cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
အီလက်ထရွန်းနစ်စာအုပ်
အီလက်ထရွန်းနစ်စာအုပ် ကို အီးဘွတ်ခ် ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြပြီး စာသားများ၊ ရုပ်ပုံများပါဝင်ကာ ဒစ်ဂျစ်တယ်စနစ်ဖြင့် ဖြန့်ချိသော စာအုပ်တစ်အုပ်ဖြစ်သည်။ ယင်းကို ကွန်ပျူတာ မျက်နှာပြင် သို့မဟုတ် အခြားသော အီလက်ထရွန်းနစ် ကိရိယာများတွင် ဖတ်ရှုနိုင်အောင် ပြုလုပ်ထားသည်။ အီလက်ထရွန်းနစ်စာအုပ်ကို "ပုံနှိပ်စာအုပ်၏ အီလက်ထရွန်းနစ် ပုံစံ" ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားသော်လည်း အချို့သော အီလက်ထရွန်းနစ်စာအုပ်စာအုပ်များသည် ပုံနှိပ်စာအုပ်အနေဖြင့် ရှိမနေချေ။ အီလက်ထရွန်းနစ်စာအုပ်ကို ဖတ်ရှုနိုင်ရန်အတွက် သီးသန့် ဖန်တီးထားသော ကိရိယာများတွင် ဖတ်ရှုနိုင်ရုံသာမက ကြည့်ရှုထိန်းချုပ်နိုင်သော မျက်နှာပြင်ပါဝင်သည့် စားပွဲတင် ကွန်ပျူတာများ၊ တစ်ကိုယ်ရေသုံး ကွန်ပျူတာများ၊ တက်ဘလက်များနှင့် စမတ်ဖုန်းများပေါ်တွင်လည်း ဖတ်ရှုနိုင်သည်။
NGC 4654
NGC 4654 သည် အလယ်အလတ်တန်းစား ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး Virgo Cluster ၏ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ကာ နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီမှ အလင်းနှစ်သိန်းပေါင်း ၅၅ (၁၆.၈ Megaparsecs) ဝေးကွာသည်။
နွားပေါင်ရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်
နွားပေါင်ရွာ (Nwarpaung)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရေဦးမြို့နယ်၊ ရေဦးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၂၇၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အွမ်နုန်းရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
အွမ်နုန်းရွာ (Aumnoain)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ မွတ်လေ့လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၉၅၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကဇန်းချောင်းရွာ၊ အောင်ဘုံ
ကဇန်းချောင်းရွာ၊ အောင်ဘုံ
ဝါ့အင်တူကထောင်ရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ဝါ့အင်တူကထောင်ရွာ(Waintukahtaung)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ အွမ်လထွမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၈၈၁ ဖြစ်သည်။
တောညို (အနောက်)
တောညို (အနောက်)
ထနောင်းကိုင်းရွာ၊ တံတားဦးမြို့နယ်
ထနောင်းကိုင်းရွာ (Htanaungkaing)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ တံတားဦးမြို့နယ်၊ ထနောင်းကိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၀၆၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထနောင်းကိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၁၆ ဦး၊ မ ၁၃၂၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၃၇ ဦးနေထိုင်သည်။
လွှနီကုန်းရွာ၊ အထွတ်
လွှနီကုန်းရွာ၊ အထွတ်
NGC 4309
NGC 4309 သည် နှစ်ဘက်ခုံး ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ဗာဂိုး ကြယ်စုတန်း၌ တည်ရှိသည်။
ညောင်ပင်ကြီး (ကုလား)ရွာ၊ ညောင်ပင်ကြီး
ညောင်ပင်ကြီး (ကုလား)ရွာ၊ ညောင်ပင်ကြီး
ဒန်းပင်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သစ်ပင်များ
မရာလူမျိုး
မရာလူမျိုး (Mara people, ) သည် မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရမှ တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားသည့် တိုင်းရင်းသား (၁၃၅)မျိုးထဲတွင် ပါဝင်လေသည်။ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးကြီး (၈)မျိုးအနက်၊ ချင်းတိုင်းရင်းသားထဲမှ လူမျိုးစု တစ်စုဖြစ်သည်။ မရာလူမျိုးတို့ကို မီရာ ဟုလည်း​ခေါ်ကြသည်။ မရာတို့သည ချင်းတောင်တန်းမှတဆင့် ပလက်ဝနယ်သို့ အဆင့်ဆင့် ရောက်ရှိလာသည်ဟု ကြသည်။ တောင်အထပ်ထပ်၊ မြစ်ချောင်းအသွယ်သွယ် ရှိသော ဒေသတွင် ပေ ၅၀၀ အထက်မြင့်သော တောင်ကုန်းများ၌ အိမ်များဆောက်လုပ်နေထိုင်ကြသည်။
မရာလူမျိုးများသည် ပလက်ဝမြို့နယ်၊ မတူပီမျိုးနယ်၊ ထန်တလန်မြို့နယ်နယ်နှင့် မရာကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ( Mara Autonomous District Council)၊ မီဇိုးရမ်ပြည်နယ်၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံများတွင် ပြန့်နှံ့နေထိုင်ကြသည်။
ညောင်လန်း
ညောင်လန်း၏ ရုက္ခဗေဒ အမည်မှာ Ficus benjamina ဖြစ်ပြီး အင်္ဂလိပ်နာမည်ကို Weeping Fig သို့ Benjamin's Fig ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထိုအပင်မှာ fig သစ်ပင် မျိုးစုတွင် ပါဝင်ပြီး အရှေ့တောင်နှင့် တောင်အာရှ၊ ဩစတေးလျတို့တွင် တွေ့ရသည်။ ညောင်လန်းသည် ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့၏ အထိမ်းအမှတ်သစ်ပင်ဖြစ်သည်။ သဘာဝအားဖြင့် ပေ ၁၀၀(မီတာ ၃၀ခန့်) အထိ အမြင့်ရှိနိုင်သည်။ အကိုင်းအခက်များမှာ ကျက်သရေရှိစွာ ကွေးညွတ်ကျနေလေ့ရှိသည်။ ၂လက်မ မှ၅လက်မ(၆စင်တီမီတာ မှ၁၃စင်တီမီတာ) အထိရှည်ပြီး ဘဲဥပုံရှိကာ ထိပ်သို့ဖြည်းဖြည်းချင်း ချွန်သွားသော သစ်ရွက်များမှာ ချောမွတ်ပြောင်လက် တောက်ပနေလေ့ရှိသည်။ ညောင်လန်း၏ သေးငယ်သော အသီးများမှာ သူ၏ပေါက်ဖွားရာအရပ်တွင် ရှိသော ခိုငှက်များ၏ အကြိုက်ဖြစ်သည်။
ကဏ္ဍ:သစ်ပင်များ
ညိုမှိုင်းကုန်းရွာ၊ အောင်ဘုံ
ညိုမှိုင်းကုန်းရွာ၊ အောင်ဘုံ
ဘင်ဂျို
ဘင်ဂျို (Banjo)သည် ကြိုးနှင့် သားရေ ပေါင်းစပ်ထား၍ လက်ဖြင့် တီးခတ်ရသော တူရိယာတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ပုံသဏ္ဌာန်  အားဖြင့်သော်ကား သစ်သား၊ သို့မဟုတ် သတ္တုခွေ ဝိုင်းအပေါ်၌ သားရေပြားပါးပါး ကြက်ထားသည့် စည်မျက် နှာတွင် ၂ ပေခန့်ရှည်လျားသော လက်တံတပ်ထားသည်။
စည်မှာ တစ်ဖက်ပိတ် စည်ပြား ဖြစ်၍ ဘင်ဂျိုအိုးမည်၏။ မူလက ဘင်ဂျိုတွင် ကြိုး ၅ ချောင်းတပ်၏။ နှိပ်နိုင်သော ကြိုး ၄ ကြိုးနှင့် နှိပ်မရဘဲ လက်မဖြင့် ခတ်ရသော ကြိုးတိုတစ်ချောင်းဖြစ်၏။ နောင်သော် အသံကြီးများ တီးခတ်နိုင်ရန်အတွက် ကြိုး ၆ ချောင်း၊ ၇ ချောင်း၊ ၉ ချောင်းတပ် ဘင်ဂျိုများ ပေါ်လာသည်။ ယင်းကြိုးများကို တပ်ဆင်ရာ၌ လက်တံထိပ်တွင် ရှိသော ဒလက်ကလေးများတွင် ကြိုးကိုရစ်လျက် ဘင်ဂျိုအိုးဖြစ်သော ခွေဝိုင်းစည်၏ အောက်ဘက် ထိပ်အထိ သွယ်တန်းပြီးလျှင် စည်မျက်နှာ အစွန်းတွင်ရှိသော ခုံတုံးပေါ် နေထားတကျ တွယ်ထားရ၏။
ကြိုးများ၏အောက် နှင့် လက်တံပေါ်တွင် အသံစဉ် အမျိုးမျိုး ညှိယူရရှိနိုင်သည့် ကန့်လန့်ဖြတ် သတ္တုချောင်းကလေးများ ရှိ၏။ လက်ဝဲလက်ဖြင့် ဆိုင်ရာကြိုးကို တင်းစွာရစ်လျက် အသံကို ညှိကာ တီးခတ်သည်တွင် ကြိုးသံသည် သားရေသံနှင့် ရောနှောထွက်ပေါ်လာသောကြောင့် စောင်းသံပုံသံနှင့်မတူဘဲ၊ တစ်မူထူးခြားသော ဂီတသံဖြစ်လာသည်။
ဘင်ဂျိုကို အမေရိကတိုက်သို့အာဖရိကတိုက် အနောက်ပိုင်းမှ နီးဂရိုးများ ယူဆောင်လာသည်ဟု အချို့က ယူဆကြ၏။ အာရပ်လူမျိုးတို့၏ ဂီတာနှင့် တူသော တူရိယာ တစ်မျိုးကို နီဂရိုးများ အတုယူကြဟန်တူ၏။ ယခုအမေရိကန် ပြည်ထောင်စုရှိ နီးဂရိုးများတီးသော ဘင်ဂျိုမှာ အဆိုပါ ဘေနီယာ ခေါ် တူရိယာမှ ဆင်းသက် ကွဲပြားလာသည်ဟု ယူဆနိုင်ပေသည်။ အချို့ကမူ ကြိုးတပ်တူရိယာဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော ဘန်ဒေါ် ဟူသော စကားမှ ပျက်လာသည်ဟု ယူဆကြ၏။ ဘင်ဂျိုကို နီဂရိုးတို့က ဘန်ဂျာဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ဘွန်ဂျာ ဟူ၍လည်းကောင်း ရှေးအခါက ခေါ်ခဲ့သည်ဟုလည်း ဆိုသည်။
ဘင်ဂျိုကို ၁၈ ရာစုနှစ်ခန့်က စတင်တီးခတ်၍ တဖြည်းဖြည်း ခေတ်စားလာလေသည်။ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု တောင်ပိုင်းရှိ ပြည်နယ်များမှ နီဂရိုးများ သီချင်းဆိုရင်း တွဲဖက်တီးမှုတ်သော ဘင်ဂျိုများသည် အစ တွင် သပ်ရပ်ခြင်း မရှိလှချေ။ မူရင်းဘင်ဂျိုများမှာ ကြိုး ၅ ချောင်းတပ်ဖြစ်၍ လက်တံ အလွန်ရှည်သည်။ နောက် ကြိုး ၄ ချောင်း တပ်လက်တံတို ဘင်ဂျိုတစ်မျိုး ပေါ်လာ၏။
ယူကလေလီဟုခေါ်လျက် ပို၍ငယ်သော ဘင်ဂျို သည်လည်း ခေတ်စားသော ဘင်ဂျိုတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ဘင်ဂျိုသည် တူရိယာ သံစုံတီးဝိုင်းကြီးများတွင် ပါဝင်လေ့ရှိသော တူရိယာမျိုး မဟုတ်ပေ။ သို့သော်လည်း မည်သည့်သီချင်းမျိုးကိုမဆို သာယာနာပျော်ဖွယ် ဖြစ်အောင် တီးခတ်နိုင်သောကြောင့် ယခုအခါ ကမ္ဘာ့ အနှံ့အပြားတွင် တီးခတ်လျက် ရှိကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း ဘင်ဂျိုကို မြန်မာသံစဉ်ညှိယူ၍ တီးခတ်ကြလေသည်။
