cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
လေတပ်
ဂျာမနီ၊ အီတလီစသော အခြားတိုင်းနိုင်ငံများမှလည်း မိမိတို့၏ သက်ဆိုင်ရာဘာသာအမည်များဖြင့် လေတပ်များ ဖွဲ့စည်းလာကြသည်။ ၁၉၃၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၅ ခုနှစ်အထိဖြစ်ပွားခဲ့သော ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဗြိတိန် ဘုရင့်လေတပ်မတော်နှင့် ပူးတွဲဆောင်ရွက်ခဲ့သော ပိုလန် လေတပ်၊ ချက်ကိုဆလိုဗက် လေတပ်၊ နော်ဝေး လေတပ် စသည့် အမျိုးသား လေတပ်များရှိခဲ့သည်။ ထိုလေတပ်များသည် ယင်းတို့နိုင်ငံများကို ဂျာမန်များ သိမ်းပိုက်ပြီးသည့်နောက် ဗြိတိန်နှင့် ဒိုမီနီယန်နိုင်ငံများ၌လေ့ကျင့်ခဲ့သော လေတပ်များဖြစ်ကြသည်။ ပြင်သစ်လေတပ်ကား အစကတည်းကရှိခဲ့သည်။ ဒိုမီနီယန်လေတပ်များတွင် ဘုရင့်ဩစတြေးလီးယန် လေတပ်၊ ဘုရင့်ကနေဒီယန် လေတပ်၊ ဘုရင့်နယူးဇီလန် လေတပ်နှင့် ဘုရင့်အိန္ဒိယ လေတပ်တို့ပါဝင်ကြသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ကြည်းတပ်ဆိုင်ရာ လေတပ်၊ ရေတပ်ဆိုင်ရာ လေတပ်နှင့် ကမ်းတက်တပ်ဖွဲ့ဆိုင်ရာ လေတပ်ဟူ၍ရှိသည်။ သို့သော်လည်း ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီးတွင် သီးခြားလေတပ်များကို လေတပ်သက်သက်နှင့် ရေတပ်၊ ကမ်းတက် တပ်နှစ်တပ်ကိုပေါင်း၍ ရေတပ်ဆိုင်ရာလေတပ်ဟူ၍ နှစ်မျိုးသာထားရှိလေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် လွတ်လပ်ရေးမရမီ ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဧပြီလ မှစတင်၍ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ ကာကွယ်ရေးစီမံကိန်းများအရ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သော လေတပ်သည် ယခုအခါ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ တပ်မတော် (လေ)အဖြစ် တည်ရှိနေလေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စစ်ရေး
မင်းဇီချောင်းရွာ၊ မင်းဇီချောင်း
မင်းဇီချောင်းရွာ၊ မင်းဇီချောင်း
ကျောင်းကွင်းရွာ၊ မှတ်တိုင်
ကျောင်းကွင်းရွာ၊ မှတ်တိုင်
Miss Grand Myanmar 2024
Miss Grand Myanmar 2024 သည် မန္တလေးမြို့တွင် ၂၀၂၃ခုနှစ် ၌ကျင်းပသော (၂)ကြိမ်မြောက် Miss Grand Myanmar ပြိုင်ပွဲဖြစ်သည်။
ပြိုင်ပွဲဝင်ရွေးချယ်ခြင်း
အောက်ဖော်ပြပါဇယားသည် Miss Grand Myanmar 2024 အတွက် မြို့နယ်ကိုယ်စားပြု ပြိုင်ပွဲစာရင်းများဖြစ်သည်။
ပြင်ပလင့်ခ်များ
ကဏ္ဍ:အလှမယ်ပြိုင်ပွဲများ ကဏ္ဍ:Miss Grand Myanmar
ကြေးဝါ
ကြေးဝါ
ကြေးဝါသည် ကြေးနီနှင့် သွပ်ကို အချိုးအမျိုးမျိုး ရောစပ် ၍ ရရှိသည့် သတ္တုစပ်ဖြစ်သည်။ မာ၍ တာရှည်အသုံးခံသော သတ္တုဖြစ်၏။ တစ်ခါတစ်ရံ ကြေးဝါကို အဆိုပါသတ္တု နှစ်မျိုး အပြင် ခဲပုပ်နှင့် သံဖြူကဲ့သို့သော သတ္တုမျိုးဖြင့်လည်း ရောစပ် ပေးတတ်ကြသည်။ ကြေးဝါလုပ်နည်းကို ဥရောပတိုက်တွင် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄ဝဝဝ ခန့်ကပင် သိရှိခဲ့ကြလေသည်။ ထိုခေတ်အခါက လူတို့သည် ဓား၊ ပုဆိန်၊ မြားသွားနှင့် အခြား လက်နက်များကို ကြေးဝါဖြင့် ပြုလုပ်သုံးစွဲကြသည်။
ကြေးဝါကို အလွယ်တကူ ကျိုနိုင်၏။ ပုံသွန်းယူ၍ ရနိုင် သည့်အပြင် အသုံးအဆောင် အမျိုးမျိုးကိုလည်း လွယ်ကူစွာ ပြုလုပ်ယူနိုင်၏။ ရေငွေ့ရှိသော လေထဲတွင် ပစ်ထားသော် လည်း ချေးမတက်ချေ။ ကြေးဝါတွင် အရာင်တင်ခံနိုင်သော သတ္တိရှိခြင်းကြောင့် အလှပြတန်ဆာပလာများနှင့် ရုပ်ပုံများ ထုလုပ်ရန်အတွက် အလွန်ကောင်းသည်။ ကြေးဝါ၏ အမျိုး အမည်များစွာ ရှိသည်နှင့်အမျှ အသုံးပြုပုံမှာလည်း များပြား လှ၏။ ကြေးဝါခေါင်းလောင်းများသည် အသံ အလွန်သာယာ သည့်အပြင် ရာသီဥတုဒဏ်ကို အချိန်အကန့်အသတ်မရှိ ခံနိုင် ကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၌ ကြေးဝါဖြင့် ပစ္စည်းများကို သွန်းလုပ်ရာတွင် ကြေးဝါကို အရည်ကျို၍ ပုံစံအတွင်းသို့ သွန်းယူလေ့ရှိကြသည်။ ကြေးသွန်းလုပ်ငန်းတွင် ကျွမ်းကျင်မှုလိုလေသည်။ ကြေးသွန်း အလုပ်မစမီ ရွံ့စေး၊ သဲနှင့်ဖွဲတို့ကို သင့်သလို ရောစပ်ပြီး ပုံကို အကြမ်းအားဖြင့် လုပ်ယူသည်။ ထို့နောက် နုံးမြေဖြင့် မံပြီးလျှင် မီးသွေးမှုန့်နှင့် မြင်းချေးရောထားသော အရည်ဖြင့် လိမ်းကျံပေးသည်။
ထိုပုံစံပေါ်တွင် ဖယောင်းကို လိုသည့်ပုံ ဖြစ်လာသည့်တိုင် အောင် ကပ်ပြီး အသေးစိတ်ပြုပြင်ပေးသည်။ ထို့နောက် ဖယောင်းပုံစံပေါ်တွင် ရွံ့စေးကို မံပေးသည်။ လောင်းထည့်သော ကြေးဝါရည် ဖောက်ထွက်မလာနိုင်အောင် ရွံ့စေးတွင် သဲနှင့် ဖွဲများကို ရောပေးသည်။ ရွံ့စေး၊ သဲနှင့် ဖွဲများ၊ မံပေးရာတွင် ကြေးဝါရည်လောင်းရန် အပေါက်နှင့် ဓာတ်ငွေ့ထွက်ရန် အပေါက်များကိုပါ တပါတည်း လုပ်သည်။ ထို့နောက် ပုံစံကို ဖိုများဖြင့်ဆိုင်ကာ မီးအပြင်းတိုက်ပေးလေသည်။ ထိုအခါ ဖယောင်းသည် အရည်ပျော်၍ ထွက်လာသဖြင့် ရွံ့စေးပုံစံ အတွင်းတွင် အခေါင်းသာ ကျန်ရစ်တော့သည်။ ပုံစံယူနေခိုက် တွင် အရည်ကျိုထားသောကြေးဝါကို လောင်းထည့်သည်။ ကြေးဝါရည်သည် ဖယောင်းရှိခဲ့သောနေရာများသို့ ရောက်သွား သည်။ ထိုသို့ သွန်ပြီးလျှင် အအေးခံကာ အပြင်ဘက်ရှိ ရွံ့စေး များကို ခွာချလိုက်သည်။ သွန်းပြီး၍ ရသောပုံကို စို့၊ တစည်း နှင့် ကော်ပတ်စက္ကူများဖြင့် အချောကိုင်ပေးသည်။
ကြေးဝါပြုလုပ်ရာတွင် ကြေးနီ ၅၄.၁ ဆနှင့် သွပ် ၄၅.၉ ဆကို ရောကျိုပေးလေ့ရှိကြသည်။ ကြေးဝါကို ဘုရား ရုပ်တုတော်များ သွန်းလုပ်ရာ၌ အသုံးများသည်။ ကြေးဝါဖြင့် လုပ်သည့် အသုံးအဆောင်များမှာ လက်ဆေးခံ၊ ခေါင်းလောင်း၊ ဆည်းလည်း၊ ကျွဲနွားခလောက်၊ ချူ၊ ကွမ်းအစ်၊ ရေစစ်၊ ကွမ်းညှပ်၊ ဖလား၊ ထုံးဗူး၊ ကွမ်းဆုံ၊ သပိတ်ဖုံး၊ လင်းကွင်း၊ စည်း၊ နားဖာကလော်၊ မောင်း၊ ကြေးနောင်၊ ကြေးစည်၊ ချိန်ခွင်၊ ထွေးခံ၊ ဇွန်း၊ မွေးညှပ်၊ ဇာဂနာနှင့် အလေးများ ဖြစ်သည်။
မဲဒမရွာ
မဲဒမရွာ
စာရေးကွင်းရွာ၊ ရွာဟောင်းကြီး
စာရေးကွင်းရွာ၊ ရွာဟောင်းကြီး
ကွင်းကြီးရွာ၊ ကွင်းကြီးသဘော့
ကွင်းကြီးရွာ၊ ကွင်းကြီးသဘော့
ကောနက်
ကောနက်တွင် ပြွန်ကျပ်သုံးခု ပါ၍ ၊ ထိုပြွန်ကျပ်တို့၏ ခလုပ်များကို နှိမ့်ချည်၊ မြင့်ချည် ဖြင့် အသံကို အမျိုးမျိုးပြောင်းကာ မှုတ်နိုင်၏။
ခေါက်စင်းရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ခေါက်စင်းရွာ (Khauksin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ ခေါက်စင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၃၇၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘန်ဂျုံ (တရုပ်)ရွာ၊ လွယ်လွမ့်
ဘန်ဂျုံ (တရုပ်)ရွာ (Banjon (Tayoke))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ လွယ်လွမ့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၂၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်လွမ့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၄ ဦး၊ မ ၂၁၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၇၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မီရဲရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
မီရဲရွာ (Miye)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ နောင်ဒေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၀၀၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်ဒေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၀၄ ဦး၊ မ ၉၉၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကတ်ဖရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကတ်ဖရွာ (Kathpa)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ကတ်ဖကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၃၃၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကတ်ဖကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၄၉ ဦး၊ မ ၃၅၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၁၃၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြိုင်မြို့
မြိုင်မြို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်း၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင် အညာဒေသ၊ ပခုက္ကူမြို့၏ အနောက်မြောက်ဘက် ၂၅ မိုင် အကွာတွင် တည်ရှိပြီး မြို့နယ်ရုံးစိုက်မြို့ဖြစ်သည်။
ဒေသထွက်စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန်များ
