cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
သသပဏ္ဍိတဇာတ်
ဖျံ၊ မျောက်၊ မြေခွေး၊ ယုန်ကလေး
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ယုန်မျိုး၌ဖြစ်၍ တော်တစ်ခုတွင်နေ၏။ ထိုတောကား တစ်ဖက်မှတောင်၊ တစ်ဖက်မှ မြစ်၊ တစ်ဖက်မှ ပစ္စန္တရာဇ်ရွာ ရှိ၏။ ယုန်မင်းအား မျောက်၊ မြေခွေး၊ ဖျံ ဤသုံးဦးသော အဆွေခင်ပွန်းတို့သည် ရှိကုန်၏။ ထိုပညာရှိလေးဦးတို့သည် အတူတကွ နေကြကုန်လျက် မိမိတို့ကျက်စားရာ အရပ်၌ အစာကို ရှာဖွေကြပြီးလျှင် ညချမ်းသောအခါ၌ အတူတကွ စည်းဝေးကြကုန်၏။ ယုန်ပညာရှိသည် အဆွေခင်ပွန်းတို့အား အလှူကိုပေးလှူရမည်၊ သီလကို ဆောက်တည်ရမည်၊ ဥပုသ်ကို စောင့်သုံးရမည်ဟု တရားဟောပြော ဆုံးမ၏။ ကြွင်းသော အဆွေခင်ပွန်း သုံးဦးတို့သည် ယုန်ပညာရှိ အဆုံးအမကို ခံယူကုန်လျက် မိမိတိုပနေရာ၌ နေကြကုန်၏။
ဘူးတောင်ကွဲရွာ၊ မင်းချောင်း
ဘူးတောင်ကွဲရွာ၊ မင်းချောင်း
သသပဏ္ဍိတဇာတ်
ယုန်မင်းဆုံးမ နာခံကြ
တစ်နေ့သ၌ ယုတ်ပညာဂရှိသည် စည်းဝေးကြသောအခ လ-ကို မြင်လျှင် နက်ဖြန် ဥပုသ်နေ့မှန်းသိ၍ သုံးဦးသော အဆွေခင်ပွန်းတို့ကို “အဆွေတို့ ... နက်ဖြန်ဥပုသ်နေ့ဖြစ်သည် ဥပုသ်စောင့်ကြကုန်လော့၊ ဥပုသ်သီလ၌တည်ကုန်၍ ပေးလှူအပ်သောအလှူသည် အကျိုးကြီး၏။ သို့အတွက် ရောက်လာသော အလှူခံတို့အား မိမိတို့စားအပ်သော အစာအာဟာရမှ တတ်အားသမျှ လှူဒါန်းကြကုန်” ဟု ဆုံးမလေ၏။
ငါးကြင်းခုနစ်ကောင် ဖျံယူဆောင်
အဆွေခင်ပွန်းသုံးဦးတို့သည်လည်း ကောင်းပြီဟု ဝန်ခံ၍ မိမိတို့နေရာသို့ သွားပြီးလျှင် နက်ဖြန် မိုးလင်းသောအခါ ဖျံသည် နံနက်စောစောအစာရှာရန် ဂင်္ဂါနားသို့သွား၏။ ထိုအခါ ရွာသားတစ်ယောက်သည် ငါးကြင်းခုနစ်ကောင်းကို နွယ်ဖြင့်သီလျက် ဂင်္ဂါကမ်းနား၌ သဲကိုယက်၍ ဖုံးပြီးလျှင် ငါးဖမ်းရန် ဂင်္ဂါဖြစ်သို့သွား၏။ ဖျံသည် ငါးနံ့ရသဖြင့် သဲကိုယက်သောအခါ ငါးကြင်းခုနစ်ကောင်ကိုမြင်၍ ဖော်ထုတ်ကာ အရှိရှိသလော - မရှိဖူးလော- ဟု သုံးကြိမ် အော်ဟစ်၍ အရှင်ကို မမြင်လျှင် နွယ်ကိုကိုက်ချီ၍ မိမိနေရာချုံ၌ထားပြီးလျှင် အချိန်တန်မှ စားမည်ဟု မိမိသီလကို ဆင်ခြင်လျက် ဝပ်၏။
ဖွတ်၊ အမဲ၊ နို့၊ မြေခွေးဖို့
မြေခွေးလည်း နေရာအရပ်မှထွက်၍ အစာရှာလတ်သော် လယ်စောင့်တစ်ယောက်၏ ကုဋီ၌ အမဲတံစို့နှစ်ခု၊ ဖွက်ကင်တစ်ခု၊ နို့ဓမ်းအိုးတစ်လုံးကို မြင်လျှင် အရှင် ရှိသလော၊ မရှိသလော - ဟု သုံးကြိမ်ဟစ်အောင်၍ အရှင်ကိုမမြင်လျှင် နို့ဓမ်းအိုး၌ ချည်ထားသော ကြိုးကွင်းကို လည်ပင်းဖြင့်စွပ်၍ အမဲ၊ တံစို့၊ ဖွတ်ကင်တို့ကို ကိုက်ချီယူဆောင်၍ မိမိနေရာချုံ၌ ထားပြီးလျှင် အချိန်တန်မှစားမည်ဟု သီလကို ဆင်ခြင်လျက်ဝပ်၏။
သရက်သီးခိုင် မျောက်ကပိုင်
ယုန်မင်းကား အချိန်တန်မှသာ နေရာမှထွက်ပြီး စားမည်ဟု သီလကို ဆင်ခြင်လျက် နေရာချုံ၌ဝပ်၍ ငါ့ထံသို့ လာသော အလှူခံတို့ကား မြက်တို့ကို စားနိုင်ကြမည်မဟုတ်ကုန်၊ နှမ်း၊ ဆန် စသည်တို့လည်း ငါ့အားမရှိကုန်၊ အကယ်၍ ငါ့ထံသို့ အလှူခံလာခဲ့ပါမူ ငါသည် ငိုယ်အသားကို လှူမည်ဟု ကြံစည်လေ၏။
ကိုယ့်အသားသာ ယုန်ထွက်တာ
ယုန်မင်းကား အချိန်တန်မှသာ နေရာမှထွက်ပြီး စားမည်ဟု သီလကို ဆင်ခြင်လျက် နေရာချုံ၌ဝပ်၍ ငါ့ထံသို့ လာသော အလှူခံတို့ကား မြက်တို့ကို စားနိုင်ကြမည်မဟုတ်ကုန်၊ နှမ်း၊ ဆန် စသည်တို့လည်း ငါ့အားမရှိကုန်၊ အကယ်၍ ငါ့ထံသို့ အလှူခံလာခဲ့ပါမူ ငါသည် ငိုယ်အသားကို လှူမည်ဟု ကြံစည်လေ၏။
မီးကျီးစုတွင်း ယုန်ခုန်ဆင်း
သိကြားမင်းသည် ယုန်၏စကားကို ကြားလျှင် မိမိတန်ခိုးအာနုဘော်ဖြင့် တစ်ခုသော မီးကျီးစုကို ဖန်ဆင်း၍ ယုန်မင်းအား ပြောကြားလေ၏။ ယုန်မင်းသည် မြေစာမြက်အိပ်ရာမှထ၍ မီးကျီးစု ရှိရာသို့သွားပြီးလျှင် အမွေးကြား၌ ပိုးငယ်တို့ရှိပါမူ မသေစေကုန်သတည်းဟု နှလုံးသွင်း၍ သုံးကြိမ် ကိုယ်ကိုခါပြီးလျှင် ကြာကန်၌ ဟင်္သာမင်းခုန်ချသကဲ့သို့ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ မီးကျီးစု၌ ခုန်ချလေ၏။ မီးသည် ယုန်မင်း၏ ကိုယ်၌ အမွေးတွင်းမျှကိုလည်း ပူလောင်စေခြင်းငှာ မတတ်နိုင်။ ဆီးနှင်းတိုက်၌ ဝင်ရသကဲ့သို့ ဖြစ်လေ၏။ ထိုအခါ ယုန်မင်းသည် “ပုဏ္ဏား ... သင်မွေးသော မီးသည် အလွန်အေး၏၊ မွေးတွင်းမျှကိုလည်း ပူလောင်စေခြင်းငှာ မတတ်နိုင်၊ အကြောင်း အဘယ်သို့ရှိသနည်း” ဟု မေးလေ၏။ “ယုန်ပညာရှိ ... ငါကား ပုဏ္ဏားမဟုတ်၊ သိကြားမင်း ဖြစ်သည်၊ သင့်အား စုံစမ်းလို၍လာသည်” ဟု ပြောလေ၏။ “အို-သိကြားမင်း ... သင့်ကို ထားဘိဦး တစ်လောကလုံး အကျွန်ုပ်ကို အလှူဖြင့် စုံစမ်းမူ၊ မလှူလိုသော အဖြစ်ကို တွေ့ရှိရမည် မဟုတ်” ဟု မွန်မြတ်သော စကားကို ပြောဆိုလေ၏။
ယုန်ရုပ်ကလေး လမှာရေး
သိကြားမင်းသည် “ယုန်ပညာရှိ ... သင်၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးသည် ကမ္ဘာပတ်လုံး ထင်ရှားသည် ဖြစ်စေသော်” ဟု တောင်ကိုညှစ်၍ အဆီကိုယူပြီးလျှင် လဝန်း၌ ယုန်ရုပ်အမှတ်အသားကိုရေး၍ ယုန်မင်းကိုဆောင်ပြီးလျှင် နေမြဲတိုင်းနေရာ၌ နေစေ၍ မိမိနေရာ နတ်ရွာသို့ သွားလေ၏။ ပညာရှိ လေးဦးတို့လည်း အညီအညွတ် ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ သီလကို ဖြည့်ကျင့်လျက် အလှူပေး၍ ဥပုသ်ကို စောင့်သုံးကာ သေလွန်သည့်အခြားမဲ့၌ ကံအားလျော်စွာ လားကြကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် ဒေသနာတော်ကိုဆောင်၍ သစ္စာကိုပြသည်၏အဆုံး၌ အလုံးစုံသော ပရိက္ခရာကို လှူဒါန်းသော သူကြွယ်သည် သောတာပတ္တိဖိုလ်၌ တည်လေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် - ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ ဖျံသည် - ယခုအခါ အာနန္ဒ။
မြေခွေးသည် - မောဂ္ဂလာန်။
မျောက်သည် - သာရိပုတ္တရာ။
ယုန်မင်းသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) သီလစောင့်ရေး၊ အလှူပေး၊ သုံးရေးဥပုသ်ကို။
(၂) ယုန်, ဖျံ, မြေခွေး၊ တောမျောက်လေး၊ စည်းဝေးပြုကုသိုလ်။
သသပဏ္ဍိတဇာတ် ပြီး၏။
ဝက်ကုန်းရွာ၊ တလိုင်းကွင်း
ဝက်ကုန်းရွာ၊ တလိုင်းကွင်း
နတ်ကကုန်းရွာ၊ သစ်ပုတ်ကုန်း
နတ်ကကုန်းရွာ၊ သစ်ပုတ်ကုန်း
ထခေါ့ချောင်းရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ထခေါ့ချောင်းရွာ (Htahkawtchaung)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ စငေါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၈၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စငေါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၁၂ ဦး၊ မ ၃၄၂၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၅၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝေါ်တောင်းရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
ဝေါ်တောင်းရွာ (Wawtawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်၊ ဝိုးလိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၆၀၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝိုးလိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၄၄ ဦး၊ မ ၉၇၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၁၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်ကောက်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဝမ်ကောက်ရွာ (Wankauk)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ကတ်ဖကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၃၃၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကတ်ဖကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၄၉ ဦး၊ မ ၃၅၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၁၃၄ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ ဝမ်လောက် ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကိုင်းယားရှည်ရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ကိုင်းယားရှည်ရွာ (Kaingyarshey)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ကိုင်းယားရှည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၆၅၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကိုင်းယားရှည်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၈၄ ဦး၊ မ ၆၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၂၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မတရောဒနဇာတ်