အုန်းကုန်း
အုန်းကုန်း
ပေညှင်းရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
ပေညှင်းရွာ (Payhnyin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ ပေကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၂၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၂၉ ဦး၊ မ ၂၄၄၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၄၇၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြေလျှောက်ငှက်နဘေးနီ
မြေလျှောက်ငှက်နဘေးနီ (Orange-flanked bush-robin ဟုလည်းခေါ်) (Tarsiger rufilatus) သည် ဟိမဝန္တာတောင်တန်းတွင် တွေ့ရှိရသည့် ငှက်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
မီးသွေးကုန်း (အလယ်စု)ရွာ၊ အထွတ်
မီးသွေးကုန်း (အလယ်စု)ရွာ၊ အထွတ်
ကေလုံရွာ၊ မတူပီမြို့နယ်
ကေလုံရွာ(Kilung)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ မတူပီမြို့နယ်၊ ဘလေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၁၁၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘလေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၀၁ ဦး၊ မ ၃၂၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၂၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတူပီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရန်းခူရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်
ရန်းခူရွာ (Yanhku)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ အလယ်ပဒေါင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၉၃၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အလယ်ပဒေါင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၃၈ ဦး၊ မ ၃၃၉၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၉၃၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖယ်ခုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေဦးကုန်းရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်းဇင်းမော်ရွာ၊ ညောင်ပင်ကြီး
ပန်းဇင်းမော်ရွာ၊ ညောင်ပင်ကြီး
မွန်အမျိုးသားပါတီ
မွန်အမျိုးသားပါတီ (Mon National Party; အတိုကောက် MNP; မွန်:  ဗော် ကောန်ဂကူ မန် ) သည် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ နိုင်ငံရေးပါတီ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံရေးအဖွဲ့ ဖြစ်ပြီး အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် Mon National Party- MNPဟု လူသိများသည်။ မွန် ဒီမိုကရေစီပါတီနှင့် မွန်ဒေသလုံးဆိုင်ရာ ပါတီနှစ်ခုကို ပူးပေါင်း၍ ၂၀၁၄ ဇန်နဝါရီ ၂၆ ရက်တွင် မွန်အမျိုးသား ပါတီ အဖြစ် ပူးပေါင်းဖွဲ့စည်းသည်။ ပါတီ၏ နိုင်ငံရေး သဘောတရားမှာ မွန်လူမျိုး အခွင့်အရေး နှင့်  ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုစနစ် ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
၁၉၈၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် မွန်အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ (Mon National Democratic Front) ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၀ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၂ ခုနှစ် မတ်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် မွန်အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့အား နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ်မှ ဖျက်သိမ်းခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် မတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေတွင် ပါရှိသည့် ပြဋ္ဌာန်းချက်အချို့ကို မွန်အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့မှ သဘောမတူသည့်အတွက် မှတ်ပုံတင်ပြန်လည်ပြုလုပ်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။
နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်း ဥပဒေကို ပြင်ဆင်ပြီးနောက်ပိုင်း ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၆ ရက်နေ့တွင် မွန်ဒီမိုကရေစီပါတီအဖြစ် ပြန်လည်မှတ်ပုံတင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၂ ခုနှစ် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သော်လည်း အနိုင်ရရှိခြင်း မရှိခဲ့ပေ။
၂၀၁၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၆ ရက်နေ့တွင် မွန်ဒီမိုကရေစီပါတီနှင့် မွန်ဒေသလုံးဆိုင်ရာပါတီနှစ်ခုကို ပူးပေါင်း၍ မွန်အမျိုးသားပါတီ အဖြစ် ပူးပေါင်းဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် မွန်အမျိုးသားပါတီ MNP အဖြစ်သို့ ပါတီနာမည်ပြောင်းလဲခဲ့ရာတွင် နိုင်သက်လွင် သည် ဒုဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်များ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဖျက်သိမ်းခြင်း
၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီကို မွန်ဒေသလုံးဆိုင်ရာ ဒီမိုကရေစီပါတီ နှင့် မွန်အမျိုးသားပါတီတို့ ပူးပေါင်း၍ ပါတီတစ်ခုတည်းအဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့်အတွက် မွန်အမျိုးသားပါတီကို ပါတီမှတ်ပုံတင် ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ နိုင်ငံရေးပါတီဟောင်းများ
NGC 4866
NGC 4866 သည် lenticular ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ဗာဂိုး ကြယ်စုတန်းမှ အလင်းနှစ် ၈၀ မီလီယံအကွာ၌ တည်ရှိသည်။ ယင်းအား ဝီလီယံ ဟာရှယ်မှ ၁၇၈၇ ဇန်နဝါရီ ၁၄ တွင် ဦးစွာပထမ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ကမ်းမြောင်
ကမ်းမြောင်
ပိုင်မြစ်
ပိုင်မြစ် သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ မယ်ဟောင်ဆောင်စီရင်စု၊ ပိုင်ခရိုင်၊ Daen Lao တောင်တန်းများမှ စတင်မြစ်ဖျားခံ ဖြစ်တည်လာသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ မြစ်သည် ပထမဆုံး မြောက်ဘက်မှ တောင်ဘက်သို့ ဦးတည်ကာ စီးဆင်းပြီး ထို့နောက်တွင် အရှေ့မှ အနောက်သို့ စီးဆင်းကာ Mueang Mae Hong Son ခရိုင် သို့ စီးဝင်သည်။ ထို့နောက်တွင် ထိုင်း - မြန်မာနယ်စပ်ကို ဖြတ်သန်းသွားသည်။ ကယားပြည်နယ်ရှိ သံလွင်မြစ်သည် ဤမြစ်၏ မြစ်လက်တက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် ၁၈၀ ကီလိုမီတာ (၁၁၀ မိုင်) ရှည်လျားသည်။
ဤမြစ်၏ အမည်သည် လန်နဘာသာစကားဖြင့် "ဆင်ထီး" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ထိုင်းဘာသာစကားဖြင့် "ပလိုင်" ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ဖြစ်စဉ်ဇာတ်လမ်းမှာ ၁၄၇၇ ခုနှစ်တွင် ဘုရင် Tilokaraj သည် လန်နဘုရင့်နိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်သူမင်း ဖြစ်သည်။ သူ၏ သူ၏တစ်ဝမ်းကွဲတော်စပ်သူမင်းသား Si Chaiya အား Ban Don ကို တိုက်ခိုက်ရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် သူ၏ ဆင်ဖြူတစ်ကောင်သည် ထွက်ပြေးသွားသည့်အတွက် မြစ်ထဲတွင် ရေဖြတ်ကူးနေသည့် သူ၏ ဆင်ကို ပြန်လည်ရှာဖွေရန် စစ်သည်များကို စေခိုင်းခဲ့သည်။
ပိုင်မြစ်သည် ဖောင်စီးခြင်းအတွက် ထင်ရှားသည်။ မြစ်ထဲတွင် လျင်မြန်စွာ ရေစီးမှုသည် နိုင်ငံတကာ မြစ်ရေဆိုင်ရာအခက်အခဲစကေးတိုင်းတာချက်အရ အဆင့် ၁ မှ အဆင့် ၄ အထိ ရှိသည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ဒတ်ချ်လူမျိုးခရီးသွား အသက် ၂၆ နှစ်အရွယ် Susan van Amerom သည် PVC လှေပေါ်မှ ပြုတ်ကြကာ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရ၍ ပိုင်မြစ်ထဲတွင် သေဆုံးခဲ့သည်။ ပိုင်မြစ်မှနေ၍ တောင်တန်းသစ်တောများ၏ လှပသည့်ရှုခင်းများကို ကြည့်ရှုခံစားနိုင်သည်။ ခရီးသွားလာသူများသည် တိတ်ဆိတ်သည့် ကမ်းခြေနေရာများတွင် စခန်းချကာ နေထိုင်ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံရှိ မြစ်များ
ဗန်စီရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ်
ဗန်စီရွာ (Bansi)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ ကျီးအုပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၉၇၁ ဖြစ်သည်။
လေသာကုန်းရွာ၊ အထွတ်
လေသာကုန်းရွာ၊ အထွတ်
