cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ကျော်စိန်မင်း
ကိုးကား
<References />
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
တမန်းသား (ဗိုလ်မှူးကြီးသက်)ရွာ
တမန်းသား (ဗိုလ်မှူးကြီးသက်)ရွာ
အာဒိတ္တပရိယာယသုတ်
အိပ်ပျော်နေခြင်းကား ကောင်းမြတ်လှသေး၏၊ အိပ်ပျော်နေခြင်းသည် သက်ရှိ ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား မြုံနေ၏၊ အကျိုးမရှိ၊ တွေဝေနေ၏၊ အိပ်မပျော်ဘဲ ဗျာပါဒဝိတက်ကို ကြံစည်နေလျှင် ထိုဝိတက်၏အစွမ်းအားဖြင့် သံဃဘေဒကကံကို ပြုနိုင်သည်၊ ထိုသို့ အသက်ရှင်နေသောပုဂ္ဂိုလ်၏အပြစ်ကို မြင်တော်မူ၍ အိပ်ပျော်ခြင်းကို မြုံ၏-ဟု ဟောတော်မူ၏။
သုတဝန္တအရိယာသာဝကသည်ကား အဇ္ဈတ္တိကာယတန၊ ဗဟိဒ္ဓါယတနတို့နှင့် ဝိညာဏဓာတ်, ဖဿ၊ ဝေဒနာတို့၌ အနိစ္စဟု ရှုဆင်ခြင်ပုံ၊ ထိုသို့သိမြင်ခြင်းကြောင့် အထက်ပါတရားတို့၌ ငြီးငွေ့ စိတ်ပျက် တပ်မက်မှုကင်းပုံ၊ တပ်မက်မှုကင်းခြင်းကြောင့် လွတ်မြောက်ပုံ၊ ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်ဖြစ်ပုံတို့ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ကလုံရွာ၊ ခင်ဦးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သာယာကုန်းရွာ၊ ရေဦးကုန်း
သာယာကုန်းရွာ (Tharyarkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ရေဦးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၉၀၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြိုင်ကလေးကျောင်းအထက်ရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
မြိုင်ကလေးကျောင်း(အထက်)ရွာ(Myaingkalaykyaung(Upper))သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ မြိုင်ကလေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၂၂၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြိုင်ကလေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၆၉၉ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၇၅၁၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိဝနမိဘူတာ
အိဝနမိဘူတာ  (岩波駅 အိဝနမိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိဇုအိုခခရိုင်၊ ဆုဆိုနိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
တောင်ဟရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
တောင်ဟရွာ (Taungha)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ တန့်အယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၁၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တန့်အယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၂၃ ဦး၊ မ ၁၁၉၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၁၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မှုန်ဆွမ်းရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
မှုန်ဆွမ်းရွာ(Hmungsum)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ ကွန်ဒွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၄၂၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကွန်ဒွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇ ဦး၊ မ ၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သစ်ဖြူချောင်းရွာ၊ ဘိုးလူဝ
သစ်ဖြူချောင်းရွာ၊ ဘိုးလူဝ
အိဝနဲဘူတာ
အိဝနဲဘူတာ  (巌根駅 အိဝနဲ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ချိဘခရိုင်၊ ခိဆရဇုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
၁၆ ဇန်နဝါရီ
ဇန်နဝါရီလ၊ (၁၆)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၁၆)ရက်မြောက် နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၃၄၉) ရက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၅၀) ရက်) ကျန်သေးသည်။
ကျိုက်ဒေးဒလွန်စေတီတော်
ကျိုက်ဒေးဒလွန်စေတီတော်သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ မှော်ဘီမြို့အနီး ဘုရားလမ်းကျေးရွာတွင် တည်ရှိသည်။ စေတီတော်ကြီးသည် ဖိနပ်တော်အတောင် ၅၀ နှင့် ပန်းတင်ခုံ ၃၃ တောင်ပေါ်တွင် ဉာဏ်တော်အမြင့် အတောင် ၅၀ နှင့် တစ်မိုက်အမြင့်ရှိသည်။ ဂဝံအုတ်များဖြင့် အခိုင်အမာတည်ဆောက်ထားသည့် ဖိနပ်တော်တွင် အုတ်လှေကားကြီး လေးစင်း တည်ဆောက်ထားကာ ပန်းတင်ခုံမှ အတွင်းသို့ ၈ ပေခန့်ခွာ၍ စေတီတော်ကြီးကို တည်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး ပန်းတင်ခုံပေါ်တွင် ရံစေတီ ၈ ဆူကို ဖူးမြော်မြင်တွေ့နိုင်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
ကျိုက်ဒေးဒလွန်စေတီတော်သည် မွန်ဘာသာအရ ကျိုက် သည် "ဘုရား"၊ ဒေး သည် "ကုန်း"၊ ဒလွန်သည် "နံသာ" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသဖြင့် "နံ့သာကုန်းစေတီ"ဟု မြန်မာအဓိပ္ပာယ်ရသည်။ စေတီတော်၏သမိုင်းတွင် ဓမ္မစေတီမင်း (အေဒီ ၁၄၇၂- ၁၄၉၂) မှ ရှေးဟောင်းစေတီပျက်တစ်ဆူတွေ့ရှိ၍ မှော်ပီ(မှော်ဘီ)မြို့စား အမတ်ကြီး ဇိန်ဗြဲကို ကြပ်မတ်စေကာ စေတီသစ်တစ်ဆူတည်စေခဲ့ပြီး မွန်ဘာသာဖြင့် ကျိုက်ဒေးဒလွန်စေတီတော်ဟု ဘွဲ့တော်ဆပ်ကပ်ခဲ့သည်။ ဓမ္မစေတီမင်းမှ အသစ် တစ်ဖန်တည်ထားခဲ့သည့် ကျိုက်ဒေးဒလွန်စေတီတော်ကြီးကို သုရှင်တကာရွတ်ပိ (အေဒီ ၁၅၂၆- ၁၅၃၉)မှ ထပ်မံပြုပြင်ပြီး ရွှေထီးတော်တင်လှူဒါန်းခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
ကိုးကား
မွန်ရာဇဝင်ပေါင်းချုပ်
ရွှေမော်တင်စေတီတော်
ရွှေမော်တင်စေတီတော်သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ မှော်ဘီမြို့၊ အမှတ် ၂ ရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်း
ရွှေမော်တင်ဘုရားသမိုင်းအရ သက္ကရာဇ် ၁၀၃ ခုနှစ်တွင် နိမ္မိတဆံတော်ပွားများကို ဌာပနာလျက် ရွှေမော်တင်စေတီတော်မြတ်ကို တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့ပြီး စေတီတော်ကို ကျိုက်တင်းကျိုက် (ဘုရားလက်ထက်ဘုရား) ဟု ဘွဲ့ချီခဲ့သည်။ ဟံသာဝတီကို စိုးစံသော သမလမင်း လက်ထက်တွင် ၎င်းစေတီတော်ကို ကျိုက်မော်တောဟု ဘွဲ့တော် သမုတ်ခဲ့သည်။ သမလမင်း၏ မိဖုရား တိုက္ခပွယ်တော်ဒေဝီ မိဖုရားကြီးဖြစ်ပြီးနောက် ငါးနှစ်အရှိတွင် ယင်းစေတီတော်ကို ဂဝံကျောက်ဖုံးအုပ်မွန်းမံ တည်ပြီးလျှင် ရွှေထီးတင်လှူ၍ ကျိုက်က္ခပွယ်တော်ဟု ဘွဲ့ချီခဲ့သည်။ တိုက္ခမီဘုရားဟု သမိုင်းရာဇဝင်အချို့က ဆိုသည်ကိုတွေ့ရသည်။ သက္ကရာဇ် ၇၃၁ ခုနှစ်တွင် ဟံသာဝတီဗညားဦးလက်ထက် ဒုံမော်ပီမြို့စား အမတ်စွယ်သူရက စေတီတော်ကို ပူဇော်စောင့်ရှောက်သည်။ ဗညားဦး၏သားတော် ဗညားနွဲ့ခေါ် ရာဇာဓိရာဇ်မင်းလက်ထက် မော်ပီမြို့စား အမတ်စွယ်သူရသားက အဖအရာကို ဆက်ဆံ၍ ဘုရားကိုစောင့်ရှောက်ပူဇော်ခဲ့သည်။ သက္ကရာဇ် ၇၈၅၊ ၇၉၀ ပြည့်တွင် ရာဇာဓိရာဇ်၏ သားကြီး ဗညားဓမ္မရာဇာ၊ ၎င်းညီတော်ဗညားရန်ခိုက်တို့အဖ၏ အရိုက်အရာကိုဆက်ခံ စိုးစံကြသည့်အခါ စေတီတော်ကို မြို့စားအမတ်ဥဘာကောင်းကို ပြုပြင်စေသည်။ သက္ကရာဇ် ၈၁၄ ခုနှစ်၊ ရာဇဓိရာဇ်၏သမီးတော် ရှင်စောပုသည် ဟံသာဝတီကို စိုးစံတော်မူသောအခါ မော်ပီမြို့စားအမတ် ဇိန်ဗြဲကို ခန့်အပ်၍ စေတီတော်ကို အုတ်သားအချောရှစ်မြှောင်းချိုးဖြင့် ယခင်စေတီကိုမျိုငုံလွှမ်းခြုံဖုံးအုပ်တည်ခဲ့သည်။ သက္ကရာဇ် ၈၃၃ ခုနှစ်တွင် ဓမ္မစေတီမင်းသည် မော်ပီမြို့စား အမတ်ဇိန်ဗြဲကို ခန့်အပ်၍ မင်းမြှောက်တန်ဆာငါးပါးကို လှူဒါန်းစေပြီးလျှင် စေတီတော်ကို ပြုပြင်စေသည်။ ဓမ္မစေတီမင်း၏ သားတော်ဗညားဟတ္တိရာဇက်လက်ထက် ဇိန်ဗြဲအမတ်ကိုပင်ခန့်အပ်၍ စေတီတော်ကို ပြုပြင်စေသည်။ သုရှင်တကာရွတ်ပိမင်းသည် စေတီဟောင်းကို ဖုံးလွှမ်းမျိုငုံ၍ ထပ်ဆင့်တည်ပြန်ရာ သံတောင် ၈၀ မြင့်ပြီးသောအခါ ရွှေထီးတင်လှူ အထက်ခရာပြီးမှ အောက်ဖိနပ်တော်ရောက် ရွှေသင်္ကန်းကပ်လှူပါသည်။ အင်းဝပြည့်ရှင် မဟာဓမ္မရာဇာဓိပတိ ဘွဲ့ခံ၍ ကြာသပတေးမင်း ခေါ် ဟံသာဝတီရောက်မင်းသည် ပဲခူးမြို့ဗြမ္ဗန္တိရာဇာ၏ သားမက်တော် သ္မိင်ပဂူကို မော်ပီမြို.စား ခန့်အပ်၍ ဘုရားကို ပြုပြင်စေသည်။ ရတနာပူရ တတိယမြို့တည် ဆင်ဖြူရှင်မင်းတရားကြီး၏ မော်ပီမြို့စား မိဖုရားကြီးမှ မော်တင်စေတီတော်ကို ရွှေထီးတင်လှူ၍ ရွှေလုံးပြည့်ကပ်လှူခဲ့သည်။ သက္ကရာဇ် ၁၂၇၁ ခုနှစ်တွင် စေတီတော်ပြိုကျပျက်စီးခဲ့ရာမှ ဘုရင်မရှင်စောပုတည်သော ရှစ်မြှောင်းချိုး အုတ်သားစေတီပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ ၁၂၇၂ ခုနှစ်တွင် မော်ပီမြို့နယ်၊ လိန်ကုန်းတိုက်၊ ရိုးကြီးရွာမှ ဦးရွှေရောက်နှင့် ဇနီးဒေါ်သဲဝါတို့မှ ပြုပြင်မွမ်းမံခဲ့ရာ ထပ်မံပြိုကျသဖြင့် ၁၂၇၄ ခုနှစ်တွင် ၎င်းတို့ ဇနီးမောင်နှံမှပင် ထပ်မံပြုပြင်မွမ်းမံကာ ရွှေထီးတော်တင်လှူခဲ့သည်။
