cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဉာဏ်စဉ်
ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ်
ထို့နောက်တဖန် ဆက်လက်၍ ဤနာမ် ရုပ်တရားတို့သည် ပဋိသန္ဓေအခါဝယ် အဝိဇ္ဇာ, တဏှာ, ဥပါဒါန် ကံဟူသော အတိတ်အကြောင်းများကြောင့်ဖြစ်၍ ပဝတ္တိအခါဝယ် ရုပ်သည် ကံ စိတ် ဥတု အာဟာရ ဟူသော အကြောင်း ၄-ပါး ကြောင့်၎င်း နာမ်သည် စက္ခုပသာဒ ရူပါရုံစသော အကြောင်းများကြောင့်၎င်း ဖြစ်ပေါ်နေသည်ဤသို့ နာမ်ရုပ်တရားတို့၏ အကြောင်းကို သိမ်းဆည်းဆင်ခြင်တော်မူကြသည်။ ယင်းသို့ သိမ်းဆည်းဆင်ခြင်သော ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ်ကို ၁၆-ပါးသော ယုံမှားခြင်းမှ လွန်မြောက်၍ စင်ကြယ်သောကြောင့် ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိဟု ခေါ်သည်၊ ဤကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိတိုင်အောင် ဝိပဿနာဉာဏ် အမြင် မပါဝင်သေးပေ။
မဟာဝဇိရဝိပဿနာ
ဘုရားအလောင်းတော်တို့သည် သမ္မသနဉာဏ်ဖြင့် နာမ်ရုပ်တရားတို့ကို သုံးသပ်ဆင်ခြင်တော်မူကြသောအခါ အာဏာခေတ်ဟုခေါ်သည့် စကြဝဠာကုဋေတသိန်းအတွင်းရှိ နာမ် ရုပ် တရားတို့ကို သုံးသပ်ဆင်ခြင်တော်မူကြသည်။ စကြဝဠာတစ်ခုအတွင်းဝယ် သတ္တဝါတွေ မည်မျှပင် များပြားစေကာမူ ပရမတ္ထသဘာဝ အစစ် တရားအနှစ်ကို ညှစ်ထုတ်လိုက်သော် အဝိဇ္ဇာအစ ဇရာ-မရဏအဆုံးရှိသည့် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် အင်္ဂါ ၁၂-ပါး တရားသားတို့သာ ရှိကြပေသည်။ ဤသို့ စကြဝဠာတစ်ခုလျှင် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်အင်္ဂါ ၁၂-ပါးစီအားဖြင့် စကြဝဠာ ကုဋေတသိန်းအတွင်းဝယ် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် အင်္ဂါတသန်းနှစ်သိန်း တွေ့မြင်တော်မူကြရာ ယင်းအင်္ဂါတို့ကို အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တဟု သုံးသပ်ဆင်ခြင်တော်မူကြသည်၊ ထိုကြောင့် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်အင်္ဂါတသန်းနှစ်သိန်းကို အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တဟု ရှုမြင်သော ဝိပဿနာဉာဏ် ၃-ပါးဖြင့် မြှောက်ပွား၍ အလောင်းဘုရားတို့ သန္တာန်ဝယ် ကုဋေသုံးသန်း ခြောက်သိန်းမျှသော သမ္မသနဉာဏ်တို့ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြသည်ကို ကြည်ညိုသိရှိရပေသည်၊ ဤသမ္မသနဉာဏ်ကို မဟာဝဇိရဉာဏ်ဟု ခေါ်ဆိုလေသည်။ ယင်း မဟာဝဇိရဉာဏ်ကို ကျမ်းဂန်တို့၌ အမျိုးမျိုးမိန့်ဆိုလျက်ရှိရာ- တို့၌ ကြည့်။)
ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်
အဝိဇ္ဇာ, တဏှာ, ဥပါဒါန် ကံဟူသော အတိတ်အကြောင်းများနှင့် စိတ် ဥတု အာဟာရစသော ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်းများကြောင့် နာမ် ရုပ်တရားတို့ ဖြစ်ပွားနေကြသည်၊ ယင်းအကြောင်းများ ချုပ်ငြိမ်းသွားလျှင် နာမ် ရုပ်တရားတို့ ချုပ်ငြိမ်းသွားကြပေမည်၊ ဤသို့ အကြောင်းနှင့်စပ်၍ အဖြစ်အပျက်ကို ရှုသော အလောင်းတော်တို့အား၎င်း အကြောင်းတရားမဖက် နာမ်ရုပ်တရားတို့၏ အဖြစ်အပျက်သဘော လက္ခဏာသက်သက်ကိုသာ ရှုသော အလောင်းတော်တို့အား၎င်း ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ် ရင့်သန်တိုးတက်လာပေသည်၊ ထိုဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်ဖြင့် နာမ်ရုပ်တရားတို့၏ ဖြစ်ပျက်ဟန်ကို သန်သန်ကြီး ရှုတော်မူကြစဉ် အလောင်းတော်တို့၏ သန္တာန်ဝယ် ဩဘာသ (= ကိုယ်ရောင်ကိုယ်ဝါ) စသော ဝိပဿနာညစ်ညူးကြောင်း ဘေးရန်တို့ ဖြစ်ပေါ်လာကြသည်။ ထိုအခါ “ဩဘာသစသည်တို့သည် တဏှာ, မာန, ဒိဋ္ဌိတို့၏ အကြောင်းဖြစ်၍ အရိယမဂ်သို့ ရောက်ကြောင်း လမ်းကောင်း လမ်းမှန်မဟုတ်ကြပေ၊ စင်စစ်သော်ကား ဝိပဿနာ၏ ညစ်ညူးကြောင်း ဘေးရန်တို့သာ ဖြစ်ချေသည်၊ ထိုညစ်ညူးကြောင်း ဘေးရန်တို့မှ လွတ်သည့် ဝိပဿနာဉာဏ်သည်သာ အရိယမဂ်သို့ရောက်ကြောင်း လမ်းကောင်းလမ်းမှန်ဖြစ်ပေသည်” ဟု ပိုင်းခြားဆင်ခြင်တော်မူကြသည်၊ ယင်းသို့ မဂ်ဟုတ်သည် မဟုတ်သည်ကို ပိုင်းခြားဆင် ခြင်မှုကို မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိဟု ခေါ်သည်။
=ကျန်နေသောဉာဏ်စဉ် ၉-ပါး== (၁) အဖြစ်အပျက်ကို ရှုမြင်သော ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်၊
(၂) အဖြစ်ကိုလွှတ်၍ အပျက်ကိုသာ ရှုမြင်သော ဘင်္ဂဉာဏ်၊
(၃) နာမ်ရုပ် တရားတို့ကို ခြင်္သေ့ သစ် ကျားပမာ ကြောက် မက်ဖွယ်ရာ ဘေးကြီးအဖြစ်ဖြင့် ရှုမြင်သော ဘယဉာဏ်၊
(၄) ယင်းသို့ ရှုမြင်အပ်သော နာမ်ရုပ်တရားတို့ကို အလျှံတပြောင်ပြောင် တောက်လောင်နေသော အိမ်ကြီးပမာ အပြစ်အစုသာဖြစ်ကြောင်း ရှုမြင်သော အာဒီနဝဉာဏ်၊
(၅) အပြစ်မြင်အပ်ပြီး နာမ်ရုပ်တရားတို့၌ ငြီးငွေ့သည်၏အစွမ်းဖြင့်ဖြစ်သော နိဗ္ဗိဒါဉာဏ်၊
(၆) နာမ် ရုပ် ၂-ပါး သင်္ခါရတရားတို့ကို စွန့်လွှတ်ပယ်ရှားလိုသော မုစ္စိတုကမျတာဉာဏ်၊
(၈) စွန့်လွှတ်အပ်ပြီးမယား၌ အပြစ်မပြု လျစ်လျူရှုသော ယောက်ျားကဲ့သို့ အပြစ်မြင်အပ်ပြီးသော နာမ်ရုပ်တရားတို့၌ လျစ်လျူရှု သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်၊
(၉) မဂ္ဂဝီထိတွင်ပါဝင်သည့် ပရိကံ ဥပစာ အနုလုံ၌ယှဉ်သော အနုလောမဉာဏ်တို့ဖြစ်သည်၊ ဤဝိပဿနာဉာဏ် ၉-ပါးကို ပဋိပဒါ ဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိဟု ခေါ်သည်။ သမ္မသနဉာဏ်မှ စ၍ အနုလောမဉာဏ် တိုင်အောင် ဖော်ပြပြီး ဉာဏ်၁၀-ပါးကို ဝိပဿနာဉာဏ်စဉ် ၁၀-ပါးဟု ခေါ်ဆိုကြလေသည်။
ဗောဓိဉာဏ်ပေါက်ရောက်ခြင်း
ဝိပဿနာဉာဏ်စဉ် ၁၀-ပါးတွင် ၉-ခု မြောက် သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ် ရင့်သန်လာသောအခါ နာမ်ရုပ်တရား အများတွင် တပါးပါးသော နာမ် ရုပ်တရားသည် အလောင်းတော်တို့၏ မနောဒွါရဝယ် ရှေးရှုထင်လာသည်။ ယင်းသို့ "ထင်လာမှုကြောင့် ဘဝင်္ဂစလန ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ-ဟု ဘဝင် ၂-ကြိမ် ဖြစ်၍ ချုပ်ကာ ဘဝင်အယဉ် ပြတ်သွားလေသည်။ ထိုအခါ ထင်လာသော နာမ်ရုပ်တရား တပါးပါးကို အာရုံပြု၍ ပရိကံ, ဥပစာ, အနုလုံ ဟူသော ဝိပဿနာဇောတို့ တစ်ကြိမ်စီ စောကြသည်၊ ထို့နောက် ဆက်လက်၍ သန္တိသုခနိဗ္ဗာနဓာတ်ကို အာရုံပြုသော ဂေါတြဘူတစ်ကြိမ် မဂ်ဇောတစ်ကြိမ် ဖိုလ်ဇော ၂-ကြိမ်စော၍ ဘဝင်ကျလေတော့သည်၊ ဤစိတ်အစဉ်ကို မဂ်ကျသော စိတ်အစဉ်ဖြစ်သောကြောင့် မဂ္ဂဝီထိ ဟု ခေါ်သည်၊ ယင်းမဂ္ဂဝီထိတွင် ပါဝင်သော ပရိကံ ဥပစာ အနုလုံ၌ယှဉ်သော ဉာဏ်ကို အနုလောမဉာဏ်ဟု ခေါ်သည်၊ ဤသို့ မဂ္ဂဝီထိ ကျပြီးနောက် မဂ်, ဖိုလ်, နိဗ္ဗာန်, ပယ်အပ်ပြီးသော ကိလေသာ, မပယ်ရသေးပဲ ကြွင်းကျန် နေသော ကိလေသာတို့ကို ဆင်ခြင်သော ပစ္စဝေက္ခဏာဝီထိတို့ ဖြစ်ကြပြန်သည်။ ယင်း ပစ္စဝေက္ခဏာဝီထိ၌ယှဉ်သော ဉာဏ်ကို ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်ဟု ခေါ်သည်၊ ပြဆိုခဲ့ပြီးအတိုင်းသောတာပတ္တိမဂ်, သကဒါဂါမ်မဂ်, အနာဂါမိမဂ်တိုင်အောင် ၃-ကြိမ် ၃ ဆင့်တက်ပြီးနောက် ၄-ဆင့်မြောက် အရဟတ္တမဂ်သို့ ရောက်သောအခါ ဆည်းပူးအပ်ပြီးသော ပါရမီတော်အလျောက် ဗောဓိဉာဏ် ပေါက်တော်မူကြလေသည်။ ဤသို့ သီလဝိသုဒ္ဓိမှစ၍ ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိတိုင်အောင် ဝိသုဒ္ဓိ ၆-ပါးဖြင့် အဆင့်ဆင့်တက်ကာ ရရှိအပ်သော မဂ်ဉာဏ် ၄-ပါးကို စင်ကြယ်သော ဉာဏ်အမြင်ဖြစ်သောကြောင့် ဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိဟု ခေါ်ဆိုလေသည် ။
ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်
ဝိပဿနာ
ဗောဓိဉာဏ်
ဉာဏ်ပညာ
အရှေ့ဖျားရွာ၊ ဘဝသစ်
အရှေ့ဖျားရွာ၊ ဘဝသစ်
ဘွက် (ရှေ့)ရွာ၊ ဘွက် (အရှေ့)
ဘွက် (ရှေ့)ရွာ၊ ဘွက် (အရှေ့)
NGC 78
thumb|NGC 78 NGC 78 သည် Pisces ကြယ်စုတန်းမှ ဂလက်ဆီစုံတွဲဖြစ်သည်။ ယင်းတို့သည် ကောင်းကင်တွင် အလွန်နီးကပ်သယောင် မြင်ရသော်လည်း သေချာလုနီးပါးဖြစ်သည်မှာ ဒြပ်ဆွဲအား သက်ရောက်ရန် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု အင်မတန်မှ ဝေးကွာလှပေသည်။ NGC 78A သည် ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ခန့်မှန်းခြေအကွာအဝေး အလင်းနှစ် ၂၂၅ မီလီယံရှိသည်။ NGC 78B သည် နှစ်ဖက်ခုံး ဂလက်ဆီ ဖြစ်ကာ အလင်းနှစ် ၂၄၅ မီလီယံ ကွာဝေးသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
