cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
အုန်းပင်
အုန်းသီးသည် အတွင်းခွံမာသီးမျိုးဖြစ်သည်။ အရင်းပိုင်း ၌ လုံးဝန်းယောင်ယောင်ရှိသော်လည်း အဖျားပိုင်းသည် သုံး ထောင့်ချွန်းပုံသဏ္ဌာန်နီး⁠နီးရှိသည်။ အုန်းသီးတစ်လုံး၏ အစိတ် အပိုင်းများမှာ အပြင်သီးခွံ၏အောက်၌ အုန်းဆံဟုခေါ်ကြသော အမျှင်များ၊ ယင်းတို့အောက်တွင် အုန်းမှုတ်ဟုခေါ်ကြသော အစေ့ခွံ၊ ယင်းအစေ့ခွံအတွင်း၌ အုန်းသီးအသားနှင့် အုန်းရည်တို့ ကို သိုမှီးထားသည်။ သီးကင်းစအရွယ်တွင် ကွမ်းသီးသာသာမျှ ရှိ၍ အထက်တွင်ဖော်ပြသော အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတို့ ပြည့်စုံစွာ မဖြစ်ပေါ်သေးချေ။ ကြီးထွားလာသည်နှင့်အမျှ အင်္ဂါအစိတ် အပိုင်းတို့ တဖြည်း⁠ဖြည်းပြည့်စုံလာသည်။ အုန်းသီးရင့်တစ်လုံး သည် အရှည် ၁၂ လက်မမှ ၁၈ လက်မအထိရှိ၍ အဝန်းမှာ ခြောက်လက်မမှ ခုနစ်လက်မအထိရှိသည်။ အုန်းသီးကြီးထွား လာစပြုချိန်တွင် အစေ့ခွံအတွင်း အရည်တည်လာပြီးနောက်၊ အသား တဖြည်း⁠ဖြည်းတက်လာသည်။ အုန်းသီးရင့်လာသည်နှင့် အမျှ အုန်းအသားလည်းတက်လာ၍ မာလာသည်။ အုန်းသီးနုနု ၏ အရောင်သည် စိမ်း⁠စိမ်းစို⁠စိုဖြစ်သော်လည်း ရင့်လာလျှင် အညိုရောင်သမ်းလာ၍ အုန်းသီးခြောက်၏ အရောင်သည် အညို ရောင်ခြောက်⁠ခြောက်ဖြစ်သည်။ အုန်းသီးများသည် အခိုင်လိုက် သီး၍ အုန်းသီးခိုင်တစ်ခိုင်တွင် အသီးပေါင်း ၁ဝ လုံးမှ အလုံး ၂ဝ ခန့်အထိ ပါရှိလေသည်။ များသောအားဖြင့် တစ်နှစ်ပတ် လုံး အသီးမပြတ်ရှိနေတတ်လေသည်။
အုန်းပင်သည် မူလပေါက်ရောက်ရာ ဒေသများမှ တစ်ဆင့် တစ်ဆင့် ပျံ့နှံ့ပေါက်ရောက်ခဲ့ရာ ယခုအခါ ကမ္ဘာ့အပူပိုင်းဒေသ များတွင်သာမက အပူလျော့ပိုင်းဒေသများ၌လည်း အတော် အသင့် တွေ့ရသည်။ ထိုအပင်များသည် ပူအိုက်စိုစွတ်သော ရာသီဥတုရှိသည့် ပင်လယ်ကမ်းရိုးတမ်းတစ်လျှောက်နှင့် မြစ်ချောင်းကမ်းပါးတို့၌ ပိုမိုဖြစ်ထွန်းသည်။ အုန်းပင်များဖြစ် ထွန်းရန်အတွက် ရာသီဥတုနှင့်အရပ်ဒေသ သင့်လျော်ရုံမျှနှင့် မလုံလောက်သေးပေ။ မြေအမျိုးအစားကိုလည်း ထည့်သွင်းပြော ရပေမည်။ ယင်းအပင်တို့သည် မြစ်နုကျွန်းမြေ၊ နုန်းမြေအမျိုး အစားကို နှစ်သက်သည်။ ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်၌ အုန်းပင်များဖြစ်ထွန်းခြင်းသည် ပင်လယ်ဆားငန်ရည်ကြောင့်ဟု အချို့ကယူဆသည်။ စင်စစ် ထိုဒေသများ၌ အုန်းပင်များ အသီး ကောင်းခြင်းသည် ပင်လယ်ဆားငန်ရည်ကြောင့်မဟုတ်ဘဲ၊ ရေခိုး ရေငွေ့များ⁠များပါသော ပင်လယ်လေရရှိခြင်းကြောင့်ဟု အချို့က ဆိုပြန်သည်။ ထို့အပြင် ပင်လယ်လေသည် အဆက်မပြတ် တိုက်ခတ်နေသောကြောင့် အုန်းပန်းခိုင်အဖူးများသည် အရင်းထိ အောင်ကွဲသွားကြရာ၊ အုန်းဖူး၌ပါရှိသော အမပွင့်များအတွက် မျိုးကူးယှက်ရန် အခွင့်အခါကောင်းရရှိစေသောကြောင့် ပင်လယ် ကမ်းနားမှ အုန်းပင်များအသီးထွက်ကောင်းသည်ဟုဆိုကြသည်။ ရေသွင်းစိုက်ပျိုးပါက ကုန်းခေါင်⁠ခေါင်အရပ်၌ပင် အုန်းပင်များ ပေါက်ရောက်နိုင်သော်လည်း အသီးထွက်တွင်မူမကောင်းလှချေ။ အုန်းပင်သည် ယေဘုယျအားဖြင့် ခြောက်နှစ်ခုနစ်နှစ် သားခန့်တွင် အသီးစ၍သီးသည်။ သို့သော် အသီးကောင်း ကောင်း သီးသည်အရွယ်မှာ ၁၅ နှစ်သားခန့်တွင်ဖြစ်သည်။ အပင်သက်သည် နှစ် ၇ဝ မှ ၈ဝ တိုင်အောင် ရှည်ပြီးလျှင် နှစ်စဉ်တစ်ပင်လျှင် ပျမ်းမျှအသီး ၅ဝ မှ ၆ဝ အထိ သီးလေ့ရှိ သည်။ တစ်နှစ်လျှင် တစ်ပင်မှ အသီး ၂ဝဝ ခန့်ထွက်သော အုန်းမျိုးလည်း ရှိသေးသည်။ ထို့ကြောင့် အုန်းပင်ကိုစိုက်ထား လျှင် တစ်သက်လုံး အမြတ်ရသွားနိုင်သည်ဟုဆိုကြခြင်းဖြစ် သည်။ အုန်းပင်သည် ရာသီဥတု၏ဒဏ်ကိုခံနိုင်ရည်ရှိ၍ အခြား အပင်များကဲ့သို့ ကရိကထခံပြီးလျှင် အစဉ်တစိုက် ပြုစုစိုက်ပျိုး နေရသော အပင်မျိုးမဟုတ်ချေ။
အုန်းပင်၏ အစိတ်အပိုင်းများကို အမျိုး⁠အမျိုးအသုံးချ နိုင်ရာ အုန်းတစ်ပင်လုံးမဆိုထားဘိ၊ အုန်းသီးတစ်လုံးသည်ပင် မည်မျှအသုံးကျသည်ကို ရှေးမြန်မာစာဆိုတော် အကျော်အမော် ကြီးတစ်ဦးဖြစ်သူရကန်ဦးတိုးက ဤသို့ရေးစပ်သီကုံးခဲ့လေသည်။
။ …… ခုနောက်ဆုံးမှာ၊ အုန်းသီးတစ်လုံးကို၊ လူသုံးသရွေ့၊ ယဉ်နန်းစေ့အောင်၊ နောက်ရှေ့ဝေဘန်၊ အသုံးကိုပြန်လိုက်မည်၊ အပေါ်ယံအုန်းခွံကို၊ ဒွန်သ မာသ်ပုဒ်သင့်၊ ဘွင့်သာမှဘွင့်လတံ့၊ ရှိနှင့်ရှိဦး၊ မကူး မယှက်၊ အုန်းမျက်နှာဝ၊ ဂုံးမအရုပ်၊ ဆေးခွက်လုပ် ကပ်၊ ရက်ကန်းတတ်မရှင်မှာ၊ သူ့အသုံးဝင်ရော့၊ အုန်းပင်ပေါက်ဆံချည်ထွေး၊ လုံး⁠လုံးကလေးမှကောက်၊ ကောင်းကျိုးပေးစိတ်တတ်၊ ကြာကလပ်ပန်းရှုပ်၊ သင် ပုတ်ပွဲဆန်းဆန်း၊ ဆွမ်းပုံ့⁠ပုံ့အလယ်မှာ၊ ကြယ်ပြောင်လို တင်ထား။ အနားမှာလည်း ဆဲ့ကိုးမြေ|ာင့်၊ စလင်း ထောင့်စီရန်၊ အကျန်ကိုယိုကျို၊ တမြေ|ာင့်ကိုလက်ဘက် ပွဲ၊ မကြော်ဘဲလည်းတချို့၊ ယာဂုဖို့ သုံးလေးစိတ်၊ ဆေးကြိတ်ဖို့အကြွင်း၊ အုန်းထမင်းချက်ရန်၊ ဆံလိမ်း ရန် ဆီနယ်၊ မငယ်စေနှင့်မုံ့ထုပ်မှာ၊ တမြှောင့်မြှုပ် နှစ်မြှောင့်မြှုပ်၊ ဘက်ထုပ်တွင်လည်းဖြူနီ၊ အုန်းဆီပုတ် မှာ၊ ခြေပူနာသုတ်စရာ၊ ကွမ်းယာနှင့်တချို့စား၊ဆိုစရာ များသေး၏။ အသားသုံးရန်၊ သည်နှင့်တန်စေ၊သောက် ရေမှုတ်မှာ၊ ကွဲပြန်သော့ခါ၊ ပဋိသင်္ခါ သေနာသနံ၊ ပိဏ္ဍပါတံ၊ စီဝရံ၊ တေရသကံ၊ ဓူတင်မောင်ရှင်၊တို့ခင် နှင့်ဘုန်းကြီးမှာ၊ စိတ်ပုတီးလုပ်ကြွင်း၊ မြင်းပတီးပွတ်၊ လက်စွပ်ဘူးထား၊ ဘလားဆံထိုး၊ သွားဆိုးဘို့မီးဖုတ်၊ နောက်ဆုံး ဘုတ်မီးသွေး၊ ဆေးရေးဘို့မှင်၊ ယခင်က အုန်းခွံကို၊ ကောင်းမွန်လှစေ၊ ရေစိမ်သည့်အရည်နှင့်၊ ဖျင်ထည်မှာဆွတ်ရလျှင်၊ လက်ကျပ်ဝတ်အင်္ကျီ၊ ပင်နီ မသာဘူး၊ ဘွာတာ⁠တာအုန်းဆံ၊ တချို့ကို လှေထေး ရန်၊ တချို့ကိုမီးစာခံ၊ သည့်အားလုံးအကျန်၊ သင်္ဘော သားကုံထံ၊ ကျစ်ဆံနီကျောက်ဆူးကြိုး၊ အဘိုးမှာ အာကာ၊ ဆယ်လံကိုတစ်ပိဿာ၊ အုန်းသီး တစ်လုံးကို၊ အသုံးတွေစုလိုက်သည့်၊ သူ့ပညာ …… ။
အထက်ပါ ဦးတိုး၏အုန်းသီးအသုံး အဖွဲ့အနွဲ့အရ ရှေးခေတ်ကပင် အုန်းသီး၏အသုံးဝင်ပုံ မည်မျှများပြားသည်ကို သိရပေသည်။ အုန်းတစ်ပင်လုံး၏ အသုံးမပါသေးချေ။ စက်မှု လက်မှု တိုးတက်ထွန်းကားလာသော ယခုခေတ်တွင် အုန်း အသုံးသည် ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာလေသည်။ အုန်းအပေါ်ခွံကို အုန်း ဆံပြုလုပ်၍ အုန်းဆံကြိုး၊ ခြေသုတ်ဖုံ၊ ကော်ဇော၊ မွေ့ရာ၊ ထိုင်ဖုံ အမျိုးမျိုးသော အသုံးအဆောင်တို့ကို ပြုလုပ်သုံးစွဲကြရ သည်။ အုန်းမှုတ်ခွံ (အစေ့ခွံ) ကို ယောက်ျား မိန်းမတို့တပ်ဆင် ရန် ကြယ်သီး၊ ပုတီး၊ စိပ်ပုတီး စသည်တို့ပြုလုပ်ကြသည်။ အုန်းသီး၏အတွင်းသား၊ အုန်းသီးဆံကိုကား မုံ့ပဲသရေစာအမျိုး မျိုး ပြုလုပ်ရာ၌ ထည့်သွင်းအသုံးပြုရသည်သာမက ဆီကြိတ်၍ ခေါင်းလိမ်းရန်၊ ဟင်းချက်ရန်၊ ဆပ်ပြာချက်ရန်တို့၌ အသုံးပြု ကြသည်။
ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာတောင်ပိုင်း ကျွန်းစုများတွင် နေထိုင်ကြသူ များအဖို့ အုန်းသီးသည် ယင်းတို့၏ အဓိကအစာအာဟာရ ဖြစ်သည်။ သူတို့အတွက် ရာသီဥတုမှကာကွယ်ရန် နေအိမ် အဆောက်အအုံများ၊ ရန်သူကို ကာကွယ်ရန် လက်နက်အပြင် တံမြက်စည်း၊ တောင်း၊ ပလုံးစသော အိမ်သုံးပစ္စည်းအမျိုးမျိုးကို အုန်းပင်ထွက် ပစ္စည်းများဖြင့် ပြုလုပ်သုံးဆောင်ကြသည်။ အုန်း ပင်၏ပင်လုံးနှင့် အုန်းလက်၊ အုန်းရွက်များကို နေအိမ်ဆောက် လုပ်ရာ၌ အသုံးပြုကြရသည်။ ရေလမ်းခရီးသွားလာရာ လှေ ငယ်များကိုလည်း အုန်းပင်၏ပင်လုံးကိုထွင်း၍ ပြုလုပ်ကြသည်။ ရှေး⁠ရှေးက ပစိဖိတ်ကျွန်းသားတို့သည် အုန်းရွက်များကို ရက် လုပ်၍ ဝတ်ဆင်ခဲ့ကြသေးသည်။ ယခုအခါတွင်သာ အုန်းထွက် ပစ္စည်းများကို ရောင်းချခြင်းဖြင့် ခေတ်သုံးပစ္စည်း အဝတ် အထည် အသုံးအဆောင်တို့ကို သုံးစွဲလာကြခြင်းဖြစ်သည်။ အုန်းထွက်ပစ္စည်းများအနက် စီးပွားရေးလောကတွင် အရေးပါအရာရောက်သော ပစ္စည်းမှာ အုန်းသီးဆန်ခြောက်ဖြစ်၍ ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်တွင် ကိုပရာဟုခေါ်သည်။ အုန်းသီးဆန်ခြောက် ရရှိရန် အုန်းသီး အပြင်ခွံမာနှင့် အုန်းဆံမျှင်များကို ခွာထုတ်၍၊ အစေ့ခွံကို ထက်ပိုင်းခွဲချလိုက်ရသည်။ ထိုထက်ခြမ်းခွဲမှ အုန်း သားကိုခွာထုတ်၍ နေလှန်းခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ ပေါင်းတင် ခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း ခြောက်သွေ့အောင်ပြုလုပ်ပြီးလျှင် ဂုံနီ အိတ်များတွင်ထည့်သွင်းကာ နီးစပ်ရာ ကုန်သည်ပွဲစားများမှတစ် ဆင့် ကမ္ဘာအရပ်ရပ် တင်ပို့ရောင်းချလေသည်။
