cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
နန္ဒိဝိသာလဇာတ်
ဆဲရေးခြင်းပြု ကဲ့ရဲ့မှု
ရဟန်းတို့သည်မြတ်စွာဘုရားကို လျှောက်ကြလေလျှင် မြတ်စွာဘုရားက “ချစ်သား ရဟန်းတို့ ...ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းသော စကားကို လူတို့ မဆိုထားဘိ တိရစ္ဆာန်တို့ပင် မနှစ်သက်ကြကုန်”ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
မွေးကျေးဇူးရှိဆပ်လိုဘိ
လွန်လေပြီးသောအခါဂန္ဓာရတိုင်း တက္ကသိုလ်ပြည်ဝယ် ဂန္ဓာရမင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ပုဏ္ဏား တစ်ယောက်သည်အလှူခံ၍ရသော နွားငယ်တစ်ကောင်ကို အလွန် ချစ်မြတ်နိုးသဖြင့် နန္ဒိဝိသာလဟု အမည်ပေးကာသားအရာ၌ ထားလျက် ယာဂုထမင်းဖြင့် မွေးမြူလေ၏။
ထိုနွားငယ်သည် အရွယ်ရောသောအခါ “ဤပုဏ္ဏားသည် ဆင်းရဲငြိုငြင်စွာငါ့ကို လုပ်ကျွေးရ၏။ ဇမ္ဗူဒီပါ မြေအပြင်ဝယ် ငါကဲ့သို့ အားကောင်းသော နွားမရှိ၊ ငါ၏အားအစွမ်းဖြင့် ပုဏ္ဏား၏ မွေးကျေးဇူးကို ဆပ်မည်” ဟု ကြံစည်ကာ ပုဏ္ဏားကို “ဖခင် ...ဂေါဝိန္ဒသူဌေးထံ သွားချေ၊ အရှင်သူဌေး ကျွန်ုပ်၏ နွားသည် တစ်စပ်တည်း ဖွဲ့ချည်ထားသောလှည်းတစ်ရာကို တစ်ကောင်တည်းဖြင့် ရုန်းနိုင်သည်၊ အသပြာတစ်ထောင် လောင်းတမ်းလုပ်မည်ပြောချေ” ဟု စေလွှတ်လေ၏။
လှည်းတစ်ရာရုန်းမှု လောင်းတမ်းပြု
ထိုအခါ ပုဏ္ဏားသည်ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ဂေါဝိန္ဒသူဌေးထံသွားကာ နွားချင်းပြိုင်ပြီးလျှင် “ကျွန်ုပ်နွားကားအားအကောင်းဆုံး ဖြစ်သည်၊ တစ်စပ်တည်းဖွဲ့ချည်ထားသော လှည်းတစ်ရာကို တစ်ကောင်တည်း ရုန်းစေမည်၊ မရုန်းနိုင်လျှင်ကျွန်ုပ်က အသပြာတစ်ထောင်ပေးမည်၊ ရုန်းနိုင်လျှင် သူဌေးက အသပြာတစ်ထောင် ပေးရမည်” ဟုကတိထားကာ လောင်းတမ်းပြုမည်ဟု ဆိုလေ၏။ ဂေါဝိန္ဒ သူဌေးလည်း ကောင်းပြီဟု ဝန်ခံ၍ပုဏ္ဏားနှင့် သူဌေးသည် လောင်းတမ်းပြုကြကုန်၏။
စကားရိုင်းပျရှုံးခံရ
ထိုနောက် ပုဏ္ဏားလည်းလှည်းတစ်ရာကို သဲ၊ ကျောက်စရစ်တို့ဖြင့် အပြည့်တင်စေပြီးလျှင် ဝန်ရိုးတို့ကိုတစ်စပ်တည်း လွန်ကြိုးဖြင့် ဖွဲ့ချည်ကာထားပြီးလျှင် နန္ဒဝိသာလ နွားကိုရေချိုး၍ပန်းကုံးစွပ်လျက် ကျောဝယ် နံ့သာ လက်ငါးချောင်းရာ ရိုက်နှိပ်၍ ရှေ့ဆုံးလှည်း၌ကပြီးလျှင် လှည်းဦးက ထိုင်ကာ နှင်တံကို မြှောက်လျက် “ ဟဲ့ ကောက်ကျစ်စဉ်းလဲသောနွား၊ သွားလော့ ရုန်းလော့” ဟု မဟုတ်မမှန် ကြမ်းတမ်းစကားကို ဆို၍ မောင်းနှင်လ၏။နန္ဒိဝိသာလနွားလည်း ငါ မကောက်ကျစ် မစဉ်းလဲပါဘဲလျက် ကောက်ကျစ် စဉ်းလဲသည် ဆိုရာသလောဟုမနှစ်သက်သဖြင့် မရုန်းဘဲ ခြေစုံရပ်၍ နေလေ၏။
ထိုအခါ ဂေါဝိန္ဒသူဌေးက “သင့်နွား မရုန်းနိုင်၊ အသပြာတစ်ထောင်ပေးလော့” ဟု ပြောဆိုကာ အသပြာတစ်ထောင်ကိုတောင်း၍ယူသွားသည့်အတွက် ပုဏ္ဏားမှာ အသပြာတစ်ထောင်ရှုံးသဖြင့် မအိပ်နိုင်၊ မစားနိုင်ပူပန်ဆင်းရဲကာ နေလေ၏။
ချီးမွမ်းပြောမှအနိုင်ရ
နန္ဒိဝိသာလ နွားသည်ပုဏ္ဏားထံလာ၍ “ဖခင် ပုဏ္ဏား ... အကျွန်ုပ်သည်အိမ်၌နေသမျှကာလပတ်လုံး ပစ္စည်းဥစ္စာကိုလည်း မဖျက်ဆီးစဖူး၊ နေရာမဟုတ်သည်၌လည်းကျင်ကြီးကျင်ငယ် မစွန့်စဖူး၊ သို့ပါလျက် အဘယ်ကြောင့် ကောက်ကျစ်စဉ်းလဲသည်ဟုဆိုဘိသနည်း၊ အကျွန်ုပ်မှာ အပြစ်မရှိ၊ ဖခင်ပုဏ္ဏား အပြစ်သာ ဖြစ်သည်၊ ယခုတစ်ဖန် သွား၍အသပြာ နှစ်ထောင်နှင့် လောင်းချေဦး” ဟု စေလွှတ်ပြန်၏။
ပုဏ္ဏားလည်းဂေါဝိန္ဒ သူဌေး တစ်ဖန်သွားကာ အသပြာနှစ်ထောင် လောင်းတမ်းပြုပြန်၏။ ရှေးနည်းအတိုင်းလှည်းတစ်ရာကို တစ်စပ်တည်းဖွဲ့ချည်ကာ နွားကို က၍ လှည်းဦးတွင် ထိုင်လျက်နန္ဒိဝိသာလနွား၏ ကျောက်ကုန်းကို ပွတ်သပ်ကာ “အို လိမ္မာသောနွား .... ကောင်းသောနွား၊သွားပါလော့၊ ဝန်ကို ရုန်းပါလော့” ဟု ချိုသာစွာ ခိုင်းလေလျှင် နန္ဒိဝိသာလနွားလည်းလှည်းတစ်ရာကို တစ်ဟုန်တည်း ရုန်းဆွဲလျက် နောက်ဆုံးလှည်းကို ရှေ့ဆုံးလှည်းနေရာတွ်ထားလေ၏။
ထိုအခါဂေါဝိန္ဒသူဌေး ရှုံးလေ၏။ ပုဏ္ဏားကား အသပြာ နှစ်ထောင်နှင့် နန္ဒိဝိသာလနွားအားပေးကမ်းကြသော ပစ္စည်းဥစ္စာအလုံးစုံကို ရရှိသဖြင့် ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ဖြစ်လေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ ပုဏ္ဏားသည် - ယခု အာနန္ဒာ။
နန္ဒိဝိသာလနွားသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ကြမ်းတမ်းစကား၊ ပြောဆိုငြား၊ နားဝယ်မချမ်းကြည်။
(၂) နူးညံ့သာယာ၊ စကားမှာ၊ ကောင်းစွာနားချမ်းကြည်။
နန္ဒိဝိသာလဇာတ် ပြီး၏။
လက်မ
လက်မ (သင်္ကေတ: in ) သည် အတိုင်းအတာ ယူနစ်တခုဖြစ်ပြီး ဗြိတိသျှ အင်ပါယာသုံးယူနစ်နှင့် အမေရိကန်အတိုင်းအတာယူနစ်တွင်လည်း အသုံးပြုသည်။ ၁ လက်မသည် 1⁄12 ပေ သို့မဟုတ် 1⁄36 ကိုက်နှင့် ညီမျှသည်။
လက်မသည် မက်ထရစ်သုံးအတိုင်းအတာစနစ်ပေါ်တွင် အခြေခံပြီး ၂၅.၄ မီလီမီတာနှင့် အတိအကျ ညီမျှသည်။
အောင်ဘော် (အရှေ့)ရွာ၊ ကွမ်းခြံကုန်း
အောင်ဘော် (အရှေ့)ရွာ၊ ကွမ်းခြံကုန်း
ပျဉ်မချောင်းရွာ၊ ဘဝိုင်း
ပျဉ်မချောင်းရွာ၊ ဘဝိုင်း
ဗားကရာဘုန်းကြီးကျောင်း
ဗားကရာ ဘုန်းကြီးကျောင်း သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးမြို့တောင်ဘက် အမရပူရမြို့နယ်အတွင်းတွင် တည်ရှိပြီး အင်းဝနန်းတော်၏ အနောက်တောင်အရပ်တွင် တည်ဆောက်ထားသည်။
အင်းဝ ဗားကရာကျောင်း သမိုင်း
ကျွန်းတိုင်ပေါင်း(၂၆၇)လုံးပါရှိင်္ပြီးအကြီးဆုံးကျွန်းတိုင်၏ လုံးပတ်လည် ကိုးပေရှိ၍ အမြင့်မှာ ပေ ၆၀ ရှိသည်။ ကျောင်းတော်ကြီး၏အကျယ်အဝန်းမှာ အလျား ၁၈၈ ပေ၊အနံ ၁၀၃ ပေရှိသည်။ ကျောင်းတည် ခုနှစ် မှာ ၁၁၃၀ ခုနှစ်ဖြစ်သည်။ ညောင်ရမ်းခေတ် ရမည်းသင်းမင်းကြီး မင်းရဲကျော်ထင်လက်ထက်တွင်ဖြစ်သည်။
ဂန့်ဂါရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ဂန့်ဂါရွာ (Gantgar)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ ကန်သာယာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၃၁၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကန်သာယာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၀၀ ဦး၊ မ ၇၇၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၇၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်ပေါ်စာဝါ
တောင်ပေါ်စာဝါ (Spinus thibetanus) သည် စာကလေးမျိုးနွယ်ဝင် ငှက်တမျိုးဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တိဗက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
သတ္တုတွင်း ဦးစီးဌာန
သတ္တုတွင်းဦးစီးဌာန (Department of Mines)သည် သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်ရှိ ဦးစီးဌာနတစ်ခု ဖြစ်သည်။
သမိုင်း​ကြောင်း
၁၁.၂.၁၉၇၄ရက်နေ့တွင် စီမံကိန်းနှင့်လုပ်ငန်းစစ်ဆေးရေးဦးစီးဌာန အမည်ဖြင့် စတင်ဖွဲ့စည်း၍ လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။၁.၁၂.၁၉၉၈ရက်နေ့မှစ၍ သတ္တုတွင်းဦးစီးဌာနဟူ၍ ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းကာ လုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်လျှက် ရှိသည်။
သတ္တုတွင်းဦးစီးဌာနသည် မြန်မာ့သတ္တုတွင်းဥပဒေအရ သတ္တုတွင်းများအားစစ်ဆေးခြင်း၊ ဓာတ်သတ္တုထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ဓာတ်သတ္တုတူးဖော်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာမည့် ပတ်ဝန်းကျင်ထိခိုက် မှုများအား ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ သတ္တုတွင်းများ၌ ဘေးအန္တရာယ်ကင်းရှင်းရေးနှင့် သက်သာ ချောင်ချိမှုရရှိစေရေးတို့ကို စီမံခန့်ခွဲရန်တာဝန်ရှိသည်။ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်သည် မြန်မာ့သတ္တုတွင်းဥပဒေအရ သတ္တုတွင်း စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ်ဖြစ်ပြီး မြန်မာ့သတ္တုတွင်း ဥပဒေအရ လျှောက်ထားလာမှုများကို စိစစ်ရန်နှင့် ခွင့်ပြုပေးနိုင်ရန် တာဝန်ရှိသည်။ ဦးစီးဌာနသည် ပြည်တွင်းပြည်ပ ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုတိုးတက်ရေးအတွက်လည်း ဆောင်ရွက်ပေး လျက်ရှိသည်။ နိုင်ငံပိုင်သတ္တုတွင်းများအား ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍတို့လွှဲပြောင်းလုပ်ကိုင်စေလျက်ရှိ သည့်အပြင် သတ္တုကဏ္ဍ၌ ပုဂ္ဂလိကလုပ်ငန်းရှင်များ ရင်းနှီးမြှပ်နှံထားရေးကိုလည်း အားပေးမြှင့်တင်လျက်ရှိသည်။ ဦးစီးဌာနသည် [[ဝန်ကြီးဌာနမှ ချမှတ်ထားသည့် ဓာတ်သတ္တုဆိုင်ရာ မူဝါဒများကို အကောင်အထည်ဖော်ရန်အတွက် အခြေခံအချက်အလက်များ စုစည်းခြင်းနှင့် စီမံချက်များကို ရေးဆွဲခြင်းတို့ကိုလည်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
