cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဝါးခယ်မမြို့
တည်နေရာနှင့် အကျယ်အဝန်း
မြို့၏စည်ပင်သာယာရေးကို မြူနီစီပယ်အဖွဲ့က ဆောင်ရွက်သည်။ မြို့ပေါ်ရှိ အစိုးရအဆောက်အအုံများမှာ နယ်ပိုင်ရုံး၊ မြို့ပိုင်ရုံး၊ ပြည်သူ့ရဲတပ်ဖွဲစခန်း၊ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်းဌာန၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးရုံး၊ သစ်တောအကောက်ဌာန၊ ဆေးရုံ စသည်တို့ဖြစ်၍ အစိုးရအထက်တန်းကျောင်း တစ်ကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း နှစ်ကျောင်းနှင့် မူလတန်းကျောင်း ခုနစ်ကျောင်းလည်း ရှိလေသည်။
လူဦးရေ
အရောင်းအဝယ်စည်ကားသော မြို့ ဖြစ်၍ မြို့ပေါ်ရှိ လူဦးရေမှာ (၁၉၇၁-ခုနှစ်) ၂၁၆,ဝဝဝ ယောက်ဖြစ်၍ ဗုဒ္ဓဝါဒီ မြန်မာလူမျိုးတို့သည် အများစုဖြစ်သည်။ မြို့ပေါ်နေ ပြည်ထောင်စုတိုင်းရင်းသားများထဲမှ ဒုတိယအများဆုံးသည် ကရင်လူမျိုးဖြစ်သည်။ မြို့နေ တိုင်းတစ်ပါးသားများတွင် တရုတ်အမျိုးသားသည် အများဆုံးဖြစ်၍ ဒုတိယအများဆုံးသည် အိန္ဒိယ တိုင်းရင်းသားများဖြစ်ကြလေသည်။
ဘာသာရေး
မြို့၏ ကျက်သရေဆောင် သာသနိကအဆောက်အအုံများအနက် သကျမဟာသီရိ ရုပ်ပွားတော်ကြီးသည် အဓိကရဖြစ်၍ ယင်းဆင်းတုတော်ကြီးကို နှစ်သစ်ကူးချိန်တွင်တစ်ခါ၊ သီတင်းကျွတ်တွင်တစ်ကြိမ် တခမ်းတနား ရောင်တော်ဖွင့်ပွဲကျင်းပလေ့ရှိကြသည်။ ဝါးခယ်မမြို့ တစ်ဖက်ကမ်းရှိ သော်ကစေတီကို နှစ်စဉ် တပေါင်းလပြည့်၌ စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ပွဲတော် ကျင်းပသည်။ ထို့ပြင် မြသိန်းတန်စေတီမှာလည်း ထင်ရှားသည့်စေတီပုထိုးဖြစ်သည်။ မြို့ပေါ်နှင့် ဆင်ခြေဖုံးတွင် ဘုန်းကြီးကျောင်းပေါင်း ၃ဝ ကျော်ရှိ၍ သာသနာ့ရိပ်သာနှင့် ဟံသာဝတီရိပ်သာ အမည်ရှိ ကမ္မဋ္ဌာန်း ရိပ်သာနှစ်ခုလည်းရှိလေသည်။
စီးပွားရေး
မြို့နယ်လူထု၏ အဓိကလုပ်ငန်းမှာ လယ်ယာစိုက်ပျိုးခြင်း ဖြစ်သည်။ မြေနုကျွန်းပေါ်ဒေသဖြစ်သည့်ပြင် မိုးလည်းကောင်စွာရရှိသဖြင့် ဝါးခယ်မမြို့နယ်မှ ဆန်စပါး အထွက်ကောင်းသည်။ ဆန်စပါးကို အဓိက စိုက်ပျိုးကြ၍ မြေပဲနှင့် ဂုံလျှော်ကိုလည်း အများအပြား စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြသည်။ ၁၉၆၅-၆၆ ခုနှစ် မြေပဒေသာစီမံကိန်းအရ စပါး၊ မြေပဲ၊ ဂုံလျှော်၊ ပဲအမျိုးမျိုး၊ ငရုတ်၊ ကြက်သွန် စသည်တို့အပါအဝင် လယ်ယာကိုင်းကျွန်းသီးနှံ ၁၇ မျိုးအတွက် ဧကပေါင်း ၁၈၄,၈ဝဝ စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ရန် လျာထားသည်။ ဆိုခဲ့သော စိုက်ပျိုးမည့် ဧကများအနက် စပါးအမျိုးမျိုး အတွက် ဧက ၁၆၃,ဝဝဝ၊ မြေပဲအတွက် ၄,၉ဝ၁ ဧက၊ ဂုံလျှော်အတွက်ဧက ၁၁,၂၅ဝ ဟူ၍ သီးသန့်ထားလေသည်။ ဝါးခယ်မမြို့ပေါ်နှင့် ဆင်ခြေဖုံးတွင် ဆန်စက် ၁ဝ လုံးခန့်ရှိသည်။ ထို့ပြင် နယ်သုံးအတွက် ဆီစက်နှစ်စက်နှင့် သစ်စက်လည်းရှိပေသည်။
စစ်ကျွန်းရွာ၊ ကွန်တိုင်း
စစ်ကျွန်းရွာ၊ ကွန်တိုင်း
ဟွေတိန်းယန်း (ကယား)ရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
ဟွေတိန်းယန်း (ကယား)ရွာ (Hwaytingyang (Kayar))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မောက်မယ်မြို့နယ်၊ ကဒူးကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၅၂၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကဒူးကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၉၃ ဦး၊ မ ၂၁၁၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၂၀၉ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မောက်မယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပလောင် (ကုလား)ရွာ
ပလောင် (ကုလား)ရွာ
နမ့်တောင်းရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
နမ့်တောင်းရွာ (Namtawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းပန် (လယ်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၀၀၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းပန် (လယ်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၆၇ ဦး၊ မ ၂၂၂၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၅၉၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ နမ့်တောင်း (ထက်)ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖလံရုံကျွန်းရွာ၊ မင်းဘူးမြို့နယ်
ဖလံရုံကျွန်းရွာ (Hpalanyonkyun)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ မင်းဘူးမြို့နယ်၊ ဖလံရုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၁၀၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖလံရုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၃၈ ဦး၊ မ ၁၄၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၁၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စာရေးတော်ကြီး
စာရေးတော်ကြီးသည် မြန်မာ့မိရိုးဖလာကိုးကွယ်ကြသည့် နတ်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။
သမိုင်း
အနော်ရထာမင်းသည် တရုတ်ပြည်မှ အပြန်တွင် တောင်ပြုန်းအရပ်၌ ဆုတောင်းပြည့်ဘုရား တည်လေသည်။ ထိုအခါတွင် ရွှေဖျဉ်းညီနောင်ကို ဦးသာနိုးက သင်ကြားပေးထားသဖြင့် မင်းနှစ်ပါးသည် သောက်စားမူးယစ်ကာ အမှုထမ်းရန် လစ်ဟင်းခဲ့သည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် မင်းကြီးသည် မင်းနှစ်ပါးကို ကွပ်မျက်ခဲ့သည်။
ထိုအခါ စာရေးတော်ကြီးသည် မင်းနှစ်ပါးကွပ်မျက်ခံခဲ့ရသည်မှာ မိမိကြောင့်ဟုဆိုကာ စိတ်ညစ်၍ အသောက်လွန်ကာ သေဆုံးသွားခဲ့သည်။ အချို့ကမူ မင်းနှစ်ပါးနှင့်အတူရော၍ ဦးသာနိုးပါ ကွပ်မျက်ခံခဲ့ရသည်ဟု ဆိုကြသည်။
ကန်းဖတ်နံရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
ကန်းဖတ်နံရွာ (Kanhpatnan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဝမ်ချင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၁၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ချင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၉၇ ဦး၊ မ ၉၄၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၄၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
Scottish Gaelic punk
Scottish gaelic punk သည် Punk rock ၏မျိုးကွဲတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး တီးဝိုင်းများသည် စကော့တလန်တွင် သုံးသော Scottish gaelic ဘာသာစကားနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအနည်းစု၏ တန်ဖိုးကို အခိုင်အမာပြောဆိုသည်။ Gaelic punk တီးဝိုင်းနိုင်ငံရေးဆင်ခြင်သုံးသပ်ချက်များကို ဖော်ပြထားသည်။ အထူးသဖြင့် မင်းမဲ့ဝါဒနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်များနှင့် ဆက်နွယ်နေသည်။
သမိုင်းကြောင်း
Welsh ဘာသာစကားရှိ punk သည် အထူးသဖြင့် တီးဝိုင်းများသည် Anhrefn record label နှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ စကော့တလန်ရှိ gaelic punk ဖြစ်ရပ်ကို လှုံ့ဆော်နိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၈မှ စကော့တလန် rock တီးဝိုင်း Runrig ၏ ပထမဆုံးalbum (Play Gaek) သည် အမှတ်ရစရာ ခေတ်ပေါ်စကော့တလန် gaelic-language ဂီတ album Lament ၏ သီချင်း Man of Two Worlds ၏သီချင်းတွင် gaelic စာသားများပါရှိ်သည် ၁၉၉၀အလယ် Tomintou မှ grindcore တီးဝိုင်း Scatha ၏ထူးခြားချက်မှာ သီချင်းများတွင် gaelic ဘာသာစကားဖြင့် ထူးခြားသည်။ ၂၀၀၅ခုနှစ်မတိုင်မီ အခြား ခေတ်ပေါ်ဂီတများမရှိမှီဖြစ်သည်။ Oil Polloi နှင့် Mill a h-Uile Rud တီးဝိုင်းများသည် gaelic EPS album များထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။	Mill a h-Uile Rud တီးဝိုင်းသည် အမေရိကန်ရှိဆက်တယ်မြို့တွင် အခြေစိုက်ထားပြီး စကော့တလန်တွင် အခြေစိုက်ထားသည်။ သူတို့သည် အမေရိကန်တွင် ရှိသကဲ့သို့ ဥရောပတဝိုက်ရှိ ဖျော်ဖြေ ပွဲများ ကျင်းပရာတီးခတ်ခဲ့သည်။ စကော့တလန်မှ ဧဒင်ဘာမှ Oi Polloi တီးဝိုင်းသည် ၁၉၈၁တွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် စတင်ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ သူတို့သည် ၂၀၀၅ခုနှစ်တွင် gaelic EP “Carson” ကို ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ ဆက်လက်၍ ၂၀၀၆ခုနှစ်တွင် all-gaelic LP, Ar Ceol, Ar Canan, Ar-a-mach တို့ထွက်ရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၂တွင် all-Gaelic LP Duisg ထွက်ရှိခဲ့သည်။ သူတို့၏ ထူးခြားချက်မှာ သူတို့သည် စကော့တလန်ရှိ gaelic ဘာသာကိုဂရုစိုက်သော်လည်း အင်္ဂလိပ်နှင့် gaelic ဘာသာကို ရောက်နှေထားသည်။ မျိုးခွဲများထဲမှ ဂီတသမားများမှာ ကွဲပြားခြားနားသည်။ gaelic ဘာသာစကားပြောသော တီးဝိုင်းများထူးခြားချက်မှာ Isle of Skye (စကော့တလန်မှ ကျွန်း) ရှိ gaelic ကောလိပ်ဖြစ်သော Sabhal Mor Ostaig ကျောင်းထွက်များဖြစ်ကြသည်။ gaelic ဘာသာစကားကို အဓိကထား၍ သင်ယူ ခဲ့ကြသည်။ Gaelic punk တီးဝိုင်း Mill a h-Uile Rud သည် BBC တွင်ဖော်ပြခြင်းခံရသည်။ သူတို့သည် ဥရောပတဝိုက်တွင် ဖျော်ဖြေခဲ့ကြသည်။ The Scotman သတင်းစာသည် gaelic punk ဖြစ်ရပ်များကို ပုံမှန်တင်ပြလေ့ရှိပြီး အမေရိကန် Maximan Rocknroll မဂ္ဂဇင်းနှင့် punk planet မဂ္ဂဇင်းတို့သည် ထူးခြားသည့် မျိုးခွဲများအကြောင်းကို ယူဆောင်လာခဲ့သည်။
