ်
မြင်းတောင်ပုံရွာ (Myintaungpong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ကလောမြို့နယ်၊ နန်းနိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၂၄၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နန်းနိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၃၅ ဦး၊ မ ၁၂၆၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကလောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုံးထိုလင်ရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်
ကုံးထိုလင်ရွာ (Konehtolen)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ မြို့ဟောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၃၄၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့ဟောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၃၉ ဦး၊ မ ၅၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၉၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မယ်ဇလီကုန်းဘူတာ
မယ်ဇလီကုန်းဘူတာသည် ပြည်တော်သာ(စစ်တွေ)-ရေချမ်းပြင် ရထားလမ်းတွင် ပါဝင်သော ဘူတာတစ်ခုဖြစ်သည်။
ပလောင်းရွာ၊ ပေါက်မြို့နယ်
ပလောင်းရွာ (Palaung)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပေါက်မြို့နယ်၊ ပလောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၈၉၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပလောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၄၂ ဦး၊ မ ၇၆၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၀၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်ပန်းဆွဲရွာ၊ သာယာဝတီမြို့နယ်
တောင်ပန်းဆွဲရွာ (Taungpanswea)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ သာယာဝတီမြို့နယ်၊ တောင်ပန်းဆွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၈၈၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်ပန်းဆွဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၅၂ ဦး၊ မ ၉၅၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၀၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သာယာဝတီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တူရွင်းဘို့ရွာ၊ မြင်းခြံမြို့နယ်
တူရွင်းဘို့ရွာ (Tuywinboet)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ မြင်းခြံမြို့နယ်၊ တူရွင်းဘို့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၂၇၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တူရွင်းဘို့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၉၅ ဦး၊ မ ၁၈၀၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၉၅ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ တူရွင်းဘို ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းခြံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွှေဓားဗိုလ်
ရွှေဓားဗိုလ် ဘွဲ့ရ ဦးမင်းပိုသည် သုံးထပ်အိုင်ရွာသူကြီးဖြစ်၍ ထိုဘွဲ့ကို သီပေါမင်း လက်ထက်၌ ရရှိခဲ့သည်။ တိုင်းပြည်အကျိုးကို စွမ်းစွမ်းတမံဆောင်ရွက်ခဲ့သော ရွှေဓားဗိုလ်ခေါ် ဦးမင်းပိုသည် တောင်တွင်းကြီးနယ်တစ်ခွင်တွင် ထင်ရှားခဲ့သည်။
ယောင်တင်းရွာ၊ မန်တွန်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန်တွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွှေဓားဗိုလ်
မျိုးရိုးဆက်စပ်ခြင်း
မင်းနှစ်ပါး ပါတော်မူပြီးနောက် နိုင်ငံကို အင်္ဂလိပ်တို့သိမ်းပိုက်ခဲ့ရာ ထိုကာလ၌ မြန်မာပြည်သူတို့ အလွန်ဆင်းရဲကြရသည်။ မျိုးချစ်စိတ်ပြင်းထန်သောကြောင့် မင်းသားအချို့သည် အင်္ဂလိပ်ကို ပြန်လှန်ခုခံရန် လက်နက်အင်အား၊ လူအင်အား စုဆောင်းနေခဲ့ကြသည်။ ထိုသို့စုဆောင်းခဲ့ရမှာ တောင်တွင်းကြီးနယ်တစ်ခွင်၌ ဓားထက်သော ရွှေဓားဗိုလ် ခေါ် ဦးမင်းပိုနှင့် တွေ့ဆုံဖြစ်ကြသည်။
မျိုးဆက်
အင်္ဂလိပ်အစိုးရသည် ရွှေဓားဗိုလ်၏ အမျိုးအနွယ်များကို သတ်လေ့ရှိရာ ၎င်းမိသားစုမှာ ရွှေဓားဗိုလ်မရှိတော့သည့် နောက်ပိုင်း၌ အညာမှ အကြေအရပ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ကာ ဇာတ်မြှုပ်ခဲ့ကြသည်။ အချို့မှာ မူရင်းနေရာအရပ်၌ ကျန်ရစ်ခဲ့ကြသည်။ ရွှေဓားဗိုလ်သည် သခင်အောင်ဆန်း၏ အဘေးဖြစ်သည်။
ရွှေဓားဗိုလ်၏ မျိုးဆက်သည် အင်္ဂလိပ်တို့၏ ရန်ကိုကြောက်၍ အောက်ပြည်သို့ဆင်းလာခဲ့ကြရာ ပဲခူးတိုင်းအနောက်ခြမ်းရှိ ကူဖြူရွာသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။ ထိုမှတစ်ဖန် မဂဒူး မွန်မင်းသမီး၏ မျိုးရိုးမှ ဆင်းသက်လာသည့် မိသားစုနှင့် တွေ့ဆုံကြရာ မွန်အမျိုးသားတစ်ဦးနှင့် ရွှေဓားဗိုလ်မြစ် တော်စပ်သူတို့ လက်ထပ်ကြသည်။ မွန်မြန်မာသွေးပါသည့် သမီးလေးဦးထွန်းကားခဲ့သည်။။
ထိုသားသမီးလေးဦးအနက် ဒုတိယမြောက်သမီးနှင့် တတိယမြောက်သားတို့ကွယ်လွန်သွားခဲ့ပါသည်။ ထိုနည်းတူ ၂၀၁၉ခုနှစ်ကဆုန်လကွယ်နေ့၌ အကြီးဆုံးသမီးနှင့် အငယ်ဆုံးမောင်လေးသည် နာရီပိုင်းသာခြား၍ ကွယ်လွန်သွားပါသည်။ လက်ရှိအချိန်၌ မျိုးဆက်ကျန်ရှိနေသေးသည်။
ကိုးပင်ရွာ၊ သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်
ကိုးပင်ရွာ (Koepin)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်၊ ကြာညှပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၄၁၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကြာညှပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၃၇၅ ဦး၊ မ ၇၆၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၉၉၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွာသာယာရွာ၊ အင်းတော်မြို့နယ်
ရွာသာယာရွာ (Ywartharyar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ အင်းတော်မြို့နယ်၊ မော်တိတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၀၈၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်ခါးရွာ၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်
ဝမ်ခါးရွာ (Wanhkar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်၊ မိုင်းယန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၈၅၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငွေသပြာရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်
ငွေသပြာရွာ (Ngwethapyar)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပြည်မြို့နယ်၊ နတ္တလင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၃၂၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နတ္တလင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၇၃ ဦး၊ မ ၁၂၉၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြင့်တောင်ရွာ၊ ကလောမြို့နယ်
