cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
နောင်နိုင်းရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆုံရှမ်း
ဆုံရှမ်း
လက်ပန်ကိုင်းရွာ၊ ကင်းချောင်း
လက်ပန်ကိုင်းရွာ၊ ကင်းချောင်း
ကိုယ့်ဝန် ကိုယ်ထမ်း၊ ကိုယ့်လမ်း ကိုယ်သွား
ကိုယ့်ဝန် ကိုယ်ထမ်း၊ ကိုယ့်လမ်း ကိုယ်သွား ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက်
ကိုယ့်ဝန်ကို ကိုယ်ထမ်း၍ ကိုယ့်လမ်းကို ကိုယ်သွားသကဲ့သို့ တာဝန်သိပြီး မိမိဘဝအတွက် ကောင်းရာကောင်းကြောင်းကို ကိုယ်တိုင် လုပ်သွားရသည်။
ဩဂုတ် ၁၉၉၈
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဩဂုတ် ကဏ္ဍ:၁၉၉၈
လင်ကွန်း (ရုပ်ရှင်)
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
တပင်ပျော်ရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သောင်ပြင်ရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
သောင်ပြင်ရွာ (Thaungpyin)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ မုန္တောကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၉၈၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မုန္တောကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၃၉ ဦး၊ မ ၉၀၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လယ်ပလင်ရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
လယ်ပလင်ရွာ (Lelpalin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ ဝက်ကျကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၂၁၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နရွဲတော (အနောက်)ရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
နရွဲတော (အနောက်)ရွာ (Naywetaw(West))သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ နရွဲတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၂၁၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နရွဲတောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၀၂ ဦး၊ မ ၁၃၆၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၆၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကိုယ့်ဝမ်းနာ ကိုယ်သာသိ
ရှင်းလင်းချက်
မိမိ၏ ဝမ်းနာဝေဒနာ မည်မျှ ပြင်းပြသည်ကို မိမိသာ သိနိုင်သကဲ့သို့ အခက်အခဲ မည်မျှရှိသည်ကို အခြားသူများထက် ကာယကံရှင်ကသာ ပိုမိုသိရှိနိုင်သည်။
ကန်းနားစုရွာ၊ ဗျင်းညား (အလယ်)
ကန်းနားစုရွာ၊ ဗျင်းညား (အလယ်)
ဟွန်ဒူးရပ်စ်နိုင်ငံ
ဟွန်ဒူးရပ်စ် ( ရုံးသုံးအခေါ်အဝေါ်တွင် ဟွန်ဒူးရပ်စ် သမ္မတနိုင်ငံ) သည် အမေရိက အလယ်ပိုင်းတွင် ရှိသော သမ္မတနိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ယခင်က စပိန် ဟွန်ဒူးရပ်စ်ဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ပြီး ယခုလက်ရှိ ဘလိဇ်နိုင်ငံ ဟုခေါ်ကြသော ဗြိတိသျှ ဟွန်ဒူးရပ်စ်မှ ခွဲခြားနိုင်ရန် အတွက် ဖြစ်သည်။ အနောက်ဘက်တွင် ဂွာတီမာလာနိုင်ငံ၊ အနောက်တောက်ဘက်တွင် အယ်ဆာဗေဒိုနိုင်ငံ နှင့် အရှေ့တောင်ဘက်တွင် နီကာရာဂွာနိုင်ငံ တို့ရှိကြပြီး တောင်ဘက်တွင်မူ ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာ၏ ဖွန်စီကာ ပင်လယ်ကွေ့၊မြောက်ဘက်တွင် ကာရစ်ဘီယံ ပင်လယ်၏ စီးဝင်ရာ နေရာတစ်ခုဖြစ်သော ဟွန်ဒူးရပ်စ် ပင်လယ်ကွေ့ တည်ရှိသည်။
ဟွန်ဒူးရပ်နိုင်ငံ
ဟွန်ဒူးရပ်နိုင်ငံသည် အမေရိကတိုက်အလယ်ပိုင်းရှိ လွတ်လပ်သောနိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ မူလကအမေရိကတိုက် အလယ်ပိုင်းပြည်နယ်များ အဖွဲ့တွင် ပါဝင်ခဲ့၍ ၁၈၃၈ ခုနှစ်တွင် လွတ်လပ်သောသမ္မတနိုင်ငံအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ မြောက်ဘက်တွင် ကာရစ်ဘီယံပင်လယ်တောင်ဘက်တွင် နီကာရာဂွာနိုင်ငံနှင့် အယ်ဆာဗဒေါနိုင်ငံ၊ အနောက်ဘက်တွင် ဂွာတီမာလာနိုင်ငံတို့အသီးသီးတည်ရှိကြသည်။ ယင်းနိုင်ငံသည် ၄၃၂၇၇ စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်း၍ လူဦးရေ၂၆၉ဝဝဝဝ ခန့် (၁၉၇၂) ရှိသည်။
ဟွန်ဒူးရပ်နိုင်ငံသည် များသောအားဖြင့် တောတောင်ထူထပ်၍ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး မကောင်းချေ။ မြောက်ဘက် ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက် မြေနိမ့်လွင်ပြင်ပိုင်းတွင် ရာသီဥတုမှာ ပူပြင်း စိုစွတ်သည်။ မေလမှ နိုဝင်ဘာလအထိသည် မိုးရာသီ ဖြစ်၏။ အတွင်းဘက်ကျသော ကုန်းမြင့်ပိုင်း၌ မူကား ရာသီဥတု သင့်တင့်မျှတသည်။ အချို့သော တောင်ထိပ်များသည်ပေ ၁ဝဝဝဝ အထိ မြင့်သည်။ သို့ရာတွင်မီးတောင်များ မရှိချေ။ မြောက်ဘက် မြေနိမ့်ပိုင်းတွင် မြစ်များချောင်းများ ရှိသည်။ သွန်ဒူးရပ်နိုင်ငံမှ အဓိကထွက်ကုန်မှာ ငှက်ပျောသီး ဖြစ်သည်။ မြောက်ဘက် ကာရစ်ဘီယံကမ်းခြေ မြေနိမ့်ပိုင်းတွင် ငှက်ပျောပင်ကို အကြီးအကျယ် စိုက်ပျိုးသည်။ ပြောင်း၊ ပဲ၊ ကြံ၊ အုန်းပင်၊ ဆေးပင်နှင့် ကာဖီပင် တို့ကိုလည်း စိုက်ပျိုးသည်။ ကုန်းမြင့်ပိုင်းတွင် နွားနှင့် ဝက်ကို မွေးမြူကြသည်။ ရွှေ၊ ငွေ၊ ကြေးနီ၊ သံ၊ ခနောက်စိမ်း၊ သွပ်၊ ကျောက်မီးသွေး စသော တွင်းထွက်ပစ္စည်းများကို တူးဖော်ရရှိသည်။ သစ်တောများမှ မဟောဂနီ၊ ဆီဒါ၊ ထင်ရှူးနှင့် အခြားအဖိုးတန် သစ်များထွက်သည်။
ဟွန်ဒူးရပ်နိုင်ငံသည် ထိုကဲ့သို့ သဘာဝ ပစ္စည်းအားကောင်းသော်လည်း စက်မှုလုပ်ငန်းဘက်၌ မတိုးတက်လှသေးသဖြင့် ချဲ့ထွင် လိုက်ကိုင်နိုင်ခြင်း မရှိ သေးချေ။ သွန်ဒူးရပ်နိုင်ငံတွင် မီးရထားလမ်း မိုင်ပေါင်း ၈ဝဝကျော်မျှသာရှိ၍ မော်တော်ကားလမ်း ၁၂၃၈ မိုင်ခန့်ရှိသည်။ ငှက်ပျောပင် စိုက်သောမြောက်ဘက် ကမ်းခြေအရပ်၌သာမီးရထားလမ်း ရှိသည်။ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာဘက်သို့လည်းကောင်း၊ မြို့တော်ဖြစ်သော တဲဂူးစီဂယ်လပါမြို့သို့လည်း ကောင်း မီးရထားလမ်း မပေါက်ချေ။ ထိုကြောင့် နိုင်ငံတွင်း၌ တစ်နေရာမှတစ်နေရာသို့ လေကြောင်းခရီးဖြင့် အလွယ်တကူကူးသန်း သွာလာကြ ရလေသည်။ ၁၅ဝ၂ ခုနှစ်တွင် ကိုလံဗပ်သည် ဟွန်ဒူးရပ်သို့ စတင် ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။ ဟွန်ဒူးရပ်သည် ထိုအချိန် မတိုင်မီ ရှေးရာစုနှစ်ပေါင်း များစွာကပင် မာယာယဉ်ကျေးမှု ဗဟို ဌာနတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၅၂၄ ခုနှစ်မှ ၁၈၂၁ ခုနှစ်အထိ စပိန်အစိုးရ၏ ကိုလိုနီနယ်အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ ၁၈၂၁ ခုနှစ်တွင် စပိန်လက်အောက်မှ လွတ်မြောက်ခဲ့ပြီးနောက် အခြားသော အမေရိက အလယ်ပိုင်းတိုင်းပြည်လေးခုနှင့် အတူ မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ အတွင်း သွတ်သွင်းခြင်း ခံရလေသည်။ သို့သော် ၁၈၂၅ ခုနှစ်တွင် ဟွန်ဒူးရပ်သည် မက္ကဆီကိုနိုင်ငံမှ ခွဲထွက်ခဲ့ပြီးနောက် အမေရိက အလယ်ပိုင်းပြည်ထောင်စုတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၈၃၈ ခုနှစ်တွင် အမေရိက အလယ်ပိုင်း ပြည်ထောင်စုမှ ခွဲထွက်ခဲ့၍ လွတ်လပ်သော နိုင်ငံဖြစ်လာခဲ့သော်လည်း ပြည်တွင်းစစ်ပွဲများ၊ တော်လှန် ပုန်ကန်မှုများ မကြာခဏ ဖြစ်ပွားခဲ့လေသည်။
၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် အသစ်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သော ဖွဲ့စည်း အုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံ ဥပဒေအရ နိုင်ငံတော် သမ္မတကို ပြည်သူ လူထုက ခြောက်နှစ်တစ်ကြိမ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်သည်။ ဥပဒေပြုလွှတ်တော် တစ်ခုတည်းရှိ၍ ပြည်သူ့ ကိုယ်စားလှယ် အမတ် ၆၄ ဦး ပါဝင်သည်။ ယင်းတို့ကိုလည်း ခြောက်နှစ် တစ်ကြိမ်ကျ ရွေးကောက်ရသည်။
ဟွန်ဒူးရပ် နိုင်ငံသားတို့သည် များသောအားဖြင့် စပိန် လူမျိုးနှင့် တိုင်းရင်းသား အင်ဒီးယန်း လူမျိုးတို့၏ အဆက် အနွှယ်များ ဖြစ်ကြသည်။ မြောက်ဘက် ကမ်းခြေပိုင်းတွင် ကပ္ပလီလူမျိုးများလည်း နေထိုင်သည်။ ဟွန်ဒူးရပ်နိုင်ငံသား တို့သည် များသောအားဖြင့် ဗရင်ဂျီဂိုဏ်းဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။ စာသင်ကျောင်းများတွင် အခမဲ့ ပညာသင်ကြားခွင့်ရှိ၍ အသက် ခုနစ်နှစ်မှ ၁၅ နှစ်အရွယ်အထိ ပညာမသင်မနေရဟူ၍ ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ တဲဂူးစီဂယ်လပါမြို့တော်တွင် အမျိုးသားတက္ကသိုလ်ကျောင်းများ ရှိသည်။ သွန်ဒူးရပ်နိုင်ငံ၏ မြို့တော် တဲဂူးစီဂပ်လပါမြို့တွင် လူဦးရေ ၂၃၂၂၇၆ ယောက် (၁၉၇၂) ရှိသည်။ သွန်ဒူးရပ် နိုင်ငံသည် ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်လည်းဖြစ်၍ အမေရိကန်နိုင်ငံများအဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။
