cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
နယ်စည်းမထားဆရာဝန်များအဖွဲ့
နယ်စည်းမထားဆရာဝန်များအဖွဲ့ (Médecins sans frontières; MSF) သည် နိုင်ငံတကာ လွတ်လပ်သော လူသားချင်း နားလည် စာနာ ထောက်ထားခြင်းကို အခြေခံသော ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အကူအညီပေးသော အဖွဲ့ဖြစ်ပြီး အရေးပေါ် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုများကို လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ၊ သဘာဝကပ်ဘေးဒဏ်၊ လူသားတို့ကြောင့် ဖြစ်သော ဘေးအန္တရာယ်နှင့် စစ်ဘေးဒဏ်တို့ကြောင့် အတိဒုက္ခ ရောက်နေသည့်သူများထံ ကူညီပေးသည်။ ၎င်းသည် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံပေါင်း ၆၀ ကျော်တွင် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုများ ပေးလျက်ရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်း
ပြင်သစ်နိုင်ငံမှ ဆရာဝန်များနှင့် သတင်းထောက်များ ပူးပေါင်းပြီး ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် MSF အဖွဲ့ကို စတင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ယခုအခါ ကမ္ဘာအနှံ့ MSF ဝန်ထမ်းပေါင်း ၃၀,ဝ၀ဝ ကျော်မှ
MSF မှ ရေတွင်းများတူးဖော်ပေးပြီး သောက်သုံးရေသန့်ရရှိရေး ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သလို အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများအနေဖြင့် ခြုံစောင်များ၊ ပလတ်စတစ်အစများနှင့် အခြား အခြေခံ မရှိမဖြစ် လိုအပ်သည့် ပစ္စည်းကိရိယာများကိုလည်း ဖြည့်ဆည်းပေးခဲ့သည်။
ကာလရှည် စီမံကိန်းအဖြစ် MSF မှ ကူးစက်လွယ်သည့် ရောဂါများဖြစ်သော တီဘီရောဂါ၊ Kala Azar နှင့် Sleeping Sickness ကဲ့သို့သော အာဖရိကတွင်ဖြစ်ပွားလေ့ရှိပြီး ပိုးမွှားများ ကိုက်ခဲခံရပြီးနောက် အသက်သေဆုံးသည်အထိ ဖြစ်ပွားနိုင်သော အဖျားရောဂါတစ်မျိုး၊ အိတ်ချ်အိုင်ဗွီ/ အေအိုင်ဒီအက်စ် ကဲ့သို့သော လူနာများကို ပြုစုကုသပေးခဲ့သလို လမ်းပေါ်ရှိ လေလွင့် ကလေးငယ်များ၏ ကျန်းမာရေးနှင့် စိတ်ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုများကိုလည်း ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။
MSF မှ လွတ်လပ်သော ဘက်လိုက်ခြင်း မရှိသည့် အကူအညီများကို အမှန်တကယ် လိုအပ်နေသူများထံ ပို့ဆောင်ပေးနေပါသည်။ MSF အဖွဲ့၏ ရည်မှန်းချက်မှာ အသက်ကယ်စောင့်ရှောက်ရန်၊ ဆိုးဆိုးဝါးဝါး ဒုက္ခခံစားရခြင်းနှင့် ရောဂါဝေဒနာ ကျရောက်ခြင်းတို့မှ သက်သာစေရန်နှင့် ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှု လိုအပ်သော ပြည်သူများထံ အကူအညီများကို တိုက်ရိုက်ပေးပါသည်။
လျစ်လျူရှူခံထားရသည့် အကျပ်အတည်းများ၊ ကူညီထောက်ပံ့ရေးပစ္စည်းများ အလွန်အမင်း လိုအပ်နေမှုများနှင့် ဆေးဝါးကုသရေးဆိုင်ရာ မူကြမ်းများနှင့် ဆေးကုသမှုများ တိုးတက်မှုရှိရန် MSF မှ အထက်ပါ ကိစ္စရပ်များအား ထုတ်ဖော်ပြောကြားရန်အတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားသည်။
MSF အဖွဲ့သည် နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး နိုင်ငံပေါင်း ၂၃ နိုင်ငံတွင် ရုံးခွဲများ ဖွင့်လှစ်ထားသည်။
MSF မှ ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် နိုဗယ်လ်ငြိမ်းချမ်းရေးဆုကို လက်ခံရရှိခဲ့ပြီးနောက် လျစ်လျူရှူထားခြင်းခံနေရသည့် ရောဂါဆိုးများကို တိုက်ဖျက်နိုင်ရန် အတွက် ငွေကြေးအားလုံးကို အဆိုပါ ရောဂါကုသခြင်းများဆီသို့ ရှေးရှူကာ မြှင့်တင် လုပ်ဆောင်မှာဖြစ်ကြောင်း တစ်ကမ္ဘာလုံးသို့ ထုတ်ဖော် ပြောကြားခဲ့သည်။
ရွာမထုံးရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
ရွာမထုံးရွာ (Ywarmahtone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ ရွာမထုံးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၇၃၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွာမထုံးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၀၁ ဦး၊ မ ၁၆၁၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၁၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချောင်းပေါက်ရွာ၊ ခမောင်းချောင်း
ချောင်းပေါက်ရွာ၊ ခမောင်းချောင်း
အချိန်
အချိန် (time) ဟူသည်မှာ တစ်နည်းအားဖြင့် တစ်ခုမကသော အဖြစ်အပျက်တို့၏ တပြိုင်တည်းမဖြစ်မှုပမာဏ ဖြစ်သည်။ အဖြစ်အပျက် ၂ခု ရှိသည်ဆိုပါစို့။ ၎င်းတို့က တပြိုင်နက်တည်းဖြစ်ပျက်လျှင် ၎င်းတို့ကြားတွင် အချိန် ခြားနားမှု မရှိဟု ဆိုရမည်။ ၎င်းတို့က အနည်းငယ်မျှသာ ခြားနားပြီးမှ ဖြစ်ပျက်လျှင် အချိန်ခြားနားမှု နည်းသည်၊ အရပ်စကားဖြင့် ခဏသာ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုရမည်။ ၎င်းတို့က အလွန် ခြားနားပြီးမှ ဖြစ်ပျက်လျှင် အချိန်ခြားနားမှု များသည်၊ အရပ်စကားဖြင့် ကြာမြင့်သည် ဟု ဆိုရမည်။ အခြေခံအားဖြင့် အချိန်၏ အခြေခံယူနစ်မှာ SI စနစ်၌ စက္ကန့် ဖြစ်သည်။ ရူပဗေဒတွင် အချိန်ကို တိုင်းကြောင်း (dimension) တစ်ခုအဖြစ် ထည့်သွင်းစဉ်းစားတတ်သည်။ နျူတန်ပျိုး ရူပဗေဒ (Newtonian physics) တွင် အချိန်ကုန်ဆုံးမှုသည် အစဉ် တသမတ်တည်း ဖြစ်ပြီး တစ်လောကလုံးစာ တူညီသော ဘုံအချိန်ကုန်ဆုံးမှုနှုန်း ရှိသည့်သဖွယ် စဉ်းစားတွက်ချက်သည်။ နှိုင်းရ ရူပဗေဒ (relativistic physics) တွင်မူ အချိန်ကုန်ဆုံးမှုနှုန်းမှာ ကြည့်ရှုဇာတ်ကောင် (observer) ၏ အနှိုင်းဘောင် (reference frame) အသီးသီးအဖို့ ကွဲပြားလျက် ရှိတတ်သည်၊ သို့ဖြင့် တစ်လောကလုံးစာ တူညီသော ဘုံအချိန်ကုန်ဆုံးမှုနှုန်း ပကတိ မရှိပေ။ နှိုင်းရသီအိုရီများတွင် အချိန်ကို စတုတ္တတိုင်းကြောင်းအဖြစ် ထည့်သွင်းတွက်ချက်သည်။
အချိန်ကို လူတို့တိုင်းတာပုံ အမျိုးမျိုး
အချိန်ကို တိုင်းရာတွင် နေရက်နှင့် ကြယ်ရက်၊ လ(စန္ဒရမာသ)နှင့် ကြယ်လ၊ နေနှစ်နှင့် ကြယ်နှစ်တို့ဖြင့် တိုင်းပြလေ့ရှိကြသည်။ နေ၊ လ၊ ကြယ်ဟူသော အသုံးအနှုန်း များမှာ နေကိုလည်းကောင်း၊ လကို လည်းကောင်း၊ ကြယ်ကိုလည်းကောင်း အသီးသီး အကြောင်းပြုထားခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
ရှေးခေတ်က လူတို့သည် လနှင့် နှစ်ကို စတင်၍ သတ်မှတ်ကြသည်။ ထို့နောက်မှ လူတို့၏ အသုံးကို လိုက်၍ ရက်သတ္တပတ်၊ ရက်၊ နာရီ၊ မိနစ်၊ စက္ကန့် စသည်တို့ကို အသေးစိတ် ခွဲခြား သတ်မှတ်လာခဲ့ကြသည်ဟု ဆိုလေသည်။ နေရက် တစ်ရက်မှာ နေမွန်းတည့်အချိန်မှ နောက်တစ်ခါ နေမွန်းတည့်ချိန်အထိ ကြာသောအချိန် ဖြစ်သည်။ သို့သော် နေရက် တစ်ရက်၏ ကြာသောအချိန်သည် တစ်နှစ်တွင်း ပြောင်းလဲ တိုးတက်လျက်ရှိသည်။ ဒီဇင်ဘာလ၊ ဇန်နဝါရီလများတွင်ရှိသော နေရက်တာတို့သည် ဇွန်လ၊ ဇူလိုင်လများတွင်ရှိသော နေရက်တာတို့ထက် အချိန်ပို၍ ကြာသည်။ နေရက်တို့သည် အချိန်ကာလအားဖြင့် တစ်ရက်နှင့်တစ်ရက် မတူညီသောကြောင့် တစ်နှစ်တွင်ဖြစ်သော ထိုပျမ်းမျှ နေရက်တစ်ရက်၏ အချိန်ကာလသည် ကြယ်နှင့် တွက်ချက်ထားချက်အရ အချိန် ၂၄ နာရီ ၃ မိနစ် ၂၆.၅၅ စက္ကန့် ဖြစ်လေသည်။
သတ်မှတ်ထားသော ကြယ်တစ်လုံးသည် ကြည့်ရှုသူ၏ မီရီဒီယန်ကို ပထမဖြတ်သည်မှ နောက်တစ်ခါ ဖြတ်သည်အထိ ကြာသောအချိန်ကာလမှာ ကြယ်ရက်ဖြစ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုသော် ကမ္ဘာသည် ဝင်ရိုးပေါ်၌ တစ်ပတ်တိတိ၊ သို့မဟုတ် ဒီဂရီ ၃၆ဝ လည်၍ ကြာသောအချိန် ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာသည် နေ့စဉ် အနောက်မှ အရှေ့ဘက်သို့ ရွေ့ရှားလျက်ရှိ၏။ သို့ရာတွင် ကြယ်တို့သည် ကမ္ဘာမှ အလွန့်အလွန် ဝေးကွာသည့်အတွက် သတ်မှတ်ထားသောကြယ်ကို အကြောင်းပြု၍ဖြစ်သော ကမ္ဘာ၏ တည်နေရာသည် ရွေ့ပြောင်းခြင်း မရှိပေ။ ကြယ်ရက်တစ်ရက်၏ အချိန်ကာလသည် ပျမ်းမျှအချိန်၏ ၂၃ နာရီ ၅၆ မိနစ် ၄.ဝ၉ စက္ကန့် နှင့် တူညီလေသည်။ နေသွားလမ်းနှင့် အီကွေတာ စက်ဝိုင်းတို့ ဖြတ်သွားရာ အချက်နှစ်ခုဖြစ်သော နေ့နှင့်ည ညီမျှချိန် နှစ်ခုမှာ မတ်လ ၂၁ ရက်နှင့် စက်တင်ဘာလ ၂၂ ရက်တို့ ဖြစ်သည်။
