cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
မေအောင် (စွယ်စုံပညာရှင်)
စာပေ ယဉ်ကျေးမှု
ဦးမေအောင် တည်းဖြတ်သော ဧချင်းဟောင်း ၁၂ စောင်တွဲ ထွက်ပေါ် လာသောအခါ မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသန အသင်းဂျာနယ် (JBRS) အတွဲ ၂၊ အပိုင်း ၁ (၁၉၁၂) တွင် ပါမောက္ခ ဒူရွိုင်ဆယ် (Mon. C. Duroiselle) က Old historical ballad (1) အမည်ဖြင့် အကျယ်တဝင့် ရေးသား ချီးကျူးပါသည်။ တည်းဖြတ်သူ ကိုယ်တိုင် နိဒါန်း၊ ရှင်းလင်းချက်များနှင့် စနစ်တကျ ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ နောင်အခါ မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသန အသင်းက တည်းဖြတ် ထုတ်ဝေသည့် မြန်မာကျမ်းပေါင်း ၄၆ ကျမ်း၏ ရှေ့ပြေးဟု ဆိုနိုင်သည်။ အထူးသဖြင့် ထိုအချိန်က မြန်မာစာပေ အားပေးမှု အဆင့်အတန်းမှာ များစွာ နိမ့်ကျ မျက်နှာငယ်စရာ ဦးမေအောင် ကဲ့သို့ ဘိလပ်ပြန် ဝတ်လုံတော်ရ တဦးက မြန်မာစာပေကို အလေးမူ ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းသည် ဂုဏ်ယူဖွယ်ပင် ဖြစ်သည်။ ဦးမေအောင်သည် ဝိုင်အမ်ဘီအေက ကြီးမှူး ဖွင့်လှစ်သော မြန်မာ ကဗျာလင်္ကာ သင်တန်းများတွင်လည်း ပါဝင် ပို့ချခဲ့သည်။
၁၉၁၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ရန်ကုန်မြို့ ပဲခူးခရိုင် ဝန်ရှင်တော်မင်းကြီး ရုံး၌ ဗြိတိသျှ ပဋိညာဉ်ခံ အရာရှိများ ရွေးချယ်ရန် စုံစမ်းသည့် ဆွေးနွေးပွဲ တခု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုဆွေးနွေးပွဲသို့ တက်ရောက်ခဲ့သော ဘိလပ်ပြန် ဝတ်လုံတော်ရ ဦးမေအောင်သည် ရိုးရာ ခေါင်းပေါင်းဖြူဖော့လုံး၊ ထိုင်မသိမ်း အင်္ကျီ၊ တောင်ရှည် ပုဆိုးတို့ကို မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှု အတိုင်း ဝတ်ဆင်ခဲ့ရာ သူရိယ သတင်းစာ အယ်ဒီတာ ဆရာလွန်းသည် အားရဝမ်းသာ ‘ပဋိညာဉ်ခံဘွဲ့ တေးထပ်’ ရေး၍ ချီးကျူးခဲ့သည်။ ယင်းတေးထပ်ကို သူရိယ သတင်းစာ (၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၁၃) တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။
“မျိုးမြန်မာ ညှိုးရှာခဲ့ပြီမို့၊ ကိုးရာမဲ့ချိန်တွင်၊
ရိုးရာကွယ့်မတိမ်ချင်တယ်၊ ပဋိညာဉ်ခန့်ပွဲ။ ။
မြင်ရချက် ကိုယ်သဏ္ဌာန်မှာ၊ ဗိုလ်ဆံ ဆံ များကြားသဘဲ။ ။
နန်းစရိုက် ကျမ်းသိုက်နွယ်တယ်၊ လွမ်းလိုက်ဖွယ်တပွဲ။ ။
မန်းဂိုက်နှယ်ဆင်နွှဲလို့၊ သွင်တနဲတင့်အောင်။ ။
ဖော့လုံးဖြူ မြိုင်မြိုင်ထိန်းပါလို့၊ ထိုင်မသိမ်းဝတ်လို့မြင်ယောင်။ ။
မင်းတပါး ဦးမေအောင်မှာ၊ မှူးကေသျှောင် သဒ္ဓါမြို့ပါလို့၊
မြန်မာတို့ ကိုးကြစရာ၊ ဖြိုးကသမ္ဘာ၊
ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
ဦးမေအောင်၏ ထင်ရှားသော ဥပဒေ စာအုပ်မှာ မြန်မာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဓမ္ဓသတ် ဥပဒေများနှင့် ပတ်သက်သည့် A Selection of Leading Cases on Buddhist Law ဖြစ်သည်။ ယင်းစာအုပ်ကို ၁၉၁၄ တွင် Part I. Matrimonial Law၊ ၁၉၁၆ ခုနှစ်တွင် Part II. Adoption, Pre-emption Gift, and Religious Usage၊ ၁၉၁၉ တွင် Part III. Succession and Inheritance ဟူ၍ ထွက်ပေါ်လာသည်။ ၁၉၂၆ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေပြီး ၃ ပိုင်းကို ပေါင်း၍ ဒုတိယအကြိမ် ထပ်မံ ပုံနှိပ်သည်။ ဒုတိယ အကြိမ်မူတွင် တည်းဖြတ်သူ မောင်အေးမောင် M.A., LL.B (Cantab) of Middle Temple, Barrister-at-Law ဖြစ်သည်။ မောင်အေးမောင်မှာ ထက်မြက်သော ဥပဒေ ပညာရှင် ဖဆပလခေတ် တရားရေး ဝန်ကြီး ဒေါက်တာ အေးမောင် ဖြစ်သည်။ ဦးမေအောင်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာ ဓမ္မသတ် ဥပဒေ စာအုပ်ဖြင့် ၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် ကိန်းဘရစ် တက္ကသိုလ်မှ ဥပဒေ မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (L.L.M) ထပ်မံ ချီးမြှင့် ခံရသည်။
ဦးမေအောင်၏ စွယ်စုံ ထက်မြက်သော အရည်အချင်းများကို ထောက်၍ ထိုခေတ် အုပ်ချုပ်သူ ဗြိတိသျှ ပညာတတ် အသိုင်းအဝိုင်း၊ အိုင်စီအက်စ် ဝန်ထမ်းများကပင် မြန်မာ တိုင်းရင်းသာတို့၏ ပင်ကိုဉာဏ် ထူးချွန် ထက်မြက်မှု၊ ယဉ်ကျေးမှု အဆင့်တန်း မြင့်မားမှုတို့ကို ဝန်ခံခဲ့ကြသည်။ ပညာရေး နယ်ပယ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တခုတည်းသော သက်တမ်းရှည်ကြာ ကျန်ရစ်သည့် မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသန အသင်း (၂၉ မတ် ၁၉၁ဝ) ကို တည်ထောင်ခဲ့သူများတွင် တဦး အပါအဝင် ဖြစ်သည်။ အသင်းကြီး၏ တိုးတက်ရာ တိုးတက်ကြောင်းကို အားသွန်ခွန်စိုက် တက်တက်ကြွကြွ အမြဲပါဝင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သူ တဦး ဖြစ်သည်။ အသင်းကြီး၏ နှစ်ပတ်လည် အစည်းအဝေးများ၊ ဆပ်ကော်မတီ အစည်းအဝေးများတွင် အစဉ်အမြဲ ဆွေးနွေး အကြံပေးသော ပုဂ္ဂိုလ် တဦးလည်း ဖြစ်သည်။ စိတ်ဝင်စားဖွယ် အကြံကောင်း ဉာဏ်ကောင်းများကို ပေး၍ အသင်း လုပ်ငန်းများတွင် စိတ်ရောကိုယ်ပါ နှစ်မြုပ် ထားနိုင်သူ ဟုလည်း သတ်မှတ်ခံရသည်။ အထူးသဖြင့် စကားပြော ကောင်းသူ၊ သွက်လက်သူ၊ စွယ်စုံ ထူးချွန်သူဟု ထင်ရှားသည်။ ကျောက်စာဝန် မစ္စတာ တော်စိန်ခိုသည် မြန်မာနိုင်ငံ ရှေးဟောင်းသုတေသန တွေ့ရှိချက် အထောက်အထားများနှင့် ပတ်သက်၍ တရုတ်ယဉ်ကျေးမှု ဩဇာ အလေးပေး တင်ပြတိုင်း ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ကန့်ကွက် ဆွေးနွေးလေ့ ရှိသူ တဦး ဖြစ်သည်။ ထိုကန့်ကွက်ချက်များကို အသင်းမှ ထုတ်ဝေသော မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသန အသင်းဂျာနယ်တွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ ဦးမေအောင်သည် မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသနအသင်းကြီး၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် နှစ်ပေါင်းများစွာ ရွေးချယ် ခံခဲ့ရရုံမျှမက ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဆပ်ကော်မတီဝင်၊ ဂုဏ်ထူးဆောင် သုတေသန ဂျာနယ် အယ်ဒီတာ တာဝန်များကိုပါ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ အသင်းမှ ကြီးမှူး ကျင်းပသော မြန်မာစာပေ ပြိုင်ပွဲများတွင် အကဲဖြတ် လူကြီး၊ ဆုငွေအတွက် အလှူရှင်၊ မြန်မာကျမ်းများ ပုံနှိပ် တည်းဖြတ် ထုတ်ဝေရေး အဖွဲ့ သဘာပတိ တာဝန်များကိုလည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ အသင်းမှ ထုတ်ဝေသော မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသန အသင်း ဂျာနယ်တွင် စာအုပ် ဝေဖန်ချက်၊ စုံစမ်း မေးမြန်းချက် မှတ်စုတို၊ အယ်ဒီတာ့ထံ ပေးစာနှင့် သုတေသန ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့ရာ ယင်းတို့မှာ -
မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသန အသင်း ဂျာနယ်တွင် ဦးမေအောင် ရေးသားခဲ့သော ဝေဖန်ချက်၊ မှတ်ချက်၊ ဆွေးနွေးချက်၊ သုတေသန စာတမ်းများ အနက် မွန်ဒေသ အမည်များ (Some Mon Place- name’s) နှင့် မြန်မာပြည် ရက်စွဲသမိုင်း (Chronology of Burma) တို့မှာ စိတ်ဝင်စားဖွယ် ကောင်းသည်နှင့် အမျှ ပညာရှင်များ၏ နှစ်သက်ခြင်း ခံရသည်။ မွန်ဒေသ အမည် အချို့တွင် အောက်မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရန်ကုန်၊ ကမာရွတ်၊ အင်းစိန်၊ မင်္ဂလာဒုံ၊ ကျိုက္ကဆံ၊ သင်္ဃန်းကျွန်း၊ ကော့ချဲ၊ ဓားပိန်၊ ပဲခူး၊ ဇိုင်ဂနိုင်၊ စစ်တောင်း၊ မုတ်ပလင်၊ ကျိုက်ကသာ၊ ကျိုက်ထို၊ သထုံ၊ ဇင်းကျိုက်၊ ပေါင်၊ မုတ္တမ၊ မော်လမြိုင်၊ ထားဝယ်၊ တနင်္သာရီ၊ မှော်ဘီ၊ သာယာဝတီ၊ တာပွန်၊ သံလျှင်၊ ဒလ၊ ခနောင်တို၊ တွံတေး၊ ဒေးဒရဲ၊ ဖျာပုံ၊ ညောင်တုန်း၊ ကျုံပျော်၊ ပုသိမ် ဒေသ အမည် ၃၃ မျိုး၏ မွန်ဝေါဟာရ ရင်းမြစ်များကို တင်ပြထားသည်။ မြန်မာပြည်ရက်စွဲ သမိုင်း သုတေသန စာတမ်းကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာရေး ရည်ညွှန်းကျမ်း ၁၇ ကျမ်း၊ မြန်မာဘာသာရေး ရာဇဝင် သမိုင်းကျမ်း ၂၅ ကျမ်းကို စနစ်တကျ ကိုးကား၍ ဘီစီ ၈ ရာစုခန့် တကောင်းဒေသတွင် အဘိရာဇာ နန်းစိုက်သည်မှ အေဒီ ၁၇၅၂ ရွှေဘိုတွင် အလောင်းမင်းတရား ကုန်းဘောင်ဆက် စတင်သည် အထိ ရက်စွဲ သက္ကရာဇ်ဖြင့် မြန်မာ့သမိုင်းကို ရေးသားထားသည်။ ကိုးကား ရည်ညွှန်းရာ မြန်မာ ရာဇဝင်ကျမ်း ၂၅ ကျမ်းတွင် ဦးကုလား ရာဇဝင်၊ တွင်းသင်း ရာဇဝင်၊ ရာဇဝင်ကျော်၊ သံလျင်ရာဇဝင်၊ မဟာမုနိသမိုင်း၊ မဟာဇေယျ၏ ရခိုင် ရာဇဝင်၊ ရခိုင် မင်းသမီး ဧချင်း တို့မှာ ပုံနှိပ်မူ မထွက်သေး၍ ပေးမူများကို လေ့လာပြီး ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုကြောင့် ဦးမေအောင် ရုတ်တရက် ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ပါဠိ ပါမောက္ခ ဦးဖေတင်မောင်က သုတေသန ဂျာနယ်တွင် ဝမ်းနည်း မှတ်တမ်း ရေးသောအခါ “ဦးမေအောင်သည် သုတေသန နယ်ပယ်တွင် ဇောက်ချခဲ့လျှင် ပထမတန်းစား သုတေသန ပညာရှင် အဖြစ် တွေ့နိုင်ကြောင်း” The Chronology of Burma (Myanmar) စာတမ်းကို ထောက်၍ မှတ်ချက် ချခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေးလုပ်ကိုင်ခြင်း