ကန်တော်ယန်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ကန်တော်ယန်ရွာ(Kantawyang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ကန်တော်ယန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၇၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကန်တော်ယန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂ ဦး၊ မ ၀ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ရှမ်းကျွန်း
ရှမ်းကျွန်း
ဘက်ရဲမြို့
ဘက်ရဲမြို့ သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြန်အောင်ခရိုင်၊ ကြံခင်းမြို့နယ်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။
ဘုရားပုရွာ၊ သခွတ်ကုန်း
ဘုရားပုရွာ၊ သခွတ်ကုန်း
လူပျိုတော် (အောက်စု)ရွာ၊ ဘက်ရဲ
လူပျိုတော် (အောက်စု)ရွာ၊ ဘက်ရဲ
ဆင်ဆိပ်ကလေးရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ဆင်ဆိပ်ကလေးရွာ (Sinseikkalay)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ကြာအင်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၀၇၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကြာအင်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၄၉ ဦး၊ မ ၂၈၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၅၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စင်းခန်းရွာ၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်
စင်းခန်းရွာ(Hsinhkan)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်၊ စင်းခန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၈၉၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စင်းခန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၄၅ ဦး၊ မ ၃၂၆၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၈၀၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗန်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လင်းယုန်
လင်းယုန်သည် စွန်၊ လင်းတ၊ သိမ်းငှက်မျိုးတို့နှင့်အတူ ဖော်လကိုနီဖောမီး မျိုးစဉ်တွင် အက်ကဆစ်ပီထရီဒီး မျိုးရင်း၌ပါဝင်၍ ငှက်ရဲဖြစ်သည်။ ပါဏဗေဒအမည်မှာ စပိုင်လောနစ်ချီးလာဗာမေးနီးကပ် ဖြစ်သည်။ အလျား ၂၆ လက်မမှ ၂၈ လက်မထိရှိ၍ ငှက်မသည် ငှက်ဖိုထက် ထွားကျိုင်းသည်။ ပျံသန်းနေစဉ် အတောင်များသည် အလွန်ကျယ်ပြန့်၍ ဝိုင်းနေသကဲ့သို့ ထင်ရသည်။ အောက်မှနေကြည့်လျှင် အတောင်တစ်ခုစီ၏ နောက်ဘက်စွန်း တစ်လျှောက်လုံးတွင် အဖြူတန်းကြီးနှစ်ခုနှင့် အမြီးတွင် ကန့်လန့်ဖြတ်အဖြူတန်းတစ်ခု တွေ့ရခြင်းအားဖြင့် လင်းယုန်ဟု အလွယ်တကူ မှတ်မိနိုင်သည်။
လှိုင်တန်းရွာ၊ ရန်ကုတ်
လှိုင်တန်းရွာ(Hlaingtan)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ရန်ကုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၈၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရန်ကုတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၀၅၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၇၃၅ ဦး နေထိုင်သည်။
လင်းယုန်
လင်းယုန်သည် သစ်တောနှင့် သစ်ပင် ထူထပ်စွာပေါက်ရောက်သော ဒေသများတွင် နေထိုင်ကျက်စားသည်။ လင်းယုန်သည် များသောအားဖြင့် အလျား ခုနစ်ပေမှ ရှစ်ပေအထိရှည်သော မြွေများကို သတ်ဖြတ်စားသောက်သည်။ ပုတ်သင်၊ ကင်းလိပ်ချော စသော ဖွတ်၊ ပုတတ်မျိုး၊ ဖား၊ ပိုးမွှားနှင့် ငှက်များကိုလည်း ဖမ်းယူစားသောက်သည်။ ကောင်းကင်ထက်၌ မြင့်မားစွာ ဝဲပျံ၍ နေတတ်သည်။ လင်းယုန်သည် အလွန်ရဲရင့်ရာ အနီးသို့ လူရောက်လာသည်တိုင်အောင် မပြေးဘဲ ဝံ့ဝံ့စားစား ခံနေတတ်သည်။ လင်းယုန်သည် ဆူညံစွာနေတတ်၍ ပျံသန်းရင်းအသံမျိုးစုံဖြင့် အော်တတ်သည်။ မိတ်လိုက်ချိန်များတွင် ပို၍ဆူညံကြသည်။
လင်းယုန်သည် ဖေဖော်ဝါရီလမှ ဧပြီလအတွင်း သားပေါက်သည်။ အသိုက်များကို စမ်းချောင်းများအနီးရှိ မြင့်မားသော သစ်ပင်ကြီးများ၌ သစ်ကိုင်းများဖြင့် ပြုလုပ်သည်။ အသိုက်မှာ ငှက်၏ အရွယ်နှင့်စာလျှင် သေးငယ်သည်။ ဥတစ်လုံးတည်းသာ ဥသည်။ လင်းယုန်များကို အရှေ့တိုင်းနိုင်ငံများတွင် အနှံ့အပြားတွေ့ရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ သစ်တောအားလုံးလောက်တွင် ပေပေါင်းမည်မျှမြင့်သည်ဖြစ်စေ အမြဲတမ်းနေထိုင်ကြသည်။ လင်းယုန်ငှက်သည် သဘာဝအားဖြင့် ရဲရင့်ခြင်းသတ္တိနှင့် ပြည့်စုံသောကြောင့် ရှေးပဝေဏီကပင် ယင်းငှက်ကို အမျိုးသား အထိမ်းအမှတ် အဖြစ်ဖြင့် အသိအမှတ်ပြုကြသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် လင်းယုန်ငှက်ကို အမျိုးသားအထိမ်းအမှတ်အဖြစ်ဖြင့် သတ်မှတ်ထားသည်။ ရှေးက ခေတ်ကောင်းခဲ့သော ရောမနိုင်ငံတော်ကြီးတွင်လည်း လင်းယုန်ငှက်ကို အမျိုးသားအထိမ်းအမှတ်အဖြစ်ဖြင့် အသုံးပြုခဲ့ကြလေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:လင်းယုန်များ
ဝက် (ကျောင်းတော်)
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားကျောင်းများ ကဏ္ဍ:ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ
ထက်ယာကုန်းရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ထက်ယာကုန်းရွာ (Htetyarkone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ မြေနီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၄၈၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြေနီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၈၇ ဦး၊ မ ၂၇၃၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၉၂၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လုံချည်
လုံချည် သည် အဝတ်တစ်စ ဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဝတ်ဆင်ကြသည်။ လုံချည်သည် ၂ မီတာ (၆ ၁/၂ ပေ) ခန့်ရှည်ပြီး ၈၀ စင်တီမီတာ (၂ ၁/၂ ပေ) ခန့် ကျယ်သည်။ အစကို ပုံမှန်အားဖြင့် ဆလင်ဒါပုံစံဖြစ်အောင် ကွင်းလုံး ချုပ်ထားသည်။ ၎င်းကို ခါးပတ်ဝန်းကျင်မှ ခြေမျက်စေ့ နားအထိဝတ်ဆင်သည်။ ၎င်းကို ခါးတွင် အစတစ်ခုပေါ် တစ်ခု ထပ်ခေါက်၍လိပ်ပြီး အထုံးမပါဘဲ ဝတ်ကြသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ သက်သောင့်သက်သာရှိစေရန် ၎င်းကိုဒူးခေါင်းနားအထိ ရောက်အောင် ဝတ်ဆင်ကြသည်။
အလားတူ အဝတ်အထည်များကို အိန္ဒိယ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့(ရှ်)၊ သီရိလင်္ကာ၊ မလေးကျွန်းဆွယ်နှင့် ယုဇ်ဒီဖောရာ (Juiz de Fora) တို့တွင် တွေ့နိုင်သည်။ အိန္ဒိယကျွန်းဆွယ်တွင်ရှိသော နိုင်ငံများတွင် (ဘင်္ဂလားဒေ့(ရှ်)၊ အနောက် ဘင်္ဂလား၊ တောင်အိန္ဒိယနှင့် သီရိလင်္ကာ)၊ ၎င်းကို လန်ချည်၊ လုံချည်၊ ကိုင်လီ သို့မဟုတ် ဆာရမ် ဟုအမည်အမျိုးမျိုးဖြင့် သိကြသည်။ ‘စာမဖတ်တတ်တဲ့ယောက်ျားဟာ အကန်းနဲ့တူပြီး ရက်ကန်းမရက်တတ်တဲ့မိန်းမဟာ အကျိုးနဲ့တူတယ်’ - ဟူသော ဗမာစကားပုံသည်နေအိမ်တိုင်းတွင် လက်ရက်ကန်းစင်များထားရှိပြီး အမျိုးသမီးများက မိသားစုအတွက် လုံချည်ရက်လုပ်ကြသော တစ်ချိန်တစ်ခါက ဗမာစကားပုံတစ်ခုဖြစ်သည်။
ပုံစံနှင့်အသွင်အပြင်
မြန်မာနိုင်ငံတွင်၊ အမျိုးသားများဝတ်ဆင်သောလုံချည်ကို ပဆိုး (ဗမာလို - ပုဆိုး) ဟုခေါ်ပြီး အမျိုးသမီးများ ဝတ်ဆင်သော လုံချည်ကို ထမိန် (မြန်မာလို -ထဘီ) ဟုခေါ်သည်။ ယောက်ျားမိန်းမ ဝတ်ဆင်ပုံဝတ်ဆင်နည်း မတူညီသကဲ့သို့ အဆင်များနှင့် ဖွဲ့စည်းထားပုံများမှာလဲ ယောက်ျားမိန်းမ လိင်နှစ်မျိုးအကြား ကွဲပြားခြားနားပါသည်။ ရှေးအခါက အမျိုးသားများ၏ ပုဆိုးကို တောင်ရှည်ပဆိုး (ဗမာ- တောင်ရှည်ပုဆိုး) ဟု ခေါ်သည်။ ယင်းသည် အတောင်၂၀ ရှည်သောအစ ဖြစ်ပြီး ယခုခေတ်ဝတ်ဆင်ကြသကဲ့သို့ ကွင်းလုံးပုံ ချုပ်မထားပေ။ ယခုခေတ် ပုဆိုးဝတ်ဆင်ပုံမှာ အရှေ့ပိုင်း အစွန်းနှစ်ဖက်ကိုရှေ့ဘက်၌ အတူတကွ ထပ်ခေါက်၍ လိပ်ပြီး ချက်အောက်နား ခါးနေရာတွင် လျှိုသွင်းထားသည်။