မြင့်တောင်ရွာ (Myinttaung)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ကလောမြို့နယ်၊ နန်းနိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၂၃၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နန်းနိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၃၅ ဦး၊ မ ၁၂၆၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကလောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကံကြမ္မာ ၃၂ ပါး
သဠာယတနသံယုတ် ။ ဋ္ဌ။ ၆၂။ မဟာနိဒ္ဒေသ။ ပါ။ ၂၈၉။ ဋ္ဌ။ ၃၄၈။ ဒုကင်္ဂုတ္တရ ကမ္မကရဏဝဂ်။ ပါ။ နှင့်။ ဋ္ဌ။ မူလပဏ္ဏာသ။ ပါ။ ၁၂၁။ ဋ္ဌ။ ပ-အုပ်။ ၃၆၃-စသည်တို့၌ တချို့တဝက်စီပါရှိ၏။ အပြည့်အစုံရှာမရချေ။ မင်းပြစ်မင်းဒဏ်သင့်သူတို့ ခံရသည့် ညှဉ်းဆဲမှုများ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံ
ပဝတ်ကြီးရွာ၊ ကျွန်းစုမြို့နယ်
ပဝတ်ကြီးရွာ(Pawutgyi)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၊ ကျွန်းစုမြို့နယ်၊ တောပြားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,620 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျွန်းစုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗမာဝက်လူးရွာ၊ သာယာဝတီမြို့နယ်
ဗမာဝက်လူးရွာ (Bamarwetlu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ သာယာဝတီမြို့နယ်၊ သပြေကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၈၃၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သပြေကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၀၃ ဦး၊ မ ၁၃၃၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သာယာဝတီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လှိုင်း
ရူပဗေဒတွင် လှိုင်း သည် အာကာသ ကြားခံနယ် သို့မဟုတ် ထုထည်တလျှောက် စွမ်းအင် ပြီးမြောက်ကူးပြောင်းသည့် တုန်ခါမှု ဖြစ်သည်။ ကြိမ်နှုန်းသည် အချိန်၏ ထပ်ပေါင်းအဖြစ် ရည်ညွန်းသည်။ လှိုင်း ရွေ့လျားမှု သည် စွမ်းအင်ကို တစ်နေရာမှတစ်နေရာသို့ ကူးပြောင်းသည်။ လှိုင်းတွင် တုန်ခါမှု ပါဝင်သည်။ လှိုင်း ၂ မျိုး ရှိသည်။ စက်မှုလှိုင်းသည် ကြားခံနယ်မှတဆင့်သွားသည်။ ဥပမာ အသံလှိုင်းသည် လေမော်လီကျူးများကို ဖြတ်သန်းသွားပြီး အနီးအနားရှိ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ထိတိုက်မိကုန်သည်။ ယင်းသည် မော်လီကျူးများကို လှိုင်းလားရာ၏ ခရီးနှင်မှုအား ထိန်းပေးသည်။ ဒုတိယတစ်မျိုးမှာ လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းဖြစ်ပြီး ကြားခံနယ် မလိုအပ်ပေ။ ယင်းတို့သည် လျှပ်စစ်နှင့် သံလိုက်စက်ကွင်းများဖြင့် တုန်ခါသောကြောင့် လေဟာနယ်ကို ဖြတ်သန်းသွားနိုင်သည်။ ယင်းအမျိုးအစားသည် လှိုင်းအလျားဖြင့် ကွဲပြားသွားပြီး ရေဒီယိုလှိုင်း၊ မိုက်ခရိုလှိုင်း၊ အနီအောက် ရောင်စဉ်ဖြာထွက်ခြင်း၊ အက်ဇ်ရေးနှင့် ဂါမာရောင်ခြည်တို့ဖြစ်ကြသည်။ ဒြပ်ဆွဲအားစက်ကွင်းကြောင့် ဖြစ်လာသော ဒြပ်ဆွဲအားလှိုင်းသည်လည်း အာကာသကို ဖြတ်သန်းသွားနိုင်သည်။
ခေါပရာရွာ၊ ဖရူဆိုမြို့နယ်
ခေါပရာရွာ(Khawparar)သည် ကယားပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်ခရိုင်၊ ဖရူဆိုမြို့နယ်၊ တော်ခူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၆၆၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖရူဆိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘုန်းတော်ကြီးသင်ပညာရေးကျောင်း
ဘုန်းတော်ကြီးသင်ပညာရေးကျောင်း သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပညာရေးစနစ်ဟောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ လွန်ခဲ့သော ကြာမြင့်ပြီဖြစ်သည့် သမိုင်းကာလကပင် ရှိခဲ့ပြီး အနော်ရထာလက် ၁၁ ရာစုကပင် စခဲ့သည်။ ကျောင်းများသည် မြန်မာ့သမိုင်းတစ်လျှောက်အရေးပါသည့် ပညာရေးလိုအပ်ချက်များကို အထောက်အပံ့ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် မင်းညီမင်းသားများမှစ၍ လက်လုပ်လက်စားများအထိ ပညာသင်ကြားရာ တစ်ခုတည်းသော နေရာလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဤကျောင်းတော်များသည် မြန်မာတို့အား စာတတ်မြောက်စေရန်အတွက် ကူညီခဲ့သည့် ကျောင်းများ ဖြစ်သည်။ စာတတ်မြောက်မှုနှုန်းမှာလည်း ၁၉၀၀ ပြည့်နှစ်အစောပိုင်းကာလများတွင် အခြားသောအာဆီယံနိုင်ငံများထက် မြင့်မားသည်။ ၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် အသက်ငါးနှစ်ကျော်ပြီးသည့် အမျိုးသား ၅၆ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် အမျိုးသမီး ၁၆.၅ ရာခိုင်နှုန်းတို့သည် စာတတ်မြောက်ကြသည်။ ထိုအချိန်ကာလတွင် အိန္ဒိယတွင် အစီရင်ခံဖော်ပြခဲ့သည့် စာတတ်မြောက်သူဦးရေထက် ခန့်မှန်းခြေ လေးဆကျော် များသည့် ပမာဏဖြစ်သည်။
လက်ရှိအချိန်တွင် ဘုန်းတော်ကြီးသင်ပညာရေးကျောင်းများသည် အခြေခံပညာရေးကို သင်ကြားပေးလျက်ရှိသည်။ ကျောင်းများတွင် များသောအားဖြင့် ချို့တဲ့သည့် မိသားစုများမှ ကလေးများနှင့် မိဘမဲ့ကလေးများသည် ပညာသင်ကြားကြသည်။ ပညာရေးစနစ်တွင် လိုအပ်လျက်ရှိသည့် ပညာရေးကွက်လပ်တစ်ခုကို ဖြည့်ဆည်းခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ အတွက်အချက်နှင့် စာပေတတ်မြောက်ရန်အတွက် မူလတန်းကျောင်းသားများသည် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများတွင် သင်ကြားကြရသည်။ ထို့အပြင် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား၏ သင်ကြားပြသမှုများကိုလည်း သင်ကြားကြရသည်။ ကျောင်းများတွင် သင်ရိုးညွှန်းတမ်းအတိုင်းသင်ကြားခြင်း၊ ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအခြေခံများကို သင်ကြားပြသပေးကြသည်။ ဘုန်းတော်ကြီးသင်ပညာရေးကျောင်းများ၏ ပညာရေးအတွက် အရေးပါသည့် အခန်းကဏ္ဍသည် နှစ်များစွာကြာအောင် ရပ်စဲခဲ့ရသော်လည်း ၂၁ ရာစုကာလအထိ ၎င်းတို့၏ ပါဝင်ဆောင်ရွက်မှုသည် အရေးပါလျက်ရှိတုန်းပင် ဖြစ်သည်။ ယခုကာလတွင် ဤကျောင်းများသည် အစိုးရမူလတန်းကျောင်းများ၏ သင်ရိုးများအတိုင်း နွမ်းပါးချို့တဲ့သော ကလေးငယ်များကို သင်ကြားပေးလျက်ရှိသည်။
ဗင်းဟင် (ဈေး)ရွာ၊ ဟိုပန်မြို့နယ်
ဗင်းဟင် (ဈေး)ရွာ (Binhin (Zay))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ ဟိုပန်မြို့နယ်၊ ဗင်းဟင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၅၁၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘုန်းတော်ကြီးသင်ပညာရေးကျောင်း
ဤကျောင်းများသည် မြို့နယ်ရှိ ပညာရေးအာဏာပိုင်များနှင့် နီးကပ်စွာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်သည်။ လုပ်ငန်းများနှင့် ငွေကြေးများမှာမူ အများပြည်သူ၏ ပူးပေါင်းမှုနှင့် အလှူငွေများစွာရရှိမှုတို့အပေါ် မှီခိုနေရသည်။ ကျောင်းတွင် သင်ကြားလျက်ရှိကြသည့် ကျောင်းသားများ၏ ကုန်ကျစရိတ်မှာ ဤလှူဒါန်းမှုများမှ သုံးစွဲကြသည်။ အချို့သော မိဘများသည် ကျောင်းတော်သို့ ပူးပေါင်းကူညီမှုများ အနည်းငယ်စီပြုလုပ်ကြသည်လည်း ရှိသည်။