ပထမ မတ်လ ၂၁ ရက် နေ့မှ ဒုတိယမတ်လ ၂၁ ရက်နေ့အထိ သို့မဟုတ် ပထမစက်တင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့မှ ဒုတိယစက်တင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့အထိ ကြာသောအချိန်တွင် ကမ္ဘာသည် နေကို တစ်ပတ် တိတိ ပတ်မိရမည်။ သို့ရာတွင် နေ့ည ညီချိန်ဖြစ်သော အီကွေတာနှင့် နေသွားလမ်းတို့ဖြတ်ရာ အချက်နှစ်ခုသည် အရှေ့ဘက်မှ အနောက်ဘက်သို့ တစ်ရွေ့ရွေ့နှင့် ရွေ့နေသည့်အတွက် ကမ္ဘာသည် နေကို အနောက်မှ အရှေ့သို့ လှည့်ပတ်ရာတွင် တစ်ပတ်တိတိ မပြည့်မီ မိနစ် ၂ဝ စက္ကန့် ၂၃ ခန့်အလိုမှာပင် နေကို အကြောင်း ပြုထားသော အနေအထားအရ၊ တစ်ပတ်ပြည့်သကဲ့သို့ ဖြစ်သွားလေသည်။ အဓိပ္ပာယ်မှာ ပထမ မတ်လ ၂၁ ရက်နေ့၌ဖြစ်သော နေ့ည ညီချိန်အမှတ်မှ ဒုတိယ မတ်လ ၂၁ ရက်နေ့၌ဖြစ်သော နေ့ညညီချိန် အမှတ်သို့ ရောက်ရန် အချိန်မှာ မိနစ် ၂ဝ၊ စက္ကန့် ၂၃ ခန့် လျော့သွားသည်ဟု ဆိုလိုသည်။ ဤကဲ့သို့ နေ့ညညီချိန် အမှတ်တစ်ခုမှ ထိုနေ့ည ညီချိန်အမှတ်သို့ နောက်တခါ ဆိုက်ရောက်သည်အထိကြာသော အချိန်ကာလ အပိုင်းအခြားကို နေနှစ်ဟု ခေါ်၍ နေနှစ်၏အချိန်တာမှာ ၃၆၅ ရက် ၅ နာရီ ၄၈ မိနစ် ၄၅.၅၇၅ စက္ကန့် ဖြစ်လေသည်။ ကြယ်နှစ်မှာ သတ်မှတ်ထားသော ကြယ်ကို ကမ္ဘာ့ ဗဟိုချက်က ပထမဖြတ်သည်မှ နောက်တစ်ခါ ဖြတ်သည်အထိ ကြာသောအချိန်ကာလဖြစ်၍ ထိုအချိန်ကာလမှာ ၃၆၅ ရက်၊ ၆ နာရီ ၉ မိနစ် ၈၉၇ စက္ကန့် ဖြစ်လေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်မ အကြောင်းအရာ ဆောင်းပါးများ
ဒီမိုကရေစီနည်းကျဖြစ်စေခြင်း
ဒီမိုကရေစီနည်းကျဖြစ်စေခြင်း (Democratisation)သည် ပို၍ကောင်းသည့်ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံရေးအုပ်ချုပ်မှုစံနစ်တစ်ခု သို့ ကူးပြောင်းခြင်းဖြစ်သည်။ ဒီမိုကရေစီနည်းကျဖြစ်စေခြင်း သည် အာဏာရှင်အုပ်ချုပ်မှုစနစ်တစ်ခုမှပြည့်ဝသည့် ဒီမိုကရေစီတစ်ခုသို့ကူးပြောင်းခြင်း၊အာဏာရှင်နိုင်ငံရေးစံနစ်တစ်ခုမှ ဒီမိုကရေစီတစ်ပိုင်းသို့ကူးပြောင်းခြင်း၊သို့မဟုတ်အာဏာရှင်တစ်ပိုင်းနိုင်ငံရေးစံနစ်တစ်ခု မှ ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံရေးစံနစ် တစ်ခုသို့ ကူးပြောင်းခြင်းဖြစ်သည်။ ထွက်ပေါ်လာမှုသည် စုစည်းခိုင်မာစေသည်။ (ဥပမာ အင်္ဂလန်တွင်ဖြစ်ခဲ့သည့်အဖြစ်) သို့မဟုတ် ဒီမိုကရေစီနည်းကျဖြစ်စေခြင်းသည် မကြာခဏနောက်ပြန်လည်သွားခြင်းများနှင့် ကြုံတွေ့ရသည်။ (ဥပမာ အာဂျင်တီးနားတွင် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည့်အဖြစ်) ဒီမိုကရေစီနည်းကျဖြစ်စေခြင်း၏ ကွဲပြားနေသောပုံစံများသည် နိုင်ငံတစ်ခုသည် စစ်ဖြစ်နိုင် မဖြစ်နိုင်၊ သို့မဟုတ် နိုင်ငံ၏စီးပွားရေး တိုးတက် နိုင် မတိုးတက်နိုင် ကဲ့သို့သော အခြားသောနိုင်ငံရေးသွင်ပြင်လက္ခဏာများကို ရှင်းလင်းပြရန်ရံဖန်ရံခါအသုံးပြုသည်။ ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ဖြစ်စေခြင်း ကိုယ်တိုင် ကို စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု သမိုင်းနှင့် လူမှုအဖွဲ့အစည်း တို့အပါအဝင် အမျိုးမျိုးသောအကြောင်းအချက်များမှ လွှမ်းမိုးထားသည်။
ကမ္ဘာပေါ်ရှိလွတ်လပ်ခြင်း ၁၉၇၂-၂၀ဝ၅ နိုင်ငံအလိုက်အဆင့်
ဤမျဉ်းကြောင်းပြပုံသည် နိုင်ငံများကိုအပေါ်တွင် ဖော်ပြထားသည့် စာရင်းကောက်ယူ သည့်နှစ်အတိုင်း ပြထားသည်။ ၁၉၇၂ – ၂၀ဝ၅
ဒီမိုကရေစီနည်းကျဖြစ်စေခြင်းကို ထိခိုက်စေခြင်း သို့မဟုတ် အဆုံးစွန်ထိကန့်သတ်ခြင်းဖြစ်စေသည့်အကြောင်းအချက်များ အကြောင်း အရေးပါသောစကားအခြေအတင် ပြောဆိုမှုများရှိသည်။ စီးပွားရေးများ၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် သမိုင်းအပါအဝင် ကြီးမားများဟြးသော ကိစ္စရပ်များတွင် လုပ်ငန်းစဉ်အပေါ် သက်ရောက်မှုအဖြစ် ရည်ညွှန်းဟြေဆိုမှုများလည်းရှိသည်။ မကြာခဏဆိုသလို ဖော်ပြပြောဆိုသည့် အကြောင်းအချက်များ အချို့မှာ-
သက်ဆင်းရန် လုံးဝမဖြစ်နိုင်သည်ကို လေ့လာတွေ့ရှိရသည်။ စက်မှုတော်လှန်ရေးမတိုင်မှီက ဒီမိုကရေစီသည်အလွန်ရှားရှားပါးပါးဖြစ်ခဲ့သည် ကိုလည်းယေဘူယျအားဖြင့်လေ့လာတွေ့ရှိရသည်။ အတွေ့အကြုံကိုအခြေခံပြုသောသုတေသနတွင် ဤနည်းဖြင့်စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုသည် ဒီမိုကရေစီအသွင်ကူးပြောင်းခြင်းတစ်ခုအတွက်အခွင့်အလမ်းများကို ပိုမိုဖြစ်ထွန်းလာစေခြင်း (ခေတ်မှီစေရေးသဘောတရား) သို့မဟုတ် အသစ်တည်ဆောက်သည့်ဒီမိုကရေစီများကိုခိုင်မာစေရန် ကူညီခြင်းတို့ကိုအများယုံကြည်မှုရရှိစေရန်ဦးဆောင်ခေါ်ယူသွားသည်။ ဒီမိုကရေစီအတွက်တိုက်ပွဲဝင်သူများ အချို့သည် ထိုနည်းတူစွာ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်မှုများဖြင့် ဒီမိုကရေစီနည်းကျဖြစ်စေခြင်းကို မလွဲမသွေရရှိလာလိမ့်မည် ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ သို့ရာတွင် ဒီမိုကရေစီသည် ဥစ္စာဓန၏အကျိုးဆက်လား၊ သူ့ကြောင့်ဖြစ်ရတာလား သို့မဟုတ် နှစ်မျိုးစလုံးတိုးတက်မှုများသည် ဆက်စပ်မှုမရှိဘူးလား ဆိုသည့်အငြင်းအခုံသည် အဆုံးသတ်ရန်ဝေးကွာနေဦး မည်ဖြစ်သည်။ ဥစ္စာဓနသည်လည်း ပညာရေးနှင့် အချိုးကျဆက်စပ်နေသည်ဆိုသော်လည်း၊ သူတို့၏ဒီမိုကရေစီ ခိုင်မာမှုအပေါ် အကျိုးသက်ရောက်မှုများသည် အမှီအခိုကင်းလိမ့် မည်ဟုထင်မြင်ရသည်။ ပညာ ပို၍တတ်သည့် လူများ သည် ပိုမိုပျော့ပြောင်းပြီး၊ ဒီမိုကရေစီလိုလားသည့် တန်ဘိုးများကို မျှဝေခံစားရန်ဆန္ဒရှိကြသည်။ အခြားတစ်ဘက်တွင်၊ ပညာရေးအားနည်းပြီး စာမတတ်သည့် လူထုသည် အသံကောင်းဟစ်နိုင်ငံရေးသမားများကို ရွေးချယ်မည်ဖြစ်သည်။ ထိုသူတို့သည် ရွေးချယ်ခံရပြီးသည်နှင့် ဒီမိုကရေစီကိုစွန့်ပစ်ခဲ့ပြီး၊ လွတ်လပ်သည့်ရွေးကောက်ပွဲ များရှိနေခဲ့လျင့် ကစား အာဏာရှင်များဖြစ်လာသည်။ ပေးခြင်းလည်းဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ရေပြင်ညီဖွဲ့စည်းထားသည့်လူမှုကွန်ရက်များသည် လူထုထဲတွင် ယုံကြည်မှုရလာစေရန် တည်ဆောက်ရမည်။ ယုံကြည်မှုသည် ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့အစည်းများ၏ လုပ်ဆောင်မှုအတွက် မရှိမဖြစ် ဖြစ်သည်။ ဝင်ရောက်ပြီး ဒီမိုကရေစီ ဖန်တီးခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းနှင့်အတူ ရှေ့နေလိုက်သူများ ထောက်ပြနေသည့် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးအပြီး ဂျပန်နှင့် ဂျာမနီတွင် (အငြင်းပွားသည်) တည်ငြိမ်သည့် ဒီမိုကရေစီများ ဖန်တီးနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဝေဖန်သူများမှ ဥပမာအဖြစ်ထောက် ပြနေသည်မှာ ကိုလိုနီစံနစ်ကျဆုံးခြင်းများ နှင့် ကိုလိုနီလုပ်မှုလျော့နည်းလာပြီး၊ အများဆုံးသောဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများတွင် တည်ငြိမ်သည့်ဒီမိုကရေစီများ ဖန်တီးရန် အချိန်တွင် ထိုနိုင်ငံများ၌ အာဏာရှင်များသည် လွတ်လပ်ရေးရအပြီး၊ ခဏတာဒီမိုကရေစီကာလနောက်ပိုင်းတွင် ရံဖန်ရံခါ အလျှင်အမြန်အာဏာရယူကြသည်။
မြေနီကုန်းရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
မြေနီကုန်းရွာ (Myaynikone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ရွာငံမြို့နယ်၊ အလယ်ချောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၉၄၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အလယ်ချောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၂၄ ဦး၊ မ ၁၈၆၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၆၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်ဘီရွာမရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုက္ကိုစုရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
ကုက္ကိုစုရွာ (Kokekosu)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ ကုက္ကိုစုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၀၈၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လက်ပန်ဆိပ်ရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
လက်ပန်ဆိပ်ရွာ (Letpanseik)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ နွားရှာရိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၈၁၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နွားရှာရိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၂၇ ဦး၊ မ ၈၂၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၄၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး
ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာမဟာမင်းကြီးရုံး (Office of the United Nations High Commissioner for Refugees; အတိုကောက် UNHCR) သည် ကုလသမဂ္ဂ၏ အစီအစဉ်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး တတိယနိုင်ငံများတွင် အစိုးရ၏ တောင်းဆိုချက်အရသော်လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် ကုလသမဂ္ဂကိုယ်တိုင်သော်လည်းကောင်း ဒုက္ခသည်များအား အထောက်အပံ့ပေးခြင်းနှင့် ကာကွယ်မှုပေးခြင်းတို့ကို လုပ်ဆောင်သည်။ ဌာနချုပ်မှာ ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၊ ဂျနီဗာမြို့တွင် တည်ရှိပြီး ကုလသမဂ္ဂ ဖွံ့ဖြိုးမှုအဖွဲ့၏ အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။ UNHCR သည် ၁၉၅၄ ခုနှစ်နှင့် ၁၉၈၁ ခုနှစ်များတွင် ငြိမ်းချမ်းရေး နိုဗယ်ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။