အုန်းသားခြောက်၌ အုန်းဆီရာခိုင်နှုန်း ၅ဝ မှ ၆ဝ အထိပါရှိ၍ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများစွာတို့မှ အုန်းဆီ ထုတ်ယူရန် အတွက် ဝယ်ယူကြသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အုန်းသားခြောက် အများအပြားထုတ်လုပ်သော တိုင်းပြည်များမှာ ဖိလစ်ပိုင်ကျွန်းစု၊ မလ္လာယုကျွန်းဆွယ်၊ ယခင်က ပြင်သစ် အင်ဒိုချိုင်းနား ပြည်ထောင်စုတွင် ပါဝင်ခဲ့သော ကမ္ဗောဒီးယား၊ လော စသော နိုင်ငံများ၊ ယိုးဒယား(ထိုင်း) သီရိလင်္ကာ(သီဟိုကျွန်း) ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာနှင့် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာအတွင်းရှိ ဖီဂျီ၊ နယူးဂင်းနီ၊ ဆော်လမွန်၊ ဆမိုးဝါး စသောကျွန်းကြီး ကျွန်းငယ်များ ဖြစ်ကြ သည်။
အုန်းသားခြောက်ကို အများအပြားဝယ်ယူသော နိုင်ငံ များမှာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ဥရောပနိုင်ငံများဖြစ်ကြ သော ဂျာမနီ၊ ပြင်သစ်၊ နယ်သာလန်၊ အင်္ဂလန်၊ ဒိန်းမတ် စသည်တို့ဖြစ်ကြရာ ထိုနိုင်ငံများတွင် အုန်းသားခြောက်မှ ထုတ် လုပ်ရရှိသော အုန်းဆီဖြင့် ဆပ်ပြာချက်လုပ်ခြင်း၊ မာဂျရင်းခေါ် ထောပတ်တုချက်လုပ်ခြင်း၊ ဖယောင်းတိုင်နှင့် လိမ်းဆေးများပြု လုပ်ခြင်းတို့၌ ထည့်သွင်းအသုံးပြုကြသည်။ ဆီထုတ်ယူပြီးသော အုန်းသားခြောက်ဖတ်များကို နွားစာအဖြစ်သုံးစွဲကြလေသည်။ အုန်းဖြစ်ထွန်းသော အချို့ဒေသများတွင် ထန်းပင်မှ ထန်းရည်ခံယူသကဲ့သို့ အုန်းပင်မှ နီရာခေါ် ပင်ကျရည်ကိုခံယူ၍ လတ်ဆတ်စွာအသုံးပြုနိုင်သော အဖျော်ယမကာအတွက်ဖြစ်စေ၊ အုန်းသကာချက်လုပ်ရန်နှင့် အချဉ်ဖောက်၍ ရှာလကာရည်ပြု လုပ်ရန်အတွက်ဖြစ်စေ သုံးစွဲကြသည်။ အုန်းပင်ကျရည် ရရှိရန် အုန်းပန်းဖူးကိုလှီး၍ ခံယူရသည်။ အပင်ရောဂါကင်းပြီးလျှင် သန်စွမ်းသော အုန်းပင်များမှသာလျှင် အုန်းဖူးလှီး၍ ပင်ကျရည် ခံယူခြင်း ပြုကြရသည်။ တစ်ပင်မှ စုစုပေါင်း ဂါလံ ၄ဝ ခန့်မျှ ရနိုင်သည်။ အုန်းဖူးတစ်ခုကိုလှီးထားလျှင် နှစ်လမှ သုံးလအထိ နေ့စဉ်အရည်ခံယူနိုင်သည်။ သို့သော် နေ့စဉ် အုန်းဖူးလှီးထားပါ က ထိုအပင်မှ အုန်းသီးမရနိုင်တော့ချေ။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် အုန်းတစ်ပင်လုံးကို မဆိုထားဘိ အုန်းသီးတစ်လုံးကိုပင် ရှေးခေတ်ကစ၍ အမျိုးမျိုးအဖုံဖုံ အသုံး ကြွယ်ခဲ့ကြပုံကို ဦးတိုး၏ ရာမရကန်မှထုတ်နှုတ်ချက်ဖြင့် ရှေ့ တွင်ဖော်ပြခဲ့ပြီ။ မြန်မာလူမျိုးတို့၏ ထုံးတမ်းစဉ်လာပွဲသဘင် များ၌ ပါရစမြဲဖြစ်၍ မြန်မာလူမျိုးတို့ အမွန်မြတ်ထားသည့် ကန်တော့ပွဲတွင် အုန်းသီးသည် အဓိကအဖြစ်အလယ်တွင် တင့်တယ်ခန့်ညားစွာ ပါရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။ ထို့ပြင် အုန်းပန်းအုန်းညွန့်တို့ကိုလည်း မြန်မာတို့၏ ထုံးတမ်းစဉ် ပွဲသဘင်များ၌ အမွန်အမြတ်ထားကာ သုံးစွဲကြ သည်။
ယင်းသို့ဖြင့် အုန်းသီး၊ အုန်းပန်း၊ အုန်းရွက်တို့သည် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု ထုံးတမ်းစဉ်လာတို့၌ မပါမပြီးသော ပစ္စည်း အရပ်ရပ်တို့ဖြစ်ခဲ့လေသည်။ မြန်မာမုံ့ပဲသရေစာတို့တွင်လည်း အုန်းသီးနှင့်ကင်းသော အစားအသောက်များကား နည်းပါးလှပေသည်။ အုန်းအတွင်း သား (အုန်းသီးဆန်)၊ အုန်းနို့ (အသားကိုခြစ်၍ညှစ်ယူခြင်း)၊ အုန်းရည်တို့ကို မုံ့အမျိုးမျိုးပြုလုပ်ရာ၌ အသုံးပြုကြ၍ နှစ်ခြိုက် စွာ စားသောက်ကြလေသည်။
ယောအတွင်းဝန် ဦးဘိုးလှိုင်ရေးသော ဥတုဘောဇန သင်္ဂဟကျမ်းအရ အုန်းသီး(အုန်းသီးဆန်) သည် အေး၏။ ကြေခဲ၏။ ဆီးကိုရွှင်စေတတ်၏။ ဝမ်းချုပ်၏။ ဝစေတတ်၏။ အားကိုဖြစ်စေတတ်၏။ လေနာ၊ ရတ္တပိတ်နာ၊ ကိုယ်ပူနာတို့ကို နိုင်၏။ နှလုံးကို နှစ်သက်စေတတ်၏။ အုန်းသီးနုသည် သည်း ခြေဖျား၊ ဆီး၌ဖြစ်သော အပြစ်ဒေါသ၊ ရေငတ်ခြင်း၊ အော့အန် ခြင်း၊ ကိုယ်ပူခြင်းတို့ကို လျင်မြန်စွာဖျောက်နိုင်၏။ သွေး၊ သည်းခြေတို့ကြောင့် ဖြစ်သောအနာကို နိုင်၏။ (ရတ္တပိတ်နာကို နိုင်၏လည်းဟူ။) အုန်းသီးရင့်ကဲ့သို့ ကြေခဲသည်မဟုတ်။ အုန်း သီးမှည့်၊ အုန်းသီးခြောက်သည် ကြေခဲ၏။ သည်းခြေကို ပျက် စေတတ်၏။ ပူ၏။ ဝမ်းချုပ်၏။ အုန်းသီးသည် ချိုဆိမ့်၏။ အေး၏။ အကြောတို့ကို လေးစေ၏။ ဝမ်းမီးချက်ပြီးနောက် ချိုဆိမ့်၏။ လေ၊ သည်းခြေတို့ကိုနိုင်၏။ ကျင်ကြီး ကျင်ငယ် တို့ကို ရွှင်စေတတ်၏ဟု ဆိုလေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်နှင့် မြစ်ဝကျွန်း ပေါ်ဒေသတို့တွင် အုန်းပင်များဖြစ်ထွန်းသော်လည်း အုန်းအသုံး များသော မြန်မာနိုင်ငံသည် အုန်းသီးနှင့် အုန်းပင်ထွက်ပစ္စည်း များကို ဖူလုံစွာမထုတ်လုပ်နိုင်၍ နှစ်စဉ်နိုင်ငံခြားမှ တင်သွင်းခဲ့ ရလေသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မတိုင်မီ ၁၉၃၈ မှ ၁၉၄၁ ခုနှစ် အတွင်း တစ်နှစ်လျှင် အုန်းသီးအလုံးရေ ပျမ်းမျှခြင်း ၁၇၀၄၃ သန်း၊ အုန်းဆီတန်ချိန် ၅၆၉၂ နှင့် အုန်းဆံနှင့် အုန်းဆံဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ပစ္စည်းတန်ချိန် ၄၆၄၄ ကိုတင်သွင်းခဲ့ရသည်။ စစ်ပြီးခေတ်တွင် အုန်းထွက်ပစ္စည်းများကို စစ်မဖြစ်မီကထက် လျှော့၍တင်သွင်းခဲ့ရာ ပြည်တွင်းထွက်တိုးလာ၍လည်း မဟုတ်၊ အသုံးလျှော့လာကြ၍လည်းမဟုတ်ဘဲ နိုင်ငံခြားအုန်းများ ဈေး ကြီးမြင့်လွန်းသောကြောင့်သာ ဖြစ်လေသည်။ နိုင်ငံခြားသို့ နှစ်စဉ် ကျပ်ငွေ သိန်းပေါင်း ၃ဝ ကျော် (စစ်ပြီးခေတ်တွင် သိန်း ၁၂ဝ ကျော်) ခန့်ယိုဖိတ်ခဲ့ရခြင်းကို ပိတ်ပင်နိုင်ရန်နှင့် ပြည်တွင်း၌ အုန်းသီးနှင့်အုန်းထွက်ပစ္စည်း အလုံအလောက်သုံးစွဲ နိုင်ရေးကို ရှေ့ရှုကာ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ လယ်ယာစိုက် ပျိုးရေးနှင့် သစ်တောရေးဝန်ကြီးဌာန၊ လယ်ယာလုပ်ငန်းတိုး တက်ရေး၊ ကျေးလက်ကြီးပွားရေး ကော်ပိုရေးရှင်းသည် ၁၉၅၂- ၅၃ ခုနှစ်မှစ၍ အုန်းပင်စိုက်ပျိုးရေး ငါးနှစ်စီမံကိန်းကို ဆောင် ရွက်ခဲ့သော်လည်း အောင်အောင်မြင်မြင် မရှိခဲ့သေးချေ။ အုန်းပင်သည် စိုက်ပျိုးရန်ခက်ခဲသောအပင်မျိုး မဟုတ် ချေ။ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံအတွင်း အနှံ့အပြားပေါက်ရောက် နေသည်ကို တွေ့မြင်နိုင်ကြပေသည်။ အုန်းပင်တို့နှစ်သက်သော ရေမြေရာသီဥတု ရှိသည့်ဒေသများ၌ အသီးထွက်ကောင်း၍ ပင် လယ်ကမ်းမြေမှ မိုင် ၂ဝဝ မှ ၃ဝ⁠ဝ ကျော်ကွာဝေးသော ဒေသများ၌ အသီးထွက်ညံ့ခြင်းသာလျှင် ကွာခြားသည်။ သို့ သော်လည်း ပေ ၂ဝ⁠ဝဝ ထက်မြင့်သော တောင်ကုန်းဒေသများ၌ မူ အုန်းပင်များသည် မဖြစ်ထွန်းချေ။
အုန်းစိုက်ပျိုးရန်အတွက် အကောင်းဆုံးမြေသည် သဲ သို့မဟုတ် မြေဆီမြှုံးများ အသင့်အတင့် ရောစပ်ပါဝင်သည့် နုန်းမြေမျိုးဖြစ်သည်။ ထိုမြေမျိုးသည် ရေအိုင်ခြင်း ရေဝပ်ခြင်း မရှိ၍ အုန်းပင်အများဆုံး စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းနိုင်သည်။ ထို့ပြင် သဲ၊ မြေစေး၊ သစ်ဆွေးမြေများ ရောစပ်ပါဝင်သော နုန်းစနယ် မြေနီမျိုးတွင်လည်း အုန်းခြံများစိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ရန် သင့်လျော် သည်။ အုန်းပင်သည် တစ်နှစ်ပတ်လုံး အမြစ်ကို ရေထိနေနိုင် မှသာ ပေါက်ရောက်ဖြစ်ထွန်းသည်။ မိုးရေကောင်းစွာမရရှိသော ဒေသများတွင် ဆည်မြောင်းများဖြင့်ရေသွင်း၍ မြေအစိုဓာတ် ရရှိပြီးသည့်နောက်တွင် ရေဝပ်ခြင်း၊ ရေအိုင်ခြင်းမရှိစေရန် ရေ ထုတ်မြောင်းများ ဖောက်လုပ်စိုက်ပျိုးက ဖြစ်ထွန်းနိုင်သည်။ အုန်းစိုက်ပျိုးရာတွင် အပင်သက်တမ်းရှည်၍ အသီး ထွက်ကောင်းသော အုန်းမျိုးကို စိုက်ပျိုးမှသာလျှင် စိုက်ပျိုးသူ အတွက် အကျိုးရှိလေသည်။ လိုအပ်သော အုန်မျိုးကောင်း အသီးရင့်⁠ရင့်ကိုရလျှင် အခွံခြောက်သည့်တိုင်အောင်ထားရသည်။ အခြောက်လွန်၍ အရည်ခန်းပြီးလျှင် အဆန်ချောင် ဖြစ်မသွား စေရန်လည်း သတိပြုရန် လိုအပ်သည်။
ဖန်းခါးဇင်ရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အုန်းပင်
အုန်းသီးများကို မျိုးဖောက်ရန် အကောင်းဆုံးမြေသည် ရေတွင်း၊ ရေကန် စသည့် ရေနှင့်နီးသောနေရာရှိ သဲမြေဖြစ် သည်။ ခြောက်ပြီးအုန်သီးကို အခွံမခွာဘဲကြွက်မြီးအပေါ်ထား၍ ခပ်လှဲလှဲချကာ အုန်းခွံပေါ်ရုံမျှ မြေဖို့ပေးရမည်။ မျိုးအုန်းသီးကိုပျိုးရန် အကောင်းဆုံးအချိန်သည် မိုးလ များဖြစ်၍ မိုးဦးကာလဖြစ်သော ဇွန်၊ ဇူလိုင်လများတွင် ပို၍ ကောင်းသည်။ ပျိုးစတွင် မိုးရာသီဖြစ်သော်လည်း ရေမှန်မှန် ရက်ခြားလောင်းပေးရသည်။ ယင်းသို့ ပျိုး၍ နှစ်လ၊ သုံးလ အတွင်း အစို့များထွက်လာလေသည်။
တစ်နှစ်သားခန့် ရှိလာပြီးလျှင် အရွက်အလက်များ ဝေဆာ၍ သန်စွမ်းလာသော အုန်းပင်ပေါက်ကို ပျိုးခင်းမှ စိုက်မည့် နေရာသို့ ရွေ့ပြောင်းရသည်။ အပင်ပေါက်ကို နုတ်ယူသည့်အခါ အပင်မှကိုင်၍မနုတ်ဘဲ အမြစ်များကို သေချာစွာဖြတ်တောက်ကာ အသီးမှ မယူရသည်။