ဗန်စီရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မုံရွာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိမ်တွင်းမှုလုပ်ငန်းသုံး စက်ရုပ်
အိမ်တွင်းမှုလုပ်ငန်းသုံး စက်ရုပ်(Home Service Robot) (သို့) ဝန်ဆောင်မှုပေးသော စက်ရုပ်များသည် အလိုအလျောက်ထိန်းချုပ်မှုစနစ်ပါ စက်ရုပ်များဖြစ်ပြီး အိမ်တွင်းမှုလုပ်ငန်းများတွင် အသုံးပြုကြသည်။ များလှစွာသော အိမ်တွင်းမှုလုပ်ငန်းသုံး စက်ရုပ်များကို အခြေခံ အိမ်သန့်ရှင်းရေးလုပ်ငန်းများအတွက် အသုံးပြုကြပြီး အချို့ကိုတော့ သင်ကြားရေးနှင့် ဖျော်ဖြေရေးလုပ်ငန်းများအတွက် အသုံးပြုကြသည်။ (ဥပမာ - ၁၉၈၀ မှစတင်ထုတ်ဝေခဲ့သော HERO (Heathkit Educational RObot) စီရီးစက်ရုပ်များ) အချို့ အိမ်တွင်းမှုဝန်ဆောင်မှုပေး စက်ရုပ်များမှာ အလွန်ပင်ရိုးရှင်းနေသောလည်း အချို့ကတော့ အိမ်ရဲ့ ဝိုင်ဖိုင်ကွန်ယက်နှင့် ချိတ်ဆက်၍ သော်လည်းကောင်း၊ စံပတ်ဝန်ကျင်စနစ်နှင့် ချိတ်ဆက်၍ သော်လည်းကောင်း သူတို့ရဲ့ အလိုအလျောက်ထိန်းချုပ်နိုင်မှုစနစ်ဟာ အလွန်ပင်မြင့်မားနေပီ ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် အိမ်တွင်းမှုလုပ်ငန်းသုံး စက်ရုပ် ၃,၅၄၀,၀၀၀ ကိုအသုံးပြုနေပြီး စက်မှုလုပ်ငန်းသုံး စက်ရုပ်များမှာ ၉၅၀,၀၀၀ ရှိသည်ဟု နှိုင်းယှဉ်ချက်အရ သိရသည်။
အိမ်အတွင်းတွင်သုံးသော စက်ရုပ်များ
Robotic vacuum cleaner နှင့် Floor-scrubbing robots များသည် အိမ်ကြမ်းပြင် သန့်ရှင်းရေးအတွက်သုံးသည်။
အိမ်အပြင်တွင်သုံးသော စက်ရုပ်များ
မြတ်ရိတ်ရာ၌ အသုံးပြုသော မြတ်ရိတ်စက်စက်ရုပ် အမျိုးအစားများသည် မောင်းနှင်သူမလိုအပ်ပဲ မိမိဘာသာ မြတ်ရိတ်ခြင်းကို လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။ အချို့စက်ရုပ်အမျိုးအစားများသည် မညီညာသော၊ ရှုပ်ထွေးနေသော ပတ်ဝန်းကျင်မှာပင် လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းရှိကြသည်။ အချို့သည် တစ်ဧက၏ လေးပုံပုံတစ်ပုံထိ လုပ်နိုင်စွမ်းရှိပြီး အချို့သည် ၃၇၀၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ အကျယ်အဝန်းထိ လုပ်ကိုင်နိုင်ကြသည်။ ထို့ပြင် ၂၇ ဒီဂရီ အမြင့်စောင်းနေသော တောင်ကုန်းများကိုလည်း တက်ရောက်နိုင်စွမ်းရှိကြသည်။
ရေကူးကန်ထိန်းသိမ်းရေး စက်ရုပ်များသည်လည်း အလိုအလျောက်ရေကူးကန်များကို ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ သန့်ရှင်းခြင်းများ ပြုလုပ်နိုင်သည်။ Looj ကဲ့သို့သော စက်ရုပ်များသည် အိမ်၏ ရေတံလျှောက်ကို သန့်ရှင်းပေးပြီး အသုံးပြုသူမှ ရိမုကွန်ထရိုးဖြင့် ခိုင်းစေနိုင်သည်။
ဘွမ်ဘန်တူရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ဘွမ်ဘန်တူရွာ(Bumbangtu)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ဘွမ်ဝမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၇၁၅ ဖြစ်သည်။
NGC 4651
NGC 4651 သည် ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီတစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ကိုမာ ဘီရင်နီဆပ်စ် ကြယ်စုတန်းတွင် တည်ရှိကာ တယ်လီစကုပ် အကောင်းစားဖြင့် မြင်နိုင်သည်။ အကွာအဝေးအား သေချာမသိရသော်လည်း အလင်းနှစ်သိန်းပေါင်း ၃၅ မှ ၇၂ သိန်းကြားတွင် ရှိနိုင်သည်။
ဆားပြင်ချေရွာ၊ ဆားပြင်ချေ
ဆားပြင်ချေရွာ၊ ဆားပြင်ချေ
ကျွဲကူးရွာ၊ အောင်ဘုံ
ကျွဲကူးရွာ၊ အောင်ဘုံ
မတ် ၁၉၉၈
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတ် ကဏ္ဍ:၁၉၉၈
ငုကန်းရွာ၊ အထွတ်
ငုကန်းရွာ၊ အထွတ်
အတာ (အရှေ့)ရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
အတာ (အရှေ့)ရွာ (Ahtar(East))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ မုန်ကန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၁၁၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မုန်ကန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၃၂ ဦး၊ မ ၈၃၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၇၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘိုင်ပင်
သစ်ပုပ်ပင် ဟူ၍လည်းကောင်း၊ စောဖျပင်ဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်သော ဘိုင်ပင်သည် ဒက်တစ်ကေ စီအီး မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်၍ ယင်းကို ရုက္ခေဒေအလိုအားဖြင့် တက်တြာမီလီ နျူဒီဖလိုရာ (Tetrameles nudiflora) ဟုခေါ်သည်။ အထက်နှင့် အောက်မြန်မာနိုင်ငံ ချိုင့်ဝှမ်းဒေသများ၌ ပေါများ၍ တစ်ခါတစ်ရံ အစုလိုက်ပေါက်တတ်သော တောသစ်ပင်ကြီးမျိုး ဖြစ်သည်။ ဘိုင်ပင်တို့သည် များသောအားဖြင့် အမြင့်ပေ ၁ဝဝ ကျော်ရှိ၍ မြန်မာနိုင်ငံ သစ်ပင်တို့တွင် ပင်စည် အရင်း၌ ကျားကန်မြစ်များ အထူးအတုတ်ဆုံး အပင်များ ဖြစ်ကြသည်ဟု ယူဆရသည်။
ဘိုင်ပင်၏ အသားမှာ မွဲပြာရောင်ဖြစ်၍ ပျော့လည်းပျော့၊ ပေါ့လည်းပေါ့သည်။ သို့သော် ကြာရှည်ခံသော သစ်မျိုးမဟုတ်ပေ။ ခွဲဖြတ် စိတ်ဖြာပြီးနောက် အမြန်ခြောက်သွေ့အောင် မပြုလုပ်နိုင်ပါက သစ်သား၏ အရောင်အဆင်း ပျက်ပြားသွားတတ်သည်။
သို့ရာတွင် ဘိုင်ပင်၏ အသားသည် ထင်းရှူးသေတ္တာကဲ့သို့ပစ္စည်းထည့်ရန် ပေါ့ပါးသော သေတ္တာများ ပြုလုပ်ရာ၌ အသုံးကျသော သစ်သားဖြစ်ရာ၊ အိန္ဒိယ နိုင်ငံတွင် ထိုသေတ္တာမျိုးကို ဘိုင်သားဖြင့် အများအပြား ပြုလုပ်လေ့ရှိကြသည်။
မီးခြစ်သေတ္တာမျိုးကို ဘိုင်သားဖြင့် အများအပြား ပြုလုပ်လေ့ရှိကြသည်။ မီးခြစ်သေတ္တာအိမ် များကိုလည်း ထိုသစ်သားဖြင့် ပြုလုပ်နိုင်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဘိုင်သားကို လှေများ စပ်ခြင်း၊ ပုဂံနယ်တွင် ကျောက်ကာသေတ္တာပြုလုပ်ခြင်း စသည်တို့၌ အသုံးပြုကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ ကဏ္ဍ:ဩစတြေးလျနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ
NGC 4710
NGC 4710 သည် ပြားချပ် ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ကြယ်စုတန်း ကိုမာ ဘီရင်နီဆပ်စ်တွင် တည်ရှိသည်။
ပြင်ပလင့်
ကဏ္ဍ:ကိုမာ ဘီရင်နီဆပ်စ် (ကြယ်စုတန်း)
မွတ်လေ့လုံရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
မွတ်လေ့လုံရွာ (Mutlaytlong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ မွတ်လေ့လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၉၄၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗောဓိညောင်ပင်
ဗောဓိညောင်ပင် သို့မဟုတ် ဗောဓိပင်ဟူသည် ဘုရားရှင်တို့ သဗ္ဗညုတတည်းဟူသော ဗောဓိဉာဏ်တော် ရရန် အားထုတ်ရာ၌ အမှီပြုသော အပင်များ(ဝါ) ဘုရားပွင့်တော်မူရာ အပင်များဖြစ်သည်။ ထိုအပင်များကို ဌာနျူပစာအားဖြင့် ဗောဓိပင်ဟု ခေါ်သည်။ ဂေါတမဘုရားအလောင်းတော်သည် ညောင်ဗုဒ္ဓဟေ ပင်ရင်း၌ ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူခဲ့ရာ ထိုညောင်ဗုဒ္ဓဟေပင်ကို ဗောဓိညောင်ဟူ၍ ခေါ်တွင်ခဲ့ကြလေသည်။ ဗောဓိညောင်ပင် သို့မဟုတ် ညောင်ဗုဒ္ဓဟေပင်သည် မိုရေးစီအီးမျိုးရင်းဝင် ဖြစ်၍ ညောင်ပင်မျိုးစိတ်တွင် ပါဝင်သည်။ ရုက္ခဗေဒ အမည်မှာ ဖိုင်းကပ် ရီလီဂျီအိုဆာ ဖြစ်သည်။ အခြားညောင်ပင်များနည်းတူ အလေ့ကျပေါက်သော ကြီးမား၍ အရပ်အာဝါသ ကောင်းသည့် အပင်ကြီးမျိုး ဖြစ်ပြီးလျှင်၊ အိန္ဒိယ၊ သီဟိုဠ်၊ မြန်မာ စသော အပူပိုင်းဒေသနိုင်ငံများ၌ ပေါက်ရောက်သည်။ တပင်ချင်း သီးခြားပေါက်လေ့ရှိသည်။ အရွက်တို့သည် အခြားညောင်ရွက်များကဲ့သို့ပင် လူ၏နှလုံးပုံသဏ္ဌာန် ရှိသော်လည်း အရွက်ဖျား ပို၍ ရှည်သွယ်သည်။ ဧပြီလနှင့် မေလတွင် အပွင့် ပွင့်၍ သေးငယ်သော အသီးများသီးသည်။
အိန္ဒိယ၊ မြန်မာ၊ သီဟိုဠ် စသော ဗုဒ္ဓအယူဝါဒ ထွန်းကားရာ နိုင်ငံတို့၌ ဗောဓိညောင်ပင်ကို အထွတ်အမြတ်ထားကြသည်။ ဗုဒ္ဓအယူဝါဒီတို့အဖို့ ဗောဓိပင်သည် ဘုရားရှင်၏ ကိုယ်စား ပူဇော်ကိုးကွယ်ရာဖြစ်သော ပရိဘာဂစေတီ တစ်ပါးဖြစ်သည်။ ထိုကြောင့် ဗုဒ္ဓအယူဝါဒဆိုင်ရာ ကျောင်းကန်ဘုရားတို့၏ ပရဝုဏ်အတွင်း၌ အလေးအမြတ်ပြု၍ စိုက်ပျိုးကိုးကွယ်ထားသော ဗောဓိညောင်ပင်များကို တွေ့မြင်ကြရသည်။ များသောအားဖြင့် ယင်းသို့ အလေးအမြတ်ပြု၍ ကိုးကွယ်ကြသော ဗောဓိညောင်ပင်တို့သည် ဂေါတမဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူရာ မူလဗောဓိပင်ကြီးမှ အစဉ်အဆက် အဆင့်ဆင့် မျိုးပွားယူခဲ့သော ဗောဓိပင်ပေါက်တို့ကို ပင့်ဆောင်စိုက်ပျိုးကြခြင်း ဖြစ်သည်။ မူလဗောဓိပင်နေရာတွင် လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း နှစ်ထောင့်ကျော်ခန့်ကပင် ဗောဓိပင်နှင်တကွ အမြိုက်တရားထူးရရန် ဘုရားရှင် အားထုတ်ရင်း၊ ထက်ဝယ်ဖွဲ့ခွေ စံနေတော်မူခဲ့သည် ဗောဓိပင်ရင်းရှိ ပလ္လင်တော်ကိုပါ ငုံ၍ စေတီတော် တည်ခဲ့သည်။ သီရိဓမ္မာသောကမင်းတရားကြီး စတင်တည်ခဲ့၍ နောင်ဗုဒ္ဓဝါဒီမင်းများက ပြုပြင်မွမ်းမံခဲ့သည်ဟု အဆိုရှိသည်။ ထိုစေတီတော်ကြီးကို မဟာဗောဓိစေတီတော် ဟု ခေါ်တွင်၍ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဂယာခရိုင်အတွင်းရှိ ဗုဒ္ဓဂယာ၏ ထင်ရှားကျော်ကြားသော အဓိကရ ဌာနေကြီး ဖြစ်လေသည်။