ဝိုင်အမ်ဘီအေ အသင်းကြီးသည် မူလ ရည်မှန်းချက် ဖြစ်သော အမျိုး ဘာသာ သာသနာ ကိစ္စများတွင် သာမက နိုင်ငံရေး ကိစ္စများကို ဝင်ရောက် ဆောင်ရွက်လာရာ နိုင်ငံရေး မဆောင်ရွက်လိုသူ လူကြီး အဖွဲ့နှင့် နိုင်ငံရေးကို ဆက်လက် ဆောင်ရွက်လိုသူ လူငယ် အဖွဲ့ ကွဲပြားလာသည်။ လူကြီး အဖွဲ့ကို ‘တူ သာ သင်း’ (ဦးဘတူ၊ ဦးဖိုးသာ၊ ဦးသင်း) တို့က ဦးဆောင်ခဲ့ရာ ဦးမေအောင်သည် လူကြီး အဖွဲ့ဘက်သို့ ပါဝင်ခဲ့ရာမှ ၁၉၂ဝ ခုနှစ်တွင် အစိုးရ လက်ထောက် ရှေ့နေ၊ ဥပဒေ သုံးသပ်ရေး အရာရှိ၊ ဥပဒေအဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး၊ အစိုးရ ရှေ့နေ၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် ဥပဒေဌာန အချိန်ပိုင်း ပါမောက္ခ၊ ၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် တရားလွှတ်တော် တရားဝန်ကြီး၊ ၁၉၂၄ တွင်ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ် ဗြိတိသျှ အစိုးရ၏ သူကောင်းပြုခြင်း ခံရသည်။ ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်နေစဉ် ၁၉၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ပြင်ဦးလွင်မြို့၌ ရုတ်တရက် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ဦးမေအောင်တွင် သားသမီး ၃ ဦး ထွန်းကား၍ သားကြီး သတိုးအောင်မှာ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် ဘီအေ နောက်ဆုံးနှစ်တွင် ပညာ သင်ကြားနေစဉ် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ သတိုးအောင်မှာ ပညာထူးချွန်၍ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အောင်စဉ်က ဖခင် ဦးမေအောင် ကဲ့သို့ ရနောင်း ဘုရင်ခံဆု ရရှိခဲ့သည်။ သားငယ် ထွန်းလှအောင်မှာ ကိုလိုနီခေတ် အုပ်ချုပ်ရေး လောကတွင် ထင်ရှား၍ လွတ်လပ်ရေး ခေတ်ဦးတွင် ရဲမင်းကြီး ဦးထွန်းလှအောင် ဖြစ်သည်။ သမီးငယ် မမြစိန်မှာ မြန်မာ အမျိုးသမီးများ ထဲမှ ပထမဦးဆုံး အမ်အေ (သုတေသန အထူးပြု) ဘွဲ့၊ အောက်စဖို့ဒ် တက္ကသိုလ်မှ ဘီလစ်ဘွဲ့များ ရခဲ့သော သမိုင်း ပညာရှင် တဦး ဖြစ်သည်။ ဥပစာတန်းတွင် ပထမရ၍ ဖခင်ကဲ့သို့ ဂျားဒင်းဆု ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။
ဦးမေအောင်သည် မြန်မာနိုင်ငံ ပညာရေး ဆင်ဒိကိတ် အဖွဲ့ဝင်၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် ကောင်စီဝင်၊ တက္ကသိုလ် အုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့ဝင် တဦး ဖြစ်၍ ကရက်ဒေါက် စီမံကိန်းတွင် ပါဝင်ခဲ့ရရာ အချို့ ပုဂ္ဂိုလ်များ၏ အထင်မှား အမြင်မှား ခံခဲ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးချုပ် ဦးမေအောင် ကွယ်လွန်သည့် အခါ ဒီးဒုတ်ဂျာနယ်၊ ဒုတိယတွဲ နံပါတ် ၂ (၁၂ ဇွန် ၁၉၂၆ ) တွင် ဒီးဒုတ် ဂျာနယ် တည်းဖြတ်သူ ဒီးဒုတ် ဦးဘချိုက အောက်ပါအတိုင်း မှတ်ချက် ချခဲ့သည်
အထူးဝမ်းနည်းဖွယ်
ပြည်ထဲရေး ဌာန ဝန်ကြီးချုပ် ဦးမေအောင်သည် ဇွန်လ ၅ ရက်၊ စနေနေ့ ည ၈ နာရီ ၃၅ မိနစ်တွင်၊ မေမြို့ (ပြင်ဦးလွင်) ရှိ နေအိမ်၌ အနိစ္စရောက်ကြောင်း ကြားသိရသော ကျွန်ုပ်တို့မှာ။ အထူးဝမ်းနည်း နှစ်မြောမိသည် ဖြစ်ရာ။ ထိုသတင်းကို ကြားသိရသော တိုင်းရင်းသား မှန်သမျှတို့မှာ။ ကျွန်ုပ်တို့ ကဲ့သို့ပင် ဝမ်းနည်းလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ပေကြောင်း။ သွားလေသူ ဦးမေအောင်မှာ။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ၌ သာလျှင် အထူး ပေါက်မြောက် ချီးမွမ်းလောက်သော ပုဂ္ဂိုလ် မဟုတ်သေး။ မြန်မာဘာသာ - ပေါရာဏနှင့် ဝေါဟာရ စာဟောင်း စာမျဉ်း တို့ကိုလည်း။ အထူးလိုလား လိုက်စားသော ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးဖြစ်သည့် အားလျော်စွာ။ ယခု နာမည် ထင်ရှားလျက် ရှိသော ပရိုဖက်ဆာ ဆရာလွန်း ထံ၌ တပည့် ခံခဲ့ဖူး၍။ ရှေးဧချင်းဟောင်း ၁၂ စောင်တွဲ စာအုပ် တအုပ်ကို ကိုယ်တိုင် တည်းဖြတ်၍ပင် ရိုက်နှိပ် ဖြန့်ချိ ခဲ့ဘူးလေသည်။ ဤကဲ့သို့ စွယ်စုံပညာဂုဏ် အရည်အချင်းဖြင့် ပြည့်စုံသဖြင့်။ မြန်မာပြည် တိုင်းရင်းသားတို့ ရရှိနိုင်သော ရာထူးများ အနက်။ အကြီးဆုံး ဖြစ်သော ပြည်ထဲရေး အမတ်ကြီး ရာထူးဖြင့်။ အစိုးရတို့၏ ချီးကြူး ခန့်အပ်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည် ဖြစ်ရာ။ အဆိုပါ ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး၊ ထင်ရှား ရှိနေခြင်းသည်။ မြန်မာပြည်ကြီး၏ ကျက်သရေပင် ဖြစ်ရကာ။ ယခုကဲ့သို့။ သက်တမ်း မစေ့မှီ။ ကွယ်လွန် အနိစ္စ ရောက်ရခြင်းအတွက်။ သာ၍ပင် ဝမ်းနည်းဘွယ် ဖြစ်ချေသည်။
အထင်မမှားအပ်ပေ
ဦးမေအောင် - ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးကို ထမ်းရွက် နေခိုက်၌၊ တိုင်းသူ ပြည်သားတို့နှင့် တဘက်တလမ်း ပြုလုပ်သည်ဟု အချို့သော သတင်းစာများ၌ စွပ်စွဲချက် အရ သွားလေသူ ဦးမေအောင် အပေါ်၌ အထင် မမှားအပ်ပေ။ ဦးမေအောင်သည် အစိုးရ အမှုထမ်း အဖြစ်သို့ မရောက်မှီ ဝိုင်အမ်ဘီအေ အသင်း၌ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်ဖြင့်ပင် အတော်ကြာ ဆောင်ရွက် ခဲ့သည့်ပြင် ဝတ်လုံ အတတ်ကို အင်္ဂလန်ပြည်သို့ သွားရောက် သင်ကြားပြီးနောက် မြန်မာပြည်သို့ ပြန်၍ ရောက်ရှိသော ဝတ်လုံများ အနက် မိမိတို့ မျိုးရိုးဇာတိ အဝတ်အစားကို မပြောင်းလဲဘဲ အမြဲဝတ်ဆင်လေ့ ရှိသူမှာ ဦးမေအောင်ပင် ဖြစ်ရကာ ဤကဲ့သို့ မျိုးရိုး ဇာတိကို ရိုသေသော ပညာရှိ တယောက်သည် မိမိ အလိုအလျောက်အားဖြင့် တိုင်းသူပြည်သားတို့ ဆန့်ကျင်၍ တိုင်းပြည် ပျက်စီးအောင် ပြုလိမ့်မည်ဟု မမျှော်လင့်အပ်ပေ။ မိမိထမ်းရသော ရာထူး၏ အခွင့် ရှိသလောက်သာလျှင် ဆောင်ရွက်နိုင်သည် ဖြစ်ရာ၊ ဦးမေအောင်၏ စီမံခန့်ခွဲခြင်းတို့သည် တိုင်းသူ ပြည်သားတို့၏ အလိုနှင့် ဆန့်ကျင်ခဲ့သော။ အုပ်ချုပ်ခြင်း စည်းစနစ် ဖြစ်သော ဒိုင်အာကီကို သာလျှင် အပြစ်တင် ထိုက်ပေသည်။ (မူရင်းသတ်ပုံ အတိုင်း ဖော်ပြပါသည်။)
အညွှန်း။
[မိုးဂျာနယ်၊ အမှတ် ၂၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂ဝဝ၅]
ကီဇ
ကီဇ(ဟန်ဂျာ: 箕子) သို့မဟုတ် ဂီဂျာ(기자)သည် ဘီစီအီး ၁၁ရာစုတွင် ကီဇဂျိုဆွန်းပြည်ကို အုပ်စိုးခဲ့သည်ဟု ဒဏ္ဍာရီတစ်ပိုင်းအရ ဆိုထားသော တရုတ်ပညာရှိ ဖြစ်သည်။ မှတ်တမ်းစာအုပ်များ နှင့် ဘမ်ဘူအန်နလ် ကဲ့သို့သော တရုတ်အစောပိုင်းစာရွက်စာတမ်းများက ၎င်းအား ရှင်ဘုရင်နှင့် ပြန်လည်သရုပ်ပြခြင်းအတွက် အပြစ်ပေးခံရသော ရှံမင်းဆက် နောက်ဆုံးဘုရင်၏ သီလရှိသော ဆွေမျိုးတစ်ဦး အဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။
ကဏ္ဍ:ဒဏ္ဍာရီလာ အုပ်ချုပ်သူများ
ဗကလေး (ကာတွန်း)
ဦးဗကလေးသည် ၁၉၁၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် အဖဦးစံလှ၊ အမိဒေါ်အေးပုံတို့မှ ရခိုင်ပြည်နယ် သံတွဲမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သံတွဲဟိုက်စကူးကျောင်းမှ အခြေခံပညာအထက် တန်းအောင်မြင်ခဲ့ပြီး ၁၉၃၆ ခုနှစ် စစ်ကြိုခေတ် နောက်ဆုံးကာလတွင် မြန်မာပြည် ပန်းချီအသင်းကြီး၏ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဦးငွေကိုင်၊ ဦးဘဂျမ်း၊ ဗိသုကာဦးသာထွန်း၊ ဆရာဆောင်၊ ဦးဗကြည်၊ ဦးဟိန်စွန်း၊ ဦးအုန်းလွင်၊ ဦးစံဝင်းအစရှိသော ပန်းချီကာတွန်းပညာရှင်များ နှင့်အတူ ပန်းချီကာတွန်းများ ရေးဆွဲ ခဲ့သည်။
ဦးဗကလေးကား ဦးနုရေးသော လူထုအောင်သံပြဇာတ် ကို သရုပ်ဖော် ပန်းချီဆွဲ၍ နိုင်ငံခြား အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုမှ ဆေးရောင်စုံ/ စာမျက်နှာ အချောဖြင့် ထုတ်ဝေပေးသဖြင့် လူထုအောင်သံဖြင့်ပင် ဦးဗကလေးကား နာမည်ကြီးခဲ့သည်။ ဦးဗကလေးကား ကာတွန်းဆရာ အဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့သည်။
