ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒ
ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒ
ဤလူ့ဘောင်အဖွဲ့အစည်း၌ လူတို့အချင်းချင်း ပေါင်းသင်း ဆက်ဆံနေထိုင်ရေးတို့တွင် မကောင်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိကြ သည်။ ဥဒါဟရုဏ်မှာတစ်ဦးက ပစ္စည်းဥစ္စာကြွယ်ဝ၍၊ တစ်ဦး က ပစ္စည်းဥစ္စာမရှိချေ။ ပစ္စည်းဥစ္စာရှိသူသည် ရှိခြင်းကြောင့်ပင် တောင့်တခြင်းပြင်းပြသည်။ ထိုအခါ ထိုတောင့်တစ်မှု အလိုဆန္ဒ ပြည့်ရေးအတွက်မကောင်းမှုတို့သည် ပွားများလေသည်။ တစ်ဖန် ပစ္စည်းဥစ္စာမရှိသူသည် မရှိခြင်းကြောင့်ပင် ကြောင့်ကြခြင်းပြင်း ပြသည်။ ထိုအခါ ထို့ကြောင့်ကြမှုကြောင့်ပင်လျှင် မကောင်းမှု တို့သည် ပွားများပြန်လေသည်။ ဤကဲ့သို့ လူမှုရေးဆိုင်ရာ မကောင်းမှုတို့ ပွားများရခြင်းမှာ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ ထွက်ကုန် ပစ္စည်းများကို နိုင်ငံသားတို့အား ညီမျှစွာဖြန့်ဖြူးနိုင်ခြင်း မရှိ သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထိုကြောင့် ထိုထွက်ကုန်ပစ္စည်းများကို လူတစ်ဦးတည်းက ချုပ်ကိုင်ပိုင်ဆိုင်သောစနစ်မှသည် ကုန်ထုတ် ကရိယာနှင့် ကုန်စည်ဖြန့်ဖြူးရေးကရိယာတို့ကို အများပြည်သူ ပိုင်ဆိုင်သော စနစ်သို့ တစ်ဖြည်းဖြည်းသော်လည်းကောင်း၊ ချက်ခြင်း သော်လည်းကောင်း ကူးပြောင်းပေးနိုင်ခဲ့ပါလျှင်၊ အထက်ပါလူမှုရေးဆိုင် ရာ မကောင်းမှုတို့ ပပျောက်ချေမည်။ ဤကဲ့သို့ သောအတွေး အခေါ်အပေါ်တွင် အခြေခံ၍၊ ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒ ဖြစ်ပေါ်လာလေ သည်။ အချုပ်အားဖြင့် ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒဟူသည်မှာ အများနှင့် အတူ သင်းဖွဲ့ပေါင်းစု လုပ်ဆောင်းခြင်းစနစ်ဖြစ်သည်။၁၉ ရာစုနှစ်တွင် ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒနှင့် ကွန်မြူနစ်ဝါဒတို့ကို အဓိပ္ပာယ်အားဖြင့် ထပ်တူကဲ့သို့ ယူဆခဲ့ကြသည်။ အမှန်မှာ ၁၈၄၈ ခုနှစ်မှသည် ၁၉၁၈ ခုနှစ်အထိ ကွန်မြူနစ်ဟူသော စကားကို အသုံးနည်းသည်။ အလုပ်သမားသမဂ္ဂတို့က သူတို့ ကိုယ်ကိုသူတို့ ဆိုရှယ်လစ်ဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်ကြသည်ကများသည်။ သို့သော် ၁၈၄၈ ခုနှစ်ကပင်လျှင်၊ ကားလမတ်နှင့် အန်းဂဲတို့က ကွန်မြူနစ်ကြေညာစာတမ်းကို ထုတ်ဝေခဲ့ပြီးဖြစ်ရာ၊ ၁၉၁၇ ခုနှစ် ရုရှအောက်တိုဘာတော်လှန်ရေး ပြီးမြောက်သည့်ခေတ်တွင် လီနင်ကြောင့် ကွန်မြူနစ်ဟူသော ဝေါဟာရသည် ဆိုရှယ်လစ် ဟူသော