cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
သီလာ့ခ်ရွာ၊ ဟားခါးမြို့နယ်
သီလာ့ခ်ရွာ(Tilak)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးခရိုင်၊ ဟားခါးမြို့နယ်၊ ဆွမ်ဆင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၅၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆွမ်ဆင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၀ ဦး၊ မ ၂၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၉၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟားခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘူးတောင်းကန်ရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ်
ဘူးတောင်းကန်ရွာ (Butaungkan)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ ဘူးတောင်းကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၉၃၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မုံရွာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မဟွန်းချင်းရွာ
မဟွန်းချင်းရွာ
လက်ပန်ငူရွာ၊ ညောင်ပင်ဆိပ်
လက်ပန်ငူရွာ၊ ညောင်ပင်ဆိပ်
ကနီမြို့
ကနီမြို့ သည် အောက်ချင်းတွင်းခရိုင် ယင်းမာပင်နယ်တွင်ပါဝင်၍ ကနီမြို့နယ် မြို့ပိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့ဖြစ်ခဲ့သည်။ ယခုအခါ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ကနီမြို့နယ်၏ မြို့ အဖြစ်ပြောင်းလဲ သတ်မှတ်ထားသည်။ ရှေးအခါက ကနီမြို့ကို ကန္နီမြို့ဟု စာလုံးပေါင်းရေးသားသည်။ ချင်းတွင်းမြစ်၏ လက်ယာဘက်ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိ၍ ပခုက္ကူမြို့မှ ၁ဝ၄ မိုင်ခန့်ဝေးကွာသည်။ မြောက်ဘက်တွင် မင်းကင်းမြို့နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ဘုတလင်မြို့နယ်များရှိပြီးလျှင် အနောက်ဘက်၌ ပုံတောင်တောင်တန်းကြီးရှိသည်။ မြို့နယ်အတွင်းသို့ ချောင်းငယ်မြောင်းငယ်များ အများအပြားပင် ဖြတ်သန်းစီးဆင်းလျက်ရှိသည်။ ကနီမြို့၏အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၁၇၃၆ ခန့်ရှိသော်လည်း ရှေးမြန်မာမင်းများလက်ထက်က ကနီမြို့နယ်လောက် မကျယ်ဝန်းချေ။ မြို့၏မြောက်ဘက်တွင် ပေ ၂ဝဝ ခန့်မြင့်သော ရွှေမြင်းဖြူတောင်ကုန်းရှိသည်။ ထိုကုန်းမှာ ရှေးက မြို့တော်ဟောင်းနေရာဖြစ်သည့်အလျောက် ကျုံးနေရာနှင့် မြို့ရိုးဟောင်းများကို ယခုတိုင်တွေ့မြင်နိုင်သေးသည်။
အင်းဝခေတ်တွင် မြို့စား၊ မြို့သူကြီးများထာ၍ အုပ်ချုပ်စေခဲ့သည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် မြို့ဝန်တစ်ဦး ခန့်ထားအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ကနီမြို့ဝန်များမှာ ဦးမိုး၊ နေမျိုးရဲခေါင်ကျော်ထင်၊ ဦးဝိုက်၊ ဦးဖိုးအို၊ မဟာမင်းလှမင်းထင်ရာဇာ၊ ဦးရွှေအောင် စသူတို့ဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံးကနီမြို့ဝန်ဦးရွှေအောင်သည် ဗြိတိသျှလက်အောက်သို့ ခိုလှု့ခဲ့ရာ မြန်မာမျိုးချစ်တို့၏ လုပ်ကြံခြင်းခံခဲ့ရသည်။
ကနီမြို့မှ ထင်ရှားကြော်ကြားသူစာပေပညာရှင်တစ်ဦးမှာ ကနီဦးလူညွန့်ဖြစ်သည်။ ကနီဦးလူညွန့်သည် ကနီမြို့ဝန်၏သား ဖြစ်ပြီး စာပေ၊ ဂီတပညာရှင်ကြီးဖြစ်သည်။
၁၉၅၁ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကနီမြို့၏လူဦးရေမှာ ၂၆ဝဝ မျှသာဖြစ်သည်။ ကနီမြို့သို့ ရထားလမ်းမပေါက်သော်လည်း မြစ်တွင်းသင်္ဘောများ သွားလာဆိုက်ကပ်လျက်ရှိ၏။ မြို့နယ်အတွင်း မှီတင်းနေထိုင်ကြသူလူများစုမှာ လယ်ယာကိုင်းကျွန်းများကို လုပ်ကိုင်ကြပြီးလျှင် ဆန်စပါး၊ ပဲ၊ နှမ်းနှင့် ပြောင်းအမျိုးအမျိုးတို့ကို စိုက်ပျိုးကြသည်။ မြို့မြောက်ဘက်ရှိ ပုံတောင်တောင်တန်းတွင် ကျွန်း၊ ပိတောက်၊ ပျဉ်းကတိုးစသော သစ်မာနှင့် ဝါးအမျိုးမျိုးတို့ထွက်သဖြင့် အစိုးရသစ်တောကြိုးဝိုင်းများလည်းရှိသည်။ ထိုသစ်တောကြီးများကို အမှီပြုလျက် သစ်တောထွက်ပစ္စည်းများနှင့် သက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုသူများလည်း ရှိကြသည်။ (မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်းတွင် ကနီမြို့ ကို ကန္နီမြို့ ဟုရေးသားထားသည်။)
ရှင်စန္ဒိမာ
ရှင်စန္ဒိမာ (၁၁၉၃ - ၁၂၆၈) သည် “ဟင်္သာတပထမလယ်တီဆရာတော်” ဟု ထင်ရှားခဲ့သည့် ကျမ်းပြုဆရာတော်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။
တက်စ်မန်ပင်လယ်
တက်စ်မန်ပင်လယ် (Tasman Sea) သည် တောင်ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ၏ အနားသတ်ပင်လယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဩစတြေးလျတိုက်နှင့် နယူးဇီလန်နိုင်ငံ တို့၏ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ခန့်မှန်းခြေ ၂,၀၀၀ ကီလိုမီတာ (၁,၂၀၀ မိုင်)ခန့် ကျယ်ပြန့်ကာ မြောက်မှတောင်သို့ ၂,၈၀၀ ကီလိုမီတာခန့် ရှိသည်။ နယူးဇီလန်နိုင်ငံနှင့် တက်စ‌မေးနီးယားကျွန်းတို့ကို ရောက်ရှိတွေ့ရှိခဲ့သည့် ပထမဆုံးသော ဥရောပတိုက်သား ဒတ်ချ်လူမျိုး စွန့်စားရှာဖွေသူ အေဘယ် ဂျန်စ်ဇွန်း တက်စ်မန် (Abel Janszoon Tasman) အား ဂုဏ်ပြုခေါ်ဝေါ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ရှင်စန္ဒိမာ
ဘဝ
ဆရာတော်ကို ၁၁၉၃ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လဆုတ် ၃ ရက်နေ့တွင် သရဝေါတိုက်နယ်၊ လုလင်ကျော်ရွာ၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ငယ်မည်မှာ “မောင်ပုနောင်” ဖြစ်သည်။ မိဘနှစ်ပါးမှာ ဦးရွှေကူး- ဒေါ်ရွှေနု ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်အချိန်တွင် ကြံခင်းကျောင်းတိုက်ဆရာတော်ထံတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ အရွယ်ရောက်သည့်အခါတွင် “ရှင်စန္ဒိမာ” ဟူသည့် ဘွဲ့ဖြင့် ရဟန်းပြုခဲ့သည်။
ထို့နောက်တွင် မြင်းခြံမြို့ပြောင်းပြတိုက်၊ မန္လလေးခင်မကန်တိုက်တို့တွင် ပညာသင်ကြား၍ အုဂ်ဖိုရ်ဆရာတော်ကြီးထံ၌ ဆည်းကပ်သည်။ ဟင်္သာတနယ်၌ ဒွါဒဂိုဏ်းကို ခက်ခဲစွာ ထူထောင်ခဲ့သည်။
ကျွဲလမ်းစု
ကျွဲလမ်းစု
ရှင်စန္ဒိမာ
ဘဝ
ဘုရားကြီးဆရာတော် ရှင်သာဂရဗုဒ္ဓိ၊ ဓနုဖြူဆရာတော် ရှင်နရိန္ဒတို့သည် ဆရာတော် ၏ တပည့်များ ဖြစ်ကြသည်။
ပျံလွန်တော်မူခြင်း
ဆရာတော်သည် ၁၂၆၈ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လဆန်း ၃ ရက်နေ့တွင် ပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။
ကျမ်းများ ပြုစုခြင်း
ဆရာတော် ပြုစုတော်မူခဲ့သည့် ကျမ်းတွင် “ဝိဝါဒပဟာနကျမ်း” သာ ထင်ရှားသည်။
ကျွန်းဘိုးကုန်း (ခေါ်) ဆယ့်နှစ်ရာသီပင်ရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ကျွန်းဘိုးကုန်း (ခေါ်) ဆယ့်နှစ်ရာသီပင်ရွာ (Kyunboekone(Sathnityarthipin))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ဘုရားကြီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၉၉၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘုရားကြီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၀၀ ဦး၊ မ ၈၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၆၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လဘန်ရွာ၊ မိုင်းနား
လဘန်ရွာ(Labang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ မိုင်းနားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၈၃၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းနားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၈၅၄ ဦး၊ မ ၇၃၅၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၄၂၁၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တန့်ကြည့်တောင်
တန့်ကြည့်တောင်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ဧရာဝတီမြစ်၏ အနောက်ဘက်ကမ်းတွင် ရှိသည်။
သမိုင်း
မြတ်စွာဘုရားရှင်​သည် ဝါတော်(၃၅)ဝါတွင် ညီတော်အာနန္ဒာအား ခေါ်တော်မူ၍ ရတနာဓရဟိရညတောင် အမည်​ရ​သော ယခု တန့်ကြည့်တောင်ထိပ်သို့ ကြွတော်မူခဲ့ပြီး​နောက် “ငါ ဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်စံဝင်ပြီး နှစ်ပေါင်း (၆၅)နှစ်အရောက်တွင် ဤမြစ်တစ်ဖက်ကမ်း၌ အရိမဒ္ဒနပေါက္ကံ ဟု​ခေါ်ဆိုသည့် ပုဂံပြည် ပေါ်ပေါက်လိမ့်မည်” ဟု ဗျာဒိတ်ပေး​တော်​မူခဲ့သည်။ ထိုအချိန်၌ မြတ်စွာဘုရားအား မဟာပါလနတ်​ဘီလူးက နေမခ​စေရန်​ ရည်​ရွယ်​၍ ကြာသုံးရွက်ဖြင့် မိုးကာပူ​ဇော်​ခဲ့ရာ မြတ်စွာဘုရားရှင်က “ဤဘီလူးသည်လည်း ယင်းပြည်တွင် မင်းသုံးဆက် ဖြစ်ထွန်းလိမ့်မည်” ဟု ဗျာဒိတ်ပေးတော်မူခဲ့​လေသည်​။
