cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ကယ်ရိုလိုင်းနားပြည်နယ်
ကယ်ရိုလိုင်းနားပြည်နယ်
ကယ်ရိုလိုင်းနားပြည်နယ်များတွင် ဝါကို အကြီးအကျယ် စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြ၏။ ကပ္ပလီလူမျိုးများလည်း အများအပြားနေထိုင်လျက်ရှိကြသဖြင့်၊ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းအတွက် အလုပ်သမားများကို ဈေးပေါပေါနှင့် ငှားရမ်းခိုင်းစေနိုင်ကြသည်။ ကယ်ရိုလီးနားပြည်နယ်များ၏ ရာသီဥတုမှာ စိုစွတ်ထိုင်းမှိုင်း၍ ဂွမ်းထည်ရက်လုပ်ခြင်းလုပ်ငန်းနှင့် အထူးပင် သင့်လျော်ပေသည်။ ထိုပြင် ရေတံခွန်ပေါများသောကြောင့် စက်ရုံ၊ အလုပ်ရုံများအတွက် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကို စရိတ် သက်သာစွာဖြင့် ရရှိနိုင်လေသည်။
ကယ်ရိုလီးနားပြည်နယ် ၂ နယ်လုံးတွင် ဆေးပင်များကို အကြီးအကျယ် စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြ၏။ ဆာဝေါ်လတာရာလေးသည် ၁၅၈၄ ခုနှစ်တွင်ကယ်ရိုလိုင်းနားပြည်နယ်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့၏။ နောက်တစ်နှစ်တွင် ထိုနယ်၌အခြေစိုက်နေထိုင်ကြရန် အင်္ဂလိပ်လူမျိုးများကို စေလွှတ်လိုက်ရာ ထိုနယ်ရှိတိုင်းရင်းသား လူမျိုးများက အဝင်မခံဘဲ ခုခံတိုက်ခိုက်သဖြင့် အင်္ဂလိပ်လူမျိုးများမှာ အင်္ဂလန်ပြည်သို့ ပြန်သွားကြရလေသည်။
တစ်ဖန် ၁၅၈၇ ခုနှစ်တွင် ကယ်ရိုလိုင်းနားပြည်နယ်သို့ လာရောက်ကြသော အင်္ဂလိပ်လူမျိုးတစ်စုမှာလည်း ထူးဆန်းစွာ ပျောက်ကွယ်သွားကြပြန်၏။ ပထမ ချားဘုရင် လက်ထက်သို့ ရောက်သောအခါ အင်္ဂလိပ်လူမျိုးများ ထိုဒေသတွင် အခြေတကျနေထိုင်နိုင်အောင် စီစဉ်ပြုလုပ်ပေးသဖြင့် ထိုနယ်ကို အင်္ဂလန်၏ကိုလိုနီနယ်တစ်ခုအဖြစ် ပြုလုပ်ခဲ့လေသည်။ ချား ဟူသောအမည်မှာ လက်တင်ဘာသာဖြင့် ကယ်ရိုလပ်ဖြစ်၍၊ ထိုနယ်ကို ချားဘုရင်အား ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ကယ်ရိုလီးနားဟူ၍ အမည်မှည့်ခေါ်ခဲ့ကြသည်။
ဒုတိယချားဘုရင်လက်ထက်သို့ရောက်သောအခါ ၁၆၆၃-ခုနှစ်တွင် ထိုနယ်ကို မှူးမတ်အချို့အား အပိုင်စားပေးသနား လိုက်သည်။ ထိုမှူးမတ်များက ကယ်ရိုလိုင်းနားနယ်ကို မြောက်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းဟူ၍ နယ် ၂ နယ်ခွဲ ခြားလိုက်လေသည်။ တောင်ကယ်ရိုလိုင်းနားပြည်နယ်နှင့် မြောက်ကယ်ရိုလိုင်းနား ပြည်နယ်တို့သည် အမေရိကန်နိုင်ငံသမိုင်းတွင် အတော်ပင် အရေးပါခဲ့သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ မူရင်းပြည်နယ် ၁၃ နယ်တွင် ဤနယ် ၂ နယ်အပါအဝင်ဖြစ်၏။ ၁၈၆၁- ၆၅ ခုနှစ်များအတွင်း ဖြစ်ပွားသော အမေရိကန်ပြည်တွင်းစစ်ပွဲသည် တောင်ကယ်ရိုလီးနားပြည်နယ်၌ရှိသော ဖို့ဆမ္မတာ ခံတပ်မြို့ ကလေးမှ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့၏။ ထိုပြည်တွင်းစစ်ပွဲမှာ သမ္မတကြီး အေဘရာဟမ် လင်ကွန်းလက်ထက်တွင် ငွေဝယ်ကျွန် စနစ် ပယ်ဖျက်ရေးနှင့်စပ်လျဉ်း၍ စတင်ဖြစ်ပွားလေရာ၊ တောင်ကယ်ရိုလိုင်းနားပြည်နယ်သည် လင်ကွန်း၏ဝါဒကို ဆန့်ကျင် ပုန်ကန်သော တောင်ပိုင်းနယ်များဖက်တွင် စတင် သဘောကွဲလွဲ ကတည်းက ပါဝင်ခဲ့၍ ပြည်ထောင်စုထဲမှ အဦးဆုံး ခွဲထွက်သော ပြည်နယ်ဖြစ်၏။ မြောက်ကယ်ရိုလိုင်းနားပြည်နယ်မှာမူ တောင်ပိုင်းနယ်များလက်သို့ ဖို့ဆမ္မတာကျဆုံးပြီးသည့်နောက်မှ တောင်ပိုင်းနယ်များဖက်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် တောင်ပိုင်းစစ်တပ်များအတွက် ဝေပုံကျပိုမိုသော စစ်သား အင်အားကို ရက်ရောစွာ ဖြည့်တင်းပေးခဲ့လေသည်။
ပိန်းတောမရွာ၊ သာဒူးချောင်း
ပိန်းတောမရွာ၊ သာဒူးချောင်း
လို့ကူရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်
လို့ကူရွာ (Loetku)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ အလယ်ပဒေါင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၉၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အလယ်ပဒေါင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၃၈ ဦး၊ မ ၃၃၉၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၉၃၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ဒိုက်ပျက်ရွာမရွာ၊ ဒိုက်ပျက်
ဒိုက်ပျက်ရွာမရွာ၊ ဒိုက်ပျက်
သရက်ကုန်းရွာ၊ ရွှေကူမြို့နယ်
သရက်ကုန်းရွာ(Thayetkone)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ရွှေကူမြို့နယ်၊ သရက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၉၅၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သရက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၃၉ ဦး၊ မ ၁၁၆၂ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၂၀၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေကူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အစိုးရ ပုံစံများ
အစိုးရတစ်ခု၏ ပုံစံ သို့မဟုတ် နိုင်ငံတော်ကို အုပ်ချုပ်သည့် ပုံစံ ဟူသည် ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံတော် တစ်ခု၏ အစိုးရ မှ ၎င်း၏ အာဏာကို လွှတ်တော်တွင်း နိုင်ငံရေးအကောင်အထည်ဖော်သူများ အပေါ် လွှမ်းခြုံနိုင်စေရန် ပြင်ဆင်ထားသည့် နိုင်ငံရေး ပြဋ္ဌာန်းချက် ပုံစံ ကိုရည်ညွှန်းပါသည်။ သံတူကြောင်းကွဲ အနေနှင့် “အုပ်ချုပ်မှုစနစ် ပုံစံ” နှင့် “အစိုးရ၏ စနစ်ပုံစံ” ဟုလည်းဆိုသည်။
လက်တွေ့အမြင် နှင့် အတွေးအခေါ် ပြဿနာများ
ဥပမာအားဖြင့် ဒီမိုကရေစီ ၏ မရှိမဖြစ် ဝိသေသများကို အနက်ဖွင့်ရန်ကြိုးစားရာတွင် "ရွေးကောက်ပွဲများ" ကို ထည့်ပြောရမည်။ သို့သော် ယခင် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု ၏ ပြည်သူလူထုနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ၏ ပြည်သူလူထု နှစ်ရပ်လုံးမှာ သူတို့နှင့် သက်ဆိုင်သော ပြည်ထောင်စုအတွင်းမှ အမတ်လောင်းများကို ရုံး၊ဌာန များအတွက် ထောက်ခံ မဲပေးခဲ့ကြသည်သာဖြစ်သည်။ ထိုနှိုင်းယှဉ်ချက်၏ ပြဿနာရပ်မှာ အများစုအနေနှင့် သူတို့တွေးထင်ထားသော လက်တွေ့နှင့် ကိုက်ညီခြင်းမရှိသည့်အတွက် ယင်းကို ရင်ဆိုင် လက်ခံနိုင်လေ့မရှိခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ထိုသို့ အများစုမှ လက်မခံနိုင်ခြင်းကြောင့် ယခင် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု အား အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုကဲ့သို့ ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံ ဖြစ်လာအောင် ချင့်တွက်ခြင်း အတွေးအခေါ်တို့၏ အသုံးဝင်နိုင်စွမ်းမှာလည်း လျော့ပါးခဲ့ရသည်။
နည်းလမ်း
နည်းလမ်းတစ်ခုမှာ အုပ်ချုပ်မှုစနစ်တစ်ခုစီ အတွင်း တွေ့ရသော ဝိသေသတို့၏ သဘောသဘာဝတို့ကို ထပ်မံ အသေးစိတ် ရှင်းလင်းဖော်ပြရန်ပင်ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု တို့၏ ဥပမာတွင် နှစ်နိုင်ငံလုံးမှာ ရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့သည်ဖြစ်ပြီး ထိုအုပ်ချုပ်ရေးစနစ် နှစ်ခု၏ အဓိကကျသည့် ခြားနားချက်မှာ ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုမှာ ကျန်ပါတီများကို တရားမဝင်ကြောင်း ကြေညာပြီး တစ်ပါတီစနစ် ကိုကျင့်သုံးခြင်းဖြစ်သည်။ နှိုင်းယှဉ်၍ပြောဆိုရလျှင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှာ နိုင်ငံရေးပါတီများအား မတားမြစ်မပိတ်ပင်ဘဲ လည်ပတ်စေပြီး နှစ်ပါတီစနစ် ကို ထိရောက်စွာ အသုံးပြုခဲ့သည်။ ထပ်လောင်းဆိုရလျှင် ဗြိတိန် ကဲ့သို့သော ဝက်မင်စတာဒီမိုကရေစီနိုင်ငံ အများစု သို့မဟုတ် ဗြိတိသျှဓနသဟာယနိုင်ငံစု တွင်းရှိ နိုင်ငံများ သည် အနည်းဆုံး ပါတီကြီး သုံးခု ပါဝင်သည့် စနစ်ကို သုံးကြသည်။
အခြားသော အရှုပ်အထွေးများမှာ နိုင်ငံရေးစနစ် အများအပြား သည် လူမှုစီးပွားရေးလှုပ်ရှားမှုများ အဖြစ်အခြေခံ၍ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး ထိုလှုပ်ရှားမှုများအပြီးတွင် မိမိကိုယ်ကို အမည်မှည့်ခေါ်ထားသော သက်ဆိုင်ရာ ပါတီများ မှ အစိုးရထံသို့ သယ်ဆောင်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုလှုပ်ရှားမှုများမှ အာဏာနှင့် ၎င်းတို့ တွင်ရှိကောင်း ရှိနိုင်သော သီးခြား အစိုးရ ပုံစံနှင့် ချည်နှောင်မှုများသည်  သူတို့ကိုယ်သူတို့ အစိုးရပုံစံမျိုးအဖြစ် ထင်မှတ်လာစေသည်။
မြေပုံ
မတ်လ ၂၀၁၁အရာ အစိုးရများ၏ ပုံစံများဖြင့် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများကို အရောင်ဖြင့်ပြသခြင်း
အပြာရောင် - သမ္မတစနစ်ဖြင့် အပြည့်အဝအုပ်ချုပ်ခြင်း။
အစိမ်းရောင်- သမ္မတစနစ်တွင် သမ္မတနှင့်အတူ ဝန်ကြီးချုပ်၏ ကဏ္ဍပါဝင်ခြင်း။
အဝါရောင် - သမ္မတစနစ် တဝက်စီပါဝင်သောအုပ်ချုပ်မှု။
