cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
၂
သင်္ချာဝယ်
ဂဏန်းတခုကို နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း ယူပုံသည် သာမန် သင်္ချာ တွက်ချက်မှု ဖြစ်ကာ၊ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း သင်္ကေတပေါ်ရှိ နေရာတွင် ထပ်ညွှန်းကို သာမန်အားဖြင့် သုံးထပ် သို့ အခြား ထပ်များ ရေးသားလေ့ ရှိပြီး၊ ဘာမှ ရေးမထားလျှင် နှစ်ထပ်ကိန်းရင်းကို ရှာခိုင်းခြင်း ဖြစ်သည်ဟု အလိုလို နားလည်ရပေသည်။
၂ ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်းသည် ပထမဆုံး သိမြင်ရသည့် ရာရှင်နယ်မဟုတ်သော ကိန်း ဖြစ်သည်။
အငယ်ဆုံး field တွင် အစုဝင် element ၂ ခု ရှိသည်။
သဘာဝကိန်းများ ၏ set-theory တည်ဆောက်ပုံတခုတွင်၊ ၂ ကို {{∅},∅} အစုနှင့် ခွဲခြားသည်။ နောက်အစုသည် ကဏ္ဍသီအိုရီတွင် အရေးပါသည်။ ၎င်းသည် အစုများ၏ ကဏ္ဍတွင် subobject classifier တခု ဖြစ်သည်။
နှစ်တွင် အောက်ပါ ထူးခြားချက်လည်း ရှိသည်။ a သည် သုညနှင့် မညီခြင်းအတွက်
ဒေဝါသုရသင်္ဂါမသုတ်
နတ်, အသုရာစစ်ပွဲကို ပမာထား၍ ရူပါဝစရဈာန်ရပြီးသော ရဟန်းသည် ငါသည် ယခုအခါ ဘေးရန်လုံခြုံရာသို့ရောက်သော ကိုယ်ဖြင့် ယခုနေနိုင်ပြီး မာရ်နတ်သည် တစုံတရာမပြုနိုင်တော့ပြီဟု အကြံအစီ ဖြစ်သကဲ့သို့၊ မာရ်နတ်ကလည်း အကြံအစီဖြစ်ပုံ အရူပဈာန်ကို ရပြီးသော ရဟန်း, အာသဝေါကုန်ပြီးသော ရဟန်းကို၊ “ငါသည် မာရ်နတ်ကို (ပြုစီရင်နိုင်သော) အကြောင်းမရှိအောင် ကုန်ဆုံးအောင်ပြုနိုင်ပြီး မာရ်နတ်၏ မာရ်နတ်စက္ခုကို ဖျက်ဆီး၍ မမြင်နိုင်ရာသို့ရောက်ပြီ လောက၌ ကပ်ငြိ တွယ်တာမှု တဏှာကို လွန်မြောက်သူ”ဟု ဆိုအပ်၏ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ နတ်, အသုရာတို့ စစ်ပွဲနှင့် ဆက်စပ်၍ သိမှတ် ဖွယ်များကို အကျယ်တဝင့် ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။
ကုန်းထို (အရှေ့)ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ကုန်းထို (အရှေ့)ရွာ (Konehto (East))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ နန်းပုလင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၅၁၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နန်းပုလင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၂၆ ဦး၊ မ ၃၃၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၆၂၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟယ်ရီ ထရူးမန်း
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ၃၃ ဆက်မြောက်ဖြစ်သော သမ္မတ ထရူးမန်းသည် လယ်သမားမျိုးရိုးဖြစ်သော ဂျွန်အန်ဒါ ဆင် ထရူးမန်းဇနီးမောင်နှံတို့မှ ခရစ် ၁၈၈၄ ခုနှစ် မေလ ဂ ရက်နေ့တွင် မစ်ဆိုရီပြည်နယ်၊ လမားမြို့၌ဖွားမြင်သည်။ သူ၏အမည်အပြည့်အစုံမှာ ဟယ်ရီရှစ်ထရူးမန်းဖြစ်သည်။
ပထမကမ္ဘာစစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ၁၉၁၇ ခုနှစ်ရောက်မှ မဟာမိတ်တို့နှင့်အတူ စစ်ထဲဝင်သည်။ ထိုအခါ တွင် ထရူးမန်းလည်း စစ်မှုထမ်းဖြစ်လာလေ၏။ ပင်လယ်ရပ် ခြားဒေသတို့သို့ သွားရောက်အမှုထမ်းခဲ့ရာ၊ နောက်ဆုံး စစ်ပြေ ငြိမ်းသောကာလသို့ ရောက်သောအခါ၊ ဗိုလ်ကြီးအဖြစ်ဖြင့် စစ် တပ်မှထွက်၍ မိမိတိုင်းနိုင်ငံသို့ ပြန်လာခဲ့လေသည်။
ထိုအခါတွင် စစ်ပြန်ဟောင်းတစ်ဦးနှင့်အတူတွဲ၍ ကန်းဆပ်မြို့တွင် အထည်ဆိုင်ဖွင့်သည်။ သို့သော် နေရာမကျ၍ ဆိုင်ပြုတ်လေ သည်။ ထိုကဲ့သို့လျှင် ထရူးမန်းသည် အသက် ၃၇ နှစ်ပင် ရောက်ရှိလာသော်လည်း၊ အလုပ်အကိုင် အတည်အကျမရှိခဲ့ချေ။ ထိုကြောင့် သူ၏မိတ်ဆွေများထံ အကူအညီအတွက် တိုင်ပင်ရာ၊ ပင်ဒါဂတ်ခေါ် မိတ်ဆွေတစ်ဦးကြောင့် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီသို့ ဝင်ရောက်၍ နိုင်ငံရေးကို စတင်ဆောင်ရွက်လာခဲ့လေသည်။
နိုင်ငံရေးတွင် ပင်ဒါဂတ်သည် ထရူးမန်းကို အစဉ်တစိုက် အားပေးလာခဲ့ရာ၊ ထရူးမန်းသည် ၁၉၂၂-၂၄ ခုနှစ်အတွက် မြို့နယ် တရားသူကြီးအဖြစ်ဖြင့် ရွေးကောက် တင်မြောက်ခြင်း ခံရလေသည်။
ထိုအချိန်ကား ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွက် အလွန်အရေး ကြီးနေသော အချိန်တည်း။ ထိုအချိန်၌ ဂျာမနီသည် အရေးရှုံး နိမ့်လျက်ရှိ၍၊ အီတလီလည်း ပြိုကွဲလုနီးရှိနေသည်။ သို့သော် ဂျပန်နှင့် စစ်တိုက်ရမည့်အချိန်သည် အဆင်မသင့်ပါက တစ်နှစ် ကျော် နှစ်နှစ်မျှ ဆက်လက်တိုက်ရဦးမည်ဟု ယူဆနေရလေ သည်။
သို့ရာတွင် ထရူးမန်းသည် သမ္မတအနေဖြင့် တာဝန် တို့ကို ကောင်းစွာထမ်းရွက်နိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၅ ခုနှစ် မေလ ၈ ရက်နေ့၌ ဥရောပစစ်မျက်နှာဘက်တွင် စစ်သည် ပြီးဆုံးခြင်းသို့ ရောက်လေသည်။ ထိုနောက် ထရူးမန်းသည် ဗြိတိန်၊ ပြင်သစ်၊ ရုရှ၊ တရုတ်နိုင်ငံတို့၏ ခေါင်းဆောင်ကြီးများနှင့်အတူ ဂျာမနီ နိုင်ငံ ပို့စဒမ်မြို့၌ကျင်းပသော ကွန်ဖရင့်သို့ တက်ရောက်ကာ၊ ပို့စဒမ်ကျေညာချက်ကို ကျေညာ၍၊ ဂျပန်နိုင်ငံအား ခြွင်းချက် မရှိ လက်နက် ချစေရန် အမိန့်ပေးခဲ့လေသည်။ ဂျပန်တို့သည် ခြွင်းချက်မရှိ လက်နက်ချရန်ကိစ္စတွင် သို့လောသို့လော ဖြစ်နေ ဆဲ၊ ဟီရိုရှီမာနှင့် နာဂါဆာကီတို့ကို အမေရိကန်လေတပ်က အဏုမြူဗုံးဖြင့် ဗုံးကျဲဖျက်ဆီးလိုက်သောအခါ၊ ချက်ချင်းပင် လျှင် လက်နက်ချရန် သဘောတူလိုက်လေသည်။
ဤသို့လျှင် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးလည်း ပြီးခဲ့၏။ သို့သော် အမေရိကန်၏ ရေတပ်၊ လေတပ်၊ ကြည်းတပ်တို့ကို ရုပ်သိမ်း ရေး၊ မဟာမိတ်နိုင်ငံတို့၏ ပြန်လည်ထူထောင်ရေး၊ စစ်ကာလ စီးပွားရေးမှ ငြိမ်းချမ်းသောကာလ စီးပွားရေးသို့ ပြောင်းလဲရေး ဟူသော ခဲယဉ်းကတ်သတ်သည့် ပြဿနာများကို ထရူးမန်း သည် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရလေသည်။ စစ်ပြီးချိန်တွင် တွေ့ကြုံရမြဲဖြစ် သော အလုပ်သမားရေး၊ ကုန်သွယ်ရေး၊ ငွေကြေးအခက်အခဲ၊ နေထိုင်မှုစရိတ်ကြီးခြင်းစသည့် အကြောင်းရင်းတို့ကြောင့် ပေါ် ပေါက်လာသော ဆူပူလှုပ်ရှားမှုတို့ကို ထရူးမန်းသည် နိုင်နင်းစွာ ထိန်းသိမ်းဖြေရှင်းနိုင်ခဲ့လေသည်။ သို့ရာတွင် စစ်အတွင်းက မဟာမိတ်ဖြစ်ခဲ့ကြသော အမေရိကန်နှင့် ဆိုဗီယက်ရုရှတို့၏ ဆက်ဆံရေးမှာမူကား ပျက်ပြားလာခဲ့သည်။