ကိုးကား
ရွှေမော်တင်စေတီသမိုင်းစာအုပ်
တမန်းသားဈေးနားရွာ
တမန်းသားဈေးနားရွာ
ငပိချောင်းရွာ၊ ဘိုးလူဝ
ငပိချောင်းရွာ၊ ဘိုးလူဝ
မအူပင်ဒေါင့်ရွာ၊ ရှင်ကြီးပျောက်
မအူပင်ဒေါင့်ရွာ၊ ရှင်ကြီးပျောက်
အတက်ရောဂါ
ဝက်ရူးပြန်ရောဂါ ဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်းကို ယခုတိုင် မသိကြသေးချေ။ သို့သော် ဆရာဝန်များသည် ထိုရောဂါဖြစ်နေသူ၏ ဦးနှောက်မှ ဖြစ်ပေါ်စေသော လျှပ်စစ်လှိုင်းများကို ဦးနှောက်၏ လျှပ်စစ်လှိုင်းမှတ်သည့် ကိရိယာတွင် တွေ့မြင်နိုင်ကြလေသည်။ ထိုရောဂါအတွက် ထိုကိရိယာကို သီးခြားတီထွင်ထားခြင်းဖြစ်ရာ ရောဂါကျရောက်နေစဉ်၌ ဖြစ်ပေါ်လာသော လျှပ်စစ်လှိုင်းများ၏ ပုံသဏ္ဌာန်များ ထူးခြားစွာပြောင်းလာ သည်ကိုတွေ့ရသည်။
ဝက်ရူးပြန်ရောဂါသည် နာဗ်ကြောအဖွဲ့တွင် ကျရောက်သည့်ရောဂါကြောင့် ဖြစ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ထိုရောဂါသည်မျိုးရိုးဇာတိနှင့် မဆိုင်ချေ။ တစ်ဦးမှတစ်ဦးသို့လည်း မကူးစက်ချေ။ ပြင်းထန်သော ဝက်ရူးပြန်ရောဂါ ဖြစ်လျှင် ဝေဒနာရှင်သည် ရုတ်တရက် သတိမေ့သွားပြီးလျှင် လဲကျသွားနိုင်လေသည်။ သူ၏ ကြွက်သားများသည် လှုပ်ရှားလာပြီးလျှင် တက်တက်လေသည်။ ထိုသို့ ဖြစ်ခြင်းသည် နှစ်မိနစ်မှ ငါးမိနစ်အထိ ကြာတတ်ပြီးနောက် တွေဝေနေတတ်သည်။ ဝက်ရူးပြန်ရောဂါသည် မပြင်းထန်လျှင် သတိလစ်သည့်အချိန်သည် အလွန်တိုတောင်းလေသည်။ သို့မဟုတ်လျှင် ထူးခြားသည့်ခံစားချက်များ ရှိတတ်သည်။ သို့မဟုတ်လျှင်လည်း စိတ်အနှောင့်အရှက်များ ရှိတတ်သည်။ ထိုအခြေအနေမျိုးသည် ကလေးများတွင် ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည်။
အထက်တွင်ဖော်ပြပါ အခြေအနေနှစ်မျိုးမဖြစ်ဘဲ ထူးခြားသည့် အခြေအနေ တစ်မျိုးလည်း ဖြစ်တတ်သေးသည်။ ထိုတတိယအမျိုးအစား အခြေအနေမျိုး ဖြစ်သောအခါတွင် ဝေဒနာရှင်သည် သာမန်အခါကဲ့သို့ လုပ် ရိုးလုပ်စဉ်အတိုင်း လုပ်၍နေလေသည်။ သို့သော် ထိုဝေဒနာရှင်သည် သူပြုလုပ်နေသည်ကို သူသိလေ့မရှိချေ။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် ဝေဒနာရှင်သည် အထက်ဖော်ပြပါ အခြေအနေ သုံးမျိုးအနက် တစ်မျိုးမက ဖြစ်ပေါ်တက် လေသည်။
ဦးနှောက်၏ အရေးကြီးသောအမှု ဆောင်ရွက်ချက်မှာ သွေးအတွင်းမှရရှိသော သကြားနှင့် အောက်ဆီဂျင်စွမ်းအင်ကို နာဗ်ကြောစွမ်း အင်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲပေးရန်ဖြစ်သည်။ ဦးနှောက်နာဗ်ကြော စွမ်းအင်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲပေးရာ၌ အချိန်နှင့် စွမ်းအင်ထုတ်လွှတ်ပေးသည့် နေရာကို မကန့်သတ်နိုင်၊ မအုပ်ထိန်းနိုင်လျှင် ဝက်ရူးပြန်ရောဂါ ဖြစ်လာလေတော့သည်။ ဝက်ရူးပြန်ရောဂါ ဖြစ်လာပြီးနောက် အချိန်အတော်ကြာ တွေဝေ၍နေခြင်းသည် ဦးနှောက်မှစွမ်းအင်ကို မရနိုင်တော့ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။
တစ်ခါတစ်ရံ ဝေဒနာရှင်၏ ဦးနှောက်တစ်ခုလုံး၌ အနှောင့်အရှက်မဖြစ်ဘဲ အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုခုတွင်သာ ဖြစ်ပေါ်တတ်သေးသည်။ သာဓကအဖြစ် ဖော်ပြရလျှင် တစ်ခါတစ်ရံတွင် ဝေဒနာရှင်၏ ခြေတစ်ဖက် တည်းသာ ဆတ်တောက်ဆတ်တောက် ဖြစ်သွားတတ်စေသည်။ ထိုသို့ဖြစ်ရသည်မှာ ဦးနှောက်တွင် ခြေထောက်နှင့်သက်ဆိုင်သော အစိတ်အပိုင်း၌သာ အနှောင့်အရှက်ဖြစ်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။
ဝက်ရူးပြန်ရောဂါဖြစ်လာစဉ် လူနာအား သူ့ကိုယ်သူ ထိခိုက်အောင် မပြုလုပ်နိုင်စေရန် ပြုပြင်ထားသင့်သည်။ ဝေဒနာရှင်အား ထွေးထွေးနွေးနွေး ထားပေးသင့်ပြီးလျှင် လည်ပင်းဘက်ရှိ အဝတ်များကို ချောင်ချောင်ထားပေး သင့်သည်။ ပါးစပ်အတွင်း အပေါ်နှင့် အောက်သွားများအကြား၌လည်း အဝတ်ကိုလိမ်၍ ခံထားပေးသင့်သည်။ သို့မှသာရောဂါ အတက်တွင် လျှာကို ကိုက်ဖြတ်မိခြင်းဘေးမှ လွတ်ကင်းနိုင်ပေမည်။
ဝက်ရူးပြန်ရောဂါ ဖြစ်လာသည့်တိုင်အောင် ဘေးမဖြစ်စေနိုင်သည့် လုပ်ငန်းကိုသာ ဝက်ရူးပြန်ရောဂါရှိသူအား လုပ်စေသင့်သည်။ ဝေဒနာရှင်အား စိတ်အနှောင့်အရှက်မဖြစ်စေဘဲ အေးဆေးစွာနေစေသင့်သည်။ ထို့ပြင် အရက် သေစာများကိုလည်း ရှောင်ရှားစေသင့်ပေသည်။
အိဝမုရိုဘူတာ
အိဝမုရိုဘူတာ  (岩室駅 အိဝမုရို - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နီးဂတခရိုင်၊ အိဝမုရိုမြို့၊ နိရှိခန်ရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ပျဉ်းမကုန်းရွာ၊ ကုက္ကို
ပျဉ်းမကုန်းရွာ၊ ကုက္ကို
ကွင်းချောင်းကြီးရွာ၊ ဘိုးလူဝ
ကွင်းချောင်းကြီးရွာ၊ ဘိုးလူဝ
ဒုံတဖြူရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
ဒုံတဖြူရွာ (Dontahpyu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ တောင်နောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၉၈၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်နောက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၇၂ ဦး၊ မ ၂၀၂၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၉၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နန့်မွန်းရွာ၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်
နန့်မွန်းရွာ(Nammun)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်၊ ဆနွင်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၅၉၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆနွင်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၁၅၁ ဦး၊ မ ၆၇၃၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၂၈၈၄ ဦး နေထိုင်သည်။ ၎င်းရွာသည် နန့်မွန်းမြို့ပေါ်ရှိ ရပ်ကွက် ဖြစ်သွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးညှင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နတ်အင်းရွာ၊ ပင်းတယမြို့နယ်
နတ်အင်းရွာ (Natinn)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်းတယမြို့နယ်၊ မိုင်းလီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၇၇၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းလီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၉၅ ဦး၊ မ ၃၁၈၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၃၇၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်းတယမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇီးဖြူကုန်းရပ်ကွက်
ဇီးဖြူကုန်းရပ်ကွက် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ သံတွဲခရိုင်၊ ငပလီမြို့တွင် ပါဝင်သော မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ယခင်က ရွာဖြစ်သော်လည်း ငပလီရွာအား မြို့အဖြစ် အဆင့်မြှင့်ရာတွင် ရပ်ကွက်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၁၇ ဇန်နဝါရီ
ဇန်နဝါရီလ၊ (၁၇)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၁၇)ရက်မြောက် နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၃၄၈) ရက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၄၉) ရက်) ကျန်သေးသည်။
အိဝမုရဒဘူတာ
အိဝမုရဒဘူတာ  (岩村田駅 အိဝမုရဒ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နဂနိုခရိုင်၊ ဆခုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဝါးရငယ်ရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝက်ခြမ်းကန်ရွာ၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်
ဝက်ခြမ်းကန်ရွာ (Wetchankan)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်၊ ဝါးခြမ်းကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၃၀၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝါးခြမ်းကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၁၂ ဦး၊ မ ၆၇၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တခွန်တိုင်ရွာ၊ ဘိုးလူဝ
တခွန်တိုင်ရွာ၊ ဘိုးလူဝ
မီးရထား (ခ) ပိတ်ဆွယ်ရွာ၊ ကုက္ကို
မီးရထား (ခ) ပိတ်ဆွယ်ရွာ၊ ကုက္ကို
မြေစိုရွာ၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်
မြေစိုရွာ (Myayso)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်၊ မြေစိုမိုးကောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၆၁၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြေစိုမိုးကောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၁၉ ဦး၊ မ ၂၀၈၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။