အုန်းပင်ပေါက်များ စိုက်မည့်ကျင်းကို နှစ်လ သုံးလ ခန့်က ကြိုတင်၍ တူးထားကာ အမှိုက်သရိုက်၊ သစ်ခက်၊ သစ်ရွက်တို့ကို ကျင်းထဲသို့ထည့်ထားရသည်။ ကျင်းတူးရာတွင် မြေအမျိုးအစားကိုလိုက်၍ အတိမ်အနက်အကျယ်အဝန်း အနည်း ငယ်ခြားနား၍ တူးရသည်။ (၁) သဲနုန်းမြေတွင် ထိပ်ဝနှစ်ပေ စောက်နှစ်ပေ၊ (၂) မြေစေး သို့မဟုတ် မြေစေးနှင့် ဂဝံကျောက် ရောသော မြေမျိုး တွင် ထိပ်ဝ သုံးပေ၊ စောက်နှစ်ပေ တူးပေးရန်လိုပေသည်။ အုန်းခြံများ တည်ထောင်စိုက်ပျိုးသည့်အခါ တစ်ပင်နှင့် တစ်ပင် နီးကပ်စွာစုပြုံ၍ မစိုက်ပျိုးသင့်ပေ။ အပင်များစုပြုံနေ ပါက နေရောင်ရရန် အပင်များသည် အထက်သို့လု၍ မြင့်တက် သဖြင့် အပင်လှီပြီးလျှင် ကောင်းစွာမသီးတော့ချေ။ ထို့ပြင် တစ်ပင်နှင့်တစ်ပင်နီးနေပါက ရှဉ့်၊ ကြွက်တို့ အလွယ်တကူကူး ၍ ဖျက်ဆီးနိုင်ပေသည်။ ထို့ကြောင့် အပင်များကို တစ်ပင်နှင့် တစ်ပင် ၂၅ ပေမှ ပေ ၃ဝ အထိ ခွာ၍ စိုက်ပျိုးသင့်လေသည်။ အုန်းခြံများတွင် အုန်းပင်များကို မြေတစ်ဧကလျှင် အပင် ၆ဝ မှ ၈ဝ အထိသာ စိုက်ပျိုးသင့်သည်။ မြေဩဇာ အလွန်ကောင်း သည့်အရပ်များတွင်သာ အပင် ၁ဝ⁠ဝအထိစိုက်ပျိုး နိုင်သည်။ အပင်များကို အကွာအဝေးညီမျှစေ၍ အတန်းလိုက် စိုက်ရ သည်။ သို့မှသာ မြေဩဇာကောင်းရန် အပင်ကြား ထွန်ယက် ရာတွင် လွယ်ကူ၍ စရိတ်ကုန်လည်းသက်သာသည်။ များသောအားဖြင့် အုန်းခြံကြီးများတွင် လေးထောင့်ပုံသဏ္ဌာန် သို့မဟုတ် တြိဂံပုံသဏ္ဌာန် အကွက်ချပြီးလျှင် အပင်များကို တန်း၍စိုက်ကြလေသည်။
အုန်းပင်များတွင် ကျရောက်တတ်သော ရောဂါများမှာ မှိုစွဲရာမှ စတင်ဖြစ်တတ်သော အဖူးပုပ်ခြင်း၊ အညှောင့်ပုပ်ခြင်း နှင့် အသီးပုပ်ခြင်းရောဂါများဖြစ်သည်။ အုန်းပင်ကို ဖျက်ဆီး တတ်သော ပိုးကောင်များမှာ ရင်နိုးဆာရော့ ခေါ် အုန်းပိုး၊ သို့မဟုတ် ကြံပိုးကျိုင်းကောင်၊ အုန်းပိုးနီနှင့် ခေါင်းနက်ပိုး တို့ ဖြစ်လေသည်။
အုန်းပင်များကို စနစ်တကျစိုက်ပျိုး၍ အပင်ရောဂါများ မှလည်းကောင်း၊ အုန်းဖျက်ပိုးများမှလည်းကောင်း ကာကွယ်ပေး ပါက ယင်းတို့သည် ဖြစ်ထွန်းလွယ်ပြီးလျှင် နှစ်ပေါင်း ၇ဝ မှ ၈ဝ ခန့်အထိ အကျိုးခံစားနိုင်ကြပေသည်။ ပြည်ထောင်စုမြန်မာ နိုင်ငံတွင် အုန်းပင်များ ဖြစ်ထွန်းသင့်သလောက် မဖြစ်ထွန်းခဲ့ ခြင်းမှာ စနစ်တကျစိုက်ပျိုးခြင်းလည်း မရှိခဲ့ကြသဖြင့် အုန်းပင် များအပျက်အဆီးများ၍ ပြည်တွင်း၌ အုန်းထွက်ပစ္စည်း မလုံ လောက်ဖြစ်ခဲ့ရလေသည်။ မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅)</re>
ဖော်ပြချက်
အုန်းသည် အာရေကာစီ:ရ်မိသားစုဝင် (family Arecaceae ) ဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်အခေါ်အဝေါ် ကိုကိုနပ် (coconut) သည် ၁၆ ရာစု ပေါ်တူဂီနှင့် စပိန်စကား ကိုကို (coco) မှလာပြီး ခေါင်း (သို့) ဦးခေါင်းခွံမှ လာသည်။ အကြောင်းမှာ အုန်းသီး၏ အတွင်းဆုံးပိုင်းအခွံ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် တတိယ အလွှာပေါ်တွင် ပါရှိသော အပေါက်ငယ် သုံးခု ကြောင့်ဖြစ်သည်။
အုန်းသီး၏အကျိုးကျေးဇူးများ
အုန်းသီးသည် လူတွေအတွက်အလွန်အကျိုးပြုပါသည် သွေးတွင်းသကြားဓတ်အားထိန်းသိမ်းပေးခြင်း၊ ကိုလက်စရော အားလျှော့ချပေးနိုင်သောအစွမ်းရှိခြင်း၊ ရေဓာတ်ထိန်းသိမ်းပေးခြင်းနှင့်။ အရေးပေါ်သွေးရေကြည်သွင်းဖို့လိုအပ်နေသူများတောင်မှအုန်းရည်ဖြစအစားသွင်းကုသနိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်၏ ဥယျာဉ်ပန်းခြံပင်များ
တောင်လဲဟရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
တောင်လဲဟရွာ (Taungleha)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ ဟွေတောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၀၄၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟွေတောက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၀၈ ဦး၊ မ ၂၈၄၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၄၅၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရီအောက်ရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
ရီအောက်ရွာ (Yiauk)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ ဟွေတောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၀၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟွေတောက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၀၈ ဦး၊ မ ၂၈၄၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၄၅၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟူ​စိန်​ဗင်း​အုန်း
မလေးရှားနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဒါတွတ်ဟူစိန်ဗင်းအုန်းကို ၁၉၂⁠၂ခုနှစ်ဖေဖော်ဝါရီလ(၁၂)ရက်နေ့တွင် မလေးရှားပြည် ဂျိုဟိုးဘာရူးအရပ်၌ ဖွားမြင်၍ ယူနိုက်တက်မလေးအမျိုးသားအသင်းကြီး(ယူအမ်အင်အို)၏ နာယကနှင့် တည်ထောင်သူ ဖခင် ဒါတွတ်အုန်းဘင်းဂျအာဖား၏ သားကြီးဩရသဖြစ်သည်။ ကောလိပ်ပညာကို ဇာတိအရပ်ရှိ အင်္ဂလန်ကောလိပ် တွင် ဆည်းပူးပြီး နောက် ၁၉၄၀ ပြည့်နှစ်တွင် တပ်မတော်သို့ ဗိုလ်လောင်းအဖြစ် ဝင်ရောက်အမှုထမ်းသည်။ ထိုမှ ၁၉၄၁-ခု နှစ် စောစောပိုင်း၌ အိန္ဒိယပြည် ဒါရာဒွန်ရှိ စစ်အကယ်ဒမီသို့ သွားရောက်သင်ကြားရသည်။ ထိုအတွင်း မလေးရှားပြည်မှာ ဂျပန်တို့လက်သို့ ရောက်သွားသော်လည်း အုန်းက စစ်ပညာသင်တန်းပြီးအောင်ဆက်လက် ဆည်းပူးသဖြင့် ၁၉၄၂-ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယတပ်မတော်၌ ဗိုလ်တစ်ဦးဖြစ်လာကာ အီဂျစ်၊ ဆီးရီးယား၊ ပယ်လက်စတိုင်းပါးရှား(အီရန်)၊ အီရတ်နှင့် အိန္ဒိယပြည်များ တွင် တပ်နှင့်တွဲ၍ စစ်မှုထမ်းခဲ့သည်။
နိုင်ငံရပ်ခြား၌ စစ်မှုထမ်းခြင်း အမှုများပြီးဆုံးသောအခါ မစ္စတာ အုန်းသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ပြန်လာ၍နယူးဒေလီရှိ အိန္ဒိယစစ်ဌာန ချုပ်တွင် ပြန်လည်ရောက်ရှိကာ မြို့ပြရေးရာ (မလေးရှား) ဌာန ခွဲ၌ တာဝန်ဝတ္တ ရား ဆောင်ရွက်ရသည်။ ထို့နောက် သူသည် ရာဝါပင်ဒီမြို့ရှိ မလေးရှားရဲစုဆောင်းရေးနှင့် လေ့ကျင့်ရေး ဌာနတွင် သင်တန်းဆရာတစ်ဦးဖြစ်လာပြီးလျှင် မလေးရှားပြည်သို့ ဗြိတိသျှလွတ်မြောက်ရေး တပ်ဖွဲ့များနှင့်အတူ ပြန်ရောက် ခဲ့သည်။
မလေးရှားပြည်၌ ဟူစိန်အုန်းကို ဗြိတိသျှ စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ဌာန၌ ထားလျက် ဂျိုဟိုဘာရူး ရဲအဖွဲ့ရုံး တွင် ရဲတပ်အုပ်ဗိုလ် ခန့်ထားသည်။ ထို့နောက် ဂျိုးဟိုနယ်ဆီဂါမတ်တွင် အကူ အုပ်ချုပ်ရေးအရာရှိ ဖြစ်လာသည်။
ထို့နောက်တွင် မစ္စတာအုန်းသည် မလေးအုပ်ချုပ်ရေး ဝန်ထမ်း ဌာနတွင် ကွာလာဆီ လောင်ဂေါနှင့်ကလန်ခရိုင်ရုံးများ၌ အမှု ထမ်းရွက်ခဲ့ရသည်။ မကြာမီ ဟူစိန်အုန်းသည် အလုပ်ထွက်၍ နိုင်ငံရေးစတင် လုပ်ကိုင်သည်။ ယူအမ်အင်အိုအဖွဲ့ချုပ်၏ လူငယ်ခေါင်းဆောင်နှင့် အတွင်းရေးမှူးအဖြစ်အပြင် ပြည် ထောင်စုဥပဒေ ပြုကောင်စီ ဂျိုဟိုပြည်နယ်ကောင်စီနှင့် ဂျိုဟိုပြည်နယ် အလုပ်အမှုဆောင် ကောင်စီတို့တွင်လည်း ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
မလေးရားတွင် ဗြိတိသျှတို့က တရုတ်ကွန်မြူနစ်သူပုန်ထ မှုကို အကြောင်းပြု၍ အရေးပေါ်အခြေအ နေကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ထားရချိန်၌ ဟူစိန်အုန်းသည် ဂျိုဟိုပြည်နယ် ကန်ပို အစောင့်တပ်တွင် အရာရှိချုပ် ဖြစ်ရပြန်သည်။ ယင်းသို့ ဖြစ်နေ စဉ်အတွင်း၌ တပ်သားပေါင်း တစ်သောင်းကျော်ကို စုဆောင်း လေ့ကျင့်ပေးခဲ့ ၏။ ထိုနောက် အင်္ဂလန်ပြည် လင်ကွန်း တက္ကသိုလ်၌ ဥပဒေပညာကို သွားရောက်သင်ယူပြီးလျှင် ဝတ်လုံအ ဖြစ်ဖြင့် မိမိနိုင်ငံသို့ ပြန်လာ၍ ကွာလာလမ်ပူမြို့၌ ဝတ်လုံလိုက်နေလေသည်။
ဟူစိန်အုန်းသည် ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် ယူအမ်အင်အို အသင်းသို့ ဝင်လိုက်သည်။ ဂျိုဟိုဘာရူးတီမော မဲဆန္ဒနယ်မှ အောက်လွှတ် တော်အမတ် အရွေးခံခဲ့ရ၏။ ထိုမှဝန်ကြီးချုပ်ရာမန် နုတ်ထွက်၍ တွန်အဗ္ဗဒူရာဇတ် ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်လာစဉ် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ် စက် တင်ဘာလ ၂၃ ရက်တွင် ဟူစိန်အုန်းသည် ပညာရေးဝန်ကြီး ခန့်အပ်ခံရသည်။ ထို့နောက်တစ်ဖန် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ရသည်။
ညောင်ကုန်းရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ညောင်ကုန်းရွာ (Nyaungkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ဒေါင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၆၇၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တမဲတာရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
