cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
မဟာငါးမန်းဖြူကြီး
ပုံပန်းသွင်ပြင် ဖော်ပြချက်
ငါးမန်းဖြူကြီးသည် မွေးပြီး ကိုးနှစ်ခန့်တွင် အရွယ်ရောက်သည်။ ငါးမန်းဖြူကြီး၏ကြီးထွားမှုသည် တစ်နှစ်လျှင် ၂၅-၃၀ စင်တီမီတာခန့်ရှိပြီး ၎င်းတို့သည် ပျမ်းမျှအရွယ်အစား ၄.၅ မီတာအထိ ကြီးထွားသည်။ အကြီးဆုံးသည် အလျား ၆.၄ မီတာအထိ ရှိနိုင်သည်။ သားသတ်ဝေလငါးများအတွက် အရသာရှိသော ၎င်းတို့၏အသည်းသည် ခန္ဓာကိုယ်အလေးချိန်၏ ၂၄ ရာခိုင်နှုန်းခန့်အထိ အလေးချိန်ရှိနိုင်သည်။
နေထိုင်ကျက်စားရာ ဒေသများ
ငါးမန်းဖြူကြီးများသည် ပင်လယ်ထဲတွင် နေထိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ကမ်းခြေအနီးရှိ ပူနွေးသောရေများအားလုံးတွင် နေထိုင်ကြသည်။ ရံဖန်ရံခါ သမုဒ္ဒရာ၏ နက်ရှိုင်းသော ရေထဲသို့ ငုပ်လျှိုးနေတတ်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ရေထဲတွင် သုံးပေအထိ ရေတိမ်သော နေရာများတွင် နေနိုင်ကြသည်။ သိပ္ပံပညာရှင်များ၏ လေ့လာဆန်းစစ်မှုများအရ ငါးမန်းဖြူကြီးများသည် အနက်ရှိုင်းဆုံး ပေ ၄၀၀၀ (၁၂၀၀ မီတာ) ခန့်အထိ ငုပ်လျှိုးနိုင်သည်ဟု သိရသည်။ ၎င်းအနက်ပေသည် နေရောင်ခြည် ရောက်ရှိခြင်းမရှိနိုင်သော Bathypelagic ဇုံအထိ နက်ရှိုင်းမှုရှိသည်။
ငါးမန်းဖြူကြီးများအား အောက်ပါဒေသများ၏အနီးတဝိုက်တွင် တွေ့ရှိနိုင်သည် -
ပန်နှာရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ပန်နှာရွာ (Panghnar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ တုံလောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၆၄၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တုံလောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၂၃ ဦး၊ မ ၂၄၀၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၆၂၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မဟာငါးမန်းဖြူကြီး
လူသားများနှင့် ထိတွေ့မှုများ
ကမ္ဘာမြေပေါ်တွင် ငါးမန်းများ နေထိုင်ခဲ့သည်မှာ လူသားများထက် များစွာကြာရှည်နေခဲ့ပြီး ၎င်းအချက်မှာ လူသားများသည် ၎င်းတို့၏ အစားအသောက်များတွင် မပါဝင်ရသည့် အကြောင်းရင်းတစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။ သိပ္ပံပညာရှင်အများစုက ငါးမန်းများသည် လူသား၏ အရသာကို နှစ်သက်ခြင်းမရှိဟူ၍လည်း ယူဆကြသည်။
နိဟွန်းရှောခိ
နိဟွန်းရှောခိ (日本書紀) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းအကြောင်းကို ရေးသားမှတ်တမ်းတင်ထားသည့် ဒုတိယမြောက်သက်တမ်းအကြာမြင့်ဆုံး စာအုပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤစာအုပ်ကို နိဟွန်းဂိ (日本紀, "ဂျပန်သမိုင်းမှတ်တမ်း") ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ဤစာအုပ်သည် သက်တမ်းအကြာမြင့်ဆုံးစာအုပ်ဖြစ်သည့် ခိုခိဂျိစာအုပ်ထက် အချက်အလက်များပါဝင်ပြီး ပိုမို၍ အသေးစိတ်သည်။ ဤစာအုပ်သည် သမိုင်းပညာရှင်များနှင့် ရှေးဟောင်းသုတေသနသမားများအတွက် အရေးပါသည့်အရာတစ်ခုအဖြစ် ရှိသည်။ ဤစာအုပ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ရှေးဟောင်းသမိုင်းမှတ်တမ်းဆိုင်ရာများသည် အားလုံးပြည့်စုံလုနီးပါး ပါရှိသည်။ နိဟွန်းရှောခိသည် ၇၂၀ တွင် မင်းသား တိုနဲရိ၏ စီမံခန့်ခွဲမှုဖြင့် ပြီးစီးခဲ့သည်။ မင်းသားနှင့်အတူ ကူညီခဲ့သူမှာ အိုးနိုယဆုမရို ဖြစ်သည်။
မဟာငါးမန်းဖြူကြီး
ပြင်ပလင့်များ
ကဏ္ဍ:ငါးမန်းများ ကဏ္ဍ:ထိပ်တန်းသားရဲတိရစ္ဆာန်များ ကဏ္ဍ:ပံ့သကူသားစား တိရစ္ဆာန်များ
မာကွမ်ခရိုင်
မာကွမ်ခရိုင် (တရုတ် :馬關 ; Mã Quan ) သည် တရုတ်နိုင်ငံ၊ ယူနန်ပြည်နယ်ရှိ Wenshan Zhuang နှင့် Miao ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စုဒေသများတွင် တည်ရှိ၍ တောင်ဘက်တွင် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ Lào Cai နှင့် Ha Giang ပြည်နယ်များနှင့်နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေသည်။
တိုင်းရင်းသားအုပ်စုများ
မာကွမ်ခရိုင် (马关县志 )တွင် ၁၉၉၆ခုနှစ် စာရင်းအရ အောက်ပါလူမျိုးစုငယ်များစာရင်းကို ဖော်ပြထားသည်။
သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး
==ကိုးကား=
ပြင်ပလင့်များ
ကဏ္ဍ:ရိုးရာတရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ ကဏ္ဍ:ရိုးရှင်းသော တရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သည့် ဆောင်းပါးများ ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ
ပိန်းနှဲကွင်းရွာ၊ ပိန်းနှဲကွင်း
ပိန်းနှဲကွင်းရွာ၊ ပိန်းနှဲကွင်း
စက်တင်ဘာ ၁၉၈၄
ကိုးကား
1984
ကျားရဲလည်း သေ၊ တောလည်း ကျေ
ကျားရဲလည်း သေ၊ တောလည်း ကျေ ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက်
ကျားရဲရန်ကို ရှင်းလင်းရာတွင် ကျားရဲလည်းသေ၊ တောအကြောင်းလည်း နှံ့စပ်ကျေညက်သွားသကဲ့သို့ အလုပ်တစ်ခု ပြုလုပ်ရာတွင် ရည်မှန်းချက် အောင်မြင်သည့်အပြင် အခြားအကျိုးကျေးဇူးကိုလည်း ရရှိသည်။
လုန်လန်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
လုန်လန်ရွာ(Lonlang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ လော့ပွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၈၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လော့ပွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၃ ဦး၊ မ ၂၃၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၉၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ရေနီရွာ၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်
ရေနီရွာ(Yaeni)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်၊ ရေနီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၈၈၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရေနီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၁၇ ဦး၊ မ ၄၀၄ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၈၂၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗန်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကိုင်းပြင်ရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
ကိုင်းပြင်ရွာ (Kaingpyin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၊ ထောမကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၁၉၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖောင်းပြင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်ကုန်းရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
အင်ကုန်းရွာ (Inkone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ကြိမ်ခါးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၀၄၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကြိမ်ခါးကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၀၁ ဦး၊ မ ၂၃၂၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၄၂၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗျင်းညားကြီးရွာ၊ ကျောင်းစု
ဗျင်းညားကြီးရွာ၊ ကျောင်းစု
ရုဟကဇာတ်
ဒုကနိပါတ် - ၅။ ရုဟကဝဂ် -၁၉၁ - ရုဟကဇာတ်။ ။ မယားစကားကိုယုံ၍ မြင်းကို အတုခိုးမိသဖြင့် ပြက်ရယ်ပြုခြင်း ခံရသော ပုရောဟိတ်ပုဏ္ဏား အကြောင်း။
မိန်းမကြောင်းပြု ပျင်းရိမှု
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မယားဟောင်းသည် ဖြားယောင်းသွေးဆောင်အပ်သဖြ်င့ သာသနာတော်၌ ငြီးငွေ့ပျင်းရိကာ လူထွက်လိုသော ရဟန်းတစ်ပါး ရှိ၏။ [ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထုသည် အဋ္ဌနိပါဣန္ဒြိယဇာတ်တွင် ထင်ရှား လတ္တံ့။] မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုရဟန်းအကြောင်းကို သိတော်မူလျှင် ခေါ်တော်မူ၍ “ချစ်သားရဟန်း ... ဤမိန်းမကား သင့်အကျိုးမဲ့ကို ပြုတတ်သော မိန်းမဖြစ်သည်။ သင့်အား မင်းနှင့်တကွသော ပရိသတ်အလယ်၌ အရှက်ခွဲ၍ အိမ်မှနှင်ထုတ်သော အခြင်းအရာကို ပြုစေဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
မင်းချီးမြှောက်ခြင်း မင်္ဂလာမြင်း
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ထိုဗြဟ္မဒတ်၏ မင်းသားတော်ဖြစ်၍ အရွယ်သို့ရောက်သည်ရှိသော် ခမည်းတော် ဗြဟ္မဒတ်မင်းကြီး နတ်ရွာစံသဖြင့် ထီးနန်းစည်စိမ်ကိုရရှိကာ တရားသဖြင့် မင်းပြုလေ၏။ ထိုမင်းကြီးအား ရုဟကမည်သော ပုရောဟိတ်ပုဏ္ဏားသည်ရှိ၏။ ထိုပုဏ္ဏားမယားကား ပုရာဏီ မည်၏။ တစ်နေ့သ၌ မင်းကြီးသည် ပုရောဟိတ်ပုဏ္ဏားအား ကကြိုးတန်ဆာဆင်အပ်သော မြင်းတစ်စီးကို ပေးလိုက်၏။ ထိုအခါ ပုရောဟိတ်ပုဏ္ဏားသည် မြင်းကိုစီးနင်းလျက် မင်းကြီးထံ အခစားသွားလေ၏။ လူတို့သည် မြင်းစီးလျက် သွားလာနေသော ပုရောဟိတ်ပုဏ္ဏားကိုမြင်လျှင် မြင်း၏ အဆင်းအင်္ဂါလက္ခဏာသည် တင့်တယ်ပါပေ၏။ အံ့ဩဖွယ် ရှိပါပေ၏ဟု ချီးမွမ်းကြကုန်၏။