အမျိုးသမီးများ အတွက်မှာမူ သုံးတောင့် တစ်ထွာသာ ရှည်ပြီး၊ ရှေးအခါက အမျိုးသားများနည်းတူ ကွင်းလုံးချုပ်ထားခြင်း မရှိပေ။ အမျိုးသမီးများသည် အစတစ်ဘက်တည်းကိုသာ ရှေ့သို့ရစ်ပတ်လျက် အခြား ခါး၏တစ်ဘက်ခြမ်းတွင် အတွင်းသို့ ထိုးသွင်းထားသည်။ ထဘီအောက်နားကို ခေတ်အလိုက် အတိုအရှည် ဝတ်ဆင်လေ့ရှိသော်လည်း ဒူးအထက်သို့မူကား မရောက်ပါချေ။ လုံချည်များကို များသောအားဖြင့် မချုပ်ပဲ ရောင်းသည်။ သို့သော် ယခုခေတ်တွင် အသင့်ဝတ်အထည်များအဖြစ် ရရှိနိုင်ပြီး၊ ထဘီများကို အနောက်တိုင်း စကပ်များ အတိုင်းပင်ချုပ်လုပ်နိုင်သည်။ လုံချည်ဖြည်ခြင်းနှင့် ပြန်ပြင်ဝတ်ခြင်း တို့ကို အမျိုးသမီးရော အမျိုးသားများပါ အများသူငါရှေ့တွင် ပြုလုပ်ကြသည်ကို မကြာခဏ မြင်ရသော်လည်း အမျိုးသမီးများက ပို၍သိုသိုသိပ်သိပ် လုပ်ဆောင်ကြသည်။
ရှေးခေတ် အခေါ်အဝေါ်
ရှေးခေတ်က လုံချည်ကို ပုဆိုးဟု ခေါ်ကြသည်။ နိုင်ငံခြားသင်္ဘောသားများက
အဆင်များနှင့်အဝတ်အထည်များ
အမျိုးသားများ ဝတ်ဆင်သော ပုဆိုးများမှာ ယေဘုယျအားဖြင့် အစင်းများ သို့မဟုတ် ပြောင်အရောင်များဖြစ်ပြီး အထက်အောက် ပြောင်းပြန်ဝတ်ဆင်သော်လည်း ကွဲပြားခြင်းမရှိပေ။ သို့သော်လည်း အမျိုးသမီးများ၏ထဘီမှာ ခါးဘက်တွင် အထက်ဆင့် (ဗမာလို - အထက်ဆင်) (စာပေအရ အပေါ်ဘက်ကွင်း) ဟုခေါ်သော အမည်းရောင် ချည်ထည်သိုင်းစည်းကြိုး ပါရှိသည်။ အမျိုးသမီးများသည် ပို၍ အရောင်စုံသောအထည်များနှင့် ပန်းပွင့်ပုံအဆင်များ ကိုလည်း ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ချည်သားမှာ အခြေခံကျသော အထည်ဖြစ်သောလည်း ပြည်ပမှသွင်းကုန်နှင့် ပြည်တွင်းဖြစ် အထည်များ အားလုံးကို လုံချည်များအဖြစ် ချုပ်လုပ်နိုင်သည်။ တူတယ်၊ ဂျော်ဂျက်၊ ဆာတင်နှင့် ခရစ်စများ အားလုံးကို ထဘီများအဖြစ် ချုပ်လုပ်ဝတ်ဆင်ကြသည်။
အင်ဒိုနီးရှား ပါတိတ် မှာဆယ်စုနှစ်များစွာတိုင်အောင် အလွန်ကျော်ကြားသည်။ အထက်နှင့်အောက် (အင်္ကျီနှင့်ထဘီ) ဆင်တူ ဝတ်ဆင်ကြသော ပါတိတ်မှာ ၁၉၈၀ ခုနှစ်များ တစ်လျှောက်လုံး အမျိုးအစား စုံလင်လှပေသည်။ အခမ်းအနားများနှင့် အထူးအခါသမယများတွင် ယောက်ျား၊ မိန်းမတို့သည်၎င်းတို့၏ အကောင်းဆုံး ပိုးထည်များကို ဝတ်ဆင်ကြပေမည်။ အသေးအစိတ်ဆုံး အထည်များမှာ အချိတ် (ဗမာလို- အချိတ်) (စာပေအရ ချိတ်)ဟု လူသိများသော၊ များပြားလှသော အရောင်စုံတို့ဖြင့် စပ်ဟပ်ကာ လှပပြီး ရှုပ်ထွေးသော လှိုင်းပုံသဏ္ဌာန်အဆင် သို့မဟုတ် တောလိုက်ခွေးသွားအဆင် များဖြစ်ပြီး အမရပူရ ရက်ကန်းသည်များက ရက်လုပ်ကြသည်။ ထိုအချိတ်အထည်များကို အထူးသဖြင့် မင်္ဂလာဆောင် အခမ်းအနားများတွင် ဝတ်ဆင်ကြပြီး၊ သတို့သားနှင့် သတို့သမီးတို့သည် လိုက်ဖက်သောအရောင်ဖြင့် အမြဲတမ်းလိုလို အဆင်တူညီစွာ ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ဆင်းရဲသောသူများပင်လျှင် အချို့သော ရိုးရာပိုးထည်များကို အထူးအခမ်းအနား များအတွက် သိမ်းထားတတ်ကြသည်။
ရှေးယခင်ကာလများတွင် မင်းမျိုးမင်းနွယ်များနှင့် လွှတ်တော် တက်သူများက ပုံမှန်အားဖြင့် ပိုးထည်များကို ဝတ်ဆင်ကြပြီး၊ တော်ဝင်ပုဆိုးများနှင့် ထဘီများမှာ ရွှေ၊ ငွေ၊ ပုလဲများ၊ အဖိုးတန် ကျောက်မျက် ရတနာများတို့ဖြင့် လှပဆန်းကျယ်စွာ ပန်းများထိုးထားသည်။ ခေတ်သစ်တွင် ပြန်လည်ထုတ်လုပ်ထားသော ထိုအဆင်များကို စင်တင် ဇာတ်ပွဲ (ဗမာလို- ဇာတ်ပွဲ) (ဇာတ်သဘင်ကပွဲ) များတွင်တွေ့မြင်နိုင်သည်။ လူမျိုးစုနှင့် ဒေသအလိုက် ရက်လုပ်သော အထည်များနှင့် အဆင်များမှာ အမျိုးအစားစုံလင်လှပြီး လူအများ နှစ်သက်ကြသည်။ ၎င်းတို့မှာ ရခိုင်လုံချည်၊ မွန်လုံချည်၊ ကချင်လုံချည်၊ အင်းလေးလုံချည်၊ ဇင်းမယ် (ချင်းမိုင်) လုံချည်၊ ယောလုံချည်၊ ဆိပ်ခွန်လုံချည်၊ ထားဝယ်လုံချည်နှင့် အခြား များစွာရှိသည်။ အထူး အခမ်းအနားများတွင် အမျိုးသားများ ဝတ်ဆင်သော ချိတ်မဟုတ်သော ပိုးပုဆိုးများကို ဘန်ကောက် (ဗန်ကောက်) ပုဆိုးဟုခေါ်သည်။ ကုလားပုဆိုး (အိန္ဒိယပုဆိုး) မှာ ယေဘုယျအားဖြင့် ပို၍ရှည်ပြီး အရပ်ရှည်သူများ ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ကလဆင် (ဗမာလို- ကုလားဆင်) ဆိုသည်မှာ အိန္ဒိယလူမျိုး လက်ဖက်ရည်ဆိုင် ပိုင်ရှင်များ ဝတ်ဆင်သော အမည်းရောင်၊ အညိုရောင်နှင့် အဖြူရောင် တို့ဖြင့် လေးထောင့်ကွက်ကြီးကြီး အဆင်များကို ရည်ညွှန်းသည်။ အိန္ဒိယမှလာသော မာဆရိုက်လုံချည်များမှာ ကျော်ကြားလျက်ပင်ရှိပြီး အထည်မှာ ခိုင်ခံ့သည်။
== ဘက်စုံအသုံးပြုနိုင်ခြင်းနှင့် သက်သောင့်သက်သာ ရှိခြင်း ==
ကျေးလက်ဒေသများတွင် အမျိုးသားများကို ရေချိုးရာတွင်(ရေလဲ (ဗမာလို-ရေလဲ)- စာပေအရ ရေလဲသောလုံချည်) အသုံးပြုရန်အတွက်၎င်း သို့မဟုတ် ထမ်းပိုးထမ်းရာတွင် ပခုံးခုအနေဖြင့်၎င်း သို့မဟုတ် နောက်ကျောပေါ်တွင် လေးပင်သောဝန်များကို သယ်ရာတွင် အခုအခံအနေဖြင့်၎င်း အသုံးပြုရန်အတွက် ပခုံးတစ်ဖက်ပေါ်တွင် ခေါက်ထားသောပုဆိုးကို တင်၍ထားတတ်ကြသည်ကို မကြာခဏမြင်တွေ့နိုင်သည်။ အမျိုးသမီးများ ရေချိုးသောအခါ အင်္ကျီကို မချွတ်မီ ရင်သားများကို ဖုံးကွယ်ထားရန်အတွက် ၎င်းတို့၏ထဘီကို ချိုင်းအောက်ဘက်နားတွင် ရိုးရိုးပင် ထိုးသွင်းကာ ဝတ်ဆင်ကြသည်။ အမျိုးသမီးများသည် ထဘီအောက်ခြေကို လက်ဖြင့် စုစည်းပြီး လေကိုပိတ်မိစေကာ ဗောအဖြစ် အသုံးပြုတတ်ကြသည်ကို မြစ်ထဲတွင် မြင်တွေ့နိုင်သည်။ ၎င်းတို့သည် လုံချည်ကို ခေါက်ပြီးခွေကာ ရေအိုးများ၊ ထင်း၊ တောင်းများနှင့် လင်ဗန်းများကို ခေါင်းပေါ်ရွက်ပြီး သယ်ရာ၌ ခေါင်းခုအဖြစ်လည်း သုံးသည်။ လမ်းဘေးဈေးသည်မှသူမ၏ အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများကို သယ်ဆောင်သည့်ထုံးစံဖြစ်သည်။ လုံချည်လဲခြင်းမှာ ရိုးရိုးပင်ဖြစ်သည်။ လုံချည်အသစ်ကို ခြေထောက်အောက်မှ ဆွဲတင်ကာ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် လုံချည်အဟောင်းကို ဖြည်လျှော့ကာ အောက်သို့လွှတ်ချလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့မဟုတ် လုံချည်အသစ်ကို ခေါင်းပေါ်မှလည်း စွပ်ချနိုင်သည်။ အမျိုးသမီးတစ်ဦး ၎င်းတို့ထဘီကို ရေမစိုစေပဲ နည်းနည်းချင်းစီဆွဲတင်ကာ မြစ်ထဲသို့ ဖြည်းဖြည်းချင်း ကူးဖြတ်ပြီး ခေါင်းပေါ်တွင်ရစ်ပတ်လျက် ထားရှိပြီး ထိုနည်း၎င်းအတိုင်းပင် ပြောင်းပြန်ပြန်လုပ်ကာ ရေထဲမှပြန်တက်လာသည်ကို မြင်တွေ့နိုင်သည်။ ၎င်းမှာ ရေချိုးခန်း သို့မဟုတ် အိပ်ခန်းတွင်း လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်အတိုင်း ပင့်မခြင်းမျှသာ ဖြစ်သည်။ လုံချည်များသည် ကွင်းလုံးပုံအထည်များ ဖြစ်ကြသောကြောင့် လျှော်ဖွပ်ခြင်းနှင့် မီးပူတိုက်ခြင်းတို့ ပြုလုပ်ရာတွင် ယင်းတို့ထက် လွယ်ကူသည့် အထည်များ မရှိပါချေ။ အလွယ်တကူ လှန်းထားနိုင်၊ မီးပူတိုက်နိုင်၊ ခေါက်ထားနိုင်ပြီး အဝတ်ဘီရိုထဲတွင် နေရာလည်း ကျယ်ကျယ်မယူဘဲ တစ်ခုပေါ် တစ်ခု ဆင့်ထားနိုင်ပေသည်။
ပေါင်းပုဆိုး
ပေါင်းပုဆိုးဆိုသည်မှာ ပုဆိုးအသစ်များကို ရေချပြီးမှ ရောင်းချသောပုဆိုးဖြစ်သည်။ ဤနည်းလမ်းကို မင်းကြီးကြိုက် လုံချည် က ပထမဆုံးစတင်တီထွင်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဝတ်စားဆင်ယင်မှု
ဂိရိဒတ္တဇာတ်
ဒုကနိပါတ် - ၄။ အသဒိသဝဂ် -၁၈၄ - ဂိရိဒတ္တဇာတ်။ ။ ခြေခွင်သော မြင်းထိန်းကို အတုခိုးမိ၍ ခြေခွင်လျက်သွားသော မင်္ဂလာမြင်းတော်အကြောင်း။
မိတ်ဆွေပေါင်းမှား ပျက်စီးငြား
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရဟန်းတစ်ပါးသည် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော အပေါင်းအဖော်ကို မှီဝဲလေ့ရှိ၏။
ထိုရဟန်းအကြောင်းကို သိတော်မူလျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် “ရဟန်းတို့ ... ဤဟန်းကား ယခုအခါ၌သာ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်သော အပေါင်းအဖော်ကို မှီဝဲသည်မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌လည်း ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော အပေါင်းအဖော်ကို မှီဝဲဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
ကောင်း၏ထင်ငြား တုခိုးမှား
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် သာမမင်းမင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် အမတ်မျိုး၌ဖြစ်၍ အရွယ်ရောက်လတ်သော် မင်းကြီးကို အကျိုးအကြောင်းပြ၍ ဆုံးမတတ်သော အမတ်ကြီး ဖြစ်လေ၏။
ထိုမင်းကြီးအား ပဏ္ဍဝမည်သော မင်္ဂလာမြင်းတော်လည်းရှိ၏။ ထိုမင်္ဂလာမြင်းတော်ကို ဂိရိဒတ္တမည်သော မြင်းထိန်းသည် ကျွေးမွေးပြုစုရ၏။ ထိုဂိရိဒတ္တ မြင်းထိန်းသည် ခြေခွင်၏။