မိုင်နှစ်ဆယ် (အရှေ့)
မိုင်နှစ်ဆယ် (အရှေ့)
ကုလသမဂ္ဂ ပတ်ဝန်းကျင်အစီအစဉ်
ကုလသမဂ္ဂ ပတ်ဝန်းကျင်အစီအစဉ်(ယူအင်အီးပီ)။ United Nations Environment Program(UNEP)
ခင်ချဲရွာ၊ ဆော့လော်မြို့နယ်
ခင်ချဲရွာ(Hkinchae)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဆော့လော်မြို့နယ်၊ ယော်ဂျောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၄၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယော်ဂျောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၃၃ ဦး၊ မ ၃၁၄ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၄၇ ဦး နေထိုင်သည်။
လှဲဘီးကွဲရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
လှဲဘီးကွဲရွာ (Hlebeekwe)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ဂုံမင်းကွင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၂၇၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဂုံမင်းကွင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၉၃ ဦး၊ မ ၃၀၈၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၉၇၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အုံးပင်စုရွာ၊ မိုးဟုတ်
အုံးပင်စုရွာ၊ မိုးဟုတ်
ညောင်ကြီးပေါင်းရွာ၊ လက်ပန်ကွင်း
ညောင်ကြီးပေါင်းကျေးရွာ သည် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး ၊ မြန်အောင်မြို့နယ်၊ လက်ပံကွင်း ကျေးရွာ အုပ်စု တွင်းမှ ကျေးရွာ တစ်ရွာဖြစ်ပါသည်။ မြန်အောင်မြို့နယ်၏ အနောက် တောင်ဘက်တည်ရှိပြီး ကျေးရွာသည် မြေပြန့် ဒေသဖြစ်သည်။ကျေးရွာ၏ အဓိက အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းလုပ်ငန်းများမှာ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းဖြစ်သည်။ လယ်ယာ မြေများသည် စပါးနှင့်ပဲစိုက်ပျိုးရန်အတွက် အဓိကအားထားရာများပင် ဖြစ်သည်။ ညောင်ကြီးပေါင်းကျေးရွာသည် နှစ်စဉ်မိုးရေချိန်လက်မ (၆၀)ခန့် ရရှိပြီး၊ သဘာဝပေါက်ပင်များမှာ ကုက္ကိုလ်၊ ဝါး၊ သရက်စသည့် သဘာဝပေါက်ပင်များ အလေ့ကျပေါက်ရောက်ရာ ဒေသ လည်းဖြစ်သည်။ မိုးစပါးသီးနှံ စိုက်ပျိုးနိုင်သော လယ်(၂၉၃) ဧကရှိပြီး၊ ၎င်းလယ်မြေ များ ပေါ်တွင် မတ်ပဲ သီးထပ်စိုက်ပျိုးသည့် ဧကမှာ(၁၅၀) ဧကရှိသည်။ အိမ်ထောင်စုပေါင်း (၁၃၅) စုနှင့် ကျား(၁၉၀) ၊ မ (၂၁၅) ဦးဖြင့် လူဦးရေပေါင်း (၄၀၅) ဦးနေထိုင်နေသော ရွာ တစ်ရွာ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
https://vdp.drdmyanmar.org/
လပွတ္တာမြို့
လပွတ္တာမြို့သည် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ လပွတ္တာခရိုင်၊ လပွတ္တာမြို့နယ် ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်သည်။ ဧရာဝတီမြစ်မှ အဆင့်ဆင့် ခွဲထွက်လာသော ရွေးမြစ်၏ အနောက်ဘက်ကမ်း၌ မြောက် လတ္တီတွဒ် ၁၆ ဒီဂရီ ၈ မိနစ်နှင့် အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၄ ဒီဂရီ ၅၉ မိနစ် ဆုံရာအရပ်တွင် အရှေ့နှင့်အနောက် အလျား လိုက် တည်ရှိသည်။ ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသတွင် တောင် ဘက် အစွန်ဆုံးကျသောမြို့ ဖြစ်သည်။ ရွေးမြစ်သည် လပွတ္တာ မြို့ တောင်ဘက်သို့ မိုင် ၂ဝ ခန့် စီးဆင်း၍ ဗင်္ဂလားပင်လယ် ၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသဖြစ်သော ကပ္ပလီပင်လယ်ထဲသို့ စီးဆင်း သည်။ လပွတ္တာမြို့နယ်၏ နယ်နိမိတ်မှာ မြောက်လားသော် ကန်ဘဲ့၊ အရှေ့လား သော် ပြင်စလူမြစ်၊ တောင်လားသော် ကပ္ပလီပင်လယ်၊ အနောက်လားသော် သက်ကယ်သောင်မြစ် ဖြစ်သည်။
ကျော်ရဲအောင်
ကျော်ရဲအောင်သည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကတွင် အောင်မြင်ကျော်ကြားသော သရုပ်ဆောင် မင်းသားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ကျော်ရဲအောင်ကို ၁၉၆၆-ခုနှစ်၊ မေလ(၅)ရက်နေ့တွင် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ဘိုကလေးမြို့၌ အဖ ဦးမြင့်အောင်နှင့် အမိဒေါ်ခင်လှတို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ အမည်ရင်းမှာ ကိုကိုနိုင် ဖြစ်သည်။
လပွတ္တာမြို့
အထွေထွေ စီရင်အုပ်ချုပ်ရေးအလို့ငှာ မြို့ပိုင်ရုံး၊ တရား စီရင်ရေးအလို့ငှာ တရားမနှင့် ၁-ရာဘက် ရာဇဝတ်တရားသူ ကြီးရုံးဟူ၍ ရုံးနှစ်ရုံးကို တစ်ပေါင်းတည်း ပြုထားသော လပွတ္တာမြို့နယ်ရုံးသည် မြို့မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ ပြည်သူ့ရဲတပ်ဖွဲ့စခန်း၊ တပ်ရင်း (၉၃)၏ တပ်ခွဲရုံး၊ ကြိုးမဲ့ ကြေးနန်းရုံး၊ စာတိုက်၊ ဆေးရုံ၊ အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်း တို့လည်း အသီးအသီးရှိသည်။
ကျော်ရဲအောင်
၀ဇီရာရုပ်ရှင်တွင် ဖွင့်လှစ်သည့် ဒါရိုက်တာ ဘိုကလေးတင့်အောင် ဦးစီးသော ပြဇာတ်သင်တန်းကို တက်ရောက်သင်ကြားခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာမှာ ဒါရိုက်တာ ကြည်စိုးထွန်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၀-ခုနှစ်တွင် ဒါရိုက်တာ ဇဗ္ဗူထွန်းသက်လွင် ရိုက်ကူးသော တို့ကပိုချစ်တယ် ဇာတ်ကားတွင် စိုးမြတ်သူဇာနှင့် တွဲဖက်၍  ပထမဆုံးခေါင်းဆောင်မင်းသားအဖြစ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ကြော်ငြာကဏ္ဍတွင် လှကလေးစိန်ထိုးမုန့် ကြော်ငြာဖြစ်သည်။ ၁၉၉၆-ခုနှစ်တွင် သားသမီးဇနီးကြင်ယာ ဇာတ်ကားဖြင့်လည်းကောင်း၊ ၂၀၀၇-ခုနှစ်တွင် ကိုးဆယ်ဆသာလိမ့်မယ် ဇာတ်ကားဖြင့်လည်းကောင်း အကယ်ဒမီ ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုကို နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ရရှိခဲ့သည်။ ကျော်ရဲအောင်သည် ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် မဆုမွန်နှင့် အိမ်ထောင်ကျပြီး သား ထူးမြတ်ကျော်ရဲအောင်နှင့် သမီး မှုံနံ့သာကျော်ရဲအောင် ဟူသော သားသမီးနှစ်ဦး ထွန်းကားသည်။
လပွတ္တာမြို့
ရှေးလူကြီးသူမများ လက်ထက်က စ၍ တည်ထောင်ထား သော ဘုန်းကြီးကျောင်းများမှာ အထက်(အရှေ့)ပိုင်းမှ စ၍ အောက်(အနောက်)ပိုင်းအထိ အစဉ်လိုက် ရေတွက်သော် ဗောဓိ ကျောင်း၊ ဝါးကျောင်း၊ ကမ္မဋ္ဌာန်း ကျောင်း၊ လေးထပ်ကျောင်း ဟူ၍ဖြစ်သည်။ လပွတ္တာမြို့အနောက်ဘက် လပွတ္တလုပ် သွားရာ လမ်း ဘုရားသုံးဆူအနီးရှိ တောရကျောင်းမှာ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄ဝ ကျော်ခန့်က တည်ထောင်သည့်ကျောင်း ဖြစ် သည်။ အထက်ပိုင်း ဗောဓိကျောင်း၌ တာဝတိံသာ စင်္ကြံနှင့် ဘုရားရှိသည်။ ရှေးက ထိုကျောင်းဝင်းတွင် ဝါဆိုလျှင် တာဝတိံ သာတက်ပွဲ၊ ဝါကျွတ်လျှင် တာဝတိံသာဆင်းပွဲတို့ကို ကျင်းပ လေ့ ရှိသည်။ ယခု ဤဘုရားပွဲ ကျင်းပသော ဓလေ့မှာ တိမ် ကောစပြုလာပြီ။ သို့သော် အထက်ပိုင်း အောင်တော်မူ ဘုရားပွဲ နှင့် အောက်ပိုင်း သကျမာရဇိန် ဘုရားပွဲတို့မှာကား နှစ်စဉ် ကျင်းပမြဲ ကျင်းပလျက်ရှိသည်။
ကျော်ရဲအောင်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ
လပွတ္တာမြို့
လပွတ္တာမြို့၏ ပဓာနစီးပွားရေးလုပ်ငန်းမှာ စပါးစိုက်ပျိုး ရေး ဖြစ်၏။ လွန်ခဲ့သော ၃၅ နှစ်ခန့်က လပွတ္တာမြို့အောက် ပိုင်း ဆားချင်း (ဆားကျင်း) ချောင်း တစ်ဖက်ကမ်းတွင် ဆန်စက်တစ်လုံးကို စတင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ယခုမှာမူ လပွတ္တာမြို့အထက်ပိုင်း၊ အောက်ပိုင်း စသည်တို့တွင် ဆန်စက် ခြောက်လုံး ရှိသည်။ လပွတ္တာမြို့နယ်အတွင်း ဘီတွတ်၊ ကန်ဘဲ့ စသည့် အရပ်တို့၌လည်း ဆန်စက်အများရှိသည်။ ဆန်စပါး လုပ်ငန်းအပြင်၊ ငါးပိနှင့် ဆားလုပ်ငန်းများမှာလည်း ဒုတိယ အရေးကြီးသော လုပ်ငန်းများ ဖြစ်ကြ၏။ ယခုခေတ်၌ ငါးပိ လုပ်ငန်းကို လျှပ်စစ်အားဖြင့် မောင်းနှင်သော ငါးပိကြိတ်စက် များဖြင့် လုပ်ကိုင်လျက်ရှိရာ မြို့ပေါ်တွင် ငါးပိကြိတ်စက်အများ ရှိသည်။ ဆားလုပ်ငန်းကို မြို့ပေါ်၌ ဆားဖိုသူကြီးတို့က ကြီးကြပ် အုပ်ချုပ် လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ဆားချင်း(ဆားကျင်း)၊ သင်္ကန်း ကျွန်း၊ ပြင်စလူ၊ စလူဆိပ်၊ ဆားချက် စသည့် ဒေသတို့တွင် ဆားအမြောက်အမြား ချက်ကြသည်။