စတုက္ကနိပါတ် - ၂။ ပုစိမန္ဒဝဂ် -(၃၁၇) မတရောဒနဇာတ်။ ။ အစ်ကိုသေဆုံးရာ ဆွေမျိုးအားလုံး ငိုကြွေးကြကုန်လျက် ညီတစ်ဦးတည်းသာ လောကဓံကိုသိ၍ မငိုဘဲနေသော အကြောင်း။
အစ်ကိုသေက ညီငိုရ
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သာဝတ္ထိပြည်၌ မထင်ရှားသော သူကြွယ်တစ်ယောက်သည် အစ်ကို သေလွန်သဖြင့် သောကနှိပ်စက်၍ ရေလည်းမချိုး၊ ထမင်းလည်းမစား၊ နံ့သာလည်းမလိမ်း၊ နံနက်စောစောကပင်လျှင် သုသာန်သို့သွား၍ ငိုကြွေးလေ၏။
မြတ်စွာဘုရားသည် မိုးသောက်ထအခါ၌ လောကအလုံးစုံကို ကြည့်ရှုလတ်သော် ထိုသူကြွယ်သည် သောတာပတ္တိဖိုလ်၌ တည်လတ္တွှံ၊ ဥပနိဿယကို မြင်တော်မူလျှင် သူကြွယ်အိမ်သို့ ကြွတော်မူ၍ ခင်းအားအပ်သော နေရာ၌ နေတော်မူ၏။ သူကြွယ်လည်း မြတ်စွာဘုရားထံ ဆည်းကပ်ကာ ရှိခိုးလျက်နေ၏။
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် “သူကြွယ် ... စိုးရိမ်သလော” ဟု မေး၏။ “အရှင်ဘုရား ... အစ်ကို သေလွန်သောအခါမှစ၍ စိုးရိမ်ပါ၏” ဟု လျှောက်ရာ၊ “သူကြွယ် ... ခပ်သိမ်းသော သင်္ခါရတရားတို့သည် အမြဲမရှိကုန်၊ ပျက်စီးခြင်းသဘော ရှိကုန်၏၊ ပျက်စီးခြင်း၌ မစိုးရိမ်အပ်၊ ရှေးပညာရှိတို့သည် အစ်ကို သေလွန်သော်လည်း မစိုးရိမ်ကြကုန်”ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
သေလို့ မငို ကဲ့ရဲဆို
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ကုဋရှစ်ဆယ် ကြွယ်ဝသော သူဌေးမျိုး၌ဖြစ်၍ အရွယ်သို့ရောက်လတ်သော် မိဘတို့ သေလွန်ကုန်၏။ ထိအခါ အစ်ကိုသည် စည်းစိမ်ဥစ္စာကို စီအံအုပ်ချုပ်ရ၏။ ညီသူကြွယ်သည် အစ်ကိုသူကြွယ်ကိုမှီ၍ အသက်မွေးရ၏။
နောက်အခါ အစ်ကိုသူကြွယ်သည် သေလွန်လေ၏။ ဆွေမျိုးသားချင်း အဆွေခင်ပွန်းတို့သည် စည်းဝေးကုန်လျက် ငိုကြွေးကြကုန်၏။ ညီသူကြွယ်ကား မငိုကြွေးချေ။ ထိုအခါ လူတို့သည် “အချင်းတို့ ... ကြည့်ရှုကြကုန်လော၊ အစ်ကိုသေသော်လည်း ဤညီသူကြွယ်ကား မျက်နှာတွန့်ခြင်းမျှမရှိ၊ အလွန်စိတ်ခိုင်မာလှ၏။ ဥစ္စာနှစ်ခုလုံးကို ငါသာခံစားရမည်ဟု အစ်ကို သေခြင်းကို အလိုရှိသယောင်တကား” ဟု ကဲ့ရဲ့ကြကုန်၏။ ဆွေမျိုးတို့သည်လည်း ကဲ့ရဲ့ကြကုန်၏။
မိုက်မဲသူတွေ ငိုကြလေ
“အချင်းတို့ ... သင်တို့ကား သေလွန်တိုင်း၊ သေလွန်တိုင်း ငိုကြွေးကုန်၏၊ သေလတ္တံ့ ဖြစ်သောသူကို မငိုကြွေးကြကုန်၊ အလုံးစုံ ခန္ဓာကိုယ်ကို ဆောင်သောသူတို့သည် အစဉ်အတိုင်း သေရကြကုန်လတ္တံ့။
ချောင်းမောရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ချောင်းမောရွာ(Chaungmaw)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ ဖလာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၃၁၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖလာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈ ဦး၊ မ ၂၅ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၃ ဦး နေထိုင်သည်။
မတရောဒနဇာတ်
မိုက်မဲသူတွေ ငိုကြလေ
စည်းစိမ်ချမ်းသာနှင့် ပြည့်စုံကုန်သော နတ်၊ လူ၊ နဂါး၊ သား၊ ငှက်တို့သည် မိမိတို့ကိုယ်၌ အစိုးမရကုန်၊ ဖြစ်ရာအရပ်၌ မွေ့လျော်ကာ သေလွန်ကြရကုန်၏၊ လူတို့၌ ဤသို့လျှင် မတည်ကြည် တုန်လှုပ်သော ချမ်းသာ ဆင်းရဲကို ကြည့်ရှုကာ မျက်ရည်ယိုစီးခြင်း၊ ငိုကြွေးခြင်းသည်ကား အကျိုးမရှိ၊ အဘယ်ကြောင့် သင်တို့အား စိုးရိမ်ခြင်းအပေါင်းတို့သည် နှိပ်စက်ကုန်ဘိသနည်း။
ချောင်းမောရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မတရောဒနဇာတ်
မိုက်မဲသူတွေ ငိုကြလေ
မိန်းမကြူးသူ၊ ကြွေအန်ကြူးသူ၊ သောက်စားကြူးသူ၊ အကျင့်ကို မကျင့်သူ၊ အသင့်အတင့် နှလုံးသွင်းသူ၊ လောကဓံတရားရှစ်ပါးတို့၌ မလိမ္မာသူ လူမိုက်တို့သည် ဆွေမျိုးတို့ သေလွန်ရာ မငိုကြွေးသော ငါကဲ့သို့သော ပညာရှိကို သူမိုက်ဟု မှတ်ထင်အောက်မေ့ကုန်၏” –
ဟု ကဲ့ရဲ့သူတို့အား တရားစကား ဟောကြား ဆုံးမလေ၏။ ခပ်သိမ်းသော သူတို့လည်း ညီသူကြွယ်၏တရားကို စကားကြားနာရသဖြင့် စိုးရိမ်သောက ကင်းလေကုန်၏။
မြတ်စွာဘုရားသည် ဒေသနာတော်ကို ဆောင်တော်မူပြီးလျှင် သစ္စာကိုပြသည်၏အဆုံး၌ သူကြွယ်သည် သောတာပတ္တိဖိုလ်၌ တည်လေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ သောက မရှိအောင် ပြုသော ပညာရှိသူကြွယ်သည် - ယခုအခါ ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) သတ္တဝါခပဲ၊ သေရမြဲ၊ မမြဲသင်္ခါရာ။
(၃) မငိုမပူ၊ သူကြွယ်မူ၊ မိုက်သူကဲ့ရဲ့ကာ။
မတရောဒနဇာတ် ပြီး၏။
အလယ်ရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
အလယ်ရွာ (Ahlelywar)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ ရွာမကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၂၂၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွာမကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၅၈ ဦး၊ မ ၅၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၉၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂန့်ဂေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမော်ပင်ရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
နမော်ပင်ရွာ (Namawpin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ မံစီလေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၃၃၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်ကွင်းရွာ၊ ဘဝသစ်
တောင်ကွင်းရွာ၊ ဘဝသစ်
အလံချိန်ရွာ၊ အလံချိန်
အလံချိန်ရွာ၊ အလံချိန်
ထမ်စမ်းရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ထမ်စမ်းရွာ (Htantsant)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ စငေါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၈၅၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စငေါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၁၂ ဦး၊ မ ၃၄၂၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၅၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယာချောင်းရွာ၊ ယာချောင်း
ယာချောင်းရွာ၊ ယာချောင်း
ကောင်းမွန်ရွာ
ကောင်းမွန်ရွာ
ကံကြီးဘအေးရွာ၊ ဘဝသစ်
ကံကြီးဘအေးရွာ၊ ဘဝသစ်
NGC 70
NGC 70 သည် အင်ဒရိုမီဒါ ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်သည်။ ယင်းအား ၁၈၉၇ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၉ တွင် Guillaume Bigourdan ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်
Hydra-Centaurus Supercluster
Hydra-Centaurus Supercluster (SCl 128) သည် supercluster ဖြစ်ပြီး အပိုင်း ၂ ခုရှိသည်။ ယင်းသည် Virgo Superclusterနှင့် အနီးဆုံး အိမ်နီးချင်းဖြစ်သည်။
ဟိုက်ဒရာ-စင်တောရပ်
စင်တောရပ်အပိုင်းတွင် ကြီးမားသော ဂယ်လက်ဆီ cluster ၄ ခုပါဝင်ပြီး ယင်းတို့မှာ ယင်းတို့သည် ဗဟိုကျသော cluster များ၏ ဝေးရာမှ အလင်းနှစ် ၁၅၀ မီလီယံမှ ၂၀၀ မီလီယံ ကွာဝေးပြီး သေးငယ်သော cluster များသည် အုပ်စုနှင့် သက်ဆိုင်သည်။ ဤ supercluster နယ်နမိတ်အတွင်း Great Attractor တည်ရှိပြီး ယင်းသည် Norma Cluster (Abell 3627) ဖြင့် အုပ်စိုးထားသည်။ ဤကဲ့သို့ များပြားလှသော ဂယ်လက်ဆီ cluster များသည် ဒြပ်ဆွဲငင်အား သက်ရောက်သဖြင့် Norma Cluster ဆီသို့ ၅၀ Mpc အထိ တစ်စက္ကန့်လျင် ၆၀၀ ကီလိုမီတာနှုန်းဖြင့် bulk flow ကို ဖြစ်စေသည်။
Laniakea
၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် Centaurus Supercluster (Hydra-Centaurus) သည် ကြီးမားသော supercluster Laniakea ၏ အစိတ်အပိုင်းမျှသာဖြစ်သည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ ယင်း Laniakea သည် Great Attractor ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် တည်ရှိသည်။ ယင်း supercluster တွင် Virgo Supercluster တည်ရှိသောကြောင့် ကမ္ဘာမြေတည်ရှိရာ နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီလည်း တည်ရှိနိုင်သည်။
ပြင်ပလင့်
ကဏ္ဍ:လေ့လာနိုင်သော စကြဝဠာ
မြား
မြန်မာစာလုံးပေါင်း “မြား”တွင် ဟထိုး မပါသည်ကို သတိပြုရန်
မြားသည် ထိပ်တွင်အချွန် ထား၍ ပြန်ကန်စေသော ကြိုးဖြင့် ဆွဲငင်အရှိန်ယူကာ ပစ်လွှတ်ရသည့် လက်နက်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ လေးနှင့် တွဲဖက်၍ အသုံးပြုရိုး ရှိသည်။ ထပ်အချွန်သည် မြားတံအသားကိုပင် အဖျားရှူးစေကာ ချွန်ထားစေခြင်း ဖြစ်နိုင်သကဲ့သို့ သတ္တု ကဲ့သို့သော အခြားပစ္စည်းသား ခပ်မာမာတို့ဖြင့် မြားခေါင်း ပြုလုပ်ထားခြင်းလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။