သူရိယ၊ ရန်ကုန်၊ တိုးတက်ရေးသတင်း စာများနှင့် ဒီးဒုတ်ရယ်ရွှင်ဖွယ် ဂျာနယ်နှင့် အခြားဂျာနယ် မဂ္ဂဇင်းများတို့တွင် ကာတွန်း ရုပ်ပြောင်‎များ ရေးဆွဲခဲ့သည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ် တွင် ကလေးသတင်းစာ ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ဗြိတိသျဘားမား ညွန့်မြန်မာ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီအတွက် အဝီစိသံစုံသွင်း မြန်မာကာတွန်းရုပ်ရှင်ကား၊ ဘုန်းဝင်းရုပ်ရှင် ကုမ္ပဏီအတွက် ဖိုးလနတ်သား၊ ဒိုင်းမွန်းရုပ်ရှင် ကုမ္ပဏီအတွက် သဌေးမင်း၊ ရွှေခြင်္သေ့ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီအတွက် ကော်ဇောပျံ၊ ဘီပီအိုင်ရုပ်ရှင် ကုမ္ပဏီအတွက် အိမ်ရှင်မ၊ ဒို့ရန်သူ ဆေးရောင်စုံ အသံထွက်ကာတွန်း ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများကို ရိုက်ကူးပေးခဲ့သည်။
လုံးချင်းဝတ္ထု၊ ဆောင်းပါး၊ ကာတွန်း၊ ပုံပြင် အမျိုးပေါင်း ၁၂ဝ ခန့် ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ၁၉၅၂ ခုနှစ် မနီလာတွင် ရိုက်နှိပ်ခဲ့သော လူထုအောင်သံ ဆေးရောင်စုံကာတွန်း စာအုပ် မှာ အကျော်ကြားဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး
ကာတွန်းဆရာကြီး ဦးဗကလေးသည် ရန်ကုန်မြို့၌ ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့က ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၉၂ နှစ်ရှိပြီဖြစ်သည်။
ဂြင်ကြီးရွာ
ဂြင်ကြီးရွာ
သင်္ဃန်းကျွန်းဈေးကြီးမီးလောင်မှု(၂၀၁၀)
ရန်ကုန်မြို့၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်၊ လေးထောင့်ကန်လမ်းမပေါ်ရှိ သင်္ဃန်းကျွန်းဈေးကြီးတွင် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ၊ ၁၂ရက်နေ့ ည ၇ နာရီ မိနစ် ၃၀ ဝန်းကျင် အချိန်က မီးလောင်ကျွမ်းမှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
မီးလောင်ကျွမ်းမှုမှာ ည ၇နာရီ ၃၀မိနစ်အချိန်တွင် စတင်လောင်ကျွမ်းခဲ့ပြီး ည ၉နာရီ ၃၀ မိနစ်အချိန်ခန့်တွင် ဈေးကြီးတစ်ခုလုံးနီးပါး လောင်ကျွမ်းခဲ့ပြီးနောက် မီးညွန့်ကျိုးသွားခဲ့ပြီး ည ၉ နာရီ မိနစ် ၅၀ ခန့်တွင် အပြီးသတ်ငြိမ်းသတ်နိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသင်္ဃန်းကျွန်းဈေးကြီး မီးလောင်မှုမှာ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်အတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ဆုံးရှုံးမှုအများဆုံး မီးလောင်ကျွမ်းမှု ဖြစ်နိုင်ကြောင်း သိရသည်။
ကိုးကား
Weekly Eleven News Journal
ဆန်တီယာဂိုမြို့
ဆန်တီယားဂိုမြို့ (Santiago;, US also ; )သည် တောင်အမေရိကတိုက်ရှိ ချီလီနိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။ အန်းဒီးတောင်တန်းအနောက်ဘက် သွယ်လျားသော ချီလီနိုင်ငံ၏ အလယ်ပိုင်းတွင်ရှိသည်။ အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင် ၈ မိုင်မျှရှိ၍ လူဦးရေ ၆,၂၆၉,၃၈၄ ဦး (၂၀၁၇ သန်းခေါင်စာရင်း)ရှိ၏။ မြို့တည်နေပုံမှာ အန်းဒီး တောင်စဉ်တန်းနှင့် ပစိဖိတ်ကမ်းခြေ တောင်တန်းတို့အကြားရှိ သာယာလှပသောတောင်ကြားတွင် ပင်လယ်ရေပြင်ထက် ၁၇ဝ၆ ပေမျှမြင့်သော ကုန်းထက်၌ တည်နေသည်။ ပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းမြို့ဖြစ်သော ဗယ်လပရိုက်ဇိုမြို့ အရှေ့တောင်ဘက် ၁၁၆ မိုင် အကွာတွင်ရှိသည်။
ဆန်တီယားဂိုမြို့တော်သည် တောင်အမေရိကတိုက်တွင် အလှဆုံးသော မြို့ဖြစ်၏။ တောင်အမေရိကတိုက်တွင် စတုတ္ထမြို့ကြီးတစ်မြို့လည်း ဖြစ်သည်။ မြို့ထဲတွင် ကြီးကျယ်လှပသော ဥယျာဉ်ပန်းခြံကြီးများရှိရာ၊ မြို့၏သာယာခြင်းကို ပိုမိုတင့်တယ်စေသကဲ့သို့ရှိသည်။ မိုးရွာနည်းပါးသောဒေသဖြစ်၍၊ ထိုဥယျာဉ်၊ ပန်းခြံများကို ဆည်မြောင်းစနစ်ဖြင့် ရေသွင်းပေးရလေသည်။ မြို့တော်တွင် ဘုရားရှိခိုးကျောင်းကြီးများ၊ ၁၈၄၂ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်သော ချီလီတက္ကသိုလ်၊ သမ္မတ အိမ်တော်၊ နိုင်ငံတော်ဥပဒေပြုအဖွဲ့ တည်ရာဌာန၊ နိုင်ငံတော်ပြတိုက်၊ နိုင်ငံတော်စာကြည့်တိုက်နှင့် အခြားအဆောက်အအုံကြီးများ ရှိ၏။ အကျယ်အဝန်းဖြောင့်တန်းသော လမ်းကျယ်ကြီးများလည်းရှိရာ၊ ထိုအထဲတွင် အလာမေဒါလမ်းမကြီးကား အကျော်ကြားဆုံးဖြစ်လေသည်။ ထိုလမ်းမကြီးမှာ အရှေ့နှင့် အနောက်ဖြတ်သန်းလျက်ရှိရာ၊ လမ်းဘေးတွင် သစ်ပင်ကြီးများစိုက်ထား၍၊ ရေတစ်သွင်သွင် စီးဆင်းနေသော တူးမြောင်းကလေး များလည်း ရှိ၏။ ရေပန်းများ၊ ရုပ်လုံး ရုပ်တုများလည်းရှိသေးသည်။ မြို့လယ်ခေါင်တွင် ဆန်တာလူရှာ တောင်ကုန်းရှိ၍၊ အရှေ့ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်တို့တွင်လည်း တောင်ကြီးများရှိသဖြင့် နေဝင်ချိန်တွင် အခြားမည်သည့်မြို့တွင်မျှ မမြင်မတွေ့နိုင်သော ကြည်နူးသာယာလှသည့် ရှုမျှော်ခင်းကို ဆန်တိယားဂိုမြို့၌ တွေ့မြင်နိုင်ပေသည်။
ယင်းဆန်တိယားဂိုမြို့ကို တောင်အမေရိကတိုက်ရှိ အခြား နာမည်တူ မြို့များနှင့်ကွဲပြားစေရန်၊ ဆန်တိယားဂို သေချီလေ (ဝါ) ချီလီရှိ ဆန်တိယားဂိုမြို့ဟူ၍လည်း ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်အမေရိကရှိ မြို့များ
နန်းတိုင်းသာရွာ၊ မော်လိုက်မြို့နယ်
နန်းတိုင်းသာရွာ (Nantaingthar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ မော်လိုက်မြို့နယ်၊ နန်းသီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၁၂၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မော်လိုက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂျော့ချ် ဆိုးရော့စ်
ဂျော့ချ် ဆိုးရော့စ်ကို ၁၉၃ဝ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး ဟန်ဂေရီ-အမေရိကန် ငွေကြေးသမား၊ စီးပွားရေးပညာရှင်နှင့် စံပြကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများကို အာရုံစူးစိုက်တတ်သည့် ရက်ရောသော ပရဟိတအလှူရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူသည် ၁၉၉၂ ခုနှစ်အတွင်း Black Wednesday UK နိုင်ငံခြားငွေဂယက်တွင် ဒေါ်လာသန်း တစ်ထောင်ကို တင်ပြပြီးနောက် အင်္ဂလန်ဘဏ်ကိုချိုးဖောက်နိုင်သူအဖြစ် အသိများသွားခဲ့သည်။
ဆိုးရော့စ်က ဗြိတိသျှအစိုးရသည် ပေါင်စတာလင်တန်ဖိုးကို လျှော့ချလိမ့်မည်ဟု မှန်ကန်စွာ ခန့်မှန်းနိုင်ခဲ့သည်။ ဆိုးရော့စ်သည် ဆိုးရော့စ်ငွေကြေးစီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် ပြင်ပလူမှုအသင်းအဖွဲ့၏ သဘာပတိဖြစ်ပြီး နိုင်ငံခြား ဆက်သွယ်ရေးကောင်စီ၏ ဒါရိုက်တာဘုတ်အဖွဲ့တွင် အဖွဲ့ဝင်ဟောင်းတစ်ဦးဖြစ်သည်။
သူသည် ၁၉၈၄-၈၉ အတွင်း ဟန်ဂေရီတွင် ကွန်မြူနစ်စနစ်မှ အရင်းရှင်စနစ်သို့ ပြောင်းလဲရာတွင် ထင်ရှားသောအခန်းကဏ္ဍတွင် အဓိကဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ဘူဒါပတ်စ်ရှိ Central European တက္ကသိုလ်ကို အဆင့်မြင့်ပညာရေးအတွက် ဥရောပတွင် အကြီးကျယ်ဆုံးဖြစ်အောင် လှူဒါန်းခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် နှင်းဆီတော်လှန်ရေး၏အောင်မြင်မှုတွင် အဆုံးအဖြတ်ပေးနိုင်သော ရုရှားနှင့် အနောက်ဘက်ဒေသများမှ စူးစမ်းရှာဖွေသူများက ဂျော်ဂျီယာရှိ ပြင်ပလူမှုရေးအဖွဲ့အစည်း၏ အစီအစဉ်များကို စဉ်းစားဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်ရွေးကောက်ပွဲဝင်မည့် သမ္မတ ဂျော့ဒဗလျုဘုရှ်၏ မဲဆွယ်ပွဲတွင် အရေးနိမ့်စေရန် ပိုက်ဆံအမြောက်အမြားလှူဒါန်းကာ ကြိုးစား အားထုတ်ခဲ့သူအနေနှင့် သူ့ကိုသိကြသည်။ ၂၀၁ဝ တွင် သူသည် ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်ထောင်စုတွင် မှတ်ပုံတင်ထားသော ဆေးခြောက်ကို အဆိုပြုသည့် စည်းမျဉ်း ၁၉ ကို ထောက်ပံ့ရန် ဒေါ်လာ ၁ သန်း လှူဒါန်းခဲ့သည်။