ရန်ကုန်ဘူတာကြီး
၁၈၇၇ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှတို့မှ ပထမဆုံးတည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်တပ်များဝင်လာစဉ်တွင် ဗြိတိသျှတို့က ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။ လက်ရှိဘူတာကို ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် မြန်မာရိုးရာ လက်မှုအနုပညာနှင့်အညီ ပြာသာဒ်အဆင့်ဆင့်ဖြင့် မြန်မာဗိသုကာပညာရှင် စည်သူဦးတင်မှ ပြန်လည်ဒီဇိုင်းရေးဆွဲ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်ဘူတာကြီးကို ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်အဆောက်အအုံအဖြစ် ၁၉၉၆ ခုနှစ်ကတည်းက သတ်မှတ်ခဲ့၍ ထားခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီမှ ခေတ်မှီမြို့တော် တည်ဆောက်ရန်အတွက် ရန်ကုန်ဘူတာကြီးကို မြို့လယ်မှ ၂၀ မိုင်(၃၂ ကီလိုမီတာ) ကွာဝေးသည့် ဒဂုံမြို့သစ်အရှေ့ပိုင်းသို့ ပြောင်းရွေ့တည်ဆောက်ရန် စီစဉ်နေသည်ဟု ဆိုသည်။
မီးရထားလမ်းများ
အောက်ပါတို့သည် ရန်ကုန်ဘူတာကြီးနှင့် ဆက်သွယ်ထားသော မီးရထားလမ်းများ ဖြစ်သည်။
သမိုင်း
ရန်ကုန် ဘူတာကြီးကို ၁၈၇၇ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်တို့က ပထမဆုံး တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး အုပ်ချုပ်မှုနှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်မှု လွယ်ကူစေရန်အတွက် ရန်ကုန်မှ ပြည်မြို့သို့ ပထမဆုံး မီးရထားလမ်း တည်ဆောက်ခဲ့စဉ်က ဖြစ်သည်။ ဘူတာကြီးသည် မီးရထားဝန်း၏ တောင်ဘက်ခြမ်း Phayre Street (ယခုအခါ ပန်းဆိုးတန်းလမ်း) ရန်ကုန်မြို့လယ်တွင် တည်ရှိသည်။ ဘူတာကြီးကို ဗြိတိသျှ ဗစ်တိုးရီးယား ခေတ်ပုံစံအတိုင်း တည်ဆောက်ထားကာ လှပတင့်တယ်၍ ဂုဏ်မြင့်ဖွယ်ရာ အဆောက်အဦ ဖြစ်သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းတွင် ရန်ကုန်ဘူတာကြီးသည် ဂျပန်တို့၏ စိတ်ကြိုက်ပစ်မှတ်သဖွယ် ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ၁၉၄၃ ခုနှစ် အင်္ဂလိပ်တို့ ဆုတ်ခွာစဉ်တွင် ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့ကြသည်။
ရန်ကုန် ဘူတာကြီးအား ပြန်လည် တည်ဆောက်ရန်အတွက် မြန်မာရိုးရာ လက်မှုပညာများတွင် အခြေခံ၍ အင်ဂျင်နီယာ ဦးလှသွင်မှ ဒီဇိုင်းရေးဆွဲခဲ့သည်။ အဆောက်အဦသစ်သည် ၅၁၁၀ စတုရန်း မီတာ(၅၅၀၀ စတုရန်း ပေ) ကျယ်ဝန်းသည်။ အဆောက်အဦသစ် မြောက်ဘက်တွင် မြတ်ခင်းပြင်နှင့် ပန်းခြံများ၊ ကွင်းပြင်များ တည်ရှိသည်။ ၇ မေလ ၁၉၄၆ ခုနှစ် မြန်မာ့ မီးရထား အခွင့်အာဏာဖြင့် အတည်ပြုခဲ့သည်။ တည်ဆောက်ခြင်းကို ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် စည်သူ ဦးတင်မှ ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၄ ခုနှစ် မေလတွင် ပြီးစီးခဲ့ကာ မြန်မာကျပ်ငွေ ၄.၇၅ သန်း ကုန်ကျခဲ့သည်။ ရန်ကုန်ဘူတာကြီး ဖွင့်ပွဲကို ဇွန်လ ၅ ရက် ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။
ယခုအခါ ရန်ကုန် ဘူတာကြီးကို ရန်ကုန်မြို့ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်အဆောက်အအုံများ စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။
ထောက်ကြံ့တောရွာ၊ တောကြား
ထောက်ကြံ့တောရွာ၊ တောကြား
ဂူတော်ရှင်မ
ဂူတော်ရှင်မနတ်သည် မြန်မာ့မိရိုးဖလာကိုးကွယ်ကြသည့် နတ်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။
သမိုင်း
ဂူတော်ရှင်မသည် မန္တလေးဘိုးတော်၏ နှမထွေးဖြစ်သည်။ ဘိုးတော်နှင့် အစ်မကြီးရှင်ကွတို့ မန္တလေးတွင် အကွပ်မျက်ခံခဲ့ရပြီးနောက် လွမ်းဆွတ်ကာ ကြေကွဲနာကျ၍ သေဆုံးခဲ့ရသည်။
အောက်ရှမ်းစုရွာ၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဇီးကုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပလောင် (ရခိုင်)ရွာ
ပလောင် (ရခိုင်)ရွာ
ရွာသစ်ရွာ၊ လဟယ်မြို့နယ်
ရွာသစ်ရွာ (Ywarthit)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ လဟယ်မြို့နယ်၊ မခွာလယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၈၇၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဟယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
NGC 239
NGC 239 သည် စီတပ် ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၈၆ တွင် Francis Leavenworth ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ကွင်းပေါက်ကြီးရွာ၊ ကွန်တိုင်း
ကွင်းပေါက်ကြီးရွာ၊ ကွန်တိုင်း
နမ့်စန့်ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
နမ့်စန့်ရွာ (Namhsant)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ နောင်လောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၀၂၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်လောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၂၂ ဦး၊ မ ၁၅၆၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၉၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။
လုံထဝမ်ဆုံရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
လုံထဝမ်ဆုံရွာ(Longhtawanson)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်၊ ဖီဇောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၂၀၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖီဇောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇ ဦး၊ မ ၂၆ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆင်အိုးချိုင်ရွာ
ဆင်အိုးချိုင်ရွာ
​ရေတွင်းကုန်းရွာ၊ ဇီးချောင်
ရေတွင်းကုန်းရွာ၊ ဇီးချောင်
ဘုရားကုန်းရွာ၊ ကွန်တိုင်း
ဘုရားကုန်းရွာ၊ ကွန်တိုင်း
ကလျာဏီသုတ်
ကောင်းခြင်းငါးဖြာနှင့်ပြည့်စုံသော အမျိုးသမီးသည် အချို့သောရဟန်း၏ ကုသိုလ်စိတ်ကို ကုန်အောင် မပြုလုပ်နိုင်သော်လည်း လာဘ, သက္ကာရ, သိလောကသည် ထိုရဟန်း၏ ကုသိုလ်စိတ်ကို ကုန်အောင် ပြုလုပ်နိုင်၏။ လာဘ, သက္ကာရ သိလောကသည် သို့ကလောက် ကြမ်းကြုတ်၏၊ ခက်ထန်၏၊ ကြမ်းတမ်း၏၊ အမြတ်ဆုံး နိဗ္ဗာန်ကိုရခြင်း၏ အန္တရာယ်ကို ပြုနိုင်၏။ ထို့ကြောင့် “ဖြစ်ပြီးသော လာဘ, သက္ကာရ သိလောကကို ပယ်စွန့်နိုင်အောင်၊ မဖြစ်သေးသော လာဘ, သက္ကာရ, သိလောကသည် ကုသိုလ်စိတ်ကိုကုန်စေ၍ မတည်နိုင်အောင်” ကျင့်ကြရမည်-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ဧကပုတ္တကသုတ်
ရဟန်းတို့ ... ယုံကြည်မှု “သဒ္ဓါရှိသော (သောတာပန်) ဥပါသိကာမသည် ချစ်ခင် စုံမက် နှစ်သက်မြတ်နိုးအပ်သော တစ်ဦးတည်းသောသားကို “ချစ်သား ... သင်ချစ်သားသည် “စိတ္တသူကြွယ်နှင့် ဟတ္ထကအာဠဝကတို့လို ဖြစ် (အောင် အားထုတ်) ပါလော့၊ ရဟန်းပြုလျှင် အရှင်သာရိပုတ္တရာ, အရှင်မောင်ဂွလ္လာန်တို့လို ဖြစ်(အောင် အားထုတ်)ပါလော့၊ ဘုရားရှင်၏တပည့် လူဥပါသကာတို့တွင် “စိတ္တသူကြွယ်နှင့် ဟတ္ထကအာဠဝကတို့သည်လည်းကောင်း၊ ရဟန်းတော်တို့တွင် “အရှင်သာရိပုတ္တရာနှင့် အရှင်မောဂ္ဂလ္လာန်တို့သည်လည်းကောင်း ချိန်ခွင်သဖွယ် နှိုင်းယှဉ်တိုင်းတာစရာတို့ ဖြစ်ကုန်၏။
သင်ချစ်သားသည် အရဟတ္တဖိုလ်သို့ မရောက်သေးသော သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ် ပါက လာဘ, သက္ကာရ, သိလောကသို့ မရောက်ပါစေလင့်၊ လာဘ, သက္ကာရ, သိလောကသည် သင့်အား အရဟတ္တဖိုလ်သို့ မရောက်အောင် အန္တရာယ်ပြုပေလိမ့်မည်”ဟုတောင်းပန် ပြောဆိုမှုသည် မှန်ကန်သော တောင်းပန် (တောင့်တလင့်ဆို အလိုရှိ)ခြင်း ပေတည်း။ ရဟန်းတို့ လာဘ, သက္ကာရ, သိလောကသည် သို့ကလောက် ကြမ်းကြုတ် လှပေ၏-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ - (ဓလေ့ထုံးစံ အရ စိုစွတ်သောအဝတ်, စိုစွတ်သောဆံပင်တို့ဖြင့် နေ့မွန်းတည့် ချိန်၌ ချဉ်းကပ်ရောက်ရှိလာကြကုန်သော ဥပါသကာတို့၏ “ချစ်ခင် စုံမက် နှစ်သက် မြတ်နိုးအပ်သော သားသေခြင်းကို လျှောက်ထားမှုကို အကြောင်းပြု၍ “ချစ်အပ်သော သဘောရှိသော ရူပက္ခန္ဓာအစရှိသည်တို့၌ သာယာမှုဖြင့် တပ်မက်ကြကုန်သော နတ်, လူအပေါင်းတို့သည် ဆင်းရဲကြကုန်၏။ နေ့၌လည်းကောင်း၊ ညဉ့်၌လည်းကောင်း၊ မေ့လျော့ခြင်း အလျင်းမရှိပဲ ချစ် တတ်သောသဘောရှိသော ခန္ဓာငါးပါးတို့ကို ပယ်စွန့်နိုင်ကြကုန်သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် လွန်မြောက်နိုင်ခဲသည့် သေမင်းသုံးသပ်အပ်သော ဝဋ်ဆင်းရဲအမြစ်ကို တူးဖြိုနိုင်ကြကုန်၏”ဟု ဘုရားရှင် ဥဒါန်းကျူးတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌-ပိယ, မနာပ အဖွင့် မှတ်သားစရာနှစ်မျိုးကို ရှုနိုင်ပါသည်။
ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ ညောင်ကုန်း
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သဲကုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မျောက်တောင်ရွာ၊ မျောက်တောင်
မျောက်တောင်ရွာ၊ မျောက်တောင်
လူန ၂၇
လူန ၂၇ (Luna-Resurs lander) သည် ရုရှား ဖက်ဒရယ် အာကာသအေဂျင်စီ၏ လကမ္ဘာသို့စေလွှတ်မည့် အာကာသယာဉ်ဖြစ်ပြီး ဥရောပ အာကာသအေဂျင်စီနှင့်ပူးပေါင်းကာ လ၏ မလေ့လာရသေးသည့်နေရာအား စူးစမ်းရှာဖွေရန်ဖြစ်သည်။
နမ့်တောင်း (အောက်)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
နမ့်တောင်း (အောက်)ရွာ (Namtawng (Lower))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းပန် (လယ်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၉၈၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းပန် (လယ်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၆၇ ဦး၊ မ ၂၂၂၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၅၉၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
NGC 240
NGC 240 သည် မိန် နက္ခတာရာ မှ lenticular ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၈၆ အောက်တိုဘာ ၂၂ တွင် Lewis Swift ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
ကန်မုန်ဟွေဟေးရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
ကန်မုန်ဟွေဟေးရွာ (Kanmonhwayhay)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဝမ်ချင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၁၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ချင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၉၇ ဦး၊ မ ၉၄၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၄၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခုနှစ်အိမ်တန်းရွာ၊ မင်းဘူးမြို့နယ်
ခုနှစ်အိမ်တန်းရွာ (Khunhniteintan)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ မင်းဘူးမြို့နယ်၊ ဖလံရုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၁၀၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖလံရုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၃၈ ဦး၊ မ ၁၄၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၁၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွာပြီ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မာတုဂါမသုတ်
(၃)သုတ် ရှိပါသည်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် မာတုဂါမ တစ်ယောက်သည် ရဟန်းတစ်ပါး၏စိတ်ကို သိမ်းကျုံး(ဆွဲဆောင်)၍ မယူနိုင်သော်လည်း လာဘ သက္ကရသိလောကသည် ရဟန်း၏စိတ်ကို သိမ်းကျုံး(ဆွဲဆောင်)၍ ယူနိုင်၏ဟု လာဘ သက္ကာရသိလောက ခက်ထန်ကြမ်းကြုတ်ပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ --- ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ယောက်ျားဧကန် နှစ်သက်မြတ်နိုးသော မာတုဂါမနှင့် ဧကန်မနှစ်သက် မမြတ်နိုးစေအပ်သောမိန်းမ၏ အင်္ဂါငါးမျိုးစီကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ - ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မာတုဂါမ၏ ငရဲသို့ ကျရောက်နိုင်သော ဓမ္မ ၁၀-မျိုးနှင့် နတ်ပြည်သို့ရောက်နိုင်သော ဓမ္မ ၁၀-မျိုးတို့ကို ရဟန်းတော်တို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ဂုံညင်းတောင်ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်
ဂုံညင်းတောင်ရွာ (Gonhnyintaung)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ တဲကြီးအရှေ့တာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၉၆၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကညွှတ်ကုန်းရွာ၊ ကညွှတ်ကုန်း
ကညွှတ်ကုန်းရွာ၊ ကညွှတ်ကုန်း
သစ်ပုတ်တောင်ရွာ၊ သံချောင်း
သစ်ပုတ်တောင်ရွာ၊ သံချောင်း
ကောင်းပန်တန်ရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
ကောင်းပန်တန်ရွာ (Kawngpangtan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မောက်မယ်မြို့နယ်၊ ကဒူးကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၄၉၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကဒူးကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၉၃ ဦး၊ မ ၂၁၁၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၂၀၉ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မောက်မယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အုပ်ဖိုစုရွာ၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်
အုပ်ဖိုစုရွာ (Okehposu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်၊ သရက်တပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၈၂၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သရက်တပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၆၉ ဦး၊ မ ၁၀၉၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဇီးကုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပေါက်တောကုလားရွာ
ပေါက်တောကုလားရွာ
မဇယ်ထရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
မဇယ်ထရွာ(Mazeihta)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်၊ ဖီဇောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၂၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖီဇောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇ ဦး၊ မ ၂၆ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရခိုင်တောင်ဘွေရွာ၊ တောင်ဘွေ
ရခိုင်တောင်ဘွေရွာ၊ တောင်ဘွေ
ကံကုန်းရွာ၊ ကွန်တိုင်း
ကံကုန်းရွာ၊ ကွန်တိုင်း
ကျွန်းတိုင်ရွာ၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်
ကျွန်းတိုင်ရွာ (Kyuntaing)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်၊ မဲတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၈၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မဲတောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၃၀ ဦး၊ မ ၈၁၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၄၄ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ ကွန်းတိုင် ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
NGC 241
NGC 241 သည် တူကင်နာ ကြယ်စုတန်းမှ open cluster ဖြစ်ပြီး ၁၈၃၄ ဧပြီ ၁၁ တွင် ဂျွန် ဟာရှယ် ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တူကင်နာ (ကြယ်စုတန်း)
ဗျှာလာရွာ
ဗျှာလာရွာ
ဗျိုက်ကြီးရွာ၊ ဗျိုက်ကြီး
ဗျိုက်ကြီးရွာ၊ ဗျိုက်ကြီး
ကျီးပင်တက်ရွာ၊ မင်းဘူးမြို့နယ်
ကျီးပင်တက်ရွာ (Kyeepintet)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ မင်းဘူးမြို့နယ်၊ ဖလံရုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၁၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖလံရုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၃၈ ဦး၊ မ ၁၄၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၁၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကန္နားတော်ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်
ကန္နားတော်ရွာ (Kannartaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ တဲကြီးအရှေ့တာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၉၆၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်တောင်း (လယ်)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
နမ့်တောင်း (လယ်)ရွာ (Namtawng (Middle))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းပန် (လယ်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၉၈၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းပန် (လယ်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၆၇ ဦး၊ မ ၂၂၂၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၅၉၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အနောက်စုရွာ၊ ကွန်တိုင်း
အနောက်စုရွာ၊ ကွန်တိုင်း
သာဒါဆိပ်ရွာ
သာဒါဆိပ်ရွာ
ဒက်ဖြူရွာ၊ တောင်ဘွေ
ဒက်ဖြူရွာ၊ တောင်ဘွေ
တောင်ရွာ၊ သံချောင်း
တောင်ရွာ၊ သံချောင်း
ကုန်းမိုက်ညောင်ရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ်ရဲထုံရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုန်းနေရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