ရတနာဓရဟိရညတောင်
ယခုတန့်ကြည့်တောင်သည် ယခင်က ဟိရညဟု တွင်သည်။ ဟိရညသည် သက္ကတအခေါ်ဝေါ်ဖြစ်၍ ငွေ အသပြာ၊ ရွှေရတနာ (၇)ပါးဖြင့် ရွှေတောင်၊ ငွေတောင် ရတနာတောင်ဟု အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်သည်။
ဗွတ်ဝါ
ဗွတ်ဝါ (Ochraceous bulbul) (Alophoixus ochraceus) သည် အရှေ့တောင်အာရှမှ ဆူမတြာကျွန်းအထိ တွေ့ရှိရသည့်ငှက်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဆူမတြာကျွန်းတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:မလေးကျွန်းဆွယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
အလယ်စုရွာ၊ ဂျမ်းတိုက်
အလယ်စုရွာ၊ ဂျမ်းတိုက်
ညီလင်းဆက်
ညီလင်းဆက် (Nyi Lynn Seck) မှာ အမည်ရင်း ဖြစ်ပြီး ၁၉၈၀ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ ၁၉၉၇-ခုနှစ်တွင် ဒဿမတန်းအောင်မြင်ခဲ့ပြီး ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်)နှင့် ရေကြောင်းပညာသိပ္ပံများတွင် တက်ရောက် ပညာသင်ခဲ့ဖူးသည်။
ညီလင်းဆက်သည် မြန်မာ blogger များထဲ လူသိများ ထင်ကြားသူဖြစ်ပြီး လူချစ်လူခင်များသလို သူ၏အရေးအသားများ အချို့ကြောင့် အခြားသူများ၏ တိုက်ခိုက်ရေးသားခြင်းများကို ခံခဲ့ရဖူးသည်။
နာဂစ်မုန်တိုင်းအပြီးတွင် မုန်တိုင်းဒဏ် ခံရသော ဒေသများသို့ ဝါသနာတူ သူငယ်ချင်းများနှင့်အတူ ကူညီကယ်ဆယ် ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ယင်းအဖွဲ့အမည်ကို Handy Myanmar Youths ဟု အမည်ပေးထားသည်။
ရေမျက် (ရွာဟောင်း)ရွာ၊ ရေမျက်
ရေမျက် (ရွာဟောင်း)ရွာ၊ ရေမျက်
သောင်ပုန်းရွာ၊ ဖျာလိပ်
သောင်ပုန်းရွာ၊ ဖျာလိပ်
တိုက်မော်ရွာ
တိုက်မော်ရွာ
ရှိုးခိုရွာ၊ သလိုဘွာ
ရှိုးခိုရွာ(Shokho)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ သလိုဘွာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၃၁၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သလိုဘွာကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၅၀ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၇၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကုန်းလမ်းလုံရွာ၊ မိုးနဲမြို့နယ်
ကုန်းလမ်းလုံရွာ (Konelanlong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုးနဲမြို့နယ်၊ ဝမ်ဟေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၂၀၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ဟေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၆ ဦး၊ မ ၁၃၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးနဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗျိုက်စု
ဗျိုက်စု
အမရပူရမြို့
အမည်နှင့် အဓိပ္ပာယ်
အမရပူရမြို့သည် ကုန်းဘောင်ခေတ်က မင်းနေပြည်တော် နှစ်ကြိမ်ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည့် မြို့ဖြစ်သည်။ ယနေ့တွင်မူ မန္တလေးမြို့ မြို့နယ်အတွင်းရှိ တောင်မြို့ ဟုခေါ်သော မြို့နယ်အဖြစ် ပါဝင်လျက်ရှိသည်။ အမရပူရမြို့၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ မရ=သေခြင်း၊ အမရ=မသေခြင်း၊ ပူရ=မြို့ ဖြစ်၍ မသေသောမြို့ ဖြစ်ပေသည်။ ထို့ကြောင့် အသက်ရှည်သော အဖိုးအဖွားများစွာ နေထိုင်ကြသည်ကို တွေ့ရပေသည်။
အမရပူရမြို့သမိုင်း
ပဒုမ္မာရွှေကြာ၊ ဘိုးတော်စံရာ၊ နတ်ပြည်နှင့်တူလေခြင်း၊ ဘိုးတော်စံခင်းဟူသည်နှင့်အညီ အမရပူမြို့သည် ခေတ်ကောင်းချိန် ရှေးနှစ်ပေါင်း ၁၈ဝ လောက်ကဆိုလျှင် နတ်ဘုံနတ်နန်းတမျှ ခမ်းနား သိုက်မြိုက်သော မင်းနေပြည်တော်ကြီး ဖြစ်ခဲ့ဖူးလေသည်။ သေခြင်းကင်းရာ ပြည်သာယာဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် အမရပူရမြို့၏ ပထမမြို့တည်နန်းတည်ဖြစ်သော မင်းကား အလောင်းမင်းတရားကြီး၏ စတုတ္ထသားတော် ဖြစ်၍ ကုန်းဘောင်မင်းဆက်၏ ၆ဆက်မြောက်မင်းဖြစ်သည့် ဘိုးတော်ဘုရား (ခေါ်) ဗဒုံမင်းဖြစ်သည်။ ဗဒုံမင်းသည် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၄၃ ခုနှစ်တွင် အင်းဝထီးနန်းကို သိမ်းပိုက်အုပ်စိုးပြီးနေရာမှ အင်္ဂလိပ်တို့၏သင်္ဘောမှာ တောင်တမန်အင်း ရေတက်ချိန်တွင် နန်းတော်သို့ အလွယ်တကူ ဝင်ရောက်နိုင်ခြင်းရှိကြောင်းသိသဖြင့် မြို့သစ်နန်းသစ်တည်ရန်ကြံသည်။ သို့ဖြင့်၍ မြို့တည်ရန် နေရာရွေးရာ လက်ဆယ်ကန်ရွာ နေရာကို အမရပူရမြို့ နန်းတည်ရန် အတည်ပြု၍ ၁၀၊ အောက်တိုဘာ၊ ၁၇၈၁ (မြန်မာသက္ကရာဇ်၁၁၄၅ ခုနှစ်) တွင်အမိန့်ပြန်ကာ စတင်တည်ဆောက်စေသည်။ ၁၂ ၊ မေ၊ ၁၇၈၃တွင် နန်းသိမ်းပွဲဖြင့် စတင်နန်းစံသည်။ သို့သော် ၁၃၊ မတ်၊ ၁၈၁၀တွင် အမရပူရမြို့တွင် မီးအကြီးအကျယ်လောင်ရာ နန်းတော်ပါ ပျက်စီးသဖြင့် တဖန်ပြန်တည်ရပြန်သည်။ သို့ဖြင့် အချိန်တိုအတွင်း ပြန်လည်တည်ဆောက်ပြီး ဒီဇင်ဘာ၊၁၈၁၀ တွင် ပြန်လည်စိုးစံသည်။ ထူးခြားချက်မှာ အမရပူရ နန်းတော် တည်ဆောက်ရာတွင် အုတ်ခုံပေါ်တွင် တည်ဆောက်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး ထိုကဲ့သို့သော နန်းတော်တည်ဆောက်ခြင်းမှာ သမိုင်းတစ်လျှောက် ပထမဆုံးအကြိမ် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
ဆက်သွယ်ရေး
မန္တလေးမှ အနောက်ဘက် စစ်ကိုင်းတိုင်းသို့ သွားရာလမ်းအဖြစ်သာမက ရန်ကုန်-မန္တလေး အမှတ်(၂)လမ်းမကြီးနှင့်ပါ ချိတ်ဆက်တည်ရှိသည့်အတွက် သွားလာရေးလွယ်ကူသည်။ ထို့ပြင် မြစ်ကြီးနား-မန္တလေး မီးရထားလမ်းဖြတ်သန်းရာ ဒေသလည်းဖြစ်သည်။
ပညာရေး
ရတနာပုံတက္ကသိုလ် သည် အမရပူရမြို့နယ်ရှိ တောင်သမန်အင်းအနီး တည်ရှိသည်။ အ.ထ.က ကျောင်းများက မြို့ထဲတွင် တည်ရှိသည်။ မန္တလာတက္ကသိုလ်လည်း တည်ရှိသည်။ ထို့အပြင် ဆောင်းဒါး ရက်ကန်းကျောင်း လည်း တည်ရှိသေးသည်။
စီးပွားရေး
အမရပူရမြို့၏ အဓိကလုပ်ငန်းမှာ ပိုးထည်ရက်လုပ်ခြင်းလုပ်ငန်းဖြစ်၍ မြန်မာပြည်တွင် ရက်ကန်းမြို့အဖြစ် တင်စားလောက်သော မြို့ဖြစ်ပေသည်။ တစ်မြို့လုံးနီးပါး ရက်ကန်းအတတ်ကို တတ်ကြသည်။ ယင်းပိုးထည်လုပ်ငန်းကြီးကို အကြောင်းပြု၍ ခရစ် ၁၉၁၂ ခုနှစ်လောက် ကတည်းက ဆောင်းဒါး ရက်ကန်းကျောင်းကို မန္တလေး စစ်ကိုင်းလမ်းပေါ်တွင် ဖွင့်လှစ်ထားသည်။ ပိုးထည်လုပ်ငန်း၊ ချည်ထည်လုပ်ငန်းများ အဓိက စီးပွားရေး အဖြစ်လုပ်ကိုင်ကြသည်။ တောင်သမန်အင်း၊ တက်သေးအင်းများ တည်ရှိ၍ အင်းလုပ်ငန်းများဖြင့်လည်း စီးပွားရှာကြလေသည်။ ဆေးရွက်ကြီး ဆေးပေါင်းရုံများလည်း ရှိ၍ ဆေးပေါင်းသော လုပ်ငန်းလည်းရှိသည်။
အထင်ကရနေရာများ
မြို့၏ အနီးတွင် တောင်သမန်အင်း ရှိသည်။ ပုဂံမင်း လက်ထက်က မြို့စာရေး မောင်ပိန်သည် ထိုအင်းကိုဖြတ်၍ သစ်သားတံတားကြီးတစ်ခု ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းခဲ့ရာ ယခုတိုင် ရှိသေးသည်။ ထိုတံတားကို ဦးပိန်တံတား ဟုခေါ်တွင်သည်။ တောင်သမန်အင်းပတ်လည်တွင် အမရပူရမြို့၏ တန်ခိုးကြီးဘုရားများဖြစ်သော ကြီးလေးကြီး ဘုရားဟု ညွှန်းဆိုထားသည့် -
အမရပူရမြို့ အနောက်တောင်ထောင့်တွင် စစ်ကိုင်းမင်း အမည်ခံ မှန်နန်းရှင် ဘကြီးတော် မင်းတည်ထား ကိုးကွယ်ခဲ့သော စည်းခုံတော်ပုထိုးတော်ကြီး စေတီရှိရာ ဘွဲ့တော်မှာမဟာဝိဇယရံသီ ဖြစ်၍ အလွန် ထင်ရှားသည်။ တောင်သမန်အင်း တစ်ဘက်တွင် ပုဂံမင်း တည်ထားခဲ့သော ကျောက်တော်ကြီးဘုရား ရှိသည်။
ကြက်သွန်ကြော်
ကြက်သွန်ကြော် သည် ကြက်သွန်နီကို ပါးပါးလှီး(သို့) အကွင်းလိုက်လှီးပြီး မုန့်နှစ်လူး၍ ဆီပူတွင် ထည့်ကြော်ထားသော စားစရာဖြစ်သည်။
တောင်ကျရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇရစ်ရိုးလေးရွာ၊ ဇရစ်ရိုး
ဇရစ်ရိုးလေးရွာ၊ ဇရစ်ရိုး
ညောင်လယ်ရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စည်သာ (ဆားတောင်)ရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
စည်သာ (ဆားတောင်)ရွာ (Sithar(Sartaung))သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ မြေဖြူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၄၂၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြေဖြူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၇၀ ဦး၊ မ ၂၃၃၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၀၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပဲကြော်
ကုလားပဲခြမ်းများကို မုန့်နှစ်ဖြင့်လူး၍ အပြားလိုက် အရှပ်လိုက် လုပ်ကာ ဆီပူတွင်ထည့်ကြော်ထားသောစားစရာဖြစ်သည်။