ဓာတ်သတ္တုဖွံ့ဖြိုးရေးဌာန
ပြည်တွင်းရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြား ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာစေရန်၊ မြန်မာ့ သတ္တုတွင်း ဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေနှင့်အညီ လျှောက်ထား လာသည့် ခွင့်ပြုမိန့်များအား စနစ်တကျစိစစ်ထုတ်ပေးရန်၊ မြန်မာ့သတ္တုတွင်းဥပဒေနှင့် နည်းဥပဒေများ အမြဲခေတ်မှီတိုးတက်နေစေရန် လိုအပ်သည့် ပြင်ဆင် ဖြည့်စွက်ချက်များ၊ အမိန့်နှင့် ညွှန်ကြားချက်များအား အခါအား လျော်စွာ ထုတ်ပြန် ရေးဆောင်ရွက်ရန်၊ အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ အပါအဝင် နိုင်ငံ တကာမှ သတ္တုကဏ္ဍနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဆက်သွယ် ဆောင် ရွက်လာပါက လိုအပ်သလို အရေးယူဆောင်ရွက်ရန်၊ သတ္တုတွင်း များ၌ ဆောင်ရွက်နေကြသည့် မန်နေဂျာများ/ အင်ဂျင်နီယာများ/ လုပ်သားများ အရည်အချင်းပြည့်ဝပြီး ဘေးအန္တရာယ် ကင်းရှင်းစွာဖြင့် ထုတ်ကုန်များ၊ တိုးတက်ထုတ်လုပ် လာစေရန် ပြည်တွင်း၌ သင်တန်းများ ဖွင့်လှစ်ပို့ချခြင်း၊ ပြည်ပသင်တန်းများသို့ စေလွှတ်ခြင်း၊ ပြန်ကြားရေးနှင့် သတင်းထုတ်ပြန်ခြင်းများ ဆောင်ရွက်ရန်၊ ကုန်ထုတ်လုပ်မှုတိုးမြှင့်ရေးကို ဆောင်ရွက်ရန်အတွက် သက်သာချောင်ချိရေး လုပ်ငန်းများကို ညှိနှိုင်း ပေါင်းစပ် ဆောင်ရွက် ပေးရန်တို့ ဖြစ်သည်။
စစ်ဆေးရေးဌာနခွဲ
တည်ဆဲရေနံဥပဒေနှင့် ပေါက်ကွဲစေတက်သော ဥပဒေအရ လိုအပ်သလို စစ်ဆေးကြပ် မတ်ခြင်း၊ မြန်မာ့သတ္တုတွင်းဥပဒေနှင့် မြန်မာ့ကျောက်မျက်ရတနာဥပဒေအရ၊ ဤဦးစီးဌာန၏ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် သည် စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ်ဖြစ်သည့်အလျှောက်ဥပဒေများအရ ခွင့်ပြုမိန့်ရထားသူများ/ အဖွဲ့အစည်း များ/ ကုမ္ပဏီများ/ အသင်း အဖွဲ့များအား သတ်မှတ်ချက်များနှင့် အညီ ဆောင်ရွက်ခြင်း ရှိ/ မရှိ စစ်ဆေး ကြပ်မတ်ခြင်းနှင့် သတ္တုတွင်းဝန်ကြီး ဌာန မှ အခါအားလျော်စွာ ညွှန်ကြားထားသည့် စစ်ဆေးရေး လုပ် ငန်းများ စစ်ဆေးတင်ပြရန် အစီရင်ခံခြင်း စသည့်လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ရန်ဖြစ်သည်။
ဓာတ်သတ္တုထိန်းသိမ်းရေးနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဌာနခွဲ
ဓာတ်သတ္တုတူးဖော်ထုတ်လုပ်ရာတွင် တူးဖော်နည်းစနစ်နှင့် ဆင့်တက်ပြုပြင်မှုနည်းစဉ်တို့၏ အားနည်း ချက်ကြောင့် ဓာတ်သတ္တုများ လေလွင့်ပြုန်းတီးမှုများ ဖြစ်ပွားလေ့ရှိရာ ခွင့်ပြုမိန့်ရရှိသူများမှ ခွင့်ပြုမိန့်ပါ တူးဖော်နည်းစနစ်နှင့် ဆင့်တက်ပြုပြင်မှုနည်းစဉ်အတိုင်း ဆောင်ရွက်ခြင်း ရှိ/ မရှိ ကြပ်မတ်ဆောင်ရွက်ရန် ဖြစ်သည်။သတ္တုတွင်းများနှင့် သတ္တုစက်ရုံများ၏ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ဓာတ်သတ္တုတူးဖော်ထုတ်လုပ်မှု ကြောင့် ညစ်ညမ်းမှုများ၊ ထိခိုက်ပျက်စီးမှုများ ဖြစ်ပွားလေ့ရှိရာ အကြီးစားတူးဖော်ထုတ် လုပ်မှု လုပ်ငန်းများနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ခွင့်ပြုမိန့် မထုတ်ပေးမှီကပင်၊ ပတ်ဝန်းကျင်ထိခိုက်မှုကို ထိန်းသိမ်း ကာကွယ်မည့် စီမံချက်များ တင်ပြစေခြင်း၊ လိုအပ်သလို စိစစ်ခွင့်ပြုခြင်း၊ ခွင့်ပြုမိန့်ပေးပြီး နောက်စီမံချက် ပါအတိုင်း ထိန်းသိမ်းကာကွယ်မှုများ ဆောင်ရွက်ခြင်း ရှိ/ မရှိ စစ်ဆေးကြပ်မတ် ခြင်း၊ အသေးစားနှင့် လက်လုပ်လက်စား တူးဖော်ထုတ်လုပ်မှုများ၌ ခွင့်ပြုမိန့်စည်းကမ်းချက်ပါအတိုင်း ပတ်ဝန်းကျင်း ညစ်ညမ်းမှုမဖြစ်စေရန် ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ခြင်း ရှိ/ မရှိ စစ်ဆေးကြပ် မတ်ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ တူးဖော် ထုတ်လုပ်မှုကြောင့် ထိခိုက်ပျက်စီးသွားမှုများရှိခဲ့လျှင် မူလ စီမံချက်ပါအတိုင်း ပြန်လည်ထူထောင်မှုနှင့် ပြန်လည်ပြင်ဆင်မှုများကို ဆောင်ရွက်ရန် စစ်ဆေး ကြပ်မတ်ခြင်းလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ရန်ဖြစ်သည်။ဓာတ်သတ္တုတူးဖော်ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ သတ္တုသန့်စင်ခြင်းလုပ်ငန်းများတွင် ဓာတ်သတ္တု အလေအလွင့် မရှိ စေရေးအတွက် စစ်ဆေးရန်။ဓာတ်သတ္တုတူး​ဖော်ထုတ်လုပ်ခြင်းနှင့် သတ္တုသန့်စင်ခြင်းလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ရာတွင် ပတ်ဝန်းကျင် ထိခိုက်မှု မရှိစေရန်အတွက် ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းစစ်ဆေးရန်။
ဆားလုပ်ငန်းဌာနခွဲ
နှစ်စဉ်တိုးတက်လာမည့် ပြည်တွင်းစားသုံးမှု လိုအပ်ချက်/ စက်မှုလုပ်ငန်းများမှ လိုအပ်လာမည့် စက်မှုသုံးဆားများကို ဖြည့်တင်းပေးနိုင်ရန်နှင့် နေလှန်းဆားထုတ်လုပ်ခြင်း၊ အပိုဓာတ်ဆား ထုတ်လုပ် ခြင်း၊ ဆားချော ထုတ်လုပ်ခြင်းတို့အတွက် ခွင့်ပြုလိုင်စင်ထုတ်ပေးခြင်းတို့ ဆောင်ရွက်ပါသည်၊ အိုင်အိုဒင်းချို့တဲ့ရောဂါကို အမျိုးသားကျန်းမာရေးပြဿနာအဖြစ်မှ ဖယ်ရှားနိုင်ရန်အတွက် စားသုံးသည့် ဆားမှန်သမျှ အိုင်အိုဒင်းဖြည့်စနစ် (UniversalSalt Iodization)အရ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး အိုင်အိုဒင်းဆားစားသုံးရေးအတွက် Unicef နှင့် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနတို့ဖြင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက် လျက်ရှိသည်၊ ထုတ်လုပ်သောဆားများအား စားသုံးရန် သင့်/မသင့်အတွက် ဆိုဒီယမ်ကလိုရိုဒ် ပါဝင်နှုန်းများ၊ စားသုံးမှုဆားများတွင် ပိုတက်ဆီယမ် အိုင်အိုဒိတ်(KIO3)ပါဝင်မှုမှာသတ်မှတ်ချက်ဖြင့် ကိုက်ညီမှုရှိစေရေးအတွက် ဓာတ်ခွဲစစ်ဆေးခြင်းတို့ ဆောင်ရွက်သည်၊ စားသုံးမှု နှင့်စက်မှုကုန်ကြမ်း နှစ်စဉ် လိုအပ်ချက်များအတွက် ပုဂ္ဂလိကဆားထုတ်လုပ်မှုအခန်း ကဏ္ဍကို ကြပ်မတ်ဆောင်ရွက်ပါ သည်၊ နေလှန်းဆားထုတ်လုပ်ခြင်း၊  အပိုဓာတ်ဆားအမျိုးမျိုးထုတ်လုပ်ခြင်း၊ အိုင်အိုဒင်း ဆားထုတ်လုပ် ခြင်းများအတွက် နည်းပညာများဖြန့်ဖြူခြင်း၊ ကူညီပံ့ပိုးဆောင်ရွက်ပေးခြင်းများ ဆောင်ရွက်ပေးလျက် ရှိသည်၊ ပြည်နယ်/တိုင်းဒေသကြီး ဆားလုပ်ငန်းရုံးများ အနေဖြင့် ၂၀၀၈ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့်အညီ ဆားနှင့် ဆားထွက်ပစ္စည်း လိုင်စင်ခများကောက်ခံပေးသွင်းခြင်းကို ကြပ်မတ် ဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။
စီမံခန့်ခွဲမှုဌာနခွဲ
ဤဦးစီးဌာနတစ်ခုလုံး၏ ဝန်ထမ်းရေးရာကိစ္စရပ်များ ပြင်ပဌာနများနှင့် ဆက်သွယ် ဆောင်ရွက်ရာတွင် စီမံခန့်ခွဲမှုကိစ္စရပ်များ၊ ဝန်ကြီးဌာနတစ်ခုလုံး၏ လုံခြုံရေးနှင့် အားကစား ကိစ္စရပ်များ အပါအဝင် အထွေထွေကိစ္စရပ်များ၊ ဤဦးစီးဌာန ဝန်ထမ်းများ၏ လစာနှင့် စရိတ် ကြေးငွေများ၊ ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များ၊ ဘတ်ဂျက်ဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များ ဆောင်ရွက်ရန် ဖြစ်သည်။
ကောင်းခန်ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ကောင်းခန်ရွာ (Kawnghkan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ဟိုနားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၅၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုနားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၇၆ ဦး၊ မ ၁၆၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၇၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကန်တော်ရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်
ကန်တော်ရွာ (Kantaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ မြင်းမူမြို့နယ်၊ ကန်တော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၁၉၁ ဖြစ်သည်။  ကျေးရွာ ၏ အနောက်ဖက်ကပ်လျက်တွင် ထီးဆောင်း-အရာတော် ကားလမ်းမကြီးတည်ရှိသည်။မြောက်ဖက်တွင် ဆပ်ပြာကျင်းရွာ ၊ အရှေ့ဖက်တွင်ကန်ဖျားရွာ ၊ တောင်ဖက်တွင် ထီးဆောင်းရွာ ၊ အနောက်ဖက်တွင် ပဲကူရွာ တို့တည်ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းမူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆလပ်တူရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ဆလပ်တူရွာ(Salattu)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ နိမ္မာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၇၃၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မလစ် (အရှေ့)