မူလဗောဓိပင်၏ လက်ျာတောင်ကိုင်းကို သာသနာပြုရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် သီရိဓမ္မာသောကမင်းကြီးသည် အဓိဋ္ဌာန်ပြုကာ ပိုင်းဖြတ်စေ၍ သမီးတော် သင်္ဃမိတ္တထေရီနှင့်အတူ သီဟိုဠ်ကျွန်းသို့ ပို့ဆောင် စိုက်ပျိုးစေရာ၊ ထိုအပင်သည် သီဟိုဠ်ကျွန်း အနုရာဓပူရမြို့ရှိ သင်္ဃမိတ္တမဟာဗောဓိပင် ဖြစ်လေသည်။ အသက်ရှည်ဆုံး အပင်ကြီးလည်းဖြစ်သည်။။ ထို့ကြောင့် ထိုဒက္ခိဏသာခါ မဟာဗောဓိပင်ကြီးရှိရာသို့ နှစ်စဉ် နှစ်တိုင်း အထောင်အသောင်းမျှသော ဗုဒ္ဓဝါဒီတို့ ဖူးမြော်ရန် လာရောက်ကြသည်။ ယင်းဒက္ခိဏသာခါ ဗောဓိပင်ကြီးမှ ပွားသော ဗောဓိပင်တို့ကို သီဟိုဠ်ကျွန်း၌ အနှံ့အပြား စိုက်ပျိုးကိုးကွယ်ကြရာ မြန်မာနိုင်ငံသို့လည်း ပင့်ဆောင်စိုက်ပျိုး ကိုးကွယ်ကြသည်။ ယင်းဗောဓိပင်တို့မှ ကြွေကျသော အရွက်များလည်း ကောက်ယူ ကိုးကွယ်ကြသည်။ ဗောဓိပင်တို့သည် ပရိဘောဂစေတီဖြစ်သဖြင့် အကိုင်းအခက်တို့ကို ခုတ်ချပိုင်းဖြတ်ခြင်း မပြုစကောင်းပေ။ သို့သော် အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ကျိုးပဲ့ကျသော အကိုင်းအလက်တို့ကို ရုပ်ပွားတော်များ ထုလုပ်၍ ဒက္ခိဏသာခါ ဘုရားဆင်းတုတော်များအဖြစ် ကိုးကွယ်ပူဇော်ကြရာ၊ အလွန်တန်ခိုးကြီးသည်ဟု ယုံကြည်ကြလေသည်။ ဗောဓိညောင်ပင်ကို ဟိန္ဒူအယူဝါဒီတို့ကလည်း ဗိဿနိုးနတ်မင်းကြီးနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အထွတ်အမြတ်ထားကြလေသည်။
ပုံသဏ္ဌာန် 	: 	အပင် - အပင်ကြီးမျိုးဖြစ်သည်။ အမြင့်ပေ ၄၀ ခန့်ထိရှိသည်။ အခေါက် ညို၍ ပြောင်ချောသည်။ ကိုင်းများစွာ ဖြာပြီး အရွက်များ ဝေဆာစွာဖြင့် တွေ့ရ၏။ များသောအားဖြင့် အကိုင်းများမှ အမြစ်များ ထွက်ပေါက်လေ့ရှိ၏။ အပင်မှ ဖြူ၍ နို့ကဲ့သို့ ပျစ်ချွဲသော အစေးများ ထွက်၏။ အရွက် - ရွက်လွှဲထွက်သည်။ နှလုံးပုံ ရှိပြီး ရွက်ထိပ်ချွန်သည်။ ရွက် ကြော ၈ စုံ ခန့်ရှိ၍ ထင်ရှားသည်။ ရွက်ညှာ ၃-၄ လက်မ ရှည်သည်။ သေးသွယ်သည်။ ရွက်စွယ်သေးငယ်၍ ဘဲဥပုံရှိပြီး ထိပ်ချွန်သည်။ အပွင့် - အဖိုပွင့် ၊ အမပွင့် သီးခြားရှိသည်။ တန်ခူး ၊ ကဆုန်တွင်ပွင့်သည်။ အသီး - လုံးဝိုင်းသည်။ ရွက်ရင်းမှ ကပ်သီးသည်။ အစိမ်းရောင်ရှိသည်။ သဖန်းသီးကဲ့သို့ဖြစ်ပြီး အတွင်း၌ အပွင်းလေးများ ရှိသည်။ ကဆုန် ၊ နယုန်တွင် သီးသည်။ အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ 	: 	အခေါက် ၊ အမြစ် ၊ အသီး ၊ အရွက် ၊ အစေး။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ 	: 	မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့အပြားတွင် ပေါက်ရောက်သည်။ မျိုးစေ့၊ ပျံ့လွင့်ကျရောက်ရာ ဒေသတိုင်း၌ သဘာ၀ အလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။ အသုံးဝင်ပုံ 	: 	အာနိသင် - မြန်မာဆေးကျမ်းများ အလိုအရ ဖန်ခါးသော အရသာ ရှိ၍ အေးသော ဂုဏ်သတ္တိရှိ၏။ ကြေ ခဲ၍ ခြောက်ကပ်၏။ ကိုယ်သားကိုယ်ရေ အရောင်အဆင်း ကို တောက်ပစေ၏။ သားအိမ်ကို သန့်ရှင်းစေ၏။ သည်းခြေ သလိပ်ကို နိုင်၏။ အပူ ၊ အနာပေါက် ၊ ပန်းနာ ၊ နူနာ ၊ ပလိပ် ၊ ဂရင်ဂျီနာ တို့ကို ပျောက်ကင်းစေ၏။ အသီးမှည့်သည် အေး၏။ နှလုံးကို အကျိုးပြု၏။ သွေးရောဂါ ၊ အဆိပ်အပူ သည်းခြေကြောင့်ဖြစ်သောရောဂါ၊ အန်ခြင်း ၊ မြစ်ခြောက်နာ ၊ နှုတ်မမြိန်ရောဂါများကို ပျောက်စေ၏။ အရွက်သည် သွေးကို စင်ကြယ် စေ၏။ အခေါက်သည် ချုပ်၏။ ၀ဖြိုးစေ၏။ အစေးသည် သွားနှင့် သွားဖုံးနာကျင် ကိုက်ခဲခြင်းကို ပျောက်စေ၏။
အသုံးပြုပုံ- အခေါက်
အသီး
အရွက်
အစေး
အမြစ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်၏ ဥယျာဉ်ပန်းခြံပင်များ ကဏ္ဍ:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ ကဏ္ဍ:အလှဆင်သစ်ပင်များ ကဏ္ဍ:အင်ဒို-ချိုင်းနားတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများရှိ အပင်များ
သံပုရာခုန် (တောင်)
သံပရာခုန် (တောင်)
အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အင်အားစု
အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အင်အားစု (National Democratic Force, NDF) သည် အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ဗဟိုအမှုဆောင် ကော်မတီဝင်ဟောင်းများက ၂၀၁၀ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ရန် ရည်ရွယ်ကာ ဖွဲ့စည်းထူထောင်ထားသည့် မြန်မာ့နိုင်ငံရှိ နိုင်ငံရေးပါတီ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဥက္ကဋ္ဌ မှာဒေါက်တာ သန်းငြိမ်း ဖြစ်သည်။ အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အင်အားစု ဗဟိုဌာနချုပ်မှာ ရန်ကုန်တိုင်း တာမွေမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။
Time တိုင်းမ် မဂ္ဂဇင်းတွင် The Face of Buddhist Terror ဟု သံဃာ ဦးဝီရသူ၏ ဓာတ်ပုံနှင့်အတူ ဖော်ပြခဲ့သော ဟဲန်နာ ဘိချ် Hannah Beech ၏ "When Buddhists Go Bad" ဆောင်းပါးကိုအမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အင်အားစု ပါတီ ခေါင်းဆောင် ဦးခင်မောင်ဆွေ နှင့် မြန်မာ နိုင်ငံရေး ပါတီများက ကန့်ကွက်ခဲ့သည်။
၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သော နိုင်ငံရေးပါတီတွေများတွင် အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အင်အားစုပါတီလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။
အဝခမီလူမျိုး
အဝခမီလူမျိုးသည် မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရမှ တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားသည့် တိုင်းရင်းသား (၁၃၅)မျိုးထဲတွင် ပါဝင်လေသည်။ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးကြီး (၈)မျိုးအနက်၊ ချင်းတိုင်းရင်းသားထဲမှ လူမျိုးစု တစ်စုဖြစ်သည်။ အဝခမီတို့သည် မြောက်ပိုင်း ချင်းတောင်များမှ ခမီတို့နှင့်အတူ တစ်ဖြေးဖြေးဆင်းလာကြသည့် ခမီတို့နှင့် အနွယ်တူ လူမျိုးစု တစ်စုဟု ယူဆရပေသည်။ ခန်းလုံးတောင်တွင် ခမီအုပ်စုများနှင့်ခွဲကာ မီးချောင်း၊ ရန်ချောင်း၊ သီရိချောင်းအတိုင်း စုန်ဆင်းသွားပြီး ယင်းချောင်းဝ တစ်ဝိုက်၌ နေသော လူမျိုးကို (ခမီတို့အခေါ်) အဝခမီများဖြစ်သည်ဟု ထင်ရသည်။
ပတ္ထနိက္ကုဇ္ဇနကံဆောင်ခြင်း
ဗုဒ္ဓဘုရားရှင် ဝေသာလီပြည် မဟာဝန်ကျောင်းတိုက်တွင် သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သံဃာတော်များ၏ ဆွမ်းကွမ်းကိစ္စ စီစဉ်ပေးတော်မူရသော အရှင်ဒဗ္ဗ မထေရ်မြတ်ကို မလိမ္မာ လူမိုက်တစ်စုက မြှောက်ထိုး ပင့်ကော်လုပ်သဖြင့် လဇ္ဇဝီလူမျိုးနွယ် ဝဎ္ဍ ဆိုသည့် ပုဂ္ဂိုလ်က ပထမပါရာဇိကဖြင့် စွပ်စွဲမှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဤသည်ကို အကြောင်းပြု၍ သပိတ်မှောက် ကံဆောင်ထိုက်သော အချက်အင်္ဂါ ၈ ပါးအနက် တချက်ချက်နှင့် ငြိစွန်းလျှင် သပိတ်မှောက်ခွင့်ကို ဗုဒ္ဓမြတ်စွာက ခွင့်ပြုတော်မူခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓသာသနာနှင့် သံဃာကို ဖျက်ဆီးလိုသူတို့ဘေးအန္တရာယ်မှ ကာကွယ်ခွင့်ပေးလိုက်သော အခွင့်အရေးတမျိုးဟု ဆိုနိုင်သည် ။
ကံဆောင်နိုင်သောအင်္ဂါ ၈-ပါး
ဝိနည်းတော်အရ ရဟန်းတော်များက ဒါယကာများအား သပိတ်မှောက်ရခြင်း အကြောင်းအရင်း အင်္ဂါ ၈-ပါးရှိ၏။
(၁) ဘိက္ခူနံ အလာဘာယ ပရိသက္ကန - ရဟန်းတို့အား လာဘ်တိတ်အောင် လာဘ်မရအောင် ပြုလုပ်ခြင်း၊
(၂) အနတ္တာယ ပရိသက္ကန - အကျိုးမဲ့ဖြစ်အောင်ပြုခြင်း၊
(၃) အဝါသာယ ပရိသက္ကန - နေမြဲကျောင်းကန်၌ မနေနိုင်အောင်ပြုခြင်း၊
(၄)အက္ကောသန - ဆဲရေးခြင်း၊
(၅) ဘေဒန - ရဟန်းချင်းဂိုဏ်းကွဲအောင်ပြုခြင်း၊
(၇) ဓမ္မ အဝဏ္ဏ ဘာသန- တရား၏ဂုဏ်မဲ့ကို ပြောဆိုခြင်း၊
(၈) သံဃ အဝဏ္ဏ ဘာသန-သံဃာ့ ဂုဏ်ကျေးဇူးမဲ့ကို ပြောဆိုကဲ့ရဲ့ခြင်း။
ကံဆောင်နိုင်သော အချိန်
အင်္ဂါ၈ပါးအနက် တစ်ပါးပါး ပြည့်စုံသည်ဟု အနည်းဆုံးရဟန်းတော် ၄ ပါးမှ တစ်ညီတစ်ညွတ်တည်း ဆုံးဖြတ်ချက်ချနိုင်လျှင် (ထင်ရှားစေခဲ့လျှင်) စတင်ကံဆောင်နိုင်သည်။
ကံဆောင်မှုကို ကန့်ကွက်ပိုင်ခွင့်