၂၀၀၄ - ၂၀၀၅ ပညာသင်နှစ်တွင် ဘုန်းတော်ကြီးသင်ပညာရေးကျောင်းပေါင်း ၁၁၉၀ ကျောင်းရှိပြီး ထိုကျောင်းများသည် မူလတန်းနှင့် အလယ်တန်းဆင့် ပညာရေးကို သင်ကြားပေးလျက်ရှိကာ မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းသားပေါင်း ၁၀၀၀၀၀ ကျော် တက်ရောက်ကာ သင်ကြားလျက်ရှိသည်။
ဝမ်ခိန်းရွာ၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်
ဝမ်ခိန်းရွာ (Wanhkein)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်၊ မိုင်းယန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၈၄၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြို့ဟောင်းထယ်ဝေါရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်
မြို့ဟောင်းထယ်ဝေါရွာ (Myohaunghteiwaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ မြို့ဟောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၃၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့ဟောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၃၉ ဦး၊ မ ၅၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၉၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောက်ကျင်းရွာ၊ ပေါက်မြို့နယ်
အောက်ကျင်းရွာ (Aukkyin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပေါက်မြို့နယ်၊ ပျဉ်းချောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၉၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပျဉ်းချောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၇၅ ဦး၊ မ ၁၈၁၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၉၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗလရွာ၊ မန်မန်ဆိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန်မန်ဆိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စာတုဒ္ဒိသသုတ်
စာတုဒ္ဒိသသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် တရာငါးမျိုးနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အရပ်လေးမျက်နှာတို့၌ အပိတ်အပင်မရှိသည်ဖြစ်၍ လှည့်လည်ရကြောင်းကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
ဟင်းနု (မြောက်)ရွာ၊ အင်းတော်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုန်းစုံ (ရှမ်း)ရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
ကုန်းစုံ (ရှမ်း)ရွာ (Koneson (Shan))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်၊ နောင်ခမ်း (မိုင်းမား)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၇၇၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်ခမ်း (မိုင်းမား)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၇၅ ဦး၊ မ ၁၅၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ညောင်ပင်ကုန်းရွာ၊ ကလောမြို့နယ်
ညောင်ပင်ကုန်းရွာ (Nyaungpinkone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ကလောမြို့နယ်၊ နန်းနိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၂၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နန်းနိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၃၅ ဦး၊ မ ၁၂၆၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကရင်သပြေကုန်းရွာ၊ သာယာဝတီမြို့နယ်
ကရင်သပြေကုန်းရွာ (Kayinthapyaykone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ သာယာဝတီမြို့နယ်၊ သပြေကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၈၃၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သပြေကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၀၃ ဦး၊ မ ၁၃၃၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သာယာဝတီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေအား
ရေအား (ύδωρ, "water") သည် ကျနေသောရေ သို့မဟုတ် လျင်မြန်စွာ စီးဆင်းသည့်ရေစွမ်းအင်မှ ရရှိသည့် စွမ်းအားဖြစ်သည်။ ရှေ့ယခင်ကပင် ရေအားကို ဆည်သွင်းစိုက်ပျိုးရေးအတွက် ဖွံ့ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်ပင်ရင်းအဖြစ် အသုံးချခဲ့ကြသည်။ ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် ရေစွမ်းအင်သည် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်ရေး၏ ပင်ရင်းတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ Northumberland ရှိ Cragside သည် ၁၈၇၉ ခုနှစ်တွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားဖြင့် ပါဝါပေးသည့် ပထမဆုံးအိမ်ဖြစ်သည်။ ပထမဆုံး စီးပွားဖြစ် ပါဝါစီမံကိန်းမှာ နိုင်ယာဂရာ ရေတံခွန်၌ ၁၈၇၉ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၁၈၇၉ ခုနှစ်တွင် နိုင်ယာဂရာ၏ လမ်းမီးများကို ရေအားဖြင့် မီးပေးခဲ့သည်။ ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းကတည်းက ရေအားလျှပ်စစ်သည် တွင်ကျယ်လာခဲ့သည်။ ကမ္ဘာ့ဘဏ်ကဲ့သို့သော နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများက ရေအားလျှပ်စစ် ဖွံ့ဖြိုးမှုအား လေထုထဲ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ် မရောက်ရှိစေဘဲ စီးပွားရေး တိုးတက်မှုအဖြစ် ရှုမြင်သည်။ သို့သော်လည်း ရေကာတာများသည် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အကျိုးသက်ရောက်မှုကို ဖြစ်စေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်
အရှေ့ပိုးကရင်ဘာသာစကား
အရှေ့ပိုးကရင်ဘာသာစကား သို့မဟုတ် ဖလုံဘာသာစကား သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် လူဦးရေ တစ်သန်းကျော်နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတွင် လူဦးရေ ငါးသောင်းကျော်ခန့် ပြောဆိုအသုံးပြုကြသော ကရင်ဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်ပြီး ထိုင်းနိုင်ငံတွင် တောင်ပိုင်းပိုးဘာသာစကားဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ဤဘာသာစကားသည် အခြားပိုးကရင်ဘာသာစကားခွဲများနှင့် အပြန်အလှန် နားလည်နိုင်စွမ်း မရှိပေ။
ကက်လ်တစ်ဒဏ္ဍာရီ