လိမ္မော်ရောင်- ပါလီမန်စနစ်နှင့် အုပ်ချုပ်ခြင်း။
အနီရောင်- ပါလီမန်စနစ် အခြေခံဥပဒေဖြင့်ရေးဆွဲထားသောဘုရင်စနစ် ယင်းစနစ်တွင် ဥသျှောင်အနေနှင့် အမှန်တကယ် အာဏာကို ကိုယ်ပိုင်သုံးစွဲခြင်း မရှိပါ။
ပန်းရောင်- ပါလီမန်စနစ် အခြေခံဥပဒေဖြင့်ရေးဆွဲထားသောဘုရင်စနစ် ယင်းစနစ်တွင် ဥသျှောင်အနေနှင့် အမှန်တကယ် အာဏာကို ကိုယ်ပိုင်သုံးစွဲခြင်း ရှိသည် (အရည်အသွေးညံ့သော ပါလီမန်ရှိသဖြင့်သုံးသည်)။
ခရမ်းရောင်- သက်ဦးဆံပိုင်ဘုရင်စနစ်။
လိမ္မော်ရင့်ရောင်- တစ်ပါတီစနစ်နိုင်ငံတော်။
အစိမ်းရင့်ရောင်- စစ်အစိုးရအာဏာရှင်စနစ် (ဥပမာအားဖြင့် ထိုတိုင်းပြည်များတွင် တရားဝင်အဖြစ် သမ္မတအုပ်ချုပ်ရေးကဲ့သို့ အစိုးရအုပ်ချုပ်မှုပုံစံအောက်တွင် စာရင်းသွင်းထားလေ့ရှိသည်)။
မီးခိုးရောင်- အထက်ပါဖော်ပြထားသော စနစ်များမှ ကိုက်ညီမှုမရှိသော နိုင်ငံများ။
တောင်ဘို့လှ
တောင်ဘို့လှ
ကူတောင်ရွာ၊ ကူတောင်
ကူတောင်ရွာ၊ ကူတောင်
အုန်းခြံ (တောင်)ရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်
အုန်းခြံ (တောင်)ရွာ (Ohnchan(South))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရေဦးမြို့နယ်၊ တင်းတိမ်ရံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၄၁၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇီးကွက်ချောင်းရွာ၊ လှိုင်းဘုန်း
ဇီးကွက်ချောင်းရွာ၊ လှိုင်းဘုန်း
ဗလာဒီမာ လစ်စင်
၁၉၅၆ခုနှစ် မေလ ၇ရက်တွင် အီဗန်နိုဗို Ivanovo ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူသည် စတီလ်း(သံမဏိ) စက်မှုလုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်သော ရုရှားစီးပွားရေးသမား ဖြစ်သည်။ ဖော့ဘ်စ် Forbes မဂ္ဂဇင်း၏ ဖော်ပြချက်များအရ သူ့တွင်အသားတင်ပိုင်ဆိုင်မှု ဒေါ်လာ ၁၅.၈သန်းခန့်ရှိပြီး ရုရှား၏ အချမ်းသာဆုံးဖြစ်သည်။
နောက်ကြောင်းရာဇဝင်
ဗာလာဒီမာ လစ်စင်န် သည် ၁၉၉၆ တွင် နိုဗိုလီပတ်စ်ခ် စတီးလ် Novolipetsk Steel (NLMK) ၏ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ပြီး ၁၉၉၈ တွင် ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၉၃ ခုနှစ်မှစတင်၍ ရုရှားနိုင်ငံ၏ နာမည်ကြီး သတ္ထုထုတ်လုပ်သည့် NLMK၊ MMK၊ Sayansk နှင့် Novokuznetsk Aluminium စက်ရုံများအပါအဝင် အဓိက သတ္တုလုပ်ငန်းရှင်များအဖွဲ.တွင် ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင် အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ယခင်ကလည်း ကာဇတ်စတန် Kazakhstan ရဲ့ သံမဏိစက်ရုံကြီး ၄ ရုံအနက်တစ်ခုဖြစ်သော ကာရာဂန်ဒါ Karaganda သံမဏိစက်ရုံတွင် လက်ထောက်အင်ဂျင်နီယာချုပ် နှင့် လက်ထောက်ညွှန်ချုပ် အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။ ဆိုက်ဘေးရီရား မက်တာလာဂျစ် Siberian Metallurgic Institute မှ ဘွဲ.ရပြီး သူလာချာမက် မက်တလ်စ် ဝက်စ် Tulachermet Metals Works စက်ရုံတွင် အလုပ်သမာခေါင်းအဖြစ် အလုပ်စခဲ့ပြီး ရာထူးအဆင့်ဆင့် တက်ပြီး ဌာနစိတ်မန်နေဂျာ မှ အလုပ်မန်နေဂျာ ဖြစ်လာသည်။
၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်တွင် MScဘွဲ့ ၊ PhD(ဒေါက်တာဘွဲ့) နှင့် စီးပွားရေးတွင် DSc ဘွဲ့များရရှိခဲ့သည်။ သတ္တုနှင့်ပတ်သက်သော နည်းစနစ်များကို မူပိုင်ခွင့်မှတ်ပုံတင်ထားပြီး သတ္တုနှင့်ဆိုင်သော ဆောင်းပါးများပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
အမျိုးသားစီးပွားရေးတက္ကသိုလ် Academy of National Economy၏ ပါမောက္ခ ဖြစ်လာပြီး ဝန်ကြီးများကောင်စီမှ ချီးမြှင့်သောသိပ္ပံ နှင့် အင်ဂျင်နီယာထူးချွန်ဆု(၁၉၈၉)၊ ရုရှား၏ သတ္တုဂုဏ်ထူးဆောင် ပုဂ္ဂိုလ်(၁၉၉၉)၊ the Knight of the Order of Honour of the Russian Federation ဆု (၂၀၀၀) နှင့် the Knight of the Order of St.Sergiy Radonezhsky ဆု(၂၀၀၁) များရရှိထားသည်။
ဒေါက်တာ လစ်စင် သည် ၁၉၅၆ ခုနှစ် မေလ ၅ရက် နေ.တွင် အီဗန်နိုဗို Ivanovo ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ အိမ်ထောင်သည် တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ကလေး ၃ ယောက်ရှိသည်။ ကလေးများမှာ ပီရာချီစလပ်(၃၈နှစ်)၊ ဒီမစ်သရီ(၂၇နှစ်) နှင့် အာလက်ဇန်ဒါ(၁၆နှစ်) တို.ဖြစ်သည်။
တောင်မင်းကျောင်းရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
တောင်မင်းကျောင်းရွာ (Taungminkyaung)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ ပခန်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၃၅၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပခန်းကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၉၅ ဦး၊ မ ၂၅၄၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၅၃၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရုံးတော (မြောက်စု)ရွာ၊ သာဒူးချောင်း
ရုံးတော (မြောက်စု)ရွာ၊ သာဒူးချောင်း
မျက်မဲငှက်ပြာလေး
မျက်မဲငှက်ပြာလေး  (Eumyias thalassinus) သည် အရှေ့တောင်အာရှ၊ ဟိမဝန္တာတောင်တန်းမှ ဆူမတြာကျွန်းအထိ တွေ့ရှိရသော ပိုးကောင်ဖမ်းငှက်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ဘောလယ်မြစ်
ဘောလယ်မြစ်
ဘောလယ်မြစ်သည် ပဲခူးတိုင်း အင်းစိန်ခရိုင်နှင့် ဧရာဝတီတိုင်း မအူပင်ခရိုင် ကို ပိုင်းခြားထားသကဲ့သို့စီးဆင်းလျက်ရှိသော မြစ်ဖြစ်သည်။တော်လတဲ့ရွာ အထက်နားမှနေ၍ လှိုင်မြစ်မှ အနောက် ဘက်သို့ခွဲထွက်ပြီးနောက် တစ်ဖန် တောင်ဘက်သို့စီးဆင်း လာကာ ကုက္ကိုဝ ရွာအနားတွင် ကုက္ကိုဝမြစ်ထဲသို့စီးဝင်သည်။ ကုက္ကိုဝမြစ်သည်လည်း ထန်းတပင်မြို့အထက်နား၌ လှိုင်မြစ်မှ အနောက်ဘက်သို့ခွဲထွက်လာသော မြစ်ဖြစ်သည်။ ဘောလယ် မြစ်တစ်လျှောက်အနီး ဝန်းကျင်တွင် အင်းများ အလွန်ပေါ သဖြင့် အင်းကုန်းများ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရာတွင် ဘောလယ် မြစ်သည် အလွန် အသုံးဝင်သည်။ ဥတုသုံးပါးစလုံးတွင် လှေသင်္ဘောများ သွားလာနိုင်သည်။
ဘောလယ်မြစ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသော ထင်ရှားသည့် မြို့ရွာများမှာ ဘောလယ်၊ နဲသမိန်၊ ညောင်ဆိပ်၊ ချောင်းဂွ၊ ဓာတ်တော်ကုန်း၊ တော်လတဲ့ စသည်တို့ဖြစ်သည်။
Industrial metal
Industrial Metal သည် ဂီတအမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်ပြီး industrial dance ဂီတ၊ thrash metal နှင့် hardcore punk ဂီတတို့မှ ဆင်းသက်လာပြီး metal guitar riff များ sampling များ၊ synthesizer (သို့) distorted vocal များပါဝင်သည်။ Ministry, Godflesh နှင့် KMFDM တို့တွင် industrial metal ကို တွေ့ရှိရသည်။ industrial metal သည် ၁၉၈၀ နောက်ပိုင်းတွင် ဖွံဖြိုးတိုးတက်ခဲ့သည်။ industrial နှင့် heavy metal ကိုရောစပ်၍ အသုံးပြုထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ၂၁ ရာစုအစောပိုင်းနှစ်များတွင် black metal ဖြစ်ရပ်များမှ အုပ်စုများသည် industrial ဂီတမှ အစိတ်အပိုင်းကို စတင်၍ ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။ industrial metal သည် ၁၉၉၀အစောပိုင်းတွင် ကောင်းစွာဖွံ့ဖြိုးခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် မြောက်အမေရိကတွင် ဖြစ်သည်။ industrial metal သည် ၁၉၉၀ နှစ်ဝက်တွင် စတင်၍ မှေးမှိန်လာခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း
အမျိုးအစားအစောပိုင်းရက်များကတည်းက လျှပ်စစ်ဂီတာများ အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဗြိတိန် post-punk တီးဝိုင်း Killing Jokeသည် ထိုပုံစံများကို တီထွင်ခဲ့သည်။ လွှမ်းမိုးခဲ့သော အဓိက industrial metal တီးဝိုင်းများမှာ Ministy, Godflesh နှင့် Nine Inch Nails တို့ဖြစ်သည်။ အခြား industrial rock တီထွင်သည့်အုပ်စုဖြစ်သည့် Big Black သည် အခြားနောက်ပိုင်းအုပ်စုများကို ရိုက်ခတ်စေခဲ့သည်။
Jourgensen သည် thrash metal ကို နှစ်သက်လာခဲ့သည်။ Rigor Mortis တီးဝိုင်းမှ Mike Scaccia နှင့်အတူ အားသစ်ဖြည့်လောင်းခဲ့သည်။ Sepultura တီးဝိုင်းသည် သူ၏ အနှစ်သက်ဆုံး တီးဝိုင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။ Metallica album ကို ထုတ်ဝေရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။
သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့
သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့ (Presidential Electoral College) သည် လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်သည့် အဖွဲ့ဖြစ်သည်။
Industrial metal
သမိုင်းကြောင်း