တမဲတာရွာ (Tametaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ဒေါင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၆၇၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒေါင်ကြီးရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ဒေါင်ကြီးရွာ (Daunggyi)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ဒေါင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၆၇၄ ဖြစ်သည်။ အရှေ့ဘက်တွင် အင်္ကုက္ကားရွာ၊ တောင်ဘက်တွင် ချောင်းဦးရွာ၊ မြောက်ဘက်တွင် ရွှံအိုင်ရွာ အနောက်ဘက်တွင် အိုင်လျားရွာတို့တည်ရှိသည်။ ဒေါင့်ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ဒေါင့်ကြီး၊ ညောင်ကုန်း၊ ဇီးဖြူကုန်း၊ တမည်းတော ကျေးရွာ (၄) ခုရှိသည်။ ကင်းတပ် လက်ယာမြောင်းမတော် အနောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ ကျေးရွာအုပ်စုတစ်ခုလုံး အိမ်ခြေ ၈၀၀ ခန့် ရှိသည်။ အဓိက စီးပွားရေးလုပ်ငန်းမှာ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းဖြစ်သည်။ စပါး၊ မြေပဲ၊ ပြောင်း နှင့် အခြားပဲမျိုးစုံစိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းသည်။ မြန်မာ့သမိုင်းတွင် မထင်ရှားခဲ့သော နယ်ချဲ့တော်လှန်ရေး ခေါင်းဆောင်များ ပေါ်ထွက်ခဲ့သည်။ သူ့အမည်မှာ ဗိုလ်မြ ဖြစ်သည်။ တပ်မတော် တွင် သူရ/သီဟသူရဘွဲ့ (၂) ခု ရရှိခဲ့သော ဗိုလ်ချုပ် သူရ သီဟသူရ စစ်မောင် သည်လည်း ဒေါင့်ကြီးရွာ ဇာတိဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒယ်ရောက်ရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ဒယ်ရောက်ရွာ (Deiyauk)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ဒယ်ရောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၆၅၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကောင်းတန်ရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
ကောင်းတန်ရွာ (Kawngtan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ ကုန်းယောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၀၀၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်းယောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၆၃ ဦး၊ မ ၉၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မူးဝရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
မူးဝရွာ (Muwa)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ အက်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၆၆၁ ဖြစ်သည်။
ကုန်းယောရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
ကုန်းယောရွာ (Koneyaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ ကုန်းယောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၀၀၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်းယောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၆၃ ဦး၊ မ ၉၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အက်တောရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
အက်တောရွာ (Ettaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ အက်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၆၆၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အုန်းခင်၊ ဦး (မိုးကြိုး)
သတင်းစာဆရာကြီး မိုးကြိုးဦးအုန်းခင် (ခရစ် ၁၉၀၃-၁၉၈၉) ကို ၁၉၀၃ ခုနှစ်စက်တင်ဘာလ (၂၀) နေ့တွင် ပန်းတနော်မြို့နယ် မင်းတစုရွာ၌အဖ ဦးဖိုးလှိုင်၊ အမိ ဒေါ်စံပယ် တို့မှ မွေးဖွားသည်။ မအူပင်မြို့ အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းမှ ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ် သပိတ်မှောက်ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။ ယင်းကျောင်းမှ ဆယ်တန်းကိုအောင်မြင်ခဲ့ရာ အစိုးရစကောလားရှစ်ဆုရရှိခဲ့သည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် ဥပစာသိပ္ပံအထက်တန်းအထိ ပညာသင်ယူခဲ့သည်။
၁၉၃၀ ပြည့်နှစ် တို့ဗမာအစည်းအရုံးတွင် သခင်ဘသောင်း၊ သခင်လှဘော်တို့နှင့်အတူ တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၃၂ခုနှစ်တွင် ကာယဗလဦးရှိန်၊ ဦးဇော်ဝိတ်တို့နှင့်အတူ ကျန်းမာရေးအတွက် ခြေလျင်လျှောက်ခြင်း ပြုလုပ်ကြရန် နှိုးဆော်ရာ၌ပါဝင်ခဲ့၍ ခြေလျင် ဦးအုန်းခင် ဟု အမည်တွင်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် နဂါးနီစာအုပ်တိုက်၌ မန်နေးဂျင်းဒါရိုက်တာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် ‘ဗမာ့ခေတ်’ သတင်းစာကို စတင်တည်ထောင်ပြီး ၁၉၆၁ ခုနှစ်အထိ အယ်ဒီတာချုပ်အဖြစ် တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဗမာ့ခေတ်ဦးအုန်းခင် ဟုလည်း လူသိများခဲ့သည်။
၁၉၆၁ ခုနှစ်ထွက် ‘မိုးကြိုး’ သတင်းစာကို စတင်တည်ထောင်ပြီး ၁၉၆၄ ခုနှစ်အထိအယ်ဒီတာချုပ်အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ မိုးကြိုးဦးအုန်းခင်သည် ၁၉၈၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။
ဖလံချိုင်ရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ဖလံချိုင်ရွာ (Hpalanchaing)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ဖလံချိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၈၀၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သပြေသာရွာ၊ ဝဘာ
သပြေသာရွာ (Thapyaythar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်၊ ဝဘာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၄၆၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒီပဲယင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇီးဖြူကုန်းရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သပြေသာရွာ၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်
သပြေသာရွာ (Thapyaythar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်၊ သရက်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၆၄၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒီပဲယင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခဲလုံရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
ခဲလုံရွာ (Hkelong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ ကုန်းယောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၀၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်းယောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၆၃ ဦး၊ မ ၉၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွန်ကျိုင်းရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
ကွန်ကျိုင်းရွာ (Kunkeng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ ကုန်းယောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၀၀၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်းယောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၆၃ ဦး၊ မ ၉၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။
အောင်ချမ်းသာရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
အောင်ချမ်းသာရွာ (Aungchanthar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ အင်ကုက္ကားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၆၇၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွန်ကျိုင်းရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အနောက်ကုန်းရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
အနောက်ကုန်းရွာ (Ahnaukkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ အင်တိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၆၆၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်ကုက္ကားရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
အင်ကုက္ကားရွာ (Inkokekar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ အင်ကုက္ကားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၆၇၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်မော်မိုက်ရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