သူသည် အမေရိကန်တိုးတက်ရေးဗဟိုဌာနသို့ စဦးလှူဒါန်းသူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ပြင်ပလူမှုအဖွဲ့အစည်းများမှတဆင့် အခြားအဖွဲ့အစည်းကို ဆက်လက်ထောက်ပံ့ခဲ့သည်။ ပြင်ပလူမှုအဖွဲ့အစည်းသည် ခန့်မှန်းခြေအရ ပျှမ်းမျှအားဖြင့် အသုံးစရိတ်စုစုပေါင်း တစ်နှစ်ကို ဒေါ်လာသန်း ၆၀ဝ လောက်သုံးကာ ကမ္ဘာတဝှမ်းရှိ နိုင်ငံပေါင်း ၆ဝ တို့တွင် နိုးကြားတက်ကြွစေသော အစီအစဉ်များကို ပြုမူဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ရှေးဦးစုပေါင်းရှာဖွေရေးအဖွဲ့၏ သဘာပတိ ပေါလ်ဗိုကာသည် ဆိုးရော့စ်၏ ငွေကြေး၏အတတ်ပညာ အမည်ရှိသည့်စာအုပ်တွင် ဤသို့အမှာစာရေးသားခဲ့သည်။ ဂျော့ချ် ဆိုးရော့စ်သည် အလွန်တရာမှအောင်မြင်ကြီးကျယ်သော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတစ်ဦးအဖြစ် အမှတ်အသားပြုနိုင်ခဲ့ပြီး သူ၏အလွန်များပြားလှသောအောင်မြင်မှုများသည် အခြေအနေတစ်ရပ်မှတစ်ရပ်သို့ ပြောင်းလဲရန် အားပေးလျက်ရှိပြီး နိုင်ငံများကို 'ချုပ်ချယ်မှုကင်းမဲ့သော လူအဖွဲ့အစည်း'ဖြစ်လာစေခဲ့ပြီး လွတ်လပ်စွာရောင်းဝယ်ခွင့်နှင့် ပိုအရေးကြီးသည့် သည်းခံနိုင်စွမ်းရှိသော အတွေးအခေါ်သစ်များအပြင် မတူညီသော တွေးခေါ်ပုံနှင့်အပြုအမူများကိုပါ အချုပ်အချယ်ကင်းမဲ့စေခဲ့သည်။
မိသားစုအကြောင်း
ဆိုးရော့စ်ကို ဟန်ဂေရီနိုင်ငံ ဘူဒါပတ်စ်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး Esperantist ကိုရေးသားသူ တိဗာဒါ ဆိုးရော့စ်၏သားဖြစ်သည်။ တိဗာဒါ (Teodoroဟုလူသိများ) သည် ပထမကမ္ဘာစစ်အတွင်းနှင့် စစ်ပြီးနောက် အကျဉ်းသားတစ်ဦးဖြစ်၍ နောက်ဆုံးတွင် ရုရှားလက်မှလွတ်မြောက်ခဲ့ပြီး ဘူဒါပတ်စ်ရှိ သူ၏မိသားစုကို ပြန်လည်ဆက်သွယ်နိုင်ခဲ့သော ဟန်ဂေရီ-ဂျူးလူမျိုးတစ်ဦးဖြစ်သည်။
၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် အစွန်းရောက်အမျိုးသားရေးဝါဒ မြင့်တက်လာခြင်းနှင့်အတူ ဂျူးလူမျိုးများအပေါ် အာဃာတကြီးမားလာခြင်းအပေါ် တုံ့ပြန်ခြင်းအားဖြင့် မိသားစုအမည်ကို Schwartz မှ Soros သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ တိဗာဒါက အမည်သစ်သည် ရှေ့နောက်ပြောင်းပြန်ဖတ်လျှင်လည်း အသံတူသော စကားလုံးတစ်လုံးဖြစ်ပြီး အဓိပ္ပာယ်လည်းပြည့်ဝသောကြောင့် ထိုအမည်သစ်ကို နှစ်သက်လှသည်။ အမည်၏အသေးစိတ်အဓိပ္ပာယ်ကို Kaufman ၏ ကိုယ်ရေးစာအုပ်တွင် မဖော်ပြခဲ့သော်လည်း ဟန်ဂေရီဘာသာတွင် ဆိုးရော့စ်၏အဓိပ္ပာယ်မှာ အောင်မြင်သူကိုရာထူးခန့်အပ်ခြင်းနှင့် အက်စ်ပါရန်တိုဘာသာတွင် "လျင်မြန်စွာမြင့်တက်ခြင်း" ဖြစ်သည်။
တိဗာဒါသည် ဂျော့ချ်ကို အက်စ်ပါရန်တိုဘာသာစကားကို မွေးကတည်းကသင်ကြားပေးခဲ့သည်။ ဂျော့ချ်ဆိုးရော့စ်က သူသည် ဂျူးဘာသာကိုးကွယ်သည့် အိမ်တွင်ကြီးပြင်းလာခဲ့ရပြီး သူ၏မိဘများသည် ရှောင်သင့်သော ဘာသာရေးဆိုင်ရာအရင်းအမြစ်များကို တားမြစ်ခဲ့ကြောင်း ပြောပြခဲ့သည်။
အိမ်ထောင်ရေးနှစ်ကြိမ်ပြိုကွဲခဲ့ပြီး ဆိုးရော့စ်တွင် Annaliese Witschak နှင့် ရောဘတ်၊ အန်ဒရီရာ၊ ဂျိုနသန်ဟူသည့် ကလေးသုံးယောက်ရရှိပြီး ဆူဆန်ဝီဘာ ဆိုးရော့စ်နှင့် အလက်ဇန်းဒါး၊ ဂရီဂေါ်ရီ ဟူသောကလေးနှစ်ယောက်ရရှိခဲ့သည်။ သူ၏အစ်ကိုအကြီး ပေါလ်ဆိုးရော့စ်သည် ပုဂ္ဂလိကကရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတစ်ဦးနှင့် ပရဟိတလူမှုရေး လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်သည့်အပြင် ဆိုးရော့စ်အသင်းအဖွဲ့နှင့် အမေရိကန်လူငယ်များအတွက် ပေါလ်နှင့်ဒေစီသဟာယအသင်းကြီးကို တည်ထောင်ခဲ့သည့် အင်ဂျင်နီယာတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ပေါလ်ဆိုးရော့စ်၏သား၊ ဂျော့ချ်ဆိုးရော့စ်၏တူဖြစ်သူ ပီတာဆိုးရော့စ်သည် မင်းကတော်ကြီး အန်တိုနီယာဖရာဆာနှင့် ဆာဟူးချ်ဖရာဆာနှင့်သမီးဖြစ်ပြီး ၂၀၀၅ ခုနှစ်တော်ဝင် လောရိတ် ဟရိုး ပင်တာ၏မွေးစားသမီးဖြစ်သူ ဖလိုရာ ဖရာဆာနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ သူ၏သား အလက်ဇန်းဒါးဆိုးရော့စ်သည် လူမှုရေးနှင့်နိုင်ငံရေးဂယက်များအတွက် လှူဒါန်းမှုများ ကြောင့် ထင်ရှားလာသည်။ ၂၀၁ဝ ရွေးကောက်ပွဲတွင် အလက်ဇန်းဒါးသည် နိုင်ငံရေးကျောင်းသား အလှူရှင်များစာရင်းကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။
အစောပိုင်းဘဝများ
နာဇီဂျာမနီများ ဟန်ဂေရီကို ဝင်ရောက်ထိန်းချုပ်ခဲ့သော ၁၉၄၄ ခုနှစ် မတ်လတွင် ဆိုးရော့စ်သည် အသက် ၁၃ နှစ်ရှိပြီဖြစ်သည်။ ဆိုးရော့စ်သည် ဟန်ဂေရီကို နာဇီနှင့်ဟန်ဂေရီအစိုးရတို့က ဂျူးဆန့်ကျင်ရေးလုပ်ငန်းများ အတင်းအကျပ်လုပ်ဆောင်ရန် နာဇီတို့သိမ်းပိုက်ထားစဉ်က တည်ထောင်ခဲ့သော ဂျူးကောင်စီအတွက် အလုပ်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ဆိုးရော့စ်သည် စာရေးဆရာ မိုက်ကယ်လူးဝစ်ကို ထိုအချိန်ကအကြောင်းများအကြောင်း ပြောပြခဲ့သည်။ ဂျူးဘာသာကိုးကွယ်သည့်ကောင်စီသည် နိုင်ငံခြားသားများကို မိမိတို့နိုင်ငံမှနှင်ထုတ်ရန် ရေးသားထားသည့် လက်ကမ်းစာစောင်များကို ဝေပေးရန် ကလေးငယ်များကို တောင်းဆိုခဲ့သည်။
"ကျွန်တော့်ကို ဂျူးဘာသာကောင်စီကို သွားဖို့ပြောတယ်။ ပြီးတော့ ကျွန်တော့ကို စာရွက်အပိုင်းသေးသေးလေးတွေပေးခဲ့တယ်.. ရဟူဒီကျမ်းစာသင်ကျောင်း ကို ကိုးနာရီအရောက်သတင်းသွားပို့ဖို့ပြောတယ်.. ပြီးတော့ နာမည်စာရင်းတွေလည်းပေးတယ်။ ကျွန်တော်အဲဒိစာရွက်အပိုင်းလေးတွေကို ကျွန်တော့်အဖေဆီကို ယူသွားလိုက်တယ်။ သူအဲဒါတွေကို ချက်ချင်းသတိပြုမိသွားသည်။ အဲဒါက ဟန်ဂေရီ-ဂျူးလူမျိုးရှေ့နေတွေရဲ့ နာမည်စာရင်းတစ်ခုဖြစ်နေတယ်။ ဒီစာရွက်စာတမ်းတွေကို လူတွေဆီဖြန့်ပေးပြီး ဒီအကြောင်းကိုသတင်းပို့ရင် သူတို့တွေ နှင်ထုတ်ခံရမည်" ဟု သူက ပြောကြားခဲ့သည်။
၁၉၄၄ တွင် အသက် ၁၄ နှစ်ရှိပြီဖြစ်သော ဆိုးရော့စ်သည် ဟန်ဂေရီစိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီးရေးဌာနရှိ အလုပ်သမား၏မွေးစားသားအဖြစ် ဟန်ဆောင်ပြီး အတူနေထိုင်ခဲ့သည်။ တခုသောအချိန်ကာလတွင် တာဝန်ရှိသူများက နိုင်ငံမှထွက်ပြေးခဲ့သည့် သူကြွယ်ဂျူးမိသားစု တစ်စု၏ နောက်ဆက်တွဲသတင်းများကို ထိန်းသိမ်းထားရန် အမိန့်ပေးခံခဲ့ရသည်။ ငယ်ရွယ်သော ဂျော့ချ်ကို မြို့တော်တွင် တစ်ယောက်တည်းမထားခဲ့ပဲ တာဝန်ရှိသူသည် သူနှင့်အတူ ခေါ်ဆောင်လာခဲ့သည်။
ထိုနှစ်များအတွင်း ဆိုးရော့စ်သည် မြို့တွင်းတလျှောက်အိမ်အချင်းချင်း တိုက်ခိုက်သော ဆိုဗီယက်နှင့် ဂျာမန်တို့ပါဝင်သည့် ဘူဒါပတ်စ်တိုက်ပွဲများကြားတွင် ရှင်သန်နေထိုင်ခဲ့ရသည်။
၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် ဆိုးရော့စ်သည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံသို့ အခြေချနေထိုင်ရန် ကျောင်းသားတစ်ယောက် အဖြစ်လာရောက်ခဲ့ပြီး ဂျူးရိုးရာယဉ်ကျေးမှုများကို ယုံကြည်သူဦးလေးနှင့် အတူနေထိုင်ခဲ့သည်။ လန်ဒန်စီးပွားရေးသင်တန်းကျောင်းတက်နေစဉ်တွင် သူ၏ဦးလေးသည် သူ့နေထိုင်စရိတ်ကို ပေးခဲ့ပြီး ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ထိုကျောင်းမှ ဒဿနိကဗေဒဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ ဒဿနိကပညာရှင် ကားလ်ပေါ်ပါ၏ ကျောင်းသားတစ်ယောက်ဖြစ်နေစဉ်တွင် ဆိုးရော့စ်သည် ရထားပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်းတွင် တံခါးစောင့်အလုပ်နှင့် စားပွဲထိုးအလုပ်ကို လုပ်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်မှဆရာတစ်ဦးသည် ဆိုးရော့စ်ကို အထောက်အပံ့အတွက် အကူအညီတောင်းခံခဲ့ပြီး Quaker ဘာသာရေးမိတ်ဆွေများအဖွဲ့၏အလှူမှ ပေါင် ၄ဝ ရရှိခဲ့သည်။
နောက်ဆုံးတွင်တော့ သူသည် တစ်ဦးနှင့်အများပိုင် လန်ဒန်စီးပွားရေးဘဏ်တွင် အခြေခံဝင်ခွင့် အဆင့်ကို ရရှိခဲ့သည်။ မိသားစုသမိုင်းအရ သူ၏ဝမ်းကွဲတော်သူ ကာရွန် အန်လန်ဒါ သည် နယူးရော့ခ်တွင်ရှိသည်။
ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခြင်း
၁၉၅၆ တွင် ဆိုးရော့စ်သည် နယူးရော့ခ် မြို့တော်သို့ ပြောင်းရွှေ့လာကာ အက်ဖ်အမ် မေရာနှင့် အတူတွဲ၍ ၁၉၅၆ ခုနှစ်မှ ၁၉၅၉ ခုနှစ်ထိ ငွေကြေးရောင်းဝယ်သူကုန်သည်အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး Wertheim & Co တွင် စိစစ်လေ့လာသူအဖြစ် ၁၉၅၉ မှ ၁၉၆၃ ခုနှစ်ထိ လုပ်ခဲ့သည်။
ထိုကာလတစ်လျှောက်တွင် ဆိုးရော့စ်သည် ကားလ်ပေါ်ပါ၏အမြင်များအပေါ် အခြေခံပြီး လိုက်လျောညီထွေတုံ့ပြန်ခြင်း ဒဿနသဘောကို ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။
ဆိုးရော့စ်သည် Reflexivity ဆိုသည်ကို မည်သည့်ဈေးကွက်မဆို တန်ဖိုးတွက်ချက်ရာတွင် ရရှိသည့်အချက်များကို ခိုင်မာသည်ဟု ညွှန်းဆိုသုံးနှုန်းထားပြီး ယင်းတို့တွင်ပါဝင်မှုများနှင့် အကျိုး သက်ရောက်မှုများသည် procyclical ရှိ ဈေးကွက်တွက်ချက်မှုသည် 'အဆင့်အတန်းမြင့်သည် (သို့) မမြင့်သည်ကိုဖော်ပြသည်။