မြိုင်ကလေးရွာလေး၊ ဘားအံမြို့နယ်
မြိုင်ကလေး(ရွာလေး)ရွာ(Myaingkalay(Ywarlay))သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ မြိုင်ကလေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၂၂၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြိုင်ကလေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၆၉၉ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၇၅၁၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ
[[File:Commutative diagram for morphism.svg|right|thumb|200px ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ (category theory) သည် သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံများကို ခြုံငုံလေ့လာသည့် ယေဘုယျ သင်္ချာသီအိုရီတစ်ခုဖြစ်သည်။
ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီကို အကြမ်းဖျဉ်း ဖော်ပြရလျှင် ဤသို့ဖြစ်သည်။ သင်္ချာတွင် အစု (set)၊ အုပ်စု (group)၊ ကွင်း (ring) နှင့် မော်ဂျူး (module) စသည်ဖြင့် တည်ဆောက်ပုံ အမျိုးမျိုးရှိပြီး ၎င်းတည်ဆောက်ပုံတို့နှင့် ပတ်သက်၍ သီအိုရမ် အမျိုးမျိုးလည်း ရှိလေသည်။ ၎င်း တည်ဆောက်ပုံများအကြား တူညီသည်တို့ ရှိသကဲ့သို့ ကွဲပြားသည်များလည်း ရှိသည်။ ဤ တည်ဆောက်ပုံများကို တစ်ခုချင်းစီ လေ့လာမည့်အစား ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီတွင် ၎င်းတို့ကို ကတ်တဂိုရီ (category) များ ဖွဲ့၍ လေ့လာ ဖော်ပြခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုအခါ တည်ဆောက်ပုံ အမျိုးမျိုးအကြား တူညီသည့် အချက်၊ မတူညီသည့် အချက်များမှာ ကွင်းကွင်းကွက်ကွက် ပေါ်လာလေသည်။ သီအိုရမ်တစ်ခုကို ဤ ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီသုံး၍ သက်သေပြပြီးပါက ၎င်း သီအိုရမ်ပါ သတ်မှတ်ချက်တို့နှင့် ပြည့်စုံသည့် မည်သည့် သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံ မဆိုတွင် ၎င်းသီအိုရမ်အား ထပ်မံသက်သေပြရန် မလိုဘဲ သုံးနိုင်၏။ အနည်းဆုံး တည်ဆောက်ပုံ အသီးသီးတို့ကို ခြံငုံဖော်ပြနိုင်သည့် ဘာသာစကားတစ်ခုအဖြစ် ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီက အသုံးဝင်သည်။
ဤသီအိုရီကို ၁၉၄၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် အက္ခရာသင်္ချာသုံး တိုပေါ်လော်ဂျီဘာသာရပ် (algebraic topology) ၌ အိုင်လန်ဘာ့ဂ် (Eilenberg) နှင့် မက်လိန်း (Mac-Lane) တို့က စတင်ဖော်ထုတ်၍ အသုံးပြုခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဤသီအိုရီသည် သူ့သဘောသူဆောင်၍ တစတစ ကျယ်ပြန့်လာရာ ယခုအခါတွင် မျက်မှောက်ခေတ် သင်္ချာနှင့် သဘောတရားရေးရာ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံတို့တွင် ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီသည် အဓိကကျသည့် အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်လာပြီး၊ ၎င်းကို သဘောတရားရေးရာ ရူပဗေဒတွင်လည်း အသုံးပြုလာကြသည်။ သိပ္ပံဘာသာရပ် အသီးသီးရှိ တည်ဆောက်ပုံအမျိုးမျိုး၏ ဘုံတူညီမှုများကို ဖော်ပြသည့် ဘာသာစကားအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၎င်း ဘုံတည်ဆောက်မှုများကို ပုံစံတကျ (formal) ဖြစ်အောင် ပြုလုပ်ရာတွင် လည်းကောင်း အသုံးပြုလာကြသည်။
တမန်းသားအနောက်ရခိုင်ရွာ
တမန်းသားအနောက်ရခိုင်ရွာ
အိဝတဲ - ဖုနခိုရှိဘူတာ
အိဝတဲ - ဖုနခိုရှိဘူတာ  (岩手船越駅 အိဝတဲ - ဖုနခိုရှိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိဝတဲခရိုင်၊ ယမဒမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
၁၈ ဇန်နဝါရီ
ဇန်နဝါရီလ၊ (၁၈)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၁၈)ရက်မြောက် နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၃၄၇) ရက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၄၈) ရက်) ကျန်သေးသည်။
ကွန်ဒွန်ရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
ကွန်ဒွန်ရွာ(Kundon)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ ကွန်ဒွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၄၂၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကွန်ဒွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇ ဦး၊ မ ၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖာလိုင်ရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
ဖာလိုင်ရွာ (Hparlai)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ တောင်နောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၉၈၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်နောက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၇၂ ဦး၊ မ ၂၀၂၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၉၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှင်မင်းဒွေရွာ၊ ခင်ဦးမြို့နယ်
ရှင်မင်းဒွေရွာ (Shinmindway)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ခင်ဦးမြို့နယ်၊ ရှင်မင်းဒွေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၄၇၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကိံသုကောပမသုတ်
မဂ်ဉာဏ်, ဖိုလ်ဉာဏ်တို့၏ ကိလေသာမှစင်ကြယ်သောဉာဏ်အမြင်ဖြစ်ပုံကို ပြောဆိုနေကြသောရဟန်းတို့၏စကားကို ကြားသိရသော အညတရ ရဟန်းသည် “မိမိလည်း ကိလေသာတို့မှ စင်ကြယ်သောဉာဏ်အမြင်ဖြင့် အရဟတ္တဖိုလ်၌တည်လျက် စင်ကြယ်သောဉာဏ်အမြင်ရှိလျက် နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုအံ့”ဟု နှလုံးသွင်းလျက် -ဆဖဿာယတနကမ္မဋ္ဌာနိက ရဟန်း၊ -ပဉ္စက္ခန္ဓကမ္မဋ္ဌာနိက ရဟန်း၊ -မဟာဘူတကမ္မဋ္ဌာနိက ရဟန်း၊ တေဘူမကကမ္မဋ္ဌာနိက ရဟန်းတို့ထံ ချဉ်ကပ်ပြီး “စင်ကြယ်သော ဉာဏ်အမြင်ကို “မေးလျှောက်ရာ ထိုရဟန္တာရဟန်းလေးပါးတို့သည် မိမိတို့သိမြင်ရရှိ သော မဂ်ဉာဏ်အမြင်ကို ဖြေကြားကုန်၏၊ ထိုဖြေကြားချက်များကို အားမရ မကျေနပ် သော အညတရ ရဟန်းသည် ဘုရားရှင်ထံ သွားရောက်ပြီး “စင်ကြယ်သောဉာဏ် အမြင်နှင့် ဆက်စပ်၍ ထိုရဟန်းလေးပါးတို့ဖြေကြားသော အဖြေများကို ပြန်လည် လျှောက်ထားပြီး “စင်ကြယ်သောဉာဏ်အမြင်ကို” ဘုရားရှင်အား မေးမြန်းလေ၏။ ဘုရားရှင်က “ပေါက်ပင်ကိုမမြင်ဖူးသောယောက်ျားက မေးမြန်းသဖြင့် ပေါက် ပင်၏ ပင်စည်တည်နေပုံ ပေါက်ပွင့်အဆင်း၊ ပေါက်ပင်၏ အသီးများ၊ ပေါက်ပင်၏ အရွက်များ တည်နေပုံတို့ကို ဖြေကြားသော ယောက်ျားလေးယောက်တို့၏ အဖြေကို မကျေနပ်သောသူကဲ့သို့၊ မဂ်, ဖိုလ်ကို ရရှိကြပြီးသော ထိုသူတော်ကောင်းတို့၏ ဉာဏ် အမြင်စင်ကြယ်ပြီးပုံ၊ ထိုသူတော်ကောင်းတို့သည် မှန်ကန်စွာဖြေဆိုကြပုံကို မိန့်ကြားတော်မူပြီး၊ အရပ်လေးမျက်နှာမှလာကြသော တမန်တို့အား မင်းရှိရာကို ညွှန်ကြားသော တံခါးမှူး ဥပမာဖြင့် ရှင်းလင်း၍ ဟောတော်မူရာ အညတရရဟန်း သောတာပန် ဖြစ်ပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌ အကျယ်ဖွင့်ပြချက်များ ရှိပါသည်။
အင်းဘတ်ရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
အင်းဘတ်ရွာ (Innbat)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ရေဦးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၉၀၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသနအသင်း
မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသနအသင်း (Burma Research Society) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်းသုတေသနဆိုင်ရာ အသင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အသင်း၏ အဓိက ရည်ရွယ်ချက်မှာ "မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ယင်း၏ ကျောခိုင်းနံစပ် နိုင်ငံများ၏ ယဉ်ကျေးမှု အနုပညာ၊ သိပ္ပံပညာ၊ စာပေ ပညာစသည်တို့ကို လေ့လာစုံစမ်း ရှာဖွေရန်နှင့် အထူးသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် စပ်လျဉ်းသော သုတေသန လုပ်ငန်းများကို အားပေးရန်" ဖြစ်သည်။