ပုဏ္ဏေးမဉာဏ်ပေး ဖောက်ပြန်ရေး
ပုရောဟိတ်ပုဏ္ဏားသည် အိမ်သို့ရောက်လျှင် မယားပုဏ္ဏေးမကို “ရှင်မ ... ငါမြင်းစီး၍ မင်းကြီးထံ အခစားသွားရာ မြင်တိုင်း၊ မြင်တိုင်းသော လူတို့သည် မြင်း၏ အဆင်းအင်္ဂါလက္ခဏာသည် တင့်တယ်ပါပေ၏။ အံ့ဩဖွယ် ရှိပါပေ၏ဟု မြင်းကိုသာ ချီးမွမ်းကြသည်”ဟု ပြောဆိုလေ၏။ ပုဏ္ဏေးမသည် အတန်ငယ် ဖုံးလွှမ်းသောအကျင့်ရှိ၏။ ယောကျ်ားတစ်ပါးနှင့် လွန်ကျူးတတ်သော သဘောရှိ၏။ ထိုကြောင့် ပုရောဟိတ်ပုဏ္ဏားကို “အရှင် ... အရှင်ကား မြင်းမှာ ချီးမွမ်းခံရခြင်းအကြောင်း မသိလေ၊ ဤမြင်းမှာ ဆင်ထားသော ကကြိုးတန်ဆာကိုမှီ၍ အချီးမွမ်းခံရသည်။ အရှင်လည်း မြင်းကဲ့သို့ အချီးမွမ်းခံလိုလျှင် မြင်းမှာ ဆင်ထားသော ကကြိုးတန်ဆာကို အရှင့်ကိုယ်မှာ ဆင်ပြီးလျှင် ခရီးလမ်းတွင် မြင်းကဲ့သို့ ခြေလေးချောင်းထောက်လျက် မင်းကြီးကို အခစားသွားပါလော့၊ မင်းကြီးသည် အရှင့်ကို မြင်လျှင် ချီးမွမ်းလိမ့်မည်။ မြင်တိုင်းမြင်တိုင်းသော လူတို့လည်း ချီးမွမ်းလိမ့်မည်” ဟု အကြံပေးလေ၏။
မင်းကြီးမြင်ရာ ကဲ့ရဲ့ကာ
ရူးသောပုဏ္ဏားသည် ပုဏ္ဏေးမ၏ စကားကိုကြားလျှင် ဤပုဏ္ဏေးမကား မည်သို့သော အကြောင်းကြောင့် ငါ့ကို ပြောဆို အကြံပေးသည်ဟုမသိဘဲ အဟုတ်အမှန်ကို ပြောဆိုအကြံပေးသည်ဟု မှတ်ထင်ကာ ပုဏ္ဏေးမ ပြောဆိုအကြံပေးတိုင်း ပြုလေ၏။ မြင်တိုင်း၊ မြင်တိုင်းသော လူတို့သည် ဆရာပုဏ္ဏားမှာ တင့်တယ်ပါပေ၏။ အံ့ဩဖွယ် ရှိပါပေ၏ - ဟု ပြက်ရယ်ပြုကြကုန်၏။
မင်းကြီးထံရောက်၍ မြင်လျှင် ပုရောဟိတ်ပုဏ္ဏားကို “ဆရာပုဏ္ဏား ... သင့်မှာ သည်းခြေပျက်နေသလော၊ သင်ရူးနေသလော၊ မိန်းမခိုင်းတိုင်း လုပ်ရသော” စသည်ဖြင့် ပြောဆိုကဲ့ရဲ့ကာ ရှက်စေ၏။
ထိုအခါ ပုဏ္ဏားလည်း “ငါကား ... ထင်ရှားသော မင်းဆရာပုဏ္ဏားဖြစ်လျက် မလျောက်ပတ်သော အမှုကို ပြုမိပေပြီ၊ ပုဏ္ဏေးမကား ငါ့ကို မင်းနှင့်တကွသော ပရိသတ်အလယ်မှာ အရှက်ခွဲသည်” ဟု အလွန်အမျက်ထွက်၍ ဤ ပုဏ္ဏေးမကို ရိုက်နှက်သက်ပုတ်ပြီးလျှင် အိမ်မှ နှင်ထုတ်မည်ဟု ကြံစည်ကာ အိမ်သို့ အမြန်ပြန်သွားလေ၏။
ကျွက်နွယ်ကွင်းရွာ၊ ပိန်းနှဲကွင်း
ကျွက်နွယ်ကွင်းရွာ၊ ပိန်းနှဲကွင်း
ရုဟကဇာတ်
ပုဏ္ဏေးမမောင်း အသစ်ပေါင်း
ပုဏ္ဏေးမလည်း လင်ယောကျ်ား အမျက်ထွက်လာသည့် အဖြစ်ကို သိနှင့်၍ ရှေးမဆွကပင် တံခါးငယ်ဖြင့် ထွက်ပြီးလျှင် မင်းကြီးနန်းတော်သို့သွားကာ လေး၊ ငါးရက်လုံး နေလေ၏။ မင်းကြီးလည်း ထိုအကြောင်းသိလျှင် ပုရာဟိတ်ပုဏ္ဏားကို ခေါ်စေ၍ -
“ဆရာ ရုဟကပုဏ္ဏားကြီး ... အမှန်အားဖြင့် ပြတ်ပြီးသော လေးညှို့ကို ပြန်၍ဆက်ရသဲ့သို့၊ ထို့အတူ ပုရာဏီမည်သော ပုဏ္ဏေးမနှင့် ပြန်၍ဆက်ပါဦးလော၊ အမျက်ဒေါသနိုင်ငံသို့ မလိုက်ပါနှင့်” – ဟု ပုဏ္ဏေးမအား သည်းခံရန် ပြောကြားဆုံးမလေ၏။
ရုဟကပုဏ္ဏားလည်း မင်းကြီးစကားကို ကြားလျှင် - “မြတ်သောမင်းကြီး ... နူးညံ့သော လျှော်နှင့်ပြုလုပ်တတ်သူရှိပါမူ လေးညှို့သစ်ကိုပင် ပြုလုပ်စေတော့မည်၊ အကျွန်ုပ်အား လေးညှို့ဟောင်းဖြင့် အလိုမရှိတော့ပြီ” – ဟု မင်းကြီးကို လျှောက်ထားပြီးလျှင် မယားပုဏ္ဏေးမကို အိမ်မှနှင့်ထုတ်၍ တစ်ပါးသော ပုဏ္ဏေးမကို ယူဆောင်ကာ ပေါင်းသင်းနေထိုင်လေ၏။
ဤဒေသနာတော်အဆုံး၌ သာသနာတော်မှ ငြီးငွေ့ပျင်းရိကာ လူထွက်လိုသောရဟန်းသည် သောတာပတ္တိဖိုလ်၌ တည်လေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် - ရဟန်းတို့ -
ရုဟကပုဏ္ဏားသည် - လူထွက်လိုသော ရဟန်း။
ဗာရာဏသီမင်းသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ - ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
မျောတောင်ရွာ၊ အတွင်းငှက်သေ
မျောတောင်ရွာ၊ အတွင်းငှက်သေ
ကျားရဲလည်း သေ၊ တောလည်း ကြေ
ကျားရဲလည်း သေ၊ တောလည်း ကြေ ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက်
ကျားရဲရန်ကို ရှင်းလင်းရာတွင် ကျားရဲလည်း သေ၊ တောလည်း ဖွတ်ဖွတ်ကြေအောင် ပျက်စီးသွားသကဲ့သို့ အလုပ်တစ်ခု ပြုလုပ်ရာတွင် ရည်မှန်းချက် အောင်မြင်သော်လည်း ဆုံးရှုံးမှု ကြီးမားသည်။
အမေနေ့
အမေနေ့ (မိခင်များနေ့) (Mother Day)သည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ မိခင်အားလုံးကို ဂုဏ်ပြုသောနေ့ အဖြစ် နှစ်စဉ် မေလ ဒုတိယပတ် တနင်္ဂနွေနေ့ကို အမေမိခင်နေ့ဟု နိုင်ငံအများစုက သတ်မှတ်ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ တွင် အမေနေ့ကို နှစ်စဉ် ပြာသိုလပြည့်နေ့၌ ကျင်းပပြုလုပ်ပြီး အမေ့ဂုဏ်ကျေးဇူးများကို ထုတ်ဖော်ပြောဆို ကြသည်။ ယဉ်ကျေးမှု ဓလေ့ထုံးတမ်း အလိုက် မတူညီသော ရက်များတွင် အမေနေ့ကို ကျင်းပကြသည်။ ရှေးဟောင်း ဂရိ ရောမခေတ်မှ စတင်၍ ဒီနေ့ခေတ်အထိ အမေနေ့ကို ကျင်းပနေကြဆဲဖြစ်သည်။ နောင်တွင်လည်း အမေ့ကျေးဇူး ထုတ်ဖော်သည့်နေ့ကို ဆက်လက်ကျင်းပ နေကြဦးမှာ မလွဲပေ၊ Officially အမေနေ့ဖြစ်မြောက်အောင် ကြိုးပမ်းအားထုတ်ခဲ့သူမှာ အမေရိကန်နိုင်ငံသူ နာမည်ကြီးစာရေးဆရာမဂျူလီယာဝါ့ဒ်ဟိုး ( Julia Ward Howe (1819-1910) ) ဘဲ ဖြစ်ပါတယ်။ သူမသည် ကျော်ကြားသော စာရေးဆရာမကြီးတစ်ဦးဖြစ်ပြီး အမေနေ့ ဖြစ်မြောက်ရန် ကလောင်စွမ်းနှင့် ကြိုးပမ်းခဲ့သူဖြစ်သည်။
၁၈၇၂ ခုနှစ်မှာ စတင်လှုပ်ရှားခဲ့တာ ဖြစ်ပြီး၊ စစ်ပွဲမှာသေဆုံးခဲ့ကြသူများကို ရည်ရွယ်ပြီး၊ စစ်ပွဲကိုအလိုမရှိ၊ စစ်ပွဲကိုမုန်းတီးဆန့်ကျင်ဖို့ရန် မိခင်များအားလုံးကို နှိုးဆော်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ ဇွန်လ ၂ ရက်နေ့ကို မိခင်များနေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ကျင်းပဖို့ရန် နှိုးဆော်ပြီး၊ ဇွန်လ ဒုတိယပတ် တနင်္ဂနွေနေ့ မှာလည်း Mothers' Peace Day အဖြစ်နဲ့ USA, Houston မှာ စတင်ပြုလုပ် ကျင်းပခဲ့ကြပါတယ်။ Julia Ward Howe ၏ စိတ်ကူးအမြင်ဟာအတော်ပြန့်နှံ့လာပြီး၊ နောက်ပိုင်းမှာတော့ Anna Jarvis တင်သွင်းတဲ့မေလမှာ ကျင်းပတဲ့ မိခင်များနေ့က နေရာယူသွားခဲ့ပါတယ်။
အမေနေ့ဖြစ်မြောက်အောင် ကြိုးပမ်းခဲ့သူ Anna Marie Jarvis က မိခင်ဖြစ်သူ Ann Maria Reeves Jarvis အိပ်မက်ကို ဆက်လက်ပြီး ရှင်သန်စေခဲ့သူ ဖြစ်ပြီး သူမဟာလည်း မမေ့သင့်သော ကျေးဇူးရှင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ Julia Ward Howe နှင့် Anna Marie Jarvis တို့၏ ကြိုးပမ်းမှုများကြောင့် နောက်ပိုင်းတွင် ကမ္ဘာနှင့် အဝှမ်း အမေနေ့ ကျင်းပနေခဲ့ကြတာဖြစ်သည်။
အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် မယ်တော်မယ်ရီကို ဂုဏ်ပြုသည့်အနေ့နှင့် ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ ထိုနေ့မှာ အမေအားလုံးသည် တူညီဝတ်စုံများကို ဝတ်ဆင်ပြီး အခမ်းအနား ကျင်းပသောနေရာကို ရောက်လာသောအခါ သားသမီးများက အမေများ၏ ကျေးဇူးကို ထုတ်ဖော်ပြောဆိုကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ အမေနေ့ ဖြစ်ပေါ်လာပုံ
မြန်မာပြည်တွင် စာရေးဆရာ၊ ဒါရိုက်တာ ဦးသုခ၏ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုကြောင့် ပြာသိုလပြည့်နေ့ကို အမေနေ့အဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်ခဲ့ပြီး မြန်မာ့ပြက္ခဒိန်တွင် ပြာသိုလပြည့်အမေနေ့အဖြစ် ကမ္ပည်းတင်နိုင်ခဲ့ပေသည်။ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုအရ အမေကို ဘုရားနှင့် တစ်ဂိုဏ်းတည်းထားပြီး မာတာပိတုဂုဏောအနန္တော ဟူ၍ ပူဇော်အရိုအသေပေးခဲ့ကြသည်။ ဆရာကြီးဦးသုခက တရားဝင်ဖြစ်စေရန် ကြိုးပမ်းပေးသူ ဖြစ်သည်။ (၁၉၉၅)ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်နေ့၌ စာရေးဆရာ ဦးသုခ၏ တိုက်တွန်းပြောပြချက်အရ မန္တလေးတွင် အမေနေ့ကို ပထမဦးဆုံး စတင်ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သည်။ (၁၉၉၇)တွင် ပြာသိုလပြည့်နေ့အား အမေနေ့အဖြစ် တရားဝင်သတ်မှတ်နိုင်ခဲ့သည်။ မိဘကျေးဇူးဆပ်နည်း စသည့် ဗဟုသုတပညာပေးများ ဟောပြောခြင်းဖြင့် ခေတ်လူငယ်များအား အသိပညာဗဟုသုတ တိုးပွားစေလိုသည့် ဆန္ဒဖြင့် စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
သမင်းကုန်း
သမင်းကုန်း
ဝံပိုင့်
ဝံပိုင့် (Palm Civet, (Viverridae) ) ဆိုသည်မှာ ခန္ဓာကိုယ်အရွယ် အငယ်စားနှင့် အလတ်စား အမျိုးမျိုးရှိကြသော ဇီဝမျိုးတူ နို့တိုက်သတ္တဝါများ မျိုးရင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး သိပ္ပံအမည်ဖြင့် "ဗီဗာရီဒီး"ဟု ခေါ်လေသည်။ ဝံပိုင့်များ၏ ပုံပန်းသွင်ပြင်သည် ကြောင်နှင့် ခပ်ဆင်ဆင်တူသော်လည်း ဗီဇမျိုးရိုး၊ စရိုက်လက္ခဏာနှင့် ခန္ဓာကိုယ်၏ အသေးစိတ် ဖွဲ့စည်းပုံများမှာမူ အတန်ပင်ကွဲပြား၏။
ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ မျိုးရိုးခွဲခြားခြင်း
(ဝံပိုင့်) ဗီဗာရီဒီး မျိုးရင်းသည် ဖီးလစ်ဒီး(ကြောင်မျိုးရင်း)၊ ဟိုင်အီးနီဒီး(ဟိုင်အီးနား)၊ ဟာပတ် စတီဒီး(မြွေပါ)၊ ပရီအိုနိုဒွန်တီဒီး(လင်စိုင်) စသည့် တိရစ္ဆာန်မျိုးရင်း တို့နှင့်အတူ နို့တိုက်သတ္တဝါ မျိုးစဉ်ခွဲ "ဖဲလစ်ဖော်မီယာ " ထဲ၌ ပါဝင်သည်။ ဝံပိုင့်မျိုးရင်းအား မျိုးစိတ် (၃၃) မျိုးပါဝင်သော မျိုးစု (၁၅) စုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
တွေ့ရှိရသော ဒေသများ
ဝံပိုင့်များသည် အရှေ့တိုင်းဒေသများဖြစ်သော အာရှတိုက်တခုလုံး၊ အာဖရိကတိုက်တစ်ဝှမ်းလုံးနှင့် ဥရောပတိုက်၏ တောင်ပိုင်းဒေသတို့တွင် နေထိုင်ကျက်စားကြသည်။ မဒါဂတ်စကားကျွန်းနှင့် ဆူလာဝေစီကျွန်း များတွင်လည်း ကျက်စားကြပြီး၊ ကမ္ဘာ့ဟောင်းဟုခေါ်သော အရှေ့တိုင်းရှိ အပူပိုင်းဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသည့်အပြင် အင်ဒို-ပစိဖိတ်ဒေသရှိ Wallace မျဉ်းဟုခေါ်သော အာရှနှင့် ဩစတြေးလျကြားရှိ ဇီဝမျိုးကွဲရပ်ဝန်း အပိုင်းအခြားကို ကျော်လွန်၍ ကျက်စားကြသည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်။ မျိုးရင်းဝင်အများစုသည် အပူပိုင်းမိုးသစ်တောများတွင် ပိုမိုနေထိုင်ကျက်စားကြသော်လည်း အချို့ဝံပိုင့်မျိုးနွယ်များမှာ တောအုပ်များ၊ ဆာဗားနားမြက်ခင်းပြင်များနှင့် တောင်ပေါ်ဒေသများတွင်လည်း နေထိုင်ကြသည်ကိုလည်း တွေ့နိုင်သည်။
လက်ပန်တဲ (တောင်)ရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
လက်ပန်တဲ (တောင်)ရွာ (Letpante(South))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ မြေသင်းတွင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၃၇၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြေသင်းတွင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၄၁ ဦး၊ မ ၁၅၂၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၆၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ဝံပိုင့်
"ကြောင်ကတိုး/ကြောင်နံ့သာ"
ဝံပိုင့် မျိုးရင်းဝင်အများစုသည် ကြောင်ကတိုး (ဝါ) ကြောင်နံ့သာ ဟုခေါ်သည့် ခန္ဓာကိုယ်မှ ရနံ့တစ်ခုထုတ်သည့် ကြောင်အသွင်ရှိ တိရစ္ဆာန်များဖြစ်ကြလေ၏။ ၎င်းရနံ့ထုတ်နိုင်သော ဝံပိုင့်အများစုမှာ "ဗီဗားရာ၊ စီဗက်တစ္စတစ်၊ ဗီဗားကျူလာ " မျိုးစုများမှ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုကဲ့သို့ ရနံ့ထွက်ခြင်းမှာ ၎င်းမျိုးစုဝံပိုင့်များ၏ ဒွါရနားတွင် ရနံ့ထုတ်ဂလင်းတစ်ခုပါရှိသောကြောင့် ဖြစ်လေ၏။ သို့ရာတွင် ၎င်းတို့အားလုံး၏ ရနံ့တိုင်းသည် "ကတိုး" ဟူသော နှစ်လိုဖွယ်ကောင်းနေခြင်းမျိုးမဟုတ်ဘဲ တချို့သောဝံပိုင့်များ၏ ရနံ့မှာ မခံမရပ်နိုင်လောက်ပင် ပြင်းထန်သည်ဟုသိရသည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေကာမူ ၎င်း "ကတိုး" ဟူသောအသုံးအနှုန်းသည်လည်း တခါတရံတွင် နှစ်လိုဖွယ်မကောင်းသော ရနံ့များကို ရည်ညွှန်းရာ၌လည်း လူတချို့ သုံးလေ့ရှိကြလေသည်။
လက်ပန်တဲ (တောင်)ရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝံပိုင့်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နို့တိုက်သတ္တဝါ မျိုးရင်းများ  ကဏ္ဍ:အသုံးများသော နို့တိုက်သတ္တဝါ အမည်များ
အဆိပ်
အဆိပ်ဆိုသည်မှာ ပါးစပ်မှ အနည်းငယ်စားရုံမျှဖြင့် ဖြစ်စေ၊ နှာခေါင်းမ ရှူ၍ဖြစ်စေ၊ အရေပြားကို ထိကာ အထဲသို့ ဝင်သွား၍ဖြစ်စေ သက်ရှိ တို့အား နာမကျန်းဖြစ်စေသည်သာမကအသက်ပင် သေစေနိုင်သော အရာဝတ္ထုဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့ သုံးဆောင်နေကြသောဆေးများစွာတို့၌ အဆိပ်ကို အနည်းငယ် ထည့်၍ ဖော်စပ်ထားရာ ထိုဆေးများကို လိုသည် ထက်ပို၍ အမြောက်အမြား စားမိပါက အဆိပ်ဖြစ်တတ်သည်။ သာမန် လူတစ်ယောက်အတွက် ဆေးအဖြစ်ဖြင့်သုံးသော အဆိပ်ပမာဏ သည် အားနည်း၍ မကျန်းမာသော လူတယောက်၊ သို့မဟုတ် ကလေးသူငယ်အတွက်ကား ဘေးဥပဒ် ဖြစ်စေနိုင်သည်။ အဆိပ် ကို စားမိ၍ဖြစ်စေ၊ သောက်မိ၍ဖြစ်စေ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဝေဒနာကို ပျောက်အောင် ကုစားပေးသည့် အရာကို အဆိပ်ဖြေ ဆေးအန်တီတော့ဆင် ဟု ခေါ်သည်။
အဆိပ်များကို ယင်းတို့၏သတ္တိကို လိုက်၍ (၁)လောင်စား တတ်သောအဆိပ်၊ (၂) တောက်စေတတ်သော အဆိပ်၊ (၃) နာဗ်ကြောအဆိပ်၊ (၄) အဆိပ်ဓာတ်ငွေ့ဟူ၍ အမျိုးမျိုး ခွဲခြား ထားသည်။ လောင်စားတတ်သော အဆိပ်သည် အရေပြားကို လည်းကောင်း၊ အစာအိမ်အတွင်းနံရံကိုသော်လည်းကောင်း လောင်တတ်သည်။ လောင်စားတတ်သော အဆိပ်တွင် ပြင်း သည့် ဟိုက်ဒရိုကလောရစ်အက်ဆစ်ကဲ့သို့သော အက်ဆစ်များ နှင့် ပြင်းသော ကော့စတစ်ပိုတက်၊ သို့မဟုတ် အမ်မိုနီယာ ကဲ့သို့သော အယ်လကာလီများ ပါဝင်သည်။ အပုပ်နိုင်ဆေး အဖြစ် အသုံးပြုသော မာကျူရစ်ကလိုရိုဒ်ရည်သည် ကြောက် စရာကောင်းသော အဆိပ်ဖြစ်သည်။ ဤအဆိပ်များကို ပြေစေ သည့် အဆိပ်ဖြေမှာ ကြက်ဥအကာကို ရေနှင့်ခေါက်၍ တိုက် ရန်ဖြစ်သည်။ အောက်ဇဲလစ်အက်ဆစ် အပြင်းရည်သည်လည်း လောင်စားသောအဆိပ်ဖြစ်၍ အဆိပ်ဖြေမှာ မြေဖြူဖြစ်သည်။ ပိုးနှိမ်ဆေးအဖြစ် အသုံးပြုသော ကာဗော်လစ်အက်ဆစ်သည် လောင်စားတတ်သော အက်ဆစ်မျိုးတွင်ပါ၍ ယင်းကို ပြေ စေသည့်အဖြေမှာ ထုံးရေကြည်အချိုကို ပေးရန်ဖြစ်သည်။ တောက်စေတတ်သည့် အဆိပ်များကို ဝမ်းတွင်းသို့ စားမိ သောက်မိသောအခါ အလွန်ခံရခက်အောင် ပူလောင်နာကျင် စေသည်။ ယင်းအဆိပ်မျိုးများထဲတွင် စိန်ဖြူသည် အဆိုးဆုံး ဖြစ်သည်။ စိန်ဝါနှင့် စိန်ပါသော ဒြပ်ပေါင်းအားလုံးတို့သည် စိန်ဖြူလောက်ပင် ကြောက်စရာကောင်းလှပေသည်။ စိန်ဖြူ၏ သတ္တိမှာ ရုတ်ခြည်း သေစေသည် မဟုတ်ပဲ တဖြည်းဖြည်း အဆိပ်တက်၍ အချိန်ကြာမှ သေစေလေသည်။ စိန်ဖြူအဆိပ် အတွက် ဖြေဆေးမှာ မဂ္ဂနီရှာနှင့် ဖဲရစ်ဟိုက်ဒရော့ဆိုက်ရည် ဖြစ်သည်။
လက်အက်ဆက်တိတ် ပါဝင်သော ခဲဒြဗ်ပေါင်းရည်များသည် တဖြည်းဖြည်း အဆိပ်တက်သော အဆိပ်များ ဖြစ်ကြသည်။ လက်အက်ဆက်တိတ်ရည်သည် အရသာချိုနေ၏။ သို့သော် အဆိပ်အလွန်ပြင်းထန်သည်။ ခဲပိုက်လုံးများမှ ထွက်သော ရေသွက်တွင် ခဲအနည်များ စုပေါင်းနေတတ်သောကြောင့် ခဲဆိပ်ဖြစ်တတ်သည်။ သို့သော် ယင်းခဲပိုက်လုံးများမှ ထွက် သော ရေစေးတွင်မူကား ခဲဆိပ် မဖြစ်ချေ။ အဘယ်ကြောင့် ဆိုသော် ခဲအနည်သည် ရေစေးတွင် မပျော်ဝင်ဘဲ လက်ကာဗွန် နိတ် အဖြစ်ဖြင့် ခဲပိုက်လုံးတွင် စွဲနေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ပျော်ဝင်နိုင်သော ကြေးနီ၊ သွပ်နှင့် ဗေရီယမ်ဓာတ်ဆားများ သည်လည်း တောက်သည့်အဆိပ်များ ဖြစ်ကြသည်။ တစ်ခါ တစ်ရံ အိမ်များတွင် မင်စွန်းများ ချွတ်ရန်နှင့် ဘီသွာလျှော်များ အရောင်ချွတ်ရန် အသုံးပြုသော အောက်ဇဲလစ်အက်ဆစ် (ဆော်ရဲဓာတ်ဆား)သည် ဤတောက်သည့် အဆိပ်မျိုး ဖြစ်သည်။
နာဗ်ကြောအဆိပ်သည် အဆိပ်တကာတို့တွင် အပြင်းထန်ဆုံး အဆိပ်ဖြစ်သည်။ ပိုးမွှား တိရစ္ဆာန်ငယ် များကို မှိုင်းတိုက်၍ သုတ်သင်ရာတွင် မှိုင်းအဖြစ် အသုံးပြုသော ပရပ်ဆစ်အက်ဆစ် သည် ဓာတ်ငွေ့ဖြစ်သည်။ ဤအဆိပ်ဓာတ်ငွေ့သည် ပြင်းထန် ၍ အလွန်အန္တရာယ်များသောကြောင့် ကျွမ်းကျင်သောသူများသာ ကိုင်တွယ် အသုံးပြုသင့်သည်။ ဤဓာတ်ငွေ့သည် ဗာဒမ်သီး အခါးနံ့ရှိသည်။ ဓာတ်ငွေ့ပျော်ဝင်နေသော ပျော်ဝင်ရည်သည် လည်း ဓာတ်ငွေ့ကဲ့သို့ပင် အလွန်အဆိပ်ပြင်းသည်။ ဓာတ်ပုံ ပညာတွင် အသုံးပြုသော ပိုတက်ဆီယမ်ဆိုင် ယနိုက်ကဲ့သို့သော ဓာတ်ဆားများသည်လည်း အဆိပ်ပြင်းထန်သည်။ ဤအဆိပ်မျိုး မိသူများအား ထွက်သက် ဝင်သက်ပေးခြင်းကို ချက်ချင်း ပြုလုပ်ပေးရမည်။
ဤအဆိပ်မျိုးတွင် အယ်လကာလွိုက်ခေါ်သည့် နိုက်ထရို ဂျင်ဓာတ်ပါသော အရာများ ပါဝင်သည်။ အယ်လကာလွိုက် တို့သည် အပင်အမျိုးမျိုးတွင် ရှိကြသည်။ နစ်ကိုတင်သည် ပါးစပ်မှ စားသည်ဖြစ်စေ၊ အရေပြားမှဝင်သွားသည်ဖြစ်စေ အလွန်ပင်အဆိပ်ဖြစ်စေသည်။ ဆေးလိပ်သောက်ဆေးရွက်တွင် နစ်ကိုတင် အနည်းငယ်သာပါသည်။ ကြွက်သတ်ဆေးတွင် ယင်းကို အသုံးပြုသည်။ အနည်းငယ်မျှဖြင့် ကြွက်ကို လျင်မြန် စွာ သေစေနိုင်သည်။ ယင်းကိုစားမိသည့်အခါ အကြောများ ဆွဲလာရာ ကလိုရိုဖောင်းပေး၍ ဖြေနိုင်သည်။ ဗရိုမိုက်သည် အဆိပ်ဖြေဆေးတစ်မျိုးဖြစ်၍ ဖီနိုဖာဗီတုံးသည် ကိုယ်တိုင်က အဆိပ်ဖြစ်သော်လည်း ထိုးဆေးအဖြစ် ထိုးပေးသောအခါ အဆိပ်ပြေစေသည်။
ဗဲလာဒွန်နာ (ပန်းတိုင်ခတ္တာ)မှရသော အက်တြိုပင်းနှင့် ဘိန်းပန်းပင်မျိုးမှရသော မော်ဖင်းတို့သည်လည်း အယ်လကာ လွိုက်အဆိပ်များပင် ဖြစ်ကြသည်။ အက်တြိုပင်းနှင့် မော်ဖင်း တို့သည် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး အဆိပ်ဖြေများ ဖြစ်ကြသည်။ အက်ကိုနိုက်ခေါ် ဆီမီးတောက်ပင်မျိုးမှရသော ဆီမီးတောက် အဆိပ်နှင့် ဒစ်ဂျီတလင်းများသည် အလွန်ပြင်းထန်သော အယ်လကာလွိုက်အဆိပ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ဖီနိုဗာဗီတုံးသည် အနည်းငယ် စားလျှင် ဆေးဖြစ်၍ များများစားသော် အဆိပ် ဖြစ်သောကြောင့် ဘေးဖြစ်တတ်သည်။ ယင်း အဆိပ်မိသူအား ထွက်သက်ဝင်သက်ပေးခြင်းကို ပြုလုပ်ပေးသင့်သည်။