ငရဲပန်းကို ရွှေပန်းထင်
ငရဲပန်းကို ရွှေပန်းထင် ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက်
မိတ္တဝိန္ဒကမည်သော လူငယ်သည် မိမိအား ညှဉ်းဆဲသတ်ဖြတ်မည့် သင်တုန်းစက်ကို ရွှေပန်း ထင်မှတ်၍ လိုချင်တောင့်တမိသကဲ့သို့ မိမိအား ဒုက္ခပေးမည့်အရာကို အကောင်းထင်မှတ်၍ မက်မောသည်။
"ကဿပဘုရားလက်ထက် ဗာရာဏသီပြည်၌ သူဌေးတစ်ဦးတွင် မိတ္တဝိန္ဒက အမည်ရှိသော သားရှိ၏။ အဖသူဌေးလွန်သော် မိခင်က သားအား သီလဆောက်တည်ရန်၊ အလှူပေးရန် ဆုံးမသော်လည်း မနာယူပေ။ တစ်နေ့တွင် မိတ္တဝိန္ဒက သည် ကုန်သွယ်မှု ပြုအံ့ဟု ကြံစည်သဖြင့် မိခင်က ဖျောင်းဖျတားမြစ်ရာ မိခင်ကို တွန်းထိုးပြီး အဖော်များနှင့်အတူ လှေဖြင့် ခရီးထွက်ခဲ့၏။ ခုနှစ်ရက်မြောက်၌ လှေသည် သမုဒ္ဒရာအလယ်တွင် ရပ်ခဲ့၍ မသူတော် မဲချရာ မိတ္တဝိန္ဒက မဲကျသဖြင့် ၎င်းအား ဖောင်ထက်တင်ကာ ရေမျှောလိုက်၏။ မိတ္တဝိန္ဒကလည်း ဖောင်ပေါ်၌ အိပ်လျက်ပါသွားရာ ဥဿဒငရဲသို့ ရောက်၏။ ထိုငရဲတွင် သင်တုန်းဓားစက်ကို ခေါင်းပေါ်တွင်ရွက်ကာ ငရဲခံနေရသော ငရဲသားတစ်ဦးကို မြင်လျှင် မိတ္တဝိန္ဒကသည် သင်တုန်းဓားစက်ကို ပဒုမ္မာရွှေကြာပန်ထင်ပြီး ထိုငရဲသားထံမှတောင်း၏။ ငရဲသားက ရွှေပန်းမဟုတ် သင်တုန်းဓားစက်သာဖြစ်ကြောင်း အကြိမ်ကြိမ်ပြောသော်လည်း တကယ်ပင် ရွှေပန်းဟု ထင်မှတ်ကာ မရအရ တောင်းယူ၍ ခေါင်းပေါ်တင်လိုက်သည်နှင့် ဒုက္ခကြီးစွာ ခံရလေသည်။"
မူလရင်းမြစ်
လေးချုပ်။ ၂၆၀။
သရက်ချောင်းရွာ
သရက်ချောင်းရွာ
ကိုးကား
သရက်ချောင်းရွာ
ငရုတ်သီးနှင့် ပေါင်းမှ ကြက်သွန် အထောင်းခံရ
ငရုတ်သီးနှင့် ပေါင်းမှ ကြက်သွန် အထောင်းခံရ ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက်
ငရုတ်သီးနှင့်အတူ တစ်ဆုံတည်း ကျခါမှ ကြက်သွန်သည် အထောင်းခံရသကဲ့သို့ မသူတော်နှင့်ပေါင်းမှ မိမိပါ ဒုက္ခရောက်ရသည်။
ရွှေကူရွာ၊ ရွာမ
ရွှေကူရွာ (Shweku)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ရွာမကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၈၆၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရဲလှရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
ရဲလှရွာ (Yehla)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ ရဲလှကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၂၂၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရဲလှကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၅၃ ဦး၊ မ ၅၁၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂန့်ဂေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟိုတိရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ဟိုတိရွာ (Hoti)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ စငေါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၈၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စငေါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၁၂ ဦး၊ မ ၃၄၂၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၅၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စက်စက်ယိုရွာ၊ ကက္ကူကြီး
စက်စက်ယိုရွာ၊ ကက္ကူကြီး
မြောင်ကြီးရွာ၊ ဝက်နှုတ်သီး
မြောင်ကြီးရွာ၊ ဝက်နှုတ်သီး
ရခိုင်ကုန်းရွာ၊ ဘွက် (အရှေ့)
ရခိုင်ကုန်းရွာ၊ ဘွက် (အရှေ့)
ဘွန်ယွန်းယိကန်
ဘွန်ယွန်းယိကန် ("ငှက်ငယ်များ၏ နေရာ") သည် ယူဂန်ဒါနိုင်ငံ၏ အနောက်တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကန်သည် ကိဆိုရိုမြို့နှင့် ကဘလီမြို့အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ရဝမ်ဒါနိုင်ငံနယ်နိမိတ်နှင့် နီးကပ်စွာ တည်ရှိသည်။ သိပ္ပံပညာစာပေများ၌မှု ကန်၏ အမြင့်ဆုံးအနက်သည် ၄၀ မီတာ (၁၃၀ ပေ) ရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်။ သို့သော် အချို့သော ခရီးသွားလမ်းညွှန်များနှင့် ဒေသခံများသည် ဤကန်သည် အာဖရိကရှိ ဒုတိယမြောက် အနက်ဆုံးကန်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။
ကန်၏ အခြေတွင် တည်ရှိသည့် မြို့များမှာ မုကိုမြို့နှင့် ကျီဗုမြို့တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယူဂန်ဒါနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
စစ်ကုန်းရွာ၊ ဘဝသစ်
စစ်ကုန်းရွာ၊ ဘဝသစ်
အညာတန်းရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
အညာတန်းရွာ (Ahnyartan)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ကိုင်းယားရှည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၆၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကိုင်းယားရှည်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၈၄ ဦး၊ မ ၆၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၂၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွမ်းချိန်ရွာ၊ မင်းချောင်း
ကွမ်းချိန်ရွာ၊ မင်းချောင်း
ဂေါ့ယွမ်ရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချက်ဝေါ့သ် စံအိမ်
ချက်ဝေါ့သ်စံအိမ် (Chatsworth House) သည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ မြောက်ဒါဘီရှိုင်းယား တွင် တည်ရှိပြီး ဘိတ်ဝဲလ်မြို့ ၏ အရှေ့မြောက်ဘက် ၃.၅မိုင် အကွာ နှင့် ချက်စတာဖီးမြို့၏ အနောက်ဘက် ၉ မိုင် အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ဒီဗွန်ရှိုင်းယားနယ်စား၏ ရုံးထိုင်ရာ နေရာဖြစ်ပြီး သူ၏မိသားစုဖြစ်သော ကာဗန်ဒစ်ချ် မိသားစု၏ နေအိမ်လည်းဖြစ်သည်။ ၁၅၄၉ ခုနှစ် ကတည်းက စတင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ဒါးဝန့်မြစ်၏ အရှေ့ဘက် ကမ်းပါးပေါ်တွင် တည်ရှိသော ချက်ဝေါ့သ်စံအိမ်သည် ဒါဝန့်တောင်ကြားနှင့် ဝိုင်း(Wye ) တောင်ကြားကို ပိုင်းခြားထားသော တောင်ကုန်းနိမ့်များ အပေါ်မှ စီးမိုးလျက် ရှိသည်။ အလွန်ကျယ်ပြန့်သော ဥယျာဉ်မြေပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး အနောက်ဘက်တွင် သစ်တော နှင့် ကျောက်တုံးထူထပ်သော တောင်ကုန်းများရှိသည်။ တန်ဖိုးမဖြတ်နိုင်သော ပန်းချီကားများ၊ ပရိဘောဂများ၊ ၁၈၀၀ ခုနှစ် မတိုင်မီက ပန်းချီလက်ရာများ၊ နီယိုကလပ်စစ်ကယ် ပန်းပုရုပ်များ၊ စာအုပ်များ နှင့် အခြားလက်မှုပစ္စည်းများကို စုစည်းထားရာ နေရာဖြစ်သည်။ ချက်ဝေါ့သ်သည် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း၏ နှစ်သက်စရာ အကောင်းဆုံး ကျေးလက်နေအိမ် အဖြစ် အကြိမ်ကြိမ် ရွေးချယ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
လူထုဖွံ့ဖြိုးရေးညွှန်းကိန်းနိုင်ငံများစာရင်း
ထိုအစီရင်ခံစာသည် ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ(၁၉၂ နိုင်ငံအတွင်းမှ) ၁၇၅ နိုင်ငံနှင့်အတူ (တရုတ်ပြည်၏ အထူးအုပ်ချုပ်ရေးဒေသ ဟောင်ကောင် နှင့် ပါလက်စတိုင်း အုပ်ချုပ်ရာ နယ်မြေများပါဝင်သည်။ ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံ ၁၇ နိုင်ငံမှာ အချက်အလက် မရှိသောကြောင့် စာရင်းတွင် မပါဝင်ခဲ့ပေ။ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ဒေသများနှင့် နိုင်ငံ အစုအဝေးတို့ ၏ ပျမ်းမျှ လူထုဖွံ့ဖြိုးရေး ညွှန်းကိန်းကိုလည်း နှိုင်းယှဉ်ရန် အတွက် ထည့်သွင်းထားခဲ့သည်။ လူထုဖွံ့ဖြိုးရေးညွှန်းကိန်းသည် တကမ္ဘာလုံးရှိ နိုင်ငံများတွင် နေထိုင်ကြသော လူတို့၏ သက်တမ်း၊ စာတတ်မြောက်မှု၊ ပညာရေး၊ လူနေမှု အဆင့်အတန်းတို့ကို နှိုင်းယှဉ်ဖော်ပြထားသောကိန်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဘဝ အရည်အသွေး မည်မျှ ကောင်းမွန်သည်ကို တိုင်းတာခြင်း ဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် ကလေးသူငယ်တို့၏ အခွင့်အရေးကို တိုင်းတာ နိုင်ရန် စံနှုန်း ဖြစ်သည်။ ထိုစံနှုန်းကို အသုံးပြု၍ နိုင်ငံတစ်ခုသည် ဖွံ့ဖြိုးမှု နိမ့်ကျနေသည်၊ ဖွံ့ဖြိုးဆဲဖြစ်သည်၊ ဖွံ့ဖြိုးပြီးဖြစ်သည် စသည်တို့ကို သိသာနိုင်ပြီး စီးပွားရေး မူဝါဒများမှ ဘဝ အရည်အသွေးကို မည်သို့ အကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိသည်ကို တိုင်းတာနိုင်သည်။ ထိုညွှန်းကိန်းကို ၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် ပါကစ္စတန် စီးပွားရေး ပညာရှင် မာဘတ် အူလ် ဟတ် နှင့် အိန္ဒိယ စီးပွားရေးပညာရှင် အမာတရာ ဆန် တို့က စတင်ထုတ်ဖော်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံများ HDI ပေါ်မူတည်ပြီး သုံး မျိုးခွဲခြားနိုင်သည် -  အမြင့် ၊  အလယ် နှင့်  အနိမ့်  လူထုဖွံ့ဖြိုးရေး။