အသင်းကို ၁၉၁၀ ခုနှစ် မတ်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ ဗားနတ်ပိဋကတ်တိုက်တွင် အိန္ဒိယ ပဋိညာဉ်ခံ အရာရှိ မစ္စတာ ဂျေ၊ အက်(စ) ဖာနီဗယ်၊ ပါမောက္ခ ဂျေ အေ စတီးဝပ် (J A Stewart)၊ ပါမောက္ခ ဂျီ၊ အိပ်လု(စ) (G.H. Luce)၊ ပါမောက္ခ ဦးဖေမောင်တင် တို့က စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ အသင်းကြီးမှ မြန်မာနိုင်ငံသုတေသနအသင်းဂျာနယ် ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသုတေသနအသင်းဂျာနယ် (၁၉၁၁–၁၉၇၇) တွင် အတွဲ ၅၉ တွဲ၊ ဂျာနယ် ၁၃၆ စောင်ထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့ပြီး ဆောင်းပါးပေါင်း ၁၃၀၀ ကျော် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ်မှစ၍ ဂျာနယ်ထုတ်ဝေမှုသည် အစိုးရလက်အောက်ခံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ နှစ် ငါးဆယ်မြောက်အထိမ်းအမှတ် (ရန်ကုန်: မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသနအသင်း၊ ၁၉၆၀–၆၁၊ နှစ်တွဲ) ကိုလည်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ပထမတွဲတွင် အသင်း၏ နှစ် ၅၀ ပြည့် ညီလာခံတွင် ဖတ်ကြားခဲ့သည့် စာတမ်းများ ပါဝင်ပြီး ဒုတိယတွဲသည် ၅၂၄ မျက်နှာရှိကာ ယခင်ထုတ်ဝေခဲ့သော ဂျာနယ်များမှ လက်ရွေးစင်ဆောင်းပါးများကို ပြန်လည်ပုံနှိပ်ထည့်သွင်းထားသည်။
အသင်းကြီးသည် သုတေသနဂျာနယ်များအပြင် မြန်မာရာဇဝင်ကျမ်းများ၊ လက်ရေးမူစာပေများနှင့် ကျောင်းသုံးပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်များကိုလည်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း
အသင်းတည်ထောင်သည့်အခမ်းအနားကို ၁၉၁ဝ ပြည့်နှစ် မတ်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ဗားနတ်ပိဋကတ်တိုက် ၌ ကျင်းပရာ၊ မြန်မာပြည် ဒုန္ထဘုရင်ခံ ဟားဗက် သာကယ်ဝှိုက်က သဘာပတိ ပြုလုပ်၍ ဝတ်လုံတော်ရ ဦးမေအောင်က အသင်းပဏာမမိန့်ခွန်းကို မြွက်ကြားခဲ့သည်။ အသင်း၏ ပထမဆုံး ဥက္ကဋ္ဌကား မစ္စတာ အိပ်(ချ)၊ အယ် အေး ဖြစ်၍၊ အသင်းတည်ထောင်စတွင် အဖွဲ့ဝင် ဦးရေ ၂၃၅ ဦး ရှိလေသည်။
အသင်း၏ အရပ်ရပ် လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို အသင်းအရာရှိ ၁၅ ဦးနှင့် အခြားအဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးတို့ပါဝင်သော အမှုဆောင်အဖွဲ့က ကွပ်ကဲဆောင်ရွက်လေသည်။ အမှုဆောင်အဖွဲ့သည် သာမန်အားဖြင့် တစ်နှစ်လေးကြိမ် တွေ့ဆုံစည်းဝေးကာ၊ ကြားကာလတွင် စီမံမှုအဖွဲ့ငယ်က အသင်း၏လုပ်ငန်းများကို ကြီးကြပ်ဆောင်ရွက်လေသည်။ ပုဂ္ဂိုလ် ၁၅ ဦးပါဝင်သော အထွေထွေ ကော်မတီအဖွဲ့က အသင်း၏ ဝါဒနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အဆုံးအဖြတ်ပေးလေသည်။
အသင်း၏ ၁၉၉၆ ခုနှစ် အဖွဲ့ဝင်ဦးရေမှာ ၁,ဝ၃၉ ဦးဖြစ်၏။ အသင်း၏ အဓိကလုပ်ငန်းသည် သုတေသန ပြုရေးပင်ဖြစ်ရာ အသင်းသားများ သုတေသန ပြုလုပ် ရှာဖွေတွေ့ရှိ ထားချက် စာတမ်းများကို ဖတ်ကြားနိုင်ရန် တစ်နှစ်လျှင်လေးကြိမ်မှ ခြောက်ကြိမ်အထိ အစည်းအဝေး ပြုလုပ်လေ့ရှိ၏။ နှစ်စဉ် ဒီဇင်ဘာလတွင်လည်း လေးရက်ကြာမျှ သုတေသနညီလာခံ ကျင်းပပြုလုပ်ကာ၊ အရပ်ရပ် သုတေသနစာတမ်းများ ၁ဝ စောင်မှာ ၁၅ စောင်အထိ ဖတ်ကြားကြလေသည်။
ယင်းစာတမ်းများကို မြန်မာနိုင်ငံသုတေသန အသင်းဂျာနယ်တွင် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသည်။ ဂျာနယ်ကို ၁၉၁၁ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံး စတင်ထုတ်ဝေခဲ့၍၊ ဂျာနယ်၏ ပထမဆုံး စာတည်းမှာ ကျောက်စာဝန် မစ္စတာစီ၊ ဒူရွားဇဲဖြစ်၏။ သုတေသနဂျာ နယ်သည် ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်းတွင်မှ တစ်ပါး မပြတ်မလပ်ပင် ထွက်ပေါ်ခဲ့ရာ အုပ်တွဲပေါင်း ၄၅ တွဲအထိပင် ရောက်ရှိပြီဖြစ်၏။ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ကျောခိုင်းနံစပ် နိုင်ငံများဆိုင်ရာ စာပေဆောင်းပါး၊ ဘာသာစကားဆောင်ပါး၊ ရာဇဝင်သမိုင်း ဆောင်းပါး၊ ပုဂ္ဂိုလ်ထူး အထုပ္ပတ္တိ၊ ဓလေ့ထုံးစံ၊ ဘောဂဗေဒ၊ ဘူမိဗေဒ၊ ပထဝီဝင်၊ ရုက္ခဗေဒ၊ ပါဏဗေဒ၊ မနုဗေဒ စသော ပညာရပ်အသီးအသီးနှင့် စပ်ဆိုင်သည့် ဆောင်းပါး၊ စာအုပ် ဝေဖန်ချက် စသည့် အဖိုးတန် သုတေသန ဆောင်းပါး စာတမ်းများ ပါရှိခဲ့လေသည်။
စစ်ကြိုခေတ်က ထုတ်ဝေခဲ့သော ဂျာနယ်များမှာ စစ်ဘေး စစ်ဒဏ်ကြောင့် အလွန် ရှားပါးလျက်ရှိပေရာ၊ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် အသင်းအနှစ် ၅ဝ ပြည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ဆောင်းပါးကောင်းများကို ထုတ်နုတ် စုပေါင်းကာ နှစ် ၅ဝ စာစဉ်အဖြစ် ထုတ်ဝေခဲ့၏။
သုတေသနဂျာနယ်နှင့်မြန်မာနိုင်ငံသုတေသနအသင်း တွင်ပါဝင်သော ပညာရှင်များမှာ- မစ္စတာ ဂျီ၊ အို ဗလက်ဒင်၊ မစ္စတာ စီ၊ ဒူရွားဇဲ၊ မစ္စတာ ဂျေ၊ အက်(စ)ဖာနီဗယ်၊ ပါမောက္ခ ဒီ၊ ဂျီ၊ အီ ဟော၊ မစ္စတာ အာ၊ ဟာလီဒေး၊ မစ္စတာ ဂျီ၊ အီ ဟာဗေး၊ ပါမောက္ခ ဂျီ၊ အိပ်လု(စ)၊ ပါမောက္ခ အက်(ဖ)၊ ဂျေမက်ဂစ်၊ ပါမောက္ခ ဗီ၊ အာပန်း၊ ပါမောက္ခ အယ်၊ ဒီစတမ့်၊ ပါမောက္ခ ဂျေ၊ အေ စတီဝပ်၊ မစ္စတာဟားဘတ်အီးလ် စသော အနောက်တိုင်းသား ပညာရှင် အများအပြား နှင့်၊ မြန်မာပညာရှင်များထဲမှလည်း ဦးကောင်း၊အရေးပိုင်မင်းဦးကျော်ထွန်း၊"အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ" ဘွဲ့ရ ဒေါက်တာဆရာလင်း၊ ပါမောက္ခဦးဖေမောင်တင်၊ ရခိုင်ပညာရှိဦးရွှေစံဘု၊ ကျောက်စာဝန် မစ္စတာတော်စိန်ခို၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဆရာပွား၊ မှော်ဘီဆရာသိန်ကြီး၊ မြန်မာပညာရှိ ကျောက်စာဝန်ဦးဖေ၊ ပေါရာဏအဘိဓာန်ကျမ်းပြု အမျိုးသားပညာရေးဝန် ဦးဖိုးကျား၊ "သဒ္ဒါဘုရားပါရဂူ"ဟု တင်စားခြင်းခံရသော "ဝဇီရဗုဒ္ဓိ"ဘွဲ့ခံ ပညာအုပ်မင်းဦးဖိုးစိန်၊ ကဗျာဗန္ဓသာရကျမ်းပြု ပုဂံဝန်ထောက်မင်း ဦးတင်၊ ဦးဘသိန်း၊ဦးဘကျား၊"မြန်မာလေခမူလဝိဘာဝိနီ"မည်သော မြန်မာ အဘိဓာန်ကျမ်းပြု ဆရာဘီ၊ ဟံသာဝတီဦးဘရင်၊ ဦးဂုဏ်ဘဏ်၊ ဒီးဒုတ်ဦးဘချို၊ သုတေသနမှူးဦးအောင်သိန်း(နန်းညွန့်ဆွေ)၊ ပျူစာအားပထမဦးဆုံးရေးသားဖတ်နိုင်သူ စိုက်ပျိုးရေးဝန်သီရိပျံချီဦးသာမြတ်၊ "ငါးပိ"၏အာဟာရတန်ဖိုးကိုဖော်ထုတ်ခဲ့သော ဓာတုဗေဒဝန်ဦးချစ်သောင်း၊ ဂီတပညာရှင်ဦးခင်ဇော်(K)၊ ဆရာလွန်း၊ မွန်ပညာရှင် အသျှင်ဝါယမ၊ အဘိဓမ္မာပညာရှင်ဦးရွှေဇံအောင်၊ ဧချင်းဟောင်း(၁၂)စောင်ကိုတည်းဖြတ်ထုတ်ဝေခဲ့ သူ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဦးမေအောင်၊ ရူပဗေဒပညာရှင် ဦးသိန်း၊ ရူပဗေဒပညာရှင် ဦးဘိုးစော၊ ပါဠိသက်ဝေါဟာရအဘိဓာန်ကျမ်းပြု ဒဂုန်ဦးထွန်းမြင့်၊ ပုန်းမကြည်(ပုဗ္ဗကြယ်)ကိုလေ့လာခဲ့ သူ ကျောက်စာဝန်ဦးမြ၊ မြန်မာလ(၁၂)လများကိုလေ့လာခဲ့သူ ကျောက်စာဝန်ဦးလူဖေဝင်း၊ ဦးခင်(ဆာမောင်ခင်)၊ "သုတေသနအဘိဓာန်များမှတ်စု"ကျမ်းပြု ဒေါက်တာရီရီ၊ အကြီးတန်းသုတေသနမှူး သမိုင်းပညာရှင်မကြန်၊ မြန်မာစာပါမောက္ခဦးဧ မောင်၊ "မြန်မာ-အင်္ဂလိပ်အဘိဓာန်"ကျမ်းပြု စာတော်ပြန်ဝန်ထောက်ဦးထွန်းငြိမ်း၊ မြန်မာစာပါမောက္ခဦးမောင်မောင်ကြီး၊ ဘောဂဗေဒပါမောက္ခ ဒေါက်တာထွန်းဝေ၊ မွန်ပညာရှိနိုင်ပန်းလှ၊ "သတ်ပုံအဘိဓာန်မိတ်လင်စုံ"ကျမ်းပြု သတ်ပုံပညာရှင် ဦးအုန်းရွှေ၊ "တက္ကသိုလ် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာအဘိဓာန်"ကျမ်းပြုဒေါက်တာဘဟန်၊ ဘာသာဗေဒပညာရှင် ဒေါက်တာလှဘေ၊ ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာအေးလှိုင်၊ "လောကုပ္ပတ္တိပကာသနီ ကျမ်း နှင့် လောကသာရဆုံးမစာပျို့အဖြေကျမ်း"ပြုစုသူ ဦးဘိုးဖြူ၊ သမိုင်းပညာရှင် ဗိုလ်မှူးဘရှင်၊ စာကြည့်တိုက်ပညာရှင် ဦးသော်ကောင်း၊ စာကြည့်တိုက်ပညာရှင် ဦးသန်းထွတ်(တိုက်စိုး)၊ "မြန်မာစကားအဖွင့်ကျမ်း (၃)တွဲ"ပြုစုသူ ကျောက်စာဝန်ဦးဖိုးလတ်၊ပါမောက္ခ ဒေါက်တာထင်အောင်၊ သမိုင်းပညာရှင် ဒေါက်တာသန်းထွန်း၊"တက္ကသိုလ် မြန်မာအဘိဓာန်"ပြုစုသူ ဦး ဝန်(မင်းသုဝဏ်)၊ဦးသိန်းဟန်(ဇော်ဂျီ)၊ ဒေါက်တာခင်မောင်ကြည်၊ ဦးထင်ကြီး(တက္ကသိုလ်ထင်ကြီး)၊ ဦးတင်ဧ(တင်အေး-ရှမ်းပြည်)၊ ဒေါက်တာညီညီ၊ ဒေါ်ခင်ခင်စု၊စာရေးဆရာကုသ၊ မြန်မာစာပါမောက္ခဦးချမ်းမြ(မြကေတု) စသော ပညာရှင်အများအပြား ပါဝင်ထမ်းဆောင်/ရေးသားခဲ့ကြသည်။
ထုတ်ဝေမှုများ
မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသနအသင်းသည် ဂျာနယ်ကို ထုတ်ဝေသည့်အပြင် ရှေးဟောင်းစာပေတို့ကိုလည်း ထုတ်ဝေခဲ့၏။ ဗြိတိသျှ အစိုးရလက်ထက်တွင် မြန်မာစကား၊ မြန်မာစာပေသည် မင်းသုံးစကား၊ မင်းသုံးစာပေ၊ လွှတ်တော်ရုံးသုံး စကားစာပေ မဟုတ်တော့ဘဲ၊ အခိုက်အတန့်အားဖြင့် လျစ်လျူပြုခံထားခဲ့ရသော စကားနှင့် စာပေဖြစ်ခဲ့ရာ၊ မြန်မာစကား မြန်မာစာပေ၏ ထုထယ်ကြီးမာပုံ၊ နက်နဲ ကြွယ်ဝပုံကို ထင်ရှားစေရန် ရှေးရှေး မြန်မာပညာရှိ ကိဝအဆက်ဆက်တို့ ရေးသားပြုစုခဲ့ကြသည့် ရာဇဝင်၊ သမိုင်း၊ တရားစာ၊ မေတ္တာစာ၊ ဖြတ်ထုံး၊ စာတမ်း၊ လျှောက်ထုံး၊ ပြဇာတ်၊ သီချင်း၊ ဂီတ၊ ပျို့၊ လင်္ကာ၊ ရတု၊ ရကန်၊ လူးတား၊ ဧချင်း၊ မော်ကွန်း၊ စာဟောင်းပေဟောင်း အမျိုးပေါင်း ၄၈ အုပ်ကို အသင်းမှ စနစ်တကျ ရှာဖွေ တည်းဖြတ် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သဖြင့် မြန်မာစာပေ၏ ဂုဏ်ကျက်သရေသည် အထူးပေါ်လွင် ထင်ရှားခဲ့သည့်အပြင်၊ တက္ကသိုလ်တွင် မဟာဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူးတန်းအထိ မြန်မာစာပေသင်းကြား ပို့ချရေးကိုလည်း အားပေးကူညီနိုင်ခဲ့လေသည်။