ကုန်းနေရွာ (Konenay)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မောက်မယ်မြို့နယ်၊ ကဒူးကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၄၇၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကဒူးကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၉၃ ဦး၊ မ ၂၁၁၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၂၀၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မောက်မယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန
မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဝန်ကြီးဌာနများတွင် နိုင်ငံခြားရေးရာကိစ္စရပ်များနှင့်ပတ်သက်၍ အဓိကဆောင်ရွက်နိုင်ရန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနကို ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ထားသည်။ အာဏာသိမ်းစစ်အစိုးရမှ ခန့်အပ်ထားသော လက်ရှိဝန်ကြီးမှာ ဦးသန်းဆွေဖြစ်သည်။ အနိုင်ရ လွှတ်​တော်ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရအဖွဲ့ (NUG) ကဒေါ်ဇင်မာအောင်အား ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ရန် ပြည်​ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ထားသည်။
သမိုင်း​ကြောင်း
မြန်မာနိုင်ငံ အင်္ဂလိပ်ကိုလိုနီနယ်ချဲ့လက်အောက်ရှိစဉ်၊ ၁၉၃၅ခုနှစ် ၊ မြန်မာပြည်အက်ဥပဒေ (Government of Burma Act, 1935 )၊ ပုဒ်မ (၇) ပြဋ္ဌာန်းချက်အရ နိုင်ငံခြားရေးကိစ္စများနှင့် ကာကွယ်ရေး၊ သာသနာရေးကိစ္စများကို မြန်မာနိုင်ငံဘုရင်ခံက တစ်ချက်လွှတ်အာဏာဖြင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကာလအတွင်းနှင့် ဗြိတိသျှအစိုးရ အိန္ဒိယသို့ ဆုတ်ခွာသည့် ၁၉၄၂ ခုနှစ် အချိန်တို့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားရေးရာကိစ္စကို မြန်မာပြည်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန (Defence Department) တစ်ခုတည်းက တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးဆုံးပြီးဆုံးပြီးနောက် အိန္ဒိယမှ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ဗြိတိသျှအစိုးရ ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာသည့်အချိန်တွင် ၁၉၃၅ ခုနှစ်က ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည့် မြန်မာပြည်အက်ဥပဒေသည် ပြန်လည်အသက်ဝင်လာခဲ့သည်။ယင်းအက်ဥပဒေ၊ ပုဒ်မ (၇)ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်ကို  တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ရန်၊ ကာကွယ်ရေးနှင့် နိုင်ငံခြားရေးရာဌာန(Defence and External Affairs Department) ကိုတည်ထောင်၍ ဘုရင်ခံ၏ အတိုင်ပင်ခံအရာရှိတစ်ဦးက တိုက်ရိုက်တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလကုန်ပိုင်း၌ မြန်မာပြည်သူများ၏ တောင်းဆိုချက်အရ အဆိုပါဌာနကို ဘုရင်ခံ၏ အမှုဆောင်ကောင်စီအောက်တွင် ထားရှိခဲ့ပြီး၊ ထိုစဉ်က ဘုရင်ခံ၏ အမှုဆောင်ကောင်စီ ဒုတိယသဘာပတိဖြစ်သူ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းက တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းဦးဆောင်သော မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နှင့် ဗြိတိသျှအစိုးရ တို့ဆွေးနွေးသဘောတူညီချက်အရ နိုင်ငံခြားရေးရာကိစ္စများတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သဘောအလျောက် ဆောင်ရွက်ခွင့် ရရှိလာခဲ့ပြီး နိုင်ငံခြားရေးရာဌာန(Department of Foreign Affairs)  ကို ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့ နေ့စွဲပါ ကာကွယ်ရေးနှင့် ပြည်ပရေးရာဌာန၏ အမှာစာ ၇၇ ဒီ(အမ် အမ်) ၄၇ အရ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ ကြီးကြပ်မှုအောက်တွင် သီးခြားဖွဲ့စည်းခဲ့သည့်နေ့ရက်ကို နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန  စတင်ဖွဲ့စည်းထူထောင်သည့်နေ့ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ စတင်ဖွဲ့စည်းချိန်၌ အတွင်းဝန် (၁) ဦး၊ ရုံးအုပ်ကြီး (၁) ဦး၊ အထက်တန်းစာရေး(၃)ဦး ၊ အောက်တန်းစာရေး(၁)ဦး၊ မင်းစေ(၂)ဦး ၊ စုစုပေါင်း အရာထမ်း(၁)ဦးနှင့် အမှုထမ်း (၈) ဦးသာ ရှိခဲ့သည်။ ယင်းအချိန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန  ၏ အတွင်းဝန် မှာ အိုင်စီအက်(စ်)ဦးရွှေဘော် ဖြစ်သည်။
မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်
မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် (Myanmar National Democratic Alliance Army သို့မဟုတ် Myanmar Nationalities Democratic Alliance Army; အတိုကောက် MNDAA) သည် မြန်မာနိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ပိုင်း ကိုးကန့်မြို့အခြေစိုက် လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်ကတည်းက တည်ထောင်ခဲ့သည့် အဖွဲ့အစည်းဖြစ်ပြီး မြန်မာအစိုးရနှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးအတွက် ပထမဆုံး လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည့် အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။ MNDAA ကို ရန်မိုးလျံ မှဦးဆောင်သည်။
နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန
သမိုင်း​ကြောင်း
၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ မေလ ၄ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံခြားရေးရာဌာနကို နိုင်ငံခြားရေးရုံးတော်(Foreign Office) ဟူ၍ ပြောင်းလဲခေါ်ဆိုခဲ့ပြီးနောက်၊ အတွင်းဝန်ဆိုသည့် ရာထူးအသုံးအနှုန်း ကို အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်ဟု ပြောင်းလဲခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ ၁၉၆၇ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံခြားရေးရုံးတော် အမည်မှ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန(Ministry of Foreign Affairs) ဟုပြောင်းလဲခေါ်ဆိုခဲ့သည်။
ဌာနများ
နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ လက်အောက်တွင် ဦးစီးဌာနများ ထပ်မံခွဲထားသည်။
ဝန်ကြီးများ
၁၉၄၇ ခုနှစ်မှ ယနေ့အချိန်အထိ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး (၂၄) ဦးနှင့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး (၂) ဦး တာဝန်ထမ်း​ဆောင်​နေသည်။
ရဲရင့်အောင်
ရဲရင့်အောင် (Yair Yint Aung (၁၈ ဩဂုတ် ၁၉၉၃ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား အဆိုတော်နှင့် သရုပ်ဆောင် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
အဆိုတော်ဘဝ
၂၀၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၅ ရက်နေ့တွင် သူ၏ ပထမဆုံး ခြေလှမ်းဖြစ်သော ချေ အယ်လ်ဘမ် ထွက်ရှိခဲ့သည်။ ဤ အယ်လ်ဘမ်သည် သူ့ကို ဂီတလမ်းကြောင်းပေါ် ရပ်တည်နိုင်ရန် အများကြီး အထောက်အကူပြုခဲ့သည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁၅ရက်တွင် သူ၏ ချေ Mtv Music Video Dvd Karaoke Promotion ပွဲကို ရန်ကုန်မြို့ ရှိ Dagon Center Outdoor Area မှာ ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သည်။
သရုပ်ဆောင်
သူသည် အကယ်ဒမီ ဖွေးဖွေး၊ လွှမ်းပိုင် တို့နှင့်အတူ ဒါရိုက်တာ ဝင်းလွင်ထက်၊ ဒါရိုက်တာ အောင်ဇော်လင်း တို့ရိုက်ကူးထားသော ငါ့ကိုနမ်းတဲ့မုန်တိုင်း ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
သူသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ထိပ်တန်း သရုပ်ဆောင် မင်းသား မင်းသမီးများ ဖြစ်ကြသော အကယ်ဒမီ အိန္ဒြာကျော်ဇင်၊ အကယ်ဒမီ လူမင်း၊ အကယ်ဒမီ ရန်အောင် တို့အပါအဝင် အခြားသောနာမည်ကြီး သရုပ်ဆောင် များစွာ ပါဝင်သရုပ်ထားသော ဒါရိုက်တာ ရာဇဝင်ကို ရိုက်ကူးထားသည့် ဂျင်ပါတီ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားတွင်လည်း ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ထားသည်။
သူသည် ဒါရိုက်တာ သားညီ ရိုက်ကူးသော ဟဲ့ ရုပ်ရှင် ဇာတ်ကားကြီးတွင်သင်ဇာနွယ်ဝင်း နှင့်အတူတူပါဝင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
နမ့်စန့်ဂိုဒေါင်ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
နမ့်စန့်ဂိုဒေါင်ရွာ (Namhsantgodaung)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ နောင်လောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၀၂၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်လောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၂၂ ဦး၊ မ ၁၅၆၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၉၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
NGC 244