ဂျာမန်တီးဝိုင်း KMFDM သည် အခြားမူလ indurstrial metal အုပ်စုဖြစ်သည်။ KMFDM ခေါင်းဆောင် Sascha Konietzkoသည် ၁၉၈၆ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် E-mu, E max, sampler များနှင့်အတူ စမ်းသပ်လေ့လာခဲ့သည်။ Guitar World မဂ္ဂဇင်းတွင် ပြောကြားထားသည်မှာ white noise များကို အသုံးပြုထားသည်မှာ ကျွန်တော်တို့ဂီတအတွက် စစ်ကူလိုမျိုး စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းပါတယ်။ ရုတ်တရက်ဆိုသလို heavy metal မှ tempor များပြောင်းလဲထားပါတယ်။ ဟန်ပန်အမူအရာများမှာ ယနေ့ထက်တိုင် ပျင်းစရာကောင်းပါတယ်။ heavy metal ကို မကြိုက်သည်မှာ အကောင်းဆုံး riff များ တစ်ကြိမ်ပဲ တီးခတ်ပါတယ်။ The Young Gods ၏ L’ Eau Rouge album ကို ၁၉၈၉တွင် ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ အဆိုတော် Franz Treichler ပြောကြားသည်မှာ ကျွန်တော်တို့ ဂီတသံကို ကြားစေချင် ခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ biker style, speed metal style မဟုတ်ပါဘူး WHAP ပဲဖြစ်ပါတယ်။
သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့
ဖွဲ့စည်းပုံ
သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့ကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ သုံးဖွဲ့ဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖွဲ့စည်းထားသည်။
Industrial metal
သမိုင်းကြောင်း
Pigface တီးဝိုင်းသည် Martin Atkin တီထွင်ခဲ့ပြီး Ministry ဒရမ်သမား Bill Rieflin လည်းပါဝင်သည်။ industrial metal အမျိုးအစားဖြစ်သည်။ noise rock နှင့် industrial ကမ္ဘာထဲမှ ပုံပန်းသဏ္ဌာန်များပါဝင်သည်။ Nine Inch Nails ကို Trent Reznor နှင့် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး Broken Epနှင့်အတူ Grammy award နှင့်အတူ အမျိုးအစားကို mainstream ပရိသတ်ဆီသို့ ယူဆောင်လာခဲ့သည်။ ဒုတိယမြောက် album The Downward Spiral သည် ရောင်းအားအကောင်းဆုံးဖြစ်လာပြီး ဂီတပွဲတော် Woodstock 94 ဆီသို့ လိုက်ပါစေခဲ့သည်။ riverhead ဖြစ်ရပ်သည် ယဉ်ကျေးမှုကို ဖွံဖြိုးစေခဲ့သည်။ coldwave မျိုးခွဲလည်းပါဝင်ခဲ့သည်။ Chemlab, 16 Volt နှင့် Acumen Nation တီးဝိုင်းတို့ကို လွှမ်းခြုံခဲ့သည်။ electro-industrial အုပ်စုအချို့သည် industrial metal နည်းပညာများကို မွေးစားခဲ့သည်။ Skinny Puppy နှင့် Front Line Assembly တို့ပါဝင်သည်။ ဗြိတိန်တီးဝိုင်း Pitch shifter ကို ၁၉၈၉ တွင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး Jon နှင့် Mark Clayden တို့ဖြင့် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ industrial metal တီးဝိုင်းဖြစ်သည်။ တီးဝိုင်းသည် နောက်ပိုင်းတွင် drum နှင့် bass များပါဝင်သည်။
သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့
၂၀၁၁ ခုနှစ်
၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲပြီးနောက် ၂၀၁၁ ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အစုအဖွဲ့က ဦးသိန်းစိန်အား လည်းကောင်း၊ အမျိုးသားလွှတ်တော် အစုအဖွဲ့က ဒေါက်တာစိုင်းမောက်ခမ်းအားလည်းကောင်း၊ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့က ဦးတင်အောင်မြင့်ဦးအား လည်းကောင်း ဒုတိယသမ္မတလောင်းများအဖြစ် အသီးသီး အဆိုပြုခဲ့ကြသည်။ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် ဆန္ဒမဲပေး ရွေးချယ်ကြရာ ဦးသိန်းစိန်က မဲအများဆုံးဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အဋ္ဌမမြောက် သမ္မတအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဦးတင်အောင်မြင့်ဦးက ဒုတိယ မဲအများဆုံးဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ (၁) အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဒေါက်တာစိုင်းမောက်ခမ်းက တတိယ မဲအများဆုံးဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ (၂) အဖြစ်လည်းကောင်း အသီးသီး ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁ ရက်နေ့တွင် ဒုတိယသမ္မတ (၁) ဖြစ်သူ ဦးတင်အောင်မြင့်ဦးသည် ကျန်းမာရေး အခြေအနေကြောင့် ဒုတိယသမ္မတအဖြစ်မှ နုတ်ထွက်သွားရာ ဒေါက်တာစိုင်းမောက်ခမ်းသည် ဒုတိယ သမ္မတ (၁) ဖြစ်လာခဲ့ပြီး တပ်မတော်သားကိုယ်စားလှယ် အစုအဖွဲ့မှ တပ်မတော် (ရေ) ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဟောင်း ဖြစ်သူ ဦးဉာဏ်ထွန်းအား ဒုတိယ သမ္မတ (၂) အဖြစ် ရွေးကောက် တင်မြှောက်ခဲ့သည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ်
၂၀၁၆ မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ပြုလုပ်သည့် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် ဦးထင်ကျော်သည် မဲအရေအတွက် ၃၆၀ ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နဝမမြောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဦးမြင့်ဆွေသည် မဲအရေအတွက် ၂၁၃ ဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ (၁) အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဦးဟင်နရီဗန်ထီးယူသည် မဲအရေအတွက် ၇၉ ဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ (၂) အဖြစ်လည်းကောင်း အသီးသီး ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။
၂၀၁၈ခုနှစ် မတ်လ၂၁ရက်​နေ့တွင် သမ္မတဦးထင်​ကျော်နုတ်ထွက်သွားပြီး​နောက် သမ္မတအသစ်ကို မတ်လ၂၈ရက်​နေ့တွင် အပြီးသတ်​ရွေးချယ်ခဲ့ရာ ဦးဝင်းမြင့်မှာ သမ္မတအသစ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
တောင်ဘို့လှလေး
တောင်ဘို့လှလေး
ကြည်ကုန်းရွာ၊ ဒိုက်ပျက်
ကြည်ကုန်းရွာ၊ ဒိုက်ပျက်
သီဖူလ်းရွာ၊ ဟားခါးမြို့နယ်
သီဖူလ်းရွာ(Tiphul)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးခရိုင်၊ ဟားခါးမြို့နယ်၊ သီဖူလ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၅၀၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သီဖူလ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၉၄ ဦး၊ မ ၄၁၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၀၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကျောက်စစ်ပုံ (တောင်)ရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ်
ကျောက်စစ်ပုံ (တောင်)ရွာ (Kyauksitpon(South))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ ကျောက်စစ်ပုံ (တောင်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၀၉၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မုံရွာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗြည့်ဇင်ကုန်းကြီးရွာ၊ သာဒူးချောင်း
ဗြည့်ဇင်ကုန်းကြီးရွာ၊ သာဒူးချောင်း
မလွှပင်ရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
မလွှပင်ရွာ (Mahlwapin)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ မင်းဂေါင်း (မြောက်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၀၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မင်းဂေါင်း (မြောက်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၂၂ ဦး၊ မ ၁၄၁၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၃၄ ဦးနေထိုင်သည်။
တပယ်ရွာသစ်ရွာ၊ တံတားဦးမြို့နယ်
တပယ်ရွာသစ်ရွာ (Tapeiywarthit)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ တံတားဦးမြို့နယ်၊ တပယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၁၄၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တပယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၆၇ ဦး၊ မ ၇၀၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၇၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တံတားဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မလွှပင်ရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကူတောင်ရွာချေရွာ၊ ကူတောင်
ကူတောင်ရွာချေရွာ၊ ကူတောင်
ကျွန်းတော်ရွာ၊ ရွှေကူမြို့နယ်
ကျွန်းတော်ရွာ(Kyuntaw)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ရွှေကူမြို့နယ်၊ သင်္ဘောအင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၉၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သင်္ဘောအင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၆၉ ဦး၊ မ ၁၁၇၁ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၃၄၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေကူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အသေးစားနှင့် အလတ်စားလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဗဟိုဌာန
အသေးစားနှင့် အလတ်စားစက်မှုလုပ်ငန်းများမှသည် အကြီးစားစက်မှုလုပ်ငန်းနယ်ပယ်သို့ ကူးပြောင်း ချဲ့ထွင်လာနိုင်စေရန် ထောက်ပံ့ကူညီ အားပေးခြင်းဖြင့် အနာဂတ် ရေရှည်စီးပွားရေးကို တိုးတက်ခိုင်မာလာစေရန်ရည်ရွယ်၍ ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဌာနအနေဖြင့် Small and Medium Enterprises (SMEs) များ၏ database တည်ဆောက်လျက် လိုအပ်သည့် အကူအညီများ၊ သတင်းအချက်အလက်များ ပံ့ပိုးပေးခြင်း၊ SMEs များ၏ လုပ်ငန်းမှတ်ပုံတင်ခြင်းနှင့် ငွေကြေးရယူလိုခြင်းများအတွက် ကူညီပံ့ပိုးပေးခြင်း၊ လုပ်ငန်းစတင်တည်ထောင်လိုသူ များအတွက် အကြံဉာဏ်နှင့် သတင်းအချက်အလက်များဖြင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းပေးခြင်း၊ အလုပ်ရုံ ဆွေးနွေးပွဲများ၊ သင်တန်းများ ပို့ချခြင်းကို ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ပေးခြင်း၊ ASEAN SMEs Portal နှင့်ချိတ်ဆက်၍ Online Servicing ပေးခြင်း၊ Business Matching များ ပြုလုပ်၍ ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပ SMEs များအား ချိတ်ဆက်ပေးခြင်း၊ ပြည်ပဈေးကွက် ရရှိရန်အတွက် Export Consortia Team များ (Cluster) ဖွဲ့စည်းပေးခြင်းများ ဆောင်ရွက်ပေးလျက် ရှိသည်။
အသေးစားနှင့် အလတ်စားလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဗဟိုဌာနကို ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ တက္ကသိုလ်ရိပ်သာလမ်းသစ်၊ အမှတ်(၃၅-ဘီ/၁၅) တွင် ဖွင့်လှစ်ထားသည်။
နိုင်ငံတော်၏ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနှင့် ပြည်သူတို့၏ လူမှုစီးပွားရေးတိုးတက်မှုတို့အတွက် အရေးပါသည့် အသေးစားနှင့် အလတ်စား စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများ ပိုမိုဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်လာရေးအတွက် အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် အသေးစားနှင့် အလတ်စားစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဗဟိုကော်မတီနှင့် အသေးစားနှင့် အလတ်စား စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး လုပ်ငန်းကော်မတီ တို့ကို ၂ဝ၁၃ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၉ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့် ကြော်ငြာစာအမှတ်၊ ၁၁/၂ဝ၁၃ အရ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း
၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂ ရက်မှ စ၍ အမှတ်(၁) စက်မှုဝန်ကြီးဌာနနှင့် အမှတ်(၂) စက်မှုဝန်ကြီးဌာနတို့ကို စက်မှု ဝန်ကြီးဌာနအဖြစ် ပြန်လည်ပြင်ဆင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၄) ရက်နေ့မှစ၍ စက်မှုဝန်ကြီးဌာနအား ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးရုံး၊ ဦးစီးဌာန (၃) ခု၊ လုပ်ငန်းဌာန (၆) ခုနှင့် အသေးစားနှင့် အလတ်စားလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဗဟိုဌာန အပါအဝင် ဗဟိုဌာန (၂) ခုတို့ဖြင့် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ဖွဲ့စည်းပုံ
အသေးစားနှင့် အလတ်စားလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဗဟိုဌာနအား ဌာနကြီး (၃) ခုဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖွဲ့စည်းထားသည်။
လုပ်ငန်းတာဝန်များ
(က) စက်မှုဇုန်ဖွံ့ဖြိုးရေး/နည်းပညာတိုးတက်ရေးဌာန၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များ
(ခ) ပြည်ပဆိုင်ရာလုပ်ငန်းဌာန၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များ
(ဂ) ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုလုပ်ငန်းဌာန၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များ
အမှောင်ခေတ်
အမှောင်ခေတ် (Dark Ages) ဆိုသည်မှာ အနောက်ဥရောပ၌ ရောမအင်ပိုင်ယာ ပျက်သုဉ်းပြီးနောက် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် စီးပွားရေးတို့ တိုးတက်မှုမရှိဘဲ ယိုယွင်းခဲ့သော ခေတ်ကာလကို ဆိုလိုသည်။ အလယ်ခေတ် အစောပိုင်း ၁၃ ရာစုမှ ၁၅ ရာစုကြား ကြာခဲ့ပြီး ၁၆၀၂ တွင် အမှောင်ခေတ်ဟူသော အသုံးအနှုန်းကို စသုံးသည်။ "အမှောင်ခေတ်" ဟူသော အယူအဆကို ၁၃၃၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် အီတလီအတွေးအခေါ်ပညာရှင် ပီးထရာ့ခ် ကစတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ သူသည် ဂန္ထဝင်ခေတ်ကို အလင်းခေတ်ဟုခေါ်ပြီး ရောမခေတ်နှောင်းပိုင်းရှိ ရာစုနှစ်များကို အမှောင်ခေတ် ဟုမှတ်ယူခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
လမုတပင်ရွာ၊ လှိုင်းဘုန်း
လမုတပင်ရွာ၊ လှိုင်းဘုန်း
ပိုးဒီကုန်း
ပိုးဒီကုန်း
သခွက်ကုန်းရွာ၊ ဆောက်ဝိုင်း
သခွက်ကုန်းရွာ၊ ဆောက်ဝိုင်း
ဂွက်ကြီးရွာ၊ ကူးတို့ဆိပ်
ဂွက်ကြီးရွာ၊ ကူးတို့ဆိပ်
ဆင်ဖြူရှင်တံတား(ချောင်းဦး)
ဆင်ဖြူရှင်တံတား(ချောင်းဦး) သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးနှင့် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး နှစ်ခုအကြား၊ ချောင်းဦးမြို့နယ်နှင့် ရေစကြိုမြို့နယ်အစပ်တွင် ချင်းတွင်းမြစ်ကို ဖြတ်သန်းဆောက်လုပ်ထားသော တံတားတစ်စင်းဖြစ်သည်။
တည်နေရာ
ဆင်ဖြူရှင်တံတားသည် ချောင်းဦး-ပခုက္ကူလမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
စပ်သီးခိုးရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်
စပ်သီးခိုးရွာ (Sattheekhoe)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရေဦးမြို့နယ်၊ တင်းတိမ်ရံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၄၁၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တီးတိန်လူမျိုး
တီးတိန် (သဲဒင်မ်)လူမျိုးသည် မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရမှ တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားသည့် တိုင်းရင်းသား (၁၃၅)မျိုးထဲတွင် ပါဝင်လေသည်။ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးကြီး (၈)မျိုးအနက်၊ ချင်းတိုင်းရင်းသားထဲမှ လူမျိုးစု တစ်စုဖြစ်သည်။ ချင်းပြည်နယ်၊ တီးတိန်မြို့နယ်အတွင်း နေထိုင်ကြပြီး တီးတိန် (တဲဒင်မ်)စကားပြောသော မျိုးနွယ်စု (၁၀)စုတို့က မိမိတို့ အမျိုးအနွယ်များ စတင်ပေါက်ဖွားသော နေရာမှာ တီးတိန်မြို့မှ ခုနှစ်မိုင်အကွာရှိ ဆိုင်းဇန်ရွာအနီးမှ ကျိမ်နွဲဂူကြီးဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ယင်းဂူမှာ ယခုအခါ တိမ်ကောလျက်ရှိပြီးဖြစ်သည်။ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ လူနေထိုင်ရန် သင့်လျော်သော ရေခံမြေခံကောင်းသည့်အရပ် ဖြစ်ခဲ့ဘူးဟန် ရှိသည်။ ယခုတိုင် ထိုနေရာ တစ်ဝိုက်တွင် တောင်ယာနှင့် ခြံစိုက်ပျိုးရေး ဖွံ့ဖြိုးလျက်ရှိသေးသည်။
တီးတိန်မြို့နယ်အတွင်းရှိ လူမျိုးအုပ်စုတို့၏ ဘိုးဘေးတို့သည် မူလရှေး ကျောက်ခေတ်ဆီလောက်က ယင်းဂူကြီးထဲတွင် ခိုအောင်းနေထိုင်ခဲ့ကြရာမှ တဖြည်းဖြည်း လူဦးရေတိုးပွားလာသဖြင့် ယခု တီးတိန်မြို့နယ်အတွင်းသို့ လာရောက်နေထိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု ဆိုသည်။
ဝေါဟာရ
တီးတိန်ဟူသော အသံထွက်မှာ အမှန်မဟုတ်။ သဲဒင်မ်သာလျှင် ချင်းအသံထွက် အမှန်ဖြစ်သည်။ သဲဒင်မ်ကို အင်္ဂလိပ်တို့က အသံပီသအောင် မခေါ်နိုင်သဖြင့် ဖြစ်သလို စာလုံးပေါင်းရာ တစ်ဒင်မ် ဖြစ်လာပြီး မြန်မာတို့ကလည်း တီးတိန်ဟု ခေါ်ကြပြန်သည်။
ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု
တီးတိန်ယောက်ျား ဝတ်သော အင်္ကျီမှာ သင်တိုင်းမျိုးဖြစ်၍ အဖြူရောင်ချည်ထည်ဖြစ်ပြီး အင်္ကျီမှာ ထူးအထက်ထိ ဖုံးလေသည်။ မိန်းမများသည် ငွေနှင့် ကြေးနီ လက်ကောက်ကြီးများကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ကြေးနီကွင်းများကို လက်မောင်းတွင် ဝတ်ဆင်ကြ၍ ဂျပ်ခုတ်ထည်းများကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ အင်္ကျီမှာ ရင်စေ့လက်ရှည်အင်္ကျီ သဘောပင်ဖြစ်သည်။ လည်ဆွဲတန်ဆာများအဖြစ် ပယင်းစေ့များနှင့် သန္တာနီများကို စီ၍ ဆွဲကြသည်။ ထို့အပြင် နာဂတောင်တန်းမှ လာရောက်ရေင်းချသော မဟူရာ ပုတီးကြီးများ ဝတ်ဆင်လေ့ ရှိသည်။ ထမီများမှာ ရင်ကွဲ ထမီများဖြစ်၍ များသောအားဖြင့် ရှေးအခါက ဒူးအထက်အထိ ဝတ်ဆင်လေ့ ရှိကြသည်။
ပူးလောင်း (အောက်)ရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်