အမေရိက
HDI ၁၀ နိုင်ငံ အမြင့်ဆုံး
HDIs ၁၀ နိုင်ငံ အနိမ့်ဆုံး
အဖရိက
HDIs ၁၀ နိုင်ငံ အမြင့်ဆုံး
HDIs ၁၀ နိုင်ငံ အနိမ့်ဆုံး
အာရှ
HDI ၁၀ နိုင်ငံ အမြင့်ဆုံး
HDI ၁၀ နိုင်ငံ အနိမ့်ဆုံး
ဥရောပ
HDI ၁၀ နိုင်ငံ အမြင့်ဆုံး
HDI ၁၀ နိုင်ငံ အနိမ့်ဆုံး
ဝမ်ဆိုင်းလွယ်ရွာသစ်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဝမ်ဆိုင်းလွယ်ရွာသစ်ရွာ (Wanhsengloiywarthit)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ကတ်ဖကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၂၀၇၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကတ်ဖကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၄၉ ဦး၊ မ ၃၅၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၁၃၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မရစ်ချောင်းရွာ
မရစ်ချောင်းရွာ
ဝမ်ဟွေဟေးရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
ဝမ်ဟွေဟေးရွာ (Wanhwayhay)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်၊ ဝိုးလိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၆၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝိုးလိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၄၄ ဦး၊ မ ၉၇၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၁၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
အမျိုးသမီးသုံး ကွန်ဒုံး
အမျိုးသားက ကွန်ဒုံး မသုံးစွဲလိုတဲ့ အခါမှာ အမျိုးသမီးက တပ်ဆင် ထားလိုက် နိုင်ပါတယ်။ လိင်ဆက်ဆံတဲ့ အခါတိုင်း အသစ်တစ်ခု သုံးစွဲသင့်ပါတယ်။ သက်တမ်းကုန် နေရင်၊ အထုပ်ပေါက်ပြဲနေရင်၊ ကွန်ဒုံးပွန်းပဲ့ ဟောင်းစုတ်ရင် မသုံးစွဲပါနဲ့။ ကွန်ဒုံးကို အထုပ်ထဲက ထုတ်ရင် သွားနဲ့၊ ဓားနဲ့၊ ကပ်ကြေးနဲ့ ကိုက်ညှပ် မထုတ်ပါနဲ့။ တခြားထက်တဲ့ ချွန်တဲ့ ပစ္စည်းတွေ မသုံးပါနဲ့။ ကွန်ဒုံး ပျက်စီး နိုင်ပါတယ်။ ကွန်ဒုံးဟာ ချောဆီ အတွင်းအပြင် အလုံအလောက် ရှိရဲ့လား စစ်ဆေးဖို့ လိုပါတယ်။ ကိုယ်တိုင်တပ်ဆင်ရတာ လွယ်ကူပါတယ်။ တစ်ဦးတည်း သီးသန့် ရှိတဲ့ အခါမှာ လေ့ကျင ့်ထားနိုင်ပါတယ်။
(၁) ပွင့်နေတဲ့ ဘက်ကို အောက်ဘက် ထားပြီး ကိုင်ပါ။
(၂) သက်တောင့်သက်သာ အနေအထားနဲ့ ပေါင်ကွပြီး ထိုင်ခုံပေါ် ခြေတစ်ဖက် တင်ထား နိုင်ပါတယ်။ ကွန်ဒုံးရဲ့ ပိတ်နေတဲ့ ဘက်ကို ကိုင်ပြီး အတွင်းကွင်းကို ရှည်ရှည် ကျဉ်းကျဉ်းဖြစ်အောင် ညှစ်ကိုင်ရပါမယ်။ တခြား လက်က မိန်းမကိုယ်ဝကို ဟထားရပါမယ်။ အတွင်းကွင်းကို မိန်းမ ကိုယ်ထဲ အသာသွင်းရပါမယ်။
(၃) လက်ညှိုးကို ကွန်ဒုံး အတွင်းဘက်ကို ထည့်ပြီး အတွင်းကွင်းကို အတွင်း အရောက်နိုင်ဆုံး တွန်းသွင်းရပါမယ်။ ကွန်ဒုံး လိမ်မနေ စေရပါဘူး။
(၄) အပြင်ကွင်းက မိန်းမ ကိုယ်ဝမှာ ရှိပြီး ကွန်ဒုံးသားဟာ မိန်းမကိုယ် နံရံနဲ့ ကပ်နေပြီး အတွင်းသားနဲ့ တသားတည်း ဖြစ်နေရပါမယ်။
ယောက်ျား လိင်တံကို ကွန်ဒုံးနဲ့ မိန်းမ ကိုယ်နံရံကြားထဲ ဝင်မသွားဘဲ မိန်းမ ကိုယ်ထဲသို့ သေချာဝင်အောင် လက်နဲ့ အသာ ထိန်းသွင်း ပေးရပါတယ် (ချောဆီ အလုံအလောက် သုံးစွဲမှ သာလျှင် လိင်ဆက်ဆံစဉ်မှာ ကွန်ဒုံးဟာ နေရာတကျ ရှိနေပါလိမ့်မယ်)။ ဆက်ဆံပြီးတဲ့ အခါမှာ အပြင်ကွင်းကို လိမ်ပြီး ကွန်ဒုံးကို အပြင် ဆွဲထုတ် ရပါတယ်။ မတ်တတ် မရပ်ခင် ကွန်ဒုံးကို ဆွဲထုတ်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အမျိုးသားသုံး ကွန်ဒုံးလို လိင်တံ မပျော့ခင် အလျင်စလို ဆွဲထုတ်စရာ မလိုပါဘူး။ သုံးပြီး ကွန်ဒုံးကို အမှိုက်ပုံး၊ အိမ်သာတွင်းထဲ စွန့်ပစ်ရပါမယ်။ ရေဆွဲ အိမ်သာထဲ ရေဆွဲမချပါနဲ့။ ကွန်ဒုံး အပိုဆောင်ထား သင့်ပါတယ်။
အမျိုးသားသုံး ကွန်ဒုံးကို တစ်ပြိုင်တည်း မသုံးရပါဘူး။ ကွန်ဒုံးချင်း ပွတ်တိုက် စုတ်ပြဲ သွားပါလိမ့်မယ်။ အမျိုးသား အများစုဟာလည်း အမျိုးသမီးဘက်က ကွန်ဒုံးသုံးတာကို နားလည် လက်ခံလာကြပါပြီ။ အမျိုးသားသုံး ကွန်ဒုံးလို အလျင်စလို မဟုတ်ဘဲ ၈ နာရီ ကြိုသွင်း ထားနိုင်လို့ နှစ်သက်ကြပါတယ်။ နာကျင်ခြင်း လုံးဝမရှိပါဘူး။ ကျပ်ခြင်း၊ တင်းခြင်း မရှိပါဘူး။ အပူအအေး မျှတပါတယ်။
ရာသီ လာနေတဲ့ အခါ၊ သားအိမ် နောက်လန်နေတဲ့ အခါ၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင် နေတဲ့အခါ သုံးစွဲနိုင်ပါတယ်။ (သွေးဆုံးပြီး သူတွေ အတွက်လည်း သင့်လျော်ကြောင်း ကြုံတုန်းပြော ချင်ပါတယ်)။ အမျိုးသားသုံး ကွန်ဒုံးလုပ်တဲ့ latex တို့ nanoxynol-9 တို့နဲ့ သွေး မတည့်ဘဲ ယားယံတတ် သူတွေလည်း သုံးစွဲနိုင်ပါတယ်။ အရင် လေးငါးနှစ်တုန်းက ဆိုရင် အမျိုးသမီးသုံး ကွန်ဒုံးဆိုတာ ပစ္စည်း အသစ်အဆန်း ဖြစ်နေသေးခဲ့တဲ့ အတွက် သုံးစွဲဖို့ လက်မခံချင်တာရယ်၊ နည်းပညာနဲ့ အတွေ့အကြုံ မပြည့်စုံ သေးတာရယ်၊ သုံးစွဲစဉ် အသံမြည်တဲ့ အတွက် ငြင်းဆန်ကြပါတယ်။ အခု နောက်ဆုံးပေါ်တွေကတော့ အဲဒီ ချို့ယွင်း ချက်မရှိဘဲ လိင်မှု ဆိုင်ရာ အိမ်ထောင်သည် ဘဝ အရသာကို ပြည့်ဝစွာ ခံစား နိုင်ကြပါတယ်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိန်းမ မျိုးပွားအင်္ဂါ ကဏ္ဍ:ကွန်ဒုံးများ
ဒိုတန်းရွာ၊ တလိုင်းကွင်း
ဒိုတန်းရွာ၊ တလိုင်းကွင်း
ကျခတ်ချောင်းရွာ၊ သစ်ပုတ်ကုန်း
ကျခတ်ချောင်းရွာ၊ သစ်ပုတ်ကုန်း
စအွန်ရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
စအွန်ရွာ (Hsaaun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ စငေါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၈၅၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စငေါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၁၂ ဦး၊ မ ၃၄၂၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၅၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခတ္တာကျွန်းရွာ၊ ဘဝသစ်
ခတ္တာကျွန်းရွာ၊ ဘဝသစ်
သစ်ဆိမ့်ကုန်းရွာ၊ ကက္ကူကြီး
သစ်ဆိမ့်ကုန်းရွာ၊ ကက္ကူကြီး
ကံကြိုးရွာ၊ တလိုင်းကွင်း
ကံကြိုးရွာ၊ တလိုင်းကွင်း
တောင်ရင်းရွာ၊ ဝက်နှုတ်သီး
တောင်ရင်းရွာ၊ ဝက်နှုတ်သီး
မှိုဟင်းတောရွာ
မှိုဟင်းတောရွာ
အစာအိမ်
အစာအိမ်
လူ၏ အစာအိမ်သည် အစာကြောင်းတစ်လျှောက်တွင် ဖောင်းပွပွဖြစ်နေသည့် အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်၍ အစာပြွန်အောက်နားတွင် ရှိသည်။ ယင်းသည် အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ ဂျေ(J) ကဲ့သို့ အတွင်းသို့ ကောက် နေ၍ ဝမ်းဗိုက်၏ လက်ဝဲဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ အစာအိမ်၏ အပေါ်ဘက်စွန်းသည် အစာပြွန်နှင့် ဆက်နေ၍ အောက်ဘက်စွန်းသည် ဒျူအိုဒီနမ်(ခေါ်)အူသိမ်ဦးနှင့် ဆက်နေသည်။ အစာအိမ်သည် သာမန်အားဖြင့် အလျား ၁၂ လက်မ၊ အကျယ် လေးလက်မခန့် ရှိသည်။
အလယ်တွင်၊ဖောင်းပွနေ၍ အဖျားနှစ်ဘက်၌ ကျဉ်းမြောင်းသော ထွက်ပေါက်တစ်ပေါက်နှင့် ဝင်ပေါက်တစ်ပေါက်ရှိသည်။ အစာပြွန်မှ အတွင်းသို့ ဝင်လာသောအပေါက်ကို ကာဒီအက်ဝင်ပေါက်ဟုခေါ်၍ အစာအိမ်မှ အပြင်သို့ထွက်သော အပေါက်ကို ပိုင်လောရစ်ထွက်ပေါက်ဟုခေါ်သည်။ အစာအိမ်သည် ကြွက်သားအင်္ဂါဖြစ်သဖြင့် အူများကဲ့သို့ အတော်အတန် ကျုံ့နိုင်ကားနိုင်သည်။ လူကြီး အစာအိမ်သည် ၆၅ ကျပ်သားမှ ၉ဝ ကျပ်သားအထိလောက် ဆန့်သည်။ အစာအိမ်၏ ပုံသဏ္ဌာန်မှာ အစာ အနည်းအများကိုလိုက်၍ အမျိုးမျိုး ပြောင်းတတ်သည်။ အစာမရှိသလောက် ဖြစ်နေသည့်အခါတွင် ပြားနေ၍ ပြွန်ကဲ့သို့ ရှိနေသည်။ အစာနှင့် ပြည့်နေသောအခါ ဖောင်းပွလာသည်။ လူကိုလိုက်၍လည်း အစာအိမ်ပုံ အမျိုးမျိုးရှိတတ်သည်။ မြင့်၍ပိန်သောလူများတွင် ရှည်၍ ကျဉ်းသော အစာအိမ်များ ရှိတတ်ပြီးလျှင် ပု၍ ဝသောလူများတွင် တို၍ ကျယ်သော အစာအိမ်များ ရှိတတ်ကြသည်။
