cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၃
ပြည်သူ့စစ်အောင်ပွဲ
ကျဆင်းလာပြီး စိတ်ဝမ်း ကွဲပြားလာသည်။ ခေါင်းဆောင်များက ကိုယ်လွတ်ရုန်း ပြေးလာကြသည်။ တစုတစည်းတည်း မရှိတော့ဘဲ အင်အားချည့်နဲ့လာသည်။
လက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့များက ဝင်ရောက်၍ ချေမှုန်းကြ သည်။ သို့နှင့် ရန်သူအင်အားစုများသည် ပြိုကွဲကုန် သည်။ တိုက်ပွဲတွင် သေသူက သေပြီး လက်နက်ချသူ
လက်နက်ချ အညံ့ခံလိုက်ကြရသည်။
ရှုထားကြရသည်။ သို့သော် တပ်မတော်သည် တိုက်ရင်း ကုန်ထုတ်၊ ကုန်ထုတ်ရင်း တိုက်ဟူသောဆောင်ပုဒ်အရ ပြည်သူတို့၏စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ
မထိခိုက်ရစေရန် ဝင်ရောက်အကူအညီပေးနိုင်ခဲ့သည်။ သက်ဆိုင်ရာ ပါတီနှင့် လူထုလူတန်းစားအဖွဲ့အစည်းများက လုပ်ငန်း ခွင်မပျက်ရလေအောင် စီစဉ်
ပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ပါတီက စစ်ကြောင်းကြီး (၅)ကြောင်းဖြင့် စည်းရုံးနိုင်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံရေးစစ်ကြောင်း၊ စစ်ရေးစစ်ကြောင်း၊ စီးပွားရေး စစ်ကြောင်း၊ လူမှုရေး
စစ်ကြောင်း နှင့် ပြည်သူ့ရေးရာ စီမံခန့်ခွဲရေးစစ်ကြောင်းဟူသော စစ်ကြောင်းကြီး (၅) ကြောင်းသည် ဒေသခံပြည်သူတို့အတွက် စည်းရုံးရေး၊ စီးပွားရေး၊ ဖူလုံရေး၊
ပညာပေးရေး၊ သက်သာချောင်ချိ ရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ ဖျော်ဖြေရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေးကိစ္စများ ကို စနစ်တကျဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည်။
အဘက်ဘက်မှ ပြည့်စုံစွာ စီစဉ်နိုင်သောကြောင့် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသကြီး၏ ပြည်သူ့စစ်ဆင်နွှဲမှုသည် စစ်ရေးအရသာ အမြတ်ရသည်မကဘဲ နိုင်ငံရေးအရပါ
အနိုင်ရရှိခဲ့သည်ကို တွေ့ရသည်။ ကရင်-ဗမာ တိုင်းရင်း သား စည်းလုံးညီညွတ်ရေးမှတ်တိုင်ကို စိုက်ထူနိုင်ခဲ့ပြီး တစ်နိုင်ငံလုံးကျင့်သုံးရမည့် ပြည်သူ့စစ်နှင့်ပတ်သက်
၂။	ကက( ကြည်း ) စီမံရေးဌာနစု၏ ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းသူ(၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ)၊ စာမျက်နှာ ၃၊ ၄။
၃။	အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၏ သောင်းကျန်းသူသမိုင်း၊ စာမျက်နှာ ၃၅၊ ၁၂၇၊ ၁၂၈။
၄။	မြရာပင်စာပေ၏ ပြည့်သူ့စစ် ဒို့စစ်၊ ဒို့စစ်၊
၅။	မြရာပင် စာပေ၏ ဇင်+ချစ် နောက်ဆုံး(၂)၊ စာမျက်နှာ ၁၈၄ မှ ၁၈၆။
ဆိုဗီယက်နှင့်တရုတ်ကွန်မြူနစ်များ သဘောကွဲလွဲကြပြီး တရုတ်တို့က ခရုရှက်ဖ် ကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရေးသမားဟု သမုတ်ခဲ့သည်။
၆။	၁၆-၁-၇၃ ကြေးမုံသတင်းစာ။
၇။	၁၉-၁-၇၃ ကြေးမုံသတင်းစာ၊
၈။	၂၃-၁-၇၃ ကြေးမုံသတင်းစာ။
၉။	၂၅-၁-၇၃ နှင့် ၂၆-၁-၇၃ ကြေးမုံသတင်းစာများ။
၁၀။	၂၇-၁-၇၃၊ ၃၁-၁-၇၃၊ ၁၆-၁-၇၃၊ ၁၅-၂-၇၃၊ ၁၄-၂-၇၃ ၊  ၁၇-၂-၇၃၊ ၂၃-၂-၇၃  ကြေးမုံသတင်းစာများ။
၁၁။	၁-၃-၇၃၊ ၁၁-၂-၇၃၊ ၁၅-၂-၇၃၊ ၂၂-၂-၇၃၊ ၁၅-၃-၇၃၊ ၁-၄-၇၃၊ ၆-၄-၇၃ ဗိုလ်တထောင်သတင်းစာများ။
ကွယ်လွန်ခဲ့ရသည်။ ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်ခင်စုနှင့်အတူ ကျန်ရစ်သောသားသမီးများမှာ ဦးမြသိန်း၊ ဒေါ်မြင့်မေ၊ ဒေါ်ရီရီစိုး၊ ဒေါ်နီနီစိုး၊ ခင်မောင်စိုးနှင့် နွယ်နီစိုး
တို့ဖြစ်ကြသည်။
ခဲ့ကြောင်း၊ အလံနီတို့၏ မြေပေါ်အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သော လူငယ်တပ်ဦးကို ခေါင်း ဆောင်ခဲ့ကြောင်း ပိုမိုသိသာထင်ရှားလာခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ရှေ့နေမဟုတ်၊
တရားခံသာဖြစ်သည်ဟု အများ ကဝေဖန်ကြသည်။ ဦးကိုယုသည် တရားခံဖြစ်သွားသော ရှေ့နေအမည်ရှိ စာအုပ်တစ်အုပ်ကိုရေးသားခဲ့ရာ လူ အများ
စိတ်ဝင်စားခြင်းခံရသည်။ သို့သော် ထိုစာအုပ်မှာ နိုင်ငံရေးစာအုပ်မဟုတ်ဘဲ တရားခွင်ဇာတ်လမ်းဘာသာ ပြန်ဝတ္ထုတစ်ပုဒ်သာဖြစ်သည်။
=အရှေ့မြောက်ဒေသ ဗကပလှုပ်ရှားမှုစတင်ခြင်း=
အဝေးရောက် ဗဟိုကော်မတီ၏ကြိုးပမ်းမှုနှင့် ဗဟိုခွဲ
ပဲခူးရိုးမတွင် ဗဟိုဌာနချုပ်ကိုအခြေစိုက်၍ လှုပ်ရှားနေသော ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် ၁၉၆၃ ခုနှစ် ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲ ပျက်ပြား ပြီးနောက်
ပါတီတွင်း ပဋိပက္ခများနှင့် ဖြုတ် ထုတ် သတ် လမ်းစဉ်(ခေါ်) လူသတ်ဝါဒကြောင့် အခြေအနေယိုင်နဲ့ လာခဲ့သည်။ ဒေသခံပြည်သူလူထုအပေါ်တွင်လည်း များစွာ
ဖိစီးနှိပ်စက်လာသောကြောင့်လည်း ပြည်သူ လူထုထောက်ခံမှုလျော့ပါးလာသည့်အပြင် ဆန့်ကျင် အန်တုမှုများကိုပင် ကြုံတွေ့လာရသည်။ တပ်မတော်၏
စစ်ဆင်ရေးများကြောင့်လည်း ဗဟိုဌာနချုပ်သည်ပင် မကြာခဏ နေရာရွှေ့ပြောင်းနေရသည်။ ထို့ကြောင့် ဆိုးရွားစွာကျဆင်းလာသော ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ
အား ကယ်တင်ရန် တစ်ဖက်နိုင်ငံရှိ အဝေးရောက် ဗဟိုကော်မတီသည် အရှေ့မြောက်ဒေသ ဗကပကို ဖန်တီးဖော်ထုတ်ပေးခဲ့ရသည်။ ပြည်တွင်းပြိုကွဲမှုများကို
ကျားကန်ပေးနိုင်ရန်နှင့် ညှပ်ပူးညှပ်ပိတ်တိုက်ခိုက်နိုင် ရန်အတွက် ၁၉၆၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၁)ရက်မှ စ၍ အရှေ့မြောက်ဒေသ ဗကပလှုပ်ရှားမှုကို စတင်
အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့ရသည်။
ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် ပြည်တွင်းအခြေခံ ဒေသနှင့် ပြည်ပ ကွန်မြူနစ်နယ်မြေများ ဆက်စပ်မိ စေရေးကို ရှေးဦးမဆွကပင် အစီအစဉ်များ ချမှတ်ခဲ့
ဖူးပြီဖြစ်သည်။ ရွှေလီချိုင့်ဝှမ်းဒေသမှတစ်ဆင့် ကသာခရိုင်နှင့်ဆက်စပ်မှုရှိရေးကို ကြိုးစားခဲ့ဖူးသော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။ ပဲခူးရိုးမတွင် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်