NGC 244 သည် စီတပ် ကြယ်စုတန်းမှ lenticular ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၇၈၅ ဒီဇင်ဘာ ၃၀ တွင် ဝီလီယံ ဟာရှယ် ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ဓာတုသုတ်
(၅)သုတ် ရှိပါသည်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ပထဝီဓာတ်, အာပေါဓာတ်, တေဇောဓာတ်, ဝါယောဓာတ်, အာကာသဓာတ်, ဝိညာဏဓာတ်ဟူသော ဓာတ် (၆)ပါးတို့တွင် တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီကို အနတ္တလက္ခဏသုတ် ဒေသနာတော်နည်းဖြင့် မေးမြန်းတော်မူပြီး သားတော် ရာဟုလာအား ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ -- ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အထက်သုတ်ပါ ဓာတ်(၆)ပါးတို့၏ စတင်၍ဖြစ်ခြင်း, တည်တံ့ခြင်း, အသစ်ဖြစ်ပေါ်ခြင်း ထင်ရှားစွာဖြစ်ခြင်းသည် ဆင်းရဲဒုက္ခ၏ စတင်၍ဖြစ်မှု, အနာရောဂါတို့၏ တည်တံ့မှု, ဇရာမရဏ၏ ထင်ရှားစွာ ဖြစ်ပေတည်းဟု လည်းကောင်း၊ ယင်းဓာတ် (၆)ပါးတို့၏ ချုပ်ခြင်း၊ ငြိမ်းပျောက်ခြင်း, ကွယ်ပျောက်ခြင်းသည် ဆင်းရဲ၏ချုပ်မှု ရောဂါတို့၏ငြိမ်းမှု, ဇရာ မရဏ၏ ကွယ်ပျောက်မူပေတည်းဟု လည်းကောင်း ဓာတ်တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီကို ခွဲခြမ်းဝေဖန်၍ အနုလောမ, ပဋိလောမ နည်းအားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ - ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အထက်သုတ်ပါ ဓာတ်(၆)ပါးတို့၌ ဆန္ဒရာဂဖြစ်ခြင်းသည် စိတ်၏ညစ်နွမ်းမှုဖြစ်ကြောင်း၊ ယင်းဆန္ဒရာဂကို ပယ်နိုင်သောအခါ စိတ်၏ညစ်နွမ်းမှုကို ပယ်ပြီးဖြစ်ပုံ၊ ကာမမှထွက်မြောက်မှု၌ စိတ်ညွတ်ပုံ၊ နေက္ခမ္မဖြင့် ထုံမွမ်းအပ်သော စိတ်သည် အဘိညာ, သစ္ဆိကရဏီယဓမ္မတို့၌ (သိနိုင်, မျက်မှောက်ပြုနိုင်ရန်)ခံ့ပုံ၊ ဓာတ် တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ ခွဲခြမ်းဝေဖန်တော်မူ၍ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ --- ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ကာမဓာတ်ကိုပယ်ရန် နေက္ခမ္မဓာတ်ကို ပွါးများရမည်။ ဗျာပါဒဓာတ်ကို ပယ်ရန် အဗျာပါဒဓာတ်ကို ပွါးများရမည်။ ဝိဟိံသာဓာတ်ကို ပယ်ရန် အဝိဟိံသာဓာတ်ကို ပွားများရမည်ဟု အချင်းချင်း ဆန့်ကျင်ဘက်ဓာတ်များကို ဘုရားရှင်, ရဟန်းတော်တို့အား ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ --- ရူပဓာတ်ကို ပိုင်ခြားသိ၍ အရူပဓာတ်တို့၌ မကပ်ငြိပဲ နိရောဓဓာတ်၌ အာရုံပြုကာ အရိယာမဂ်ဖြင့် ကိလေသာမှ လွတ်သောသူတို့သည် သေခြင်းမှ လွတ် မြောက်ပုံ၊ အာသဝေါကင်းပြီးသော မြတ်စွာဘုရားသည် နာမကာယဖြင့် ဥပဓိကင်းသော အမတဓာတ်သို့ ရောက်တော်မူ၍ ဥပဓိတို့ကို စွန့်လွှတ်ရာ နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုတော်မူပြီး စိုးရိမ်မှု, ကိလေသာ မြူကင်းသော နိဗ္ဗာန်တရားတော်ကို ဟောတော်မူပုံကို ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားတို့အား ဝံသနိုင်ငံ ကောသမ္ဗီမြို့ ဥတေနမင်းနန်းတော်၌ ဟောကြားသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။
ဇန်ငွေးထန်ရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
ဇန်ငွေးထန်ရွာ(Zanngwayhtan)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်၊ ဖီဇောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၂၀၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖီဇောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇ ဦး၊ မ ၂၆ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောင်းတော်ကြီးရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်
ကျောင်းတော်ကြီးရွာ (Kyaungtawgyi)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ တဲကြီးအရှေ့တာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၉၆၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မကျီးစုရွာ၊ မင်းဘူးမြို့နယ်
မကျီးစုရွာ (Magyisu)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ မင်းဘူးမြို့နယ်၊ ဖလံရုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၁၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖလံရုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၃၈ ဦး၊ မ ၁၄၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၁၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မဲတောရွာ၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်
မဲတောရွာ (Metaw)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်၊ မဲတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၈၉၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မဲတောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၃၀ ဦး၊ မ ၈၁၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၄၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စက္ခုသုတ်
(၆)သုတ် ရှိပါသည်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် အရှင်ရာဟုလာ၏ လျှောက်ထားချက်အရ-စက္ခုအစရှိသော အဇ္ဈတ္တိကာယတန (၆)ပါးတို့ကို တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ အနတ္တလက္ခဏသုတ်ဒေသနာတော်အတိုင်း ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ --- အနီးသို့ရောက်ရှိလာသော ရာဟုလာအား အထက်ပါသုတ်ဒေသနာတော် နည်းဖြင့် အဇ္ဈတ္တိကာယတန (၆)ပါးတို့ကို တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ - သဒ္ဓါနုသာရီသောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်နှင့် ဓမ္မာနုသာရီသောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဉာဏ်အမြင်ဖြစ်ပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌-ဤပုဂ္ဂိုလ်များသည် “ဌိတကပ္ပိ”ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ပုံကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။ --- မျက်စိ၏စ၍ဖြစ်မှုသည် ဒုက္ခ၏ စ၍ဖြစ်မှု၊ မျက်စိ၏ တည်တံ့မှုသည် ရောဂါတို့၏ တည်တံ့မှု၊ မျက်စိ၏ အသစ်ဖြစ်ပေါ်မှု, ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်မှုသည် ဇရာ, မရဏ၏ အသစ်ဖြစ်ပေါ်မှု ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်မှုဟူ၍လည်းကောင်း၊ မျက်စိ၏ချုပ်မှုသည် ဒုက္ခချုပ်မှု, မျက်စိ၏ငြိမ်းမှုသည် ရောဂါတို့၏ငြိမ်းမှု၊ မျက်စိ၏ကွယ်ပျောက်မှုသည် ဇရာမရဏတို့၏ ကွယ်ပျောက်မှု-ဟူ၍လည်းကောင်း အဇ္ဈတ္တိကာယတန (၆)ပါးတို့ကို တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ -- မျက်စိ၌ လိုချင်တပ်မက်မှုသည် စိတ်၏ ညစ်ညူးမှုမည်၏-အစရှိသည်ဖြင့် အဇ္ဈတ္တိကာယတန (၆)ပါးတို့ကို တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ ဟောတော်မူပြီး ဤ (၆)ဌာနတို့၌ စိတ်ညစ်ညူးမှုကို ပယ်အပ်ပြီးသော ရဟန်း၏စိတ်သည် နေက္ခမ္မနိန္ဒ, နေက္ခမ္မပရိဘာဝိတ, အဘိညာသစ္ဆိကရဏီယဓမ္မ ကမ္မနိမိတ်ဖြစ်ပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ - မံသစက္ခု၊ ဒိဗ္ဗစက္ခု အတုမရှိသော ပညာစက္ခု-ဟု စက္ခုသုံးပါးကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူပုံ၊ မံသစက္ခုသည် ဒိဗ္ဗစက္ခု၏အကြောင်းဖြစ်ပုံ၊ အတုမရှိသော အာသဝက္ခယဉာဏ်ဟူသော ပညာစက္ခုကိုရခြင်းကြောင့် ဒုက္ခအားလုံးမှ လွတ်မြောက် ၏-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူပုံကို ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားတို့အား ဟောပြသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌ အကျယ်ဖွင့်ပြချက်များ များစွာ ပါရှိပါသည်။
ရှားဖြူကုန်းရွာ၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်
ရှားဖြူကုန်းရွာ (Sharhpyukone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်၊ သရက်တပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၈၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သရက်တပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၆၉ ဦး၊ မ ၁၀၉၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဇီးကုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုန်းပိတ်ရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
ကုန်းပိတ်ရွာ (Konepeik)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဝမ်ချင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၁၃၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ချင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၉၇ ဦး၊ မ ၉၄၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၄၆ ဦးနေထိုင်သည်။
နောင်စံဖူးရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