အဆိပ်ဓာတ်ငွေ့ကို နှစ်မျိုးနှစ်စား ခွဲခြားထားသည်။ ကလိုရင်း၊ ဗရိုမင်း၊ ကန့်ကို မီးရှို့၍ ထွက်လာသော အခိုးနှင့်စစ်ပွဲတွင် အသုံးပြုသော အဆိပ်ဓာတ်ငွေ့များသည် လည်ပင်း နှင့်အဆုပ် တစ်ရှူးများကို ပြင်းထန်စွာ အဆိပ်ဖြစ်စေသည်။ ကာဗွန်မွန်အောက် ဆိုက်ဓာတ်ငွေ့သည် ဒုတိယအမျိုးတွင် ပါဝင်သည်။ သွေး၏လုပ်ငန်း တစ်ခုမှာ အဆုပ်မှ အောက်စီဂျင်ကိုယူ၍ အခြားလိုအပ်သောနေရာ များသို့ ပို့ပေးသည်။ သွေးသည် အောက်စီဂျင်ထက် ကာဗွန်မွန်အောက် ဆိုက်ကို ပို၍လွယ်ကူစွာ စုပ်ယူလက်ခံကာ အောက်စီဂျင်ကို ပယ်သဖြင့် လူကို လုံးလုံး မွန်းသွားစေသည်။ ကျောက်မီးသွေးဓာတ်ငွေ့၊ မော်တော်ကားအိတ်ဇောပိုက် (အခိုးထုတ်ပြွန်)မှ ထွက်သောအခိုး နှင့် ကုတ်မီးသွေးမှ ထွက်သောအခိုးတို့တွင် ကာဗွန်မွန်အောက် ဆိုက် ပါဝင်သည်။ ဤအဆိပ်မိသောသူများအား ထွက်သက်ဝင် သက် ပေးခြင်းကို ပြုလုပ်ပေးရသည်။
တိရစ္ဆာန်အဆိပ်များတွင်မြွေဆိပ်ကို လူသိများကြသည်။ မြွေအမျိုးပေါင်း များစွာရှိ သည့်အနက် အဆိပ်ပြင်းထန်သော မြွေမျိုးကို အပူပိုင်းဒေသ များတွင် တွေ့ရသည်။ မြွေဆိပ်သည် ထိရုံနှင့် လောင်စားစေ တတ်သော အဆိပ်မျိုးမဟုတ်ဘဲ သွေးကြောထဲသို့ ရောက်မှသာ အဆိပ် တက်နိုင်သည်။ သို့ရာတွင် အဆိပ်ရှိသောမြွေတို့တွင် ချွန်ထက်သောအစွယ်များရှိ၍ ထိုအစွယ်များဖြင့် ကိုက်မိ ပေါက် မိသောအခါ သွေးကြောများအတွင်းသို့ မြွေဆိပ်ဝင်မြဲ ဖြစ်သည်။ မြွေဆိပ်မိသူသည် ထိပ်လန့်တုန်လှုပ် လျှင်လည်းကောင်း၊ ပြေး လွှားလျှင်လည်းကောင်း သွေးများလှုပ်ရှားမှု မြန်သဖြင့် အဆိပ် တက်လည်း မြန်တတ်သည်။ အဆိပ်ရှိသည့် မြွေများ ပေါများ ရာ နိုင်ငံတိုင်း၌လိုပင် မြွေဆိပ်ဖြေဆေးများ ရှိကြသည်။ မြန်မာ နိုင်ငံဆေးဝါးလုပ်ငန်းမှ ပြုလုပ်သော မြွေဆိပ်ဖြေဆေးသည် အစွမ်းထက်လှ၍ မြွေဆိုးအကိုက်ခံရသူများအား အချိန်မီ ထိုး ပေးနိုင်လျှင် မုချ အသက်ချမ်းသာရာရနိုင်သည်။ အကယ်၍ ရုတ်တရက် ထိုဆေးများ မရနိုင်လျှင် မြွေစွယ်ထိသော နေရာမှ အထက်နားမှ ကျပ်စည်း၍ အဆိပ်ကို စုပ်ယူခြင်းမှာ အကောင်း ဆုံး ဖြစ်ပေသည်။*ရှေးဦးသူနာပြု
မျိုးအောင် (ဗိုလ်မှူးကြီး)
ဗိုလ်မှူးကြီးဟောင်း မျိုးအောင် ကို အဖ ဦးဘအို၊ အမိ ဒေါ်စောခင်တို့မှ ၁၉၂၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၂၀)ရက်နေ့တွင်မွေးဖွားသည်။ နဝမမြောက်သားဖြစ်ပြီး ရဲဘော် ဗသိန်းတင် ၏ ညီအရင်း ဖြစ်သည်။ ထားဝယ်မြို့ဇာတိဖြစ်သည်။
ဦးမျိုးအောင်သည် ထားဝယ်မြို့ ဦးပြိုရင်ကျောင်း၊ အမျိုးသားကျောင်းနှင့် ထားဝယ်အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းတို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး၊ ကျောင်းသား သံမဏိတပ်တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်တွင် တပ်သား အဖြစ် စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့ရာမှ ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးတွင် မျိုးချစ်တပ်မတော်၌ တိုင်း(၅)တွင် ဒုတိယဗိုလ်၊ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီး ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဘီအိုစီကောလိပ်သို့ တက်ရောက်ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။ ဒုတိယနှစ်အင်ဂျင်နီယာသင်တန်းမဆုံးမီ တပ်မတော်တွင် တပ်သားအဖြစ်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
ဗိုလ်လောင်းသင်တန်း ဒုတိယပတ်ဆင်း (ကြည်း-၅၆၀၈) ဒုတိယဗိုလ်အဖြစ် အမှတ်(၁)ခလရနှင့် အမှတ်(၂)သနက၊ ဗိုလ်မှူးအဖြစ် အမှတ်(၁၇)ခလရ (နယ်ခြားဒေသအုပ်ချုပ်ရေး)၊ ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် လွတ်လပ်ရေး မော်ကွန်းဝင် (ဒုတိယဆင့်)ရသည်။ ၁၉၆၃-၆၄ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကွပ်ကဲမှုနှင့်စစ်ဦးစီးတက္ကသိုလ်သို့တက်ရောက် အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် အရှေ့အလယ်ပိုင်းစစ်ပွဲ ကုလသမဂ္ဂ အပစ်အခတ်ရပ်စဲမှု ကြီးကြပ်ရေးအဖွဲ့၊ မြန်မာ စစ်အကဲခတ်မစ်ရှင်အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် အဖြစ် ကိုင်ရို နှင့် ဂျေရုဆလင် တို့သို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ထိုမှ အမှတ်(၁၀၆) ခမရ တပ်ရင်းမှူး၊ နိုင်ငံတော် ကာကွယ်ရေး နည်းပြမှူး၊ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး၊ ဗိုလ်မှူးကြီးအဖြစ် အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းဦးစီးချုပ်၊ ရန်ကုန်မြို့တော် စည်ပင်သာယာရေးအဖွဲ့ မင်းကြီး နှင့် မြို့တော်ဝန်၊ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်၊ ဗန်ကောက်သွားအာရှအားကစားပွဲတော် မြန်မာအားကစားအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်၊ ၁၉၆၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် လမ်းစဉ်ပါတီဗဟိုရေးရာကော်မတီဝင်၊ အမှတ်(၈၈)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ် တပ်မမှူး၊ အ‌‌ရှေ့ တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး၊ နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ် ကျောင်းအုပ်ကြီး၊ ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်ဖြင့် တပ်မတော်မှ အငြိမ်းစား ယူခဲ့သည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ်၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဗိုလ်ကြီးအုန်းကျော်မြင့်၏ နိုင်ငံတော်ပုန်ကန်မှု၌ ပါဝင်ပတ်သက်ခဲ့သည်ဟု မဆလ အစိုးရ၏စွပ်စွဲချက် ကြောင့် ဗိုလ်မှူးကြီး ဘဝဖြင့် အငြိမ်းစား ပေးခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။
လီမာ
လီမာမျောက်တွင် အရွယ်အစားစား၊ ပုံသဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုး၊ အလေ့အထအဖုံဖုံရှိကြရာ တစ်မျိုးနှင့်တစ်မျိုး အလွန်ကွဲပြားကြ၏။ ပုံစံအားဖြင့် အကောင်ကြီး အင်ဒရီလီမာမျောက်သည် နှာခေါင်းမှ အမြီးရင်းအထိ နှစ်ပေ ရှည်၍ ကြွက်လီမာမျောက်မှာ ကြွက်အရွယ်မျှသာရှိသည်။ အချို့လီမာမျောက်များသည် မျောက်ကဲ့သို့ ပေါ့ပါးလျင်မြန်၍ လိုရစ်ခေါ် နှာတံရှည် လီမာမျောက်မျိုးနှင့် နှေးကွေးသော လီမာမျောက်မျိုးတို့မှာ အလွန်အေးအေးဆေးဆေး နေထိုင်သွားလာလေ့ရှိသည်။ အချို့သော လီမာမျောက်များသည် နေ့ အချိန်တွင်သာ ထွက်၍ အချို့သည် ညဉ့်တွင်သာ ထွက်လေ့ရှိသည်။ များသောအားဖြင့်ညဉ့်အချိန်ထွက်ကြသည်။ အပင်စားလီမာမျောက်၊ သားစား လီမာမျောက်၊ ဆူညံကြမ်းတမ်းသော လီမာမျောက်၊ စိတ်ဆိုး၍ ထိတ်လန့်သည့်အခါမှအပ မည်သည့်အခါမျှ အသံမပြုတတ်သော လီမာမျောက်၊ သစ်ပင်ပေါ်မှ ဆင်းလေ့မရှိသော လီမာမျောက်၊ ကျောက်တောင်များ၌ နေလေ့ရှိသော လီမာမျောက်၊ အမွေးဖွား၍ ရှည်သောအမြီးရှိသည့် လီမာ မျောက်၊ တိုတုတ်သော အမြီးရှိသည့် လီမာမျောက်၊ အမြီးအရှင်းမရှိသည့်လီမာမျောက်ဟူ၍ အစားစားရှိသည်။ အမြီးရှည်ရှိသော လီမာမျောက်များသည် အချို့သောမျောက်များကဲ့သို့ အမြီးဖြင့်သစ်ကိုင်းတွင် တွဲလဲဆွဲ၍ မနေနိုင်ကြပေ။ လီမာမျောက်များ၏ နောက်ခြေများသည် လက်များထက်ရှည်သောကြောင့် လေးဖက်ထောက်လျှောက်ရာ၌ ကုံးကုံးကွကွ ဖြစ်နေတတ်သည်။
မျိုးအောင် (ဗိုလ်မှူးကြီး)
၁၃၅၀ ပြည့်နှစ်(၁၉၈၈ ခုနှစ်)၊ ပြည်သူ့ဒီမိုကရေစီ အရေးတော်ပုံကြီးတွင်ပါဝင်ခဲ့သည်။ မျိုးချစ်ရဲဘော်ဟောင်းများအဖွဲ့ ဗဟိုဦးစီးအဖွဲ့ဝင်၊ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် တနင်္သာရီတိုင်း စည်းရုံးရေး တာဝန်ခံနှင့် ဗဟိုဦးစီးအဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထားဝယ်မြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂)တွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အား ကိုယ်စားပြု၍ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ခိုင်လုံမဲ(၁၇၉၀၆)မဲ၊ စုစုပေါင်း မဲရာခိုင်နှုန်း(၈၆.၆၉)ဖြင့် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
လီမာ
လီမာမျောက်များသည် ညဉ့်အချိန်တွင် ပြူး၍တောက်ပြောင်သော မျက်လုံးများနှင့် တစ္ဆေ မှင်စာများပမာ အသံမမြည်အောင် သွားလာလေ့ရှိသောကြောင့် အချို့ကြောက်လန့်ကြသည်။ နေ့အချိန်၌ ထွက်လေ့မရှိဘဲ သစ်ပင်ခွကြား၌သော်လည်းကောင်း၊ သစ်ခေါက်ထဲ၌သော်လည်းကောင်း ကွေး၍ အိပ်နေတတ်ကြသည်။ မှောင်စပျိုးသည်နှင့် အိပ်ရာမှထ၍ တစ်ပင်ဆင်း တစ်ပင်တက် အစာရှာထွက််ကြသည်။ ကြက်၊ ငှက်၊ ဖား၊ ပုတ်သင်၊ ပင့်ကူ၊ ငှက်ဥ၊ သစ်သီး စသည်တို့ကိုစားသည်။ အရုဏ်ကျင်း၍ လင်းလုနီးတွင် မိမိတို့ ခိုအောင်းရာသို့ ပြန်ကြသည်။