ပါတီဗဟိုကို အတိုက်ခံနေရစဉ် အဝေးရောက် ဗမာ ပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် သခင်တင်ထွန်း အား ဗဟိုခွဲ အဖြစ် အင်တောကျောက်ဂူဒေသတွင်
အခြေခံ စခန်းတည်ဆောက်စေခဲ့သည်။ ဗဟိုခွဲသည် ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် တစ်ဖက်နိုင်ငံ၏ကူညီပံ့ပိုးမှုဖြင့် ပြည်မ ထိုးဖောက်ရေးမှတစ်ဆင့် ဗမာပြည်တစ်ပြည်လုံး
သိမ်းပိုက်ရေးအတွက် မိုးလုံးဟိန်း ငါးနှစ်စီမံကိန်းကို ရေးဆွဲခဲ့သည်။
မိုးလုံးဟိန်း ငါးနှစ်စီမံကိန်း၏ရည်ရွယ်ချက်မှာ ဗကပအင်အား ၅ဝဝ ကျော်၊ ရှမ်းသောင်းကျန်းသူ ၃ဝဝ ကျော်၊ ပအို့ဝ်သောင်းကျန်းသူ ၂ဝဝ ကျော် ရရှိအောင်
စည်းရုံးသိမ်းသွင်း၍ တစ်ဖက်နိုင်ငံသို့ စေလွှတ်ကာ သင်တန်းတက်စေပြီးမှ လက်နက်ခဲယမ်းများတပ်ဆင်၍ ရှမ်းပြည်နယ်အား တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ရန်ဖြစ်သည်။
ရှမ်းပြည်နယ်မှတစ်ဆင့် ပြည်မနယ်မြေများအား ထိုးဖောက်တိုက်ခိုက်ရန်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဗမာ ပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် ရှမ်းပြည်နယ်အား
ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ ဗဟိုခွဲဖွဲ့စည်းရေးအတွက် အဝေးရောက် ဗဟို ကော်မတီသည် ၁၉၆၅ ခုနှစ် တွင် သခင်ဖေတင် အား ရှမ်းပြည်နယ်စပ်မှတစ်ဆင့်
တစ်ဖက်နိုင်ငံသို့ ခေါ်ယူခဲ့ သည်။ အဝေးရောက် ဗဟိုကော်မတီတွင် အထူး လေ့ကျင့်ပေးခဲ့သော ဗိုလ်သူရ(စစ်ကိုင်း)နှင့် ရဲဘော် စံသူ(ပျော်ဘွယ်)တို့ကိုလည်း
ရှမ်းပြည်နယ်သို့ လျှို့ဝှက် စေလွှတ်၍ အထူးတာဝန်များပေးအပ်ခဲ့သည်။
ဗဟိုခွဲ၏ အမြင့်ဆုံးတာဝန်ခံမှာ သခင်တင်ထွန်း ပင်ဖြစ်သည်။ ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် ရှမ်းပြည် နယ်အား အပိုင်းကြီး သုံးပိုင်းခွဲ၍ ခရိုင် သုံးခု သတ်မှတ်
ခဲ့သည်။ ယင်းတို့မှာ -
(၁)	 မြောက်ပိုင်းခရိုင်
(၂)	 အလယ်ပိုင်းခရိုင်
(၃)	 တောင်ပိုင်းခရိုင်
မြောက်ပိုင်းခရိုင်ကို ဗိုလ်ကျင်မောင် က တာဝန် ယူပြီး အလယ်ပိုင်းခရိုင်ကို ဗိုလ်စိုးမောင် က တာဝန် ယူရသည်။ တောင်ပိုင်းခရိုင်တာဝန်ခံမှာ ဗိုလ်ပု
ဖြစ် သည်။ ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ် စက်တင်ဘာလ (၁)ရက်က ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ပြည်သူ့တပ်မတော်တွင် သခင် တင်ထွန်းနှင့် ဗိုလ်စိုးမောင်သည် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီး
ဘွမ်ကျန်ရွာ၊ မံစီမြို့နယ်
ဘွမ်ကျန်ရွာ(Bumkyang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မံစီမြို့နယ်၊ ခနားပါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၃၇၇ ဖြစ်သည်။
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၃
အဝေးရောက် ဗဟိုကော်မတီ၏ကြိုးပမ်းမှုနှင့် ဗဟိုခွဲ
အဆင့် ရှိသူများဖြစ်သည်။ သို့သော် ရှမ်းပြည်နယ် ဗဟိုခွဲ သည် ယင်းတို့၏ သီးခြားအင်အားဖြင့် မိုးလုံးဟိန်းငါးနှစ် စီမံကိန်းကို အကောင်အထည်ဖော်
နိုင်စွမ်းမရှိပေ။ ထို့ကြောင့် အဝေးရောက်ဗဟိုကော်မတီသည် အရှေ့ မြောက်ဒေသမှ ထိုးဖောက်ရန် စီစဉ်ခဲ့ရလေသည်။
ဘွမ်ကျန်ရွာ၊ မံစီမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မံစီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၃
ဗကပ အရှေ့မြောက်စစ်ဒေသ ဌာနချုပ်ဖွင့်လှစ်ခြင်း
၁၉၆၇ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တရုတ် ကျောင်းသားများအရေးအခင်းကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် တစ်ဖက်နိုင်ငံတို့ဆက်ဆံရေး မပြေမလည်ဖြစ်သည်ကို
အခွင့်ကောင်းယူ၍ ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီအဝေးရောက် ဗဟိုကော်မတီသည် ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် ဗကပ အရှေ့မြောက် စစ်ဒေသဌာနချုပ်အား ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
အင်အားစုများကိုအသုံးချခဲ့သည်။ ဗကပအရှေ့မြောက် စစ်ဒေသဌာနချုပ်တွင် နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်အဖြစ် သခင်ဗသိန်းတင်နှင့်ခင်မောင်ကြီးတို့က
လည်းကောင်း၊ စစ်ရေးခေါင်းဆောင်အဖြစ် နော်ဆိုင်းကလည်းကောင်း တာဝန်ယူကာ အကြံပေးအဖွဲ့အဖြစ် တစ်ဖက်နိုင်ငံ တပ်မှ ဗိုလ်ချုပ်တစ်ဦး
ခေါင်းဆောင်သောအဖွဲ့က အနီးကပ် ကွပ်ကဲဆောင်ရွက်သည်။ ဗကပတပ်ရင်းကြီး (၃ဝ၃)ကိုလည်း အဓိကအင်အားစုအဖြစ် အင်အား ၄ဝဝ ခန့်ဖြင့်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ဗကပတပ်ရင်းကြီး(၃ဝ၃) သည် ၁၉၆၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၁)ရက်တွင် တပ်မတော်မှ တပ်စွဲထားသော မုံးကိုးစခန်းအား တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်၍ အရှေ့မြောက်
စစ်ဒေသ ဗကပလှုပ်ရှားမှု ကို စတင်ခဲ့သည်။
တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ဗကပများသည် ရှမ်းပြည်နယ် ဗဟိုခွဲနှင့်ဆက်စပ်မိရေးအတွက် အင်အားအချို့ အား ရွှေလီချိုင့်ဝှမ်း မိုးမိတ်ဒေသသို့ ဝင်ရောက်
လှုပ်ရှားစေခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က နယ်ခံဖြစ်သော သောင်းကျန်းသူများမှာ ကေအိုင်အေသောင်းကျန်းသူများဖြစ်ရာ ဗကပတို့သည်  ကေအိုင်အေများနှင့်
ပြေလည်ရေးအတွက် ကချင်တိုင်းရင်းသားဖြစ်သူ နော်ဆိုင်းအား ခေါင်းဆောင်အဖြစ်တင်မြှောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဗကပတို့သည် ကေအိုင်အေများနှင့်
ညှိနှိုင်း နေစဉ် ၁၉၆၈ ခုနှစ် အတွင်း၌ တပ်မတော် တပ်စခန်းများဖြစ်သော ဖောင်းဆိုင်၊  ပန်စုတိုင်၊ ဖော်ကျုံး၊ ကြူကုတ်(ပန်ဆိုင်း)၊ ကောင်းလုံ၊ လုံထန်
နှင့် နမ့်ပေါ်တံတားများ ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။
၁၉၆၉ ခုနှစ်အတွင်းမှာပင် ဗကပတို့သည် အရှေ့ မြောက်ဒေသတွင် အခြေခံနယ်မြေ၊ လှုပ်ရှားနယ်မြေ များတိုးချဲ့လာကြသည်။ အင်အားသုံးရသည့် အဆုံး