ဤအတွင်း ထရူးမန်းသည် နိုင်ငံအချင်းချင်း ကျူးလွန်မှုတို့ကို ဆန့်ကျင်သောဝါဒကို လက်ကိုင်ပြုပြီးလျှင်၊ ဥရောပနိုင်ငံများ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးအတွက် မာရှယ်စီမံကိန်းဖြင့် အမေရိကန် က စီးပွားရေး အကူအညီပေးရန်ဟူသောကိစ္စကို တီထွင်ခဲ့လေ သည်။
၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု သမ္မတရွေး ကောက်ပွဲကျင်းပရန် နှစ်စေ့လာလေသည်။ ထိုစဉ်က ထရူးမန်း ၏ပါတီတွင်း၌ သဘောကွဲလွဲချက်များရှိနေသဖြင့်၊ ထရူးမန်း ပြန်၍ အရွေးခံလျှင် နိုင်ဘို့ရာခက်သည်ဟု အများက ထင်မြင် ချက်ပေးကြသည်။ သို့သော် ထရူးမန်းသည် အကြိတ်အနယ် ယှဉ်ပြိုင်ရမည့်အခြေသို့ ရောက်သောအခါ၊ အကယ်ပင် ဇွဲသတ္တိ ဖြင့် အလုပ်လုပ်တတ်သောကြောင့် နောက်ဆုံးတွင် သမ္မတ အဖြစ်ဖြင့် ဒုတိယအကြိမ်ဆက်လုပ်ရန် အရွေးခံရလေသည်။
ဤအကြိမ်၌ သမ္မတ ထရူးမန်းသည် ပြည်တွင်းရေးရာ တို့တွင် အခက်အခဲတွေ့ခဲ့ရသည်။ ရီပတ်ဗလစ်ကင် အဖွဲ့ဝင် တို့သည် တောင်ပိုင်းဒီမိုကရက်တို့နှင့်ပေါင်းကာ ထရူးမန်း၏ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီကို အတိုက်အခံပြုလာကြသဖြင့် ထရူးမန်း ၏ ဆောင်ရွက်ချက်တို့သည် အောင်မြင်သင့်သလောက် မအောင်မြင်ချေ။ သို့သော် ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ် ဇွန်လ ၂၅ ရက်နေ့ က စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သော ကိုးရီးယားစစ်ပွဲ၌ ထရူးမန်း၏ ဆောင်ရွက်ချက်တို့သည် ထင်ရှားကျော်ကြားလာခဲ့သည်။
၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ထရူးမန်းသည် လူသတ်သမား တစ်ဦး၏ လုပ်ကြံခြင်းကိုပင် ခံလိုက်ရသေးသည်။ သို့သော် ကုသိုလ်ကံကောင်းသောကြောင့်၊ အသက်မသေ ဒဏ်ရာ အနာ တရမရှိ ချမ်းသာခဲ့၏။ ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် ထရူးမန်းသည် ကိုရီးယားစစ်အတွက် ကုလသမဂ္ဂစစ် ဦးစီးဖြစ်သူ ဂျင်နရယ် မက်အာသာနှင့် သဘောကွဲလွဲ၍၊ မက်အာသာကို ရာထူးမှ ထုတ်ပယ်လိုက်လေသည်။ ကိုရီးယားစစ်ပွဲ အပြီးမသတ်သေးမီ ၁၉၅၃ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲအချိန်သို့ ရောက်လာသောအခါ၊ ထရူးမန်းသည် သမ္မတအဖြစ် ဆက်လက် အရွေးမခံတော့ဘဲ သူ၏မူလနေထိုင်ရာဖြစ်သော မိဇူးရီပြည်နယ် အင်ဒီပင်း ဒင့်မြို့ သို့သွားရောက်၍ နိုင်ငံရေးမှ အနားယူကာ နေထိုင်လေသည်။
ထရူးမန်းသည် ၁၉၁၉ ခုနှစ်တွင် သူနှင့် ကလေးဘဝကပင် ကစားဖော် ကစားဘက်ဖြစ်သူ ဗက်ဝေါလေ့နှင့် လက်ထပ်ရာ၊ မာဂရက်ဟူသော သမီးတစ်ယောက် ထွန်းကားလေသည်။ ထရူး မန်းသည် ယခုအခါ သူ၏အမည်ဖြင့် စာကြည့်တိုက်တစ်ခုကို တည်ထောင်လျက်ရှိသည်။
ညီနောင်လေးရွာ၊ ကြက်ရှာ
ညီနောင်လေးရွာ၊ ကြက်ရှာ
Wubi (Ubuntu)
Wubi (Windows-based Ubuntu Installer) ဆိုတာကတော့ Ubuntu အတွက် Windows-base Free software installer ဖြစ်ပြီး GPL licensed အောက်မှာ ထားရှိပါတယ်။ Wubi ဟာ 7.04 နှင့် 7.10 မှ စတင်ပေါက်ဖွားလာပြီ ထုတ်ဝေခြင်းမရှိသေးပါဘူး။ သို့သော်လည်းပဲ 8.04 မှာပါဝင်လာခဲ့ပြီး 8.04 alpha5 ကတည်းက ပေါင်းထည့်ထားခဲ့ပါတယ်။ Wubi ဟာ Ubuntu Live CD ထဲမှာလည်း တွေ့နိုင်ပါတယ်။ နောက်ပြီး Ubuntu 7.10 Gusty Gibbon ထုတ်ဝေမှုအသစ်တွေမှာလည်း တွေ့ရှိနိုင်ပါတယ်။ အဓိကရည်ရွယ်ချက်ကတော့ Windows user တွေအနေနဲ့ Ubuntu Linux အမျိုးအစားကို လွယ်လွယ်ကူကူ သုံးစွဲစေချင်ပြီး Disk formatting လုပ်ရတာ ဒါမှမဟုတ် Disk partitioning ခွဲရတာတွေကို သက်သာစေချင်လို့ပါ။ Wubi ဟာ Windows ရဲ့ Add or Remove Program ကနေ ပြန်ပြီးတော့လည်းuninstall လုပ်နိုင်ပါသေးတယ်။ ဒါဟာ Virutal machine လည်းမဟုတ်ပါဘူး။ သို့သော်လည်းပဲ သူဟာ stand-alone installtaion ဖြစ်ပြီး လူသိများတဲ့ disk image လို့ခေါ်တဲ့ loopmounted device ဖန်တီးထားလိုက်ပါတယ်။ Topologilinux နဲ့ဆင်ပါတယ်။ သို့သော်လည်းပဲ wubi ဟာ Linux distribution အတွက်မဟုတ်ပဲ Ubuntu အတွက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။
အုတ်ဖိုရွာ၊ ထန်းတပင်
အုတ်ဖို
ရွေရွာဟောင်းရွာ
ရွေရွာဟောင်းရွာ
လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်း
လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်း (Paramilitary)
စင်ကီတောင်ရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
စင်ကီတောင်ရွာ(Sinkitaung)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ စင်ကီတောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၅၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စင်ကီတောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၆ ဦး၊ မ ၄၃၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၈၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညီနောင်ကြီးရွာ၊ ကြက်ရှာ
ညီနောင်ကြီးရွာ၊ ကြက်ရှာ
ငါးမဲအိုင်ရွာ၊ လိပ်ခုံး
ငါးမဲအိုင်ရွာ၊ လိပ်ခုံး
လယ်ကျင်းရွာ၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်
လယ်ကျင်းရွာ (Lelkyin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်၊ တောင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၂၁၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝန်းသိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယောင်ပရိုလန်းရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
ယောင်ပရိုလန်းရွာ (Yawngpayolan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ ကတ်ကလွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၈၆၄ ဖြစ်သည်။
မကျီးကုန်းရွာ၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကန့်ဘလူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယောင်ပရိုလန်းရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
Kiss (band)