ရွေးမြစ်၊ ပြန်မလောမြစ်၊ ပြင်စလူမြစ်၊ ကကရန်မြစ် စသော မြစ်ဝဒေသများတွင် ကနစို၊ မြင်းက စသော သစ်တော များ ရှိသည်။ ထိုသစ်တောတို့ကို အမှီပြု၍ ထင်းလုပ်ငန်းလည်း ကြီးကျယ်သည်။ ကနစို ထင်း၊ မြင်းကထင်းတို့ကို ရှေးက ဧရာဝတီ မီးသင်္ဘောကုမ္ပဏီလီမိတက်၊ ယခု ပြည်တွင်း ရေ ကြောင်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအဖွဲ့တို့က အများအပြား သုံးစွဲ သည်။ ထိုထင်းများကို ရန်ကုန်မြို့သို့လည်း တင်ပို့ရောင်းချ သည်။ ယခုမှာမူ လပွတ္တာမြို့နယ်မှ ထွက်သော ထင်းကို ဆားဖိုများက အသုံးများသည်။
လပွတ္တာမြို့သည် မူလက ဆားချက်သော ရွာကလေး တစ်ရွာမျှသာ ဖြစ်သည်။ ဆားချက်လုပ်ငန်းနှင့် ယှဉ်၍ တံငါ အလုပ်ကိုလည်း လုပ်ကြသည်။ လပွတ္တာမြို့မှ အနောက်ဘက် ဆားချင်းချောင်းသည် ရှေးက အလွန်ရေငန်သောချောင်း ဖြစ် သည်။ ပင်လယ်ရေသည် လပွတ္တာမြို့အထက်သို့တိုင်အောင် ဝင်သည်။ ထိုကြောင့် ရှေးလူကြီးများသည် ဆားချင်းချောင်းကို အမှီပြု၍ မြန်မာဆားအိုးကြီးများဖြင့် ဆားချက်ကြသည်။ နောင်အခါတွင် လယ်ကွင်းထဲ ဆားရေသွင်း၍ ဆားဖိုများနှင့် ဆားချက်ကြသည်။
ရွေးမြစ်သည် မိုးဥတုရာသီ၌ အလွန် လှိုင်းလေပြင်းထန် သည်။ သို့သော် ဆားချင်းချောင်းသည် လေမိုးခိုရန် ကောင်း သည်။ လပွတ္တာရွာတွင်းရှိ ကုန်းတန်းသည်လည်း ရေချို ရေ ကောင်း ရရာအရပ်ဖြစ်သည်။ ထိုကြောင့် ဤအရပ်ကို မှီ၍ ရွာသူရွာသားတို့သည် ပင်လယ်ငါး၊ ပုစွန်၊ မျှင် စသည်တို့ကို မောင်းထောင်ခြင်း၊ မြုံးထောင်ခြင်း၊ ပိုက်ချခြင်းတို့ဖြင့် ဖမ်းယူ ကြသည်။ ဤလုပ်ငန်းတို့သည် ဆားလုပ်ငန်းနှင့် ယှဉ်၍ ဖွံ့ဖြိုး လာသောအခါ လပွတ္တာငါးပိလုပ်ငန်းသည် ကြီးကျယ်လာလေ သည်။ ရှေးအခါက ရွာပေါ်မှာပင် ငါးပိလုပ်ကြသည်။ သို့သော် လပွတ္တာမြို့ဟု ကျေညာလိုက်သောအခါ ငါးပိလုပ်ငန်းသည် ဆားချင်းချောင်းတစ်ဖက်ရှိ ငါးပိဆိပ်သို့ ရွေ့ပြောင်းပေးရသည်။ ယခုခေတ်၌ ဓမင်းထောင်ခြင်း၊ မြုံးထောင်ခြင်းအလုပ်တို့ကို လပွတ္တာမြို့ တောင်ဘက် ရွေးမြစ်ဝရှိ ကျေးရွာများ၌ လုပ်ကြ သည်။
၁၈၆၉ ခုနှစ်တွင် ဆူးအက်တူးမြောင်း လမ်းပွင့်သောအခါ ငါးပိလုပ်ငန်းကိုသာ အဓိကထားခဲ့သော လပွတ္တာဒေသသည် စပါးစိုက်ပျိုးရေးကို ချဲ့ထွင်လုပ်ကိုင်လာသည်။ ၁၉၁၄-၁၈ ခုနှစ် ပထမ ကမ္ဘာစစ်အတွင်း ၌ ယင်းစပါးစိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်း သည် အထူးတိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးလာလေသည်။ မြေမှာ နုံးတင် မြေသစ် ဖြစ်လေရာ တာတမံလုံလျှင် အလွန်မြေဩဇာကောင်း သည်။ ထိုကြောင့် ထိုခေတ်မှ စ၍ တောင်သူလယ်သမားတို့ သည် မြေသစ်များကို ခုတ်ထွင်ရှင်းလင်း၍ လယ်သစ်တီကြ သည်။
ထိုသို့ လယ်သစ်တီရာမှ လပွတ္တာသည် တစ်စတစ်စ ကြီး ပွားတိုးတက်လာသည်။ ဗြိတိသျှအုပ်ချုပ်ရေး လက်ထက်တွင် လပွတ္တာရွာသည် ၁၈၇၆-၇၇ ခုနှစ်၌ ပထမဦးစွာ သန်းခေါင် စာရင်းကောက်ခြင်းကို ခံရသည်။ ထိုစဉ်က လပွတ္တာရွာ၏ လူဦးရေသည် ၁၂၁၁ ယောက် ဖြစ်သည်။ မြောင်းမြမြို့၏ လူဦးရေသည်ပင်လျှင် ၁၇၁၅ ယောက်မျှသာ ရှိသေးသည်။ ၁၉၁၂ ခုနှစ်ရောက်သော် လပွတ္တာရွာ၏ လူဦးရေမှာ ၁၅၂၅ ယောက် ဖြစ်လာသည်။ ထိုနောက် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဆယ်နှစ် တစ်ကြိမ် သန်းခေါင်စာရင်း ကောက်ခံခြင်းသည် အတည်တကျ ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် လပွတ္တာမြို့၏ လူဦးရေသည် ၁၉ဝ၇၊ ၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် ၂၆၈၄ ဟူ၍ ဖြစ်လေသည်။ ထိုနောက် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြောင့် သန်းခေါင်စာရင်း မရှိ ဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၁၉၅၃ ခုနှစ် စာရင်းအရမှာ လူဦးရေ ၁၂၈၄၃ ယောက်အထိ တိုးလာသည်။
မူလက လပွတ္တာရွာကို တည်သောအခါ ယခု တောရ ကျောင်းအနီးရှိ ဘုရားသုံးဆူအရပ်မှ စ၍ တည်သည်ဟု ယူဆ ရန် ရှိသည်။ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄ဝ ကျော်ခန့်က ဘုရား သုံးဆူကို သိုက်သမားများ တူးသောအခါ မွန်ကျောက်စာများကို တွေ့ရသည်။ သို့သော် ထိုကျောက်စာများသည် အထိန်းအသိမ်း မရှိ၍ ပျောက်ပျက်သွားပြီ ဖြစ်သည်။ လပွတ္တာရွာသည် မွန်ရွာ ဖြစ်သည်။ လပွတ်ဟူသော စကားမှာ မွန်ဘာသာ လပတ်၏ ပုဒ်ပျက်ဖြစ်၍ မြစ်နှစ်သွယ်ကို ဆက်ထားသော ရေကျော်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ မွန်ဘာသာ တာဟူသော စကားမှာ မြန်မာ လို ထန်းဖြစ်သည်။ ထိုစကားရပ်ပေါင်းသော် ထန်းပင်ရေကျော် ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဗြိတိသျှတို့၏ မှတ်တမ်းတွင် ယခု ဆားချင်းချောင်းကိုပင် လပွတ္တာချောင်းဟု အမှတ်သညာ ပြု သည်။ ထိုလပွတ္တာချောင်းသည် အနောက်ဘက် သက်ကယ် သောင်မြစ်ကို အရှေ့ဘက် ရွေးမြစ်နှင့် ဆက်သွယ်ပေးသည်။ ထိုကြောင့် ထန်းပင်ကျော် (လပွတ္တာ)ဟူသော ဗျူပ္ပတ်သည် ယုတ္တိရှိသည်။ လပွတ္တာအနောက်ဘက် လေးမိုင်ကွာခန့်တွင် လပွတ္တလုပ်(ရှေးအခေါ် လပွတ္တာရုပ်) ရွာရှိသည်။ လပွတ္တာနှင့် လပွတ္တလုပ် အကြားတွင် ရှင်စောပု တည်ထားသည်ဟု ဆိုသော လပွတ္တလုပ်စေတီ ရှိသည်။
ဇမ္ဗူဒီပ ဥဆောင်းကျမ်းပါ စစ်တမ်းများတွင် ပန်းမဝတီ မြစ် အရှေ့ဘက်ကို မြောင်းမြနယ်၊ အနောက် ဘက်ကို ပုသိမ် နယ်ဟု မြန်မာမင်းအဆက်ဆက်တို့ သတ်မှတ်ကြောင်း ဆို သည်။ လပွတ္တာည် ပန်းမဝတီနှင့် ဆက်သွယ်သော သက်ကယ် သောင်၏ အရှေ့ဘက်ကျသဖြင့် မြန်မာမင်းများ လက်ထက် ကပင်လျှင် မြောင်းမြနယ်ထဲ၌ ပါဝင်ခဲ့ပေမည်။ ၁၈၅၆ ခုနှစ် ဗြိတိသျှတို့ မြန်မာနိုင်ငံ အောက်ပိုင်းကို သိမ်းပိုက်သောအခါ လပွတ္တာရွာသည် မြောင်းမြမြို့နယ်ထဲ၌ အကျုံးဝင်၍ ပုသိမ် ခရိုင်ထဲတွင် ပါဝင်သည်။ ၁၈၈၁ ခုနှစ်တွင် ယခု သင်္ဘောဆိပ် နေရာ၌ နယ်လှည့် မြို့အုပ်တို့ ရုံးထိုင်ရန် ရုံးအဆောက်အအုံကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၁၈၉၂ ခုနှစ် လေကြီးမိုးကြီး လာသော အခါ ထိုရုံးသည် ပြိုလဲလေသည်။ ထိုကြောင့် ယခုဗိုလ်တဲဟု ခေါ်သော မင်းတဲကို နောက်ထပ်ဆောက်သည်။ မြောင်းမြ နယ်ကို ပုသိမ်ခရိုင်မှ ခွဲထုတ်၍ မြောင်းမြခရိုငု် ဖွဲ့စည်းသော အခါ လပွတ္တာရွာသည် မြောင်းမြမြို့အပိုင် ဖြစ်လာသည်။
သဲဘို့ရွာ၊ သဲဘို့
သဲဘို့ရွာ၊ သဲဘို့
ခဝချိ - ခိုခုဘုဘူတာ
ခဝချိ - ခိုခုဘုဘူတာ (河内国分駅 ခဝချိ - ခိုခုဘု- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာခရိုင်၊ ခရှိဝရမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အချိန်ခလုတ်
အချိန်ခလုတ်ဆိုသည်မှာ အချိန်ကျရောက်သောအခါ လှုပ်ရှားလာပြီးလျှင် လျှပ်စစ် ဆာကစ်ကို ပွင့်အောင်ဖြစ်စေ၊ ပိတ်မိအောင်ဖြစ်စေ ပြုလုပ်ပေး သည့် ခလုတ်ကို ဆိုသည်။ ဤခလုတ်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ အရိုးဆုံး ကိရိယာမျိုးမှာ နာရီနှိုးစက် ဖြစ်သည်။ နံနက်တိုင်း အချိန်ကျသောအခါ ချိတ်ဆက်နှစ်ခုကို ပိတ်သွားစေ၍ လျှပ်စစ်ခေါင်းဆောင်း၊ သို့မဟုတ် ရိုးရိုးနှိုးစက်ကို မြည်လာစေသည်။ အခြား အသုံးအဆောင်မျိုး မှာ လှေကားတွင် မီးကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် တိုက်များ၌ အသုံးပြုသောစက်မျိုး ဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် လှေကား ပေါ်သို့ မတက်မီ မီးခလုတ်ကို ဖွင့်လိုက်သည်။ ထိုသို့ ဖွင့်ထား သည့်မီးကို နာရီစက်ဖြင့် လည်သော ကိရိယာတစ်ခုကြောင့် အချိန်အတန်ငယ် ကြာသောအခါ အလိုအလျောက် ပိတ်သွား သည်။
ဤထက်ပို၍ ရှုပ်ထွေးသော စက်မျိုးသည် အချိန်ကျရောက် သည့်အခါ သတ်မှတ်ထားသည့် အချိန်အထိ လည်သွားနိုင် သည်။ ကျောင်းများတွင် အချိန်စာရင်းနာရီသည် ၄၅ မိနစ် လျှင် တစ်ကြိမ်ကျစီ တီးလေ့ရှိ သည်။ ထိုနာရီသည် မုံ့စားချိန် တစ်နာရီလုံးတွင်ဖြစ်စေ၊ စနေနေ့နှင့် တနင်္ဂနွေနေ့များတွင် ဖြစ်စေ အလုပ် မလုပ်ဘဲ နေသည်။ အခြားစက်မျိုးသည် အချိန် တန်လျှင် ဝိုင်ယာလက်စက်မှ ပိတ်လိုက်ဖွင့်လိုက် ပြုလုပ်ပေး သဖြင့် ဝိုင်ယာလက်စက်မှ ကျွန်ုပ်တို့ ကြားချင်သော သတင်း များကိုသာ ကြားစေသည်။ လမ်းမီးများနှင့် ဆိုင်များတွင် မီးများကို အချိန်အတန်ကြာလျှင် ပိတ်ရန်နှင့် ဖွင့်ရန်အပြင် မီးရောင်ပေး၍ ရိုက်ရသော ဓာတ်ပုံရိုက် ကိရိယာတွင် အချိန်ကို တိုင်းတာရန်အတွက် ဤခလုတ်မျိုးကိုပင် အသုံးပြုလေသည်။ အချိန်အတိုင်း လှုပ်ရှားသော စက်မျိုးကို မက္ကင်းနီကယ်၊ ဆိုင်ကရိုနပ်နှင့် အီလက်ထရွန်နစ်ဟူ၍ သုံးမျိုး ခွဲခြားနိုင်သည်။ မက္ကင်းနီကယ် အမျိုးတွင် နာရီစက်ကို သုံးသည်။ နာရီစက်ဖြင့် လည်နေသည့် ချပ်ဝိုင်းပေါ်ရှိ အပ်များသည် မောင်းတံများကို လှုပ်ရှား သွားစေသောအခါ ခလုတ်ကို လှုပ်ရှားသွားစေသည့် စက်သည်လည်း လည်သွားသည်။ ဆိုင်ကရိုနပ်အမျိုးတွင် အလားတူ အလုပ်လုပ်ပုံ သဘောကို အသုံးပြုထားသည်။