မလစ် (အရှေ့)
နတ်ထမင်းကုန်းရွာ၊ ကွမ်းခြံကုန်း
နတ်ထမင်းကုန်းရွာ၊ ကွမ်းခြံကုန်း
Stoner rock
Stoner rock (သို့) stoner metal သည် ဂီတမျိုးခွဲဖြစ်ပြီး heavy metal, psychedelic rock, blue rock, acid rock နှင့် Doom metal တို့၏ အစိတ်အပိုင်းများနှင့် ပေါင်းစပ်ထားသည်။ stoner rockသည် ထုံးစံအတိုင်း tempo slow မှ mid နှင့် ကြီးမားလေးလံသော distorted, bass-heavy sound များ melodic vocal နှင့် retro production များပါဝင်သည်။ ၁၉၉၀ အတောအတွင်းတွင် ဤအမျိုးအစားပေါ်ထွက်လာခဲ့ပြီး California တီးဝိုင်းများဖြစ်သော Kyuss နှင့် Sleep တို့ စတင်၍ တီထွင်ခဲ့ပုံပေါ်သည်။
=ပညာရပ်ဝေါဟာရ=
Stoner rock သည် ၁၉၉၇ Roadrunner Records မှစုစည်းထားသော Burn One Up! Music for stoners မှ စတင်နိုင်ခဲ့သည်။ Desert rockသည် အပြန်အလှန်ဖော်ပြချက်တစ်ခုဖြစ်ပြီး Meterocity Records ဖြင့်အကျယ်ချုပ်ထားသည်။ ၁၉၉၈ခုနှစ်တွင် ဤ labelမှ Welcome to Meterocity ဟူ၍ ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ stoner နှင့် sludge metal တို့ ဆင်တူမှုအရ ဤအမျိုးအစားနှစ်ခုသည် မကြာခဏကူးပြောင်းကြသည်။ တီးဝိုင်းများမှာ Bongzilla, Weedeater, High on Fire နှင့် Electri Wizard အစရှိသဖြင့်ဖြစ်ပြီး ဤပုံစံနှစ်မျိုးကို ရောစပ်ထားသည်။
=သမိုင်းကြောင်း=
လွှမ်းမိုးမှုများ (၁၉၆၀-၁၉၈၀အလယ်)
အခြားမျိုးခွဲများကဲ့သို့ stoner rock၏ မှုရင်းအစကို ဖော်ပြရန် ခက်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း stoner rock၏ မျိုးရိုးသိခြင်း၊ သီချင်းများနှင့် ထူးခြားသည်မှာ အမျိုးအစား၏ပုံသွင်းဖန်တီးခြင်းဖြစ်သည်။ Allmusic မှ စာရေးဆရာ Greg Prato ရေးသားဖော်ပြထားသော “stoner rock ပေါ်လာသည့်အကြောင်းကို ပြောရာတွင် Blue Cheer တီးဝိုင်းကို ဂရုတစိုက်ကြည့်ရှုရသကဲ့သို့ Beer Cheer တီးဝိုင်းသည် ဤပုံစံကို တီထွင်ခဲ့သူမှ တီးဝိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဝေဖန်ရေးသမား Mark Deming ဆိုထားသည်။ တီးဝိုင်း၏ပထမဆုံး album ဖြစ်သော Vincebus Eruptum သည် နားပင်းလောက်သော Marshall amps ဖြင့်ဖြတ်သန်း၍ ပြီးပြည့်စုံသော rock & roll ၏အရင်းအမြစ် ဖြစ်ပြီး သိပ်သည်းလေးလံသော MC5၏ Kick out the Jams နှင့် the Velvet Underground ၏ White Light/White Heat တို့မှ သိပ်မဝေးပါဘူး” ဟုဆိုသည်။ Rolling Stone အခိုင်အမာဆိုထားသည်မှာ stoner rock သည် နှေးကွေး၍ ကြီးမားသော် riffများပါဝင်ပြီး Mississippi blues ၏ အမွေဖြစ်သည်။ Led Zeppelin နှင့် Black Sabbath သည် ကြီးမား၍ ကျစ်လျစ်ခိုင်မာသော အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်သည်။ Sir Lord Baltimore ကို the godfathers of stoner rock ဟုခေါ်ဆိုသည်။ အမေရိကန်ဂီတဝေဖန်ရေးဆရာပြောထားသည်မှာ Cream, Black Sabbath, Deep Purple နှင့် Hawkwind ကဲ့သို့ stoner rock တီးဝိုင်းများသည် psychedelic ကိုပြန်လည်၍ လှုံဆော်ခဲ့သည်။ DeRogatis အဆိုအရ stoner rock၏ အရင်းအမြစ်ကို Black Sabbath ၏ Master of Reality, Hawkwind 25 Years On 1973-1988 box set, Blue Cheer album နှင့် Deep Purple ၏ Machine Head နှင့် Blue Oyster Cult၏ Workshop of the telescopes တို့တွင် ကြားနိုင်သည်ဟုဆိုသည်။ Black Sabbath ၏ Master of Reality သည် အမျိုးအစား၏ပထမဆုံး album အဖြစ်ကိုးကားခြင်းခံရသည်။ Allmusic အဆိုအရ Black Sabbath, Blue Cheer, Blue Oyster Cultနှင့် Hawkind တို့သည် အစောပိုင်း Sub Pop-style grunge၏ ပျားမြည်သံကဲ့သို့ အသံများကိုဖြတ်ကျော်၍ သူတို့၏ psychedelia-tinged metal နှင့် acid rock ကို စစ်ထုတ်ခဲ့သည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ Kyuss သည် heavy metal လွှမ်းမိုးနှင့်အတူ ဝေခွဲမရဖြစ်ပြီး punk rockနှင့် hardcore ကို ကိုးကားခဲ့သည်။
အစောပိုင်းဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု (နောက်ပိုင်း ၁၉၈၀-၁၉၉၀)
Soundgarden သည် ၁၉၈၈ တွင် သူတို့၏ ပထမဆုံး album ထွက်ပြီးနောက် ၁၉၉၀ အတောအတွင်းတွင် stoner rock ၏ဦးဆောင်သူဟု အခေါ်ခံရသည်။ ၁၉၉၀တွင် Doom metal တီးဝိုင်း Trouble တီးဝိုင်းသည် acid rock အစိတ်အပိုင်းပေါင်းစပ်ထားသော self-titled album ထွက်လာခဲ့သည်။ ၁၉၉၂တွင် Manic Frustation ထွက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၉၁တွင် Cathedral တီးဝိုင်း၏ Forest Equilibrium ထွက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။ stoner/doom metal ပုံစံနှင့် ထူးခြားသည်။ ၁၉၉၀ အလယ်အတောအတွင်းတွင် ကယ်လီဖိုးနီးယားမှ တီးဝိုင်းအများစုသည် ဤပုံစံကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေခဲ့ပြီး stoner rock ဟုခေါ်ဆိုသည်။ ၁၉၉၂တွင် Kyuss သည် “Blues for the Red Sun” albumနှင့်အတူ Palm Desert Scene မှ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ ဝေဖန်ရေးသမားများသည် ၁၉၉၂ တွင် Sleep တီးဝိုင်းသည် သူတို့၏ Sleep’s Holy Mountain ထွက်လာခဲ့သည်။ heavy metal ဖော်ပြချက်ထဲမှ အကောင်းဆုံးဖြစ်လာပြီး တီးဝိုင်းသည် ရှေ့တော်ပြေးဖြစ်လာခဲ့သည်။ Kyuss တီးဝိုင်းနှင့်အတူ stoner ဖြစ်ရပ်မှ ဦးဆောင်သူများ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ ထိုတီးဝိုင်းနှစ်ခုသည် သူတို့၏ doom လွှမ်းမိုးထားသော အသံများထဲသို့ “trippy” ကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ်အတာအတွင်းတွင် နယူးဂျာစီမှ Monster Magnet သည် သူတို့၏ Spine of God ထွက်ရှိလာခဲ့သည်။ metal လွှမ်းမိုးမှုနည်းပြီး psychedelic နှင့် Sludgy တို့ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၄တွင် ဆန်ဖရန်ဆစ်စကိုမှ Acid King နှင့် Acrimony သူတို့၏ပွဲဦးထွက် album များထွက်ရှိလာခဲ့သည်။ နှစ်ခုစလုံးသည် psychedelic မှ doom metal သို့ ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ အခြားတီးဝိုင်းမျာမှာ Fu Manchu, Clutch, Sons of Otis နှင့် Corrosion of Conformity တို့ဖြစ်သည်။
အလယ်နှစ်များ (၁၉၉၅-၁၉၉၉)
၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် Kyuss ပြိုကွဲခဲ့သည်။ အဖွဲ့ဝင်များသည် project အသစ်များလုပ်ဆောင်ရန် ကြိုပမ်းကြသည်။ ၁၉၉၇တွင် Roadrunner Records မှ stoner rock စုစည်းထားသော Burn One Up! Music for Stoners ထွက်လာခဲ့သည်။ ထို track များတွင် Fu Manchu, Celestial Season, The Heads တီးဝိုင်းများပါဝင်ပြီး track တစ်ခုမှာ တီးဝိုင်းအသစ်ဖြစ်သော Queens of the Stone Age ဖြစ်ထူးခြားသည်။ Kyuss အဖွဲ့ဦးဆောင်သူ Josh Homme ပါဝင်သည်။ ၁၉၉၇ ဩဂုတ်လတွင် Josh Homme သည် Joshua Tree, California တွင် The Desert Sessions ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ The Desert Session သည် ဂီတဆိုင်ရာ အစီအစဉ်များ စုဝေးထားခြင်းဖြစ်ပြီး Monster Magnet, Goatsnake, earthings? Kyuss နှင့် Soundgarden တို့ပါဝင်သည်။ နှစ်များစွာအကြာတွင် Brant Bjork, PJ Harvey, Dean Ween နှင့် Palm Deseri Scenceမှ အခြားသူများသည် သီချင်းရေးဆရာနှင့် ဂီတပညာရှင်များအဖြစ် ကူညီခဲ့သည်။ ၁၉၉၇ စက်တင်ဘာလ Albuquerque, New Mexico တွင်ဖြစ်သည်။ Jadd Shickler (of stoner band Spirit) and Aaron Emnel တို့သည် All that’s Heavy ဟူသော online store ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ Kyuss, Monster Magnet နှင့် Fu Manchu တို့၏ ထုတ်လွှင့်မှုတို့ ပါရှိသည်။ သူတို့သည် အနုပညာရှင်အများစု၏ အမျိုးအမည်ကို ကျယ်ပြန့်စေခဲ့သည်။ တီးဝိုင်းသုံးခုနှင့်အတူ ပုံစံများကို ကိုက်ညီအောင်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ နှစ်ဝက်ကြာပြီးနောက် Kyuss fan website ၏ ပိုင်ရှင်နှင့် ဆက်သွယ်ခဲ့သည်။ သူသည် All That’s Heavy ကို ထောက်ခံခဲ့သည်မှာ လက်မှတ်မထိုးရသေးသော တီးဝိုင်းများ၏ စုစည်းထားမှုကို ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး Kyuss ဝါသနာအိုးများကို ပျော်ရွှင်စေခဲ့သည်။ Meteor City Record ပုံသွင်းခြင်းသည် အကြံညဏ်ရလဒ်များဖြစ်လာခဲ့သည်။ Welcome to MeteorCity ဟုသော စုစည်းထားခြင်းများ ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၈ မေလတွင် ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ တစ်ပေါင်းတည်းစုစည်းထားမှုတွင် stoner rock အနုပညာရှင်များ ပါဝင်ခဲ့သည်။ John Garcia ၏ Kyuss, Ed Mandell ၏ Monster Magnet နှင့် Pete Stahi ၏ Goatsnake အစရှိသော တီးဝိုင်းများဖြင့် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထို album သည် ပထမဆုံးဖြစ်ပြီး stoner rock တီးဝိုင်းများဖြစ်သော Sixty Watt Shaman, Lowrider, The Atomic Bitchax, Dozer, Goatsnake, Drag Pack နှင့် Los Natos များတွင် နားထောင်နိုင်သည်။ Meteorcity founder များအဆိုအရ ဤအဖြစ်အပျက်ဖြစ်ပျက်နေစဉ် ဒါတွေဟာ တကယ်မဖြစ်ပျက်ခဲ့ပါဘူး။ Kyuss ၏ အဆုံးကိုလည်း စိတ်မကောင်းတဲ့လူတွေ ကမ္ဘာမှာအများကြီးပါ။ Slo Burn ၏ အဆုံးကိုလည်း စိတ်မကောင်းပါဘူး။ သူတို့သည် Monster Magnet နှင့် Fu Manchu ကဲ့သို့ တီးဝိုင်းများကို နားထောင်ပါသည်။ ဒါပေမယ့် ပိုပြီးလိုအပ်လာပါတယ်။ Welcome to MeteorCity ပေါ်လာချိန် ဤ Label ကို ရပ်သိမ်းခဲ့သည်။ ကမ္ဘာကြီးသည် ကျုပ်တို့လုပ်ခဲ့သကဲ့သို့ တစ်စုံတစ်ယောက်လုပ်မည်ကို စောင့်နေသည်။