အဖြတ်ပေးတိုက်ပွဲများလည်း ဖော်ထုတ်လာကြသည်။ ၁၉၆၉ ခုနှစ် မေလတွင် ကေအိုင်အေမှ သဘောထား ကွဲလွဲပြီး ခွဲထွက်လာသည့်  စခုံတိမ်ယိမ်းနှင့်
လယောက်ဇေလွမ်း တို့ခေါင်းဆောင်သော မရူ(ခေါ်) လောင်ဝေါ် နှင့် လရှီ(ခေါ်)လချိတ် တိုင်းရင်းသား အင်အား ၂၅ဝ အား တစ်ဖက်နိုင်ငံတွင် သင်တန်းပေးပြီး
ဗကပတပ်ရင်းကြီး (၁ဝ၁) အဖြစ် ဖွဲ့စည်းပေး ခဲ့သည်။ ဗကပတပ်ရင်းကြီး (၁ဝ၁)သည် ကချင် ပြည်နယ်၊ မေခမြစ် အရှေ့ခြမ်း ချီဖွေ၊ လောခေါင်၊
ဆော့လော်ဒေသ များသို့ ဝင်ရောက်ကာ တပ်မတော် စခန်းငယ်များကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဗကပ အဝေးရောက်ဗဟို ကော်မတီသည်
တပ်ရင်းကြီး(၂ဝ၂) ကိုဖွဲ့စည်း၍ ရွှေလီချိုင့်ဝှမ်းဒေသစိုးမိုးရေးကို ဆောင်ရွက်ပြန်သည်။
ဗကပတပ်ရင်းကြီး (၄ဝ၄)ကိုဖွဲ့စည်း၍လည်း ကိုးကန့်နယ်မြေကုန်ကြမ်းစခန်း ကို တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၉ ခုနှစ်အတွင်းမှာပင်
ဗကပ တပ်ရင်း (၁ဝ၆)၊ တပ်ရင်း (၁ဝ၇)၊ တပ်ရင်း (၁ဝ၈) နှင့် တပ်ရင်း (၈ဝ၁)တို့အား တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းပြန်သည်။ တပ်ရင်းကြီး(၄ဝ၄)၏လက်အောက်
တွင်လည်း 'ဝ'တိုင်းရင်းသားများအား စည်းရုံး၍ တပ်ရင်း(၅ဝ၁)၊ (၅ဝ၂)နှင့် (၅ဝ၃) တို့ကို ဖွဲ့စည်းကြပြန်သည်။ ထို့နောက်
အမှတ်(၈ဝ၈)စစ်အကြံပေးအဖွဲ့ဌာနချုပ်ကို မုံးကိုး တွင်လည်းကောင်း၊ အရှေ့မြောက်စစ်ဒေသဌာနချုပ်ကို မိုးယား တွင်လည်းကောင်း၊ သံလွင်မြစ်
တပ်ရင်းကြီး (၃ဝ၃)ကို မုံးယားတွင်လည်းကောင်း၊ တပ်ရင်းကြီး(၄ဝ၄)ကို ကိုးကန့်ဒေသနှင့် 'ဝ'နယ်တွင်လည်းကောင်း အခြေပြု ၍ လှုပ်ရှားစေခဲ့သည်။
တစ်ဖက်နိုင်ငံ၏ ပါဝင်ပတ်သက်မှု
ဗကပတို့သည် ၁၉၆၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၁) ရက် တွင် မုံးကိုးစခန်းအား ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ရာ၌ အင်အား ၃ဝဝ ခန့်ပါဝင်ပြီး တစ်ဖက်နိုင်ငံ၏ အကူအညီ
ရယူခဲ့သည်။ ၁၉၆၈ ခုနှစ် အကုန်တွင်ကား ဗကပ အင်အားသည် ၅ဝဝ ခန့်အထိ တိုးတက်များပြားလာ ပြီး အခြေခံနယ်မြေ၊ လှုပ်ရှားနယ်မြေများလည်း
တစ်စ တစ်စ ကျယ်ဝန်းများပြားလာခဲ့သည်။ ၁၉၆၉ ခုနှစ် တွင် အင်အား ၂၁၆၂ ယောက် အထိ တိုးတက်လာပြီး ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင်
အင်အား ၂၄၁၈ ယောက် ခန့် ရှိလာသည်။ ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင်ကား ၃၅၄၈ ယောက် အထိ တိုးတက်များပြားလာခဲ့သည်။
ဒေသတွင် တပ်မတော်၏ စစ်ဆင်ရေးနှင့် အဖွဲ့တွင်း ပဋိပက္ခကြောင့် ကျဆုံးမှုရှိနေသော ရှမ်းသောင်းကျန်း သူ ကံရွဲ့ အဖွဲ့သည် ဗကပတို့၏သိမ်းသွင်းမှုကြောင့်
ဗကပနှင့်ပူးပေါင်းသွားခဲ့သည်။ ရှမ်းတရုတ်လူမျိုးများ အတွင်းသို့လည်း ထိုးဖောက်စည်းရုံးလာခဲ့သည်။ ဗကပတပ်ရင်း(၁ဝ၇)သည် ကံရွဲ့အဖွဲ့နှင့် ရှမ်းတရုတ်
ပါဝင်သည့် ဗကပတပ်ရင်းကြီး (၃ဝ၃) ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ ခြင်းဖြစ်သည်။ ဗကပတပ်ရင်းကြီး (၄ဝ၄) သည် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ သဘောကွဲလွဲမှုကြောင့်
တောခိုသွား သော ဖုံကြားရှင်၏ ကိုးကန့်ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ကို အခြေခံ၍ ဖွဲ့စည်းခြင်းဖြစ်သည်။ ဆုံကရာမန်နှင့် ပန်ဝိုင်နယ်ရှိ နယ်ခံ 'ဝ' ကာကွယ်ရေးများ
ကိုလည်း သိမ်းသွင်းခဲ့သည်။ ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် ဗကပတပ်ရင်းကြီး (၂ဝ၂)သည် မိုးကုတ်အရှေ့ခြမ်းရှိ နယ်ခံ နစ်ဖြူများနှင့် ဆက်စပ်မိလာသည်။
ဩဝါဒကို နာခံရန် ကတိပြုခဲ့သောကြောင့်လည်းကောင်း၊ အရှေ့ မြောက်စစ်ဒေသ၏ စစ်ရေးခေါင်းဆောင်မှာ ကချင် တိုင်းရင်းသားများအပေါ် ဩဇာရှိသော
ကချင်တပ်ပြေး နော်ဆိုင်း ဖြစ်နေသောကြောင့်လည်းကောင်း၊ ဗကပတို့ သည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ ကေအိုင်အေနယ်မြေ များတွင် အခွင့်ကောင်းယူ၍
လှုပ်ရှားနိုင်ခဲ့သည့်အပြင် ဒေသခံ ကချင်တိုင်းရင်းသားအချို့ကိုလည်း စည်းရုံး သိမ်းသွင်းနိုင်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ကွန်မြူနစ်ဝါဒကို ကေအိုင်အေ အောက်ခြေ
တပ်ရင်း(၄) အဖွဲ့(၁)မှူး ဇော်လွမ်း၊ အဖွဲ့(၅)မှူး စခုံတိမ်ယမ်းတို့ လူစုခွဲထွက်ခြင်းတို့ကြောင့် ကေအိုင်အေနှင့် ဗကပတို့ မပြေမလည်ဖြစ်လာကြပြန် သည်။
၁၉၆၈ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၁ ရက်၌ ကေအိုင်အေ တပ်မဟာ (၂)ဌာနချုပ်တွင် ပြုလုပ်သောအစည်းအဝေး က နော်ဆိုင်းခေါင်းဆောင်သော ဗကပများအား
နံပါတ် (၁) ရန်သူဟုသတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဇွန်လမှစ၍ ကေအိုင်အေတို့သည် ဗကပနှင့်စစ်ရေးအရ ရင်ဆိုင်မှု များပြုလုပ်လာသည်။ ဇော်တူးသည်
ကွန်မြူနစ်ဝါဒကို စွန့်လွှတ်ကြောင်းကြေညာခဲ့သည်။ သို့သော် လက်နက် ခဲယမ်းရရှိရေးအတွက်မူ တစ်ဖက်နိုင်ငံ ကွန်မြူနစ် အာဏာပိုင်များနှင့်
ဆက်သွယ်နေရသည်။ တစ်ဖက် နိုင်ငံက ကေအိုင်အေအား လက်နက်ထောက်ပံ့ရာတွင် ဗကပမှတစ်ဆင့် ထောက်ပံ့ရန် ကြိုးစားလာသည်။ ကေအိုင်အေကလည်း
ကေအိုင်အေလှုပ်ရှားမှုတွင် တစ်ဖက်နိုင်ငံသည် ၁၉၆၇ ခုနှစ် တရုတ်ကျောင်းသားများ အရေးအခင်းမှစ၍ အကူအညီအမျိုးမျိုး ပေးလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဗိုလ်ချုပ်စိုးမောင်ကျဆုံးခြင်း
၁၉၆၉ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၃ဝ ရက်တွင် ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ဆင်တဲရွာ၌ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားရာ ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၊ ရှမ်းပြည်နယ်
ကော်မတီ ဗိုလ်ချုပ်စိုးမောင်ကို အသေဖမ်းဆီး ရမိခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်စိုးမောင်သည် ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း ခရိုင်၏တာဝန်ခံပင် ဖြစ်သည်။ ၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင်