ပူးလောင်း (အောက်)ရွာ (Pulawng (Lower))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ အလယ်ပဒေါင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၉၂၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အလယ်ပဒေါင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၃၈ ဦး၊ မ ၃၃၉၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၉၃၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖယ်ခုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သက်ရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
သက်ရွာ (Thet)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ ပခန်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၃၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပခန်းကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၉၅ ဦး၊ မ ၂၅၄၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၅၃၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အလှမယ် ခရစ္စတယ်အိန်ဂျယ် ၂၀၁၉
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အလှမယ် ခရစ္စတယ်အိန်ဂျယ် ၂၀၁၉ သည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အလှမယ် ခရစ္စတယ်အိန်ဂျယ်အလှမယ်ပြိုင်ပွဲ ၏ (၁)ကြိမ်မြောက် ကျင်းပသောပြိုင်ပွဲဖြစ်သည်။ ထိုပြိုင်ပွဲကို ၂၀၁၉ နိုဝင်ဘာ ၁၀ ရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့ တော်ဝင်ဂါးဒန်းဟိုတယ် ၌ကျင်းပခဲ့ပြီး လာအိုနိုင်ငံမှ Laddaphone Psvက အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အလှမယ် ခရစ္စတယ်အိန်ဂျယ် ၂၀၁၉ ဆုကိုရရှိခဲ့သည်။
ပြိုင်ပွဲဝင်များ
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အလှမယ် ခရစ္စတယ်အိန်ဂျယ် ၂၀၁၉ကို ပြိုင်ပွဲဝင် ၁၅ဦး ဝင်ရောက် ယှည်ပြိုင်သည်။
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဖျော်ဖြေရေး ဖြစ်ရပ်များ ကဏ္ဍ:အလှမယ်ပြိုင်ပွဲများ
ဘောလယ်
ဘောလယ်
ဘောလယ်သည် ကုန်းဘောင်ခေတ် ဒုတိယပိုင်းဖြစ်သော သက္ကရာဇ် ၁၂ဝဝ ကျော်ကျော်အခါမှ စတင်၍ ပေါ်ပေါက်လာသည့် ကဗျာတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ယင်းကဗျာမျိုးကို ရွှေဘိုမင်းတရားကြီးနှင့် အနောက် နန်းမိဖုရား မမြကလေးတို့မှ မြင်သည့် သမီးတော် လှိုင်ထိပ်ခေါင်တင် စတင်တီထွင်စပ်ဆိုခဲ့ဟန်တူသည်။ စိန်ခြူးကြာညောင်၊ ပုလဲမြိတ်စုံ၊ ထုံပန်းမာလာ၊ နာဂဆဒ္ဒန်၊ ရှုလဲညာထွေချီ ကဗျာများမှာ ဘောလယ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ယင်းကဗျာမျိုးကို လှိုင်ထိပ်ခေါင်တင် ကိုယ်တိုင် ဘောလယ်ဟု မှည့်ခေါ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်တန်ရာသည်ဟု အချို့က ယူဆကြသည်။
ဘောလယ်ကဗျာ၌ အများအားဖြင့် အချိုး ၅ ချိုးရှိပြီးလျှင် အဆုံးတွင် ပတ်ပျိုး သီချင်းခံကြီးများကဲ့သို့သဖြန်နှင့် နိဂုံးအုပ်သည်ကို တွေ့ရသည်။ အချိုး ၄ ချိုး၊ ၆ ချိုး၊ ၇ ချိုးစသည်ဖြင့် စပ်ထားသော ဘောလယ်များ လည်းရှိ၍ သဖြန်ဖြင့် နောက်ဆုံး မအုပ်သော ဘောလယ်များလည်း ရှိသည်။ အချိုးတိုင်း၌ အခံပိုဒ်၊ အအုပ်ပိုဒ် ဟူ၍ ၂ ပိုဒ်စီ ပါလေသည်။ ပုံစံအားဖြင့်၊ စိန်ခြူးကြာညောင်ချီ ဘောလယ်ကို အောက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။
စိန်ခြူးကြာညောင်၊ လရောင်လင်းပါလို့၊ မှန်ရွှေဖြူ ပြတင်းရယ်က၊ မယ်ခုမျှော်၊ သုံးချက်စည်တော်၊ ရိုက်ဆော်ညှင်း တယ်လေး၊ လင်းလုပေါ့နော်။ ။ သဇင်သင်းပါတဲ့ --- ခင်းပြန့်ပေါ်၊ လာနိုးငယ် မယ်မျှော်လို့၊ တစ်ကိုယ်တော်ထူး၊ ထွေရာစိတ်ကူးပါလို့၊ ဖူးရွှေလက်တင်၊ ဖြစ်ရှေးကုန်စဉ်၊ ဘဝင်တုန်ဆွေးတယ်လေး၊ တွေးကြံ လိုက်ရင်။ ။ သစ္စာတော် စူးပါစေ့၊ ဆိုဦးကပင်၊ ခင်လေးကို မောင်ကြင်ငဲ့၊ ရာသက် တွင် ဘဲ၊ ရှောင်သွေမလွဲ ပါဘု-ယုံတော့မေ၊ ပြဒုမတွေ --- သီဟာဆင့်တယ်လေး၊ စိုးညာမြင့်နေ။ ။ နတ်ဒေဝီ ဖြားသော်လဲ --- တစ်ပါးကိုမသွေ၊ ရှစ်ဗြဟ္မာချွေပါလို့၊ အောင်ဇေယျညွှန်း၊ မတ်ရံရွေဝန်းငယ်နှင့် ရေသွန်းတော်ခံ၊ မဟေသီမှန်၊ ဒေဝီတပ်တယ်လေး၊ ဦးဆယ်ထပ်ရံ။ ။
သည်မယ် ထင်စားပါလို့၊ ကြင်အားငယ်သန်၊ ခုများမှာ၊ သူတဉာဏ်နဲ့ မူဟန်တော်ခြား၊ ပြုတော်မူအားသူမို့၊ မျက်ထားတော်မှုန်၊ မသိပြင်ပြင် --- အရင်သူ စိမ်းတယ် လေး၊ ပိန်းပိတ်လို့ခြုံ။
ထိုစိန်ခြူးကြာညောင်ချီ ဘောလယ်တွင် စိန်ခြူး ကြာညောင်၊ လရောင်လင်းပါလို့၊ မှန်ရွှေဖြူ ပြတင်း ငယ်က၊ မယ်ခုမျှော် ဟု အခံပိုဒ်ပြုပြီးနောက် သုံးချက်စည်တော်၊ ရိုက်ဆော်ညှင်းတယ်လေး၊ လင်းပြန်လု နော် ဟု အအုပ်ပိုဒ်ဖြင့် ချထားလေသည်။ ထိုအတူပင် ကျန်အချိုးများ၌လည်း ဖူးရွှေလက်တင် နှင့် အဆုံး သတ်သော အခံပိုဒ်ကို တွေးကြံလိုက်ရင် အဆုံးသတ်သော အအုပ်ပိုဒ်နှင့် လည်းကောင်း၊ ယုံတော့်မေ အဆုံးသတ်သော အခံပိုဒ်ကို စိုးညာမြင့်နေ အဆုံးသတ်သော အအုပ်ပိုဒ်ဖြင့် လည်းကောင်း၊ ရေသွန်း တော်ခံ နှင့် အဆုံးသတ်သော အခံပိုဒ်ကို ဦးဆယ်ထပ်ရံ နှင့် အဆုံးသတ်သော အအုပ်ပိုဒ်ဖြင့်လည်းကောင်း မျက်နှာထားသော်သုန် နှင့် အဆုံးသတ်သော အခံပိုဒ်ကို ပိန်းပိတ်လို့မှုန် နှင့် အဆုံးသတ်သော အအုပ် ပိုဒ်ဖြင့်လည်းကောင်း စီကုံးထားသည်ကို တွေ့ရပေမည်။ စပ်ဆိုရာတွင် ပထမပဒကို အက္ခရာ လေးလုံးဖွဲ့၍ ဂရုသံ ဖြင့် ချီပြီးလျှင်၊ အဆုံးပဒတွင်လည်း အက္ခရာ လေးလုံးဖြင့်ပင်ဖွဲ့ကာ သံလျော့ခေါ် ဂရုသံနှင်ပင် ချရလေသည်။
ပထမအချိုးတစ်ပါး ကျန်အချိုးများမှာ အခံပိုဒ်၌ အက္ခရာ ၈ လုံးမှ ၁ဝ လုံးအထိထား၍ ဂရုသံဖြင့် ချီပြီးလျှင် အဆုံးတွင် အက္ခရာ ၄ လုံးထား၍ ဂရုသံဖြင့်ပင် ချရလေသည်။ အချိုး ၅ ချိုးစလုံး၌ပင် အစချီသော ဂရုကာရန် အဆုံး သတ်သော ဂရုကာရန်တို့ကို ညီညွတ်မှန်ကန်စေရသည်။ အချိုး တိုင်း၏ အအုပ်ပိုဒ်များတွင် လေး ဟူသော အက္ခရာအမြဲပါရလေသည်။ ပုံစံအားဖြင့်ဆိုသော စိန်ခြူးကြာညောင်ချီဘောလယ်၌ ပထမ ချိုး၏ အအုပ်ပိုဒ်တွင် ဘဝင်တုန်ဆွေးတယ်လေး ဟုလည်းကောင်း၊ ဒုတိယချိုး အအုပ်ပိုဒ်တွင် ရိုက်ဆော် ညှင်းတယ်လေး ဟုလည်းကောင်း၊ တတိယချိုးတွင် ဘွေသီယာ ဆင့်တယ်လေး ဟုလည်းကောင်း၊ စတု· ချိုးတွင် ဒေဝီတပ်တယ်လေး ဟု လည်းကောင်း၊ ပဉ္စမချိုးတွင် သခင်ကိုယ်တော် စိမ်းတယ်လေး ဟု လည်းကောင်း ပါသည်ကို တွေ့ရပလိမ့်မည်။
ဘောလယ်၏ အခြား ထူးခြားချက်တစ်ခုမှာ အချိုး တစ်ခုနှင့် တစ်ခု ကာရန်ဆက်စပ်နေခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ပထမအချိုး၏ အချကာရန်နှင့် ဒုတိယအချိုး၏ အချီကာရန်သည် လည်းကောင်း၊ ဒုတိယချိုး၏ အချ ကာရန်နှင့် တတိယချိုး၏ အချီကာရန်သည် လည်းကောင်း၊ တတိယချိုး၏ အချကာရန်နှင့် စတု·ချိုး၏ အချီကာရန်သည် လည်းကောင်း၊ စတု·ချိုး၏ အချကာရန်နှင့် ပဉ္စမချိုး၏ အချီကာရန်သည် လည်းကောင်း ဟပ်မိ စေရသည်။ စိန်ခြူးကြာညောင်ချီ ဘောလယ်ကိုပင် ပုံစံအားဖြင့် ကြည့်မူ ပထမချိုးတွင် လင်းပြန်လုနော် ဟု ချ၍ ဒုတိယအချိုးတွင် ခင်းပြန့်ပေါ် နှင့်ချီသည်။ ဒုတိယချိုးတွင် တွေးကြံလိုက်ရင် နှင့်ချ၍ တတိယချိုးတွင် ဆိုဦးကပင် နှင့်ချီသည်။
တတိယချိုးတွင် စိုးညာမြင့်နေ နှင့်ချ၍ စတု·ချိုးတွင် တပါးကို မသွေ နှင့်ချီသည်။ စတု·ချိုးတွင် ဦးဆယ်ထပ်ရံ နှင့်ချ၍ ပဉ္စမချိုးတွင် ကြင်အားငယ်သန် နှင့်ချီထားသည်ကို တွေ့နိုင်သည်။ အခြားဘောလယ်များ၌လည်း ယင်းသို့ချည်းနှင်နှင် တွေ့ရလေသည်။ ဤကားရိုးရိုးဘောလယ်များကြောင်းဖြစ်သည်။
ယခုခေတ် ဘောလယ်ကဗျာကိုအမျိုးမျိုး ဆန်းကွန့်ရေးစပ်ကြသေးသည်ကို တွေ့ရသည်။ ကာရန်နဘေပိုဒ်ပေါင်းများစွာ တွန့်၍ကွန့်၍ ထားခြင်းကြောင့် ယင်းခေတ်ဆန်း ဘောလယ်ကို ထပ်တွန့်ဘောလယ်ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ နဘေကာရန်အတွန့်အကွန့်များမှလွဲ၍ ရေးသားပုံရေးသားနည်းမှာ ရိုးရိုးဘောလယ်အတိုင်းပင် ဖြစ်ပေသည်။
သင်္ဘောအင်းရွာ၊ ရွှေကူမြို့နယ်
သင်္ဘောအင်းရွာ(Thinbawinn)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ရွှေကူမြို့နယ်၊ သင်္ဘောအင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၉၀၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သင်္ဘောအင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၆၉ ဦး၊ မ ၁၁၇၁ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၃၄၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေကူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မရိုးတောရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ်
မရိုးတောရွာ (Mayoetaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ ကျောက်စစ်ပုံ (တောင်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၀၉၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မုံရွာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အနောက်ပြင်ရွာ၊ အနောက်ပြင်