မြိုင်မြို့နယ်မှ အဓိက စိုက်ပျိုးရေး ထွက်ကုန်မှာ သနပ်ခါး၊ ဝါ၊ မြေပဲ၊ နှမ်း၊ ပြောင်း၊ ပဲအမျိုးမျိုးတို့ဖြစ်သည်။ ဓား၊တံစဉ် တို့ အဓိကထွက်သည့် ပန်းပဲလုပ်ငန်း မြေအိုးလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သည့်မြို့နယ်လည်းဖြစ်ပြီး ယက္ကန်းလုပ်ငန်း ထွန်းကားကာ ချည်စောင်(ဝါဒစောင်)၊ ချည်ပုဆိုး၊ တံဘက်များ ယက်လုပ်ကြသည်။ ရေနံလက်ယက်တွင်းတိမ်များမှရေနံစိမ်းထွက်ပါသည်။
လမုအိုင်ရွာ၊ ခနောင်ရှမ်းကွင်း
လမုအိုင်ရွာ၊ ခနောင်ရှမ်းကွင်း
ကနကဒဏ်ထီး
ကနကဒဏ်ထီးသည် ပကတိရွှေသားကို အရိုးလုပ်သောကြောင့် ကနကဒဏ်ထီးဟုခေါ်သည်။ တမွတ်ထီးမှာ ရှေးစကားဟောင်း ကြီးမြတ်သည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော တမွတ်သဒ္ဒါကိုစွဲ၍ မှည့်ခေါ်သောထီးဖြစ်၍ ကြီးမြတ်သော ထီးဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ယာဉ်ထီးမှာ ဧကရာဇ်မင်းမြတ်တို့ဝယ် ဆင်ယာဉ်၊ ရထားယာဉ်၊ လှေယာဉ်သုံးပါး၌ ထီးဆောက်သည် ဖြစ်၍ ယာဉ်ထီးဟုခေါ်လေသည်။ လောကဗျူဟာစာတမ်းအလို လက်ျာ ထီးဖြူလေးစင်းဟူသည်မှာ ကမ္ဗုထီး၊ စန္ဒထီး၊ ပဒုမထီး၊ သမ္မုတိထီးဖြစ်သည်။ လက်ဝဲထီးဖြူလေးစင်းမှာ ကနကဒဏ်ထီး၊ သူရိယထီး၊ ဝိသုကမ္မထီး သမုက္ခထီးဖြစ်သည်။
ကနကဒဏ္ဍရွှေရိုးဆိုလိုသည်။ ထီးဆိုသမျှသည် ရွှေသား ပုဇွန်ခွံမွမ်း ရွှေရိုးလုပ်သည်တွင် ဂုဏ်ထူး၍ ပကတိရွှေသားအရိုး လုပ်လေသောကြောင့် ကနကဒဏ် ခေါ်ဝေါ်သမုတ်သည်လည်း ဆိုသည်။ တမွတ်မှာ ရှေးစကားဟောင်း ဖြစ်သည်။ ကြီးသည် မြတ်သည်ကို တမွတ်ဆိုသည်။ ရှေးစာများတွင်လည်း တမွတ်ရတနာဟူ၍ လည်းကောင်း၊ လူတို့တမွတ် မင်းများထွတ်လျှင်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ မယိုင်မညွှတ် ခေါင်တမွတ်သို့ဟူ၍လည်းကောင်း၊ အာဏာလွှံ့ပတ်၊ ညီတော်လတ်ကို၊ တမွတ်ဘုန်းသန့်၊ နှင်း၍ဖြန့်ရှင်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ကျော်ရှိန်မပြတ်၊ အနာဂတ်၌၊ တမွတ်တော်ထားဟူ၍လည်းကောင်း စပ်ဆိုသည်များကို ထောက်၍ သိရသည်။
ယာဉ်ထီးမှာ ဧကရာဇ်မင်းမြတ်တို့ ဝတ်ဆင်ယာဉ်၊ လေယာဉ်၊ ရထားယာဉ်သုံးပါး၌ ဆောက်သည်ဖြစ်၍ ယာဉ်တွင် ဆောက်သည့်ထီးကို ယာဉ်ထီးခေါ်ဝါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဧကရာဇ်မင်းမြတ်တို့သည် ကနကဒဏ်ရိပ်ကို မပြတ်ခိုရာ၏ဆိုသည်အတိုင်း ဥကင်မုတ်ထွတ်အနီး၌ ကနကဒဏ်ထီးကို လက်ရင်းထားလေသည်။ နန်းမနန်းဦး၌ ထီးကို မပြတ်ဆောက်လျက် ထီးရိပ်တွင် ဧကရာဇ်မင်းမြတ်တို့ စံပါယ်ပသနေကြောင်းကို လည်း ပညာရှိတို့ စပ်ဆိုသည်မှာ ထီးဖြူအောက်၌၊ တောက်သားမီးနှယ်၊ လျှပ်စစ်နွယ်သို့၊ စလွယ်သင်းကျစ်၊ ဦးရစ်ရွှေပေါင်း၊ နတ်ရုပ်ဆောင်းလျက်ဟူ၍ စပ်ဆိုသည်ကို ထောက်သဖြင့် သိရသည်။ အင်းဝမင်း နရပတိကို အမှတ်တမဲ့ လုပ်ကြံသည်တွင် ထီးရိုးကို ဓားချက်ကျ၍ မင်းနရပတိ ထီးဖြူအုပ်မိသည်။ သောကြာနှင့် ရေနံ့သာစားတို့ ထွေးလုံးကြသည် ဆိုသည့်စကားကို ထောက်၍လည်း ထီးဖြူအောက်၌ မပြတ်စံပါယ်ကြောင်းကို သိရသည်။ ဗြူစောထီးမင်းမှာလည်း ထီးအများကို မဆို၊ လုံးပတ်သုံးထွာ၊ သန္တာအရိုး ကိုးတောင်နှစ်မိုက်၊ အထွတ် ပတ္တမြားတပ်သော ထီးတစ်စီးကိုသာ ဆိုသည်ကိုထောက်လျှင် နန်းဦး၌ မပြတ်အရိပ်ခိုသည် ယူရန်ရှိသည်။
အနက်ကား အပ်သော။ ဗီဇယတြံ ဗီဇယတြမည်သောထီး။ ဣတိ၊ ဤသို့၊ စတုဗ္ဗိဓံ၊ လေးပါးအပြားရှိသောထီးကို။ ဥစ္စတေ၊ ဆိုအပ်၏။ ဒသဆဋ္ဌပဉ္စစတုဟတ္ထော၊ ဆယ်တောင် ခြောက်တောင် ငါးတောင် လေးတောင်ရှိသော။ ဒဏ္ဍပမာဏော၊ ထီးရိုးအတိုင်းအရှည်ကို။ ပရိညေယျော၊ သိအပ်၏။ တပ္ပမာဏော၊ ထိုသို့အတိုင်းအရှည်ကို။ ဣဟ၊ ဤအရာ၌။ ဥစ္စတေ၊ ဆိုအပ်၏''(အစဉ်အတိုင်း ဟပ်၍ယူ)
ထီးကို စီရင်လိုသည်ရှိသော် ထီးရိုးကို၎င်း၊ ထီးချက်ကို၎င်း၊ ထီးလက်ကိုင်းကို၎င်း၊ ကြိုးကို၎င်း၊ ထီးရွက် ကို၎င်း၊ ကလန့်ကို၎င်း၊ အထွတ်မြူတာကို၎င်း စီရင်အပ်၏။ ထီးထွတ်ငှက်မြတ်နား၌ကား၊ ဟင်္သာငှက်ရုပ်ကို၎င်း၊ နွားမြီးဆွဲငှက်ရုပ်ကို၎င်း။ ကျေးငှက်ရုပ်ကို၎င်း၊ မင်း၏ချမ်းသာကို ဆောင်တတ်သောကြောင့် ဘန်ဆင်းစီရင်တတ်၏ဟူ၍ ရာဇဘိသေကကျမ်းများမှာ ဆိုသည်။ ထီးရိုးကိုကား ရွှဖြေင့် အလုံးစုံမွမ်းမံအပ်သည်ရှိသော်၊ ထူးမြတ် ကောင်းမွန်လှစွာ၏ဟူ၍ ရာဇာဘိသေကကျမ်းများမှာ ဆိုသည်။
ထီးခရိုင်စသည်၌ ဘွဲ့သောကြိုးကိုကား ချည်ကိုပင် သုံးလွန်းတင်၊ ကိုးလွန်းတင်၊ ခြောက်လွန်းတင်ကျစ်အပ် ၏။ ထီးချက်ပမာဏကိုကား နှစ်ဆယ့်ရှစ်သစ်အလွန်ရှိသော တစ်ရာသော လက်သစ်ပမာဏအထူးကို ပြုစီရင်အပ် ၏ဟူ၍ ဗျာသမုနိရသေ့မိန့်ဆိုကြောင်းကို ရာဇဘိသေကကျမ်းများ၌ ဆိုသည်။ အချင်းငါးတောင်တမိုက် ဖြစ်ရကား၊ တစ်ဖက်တစ်ဖက်သည် နှစ်တောင့်ထွာနှင့်လေးသစ် ဖြစ်၏။ ဤကား နဝဒဏ္ဍထီး၌ အောက်ဆင့်ကိုသာဆိုသည်။ သင့်တင့်အောင် အထက်ရှစ်ဆင့်ကို စီရင်အပ်၏။ ကြွင်းသော ထီးသုံးစင်း၌ကား တစ်ဆင့်သာ ဤအတိုင်းအရှည်ကို စီရင်အပ်၏။ နဝဒဏ္ဍထီးမှာ ပြာဿာဒ်ကဲ့သို့ အဆင့်တက် ၏။ ရွှေညောင်ရွက် တစ်ရာ့ရှစ်ခုတို့ဖြင့် ဖန်ဆင်းစီမံအပ်၏။ ထက်ဝန်းကျင်မှာ ဆွဲအပ်၏။ မြပတ္တမြား၊ သန္တာ စသော ပန်းပွားတို့ကို ထိုရွှေညောင်ရွက်၏အကြား၌ ဆွဲထားစီခြယ်လှည့်ရာ၏။ ဤအတိုင်းအရှည်ကို နဝဒဏ္ဍထီးမှာ ယူလေ။ ကြွင်းသော ထီးသုံးစင်းမှာ ရွှေညောင်ရွက်အရေအတွက် ပမာဏကို ရာဇဘိသေကကျမ်းများမှာ မပြ။ ထို့ကြောင့် လျောက်ပတ် တင့်တယ်အောင် လုပ်ရာ၏။ ထီးသုံးစင်း မင်းသုံးပါးတို့ကို ရောနှော၍ ဟောနည်းများကို ရာဇဘိသေကကျမ်းများမှာ ဆို၏။ ထိုစကားကို ယူဆောင်၍ ရာဇသေဝကဒီပနီ မည်သောကျမ်း၌ မပြလိုက်ပြီ။ ကျမ်းကြီးအံ့သည်မှာ ကြောက်သောကြောင့်တည်း။ လောကဗျူဟာကျမ်း၌ကား ကနကဒဏ်နှစ်စင်း။ တမွတ်နှစ်စင်း၊ ယင်းထီးလေးစင်းဟူ၍ လာသည်။ ကမ္ဗုထီး၊ စန္ဒထီး၊ ပဒုမထီး၊ သမုဒ္ဒဇာထီးဟူ၍ လကျာ်လေးစင်း၊ ကနကဒဏ်ထီး၊ သူရိယထီး၊ ဝိသုကမ္မထီး၊ သမု က္ခထီးဟူ၍ လက်ဝဲလေးစင်းဖြင့် ပေါင်း ရှစ်စင်းဟူ၍ ဒိသာဇေယျာ စာတမ်းများမှာ လာသည်။ တမွတ်ထီးကို ကမ္ဗုထီးနှင့်မကွဲမပြား အတူတူဟူ၍လည်းယူရသည်။
တောင်ငူစုရွာ၊ စနဲ
တောင်ငူစုရွာ၊ စနဲ
ကနကဒဏ်ထီး
ရတနာပူရစတုတ္ထမြို့တည် နန်းတည်မင်းတရားကြီး အဘိသေက စာတမ်းတွင် ထီးဖြူတော်ကို မင်းတရားကြီးလက်တော်နှင့်အချင်းလေးတောင် ခြောက်သစ်၊ အချင်းအဝန်း မုခ်ပေါင်း လေးဆယ့်ကိုးကို ရှစ်ခုစား။ တစ်ခုကြွင်းရကား နေခြည်ကာသောထီးဟူ၍ အကြောင်းကြံလျက် စွန်သုတ်နား ထောင့်တဆယ့်နှစ်ပေါက်၊ ထီးတံသုံး ဆယ့်ခြောက်၊ ကြာယပ်သုံးဆင့်၊ ညောင်ရွက်တရာ့ရှစ်ခု၊ ပုလဲဆိုင်း၊ သန္တာဆိုင်းတရာ့ရှစ်သွယ်၊ ထီးချက် အချင်း တထောင်၊ စောက်တတောင်တမိုက်၊ ထီးရိုးထီးဝန်းနှင့်အမျှ လုပ်ကြောင်းကို ဆိုသည်။
ရတ္တမဏိဝဏ္ဏံ ကမ္ဗလ ပရိယောနဒ္ဓံ သေနာပတိ ဆတ္တံအဒံသု''ဟူ၍ သီဟစစ်သူကြီးအား ပတ္တမြားနီသ ဖွယ်၊ ကမ္ဗလာနီဖြင့်၊ မြေးရှက်အပ်သော ထီးကို လိစ္ဆဝီမင်းတို့ပေးကြောင်းကို သတ္တနိပါတ် အင်္ဂုတ္တိုရ် အဋ္ဌကထာ တွင် ဆိုသောကြောင့် မှူးတော်မတ်တော် သေနာပတိတို့အား ထီးနီသာ ဖြစ်သင့်၏ဟူ၍ ဆရာတို့ဆိုကြသည်ကား အပြစ်တင်ရန် မကင်းဖြစ်သည်။ အဘယ်သို့ အပြစ်တင်ရန် မကင်းဖြစ်သနည်းဟူမူကား၊ စစ်သူကြီးအား ထီးနီ ပေးကြောင်းကို ဆိုခါမျှဖြင့် မှူးတော်မတ်တော်အားလုံးကို ထီးနီသာပေးသင့်၏ ဖြစ်သင့်၏ မဆိုတန်၊ မှူးတော် မတ်တော်အားလုံးအား ထီးနီကိုချည်းပေးက အထွေးထွေး အရှက်ရှက် သေနာပတိဌာနန္တရ ရာထူးသည် ကျေးဇူးမထင် ဂုဏ်အင်မပြား ဖြစ်ရာသဖြင့် အောက်ကပြခဲ့သော နေရုတောင်ကဲ့သို့ ရေမြေ့သဌ်နင်းမင်းတို့၏ကျေးဇူး တော် ဆုတ်ယုတ်နည်းပါးရာသည်။
ထို့ကြောင့် စစ်သူကြီး စစ်မက်ရေးအရာ လိမ္မာကုန်သော စစ်ခေါင်မြေဝး အမှုတော်ကို ထမ်းရွက်နိုင်မည့် စွမ်းရည်သတ္တိရှိကုန်သော သူတို့အားသာ ထီးနီကို ချီးမြှင့်အပ်သည်ဟုထင်သည်။ သို့မှလည်း ယခင် လိစ္ဆဝီမင်းတို့ ထုံးစံကို ပြသော အဋ္ဌကထာနှင့်ညီမည်။ ထီး အဆောင်အရွက်စသည်တို့မှာ ရေမြေရှင်မင်းတို့ သမုတ်ရာ အယုတ်၊ အလတ်၊ အမြတ်ဖြစ်သင့်ရကား ထိုသို့အဆောင်အရွက် အစီးအနင်း မှန်သမျှကိုပင် ဆုတ်တက်နိမ့်မြင့်အားဖြင့် ထားပြီးလျှင် အမှုထမ်းရည် သတ္တိရှိ မရှိ၊ အနည်းအများကို ထောက်ထား၍ ချီးမြှောက်ခြင်းသာ သင့်လျော်ရာသည် ဟူ၍ ဖော်ပြထားပေ၏။
ပြုလုပ်ပုံ
ရတနာပူရစတုတ္ထမြို့တည် နန်းတည် မင်းတရားကြီး အဘိသေက စာတမ်းတွင် ထီးဖြူတော်ကို မင်းတရားကြီးလက်တော်နှှင့် အချင်းလေးတောင် ခြောက်သစ်၊ စွန်သုတ်နားထောင့် တဆယ့်နှစ်ပေါက်၊ ထီးတံသုံးဆယ့်ခြောက်၊ ကြာယပ် သုံးဆင့်၊ ညောင်ရွက်တစ်ရာ့ရှစ်ရွက်၊ ပုလဲသန္တာဆိုင် တစ်ရာ့ရှစ်သွယ်၊ ထီးချက် အချင်းတထောင်၊ စောက်တတောင်တမိုက်၊ ထီးရိုးထီးဝန်းနှင့်အမျှလုပ်ကြောင်းကိုဆိုသည်။
ထို့ပြင် မှူးကြီးမတ်ရာ သေနာပတိတို့အတွက် အဆောင်အယောင်အဖြစ် ပေးအပ်သော ထီးနီလည်းရှိသေးသည်။ ပုံစံအားဖြင့် ခန်းပတ်မင်းကြီး၏ အဆောင်အယောင်ဖြစ်သော ထီးနီတွင် ထီးရွက်အနီနှစ်ဆင့်တက်သည်။ ထိုနှစ်ရွက်ဆင့် ထီးနီ၌ ရွှေညောင်ရွက် သုံးဆင့်ရှိသည်။ ညောင်ရွက်ရေမှာ ၃၆ ရွက်ဖြစ် သည်။ အချက်၊ အထွတ်နှင့် အရိုးကိုရွှေချသည်။ ထီးရိုးမှာ ကြံဆစ်ပုံရှိသည်။
တစ်ပါးနိုင်ငံတွင် ထီးကို ရာထူးအဆင့်အတန်းပြသော ပစ္စည်းအဖြစ်ဖြင့် သုံးစွဲကြသည်။ အီဂျစ်နှင့် အဆီးရီးယားပြည်တို့တွင် ထီးကို ရာထူးလိုက် အမျိုးမျိုးသုံးစွဲကြသည်။ ရှေးခေတ် ဂရိနှင့် ရောမနိုင်ငံတို့တွင် ထီးမှာ မိန်းမသုံးပစ္စည်း ဖြစ်သည်။ အင်္ဂလန်ပြည်တွင် အန်ဘုရင်မ လက်ထက်သို့ ရောက်ခါမှ ထီးကို ယောက်ျား မိန်းမ မဟူ အများသုံးလာကြသည်။
ငှက်ကျော်ကုန်းရွာ၊ မှတ်တိုင်
ငှက်ကျော်ကုန်းရွာ၊ မှတ်တိုင်
ဒိုင်ယက်သိုင် အီသာ
ဒိုင်ယက်သိုင် အီသာ သည် ဓာတုဗေဒသဘောအရ အီသာမှာ ဒိုင်အက်သဲအောက်ဆိုက် ဖြစ်သည်။ ယင်း၏ ဓာတုဗေဒအမည်မှာ အက်သဲအီသာ ဖြစ်၍ ဓာတုပုံသေနည်းမှာ (C2H5)2O ဖြစ်သည်။ အီသာသည် အရောင် မရှိသော အရည်ဖြစ်သည်။ အငွေ့ပျံ၍ နှစ်သက်ဘွယ်ကောင်း သော အနံ့ရှိသည်။ ထိုအငွေ့ကိုသာ ဆက်၍ ရှူလျှင် ရှူသူ သည် မေ့သွားသဖြင့် ခွဲစိတ်မှုကိစ္စများတွင် အသုံးပြုနိုင်လေ သည်။ ကိုယ်ခန္ဓာ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုခုတွင် ခွဲစိတ်လိုလျှင် လည်း အီသာကို အသုံးပြုနိုင်လေသည်။အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုခု ကို ခွဲစိတ်လိုသောအခါ ထိုအစိတ်အပိုင်းကို အီသာဖြင့် ပက်ဖြန်း ပေးရသည်။ ကြာလျှင် အီသာအငွေ့ပျံသွားသဖြင့် အလွန်အေးလာပြီးလျှင် ထိုအစိတ်အပိုင်းသည် ထုံ၍ သွားလေ သည်။ ထိုအခါ ထိုအစိတ်အပိုင်းတွင် ခွဲစိတ် ကုသမှုကို ပြုလုပ်နိုင်လေသည်။ အီသာသည် ၃၅ ံစင်တီဂရိတ်တွင် ဆူ သဖြင့် အရည်ဆူချိန် နည်းပါး လေသည်။ အီသာကို ထုတ်လုပ်လိုလျှင် ဆာလဖျူရစ် အက်ဆစ်အပြင်း နှင့် အယ်လကိုဟောကို ရော၍ အပူတိုက် ပေးရသည်။ ဆာလဖျူရစ် အက်ဆစ်အပြင်းကို အယ်လကိုဟောထက်ပို၍ များများ ရောစပ်ပေးရသည်။ အပူချိန်မှာ ၁၄ဝံ စင်တီဂရိတ် ခန့်အထိ လိုသည်။
အီသာကို အစာကြေစေရန်နှင့် နှလုံးရောဂါဆေးများ ဖော်စပ်ရာတွင် အသုံးပြုခဲ့ကြ၏။ ယခုအခါတွင်မူ အီသာကို အသုံးနည်းပါးကြသည်။ အီသာသည် အိုင်အိုဒင်းနှင့်ဩဂဲနစ် ပစ္စည်း အမြောက်အမြားကို ပျော်ဝင်စေ နိုင်၏။ ထိုဩဂဲနစ် ပစ္စည်းများတွင် ဆီနှင့် အဆီများလည်း ပါဝင်သည်။ အီသာဟုဆိုလျှင် ဒိုင်အက်သဲအီသာကိုသာ ဆိုလိုသော်လည်း ဒိုင်မက်သဲအီသာဟုလည်း ရှိသေးရာ ယင်းမှာ ဓာတ်ငွေ့ ဖြစ် သည်။ တစ်ဖန် မက်သဲအက်သဲအီသာ၊ အက်သဲ ပရိုပဲအီသာနှင့် ဗိုင်နဲအီသာများလည်း ရှိသေးသည်ကို သတိပြုသင့်သည်။ အီသာကို အသုံးပြု၍ ခွဲစိတ်ကုသခြင်းသည် ၁၈၄၂ ခုနှစ်က ဖြစ်၍ အသုံးပြုသူမှာ ဒေါက်တာကရော့ဖို့ ဒဗျူလောင်း ဖြစ် သည်။ ထိုဆရာဝန်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ဂျောဂျီယား ပြည်နယ်မှ ဖြစ်၏။ ၁၈၄၆ ခုနှစ်ကလည်း အမေရိကန်လူမျိုး သွားဘက်ဆိုင်ရာ ဆရာဝန်တစ်ဦးဖြစ်သူ ဝီလျံ တောမတ် ဂရင်းမော်တင်က အီသာကို ထုံဆေးအဖြစ်နှင့် အသုံးပြုခဲ့သေး သည်။
ထရွမ်းဗုန်း
ထရွမ်းဗုန်းခေါ် ခရာရှည်ကြီးမှာ မှုတ်သူက လျှော့ရ၊ တွန်းရသည့် ခလုပ်ကို ကျင်လည်စွာ တွန်း၍ ဆုတ်၍ပေးခြင်းဖြင့် အသံကို ပြောင်းစေနိုင်သည်။
သပြေကွင်းရွာ၊ ကွင်းကြီးသဘော့
သပြေကွင်းရွာ၊ ကွင်းကြီးသဘော့
အကယ်တာရာ/ဧကတစ်ရာရွာ၊ ဘန့်ဘွေးစု
အကယ်တာရာ/ဧကတစ်ရာရွာ၊ ဘန့်ဘွေးစု
ကျူဗာ
ကျူဗာခေါ် ဗေ့သံ ခရာတစ်မျိုးမှာ ကြေးနှင့် လုပ်သော ခရာများတွင် အသံလေးလေး နက်နက် မှုတ်နိုင်သော ခရာဖြစ်၍ ကောနက်ကဲ့သို့ အခင်များ ရှိသည်။
ဂုတ်မကွင်း (အနောက်စု)ရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုန်းရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
ကုန်းရွာ (Koneywar)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ မြင်သားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၂၁၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြင်သားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၃၃ ဦး၊ မ ၁၉၈၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၁၉ ဦးနေထိုင်သည်။
မန့်ကန်ရွာ၊ မန်းဟန်
မန့်ကန်ရွာ (Mantkan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ မန်းဟန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၀၅၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြောင်းမြခရိုင်
မြောင်းမြခရိုင်သည် အောက်မြန်မာပြည် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးတွင် ပါဝင်သော ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြောက်ဘက်တွင် မအူပင်ခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ဖျာပုံခရိုင်၊ တောင်ဘက်တွင် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်၊ အနောက်ဘက်တွင် ပုသိမ်ခရိုင်တို့ဖြင့် နယ်ခွဲခြားကာ သတ်မှတ်ထားသည့် မြစ်ဝကျွန်းပေါ် ဒေသတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုခရိုင်သည်၂၈၃၅ စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။
သမိုင်းကြောင်း
ဒုတိယ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာစစ်ပွဲတွင် ကမ္မဒိုလမ်းဘတ် (ကိုမိုဒါလမ်းဗတ်) သည် ပုသိမ်မြို့ကို ချီတက် သိမ်းပိုက်ပြီးသည့်နောက်၌ မြောင်းမြအပါအဝင် ပုသိမ်နယ်တစ်ခုလုံး၌ ဗြိတိသျှ ဆန့်ကျင်ရေး တိုင်းရင်းသားတို့ ထကြွခဲ့ကြသည်။ ထိုစဉ်က ခရိုင်ဝန်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ကပ္ပိတန်ဖိုက်သည် ထိုတော်လှန်ရေးသမားတို့ကို နှိမ်နင်းခဲ့ရသည်။ ၁၈၅၃ ခုနှစ်တွင် မြောင်းမြနယ်မှ လူများစုဖြစ်သော ကရင်အမျိုးသားတို့သည် ပထမဦးစွာ မြောင်းမြမြို့မှနေ၍ ထကြွတော်လှန်ခဲ့ကြသည်။ ကပ္ပိတန်ဖိုက် ဦးစီးသော ဇီးနိုးဗီးယားနှင့် နင်းမဆစ်ခေါ် သင်္ဘောကလေး ၂ စင်းမှ သင်္ဘောသားအချို့နှင့် ကရင်အမျိုးသား အနည်းငယ်တို့က နှိမ်နင်းရသည်ဟု ဆိုသည်။ မြောင်းမြမြို့တွင် နောက်ဆုံး တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားရာ ခေါင်းဆောင်လုပ်သူနှင့် ဘုန်းတော်ကြီးတစ်ပါးကို မဒရပ် တိုင်းရင်းသား ခြေလျင်တပ်က တိုက်ခိုက် သတ်ဖြတ်ပစ်ကြောင်းနှင့်လည်း ဆိုသည်။
၁၈၉၃ ခုနှစ်တွင် သုံးခွ (ယခုမအူပင်) ခရိုင်၏ အနောက်မြို့နယ်နှင့် ပုသိမ်ခရိုင်၏ အရှေ့မြို့နယ် ဒေသများကို ပူးပေါင်းကာ မြောင်းမြခရိုင်ဟူ၍ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထိုစဉ်က မြောင်းမြခရိုင်တွင် မြောင်းမြမြို့နယ်၊ သီးကွင်း(ယခုအိမ်မဲ) မြို့နယ်၊ ဝါးခယ်မမြို့နယ်နှင့် မော်လမြိုင်ကျွန်းနယ်တို့ ပါဝင်သည်။ လပွတ္တာမြို့နယ်ကို ခရစ် ၁၉ဝဝ ပြည့်နှစ်ကျော်မှသာ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ကန်ဘဲ့မြို့နယ်ကိုကား ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်မဖြစ်မီ ၁ဝ နှစ်ကျော်ခန့်ကမှ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ သို့သော် ၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် ကန်ဘဲ့မြို့နယ်ကို ပြန်လည် ဖျက်သိမ်း၍ လပွတ္တာမြို့နယ်ထဲသို့ ပြန်သွင်းသည်။ ယခုအခါ ကန်ဘဲ့မြို့နယ်ကို ပြန်လည် မထူထောင်သေးပေ။ သို့ရာတွင် ၁၉ဝ၃ ခုနှစ်၌ ဖျာပုံခရိုင်ကို တည်ထောင်လိုက်သောအခါတွင် နယ်နိမိတ် အပြောင်းအလဲများကို ပြုလုပ်ရပြန်သည်။ ထိုစဉ်က မြောင်းမြခရိုင်၌ ပါဝင်ခဲ့သော ဝါးခယ်မနယ်ထဲမှ ပန်းတနော်မြို့နယ်ကို မအူပင်ခရိုင်အတွင်းသို့ သွတ်သွင်းပေးလိုက်ရ၍ သုံးခွခရိုင်တွင် ပါဝင်ခဲ့သော ပြင်ဒရယ်မြို့နယ်ကို မြောင်းမြခရိုင်အတွင်းသို့ သွတ်သွင်းလိုက်လေသည်။
ပထဝီဝင်
မြောင်းမြမြို့နယ်သည် မူလက ပုသိမ်ခရိုင်တွင် အပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ထိုစဉ်က နယ်နိမိတ်မှာ အရှေ့ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်တို့တွင် ပြင်စလူ၊ ပြမလော၊ သက်ကယ်သောင်မြစ်ကြောများဖြင့် နယ်နိမိတ်သတ်သည်။ မြောက်ဘက်မှာ မြောင်းမြမြို့ ဖြစ်သည်။ ခလောက်ချုက် (ယခုခလောက်သိုက်) အထိ မြောင်းမြပိုင်ဖြစ်သည်။