ကစ် (တီးဝိုင်း) သည်အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် တည်ထောင်ခဲ့သော အမေရိကန် ဟဲဗီးမယ်တယ်၊ ဟာ့ဒ်ရော့ခ် တီးဝိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ၁၉၇၃ ခုနှစ်နယူးရော့မြို့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။ မူလအဖွဲ့ဝင်များမှာ -ဂျန်စင်မင်စ်၊ ပရယ်စတန်းနလီ၊ ပီတာ ခရက်စ် နှင့် အေ့စ်ဖရဲလီ (Gene Simmons, Paul Stanley, Peter Criss, Ace Frehley) တို့ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် "Rock and Roll All Nite" (၁၉၇၅), "Strutter" (၁၉၇၄) and "Detroit Rock City" (၁၉၇၆) အစရှိသည့်သီချင်းများအား စင်မြင့်ဖျော်ဖြေမှုများဖြင့် ကျော်ကြားခဲ့ကြသည်။ ထို့ပြင် ၎င်းတို့၏ ဂြိုဟ်သားဆန်ဆန် ဝတ်စားဆင်ယဉ်မှုမှာလည်း လူအများအတွက် စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းသော ပုံစံများဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏ သီချင်းဗွီဒီယိုများအား ယူကျု(ဘ်)(youtube)ဝက်ဆိုဒ်တွင် လွှင့်တင်ပေးထား၍ သီချင်းတစ်ပုဒ် ပျမ်းမျှကြည်ရှုသည့် ကြိမ်ရေမှာ ၈ သန်းခန့်ရှိလေသည်။
ပညာဝိမုတ္တသုတ်
ကောသမ္ဗီမြို့ ဃောသိတာရုံကျောင်းတော်၌ အရှင်အာနန္ဒာ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အရှင်ကာဠုဒါယီထေရ်၏ မေးလျှောက်ချက်အရ သမာပတ်ရှစ်ပါးနှင့် နိရောဓသမာပတ်တို့ကို ရ၍နေသော ထိုသမာပတ်ကို အရဟတ္တမဂ်ပညာဖြင့် သိမြင်ခြင်းကြောင့် အာသဝတရားတို့ ကုန်ခမ်းပြီးသူ၊ ပစ္စဝေက္ခဏာပညာဖြင့် ထိုအရာကိုသိသော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်ကို ပညာဝိမုတ္တပုဂ္ဂိုလ်၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်ကို မုချအားဖြင့် ပညာဝိမုတ္တပုဂ္ဂိုလ်ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူကြောင်းကို အရှင်အာနန္ဒာ ပြန်လည်ဖြေဆို ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
ဦးနုအစိုးရ
ဦးနုအစိုးရသည် ၁၉၄၈ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ပထမဆုံးစတင်အုပ်ချုပ်သည့် အစိုးရအဖွဲ့ဖြစ်သည်။
သမိုင်း
မြန်မာကိုလိုနီ၏ ဘုရင်ခံ ဆာ ဟူးဘတ် ရန့်စ်သည် ၁၉၄၆ စက်တင်ဘာတွင် အမှုဆောင်ကောင်စီကို ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့ချုပ်၏ အဖွဲ့ဝင်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့ရာ သခင်အောင်ဆန်းသည် အမှုဆောင်ကောင်စီ၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုအမှုဆောင်ကောင်စီ၏ အဖွဲ့ဝင်များသည် မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးရပြီးလျှင် ဆက်လက်အုပ်ချုပ်မည့် အစိုးရအဖွဲ့လည်းဖြစ်သည်။ သို့သော် ၁၉၄၇ ဇူလိုင် ၁၉ တွင် ဝန်ကြီးများအစည်းအဝေးကိုကျင်းပနေစဉ် မသမာသူအချို့တို့က ရုတ်တရက် အစည်းအဝေးခန်းထဲသို့ ဝင်ရောက်လာ၍ ခေါင်းဆောင်ကြီးများအား ပစ်သတ်ခဲ့သည်။ ထိုသို့လုပ်ကြံခံခဲ့ရသော‌ ခေါင်းဆောင်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
အာဇာနည် ၉ ဦးလုပ်ကြံခံရပြီးသောအခါ သခင်နုသည် ဘုရင်ခံ၏အမှုဆောင်ကောင်စီသစ်၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာခဲ့သည်။ သခင်နုသည် အမှုဆောင်ကောင်စီကို "မြန်မာယာယီအစိုးရ" ဟူ၍လည်းကောင်း ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌရာထူးကို "ယာယီအစိုးရဝန်ကြီးချုပ်" ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်များကို "ယာယီအစိုးရဝန်ကြီးများ" ဟူ၍လည်းကောင်း အသီးသီးပြောင်းလဲခဲ့သည်။
ဇလဲတောင်ရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
ဇလဲ(တောင်)ရွာ(Zale(South))သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ဇလဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၁၀၁ ဖြစ်သည်။ တောင်ဇလဲတွင် လျှိုပိတ် ရှိ၍၊ ၇၅ အိမ်ခြေအတွက် သောက်သုံးရေ ရရှိသည်။ မြစိမ်းရောင်ကျေးရွာစီမံကိန်း ၆၇ ရွာတွင် ပါဝင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တဆေချောင်းရွာ၊ ကြက်ရှာ
တဆေချောင်းရွာ၊ ကြက်ရှာ
ဇလုပ်ကြီး
ဇလုပ်ကြီး
ကိုးကား
ဇလုပ်ကြီး
ရွာဟောင်းကုန်း (ရှေ့)ရွာ၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွေရွာသစ်ရွာ
ရွေရွာသစ်ရွာ
ပေတောရွာ၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်
ပေတောရွာ (Paytaw)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်၊ ဝက်မစွတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၀၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝက်မစွတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၆၁ ဦး၊ မ ၁၅၄၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၉၀၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေနံချောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေကြက်မ
ရေကြက်မသည် အောက်ပါ ငှက်တစ်မျိုးကို ရည်ညွှန်းသည်
တန်ဂျာရွာ၊ ပူတာအိုမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပူတာအိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
Yahoo! BOSS
Yahoo ရဲ့ BOSS ကို မြင်ဖူးကြမလား မသိဘူး။ ကျွန်တော် ဆိုလိုတဲ့ BOSS ကလူမဟုတ်ပါဘူး Yahoo! က မနေ့တစ်နေ့ ကတင် ကြေညာလိုက်တဲ့ Application Interface တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။
Yahoo! BOSS (Build Your Own Search Service) ဟာ Web Service တစ်ခုဖြစ်ပြီး Developer နဲ့ Companies တွေ အနေနဲ့ Yahoo! ရဲ့ Search Engine မှာ သုံးတဲ့ နည်းပညာ တွေကို သုံးပြီး လိုသလို ပြုပြင် ဆင့်ပွား ဖန်တီးထားတဲ့ (Web-Scale) Search Engine တွေကို ထုတ်လုပ်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ [Web-Scale ဆိုသည်မှာ ကွန်ပြူတာပေါင်းထောင်သောင်း အရေအတွက်ကို သာမက အင်တာနက်ကြီး တစ်ခုလုံးစာ အတွက် ရှာဖွေ နိုင်ခြင်းကိုဆိုလိုသည်။] သာမန် အဖွဲ့ အစည်းတစ်ခုအတွက် Web-Scale Search Engine တစ်ခုကို ဖန်တီးပြီး ရေရှည် ထိန်းသိမ်း နိုင်ဖို့ အလွန်ခက်ခဲလှပါတယ်။
Yahoo! BOSS ဟာ Yahoo! ရဲ့ Search Index တွေအားလုံးကို programmatically ဝင်ရောက်ရှာ ဖွေနိုင်တဲ့ Application Interface (API) ဖြစ်ပါတယ်။ Developer တွေ အနေနဲ့ လည်း Yahoo! ရဲ့ အဆင့်မီ Search နည်းပညာ တွေကို သုံး၊ မိမိပိုင်ဆိုင်တဲ့ Information တွေထည့်ပေါင်းကာ (Customized) Search Engine ကို ဖန်တီးနိုင်ပါတယ်။ ဒါဟာ တချို့ company တွေရဲ့ Search Engine မဖန်တီးနိုင် မှုအခက်ခဲ ကြောင့် နှောင့်နှေး နေတာတွေကို ကျော်လွှား စေနိုင်ပါတယ်။
ယခုလက်ရှိ BOSS ကိုသုံးပြီး......