အစာချေ အင်္ဂါများတွင် အစာအိမ်သည် အရေးအကြီးဆုံး သော အင်္ဂါတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အစာသိုလှောင်ရာ နေရာဖြစ် သဖြင့် တကြိမ်လျှင် အစာများများပင် စားနိုင်သည်။ အစာအိမ် သည် ယင်းမှထွက်သော ဂဲ့စ်တြစ် ရည်ခေါ် အစာအိမ်ရည်ဖြင့် အစာများကို ရောမွှေပြီးလျှင် အမြှုပ်ထအောင် ပြုလုပ်ပေးသည်။ ဤသို့ဖြင့် ခဲနေသော အစာများသည် ပျော့အိအိ ဖြစ်လာ၏။ အစာအိမ်သည် အစာတွင်ပါသော ပရိုတင်းများကို အစာအိမ် ဂလင်းများမှထွက်သော ဟိုက်ဒရိုကလောရစ် အက်ဆစ်နှင့် ပက်ပဆင်များဖြင့် ချေသည်။ ဟိုက်ဒရိုကလောရစ် အက်ဆစ် သည် အစာကို မပုပ်မသိုးအောင် ပြုလုပ်နိုင်သော သတ္တိရှိသည့် ပြင် ပန်ကရိများမှ ပန်ကရိရည်များ လွယ်ကူစွာ ထွက်ရန်ကို လည်း ပြုလုပ်ပေးသည်။ အစာအိမ်သည် အစာကို အူသိမ်သို့ မကြာမကြာ ထုတ်ပေးသည်။
အစာသည် အပေါ်ထိပ်ရှိ အစာပြွန်မှတစ်ဆင့် အစာအိမ်သို့ ဝင်၏။ ထိုနောက် အစာအိမ်၏ သန်မာသောကြွက်သားများ၏ မှန်မှန် ရှုံ့ပေးမှုကြောင့် အစာသည် အစာအိမ်တစ်လျှောက် ဝင်၍ ဝင်၍ လာလေသည်။ ယင်းသို့ဝင်လာရာ အောက်ပိုင်းရှိ ပိုင်လောရစ် ထွက်ပေါက်သို့တိုင် ရောက်ရှိရာ အစာလည်း ပျော့ အိအိ ဖြစ်လာလေသည်။ အစာအိမ်တွင် အစာမရှိသည့်အခါ ကြွက်သားရှုံ့ခြင်းများသည် ကျွန်ုပ်တို့အား ဆာလောင်မွတ်သိပ် စေသည်။
ကလေးသူငယ်များတွင် အစာအိမ်၌ရှိသော အဆီကိုချေသည့် အင်ဇိုင်းရှိသည်။ ဤအင်ဇိုင်းသည် လူကြီးများတွင် အရေးမကြီး လှချေ။ အစာအိမ်ရှိ အစာကို ချေခြင်းသည် အူများရှိ အစာကို ချေခြင်းလောက် အရေး မကြီးလှချေ။ အစာအိမ်သည် အသက် ရှင်မှုအတွက် လိုအပ်သောအရာ မဟုတ်ပေ။ အစာအိမ်ကင်ဆာ ရောဂါဖြစ်သော လူနာများတွင် အစာအိမ်တစ်ခုလုံးကို ယူထုတ် ထားလိုက်တတ်သည်။ အစာအိမ်နာနှင့် ကင်ဆာရောဂါ အငယ် စား ဖြစ်ပွားသော လူနာများတွင် အစာအိမ် အတော်များများကို မကြာမကြာ ထုတ်ယူခဲ့ရဖူးလေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အစာခြေ စနစ်
NGC 60
NGC 60 သည် Pisces ကြယ်စုတန်းထဲမှ Sc အမျိုးအစား ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဒြပ်ဆွဲအားကြောင်း ယင်း၏ လက်မောင်းသည် ထူးခြားသည်အဖြစ် သတိပြုမိသည်။
NGC 128
NGC 128 သည် မိန် နက္ခတာရာမှ lenticular ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ကမ္ဘမြေမှ အလင်းနှစ် ၁၉၀ မီလီယံခန့် ကွာဝေးကာ အချင်းအားဖြင့် အလင်းနှစ် ၁၆၅၀၀၀ ကျယ်ပြောသည်။ ဒီဇင်ဘာ ၂၅ တွင် ဝီလီယံ ဟာရှယ်မှ ၁၈.၇ လက်မရှိသော အလင်းပြန် တယ်လီစကုပ်ဖြင့် တွေ့ရှိခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာ ၁၂၊ ၁၈၂၇ တွင် ဂျွန် ဟာရှယ်မှ ထပ်မံတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
ဆေးဒန်း
ဆေးဒန်း(Arsenic trisulfide)သည် စိန်သတ္တုနှင့် ကန့်ရောစပ်သော စိန်သတ္တု ရိုင်းတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ဆေးဒန်းတွင် ဆေးဒန်းရွှေဝါ၊ ဆေးဒန်း နီဟူ၍ ဆေးဒန်းအမျိုးကွဲများရှိသည်။ ဓာတုဗေဒ အလိုအားဖြင့် ဆေးဒန်းသည် အာစနစ် ဆာလဖိုက်(ဒ) ဖြစ်၍၊ ယင်းကို အင်္ဂလိပ်လို 'အောပီမင့်'၊ တစ်နည်း၊ အာစနစ်အဝါဟူ၍ ခေါ် သည်။ ဆေးဒန်းကို သဘာဝအလျောက် မြေတွင်းမှ တူးယူရနိုင် သည့်အပြင် ဓာတ်တို့ကိုရောစပ်၍လည်း စီမံယူနိုင်သည်။ ဆေးဒန်းရွှေဝါကို အာစနစ် တြိုင်ဆာလဖိုက် (ဒ) ဟူ၍ ၎င်း၊ အာစနစ်ယပ် ဆာလဖိုက်(ဒ)ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဆာလဖို အာစနီ ယပ် အင်ဟိုင်ဒြိုက်ဟူ၍လည်းကောင်း အမျိုးမျိုးခေါ်ကြ၏။ ဆေးဒန်း ရွှေဝါ၌ အာစနစ်ရာခိုင်နှုန်း ၆၁ ပါရှိသည်။ သဘာဝအလျောက် အတုံးအခဲများဖြစ်သည်။ အခြားဆေးဒန်းတစ်မျိုးမှာ ဆေးဒန်း နီဖြစ်၍၊ ယင်းကို အာစနစ် ဒိုင်ဆာလဖိုက်(ဒ)ဟူ၍ ခေါ်သည်။ ဆေးဒန်းနီ၌ အာစနစ်ရာခိုင်နှုန်း ၇၁.၁ ပါရှိသည်။ သဘာဝ အလျောက် ပုံဆောင်ခဲ (ခရစ္စတယ်) ကလေးများဖြစ်၏။ ဆေးဒန်းနီသတ္တု ရိုင်းကို 'ရီအဲလဂါး (Realgar)'ဟူ၍လည်း ခေါ်သည်။
ဆေးဒန်းကို ရှေးအခါကတည်းကပင် ဆိုးဆေးပြုလုပ်ရာ ၌၎င်း၊ ဆေးဝါးဖော်စပ်ရာ၌၎င်း အသုံးချခဲ့ကြသည်။ ယခုအခါ သားရေနယ်လုပ်ငန်း၊ အထည်ဆေးဆိုးလုပ်ငန်း၊ ပန်းရိုက် လုပ်ငန်း၊ ရာဘာချက်လုပ်ငန်းများ၌ အသုံးချကြသည်။ တရုတ် နိုင်ငံတွင် ဆေးဒန်းကို တက်ဖျား ကျဖျားကုသရာ၌ သုံးခဲ့ကြ၍၊ တူရကီ နိုင်ငံတွင် သားရေအမွေးချွတ်ရာ၌ သုံးခဲ့ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အဂ္ဂိရတ်ထိုးရာ၌၎င်း၊ ဆေးဝါးဖော်စပ် ရာ၌ ၎င်း ဆေးဒန်းကိုအသုံးချကြသည်။
ယင်းမာရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
ယင်းမာရွာ (Yinmar)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ ယင်းမာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၁၉၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယင်းမာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၉ ဦး၊ မ ၁၄၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂန့်ဂေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မံစီလေးရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
မံစီလေးရွာ (Mansilay)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ မံစီလေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၃၂၉ ဖြစ်သည်။  ၂၀၁၃-၂၀၁၄၌ နယ်စပ်​ဖွံ့ဖြိုး​ရေးရန်​ပုံ​ငွေဖြင့် ​ဆေးရုံပင်​မ​ဆောင်​ကို တည်​​ဆောက်​​ပေးခဲ့သည်​။
ပေါလ် အယ်လန်
ပေါလ် အယ်လန် (1953-2018) အယ်လန် (မွေးနေ့ ၁၉၅၃ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၁ ရက်) သည် အမေရိကန် စက်မှုလုပ်ငန်းရှင် တစ်ဦးဖြစ်ပြီး မိုင်ကရိုဆော့ဖ် ကို ဘီလ် ဂိတ်စ် နှင့် ပူတွဲတည်ထောင်ခဲ့ရာ ၂၀၁၀ခုနှစ်တွင် ကိုယ်ပိုင် ဥစ္စာဓနကြွယ်ဝမှု အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၂.၇ ဘီလီယံ ဖြင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အလွန်ချမ်းသာသောပုဂ္ဂိုလ်များ ထဲတွင် တစ်ဦးအဖြစ်သည်။ သူသည် ဗာလ်ကန် အင်ကော်ပိုရိတ် တည်ထောင်သူ နှင့် ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်ပြီး ကုမ္ပဏီ၏ပိုင်ရှင်လည်းဖြစ်သည်။ သူကိုယ်တိုင်ကုမ္ပဏီကို စီမံအုပ်ချုပ်သည်။ ချာတာ ကွန်မြူနီကေးရှင်းစ် ၏ ဥက္ကဋ္ဌ လည်းဖြစ်သည်။ ဒေါ်လာ ဘီလ်လျံ နှင့် ချီ၍ တန်သော ပို့ဖိုးလီးအိုး(Portfolio) ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုများတွင် ဒီဂျီအို၊ ကီဟာ ဆော့ဖ်ဝဲလ်၊ အိမ်၊ခြံ၊မြေ ပိုင်ဆိုင်မှုများ၊ နှင့် အခြား၄၀ထက်မနည်း နည်းပညာ၊ မီဒီယာ၊ ကွန်တန့်(content) ကုမ္ပဏီများ ပါဝင်သည်။
အယ်လန် သည် ကြေးစားအားကစားအသင်း ၃ သင်းကိုလည်းပိုင်ဆိုင်သည်၊ The Seattle Seahawks of the National Football League(NFL)၊ the Portland Trail Blazers of National Basketball Association(NBA)၊ နှင့် မေဂျာလိဂ်ရှိ the Seattle Sounders FC တို့ဖြစ်ကြသည်။
ဓန ကြွယ်ဝမှု
Forbes အရ အယ်လန် သည် ကမ္ဘာ့ ၃၇ ယောက်မြောက် အချမ်းသာဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည်၊ ခန့်မှန်းကြွယ်ဝမှု ဒေါ်လာ ၁၃.၅ ဘီလီယံရှိသည်။ ၎င်းမဂ္ဂဇင်း ၏ အစီရင်ခံစာ တွင် ၂၀⁠၀၉ခုနှစ် ၏ ဒေါ်လာ ၁၀.၅ ဘီလီယံ ထက်များခဲ့သော်လည်း ၂၀⁠၀၈-၂၀⁠၀၉ခုနှစ် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းဘဏ္ဍရေးအကျပ်အတည်းကာလ ကရှိခဲ့သော စုစုပေါင်း တန်ဖိုး ဒေါ်လာ ၁၆ ဘီလီယံ ထက်လျော့ကျခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်၊ ထိုစဉ်က အမေရိကန် အချမ်းသာဆုံးပုဂ္ဂိုလ်စာရင်း တွင် ၁၂ ယောက်မြောက် ဖြစ်သည်။
၂၀⁠၀၇ခုနှစ်အရ အယ်လန် သည် ခန့်မှန်းအသားတင်ကြွယ်ဝမှုမှာ ဒေါ်လာ ၁၈ ဘီလီယံရှိပြီးထိုအချိန်တွင် သူသည် ကမ္ဘာ့ ၁၉ ယောက်မြောက် အချမ်းသာဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ခဲ့သည်၊ သူ၏ အစုစပ်လုပ်ငန်းရှင်ဖြစ်သော ဘီးလ်ဂိတ်စ် က ဘီလျံနာများအား မိမိပိုင်ဆိုင်မှုအနည်းဆုံးတစ်ဝက် ကို ပရဟိတလုပ်ငန်းများသို့ လှူဒါန်းမည်ဟု လူသိရှင်ကြားကတိပေးရန် တိုက်တွန်းပြောကြားရာ ၂၀၁၀ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက် ကြာသပတေးနေ့တွင် သူသည်သူ၏ငွေ အများစုအားလှူဒါန်းမည်ဟုပြောခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ခုနှစ်တွင် Forbes အရ သူ၏ ခန်.မှန်းကြွယ်ဝမှုမှာ ဒေါ်လာ ၁၂.၇ ဘီလီယံ ဖြစ်သည်။