ရွာဟောင်းရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
ရွာဟောင်းရွာ (Ywarhaung)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ကောင်းဘို့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၀၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကောင်းဘို့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၃၁၇ ဦး၊ မ ၄၂၉၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၆၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။
Stoner rock
အလယ်နှစ်များ (၁၉၉၅-၁၉၉၉)
Palm Desert Scene တို့မှ ဂီတပညာရှင်များနှင့် တီးဝိုင်းများသည် label တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးလာကြသည်။ Hermano နှင့် Unida တို့ပါဝင်သည်။ ဆွီဒင် stoner rock တီးဝိုင်းများဖြစ်သော Lowrider, Dozer နှင့် The Mushroom River တီးဝိုင်းတို့သည်လည်း Meteorcity တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ The Atomic Bitchwax stoner rock တီးဝိုင်းထူးခြားသည်မှာ Monster Magnet မှ ဂီတသမား Ed Mundell နှင့် The Hidden Hand နှင့် Spirit Caravan နှင့် Obessed/Saint Vitur တို့ဂီတသမား Scott “Wino” Weinreich တို့ဦးဆောင်ပြီး စတင်၍ ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ ဖြစ်ရပ်သည် တိုးတက်လာသကဲ့သို့ ၁၉၉၉တွင် website StonerRock.com သည် ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ ဤ website သည် heavy ဂီတအနုပညာရှင်များနှင့် ဝါသနာအိုးများကြားထဲတွင် အချက်အချာကျသော ဆက်သွယ်မှုဖြစ်လာခဲ့သည်။
Mainstream ဖော်ထုတ်ခြင်းများ (၂၀၀၀- မျက်မှောက်ခေတ်)
၂၀၀၁ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် Josh Homme ၏ new project ဖြစ်သော Queens of the Stone Age ၏ Rated R ကို ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ Stoner rock ကို mainstream သို့ပါဝင်ယူဆောင်ရာတွင် အကူအညီဖြစ်စေခဲ့သည်။ ၂၀၀၂ခုနှစ်တွင် Song for the Deaf ကို ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ အမျိုးအစား၏ ကျော်ကြားမှုကို ခိုင်မာစေခဲ့သည်။ album မှ single သည် US Modern Rock tracks တွင် နံပါတ်တစ်နေရာသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ နိုင်ငံတကာ stoner rock အဖြစ်အပျက်ကို အာရုံစိုက်ထားသည်။ အခြား label တစ်ခုမှာ Small Stone Records ဖြစ်သည်။ ထို record သည် ၁၉၇၀ဂီတ၏ stoner rock တီးဝိုင်းများ၏ cover များကို စုစည်းထားသော album များဖြန့်ချိခဲ့သည်။ Right in the Nuts: A Tribute to Aerosmith (၂၀၀၂), Sucking the 70s (၂၀၀၂) နှင့် Sucking the 70s – Black in the saddle A gain (၂၀၀၆) တို့ပါဝင်သည်။ ၂၀၀၂ခုနှစ်တွင် Orquesta del Desierto ကို ပုံသွင်းခဲ့ပြီး desert rock တီးဝိုင်းများ၏ အဖွဲ့ဝင် များပါဝင်ပြီး album နှစ်ခုဖြန့်ချိခဲ့သည်။
၂၀၀၉ခုနှစ်တွင် Decibel နှင့် Terrorizer မဂ္ဂဇင်းတွင် ၂၀၀ခုနှစ်၏ အကောင်းဆုံး album နှင့် အရေးပါဆုံး ၁၀၀ ထဲတွင် ပါရှိလာသည်။ Stoner တီးဝိုင်း Electric Wizard ၏ Dopethrone album သည် Decibel ထဲတွင် နံပါတ် ၁၀ နေရာနှင့် Terrorizer တွင် ၁ နေရာသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ Kyuss ပြိုကွဲပြီးကတည်းက တီးဝိုင်းအဖော်များ၏ ရည်ရွယ်ချက် အောင်မြင်မှုများသည် Kyuss ကို ပြန်လည်၍ စာရင်းပြုစုခဲ့ပြီး သူတို့၏ Fanbase များကြီးမားလာစေခဲ့သည်။ Unida, Slo Burn, Hermano,Mondo Generator, Fu Manchu, Brant Bjork and the Bros နှင့် Queens of the stone Age ဟူသော တီးဝိုင်းများ ဆင်းသက်လာခဲ့သည်။ သူတို့သည် Kyuss ၏ stoner rock ၏အသံများမှ ခွဲထွက်လာပြီး label များကို ငြင်းဆိုခဲ့ပြီး desert rock ကို နှစ်သက်လာကြသည်။
ရေလဲစုရွာ၊ ဘဝိုင်း
ရေလဲစုရွာ၊ ဘဝိုင်း
သရက်ရိုးရွာ၊ ကျိုက်ပါ
သရက်ရိုးရွာ၊ ကျိုက်ပါ
လက်မ (ခန္ဓာဗေဒ)
လက်မ သည် လူ့ခန္ဓာကိုယ်၏ လက်တွင် တည်ရှိသော ပထမဆုံးလက်ချောင်းတခုဖြစ်သည်။ လက်မသည် လက်ညိုး (index finger) ဘေးတွင် တည်ရှိပြီး အခြား လက်ချောင်းများနှင့် မတူဘဲ တမူထူးခြားသည့် လက်ချောင်းဖြစ်သည်။ လူပုဂ္ဂိုလ်တဦးသည် ခန္ဓာဗေဒဆိုင်ရာ တည်နေရာပုံစံ (anatomical position) အရ ရပ်နေပါက (လက်ဖဝါးသည် ရှေ့သို့ မျက်နှာမူထား) လက်မသည် အပြင်ဘက်အကျဆုံး လက်ချောင်းဖြစ်သည်။
ကဝါခီးရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
ကဝါခီးရွာ(Kawarkhee)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ နန်းခူခီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၈၅၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခွက်ခွင်းရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်
ခွက်ခွင်းရွာ (Khwetkhwin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ မြင်းမူမြို့နယ်၊ ခွက်ခွင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၁၈၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းမူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နှုတ်သီးကန့်လန့်ငှက်
နှုတ်သီးကန့်လန့်ငှက် (Loxia curvirostra) သည် စာကလေးမျိုးနွယ်ဝင် ငှက်တမျိုးဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကျောက်ခေတ်
ဤအချိန်ကာလသည် လူ၏ ဆင့်ကဲဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုတွင် ပထမဆုံး နည်းပညာကို ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုခြင်းများ နှင့် အရှေ့အာဖရိကရှိ ဆာဗားနားမှာ တကမ္ဘာလုံးသို့ လူသား တို့ပျံ့နှံ့သွားခြင်းတို့ ပါဝင်နေသည်။ ကျောက်ခေတ်သည် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး တိုးတက်လာခြင်း၊ အချို့သော သတ္တဝါများကို ယဉ်ပါးအောင် မွေးမြူလာခြင်း၊ ကြေးနီရိုင်းများကို အရည်ကျို၍ သံဖြစ်အောင် ပြုလုပ်ခြင်းတို့ဖြင့် ပြီးဆုံးခဲ့သည်။ ထိုကာလတွင် လူတို့သည် ထုံးစံ သမိုင်းရေးသားခြင်း (သမိုင်းမှတ်တမ်းတင်ခြင်း) အမှု ကို မပြုကြသေးသဖြင့် သမိုင်းမတင်မီခေတ်ဟု ခေါ်သည်။
ကျောက်ခေတ်ဆိုသည့် အသုံးအနှုန်းကို ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်တို့က သတ္တုကို အသုံးမပြုမီ ရှည်လျားသော အချိန်ကာလကို ရည်ညွှန်းခေါ်ဆိုလေ့ရှိပြီး ထိုခေတ်အခါက ကျောက်ဖြင့် ပြုလုပ်သော ကိရိယာများမှာ အခြားနုသော ပစ္စည်းများဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ကိရိယာများထက် ပို၍ များပြားစွာ ကျန်ရစ်ခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုကာလသည် ခေတ်သုံးခေတ်ပိုင်းခြားထားသော အချိန်ကာလမှ ပထမဆုံးခေတ်ဖြစ်သည်။