အမှတ် ၁၃၆ တပ်ဖွဲ့ (FORCE 136) ၌ သင်တန်းတက် ပြီး  ပြည်တွင်းသို့  လေထီးနှင့်ဆင်းခဲ့ဖူးသည်။ ဗိုလ်စိုးမောင်အား ကပ္ပလီစိုးမောင်ဟု လူသိများခဲ့သည်။
၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်တပ်ရင်း (၃) တောခိုသောအခါ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ရှိ ဗိုလ်စိုးမောင် လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ပြည်သူ့
ဒီမိုကရေစီတပ်ပေါင်းစု ဗဟိုစည်းရုံးရေးကော်မတီ တွင်ပါဝင်ခဲ့ပြီး ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ပြည်သူ့တပ်မတော်တွင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခံခဲ့ ရသည်။
၁၉၅၅-၅၆ ခုနှစ်တွင် ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုဌာနချုပ်အား ချေမှုန်းရန် ကြိုးစားလာသည့် အောင်မာဃ စစ်ဆင်ရေး ကို တန်ပြန်ရင်ဆိုင်ရာ၌
သခင်သန်းထွန်းအတုနှင့် ဗဟိုဌာနချုပ်အတု တို့ကို ဖန်တီးလှည့်စားခဲ့ရာ ဗိုလ်စိုးမောင်သည် သခင် သန်းထွန်းအတုအဖြစ် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ရသည်။
၁၉၅၆ ခုနှစ် မှစ၍ ရှမ်းပြည်နယ်ကော်မတီဖြစ်လာ သည်။ ၁၉၆၃ ခုနှစ် ပဏာမငြိမ်းချမ်းရေးကိုယ်စား လှယ်အဖွဲ့တွင်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။
သို့သော် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် ဗိုလ် စိုးမောင်၏ခေါင်းဆောင်မှုနှင့်အရည်အချင်းအပေါ်တွင် အားကိုးအားထားပြုခဲ့ခြင်းမရှိပေ။ ဗိုလ်စိုးမောင်၏
လက်ထပ်ခွင့်တင်ပြမှုများကြောင့် ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ဦးစားပေးသူအဖြစ်သာ မြင်ထားကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဗိုလ်စိုးမောင်ကျဆုံးခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ဗကပတို့
အနေ နှင့် အလေးအနက်ထားခြင်း မရှိခဲ့ကြပေ။
အရှေ့မြောက်စစ်ဒေသ ဗကပတို့၏ မဟာဗျူဟာ နှင့် နည်းဗျူဟာများ
ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၊ အဝေးရောက် ဗဟို ကော်မတီသည် တစ်ဖက်နိုင်ငံ၏ ပံ့ပိုးကူညီမှုများဖြင့် အရှေ့မြောက် စစ်ဒေသကိုတည်ဆောက်၍ ပဲခူးရိုးမ ရှိ
(က)	လက်နက်ကိုင်တိုက်ပွဲဖြင့် စစ်အနိုင်တိုက် အာဏာသိမ်းရေး။
(ခ)	အစိုးရ၏အုပ်ချုပ်ကွပ်ကဲမှုနှင့် အလှမ်းဝေး သော နေရာဒေသတို့တွင်  အာဏာနီ    တည်ဆောက်ရေး။
(ဂ)	တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများနှင့် မဟာမိတ် ဖွဲ့၍ ဒီမိုကရေစီညီညွတ်ရေး တပ်ပေါင်းစု တိုးချဲ့ရေး။
(ဃ)	ပြည်သူလူထုကို အဆက်မပြတ် စည်းရုံး သိမ်းသွင်းရေး။
(စ)	မာ့က်စ်လီနင်၊ စတာလင်နှင့် မော်စီတုံး အတွေးအခေါ် သဘောတရားများကို အကြွင်းမဲ့ခံယူရေး။
(ဆ)	တစ်ဖက်နိုင်ငံအပေါ် ရေရှည်မှီခိုရေး။
(ဇ)	လူတန်းစားတိုက်ပွဲအပေါ် အခြေခံပြီး အစိုးရအား အဘက်ဘက်မှ ချေမှုန်းတိုက် ဖျက်ရေး။
(က)	ကျေးလက်နှင့်နယ်စပ်ဒေသများကို အခြေ ခံ၍ မြို့နှင့်အချက်အချာဒေသများကိုသိမ်း ပိုက်ပြီးလျှင် တစ်ပြည်လုံးသိမ်းပိုက်ရေး။
(ခ)	အင်အား အချိုးအစား အခွင့်မသာစဉ်တွင် ရေရှည်စစ်ကို မျှော်မှန်းပြီး ပြောက်ကျား စစ်ကို အခြေခံရေး။
(ဂ)	တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစု သောင်းကျန်းသူများ အား စည်းရုံးသိမ်းသွင်း၍ လက်နက်ကိုင် အင်အား ကြီးထွားရေး။
(ဃ)	သိမ်းပိုက်ပြီးသော နယ်မြေများအား အခြေ ခံ ခိုင်မာအောင် ဘက်စုံမှတည်ဆောက်  ပြီး ယင်းမှတစ်ဆင့် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ကို နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုဖြင့်
ပေါင်းစပ်၍ အခြေခံနယ်မြေအသစ်များ တိုးချဲ့စိုးမိုး သိမ်းပိုက်ရေး။
(စ)	တစ်ပြည်လုံးကို မသိမ်းပိုက်နိုင်မီစပ်ကြား သံလွင်အရှေ့ခြမ်းအား လွတ်မြောက်သော ဒေသအဖြစ် ဖန်တီးရာ၌ အချက်အချာ ဖြစ်သော ကွမ်းလုံဒေသနှင့်
ကျိုင်းတုံဒေသ များအား မရမနေ တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ရေး။
အရှေ့မြောက်ဒေသ ဗကပတို့သည် အထက် ဖော်ပြပါအတိုင်း နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေး မဟာဗျူဟာများ ကို ချမှတ်ပြီးနောက် ပြောက်ကျားလှုပ်ရှားမှုများကို
နည်းဗျူဟာများအဖြစ် ဖော်ထုတ်လာကြသည်။ တပ်မတော်စခန်းများအား သမားရိုးကျနည်းဖြင့် တိုက်ခိုက်မည်ဆိုလျှင် အင်အားအဆပေါင်းများစွာကို သုံးပြီးမှ
တိုက်ခိုက်လာကြသည်။ ပြောက်ကျားစစ် နည်းဗျူဟာအမျိုးမျိုးကိုသာမကဘဲ အင်အားသုံးရသည့် သမားရိုးကျ စစ်နည်းဗျူဟာများကိုပါ အသုံးပြုလာကြ သည်။
တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ကွမ်းလုံနှင့် ရွှေလီဒေသရှိ ကေအိုင်အေ နယ်မြေများကိုလည်းကောင်း၊ တန့်ယန်းရှိ အက်စ်ယူအေ နယ်မြေများကို လည်းကောင်း၊
မိုင်းရယ်ရှိ အက်စ်အက်စ်အေ နယ်မြေများကိုလည်းကောင်း၊ မိုင်းကိုင်ရှိ အက်စ်ယူ အာရ်အေ နယ်မြေများကိုလည်းကောင်း၊ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းရှိ
ရလလဖ နယ်မြေ များကိုလည်းကောင်း နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေးအရ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်လာကြ သည်။ တပ်ရင်း (၁ဝ၇) နှင့် (၂ဝ၂)တို့ကိုလည်း
တပ်ရင်းကြီး အဆင့်အထိ တိုးချဲ့ ဖွဲ့စည်းရန် ကြိုးစားလာကြသည်။
အရှေ့မြောက်ဒေသ ဗကပတို့သည် ဒေသခံ တိုင်းရင်းသား သောင်းကျန်းသူအဖွဲ့အစည်းများအား စည်းရုံးသိမ်းသွင်းရာတွင် စစ်ရေးအင်အားနည်းပါး သော
ဒေသများ၌ အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ဝင်ရောက် ထိုးဖောက်လေ့ရှိသည်။ ကချင်ပြည်နယ် မေခအရှေ့ ခြမ်းဒေသသို့ ထိုးဖောက်ရာတွင် တစ်ဖက်နိုင်ငံရှိ
ဖီးမော်၊ ဂေါ်လန်ဒေသများကိုအခြေပြု၍ တပ်မတော် ယန်းတုံရဲစခန်းကို တိုက်ခိုက်ဝင်ရောက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ကေအိုင်အေ အင်အားနည်းပါးသည့်