ကက်လ်တစ်ဒဏ္ဍာရီ (Celtic mythology) သည် သံခေတ်ကာလမှ ကက်လ်တ်လူမျိုး (ဆက်လ်တ်) တို့၏ နတ်များစွာကိုးကွယ်သော အယူဝါဒနှင့်ပတ်သက်သည့် ဒဏ္ဍာရီဖြစ်သည်။ အခြားသံခေတ်ကာလမှ ဥရောပသားများနည်းတူ အစောပိုင်း ကက်လ်တ်လူမျိုးတို့သည် ဘာသာရေးဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံနှင့် နတ်များစွာကိုးကွယ်သည့် အယူဝါဒတို့ကို ထိန်းသိမ်းခဲ့ကြသည်။ ရှေးခေတ်ရောမယဉ်ကျေးမှုနှင့် နီးကပ်စွာ ဆက်ဆံထိတွေ့မှုရှိသည့် ဤလူမျိုးများ ဥပမာအားဖြင့် ဂေါလ်ဒေသရှိ ကက်လ်တ်များနှင့် အိုင်ဘဲရီးယားကျွန်ဆွယ်နေ ကက်လ်တ်တို့အဖို့ ၎င်းတို့၏ ဒဏ္ဍာရီသည် ရောမအင်ပါယာတွင် ဆက်လက်ရှင်သန်နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ ထို့နောက်ပိုင်း ခရစ်ယာန်အယူသို့ပြောင်းလဲခြင်းများရှိခဲ့ကာ ၎င်းတို့၏ ကက်လ်တ်ဘာသာစကားများ ပျောက်ကွယ်မှုလည်းရှိခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ ဒဏ္ဍာရီများကို ထိန်းသိမ်းခဲ့ရာ၌ အများစုမှာ ခေတ်ပြိုင်ရောမရင်းမြစ်စာပေများနှင့် ခရစ်ယာန်ရင်းမြစ်စာပေ တို့ဖြစ်ကြသည်။ အိုင်ယာလန်နှင့် စကော့တလန်ရှိ ဂေးလ်လူမျိုးများ၊ ဝက်လ်ရှ်ပြည် (ဝေလ) ရှိ ဝက်လ်ရှ်လူမျိုးများ၊ ဘရစ်တနီဒေသနှင့် တောင်ပိုင်း ဂရိတ်ဘရစ်တန် (ဂရိတ်ဗြိတိန်) ဒေသရှိ ကက်လ်တ် ဘရစ်တန်များ စသည်တို့ကဲ့သို့သော နိုင်ငံရေး သို့မဟုတ် ဘာသာစကား လက္ခဏာများကို ထိန်းသိမ်းခဲ့သော ကက်လ်တ်လူမျိုးတို့သည် ၎င်းတို့ရှေးဘိုးဘေးတို့၏ ဒဏ္ဍာရီများနှင့်ပတ်သက်သော အနည်းငယ်မျှသာရှိသည့် အကြွင်းအကျံများကို ထားနိုင်ခဲ့ကြကာ ထိုဒဏ္ဍာရီများကို အလယ်ခေတ်ကာလများ၌ စာအဖြစ်ရေးသားခဲ့ကြသည်။
အရှေ့ပိုးကရင်ဘာသာစကား
လဲကယ်စာ ခေါ် ကြက်ယက်စာ ကို ၁၈၃၀ မှ ၁၈၆၀ ခုနှစ်များအတွင်းကာလတွင် လဲကယ်ဘာသာကိုးကွယ်သူများက ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။ ယင်းမှလွဲ၍ မြန်မာအက္ခရာမူကွဲများကို အသုံးပြုကြပြီး ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်များက အကန့်အသတ်ဖြင့် အသုံးပြုနိုင်သော ထိုင်းအက္ခရာတို့ကို ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။
ရင်းမြစ်
ရှေ့ဟောင်းကရင်စာပေတွင် ရေးသားထားသော ပေရေးကရင်စာဆိုလျှင်ဖြင့် မြန်မာ၊ မွန်လူမျိုးများ ရေးသားအသုံးပြုနေကြသော၊ ပလ္လဝအက္ခရာဖြစ် ရေးသော အရေးအသားမျိုးပင် ဖြစ်သည်။ အထက်ကျော်ကာရီက သထုံနဲ့မုတ္တမဟာ သင်္ဘောဆိပ်ကမ်းမြို့များ ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုဒေသတွင် မွန်များ နှင့်ကရင်များဟာ ဒွေးရောရှက်တင်နေခဲ့ကြသည်။ အိန္ဒိယကကုန်သည်များသည် (၇)ရာစုနှစ် မတိုင်မီက တည်းက သထုံနဲ့မုတ္တမကို အကူးအသန်းရှိကြပြီး အိန္ဒိယကုန်သည်များ ယူဆောင်လာခဲ့ကြသော ပလ္လဝအက္ခရာ အရေးအသားကို မွန်နှင့်ကရင်က မိမိတို့ရဲ့ အသံထွက်အတိုင်း ပေါ် လွင်အောင်ရေးသားနိုင်တဲ့ စာရေးနည်းကို ရရှိကြတယ်လို့ဆိုရပါမည်။ ပလ္လဝအက္ခရာဆိုသည် အိန္ဒိယပြည်ရဲ့ ရှေးအကျဆုံး ဗြဟ္မီအက္ခရာကို ဒေသအလိုက်မူကွဲတွေ ပွားယူကြရာမှ ဂုတ္တမင်းဆက်များအုပ်စိုးချိန်တွင် ဂုတ္တအက္ခရာ၊ ကဒမ်ဗမင်းဆကအုပ်စိုးချိန်တွင် ကဒမ္ပအက္ခရာ၊ ပလ္လဝမင်းဆက်တွင် ပလ္လဝအက္ခရာရယ်လို့ မူလဗြဟ္မီအက္ခရာက ရေးပုံသားပုံပြောင်းပြောင်းပြီး ဆင်းသက်လာခဲ့တဲ့အက္ခရာပင်ဖြစ်သည်။ ဗမာပြည်တွင် သုံးနေသော အက္ခရာ၏ အရင်းအမြစ်သည် ပလ္လဝအက္ခရာပင်ဖြစ်သည်။ ထိုအက္ခရာသည် အိန္ဒိယကုန်သည်များကတဆင့် မြန်မာပြည်ထဲဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ အက္ခရာသမိုင်းနဲ့ပတ်သက်ပြီး အထောက်အထားတွေ ရှာဖွေကြည့်ရာတွင် ရခိုင်ဘက်တွင် ဂုတ္တအက္ခရာနဲ့သက္ကဋကျောက်စာ၊ ဟန်လင်းဘက်တွင် ဂုတ္တအက္ခရာဖြစ် ပျူကျောက်စာများ တွေ့ရှိရခြင်းအားဖြင့် ဗမာပြည်ထဲသို့ ဂုတ္တအက္ခရာဝင်ရောက်လာသော ကာလသည် ခရစ်နှစ် (၄၀၀)ထက်မစော (၆၀၀)ထက်နောက်မကျဘူးဟု သုတေသီများက ယူဆထားကြသည်။ သရေခေတ္တရာရှိ ပျူလူမျိုးတို့သည် ကဒမ္ပအက္ခရာကိုသုံးပြီး၊ သထုံနှင့် မုတ္တမဘက်ရှိ မွန်လူမျိုးများသည် ပလ္လဝအက္ခရာနဲ့ ခရစ်နှစ် (၇၀၀) အချိန်မှ စတင်အသုံးပြုသည်ဟု ယူဆရခြင်းကြောင့် ထိုအချိန်က မွန်နဲ့အတူနေတဲ့ ကရင်များကလည်း အဲဒီ ခေတ်လောက်ကဘဲ ကရင်စာကို ပလ္လဝအက္ခရာနဲ့ ကရင်အသံထွက်အတိုင်းပွားပြီး သုံးနေပြီးဟု ယူဆဆုံးဖြတ်ရပါမည်။ ကျောက်စာမှတ်တမ်းများကိုကြည့်လျှင် ၁။ အနိရုဒ္ဓါ (အနော်ရထာမင်း)သည် ခရစ်နှစ် ၁၀၄၇-၇၇ တွင် ဘုရင်မှတ်တမ်းကို သက္ကဋပါဠိဘာသာဖြင့် ရေးတဲ့ ရေးမှတ်ထားခြင်း။ ၂။ ကျန်စစ်သား (ထီးလှိုင်ရှင်)သည် ခရစ်သက္ကရာစ် ၁၀၄၄- ၁၁၁၃ တွင် မွန်ဘာသာဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်း။ ၃။ အလောင်းစည်သူ (၁) သည် ခရစ်နှစ် ၁၁၁၃- ၆၃ တွင် ပါဠိနဲ့မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်း။ ၄။ ရာဇကုမာရ် (ကျန်စစ်သားရဲ့သား) ဟာ ခရစ်နှစ် ၁၁၁၃-မှာပါဠိ၊ မွန်၊ ပျူ၊ မြန်မာ ၄ မျိုးပါတဲ့ မြစေတီကျောက် စာကို ရေးထိုးပါသည်။ ၅။ နရပတိစည်သူသည် ခရစ်သက္ကရာစ် ၁၁၇၄-၁၂၁၉ တွင် မြန်မာဘာသာနှင့် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။
ကက်လ်တစ်ဒဏ္ဍာရီ
အကျဉ်းဖော်ပြချက်
ထိုရှေးနတ်များ၏ သဘာဝနှင့် ဆောင်ရွက်ချက်များကို ၎င်းတို့၏ အမည်၊ ကျောက်စာ/ထွင်းစာများ၏ တည်နေရာ၊ အနုပညာလက်ရာများတွင် သုံးထားသော ပုံရိပ်များ၊ ၎င်းတို့နှင့် ညီမျှသော ရောမဒဏ္ဍာရီလာ နတ်များ၊ နောက်ပိုင်း ကက်လ်တ်ဒဏ္ဍာရီမှ အလားတူပုဂ္ဂိုလ်များ စသည်တို့မှနေ၍ ကောက်ချက်ချသုံးသပ်နိုင်သည်။
အရှေ့ပိုးကရင်ဘာသာစကား
ရင်းမြစ်
အထောက်အထားအရ ပလ္လဝအက္ခရာကို မွန်နဲ့တပြိုင်တည်း၊ သို့မဟုတ် မရှေးမနှောင်း အသုံး ပြုခဲ့သော ကရင်စာသည် ခရစ်နှစ် (၇၀၀) လောက်တွင် စာပေအရေးအသားအတတ်ပညာကို တတ်ပြီးလို့ ခန့်မှန်း ရသည်။ ခန့်မှန်းချက်အတိုင်းဆိုရင်ဖြင့် ရှေးဟောင်းကရင်စာပေဟာ နှစ်ပေါင်း (၁၀၀၀) ပင်ကျော်ပြီလို့ ဆိုသင့်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် မွန်စာနှင့် ကရင်စာသည် ဆက်နွယ်နေပါသည်။ ရှမ်းစာဟောင်းနဲ့ ပအိုဝ်စာသည်လည်း မြန်မာစာ၊ ကရင်စာ၊ မွန်စာတို့နှင့် ကွင်းဆက်များဖြစ်သည်။ မူလဗြဟ္မီအက္ခရာ၏ဩဇာသည် သီဟိုဠ်၊မြန်မာ၊ ယိုးဒယား(ထိုင်း)၊ လော၊ ကမ္ဘောဒီးယားအထိ ပြန့်နှံ့သွားသည်။ မွန်လူမျိုးတွေက ပလ္လဝအက္ခရာကို အသုံးပြုပြီး စာပေရေးသားသော အတတ်ပညာကို တတ်ချိန်တွင် အတူနေကြသော ကရင်များသည်လည်း မိမိတို့ဘာသာစကားအသံထွက်နှင့် ထိုအက္ခရာကိုပင် အသုံးပြုပြီး စာပေရေးသားနည်းအတတ်ပညာကို တတ်မြောက်ပြီးဖြစ်ပေသည်။ မွန်နဲ့ ကရင်တို့ရဲ့စာပေပညာတတ်ကျွမ်းချိန်သည် ခရစ်နှစ် (၇၀၀)ရာစုလောက်တွင်ဖြစ်ပြီး မြန်မာက (၁၁) ရာစုလောက်ကျမှ ဒီအက္ခရာနဲ့ပဲ မြန်မာစာကို ကောင်းကောင်းကြီး ရေးသားအသုံးပြုလာတာကို တွေ့ရသည်။ လေ့လာချက်များအရ ရှေးက ရေးသားထားခဲ့သော ကရင်စာပေအားလုံးသည် ကဗျာ၊ လင်္ကာအရေးအသားဖြစ် ရေးသားထားသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ စကားပြေနဲ့ ရေးသားထားသော ကျမ်း၊ ပေအရေးအသားမျိုး တစောင်တဖွဲ့မှ မတွေ့ရသေးသည်မှာ ထူးခြားချက်ပင် ဖြစ်သည်။ ရှေးကျတဲ့ ကရင်စာပေအရေးအသားကို လေ့လာကြည့်လျှင်လည်း မွန်ဝေါဟာရအတော်များများသုံးနှုန်း ထားသည်တွေ့ရှိရသည်။ နောက်ပိုင်းပေစာများတွင် ကြိုကြားကြိုကြား မြန်မာဝေါဟာရများထည့် သွင်းအသုံးပြုလာသည်ကို တွေ့ရသည်။ သဘောမှာ ရှေ့က မွန်ခေတ် မွန်စာ တွင်ကျယ်တဲ့ အချိန်တွင် မွန် ဝေါဟာရတွေကိုယူပြီး သုံးသလောက်သုံးကြသည်။ မြန်မာစာဂုဏ် မြင့်မားလာတဲ့အခါတွင် မြန်မာဝေါဟာရတွေကို သုံးလာတယ်ဆိုတဲ့သဘောမျိုးပင်ဖြစ်သည် ပါဠိဝေါဟာရတွေ ပါဠိပျက်တွေ သက္ကဋဝေါဟာရတွေကိုလဲ သူ့နေရာနဲ့သူ အသုံးပြုထားသည်။ ကရင်စာပေတွင် ဗျည်း (၃၆)လုံးနဲ့ သရ (၁၄)လုံးရှိရာတွင် ဗျည်း က-ခ-ဂ-ဃ-င အစရှိသော ယနေ့သုံးစွဲနေကြသော မြန်မာဗျည်း (၃၃)လုံးအပြင်၊ (ၜ။ ၯ။ ၰ) ဆိုသော ဗျည်သုံးလုံးပိုပါသည်။ သရတွင်လည်း ဗမာလက်ရှိ မြန်မာသင်ပုန်းကြီး သရထက်(၂)လုံးပိုပါသည်။ ဗျည်းနဲ့သရကို လေ့လာပြန်ရာတွင် ကရင်စာကိုရေးတဲ့အခါ မူလကရင်တို့ရဲ့အသံထွက်ကို တိကျမှန်ကန်စေဘို့ ဗျည်း (၃) လုံးနဲ့ သရ (၂) လုံးကို ထူးထူးခြားခြားထည့်သွင်းထားရတာဖြစ်တယ်ဆိုသည်ကို တွေ့ရသည်။ ဗျည်းကို (၃၆)လုံးအထိ၊ သရကို (၁၄) လုံးအထိ ယူငင်သုံးထားတာကို လိုအပ်တာထက် ပိုယူထားတယ်လို့မထင်မှတ်သင့်ပါ။ ရှေးကရေးသားထားခဲ့ ကြတဲ့ပေစာတွေမှာ အဲဒီ (၃၆)လုံးဗျည်းကိုပဲ သူ့နေရာနဲ့သူ၊ သူ့ဌာန်သူ့ကရိုဏ်းနဲ့သူအံကိုက်အောင် သုံးနိုင်ပြီး လိုအပ်တဲ့ အဓိပ္ပာယ်မျိုးကို သက်ရောက်နိုင်တဲ့ စကားလုံးပေါ်ထွက်လာနိုင်လို့ဖြစ်သည်။ တချို့ပေစာတွေထဲတွင် အက္ခရာနဲ့ ရေးသားဟန်၊ သုံးနှုံးတဲ့ ဝေါဟာရ၊ ရေးသားသောအကြောင်းအ ရာတွေသည် မွန်ပေစာ၊ မြန်မာပေစာတွေနှင့် ယှဉ်ကြည့်လျှင် ရှေးကရင်စာပေရဲ့ အရေးအသားဟာ မွန်ပေ၊ ဗမာပေ နည်းတူ တခေတ်နှင့်တခေတ် ရေးပုံသားပုံမတူကြသည်ကိုလည်း တွေ့ရှိရသည်။
ကက်လ်တစ်ဒဏ္ဍာရီ
အကျဉ်းဖော်ပြချက်
ကက်လ်တ်ဒဏ္ဍာရီကို များစွာသောထင်ရှားသည့် သက်ဆိုင်ရာ ကက်လ်တ်ဘာသာစကားအုပ်စုများတွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။
သမိုင်းရင်းမြစ်များ
ဂေါလစ်ရှ်ဘာသာစကားဖြင့် ရေးသား သယ်ဆောင်ထားသော ရှင်သန်ကျန်ရစ်သည့်စာပေများ ရှားပါးခြင်း ရလဒ်အဖြစ် ကက်လ်တစ်အရေးအသားအများစုကို ရောမတို့က ဖျက်ဆီးခဲ့သည်ဟု မှန်းဆနိုင်သည်။ သို့သော် ဂေါလ်လစ်ရှ် အရေးပုံစံသည် ဂရိ၊ လက်တင် အက္ခရာများကို သုံးစွဲ၍ မြောက်အစ်တဲလစ် အက္ခရာကိုလည်း အသုံးပြုမှုရှိသည် (သက်သေအရ အုတ်ခွက်၊ မြေခွက်ကဲ့သို့သော ထွင်းထုသည့်အရာများနှင့် ကောလစ်ဂ်နီပြက္ခဒိန်တွင် သုံးစွဲသည်)။ ဂျူးလိယက်ဆီဇာက ဂေါလ်လူမျိုးများ၏ စာတတ်နှုန်းကို သက်သေထင်ရှားပြခဲ့၍ ဤသို့လည်းရေးသားခဲ့သည်။ ဘာသာရေးနှင့်ဆိုင်သော အရေးပါမှုများအကြောင်း စာပိုဒ်များ မှတ်တမ်းပြုရန် ထိုဘာသာရေးဆရာများကို စာရေးသားခြင်း အသုံးပြမှုကို ပိတ်ပင်ထားသည် ဟူ၍ဖြစ်သည်။
ရောမသည် အများပြည်သူဆိုင်ရာ ထွင်းထုရေးသားမှုများကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် စတင်မိတ်ဆက်ပေးခဲ့ကာ ၎င်းတို့သိမ်းယူထားသောဒေသများတွင် ဒရူးယစ်ဟုခေါ်သော ဘာသာရေးဆရာ(ဘုန်းကြီး)များ၏ စွမ်းအားကို ချိုးနှိမ်ခဲ့သည်။ နတ်များအကြောင်းပါရှိသော ထိုထွင်းထုမှုအများစုကို ဂေါလ်ဒေသ (ခေတ်သစ် ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ အီတလီမြောက်ပိုင်း)၊ ရောမ ဗြိတိန်၊ အခြားသော ရောမသိမ်းထားသည့် ကက်လ်တစ်စကားပြောဒေသများ တွင် တွေ့ရှိရသည်။
အိုင်ယာလန်နှင့် လက်ရှိ ဝေလပြည်၏ အစိတ်အပိုင်းများရှိ အစောပိုင်း ဂေါလ်လူမျိုးများသည် အောဂမ်(Ogham) အက္ခရာအရေးအသားကိုသုံးကာ ထွင်းထုမှုအတိုများကို မှတ်တမ်းတင်ကြသော်လည်း ခရစ်ယာန်ဘာသာ ပေါ်ထွက်လာသည့်ခေတ်မတိုင်မခြင်း ရောမတို့ မသိမ်းယူထားသည့် ဒေသများတွင် ပို၍ ခေတ်မီတိုးတက်သော စာရေးသား/ဖတ်နိုင်ခြင်းများကို မိတ်ဆက်မှု မပြုနိုင်ခဲ့ချေ။ အမှန်ဆိုလျှင် များပြားသော ဂေါလစ်ဒဏ္ဍာရီများကို မူရင်းဘာသာရေးဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်များ မပါရှိသော်လည်း ခရစ်ယာန် ဘုန်းတော်ကြီးများက ပထမဆုံး မှတ်တမ်းပြုရေးသားခဲ့ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကက်လ်တစ်ဒဏ္ဍာရီ
ဟင်းနု (တောင်)ရွာ၊ အင်းတော်မြို့နယ်
ဟင်းနု (တောင်)ရွာ (Hinnu(South))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ အင်းတော်မြို့နယ်၊ မဲဇာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၄၁၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်ဟုတ်ရွာ၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်
ဝမ်ဟုတ်ရွာ (Wanhoke)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်၊ မိုင်းယန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၈၇၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သဖန်းချိုရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်
သဖန်းချိုရွာ (Thahpancho)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပြည်မြို့နယ်၊ နတ္တလင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၃၂၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နတ္တလင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၇၃ ဦး၊ မ ၁၂၉၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘိန်းစိုက်ရွာ၊ မန်မန်ဆိုင်မြို့နယ်
ဘိန်းစိုက်ရွာ (Beinsaik)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝိန်းကောင်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ မန်မန်ဆိုင်မြို့နယ်၊ ဗလကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၇၀၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန်မန်ဆိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထန်းတောကုန်းရွာ၊ ပေါက်မြို့နယ်
ထန်းတောကုန်းရွာ (Htantawkone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပေါက်မြို့နယ်၊ ပျဉ်းချောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၉၆၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပျဉ်းချောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၇၅ ဦး၊ မ ၁၈၁၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၉၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လှိုင်သာယာ(ရန်ကုန်)-ဟင်္သာတ ရထားလမ်း
လှိုင်သာယာ(ရန်ကုန်)-ဟင်္သာတ ရထားလမ်းသည် ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ မြန်မာ့မီးရထားမှ ပြေးဆွဲသော မီးရထားလမ်းပိုင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါရထားလမ်းပိုင်းသည် ဧရာဝတီမြစ် အရှေ့ဘက်ခြမ်း ရန်ကုန် (လှိုင်သာယာ)နှင့် အနောက်ဘက်ခြမ်း ညောင်တုန်း-စက္ကော-ဇလွန်-ဟင်္သာတ စသည့်မြို့များကို ဆက်သွယ်ဖောက်လုပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ရထားလမ်းပိုင်းသည် မိုင် (၉၀) ခန့် ရှည်လျားပြီး ခရီးစဉ် (ရန်ကုန်-ဟင်္သာတ) တစ်ပိုင်းလျှင် ခြောက်နာရီခန့် ကြာမြင့်သည်။ ၂၀၁၄ခုနှစ် မေလ ၂၄ ရက်နေ့မှ စတင်ကာ အစုန်အဆန်ရထားနှစ် လိုင်းပြေးဆွဲပေးခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း