၁။ ။ Ability to re-rank and blend results - Search Result တွေရဲ့ အစဉ်အလိုက်ကို ကိုယ်ရဲ့ ဝန်ဆောင်မှုနဲ့ လိုက်ဖက်မှု အလိုက်၊ Content တွေကို ထည့်ပြီး ပြုပြင် နိုင်ပါတယ်။
၂။ ။ Total flexibility on presentation -- Seach Result တွေကို ကိုယ်ကြိုက်တဲ့ ပုံစံနဲ့ လွတ်လပ်စွား ဖော်ပြနိုင်ပါတယ်။ (Google Ads မှာထက် ပိုပြီး ပြုပြင်နိုင်ပါတယ်။)
၃။ ။ BOSS Mashup Framework - Python Library နဲ့ UI Template တွေကို မကြာမီ ထုတ်ဝေတော့မှာ ဖြစ်ပြီး၊ Developer တွေအနေနဲ့ Search Result တွေနဲ့ အခြား public data source တွေကို ရောထွေးနိုင်ပါမယ်။
၄။ ။ Web, news and image search - အခု စစ ခြင်းမှာ Developer တွေ အနေနဲ့ Web, News နဲ့ Image တွေကို ရှာဖွေနိုင်ပါတယ်။ နောက်ပိုင်းမှာ တခြား အပိုင်း တွေကို်လည်း ရှာဖွေနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
၅။ ။ Unlimited queries -- တစ်ရက်မှာ ဘယ်နှစ်ခါ ရှာဖွေနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ အကန့်အသတ်များမရှိပါဘူး။
လိုရင်းလောက်ပဲ ဘာသာပြန် တင်ပြလိုက်ပါသည်။ အသေးစိတ်ကို http://www.ysearchblog.com/archives/000599.html မှာ ဖတ်ရှုနိုင်သည်။ Yahoo! BOSS နဲ့ Google Custom Search တို့ရဲ့ ကွာခြားချက်တွေ ကိုရှာဖွေပဦးမည်။
ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တသုတ်
သမာပတ် ၉-ပါးဖြင့် ရူပကာယဟူသော အဖို့၊ မဂ်ဖြင့် နာမကာယဟူသော အဖို့တို့မှ သမထ-ဝိပဿနာတို့၏ ဆန့်ကျင်ဘက် ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်ပြီသော ရဟန်းကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
မော်ထုတ်ကြီးရွာသစ်ရွာ၊ သဲချောင်း
မော်ထုတ်ကြီးရွာသစ်ရွာ၊ သဲချောင်း
အောက်စင်လီရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖေမောင်တင်
ဦးဖေမောင်တင် သည် မြန်မာနိုင်ငံသား မြန်မာဘာသာနှင့် ပါဠိဘာသာ ပညာရှင်၊ စာရေးဆရာ၊ တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်ဖြစ်သော်လည်း အဌသာလိနီ၊ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် စသော ဗုဒ္ဓဘာသာကျမ်းစာအချို့ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့ပြန်ဆိုခဲ့သောသူဖြစ်သည်။ မြန်မာ့သမိုင်း၊ ရာဇဝင်များကိုလည်း ဘာသာပြန်ဆိုခဲ့သည်။ ကိုလိုနီခေတ်တွင် မြန်မာစာပေကို အထင်အမြင်သေးကြသော တက္ကသိုလ်အာဏာပိုင်တို့အား အတိုက်အခံပြု၍ မြန်မာစာပေကို တက္ကသိုလ်တွင် အဆင့်မီမီ သင်ကြားနိုင်သည့် အခြေအနေသို့ရောက်အောင် အားထုတ်ကြိုးပမ်းခဲ့သော ဆရာကြီးတစ်ဦးဖြစ်၏။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးတက္ကသိုလ်ဖြစ်သောရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၌ မြန်မာအမျိုးသားထဲမှ ပထမဆုံး ခန့်အပ်ခံရသော ပါမောက္ခလည်း ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု နှင့် ဓလေ့ထုံးစံကို မြတ်နိုးသောကြောင့် နိုင်ငံခြားဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်သော နိုင်ငံခြားသားပါမောက္ခအများအပြားကြားတွင် ပုဆိုးတောင်ရှည် ၊ ရင်ဖုံးအင်္ကျီ၊ ခေါင်းပေါင်းတို့ကို ဝတ်ဆင်ပြီး စာသင်လေ့ရှိသည်။ ပညာပိုင်းအရ ထူးချွန်သည့်အပြင် စာအသင်အပြလည်း ကောင်းသောကြောင့် ကောလိပ်ကျောင်းသားများသာမက နိုင်ငံခြားသား ပါမောက္ခများ၏ လေးစားခြင်းကိုပါ ခံခဲ့ရသည်။
ငယ်ဘဝ
ဦးဖေမောင်တင်ကို အင်းစိန်မြို့ ပေါက်တောရပ် ဇာတိ ဖြစ်၍ ၁၈၈၈ ဧပြီ ၂၄ ရက်တွင် ဦးဖေနှင့် ဒေါ်မြိုင် တို့က မွေးဖွားခဲ့ကာ အင်္ဂလီကန်သာသနာဝင်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်း(၆)ယောက်တွင် ပဉ္စမမြောက်သား ဖြစ်၍ ငယ်မည်မှာ မောင်ဘတင် ဖြစ်ပြီး အစ်ကိုဖြစ်သူ မောင်ဘရင် ကွယ်လွန်သွားပြီးနောက် မောင်တင်ဟု အမည်ပြောင်းသည်။
၁၈၉၃ တွင် အင်းစိန်မြို့နယ်ရှိ "ကိုရင်ကြီး အလွတ်ပညာသင်ကျောင်း"၌ ပညာဆည်းပူး၍ ထို၌ လောကနီတိ၊ ပရိတ်စသော မူလတန်းအဆင့် ဗုဒ္ဓစာပေများကို သင်ယူခဲ့သည်။ ၁၈၉၆ တွင် ရန်ကုန် ဟိုက်စကူးကျောင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ပညာသင်ကာ ပထမတန်းမှစတက်သည်။ ၁၉၀၂ တွင် သတ္တမတန်းအောင်ပြီး မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး၌ ပထမရ၍ စကောလားရှစ်ဆုရခဲ့သည်။ ၁၉၀၃ တွင် အဋ္ဌမတန်း၌ ပညာသင်စဉ် "ကျောင်းသားများ လူမျိုးခြားဆရာများကို လက်အုပ်ချီနှုတ်ဆက်ရမည်" ဆိုသည့် ပညာမင်းကြီးအမိန့်ကိုဆန့်ကျင်ပြီး အခြားကျောင်းသားများနှင့်အတူ ဆန္ဒပြခဲ့ကြသောကြောင့် ပညာမင်းကြီးအမိန့်ပျက်ပြယ်သွားသည်။
၁၉၀၅ နဝမတန်းတွင် ပထမရရှိ၍ ရနောင်းဘုရင်ခံ (Governor of Ranong) ၏ ရနောင်းဆုရသဖြင့် ဆုငွေ (၄၀) ရူပီး နှင့် စာအုပ်များ ဆုချီးမြှင့်ခံရသည်။ ၁၉၀၆ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်ကောလိပ်၌ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ထိုသို့ ပညာသင်ကြားစဉ် တိရစ္ဆာန်များညှဉ်းပမ်းမှုကာကွယ်တားဆီးရေးအဖွဲ့ (S.P.C.A) အသင်းကကျင်းပသည့် အင်္ဂလိပ်စာစီစာကုံး ပြိုင်ပွဲတွင် တက္ကသိုလ်အဆင့်၌ ပထမရဆုငွေ (၇၅) ရူပီး ရရှိခြင်း၊ ၁၉၀၇ တွင် ဥပစာဒုတိယနှစ် စာမေးပွဲ၌ ပထမရ၍ ဂျာဒင်းဆု (Jardine Prize) ချီးမြှင့်ခံရခြင်း၊ ခရစ်ယာန် ကျောင်းသားများအားချီးမြှင့်သော ကာလကတ္တားတက္ကသိုလ်၏ ဒတ် (Dutt) စကောလားရှစ်ဆု ရရှိခြင်း စသည့်အောင်မြင်မှုများ ရယူနိုင်ခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ်ပညာရေး
၁၉၀၈ တွင် ပါဠိပါမောက္ခ ချားလ်ဒူရွိုင်ဇယ်၏ တိုက်တွန်းမှုဖြင့် ပါဠိဂုဏ်ထူးတန်းသို့ တက်ရောက်ခဲ့ကာ ၁၉၀၉ ခုနှစ်တွင် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၁၀ ခုနှစ်တွင် ကာလကတ္တားတက္ကသိုလ်စာမေးပွဲဝင်ရန် စာကျက်နေစဉ် စိန်ပေါ အထက်တန်းကျောင်း၏ မေတ္တာရပ်ခံချက်အရ ၈တန်း၊ ၉တန်း ကျောင်းသားများအား ပါဠိဘာသာသင်ပေးသောကြောင့် လစာ (၈၀ကျပ်) ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၁၁ မတ်လတွင် ကာလကတ္တားတက္ကသိုလ်၌ မဟာဝိဇ္ဇာစာမေးပွဲကို ပါဠိဘာသာဖြင့် အောင်မြင်သည်။ ဇွန်လထုတ် မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသနအသင်းဂျာနယ် အတွဲ(၁)၊ အမှတ်(၁) တွင် ခရစ်ယာန်သာသနာပြု မြန်မာစာ ဆောင်းပါးကို မောင်တင်(ဘီအေ) ကလောင်အမည်ဖြင့် စတင်ရေးသားခဲ့သည်။