နောင်စံဖူးရွာ (Nawngsamhpu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းပန် (လယ်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၀၀၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းပန် (လယ်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၆၇ ဦး၊ မ ၂၂၂၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၅၉၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လိပ်ပြာ (ဝိညာဉ်)
လိပ်ပြာဟူသောစကားသည် ပါဠိဘာသာ အတ္တနှင့်ဇီဝကို မြန်မာပြန်ဆိုထားသော စကားဖြစ်၏။ လိပ်ပြာ ဝိညာဉ်၊ လိပ်ပြာအသက် စသည်ဖြင့် တွဲဖက်သုံးစွဲကြသည်ကိုထောက်လျှင် လိပ်ပြာကို ဝိညာဉ်လည်း ခေါ်သည်၊ အသက်လည်းခေါ်သည်။ ထိုကြောင့် ပါဠိဘာသာ အတ္တ၊ ဇီဝ၊ မြန်မာဘာသာလိပ်ပြာ၊ ဝိညာဉ်၊ အသက်ဟူသော စကားများသည် အနက် အဓိပ္ပာယ်တူဖြစ်ကြသည်။
လိပ်ပြာအယူဝါဒသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်လာ ဟန်တူသည်။ အကြောင်းကား လိပ်ပြာအယူဝါဒသည် ဗြဟ္မာကို ကိုးကွယ် သောအယူဝါဒနှင့် သက်ဆိုင်လျက်ရှိသည်။ ခန္ဓာ၌ ငါကောင်ရှိသည် ယူဆ သော အယူဝါဒနှင့်လည်းသက်ဆိုင်လျက်ရှိသည်။ မှော်ပညာ၊ ပယောဂပညာ နှင့်လည်းသက်ဆိုင်လျက်ရှိသည်။ ယင်းအယူဝါဒများနှင့် ယင်းပညာများမှာ လည်း အိန္ဒိယနိုင်ငံဗေဒင်ဖက်ဆိုင်ရာ သက္ကတကျမ်းများ၊ ဆေးဖက်ဆိုင်ရာ သက္ကတကျမ်းများနှင့် အယူဝါဒဆိုင်ရာသက္ကတကျမ်းများ၌ ပါရှိသော အယူ ဝါဒများနှင့် ပညာများဖြစ်သောကြောင့်တည်း။
လိပ်ပြာအယူဝါဒကို အနည်းငယ်ရှင်းလင်း၍ ပြဦးအံ့။ သတ္တဝါ နှင့် ကမ္ဘာလောကကြီးတစ်ခုလုံးကို ကောင်းကင်ဘုံ၌ရှိသော ဗြဟ္မာကြီးက ဖန်ဆင်းသည်။ သတ္တဝါတွေသေလွန်၍ ဗြဟ္မာပြည်သို့ရောက်သွားလျှင် ဆင်းရဲဒုက္ခမရှိ၊ အမြဲတမ်းချမ်းသာနေသည် သို့မဟုတ် နိဗ္ဗာန်ပြည်သို့ ရောက်သွားသည်ဟု အယူဝါဒရှိသောသူတို့က အတ္တသည် ဗြဟ္မာကြီး၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်၏။ ဥပမာ မီးခဲကြီးမှထွက်သွားသော မီးပွားကလေး ကဲ့သို့ဖြစ်၏ဟု ယူဆကြသည်။ ယင်းသို့ယူဆသော အတ္တကား ပရမအတ္တ ဖြစ်သည်။ တစ်နည်း၊ သတ္တဝါတို့ ခန္ဓာကိုယ်၌ ငါကောင်ခေါ်သော အစိတ် အပိုင်းတစ်ခုရှိ၏။ ယင်းအစိတ်အပိုင်းကား အတ္တဖြစ်၏။ ထိုအတ္တကား ဇီဝ အတ္တဖြစ်သည်။ ထိုအတ္တနှစ်မျိုးလုံးကိုပင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ လိပ်ပြာဟူ၍လည်း ကောင်း၊ ဝိညာဉ်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ အသက်ဟူ၍လည်းကောင်း ယူဆသုံးစွဲ နေကြသည်။ ထိုကြောင့် လိပ်ပြာအယူဝါဒမှာ အရင်းစစ်အမြစ်မြေက ဆို သည့်အတိုင်း ဗြဟ္မာကို ကိုးကွယ်သောအယူဝါဒနှင့် ခန္ဓာအိမ်၌ ငါကောင်ရှိ သည်ဟူသော အယူဝါဒတို့မှ ဆင်းသက်လာကြောင်းထင်ရှားသည်။
ထိုလိပ်ပြာခေါ် အတ္တသည် သတ္တဝါတို့၏ ခန္ဓာအိမ်အတွင်း၌ တည်နေ၏၊ နာမ်တရားလည်းမဟုတ်၊ ရုပ်တရားလည်းမဟုတ်။ ဘယ်ခါမျှ မပျက်စီးနိုင်၊ မအို၊ မသေ၊ အမြဲတည်နေရသော အနှစ်သာရ တစ်ခုဖြစ်၏။ ခန္ဓာအိမ်ပျက်စီးသွားသော်လည်း ယင်းလိပ်ပြာခေါ်အတ္တသည် မပျက်စီး၊ မသေလွန်။ ခန္ဓာအိမ်ဟောင်းပျက်စီးသွားလျှင် 'လောက်လမ်းသဖွယ် ဝိညာဉ် တွယ်' ဆိုသည့်အတိုင်း ခန္ဓာအိမ်သစ်တစ်ခုကို ရှာဖွေကူးပြောင်း၍နေသည်။ အကြီးအငယ် ပမာဏကား အချို့ကျမ်းတို့က ခန္ဓာအိမ်ငယ်လျှင်ငယ်သည်။ ခန္ဓာအိမ်ကြီးလျှင် ကြီးသည်ဟုဆိုသည်။ အချို့ကျမ်းတို့က မနှိုင်းယှဉ် မပိုင်း ခြားနိုင်လောက်အောင်ကြီးသည်။ သို့သော် ခန္ဓာအိမ်ဟောင်းကို စွန့်ခွာ၍ ခန္ဓာအိမ်သစ်ကို ရှာဖွေသောအခါ အကြောင်းအားလျော်စွာ လက်မလောက် ပမာဏ၊ အပ်နဖားထွင်းစူးဖျားပမာဏ၊ ထိုအောက်ငယ်သောပမာဏ၊ ဆံချည် ပင် အစိတ်တစ်ရာစိတ်၍ တစ်စိတ်လောက်ပမာဏရှိ၏ဟုဆိုသည်။
ထိုလိပ်ပြာခေါ် အတ္တသည် ခန္ဓာအိမ်ကို စိုးပိုင်၏။ ခန္ဓာအိမ်သည် မိမိအလိုသို့လိုက်ရ၏။ မိမိခိုင်းစေသမျှလုပ်ရ၏။ မျက်စိက မြင်ခြင်း၊ နားက ကြားခြင်း၊ နှာခေါင်က နံခြင်း၊ လျှာက လျက်ခြင်း၊ ကိုယ်က တွေ့ထိခြင်း၊ စိတ်က ကြံစည်တွေးတောခြင်း သိခြင်းကိစ္စဟူသမျှကို ဆောင်ရွက်၏။ မျက်စိအရသာ၊ နားအရသာ၊ နှာခေါင်းအရသာ၊ လျှာအရသာ၊ ကိုယ် အရသာ၊ စိတ်အရသာ ဟူသမျှကိုခံစား၏ဟုဆိုသည်။
အချို့ကလည်း လူသေပြီး အသက်လိပ်ပြာထွက်သွား၍ ဘဝသစ် သို့ ကူးပြောင်းသောအခါ ဘဝဟောင်းက တစ်စုံတစ်ရာပါလာသည်ဟု ယူဆ ကြသည်။ သို့အတွက် သေခါနီးတွင်၊ သို့မဟုတ် လူသေကောင်တွင် နနွင်း၊ အိုးမဲ၊ ဆီချေးစသောတစ်စုံတစ်ခုဖြင့် လက်၊ ခြေ စသည်တို့၌ အမှတ် အသားပြုလိုက်လျှင် ဘဝသစ်သို့ရောက်သောအခါ ဘဝဟောင်းက အမှတ် အသားပြုလိုက်သောနေရာမှာပင် ယင်းအမှတ်အသားပါလာသည်။ အချို့ ဓား၊ လှံ၊ သေနတ်စသော လက်နက်ဖြင့် သေသွားသော်လည်းကောင်း၊ တစ်စုံတစ်ခုဒဏ်ချက်ဖြင့် သေသွားသော်လည်းကောင်း ဘဝသစ်သို့ရောက် သောအခါလူဝင်စားဖြစ်၍ ဘဝဟောင်းက ဒဏ်ရာဒဏ်ချက်ပါလာသည်ဟု အယူရှိကြသည်။ အချို့က သေသွားပြီးနောက် အသက်လိပ်ပြာသည် မေ့ပင် မုန်းပင်အောက်သို့ဝင်သွားမိ၍ ဘဝသစ်သို့ရောက်သောအခါ ဘဝဟောင်းက အဖြစ်အပျက်ကိုမပြောနိုင် မေ့သွားသည်။ ဘဝဟောင်းတွင် အလွန်ချစ်ခင် သော မိဘ ဆွေမျိုးဉာတိများကိုလည်း မုန်းတီးသွားသည်ဟု အယူရှိကြ သည်။
သည်တွင်မကသေး စုန်း၊ နတ်၊ တစေၦ၊ မြေဘုတ် စသည်တို့၏ အကြောင်းအရာ၊ မှော်ပညာ ပယောဂပညာနှင့် စပ်သောအကြောင်းအရာ၊ အင်း၊ အိုင်၊ ခါးလှည့်၊ လက်ဖွဲ့၊ ဂါထာ၊ မန္တန်၊ မန္တရား စသည်တို့နှင့် စပ်သောအရာတို့ကို ရေးသားထားသော ကဝေသာရကျမ်းရင်းကြီး ၉ တွဲ၊ ဗားမဲ့ဆရာတော်လက်တွေ့ကျမ်း၊ အင်းအင်္ဂုတ္တိုရ်၊ ဆေးအင်္ဂုတ္တိုရ်၊ မန္တန်အင်္ဂုတ္တိုရ် စသောကျမ်းတို့၌ လိပ်ပြာအကြောင်း ရေးသားထားသည်ကို ဖတ်ရှု ရသည်။ 'လောကသစ္စံ၊ နသစ္စံ၊ လောကီအတတ်ပညာတို့ကား မှန်သည် လည်းရှိ၏။ မမှန်သည်လည်းရှိ၏။'ဟု အဆိုရှိသော်လည်း မှန်သည် မမှန် သည်ကိုထားဘိဦး၊ အလွန်ဆန်းကြယ်လျက် အံ့ဩဖွယ်ကောင်းသည်ကို တွေ့ ရသည်။
ထိုထိုကျမ်းတို့၌ လညေ်းကာင်း။ နိုင်ငံတော် အတွင်းရှိ အရပ် ဒေသတိုင်း၌လည်းကောင်း၊ မြန်မာတိုင်းရင်းသားလူမျိုးတို့သည် (၁) လိပ်ပြာ ချင်းကူး၍ ချစ်ကြိုက်သည်၊ (၂) လိပ်ပြာလှသည်၊ (၃) လိပ်ပြာစဉ်သွား သည်၊ (၄) လိပ်ပြာကိုခေါ်သွားသည်၊ လိပ်ပြာကိုနုတ်ယူသွားသည်၊ (၅) လိပ်ပြာကိုဖမ်းချုပ်ထားသည်၊ (၆) လိပ်ပြာကိုအသက်သွင်းသည်၊ (၇) လိပ် ပြာကိုခေါ်သည်၊ (၈) လိပ်ပြာခွဲသည်စသည်ဖြင့် သုံးစွဲကြသည်၊ ယုံကြည်ကြ သည့်အတိုင်းလည်း နည်းအမျိုးမျိုးရှိရာတွင် မိမိတို့နှစ်သက်ရာ ယုံကြည်ရာ နည်းကို ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။
လိပ်ပြာချင်းကူး၍ ချစ်ကြိုက်သည် ဆိုရာ၌ တစ်ယောက်နှင့် တစ်ယောက် မိတ်သင်္ဂဟအဖြစ်ချစ်ခင်ရာ၊ မိန်းမယောက်ျားတို့ တစ်ယောက် နှင့်တစ်ယောက် အကြင်လင်မယားအဖြစ် ချစ်ကြိုက်ရာတို့၌ အချင်းချင်း တစ်ယောက်လိပ်ပြာက တစ်ယောက်ထံကူးပြောင်းသဖြင့်လည်းကောင်း၊ လိပ်ပြာအချင်းချင်း ပေါင်းသင်းဆက်ဆံသဖြင့်လည်းကောင်း မိတ်ဆွေသင်္ဂဟ အဖြစ် ချစ်ခင်ကြသည်။ အကြင်လင်မယားအဖြစ် ချစ်ကြိုက်ကြသည်ဟု အယူရှိကြသည်။
အကြင်လင်မယားတို့မပေါင်းသင်းလိုတော့သဖြင့် ကွာရှင်းကြရာ၌ လိပ်ပြာကိုယ်စားထားခြင်း၊ ပြလုပ်ဖွယ်မရှိ၊ မိတ်ဆွေသင်္ဂဟအဖြစ် ချစ်ခင်ကြ ရာ သို့မဟုတ် သားသမီးကဲ့သို့ ချစ်ခင်နေကြရာ၌ လူကြီးအချင်းချင်းဖြစ် လျှင် တစ်ယောက်နှင့်တစ်ယောက် သည်းခံဖြေဖျောက်နိုင်သော အရွယ်ဖြစ် ကြ၍ ပြုလုပ်ဖွယ်မရှိ၊ လူကြီးနှင့်ကလေးဖြစ်လျှင် ခွဲခွာရတော့မည့်အခါ ကလေးဖြစ်သူက လွမ်းဆွတ်သတိရလျက် စိတ်ဆင်းရဲနေမည်ကို စိုးရိမ် သဖြင့် အချို့ပြုလုပ်ကြသည်။ ပြုလုပ်ပုံမှာ လူကြီးဖြစ်သူက ချည်မျှင်ကို မိမိ ကိုယ်နှင့် အညီအမျှတိုင်း၍ ကွင်းလုပ်ကာ ငါ့ကိုယ်စားထားခဲ့သည်ဆို၍ ကလေး၏လည်ပင်း၌၊ သို့မဟုတ်လက်ကောက်ဝတ်၌ စွပ်ပေးခဲ့ရသည်။ ဤသို့ပြုလုပ်လျှင် ကလေးအလွမ်းအဆွတ်ပြေ၍ စိတ်မဆင်းရဲတော့ပြီဟု အယူရှိကြသည်။
လိပ်ပြာလှသည်ဆိုရာ၌ လူတို့တွင် လိပ်ပြာလှသူ မလှသူဟု နှစ်မျိုးရှိ၏။ ယင်းနှစ်မျိုးတို့အနက် စုန်း နတ် တစေၦ မြေဘုတ် စသည် တို့သည် မိမိတို့အလိုအလျောက်ပူးဝင်ရာ၌၊ သို့မဟုတ် အာဏာရှိသူ၊ အာဏာပိုင်သူ၊ မှော်ဆရာပယောဂ ဆရာတို့ကပူးဝင်ရာ၊ သွင်းရာ၌ လိပ်ပြာ လှသူကိုသာ ပူးဝင်လေ့ရှိ၏။ ပူးဝင်နိုင်၏ဟု အယူရှိကြသည်။ လိပ်ပြာစဉ်သွားသည် ဆိုရာပ အနာရောဂါ အလွန်အားကြီးသဖြင့် မေ့မျောသွားသူ၊ စုန်း နတ် တစေၦ မြေဘုတ် စသည်တို့ ခြောက်လှန့်သော ကြောင့်လည်းကောင်း၊ အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော အဆင်း သ!ာန် အသံ အတွေ့ အာရုံ တစ်ခုခုကြောင့်လည်းကောင်း အထိတ်အလန့် အားကြီးသဖြင့် မေ့မျောသွားသူ၊ သတိကင်းမဲ့သွားသူတို့ကို လိပ်ပြာစဉ်သွား သည်၊ ကိုယ်တွင်းမှလိပ်ပြာ ထွက်ခွာသွားသည်၊ ကိုယ်တွင်းမှ လိပ်ပြာထွက် ခွာသွား၍ တစ်နေရာမှာ ခေတ္တနေသည်ဟု အယူရှိကြသည်။