အနောက်ပြင်ရွာ၊ အနောက်ပြင်
မှိုင်ခရွာ၊ ဟားခါးမြို့နယ်
မှိုင်ခရွာ(Hmaikhah)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးခရိုင်၊ ဟားခါးမြို့နယ်၊ ဗန်ဟားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၅၂၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဗန်ဟားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၈ ဦး၊ မ ၃၀၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၀၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟားခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စိုင်ခေါင်း
စိုင်ခေါင်း
အေး (မြောက်စု)ရွာ၊ ကူးတို့ဆိပ်
အေး (မြောက်စု)ရွာ၊ ကူးတို့ဆိပ်
တင်းတိမ်ရံ (ရွာမ)ရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်
တင်းတိမ်ရံ (ရွာမ)ရွာ (Tinteinyan(Ywarma))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရေဦးမြို့နယ်၊ တင်းတိမ်ရံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၄၁၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒုတိယ တောင်ပြင်သည် (နရပတိစည်သူ)
တောင်ပြင်သည် ("တောင်နန်းမတော်မိဖုရား" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရ) သည် ပုဂံခေတ် နရပတိစည်သူမင်း၏ ဒုတိယမြောက် မိဖုရားခေါင် ဖြစ်သည်။
တော်ဝင်ရာဇဝင်ကျမ်းများတွင် အေဒီ ၁၁၈၆ တွင် ကွယ်လွန်သော ဝေဠုဝတီမိဖုရား နောက်ဆက်ခံသူကို ဖော်ပြရာတွင် တူညီမှု မရှိကြပေ။ မဟာရာဇဝင်ကြီး (၁၇၂၄) တွင် ဖော်ပြထားသည့် ဆက်ခံသူမှာ ကျန်စစ်သားမင်း၏ သူငယ်ချင်းနှင့် ရဲဘော်ရဲဖက်ဖြစ်သူ ညောင်ဦးဖီး၏ မြစ်တော်စပ်သူ ဖြစ်သည်။ ရာဇဝင်သစ် (၁၇၉၈) တွင်လည်း ညောင်ဦးဖီး၏ မြစ်မှာ နရပတိစည်သူ၏ မိဖုရားဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသော်လည်း တောင်နန်းမတော် မိဖုရား (မိဖုရားခေါင်) အနေဖြင့် မဟုတ်ဘဲ မြောက်နန်းမတော် မိဖုရားသာ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ရာဇဝင်သစ်တွင် ငထွေရူး၏ မြစ်ဖြစ်သော စောစနေ သည် နောက်ဆက်ခံမည့် တောင်နန်းမတော် မိဖုရား ဖြစ်ပြီး ရတနာပုံ ဘွဲ့အမည်ဖြင့် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုထားသည်။ မဟာရာဇဝင်က စောစနေသည် နရပတိစည်သူ၏ မိဖုရားဖြစ်သော်လည်း ရာထူးအဆင့်အတန်းအနိမ့်အနေဖြင့်သာ ဖော်ပြထားသည်။ မှန်နန်း ရာဇဝင် (၁၈၃၂) သည် မဟာရာဇဝင် နှင့် တူညီစွာ ဖော်ပြသည်။
ရာဇဝင်ကျမ်း သုံးစောင်စလုံးတွင် တူညီစွာ ဖော်ပြထားသည်မှာ ငထွေးရူးတွင် သားတော် သုံးဦး ရှိကြောင်း ဖြစ်သည်။  သို့သော်လည်း စောစနေ၏ သားသမီးအရေအတွက်တွင် ကွဲပြားသည်။ မဟာရာဇဝင်ကြီး နှင့် မှန်နန်း က စောစနေတွင် သားသမီးလေးဦးရှိကြောင်း ဖော်ပြပြီး  ရာဇဝင်သစ်က တစ်ဦးတည်းဟု ဖော်ပြသည်။
ကျမ်းပြုစာရင်း
ကဏ္ဍ:ပုဂံခေတ် မိဖုရားခေါင်များ
ဖန်မွတ် (အုံကွာ) (မန်တိုက်)ရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
ဖန်မွတ် (အုံကွာ) (မန်တိုက်)ရွာ (Hpanmut (Ongkwar) (Mantaik))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ မွတ်လေ့ (ဖန်မွတ်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၉၈၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျော်ရင်၊ ဦး (မီးပုံးပျံ)
မီးပုံးပျံ ဦးကျော်ရင်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး လေသူရဲ ဖြစ်ပေသည်။ တချိန်က မြန်မာတစ်ပြည်လုံးတွင် ဟိုးလေးတကျော် ထင်ရှားခဲ့၍ တစ်ဦးတည်း ပေါ်ထွန်းခဲ့ဘူးသော သူတစ်ဦး ဖြစ်ပေသည်။ မြန်မာစာမျှသာ တတ်သော ပုံဆွဲဆရာဘဝမှ နေ၍ မီးပုံးပျံကို ကြံစည်ပြုလုပ်ပြီးလျှင် ၁၉၂၉-ခုနှစ်မှ ၁၉၃၉-ခုနှစ်အထိ (အသက် ၅၆နှစ်မှ ၆၆နှစ်အထိ) ၁၀-နှစ်အတွင်း မီးပုံးပျံ ၅-လုံးဖြင့် အကြိမ်ပေါင်း ၅၅-ကြိမ်မျှ မြန်မာပြည် အနှံ့အပြား လှည့်လည်စီးပြခဲ့လေသည်။
ငယ်ဘဝ
ဦးကျော်ရင်ကို ၁၅ ဇန်နဝါရီ ၁၈၇၃ တွင် ထားဝယ်ခရိုင် လောင်းလုံမြို့နယ် ပန်းဒလဲရွာ၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ မိဘများမှာ လယ်သမားကြီး ဦးရွှေဘွားနှင့် ဒေါ်မင်းရယ်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ မွေးချင်း ခုနစ်ဦးအနက် ပဉ္စမမြောက် ဖြစ်၏။ ငယ်စဉ်က အောက်ရေဖြူကျေးရွာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတွင် ပညာ ဆည်းပူးခဲ့ပြီး အစိုးရစစ် လေးတန်း ဝင်ရောက် ဖြေဆို အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ဉာဏ်ပညာ ထက်မြက်သော မောင်ကျော်ရင်ကို နယ်လှည့် ပညာဝန် ဦးထွန်းအုန်းက တွေ့ရှိသွားရာမှာ ပညာ ဆက်လက် သင်ယူနိုင်ရန် ဆရာတော်နှင့် မိဘများကို ခွင့်ပန်လျက် ခေါ်ဆောင် သွား၏။ မောင်ကျော်ရင်သည် သတ္တမတန်းကို ပျဉ်းမနားမြို့မှ အောင်မြင်ခဲ့ပြီး အလယ်တန်း ဆရာအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ထိုစဉ်အတွင်း အင်္ဂလိပ်စာကို ကြိုးစား လေ့လာကာ ဝါသနာ ပါသော ပုံဆွဲဆရာ ရာထူးအတွက် စာမေးပွဲ ဝင်ရောက် ဖြေဆို အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ဤသို့ဖြင့် ဦးကျော်ရင်သည် ထားဝယ် အထက (၁) ၌ ပုံဆွဲဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
အသက် ၃၁ နှစ် အရွယ်တွင် ဦးကျော်ရင်၊ ဒေါ်မမနှင့် အိမ်ထောင်ကျကာ ထားဝယ်မြို့၌ အခြေစိုက် နေထိုင် ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က သတင်းစာများတွင် နိုင်ငံခြား လေယာဉ် ပျက်ကျမှု သတင်းများ မကြာခဏ ပါရှိရာ ဦးကျော်ရင်က စက်ပျက်၍ လေယာဉ် ထိုးကျသည့်တိုင် အကျကောင်း၍ အသေအပျောက် နည်းမည့် နည်းလမ်းများကို ကြံဆခဲ့သည်။ ထို့နောက် လေယာဉ် ပုံစံငယ်များ ထုတ်လုပ် စမ်းသပ်ကြည့်၏။ ဤသတင်း သူရိယ သတင်းစာ၌ ပါလာပြီးနောက် မြန်မာပြည် ဘုရင်ခံရုံးမှ တဆင့် အင်္ဂလန် လေကြောင်း ကုမ္ပဏီ တခုက လေယာဉ်ပုံစံ ရေးဆွဲ ပေးရန် ဆက်သွယ် လာခဲ့သည်။
မခံချင်စိတ်
လေယာဉ် ကုမ္ပဏီနှင့် ဦးကျော်ရင်တို့ အကြား စာအဆက်အသွယ် ပြုနေကြစဉ် ပထမ ကမ္ဘာစစ်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ စစ်ပြီးဆုံး သွားသော အခါ လေကြောင်း ကုမ္ပဏီနှင့် အဆက်အသွယ် ပြတ်သွား၏။ လေကြောင်း ကုမ္ပဏီ ဖျက်သိမ်းလိုက်၍ ဖြစ်မည် ထင်ပါသည်။ ထိုစဉ်အတွင်း ပုဂ္ဂိုလ်တဦးက မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာ၌ ဆောင်းပါး တပုဒ် ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းဆောင်းပါးတွင် "ထားဝယ်မှ မောင်ကျော်ရင် ဆိုသူ တဦးသည် လေယာဉ်ပျံ လုပ်တတ်သည်ဟုကား ကြားခဲ့ဖူးသော်လည်း ယခုအခါ သေသလား၊ ရှင်သလား မသိ တိမ်မြုပ် သွားလေပြီ" ဟု ချိုးနှိမ်စွာ ရေးသား ဖော်ပြခဲ့လေသည်။
မီးပုံးပျံ စီးပြခြင်း
ဦးကျော်ရင်သည် မိမိ၏ အစွမ်းကို ပြသနိုင်ရေး အတွက် အဘက်ဘက်မှ စဉ်းစားသည်။ အသက် ၅၅ နှစ်တွင် ပင်စင် ယူလိုက်ပြီးနောက် သူ၏ စိတ်ထဲ၌ စွဲလန်းနေသော မီးပုံးပျံ စီး၍ စွန့်စားရန် အကြံအစည်ကို စတင် အကောင်အထည် ဖော်တော့သည်။ ဦးကျော်ရင်က ဦးစွာ မီးပုံးပျံ ပုံစံ ထုတ်လုပ်သည်။ ထို့နောက် တပည့် လက်သားများနှင့်အတူ ဇာတိ ပန်းတလဲရွာသို့ သွားရောက်ကာ အတောင် ၈ဝ ရှိ ပိတ်အုပ် ၂၄ အုပ်ကို အသုံးပြုပြီး မီးပုံးပျံကြီး ချုပ်လုပ်သည်။
မီးပုံးပျံကြီး ပြီးစီးသွားသောအခါ မီးခိုးမှိုင်းသွင်းကြည့်ရာ အမြင့် အတောင် ၃၀၊ လုံးပတ် အတောင် ၁၀ဝ ရှိပြီး ထန်းပင် ထိပ်ဖျားခန့် မြင့်၍ ရုန်းကန်မှု ကောင်းကြောင်း တွေ့ရသည်။ သို့သော် သတင်းက ပေါက်ကြားသွား သဖြင့် ထားဝယ် အရေးပိုင်က ဦးကျော်ရင်ကို မီးပုံးပျံ မစီးရန် တားမြစ်ခဲ့သည်။ ဦးကျော်ရင်က ထပ်မံ ခွင့်တောင်းသော်လည်း မရရှိ သို့ဖြင့် တနင်္သာရီတိုင်း မင်းကြီးထံသို့ ခွင့်တောင်းပြန်ရာ မရရှိခဲ့ပေ။ နောက်ဆုံးတွင် မြန်မာပြည် ဘုရင်ခံသို့ အကျိုးအကြောင်း ပြ၍ ခွင့်တောင်းသည်။ ဘုရင်ခံက ခွင့်ပြုသဖြင့် ၁၉၂၉ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ထားဝယ်မြို့ ကြက်စားပြင်ရပ် လယ်ကွင်း အတွင်း၌ မီးပုံးပျံ စီးရန် ပြင်ဆင်တော့သည်။ အရေးပိုင် ကိုယ်တိုင် ဦးကျော်ရင်အား မီးပုံးပျံ စီးမည့် နေရာသို့ မော်တော်ကားဖြင့် ခေါ်ဆောင် လာပေးပါသည်။
မီးပုံးပျံ မှိုင်းဝလျှင် ဆိုင်းကြိုးကို ဖြုတ်ပေးလိုက်ရာ မီးပုံးပျံ အဝ သံချောင်းခွေ၌ ချည်နှောင်ထားသော ကြိုးတန်းဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည့် သံဘားတန်းကို ကိုင်လျက် ဦးကျော်ရင် မီးပုံးပျံနှင့် အတူ မိုးကောင်းကင်ထက်သို့ တစတစ မြင့်တက် သွားသည်။ ပရိသတ်များက လက်ခုပ်ဩဘာ တီး၍ အော်ဟစ် အားပေးကြသည်။ မီးပုံးပျံကြီးမှာ နှစ်မိုင်ခန့် အထိ မြင့်တက်သွားပြီး ကြက်စားပြင်ရပ်မှ တမိုင်ခန့် ကွာဝေးသော နေရာသို့ ပြန်ကျလာခဲ့သည်။