အနန်းချောင်းရွာ၊ ဖျာလိပ်
အနန်းချောင်းရွာ၊ ဖျာလိပ်
တော်ကြီး (မြောက်)ရွာ၊ ကော့စိန်
တော်ကြီး  (မြောက်)ရွာ၊ ကော့စိန်
ပြက္ခရွေတောင်စွယ်တော်စေတီ
ပြက္ခရွေတောင်စွယ်တော်စေတီသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကူမဲမြို့၊ ရန်ကုန်−မန္တ​​လေး ကားလမ်း၊ (၂၁)မိုင်ဂိတ်မှ (၉)မိုင်ခန့် အကွာတွင်ရှိသော ပြက္ခရွေ အနောက်တောင်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ တောင်ခြေမှ စေတီတော်သို့ ခြေလျင်တက်ရပြီး (၃)မိုင်ခန့်ဝေးကာ (၃)နာရီခန့် တက်ရသည်။ ပုဂံခေတ်၊  အနော်ရထာမင်း တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သော ငါးဆူမြောက် စွယ်တော်စေတီ ဖြစ်သည်။
သက္ကရာဇ် ၃၉၅-ခုနှစ်မှာတည်၍ ဘုရားဉာဏ်တော်မှာ (၈၁)ပေမြင့်ပြီး အောက်ခြေဖိနပ်တော်မှာ အလျားအနံ (၈၁)ပေ ကျယ်ဝန်းသည်။ ရင်ပြင်တော်ပတ်လည်တွင် စေတီရံပေါင်း ၃၂-ဆူရှိပြီး စေတီတော်ကြီး၏ တောင်ဘက်ရင်ပြင်တော်တွင် အရှေ့အနောက်တန်းလျက် စေတီရံပေါင်း (၂၂)ဆူ ရှိသည်။
အနော်ရထာမင်းကြီးသည် ငါတည်းဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူမည် မှန်လျှင် စွယ်တော်မြတ်တစ်ဆူ ပွားပါစေသားဟု အဓိဋ္ဌာန်တော်မူ၍ စွယ်တော်တစ်ဆူ ပွားပြန်လျှင် ဆင်ဖြူရတနာတွင် တင်ကာ အဓိဋ္ဌာန်ဖြင့် လွှတ်ပြန်သည်။ ဆင်ဖြူတော်သည် အရှေ့မျက်နှာအရပ်သို့ သွား၍ သာလျောင်းတောင်တော် (ကျောက်ဆည်မြို့ အနီး)တွင် တစ်ခဏမျှ လျောင်းပြီးသော် ထိုကသွား၍ ခရွေတောင်သို့ တက်သည်။ ထိုကမှ ပြက်တောင်တွင် ဝပ်လေသည်။ အနော်ရထာမင်းကြီးသည် ထိုအရပ်၌ စေတီတစ်ဆူ တည်သည်။ သာလျောင်းတောင်၊ ခရွေတောင်တွင်လည်း ငါ့ကို စေတီတည်ထားလိုသည်ဟု အမှတ်တော်ရှိ၍ စေတီတစ်ဆူတည်တော်မူ၍ များစွာသော သရီရဓာတ်တော်တို့ကို ဌာပနာသည်။ ဤသို့ ခပ်သိမ်းသော သတ္တဝါအပေါင်းတို့ စီးပွားအလို့ငှာ သာသနာ ငါးထောင်တိုင်တိုင် တည်ရစ်စေဟူ၍ ငါးဆူမြောက် စွယ်တော်မြတ်တို့ကို စေတီတည်ပြီးလျှင် များစွာသော ပူဇော်သက္ကာရတို့ကို ပြုတော်မူ သာဓုခေါ်တော်မူသတည်း။
ပြက်တောင်မှာ ရှေးဦးစွာ ဆင်ဖြူတော်တက်၍ ဝပ်မည်ပြုပြီးမှ မဝပ်ပဲ ပျက်ကွက်ခြင်းကို စွဲကာ ပျက်တောင်ဟု ခေါ်ဝေါ်ဟန်ရှိသည်။ ခရွေတောင်မှာ ဆင်ဖြူတော် မဝပ်မလျောင်းဘဲ ချွတ်ယွင်းသောကြောင့် (ခယွေ)ဟု ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုသို့ ပျက်နှင့် ခယွေ နှစ်ခုပေါင်း၍ ခေါ်သော် (ပျက္ခယွေ) ဖြစ်လာပြီး အချိန်ကြာမြင့်သောအခါ သတ်ပုံအားဖြင့် (ပြက္ခရွေ)ဟု ရေးကြရာမှ ယထုအချိန်ထိ ပြက္ခရွေတောင်ဟု တွင်လေသည်။ (အချို့သမိုင်းတွင် ပြကြွေမှ ပြက္ခရွေ ဖြစ်လာသည်ဟု ဆိုသည်။)
ပေပင်ချောင်
စေတီတည်ပြီး အနော်ရထာမင်းကြီးသည် ကျေနပ်ဝမ်းမြောက်စွာဖြင့် "ငါသည် ပုဂါရာမ၌ မင်းတစ်ကြိမ်ဖြစ်သောအခါ ပေစေ့ပေါက်စေသား" ဟူ၍ ရုက္ခစိုး၊ ဘုမ္မာစိုးတို့ကို တိုင်တည်ကာ ပြက်တောင်ခြေတွင် ပေစိုက်တော်မူ၏ဟု မှန်နန်းရာဇဝင်၌ ဆိုသည်။ ပုဂံ ကျစွာမင်း လက်ထက်တွင် ထိုပေပင်များ ပေါက်လာသည်။ ထိုနေရာကို ယခုပေပင်ချောင်ဟု ခေါ်သတည်း။
ဘုရားပွဲတော်
နှစ်စဉ် သီတင်းကျွတ်လဆန်း (၁၃)ရက်မှ လပြည့်အထိ ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ တောင်ကြီးပွဲတော်ဟု ဒေသခံများက ခေါ်ကြသည်။ အဖိတ်နေ့ မတိုင်မီတစ်ရက် သီတင်းကျွတ်လဆန်း (၁၃)ရက်နေ့ ညနေခင်းတွင် တောင်ခြေမှ စတက်ရာ ညပိုင်းတွင် မောနားသို့ ရောက်သည်။ ထိုမောနားတွင် သပြေတောင်းရွာ၊ ကတက်ကုန်း၊ မြိုင်ကုန်း၊ နှမ်းခင်း၊ မြို့တွင်း(ပင်လယ်မြို့ဟောင်း)၊ မက္ခရာ၊ မြောင်းကြီးတောင်၊ ကံကွေ့ စသည့်တောင်ခြေရွာများမှလာကြသော ဘုရားဖူးပရိသတ်များဖြင့် စည်ကားသည်။ ကူမဲ၊ မြစ်သားမြို့များမှလည်း ထိုတောင်ကြီးပွဲသို့ လာကြသည်။ ပရိသတ်တို့မှာ အဖွဲ့လိုက်လာကြခြင်းဖြစ်ပြီး အိုးစည်၊ ဒိုးပတ်၊ တူရိယာပစ္စည်းများ ပါလာကြပြီး တစ်ညလုံးမရပ်မနား တီးကြသည်။ ကခုန်သူများကား ကျောက်ခက်ပန်းခွေများ ပန်ဆင်၍ ကကြသည်။ လူကြီးလူငယ် အပျော်သဘောရှိ၍ မိန်းကလေးများအား နောက်ပြောင်ခြင်း မရှိကြပေ။ အဖိတ်နေ့မနက် အရုဏ်တက်ချိန်တွင် မောနားမှ တောင်ပေါ်သို့ ဆက်၍တက်ကြပြီး တစ်နေ့လုံး ဘုရားပေါ်တွင် ပုတီးစိတ်ကြ၊ ပရိပ်ရွတ်ကြသည်။ ဆီမီးတစ်ထောင် ပူဇော်ပွဲလည်း ကျင်းပသည်။ ဆင်(၁၀)မျိုးတို့၏ အရုပ်ဖြင့် ဆွမ်းတော်ကြီးပွဲ တင်ကြသည်။ မီးပုံးပျံများ လွှတ်ကြသည်။ လပြည့်နေ့မနက်တွင် ပြက္ခရွေစွယ်တော်မြတ်ကြီးအား အရုဏ်ဆွမ်းကပ်ကြသည်။ ပွဲတော်ပြန်များ ဖြတ်သန်းရသည့် ရွာတိုင်းက လက်ဖက်၊ ချင်း၊ ပဲလှော်သုပ်၊ ရေနွေးကြမ်းများဖြင့် ဧည့်ခံကြသည်။ (ယခင်က ရွာစောင့်ကျန်သူတို့က သနပ်ခါးသွေးထားပြီး ပွဲတော်ပြန်များအား နံ့သာလူးပေးကြသည့် ဓလေ့ထုံးစံများ ယခုအခါ ပျောက်ကွယ်လျက်ရှိသည်။)
မန်ဖွန်ရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုးကောင်းရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ်
မိုးကောင်းရွာ (Moekaung)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ ဘူးတောင်းကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၉၃၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မုံရွာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘိုးအင်း ၇၃၇
ဘိုးအင်း 737 အလယ်အလတ်အကွာအဝေး twinjet ကိုယ်ထည်ကျဉ်းမြောင်းသောလေယာဉ်တစ်ရေတိုသည်။ မူလကဘိုးအင်းရဲ့ 707 နှင့် 727 မှဆင်းသက်လာတဲ့တိုတောင်း, lower-ကုန်ကျစရိတ်အမွှာအင်ဂျင်လေယာဉ်အဖြစ်ဖွံ့ဖြိုးခြင်း, 737 85 215 မှခရီးသည်တစ်ဦးစွမ်းရည်နှင့်တကွကိုးခရီးသည်တင်မော်ဒယ်တစ်ဦးမိသားစုသို့ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ 737 လောလောဆယ်တွင်တည်ဆောက်လျက်ရှိသည့် -700, -800 နှင့် -900ER မျိုးကွဲနှင့်အတူထုတ်လုပ်မှုအတွက်ဘိုးအင်း၏တစ်ခုတည်းသောကိုယ်ထည်ကျဉ်းမြောင်းသောလေယာဉ်ဖြစ်သည်။ re-အင်ဂျင်နီယာများနှင့်ဒီဇိုင်းပြောင်းလဲပြင်ဆင်ထားပါတယ်ဗားရှင်းသည် 737 MAX, 2017 တွင်ပွဲဦးထွက်ဖို့စီစဉ်နေပါတယ်။
ဖော်ပြချက်
အဆိုပါလေယာဉ်မှာဘိုးအင်း 737 သည် Seattle, အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိဘိုးအင်းစက်ရုံမှထုတ်လုပ်သောအမွှာအင်ဂျင်နှင့်အတူကိုယ်ထည်ကျဉ်းမြောင်းစီးပွားဖြစ်လေယာဉ်ပျံအမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်သည်။ ကနဦးတွင်ဒီလေယာဉ်ပျံနည်းပါးလာခြင်းနှင့်တို၏တစ်ဦးစွမ်းရည်နှင့်အတူဘိုးအင်း 707 နှင့် Boeing 727 ၏ဈေးပေါဗားရှင်းရဲ့တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဖြစ်သည်။ အဆိုပါလေယာဉ်မှာဘိုးအင်း 737 အဲယားဘတ်စ်တစ်ခုတည်းအတန်းမှာလေယာဉ်ပျံ၏အဓိကပြိုင်ဘက်အ A320 သည်အောက်တိုဘာလ 2014 ခုနှစ် 4037 ယူနစ်အထိရောက်ရှိခဲ့သည် Boeng 737 unsent အမိန့်နှင့်အတူဒီဇင်ဘာလက 2014 ခုနှစ်နှစ်ကုန်ပိုင်းကထက်ပိုမို 8000 ယူနစ်၏ရောင်းအားနှင့်အတူကမ္ဘာ့လေကြောင်းဈေးကွက်တွင်ဘိုးအင်းရဲ့ရောင်းအား
Art punk
Art punk or avant-punk ကို punk rock နှင့် post-punk တို့ကို ရည်ညွန်းစမ်းသပ်ပြုလုပ်ထားသည်။ art school, the art world(သို့) avant-garde တို့ဖြစ်သည်။ အစောဆုံးတီးဝိုင်းများကို ၁၉၇၀အလယ်မှ New York ဖြစ်ရပ်များတီးဝိုင်းများဖြစ်သည်။ သူတို့၏အစောပိုင်းနှစ်များမှ New York Dolls, Television, Patti Smith, Devo နှင့် Talking Heads တို့ဖြစ်သည်။ တီးဝိုင်းများများ Wire နှင့် The Ex တို့သည် punk rock အသံများမှာ jazz,noise နှင့် ethnic ဂီတများကို ပေါင်းစပ်ထားသည်။ avant-garde မှ အစိတ်အပိုင်းများမှာ avant-punk ဟု ဖော်ပြထားသည်။ တီးဝိုင်းများမှာ Dog Faced Hermans တို့ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၀နှင့် အစောပိုင်း ၁၉၈၀မှ no wave ဖြစ်ရပ်များကို art punk ၏အမျိုးအနွယ်ဖြစ်သည်။ Suicide မှ Martin Rev ကို ပြီးပြည့်စုံသော avant-garde rock တိုးချဲ့ခြင်းဟု ခေါ်သည်။ art punk ထဲမှ Fugazi နှင့် Goes Cube တို့ပါဝင်သည်။ Crass သည်လည်း သူတို့၏ဖျော်ဖြေတင်ဆက်မှုများထဲသို့ သူတို့၏ အနုပညာပုံစံထဲသည် art punk ကို ပေါင်းစပ်ထားသည်။ သူတို့၏ Art into Pop စာအုပ်ထဲတွင် Simon Frith နှင့် Howard Horne တို့သည် ၁၉၇၀ punk တီးဝိုင်းများ၏ တီးဝိုင်းမန်နေဂျာများကို “art punk movement ဆက်စပ်ပေးသော အယူအဆများဖြစ်သည်။ Bob Last ၏ Fast Product ကို သီအိုရီထဲမှ ပထမဆုံးအကြိမ် အသိအမှတ်ပြုခြင်းဖြစ်သည်။ Tony Wilson ၏ Factory Record တို့က ကုမ္ပဏီ ပစ္စည်းများအတွက် Bachaus မူရင်းသဘောတရားကို အသုံးပြုထားသည်။ Anna Szemere သည် ၁၉၇၈ မှ Hangarian art-punk ယဉ်ကျေးမှုအစကို ခြေရာခံထားသည်။ punk တီးဝိုင်း The Spion ဖျော်ဖြေတင်ဆက်ပုံစံသည် performance art နှင့် Antonin Artaud ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ဇာတ်စင်ကို neo-avant-garde/anarchist ရည်ရွယ်ချက်ကို ပရိသတ်ဆီသို့ ပေးအပ်ခဲ့သည်။ Wise မှ Colin Newman သည် ၂၀၀၆မှ art punk ကို မျိုးဆက်သစ်တစ်ခုလုံး ရွေးချယ်သော ဆေးဝါးများ ဟုခေါ်သည်။