သို့သော်လည်း ဆိုးရော့စ်သည် သူကိုယ်တိုင်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု မပြုသည့်တိုင် လိုက်လျောညီထွေ တုံ့ပြန်ခြင်းအယူအဆမှ မည်သည့်ငွေမှမရနိုင်သည်ကို သဘောပေါက်လာခဲ့သည်။ သူသည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများတွင် မည်သို့ပြုမူလုပ်ကိုင်ရသည်ကို စတင်စုံစမ်းလာခဲ့သည်။
၁၉၆၃ မှ ၁၉၇၃ ထိ သူသည် Arnhold နှင့် S.Bleichroder တွင် အလုပ်လုပ်ခဲ့ပြီး ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌနေရာကို ရရှိခဲ့သည်။ ဆိုးရော့စ်သည် နောက်ဆုံးတွင်တော့ သူသည် ဒဿနိကပညာရှင်အဖြစ်၊ အမှုဆောင်တစ်ဦးအဖြစ်ထက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူအဖြစ်က ပိုကောင်းကြောင်း အဆုံးသတ်ဆုံးဖြတ်လိုက်နိုင်သည်။
၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် သူထိန်းချုပ်ကိုင်တွယ်မည့် ကမ်းလွန်ရန်ပုံငွေ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဖြစ်သည့် First Eagle ကို တည်ထောင်ရန် ကုမ္ပဏီအားဆော်ဩခဲ့ပြီး ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင်တော့ ကုမ္ပဏီက အရံရန်ပုံငွေဖြစ် သည့် Double Eagle ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုစည်းမျဉ်းများက ရန်ပုံငွေအဖွဲ့ကို သူ့စိတ်ကြိုက်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရမည့် သူ့အရည်အချင်းများကို ကန့်သတ်လိုက်သည့် ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် သူသည် ရာထူးမှနုတ်ထွက်ကာ Quantum ရန်ပုံငွေအဖွဲ့ဟု ပြောင်းလဲဖြစ်ပေါ်လာသည့် ပုဂ္ဂလိကကရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကုမ္ပဏီကို တည်ထောင်လိုက်သည်။
သူသည် Wall Street တွင် စာရေးသူနှင့်အဘိဓမ္မာဆရာတစ်ဦးအဖြစ် ငွေရှာရန်ရည်ရွယ်ပြီး နောက်ငါးနှစ်ကြာသောအခါ ဒေါ်လာ ငါးသိန်းရရှိလာပြီး ပြည့်စုံလုံလောက်သွားသည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ သူသည် Carlyle Group တွင်လည်း ရှယ်ယာအနည်းအကျဉ်းပိုင်ဆိုင်သူ တစ်ယောက်ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။
စီးပွားရေးလုပ်ငန်း
၂၀၀ဝ ခုနှစ်တွင် Quantum ငွေကြေးအဖွဲ့အစည်းကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး Quantum အဖွဲ့ အစည်း၏ အရည်အသွေးမြင့်ထုတ်ကုန်အဖွဲ့ကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဆိုးရော့စ်ငွေကြေးစီမံခန့်ခွဲမှုအဖွဲ့အစည်း LLC သည် Quantum ငွေကြေးအဖွဲ့အစည်းသို့ အဓိက ကျသော အကြံများပေးသူဖြစ်သည်။ ဂျော့ချ် ဆိုးရော့စ်သည် ဆိုးရော့စ်ငွေကြေးစီမံခန့်ခွဲမှုအဖွဲ့၏ သဘာပတိဖြစ်သည်။ လုပ်ငန်း၏နေ့စဉ်လုပ်ဆောင်ချက်များကို ဆိုးရော့စ်၏ သားကြီးနှစ်ယောက်နှင့် လုပ်ငန်း၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အရာရှိချုပ် Keith Anderson တို့ကစီမံကြီးကြပ်သည်။ လုပ်ငန်းအတွင်းရှိ ပစ္စည်းများ၏ ခန့်မှန်းခြေတန်ဖိုးမှာ ဒေါ်လာ၂၇ သန်းရှိသည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် Quantum အဖွဲ့အစည်းက ဆိုးရော့စ်ကို ၃၂ ရာခိုင်နှုန်း တန်ဖိုးဒေါ်လာ ၂.၉ ဘီလျံကို ပြန်လည်ပေးခဲ့သည်။
ငွေကြေးစနစ်ဈေးကစားခြင်း
၁၉၉၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၆ ရက်နေ့တွင် Black Wesnesday သတင်းစာက Soros ရန်ပုံငွေများသည် ယူအက်စ်ဒေါ်လာ ၁ဝ ဘီလျံတန်ဖိုးရှိပြီး အင်္ဂလန်ဘဏ်၏ငြိုငြင်မှုကိုခံရကာ ငွေကြေးစနစ်လဲလှယ်ရန် သော်လည်းကောင်း ဥရောပငွေကြေးလဲလှယ်မှုယန္တရားကို ထိခိုက်စေသည်။
နောက်ဆုံးတွင် ဘဏ်သည် ဥရောပငွေကြေးလဲလှယ်ပေးသည့် အခနှုန်းမှ တိုင်းပြည်၏ ငွေကြေး များကို ထုတ်ယူခဲ့၍ ပေါင်စတာလင်တန်ဖိုးလည်းကျဆင်းပြီး ဆိုးရော့စ်သည် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁.၁ သန်း အကျိုးအမြတ်ရရှိလိုက်သည်။
သူ့ကို အင်္ဂလန်ဘဏ်ကို ချိုးဖောက်နိုင်သူဟူ၍ ချီးမြှောက်ကြသည်။ Black Wednesday သတင်းစာ၏ကုန်ကျစရိတ်မှာ ပေါင် ၃.၄ သန်းဟု ၁၉၉ရ ခုနှစ်တွင် UK အစိုးရဌာနက ခန့်မှန်းခဲ့သည်။ ၁၉၉၂ အောက်တိုဘာ၂၆ ရက် တနင်္လာနေ့တွင် The Times သတင်းစာတွင် ဆိုးရော့စ်က "Black Wednesday မှာ ကျုပ်တို့ပိုင်တဲ့ပိုင်ဆိုင်မှုတွေက ဒေါ်လာ ၁ဝ ဘီလျံလောက်တော့ တန်ဖိုးရှိတယ်" ပြောဆိုခဲ့ကြောင်း ပါရှိသည်။ အဲဒါထက်ပိုရောင်းဖို့ ကျုပ်တို့စီစဉ်ထားခဲ့တာ။ ပြောရရင်တော့ ဒီတန်ဖိုးကျဆင်းမှုတွေမဖြစ်ခင်က နော်မန်လမ့်မောက်က သူ ဒေါ်လာ ၁၅ ဘီလျံနီးနီးကို စံချိန်မီပြန်ဖြစ်အောင်လုပ်ဖို့အတွက် ချေးမယ်လို့ပြောတုန်းက ကျုပ်တို့တော်တော် ဝမ်းသာသွားတယ်။ ဘာလို့လည်းဆိုတော့ ကျုပ်တို့ရောင်းချင်နေခဲ့တဲ့ပမာဏလောက်ပဲကိုးဗျ။ ဆိုးရော့စ်၏ လက်အောက်တွင်လုပ်ကိုင်သူ စတန်လီ ဒရက်ကန်မီလာသည် ဖြစ်ပြီး မူလအစက တည်းက ပေါင်ငွေကြေး၏ အားနည်းချက်ကိုသိရှိခဲ့သည်။ ဆိုးရော့စ်၏ ထည့်ဝင်ငွေပါဝင်လာခြင်းသည် သူ့ကိုအဆင့်မြင်သော နေရာတစ်ခုရယူရန် တွန်းအားပေးခဲ့သည်။
၁၉၉၇ခုနှစ် အာရှတိုက်ဘဏ္ဍာရေးအခက်အခဲပေါ်ပေါက်ချိန်တွင် မလေးရှားနိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ် မဟာသီဟာ ဘင် မိုဟာမက် က ဆောရော့စ် သည် မြန်မာနိုင်ငံကို အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ အဖြစ် လက်ခံခဲ့သော အာဆီယံအဖွဲ့ကြီးအား အပြစ်ပေးရန် သူ၏ ကြွယ်ဝမှုကို အသုံးပြု၍ ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။ ဂျူးလူမျိုးဆန့်ကျင်ရေးသမိုင်းကိုလိုက်၍ မဟာသီဟာ သည် ဆိုးရော့စ်၏ ဂျူးဘာသာနောက်ခံ အခြေအနေကို လေ့လာစုံစမ်းပြီး (ငွေကြေးအတက်အကျကိုဖန်တီးခဲ့သည့်ဂျူးတစ်ယောက်) ဆိုးရော့စ်သည် ဂျူးလျှို့ဝှက်ကြံစည်မှု၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသတွင် ကြိုးဆွဲနေကြောင်း သဘောပေါက်သွား သည်။ ၉ နှစ်ကြာသွားပြီး ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် မဟာသီဟာသည် တောင်းပန်ခဲ့ပြီး သူ၏စွဲချက်များကို ပြန်ရုပ်သိမ်းသွားခဲ့သည်။ ၁၉၉၈ ကမ္ဘာအရင်းရှင်စနစ်ဂယက်တွင် ပြင်ပလူမှုအဖွဲ့အစည်းသည် အန္တရာယ်အတွင်းသို့ ကျရောက်ခဲ့ပြီး ဆိုးရော့စ်သည် ဂယက်ကာလအတွင်း သူ၏အခန်းကဏ္ဍကို အောက်ပါအတိုင်း ရှင်းပြခဲ့သည်။
ဘဏ္ဍာရေးအကျပ်အတည်းစဖြစ်ခဲ့တဲ့ ထိုင်းနိုင်ငံမှာ ၁၉၉၇ ခုနှစ်တုန်းက သူတို့ရဲ့အကျယ်အဝန်းနဲ့ ပြင်းထန်ဆိုးဝါးမှုတွေကြောင့် တော်တော်ကြောက်ရွံ့ခဲ့ရတယ်။ ၁၉၉၇ အစပိုင်းရောက်သွားတော့ ကုန်သွယ်မှုစာရင်းနဲ့ ရင်းနှီးငွေစာရင်းကြား ငွေကြေးကွာဟမှုအကြောင်း ကာကွယ်ပြောဆိုလိုက်နိုင်တော့ ဆိုးရော့စ်ရန်ပုံငွေစီမံခန့်ခွဲမှုအဖွဲ့အတွက် အပြစ်မဲ့ကြောင်းထင်ရှားသွားတာပေါ့။ သတ်မှတ်ကာလ ၆ လမှ ၁ နှစ်နှင့်အတွင်း ၁၉၉၇ အစောပိုင်းကာလတွေမှာ ကျုပ်တို့တွေ ထိုင်းဘတ်ငွေနှင့် မလေးရှားငွေရင်းဂစ်ကို ရောင်းချခဲ့သည်။ (အဲဒါဟာ အနာဂတ်နေ့တွေမှာ ကျုပ်တို့စာချုပ်ချုပ်ရတဲ့အခါကျတော့ လက်ထဲမှာ ထိုင်းဘတ်ငွေနဲ့ မလေးရှားရင်းဂစ်တွေ ကိုင်ဆောင်ထားခြင်းမရှိတော့ဘူး) တစ်ဆက်တည်းပဲ အကျပ်အတည်းကာလတုန်းက မလေးရှားဝန်ကြီးချုပ် မဟာသီဟာ က အခြေအမြစ် မရှိတဲ့စွဲချက်နဲ့ ကျုပ်ကိုစွပ်စွဲခဲ့တယ်။ ဒီအကျပ်အတည်းကာလမဖြစ်ခင် အချိန်တွင်းနဲ့ရှေ့ပိုင်းလတွေကတည်းက ကျုပ်တို့က ငွေကြေး ရောင်းချသူတွေမှမဟုတ်ခဲ့ပဲ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် ကျုပ်တို့က ငွေကြေးတန်ဖိုးစကျသွားတဲ့အချိန်မှာ ဝယ်ခဲ့တဲ့အဝယ်တော်တွေ၊ ကျုပ်တို့ရဲ့အစောပိုင်းရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေ အမြတ်ကျန်အောင် ကျုပ်တို့ ရင်းဂစ်တွေဝယ်ခဲ့လိုက်တာပါ။ (သိပ်မကြာပါဘူး.. အဲလိုပဲဖြစ်သွားတာပဲ။ ကျုပ်တို့တွေ အကျိုးရနိုင်တာတွေကို စာရင်းထဲမှာပဲထည့်ထားခဲ့ရတယ်၊ ဘာလို့လည်းဆိုတော့ မဟာသီယာကရင်းနှီးငွေထိန်းချုပ်မှုအတွက် အခွန်ကောက်မှာကို ကျုပ်တို့ကြောက်လို့လေ။ သူအဲဒီအတိုင်းပဲ နောက်ကျတော့ လုပ်ခဲ့တယ်။) ၁၉၉ရ ခုနှစ် ASEAN ၏စုစုပေါင်းပြည်တွင်းထုတ်ကုန် (GDP) မူလအမေရိကန်ဒေါ်လာတန်ဖိုးသည် ၉.၂ သန်းကျဆင်းခဲ့ပြီး ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင်အမေရိကန်ဒေါ်လာ၂၁၈.၂ သန်း (၃၁.၇%) ကျဆင်းခဲ့ သည်။
ပြည်သူလူထုခန့်မှန်းချက်များ
၂၀၀၈ မေလထုတ် ဆိုးရော့စ်၏စာအုပ်ဖြစ်သည့် ဘဏ္ဍာရေးဈေးကွက်အတွက် နမူနာပုံစံသစ်များ သည် လွန်ခဲ့သည့် ၂၅ နှစ်ကတည်းက ကြိုးစားခဲ့ကာ အရေးနိမ့်ခဲ့ရသည့် "superbubble" အကြောင်းကို ဖော်ပြထားသည်။