ဝေါဟာရနှင့် ကတ္တားခြား၍လာခဲ့သည်။ ဆိုရှယ်လစ် ဝါဒနှင့် ကွန်မြူနစ်ဝါဒကို ပညာရှင်အသီးသီးတို့က အဓိပ္ပာယ် ပိုင်းခြား၍ ပြခဲ့ကြသော်လည်း၊ ယနေ့တိုင်တိကျသော ကွဲပြား ခြားနားချက်ကို အသေအခြာ မဖော်ပြနိုင်ကြသေးချေ။ သို့ရာ တွင် ကားလမတ်နှင့် လီနင်တို့ချမှတ်ခဲ့သော နည်းဥပဒေများ အရမှာမူ၊ ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒဟူသည်ကား ကုန်ထုတ်ကရိယာတို့ကို ပြည်သူလူထုက ပိုင်ဆိုင်၍၊ ထိုကုန်ထုတ်ကရိယာတို့ကို အမြတ် အတွက်ငှာ မဟုတ်ဘဲ၊ ပြည်သူလူထုတို့တူမျှသော အကျိုးကျေး ဇူးကို ခံစားစေရန်အလို့ငှာ စီမံကိန်းဖြင့် စီစဉ်အသုံးပြုသော စနစ်ဖြစ်သည်။ ဤစနစ်အရ အလုပ်သမားသည် လ၏ အလုပ် အတွက် လုပ်ခငွေကိုရရှိ၍၊ လုပ်ခငွေဖြင့် ထုတ်လုပ်ကုန်တို့ကို ဝယ်ယူရရှိနိုင်သည်။ ကွန်မြူနစ်ဝါဒမှာကား၊ ဘုံပစ္စည်းဟူသော သဘောတရားကို အခြေတည်သည်ဖြစ်သောကြောင့်၊ ထုတ်လုပ် ကုန်ဟူသမျှကို အလုပ်သမားတို့က ထုတ်လုပ်ပြီးလျှင်၊ ယင်းတို့ ၏ လိုအင်ဆန္ဒပြည့်ဝမှုအတွက် ထုတ်လုပ်ပြီးသော ကုန်ပစ္စည်း တို့ကို အခမဲ့ရယူပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ ဤစနစ်အရ အလုပ်သမားတို့ ကို အခကြေးငွေပေးရန်မလိုချေ။ အတိုချုပ်မှာ ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒ၌ တစ်ဦး၏စွမ်းအားကို တစ်ဦး၏ လုပ်အားနှင့် တိုင်းဆ၍ပေးရ သည်။ ကွန်မြူနစ်ဝါဒ၌ တစ်ဦး၏စွမ်းအားကို တစ်ဦး၏လိုအင် ဆန္ဒနှင့် တိုင်းဆ၍ပေးရသည်။ ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒကိုပြန့်ပွားအောင် ကြံဆောင်ခဲ့သူတို့အနက် ပြင်သစ် တော်လှန်ရေးခေတ်တွင် ထွန်းကားခဲ့သော ဗတေ်သည် ရှေးဦးကျသော ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည်။ ဗတေ်သည် ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒီ တို့၏ ပုန်ကန်ထကြွမှုကို အားထုတ်ခဲ့သူဖြစ်၍၊ ခရစ် ၁၇၉၆ ခုနှစ်တွင် ကွပ်မျက်ခြင်း ခံရလေသည်။ သူ၏ အရေးအသားတို့ သည် နှောင်းခေတ်တွင် ပေါ်လာသော ဆိုရှယ်လစ် အတွေး အခေါ်တို့ကို ဩဇာလွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ နှောင်းခေတ်၌ ဆိုရှယ်လစ် စနစ်သို့ တော်လှန်ရေးနည်းဖြင့် တက်လှမ်းရန်မလို၊ လူတို့၏ ကျိုးကြောင်း ဆင်ခြင်တုံတရားနှင့် ကျင့်ဝတ်တို့ကို ဆိုရှယ်လစ် ဝါဒနှင့်ညီအောင်ပြုပြင်၍၊ လူတို့ကို သိမ်းသွင်းနိုင်လျှင် ဖြစ်နိုင် သည်ဟု ယူဆလာခဲ့ကြသည်။ ဤအယူအဆကို ဆာ ထောမတ် မိုးက သူ၏ ယူတိုးပီးယားကျမ်းတွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။