cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
မိန်းမရှစ်ဦး
မိန်းမရှစ်ဦး
ဘုရားရတနာနှင့်၊ အများတကာ စားရာဖို့က၊ တချို့တဝက်ခူးလို့၊ လက်ဦးပင်၊ တင်ဝေမျှခဲ့၊ ပြည့်ဝ သီကရီနှင့်၊ ဗိရဏီ နတ်ဘုံမှာဖြစ်ပါသတဲ့၊ ကသစ်ပင် သာသည့်အောက်တွင်မှ၊ ရှစ်ယောက်ပြိုင်ဆွေလုံမီးတို့၊ ဘုံဗိမာန်ပြဿဒ်ကြီးနှင့်၊ နတ်သမီးတွေ ဖြစ်စေကြောင်းဖြင့်၊ တကောင်းတိုင် ကြေးစည် နှက်ပါလို့၊ လောင်းရေစက် အရေးယူ၊ သွေးတူတဲ့ စိတ်ကူး။
သုဒဿနာ နတ်ရွာသို့ရောက်တော့၊ ဗလချာနောက်အောင် စိတ်ပျော်ပိုက်လို့၊ ကောက်စိုက်သလို ကိုယ်တို့မကုန်းရပေဘူ့၊ ဟိုထုံးစံ ဝတိန်ဓလေ့ဟာမို့ သိမ်မွေ့စွာ မာဏဝီတို့၊ အာသာဝတီ ဆိုတဲ့ ပန်းငယ်နှင့်၊ ကိုယ်လျှမ်းအောင် ထိန်ထိန်ညီးတဲ့၊ စိန်ဘီးတင် စိန်ဆံပတ်ကဲ့ပြင်၊ နားကပ်ခွေ စိန်ရတနာနှင့်၊ နံ့ရွှေသာ ချေကာလိမ်းလို့၊ ဇာကတီ ကြာခြည်၊ စိမ်းငယ်နှင့်၊ ကမ္ဗာလာ အထည်ပေါ်တာရှည်ပျော်လို့၊ ငြိမ်းကြပါလိမ့်၊ မိန်းမရှစ်ဦး။
ခက်ဆစ်
၁။ မြေပဝရံ = မြင့်မြတ်သောမြေ။
၂။ ဧသံ = မောင်းထောင်ရွာရှိ ရပ်ကွက်တစ်ခုအမည်။
၃။ ပြည့်ဝ = အိမ်စေမိန်းမ။
၄။ သီကရီ = ဆင်းရဲငြိုငြင်စွာဖြင့်။
၆။ ကသစ်ပင် = တာဝတိံသာနတ်ပြည်တွင် ပေါက်သော သစ်ပင်။
ကုက္ကိုကုန်းရွာ၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်
ကုက္ကိုကုန်းရွာ (Kokekokone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်၊ မကြီးပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၉၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မကြီးပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၄၁ ဦး၊ မ ၁၁၃၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၇၃ ဦးနေထိုင်သည်။
မိန်းမရှစ်ဦး
ခက်ဆစ်
၇။ ဆွေလုံမီး = လုံမအရွယ်၊ သမီးအရွယ်။
ကုက္ကိုကုန်းရွာ၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါင်းတည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိန်းမရှစ်ဦး
ခက်ဆစ်
၈။ သုဒဿနာ = သိကြားမင်း စံရာမြို့။
၉။ မာဏဝီ = လုံမပျို။
၁၀။ အာသာဝတီ = တာဝတိံသာနတ်ပြည် စိတ္တလတာ ဥယျာဉ်တွင် ပွင့်သည့်ပန်း။
၁၁။ ဇာကတီ = နူးညံ့သော ကတ္တီပါသား။
၁၂။ ကြာချည် = ပိုးမျှင်တို့ဖြင့် ရက်လုပ်သော အထည်။
၁၃။ ကမ္ဗလာ = သားမွေးဖြင့် ရက်လုပ်သော အထည်။
မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော ခေါင်းစဉ်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ဝင်းအောင် (လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်၊ ၁၉၅၈ ခုနှစ်ဖွား)
ဒေါက်တာဝင်းအောင် (၁၅ အောက်တိုဘာ ၁၉၅၈ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမား၊ ဆရာဝန်နှင့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားဟောင်းတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ခင်ဦးမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်မှ ရွေးကောက်ခံရသူ ဖြစ်သည်။ သူသည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး
ဒေါက်တာဝင်းအောင်ကို ၁၉၅၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ကန့်ဘလူမြို့နယ်၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် ဆေးတက္ကသိုလ် (မန္တလေး)မှ ဆေးပညာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှု
၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ခင်ဦးမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ရွေးကောက်ခံခဲ့ရသည်။ သူသည် ပြည်သူ့လွှတ်တော် အစိုးရ၏ အာမခံချက်များ၊ ကတိများနှင့် တာဝန်ခံချက်များ စိစစ်ရေးကော်မတီတွင်လည်း အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။
အကျဉ်းကျခြင်း
၂၀၀၃ ခုနှစ်၊ မေလ ၃၀ ရက်တွင်ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဒီပဲယင်းအရေးအခင်းတွင် ၅ ည အချုပ်ဖြင့် ကလေးထောင်တွင် ၇ လခွဲ ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရပြီး ၂၀၀၄ ဇန်နဝါရီ  ၁၆ ရက်တွင် ပြန်လည် လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ ထပ်မံ၍ ၂၀၀၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၆ ရက်နေ့တွင် ဖမ်းခံရပြီး ဇူလိုင် ၈ ရက်နေ့တွင် ရွှေဘိုအကျဉ်းထောင်တွင် ဦးနေဝင်းရှုပ်သမျှစာအုပ်မှုဖြင့် ပုံနှိပ်ဥပဒေပုဒ်မ ၂၀ ဖြင့်  ၇ နှစ်၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ ၂၀၀၃ ခုနှစ် မိုးကုတ်ခရီးစဉ် ဗီဒီယိုခွေမှုဖြင့် ၃၂(ခ) အရ ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်ဖြင့် စုစုပေါင်း ၁၀နှစ် ကျခံခဲ့ရသည်။ ထောင်ထဲရောက်ပြီး ၁၀လအကြာ ၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံရေးဥပဒေပုဒ်မ ၅(ည)ဖြင့် ၇ နှစ် ထပ်တိုးချမှတ်ခံခဲ့ရကာ စုစုပေါင်း ၁၇ နှစ် ပြစ်ဒဏ်ကျခံခဲ့ရသည်။ ထောင်ထဲရောက်ပြီး  ၆ နှစ်နှင့် ၇လ အကြာ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ  ၁၃ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်လွတ်ငြိမ်း ချမ်းသာခွင့်ဖြင့် ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ
ကျမ်းပြုယောက်ျား
ကျမ်းပြုယောက်ျား ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။
ကျမ်းပြုယောက်ျား
အလဇ္ဇီ လဇ္ဇီ တချို့ငယ်နှင့်၊ ဘယ်မြို့ ဘယ်ရွာက၊ ဘယ်ဆရာ ဘယ်လိုကျင့်လို့၊ ဘယ်သင့် ဘယ်လိုပြုရင်ဖြင့်၊ ဘယ်ကုသိုလ် ဘယ်ကိုသွားသည်ဟု၊ စကားအစုံနှင့်၊ တရားပုံ အခြေသိပေတဲ့၊ ဖျားစေတီ ဒါယကံ။
ဥပဒေလိမ္မာဟန်ကြောင့်၊ ကြိမ်ရာဒဏ်ထောင်ဒဏ်ထားနိုင်ရဲ့၊ တရားမလော်လီဘု ကော်မတီ ဝန်စုဘုန်းပေမို့၊ နှစ်လုံးဝယ်ပညာကြွယ်သော်ကကြောင့်၊ သုံးရွှေဆယ် မြေပိုင်နက်မှာ၊ ရုံးတက်ရပြန်။
ဘွဲ့ကဗျာတျာတေးနှင့်၊ စာရေးသူဟူသမျှတို့ကို၊ သူကပင် မူတင်လို့ ထုတ်နိုင်ငဲ့၊ ဘယ်ရုပ်စုံ၊ ဘယ်စင်လာခဲ့တော့၊ မယှဉ်သာ ပညာအထွဋ်ဟာမို့၊ နားဝင်သာအောင် လင်္ကာရွတ်နိုင်ရဲ့၊ ဝိုင်းကျွတ်လို့ ပေလာကန်၊ လေအာသံ မောက်ကြွား၊ အဖြာဖြာသဒ္ဓါရှိသမျှ၊ ပါဠိမြန်မာပြန်လို့၊ အဘိဓာန်ဋီကာထွင်တဲ့၊ စတုရင်္ဂါဗလံဟု၊ ရာဇဓမ် အမတ်ကြီးကဲ့သို့၊ တတ်သီး၊ ပုံပညာစူးဘိ၊ အထူးသူတယ်တဲ့၊ ဦးလူငယ် ရွှေဆယ်ရုံးတွင်မှ၊ တလုံးတောင် ရွှေမေရုကဲ့သို့၊ ရဟန်းတကာ စမ်းလှာလို့ မတုနိုင်တဲ့၊ ကျမ်းပြုယောက်ျား။
ခက်ဆစ်
၁။ အလဇ္ဇီ = အရှက်ကင်းသူ။
၂။ လဇ္ဇီ = အရှက်ရှိသူ။
၃။ ဖျာ့းစေတီ = ဘုရားစေတီကို ကဗျာသံနှင့် ရွတ်သည့်အတိုင်း ရေးသည်။
၄။ ကော်မတီ = အဖွဲ့ဝင် (အင်္ဂလိပ်စကား)။
၅။ ပေလာကန် = ရှေးကစာရေးရာတွင် မြှုပ်ထားလိုသော နေရာတွင် ပေလာယျကန်၍ ထားလေ့ရှိသည်။
၆။ လေအာသံ = အာဘောင်အာရင်းနှင့် လေလုံးမိုးလုံး ထွားသောအသံ။
၇။ စတုရင်္ဂလ = ပင်းယခေတ် ပညာရှိကြီးတစ်ဦး၏ အမည်။
၈။ ရာဇဓံ = ရာဇဓမ္မမင်းတို့၏ ကျင့်ထုံးဥပဒေ။
မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် နာမည်ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော နာမည်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ဖုဂျိမိချေားဘူတာ (ခါနာဂါဝါ)
ဖုဂျိမိချေားဘူတာ  (富士見町駅 ဖုဂျိမိချေား - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခါနာဂါဝါခရိုင်၊ ခမခုရမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခရမ်းရွာ၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်
ခရမ်းရွာ (Khayan)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်၊ ခရမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၅၁၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခရမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၇၃ ဦး၊ မ ၁၀၁၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၈၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သနပ်ပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုန်းသာရွာ၊ အုတ်တွင်းမြို့နယ်
ကုန်းသာရွာ (Konethar)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ အုတ်တွင်းမြို့နယ်၊ တောပုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၈၇၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောပုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၂၆ ဦး၊ မ ၂၂၇၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၃၀၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အုတ်တွင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခေါင်းတောကုန်းရွာ၊ မလှိုင်မြို့နယ်
