cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
အေးကုန်း (တောင်)ရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
အေးကုန်း (တောင်)ရွာ (Ayekone(South))သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ မြေစွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၁၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြေစွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၁၁ ဦး၊ မ ၁၇၈၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၉၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သုံးအိမ်တန်းရွာ၊ ပါလှဲ့ (အထက်)
သုံးအိမ်တန်းရွာ၊ ပါလှဲ့ (အထက်)
စုံလောရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
စုံလောရွာ (Sonlaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ စုံလောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၅၉၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စုံလောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၈၉ ဦး၊ မ ၃၀၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၅၇၄ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ စုံလောင်း ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ခြေထောက်ရွာ၊ မဲကုန်း
ညောင်ခြေထောက်ရွာ၊ မဲကုန်း
မြေခွေးနှင့် အမဲလိုက်ခွေး
မြေခွေးနှင့် အမဲလိုက်ခွေး (The Fox and the Hound) သည် ၁၉၈၁ ခုနှစ်က ထုတ်လုပ်သော အမေရိကန် အန်နီမေရှင်းဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။
ဒုတိယတွဲဖြစ်သည့် မြေခွေးနှင့် အမဲလိုက်ခွေး ၂ ကို ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် လည်းကောင်း။
ကဏ္ဍ:၁၉၈၁ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ကာတွန်းရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ရောဂါဗေဒ
ရောဂါဗေဒ (Pathology) သည် ရောဂါများကို ကြောင်းကျိုးဆက်နွှယ်စွာ လေ့လာသည့် ဘာသာရပ်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ဆေးပညာနှင့် ရောဂါရှာဖွေခြင်းတို့တွင် အဓိကပါဝင်ပတ်သက်နေသော ပညာရပ်ဖြစ်သည်။ ရောဂါဗေဒ ဆိုသော စကားလုံးသည် ယေဘူယျအားဖြင့် ရောဂါများကို လေ့လာခြင်းဖြစ်ပြီး ဇီဝသိပ္ပံ သုတေသနလုပ်ငန်းများနှင့် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများတွင် ပူးပေါင်းပါဝင်လျက်ရှိသည်။
ရောဂဗေဒသည် သဘာဝသိပ္ပံပညာမှ ခွဲထွက်သောပညာ ရပ် ဖြစ်သည်။ ဤပညာရပ်သည် လူတိရစ္ဆာန်တို့၌ ဖြစ်တတ် သော ရောဂါဟူသရွေ့ကို ရှာဖွေလေ့လာပြီးလျှင် ရောဂါဖြစ်ပေါ် ခြင်း၏ အကြောင်းရင်းနှင့် မည်ကဲ့သို့ ရောဂါဖြစ်ပေါ်ခြင်း၏ အကြောင်းရင်းနှင့် မည်ကဲ့သို့ရောဂါ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်ကို သိပ္ပံနည်းနှင့် လေ့လာသော ပညာရပ်လည်း ဖြစ်သည်။
မနုဿရောဂဗေဒသည် လူသားတို့၌ ဖြစ်တတ်သော ရောဂါဟူသရွေ့ကို ကာယဘေဒ၊ ဇီဝကိစ္စဗေဒနှင့် ဇီဝဓာတုဗေဒ တို့အပေါ်တွင် မူတည်၍ ရှာဖွေလေ့လာခြင်းကို ဆိုလိုပေသည်။ လူသားများသည် ယဉ်ကျေးမှုတိုးတက်လာသည့်အချိန်မှစ၍ ရောဂါများ၏ အကြောင်းရင်းကို တဖြည်းဖြည်း စိတ်ပါဝင်စား လာကြသည်။ သို့ရာတွင် ဂရိတို့ ကောင်းစားသောခေတ်၌ ဂရိသမားတော်ကြီး ဟစ်ပေါကရာတီ အသက်ထင်ရှားရှိနေစဉ် အချိန်မှစ၍ နောင်နှစ်ပေါင်း တစ်ထောင်ခန့် ရောဂဗေဒ မဖြစ် ပေါ် မထွန်းကားခဲ့ပေ။ ဤကဲ့သို့ ဖြစ်ရခြင်းအကြောင်းမှာ ဂရိ ဆေးပညာတွင် ကာယဘေဒနှင့် ဇီဝကိစ္စဗေဒကို မထွန်းကား ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်လေသည်။ ဂရိခေတ် ကုန်ဆုံးပြီးနောက် ဆေးပညာရှင်များသည် ကာယဘေဒနှင့် ဇီဝ ကိစ္စဗေဒတို့ကို ပိုမို လေ့လာကြခြင်းကြောင့် တဖြည်းဖြည်း ရောဂဗေဒပညာ ရုပ်လုံးပေါ်လာခဲ့လေသည်။
ခရစ် ၁၇၆၁ ခုနှစ်တွင် ဣတာလျံလူမျိုး သမားတော်ကြီး မော်ဂါညီသည် ရောဂဗေဒကို အမှီပြု၍ ဆေးကျမ်းတစ်စောင် ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ သမားတော်များသည် ရောဂါများကို ရှာဖွေလေ့လာရာတွင် ရောဂါဖြစ်၍ ပြုပြင် ပြောင်းလဲခြင်း ခံရသော လူ့ခန္ဓာကိုယ်၏ အစိတ်အပိုင်းများကို ရောဂါ၏ ပြင်ပလက္ခဏာများနှင့် ယှဉ်တွဲကြည့်ကြသည်။ ဤသို့သော အလေ့အကျင့်များကို ပြုလုပ်ရာတွင် သမား တော်များသည် အသက်ရှင်နေသည့် လူများတွင်သာမဟုတ်ဘဲ ရောဂါအမျိုးမျိုးနှင့် သေဆုံးသူများ၏ အလောင်းများကိုလည်း ခွဲစိတ်ကြည့်ရှု မှတ်သားလျက် ရောဂါအမည်များကို တိတိ ကျကျ ဖော်ပြကြလေသည်။
ယခုခေတ် ရောဂဗေဒပညာရှင်များသည် လူ့ခန္ဓာကိုယ် အစိတ်အပိုင်းများ၏ ပြောင်းလဲမှုများကို မျက်မြင်နှင့်သာ တင်းတိမ်မနေသေးဘဲ ယင်းသည့်အစိတ်အပိုင်းများ အတွင်းရှိ ဓာတ်ဝတ္ထုများ မည်ကဲ့သို့ ပြောင်းလဲမှု ရှိသည်ကို အသေအချာ သိလိုသဖြင့် အောက်ပါခေတ်ပေါ်နည်းများကို အသုံးပြု၍ သုတေသန ပြုကြပေသေးသည်။ ပုံစံများကား အဆင့်ဆင့် ဆန့်ကျင်ပုံ အဏုကြည့်မှန်ဖြင့် လေ့လာနည်း၊ ရောင်ပြောင်း တောက်ပုံ အဏုကြည့်မှန်ဖြင့် လေ့လာနည်း၊ အီလက်ထရွန် အဏုကြည့်မှန်ဖြင့် လေ့လာနည်း၊ ခွဲစိတ်၍ အဏုကြည့်မှန်ဖြင့် လေ့လာနည်း၊ တစ်သျှူးဓာတုဗေဒနည်း၊ အလွန်ပြင်းထန်သော အရှိန်ဖြင့် ဗဟိုခွာနည်း အစရှိသည်တို့ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ရေဒီယို အိုင်ဆိုတုပ်များကို သုံး၍ ရောဂါရှာဖွေ လေ့လာနိုင်ကြ သဖြင့် ရောဂဗေဒပညာသည် နှစ်အနည်းငယ်အတွင်း အလွန် ကြီးပွား တိုးတက်လာသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆေးပညာအထူးပြုများ ကဏ္ဍ:ဇီဝဗေဒပညာရပ်ခွဲများ
အသုံးချသင်္ချာ
သင်္ချာလောက၏ ပြင်ပဖြစ်သော သိပ္ပံပညာရပ်များ၊ အင်ဂျင်နီယာ ပညာရပ်များ၊ စီးပွားရေးလောက၊ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံနှင့် စက်မှုကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းများ အစရှိသည့် နယ်ပယ်များတွင် အသုံးချရန်၊ ၎င်း နယ်ပယ်တို့ရှိ မေးခွန်းပြဿနာများကို အဖြေထုတ်ရန် အဓိက ရည်ရွယ်၍ သုတေသနပြုသည့် သင်္ချာဘာသာရပ်ကို အသုံးချသင်္ချာ (applied mathematics) ဟု ခေါ်သည်။
သင်္ချာတွင် ပညာရပ်နယ်ပယ်များခွဲခြားရာ၌ မိရိုးဖလာ ခွဲခြားပုံခွဲခြားနည်းတစ်မျိုးမှာ သင်္ချာသန့်သန့် (pure mathematics) နှင့် အသုံးချသင်္ချာ ဟူ၍ ခွဲခြားခြင်းဖြစ်သည်။ ဤသို့ခွဲခြားရာတွင် သင်္ချာသန့်သန့်နှင့် အသုံးချသင်္ချာကြားရှိ နယ်နိမိတ်မှာ ရှင်းလင်းပြတ်သားခြင်းမရှိကြောင်း သတိပြုသင့်၏။ သင်္ချာသန့်သန့်ကိစ္စအနေဖြင့် သုတေသနပြု တွေ့ရှိထားသည့် ရလဒ်များသည် နောင်တွင် (တခါတရံ ရာစုနှစ်နှင့်ချီ၍ ကြာမြင့်ပြီးနောက်) လက်တွေ့ကမ္ဘာတွင် လွန်စွာအသုံးကျလာခြင်းများ ရှိသကဲ့သို့၊ လက်တွေ့အသုံးချရန် အသုံးချသင်္ချာအနေဖြင့် စတင်စူးစမ်းသော ကိစ္စအချို့တွင် လုံလောက်သော သဘောတရားအခြေခံ မရှိသေးကြောင်း တွေ့ရှိရ၍ သင်္ချာသန့်သန့်ကိစ္စရပ်အဖြစ် ပြောင်းလဲသုတေသနပြုရသည်များလည်း ရှိလေသည်။
ခင်နွဲ့ဟန်ကြည်၊ ဒေါ်
ဒေါ်ခင်နွဲ့ဟန်ကြည် (၁၉၄၁-၂၀၁၀)
ဒေါ်ခင်နွဲ့ဟန်ကြည်ကို ဦးမြတ်သိန်း (ပါဠိဆရာကြီး)၊ ဒေါ်နှင်းအုံတို့က ၁၉၄၁ ခုနှစ် မေလ ၃ ရက်နေ့တွင်ရန်ကုန်မြို့ ကျောက်မြောင်း တာမွေရပ်ကုသိုလ်ဖြစ်ဆေးရုံ၌ မွေးဖွားသည်။ ဝိဇ္ဇာတွဲ ဥပစာတန်းကို ၁၉၅၉ ခုနှစ် မတ်လတွင် ထီးတန်းကောလိပ်မှလည်းကောင်း၊ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ကို ၁၉၆၁ ခုနှစ် မတ်လတွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှလည်းကောင်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၂-၆၆ ခုနှစ်တွင် ပြည်ထဲရေးနှင့်သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန ကမ္ဘာ့ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်ရုံး၌ သင်တန်းဆရာအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၁၉၆၆-၇၉ ခုနှစ်တွင် သာသနာရေးဦးစီးဌာန၌ သုတေသနအရာရှိအဖြစ်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ သုတေသနအရာရှိအဖြစ်နှင့် စာကြည့်တိုက်လုပ်ငန်းများကိုလည်း တွဲဖက်တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။