ဝက်မီးတိုရွာ
ဝက်မီးတိုရွာ
ညောင်ပင်လှရွာ၊ ရေမျက်
ညောင်ပင်လှရွာ၊ ရေမျက်
ဝဲမကြီးရွာ၊ ရွှေကူမြို့နယ်
ဝဲမကြီးရွာ(Weamagyi)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ရွှေကူမြို့နယ်၊ နောင်မိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၅၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နောင်မိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၂၇ ဦး၊ မ ၁၁၂၂ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၃၄၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေကူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှင်ဉာဏ (မစိုးရိမ်ဆရာတော်)
ရှင်ဉာဏ (၁၂၄၅ - ၁၂၉၉) သည် “မစိုရိမ်ဆရာတော်” ဟု ထင်ရှားခဲ့သည့် ကျမ်းပြုဆရာတော် ဖြစ်သည်။
ဘဝ
ရှင်ဉာဏကို ၁၂၄၅ ခုနှစ်၊ တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း ၁၄ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ ၂၆ လမ်းတွင် ဦးရှမ်း- ဒေါ်အံသီတို့မှ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ဆရာတော်၏ ငယ်မည်မှာ မောင်ဘငြိမ်း ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်က ပြည်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့၍ အင်္ဂလိပ်စာသင်ကျောင်းနှင့် ဆရာကြီးဦးကျော်ကျောင်းတို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ကာ ထို့နောက်တွင် ရန်ကုန်သို့ ပြောင်းရွှေ့၍ သာမဏေဝတ်ခဲ့သည်။ “ရှင်ဉာဏ” ဟူသည့် ဘွဲ့ကို ခံယူခဲ့သည်။
ထို့နောက်တွင် အရွယ်ရောက်သည့်အခါတွင် လူ့ဘောင်ကို စက်ဆုပ်၍ ရဟန်းဘောင်သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာတော်သည် ရွှေခုံတိုင်ဆရာတော် ဖြစ်သည်။ ၁၂၆၈ ခုနှစ်တွင် ပခုက္ကူမြို့ ရေစကြိုဆရာတော်ထံတွင် ပညာများ ဆက်လက်သင်ကြားခဲ့သည်။ ၈ ဝါအရတွင် ပထမကျော်အောင်မြင်ခဲ့သည်။
ဆရာတော်သည် မစိုးရိမ်ကျောင်းတိုက်တွင် စာချစာသင်အဖြစ် သီတင်းသုံးရင်း ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။ ပါယာသိရာဇညသုတ်ကို မြန်မာဘာသာပြန်ဆို၍ လယ်တီဆရာတော်၏ နိယမဒီပနီ၊ ဝိပဿနာဒီပနီ၊ ပဋ္ဌာနုဒ္ဒေသဒီပနီကျမ်းများကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့ ပြန်ဆိုတော်မူခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အင်္ဂလန်ပြည် ဗုဒ္ဓဘာသာအသင်းမှ မေးမြန်းသော ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာ ပုစ္ဆာတို့ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ပြန်လည်ဖြေကြားတော်မူခဲ့သည်။ ဆရာတော်သည် ၁၂၉၃ ခုနှစ်တွင် အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့တံဆိပ် ရခဲ့သည်။
ကျမ်းများ ပြုစုခြင်း
ဆရာတော်သည် အောက်ပါကျမ်းများကို ပြုစုတော်မူခဲ့သည်။
၁။ ပါယာသိရာဇညသုတ်မြန်မာပြန်၊
၂။ သဒ္ဒတ္ထရတနာဝလိ (ပါဠိအဘိဓာန်)။
သက္ကယ်ကျင်း
သက္ကယ်ကျင်း
သပြေလှရွာ၊ ကော့စိန်
သပြေလှရွာ၊ ကော့စိန်
မိစ္ဆာဇီဝ
မှားယွင်း-ဖောက်ပြန်-မမှန်ကန်-သော အသက်မွှေးမှု၊ မိစ္ဆာဇီဝ။ (ပစ္စည်းလာဘ် လာဘအတွက် ဝါကြွားခြင်း, လာဘ်ကိုမျှော်၍ပြောဆိုခြင်း, ပစ္စည်းအတွက် အရိပ်နိမိတ် ပြုခြင်း မိမိ၏ အနည်းငယ်သော ပစ္စည်း လာဘ်လာဘဖြင့် သူတစ်ပါး၏ များစွာသော လာဘ်ကို ရှာမှီးဆောင်ယူလိုခြင်း စသည်သည် မိစ္ဆာအာဇီဝမည်၏။
ခဲဖွယ် ဘောဇဉ်စသည်တို့အတွက် ဖြစ်စေအပ်သော ကာယဒုစရိုက် ဝစီဒုစရိုက်သည် မိစ္ဆာအာဇီဝ မည်၏။
၂၁-ပါးသော မအပ်သောရှာမှီးခြင်းဖြင့် ရှာမှီး၍ အသက်မွေးခြင်းသည် မိစ္ဆာဇီဝမည်၏။
သမ္မာအာဇီဝကိုလည်း ကြည့်ပါ
စကားအင်း (တောင်)ရွာ၊ တံတားဦးမြို့နယ်
စကားအင်း (တောင်)ရွာ (Sakarinn(South))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ တံတားဦးမြို့နယ်၊ စကားအင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၁၃၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စကားအင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၇၀ ဦး၊ မ ၂၀၁၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၆၈၂ ဦးနေထိုင်သည်။
မိစ္ဆာဇီဝ
မြင့်မြတ်သူပီပီ ဝိနည်းတော်နှင့်အညီ
ရဟန်းတော်ဘဝဟူသည် ငှက်နှင့်တူသည်ဟု ဆိုလေ့ရှိ ကြသည်။ ငှက်သည် တစ်ပင်မှ တစ်ပင်သို့ ပျံသန်းသွားသောအခါ မည်သည့်ဝန်ပိုမျှ မပါဘဲ လွတ်လွတ်လပ်လပ် ပျံသန်း သွားသကဲ့သို့ ရဟန်းတော်ဟူသည်လည်း ပရိက္ခရာရှစ်ပါးမှ တပါး အခြားဝန်ပို မပါဘဲ မိမိလိုရာသို့ ကြွသွားနိုင်သည်။ ပစ္စည်းပစ္စယ သံယောဇဉ်ဝန်ပိုမပါဘဲ ချမ်းသာ လွယ်ကူစွာ ကြွသွားနိုင်ကြသည်။
မြင့်မြတ်သောရဟန်းဘဝ ရရှိလာသူဖြစ်သဖြင့် မြင့်မြင့် မြတ်မြတ် ကျင့်ကြံနေထိုင်ရန် မြတ်စွာဘုရားသည် ဝိနည်း စည်းကမ်းများဖြင့် သတ်မှတ် ပညတ် ကန့်သတ်ပေးတော် မူခဲ့သည်။
ယူးနစ်စ်
၁၉၆၀ နှစ်များတွင် မက်ဆာချူးဆက် စက်မှုတက္ကသိုလ် ၊ AT&T Bell Labs နှင့် General Electric ကုမ္ပဏီတွေ ပူးပေါင်းပြီး GE-645 mainframe computer ပေါ်မှာ သုံးဖို့ Multics (Multiplexed Information and Computing Service) ဟုခေါ်သော ကွန်ပျူတာ စက်လည်ပတ်ရေးစနစ် တစ်ခုကို စတင်ပြီး သုတေသန လုပ်ခဲ့ကြတယ်။ အဲဒီ operating system ဟာ လုံခြုံရေးနဲ့ အခြား စွမ်းဆောင်ရည် အသစ်တွေ ပါဝင်အောင် ရည်ရွယ်ခဲ့တာပါ။
မိစ္ဆာဇီဝ
မြင့်မြတ်သူပီပီ ဝိနည်းတော်နှင့်အညီ
ကုလဒူသကသိက္ခာပုဒ်တော်သည် မြင့်မြတ်သော ရဟန်းဘဝ ပီသစေရန် ရည်သန် ပညတ်တော်မူခဲ့သော သိက္ခာပုဒ်များစွာထဲမှ တစ်ပုဒ် ဖြစ်ပါသည်။ လူဒါယကာတို့နှင့် ကပ္ပိယကာရကတို့ သိထားလျှင် ရှောင်ကြဉ်နိုင်ရန် ရည်ရွယ်၍ ဖော်ပြပါမည်။
ကုလဒူသနအမှု
ခတ္တိယ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဝေဿ၊ သုဒ္ဒ(ပင်း၊ ပုဏ္ဏား၊ ကုန်သည်၊ ဆင်းရဲသား)ဟူသော အမျိုး(၄) ပါးကို ဖျက်ဆီးသော ရဟန်းကို ကုလဒူသကရဟန်းဟု ခေါ်၏၊ ကုလဒူသကရဟန်းသည် ပုံမှန် သဒ္ဓါတရားဖြင့် လှူဒါန်းနေသူများကို ပန်းပေးခြင်း၊ သစ်သီး ပေးခြင်း၊ ရေချိုးဆပ်ပြာမှုန့် ပေးခြင်း၊ မြေညက်ပေးခြင်း၊ ဝါး ပေးခြင်း၊ ဒန်ပူပေးခြင်း၊ ခြေဖြင့် သွားရောက်၍ လူတို့၏ အမှုကိစ္စကို ဆောင်ရွက်ပေးခြင်း၊ ဆေးကုသပေးခြင်း ဟူ၍ စာပေကျမ်းဂန်တွင် ရှစ်မျိုး ဖော်ပြထားသည့် ကုလဒူသန အမှုများကို ပြုလုပ်ဆောင်ရွက်လေ့ရှိ၏။
ဖူလုံရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
ဖူလုံရွာ (Hpulon)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ မြေဖြူကျင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၃၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြေဖြူကျင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၁၉ ဦး၊ မ ၁၃၄၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၆၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိစ္ဆာဇီဝ
ကုလဒူသနအမှု
လူတို့သည် ရဟန်းတော်များကို နဂိုက သဒ္ဓါတရားမှန် ကြည်ညို လှူဒါန်းနေကြသည်။သို့သော် “ဒါနံ သဗ္ဗတ္ထ သာဓကံ = ပေးကမ်းခြင်းသည် အကျိုးအားလုံးကို ပြီးစေနိုင်၏” ဟူသော စကားကို သဘောကျ၍ ရဟန်းတစ်ပါးပါးက သူ့ကို ကြည်ညိုအောင် ထိုဒါယကာတို့အား ပန်းပေးခြင်း စသည်ကို ပြုလုပ်လိုက်၏။ ထိုရဟန်းအား လှူချင်စိတ်ဖြစ်ကာ ချစ်ခင် လာပေမည်။သို့သော် ထိုကဲ့သို့ ပေးကမ်းခြင်းမရှိသော လဇ္ဇီသူမွန်သီလဝန်အရှင်မြတ်တို့အား မလှူချင်၊ မတန်းချင်၊ မဆည်းကပ်ချင်၊ မကိုးကွယ်ချင်တော့သဖြင့် ထိုဒါယကာတို့၏	အစစ်အမှန် အဖိုးတန် သဒ္ဓါတရားကား ပျက်စီးသွားလေပြီ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက် အသီးအနှံများ၊ ဆပ်ပြာမှုန့် ဆပ်ပြာခဲ၊ ဝါးများ သစ်များ၊ သွားပွတ်တံများပေး၍ မိမိကို ကြည်ညိ လာအောင် ပြုလုပ်မှုများသည် အဖိုးတန် သဒ္ဓါအစစ်ကို ဖျက်ဆီးရာရောက်သဖြင့် ကုလဒူသနအမှုဟု ခေါ်သည်။ ကုလဒူသနအမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ကြည်ညိုမှု၊ လှူဒါန်းမှု စသည်တို့သည် သဒ္ဓါတရား အတုများသာ ဖြစ်လေသည်။