စတင်ကံဆောင်သော ရဟန်းတော်များ၏ လုပ်ရပ်သည် သင့်တင့် လျှော်ကံမှုမရှိ (မတရား) ဖြစ်နေလျှင် မည်သည့်ရဟန်းတော်မဆို ကန့်ကွက်ပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ ကျူးလွန်သော အပြစ်တို့မှာ ထင်ရှားပြီးဖြစ်၍ ကန့်ကွက်ရန်မရှိတော့လျှင် ဆိတ်ဆိတ်နေခြင်းအားဖြင့် ထောက်ခံနိုင်သည်။
(ကန့်ကွက်သူ သံဃာ တစ်ပါးပါး ပေါ်ပေါက်ခဲ့လျှင်တော့ ကံဆောင်မှု အထမြောက်/မမြောက်ကို ပြန်လည်သုံးသပ်ကောင်း သုံးသပ်နိုင်သည်။ ကန့်ကွက်သူ မပေါ်ပေါက်ခဲ့လျှင် ရဟန်းတော်အားလုံးက တစ်ညီတစ်ညွတ်တည်း ဆုံးဖြတ်လိုက်ပြီ ဖြစ်သောကြောင့် သံဃာထု၏ ဆန္ဒနှင့်ညီသည်။ သံဃာ့ကံဆောင်မှု အထမြောက်ခဲ့ပြီ ဆိုသည်မှာ အငြင်းပွားစရာမရှိတော့။)
ကံဆောင်ခြင်း၏ နောက်ဆက်တွဲ အကျိုးကျေးဇူး
အရပ်စကားဖြင့် သံဃာထု၏ ဆန္ဒဟု သုံနှုံးခဲ့ရသော်လည်း မူအားဖြင့် ရဟန်းတော်တို့၏ ခံပြင်းမှုဒေါသစိတ် အစရှိသော ကိလေသာ ဆန္ဒတို့အပေါ်တွင် ခြေခံခြင်းမရှိသည်ကို အသေအချာစဉ်းစား ကြည့်လျှင်ကောင်းစွာ တွေ့မြင်နိုင်သည်။
တစ်ကြိမ်တစ်ခါ စော်ကားခဲ့ပြီး ဖြစ်သောကြောင့် စော်ကားသူတို့၌ အပြစ်သည်ဖြစ်ခဲ့လေပြီ။ ထို့ကြောင့်
(က) စော်ကားသူတို့၌ နောက်တစ်ကြိမ် အပြစ်မဖြစ်စေရန်၊
(ခ) အနာဂတ် သံဃာထုအတွက် နောက်တစ်ကြိမ် အလားတူစော်ကားခံရမှုမျိုးမှာ မပေါ်ပေါက်စေရန်၊
စသော အကျိုးတရားများကို မျှော်ကိုး၍ စော်ကားသော ပုဂ္ဂိုလ်းအား ရဟန်းတော်တို့ အနေနှင့် အဆက်အဆံ မပြုကြရန် အဆိုတင်သွင်းခြင်းဖြစ်သည် ဟုယူဆနိုင်သည်။
အနူးလူမျိုး
အနူးလူမျိုးသည် မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရမှ တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားသည့် တိုင်းရင်းသား (၁၃၅)မျိုးထဲတွင် ပါဝင်လေသည်။ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးကြီး (၈)မျိုးအနက်၊ ချင်းတိုင်းရင်းသားထဲမှ လူမျိုးစု တစ်စုဖြစ်သည်။ အနူးလူမျိုးတို့သည် ပလက်ဝနယ်တွင် ခမီလူမျိုးတို့နှင့် ရောနှောနေထိုင်ကြသည့် လူမျိုးများဖြစ်သည်။ အနူးတို့ ပြောဆိုသောစကားမှာ ခမီရှေးဟောင်းစကားနှင့် များစွာတူသည်။
ပတ္ထနိက္ကုဇ္ဇနကံဆောင်ခြင်း
ကံဆောင်ခြင်း၏ နောက်ဆက်တွဲ အကျိုးကျေးဇူး
ကံဆောင်ရန် အဆိုကို တင်သွန်းနေချိန်တွင်လည်း တည်ငြိမ်အေးချမ်းစွာဖြင့် မေတ္တာပို့ခြင်း အလုပ်ကို အဆက်မပြတ် ဆောင်ရွက်နေကြသောကြောင့် ဒေါသ ကိလေသာ စိတ်တို့မှ ကင်းလွတ်နေမည် ဆိုသည်မှာ အငြင်းပွားရန်မရှိတော့။
အနူးလူမျိုး
အနူးအမျိုးသားများသည် အလျား ၃-တောင်၊ အနံ ၁-တောင် တောင်ဆုပ်ခန့်ရှိသော အဝတ်ရှည်စ တစ်ခုကို ခါးတွင်စည်း၍ နောက်ဘက်မှ ရှေ့သို့ ထုတ်ယူပြီး ငယ်ပါကို ဖုံးအုပ်ကာ အမြိတ်သဖွယ် ဖားလျားချထားသည်။ အရောင်မှာ အဖြူဖြစ်၍ အနီရောင်များကိုလည်း တချို့ဝတ်ဆင်ကြသည်။ အဖြူရောင်ဝတ်သူသာ များလေသည်။ သျှောင်ထုံးခေါင်းပေါင်းတို့ကို ကြည့်၍ ယောက်ျား မိန်းမ ခွဲခြားသိနိုင်သည်။ အနူးအမျိုးသားများသည် ခေါင်းပေါင်းအဖြူကို ပေါင်းပြီး ဆံထုံးကို ထိပ်တည့်တည့်တွင် ထုံးထားသည်။
ပတ္ထနိက္ကုဇ္ဇနကံဆောင်ခြင်း
ကံဆောင်ခြင်း၏ နောက်ဆက်တွဲ အကျိုးကျေးဇူး
မေတ္တာတရားကို အခြေခံသော အလုပ်မှ ကံဆောင်သူတို့ အပေါ်တွင်ဖြစ်စေ၊ ကံဆောင်ခံရသူတို့ အပေါ်တွင်ဖြစ်စေ ဆိုးကျိုးတစ်စုံတစ်ရာ ပေါ်ပေါက်ခဲ့လျှင်လည်း (၁) မေတ္တာတရား လက်ကိုင်ထားသူတို့၌ လည်းကောင်း (၂) လိုအပ်သော အခြေအနေနှင့်တကွ သံဃာထုအား သပိတ်မှောက်ကံဆောင် ခွင့်ကို ပြဋ္ဌာန်းပေးခဲ့သော ဘုရားရှင်၏ မူဝါဒ၌ လည်းကောင်း အပြစ်တစ်စုံတစ်ရာမရှိ။ မေတ္တာတရား၏ တန်ဖိုးကို နားမလည်သူတို့တွင်သာ အပြစ်ရှိတော့သည်။
ကံဆောင်မှုနှင့် ဥပဒေ
ကံဆောင်ခြင်း ဆိုသည်မှာ ကံဆောင်ခံပုဂ္ဂိုလ် (သို့မဟုတ် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုခု) အား သံဃာထုမှ အဆက်အဆံမပြုရန် တစ်ညီတစ်ညွတ်တည်း ဆုံးဖြတ်ချက် ချခြင်းဖြစ်သည် ဟုဆိုနိုင်သည်။ မည်သူမဆို မိမိနှင့် သင့်မြတ်သူကို မိတ်ဆွေ ဖွဲ့ပိုင်ခွင့်ရှိသလို၊ မည်သူမဆို မိမိနှင့် မသင့်မြတ်သူအားလည်း ဝေးဝေးရှောင်ကာ နေပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် သပိတ်မှောက် ကံဆောင်ခြင်းသည် မည်သည့်တရားဥပဒေ နှင့်မျှ ငြိစွန်းခြင်းမရှိနိုင်ပါ။
အနူးလူမျိုး
အနူးအမျိုးသမီးများသည် အလျား၂-တောင်၊ အနံ ၁-တောင်လောက်ရှိသော ဂျပ်ခုတ် သင်တိုင်းထဘီများကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ထိုသင်တိုင်းထဘီတွင် အလယ်မှ ကန့်လန့်စင်းများ အမြဲပါရှိသည်။ အများအားဖြင့် အနူးအမျိုးသမီးများသည် ထဘီကို ညာဘက်ပေါင်တွင် ခွဲ၍ ဝတ်ဆင်လေ့ရှိသည်။ ရင်ဖုံးကို ညာစလွယ်သိုင်း၍ အစတစ်စသည် ဘယ်ချိုင်း၏ နောက်မှ လျှိုကာ ဘယ်ဘက်ဘေးတွင် တခြားတစ်ဖက်မှ အစနှင့် ချည်နှောင်ထားသည်။
ပတ္ထနိက္ကုဇ္ဇနကံဆောင်ခြင်း
ကံဆောင်မှုနှင့် ဥပဒေ
သံဃာထု၏ ဆုံးဖြတ်ချက်သည် မိမိ၏ရပိုင်ခွင့် ကိုကျော်လွန်၍ ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းမဟုတ်၊ မည်သည့်အပို အခွင့်အရေးကိုမှ အလွဲသုံးစား ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်း လည်းမရှိ၊ သူတစ်ပါး၏ လွတ်လပ်ခွင့် (လူ့အခွင့်အရေး) တစ်စုံတစ်ရာကို ထိပါးစော်ကားခြင်းလည်း ကင်း၏။ ထို့ကြောင့် ကံဆောင်ခြင်းသည် လူ့အခွင့်အရေး ရှုဒေါင့်မှ ကြည့်မည်ဆိုလျှင်လည်း တရားမျှတသည် ဟုဆိုရမည်ပင်။
ပတ္ထနိက္ကုဇ္ဇနကံဆောင်ခြင်းများ
သပိတ်ကံဆောင်မှုကို ဘုရားရှင် လက်ထက်က တကြိမ်၊ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ( သီဟိုဠ်ကျွန်း)တွင် သီဟိုဠ်ဘုရင် ဒါဌောပတိဿမင်း ( အေဒီ ၆၅၀-၆၅၈ ) ကိုတစ်ကြိမ်၊ ပုဂံခေတ်တွင် တစ်ကြိမ်၊ အင်းဝခေတ်တွင် တကြိမ်၊ ၁၉၉၀ ခုနှစ် န.ဝ.တ စစ်အစိုးရခေတ်တွင် တစ်ကြိမ်နှင့် စက်တင်ဘာလ ၁၈၊ ၂၀ဝ၇ တွင် န.အ.ဖ စစ်အစိုးရကို တစ်ကြိမ် စုစုပေါင်း ၆ ကြိမ် ရှိပြီ ဖြစ်သည် ။
စာလ်ထောင်ရွာ၊ မတူပီမြို့နယ်
စာလ်ထောင်ရွာ(Calthawng)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ မတူပီမြို့နယ်၊ စာလ်ထောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၁၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စာလ်ထောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၇၁ ဦး၊ မ ၇၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၂၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ပတ္ထနိက္ကုဇ္ဇနကံဆောင်ခြင်း
ပတ္ထနိက္ကုဇ္ဇနကံဆောင်ခြင်းများ
န.ဝ.တ အစိုးရလက်အောက် ၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမှ စတင်သပိတ်ကံဆောင်မှု သပိတ် မှောက်ခြင်းတွင် သံဃာ နှစ်သောင်း ကျော်ပါခဲ့သည်။ မန္တလေးဈေးချိုအနီးတွင် တန်းစီကြွလာသော သံဃာများကို အာဏာပိုင်တို့က ကိုယ်ထိလက်ရောက် ရိုက်ပုတ်ခဲ့ရာမှ ကံဆောင်မှု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည် ။ ထို့နောက် တနိုင်ငံလုံးသို့ ကျယ်ပြန့် သွားခဲ့သည်။
မကြာသေးသော ကံဆောင်မှုအဖြစ် န.အ.ဖ အစိုးရလက်အောက် ၂၀ဝ၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်း၊ ပခုက္ကူမြို့တွင် ဖြစ်ပွားသော အဓိကရုဏ်း၌ တာဝန်ရှိသူများက သံဃာတော်များ ကျေနပ်သည့်တိုင် ဝန်ချတောင်းပန်ခြင်း မပြု၍ ပတ္တနိက္ကုဇ္ဇနကံဆောင်မှုထပ်မံဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
စာလ်ထောင်ရွာ၊ မတူပီမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတူပီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပတ္ထနိက္ကုဇ္ဇနကံဆောင်ခြင်း
ပတ္တနိက္ကုဇ္ဇနကံဆောင်ကမ္မဝါ
နမောတဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ သူဏာတု မေဘန္တေ (အာဎ္ဍသော) သံဃော စဏ္ဍာ ရုဒ္ဓါ ရဘသာ အဒယာလုကာ ဝိဟေသကာ မဟာစောရ ယောဓ (သပိတ်မှောက်ခံရမည့် ဒါယကာ အမည်။) ရာဇာနော ပခုက္ကူသံဃံ အမူလဇောန မဟာရဒါနဉ္စ ဒဏ္ဍဒါနဉ္စ အဒါသိ၊ ဇီဝိတိန္ဒြိယဉ္ဓ ကရောတိ၊ ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ သံဃော စဏ္ဍာရုဒ္ဓါ ရဘသာ အဒယာလုကာ ဝိဟေသကာ မဟာစောရ ယောဓ န.အ.ဖ ရာဇူနံ ပတ္တံ နိက္ကု ဇ္ဇေယျ အသမ္ဘောဂံ သံဃေန ကရေယျ၊ ဇသာဥတ္တိ။
ကုံးဆာရွာ၊ ဝမ်လုံ
ကုံးဆာရွာ (Konehsar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ဝမ်လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၄၃၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်လုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၆၅ ဦး၊ မ ၉၉၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၆၃ ဦးနေထိုင်သည်။
အောက်စုရွာသစ်ရွာ၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်