တက္ကသိုလ်ဆရာ
၁၉၁၁ အောက်တိုဘာ (၁)ရက်မှ ၁၉၁၂ ဇူလိုင်(၂၃)ထိ ရန်ကုန်ဟိုက်စကူးကျောင်း၌ လစာ (၁၅၀) ကျပ်ဖြင့် အထက်တန်းပြဆရာဖြစ်လာခဲ့၍ ဇူလိုင် (၂၄)တွင် ရန်ကုန်ကောလိပ်၌ ပါဠိပါမောက္ခ ရာထူးခန့်အပ်ခံရသည်။ မြန်မာအမျိုးသားထဲမှ ပါမောက္ခရာထူး ပထမဆုံးရရှိခြင်းဖြစ်ပြီး ထိုစဉ်က အသက်(၂၄)နှစ်သာရှိသေးသည်။ ၁၉၂၀ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်အဖြစ် ပြောင်းလဲဖွင့်လှစ်သောအခါ၌လည်း တစ်ဦးတည်းသော မြန်မာနိုင်ငံသား ပါမောက္ခဖြစ်လေသည်။
ဆရာဘဝ လုပ်ဆောင်မှုများ
၁၉၁၅ ခုနှစ်တွင် ကာလကတ္တားတက္ကသိုလ်၏ ဘီအေတန်းစာမေးပွဲအတွက် "Millinda Panha" (မိလိန္ဒပဉှာ) ကိုပြုစုထုတ်ဝေပြီးနောက် ဘီအေတန်းအတွက်ပြဋ္ဌာန်းသော "ခုဒ္ဒကပါဌ်" ကိုလည်း အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့်ထုတ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသနအသင်း၏ အကျိုးဆောင်အတွင်းရေးမှူး အဖြစ်တာဝန်ယူခဲ့ကာ ၁၉၁၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်(၅)ရက်တွင် ဖွဲ့စည်းသော မြန်မာစာညွန့်ပေါင်းကျမ်းပြုစုရေး အကြံပေးဘုတ်အဖွဲ့၏ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၁၈ ခုနှစ်တွင် ပါဠိဖတ်စာ (A pali Reader) ၊ ၁၉၂၀ တွင် The Student‘s Pali-English Diclionary (ကျောင်းသားကိုင် ပါဠိ-အင်္ဂလိပ်အဘိဓာန်) စသည်တို့ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ပြုစုထုတ်ဝေသည်။
အင်္ဂလန်၌ ပညာသင်ခြင်း
စက်တင်ဘာ(၄)ရက်တွင် အင်္ဂလန်သို့ ပညာတော်သင်ထွက်ခွာ၍ အောက်စဖို့ဒ်တက္ကသိုလ် အက်ဇီတာကောလိပ်၌ ပညာသင်ကြားရာ အမည်တူရှိနေ၍ အမည်ရှေ့တွင် ဖခင်အမည်မှ 'ဖေ' ကိုယူ၍ ဖေမောင်တင် ဟူ၍ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် အောက်စဖို့ဒ် တက္ကသိုလ်မှ စာပေဝိဇ္ဇာ (ဘီလစ်) ဘွဲ့ရပြီး ၁၉၂၃ တွင် အောက်စဖို့ဒ်၌ အင်္ဂလိပ်စာပေသမိုင်းကို လေ့လာခဲ့၏။ ဒေါက်တာဘလက်ဒင်၏ ရှေးဟောင်းမွန်ကျောက်စာ သင်တန်းတက်ရောက်ခဲ့ပြီး ထို့နောက် အင်းနားတင်ပယ် ဥပဒေကျောင်းတွင် ဆက်လက် ပညာဆည်းပူးသည်။ ၁၉၂၄ ခုနှစ်တွင် လန်ဒန်ရှိ "မြန်မာအသင်း" ဥက္ကဋ္ဌရာထူးကို မြန်မာပြည် ဘုရင်ခံဟောင်း ဆာဟာဗီအဒန်ဆင်နှင့် ယှဉ်ပြိုင် အရွေးခံရာ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။
မြန်မာပြည်သို့ ပြန်ခြင်း
မြန်မာအသင်း ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်ပြီးနောက် ဇူလိုင်လတွင် မြန်မာပြည်သို့ပြန်ရန် မြန်မာပြည်အစိုးရက အမိန့်ပေးခဲ့သောကြောင့် ဩဂုတ်လ (၁၃)ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်ပြန်ရောက်လာခဲ့သည်။ စက်တင်ဘာ (၁) ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် အရှေ့တိုင်းဘာသာရပ် ဌာမှူးအဖြစ် စတင်ဆောင်ရွက်သည်။ ဌာနမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူစဉ် မြန်မာနိုင်ငံသုတေသနအသင်း၏ စာအုပ်ထုတ်ဝေရေးဆပ်ကော်မတီတွင် စာတည်းချုပ်အဖြစ် လုပ်ဆောင်သည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် မြန်မာစာသင်ကြားမှုစနစ် ချဲ့ထွင်ရန် ဆီးနိတ်အဖွဲ့သို့ အရေးဆိုခဲ့သဖြင့် ဆီးနိတ်မှ ကျောင်းသားတိုင်း မြန်မာစာ တန်းနိမ့်ကို မသင်မနေရ ဘာသာအဖြစ် ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းစေခဲ့ရသည်။
လုပ်ဆောင်ချက်များ
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် မြန်မာစာဝိဇ္ဇာ ဂုဏ်ထူးတန်းကို ဦးဆောင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ကာ ၁၉၂၇/၂၈ တွင် မြန်မာစာ မဟာဝိဇ္ဇာ ဂုဏ်ထူးတန်းကိုလည်း ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပေသည်။ သုတေသနအသင်း စာတည်းနှင့် စာကြည့်တိုက်မှူးတာဝန်ကို ပါမောက္ခလုစ် နှင့်အတူတွဲဖက် တာဝန်ယူခဲ့လေသည်။  ၁၉၂၈ တွင် ဂျေအက်စ်ဖာနီဗယ် ဦးဆောင်သော မြန်မာနိုင်ငံပညာပြန့်ပွားရေး အသင်းကို တည်ထောင်ရာတွင်ပါဝင်ခဲ့၏။
"ဖာနီဗယ်" အင်္ဂလန်သို့ ပြန်သွားစဉ် "ဂန္တလောက မဂ္ဂဇင်း"ကို သူကြီးဂေဇက် ဦးခင်မောင်နှင့်အတူ ကြီးကြပ်တည်းဖြတ်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ အုပ်ချုပ်ရေး အသစ်အတွက် ရောက်ရှိလာသော ဆိုင်မွန်ကော်မရှင်သို့ တက္ကသိုလ်ကောလိပ်များတွင် ဘာသာရပ်များကို မြန်မာဘာသာဖြင့် သင်ကြားသင့်ကြောင်း အကြံပေးစာတမ်းတင်သွင်းသည်။ ၁၉၃၃ မှ ၁၉၃၇အထိ မြန်မာနိုင်ငံသုတေသနအသင်း ဂျာနယ်၏ စာတည်းတာဝန်ကိုထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၃၅ ၌ ပထဝီဝင်ဝေါဟာရများ ကို ဦးဘလွင်၊ ပါမောက္ခဘီစလေ တို့နှင့်အတူ ပြုစုရေးသားခဲ့သည်။ ၁၉၃၇ ဇွန် (၁၉) တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းအုပ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရပြီး ထိုနှစ်မှစ၍ ၁၉၄၀ အထိ မြန်မာနိုင်ငံပညာပြန့်ပွားရေးအသင်း၏ အထွေထွေစာတည်းမှူး အဖြစ်တာဝန်ယူခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသုတေသနအသင်း ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကိုလည်း နှစ်အနည်းငယ်ကြာကြာ အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၄၃ မှ ၁၉၄၅ ကာလအတွင်း ဂျပန်ခေတ် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ပေးခြင်းခံခဲ့ရပြီး ၁၉၄၅ ၌ မြန်မာနိုင်ငံ ခရစ်ယာန်စာပေအသင်း ညွှန်ကြားရေးမှူး အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၇-၁၉၄၈ တွင် သက်ကြီးတက္ကသိုလ်၌ ပထမဦးဆုံး ကျောင်းအုပ်ကြီးဖြစ်လာခဲ့ကာ ၁၉၄၈ ဩဂုတ် (၁) မှ ၁၉၅၀ မေ (၃၀) ထိ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၏ ဂုဏ်ထူးဆောင် ပါဠိပါမောက္ခ အဖြစ်ခန့်အပ်ခြင်း ခံရသည်။