မြားကို အသုံးပြုလာခဲ့သည်မှာ လွန်ခဲ့သော နှစ်တစ်သောင်းအကြာကဟုဆိုသည်။
ဝိုးလိုင်းရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
ဝိုးလိုင်းရွာ (Woelaing)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်၊ ဝိုးလိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၅၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝိုးလိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၄၄ ဦး၊ မ ၉၇၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၁၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကက္ကူလေးရွာ၊ ကက္ကူလေး
ကက္ကူလေးရွာ၊ ကက္ကူလေး
ဝမ်ကုန်းရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဝမ်ကုန်းရွာ (Wankone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ကတ်ဖကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၃၅၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကတ်ဖကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၄၉ ဦး၊ မ ၃၅၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၁၃၄ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ ဝမ်ကုန်း (ရှမ်း)ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တာပန်တိုက်ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
တာပန်တိုက်ရွာ (Tarpangtaik)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ ဖာဖိတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၁၅၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖာဖိတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၇၀ ဦး၊ မ ၅၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၁၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကနစိုကုန်းရွာ၊ တလိုင်းကွင်း
ကနစိုကုန်းရွာ၊ တလိုင်းကွင်း
လက်ပံခုံရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
လက်ပံခုံရွာ (Letpankhon)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ကိုင်းယားရှည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၆၆၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကိုင်းယားရှည်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၈၄ ဦး၊ မ ၆၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၂၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယိုးတရုပ်ရွာ
ယိုးတရုပ်ရွာ
ရွာမရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
ရွာမရွာ (Ywarma)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ ရွာမကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၂၁၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွာမကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၅၈ ဦး၊ မ ၅၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၉၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂန့်ဂေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝေဇရွတ်ရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ဝေဇရွတ်ရွာ (Waizayut)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ မံစီလေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၃၃၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖလာရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ဖလာရွာ(Hpalar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ ဖလာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၃၁၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖလာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈ ဦး၊ မ ၂၅ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ သစ်ပုတ်ကုန်း
ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ သစ်ပုတ်ကုန်း
ပိတောင်ပင်ဆိပ်ရွာ၊ ဘဝသစ်
ပိတောင်ပင်ဆိပ်ရွာ၊ ဘဝသစ်
မြို့တစ်ခါးကြီး
မြို့တံခါးကြီး ကစားနည်း
ကစားသူများအနက် ကလေးနှစ်ယောက်သည် မျက်နှာချင်းဆိုင်ရပ်လျက် သူတို့၏ လက်နှစ်ဘက်ကို လက်ချောင်းများကြားတွင်ထည့်၍ ဆက်ကာ တန်းထားကြ ပြီးလျှင် အောက်ဘက်သို့ နှိမ့်ချထားကြသည်။ လက်တန်းသည် တံခါးဖြစ်သည်။ လူဝင်သောအခါ လက်တန်း တံခါးကိုဖွင့်ဟန် မြှောက်ပေးရသည်။ ကျန်ကစားသူများသည် တစ်ယောက်၏နောက်တွင် တစ်ယောက်ရှိနေကြသည်။ ခါးရှိ လုံချည်ကို ဖြစ်စေ၊ အကသ္မျီစကိုဖြစ်စေ ကိုင်ကာ တွဲထားကြလေသည်။ ထိုသို့ အတန်းလိုက် ရှိနေကြသော ကစားသူများအနက် ဆိုတတ်သူတိုင်းက အောက်ပါအတိုင်း ပြောဆိုကြလေသည်။
မြို့တံခါးကြီး ဖွင့်ပေးပါ
လက်ဆက်ထားသည့် - ဘယ်မင်းအိမ်ကလည်း
ကလေးနှစ်ယောက်
နဘုဂဘိုကန်
နဘုဂဘိုကန် သည် ယူဂန်ဒါနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် သေးငယ်သည့် သန့်ရှင်းကြည်လင်သည့်ရေကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
မြို့တစ်ခါးကြီး
မြို့တံခါးကြီး ကစားနည်း
အတန်းရှိကစားသူများ - ဆင်ထိန်းအိမ်ကဘဲ
ကလေးနှစ်ယောက် - ဆင်စော်နံ ပြန်လေဦးတော့
နဘုဂဘိုကန်
တည်နေရာ
ဤကန်သည် ယူဂန်ဒါနိုင်ငံ၊ အလယ်ပိုင်းဒေသ၊ မဆကခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။ ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် မဆကမြို့၏ အရှေ့ဘက်သို့ ကားလမ်းဖြင့် ၂၃ ကီလိုမီတာ (၁၄ မိုင်) အကွာအဝေးတွင် တည်ရှိသည်။ တ်လုပ်မှုအပေါ် သက်ရောက်မှုများ ဖြစ်စေသည်။
မြို့တစ်ခါးကြီး
မြို့တံခါးကြီး ကစားနည်း
လူတွဲသည် ပြန်သွား၍ - မြို့တံခါးကြီး ဖွင့်ပေးပါ
လှည့်လာပြီးလျှင်
နဘုဂဘိုကန်
အကျဉ်းချုပ်
နဘုဂဘိုကန်သည် ဗစ်တိုးရီးယားကန်၏ ကန်ငယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဗစ်တိုးရီးဗားကန်သည် နဘုဂဘိုကန်၏ ကန်ခြေမှ ၄ ကီလိုမီတာ (၂.၅ မိုင်) မျှသာ ဝေးသည်။
မြို့တစ်ခါးကြီး
မြို့တံခါးကြီး ကစားနည်း
ကလေးနှစ်ယောက် - ဘယ်မင်း အိမ်ကလဲ
အတန်းရှိကစားသူများ - မြင်းထိန်းအိမ်ကဘဲ
နဘုဂဘိုကန်
အကျဉ်းချုပ်
ဤကန်ရှိသည့် နေရာဒေသကို လူများနှင့် တိရစ္ဆာန်များအတွက် အရေးပါသည့်အတွက် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရမည့် Ramsar site နေရာအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့ကြသည်။
မြို့တစ်ခါးကြီး
မြို့တံခါးကြီး ကစားနည်း
ကလေးနှစ်ယောက် - မြင်းစော်နံပြန်လေဦးတော့
တွဲထားကြသော ကလေးများသည် ယခင်ကကဲ့သို့ပင် လှည့်ထွက်သွား၍ ပြန်လှည့်လာကြပြီးလျှင် အထက်ဖော်ပြပါ အတိုင်းပင် တံခါးဖွင့်ရန် အော်၍ ပြောကြလေသည်။ လက်ဆက်ထားသော ကလေးနှစ်ယောက်ကလည်း ရှေးနည်းအတိုင်း ပြန်မေးလေသည်။ အတန်းရှိ ကလေးများကလည်း မိမိတို့စိတ်ကူး ရထားသည့်အိမ်ကို ပြောပြကြ လေသည်။ ကလေးနှစ်ယောက် ကလည်း သူတို့သဘောမကျသေးလျှင် လူတွဲပြောသည့် တိရစ္ဆာန်တမျိုးမျိုး၏ အမည်နှင့် နံပြန်လေဦးလော့ဟု ပြော၍ လွှတ်လေသည်။ နောက်ဆုံး သူတို့ သဘောကျသည့်အိမ်၊ ပုံပမာအားဖြင့် သဌေးကြီးအိမ် ကဘဲဟု ပြောသောအခါတွင်
နဘုဂဘိုကန်
အကျဉ်းချုပ်
ကန်၏ ပတ်ဝန်းကျင်သည် အနီးအနားရှိ လူအများအပေါ် များစွာမှီခိုအားထားနေရာပြီး လူနေထူထပ်သည်။ ဆိုးရွားလှသည့် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ဆောင်မှုများသည် ကန်၏ ရေအရည်အသွေးနှင့် အစားအသောက်ထုတ်လုပ်မှုအပေါ် သက်ရောက်မှုများ ဖြစ်စေသည်။
မြို့တစ်ခါးကြီး
မြို့တံခါးကြီး ကစားနည်း
လက်ဆက်ထားသော ကလေးနှစ်ယေက်က အေးအေးဟု ပြောဆိုကာ
အီး ့ ့ ့ဟုဆို၍ သူတို့လက်များကို
Pneumonoultramicroscopicsilicovolcanoconiosis
Pneumonoultramicroscopicsilicovolcanoconiosis သည် အင်္ဂလိပ်စာလုံးဖြစ်ပြီး Silica အမှုန့်ရှုမိလျှင်ဖြစ်တတ်သော အဆုတ်ရောဂါအမည် ဖြစ်သည်။။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာတွင် အက္ခရာ အများဆုံး စကားလုံးအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
မြို့တစ်ခါးကြီး
မြို့တံခါးကြီး ကစားနည်း