၁၉၇၂-၇၆ ခုနှစ်တွင် မရမ်းကုန်းမြို့နယ် မြန်မာစာအဖွဲ့၌ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်ပါရှိ၍ စာပေရေးရာလုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။ ၁၉၆၆ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၅ ခုနှစ်အထိ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် လူငယ်ရေးရာညကျောင်းတွင် အချိန်ပိုင်းအထက်တန်းပြဆရာမအဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၉-၈၅ ခုနှစ်တွင် သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် ပါတီယူနစ်ကော်မတီဝင်အဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် စာကြည့်တိုက်ပညာဒီပလိုမာကို ဂုဏ်ထူးဖြင့်ပထမရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၉၀-၉၅ ခုနှစ်တွင် သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန သာသနာရေးဦးစီးဌာန၌ လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၉၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၉ ခုနှစ်အထိ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၉၉ မှ ၂၀၀၄ ခုနှစ်အထိ သာသနာတော်ထွန်းကားပြန့်ပွားရေးဦးစီးဌာနတွင် ညွှန်ကြားရေးမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ညွှန်ကြားရေးမှူးအဖြစ်ဆောင်ရွက်စဉ် သာသနာတော်ထွန်းကားပြန့်ပွားရေးဦးစီးဌာနရှိ သုတေသန စာကြည့်တိုက်၊ ပြတိုက်၊ ပေစာဌာနတို့တွင် ကူညီဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။
၂၀၀၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၆ ခုနှစ်အထိ သာသနာတော်ထွန်းကားပြန့်ပွားရေးဦးစီးဌာန၊ သာသနာရေးဦးစီးဌာနတွင် အကြံပေးအရာရှိအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၀၆ ခုနှစ်မှ ကွယ်လွန်ချိန်အထိ သာသနာရေးဦးစီးဌာနတွင် ကျွမ်းကျင်သူအဖြစ်လည်းကောင်း လုပ်ငန်းတာဝန်များထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာနမှ တာဝန်ပေးအပ်သော ရုပ်ရှင်၊ ဗီဒီယိုဆင်ဆာအဖွဲ့တွင် ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့မှ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်အထိ လည်းကောင်း၊ မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု (အကယ်ဒမီဆု) အတွက် ရုပ်ရှင်အကယ်ဒမီဆင်ဆာအဖွဲ့တွင် ၂၀၀၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ကွယ်လွန်ချိန်အထိလည်းကောင်း စိစစ်ကြည့်ရှု အကဲဖြတ်ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။ ဒဂုံမြို့သစ် (တောင်ပိုင်း) မြို့နယ်စာပေနှင့် စာနယ်ဇင်းအဖွဲ့တွင် နာယကအဖြစ် တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။
၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟသင်္ဂြိုဟ်ကိုးပိုင်းသင်တန်းလေ့လာချက်များကို ပထမ၊ ဒုတိယ၊ တတိယ အတွဲသုံးတွဲဖြင့် ရေးသားပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၁၉၆၆ ခုနှစ်မှစ၍ သာသနာရေးဆိုင်ရာ စာတမ်းများ၊ ဆောင်းပါးများ၊ သတင်းစာ၊ ဂျာနယ်၊ မဂ္ဂဇင်းများနှင့် မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်တွင် အထူးဆောင်းပါးများစသည်တို့ကို ကွယ်လွန်ချိန်အထိ သစ္စာ၊ ဖြူစင်၊ ဒေါ်ခင်နွဲ့ဟန်ကြည်ကလောင်အမည်များဖြင့် ရေးသားခဲ့သည်။
ဆရာမကြီးသည် တာဝန်များကိုထမ်းဆောင်ရင်း ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
စီးနဲယုတ်ရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
စီးနဲယုတ်ရွာ (Seeneyoke)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ရွာငံမြို့နယ်၊ ညောင်အိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၉၁၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်အိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၂၂ ဦး၊ မ ၁၃၉၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၂၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျိုက်ထော် (တောင်)
ကျိုက်ထော် (တောင်)
ကိုယ်မချိ အမိသော်လည်း သားတော်ခဲ
ရှင်းလင်းချက်
မိခင်သည် အတိဒုက္ခရောက်နေချိန်တွင် မိမိသားသမီးကိုပင် သားသမီးဟူ၍ မယူဆနိုင်သကဲ့သို့ မိမိ အတိဒုက္ခရောက်နေချိန်တွင် မည်သူ့ကိုမျှ မငဲ့မထောက်နိုင်ဖြစ်သည်။
အခြားအသုံးအနှုန်း
ကမ္ဘာမီးလောင် သားကောင်ချနင်း နှင့်အတူတူဖြစ်သည်။
ကော့သာစူးရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
ကော့သာစူးရွာ(Kawttharsu)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ကျုံဘိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျုံဘိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၇၃၂ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၄၄၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ပင်ဝင်းရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
ညောင်ပင်ဝင်းရွာ (Nyaungpinwin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ တောင်ရွာသစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၁၁၇ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောက်တန်းရွာ၊ ဘဂုံးနား
ကျောက်တန်းရွာ၊ ဘဂုံးနား
ပါလှဲ့ကုန်းစုရွာ၊ ပါလှဲ့ (အထက်)
ပါလှဲ့ကုန်းစုရွာ၊ ပါလှဲ့ (အထက်)
ပုဂံကွဲရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ပုဂံကွဲရွာ (Pukankwe)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ကင်မွန်းအင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၀၈၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကင်မွန်းအင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၃၄ ဦး၊ မ ၂၅၁၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၈၄၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိုးမိဝကျောင်းတော်
အိုးမိဝကျောင်းတော် သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နာရစီရင်စု၊ ဆခုရိုင်မြို့တွင် တည်ရှိသည့် ရှင်တိုးကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျောင်းတော်တွင် ရုပ်ပွားတော်များ၊ ပစ္စည်းများ မရှိပေ။ ကျောင်းတော်သည် မိဝတောင်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ကျောင်းတော်တွင် ခန်းမရှိသော်လည်း နတ်များကို ကိုးကွယ်ဝတ်ပြုရန် ထားရှိခြင်း မရှိပေ။ အိုးမိဝကျောင်းတော်သည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ သက်တမ်းအရှည်ကြာဆုံး ရှင်တိုးကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘုရားကျောင်းများ
ဟာခင်းရွာ၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်
ဟာခင်းရွာ(Harhkin)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်၊ ပါပေါင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၈၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပါပေါင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၂၃ ဦး၊ မ ၁၃၇၆ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၆၉၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗန်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သတဓမ္မဇာတ်
ဒုကနိပါတ် - ၃။ ကလျာဏဝဂ် -၁၇၉ - သတဓမ္မဇာတ်။ ။ မိမိ အမျိုးဇာတ်၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို မထိန်းသိမ်းနိုင်သဖြင့် သွေးနှင့်တကွ ထမင်းကို အန်ထုတ်၍ သေရသော သတဓမ္မလုလင် အကြောင်း။
အနေသနမှု ဆုံးမပြု
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရဟန်းတို့သည် ဆေးကုခြင်း၊ သလုံးမြင်းခေါင်းဖြင့် ဒါယကာတို့ အစေအပါး ခံခြင်းစသော *အသေသန နှစ်ဆယ့်တစ်ပါးတို့ဖြင့် အသက်မွေးကြကုန်၏။
မြတ်စွာဘုရား သိတော်မူလျှင် အနေသနဖြင့် အသက်မွေးသော ရဟန်းတို့အား-ဘီလူးအဖြစ်၊ ပြိတ္တာအဖြစ်မှ မလွတ်ကုန်လတ္တံ့၊ လှည်းရုန်းရသော နွားဖြစ်ကုနလတ္တံ့၊ ငရဲသို့ကျကုန်လတ္တံ့၊ ငါဘုရားသည် ထိုရဟန်းတို့ စီးပွားချမ်းသာခြင်းငှာ တရားဟောရန်သင့်၏ဟု ကြံစည်တော်မူလျက် ရဟန်းတို့ကို စည်းဝေးစေ၏။
စည်းဝေးစေပြီးလျှင် “ရဟန်းတို့ ... နှစ်ဆယ့်တစ်ပါးသော အနေသနဖြင့် ပစ္စည်းလေးပါးကို မဖြစ်စေအပ်ကုန်၊ အသနေသနကြောင့်ဖြစ်သော ဆွမ်းသည် ရဲရဲတောက်သော သံတွေခဲနှင့် တူ၏။ လတ်တလော သေစေတတ်သော အဆိပ်နှင့်တူ၏။ *ဒွန်းစဏ္ဍား စားကြွင်းဘောဇဉ်နှင့်တူ၏။ အနေသနကြောင့် ဖြစ်သောဆွမ်းကို စားခြင်းသည် သတဓမ္မလုလင်၏ ဒွန်းစဏ္ဍားစားကြွင်းထမင်းကို သုံးဆောင်ခြင်းကဲ့သို့ ဖြစ်၏” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