ဥစ္စာစောင့်တို့ကလည်း မိမိတို့အလိုရှိသောသူ၏လိပ်ပြာကို နုတ်၍ မိမိတို့နေရာ သိုက်သို့ခေါ်ပြီးလျှင် ပစ္စည်းဥစ္စာရတနာ ရွှေငွေတို့ဖြင့်လည်း ကောင်း၊ နှစ်သက်သာယာဖွယ်ကောငေ်းသာ အာရုံတို့ဖြင့်လည်းကောင်း ဖျား ယောင်းသွေးဆောင်ကာ မိမိတို့နှင့်အတူတူနေရန် ပြောကြားလေ့ရှိသည်။ ထိုပြောကြားချက်ကို သဘောမကျ၍ ဝန်မခံဘဲ လိပ်ပြာပြန်လာလျှင် မေ့မျော နေသူသည် သတိပြန်ရကာချမ်းသာသည်။ သဘောကျ၍ ဝန်ခံလိုက်လျှင် လိပ်ပြာပြန်မလာနိုင်တော့သဖြင့် မေ့မျောနေသူ သေဆုံးသွားကာ ဥစ္စာစောင့် ဖြစ်သွားသည်ဟု အယူရှိကြသည်။
လိပ်ပြာကိုဖမ်းချုပ်ထားသည် ဆိုရာ၌ လိပ်ပြာထွက်မသွားနိုင် အောင်ဖမ်းချုပ်ထားလိုသူတစ်ယောက်ယောက်ကဖြစ်စေ၊ မှော်ဆရာ ပယောဂ ဆရာကဖြစ်စေ ချည်ခုနစ်မျှင်ကို ကြိုးကျစ်ပြီးလျှင် ပိတ်ခြင်းသီးခုနစ်လုံးထိုး ကာ မန္တန်ဖြင့်ခုနစ်အုပ်စုတ်၍ ချည်မန်းကွင်းလုပ်ပြီးလျှင် လိပ်ပြာဖမ်းချုပ်ခံရ သူ၏လည်ပင်း၌၊ သို့မဟုတ် လက်၌စွပ်ထားပါက လိပ်ပြာထွက်မသွားနိုင်ဟု အယူရှိကြသည်။
လိပ်ပြာ အသက်သွင်းသည်ဆိုရာ၌ အစောင့်အရှောက်ထားရန်၊ သို့မဟုတ် လိုရာခိုင်းစေအသုံးပြုရန် နတ်ရုပ်၊ သို့မဟုတ် အရုပ်တစ်ခုခုကို ထုလုပ်ပြီးလျှင် လိပ်ပြာအသက်သွင်းကြသည်။
သွင်းပုံမှာ လိပ်ပြာအသက်သွင်းမည့် နတ်ရုပ်၊ သို့မဟုတ် အရုပ် တစ်ခုခုကို ကောင်းမွန်စွာ ခင်းကျင်းပြင်ဆင်ပြီးနေရာချထား၍ အုန်းငှက်ပျော ပွဲစုံ ပန်းနံ့သာ စသည်တို့ဖြင့် ချည်ခုနစ်မျှင်ကို ကွင်းလုပ်ကာ ဒေဝဒေဝါ စသော ဂါထာဖြင့်ရွတ်မန်းပြီးလျှင် လိပ်ပြာအသက်သွင်းမည့် နတ်ရုပ်၌၊ သို့မဟုတ် အရုပ်တစ်ခုခု၌စွပ်ထားကြသည်။ နောက်စိန္တာမဏိဂါထာ စူဠာမ ဏိဂါထာများကို ရွတ်မန်း၍ နှိုးကြသည်။
နောက် ဥုံ ဗိဒြာ မဟာဗိဒြာ စသော ဂါထာဖြင့်ရွတ်မန်း၍ လိပ်ပြာအသက် ်သွင်းကြသည်။ ဤသို့ ပြုလုပ် လျှင် လိပ်ပြာအသက်ဝင်၍ လိုရာကိစ္စပြီးစေနိုင် သည်ဟု အယူရှိကြသည်။ လိပ်ပြာကိုခေါ်သည်ဆိုရာ၌ မေ့မျောပြီးစဉ်းသွားသော လိပ်ပြာကို ပြန်လာရန်ခေါ်ရခြင်းဖြစ်သည်။ တစ်နည်း နုတ်သွားသော လိပ်ပြာက ိုပြန်လာ ရန်ခေါ်ရခြင်းဖြစ်သည်။ လိပ်ပြာပြန်မလာလျှင် လိပ်ပြာရှင်မှာ ထိတ်လန့် ခြင်း၊ မကျန်းမာခြင်း၊ နောက်ဆုံးတွင်သေဆုံးခြင်းသို့ရောက်အောင်ပင် ဖြစ် နိုင်သည်ဟု အယူရှိကြသည်။ သို့အတွက် လိပ်ပြာကိုခေါ်ရသည်။
လိပ်ပြာခွဲသည်ဆိုရာ၌ သေဆုံးသွားသောအမိနှင့် ကျန်သောက လေး သို့မဟုတ် တစ်မိမွေးကလေးနှစ်ယောက်သုံးယောက်ရှိရာ သေဆုံးသွား သောကလေးနှင့် ကျန်ရစ်သောကလေးများ၊ ယင်းတို့မှာ တစ်ယောက်နှင့် တစ်ယောက် လိပ်ပြာချင်းပူးတွဲနေသည်ဟု ယူဆကြသည်။ သို့အတွက် ပူး တွဲနေသော လိပ်ပြာကိုခွဲပစ်ရသည်။ မခွဲလျှင် ကျန်ရစ်သော ကလေးမှာ မကျန်းမမာ ဖြစ်နေတတ်သည်။ သေဆုံးသော်လည်းသွားတတ်သည်ဟု အယူ ရှိကြသည်။ သို့အတွက် ကျန်ရစ်သောကလေး ကျန်းမာအောင်၊ အသက်ရှည် အောင် လိပ်ပြာကိုခွဲကြရသည်။
လိပ်ပြာခွဲပုံမှာ သေဆုံးသွားသူအတွက် ငှက်ပျောသီးတစ်လုံး၊ ကျန်ရစ်သော ကလေးအတွက်တစ်လုံး၊ ကလေးနှစ်ယောက်ကျန်ရစ်လျှင် ကလေးအတွက်နှစ်လုံး၊ သေဆုံးသွားသူအတွက်နှစ်လုံး မီးကင်၍ ကလေးကို တစ်လုံးကျွေး၊ နှစ်ယောက်ဖြစ်လျှင် နှစ်လုံးကျွေး ကျန်ငှက်ပျောသီးတစ်လုံး ကို ကလေးနှစ်ယောက်ဖြစ်လျှင် နှစ်လုံးကို ' မိမည်သူ ကျန်ရစ်သောကလေး မည်သူမည်သူတို့ ယနေ့ကစ၍ပြတ်ပြီ' ဟုဆို၍ခေါင်းထဲသို့ထည့်ရသည်။ တစ်နည်း။ ကွမ်းဆေးလက်ဖက် စသည်ပွဲပြင်၍ ရေထည့်ထား သောဇလုံတွင် ကွမ်းသီးခြမ်းခြောက်ခုကို ဖြစ်စေ၊ ကြွေစေ့ ခြောက်စေ့ကို ဖြစ်စေ လက်ဖြင့်ဆုပ်၍ 'မည်သူနှင့် မည်သူ ယနေ့ကစ၍ ပြတ်ပြီ' ဆို၍ ပစ်ရသည်။ တချို့မှောက် တချို့လန်ဖြစ်နေလျှင် လိပ်ပြာမကွဲသေး၊ ခြောက်ခုလုံးမှောက်လျှင်မှောက်၊ လန်လျှင်လန်မှ လိပ်ပြာကွဲသွားသည်ဟု အယူရှိကြသည်။
တစ်နည်း။ အိမ်ပြင်တစ်နေရာတွင် တိုင်ကလေးတစ်တိုင်စိုက်၍ ချိန်ခွင်တစ်ခု ချိပ်ထားပြီးသေဆုံးသူ ကြိုက်တတ်သောအစာအာဟာရ တစ်ခု ခုကို ပွဲပြင်၍တင်ပြီးလျှင် ချိန်ခွင်တစ်ဖက်၌ ကလေးအဝတ်ထည့်၊ ကျန်တစ် ဖက်၌ ကလေးအဝတ်နှင့်အချိန်ညီမျှနေအောင် ဝါဂွမ်း သို့မဟုတ် ကွမ်းသီး ခြမ်းကိုထည့်၍ထား၊ သေဆုံးသူနှင့်ကလေးအမည်ကိုဖော်ကာ ယခုကလေးမှာ 'သင်နှင့်ဘာမျှမဆိုင်၊ သင်ကြီးပွားအောင် ဘာမျှမတတ်နိုင်၊ ကလေးကို တွယ်တာမနေပါနှင့်၊ ငါတို့ကိုပေးပါ၊ ငါတို့ကြီးပွားအောင် စောင့်ရှောက် ထိန်းသိမ်းမည်၊ အားလုံးတာဝန်ယူမည်၊ သင်အနှောင့်အယှက်မပြုပါနှင့်၊ သွားလိုရာသွားပါ'ဟုပြောဆို၍ တောင်းရသည်။ ပေးသည်၊ မပေးသည်ကို ချိန်ခွင်လျှာ ထွက်လာသည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် ကလေးကို ငါတို့ပိုင်ပြီဆို၍ ချိန်ခွင်ရှိကလေးအဝတ်ကို အမြန်ဆွဲယူရသည်။ ဤသို့ပြုလုပ်လျှင် လိပ်ပြာ ကွဲသွားသည်ဟု အယူရှိကြသည်။
မှတ်ချက်။ လိပ်ပြာအကြောင်းကို ရေးသားရာ၌ အတ္တ ဇီဝလိပ်ပြာ ဝိညာဉ်အသက်ရှိသည်ဆိုသော အယူဝါဒသည် ဗုဒ္ဓဘုရားအယူဝါဒရှိသူတို့မှ တစ်ပါးသောအယူဝါဒရှိသူတို့၏ အယူဝါဒမျှသာဖြစ်၏။ ဗုဒ္ဓဘုရားအယူဝါဒ ၌ကား သတ္တဝါတို့၌နာမ်တရား ရုပ်တရားသာရှိ၏။ အတ္တဇီဝ လိပ်ပြာ ဝိညာဉ်အသက်ဟူ၍မရှိ။ ယင်းတို့ကား ကြံစည်တွေးဆ၍ မှည့်ခေါ်ထားသော အမည်ပညတ်မျှသာဖြစ်၏။ ဥပမာ ယုန်ချို၊ လိပ်မွေး၊ ပုစွန်သွေးဆိုသော စကားကဲ့သို့တည်း။
စိန်ချုံရွာ
စိန်ချုံရွာ
ကရင်မြောင်ကြီးရွာ၊ ကညွှတ်ကုန်း
ကရင်မြောင်ကြီးရွာ၊ ကညွှတ်ကုန်း
ကျောင်းစုရွာ၊ ကွင်းယားတခွန်တိုင်
ကျောင်းစုရွာ၊ ကွင်းယားတခွန်တိုင်
သပြုငူရွာ၊ ဗျိုက်ကြီး
သပြုငူရွာ၊ ဗျိုက်ကြီး
အာသာ ဖယ်ယာ
ရန်ကုန်မြို့၊ ပန်းဆိုးတန်းလမ်းရှိ အင်္ဂလိပ်အမည် ဖယ်ယာလမ်း(Phayre Street) ဟူ၍ ဗြိတိသျှ အစိုးရခေတ်က ခေါ်ဆိုသုံးစွဲလျက်ရှိသည်မှာ ဆာအာသာ ဖယ်ယာ ( Sir Arthur Phayre )ကို အစွဲပြု၍ မှည့်ခေါ်သော အမည်ဖြစ်သည်။ ဆာအာသာ ဖယ်ယာသည် အောက်မြန်မာပြည်၊ ပဲခူးတိုင်းအား အင်္ဂလိပ်များ တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီးသည့်နောက် ၁၈၅၂-ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၂၀)ရက်နေ့တွင် ပဲခူးတိုင်း၏ ပထမဆုံးဝန်ရှင်တော်မင်းကြီးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
ဖယ်ယာ၏အမည် အပြည့်အစုံမှာ အာသာပါဗိဖယ်ယာ ဖြစ်သည်။ ဖယ်ယာသည် ၁၈၅၂-ခုနှစ်တွင် ပဲခူးတိုင်း ဝန်ရှင်တော်မင်းကြီး အဖြစ် စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့စဉ် အသက် (၄၀)မျှသာ ရှိသေးသည်။ ဖခင်မှာ အိုင်းရစ်လူမျိုး ရစ်ချတ်ဖယ်ယာ ဆိုသူဖြစ်၍ အရှေ့အိန္ဒိယ ကုမ္ပဏီတွင် အမှုထမ်းဆောင် ခဲ့ဖူးသည်။ မိခင်မှာကား ပုံနှိပ်တိုက်ပိုင်ရှင် တစ်ဦး၏သမီး မာရီယာရစ်ချဝေး ဆိုသူ ဖြစ်လေသည်။
ငယ်စဉ်က ဖယ်ယာသည် အင်္ဂလန်ပြည် ရှရော့ပရှိုင်ယာ ကောင်စီ ရှရူးစဗယ်ရီ မြို့ရှိ ရှရူးစဗယ်ရီကျောင်း၌ ပညာသင်ခဲ့၍ အသက် (၁၆)နှစ် အရွယ်တွင် ဘင်္ဂလား တပ်မတော်သို့ ဝင်ရောက်ကာ စစ်မှုထမ်းသည်။ သို့သော် ဖယ်ယာသည် စစ်မှုရေးရာထက် အုပ်ချုပ်မှု ရေးရာဘက်တွင် ပိုမို၍ စိတ်ဝင်စားသူ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်လည်း မော်လမြိုင်မြို့တွင် အမှုထမ်းရွက်ခဲ့ရပြီးနောက် ၁၈၃၇-ခုနှစ်၌ ရခိုင်တိုင်း ဝန်ရှင်တော်မင်းကြီး ဖြစ်သူ (ထိုစဉ်က ကက်ပတိန်) အာစီဗော်ဗိုဂဲ ( Archibald Bogle )၏ အထက်တန်း လက်ထောက်အဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ခန့်အပ်ခြင်း ခံရ၏။ ယင်းသို့ ရခိုင်တိုင်းတွင် အမှုထမ်းရွက်နေစဉ် ကာလအတွင်း သံတွဲခရိုင်တွင် ထကြွသောင်းကျန်းလျက် ရှိသော ဓားပြဘေးရန်ကို နှိမ်နင်းခဲ့သဖြင့် ဖယ်ယာသည် အမည်ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ ထို့နောက် မော်လမြိုင်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ အမှုထမ်းသည်။ အိန္ဒိယပြည်တွင် ဖြစ်ပွားသော ပထမစစ်ပွဲ (၁၈၄၆-ခုနှစ်) တွင်လည်း ပါဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ဖူးသည်။ ၁၈၄၈တွင် ဖယ်ယာသည် မြန်မာပြည်သို့ ပြန်ရောက်၍ ရခိုင်တိုင်း ဝန်ရှင်တော်မင်းကြီး ဖြစ်လာသည်။
နန်းရာကုန်းရွာ၊ တောင်ဘွေ
နန်းရာကုန်းရွာ၊ တောင်ဘွေ
အာသာ ဖယ်ယာ
ထိုအရေးကိစ္စတွင်လည်း လော့ဒ်ဒါလဟိုဇီ၏ အမိန့်အရ အင်္ဂလိပ် အာဏာပိုင်များ ဘက်မှ ဖယ်ယာကပင် ဆွေးနွေးပြောဆိုရသည်။ ယင်းကိစ္စနှင့်ပင် ဒလဝန် ခေါင်းဆောင်သော မြန်မာချစ်ကြည်ရေး ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့သည် ဇင်နိုးဗီးယား ပင်လယ်ကူး သင်္ဘောဖြင့် ကာလကတ္တားမြို့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဘုရင်ခံချုပ် လော့ဒ်ဒါလဟိုဇီ ထံ သွားရောက် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရတွင်လည်း ဖယ်ယာကပင် ကြီးမှူး၍ လိုက်ပါပို့ဆောင်ရသည်။ ၁၈၅၅ ခုနှစ်တွင် အတုံ့အပြန် သဘောဖြင့် ဖယ်ယာခေါင်းဆောင်သော အင်္ဂလိပ် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တစ်ဖွဲ့သည် အမရပူရ နေပြည်တော် သို့ သွားရောက်ခဲ့လေသည်။