တံခါးဖွင့်ပေးသကဲ့ သို့ မြှောက်ပေးလိုက်ကြလေသည်။ ထိုအခါ လူတွဲက မြှောက်ထားသောလက်များအောက်မှ ဝင်၍ ထင်းကလေး ခွေပါရစေအုံး ဟုဆိုကာ ထွက်သွားသည်။ နောက်တခေါက် ဝင်သောအခါတွင် ဟင်းရွက်ကလေး ခူးပါရစေအုံးဟု ဆိုကာ ထွက်သွားပြီးလျှင် နောက်တခေါက် ဝင်သောအခါတွင် ရေကလေး ခပ်ပါရစေအုံး စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုးကိုပြော၍ မြှောက်ထားသော လက်နှစ်ဘက်၏ အောက်မှ ဝင်သွားကြလေသည်။ နောက်ဆုံးအခေါက်တွင်မူ မိုးချုပ်ပြီး မြို့တွင်းဝင်ကြစို့ဟု ဆို၍ ဝင်သောအခါ လက်ဆက်ထားသော ကလေးနှစ်ယောက်က သူတို့၏ လက်များကို မြှောက်မပေးတော့ဘဲ ချထားကြသဖြင့် လူတွဲက မြို့တံခါးကြီးပိတ်ပြီလား ဖွင့်ပါဟုဆိုလေသည်။ ကလေးနှစ်ယောက်က လေးချက်ကျော်သော် ပိတ်ပါသော်ဟုပြော၍ လက်များကိုမမြှောက်ဘဲထားကြလျှင် လူတွဲက နောက်ဆုံးလူနော် ယူတော့ဟု ဆိုကြသောအခါ တံခါးစောင့်များအဖြစ်နှင့် ကစားသူနှစ်ဦးက ဩော်...ဩော် ဟု
ဆိုပြီးနောက် အေးဟု ဆိုကြပြီးလျှင် တံခါးကို ဖွင့်ပေးည့်ပမာ သူတို့၏ လက်များကို မြှောက်လိုက်ကြလေသည်။ နောက်ဆုံးကစားသူ ဝင်မိသောအခါတွင် တံခါးစောင့်များအဖြစ် ကစားသူနှစ်ဦးက မြှောက်ထားသော လက်ကွင်းဖြင့် စွပ်ဖမ်းလိုက်ရသည်။ ဖမ်း၍ မမိလျှင် အစမှပြန်ကစားရသည်။ ဖမ်းမိလျှင် မိသူနှင့်တကွ တံခါးပိတ်သံ ဂြိတ်ဂြိတ်ဆို၍ ထိုင်ရသည်။ အတန်းလိုက် ရှိနေကြသော ကစားသူများက စုရုံလာကြပြီးလျှင် သုံးယောက်အားဝိုင်း၍ ထိုင်ချလိုက်ကြ လေသည်။ ထို့နောက်ဝိုင်းနေကြသူများက တို့လူဘယ်က ရပါတယ် ဟုမေးလိုက်ကြသောအခါ တံခါးစောင့်အဖြစ် ကစားသူနှစ်ဦးက ထန်းပင်အောက်က ရပါတယ်ဟု ပြန်၍ဖြေလိုက်ကြသည်။ ထိုအခါကျန်ကစားသူများက ထန်းသီးသီးချိန်တို့လူချိန် တို့လူဘယ်က ရပါတယ်ဟု ပြန်၍ မေးကြပြန်သည်။ ထိုနည်းတစ်ဖန်မေးပြန်၍ အပင်တစ်မျိုးပြီးလျှင်တမျိုး၏ အောက်ကရပါတယ် ဟုပြန်၍ ဖြေကြသောအခါ ထိုပြောသောအပင်၏ နောက်က သီးချိန်တို့လူချိန် တို့လူဘယ်ကရပါတယ်ဟုဆက်ကာ မေးပြန်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် တံခါးစောင့်အဖြစ် ကစားသူနှစ်ဦးက မိထားသူအား ရေတိမ်သလား၊ နက်သလားဟုမေးရာ အဖမ်းခံရသူက ရေတိမ်သည်ဟု ဖြေလျှင် သူတို့၏လက်များကို အောက်သို့ နှိမ့်ချလိုက်ပြီးလျှင် မိထားသူအား ထွက်သွားစေသည်။ ရေနက်သည်ဟု ဖြေမိလျှင် သူတို့၏ လက်များကို မြှောက်ထားကြပြီးလျှင် မိနေသူအား ခုန်၍ထွက်စေသည်။ ထိုနောက်ကစားပွဲကို အသစ်စ၍ ကစား ကြပြန်သည်။ အချို့ဒေသတွင် တိုက်တံခါးကြီးဖွင့်ပါအုံးဟု ပြောကြရာ တံခါးစောင့်များက ဘယ်မင်းအိမ်ကတုံးဟု ပြန်၍ မေးကြရာ စစ်ကဲအိမ်ကဟု ဖြေလျှင် စစ်ကဲစော်နံလှတယ် ဟုပြောရလေ သည်။ ထို့ပြင် အချို့ဒေသ၌ နောက်ဆုံးဝင်သည့် အလှည့်တွင် တို့နောက်က လက်ဘက်ထုပ်အုပ် ရယူတော့ဟုလည်း ဆိုတက် ကြသည်။
နဘုဂဘိုကန်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယူဂန်ဒါနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
အထက်မဒေးကျွန်းရွာ၊ အလံချိန်
အထက်မဒေးကျွန်းရွာ၊ အလံချိန်
ရှင်တော် (ဒိုင်းနက်)ရွာ
ရှင်တော် (ဒိုင်းနက်)ရွာ
ဖုံးဆိုးရွာ၊ ယာချောင်း
ဖုံးဆိုးရွာ၊ ယာချောင်း
ထိကြုကြည့်ရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ထိကြုကြည့်ရွာ (Htikyukyi)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ စငေါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၈၇၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စငေါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၁၂ ဦး၊ မ ၃၄၂၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၅၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
Norma Cluster
Norma Cluster (ACO 3627 သို့မဟုတ် Abell 3627) သည် Great Attractor ၏ အလယ်ဗဟို၌တည်ရှိသော ဂယ်လက်ဆီများ၏ ဂယ်လက်ဆီအစုအဝေးဖြစ်သည်။ ယင်းသည် 68 Mpc ခန့် ကွာဝေးသည်။ Cluster သည် နီးကပ်ပြီး တောက်ပသော်လည်း နဂါးငွေ့တန်း၏ ပြင်ညီအနီး Zone of Avoidance တွင် တည်ရှိသောကြောင့် လေ့လာရန် ခက်ခဲသည်။ ယင်း၏ ထုထည်သည် နေထုထည်ပေါင်း ၁၀၁၅ ခန့်ရှိသည်ဟု တွက်ချက်ထားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နော်မာ (ကြယ်စုတန်း)
ဖာပွန် (ကချင်)ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
ဖာပွန် (ကချင်)ရွာ (Hparpun (Kachin))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ ဖာပွန်လီဆောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၁၀၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လိပ်ချောင်း ( ၂ )ရွာ၊ ဘဝသစ်
လိပ်ချောင်း ( ၂ )ရွာ၊ ဘဝသစ်
သပြေတုံးလဲရွာ၊ တလိုင်းကွင်း
သပြေတုံးလဲရွာ၊ တလိုင်းကွင်း
ကုန်းကလေးရွာ၊ ကက္ကူလေး
ကုန်းကလေးရွာ၊ ကက္ကူလေး
ရွာစည်ရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
ရွာစည်ရွာ (Ywarsi)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ ရွာစည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၁၇၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွာစည်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၈ ဦး၊ မ ၄၂၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၈၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂန့်ဂေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထရုမ်းလူမျိုး
မြန်မာ့တိုင်းရင်းသား၊ ကချင်မျိုးနွယ်စုမှ ဖြစ်သည်။
နေထိုင်
တရုမ်းလူမျိုးနွယ်စုများသည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ခါကာဘိုရာဇိတောင်ခြေတွင်နေထိုင်ကြသည်။
ထရုံမြစ် မြစ်ဖျားခံရာ ဒေသမှ ဆင်းသက်လာသဖြင့် ထရုံလူမျိုးဟု အမည်တွင်သည်။ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ ခန့်ကပင် ထိုဒေသမှ ဆင်းသက်ခဲ့ကြပြီး ကချင်ပြည်နယ်တွင် အခြေချ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။
ပုံသဏ္ဌာန်
တရုမ်းလူမျိုးနွယ်စုများ၏ အရပ်သည် ၁၁၀ စင်တီမီတာသာရှိသည်။ ဒါပေမဲ့ ခုနောက်ပိုင်းမှာ အခြားမျိုးနွယ်စု များနှင့် လက်ထပ်ကြသောကြောင့် အရပ်အမောင်းများပိုရှည်လာကြသည်။
ယခုအခါ ထရုံမျိုးနွယ်(၃)ဦးတည်းသာ ကျန်ရှိတော့သည်။
မစာဥ ကစားနည်း
မစာဥကစားနည်းသည် မြန်မာ့ ကျေးလက်ရိုးရာ ကစားနည်း ဖြစ်သည်။ ရှေးယခင် လသာသာ ညအခါဝယ် ဤကစားနည်းကို ကလေးများသည် ထုပ်ဆီးထိုးတမ်း၊ ကြက်ဖခွပ်တမ်းကစားနည်းများ နည်းတူ ပျော်ရွှင် သွက်လက်စွာ ကစားလေ့ ရှိပေသည်။ ယခုအခါ ကစားသူ သိပ်မရှိတော့ချေ။
ကစားပုံ
ထိုကစားနည်းတွင် စည်းဝိုင်းတစ်ခုကို တုတ်တစ်ချောင်းဖြင့် ဆွဲလိုက်ကြသည်။ ထို့နောက် ထိုနောက် မျဉ်းကြောင်းလေးကြောင်း ကန့်လန့်ဖြတ်ထားသည့် လမ်းကြောင်းတစ်ခုကို စည်းဝိုင်းနှင့် ထိပ်တိုက်ဆွဲကြသည်။ ပြီးလျှင် တစ်ယောက်မှလွဲ၍ ကျန်ကစားသူများ အားလုံးသည် စည်းဝိုင်းကြီးအတွင်း၌ နေကြသည်။ ကျန်တစ်ယောက်က လမ်းကြောင်းအတိုင်း တစ်ကွက်စီနင်းယင်း ဒုံးဒုံးဟုဆိုကာ လျှောက်လာလေသည်။ ထိုအခါ ကစားသူများက ဘယ်သူလဲဟု မေးလိုက်ကြရာ ဒုံးဒုံးဟုဆိုကာ လျှောက်လာ လေသည်။ ထိုအခါ ကစားသူများက ဘယ်သူလဲဟု မေးလိုက်ကြရာ ဒုံးဒုံးဟုဆိုသူက မစာရုဟု ပြန်ဖြေလေသည်။ ထိုအခါ စည်းဝိုင်းအတွင်းနေ ကစားသူများက ဘယ်သွားမလို့လဲဟု မေးကြရာ မစာရုက ပွဲသွားမယ်လို့ဟု ဖြေလေသည်။ ထိုအခါ ကစားသူများက တို့လဲလိုက်မယ်ဟု ပြောကြသောအခါ မစာရု လုပ်သူက မလိုက်နဲ့ ကျားတွေဆင်တွေပေါတယ်ဟူ၍ ဖြေလေ သည်။ ထိုနောက် ကိုက်ကိုက်သေသေ လိုက်ခဲ့ဟု ဆိုပြီးမှ ဒုံးဒုံးဟုဆို၍ ကျန်နှစ်ကွက်ကို လှမ်းနင်းလိုက်ပြီးလျှင် စည်းဝိုင်း တစ်လျှောက်တွင်ပြေး၍ စည်းဝိုင်းတွင်းရှိ ကစားသူ တစ်ယောက်ယောက်ကို အပြင်သို့ မရောက်ရောက်အောင် ဆွဲထုတ်လေသည်။ စည်းဝိုင်းတွင်းရှိ ကစားသူများကလည်း သူတို့၏ လူစည်းဝိုင်းအပြင်သို့ ရောက်မသွားစေရန် ဝိုင်း၍ ကူဆွဲကြလေသည်။ ထိုသို့ ကူဆွဲနေကြ စဉ် မစာရု၊ မစာရုဟု မပြတ်အော်ဟစ်ကာ ကစားကြလေသည်။ စည်းဝိုင်းအပြင်သို့ ရောက်သွား သူသည် နောက်တစ်လှည့်တွင် မစာရုအဖြစ် ကစားရလေသည်။
ဝမ်ကုန်း (အာခါ)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဝမ်ကုန်း (အာခါ)ရွာ (Wankone (Ahkar))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ကတ်ဖကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၂၀၇၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကတ်ဖကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၄၉ ဦး၊ မ ၃၅၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၁၃၄ ဦးနေထိုင်သည်။