ကျောက်ခေတ်ကို ကျောက်ခေတ်ဦးပိုင်း နှင့် ကျောက်ခေတ်နှောင်းပိုင်း ဟူ၍ ပိုင်းခြားခြင်းကို ၁၈၅၉ ခုနှစ်တွင် ဂျန် ဂျက်ကော့ဘ် ဝေါဆာ (Jens Jacob Worsaae) မှ သူ၏ ၁၈၅၁ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သည့် ဒိန်းမတ်တို့နှင့် ဆိုင်သော လူတို့အခြေချနေထိုင်မှုနှင့်ပတ်သက်သည့်တွေ့ရှိချက်များကို အခြေခံ၍ တင်ပြခဲ့သည်။ ယနေ့တိုင် အသုံးပြုနေကြဆဲဖြစ်သော ကျောက်ခေတ်ဟောင်း (Palaeolithic)၊ ကျောက်ခေတ်လယ် (Mesolithic) နှင့် ကျောက်ခေတ်သစ် (Neolithic) ဟူ၍ ထပ်ဆင့်ပိုင်းခြားခြင်းကို ဇွန်လပ်ဘောက် (John Lubbock) က ၁၈၆၅ ခုနှစ်တွင်ထုတ်ဝေခဲ့သည့် သမိုင်းမတင်မီကာလ (Pre-historic Times) ဟူသော ဂန္ထဝင်  စာရင်းဝင် စာအုပ်တွင် စတင်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်ကာလ ၃ ခုကို ထပ်မံ၍ အစိတ်အပိုင်း ပိုင်းခြားကြသည်။ လက်တွေ့တွင်မူ ထိုသို့ခေတ်ကာလ ပြောင်းလဲမှုမှာ ဒေသ (ယဉ်ကျေးမှု) ပေါ်မူတည်၍ တစ်နေရာနှင့် တစ်နေရာ အကြီးအကျယ် ကွဲပြားခြားနားကြသည်။ လက်တွေ့တွင်မူ လူသားတို့သည် သံခေတ်များတွင်ပင် နေရာဒေသ အသစ်များသို့ ဆက်လက်၍ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ကျောက်ခေတ်ကာလများ ဟု ရည်ညွှန်းခြင်းထက် ကျောက်ခေတ်ကာလတစ်ခုဟု ရည်ညွှန်းခြင်းက ပို၍ လျော်ကန်သင့်မြတ်သည်။ ယနေ့ခေတ်လူတို့ သုံးနှုန်းကြသည့် အသုံးအနှုန်းများအရ ကျောက်ခေတ်ဆိုသည့် စကားလုံးသည် အငြင်းပွားဖွယ်ရာ စကားလုံးပင်ဖြစ်သည်။ မနုဿဗေဒ ပညာရှင်များ အသင်းက ထိုအသုံးအနှုန်းကို အားမပေးပေ။
ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာ မှ ကျောက်ခေတ်
ဤအချိန်ကာလ နှင့် ပတ်သတ်သော အချိန်မှာ လေ့လာသော နေရာဒေသပေါ်မူတည်၍ မရေရာမသေချာခြင်း၊ အငြင်းပွားဖွယ်ဖြစ်ခြင်း နှင့် ကွဲပြားခြားနားခြင်းတို့ရှိသည်။ ကျောက်ခေတ်ကာလသည် လူသားတို့အားလုံးနှင့် သက်ဆိုင်သော ယေဘူယျဟူ၍ ပြောနိုင်သော်လည်း အချို့သော အစုအဖွဲ့များမှာ သတ္တုလောဟာစပ်ခြင်းဆိုင်ရာအတတ်ပညာကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ခြင်း မရှိပဲ နည်းပညာအရ တိုးတက်သည့် အခြားယဉ်ကျေးမှုများနှင့် တွေ့ဆုံသည့်အချိန်အထိ ကျောက်ခေတ်တွင်ပင် ရှိနေခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ယေဘူယျအားဖြင့် ဤအချိန်ကာလသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၃သန်းကျော်ခန့်တွင် လူတို့နှင့် မျိုးနွယ်တူများ အာဖရိကတွင် လူသားတို့ကကိရိယာတန်ဆာပလာများ စတင်ပြုလုပ်ခြင်းမှ စတင်ခဲ့သည်ဟုယုံကြည်ကြသည်။ Australopithecus ဟုခေါ်သော ရှေးဟောင်းလူအမျိုးအစားများမှာ ကျောက်ကိရိယာများကို အသုံးပြုလေ့မရှိပဲ Anthropomorphous robust us လူအမျိုးအစားများကသာ တီထွင်ခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသည်။ သို့သော် သူတို့၏ ကျန်ရစ်ခဲ့သော အကြွင်းအကျန်များကိုလေ့လာခြင်းကို ထိုအချိန်ကာလကိုလေ့လာသည့် ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်များက ဆက်၍ ပြုလုပ်ဆဲပင်ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ကျောက်ခေတ်သမိုင်း
ကျောက်ခေတ်သမိုင်းနှင့်ပတ်သတ်၍ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရေနံရှာဖွေရန်အတွက် ရောက်ရှိလာသော ဥရောပတိုက်သား ဘူမိဗေဒပညာရှင်များက ယင်းတို့၏ တွေ့ရှိချက်များကို စတင်ဖော်ပြခဲ့ခြင်းဖြင့် အစပျိုးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၈၉၄ ခုနှစ်နှင့် ၁၈၉၇ခုနှစ်တို့တွင် ဖရင့်နွတ်တလင်း၏ ကျောက်လက်နက်များဟု ရည်ညွှန်းသော ကျောက်တုံးငယ်များကို ဖော်ပြချက်များမှာ ထိုခေတ်ကာလက ပညာရှင်များအကြား အငြင်းပွားစရာဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပထမဦးဆုံးသော ကျောက်ခေတ်ကာလဆိုင်ရာသုတေသနပြုချက်များကို ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်း၊ ရှမ်းပြည်နယ်တို့တွင် အမေရိကန်စူးစမ်းလေ့လာရေးအဖွဲ့ဖြစ်သော ဘူမိဗေဒပညာရှင် ဟဲလ်မက်ဒီတားရား၊ ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင် ဟယ်လ်လမ်အဲလ်မူးဗီးယပ်စ်၊ နိခါတကဗေဒပညာရှင်များဖြစ်သော အက်ဒွင်းအိပ်ချ်ကိုးလ်ဘာ့တ်နှင့် ဂျေဘားကွက်တ်တို့က ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ အဆိုပါပညာရှင်များ၏ ဖော်ပြချက်အရ မြန်မာ့ကျောက်ခေတ်ကာလတွင် အဓိကတွေ့ရှိရသော ကျောက်လက်နက်အုပ်စုကြီး လေးခုမှာ ခုတ်ဓား၊ စင်းဓား၊ ကျောက်ခြစ်နှင့် လက်ဆုပ်ပဲခွပ်တို့ဖြစ်သည်။ ထိုကျောက်လက်နက် ပြုလုပ်သော အဓိကကုန်ကြမ်းပစ္စည်းများမှာ မီးတောင်ကျောက်၊ သစ်သားကျောက်တို့ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောက်လက်နက်များပြုလုပ်သော ဓလေ့ကို မူးဗီးယပ်စ်နှင့် ဒီတားရားတို့က မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်းတွင်တွေ့ရှိခဲ့သောကြောင့် "အညာသားဌာနေယဉ်ကျေးမှု" ဟု ကင်ပွန်းတပ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါပညာရှင်များက ယင်းတို့တွေ့ရှိခဲ့သော ကျောက်လက်နက်များနှင့် သတ္တဝါတို့၏ ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းများကို တွဲဖက်တွေ့ရှိခဲ့ရသော ဧရာဝတီမြစ်ကမ်းဆင့်ငါးဆင့်၏ ဘူမိမြေလွှာများအပေါ်မူတည်ပြီး သက်တမ်းကာလကို ခန့်မှန်းခဲ့သည်။ အဆိုပါ သက်တမ်းကာလအရ မြန်မာ့ကျောက်ခေတ်ကာလသည် ပလိုင်စတိုဆင်းကာလလယ်မှစတင်ပြီး ဟိုလိုဆင်းကာလ နှောင်းပိုင်းအထိ တည်ရှိခဲ့သည်ဟု ယေဘုယျသတ်မှတ်ခဲ့သည်။
မြန်မာ့သမိုင်းပညာရှင် ဒေါက်တာသန်းထွန်းက မြန်မာ့ကျောက်ခေတ်ကာလကို အစောဆုံးအားဖြင့် လွန်ခဲ့သောအနှစ်၅၅၀၀၀၀မှစတင်ခဲ့မည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့သည်။ အဂ်လန်နိုင်ငံမှရှေးဟောင်းသုတေသီ အဲလစ်စဘက်သ်မိုးကမူ ထိုင်းနိုင်ငံမှ ကျောက်ခေတ်ဒေသများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပြီး အရင်အနှစ်၇၅၀၀၀၀ကစတင်ခဲ့သည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့လေသည်။ တောင်ကြီးခရိုင် ရွာငံမြို့နယ် ညောင်ကြတ်-ရေပုတ်သွားမြဲလမ်းဘေးရှိ ပြဒါးလင်းဂူ ၌ ကျောက်ခေတ် လူသားများ၏လက်ရာနံရံပန်းချီများအား ၁၉၆ဝနှစ်များအတောအတွင်း ဘူမိဗေဒပညာရှင် ဦးခင်မောင်ကျော်က စတင်တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင်ထိုခေတ်ကာလက မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ၏ ကြီးကြပ်မှုအောက်တွင် ရှေးဟောင်းသုတေသနဝန် ဦးအောင်သော်ဦးဆောင်ပြီး ရန်ကုန်ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ်မှ မနုဿဗေဒဌာန၊ ဘူမိဗေဒဌာန၊ သတ္တဗေဒဌာနနှင့် ရုက္ခဗေဒဌာနတို့မှ ပညာရှင်အသီးသီးပါဝင်ပြီး ပြဒါးလင်းဂူကို တူးဖော်ရေးနှင့် ကျောက်ခေတ်ကာလနံရံဆေးရေးပန်းချီများကို ထိန်းသိမ်းရေးလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထိုကျောက်ဂူမှ မြန်မာ့ကျောက်ခေတ်ကာလနှင့်သက်ဆိုင်သော အထောက်အထား အချက်အလက် အသစ်များကို ရရှိခဲ့ပြန်သည်။ အဆိုပါကျောက်ဂူမှ ကျောက်လက်နက်များကို ရာနှင့်ချီပြီးတူးဖော် ရရှိခဲ့သည်။ လေ့လာရန်အတွက် ကောင်းမွန်သောနမူနာလေးရာခန့်ကိုသာ ဌာနချုပ်သို့ယူဆောင်ခဲ့ပြီး ကျန်ရှိသည့်ကျောက် လက်နက်များကို ထိုဂူ၏ အနီးနားဝန်းကျင်တွင် ပြန်လည်မြှပ်နှံခဲ့သည်။ ကျောက်နံရံတွင် ပန်းချီဆွဲရာ၌ မြေနီကို ပန်းချီဆေးအဖြစ်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ နံရံပန်းချီကားများမှာ လက်ဝါးနှစ်ဖက်ဟု ယူဆရသောပုံ၊ နေဟုယူဆထားသောပုံနှင့် တိရစ္ဆာန်ပုံများဖြစ်ကြသည်။ ထိုပုံများအားလုံးအား လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၃၀၀ဝ နှင့် ၁၀၀၀ဝ ကြားနေထိုင်သွားကြသော ကျောက်ခေတ်လူသားများ၏ လက်ရာများ ဖြစ်မည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ထိုတူးဖော်ရေးမှ ရရှိသော အရိုးနှင့်မီးသွေးခဲအပိုင်းအစများကို ရေဒီယိုကာဗွန်၁၄နည်းဖြင့် ဓာတ်ခွဲစမ်းသပ်ခြင်း၊ အရိုးအတွင်းမှ ချဉ်ဆီအကြွင်းအကျန်ကို ဓာတ်ခွဲစမ်းသပ်ခြင်းဖြင့် ထိုခေတ်ကာလက ပြဒါးလင်းဂူတွင် အစောဆုံးကာလလူနေထိုင်ခဲ့မှုမှာ လွန်ခဲ့သော အနှစ်၁၃၀၀၀မှ စတင်ခဲ့သည်ဟူ ယေဘုယျဆိုနိုင်သည်။ ကျောက်လက်နက် ဖဲ့ဆစ်မှုအပိုင်းမှာမူ ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းတွင် တွေ့ရှိရသော ကျောက်လက်နက်များထက် အရွယ်အစားအားဖြင့်ပိုမိုသေးငယ်ပြီး အသွားဖော်ဖဲ့ဆစ်မှုအပိုင်းမှာ နည်းစနစ်ပိုင်းဆိုင်ရာအားဖြင့် ပိုမိုကောင်းမွန်သည်ဟု သုံးသပ်ကြသည်။ သို့သော်လည်း ကျောက်လက်နက်များ၏ ပုံပန်းသဏ္ဌာန်တို့မှာမူ ကျောက်လက်နက်အုပ်စုကြီးလေးစုမှ ကွဲပြားမှုသိပ်မရှိကြောင်းဆိုကြသည်။ ထို့ပြင်ထိုကျောက်ခေတ်ဂူမှ စင်းလုံးချောအသွားသွေး၊ အရောင်တင်ထားသော ကျောက်ခေတ်သစ်ကာလလက်နက်များကိုလည်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။