ဤစက်နှစ်မျိုးတွင် အဓိက ခြားနားချက်မှာ စက်ကို ခုတ် မောင်းရာတွင် နာရီစက်ကို အသုံးမပြုပဲ လျှပ်စစ်ဓာတ်ဖြင့် သွားသော နာရီများကဲ့သို့ ဆိုင်ကရိုနပ် မိုတာကို အသုံးပြုခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤနှစ်မျိုးစလုံးတွင် ချို့ယွင်းချက်များ ရှိသည်။ ဥဒါဟရုဏ်အားဖြင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်တွင် အချိန်ကြာမြင့်စွာ ပြတ်တောက်မှုရှိလျှင် စည်းချက် မကျပဲ ရှိတတ်သည်။ နာရီစက်များတွင်မူကား အနည်းဆုံး ရက်သတ္တတပတ်လျှင် တစ်ကြိမ်၊ သို့မဟုတ် နှစ် ပတ်လျှင်တစ်ကြိမ် သော့ပေးရန် လိုသည်။
လမ်းများတွင် မီးထွန်းရန်အတွက် သုံးသောအခါ ခလုတ် နှစ်မျိုးစလုံးကိုပင် နေဝင်၍ နာရီဝက်ခန့်ကြာ သောအခါ မီးကို ထွန်းပေးရန်နှင့် နေမထွက်မီ နာရီဝက်ခန့်ကြိုတင်၍ မီးငြိမ်း ပစ်ရန် စီစဉ်ပေးလေ့ ရှိသည်။ ဤသို့ ပြုလုပ်နိုင်စေရန် ဤ ခလုတ်များတွင် ဆိုလဒိုင်ယမ်ခေါ် ဒိုင်ခွက်တစ်မျိုးကို တပ်ဆင် ပေးထားသည်။ ဤကိရိယာသည် နေ့စဉ် ချိတ်ဆက်ကို အနည်း ငယ် ပြောင်းသွားအောင် ပြုလုပ်ပေးသည်။ ထိုသို့ ပြုလုပ်ပေး ရခြင်းမှာ နွေနှင့် ဆောင်းတွင် နေထွက်ချိန်နှင့် နေဝင်ချိန်သည် တစ်ချိန်နှင့်တစ်ချိန် မတူသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
အလွန် တိုတောင်းလှသည့် ကြားကာလ အချိန်ကို လိုသော အခါ စက်ဖြင့် လည်သွားစေသည့် ခလုတ်မျိုးသည် အချိန် မမှန်တတ်ပေ။ ဤကိစ္စအတွက် အချိန်ကို တိကျမှန်ကန်စေရန် အီလက်ထရွန်နစ် ကိရိယာများကို အသုံးပြုသည်။ သတ္တုကို ဆက်ယူသော လုပ်ငန်းများတွင် အချိန်ကို အလွန်မှန်ကန်စေရန် အီလက်ထရွန်နစ် ကိရိယာမျိုးကို အသုံးပြုကြသည်။
မိုင်နှစ်ဆယ် (အလယ်)
မိုင်နှစ်ဆယ် (အလယ်)
ရုံးတောရွာ၊ မိုးဟုတ်
ရုံးတောရွာ၊ မိုးဟုတ်
ခဝချိ - မဆွတ်ဘရဘူတာ
ခဝချိ - မဆွတ်ဘရဘူတာ (河内松原駅 ခဝချိ - မဆွတ်ဘရ- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာခရိုင်၊ မဆွတ်ဘရမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
နတ်တောင်ရွာ၊ သဲဘို့
နတ်တောင်ရွာ၊ သဲဘို့
အမျိုးသား လွတ်လပ်ရေးနေ့များ စာရင်း
လွတ်လပ်ရေးနေ့ ဆိုသည်မှာ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံသည် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် လွတ်လပ်သောနိုင်ငံအဖြစ်သို့ ရောက်သည့်နေ့ကို နှစ်စဉ်ကျင်းပကြခြင်း ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံအများစုတွင် လွတ်လပ်ရေးနေ့ကို နိုင်ငံ၏ အမျိုးသားအားလပ်ရက်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားလေ့ရှိသည်။
စာရင်း
အောက်ပါတို့သည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ နိုင်ငံများ၏ လွတ်လပ်ရေးနေ့များ စာရင်း ဖြစ်သည်။
စက်တင်ဘာ ၁၉၁၇
ကိုးကား
1917
ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့
ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့ သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်၏ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်သည်။ မြို့တည်နေရာအရပ်မှာ ဒေါနတောင်တန်း၏ မြောက်ဘက်အစွန် တောင်ခြေရင်းတွင် ဖြစ်၍ အတ္ထရံမြစ် အရှေ့ဘက်ကမ်းမှ ၂ မိုင်ခန့် ကွာဝေးသည်။ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်သည် စတုရန်း မိုင်ပေါင်း ၂၈၁ဝ ခန့် ကျယ်ဝန်းသည်။ ၂၀၁၄ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့ပေါ်ရှိလူဦးရေမှာ ၄,၄၂၈ ယောက် ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
ကြာအင်းမြို့ကို ရှမ်းလူမျိုးများ စတင်တည်ထောင်သွားကြောင်း အဆိုရှိသည်။ မူလက ရွာကြီးတစ်ရွာမျှသာ ဖြစ်၍ တဖြည်းဖြည်း စည်ကားလာသဖြင့် ၁၉ဝ၈ ခုနှစ်လောက်တွင် မြို့ပိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်လာသည်။ မြို့၏အနောက်ဘက်တွင် ပဒုမာကြာများ ပေါက်ရောက်သောအင်းကြီးတစ်ခု ရှိခဲ့သဖြင့် ထိုအင်းကြီးကို အစွဲပြု၍ ကြာအင်းမြို့ဟု ခေါ်ဝေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ကြာအင်းမြို့မှ ၂ မိုင်ကွာဝေးသော အတ္ထရံမြစ်ကမ်း နဖူးပေါ်တွင် စည်ကားသော ရွာကြီးတရွာရှိလေရာ ထိုရွာမှာ ဆိပ်ကြီးရွာပင် ဖြစ်သည်။ ထိုရွာတွင် မြို့ပိုင်ရုံး၊ စာတိုက် အစ ရှိသော အစိုးရအဆောက်အုံများ ရှိကြသည်။ ကြာအင်းနှင့် ဆိပ်ကြီးတို့မှာ နီးကပ်နေသဖြင့် ကြာအင်း ဆိပ်ကြီးမြို့ဟု ခေါ်တွင်ကြသည်။
လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး
ဆိပ်ကြီးရွာသည် သင်္ဘောဆိပ်ကမ်းဖြစ်သည့်အလျောက် ယင်းမှ အတ္ထရံမြစ်ကြောင်းကို စုန်ကာ မော်လမြိုင်သို့ အလွယ်တကူ သွားရောက်နိုင်သည်။ အနောက်ဘက်ကျွန်းရွာ၊ ချောင်းနှစ်ခွ၊ မုဒုံအရပ်များကို ဖြတ်၍ မော်လမြိုင်သို့ ကြာအင်းမြို့မှ မော်တော်ကားလမ်းဖြင့်လည်း သွားရောက် နိုင်သည်။ မော်လမြိုင်နှင့် ကြာအင်းမြို့မှာ မော်တော်ကား လမ်းဖြင့် မိုင် ၅ဝ ခန့် ကွာဝေး၏။ ကြာအင်းမှမြောက်ဘက် ကော့ကရိတ်သို့ ၎င်း၊ အရှေ့ဘက်ကျိုက်ဒုံသို့၎င်း၊ ကုန်းလမ်း ခရီးများ ပေါက်လေသည်။ ကျိုက်ဒုံမှတစ်ဆင့် တနင်္သာရီ ရိုးမကို ဖြတ်ကျော်လျှင် ယိုးဒယားနယ်စပ်သို့ ရောက်နိုင်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက ဖောက်လုပ်ခဲ့သော ယိုးဒယားမြန်မာ မီးရထားလမ်းမှာ ကြာအင်းမြို့နယ် အနန်းကွင်းရွာအနီးကို ဖြတ်သွားလေသည်။
ထင်ရှားသည့်နေရာများ
မြို့ပေါ်တွင် အစိုးရ အထောက်အပံ့ခံ ကရင်အထက် တန်းကျောင်း တစ်ကျောင်းရှိသည်။ ခရစ်ယာန်ဘုရား ရှိခိုးကျောင်းကိုလည်း တွဲလျက်ဆောက်ထားသည်။ မြို့နယ် အတွင်း၌ ကျိုက်လောင်ဘုရား၊ ဖားပြတ်ဘုရားများ ရှိသည်။ ကျိုက်ဒုံအရှေ့ဘက် ဒေါနတောင်ပေါ်တွင်တည်ရှိသော မုလအိနှင့် မုလအပ်စေတီ ၂ ဆူမှာ ထင်ရှားသော စေတီပုထိုးများ ဖြစ်ကြသည်။ ဖားပြတ်ဂူအတွင်း နံရံများတွင် ရှေးနှစ်ပေါင်း များစွာက ထုလုပ်ထားခဲ့သော ယိုးဒယားအနုပညာ ဆန်သည့် ဗုဒ္ဓရုပ်တုတော်များကို တွေ့ရှိနိုင်ပေသည်။
ပြင်ပလင့်ခ်များ
"Burma 1:250,000 topographic map, Series U542, NE 47-14, Moulmein" U.S. Army May Service, December 1959
ကန်သာရွာ၊ စခန်းကန်
ကန်သာရွာ (Kanthar)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်၊ စခန်းကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၀၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စခန်းကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၇၇ ဦး၊ မ ၁၂၅၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၃၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေနံချောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစု
အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစု
အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစုဆိုသည်မှာ မက္ကဆီကိုပင်လယ်ကွေ့နှင့် ကယ်ရစ်ဗျန် ပင်လယ်ကို ကာဆီး လျက် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဖလော်ရီဒါပြည်နယ်မှ တောင် အမေရိကတိုက် မြောက်ဘက်အထိ စီတန်းလျက်နေသောကျွန်းစု များဖြစ်သည်။ အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစုဟူ၍ အမည်မှည့်ထား ခြင်းမှာ ကိုလံဗပ်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံကို ရှာဖွေခဲ့စဉ်က ယင်း ကျွန်းစုများဆီသို့ ရောက်ရှိသွားသည်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိပြီဟု ထင်မှတ်ခဲ့ခြင်းကြောင့် အနောက်အိန္ဒိယဟူ၍ ခေါ်တွင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုအမည်မှာ ယခုတိုင် မပြောင်းလဲပဲ တည်မြဲနေလေသည်။
အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစုတွင် ဗဟားမားကျွန်းစု၊ ဂရိတ်တား အန်တီလီကျွန်းစု၊ လက်ဆား အန်တီလီ ကျွန်းစုဟူ၍ ကျွန်းစု သုံးခု ပါဝင်သည်။
ကျွန်းကြီးလေး ကျွန်းမှာ ကျူးဗားကျွန်း၊ ဂျမေးကားကျွန်း၊ ဟစ္စပါညိုလာနှင့် ပွားတိုးရီးကိုးကျွန်းတို့ဖြစ်၍ ထိုကျွန်းစုကို အန်တီလီကျွန်းကြီးစု (ဝါ)ဂရိတ် တားအန်တီလီ ကျွန်းဟုခေါ်သည်။