လိပ်ဥဝှက်တမ်း
လိပ်ဥဝှက်တမ်း ကစားနည်း
လိပ်ဥဝှက်တမ်း ကစားနည်းကိုလည်း မြန်မာကလေးများ နှစ်သက်ကြလေသည်။ ထိုကစားနည်းတွင် ကစားသူများက မြေကြီးပေါ်တွင် စည်းဝိုင်းကြီး တဝိုင်းကို တုတ်တစ်ချောင်းဖြင့် ခြစ်လိုက်ပြီးလျှင် အလယ်တွင် တစ်ဖန် စည်းဝိုင်းသေးသေး တစ်ခုကို ဆွဲ၍ ထိုစည်းဝိုင်းကလေးအတွင်း၌ ခဲလုံး လေးငါးလုံးခန့်ကို လိပ်ဥများအဖြစ် ထားပြီးလျှင် လိပ်အဖြစ်နှင့် ကစားသူက ဆောင့်ကြောင့် ထိုင်၍ သူ၏ခြေနှစ်ဘက်ကြားတွင် ထိုခဲလုံးများကို ထားရလေသည်။ ပြီးလျှင် ကျန်ကစားသူများက စည်းဝိုင်းကြီး အပြင်တွင်ဝိုင်း၍ ရပ်ကြပြီးလျှင် လိပ်ထီးလား လိပ်မလား ဟုမေးကြလေသည်။ လိပ်မဟု ဖြေမိလျှင် ကစားသူများက လိပ်ဥများကိုလုကြသောအခါတွင် လိပ်မလုပ်သူသည် သူ၏ခြေထောက်များဖြင့်သာ လိပ်ဥများကို ကာကွယ်နိုင်တော့လေသည်။ သူလက်များကို အသုံးမပြုံနိုင်တော့ချေ။ လိပ်ထီးဟု ဖြေမိလျှင် လူ၏လက်များကို အသုံးပြုနိုင်ပြီးလျှင် ခြေထောက်များကိုမူ အသုံးမပြုနိုင်ချေ။ အခြားကစားသူများက စည်းဝိုင်းအပြင်မှနေ၍ လုကြဟေ့ဟု တစ်ယောက်က အော်လိုက်သည်နှင့် တပြိုင်နက် လိပ်ဥ အဖြစ်ထားသော ခဲလုံးများကို စည်း၏ ပြင်ပမှ နေ၍ ကစားသူများက လုကြလေသည်။ ထိုသို့ လုနေကြစဉ်နှင့် လိပ်ဥများ ရှိနေစဉ်၌ ကစားသူတစ်ယောက်ယောက်ကို လိပ်လုပ်သူ၏ ခြေထောက်နှင့်ဖြစ်စေ၊ လက်နှင့်ဖြစ်စေ ထိမိလျှင် အထိခံရသူက လိပ်အဖြစ်နှင့် စ၍ ကစားကြ ရလေသည်။ အကယ်၍ လိပ်ဥများကို အားလုံးလုယူနိုင်လျှင် လိပ်လုပ်သူက မတ်တပ်ရပ်လိုက် ရသည်။ ထိုအခါ ကစားသူများအနက် တစ်ယောက်ယောက်က လိပ်လုပ်သူ၏ မျက်စိများကို မမြင်စေရန် အဝတ်တစ်ခုနှင့် ပတ်၍ ချည်ပေးလိုက်သည်။ ကျန်တစ်ယောက်ယောက်က လိပ်ဥများကို အနီးအနားရှိ တစ်နေရာရာတွင် ဝှက်ထားလိုက်လေသည်။ ပြီးသောအခါတွင် မျက်စိများတွင် စည်းထားသော အဝတ်ကို ဖယ်ရှားလိုက်၍ လိပ်လုပ်သူအား ဝိုင်းလိုက်ကြပြီးလျှင် လက်ခုပ်များတီး၍ ဖြစ်စေ၊ က၍ဖြစ်စေ လိပ်ဥပျောက်လို့ လိပ်မရှာ၊ သူ့ခမျာ ငိုမဲ့ငိုမဲ့ဟုဆိုကြကာ နောက်ပြောင်လေသည်။ လိပ်လုပ်သူကလည်း လိပ်ဥများကို ဝှက်ထားမည်ဟု ထင်ရသော နေရာများတွင် လိုက်ရှာလေသည်။ လိပ်ဥများကို ပြန်တွေ့ သောအခါတွင် လိပ်လုပ်သူက တွေ့ပြီးသည်မှာ စည်းဝိုင်းထဲတွင်ဟု အောက်ပြောလေသည်။ ထိုအခါ ကစားသူများသည် စည်းဝိုင်းအတွင်းသို့ ဝင်ကြ၍ တစ်ယောက်လက်ကို တစ်ယောက်က ကိုင်ကာ ဝိုင်း၍မတ်တပ်ရပ်နေကြလေသည်။ စည်းဝိုင်း၏ အပြင်ရှိ လိပ်လုပ်သူက လိပ်ဥများကို လက်တစ်ဘက်တွင် ကိုင်၍ ကျန်လက်တစ်ဘက်ဖြင့် စည်းဝိုင်းအတွင်းရှိ ကစားသူ တစ်ယောက်ယောက်ကို သူ၏ ခြေထောက်များ အပြင်ရောက်သည်အထိ ဆွဲထုတ်ရလေသည်။ စည်းဝိုင်းအတွင်းရှိ ကစားသူ များကလည်း သူတို့၏လူ အပြင်သို့ ပါမသွားစေရန် ဝိုင်း၍ ဆွဲထားကြလေသည်။ သို့သော် တစ်ယောက်ယောက်သာလဲလျှင် အဆွဲခံရသူသည် စည်းဝိုင်းအပြင်သို့ ပါသွားလေ့ရှိလေသည်။ ထိုအခါ လိပ်လုပ်သူက ဆွဲထုတ်မိပြီ သူ့ကိုဟု အော်ပြောသော အခါတွင် အခြားကစားသူများက ခဲလုံးနှင့်တို့ဟူ၍ ပြန်အော် ကြလေသည်။ ထိုအခါ ခဲလုံးနှင့် သူ့အား ပခုံးတွင်ဖြစ်စေ၊ ကျောတွင်ဖြစ်စေ တို့လိုက်ရသည်။ ထိုအတွင်း အဆွဲခံရသူ စည်းဝိုင်းအပြင်သို့ ရောက်မသွားစေရန် ကြိုးစားကြလေသည်။ စည်းဝိုင်း၏ အပြင်သို့ ခြေထောက်များ ရောက်သွားသူသည် နောက်တစ်လှည့် ကစားသောအခါတွင် လိပ်လုပ်ရလေသည်။ လိပ်စ၍ လုပ်သူသည် များသောအားဖြင့် အကြီးဆုံးကလေး ဖြစ်လေ့ရှိသည်။ ထိုသို့ ပထမစ၍ လုပ်မည့်သူ မပေါ် ပေါက်လျှင် ကစားမည့်သူများဝိုင်းဖွဲ့၍ ထိုင်ကြပြီးလျှင် ခဲလုံးများဖြင့် မြေကြီးတွင် ချက်ကျကျရိုက်ကာ လိပ်ဥပျောက်လို့ လိပ်မရှာ သူ့ခမျာ ငိုမဲ့ငိုမဲ့ဟူ၍ သံပြိုင်ဆို ကြလေသည်။ ထိုသို့ သံပြိုင်ဆိုကြရာ၌ အသံ နောက်ကျနေသူသည် ပထမစ၍ လိပ်လုပ်ရလေသည်။
ထီလင်းရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ထီလင်းရွာ (Htilin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ စငေါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၈၇၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စငေါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၁၂ ဦး၊ မ ၃၄၂၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၅၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သဲတောရွာ
သဲတောရွာ
ဖြူလေးကုန်းရွာ၊ စပါးထား
ဖြူလေးကုန်းရွာ၊ စပါးထား
တံခွန်တိုင်ရွာ၊ အလံချိန်
တံခွန်တိုင်ရွာ၊ အလံချိန်
ရွာသာယာရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
ရွာသာယာရွာ (Ywartharyar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်၊ ဝိုးလိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၄၀၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝိုးလိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၄၄ ဦး၊ မ ၉၇၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၁၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောက်စုရွာ၊ တလိုင်းကွင်း
အောက်စုရွာ၊ တလိုင်းကွင်း
မန္တံရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စစ်တောရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
စစ်တောရွာ (Sittaw)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ကိုင်းယားရှည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၆၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကိုင်းယားရှည်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၈၄ ဦး၊ မ ၆၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၂၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘဝသစ် (၂)ရွာ၊ ဘဝသစ်
ဘဝသစ် (၂)ရွာ၊ ဘဝသစ်
တစ်ဒေသ ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦး တင်မြှောက်သောစနစ်
တဒေသ-ကိုယ်စားလှယ်တဦးတင်မြှောက်သောစနစ်
ဗြိတိသျှနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့က အသုံးပြုကြသော ဤစနစ်မှာ အရိုးရှင်းဆုံးစနစ်ဟူ၍ လူသိများပြီး မဲဆန္ဒနယ်တခုလျှင် ပါတီအများမှ ကိုယ်စားလှယ်တဦးဆီ စေလွှတ်ယှဉ်ပြိုင်စေကာ မဲအများဆုံးရရှိသူကလွှတ်တော်အမတ်အဖြစ်ရွေးကောက်ခံရသောစနစ်ပင်ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ပါတီလေးခုမှ ကိုယ်စားလှယ်များသည် မဲအရေအတွက်စုစုပေါင်း၏ ၂၅၊ ၂၅၊ ၂၄၊ ၂၆ အသီးသီးရာခိုင်နှုန်းရှိသော မဲအရေအတွက်များရရှိကြလျှင် ၂၆ရာနှုန်း မဲရရှိသောပါတီမှာ အခြားပါတီများနှင့်ယှဉ်လျှင် မဲကွာဟမှုအလွန်ကျဉ်းမြောင်းသော်လည်း အနိုင်ရရှိကာ အရွေးခံရသောကြောင့် ကျန်ပါတီများမှာ အနိုင်ရသောပါတီကိုယှဉ်နိုင်ရေးအတွက် အချင်းချင်းပေါင်းစည်းကြပြီး ပေါ်ထွန်းလာသော ပါတီအသစ်ကအနိုင်ပြန်ရသည့်အခါ ကျန်သောပါတီများကလည်း ပြန်လည်ပေါင်းစည်းကာ အနိုင်ရရန်ကြိုးစားလေ့ရှိကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဤစနစ်အသုံးပြုသောနိုင်ငံများတွင် အဆုံး၌ ပါတီငယ်များပေါင်းစုထားသော ပါတီကြီးနှစ်ခုသာ ယှဉ်ပြိုင်ကြသောအခြေသို့ ရောက်ရလေ့ရှိသည်။ ဤသို့နှစ်ပါတီကြီးစိုးသော ပါလီမန်နိုင်ငံရေးစနစ်တွင် ပါတီကြီးနှစ်ခုနှင့် မပေါင်းလိုပဲသီးသန့်တည်ရှိနေသော တတိယပါတီအကြီးအသေးလေးများလည်းရှိတတ်ပြီး ထိုပါတီတို့မှာ ရွေးကောက်ပွဲအနိုင်ရရေးအတွက် ခက်ခဲသော်လည်း အင်အားကောင်းလျှင်ကောင်းသလောက် ပါတီကြီးနှစ်ခုစလုံးအပေါ်တွင် သက်ရောက်မှုများရှိနေသည်။ ပါတီကြီးနှစ်ခုမဲရရှိမှုရာခိုင်နှုန်းတူညီနေပါက မဲရရှိမှုအတန်ငယ်အားကောင်းသော တတိယပါတီကို စည်းရုံးနိုင်သောပါတီကြီးက ထိုတတိယပါတီနှင့်မဟာမိတ်ပြုကာညွှန့်ပေါင်းအစိုးရဖွဲ့ပြီး အစိုးရအာဏာကိုရယူရ၏။(ဤသည်မှာ ယေဘုယျပြောခြင်းဖြစ်ပြီး အချို့နိုင်ငံများတွင် အဓိကပါတီကြီးနှစ်ခုအနက် တခုသည် မဲရာခိုင်နှုန်းအားဖြင့် ပြိုင်ဘက်ထက်သာသော်လည်း မဲရရှိမှုရာခိုင်နှုန်းသည် သတ်မှတ်ထားသော အတိုင်းအတာတခုထက် လျော့နည်းနေလျှင် ညွန့်ပေါင်းအစိုးရဖွဲ့ရမည်ဟူ၍ ပြဋ္ဌာန်းထားသောနိုင်ငံများလည်းရှိသည်။)
တဒေသ-ကိုယ်စားလှယ်တဦးစနစ်၏ အားသာချက်များ