ထို့နောက်၁၉၇၀ခုနှစ်များမှ စတင်ပြီးမန္တလေးနှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးများတွင် ကျောက်ခေတ်သစ်ဒေသများကို တူးဖော်ရေးလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းနှင့် မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်လာသည့် ကျောက်ခေတ်သစ်ယဉ်ကျေးမှုရပ်ဝန်းများကို ထင်ရှားစေခဲ့သည်။ ထိုဒေသတို့မှ အထောက်အထားများအရ ကျောက်ခေတ်ဟောင်းဒေသများနှင့် ကွဲပြားပြီး လူနေမှုအဆင့်အတန်းကွာခြားလာသည့် ကျောက်ခေတ်သစ်ဓလေ့များယဉ်ကျေးမှုများကို သိရှိလာခဲ့သည်။
ကျောက်ခေတ်အပိုင်းအခြားများ
လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၆၀ဝ ဝ၀ဝ မှ ၁၂၀၀ဝ ကြားအား ကျောက်ဟောင်းခေတ် ကျောက်ခေတ်ဟောင်းဟုလည်းကောင်း၊ နှစ်ပေါင်း ၁၂၀၀ဝ မှ ၉၀၀ဝ ကြားအား ကျောက်လယ်ဟုလည်းကောင်း၊ နှစ်ပေါင်း ၉၀၀ဝ မှ ၅၀၀ဝကြားအား ကျောက်သစ်ခေတ်ကျောက်ခေတ်သစ်ဟုလည်းကောင်း ခေါ်ဝေါ်သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ထိုအခေါ်အဝေါ်များမှာ အနောက် အာရှဒေသအတွက်သာဖြစ်၍ အခြားနေရာဒေသများအတွက်မူ သီးခြားနှစ်အပိုင်းအခြားများလည်း ရှိမည်ဟု ယူဆထားကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံများအတွက်မူ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၆၀၀၀၀ဝ မှ ၄၂၀၀ဝ ထိအား ကျောက်ခေတ်ကာလဟုခေါ်သင့်၍ နှစ်ပေါင်း ၄၂၀၀ဝ မှ ၂၂၀၀ဝ ထိကာလအား သစ်သား ကာလဟုခေါ်သင့်ကြောင်း အရှေ့တောင်အာရှသမိုင်းမတင်မီခေတ်ကာလပညာရှင် အမေရိကန်လူမျိုး ဒဘလျူဂျီစိုလ်းဟိမ်းက တင်ပြခဲ့သည်။ ထိုအယူအဆကို မြန်မာ့သမိုင်းပညာရှင်ဒေါက်တာသန်းထွန်းက ယေဘုယျအားဖြင့် လက်ခံထားသည်ကို ယင်း၏ စာအုပ်စာတမ်းများတွင် အထင်အရှားတွေ့မြင်နိုင်သည်။
ထိုသစ်သားကာလ၌ ရှေးကျောက်ခေတ် လူသားများသည် သစ်၊ဝါး နှင့် ကျောက်လက်နက်ကိရိယာများအားပေါင်းစပ်၍ အသုံးပြုလာတတ်ကြသည်။ သို့သော်ရာသီဥတု တိုက်စားသောဒဏ်ကြောင့် သစ်နှင့်ပေါင်းစပ်ထားသော ကျောက်လက်နက် အနည်းငယ်မျှသာ အထောက်အထားဖြစ် ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၂၀၀ဝ မှ ၁၁၀၀ဝ ထိကာလအား ဒေသစွဲကာလဟု ခေါ်သင့်ကြောင်းလည်း ပညာရှင်များက လက်ခံခဲ့ကြသည်။ ထိုခေတ်ကာလ၌ လူတို့သည် မိမိတို့၏ ဒေသအတွင်းတွင်သာနေ၍ အခြားမျိုးနွယ်စုများနှင့် အဆက်ဖြတ်ထားသောကြောင့်ဖြစ်သည်ဟု ယူဆရသော်လည်း အဆိုပါအချက်ကို ငြင်းချက်ထုတ်နိုင်သော ရှေးဟောင်းသုတေသနဆိုင်ရာ အထောက်အထားများကို တွေ့ရှိလာရပြီဖြစ်သည်။ ထိုခေတ်ကာလတွင် လူတို့သည် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းအား အနည်းငယ်လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ ကျောက်လက်နက်ကိရိယာများအားလည်း  အနည်းငယ်ချောအောင် သွေးတတ်လာကြသည်။ အိုးများအားလည်း စတင်ပြုလုပ်လာကြသည်။ သို့သော်ဂူအတွင်း၌သာ ဆက်လက်နေထိုင်သူများရှိသလို လွင်ပြင်ဒေသများတွင်နေထိုင်သူများကလည်း အမဲလိုက်ခြင်း၊ အစားအစာစုဆောင်းခြင်းများကို ကိုပင် ဆက်လက်လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။
လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၀၀၀ဝ လောက်မှစတင်ကာ မြေဩဇာကောင်းသော လွင်ပြင်များတွင် ကျောက်ခေတ်လူသားများသည် စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးများကို ပြုလုပ်လာကြသည်။ ထိုအချိန်မှစတင်၍ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများအားကောင်းလာပြီး ရှေးဦး သမိုင်းကာလအထိ ယဉ်ကျေးမှုများတိုးတက်လာခဲ့သည်။ ဤသည်တို့မှာ မြန်မာနိုင်ငံ နှင့်သက်ဆိုင်ဆီလျော်သော ကျောက်ခေတ်ကာလ အပိုင်းအခြားများဖြစ်သည်။
ရွှေပိန်သောင်း
ရွှေပိန်သောင်း [၁၉ဝ၈ - ၁၉၆၁]
ဓားပိန်မြို့ မအူစုပိုင်းနေ ကုန်သည် ဦးခင်၊ ဒေါ်နုယုံ တို့က ၁၉ဝ၈ ခုနှစ် [မြန်မာ သက္ကရာဇ် ၁၂ရဝ ပြည့်နှစ်] တွင် မွေးဖွားသည်။ အမည်ရင်း ဦးသောင်းညွှန့် ဖြစ်သည်။
ရန်ကုန် အရှေ့ပိုင်း ရေကျော် မက်သဒစ် ကျောင်းနှင့် မြို့မ အမျိုးသား အထက်တန်း ကျောင်းတို့တွင် ပညာ သင်ကြား ခဲ့သည်။ မြို့မကျောင်းမှ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာ ၁ဝ တန်း စာမေးပွဲ အောင်မြင် ခဲ့သည်။ ကျောင်းသား ဘဝတွင်ပင် ကျောင်းသား ရေးရာများကို စွမ်းစွမ်းတမံ ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ကဗျာ၊ ဆောင်းပါး၊ ဝတ္ထု စတင် ရေးသားခြင်း၊ မြန်မာ့ အလင်း သတင်းစာ အတွက် ရုပ်ရှင် သတင်းထောက် အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခြင်းတို့ ပြုလုပ် ခဲ့သည်။ ဓားပိန်မြို့ ဇာတိ ဖြစ်၍ "ရွှေပိန်သောင်း" ကလောင် အမည် ယူခဲ့သည်။
မြို့မ ကျောင်းမှ ထွက်ပြီးနောက် မြန်မာ့ အလင်း သတင်းစာတွင် လက်ထောက် အယ်ဒီတာ (၁၉၃၅-၄၈)၊ အယ်ဒီတာ (၁၉၄၈-၅၂)၊ တွဲဖက် အယ်ဒီတာ (၁၉၅၂-၆၁) [ကွယ်လွန်ချိန် အထိ] ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။ ဤသို့ဖြင့် မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာတွင် ၂၆ နှစ်မျှ ဆက်တိုက် အမှု ထမ်းခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ စာရေး ဆရာ အသင်း ဥက္ကဋ္ဌ (၁၉၅၃ - ၅၄)၊ မြန်မာနိုင်ငံ သတင်းစာ ဆရာ အသင်း ဥက္ကဋ္ဌ (၁၉၅၈ - ၅၉) အဖြစ် တာဝန် ယူခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ရုပ်ရှင်နှင့် ပြဇာတ် အစည်းအရုံး အမှုဆောင် လူကြီး၊ ရုပ်ရှင် ဆင်ဆာ အဖွဲ့တွင် စာရေးဆရာ အသင်း ကိုယ်စားလှယ်၊ ငါးပါး သီလ စောင့်ထိန်းရေး အဖွဲ့ အမှုဆောင် လူကြီး စသည် တို့တွင် ပါဝင် ခဲ့သည်။ သတင်းစာ ကိုယ်စားလှယ်၊ ယဉ်ကျေးမှု ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ရုရှ၊ တရုတ်၊ အင်္ဂလန်၊ ပြင်သစ်၊ ယူဂိုစလားဗီးယား၊ ဟန်ဂေရီ အစ ရှိသည့် နိုင်ငံများသို့ သွားရောက် ခဲ့သည်။
မြို့မ ကျောင်းသား ဘဝ ကပင် ဒဂုန်၊ ကဝိ မျက်မှန် စသော ရှေးခေတ် စာနယ်ဇင်း များတွင် ဝတ္ထု ဆောင်းပါး များစွာ ရေးသား ခဲ့သည်။ ရုပ်ရှင် ဇာတ်ညွှန်း များနှင့် သတင်းစာ အခန်းဆက် ဆောင်းပါး များကိုလည်း ရေးသား ခဲ့သည်။ ထင်ရှားသည့် စာအုပ် အချို့မှာ ချစ်သမျှကို၊ သုဝဏ္ဏ စန္ဒီ၊ လူထူးလူဆန်းနှင့် မြေစာပင် တို့ ဖြစ်ကြသည်။ 'လူထူးလူဆန်း' ကို ပဲရော့ ရုပ်ရှင် ကုမ္ပဏီက ရုပ်ရှင် ရိုက်ကူး ခဲ့သည်။
ဂျပန် ခေတ်တွင် ဂျပန် အစိုးရ ဝါဒ ဖြန့်ဖြူးရေး ဌာနက ထုတ်ဝေသည့် ဂရိတ်တား အေရှ သတင်းစာ တိုက်၏ ၁၉၄၃ ခု ပထမ အကြိမ် ဂရိတ်တားအာရှဆု စာပေဆု ပြိုင်ပွဲတွင် "ဗိုလ်အေရှ" ဝတ္ထုဖြင့် ဝတ္ထု ပထမဆု ရရှိခဲ့သည်။ တဖန် ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ် စာရေးဆရာ အသင်းက ကြီးမှူး ကျင်းပသော စာဆိုတော်နေ့ ဆောင်းပါး ပြိုင်ပွဲတွင် ပထမ ရွှေတံဆိပ် ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး
၁၉၆၁ ခု ဩဂုတ်လ ၉ ရက် နံနက် ၁၁ နာရီ အချိန်တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ ကန်တော်ကလေး ၉၃ လမ်း၊ အမှတ် ၈၄ ရှိ နေအိမ်၌ ရုတ်တရက် ကွယ်လွန်သည်။
စာညွှန်း
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ယောင်ကောင်းရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
ယောင်ကောင်းရွာ (Yawngkawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ ကောင်းကြည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၈၄၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြူချောင်း
ကြူချောင်း
ဘဝိုင်းရွာ၊ ဘဝိုင်း
ဘဝိုင်းရွာ၊ ဘဝိုင်း
အလယ်ရိုးရွာ၊ ကွမ်းခြံကုန်း
အလယ်ရိုးရွာ၊ ကွမ်းခြံကုန်း
သာယာကုန်းရွာ၊ ဘီလူး
သာယာကုန်းရွာ(Tharyarkone)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်၊ ဘီလူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၅၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘီလူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၀၄ ဦး၊ မ ၃၈၆၁ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၇၀၆၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးညှင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တူခေါ်ဖိုးရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
တူခေါ်ဖိုးရွာ (Tukhawhpoe)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ ခဲဒိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၃၈၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခဲဒိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၉ ဦး၊ မ ၂၆၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၄၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထာလောင်းရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