လူဒါယကာများက စေခိုင်း၍ ခြေဖြင့် လျှောက်သွားကာ ပြောဆိုဆောင်ရွက်ပေးခြင်း၊ အစေအပါး အခိုင်းအစေ ခံခြင်း၊ ဆေးကုပေးခြင်းတို့ကိုလည်း ကုလဒူသနမှု ဟု ခေါ်ဆိုလေသည်။ အမျိုးလေးပါးတို့၏ သဒ္ဓါတရား အစစ်အမှန်ကို ဖျက်ဆီးသူကို ကုလဒူသက၊ ဖျက်ဆီးကြောင်း ဝတ္ထုရှစ်ပါးကို ကုလဒူသန၊ ဖျက်ဆီးမှုကို ကုလဒူသနအမှုဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။
မိစ္ဆာဇီဝ
ကုလဒူသနအမှု ရှစ်မျိုးအပြင် ရဟန်းတော်တို့ မဆောင်ရွက်သင့်သော အမှုများလည်း ရှိသေးသည်၊ စာပေတို့တွင် အနေသနဟု ခေါ်သည်။ ရဟန်းတော်တို့နှင့် မသင့် လျော်သော ရဟန်းတော်တို့ မအပ်စပ်သော ပစ္စည်းရှာဖွေမှုဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ထိုအနေသနများကား-ပန်းပေးခြင်း စသောရှစ်ပါးအပြင် ဗေဒင်ဟောခြင်း၊ ဒကာ ဒကာမတို့ကို မြှောက်ပင့်ခြင်း၊ ကလေးများကို ချီပိုးယုယခြင်း စသည်ဖြင့် ဒကာ ဒကာမတို့ လှူချင်လာအောင် ပြုလုပ်ခြင်းများ ဖြစ်လေသည်။ ထိုကဲ့သို့ အနေသနမှု ပြုလုပ်၍ရသော ပစ္စည်းတို့ဖြင့် အသက်မွေးခြင်းကို “မိစ္ဆာဇီဝ = ယုတ်ညံ့သော အသက် မွေးခြင်း”ဟု ခေါ်လေသည်။ အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလလည်းကြည့်။
ရဟန်းတော်ဘဝဟူသည် ဂန္ထဓုရ (စာပေပရိယတ္တိ သင်ယူမှုတာဝန်)နှင့် ဝိပဿနာဓုရ (ကမ္မဋ္ဌာန်း ဘာဝနာ ပွားများမှု ပဋိပတ္တိတာဝန်) နှစ်ရပ်သာ ရှိသည်။ ဒကာ ဒကာမတို့အား ပေးဖို့ရန် ရည်မှန်း၍ ပန်းပင်စိုက်ခြင်း၊ ရေလောင်းခြင်း စသော ရဟန်းတို့နှင့် မလျော်သော အကျင့်များကို ပြုကျင့်နေလျှင် ပါပသမာစာရ = ယုတ်မာသောအကျင့် ကျင့်သူဖြစ်ပေမည်။
ကုလဒူသနအပြစ်
ကုလဒူသနအမှုကို ပြုလုပ်လျှင် အာပတ်သင့်၏၊ ထိုကုလဒူသနအမှုကြောင့် ရလာသော ဆွမ်း၊ သင်္ကန်း၊ ကျောင်း၊ ဆေးပစ္စည်းများကို ကုလဒူသက ရဟန်းနှင့်တကွ သီတင်းသုံးဘော်(၅) ဦးလုံးပင် မသုံးစွဲကောင်းပေ၊ သုံးစွဲသူတိုင်း အပြစ်သင့်၏။
သက်ဆိုင်ရာဝိနည်းကံဖြင့် ကုစားသဖြင့် ကံငြိမ်း ပြီးနောက် ရဟန္တာဘဝရောက်သော်လည်း ထိုကုလဒူသနမှဖြင့် ဆက်ဆံမိသော ဒကာဒကာမတို့ထံမှ ပစ္စည်းကို အလှူ မခံရပေ။ ဘာကြောင့် အလှူမခံပါသလဲဟု လူတို့က လျှောက် ကြလျှင် “ရှေးတုန်းက သင်တို့အား ကုလဒူသနအမှုဖြင့် ချီးမြှောက်မိလို့”ဟု ပြောရမည်။ ရှေးတုန်းက ချီးမြှောက် ပေးကမ်းခဲ့လို့ ယခုလို လှူခြင်းမဟုတ်ပါ၊ ယခုအခါ ကောင်းစွာ နေ၍ ကြည်ညို၍ လှူပါသည်ဟု လျှောက်လျှင်ကား ခံယူ ကောင်းပါသည်။
မသိစဉ်တုန်းက ကုလဒူသနအမှု ပြုမိခဲ့သူ ရဟန်းတော်များသည်လည်း နောင်တရ၍ ကောင်းစွာ နေထိုင်လျှင် ဤနည်းအတိုင်း အလှူမခံဘဲ ရှောင်ကြဉ်နေရမည်။ လူတို့က သဒ္ဓါတရားဖြင့် လှူပါကြောင်း လျှောက်ထား၍ အလှူခံလျှင် မူကား အပြစ်လွတ်ပါသည်။
ကပ္ပိယကာရကတို့သိမှတ်ဖွယ်
ကုလဒူသကသိက္ခာပုဒ်သည် မြင့်မြတ်သောသူ ဖြစ်ပါလျက် မြင့်မြင့်မြတ်မြတ်မနေသူများ၊ ပစ္စည်းလေးပါးကို မတရား ရှာဖွေလိုသူများအတွက် ဟန့်တားရန် ပညတ်အပ်သော သိက္ခာပုဒ် ဖြစ်ပါသည်။ လူမှုရေးအရ စာနာထောက်ထား ကူညီသင့်သူများလည်း ရှိနေတတ်သေးသဖြင့် ကုလဒူသနမဖြစ်သော ခြွင်းချက်များကိုလည်း ပါရာဇိကဏ် အဋ္ဌကထာတွင် ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။
မိဘနှစ်ပါး၊ မိမိ၏ဝေယျာဝစ္စများကို ပြုလုပ်ဆောင်ရွက် ပေးသူ၊ ရိက္ခာပြတ်၍ ကျောင်းကပ်လာသူ၊ ကျောင်းမှာ မကျန်း မမာ ဖြစ်နေသူ၊ ကျောင်းသားများ၊ ရှင်လောင်းများကိုမူ ပေးစရာရှိက ပေးကောင်း၏၊ ဆေးလည်း ကုကောင်း၏ဟု ခြွင်းချက်ထားသဖြင့် ရဟန်းတော်တို့သည် မိမိ၌ ပိုလျှံနေသော ပစ္စည်းများကို ဒကာဒကာမတို့အား စွန့်ကြဲပေးကမ်းလိုပါက ကုလဒူသနမှု မဖြစ်ရလေအောင် ကျောင်းပေါ်ကို တံမြက် လှည်းခိုင်းခြင်း၊ ကျောင်းဝင်းကို သန့်ရှင်းရေးလုပ်ခိုင်းခြင်း၊ သပိတ်များ ပန်းကန်များဆေးခိုင်းခြင်း စသည်ဖြင့် ဝေယျာဝစ္စများကို စေခိုင်းပြီးမှ စွန့်ပါမူ လွတ်နိုင်ကောင်းပါသည်။ ကပ္ပိယကာရကတို့က ပေးသင့်သူများကို ပေးကမ်းခြင်း၊ ဒကာ ဒကာမတို့ မှာကြားစေခိုင်းလိုက်သည်များကို ဆောင်ရွက်ပေး ခြင်းဖြင့် ရဟန်းတို့အား ကုလဒူသန မဖြစ်အောင် ကူညီဆောင်ရွက်ပေး နိုင်ပါသည်။
ချွန်ကျုံးရွာ၊ ဟားခါးမြို့နယ်
ချွန်ကျုံးရွာ(Chuncung)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးခရိုင်၊ ဟားခါးမြို့နယ်၊ ချွန်ကျုံးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၅၀၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ချွန်ကျုံးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၀၅ ဦး၊ မ ၈၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၀၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟားခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇရစ်ရိုးကြီးရွာ၊ ဇရစ်ရိုး
ဇရစ်ရိုးကြီးရွာ၊ ဇရစ်ရိုး
ကျွန်းချောင်းရွာ၊ ဖျာလိပ်
ကျွန်းချောင်းရွာ၊ ဖျာလိပ်
ကံဇလီရွာ
ကံဇလီရွာ
တိုးစီကုန်းရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ်
တိုးစီကုန်းရွာ (Toesikone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ ဘူးတောင်းကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၉၃၈ ဖြစ်သည်။
သပြေလယ်ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝါစိုးရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
ဝါစိုးရွာ(Warsoe)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ သလိုဘွာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၃၁၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သလိုဘွာကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၅၀ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၇၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြောက်ဦးမြို့နယ်
မြောက်ဦးမြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မြောက်ဦးခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ မြောက်ဦးမြို့ ဖြစ်သည်။
ရှင်သုဇာတ (ရွှေလှံဆရာတော်)
ရှင်သုဇာတ (၁၂၀၈ - ၁၂၉၀) သည် “ရွှေလှံဆရာတော်” ဟု ထင်ရှားခဲ့သည့် ဆရာတော်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝ
ဆရာတော်ကို ၁၂၀၈ ခုနှစ်၊ ဝါဆိုလပြည့်ကျော် ၂ ရက်နေ့တွင် တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ လင်္ကတောအုပ်စု ရွှေလှံရွာ၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ငယ်မည်မှာ မောင်ပြန့် ဖြစ်သည်။ မိဘနှစ်ပါးမှာဦးအုန်း-ဒေါ်ချို ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်အခါက မင်းကုန်းရွှေကျောင်းဆရာတော် ရှင်စန္ဒာဘိလင်္ကာရထံတွင် ပညာများ သင်ကြား၍ အရွယ်ရောက်သည့်အခါ ရှင်ဂန္ဓမာကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြု၍ “ရှင်သုဇာတ” ဟူသည့် ဘွဲ့ဖြင့် ရဟန်းပြုခဲ့သည်။
ဆရာတော်သည် သင်္ဂဇာဆရာတော်၏ တပည့် ပုလဲတောရတိုက်နေ ရှင်ဥတ္တမာဘိလင်္ကာရထံတွင် ပိဋကတ်ကို ဆည်းပူး၍ ထန်းတပင်မြို့နယ် မှန်သာတိုက်၌ သီတင်းသုံးတော်မူခဲ့သည်။ ၁၂၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် ရွှေလှံရွာသို့ ကြွရောက်သီတင်းသုံးခဲ့သည်။
ပျံလွန်တော်မူခြင်း
ဆရာတော်သည် ၁၂၉၀ ပြည့်နှစ်၊ သီတင်းကျွတ်လဆုတ် ၄ ရက်နေ့တွင် ပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။
ဘီသွာလျှော်
ဘီသွာလျှော်ကို ဘီသွာပင်၏ ပင်စည်မှ ခွာယူရသည်။ ဘီသွာပင်ကို နှမ်းချပ်ပင်၊ ဘီသွာလျှော် ကို နှမ်းချပ်လျှော်ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ဘီသွာလျှော်သည် ဝါချည်ပြီးနောက် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အသုံးအများဆုံးသော ချည်ဖြစ်သည်။ အမျှင်ခိုင်၍ နူးညံ့သည်။ ပိုးရောင်ကဲ့သို့ အရောင်တောက်သည်။ လင်နင်ခေါ် ပိတ်ချောများ ရက်လုပ်ရာ၌လည်းကောင်း၊ စာပွဲခင်း၊ လက်သုတ်ပုဝါ၊ ဇာပန်းစသည်တို့ ရက်လုပ်ရာ၌လည်းကောင်း အသုံးပြု၍ လျှော်ကြိုးကျစ်ရန်လည်း အသုံးပြုကြသည်။
ရုက္ခဗေဒအလိုအားဖြင့် ဘီသွာပင်ကို လီနမ်ယူစီတာတစ္စီမံဟု ခေါ်၍ လီနာစာစီအီးမျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သော တစ်နှစ်ခံပင်မျိုးဖြစ်သည်။ ဘီသွာပင်သည် သေး၍ အကိုင်းအခက်လေး များဖြင့်နွဲ့သည်။ အမြင့် တစ်ပေမှ ၄ ပေ အထိ ရှိတတ်သည်။ အပွင့်ကလေးများသည် အများအားဖြင့် အပြာရောင်ဖြစ်၍ အဖြူရောင်ပွင့်သော ဘီသွာလျှော် မျိုးတမျိုးလည်း ရှိသေးသည်။