မြောင်းမြမြို့၏ အနောက်တောင်ဘက် မိုင် ၃ဝ ခန့် အကွာတွင် ရခိုင်ရိုးမတောင်၏ အဆက်ဖြစ်သော အနည်းငယ်မြင့်သည့် တောင်ကလေးတစ်တောင်ရှိသည်။ ထိုတောင်မှ အပ မြောင်းမြခရိုင်သည် မြစ်ဝကျွန်းပေါ် ဒေသပီပီ မြေနိမ့် မြေပြန့်ဒေသဖြစ်၍ ရေထ ခေါင်ရေတက်ရက်များတွင် ရေလွတ်ရုံမျှသာ ရေမျက်နှာပြင်ထက် မြင့်သည်။ ခရိုင်တစ်ခုလုံးတွင် မြစ်ချောင်းများစွာ ဖြတ်သန်းစီးဆင်းလျက်ရှိသည်။ ဟင်္သာတခရိုင်အတွင်း ဧရာဝတီမြစ်မှ ခွဲထွက်လာသော ပန်းမဝတီမြစ်သည် မြောင်းမြခရိုင်၏ အနောက်ဘက်ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်း၍၊ ပြမလောမြစ်သည် ခရိုင်၏ အလယ်မှ ဧရာဝတီမြစ်နှင့် ပန်းမဝတီမြစ်တို့ကို ယှဉ်ပြိုင်လျက် ပင်လယ်ဘက်သို့ စီးဆင်းသည်။ ပင်လယ်သို့ စီးဝင်ခါနီးတွင် ပြမလောနှင့် ပြင်စာလူဟူ၍ မြစ် ၂ ခုခွဲထွက်ကာ ပင်လယ်တွင်းသို့စီးဝင်သွားသည်။ ရွှေလောင်းမြစ်မှာလည်း ခရိုင်၏ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ဧရာဝတီမြစ်မကြီးမှ ခွဲထွက်လာသော မြစ်တစ်မြစ်ဖြစ်၍၊ ပင်လယ်မှ ၂၄ မိုင် အကွာတွင် ဧရာဝတီမြစ်၏ အခြားမြစ်ခွဲတစ်ခုနှင့် ပေါင်း၍ ကျွန်းပြဿဒ်မြစ်ဟူသော အမည်ဖြင့် ဧရာဝတီမြစ်အတွင်း ပြန်လည် စီးဝင်သည်။ ထိုမြစ်များအပြင် အခြား မြစ်ငယ်ချောင်းငယ် အများအပြားလည်း ရှိသေးသည်။ ထိုမြစ်ချောင်းများသည် များသောအားဖြင့် ကူးသန်းသွားလာရာတွင် အသုံးဝင်သည်။ ခရိုင်တွင်း ခရိုင်အပ ကူးသန်းသွားလာရေးအတွက် ရေကြောင်းလမ်းများကိုသာအားထားရသည်။
လူနေမှုနှင့် စီးပွားရေး
မြောင်းမြခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၇၈၀,၅၇၆ ယောက် ဖြစ်သည်။ လူဦးရေအများစုမှာ ဗုဒ္ဓအယူဝါဒီ ဗမာလူမျိုးများဖြစ်၍ ဒုတိယအများဆုံးမှာ ကရင်အမျိုးသားများ ဖြစ်သည်။
ခရိုင်အတွင်းရှိ တောင်ဘက် ပင်လယ်ပိုင်းကျသော ဒေသများတွင် လမု၊ လမဲ့၊ ကနစိုစသည့် ထင်းအဖြစ် အသုံးပြုနိုင်သော ထင်းတောများရှိသည်။ မြောင်းမြခရိုင်၏ ထွက်ကုန်လုပ်ငန်းတစ်ရပ်မှာ ထင်းဖြစ်သည်။ ထိုခရိုင်၏ အဓိကလုပ်ငန်းမှာလည်း ဆန်စပါးလုပ်ငန်းပင် ဖြစ်၍ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဆန်စပါးအထွက်ဆုံး ခရိုင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းနှင့် မြစ်ချောင်းတို့၏ ကမ်းဘေးများတွင် ဓနိပင်များ ပေါက်ရောက်သောကြောင့် ဓနိလုပ်ငန်းကိုပါ လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ဆန်စပါးနှင့် ဓနိလုပ်ငန်းများအပြင် ခြံဥယျာဉ် များကိုလည်း လုပ်ကိုင်ကြသေးသည်။ အထူးသဖြင့် ငှက်ပျောခြံများကို လုပ်ကိုင်ကြ၍၊ အုန်းသီးများလည်း အတော်များများ ထွက်သည်။ ထို့ပြင် ယခုအခါတွင် ခရိုင်အတွင်း၌ ဂုံလျှော်များစိုက်ပျိုး၍ အထူးအောင်မြင်လျက် ရှိသည်။
အခြား အရေးပါသော လုပ်ငန်းများမှာ ပင်လယ်ကမ်းနားဒေသ ဖြစ်သည့်အလျောက် ဆားနှင့် ငပိ ငါးခြောက်လုပ်ငန်းများ ဖြစ်သည်။ သို့သော် လူသိနည်းသော လုပ်ငန်းအများပင် ရှိသေးသည်။ ယင်းတို့အနက် တစ်ခုသောလုပ်ငန်းမှာ မြောင်းမြမြို့နယ် ထုံးဘိုကျေးရွာနယ်မြေမှ ထုံးဖုတ်သော လုပ်ငန်းဖြစ်သည်။ မြောင်းမြမြို့နယ်ရှိ မြေစေးနီသည် စဉ့်အိုးဖုတ်ရန်အတွက် အလွန်ကောင်းသဖြင့် ရှေးအခါက စဉ့်အိုးများကို ဖုတ်ကြသည်။ အထူးသဖြင့် စဉ့်မသုတ်သော စဉ့်အိုးမှာ ရှေးကများစွာ ကျော်ကြားခဲ့၏။ ရှေးမွန်မြန်မာမင်းတို့ လက်ထက်က မြောင်းမြမြို့နယ်တွင် စဉ့်အုတ်ကြွပ် များကိုပင် ဖုတ်လေ့ရှိသည်ဟု ဆိုလေသည်။ မြောင်းမြခရိုင်အတွင်းရှိ လပွတ္တာမြို့တွင် ငပိလုပ်ငန်းနှင့် ဆားလုပ်ငန်းတို့ကို အကြီးအကျယ် လုပ်ကိုင်ကြ သည်။ ထိုခရိုင်အတွင်း အိမ်မဲမြို့အနီးတွင် မြေအိုး မြေခွက်များကို ပြုလုပ်ကြသည်။ မြောင်းမြခရိုင်၌ လမ်းခင်းရန် ဂဝံကျောက်များကိုလည်း တူးဖော်ရရှိကြသည်။ မြောင်းမြခရိုင်အတွင်း၌ ဆန်စပါး အကြီးအကျယ် စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြသော်လည်း ကြီးကျယ်သော ဆည်များ တူးမြောင်းများဟူ၍ကား မရှိချေ။ ဝါးခယ်မမြို့နယ်အတွင်း မြောက်ဘက် အစွန်း၌ ၁၂ ၁/၂ မိုင်ရှည်လျားသော ရွှေလောင်းရေကာတာ တစ်ခုသာရှိ၍ ထိုတာကြီးက လယ်ဧကပေါင်း ၇,ဝဝဝ ခန့်ကို ရေလွှမ်းမိုးခြင်း ဘေးမှ ကာကွယ်ပေးသည်။
နောင်လွမ်းရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
နောင်လွမ်းရွာ (Nawnglum)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်၊ နောင်လွမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၅၅၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်လွမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၈ ဦး၊ မ ၅၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လီယို (ကြယ်စုတန်း)
လီယို ကြယ်စုတန်းသည် ရာသီခွင်၏ ကြယ်စုတန်း တစ်ခုဖြစ်ပြီး အနောက်ဘက်တွင် ကရကဋ် နက္ခတာရာ၊ အရှေ့ဘက်တွင် ဗာဂိုးတို့ကြား၌ တည်ရှိသည်။ လက်တင်ဘာသာဖြင့် ခြင်္သေ့ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး ယင်း၏ သင်္ကေတမှာ  (Unicode ♌) ဖြစ်သည်။ လီယို ကြယ်စုတန်းသည် ၂ ရာစု နက္ခတ္တပညာရှင် တော်လမီပြုစုသော ကြယ်စုတန်းစာရင်း ၄၈ ခုထဲမှ တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ခေတ်သစ် ကြယ်စုတန်းစာရင်း ၈၈ ခုတွင်လည်း ပါဝင်လျက်ရှိသည်။
ပြင်ပလင့်များ
ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
နောင်ဒေးရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
နောင်ဒေးရွာ (Nawngday)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ နောင်ဒေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၉၉၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်ဒေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၀၄ ဦး၊ မ ၉၉၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နွားခြံရွာ၊ မှတ်တိုင်
နွားခြံရွာ၊ မှတ်တိုင်
ရွာဟောင်းကြီးရွာ၊ ရွာဟောင်းကြီး
ရွာဟောင်းကြီးရွာ၊ ရွာဟောင်းကြီး
မြေနီကုန်းရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
မြေနီကုန်းရွာ (Myaynikone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ ခေါက်စင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၃၈၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆလတ်ပင်
သိပ္ပံအလိုအားဖြင့် ဆလတ်မျိုးများစွာရှိသော်လည်း၊ အဓိကအားဖြင့် ဆလတ်ပင်နှစ်မျိုးရှိသည်။ ပထမအမျိုးမှာ ဂေါ်ဘီထုပ် သို့မဟုတ် မုန်လာထုပ်ကဲ့သို့သော ဆလတ်ထုပ်မျိုး ဖြစ်သည်။ အရွက်များမှာ ကျယ်ပြန့်၏။ ဒုတိယအမျိုးမှာ ဆလတ်ပင်ရိုးရိုးဖြစ်သည်။ ထိုဆလတ်မျိုး၏အရွက်မှာ ဆလတ်ထုပ် အရွက်ထက်ပို၍ အရည်ရွမ်း၏။ ထိုအမျိုးကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် စိုက်ပျိုးကြ၏။
အလွန်အေးသော တိုင်းပြည်များတွင် ဆလတ်ထုပ်များကို ပထမဦးစွာ ဖန်မိုးဖန်ကာ တဲငယ်များတွင် စိုက်ပျိုးပြီးလျှင် ထွက်လာသော အပင်ကလေးများကို ခြံများအတွင်းသို့ ရွေ့ပြောင်း၍ စိုက်ပျိုးရသည်။ နှစ်လခွဲမှ သုံးလအကြာတွင် ဆွတ်ခူး ယူနိုင်သည်။ ဆလတ်ပင်သည် စိုစွတ်အေးမြသော ရာသီဥတုကို နှစ်သက်သည်။ ဆလတ်ပင် ရိုးရိုးစိုက်ပျိုးရာတွင် မျိုးစေ့များကို အတန်းလိုက်ပျိုးရသည်။ မြေကိုနက်အောင် မတူးဆွရဘဲ၊ အပေါ်ယံ၌သာ မျိုးစေ့များကို ပျိုးရသည်။ ဩဂုတ်လမှ အောက်တိုဘာလ အလယ်လောက်အတွင်းတွင် မျိုးစေ့ပျိုးနိုင်သည်။ မျိုး စေ့များကို ပရွက်ဆိတ်များ ဖျက်ဆီးတတ်သဖြင့်၊ ပျိုးခင်းကို ရေနံချေး စိမ်ထားသောအဝတ်ဖြင့်ကာရံထားရသည်။ အညှောင့် ထွက်လာသောမျိုးစေ့ကို ပရွက်ဆိတ်များ မဖျက်ဆီးကြတော့ချေ။ အရွက်အနည်းငယ်ထွက်လာပြီး၊ ပျိုးခင်းမှ ရွေ့ပြောင်းစိုက်ရန် အချိန်ရောက်ခါနီးတွင် ပျိုးပင်များကို ၄ လက်မ သို့မဟုတ် ၅ လက်မခန့် ခြားအောင်ရှင်းပေးရသည်။ ဆလတ်ပင် ရွေ့ပြောင်းစိုက်ရန်ရာသီ ကျရောက်သောအချိန်တွင် ပျိုးထားသည့် ဆလတ်ပင်ကလေးများကို ပျိုးခင်းတွင် မထားတော့ဘဲ၊ မြေဩဇာကောင်းသောမြေသို့ ရွေ့ပြောင်း၍ စိုက်ပျိုးရသည်။ ထိုသို့ ရွေ့ပြောင်းစိုက်ရာတွင် တစ်ပင်နှင့်တစ်ပင်ကို ၁၂ လက်မ စီခြား၍ တစ်တန်းနှင့်တစ်တန်းကို ၁၅ လက်မခြားထားရသည်။ ပြောင်းရွေ့ပြီးသော အပင်ငယ်များကို နေပူမထိုးအောင် ရက်အနည်းငယ်မျှ ကာကွယ်ပေးရသည်။ ရာသီဥတုခြောက်သွေ့လျှင် ရေလောင်းပေးရသည်။ အပင်အတော်ကြီးရင့်လာသောအခါ၊ အပွင့်မပွင့်မီ နှုတ်ယူရသည်။
ဆလတ်ရွက်သည် ဗိတာမင်အေ နှင့် ဗီတာမင်ဘီ တို့ဖြင့် ကြွယ်ဝ၏။ ကျန်းမာရေးကို ဖြည့်စွမ်းနိုင်သဖြင့် စားသုံးရန် အထူးသင့်လျော်သော ဟင်းရွက်မျိုးဖြစ်ကြောင်း ဆရာဝန်များက ထောက်ခံကြသည်။ ဆလတ်ရွက်ကို များသောအားဖြင့် အစိမ်း စားကြသည်။ မြန်မာတို့၏ ဟင်းလျာ၌ ဆလတ်ထုပ်ကို ကြော် ချက်၍ စားကြသည်လည်းရှိ၏။ ဆလတ်ပင်ကို မြန်မာနိုင်ငံ ပြည်မနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တွင် အနှံ့အပြား စိုက်ပျိုးကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရွက် ဟင်းသီးဟင်းရွက်ပင်များ ကဏ္ဍ:သီးနှံများ
အလယ်စုရွာ၊ စနဲ
အလယ်စုရွာ၊ စနဲ
ဝကဇာတ်