ထာလောင်းရွာ(Htarlaung)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်ခရိုင်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ အွယ်ရေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၈၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အွယ်ရေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၃၇ ဦး၊ မ ၃၅၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၈၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ဖွတ်ချေးထူးရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
ဖွတ်ချေးထူးရွာ (Hputchayhtu)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ ချင်းစခမ်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၇၉၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ချင်းစခမ်းကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၅၂ ဦး၊ မ ၅၂၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၇၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ထာလောင်းရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းတပ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖွတ်ချေးထူးရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပွတ်တန်းရွာ၊ တံတားဦးမြို့နယ်
ပွတ်တန်းရွာ (Puttan)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ တံတားဦးမြို့နယ်၊ ဟံသာဝတီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၀၅၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟံသာဝတီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၁၁ ဦး၊ မ ၁၁၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၅၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တံတားဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘဝိုင်းကန်းနားစုရွာ၊ ဘဝိုင်း
ဘဝိုင်းကန်းနားစုရွာ၊ ဘဝိုင်း
ရွာဟောင်းရွာ၊ ပါမဲ
ရွာဟောင်းရွာ (Ywarhaung)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ပါမဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၃၂၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပါမဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၆၉ ဦး၊ မ ၄၄၀၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၈၇၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကြာနီကန်
ကြာနီကန်
နင်းကျန်းဦးရွာ၊ ကွမ်းခြံကုန်း
နင်းကျန်းဦးရွာ၊ ကွမ်းခြံကုန်း
အင်ဂိုလာနိုင်ငံ၏ အလံတော်
အင်ဂိုလာနိုင်ငံ၏ အလံတော်ကို အင်ဂိုလာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရရှိခဲ့သည့် ၁၉၇၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့မှစတင်အသုံးပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အလံတွင် အပေါ်တစ်ပိုင်းတွင် အနီရောင်နှင့် အောက်တစ်ပိုင်းတွင် အနက်ရောင်ဖြင့် အလယ်မှနေ၍ နှစ်ပိုင်းခွဲထားပြီး အလယ်ဗဟိုတွင် အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်တစ်ခုပါဝင်သည်။ ထိုတံဆိပ်သည် အဝါရောင် ဂီယာတစ်ခြမ်းပကို တောခုတ်ဓားကန့်လန့်ဖြတ်ထားသည့်ပုံဖြစ်ပြီး ကြယ်တစ်ပွင့်ဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသည်။
သမိုင်း
အင်ဂိုလာနိုင်ငံအလံသည် ပေါ်တူဂီကိုလိုနီအုပ်ချုပ်ရေးအား တွန်းလှန်ခဲ့သည့် အင်ဂိုလာပြည်တွင်းစစ်ကာလတွင် အုပ်ချုပ်ခဲ့သော ပါတီဖြစ်သည့် အင်ဂိုလာလွတ်မြောက်ရေးပြည်သူ့လှုပ်ရှားမှုပါတီ(People's Movement for the Liberation of Angola)၏ အလံကို အခြေတည်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ MPLA ၏ အလံသည် အင်ဂိုလာနိုင်ငံအလံနှင့်တူသော်လည်း အလယ်တွင် ကြယ်တစ်လုံးတည်းသာ ပါရှိသည်။
အဓိပ္ပာယ်ဖော်ပြချက်
အင်ဂိုလာနိုင်ငံ၏ အလံတော်တွင် အနီနှင့်အနက် အလျားလိုက် အရောင်တန်းနှစ်ခုတွင် ဆိုဗီယံယူနီယံအလံတွင် အသုံးပြုထားသော တူ၊တံစဉ်ပုံကို တုပထားသည့် တောခုတ်ကန့်လန့်ဖြတ်ထားသော ဂီယာတစ်ခြမ်း၏ အတွင်း၌ ငါးထောင့်ကြယ်ပါဝင်သည်။ အင်ဂိုလာနိုင်ငံ၏ ဖွဲစည်းပုံအခြေခံဥပဒေ၌ ဖော်ပြထားချက်အရ အနီရောင်တစ်ခြမ်းသည် ကိုလိုနီကာလတွင်း လွတ်လပ်ရေးအတွက် ရုန်းကန်လှုပ်ရှားမှုနှင့် နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးကို ရည်ညွှန်းသည့် သွေးထွက်သံယိုမှုလက္ခဏာရပ်ကို ဆိုလိုသည်။ အနက်ရောင်တစ်ခြမ်းမှာ အာဖရိကကို ရည်ညွှန်းလိုခြင်းဖြစ်သည်။ အလယ်ရှိ တံဆိပ်တွင်ပါဝင်သော ဂီယာသည် စက်မှုလုပ်သားများနှင့် ထုတ်လုပ်မှုကို ကိုယ်စားပြုကာ တောခုတ်ဓားသည် တောင်သူလယ်သမားများ၊ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းနှင့် လက်နက်ကိုင်တိုက်ပွဲများကို ကိုယ်စားပြုပြီး ကြယ်နီနှင့် ပုံသဏ္ဌာန်တူညီသည့် ကြယ်သည် နိုင်ငံတကာ စည်းလုံးညီညွတ်မှုနှင့် တိုးတက်မှုကို သင်္ကေတဆောင်ခြင်းဖြစ်သည်။ အထိမ်းအမှတ်ပုံ၏ အဝါရောင်မှ နိုင်ငံ၏ ကြွယ်ဝချမ်းသာမှုကို ရည်ညွှန်းလိုခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၉၇၅ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံတွင် အနီးစင်းသည် ကိုလိုနီကာလ၊ အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးလှုပ်ရှားမှုနှင့် တော်လှန်ရေးကာလအတွင်း သွေးထွက်သံယိုဖြစ်ပွားမှုကို ရည်ညွှန်းထားသည်ဟု ဖော်ပြထားပြီး ၁၉၉၂ ဖွဲ့စည်းပုံတွင် တော်လှန်ရေးဟုသော စကားရပ်ကို "နိုင်ငံတော် ကာကွယ်ရေး"ဟုသော စကားရပ်ဖြင့် လဲလှယ်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၅ နှင့် ၁၉၉၂  မူတို့အကြား အခြားသော ပြောင်းလဲသွားသော စကားရပ်တို့မှာ တောခုတ်ဓားသည် "internationalism" မှ "နိုင်ငံတကာ စည်းလုံးညီညွတ်မှု" သို့ ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး "အလုပ်သမားလူတန်းစား"နှင့် "တောင်သူလယ်သမားလူတန်းစား"ဟုသော စကားရပ်တို့အား "အလုပ်သမား"နှင့် "တောင်သူလယ်သမား"ဟူ၍ အစားထိုးခဲ့သည်။
၂၀၀၃ ခုနှစ် အလံသစ်အတွက် အဆိုပြုမှု
၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ပို၍ "အကောင်းမြင်သော" အလံကို အမျိုးသားလွှတ်တော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာ ကော်မရှင်မှ တင်သွင်းခဲ့သော်လည်း အသုံးပြုခဲ့ခြင်း မရှိပေ။ အလယ်၌ ရေးဆွဲထားသော နေပုံသည် Tchitundo-Hulu လိုဏ်ဂူ၌ တွေ့ရှိခဲ့သော ပန်းချီပုံနှင့် ဆင်တူယိုးမှားဖြစ်နေသည်။ အလံ၏ အရွယ်အစားမှာလည်း ယခင်အလံကဲ့သို့ပင် 2:3 အချိုးကို အသုံးပြုထားသည်။
ပြင်ပလင့်များ
အင်ဂိုလာ ကဏ္ဍ:အင်ဂိုလာနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားသင်္ကေတများ အင်ဂိုလာ
စင်တီမီတာ
စင်တီမီတာ သည် အလျားကိုတိုင်းတာရာတွင် အသုံးပြုသော အတိုင်းအတာ ယူနစ်တခုဖြစ်ပြီး ၁ မီတာ၏ ၁၀၀ ပုံ ၁ ပုံဖြစ်သည်။ စင်တီမီတာကို အခြားအတိုင်းအတာယူနစ်များဖြစ်ကြသော မီလီ၊ ကီလို ကဲ့သို့ပင် လက်တွေ့နယ်ပယ်တွင် အသုံးကျယ်လျက်ရှိသည်။ ၁ စင်တီမီတာသည် အရွယ်ရောက်ပြီး လူတယောက်၏ လက်သည်းအကျယ်နှင့် အနီးစပ်ဆုံး ညီမျှသည်။
ဘွမ်ဖာဂါးရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ဘွမ်ဖာဂါးရွာ(Bumhpargar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ပင်လွမ်းဘွမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၈၆၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်ပေါ်စာခေါင်းမဲ
တောင်ပေါ်စာခေါင်းမဲ သည် စာကလေးမျိုးနွယ်ဝင် ငှက်တမျိုးဖြစ်သည်။ ယင်းငှက်အား လာအိုနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ယူနန်ပြည်နယ်၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တိဗက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကုန်းရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်
ကုန်းရွာ (Kone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ မြင်းမူမြို့နယ်၊ ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၂၁၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းမူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘူမိဗေဒလေ့လာရေးနှင့် ဓာတ်သတ္တုရှာ​ဖွေ​ရေး ဦးစီးဌာန