ဆော့လော်မြို့နယ် မှ မန်ကျီ၊ မျောချောင်း ဒေသများကို ထိုးဖောက် ဝင်ရောက်လာရာ တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများနှင့် တိုက်ပွဲကြီးများ ဖြစ်ပွားခဲ့ရသည်။
တပ်ရင်း (၂ဝ၂)သည် မုန်းစီးဒေသကို ထိုးဖောက်ပြီးနောက် နောင်ချိုနယ်ရှိ ဗကပဗဟိုခွဲနှင့်အဆက်အသွယ်ရရှိခဲ့သည်။ တပ်မတော် သည် မုံးကိုးနှင့်
မုံးပေါ်ကြားရှိ မန်ကန်စခန်း အား အခြေအနေအရ လက်လွှတ်ပေးခဲ့ရရာ ဗကပများ သည် မုံးကိုး၊ ဖောင်းဆိုင်အပြင် မန်ကန်၊ ဖော်ကျုံး၊ ရီခူး၊ ကပ္ပနားသို့တိုင်
အခြေခံနယ်မြေကို တိုးချဲ့လာ ခဲ့ကြသည်။
၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် တပ်ရင်းကြီး (၁ဝ၆) နှင့် (၁ဝ၈)တို့သည် တစ်ဖက်နိုင်ငံအတွင်းသို့ ပြန်လည် ဝင်ရောက်သွားကြပြီး ပြန်လည်ပြင်ဆင်၍ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။
ထို့နောက် အမှတ်(၈ဝ၈)စစ်ဆင်ရေးအကြံပေး ဌာနချုပ်ကို မုံးကိုးတွင်လည်းကောင်း၊ အရှေ့မြောက် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကို မုံးယားတွင်လည်းကောင်း၊ သံလွင်
အရှေ့စစ်ဆင်ရေးညွှန်ကြားရေးဌာနချုပ်ကို မန်ဝိန်း တွင်လည်းကောင်း၊ တပ်ရင်း(၁ဝ၇)ကို ရီခူးတွင်လည်း ကောင်း၊ တပ်ရင်းကြီး (၂ဝ၂) ကို မုံးလီတွင်
လည်းကောင်း၊ (၃ဝ၃)ကို မုံးယားတွင်လည်းကောင်း၊ (၄ဝ၄) ကို ကိုးကန့်ဒေသတွင်လည်းကောင်း အသီးသီးအခြေ ပြုလှုပ်ရှားစေခဲ့သည်။ ထို့နောက် ပန်ဆန်းနှင့်
မုံးပေါ် ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းယူနိုင်ခဲ့သည့်အပြင် ဖန်ကျုံး၊ လွယ်မွန်၊ မန်ဟိုင်း၊ ဆွတ်မွန်၊ ကောင်စိုင်၊ ဆမ်ဝမ်း၊ ပွိုင့် ၄ဝ၇၇ နှင့် မိုင်းမောတို့တွင် တိုက်ပွဲကြီးများ
ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ တပ်မတော်အင်အားနည်းစခန်းများ၊ စစ်ကြောင်းများမှာ အကျအဆုံးများပြားခဲ့ရသည်။
မြောက်ဒေသလှုပ်ရှားမှုများကို အရှိန်မပျက်စေရန် ထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။ တိုက်ခိုက်ရေးတပ်ရင်းကြီးများကို 'ဝ'နယ်မြောက်ပိုင်းနှင့်တောင်ပိုင်းတို့တွင် တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်း
ကြသည်။ တပ်ရင်းကြီး(၁ဝ၇)မှ တပ်ခွဲတစ်ခွဲကို အမှတ် (၈ဝ၁)ဒေသန္တရတပ်ဖွဲ့အမည်ဖြင့် မန်ဟီးရိုး တွင် တိုးချဲ့ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ တပ်ရင်း (၅ဝ၁)၊ (၅ဝ၂) နှင့်
(၅ဝ၃) တို့ကိုလည်း လောကြောင် က ခေါင်းဆောင် ဖွဲ့စည်းပြီး 'ဝ'နယ် မိုင်းမောတွင် လှုပ်ရှားလာကြသည်။ ၁၉၇၁ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် 'ဝ'နယ်ထဲမှ
တိုက်ခိုက် ရေးတပ်များသည် ကွမ်းလုံ၊ ပန်လုံဒေသများကို တစ်စတစ်စနှင့် ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်၍လာကြသည်။ ကချင်ပြည်နယ် မေခအရှေ့ခြမ်းဒေသ
တွင်လည်း ရစ်ကျော်နှင့် လဂွီစခန်း များကို အင်အားသုံး၍ တိုက်ခိုက်လာကြသည်။
ဗကပတို့၏မူလရည်မှန်းချက်ဖြစ်သည့် ရွှေလီ ချိုင့်ဝှမ်းကို စိမ့်ဝင်ထိုးဖောက်၍ ရှမ်းပြည် ဗဟိုခွဲမှ တစ်ဆင့် ပဲခူးရိုးမရှိ ဗကပဗဟိုနှင့်ဆက်စပ်ရေးမှာ ၁၉၇ဝ
ပြည့်နှစ်ကုန်သည်အထိ အောင်မြင်မှုမရှိခဲ့ပေ။ ထို့ကြောင့် ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် ကိုးကန့်နယ်နှင့် 'ဝ'နယ် တို့ကို ဆက်စပ်၍ အခြေခံဒေသတည်ဆောက်ရန်
ပြောင်းလဲလှုပ်ရှားလာကြသည်။ ကွမ်းလုံကိုလည်း အကြိမ်ကြိမ် ထိုးဖောက်တိုက်ခိုက်ရန် ကြိုးစားလာကြ သည်။
အရှေ့မြောက်ဒေသ ဗကပလှုပ်ရှားမှုတွင် တစ်ဖက်နိုင်ငံ ပါဝင်ပတ်သက်မှုကြောင့် နိုင်ငံခြား သတင်းစာများက တရုတ်နီတပ်များ မြန်မာနိုင်ငံကို ကျူးကျော်
နေကြောင်း ရေးသားခဲ့ကြသည်။ အထူး သဖြင့် ပြည်ပြေး၊  ကေအင်န်ယူတပ်ဦး  စသော  လက်ယာစွန်းရောက်အင်အားစုများသည် ကွန်မြူနစ် အန္တရာယ်ဖြင့်
ခြိမ်းခြောက်၍ အနောက်အုပ်စုနိုင်ငံ များမှ အကူအညီရရန် ကြိုးစားခဲ့ကြလေသည်။
=သခင်သန်းထွန်းကျဆုံးပြီးနောက် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ=
သခင်ဇင်နှင့် သခင်ချစ်
၁၉၆၈ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ(၂၄) ရက်တွင် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီဥက္ကဋ္ဌ သခင်သန်းထွန်း သည် ဗဟိုကင်းတပ်ဖွဲ့ဝင် ရဲဘော်မြကြီးက
ရိုင်ဖယ်သေနတ် ဖြင့် ပစ်ခတ်လုပ်ကြံသောကြောင့် ကျဆုံးခဲ့ရသည်။ ထိုအချိန်က ဗကပဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ မှာ သခင်ဇင်ဖြစ် သည်။ သခင်ဇင်သည် မိမိကိုယ်မိမိ
ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာ လိုက်သည်။
''ဥက္ကဋ္ဌကြီး သခင်သန်းထွန်း ဟာ သူ့ကိုယ်သူ ကျဆုံးနိုင်တယ်လို့ တွက်ခဲ့တယ်၊ အကယ်၍ ကျဆုံးခဲ့ရင် ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကို ချက်ချင်းဆက်လက် ထမ်းဆောင်နိုင်ဖို့
ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ကျွန်တော့် ကို သူကိုယ်တိုင် ရွေးချယ်ခဲ့တယ်''
ထို့နောက် သခင်ဇင်သည် ဥက္ကဋ္ဌ ကြီး သခင် သန်းထွန်းရဲ့ သွေးခင်းတဲ့လမ်းကြောင်းအတိုင်း လိုက်ကြဟု တိုက်တွန်းလိုက်တော့သည်။ ဗမာပြည်
လမ်းစဉ်ကိုသာ ဆုံးဖြတ်သည်။ ထိုအချိန်တွင် ဗဟို ဌာနချုပ်သည် သရက်ခရိုင် အရှေ့ခြမ်း၊ ပြည်ခရိုင်၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ တောင်ငူခရိုင်၊  ပဲခူးခရိုင်
အဖွဲ့အစည်းများနှင့် အဆက်အသွယ်ပြတ်နေချိန်ဖြစ် သည်။ သို့သော် သခင်ဇင်သည် ''အောင်ပွဲနီးကပ်လာ သောကြောင့် အခက်အခဲများ ကြီးမားလာခြင်းဖြစ်
သည်''ဟူ၍သာ သုံးသပ်ခဲ့သည်။
သခင်ဇင်သည် ၁၉၁၂ ခုနှစ်တွင် ဖခင်ဦးကျော် ဇော၊ မိခင်ဒေါ်အေးညိုတို့မှ ဒိုက်ဦးမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့ သည်။ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာဆယ်တန်းအထိ ပညာသင်ကြား