မျိုးအောင် (ဗိုလ်မှူးကြီး)
ရွေးကောက်ပွဲအပြီးတွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်၏ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်၊ ဇူလိုင်လ(၂၈)ရက်နေ့ မှ(၂၉)ရက်အထိပြုလုပ်သည့် ဂန္ဒီဆုံးဖြတ်ချက်အတိုင်း နဝတက လွှတ်တော်ခေါ်မပေးလျှင် ဆောင်ရွက်ရန်လိုသည့် နည်းလမ်းသုံးသွယ် စာတမ်းပြုစုရာ၌ပါဝင်ခဲ့မှုကြောင့်ဟု အကြောင်းပြကာ ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်၊ အရေးပေါ်စီမံမှုအက်ဥပဒေ ပုဒ်မ (၅)(ည)ဖြင့် နဝတ စစ်အစိုးရက ၁၉၉၂ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၂၄)ရက်နေ့တွင် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရေးကော်မရှင်က ၁၉၉၁ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၁၀)ရက်နေ့တွင် ကြေညာချက် အမှတ်(၉၈၄) ဖြင့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်မှပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။ နောင်(၁၀)နှစ်အတွင်း ပြုလုပ်မည့် ရွေးကောက်ပွဲများ၌ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်ကိုလည်းပိတ်ပင်ခဲ့သည်။ စစ်အစိုးရ ၏ ဖိအားပေးမှု ကြောင့် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် နှင့် မျိုးချစ်ရဲဘော်ဟောင်းများအဖွဲ့က ဦးမျိုးအောင်အားပါတီဝင် အဖြစ်မှထုတ်ပယ်ပေးခဲ့ရသည်။ ၁၉၉၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၂၅)ရက်နေ့တွင် အင်းစိန် အကျဉ်းထောင်မှ ပြန်လွတ်သည်။
လီမာ
လီမာမျောက်မျိုးပေါင်း ကိုးဆယ်ကျော်ခန့်ရှိရာ ငါးဆယ်ကျော် ကျော်လောက်ကို မက်ဒါဂက်စကာကျွန်းတွင် တွေ့ရသည်။ အားလုံးသော လီမာမျောက်များသည် အာဖရိကတိုက်၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ သီဟိုဠ်ကျွန်း၊ ဖိလစ်ပိုင်ကျွန်း စသော ကမ္ဘာဟောင်းတောင်ပိုင်းဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသည်။ သို့သော် လီမာမျောက်အစစ်များကိုကား မက်ဒါဂက်စကာနှင့် ကိုမိုရိုကျွန်းများတွင်သာ တွေ့ရသည်။ အမွေးဖွား၍ ရှည်သောအမြီးတွင် အဖြူတွင် အဖြူတစ်ရစ်၊ အမည်းတစ်ရစ်ဖြင့် အရစ်များရှိသည့်လီမာကက်တာ (ခေါ်) လီမာမျောက်မျိုးသည် လှပ၍ထူးဆန်း၏။ ယင်းသည် ညဉ့်အချိန်မထွက်ဘဲ နေ့အချိန်၌သာ အစာရှာထွက်လေ့ရှိလေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပရိုင်းမိတ်များ
ဒေါင်းစုရွာ၊ ကျောင်းစု
ဒေါင်းစုရွာ၊ ကျောင်းစု
ကျားရှေ့ မှောက်လျက် လဲ
ကျားရှေ့ မှောက်လျက် လဲ ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက်
ကျားရှေ့ မှောက်လျက်လဲသကဲ့သို့ မိမိအား အန္တရာယ်ပြုမည့်သူ ရှေ့တွင် ပြောမှား၊ ပြုမှားသည်။
ဟောင်ကောင်ဒေါ်လာ
ဟောင်ကောင်ဒေါ်လာ (သင်္ကေတ: $; ကုဒ်: HKD; အခြားအတိုကောက် HK$) သည် ဟောင်ကောင်၏ ငွေကြေးဖြစ်သည်။ ဟောင်ကောင်ဒေါ်လာသည် တစ်ကမ္ဘာလုံးတွင် တစ်ဆယ့်သုံးခုမြောက် ကုန်သွယ်မှုအများဆုံးသော ငွေကြေးဖြစ်သည်။ ဟောင်ကောင်ဒေါ်လာကို ၁၀၀ စင့် အဖြစ် ပိုင်းခြားနိုင်သည်။ ဟောင်ကောင်ဒေါ်လာကို ဟောင်ကောင်နှင့် မကာအို တို့တွင် အသုံးပြုကြသည်။
ကောင်ငင်းရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ကောင်ငင်းရွာ (Kawngngin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ ကုန်းကျိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၇၇၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်းကျိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၅၉ ဦး၊ မ ၁၃၉၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၄၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရန်အေးရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
ရန်အေးရွာ (Yanaye)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ ရန်အေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၈၃၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရန်အေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၃ ဦး၊ မ ၃၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၅၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စက်တင်ဘာ ၁၉၈၅
ကိုးကား
1985
ကူခန်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ကူခန်ရွာ(Guhkan)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ လုထောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၃၈၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လုထောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၆၄ ဦး၊ မ ၆၅၁ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၂၁၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြောင်ပျံ
ကြောင်ပျံ (ခေါ်) ကြောင်အူ ( အင်္ဂလိပ် : Ferret-badgers) ဆိုသည်မှာ နို့တိုက်သတ္တဝါ မျိုးစုတစ်စုဖြစ်ပြီး "ဝံပုလွေ/ ခွေးအသွင်ရှိသတ္တဝါ" ကာနီဖော်မီယာ (Caniformia) မျိုးစဉ်ငယ်ထဲမှ ဖြစ်သည်။ ကြောင်ပျံ၏ သိပ္ပံအမည်မှာ "မဲလိုဂေလ် (Melogale)" ဖြစ်ပြီး Mustelidae ၏ မျိုးရင်းခွဲ Helictidinae မှတစ်ခုတည်းသော မျိုးစုလည်းဖြစ်သည်။
၎င်းမျိုးစုတွင် အောက်ပါအတိုင်း မျိုးကွဲ မျိုးစိတ် (၆)ခုရှိသည် -
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝီဇယ်မျိုးရင်းဝင် တိရစ္ဆာန်များ ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:နို့တိုက်သတ္တဝါ မျိုးရင်းများ
ပဒေသာ (တောင်)ရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
ပဒေသာ (တောင်)ရွာ (Padaythar(South))သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ ပဒေသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၀၆၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပဒေသာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၃၈ ဦး၊ မ ၉၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၃၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကန်းဖန့်ရွာ၊ လန်းဂျော
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုင်ဆိုမြို့
မိုင်ဆိုမြို့သည် အိန္ဒိယပြည်ထောင်စုနိုင်ငံတွင် ပါဝင်ခဲ့သော မိုင်ဆိုပြည်နယ်၏ မြို့တော် ဖြစ်ခဲ့သည်။ မိုင်ဆိုမြို့သည် မဒရပ်မြို့၏ အနောက်တောင်ဘက် မိုင် ၂၅ဝ အကွာတွင်လည်းကောင်း၊ ဘန်ဂလိုမြို့၏ အနောက်တောင်ဘက် မိုင် ၁ဝဝ အကွာတွင် လည်းကောင်း ကောဗာရီမြစ်၏အနီး ရေမျက်နှာပြင်ထက်ပေ ၂၄၅ဝ မြင့်သော တောင်ကြားချိုင့်ဝှမ်းတွင် တည်ရှိသည်။ မိုင်ဆိုမြို့၏ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် ချာမွန်ဒီတောင်တန်းရှိ၏။ ယင်းတောင်တန်းမှ တောင်ထွတ်သည် မိုင်ဆိုမြို့ထက် ပေ ၁,ဝ၄ဝ(ရေမျက်နှာပြင်မှဆိုလျှင် ပေ ၃,၄၉ဝ) မြင့်၏။ တောင်ထိပ်ဖျားတွင် နန္ဒီနွားမြတ်၏ ရုပ်တုကြီးရှိသည့် ဘုရားကျောင်းတည်ရှိသည်။ မိုင်ဆိုမြို့သည် မိုင်ဆိုပြည်နယ် မီးရထားလမ်းကြောင်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ မိုင်ဆိုမြို့တွင် ခေတ်မီ အဆောက်အအုံ များစွာရှိ၏။ ဝိတိုရိယဂျူဗလီ အထိမ်းအမှတ်ဗိမာန်နှင့် မဟာရာဇာ၏ နန်းတော်တို့မှာ ထင်ရှားပေသည်။ မြို့တွင်းရှိ လမ်းမများသည် ကျယ်၍ ညီညီညာညာရှိသည်။ ဥရောပဆန်ဆန် ဆောက်လုပ်ထားသော ခံတပ်သည် လူသွားစင်္ကြံအားဖြင့် မြို့နှင့်ခြားလျက် ရှိသည်။ ယင်းခံတပ်အတွင်းဝယ် မဟာရာဇာ၏ နန်းတော်နှင့် အရာရှိကြီးများ၏ နေအိမ်များရှိသည်။ လူဦးရေမှာ ၂၄၄,၃၂၃ ယောက် ဖြစ်၏။ မိုင်ဆိုမြို့သည် ရှေးအထက်ကျော် ကာရီမှစ၍ ၁၆ဝဝ ပြည့်နှစ်တိုင်အောင် မြို့တော်ဖြစ်ခဲ့ပေသည်။ ၁၆၁ဝ ပြည့်နှစ်မှ ၁၇၉၉ ခုနှစ်အထိ မိုင်ဆိုပြည်နယ်၏ မြို့တော်ကို ဆီရင်ဂပတမ်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီးလျှင် ၁၇၉၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၃ ခုနှစ်အထိ မြို့တော် မှာ မိုင်ဆိုမြို့ပင်ဖြစ်ခဲ့သည်။
ငရံ့ပတူ
Clerodendron siphonanthus R.Br (ငရံ့ပတူ)