နမ့်မော်မိုက်ရွာ (Nammawmaik)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ ကုန်းယောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၀၁၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်းယောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၆၃ ဦး၊ မ ၉၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ပိန္နဲကုန်းရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ပိန္နဲကုန်းရွာ (Peinhnekone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ အင်တိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၆၇၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အော်တိုမေးရှင်း
အော်တိုမေးရှင်း (automation) သို့မဟုတ် အလိုအလျောက် ထိန်းချုပ်ခြင်း ဆိုသည်မှာ အမျိုးမျိုးသော ထိန်းချုပ်မှုစနစ်များကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် လူတို့၏ အားစိုက်ထုတ်မှုကို အနည်းဆုံး အသုံးချခြင်း သို့မဟုတ် လျော့ချခြင်းကို ခေါ်ဆိုသည်။  စက်ကိရိယာများ၊ စက်ရုံများ အတွင်းရှိ လုပ်ငန်းဆောင်တာများ၊ ဘွိုင်လာများ၊ တယ်လီဖုန်း ကွန်ယက်များကို ချုပ်ထိန်းခြင်းများ၊ သင်္ဘောများ နှင့် လေယာဉ်ပျံများကို မောင်းနှင်ခြင်း နှင့် ထိန်းကွပ်ခြင်းများ နှင့် အခြားသော လုပ်ငန်းဆောင်တာများတွင် အသုံးပြုလေ့ ရှိသည်။ အချို့သော လုပ်ငန်းဆောင်တာများမှာ လုံးဝ အလိုအလျောက် အလုပ်လုပ်သည် အထိ ပြုလုပ်ထားကြသည်။ အော်တိုမေးရှင်း၏ အကြီးဆုံးသော အားသာချက်မှာ လုပ်သားအင်အားကို လျော့ချနိုင်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ စွမ်းအင် နှင့် ကုန်ကြမ်းများကို ချွေတာနိုင်ရန် အတွက် လည်း အသုံးပြုနိုင်သည်သာမက အရည်အသွေးကို တိုးမြှင့်ခြင်း၊ ပိုမို တိကျစေခြင်း တို့အတွက်လည်း အသုံးပြုလေ့ ရှိကြသည်။
မှန်ရင်းရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်တိုင်းရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အော်တိုမေးရှင်း
အော်တိုမေးရှင်း ဟူသော ဝေါဟာရမှာ ယခင် အော်တိုမက်တစ် ဆိုသော ဝေါဟာရကို အခြေခံပြီး ဂျင်နရယ် မော်တော်ကား ကုမ္ပဏီမှ အော်တိုမေးရှင်း ဌာနကို တည်ထောင်သည့် ၁၉၄၇ ခုနှစ် အထိ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးမပြုကြပေ။ ထိုအချိန်မှာ စက်ရုံအလုပ်ရုံများတွင် ၁၉၃၀ ပြည့်လွန်နှစ်များက စတင် မိတ်ဆက်ခဲ့သော လက်ရှိအခြေအနေကို ပြန်လည် အချက်ပေးနိုင်သည့် ထိန်းချုပ်မှု စနစ်များ စတင် အသုံးပြုလာသည့် အချိန်ပင် ဖြစ်သည်။
အော်တိုမေးရှင်း လုပ်ငန်းကို စက်မှုနည်း၊ ဟိုက်ဒရောလစ်နည်း၊ နျူမက်တစ်နည်း၊ လျှပ်စစ်နည်း၊ အီလက်ထရွန်းနစ်နည်း၊ ကွန်ပျူတာ နည်းတို့ဖြင့် လုပ်ဆောင်နိုင်ပြီး ပုံမှန်အားဖြင့် နည်းလမ်းများကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြုလေ့ ရှိကြသည်။ ရှုပ်ထွေးသော စနစ်များ ဖြစ်သည် ခေတ်သစ် စက်ရုံများ၊ လေယာဉ်ပျံများ နှင့် သင်္ဘောများတွင် ထိုနည်းလမ်းများကို ပေါင်းစပ် အသုံးပြုလေ့ ရှိကြသည်။
ဝေါဟာရ
အော်တိုမေးရှင်းဟူသော ဝေါဟာရကို စတင်သုံးစွဲသူမှာအမေရိကန် ဖို့ဒ်မော်တော်ကား ကုမ္ပဏီမှ ဒီအက်စဟာဒါဆိုသူ ဖြစ်သည်။ ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် ဖို့ဒ်ကုမ္ပဏီသည်မော်တော်ကား အစိတ်အပိုင်းများကို အ လိုအလျောက် ထုတ်လုပ်ပေးနိုင်စွမ်းရှိသည့် စက်များကို တီထွင်ခဲ့သည်။ ယင်းစက်များကို အော်တိုမေးရှင်း စက်ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။
မိတ်ဆက်
လက်ဖြင့် ထိန်းချုပ်ညွှန်ကြား လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်ရာ၌ လူကစက်ကိရိယာ တန်ဆာပလာတို့ကို ဂရု ဓမ္မပြု၍ ကြည့်ရှုစောင့်ကြပ်ပေးရ၏။ စက်ဖြင့် ထိန်းချုပ်သောအခါ လူ့ပယောဂမပါဘဲကိစ္စပြီးနိုင်မည်။ အလို အလျောက်ထိန်းချုပ်သော စနစ်ကို ဥဒါဟရုဏ်အားဖြင့် ပြဆိုရလျှင် လျှပ်စစ်မီးဖိုကိုပြဆိုရလိမ့်မည်။ လျှပ် စစ်မီးဖိုစနစ်၌ မီးဖိုသည်ချက်ပြုတ်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ် အဆင့်ဆင့်ကို ပြုပြင်စီမံရသောအပိုင်းဖြစ်သည်။
ဥပမာ
အာရုံခံ ကိရိယာကား အပူချိန်ညှိကိရိယာ ဖြစ်သည်။ ထိန်းချုပ်ကရိယာကား အဖွင့်အပိတ်ခလုတ်ပင် ဖြစ်သည်။ ဤ လုပ်ငန်း၌ အလိုအလျောက် ဆောင်ရွက်နိုင်သောအစီအစဉ်ရှိ၏။ အပူချိန်ညှိကိရိယာက လိုအပ်သောအပူဒီဂရီ ထက်ကျော်လွန်ပြီဟုသိအောင် အာရုံကိုခံယူသည်။ ဤသို့အာရုံခံယူ၍ သိရသောအသိကို ခလုတ်ထံသို့သတင်း ပေးပို့သည်။ ထိုအခါ ခလုတ်ကမီးဖိုကိုပိတ်လိုက်၏။ အပူချိန်သည် လိုအပ်သည့် ဒီဂရီသို့မရောက်ပဲကျသွား ပြန်လျှင် အထက်ပါနည်းအတိုင်း အပူချိန်ညှိကရိယာက အကြောင်းကြားသဖြင့် ခလုတ်ပြန်၍ ပွင့်လာသည်။
ဤနည်းဖြင့် အပူချိန်သည် လျှပ်စစ်မီးဖိုသုံးစွဲမှုအလိုရှိသောဒီဂရီတွင် တစ်သမတ်တည်း တည်လေသည်။ လျှပ် စစ်မီးဖိုထက် ပို၍နူးညံ့သိမ်မွေ့သော အလိုအလျောက်စက်တို့၌အပူချိန်ကို ခလုတ်ဖြင့် ညှိပေးရန်ပင် မလို တော့ချေ။ မိမိ ဘာသာမိမိ အပူချိန်ကို တစ်သမတ်တည်းထား၍ ပေးနိုင်သည်။
အသုံးပြုသော လုပ်ငန်းများ
အလိုအလျောက်စက်များကို စက်ကိရိယာတန်ဆာပလာ ထုတ်လုပ်ရေး၌ အသုံးပြုနိုင်သည်။ လေယာဉ် ပျံနှင့်ဆိုင်သော တန်ဆာပလာတို့ကိုထုတ်လုပ်ရာ၌ ကွန်ပျူတာစက်တို့၏ အကူအညီကိုယူ၍ ထုတ်လုပ်လျက် ရှိ၏။ မော်တော်ကားများကိုထုတ်လုပ်ရာ၌ စုပေါင်းတပ်ဆင်မှုစနစ်ကို အသုံးပြုလျက်ရှိရာ ယင်းအလို့ငှာအော် တိုမေးရှင်း နည်းနိသျတို့သည် အလွန်အသုံးဝင်သည်။ အခြားစက်မှု လုပ်ငန်းများ၊ မီးရထားလုပ်ငန်း၊လေကြောင်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်း၊ သတ္တုတူးဖော်ရေးလုပ်ငန်း၊ အထည်အလိပ် ရက်လုပ်ခြင်း၊ ဆေးသုတ် ခြင်းလုပ်ငန်း၊ စက်ကိရိယာတို့ကို စစ်ဆေးစမ်းသပ်ခြင်းလုပ်ငန်း၊စားနပ်ရိက္ခာ ထုတ်လုပ်မှုလုပ်ငန်းစသည်တို့ တွင် အော်တိုမေးရှင်းစနစ်ကို သုံးသည်။ ထိုမျှမကသေး၊ လက်လီရောင်း ဝယ်ရေးစနစ်တွင် ကုန်ပစ္စည်းစာရင်း၊ လက်ကျန်စာရင်း၊စာတိုက်မှမှာယူသော ကုန်ပစ္စည်းစာရင်း၊ အရောင်းစာရင်းစသည်တို့ကို ထားသိုသောကိစ္စ များ၌၎င်း၊ ကုန်စည်သိုလှောင်ရုံစနစ်တွင် လူမပါဘဲ လျှပ်စစ်ဖြင့် အလိုအလျောက်ခုတ် မောင်းသောပို့ဆောင် ရေးယာဉ်များစသည်တို့ကိုထိန်းသိမ်းထားရှိသော ကိစ္စများ၌၎င်း အော်တိုမေးရှင်းစနစ်ကို သုံးစွဲလျက်ရှိနေကြ သည်။
သပြေအေးရွာ၊ တာဝ
သပြေအေးရွာ (Thapyayaye)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်၊ တာဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၆၀၂ ဖြစ်သည်။
အစ္စလာမာဘတ်မြို့
အစ္စလာမ် မာဘတ်မြို့သည် ပါကစ္စတန်သမ္မတနိုင်ငံ‎၏ မြို့တော်‎သစ်ဖြစ်သည်။ ယခင် အနောက်ပါကစ္စတန်မြောက်ပိုင်း အနန့်တနပ်ခရိုင်တွင်ရှိ၍ မြောက်လတ္တီတွဒ် ၃⁠၃ ံ ၄၀'နှင့် အရှေ့ လောင်ဂျီတွဒ် ၇၃ ံ ၈' တို့ ဆုံရာတွင် တည်ရှိသည်။
ပါကစ္စတန်အစိုးရ အစဉ်အဆက်တို့ ရုံးစိုက်ရာ တောင်ဘက်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းပေါ်ရှိ ကရာချိမြို့‎ သည် ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်မှစ၍ မြို့တော်အဖြစ်မှ ရပ်ဆိုင်းသွားခဲ့ပြီး မြောက်ဘက်ကုန်းတွင်းပိုင်းရှိ တောင်စခန်း မြို့ဖြစ်သော ရဝါပင်ဒီမြို့‎သို့ ယာယီပြောင်းရွှေ့ရုံးစိုက်သည်။ ပါကစ္စတန်သမ္မတအယွတ်ခန်‎သည် ရဝါပင်ဒီမြို့ မြောက်ဘက် ၁၀ မိုင်ကျော်အကွာရှိ ကျေးရွာခြောက်ရွာနေရာတွင် အစ္စလာမ်မာဗတ်ဟူသောအမည်ဖြင့် ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် မြို့သစ် စတင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
မြို့အင်္ဂါနှင့်အညီ စနစ်တကျ အကွက်ချ၍ တည်ဆောက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အဆောက်အအုံ‎များမှာ ဗိသုကာ‎ပညာ လက်စွမ်းပြ ခေတ်မီ ထူးခြားလှပကြသည်။၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် မြို့လူဦးရေ ငါးသောင်းရှိလာသည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၂၃၅၀ဝ၀ရှိနေ လေပြီ။
မြို့လူထု သောက်သုံးရန်အတွက် ရေကို မြို့လယ်ရှိ ရဝါရေလှောင်ကန်မှ လွှတ်ပေးသည်။ အစ္စလာမ်မာဗတ်မြို့နှင့် ရဝါပင်ဒီမြို့ နှစ်မြို့အတွက် တစ်နေ့လျှင် ရေဂါလံ ၁၄ သန်းအထိ လွှတ်ပေးရသည်။ ရဝါရေကန်‎ကြီးသည် အကျယ်စတုရန်း သုံးမိုင်ရှိ၍ အလွန်သာယာလှပသည်။
အစ္စလာမ်မာဗတ်မြို့သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ပေ ၁ယ၆၅၁ မြင့်၍ ပေါ့ဝါးကုန်းပြင်မြင့် ပေါ်၌ တည်ရှိသည်။ တောင်ဘက်တွင် ပန်ဂျပ်‎နယ် ဆားတောင်တန်း၊ အနောက်ဘက်တွင် အိန္ဒုမြစ်‎၊ မြောက် ဘက်တွင် ကသ္မီရ‎နယ် ဆိရင်နဂါးမြို့‎ တို့ ရှိကြသည်။