၁၉၄၉ ဩဂုတ် ၃၀ တွင် ပညာရှင်(၂၉၂) ဦးပါဝင်သော မြန်မာနိုင်ငံ ဘာသာပြန် သုခမိန်အဖွဲ့၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း စီစဉ်ရေးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၁ မေလတွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မြန်မာစာဌာန၌ ဂုဏ်ထူးဆောင်မြန်မာစာပါမောက္ခအဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခံရကာ ၁၉၆၃ ဒီဇင်ဘာတွင် ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန မြန်မာစာပေပြုစုရေးနှင့် ဘာသာပြန်ကော်မရှင်အဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ၊ ၁၉၆၄ တွင် သမိုင်းကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ စသည့်တာဝန်များယူခဲ့သည်။
မေလတွင် မလေးရှားနိုင်ငံ၊ ကွာလာလမ်ပူမြို့၌ ကျင်းပသော အာရှ ခရစ်ယာန်ကောင်စီကွန်ဖရင့်သို့ တက်ရောက်ခြင်း၊ ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဦးချစ်သောင်း ဦးဆောင်သော ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့တွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် တရုတ်ပြည်သို့သွားရောက်ခဲ့ခြင်းများလည်း ရှိသည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း
၁၉၇၃ - မတ်လ(၂၂)ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့ နံနက်အသက်(၈၅)နှစ်အရွယ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့လေသည်။
ဘာသာပြန်ဆိုမှုများ
ဦးဖေတင်မောင်သည် ၎င်း၏သက်တမ်းတစ်လျှောက် ပါဠိ၊ မြန်မာ၊ အင်္ဂလိပ် ဘာသာစကားများကို ကျွမ်းကျင်သည့်အတွက် ထိုဘာသာစကားများသို့ ပြန်ဆိုခြင်းများစွာ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ အဌသာလိနီ ပထမတွဲနှင့် ဒုတိယတွဲကို လန်ဒန် ပါဠိစာပေအသင်းမှ ထုတ်ဝေခဲ့ကာ မှန်နန်းရာဇဝင်တော်ကြီး (အတွဲ- ၃၊ ၄၊ ၅ - ပုဂံခေတ်ပိုင်း)ကို Glass Palace Chronicle‎ အမည်ဖြင့် ပါမောက္ခလုစ် နှင့်တွဲ၍ အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်ခဲ့ပြီး လန်ဒန် အောက်စဖိုဒ့်တက္ကသိုလ်ပုံနှိပ်တိုက်က ထုတ်ဝေသည်။ ၁၉၂၅ မှ ၁၉၃၁ အတွင်း ဝိသုဒ္ဓိမဂ် (ပ၊ ဒု၊ တ အပိုင်းများ) (The Path of Purity, part 1, 2, 3) ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့်ပင် လန်ဒန် ပါဠိစာပေအသင်းမှ ထုတ်ဝေသည်။
၁၉၂၅ ၌ "မြန်မာသဒ္ဒဗေဒဖတ်စာ" စာအုပ်ကို သဒ္ဒဗေဒပါမောက္ခ မစ္စစ်အီးအမ်ထရောင်းနှင့်အတူ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် တွဲဖက်၍ပြုစု၍ လန်ဒန်တွင် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထို့နောက် ပုဂံကျောက်စာညွန့်ပေါင်းကို ပါမောက္ခလုစ် နှင့်တွဲ၍ ပြုစုထုတ်ဝေခဲ့၏။ ၁၉၃၀ တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်နှင့်စပ်လျဉ်းသော အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား အခေါ်အဝေါ်များကို မြန်မာပညာရှိများနှင့် ညှိနှိုင်း၍ ဦးဆောင်မြန်မာပြန်သည်။ ထို့နောက် ၁၉၃၁ ၌ ပါဠိဖတ်စာ ကို မြန်မာဘာသာဖြင့် ပြုစုထုတ်ဝေသည်။ ၁၉၅၅ တွင် ကျောင်းသုံးမြန်မာသဒ္ဒါကို အထက်တန်းများအတွက် ရည်ရွယ်ရေးသားခြင်း၊ မြစေတီကျောက်စာ ၊ ရွှေစည်းခုံ မွန်ကျောက်စာ ၊ ကျန်စစ်သားမင်းတရားကြီး၏ ခုန်းတော်မွန်ကျောက်စာ တို့ကို မြန်မာပြန်၍ တည်းဖြတ်ထုတ်ဝေခြင်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
"Prayer and Meditation" (ဆုတောင်းခြင်းနှင့်ဘာဝနာ) စာအုပ်ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့်ပြုစု၍ မြန်မာနိုင်ငံ ခရစ်ယာန်ကောင်စီက ၁၉၆၀ ၌ လည်းကောင်း ၁၉၆၄ တွင် ဗုဒ္ဓဘာသာဆုတောင်းပုံနှင့် ဘာဝနာပွားပုံ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် စာအုပ်ကို လန်ဒန် (S.P.C.K) က လည်းကောင်း ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေလေသည်။ ၁၉၇၀ ဒီဇင်ဘာတွင် လန်ဒန်ပါဠိအသင်းကြီး၏ မေတ္တာရပ်ခံချက်အရ မြန်မာနိုင်ငံမှ ပါဠိ အဌကထာ အုပ်ရေ (၅၀) ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်ဆိုရေးအဖွဲ့၌ အယ်ဒီတာအဖြစ်ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ကာ ဗုဒ္ဓဝံသအဌကထာ ကို ကုသိုလ်ဖြစ် ဘာသာပြန်ဆိုရန်တာဝန်ယူခဲ့လေသည်။၁၉၇၃ ဖေဖော်ဝါရီ(၂၀)တွင် လယ်တီဆရာတော်၏ မြန်မာပြန်မူ ဓမ္မစက္ကပဝတ္တနသုတ် နှင့် အနတ္တလက္ခဏသုတ် ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်ဆိုခဲ့သည်။
ဂုဏ်ပြုမှုများ
ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂကျမ်းကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်ဆိုသည့်အတွက် ထိုင်းဘုရင်က ပေါင် ၁၀ဝ၀ ဆုချီးမြှင့်သည်။ ဆုငွေအားလုံးကို လန်ဒန်ပါဠိအသင်းသို့ လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်က အငြိမ်းစားလစာငွေ ၇၀ဝကျပ် အပြင် မြန်မာစာပေနှင့် ပါဠိစာပေ ပါမောက္ခတာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် မြန်မာစာပေတိုးတက်ရေး အစဉ်တစိုက် ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဂုဏ်ပြုငွေ လစဉ်၅၀ဝကျပ် ကို ဂုဏ်ပြုချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
ဆွေးနွေးပို့ချမှုများ
၁၉၅၇ အောက်တိုဘာ (၅) ရက်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ရှီကာဂိုတက္ကသိုလ် ခရစ်ယာန်သမ္မာကျမ်းစာဌာန၌ ဗုဒ္ဓတရားသင်ကြားပို့ချရန် ရန်ကုန်မှထွက်ခွာခဲ့ကာ ၁၉၅၉ ဇန္နဝါရီ (၂) ရက်တွင် ကျန်းမာရေး အခြေအနေကြောင့် မြန်မာပြည်ပြန်လာခဲ့ရလေသည်။ ၁၉၆၆ ဧပြီလတွင် အမရပူရမြို့ မဟာဂန္ဓာရုံဆရာတော် အရှင်ဇနကာဘိဝံသနှင့် အနတ္တတရားတော်ဆွေးနွေးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ မန္တလေးမြို့ ကယ်လီဘုရားကျောင်း ခရစ်ယာန်ကွန်ဖရင့်တွင် ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးအကြောင်းဟောပြောခဲ့၏။
မိသားစု