ပုံသဏ္ဌာန် 	: 	အပင် အပင်ငယ်မျိုးဖြစ်၍ ၅ ပေ မှ ၆ ပေခန့်ထိ မြင့်တတ်၏။ ပင်စည်အတွင်း၌အခေါင်းပါရှိသည်။ အရွက်ထွက်သည့် အဆစ်နေရာများ ခရမ်းရောင်ရှိသည်။ အရွက် ၃ ရွက်စီ ပင်လုံးတန်းကိုပတ်၍ အဆင့်ဆင့်ထွက်၏။ ရှည်မျောမျော ဘဲဥပုံဖြစ်သည်။ အရင်းသွယ်၍ အဖျား ချွန်သည်။ ၆ လက်မထိရှည်သည်။ ရွက်ပြားချော၍ ရွက်နားညီသည်။ အပွင့် အပင်ရိုးတံ ထိပ်ဖျားတွင် အပွင့်များပွင့်သည်။ အနီ သို့မဟုတ် အဖြူရောင်ရှိသည်။ ကဆုန်လမှ ဝါခေါင်လ အတွင်းပွင့်သည်။ အသီး အသီးမှည့်က နီညိုရောင်ရှိသည်။ ဝါခေါင်လမှ သီတင်းကျွတ်လ အတွင်းသီးမှည့်သည်။ အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ 	: 	အရွက်၊ အမြစ်၊ အစေ့။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ 	: 	မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့အပြားတွင် ပေါက်ရောက်သည်။ ပေါက်ရောက်ပုံ။ ။ သဘာ၀အလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။ အသုံးဝင်ပုံ 	: 	မြန်မာဆေးကျမ်းများအလိုအရ ငရံ့ပတူ အမြစ်နှင့် အရွက်သည် ပူ၊ခါး သော အရသာရှိ၏။ ကြေညက်၍ ပူသော ဂုဏ်သတ္တိရှိ၏။ သွေးကို ကြွစေပြီး လေကို ရစေသည်။ အသုံးပြုပုံ- အရွက် ၁။ အရွက်နှင့် အမြစ်တို့ကို အနာကြီးရောဂါဆေးများနှင့် မီးယပ်ဆေး များဖော်စပ်ရာတွင် ထည့်သွင်းအသုံးပြုသည်။ ၂။ အရွက်သည် ကိုယ်ပူနာ၊ လေနာ၊ ချောင်းဆိုးနာတို့ကိုနိုင်၏။ မီးယပ်သွေးခဲ၊ သွေးကျန်တို့ကို ကြေပျက်၍ ကျစေသည်။ ၃။ အရွက်ကိုပြုတ်၍ သုပ်စားခြင်းဖြင့် လေကောင်း၍ ဝမ်းမှန်စေသည်။ ၄။ သန်ကျဆေး ဖော်စပ်ရာတွင်လည်း ထည့်သွင်းအသုံးပြုသည်။ အမြစ် ၁။ အမြစ်ကိုသွေး၍ ချင်းခြောက်မှုန့်နှင့်ရောပြီး ရေနွေးနှင့်သောက်ပါက အဆုတ်နာပျောက်၏။ ၂။ အမြစ်နှင့် ဖော်စပ်သောဆေးသည် ဒူလာ၊ ညောင်းကျ၊ ပန်းနာ၊ ရင်ကျပ်၊ ချောင်းဆိုး၊ အကိုက်အခဲ ကို ပျောက်ကင်းစေနိုင်သည်။ အစေ့ ၁။ အစေ့ကို လူပျိုနာကြောင့်ဖြစ်သော အဆစ်ရောင် ရောဂါများအတွက် အသုံးပြုရ၏။
စနစ်တကျစီစဉ်ထားသော ဒုစရိုက်မှု
စနစ်တကျစီစဉ်ထားသော ဒုစရိုက်မှု သို့မဟုတ် ဒုစရိုက် အဖွဲ့အစည်းများသည် လူမျိုးပေါင်းစုံပါဝင်သော အုပ်စုဖွဲ့ခြင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ဒုစရိုက်လုပ်ငန်းများ ပြုလုပ်ရန် ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုအလွန်မြင့်မားပြီး တရားမဝင်သော လုပ်ဆောင်ချက်တွင်ပါဝင်ရန် ရည်ရွယ်သည်။ အများအားဖြင့် ငွေကြေး အကျိုးအမြတ် တစ်စုံတစ်ရာရရှိရန် ရည်ရွယ်သည်။ ဖွဲ့စည်းထားသော ဒုစရိုက်ထိန်းချုပ်ရေးအက်ဥပဒေ (ယူအက်စ်၊ ၁၉၇၀)သည် စနစ်တကျစီစဉ်ထားသော ဒုစရိုက်မှုအား “ဥပဒေနှင့်ဆန့်ကျင်သောလုပ်ဆောင်ချက်များ [...] အလွန်တရာဖွဲ့စည်းပုံကောင်း၍ စည်းကမ်းကျနသောအဖွဲ့အစည်း [...]” ဟုသတ်မှတ်သည်။
မာဖီးယား
မာဖီးယား သည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ဒုစရိုက် အဖွဲ့အစည်းများ အရေအတွက်ကို ဖော်ပြရာတွင် အသုံးပြုသော အခေါ်အဝေါ်ဖြစ်သည်။ ပထမဦးစွာ အမည်ဖြင့်ဖော်ပြမည်ဆိုလျှင် ဆိုင်ဆီလီယံ မာဖီးယား ဖြစ်ပြီး အီတလီအခြေပြုဖြစ်သည်။ ၎င်း၏အဖွဲ့ဝင်များကို ကိုဆာ နိုဆထရာ ဟုသိကြသည်။ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုတွင် “မာဖီးယား”ကို ယေဘုယျအားဖြင့် အမေရိကန် မာဖီးယား ဟုညွှန်းဆိုကြသည်။ အခြားသော မာဖီးယားကဲ့သို့ အင်အားကြီးမားသော အဖွဲ့အစည်းများကို ဖော်ပြရမည်ဆိုလျှင် ရုရှား မာဖီးယား၊ တရုတ် ထရိုင်ယက်၊ အယ်လ်ဘေးနီးယန်း မာဖီးယား၊ ဘော့စ်နီးယန်း မာဖီးယား၊ အိုင်းရစ် လူဆိုးဂိုဏ်း၊ ဂျပန် ယာကူဇာ၊ နီရာပိုလီတန် ကာမောရား၊ ကာလာဘရိုင်ယန် အင်ဒရန်ဟီတာ၊ အင်ဒီယန်း မာဖီးယား၊ ယူနီဝမ်း ကောစ်၊ ဆာဗီးယန်း မာဖီးယား နှင့် ဘူလ်ဂေးရီးယန်း မာဖီးယား တို့ဖြစ်ကြသည်။ ဒေသအတွင်းတွင်ဖွဲ့စည်းထားသော မာဖီးယား အဖွဲ့အစည်းများ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်၌ရှိကြပြီး မည်သည့်တိကျသော လူမျိုးရေးနောက်ကြောင်းနှင့်မျှ အဆက်အသွယ်မရှိကြပါ။ အချို့သော ဒုစရိုက် အဖွဲ့အစည်းများဖြစ်ကြသည့် အကြမ်းဖက် အဖွဲ့အစည်းများသည် နိုင်ငံရေးအရင်းခံများ ဖြစ်ကြသည်။ လူဆိုးဂိုဏ်းများ စည်းကမ်းတကျရှိခဲ့မည်ဆိုလျှင် စနစ်တကျရှိသည်ဟုဆိုရန် လုံလောက်သည်။ စနစ်တကျစီိစဉ်ထားသော လူဆိုးဂိုဏ်း သို့မဟုတ် ဒုစရိုက်သားများကို ဆူပူသောင်းကျန်းသောလူအုပ်စုဟုလည်း ညွှန်းဆိုနိုင်သည်။ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားသည့် အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့အနေဖြင့် ဒုစရိုက်လုပ်ငန်းများနှင့် ပတ်သက်နေမှုဆိုင်ရာ အက်ဥပဒေကို အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုတွင် တရားမဝင်လုပ်ငန်းအဖြစ် ညွှန်းဆိုသည်။
လူ့အခွင့်အရေး ဥပဒေ
အခြားအဆိုဖြစ်သော ဒုစရိုက်အဖွဲ့အစည်းသည် လူ့အခွင့်အရေး ဥပဒေ တွင်ပါရှိပြီး လူသားမျိုးနွယ်ကို ဆန့်ကျင်သော ဒုစရိုက်မှုတွင် အပြစ်ရှိကြောင်းတွေ့ရှိရသည့် အဖွဲ့အစည်းအဖြစ် ညွှန်းဆိုသည်။ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုသည်ဒုစရိုက်အဖွဲ့အစည်းအဖြစ်ဆုံးဖြတ်ခံထားရလျှင် တစ်ဦးတစ်ယောက်မှသက်သေသာဓကနှင့်ပြသရုံဖြင့် ၎င်းအဖွဲ့အစည်းနှင့်သက်ဆိုင်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်သည်လည်းကောင်း၊ ထိုတစ်ဦးတစ်ယောက်သာမက တစ်ဦးချင်းအလိုက် ဥပဒေနှင့်ဆန့်ကျင်သောလုပ်ဆောင်ချက်များကို ကျူးလွန်ခြင်းဖြစ်သည်။ စနစ်တကျစီစဉ်ထားသော ဒုစရိုက် အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ ဤယူဆချက်သည် နူရမ်ဘတ် အမှုစစ်ဆေးခြင်းသို့ ပါဝင်လာခဲ့သည်။ များစွာသော ပြည်သူ့ကဏ္ဍ အဖွဲ့အစည်း၊ နာဇီဂျာမဏီ၏ အဖွဲ့အစည်းများဖြစ်ကြသော အက်စ်အက်စ် SS နှင့် ဂတ်စတာပို တို့သည် ဒုစရိုက် အဖွဲ့အစည်းများအဖြစ် တရားစီရင်ခံခဲ့ကြရသည်။ ထိုစဉ်အခါ ဂျာမန်စစ်တပ် အထက်တန်းဗိုလ်ချုပ် များမှာ တရားစွဲဆိုခံခဲ့ကြရသော်လည်း တရားစီရင်ခြင်းမှ တရားသေကင်းလွတ်ခဲ့ကြသည်။ စနစ်တကျစီစဉ်သော ဒုစရိုက် အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာယူဆချက်သည် ဆက်လက်အငြင်းပွားဖွယ်ရာဖြစ်သည်။ နူရမ်ဘတ်တွင် အမှုစစ်ဆေးသည့်အချိန်မှစ၍ လူ့အခွင့်အရေးဥပဒေတွင် အသုံးမပြုတော့ပေ။
သဘောထားရေးရာနှင့်ဆိုင်သောဒုစရိုက်မှု
ထို့အပြင် ဓလေ့ထုံးစံအရ စနစ်တကျစီစဉ်သော ဒုစရိုက်မှုသည် ဒုစရိုက်မှုများဖြစ်ကြသည့် အယောင်ဆောင်မှု၊ လိမ်လည်မှု၊ ရိုက်စား၊ တရားမဝင်လုပ်ငန်းများတွင် တိုက်ရိုက်ပါဝင်ပတ်သက်သည်ဟု ထည့်သွင်းစဉ်းစားသည်။ အခြား တရားမဝင်လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်သူ လွှမ်းမိုးမှုနှင့် အလွှဲသုံးစားပြုလုပ်သော အဖွဲ့အစည်းများ အက်ဥပဒေ (ရီကို) ဖော်ပြထားသည်မှာ အက်ဥပဒေများသည် ငွေကြေးပိုမိုများပြားလာစေရန် တွန်းအားပေးသည်သာမက ဓလေ့ထုံးစံအရမဟုတ်သော စနစ်တကျစီစဉ်သော ဒုစရိုက်မှုသည် နိုင်ငံရေး သို့မဟုတ် သဘောထားရေးရာနှင့်ဆိုင်သော အမြတ်အစွန်းရရှိမှု သို့မဟုတ် လက်ခံထားရှိမှုတို့တွင်လည်း ပါဝင်ပတ်သက်သည်။ ထိုကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းများကို အကြမ်းဖက်အဖွဲ့အစည်းများဟု မကြာခဏ တံဆိပ်တပ်ခံရပြီး ၎င်းအဖွဲ့များကို အယ်လ်ကိုင်ဒါ၊ သတ္တဝါ လွတ်မြောက်ရေး စစ်မျက်နှာ၊ ကမ္ဘာမြေ လွတ်မြောက်ရေး စစ်မျက်နှာ၊ ဟားမတ်စ်၊ ဟဇ်ဘိုလာ၊ အိုင်းရစ် ရီပါပလီကန် တပ်မတော်၊ လာရှ်ခါရေး တွိုင်ဗာ၊ ကိုလံဘီယာ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေး စွမ်းအားစုများ၊ ဆင်ဘိုင်အိုးနီးစ် လွတ်မြောက်ခြင်း တပ်မတော်၊ တာလီဘန် နှင့် ဝယ်လ်သာမန်း မြေအောက်လှုပ်ရှားမှု များကဲ့သို့ သတ်မှတ်သည်။
သိသာထင်ရှားသော လုပ်ဆောင်ချက်များ
စနစ်တကျစီစဉ်သော ဒုစရိုက်အဖွဲ့များသည် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးနှင့် တရားစီရင်ရေးအခန်းကဏ္ဍမှ အကျင့်ပျက် ပြည်သူ့အမှုဆောင် အရာရှိများကို ၎င်းတို့၏လုပ်ဆောင်ချက်များ ရှောင်ရှားနိုင်ရန် သို့မဟုတ် စုံစမ်းစစ်ဆေးခြင်းနှင့် စွဲချက်တင်ခြင်းတို့နှင့် ပတ်သက်သော အနည်းဆုံးကြိုတင်သတိပေးမှုများရရှိရန် ရှာဖွေထားကြသည်။ စနစ်တကျစီစဉ်သော ဒုစရိုက်အဖွဲ့များသည် အမျိုးမျိုးသော ဥပဒေနှင့်ဆန့်ကျင်သည့် အလွန်မြင့်သော အတိုးနှုန်းဖြင့် ငွေတိုးချစားခြင်း၊ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခြင်း၊ ခြိမ်းခြောက်စာပို့၍ အကျပ်ကိုင်ခြင်း၊ ဗုံးဖောက်ခွဲခြင်းများ၊ လောင်းကစားဒိုင် ပြုလုပ်ခြင်းနှင့် တရားမဝင် လောင်းကစားခြင်း၊ အယုံသွင်းပြီး တစ်ပတ်ရိုက်ခြင်း၊ မူပိုင်ခွင့် ချိုးဖောက်ခြင်း၊ ဉာဏ်ပညာဖြင့် တီထွင်ဖန်တီးထားသောအရာကို အတုပြုလုပ်ခြင်း၊ ပြန်ပေးဆွဲခြင်း၊ ပြည့်တန်ဆာလုပ်ငန်း၊ မူးယစ်ဆေးဝါး ရောင်းဝယ်ခြင်း၊ လက်နက်အရောင်းအဝယ် ပြုလုပ်ခြင်း၊ ဆီမှောင်ခို၊ လူခန္ဓာကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများကို ရောင်းဝယ်ခြင်း၊ ကြေးစားလူသတ်ခြင်း၊ ကိုယ်ပိုင်အမှတ်အသားအချက်အလက်များ တရားမဝင်ပြုလုပ်ခြင်း၊ အဆိပ်အတောက်ဖြစ်စေသော စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများကို တရားမဝင် စွန့်ပစ်ခြင်း၊ နြူကလီးယား ပစ္စည်းများကို တရားမဝင်ရောင်းဝယ်ခြင်း၊ စစ်လက်နက် မှောင်ခို၊ နြူကလီးယားလက်နက် မှောင်ခို၊ နိုင်ငံကူးလက်မှတ် အတုအယောင်၊ တရားမဝင်ရွှေ့ပြောင်းခြင်းကို ကူညီခြင်းနှင့် လုပ်အားခသက်သာသော အလုပ်သမား၊ လူမှောင်ခို၊ အန္တရာယ်ရှိသော တိရစ္ဆာန်မျိုးစိတ်များကို ရောင်းဝယ်ခြင်းနှင့် လူကုန်ကူးခြင်း အစရှိသော ဥပဒေနှင့် ဆန့်ကျင်သော ဝန်ဆောင်မှုများနှင့် ကုန်ပစ္စည်းများကို ပေးကြသည်။ စနစ်တကျစီစဉ်သော ဒုစရိုက်အဖွဲ့များသည် အမျိုးမျိုးသော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများဖြစ်ကြသော တရားမဝင်အလုပ်သမား ကုန်ကူးခြင်းလုပ်ငန်းများအပါအဝင် လောင်းကစားရုံများတွင် အခွန်ရှောင်ခြင်း၊ ပြည်တွင်းရောင်းဝယ်မှု၊ စက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် လက်ဝါးကြီးအုပ် တည်ထောင်ထားသော အမှိုက်သိမ်းခြင်း၊ ဆောက်လုပ်ရေးနှင့် ဘိလပ်မြေလောင်းခြင်း၊ ကုလားဖန် လေလံဆွဲခြင်း၊ အဖော်အချွတ်ပါသော လုပ်ငန်းများ၊ ငွေကြေးခဝါချခြင်း၊ နိုင်ငံရေး အဂတိလိုက်စားမှု၊ ဗိုလ်ကျခြင်းနှင့် သဘောထားရေးရာနှင့်ဆိုင်သော အာဏာဖြင့်နှိပ်ကွပ်မှုများ ပြုလုပ်ကြသည်။