တောင်ဘက်ရှိ လာဟိုမြို့‎မှ အနောက်မြောက်နယ်စပ် ပက်ရှဝါးမြို့‎သို့သွားသော မီးရထားလမ်း‎သည် အစ္စလာမ်မာဗတ်မြို့ကို ဖြတ်၍သွားသည်။ မြို့ပတ်ဝန်းကျင်၌ ရှေးဟောင်း ဘုရားကျောင်းအို ကျောင်းပျက်များ အနှံ့အပြား ရှိသဖြင့်၎င်း၊ လှပသော စမ်းတွင်းနှင့် တူးမြောင်းများကြောင့်၎င်း ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်‎တို့ အလာများသည်။
မှန်ချိုင်ရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
မှန်ချိုင်ရွာ (Hmanchaing)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ အင်တိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၆၆၈ ဖြစ်သည်။
အောင်သာရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
အောင်သာရွာ (Aungthar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ကလဇင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၆၈၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သရက်ကွရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သပြေအေးရွာ၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်
သပြေအေးရွာ (Thapyayaye)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်၊ တောင်ပု (ကျောက်ပြုတ်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၇၁၄ ဖြစ်သည်။
လုံတွေရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
လုံတွေရွာ (Longtway)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ ကုန်းယောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၀၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်းယောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၆၃ ဦး၊ မ ၉၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။
သပြေအေးရွာ၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယင်းမာပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြိုထိန်းရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ကြိုထိန်းရွာ (Kyohtein)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ကလဇင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၆၈၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကလဇင်ရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ကလဇင်ရွာ (Kalazin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ကလဇင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၆၈၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လွိုင်ကုန်းရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
လွိုင်ကုန်းရွာ (Loikone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ ကုန်းယောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၀၁၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်းယောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၆၃ ဦး၊ မ ၉၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အုန်းနဲဘုတ်ရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
အုန်းနဲဘုတ်ရွာ (Ohnhneboke)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ကံကြီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၆၉၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကံကြီးကုန်းရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ကံကြီးကုန်းရွာ (Kangyikone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ကံကြီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၆၉၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွာသူကြီးရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ရွာသူကြီးရွာ (Ywarthugyi)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ကလဇင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၆၈၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်စွန်းရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
တောင်စွန်းရွာ (Taungsun)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ အင်တိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၆၇၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်ပင်အိုင်ရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
အင်ပင်အိုင်ရွာ (Inpinaing)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ကံထူးမကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၇၂၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သုံးဆင်ရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
သုံးဆင်ရွာ (Thonesin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ကံကြီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၆၉၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကံထူးမရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ကံထူးမရွာ (Kanhtuma)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ကံထူးမကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၇၁၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်ကုန်းရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
တောင်ကုန်းရွာ (Taungkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ကံကြီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၆၉၈ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်ရေအိုးရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
အင်ရေအိုးရွာ (Inyaeoe)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ကံထူးမကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၇၁၉ ဖြစ်သည်။
ကံလေးကုန်းရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ကံလေးကုန်းရွာ (Kanlaykone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ကံထူးမကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၇၂၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သရက်ကုန်းရွာ၊ ရွှေကူ
သရက်ကုန်းရွာ (Thayetkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ရွှေကူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၈၀၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြက်ဆူကန်ရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ကြက်ဆူကန်ရွာ (Kyetsukan)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ကံထူးမကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၇၂၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပုတိန်ကုန်းရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ပုတိန်ကုန်းရွာ (Puteinkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ကံထူးမကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၇၂၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သရက်ကုန်းရွာ၊ ဗန်းမောက်မြို့နယ်
သရက်ကုန်းရွာ (Thayetkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ဗန်းမောက်မြို့နယ်၊ အင်းပေါက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၆၉၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗန်းမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြေဂူရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
မြေဂူရွာ (Myaygu)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ကံထူးမကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၇၂၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သစ္စေးပင်လှရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
သစ္စေးပင်လှရွာ (Thitsaypinhla)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ကံထူးမကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၇၂၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သရက်ခါးရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