ဒွန်းစဏ္ဍားပုဏ္ဏား အတူသွား
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ဒွန်းစဏ္ဍားမျိုး၌ ဖြစ်၍ အရွယ်ရောက်သည်ရှိသော် တစ်စုံတစ်ရာ ပြုဖွယ်ကိစ္စဖြင့် ထမင်းရိက္ခာတို့ကိုယူကာ ခရီးသွားလေ၏။
ဗာရာဏသီမြို့တော်ဝယ် ဥဒိစ္စပုဏ္ဏားမျိုး၌ဖြစ်၍ သတဓမ္မမည်သော လုလင်တစ်ယောက်လည်းရှိ၏။ ထိုလုလင်သည်လည်း တစ်စုံတစ်ရာပြုဖွယ်ကိစ္စဖြင့် ထမင်းရိက္ခာတို့ကို မယူခဲ့ဘဲ ခရီးသွားလေ၏။ ခရီးလမ်းမသို့ ရောက်လျှင် ဒွန်းစဏ္ဍားနှင့် ဆုံမိကြ၏။
ထိုအခါ သတဓမ္မလုလင်သလည် ဒွန်းစဏ္ဍားကို “ အချင်း ... သင်အဘယ်အမျိုးနည်း” ဟု မေး၏။ “အချင်း ... အကျွန်ုပ် ဒွန်းစဏ္ဍားမျိုးဖြစ်သည်” ဟု ပြော၏။ တစ်ဖန် ဒွန်းစဏ္ဍားသည် သတဓမ္မလုလင်ကို “အချင်း ... သင်ဘယ်အမျိုးနည်း” ဟု မေးပြန်၏။ “အချင်း ... အကျွန်ုပ် ဥဒိစ္စပုဏ္ဏားမျိုးဖြစ်သည်” ဟု ပြောလေ၏။ ထိုသူနှစ်ယောက်တို့သည် ခရီးလမ်းဝယ် အတူတကွ သွားကြကုန်၏။
ဒွန်းစဏ္ဍားစားဖွယ် ငြင်းဆန်ဖယ်
ဒွန်းစဏ္ဍားသည် အရိပ်ရေနှင့်ပြည့်စုံသောအရပ်သို့ ရောက်လျှင် ခေတ္တနားနေကာ နံနက်စာစားရန် ထမင်းထုပ်ကို ဖြေ၍စားသောအခါ သတဓမ္မလုလင်အား “အချင်း ... ထမင်းစားလာပါ” ဟု ခေါ်၏။ သတဓမ္မလုလင်သည် “ဟယ် - ဒွန်းစဏ္ဍား ... ငါသင့်ထမင်းကို အလိုမရှိ” ဟု ဆိုလိုက်၏။ ဒွန်းစဏ္ဍားလည်း ကောင်းပြီဆို၍ ထမင်းကို ဝလောက်ရုံယူကာစားပြီးလျှင် ကြွင်းသောထမင်းရိက္ခာကို ယူလျက် “အချင်း ... သွားမည်” ဟု ခေါ်ကာ အတူသွားကြပြန်၏။ *ဒွန်းစဏ္ဍား - ယုတ်သောအမျိုး။
ထိုသူနှစ်တို့သည် တစ်နေ့လုံးသွားကြ၍ ညဉ့်အခါ အရိပ်ရေနှင့် ပြည့်စုံသော နေရာတစ်ခုသို့ ရောက်ပြန်လျှင် ရေချိုးပြီး၍ အပန်းဖြေကာနေကြ၏။ ဒွန်းစဏ္ဍားသည် ထမင်းထုပ်ကိုဖြေ၍ သတဓမ္မလုလင်ကို မခေါ်ဘဲ စားပြန်၏။ သတဓမ္မလုလင်သည် နံနက်စာထမင်းလည်း မစားရ၊ တစ်နေ့လုံး ခရီးသွားခြင်းကြောင့် ပင်းပန်းရကား အလွန်ဆာမွတ်လှသဖြင့် ငါ့ကို အကယ်၍ ထမင်းပေးလျှင် စားမည်ဟု ကြံစည်ကာ အနီးတွင်နေ၏။ ဒွန်းစဏ္ဍားလည်း တစ်စုံတစ်ရာ စကားမပြောဘဲ စားလေ၏။
စားကြွင်းစားရ လွန်ရှက်လှ
ထိုအခါ သတဓမ္မလုလင်သည် ဤဒွန်းစဏ္ဍားစားနေတုန်း အတင်းနှိပ်စက်လုယူပြီး ကျန်သောထမင်းကို စားမည်ဟု နှလုံးသွင်းကာ အတင်းလုယက်နှိပ်စက်၍ စားလေ၏။ စားပြီးနောက် ငါကား မိမိ၏ဇာတ်အနွယ် အမျိုးအရပ်တို့အား မလျောက်ပတ်သော ဒွန်းစဏ္ဍားစားကြွင်း ထမင်းကို စဉ်လျက်စားရ၏ဟု အလွန်နှလုံးမသာယာခြင်း ဖြစ်လေ၏။ ထိုခဏ၌လျှင် သတဓမ္မလုလင်အား သွေးနှင့်တကွ ထမင်းသည် ခံတွင်းမှ အန်ထွက်လေ၏။
ထိုအခါ သတဓမ္မလုလင်သည် -
“စင်စစ်သဖြင့် ငါစားအပ်သော ထမင်းမှာ အနည်းငယ်မျှသာဖြစ်၏။ စားကြွင်းလည်း ဖြစ်၏။ ထိုမင်းကိုလည်း ဒွန်းစဏ္ဍားသည် မိမိအလိုဖြင့်မပေး၊ ငါနှိပ်စက်၍ ငြိုငြိုငြင်ငြင်ပေးရ၏။ စင်ကြယ်၍ ပုဏ္ဏားမျိုးဖြစ်သော ငါသည် မလျောက်ပတ်သော အမှုကိုပြုမိသဖြင့် ထိုထမင်းလည်း သွေးနှင်းတကွ ခံတွင်းမှ အန်ထွက်ရ၏” –
ဟု ငိုကြွေးမည်တမ်း၍ ယခုအခါ ငါ့အား ဤသို့မလျောက်ပတ်သောအမှုကို ပြုပြီး၍ အသက်ရှင်နေသဖြင့် အကျိုးမရှိတော့ပြီဟု နှလုံးသွင်းကာ တောသို့ ဝင်ပြေးပြီးလျှင် တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူကိုမျှ မမြင်စေဘဲ ကိုးကွယ်ရာမဲ့ သေခြင်းသို့ ရောက်လေ၏။
သဗ္ဗညုမြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူပြီးလျှင် -
“ရဟန်းတို့ ... သတဓမ္မလုလင်သည် နှိပ်စက်လုယက်၍ရအပ်သော ဒွန်းစဏ္ဍားစားကြွင်း ထမင်းကို စားရခြင်းဖြင့် ဝမ်းမမြောက်နိုင် မနှစ်သက်နိုင်သကဲ့သို့၊ ထို့အတူ သာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလကို ဖဲကြဉ်ကာ အနေသန နှစ်ဆယ့်တစ်ပါးဖြင့် အသက်မွေးရသဖြင့် ဝမ်းမမြောက်နိုင်၊ မနှစ်သက်နိုင်” –
ဟု ဟောတော်မူပြီးလျှင် သစ္စာကိုပြတော်မူ၏။
ဤဒေသနာတော်၏ အဆုံး၌ ရဟန်းများစွာတို့သည် သောတာပတ္တိဖိုလ်စသည်တို့၌ တည်ကြကုန်၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ သတဓမ္မလုလင်သည် - ယခုအခါ အာနန္ဒာ။
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) အနေသန၊ ရှာ၌ရ၊ လေးဝပစ္စည်းဟူ။
(၂) အဆိပ်သီးဟန်၊ သံတွေဟန်၊ ဒွန်းစဏ်စားကြွင်းတူ။
(၃) စားပြီးခဏ၊ သွေးအန်ရ၊ သတဓမ္မတူ။
သတဓမ္မဇာတ် ပြီး၏။
ဖုန်တန်ကောင်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ဖုန်တန်ကောင်ရွာ(Hpontangkawng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဖုန်တန်ကောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၇၇၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖုန်တန်ကောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၄ ဦး၊ မ ၂၈၉ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၆၃ ဦး နေထိုင်သည်။
မန်နားရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
မန်နားရွာ (Mannar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ မန်ကျောင်းပန်ဆင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၅၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ကျောင်းပန်ဆင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၇၈ ဦး၊ မ ၁၂၀၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၈၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
​သင်္ခမ်းကြီးစေတီတော်
သင်္ခမ်းကြီးစေတီတော်သည် ပြည်ခရိုင် ၊ ရွှေတောင်မြို့နယ် ရွှေနတ်တောင်ဘုရား ၏ တောင်ဘက်အရပ်၊ ကံသုံးဆင့်ကြီးအုပ်စု တွင် တည်ရှိပြီး ဒွိတ္တဘောင်မင်းကြီး ၏ မကိုဋ်တော် စလွယ်တော်များ ဓာတ်တော်ဌာပနာထားတော်မူသောရှေးဟောင်းသမိုင်းဝင်စေတီတော်တစ်ဆူဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
သရေခေတ္တရာခေတ် ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီး လက်ထက်တွင် သီဟိုကျွန်း အရပ်မှ ရဟန်းအရှင်သူမြတ် အရှင်အပါး (၃၀၀) သည် သာသနာပြု ရန်အတွက် သရေခေတ္တရာသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး ဤ ရဟန္တာအရှင်သူမြတ်တို့အား ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီး နှင့်မိဖုရား တို့က ပစ္စည်းလေးပါးများကိုထောက်ပံ့လှူတန်းပြီး ထို ရဟန္တာအရှင်မြတ်တို့သည်မင်းကြီးနှင့်မိဖုရားများနှင့် တကွ နန်းတွင်းသူနန်းတွင်းသားများတိုင်းသူပြည်သားများကို ​နေ့စဥ်နေ့တိုင်းတရားထူတရားမြတ်များကို ဟောကြားတော်မူပြီး တရားနာ​ ကြား​ကြသည်။တစ်နေ့သောအခါ မင်းကြီးနှင့်မိဖုရားနန်းတွင်းသူနန်းတွင်းသားများ တိုင်းသူပြည်သားတို့သည် နန်းတွင်းတော်တွင်ဆွမ်းကျွေးပွဲအလှူတစ်ခုပြုလုပ်ပြီးထိုဆွမ်းကျွေးအလှူပွဲတွင် ရဟန္တာအရှင်မဟာယသမထေရ် ဟောကြားတော်မူသောတေမိယဇာတ်တော်ကို နန်းပိဿနိုးဖုရားသည် ကြည်ညိုလှသဖြင့် တေမိဇာတ်၌ ပါရှိသည့် ကာသိကရာဇ်တိုင်း ဗာရာဏသီပြည်သို့ သွား၍ တေမိမင်းသား ရဟန်းပြုလုပ်သည့်တိုင်အောင်သော အဖြစ် အပျက်နေရာထိုင်ခင်းတို့ကို ရှုမြင်လိုသည့်ချင်ခြင်း ပြင်းပြစွာဖြစ်၏။ မိဖုရား၏ဆန္ဒကို ပြည့်ဝစေရန် ကဉ္စနာဂီရိခေါ် ကာသိတိုင်းအဖြစ် စီရင်၍ မိဖုရားအား လိုက်လံပြသသည်ဟု ဆိုလေပြီး ရွှေနတ်တောင်၏ အနီးဝန်းကျင်တွင် မိဖုရားကြီး လှည့်လည်ကြည့်ရှုစဉ်က တေမိမင်းသားအား မြေမြှုပ်ရန် တွင်းတူးသည့်နေရာဟု ပြသရာဖြစ်သော တွင်းတောင်အရပ်၊ ရထားရပ်ရာဖြစ်သော ရပ်တော်မူအရပ် (ယခု မှတ်တော်မူအရပ်)၊ မင်းသားရထားမှဆင်း၍ အားစမ်းအံ့သောငှာ ရထားကိုမွှေ့၍ လည်စေရာဌာနဟု ပြသည့်အရပ်ဖြစ်သော ယခုအခါ မွေလယ်ရပ်၊ တေမိမင်း၏ ခမည်းတော် မယ်တော်တို့ လိုက်လာ၍ ရသေ့ရဟန်းပြုကာ နေထိုင်ရာဌာနဟု ပြသသည့်အရပ်ကို ခမည်းတော်သင်္ခမ်း၊ မယ်တော်သင်္ခမ်း၊ ဟုတွင်သော သင်္ခမ်းကြီးတောင် စသည်တို့သည် ယခုတိုင် ရှိပြီးသင်္ခမ်းကြီးတောင်တွင်လည်း ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီး မိဖုရားပိဿနိုးနှင့် စန္ဒာဒေဝီ မိဖုရားခေါင်ကြီးတို့က ဓာတ်တော်ဌာပနာ၍ တည်ထားသောသမိုင်းဝင်သင်္ခမ်းကြီးစေတီ ရှိသည်။
မြန်မာသက္ကရာဇ် (၁၃၈၁) ခုနှစ် တပေါင်းလပြည့်နေ့ တနင်္ဂနွေနေ့ တွင် သင်္ခမ်းကြီး​တောင်စေတီတော်တွင်စိန်ဖူးတော်၊ ငှက်မြတ်နားတော်၊ထီးတော်ကြီးအားရွှေသင်္ကန်းကပ်၍ အရံစေတီ(၂၈)ဆူကိုစိန်ဖူးတော်တင်လှူ၍ ဗုဒ္ဓါဘိသေက အနေကဇာတင် ပွဲများပြုလုပ်၍ပြုပြင်မွန်းမံတည်ထားကိုးကွယ်ပါသည်။
မြန်မာ့လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ
မြန်မာ့လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (Myanmar New Society Democratic Party) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဖျက်သိမ်းပြီးသော နိုင်ငံရေးပါတီဟောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပါတီကို ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် မေလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်က မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုခဲ့ပြီးနောက် မဲဆန္ဒနယ်သုံးနယ်တွင် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ခြင်း မရှိသည့်အတွက် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ပါတီအဖြစ်မှ မှတ်ပုံတင်ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ နိုင်ငံရေးပါတီဟောင်းများ
ကြောင်ကျောက်
ကြောင်ကျောက်သည် နဝရတ် ကိုးပါးတွင် တစ်ပါး အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ကြောင်ကျောက်ကို ကြောင်မျက်လုံးနှင့် တူ၍ (Cats' eye)ဟုလည်းခေါ်ဆိုသည်။
ဓာတုဖွဲ့စည်းမှု
ကြောင်ကျောက်၏ ဓာတုဖွဲ့စည်းမှုအရ ဩသိုကလေ့စ် ကြွေကျောက် (Orthoclase feldspar) နှင့် ပလေဂျီအိုကလေ့စ် ကြွေကျောက် (Plagioclase feldspar) တို့ တစ်လှည့်စီ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ (ထို့ကြောင့် ရောင်ပြေးဖြစ်ပေါ်လာရခြင်းဖြစ်သည်။) ပုံဆောင်စနစ်မှာ တစ်ရိုးစောင်းပုံဆောင်စနစ်(Monoclinic system) ဖြစ်သည်။ သိပ်သည်းဆ ၂.၅၆ ရှိကာ မာဆင့် ၆ မှ ၆.၅ ထိရှိသည်။ ဖန်ရောင်လက်ရှိပြီး အလင်းပေါက်(Transparent) မှ အလင်းမှုန်(Translucent) ထိရှိသည်။ အရောင်မဲ့၊ အဖြူရောင်၊ ပန်းရောင်၊ အဝါရောင်၊ ခရမ်းပြာရောင်များကို အများအားဖြင့် တွေ့ရှိရသည်။
ထင်ရှားသော ကွဲအင်နှစ်စုံသည် ၉ဝ ံ အနေအထားဖြင့် ဖြတ်သန်း တည်ရှိသည်။
ထွက်ရှိရာ ဒေသများ
မြန်မာ၊ သီရိလင်္ကာ၊ အိန္ဒိယ၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု
ကြောင်ကျောက်၏ ဂုဏ်သတ္တိများ
ကြောင်ကျောက်သည် သိဒ္ဓိပြီးမြောက်သည်၊ အောင်မြင်သည်၊ တန်ခိုးရှိသည် စသည်များကို စွမ်းဆောင်နိုင်သည်ဟု သိရသည်။ နီလာကျောက်သည် သူတပါး၏မေတ္တာကို ရရှိသည်။ လူတို့၏ ချစ်ခင်မြတ်နိုးမှုကို ရရှိသည်။ ရန်အပေါင်းမှ ကာကွယ်နိုင်သည် စသည်များကို စွမ်းဆောင်နိုင်သည်ဟု သိရသည်။ ဂေါ်မုတ်ကျောက်သည် ခွန်အားကြီးခြင်း၊ ကျန်းမာခြင်း၊ ရန်သူကို အောင်နိုင်ခြင်း စသည်များကို စွမ်းဆောင်နိုင်သည်ဟု သိရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သဘာဝတွင်းထွက် ကျောက်မျက်များ
ပွား၊ ဦး (မြန်မာပညာရှိကြီး)
ဘဝဖြစ်စဉ်
၁၂၃၃ ခု၊ ဝါခေါင်လဆန်း ၆ ရက်၊ စနေနေ့တွင် ရမည်းသင်းခရိုင်၊ ရွာတန်းရွာနေ ဦးကျူး၊ ဒေါ်စံငြိမ်းတို့မှ မွေးသည်။ မွေးချင်း ၆ ယောက်အနက် အထွေးဆုံးသား ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်ကပင် ရှင်ပြုကာ ရွာတန်းပင်ကျောင်းဆရာတော် ဦးသာသန၊ ထိန်ကန်ဆရာတော် အရှင် စက္ကိန္ဒ၊ အုတ်ဖိုဆရာတော် ဦးဝိသုဒ္ဓ၊ မန္တလေး ဂွေးချိုတိုက် အရှင် စာရိတ္တာဘိဓဇနှင့် ဥသျှစ်ပင်တိုက်ဆရာတော် အရှင်သီလာစာရဘိဓဇ မဟာရာဇာဓိရာဇဂုရု တို့ထံ၌ ပညာနို့ သောက်စို့သည်။
အသက် ၁၇ အရွယ်တွင် လူထွက်ကာ တောင်ငူနှင့် ပျဉ်းမနားတစ်ဝိုက်တွင် အရောင်းအဝယ်လုပ်ကာ အသက်မွေးသည်။ တောင်ငူရှိ ကုန်သည်ကြီးသမီး ဒေါ်ရွှေအိမ်နှင့် အိမ်ထောင်ပြုသည်။ တောင်ငူ၌ပင် နှစ် ၂၀ ခန့် နေထိုင်ဖြစ်သည်။
ထို့နောက် ရန်ကုန်သို့ ပြောင်းလာကာ မြန်မာ့အလင်း အယ်ဒီတာအဖြစ် ၃ နှစ်ကြာ လုပ်ကိုင်သည်။ ထို့နောက် ကေတုမတီ ပုံနှိပ်တိုက် စာပြင်ဆရာအဖြစ် အလုပ်ဝင်သည်။ ဦးပွားအသက် ၄၇ နှစ်တွင် ဇနီး တိမ်းပါးသည်။
အစိုးရစာတော်ပြန်စာမေးပွဲကို ဝင်ဖြေရာ ပထမအဆင့်နှင့် အောင်ပြီး ၁၂၈၁ ခုတွင် စအမှုထမ်းသည်။ ၁၂၈၅ ခုအထိ ဖြစ်သည်။
၁၂၈၅ ရန်ကုန်ကောလိပ်တွင် မြန်မာစာနည်းပြ ဖြစ်လာသည်။ ၎င်းကောလိပ်အား တက္ကသိုလ်အဖြစ် ပြောင်းသောအခါ ဂုဏ်ထူးဆောင်နည်းပြအဖြစ် ဆက်လုပ်ရာ ၁၂၉၇ ခု ရောက်မှ အငြိမ်းစား ယူသည်။
အင်္ဂလိပ်အစိုးရက ချီးမြှင့်သော တိုင်းကျိုးပြည်ကျိုးဆောင် (တီပီအက်စ်) (Taingkyo Pyikyo Saung) ဘွဲ့ရသည်။ ၁၉၃၈ ခုတွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ပေးသော ဂုဏ်ထူးဆောင် မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရခဲ့သေးသည်။
ဝေလမင်းသား စာပေဆု
၁၉၂၂ ခု၊ ဇန်နဝါရီလ ၂ ရက်မှ ၁၀ ရက်အထိ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ဝေလမင်းသား လာလည်သည့်အခါ စာပေဆုတစ်ခု ချီးမြှင့်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကျေညာသည်။ ဆုငွေမှာ ကျပ် ၁၀၀၀ ဖြစ်သည်။ ထိုစဉ်က ရွှေတစ်ကျပ်သား ငွေအစိတ်သာ ပေးရရာ ရွှေ ၄၀ သားခန့် အဖိုးရှိသည်။ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ဦးမေအောင်က ဆရာလွန်းအား ရေးသားပေးရန် တိုက်တွန်းသည်။ မလုပ်နိုင်ကြောင်း ငြင်းသဖြင့် ထိုစဉ်က မြန်မာစာနည်းပြ ဆရာပွားထံ မြားဦးလှည့်လာသည်။ ဆရာပွားက "ဝေလမင်းသား နားတော်သွင်း ဧချင်း" ကို ရေးပေးလိုက်ရာ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသား မောင်ကျော်အေးက ဝေလမင်းသားအား ဖတ်ပြရသည်။ ထိုစာအတွက် ဆရာပွား စာပေဆု ရသည်။
ဘဝနိဂုံး
၁၃၁၂ ခု၊ နတ်တော်လဆန်း ၁ ရက် (၁၉၄၀ ခု၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၉ ရက်) တွင် ကွယ်လွန်သည်။
ရေးသားတည်းဖြတ်ခဲ့သော စာအုပ်များ
ဆရာပွား ရေးသား၊ တည်းဖြတ်ခဲ့သော စာအုပ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် -
ကျမ်းကိုး
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:၁၈၆၁ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၁၉၄၀ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
အင်းမြက်
အင်းမြက် (Zizania latifolia) (Manchurian wild rice) သည် အာရှတိုက်တွင် ပေါက်ရောက်သည့် တောစပါးမျိုးနွယ်မြက်ပင်ဖြစ်သည်။ အင်းမြက်ကို အာရှတိုက်တွင် အစားအစာအဖြစ်အသုံးချသည်။ ပင်စည်နှင့် အစေ့ကို စားသုံးနိုင်သည်။ ရှေးအခါက တရုတ်ပြည်တွင် အရေးပါသည့် ဆန်တမျိုးဖြစ်ခဲ့သည်။  ယခုအခါ အင်းမြက်ကို အာရှတိုက်တွင် ဆန်အဖြစ်အသုံးချမှုမှာ လုံးဝနီးပါး ပျောက်ကွယ်သွားပြီဖြစ်သည်။ ပင်စည်အတွက်မူ ဆက်လက် စိုက်ပျိုးနေဆဲဖြစ်သည်။
မအူပင်ရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကဇင်းကြီးရွာ၊ ကဇင်းကြီး
ကဇင်းကြီးရွာ၊ ကဇင်းကြီး
ရုံးတုံးအနောက်စုရွာ၊ ကျွဲတလင်း
ရုံးတုံးအနောက်စုရွာ၊ ကျွဲတလင်း
ကရီနာ ကပူး (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)
ကရီနာကပူးသည် အိန္ဒိယ ဘောလီးဝုဒ်ရုပ်ရှင်လောကမှ အမျိုးသမီးသရုပ်ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ကရီနာကပူးကို ၁၉၈၀ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ မွမ်ဘိုင်းမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ကရီနာကပူး ၏ မျိုးရိုးသည် ရုပ်ရှင်မျိုးရိုးဖြစ်သည်။ ကပူးမိသားစု၏ အဆိုအရ ကရီနာ ဆိုသည့် ရှေ့ဆက်အမည်မှာ မိခင် ဘာဘီတာသည် သူ၏ ကိုယ်ဝန်ကို လွယ်ထားရစဉ်က အန်နာကရီနာ အမည်ရှိစာအုပ်ကို ဖတ်နေ သောကြောင့် ကရီနာကပူး ဟု ခေါ်ဆိုရခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
ကရီနာကပူးသည် ထင်ရှားသော အိန္ဒိယသရုပ်ဆောင် တစ်ဦးဖြစ်သူ ဆာအိဖ့် အလီခန်းနှင့် ၂၀၁၂ခုနှစ်တွင် လက်ထပ်ခဲ့သည်။
=ကပူးရုပ်ရှင်မိသားစု= ကရီနာကပူး၏ ဖခင်မှာ မင်းသားကြီး ရန်ဒီဟာကပူးဖြစ်ပြီး မိခင်မှာ ဘာဘီတာဖြစ်သည်။ ကရီနာကပူး၏ အစ်မတစ်ဦးမှာ ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး အမည်မှာ ကာအစ်စ်မာကပူးဖြစ်သည်။ အဖိုးဖြစ်သူမှာ ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်၊ ဒါရိုက်တာ ရာဂျီကပူးဖြစ်သည်။ ဘိုးအေဖြစ်သူမှာလည်း မင်းသားကြီး ဗာရာဂျီကပူးဖြစ်သည်။ ဦးလေးတော်စပ်သူသည် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် ရီရှီကပူးဖြစ်သည်။
=ငယ်ဘဝ= ကပူးရုပ်ရှင်မိသားစုမှ မွေးဖွားလာသည့် ကရီနာကပူးသည် ငယ်ရွယ်စဉ်အခါကပင် မီဒီယာများ၏ အာရုံစိုက်မှုကို ခံခဲ့ရသည်။ သူကိုယ်တိုင်လည်း ငယ်စဉ်ကတည်းက သရုပ်ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်ရန် ဆန္ဒ ပြင်းပြခဲ့သည်။ သူ၏ဖခင်မှာ ပန်ချာပီအနွယ် ဖြစ်ပြီး မိခင်မှာ ဆင်းဒီအနွယ် ဖြစ်သည်။