ဓုတင်ကျင့်ကြ တစ်ခဏ
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သုံးလပတ်လုံး ကိုယ်တော်တစ်ပါးတည်း ကိန်းအောင်းတော်မူ၏။ မည်သူမျှဖူးခွင့်မရလေ။
ထိုအခါ ဥပသေနထေရ်သည် ရဟန္တာဖြစ်ပြီးလျှင် ဓုတင်တေရသကို ဆောင်၏။ မိမိထံနေသော တပည့်များကိုလည်း ဓုတင်တေရသို ဆောင်စေ၏။ မြတ်စွာဘုရားထံ ပရိသတ်နှင့်တကွ ကြွလာသောအခါ အလိုရှိတိုင်း ဖူးမြင်ခွင့်ရကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားလည်း ထိုအခါမှစ၍ ဓုတင်ဆောင်ရဟန်းတို့အား “အလိုရှိတိုင်း ဖူးမြင်ကြကုန်” ဟု ခွင့်ပြုတော်မူ၏။
ထိုသတင်း ပျံ့နှံ့သွားသောအခါ ရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားအား ဖူးမြင်ခွင့်ရရန် ဓုတင်ဆောင်ကာ အလိုရှိတိုင်း ဖူးမြင်ကြကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် ကိုယ်တော်တစ်ပါးတည်း ကိန်းအောင်းရာမှ ထတော်မူသည်ရှိသော် ပံ့သကူ သင်္ကန်းတို့ကိုစွန့်ကာ မိမိတို့ ဆောင်မြဲတိုင်းဖြစ်သော သပိတ် သင်္ကန်းတို့ကို ဆောင်ယူ၍ သွားကြကုန်၏။
သေဘေးရန်မှောင့် ဥပုသ်စောင့်
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် သိကြားမင်းဖြစ်လေ၏။ ထိုအခါ သစ်ကျုတ်တစ်ကောင်သည် ဂင်္ဂါဖြစ်နားရှိ ကျောက်ဖျာအပြင်၌နေ၏။ ဂင်္ဂါဖြစ်၌လည်း ဆီးနှင်းရေသည် လာလတ်၏။ ကျောက်ဖျာကို ခြံရံလျက်တည်၏။ သစ်ကျုတ်သည် တက်၍ ကျောက်ဖျာအပြင်၌ အိပ်၏။ သစ်ကျုတ်အား ကျက်စားရာ မရှိ၊ ကျက်စားရာသို့ သွားသောလမ်းလည်း မရှိ၊ ရေလည်း တဖြည်းဖြည်း တိုးပွား၍လာ၏။
ထိုအခါ သစ်ကျုတ်သည် ငါ့အား ကျက်စားရာသို့ သွားသောလမ်း မရှိ၊ ထွက်သော ငါ့အား ပျက်ဆီးခြင်းထက် ဥပုသ်ဆောက်တည်ခြင်းသည် မြတ်သေး၏ဟု ကြံစည်လျက် စိတ်ဖြင့် အဓိဋ္ဌာန်ပြုကာ ဥပုသ်ကို ဆောက်တည်လျက် အိပ်လေ၏။ ထိုအခါ သိကြားမင်းသည် ဆင်ခြင်လတ်သော် သစ်ကျုတ်၏ အားနည်းလှစွာသော ဥပုသ်ဆောက်တည်ခြင်းကိုသိ၍ စုံစမ်းမည်ဟု ဆိတ်အသွင်ဖြင့် လာလတ်၍ သစ်ကျုတ်အနီး၌ရပ်လျက် ကိုယ်ထင်ပြလေ၏။
ဆိတ်စားမည်ပြု ဥပုသ်သည်အမှု
သစ်ကျုတ်သည် ဆိတ်ကိုမြင်လျှင် တခြားနေ့မှ ဥပုသ်ကို ဆောက်တည်မည်ဟု အိပ်ရာမှထ၍ ဆိတ်ကိုဖမ်းရန်လာ၏။ ဆိတ်လည်း ဟိုဟိုသည်သည် ပြေးလွှား၍ အဖမ်းမခံလေ။ သစ်ကျုတ်ကို ဆိတ်ကို ရအောင်မဖမ်းနိုင်လျှင် ပြန်လည်၍ လာလတ်ပြီးလျှင် ငါ့မှာ ဥပုသ်မျက်သေးဟု ရှေးနည်းအတူ အိပ်ပြန်၏။
သိကြားသည် ကိုယ်ထင်ပြကာ ကောင်းကင်၌ရပ်လျက် “ဟယ်-သစ်ကျုတ် ... သင်အား အလွန်အားနည်းသော ဥပုသ်ကို ဆောက်တည်သဖြင့် အဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်း၊ သင်သည် ငါ့ကို သိကြားဖြစ်မှန်းမသိ၍ ဆိတ်သားကို စားလို၏” ဟု သစ်ကျုတ်ကို ကဲ့ရဲ့ပြီးလျှင် နတ်ရွာသို့ ပြန်လေ၏။
မြတ်စွာဘုရား ဘုရား ဖြစ်တော်မူပြီးလျှင် -
“ရဟန်းတို့ ... သူ့အသက်ကို နှစ်သက်သောအမျိုး၌ဖြစ်သော အသားအသွေးကိုစားသော သစ်ကျုတ်သည် သီလကို ဆောက်တည်၍ ဥပုသ်ကို ကျင့်သုံးဘိ၏၊ သိကြားသည် ထိုသစ်ကျုတ်၏ အကျင့်ကိုသိ၍ ဆိတ်အသွင်ဖြင့် ကပ်လေ၏၊ ဥပုသ်ကို ဖျက်ဆီးဘိ၏၊ ထိုအတူ သာသနာတော်၌ တချို့သော သူတို့သည် ဆောက်တည်အပ်သော ကုသိုလ်၌ အားနည်းသည်ဖြစ်၍ ဆိတ်ကို အကြောင်းပြုသော သစ်ကျုတ်ကဲ့သို့ မိမိကိုယ်ကို ပေါ့အောင်ပြုကုန်၏” –
ဟု ဟောကြားဆုံးမတော်မူ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ သိကြားမင်းသည် - ယခုအခါ ငါဘုရားဖြစ်လာပြီ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ဘုရားဖူးကြောင်း၊ အခွင့်ကောင်း၊ ရကြောင်းဓုတင်ကျင့်။
(၂) ကုသိုလ်ပြုလည်း၊ ဆန္ဒနည်း၊ ချည်းနှီးမဖြစ်သင့်။
(၃) ဥပုသ်သုံးခိုက်၊ ဆိတ်ကိုလိုက်၊ မှားမိုက်သစ်အကျင့်။
ဝကဇာတ် ပြီး၏။
ကော်ခတ်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘုရားကြီးကုန်း / ဘုရားကုန်းရွာ၊ ဘန့်ဘွေးစု
ဘုရားကြီးကုန်း / ဘုရားကုန်းရွာ၊ ဘန့်ဘွေးစု
ကံရွာ၊ မှတ်တိုင်
ကံရွာ၊ မှတ်တိုင်
သံလွင်ရွာ၊ ကွင်းကြီးသဘော့
သံလွင်ရွာ၊ ကွင်းကြီးသဘော့
ညောင်ခြုံရွာ၊ ညောင်ခြုံ
ညောင်ခြုံရွာ၊ ညောင်ခြုံ
ကြယ်ဖိုးကြီးနယ်
ကြယ်ဖိုးကြီးနယ်မှာ ကယားပြည်နယ်‌အနောက်ပိုင်းတွင် ပါဝင်သောနယ်တစ်နယ် ဖြစ်သည်။ မြောက်ဖက်တွင် ဘောလခဲ မြောက်ပိုင်းနယ်နှင့် မိုးဗြဲနယ်၊ အရှေ့ဖက်တွင် ကန္ဒရဝတီနယ်၊ တောင်ဖက်တွင် ဘောလခဲတောင်ပိုင်းနယ်နှင့် တောင်ငူခရိုင်၊ အနောက်ဖက်တွင် တောင်ငူခရိုင်တို့ ရှိသည်။ အကျယ် အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၇ဝဝ ခန့် ဖြစ်လေသည်။ ပွန်ချောင်း၏ လက်တက်ဖြစ်သော လျဒုချောင်းမှာ အရှေ့ ဖက်နယ်နိမိတ်ဖြစ်၍ ပွန်ချောင်း၏ အခြားလက်တက်တစ်ခု ဖြစ်သော ကျောက်ကြီးချောင်းခေါ် ထူးချောင်းမှာ တောင်ဖက် နယ်နိမိတ် ဖြစ်၏။ အခြားလက်တက်တစ်ခု ဖြစ်သော နန်းဖဲ ချောင်းသည် ဤနယ်ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်း၏။ အနောက်ဖက် တွင် တောတောင် ပိုမိုထူထပ်၍ အရှေ့ဖက်ပိုင်းတွင် မြေပြန့် အနည်းငယ် ရှိသည်။ ထိုမြေပြန့်ကို ဖြတ်၍ ဘောလခဲမှ မြောက်ဘက်နောင်ပုလဲ၊ လွယ်ကော်အထိ လမ်းဖောက်ထား သည်။
၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် ကြယ်ဖိုးကြီးနယ်၏ လူဦးရေမှာ ၁၄၅ဝဝ ဟု ခန့်မှန်းရလေသည်။ ယခုအခါ လူဦးရေတိုးတက် ပိုမိုလိမ့်မည်ဟု ထင်မှတ်ရသည်။ နေထိုင်သော လူမျိုးများမှာ ကယား၊ ဘရက်နှင့် မနုမနောတို့ ဖြစ်၍ ခရစ်ယာန်နှင့် နတ်ကိုးကွယ်သူတို့ ပေါများကြ၏။
ကြယ်ဖိုးကြီးနယ်တွင် တိုက်နယ် ၆ ခု၊ ကျေးရွာ ၁၂၄ ရွာ ပါဝင်၍ အိမ်ခြေ ၃၆၁၄ အိမ် ရှိသည်။ ကြယ်ဖိုးကြီးနယ် ကို စတင်တည်ထောင်သောမင်းမှာ ဂေးဖိုးဒူးမင်း ဖြစ်သည်။ ဂေးဖိုးဒူးအမည်မှာ ကယားဘာသာစကားဖြစ်၍ ပြည်နယ်အပွင့်ကြီးဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ထိုဂေးဖိုးဒူးမင်းကို အစွဲပြု၍ ကြယ်ဖိုးကြီး ဖြစ်လာသည်။ ရှေးအခါက ကြယ်ဖိုးကြီးနယ်၏ မြို့တော်မှာ ဘောလခဲမှ နောင်ပုလဲနယ်သို့သွားသော ခရီးလမ်း ထက်ဝက်လောက်တွင်ရှိသော ကြယ်ဖိုးကြီးမြို့ ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း မင်းခြောက်ဆက်မြောက်ဖြစ်သော ခွန်ဆူးလက်ထက်ကစ၍ ဖရူးဆိုးမြို့သည် မြို့တော် ဖြစ်လာသည်။ ဖရူးဆိုးမြို့သည် မော်ချီးလွိုင်ကော်‌လမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိလေသည်။
ကြယ်ဖိုးကြီးနယ်မှ မင်းများသည် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၁၄ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် မြန်မာမင်းများနှင့်၎င်း၊ အင်္ဂလိပ်အစိုးရနှင့် ၎င်း မဟာမိတ်ဖွဲ့ကြသည်။ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ် ရေး ရသောအခါ ကြယ်ဖိုးကြီးနယ်ကို အုပ်ချုပ်ရသော ယာယီ မြို့စားမှာ စောရွှေဖြစ်၏။ သို့ရာတွင် ကယားပြည်နယ်နှင့် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်ကို သစ္စာဖောက်ဖျက်၍ ပုန်ကန် သဖြင့် စောရွှေကို တိုက်ထုတ်မောင်းနှင်ပြီးနောက် ၁၉၅ဝ ပြည့် နှစ်တွင် ကြယ်ဖိုးကြီးနယ် လူထု၏ဆန္ဒအရ ကယားအမျိုးသား ဖြစ်သော ဦးချစ်ပန်အား ကြယ်ဖိုးကြီးနယ်အုပ်အဖြစ်တင်မြှောက် ကြသည်။
မှတ်တိုင်ရွာ၊ မှတ်တိုင်
မှတ်တိုင်ရွာ၊ မှတ်တိုင်
မယ်တော်ဆေးခန်း
မယ်တော်ဆေးခန်းသည် ထိုင်းမြန်မာနယ်စပ် မဲဆောက်မြို့သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရသည့် ကရင်တိုင်းရင်းသား ဒေါက်တာ စင်သီယာမောင်က ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ဦးစီးဦးဆောင်ပြု တည်ထောင်ထားသည့် ဆေးခန်းဖြစ်သည်။ မဲဆောက်နှင့် အနီးတဝိုက်ဒေသသို့ ရောက်ရှိနေသည့် မြန်မာဒုက္ခသည်များ အဓီက အားထားရာ ဆေးခန်းလည်းဖြစ်သည်။
သမိုင်း
၁၉၈၈ ခုနှစ် မြန်မာစစ်အစိုးရက ၈၈၈၈ အရေးအခင်းအား အင်အားသုံး ဖိနှိပ်ခြေမှုန်းခဲ့ပြီးနောက် ဒေါက်တာ စင်သီယာမောင်သည် အခြား နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားသူများနှင့်အတူ ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ထွက်ပြေးခဲ့ရသည်။ ဒေါက်တာ စင်သီယာမောင် မဲဆောက်မြို့သို့ ရောက်ရှိပြီးနောက် ထိုဒေသရှိ နာမကျန်းသူများအား စောင့်ရှောက်ကုသပေးရန် ဆေးပေးခန်း တစ်ခုကို ထူထောင်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင် လူနာပေါင်း ၂၀၀၀ ကျော်ကို ကုသပေးခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ကြီးထွားလာသည့် မယ်တော်ဆေးခန်းသည် ဆေးဝါးကုသရေးအပြင် လူမှုရေး အကျိုးဆောင်မှုများ၊ လေ့ကျင့်ရေးများ၊ ကျန်းမာရေးပညာပေး လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် မယ်တော်ဆေးခန်းမှ ကူညီပေးခဲ့သူ ၈ သောင်းထက် မနည်း ရှိကြောင်း သိရသည်။.