သရက်ခါးရွာ (Thayetkhar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ကံထူးမကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၇၂၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညွန့်၊ ဦး(စည်သူ)
ညွှန့်၊ ဦး (စည်သူ) (ခရစ် ၁၉၁၀-၁၉⁠၉၆)
thumb|စည်သူဦးညွှန့် အာရှနှင့် ပစိဖိတ်ဒေသဆိုင်ရာ စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေးကော်မရှင် (Economic and Social Commission for Asia and Pacific-ESCAP) အမှုဆောင်အတွင်းဝန် (အငြိမ်းစား)၊ အိုင်-စီ-အက်စ် (အငြိမ်း စား) စည်သူ ဦးညွှန့်ကို ဖခင် ဆားဝန်ထောက် ဦးကြူးလှိုင်၊ မိခင် ဒေါ်ကျင်ဆိုင်တို့က ၁၉၁၀ ပြည့်နှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃ ရက်နေ့တွင် ဘားအံမြို့၌ ဖွားမြင်သည်။ တစ်ဦးတည်းသော သားဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်က ဖခင်တာဝန်ထမ်းဆောင်သော မြို့များသို့ လိုက်ပါနေထိုင်ပြီး ပညာသင်ယူသည်။ ၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် သထုံမြို့အစိုးရကျောင်း (ယခု အထက ၁ သထုံ) မှ တက္ကသိုလ် ဝင်တန်းအောင်မြင်သည်။ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်သို့ တက်ရောက် ပညာဆည်းပူးရာ တက္ကသိုလ်ပညာသင်ဆု ရရှိသည်။ တက္ကသိုလ်တက် ရောက်စဉ် တကောင်းဆောင်နှင့် ပြည်ဆောင် တို့တွင် အဆောင်နေကျောင်းသား ဖြစ်သည်။ ၁၉၃၀ ပြည့်နှစ် တွင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (ဘီအေ)ရရှိသည်။ ၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် ပုဂံဆောင် အဆောင်နည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်း ဆောင်သည်။၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် အဂ‡လန်နိုင်ငံသို့သွားရောက်ပြီး အိုင်-စီ-အက်စ် သင်တန်းတက်ရောက်သည်။ ၁၉၃၄ ခုနှစ်မှစ၍ နိုင်ငံဝန်ထမ်းအဖြစ် ရာထူးအသီးသီး၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။
ဦးညွှန့်သည် ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ ဂျီနီဗာမြို့နှင့်ကျူးဘားနိုင်ငံ ဟားဗားနားမြို့များ၌ ကျင်းပသည့် အကောက်ခွန်နှင့် ကုန်သွယ်ရေးဆိုင်ရာ အထွေထွေသဘော တူညီမှု စာချုပ်အဖွဲ့( General Agreement on Tariffs and Trade-G A T T ) (ယခုကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးအဖွဲ့-World Trade Organization - W T O) တည်ထောင်ရန်ခေါ်ယူသော အစည်းအဝေးများနှင့် ညီလာခံများသို့ မြန်မာနိုင်ငံ ကိုယ်စား လှယ် အဖြစ် တက်ရောက်သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် G A T T တည်ထောင်သောအခါ မြန်မာနိုင်ငံ ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ် လက်မှတ်ရေးထိုးသည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၅၁ ခုနှစ်အထိ ကျင်းပသော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အစည်း အဝေးများသို့ မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တက်ရောက်သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့တွင် ရုံးစိုက်သောအာရှနှင့် အရှေ့ဖျားဒေသဆိုင်ရာ စီးပွားရေးကော်မီရှင် (Economic Commmission for Asia and the far East ECAFE) ယခု (ESCAP) ၌ စက်မှုနှင့် ကုန်သွယ်မှုဆိုင်ရာ ဌာနအကြီးအကဲအဖြစ် ၁၉၅၂ ခုနှစ် တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။ ၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယအမှုဆောင် အတွင်းဝန်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် အမှုဆောင် အတွင်းဝန်အဖြစ်လည်းကောင်း ရာထူးတိုးမြှင့်ခန့်ထားခြင်း ခံရသည်။ အမှုဆောင်အတွင်း ဝန်ရာထူးမှာ ကုလသမဂ္ဂ လက်ထောက်အတွင်းရေးမှူးချုပ်ရာထူးနှင့် အဆင့်အတန်းတူညီပြီး ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ အစည်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံသားများထဲမှ ပထမဆုံး အဆင့်မြင့်ရာထူးကို တာဝန် ထမ်းဆောင်ရသူဖြစ်သည်။
ဦးညွှန့်သည် အမှုဆောင်အတွင်းဝန်အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်စဉ် မဲခေါင်မြစ်ဝှမ်းစီမံကိန်း (The Mekong Development Project) အာရှလမ်းမကြီး (The Asian Highway)၊ အာရှစာရင်းအင်းတက္ကသိုလ် (The Asian Statistical Institute) ၊ အာရှစက်မှုဖွံ့ဖြိုးရေး ကောင်စီ (The Asian Industrial Development Council) ၊ အာရှဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ် (The Asian Development Bank)၊ အာရှငွေကြေး ပေးချေမှု အုပ်စု (The Asian Clearing Union)တို့ကို တည်ထောင်ဖွဲ့စည်း ဆောင်ရွက်သည်။ ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ဖွဲ့ စည်းသော အာရှဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်၏ ဖခင်ကြီး အဖြစ် နိုင်ငံတကာကအသိအမှတ်ပြုခြင်းခံရသည်။ ၁၉၇၃ခုနှစ် တွင် အမှုဆောင်အတွင်းဝန်အဖြစ်မှ အငြိမ်းစားယူသည်။
နိုင်ငံဝန်ထမ်းများနှင့် ကုလသမဂ္ဂတာဝန်များကို ကြိုးပမ်းထမ်းဆောင်ခဲ့သော အာရှနှင့် ပစိဖိတ်ဒေသ ဆိုင်ရာ စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေးကော်မရှင် အမှုဆောင်အတွင်းဝန် (အငြိမ်းစား)၊ အိုင်-စီ-အက်စ် (အငြိမ်းစား) စည်သူဦးညွှန့်သည် ၁၉⁠၉၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၈ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန် သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် သားများဖြစ်ကြသည့် ဒေါက်တာ သန်းညွှန့် (ဒုတိယဝန်ကြီး၊ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန)၊ ဒေါက်တာ စောဝင်း (သမားတော်ကြီး၊ အင်းစိန်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီး)၊ ဒေါက်တာလှညွှန့် (ဒုတိယညွှန့်ကြားရေးမှူး၊ မြန်မာသိပ္ပံနှင့် နည်းပညာသုတေသနဦးစီးဌာန) နှင့် မြေး ၁၁ ဦးကျန်ရစ်သည်။
ကျီးကန်ရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ကျီးကန်ရွာ (Kyeekan)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ကံထူးမကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၇၂၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သရက်ကုန်းရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခပေါင်းကြိုင်ရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ခပေါင်းကြိုင်ရွာ (Khapaungkyaing)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ခပေါင်းကြိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၆၈၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မရမ်းမိရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကာပေါင်းကျ (အနောက်)ရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ကာပေါင်းကျ (အနောက်)ရွာ (Karpaungkya(West))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ကာပေါင်းကျကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၇၃၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကာပေါင်းကျ (အရှေ့)ရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ကာပေါင်းကျ (အရှေ့)ရွာ (Karpaungkya(East))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ကာပေါင်းကျကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၇၃၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သရက်ကုန်းရွာ၊ မံလောင်ပေပင်
သရက်ကုန်းရွာ (Thayetkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ဗန်းမောက်မြို့နယ်၊ မံလောင်ပေပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၇၁၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗန်းမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လက်ဆည်ရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခရမ်းခြံရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ခရမ်းခြံရွာ (Khayanchan)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ခရမ်းခြံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၇၃၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကံသာရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ကံသာရွာ (Kanthar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ခရမ်းခြံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၇၃၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တနယ်ရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