အောက်စုရွာသစ်ရွာ (Auksuywarthit)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်၊ တင်းဝါးချောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၁၅၀ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ပတ္ထနိက္ကုဇ္ဇနကံဆောင်ခြင်း
ပတ္တနိက္ကုဇ္ဇနကံဆောင်ကမ္မဝါ
နိက္ကုဇ္ဇိတော သံဃေန စဏ္ဍာ ရုဒ္ဓါ ရဘသာ အဒယာလုကာ ဝိဟေသကာ မဟာစောရ ယောဓ န.အ.ဖ ရာဇူနံ ပတ္တော အသမ္ဘောဂေါ သံဃေန။ ခမတိ သံဃဿ တသ္မာတုဏှီ ဇာမေတံ ဓါရယာမိ။
ရွတ်ဖတ်ပုံ
ပထမတွင် “ နမောတဿ” သုံးကြိမ်ရွတ်ပြီး “ သုဏာတုမေ ” မှ “ ဇသာ ဉ တ္တိ ” အထိ၊ အချို့ တစ်ကြိမ် တချို့ သုံးကြိမ်ရွတ်ဖတ်ကြသည်။ “ သုဏာတု မေ” မှ “သောဘာသေယျ ” အထိ အလယ်ပိုဒ်နှင့် “ နိက္ကုဇ္ဇိတော ” မှ “ ဓါရယာမိ ” အထိ အဆုံးပိုဒ်ကို သုံးကြိမ်စီ အသီးသီး ရွတ်ဖတ်ရ ဖြစ်သည်။
ကုံးဆာရွာ၊ ဝမ်လုံ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပတ္ထနိက္ကုဇ္ဇနကံဆောင်ခြင်း
ရွတ်ဖတ်ပုံ
အခြား ကမ္မဝါများကဲ့သို့ပင် အသံ အနိမ့်အမြင့်၊ အပြင်း အပျော့၊ သိထိလ ဓနိတ ဌာန်ကရိုဏ်း “တုန်း” သဘောတရားဆန်သည့် သံစဉ်များနှင့် ရွတ်ရမည်ဖြစ်သည်။ စကားပြေကဲ့သို့ တပြေးတည်း ရွတ်ဖတ်၍ မရ။
အနှစ်ချုပ်အဓိပ္ပာယ်
သံဃာတော် အရှင်မြတ်များ ဘုရား၊ နားဆင်တော်မူကြပါ ဘုရား….။ ရုပ်ရင်း ကြမ်တမ်း ယုတ်မာကောက်ကျစ် သနားကြင်နာမှုမဲ့ ညှင်းဆဲ သတ်ဖြတ်ပြီး မတရားပြုတဲ့ (ဤသူ၊ ဤသူ)တွေက သံဃာတွေကို အခြေအမြစ် မရှိတဲ့ အကြောင်းပြ စွပ်စွဲချက်တွေနဲ့ ရိုက်ပုတ် နှိပ်စက်နေပါပြီ၊ ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်နေပါပြီ၊ အသက်ကိုပင် အန္တရာယ်ပြု နေပါပြီ ဘုရား…..။ ဘုရား တပည့် တော်များ အနေနဲ့ အဲဒီရုပ်ရင်း ကြမ်းတမ်း ယုတ်မာကောက်ကျစ် သနားကြင်နာမှုမဲ့ ညှင်းဆဲ သတ်ဖြတ်သော (ဤသူ၊ ဤသူ) တွေကို ဘာသာရေးအရ ဆက်ဆံမှုတွေ မလုပ်ဘဲ သပိတ်မှောက်ကံဆောင်ကြောင်း အသိပေးလျှောက်ထားပါတယ် ဘုရား………။
ဒီ သပိတ်မှောက် ကံဆောင်မှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ပြောစရာ ဆိုစရာ ရှိပါက ပြောဆို နိုင်ပါတယ် …..ဘုရား။ ပြောမဲ့ဆိုမဲ့ မထေရ်များ မရှိဘဲ ဆိတ်ဆိတ်နေတော်မူကြမယ်ဆိုယင် ဘုရား တပည့်တော်များ သဘောတူတယ်လို့ သတ်မှတ်ပါတယ်…….ဘုရား။
ဘွမ်ဝမ်ရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ဘွမ်ဝမ်ရွာ(Bumwan)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ဘွမ်ဝမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၇၁၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြေလျှောက်ငှက်ကျောပြာ
မြေလျှောက်ငှက်ကျောပြာ (Tarsiger hyperythrus) သည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ ဘူတန်နိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်း၊ အိန္ဒိယ အရှေ့မြောက်ပိုင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းနှင့် နီပေါနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည့်ငှက်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကျီးအုပ်ရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ်
ကျီးအုပ်ရွာ (Kyeeoke)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ ကျီးအုပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၉၇၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မုံရွာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကန်သာအေးရွာ၊ အောင်ဘုံ
ကန်သာအေးရွာ၊ အောင်ဘုံ
ဘီသူ (အောက်)ရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်
ဘီသူ (အောက်)ရွာ (Bithu (Lower))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ ဗျဲ့တိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၉၄၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဗျဲ့တိုက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၃၇ ဦး၊ မ ၅၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၄၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖယ်ခုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
NGC 4216
NGC 4216 သည် သတ္တု ပေါ့ကြွယ်သည့် အလယ်အလတ် ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီ ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် Virgo Cluster ၏ အလယ်မှ သိပ်မဝေးသည့်နေရာ၌ တည်ရှိသည်။ အလင်းနှစ်သိန်းပေါင်း ၅၅ ခန့်ဝေးကွာကာ အစွန်းနားလေးတွင် မြင်ရသည်။
ပေကုန်းရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြည့်ဇင်ကုန်းကြီးရွာ၊ အထွတ်
ပြည့်ဇင်ကုန်းကြီးရွာ၊ အထွတ်
ဘဒ္ဒဝဂ္ဂီညီနောင်
ဘဒ္ဒဝဂ္ဂီညီနောင်
ဘဒ္ဒဝဂ္ဂီ ညီနောင်တို့ကား ဂေါတမ မြတ်စွာဘုရား လက်ထက်တွင် ကောသလမင်းကြီး၏ သားတော် သုံးကျိပ်ဖြစ်၏။ လှပတင့်တယ်သော ဆင်း အရောင်ရှိ၍ ပျိုမျစ်နုနယ်သော အသက်အရွယ် ရှိကုန်သော ထိုဘဒ္ဒဝဂ္ဂီ ညီနောင်သုံးကျိပ်တို့သည် မြို့ပြည်ရွာဝယ် လူများတို့အလယ်၌ ငါတို့လိုရှိတိုင်း ကာမဂုဏ်ချမ်းသာကို ခံစားမြူးထူးလျှင် သူတစ်ထူးကဲ့ရဲ့လေရာသည်။ တောခန်းဝါ၌ နေရမူကား သူတစ်ပါးကို မငဲ့ကွက် မရှက်မကြောက်ရပြီ၊ ငါတို့ဆန္ဒရှိတိုင်းပင် ပျော်ပါးရတော့မည်ဟု ကြံ၍ မိဂဒါ ဝုန်တော်နှင့် ဥရုဝေလ တောအကြား တစ်ခုသော တောအုပ်သို့ မိမိတို့မယားများနှင့်တကွ သွားရောက် ပျော်ပါးလျက် နေကြ လေသည်။ ထိုသုံးကျိပ်တို့တွင် တစ်ယောက်သော မင်းသား သည် မယားမရှိ၍ အဆင်းပြင်လျာ လှပသော ပြည့်တန်ဆာမ တစ်ယောက်ကို မယားပြု၍ ပျော်ပါးလေသည်။ တစ်နေ့သ၌ မင်းသား အိပ်ပျော်နေသော အခိုက်တွင် အဖိုးထိုက်သော ဥစ္စာ ရတနာတို့ကို ထိုပြည့်တန်ဆာမသည် ယူ၍ပြေးလေ၏။ ထို အကြောင်းကို ကျန်မင်းသား နှစ်ကျိပ်ကိုးယောက် သိကြသော အခါ အားလုံး လိုက်လံရှာဖွေကြ၏။
ထိုအချိန်၌ ဂေါတမ မြတ်စွာဘုရားသည် မိဂဒါဝုန် တောအရပ်မှသည် ဥရုဝေလတောသို့ရှေးရှုကြွတော် မူရာတွင် ခရီးအကြား၌ တောအုပ်တစ်ခုကိုတွေ့၍ ထိုတောအုပ်ကို ဝင်ပြီး သော် သစ်ပင်ကြီးရင်း၌ သီတင်းသုံးနေ တော်မူလေသည်။
မင်းသားသုံးကျိပ်လည်း သစ်ပင်ရင်း၌ သီတင်းသုံး နေတော်မူသော ဘုရားသခင်ကိုမြင်၍ ချဉ်းကပ်ပြီးလျှင် မိန်းမ တစ်ယောက် ပြေးသွားသည်ကို မြင်ပါ၏လောဟု မေးမြန်းကြ ၏။ အဘယ်ကြောင့် ထိုမိန်းမကို ရှာကြကြောင်း မြတ်စွာ ဘုရားက မေးမြန်းလေလျှင်၊ မင်းသားသုံးကျိပ်လည်း အကျိုး ကြောင်းကို လျှောက်ကြားကြ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားက မယားကို ရှာဖွေခြင်းနှင့် မိမိကိုယ်ကို ရှာဖွေခြင်းတွင် မည်သည်က မြတ်ကြောင်း မေးမြန်း၏။ မင်းသားသုံးကျိပ် လည်း မိမိကိုယ်ကို ရှာဖွေခြင်းက မြတ်သည်ထင်ကြောင်း လျှောက်ထားကြ၏။ ထိုအခါတွင် ရှင်တော်ဘုရားက မာတုဂါမ တို့နှင့် ပေါင်းဖက်ခြင်းကြောင့် ပျက်စီးဆုတ်ယုတ်တတ် ကြောင်း၊ ဆင်းရဲ ဒုက္ခဟူသမျှတို့သည် မာတုဂါမတို့ကို မှီ၍ သာ ဖြစ်ကုန်ကြောင်း၊ မိန်းမတို့ကို ကြည်ညိုယှဉ်နွှဲ မှီဝဲသော သူသည်ကား ယောက်ျားတကာတို့တွင် အယုတ်မာဆုံးဖြစ်သော ယောက်ျားဖြစ်ကြောင်းတို့ကို တရားဒေသနာဖြင့် ပြတော် မူ၏။
ဤသို့ကာမဂုဏ်တို့၏ အပြစ်ကို ပြတော်မူ၍ သစ္စာ လေးပါးကို ဟောကြားတော်မူလျှင် မင်းသားတို့သည် အချို့ကား သောတာပန်၊ အချို့ကား သကဒါဂါမ်၊ အချို့ကား အနာဂါမ် တည်၍ ဧဟိဘိက္ခုရဟန်းချည်း ဖြစ်ကြ ကုန်၏။ ထိုမင်းသား သုံးကျိပ်တို့ကား တုဏ္ဍိလဇာတ်၌ သေသောက်ကြူး သုံးကျိပ် ်ဖြစ်ကုန်၍၊ ဘုရားလောင်း မဟာတုဏ္ဍိလဝက်မင်း၏ အဆုံး အမ၌ တည်သဖြင့် ပဉ္စသီ၊ အဋ္ဌဂ ဒသသီတို့ကို ဆောက်တည် ကြ၏။ ထိုကောင်း မှုအကျိုးကြောင့် မဂ်ဖိုလ်ကို ရကြလေး။
NGC 5624
NGC 5624 သည် ဟိုက်ဒရာ ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်သည်။
လိပ်တောင့်တဲ့စုရွာ၊ ညောင်ပင်လယ်
လိပ်တောင့်တဲ့စုရွာ၊ ညောင်ပင်လယ်
သံပုရာခုန် (မြောက်)
သံပရာခုန် (မြောက်)
​လေသာရွာ၊ အလန်း
လေသာရွာ၊ အလန်း
စိုင်ဖူမူလက်ကန်
စိုင်ဖူမူလက်ကန် သည် နရန်မြို့အနီး စိုင်ဖူမူလက်အမျိုးသားတွင် တည်ရှိသည့် တောင်တန်းများတွင် တည်ရှိသည့် ရေကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကန်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၃၂၂၄ မီတာ (၁၀၅၇၈ ပေ) တွင် တည်ရှိသည်။ ဤကန်သည် သစ်ပင်များ ရှင်သန်ပေါက်ရောက်နိုင်သည့် အမြင့်တွင် တည်ရှိပြီး ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံး ရေကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
တည်နေရာ