၁၉၂၈ ဇွန် (၉) ရက်တွင် သာယာဝတီမြို့၊ အင်္ဂလီကန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း၌ ဘိလပ်ပြန်ဝတ်လုံတော်ရ ဦးဖိုးဒန်၊ ဒေါ်မြကြီးတို့၏ သမီး ကြည်ကြည် (Edith) နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ လက်ထပ်ချိန်တွင် အသက် (၄၀) ရှိပြီဖြစ်သည်။ အငယ်ဆုံးသမီးဖြစ်သူ တင်တင်မြိုင် (Brenda) သည် ပြင်သစ်ဘာသာစကား၊ ပြင်သစ်စာပေ ပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်၍ စကြည့်တိုက်မှူးလည်းဖြစ်သည်။
ဦးဖေတင်မောင်သည် ပထမဆုံး အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ အဘိဓာန်ပြုစုသူ ဦးထွန်းညိမ်း၏ တူဖြစ်၍ မိခင်ဖက်မှ အဖိုးတော်စပ်သူမှာ တောင်ခွင်သာသနာပိုင် ဦးဝိသုဒ္ဓ သီလာစာရ ဖြစ်သည်။
ထူးချွန်မှု
ဦးဖေမောင်တင်သည် မြန်မာနိုင်ငံ ပထမဆုံး တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် အသက် ၂၄ နှစ် အရွယ်တည်းက ပါမောက္ခဖြစ်ခဲ့သော ဦးဖေမောင်တင်သည် ငယ်စဉ်ကတည်းက မြန်မာတနိုင်ငံလုံးတွင် ပထမဆုနှင့် စကောလားရှစ်များရရှိခဲ့၍ ပညာထူးချွန်သည်။ ဘီ-အေ အောင်သောနှစ်က စုစုပေါင်း ဘီအေအောင်သူ ၉ ယောက်သာရှိခဲ့သောကြောင့် ပညာတတ်များအလိုရှိသော ဗြိတိသျှအစိုးရက အိမ်တိုင်ရာရောက် လိုက်ခေါ်ပြီး ရာထူးကြီးများ ပေးအပ်သော်လည်း ဦးဖေမောင်တင်က စိတ်ဝင်စားမှုမရှိခဲ့ပေ။ အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းတွင် တစ်နှစ်ခန့် ဆရာဝင်လုပ်ပြီးမှသာ ပါမောက္ခအလုပ်ကို လုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဆောင်ရွက်ကြိုးပမ်းမှုများ
ရန်ကုန်ကောလိပ်တွင် ပါမောက္ခလုပ်နေစဉ်တွင်လည်း မြန်မာကျောင်းသားများဘက်မှ အမြဲရပ်တည်ကာ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် တည်ထောင်ပေးရန်လည်း ရှေ့တန်းမှ တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်များကို အရေးယူခိုင်းသောအခါ သူတို့သည် အစိုးရကို ဆူပူခြင်းသာဖြစ်သည်၊ ကျောင်းနှင့်မဆိုင်ဟုဆိုပြီး အရေးယူဖို့ ရဲရဲတင်းတင်းငြင်းဆန်၍ ကျောင်းသားများဘက်က ရပ်တည်ပေးခဲ့သည်။ ထို့အပြင် တို့ဗမာအစည်းအရုံးကိုလည်း တိတ်တဆိတ် အားပေးခဲ့သေးသည်ဟု ဆိုသည်။ နိုင်ငံချစ်စိတ်အပြည့်ရှိသော ဆရာကြီးသည် ယူနီဗာစတီ ဟူသော အသုံးအနှုံးကို တက္ကသိုလ် ဟု ပြောင်းလဲခေါ်ဝေါ်နိုင်ရန် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ မြန်မာတိရစ္ဆာန်ရုံရှိ တိရစ္ဆာန်များအား မြန်မာဝေါ်ဟာရဖြင့် ခေါ်နိုင်ခြင်းသည်လည်း ဆရာကြီး၏ ကြိုးပမ်းမှုကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။
စာပေ၊ ယဉ်ကျေးမှု
အင်္ဂလန် ပြင်သစ် စသောနိုင်ငံများသို့ သွားရောက်ခဲ့စဉ် သူတို့ ဘာသာစကား ဓလေ့ထုံးစံကို တလေးတစား အလေးထားကြသည်ကို မြင်တွေ့ခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင် မြန်မာစာပေ၊ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု မျက်နှာငယ် ညှိုးရော်နေသည်ကို မကြည့်ရက်နိုင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် တက္ကသိုလ်တွင် မြန်မာစာဌာန ထားရှိရန် ၊ တက္ကသိုလ်ရှိ ဥပစာတန်း ၊ ဝိဇ္ဇာတန်း ၊ ဂုဏ်ထူးတန်း ၊ မဟာဝိဇ္ဇာတန်းတို့တွင် မြန်မာစာပေ သင်ကြားရန် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ကြိုးပမ်းရာတွင် မြန်မာစာဟောင်း ပေဟောင်းများကို ကိုယ်တိုင်လေ့လာဆည်းပူး စုဆောင်း၍၊ မြန်မာစာပေလောကတွင် ထူးချွန်သော လူတော်များနှင့် ပူးပေါင်းခဲ့သည်။ မြန်မာစာတမ်း စာအုပ်စာပေ ကျောင်းသုံးစာအုပ်များကိုလည်း ကိုယ်တိုင်ရေးသားခဲ့သည်။ အစိုးရကျောင်းများတွင်လည်း မြန်မာ့စာပေကို နောင်လာနောက်သားများ လေ့လာစည်းပူးနိုင်ရန် ဦးဩဘာသ၏ ဝေဿန္တရာဇာတ်တော် ၊ ဦးဖိုးကျား၏ မြန်မာ့ဂုဏ်ရည် ၊ ဦးခ၏ ချွေတာခြင်း စသည်တို့ကို ရဲဝံ့စွာ ပြဋ္ဌာန်းပေးခဲ့သည်။ ခရစ်ယာန်သာသနာပြုကျောင်းများက ထိုသင်ရိုးညွှန်းတမ်းများကို အတိုက်အခံပြုသောအခါ ကိုယ်တိုင် ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်ဖြစ်သော ၊ ဘက်လိုက်မှုကင်းသော ၊ အမှန်တရားကိုသာ အလေးထားသော ဆရာကြီးက အောက်ပါအတိုင်း ဖြေကြားခဲ့သည်။
"“ဗုဒ္ဓဘာသာတိုင်းပြည်မှာ လာနေတဲ့အတွက် ဗုဒ္ဓဘာသာအကြောင်း သင်ရတာ အလွန်သဘာဝကျပါတယ်။ ကျေးဇူးတင်ဖို့တောင် ကောင်းပါသေးတယ်”"
ဗြိတိသျှအာဏာပိုင်များက ပို့သောကြောင့် အောက်စဖို့ဒ်တက္ကသိုလ် တွင် သွားရောက်ပညာသင်ကြားစဉ် လူအများ မအောင်မြင်နိုင်ဟု ထင်သော အလွန်ခက်ခဲနက်နဲလှသော ဝိသုဒ္ဓိမဂ်နှင့် အဌသာလိနီ ကျမ်းနှစ်စောင်ကို ပါဠိဘာသာမှ အင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့ ပြန်ဆိုနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ ကျမ်းများကို ဘာသာပြန် ဆိုရာတွင် အလွန်ထူးချွန်သောကြောင့် နိုင်ငံခြားသားများက ဦးဖေမောင်တင်အား “သူတော်စင်” ၊ “ပါဠိဒေဝီ” ဟု ချီးမွန်းခေါ်ဝေါ်သည့်အပြင် ယိုးဒယားဘုရင်ကလည်း ဆု ရွှေဒင်္ဂါးပေါင် တစ်ထောင် ချီးမြင့်ခဲ့သည်။ ဂျာမန်လူမျိုးတစ်ဦးသည် ဆရာ ဘာသာပြန်ထားသော ကျမ်းကို ကိုးကား၍ ဂျာမန်ဘာသာသို့ ပြန်ဆိုနိုင်ခဲ့သည်။
ဆရာသည် ပြည်ထောင်စု တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ စည်းလုံးညီညွတ်ရေးကိုလည်း အထူးလိုလားရာ မြန်မာစာပေကို တိုင်းရင်းသားများထံ ပြန့်ပွားအောင် ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့် အချင်းချင်း နားလည်မှု၊ ရင်းနှီးမှု၊ ချစ်ခင်မှု၊ သွေးစည်းမှုတို့ ရနိုင်မည်ဟုလည်း ယုံကြည်ခဲ့သည်။
သုံးခွရွာ၊ ကွမ်းခြံကုန်း
သုံးခွ
ဖေမောင်တင်
စာပေ၊ ယဉ်ကျေးမှု
ထိုခေတ်က အခြားသော ထူးချွန်သူများကဲ့သို့ နိုင်ငံ၏ လူမှုအဖွဲ့အစည်းအတွင်း လိုအပ်ချက်များကို ပညာရေးဖြင့် ဖြည့်စွက်ပေါင်းကူးပေးရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သကဲ့သို့ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးအတွက် အကြံပြုမှုများဖြင့်လည်း ဖြည့်ဆည်းရန်ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ဤကဏ္ဍ၌ အခြားသူများကဲ့သို့ပင် ကျယ်ပြန့်သော အောင်မြင်မှုမရရှိခဲ့ပေ။ သို့သော် စာပေအရာကို အဆင့်တစ်ခု အထိရောက်ရှိစေရန် ကြိုးပမ်းအားထုတ်ခဲ့သည်။
ဘာသာရေး