ခေါင်းတောကုန်းရွာ (Khaungtawkone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ မလှိုင်မြို့နယ်၊ လယ်ဗျားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၄၂၆၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လယ်ဗျားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၃၈ ဦး၊ မ ၁၀၁၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၅၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မလှိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်
မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတွင် အမြင့်ဆုံးတရားရုံးဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယအမြင့်ဆုံးအဆင့်ရှိ တရားရုံးဖြစ်ကာ ပြည်ထောင်စုနယ်မြေအပါအဝင် ခရိုင်တရားရုံး (၁၅)ရုံး၊ မြို့နယ်တရားရုံး (၃၆)ရုံး၊ အထူးတရားရုံး (၅)ရုံးရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်း
၂၀၁၁ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်နေ့မှစ၍ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေအရ ယခင် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတရားရုံးကို မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်အဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က တရားသူကြီးချုပ် (၁)ဦး၊ တရားသူကြီး(၆)ဦး စုစုပေါင်း (၇)ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ဖွဲ့စည်းပုံ
မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်ကို နေပြည်တော်အပါအဝင် ခရိုင်တရားရုံး (၁၅)ရုံး၊ မြို့နယ်တရားရုံး (၃၆)ရုံး၊ အထူးတရားရုံး (၅)ရုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
ခရိုင်တရားရုံးများ
နေပြည်တော်ခရိုင်ကို ၂၀၁၃ခုနှစ်တွင် တောင်ပိုင်းနှင့် မြောက်ပိုင်းဟူ၍ ခွဲခြားခဲ့သဖြင့် မန္တလေးတိုင်းတရားလွှတ်တော်အောက်တွင် ခရိုင်တရားရုံး (၉)ရုံးအထိရှိလာခဲ့သည်။ ဥတ္တရခရိုင် တရားရုံးမှာ ဆောက်လုပ်ဆဲဖြစ်ကာ ဖွင့်လှစ်ထားခြင်း မရှိသေးပေ။ ၂၀၂၂ခုနှစ်တွင် ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ခဲ့ရာ ခရိုင်တရားရုံး (၁၅) ရုံးအထိ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဖုဂျိမိချေားဘူတာ
ဖုဂျိမိချေားဘူတာ သည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံနှစ်ခု၏ အမည် ဖြစ်သည်။
မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်
မြို့နယ်တရားရုံးများ
မြို့နယ်ပေါင်း ၃၆မြို့နယ်အတွက် တရားရုံး ၃၅ရုံးဖွင့်လှစ်ထားသည်။ ဇေယျာသီရိမြို့နယ်အတွက် ဖွဲ့စည်းပုံရှိသော်လည်း တရားရုံးဖွင့်လှစ်ထားခြင်းမရှိသေးပေ။ • အောင်မြေသာစံမြို့နယ်တရားရုံး
• ချမ်းအေးသာစံမြို့နယ်တရားရုံး
• မဟာအောင်မြေမြို့နယ်တရားရုံး
• ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်တရားရုံး
• ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်တရားရုံး
• အမရပူရမြို့နယ်တရားရုံး
• ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်တရားရုံး
• ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်တရားရုံး
• မတ္တရာမြို့နယ်တရားရုံး
• စဉ့်ကူးမြို့နယ်တရားရုံး
• သပိတ်ကျဉ်းမြို့နယ်တရားရုံး
• မိုးကုတ်မြို့နယ်တရားရုံး
• ကျောက်ဆည်မြို့နယ်တရားရုံး
• မြစ်သားမြို့နယ်တရားရုံး
• စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်တရားရုံး
• တံတားဦးမြို့နယ်တရားရုံး
• မိတ္ထီလာမြို့နယ်တရားရုံး
• မလှိုင်မြို့နယ်တရားရုံး
• ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်တရားရုံး
• သာစည်မြို့နယ်တရားရုံး
• မြင်းခြံမြို့နယ်တရားရုံး
• တောင်သာမြို့နယ်တရားရုံး
• ငါန်းဇွန်မြို့နယ်တရားရုံး
• ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်တရားရုံး
• ရမည်းသင်းမြို့နယ်တရားရုံး
• ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်တရားရုံး
• ပုပ္ဗသီရိမြို့နယ်တရားရုံး
• ဥတ္တရသီရိမြို့နယ်တရားရုံး
• ဇမ္ဗူသီရိမြို့နယ်တရားရုံး
• ဒက္ခိဏသီရိမြို့နယ်တရားရုံး
• ပျဉ်းမနားမြို့နယ်တရားရုံး
• လယ်ဝေးမြို့နယ်တရားရုံး
• တပ်ကုန်းမြို့နယ်တရားရုံး
အထူးတရားရုံးများ
မန္တလေးမြို့တော်စည်ပင်နှင့် နေပြည်တော်စည်ပင်တို့အတွက် အထူးတရားရုံးများ ဖွင့်လှစ်ထားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားစီရင်ရေး ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
အိုးဘိုရွာ၊ အမရပူရမြို့နယ်
အိုးဘိုရွာ (Oebo)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးခရိုင်၊ အမရပူရမြို့နယ်၊ တောင်သမန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၅၄၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်သမန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၄၅ ဦး၊ မ ၃၇၇၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၃၂၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အမရပူရမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖားကပ်ရွာ၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်
ဖါးကပ်ရွာ(Hparkat)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ မိုးနိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 169,571 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လန်ပါကျိုင်းရွာ၊ ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်
လန်ပါကျိုင်းရွာ (Lanparkeng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကိုးကန့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်၊ ရှင်းထန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၈၅၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှင်းထန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၁၈၅ ဦး၊ မ ၃၈၀၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၉၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မီးလောင်တုံးရွာ၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်
မီးလောင်တုံးရွာ (Meelaungtone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်၊ စပါယ်နံ့သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၀၈၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကန့်ဘလူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောင်းစင်ရွာ၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်
ကျောင်းစင်ရွာ (Kyawnghsin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်၊ အင်းပေါခုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၆၃၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်းပေါခုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၂၇ ဦး၊ မ ၂၄၇၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၇၀၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ရွှေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နန္ဒဒေဝီ နှင့် ပန်းပွင့်တောင်ကြား အမျိုးသားဥယျာဉ်
နန္ဒဒေဝီ နှင့် ပန်းပွင့်တောင်ကြား အမျိုးသားဥယျာဉ် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဥတ္တရခန်ပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသော ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ၂၀ ကီလိုမီတာမျှ ကွာဝေးသော နန္ဒဒေဝီ အမျိုးသားဥယျာဉ် နှင့် ပန်းပွင့်တောင်ကြား အမျိုးသားဥယျာဉ် နှစ်ခုတို့အပြင် ၎င်းတို့ကို ဝန်းရံနေသော ကြားခံနယ်မြေ ပါ ပါဝင်သည်။
၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် ထိုဒေသအား "နန္ဒဒေဝီ အမျိုးသား ဥယျာဉ်" အဖြစ် ယူနက်စကိုမှ စာရင်းသွင်းခဲ့သည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ပန်းပွင့်တောင်ကြား အမျိုးသားဥယျာဉ်ကိုပါ တိုးချဲ့ ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး ကြားခံနယ်မြေကိုပါ ထည့်သွင်းကာ "နန္ဒဒေဝီ နှင့် ပန်းပွင့်တောင်ကြား အမျိုးသားဥယျာဉ်များ" ဟု ပြောင်းလဲခေါ်ဆိုခဲ့သည်။
ထိုဒေသ၏ ဧရိယာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
နို့မလိုင်