ယနေ့တွင် မယ်တော်ဆေးခန်းမှ ကုသပေးနေရသည့် လူနာအများစုမှာ မြန်မာအစိုးရ၏ အဓမ္မမှုကြောင့် မိမိဌာနေကို ကျောခိုင်းခဲ့ရသည့် ကရင်လူမျိုး ဒုက္ခသည်များ ဖြစ်သည်။.
၂၀၀၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် အမေရိကန်သမ္မတ ဂျော့ရှ် ဒဗလျူ ဘုရှ် တို့ ဇနီးမောင်နှံ ထိုင်းနိုင်ငံသို့ သွားရောက်ချိန်တွင် လော်ရာဘုရှ် သည် မယ်တော်ဆေးခန်းသို့ သွားရောက် ကြည့်ရှုကာ ဒေါက်တာ စင်သီယာမောင်နှင့် သူမ၏ အကျိုးပြု ဆောင်ရွက်ချက်များကို အားပေးထောက်ခံကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ လော်ရာဘုရှ် က မယ်တော်ဆေးခန်းအား ဤကဲ့သို့ မီဒီယာရှေ့ မီးမောင်းထိုးခြင်းသည် နိုင်ငံရေး ရည်မှန်းချက် ရှိနေသည်၊ မြန်မာအာဏာပိုင်များအပေါ် အမေရိကန်တို့၏ ရပ်တည်ချက်ကို ဗွင်းဗွင်းလင်းလင်း ဖော်ပြလိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု အချို့က ထင်ကြေးပေးကြသည်။
ပြင်ပလင့်ခ်များ
မယ်တော်ဆေးခန်းနှင့် ဒေါက်တာ စင်သီယာမောင်တို့နှင့် စပ်လျဉ်း၍
ဗီဒီယို
သတင်း
Facebook:
ဘလော့ဂ်
အထွေထွေ
ဗောက်ထခြင်း
ဗောက်ထခြင်းသည်ဦးခေါင်း၏ရေပြားရှိ Epidermis လို့ခေါ်တဲ့အရေပြားရဲ့အပေါ်ဆုံးအလွှာကဆဲလ်များသေဆုံးခြင်းဖြစ်ပြီးထိုဆဲလ်များသေဆုံးခြင်းကိုဗောက်ထခြင်းဟုခေါ်ဆိုသည်။ဗောက်ထခြင်းကို မှိုရောဂါတစ်မျိုးလို့ ဆိုကြပေမယ့်(၁၀၀)ရာနှုန်းပြည့်မှန်ကန်မှူ့မရှိပါ။ဖောက်ထခြင်းသည် ဦးရေပြားဆိုင်ရာ ပြဿနာဖြစ်ပြီး ကျား၊ မ မရွေး၊ အသက်အရွယ်မရွေး ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသောရောဂါဖြစ်သည်။ဗောက်ထခြင်းကဆံပင် ကျွတ်စေနိုင်ပြီးဆံသားတွေရဲ့ သန်စွမ်းမှုကို ထိခိုက်စေနိုင်ပြီး ဆံသားအမြစ်တွေရဲ့ ကျန်းမာမှုကို အားနည်းစေသည်။ဗောက်များသည်ဆံသားတွေကိုအာဟာရစုပ်ယူမှုကိုလည်း အဟန့်အတားဖြစ်စေနိုင်ပြီး ဆံသားများကျန်းမာမှုကိုပါထိခိုက်စေပါသည်။
ဘန့်ဘွေးစုရွာ၊ ဘန့်ဘွေးစု
ဘန့်ဘွေးစုရွာ၊ ဘန့်ဘွေးစု
ဗောက်ထခြင်း
ကာကွယ်ခြင်း
ဗောက်ထခြင်းမှ ကာကွယ်နိုင်ရန် ဗောက်ပျောက်ခေါင်းလျှော်ရည်ဖြင့်ပုံမှန်လျှော်ပေးခြင်းနှင့် အဆီဓာတ် ထိန်းပေးခြင်းတို့ကသာအထိရောက်ဆုံးဖြစ်သည်။
ဟင်းခရော်ပြိန်ရွာ၊ စနဲ
ဟင်းခရော်ပြိန်ရွာ၊ စနဲ
ဒွန်နီယင်း
ဒွန်နီယင်း (၁၉၆၃ ဇူလိုင် ၂၇ ဖွား)သည် ဟောင်ကောင်ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်၊ သိုင်းပညာရှင်၊ ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာ၊ ထုတ်လုပ်သူ၊ အက်ရှင်သရုပ်ပြ၊ စတန့်သမားနှင့် ဘက်စုံ ဝူရှူးပြိုင်ပွဲ ချန်ပီယံ ဖြစ်သည်။
ယင်းသည် ဟောင်ကောင် ထိပ်တန်း အက်ရှင်မင်းသားများထဲမှ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ကိုယ်ခံပညာရပ် သိုင်းမျိုးစုံကို တတ်မြောက်ပြီးလျှင်၊ ထိုက်ချိ၊ လက်ဝှေ့၊ ကစ်ဘောက်ဆင်၊ ဂျစ်ကွန်ဒို၊ ဟပ်ကီဒို၊ တိုက်ကွမ်ဒို၊ ကရာတေး၊ မွေထိုင်း၊ နပမ်း၊ ဘရာဇီးဂျူဂျစ်ဆု၊ ဝင်ချွန်းသိုင်း နှင့် ဝူရှူးတို့ကို ကျွမ်းကျင်သည်။ ၂၀၀၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအစောပိုင်း အာရှတွင် ရေပန်းအစားဆုံး ရုပ်ရှင်မင်းသား တစ်လက် ဖြစ်သည့် ယင်းသည် အာရှတွင် အနုပညာကြေး အမြင့်ဆုံး ရရှိသော သရုပ်ဆောင် ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၃ တွင် ရုပ်ရှင်လေးကားနှင့် ကြော်ငြာ ခြောက်ခုမှ ဟောင်ကောင်ဒေါ်လာ သန်း ၂၂၀ ရရှိခဲ့သည်။
တရုတ်ပြည်တွင် ဝင်ချွန်းသိုင်းကို လူကြိုက်များလာအောင် ဖြန့်ဝေသော ယင်းကို အများက အသိအမှတ်ပြုကြသည်။ နိုင်ငံတကာတွင် ရေပန်းစားခဲ့သည့် ၂၀၀၈ ခု ရုပ်ရှင် Ip Man တွင် ဝင်ချွန်းသိုင်းပညာရှင် Ip Man အဖြစ် သရုပ်ဆောင်သည်။ အကျိုးဆက်က တရုတ်ပြည်မကြီးနှင့် အာရှ၏ အခြားဒေသများတွင် ဝင်ချွန်းသိုင်းသင်တန်းကျောင်းများ မှိုလိုပေါက်လာကာ၊ သင်ယူလိုသူ သင်တန်းသားများ အလွန်အကြူး တိုးပွားလာခဲ့သည်။ Ip Man ၏သားအကြီးဆုံးဖြစ်သူ Ip Chun က ယင်းကို မိသားစုသိုင်းပညာကို လူကြိုက်များစေရန်နှင့် ဖခင်၏ သိုင်းပညာကိုအမှတ်ရစေသည့်အတွက် သူကို ကျေးဇူးတင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ သူသည် Chirrut wemwe ကို Rogue One : Star Wars Story (2016) နှင့် xXx: Xander Cage Cage (2017) တွင် သရုပ်ဆောင်ခြင်းအတွက် နိုင်ငံတကာအသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။
ဘဝအစပိုင်း
ယင်းကို တရုတ်ပြည်၊ ကွမ်ကျိုးမြို့တွင် မွေးဖွားသည်။ သူ့မိခင် Bow-sim Mark သည် ပြည်တွင်းကိုယ်ခံပညာရပ် တမျိုး ဖြစ်သော ဖူစတိုင် ဝူတန်းသိုင်း နှင့် ထိုက်ချိပညာရှင် ဖြစ်ကာ၊ သူ့ဖခင်မှာ ယင်းယွင်လုံသည် သတင်းစာအယ်ဒီတာ ဖြစ်သည်။ သူ့အသက် နှစ်နှစ်သားတွင်၊ မိသားစုက ဟောင်ကောင်သို့ ပြောင်းရွှေ့သည်၊ နောက် အမေရိကားသို့ ထပ်ပြောင်းပြီး၊ အသက် ၁၁ နှစ်တွင် ဘော်စတွန်၌ အခြေချသည်။ သူ့ညီမ ခရစ်ယင်း သည်လည်း သိုင်းပညာရှင်နှင့် သရုပ်ဆောင် ဖြစ်ကာ၊ ၂၀၀၇ ခု ရုပ်ရှင် Johnny Tao: Rock Around the Dragon တွင် ပါဝင်သည်။
ငယ်စဉ်ကသူ့အမေ၏လွှမ်းမိုးမှုအောက်တွင် ယန်းသည် ကိုယ်ခံပညာကို စိတ် ဝင်စားလာပြီး ထိုက်ချိ နှင့်အခြားတရုတ်ရိုးရာ ကိုယ်ခံပညာ အပါအဝင် ဂိုဏ်းပေါင်းစုံမှ သိုင်းမျိုးစုံကို စတင်စမ်းသပ်ခဲ့သည်။ ယင်းသည်ကိုးနှစ်အရွယ်တွင် ကွန်ဖူး စသင်ယူသည်။ ကျောင်းထွက်ပြီးနောက် အသက် ၁၄ နှစ်တွင် ဝူရှူးကို အလေးအနက်ထား လေ့ကျင့်ခဲ့သည်။ ဘော်စတွန်ရှိ တိုက်ခိုက်ရေးဇုန် တွင် အချိန်အလွန်အမင်းကုန်လွန်နေသည်ကို သူ့မိဘများက စိုးရိမ်သောကြောင့် ပေကျင်း ဝူရှူးအဖွဲ့ နှင့် ၄ နှစ်သင်တန်းတက်ရန် သူ့ကို ဘေဂျင်းသို့ စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ယင်းသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ ပြန်လာရန် ဆုံးဖြတ်သောအခါ ဟောင်ကောင်သို့ ခဏဝင်သည်။ ဤတွင် သူသည် လှုပ်ရှားမှုဆိုင်ရာမှတ်တမ်းပညာရှင် Yuen Woo-ping နှင့်တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ယင်းသည် တိုက်ကွမ်ဒိုကို ၁၆ နှစ်လောက်တွင် စတင်ခဲ့သည်။
ယင်းသည် ဂီတပညာရှင်မျိုးရိုးမှ ဆင်းသက်လာသည်။ သူ့အမေက ဘော်စတွန်မှာကိုယ်ခံပညာသင်ကြားပေးနေတာအပြင် အဆိုတော်လည်း ဟုတ်သည်။ သူ့အဖေမှာ တယောပညာရှင်ဖြစ်သည်။ စန္ဒယားအပါအဝင် ဂီတတူရိယာများ တီးခတ်ခြင်းကို ငယ်စည်ကတည်းကပင် မိဘများက သင်ကြားပေးသည်။ ဟစ်ဟော့အကနှင့် ဘရိတ်ဒန့်စ်ကိုလည်း ကတတ်သည်။
ကိုယ်ပိုင်ဘဝ
ယင်းသည် ဟောင်ကောင် ကြော်ညာအမှုဆောင် ဖြစ်သူ ဇနီးဦး လျန်ကျင့်ချေကို ၁၉၉၀ တွင် စတွေ့သည်။ ၁၉၉၀ တွင် စတင် ချိန်းတွေ့ပြီး၊ သုံးနှစ်ကြာသောအခါ ၁၉၉၃ နိုဝင်ဘာတွင် အမေရိကန်၌ လျှို့ဝှက်စွာ လက်ထပ်သည်။ အိမ်ထောင်ရေးသည် တစ်နှစ်မပြည့်ခင်ပင် အဆုံးသတ်သွားသည်။ ကွာရှင်းပြီးစီးပြီးမှ သူတို့ရင်သွေးကို လျန်မှာ လွယ်ထားကြောင်း သိရပြီး၊ ၁၉၉၅ တွင် ဂျက်ဖ်ကို မွေးသည်။
ယင်းသည် ၂၀၀၃ တွင် စတွေ့သော အလှမယ်ဟောင်း ဝမ်စစ်ဆီနှင့် သုံးလ ဆုံတွေ့ပြီးနောက် လက်ထပ်လိုက်သည်။ သူတို့စုံတွဲမှ ဂျက်စမင်နှင့် ဂျိမ်း ကလေးနှစ်ဦး မွေးသည်။
ပရဟိတလုပ်ငန်း
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ဒွန်နီယင်း နှင့်သူ၏ဇနီး ဝမ်စစ်ဆီတို့က လူမှုရေးလုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ရန်နှင့် ဒေသခံလူမှုအသိုင်းအဝိုင်းတွင် ဝန်ဆောင်မှုပေးရန်လူတို့ကို အားပေးသည့် အွန်လိုင်းလူမှုရေးစင်တာတစ်ခုဖြစ်သော Go.Asia ကို ပူးတွဲတည်ထောင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ်အောက်တိုဘာလတွင် WE Day Vancouver အတွက်လူငယ် ၂၀,၀၀၀ ရှေ့တွင် ဧည့်သည်တော်ဟောပြောသူအဖြစ် ဒွန်နီယင်း ကိုဖိတ်ကြားခဲ့သည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ယင်းသည် ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများသို့ သွားရောက်၍ ဒုက္ခသည်များအတွက် အလှူငွေများနှင့် လက်ဆောင်များယူဆောင်သွားပေးခဲ့သည်။ ယင်းသည် Save the Children အဖွဲ့၏ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကူညီထောက်ပံ့မှုဆိုင်ရာ သံအမတ်လည်းဖြစ်သည်။