၁၈၆၂ ခုနှစ်၌ အင်္ဂလိပ်အစိုးရသည် သိမ်းပိုက်ထားသော ရခိုင်တိုင်းနှင့် တနင်္သာရီတိုင်းတို့ကို ပဲခူးတိုင်းနှင့် တစ်စည်းတစ်လုံးတည်း ပူးပေါင်းလိုက်သော အခါ ဖယ်ယာသည် မင်းတုန်းမင်း စံမြန်းရာ မန္တလေးမြို့ သို့ ၁၈၆၂ ခုနှစ်နှင့် ၁၈၆၆ ခုနှစ်တို့တွင် နှစ်ခေါက်မျှ သွားရောက်ခဲ့၏။ သွားရောက်သည့် ရည်ရွယ်ချက် မှာကား အင်္ဂလိပ် − မြန်မာကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးကိစ္စ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရန်နှင့် ဗန်းမော်မှ ဖြတ်၍ တရုတ်ပြည် အနောက်တောင်ပိုင်း ယူနန်နယ် နှင့် ကုန်စည်ကူးသန်းရန်ဖြစ်သည်။ ၁၈၆၂ ခုတွင်သွားရောက်ခဲ့စဉ်က ဖယ်ယာသည် မင်းတုန်းမင်း နှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး စာချုပ်တစ်ရပ် ကို ချုပ်ဆိုခဲ့လေသည်။ မြင်ကွန်း နှင့် မြင်းခုံတိုင် စားတို့ ပုန်ကန်သည့် ၁၈၆၆ ခုနှစ်တွင် ဖယ်ယာသည် မန္တလေးသို့ ဒုတိယအကြိမ် သွားရောက်ကာ နောက်ထပ် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး စာချုပ်များချုပ်ဆိုရန် စေ့စပ်ဆွေးနွေးရာ မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။ ၁၈၆၇ ခုနှစ်တွင် ဖယ်ယာ သည် ဗြိတိသျှ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အမှုထမ်းဆောင်ရာမှ အနားယူသွားလေသည်။ သူ၏ နေရာကို  ကာနယ် အဲလဗတ်ဖိုက်က ဆက်ခံယူသည်။
အာသာဖယ်ယာ သည် ရာထူးမှ အနားယူ၍ အင်္ဂလန်ပြည်၌ နေထိုင်စဉ် ၁၈၈၁ ခုနှစ် တော်ဝင် အနုပညာအသင်းတွင် မိမိ သုတေသန ပြုလုပ်ခဲ့သော အချက်တို့ကို ဖတ်ကြားအစီရင်ခံခဲ့သည်။ ဆာအာသာဖယ်ယာသည် ၁၈၈၅၊ ဒီဇင်ဘာ (၁၄)ရက်တွင် ကွယ်လွန်သည်။
ကိုးကား
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၇)
NGC 245
NGC 245 သည် စီတပ် ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၆၃ အောက်တိုဘာ ၁၆ တွင် ဝီလီယံ ဟာရှယ် ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
လင် ယုတန်
လင် ယုတန် (အောက်တိုဘာ ၁၀၊ ၁၈၉၅ – မတ် ၂၆၊ ၁၉၇၆) သည် တရုတ်လူမျိုး စာရေးဆရာတစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး ဘာသာပြန်စာရေးဆရာ၊ ဘာသာဗေဒပညာရှင်နှင့် တီထွင်သူတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။ သူ၏ တမူထူးသော တရုတ်နှင့် အင်္ဂလိပ်စာရေးဟန်ကြောင့် သူ့ခေတ်သူ့အခါတွင် သူ့ကို လွှမ်းမိုးနိုင်စွမ်းရှိသော စာရေးဆရာတစ်ဦးအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ သူ၏ တရုတ်ရှေးဟောင်းအရေးအသားများကို စုစည်းဘာသာပြန်မှုများကြောင့် အနောက်တိုင်းတွင် ရောင်းအားကောင်းသော ထိပ်တန်းစာရေးဆရာအဖြစ်လည်း သတ်မှတ်ကြသည်။
ငယ်ဘဝ
လင့်ကို ကျန်းကျိုး၊ ဖူကျိယန်တွင် မွေးဖွားသည်။ တောင်တန်းထူသော ဇာတိဒေသသည် သူ၏ သိမှုအတွက် နက်ရှိုင်းသော လွှမ်းမိုးမှုတစ်ခုဖြစ်ပြီး ထို့အတွက်ကြောင့် နောက်ပိုင်းတွင် သူ့ကိုယ်သူ တောင်တန်းဒေသသားတစ်ယောက်အဖြစ်သာ ခံယူသည်။ (ငရဲဟူသည်မှာ မြို့ပြရှိ အခန်းတစ်ခုသာဖြစ်သည်ဟု သူက မြင်သည်။)
သူ့အဖေသည် ခရစ်ယာန်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူ၏ ယုံကြည်မှုသည် ခရစ်ယာန်မှ တောက်နှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာသို့၊ ထိုမှတဖန် နှောင်းပိုင်းကာလတွင် ခရစ်ယာန်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့ရသည်ကို ၁၉၅၉ ထုတ် သူ၏ စာအုပ်တွင် ရေးသားထားသည်။
ပညာသင်ဘဝနှင့် ရှန်ဟိုင်း ပညာတတ် အသိုင်းအဝိုင်း
လင်သည် ရှန်ဟိုင်းရှိ စိန့်ဂျွန်းတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသည်။ ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်တွင် ဒေါက်တာဘွဲ့ယူရန် ပညာတော်သင်ဆု တစ်ဝက်ရသည်။ ဟားဗတ်မှ ဘွဲ့မရမှီ ထွက်၍ ပြင်သစ်ရှိ တရုတ်အလုပ်သမား ကော်ပိုရေးရှင်းတွင် အလုပ်ဝင်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဂျာမနီသို့ပြောင်း၍ လိဇစ် တက္ကသိုလ်တွင် တရုတ် ဝေါဟာရ ဗေဒဖြင့် ဒေါက်တာဘွဲ့ယူသည်။ ၁၉၂၃မှ ၁၉၂၆ခုနှစ်ထိ ပီကင်း တက္ကသိုလ်တွင် အဂ်လိပ်စာပေတန်းကို ပို့ချသည်။
ကူမင်တန်ပါတီ အမျိုးသားအစိုးရတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။ ထို့နောက် စာသင်ခြင်းနှင့် စာပေရေးသားခြင်းဘက်သို့ ကူးပြောင်းလာသည်။ ယဉ်ကျေးမှုပြောင်းလဲရေးတော်လှန်ရေးတွင် ပါဝင်သည်။
သူ၏ မဂ္ဂဇင်း"လွန် ယု"ကို ထုတ်ဝေသည်။ ၁၉၃၀ပြည့်နှစ်များတွင် ရှန်ဟိုင်းစာပေလောက၏ အထင်ကရများဖြစ်သည့် ဟူ ရှီ၊ လူရွှင့် တို့နှင့် ကောင်းမွန်သော ဆက်ဆံရေးကို ထူထောင်သည်။ စာပေတွင် တရုတ်တို့အားနည်းသော အနောက်တိုင်း ဟာသအမြင်ကို မိတ်ဆက်ပေးခဲ့သည်။ ၁၉၃၃ခုနှစ်တွင် လူ ရွှန်းနှင့် လမ်းခွဲသည်။
၁၉၃၃ ခုနှစ်မှာပင် ပုလဲဘက်၏ မိတ်ဆက်ပေးမှုဖြင့် ဂျွန်ဒေးထုတ်ဝေရေး( နောက်ပိုင်းတွင် နှစ်ပေါင်းများစွာ လင်၏ အရေးအသားများကို ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်တိုက်)မှ ရစ်ချတ် ဝဲလ်ရှ်နှင့် စတင်သိကျွမ်းသည်။
တရုတ်ဘာသာဖြင့်
၁၉၃၅ခုနှစ်ထိ တရုတ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သမျှ သို့မဟုတ် လင် ဖန်တီးခဲ့သမျှ အရေးအသားများမှာ-
အဂ်လိပ်ဘာသာဖြင့်
အဂ်လိပ်ဘာသာဖြင့် ဖန်တီးသမျှမှာ-
ကွင်းယားတခွန်တိုင်ရွာ၊ ကွင်းယားတခွန်တိုင်
ကွင်းယားတခွန်တိုင်ရွာ၊ ကွင်းယားတခွန်တိုင်
ကျခပ်ပြင်ရွာ
ကျခပ်ပြင်ရွာ
စိန့်ဂျွန် ဘုန်းကြီးကျောင်း ၊ မတ်စ်တဲ
စိန့်ဂျွန် အဲဘီးဘုန်းကြီးကျောင်း သည် ရှေးဟောင်း ဘန်နယ်ဒစ်တင်း ဘုန်းကြီးကျောင်း တစ်ကျောင်းဖြစ်ပြီး ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ ဂရော်ဘန်ဒန် ကန်တုံ၊ ဗဲလ်မတ်စတာ စည်ပင်သာယာနယ်နိမိတ် အတွင်းတွင် တည်ရှိသည်။ ကာရိုလင်ဂျီယန် အနုပညာ၏ အမွေအနှစ်များကို အလွန်ပင် ကောင်းမွန်စွာ ထိန်းသိမ်းထားနိုင်သဖြင့် ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် ယူနက်စကို မှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။
ချွမ်ဒိမ်းဖာရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
ချွမ်ဒိမ်းဖာရွာ(Chumdinghpar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်၊ ထဖုံးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၂၁၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထဖုံးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၇ ဦး၊ မ ၁၁၁ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၁၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗမာမြောင်ကြီးရွာ၊ ကညွှတ်ကုန်း
ဗမာမြောင်ကြီးရွာ၊ ကညွှတ်ကုန်း
ဒိုးကုန်းရွာ၊ ကွင်းယားတခွန်တိုင်
ဒိုးကုန်းရွာ၊ ကွင်းယားတခွန်တိုင်
သုဓမ္မာရွာ၊ သံချောင်း
သုဓမ္မာရွာ၊ သံချောင်း
အောက်သားရွာ၊ တောင်ဘွေ
အောက်သားရွာ၊ တောင်ဘွေ
ဘုရားရွာ၊ မင်းဘူးမြို့နယ်
ဘုရားရွာ (Hpayar)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ မင်းဘူးမြို့နယ်၊ ဘုရားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၀၃၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘုရားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၀၂၉ ဦး၊ မ ၈၈၂၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၈၅၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အထက်ယွန်းချောင်းရွာ
အထက်ယွန်းချောင်းရွာ
ရေတွင်းကုန်းရွာ၊ ကွင်းယားတခွန်တိုင်
ရေတွင်းကုန်းရွာ၊ ကွင်းယားတခွန်တိုင်
နေပူကုန်းရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်
နေပူကုန်းရွာ (Naypukone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ တဲကြီးအရှေ့တာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၉၆၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျဲခွန်ရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
ကျဲခွန်ရွာ (Kyehkun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မောက်မယ်မြို့နယ်၊ ကဒူးကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၄၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကဒူးကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၉၃ ဦး၊ မ ၂၁၁၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၂၀၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မောက်မယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
NGC 248
NGC 248 သည် တူကင်နာ ကြယ်စုတန်းမှ ထုတ်လွှတ် နက်ဗျူလာဖြစ်ပြီး ၁၈၃၄ ဂျွန် ဟာရှယ်ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တူကင်နာ (ကြယ်စုတန်း)
ဆင်ခုံတိုင်ရွာ၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်
ဆင်ခုံတိုင်ရွာ (Sinkhontaing)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်၊ သရက်တပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၈၂၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သရက်တပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၆၉ ဦး၊ မ ၁၀၉၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။