နို့မလိုင် (မလိုင် သို့မဟုတ် ကရင် လည်းခေါ်) သည် နို့ထွက်ပစ္စည်းတမျိုးဖြစ်ပြီး ဟိုမိုဂျန္နိုင်ဇေးသျှင်းခေါ် အဆီထုတ်နည်းသုံးကာ လုပ်ထားသော အဆီပါနှုန်းမြင့် နို့နှစ်အပေါ်လွှာဖြစ်သည်။ အဆီမထုတ်သောနို့၌ အဆီသည် အပျစ်နည်းသော အပေါ်ယံသို့ တဖြည်းဖြည်းချင်း တက်လာလေ့ရှိသည်။ သို့သော် စက်မှုနည်းသုံးကာ ကရင်ထုတ်ပါက အဆီမြန်မြန်တက်အောင် ဆပ္ပရေတာခေါ် မွှေဒလက်ဖြင့် အဆီတက်အောင် ခပ်သွက်သွက်လှုပ်သည်။ နိုင်ငံအများစုတွင် ထောပတ်ဆီပါဝင်နှုန်းပေါ်မူတည်ကာ အတန်းအစားခွဲ၍ ရောင်းတတ်သည်။ အဝေးအရပ်ရှိ ဈေးကွက်သို့ အတွေးထက်ပြီးရောင်းလိုသူတို့က အမှုန့်အဖြစ် အခြောက်ခံ၍ အရောင်းဉာဏ်ဆင်သည်။ ကရင်ခြောက်ကား ပြည့်ဝဆီ အလွန်မြင့်လေ၏။
နို့မှထုတ်သော ကရင်ကို မလိုင်ချို ခေါ်သည်။ ဒိန်ရည်မှ အဆီတက်ကာ မလိုင်တက်တတ်သေးသောကြောင့်တည်း။ ယင်းမလိုင်ကား အဆီပါနှုန်းနည်းပြီး ခပ်ငန်ငန် ခပ်တန်တန်အရသာထွက်ကာ ဒိန်ခဲနှင့်အရသာနီးသည်။ နိုင်ငံအများစု၌ မလိုင်ကိုပင် အချဉ်ဖေါက်ကာ မလိုင်ချဉ်၊ (အမျိုးသမီးတို့ ပေါင်ဒါတို့သော ခရင်ဖတ်နှင့် အသံတူသည့် ပြင်သစ်စာ မလိုင်ချဉ်တမျိုးဖြစ်သော) ခရင်ဖတ်၊ အစရှိသည်တို့ကို ရောင်းတတ်သည်။ မလိုင်ချိုကိုဖြစ်စေ မလိုင်ချဉ်ကိုဖြစ်စေ ဟင်းလျာများ၌ ချိုချဉ်ငန်ခါး အရသာပွားစေရန် သုံးသေးသည်။ မလိုင်ကိုပင် အချဉ်ဖေါက်ကာ ဟင်းခတ်သုံးပစ္စည်းအဖြစ် ရောင်းလေ့ရှိသည်။
ခြံများ၌မွေးသော နွားများမှာ ကျွေးသောအစာပေါ်မူတည်၍ ဝါဖန့်ဖန့်အရောင်ရှိသော နို့ထွက်သည်။ ထို့ကြောင့် ဖြူဝါဝါရောင်ကို အနောက်နိုင်ငံတို့၌ မလိုင်ရောင်ခေါ်သည်။ ဆိတ်၊ ကျွဲနှင့် ကျောင်းနွားတို့မှာမူ အဖြူရောင်နို့သာ ထွက်လေသည်။
ဝင်းကံရွာ၊ ကျိုက်ထိုမြို့နယ်
ဝင်းကံရွာ(Winkan)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံခရိုင်၊ ကျိုက်ထိုမြို့နယ်၊ ဝင်းကံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၈၃၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝင်းကံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၈၄ ဦး၊ မ ၇၃၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၁၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုက်ထိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဈေးရွာ၊ သီပေါမြို့နယ်
ဈေးရွာ (Zay)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ သီပေါမြို့နယ်၊ ဘော်ကြိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၉၂၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘော်ကြိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၂၅ ဦး၊ မ ၁၄၃၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၆၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီပေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖုဂျိနဲဘူတာ (ရှိဇုအိုခ)
ဖုဂျိနဲဘူတာ  (富士根駅 ဖုဂျိနဲ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိဇုအိုခခရိုင်၊ ဖုဂျိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ပီဇာတဲ
ပီဇာတဲ (Pizza Hut) သည် အမေရိကန် စားသောက်ဆိုင်များနှင့် နိုင်ငံတကာတွင် ဆိုင်ခွဲများ ခွင့်ပြုဖွင့်လှစ်ထားပြီး ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် ဒန်ကာနေ နှင့် ဖရန့်ကာနေ တို့မှ တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ကုမ္ပဏီသည် ပီဇာနှင့် ပါစတာ အပါအဝင် အီတလီ-အမေရိကန် စားဖွယ်များကြောင့် လူသိများသည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်အထိ Pizza Hut သည် တစ်ကမ္ဘာလုံးတွင် ၁၅,၀၀၀ နေရာတွင် ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး စားသောက်ဆိုင် ကုမ္ပဏီများတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သော Yum! Brands, Inc. မှ ပိုင်ဆိုင်သည်။
ထန်းတက်လုပ်ငန်း
ထန်းတောင်သူများသည် ထန်းပြင်ခြင်း၊ ထန်းတက်ခြင်း၊ ထန်းလျက် ချက်ခြင်း လုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ထန်းတောင်သူအများစုမှာ ထန်းတက်သည့် ပထမဆုံးနေ့ကို စနေနေ့တွင် ပြုလုပ်ကြပြီး ထန်းမှာ စနေနံဖြစ်၍ စနေနေ့မှာ စ၍ ထန်းတက်ပါက ထန်းရည်အထွက်နှုန်း ကောင်းသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
ထန်းတက်လုပ်ငန်းအတွက် ထန်းလှီးဓား (၂) ချောင်း၊ ထန်းလိုင်၊ လှေကား၊ ရင်းထောင်၊ ရင်းဆွဲ၊ ထန်းရည်အိုး၊ ထန်းရည်ကြိုးတို့ကို အသုံးပြုကြသည်။
ထန်းတက်ရန်အတွက် ပထမဦးစွာ ပန်ခြောက်ကန်ရှင်းခြင်းဟု ခေါ်သည့် ထန်းလက်ခြောက်တို့ကို ရှင်းလင်းပေးရသည်။ နုတ်လက်ပယ်ပြီးသည်နှင့် ထန်းစ၊ ထန်းဖူး ပေါ်လာသည်။ ပေါ်လာသော ထန်းစကို ကလိုင်ဖြင့် နင်းခြင်း၊ ထန်းစူးပေါက်ခြင်းဟု ခေါ်သော နှီးနှင့် စုစည်းခြင်း၊ အခွံရစ်လှီးခြင်းတို့ကို စနစ်တကျ စိတ်ရှည်စွာ ပြုလုပ်ပေးကြရသည်။
ထန်းတက်ခြင်းလုပ်ငန်းသည် တစ်ရက်မှ ပျက်၍မရသောလုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။ နေ့စဉ်ထန်းလှီးပေးရသည်။ ရက်ကျော်ပါက ထန်းမထွက်တော့ပေ။ ပထမဦးစွာ ထန်းပြင်၊ ထန်းလှီးသည်နှင့် ထန်းရည်အိုး တင်ပေးရသည်။ ထန်းတစ်ပင်လျှင် ထန်းရည်အိုး လေးလုံးမှ ခြောက်လုံးအထိ ထန်းစပေါ် မူတည်၍ တင်ပေးရသည်။ ထန်းစတစ်ချောင်းလျှင် တစ်နေ့ ထန်းရည်တစ်မြူခန့် ထွက်သည်။ ထန်းကို နံနက်နှင့်ညနေ တစ်နေ့လျှင် နှစ်ကြိမ် တက်ပေးရသည်။ ထန်းသမား တစ်ဦးလျှင် တစ်နေ့ ထန်းပင် ၄၀မှ ၅၀ ခန့်အထိ တက်နိုင်သည်။
ထန်းရည်ရလာပါက ထန်းရည်များကို ဒယ်အိုးများအတွင်း ထည့်ကာကျိုပေးရသည်။ ထန်းလျက်ကျိုရာတွင် ထင်းကောင်းကောင်းဖြင့် မီးထိုးကာ ဒေသအခေါ် ဖိုက်လာသည်အထိ ဆင့်ကဲခတ်ယူ မီးထိုးပြီး ပြစ်သွားမှ မီးဖိုပေါ်မှ ချကာ မွှေပေးရသည်။ ပြစ်ခဲလာပါက ယောက်မနှင့် ခပ်ကာ ထန်းလျက်လုံးလေးများ လုံးပေးကြရသည်။
ထန်းတက်ရာတွင် ထန်းရာသီ စတင်သည်မှ စကာ ထန်းတုန်းသည်အထိ ထန်းဖို၊ ထန်းမ၊ သီးယဉ်ဟူ၍ သုံးမျိုးခွဲ တက်ကြသည်။ ထန်းဖိုကို ပြာသိုလ၊ တပို့တွဲလမှ စတက်ပြီး ထန်းမကို တန်ခူးလ တွင် တက်ကြသည်။ သီးယဉ်ကို ကဆုန်လ နောက်ပိုင်းမှ ဝါဆိုလကုန်အထိ တက်ကြသည်။
ပိုးတန်း (အရှေ့)ရွာ၊ စလင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖယ်ဖားတောရွာ၊ မိုင်းဆတ်မြို့နယ်
ဖယ်ဖားတောရွာ (Hpeihpartaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ မိုင်းဆတ်ခရိုင်၊ မိုင်းဆတ်မြို့နယ်၊ ဆန်ကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၆၀၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆန်ကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၃၃ ဦး၊ မ ၉၀၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၃၅ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းဆတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကောသိယသိက္ခာပုဒ်
သမိုင်း
မြတ်စွာဘုရားသည် အာဠဝီမြို့၊ အဂ္ဂါဠစေတီတွင် သီတင်းသုံးနေတော်မူ၏။ ထိုအချိန်တွင် ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် ပိုးလုပ်သူတို့ထံ ချဉ်းကပ်၍ “ဒါယကာတို့ များစွာသော ပိုးကောင်တို့ကို ပြုတ်ကြလော့၊ ငါတို့အားလည်း ပေးကြလော့၊ ငါတို့သည်လည်း ပိုးချည်နှင့် ရောသော အခင်းကို ပြုလုပ်ခြင်းငှါ အလိုရှိသည်” ဟု ဆို၏။
ထိုအခါ ပိုးလုပ်သူတို့သည် “မိမိတို့ပင် အသက်မွေးမှုကြောင့် လည်းကောင်း၊ သား မယားကြောင့်လည်းကောင်း၊ ငယ်သော များစွာသော သတ္တဝါတို့ကို သတ်ကြရ၏။ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် အဘယ်ကြောင့် ပိုးချည်နှင့်ရောသော အခင်းကို အလိုရှိသည်ဟု ဆိုကြသနည်း” ဟု ကဲ့ရဲ့ကြ၏။ ထို့နောက်အလိုနည်းသော ရဟန်းတို့သည်လည်း ကဲ့ရဲ့ကြ၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်ထားကြ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် “ဟုတ်မှန်ပါသလား” ဟု မေးမြန်း၏။ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့လည်း “ဟုတ်မှန်ကြောင်း” ဖြေကြား၏။
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ကဲ့ရဲ့တော်မူကာ အောက်ပါသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူ၏။
သိက္ခာပုဒ်
“အကြင်ရဟန်းသည် ပိုးချည်နှင့်ရောသော အခင်းကို ပြုလုပ်စေငြားအံ့၊ (ထိုရဟန်းအား) နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ် သင့်၏” ဤသို့ (ပြကြကုန်လော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။)
ကွီးသောခယ်ရွာ၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်