အန္တရာယ်
ဦးကျော်ရင်၏ သတင်းမှာ မြန်မာတပြည်လုံး ပျံ့နှံ့ သွားခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ National Sporting Club၏ ကြီးကြပ်မှုဖြင့် ကန်တော်ကြီး အလယ်ကျွန်း၌ မီးပုံးပျံ စီးပြခဲ့သည်။ မီးပုံးပျံကြီး တက်ခါစတွင် ကြိုးမှာ ယမ်းလှုပ် နေရာ ဦးကျော်ရင်မှာ သစ်ပင်၊ သစ်ကိုင်းများနှင့် ရိုက်မိတော့သည်။ သစ်ပင် တပင်၏ အကိုင်းတွင် ဆွဲခို ကျန်ရစ်သဖြင့်သာ အသက်ဘေးမှ လွတ်မြောက် ခဲ့ရသော်လည်း သစ်ကိုင်း ပဲ့ကျသဖြင့် အောက်ခြေ ဂဝံ ကျောက်တုံးနှင့် ထိခိုက်မိကာ ဒဏ်ရာ အနည်းငယ် ရရှိသွားသည်။ ဤအဖြစ်အပျက်ကို သတင်းစာ၌ ဖော်ပြရာတွင် ဦးကျော်ရင်က အနာပျောက်လျှင် ထပ်ပြီး စီးပြပါမည်ဟု ကတိပြုကြောင်း ဖော်ပြ ပါရှိ၏။ ယင်းနောက် ရန်ကုန်မြို့တွင် သုံးကြိမ်တိုင် အောင်မြင်စွာ စီးပြခဲ့သည်။ ရရှိသမျှ ငွေအားလုံးကိုလည်း ကုန်ကျစရိတ်မျှသာ နှုတ်ယူပြီး မြို့မကျောင်း ဆောက်လုပ်ရေး ရန်ပုံငွေသို့ လှူဒါန်းခဲ့သည်။
၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင် မြိတ်မြို့၌ မီးပုံးပျံ စီးနင်း ပြသခဲ့စဉ်ကလည်း ပင်လယ်တွင်းသို့ ကျရောက်ခဲ့ရသည်။ မီးပုံးပျံမှာ လိုသလို ထိန်းကျောင်း၍ ရနိုင်သည် မဟုတ်ဘဲ မြင့်လိုသမျှ မြင့်တက်ပြီး ကျချင်သည့် နေရာ၌ ကျသည်။ သို့ကြောင့်လည်း အလွန် အန္တရာယ်များလှသော လုပ်ငန်းဟု ဆိုနိုင်သည်။ မည်သို့ ဆိုစေကာမူ ဦးကျော်ရင်ကား အသက် ၆၆ နှစ် အရွယ် ကွယ်လွန်ချိန် အထိ မြန်မာပြည် အရပ်ရပ်၌ မီးပုံးပျံ (၅၅) ကြိမ် စီးနင်း ပြသခဲ့သည်။ ရရှိသမျှ ငွေကြေး အားလုံးကိုလည်း လူမှုရေး ရန်ပုံငွေ အဖြစ် လှူဒါန်းခဲ့၏။
အားကျသူများ
ဦးကျော်ရင် မီးပုံးပျံ စီးပြသော အခါ ဦးကျော်ရင်ကို အားကျကြသူများ အလျှိုလျှို ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ထင်ရှားခဲ့သူ တဦးမှာ စတန့်မင်းသား ချစ်ဆွေကြီးပင် ဖြစ်သည်။ အေဝမ်း ဖလင်မှ ဒါရိုက်တာ ဦးတင်မောင် ရိုက်ကူးသော မြဂနိုင် ရုပ်ရှင် ဇာတ်ကားတွင် မီးပုံးပျံ စီး၍ ထွက်ပြေးခန်း တခန်း ပါရှိ၏။ ပုလိပ်များ (ယခုခေတ် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များ) လိုက်လာသဖြင့် လူဆိုးဖြစ်သူ စတန့်မင်းသားက ရှေ့မှ ထွက်ပြေးရရာ စမ်းချောင်း ပဒုမ္မာကွင်း အရောက်တွင် မီးပုံးပျံ စီးရန် ဟန်ပြင်နေသော ဦးကျော်ရင်အား တွန်းဖယ်ကာ လူဆိုးက မီးပုံးပျံ စီး၍ ထွက်ပြေးသွားပုံ ဖြစ်သည်။ လူဆိုး၏ နေရာတွင် စတန့်မင်းသား ချစ်ဆွေကြီးက မီးပုံးပျံ စီး၍ ပါဝင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
အမျိုးသမီး လူစွမ်းကောင်း
မီးပုံးပျံ စီးပြမှုများ ဟိုးလေးတကျော် ဖြစ်လာချိန်တွင် အမျိုးသမီး လူစွမ်းကောင်း တဦး ပေါ်ပေါက် လာပြန်ပါသည်။ ထိုအမျိုးသမီးမှာ တာမွေ၊ ဗျိုင်းရေအိုးစင်ရပ်၊ ရတနာလမ်းနေ ဇာတ်ပို့ အမျိုးသမီး သရုပ်ဆောင် ဒေါ်မြကြီး၏ သမီး မတင်နု ဆိုသူ ဖြစ်သည်။ မတင်နုမှာ အသက် ၂ဝ နှစ် အရွယ်သာ ရှိသေးသော်လည်း ရဲစွမ်းသတ္တိနှင့် ပြည့်စုံသူ ဖြစ်သည်။ မြန်မာ အမျိုးသမီး မတင်နုက မီးပုံးပျံ စီးနင်း ပြသမည် ဖြစ်ကြောင်း သတင်းများ ပျံ့လွင့်လာသော အခါ ဗြိတိသျှ အစိုးရကပင် စိုးရိမ်မကင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အမျိုးသားများပင်လျှင် အသက်အန္တရာယ် ကြီးမားလှသော မီးပုံးပျံ စီးနင်းခြင်း အမှုကို မြန်မာ အမျိုးသမီး မတင်နုအား ဗြိတိသျှတို့က ခွင့်မပြုခဲ့ပေ။ သို့သော် မတင်နုမှာ နောင်တွင် မီးပုံးပျံ မတင်နုဟု အမည် တွင်ခဲ့သည်။
ဦးကျော်ရင်၏သား
နောက်ဆုံးတွင် တန်ဆောင်တိုင် မီးထွန်းပွဲ ကျင်းပရေး ကော်မတီသည် ရန်ကုန်မြို့တွင် နေထိုင်သည့် မီးပုံးပျံ ဦးကျော်ရင်၏ သားများ ဖြစ်ကြသော ဦးကျော်လင်းနှင့် ဦးကျော်ဆန်း (ကာတွန်း ကျော်ဆန်း) တို့အား သွားရောက် တွေ့ဆုံ မေတ္တာ ရပ်ခံခဲ့ရသည်။ ညီအစ်ကို နှစ်ဦးသည် မီးထွန်းပွဲ ကျင်းပရေး ကော်မတီ၏ မေတ္တာရပ်ခံချက်ကို လက်ခံခဲ့ပြီးနောက် ၂ နိုဝင်ဘာ၊ ၁၉၆ဝ (တန်ဆောင်မုန်း လပြည့်နေ့) တွင် နတ်တလင်းမြို့ အထက်တန်းကျောင်းဝင်း အတွင်း၌ ဦးကျော်လင်း ကိုယ်တိုင် မီးပုံးပျံ စီးနင်း ပြခဲ့သည်။
ဦးကျော်လင်းသည် ပြည်ထောင်စု အလံတော်ကို ဝှေ့ရမ်းလျက် မီးပုံးပျံ အောင်မြင်စွာ စီးနင်း ပြသခဲ့ရာ နတ်တလင်းမြို့နေ လူထုက တခဲနက် အားပေးခဲ့ကြသည်။ ဤသတင်း ကို ၄၊ ၁၀၊ ၁၉၆ဝ ထုတ် မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာ၌လည်း အကျယ်တဝင့် ရေးသား ဖော်ပြခဲ့သည်။ ဦးကျော်လင်းက ဖခင်အား ကျေးဇူးဆပ်သည့် အနေဖြင့် မီးပုံးပျံ စီးပြရခြင်း ဖြစ်ကြောင်း၊ ယခုခေတ် လူငယ်များ မီးပုံးပျံ စီးခြင်းကို မြင်ဖူး ကြားဖူးသူပင် အလွန် နည်းပါးသွားပြီ ဖြစ်ကြောင်း၊ နောင်တွင် ဤကဲ့သို့ ထပ်မံ စီးနင်းပြသရန် မရည်ရွယ်ပါကြောင်း ရှင်းလင်း ပြောကြားခဲ့၏။
ဘဝနိဂုံး
၁၉၃၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃ ရက်တွင် ဇာတိချက်မြှုပ်ဖြစ်သော ထားဝယ်မြို့တွင် ကွယ်လွန်သွားသည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၆၆ နှစ် အရွယ်ရှိပြီ ဖြစ်သည်။ ဦးကျော်လင်း၊ စာရေးဆရာ ထားဝယ်ကျော်မင်း၊ ကာတွန်းဆရာ ကာတွန်းကျော်ဆန်း(က.ဆ)နှင့် ကာတွန်းဆရာမ ဒေါ်သိန်းရှင် သည် မီးပုံးပျံ ဦးကျော်ရင်၏ သားသမီးများဖြစ်သည်။
ဝမ်နားရွာ၊ မိုးနဲမြို့နယ်
ဝမ်နားရွာ (Wannar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုးနဲမြို့နယ်၊ ဝမ်နားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၂၇၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်နားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၄၀ ဦး၊ မ ၅၈၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၂၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးနဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုးလဲရွာ၊ ရွှေကူမြို့နယ်
မိုးလဲရွာ(Moele)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ရွှေကူမြို့နယ်၊ တိန်းဟွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၉၅၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တိန်းဟွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၁၁ ဦး၊ မ ၁၂၃၄ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၄၄၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေကူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အမြီးဖြူငှက်ပြာလေး
အမြီးဖြူငှက်ပြာလေး (Cyornis concretus) သည် ဘရူနိုင်းနိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ မလေးရှားနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရသည့်ငှက်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ပူးလောင်း (ထက်)ရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်
ပူးလောင်း (ထက်)ရွာ (Pulawng (Upper))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ အလယ်ပဒေါင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၉၂၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အလယ်ပဒေါင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၃၈ ဦး၊ မ ၃၃၉၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၉၃၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖယ်ခုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြာအင်းရွာ၊ ဆောက်ဝိုင်း
ကြာအင်းရွာ၊ ဆောက်ဝိုင်း
တာအိုက်ပေါင်း
တာအိုက်ပေါင်းသည် ပလောင်ပြည်နယ် လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး၏ နာယကနှင့် တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် (TNLA) ၏ စစ်ဦးစီးချုပ်ဖြစ်သည်။ သူသည် တအန်းလူမျိုးဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ
ကျောင်း
ကျောင်းဟူသည့် အဓိပ္ပာယ် အဓိကအရင်းအမြစ်မှာ သတ္တဝါ တစ်ဦး တစ်ယောက် (လူအပါအဝင်) သို့မဟုတ် ထိုထက်များသော သူတို့အား လိုချင်သည့် ပုံစံ ရယူရန် သို့မဟုတ် အမှားပြုလုပ်ခြင်းမှ ကင်းလွတ်စေရန် ထိန်းကျောင်းခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ဥပမာ အနေဖြင့် နွားတစ်ကောင်အား ထိန်းကျောင်းရာတွင် သူတပါး၏ လယ်မြေသို့ မှားယွင်းမဝင်စေရန်၊ သူတပါးလယ်ယာမြေမှ စပါးပဲတို့ကို မစားမိစေရန်အတွက် ထိန်းကျောင်းပေးခြင်းကဲ့သို့သော အဓိပ္ပာယ်ကို ဆိုလိုသည်။ ထိုစကား၏အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်မှု ရှိသော နေရာ အဆောက်အဦးကို ကျောင်း ဟုခေါ်သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုန်းကြီးကျောင်း သို့မဟုတ် ခရစ်ယာန် ချာ့ချ်ကျောင်းတို့သည် လူသားတို့အား အမှားများမပြုလုပ်မိစေရန်နှင့် ကောင်းမှုများပြုလုပ်ကြရန် တိုက်တွန်း၍ ပြဿနာများအား အကောင်းဆုံးဖြေရှင်းနိုင်စေရန် ဆိုဆုံးမပေးသော နေရာဖြစ်သည်။ ထိုကြောင့် ကျောင်းဟူသည့်အဓိပ္ပာယ် သက်ရောက်မှုရှိသည့်အတွက် ကျောင်းဟုခေါ်သည်။ ထိုသို့ သင်ကြား ပြသပေးသူကို ဆရာဟုခေါ်သည်။ ထို့အပြင် မြန်မာစကား၌ ကျောင်းဟူသည့် အဓိပ္ပာယ်ပေါင်း မြောက်မြားစွာရှိသည်။ သို့သော် ဤနေရာတွင် ပညာသင်ကြားသော ကျောင်းကိုသာ အဓိကထားလိုသည်။