ညောင်ဝိုင်းရွာ၊ ရေနံတောင်
ညောင်ဝိုင်းရွာ၊ ရေနံတောင်
ဘာရီဇာရွာ၊ ကင်းတောင်(ခ)ကြာညိုပြင်
ဘာရီဇာရွာ၊ ကင်းတောင်(ခ)ကြာညိုပြင်
ခိုဂျိခိ
ခိုဂျိခိ(古事記; ကိုဆာကီ)သည် ဂျပန်ရာဇဝင်မှတ်တမ်းစာအုပ် တစ်အုပ်ဖြစ်သည်။  ဤစာအုပ်တွင် ရာဇဝင်၊ သီချင်း၊ ပါးစပ်ပုံပြင်များနှင့် အခြားသမိုင်းမှတ်တမ်းဆိုင်ရာများ ပါဝင်ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်း ကဏ္ဍ:ဂျပန်ဒဏ္ဍာရီ
ကံရွာပါအောရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
ကံရွာပါအောရွာ (Kanywarparaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၊ ထောမကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၁၉၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖောင်းပြင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွှေဘိုစုရွာ၊ ကျောင်းစု
ရွှေဘိုစုရွာ၊ ကျောင်းစု
ဟင်္သာကုန်း
ဟင်္သာကုန်း
ကျားလိုက်မှ တုတ်ခုတ်
ကျားလိုက်မှ တုတ်ခုတ် ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက်
ကျားလိုက်သောအခါမှ ခုခံရန် တုတ်ခုတ်သကဲ့သို့ ကိစ္စအရေးကြီးလာမှ ဖြေရှင်းရန် အလောသုံးဆယ် ပြင်ဆင်သည်။
လက်ပံခုံရွာ၊ ရေနံတောင်
လက်ပံခုံရွာ၊ ရေနံတောင်
သံလွင်တံတား(မော်လမြိုင်)
သံလွင်တံတား(မော်လမြိုင်) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ တံတားများအနက် ဒုတိယ အရှည်လျားဆုံး တံတားဖြစ်သည်။ မွန်ပြည်နယ်ရှိ သံလွင်မြစ်၊ ဂျိုင်းမြစ်နှင့် အတ္တရံမြစ်တို့ ပေါင်းဆုံရာနေရာတွင် တည်ဆောက်ထားကာ မော်လမြိုင်မြို့နှင့် မုတ္တမမြို့များကို ဆက်သွယ်ပေးထားသည်။ ၂ မိုင် (၃ ကီလိုမီတာ)အရှည်ရှိ နှစ်လမ်းသွားကားလမ်းနှင့် ၄ မိုင် (၆ ကီလိုမီတာ)အရှည်ရှိ ရထားလမ်းတစ်လမ်းတို့ ပါဝင်သည်။ တံတားအား ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာနမှ တာဝန်ယူ ဆောက်လုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ရန်ကုန်- မော်လမြိုင်လမ်းသစ် တွင်ရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်း
တံတားအား ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာနမှ တာဝန်ယူ ဆောက်လုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ကိုးကား
အတ္တရံတံတား(​ချောင်းနှစ်ခွ)
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရထားတံတားများ
မားလီပိုခရိုင်
thumb| မြပုံဆောင်ကျောက်တွင်း၊ မားလီပိုခရိုင်။ မားလီပို ( တရုတ်: 麻栗坡县; pinyin: Málìpō Xiàn  ;Ma Lật Pha ) သည် ယူနန်ပြည်နယ်အရှေ့တောင်ဘက်ရှိ ဝမ်ရှန်ကျွမ့်နှင့် မြောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင်ရှိပြီး အရှှေ့တောင်ဘက်တွင် ဟာကျန်ပြည်နယ်နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေပါသည်။​
ခရီးသွားလုပ်ငန်း
thumb| ယူနန်ပြည်နယ်၊ ဝမ်ရှန်စီရင်စုရှိမာလီပိုအထက်ရှိ 'Great King' ပန်းချီနေရာတွင် Neolithic ပန်းချီကား။ အဓိကကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်မှုတစ်ခုမှာ မားလီပို​ဒေသရှိ ကျောက်နံရံပန်းချီဖြစ်သည်။ ထင်ရှားသောပန်းချီကားများ၏အလယ်ဗဟိုတွင်ထင်ရှားသောကိန်းဂဏန်းနှစ်ခုအတွက် 'Great King' ဆိုသောနေရာဖြစ်သည်။ ၎င်းသည်လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၄၀၀၀ ကျော်ကဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရိုးရှင်းသော တရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သည့် ဆောင်းပါးများ ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ
ကောင်ငင်းရွာ၊ ပေါင်လင်း
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အဆိပ်ပင်များ
ပိုးမွှားတိရစ္ဆာန်တို့ကို သတ်ဖြတ်ဖျက်ဆီးမည့်ရန်သူများ ရှိသကဲ့သို့၊ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပေါက်ရောက်လေသမျှအပင်တို့တွင်လည်း ရန်သူများ ဝိုင်းရံလျက်ရှိသည်။ ထိုကြောင့်အပင်တိုင်းရှင်သန် ကြီးထွားစေရန် တနည်းနည်းဖြင့် ရန်သူကို ကာကွယ်ကြရလေသည်။ အပင်များကို အညွန်တုံးစေမည့် ရန်သူတို့မှာ စားကျက်များတွင် လှည့်လည်စားသောက်နေကြသော တိရစ္ဆာန်များအပြင် အပင်ကို အားကုန်ရိနွမ်းစေမည့် အပင်ဖျက်ပိုးမွှားတို့နှင့် မှိုတက်ရောဂါများ ဖြစ်ကြသည်။
အတွေ့ရအမြင်ရများသော အပင်တို့၏ အကာအကွယ်များမှာ အပင်ကို၌ ဖြစ်ပေါ်နေသည့် ဂုဏ်အင်္ဂါအခြင်းအရာများပင် ဖြစ်ပေသည်။ အပင်အချို့တို့တွင် ဆူးများရှိသဖြင့် ရန်သူများ မထိဝံ့၊ မစားဝံကြချေ။ အချို့၌ ဆိုးရွားသော အနံ့အသက်များ ရှိ၍ ရန်သူများ မနှစ်သက်ကြ။ ထို့ပြင် အချို့အပင်များ၌ အဆိပ်ဓာတ်များ ပါရှိကြသဖြင့် ရန်သူများ ရှောင်ရှားသွားကြ သည်။
မြေပြင်ပေါ်၌ ပေါက်လျက်ရှိသော အပင်တို့တွင် အဆိပ်ပင် များ ရောပြွမ်းလျက်ရှိရာ အချို့တို့တွင် အခက်အရွက်တို့၌ အဆိပ်ပါ၍၊ အချို့တို့မှာမူ အမြစ်များ၌ဖြစ်စေ၊ အသီးများ၌ ဖြစ်စေ အဆိပ်အတောက် ရှိကြသည်။ အဆိပ်အတောက် ရှိသောအပင်နှင့် အဆိပ်ကင်းသောအပင်ဟူ၍ သီးခြားကဏ္ဍ သတ်မှတ်ထား၍ မရနိုင်ချေ။ ပုံစံပြရလျှင် လူတို့သည် ခရမ်း ချဉ်သီးကို အာဟာရဓာတ်ဖြစ်စေသည့် အသီးအနေဖြင့် စားသုံး လျက် ရှိသော်လည်း ခရမ်းချဉ်ပင်နှင့် အလွန်နီးစပ်သော ဗောင် လောင်ညိုအပင်မျိုးမှာမူ အလွန်အဆိပ်ပြင်းသည်။ အာလူးပင် သည်လည်း အဆိပ်ပါသည့် အထက်ပါအပင်အမျိုးထဲမှဖြစ်၍ အစိမ်းရောင်ရှိသောအညှောက်ပေါက်ပြီး အာလူးသီးအရင့်များကို အစိမ်းစားလျှင် အဆိပ်ဖြစ်တတ်သည်။ ထိုကြောင့် အပင်တပင် ကို အဆိပ် မရှိဟု ဆိုရသော်လည်း ထိုအပင်၌ပါသော အဆိပ် ကို ပြင်းလာအောင် စုဆောင်းလိုက်မည်ဆိုက လူနှင့်တိရစ္ဆာန် များကို သေစေနိုင်၏။
ခြံဥယျာဉ်များတွင် တန်ဆာဆင်ထားသော အလှစိုက်ပန်းပင် အချို့တို့၏ အကိုင်းအခက်အရွက်များ၊ အမြစ်များနှင့် အစေ့များ တွင် အဆိပ်ပါရှိလေသည်။ အဆိပ်ပြင်းသည့် ဗောင်လောင်ညို ပင်မှ စားချင့်စဖွယ် ကြက်သွေးရောင် အသီးကလေးများသီး သဖြင့် မသိနားမလည်သော ကလေးသူငယ်များက ဆွတ်ခူးစား မိမည်ကို အထူးစိုးရိမ်ရလေသည်။ အဆိပ်ပြင်းသော မှိုပွင့်များ ကို စားကောင်းသည်ဟု ထင်မှတ်၍ ချက်ပြုတ်စားသောက်မိ သဖြင့် သေသူများလည်း ရှိဖူးပြီဖြစ်၏။
ဆီမီးတောက်ပင်မျိုးမှ များစွာသောအပင်တို့၏အမြစ်၌ အဆိပ်ရှိသည်။ မြောက်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းရှိ တောင်ထူထပ်သည့် အပိုင်းများတွင် ဆီမီးတောက်ပင်များ အရိုင်းပေါက်လျက် ရှိသည်။ ဆီမီးတောက်ပင်များကိုလည်း အခြားပန်းပင်များကဲ့သို့ ဥယျာဉ်ခြံများ၌ စိုက်ပျိုးထားတတ်ကြသည်။ ယင်းဆီမီးတောက် ပင်များကို ဥယျာဉ်ခြံများ၌ အလှစိုက်ပျိုး၍ အပင်များကို ခွဲစိုက်သည့်အခါ အမြစ်အစအနတို့ကို အမှုမဲ့အမှတ်မဲ့ မြေ ပေါ်တွင် မကျန်ရစ်ခဲ့စေရန် သတိပြုအပ်သည်။ အကြောင်း ဆိုသော် ဆီမီးတောက်ပင်၏ အမြစ်များသည် အဆိပ်ရှိ၍ ဒန့်သလွန်မြစ်နှင့် အလွန်ဆင်သဖြင့် ယိုးမှားသုံးစွဲမိမည်ကို စိုးရိမ်ရသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ဆီမီးတောက်ပင် တစ်မျိုး၏ အမြစ်မှာ အလွန်ပြင်းသော အဆိပ်ကို ထုတ်ယူကြသည်။ လူတို့ မွေးမြူထားသည့် ကျွဲ၊ နွားတိရစ္ဆာန်တို့သည် စားကျက် များတွင် အရိုင်းပေါက်နေသည့် အဆိပ်ပင် များကို စားမိသဖြင့် ရောဂါရတတ်ကြသည်။ တိရစ္ဆာန်စားကျက်များတွင် အမြင့်ခြောက်ပေကျော်ထိရှိသော နွားစားမုန်လာပင်မျိုးမှာ ကျွဲ နွားတို့စားကောင်းသည့် အပင်မျိုးဖြစ်သော်လည်း နွားစား မုန်လာပင်နှင့် များစွာတူသည့် ဟင်းမလော့ခေါ်အပင်တစ်မျိုး မှာ အလွန်အဆိပ်ပြင်းလေသည်။ ထိုဟင်းမလော့ပင်မှ ထုတ်ယူ ရရှိသော အဆိပ်ဖြင့် ဂရိလူမျိုး ဒဿနိကဗေဒပညာရှင် ဆိုကရေးတီးကို အဆုံးစီရင်ခဲ့ဖူးသည်။ နွားစားမုန်လာပင်နှင့် ဟင်းမလော့ပင်ကို ခွဲခြား သိရှိနိုင် ရန်မှာ နွားစားမုန်လာပင်၏ပင်စည်တွင် အမွေးအမှင်ထူ၍ အရွက်များသည် အောက်သို့ ကုပ်ကျနေ၏။ ဟင်းမလော့ပင်၌မူ အရွက်နှင့်ပင်စည်တို့မှာ ချောမွတ်နေသည့်အပြင် ပင်စည်၌ ခရမ်းရောင်အပြောက်များ ရှိသည်။