ကွီးသောခယ်ရွာ(Kweethawhkei)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ မိုးနိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 169,568 ဖြစ်သည်။
ဉာဏ်ကျွန်းရွာ၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်
ဉာဏ်ကျွန်းရွာ (Nyankyun)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်၊ ဉာဏ်ကျွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၅၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဉာဏ်ကျွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၄၅ ဦး၊ မ ၁၇၉၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၄၃ ဦးနေထိုင်သည်။
မကြီးပင်ရွာ၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်
မကြီးပင်ရွာ (Magyipin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်၊ မကြီးပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၉၄၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မကြီးပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၄၁ ဦး၊ မ ၁၁၃၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၇၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါင်းတည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖုဂျိမဆွတ်ဘူတာ
ဖုဂျိမဆွတ်ဘူတာ  (富士松駅 ဖုဂျိမဆွတ် - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အအိချိခရိုင်၊ ခရိယမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဒေါမူးမာရွာ၊ ရှားတောမြို့နယ်
ဒေါမူးမာရွာ(Dawmumar)သည် ကယားပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်ခရိုင်၊ ရှားတောမြို့နယ်၊ ရှားတောမြောက်ပိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၆၇၈ ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ ထိုရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရှားတောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပေါရာဏစာပေးလှူပါ
ပေါရာဏစာပေးလှူပါ ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။
အကြောင်းအရာ
မောင်းထောင်ရွာဇာတိ ဆရာတော်သည် သုံးဆယ်မြို့ ဆင်စုရွာ၌ သီတင်းသုံးစဉ် ပေါရာဏကထာစာအုပ်ကို လျှောက်တောင်းသောအကြောင်း ဖွဲ့ဆိုထားခြင်း ဖြစ်သည်။ မကြာမီပင် ၄ ကျပ်တန် ပေါရာဏကထာစာအုပ်ကို ရရှိသည်။
ပေါရာဏစာပေးလှူပါ
ပျို့ကဗျာတီထွင်တဲ့၊ သီလဝင် ခင်ဆရာနှင့်၊ စဉ်အလာ ရှင်မဟာရဋ္ဌနှင့်ဖြင့်၊ အဂ္ဂထေရ် သမာဓိတို့၊ ဂိုဏ်းဂဏာနှိုင်းစရာ မရှိပါဘူ့၊ တိုင်းပြည်သိ ခုထက်တိုင်။
ညောင်ကွေ့ရွာ၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်
ညောင်ကွေ့ရွာ (Nyaungkwayt)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်၊ စပါယ်နံ့သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၀၈၁ ဖြစ်သည်။
ပေါရာဏစာပေးလှူပါ
ပေါရာဏစာပေးလှူပါ
အဖိုးတန် သပြာငွေနှင့်၊ ညာမြေတွင် ရှာဖွေလို့ ထုတ်ချင်ငဲ့၊ စာအုပ်သည်ရောင်းသူ မတွေ့သော်ကြောင့်၊ အောက်မေ့လို့ တွေကာမှိုင်၊ ပွေဗျာလှိုင် စိတ်ညှိုး။
ညောင်ကွေ့ရွာ၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကန့်ဘလူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပေါရာဏစာပေးလှူပါ
ပေါရာဏစာပေးလှူပါ
အိမ်နေဘုံ သိမ်နေသူတို့၊ စိန္တေတဆူ မြတ်ဘုရားကဲ့သို့၊ ဝပ်တွားကာပူဇော်တဲ့ ဆရာတော်ထိပ်တင်ဖုန်းငဲ့မှာ၊ နယ်သုံးခွင်ရာမဉ်ကျေးက၊ သူဋ္ဌေးသူကြွယ်တွေလှူကြလို့၊ လွယ်တကူလက်တော်ရှိရင်ဖြင့်၊ မသိနိုင်လွန်ခက်ခဲသည့်၊ နက်နဲစွာ ပေါရာဏတို့၊ စကားစမည် နားလည်လှချင်လို့၊ ကယ်မတော်မူနိုင်လောက်ရင်ဖြင့်၊ စာဟောင်းတစောင် မောင်းထောင်ရောက်အောင်လို့၊ တောင်းလျှောက်ရှိခိုး။
တောင်ပို့နီရွာ၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်
တောင်ပို့နီရွာ (Taungpoetni)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်၊ အင်းပေါခုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၆၄၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်းပေါခုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၂၇ ဦး၊ မ ၂၄၇၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၇၀၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ပေါရာဏစာပေးလှူပါ
ခက်ဆစ်
၁။ သီလဝင် = ရှင်မဟာသီလဝံသ။
တောင်ပို့နီရွာ၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ရွှေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပေါရာဏစာပေးလှူပါ
ခက်ဆစ်
၂။ ရှင်မဟာရဋ္ဌ = ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ။
၄။ ဒတ်ဘူရိ = ဘူရိဒတ္ထဇာတ်။
၅။ ဟတ္ထိပါလဂေါပါလ = ဟတ္ထိပါလ၊ ဂေါပါလ စသည့် ညီနောင်လေးယောက်တို့အကြောင်း ဖွဲ့ဆိုသည့် စတုဓမ္မသာရပျို့။
၆။ ဘုံခဏ်း = ဘုံခဏ်းပျို့။
၇။ ပါရမီ = ပါရမီခဏ်းပျို့။
၉။ ပေါရာဏံ = ပေါရာဏ၊ ရှေးစကား။
၁၀။ ဝေါဟာရ = အသုံ:တွင်သောစကား။
၁၁။ ရမဉ်ကျေး = ရမညတိုင်း။
မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် နာမည်ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော နာမည်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ကင်းတားရွာ၊ ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်ဟောင်ရွာ၊ ဟိုပန်မြို့နယ်
မန်ဟောင်ရွာ (Manhawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ ဟိုပန်မြို့နယ်၊ မန်နားဆန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၄၆၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လော်စောဒေးရွာ၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်
လော်စောဒေးရွာ(Lawsawday)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ မိုးနိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 169,567 ဖြစ်သည်။
ပိုးတန်း (အနောက်)ရွာ၊ စလင်းမြို့နယ်
ပိုးတန်း (အနောက်)ရွာ (Poetan(West))သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ စလင်းမြို့နယ်၊ ဆင်ဖြူကျွန်း (၂)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၈၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆင်ဖြူကျွန်း (၂)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၀၀ ဦး၊ မ ၁၆၁၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၁၇ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွာပြီ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပကားရွာ၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကန့်ဘလူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟိုအွန်ရွာ၊ သီပေါမြို့နယ်
ဟိုအွန်ရွာ (Hoaun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ သီပေါမြို့နယ်၊ ဟိုအွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၂၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုအွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၄၀ ဦး၊ မ ၉၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၅၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီပေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သုဒ္ဓကာဠကသိက္ခာပုဒ်
သုဒ္ဓကာဠကသိက္ခာပုဒ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသာနာတော်တွင် ရဟန်းတော်များ လိုက်နာစောင့်ထိန်းရန် ပညတ်တော်မူခဲ့သည့် နိဿဂ္ဂိယပါစိတ်အာပတ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
သမိုင်း
မြတ်စွာဘုရားသည် ဝေသာလီမြို့၊ မဟာဝုန်တော ပြာသာဒ်ဆောင်ပေါက်သော ကျောင်းကြီးတွင် သီတင်းသုံး နေတော်မူ၏။ ထိုအချိန်တွင် ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် အမည်းသက်သက်ဖြစ်သည့် သိုးမွေးအခင်းကို ပြုလုပ်၏။ ကျောင်းစဉ် လှည့်လည်ကြသော လူတို့သည် ထိုအမည်းသက်သက်ဖြစ်နေသည့် သိုးမွေးအခင်းကို မြင်၏။ ထို့နောက် “အဘယ်ကြောင့် အမည်းသက်သက် သိုးမွေးအခင်းကို ပြုလုပ်စေကုန်ဘိသနည်း၊ ကာမဂုဏ်ခံစားကြသူလူတို့ကဲ့သို့ တကား” ဟု ကဲ့ရဲ့ကြ၏။ ထိုသို့ ကဲ့ရဲ့သည်ကို ရဟန်းတို့သည် ကြား၏။
ထိုအခါ အလိုနည်းသော ရဟန်းတို့သည်လည်း ကဲ့ရဲ့ကြ၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်ထားကြ၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် “အမည်းသက်သက်ဖြစ်သော သိုးမွေးအခင်းကို ပြုလုပ်ကြသည်ဆိုသည်မှာ မှန်ပါသလား” ဟု မေး၏။ “ဟုတ်မှန်ကြောင်း” ရဟန်းတို့သည် ဖြေကြား၏။