တနယ်ရွာ (Tanei)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ခပေါင်းကြိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၆၈၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သပြေရင်းရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
သပြေရင်းရွာ (Thapyayyin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ခရမ်းခြံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၇၃၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွှေကြာတန်းရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ရွှေကြာတန်းရွာ (Shwekyartan)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ခရမ်းခြံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၇၃၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပဲခင်းကြီးရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ပဲခင်းကြီးရွာ (Pekhingyi)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ခရမ်းခြံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၇၃၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သစ်ရာပင်ရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
သစ်ရာပင်ရွာ (Thityarpin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ခရမ်းခြံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၇၃၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘောင်းလဲရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ဘောင်းလဲရွာ (Baungle)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ကုန်စွာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၇၀၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်စွာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၃၀ ဦး၊ မ ၈၅၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထောင်သွင်း (အရှေ့)ရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ထောင်သွင်း (အရှေ့)ရွာ (Htaungthwin(East))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ကုန်စွာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၇၀၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်စွာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၃၀ ဦး၊ မ ၈၅၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထောင်သွင်း (အနောက်)ရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖြစ်မည့်ခွေး အမွေးတခြား
ဖြစ်မည့်ခွေး အမွေးတခြား သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။ မြန်မာစကားပုံ တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ဖြစ်ထွန်းမည့် ခွေးသည် အခြားခွေးများထက် အသွေးအမွေး ထူးခြားကောင်းမွန်သည်။
အင်တောရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
အင်တောရွာ (Intaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ကုန်စွာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၇၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်စွာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၃၀ ဦး၊ မ ၈၅၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သရက်ကုန်းရွာ၊ မံယူးကြီး
သရက်ကုန်းရွာ (Thayetkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ဗန်းမောက်မြို့နယ်၊ မံယူးကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၇၉၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗန်းမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထောင်သွင်း (အလယ်)ရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ထောင်သွင်း (အလယ်)ရွာ (Htaungthwin(Middle))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ကုန်စွာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၇၁၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်စွာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၃၀ ဦး၊ မ ၈၅၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုန်စွာရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ကုန်စွာရွာ (Konswar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ကုန်စွာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၆၉၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်စွာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၃၀ ဦး၊ မ ၈၅၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သရက်ကုန်းရွာ၊ ပင်ပုံ
သရက်ကုန်းရွာ (Thayetkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ဗန်းမောက်မြို့နယ်၊ ပင်ပုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၆၉၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗန်းမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖြစ်လွယ်လျှင် ပျက်လွယ်၊ ဖြစ်ခဲလျှင် ပျက်ခဲ
ဖြစ်လွယ်လျှင် ပျက်လွယ်၊ ဖြစ်ခဲလျှင် ပျက်ခဲ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ဖြစ်လွယ်သော အရာသည် ပျက်လွယ်သကဲ့သို့ ဖြစ်ခဲသော အရာသည် ပျက်ခဲသည်။
ဖြစ်လျှင် ပျက်တတ်သည်
ဖြစ်လျှင် ပျက်တတ်သည် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ဖြစ်လာသော အရာတိုင်းသည် ပျက်တတ်သော သဘောရှိသည်။
အင်းရှေ့ရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
အင်းရှေ့ရွာ (Innshey)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ကုန်စွာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၇၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်စွာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၃၀ ဦး၊ မ ၈၅၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချစ်လည်ရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ချစ်လည်ရွာ (Chitlel)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ကုန်စွာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၇၁၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်စွာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၃၀ ဦး၊ မ ၈၅၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖြစ်သမျှအကြောင်း အကောင်းချည်းပဲ
ဖြစ်သမျှအကြောင်း အကောင်းချည်းပဲ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ဖြစ်လာသော အကြောင်းကိစ္စမှန်သမျှသည် မိမိအတွက် အကောင်းချည်း ဖြစ်သည်ဟု မှတ်ယူလျှင် စိတ်ချမ်းသာသည်။
ဖြုန်းတစ်ခြင်းနှင့် မြင်းတစ်ကောင်
ဖြုန်းတစ်ခြင်းနှင့် မြင်းတစ်ကောင် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
ဖွတ်ဥ လိပ်သည်း၊ ကျွဲနို့ခဲ
ဖွတ်ဥ လိပ်သည်း၊ ကျွဲနို့ခဲ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ဖွတ်ဥ၊ လိပ်သည်းနှင့် ကျွဲနို့ခဲတို့သည် အဆိမ့်ဆုံးသော အစာများ ဖြစ်သည်။
ရွှေတုံးရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ရွှေတုံးရွာ (Shwetone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ကုန်စွာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၇၀၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်စွာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၃၀ ဦး၊ မ ၈၅၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သင်ပေါင်းကျင်းရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
သင်ပေါင်းကျင်းရွာ (Thinpaungkyin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ကုန်စွာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၇၀၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်စွာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၃၀ ဦး၊ မ ၈၅၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