အချို့အပင်များသည် ထိရုံမျှနှင့် အသားအရေ ယားယံလာ စေခြင်း၊ ဖူးရောင်စေခြင်း စသည်တို့ ဖြစ်ပေါ် လာစေနိုင်၏။ ဖက်ယားပင်ကို အများတွေ့ဖူးကြမည်ဖြစ်သည်။ ဖက်ယားပင်ကို ထိမိလျှင် အရွက်များတွင် ရှိသောအဆိပ်ဆူးများ စူးသဖြင့် ထိခိုက်မိသည့်နေရာ၌ ယားယံလာမည်ဖြစ်သည်။ ထိုဖက်ယား ပင်ထက် အဆိပ်ပြင်းသောအပင်မှာ ဆူးမတ်ပင်မျိုးထဲမှဖြစ်၍ ဤအပင်မျိုးကို ထိမိလျှင် မခံမရပ်နိုင်အောင် ယားယံလာခြင်း နှင့် ထိမိသည့်နေရာတွင် ဖူးရောင်ခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေနိုင်၏။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် အနှံ့အပြား ပေါက်ရောက်လျက် ရှိသော အဆိပ်ရှိ တိုက်ကပ်နွယ်ပင်မှာ ဆူးမတ်ပင်မျိုးတွင် အထင်ရှားဆုံး ဖြစ်သည်။ ဥယျာဉ်ခြံများ၌ စိုက်ပျိုးထားလေ့ ရှိသော ဆတ်ချိုဆူးမတ်ပင်မျိုးကို ကိုင်တွယ်မိလျှင် လက်တွင် ဆူးများ စူးဝင်နေတတ်သည်။ ထို့ကြောင့် အမွေးအမှင်ရှိသော အရွက်များကို အမှတ်တမဲ့ မကိုင်တွယ်သင့်ချေ။ စူးဝင်သော အမွေးအမှင်တို့ကြောင့် အင်ပြင်များဖြစ်ပေါ်လာတတ်သည်။ ရှားစောင်းပင်မျိုးမှထွက်သော နို့ရည် ထိမိလျှင်လည်း ယားနာ များ ဖြစ်ပေါ်လာတတ်သည်။
ကမ္ဘာပေါ်ရှိ တောတွင်းကျကျ အရပ်များ၌ နေထိုင်ကြသော လူရိုင်းတို့ အသုံးပြုသည့် ဆိပ်လူးမြား အတွက် အဆိပ်ရည်ကို များသောအားဖြင့် အဆိပ်ပင်များမှ ထုတ်ယူရရှိကြသည်။ လူရိုင်းတို့သည် မြွေဆိုးများနှင့် အခြားအဆိပ်ရှိသောသတ္တဝါ များမှလည်း လိုအပ်သော အဆိပ်ရည်ကို ရရှိကြသည်။
မန်ကာရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
မန်ကာရွာ (Mankar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ မန်ကြူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၆၁၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ကြူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၅၁ ဦး၊ မ ၂၁၆၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၁၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လီမာမြို့
လီမာမြို့
လီမာမြို့သည် တောင်အမေရိကတိုက်ရှိ ပီရူးနိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။ လီမာမြို့သည် ရီမက်မြစ်ပေါ်တွင် တည်ရှိ၍ ပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းမြို့ဖြစ်သော ကယားအိုမြို့မှ ခုနစ်မိုင်ကွာဝေးပြီးလျှင် ယင်း နှင့် မီးရထားလမ်းဖြင့် ဆက်သွယ်လျက်ရှိသည်။ ရီမက်မြစ်ပေါ်တွင် တည်ရှိ သောကြောင့် ရီမက်ဟုခေါ်ရာမှ နောင်ကာလရွေ့ လျောလာသောအခါ လီမာဟူ၍ ပြောင်းလဲလာသည်။ လီမာမြို့သည် ပင်လယ်ပြင်အထက် ပေ ၅ဝဝ ခန့်အမြင့်၌ ကျယ်ပြန့်သောချိုင့်ဝှမ်း တွင်တည်ရှိသည်။ မြို့တစ်ဝိုက်တွင် တစ်နှစ်ပတ်လုံး မိုးရွာသွန်းခြင်း မရှိသလောက်ပင်ဖြစ်၏။ သို့ရာတွင် ပင်လယ်ဘက်မှ ရေခိုးရေငွေ့များကြောင့် ၎င်း၊ နှင်းကြောင့်၎င်း လေသည် စွတ်စိုလျက်ရှိသည်။ ဇွန်လမှ စက်တင်ဘာလထိ ကောင်းကင်ပြင်သည် နှင်းမှောင်ကြီးများဖြင့် လွှမ်းနေတတ်သော်လည်းအခြားအချိန် များတွင် နေပျော်ထိုင်ပျော်ရှိပေသည်။
လီမာမြို့တွင် မကြာခဏမြေငလျင်လှုပ်တတ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ လီမာမြို့သူမြို့သားတို့သည် လုံခြုံမှုရရှိရန် နေလှန်းအခြောက်ခံထား သော ရွှံ့စေး၊ မြေစေးအုတ်ဖြင့် ဆောက်လုပ်သော နေအိမ်များတွင် နေသည်။ နံရံ များမှာ လေးငါးပေမျှထူသည်။ မြေငလျင်မှ စိတ်ချ ရသော်လည်း လေပြင်းမုန်တိုင်းကျ၍ မိုးလေထန်လျှင် ထိုအိမ်များ သည် ရွှံ့ပုံအဖြစ်သို့ သက်ရောက်တတ်သည်။ သို့သော် မိုးပါးရှား ပေသည်။ နေအိမ်ပုံစံရော မြို့ အကွက်ချပုံပါ စပိန်ဗိသုကာလက်ရာမကင်းပေ။ မြို့ခင်းမှာ စတုဂံ ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်၍ ပလာဇာခေါ် လေးထောင့်ကွက်လပ် အများအပြားရှိ၏။ အထင်ရှားဆုံးမှာ ပလာဇာဒါအာမတ် (ဝါ) ပလာဇာမေယာဖြစ်၍ ကူးသန်း ရောင်းဝယ်ရာ ဗဟိုဌာနဖြစ်သည်။ လီမာမြို့တွင် ကျယ်ပြန့်သော လမ်းများ၊ ရိပ်သာများရှိသည်။ ရီနေဆွန်း ခေါ် ဉာဏ်သစ် အရေးပုံခေတ်က ပုံစံဖြင့် ဆောက်လုပ်ထားသော ကသီးရယ် ဘုရားရှိခိုးကျောင်းအပြင် များစွာသောဘုရားရှိခိုးကျောင်းများရှိသည်။ ခရစ် ၁၅၅၁ ခုနှစ်ကတည်းက တည်ခဲ့၍ အမေရိကတိုက်တွင် ရှေးအကျဆုံးဖြစ်သော ဆန်မာကတ်တက္ကသိုလ်သည်လီမာမြို့၌ တည်ရှိသည်၊ နန်းတော်ဟောင်းအပြင် မြို့တော်ခန်းမ၊ ငွေသွန်းရုံ၊ လွှတ်တော် အစရှိသည့် အဆောက်အအုံတို့မှာလည်း ထင်ရှားသော အဆောက်အအုံများဖြစ်သည်။ လီမာမြို့တွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်မီးများ၊ ထူးခြား ကောင်းမွန်သည့် ရေပေးစနစ်၊ မိလ္လာစနစ်စသည်တို့ကြောင့် တဖြည်းဖြည်း ခေတ်မီနေသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်နေပေပြီ။ လီမာမြို့တွင် လူဦးရေ ၁၈၃၃၇ဝဝ (၁၉၆၆ ခုနှစ်) ယောက်ခန့်ရှိသည်။
လီမာမြို့တွင် အဓိကလုပ်ငန်းများမှာ သိုးမွေးထည်နှင့် ချည်ထည် လုပ်ငန်း၊သကြား၊ကိုကိန်း (ကိုကင်း)၊ အိုးခွက်၊ ငွေထည်၊ဆိုးဆေး၊ အိမ်ထောင်ပရိဘောဂ၊ စကျင်ကျောက်လုပ်ငန်း စသည်တို့ဖြစ်၏။ လီမာမြို့ကို ခရစ် ၁၅၃၅ ခုနှစ်တွင် ဖရန်စစ္စကို ပီဇာရိုက တည်ထောင်အကွက်ချခဲ့သည်။ ဤသို့ဖြင့် စပိန်ပိုင် ပီးရူးနိုင်ငံ၏ မြို့တော် ဖြစ်လာသည်။ စပိန်တို့လက်မှ လွတ်မြောက်သောအခါ တွင်လည်း ပီးရူး သမ္မတနိုင်ငံ၏ မြို့တော်အဖြစ် ဆက်လက်တည ်ရှိသည်။ ၁၇၄၆ ခုနှစ်ကဖြစ်ပွားသောမြေငလျင်ဒဏ်မှတဖြည်းဖြည်း နာလန်ထူလာနိုင်ခဲ့ပြီးလျှင်တဖြည်းဖြည်း ခေတ်မီတိုးတက်လာပေပြီ။
မျှော်မှန်းရလဒ်အခြေပြု စုစည်းချိတ်ဆက်သင်ကြားခြင်း သင်ရိုးညွှန်းတမ်း
မျှော်မှန်းရလဒ်အခြေပြု စုစည်းချိတ်ဆက်သင်ကြားခြင်း သင်ရိုးညွှန်းတမ်းသည် မျှော်မှန်းရလဒ်အခြေပြု သင်ရိုးညွှန်းတမ်း (Outcome-based Curriculum) နှင့် စုစည်းချိတ်ဆက်သင်ကြားခြင်း သင်ရိုးညွှန်းတမ်း (Integrated Curriculum) ကို ပေါင်းစည်းကာ ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဆေးတက္ကသိုလ်များတွင် ဤသင်ရိုးညွှန်းတမ်းကို ၂၀၂၀ ပညာသင်နှစ်မှ စတင်၍ အသုံးပြုသင်ကြားမည်ဖြစ်သည်။ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီက ၎င်းတို့ပါတီ၏ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲကြေညာစာတမ်း၊ ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစားကဏ္ဍတွင် ဤသင်ရိုးညွှန်းတမ်းကို ဆေးတက္ကသိုလ်များ၌ အသုံးပြုသင်ကြားရန်ဟု ဖော်ပြထားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပညာရေး ကဏ္ဍ:ဆေးပညာသင်ကြားရေး
စက်တင်ဘာ ၁၉၈၆
ကိုးကား
1986
ပီရူးနိုင်ငံ
ပီရူးနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အမည်မှာ ပီရူးသမ္မတနိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး တောင်အမေရိကတိုက်၏ အနောက်ပိုင်းဒေသတွင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်တွင် အီကွေဒေါနိုင်ငံ၊ ကိုလံဘီယာနိုင်ငံ၊ အရှေ့ဘက်တွင် ဘရာဇီးနိုင်ငံ၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် ဘိုလီးဗီးယားနိုင်ငံ၊ တောင်ဘက်တွင် ချီလီနိုင်ငံနှင့် အနောက်ဘက်တွင် ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာတို့ ဝန်းရံလျက်ရှိသည်။
ပီရူးသည် တစ်ခါက အင်က အင်ပါယာ၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇွန်လ လတွင် ဒုတိယ ဗိုလ်မှူးကြီးဟောင်း အော်လန်တာဟူမာလာကို သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက် ခဲ့ကြသည်။ ပီရူးသည် စီးပွားရေး တိုးတက်မှုရှိလာသော်လည်း ဆင်းရဲမွဲတေမှု မပပျောက်သေးပေ။
ပီရူးနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရှေးအကျဆုံး မြောက်ချီကို ယဉ်ကျေးမှုနှင့် အင်ကာ အင်ပါယာ တည်ရှိရာ ဒေသဖြစ်သည်။ ၁၆ ရာစုနှစ်တွင် စပိန် အင်ပါယာ လက်အောက် ကျရောက်ခဲ့သည်။ ၁၈၂၁ ခုနှစ်တွင် လွတ်လပ်ရေး ရရှိပြီးနောက် နိုင်ငံရေး မတည်ငြိမ်မှုများ၊ ဘဏ္ဍာရေး အကျပ်အတည်းများ၊ စီးပွားရေး ကမောက်ကမ စသည့် အခြေအနေ အမျိုးမျိုးကို ရင်ဆိုင်ဖြတ်သန်းခဲ့ရသည့် နိုင်ငံဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သမ္မတနိုင်ငံများ
မြို့မချောင်းရွာ၊ ပြင်ချောင်း
မြို့မချောင်းရွာ၊ ပြင်ချောင်း