ဤစနစ်မှာ ပြည်သူအများအတွက်အာရုံစိုက်၍ ရွေးချယ်စရာများများမရှိသည့်အတွက် ပါတီတခုစီ၏ အကောင်းအဆိုးလုပ်ရပ်များမှာ ပြည်သူများ၏အမြင်တွင် သိသာထင်ရှားနေသည်။ အနိုင်ရပါတီသည် အစိုးရအဖွဲ့အတွင်း နေရာအများစုရယူကာ မူဝါဒများချမှတ်လုပ်ကိုင်ရာတွင်လည်း အသာရနိုင်သည်။ အာဏာရပါတီက ပြည်သူ၏ဆန္ဒကို မဆိုသလောက်ပင်ဖြစ်စေ မျက်ကွယ်ပြုမိသည့်အခါတွင်လည်း ယခင်ကတည်းက အတိုက်အခံပါတီနှင့်မဲကွာဟမှုကျဉ်းမြောင်းနေသော အခြေအနေတွင် အနည်းငယ်မျှယိမ်းယိုင်သွားသော မဲအသာရမှုကြောင့် အာဏာကိုလက်လွှတ်ရတတ်၏။ အာဏာရလာသောပါတီ၏ ပါလီမန်အတွင်းအမတ်နေရာရရှိမှုသည် မဲအသာရမှုအနည်းငယ်သာသာသော်လည်း ပါလီမန်အတွင်း အမတ်နေရာအများစုကို ယူပိုင်ခွင့်ရှိကာ အစိုးရဖွဲ့နိုင်၏။ ထိုသို့သော အတိမ်းအစောင်းမခံနိုင်သောအခြေအနေများကြောင့် အာဏာရပါတီသည် မိမိတို့၏အုပ်ချုပ်မှုလုပ်ရပ်များကို လက်လွတ်စပယ်မလုပ်ရဲပဲ အနည်းငယ်မျှသောမကျေနပ်မှုကြောင့် မဲအသာရရှိမှုလျော့သွားသည်နှင့်တပြိုင်နက် မိမိနှင့်မတိမ်းမယိမ်းအတိုက်အခံကို အာဏာလွှဲပေးရနိုင်သည်။ ဤသည်ကိုပင် တဒေသ-ကိုယ်စားလှယ်တဦးစနစ်ဟု အားသာချက်အဖြစ်ရှုမြင်နိုင်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင်မူ အခြေခံဥပဒေအရ အာဏာခွဲဝေမှုပုံစံအဖြစ် အာဏာရပါတီသည် အစိုးရဖွဲ့ခွင့်အဖြစ် အိမ်ဖြူတော်တွင်အသာရလျှင် အတိုက်အခံကို ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်တွင်လွှမ်းမိုးစေခြင်းဖြင့် သူတို့၏ တဒေသ-ကိုယ်စားလှယ်တဦးစနစ်ကို ပုံဖျက်ထား၏။
တဒေသ-ကိုယ်စားလှယ်တဦးစနစ်၏ အားနည်းချက်များ
ဤစနစ်တွင် အနိုင်ရပါတီသည် အစိုးရအဖွဲ့နှင့်ပါလီမန်အတွင်း အမတ်နေရာအများစုရရေးအတွက် မဲများများအသာရရန်မလိုပဲ အနိုင်ရသည်နှင့်တပြိုင်နက် ပါလီမန်နှင့် အစိုးရအဖွဲ့အတွင်း မိမိလူများကိုသာအများစုရွေးချယ်ခွင့်ရကာ စိတ်ကြိုက်အုပ်ချုပ်နိုင်သော်လည်း ပြည်သူလူထု၏ ဆန္ဒကို အမှန်တကယ်ကိုယ်စားပြုသည်ဟု အသေအချာမပြောနိုင်ပေ။ အကြောင်းမှာ မိမိ၏ပြိုင်ဘက်ပါတီအပေါ်အနိုင်ရမှုရာနှုန်းသည် ၅၁ရာနှုန်း၊ ၄၉ရာနှုန်းဖြစ်စေကာမူ ၄၉ရာနှုန်းရသော အတိုက်အခံက အရှုံးပေးရကာ အစိုးရအဖွဲ့တွင် အတိုက်အခံပါတီ၏ အစိုးရအဖွဲ့အတွင်းပါဝင်မှုမှာလည်း မရှိသလောက်ဖြစ်သွားရသည်။ ထို့ကြောင့်ပင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ မဲဆန္ဒနယ်အချို့သည် ပါတီကြီးတခုခု၏ လုံးဝချုပ်ကိုင်ထားခြင်း(gerrymandering)ခံရပြီး “ဤမဲဆန္ဒနယ်သည် ငါတို့ပါတီအတွက် မည်သည့်အခါပင်ဖြစ်စေသေချာပြီးဖြစ်သည်” ဟူ၍ပင်တွက်ဆထား၍ရနေသော အခြေအနေဖြစ်နေပြီး အခြားအချို့ချို့သောနယ်များတွင်သာ အကြိတ်အနယ်ပြိုင်ရသော အခြေအနေကျန်ရှိနေသည်။ အဓိကပါတီကြီးနှစ်ခုစလုံးမှာ အမှားမခံသောအခြေအနေအောက်၌ လူထုအကြိုက်ပြောဆိုမဲဆွယ်ကြရာတွင် အကြောင်းအရာများမှာ မတိမ်းမယိမ်းတူညီနေကြသည်ကများပြီး နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများမှာ လူထုအတွက်ငြီးငွေ့စရာဖြစ်လာနိုင်၏။ နှစ်ပါတီစလုံးသည်ထူးမခြားနားသာဖြစ်သည်ဟု လူထုကယူဆလာသည့်အခါတွင် မဲပေးသူအရေအတွက်လည်းလျော့နည်းလာပြီး ဒီမိုကရေစီ၏အနှစ်သာရဖြစ်သော အစိုးရဖွဲ့စည်းမှုတွင် လူထုပါဝင်ပတ်သတ်ဆုံးဖြတ်နိုင်မှုလည်းလျော့နည်းလာမည်ဖြစ်သည်။ အချိုးကျဗဟုကိုယ်စားလှယ်စနစ်ကျင့်သုံးကြသော ဥရောပနိုင်ငံအများစုတွင်မူ လူထုသည် ရွေးချယ်စရာပါတီများအရောင်အသွေးစုံလင်သည့်အတွက် မဲပေးသူအရေအတွက်ရာနှုန်းမှာ နှစ်ပါတီအခြေပြုနိုင်ငံရေးရှိသော နိုင်ငံများထက်မြင့်မားလေ့ရှိသည်။
ယူဂန်ဒါနိုင်ငံရှိ ရေကန်များစာရင်း
အောက်ပါတို့သည် ယူဂန်ဒါနိုင်ငံရှိ ရေကန်များစာရင်း ဖြစ်သည်။
NGC 90
NGC 90 သည် ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး အင်ဒရိုမီဒါ ကြယ်စုတန်းထဲမှ အလင်းနှစ် ၂၅၀ မီလီယံ အကွာ၌တည်ရှိသည်။ ယင်းအား R. J. Mitchell ဆိုသူမှ ၁၈၅၄ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ မြင်သာသောအရွယ်အစားမှာ ၁၃.၇ ဖြစ်သည်။
လဂွေရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖာပွန် (လီဆော)ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
ဖာပွန် (လီဆော)ရွာ (Hparpun (Lisaw))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ ဖာပွန်လီဆောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၁၀၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွာစည်ရွာသစ်ရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
ရွာစည်ရွာသစ်ရွာ (Ywarsiywarthit)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ ရွာစည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၁၈၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွာစည်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၈ ဦး၊ မ ၄၂၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၈၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂန့်ဂေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမလကန်
ဝမလကန် သည် ယူဂန်ဒါနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် သန့်ရှင်းကြည်လင်သည့် ရေကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤရေကန်သည် sitatunga ("enjobe" in Luganda)အပါအဝင် အန္တရာယ်ရှိနေသည့် ငှက်များနှင့် တိရစ္ဆာန်များသည် မှီတင်းကာနေထိုင်ကြသည့် စိုစွတ်မြေဒေသတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ဤကန်သည် ယူဂန်ဒါနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း၊ ဘုဂန်ဒမြို့ရှိ လူအများအတွက် ရိုးရာနှင့် ယဉ်ကျေးမှု လက္ခဏာတစ်ရပ်အဖြစ် တည်ရှိသည်။
တည်နေရာ
ကန်သည် ယူဂန်ဒါနိုင်ငံ၊ ဘုဂန်ဒဒေသရှိ Mubende, Mityana, နှင့် Gomba စသည့်မြို့များတွင် အသီးသီးမျှဝေလျက် တည်ရှိနေသည်။ ဝမလကန်၏ အရှေ့ဘက်ကန်ခြေတွင်  Mityana နှင့် Kalyankoko, Kimuli, Mityana ခရိုင်တို့အကြား အကွာအဝေးသည် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ၁၇ ကီလိုမီတာ (၁၁ မိုင်) ရှိသည်။ ကန်၏ ကိုဩဒိနိတ်တည်နေရာသည် 0°20'44.0"N, 31°53'16.0"E (Latitude:0.345545; Longitude:31.887778) ဖြစ်သည်။
အကျဉ်းချုပ်
ကန်၏ ဧရိယာသည် ခန့်မှန်းခြေ ၂၅၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၉၇ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ဤကန်တွင် ကျွန်းများစွာသည် အစက်ပုံသဏ္ဌာန်တည်ရှိနေကြသည်။ ၎င်းကျွန်းများမှာ Lwanju Island, Mabo Island, and Bagwe Island, Kiraza, Kazinga နှင့် အခြားကျွန်းများတို့ ဖြစ်ကြသည်။ ကန်အတွင်းသို့ River Nyanzi, the River Kitenga, the River Kaabasuma, the River Mpamujugu, and the River Bbimbye စသည့် မြစ်များမှ ရေများသည် စီးဝင်လျက်ရှိသည်။
ကျားလောင်းပွန်းရွာ
ကျားလောင်းပွန်းရွာ
ဦးဇွန်း၊ ဒေါ်
ပထမလူမှုဝန်ထမ်းဒေါ်ဦးဇွန်း (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၃ဝ-၁၃ဝ၆) သည် ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ထမြောက်အောင်မြင်စွာ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသော ဘိုးဘွားများ (ဝါ) လူအိုများ စောင့်ရှောက်ရေး လူမှုဝန်ထမ်းလုပ်ငန်းကို မြန်မာလူမျိုးများထံမှ ပထမဦးစွာ မျိုးစေ့ချခဲ့သူ ဖြစ်ပေသည်။ ပရဟိတလုပ်ငန်းတစ်ခုကို `ဗွေဆော်ဦး´ လုပ်ဆောင်ခဲ့သူတစ်ယောက်လည်းဖြစ်သည်။
== မြန်မာ့ပထမဦးဆုံး ဘိုးဘွားရိပ်သာကို စစ်ကြိုခေတ်က သက်ကြီးရွယ်အိုများ စုဝေးနေထိုင်ရာဌာနဖြစ်၍ လူအိုရုံဟု ခေါ်ခဲ့ကြသည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီး နောက်ပိုင်းမှ လူအိုရုံအစား ဘိုးဘွားရိပ်သာဟု ခေါ်ကြသည်။ ) များကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သူ ဒေါ်ဦးဇွန်းကို မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်တွင် ရတနာပုံနေပြည်တော် (မန္တလေးမြို့) ၌ ၁၈၆၈ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်၊ သောကြာနေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။ မိဘများမှာ ပိုးကုန်သည် ဦးအိနှင့် ဒေါ်မျှင် တို့ ဖြစ်ကြပြီး တစ်ဦးတည်းသောသမီး ဖြစ်သည်။ ငယ်အမည်မှာ မဦးဇွန်းပင် ဖြစ်သည်။