ဘီသွာလျှော်ကို ပင်စည်ခွံအတွင်းထပ်မှ ရရှိသည်။ ပင်စည်ရှည်သော ဘီသွာပင်မှ လျှော်သည် ပင်စည်ပုသော အပင်မှလျှော်ထက် မျိုးကောင်းသည်။ လျှော်ကို အကိုင်းနှင့် အမြစ်တို့မှ ခွာထုတ်၍ မရချေ။ ရာသီဥတု အေး၍ စိုစွတ် ထိုင်းမှိုင်းသော ဒေသတွင် ကောင်းစွာ စိုက်ပျိုးနိုင်သည်။ အစေ့အလို့ငှာ စိုက်ပျိုးသော ဘီသွာပင်ကို ထိုထက်ပိုမိုခြောက်သွေ့သော ဒေသ၌ စိုက်ပျိုးနိုင်သည်။ ဘီသွာပင်ကို လျှော်နှင့် အစေ့အလို့ငှာ ရှေးကျောက်ခေတ်မှစ၍ ဥရောပတိုက်တွင် စိုက်ပျိုးလာခဲ့ကြသည်။ မြေထဲပင်လယ်တဝိုက်တွင် နေထိုင်ကြသူများက ဘီသွာပင်မှ လျှော်ကို စတင်အသုံးပြုခဲ့ကြပြီးနောက် ဥရောပတိုက်ရှိ အခြားအရပ်များသို့ပြန့်နှံ့သွားလေသည်။ ယင်းမှတဆင့် အမေရိကတိုက်သို့လည်းကောင်း၊ ဩစတြေးလီးယားတိုက်သို့ လည်းကောင်း ပြန့်ပွားလာခဲ့သည်။ ဥရောပတိုက်တွင် ဘီသွာပင်ကို လျှော်အတွက်သာ စိုက်ပျိုး ကြသည်။ အိန္ဒိယ၊ ကနေဒါ၊ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုနှင့် အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံများ၌မူ ယင်းအပင်မှ အစေ့ကို ဆီကြိတ်ရန် စိုက်ပျိုး သည်ကများသည်။ ရုရှနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဘီသွာပင်အများဆုံး စိုက်ပျိုးသော နိုင်ငံဖြစ်၍ တစ်ကမ္ဘာလုံးမှ ထွက်သော ဘီသွာလျှော် ၃ ပုံ ၂ ပုံသည် ရုရှားနိုင်ငံထွက်ဖြစ်သည်။ ဘီသွာပင်သည် သမပိုင်း ဒေသပေါက်ပင်ဖြစ်၍ အပူပိုင်းဒေသ၌ မပေါက်ရောက်နိုင်ချေ။ ဘီသွာလျှော် အကောင်းဆုံးနှင့် အများဆုံးထွက်သော နိုင်ငံများမှာ ဥရောပတိုက်ရှိ ပြင်သစ်၊ ဟော်လန်နှင့် ဗလဂျီယမ် နိုင်ငံများ ဖြစ်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် အတွင်းက လျှော်အလွန်အထွက်များသော ဗဲလဂျီယမ်နိုင်ငံနှင့် ခရီးလမ်းပန်းပြတ်သဖြင့် အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် ဘီသွာလျှော်ပင်များကို စမ်းသပ်စိုက်ပျိုးရာ အောင်မြင်သည်။ ဘီသွာပင်သည် စိုက်၍ ၂ လခန့်ကြာသောအခါ အဝါရောင်အပွင့်များ ပွင့်သည်။ ယင်းမှ အစေ့တောင့် ဖြစ်၍ ရက်သတ္တ ၃ ပတ်အတွင်း အစေ့၏ အရောင်သည် ညိုဝင်းလာသည်။
လျှော်အတွက် ဘီသွာပင်ကို စိုက်ပျိုးသည့်အခါ အသီးအားလုံး ကုန်မမှည့်မီ အပင်များကို လက်ဖြင့် နုတ်ယူကြရသည်။ မြောက်အမေရိကတိုက်တွင် ဘီသွာပင် နုတ်သည့်စက်ကို တီထွင်အသုံးပြုလျက်ရှိသည်။ ထိုအပင်များကို နုတ်ပြီး နောက် နိုင်သလောက်စီ စုစည်းကာ စိုက်ခင်းထဲ၌ ထိုအစည်းများကို ထောင်၍ အခြောက် ခံထားရသည်။ အပင်များ ခြောက်သွေ့လာလျှင် သံဘီးဖြင့် အစေ့များကို ဖြီးချလိုက်ရသည်။
ထိုအစေ့များကို မျိုးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဆီကြိတ်ညှစ်ယူရန်သော် လည်းကောင်း၊ သိမ်းဆည်း၍ ထားရသည်။ အစေ့ချွေပြီး သည့်အခါ လျှော်ကို အလွယ်တကူနှင့် ခွာယူ နိုင်ရန် အပင်များကို ရေအိုင်၊ ရေကန်၊ သို့မဟုတ် မြစ်ထဲတွင် ရေစိမ်၍ ထားရသည်။ ယင်းသို့ရေထဲ၌ စိမ်ထားသဖြင့် အပင်များ အနည်းငယ်ရိယော်၍ လာသောအခါ လျှော်ကို မြက်ခင်းများပေါ်တွင် အခြောက်ခံထားရပြန်သည်။ ထိုနောက်လျှော်ပင် များကို ကြံရည်ကြိတ် လက်လှည့် ဒလိမ့်တုံးကဲ့သို့သော စက်မျိုးဖြင့် အပင်၏ အတွင်းသား ကြေသွားအောင် ခြေပစ်လိုက်သည်။ အချို့ကလည်း စက်များဖြင့် အပင်များကို ခြေလိုက်သည်။ တဖန် လျှော်မျှင်များ စန့်သွားစေရန်နှင့် လျှော်သန့်သန့်ကို ရရှိရန် ခြည်ပုတ်လက်ရိုက်တုတ်ဖြင့် ထုရိုက်ရသည်။ ဤကဲ့သို့ပြုလုပ်ရာ၌ စက်ကိုအသုံးပြုကြသည်လည်း ရှိသည်။ နောက်ဆုံးတွင် လျှော်မျှင်များရရှိရန် သံဘီးများဖြင့် အပင်ကို တဖန်ဖြီးချရသည်။ ရရှိသော လျှော်မျှင်များကို အရှည်နှင့်အတို ခွဲခြား၍ ခြည်လုပ်စက်ရုံများသို့ တင်ပို့ကြသည်။
ဥတုဘောဇနကျမ်း အလိုအရ ဘီသွာစေ့သည် ဆိမ့်၏။ စဉ်းငယ်ခါး၏။ ကြေခဲ၏။ မျက်စိနာ၊ သုက်ပျက် နာ၊ လေနာကို နိုင်၏။ သလိပ်သည်းခြေကိုနိုင်၏။ အဆီဩဇာရှိ၏။ ဘီသွာဆီသည် ဝမ်းမီးကို တောက်စေ၏။ ပူ၏။ ကြေခဲ၏။ သလိပ်သည်းခြေကို ပျက်စေ၏။ အားကိုဖြစ်စေ၏။ လေကိုနိုင်၏။ မျက်စိနှင့်မသင့်။ ဥတု အေးလျှင် အခဲဖြစ်၏။ ချုပ်၏။ ကျင်ကြီးကို ပွားများစေတတ်၏။ အရေ၌ဖြစ်သော ပွေးညှင်း၊ တင်းတိပ်စသော အနာကို နိုင်၏ဟုဆိုလေသည်။
အောင်ချမ်းသာရွာ၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်
အောင်ချမ်းသာရွာ (Aungchanthar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်၊ အောင်ချမ်းသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၃၀၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေဘိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘုရားကြီးကုန်းရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ဘုရားကြီးကုန်းရွာ (Hpayargyikone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ဘုရားကြီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၉၉၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘုရားကြီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၀၀ ဦး၊ မ ၈၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၆၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငါးအိမ်တန်းရွာ၊ ကော့စိန်
ငါးအိမ်တန်းရွာ၊ ကော့စိန်
ဆောက်ခပ်ရွာဟောင်း (သမီးလှ)ရွာ၊ သမီးလှ
ဆောက်ခပ်ရွာဟောင်း (သမီးလှ)ရွာ၊ သမီးလှ
ဘီဂန်းဒက်
ဘီဂန်းဒက် ( ခရစ် ၁၈၁၃-၁၈၉၄ )
ဗရင်ဂျီ ဂိုဏ်းအုပ်ဘုန်းတော်ကြီး ပေါအမ်းဗရို့ဘီဂန်းဒက်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဗရင်ဂျီဂိုဏ်းအယူဝါဒကို ပြန့်ပွားအောင် နှစ်ပေါင်း ၅ဝ ကျော် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး ဖြစ်သည်။ ဘီဂန်းဒက်သည် အယူဝါဒရေး၌သာ ခေါင်းဆောင်မှု ပေးနိုင်သည် မဟုတ်၊ ပညာရေးနှင့် လူမှုဝန်ထမ်း လုပ်ငန်း များ၌လည်း ရှေ့ဆောင် ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးဖြစ်သည်။ အောက်မြန်မာ နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသော ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး၏ ကိုယ်စားလှယ် တော် ဂိုဏ်းအုပ်ဘုန်းတော်ကြီးအဖြစ် ၁၈၅၆ ခုနှစ်မှ ၁၈၉၄ ခုနှစ်အထိ အနှစ် ၅ဝ နီးနီး ထမ်းရွက်ခဲ့သည်။
ပေါအမ်းဗရို့ဘီဂန်းဒက်ကို ၁၈၁၃ ခုနှစ် 0x100သဂုတ်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံ ဖရန့်-ကွန်တေး နယ်မလန်း မြို့တွင် အယူဝါဒရေး၌ အလွန်လေးစားသော မျိုးကြီးဆွေကြီး မိဘများမှ ဖွားမြင်သည်။ ဘီဂန်းဒက် သည် ငယ်စဉ်ကပင် ပညာဉာဏ် ထက်မြက်၍ ထကြွလုံ့လဝီရိယရှိသောသူ ဖြစ် သည်။ မိဘများကလည်း ချမ်းသာ သူဖြစ်သည့်အလျောက် လောကီစည်းစိမ်ကိုသာ တပ်မက်မော၍ သာသနာပြု လုပ်ငန်းသို့မဝင်ပါက ဘီဂန်းဒက် အဖို့မတောင့်မတ မကြောင့်မကြ နေရမည်မှာ အမှန်ဖြစ်ချေသည်။ သို့ရာတွင် ထာဝရဘုရားသခင်၏ အမှုတော်ကို ထမ်းဆောင်ရန် ဘုရား သခင်အား မိမိကိုယ်ကို လှူဒါန်းထားသော ဘီဂန်းဒက်သည် ၁၆ နှစ်အရွယ်မှပင် စတင်၍ ဗြဟဒေဝဗေဒကို လေ့လာ သင်ယူရာ အယူဝါဒရေး၌ ထူးချွန်စွာ သက်ဝင်လေးစားသူ အဖြစ် ထင်ရှားခဲ့ သည်၊ အသက် ၁၉ နှစ်အရွယ်တွင် မာနေးမြို့သာသနာရေး ကောလိပ်တွင် ပါမောက္ခအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံရ လေသည်။
၁၈၃၆ ခုနှစ်တွင် ဘီဂန်းဒက်သည် ပါမောက္ခရာထူးမှ ထွက်၍ ခရစ်ယာန် ရဟန်းဘောင်သို့ဝင်ကာ ပါရစ်မြို့ နိုင်ငံခြား သာသနာပြုအဖွဲ့တွင် ပါဝင်ထမ်းရွက်သည်။ ထို့နောက် နိုင်ငံခြား သာသနာပြုအဖွဲ့၏ စေလွှတ်ချက်အရ မယုကျွန်းဆွယ်သို့သာသနာပြုရန် သွားရောက်ရသည်။ ပါရစ်မြို့မှ ထွက်၍ ရက် ၁၃ဝ ခန့်ကြာမှ ပီနန်မြို့သို့ ရောက်ရှိသည်။ မယုကျွန်းဆွယ် သာသနာပြု ဌာနအတွက် သတ်မှတ်ထားသော နယ်မြေတွင် အပါအဝင် ဖြစ်သည့် မြန်မာနိုင်ငံ မြိတ်မြို့သို့ဘီဂန်းဒက်သည် ဦးစွာသွားရောက် ရသည်။ မြိတ်မြို့တွင် သာသနာပြု လုပ်ငန်း များကို လုံ့လ ကြီးစွာ ဆောင်ရွက်ယင်း အားလုပ်သည့်အချိန်တွင် မြန်မာ ဘာသာနှင့် စကားကို လေ့လာသင်ယူသည်။ နောက် ၂ နှစ်ခန့် ကြာသောအခါ ထာဝရဘုရားသခင် အ·ုပ္ပတ္တိ စာအုပ် နှင့် ဆုတောင်းစာ စာအုပ် ၂ အုပ်ကို မြန်မာဘာသာဖြင့် ပြုစုပြီးလေသည်။ မြိတ်မြို့တွင် နေ့စဉ် ဘီဂန်းဒက်သည် ကျောင်းများတည်ထောင်၍ ကိုယ်တိုင် ကြီးကြပ်စာပေသင် ကြားပေးသည်။