ငယ်ရွယ်စဉ်ဘဝ
ပေါလ်ဂါဒနာ အယ်လန် ကို စီအာတယ်လ် ဝါရှင်တန်၊ တွင် မိဘမျာဖြစ်ကြသော ကင်နက် အဲစ် အယ်လန်၊ဝါရှင်တန် တက္ကသိုလ် စာကြည့်တိုက်များ၏ ပူးတွဲ ဒါရိုက်တာ နှင့် ဖေး ဂျီ အယ်လန် မှ ၁၉၅၃ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့ တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ စီအာတယ်လ်၏ ပုဂ္ဂိလိက ကျောင်းဖြစ်သော အယ်လန် လိပ်ဆိုက် ကျောင်းတွင်တက်ခဲ့ပြီး သူထက်အများကြီးငယ်သော်လည်း ကွန်ပျူတာများကို သူ့ကဲ့သို့ပင် အလွန်နှစ်သက်သော ဘီးလ် ဂိတ်စ် ကိုမိတ်ဖွဲ့ခဲ့သည်။ အချို့သော ကွန်ပျူတာ အချိန်မျှဝေ စနစ်များအပေါ် သူတို့ရဲ့ ပရိုဂရမ်မင်း ကျွမ်းကျင်မှုများ တိုးတက်အောင် လိပ်ဆိုက် ရဲ့ တယ်လီတိုက် ခလုတ်ခုံ ကိုသုံးခဲ့သည်။
ကျောင်းဆင်းပြီး ဝါရှင်တန် ပြည်နယ် တက္ကသိုလ် တက်ရောက်ခဲ့ရာ ၂ နှစ်အကြာတွင် နှတ်ထွက်ခဲ့ပြီး နောင်တစ်ချိန်တွင် သူ၏သူငယ်ချင်းဟောင်းနား၌ ပရိုဂရန်မာ အဖြစ် အလုပ်လုပ်ရန် ဘော့စ်တွန် မြို့ မှ ဟန်နီဝဲယ်လ် ကုမ္ပဏီ တွင်အလုပ်ဝင်ခဲ့သည်။ မိုက်ခရိုဆော့ဖ် ကိုဖန်တီးရန် အဲလ်လင် ကဂိတ်စ် ကို ဟားဘတ် တက္ကသိုလ် မှ နုတ်ထွက်ဖို့ နောက်ပိုင်းတွင် နားချခဲ့သည်။
မိုက်ခရိုဆော့ဖ်
၁၉၇၅ခုနှစ် နယူ မက်စီကို ပြည်နယ်၊ အာလ်ဘူကာလ်ကီမြို့တွင် မိုင်ကရိုဆော့ဖ် (အစပိုင်းတွင် “မိုင်ကရို-ဆော့ဖ်”) ကို ဘီလ် ဂိတ်စ် နှင့် ပူတွဲတည်ထောင်ခဲ့ပြီး အခြေခံစကားပြန်ပရိုဂရမ်မင်း (BASIC programming language interpreter) ကို စတင်ဈေးကွက်တင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ခုနှစ်တွင် Intel 8088-based IBM PC အတွက် အလုပ်လုပ်သော ဒစ်ခ်စနစ် (Disk Operating System) တစ်ခု ကို အိုင်ဘီအမ် IBM သို့အရောက်ပို့ပေးမည်ဟု ကတိပေးခဲ့ပြီးနောက် စီအာတယ်လ် ကွန်ပျူတာ ပရိုဒတ်စ်(Seattle Computer Products) ၌ အလုပ်လုပ်နေသူ တင်မ်ပက်တာစင် ရေးထားသော Quick and Dirty Operating Systems (QDOS) အား မိုင်ကရိုဆော့ဖ် အတွက်ဝယ်ယူရန် အယ်လန် က အရောင်းအဝယ်ကိစ္စကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။
ဤအရောင်းအဝယ်ကိစ္စကြောင့် နောက်ဆုံး၌ အိုင်ဘီအမ် IBM ၏ ပီစီ PC များအား လည်ပတ်ရာတွင်သုံးမည့် ဒေါ့်စ် DOS ကို ထောက်ပံ့ရန် သေချာစေမည့်အမြဲတမ်း စာချူပ် တစ်ခုရရှိခဲ့သည်။ အိုင်ဘီအမ် IBM နှင့်ချုပ်ဆိုသောထို စာချူပ်သည် မိုင်ကရိုဆော့ဖ်သမိုင်း၏ အရေးပါသော အလှည့်အပြောင်းဖြစ်ခဲ့ပြီး အယ်လန် နှင့် ဂိတ်စ် တို့ကိုအ့ံဩဖွယ်ကောင်းသော ဓနကြွယ်ဝမှုများဆီသို့ လမ်းပြခေါ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၃ခုနှစ်တွင် အယ်လန် သည် ဟော့ဂျ်ကင်း လင်ဖိုးမာ Hodgkin’s Lymphoma ရောဂါ ရှိကြောင်း စစ်ဆေးတွေ့ရှိခဲ့သည်။ သူ့ကင်ဆာကို လအနည်းငယ် ရေဒီယိုရောင်ခြည် ရောဂါကုထုံး နှင့် ရိုးတွင်းခြင်ဆီအစားထိုးကုထုံးတို့ဖြင့် အောင်မြင်စွာကုသနိုင်ခဲ့သည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေကာမူ သူသည် ထိုအချိန်မှစ၍ မိုင်ကရိုဆော့ဖ်ကုမ္ပဏီမှ စွန့်ခွာခဲ့သည်။ ၂၀⁠၀၀ခုနှစ်တွင် အယ်လန် သည် မိုင်ကရိုဆော့ဖ် ၏ ဘုတ်အဖွဲ့မှ တရားဝင် နုတ်ထွက်ခဲ့သည် သို့ရာတွင် သူ့ကို ကုမ္ပဏီ အရာရှိကြီးများ၏ အဆင့်မြင့်မဟာဗျူဟာအကြံပေး တိုင်ပင်ခံ လုပ်ရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင် မိုင်ကရိုဆော့ဖ် ၏ အစုရှယ်ယာ ၆၈ သန်း အားရောင်းချခဲ့သော်လည်း သတင်းများအရ အစုရှယ်ယာ ၁၃၈ သန်း အားပိုင်ဆိုင်မှု ရှိနေသေးသည်ဟု ဆိုကြသည်။
အသိအမှတ်ပြုခံရမှုများ
၂၀⁠၀၇ နှင့် ၂၀⁠၀၈ ခုနှစ်များတွင် တိုင်းမ်စ် မဂ္ဂဇင်း ၏ ကမ္ဘာ့ ဩဇာအညောင်းဆုံးပုဂ္ဂိုလ်များစာရင်းတွင် ပါဝင်သည်။ ၂၀⁠၀၈ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ပေါလ်အယ်လန် ကို “ပစိဖိတ်အနောက်မြောက် ရှိ အမြတ်အတွက်မဟုတ်သော အဖွဲ့အစည်းများ အပေါ်ပေးခဲ့သော သူ၏ရက်ရောသော ကတိကဝတ် နှင့် ဘဝသက်တမ်းတစ်လျှောက် ဒေါ်လာ ၁ ဘီလီယံနီးပါး အလှူအတန်း အတွက်” “သည် စီအားတယ်လ် ကင်းကောင်တီ အဆိုစီအေးရှင်း အော့ဖ် ရီအားတယ်လ်စ်” (The Seattle-King County Association of Realtors) က ဂုဏ်ပြုခဲ့သည်။
ပေါလ်အယ်လန် သည် ဆုများ နှင့် ဂုဏ်ထူးဆောင်ဆုများ ကို တက္ကသိုလ်အချို့မှလည်း ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉⁠၉၉ခုနှစ် တွင် ဝါရှင်တန် ပြည်နယ် တက္ကသိုလ် မှ ၎င်းတို့၏ အမြင့်ဆုံးရိုးဂုဏ်ဆု “သည် ရီဂျန့်စ် ထင်ရှားကျော်ကြား အာလွန်မနဲစ်ဆု”(The Regents’ Distinguished Alumnus Award) ကို အယ်လန် အားချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ သူသည် အီကောလ် ပိုလီတက်ခ်နစ်ခ် ဒီ-ဝါရှင်တန်(Ecole Polutechnique D-Washinton) မှ ဒေါက်တာ အော်နိုးရီစ် ကော်စာ (Docteur honoris causa)ရခဲ့ပြီး ဂုဏ်ပြုပွဲစဉ်တွင် စီအာတယ်လ် စီးဟောက်စ်(Seattle Seahawks) မှ အမှူဆောင်ချူပ် တော့ဒ်လေဝီ(Tod Leiweke)က အမှာစကား ပြောခဲ့သည်။ ၂၀⁠၀၉ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် အော်ရီဂန်အားကစား(Oregon Sports) မှ အထူး ကောင်းမြတ်ခြင်း ဆု(Special merit) ရရှိခဲ့သည်။
ပရဟိတလုပ်ငန်းများ
ပေါလ်အယ်လန် သည် ကျန်းမာရေး နှင့် လူမှုရေးဝန်ဆောင်မှုများ နှင့် ပတ်သက်သော အဖွဲ့အစည်းများ၊ နှင့် အဆင့်မြင့် သိပ္ပံ နှင့် နည်းပညာ သို့ အမြောက်အမြားလှူဒါန်းခဲ့သည်။ ၁၉၈၆ တွင် သူ၏လှူဒါန်းမှုအများစုကို စီမံခန့်ခွဲရန် “သည် ပေါလ်ဂျီ အယ်လန် မိသားစု ဖောင်ဒေးရှင်း” ကိုတည်ထောင်ခဲ့သည်။
ဖောင်ဒေးရှင်းမှတစ်ဆင့် အယ်လန် သည် ၁ နှစ်ခန့်မှန်း ဒေါ်လာ သန်း ၃၀ ထောက်ပံ့ကြေး လှူဒါန်းခဲ့သည်။ စီအားတယ်လ်ရှိ အမြတ်အတွက်မဟုတ်သော အဖွဲ့အစည်းများ နှင့် ဝါရှင်တန်ပြည်နယ် အတွက် ဖောင်ဒေးရှင်း၏ ငွေ အကြမ်းဖျင်း ၆၀% နှင့် ပို့တလန် အော်ရီဂန် အတွက် ၁၂%လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ကျန် ၂၈% အား ပစိဖိတ်အနောက်မြောက် ရှိ အခြားသောမြို့များသို့ ခွဲဝေခဲ့သည်။ အယ်လန် သည် ၂၀⁠၀၇ခုနှစ် အထိ သူ၏ငွေ အမေရိကန် ဒေါ်လာ သန်း ၉၀၀ လှူခဲ့သည်။
“စွန့်စားပရဟိတလုပ်ငန်း”(Venture Philanthropy) များဟု အမည်ရသော ကုသိုလ်ဖြစ်လုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်သော စီမံကိန်းများမှလည်း တစ်ဆင့် ထောက်ပံ့ခဲ့သည်။ နာမည်အကျော်ကြားဆုံး စီမံကိန်းများမှာ “သီချင်း ခံစားခြင်း စီမံကိန်းများ”(Experience Music Project)၊ “သည် စီအားတယ်လ် စင်နရာမား”(The Seattle Cinerama)၊ “စိတ်ကူးယဉ် သိပ္ပံ ပြတိုက် နှင့် နာမည်အကျော်အမော် ပြခန်း”(the Science Fiction Museum and Hall of Fame)၊ “ မိုးပျံ အမွေအနှစ် အခင်းအကျင်း” (ပျံ၍ရသောစစ်လေယာဉ်များ)(the Flying Heritage Collection)၊ နှင့် အယ်လန် အရေး အဝေးကြည့်မှန်ပြောင်း(the Allen Telescope Array) (အေတီအေ)တို့ဖြစ်ကြသည်။
(အေတီအေ) သည် ဘာကလီ(Berkeley) ရှိ ကလီဖိုးနီးရား တက္ကသိုလ် နှင့် အဲစ်အီတီအိုင် အင်စတီကျုတ် တို့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဒစ်ပ်တဲရိုလိုဂျီ(Dipeterology) သို့ထည့်ဝင်မှုကြောင့် ပန်း ယင်ကောင် တစ်မျိုးခေါ် “ပေါလ်အယ်လန် ၏ ပန်း ယင်ကောင်” ကို သူ့အမည်ပေးခဲ့သည်။ ဂျင်မီ ဟင်ဒရစ် ၏ဝူဒ်စတောက်တွင်တီးခဲ့သော ဂီတာ အပါဝင် ရှေးဟောင်းပစ္စည်းများအား ဝယ်ယူရန် အယ်လန်ကစရိတ်ထုတ်ပေးခဲ့ရာ “သီချင်း အတွေ့အကြုံ စီမံကိန်းများ” ပြပွဲများတွင် အများပြည်သူများအတွက် ထိုပစ္စည်းများအား ခင်းကျင်းပြသနိုင်ခဲ့သည်။ ဝါရှင်တန် ပြည်နယ် တက္ကသိုလ် ကိုတက်ခဲ့ပြီး ထိုကျောင်း၏ သီချင်းကျောင်းသို့ ငွေလှူခဲ့သည်။ အယ်လန် သည် ဝါရှင်တန် တက္ကသိုလ် သို့မူ ထို့ထက်ပို၍လှူခဲ့သည်။