စစ်ကြိုခေတ် တစ်လျှောက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသနအသင်းမှ တည်းဖြတ်ထုတ်ဝေခဲ့သော ကျမ်းများမှာ-
၁။ဥတိန္နပျို့
၂။မဟာသီလဝပျို့
၃။မင်္ဂလသုတ်ပျို့
၅။အင်းဝမြို့ဘွဲ့(၁၂)ရာသီလူးတား
၆။ဂဝံပတိ
၇။ရေစကြိုခုံတော်ဖြတ်ထုံး
၈။မဟာသုတကာရီမဃဒေဝလင်္ကာသစ်
၉။ဦးကုလား မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး
၁၀။လောကသာရပျို့
၁၁။ကန်တော်မင်းကျောင်းမေတ္တာစာ
၁၂။မဟာပညာကျော်လျှောက်ထုံး
၁၃။ကျပင်ဘုန်းတော်ကြီးတရားစာ
၁၄။ဒေဝကုမ္ဘန်ပြဇာတ်
၁၅။ရတနာကြေးမုံနန်းတွင်းဇာတ်တော်ကြီး
၁၇။ပါပဟိန်ပြဇာတ်
၁၈။ရွှေပြည်စိုး
၁၉။စံပယ်ပင်(ဝတ္ထု)
၂၁။မဟာသုတသောမပျို့
၂၂။ဂါမဏိစန္ဒပျို့
၂၃။ကင်းဝန်မင်းကြီးသမိုင်း
၂၄။ကျည်းကန်ရှင်ကြီးမေတ္တာစာ
၂၆။တရုတ်သံရောက်မော်ကွန်း
၂၇။ရဲတင်းမော်ကွန်း
၂၈။အာသံနိုင်မော်ကွန်း
၂၉။ဦးပုညမေတ္တာစာ
၃၀။ဦးပုညသာသနာလျှောက်နှင့်ဆွမ်းတော်ကြီးစာတမ်း
၃၁။အထူးကောက်နုတ်ချက် ဇာတ်
၃၂။ပြည်ဘွဲ့,မြို့ဘွဲ့ လင်္ကာညွန့်ပေါင်း
၃၃။မာတောဝါဒဆုံးမစာပျို့
၃၄။စတုဓမ္မသာရကိုးခန်းပျို့
၃၆။စိန္တကျော်သူဆိုရတုများ
၃၇။ဘိုးတော်ရှင်ဧချင်း နှင့် မင်္ဂလာလူးတား
၃၈။မွေ့နွန်းရကန်
၄၀။ပဉ္စပါပီရကန်
၄၁။အသျှင်ဥက္ကံသမာလာမေတ္တာစာ
တို့ဖြစ်ကြပြီးစစ်ပြီးခေတ်တွင် ၁၉၆၂ ခုနှစ်အထိတည်းဖြတ် ထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့သော ကျမ်းများကား
၄၂။တောင်ငူဆိုရတုအဖြေ
၄၃။စမ္ဗူ့ဒီပဥဆောင်းကျမ်း
၄၄။ရှေးဟောင်းလက်မှုပညာပေါင်းချုပ်
၄၅။သတ္တုရူပကဝိလာသနီကျမ်း
၄၆။မင်းနန်းစည်ဧချင်း(၃)စောင်တွဲ
၄၇။ဝဏ္ဏဗောဓနသတ်အင်း
၄၉။ပိသုကာကျမ်း
၅၀။သုတေသနအဘိဓာန်များမှတ်စု
သုတေသန စာစဉ်များအပြင် ပါမောက္ခ ဦးဖေမောင်တင်နှင့် ပါမောက္ခ ဂျီ၊ အိပ်လု(စ)တို့က အင်္ဂလိပ်ဘာသာ ပြန်ဆိုသော မှန်နန်းရာဇဝင်ကြီးကိုလည်း အသင်းကြီးမှ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ယခုအခါ လန်ဒန်တက္ကသိုလ်က တည်းဖြတ်ပုံနှိပ်ဆဲ ဖြစ်သော မြန်မာန္ထအင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်သည် မူလအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံသုတေသန အသင်းက ၁၉၂၅ ခုနှစ်မှစတင် ဆော်ဩ၍ စာလုံးများကို တာဝန်ယူ စုဆောင်းပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ၊ ယခုတိုင် အဘိဓာန်၏ စာတည်းများမှာ အသင်းသားများ ဖြစ်ကြ ပေသည်။ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ကြီး အတွင်းကလည်း မြန်မာကို ကမ္ဘာက သိစေရန် အိန္ဒိယမှနေ၍ မြန်မာ့ ပထဝီဝင်၊ ရာဇဝင်သမိုင်း၊ ဗုဒ္ဓအယူဝါဒ၊ ဆန်၊ သစ်တော၊ တောင်တန်း ဒေသလူမျိုးများ၊ ကရင်လူမျိုး၊ ရေနံလုပ်ငန်း၊ ငှက်များနှင့် စာရင်းအင်း အချက်အလက်များကို စာအုပ်ငယ်များ သီးခြားရိုက်နှိပ် ထုတ်ဝေခဲ့၏။
အသင်း၏ အခြား အကျိုးပြုလုပ်ငန်း တစ်ရပ်ကား မြန်မာ့တေးဂီတများကို မော်ကွန်းတင် ထိန်းသိမ်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ကြီး မဖြစ်မီက အသက် ရှစ်ဆဲ့ရှစ်နှစ်ရှိ ရွှေဘိုမြို့ အဝေးရောက်မင်း ဦးအောင်ကြီးကို ရန်ကုန်မြို့သို့ ပင့်ခေါ်၍ ဒေါ်စောမြဧကြည်၊ ဒေါ်ဒေလီညွှန့်၊ ဒီးဒုတ် ဦးဘချို၊ ဦးခင်ဇော်၊ သီပေါစော်ဘွား၏ နရည်းဝိုင်းတော်သားများ စသော ပညာရှင်များ အသီးအသီး၏ အကူအညီကို တောင်းယူကာ၊ ရတု၊ ရကန်၊ အဲ၊ အန်၊ ပျို့၊ သီချင်းကြီး၊ သီချင်းခံ၊ ပတ်ပျိုး၊ ကြိုး၊ ယိုးဒယား၊ နရည်း၊ မြှောက်စည် စသည်တို့ကို ဓာတ်ပြားသွင်းပြီးလျှင် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု ရှေးဟောင်း ပညာတစ်ရပ်ကို မပျောက်မပျက် မတိမ်ကောရအောင် မှတ်တမ်း မော်ကွန်းတင်ခဲ့လေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် အဖွဲ့အစည်းများ
မြောက်လက်ကုန်းရွာ၊ ဘိုင်းဒေါင့်ချောင်း
မြောက်လက်ကုန်းရွာ၊ ဘိုင်းဒေါင့်ချောင်း
ကျွဲကူးရွာ၊ ဘိုးလူဝ
ကျွဲကူးရွာ၊ ဘိုးလူဝ
တပ်မတော် (ရေ)
ယနေ့ခေတ် တပ်မတော် (ရေ) သည် မြန်မာ့ တပ်မတော် တွင် ပါဝင်ပြီး ရေတပ်ဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ အမျိုးသမီး၊ အမျိုးသား စစ်မှုထမ်းအင်အား ၁၉၀၀၀ ခန့်ဖြင့်အမှုထမ်းလျက်ရှိသည်။ ယနေ့အချိန်တွင် တပ်မတော် (ရေ) သည် စစ်ရေယာဉ်ပေါင်း ၁၂၂ စီးဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်မတိုင်မှီခန့် ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုများ နိုမ်နှင်းရာတွင် မြန်မာ့တပ်မတော် ရေ ၏ထင်ရှားသော အခန်းကဏ္ဍမှာ အခြား တပ်နှင့် လေတပ် များထက်စာလျှင် အလွန်နည်းပါးလှသည်။ တပ်မတော်ရေသည် နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးအတွက် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍတွင် ယခင်အချိန်ရော ယခုကာလအထိတည်ရှိနေသည့်အတွက်ကြောင့် မကြာသေးမီကာလကပင် မြန်မာ့ရေပိုင်နက်ခြိမ်ခြောက်မှုများကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ထပ်မံတိုးချဲ့တည်ဆောက်ထားခဲ့သည်။ တပ်မတော် (ရေ)၏ ဆောင်ပုဒ်မှာ “မြန်မာ့ပင်လယ် ဒို့ကာကွယ်” ဖြစ်သည်။
ကိုလိုနီခေတ် မတိုင်မီ
မြန်မာဘုရင့်ရေတပ်တော်တွင် မြစ်အတွင်းတိုက်ခိုက်ရေးရေယာဉ်များ အဓိကပါဝင်သည်။ ၎င်းတို့၏ အဓိကတာဝန်များမှာ ဧရာဝတီမြစ်ကြောင်းအား ထိန်းချုပ်ထားရန်ဖြစ်ပြီး ရှေ့တန်းစစ်သည်များအား တင်ဆောင်လာသော သင်္ဘောများကို ကာကွယ်ပေးရန်အတွက်ဖြစ်သည်။ ယင်းစစ်သင်္ဘောများသည် သေနတ်ကိုင်တပ်သား ၃၀ နှင့်အထက် တင်ဆောင်နိုင်ပြီး ၆-၁၂ ပေါင်ဒါ အမြောက်မြားတပ်ဆင်ထားသည်။ ၁၈ ရာစုအလယ်ခန့်တွင် ရေတပ်တော်သည် ဥရောပနှင့်အခြားလူမျိုးများပါသည့် ပင်လယ်ပျော်သင်္ဘောနှင့် ဥရောပနှင့်အခြားနိုင်ငံခြား သင်္ဘောသားများထံမှ နည်းနာများကို သင်ယူဆည်းပူးလေ့လာပြီး ယိုးဒယား၊ ရခိုင်တိုက်ပွဲများအတွက် စစ်သည်တော်များ ပို့ဆောင်ရန် အသုံးချခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ရခိုင်နှင့် မွန်တို့သည် ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းဒေသများတွင် နေထိုင်သည့်အလျောက် ယင်းတို့၏ စစ်သင်္ဘောများ၊ တိုက်ခိုက်ရေးနည်းပညာများသည် မြစ်အတွင်း၌သာအတွေ့အကြုံရှိသော မြန်မာတပ်များ၏ သင်္ဘောများထက် သာသည်ကို တွေ့ရသည်။
တိုက်ပွဲများနှင့် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်
မြန်မာ့ ရေတပ်ကို ၁၉၄၀ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့တပ်မတော် ရေ အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော်လည်း အလွန်သေးငယ်၍ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းတွင် ဗြိတိသျှ မဟာမိတ်တို့နှင့် ပူးပေါင်း၍ ဖက်ဆစ်ဂျပန်ကို ခုခံတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးကာလ
၁၉၄၇ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလအတွင်းတွင် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် ရေတပ်ကို လူ ၇၀၀ ဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ပထမတွင် သင်္ဘောအုပ်စုမှာ အနည်းငယ်သာ ပါဝင်သော်လည်း ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးအတွက် ဗြိတိသျှတော်ဝင်ရေတပ်၏ အစီအစဉ်အရ သင်္ဘောအချို့ကို လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့သည်။ ထိုအထဲတွင် UBS Mayu (စစ်ရေယာဉ် (မေယု)) မြစ်အမျိုးအစားဖရီးဂိတ်စစ်ရေယာဉ် နှင့်  အမြောက်တက်ဆင်ထားသည့် ကမ်းတက်ရေယာဉ် လေးစင်းပါဝင်သည်။ ၂၅ပေါင်ဒါ(၈၈မီလီမီတာ) ၂လက်နှင့် ၂ပေါင်ဒါ (၄၄ မီလီမီတာ) အမြောက်မြား တပ်ဆင်ထားသည့် ထိုကမ်းတက်ရေယာဉ်များကို အထောက်အကူပြု(သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး+လက်နက်ကြီးပစ်ကူပေးနိုင်ရန်)စစ်ရေယာဉ်များအြဖစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။
၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၅ရက်၊ မွန်းတည့် ၁၂ နာရီတွင် ဗြိတိသျှ တော်ဝင်ရေတပ် မတော်က စစ်ရေယာဉ် (မေယု)ကို မြန်မာနိုင်ငံ‎ အရန်တော်ဝင်ရေတပ်သို့ အခမ်းအနားဖြင့် လွှဲပြောင်းပေး အပ်ခဲ့သည်။ ထိုကဲ့သို့ လွှဲပြောင်းပေးအပ်စဉ်က ဗြိတိသျှ အစိုးရကိုယ်စား စစ်ရေယာဉ်မှူးဖြစ်သူ ဗိုလ်မှူး မစ်ချယ်လ်က လွဲပြောင်းပေး အပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ယင်းအခမ်းအနားသို့ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဖြစ်သူ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း‎ ကိုယ်တိုင် တက်ရောက်ပြီး ဂုဏ်ပြုတပ်ဖွဲ့ကို စစ်ဆေးခြင်းနှင့် ရေယာဉ်ကို မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စား လက်ခံခြင်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ပထမဆုံး စစ်ရေယာဉ်မှူးမှာ ဗိုလ်မှူးခင်မောင်ဘို ဖြစ်သည်။