လှိုင်သာယာ-ဟင်္သာတ ရထားလမ်းပိုင်းသည် ၈၉.၇၆  မိုင် အကွာအဝေးရှိပြီး နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ ဖြိုးရေးကောင်စီ အစိုးရလက်ထက် ၂၀၁၀ ခုနှစ် မတ် ၅ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပပြုလုပ်သော အထူးစီမံကိန်းများ အကောင်အထည်ဖော်ရေး အစည်းအဝေးအမှတ်စဉ် ၁/၂၀၁၀ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ ယခင်ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ မြန်မာ့မီးရထားက ၂၀၀၉-၂၀၁၀ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်တွင် စတင်ဖောက်လုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဟင်္သာတ-ဇလွန်လမ်းပိုင်း ၁၆.၂၅ မိုင်ကို ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ဇူလိုင် ၂၀ ရက်တွင် လည်းကောင်း၊ ဇလွန် - ညောင်တုန်း လမ်းပိုင်း ၄၆ မိုင်ကို ၂၀၁၃ ခုနှစ် မေ ၂၃ ရက်တွင် လည်းကောင်း၊ ညောင်တုန်း- လှိုင်သာယာလမ်းပိုင်း ၂၇.၇၅ မိုင်ကို ၂၀၁၄ ခုနှစ် မေ၂၄ ရက်တွင်လည်းကောင်း အသီးသီး ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါလမ်းပိုင်သည်ကုန်ကျစရိတ် ငွေကျပ် ၂၈ ဒသမ ၇ ဘီလျံ ကုန်ကျခဲ့သည်။
ရပ်ဆိုင်းခဲ့
ရထားပြေးဆွဲမှုကို ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဇွန် ၁၀ ရက်က စတင်ပြီး ဘဏ္ဍာရေးအခြေအနေများကြောင့် ရပ်နားခဲ့ရသည်။
နားယုတ်ရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်
နားယုတ်ရွာ (Naryoke)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ မြို့ဟောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၃၅၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့ဟောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၃၉ ဦး၊ မ ၅၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၉၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပသျှူးချောင်းရွာ၊ ကျွန်းစုမြို့နယ်
ပသျှူးချောင်းရွာ(Pashuchaung)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၊ ကျွန်းစုမြို့နယ်၊ ကံမော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,665 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျွန်းစုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခရမ်းစပ်ကုန်းရွာ၊ သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်
ခရမ်းစပ်ကုန်းရွာ (Khayansatkone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်၊ ကြာညှပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၂၃၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကြာညှပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၃၇၅ ဦး၊ မ ၇၆၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၉၉၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမားဇေဂျွမ်အာ
မွတ်စလင်မ် တို့သည်အပတ်စဉ်သောကြာနေ့တိုင်း  ဇိုဟ်ရ်  အချိန်၌  နမာဇေဇိုဟ်ရ် အစားနမာဇေဂျွမ်အာ ကို ဖတ်ရွတ်ကြသည်။ ဤနမာဇ် သည်တစ်ဦးတစ်ယောက်တည်းဖတ်၍မရပါ  ဂျမာအသ် နှင့်စုပေါင်းဝတ်ပြုရသည့် နမာဇ် ဖြစ်သည်။ ရှီအာမဇ်ဟဘ် ၏မိန့်ရပ်တွင် နမာဇေဂျွမ်အာ သည်  ဝါဂျိဘ်ဘေသခ်ယီရီး  ဖြစ်သည်။  ဆိုလို သည်မှာ မိုကလ်လဖှ် သည်ဂျွမ်အာနေ့၌ နမာဇေဇိုဟ်ရ် သို့မဟုတ်နမာဇေဂျွမ်အာ နှစ်ထဲမှတစ်ခုကိုရွေးချယ်ဖတ် ရွတ်ရမည် ၊ ( နှစ်ခုထဲမှတစ်ခုမှမဖတ်လျှင်မရပါ ). သို့သော် စွန်နီ တို့က နမာဇေဂျွမ်အာ ကိုမဖတ်မနေရ ဝါဂျိဘ် ဘေအိုင်နီး အဖြစ်သတ်မှတ်ထားသည်။
နမာဇေဂျွမ်အာ သည် နှစ် ရကအသ် ရှိသည်။ မွတ်္စသဟဘ် ဖြစ်သော ကိုနူးသ် နှစ်ခုရှိပြီး ပထမ ရကအသ် ၌ ရကူ မတိုင်မီဖတ်ရွတ်ရပြီး ဒုတိယ ရကအသ် ၌ ရကူ အပြီးတွင်ဖတ်ရသည်။  နမာဇ် မတိုင်မီ  ခွသ်ဗာ  နှစ်ခုကို အေမာမ်မေဂျွမ်အာ ကဖတ်ရမည်မှာ ဝါဂျိဘ် ဖြစ်သည်။ နမာဇေဂျွမ်အာ ၏ဖတ်ရွတ်ပုံ အစဉ်လိုက်မှာ - သက်္ကဗီရသွလ်အဲဟ်ရာမ် - ဟမ်ဒ် - စူရာ - ကိုနူးသ် - ရကူ - စဂျ်ဒါ နှစ်ခု ~ ဟမ်ဒ် - စူရာ - ရကူ - ကိုနူးသ် - စဂျ်ဒါ နှစ်ခု - သရှ်ဟွဒ် နှင့် စလာမ် တို့ဖြစ်သည်။
ဂျွမ်အာ ဆိုသည့်အမည်ဖြင့်ခေါ်ဝေါ်မှုမပြုခင်အရင်က အန်ဆွာရ် တို့ကထိုနေ့ကို ( ယောင်မွလ်အရူဗာ ) ဟုခေါ် ဆိုခဲ့ကြသည်။ တမန်တော်မြတ်ကြီး(ဆွ) ၏ ဟိဂျ်ရသ် ခရီးတွင် (တမန်တော်(ဆွ) ၏မြို့) သို့မဟုတ် (မဒီနသွန် နဗီ) သို့မရောက်မီ ယပ်္စရိဗ် ဆိုသည့်နေရာတွင်စတင်ခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။ ကဗာ ဆိုသည့်နေရာတွင်တစ်ထောင့်နား ချိန် အလီယိဗ်နေအဗီသွာလိဗ်(အစ) နှင့် မွတ်စလင်မ် အချို့လည်းရောက်ရှိလာခဲ့၏။
တမန်တော်မြတ်(ဆွ) သည် ကဗာ ဆိုသည့်နေရာသို့ တနင်္လာနေ့တွင်ရောက်ရှိခဲ့သည် ၊ ကြာသပတေးနေ့အ ထိ၎င်း ကဗီလာ ရှိလူများနှင့် နမားဇ် ဖတ်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့နှင့်အတူ  အစ္စလာမ့် ပထမဆုံး မပ်္စဂျိဒ် ကိုတည်ဆောက် ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဂျွမ်အာ နေ့တွင် မဒီနာ ဘက်သို့ခရီးဆက်ခဲ့ပြီး ရာနူနာ ဆိုသည့်နေရာ၌ မဒီနာ လူထုနှင့်အ တူပထမဆုံး နမားဇေဂျွမ်အာ ကိုဖတ်ရွတ်ခဲ့သည်။
ရှီအာ တို့၏ နမားဇေဂျွမ်အာ
ရှီအာ တို့၏ ဖှစ်ကာ ၌ နမားဇေဂျွမ်အာ သည်အေမာမ်မေမာအ်စူမ် အတွက်သီးသန့်ဖြစ်ပြီး အေမာမ်မှလွဲ၍အ ခြားသူများဦးမဆောင်သင့် ဟုယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။  သို့ပါသောကြောင့်  အေမာမ် မရှိသည့်အချိန်တွင်  နမားဇေ ဂျွမ်အာ ကိုမဖတ်ခဲ့ကြချေ။  အေမာမ်မာ့အ်စူမ် များသာလုပ်ခွင့်ရှိသော  စာရင်းထဲတွင်ရှိနေခဲ့သည် ၊ ထိုးစစ်ဆင် ခြင်း ( မိမိတို့ဘက်မှစတင်စစ်ကြေညာခြင်း ) အစိုးရအဖွဲ့အစည်းဖွဲ့စည်းခြင်း စသည်တို့ကဲ့သို့ဖြစ်သည် ၊ ရှေးယ ခင်ဖှစ်ကာပညာရှင်များသည်ဖော်ပြပါကိစ္စများကို အေမာမ်မေမာ့အ်စူမ် သက်ရှိထင်ရှားမရှိချိန်မပြုလုပ်သင့်သော ကိစ္စများဟု ယုံကြည်ကြသည်။
ဆဖှဝီ အစိုးရဖွဲ့စည်းဖြစ်ပေါ်လာခြင်းသည် ပထမဆုံး ရှီအာ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။   မာ့အ်စူမ် များနှင့် သာသက်ဆိုင်သည်ဟူသည့် ဖှကီးဟ် ပညာရှင်တို့အားအမြင်သစ်များဖြစ်ပေါ်လာစေရန် အစပျိုးလိုက်ခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။ အီရတ် မှထိပ်သီး  ဖှစ်ကာပညာရှင် ရှိခ်အစ်္ဗရာဟိမ်ကသွီဖှီး သည်  အေမာမ် ၏ဂိုင်ဘသ် ကာလတွင် အစိုးရဖွဲ့စည်းခြင်းသည် မလုပ်အပ်သည့်  ကိစ္စဟုယုံကြည်ထားပြီး  ၎င်းသည်အေမာမ်မေမာ့အ်စူမ် ၏အမိန့်ဖြင့် သာပြုလုပ်နိုင်သည်ဟုဆိုကာ ဆဖှဝီ အစိုးရနှင့်ပူးပေါင်းခြင်းကိုတားမြစ်ခဲ့သည်။ ၎င်းနှင့်ဆန့်ကျင်ဘက်၌ဖှကီးဟ် ပညာရှင်များဖြစ်ကြသော ဂျဘ်လ်အာမိလ် ၎င်း၏အကြီးအကဲ ရှိခ်အလီကွရ်ကီး တို့သည် ဆဖှဝီ တို့၏ကမ်းလှမ်း ချက်ကိုလက်ခံပြီး အီရန် သို့လာရောက်ခဲ့ကြသည်။ ရှီအာ အုပ်ချုပ်ရေးအတွက်လိုအပ်သည်များကို အကောင်အ ထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ရာ အလီကွရ်ကီး သည်  ဆဖှဝီ  အစိုးရအဆင်ပြေချောမွေ့စေရေးအတွက် ဖှစ်ကာ အချို့ ကို နဇဲရ် အမြင်သစ်များပြောင်းလဲခဲ့သည်။ နမားဇေဂျွမ်အာ ဖတ်ရန် ဂျာယိဇ် ဖြစ်သည်ဟူသောအချက်သည်ထို ပြောင်းလဲမှုတွင်အလွန်အရေးပါသော ဖှစ်ကာ အမြင်ဖြစ်သည်။.