ခဲ့ပြီး သစ်ကန်ထရိုက်တာ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရဲနွယ်ချောင်း၊ ဗိုင်းဒါးချောင်းဒေသများတွင် လုပ်ကိုင်ခဲ့ဖူး သည်။ ထို့နောက် ရန်ကုန်မြို့ကြီးပွားရေးမဂ္ဂဇင်းတိုက်၌
အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၂-၄၃ ခုနှစ်တွင် ညောင်လေး ပင်မြို့နယ်၊ တို့ဗမာဆင်းရဲသား အစည်းအရုံး အလုပ်အမှုဆောင်ဖြစ်လာပြီး ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီသို့
ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၅ ခုနှစ် ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးကာလတွင် ညောင်လေးပင်မြို့နယ်နှင့် ရွှေကျင် မြို့နယ်တို့တွင် နိုင်ငံရေးမှူးအဖြစ်
ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင်ကျင်းပသော ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီညီလာခံတွင် ဗဟိုကော်မတီဝင်အဖြစ် အရွေးခံခဲ့ရသည်။
သခင်ဇင်သည် ညောင်လေးပင် မြို့တွင်နေထိုင်သော ဦးဘဦး၊ ဒေါ်လွယ် တို့၏ သမီး ဒေါ်ကြည်ကြည်နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ် တွင်
ဗမာနိုင်ငံတောင်သူလယ်သမားသမဂ္ဂ (ဗဟို ဌာနချုပ်)တွင် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ မတ်လ(၂၈)ရက်တွင် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ
တောခိုသောအခါ လိုက်ပါသွားပြီး ၁၉၄၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ဗဟိုကော်မတီအစည်းအဝေးတွင် ပေါ်လစ်ဗျူရိုအဖွဲ့ဝင် (နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ဝင်)
အဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။ ထိုစဉ်က သခင်ဇင်သည် ဗဟိုကော်မတီအဆင့်အတန်းအရ အဆင့်(၆)တွင် ရှိနေပြီး အထက်၌ သခင်သန်းထွန်း၊ သခင်ဗသိန်းတင်၊
သခင်တင်ထွန်း၊ ရဲဘော်လှသောင်း၊ သခင်သန်းမြိုင်တို့ ရှိနေခဲ့လေသည်။
၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင် သခင်ဇင်သည် အောက် ဗမာပြည်ဌာနခွဲမှ ပျဉ်းမနားမြို့နယ်ရှိ ဗဟိုဌာနချုပ်သို့ ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ယူရသည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် မြစ်ဝ
ကျွန်းပေါ်တိုင်းသို့ စုံစမ်းရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်အဖြစ် သွားရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ဗမာပြည်ကွန်မြူ နစ်ပါတီ တောင်ပိုင်းစစ်ဌာနချုပ်
နိုင်ငံရေးမှူးကြီး အဖြစ် ယာယီတာဝန်ယူခဲ့ရသည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ပဲခူးရိုးမ၌ တာဝန်ယူသည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် သခင်ဇင်သည် အစိုးရနှင့်စေ့စပ်ရေး
ကို အထူးဝါယမ စိုက်ထုတ်လုံးပန်းခဲ့သည်။ နိုင်ငံရေးကျဆင်းမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ၁၉၆၂ ခုနှစ် ဗဟိုကော်မတီအစည်း အဝေးတွင် သခင်ဇင်သည်
သခင်သန်းထွန်း၊ သခင်ချစ် တို့နှင့်အတူ ဗဟိုကော်မတီနှင့် အောက်ခြေထုတို့၏ ပြင်းထန်စွာပြစ်တင်ရှုတ်ချ ဝေဖန်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၆၃ ခုနှစ်
ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲ ကာလတွင် ပြည်ပနှင့်အဆက်အသွယ်ရရှိပြီးမှ ထွက်ပေါက်ရသွားခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ်
ဂိုရှယ်တို့အား သုတ်သင်သတ်ဖြတ်ရာတွင် သခင်ဇင် သည် တက်ကြွစွာပါဝင်ဦးဆောင်ခဲ့သည်။
ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီအတွင်းရေးမှူးမှာ သခင်ချစ် ဖြစ်သည်။ သခင်ချစ်သည် ဦးနွဲ့၊ ဒေါ်အေးချို တို့မှ ပဲခူးခရိုင် သနပ္ပင်မြို့တွင် ၁၉၁ဝ ပြည့်နှစ်၌မွေးဖွား
ခဲ့ သည်။ သနပ္ပင်မြို့နှင့်ရန်ကုန်မြို့တွင် ပညာသင်ကြား ခဲ့ပြီး ၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ကျောင်းဆရာဖြစ်လာသည်။ နဂါးနီဦးထွန်းရွှေနှင့်ဆက်သွယ်၍လည်း
နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့ ရေကျော် ရပ်မှ ခင်သန်းညွန့်(ခေါ်)အမာ(ခေါ်)မချစ်မေ(ခေါ်) မခင်သန်းနှင့်လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သမီးနှစ်ယောက်၊
သား တစ်ယောက်ထွန်းကားခဲ့သည်။ တို့ဗမာဆင်းရဲသား အစည်းရုံးနှင့် ဗမာပြည်ဆိုရှယ်လစ်ပါတီတို့၏ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးလည်းဖြစ်ခဲ့သည်။
သိမ်ဖြူတိုက်နယ်မှ ပါလီမန် ရွေးကောက်ပွဲသို့ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ တောခိုသောအခါ ပါဝင်ပြီး ဗဟိုကော်မတီတွင်
အဆင့်(၇)ဖြစ်သည်။ အနောက် တိုင်းဌာနခွဲတွင် ဒေါက်တာနတ်၊ မျိုးမြင့်၊ ဖြူဝင်း(ခေါ်) မူကာဂျီ၊ ဆရာရာဂျန်တို့နှင့်အတူ တာဝန်ယူခဲ့ရပြီး
၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ပေါ်လစ်ဗျူရိုဖြစ်လာသည်။ ၁၉၅၁ ခုနှစ်၌ ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ၊ ပြည်သူ့ တပ်မတော်တွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးနှင့်
နိုင်ငံရေးမှူးချုပ်ကြီးရာထူး ရရှိခဲ့သည်။
သခင်ချစ်သည် အထူးလျှို့ဝှက်ဆောင်ရွက်ရသော မြေအောက်လုပ်ငန်းများကို ဝါသနာထုံပြီး လုပ်ကြံ သတ်ဖြတ်ရေးအစု (Terrorist Group) တွင်လည်း
ခေါင်းဆောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ မြေအောက်လျှို့ဝှက် စည်းရုံးရေးဌာန၏တာဝန်ခံလည်းဖြစ်သည်။ ရဲဘော် ချစ်ကောင်း၊ လေထီးအုန်းမောင်နှင့် ဆရာရာဂျန်
(ခေါ်)အောင်နိုင်တို့အား တောခိုရန် ညွှန်ကြားသော်လည်း မလိုက်နာသဖြင့် ပါတီဝင်အဖြစ်မှထုတ်ပစ်ရေး ကို သခင်ချစ်ဦးဆောင်၍ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ရဲဘော်
ချစ်ကောင်း (ကာနယ်ချစ်ကောင်း)သည် ညွှန်ကြားချက် အရ တောခိုပြီး သာမန်တပ်သားအဖြစ် တာဝန်ယူ နေစဉ် ၁၉၆၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၈ ရက်