ဂိရိဒတ္တမြင်းထိန်းသည် နှာရှုပ်ကြိုးကိုကိုင်၍ မင်္ဂလာမြင်းတော်ကို ရှေ့မှဆွဲသွားသည်ရှိသော် မင်္ဂလာမြင်းတော်သည် ရှေ့မှသွားသော ဂိရိဒတ္တကိုမြင်လျှင် မိမိကို သင်ပြသည်ဟု မှတ်ထင်ကာ ဂိရိဒတ္တသွားပုံကို အတုခိုးကာ ခြေခွင်လျက် သွားလေ၏။ ထိုအခါ လူတို့မြင်လတ်သော် မင်္ဂလာမြင်းတော် ခြေခွင်သည့်အဖြစ်ကို မင်းကြီးအား ကြားလျှောက်ကုန်၏။ မင်းကြီးလည်း မင်္ဂလာမြင်းတော်ကို ဆေးကုရန် ဆေးသမားတို့ကို စေလွှတ်လေ၏။ ဆေးသမားတို့လည်း သွား၍ မြင်းတော်၌ အနာမရှိသည်ကို သိကြလျှင် မင်းကြီးအား တစ်စုံတစ်ရာ အနာမရှိကြောင်းကို လျှောက်ထားကြကုန်၏။
မိမိကောင်းလျက် အပေါင်းဖျက်
ထိုအခါ မင်းကြီးသည် ပညာရှိအမတ်ကြီးကို ခေါ်စေ၍ “အို ... ပညာရှိအမတ်ကြီး .... မြင်းတော်၌ ခြေခွင်နေသည်ဟု ပြောကြသည် ကြည့်ရှုချေလော့၊ ခြေခွင်သည့်အဖြစ်ကို စုံစမ်းလော့” ဟု စေလွှတ်ပြန်၏။ ပညာရှိအမတ်ကြီးလည်း မြင်းတော်ထံသွား၍ စုံစမ်းရာ ခြေခွင်သော မြင်းထိန်းနှင့် ပေါင်းဖော်ခြင်းကြောင့် မြင်းတော် ခြေခွင်နေကြောင်းကို သိလျှင် မင်းကြီးအား -
ဟု လျှောက်ထားလေ၏။ ထိုအခါ အမတ်ကြီးသည် ပညာရှိအမတ်ကြီးအား “အိုအမတ်ကြီး ... ယခုအခါ မြင်းတော်ကို အဘယ်သို့ပြုရအံ့နည်း” ဟု မေးပြန်၏။ ပညာရှိ အမတ်ကြီးသည် မင်းကြီးအား -
“မြတ်သောမင်းကြီး ... ဆံမုတ်ဆိတ်စသည်ကို ကောင်းစွာပြုပြင်လျက် ကောင်းသော အကျင့်သီလနှင့် ပြည့်စုံသော ယောကျ်ားသည် နှာရှုပ်ကြိုးကို ကိုင်၍ မြင်းတော်ကို ရှေ့မှဆွဲသွားစေလျှင် အတုခိုး၍ ခြေခွင်သောသွားခြင်းကို ပယ်စွန့်ကာ တင့်တယ်စွာ သွားပါလိမ့်မည်” –
ဟု လျှောက်ထားနည်းပေးလေ၏။ မင်းကြီးလည်း ပညာရှိအမတ်ကြီး နည်းပေးသောအတိုင်း ပြုလုပ်စေသဖြင့် မြင်းတော် ပြကတေ့အတိုင်း ဖြစ်လာလျှင် ပညာရှိအမတ်ကြီးကား တိရစ္ဆာန်တို့အလိုကို စဉ်လျက် သိနိုင်ပေသည်ဟု အားရနှစ်သက်သော စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ စည်းစိမ်များစွာ ပေးကာ ပူဇော်လေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ ဂိရိဒတ္တ မြင်းထိန်းသည် - ယခုအခါ ဒေဝဒတ်။
ပဏ္ဍဝမြင်းတော်သည် - ဆန့်ကျင်ဘက်ကို မှီဝဲသော ရဟန်း။
သာသမင်းသည် - အာနန္ဒာ။
ပညာရှိအမတ်ကြီးသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဝမ်းဘဲဥရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
ဝမ်းဘဲဥရွာ (Wanbeu)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ ဝက်ကျကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၂၁၆ ဖြစ်သည်။
ဂိရိဒတ္တဇာတ်
ဆောင်ပုဒ်
(၃) တင့်တယ်သွားသူ၊ အတုယူ၊ မြင်းမူတင့်တယ်လာ။
ဝမ်းဘဲဥရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂိရိဒတ္တဇာတ်
ဆောင်ပုဒ်
ဂိရိဒတ္တဇာတ် ပြီး၏။
သန်းမြင့်အောင်(ပန်းချီ)
သန်းမြင့်အောင် (ပန်းချီ) (၁၉၆၈-၂၀၁၀)
စာနယ်ဇင်းသရုပ်ဖော် ပန်းချီဆရာသန်းမြင့်အောင်ကို ဦးတင်ညွန့်၊ ဒေါ်ကျင်မြတို့က ရေနံချောင်းမြို့ ပုဏ္ဏားကုန်းရပ်ကွက်၌ ၁၉၆၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်းလေးဦးအနက် အကြီးဆုံး သားဖြစ်သည်။ ပန်းချီသန်းမြင့်အောင်သည် အခြေခံပန်းချီပညာကို ရေနံချောင်းမြို့ရှိ ပန်းချီဆရာဦးအောင်မောင်း၊ ဦးစိန်ဝင်းနှင့် ဦးတင်ညွန့်တို့ထံ၌ သင်ယူသည်။ ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၌ ကျင်းပသော ရှန်ကာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကလေးပန်းချီပြိုင်ပွဲနှင့် ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် ချက်ကိုဆလိုဗားကီးယားနိုင်ငံ၌ ကျင်းပသောကလေးပန်းချီပြိုင်ပွဲများမှ ဆုများဆွတ်ခူးရရှိသည်။ ဆီဆေးပန်းချီရေးနည်းကို ပန်းချီပြိုင်ပွဲ ဦးသက်ညွန့်ထံ၌ လည်းကောင်း၊ အရောင်များကို ဓားဖြင့်ရေးဆွဲနည်းကို ပန်းချီဝင်းဖေမြင့်ထံ၌လည်းကောင်း သင်ယူဆည်းပူးသည်။ ထို့အပြင် သရုပ်ဖော်ပန်းချီရေးဆွဲနည်းကို ပန်းချီ ဦးလှထွန်းထံ၌ သင်ယူလေ့လာကာ မဂ္ဂဇင်းများ၊ ဝတ္ထုများ၊ ဂျာနယ်များတွင် သရုပ်ဖော်ပန်းချီများကို ရေးဆွဲသည်။ ၁၉၉၆ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်အထိ စာနယ်ဇင်းသရုပ်ဖော်ပန်းချီပြပွဲများ၌ ပါဝင်ပြသသည်။ တစ်ကိုယ်တော်ပန်းချီပြပွဲနှစ်ပွဲကိုလည်း ကိုယ်တိုင် စီစဉ်ပြသသည်။ ပန်းချီသန်းမြင့်အောင်သည် အစိုးရစက်မှု လက်မှုသိပ္ပံမှ A.G.T.I (E.P)ဒီပလိုမာရရှိပြီးနောက် ပန်းချီလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ရာ ပန်းချီရေးဆွဲခြင်းသာမက ကဗျာများကို သင်းဝေအောင် ကလောင်အမည် ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဝတ္ထုနှင့်ဆောင်းပါးများကို ကိုသီအောင် ကလောင်အမည်ဖြင့်လည်းကောင်း ရေးသားသည်။ မေရဲ့ပန်းပွင့် သို့မဟုတ် ကမ်းပါးပေါ်က ကျွံကျသွားသော နာဂစ်နေ့၊ နာဂစ်ည၊ နာဂစ်အလွန် ခံစားမှုကဗျာများ ကဗျာစာအုပ်ကို ကိုရွေး၊ အံ့ဘွယ်ဇင်တို့နှင့်အတူ စီစဉ်ထုတ်ဝေသည်။ ရင်ဘတ်ပေါ်အုံ့တဲ့တိမ်ကလေး ကဗျာစာအုပ်ကို သဲထူး၊ မိုးဦးဆွေညိမ်းတို့နှင့် အတူပူးပေါင်းထုတ်ဝေသည်။ ထို့ပြင်မဂ္ဂဇင်းများနှင့် ဂျာနယ်များတွင် ပန်းချီအနုပညာ ဆောင်းပါးနှင့် ဝတ္ထုတိုများရေးသားသည်။ ပန်းချီဆရာ သန်းမြင့်အောင်သည် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် မေလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီး ဒေါ်ခင်လှရီ ကျန်ရစ်သည်။
ပု၊ ဒေါ် (ဟာဂျီမ) ပျဉ်းမနား
ဟာဂျီမ ပျဉ်းမနားဒေါ်ပု (လူမှု ထူးချွန် ပထမဆင့်)
မန္တလေးတိုင်း၊ ပျော်ဘွယ်မြို့နယ် ယင်းတော်ရွာဇာတိ ဖြစ်သည်။ အဖ ပွဲစားကြီးဦးဘမြ အမိ ဒေါ်ခင်စီတို့မှ သက္ကရာဇ် ၁၂၆၈ (၁၉၀၆ ) ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်သည်။ ငယ်နာမည် မရွှေပု ဖြစ်သည်။ ၁၂၈၈-ခုနှစ်တွင် စိန်ရွှေကုန်သည် ဦးစံလှနှင့် အိမ်ထောင်ကျသည်။ ပျဉ်းမနားသို့ ရွှေ့ပြောင်း၍ စိန်ရွှေရတနာရောင်းဝယ်ဖောက်ကားသည့် လုပ်ငန်းဖြင့် နေထိုင်ခဲ့သည်။ ဒေါ်ပုသည် စိန်ရွှေရတနာ လုပ်ငန်း၌ကျွမ်းကျင်သည်။ ရတနာများကိုမြင်လျှင် အရည်အသွေးအဆင့်အတန်းကို ချက်ချင်းမှန်ကန်တိကျစွာ အကဲဖြတ်နိုင်စွမ်း ရှိသည်။
ဒေါ်ပုသည် ဆက်ဆံမှုပြေပြစ်ခြင်း၊ ရိုးသားဖြောင့်မတ်ခြင်း၊ စိတ်ချယုံကြည်ရခြင်းတို့ကြောင့် ရတနာရောင်းဝယ်မှုတွင် အများကအားကိုး အားထားပြုကြသည်။ ဒေါ်ပုကို ပျဉ်းမနားမြို့သူ မြို့သားများက စိန်ရွှေရတနာလုပ်ငန်းတွင် ကျွမ်းကျင်သောကြောင့် စိန်မပုဟု ချစ်စနိုး ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
ဂျပန်ခေတ် ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်(ဘီဒီအေ) ဖွဲ့စည်းစဉ် ရဲဘော်သုံးကျိပ် ဝင်များမှ အရာရှိအရာခံ အကြပ်တပ်သားများသည် ဒေါ်ပု နှင့် အကျွမ်းတဝင်ရှိကြသည်။ မိခင်ပမာ အမေပုဟု ခေါ်ကြသည်။ ဒေါ်ပုသည် ပျဉ်းမနားမြို့နယ် အာရှလူငယ်အစည်းအရုံး၏ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးကာလတွင် ဗမာ့ကာကွယ်ရေး တပ်မတော် (ဘီဒီအေ) ပျဉ်းမနား၌ ရှိနေစဉ်ကာလ၌ တပ်မတော်အတွက် လိုအပ်သည်များကို တတ်စွမ်းသမျှ အကူအညီပေးခဲ့သည်။
၁၉၄၇-ခုနှစ်တွင် ခင်ပွန်းဖြစ်သည် ဦးစံလှ ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ပျဉ်းမနား မှ ရန်ကုန်မြို့သို့ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၉ မှ ၁၉၆၂ ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန်မြို့ ဗိုလ်ချုပ်ဈေး အနောက် ဘက်တန်း ၌ ထွန်းနေရောင် ကုမ္ပဏီကို တည်ထောင်သည်။ ၁၉၆၁ မှ ၁၉၆၈ ခုနှစ်အထိ ဘုရင်မ နိုင်လွန်ဇာ နှင့် အထည်စက်ရုံ တစ်ရုံ တည်ထောင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ဒေါ်ပုသည်၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် ဟဂျ်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