ရှီအာ များအကြား ပီပြင်စွာ အကာမာ မဖြစ်ခဲ့သော ၎င်း နမားဇေဂျွမ်အာ သည် အီရန် ၏ရှီအာအုပ်ချုပ်ရေး အောက်တွင် အစ္စလာမ်မစ် တော်လှန်ရေးကာလအထိပုံမှန်ဆိုသလို အကာမာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့သော် မြို့ကြီးများ တွင်သာ များသောအားဖြင့်ရှိခဲ့ပြီးအခြားသောနေရာများ အထူးသဖြင့် နဂျဖှ် ၌ရှေးယခင်ကာလများတစ်လျှောက် မရှိခဲ့ကြောင်းတွေ့ရသည်။
နမားဇေဂျွမ်အာ ပုံမှန်ပီပြင်စွာ အကာမာ ဖြစ်လာခြင်းနှင့်ပတ်သက်ပြီး ရှီအာ တို့၏သမိုင်းတွင်လေ့လာမည်ဆိုပါ မူ အီရန် ၏  အစ္စလာမ်မစ်   တော်လှန်ရေးသမိုင်းကြောင်း၌  လေ့လာရမည်ဖြစ်သည်။   ရူဟွလ္လာခိုမိုင်နီ သည် အီရန် ၏မြို့ရွာအနှံ့အပြားတွင် ၎င်းကိုရှင်သန်ပြန့်ပွားအောင်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၎င်း (ဂျွမ်အာ) မှ သာသနာ့အသိပ ညာများ၊ နိုင်ငံရေးနှင့် ဝလီယေဖှကီးဟ် တို့နှင့်ပတ်သက်သည်များကိုပြန့်ပွားအောင်လုပ်ခဲ့သည်။ သို့ပါ၍ အေမာမ် မေဂျွမ်အာ များကို ဝလီယေဖှကီးဟ် ဘက်မှ တိုက်ရိုက်ခန့်အပ်ပြီး ဝလီယေဖှကီးဟ် ၏ရှု့ထောင့်အမြင်များကိုပါ တင်ပြကြသည်။ ခွသ်ဗာ နှစ်ခု၌ ပထမတစ်ခုတွင် သာသနာဆိုင်ရာနှင့်နောက်တစ်ခုတွင် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာများကို ဖတ်ရ မည့် စွန္နသ် သည်လည်းဖြစ်တည်လာခဲ့သည်။
နဂျဖှ် တွင်ပထမဦးဆုံး ဂျွမ်အာ ကို စိုင်ယိဒ်မွတ်က်သဒီ ၏ဖခင် စိုင်ယိဒ်မိုဟမ္မဒ်ဆွာဒိက်ဆဒ်ရ် မှပြီးခဲ့သည့်ရာစု နှစ်ကစတင်ခဲ့သည်။ ဆဒ်ဒါမ် ၏တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကူဝိတ် ကျရှုံးပြီးနောက်ပိုင်း  သူသည်နိုင်ငံရေးအခြေအနေ ကိုကောင်းစွာအသုံးချပြီး သာသနာရောင်ထွန်းလင်းရန်ကြိုးပမ်းခဲ့သည်၊ အီရတ် ရှိ ရှီအာတို့နှင့် ရှီအာနိုင်ငံရေးအ သွင်တစ်ခုကို အခြေကျစေရန်ကြိုးပမ်းခဲ့သည် ။   ယခုလက်ရှိတွင်လည်း  နဂှဖှ် နှင့်  ကဲရ်ဘလာ တွင်  နမားဇေ ဂျွမ်အာ သည် အီရန် နှင့်ယှဉ်လျှင်အားနည်းနေသေးသည်။ နိုင်ငံရေးအရကြည့်မည်ဆိုလျှင်လည်း အလွန်အား နည်းနေသေးသည် အီရန် ကဲ့သို့တစ်စည်းတစ်လုံးတည်းညီညွတ်စွာ ရပ်တည်နိုင်သည့်အစိုးရအဖွဲ့အစည်းမျိုးမ ပေါ်ပေါက်သေးပါ။
ထိုကဲ့သို့အခြေအနေအရပ်ရပ်အကြား နမားဇေဂျွမ်အာ သည် ရှီအာဖှစ်ကာ ၌ဆက်လက်၍ခပ်ယဲ့ယဲ့အနေအထား တွင်သာရှိနေသည်။ ရှီအာဖှစ်ကာ ပညာရှင်အကြီးအကဲအတော်များများမှာလည်း အေမာမ်မေဂျွမ်အာ များနှင့်ပီ ပြင်ကျယ်ပြန့်စွာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်သည့်အခြေအနေမရှိ ၊ ဆောင်ရွက်လှုပ်ရှားနိုင်သည်တို့မှာစည်းဘောင်အ မျိုးမျိုးနှင့်အတားအဆီး အတိုင်းအတာအမျိုးမျိုးအကြားရှိနေပြီး ခြုံငုံ၍သာ ဝလီယေဖှကီးဟ် အဖြစ်ထမ်းဆောင် ရပ်တည်နေကြရသည်။  နမားဇေဂျွမ်အာ ကိုဦးဆောင်မှုပြုမပေးကြပါ ၊ ရှီအာတို့၏နိုင်ငံရေးအခြေအနေများအရ နဂျဖှ် မှာရော ကွမ်း မှာပါ မရာဂျေ့အ်သက်္ကလီးဒ် တို့သည် နမားဇေဂျွမ်အာ ကိုကိုယ်တိုင်ဦးဆောင်ဖတ်ရွတ်ပေး ခြင်းမျိုးမရှိပါ။ များသောအားဖြင့်လည်း ဟာဇီရ် - ရောက်ရှိလာခြင်းမျိုးမရှိပါ။
ဦးစွာပြင်ဆင်ရန်လိုအပ်ချက်များ
اအကယ်၍ ကွင်းပြင်ကဲ့သို့နေရာမျိုးတွင်ဖတ်မည်ဆိုပါက  များသောအားဖြင့်  မို့ဟ်ရ် နှင့်  ဂျာနမားဇ် အပြင်ဖိနပ် ထည့်ရန်အိတ်များကိုပါယူဆောင်လာကြရသည်။  အီရန် မှလွဲပြီးအခြားနိုင်ငံများ၌  ဖိနပ် နှင့်ဖိနပ်အိတ်များကို နမားဇ် တန်းစီသည့်နေရာအထိယူမလာကြပါ ၊ မပ်္စဂျိဒ် အပြင်ဘက်လှေကားနှင့်  ဖိနပ်ချွတ် နေရာများတွင်သာ ထားခဲ့ကြသည်။ အမျိုးသမီးများသည်  ကျာဒဲရ် - ခြေဆုံးခေါင်းဆုံးလုံခြုံသည့် ခြုံထည်  -  ဖင့်သာလာရောက်ရ သည်။
ခွသ်ဗာ များ
နမားဇေဂျွမ်အာ သည်ပထမ ခွသ်ဗာ ဖြင့်အစပြုပြီး နမားဇ်ဂိုဇားရ် အားလုံးသည် ခွသ်ဗာ နှစ်ခုစလုံးကိုငြိမ်သက် စွာနားထောင်ရမည်ဖြစ်သည်။ ခွသ်ဗာ များကို ခသွီးဗေဂျွမ်အာ မှ နမားဇ်မတိုင်မီဖတ်ရွတ်မည်မှာ ဝါဂျိဘ် ဖြစ်၏။ ခွသ်ဗာ များပြီးဆုံးသွားချိန်တွင် နမားဇ် ကိုစတင်မည်ဖြစ်သည်။
နမားဇေဂျွမ်အာ သည် နမားဇေဇိုဟ်ရ် အစားဖတ်သည့်အလျှောက် ခွသ်ဗာ နှစ်ခုသည် နမားဇေဇိုဟ်ရ်၏ပထမ နှစ် ရကအသ်  အစားဖတ်ခြင်းဖြစ်ပြီး    နမားဇေဂျွမ်အာ  နှစ် ရကအသ် သည်  နမားဇေဇိုဟ်ရ်  ၏ ဒုတိယ နှစ် ရကအသ် အစားဖတ်ရွတ်ခြင်းမည်၏။ များသောအားဖြင့်  ခွသ်ဗာ ဖတ်သူနှင့် အေမာမ်မေဂျွမ်အာ သည်တစ်ဦး တည်းဖြစ်သည်။
အေမာမ်မေဂျွမ်အာ မှ ခွသ်ဗာ ဖတ်ရွတ်နေချိန်၌ နမားဂိုဇားရ် တို့က ခွသ်ဗာ ကိုနားထောင်ရမည်မှာ ဝါဂျိဘ်ဖြစ် သည်။ ခွသ်ဗာ ဖတ်ရွတ်နေစဉ်စကားပြောခြင်းသည် မကရူ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင်စကားပြောနေခြင်းကြောင့် ခွသ် ဗာ ကိုကြားနာရန်အတားအဆီး ဖြစ်သည့်အတွက် တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်နေရမည်ဖြစ်၏။  ထိုနည်းတူစွာ ခွသ်ဗာ ဖတ်ရွတ်နေစဉ် မွတ်္စသဟဘ်နမားဇ် များ ၊ စာအုပ် ၊ သတင်းစာဖတ်ရွတ်ခြင်းနှင့် ခွသ်ဗာ ကိုကြားနာရန်အတွက် အတားအဆီးဖြစ်မည့်အခြားမည်သည့်အလုပ်မဆိုလုပ်ဆောင်ခြင်းသည် ရှရ်အီး နှင့်ဆန့်ကျင်သည်။
အကယ်၍တစ်ဦးတစ်ယောက်သည် နောက်ကျ၍ပထမ ခွသ်ဗာ သို့မဟုတ်နှစ်ခုစလုံးကိုမမှီတော့ပါကလည်း နမားဇေဇိုဟ်ရ် အစား နမားဇေဂျွမ်အာ ကိုဖတ်ရွတ်ခြင်းသည် ဖှဇီးလသ် ရှိသည်။
အေမာမ်မေဂျွမ်အာ သည်ပထမ ခွသ်ဗာ တွင် သာသနာနှင့်လောကုတ္တရာ ကိစ္စများ  တရားဒေသနာတော်များ ကိုဟောပြောရမည်ဖြစ်ပြီး ဒုတိယ ခွသ်ဗာ  ၌ပြည်တွင်းပြည်ပအခြေအနေများကို  အစ္စလာမ့်ရှုထောင့်အမြင်များ နှင့်တကွတင်ပြရမည်ဖြစ်သည်။ ခွသ်ဗာ  နှစ်ခု၌ ပထမတွင်သာသနာရေး  ဒုတိယတွင်နိုင်ငံရေးတစ်ခုစီခွဲပြောရ မည်မှာ အီရန်အစ္စလာမ်မစ် တော်လှန်ရေးပြီးနောက်ပိုင်းတွင်ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။
နမားဇ်
နမားဇေဂျွမ်အာ သည်နှစ် ရကအသ် ရှိသည် ၊ နီယသ် လုပ်ပြီးနောက် သက္ကဗီးရသွလ်အဲဟ်ရာမ် ( လက်နှစ်ဖက် ကိုနားအထိမြှေက်၍ အလ္လာဟိုအက္ကဘဲရ် ) ဟုပြောရမည်။  ထို့နောက်  မာအ်မူမ် - နောက်မှလိုက်ဖတ်သူများ - သည်ဘာမှဖတ်စရာမလိုပါ ၊ အေမာမ်မေဂျမာအသ် မှ  ဟမ်ဒ် နှင့် စူရာ ဂျွမ်အာ  သို့မဟုတ်အခြား စူရာ တစ်ခုခု ကိုဖတ်ရွတ်မည်ဖြစ်ပြီး မာအ်မူမ် များကတိတ်ဆိတ်စွာဖြင့်နားထောင်နေရမည်။.