တွင် သနက(၆)နှင့်တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားပြီး ကျဆုံးသွားခဲ့ရလေ သည်။
သခင်ဇင်နှင့် သခင်ချစ်သည် သခင်သန်းထွန်းနှင့် ပြည်ပပြန်များဦးဆောင်ဆင်နွှဲသော ဖြုတ် ထုတ် သတ် စီမံကိန်းတွင်တက်ကြွစွာပါဝင်ခဲ့သည်။ သခင်သန်းထွန်း
က သခင်ဇင်အား တော်လှန်သော ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌကြီး ဟူ၍လည်းကောင်း၊ သခင်ချစ်အား တော်လှန်သော အတွင်းရေးမှူးချုပ်ဟူ၍လည်းကောင်း ချီးကျူး
ထောမနာပြုသည်ကို ခံခဲ့ကြရသည်။ သခင်သန်းထွန်း ကျဆုံးသွားသောအခါတွင်ကား ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ် ပါတီ၏ခေါင်းဆောင်မှုသည် သခင်ဇင်နှင့် သခင်ချစ်
တို့၏လက်သို့ အလိုအလျောက်ပင် ရောက်ရှိလာသည်။ အဝေးရောက် ဗဟိုကော်မတီကလည်း သခင်ဇင်နှင့် သခင်ချစ်အား တော်လှန်သောဥက္ကဋ္ဌကြီး နှင့်
တော်လှန် သော အတွင်းရေးမှူးဟူ၍ အသိအမှတ်ပြုကာ အထူး တာဝန်များကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။
သခင်ဇင်နှင့်သခင်ချစ်သည် သခင်သန်းထွန်း ကျဆုံးပြီး ဖရိုဖရဲဖြစ်သွားသော ဗဟိုဌာနချုပ်အား အသက်ဆက်နိုင်ရန် အစွမ်းကုန်ကြိုးစားခဲ့ကြသည်။
တစ်ချိန်တည်းတွင် အဝေးရောက်ဗဟိုကော်မတီက လည်း အရှေ့မြောက်ဒေသ ဗကပကို အလုံးအရင်းဖြင့် တိုးချဲ့လှုပ်ရှားပေးခြင်းဖြင့် ပဲခူးရိုးမတွင် စစ်ဆင်ရေး
လုပ်နေသော တပ်မတပ်များ ရုပ်သိမ်းသွားစေရန် ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့ကြသည်။ ချုပ်ငြိမ်းပျက်ပြုန်းလုနီးပါး ဖြစ်နေသော ဗဟိုဌာနချုပ်သည် အဝေးရောက်ဗဟို
သခင်ဇင်နှင့်သခင်ချစ်သည် ပဲခူးရိုးမဒေသတွင် ပြန်လည်၍နာလန်ထူနိုင်ရေးအတွက် တိုက်တိုင်းအောင် တပ်များ ဆက်လက်တည်ဆောက်ဖွဲ့စည်းရေး၊ အောင်
နိုင်တပ်များကို မဒညတပူးတွဲတပ်များအသွင်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းလှုပ်ရှားရေး၊ အောင်ဇေယျမြို့သိမ်းတပ်ဖွဲ့စည်း ရေးစီမံကိန်းများကို ရေးဆွဲ
အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ကို ကျဆုံးစေခဲ့သောအကြောင်းရင်းတစ်ရပ်ဖြစ်သည့် ဖြုတ် ထုတ် သတ်လမ်းစဉ်
ကိုလည်း လက်မလွှတ်ဘဲ ပုံစံအမျိုးမျိုးဖြင့် ဆက်လက်ကျင့်သုံးကြလေသည်။
ဆက်လက်ရင်ဆိုင်ရသောအရှုံးများ
သခင်သန်းထွန်းကျဆုံးပြီးနောက် သခင်ဇင် ခေါင်းဆောင်သော ဗဟိုကော်မတီဌာနချုပ်သည် တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများနှင့် ပြည်သူလူထု၏ဝိုင်းဝန်း ပိတ်ဆို့မှုကို
ရှောင်ကွင်းပြေးလွှားနေရသည်။ သခင်သန်းထွန်းသည် ၁၉၆၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ(၂၄)ရက် တွင် ကျဆုံးခြင်းဖြစ်ရာ သခင်သန်းထွန်းမကျဆုံးမီ ရက်ပိုင်းအတွင်း
မြိုက်ရွာ၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်
မြိုက်ရွာ (Myaik)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်၊ အုတ်ရှစ်ကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၃၁၉ ဖြစ်သည်။
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၃
ဆက်လက်ရင်ဆိုင်ရသောအရှုံးများ
ချည့်နဲ့နေပေသည်။
ထိုသို့အခြေအနေဆိုးနေဆဲမှာပင် ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် ၁၉၆၉ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၆ ရက်တွင် ဗဟိုကော်မတီဝင်နှင့် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်တိုင်း
မြိုက်ရွာ၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေဘိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၃
ဆက်လက်ရင်ဆိုင်ရသောအရှုံးများ
ဓားဖြင့် ထိုးသတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
သည် တပ်မတော်နှင့်အတူပူးပေါင်း၍ ဗကပများအား ဝိုင်းဝန်းပိတ်ဆို့နိုင်ရန် ကြိုးပမ်းနေကြသည်။ ၁၉၆၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၄)ရက်တွင်ကား တပ်မတော်၏
ချေမှုန်း တိုက်ခိုက်ခြင်းကြောင့် ပြည်ပပြန် ရဲဘော်အောင်ကြီး နှင့် ကေဒါ ၃ဝ ကျော်မှာ ငါးပြေမ စားကျက်တော၌ အတုံးအရုံးသေဆုံးကြပြန်လေသည်။
ရဲဘော်အောင် ကြီးသည် ဖြုတ် ထုတ် သတ် လမ်းစဉ်၏ အဓိက ဇာတ်ဆရာတစ်ဦးပင် ဖြစ်သည်။ သခင်သန်းထွန်းအား ပြည်ပလမ်းစဉ် လိုက်နာရေး ကို
ဆောင်ရွက်ခဲ့သူ၊ ပါတီ တွင်းတွင် ပြည်ပလမ်းစဉ် အကြွင်းမဲ့လိုက်နာရေးကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ရဲဘော်အောင်ကြီးသည် သခင်သန်းထွန်း၏ အဓိက
ညာလက်ရုံးပင်ဖြစ်သည်။
ရဲဘော်စိုးသန်းကို ရင်ဝသို့ ဓားဖြင့်ထိုးသတ်ခဲ့သော ဟင်္သာတဖုန်းမြင့်သည်လည်း ရဲဘော်အောင်ကြီးနှင့် အတူ ငါးပြေမစားကျက်တွင် ရင်ဝ၌ရရှိသောဒဏ်ရာ
ဖြင့်ပင် သေဆုံးခဲ့ရသည်။ ဖြုတ် ထုတ် သတ် ကဗျာ ဆရာ ဝင်းမောင် (တိုင်းကော်မတီ)သည်လည်း ကျဆုံး ခဲ့ရသည်။ ၁၉၆၉ ခု မေလ ၅ ရက်ထုတ် လုပ်သား
ပြည်သူ့နေ့စဉ်သတင်းစာတွင် ဗဟိုကော်မတီဝင် ဟောင်း ရဲဘော်မြက သခင်ဇင်၏ ရှေးဦးနောက်ဆုံး နေ့များအမည်ရှိ ဆောင်းပါးကို ရေးသားခဲ့ရာ
ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီတွင်း၌ ဖြုတ် ထုတ် သတ် လမ်းစဉ် ထွန်းကားလာပုံ၊ ဖြုတ် ထုတ် သတ် လမ်းစဉ် အကောင်အထည်ဖော်သောသူများကိုယ်တိုင်ပင်လျှင်
ဖြုတ် ထုတ် သတ်လမ်းစဉ်ဖြင့် ပြန်လည်အသတ်ခံရပုံ၊ တိုက်ပွဲများတွင် ကျဆုံးကြရပုံတို့ကို ဖော်ထုတ်တင်ပြ ခဲ့သည်။ တစ်ဖက်နိုင်ငံတွင်ရောက်ရှိနေသော အဝေး
ရောက် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီတွင်လည်း ရာခိုင်နှုန်း ၆ဝ သည် အသတ်ဖြတ်ခံရပြီးဖြစ်သည်ဟု ဆိုလေ သည်။
ဧပြီလ (၁၈)ရက်တွင် ပြည်ထောင်စုစစ်ရဲတပ်ရင်း (၂၁) တပ်ခွဲမှူးအဖြစ်မှ တောခိုခဲ့သော ဗိုလ်နေဝင်း သည် ၁၉၆၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ (၂၄)ရက်၌ ဖြုတ် ထုတ်
သတ်လမ်းစဉ်အရ အသတ်ခံရပြန်သည်။ ဗိုလ် နေဝင်းသည် ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်၊ ဗမာ့ ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်၊ မျိုးချစ်ဗမာ့တပ်မတော်တို့