၁၉၇၂-ခုနှစ်တွင် ပျော်ဘွယ်မြို့နယ် ယင်းတော်ရွာ အစ္စလာမ့်ရှေ့ဆောင်ကျောင်း ကလေးရိပ်သာများအတွက် ငွေကျပ်(၈)သိန်းကျော် လှူဒါန်းသည်။ ထို့အပြင် ဗလီဝတ်ကျောင်းအတွက် လည်းကောင်း၊ ရန်ကုန်မြို့ဇီဝကလမ်း (ဇဖရ်ရှားလမ်း)ဇဖရ်ရှားဒရ်ဂါဝတ်ကျောင်းတော် နှင့် အမျိုးသမီးဝတ်ပြုဆောင်ကိုလည်းကောင်း၊ ရန်ကုန်မြို့သိမ်ဖြူလမ်းရှိ မွတ်စလင် အမျိုးသမီး ရိပ်သာနှင့် ကျောင်းဆောင်အတွက် လိုအပ်သော မွမ်းမံပြင်ဆင်မှုများကိုလည်းကောင်း ပြုလုပ်လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ စိတ်ရောဂါအထူးကု ဆေးရုံဝင်းအတွင်း ငွေခြောက်သိန်းတန် ဘွဲ့လွန်စိတ်ပညာသင်တန်းခန်းမနှင့် စာကြည့်တိုက်အတွက်လည်း လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ၁၉၇၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလာ ၅ ရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့ ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီး ဝင်းအတွင်း ဆီးနှင့်ကျောက်ကပ်ရောဂါအထူးကုဌာန အတွက် သိန်းသုံးဆယ်ကျော်လှူဒါန်းကာ ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ၁၉၈၀-ပြည့်နှစ် ဩဂုတ်လ ၁၄ ရက်၌ ရန်ကုန်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီး တိုးချဲ့ဆေးရုံဝင်းအတွင်းတွင် သိန်း(၂၀)တန် အထွေထွေ အရေပြားနှင့် ကာလသားရောဂါကုဌာန အဆောက်အအုံကို ပန္နရိုက်အုတ်မြစ်ချ လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ၁၉၈၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁ဝ ရက်တွင်လည်း ရန်ကုန်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးအတွင်း၌ သိန်း ၅ဝ တန် လေးထပ်တိုက် အရေပြားရောဂါနှင့် ဦးနှောက်နှင့်အာရုံကြောရောဂါကု ဆေးရုံ အဆောက်အအုံအတွက်လည်း သိန်း ၂ဝ လှူဒါန်းခဲ့သည်။
ဒေါ်ပုသည် ပျဉ်းမနားမြို့နယ်အသင်း၏ နာယကကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံကုန်သည် ကြီးများအသင်း (Burmese Chamber of Commerce)တွင် အမှုဆောင်အဖြစ် လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံတော်အစိုးရမှ နိုင်ငံခြားသို့ စီးပွားရေးမစ်ရှင်စေလွှတ်ရာတွင် အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး အဖြစ်လည်းကောင်း ပါဝင်ခဲ့သည်။
၁၉၈၀-ပြည့်နှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် မလေးရှားနိုင်ငံ ကွာလာလမ်ပူမြို့၌ကျင်းပသည့် အစ္စလာမ်မစ်ဒအ်ဝတ်ညီလာခံသို့ ဆရာချယ်၊ သီရိပျံချီ ဃာဇီ မုဟမ္မဒ်ဟာရှင်တို့နှင့်အတူ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၈၁-ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် နိုင်ငံတော်က ပထမဆုံးအကြိမ်ချီးမြှင့်သည့် လူမှုထူးချွန်ပထမအဆင့်ကို ပထမဆုံးရရှိသည့် အမျိုးသမီးဖြစ်သည်။ ဘာသာရေး၊ လူမှုရေးနှင့် နိုင်ငံအကျိုးပြု လုပ်ငန်းများတွင် ဓနအင်အားဖြင့် များစွာပါဝင်လှူဒါန်းခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ဟာဂျီမဒေါ်ပုသည် အစ္စလာမ်သာသနာရေးရာကောင်စီဌာနချုပ် နာယက၊ အီးဒ်ဆွလာသ်ဗဟိုကော်မတီ နာယက၊ ဟစ်ဂျရီ ၁၅ ရာစု ကြိုဆိုရေးဗဟိုကော်မတီ (အ-ဟ-က) နာယက အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၈၂-ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။ ရေးသားသူ ...မောင်သန်းဝင်း(မြန်မာစာ)
အိမ်သုံးဗီဒီယိုဂိမ်းစက်
အိမ်သုံးဗီဒီယိုဂိမ်းစက် home video game console သို့ home console) ဆိုသည်မှာ အိမ်တွင်းသုံး ဗီဒီယိုဂိမ်းစက် အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ ဗီဒီယိုဂိမ်းစက် နှင့် သေးငယ်ပြီး ကိုင်ဆောင်ရလွယ်ကူသည့် လက်ကိုင်ဂိမ်းခလုတ်တို့ ပါဝင်သည်။
ကုန်းကောင်ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ကုန်းကောင်ရွာ (Konekawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ တုံလောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၆၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တုံလောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၂၃ ဦး၊ မ ၂၄၀၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၆၂၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အာကာပျံခမွေရွာ၊ ကင်းချောင်း
အာကာပျံခမွေရွာ၊ ကင်းချောင်း
တောင်ဖီရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
တောင်ဖီရွာ (Taunghpi)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ရွာငံမြို့နယ်၊ တပင်ပျော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၈၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တပင်ပျော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၈၁ ဦး၊ မ ၄၇၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၆၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
Arp 302
Arp 302 သို့မဟုတ် UGC 9618 သည် Böotes ကြယ်စုတန်းထဲမှ တိုက်မိလုနီးနီး ဂယ်လက်ဆီအစုတစ်ခုဖြစ်သည်။
တတံကူးရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
တတံကူးရွာ(Tatanku)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ တတံကူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၈၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တတံကူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၃၃၃ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၈၇၃ ဦး နေထိုင်သည်။ ရွှေနတ်တောင်စေတီ၊ သက်လွတ်စေတီကို တည်ထားကိုးကွယ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လက်ပံတိုက်ရွာ၊ ဘက်ရဲ
လက်ပံတိုက်ရွာ၊ ဘက်ရဲ
ကျောက်အိုးရွာ၊ ကြာကံ
ကျောက်အိုးရွာ (Kyaukoe)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ သရက်မြို့နယ်၊ ကြာကံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၉၇၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကြာကံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၂၂ ဦး၊ မ ၁၁၂၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၄၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သရက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများ တိုးတက်ရေး ပါတီ
ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများတိုးတက်ရေးပါတီကို ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာအေးမောင် ဦးဆောင်၍ မေလ ၄ ရက်နေ့က နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်သို့ ပါတီတည်ထောင်ခွင့် စတင်လျှောက်ထားခဲ့သည်။ ပါတီ မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုချက်ကို ယခုလ ၁ ရက်နေ့တွင် မှတ်ပုံတင်အမှတ် ၂၈ ဖြင့် ရရှိခဲ့သည်။ ပါတီတွင် ဥက္ကဋ္ဌ တဦး၊ ဒု ဥက္ကဋ္ဌ ၄ ဦး (ဦးအုန်းတင်၊ ဦးတင်ဝင်း၊ ဦးစောဖြူ၊ ဦးအောင်ဘန်းသာ)၊ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး ဦးဦးလှစော၊ တွဲဘက်အတွင်းရေးမှူး ၄ ဦး (ဦးထွန်းအောင်ကျော်၊ ဦးခင်မောင်လတ်၊ ဦသာထွန်းလှ၊ ခိုင်ပြည်စိုးတို့ အပါအဝင် ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် ၁၈ ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ပါတီရုံးချုပ်ကို ရခိုင်ပြည်နယ် စစ်တွေမြို့တွင် ထားရှိကာ တနိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာအားဖြင့် ဝင်ပြိုင်ရန် ရည်ရွယ်သော်လည်း ရခိုင်လူမျိုး အများစုရှိသော ရခိုင်ပြည်နယ်နှင့် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးတို့တွင် အဓိကထား ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၃ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများ တိုးတက်ရေး ပါတီ နှင့် ရခိုင်ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် တို့သည် ရခိုင်အမျိုးသားပါတီ အမည်ဖြင့် သဘောတူညီချက်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။ ၂၀၁၃ မေလမှ စတင်ခဲ့သည့် ပါတီနှစ်ခု ပေါင်းစည်းရေးသည် ရှစ်လကျော်ကြာမြင့်ခဲ့ပြီး နှစ်ဦးနှစ်ဖက် ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ နိုင်ငံရေးပါတီဟောင်းများ
စက်တင်ဘာ ၁၉၇၀
ကိုးကား
1970
ထိန်တောရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ထိန်တောရွာ (Hteintaw)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ကျောင်းစိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၀၃၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောင်းစိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၁၀ ဦး၊ မ ၂၄၉၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၈၀၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လခရားယန်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