လူထုဒေါ်အမာ၏ အစ်မကြီး နဂါးဒေါ်ဦး၏ ငယ်မည်မှာလည်း မဦးဇွန်းပင်ဖြစ်သည်။ (ထိုခေတ်၌ မန္တလေးတွင် သမီးဦးမိန်းကလေး မွေးလျှင် မဦးဇွန်းဟု အမည်မှည့်လေ့ရှိကြောင်း၊ ထို့ပြင် သမီးလေးကို ဦးခေါင်းဆံပင်အား ဦးစွန်းဖုတ်ကလေးထားပေးပြီး ချစ်စနိုးဖြင့် မဦးစွန်းဟုလည်း မှည့်ခေါ်တတ်ကြောင်း စာရေးဆရာမကြီး လူထုဒေါ်အမာက ပြောဆိုဖူးကြောင်း သိရသည်။ ) ဦးအိသည် အမရပူရမြို့ ရက်ကန်းစင်များမှ ပိုးထည်၊ ချည်ထည်တို့ကို ရောင်းဝယ်သော ပိုးကုန်သည်ကြီး ဖြစ်ရာ ပစ္စည်းဥစ္စာ ကြွယ်၀ချမ်းသာသည်။
ဒေါ်ဦးဇွန်း၏ အမူအကျင့်၊ စိတ်နေသဘောထားနှင့် ပတ်သက်၍ စာပေဗိမာန်ထုတ် ‘ဖွားဦးဇွန်း’ အတ္ထုပ္ပတ္တိ၌ ဤသို့ ဖော်ပြထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ “သူမသည် ရုပ်ရည်လည်း လှပတင့်တယ်၏။ သို့သော် မာနထောင်လွှားခြင်းမရှိ၊ စိတ်နေသဘောထား အမူအကျင့် မွန်မြတ်လှသည်။”
မဦးဇွန်းကလေးသည် ငယ်စဉ်ကပင် သူတော်ကောင်းမိဘများ၏ သွန်သင်ချက်အရ ဘာသာရေးကို အထူးကိုင်းရှိုင်းသော အမျိုးကောင်းသမီးဖြစ်ခဲ့သည်။ ခုနစ်နှစ်အရွယ်ကပင် ပုပ္ဖာရုံကျောင်းအမဝိသာခါထုံး နှလုံးမူကာ နေ့စဉ် ငါးပါးသီလကိုစောင့်ထိန်း၍ ရှစ်ရက်သီတင်း လပြည့်လကွယ်တို့၌ အင်္ဂါရှစ်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသောသီလကို အမြဲမပြတ် ဆောက်တည်ခဲ့လေသည်။ မိဘများအားလည်း မပြတ်လုပ်ကျွေးပြုစုလေသည်။ အသက် ၁၆ နှစ်အရွယ်မှစ၍ ဒေါ်ဦးဇွန်းသည် မိဘလုပ်ငန်းဖြစ်သော ပိုးကုန်သည်အလုပ်ကို ဦးစီးလုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ပိုးထည်အရောင်းအဝယ်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ အမြို့မြို့သို့ ကူးသန်းသွားလာရသောကြောင့် အမြို့မြို့၌ မိတ်ဆွေများရှိသည်။ လူပေါင်းဆန့်သည်။ ဗဟုသုတကြွယ်ဝသည်။ မင်္ဂလာတရားတော်နှင့်အညီ မောက်ကြွားဝင့်ဝါခြင်းမရှိ ခြိုးခြံစွာကျင့်သုံးနေထိုင်၍ လှူသင့်လှူထိုက် ပေးသင့်ပေးထိုက်သူအားမူ ရက်ရောစွာပေးကမ်းတတ်သည်။ သို့ရာတွင် အိမ်ထောင်သားမွေးကား မပြုခဲ့။ အပျိုကြီးဘဝဖြင့် အရိုးထုတ်ခဲ့လေသည်။ မဦးဇွန်း ၁၇ နှစ်သမီးအရွယ်သို့ ရောက်သောအခါတွင်မှ သီပေါမင်း ပါတော်မူခဲ့လေသည်။
ကျောင်းအမ ဒေါ်ဦ:ဇွန်း
ဒေါ်ဦးဇွန်းသည် ၁၈၉၈ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမြို့ ပတ္တမြားဆရာတော်အား အုတ်ကျောင်း ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းသည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ပတ္တမြားအုတ်ကျောင်းအမ ဒေါ်ဦးဇွန်း ဟူ၍ လူသိများလာသည်။
လူအိုရုံများ စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပုံ
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၅၂-ခုနှစ် (ခရစ်နှစ် ၁၈၉၀-ပြည့်နှစ်) တွင် မဦးဇွန်း အသက် ၄၀ အရွယ်တွင် မိဘနှစ်ပါးသည် တစ်နှစ်အတွင်း ရှေ့ဆင့်နောင်ဆင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ မိခင်ဘခင်တို့ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဒေါ်ဦးဇွန်း၌ မိမိနေထိုင်သောတိုက်အိမ်၊ ငွေသားတစ်သိန်းခွဲခန့်နှင့် လယ်ယာမြေစသော အမွေအနှစ်များကိုရလိုက်သည်။ အမရပူရမြို့မှ ပိုးထည်စသည့်ကုန်တို့ကို တစ်ဦးတည်း ကိုယ်စားလှယ်ယူကာ ရန်ကုန်၊ သထုံ၊ မော်လမြိုင်၊ ပဲခူး၊ ပုသိမ် စသော အောက်ပြည်နယ်များသို့ ပို့သောအလုပ်ကိုလုပ်သည်။ သို့ရာတွင် သူမသည် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ မည်မျှပင် တိုးတက်ကောင်းမွန်နေစေကာမူ မိဘများကွယ်လွန်သည့်အချိန်မှစ၍ မိဘများအား လွမ်းဆွတ်သောစိတ်ကြောင့် ဘဝတွင်မပျော်ပိုက်၊ မိဘများကို လွမ်းဆွတ်တမ်းတသောကြောင့် စိတ်ပြေလက်ပျောက် ရန်ကုန်သို့ သွားရောက်လေသည်။ ရန်ကုန်မြို့သို့ ရောက်သောအခါ ကန်တော်လေးရပ်ရှိ ပြင်သစ်လူမျိုး ခရစ်ယာန်ဗရင်ဂျီဘုန်းကြီး ဘီဂင်ဒစ်တည်ထောင်သည့် ဘုန်းကြီးနှင့်သီလရှင်များ သာသနာပြုလူအိုရုံသို့ သွားရောက်ကြည့်ရှုရာမှ သားထောက်သမီးခံမရှိသော လူအိုများအား မိဘများကိုယ်စား စောင့်ရှောက်ကျွေးမွေးရသော် သင့်မည်ဟု အကြံဖြစ်ပေါ်လာလေသည်။
မိရိုးဖလာအားဖြင့် ငယ်စဉ်ကပင် ဗုဒ္ဓဘာသာဖြစ်လာကြပါလျက် မြန်မာနိုင်ငံ၌ တစ်ခုတည်းသာရှိသော ပြင်သစ်သာသနာပြုလူအိုရုံတွင် ခိုလှုံကြရပါက ဘာသာရေးအခက်အခဲ ဖြစ်ကြရတော့မည်ကို ယူကျုံးမရဖြစ်ခဲ့ရလေသည်။ ထို့ကြောင့် မိမိကိုးကွယ်သောဘာသာကိုလည်း မထိခိုက်စေပဲ မိမိတို့အလိုအလျောက်ကိုးကွယ်လိုသောဘာသာကို ကိုးကွယ်ခွင့်ရှိစေရန် လူအိုများစောင့်ရှောက်ရေးဌာန တစ်ခုကို ဖွင့်လှစ်မည်၊ မြန်မာလူမျိုး ဗုဒ္ဓဘာသာတွင်လည်း ထိုမျှ မွန်မြတ်သော လုပ်ငန်းမျိုးရှိသင့်သည်၊ မိမိကပင် ဦးဆောင်ဦးရွက်ပြုမည်၊ ထိုမှသာ ကွယ်လွန်သူ မိဘနှစ်ပါးကိုယ်စား ခိုကိုးရာမဲ့ သက်ကြီးရွယ်အိုတို့ကို စောင့်ရှောက်ခြင်းဖြင့် စိတ်ချမ်းသာမှုရနိုင်တော့မည်ဟု ဆုံးဖြတ်လိုက်သည်။
ဒေါ်ဦးဇွန်းသည် ၁၉၁၅ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမြို့၌ ပထမဦးဆုံး လူအိုရုံတည်ဆောက်ရေးနှင့် ပတ်သက်၍ မန္တလေးမြို့ရှိ မြို့မျက်နှာဖုံးလူကြီးများနှင့် ဆွေးနွေးတိုင်ပင်ခဲ့သည်။ ထိုဆွေးနွေးပွဲတွင် “ကျွန်မတို့ဗုဒ္ဓဘာသာမြန်မာလူမျိုးတွေဟာ အဆင်မသင့်လို့ စင်မြင့်ကနေဆင်းပြီး သူတစ်ပါးလက်အောက်ခံနိုင်ငံဖြစ်နေရတာ၊ ကျွန်မတို့ ကိုယ့်ခြေထောက်ပေါ်ကိုယ်ရပ်ပြီး ကျွန်မတို့ကိုယ်တိုင် ဦးစီးတဲ့ ဗုဒ္ဓဘာသာလူအိုရုံကို ဘာကြောင့် တည်ထောင်လို့မရမှာလဲ၊ ရအောင် တည်ထောင်မယ်။” ဆိုပြီး ဒေါ်ဦးဇွန်းက ပြောဆိုခဲ့သည်။
၁၉၁၈ ခုနှစ်တွင် မင်းကွန်းလူအိုရုံအသင်းကို စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ အသင်းတည်ထောင်စဉ်က အားပေးကူညီသူနည်းပါးပြီး ရှစ်နှစ်တွင် ရန်ပုံငွေရှစ်ထောင်ကျပ်သာရရှိခဲ့ပြီး ကိုယ်တိုင် ရုန်းကန်ဆောင်ရွက်ခဲ့ရသည်။ သို့သော် မကြာမီ ရန်ပုံငွေ လေးသိန်းကျော်အထိ တိုးရရှိခဲ့ပြီး ဘိုးဘွား ၂၅၀ ထိ လက်ခံနိုင်ခဲ့သည်။ မင်းကွန်းဗုဒ္ဓဘာသာ လူအိုရုံလုပ်ငန်း အတော်အထမြောက် အောင်မြင်လာသောအခါ ဒေါ်ဦးဇွန်းသည် မူလရည်ရွယ်ချက်များအတိုင်း ၁၂၈၉ ခုနှစ်တွင် သထုံမြို့ မြသပိတ်တောင်ခြေ၌လည်းကောင်း၊ ၁၂၉ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ပေါင်းတည်မြို့၌ လည်းကောင်း၊ ၁၂၉၅ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ နှင်းဆီကုန်း၌ လည်းကောင်း၊ ၁၂၉၉ ခုနှစ်တွင် ပခုက္ကူမြို့၌လည်းကောင်း အသီးသီး လူအိုရုံများကို မိမိပိုင်ငွေဖြင့် မတည်၍ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ရွှေ့ပြောင်းနိုင်သောပစ္စည်း၊ မရွှေ့ပြောင်းနိုင်သောပစ္စည်း စုစုပေါင်း နှစ်သိန်းခန့်ကို လူအိုရုံများသို့ လှူဒါန်းလိုက်လေသည်။
၁၉၃၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် မြန်မာပြည် ဘုရင်ခံဝန်ကြီးများဖြစ်သော ပညာရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာဘမော်၊ သစ်တောရေးရာဝန်ကြီး ဦးဘဖေ၊ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် သခင်နုတို့ မင်းကွန်းလူအိုရုံသို့ လာရောက်လေ့လာခဲ့သည်။ မင်းကွန်းလူအိုရုံအသင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ဒေါ်ဦးဇွန်း၏ ဆောင်ရွက်ချက်များကို ချီးကျူးဂုဏ်ပြုမှတ်တမ်းရေးသားခဲ့သည်။
နိဂုံး
ထိုနောက် ၁၂၉ဝ ပြည့်နှစ်အသက် ၆ဝ အရွယ်တွင် ပေါင်းတည်လူအိုရုံ၌ ဝတ်ကြောင်ကိုစွန့်၍ သီလရှင်ဝတ်လိုက်သည်။ သီလရှင်ဘွဲ့မှာ ဖွားသုမာလာတည်း။ သို့ရာတွင် ဒေါ်ဦးဇွန်း ဟူသောအမည်ဖြင့်ပင် ထင်ရှားသည်။
ကျောင်းအမကြီး ဒေါ်ဦးဇွန်း၏ ကိုယ်ကျိုးစွန့်သော တိုင်းကျိုးပြည်ကျိုးဆောင်လုပ်ငန်းကို အင်္ဂလိပ်အစိုးရတို့သည် အသိအမှတ်ပြုသည့်အနေဖြင့် တီပီအက်စ်ခေါ် တိုင်းကျိုးပြည်ကျိုးဆောင်ဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်လေသည်။ မီးရထား၊ မီးသင်္ဘောတို့ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့အပြား ပထမတန်းမှ အခမဲ့ စီးနင်းသွားလာခွင့်ကိုလည်းပေးထားလေသည်။
ဒေါ်ဦးဇွန်းသည် “လူအိုများအကျိုးကို ဟန်ဆောင်ကူညီကြသည့် လောဘအတ္တသမားများ တွေ့ရှိပါလျှင် နှိမ်နှင်းဖယ်ရှားနိုင်ပါစေ” ဟု မိန့်ကြားခဲ့သည်။
ပင်ပန်းကြီးစွာ ဗုဒ္ဓဘာသာလူအိုရုံတည်ထောင်ခဲ့သော လူအိုရုံများ၏မိခင် ကျောင်းအမကြီး ဒေါ်ဦးဇွန်းသည် လူအိုများအတွက် စည်းစိမ်နှင့်လုပ်အားကို ၂၈ နှစ်လုံးလုံး ပေးအပ်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၃ဝ၆ ခုနှစ် ကဆုန်လပြည့်ကျော် ၅ ရက်နေ့ (၁၉၄၄ ခုနှစ် မေလ ၁၁ ရက် ) တွင် အသက် ၇၆ နှစ် အရွယ်၌ မင်းကွန်းလူအိုရုံတွင် ကွယ်လွန်လေသည်။