မြိတ်မြို့တွင် ၆ နှစ်ခန့်ထမ်းရွက်ပြီးနောက် ပီနန်မြို့မှ ဂိုဏ်းအုပ်ကြီး ဗူရှေးက ပြန်ခေါ်ခန့်ထားချက်အရ ပီနန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်းကို တာဝန်ခံ အုပ်ချုပ်ကာ မယု ကျွန်းဆွယ်တစ်ခုလုံး၏ ရဟန်းမင်း ကိုယ်စားလှယ် တော်ချုပ် ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံရသည်။ မယုကျွန်းဆွယ်၌ နေထိုင်စဉ်လည်း သာသနာဝန်ထမ်း လုပ်ငန်း ကိုသာ မဟုတ်၊ ပညာရေးလုပ်ငန်းများကိုပါ ဆောင်ရွက်သည်။ မရှိနွမ်းပါးသော ကလေးများကို စာပေသင်ပေး ခြင်း၊ မလေးဘာသာကို သင်ယူ ပြီးနောက် ရောမအက္ခရာများဖြင့် တီထွင်ရေးသား၍ စာအုပ်များ ပြုစုခြင်း၊ သတင်း စာ မဂ္ဂဇင်းများသို့ဆောင်းပါးများရေးသား ပေးပို့ခြင်း၊ စာအုပ်ပေါင်းများစွာကို မလေးဘာသာစာပေသို့ ပြန်ဆို ခြင်းတို့ကို ပြုသည်။
၁၈၄၆ ခုနှစ်တွင် စင်္ကာပူဂိုဏ်းအုပ်ကြီးက တွဲဖက် ဂိုဏ်းအုပ်တစ်ပါး ပို့ပေးရန် ပုပ်ရဟန်းမင်းထံ လျှေက်ထား သောအခါ ဘီဂန်းဒက်အား ရဟန်းမင်းက ရွေးချယ်ခန့်ထား လိုက်သည်။ သို့ရာတွင် ဘီဂန်းဒက်က ဤမျှကြီးကျယ် သော ရာထူးကို လက်မခံလိုကြောင်း လျှောက်ထား ငြင်းပယ် ကာ သာမန်ဘုန်းတော်ကြီးအဖြစ် ၁ဝ နှစ်ခန့်ဆက်လက် နေထိုင် ထမ်းရွက်သည်။ ၁၈၅၆ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ သာသနာပြုရန် ပါရစ်မြို့သာသနာပြု အဖွဲ့လက်တွင်း ကျရောက်လာရာ ဘုန်းတော်ကြီး ဘီဂန်းဒက်အား မယု ကျွန်းဆွယ်လုံးဆိုင်ရာ တွဲဖက် ဂိုဏ်းအုပ်နှင့် အင်းဝနှင့် ပဲခူးနေပြည်တော်ဆိုင်ရာ ရဟန်းမင်းကိုယ်စားလှယ်တော်အဖြစ် ခန့်ထားကာ မြန်မာနိုင်ငံ သို့သာသနာပြုရန် စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ၁၈၅၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃ဝ ရက်နေ့တွင် ရာမာသာ ဂိုဏ်းအုပ် ကိုယ်တော်ကြီးဟူသော ဘွဲ့ကို အပ်နှင်းခံရပြီးနောက် ထိုနှစ် ဧပြီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ ဗရင်ဂျီဂိုဏ်းကို ပြန်လည် စည်းရုံးရန် မော်လမြိုင်မြို့သို့ဆိုက်ရောက်လာသည်။
မော်လမြိုင်မြို့သို့ရောက်၍ ၂၅ ရက်ခန့်နေပြီးနောက် ဂိုဏ်းအုပ်ကြီး ဘီဂန်းဒက်သည် မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့အပြားလှည့် လည်၍ သာသနာပြုရန် ရန်ကုန်မြို့သို့ဦးစွာသွားရောက်သည်။ ထို့နောက် ပုသိမ်၊ မြောင်းမြ၊ သရက်၊ အမရပူရစသော မြို့များ သို့လှည့်လည်သည်။ အမရပူရမြို့တော်တွင် မင်းတုန်းမင်း တရားကြီးအား ဝင်ရောက်တွေ့ဆုံကာ သာသနာရေးကိစ္စ များကို နှီးနှောခဲ့သည်။ ဘုရင်မင်းမြတ်က ဘီဂန်းးဒက်အားဆင် ၃ စီးနှင့် လှေတစ်စင်း သနားတော်မူရာ ယင်းသည့်ဆင်နှင့် လှေတို့ဖြင့် ဘုရင်ဂျီဂိုဏ်းဝင်များ နေထိုင်ရာ ရွှေဘိုခရိုင်တွင်းရှိ ကျေးရွာများ သို့လှည့်လည်သွားလာခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဗန်းမော်၊ တောင်ငူ၊ ရွှေကျင်၊ စစ်တောင်း၊ ပဲခူးမြို့များသို့ ဝင်သည်။ ထိုအချိန်က မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဗရင်ဂျီဂိုဏ်းဝင် ၄ ထောင်ကျော်ခန့်သာ ရှိလေသည်။
အောက်မြန်မာနိုင်ငံကို ၁၈၅၂ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်တို့ သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ဘီဂန်းဒက်၏ ဆောင်ရွက်မှု များကို အင်္ဂလိပ်အစိုးရက ကျေနပ်လှသဖြင့် ဘီဂန်းဒက်အား ဘုရားရှိခိုးကျောင်းများ၊ စာသင်ကျောင်းများ ဆောက် လုပ်ရန် မြေနေရာများပေးသည်။ ယင်းသို့ဖြင့် ဗရင်ဂျီဂိုဏ်းဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများ ကြီးပွားများပြားလာခဲ့ သည်။ ၁၈၅၈ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ဘားလမ်းထောင့်ရှိ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းကို တည်၍ ၁၈၅၉ ခုနှစ်တွင် မော်လမြိုင်၌ စိန်ပက်ထရစ်ဘုရားရှိ ခိုးကျောင်းကို တည်သည်။ ထိုနောက် ဘီဂန်းဒက်၏ မေတ္တာ ရပ်ခံချက်ဖြင့် ဒီလာဆားဂိုဏ်းဝင် ဘုန်းကြီးများသည် ၁၈၆ဝ ပြည့်နှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကျောင်း တစ်ကျောင်း ဖွင့်လှစ်ခဲ့၍ နောင်အခါ စိန်ပေါကျောင်းဟု ခေါ်တွင်သည်။ ၁၈၉၇ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမြို့၌ စိန်ပီတာ ကျောင်းကို ဖွင့်လှစ်သည်။ ဂိုဏ်းအုပ်ကြီး ဗီဂန်းဒက်သည် အမျိုးသားများအတွက်သာမက အမျိုးသမီးများ အတွက်ပါ စာသင် ကျောင်းများ ဖွင့်လှစ်ရန် ဂွတ်ရှက်ပတ်သီလရှင်ဂိုဏ်းမှ ပုဂ္ဂိုလ်များကို ဖိတ်ခေါ်ရာ ၁၈၆၇ ခုနှစ်တွင် သီလရှင်များ ရန်ကုန်မြို့သို့ဆိုက်ရောက်လာကြသည်။ ယခုဗိုလ်ချုပ်လမ်းရှိ ကွန်ဗင့်ကျောင်း၊ ပြည်လမ်းရှိ စိန်ဖလောမီနာ ကျောင်း၊ သိမ်ဖြူလမ်းရှိ ကွန်ဗင့် ကျောင်းခွဲတို့သည် ယင်းသီလရှင် ဆရာမများ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော ကျောင်းကြီးများ ဖြစ်သည်။ နယ်များတွင် သီလရှင်များရရှိရန် ရည်ရွယ်၍ သင်ကြား လေ့ကျင့်ပေးရန် ယင်းသီလရှင်များက ကြီးမှူး၍ စိန်ဖရန် ဇေးဗီးယား မြန်မာသီလရှင် ဂိုဏ်းတစ်ခုကို တည်ထောင်သည်။
၁၈၆၅ ခုနှစ်တွင် ဘီဂန်းဒက်သည် မြန်မာဘုရင် မင်းမြတ်ထံတွင် အမိန့်ခံယူကာ ဗန်းမော်မြို့သို့သွားသည်။ ယင်းမှတစ်ဆင့် ကချင်တောင်တန်းနှင့် ယူနန်နယ်သို့သွားလမ်း များ အကြောင်းကို လေ့လာစုဆောင်းကာ၊ တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်ပိုင်းသို့သာသနာပြုများ စေလွှတ်ရန် လမ်းခရီး ရှာဖွေသည်။ ကချင်ပြည်နယ်မှ ပြန်ရောက် လာသောအခါ ကချင်ပြည်နယ်အကြောင်း စာမျက်နှာ ၆၄ မျက်နှာခန့်ရှိ စာမူတစ်ခုကို ပြုစုသည်။
၁၈၈၇ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ မြန်မာနိုင်ငံသို့ လာရောက်နေထိုင်ကြသော ဗရင်ဂျီဂိုဏ်းဝင် အိန္ဒိယ အမျိုးသားများအတွက် စိန်အန်ထော်နီ ဘုရားရှိခိုးကျောင်း ဆောက်လုပ်ပေးသည်။ ထိုအချိန်တွင် ဂိုဏ်းအုပ်ကြီး ဘီဂန်းဒက်၏ ဆောင်ရွက်မှုကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ဗရင်ဂျီ ဂိုဏ်းဝင်ပေါင်း ၁၈ဝဝဝ ခန့်ရှိနေလေပြီ။ ၁၈၈၉ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ လူအိုရုံတစ်ခု တည်ထောင်၍ စေတနာ့ဝန်ထမ်း အမျိုးသမီး ၂ ဦးဖြင့် စီမံအုပ်ချုပ်သည်။ ထိုနောက်မှ လစ်တဲ စစ္စတားအော့ သပူးဝါးအမည်ရှိ သီလရှင် ဂိုဏ်းသို့လွှဲအပ်ခဲ့ရာ ယခုတိုင် သိမ်ဖြူလမ်းတွင် လူအိုရုံတည်ရှိနေသည်။
ယင်းသို့သာသနာရေး ပညာရေး လူမှုရေးတို့ကို မနားမနေ အားကြိုးမာန်တက် ထမ်းရွက်ခဲ့သော ဂိုဏ်း အုပ်ဘုန်းတော်ကြီး ဘီဂန်းဒက်သည် ၁၈၉၄ ခုနှစ် မတ်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် အသက် ၈၁ နှစ်အရွယ်၌ အဆုတ်ရောင်ဖျား ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်လေသည်။
မီးလောင်ကုန်း
မီးလောင်ကုန်း
ဘိုးအင်း ၇၆၇
ဘိုးအင်း 767 လေယာဉ်မှာဘိုးအင်းလေယာဉ်ပျံကုန်သွယ်လုပ်ငန်းခွန်ကတည်ဆောက်ကြီးမားသောအရွယ်အစား, တာဝေးပစ်, ကျယ်ပြန့်ခန္ဓာကိုယ်အင်ဂျင်နှစ်လုံးတပ်ဂျက်လေယာဉ်လေယာဉ်မှတစ်ဦး mid- ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာထုတ်လုပ်သူရဲ့ပထမဦးဆုံးကျယ်ပြန့်ကိုယ်ခန္ဓာကို twinjet နှင့် Two-ယာဉ်အမှုထမ်းဖန်ခွက်ယာဉ်မှူးနှင့်အတူ၎င်း၏ပထမဦးဆုံးလေယာဉ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါလေယာဉ်ပျံကိုလျှော့ချပျံသန်းမှုစရိုက်လက္ခဏာများဆွဲတစ် supercritical တောင်ပံဒီဇိုင်းအတွက်နှစ်ဦး turbofan အင်ဂျင်သမားရိုးကျအမြီးနဲ့ရှိပါတယ်။ ထိုကဲ့သို့သော 747 အဖြစ်အစောပိုင်းကလေယာဉ်ပျံထက်သေးငယ်တဲ့ကျယ်ပြန့်သောလေယာဉ်ကိုယ်ထည်အဖြစ်ဒီဇိုင်းရေးဆွဲသည် 767 မူကွဲပေါ် မူတည်. 181 375 မှပုဂ္ဂိုလ်များအဘို့အဆံ့နဲ့ 3,850 6,385 မှရေမိုင် (7,130 11,825 ကီလိုမီတာ) ၏ဒီဇိုင်းကိုအကွာအဝေးရှိပါသည်။ ထို 767 ဖွံ့ဖြိုးရေးလေယာဉ်မှူးနှစ်ဦးစလုံးလေယာဉ်ပျံလုပ်ကိုင်ရန်ဘုံအမျိုးအစားသတ်မှတ်ချက်ရယူခွင့်ပြုသော shared ဒီဇိုင်းများအတွက်ရလဒ်တစ်ကိုယ်ထည်ကျဉ်းမြောင်း twinjet သည် 757 နှင့်အတူပံ့ပိုးမှုများပိုမိုလိုအပ်လျက်ရှိကြောင်းဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
ဖော်ပြချက်
767 ကိုလေယာဉ်ကိုယ်ထည်သုံးခုအရွယ်အမျိုးမျိုးဖြင့်ထုတ်ဖြစ်ပါတယ်။ 767-200 1986 ခုနှစ် 767-300 နှင့် 767-400ER အားဖြင့်နောက်တော်သို့လိုက်, 1982 တွင်လုပ်ငန်းများစတင်တိုးချဲ့အကွာအဝေး (ER) ၏မျိုးကွဲ, 2000 မှာ Variant တိုးချဲ့အကွာအဝေး 767-200ER နှင့် 767-300ER အတွက် service ကိုဝင်ကြ၏စံပြဖြစ် 1984 ခုနှစ်နှင့် 1988 ခုနှစ်, အသီးသီးထုတ်လုပ်ကုန်တင်ဗားရှင်းနေစဉ်, 767-300F, 1995 တွင်ပေါ်ထွက်လာပါတယ်။