သိက္ခာပုဒ်
“အကြင်ရဟန်းသည် အမည်းသက်သက်ဖြစ်သော သိုးမွေးအခင်းကို ပြုလုပ်စေငြားအံ့၊ (ထိုရဟန်းအား) နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ် သင့်၏” ဤသို့ ပြကြကုန်လော့ဟု မိန့်တော်မူ၏။
ကောင်းတပ်ရွာ၊ နမ့်ခမ်းမြို့နယ်
ကောင်းတပ်ရွာ (Kawngtat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ နမ့်ခမ်းမြို့နယ်၊ မန့်နောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၃၄၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန့်နောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၅ ဦး၊ မ ၃၆၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်ခမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖုဂျိခါဝါဘူတာ (အအိချိ)
ဖုဂျိခါဝါဘူတာ  (藤川駅 ဖုဂျိခါဝါ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အအိချိခရိုင်၊ အိုခဇခိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အလွယ်တကူ ပြုပြင်စားသုံးနိုင်သော အစားအစာ
အလွယ်တကူ ပြုပြင်စားသုံးနိုင်သော အစားအစာ (သို့မဟုတ်) သည် အလွယ်တကူ စားသုံးနိုင်ရန်အတွက် ပြင်ဆင်ရောင်းချသော အစားအစာ ဖြစ်သည်။ ယင်းကဲ့သို့သော အစားအစာများသည် များသောအားဖြင့် နောက်ထပ် ထပ်မံပြင်ဆင်ရန် မလိုအပ်ဘဲ အသင့် စားသုံးနိုင်သည်။ သယ်ဆောင်ရလွယ်ကူပြီး ကြာရှည်ခံအောင် ပြင်ဆင်ထားသည်။ စားသောက်ဆိုင် အစားအစာများသည် ဤဖွင့်ဆိုချက်တွင် အကျုံးဝင်သော်လည်း ဤအသုံးအနှုန်းကို သုံးနှုန်းလေ့မရှိပေ။ အလွယ်တကူ ပြုပြင်စားသုံးနိုင်သော အစားအစာများတွင် အသင့်စား အစာခြောက်များ၊ အေးခဲထားသော အစားအစာများ ပါဝင်သည်။
ပေါင်မုန့်၊ ဒိန်ခဲ နှင့် အခြားသော ပြင်ဆင်ပြီး အစားအစာများကို နှစ်ထောင်ပေါင်းများစွာကပင် စတင် ရောင်းချခဲ့သည်။ အခြားအမျိုးအစားများသည် အစားအစာနည်းပညာအရ အဆင့်ဆင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာခဲ့သည်။ အလွယ်တကူ ပြုပြင်စားသုံးနိုင်သော အစားအစာတို့သည် နိုင်ငံနှင့် ပထဝီဝင်နေရာများအလိုက် အမျိုးမျိုး ကွဲပြားခြားနားသည်။ ကလေးသူငယ် အဝလွန်မှုကို ကာကွယ်ရန်နှင့် စီးပွားရေးအရ ရောင်းချသော အစားအစာများ၏ ကျန်းမာရေးထိခိုက်နိုင်မှုကို လျော့ချနိုင်ရန် နည်းလမ်းမျိုးစုံသုံး၍ ပြင်ဆင်သည်။
အလွယ်တကူ ပြုပြင်စားသုံးနိုင်သော အစားအစာများကို အလွယ်တကူ စားသုံးနိုင်ရန်အတွက် ပြင်ဆင် ရောင်းချသည်။ အလွယ်တကူ ပြုပြင်စားသုံးနိုင်သော အစားအစာအဖြစ် ပြင်ဆင်ရောင်းချသော ထုတ်ကုန်များသည် အပူ၊ အသင့်စားဟင်းလျာများအနေဖြင့် လည်းကောင်း၊ အခန်းတွင်းအပူချိန်တွင် ကြာရှည်ခံသော ထုတ်ကုန်များအဖြစ် လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် အေးခဲထားသော သို့မဟုတ် အအေးခံထားသော ထုတ်ကုန်များအနေဖြင့် လည်းကောင်း ပြင်ဆင်ထားသည်။ ယင်းအစားအစာများကို "စားသုံးသူများအတွက် ပိုမို နှစ်လိုဖွယ်ဖြစ်စေရန်" ဖန်တီးထားသော အစားအစာများအဖြစ် ရည်ညွှန်းကြသည်။
ပေါက်တန်း (အထက်စု)ရွာ၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်
ပေါက်တန်း (အထက်စု)ရွာ (Pauktan(Ahhtetsu))သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်၊ မကြီးပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၉၄၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မကြီးပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၄၁ ဦး၊ မ ၁၁၃၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၇၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါင်းတည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၁၉၆၂ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း
၁၉၆၂ ခုနှစ် မတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ပထမဆုံးသော စစ်အာဏာသိမ်းပိုက်မှုဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းသည် ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနုအစိုးရကိုဖြုတ်ချခဲ့၍ တော်လှန်ရေးကောင်စီကိုဖွဲ့စည်းကာ စတင်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းသည် တိုင်းပြည်ကိုအာဏာသိမ်းပြီးနောက် အောက်ပါအတိုင်း မိန့်ခွန်းပြောကြားခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော်တစ်ဝှမ်းလုံးရှိ ရဟန်းရှင်လူအပေါင်းတို့ခင်ဗျား၊ ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံတော်၏ အထူးယိုယွင်းလာသောအခြေအနေဆိုးကို ထိန်းသိမ်းစိမ့်သောငှါ ဗမာ့တပ်မတော်မှ တာဝန်ယူစောင့်ရှောက်လိုက်ပြီ ဖြစ်ပါကြောင်းအစီရင်ခံပါသည်။ ထိုသို့အာဏာသိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံကို ၁၉၇၄ ခုနှစ်အထိ စစ်အာဏာရှင်စနစ်ဖြင့် ၁၂ နှစ်မျှအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ထိုကာလ၌ ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းသည် တိုင်းပြည်၏ နိုင်ငံရေးကဏ္ဍကိုသာမက အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးကဏ္ဍတို့ကိုပါ ကိုယ်တိုင်ခြယ်လှယ်နိုင်အောင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၄ တွင် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေသစ်ကိုရေးဆွဲခဲ့ပြီး မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ (မဆလ) ကိုတည်ထောင်ခဲ့ရာ တစ်ပါတီအာဏာရှင်စနစ်ဖြင့် ဆက်လက်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
၁၉၈၈ တွင် ပြည်သူတို့စတင်ထကြွမှုကြောင့် မဆလအစိုးရမှာ ပြိုလဲခဲ့လေသည်။ သို့သော်ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်း၏တပ်မတော်သည် ကျန်ရှိနေသောအင်အားဖြင့် နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ (ထို့နောက် နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ) ကိုဖွဲ့စည်း၍ အာဏာပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့ရာ ၂၃ နှစ်မျှဆက်လက်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် စစ်တပ်၏ပါတီဖြစ်သော ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီအား အာဏာလွှဲခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်၏ အစိုးရသစ်တက်လာခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် တတိယအကြိမ် အာဏာသိမ်းခံခဲ့ရသည်။
နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီးတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ဒီမိုကရက်တစ်ဆိုရှယ်လစ် နိုင်ငံအဖြစ်ရပ်တည်ခဲ့သည်။ သို့သော်ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများမှာ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ကရင်ပဋိပက္ခဖြစ်နေခဲ့သောကြောင့် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဖြစ်သူ ဗိုလ်ချုပ်စမစ်ဒွန်းကို ကရင်လူမျိုးဖြစ်သောကြောင့် ရာထူးမှအနားယူစေခဲ့၍ ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းအား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
၁၉၅၈ အောက်တိုဘာတွင် နိုင်ငံရေးအခြေအနေမှာ အလွန်ဆိုးရွားလာခဲ့သဖြင့် ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနုမှ ဦးနေဝင်းအား တိုင်းပြည်ကိုခေတ္တအုပ်ချုပ်စေခဲ့ရသည်။ သို့ဖြစ်ရာ ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းသည် အိမ်စောင့်အစိုးရကိုဖွဲ့စည်း၍ မာရှယ်လော (ခေါ်) စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကိုကြေညာပြီး စတင်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ တွင် အိမ်စောင့်အစိုးရမှ ရွေးကောက်ပွဲကို ပြန်လည်ကျင်းပပေးခဲ့သည်။ ထိုရွေးကောက်ပွဲ၌ ဦးနုဦးဆောင်သော သန့်ရှင်းဖဆပလမှာ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ အရပ်သားအစိုးရကို အာဏာပြန်လည်လွှဲအပ်ပေးခဲ့သော်လည်း ပြည်သူများသည် အစိုးအနေဖြင့် တိုင်းပြည်ကိုတည်ငြိမ်အောင် ပြုလုပ်နိုင်ခြင်းမရှိဟူ၍ မြင်လာခဲ့ကြသည်။ သို့ဖြစ်ရာ မြန်မာ့တပ်မတော်သည် တိုင်းပြည်ကိုတည်ငြိမ်အောင် ပြုလုပ်နိုင်စွမ်းရှိကြောင်း ယုံကြည်မိလာကြသည်။
အာဏာသိမ်းပိုက်မှု
နိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်မှု၊ ဖဆပလပြိုကွဲမှု၊ နိုင်ငံတော်ကိုဆက်လက်အုပ်ချုပ်လိုခြင်း စသောအကြောင်းများကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းသည် စစ်အင်အားဖြင့် တိုင်းပြည်အာဏာကို သိမ်းပိုက်လိုခဲ့သည်။