၂၀၂၀၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် တရုတ်နှင့်အခြားကမ္ဘာ့နိုင်ငံများတွင် ဖြစ်ပွား သည့် ကိုရိုနာကပ်ရောဂါတွင် ဒွန်နီယင်းသည် ဝူဟန်ရှိ ရှေ့တန်းဆေးဘက်ဆိုင်ရာလုပ်သားများအတွက် ဟောင်ကောင်ဒေါ်လာ ၁ သန်း လှူဒါန်းသည်။ Coronavirus ကိုတိုက်ဖျက်ရာ၌ တရုတ်ရှိ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာလုပ်သားများအားလုံးကို ကျေးဇူးတင်စကား ပြောသော ဗီဒီယိုကလေးကိုလည်း သူထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ ထိုဗီဒီယိုကို တရုတ်လူမှုရေးကွန်ရက်ဝက်ဘ်ဆိုက်ဖြစ်သော ဝေးပေါ်၌ တင်လိုက်ရာ ဖော်လိုဝါ ၁၁ သန်းကျော် တိုးပွားသွားသည်။ သူနှင့်သူ၏သားသမီးနှစ် ဦး အတူဆွဲထားသော ပန်းချီကားကို ရှေ့တန်းဆေးဘက်ဆိုင်ရာလုပ်သားများဆီသို့ လှူဒါန်းခဲ့သည်။
ပြင်ပလင့်များ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:၁၉၆၃ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:ကိုးကားမဲ့အဆိုများပါ ဆောင်းပါးများ
ပြိုင်းချောင်းရွာ
ပြိုင်းချောင်းရွာ
မန့်ကန်ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြိုင်းချောင်းရွာ
ကိုးကား
ပြိုင်းချောင်းရွာ
ထရမ်းပက်
ထရမ်းပက်ဟူသော ခရာမျိုးမှာ အလျား ၈ပေရှိ၍ အဝကျယ်မှာ ၃/၈ လက်မ( ၃မူး ) မျှသာ ရှိသည်။ အဖျားဖက်သို့ ခေါင်းလောင်းပုံ ကားနေသည်။ ထိုမျှ အလျားရှည်သော ပြွန်တံကို ကိုင်ရလွယ်အောင် ကွေး၍ ခွေထားသည်။ ယင်းသို့ ကွေးထားခြင်း၊ သို့မဟုတ် ဝိုင်းခွေထားခြင်းဖြင့် ထရမ်းပက်ကို မှုတ်ရာ၌ ပင်ကိုသံ မပျက်နိုင်ပေ။ ထရမ်းပက်တွင် ပြွန်တံပေါက်ကျည်း၍ အလျားရှည်သဖြင့် မှုတ်သည့်အခါ၌ ကြည်လင် စူးရှသော အသံမျိုး ထွက်ပေါ်လာသည်။ အခင်များမရှိသဖြင့် ခလုပ်များ မလိုပေ။ မှုတ်သူသည် လေယူလေသိမ်း မှန်မှလာသျှင် အသံကို လိုသလိုနှိမ့်ချည်၊ မြှင့်ချည် ထုတ်နိုင်သဖြင့် အမှုတ်ရ ခက်သည်။ ထို့ကြောင့် ထရမ်းပက်အစား လက်နှိပ်ခလုပ်ပါသော ကောနက်ခရာတိုမျိုးကို အသုံးပြုကြသည်။ ထိုခရာမှာ တူရိယာဝိုင်းတွင် အရွယ်အားဖြင့် အသေးငယ်ဆုံး တူရိယာ ဖြစ်သည်။
ဂုတ်မကွင်း (အရှေ့စု)ရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ဂုတ်မကွင်း (အရှေ့စု)ရွာ (Gokemakwin(Ahsheysu))သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ဂုမ္မကွင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၅၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဂုမ္မကွင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၀၈ ဦး၊ မ ၁၄၁၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၂၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တပ်ကုန်းရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
တပ်ကုန်းရွာ (Tatkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ ခေါက်စင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၃၇၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကီတိုမြို့
ကီတိုမြို့သည် အီကွေဒေါနိုင်ငံ၏ မြို့တော် နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်ပြီး ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် အထက် ၉,၃၅၀ပေ (၂,၈၅၀ မီတာ) အမြင့် တွင် တည်ရှိကာ အီကွေတာနှင့် နီးစပ်စွာတည်ရှိသော ဘိုလီးဗီးယားနိုင်ငံ လာပတ်ဇ်မြို့ ပြီးလျှင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဒုတိယမြောက် အမြင့်ဆုံးနေရာ၌ တည်ရှိသော မြို့တော် တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဂွယ်လာဘမ်ဘာမြစ်ဝှမ်းတွင် တည်ရှိပြီး အင်န်ဒီးစ် တောင်တန်းများရှိ စထရာတိုမီးတောင်ရှင် တစ်ခု ဖြစ်သော ပီချင်ချာ မီးတောင်၏ အရှေ့ဘက် ကုန်းစောင်းတွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် မြို့တော်အား တောင်အမေရိကနိုင်ငံများ သမဂ္ဂ၏ ရုံးချုပ် အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
နောင်ဆိုင်းရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
နောင်ဆိုင်းရွာ (Nawnghseng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ နောင်ဒေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၀၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်ဒေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၀၄ ဦး၊ မ ၉၉၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပိန်းနှဲကွင်းရွာ၊ ရေတွင်းချောင်
ပိန်းနှဲကွင်းရွာ၊ ရေတွင်းချောင်
ထိုင်းလိုင်းရင်း လေကြောင်းလိုင်း
ထိုင်းလိုင်းရင်း လေကြောင်းလိုင်း၏ ပထမဦးဆုံး ခရီးစဉ်ကို ၂၀၁၃ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် ဘန်ကောက် - ချင်းမိုင် ခရီးစဉ်ဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။
တဲကြီးကုန်းရွာ၊ မှတ်တိုင်
တဲကြီးကုန်းရွာ၊ မှတ်တိုင်
ထိုင်းလိုင်းရင်း လေကြောင်းလိုင်း
လေယာဉ်
၂၀၁၆ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ထိုင်းလိုင်းရင်း လေကြောင်းလိုင်းတွင် အောက်ဖော်ပြပါ လေယာဉ်များပိုင်ဆိုင်သည်။
မတော့ရွာ၊ ကွင်းကြီးသဘော့
မတော့ရွာ၊ ကွင်းကြီးသဘော့
သွေးအုပ်စု
သွေးအမျိုးအစားအုပ်စုကို ခွဲယူပုံ၊ ခွဲယူနည်းက ပရိုတင်း တွေ သွေးနီဆဲလ်ထဲမှာရှိတဲ့ ပုံစံနဲ့ ပလာစမာခေါ်တဲ့ သွေးရည်ကြည် ထဲမှာရှိတဲ့ ပုံစံတွေအပေါ် မူတည် ပြီး ခွဲခွဲခြားခြား သတ်မှတ်ယူကြ တာပါ။ ဆဲလ်ထဲမှာတွေ့တဲ့ ပရိုတင်း ကို အက်ဂလူတီနိုဂျင်လို့ခေါ်ပြီး ပလာစမာထဲမှာတွေ့တဲ့ ပရိုတင်း ကိုတော့ အက်ဂလူတီနင်းလို့ခေါ် တယ်။ အက်ဂလူတီနိုဂျင်က နှစ် မျိုး ထပ်ကွဲသွားတာမို့ A နဲ့ B ဆိုပြီး ခွဲခြားသတ်မှတ်လိုက် တယ်။ တစ်ခါ အက်ဂလူတီနင်း ကလည်း နှစ်မျိုးရှိနေတာမို့ a နဲ့ b ဆိုပြီး ကွဲကွဲပြားပြား သတ်မှတ် ယူလိုက်ကြတယ်။ ဥပမာ မောင်ဖြူက A သွေး အုပ်စုလို့ ဆိုကြပါစို့။ သူ့မှာ A အက်ဂလူတီနိုဂျင်ကို ဆဲလ်ထဲမှာ တွေ့ရပြီး b အက်ဂလူတီနင်းကို ပလာစမာထဲမှာ ရှိနေတာတွေ့ရ မယ်။ မောင်နီက B သွေးအုပ်စု လို့ ဆိုကြပါစို့။ သူ့မှာ B အက် ဂလူတီနိုဂျင်ကို ဆဲလ်ထဲမှာ တွေ့ ရပြီး a အက်ဂလူတီနင်းကို ပလာ စမာထဲတွင် တွေ့နေရတာဖြစ် တယ်။ မောင်ညိုက AB သွေး အုပ်စု ဆိုပါစို့။ သူ့မှာ A အက် ဂလူတီနိုဂျင်ရော၊ B အက်ဂလူ တီနိုဂျင်ရော ဆဲလ်ထဲမှာတွေ့ရပြီး ပလာစမာထဲမှာတော့ ဘယ် အက်ဂလူတီနင်းမှ မတွေ့ရတာ ဖြစ်တယ်။ အဲဒီလိုပဲ မောင်ဝါက O သွေးအုပ်စု ဆိုပါစို့။ သူ့မှာ အက်ဂလူတီနိုဂျင် လုံးဝမပါပဲ ပလာစမာထဲမှာ a အက်ဂလူတီနင်းနဲ့ b အက်ဂလူတီနင်း နှစ်မျိုး လုံးပါနေတာ တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ အကယ်၍ မောင်ဖြူက သွေးအုပ်စု A ဖြစ်ပေမယ့် သွေး အုပ်စု B ကို အသွင်းခံရမယ်ဆို ရင် သူ့မှာရှိရင်းစွဲဖြစ်တဲ့ b အက် ဂလူတီနင်းက ဝင်လာတဲ့ ဆဲလ် အုပ်စုတွေနဲ့ ပေါင်းစည်းလို့မရဘဲ အပိုသက်သက်ဖြစ်နေစေတယ်။ နောက်ပြီး လွတ်လွတ်လပ်လပ် သွားလာနိုင်တဲ့ အခြေအနေမျိုးမရှိ တာမို့ အောက်ဆီဂျင်ထုတ်လွှတ် မှုတွေကို ဦးနှောက်လို ခန္ဓာကိုယ် အစိတ်အပိုင်းတွေဆီ မပို့နိုင်ဘဲ ဖြစ်သွားနိုင်တယ်။ ဒါကြောင့် အသက်အန္တရာယ် ထိခိုက်စေနိုင် တဲ့အထိ အခက်အခဲ ရှိသွားတတ် တယ်။ အဲဒီလိုပဲ B သွေးအုပ်စု ဝင် တစ်ဦးကို သွေးအုပ်စု A သွတ်သွင်းမှုကို လက်မခံနိုင်ပါ။ ဒါကြောင့် သွေးသွင်းတာမျိုး မလုပ်ဆောင်မီ သွေးအုပ်စု အမျိုး အစားတွေကို စစ်ဆေးယူကြရပါ တယ်။ A အုပ်စုဝင်တွေအတွက် A နဲ့ O ကို လက်ခံနိုင်တယ်။ B အုပ်စုဝင် သွေးအတွက် B နဲ့ O ကို လက်ခံနိုင်တယ်။ A B အုပ်စု ဝင် သွေးအတွက် A, B နဲ့ O အားလုံးကို လက်ခံနိုင်တယ်။ O အုပ်စုဝင် သွေးကတော့ O တစ်ခုတည်း လက်ခံယူနိုင် တယ်။ သွေးအုပ်စု O မှာ အက် ဂလူတီနိုဂျင် လုံးဝမရှိတာမို့ ဘယ်သွေး အုပ်စုဝင် သွေးဝင်ပြီး မရောနိုင်တာဖြစ်သလို သွေး အုပ်စု AB မှ ပရိုတင်း A ရော B ပါ ရှိနေတာမို့ အားလုံးကို လက်ခံနိုင်ကြတာ ဖြစ်တယ်။ တချို့လူတွေရဲ့ သွေးနီ ဆဲလ်တွေထဲမှာ့ Rh factor ခေါ် တဲ့ ပရိုတင်းများရှိနေရင် ၎င်းကို ထပ်ဆင့်ပြီး Rh positive (Rh+) လို့ ခေါ်ကြတယ်။ အဲဒီ factor မပါသူတွေကိုတော့ Rh negative (Rh - ) လို့ ခေါ်ဝေါ် သတ်မှတ်လေ့ရှိတယ်။ အဲဒီလို သွေးအုပ်စုတွေ ကွဲပြားတာကတော့ မိဘတွေရဲ့ သွေးအုပ်စုတွေပေါ်မူတည်ပြီး အမွေဆက်ခံရတဲ့ သဘောဖြစ် တယ်။ ကမ္ဘာပေါ်မှာရှိတဲ့ လူတွေရဲ့ ဆံပင်အရောင်နဲ့ သွေးအုပ်စု အမျိုးအစားတွေက ရေမြေလိုက် ပြီး ကွာခြားနေတာလည်း တွေ့ရတယ်။ ရေမြေလိုက်တယ်ဆိုတာ လူမျိုးကိုလိုက်ပြီး ဖြစ်လာတာကို ဆိုလိုတာပါ။ ဥပမာပြောရရင် အမေရိကန်လူမျိုးတွေမှ A သွေး အုပ်စုဝင် ၄၇ ရာခိုင်နှုန်းရှိနေ တတ်ပြီး ပီရူးလူမျိုး ၉၀ ရာခိုင် နှုန်းမှာ O သွေးအုပ်စုဝင် ဖြစ် သလို အာရှတိုက်အလယ်ပိုင်း သားတွေမှာ B သွေးအုပ်စုဝင်တွေ များနေတတ်ပါတယ်။ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက သွေး အုပ်စု လေးမျိုးရှိတယ်။ တစ်မျိုး နဲ့တစ်မျိုး သဘာဝချင်း မတူကြ တာကိုပဲ ရှာဖွေတွေ့ထားတာဖြစ် တယ်။ ဘာကြောင့် အဲလိုလေးမျိုး ကွဲသွားရတယ်ဆိုတဲ့ အဖြေကို တိတိကျကျ ဖော်ထုတ်ပေးနိုင်တဲ့ သူ မတွေ့ရသေးပါ။