လခရားယန်ရွာ(Lakrayang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ကန်တော်ယန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၈၄၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကန်တော်ယန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂ ဦး၊ မ ၀ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တလုတ်ထော်
'တလုတ်ထော်မြို့သည်'ယခင်ကကျေးရွာအုပ်စုဖြစ်ပြီး2016ခုနှစ်တွင်ရပ်ကွက်ကြီး5ခု နှင့်ြမို့အဖြစ်ပြောင်းလဲခြထားပေးခဲ့သည်ယ္ခင် နှစ်ပေါင်းတစ်ရာ့သုးံ ဆယ့် ငါး နှစ်ကတစ်ကြိမ်မြို့အဖြစ်ရာထားခဲ့ သည်နနှစ်ပေါင်းခြောက်ဆယ်ကျော်က ကောင်စီလက်ထက်တွင်မြို့အဖြစ်ဖန်တီးရန်အကြောင်း ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်လေးြကိမ်စလုးံတွင်လက် ထောက် မြို့ပိုင်နှင့်ဒုဦး စီးအရာရှိတို့လာရောက် တာဝန်ထန်းဆောင်ကြသည်ယ္ခုအကြိမ်မှသာ ြမို့နယ်နမိတ် သတ်မှတ်ခြင်းရပ်ကွက်ခွဲခြင်းရပ်ကွက် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများရွေးချယ်ခန့်အပ်ခြင်းကိုဆောင်ရွက်၍ကျန်ရှိသည့်ရုးံများဝန် ထမ်းများခန့်အပ်ဆောင်ရွက် နိုင်ရန်လုပ်ဆောင်ကြရဉ္းမည်ဖြစ်သည် ရွှေ့လျားသည်ဟုယုံကြည်ကြသည်မွန်အမည်မှာ တောရွာခရုပ်ထောမှပြောင်းလည်းသည်ယူဇရပြီးရွှေဆင်းတုကိုးကွယ်သည့်ရွာဟုလည်းနိုင်းရှင်ကြသည်
ဝက်ကျရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
ဝက်ကျရွာ (Wetkya)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ ဝက်ကျကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၂၁၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကိုယ့်အတတ် ကိုယ်စူး
ကိုယ့်အတတ် ကိုယ်စူး ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက်
ကိုယ်ပြုစားလိုက်သော အတတ်သည် ကိုယ့်ကို ပြန်စူးသကဲ့သို့ မိမိလက်ချက်ဖြင့် မိမိပင် ဒုက္ခဖြစ်သည်။
ကြာအင်း (အနောက်)ရွာ၊ သခွတ်ကုန်း
ကြာအင်း (အနောက်)ရွာ၊ သခွတ်ကုန်း
ခင်ပန်နှင်း
ဒေါက်တာခင်ပန်နှင်းသည် စာရေးဆရာမတစ်ဦးဖြစ်သည်။ အမည်ရင်း ခင်မြင့်ဦး ဖြစ်သည်။ သရော်စာရေးသားခြင်း၊ ရသစာပေရေးသားခြင်းဖြင့် သူမကို လူသိများသည်။ စာရေးဆရာမတစ်ဦးဖြစ်သလို ဆရာဝန်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။
ပြည်ထောင်စုနေ့စဉ် သတင်းစာတွင် အယ်ဒီတာအဖြစ်လည်း တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ယခင်က BBC သတင်းထောက်အဖြစ်လည်း လုပ်ကိုင်ခဲ့ဖူးသည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
တပေဘူတ
တပေဘူတပင် (Tabebuia aurea) ၏ မူလပေါက်ရောက်ရာ ဒေသမှာ တောင်အမေရိကတိုက် ဆူရီနိမ်း၊ ဘရာဇီး၊ ဘော်လီဗီယာ အရှေ့ဘက်၊ ပီရူး၊ ဥရုဂွေးနှင့် အာဂျင်တီးနားမြောက်ဘက်ပိုင်းတို့ ဖြစ်ပြီး တဘီဘူရီယ မျိုးစိတ်များမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ သခွပ်မျိုးရင်ဝင် အပင်ကြီးမျိုးလည်းဖြစ်သည်။ ယေဘူယျ အင်္ဂလိပ်အမည်မှာ Caribbean trumpet tree ဖြစ်သော်လည်း ကာရေးဘီးယမ်း ဒေသပေါက်ပင်မဟုတ်သည့်အတွက် ထိုအမည်သည် မှားယွင်းသည့်သဘောဆောင်နေသည်။ ထိုအပင်ကို ငွေနှဲပင် (silver trumpet tree) သို့မဟုတ် ရွှေပင် (tree of gold) ဟူ၍လည်း ခေါ်ဝေါ်ကြသေးသည်။
ငါးမှတ်တန် (ဝတ္ထု)
ငါးမှတ်တန် (Five Point Someone: What Not to Do at IIT) သည် အိန္ဒိယ စာရေးဆရာ ချီတန် ဘာဂတ်၏ ၂၀၀၄ ထွက် စာအုပ်ဖြစ်သည်။ နာမည်ကျော် ဟင်ဒီရုပ်ရှင် ငတုံးသုံးယောက် မှာ ဤဝတ္ထုကို မှီးထားသည်။
ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း
ဟာရီကူးမား၊ ရိုင်ယန်အိုဘာရွိုင်၊ အလော့ဂုပတ္တတို့ အိုင်အိုင်တီ (IIT - India Institute of Technology) သို့ စက်မှုအဓိကနှင့် ရောက်လာသည်။ နိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံးကျောင်းအဖြစ် ထင်ရှားရာ ဆရာများကလည်း ဖိဖိစီးစီး သင်သည့်နည်းတူ၊ စာစစ်နည်းမှာလည်း တင်းကျပ်သည်။ အပတ်စဉ် စာမေးပွဲများ၊ ဉာဏ်စမ်းများ၊ လျှပ်တပြက် စာမေးပွဲများ၊ လပတ် စာမေးပွဲများ၊ လက်တွေ့များ၊ နှုတ်ဖြေများဖြင့် ချာလပတ်ရမ်းနေရာ ရိုင်ယန်က ဦးဆောင်၍ ထိုစနစ်ကို ကျော်လွှားရန် စီမံသည်။ ပုံမှန်လုပ်ရသည့် အတန်းတက်၊ လက်တွေ့လုပ် စသည်များကို တယောက်တလှည့် လုပ်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤနည်းဖြင့် ထွက်လာသော အချိန်ပိုများနှင့် ကျောင်းသားဘဝကို ပျော်ပျော်ပါးပါး ဖြတ်သန်းကြသည်။
ကျောင်းစာအား ဖိဖိစီးစီး မရှိရာ ဂျီပီအေ (GPA) ငါးမှတ်ပတ်လည်သာ ရကြ၍ ငါးမှတ်တန်များဟု အများက သတ်မှတ်ကြသည်။ ဂျီပီအေ ခုနှစ်မှတ်ကျော်မှသာ ကျောင်းပြီးသည့်နောက် အလုပ်အကိုင်ကောင်း ရနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း အလော့တယောက်သာ စိတ်ပူတတ်ပြီး ရိုင်ယန်နှင့် ဟာရီမှာ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားဘဝကို ပျော်ပျော်ပါးပါး ဖြတ်သန်းလိုကြသည်။
ထိုသို့ဖြင့် တတိယနှစ် ရောက်လာသည်။ ဟာရီမှာ စက်မှုဌာနမှူး ချာရီယန် (Cherian) ၏သမီး နီဟာနှင့် မေတ္တာမျှနေရာ ယောက္ခမလောင်းရှေ့၌ မျက်နှာကောင်း ရလိုသည်။ ဌာနမှူးသင်သည့် စက်မှုစီမံဘာသာ၌ ကြိုးကြိုးစားစား သင်ယူသည်။ သို့သော် နှုတ်လေးသည့် ဟာရီမှာ နှုတ်ဖြေရောက်တိုင်း အလွဲလွဲအချော်ချော်ဖြစ်၍ ငါးမှတ်က မတက်ပြန်။
စာမေးပွဲ၌ မျက်နှာကောင်းရရန် ဌာနမှူးရုံးခန်းမှ မေးခွန်းစာရွက် ခိုးသည်။ ကံမတော်၍ အစောင့်နှင့် ပက်ပင်းမိသည်။ သုံးယောက်လုံး နှစ်ဝက်အနားပေး ခံရသည်။
သဘောကောင်းသော ပါမောက္ခ ဗီရာ (Veera) က စမ်းသပ်ခန်းဝင်၍ ထိုအချိန်လွတ်အား ဖြည့်ရန် အကြံပေးသည်။ သူတို့လုပ်သည့် ချောဆီအကြောင်း စမ်းသပ်ချက်မှာ ပြည့်စုံရာ ဌာနမှူးက အနားပေးခံရချိန်ကို စမ်းသပ်ခန်းဝင်ချိန်အဖြစ် ဖြည့်ပေးသည်။
ကျောင်းပြီးခါနီးသော် အလော့နှင့် ဟာရီတို့ ဆော့ဝဲကုမ္ပဏီ၌ အလုပ်ရသည်။ စာသင်နှစ်၏ နောက်ဆုံးကျောင်းသားအဖြစ် အလံစိုက်ခဲ့သော် ရိုင်ယန်မှာ အလုပ်မရသော်လည်း ပါမောက္ခ ဗီရာက စမ်းသပ်ခန်းလက်ထောက်အဖြစ် ခန့်ရာ အဆင်ပြေသွားသည်။
ဘာသာပြန်ခြင်း
ဟင်ဒီဘာသာသို့ ပရာဟတ် ပရာကပ် (Prabhat Prakash) က ပြန်ဆိုရာ တလအတွင်း အုပ်ရေ (၃၀ ၀၀၀) ရောင်းရပြီး ရောင်းအားကောင်းစာအုပ်အဖြစ် စံချိန်ဝင်သွားသည်။
ဝင်းမြင့် (ကိုယ်ခန္ဓာအလှူရှင်)
ဦးဝင်းမြင့်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဦးဆုံး ကိုယ်ခန္ဓာအလှူရှင်ဖြစ်သည်။ ဦးဝင်းမြင့်သည် ၁၉၆၄-ခုနှစ် စက်တင်ဘာ (၁၉)ရက်နေ့စွဲဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်လှူဒါန်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။
မန္တလေးမြို့၊ ဟေမာဇလရပ်ကွက်(၇၉)လမ်းနေ အဘဦးအုန်း၊ အမိဒေါ်သန်းသန်းတို့၏သား ဦးဝင်းမြင့်က ၎င်း၏ အသက် ၂၉နှစ်အရွယ်တွင် “ ကျွန်တော်၏ ခန္ဓာ ကိုယ်အား သေဆုံးပြီးနောက် ဆေးပညာသင်ကြားရာတွင် လိုအပ်သလို အသုံးပြုရန် ဆေးသိပ္ပံမန္တလေးသို့ လှူဒါန်းပါကြောင်း”လက်မှတ်ရေးထိုးကာ လှူဒါန်းထားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ လှူဒါန်းစဉ်က ကိုယ်ခန္ဓာအလှူရှင် ဦးဝင်းမြင့်ကို ဆရာဝန်ကြီး ဒေါက်တာဘသန်း (ဆေးသိပ္ပံမဟာဌာနမှူး)က “မည်သည့်ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် လှူချင်ရသလဲ” မေးရာ ဦးဝင်းမြင့်က “စာရေးဆရာတက္ကသိုလ်ဘုန်းနိုင်ရဲ့ “ချစ်သောကမ္ဘာ” ဝတ္ထုကို ဖတ်ရတဲ့အ ခါ ဆရာဝန်တစ်ဦးဟာ ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းတွေကို အစားထိုးကုသဖို့သုတေသန ကြိုးစားလုပ်ရင်း အောင်မြင်ခါနီးမှာသေဆုံးသွားကြောင်း၊ သူမသေခင်မှာ သူ့ခန္ဓာကိုယ် အစိတ်အပိုင်းတွေကို တခြားလူနာတစ်ဦးအတွက် အစားထိုးကုသပေးဖို့ မှာခဲ့ကြောင်း ပြောပြတယ်။ ဒီဝတ္ထုကိုဖတ်ပြီး ကျွန်တော့်ခေါင်းထဲမှာ လူဟာသေသွားရင် ငှက်ပျောတုံး၊ လက်ပံတုံးလောက်မှ အသုံးမကျပါလား၊ ပိုးထိုးလောက်ကိုက်အလကားဖြစ်သွား တာပါလား၊ ဒီအတွက် ငှက်ပျောတုံး၊ လက်ပံတုံးတွေထက် အသုံးကျအောင်ကိုယ်ခန္ဓာကို ဆေးပညာအတွက် လှူဒါန်းမယ်လို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်တာပါ” ဟု ပြောပြခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး
ဦးဝင်မြင့် (၇၄)နှစ်သည် ၂၀၁၀-ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂ရက်၌ လူကြီးရောဂါဖြင့် မန္တလေးမြို့တွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။
ယခုအခါ၂၀၀၉ခုနှစ်အတွင်းဆေးတက္ကသိုလ်(မန္တလေး)ခန္ဓာဗေဒသို့ကိုယ် ခန္ဓာအလှူရှင် (၄၂၈)ဦး လာရောက်လှူဒါန်းထားပြီး ယခုနှစ်တွင် ဇန်နဝါရီ ၈ရက်အထိ ဆေးတက္ကသိုလ်(မန္တလေး) ခန္ဓာဗေဒသို့ကိုယ်ခန္ဓာအလှူရှင် ၅ဦးလာရောက်လှူဒါန်း ထားသည်။
မြလယ်ရွာ၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်
မြလယ်ရွာ(Myalel)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်၊ စင်းခန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၈၉၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စင်းခန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၄၅ ဦး၊ မ ၃၂၆၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၈၀၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗန်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နားမောင်ရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
နားမောင်ရွာ (Narmawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ မန်ကျောင်းပန်ဆင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၅၀၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ကျောင်းပန်ဆင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၇၈ ဦး၊ မ ၁၂၀၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၈၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သရက်တောရွာ၊ ကြာအင်း
သရက်တောရွာ၊ ကြာအင်း
သန်းညွန့်၊ ဗိုလ်မှူးကြီး (ငြိမ်း)၊ ဇေယျကျော်ထင်၊ (မှူးသပြေ)
သန်းညွန့်၊ ဗိုလ်မှူးကြီး (ငြိမ်း)၊ ဇေယျကျော်ထင်၊ (မှူးသပြေ) (၁၉၂၇-၂၀၁၀)
ကန်တော့ခံ သက်ကြီးစာပေပညာရှင် ဇေယျကျော်ထင်ဗိုလ်မှူးကြီး သန်းညွန့် (ငြိမ်း) ကို ဦးဖိုးအောင်၊ ဒေါ်ခင်ညွန့်တို့က တောင်ငူမြို့၌ ၁၉၂၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း သုံးဦးအနက် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ ဗိုလ်မှူးကြီးသန်းညွန့်(ငြိမ်း)သည် ငယ်စဉ်က တောင်ငူမြို့ရှိ ကျောင်းအုပ်ကြီး ဦးဖိုးကွန်း (ဗိုလ်မှူးဖိုးကွန်း)၏ အမျိုးသားကျောင်း၌ ဒသမတန်းအထိ ပညာသင်ယူသည်။ ၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်သို့ ဝင်ရောက်သည်။ ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်၌ တပ်သားအဆင့်ဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ကာ ၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် မင်္ဂလာဒုံရှိ ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်းသို့ တက်ရောက်သည်။ ဂျပန်များကို တော်လှန်တိုက်ခိုက်ရာတွင် ပါဝင်သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယပတ် ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်း (ပြင်ဦးလွင်) သို့ တက်ရောက်သည်။ တပ်မတော်၌ တပ်ရင်းမှူးဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး ရာထူးဖြင့် အင်းစိန်ခရိုင်လုံခြုံရေးနှင့် အုပ်ချုပ်မှု ကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်းခံရသည်။ ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံမီးရထားအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။ ထို့အပြင် ကုန်သွယ်ရေး ကော်ပိုရေးရှင်းအမှတ် (၆) ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကို ပူးတွဲ ထမ်းဆောင်သည်။ အဆိုပါတာဝန်များထမ်းဆောင်လျက် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ အင်္ဂလန်၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမနီ၊ ဂျပန်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံများသို့ သွားရောက်သည်။ ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် လာအိုနိုင်ငံ ဆိုင်ရာ မြန်မာစစ်သံမှူးကြီး (ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်သည်။ ထို့အပြင် ရှမ်းပြည်နယ်(တောင်ပိုင်း) နှင့်ကယားပြည်နယ် လုံခြုံရေးနှင့်အုပ်ချုပ်မှု ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌတာဝန်များကို ပူးတွဲတာဝန်ပေးအပ်ခြင်းခံရသည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီး ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် အငြိမ်းစား ယူသည်။
၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် သပြေစာပေကို တည်ထောင်ပြီး သပြေတေးမဂ္ဂဇင်း၊ အောင်သပြေပုံနှိပ်လုပ်ငန်းနှင့် ဝေလွင်လွင်စာအုပ်ချုပ်လုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင်သည်။ မှူးသပြေကလောင်အမည်ဖြင့် သပြေတေးမဂ္ဂဇင်း စာတည်းမှူးချုပ်အဖြစ်ဆောင်ရွက်သည်။ သပြေတေးမဂ္ဂဇင်းကို ကိုယ်တိုင်ထုတ်လုပ်ဖြန့်ချိသည့်အပြင် သိပ္ပံ မဂ္ဂဇင်း၊ ဖက်ရှင်မဂ္ဂဇင်းနှင့် စာပေလုပ်သားမဂ္ဂဇင်းများကိုလည်း ပုံနှိပ်ဖြန့်ချိပေးသည်။ မဂ္ဂဇင်းများအပြင် ဝတ္ထုရှည်နှင့်ဘာသာပြန်ဝတ္ထု များကိုပါထုတ်ဝေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ ပုံနှိပ်နှင့်ထုတ်ဝေသူများအသင်း ဥက္ကဋ္ဌနှင့် နာယကအဖြစ်လည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ ဘော်လီဘောအဖွဲ့ချုပ်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ကျောက်တံတားမြို့နယ်စာပေနှင့်စာနယ်ဇင်းအဖွဲ့နှင့် ကျောက်တံတားမြို့နယ် စစ်မှုထမ်းဟောင်း အဖွဲ့နာယက အဖြစ်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော်က ချီးမြှင့်သော ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့၊ လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင် (ပထမဆင့်)၊ သူရဲကောင်းမှတ်တမ်းဝင်နှင့် နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ပထမဆင့်) တို့ကိုရရှိသည်။ နိုင်ငံတော်ကပေးအပ်သောတာဝန်များကို ထူးချွန်ပြောင်မြောက်စွာထမ်းဆောင်ပြီး ဆောင်းပါးပေါင်းများစွာ ရေးသားသူ စာရေးဆရာ မှူးသပြေကလောင်အမည်ခံ ဗိုလ်မှူးကြီးသန်းညွန့် (ငြိမ်း) သည် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ဇွန်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီးဒေါ်တင့်တင့်လွင်၊ သားသမီး လေးဦးနှင့် မြေးနှစ်ဦး ကျန်ရစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ရွာသစ်ရွာ၊ တတံကူး
ရွာသစ်ရွာ(Ywarthit)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ တတံကူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၈၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တတံကူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၃၃၃ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၈၇၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆိုနီ အိပ်စ်ပီးရီးယား
ဆိုနီ အိပ်စ်ပီးရီးယား (Sony Xperia) သည် ဆိုနီမှ ထုတ်လုပ်သော စမတ်ဖုန်းများနှင့် တက်ဘလက်များ၏ အမှတ်တံဆိပ်ဖြစ်သည်။ မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းကို ၂၀၀၈ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး ဤအမှတ်တံဆိပ်ဖြင့် ထုတ်လုပ်ခဲ့သော ပထမဆုံး တက်ဘလက်ကို ၂၀၁၂ တွင် ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ Xperia အမည်မှာ "experience" ဟူသည့် စကားလုံးမှ ယူထားခြင်းဖြစ်ပြီး Xperia X1 အမည်ရှိ မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းတွင် စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း
၂၀၁၀ နှစ်ဦးတွင် အန်းဒရွိုက်စနစ်သုံး ပထမဆုံး အိပ်စ်ပီးရီးယား အမျိုးအစား မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းဖြစ်သည့် X10 ကို ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ ယင်းမတိုင်က ထွက်ရှိသည့် ဖုန်းများမှာ ဝင်းဒိုးမိုဘိုင်းလ် စနစ်ကို အသုံးပြုထားခြင်း ဖြစ်သည်။ X10 ဖုန်းမှာ ဒီဇိုင်းအရ ချီးကျူးမှုများ ရရှိခဲ့သော်လည်း အသုံးပြုထားသည့် အန်းဒရွိုက် ဗားရှင်းမှာမူ ခေတ်ပြိုင်ဖုန်းများက ၂.၁ ဗားရှင်းအသုံးပြုနေချိန် ၁.၆ ကိုသာ အသုံးပြုထားသဖြင့် အောင်မြင်မှုမရခဲ့ပေ။ X10 အသေးစားအဖြစ် X10 Mini နှင့် X10 Mini Pro တို့ကို ထပ်မံထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ ယင်းဖုန်းအမျိုးအစား နှစ်ခုမှာ ထိုစဉ်က ဈေးကွက်အတွင်းရှိ ဖုန်းများအနက် အသေးဆုံးများအဖြစ် နာမည်ကျော်ခဲ့သည်။