၁၉၆၂ ဇူလိုင်လတွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၌ ကျောင်းသားများဆန္ဒပြခဲ့ကြရာ ထိုဆန္ဒပြမှုကိုဖိနှိပ်ရန်အတွက် စစ်သားများကိုစေလွှတ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်ကျောင်းသားသမဂ္ဂအဆောက်အဦကို ဗုံးခွဲဖျက်ဆီးခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းသည် ဆန္ဒပြသူကျောင်းသားများအား "ဓားကိုဓားခြင်း၊ လှံကိုလှံခြင်း ရင်ဆိုင်မည်" ဟူ၍ပြောကြားခဲ့သည်။ ၁၉၆၂ ဇူလိုင် ၁၃ တွင် ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းသည် ဩစတြီးယားနိုင်ငံ၊ ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံနှင့် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံများသို့ ကျန်းမာရေးစစ်‌ဆေးရန်အကြောင်းပြု၍ သွားရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းသည် ကျောင်းသားသမဂ္ဂအဆောက်အဦကို ဗုံးခွဲဖျက်ဆီးခဲ့သည့်အကြောင်းကို ငြင်းပယ်ခဲ့၍ ရာထူးမှနုတ်ထွက်သွားခဲ့ပြီဖြစ်သော ဗိုလ်ချုပ်ဟောင်းဦးအောင်ကြီးအား တရားခံဖြစ်ကြောင်း အပြစ်တင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် မိမိကိုယ်မိမိ "တော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင်" ဟူ၍လည်းကောင်း၊ "ဓားကိုဓားခြင်း၊ လှံကိုလှံခြင်း" ရင်ဆိုင်ခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်ဟူ၍လည်းကောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။
သိမ်းပိုက်ရသည့်အကြောင်းအရင်း
မြန်မာစစ်တပ်မှ အာဏာသိမ်းပိုက်ရခြင်း၏ အဓိကအကြောင်းအရင်းမှာ ဖဆပလအစိုးရလက်အောက်တွင် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်မှာ ပျက်သုဉ်းလုနီးပါးရှိနေခဲ့သည်ဟူ၍ သမိုင်းပညာရှင်များကသုံးသပ်ကြသည်။
၁၉၆၀ ခန့်တွင် ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် ကယားပြည်နယ်တို့သည် ဖက်ဒရယ်မူမရပါက ပြည်ထောင်စုမှနုတ်ထွက်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင်ရှမ်းပြည်နယ်တွင်လည်း လက်နက်တိုင်တပ်ဖွဲ့များကိုဖွဲ့စည်းပြီး စတင်တော်လှန်ခဲ့ကြပြီးဖြစ်သည်။ ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနုသည် ဗုဒ္ဓဘာသာကို နိုင်ငံတော်ဘာသာအဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းလိုခြင်းကြောင့် အခြားဘာသာဝင်များမှာ အစိုးရအားဆန့်ကျင်လိုကြသည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်သည်လည်း ထိုပြဿနာရပ်များကို အကြောင်းပြု၍ အာဏာသိမ်းပိုက်ခဲ့ရကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။
ဖက်ဒရယ်စနစ်နှင့်ပါလီမန်စနစ်တို့သည် နိုင်ငံအပေါ်သက်ရောက်မှုအားနည်းရာ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်မှုကိုအားပေးစေသည်၊ တိုင်းရင်းသားကိုယ်စားလှယ် များစွာရှိနေခြင်းကြောင့် နိုင်ငံတွင်းမတည်ငြိမ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လာစေသည် ဟူသောအကြောင်းများကြောင့် တိုင်းပြည်တည်ငြိမ်စေရန် ခိုင်မာသောဗဟိုအစိုးရတစ်ရပ် လိုအပ်သည်ဟူ၍ တပ်မတော်ကယုံကြည်ခဲ့သည်။ အမှန်စင်စစ်ပင် တပ်မတော်သည် ၎င်း၏အာဏာသိမ်းပိုက်မှုကို "ပြည်နယ်များခွဲထွက်၍ ပြည်ထောင်စုပြိုကွဲမည့်အန္တရာယ်မှ ကာကွယ်ရခြင်း" ဟုဆိုခဲ့သည်။
၁၉၆၀ ခုနှစ်သည် ကမ္ဘာ့သမိုင်းအရ စစ်အေးတိုက်ပွဲကာလ၌ ပါဝင်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု (အရင်းရှင်ဝါဒ) နှင့် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု (ကွန်မြူနစ်ဝါဒ) တို့သည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း၌ အချင်းချင်းယှဉ်ပြိုင်လျက်ရှိခဲ့ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစွန်းအဖျားဒေသများသည် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ရေးရရှိပါက ပြည်ပနိုင်ငံများ (အထူးအဖြင့် အမေရိကန်နှင့် ဆိုဗီယက်နိုင်ငံ) ၏ လွှမ်းမိုးမှုများရှိလာနိုင်သည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံသည် အာရှဒေသ၌ ကွန်မြူနစ်ထောက်ခံသော နိုင်ငံများကို စိတ်ဝင်စားလျက်ရှိခဲ့ပြီး ကွန်မြူနစ်တရုတ်နိုင်ငံနှင့် ထိစပ်လျက်ရှိသော မြန်မာနိုင်ငံကို စောင့်ကြည့်ကောင်း စောင့်ကြည့်နိုင်ခဲ့မည်။
နောက်ဆက်တွဲနှင့်သက်ရောက်မှုများ
မြန်မာ့လူထုများတွင် အာဏာသိမ်းပြီးအစပိုင်း၌ မည်သည့်ပြောင်းလဲမှုများမှ မကြုံတွေ့ရသေးပေ။ တပ်မတော်၏ တန်းတူညီမျှရေးမူဝါဒကြောင့် စိုက်ပျိုးရေးတွင်လုပ်ကိုင်ကြသော လူထူတို့၏ လူနေမှုအဆင့်အတန်းမှာ အနည်းငယ်တိုးတက်လာခဲ့သည်။ တပ်မတော်သည် ၁၉၅၈ မှ ၁၉၆၀ အထိ နိုင်ငံတော်ကို အုပ်ချုပ်ခဲ့ဖူးသည့်အတွက် အချိန်တန်လျှင် အရပ်သားအစိုးရထံ အာဏာပြန်လွှဲမည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ တပ်မတော်၏ ကွန်မြူနစ်ဝါဒဆန့်ကျင်ခြင်းကို အမေရိကန်နိုင်ငံက နှစ်သက်ခဲ့သည်။ စစ်အေးတိုက်ပွဲ၌ ဖက်မလိုက်မှုကို ဆက်လက်ကိုင်တွယ်ထားသဖြင့် မည်သည့်နိုင်ငံများမှ အာဏာသိမ်းပိုက်မှုကို ဆန့်ကျင်ခြင်း သို့မဟုတ် အရေးယူပိတ်ဆို့မှုများ လုပ်ဆောင်ခြင်းတို့မရှိခဲ့ပေ။
တပ်မတော်သည် အာဏာသိမ်းပြီးနောက် တော်လှန်ရေးကောင်စီကိုဖွဲ့စည်း၍ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ကို စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဦးစွာတိုင်းပြည်စီးပွားရေးကို ခြယ်လှယ်နိုင်အောင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ပုဂ္ဂလိကပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကို ပြည်သူပိုင်သိမ်းခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဥပဒေပြုရေး၊ ပညာရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုစသော အရေးပါသည့်ကဏ္ဍများကို ချုပ်ကိုင်နိုင်အောင်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အစိုးရပိုင်မဟုတ်သည့် အင်စတီကျူးရှင်း (institution) များကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။
ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ်၏ အတိတ်သမိုင်းကို ပပျောက်ရန်လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ မြန်မာဘာသာစကားကို မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ်လမ်းအမည်များကို မြန်မာဘာသာသို့ပြောင်းလဲစေခဲ့သည်။ အနောက်တိုင်းနိုင်ငံများမှ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကိုလည်း ရပ်ဆိုင်းစေခဲ့သည်။ ထိုသို့ပြုလုပ်ခြင်းကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံသည် ပြင်ပလောကနှင့် အဆက်အသွယ်ပြတ်ခဲ့ရသည်။ ၁၉၆၀ တွင် နိုင်ငံတော်၏ ပြင်ပကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးနှင့် GDP အချိုးမှာ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းရှိခဲ့၍ ၁၉၇၀ တွင် ထိုအချိုးမှာ ၂၆ ရာခိုင်နှုန်းအထိကျဆင်းခဲ့သည်။
မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်၏ အဓိကမူဝါဒသည် အခြေခံလူတန်းစား၏ လူနေမှုအဆင့်အတန်းကို မြှင့်တင်ရန်ဖြစ်သည်။ သို့သော် တောင်သူလယ်သမားတို့ကိုသာ အလေးပေးခဲ့၍ စက်မှုလုပ်ငန်းသမားများကို လျစ်လျူရှုသကဲ့သို့ဖြစ်ခဲ့သည်။ စက်မှုလုပ်ငန်းများကို ထောက်ပံ့မှုနည်းပါးလာသဖြင့် မြန်မာ့စီးပွားရေးမှာ ယိမ်းယိုင်လာခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ ဆယ်စုနှစ်အလယ်ကာလတွင် အခွန်အတုတ်များကြီးမားလာခြင်း၊ မြေယာများကိုအဓ္ဓမသိမ်းယူခြင်းတို့ ဖြစ်ပွားလာခဲ့သည်။ ၁၉၈၅ တွင် မြန်မာကျပ်‌ငွေစက္ကူများမှ ၅၀ တန်နှင့် ၁၀၀ တန်တို့ကို တရားမဝင်ကြေညာ၍ ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။ ဆန်ဈေးနှင့် သစ်ဈေးများမှာ လုံးဝကျဆင်းခဲ့သည်။ ပြည်သူတို့မှာ ဘဏ်များ၌ ပိုက်ဆံများစွာ ထုတ်ယူခဲ့ကြရသည်။ ၁၉၈၇ တွင် ၂၅ ကျပ်၊ ၃၅ ကျပ်နှင့် ၇၅ ကျပ်တန် ငွေစက္ကူများကို ထက်မံရုပ်သိမ်းခဲ့ပြန်သည်။ စီးပွားရေးကျဆင်းမှုကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံကို ကမ္ဘာ့အဆင်းရဲဆုံးနိုင်ငံအဖြစ် ကုလသမဂ္ဂမှ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။
တိုင်းပြည်စီးပွားရေးပျက်ပြားမှု၊ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်မအောင်မြင်မှု စသည့်အကြောင်းများကြောင့် ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် ပြည်သူများစတင်ထကြွလာခဲ့ပြီး ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်းဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ရာ မဆလအစိုးရမှာ ပြိုလဲခဲ့လေသည်။