၂၀⁠၀၁ ခုနှစ်တွင် Kabhi Khushi Kabhie Gham ဇာတ်ကားသည် အိန္ဒိယ၏ ဝင်ေငွအကောင်းဆုံး ဇာတ်ကားတစ်ခုဖြစ်သကဲ့သို့ သူ့အတွက်လည်း ပြည်ပ ဈေးကွက်တွင် စီးပွားရေးအရ အအောင်မြင်ဆုံး ဇာတ်ကားတစ်ကားဖြစ်ခဲ့သည်။ ယင်းနှစ်မှာပင် အိန္ဒိယသမိုင်းတွင် အလွန်ထင်ရှားသော ဧကရာဇ်တစ်ပါး ဖြစ်သည့် အာသောကမင်းအကြောင်း ရိုက်ကူးထားသော အာသောကဇာတ်ကား (Asoka) တွင်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ ယင်းဇာတ်ကားတွင် အာသောကအဖြစ် ရှရွတ်ခန်းက သရုပ်ဆောင်ပြီး ကရီနာကပူးက ကလိင်္ဂတိုင်း သူ မင်းသမီးတစ်ပါးအဖြစ် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
=ရိုက်ကူးခဲ့သော ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ= ၂၀⁠၀၀ ပြည့်နှစ် Refugee
၂၀⁠၀၁ ခုနှစ် Kabhi Khushi Kabhie Gham
၂၀⁠၀၁ ခုနှစ် Asoka
၂၀⁠၀၃ ခုနှစ် Chameli
၂၀⁠၀၄ ခုနှစ် Dev
၂၀⁠၀၆ ခုနှစ် Omkara
၂၀⁠၀၇ ခုနှစ် Jab We Met
၂၀၀၉ ခုနှစ် 3 Idiots
၂၀၁၀ ခုနှစ် We are family
၂၀၁၀ ခုနှစ် Bodyguard
=ကိုးကား= ဇွန်လ ၅ ရက်နေ့ထုတ် ကြေးမုံသတင်းစာရှိ စာ-၇ မှ အေဝမ်းစိုး၏ ညို့ဓာတ်ပြင်းလွန်းသော ဘောလိဝုဒ်မင်းသမီး ကရီနာကပူး၏ ဘဝဇာတ်ကြောင်း
မန်လီရွာ၊ အုန်းသာ
မန်လီရွာ (Manli)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၊ အုန်းသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၂၈၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖောင်းပြင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ကုန်းရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
ညောင်ကုန်းရွာ(Nyaungkone)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ကျုံဘိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၇၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျုံဘိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၇၃၂ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၄၄၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောတွင်ရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
တောတွင်ရွာ (Tawtwin)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ မိုင်းမောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၉၄၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းမောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၃၈ ဦး၊ မ ၁၉၃၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၆၇၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘုရားကြီးကုန်း (အေးကုန်းမြောက်)ရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
ဘုရားကြီးကုန်း (အေးကုန်းမြောက်)ရွာ (Hpayargyikone(Ayekonemyauk))သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ မြေစွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၁၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြေစွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၁၁ ဦး၊ မ ၁၇၈၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၉၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အဖွဲ့
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အဖွဲ့ (Amnesty International) ကို အတိုကောက်အားဖြင့် အမ်နက်စ်တီ သို့ အေအိုင်ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသော အစိုးမရဟုတ်သည့် အဖွဲ့အစည်းတခုဖြစ်သည်။ အဖွဲ့ဝင် ၃ သန်းကျော်နှင့် ကမ္ဘာတဝှမ်းတွင် ထောက်ခံသူမျောက်များစွာ ရှိသည်။ အဖွဲ့၏ အဓိက လုပ်ဆောင်ချက်များမှာ 'လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများ ဖော်ထုတ်ရန် နှင့် ပပြောက်ရန် သုသေသနလုပ်ခြင်း၊ သတင်းအချက်အလက်များ ထုတ်ပြန်ခြင်းနှင့် လူ့အခွင့်အရေး ဥပဒေ ဖောက်ပြန်သူများများကို တရားစီရင်ရေး' ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်ဖြစ်သည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အဖွဲ့ကို ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် လန်ဒန်မြို့၌ စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၎င်းကို စောင့်ကြည့်လေ့လာသူ (The Observer) သတင်းစာ၌ အမေ့ခံ အကျဉ်းသားများ (The Forgotten Prisoners) ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ဆောင်းပါးရေးသားခဲ့သူ ဥပဒေပညာရှင် ပီတာ ဘန္နန်ဆန် (Peter Benenson) မှ တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အမ်နက်စ်တီမှ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဥပေဒ စံနှုန်း ဆန့်ကျင်ဖောက်ဖျက်သူများကို ဖော်ထုတ်လေ့ရှိပြီး၊ ဖောက်ပြန်မှုများကို လစ်လျုရှုထားသည့် အစိုးရများသို့လည်း နိုင်ငံသားများနှင့် ပူးပေါင်းကာ တာဝန်ယူဖြေရှင်းပေးရန် ဖိအားပေးလေ့ရှိသည်။ အဖွဲ့အစည်း၏ 'နှိပ်စက်မှုပပျောက်ရေး လှုံဆော်မှု'ကြောင့် ၁၉၇၇ ခုနှစ်၌ နိုဘဲလ် ငြိမ်းချမ်းရေးဆု'' နှင့် ၁၉၇၈ ခုနှစ်၌ ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး ဆုကိုလည်း ထပ်မံရရှိခဲ့သည်။
ကိုယ့်ကို ကိုယ်ဖော် မသူတော် ခုနှစ်ပါး
ကိုယ့်ကို ကိုယ်ဖော် မသူတော် ခုနှစ်ပါး ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက်
တောက်တဲ့၊ ဇီးကွက်၊ ရွှေပြည်စိုး၊ ယောက်ဖခွေးခေါ်၊ ဥဩ၊ တစ်တီတူး၊ ဘုတ် ဟူသော တိရစ္ဆာန် ခုနှစ်ကောင်သည် မိမိအမည်ကို ထုတ်ဖော်သဖြင့် မသူတော်စာရင်းဝင်များ ဖြစ်ကြသကဲ့သို့ မိမိဂုဏ်ကို မိမိကိုယ်တိုင် ဖွင့်ဟကြွားဝါသူသည်လည်း မသူတော်စာရင်းဝင်ပင် ဖြစ်သည်။
ဆိုရိုးအဖြစ်အသုံးရှိကြောင်းဖော်ပြချက်
ကိုယ့်ကို ကိုယ်ဖော် မသူတော် ဆိုရိုးစကားလည်းရှိသည်။
မောင်လွန်းကြင်
ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ်
ဆရာ မောင်လွန်းကြင်ကို ၁၉၃၈ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် အဖ ဆရာ၀န် ဦးညီညီနှင့် အမိ ဒေါ်အေး ရှင် တို့မှ ရခိုင်ပြည်နယ်၊သံတွဲမြို့တွင် မွေးဖွားသည်။ အမည်ရင်းမှာ ဦးအုန်းလွင်ဖြစ်သည်။ သံတွဲမြို့ အစိုးရ အထက် တန်း ကျောင်း၌ ပညာ သင်ကြားခဲ့ရသည်။ ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် ပညာဆက်လက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် မြန်မာစာဖြင့် ဝိဇ္ဇာ ဂုဏ်ထူးတန်းကို အောင်မြင်ခဲ့သည်။ မဟာဝိဇ္ဇာတန်းကို ဆက်လက်တက်ရင်းကပင် ရန်ကုန်မြို့ သက်ကြီးတက္ကသိုလ် (လုပ်သားများ ကောလိပ်) တွင် မြန်မာစာ နည်းပြအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ အတွက် တင်သွင်းရသည့် ကျမ်းစာအုပ် အမည်မှာ "ဒဂုန်တာရာ၊ သူ့ကဗျာနှင့် သူ့ကဗျာသဘောတရား" ဖြစ်သည်။
ဆရာ မောင်လွန်းကျင်၏ ပထမဆုံး ဝတ္ထုတို ဖြစ်သည့် "အတုံ့" ဝတ္ထုတိုမှာ ၁၉၅၄-၁၉၅၅ ခုနှစ်၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နှစ်ပတ်လည် မဂ္ဂဇင်းတွင် ပုံနှိပ်ဖော်ပြ ပါရှိခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ကဗျာလက်ရာ ဖြစ်သည့် "ညှိုးပန်း တပွင့် အဘိဓမ္မာ" ကဗျာမှာ ၁၉၅၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလထုတ် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းတွင် ပါရှိခဲ့သည်။ ၁၉၅၄- ၁၉၅၅ ခုနှစ်၊ နှစ်လယ်ပိုင်း အထိ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နှစ်ပတ်လည် မဂ္ဂဇင်း၊ သွေးသောက်၊ မြဝတီ၊ တိုင်းရင်းမေ မဂ္ဂဇင်း၊ ဂျာနယ်များတွင် ပါရှိသည့်ဝတ္ထု၊ ကဗျာများကို သံတွဲအုန်းလွင် အမည်ဖြင့် ရေး သားခဲ့သည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ်၊ နောက်ပိုင်းတွင် မောင်လွန်းကြင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့သည်။ ဆရာ မောင်လွန်းကြင်သည် ကဗျာနှင့် စကားပြေ နှစ်မျိုးလုံး ရေးသားသော်လည်း စာဖတ်ပရိသတ်က ကဗျာ ဆရာ အဖြစ်သာ လူသိများသည်။