၁၉၈၀ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် အယ်လန် သည် သူ့အဖေ၏နာမည် ကဲနက် အက်စ် အယ်လန် Kenneth S. Allen ဖြင့် စာကြည့်တိုက်အသစ် ဆောက်ရန် အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၁၈ သန်းလှူခဲ့သည်။ ၂၀⁠၀၃ခုနှစ်တွင် သူ့အမေ၏နာမည် ဖြင့် the Faye G. Allen Center for Visual Arts ထူထောင်ရန် ဒေါ်လာ ၅ သန်းလှူခဲ့သည်။ အလ်အမ်အင် အာကီတက် အော့ဖ် စီအာတဲလ် မှ ဒီဇိုင်းရေးဆွဲပြီး ၂၀⁠၀၃ခုနှစ် တွင်ပြီးခဲ့သော သူ့နာမည်ကိုအစွဲပြုထားသော “ပေါလ်ဂျီ အယ်လန် ကွန်ပျူတာ သိပ္ပံ နှင့် အင်ဂျင်နီရာ စင်တာ” အတွက်အလှူငွေ ဒေါ်လာ ၁၄ သန်းဖြင့် ထိပ်တန်းငွေထည့်ဝင်သူတစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။
နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း အယ်လန် သည် ဝါရှင်တန် တက္ကသိုလ် ဆေးကျောင်း သို့ အလှူငွေ ဒေါ်လာ သန်းချီ၍ လှူခဲ့သည်။ ၁၉⁠၉၇ခုနှစ်တွင် ပရိုစ်တာတိုင်တစ် သုတေသနလုပ်ရန် ဖောင်ဒေးရှင်းမှ ဒေါ်လာ ၃.၂ သန်းထောက်ပံ့ခဲ့ပြီး ၂၀⁠၀၂ခုနှစ် တွင်နောက်ထပ် ဒေါ်လာ ၁ သန်းထောက်ပံ့ကြေးပေးခဲ့သည်။
မကြာသေးမီက ဖရတ် ဟတ်ချင်စင် ကင်ဆာ သုတေသန စင်တာ တွင် ကင်ဆာ အချိန်မီရှာဖွေနိုင်ရေး စီမံကိန်း အတွက် ဖောင်ဒေးရှင်းမှ ဒေါ်လာ ၅ သန်းထောက်ပံ့ကြေးပေးခဲ့သည်။ ၂၀⁠၀၃ခုနှစ်တွင် ဂျိုး အယ်လန် ပတ်တန် (ပေါလ်အယ်လန် ၏ ညီမ) နှင့်အတူ အမြတ်အတွက် မဟုတ်သော ကော်ပိုရေးရှင်း နှင့် ဆေးသုတေသန အဖွဲ.အစည်း တစ်ခုဖြစ်သည် “သည် အယ်လန် အင်စတီကျု ဖော် ဘရိန်း ဆိုင်ရန့်စ်” the Allen Institute for Brain Science ကိုတည်ထောင်ခဲ့သည်။
အယ်လန် ဘရိန်း အဲတလာစ် အတွက် ကြွက်ပုံစံငယ်စနစ် (လူ့ ဒီအင်အေ နှင့် အလွန် ဆင်ခြင်းကြောင့်) အားအသုံးချကာ အရွယ်ရောက် ကြွက် ဦးနှောက် ၏ ဗီဇ ၂၀,၀⁠၀၀ အား အခန်းအကန့်ဆဲလ်မြေပုံဖော်ခဲ့သည်။ ထိုကြိုးပမ်းအားထုတ်မှု သတင်းအချက်အလက်များကို လွတ်လပ်စွာလူတိုင်းဝင်ရောက်ကြည့်ရှုနိုင်သော “www.brain-map.org” ရှိ အယ်လန် ဘရိန်း အာ့တလာစ် စီမံချက် Allen Brain Atlas Project application (အဲပလီကေးရှင်း) တွင်ရရှိနိုင်သည်။
၂၀⁠၀၈ခုနှစ် ထိုအင်စတီကျု မှ အယ်လန် စပင်နယ်လ် ကော့ဒ် အဲ့တလာစ်(Allen Spinal Cord Atlas Project) စီမံကိန်းအား စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ဦးနှောက် နှင့် အာရုံကြောဆိုင်ရာ ရောဂါများ နှင့် ထိခိုက်ဒဏ်ရာမှုများ ကုသရန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာသုတေသီများ မှဆောင်ရွက်နေရာ ဤသိပ္ပံဆိုင်ရာ တွေ့ရှိချက်များက တန်ဖိုးမဖြတ်နှိုင်သော အထောက်အပံ့များပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀⁠၀၈ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ဒေါ်လာ ၄၁ သန်းတန် “အယ်လန် စပင်နယ်လ် ကော့ဒ် အာ့တလာစ်” ကြွက်ဗီဇမြေပုံ ကို အွန်လိုင်း တင်ခဲ့သည်။ သိပ္ပံအရာရှိချုပ် အယ်လန် ဂျုံးစ် က “သည် အယ်လန် စပင်နယ်လ် ကော့ဒ် အဲတလာစ် The Allen Spinal Cord Atlas သည် စပင်နယ်လ် ကော့ဒ် ရဲ့ ဆန်းကြယ်မှုများကိုသိရှိရန် နှင့် ရောဂါရချိန် နှင့် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရချိန် တွင် ၎င်း၏ပြောင်းလဲခြင်းများသိရှိရန် ကို သုတေသီများအား အထောက်အပံ့များစွာပေး လိမ့်မည်”ဟုဆိုသည်။
စပင်နယ်လ် ကော့ဒ် အဲတလာစ် အားယခင် ကြွက် ဦးနှောက် အဲတလာစ် ၏ အယ်လန် အင်စတီကျု အတိုင်းထူထောင်ခဲ့သည်။ ၎င်းမြေပုံက လူသတ္တဝါနှင့်ဆိုင်သော ဦးနှောက် နှင့် အာရုံကြော ဆိုင်ရာ ရောဂါများအတွက် ကို ကုထုံးအသစ်များ ပေါ်ပေါက်လာစေရန် အကူအညီပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ဗီဇများ အကျိုးသက်ရောက်သည့် နေရာများကို သုတေသီများအားထိုမြေပုံက ညွှန်ပြသည်။ ၂၀⁠၀၈ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် “သီချင်း ခံစားခြင်း စီမံကိန်း/စိတ်ကူးယဉ် သိပ္ပံ ပြတိုက် နှင့် နာမည်အကျော်အမော် ပြခန်း” ၏ သီချင်းရေးရာအောင်မြင်မှုအတွက် ဒုတိယမြောက် နှစ်စဉ် တည်ထောင်သူဆု အားတက်ရောက် ချီးမြင့်ခဲ့သည်။ ဤဆုကို ၁၉၆၀ခုနှစ် သင်တန်းကျောင်းတီးဝိုင်း “သည်ဘင်” The Band တည်ထောင်သူတစ်ဦးလည်းဖြစ်၊ နာမည်ကျော် ရုပ်ရှင်တေးဂီတသီချင်း တေးရေးဆရာလည်းဖြစ်သူ ရော်ဘီ ရော်ဘတ်ဆင် အားချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ ၂၀⁠၀၀ခုနှစ်တွင် ပြတိုက်အား တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ထိုဆုသည်အီးအမ်ပီ အကျိုးအမြတ်ပွဲတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် ပေးခဲ့သောဆုဖြစ်သည်။ စင်မြင့်ပေါ်တွင် အယ်လန် နှင့် ရော်ဘတ်ဆင် တို့မှ ဂီတာတီးပြီး အခြားဂီတရှင်များလည်းပါဝင်ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ သီချင်း ၄ ခုသီဆိုပြီးနောက် ပွဲသိမ်းခဲ့သည်။ ပေါလ်အယ်လန် သည် “သည် အင်တာနေရှင်နယ် စီးကီးပါးစ် ဆိုဆိုင်ရတီ” The International SeaKeepers Society တည်ထောင်သူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၎င်း စီးကီးပါ ၁၀⁠၀၀တီအမ် သမုဒ္ဒရာ နှင့် လေထု ပတ်ဝန်းကျင်စောင့်ကြပ်စစ်ဆေးရေးစနစ် ကို သူ၏ ဧရာမအပျော်စီးသင်္ဘော ၃ စီးစလုံးပေါ်တွင် ပင်မနေရာအဖြစ် သတ်မှတ်တပ်ဆင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၀ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့တွင် ပေါလ်အယ်လန် သည် သူတက်ခဲ့သော ဝါရှင်တန် ပြည်နယ် တက္ကသိုလ် ၏ ကမ္ဘာတစ်ဝန်း တိရစ္ဆာန် ကျန်မာရေး ကျောင်း သို့ ဒေါ်လာ ၂၆ သန်း ထောက်ပံ့မည်ဟုကတိပေးကြေညာခဲ့သည်။ ထိုရရှိခဲ့သောအလှူငွေများသည် ၎င်းတက္ကသိုလ်၏ သမိုင်းတွင် အများဆုံးရရှိခဲ့သော လက်ဆောင် ဖြစ်သည်။
ကင်ဆာ
၂၀⁠၀၉ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ပေါလ်အယ်လန် ၏ညီမ ဂျိုဒီ အယ်လန် နှင့် ဘာလ်ကန် ၏ အမှုဆောင်ချူပ် က ပေါလ်သည် နန်း-ဟော့ဂျ်ကင်း လင်ဖိုးမာ Non-Hodgkin’s Lymphoma ကင်ဆာရောဂါတစ်မျိုး စစ်ဆေးတွေ့ ရှိကြောင်း အများပြည်သူအား ကြေညာခဲ့သည်။
ပိုင်ဆိုင်မှုစုစုပေါင်း
၁၉⁠၉၂ခုနှစ်တွင် သူနှင့် ဒေးဗစ်ဒ် လစ်ဒယ်လ်တို့ Interval Research Corporation, Silicon Valley အခြေစိုက် ဓာတ်ခွဲခန်း နှင့် လုပ်ငန်းသစ်များအား အတူတည်ထောင်ခဲ့ရာ ၂၀⁠၀၀ခုနှစ်တွင် မူပိုင်ခွင့် အခု ၃၀၀ ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီးမှ ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။ ထိုမူပိုင်ခွင့် ၄ ခုမှ မူပိုင်ခွင်ဥပဒေကိုထိပါးခဲ့သော AOL, Apple, eBay, Facebook, Google, Netflix, Office Depot, OfficeMax, Staples, Yahoo!, နှင့် YouTube. တို့ကို မူပိုင်ခွင့် ဥပဒေ ချိုးဖောက် အငြင်းပွားမှု ဖြင့်တရားစွဲဆိုထားသည်။
၂၀⁠၀၄ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် ဗာတ် ရူတန် “Scaled Composites” ကမ္ဘာ့အလယ်ပတ်လမ်းကြောင်းသွား အာကာသယာဉ် ၏ “SpaceShipOne” ကို တစ်ဦးတည်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခဲ့သူ ဟုအတည်ပြု့ပြောကြားခဲ့သည်။ “SpaceShipOne”သည် အာကာသ ကမ္ဘာ့အလယ်ပတ်လမ်းကြောင်း ၃⁠၃၇,၅၉၁ ပေ (၁⁠၁၅,၀၉၀ မီတာ) အမြင့်သို့ အောင်မြင်စွာ လွှတ်တင်နိုင်ခဲ့သော ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး ပုဂ္ဂလိက အာကာသယာဉ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုယာဉ်သည် အန်စာရီ အေ့စ် ဆု ပြိုင်ပွဲ တွင်နိုင်ခဲ့ရာ ဒေါ်လာ ၁၀ သန်း ဆုရရှိခဲ့သည်။ စီအာတဲလ်ရဲ့ ဆောက်လိပ်ယူနီရန် လူနေရပ်ကွက်အား ဇီဝနည်းပညာ ဗဟို နှင့် ရောနှောအသုံးပြု ရပ်ကွက် ဖွံ့ဖြိုးရေး စီမံကိန်း အတွက် အယ်လန်သည် အဓိက ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ ဖြစ်သည်။
South Lake Union ၏ လူနေရပ်ကွက်တွင် စတုရန်းပေ ၂,၆၀၀,၀⁠၀၀ (စတုရန်းမီတာ ၂၄၀,၀⁠၀၀) ပိုင်ဆိုင်ပြီး သူသည် ၎င်းနေရာ၏ အကြီးဆုံး ပုဂ္ဂလိက မြေပိုင်ရှင်ဖြစ်သည်။ သူပိုင်ဆိုင်သောကုမ္ပဏီ မှာ လူနေရပ်ကွက်၊ ရုံး၊ လက်လီ နှင့် ဇီဝနည်းပညာ သုတေသန အသစ်အတွက် နေရာလပ် တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးမှုစွမ်းရည် စတုရန်းပေ ၁၀,၀⁠၀၀,၀⁠၀၀ (စတုရန်းမီတာ ၉၃၀,၀⁠၀၀) ရှိသည်။ ဆောက်လိပ်ယူနီရန် ၏ ပြန်လည်တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးမှုသည် နိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံး မြို့ပြ ပြန်လည်ထုတ်ဖော်ခြင်း စီမံကိန်း တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။