၁၉၅၀ ခုနှစ်များ
၁၉၅၀ ခုနှစ်နှင့် ၁၉၅၁ ခုနှစ်အတွင်းတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် နှစ်ဖက် စစ်ရေးနားလည်မှုအစီအစဉ်အရ ကမ်းရိုးတန်းစောင့် သင်္ဘော ၁၀ စင်း ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ပြည်ထောင်စုအစိုးရ၏ ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှု ပေါင်းစုံကို နှိမ်နင်းရာ တိုက်ပွဲများအတွင်းတွင် တပ်မတော်ရေသည် အဓိကနေရာမှ လုပ်ရှားခဲ့သည်။ တပ်မတော်ရေသည်  ခုခံရေးနှင့် ကာကွယ်ရေးတာဝန်များ၊ အစောင့်အရှောက်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ထောက်ပံ့ရေးပစ္စည်းများ သယ်ယူရေး၊ စစ်သည်များသယ်ယူရေးများနှင့် လိုအပ်လျှင်  ပစ်ကူများပေးရေးတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဧရာဝတီ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသများနှင့် ပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းမြို့ဖြစ်သော မော်လမြိုင်မြို့ကို ကရင်သောင်းကျန်သူတို့ သိမ်းပိုက်ထားချိန်တွင် တပ်မတော်ရေ၏ အဓိက တာဝန်ယူ လှုပ်ရှားမှုကြောင့်သာ သက်သာရာ ရခဲ့သည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီး ကာလတစ်လျှောက်လုံးတွင် တပ်မတော်ရေ၏ ကင်းလှည့်ရေယာဉ်တစ်စင်းသည်သာ ကရင်သောင်းကျန်းသူများဘက်သို့ ဘက်ပြောင်းပူးပေါင်းခဲ့သည်မှ အပ မြန်မာ့တပ်မတော်ရေသည် အရေးကြီးသည့် ကုန်းတွင်းပိုင်း ရေကြောင်းလမ်းများတွင် ကြီးမားသော အတားအဆီး မရှိဘဲ ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၆-၅၇ ခုနှစ်အတွင်းတွင် တန်ချိန် ၅၀ ရှိသည့် မော်တာတော်ပီဒို/မော်တာ စက်သေနတ်တပ် အဖြစ်ပြောင်းလဲအသုံးပြုနိုင်သော Saunders-Roe Dark class အမျိုးအစား ကမ်းရိုးတန်းစောင့် ကင်းလှည့်ရေယာဉ် ငါးစင်း၊ တန်ချိန် ၁၀၄၀ ရှိ Algerine class minesweeper အမျိုးအစား မိုင်းရှင်းရေယာဉ်အဟောင်း တို့ကို ဗြိတိသျှတို့ထံရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၅၀-၆၀ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် PGM အမျိုးအစား ကမ်းရိုးတမ်းစောင့် ကင်းလှည့်ရေယာဉ် ခြောက်စင်း၊ CGC အမျိုးအစား ကမ်းရိုးတန်းစောင့် ကင်းလှည့်ရေယာဉ် ၇ စင်း ကို တပ်မတော်ရေသို့ ရောင်းချပေးခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်အလယ်ပိုင်းတွင် အမေရိကန်ရေတပ်၏ တန်ချိန် ၆၄၀  PCE-827 class တိုက်ခိုက်ရေးရေယာဉ် နှင့် တန်ချိန် ၆၅၀ Admirable class minesweeper အမျိုးအစား မိုင်းရှင်ရေယာဉ်တို့ကို ရရှိခဲ့ပြီး ၎င်းယာဉ်များသည် ၁၉၄၀ ခုနှစ်အလယ်ခန့် တပ်တော်ဝင်အသုံးပြုထားသော ယာဉ်အဟောင်းများဖြစ်သည်။ ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့တပ်မတော်သို့ မြစ်တွင်း ကမ်းရိုးတန်းစောင့်ရေယာဉ်ငယ် ၆ စင်းတို့ကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် ယူဂိုဆလားဗီးယားထံမှ Y-301 အမျိုးအစား စက်သေနတ်တပ် ရေယာဉ် ၁၀ စီးအပြင် Michao အမျိုးအစား ကမ်းရိုးတန်းစောင့်ကင်းလှည့်ရေယာဉ် ၂၅ စီးရရှိခဲ့သည်။
၁၉၆၀ ခုနှစ်များ
မြန်မာ့တပ်မတော်ရေသည် ယူဂိုဆလားဗီးယားနိုင်ငံ အကူအညီဖြင့် စစ်ရေယာဉ်များ ကိုယ်တိုင် ထုတ်လုပ်နိုင်ရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ တွင် တန်ချိန် ၄၀၀ ရှိ နဝရတ် အမျိုးအစား ကော်ဗတ် ရေယာဉ်နှစ်စင်းကို ထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး တပ်မတော်တွင် အမှုထမ်းစေခဲ့သည်။ လက်နက်အနေဖြင့် ၂၅ပေါင်ဒါ အမြောက် နှင့် ၄၀ မီလီမီတာ ဘိုဖော်စ် လေယာဉ်ပစ်အမြောက်တို့ တပ်ဆင်ထားသည်။ မြန်မာသင်္ဘောကျင်းများမှ ကမ်းရိုးတန်းစောင့် ရေယာဉ်ငယ် အချို့နှင့် ကမ်းတက်ရေယာဉ်အချို့ကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ကမ်းတက်ရေယာဉ်နှင့် အရန်သင်္ဘောများကို အော်လီကွန် ၂၀ မီလီမီတာ အမြောက်မြား၊ ၄၀ မီလီမီတာ လေယာဉ်ပစ်အမြောက်မြား နှင့် စက်သေနတ်ကြီးများကို တပ်ဆင်ထားသည်။
၁၉၇၀ ခုနှစ်များ
တပ်မတော်ရေ၏ စစ်အင်အားတို့ချဲ့မှုသည် ၁၉၅၀ ခုနှစ်နှင့် ၆၀ အကြားတွင် အလွန်လျင်မြန်သော်လည်း ယာဉ်အအိုအဟောင်းများ၏ ပျက်စီး ယိုးယွင်းမှုများကြောင့် အရှိန်အဟုန်နှေးကွေးလာခဲ့ရပြီး ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် မဆလ အစိုးလက်ထက် ရေတပ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးမတိုင်မီအထိ ဖြစ်သည်။
၁၉၈၀ ခုနှစ်များ
၁၉၈၀ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံမှ Carpentaria အမျိုးအစား ကမ်းနီး ကင်းလှည့်ရေယာဉ် ခြောက်စင်း၊ စင်ကာပူနိုင်ငံမှ ၁၂၈ တန် Swift အမျိုးအစား ကမ်းရိုးတန်း ကင်းလှည့် ရေယာဉ် ၃ စီး၊ ဒိန်းမတ်နိုင်ငံလုပ် ၃၈၅ တန် Ospery အမျိုးအစား ကမ်းဝေး ကင်းလှည့်ရေယာဉ် ၃ စီးတို့ ရရှိခဲ့သည်။ Swift နှင့် Ospery အမျိုးအစား သင်္ဘောများသည် ၄၅၀၀ မိုင်နှင့် ၁၈၀၀ မိုင်ခန့် အသီသီးရောက်ရှိနိုင်ပြီး အော်လီကွန် ၂၀ မီလီမီတာ အမြောက်မြားနှင့် ၄၀မီလီမီတာ လေယာဉ်ပစ် အမြောက်မြား တပ်ဆင်ထားသည်။ ၁၉၈၀ ပြည့်လွန် အစောပိုင်းနှစ်များတွင် တပ်မတော်ရေသည် US PGM အမျိုးအစား ကင်းလှည့်ရေယာဉ်ကို အခြေခံ၍ ၁၂၈ တန် PGM အမျိုးအစား ကင်းလှည့်ရေယာဉ် ၃ စင်း တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထိုသင်္ဘောတိုင်းတွင် ၄၀ မီလီမီတာ လေယာဉ်ပစ်အမြောက် နှစ်လက်နှင့် ၁၂.၇ မီလီမီတာ စက်သေနတ်ကြီး ၂ ခုတို့ တပ်ဆင်ပေးထားသည်။
၁၉၉၀ ခုနှစ်များ
မြန်မာ့တပ်မတော်ရေသည် ဒုံးတပ် အစောင့်ရေယာဉ် ၆ စီးနှင့် ရေငုပ်သင်္ဘောဖျက် သင်္ဘော ၁၀ စင်းတို့ကို တရုတ်ထံမှ ဝယ်ယူခဲ့သည်။ တပ်မတော် ရေသည် ၇၇ မီတာ ကော်ဗတ် ရေယာဉ် နှစ်စင်း(771 နှင့် 772) နှင့် အမြန်သွားတိုက် ရေယာဉ် လေးစင်း(551-554) တို့ကို ၁၉၉၈ ခုနှစ်ကတည်းက တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သည်။
နာဂစ်ဆိုင်ကလုန်း
၂၀၀၈ ခုနှစ် မေလတွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော နာဂစ်မုန်တိုင်းကြောင့် တပ်မတော်ရေယာဉ် ၂၅ စီးခန့် နစ်မြုပ်ခဲ့ရပြီး စစ်သားအချို့နှင့် မိသားစုဝင်များပျောက်ဆုံး သို့မဟုတ် သေဆုံးခဲ့ရသည်ဟု စာရင်းပြုစုခဲ့သည်။ အရာရှိ ၃၀ ခန့်နှင့် အမှုထမ်းပေါင်း ၂၅၀ ခန့် ပျောက်ဆုံးခဲ့ကြောင်း ကြေညာထားပြီး ဟိုင်းကြီးကျွန်းရှိ ပမ္မဝတီ ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်၊ ဗိုလ်တထောင် သန်လျက်စွန်းရှိ ဧရာဝတီ ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ် နှင့် ရခိုင်ပြည်နယ် စစ်တွေမြို့ရှိ ဓညဝတီ ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်တို့၏ကွပ်ကဲမှုအောက်၌ရှိသော စစ်ရေယာဉ် ၂၅ စင်းသည် မုန်တိုင်းကြောင့် ပျက်စီးခဲ့ရသည် ဟု ထိုင်းနိုင်ငံအခြေစိုက် ဒီမိုကရေစီနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကွန်ယက်က ဖော်ပြထားခဲ့သည်။
၂၀၁၀ ခုနှစ်များ
၂၀၁၄ ခုနှစ်မှစတင်၍ စစ်ရေယာဉ်တပ်ပေါင်းစု ပင်လယ်ပြင်စစ်ဆင်မှုလေ့ကျင့်ခန်း (Combined Fleet Exercise -Sea Shield)ကို နှစ်စဉ်လုပ်ဆောင်ပြီး စစ်ရေယာဉ်မျိုးစုံ နှင့် ရဟတ်ယာဉ်များ၊ အထူးစစ်ဆင်ရေးတပ်ဖွဲ့ (NAVY SEALs) တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၊ အရာရှိ၊ စစ်သည်အင်အား ၁၄ဝဝ ကျော် နှစ်စဉ်ပါဝင်လေ့ကျင့်ခဲ့ကြသည်။ ၂ဝ၁၆ ခုနှစ်မှ စ၍ တပ်မတော်နယ်လှည့် အထူးကုဆေးအဖွဲ့ များပါဝင်သော တပ်မတော်ပင်လယ်သွား ဆေးရုံသင်္ဘော(သံလွင်) ဖြင့် မြန်မာ့ပင်လယ် ကမ်းရိုးတန်း ဒေသများရှိ ဒေသခံပြည်သူများအား ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိရာ ၂၀၁၈ ခုနှစ်ဒီဇင်ဘာလထိ ဒေသခံပြည်သူစုစုပေါင်း ၈၁ဝ၅၃ ဦး တို့ကို ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှု လုပ်ငန်း များ ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ခဲ့ပြီး ဆေးရုံ သင်္ဘောပေါ်ရှိ သားဖွားခန်း၌ ကိုယ်ဝန်ဆောင် မိခင် ၁၁ ဦးအား အောင်မြင်စွာ မွေးဖွား ကုသပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ် တွင် မြစ်တွင်းသွား ဆေးရုံသင်္ဘော(ရွှေပုစွန်) သည် ရေဘေးအန္တရာယ်ကျရောက်လျက်ရှိသော ဧရာဝတီတိုင်း ဒေသကြီး အတွင်း လှည့်လည်၍ ဆေးကုသပေးနိုင်ခဲ့သည်။
ရေတပ် တပ်ရင်းများ
၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်(ရေ)၏ အမှတ်(၁)ရေတပ်တပ်ရင်းကို တပ်ရင်းဌာနချုပ်(၁)ခွဲ၊ သေနတ်ကိုင်တပ်ခွဲ(၃) ခွဲတို့ဖြင့် ကမ်းတက်တပ်ရင်းအဖြစ် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
တပ်ရင်းအဆင့်မဖွဲ့စည်းမှီ ၁၉၆၂ ခုနှစ်ကာလမှစတင်ကာ တပ်စုအဆင့်၊ တပ်ခွဲအဆင့်ဖြင့် စစ်ဆင်ရေးတာဝန်များထမ်းဆောင်ခဲ့ကြသည်။ အရေးပေါ်ကိစ္စရပ်များရင်ဆိုင်လာရပါက အချိန်အနည်းငယ်အတွင်း လှုပ်ရှားမှုပြုနိုင်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ ရေတပ်အရာရှိ/စစ်သည်များအား ခြေလျင်တပ်ဆိုင်ရာဘာသာရပ်များကို လေ့ကျင့်သင်ကြားကာ ရေတပ်တပ်ရင်းတွင် အမှုထမ်းစေခဲ့သည်။ ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် အင်အားထပ်မံရရှိခဲ့သဖြင့် သေနတ်ကိုင်တပ်ခွဲ(၅) ခွဲအထိ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့သည်။ အမှတ်(၁)ရေတပ်တပ်ရင်း၏ စစ်ဆင်ရေးကိစ္စရပ်များအား အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်မှ၎င်း၊ စစ်ရေး/စစ်ထောက်ဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များအား တနင်္သာရီရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်မှ၎င်း တိုက်ရိုက်ကွပ်ကဲအုပ်ချုပ်ပြီး မြိတ်၊ တနင်္သာရီ၊ ကော့သောင်း၊ ဘုတ်ပြင်း၊ ထားဝယ်ဒေသများတွင် စစ်ဆင်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးတာဝန်များ ထမ်းဆောင်ရသည်။ ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် အမှတ်(၁)ရေတပ်တပ်ရင်း၏ စစ်ဆင်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးတာဝန်များအား အမှတ်(၁၇)ခြေလျင်တပ်ရင်းသို့ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ကာ တပ်ရင်းဌာနချုပ်ကိုလည်း မြိတ်မြို့မှ တွံတေးမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် ဧရာ၀တီမြစ်၀ကျွန်းပေါ်ဒေသအတွင်း ခုတ်မောင်းသွားလာလျက်ရှိသော ရေယာဉ်များလုံခြုံရေးအတွက် ရည်ရွယ်ကာ အမှတ်(၂)ရေတပ်တပ်ရင်းကို သန်လျက်စွန်းတွင် ထပ်မံဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ အမှတ်(၂)ရေတပ်တပ်ရင်း၏ စစ်ဆင်ရေးကိစ္စရပ်များအား အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်မှ၎င်း၊ စစ်ရေး/စစ်ထောက်ဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များအား ဧရာ၀တီရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်မှ၎င်း တိုက်ရိုက်ကွပ်ကဲအုပ်ချုပ်ပြီး ရန်ကုန်၊ ဟင်္သာတ၊ ဝါးခယ်မ၊ ဘိုကလေးဒေသများတွင် စစ်ဆင်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးတာဝန်များ ထမ်းဆောင်ရသည်။
၁၉၆၈ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ(၃၀) ရက်နေ့တွင် ရေတပ်တပ်ရင်းများ၏စစ်ဆင်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးတာဝန်များအား အခြားနယ်မြေခံတပ်ရင်းများသို့ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ပြီးနောက် ရေတပ်တပ်ရင်းများအား ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။
အထူးတပ်ဖွဲ့
တပ်မတော် (ရေ) အထူးစစ်ဆင်ရေးတပ်ဖွဲ့ (Myanmar Navy SEALs) ကို ၂၀၁၀ ခုနှစ်ကာလများမှ စတင်ကာ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ဓားစာခံကယ်ဆယ်ရေး၊ အကြမ်းဖက်မှု တိုက်ဖျက်ရေးနှင့်မူးယစ်ဆေးဝါးတိုက်ဖျက်ရေးလုပ်ငန်းများ လှုပ်ရှားမှုပြုနိုင်ရန် အဓိက ရည်ရွယ်သည်။ ရွေးချယ်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်နှင့်လေ့ကျင့်ရေးသင်ရိုးညွှန်းတမ်းသည်အမေရိကန်ရေတပ် SEAL ရွေးချယ်ရေးနှင့်လေ့ကျင့်ရေး သင်ရိုးညွှန်းတမ်း နှင့်ဆင်တူသည်ဟု ဆိုကြသည်။
ရေတပ်အခြေစိုက် လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး
မြန်မာ့ တပ်မတော်သည် ရေတပ်အခြေစိုက် လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအတွက် ဘိုဖော်စ် ၄၀ မီလီမီတာ နှင့် zpu-2 AAA တို့ကို ယခင်က အသုံးပြုသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် ရေတပ်များ
​ရေတွင်းကုန်းရွာ၊ လှေကြီးပျက်
ရေတွင်းကုန်းရွာ၊ လှေကြီးပျက်
မဇင်ရွာ၊ ဇီးဖြူကုန်း
မဇင်ရွာ၊ ဇီးဖြူကုန်း
အိဝတဲ - ဖုဆွတ်ခမချိဘူတာ
အိဝတဲ - ဖုဆွတ်ခမချိဘူတာ  (岩手二日町駅 အိဝတဲ - ဖုဆွတ်ခမချိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိဝတဲခရိုင်၊ တိုးနိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အဇ္ဈတ္တာတီတာနိစ္စသုတ်
အတိတ်ဖြစ်သော စက္ခုသည် မမြဲ၊ ဤသို့မြင်သော အကြားအမြင်ရှိသော အရိယာတပည့်သည် စက္ခု၌ ငြီးငွေ့၏၊ ငြီးငွေ့သော် စွဲမက်မှုကင်း၏၊ စွဲမက်မှု ကင်းခြင်းကြောင့် ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်၏-အစရှိသည်ဖြင့် အဇ္ဈတ္တိကာယတန တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီတို့၌ ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်၍ ရဟန္တာဖြစ်ပုံကို ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
တမန်းသားတောင်ရွာ
တမန်းသားတောင်ရွာ
၂၀၁၈ အာရှမသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲဝင် မြန်မာနိုင်ငံအသင်း
၂၀၁၈ အာရှ မသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ဤအားကစားပြိုင်ပွဲသည် တတိယအကြိမ် ကျင်းပခြင်းဖြစ်ပြီး အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၊ ဂျာကာတာမြို့တွင် ၂၀၁၈ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၆ရက်နေ့မှ ၁၃ရက်နေ့အထိ ကျင်းပခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာအသင်းသည် ပြေးခုန်ပစ်၊ စစ်တုရင်၊ ထိုင်လျက်ဘော်လီဘော၊ ရေကူးအားကစားနည်းများတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ငွေတံဆိပ်လေးခု၊ ကြေးတံဆိပ် နှစ်ခု ရရှိခဲ့ပြီး နိုင်ငံအလိုက် အဆင့် (၂၇)တွင် ရပ်တည်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအသင်း၏ အာရှမသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မှုများ
မြိုင်ကလေးကျောင်းအောက်ရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
မြိုင်ကလေးကျောင်း(အောက်)ရွာ(Myaingkalaykyaung(Lower))သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ မြိုင်ကလေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၂၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြိုင်ကလေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၆၉၉ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၇၅၁၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
Beatitudes
ထိုလူအပေါင်းတို့ကို မြင်လျှင်၊ ကိုယ်တော်သည် တောင်ပေါ်သို့တက်၍ ထိုင်တော်မူသောအခါ၊ တပည့်တော်တို့သည် ကိုယ်တော်ရင်းသို့ ချဉ်းကပ်ကြ၏။
အိဝတခိဂုချိဘူတာ
အိဝတခိဂုချိဘူတာ  (岩滝口駅 အိဝတခိဂုချိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုခရိုင်၊ မိယဇုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
သံကြိုးတိုင်ရွာ၊ ဘိုးလူဝ
သံကြိုးတိုင်ရွာ၊ ဘိုးလူဝ
နန့်မွန်းစုစည်းရွာ၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်
နန့်မွန်းစုစည်းရွာ(Nammunsusee)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်၊ ဆနွင်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၅၉၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆနွင်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၁၅၁ ဦး၊ မ ၆၇၃၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၂၈၈၄ ဦး နေထိုင်သည်။ ၎င်းရွာသည် နန့်မွန်းမြို့ပေါ်ရှိ ရပ်ကွက် ဖြစ်သွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးညှင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂျွန်ဘုရင်(အင်္ဂလိပ်)
ဂျွန်ဘုရင်(အင်္ဂလိပ်) (ခရစ် ၁၁၆၆-၁၂၁၆)