မောင့်ဗက်တင်၊ လူဝီ
thumb
မောင့်ဗက်တင်, လူဝီ(ခရစ် ၁၉ဝဝ ဖွား)
အားမောင့်ဗက်တင်အော့(ဖ) ဗားမားဟူ၍ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ကြီးပြီးစကာလက ကမ္ဘာအရှေ့တောင်ပိုင်းတွင် ထင်ရှား ခဲ့ပြီးလျှင် လွတ်လပ်သော မြန်မာနိုင်ငံမှ အမြင့်ဆုံး သင်္ဂဟဘွဲ့ ဖြစ်သော အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မဘွဲ့ကို ခံယူရရှိသော ဗြိတိသျှ ရေကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးသည်ကား အင်္ဂလန်ပြည့်ရှင် ဝိတိုရိယ ဘုရင်မကြီး၏ မြစ်တော်ဖြစ်ပေသည်။ သူ၏ မိခင် ဝိတိုရိယ မင်းသမီးမှာ ဝိတိုရိယဘုရင်မကြီး၏ မြေးဖြစ်၍ ဖခင်မှာ ဗက်တင်ဗတ်မင်းသား လူဝီ အယ်လက်ဇန္ဒာ ဖြစ်၏။ ခရစ် ၁၉၁၇ ခုနှစ်တွင် လူဝီ အယ်လက်ဇန္ဒာသည် ဗက်တင်ဗတ် မင်းသား အဖြစ်ကို စွန့်လွှတ်လျက် မောင့်ဗက်တင်ဟူသော အဂ‡လိပ်ဆွေမျိုးအမည်ကို ခံယူသည်။ မားကွစ်ဘွဲ့ခံ မီးလဖို့ဟေ ဗင်စား အဖြစ် သူကောင်းပြုခြင်းခံရသည်။ မောင့်ဗက်တင်သည် ၁၉ဝဝ ပြည့်နှစ် ဇွန်လ ၂၅ ရက် နေ့တွင် ဗြိတိန်နိုင်ငံ ဝင်ဆာမြို့ ဖရော့ဂမိုးအိမ်တော်တွင် မွေးဖွားသည်။ သူ၏နာမည် အပြည့်အစုံမှာ လူဝီဖရန်းစစ် အဲလဗတ် ဗစ်တာ နစ်ကလတ် မောင့်ဗက်တင် ဖြစ်၏။ ခရစ် ၁၉၁၇ ခုနှစ် မတိုင်မီကမူ မောင့်ဗတ်တင်ဟူသော အမည်ကို ဖခင်ဖြစ်သူက မခံယူသေးသဖြင့် ဗက်တင်ဗတ်မင်းသား လူဝီ ဖရန်းစစ် ဟူ၍ တွင်ခဲ့လေသည်။
ငယ်စဉ်က အော့စဗွန်းရေကြောင်းအတတ်သင်ကျောင်း၊ ဒါ့တမတ် ရေကြောင်းအတတ်သင်ကျောင်းနှင့် ခရိုက်ကောလိပ် ကျောင်းများတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီးလျှင် ၁၉၁၃ ခုနှစ်တွင် ရေတပ်မတော်သို့ ဝင်ခဲ့သည်။ ပထမကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်းက လိုင်းယွန်းစစ်သင်္ဘောနှင့် ကွင်းအယ်လစ်ဇဗက် စစ်သင်္ဘောတို့ တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၁၈ ခုနှစ်တွင် ရေတပ်ဗိုလ် အဆင့်အတန်းသို့ တိုးတက်ခန့်ထားခြင်းခံရသည်။ ၁၉၂ဝ ပြည့် နှစ်တွင် ရေတပ်ဗိုလ်ကြီး အဆင့်အတန်းသို့ တိုးတက်ခန့်ထား ခြင်း ခံရသည်။ ၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ရေတပ်ဗိုလ်ကြီး အဆင့် အတန်းကို ရရှိခဲ့ပြီးနောက် ရေတပ်ဆိုင်ရာတက္ကသိုလ်ကျောင်း များတွင် ပညာဆက်လက်သင်ကြားခဲ့သည်။ ထိုနောက် ရေတပ် တွင် ရာထူးအမျိုးမျိုး၌ အမှုထမ်းခဲ့ရပြီးလျှင် ၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် ရေတပ်ဗိုလ်မှူးကြီး အဆင့်အတန်းသို့ တိုးမြှင့် ခန့်ထားခြင်း ခံရလေသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး စတင်ဖြစ်ပွားသော အချိန်တွင် လူဝီမောင့်ဗက်တင်သည် အမှတ် ၅ ဖျက်သင်္ဘောတပ်ကို အုပ်ချုပ်လျက်ရှိသည်။ သူ၏ သင်္ဘောကယ်လီမှာ နှစ်ကြိမ်တိုင် တိုင် တိုပီဒိုထိခဲ့၍ ကရိကျွန်းအနီး တိုက်ပွဲတွင် ဒုတိယအကြိမ် ထိသောအခါ နစ်မြုပ်သွားလေရာ မောင့်ဗက်တင်ကို ပင်လယ် ထဲမှ ဆယ်ယူကယ်တင်ခဲ့ရလေသည်။ ၁၉၄၁ ခုနှစ်၌ စစ် သဘေ‡ာ အစ်လတ်စတြီးယတ်၏ ကပ္ပတိန်အဖြစ် ခန့်ထားခြင်း ခံရလေသည်။ မောင့်ဗက်တင်သည် ကရိကျွန်းအနီးတိုက်ပွဲများ တွင် ရဲဝံ့စွာ တိုက်ခိုက်ခဲ့သောကြောင့် ထူးချွန်သော အမှုထမ်း ကောင်း ဘွဲ့တံဆိပ်ကို ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် ကြည်း၊ လေ၊ ရေတပ်ပေါင်းစု စစ်ဆင်ရေးဆိုင်ရာ အကြီးအကဲအဖြစ် ခန့်ထားခြင်းခံရသည်။ ထိုအချိန်၌ မောင့်ဗက်တင်၏ ယာယီ ရာထူးအဆင့်အတန်းများမှာ၊ ကြည်းတပ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး၊ ရေတပ်တွင် ရေတပ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနှင့် လေတပ်တွင် လေတပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဖြစ်သည်။ သူသည် ဂျာမန်တို့ သိမ်းပိုက်ထားသော ဥရောပတိုက်ကမ်းခြေသို့ လက်ရွေးစင် ကွန်မန်ဒိုတပ်များ စေ လွှတ် တိုက်ခိုက်စေခဲ့သည်။ အာဖရိကတိုက် မြောက်ပိုင်းတွင် မဟာမိတ်တို့တက်ရောက်နိုင်ရန် ဗြိတိသျှတို့၏အစီအစဉ်များကို ကျနအောင် ပြုလုပ်ပေးခဲ့၏။ ၁၉၄၃ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် အာရှ အရှေ့တောင်ပိုင်း မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု စစ်သေနာပတိချုပ်အဖြစ် ခန့်ထားခြင်း ခံရလေသည်။ သူ၏ စွမ်းဆောင်မှုကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိဂျပန်များကို အောင် မြင်စွာ တိုက်ခိုက်နှင်ထုတ် နိုင်ခဲ့ပြီးလျှင် မြန်မာနိုင်ငံကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ထိုနောက် ၁၉၄၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့ တွင် အာရှ အရှေ့တောင်ပိုင်းရှိ ဂျပန်တပ်များ လက်နက်ချအပ် သည်ကို စင်ကာပူမြို့တွင် မောင့်ဗက်တင်က ခံယူခဲ့လေသည်။ ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် မြေထဲပင်လယ်ရေတပ်မှ အမှတ် ၂ ကရူဇာ သင်္ဘေတပ်ကိုအုပ်ချုပ်ရသည့် ရေတပ်ဗိုလ်ချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ် ခြင်း ခံရသည်။ ထိုနှစ်တွင်ပင် စစ်ကြီးအတွင်း ထူးချွန်စွာ အမှုထမ်းခဲ့ သောကြောင့် ဗိုင်းကောင့်ဘွဲ့ဖြင့် ချီးမြှင့်သူကောင်းပြုခြင်းခံရပေ သည်။ ဗိုင်းကောင့်မောင့်ဗက်တင် အော့(ဖ)ဗားမားဟူသော ဘွဲ့ ကို ခံယူရရှိလေသည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ဝ ရက် နေ့တွင် ဗိုင်းကောင့်ဝေဗယ်၏ နေရာတွင် အိန္ဒိယ ဘုရင်ခံချုပ် အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။ မောင့်ဗက်တင်သည် အိန္ဒိယ နိုင်ငံ၏ နောက်ဆုံးဘုရင်ခံချုပ်အဖြစ် အမှုထမ်းခံ၍ အိန္ဒိယ နိုင်ငံရေးပါတီကြီးများနှင့် နောင်ရေးအတွက် အဆင်ပြေအောင် စေ့စပ် ဆောင်ရွက်ခဲ့လေသည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် အိန္ဒိယနှင့် ပါကစ္စတန်တို့အား ဒိုမီနီယန်နိုင်ငံများ အဖြစ် အာဏာများ အသီးအသီး လွှဲပြောင်းပေးပြီးသောအခါ တွင် လူဝီ မောင့်ဗက်တင်သည် အိန္ဒိယ ဒိုမီနီယန် နိုင်ငံသစ်၏ ပထမဆုံးဘုရင်ခံချုပ်အဖြစ် ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ခဲ့ရလေသည်။ ထိုအချိန်တွင်ပင် ဆဋ္ဌဂျော့ဘုရင်က မောင့်ဗက်တင်အား ဘုရင်ခံချုပ်အဖြစ် အမှုထမ်းကောင်းခဲ့သည့်အတွက် အား အဆင့်အတန်းဖြင့် သူကောင်းပြုခဲ့လေသည်။
၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဗြိတိသျှရေတပ်မတော်တွင် စတုတ္ထနာယကအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ရိက္ခာထောက်ပံ့ရေးနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးဆိုင်ရာ ဦးစီးချုပ်အဖြစ်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့ရသည်။ ထိုနောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်၌ မြေထဲ ပင်လယ်ဘက်တွင် စစ်သေနာပတိအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် မြေထဲပင်လယ်တွင်းရှိ မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု၏ စစ် သေနာပတိအဖြစ်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့ရ၍ ၁၉၅၅ ခုနှစ် တွင် ပထမနာယကနှင့် ရေတပ်မတော်ဦးစီးချုပ်အဖြစ် တိုးမြှင့် ခန့်ထားခြင်း ခံရသည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် ၁၉၅၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ လ ၃ဝ ရက်နေ့မှစ၍ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ် ခြင်း ခံရလေသည်။
မောင့်ဗက်တင်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ပြင်သစ် နိုင်ငံ၊ နယ်သာလန်နိုင်ငံ စသော နိုင်ငံများမှ ဘွဲ့တံဆိပ် ဂုဏ်ထူးများအပြင် များစွာသော တက္ကသိုလ်များမှ ဂုဏ်ထူး ဆောင်ဘွဲ့များကို လက်ခံရရှိသူဖြစ်၏။ ပြည်ထောင်စု မြန်မာ နိုင်ငံကလည်း ၁၉၅၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့၌ လွတ်လပ်ရေးနှစ်ပတ်လည် ဂုဏ်ထူးဘွဲ့ထူးများ ချီးမြှင့်ရာတွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိလာသောအား မောင့်ဗက်တင်ကို အမြင့် ဆုံး သင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မဘွဲ့ဖြင့် ချီးမြှင့် ဂုဏ်ပြုလေသည်။
thumb|right|ကြေကွဲဝမ်းနည်းခြင်း အထိမ်းအမှတ်