၁၉၅၇ ခုနှစ် ၁၉၆၃ ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ရခိုင် ကျောင်းသား ကျောင်းသူများ နှစ်စဉ် ထုတ်ဝေသည့် ရခိုင်တန်ဆောင် မဂ္ဂဇင်းတွင် တွဲဖက်စာတည်းနှင့် တာဝန်ခံစာတည်း အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကလောင်အသင်း၌ စာကြည့်တိုက်မှူး အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ဆရာသည် စာပေရေးသားခြင်း အပြင် ပန်းချီနှင့် ဂီတ သုခုမ အနုပညာ တို့ကိုလည်း ဝါသနာပါသည်။ ရှုခင်း သရုပ်ဖော် ဆီဆေး ပန်ချီကားများကို ရေးဆွဲသည်။ ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် အမောင်ဟူသော အမည်ဖြင့် သံယောဇဉ်မီး သီချင်းကို စန္ဒရားသက်ခိုင် တူရိယာအဖွဲ့မှ သီဆိုအသံလွှင်ခဲ့သည်။ ထိုသီချင်းသည် မြန်မာ့အသံ ဓာတ်ပြားရ တေးတပုဒ် ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ကံ့ကော်မြိုင် တူရိယာဝိုင်း၊ ဂီတစာဆို တူရိယာဝိုင်းများတွင်လည်း တေးသီချင်းများ သီဆို အသံလွှင့်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်တွင် တက္ကသိုလ် ပုလဲပန်း အပျော်တမ်း တူရိယာဝိုင်းကို ဦးဆောင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ် ပုလဲပန်း တူရိယာဝိုင်းမှ တေးသီချင်းများကို မြန်မာ့အသံမှ နှစ်လလျှင် တကြိမ် အသံလွှင့်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်၊ နောက်ပိုင်းတွင် ဝတ္ထုများကို ဆက်တိုက် ရေးသားလာခဲ့သည်။
၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ထိုင်း၊ မလေးရှား၊ ပီနန်၊ စင်ကာပူ၊ ဂျပန်၊ ဟောင်ကောင်၊ မကာအို၊ တရုတ်နှင့် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုသို့ လေ့လာရေးခရီး ထွက်ခဲ့သည်။
ဆရာမောင်လွန်းကြင်သည် ၁၉၉၂ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၆ ရက်နေ့၌ ကြို့ပင်ကောက်မြို့တွင် ရုတ်တရက် ကွယ် လွန် ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရခိုင် တိုင်းရင်းသားများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကဗျာဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ကြံ့သူတော်
ကြံ့သူတော်သည် အရွယ်အစားကြီးမားသော အသီးအရွက်စားသတ္တဝါ ဖြစ်သည်။ ဝက်နှင့် ပုံပန်းသဏ္ဌာန်ချင်း ဆင်တူ သည်။ တိုပြီး လှုပ်ယိမ်းနိုင်သော နှာတံ ရှိသည်။ ကြံ့သူတော်ကို တရရှူးဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ကြံ့သူတော်များကို တောင်အမေရိကတိုက်၊ ဗဟိုအမေရိကနှင့် အရှေ့တောင်အာရှတို့ရှိ သစ်တောများနှင့် တောအုပ်များတွင် တွေ့ရလေသည်။ မျိုးစိတ်ငါးမျိုး ရှိပြီး အားလုံးသည် တာပီရီဒေးမျိုးရင်းတွင် ပါဝင်လေသည်။ ယင်းတို့မှာ ဘရာဇီးကြံ့သူတော်၊ မလေးကြံ့သူတော်၊ ဗဟိုအမေရိကကြံ့သူတော်၊ ကာဘိုမာနီကြံ့သူတော်နှင့် တောင်ကြံ့သူတော်တို့ ဖြစ်သည်။ ကြံ့သူတော်များ၏ အနီးစပ်ဆုံးဆွေမျိုးများမှာ ခွာမစုံသောစားမြုံ့ပြန်နို့တိုက်သတ္တဝါများဖြစ်ပြီး မြင်း၊ မြည်း၊ မြင်းကျားနှင့် ကြံ့များ ဖြစ်သည်။
သွင်ပြင်လက္ခဏာ
ကြံ့သူတော်သည် ဆင်လည်းမမည်၊ ဝက်လည်းမကျ ဖြစ် သောကြောင့်၊ ပုံပန်းသဏ္ဌာန်မှာ အတော်ပင် အချိုးမကျချေ။ ယင်းတွင် နှာမောင်းတစ်ခုပါရှိရာ၊ ထိုနှာမောင်းမှာ အတိုစား ဖြစ်သဖြင့်၊ ခပ်လှမ်းလှမ်းမှ ကြည့်လျှင် ကြံ့သူတော်သည် ဦးချို မပါသော ကြံ့နှင့် ဆင်တူသည်။ ကြံ့သူတော်၏ကိုယ်တွင် ချော မွတ်သော အမွေးတိုများ ဖုံးလွှမ်းလျက်ရှိ၏။ အာရှတိုက်ရှိ ကြံ့ သူတော်မျိုးတွင် ခြေလက်နှင့် ကိုယ်ရှေ့ပိုင်းတို့သည် အနက် သို့မဟုတ် အညိုရင့်ရောင်ရှိ၍၊ ကိုယ်ဘေးနှင့် နောက်ပိုင်းတို့၌ ဖြူညစ်ညစ်အရောင်ရှိသည်။ အမေရိကတိုက်ရှိ ကြံ့သူတော်များ၌ တစ်ကိုယ်လုံးပင် အညိုရောင် သို့မဟုတ် အနက်ရောင် ရှိကြ သည်။ တောင်အမေရိကတိုက် ဘရာဇီးနိုင်ငံရှိ ကြံ့သူတော်မျိုးမှာ တောထူထပ်သောဒေသများတွင်သာ နေလေ့ရှိသည်။ အန်းဒီးတောင်တန်း၌ တွေ့ရသောအမျိုးမှာ ပေ ၇ဝဝဝ၊ ၈ဝဝဝ ကျော် မြင့်သော ကုန်းမြင့်ဒေသများ၌ နေလေ့ ရှိသည်။ အမေရိကတိုက် အလယ်ပိုင်း၌လည်း လူသိနည်းသော ကြံ့သူတော် တစ်မျိုးရှိသေးသည်။
အစားအစာ
ကြံ့သူတော်တို့၏ အဓိကအစာမှာ သစ်ရွက်နုနှင့် သစ်သီး သစ်ဖုများ ဖြစ်သည်။ ကြံ့သူတော်သည် ရှေးကျသော တိရစ္ဆာန် ဖြစ်၏။ ယင်းတို့သည် တစ်ခါက မြောက်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းတွင် အနှံ့အပြားနေထိုင်ခဲ့ကြဘူးသည်။ ထို့နောက်မှ အမေရိကတိုက် နှင့် မလေးရှားကျွန်းဆွယ် အစွန်အဖျားဒေသတို့သို့ အပျံ့အနှံ့ ရောက်ရှိ သွားကြခြင်း ဖြစ်လေသည်။
အလေ့စရိုက်
ကြံ့သူတော်သည် ကြောက်တတ်သော တိရစ္ဆာန်မျိုး ဖြစ်၍ တောနက်ကြီးများထဲ၌ တစ်ကောင်ချင်း အေးအေးဆေး ဆေး နေတတ်သည်။ နွေးသော ရာသီဥတုကို ကြိုက်နှစ်သက်သဖြင့် ယင်းတို့ကို ကမ္ဘာဟောင်းကမ္ဘာသစ်ရှိ ပူအိုက်သောဒေသများတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည်။ ယင်းတို့ကို မလေးရှားကျွန်းဆွယ်၊ အမေရိကတိုက်အလယ်ပိုင်းနှင့် တောင်အမေရိကတိုက်တွင် အတွေ့ရများ လေသည်။ ကမ္ဘာဟောင်းရှိ ကြံ့သူတော်တို့သည် ကမ္ဘာသစ်ရှိ ကြံ့သူတော်များထက် ပိုမိုကြီးမားကြသည်။ မလေးရှားကျွန်းဆွယ်ရှိ ကြံ့သူတော်သည် အလျား ၈ ပေခန့်ရှိ၍ ပခုံးအထိ အမြင့်မှာ ၃ ပေ ၃ လက်မမျှ မြင့်၏။ မြန်မာနိုင်ငံ၌၊ ထားဝယ်နယ်၊ မြိတ်နယ်ဖက်တွင် ကြံ့သူတော်များကို တွေ့ရသည်။
ကြံ့သူတော်တို့သည် တစ်ကြိမ်လျှင် တစ်ကောင်ကျသာ မွေးလေ့ရှိသည်။ အရွယ်မရောက်သေးသော ကြံ့သူတော် ကလေး များတွင် အနက်ရောင်ရှိသော ကိုယ်ပေါ်၌ အဝါနှင့်အဖြူအစင်း ကျားများ ပါရှိလေသည်။ ကြံ့သူတော်တို့သည် အကြောက် အလန့်ကြီးသည်မှာ မှန်သော်လည်း၊ ကြံ့သူတော်သားအုပ်မ တို့ကား၊ မိမိတို့၏သားငယ်များကို အသက်ပေး၍ ကာကွယ် စောင့်ရှောက်လေ့ရှိကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခွာမစုံသော တိရစ္ဆာန်များ
လှည်းဆိပ်ရွာ၊ ပါလှဲ့ (အထက်)
လှည်းဆိပ်ရွာ၊ ပါလှဲ့ (အထက်)
တာတဇင်
တာတဇင်
ကိုးကား
တာတဇင်
ရေသူမကလေး (၁၉၈၉ ရုပ်ရှင်)
ရေသူမကလေး (The Little Mermaid) သည် ၁၉၈၉ ခုနှစ်က ထုတ်လုပ်သော အမေရိကန် အန်နီမေရှင်းဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ကာတွန်းရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ရာဂျက်စသန်ရှိ တောင်ကုန်းခံတပ်များ
အိန္ဒိယနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်း ရာဂျက်စသန်ပြည်နယ်တွင် ပျံ့နှံ့တည်ရှိသော တောင်ကုန်းခံတပ် ၆ ခုသည် ယူနက်စကို ၏ ကမ္ဘာအမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ်ပေါင်းစုတည်ရှိကြသည်။ ထိုခံတပ်များသည် အာရာဗယ်လီတောင်တန်းများပေါ်တွင် အဓိကအားဖြင့် တည်ရှိပြီးအများအားဖြင့် ၅ရာစုမှ၁၈ ရာစုအတွင်း မတူညီသောမင်းဆက်များမှ ရာ့ဂျ်ပွတ်ဘုရင်များက တည်ဆောက်ခဲ့ကြဖြင်း ဖြစ်သည်။  ထိုခံတပ်များတွင်
ကြိုးကြာတန်းရွာ၊ ကဇင်းကြီး
ကြိုးကြာတန်းရွာ၊ ကဇင်းကြီး
ရွာသစ်ရွာ၊ ဘဂုံးနား
ရွာသစ်ရွာ၊ ဘဂုံးနား
ဒုဒ္ဒဒဇာတ်
ညီညာလှူပြု လျှောက်ထားမှု
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သာဝတ္ထိမြို့တော်ဝယ် တိုင်ပင်ညီညွတ်ကာ ဘုရားအမှူးရှိသော သံဃာတော်ကို ပင့်ဖိတ်ကြလျက် ခုနစ်ရက်ပတ်လုံး အလှူကြီးကို ပေးလှူကြကုန်၏။
ခုနစ်ရက်မြောက်သောနေ့ဝယ် ဒါယကာ အပေါင်းတို့တွင် အကြီးဆုံးဖြစ်သော ဒါယကာသည် မြတ်စွာဘုရားကို “အရှင်ဘုရား ... ယခု အလှူကြီး ပေးလှူရာဝယ် များစွာပေးလှူသူတို့လည်း ရှိကြသည်၊ အနည်းငယ် ပေးလှူသူတို့လည်း ရှိကြသည်၊ အကျိုးမှာကား - ထိုသူအားလုံးတို့ပင် အကျိုးများစွာ ရကြစေဟု အမျှပြု၍ ပေးပါသည်” ဟု လျှောက်ထား၏။
မြတ်စွာဘုရားသည် “ဒါယကာ ... သင်တို့သည် အလှူ၏အကျိုးကို များစွာရအောင် အမျှပြု၍ပေးခြင်းကား မွန်မြတ်သောအမှုကို ပြုလုပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ရှေးပညာရှိတို့သည် ဤနည်းအတူသာလျှင် အလှူအကျိုးကို အမျှပြု၍ ပေးဖူးကုန်ပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
မြို့ရွာကြွလာ ဆွမ်းခံရှာ
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ကာသိကတိုင်းဝယ် ပုဏ္ဏားမျိုး၌ဖြစ်၍ အရွယ်ရောက်သည်ရှိသော် တက္ကသိုလ်ပြည်၌ အတတ်ပညာ အလုံးစုံကို သင်ကြားတတ်မြောက်ပြီးလျှင် အိမ်ရာထောင်ခြင်းကို စွန့်ပယ်ကာ ရသေ့ရဟန်းပြု၍ ဟိမဝန္တာအရပ်တွင် ကြာမြင့်စွာနေလေ၏။
တစ်နေ့သ၌ ချဉ်ဆားမှီဝဲလို၍ လူတို့နေရာ ဇနပုဒ်သို့ လှည့်လည်လတ်သော်ဗာရာဏသီပြည်သို့ရောက်၍ မင်းကြီးဥယျာဉ်၌နေကာ နက်ဖြန်နေ့ဝယ် အခြံအရံ ရသေ့တို့နှင့်တကွ မြို့တံခါးအနီးဖြစ်သော ရွာသို့ ဆွမ်းခံကြွလေ၏။ လူတို့သည် ဆွမ်းကို လှူဒါန်းကြကုန်၏။