ဘူမိဗေဒလေ့လာရေးနှင့် ဓာတ်သတ္တုရှာဖွေရေးဦးစီးဌာန (Department of Geological Survey and Mineral Exploration)သည် သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်ရှိ ဦးစီးဌာနတစ်ခု ဖြစ်သည်။
သမိုင်း​ကြောင်း
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘူမိဗေဒမြေပုံရေးဆွဲရေးလုပ်ငန်းကို ဒုတိယကမ္ဘာစစ် မတိုင်မီကတည်းက Geological Survey of India(GSI) မှ စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် သီးခြား မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘူမိဗေဒဌာန (Burma Geological Department) စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့တွင် ရေနံနှင့်တွင်းထွက်သယံဇာတ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ကော်ပိုရေးရှင်း (Petroleum and Mineral Resources Corporation, PMRC) အောက်တွင် ဘူမိဗေဒလေ့လာရေးနှင့်ဓာတ်သတ္တုရှာဖွေရေး ဌာနခွဲကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။၁၉၅၆ ခုနှစ် မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ဓာတ်သတ္တုနှင့် ဘူမိဗေဒလေ့လာရေးဌာနခွဲကို ဓာတ်သတ္တု ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ကော်ပိုရေးရှင်း (Mineral Development Corporation)အောက်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။၁၉၇၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ဓာတ်သတ္တုနှင့် ဘူမိဗေဒလေ့လာရေးနှင့် ရှာဖွေရေးဦးစီးဌာန (Directorate of Geological Survey and Mineral Exploration)ကို ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။၁၉၇၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁ ရက်နေ့မှစ၍ ဘူမိဗေဒလေ့လာရေးနှင့်ဓာတ်သတ္တုရှာဖွေရေး ဦးစီးဌာန (Department of Geological Survey and Mineral Exploration) အမည်ဖြင့် ပြောင်းလဲ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ကဏှဇာတ်
ဧကကနိပါတ် - ၃။ ကုရုင်္ဂဝဂ် -၂၉- ကဏှဇာတ်။ ။ မိမိကျွေးမွေးထားသော အမယ်အိုအား ကျေးဇူးဆပ်သော အယျိကာကာဠက နွားလား အကြောင်း
အတုမရှိ ဝန်ဆောင်ဘိ
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သင်္ကသဿမြို့ဝယ်ပြတော်မူသော တန်ခိုးပြာဋိဟာနှင့် စင်လျဉ်း၍ တရားသဘင်၌ “မြတ်စွာဘုရား ဝန်ကိုရွက်ဆောင်ရာဝယ် အတုမရှိ၊ သူတစ်ပါးတို့ မရွက်ဆောင်နိုင်သော ဝန်ကို ရွက်ဆောင်နိုင်သည်”ဟု မြတ်စွာဘုရား၏ အသဒိသဖြစ်သော ဂုဏ်တော်ကျေးဇူးတော်ကို ချီးကျူး၍နေကြရာမြတ်စွာဘုရား ကြွလာတော်မူ၍ “ရဟန်းတို့ ... ယခုအခါမှသာ ငါဘုရား ရွက်ဆောင်တော်မူသောဝန်ကို သူတစ်ပါးတို့ မရွက်ဆောင်နိုင်သည် မဟုတ်၊ ရှေးတိရစ္ဆာန် ဖြစ်သောအခါ၌ပင်မရွက်ဆောင်နိုင်ကြောင်း” ကို မိန့်တော်မူကာအောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
[ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု အကျယ်ကား တေရသနိပါတ်၊ သရဘမိဂဇာတ်တွင်ထင်ရှားလတ္တံ့။]
အမယ်အိုမွေးနွားကလေး
လွန်လေပြီးသောအခါဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် အဘွားအို တစ်ယောက်တွင် အိမ်ခရသောနွားငယ်တစ်ကောင် ရှိသတတ်။ ထိုအဘွားအိုသည် နွားငယ်ကို ယာဂုထမင်း စသည်တို့ဖြင့်မွေးမြူကာ သားအရာ၌ ထားလေ၏။ အမည်အားဖြင့် အယျိကာကာဠကဟု ခေါ်ဆိုကြ၏။အရွယ်ရောက်လတ်သော် မျက်စဉ်းညိုသကဲ့သို့ ညိုမှောင်သော အဆင်းရှိ၏။ အကျင့်သီလနှင့်ပြည့်စုံ၏။ ရွာသူ သားငယ်တို့သည် ဦးချို၌ လည်းကောင်း၊ နားရွက်၌ လည်းကောင်း၊အမြီး၌လည်းကောင်း ကိုင်ဆွဲကာ ကစားကြကုန်၏။ ကျောပေါ်၌လည်း စီးကြကုန်၏။
တစ်နေ့သ၌ထိုအယျိကာကာဠကသည် “ ငါ့အမိအိုသည် ငါ့ကို ဆင်းဆင်းရဲရဲ မွေးမြူရ၏၊ ငါ အခစားလုပ်၍ငါ့ အမိအိုကို ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်အောင် ပြုလုပ်မည်” ဟု ကြံစည်ကာနေ၏။ ထို့နေ့မှစ၍အခစားအလုပ်ကို စုံစမ်းရှာဖွေလေ၏။
နွားဟူသမျှရုန်းမရ
အခါတစ်ပါး လှည်းကုန်သည်တစ်ယောက်သည် လှည်းငါးရာဖြင့် လာလတ်သော် မညီမညွတ် အသွားခက်ခဲသော နေရာသို့ရောက်၍လှည်းတို့ကို တက်စေရန် မတတ်နိုင်လေ။ ထိုအခါ နွားတို့ကိုဖြုတ်၍ ထမ်းပိုးအဆက်ဆက်စီမံလျက် လှည်းတစ်စီးကိုပင် နွားအလုံးစုံ ရုန်းစေသော်လည်း မတက်နိုင်လေ။အယျိကာကာဠကလည်း ထိုနေရာ အနီးဝယ် နွားအပေါင်းတို့နှင့်တကွ ကျက်စားလျက်နေ၏။
အားအင်ကြီးမားအလောင်းနွား
လှည်းကုန်သည်သည်နွားကောင်းလက္ခဏာကို ကောင်းစွာ သိသူဖြစ်၏။ နွားအုပ်အနီးသို့လာကာအားကောင်းသောနွားကို ရှာဖွေလတ်သော် အယျိကာကာဠကကိုမြင်၍ နွားကျောင်းသားတို့ကို“အမောင်တို့ ... ဤနွားကား အဘယ်သူ့နွားနည်း၊ ဤနွားကိုယူ၍ လှည်းငါးရာကိုမညီညွတ်သောနေရာမှာ ထုတ်ဆောင်စေလိုသည်၊ အဖိုးအခါ ပေးပါမည်” ဟု ဆို၏။နွားကျောင်းသားတို့လည်း နွားရှင်အနီးမှ မရှိ၊ သို့သော်လည်း အဖိုးအခပေးလျှေင်ယူနိုင်ပါသည်ဟု ဆို ဆိုကုန်၏။
အသေအချာရုန်းရန်လာ
လှည်းကုန်သည်လည်းနွားကျောင်းသားတို့ထံမှ အခွင့်ရ၍ နွားကို နဖားကြိုးဖြင့် ဆွဲလတ်သော် နေရာမှရွေ့အောင်ပင် မဆွဲနိုင်။ ထိုအခါ လှည်းကုန်သည်လည်း အဖိုးအခကို အသေအချာ ပြောစေလိုဟန်တူသည်ဟု နှလုံးသွင်းလျက် “အချင်း ... လှည်းငါးရာတို့ကို မညီညွတ်သော နေရာမှထုတ်ဆောင်ပေးလျှင် လှည်းတစ်စီးလျှင် နှစ်သပြာထား၍ အသပြာတစ်ထောင် ပေးပါမည်” ဟုဆို၏။ ထိုအခါ အယျိကာကာဠကသည် မဆွဲရတော့ဘဲ အလိုလိုသွားလေ၏။
အခမပြေတား၍နေ
နွားကျောင်းသားတို့လည်းရှေ့ဆုံးလှည်းမှစ၍ တစ်စီးစီ လှည်းငါးရာ ကုန်သည်တိုင်အောင် ထမ်းပိုးတွင်တပ်ကာလမ်းသာယာသို့ရောက်အောင် ဆွဲစေကုန်၏။ လှည်းကုန်သည်လည်း ပြီးလျှင် လှည်းတစ်စီးကိုတစ်သပြာကျထားကာ အသပြာ ငါးရာထုပ်ကာ လည်ပင်းတွင် ဆွဲ၍ပေးလေ၏။ အယျိကာကာဠကလည်းဤကုန်သည်ကား အသပြာ ငါးရာသာ ပေးသည်၊ ထားပြီးသော ကတိ မတည်၊ လှည်းတို့ကိုမသွားစေအံ့ဟု လှည်းတို့ရှေ့မှ ရပ်လျက် တားလေ၏။
အမိငွေအပ်ကျေးဇူးဆပ်
လှည်းကုန်သည်လည်း “ဤနွားကားတိရစ္ဆာန် ဖြစ်သော်လည်း အဖိုးအခ လျော့နေသည်ကို သိဟန်တူသည်” ဟု လှည်းတစ်စီးကိုနှစ်သပြာပြုကာ ယခင် ကတိထားသောအတိုင်း အသပြာတစ်ထောင်ကို ထုပ်၍ လည်တွင် ဆွဲပေးလေ၏။ထိုအခါ နွားလည်း အသပြာတစ်ထောင်ကို ယူကာ အမိအိုထံသို့ သွားလေ၏။ ရွာသူ သားငယ်တို့မြင်လျှင် လည်ပင်း၌ ဘာထုပ်ဖြစ်သည်ကို သိလိုကြသဖြင့် အနားသို့ ချဉ်းကပ်ကုန်၏။အယျိကာကာဠကလည်း သူငယ်တို့ကို ခြောက်လှန့်၍ အမိအိုထံသာ အရောက်သွားလေ၏။
အဘွားအိုလည်းနွားလည်ပင်း၌ အသပြာထောင်ထုပ်ကို မြင်၍ နွားကျောင်းသားတို့ကို မေးကာအကြောင်းသိလတ်သော် “ချစ်သား ... လှည်းငါးရာကို ရုန်းရသဖြင့် ပင်ပန်းလှ၏၊ချွေးဒီးဒီးကျနေ၏၊ သင် လုပ်၍ရသော အသပြာတစ်ထောင်ဖြင့် မွေးကျေးဇူးဆပ်သလော၊ဘာ့ကြောင့် ဤမျှလောက် အဆင်းရဲခံရသနည်း” ဟု ပြစ်တင်ပြောဆိုကာ ရေနွေးဖြင့် ရေချိုး၍တစ်ကိုယ်လုံး ဆီလိမ်းကာ ရေသောက်စေလျက် ကောင်းသော ဘောဇဉ်ခဲဖွယ်တို့ကိုကျွေးမွေးလေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ အဘွားအိုသည် - ယခုအခါ ဥပ္ပလဝဏ်။
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ဝန်ကြီးဆောင်ရာ၊ တို့မြတ်စွာ၊ ပြိုင်ရာဘက်မမြင်။
(၂) ငါးရာလှည်းများ၊ ရုန်းသည့်နွား၊ ရှုစားရှေးပုံပြင်။
တကော်ကျိုးရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
တကော်ကျိုးရွာ(Takawkyoe)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ နန်းခူခီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၈၆၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
Groove metal
ဝိသေသလက္ခဏာနှင့်မူရင်းအစ
၁၉၉၀ခုနှစ်တွင်ထွက်ရှိခဲ့သော Pantera ၏ Cowboys from Hell album groove metal အမျိုးအစားသည် groundbreaking နှင့် blueprint-defining ဖွဲ့ဆိုနိုင်သည်။ Ian Christe သည် ၁၉၉၀ ခုနှစ်အတောအတွင်း Sepultura ၏ Chaos ADနှင့် Pantera တို့သည် groove metal သည် နောက်ပိုင်းအဖွဲ့များတွင် လွှမ်းမိုးခြင်းမှ death metal ဆင်းသက်လာခြင်းကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ Exhorder ၏ ၁၉၉၀ တွင် ထွက်ရှိခဲ့သော ပထမဆုံး album Slaughter in the Vatican album သည် ပထမဆုံး groove metal album များထဲမှ တစ်ခုဟု ယူဆနိုင်သည်။ groove metal တီး ဝိုင်းများသည် thrash metal နှင့် crossover thrash တို့နှင့် ပူးပေါင်းခဲ့သည်။ Prong တီးဝိုင်းမှ lead singer နှင့် ဂီတသမား Tommy Victor က groove metal သည် Bad Brains မှ လာခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။