ကိုးကားချက်
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ စစ်ဘက်အာဏာသိမ်းမှုများ ကဏ္ဍ:၁၉၆၀ ဆယ်စုနှစ် အာဏာသိမ်းခြင်းနှင့် အာဏာသိမ်းရန်ကြိုးပမ်းမှုများ
ရွာကြီး (အောက်)ရွာ၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်
ရွာကြီး (အောက်)ရွာ (Ywargyi (Lower))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်၊ အင်းပေါခုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၆၃၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်းပေါခုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၂၇ ဦး၊ မ ၂၄၇၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၇၀၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ရွှေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငါးကြီးဝင်းရွာ၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်
ငါးကြီးဝင်းရွာ (Ngargyiwin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်၊ ငါးကြီးဝင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၅၀၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ငါးကြီးဝင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၅၄ ဦး၊ မ ၄၈၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၃၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သနပ်ပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝင်းကန်ရွာ၊ ကျိုက်ထိုမြို့နယ်
ဝင်းကန်ရွာ(Winkan)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံခရိုင်၊ ကျိုက်ထိုမြို့နယ်၊ ဝင်းကံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၈၃၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝင်းကံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၈၄ ဦး၊ မ ၇၃၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၁၆ ဦး နေထိုင်သည်။ ၎င်းရွာသည် တိမ်ကောသွားခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုက်ထိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖုဂျိခါဝါဘူတာ
ဖုဂျိခါဝါဘူတာ သည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံနစ်ခု၏ အမည် ဖြစ်သည်။ ဖုဂျိခါဝါဘူတာ (အအိချိ) ဖုဂျိခါဝါဘူတာ (ရှိဇုအိုခ)
ဖုဂျီးဒဲရဘူတာ
ဖုဂျီးဒဲရဘူတာ  (藤井寺駅 ဖုဂျီးဒဲရ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာခရိုင်၊ ဖုဂျီးဒါမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
လောင်ပေယွီဟော်ရွာ၊ ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်
လောင်ပေယွီဟော်ရွာ (Lawngpayywihaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကိုးကန့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်၊ ရှင်းထန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၀၃၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှင်းထန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၁၈၅ ဦး၊ မ ၃၈၀၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၉၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လှုံနိဗ္ဗူအတူပါရအောင်
လှုံနိဗ္ဗူအတူပါရအောင် ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။
အကြောင်းအရာ
တောင်တွင်းကြီးမြို့ဇာတိ မြေတိုင်းစာရေး မောင်ဖိုးခ ဆိုသူသည် မောင်းထောင်တိုက်တွင်လာ၍ အလုပ်လုပ်သည်။ မောင်ဖိုးခသည် မောင်းထောင်တွင် ပဉ္ဇင်းခံအလှူပွဲကို ကျင်းပရာ မိမိသည် တစ်ကိုယ်တည်းသမား လူပျိုကြီးဖြစ်၍ အပျိုအများအပြားလာရောက်ကာ တရားနာစေရန် ဖိတ်စာရေးပေးပါဟု တောင်းပန်သဖြင့် ဖွဲ့ဆိုထားခြင်း ဖြစ်သည်။
လှုံနိဗ္ဗူအတူပါရအောင်
ပျို့ကဗျာတီထွင်တဲ့၊ မဟာသီလဝင် ဆရာအစီအစဉ် အဆက်ကယ်နှင့်၊ ရှင်အဂ္ဂါသမာဓိငဲ့ပြင်၊ အာနိသင် အရောင်ချဉ်းပေရော့၊ တောင်တွင်းကျော်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ ထွက်ပေတဲ့၊ ထိုချက်ကြွေတောင်ရွှေတွင်းရယ်က၊ သတင်းဂုဏ်ဖြောင့်မှန် ရိုးသူမို့၊ အစိုးပိုင်သခင်တို့မပေတဲ့၊ ဖိုးမောင်ခ ကျွန်ုပ်မှာ။
ဟောင်းအတိတ်ကယ်က၊ မောင်းမဿရွှေထောင်ကညာနှင့်၊ ရွှေတောင်ရွာသာဘုမ္မိတွင်မှ၊ ဇာတိမြေကိုယ့်ဒေသကဲ့သို့၊ အာနိသံအဘိညာဏ် စွမ်းငယ်နှင့်၊ ဂဏန်းစဉ်ကောက်ကာတွက်ရတဲ့၊ နောက်ဆက်မွန်ခွန်တော်ရေးမို့၊ ဘော်ကြေးငွေလာဘ်လာဘတို့၊ ဒါနဟုန်ကုသိုလ်လုပ်မည်ဟု၊ မယားစာသားစာမရှုတ်သူမို့၊ အားထုတ်ရက်ပါ။
မြတ်ငါးထောင်သာသနာခေတ်တွင်မှ၊ ဒါရဇ္ဇေ အမွေခံဘို့၊ ပရေသံ သူတထူးငဲ့ကို လှူဖူးမြင် ဦးပဉ္ဇင်းသို့၊ သိမ်အတွင်းမှာ ကမ္ဗဝါညတ်ကယ်နှင့်၊ သွင်းအပ်မည့် သည်လှူဒါ ကြည်ဖြူစွာဆုတောင်း။
သုံးလူ့ရှင် ဒီပင်္ကရာသို့၊ သုမေဓာဆုပတ္တနာမှန်းတော့၊ ကြာပန်းစုံ ပုဏ္ဏရိတ်ကယ်နှင့်၊ လှုံနိဗ္ဗူအတူပါရအောင်၊ သုမိတ္တာယသော်လောင်းရယ်က၊ သူ့ဘာသာဆုလာ၍ တောင်းသတဲ့၊ ရွာမောင်းရွှေထောင်ကျေးတွင်မှ၊ ခွန်ရေးတော် ကျုပ်မောင်ခငဲ့၊ မုချပင်မသေချာဘူ့၊ ဥတ္တမတပသာ ဗုဒ္ဓဘဂဝါလောင်းကဲ့သို့၊ ဆုတောင်းသူကယ်လို့ ထွက်ခဲ့ရင်၊ ပျော်မဂ္ဂင်အတူစံရအောင်၊ အလှူခံတူတန်သေးလောက်တဲ့၊ ကြံတွေးကာ ရှေးသာဓကငယ်နှင့်၊ ဘုရားအလျာကို အားသာကျမိတော့၊ တရားဓမ္မာကို ကြားနာရအောင်ပ၊ မယားပါ သားပါကြွခဲ့ကြ၊ များစွမိတ်ပေါင်း။
ခက်ဆစ်
၁။ မဟာသီလဝင် = မဟာသီလဝံသ။
၂။ အာနိသင် = အကျိုးကျေးဇူး။
၃။ မောင်းမိဿ = မောင်းမမဿံ၊ အမျိုးသမီးအဖော်။
၄။ ဘာဘုမ္မိ = သာယာသောမြေ။
၅။ ကိုယ့်ဒေသံ = ကိုယ့်ဒေသ၊ ကိုယ့်အရပ်။
၇။ ဒါရဇ္ဇေ = ဒါရဇ္ဇ (ပါ)၊ အမွေအနှစ်။
၈။ ပရေသံ = တပါးသူ။
၉။ ဥတ္တမတပသာ = မြတ်သောရသေ့ရဟန်း။
မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော ခေါင်းစဉ်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။
မဲသရွာ၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်
မဲသရွာ(Metha)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ မိုးနိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 169,565 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟိုခိုင်းရွာ၊ သီပေါမြို့နယ်
ဟိုခိုင်းရွာ (Hohkaing)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ သီပေါမြို့နယ်၊ ဟိုအွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၂၆၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုအွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၄၀ ဦး၊ မ ၉၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၅၀ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီပေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြန်လွင့်ရွာ၊ စလင်းမြို့နယ်
ပြန်လွင့်ရွာ (Pyanlwint)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ စလင်းမြို့နယ်၊ ဆင်ဖြူကျွန်း (၂)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၈၀၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆင်ဖြူကျွန်း (၂)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၀၀ ဦး၊ မ ၁၆၁၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၁၇ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွာပြီ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချတ်အင်း
ချတ်အင်းသည် အာဖရိကအလယ်ရှိ သမိုင်းဝင် ရေတိမ်အင်းကြီး ဖြစ်သည်။ ကုလသမဂ္ဂသဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ပရိုဂရမ်မှ စာရင်းကောက်ယူချက်အရ ၁၉၆၃ မှ ၁၉၉၈ ခုအတွင်း ၉၅% အထိ ကျုံ့သွားကြောင်း သိရသည်။ ၁၉၈၆ ခုအတွင်း ၁၀၈ မိုင်ပတ်လည်အထိ ကျုံ့သွားဖူးသည်။ သို့သော် ၂၀၀၇ ခု၌ ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံများအရ အတော်ပင် ပြန်ကျယ်လာကြောင်း တွေ့ရသည်။
ချတ်အင်းသည် ချတ်၊ ကင်မရွန်း၊ နိုင်ဂျာနှင့် နိုင်ဂျီးရီးယားတို့ နယ်နိမိတ်ဆုံရာဖြစ်ပြီး စီးပွားရေးအရ အရေးပါသည်။ ချတ်ရေစုရပ်၏ အကြီးဆုံးနေရာဖြစ်လေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကင်မရွန်းနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ ကဏ္ဍ:ချဒ်နိုင်ငံရှိ ရေကန်များ ကဏ္ဍ:နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
စန္ဒပူရီရွာ၊ အမရပူရမြို့နယ်