သန်ဘက်ခါနေ့ဝယ် ဗာရာဏသီမြို့တော်တွင်းသို့ ဆွမ်းခံကြွတော်မူ၏။ လူတို့သည် အလွန်ကြည်ညိုကြသဖြင့် ဆွမ်းကို လှူဒါန်းပြီးလျှင် အသင်းအပင်း ဖွဲ့စည်းကြလျက် တိုင်ပင်ညီညွတ်ကာ လှူဖွယ်ဝတ္ထုတို့ကို စီရင်ပြီးလျှင် ရသေ့တို့အား အလှူကြီး ပေးလှူကြကုန်၏။
အလှူအကျိုးများ မေးလျှောက်ထား
ထိုဒါယကာတို့တွင် အကြီးဆုံးဖြစ်သော ဒါယကာသည် ဆရာ ရသေ့ကြီးကို “အရှင်ဘုရား ... ယခုအလှူကြီး ပေးလှူရာဝယ် များစွာ ပေးလှူသူတို့လည်း ရှိကြသည်၊ အနည်းငယ် ပေးလှူသူတို့လည်း ရှိကြသည်၊ ထိုသို့ရှိကြရ များသည်ဖြစ်စေ၊ နည်းသည်ဖြစ်စေ အကျိုးမှာကား လူအားလုံးတို့ပင် များစွာရကြပါစေဟု အညီအမျှပြု၍ ပေးပါသည်” ဟု လျှောက်လေ၏။
ဆရာ ရသေ့ကြီးလည်း -
“ဒါယကာတို့သည် ... ပညာမဲ့ သူယုတ်မာတို့သည် လှုဒါန်းခြင်းအမှုကို မပြုလုပ်နိုင်ကြကုန်၊ ပညာရှိသူတော်ကောင်းတို့သာ လှူဒါန်းခြင်းအမှုကို ပြုလုပ်နိုင်ကြကုန်၏။ ပညာမဲ့သူယုတ်မာတို့သည် လှူဒါန်းခြင်းအကျိုးကို မသိနိုင်ကြကုန်၏၊ ပညာရှိသူတော်ကောင်းတို့သာ လှူဒါန်းခြင်းအကျိုးကို သိနိုင်ကြကုန်၏။ ထို့ကြောင့် ဤဘဝမှ သေလွန်သည်ရှိသော် ပညာရှိသူတော်ကောင်းတို့နှင့် ပညာမဲ့သူယုတ်မာတို့မှာ သွားလာရာဂတိခြင်း မတူကြပေ၊ ပညာမဲ့သူယုတ်မာတို့မှာ ငရဲသို့လားကြရ၍ ပညာရှိသူတော်ကောင်းတို့မှာကား နတ်ပြည်သို့ လားကြရကုန်၏” –
ဟု အနုမောဒနာပြုပြီးလျှင် မိုးလေးလပတ်လုံးနေ၍ မိုးကျွတ်သည်ရှိသော် ဟိမဝန္တာဈာန်ရှိသည် ဖြစ်၍ ဗြဟ္မာပြည်သို့လားကြရ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ ရသေ့အပေါင်းသည် - ယခုအခါ ငါဘုရားပရိသတ်။
ဆရာရသေ့သည်- ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ပညာမဲ့စု၊ သူယုတ်စု၊ လှူမှုခဲယဉ်း၏။
(၂) ပညာရှိများ၊ သူတော်များ၊ လှူကားပြုလွယ်၏။
(၃) ပညာမဲ့ကား၊ ငရဲလား၊ နတ်လားပညာရှိ။
ဂျက်ဒါးမြို့
ဂျက်ဒါးမြို့သည် ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံ အနောက်ပိုင်း၏ အဓိက မြို့ပြဒေသတစ်ခုဖြစ်ပြီး ဟီဂျက်ဇ်ဒေသအတွင်း တီဟာမာ ဒေသအတွင်း ပင်လယ်နီ၏ ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ပင်လယ်နီ၏ အကြီးဆုံး ဆိမ်ကမ်း တစ်ခုဖြစ်ပြီး မက္ကာခရိုင်အတွင်း အကြီးဆုံး မြို့ကြီးတစ်မြို့လည်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေ ၄ သန်းမျှ ရှိပြီး ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံးမြို့တော် ရီယာ့ဒ်မြို့ ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက် အကြီးဆုံးမြို့တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ဂျက်ဒါးမြို့သည် ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံ၏ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး မြို့တော်တစ်မြို့လည်း ဖြစ်သည်.
နော်ရထာကုန်းရွာ၊ ပါလှဲ့ (အထက်)
နော်ရထာကုန်းရွာ၊ ပါလှဲ့ (အထက်)
ကိုယ့်ငါးချဉ် ကိုယ်ချဉ်
ကိုယ့်ငါးချဉ် ကိုယ်ချဉ် ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက်
သူတစ်ပါး၏ ငါးချဉ်သည် မချဉ်၊ မိမိငါးချဉ်မှသာ ချဉ်သည်ဟု ထုတ်ဖော်ပြောဆိုသကဲ့သို့ မိမိနှင့်စပ်ဆိုင်သည့်အရာကိုမှ ကောင်းသည်ဟု မှတ်ယူပြောဆိုသည်။
တိုက်ကြီးစုရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
တိုက်ကြီးစုရွာ (Taikgyisu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ကင်မွန်းအင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၀၇၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကင်မွန်းအင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၃၄ ဦး၊ မ ၂၅၁၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၈၄၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကောင်းဂျာရွာ၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်
ကောင်းဂျာရွာ(Kawngjar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်၊ ပါပေါင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၅၂၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပါပေါင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၂၃ ဦး၊ မ ၁၃၇၆ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၆၉၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗန်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောက်ကျောင်း
အောက်ကျောင်း
​ညောင်ငူရွာ၊ ကျွဲတလင်း
ညောင်ငူရွာ၊ ကျွဲတလင်း
နေရောင်ကာရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
နေရောင်ကာရွာ (Nayyaungkar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ရွာငံမြို့နယ်၊ ညောင်ကြပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၉၂၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သရက်လှရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
သရက်လှရွာ (Thayethla)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ တောင်ရွာသစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၁၁၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခိုးဂျိအန်း
ခိုးဂျိအန်း (広辞苑, စာဖြင့် - "စကားလုံးဥယျာဉ်ကျယ်ကြီး") သည် ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် အိဝနမိရှောတန်းစာပေထုတ်ဝေရေးက ပထမဆုံးအဖြစ်ထုတ်ဝေခဲ့သည့် အတွဲတစ်ခုတည်းသာပါရှိသည့် ဂျပန်အဘိဓာန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤအဘိဓာန်တွင် ဂျပန်ဘာသာအဘိဓာန်များတွင် အထင်ရှားဆုံးတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ သတင်းစာတည်းဖြတ်သမားများတို့သည် ၎င်းအဘိဓာန်မှ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များကို မကြာခဏ ဖော်ပြလေ့ရှိကြသည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ၎င်းအဘိဓာန်သည် ၁၁ သန်းရောင်းချခဲ့ရသည်။
အိဇုရု ရှင်းမုရ
ခိုးဂျိအင်း ကို တိုကျိုတက္ကသိုလ်၏ ဂျပန်ဘာသာစကားပါမောက္ခဖြစ်သူ ရှင်းမုရ အိဇုရ (၁၈၇၆ - ၁၉၆၇) က ရေးသားခဲ့သည်။ သူ့ကို ယာမဂုချိစီရင်စုတွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ တိကျိုတက္ကသိုလ်မှ ဘာသာဗေဒဖြင့် ဘွဲ့ရခဲ့သည်။ တိုကျိုတက္ကသိုလ်တွင် သူသည် ခဇုတိရှိ အုအဲဒ  (上田万年, Ueda Kazutoshi, 1867–1937) ၏ ကျောင်းသားတပည့်တစ်ယောက် ဖြစ်ခဲ့သည်။ သူသေဆုံးပြီးနောက် ထုတ်ဝေခဲ့သည့် ခိုးဂျိအန်း၏ ထုတ်ဝေမှုများတွင် ရှင်းမုရကို အဓိကတည်းဖြတ်သူအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ ဂျာမဏီတွင် ပညာသင်ကြးပြီးနောက်တွင် အုအဲဒသည် ဘာသာစကားများ၏ သမိုင်းကြောင်းဆိုင်ရာ  comparative linguistics ကို သင်ကြားပေးခဲ့ပြီး မိအဲဂျိခေတ်ကာလ၏ နိုင်ငံခြားဘာသာစကားအဘိဓာန်တစ်ခုကို တည်းဖြတ်ခဲ့သည်။ သူ၏ လမ်းညွှန်မှုဖြင့် ရှင်းမုရသည် ဂျပန်ဘာသာစကားစစ်ဆေးသည့်အလုပ်တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ဗြူကြီးရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ဗြူကြီးရွာ (Byugyi)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ ဗြူကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၅၁၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဗြူကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၅၈ ဦး၊ မ ၉၉၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၅၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြောင်ဘားတောင်ရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
ကြောင်ဘားတောင်ရွာ (Kyaungbartaung)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ မြေစွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၀၀၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြေစွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၁၁ ဦး၊ မ ၁၇၈၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၉၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှမ်းတောင်ရွာ၊ ကဇင်းကြီး
ရှမ်းတောင်ရွာ၊ ကဇင်းကြီး
ကွမ်းခြံကုန်းရွာ၊ ပါလှဲ့ (အထက်)
ကွမ်းခြံကုန်းရွာ၊ ပါလှဲ့ (အထက်)
နောင်လီရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