ဤ ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်း က ဗလ်ကန် အင်ကော်ပိုရိတ် ကို မြို့ပံ့ပိုးသော အိမ၊်ခြံ၊မြေ၊ ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှု တစ်ခု ဟုအပြစ်ရှာခံရပြီး ဝင်ငွေနည်း လူနေအိမ်များ ဆုံးရှံးမှုအပေါ် စိုးရိမ်စိတ်များဖြင့် ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။
အားကစား
အယ်လန်သည် ကဲလ်လီဖိုးနီးရား အိမ်၊ခြံ၊မြေ၊ တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ဆောင်သူ လဲရီ ဝိန်းဘတ် ထံမှ ဒေါ်လာသန်း ရ၀ ဖြင့် သည် ပေါ့တလန် ထရေးလ် ဘလေဇားစ် (အန်ဘီအေ) the Portland Trail Blazers NBA team အသင်းအား သယ်ယူခဲ့သည်။ ၁၉⁠၉၃ခုနှစ်တွင် အယ်လန်သည် သူတို့၏ သည် ရို့စ် ဂါးဒင် ကို တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးအောင် နှင့် ငွေပံ့ပိုးမှု တွင် အဓိကပါဝင်ခဲ့သည်၊ ဖော့ဘ်စ် ၂၀⁠၀၆ခုနှစ် ထုတ်ဝေစာစောင် တွင် သည် ဘလေဇားစ် ၏ တန်ဖိုးမှာ ဒေါ်လာ သန်း ၃၀၀ တန်သည်ဟုဆိုသည်။
အယ်လန်က နောက် ၃ နှစ် အတွင်း ဒေါ်လာသန်း ၁၀၀ ရှံးနိုင်ကြောင့်ခန့်မှန်းမိသည့်အတွက် ၂၀⁠၀၆ခုနှစ်ကတည်းက ပို့တလန် နှင့် အော်ရီဂန် အရာရှိများထံမှ သည် ဘလေဇာစ် အတွက် ငွေကြေးအကူအညီ တောင်းခံသည်။ ၎င်းတောင်းခံခြင်းကို ပို့တလန်မြို့တော်ဝန်မှ ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။ ၂၀⁠၀၇ခုနှစ် ဧပြီလ ၂ ရက်နေ့တွင် သည် ရို့စ် ဂါးဒင် ကိုဝယ်ယူ ပြီးမြောက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ရာ ဤ ဖရန်ချိက်စ်ပိုင်ဆိုင်မှုသည် သမိုင်းမှတ်တိုင်ကြီး နှင့် မှန်ကန်သောခြေလှမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်ဟုဆိုခဲ့သည်။
“ကျွန်ုပ် သည် ထရေးလ် ဘလေဇားစ် နှင့် ဖရန်ချိက် ၏ ဘဏ္ဍာရေး အခြေအနေ ကိုရှေ့လျှောက် ဆက်လက်ပံ့ပိုးသွားရန် ရှိနေသည်” ဟုသူကပြောခဲ့သည်။ ၁၉⁠၉၇ခုနှစ်တွင် သည် စီးဟောက်စ် ကို ကာလီဖိုးနီးရား တောင်ဘက်သို့ပြောင်းမည်ဟု ပိုင်ရှင်ဟောင်း ကင် ဘဲရင်း က ခြိမ်းခြောက်ခဲ့ရာ အယ်လန်က သည် စီအာတယ်လ် စီးဟောက်စ် (အင်အဲဖ်အယ်လ်) အသင်းကို ဝယ်ခဲ့သည်။ အယ်လန်သည် အသင်းအား အင်ဘီအေ ၏ ထရေးလ် ဘလေဇာစ် အားပိုင်သော်ငြားလည်း ဝယ်ယူခွင့်ရခဲ့သည်မှာ ပို့တလန်တွင် အင်အဲဖ်အယ်လ် အသင်းမရှိသောကြောင့်ဖြစ်သည်။
ဆောင်းဒါးစ် ရဲ့ ပထမရာသီတွင် အိမ်ကွင်းပွဲအားလုံး ရောင်းထွက်ရာ၊ စံချိန်တင်ပျမ်းမျှ အမ်အဲလ်အဲစ်ပွဲ အားပေးသူမှတ်တမ်းအသစ်ရရှိခဲ့ပြီး နှင့် လိပ်အတွင်း တစ်ရာသီလက်မှတ်အများဆုံး ရောင်းချခဲ့သည်။ ၂၀⁠၀၉ခုနှစ်ရာသီ အတွက် အသင်းသည် အနိုင်မှတ်တမ်းတင်ပြီး အမ်အဲလ်အဲစ် အဆုံးအဖြတ်ပွဲစဉ်များသို့ ဝင်ကစားခွင့်ရခဲ့ရာ အကြိုဗိုလ်လုပွဲတွင် ရှုံးနိမ့်ထွက်ခွာခဲ့ရသည်။ စီအာတယ်လ် ဆောင်းဒါးစ် အဲဖ်စီ သည် သမိုင်းတွင်ပထမဆုံးရာသီ၌ပင် ရူးအဲစ် အိုးပင် ကတ်ပ် ပြိုင်ပွဲအားနိုင်ခဲ့သော ဒုတိယမြောက် တိုးချဲ့အသင်းဖြစ်သည်။ ပေါလ်အယ်လန်ရဲ့ ပေ ၄၁၆ (မီတာ ၁၂၇) အောက်တိုပါစ်(Octopus) ရွက်လှေ ကို ရေချခဲ့စဉ်က ၂၀⁠၀၃ခုနှစ်၏ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံးရွေက်လှေတစ်ခု အဖြစ်နေရာရခဲ့သည်။ အလျှားလိုက် မော်တော်များ စာရင်းတွင် ယခု နေရာ ၉ ဖြစ်သည်။ ထိုရွက်လှေသည် ရဟတ်ယာဉ် ၂ စင်း၊ ရေငုပ်သင်္ဘော ၂ စင်း၊ ရေးကူးကန် ၁ ခု၊ သီချင်း စတူဒီယို ၁ ခု နှင့် ဘားစကက်ဘောလ် ကွင်း၁ခု ပါဝင်သည်။ ကမ္ဘာ့ အကြီးဆုံးရွက်လှေ ၁၀၀ တွင် တစ်ခု ဖြစ်သောတာတူးစ်ရှ်(Tatoosh)၊ ကိုလည်းပိုင်သည်။
အယ်လန် သည် သူ၏ရွက်လှေပေါ်တွင် နာမည်ကျော် ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် ပြည့်နှက်နေသော ပါတီကြီးများ ကျင်းပခဲ့ရာ လူသိများ ခဲ့သည်။ ယင်းကဲ့သို့ ၂၀⁠၀၅ခုနှစ် က နှစ်သစ်ကူးအကြိုပါတီ တွင် သူနှင့်သူ၏ဘင် က ဂျွန်နီ ကဲစ် သီချင်းများကို အာရ်အန်ဘီ(R&B) ကြယ်ပွင့် အူရှာ နှင့်အတူ သီဆိုခဲ့ကြသည်။ ကိန်းစ် ရုပ်ရှင်ပွဲ တွင်လည်း နောက်ပါတီတစ်ခုလုပ်ခဲ့ရာ သူ၏ဘင် က ကီဘော့တီးသူ ဒေးဖ် စတီးဝေါ့ဒ် နှင့်အတူ သီဆိုခဲ့ကြသည်။
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ဘီလျံနာများ
မုတန်ဒကန်
မုတန်ဒကန် သည် ယူဂန်ဒါနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် သန့်ရှင်းကြည်လင်သည့် ရေကန်ငယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
တည်နေရာ
ကန်သည် ယူဂန်ဒါနိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်း၊ ကိဆိုရိုခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။ ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ကိဆိုရိုမြို့၏ မြောက်ဘက် ၂၀ ကီလိုမီတာ (၁၂ မိုင်) တွင် တည်ရှိသည်။ ထိုနေရာသို့ ကမ်ပလာမြို့မှတစ်ဆင့် သွားမည်ဆိုပါက ကုန်းလမ်းခရီးအကွာအဝေးသည် ၄၅၄ ကီလိုမီတာ (၂၈၂ မိုင်) ရှိသည်။ ကမ်ပလာမြို့သည် ယူဂန်ဒါနိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်ပြီး မြို့တော်လည်း ဖြစ်သည်။ မုတန်ဒကန်၏ ကိုဩဒိနိတ်တည်နေရာသည် 01 14 06S, 29 40 12E (Latitude:-1.2350; Longitude:29.6700) ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယူဂန်ဒါနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
ချာနိုဘိုင်း နျူးကလီးယား ပေါက်ကွဲမှု
ချာနိုဘိုင်း နျူးကလီးယား ပေါက်ကွဲမှုသည် ၁၉၈၆ ဧပြီလ ၂၆ တွင် ယူကရိန်းနိုင်ငံ ပရီပရတ်ရှိ ချာနိုဘိုင်း နျူးကလီးယား စွမ်းအင်သုံး ဓာတ်အားပေး စက်ရုံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ယူကရိန်းသည် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု၏ ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထို အဖြစ်အပျက် သည် နျူကလီးယား စွမ်းအင် အသုံးပြုမှု သမိုင်းတွင် အဆိုးရွားဆုံးသော မတော်တဆ ဖြစ်ပျက်မှု အဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ထားခဲ့သည်။ ရေဒီယိုသတ္တိကြွမှုကို တားဆီးပေးမည့် အကာအကွယ် အဆောက်အဦး မရှိသည့် အတွက်ကြောင့် ပေါက်ကွဲမှုမှ ထွက်လာသည့် ရေဒီယိုသတ္တိကြွနေသည့် နျူကလီးယား အကြွင်းအကျန်များသည် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု အနောက်ပိုင်း၊ အရှေ့ဥရောပ၊ စကင်ဒီနေးဗီးယား၊ ယူကေ နှင့် အမေရိကန် အရှေ့ပိုင်း တို့သို့ လွင့်စဉ်မျောပါ သွားခဲ့သည်။ ယူကရိန်းနိုင်ငံ၊ ဘယ်လာရုစ် နိုင်ငံ နှင့် ရုရှားတို့မှာ နျူကလီးယား ပျံ့နှံ့မှုကို ဆိုးရွားစွာ ခံခဲ့ရသည်။ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းသော ရေဒီယိုသတ္တိကြွ လွင့်စဉ်မှုများသည် ဘယ်လာရုစ် နိုင်ငံပေါက်တွင် ကျရောက်ခဲ့သည်။ လူ ၂ သိန်းခန့်ကို နေရာမှ ဖယ်ရှားခဲ့ရပြီး မတော်တဆ ဖြစ်ပွားမှု အပြီးတွင် အခြား နေရာများတွင် နေထိုင်စေခဲ့ရသည်။
ထိုမတော်တဆ ဖြစ်မှုကြောင့် ဆိုဗီယက် နျူကလီးယား စွမ်းအင်သုံး ဓာတ်အားပေး လုပ်ငန်း အပေါ် စိုးရိမ်မှု တိုးမြင့်ခဲ့ပြီး အချိန်အတန်ကြာမျှ လုပ်ငန်း တိုးချဲ့ချင်း အရှိန်ကို လျှော့ချ ခဲ့ရသည်။ ဆိုဗီယက် အစိုးရ အပေါ်တွင်လည်း လျှို့ဝှက်သိပ်သည်းစွာ နေထိုင်မှု လျော့ကျရန် ဖိအားပေးခံခဲ့ရသည်။ ထိုအချိန် နောက်ပိုင်းတွင် ရုရှား၊ ယူကရိန်း နှင့် ဘယ်လာရုစ်တို့သည် သီးခြား တိုင်းပြည်များ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ထိုတိုင်းပြည်များသည် နျူကလီးယား ညစ်ညမ်းမှုကို ဖယ်ရှားရန် နှင့် မတော်တဆ ဖြစ်မှုကြောင့် ဖြစ်လာသည့် နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရန် စရိတ်များကို မြောက်မြားစွာ အကုန်အကျ ခံခဲ့ရသည်။ ရေဒီယို သတ္တိကြွမှုနှင့် ထိတွေ့ခြင်းကြောင့် ကင်ဆာဖြစ်နိုင်သည့် အလားအလာ များပြားသည်။ သို့သော်လည်း လူပေါင်းမည်မျှသည် ချာနိုဘိုင်း မတော်တဆမှုကြောင့် ကင်ဆာ ဖြစ်ခဲ့ရသည် ဆိုသည်ကိုမူ အတိအကျ ပြောရန် ခက်ခဲသည်။ မတော်တဆ ဖြစ်မှုတွင် ပါဝင်ပတ်သက်နေသော သူများ ကင်ဆာ သို့မဟုတ် အလားတူ ရောဂါများဖြင့် သေဆုံးသည့် အခါတွင် ထို မတော်မဆမှုကြောင့် ဖြစ်ရသည်ဟု ပြောဆိုရန်မှု ခက်ခဲသည်။ နိုင်ငံတကာ အနုမြူစွမ်းအင် အေဂျင်စီ ၏ အဆိုအရ ၅၆ ယောက် သေဆုံးခဲ့ရသည်ဟု ဆိုသည်။ ၄၇ ယောက်မှာ ထိုမတော်တဆမှုတွင် ပါဝင်သော အလုပ်သမားများ ဖြစ်ပြီး ၉ ယောက်မှာ သိုင်းရွိုက်ကင်ဆာဖြင့် သေဆုံးသော ကလေးငယ်များ ဖြစ်သည်။ အစီရင်ခံစာအရ လူပေါင်း ၄,၀၀၀ ခန့်ပင် ထိုမတော်တဆမှုနှင့် ပတ်သက်သော နာတာရှည် ရောဂါများဖြင့် သေဆုံးနိုင်သည်ဟု ခန့်မှန်းသည်။ ဂရင်းပိစ်နှင့် အခြား အဖွဲ့အစည်းများကမူ ထို ခန့်မှန်းချက်သည် မှားသည်ဟု ဆိုကြသည်။