ဟမ်ဒ် နှင့် စူရာဖတ်ပြီးနောက် ကိုနူးသ် ဖတ်ရမည် ( လက်နှစ်ဖက်ကိုဖြန့်၍မျက်နှာနှင့်တတန်းတည်းထားပြီးဒို အာတစ်ခုခုကိုဖတ်ရွတ်မည်ဖြစ်သည် ) ထို့နောက် ဆလဝါးသ် ဖတ်ရမည်။
ကိုနူးသ် ပြီးနောက် ရကူအ် သွားရမည် ၊ ဆိုလိုသည်မှာခါးကိုကိုင်းညွှတ်ပြီးလက်နှစ်ဖက်ကို ဒူးခေါင်းများသို့တင် ထားကာ ၎င်း ဇစ်ကီရ် «سُبْحانَ رَبّیَ العَظیمِ وَ بِحَمْدِه» သို့မဟုတ် «سبحان الله، سبحان الله، سبحان الله» ကိုဖတ်ရွတ်ရမည်။
ထို့နောက် ရကူအ် မှထ၍ စပ်ဂျဒါ  နှစ်ကြိမ်သွားရမည်  ( နဖူးကို မိုဟ်ရ် ပေါ်တွင်ချပြီး )  ၎င်း ဇစ်ကီရ် «سُبْحانَ رَبِّیَ الاَعلی وَ بِحَمْدِه» သို့မဟုတ် «سبحان الله، سبحان الله، سبحان الله» ကိုဖတ်ရွတ်ရမည်။
စပ်ဂျဒါ များပြီးနောက်မတ်တပ်ပြန်ရပ်ပြီး အေမာမ်မေဂျမာအသ် မှ ဟမ်ဒ် နှင့် စူရာ မိုနာဖှေကူးန် သို့မဟုတ်အ ခြားစူရာတစ်ခုခုကိုဖတ်ရွတ်မည်ဖြစ်သည် ၊ မာအ်မူမ် များကငြိမ်သက်စွာနားထောင်နေရမည်။ .
ဤ ရကအသ် ၌ ဟမ်ဒ် နှင့် စူရာ ပြီးနောက် ရကူအ် သွားရမည်  ရကူအ် ပြီးမှ ကိုနူးသ် ဖတ်ရမည် ထို့နောက် စပ်ဂျဒါ နှစ်ကြိမ်ပြန်သွားရမည်။
စပ်ဂျဒါ နှစ်ကြိမ်ဖတ်ပြီးနောက် သရှဟွတ်္ဒ ထိုင်ပြီး စလာမ် ဖတ်ရမည်၊ ဆိုလိုသည်မှာလက်နှစ်ဖက်ကိုပေါင်ပေါ် တင်ပုဆစ်တုပ်ထိုင်၍၎င်းကို «اشهَدُ اَن لا اِلهَ الا اللهُ وَحدهُ لا شریکَ لَهُ، واشهدُ انٌ محمداً عبدُهُ وَ رَسُولُهُ، اللّهُمٌ صَلٌ علی محمَدٍ والِ مُحمٌد، السّلامُ عَلَیْکَ اَیُّها النّبیُّ وَ رَحمةُ اللهِ و برکاتُه، السّلامُ علیْنا و عَلَی عِبادِاللهِ الصّالِحین، السّلامُ علیْکُمْ وَ رحمةُ اللهِ و ببَرَکاتُه» ဖတ်ရွတ်ရမည်။ ထို့နောက် နမားဇ် ကိုအဆုံးသတ်ရမည်ဖြစ်သည်။
ရေဝါယသ် များတွင်
ကျမ်းမြတ်ကုရ်အာန် စူရာ ဂျွမ်အာ အာယသ် ၉-၁၀ ၌ထိုသို့ဖော်ပြထားသည်။                                              { အို အီမါန်သက်ဝင်ယုံကြည်သူအပေါင်းတို့ ဂျွမ်အာ နေ့ နမားဇ်အတွက် အဇါန်ပေးသောအခါအသင်တို့သည် အလ္လာဟ် အရှင်မြတ်အားတသ သတိရရှိဖို့ရာအဆောတလျင် သွားကြလေကုန် ၊ အသင်တို့၏ (လုပ်ငန်းဆောင် တာ) ရောင်းဝယ်မှုတို့ကိုစွန့်လွှတ်ကြလေကုန် ၊ အသင်တို့သိရှိကြသော် ၎င်းသည်အသင်တို့အတွက်အကောင်း ဆုံးဖြစ်သည်။} { နမားဇ် ဝတ်ပြုမှုပြီးနောက် သင်တို့သည်ပထဝီမြေဝယ်အနှံ့အပြားသွားလာကြလျှက် အရှင်၏ ကျေးဇူးတော်တည်းဟူသော ရိက္ခာကိုရှာဖွေကြလေကုန် ၊ အလ္လာဟ် အရှင်မြတ်အားများစွာသတိရကြလေကုန် သို့မှသာအသင်တို့သည် အောင်မြင်ကြမည်ဖြစ်သတည်း။ တမန်တော်မြတ်ကြီး (ဆွ) သည် နမားဇေဂျွမ်အာကို နွမ်းပါးသူတို့၏  ဟဂျ် အဖြစ်မိန့်တော်မူ၏ ၊  အပြစ်ဂွန်နာ များကိုခွင့်လွှတ်ပလပ်ပေးမည့် (အမလ်)  ဖြစ်ကြောင်းလည်း  မိန့်ဆိုထားသည်။  အေမာမ် မူစာကာဇင်မ် (အစ) သည် နမားဇေဂျွမ်အာ အတွက် ကြာသပတေးနေ့မှစ၍ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုများပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။
အေမာမ်အလီ(အစ) မိန့်တော်မူ၏ - အစားအစာနှင့်ဆေးဝါးတို့သည်  အသင်တို့အားထိုင်းမှိုင်းလေးလံစေမည် ဆိုလျှင် နမားဇေဂျွမ်အာ မတိုင်မီ၎င်းတို့အားစားသုံးခြင်းမှရှောင်ကြဉ်ပါလေ ၊ နမားဇေဂျွမ်အာ ကိုလက်လွတ်ဆုံး ရှုံးမှုမှကာကွယ်နိုင်ရန်ဖြစ်သည် ၊ အေမာမ် ဆွာဒစ်က်(အစ) မိန့်တော်မူသည်မှာ - တမန်တော်မြတ်(ဆွ) ၏အဆ် ဟားဗ် များသည် နမားဇေဂျွမ်အာ  အတွက်ကြာသပတေးနေ့  ကတည်းကပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည် ၊ အ ဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဂျွမ်အာ သည် (အချို့သောအလုပ်ကိစ္စများကြောင့်) အချိန်နည်းပါးမှုများရှိသည်။ စိုင်ယိဒ်မိုဟမ္မဒ်ဂျဝါးဒ်ဂဲရ်ဝီ သည် နမားဇေဂျွမ်အာ ကို စူရာ ဂျွမ်အာ ၏အထောက်အထားအရ ဝါဂျိဘ်ဘေအိုင်နီ ဟုဆိုထားသည်။ ၎င်းနှင့်ပတ်သက်၍ နမားဇေဂျွမ်အာ အမည်ရှိစာအုပ်(သို့) ကယားမေသောင်ဟီးဒီးယေဟဖှ်သဲ စာအုပ်တို့တွင်လေ့လာနိုင်သည်။
ထိုနည်းတူစွာ စိုင်ယိဒ်သွိုင်ယိဘ်ဂျဇါယိရ်ရီ သည်  မိမိ၏ ရေစာလာတွင်   اللمعه الساطعه فی التحقیق الصلاه الجمعه، အမည်ဖြင့်နမားဇေဂျွမ်အာ နှင့်ပတ်သက်ပြီးအထောက်အထားများနှင့်တကွတင်ပြထားသည် ၊ ဟစ်ဂျရီ ၁၃၇၄ ၌ ထိုစာအုပ်ကို နဂျဖှ် တွင်ပုံနှိပ်ခဲ့သည်။
အချို့သောမိန့်ရပ်များ
နမားဇေဂျမာအသ် တွင်လိုက်နာရမည့်မိန့်ရပ်အားလုံးအတိုင်း နမားဇေဂျွမ်အာ ၌လည်းလိုက်နာရမည်ဖြစ်သည်။