အင်္ဂလန်သမိုင်းတွင် အဆိုးဆုံးဘုရင်တပါးဟု တွင်ခဲ့သော ဂျွန်သည် ဒုတိယဟင်နရီ၏ မိဖုရားဖြစ်သူ အက်ကွီတိန် မင်းသမီး၊ အယ်လင်နာမှ ဖွားမြင်သော အထွေးဆုံးသားတော် ဖြစ်သည်။ ဂျွန်မင်းသားကို ၁၁၆၆ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၄ ရက် နေ့တွင် အောက်စဖို့မြို့၌ ဖွားမြင်သည်။ ငယ်စဉ်က အခြား မင်းသားများကဲ့သို့ ခမည်းတော်ထံမှ မြေယာတစ်စုံတစ်ရာ မရရှိခဲ့၍ 'မြေယာမဲ့မင်းသား'ဟု တွင်လေသည်။ သို့သော် နောင်အခါတွင် အင်္ဂလန်နှင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံ အနှံ့အပြား၌ ရဲတိုက်ကြီးများ၊ မြေယာအမြောက်အမြား ရရှိရုံမက ကြွယ်ဝ သောဒျုဘွဲ့ရဂလော့စတာစားကြီး၏ သမီးတော်အဇ္ဇဗဲလားနှင့် လက်ဆက်ရသောကြောင့် မင်းသားထဲတွင် အကြွယ်ဝဆုံး ဖြစ် လာသည်။ ၁၁၈၅ ခုနှစ်တွင် အိုင်ယာလန်ပြည်သို့ သွားရောက် ၍ အုပ်ချုပ်ရလေသည်။ သို့သော် မကြာမီ အင်္ဂလန်သို့ ပြန် လာပြီးလျှင် ခမည်းတော်အား လုပ်ကြံရန် အားထုတ်နေသော နောင်တော်ရစ်ချတ်နှင့် ပြင်သစ်ဘုရင် ဖိလစ်အောဂစ်တပ်တို့ ထံသို့ ဝင်ရောက်ပူးပေါင်းလေသည်။ သားတော်များ၏ အကြံ အစည်ကို သိသောအခါ လွန်စွာ စိတ်နှလုံး မချမ်းမြေ့သဖြင့် အိပ်ရာ၌ လဲလေတော့သည်။ ထိုရောဂါနှင့်ပင် ဟင်နရီဘုရင် နတ်ရွာစံလေသော် ရစ်ချတ်နန်းတက်၍ ဂျွန်အား မူလပိုင်နယ် အားလုံးကို ပြန်လည်အပ်နှင်းပြီး အသိအမှတ်ပြုသည်။ နောက် ထပ်လည်း များစွာချီးမြှင့်သေး၏။ များမကြာမီ ရစ်ချတ်ဘုရင်သည် တတိယ ကရူးဆိတ်စစ်ချီ ထွက်၍ နန်းစောင့်များချထားခဲ့သည်တွင် ဂျွန်မင်းသားအား မထည့်သွင်းဘဲ ထားရုံမက တူတော်ဖြစ်သော ဗရစ်တန္နီစား အာသာကို နန်းလျာထားခဲ့လေသည်။ ထိုအခါ ဂျွန်သည် သူကိုယ်တိုင် ထီးနန်းရရှိရန် ကြံစည်အားထုတ်၏။ ရစ်ချတ် ဘုရင်ပြန်လာသောအခါ အားလုံးပိုနေမြဲ ကျားနေမြဲ ဖြစ်သွား ရုံမက ဂျွန်နှင့်လည်း ကျေအေးကာ ချစ်ကြည်စွာ နေထိုင်သွား ကြသည်။ ထိုနောက် ၅ နှစ်အကြာ ရစ်ချတ်ဘုရင် နတ်ရွာ စံသော အခါတွင်လည်း အာသာအား နန်းလျာထားသည်ကို လျစ်လျူပြု၍ ဂျွန်အား ထီးနန်းကို အပ်နှင်းခဲ့၏။ ထိုအခါ ပြင်သစ်နယ်ကြီး ၂ နယ်၏အကူအညီဖြင့် အာသာ မင်းသားထကြွသော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် အရေးနိမ့်၍ ဂျွန်၏ လက်တွင်းသို့ ကျရောက်သွားသဖြင့် ကွပ်မျက်ခြင်း ခံရလေ သည်။ ဂျွန်ဘုရင် ထီးနန်းရလာသည်မှစ၍ တိုင်းသူပြည်သား များမှာ ကျေနပ်ဖွယ်ရာမရှိသော အကြောင်းများစွာတို့ကို တွေ့ ကြရလေသည်။ ဂျွန်၏ မိဖုရားဖြစ်သူ ဂလော့စတာ မင်းသမီး အဇ္ဇဗဲလားကို ကွာရှင်း၍ အန်ဂူလမ်းမင်းသမီး အဇ္ဇဗဲလားအား လက်ထပ်ခြင်းကိုလည်း မှူးမတ်ပိုင်းမှ မကျေနပ်ကြချေ။ အာသာမင်းသားကလေးကို သတ်လိုက်ခြင်းတွင်လည်း ဂျွန်မှာ အပြစ်တင်စရာဖြစ်နေ၍ အန်ဇူ၊ နော်မန်ဒီ စသည့် နယ်တို့က မကျေနပ်ဖြစ်ကြ၏။ သူ၏ ကြမ်းတမ်းသော အုပ်ချုပ်မှုကြောင့် တိုင်းသူပြည်သား လူအများလည်း ငြိုငြင်ကြလေသည်။ ထို အတောအတွင်း ပြင်သစ်ဘုရင်နှင့် စစ်မက်ဖြစ်ပွားရာ၌ ပြင်သစ် ရှိ သူပိုင်ဆိုင်သောနယ်မြေများစွာကို ဆုံးရှုံးရလေသည်။ ထိုနောက် ဂျွန်သည် ကန်တာဗရီဂိုဏ်းချုပ် ခန့်ထားရေးနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ပုပ်ရဟန်းမင်း တတိယအင်နိုဆင့်နှင့် မသင့်မတင့် ဖြစ်ပြန်၏။ သို့ရာတွင် လူအများက သူ့အား မကြည်ညိုခိုက် ဖြစ်၍ ပုပ်ရဟန်းမင်းကို အာခံရန်မတတ်သာဘဲ ရှိခဲ့ရလေသည်။ ပြင်သစ်ရှိ နယ်မြေများကို ပြန်လည်ရရှိရန်အတွက် အကြံအစည် ပြုလုပ်၍ အင်္ဂလန်မှ ဂျွန်ထွက်ခွာသွားခိုက်တွင် အင်္ဂလန်ရှိ မှူးမတ်တို့က ရှေ့ဆောင်၍ တရားမျှတသော အုပ်ချုပ်မှုကို ရရှိရန် စိုင်းပြင်းကြလေသည်။ မှူးမတ်တို့ အင်အားကောင်း လှ၍ ဂျွန်ဘုရင်လည်း တစ်စုံတစ်ရာ မတတ်နိုင်တော့ဘဲ ၁၂၁၅ ခုနှစ် ဇွန် ၁၅ ရက်နေ့တွင် ရန်းနီးမိအရပ်တွင် တွေ့ဆုံကာ မှူးမတ်တို့ရေးဆွဲသော မဂ္ဂနာကာတာခေါ် စာချုပ်ကြီးကို တံဆိပ်ခတ်နှိပ်၍ အသိအမှတ်ပြုလိုက်ရလေသည်။
သို့ရာတွင် ဂျွန်မှာ အဲမကျေနိုင်ဘဲ စစ်တပ် စုဆောင်း၍ မှူးမတ်တို့ကို ရန်ရှာပြန်လေရာ မှူးမတ်တို့လည်း ပြင်သစ်မင်းသား လူဝီကို အင်္ဂလန်ထီးနန်းတင်ရန် ခေါ်ယူလိုက် ကြလေသည်။ လူဝီလည်း စစ်တပ်ကြီးနှင့် ချီတက်လာကာ အင်္ဂလန်ပြည်နယ်အချို့ကို သိမ်း၏။ လူဝီအား တွန်းလှန်ရန် အားထုတ်ခြင်းသည် ဂျွန်၏ ဆောင်ရွက်ခဲ့သမျှတို့တွင် မှတ်သား စရာ အကောင်းဆုံး ဖြစ်လေသည်။ သို့သော်လည်း ထိုအတော အတွင်း၊ ၁၂၁၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၉ ရက်နေ့၌ ဂျွန် ဘုရင်သည် နျူးအတ်မြို့တွင် အဖျားရောဂါ ကပ်ရောက်ပြီး နောက် ထိုရောဂါနှင့်ပင် ကွယ်လွန်လေတော့သည်။ ဂျွန်ဘုရင်တွင် ဒုတိယမိဖုရားဖြစ်သူ အန်ဂူလမ်းမင်းသမီး အဇ္ဇဗဲလားမှ သား ၂ ယောက်၊ သမီး ၃ ယောက် ဖွားမြင် သည်။ (တရားမဝင်သော သားတစ်ယောက်နှင့် သမီး တစ်ယောက်လည်း ရှိ၏။)ယင်းတို့တွင် သားတော်အကြီးမှာ တတိယ ဟင်နရီဖြစ်လာ၍ အငယ်မှာ ဒျုဘွဲ့ရ ကွန်းဝေါစား ဖြစ်လေသည်။ သမီးတော်အကြီး ဂျိုအန်မှာ စကော့တလန် မိဖုရားဖြစ်၍ သမီးတော်အလတ်မင်းသမီး အဇ္ဇဗဲလားမှာ ဧကရာဇ်ဒုတိယ ဖရက်ဒရစ်၏ မိဖုရား ဖြစ်လာသည်။ သမီးတော်အငယ် အယ်လင်နာမှာ ပင်ဗရုတ်မြို့စားကတော် ဖြစ်လေသည်။
နောင်ရဲရွာ၊ ပင်းတယမြို့နယ်
နောင်ရဲရွာ (Nawngye)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်းတယမြို့နယ်၊ မိုင်းလီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၇၈၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းလီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၉၅ ဦး၊ မ ၃၁၈၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၃၇၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်းတယမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အဲလမွန်ပီးရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
အဲလမွန်ပီးရွာ(L.Hmunpi)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ အဲလ်မွန်ပီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၃၃၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အဲလ်မွန်ပီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၂ ဦး၊ မ ၁၀၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မကွေး)
နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မကွေး) သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးမြို့မှ ၇ မိုင်ခန့်အကွာ ကံပြားရွာအနီး ရန်ကုန်-ပြည်-မန္တလေး ကားလမ်းမဘေးတွင် တည်ရှိပြီး ဧရိယာအားဖြင့် ၃၂.၇၈ ဧကခန့် ကျယ်ဝန်းသည်။
သမိုင်းကြောင်း
နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မကွေး) ကို ၁၉၉၉ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ(၂၇)ရက်နေ့တွင် အစိုးရနည်းပညာကောလိပ် (မကွေး) အဖြစ် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ အစိုးရနည်းပညာကောလိပ် (မကွေး) တွင် သက်မွေးပညာရပ် ၂ နှစ်သင်တန်း A.G.T.I ဒီပလိုမာသင်တန်းနှင့် ၃ နှစ်တန်း (B.Tech)နည်းပညာဘွဲ့ သင်တန်းများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် အစိုးရနည်းပညာကောလိပ်မှ နည်းပညာ တက္ကသိုလ်အဆင့်သို့ တိုးမြှင့် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာ၊ လျှပ်စစ်ဆက်သွယ်အင်ဂျင်နီယာ၊ လျှပ်စစ်စွမ်းအားအင်ဂျင်နီယာ၊ စက်မှုအင်ဂျင်နီယာ၊ စက်မှုအီလက်ထရောနစ် အင်ဂျင်နီယာ၊ ဓာတု အင်ဂျင်နီယာ အစရှိသည့် အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ကြိုသင်တန်းများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။
သင်ကြားပေးလျက်ရှိသော ဘာသာရပ်များ
နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မကွေး)တွင် အဓိက ဘာသာရပ် လေးခုကို သင်ကြားလျက်ရှိသည်။ အဓိက သင်ကြားသော ဘာသာရပ်လေးခုမှာ
အထက်ပါ အဓိက ဘာသာရပ်လေးခု နှင့် တွဲပြီး အောက်ပါ ဘာသာရပ် များပါ တွဲဖက် သင်ကြားပေးလျက် ရှိသည်။
ဌာနများ
နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မကွေး)တွင် အင်ဂျင်နီယာဘာသာရပ်ဆိုင်ရာဌာန ၆ ခု၊ စာပေ ဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ ဌာန ၃ ခု၊ စီမံဌာနခွဲ ၃ ခုရှိသည်။
၁၉ ဇန်နဝါရီ
ဇန်နဝါရီလ၊ (၁၉)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၁၉)ရက်မြောက် နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၃၄၆) ရက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၄၇) ရက်) ကျန်သေးသည်။
မက်ခီယာဗယ်လီ
နီကိုလို ဒီ ဘာနာဒို မက်ခီယာဗယ်လီ (Nicolo Di Bernardo Machiavelli)ကို ၁၄၆၉ ခုနှစ် မေလ ၃ ရက်နေ့တွင် အီတလီ နိုင်ငံ၊ ဖလောရင့်မြို့၌ မွေးဖွား ခဲ့ပြီး ဖခင်မှာ ဝတ်လုံတော်ရ ရှေ့နေကြီး တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူသည် လက်တင် စာပေ ကျမ်းဂန်များနှင့် အီတလီ ဂန္ထဝင် စာပေများကို အထူးပြု လေ့လာခဲ့ကာ ၁၄၉၈ ခုနှစ်တွင် ဖလောရင့် သမ္မတနိုင်ငံ အစိုးရအဖွဲ့၌ အမတ်ချုပ်အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ဒုတိယ နန်းရေးဝန်အဖြစ် လည်းကောင်း၊ တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ (ထိုအချိန်က အီတလီနိုင်ငံမှာ မြို့ပြနိုင်ငံပေါင်း များစွာ မစည်းလုံးဘဲ တသီးတခြားစီ ဖြစ်နေသော အချိန်ဖြစ်သည်။ အဓိကကျသည့် မြို့ပြနိုင်ငံတို့မှာ မီလန်၊ရောမ၊နေပယ်လ် နှင့် ဖလောရင့် တို့ဖြစ်သည်။)