ကျောင်းဆိုသည်မှာ စာသင်ပြပေးသော ဆရာတစ်ဦး၏ လက်အောက်တွင်ရှိသော အဖွဲ့အစည်းပုံစံ တစ်ခုဖြစ်သည်။ နိုင်ငံအများစုတွင် ပညာသင်ကြားနိုင်ရန်အတွက် ဖွဲ့စည်းပုံ၊ နည်းစနစ်များရှိကြသည်။ ဤအဖွဲ့အစည်းများ၏ နည်းစနစ်များသည်ကား ကျောင်းသားတစ်ယောက်သည် အတန်းတစ်ခု တက်ရန်အတွက် အတန်းတင် စာမေးပွဲကို ဖြေဆိုရမည် ဖြစ်သည်။ ထိုအတန်းတင် စာမေးပွဲကို ဖြေဆိုအောင်မြင်ပါက နောက်ထပ် အဆင့်မြင့်သော အတန်းသို့ တက်လှမ်းနိုင်ခွင့် ရှိသည်။ ထိုသို့သော အဆင့်အတန်း ခွဲခြားထားသည့် ကျောင်းများကို အ﻿မျိုးမျိုး ခေါ်ဆိုကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်မူ မူလတန်းကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း၊ အထက်တန်းကျောင်း၊ ကောလိပ်၊ တက္ကသိုလ် ဟူ၍ ခေါ်ဆိုကြသည်။
ထိုအထဲတွင် အစိုးရထောက်ပံ့သော ကျောင်းများရှိသကဲ့သို့ အစိုးရ၏ အထောက်အပံ့ကို မယူသော ကျောင်းများလည်း ရှိသည်။ ထိုသို့သော ကျောင်းမျိုးကို ပုဂ္ဂလိက ကျောင်းဟူ၍ ခေါ်ဆိုသည်။ ထိုကျောင်းများသည် ခလေးသူငယ်များ မှစ၍ အရွယ်ရောက်ပြီးသူများကိုလည်း သင်ကြားပေးကြသေးသည်။ဥပမာအနေဖြင့် မူလတန်းကြိုကျောင်း၊ ကွန်ပျူတာသင်တန်းများ၊ အီလက်ထရောနစ်သင်တန်းများ အစရှိသည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေ မည်သည့်ကျောင်းတွင်မဆို ကျောင်း၌ အထူးချွန်ဆုံးသော ကျောင်းသားများအား ဆုချီးမြှင့်ကြသည်။ အစိုးရထောက်ပံ့သော ကျောင်းများ၌ ကျောင်းသား ကျောင်းသူများသည် ငွေကြေးမတတ်နိုင်ပါက ပညာသင်ဆုများ လျှောက်ထားနိုင်သည်။
တေဇန်လူမျိုး
လူပျို အပျိုတွေ့ဆုံကြရာတွင် ဝါးပုလွေ မှုတ်၍၊သီချင်းဆို၍ သို့မဟုတ် စောင်းပါးရိပ်ခြည် ပြော၍ လူပျိုလှည့်ကြသည်။ မိန်းကလေးက မေတ္တာတုံ့ပြန်ကြောင်း သိရလျှင် မိဘထံပြောရသည်။ မိဘသဘောတူလျှင် တောင်းရမ်းပေးသည်။
တေဇန်ချင်းတို့သည် မင်္ဂလာဆောင်သည့်နေ့တွင် သတို့သမီးဘက်မှ ပုဆိန်၊ ခြင်းတောင်း၊ ပုတီးနှင့် စောင်များကို သတို့သားဘက်သို့ လက်ဆောင်ပေးရသည်။ မင်္ဂလာကြေးမှာ နွားနောက်မကြီး တစ်ကောင်နှင့် အလတ်တစ်ကောင် ဖြစ်သည်။ သတို့သမီး ဘက်မှ မင်္ဂလာဆောင်သည့်နေ့တွင် ၁၀ ပိဿခန့် ရှိသော ဝက်တစ်ကောင်ကို သတ်ပေးရသည်။ မင်္ဂလာဆောင်ပြီးနောက် သုံးလကြာမှ သတို့သမီးကို သတို့သားအိမ်သို့ ပို့သည်။ ထိုအခါမှ ပေါင်းသင်းနေထိုင်ရသည်။
တေဇန်ချင်းတို့သည် လူတစ်ယောက် သေဆုံးလျင် ရေချိုး၊ အဝတ်လဲပြီး ရုပ်အလောင်းကို ပျဉ်ပြားပေါ်တွင် တင်ထားသည်။ သင်္ဂြိုဟ်လျှင် မြေမြှုပ်သင်္ဂြိုဟ်သည်။ မြေမြှုပ်ရာတွင် ရုပ်အလောင်း၏ ခေါင်းကို တောင်ဘက်သို့ လှည့်ထားသည်။
တင်းတိမ်ရံဈေးရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်
တင်းတိမ်ရံဈေးရွာ (Tinteinyanzay)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရေဦးမြို့နယ်၊ တင်းတိမ်ရံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၄၁၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
S/2004 S 36
S/2004 S 36 သည် စနေဂြိုဟ်၏ ဂြိုဟ်ရံလတစင်းဖြစ်သည်။ ယင်းအား ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် Scott S. Sheppard ဦးဆောင်သော နက္ခတ္တပညာရှင်များက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုအား ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ကြေညာခဲ့သည်။
S/2004 S 36 သည် အချင်းအားဖြင့် ၃ ကီလိုမီတာခန့်ရှိပြီး စနေဂြိုဟ်အား ပျမ်းမျှ ၂၃.၁၉၂ ဂ္ဂါမိုင်အကွာမှ ရက်ပေါင်း ၁၃၁၉.၀၇ လျင် တပတ်နှုန်းဖြင့် လှည့်ပတ်လျက်ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုံမှန်မဟုတ်သော ဂြိုဟ်ရံလများ
ကျောပြာပိုးကောင်ဖမ်းငှက်
ကျောပြာပိုးကောင်ဖမ်းငှက် (Cyornis tickelliae) သည် အိန္ဒိယတိုက်ငယ်မှ အရှေ့တောင်အာရှဒေသတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည့် အင်းဆက်စားငှက်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ထုံးဖွတ်ရွာ၊ ကူးတို့ဆိပ်
ထုံးဖွတ်ရွာ၊ ကူးတို့ဆိပ်
ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်
ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်ဆိုသည်မှာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နိုင်ငံတော်အခမ်းအနားများနှင့် နိုင်ငံတော်သမ္မတဦးဆောင်သော အစည်းအဝေးများတွင်လည်းကောင်း၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနအချင်းချင်း ဆက်သွယ်ရာတွင်လည်းကောင်း စနစ်တကျရှိစေရန်နှင့် မှန်ကန်မြန်ဆန်စွာဆောင်ရွက်ရန်အတွက် သတ်မှတ်ထားသော အင်္ဂါစဉ်ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး
ပေါ်ထွန်း၊ ဆာ
နန်းရင်းဝန်ဟောင်း ဆာပေါ်ထွန်း
ဆာပေါ်ထွန်းသည် ထင်ရှားခဲ့သော နိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင်ကြီး တဦး ဖြစ်သည်။ စစ်တွေမြို့ ဦးရဲဖော်၏ သားအငယ် ဖြစ်သည်။ စစ်တွေမြို့၊ ရန်ကုန်မြို့ ကာလကတ္တားမြို့ တို့တွင် ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။ ဝိဇ္ဇာတန်းထိ ပညာ ဆည်းပူးခဲ့သည်။
ဆာပေါ်ထွန်းသည် ပညာရေး လောက၌ ဆောင်ရွက်ပြီးနောက် ၁၉ဝ၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၁၂ ခုနှစ်ထိ ဗဟိုတရားရုံး ရုံးတော်ကြီးတွင် စကားပြန် အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၁၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၂၁ ခုနှစ်အထိ နှစ်များတွင် မြို့ပိုင်၊ အခွန်ဝန်၊ နယ်ပိုင် စသော ဗြိတိသျှ အစိုးရ၏ အုပ်ချုပ်ရေး ရာထူးများတွင် ဝင်ရောက် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ယင်းသို့ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းတွင် ထမ်းရွက်စဉ် ပထမ ကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်း ဗြိတိသျှတို့ စစ်အောင်မြင်ရေး အတွက် အထူးအကူအညီ ပေးခဲ့၍ ဆုတံဆိပ်များ ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။ ၁၉၁၉ ခုနှစ်တွင် အမှုထမ်းကောင်း တံဆိပ်ရ မင်းဘွဲ့ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဗြိတိသျှ အစိုးရ အမှုထမ်း အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်လိုက်ပြီး ၁၉၂၃ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်ပြည်သို့ သွား၍ ဝတ်လုံပညာ သင်ကြား တတ်မြောက်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လာကာ ဝတ်လုံ လိုက်ရင်း နိုင်ငံရေး နယ်ပယ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် ရမည်းသင်း မြောက်ပိုင်း မဲဆန္ဒနယ်မှ ဥပဒေပြု ကောင်စီ အမတ် အဖြစ် အရွေးခံရသည်။
၁၉၂၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၂၈ ခုနှစ် အထိ ဥပဒေပြု ကောင်စီ ဒုဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့ မြူနီစီပယ် ကော်ပိုရေးရှင်း၏ အဖွဲ့ဝင် လူကြီး တစ်ဦး အဖြစ်ဖြင့် ၁၉၂၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၃၂ ခုနှစ် အထိ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် မြို့တော်ဝန် ဖြစ်လာသည်။
ဤသို့လျှင် ဆာပေါ်ထွန်းသည် မြန်မာနိုင်ငံရေး လောကတွင် တဖြည်းဖြည်း ထင်ရှားလာသည့် အလျောက် ၁၉၂၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၂၇ ခုနှစ် အထိ ‘သရာဇပါတီ’ ၏ ဒုတိယခေါင်းဆောင် ဖြစ်လာသည်။ ထို့ပြင် ပြည်သူပါတီ၊ နှစ်ဆယ့်ခုနှစ်ဦး အဖွဲ့ စသည့် ပါတီများ၌လည်း အရေးပါသော အမှုဆောင် တစ်ဦး ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၃၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၃၅ ခုနှစ် အထိ ထိပ်တန်း မြန်မာ နိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင်များ ဖြစ်ကြသော သမ္မတ ဦးချစ်လှိုင်၊ ဦးမြတ်သာထွန်းတို့နှင့် အတူ ‘လှိုင်၊ မြတ်၊ ပေါ်’ ပါတီကို ဖွဲ့စည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ အိန္ဒိယပြည်နှင့် မြန်မာပြည် တွဲရေး ခွဲရေး ပြဿနာ ပေါ်ပေါက်လာသော အခါ တွဲရေးဘက်မှ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။