လူများတွင်ရှိသော ABO နှင့် Rh သွေးအမျိုးအစားများအား နိုင်ငံအလိုက် ခွဲခြားထားပုံ
{| class="wikitable collapsible collapsed" ! Racial and ethnic distribution of ABO (without Rh) blood types (This table has more entries than the table above but does not distinguish between Rh types.)
ဝမ်ကျောင်းရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
ဝမ်ကျောင်းရွာ (Wankyawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်၊ နောင်လွမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၅၆၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်လွမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၈ ဦး၊ မ ၅၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သလူခေါင်းရွာ
သလူခေါင်းရွာ
အစ်ရှ်ကူးကန်
အစ်ရှ်ကူးကန် သည် တူနီးရှားနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိပြီး မြေထဲပင်လယ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသော မြောက်ဘက်ဆုံး အာဖရိကမြို့တော် ဖြစ်သည့် ဘီဇတ်မြို့မှ ၁၂မိုင် (၂၀ ကီလိုမီတာ) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ အစ်ရှ်ကူး အမျိုးသား ဥယျာဉ်၏ ကန်နှင့် ရေတိမ်ဒေသတို့သည် သိန်းပေါင်းများစွာသော ရွှေ့ပြောင်းငှက်တို့၏ နှစ်စဉ် တထောက်နားရာ နေရာ တစ်နေရာဖြစ်သည်။
ကော်ပါချိန်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အော်ပီကျယ်
အော်ပီကျယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ တကွက်ဟာသ၊ သရော်ကာတွန်းများကို ပြောင်မြောက်အောင် ရေးဆွဲနိုင်သူ နာမည်ကြီး ကာတွန်းဆရာတစ်ယောက် ဖြစ်သည်။
၁၉၆၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၂ ခုနှစ်ထိ ရန်ကုန် ဒွန်မော်စကိုကျောင်း၊ မိတ္ထီလာ ဒေါ်ပါကျောင်း၊ မန္တလေးလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၊ မန္တလေး အ.ထ.က(၁၆)နှင့် ရန်ကုန်စက်မှုတက္ကသိုလ်တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် စက်မှုအင်ဂျင်နီယာB.E(Mech)ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် မဂ္ဂဇင်းကြီးများတွင် ကာတွန်းရေးဆွဲခဲ့သည်။ ၁၉၈၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၈ ခုနှစ်အထိ ကားထုတ်လုပ်ရေး (အကြီးစားစက်မှုလုပ်ငန်း)အင်ဂျင်နီယာနှင့် ဆန်စက်အင်ဂျင်နီယာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၄ ရက်မှစ၍ အချိန်ပြည့် ကာတွန်းဆရာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ရံဖန်ရံခါ ကြော်ငြာဖန်တီးခြင်း၊ သရုပ်ဖော်ရေးဆွဲခြင်း၊ မျက်နှာဖုံးဒီဇိုင်း ပြုလုပ်ခြင်း၊ စီဒီပြုလုပ်ခြင်းများ လုပ်ကိုင်သည်။
၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် လန်ဒန်မြို့၌ ကွန်ပျူတာကာတွန်းရုပ်ရှင် (၃)လသင်တန်း တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၃၊ ၉၄၊ ၉၅၊ ၉၆-ခုနှစ်များတွင် မြို့နယ်စာဖတ်သင်းများ၊ စာချစ်သူများနှင့် မဂ္ဂဇင်းများကပေးသော ကာတွန်းဆုများကို ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ဟားဗတ် တက္ကသိုလ် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး MPA(ပြည်သူ့ရေးရာ စီမံခန့်ခွဲမှုမဟာဘွဲ့) ရရှိခဲ့သည်။
မိသားစု
အိမ်ထောင်ရှိ၍ သားနှစ်ယောက်၊ သမီးတစ်ယောက်ရှိသည်။
မြင်သားရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
မြင်သားရွာ (Myinthar)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ မြင်သားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၂၁၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြင်သားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၃၃ ဦး၊ မ ၁၉၈၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၁၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂန့်ဂေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ
ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံသည် ဥရောပတိုက်၏ အလယ်ဗဟိုတွင် တောင်များပတ်လည်ဝိုင်း လျက်တည်ရှိသော သမ္မတနိုင်ငံဖြစ်သည်။ ဂျာမနီ၊ ပြင်သစ်၊ အီတလီ၊ ဩစတြီးယား စသော နိုင်ငံကြီးများသည် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံကို လေးဘက်လေးတန်မှ ခြံရံလျက်ရှိသည်။ သို့သော် နိုင်ငံကြီးများသည် သူတို့၏ ကိုယ်ကျိုးအတွက် ထောက်မျှော်လျက်၊ ဤနိုင်ငံကို စစ်ရေးစစ်ရာနှင့် စပ်လျဉ်း၍အစဉ်ထာဝရ ကြားနေနိုင်ငံ ဟု အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြသည်။ ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံမှာ အကြမ်းအားဖြင့် စက်ဝိုင်းခြမ်း ပုံသဏ္ဌာန်ရှိ၏။ တိုင်းပြည်၏ ၃ ပုံ ၂ ပုံမှာ အဲ့လပတောင်ကုန်းအဲ့လပတောင်တန်း ဒေသဖြစ်သည်။
ကျန် ၃ ပုံ ၁ ပုံမှာမြေဩဇာကောင်းမွန်ထက်သန်သော မြေနိမ့်လွင်ပြင်များဖြစ်သည်။ ထိုလွင်ပြင်များသည် ကွန်စတန့်နှင့် ဂျီနီးဗားရေအိုင်ကြီးနှစ်ခုအကြားတွင် တည်ရှိသည်။ အဓိကရ မြစ်ကြီးများမှာ ရုန်းမြစ်၊ အားမြစ်၊ ရိုင်းမြစ်၊ တိချီးနိုမြစ်တို့ ဖြစ်၏။ ရာသီဥတုမှာ နေရာကိုလိုက်၍ ကွဲပြားခြားနားလေရာ၊ မြင့်သောဒေသများ၌ နှစ်ပတ်လည်ဆီးနှင်းတို့ဖြင့် ဖုံးအုပ်လျက်ရှိ၍၊ နိမ့်ရှိုင်းရာ တောင်ကြားများ၌ကား ပူနွေးသည်။ တိုင်းပြည်၏ ၄ ပုံ ၁ ပုံမှာ တောများဖုံးအုပ်နေလျက်၊ ကျန် ၄ ပုံ ၁ ပုံမှာ ထွန်ယက်စိုက်ပျိုးနိုင်၏။ သို့သော် ဆွစ်လူမျိုးများသည် အလွန်အပင်ပန်းခံနိုင်၍၊ ဝီရိယကောင်းသော လူမျိုးများဖြစ်သည့်အတိုင်း၊ တောင်ကျချောင်းများ၊ ရေတံခွန်များမှ အင်အားကိုယူပြီးလျှင် စက်မှုအလုပ်ရုံများကို တည်ထောင်ကြ၏။ သို့ပင်ဖြစ်လင့်ကစား၊ အသီးအနှံလုံလောက်စွာ မထွက်သဖြင့် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံသည် အစားအစာအတွက် အခြားနိုင်ငံများကို မှီခိုအားထားရလေသည်။ တောနယ်ရှိ ဆွစ်လူမျိုးများမှာ အလွန်ဝီရိယကောင်း၍၊ ချွေတာကြသည်။ မြေကွက်တစ်ခုရှိက၊ ထိုမြေကွက်ကို အမှီပြုကာ၊ သားစဉ်မြေးဆက် အဆက်မပြတ် နေထိုင်တတ်ကြ၏။ ဂျူးရားတောင်တန်းနှင့် အဲ့လပ်တောင်တန်းများ၏ နေပူခံတောင်စောင်းများပေါ်တွင် စပျစ်နွယ်ပင်များ၊ သစ်သီးပင်များကို စိုက်ပျိုး၍၊ အရက်ချက်လုပ်၏။
ကျွဲနွားများမွေးမြူ၍၊ နွားနို့ထွက် ပစ္စည်းများကိုလည်း လုပ်ကိုင်ရောင်းချကြသည်။ ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံမှ ပိုးထည်၊ ချည်ထည်၊ နာရီနှင့် ကျောက်မျက် ရတနာများထွက်၏။ လှပသောသဘာဝရှုခင်းများ ရှိသည့်အပြင် သန့်ရှင်း အေးမြခြောက်သွေ့သော လေကောင်းလေသန့် ရနိုင်သဖြင့် ဆွစ်ဇာလန်ပြည်မှာ ကျန်းမာရေးချို့တဲ့သူများ သွားရောက်နေထိုင်ရာဖြစ်၏။ လူအများ အပျင်းပြေသွားရောက် လည်ပတ်သော တိုင်းပြည်လည်းဖြစ်၏။ အယ်လ်ပ် တောင်တန်းကို မော်တော်ကားလမ်း၊ မီးရထားလမ်းများဖြင့် ဖြတ်ကျော်ရာ၌ စိန် ဂေါ့တတ်နှင့် ဆင်ပလွန်စသော ထင်ရှားသည့် ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းကြီးများကို တွေ့ရှိနိုင်သည်။ ဆင်ပလွန်ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းမှာ ၁၂ မိုင်ခွဲမျှရှည်၍၊ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အရှည်လျားဆုံးသော လိုဏ်ခေါင်းဖြစ်၏။ ထိုလိုဏ်ခေါင်းအတွင်းရှိ လမ်းများဖြင့် အီတလီမှ မီးရထားများသည် ဆွစ်ဇာလန်သို့ ဖြတ်သန်းသွားရလေသည်။