စန္ဒပူရီရွာ (Sandapuri)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးခရိုင်၊ အမရပူရမြို့နယ်၊ တောတွင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၆၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောတွင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၈၆ ဦး၊ မ ၂၈၄၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၅၃၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အမရပူရမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖူဖားရွာ၊ မိုင်းဆတ်မြို့နယ်
ဖူဖားရွာ (Hpuhpar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ မိုင်းဆတ်ခရိုင်၊ မိုင်းဆတ်မြို့နယ်၊ ဆန်ကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၆၀၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆန်ကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၃၃ ဦး၊ မ ၉၀၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၃၅ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းဆတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သုဿာန်ဓုတင်
သုဿာန်ဓုတင် သည် ကိလေသာများကို ခါထုတ် ခေါင်းပါးစေသည့် အကျင့်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ သုဿာန်ဓုတင် ဆောက်တည်မည့်ရဟန်းသည် သန်းခေါင်ယံပတ်လုံး သုဿာန်နေ၍ မိုးသောက်ယံ၍ သုဿာန်မှ ထွက်သင့်သည်ဟု အင်္ဂုတ္တိုရ်ဆောင်မထေရ်များက ဆိုကြသည်။
ဤတွင် လူတို့က သုဿာန်ဟု သတ်မှတ်ထားသော်လည်း လူသေအလောင်း မဖုတ်၊ မချ၊ မမြှုပ်၊ မရှို့ရသေးလျှင် သုဿာန်မမည်ပေ။
အလောင်းကို မီးရှို့ အပ်သော်သာ သုသာန် မည်၏။ အလောင်းကို မီးရှို့ရာအခါမှ စ၍ ၁၂-နှစ်တိုင် ကာလကြာအောင် စွန့်ပစ်ထားအပ်သော်လည်း သုသာန်ပင်ဖြစ်၏။ သုသာန်၌ နေသောရဟန်းသည် စင်္ကြံမဏ္ဍပ်စသည်တို့ကို ဆောက်လုပ်စေ၍ ညောင်စောင်း အင်းပျဉ် ခင်းစေကာ သောက်ရေသုံးဆောင်ရေ တည်ထားစေလျက် စာပေပို့ချပြီး မနေရ။ ဓုတင်ကို ဆောင်ရန် ဝန်လေးလှ၏။
ဆောက်တည်ပုံ
ဤဓုတင်အား ဆောက်တည်မည့်ရဟန်းသည်  နသုသာနံ ပဋိက္ခိပါမိ ဟု ပါဠိဘာသာဖြင့်လည်းကောင်း၊  သုသာန်မဟုတ်သော အရပ်ကို ပယ်ပါ၏ ဟု မြန်မာဘာသာဖြင့်လည်းကောင်း၊
သောသာနိကင်္ဂံ သမာဒိယာမိ ဟု ပါဠိဘာသာဖြင့်လည်းကောင်း၊  သုသာန်၌ နေလေ့ရှိသော ရဟန်း၏ အကြောင်းစေတနာကို ဆောက်တည်ပါ၏ ဟု မြန်မာဘာသာဖြင့်လည်းကောင်း ရွတ်ဆိုကာ ဆောက်တည်ရ၏။
ဓုတင်ဆောင် ရဟန်း၃-မျိုး
ဤ၌လည်း
(၁) အမြတ်စား (ဥက္ကဋ္ဌ) ဓုတင်ဆောင် ရဟန်းသည် အလောင်းကောင်ကို မပြတ် မီးရှို့ ရာ မပြတ်အပုပ်နံ့နံရာ ငိုကြွေးသံ မပြတ်ရာ သုသာန်မှာ နေရ၏။
(၃) အညံ့စား (= မုဒုက) ဓုတင် ဆောင်ရဟန်းသည် သုသာန်လက္ခဏာရောက် ကာမျှဖြစ်သော သုသာန်၌ နေနိုင်သည်။
ဓုတင် ပျက်စီးခြင်း
သုဿာန်မဟုတ်သော အရပ်၌နေလျှင် သုဿာန်ဓုတင် ပျက်၏။ သုဿာန်သို့ မသွားသောနေ့၌ ဓုတင်ပျက်သည်ဟု အင်္ဂုတ္တိုရ်ဆောင် ရဟန်းများက ဆိုကြသည်။ ထိုသို့ ဓုတင်ပျက်ပါက ပြန်၍  ဆောက်တည်ကာ ကျင့်သုံးနိုင်၏။ အခြားသော ဓုတင် ဤအတိုင်း ဖြစ်၏။
သောသာနိက ဓုတင်ဆောင်ရကျိုး
(၁) သေခြင်း၌ ဖြစ်သောသတိကို အဖန်ဖန် ရနိုင်ခြင်း၊ (၂) မမေ့မလျော့ နေလေ့ရှိသူ ဖြစ်ခြင်း၊ (၃) အသုဘနိမိတ်ကို ရခြင်း၊ (၄) ကာမရာဂကို ပယ်ဖျောက်နိုင်ခြင်း၊ (၅) အမြဲ မပြတ် ခန္ဓာကိုယ်၏ အသုဘ သဘောကို မြင်ခြင်း၊ (၆) သံဝေဂ များစွာ ဖြစ်ခြင်း၊ (၇) အာရောဂျမဒ (ကျန်းမာခြင်းကို စွဲ၍ မာန်ယစ်ခြင်း) စသည်ကို ပယ်ဖျောက် နိုင်ခြင်း၊ (၈) ဘေးကြီး ဘေးငယ်ကို သည်းခံနိုင်ခြင်း၊ (၉) ဘီလူး သရဲ သဘက်တို့၏ လေးစားမှုကို ခံရခြင်း၊ (၁၀) အပ္ပိစ္ဆတာ စသော ဂုဏ်တို့အားလျော်သော အသက် မွေးမှုရှိခြင်း ဟူသော အကျိုးတို့ကို ရနိုင်သည် ။
တိုက်တွန်းချက်
သုသာန်ဓုတင်ဆောင်ပုဂ္ဂိုလ်သည် မရဏာနုဿတိဘာဝနာ အစွမ်းကြောင့် အိပ်မက်၌လည်း မမေ့မလျော့ရှိ၏။ များစွာသော အသုဘနိမိတ်တို့ကြောင့် ကာမရာဂတည်းဟူသော ကိလေသာစိတ်များ မဖြစ်စေနိုင်ကုန်။ ပြန့်ပြောကြီးကျယ်များပြားသော ထိတ်လန့်တတ်သော သံဝေဂဉာဏ်သို့ ရောက်သောကြောင့် မာန်ယစ်ခြင်းကို ပယ်နိုင်၍ သေခြင်းကင်းရာ ငြိမ်းအေးချမ်းသာသော နိဗ္ဗာန်ကို ဦးတည်လျက် ကောင်းစွာလုံ့လပြု၍ ကြိုးစားအားထုတ်တတ်၏။ ဤသို့လျှင် များပြားလှစွာသော ဂုဏ်ကျေးဇူးတို့ကို ဖြစ်ထွန်းစေတတ်သောကြောင့် ယောဂီရဟန်းမြတ်သည် သုသာန်ဓုတင်ဆောင်ခြင်းကို ကောင်းစွာကြိုးစား အားထုတ်အပ်ပေတော့သတည်း။
ဒေါငူရှေ့ (ကြီး)ရွာ၊ ရှားတောမြို့နယ်
ဒေါငူရှေ့ (ကြီး)ရွာ(Dawngushey(Gyi))သည် ကယားပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်ခရိုင်၊ ရှားတောမြို့နယ်၊ ရှားတောမြောက်ပိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၆၈၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရှားတောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပေါက်တန်း (အလယ်စု)ရွာ၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်
ပေါက်တန်း (အလယ်စု)ရွာ (Pauktan(Ahlelsu))သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်၊ မကြီးပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၉၄၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မကြီးပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၄၁ ဦး၊ မ ၁၁၃၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၇၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါင်းတည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပတီးဖြူရွာ၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်
ပတီးဖြူရွာ (Pateehpyu)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်၊ စပါယ်နံ့သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၉၀၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကန့်ဘလူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွှေလင်းရွာမှအံ့ကိုးဖြာ
အကြောင်းအရာ
ရွှေလင်းရွာ၏ အံ့ဖွယ်ကိုးပါး အကြောင်းကို ဖွဲ့ဆိုထားသည်။
ရွှေလင်းရွာမှအံ့ကိုးဖြာ
ရွှေလင်းမြေအံ့ဘွယ် ကိုး၊ စာထိုးကာ ရွှေမင်နှင့်၊ ကဝေရှင်နဘေ တင်လျှောက်ခဲပ၊ သပြေနှင်ပေတင် နောက်လူတို့မှာ၊ နည်းမှတ်လောက်ဖွယ်။
စံရှစ်ရာ တယောက်ထင်းတွင်မှ၊ နောင်မင်းကျော် ဖြူမဟာငဲ့ပြင်၊ တအူချာ ညီတော်ပြုံးတို့မှာ၊ နောင်ဘုန်းကံ ဂုဏ်ရှိန်ကြောင့်၊ ဥဏ္ဏဒိန် မြော်ရင်ထွက်ရ၊ ညီမျက်နှာပျော်၍ ပြုံးရင်လှ၊ ထစ်ချုန်းကာရတနာမိုး၊  ဖြိုးကျအကယ်။
ဧချိုငန်ပူရေပြွမ်းသည့်ပြင်၊ သာထန်းပင်ပဒေက၊ အင်နှစ်တွေထညံနို့၊ ပြည်စို့ကာ မကုန်ခန်းနိုင်ဘု့၊ နွေစမ်းအိုင် မထီလျှံမျှ၊ အညီမှန်ဝသန် ရောက်ပြန်တော့၊ ခန်းခြောက်ခါ ထိုသည်ဘုန်း၊ ပင်လုံးစံလျှော်ဖြူက၊ သွေးတူတူအမွှာဆင့်ပါလို့၊ မွှေးကြူကြူစကဝါပွင့်သည့်ပြင်၊ တီးသံဆင့် အသွယ်သွယ်၊ နာဘွယ်သည့် နတ်ဆိုင်း။
ဇာတ်သမ္ဘာ၊ သတ္တဝါ ရွှေဘီလူးရယ်တို့၊ နှစ်ဦးစုံကိုယ်ထင်ပြသည့်ပြင်၊ အမ္ဗအန္တရာခေါ်တဲ့၊ သရက်တော် ခက်မော်ကိုးမှာတော့၊ ခြောက်မျိုးရသာဝင်၍၊ ဇရာရှင်လျှာတင်၍ ချစ်လျှင်၊ ခန္ဓာပင် ကညာစင်ဖြစ်ရသတဲ့၊ ဤခေတ်လို ကြုံချင်စမ်းပါဘိ၊ ကျမ်းထွက်သမိုင်း။
တောင်ရိုးတဲရွာ၊ မလှိုင်မြို့နယ်
တောင်ရိုးတဲရွာ (Taungyoete)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ မလှိုင်မြို့နယ်၊ လယ်ဗျားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၄၂၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လယ်ဗျားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၃၈ ဦး၊ မ ၁၀၁၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၅၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ရွှေလင်းရွာမှအံ့ကိုးဖြာ
မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော ခေါင်းစဉ်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။
တောင်ရိုးတဲရွာ၊ မလှိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မလှိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြက်ရိုးပင် (အနောက်)ရွာ၊ အုတ်တွင်းမြို့နယ်
ကြက်ရိုးပင် (အနောက်)ရွာ (Kyetyoepin(West))သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ အုတ်တွင်းမြို့နယ်၊ တောပုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၈၇၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောပုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၂၆ ဦး၊ မ ၂၂၇၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၃၀၂ ဦးနေထိုင်သည်။