နောင်လီရွာ(Naungli)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ကျုံဘိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၇၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျုံဘိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၇၃၂ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၄၄၄ ဦး နေထိုင်သည်။ အဝီစိတွင်းကို အိမ်ခြေ ၅၇ အိမ်က အသုံးပြုသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကောင်ခန်းရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ကောင်ခန်းရွာ(Kawnghkan)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဖုန်တန်ကောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၇၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖုန်တန်ကောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၄ ဦး၊ မ ၂၈၉ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၆၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြန်မာတိုင်း(မ်)
မြန်မာတိုင်း(မ်) (The Myanmar Times) သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် မြန်မာ၊ အင်္ဂလိပ် နှစ်ဘာသာဖြင့် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသည့် အပတ်စဉ်ဂျာနယ် တစ်စောင်ဖြစ်သည်။ ၆၈ မျက်နှာပါ မြန်မာဘာသာ ဂျာနယ်စာကို သောကြာနေ့တွင် လည်းကောင်း၊ မျက်နှာ ၄၀ ပါ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ ဂျာနယ်ကို တနင်္လာနေ့တွင် လည်းကောင်း ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသည်။
မြန်မာတိုင်း(မ်)ကို ဩစတြေးလျနိုင်ငံသား ရော့စ် ဒန်ကလေ (Ross Dunkley) နှင့် တပ်မတော် ထောက်လှမ်းရေးမှ ဗိုလ်မှူးချုပ်သိန်းဆွေ၏သား ဦးဆန်နီဆွေတို့က ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ Myanmar Consolidated Media Co. Ltd. (MCM) ပိုင်ဆိုင်သည့် မြန်မာတိုင်း(မ်)သည် လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နိုင်ငံခြားသား ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခွင့်ပြုထားသည့် တစ်ဦးတည်းသော ဂျာနယ်ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း Myanmar Consolidated Media ရှယ်ယာ၏ နိုင်ငံခြား ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုမှာ ၄၉ % သာရှိပြီး ကျန် ၅၁ % မှာ ပြည်တွင်းရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဖြစ်သည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ဦးဆန်နီဆွေအဖမ်းခံရပြီးနောက် ပြည်တွင်းရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ၅၁ % ကို မီဒီယာလုပ်ငန်းရှင် ဒေါက်တာ တင်ထွန်းဦးမှ ဆက်ခံခဲ့သည်။
ဘတ်ဂျက်
ခွဲထွက်ဘတ်ဂျက်များ ဆက်စပ်သုံးသပ်ရေး
ရသုံးမှန်းခြေ ငွေစာရင်းဟု မြန်မာပညာရှင်နှင့် သက်ဆိုင်ရာ အစိုးရဌာန လူကြီးများက ဖွင့်ဆို သုံးစွဲခဲ့ကြသော ဘတ်ဂျက် Budget သည် တိုင်းပြည်၏ လက်တွေ့ စီးပွားရေး၏ အခြေအနေ(ဂျီဒီပီ)ကို နောက်ခံပြုလျက်လာမည့် ကာလ တစ်ခုအတွက် အစိုးရအဖွဲ့၏ အရ အသုံးခန့်မှန်းခြေ ငွေစာရင်း ဖြစ်သည်။ (ပုဂ္ဂိုလ်၊ အိမ်ထောင်စု၊ လုပ်ငန်း စသည်များတွင်လည်း ဘတ်ဂျက် ရှိနိုင်သည်) ဘတ်ဂျက်ကို တစ်နှစ်အတွင်း ရယူသုံးစွဲမှုဟု ပြသရသော်လည်း တစ်နှစ်တာ အတွက်သာ ရယူသုံးစွဲခြင်း မဟုတ်ပေ။ နှစ်တိုနှစ်ရှည် စီးပွားရေး၊ လူမှုတိုးတက်ရန် တင်ပြသည့် နှစ်တစ်နှစ်အတွင်း ခန့်မှန်းရယူ သုံးစွဲနိုင်စွမ်းကိုသာ ဘတ်ဂျက်က ပြသပေမည်။
ထို့ကြောင့် ဘတ်ဂျက် တစ်ခုတွင် အရနှင့်အသုံးတို့ တစ်ပြိုင်တည်း ဖြစ်ပေါ်ပြီး စီးသွားခြင်းမရှိသလို ကြိုတင်ကောက်ခံ သုံးစွဲခြင်း၊ ချေးငွေလိုအပ်မှုနှင့် ပိုငွေကို ထုတ်ချေးသလို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရမှု၊ လက်ငင်းနှင့် ငွေလုံးငွေရင်း cash flowand capital expenditure ခွဲခြားရမှုတို့ တွေ့ရမည်။ ဤတွင် ဘတ်ဂျက်မှ တစ်ဆင့် တိုင်းပြည် စီးပွားရေးကို စီမံကိန်း ချနိုင်ခြင်း၊ ထိန်းကျောင်း ကာကွယ် တိုးတက်စေနိုင်ခြင်းများကို သတိပြုမိပေလိမ့်မည်။
သီးခြားခေါင်းစဉ်၊ ဒေသဘတ်ဂျက်များ
ပြည်ထောင်စု(ဗဟို) အစိုးရ ဘတ်ဂျက်တွင် အကြောင်းအရာ အားလုံး၊ တိုင်းပြည်နေရာ အားလုံးပါဝင်မှု မရှိတတ်ပေ။ လူ့အဖွဲ့အစည်းများတွင် အကြောင်းအရာ ခေါင်းစဉ် issue တစ်ခုချင်း အတွက် မြို့ပြပြည်နယ် တစ်ခုချင်းအတွက် ငွေကောက်ခံ သုံးစွဲမှု တစ်ခုချင်း ရှိနေရာမှ Kingdom, Union, Federal, Confederated စသည်ဖြင့် တိုင်းနိုင်ငံ ဖွဲ့စည်း ဖြစ်ပေါ်သောအခါ အားလုံးကို ဗဟိုသို့ မအပ်လိုခြင်း၊ မအပ်သင့်ခြင်း၊ ဆိုင်ရာ ခေါင်းစဉ်နှင့် ဆိုင်ရာဒေသတွင် ထားရှိခြင်းက ပိုမို ကောင်းမွန်ခြင်းများ တွေ့ရသည်။ ဤသို့ဖြင့် ဗဟိုက တစုတစည်းတည်း အခွန်ကောက်ခံ၊ ချေးယူသုံးစွဲစေရန် ဘုံငွေ consolidated fund-CF နှင့် (က)ဆိုင်ရာ ခေါင်းစဉ် (ခ)ဒေသအလိုက် သီးခြား ကောက်ခံရယူ သုံးစွဲသော ရန်ပုံငွေ non-consolidated fund- NCF ဟူ၍ တိုင်းပြည်တွင် ခွဲခြား၊ ကွဲပြားထား ရှိလာကြသည်။
ဗြိတိန်တွင် ၁၇၈၇ က စတင်သည်။ ယနေ့ အမေရိကန်တွင် အစိုးရ-အထက် လွှတ်တော်-အောက်လွှတ်တော်တို့ကြား ငြင်းခုံနေကြသည်။ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှု စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ လူမှုဖူလုံရေး Social Security ရန်ပုံငွေသည် NFC ဖြစ်သည်။ ဗြိတိန်တွင် National Insurance Fund ဟု ခေါ်သည်။ မြို့တော်ဝန်ရုံးနှင့် စည်ပင်သာယာ ဘတ်ဂျက်၊ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး ဘတ်ဂျက်တို့သည် ဒေသအလိုက် NFC များ ဖြစ်သည်။ ဗဟို၏ (တစုတစည်းတည်းသော ရငွေ-သုံးငွေ ရန်ပုံငွေ CF) ဘတ်ဂျက်တွင် NCF တို့ကို ထောက်ခံသည့် ပမာဏသာ ဖော်ပြမည်။ ယင်းပမာဏ တစ်ခုချင်းအတွက် လွှတ်တော်က ဥပဒေသီးခြား ဆွေးနွေး ပြဋ္ဌာန်းရသည်။
ဘတ်ဂျက်တွင် အနီးစပ်ဆုံး ခန့်မှန်းခြေ အဆိုပြုချက်သာ ဦးစွာပါဝင်ပြီး ဥပဒေ ကျလာပြီးနောက် အမှန်သုံးစွဲမှုကို နောက်နှစ် ဘတ်ဂျက်တွင် အတည်ပြုပြင်ဆဲ revised ဖော်ပြသည်။ ဗဟိုဘတ်ဂျက်(သုံး) CF တွင် တိုင်းပြည် ကြွေးမြီရန်ပုံငွေ National Loans Fund မှ အတိုးဆောင်ရွက်ခ ရငွေများ....အရင်းခွဲဆပ်ရန် ပမာဏ၊ ပေးရမည့် အတိုးနှင့် ဆောင်ရွက်ခများ ပါဝင်သော်လည်း ပါလီမန်မှ ဆွေးနွေး ဝေဖန်မဲခွဲမှု ပြုရန်မလိုပေ။ ဆိုလိုသည်မှာ ပမာဏသာ ဖော်ပြပြီး သီးခြားစာရင်းဖြင့် ထုတ်ပြန် ထားရှိသုံးစွဲသည်။ ဗဟိုဘတ်ဂျက်တွင် ပါလီမန်က ဆွေးနွေး မဲပေးဆုံးဖြတ် ရသည့် ခေါင်းစဉ်တစ်ခုမှာ ကာကွယ်ရေး၊ စိုက်ပျိုးရေး (ကာကွယ်ခုခံရေး subsides အတွက်)၊ တရားရေးနှင့် ဥပဒေစိုးမိုးရေး စသော အစိုးရ ဌာနများ၏ တစ်ဖက်မှ ရငွေ၊ ခွဲဝေချထား ငွေနှင့် တစ်ဖက်မှ အသုံးစရိတ်များ ခေါင်းစဉ် ဖြစ်သည်။ ပြည်သူ့ ဝန်ဆောင်မှု ဌာနများ supply services ဟု ဗြိတိန်တွင် ခေါ်ဆိုသည်။
မြန်မာပြည်တွင် ဦးစီးဌာနများဖြစ်သည့် အစိုးရပိုင် စီးပွားရေး ကော်ပိုရေးရှင်းများမှ အထက်တွင် ဖော်ပြ ဆွေးနွေးခဲ့သည်။ လူမှုဖူလုံရေး ရန်ပုံငွေ စသည်များကဲ့သို့ ကိုယ်ထူကိုယ်ထ လွတ်လပ်စွာ ရပ်တည်ခွင့်ရ ကိုယ်ပိုင် သီးခြား ဘတ်ဂျက်များနှင့် ဖြစ်ကြသည်။ ပါလီမန်က ကုမ္ပဏီ ကော်ပိုရေးရှင်း တစ်ခုချင်းအတွက် သီးခြားဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းပေးရသည်။ တိုင်းပြည် ဘတ်ဂျက်က အခွန်ကောက်ခံသလို ထောက်ပံ့ခုခံမှု ပြုနိုင်သည်။ သို့သော် ပမာဏသာ ဖော်ပြမည် ဖြစ်ပြီး ပါလီမန်က သီးခြားတောင်းဆို ဆွေးနွေးမှုသာ ပြုနိုင်သည်။ ဘတ်ဂျက်တင် ပြစဉ်ဘာမှ ပြောစရာမလိုပေ။
မိုက်ကရို- မေကရိုဘတ်ဂျက်
ဘတ်ဂျက်တစ်ခု ဝေဖန်မှုတွင် လက်ငင်းနှင့် ငွေလုံးငွေရင်းကို ကြည့်ရန်လည်း လိုသည်။ လက်ငင်းသည် ပုံမှန် အသုံးစရိတ် လစာ စသည်များ ဖြစ်သည်။ ငွေလုံးငွေရင်း တလုံးတခဲတည်း ဝယ်ယူ ဖြည့်တင်းရမှု ဖြစ်သည်။ စက်၊ အဆောက်အအုံ၊ ယာဉ်တို့၏ ချွတ်ယွင်းပြုန်းတီးခ၊ အသစ်ဝယ်ယူ အစားထိုးနိုင်ရန် ခွဲဝေထားရှိသည့် ရန်ပုံငွေ depreciation ...amortization တို့သည် ပုံမှန်တွင်ရော ငွေလုံးငွေရင်းတွင်ပါ ကြိုက်ရာ ထည့်လေ့ရှိသည်။ ဘတ်ဂျက်၏ ထိရောက်မှုကို ပြသ/ဝေဖန်နိုင်ရန် အရေးကြီးသည်။ ဘတ်ဂျက်သည် အလွန်ကျယ်ပြန့်ရာ (ဂျီဒီပီနှင့် ဆက်သွယ်မှုကို ရှေ့ဆောင်းပါးတို့တွင် ရေးခဲ့ပြီးဖြစ်၍ ယခုမရေးတော့ပြီ) ရေးဆွဲ/ ဝေဖန်ရာ၌ အဆင့်ငါးခုမျှ အကြမ်းဖျင်း သိရန်လိုသည်။ သီးခြားရှိ နေကြသည်။