ညောင်ပင်တစ္ဆေ
ညောင်ပင်တစ္ဆေ ကစားနည်း
ကစားသူ များလျှင် များသည့် အလျောက်နှင့် နည်းလျှင် နည်းသည့်အလျောက် စက်ဝိုင်းပုံ အကြမ်းစားကို မြေကြီး ပေါ်တွင် ကစားသူများက ကြီးကြီးရေးဆွဲလိုက်သည်။ ထိုနောက် စစ်ဝိုင်း၏ အချင်းကိုလည်း ရေးဆွဲလိုက်သည်။ စည်းဝိုင်း၏ အပြင်တွင် ညောင်ပင်တစ္ဆေ လုပ်သူက နေရသည်။ စက်ဝိုင်းအတွင်းတွင်း မယ်ထွေးလုပ်သူက နေရသည်။ မယ်ထွေးလုပ်သူသည် ကစားသူများတွင် အငယ်ဆုံးဖြစ်လိုမှ ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။ ကျန်ကစားသူများက မယ်ထွေးလုပ်သူကို ကျောပေးပြီးလျှင် စက်ဝိုင်းအပြင်ဘက်ကို မျက်နှာမူထားကြသည်။ စက်ဝိုင်းအတွင်ရှိ ကစားသူတိုင်းသည် ညောင်ပင်တစ္ဆေ လုပ်သူနှင့် အခြားကစားသူများ၏ အမေးအဖြေများကိုသာ နည်းလည်ကြလျှင် နားလည်သည့်ကလေးတိုင်းက ဝင်၍ ဆိုနိုင်လေသည်။ အမေးအဖြေပြုလုပ်ကြရာတွင် -
ကစားသူများ - ညောင်ပင်တစ္ဆေ
ညောင်ပင်တစ္ဆေလုပ်သူ - ဝေလေလေ
ကစားသူများ - နင် ဘယ်ကိုင်းမှာနေ
ညောင်ပင်တစ္ဆေလုပ်သူ - ညောင်ကိုင်းမှာနေ
ကစားသူများ - နင်ဘာသီးစား
ညောင်ပင်တစ္ဆေလုပ်သူ - ညောင်သီးစား
ညောင်ပင်တစ္ဆေလုပ်သူ - ညောင်ထမင်းစား
ကစားသူများ - နင် ဘာဟင်းစား
ညောင်ပင်တစ္ဆေလုပ်သူ - ညောင်ဟင်းစား
ကစားသူများ - နင် ဘာရေသောက်
ညောင်ပင်တစ္ဆေလုပ်သူ - ညောင် ရေသောက်
ကစားသူများ - နင် ဘာကွမ်းသီးစား
ညောင်ပင်တစ္ဆေလုပ်သူ - ညောင် ကွမ်းသီးစား
ကစားသူများ - ညောင်ပင်တစ္ဆေ နင်ထမင်းစားပြီးပြီလား
ညောင်ပင်တစ္ဆေလုပ်သူ - မစားရသေးဘူး။ ဘာဟင်းချက်သလဲ
ညောင်ပင်တစ္ဆေလုပ်သူ - ငါ့တစ်ခါက်ပေး
ကစားသူများ - ဘာလုပ်ဖို့
ညောင်ပင်တစ္ဆေလုပ်သူ - ငါစားဖို့
ကစားသူများ - မပေးနိုင်ဘူး၊
ထို့သို့ ဆိုပြီးကြသောအခါတွင် မယ်ထွေးသည် အလယ်၌ နေ၍ အခြားကစားသူများက မယ်ထွေးဘေးပတ်လည် တွင် စည်းကိုမထိမိစေဘဲ ကခုန်ကြပြီးလျှင် ညောင်ပင်တစ္ဆေကို လက်ညှိုးထိုး၍ ပြောင်လှောင်ကြလေသည်။ ညောင်ပင်တစ္ဆေ လုပ်သူကလည်း မယ်ထွေးကို စည်းဝိုင်း၏ အပြင်သို့ ဆွဲထုတ်နိုင်ရန် ဟိုဘက် သည်ဘက်လှည့်၍ လိုက်လေသည်။ တစ်ယောက်ယောက် လဲသောအခါ ညောင်ပင်တစ္ဆေ မယ်ထွေးကို ဝင်၍ဆွဲယူလေသည်။ ကစားသူများကလည်း မယ်ထွေးကို စည်းဝိုင်းအလယ်တွင်သာ ရှိနေစေရန် ဆွဲယူကြ လေသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ညောင်ပင်တစ္ဆေက မယ်ထွေးကို တစိတ်တဒေသအားဖြင့် စည်းကို ကျော်အောင်ဆွဲယူနိုင်လျှင် မယ်ထွေးက ညောင်ပင်တစ္ဆေလုပ်၍ ကစားပွဲကို အစမှ ပြန်ကစားကြလေသည်။
ပသီရွာ၊ ဘဝသစ်
ပသီရွာ၊ ဘဝသစ်
ဘီးရောင်းတမ်း
ဘီးရောင်းတမ်း ကစားနည်း
ဘီးရောင်းတမ်းကစားကြရာတွင် ရွှေစွန်ညို ကစားရာမှာကဲ့သို့ ကစားသူ ကလေးများ မများလှချေ။ ကစားရာတွင် ရွှေစွန်ညို ကစားခြင်းမှာကဲ့သို့ပင် ခေါင်းဆောင်၏ နောက်တွင် တစ်ယောက်ပြီး တစ်ယောက် စီရပ်သွားရလေသည်။ ကစားပွဲ စလျှင်စခြင်းဖြစ်စေ၊ အမေးအဖြေ ပြုလုပ်ကြရာ၌ တစ်ဝက်လောက်သို့ ရောက်သောအခါ၌ဖြစ်စေ ကစားသော ကလေးများသည် သူတို့၏ ခြေထောက်များကို တစ်ချောင်းနှင့်တစ်ချောင်း ကပ်၍ မထားကြဘဲ ခွာလိုက်ကြပြီးလျှင် လုံချည်များကို ဒူးဆစ်အပေါ်သို့ ရောက်ရှိသွားသည်အထိ ခွာထားသော ခြေနှစ်ချောင်း၏ အလယ်မှ ကိုင်၍ မတင်ထားလိုက်ကြ လေသည်။
ဘီးရောင်းသူနှင့် ခေါင်းဆောင်လုပ်သူတို့က အမေး အဖြေများကို နားလည်ထားကြရလေသည်။ ဘီးရောင်းသူက သူ၏လက်တစ်ဘက်နှင့် ဖြစ်စေ၊ လက်နှစ်ဘက်နှင့် ဖြစ်စေ တုတ်တစ်ချောင်းကိုလည်းကောင်း၊ တုတ်ကဲ့သို့သော ပစ္စည်းတစ်ခုခုကိုလည်းကောင်း ကိုင်၍ သူ၏ ခေါင်းပေါ်တွင် တင်ထားရသည်။ ထိုနောက် ဘီး၊ ဘီးဟု အော်ကာ ခေါင်းဆောင်၏ ရှေ့သို့ သွားရသည်။ ထိုအခါ ခေါင်းဆောင် - ဘာဘီးလဲ ဘီးရောင်းသူ - ရွှေဘီး ခေါင်းဆောင် - ရွှေစော်နံ ပြန်လိုက်အုံး ထိုအခါ ဘီးသည်က လှည့်သွားပြီးလျှင် တစ်ဖန်ပြန်လာကာ - ဘီးရောင်းသူ - ဘီး၊ ဘီး ခေါင်းဆောင် - ဘာဘီးလဲ ဘီးရောင်းသူ - ငွေဘီး ခေါင်းဆောင် - ငွေစော်နံ ပြန်လိုက်အုံး ဘီးရောင်းသူသည် လှည့်သွားပြီးလျှင် တစ်ဖန်ပြန်လာကာ - ဘီးရောင်းသူ - ဘီး၊ ဘီး ခေါင်းဆောင် - ဘာဘီးလဲ ဘီးရောင်းသူ - သနပ်ခါးဘီး ခေါင်ဆောင် - အစစ်လား ဘီးရောင်းသူ - အစစ်ဘဲ ခေါင်းဆောင် - အဆစ်ပေး ဘီးရောင်းသူက ကစားသူတိုင်းကို ဘီးလိုက်၍ ပြရသည်။ ကစားသူတိုင်းကလည်း ဘီးလာပြသောအခါတွင် တံထွေးကို ထွေးလိုက်ရသည်။ ထိုနောက် ဘီးရောင်းသူက ဘီးကို ခေါင်းဆောင်လုပ်သူအး ပေးလိုက်ရသည်။ သို့မဟုတ်လျှင်လည်း ဘီးရောင်းသူက ကစားသူတိုင်းကို ဘီးလိုက်၍ မပြတော့ဘဲ၊ ခေါင်းဆောင်လုပ်သူကို ဘီးတိုက်ရိုက်ပေးလိုက်နိုင်သည်။ ခေါင်းဆောင်လုပ်သူက သူ့နောက်ရှိသူများကို တစ်ဆင့် ဘီးကို ပြပေးသည်။ ထိုအခါ ကစားသူများက တစ်ဘက်သို့ လှည့်၍ တံတွေးထွေးလိုက်ရသည်။ ထိုနည်းဖြင့် ဆင့်ကဲဆင့်ကဲ ဘီးသည် ခေါင်းဆောင်လုပ်သူက ဘီးကို သူ၏ ခြေထောက် နှစ်ချောင်းကြာမှ နောက်ဆုံးလူ၏ ခြေထောက်ကြား ရောက်သည်အထိ ပစ်လိုက်လေသည်။ ထိုနောက် ဘီးသည်က ဘီးဖိုးကို တောင်းခံရာ - ဘီးရောင်းသူ - ဘီးဖိုးပေး ခေါင်းဆောင် - နောက်လူတောင်း ထိုနည်းအတိုင်း နောက်ဆုံးရှိ ကစားသူထံသို့ ရောက်သွားသောအခါတွင် ထိုနောက်ဆုံးလူက ရှေ့လူတောင်းဟု ပြောလိုက်လေသည်။ ထိုနည်းအတိုင်း ဆင့်ကဲဆင့်ကဲ တောင်းခံရာ ခေါင်းဆောင်ထံသို့ ပြန်ရောက်သွားသောအခါတွင် - ခေါင်းဆောင် - မိုးပေါ်မှာ တောင်း ဘီးရောင်းသူ - နတ်သမီးတွန်းချတယ် ခေါင်းဆောင် - ညောင်ပင်အောက်မှာသွားတောင်း ဘီးရောင်းသူ - ပရွှတ်ဆိတ် ကိုက်လွှတ်တယ် ဘီးရောင်းသူ - နင်တို့နောက်က ဘာတွေလဲ ခေါင်းဆောင် - ခွေးကလေးတွေ ဘီးရောင်းသူ - အူပြစမ်း ခေါင်းဆောင်သူနှင့်တကွ ကစားသူအားလုံး အူး --အူး -- ဘီးရောင်းသူ - ငါ့တစ်ကောင်ပေး ခေါင်းဆောင် - ဘာလုပ်ဖို့လဲ ဘီးရောင်းသူ - ကစားဖို့ ထိုအခါ ခေါင်းဆောင်လုပ်သူက သူ၏လက်များကို ဆန့်တန်းပြီးလျှင် ဘီးရောင်းသူများက နောက်ကလူများကို ဖမ်း၍ မမိအောင် ကာကွယ်ပေးသည်။ ဘီးရောင်းသူကလည်း ခေါင်းဆောင်၏ နောက်ဘက်တွင် ရှိသူ တဦးဦးကို မိစေရန် ဗယ်နှင့်ညာ ပြောင်း၍ လိုက်ဖမ်းသည်။ မိသူသည် ဘီးသည် လုပ်ရ၍ ကစားပွဲးကို အစမှ ပြန်၍ ကစားကြလေသည်။ အထက်ဖော်ပြပါ ဘီးရောင်းတမ်းကစားနည်းတွင် တစ်ဒေသနှင့်တစ်ဒေသ မတူဘဲ အနည်းငယ် ကွဲလွဲချက်ကလေးများ ရှိတတ်သည်။ သို့သော် အခြေခံတွင်မူ မထူးခြားလှပေ။
ဘီးရောင်းသူ - ဘီးဘီး
ဘီးရောင်းသူ - လိပ်ခွံဘီး
ခေါင်းဆောင် - လိပ်စော်နံ ပြန်ပါအုံး
ထို့နောက် ဘီးရောင်းသူက စိန်ဘီးဟု ဆိုပြန်သည်။
ထိုနည်းအတိုင်း ဘီးတစ်မျိုးပြီးတစ်မျိုး ပြောင်လဲပြောဆိုပြီး၍ နောက်ဆုံး သနပ်ခါးဘီးဟု ဆိုသောအခါတွင်-
ခေါင်းဆောင် - စစ်ရဲ့လား
ဘီးရောင်းသူ - အစစ်ဘဲ
ခေါင်းဆောင် - အဆစ်နည်းနည်း ထည့်ပါအုံး
ကစားသူတိုင်းက တံထွေးထွေးပြီး၍ သူတို့၏ ခြေထောက်များကို တစ်ခုနှင့် တစ်ခု ခွာပြီးလျှင် လုံချည်များကိုမ၍ တင်ပြီးသောအခါတွင် ခေါင်းဆောင်လုပ်သူက သည်ဟာထိတဲ့လူ အနူဟူ၍ ဆိုပြီးနောက် ဘီးကို ခြေထောက်များအကြားမှ နောက်ဘက်သို့ပစ်လိုက်လေသည်။ ထိုနောက် ဘီးရောင်းသူက ဘီးဖိုးကို တောင်းခံလေသည်။ ထိုအခါ ခေါင်းဆောင် လုပ်သူက မိုးပေါ်မှာတောင်း ဟူ၍ပြောရာ-
ဘီးရောင်းသူ - တောင်းမရဘူး
ခေါင်းဆောင် - သိကြားမင်းဆီတောင်း
ဘီးရောင်းသူ - မပေးဘူး
ဘီးရောင်းသူ - နတ်ပြည်က အမြင့်ကြီး လိမ့်ကျမှာ ကြောက်တယ်
ခေါင်းဆောင် - ဘုန်းကြီးကျောင်းမှာ သွားတောင်း
ဘီးရောင်းသူ - ခွေးတွေ လိုက်ကိုက်တယ်
ခေါင်းဆောင် - ညောင်ပင်က ရုက္ခစိုးဆီသွားတောင်း
ဘီးရောင်းသူ - ညောင်ပင် အောက်က ပရွက်ဆိတ်တွေ ကိုက်တယ်
ခေါင်းဆောင် - နောက်က မယ်ထွေးလေး
ရယူတော့
သသပဏ္ဍိတဇာတ်
စတုက္ကနိပါတ် - ၂။ ပုစိမန္ဒဝဂ် -၃၁၆ - သသပဏ္ဍိတဇာတ်။ ။ အလှူခံ ပုဏ္ဏားအား ဖျံ မြေခွေး မျောက်တို့ ဒါနကိုယ်စီ ပေးလှူကြသဖြင့် ယုန်ပညာရှိသည် လှူစရာမရှိ၍ မိမိကိုယ်ကို မီးပုံတွင်း ခုန်ဆင်းကာ ပေးလှူသော အကြောင်း။