တွင်ပါဝင်ခဲ့သော အစဉ်အလာရှိသူဖြစ်သည်။ တောခို ပြီးနောက် တော်လှန်သော ဗမာ့တပ်မတော် တပ်မဟာ (၂) တပ်ရင်း (၃)တွင် တပ်ရင်းမှူးဖြစ်လာသည်။
၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ် ပြည်သူ့တပ်မတော်တွင် ဗိုလ်မှူးအဖြစ် ခန့်အပ် ခံရပြီး ၁၉၆၃ ခုနှစ်မှစ၍ သရက်ခရိုင် ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့ရသည်။ ၁၉၆၆ ခုနှစ်
တွင် ဒုတိယ ပတ် ဗဟိုမာ့က်စ်လီနင်ဝါဒကျောင်းတွင် ဗိုလ်နေဝင်း သည် အထူးတက်ကြွခဲ့ပြီး ရဲဘော်ဘခက်အား ဝေဖန် သူများတွင် ထိပ်ဆုံးမှပါဝင်ခဲ့သည်။
ဗိုလ်နေဝင်းသည် ၁၉၆၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လမှစ၍ သရက်ခရိုင်လက်နက်ကိုင်တပ်ကို ကိုယ်တိုင်ကွပ်ကဲကာ အောင်လံမြို့နယ် (ယခုမြေထဲမြို့နယ်)နှင့် ဆင်ပေါင်ဝဲ
မြို့နယ်ရှိ လှံတင်တလုပ်ပင်ကိုင်း၊ တာလပါး၊ ကုတင် ရင်သာ၊ တပလိုင်း၊ ကရင်မစမ်း စသောကျေးရွာများ တွင် အာဏာနီတည်ဆောက်ခဲ့ရာ အပြစ်မဲ့ရွာသား
များစွာအား အမိန့်ပေး၍ သတ်ဖြတ်စေခဲ့သူဖြစ်သည်။ သို့သော် သရက်ခရိုင်တွင် အဆုံးအရှုံးများပြားလာသောအခါ အဓိကတရားခံမှာ ဗိုလ်နေဝင်းဖြစ်ခဲ့ရသည်။
သရက်ခရိုင်ကော်မတီ ရဲဘော်မြင့်နိုင်၊ ချင်းဦးစီးအဖွဲ့ စစ်ရေးတာဝန်ခံ ရဲဘော်ကျော်လှနှင့် တော်လှန်သော ကေဒါများ၊ တော်လှန်သော အမျိုးသမီးများက
ဗိုလ် နေဝင်းအား ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရေးသမား၊ ပါတီ ဆန့်ကျင်ရေးသမား၊ အာဏာသိမ်းရေးကို ဆန့်ကျင်သူ စသည်ဖြင့် ကရင်မစမ်းရွာအနီး ကမြင်းနီစခန်း
တွင် ရက်စက်စွာ သတ်ဖြတ်လိုက်ကြတော့သည်။
ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ မြစ်ဖျားတိုင်း အခြေစိုက်ရာ ကသာခရိုင်တွင်လည်း ပြည်သူတို့သည် တပ်မတော်နှင့်လက်တွဲ၍ ချေမှုန်းတိုက်ခိုက်လျက်ရှိကြ သည်။
အဝေးရောက်ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီမှ ၁၉၆၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ (၂၃) ရက်နေ့တွင် ပြည်တွင်းသို့ ပြန်ရောက်လာသော ပြည်ပပြန် ရဲဘော်မင်းအောင် သည်
တပ်မတော်နှင့် ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့ဝင်တို့၏ပူးပေါင်း စစ်ဆင်ရေးကြောင့် ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၁၉) ရက်တွင်ကျဆုံးသွားရပြန်သည်။ ရဲဘော် မင်းအောင်
သည် (၁၉၆၃ ခုနှစ်) ပဏာမငြိမ်းချမ်းရေး ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ဝင်များအနက်မှ နောက်ဆုံးအသက် ဆုံးရှုံးရသောသူဖြစ်ရာ ကျန်ကိုယ်စားလှယ်များဖြစ် သည့်
ဗိုလ်ပု၊ ဗိုလ်စိုးမောင်၊ ရဲဘော်အောင်ကြီး၊ ရဲဘော်ဌေး၊ ဗိုလ်ဇေယျနှင့် ရဲဘော်ခင်ကြီးတို့မှာ အားလုံးပင် သေဆုံးကုန်ကြပြီဖြစ်သည်။ ရဲဘော်သက်တင် တစ်ဦး
သာလျှင် လက်နက်ချခဲ့သောကြောင့် အသက်မသေဘဲ ကျန်ရစ်ခဲ့ရလေသည်။
၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ် ဧပြီလနှင့် မေလအတွင်းတွင် ပဲခူးရိုးမတိုင်း ပါတီကလာပ်စည်း အတွင်းရေးမှူး ရဲဘော် တင်စိုး (ခေါ်) မောင်ညိုအား တိုင်းကော်မတီ
ဗိုလ်ဘုန်းကျော်၏ ညွှန်ကြားချက်အရ အထူးမြို့နယ် ကော်မတီ ဗိုလ်ထွန်းလှိုင်က သေဒဏ်အမိန့်ပေးလိုက် ပြန်သည်။ ရဲဘော်တင်စိုးအား ကျော်သိန်း နှင့်
မောင်ငယ်တို့က အလစ်တွင် ဖမ်းဆီးပြီး ရက်စက်စွာ ဓားဖြင့်ထိုးသတ်ခဲ့သည်။ ညောင်လေးပင်မြို့နယ် ကော်မတီ ရဲဘော်မြတ်စံ(ခေါ်)အောင်ဝင်း သည်
လည်း မရှေးမနှောင်းမှာပင် တော်လှန်သော ဗဟိုနှင့် ပဲခူးခရိုင်ကော်မတီ၏ ညွှန်ကြားချက်အရ အသတ်ခံရ ပြန်သည်။ တောင်ငူခရိုင် စစ်ရေးတာဝန်ခံ
ဗိုလ်လေး ထွန်းတင် (ခေါ်) အောင်သန်း တို့လူစုကလည်း ဗဟို၏ ညွှန်ကြားချက်အရ တောင်ငူခရိုင်ကော်မတီ ဗိုလ်မင်းမောင်ကို ဖမ်းဆီး၍
ခရိုင်နှင့် မြို့နယ်များမှ ခေါင်းဆောင် များအား သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြသည်။
၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ် မေလ နောက်ဆုံးပတ်တွင် မြစ်ဝကျွန်းပေါ် တိုင်းကော်မတီ ဦးအောင်ခင် (ခေါ်) ဦးထွန်းစိန်သည် ဆေးထိုးမှား၍ သေဆုံးရပြန်သည်။
ဦးအောင်ခင်သည် ၁၉၄၃ ခုနှစ်ကတည်းက ကွန်မြူနစ် ပါတီဝင်ဖြစ်လာသော အစဉ်အလာရှိသူတစ်ဦးဖြစ် သည်။ ထိုအချိန်တွင် ဦးအောင်ခင်နှင့် မယား
ညီအစ်ကို တော်စပ်သူ ပထစဝန်ကြီးဟောင်းဦးဝင်း သည်လည်း ပြည်ပြေးဘဝဖြင့် ဇာတ်သိမ်းသွားခဲ့ရပြီဖြစ်သည်။ ရှမ်း ပြည်နယ်တွင်ရှိသော ဗဟိုခွဲ
၌လည်း သခင်တင်ထွန်း (ခေါ်) လှဖေ (ခေါ်) မောင်မောင်သည် တိုက်ပွဲတွင် ကျဆုံးခဲ့ရပြီးဖြစ်သည်။ ဗိုလ်ပု(ခေါ်)ဦးဘတင့် (ခေါ်) ဦးထွန်းဝေသည်လည်း
၁၉၆၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် ရောဂါပေါင်းစုံဖြင့် သေဆုံးခဲ့ရပြန်သည်။ ရဲဘော်သိန်းလွင်မှာ အောက်တိုဘာလ (၇)ရက်ကတည်းက ရောဂါဖြင့်
သေဆုံးခဲ့သည်။
ကျဆင်းလာရသည်။ သို့သော် သခင်ဇင်နှင့် ဗဟိုဌာနချုပ်သည် သခင် သန်းထွန်း၏ လမ်းစဉ်အတိုင်း ခေါင်းဆောင်အိုကြီးများ ကို အားမကိုးပေ။ တစ်ဖက်နိုင်ငံ
ယဉ်ကျေးမှုတော်လှန် ရေး၏ပုံစံအတိုင်းပင် ကွန်မြူနစ်လူငယ်များ၊ တပ်နီ လူငယ်များ၊ အမျိုးသမီးလူငယ်များကိုသာ သွေးထိုး မြှောက်ပင့်၍ပေးသည်။
အစဉ်အလာရှိသူများကို လူငယ် မိုက်ရူးရဲများ၏အင်အားဖြင့် ဖယ်ရှား၍ ဖြုတ် ထုတ် သတ်သည်။
ထိုအချိန်တွင် အရှေ့မြောက်ဒေသ ဗကပကို ဖန်တီး၍ အဝေးရောက်ကွန်မြူနစ်ပါတီက ဗဟိုဌာနချုပ် အား ကယ်တင်ရန်ကြိုးစားလျက်ရှိသည်။ အရှေ့မြောက်
ဒေသ ဗကပများ လျင်မြန်စွာ အင်အားတိုးချဲ့နေစဉ် မှာပင် သခင်ဇင်တို့လူစုသည် အသက်ရှူချောင်လာ သည်ကို အခွင့်ကောင်းယူ၍ ဖြုတ် ထုတ် သတ် လမ်းစဉ်
ကိုသာ အကောင်အထည်ဖော်နေကြတော့သည်။ ပြည်သူလူထုတစ်ရပ်လုံးသည် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုများ ကို မခံနိုင်တော့သဖြင့် တပ်မတော်နှင့်လက်တွဲနေပြီ