ကာဂန်ချိုင့်ဝှမ်းရှိ တောင်တန်းများကို ဖြတ်သန်းကာ စိုင်ဖူမူလက်ရေကန်သို့ သွားရသည်။ ဤကန်သည် နရန်မြို့၏ မြောက်ဘက် ၉ ကီလိုမီတာခန့် (၅.၆ မိုင်) အကွာ၊ Khyber Pakhtunkhwa စီရင်စု၏ Mansehra ခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။ Malika Parbatသည် ကန်အနီးတွင် တည်ရှိသည့် ချိုင့်ဝှမ်းတွင် တည်ရှိသည့် အမြင့်ဆုံးတောင်ထိပ် ဖြစ်သည်။
ရုပ်ပုံများ
အောက်ပါရုပ်ပုံများနှင့် ပတ်သက်သည့် ဖော်ပြချက်များကို သိရှိနိုင်ရန် Hover (အပေါ်သို့ရွှေ့) သို့မဟုတ် ကလစ်နှိပ်ပါ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပါကစ္စတန်နိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
ယူနီဗာစီတီ ကောလိပ်
စစ်ကြိုခေတ် ယူနီဗာစီတီ ကောလိပ်
(၁၉၄၀ ခုနှစ် ဇွန်လမှ ၁၉၄၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလထိ)
ကောလိပ်ကြေး
အဆောင်နေခစရိတ်မှာ ၁၂ ရူပီးပေးရပြီး စားစရိတ် ၄၈ ရူပီးပေးရမည်ထင်သည်။ ထို့ကြောင့် စုစုပေါင်း အဆောင်နေ စရိတ်သည် တစ်လ ရူပီး ၆၀ ဖြစ်သည်။ မုန့်ဖိုးအနေဖြင့် အဆောင်နေသူတစ်ဦးလျှင် ၅ ရူပီးမှ ၁၅ ရူပီးခန့်ဆိုလျှင် လုံလောက်သည်။ နေ့တက်ကျောင်းသားများကတော့ ကျောင်းစားသောက်တန်းတွင် နေ့လယ် စာကိုဝယ်စားကြရသည်။ ကျောင်းလခက တစ်လလျှင် ၁၅ ရူပီးပေးရသည်။ အားကစားနှင့် စာကြည့်တိုက်ကြေးက တစ်နှစ်လုံးမှ ၁၂ ရူပီး ခန့်သာ ကျသည်။ ကျွန်တော်ယခုပြောသည့်ကြေးများသည် ခန့်မှန်းနှင့်ပြောခြင်းဖြစ်ပြီး အတိအကျ ဟုတ်ချင်မှလည်းဟုတ်မည်။ ထိုအခကြေးငွေများသည် အလွန်အကျွံပေးရသည့် ကြေးမဟုတ်သော်လည်း ဝင်ငွေနည်းသည့် မိသားစုများ အတွက်မူ အလွန်ဈေးမြင့်သည်ဟုဆိုရမည်။ ထို့ကြောင့်ပင် မြန်မာနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း စာမေးပွဲအောင်မြင်သူတိုင်း ဤကောလိပ်ကျောင်းနှစ်ကျောင်းသို့ ရောက်မလာနိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ကျောင်းသုံးစာအုပ်များ
ဘာသာရပ်တိုင်းအတွက် ကျောင်းသားများဖတ်ရန် ကျောင်းသုံးစာအုပ်များလိုအပ်သည်။ အဓိပ္ပယ်ရှင်းလင်းချက် စာအုပ်များက ဈေးအနည်းငယ်ကြီးသည်။ သို့သော် ကျောင်းသားတိုင်း ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်များကိုတော့ ဝယ်ထား တတ်ကြသည်။ မြန်မာစာကလွဲပြီး ကျန်ဘာသာရပ်အားလုံးမှာ အင်္ဂလိပ်လိုဖြစ်သည်။ တစ်ပတ်ရစ် ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်များကို မြို့ထဲရှိ စာအုပ်အဟောင်းဆိုင်များတွင် ဝယ်ယူရရှိနိုင်သည်။ ကျောင်းသား အများစုသည် ဆရာသင်သည့်အခါ လိုက်မှတ်ထားသည့် မှတ်စုများအပြင် ယင်းပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်များကိုလည်း လေ့လာဖတ်ရှုလေ့ရှိသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ကျောင်းသားအများစုသည် ပြဋ္ဌာန်းဖတ်စာအုပ်များကို ဂရုမစိုက်ကြ တော့။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဈေးလည်း အလွန်ကြီးသည့်အပြင် စာအုပ်ထဲတွင်ပါသည့် အင်္ဂလိပ်လို ရေးသား ထားချက်များကို နားမလည်သောကြောင့် လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ယနေ့ခေတ် ကျောင်းသားများသည် ကျူရှင်ကို အားကိုးနေကြသည်ကများသည်။ ထို့ပြင် အထူးထုတ် များကိုသာ ဝယ်ဖတ်ခြင်းများလည်းရှိသေးသည်။ စစ်ကြိုခေတ် ကောလိပ်ကျောင်းသားများတွင် ထိုအလေ့အထများ လုံးဝ မရှိခဲ့ပေ။
စာသင်ကြားခြင်း
ပါမောက္ခများနှင့် ကထိကကြီးများထဲတွင် အချို့သည် အင်္ဂလိပ်များဖြစ်ကြပြီး စကော့၊ အင်ဒီးယန်းနှင့် ဥရောပ သားများလည်း ရှိကြသည်။ သူတို့သည် စာလာသင်လျှင် တစ်ယောက် အင်္ဂလိပ် လေသံတစ်မျိုးစီဖြင့် လာရောက် သင်ကြားလေ့ရှိသည်။ သို့သော် ကျောင်းသားများသည် မည်မျှ လေယူလေသိမ်း ကွဲပြားစေကာမူ နားလည်အောင် လိုက်နိုင်ကြသည်။ အငယ်တန်းကထိကလေးများနှင့် လက်ထောက်ကထိကများသည် ကုလားလူမျိုးများပြီး နောက်ပိုင်းကျမှ မြန်မာ ဆရာ ဆရာမဦးရေများပြားလာခဲ့သည်။ ကျူတာအများစုမှာ မြန်မာများဖြစ်ကြပြီး သူတို့သည် ကုလားဆရာများ ထက်ပင် အရည် အချင်းပိုတော်သူများရှိကြသည်။ မြန်မာ လက်ထောက် ကထိကများလည်း ထိုခေတ်ကအနည်း ငယ်ရှိသည်။ ကျူတိုရီရယ်ခေါ် လေ့ကျင့်ခန်းများကို ဝိဇ္ဇာဘာသာရပ်များတွင် ပုံမှန်လုပ်ကြရပြီး သိပ္ပံနှင့်ပတ်သက်သည့် ဘာသာရပ်များ အတွက် လက်တွေ့လုပ်ကြရသည်။ ကျူတိုရီရယ်များကို ကျူတာများ၏ ကြည့်ကြပ်မှုဖြင့် လုပ်ကြရပြီး၊ သိပ္ပံလက်တွေ့များကို သရုပ်ပြဆရာများနှင့် လုပ်ကြရသည်။ ကျူတာများနှင့် သရုပ်ပြဆရာများသည် ဂုဏ်ထူးတန်းတက်နေကြသူများဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်းမှသာ ဆရာအဖြစ်သို့ရောက်ကြသည်။
အတန်းများ
စာသင်ခန်းအများစုသည် လေဝင်လေထွက်ကောင်းမွန်ပြီး ကျောင်းသားများနှင့် ပြည့်ကြပ်နေခြင်းလည်း မရှိပေ။ အတန်း တစ်တန်းတွင် ကျောင်းသားကျောင်းသူ ၁၀၀ မှ ၁၂၅ ယောက်ခန့်သာရှိကြသည်။ သို့သော် ကျောင်းသားတိုင်း ကျောင်းတက် ကြသည်မဟုတ်။ လူနည်းစုခန့်သာ အတန်းကို ပုံမှန်တက်ကြသည်။ အတန်းတိုင်းတွင် ခုံနံပါတ်များကိုခေါ်ပြီး ကျောင်းခေါ်ကြိမ်ကို ယူလေ့ရှိသည်။ ကျောင်းသားတစ်ယောက်သည် အကြောင်း ကိစ္စတစ်ခုခုရှိ၍ ကျောင်းမတက်နိုင်လျှင်ဖြစ်စေ၊ ဖျားနာ၍ဖြစ်စေ ခွင့်တိုင်ကြားနိုင်သည်။ ခွင့်တိုင်ခြင်းကို နှုတ်ဖြင့်ခွင့်မပြု၊ စာဖြင့်ရေးတင်ကြရသည်။ ကထိကနှင့် ကျူတာများက အတန်းတိုင်းတွင် ကျောင်းသားများ စည်းကမ်းလိုက်နာစေရန် ထိန်းသိမ်းကြပ်မတ်ပေးလေ့ရှိသည်။ ကထိကများ အတန်းထဲသို့ဝင်လာလျှင် ကျောင်းသားတိုင်း အရိုအသေပေးသည့် အနေဖြင့် မတ်တပ်ရပ်ပေးရလေ့ရှိ သည်။ စာသင်နေချိန်တွင် ကျောင်းသားများသည် အခန်းထဲမှ ထွက်ခွာသွားမှုမျိုး ပြုလုပ်လေ့မရှိပေ။ ကထိက ဖြစ်သူက စာသင်ကြား ပြီးဆုံးသဖြင့် အတန်းထဲက ထွက်သွားမှသာ ကျောင်းသားများသည် အတန်းအပြင်သို့ ထွက်လေ့ရှိကြသည်။
ဝတ်စားဆင်ယင်မှု
ကျောင်းသား ကျောင်းသူတိုင်း မိမိတို့ရိုးရာ ဓလေ့ထုံးစံ၊ ယဉ်ကျေးမှုအရ ဂုဏ်သိက္ခာရှိစွာ ဝတ်ဆင်လေ့ရှိသည်။ ပိုးထည်၊ ကတ္တီပါထည်၊ ချည်ထည်များအပြင် ပင်နီ (ဖျင်ကြမ်း) များကိုပါ ဝတ်ဆင်ကြသူများတွေ့ရသည်။ သို့သော် အားလုံးသည် သပ်ရပ်စွာဝတ်ဆင်လေ့ရှိသည်။ မြန်မာဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်သူများရှိသကဲ့သို့ ဥရောပစတိုင် ဝတ်ဆင်သူများလည်းရှိသည်။ ကြည့်လိုက်သည်နှင့် ကောလိပ်ကျောင်းသားဖြစ်ကြောင်း သိသာရန် ဝတ်စားလေ့ ရှိသည့်အပြင် အပြုအမူအနေအထိုင်များ ကလည်း တစ်မူထူးခြားသည်ဟုဆိုနိုင်သည်။ ကောလိပ်ကျောင်းသားဆို လျှင် ဂုဏ်ရှိသည်ဟုလူတိုင်းက ထင်နေကြသည့် ခေတ်ဖြစ်သည်။
အပန်းဖြေမှုနှင့် ဖျော်ဖြေပွဲများ
အဆောင်များတွင် အစဉ်အလာအားဖြင့် ညစာစားပွဲများ ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ စာသင်နှစ်တစ်နှစ် ကုန်ဆုံးတိုင်း အဆောင်နေ ကျောင်းသားများအတွက် ကျင်းပပေးသည့်ပွဲဖြစ်ပြီး ကျောင်းသားတိုင်း မျှော်လင့်တောင့်တသည့်ပွဲလည်းဖြစ်သည်။ ထမင်းစား ခန်းကြီးထဲတွင် ခမ်းနားစွာ ဆင်ယင်ထားပြီး ကျောင်းသားတိုင်း ဝတ်စုံပြည့် တက်ရောက်လေ့ရှိကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် တိုက်ပုံနှင့် ပုဆိုးသို့မဟုတ် ကုတ်အင်္ကျီနှင့် ဘောင်းဘီများကို စမတ် ကျကျဝတ်ဆင်ပြီးတက်ကြသည်။ သင်္ကြန် သို့မဟုတ်တန်ဆောင်မုန်းပွဲတော်များတွင် မိမိတို့အဆောင်များကို လှပစွာဆင်ယင်လေ့ရှိကြသည်။ မီးပုံးများ ချိတ်ဆွဲခြင်း၊ ဆီမီးခွက်များ၊ ဖယောင်းတိုင်များထွန်းခြင်း၊ လျှပ်စစ်မီးလုံးလေးများ ထွန်းခြင်းများကို ပြုလုပ်ကြသည်။ အဆောင်များတွင် ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲများ လုပ်သည့်အခါတွင် အခြားအဆောင်များမှ ကျောင်းသား များကိုလည်း ဖိတ်လေ့ရှိသည်။ ထို့ပြင် ကောလိပ်အတွင်းရှိဝန်ထမ်းများနှင့် သူတို့မိသားစုများအပြင် ကျောင်းသား ကျောင်းသူများ၏ မိတ်ဆွေများ မိသားစုများလည်း တက်ရောက်ကြသည်။ အချို့သောအဆောင်များတွင် ဖျော်ဖြေပွဲအဖြစ် ပြင်ပမှ အငြိမ့်များငှားပြီး ပွဲခံမှုပြုကြသည်။ ဖျော်ဖြေမှုအားလုံးကို မြန်မာ့ရိုးရာ အစဉ်အလာများနှင့်သာ ကျင်းပလေ့ရှိပြီး ယဉ်ကျေးစွာ ပြောဆိုဆက်ဆံကြလေ့ရှိသည်။ ထိုအချိန်တွင် ရိုင်းစိုင်းသည့် စကားလုံးများကို ပြောဆိုသုံးနှုန်းလေ့မရှိပေ။ အနောက်တိုင်းတေးဂီတများဖြင့် ဖျော်ဖြေမှုမျိုးရှိသော်လည်း သရုပ်ပျက်လောက် အောင် ပြုလုပ်ခြင်း မရှိကြပေ။ ပွဲလမ်းသဘင်များ ကျင်းပလျှင် အဆောင်မှူးများနှင့် အဆောင်နေဆရာများက စောင့်ကြည့်ပြီး ကြီးကြပ်ပေးနေသောကြောင့် အားလုံး အဆင်ပြေချောမွေ့စွာ ပြီးဆုံးသွားကြသည်ကများသည်။ ဘာသာရပ်အလိုက်ဖြစ်သော အသင်းအဖွဲ့လှုပ်ရှားမှုများလည်းရှိသေးသည်။ သမိုင်းအသင်းနှင့် နေ့ကျောင်းသားများ အသင်းမျိုးအပြင် အခြားအသင်းအဖွဲ့များလည်းရှိသေးသည်။ စကားရည်လုပွဲ၊ ရေဒီယိုကလပ်၊ အားကစားနှင့်ယဉ်ကျေးမှု အသင်းအဖွဲ့များဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် မြန်မာ့ဂီတအဖွဲ့နှင့် ဓာတ်ပုံအသင်းတို့လည်း ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ထိုအသင်းအဖွဲ့များသည် ပျော်ပွဲစားထွက်ခြင်း၊ လေ့လာရေးခရီးထွက်ခြင်း၊ စကားရည်လုပွဲများ ကျင်းပခြင်း၊ ကျပန်းစကား ပြောပွဲများကျင်းပခြင်းတို့ကိုလည်း ပြုလုပ်ကြသည်။ အားလုံးသော ကျောင်းတွင်းလှုပ်ရှားမှုများကို ပါမောက္ခ၏ကြီးကြပ် လမ်းညွှန်မှုအရ ပြုလုပ်ကြရသည်။ သို့ဖြစ်ရာ ဗရုတ်ကျမှုကင်းပြီး ပျော်ရွှင်စရာကောင်းခဲ့သည်။ ကောလိပ်ကို ၁၉၄၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ပိတ်လိုက်သည်။ ထိုအချိန်တွင် အာရှသို့စစ်မီးက ကူးစက် လာပြီး မြန်မာနိုင်ငံကိုပါ ရောက်လာသော ကြောင့်ဖြစ်သည်။