ဗာဂျင်းကျွန်းစု၊ ဝင်းဝါဒ်ကျွန်း၊ လီးဝါဒ်ကျွန်းစုစသော ကျွန်းငယ်များပါဝင်သည့် ကျွန်းစုကိုမူ အန်တီလီ ကျွန်းငယ်စု (ဝါ) လက်ဆာအန်တီလီကျွန်းစုဟူ၍ ခေါ်သည်။ ကျွန်းအားလုံး ၏အကျယ်အဝန်းမှာ ၉၁၁၂၃ စတုရန်းမိုင် ဖြစ်သည်။ ဂျမေး ကားကျွန်းသည် ဗြိတိသျှ ဓနသဟာယအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်၍ ဗာဂျင်း ကျွန်းအချို့ကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက အုပ်ချုပ်သည်။ ပွားတိုးရီးကိုးကျွန်းမှာ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၏ ပင်လယ် ရပ်ခြား ဓနသဟာယနိုင်ငံဖြစ်သည်။ အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစု အပါ အခြားလွတ်လပ်သောနိုင်ငံများမှာ ကျူးဗားနိုင်ငံ၊ ဟေး တီးနိုင်ငံနှင့်ဒိုမီနီကန်သမ္မတနိုင်ငံတို့ဖြစ်၏။ ဂွါဒယ်လုနှင့် မာ တီနစ်ကျွန်းများမှာ ပြင်သစ်ပိုင် ဖြစ်သည်။ ကူရာစာအိုကျွန်းမှာ ဒပ်ချပိုင်ဖြစ်၍ ကျန်ကျွန်းများမှာမူကား ဗြိတိသျှပိုင်ဖြစ်ကြ သည်။
အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစုသည် ကမ္ဘာ့ အပူပိုင်းဇုန်အတွင်းသို့ ကျရောက်နေသော်လည်း ကျွန်းများဖြစ်သောကြောင့် ရာသီဥတု မှာ များစွာ မပြင်းထန်လှချေ။ ဆောင်းရာသီနှင့် နွေရာသီမှာ အပူအအေး များစွာခြားနား ခြင်း မရှိပေ။ သို့ရာတွင် မိုးသည် နွေရာသီ၌ရွာသွန်း၍ ဆောင်းရာသီတွင် မရွာသွန်းချေ။ သစ် တောများ ထူထပ်စွာ ပေါက်ရောက်သည်။ ငှက်၊ မြွေ၊ ကင်းမြီး ကောက်စသော ပိုးမွှားတိရစ္ဆာန်တို့ ပေါများသည်။ သစ်တော များမှ အဖိုးတန် သစ်များ ထွက်သည်။
ကျွန်းအားလုံးတွင် နေထိုင်ကြသောလူတို့၏ အဓိကလုပ်ငန်း မှာ လယ်ယာစိုက်ပျိုးခြင်း ဖြစ်သည်။ သကြား၊ သစ်သီး၊ ဆေး ရွက်တို့ကို နိုင်ငံခြားသို့ တင်ပို့ရောင်းချသည်။ ရံဖန်ရံခါ လေ ပြင်းမုန်တိုင်းများ ကျရောက်တတ်သဖြင့် လူ တိရစ္ဆာန်နှင့် အဆောက်အအုံများ ပျက်စီးကြသည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစုရှိ ဗြိတိသျှပိုင်ကျွန်းများကို အမေရိကန် ရေတပ်စခန်းများ ပြုလုပ်ရန် လွှဲအပ်ထားခဲ့သည်။ ကျွန်းစုတွင် နေထိုင်သော ခန့်မှန်းခြေ လူဦးရေမှာ ၁၅ သန်းမျှ ရှိသည်။
မာတီနစ်ကျွန်းမှာ အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစုမှ လက်ဆား အန်တီလီကျွန်းစုတွင် ပါဝင်သော ပြင်သစ်ပိုင် ကျွန်းကလေး ဖြစ်၏။ ထိုကျွန်း၏မြောက်ဘက် ၂၅ မိုင်အကွာတွင် ဒိုမီနီကား ကျွန်းရှိ၍ တောင်ဘက် မိုင် ၂ဝ ခန့်အကွာတွင် စိန်လူစီယာ ကျွန်းရှိသည်။ ထိုကျွန်းနှစ်ကျွန်းစလုံးမှာ ဗြိတိသျှပိုင်ကျွန်းများ ဖြစ်ကြ၏။
မာတီနစ်ကျွန်းသည်မိုင် ၄ဝ ရှည်လျား၍ ၂၁ မိုင်ကျယ်၏။ အကျယ်အဝန်းမှာ ၄၂၇ စတုရန်းမိုင် ရှိသည်။ ကျွန်း၏ မြောက်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းတွင် မီးတောင်များရှိ၏။ အလယ် ပိုင်း၌ကား နိမ့်သော တောင်တန်းများ ရှိသည်။ မောင့်ပယ် လေမှာ အမြင့်ဆုံး မီးတောင်ကြီးဖြစ်၍ ပေ ၄၄၃ဝ ရှိသည်။ မာတီနစ်ကျွန်း၏ ကမ်းရိုးတန်းမှာ အကွေ့အကောက်များ၍ ကျောက်ဆောင်ထူထပ်လေသည်။ ရာသီဥတုမှာ ပူပြင်း၍ မိုး ကောင်းသည်။
မာတီနစ်ကျွန်းသည် လေပြင်းမုန်တိုင်းတို့၏ ဒဏ်ကို မကြာ ခဏ ခံရသောကျွန်းကလေးဖြစ်၏။ ၁၇၆၇ ခုနှစ်က လေမုန် တိုင်းကြီးကျရာတွင် လူပေါင်း ၁၆ဝဝမျှ သေဆုံးခဲ့သည်။ မြေ ငလျင်များလည်း မကြာခဏ လှုပ်တတ်၏။ တစ်ကျွန်းလုံးတွင် မီးတောင်များ ပေါများသောကြောင့် မီးတောင်များပေါက်ကွဲ သည့်အခါ လူနေအိမ်ခြေနှင့်သက်ရှိသတ္တဝါ အမြောက်အမြား သေကြေပျက်စီးကြရ၏။ ၁၉ဝ၂ ခုနှစ်က မောင့်ပယ်လေ မီးတောင်ကြီး ပေါက်ကွဲလေရာ မာတီနစ်ကျွန်း၏ ကူးသန်း ရောင်းဝယ်ရေး အချက်အချာမြို့ဖြစ်သော စိန်ပီယာမြို့မှာ လုံးဝပျက်စီးသွားလေသည်။
ခဝချိ - မိုရိဘူတာ
ခဝချိ - မိုရိဘူတာ (河内森駅 ခဝချိ - မိုရိ- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာခရိုင်၊ ခတနိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစု
အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစု
မာတီနစ်ကျွန်းသည် မြေဩဇာထက်သန်ကောင်းမွန်၍ ကျွန်း ၏သုံးပုံတပုံခန့်တွင် လယ်ယာစိုက်ပျိုးကြ၏။ ထိုကျွန်း၏ အဓိကထွက်ကုန်မှာ သကြား၊ ရမ်အရက်၊ ကိုကိုး၊ ကော်ဖီ၊ ဆေးရွက်၊ ဝါဂွမ်းစသည်တို့ ဖြစ်သည်။
မာတီနစ်ဟူသောအမည်သည် မာဒီယားနား၊ သို့မဟုတ် မန်တီနီနိုဟူသော တိုင်းရင်းသား ဘာသာစကားမှ ဆင်းသက် လာသည်ဟု အဆိုရှိ၏။ ကိုလံဗပ်သည် ထိုကျွန်းကို ၁၅ဝ၂ ခုနှစ်တွင် စတင်တွေ့ရှိခဲ့ပြီးနောက် နှစ်ပေါင်း ၁ဝဝ ကျော် အကြာ ၁၆၃၅ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်လူမျိုးများ လာရောက်၍ ပြင်သစ်ပိုင်အဖြစ် သိမ်းယူ နေထိုင်ကြသည်။ အင်္ဂလိပ်နှင့်ဒပ်ချ တို့လည်း ထိုကျွန်းကလေးကို ပိုင်ဆိုင်နိုင်ရန် ကြိုးစားခဲ့ကြ သေး၏။
ထိုကျွန်းတွင် ခန့်မှန်းခြေ လူဦးရေမှာ ၃၃၂ဝဝဝ ယောက် ရှိ၍ နီးဂရိုးခေါ် ကပ္ပလီလူမျိုး အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။ ကျွန်း၏လူဦးရေ သုံးရာခိုင်နှုန်းမှာ ဥရောပတိုက်သား ဖြစ်၏။ မာတီနစ်ကျွန်း၏မြို့တော်မှာ ဖို့ဒါဖရန့်မြို့ဖြစ်၍ လူဦးရေ ၆ဝ၆ဝဝ ယောက်ရှိသည်။ မြို့တည်နေရာမှာ ဖို့ဒါဖရန့် ပင်လယ်အော် ကမ်းပါးတွင်ဖြစ်၍ အလွန်သာယာသော ဆိပ်ကမ်းရှိသည်။ မာတီနစ်ကျွန်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ မှတ်သား ဘွယ်ကောင်းသော အချက်တစ်ခုမှာ ဤကျွန်းသည် ကမ္ဘာ့ သမိုင်းတွင် ထင်ရှားသော ပြင်သစ်နိုင်ငံ နပိုလီယန်ဘုရင်၏ မိဖုရား ဂျိုဇဖင်း၏ ချက်မြှုပ်ရာဇာတိဖြစ်သည်။
မကျီးကန်ရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
မကျီးကန်ရွာ (Magyikan)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ ကုက္ကိုစုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၀၈၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ္မသူးရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းတပ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုင်နှစ်ဆယ် (အနောက်)
မိုင်နှစ်ဆယ် (အနောက်)
ဆင်ဖြူတောင်ရွာ၊ ခမောင်းချောင်း
ဆင်ဖြူတောင်ရွာ၊ ခမောင်းချောင်း
ချင်းကွင်းရွာ၊ သဲဘို့
ချင်းကွင်းရွာ၊ သဲဘို့
မိုက်ဆန်းချင့်ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
မိုက်ဆန်းချင့်ရွာ (Maiksangchint)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ နားဟွယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၇၁၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားဟွယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၀၂ ဦး၊ မ ၁၁၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၉၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခဝချိ - ယာမမိုတိုဘူတာ
ခဝချိ - ယာမမိုတိုဘူတာ (河内山本駅 ခဝချိ - ယာမမိုတို- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာခရိုင်၊ ယအိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ညောင်ခြေထောက်ရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
ညောင်ခြေထောက်ရွာ (Nyaungchayhtauk)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ရွာငံမြို့နယ်၊ အလယ်ချောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၉၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အလယ်ချောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၂၄ ဦး၊ မ ၁၈၆၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၆၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နဂါးအိုင်ရွာ၊ မိုးဟုတ်
နဂါးအိုင်ရွာ၊ မိုးဟုတ်
ထိန်တောကုန်းရွာ၊ ဇရပ်လှ
ထိန်တောကုန်းရွာ၊ ဇရပ်လှ
ခဝချိနဂါနိုဘူတာ
ခဝချိနဂါနိုဘူတာ (河内長野駅 ခဝချိနဂါနို- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာခရိုင်၊ ခဝချိ - နဂါနိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
သမ္မုတိသာသနာပိုင် ပခန်းဆရာတော်
ပခန်းဆရာတော်ကား သက္ကရာဇ် ၁၁၈၂-ခု၊ ပြာသိုလဆန်း ခြောက်ရက် စနေနေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဇာတိ ပခုက္ကူမြို့ အရှေ့တောင်၊ မြန်မာခရီးဆယ်တိုင်ခန့်ကွာဝေးသော ရေရှားရွာဖြစ်သည်။ သက်တော်စေ့ရဟန်းပြုသည်။ ရဟန်းမည် ရှင်နန္ဒ ဖြစ်သည်။ မန္တလေးမြို့သို့ရောက် သောအခါ အရှေ့ပြင်မဟာဝိသုတာရာမတိုက်တော်၌ သာသနာပိုင် ဒုတိယမောင်းတောင်ဆရာတော်အရှင် ‌ေဥယျဓမ္မထံ ပိဋကတ်ကျမ်းဂန်တို့ကိုသင်ကြားသည်။