ဒေါ်ဦးဇွန်း၏ကြေးရုပ်ကို ထုလုပ်၍ မင်းကွန်းလူအိုရုံတွင် ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ထားရှိသည်ကို တွေ့နိုင်ပေသည်။
ခမီလိပ်ချောင်းရွာ၊ ဘဝသစ်
ခမီလိပ်ချောင်းရွာ၊ ဘဝသစ်
NGC 80
NGC 80 သည် နှစ်ဖက်ခုံး ဂလက်ဆီ အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး အင်ဒရိုမီဒါ ကြယ်စုတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းသည် NGC 47 နှင့် NGC 68 တို့နှင့် ဆက်နွယ်နေသည်။
ခြေထောက်ရှည်ရွာ
ခြေထောက်ရှည်ရွာ၊ စပါးထား
ကောင်တအိုရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ကောင်တအိုရွာ (Kawngtaoh)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ စငေါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၈၆၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စငေါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၁၂ ဦး၊ မ ၃၄၂၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၅၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချစ်ညို (စာရေးဆရာ)
ဦးချစ်ညို (၁၉၂၄–၁၉၈၇) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ မန္တလေးမြို့ ၈၃ လမ်း စစ်ကိုင်းတန်းရပ်၌ အဖ ဦးဖိုးမင်း (ဦးမင်း)၊ အမိ ဒေါ်မမကြီး တို့က ၁၉၂၄ ခု ဒီဇင်ဘာ ၂၅ ရက် (မလိခ ကမူ ဒီဇင်ဘာ ၂၄ ရက် ဟု ဖော်ပြသည်) တွင် ဖွားမြင် ခဲ့သည်။ မွေးချင်း လေးယောက်တွင် ဒုတိယမြောက် ဖြစ်၍ ကျားဘညိမ်း၏ ညီ ဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဦးဘသိန်း ဖြစ်၏။
မန္တလေး စိန့်ဂျိုးဇက် ဒိုင်အိုနှင့် ဝက်စလီယံ ကျောင်းတို့တွင် ပညာသင်ခဲ့သည်။ ၁ဝ တန်းထိ ပညာ သင်ယူ ပြီးနောက် ရေဒီယို အော်ပရေတာ သင်တန်း တက်ခဲ့သည်။
၁၉၄၅ တွင် လူထုဂျာနယ်၌ တွဲဖက် အယ်ဒီတာအဖြစ် ဘာသာပြန် ဆိုင်ရာ တာဝန် များကို ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။ လူထုဂျာနယ်ကို သတင်းစာ အဖြစ် ပြောင်းလဲ ထုတ်ဝေသောအခါ လုပ်ငန်းခွင်မှ ထွက်ခွာ၍ ဘာသာပြန် လုံးချင်း ဝတ္ထုများ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထို့နောက် လူထု သတင်းစာတိုက်သို့ ပြန်လည် ဝင်ရောက်ကာ၊ နိုင်ငံခြား သတင်းအယ်ဒီတာအဖြစ် ၁၉၅၂ အထိ လုပ်ကိုင် ခဲ့သည်။ ၁၉၅၂ တွင် ချစ်ညို ပုံနှိပ်တိုက်နှင့် မန္တလေး စာအုပ်တိုက် တို့ကို တည်ထောင် ခဲ့သည်။ ၁၉၆ဝ - ၆၂ အထိ မန္တလေးမြို့ ပြည်ကြီး ကျက်သရေ ရပ်ကွက် ပထမ မြူလူကြီး အဖြစ် အရွေး ခံခဲ့သည်။ မြန်မာ ကျားကစား လောကတွင် ထင်ရှားသည်။ မြန်မာပြည်တွင် ကျားကစားနည်း စာအုပ်ကို ဒုတိယမြောက် ပြုစုထုတ်ဝေခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ဓာတ်ပုံမောင့် လုပ်ငန်းကို တီထွင် လုပ်ကိုင် ခဲ့သည်။
အဇ္ဇဂေါဏဂူဘုရား
အဇ္ဇဂေါဏ ဂူဘုရားသည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုဂံရှိ ဂူဘုရားတစ်ဆူ ဖြစ်ပြီး ဂူအမှတ်-၃၀၉(က) ဖြစ်သည်။
ချစ်ညို (စာရေးဆရာ)
ငယ်စဉ် ကပင် စာပေ၊ ဂီတ၊ အနုပညာနှင့် မြန်မာ ကျား ကစားနည်းတွင် ဝါသနာ ထုံခဲ့သည်။ ၁၉၄၅ တွင် လူထု ဂျာနယ်၌ ဆောင်းပါးများ ရေးသားခြင်းဖြင့် စာပေလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ရှုမဝ၊ မြဝတီ၊ သွေးသောက်နှင့် အခြား မဂ္ဂဇင်း များတွင် ဆောင်းပါး၊ ဝတ္ထုရှည်၊ ဝတ္ထုတို များစွာ ပါဝင် ရေးသား ခဲ့သည်။ လွတ်လပ်ရေး ခေါင်းလောင်း (၁၉၄၆)၊ အမေ (၁၉၅ဝ)၊ ကိုယ့်အမျိုး ချစ်သူမို့ [၂ တွဲ] (၁၉၅၂)၊ လေသူ ရဲမယ် (၁၉၅၄)၊ ချစ်တနေ့ သေတနေ့ (၁၉၅၈) စသော ဘာသာပြန် စာအုပ်များ၊ သုံးတလပ်နှင့် ဝတ္ထုတိုများ (၁၉၅၈) ပင်ကိုရေးနှင့် စနစ်တကျ ကျား ကစားနည်း (၁၉၆၆) စာအုပ် များမှာ ထင်ရှားသည်။ နောက်ဆုံး ရေးလက်စ စာမူမှာ ကျွန်တော့် အစ်ကို ကျားဘညိမ်း ဖြစ်သည်။
ဘဝနိဂုံး
၁၉၈၇ ခုနှစ် မေလ ၁ဝ ရက်နေ့ နံနက် ၅ နာရီတွင် မန္တလေး မြို့၌ ကွယ်လွန် ခဲ့သည်။
စာညွှန်း
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:ပထမ မြန်မာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ငွေတိုးချစားသူ
ငွေတိုးချစားသူဆိုသည်မှာ ငွေချေးလုပ်ငန်းကို စီးပွားရေးလုပ်ငန်း တစ်ရပ်အဖြစ် လုပ်ကိုင်သူကိုသာ ငွေတိုးချစားသူဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ရင်းနှီးသည့် မိတ်ဆွေများကို လုပ်ငန်းသဘာဝအရ တစ်နှစ်လျှင် နှစ်ကြိမ်၊ သုံးကြိမ်မျှ ငွေချေးသူကို ငွေတိုးချစားသူဟု မခေါ်ဆိုနိုင်ပေ။ (Bishwa Nath Rai @. Kashi Nath Rai., 1948, B.L.R, H.C., 449) ၁၉၄၅-ခုနှစ်၊ ငွေတိုးချစားသူများ အက်ဥပဒေ ပုဒ်မ-၂(၆) အရဆိုလျှင် ငွေထုတ်ချေးသည့် အလုပ်ကို လုပ်ကိုင်သူ တစ်ဦးဦးအား ငွေတိုးချစားသူဟု ခေါ်ဆိုရမည် ဖြစ်သည်။ ငွေထုတ်ချေးခြင်းကို လုပ်ငန်းတစ်ခု အနေဖြင့် လုပ်ကိုင်မှသာ ထိုသူအား ငွေတိုးချစားသူဟု ခေါ်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။ လုပ်ငန်းအနေဖြင့် မဟုတ်ဘဲ မိတ်ဆွေတစ်ဦးဦးအား ကူညီသည့် အနေဖြင့် တစ်ခါတစ်ရံသာ ငွေထုတ်ချေးခြင်း ဖြစ်ပါမူ ထိုသူကို ငွေချေးစားသူ ဖြစ်သည်ဟု ကျဉ်းမြောင်းစွာ သတ်မှတ်ခြင်း မပြုနိုင်ပေ။ တစ်ဖက်မှလည်း ငွေထုတ်ချေးသည့် လုပ်ငန်းတစ်ခုထည်းကို အသက်မွေး ဝမ်းကျောင်း အလုပ်အဖြစ် လုပ်ကိုင်စားသောက်သူကိုမှသာ ငွေတိုးချစားသူ ဖြစ်သည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ကောက်ယူခြင်း မပြုနိုင်ပေ။ ဥပမာ ။   ။ လူတစ်ယောက်သည် ကုန်သည်အလုပ်ကိုလည်း လုပ်ကိုင်သည့်အပြင် ငွေထုတ်ချေးခြင်း လုပ်ငန်းကိုလည်း လုပ်ကိုင်နေပါမူ ထိုသူအား ငွေတိုးချစားသူ ဖြစ်သည်ဟု ကောက်ယူရမည်ဖြစ်သည်။ သာမန်ကုန်သည် တစ်ယောက်သာ ဖြစ်သည်ဟု မယူဆနိုင်ပေ။ [ဦးထွန်းရွှေနှင့် ဦးဝင်း၊ 1967 B.L.R., (C.C) 145]
ဘာဟိရတ်အယ်ဘိဘန့်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တူနီးရှားနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
သရက်ကုန်းရွာ၊ တလိုင်းကွင်း
သရက်ကုန်းရွာ၊ တလိုင်းကွင်း
ကုလယ်ကုန်းရွာ၊ ကက္ကူလေး
ကုလယ်ကုန်းရွာ၊ ကက္ကူလေး
ကညင်ကုန်းရွာ၊ ဘဝသစ်
ကညင်ကုန်းရွာ၊ ဘဝသစ်
ဟိုနားရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
ဟိုနားရွာ (Honar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်၊ နားလောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၆၁၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားလောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၀ ဦး၊ မ ၃၈၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၇၀ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေပေါက်ချောင်းရွာ၊ ရေပေါက်ချောင်း
ရေပေါက်ချောင်းရွာ၊ ရေပေါက်ချောင်း
ဓမ္မရံကြီးဘုရား
ဓမ္မရံကြီးဘုရားသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုဂံတွင် တည်ရှိသည်။ ဓမ္မရံကြီးဘုရား(ဘုရားအမှတ်-၇၇၁) သည် ကွမ်းတောင်ပေါက် လိုဏ်တစ်ဆင့်ဂူ ဘုရားကြီးဖြစ်ပြီး အေဒီ (၁၁၆၅)တွင် နရသူမင်း (ခ) ကုလားကျမင်း အေဒီ (၁၁၆၃-၁၁၆၅) တည်ခဲ့သည်။ ထု-ဓမ္မရံ၊ ဉာဏ်-သဗ္ဗညု၊ အနု-အာနန္ဒာ၊ တန်ခိုး- ရွှေစည်းခုံ ဟူသော အဆိုအရ ဓမ္မရံကြီးဘုရားသည် ပုဂံဒေသတွင် ထုထည် အကြီးဆုံး ရှေးဟောင်းဘုရားတစ်ဆူ ဖြစ်သည်။
သမိုင်း
နရသူမင်းသည် ဖခင် အလောင်းစည်သူမင်းအား သတ်မိသည့်အတွက် နောင်တရပြီး ထိုမကောင်းမှု ပြေပျောက်စေရန် ကြီးစွာသော ကောင်းမှုပြုလုပ်ရန် ရည်ရွယ်၍ ဓမ္မရံကြီးဘုရားကို တည်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဗိသုကာလက်ရာများ
ဓမ္မရံကြီး ဘုရားအုတ်စီလက်ရာ ကောင်းမွန်သည့်အတွက် အုတ်တစ်ချပ် နှင့် တစ်ချပ်အကြား အပ်ထိုး၍ မရနိုင်အောင် စေ့စပ်သေချာသည်ဟု ပြောစမှတ် ပြုကြသည်။ ဘုရားတည်ရာတွင် နရသူမင်း ကိုယ်တိုင် ကြီးကြပ် စစ်ဆေးပြီး အလုပ်တာဝန် ပေါ့လျော့လျှင် အပြစ်ပေးသည့် အတွက် ပန်းရံ ဗိသုကာ တို့သည် စေ့စပ်သေချာအောင် လုပ်ဆောင်နေရ၍ ဘုရားတည်၍ မပြီးနိုင်ဟု အဆိုရှိသည်။
ပန္နက်ပုံစံသည် အာနန္ဒာလိုဏ်ဂူဘုရားကြီး ပန္နက်ပုံစံနှင့် ဆင်တူသည်။ စတုရန်းပုံဖြစ်၍ လေးမျက်နှာ၌ အာရုံခံမုခ်များ ရှိသည်။ ဂရိတို့၏ ကြက်ခြေခတ်ပုံစံသဘောမျိုး ဖြစ်သည်။ အာနန္ဒာဘုရားကဲ့သို့ပင် အမိုးနှစ်ဆင့် နိမ့်လျှောရှိ၍ ပစ္စယာလေးဆင့် တက်ထားသည်။ ထိုအထက်၌ ကွမ်းတောင်နှင့် အထွက်တို့သည် ပျက်စီးလျက်ရှိသည်။