ဘယ်ရီသီး
အသားပျော့အိ၍ အစေ့များပြီးလျှင် အရည်ရွမ်းသော အသီးများကို ဘယ်ရီသီးဟုခေါ်သည်။ ပုံစံအားဖြင့် စပျစ်သီးနှင့် နရွဲသီးတို့ကဲ့သို့သော အသီးမျိုးဖြစ်သည်။ ဘယ်ရီသီးမျိုး သီးသော အပင်များမှာ စတော်ဘယ်ရီ၊ ဘလက်ဘယ်ရီ၊ ဟတ်ကယ် ဘယ်ရီ၊ ဘလူးဘယ်ရီ၊ ကားရန့်ဘယ်ရီ၊ လိုဂန်ဘယ်ရီ၊ ရပ်စဘယ်ရီ၊ ကရန်း ဘယ်ရီ၊ အော်ရီဂွန် စပျစ်သီးတို့ ဖြစ်ကြသည်။
အသီး၏အမည်တွင် ဘယ်ရီပါတိုင်းလည်း ရုက္ခဗေဒအလိုအားဖြင့် ဘယ်ရီသီးများ မဟုတ်ကြချေ။ ပုံစံအားဖြင့် စတော်ဘယ်ရီဟု ခေါ်နေကြသော အရာမှာ စင်စစ် အရည်ရွမ်းသော ပွင့်ရင်ခံတစ်ခုဖြစ်၍ အသီးကလေးများသည် ယင်း၏ မျက်နှာပြင်တစ်ခုလုံးတွင် အနှံ့အပြား ပေါ်လျက်ရှိကြသည်။ ဘလက်ဘယ်ရီသီးခေါ်သော အသီးများသည် ချယ်ရီသီးများနှင့် တူ၍ အတွင်းခွံမာသီးများ ဖြစ်ကြသည်။ အသီးသီးပုံမှာ အတွဲလိုက်အပြွတ်လိုက်ဖြစ်၍ အသီး၏ အလယ်တွင် မာကျောသော အစေ့တခုတည်းသာ ရှိလေသည်။ ဘယ်ရီသီးမျိုး သီးသော အပင်မျိုးတို့သည်လည်း ရုက္ခဗေဒအလိုအရ မျိုးရင်းချင်း၊ မျိုးစုချင်း မတူကြချေ။ ပုံစံအားဖြင့် ဘလူးဘယ်ရီပင်သည် ချုံပင်မျိုးဖြစ်၍ အီရီကာစီအီးမျိုးရင်း၌ ပါဝင်ပြီးလျှင် ဘက်ဆီနီယမ် အမျိုးစုဝင်ဖြစ်သည်။ စပျစ်သီးသည် ဗိုက်တာစီအီးမျိုးရင်တွင် ပါဝင်သော စပျစ်ပင်မှသီး၍ ထိုအပင်၏ ရုက္ခဗေဒမျိုးစုအမည်သည် ဗိုင်တစ်ဖြစ်သည်။ စပျစ်ပင်သည် နွယ်ပင်ဖြစ်လေသည်။ ဘလက်ဘယ်ရီပင်သည် ရိုဇေးစီအီးမျိုးရင်းဝင်ဖြစ်၍ရူဗတ်မျိုးစုတွင် ပါဝင်သော အပင်ငယ်မျိုး ဖြစ်လေသည်။
ရွာမိဿာရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်
ရွာမိဿာရွာ (Ywarmeikthar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရေဦးမြို့နယ်၊ ရွာမိဿာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၂၆၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စာလ်ထောင် (ခ)ရွာ၊ မတူပီမြို့နယ်
စာလ်ထောင် (ခ)ရွာ(Calthawng(B))သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ မတူပီမြို့နယ်၊ စာလ်ထောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၀၃၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စာလ်ထောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၇၁ ဦး၊ မ ၇၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၂၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတူပီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မတ် ၁၉၉၉
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတ် ကဏ္ဍ:၁၉၉၉
ကျောင်းရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ကျောင်းရွာ (Kyaung)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ မဲဒီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၀၂၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မဲဒီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၃၆ ဦး၊ မ ၂၁၃၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၇၆၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မီးလောင်စခန်း
မီးလောင်စခန်း
တိုင်းရင်းသားအလှမယ် မြန်မာ
ပြင်ပလင့်ခ်များ
ကဏ္ဍ:အလှမယ်ပြိုင်ပွဲ
NGC 5886
NGC 5886 (အခြားနာမည် ZWG 221.36) သည် ဘဲဥပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ကြယ်စုတန်း ဘိုးတီတွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းအား ၁၈၂၈ တွင် ၁၈.၇ လက်မရှိသော တယ်လီစကုပ်ဖြင့် ဝီလီယံ ဟာရှယ်က ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘိုးတီ
ရုံးတော (တောင်စု)ရွာ၊ အထွတ်
ရုံးတော (တောင်စု)ရွာ၊ အထွတ်
ထနောင်းချိုင်းရွာ၊ တံတားဦးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တံတားဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရော့စ်ဝဲလ် ပန်းကန်ပြားပျံအဖြစ်အပျက်
ရော့စ်ဝဲလ် ပန်းကန်ပြားပျံအဖြစ်အပျက်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ယနေ့တိုင် ပဟေဠိဖြစ်နေရသည့် ဇာတ်လမ်းတစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဇွန်လ သို့မဟုတ် ဇူလိုင်လတွင် နယူးမက္ကဆီကိုပြည်နယ်၊ ရော့စ်ဝဲလ်မြို့အနီးရှိ မွေးမြူရေးခြံတစ်ခြံအနီးတွင် အမျိုးအမည် မခွဲခြားနိုင်သော ယာဉ်တစ်စီး ပျက်ကျခဲ့သည်။ ထိုယာဉ်အပျက်အစီး အပိုင်းအစ အနများကိုကြည့်ပြီး မည်သည့်နေရာမှလာသည့် ယာဉ်ဖြစ်ကြောင်းကို ယနေ့တိုင် မဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့သေးပေ။ အမေရိကန် လေတပ်က ထိုယာဉ်အပိုင်းအစများသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု လေတပ်ထောက်လှမ်းရေးအတွက် လွှတ်တင်ထားသော မိုးပျံပူဖောင်းတစ်ခု၏ အစိတ်အပိုင်းများဖြစ်ကြောင်း ထိုစဉ်က ထုတ်ဖော်ပြီး ပြည်ဖုံးကားချခဲ့သော်လည်း အများကလက်ခံ ထားကြသည်မှာ အမျိုးအမည်မသိ အာကာသထဲမှလာသော ပန်းကန်ပြားပျံတစ်ခုဖြစ်နိုင်ပြီး ဂြိုဟ်သားများကိုပါ အစိုးရအနေ ဖြင့် ထိန်းသိမ်းရရှိထားသည်ဟု ထင်မှတ်ခဲ့ကြသည်။
ပြန်ပေါ်လာခြင်း
၁၉၄၇ ခုနှစ်ဇာတ်လမ်းသည် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်ပိုင်းလောက်တွင် ပြန်ပြီး လှုပ်လှုပ်ရှားရှားဖြစ်လာသည်။ အမေရိကန်အစိုးရသည် မိုးပျံပူဖောင်းဖြစ်သည်ဆိုပြီး ဇာတ်သိမ်းခဲ့သော်လည်း နှစ်ပေါင်း သုံးဆယ်ကျော်ကြာမှ ထိုစဉ်က အပျက်အစီးများကို စစ်ဆေးခဲ့စဉ်က ပါဝင်ခဲ့သည့် မေဂျာ ဂျက်စီ မာဆဲလ်နှင့် ပန်းကန်ပြားပျံ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သူ စတင်တန် ဖရိုက်မင်း တို့အင်တာဗျူးတစ်ခုတွင် အစိုးရ၏ဖုံးကွယ်ထားချက်များ ပြန်ပြီးပေါ်လာခဲ့ရသည်။
မာဆဲလ်က အစိုးရသည် ပန်းကန်ပြားပျံကို တွေ့ခဲ့ရသည်ဆိုသည့် အကြောင်းကို ဖုံးကွယ်ထားကြောင်းဆိုသည့် သတင်းသည် ချက်ချင်းပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ် ဖေဖော်ဝါရီတွင် National Enquirer မဂ္ဂဇင်းကြီးကလည်း မာဆဲလ်နှင့် သီးခြားအင်တာဗျူးတစ်ခုကို ထပ်မံလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်ကျမှ ရော့စ်ဝဲ ပန်းကန်ပြားပျံအဖြစ်အပျက်ကို တစ်ကမ္ဘာလုံးက အရေးစိုက်လာကြရတော့သည်။ မာဆဲလ်ပြောပြချက်အရ အမေရိကန်အစိုးရသည် ပန်းကန်းပြားပျံကိုသာမက၊ ဂြိုဟ်သား များကိုပါ ဖုံးကွယ်ထားပြီး မိုးပျံပူဖောင်းနှင့် အစားထိုးထားသည့်ဇာတ်လမ်းသည် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ရသည်။ ထိုစဉ်က မျက်မြင်သက်သေများ၏အဆိုအရလည်း ပြင်းထန်စွာပေါက်ကွဲသည့် နေရာအနှံ့အပြားရှိခဲ့ကြောင်း၊ စုစုပေါင်း ၁၁ နေရာခန့် တွင် ပေါက်ကွဲပျက်စီးသည့်ပုံစံများကို တွေ့ကြရကြောင်း ထိုစဉ်ကတည်းက သက်သေခံချက်များရှိသည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် အလောင်းကောင်များကို စစ်ဆေးသည့် ဂလင်း ဒဲနစ်ဆိုသူကလည်း သူကိုယ်တိုင် ဂြိုဟ်သားအလောင်းများကို ထိုစဉ်က ရင်ခွဲကာစစ်ဆေးပေးခဲ့ရသည်ဟု ဖွင့်ဟဝန်ခံခဲ့သည်။
စုံစမ်းစစ်ဆေးခြင်း
လူတွေကြားထဲတွင် သတင်းများ ပျံ့နှံ့ပြီး စိတ်ဝင်စားလာသဖြင့် အမေရိကန် ကွန်ဂရက်ကလည်း စုံစမ်းစစ်ဆေးပေးရန် တောင်းဆိုမှုများ ပြုလုပ်လာခဲ့သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု လေတပ်မှ စုံစမ်းရေးအဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ကိုဖွဲ့ပြီး စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု များကို ပြုလုပ်ပေးခဲ့ရသည်။