နောက်အခါယင်းတိုက်တော်အတွင်း ရွှေရေးကျောင်း၌ သီတင်းသုံးသည်။ သီပေါမင်းအစ်မတော် ပခန်းကြီး စုဖုရားကကိုးကွယ်သည်။ သီပေါမင်းနန်းတက်သောနှစ် တန်ဆောင်မုန်း လပြည့်ကျော်ခြောက်ရက်နေ့ သာသနာ့ပြုသူဓမ္မာအဖွဲ့တစ်ကျိပ် နှစ်ပါးဖွဲ့စည်းရာ ပခန်းဆရာတော် ပါဝင်သည်။ ဤနေရာ၌ 'တံဆိပ်ရဆရာတော် တစ်ကျိပ်နှစ်ပါး'ဟု မဟာရာဇဝင်ကြီး ၌အဆိုရှိသည်။ တံဆိပ်အသီးသီးကိုလည်း ဖော်ပြခြင်းမရှိ။ မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်၌လည်း တံဆိပ်ပေးအပ်သော စာရင်းသီးခြားမပါ။ သီပေါမင်းလည်းနန်းတတ်စဖြစ်၍ ဆရာတော်တို့အား တံဆိပ်ပေးအပ်ခြင်းမရှိသေး။ သို့သော်လည်း ပခန်းဆရာတော်မှာ သူဓမ္မာအဖွဲ့ တစ်ကျိပ်နှစ်ပါးဖွဲ့စည်းရာ အပါအဝင်ဖြစ်၍ တံဆိပ်ကိုပင်မသိရသော်လည်း မင်းတုန်းမင်း လက်ထက်ကပင် တံဆိပ်ရခဲ့ကြောင်း ထင်ရှားသည်။ ၁၂၄၆-ခုနှစ်၊ဝါခေါင်လတွင် သီပေါမင်းက ဆရာတော် သံဃာတော်ရှစ်ဆယ်တို့အား ဘွဲ့တံဆိပ်ကပ်လှူရာ၍ ပခန်းဆရာတော်အား နန္ဒာဘိဓဇ ဓိပတိ သီရိပဝရ မဟာဓမ္မရာဇာဓိ ရာဇဂုရု ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကို ကပ်လှူသည်။ သီပေါမင်းလက်ထက် မန္တလေးမြို့တော်တည်ရန် ခုနစ်ဌာနပန္နက်ချရာအပါအဝင် မဟာအတုလဝိဇယရာမ တိုက်ကြီးအတွင်း မဟာအတုလဝေရန် ကမ္ပည်းတပ်သော အတုမရှိကျောင်းတော်ကြီးကို ကြီးမှူးအုပ်ချုပ်ရန် မြို့ပေါ်ရှိ တံဆိပ်တော်ရဆရာတော်တို့ကို မဲချရာ သုံးကြိမ်တိတိ မဲကျသော ပခန်းဆရာတော်အား အတုမရှိကျောင်းတော်ကြီး၏ အရှေ့ဘက်ရှိ မင်းတုန်းမင်း၏နန်းတော်ဟောင်းကို ရွှေ့ပြောင်းဆောက်လုပ်ထားသော ရွှေနန်းကျောင်းကို တင်လှူသီတင်းသုံးစေသည်။
၁၂၅၆-ခုနှစ် သာသနာပိုင်တောင်တော် ဆရာတော်ဘုရားကြီးပျံလွန်သောအခါ သုဓမ္မာအဖွဲ့ဝင် တစ်ကျိပ်နှစ်ပါး ဆရာတော်တို့သည် သာသနာရေး သာသနာမှုကို စီရင်ဆုံးဖြတ်ရာ၌ တောင်တော်ဆရာတော်မှ ဆင်းသက်လာသော အခွင့်အာဏာသည် မိမိတို့၌သာ ရှိသည်ဟု ယူဆပြီးလျှင် မိမိတို့နှစ်သက်ရာ မိုးကောင်းဆရာတော် အရှင်နာဂိန္ဒကို သံမ္မုတိ သာသနာပိုင် တင်မြှောက်ကြသည်။ ၁၂၅၇-ခုနှစ်၊ နယုန်လဆန်းခုနစ်ရက်နေ့တွင် မန္တလေးမြို့ပေါ် လေးပြင်လေးရပ်ရှိ ဆရာတော်သံဃာတော်များနှင့် ကင်းဝန်မင်းကြီး အမှူးရှိသော ဒါယကာတို့က အတုမရှိတိုက်တော်ကြီးအတွင်းရှိ ရွှေနန်းကျောင်း၌ အစုံအညီစည်းဝေး၍ အများဆန္ဒအရ ပခန်းဆရာတော်ကြီးကို သမ္မုတိသာသနာပိုင်တင်မြှောက်ကြသည်။ (ထိုသို့နှစ်ပက္ခဖြစ်ကာ သမ္မုတိသာသနာပိုင်နှစ်ပါး တင်မြှောက်ကြသော်လည်း အင်္ဂလိပ်အစိုးရက နှစ်ပါးလုံးကိုပင်အသိအမှတ်မပြု ၊ လျစ်လျူရှု ၍သာနေသည်။ အသိအမှတ်မပြုသော်လည်းနှစ်ပက္ခဖြစ်လာသည့်အတိုင်း သာသနာရေး သာသနာမှုကို စီရင်ဆုံးဖြတ်ရာ၌ တစ်စည်းတစ်လုံး တည်းမဟုတ်တော့ဘဲ အသီးသီးခွဲခြား၍ စီရင်ဆုံးဖြတ်ကြသည်။ သို့အတွက် မင်းတုန်းမင်း လက်ထက်မှစ၍ ရွှေကျင်ဂိုဏ်း၊ ဒွါရဂိုဏ်း၊ သုဓမ္မာဂိုဏ်းဟု သုံးဂိုဏ်းကွဲလာခဲ့ရာ တစ်ဖန် သုဓမ္မာဂိုဏ်းမှ တစ်ကျိပ် နှစ်ပါးဂိုဏ်းထပ်၍ ကွဲပြန်သဖြင့် လေးဂိုဏ်းဖြစ်လာသည်။) ပခန်းဆရာတော်ကြီးသည် သက်တော် ၇၈၊ ၁၂၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ပျံလွန်တော်မူသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာသာသနာပိုင်များ
လတ်ဒန်/ဇဲချင်ရွာ၊ ဆော့လော်မြို့နယ်
လတ်ဒန်/ဇဲချင်ရွာ(Latdan/Zechin)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဆော့လော်မြို့နယ်၊ ယော်ဂျောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၄၃၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယော်ဂျောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၃၃ ဦး၊ မ ၃၁၄ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၄၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ထိန်သေးကုန်းရွာ၊ သဲဘို့
ထိန်သေးကုန်းရွာ၊ သဲဘို့
လတ်ဒန်/ဇဲချင်ရွာ၊ ဆော့လော်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆော့လော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မဟိုချိုဖတ်ထုန်ရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
မဟိုချိုဖတ်ထုန်ရွာ (Mahohkiohpathton)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ လုတ်ခိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၄၅၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လုတ်ခိုက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၄၀ ဦး၊ မ ၉၄၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၈၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ခတခုရဘူတာ
ခတခုရဘူတာ (片倉駅 ခတခုရ- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုကျိုခရိုင်၊ ဟချိအိုးဂျိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
သစ်ကပ်ငှက်ဗိုက်ဖြူ
သစ်ကပ်ငှက်ဗိုက်ဖြူ (Alcippe nipalensis) သည် ငှက်မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ ဘူတန်နိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ နီပေါနိုင်ငံ၊ ထိုင်ဝမ်တို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကလောင်ရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ကလောင်ရွာ (Kalaung)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ဂုံမင်းကွင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၂၈၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဂုံမင်းကွင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၉၃ ဦး၊ မ ၃၀၈၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၉၇၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြောင်သန်းရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
ကြောင်သန်းရွာ (Kyaungthan)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ ကြောင်သန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၀၈၈ ဖြစ်သည်။
တောင်ဗွေရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
တောင်ဗွေရွာ (Taungbway)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ ရွာပြင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၀၄၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွာပြင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၄၈ ဦး၊ မ ၉၇၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၂၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သစ်ကပ်ငှက်ညို
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ဧကပဏ္ဏဇာတ်
ဧကကနိပါတ် - ၁၅။ ကကဏ္ဋကဝဂ် -၁၄၉ - ဧကပဏ္ဏဇာတ်။ ။ တစ်ရွက်သာရှိသေးသော တမာပင်ကို ဥပမာပြသဖြင့် ယဉ်ကျေးလာသည့် အလွန်ခက်ထန်သော မာန်ရှိသော ဒုဋ္ဌကုမာရမင်းသား အကြောင်း။
ခက်ထန်မာန်ပြင်း လိစ္ဆဝီမင်း
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဝေသာလီပြည် မဟာဝုန်တော စုလစ်မွန်ချွန် တပ်သော ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ခုနစ်ထောင် ခုနစ်ရာ ခုနစ်ယောက်သော လိစ္ဆဝီမင်းတို့ အဝင်အပါ ဒုဋ္ဌလိစ္ဆဝီမည်သော မင်းသားတစ်ယောက် ရှိလေ၏။
ဝါးဘိုးရေရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
ဝါးဘိုးရေရွာ (Warboeyae)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ရွာငံမြို့နယ်၊ အလယ်ချောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၉၄၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အလယ်ချောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၂၄ ဦး၊ မ ၁၈၆၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၆၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ဧကပဏ္ဏဇာတ်
ခက်ထန်မာန်ပြင်း လိစ္ဆဝီမင်း
ထိုမင်းသားသည် အမျက်မာန်ကြီး၏၊ ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းကြုတ်၏၊ လှံတံဖြင့် ခတ်မိသော မြွေကဲ့သို့ အမြဲ အမျက်ထွက်လေ့ရှိ၏။ ထိုမင်းသားရှေ့ဝယ် နှစ်ခွန်း၊ သုံးခွန်းသော စကားကိုမျှ ပြောဆိုဝံ့သူ မည်သူမျှ မရှိ။ မိဘတို့လည်း မဆုံးမနိုင်ကုန်။ ဆွေမျိုးဉာတိ အဆွေခင်ပွန်းတို့လည်း မဆုံးမနိုင်ကုန်။ မိဘတို့သည် ထိုမင်းသားကို မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ပို့ကာ ဆုံးမတော်မူရန် လျှောက်ထားကြကုန်၏။
ဝါးဘိုးရေရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဧကပဏ္ဏဇာတ်
ဘုရားရှင်ဟောပြ မာနကျ
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် မင်းသားအား “မင်းသား ... သင်သည် သတ္တဝါတို့အပေါ်၌ ရုန့်ရင်းကြမ်းကြုတ်သော စကားကို မပြောဆိုလင့်၊ နိုင်ထက်ကလူ မပြုလင့်၊ နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းခြင်း မပြုလင့် -
ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းသောစကား ပြောဆိုသောသူကို အမိ၊ အဖ၊ သား၊ မယား၊ ညီ၊ အစ်ကို၊ မောင်၊ နှစ်မတို့ပင် မနှစ်သက်ကုန်။ အဆွေခင်ပွန်းတို့လည်း မနှစ်သက်ကုန်။ ကိုက်မည်လာသော မြွေဆိုး၊ တော၌ထကြွနေသော သူခိုး၊ စားမည်လာသော ဘီလူးကဲ့သို့ ထိတ်လန့်ကြောက်ရွံ့ကုန်၏။ သေသည့်အခြားမဲ့၌ ငရဲသို့ ကျတတ်၏။ ယခုဘဝတွင်လည်း အထူးထူးသော အဝတ်တန်ဆာကို ဝတ်ဆင်ထားသော်လည်း မလှ၊ အသားအရေ မျက်နှာ ညှိုးနွမ်း၏။ အမျက်ဒေါသကြောင့် မိမိကိုယ်ကို မိမိတို့ သတ်ဖြတ်ညှဉ်းဆဲ၏။ သူတစ်ပါးကိုလည်း သတ်ဖြတ်ညှဉ်းဆဲ၏။ သေလွန်သောအခါ ငရဲသို့ကျတတ်၏။ ငရဲမှတက်၍ လူဖြစ်ပြန်လည်း ရုပ်အဆင်းမလှ၊ အနာရောဂါ များတတ်သောစိတ်၊ သနားကြင်နာသောစိတ်၊ အကျိုးစီးပွားကို လိုလားသောစိတ်ကို ဖြစ်စေရမည်”
ဟု စသည်ဖြင့် ဆုံးမတော်မူ၏။
ဒုဋ္ဌလိစ္ဆဝီမင်းသားသည် မြတ်စွာဘုရား တစ်ကြိမ်တည်း ဆုံးမကာမျှဖြင့် မာန၊ ဒေါသကင်းလျက် ယဉ်ကျေးသော စိတ်၊ နူးညံ့ သိမ့်မွေ့သောစိတ် ရှိလေ၏။ သူတစ်ပါးကို့ ဆဲရေးပုတ်ခတ်သော်လည်း ပြန်လှန်၍ မကြည့်တော့ဘဲ သည်းခံလေ၏။
ထိုအခါ တရားသဘင်ဝယ် ရဟန်းတို့သည် ဒုဋ္ဌလိစ္ဆဝီမင်းသား အကြောင်းကို စကားစပ်မိ၍ ပြောဆိုနေကြရာ မြတ်စွာဘုရား ကြွလာတော်မူ၍ “ရဟန်းတို့ ... ယခုအခါ၌သာ ဤဒုဋ္ဌလိစ္ဆဝီမင်းသားကို တစ်ကြိမ်တည်းဖြင့် နူးညံ့သိမ်မွေ့အောင် ဆုံးမတော်မူသည် မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌လည်း ဆုံးမဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
လောင်းတော်ရသေ့မြတ် မင်းဆည်းကပ်
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ဥဒိစ္စပုဏ္ဏားမျိုး၌ဖြစ်၍ အရွယ်ရောက်လတ်သော် တက္ကသိုလ်ပြည်၌ ဗေဒင်သုံးပုံ အလုံးစုံ အတတ်ပညာတို့ကို သင်ကြား တတ်မြောက်ပြီးလျှင် လူ့ဘောင်တွင် အနည်းငယ်မျှသာနေ၍ ရသေ့ရဟန်းပြုကာ ဈာန်အဘိညာဉ်ကို ဖြစ်စေလျက် ဟိမဝန္တာအရပ်၌ နေလေ၏။
ကြာမြင့်လတ်သော် ချဉ်ဆားမှီဝဲအံ့သောငှာ လူတို့နေရာသို့လာ၍ မင်းကြီး၏ ဥယျာဉ်တော်၌ တည်းခိုးကာ နံနက်အခါ မြို့တွင်းသို့ ဆွမ်းခံကြွလေ၏။ ထိုအခါ မင်းကြီးသည် လေသာပြတင်းမှ ကြည့်လတ်သော် ငြိမ်သက်တည်ကြည်သော ဣန္ဒြေဖြင့် မင်းရင်ပြင်သို့ရောက်နေသော ရသေ့ကိုမြင်၍ “ဤရသေ့၏ သန္တာန်၌ မုချ သူတော်ကောင်းတရား ရှိသည် ဖြစ်လိမ့်မည်” ဟု ကြံစည်တွေးတောကာ အမတ်တစ်ယောက်ကို ခေါ်၍ အပင့်ခိုင်းလေ၏။ အမတ်လည်း ရသေ့ကို နန်းတော်သို့ ပင့်ခဲ့လေ၏။
သား ဆုံးမရန် လျှောက်ထားပြန်
မင်းကြီးလည်း ရသေ့ကို ရာဇပလ္လင်ပေါ်တွင် သီတင်းသုံးစေ၍ မိမိတို့ စီရင်ထားသော အထူးထူးသော ဘောဇဉ်ခဲဖွယ်တို့ကို ဘုဉ်းပေးစေပြီးလျှင် ရသေ့အား “အရှင်ဘုရား ... အဘယ်မှာ နေပါသနည်း” ဟ လျှောက်လေ၏။ “မင်းကြီး ... ဟိမဝန္တာမှာ နေပါသည်” ဟု ပြောလေ၏။ “အရှင်ဘုရား ... ယခု ဘယ်သွားမည်နည်း” ဟု လျှောက်ပြန်၏။ “မင်းကြီး ... မိုးလအခါ သင့်လျော်သော ကျောင်းကိုရှာသည်” ဟု ပြောသောအခါ “အရှင်ဘုရား ... သည်လိုဖြစ်လဆင် တပည့်တော်၏ ဥယျာဉ်တော်မှာ သီတင်းသုံးတော်မူပါ” ဟု လျှောက်ထားကာ ဝန်ခံစေပြီးလျှင် ဥယျာဉ်တော်၌ ကျောင်းဆောက်၌ ပရိက္ခရာ လှူဒါန်းလျက် ဥယျာဉ်မှူးကို အပ်နှင်းလေ၏။ ရသေ့သည် ထိုအခါမှစ၍ ဥယျာဉ်တော၌သာ နေလေ၏။
မင်းကြီးလည်း ရသေ့ထံ အဆုံးအမခံရန် နေ့တိုင်း၊ နေ့တိုင်း နှစ်ကြိမ်၊ သုံးကြိမ် အခစားသွား၏။ မင်းကြီးအား ဒုဋ္ဌကုမာရ မည်သော သားတစ်ယောက်ရှိ၏။ ထိုမင်းသားသည် ရုန့်ရင်းကြမ်းကြုတ်၏။ အမျက်မာန်ကြီး၏။ နိုင်ထက်ကလူ ပြုတတ်၏။ မင်းကြီးလည်း မဆုံးမနိုင်၊ ဆွေမျိုးဉာတိ အဆွေခင်ပွန်းတို့လည်း မဆုံးမနိုင်ကုန်၏။
ထိုအခါ အမတ်ပုဏ္ဏားတို့သည် အညီအညွတ် စည်းဝေးတိုင်ပင်ကာ မင်းသားကို အကြောင်းအကျိုးပြ၍ ဆုံးမတားမြစ်ငြားသော်လည်း မနာယူလေ၏။ မင်းကြီးလည်း ဤမင်းသားကို သီလရှိသော ဆရာရသေ့ကိုထား၍ ဆုံးမနိုင်သောသူကို မမြင်ဟု ကြံစည်ကာ မင်းသားကို ရသေ့ထံသို့ ခေါ်၍ ဆုံးမတော်မူရန် လျှောက်ထားကာ ပြန်ခဲ့လေ၏။
ပမာဆောင်ပြ ယဉ်ကျေးရ
ရသေ့လည်း မင်းသားကိုခေါ်၍ ဥယျာဉ်တော်၌ လှည့်လည်သည်ရှိသော် တစ်ဖက် တစ်ရွက်စီအားဖြင့် နှစ်ရွက်သာ ထွက်သေးသော တမာပင်ပေါက်ကို မြင်၍ “မင်းသား ... ဤတမာပင်ပေါက်၏ အရွက်ကိုစား၍ သိအောင် ပြုလော့” ဟု ခိုင်းလေ၏။ မင်းသားလည်း တမာပင်ပေါက်၏ အရွက်ငယ်တစ်ရွက်ကိုစား၍ အရသာကိုသိလျှင် ထွီ -ဆို၍ ထွေးပစ်လေ၏။ထိုအခါ ရသေ့သည် “မင်းသား ... အဘယ်သို့နေသနည်း” ဟု မေးရာ “အရှင်ဘုရား ... ဤသစ်ပင်ငယ်သည် ယခုပင်လျှင် လတ်တလော သေစေတတ်သော အဆိပ်နှင့်တူ၏၊ ကြီးသည်ရှိသော် လူများစွာကို သတ်လတ္တံ့” ဟု လျှောက်ထားကာ တမာပင်ငယ်ကိုနုတ်၍ လက်ဖြင့်နယ်ပြီးလျှင် “အို ရှင်ရသေ့ ... ဤသစ်ပင်ငယ်ကား နှစ်ရွက်သာ ထွက်သေး၏၊ မြေမှ လက်လေးသစ် မကြီးသေး၊ ကြီးလာသည်ရှိသော် အသို့ဖြစ်လတ္တံ့နည်း၊ အရွက်ကား လတ်တလော သေစေတတ်သော အဆိပ်နှင့်တူသည် ဖြစ်ရာ၏” ဟု လျှောက်ထားလေ၏။
ထိုအခါ ရသေ့သည် ဒုဋ္ဌကာမာရမင်းသားအား -
“မင်းသား ... တမာပင်ငယ်ကား ယခု ငယ်စဉ်ပင် ဤမျှလောက် ခါးလှ၏၊ ကြီးလာလျှင် ဘယ်လောက်ခါးလှမည် မသိ။ တမာပင်ကိုမှီ၍ အဘယ်မှာလျှင် အကျိုးစီးပွား ဖြစ်နိုင်အံ့နည်းဟု သင်သည်ပင် နုတ်၍ လက်ဖြင့်နယ်ကာ စွန့်ပစ်သေး၏။ သင်မင်းသားကိုလည်း တမာပင်ငယ်ကို နုတ်ပစ်သကဲ့သို့ တိုင်းသူပြည်သားတို့သည် ဤမင်းသားကား ငယ်စဉ်ကပင် ဤမျှလောက် ရုန့်ရင်းကြမ်းကြုတ်သေး၏။ ကြီး၍ မင်းဖြစ်သောအခါ အဘယ်မျှလောက် ရုန့်ရင်းကြမ်းကြုတ်လာမည် မသိ။ ဤမင်းသားကိုမှီ၍ ငါတို့အား အဘယ်မှာလျှင် အကျိုးစီးပွားဖြစ်နိုင်အံ့နည်းဟု သင့်အား မင်းအဖြစ်ကို မပေးမူ၍ တိုင်းပြည်မှ နှင်ထုတ်ကြကုန် လတ္တံ့” –
ထို့ကြောင့် ရုန့်ရင်းကြမ်းကြုတ်သော အမူအရာကို စွန့်၍ သတ္တဝါတို့အပေါ်မှာ သည်းခံခြင်း၊ ချစ်ခြင်း၊ သနားခြင်းကို ဖြစ်စေလော့ဟု ဆုံးမလေ၏။
ဒုဋ္ဌကုမာရမင်းသားည် တစ်ကြိမ်တည်း ဆုံးမကာမျှဖြင့် မာန်မာနမရှိ။ သည်းခံခြင်း၊ ချစ်ခြင်း၊ သနားခြင်းနှင့် ပြည့်စုံလေ၏။ နူးညံ့သိမ်မွေ့လေ၏။ အဘလွန်လျှင် မင်းအဖြစ်ကိုရ၍ တရားသဖြင့် မင်းပြုကာ ကုသို်လ်ကောင်းမှုတို့ကို အားထုတ်လျက် သေလွန်သောအခါ ကံအားလျော်စွာ လားလေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ ဒုဋ္ဌကုမာရမင်းသားသည် - ယခုအခါ ဒုဋ္ဌလိစ္ဆဝီမင်းသား။
မင်းကြီးသည် - အာနန္ဒာ။
ရသေ့သည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) မာန်စောင်ကကြီး၊ အမျက်ကြီး၊ မုန်းတီးခံရမည်။
(၂) တန်ဆာဆင်ကြ၊ သွင်မလှ၊ သေကငရဲပြည်။
(၃) ခါး, ငယ်စဉ်ခါ၊ ခါး,ကြီးလာ၊ တမာတရထည်။
ပသီ (အနောက်)
ပသီအနောက်ကျေးရွာသည် ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်၊ တွံတေးမြို့နယ်၊ တွံတေးဝအုပ်စု အရှေ့ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ ကရင်လူမျိုး အများဆုံးနေထိုင်ပြီး အခြားသောတိုင်းရင်းသားများလည်းရှိသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့်ခရစ်ယာန်ဘာသာ ကိုးကွယ်ယုံကြည်ကြသည်။ စီးပွားရေးမှာ လက်လုပ်လက်စားများပြီး ငါးလုပ်ငန်း၊ သီးနှံစိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းနှင့် အခြားလုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်ကြသည်။
ပသီအနောက်ကျေးရွာအရှေ့ဘက်တွင် ပသီအရှေ့ရွာရှိပြီး ရွာနှစ်ရွာကြားတွင် ပသီချောင်းဖြစ်သည်။ ပသီချောင်းသည် ပသီအနောက်ကျေးရွာအတွက်အဓိက အသက်သွေးကြောဖြစ်သည်။ ပသီချောင်းမှ ရေကို သွယ်ယူကာ သုံးကြပြီး ငါးမွေးမြူရေးလုပ်ငန်းနှင့် သီးနှံစိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်း အတွက်အသုံးပြုကြသည်။ ပသီချောင်းသည် တွံတေးတူးမြောင်းမှ စတင်စီးဆင်းလာရာ ချောင်းမကြီးရွာအရောက်တွင် ချောင်းမကြီးချောင်းနှင့် ပေါက်လေးပင်ချောင်းအဖြစ်ခွဲထွက်သွားသည်။
လွေးသာရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
လွေးသာရွာ(Lwaythar)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်ခရိုင်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ ရပ်ဒုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၀၀၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရပ်ဒုတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၅ ဦး၊ မ ၁၉၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၇၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းတပ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခတနိုဘူတာ
ခတနိုဘူတာ (片野駅 ခတနို- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခိတခယူးရှူးမြို့၊ ခိုခုရရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။