ဖျာလိပ်ကလေးရွာ၊ ဖျာလိပ်
ဖျာလိပ်ကလေးရွာ၊ ဖျာလိပ်
ဂျီ-၃၆
G36 ခေါ် HK G36သည် ဂျာမဏီ နိုင်ငံ Heckler & Kochကုမ္ပဏီမှ ထုတ်လုပ်သော ချေမှုန်းရေးရိုင်ဖယ် အမျိုးအစား ဖြစ်ပြီး ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်များ အတွင်း စတင်ဒီဇိုင်း ရေးဆွဲခဲ့သည်။ ၁၉၉၇ ခုနှစ်မှစ၍ ဂျာမဏီစစ်တပ်တွင် အိုမင်းနေပြီဖြစ်သော G3 မောင်းပြန်ရိုင်ဖယ်များ အစား ပြောင်းလဲ အသုံးပြုခဲ့သည်။
နောက်ခံသမိုင်း
၁၉၇၀ နှောင်းပိုင်းမှ စ၍ ဂျာမဏီသည် အိုမင်းလာပြီ ဖြစ်သော G3များကို အစားထိုးရန် လက်နက် သစ် တစ်ရပ် ရှာဖွေလျက် ရှိနေခဲ့သည်။ ဦးဆုံးသော ရလဒ်အနေဖြင့် ၄.၇၃မမ G11 ရိုင်ဖယ် ပေါ် ပေါက် လာခဲ့ပြီး ကျည်အိမ်မဲ့ ကျည်ဆန်တောင့်အား အသုံးပြုသည်။ ဦးဆောင် တီထွင်ခဲ့သူမှာ H&K ကုမ္ပဏီပင် ဖြစ်ပြီး အခြားသော ကုမ္ပဏီ ငယ်အချို့ပါ ပါဝင်သည်။ အထက်ပါ ရိုင်ဖယ်သည် နောင် တွင် G3 အား အစားထိုး လိမ့်မည်ဟု မှတ်ယူခဲ့ကြသော်လည်း ဂျာမဏီ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဌာနမှ အသုံးပြု ရန် ငြင်းဆန်ခဲ့ ခြင်းကြောင့် အဆိုပါ အစီအစဉ် ပျက်သွားခဲ့သည်။ H&K ကုမ္ပဏီမှ G41 အမျိုးအစားကို ထပ်မံ တင်ပြခဲ့သော်လည်း ငြင်းပယ် ခြင်းခံခဲ့ ရပြန်သည်။
G36မျိုးကွဲများ
အခြေခံအားဖြင့် G36ကို ပုံစံသုံးမျိုးခွဲ၍ ထုတ်လုပ်လေ့ရှိသည်။ မူရင်း G36၊ အပေါ့စားစက်သေနတ် ပုံစံနှင့် ပြည်ပဈေးကွက် အတွက်ရည်ရွယ်သော ပုံစံတို့ဖြစ်သည်။
နဝရတ် ကိုးပါး
နဝရတ် ကိုးပါးဆိုသည်မှာ ကျောက်မျက်ရတနာ ကိုးမျိုးကို ခေါ်ဆိုသည်။ နဝရတ်ဟူသည် နဝရတနဟူသော ပါဠိမှလာ၍ ရတနာကိုးပါးဟု အနက်ရသည်။ နဝရတ် ကိုးပါးချယ်ထားသော လက်စွပ်ကို နဝရတ်လက်စွပ် ဟုခေါ်သည်။ ကဝိလကဏာ သတ်ပုံကျမ်းတွင် မျက်စုံလည်းသတ်၊ နဝရတ်၊ စီခတ်အမွန်းတင် ဟုတွေ့ရသည်။ လူတို့သည် နဝရတ်လက်စွပ်ကို ကျက်သရေမင်္ဂလာနှင့် ပြည့်စုံသည်ဟု ယုံကြည်၍ ဆင်ယင်လေ့ရှိသည်။ ရှေးပဝေသဏီကပင် ကျောက်မျက်များ၏ ထူးခြားသော တန်ခိုးများ ရှိသည်ဟု လူတို့ အယူရှိခဲ့ကြသည်။ နဝရတ်တွင် အပါအဝင် ကျောက်မျက်ရတနာ တစ်ပါးပါး၏ တန်ခိုးအာနိသင်မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။
ပတ္တမြား ဘုန်းတောက်၊ မြ ကျောက် အေးချမ်း
စိန် စွမ်းဂုဏ်ရောင်၊ ကြောင် ကား သိဒ္ဓိ
မဏိ နီလာ - မေတ္တာကဲချုပ်၊ ဂေါ်မိတ် ခွန်အား
ဥဿဖယား ကျန်းမာ၊ သန္တာ ကြီးကဲ
ပုလဲ ကျက်သရေ၊ ဂုဏ်ကိုးဝေသည်
ကိုးထွေ နဝရတ် စွမ်းရည်တည်း။
နဝရတ် ကိုးပါး (THE ESTEEMED NINE-GEMS)
နဝရတ်လက်စွပ်သည် မြန်မာ လက်ထပ် ထိမ်းမြားခြင်းတွင် ရွှေခွက်(သို့)ငွေခွက်ထဲတွင် နဝရတ် ကိုးပါး၊ နံသာမျိုး ငါးပါး သွေး၍ (သို့မဟုတ်) သဘာဝရေမွှေးများထည့်၍ သတို့သား၊ သတို့သမီးတို့၏ ထိပ်၌ သပြေပန်းခက်ဖြင့် ပက်ဖြန်း၍ လက်ထပ် ထိမ်းမြားခြင်းကို ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။
နဝရတ်ကိုးပါးမှာ-
ယင်း ရတနာကိုးပါးစလုံးသည် ကျောက်မျက်မျိုးတွင်ပါဝင်သောရတနာများဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့အနက် စိန်၊ ပတ္တမြား၊ မြ နှင့် နီလာတို့သည် အဖိုးအတန်ဆုံးဖြစ်ကြသည်။ ပုလဲနှင့်သန္တာသည် တွင်းထွက်ကျောက်မျက်များမဟုတ်ဘဲ ပုလဲကို ကမာ (သို့မဟုတ်) မုတ်ကောင်၏ ကိုယ်တွင်းမှရ၍ သန္တာကို သန္တာကောင်များရှိသော သန္တာကျောက်တန်းများမှ ရသည်။ နီလာနှင့် ပတ္တမြားမှာ ကျောက်မျက်အမာမျိုး တမျိုးတည်းပင်ဖြစ်၍ အသွေးအရောင်၌သာ ခြားနားခြင်းရှိကြသည်။ ပတ္တမြားသည် သွေးကဲ့သို့ နီသောအရောင်ရှိ၍ နီလာသည် တောက်ပသော အပြာရောင်ရှိသည်။ စိန်ကို ကျောက်မျက်တို့၏ ဘုရင်ဟုပင်ခေါ်သည်။ ကျောက်မျက်အမျိုးပေါင်း ၁၂၀ ရှိသည့်အနက်စိန်သည် အမာဆုံးသောကျောက်မျက်ဖြစ်သည်။ ကြောင်ကို ကြောင်မျက်ရွဲဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ မြတွင်ကြည်လင်စိမ်းမြသော အရောင်ရှိသည်။ သို့သော် စိန်၊ နီလာနှင့် ဥဿဖယားတို့လောက် မမာချေ။ ဂေါ်မုတ်သည် ကျောက်သလင်းနှင့်ရော၍ တွေ့ရတတ်သောကျောက်မျိုးဖြစ်သည်။ အထက်ပါရတနာကိုးပါးစီခြယ်အပ်သော လက်စွပ်ကို န၀ရတ်လက်စွပ်ဟုခေါ်သည်။
နဝရတ်ကိုးပါး လက်စွပ် ပြုလုပ်ပုံ
မဏိသျှတ္တရကျမ်း မူအရ နဝရတ်လက်စွပ် ပြုလုပ်ပုံ
ဥတုဘောဇနသင်္ဂဟကျမ်း မူအရ နဝရတ်လက်စွပ် ပြုလုပ်ပုံ
အကျိုးကျေးဇူးများ
ပဒေသရာဇ်ခေတ် မြန်မာဘုရင်များ၏ အသုံးအဆောင်များဖြစ်သော ကွမ်းအစ်၊ လည်ဆွဲကြိုး၊ လက်ကောက်၊ ဆံထုံးများတွင် န၀ရတ်ကိုးပါး စီခြယ်ထားသည်ကို တွေ့ရှိရသည်က ရှေးခေတ်များတွင်ကျောက်မျက်များ၌ ထူးခြားသော တန်ခိုးများရှိသည်ဟု လူတို့ အယူရှိခဲ့ကြသည်။ နဝရတ်တွင်ပါသော ကျောက်မျက်ရတနာတပါးစီတွင် တန်ခိုးအာနိသင်များ ရှိကြသည်ဟု သိရသည်။ ပတ္တမြားသည် မြန်မာနိုင်ငံမှထွက်ရှိ၍ဘုန်းတန်ခိုးရှိသည်။ ရန်သူအန္တရာယ်မှ ကာကွယ်နိုင်သည်ဟု အယူရှိကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံမှ ပတ္တမြားငမောက်ကို ပဒေသရာဇ်မင်းတို့က ဘုန်းတန်ခိုးအာနိသင်ရှိအောင်နှင့် ရန်သူအန္တရာယ်မှ ကာကွယ်နိုင်အောင် ဆောင်ထားခြင်းကို သမိုင်းရာဇဝင်များတွင် လေ့လာတွေ့ရှိရသည်။ မြကျောက်သည် စိမ်းမြသောအရောင်နှင့် ညီမျှသော အေးချမ်းခြင်း၊ သောကကင်းဝေးခြင်း၊ စိတ်တည်ငြိမ်ခြင်းကို စွမ်းဆောင်နိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ စိန်သည် တောက်ပဖြူစင်ပြီး ဘုန်းတန်ခိုးကြီးခြင်း၊ အိမ်ထောင်ခိုင်မြဲခြင်း၊ စီးပွားလာဘ်လာဘတိုးတက်ခြင်းတို့ကို စွမ်းဆောင်နိုင်သည်ဟုဆိုသည်။ ကမ္ဘာလူသားတိုင်း မင်္ဂလာလက်စွပ်လဲလှယ်ရာတွင် စိန်လက်စွပ်ကိုအသုံးပြုကြခြင်းသည် အိမ်ထောင်ခိုင်မြဲမှုအတွက် ရည်ရွယ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ရုရှားနိုင်ငံနှင့် အာဖရိကနိုင်ငံများတွင် ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံးစိန်များထွက်ရှိသည်။ ကြောင်ကျောက်သည် သိဒ္ဓိပြီးမြောက်သည်၊ အောင်မြင်သည်၊ တန်ခိုးရှိသည် စသည်များကို စွမ်းဆောင်နိုင်သည်ဟုသိရသည်။ နီလာကျောက်သည် သူတပါး၏မေတ္တာကိုရရှိသည်။ လူတို့၏ချစ်ခင်မြတ်နိုးမှုကိုရရှိသည်။ ရန်အပေါင်းမှကာကွယ်နိုင်သည် စသည်များကို စွမ်းဆောင်နိုင်သည်ဟုသိရသည်။ ဂေါ်မုတ်ကျောက်သည် ခွန်အားကြီးခြင်း၊ ကျန်းမာခြင်း၊ ရန်သူကို အောင်နိုင်ခြင်း၊  စသည်များကို စွမ်းဆောင်နိုင်သည်ဟုသိရသည်။   ဥဿဖယား ကျောက်သည် ကျန်းမာရေးကောင်းမွန်မှုကို ပေးစွမ်းနိုင်ခြင်း၊ စိတ်ချမ်းသာခြင်း၊ စီးပွားလာဘ်လာဘကောင်းခြင်း စသည်များကိုစွမ်းဆောင်နိုင်သည်ဟုဆိုသည်။ သန္တာကျောက်သည် အကြီးအကဲဖြစ်ခြင်း၊ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်ခြင်း၊ သူတပါးအကျိုးကို ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း၊ ရန်သူကိုအောင်နိုင်ခြင်း စသည်များကို စွမ်းဆောင်နိုင်သည်ဟုဆိုသည်။ ပုလဲရတနာသည် ကျက်သရေရှိခြင်း၊ လူ၊နတ်၊ချစ်ခင်ခြင်း၊ ကျန်းမာခြင်း၊ အန္တရာယ်ကင်းခြင်း စသည်များကိုစွမ်းဆောင်နိုင်သည် ဟုသိရသည်။ ကဝိလက္ခဏာသတ်ပုံကျမ်းတွင် မျက်စုံလည်းသတ်၊ န၀ရတ်၊ စီခတ်အမွှမ်းတင်-ဟုတွေ့ရသည်။ လူတို့သည် န၀ရတ်လက်စွပ်ကို ကျက်သရေမင်္ဂလာ ပြည့်စုံသည်ဟုယုံကြည်၍ ဆင်ယင်လေ့ရှိကြသည်။
နီလာ
နီလာဟူသည်မှာ နီလ ဟူ​သော ပါဠိမှဆင်းသက်လာသည်။ နီလ ဟူသည်မှာ အပြာ​ရောင်ကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ နီလမှ နီလာ ဟူ၍ ဖြစ်လာသည်။ အပြာ​ရောင်ရှိ​သော ရတနာကို နီလာဟု​ခေါ်သည်။
အညံ့
ပတ္တမြားကျောက်ကဲ့သို့ပင် အရောင်တူတူထွက်သော်လည်း ပတ္တမြားကျောက်ထက် မာဆင့် နိမ့်သည်။ အနီရောင်ချင်းတူသော်လည်း ပတ္တမြားထက် ညံ့သဖြင့် အညံ့ကျောက်ဟု အမည်တွင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
နတ်သွေးကျောက်
အညံ့ပန်းအမျိုးအစားဖြစ်ပြီး သဘာဝအတိုင်း ရှစ်ထောင့်ပုံသဏ္ဍန်အညီရှိကာ ကြည်လင်တောက်ပသော သဘာဝအရောင်လည်း ရှိသည်။ လူတို့ပြုလုပ်ထားသည်ထက်ပင် သဘာဝတွင်းထွက်က ပိုလှနေသဖြင့် နတ်တို့ဖန်ဆင်းပေးသည့်ကျောက် (နတ်တို့သွေးထားပေးသည့် ကျောက်) ဟု ခေါ်ရာမှနတ်သွေးကျောက်ဟုအမည်တွင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ပြောင်ခေါင်းစိမ်း
မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးမည်သည့်နေရာမှမထွက်ဘဲ မိုးကုတ်တွင်သာထွက်ရှိသည်။ မိုးကုတ်မြို့တွင်လည်း ပြောင်ခေါင်းဒေသတစ်ဝိုက်တွင်သာ ထွက်ရှိခြင်း၊ ကျောက်၏သဘာဝအရောင်မှာ အစိမ်းရောင်ဖြစ်ခြင်းတို့ကို အစွဲပြုပြီး ပြောင်ခေါင်းစိမ်းကျောက်ဟု ခေါ်ကြသည်။
တောင်ချောက်ရွာ
တောင်ချောက်ရွာ