ထိုစာအုပ်သည် တတိယမြောက် သူရေးသားခဲ့သောစာအုပ်ဖြစ်ပြီး အနာဂတ်ဖြစ်ရပ်များကို ကြိုတင်ပြောထားသည်များဖြစ်သည်။
သူ၏ဖော်ပြချက်များမှာ-
ကျွန်တော့်မှာ crying wolf ရဲ့မှတ်တမ်းရှိတယ်။ အဲ့ဒါကို ၁၉၈၇ တုန်းက The Alchemy of Finance မှာ ထည့်ခဲ့တယ်။ ပြီးတော့ ၁၉၉၈ တုန်းက The Crisis of Global Capitalism နဲ့ ခု ဒီစာအုပ်ထဲမှာ။ အဲ့သည့် ၃ အုပ်စလုံးက ဘေးအန်တရာယ်ဆိုးတွေကို ကြိုခန့်မှန်းထားတာပါ။ ကောင်လေးက သုံးခါလောက် ဝံပုလွေကိုတမ်းတပြီးငိုတော့ ဝံပုလွေကတကယ်ရောက်လာတယ်။ သူ၏ကြိုတင်ခန့်မှန်းမှုများ မှားယွင်းသွားသောအခါ သူ၏ကိုယ်ပိုင်အောင်မြင်မှုတွေကို အသိအမှတ်ပြုနိုင်ဖို့ စွဲမြဲထင်မှတ်ခဲ့တယ်။
ကျုပ်မှားတဲ့အခါ မှားမှန်းသိလို့ ချမ်းသာလာတာပါ၊ အမှားတွေကို ပြန်လည်ဆန်းစစ်ရင်းနဲ့သာ ဆက်လက်ရှင်သန်ခဲ့တယ်။ ကျုပ်အမှားတစ်ခုခုလုပ်ပြီဆိုရင် ခါးလည်းနာလာတတ်တယ်။ မှားသွားတဲ့အချိန်တိုင်း အဲဒိအမှားကို ပြန်လည်တိုက်ခိုက်နိုင်ရမယ်။ အဲလိုဆုံးဖြတ်ချက်ချလိုက်တဲ့အခါ ခါးနာလည်းပျောက်ပျောက်သွားတယ်။
ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၀၉ တွင် ဂျော့ချ် ဆိုးရော့်စ်က ကမ္ဘာ့ဘဏ္ဍာရေးစနစ်သည် ထိရောက်စွာပြိုကွဲပြီး ပြဿနာ၏အနီးစပ်ဆုံးအခြေအနေကို ဖြေရှင်းရန်အလားအလာရှိနိုင်မည်မဟုတ်ဟု ပြောကြားခဲ့ သည်။
“ဘဏ္ဍာရေးစနစ်ကြီး အားလျော့သွားတာ ကျုပ်တို့မျက်မြင်ကိုယ်တွေ့ပဲလေ […]အဲဒါက ဘဝရဲ့ အထောက်အပံ့တွေပေါ် မူတည်ခဲ့ပြီး အခုလည်းဒီတိုင်းပဲရှိနေဆဲပဲ။
အောက်ခြေနားနီးနီးကို ရောက်နေပြီဆိုတဲ့အကြောင်း လာသတိပေးမယ့်လူလည်းမရှိပါဘူး”
အတွင်းကြိတ်ရောင်းဝယ်ခြင်းပြစ်မှု
၁၉၈၈ တွင် ပြင်သစ်ဘဏ် Societe Generale ၏လွှဲပြောင်းယူမှုကြိုးပမ်းရာတွင် ပါဝင်ရန် တောင်းဆိုခံခဲ့ရသည်။ သူသည် ကမ်းလှမ်းမှုတွင် ပါဝင်ရန်ငြင်းဆန်ခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ကုမ္ပဏီ၏ရှယ်ယာများ ကို ဝယ်ယူခဲ့သည်။
၁၉၈၉ တွင် ပြင်သစ်အာဏာပိုင်များသည် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများစတင်လာခဲ့ပြီး ၂၀၀၂ တွင် ပြင်သစ် တရားရုံးမှချမှတ်ခဲ့သောဥပဒေများမှာ အတွင်းကျိတ်ရောင်းဝယ်ရေးပြစ်မှု ထင်ရှားသူများကို ပြင်သစ်လုံခြုံရေး ဥပဒေအရချမှတ်ရန်နှင့် သူ့ကို အတွင်းသတင်းအချက်အလက်များတွင် အသုံးပြုခြင်းတွင် သုံးခဲ့သည့်ပမာဏဖြစ်သော ဒေါ်လာ ၂.၃ သန်းကို ဒဏ်ငွေပေးဆောင်ခိုင်းခဲ့ သည်။
ပြင်းထန်လှသော ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများကို ရှာမတွေ့ခြင်းမှာ အမှုကိုတရားရုံးသို့တင်ရန် နှောင့်နှေး နေသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဆိုးရော့စ်သည် ဥပဒေနှင့်မညီသောအပြုအမူတိုင်းကို ငြင်းပယ်ခဲ့ပြီး ပြည်သူဗဟုသုတအဖြစ် လွှဲပြောင်းမှုသတင်းအသစ်များကို ပြောကြားခဲ့သည်။ သူ၏အတွင်းကြိတ်ရောင်းဝယ်ရေးပြစ်မှုသည် ပြင်သစ်ရှိ အထက်လွှတ်တော်တရားရုံးသို့ ဇွန် ၁၄ တွင် ထပ်ဆင့်အမှုဆိုင်ခြင်းကိုခံရသည်။
၂၀၀၆ ဒီဇင်ဘာတွင် သူသည် ဥရောပလူ့အခွင့်အရေးတရားရုံးသို့ ၁၄ နှစ်နောက်ကျပြီးမှ အမှုကို ိစိစစ်သည့်အတွက် အယူခံဝင်ခဲ့သည်။
အားကစားဆိုင်ရာများ
၂၀၀၅ တွင် ဆိုးရော့စ်သည် အဖွဲ့ထဲတွင် သာမညအဖွဲ့ဝင်တစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး ဘေ့စ်ဘော ကလပ်အသင်း Washington Nationals ကိုဝယ်ယူရန်ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ အချို့ရီပတ်ပလစ်ကန်တရားစီရင်သူများက ဘေ့စ်ဘော အယုံကြည်ခံခွင့်ကို ဆိုးရော့စ်က အသင်းကိုဝယ်ယူလိုက်ပါက ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းမည်ဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။
၂၀၀၈ တွင် ဆိုးရော့စ်၏နာမည်သည် အီတလီဘောလုံးအသင်းတစ်သင်း AS Roma နှင့် တွဲ၍ပတ်သတ်လာခဲ့သော်လည်း ကလပ်သည် ရောင်းချခြင်းမခံရပေ။ ဆိုးရော့စ်သည် Washington ဘောလုံးအသင်း L.P.၏ဘဏ္ဍာရေးထောက်ပံ့သူဖြစ်ပြီး ၁၉၉၅ ကလပ်အသင်းများတည်ထောင်သောအခါ လုပ်ပိုင်ခွင့်ရရှိသည့် အဓိကဘောလုံးအသင်း D.C United ကို ပိုင်ဆိုင်သည့်အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သော်လည်း ၂၀၀ဝ တွင်အဖွဲ့သည် ထိုလုပ်ပိုင်ခွင့်များ ဆုံးရှုံးခဲ့သည်။
လူမှုရေးပရဟိတလုပ်ငန်းများ
၁၉၇ဝ ကတည်းက ဆိုးရော့စ်သည် လူမျိုးခွဲခြားရေးစနစ်ကြီးမားသော တောင်အာဖရိကရှိ CapeTown တက္ကသိုလ်သို့ တက်ရောက်ခွင့်ရရန် တရားမဝင်ကျောင်းသားများကို ငွေကြေး ထောက်ပံ့ကူညီသူအဖြစ် တက်ကြွစွာပါဝင်ခဲ့ပြီး ဆန့်ကျင်သူများ၏လှုပ်ရှားမှုများကို ကန့်လန့်ကာ နောက်ကွယ်မှနေ၍ ငွေကြေးလှူဒါန်းခဲ့သည်။
ဆိုးရော့စ်၏ ချို့တဲ့သူများကူညီသည့် အဖွဲ့အစည်းတွင် ဆိုဗီယက်ပြည်နယ်များရှိ လူထု ရွေးကောက်ပွဲများကို မြှင့်တင်ရန်အားထုတ်ခြင်းများပါဝင်သည်။ အများအားဖြင့် အလယ်နှင့်အရှေ့ဥရောပဒေသများတွင် ပြင်ပလူမှုအဖွဲ့အစည်း (OSI) နှင့် တခါတရံ ပိုလန်တွင် စတီဖင် ဘက်တိုရီဖောင်ဒေးရှင်းဟု အခြားနာမည်ဖြင့် ခေါ်ဆိုကြသည့် ဆိုးရော့စ်အမျိုးသားဖောင်ဒေးရှင်းတို့မှတစ်ဆင့် ဆောင်ရွက်ဖြစ်ပေါ်သည်။
၂၀၀၃ တွင် PSB က သူသည် စုစုပေါင်းဒေါ်လာ ၄ သန်းလောက် လှူဒါန်းခဲ့သည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့ သည်။ တစ်နှစ်လျှင် ဒေါ်လာသန်း ၅၀ဝ ခန့်အသုံးပြုခဲ့သည်ဟု OSI ကပြောကြားခဲ့သည်။
၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင်း တိုင်းမ်မဂ္ဂဇင်းက ရုရှားတက္ကသိုလ်များသို့ အခြေခံအဆောက်အအုံများအတွက် ဒေါ်လာ ၁၀ဝ သန်း၊ အာဖရိကဆင်းရဲငတ်မွတ်မှုများကို လုံးဝပယ်ဖျက်ပေးမည့် Millennium Promise အတွက် ဒေါ်လာသန်း ၅ဝ ကို အမေရိကန်ရှိစီမံကိန်းများအတွက် ၇၄၂ သန်းပေးသည့် အချိန်တွင် ပေးလှူခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း ၇ ဘီလျံခန့်ကို လှူဒါန်းခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။
အခြားမှတ်တမ်းတင်လောက်သည့် စီမံကိန်းများမှာ အလယ်နှင့်အရှေ့ဥရောပဒေသရှိ သိပ်ပံ ပညာရှင်များနှင့် တက္ကသိုလ်များအတွက် သင်ထောက်ကူများ၊ Sarajevo မြို့အဝန်းရံခံရစဉ် မြို့သားများကိုကူညီခြင်းနှင့် နိုင်ငံတကာပြေလည်မှုတို့ဖြစ်သည်။ ဆိုးရော့စ်သည် ပုံမှန်ငွေသန်း ၄၂ဝ ကို ဗဟိုဥရောပတက္ကသိုလ် CEU သို့ လှူဒါန်းမည်ဟု အာမခံ ကတိပြုခဲ့သည်။ ငြိမ်းချမ်းရေးနိုဘယ်ဆုရှင် Muhammad Yunus နှင့် သူ၏ အသေးစားဘဏ္ဍာရေးဘဏ်ဖြစ်သည့် Grameen Bank အတွက် OSI ထံမှထောက်ပံ့မှုရရှိခဲ့သည်။
ပြန်လည်သုံးသပ်ချက်အရ ပြင်ပလူမှုအဖွဲ့အစည်းသည် ၂၀၀၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် အကြမ်းဖက်မှုကို ခုခံပြောဆိုခဲ့၍ ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် ၄ လကျသွားသော ရှေ့နေ Lynne Stewart ကို သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှ ဆက်နွယ်၍ ရုပ်ဝတ်ထုပစ္စည်းများထောက်ပံ့မှုအတွက် ဒေါ်လာ ၂ သောင်းကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။
OSI ၏ပြောဆိုခွင့်ရှိသူအမျိုးသမီးက "ကျွန်မတို့ရဲ့ထောက်ပံ့ပေးမှုနဲ့ပတ်သက်တဲ့ အဖိုးတန်အကြံ ဉာဏ်တွေပေးခွင့်လည်း ကျွန်မတို့အတွက် ပေါ်ပေါက်လာတယ်။"
ဆိုးရော့စ်ကို New York Times က ဒီမိုကရေစီနှင့်အစိုးရကောင်းကောင်းလက်ထပ်တွင် အားသွန် ခွန်စိုက်လှူဒါန်းသူအဖြစ် သတ်မှတ်သော်လည်း ဆိုးရော့စ်က ထိုသို့သောဆင်းရဲမှုများရှိနေရခြင်းမှာ အစိုးရအုပ်ချုပ်မှု မကောင်းသောကြောင့်ဖြစ်သည်ဟု လက်ခံထားခဲ့သည်။ သူသည် ၁၉၈ဝ တွင် အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်ရှိ လူမှုရေးဆိုင်ရာသုတေသနကျောင်းသစ်၊ ၁၉၉၁ တွင် ဘူဒါပတ်စ်ရှိ ကော်ဗင်းနက်တက္ကသိုလ်နှင့် ရေးလ်တက္ကသိုလ်တို့တွင် ဂုဏ်ထူးဆောင် ပါရဂူဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။
ဆိုးရော့စ်သည် ၂၀၀ဝ ခုနှစ်တွင် ရေးလ်စီမံခန့်ခွဲမှုတက္ကသိုလ်မှ ချီးမြှင့်သည့် ရေးလ် အပြည်ပြည် ဆိုင်ရာ ဘဏ္ဍာရေးဆုကို ရရှိခဲ့သလို ၁၉၉၅ ခုနှစ်တုန်းက Bologna တက္ကသိုလ်က ပေးအပ်သည့် အမြင့်ဆုံးဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ဖြစ်သည့် Laurea Honoris Causa ကိုလည်း ရခဲ့သေးသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု
၂၀၀၃ နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက်နေ့ထုတ် The Washington Post သတင်းစာ၏ အင်တာဗျူးတစ်ခုတွင် ဆိုးရော့စ်က သမ္မတ ဂျော့ချ် ဒဗလျူ ဘုရှ်ကို ရုံးမှထုတ်ပယ်ခြင်းသည် သူ့ဘဝ၏အဓိကအာရုံစိုက် ရာဖြစ်ပြီး ရှင်သန်ခြင်းနှင့်သေဆုံးခြင်း၏အရေးအရာတစ်ခုဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ တစုံတယောက်ကအာမခံချက်ပေးပါက သမ္မတဘုရှ်ကျရှုံးရန် သူ၏စည်းစိမ်ဥစ္စာအားလုံးကို စွန့်လွှတ်မည်ဟုပြောခဲ့သည်။
၂၀၀၄ စက်တင်ဘာ ၂၈ ရက်နေ့တွင် သူသည်လှုံ့ဆော်ပွဲအတွက် ပိုက်ဆံပိုထည့်ပြီး အရပ်ရပ်လှည့် နေသောတရားပွဲတွင် သမ္မတဘုရှ်ကို ဝါရှင်တန်ဒီစီရှိ အမျိုးသားသတင်းစာကလပ်ကိုရောက်အောင် ဘာလို့ပြန်ပြီး ရွေးချယ်မှုမလုပ်သလဲဟူ၍ ရည်ညွန်းခဲ့သည်။
ထိုတရားပွဲစကားအကြောင်းမှာ လူကြိုက်များလာပြီး Dick Cheney ကမတော်တဆ FactCheck.org မှ “factcheck.com” သို့ပြောင်းလိုက်ပြီးနောက် ဒုတိယသမ္မတနေရာအတွက် အချေအတင်ဆွေးနွေးလာကြကာ ဒိုမိန်းပိုင်ရှင်မှာ ထိုပိတ်ဆို့မှုများအားလုံးကို ဆိုးရော့စ်၏ဆိုက်သို့ အကုန်လွှဲပြောင်းရလေသည်။
သူ၏ဖော်ပြချက်ဖြစ်သော The Age of Fallibility တွင် ၂၀၀၆ ခုနှစ်၌ “တည်ငြိမ်စေဖို့ ခလုတ် ကန်သင်းမှာ အမေရိကန်ဖြစ်သည်”ဟူသောအမေးကို ဆိုးရော့စ်က “တစ်ကမ္ဘာလုံးက ဘယ်လိုမြင်လဲဆိုတာပေါ်ပဲ မူတည်ပါတယ်” ဟုဖြေကြားခဲ့သည်။ အမေရိကန်တွေကြားရင်တော့ တော်တော်အံ့အားသင့်သွားမှာပဲလို့ ကျုပ်ထင်တယ်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ကမ္ဘာအတွက် အစီအစဉ်တွေကို ချမှတ်တယ်လေ။ အဲဒိတော့ တစ်ကမ္ဘာလုံးက ထိုလုပ်ငန်းစဉ်ကို တုံ့ပြန်ကြတာပေါ့။ စက်တင်ဘာ ၁၁ ရက်နေ့အပြီးတွင် “အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ပွဲ”အဖြစ် ကြေညာလိုက်ပြီး ကမ္ဘာတစ်ခုလုံး အတွက် မှားယွင်းတဲ့လုပ်ငန်းစဉ်ကို စီစဉ်ခဲ့ပြီ၊ ဒီစစ်ပွဲကိုခင်ဗျားတို့ဆင်နွှဲတဲ့အခါ အပြစ်မဲ့တဲ့ သားကောင်တွေအဖြစ် မလွဲဧကန်ဖန်တီးလိုက်တာပါပဲ”
၂၀၀၄ သမ္မတရွေးကောက်ပွဲမတိုင်ခင်တွင် Soros သည် အမေရိကန်အစိုးရဆိုင်ရာလှုပ်ရှားမှု အတွက် ကြီးမားသောလှုဒါန်းသူတစ်ယောက်မဟုတ်သော်လည်း ၂၀၀၃-၂၀၀၄ ရွေးကောက်ပွဲ ကာလအတွင်း Center for Responsive Politics အတွက် သူသည် အဖွဲ့ပေါင်း ၅၂၇ ဖွဲ့ကို ဒေါ်လာ ၂၃၅၈၁၀၀ဝ လှုဒါန်းခဲ့ပြီး ဘုရှ်ကျရှုံးစေရန်ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအခွန်တံဆိပ် 26U.S.C.527 ကိုချမှတ်ပြီးနောက် ၅၂ရ အဖွဲ့အစည်းသည် အမေရိကန်အခွန်ကင်းလွတ်သော အဖွဲ့အစည်းအမျိုးအစားတစ်ခုဟုအမည်ပေးခဲ့သည်။ ဆိုးရော့စ်အားထုတ်ခဲ့သော်လည်း ဘုရှ်သည် သမ္မတအဖြစ် ဒုတိယအကြိမ်ရွေးချယ်ခံရသည်။
ဘုရှ်၏ရွေးကောက်ပွဲပြီးနောက် ဆိုးရော့စ်နှင့် အခြားလှုဒါန်းသူများသည် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ ငွေကြေး မတည်သူများအဖွဲ့အသစ်ဖွဲ့ပြီး Democracy Alliance ဟုခေါ်ခဲ့ကြကာ ပေါ်ပေါက်လာသော အကြောင်းအရာများကို ထောက်ပံ့ရန်နှင့် အမေရိကန်တွင် အခြေခံအဆောက်အအုံများ တိုးတက်တည်ထောင်လာစေရန်ဖြစ်သည်။
ဆိုးရော့စ်သည် အစိုးရလက်အောက်ခံပြည်နယ် လှုံ့ဆော်ပွဲများတွင် ထည့်ဝင်သောငွေဖြူများ အဆုံးသတ်သွားဖို့ မျှော်လင့်ရသည့် ၂၀၀၂ ခုနှစ် McCain-Feingold Bipartisan လှုံ့ဆော်မှု ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရေးအက်ဥပဒေအတွက် ထောက်ပံ့ပေးခဲ့သည်။
ဆိုးရော့စ်သည် ၅၁ရ အဖွဲ့အစည်းသို့ ငွေဖြူလှုဒါန်းမှုများပြုလုပ်ခဲ့ပြီး သူသည် တူညီသော လာဘ်စားမရိုးသားမှုများ မမြင့်တက်စေရန် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်သူများ သို့မဟုတ် နိုင်ငံရေးပါတီများကို တိုက်ရိုက်လှူဒါန်းခဲ့သည်။
၂၀၀၉ ဩဂုတ်တွင် ဆိုးရော့စ်သည် နယူးရော့်ပြည်နယ်ရှိ လူအများနှင့် တန်းတူအခွင့်အရေး မရရှိသော ကလေးငယ်များကို သီးသန့်ရွေးချယ်လှုဒါန်းပြီး ကလေးအရေအတွက် ကန့်သတ်ချက် မရှိပဲ ၃ နှစ်မှ ၁ရ နှစ် အတွင်းရှိ ကလေး တစ်ယောက်လျှင် ဒေါ်လာ၂၀ဝ နှုန်း အကျိုးအမြတ် ခံစားခွင့်ကဒ်များကို မိဘများအားပေးခဲ့သည်။
ထပ်တိုးသည့်အနေဖြင့် ၂၀၀၉ ခုနှစ် အစိုးရလက်အောက်ခံအက်ဥပဒေအဖွဲ့ထံမှ ရရှိခဲ့သည့် ဒေါ်လာသန်း ၁၄ဝ ကို နယူးရော့ခ်ပြည်နယ်ရန်ပုံငွေအဖွဲ့သို့ ထည့်ဝင်ခဲ့သည်။
အရှေ့ပိုင်းဥရောပ
New Statesman ရှိ Neil Clark ၏ပြောစကားအရ အရှေ့ဥရောပကွန်မြူနစ်ဝါ၏ ပြိုလဲအရေးနိမ့်မှု တွင် ဆိုးရော့စ်၏အခန်းကဏ္ဍသည် အရေးပါလှသည်ဟုဆိုသည်။
၁၉၇၉ ခုနှစ်မှစတင်၍ ပြင်ပလူမှုအဖွဲ့အစည်း၏ တရားရုံးရှေ့နေဖြစ်သည့် ဆိုးရော့စ်သည် ပိုလန် စည်းလုံးညီညွတ်ရေးလှုပ်ရှားမှု၊ ချက်ကိုစလိုဗားကီးယားနှင့် အန်ဒရီ ဆကာရပ်အရပ်ရှိ အမိန့်စာ ၇ရ အပါအဝင် အစိုးရဆန့်ကျင်သူများအားလုံးကို တစ်နှစ် ဒေါ်လာ ၃ သန်းခန့် ငွေကြေးထောက်ပံ့ခဲ့သည်။ ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် သူသည် ဟန်ဂေရီတွင် ပြင်ပလူမှုအဖွဲ့အစည်းကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ဆန့်ကျင်ဖက် လှုပ်ရှားမှုများနှင့် လွတ်လပ်သောမီဒီယာများနှင့် ပက်သတ်ကာ မီလီယံဒေါ်လာပေါင်းများစွာကို အလျှံပယ်မြှုပ်နှံခဲ့သည်။
ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုကြီးကျဆုံးခဲ့ပြီးသော်လည်း ဆိုးရော့စ်၏ငွေကြေးထောက်ပံ့မှုသည် ဆိုဗီယက်အသိုင်းအဝိုင်းကြားတွင် အရေးပါသောနေရာတွင် ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့သည်။
ဆိုးရော့စ်က သူ၏အခန်းကဏ္ဍမှာ ပိုမိုတွင်ကျယ်လာကြောင်းပြောသော်လည်း နှင်းဆီ တော်လှန်ရေးအောင်မြင်မှုကို အတိမ်းအစောင်းမရှိစေရန်အတွက် ဂျော်ဂျီယာရှိ သူ၏ အကြို ဒီမိုကရက်တစ်အခြေခံအစီအစဉ်များကို ရုရှားနှင့်အနောက်ပိုင်းရှိလေ့လာသူများက သေချာ စဉ်းစားဆင်ခြင်ကြသည်။
ဂျော်ဂျီယာ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Salome Zourabichvili က ဆိုးရော့စ်ဖောင်ဒေးရှင်းကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းမျိုးသည် ငြင်းပယ်စရာမရှိသည့် တော်လှန်ရေးကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်သည့် ဆိုးရော့စ်ဖောင်ဒေးရှင်း၏ဆွဲဆောင်ရာကို လိုက်ပါ သည့် NGO များသည် ဒီမိုကရေစီမူပြုခြင်း၏ မူလအစဖြစ်ကြောင်း ရေးသားခဲ့သည်။
သူမက တော်လှန်ရေးနောက်ပိုင်းတွင် ဆိုးရော့စ်ဖောင်ဒေးရှင်းနှင့် NGO အဖွဲ့များ ပူးပေါင်းခြင်း သည် စွမ်းအားတစ်ရပ်ဖြစ်သည်ဟု ထင်မြင်ယူဆသည်။ အချို့သော ဆိုးရော့စ်နောက်ခံ ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုအဖွဲ့များကို kazakhstan နှင့် Turkmenistan တွင် တရားဝင်တားမြစ်ပိတ်ပင်ထားသည်။
တူရကီရှိ လူမှုရေးလှုပ်ရှားမှုအသင်း၏ ဦးဆောင်သူ အဲစစ်စ် ကတ်တူလက်စ်က အင်တာဗျူးတစ်ခု တွင် ဆိုးရော့စ်က သူလုပ်ချင်တဲ့ဆန်ဒတွေကို NGO တွေကို အသုံးချခိုင်းစေပြီးတော့ ယူကရိန်းနဲ့ ဂျော်ဂျီယာနယ်တွေမှာ ဆောင်ရွက်ခဲ့တယ်၊ နောက်နှစ်နည်းနည်းကြာတော့ ရှရှားတွေက နိုင်ငံခြားသားတွေဆီက ပိုက်ဆံယူနေတဲ့ NGO ကို တားမြစ်တဲ့ဥပဒေထုတ်လိုက်တယ်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
"အခွန်နှင့်ငွေကြေးစည်းမျဉ်းဖာက်ဖျက်ခြင်း"ကြောင့် အစိုးရထံတွင် ဒဏ်ကြေးဒေါ်လာ ၃ သန်း ပေးဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၉ရ တွင် ဆိုးရော့စ်သည် ဘယ်လာရပ်စ်ရှိ သူ၏အဖွဲ့အစည်းကို ပိတ်ခဲ့သည်။ New York Times သတင်းစာအရ ဘယ်လာရပ်စ်သမ္မတ အလက်ဇန်းဒါး လူကပ်ရှန်ကိုသည် အနောက်ဘက်ဒေသနှင့် ရှရှားရှိ ဘယ်လာရပ်တွင်တည်ရှိသော ဆိုးရော့စ်ဖောင်ဒေးရှင်းနှင့် အခြားလွတ်လပ်သော NGO အဖွဲ့များကို ထိန်းချုပ်ရန်နှင့် မြို့ပြလူ့အခွင့်အရေးကို နှိမ်နှင်းချေမှုန်း ရန်အတွက် အစွမ်းကုန်ကြိုးပမ်းကာ အကြီးအကျယ်ထောက်ပြဝေဖန်ခဲ့ကြောင်း ပါရှိသည်။
ဆိုးရော့စ်က ထိုလှုပ်ရှားပွဲ၏ အကောင်းမွန်ဆုံးအပိုင်းကို လွတ်လပ်သောလူ့အဖွဲ့အစည်းကို ဖျက်ဆီးခြင်းဟု ခေါ်ဆိုလေသည်။ ၂၀၀၉ ဇွန်လတွင် ဆိုးရော့စ်သည် အလယ်ပိုင်းနှင့်အရှေ့ပိုင်းဥရောပရှိ စီးပွားရေးအကျပ်အတည်း ကာလတွင် ဒဏ်ခံခဲ့ရသော ဆင်းရဲသူများ၊ စေတနာ့အဖွဲ့အစည်းများနှင့် အစိုးရမဟုတ်သော အဖွဲ့များအတွက် မီလီယံဒေါ်လာ ၁၀ဝ ကိုလှူဒါန်းခဲ့သည်။
အာဖရိက
တောင်အာဖရိကရှိ ပြင်ပလူမှုအဖွဲ့အစည်းလှုပ်ရှားမှုအသင်းသည် ဆိုးရော့စ်ပါဝင်တည်ထောင် ခဲ့သော အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။
ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံရှိ အချက်အချာကျသော ဒေသခံအဖွဲ့အစည်း၏ အုပ်ချုပ်ပုံနည်းစနစ်ကို ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး ဒီမိုကရက်တစ်အပြောင်းအလဲလှုပ်ရှားမှုကို တည်ထောင်ခဲ့ခြင်း၏ နောက်ကွယ်ရှိ အဓိကတွန်းအားဖြစ်သည့် ဇင်ဘာဘွေကုန်သွယ်ရေးလွှတ်တော်ကိုလည်း ညွှန်ကြားအုပ်ချုပ်သူ ဂေါ့ဖရီ ကန်ရန်ဇီးသည် အထက်ပါဆိုးရော့စ်အဖွဲ့အစည်း၏ ညွှန်ကြားရေးမှူးဖြစ်သည်။
မူးယစ်ဆေးဝါးဥပဒေပြင်ဆင်ပြောင်းလဲရေး
ဆိုးရော့စ်သည် မူးယစ်ဆေးဝါးမူဝါဒပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကို မြှင့်တင်ရန် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ရန်ပုံငွေကြေးများ အမြောက်အမြားဖြည့်တင်းခဲ့သည်။
၂၀၀၈ တွင် ဆိုးရော့စ်သည် မူးယစ်ဆေး ၁ အောင်စ (၂၈ ဂရမ်) လက်ဝယ်တွေ့ရှိပါက ရာဇဝတ်မှု မမြောက်ဟူသော မက်ဆာချူးမူးယစ်ဆေးပေါ်လစီလှုပ်ရှားမှုဟု လူသိများသည့် မက်ဆာချူး ပြည်နယ်ရှိ အောင်မြင်သွားသည့် လျှို့ဝှက်မဲလမ်းစဉ်ကို ဒေါ်လာ ၄ သိန်း ကူညီခဲ့သည်။
ဆိုးရော့စ်သည် ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် မူးယစ်ဆေးဝါးအကြမ်းဖက်မှုဆိုင်ရာအမှုများ မကျူးလွန်သူများ အတွက် ထောင်ကိုဆောက်လုပ်ခြင်းဖြင့် မူးယစ်ဆေးဝါးပြန်လည်ထူထောင်ရေးစီမံကိန်းကို တိုးချဲ့ကာ မအောင်မြင်လိုက်သော လျှို့ဝှက်မဲလမ်းစဉ်ဖြစ်သည့် ကယ်လီဖိုးနီးယားစီမံကိန်း ၅ အတွက် ဒေါ်လာ ၁.၄ သန်းကိုထောက်ပံ့ရန် ပြည်သူလူထုကြိုးပမ်းမှုအတွက် လှူဒါန်းခဲ့သည်။
၂၀၁ဝ အောက်တိုဘာလတွင် ဆိုးရော့စ်သည် ကယ်လီဖိုးနီးယားစီမံချက် ၁၉ ကိုထောက်ပံ့ရန် အတွက် ဒေါ်လာ ၁ သန်းလှူဒါန်းခဲ့သည်။
၂၀၀၉ အောက်တိုဘာ အင်တာဗျူးမှတ်တမ်းများအရ marijuana သည် စွဲလမ်းနှစ်သက်မှု နည်းသော်လည်း ကလေးနှင့်ကျောင်းသားများအတွက် မသင့်တော်ဟု ဆိုးရော့စ်က ထင်မြင်ကြောင်း သိရသည်။ သူသည်လည်း ထိုနှစ်များအတွင်း မသုံးစွဲခဲ့ပေ။
LulzSec
Lulz Security (အများစုက LulzSec ဟုသိထား) သည် အနက်ရောင်ဟက်ကာ အုပ်စုတစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းသည် နာမည်ကြီး Sony Pictures ကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းများအား ၂၀၁၁ ခုနှစ်ကတည်းက ဖျက်လိုဖျက်ဆီးလုပ်ခဲ့သည်။ ယင်းအဖွဲ့သည် စီအိုင်အေ ဝဘ်ဆိုဒ်အား ရက်ပေါင်းများစွာ offline ဖြစ်အောင်လုပ်ခဲ့ရာ၌ အဓိကတာဝန်ရှိသူ ဖြစ်ခဲ့သည်။ အချို့သော လုံခြုံရေးပညာရှင်များက LulzSec သည် ယိုပေါက်ရှိသောစနစ်နှင့် စကားဝှက်အဟောင်းများအား အားနည်းချက်တစ်ခုအဖြစ် အသုံးချသည်ဟု မှတ်ချက်ပေးကြသည်။ ထိုအဖွဲ့သည် နာမည်ကြီး အဖွဲ့အစည်းများအား ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် လူသိများလာခဲ့သည်။ LulzSec ၏ ကနဦး တည်ထောင်သူမှာ လုံခြုံရေး ပညာရှင် Sabu ဟု သိရသည်။ သူသည် LulzSec အဖွဲ့ဝင်များအား နောက်ကြောင်းလိုက်ရန် အာဏာပိုင်များအား အကူညီပေးခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။ မတ်လ ၂၀၁၂ တွင် Sabu ကြောင့် LulzSec အဖွဲ့ဝင် အနည်းဆုံး လေးယောက် အဖမ်းခံလိုက်ရသည်။ ဗြိတိသျှအာဏာပိုင်များက LulzSec အဖွဲ့ဝင်များဖြစ်သော Mustafa Al-Bassam နှင့် Topiary တို့အား ဖမ်းမိသည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်
ဂျော့ချ် ဆိုးရော့စ်
သေဆုံးခြင်းနှင့်သေဆုံးပုံ
၂၀၀၁ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် စတင်လာခဲ့သော သေဆုံးခြင်းနှင့်ပူဆွေးဝမ်းနည်းခြင်း၏ အစဉ်အလာနှင့် အတွေ့အကြုံကို နားလည်ပြောင်းလဲမှုကို ရှာဖွေသည့် အမေရိကရှိ သေဆုံးမှုစာရင်းသည် ပြင်ပ လူမှုအဖွဲ့အစည်း၏ တစ်ခုသောစီမံကိန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် ဆိုးရော့စ်သည် ဟမ်းလော့အဖွဲ့အစည်း၏အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သော သူ၏မိခင်ကို ကိုယ့်ကိုကိုယ်သတ်သေရာတွင် ကူညီပေးရန် မိခင်၏ကမ်းလှမ်းမှုကို ခံခဲ့ရကြောင်း မိန့်ခွန်းပြော ရာတွင် ပြောပြခဲ့သည်။
သနကျင်းရွာ၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်
သနကျင်းရွာ (Thanakyin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်၊ ကျောက်မဆင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၀၉၉ ဖြစ်သည်။
ဂျော့ချ် ဆိုးရော့စ်
သေဆုံးခြင်းနှင့်သေဆုံးပုံ
ထိုမိန့်ခွန်းတွင်ပင် သူသည် ရန်ပုံငွေကူညီခဲ့သော လှုပ်ရှားမှုဖြစ်သည့် အော်ရီဂွန်သေဆုံးမှု ဂုဏ်သိက္ခာအက်ဥပဒေကို လက်မှတ်ထိုးခဲ့သည်။
ပညာရေးနှင့်ယုံကြည်မှုများ
ဆိုးရော့စ်သည် ဒဿနပိုင်းဆိုင်ရာတွင် စိတ်အားထက်သန်မှုရှိပြီး သူ့ကိုယ်သူ ဒဿနအတွေး အခေါ်ရှင်အဖြစ် အထောက်အကူဖြစ်စေရန် ဘဏ္ဍာရေးလုပ်ငန်းခွင်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်ဟု ပြောခဲ့သည်။
သနကျင်းရွာ၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝန်းသိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂျော့ချ် ဆိုးရော့စ်
ပညာရေးနှင့်ယုံကြည်မှုများ
သူ၏အတွေးအခေါ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ရှုမြင်သုံးသပ်ချက်များသည် လန်ဒန်စီးပွားရေးကျောင်းတွင် တက်ရောက်စဉ်က ဆည်းပူးလေ့လာခဲ့သော ကားလ် ပေါ့ပါ၏အလွှမ်းမိုးခံနေရသည်။ သူ၏ပြင်ပလူမှုအဖွဲ့အစည်းသည် ပြင်ပလူမှုရေးနှင့် သူ၏ရန်သူများဟူသည့် ပေါ့ပါ၏အလုပ်နှစ်ခု၏ နာမည်ကို ယူ၍ပေးထားခြင်းဖြစ်ပြီး ဆိုးရော့စ်၏ တွေးခေါ်မှုလုပ်ရပ်များသည် သိထားသမျှ မှားယွင်းနေနိုင်သောကြောင့် ပြန်လှန်မေးခွန်းထုတ်ပြီး အမှန်ဖြစ်အောင်လုပ်သည့် မှားယွင်းနိုင်မှု နည်းစနစ်စည်းမျဉ်းအကိုင်းအခက်များသည် ပေါ့ပါ၏ဒဿနများမှ စီးဆင်းသည်။
လိုက်လျောညီထွေတုံ့ပြန်မှု၊ ငွေကြေးဈေးကွက်နှင့် စီးပွားရေးသီအိုရီ
ဆိုးရော့စ်၏ အရေးအသားများသည် ဈေးကွက်လုပ်ဆောင်ချက်များအတွင်းသို့ ချဉ်းနင်းလာသည့် လူပုဂ်ဂိုလ်များ၏ဘက်လိုက်မှုများ၊ စီးပွားရေး၏အခြေခံဖြစ်သည့် စိတ်သိခံစားမှုများကို ယာယီအားဖြင့် ပြောင်းလဲခြင်းအကြောင်းကို ဖော်ပြသော လိုက်လျောညီထွေတုံ့ပြန်မှု၏ သဘောတရားအကြောင်းကို အလေးအနက် အာရုံစူးစိုက်နေသည်။
ဆိုးရော့စ်က စီးပွားရေးအဆောက်အအုံ၏ အခြေခံစိတ်သိခံစားမှုများကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်ချက်များ သည် ဟန်ချက်ညီခြင်းထက် မညီခြင်းက စံပြုမှတ်သားစေနိုင်လောက်ပြီး စွမ်းဆောင်ရည်ပြည့်ဝနိုင် ရာသော ဈေးကွက်အတွက် ထိုအများကြိုက် စီးပွားရေးသီအိုရီသည် ယခုအခြေအနေများပေါ်တွင် အကျိုးသက်ရောက်မှုမရှိဟု ငြင်းချက်ထုတ်ခဲ့သည်။
ဆိုးရော့စ်သည် ပြောင်းလဲတိုးတက်သော ဟန်ချက်မညီသည့်အခြေအနေ၊ ငြိမ်သက်နေသော ဟန်ချက်မညီသည့်အခြေအနေနှင့် ဟန်ချက်ညီလုနီးပါးအခြေအနေများ၏ သဘောတရားများကြောင့် ဆိုးရော့စ်သည် နာမည်ကျော်ကြားလာရသည်။ လိုက်လျောညီထွေတုံ့ပြန်မှုသည် အဓိကအတွေးအခေါ် ၃ ချက်ပေါ်တွင် အခြေခံသည်။
လိုက်လျောညီထွေတုံ့ပြန်မှုသည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ အဂတိလိုက်စားမှုများပြားလာခြင်းကဲ့သို့ အထူးအခြေအနေများအတွက် ရှာဖွေတွေ့ရှိထားသော အကောင်းဆုံးရှာဖွေချက်ဖြစ်ပြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုပြိုင်ပွဲနေရာတစ်လျှောက် ပျံ့နှံ့သွားသည်။ အဂတိလိုက်စားမှု မြင့်တက်လာရသည့် ဥပမာများမှာ (၁) တရားမျှတမှုကို ခြယ်လှယ်ခြင်း သို့ (၂) ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ၏ လမ်းကြောင်းအဟောင်းကို လိုက်လျှောက်သည့်အကျင့်တို့ဖြစ်သည်။ ဥပမာ။ ။ လိုက်လျောညီထွေတုံ့ပြန်မှုသည် တိကျသေချာသောအခြေအနေဖြစ်သည့် ဟန်ချက်ညီသော ဖြစ်စဉ်သည် ဖြစ်နိုင်ခြေများကို အကောင်းဆုံးစဉ်းစားဆင်ခြင်ခြင်း
Reflexivity သည်ကြားကာလများတွင် ပေါ်ပေါက်လာရခြင်းမှာ ယင်းသည် သေချာသော အခြေအနေများတွင် အများစုသိသာထင်ရှားစွာဖြစ်ပေါ်လာသည်၊ ဥပမာ-ဟန်ချက်ညီသော ဖြစ်စဉ်ကိုဖော်ပြရာတွင် ဖြစ်နိုင်စွမ်းအကြောင်းအချက်သည် အကောင်းဆုံး စဉ်းစားစရာဖြစ်သည်။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ၏ အရင်းအနှီးဈေးကွက်ရှိ စူးစမ်းလေ့လာမှုနှင့် ပူးပေါင်းပါဝင်မှုတို့သည် တန်ဖိုး သတ်မှတ်မှုနှင့် အခြေခံဖြစ်ရပ်နှင့်ရလဒ်များကို လွှမ်းမိုးထားနိုင်သည်။