ဘာသာရေးနှင့် ပတ်သက်၍လည်း ကိုင်းရှိုင်းသော ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်ဖြစ်သော်လည်း ဗုဒ္ဓဘာသာကို ကြီးမားထက်သန်စွာလေးစားခဲ့သည်။ ထိုသို့လေးစားယုံဖြင့်ရပ်တန့်မနေဘဲ ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့်ပတ်သက်သော ပညာရပ်ဆိုင်ရာ စာတမ်းများ၊ ခက်ခဲသည့်ကျမ်းစာများကို ဘာသာပြန်ဆိုရေးသားခဲ့သည်။ သက်သေမှာ အလွန်တရာခက်ခဲသော ဝိသုဒ္ဓိမဂ်ကျမ်းကြီးကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့ အပိုင်းသုံးပိုင်းဖြင့် ပြန်ဆိုခဲ့သည်။ ဤလက်ရာနှင့် ပတ်သက်၍ စီ အော ရီးစ် ဒေးဗစ်​က နောက်ဆုံးပိုင်း၌ ယခုကဲ့သို့ရေးသားခဲ့သည်။
""ပစ္စုပန်၊ အနာဂတ် စာဖတ်သူ ဤနှစ်တန်တို့အား ပါဠိစာပေအသင်းကိုယ်စား ယခုလို ဖော်ပြချင်ပါသည်။ ဘာသာပြန်သူသည် စိတ်ရှည်မှုရှိသည်။ အမြဲတသမတ်ဖြင့် အနိုင်မခံလိုသော ဇွဲနဘဲရှိဖြင့် ပြီးစီးအောင် ရေးသားခဲ့သည်။ ဤသည်ကို အလွန်တရာ အသိမှတ်ပြုပါသည်။ ဤစာအုပ်သည် အလွန်ပင်ပန်း ခက်ခဲသော အားထုတ်မှုကြီးပြီးနောက် ယခုဆိုလျှင် ဆင်မြန်းနိုင်သည့် အဆင်တန်ဆာဖြစ်လာခဲ့လေပြီ။ ဤသို့ဖြစ်လာခဲ့ရန် ကျွန်မတို့ ယခင်က ရှာဖွေခဲ့သော်လည်း တစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ မတွေ့ခဲ့ပါ။ ဤဆရာသည် ယခုထိမတွေနိုင်သေးသော အမှန်စင်စစ် အရည်အချင်းပြည့်စုံ ကျွမ်းကျင်သူတစ်ဦးပင်ဖြစ်၏။ နောက်ဆုံးမှာတော့ ကျွန်မတို့ ဤဆရာကို တွေ့ရလေပြီဖြစ်၍ သူ့ရဲ့ စွမ်းအင်၊ အချိန်၊ အရည်အချင်းများကို အမြတ်လည်းထုတ် အသုံးချနိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ ယခုဆိုလျှင် ဤလက်ရာသည် အဆင့်မြင့်မြင့် ပညာရပ်ဆန်ဆန်ဖြင့် ဘာသာရေးစာပေကြီး တစ်ခုဖြစ်လာခဲ့ပြီ။ — ကျွန်မတို့ ထိုစာပေလက်ရာအပေါ် ကျက်စားကြပါမည် — ခက်ခဲမှုများစွာပါရှိသော ဤလက်ရာကို လေ့လာကြပါမည်။""
ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့်ပတ်သက်၍ ကျွမ်းကျင်သောကြောင့် အများစုက ဆရာသည် လူထွက်ရဟန်း တစ်ပါးဖြစ်နိုင်သည်ဟု ထင်မြင်ကြ၍ ခရစ်ယာန်ဘာသာတစ်ဦးအဖြစ် သိသူနည်းပေသည်။ မြန်မာ ခရစ်ယာန်အသင်းတော် ခရစ်ယာန်စာပေအဖွဲ့၏ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။ တစ်ခါ၌ ကျောင်းသားတစ်ဦးက ဆရာသည် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် လွန်စွာရင်းနှီးသောကြောင့် ဘာသာပြောင်းရန်တောင်းဆိုမေးမြန်းရာ ဦးဖေမောင်တင်က သူသည် ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်မှာ လွန်စွာကြာမြင့်ခဲ့ပြီဖြစ်၍ ထိုအသက်အရွယ်ရောက်မှ ဇနီးဟောင်းကို စွန့်ခွာ၍ ဇနီးသစ်မရှာချင်တော့ပါ ဟုဖြေကြားခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပထမ မြန်မာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အဘိဓာန်ပြုစုသူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
တီဗီအာရ်အိုင်
တီဗီအာရ်အိုင် (Televisi Republik Indonesia ၊ အတိုကောက်:TVRI) သည် အင်ဒိုနီးရှား အစိုးရပိုင် အများပြည်သူအကျိုးပြု ရုပ်သံလွှင့် အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်ပြီး အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ ၏ ရှေးအကျဆုံးရုပ်မြင်သံကြား လိုင်း တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
TVRI ၏ ရုပ်မြင်သံကြား ထုတ်လွှင့်မှု သည် ၁၉၈၉ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၄ရက်နေ့ ပထမဆုံး စီးပွားဖြစ် ရုပ်သံဌာန RCTIမပေါ်ပေါက်ခင် အထိ အင်ဒိုနီးရှား နိုင်ငံ ၏ရုပ်သံထုတ်လွှင့်ခြင်းအား လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။
လက်ရှိ ကာလ အခြေအနေ
TVRI တွင် ဒေသတွင်း အသံလွှင့် ဌာန ၂၂ ခု ရှိပြီး ဝန်ထမ်း (၆၈၀၀) ကျော်ရှိကာ ဝန်ထမ်း (၂၀၀၀) မှာ ဂျကာတာမြို့ ၌ အခြေစိုက်လုပ်ကိုင် ကြသည် ။ TVRI သည် သတင်းအချက်အလက် နှင့် ပညာရေး ဆိုင်ရာများ အစီအစဉ်များ သာမက ဖျော်ဖြေရေး ဆိုင်ရာ အစီအစဉ်များ ကိုပါ နေ့စဉ် မနက် (၄း၀၀) နာရီ မှ နောက်တစ်နေ့ မနက် (၁း၃၀) ထိ ထုတ်လွှင့်ပေးနေသည်။
အစိုးရ ၏ ဒစ်ဂျစ်တယ်ရုပ်မြင်သံကြားနှင့်အတူ TVRI တွင် DVB-Tစနစ်ဖြင့် ထုတ်လွှင့်နေသော ရုပ်သံလိုင်း ၄ လိုင်း ရှိသည်။
ရေဦးရွာ၊ မင်းကင်းမြို့နယ်
ရေဦးရွာ (Yaeu)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးခရိုင်၊ မင်းကင်းမြို့နယ်၊ ကြာပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၈၃၈ ဖြစ်သည်။
တီဗီအာရ်အိုင်
မှတ်စုများ
<references group="" responsive="">
ပြင်ပလင့်များ
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံပိုင် မီဒီယာ ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ
ရေဦးရွာ၊ မင်းကင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းကင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မက္ခရာမင်းသားကြီး
မက္ခရာမင်းသားကြီး
ကမ္ဘာမှ အသိအမှတ်ပြုခဲ့သော မြန်မာ့ပထမဆုံးသိပ္ပံပညာရှင်ဟု ပြောလျှင် ဘိုးတော်ဘုရား(ဗဒုံမင်း) ၏ သားတော် မက္ခရာမင်းသားကြီး ဖြစ်သည်။ မက္ခရာမင်းသားကြီးသည် ငယ်စဉ်ကတည်း က သွက်ချာပါဒလေငန်းရောဂါ ရှိသူဖြစ်ပြီး အခြားမင်းသားများကဲ့သို့ နန်းတွင်းရေးကို စိတ်မဝင်စားခဲ့ဘဲ နိုင်ငံနှင့်လူမျိုးအတွက် နှလုံးရည်နှင့်အလုပ်အကျွေးပြုရန် ပညာရေးနယ်ပယ်တွင် သူ့ဘဝကို မြုပ်နှံခဲ့သူဖြစ်သည်။
သူသည် ဆေးကျမ်း၊ ဓာတ်ကျမ်း၊ ဗေဒင်ကျမ်း၊ ပါဋ္ဌိသက္ကတဘာသာရပ်ကျမ်း (၂၃၄)ကျမ်းခန့် စုဆောင်းကာ မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်း အနောက်တိုင်းသားများ နန်းတွင်းသို့ဝင်ထွက်လာကြသောအခါ ထိုသူတို့နှင့် တွေ့ဆုံနှီးနှောပြီး အင်္ဂလိပ်စာသင်ယူရာမှတဆင့် သိပ္ပံပညာကို စိတ်ဝင်စားလာသည်။ သင်္ချာဘာသာရပ်ကိုကား အထူးဝါသနာပါသည်။ ထိုခေတ်က မြန်မာတို့သည် အနောက်တိုင်းဝိဇ္ဇာ၊သိပ္ပံပညာရပ်များကို မတတ်မြောက်ကြသေး၊ ခေတ်မမီကြသေးပေ။
ထို့ကြောင့် မင်းသားကြီးသည် မြန်မာများ ခေတ်မီစေရေးအတွက် မျှော်တွေးကာ အစွမ်းကုန်ကြိုးပမ်းရန် စိတ်ပိုင်းဖြတ်ခဲ့ဟန်တူသည်။ ထို့နောက်သူသည် အင်္ဂလိပ်ကုန်သည် ချားလိန်းထံမှ (Ree's Encyclopedia) စွယ်စုံကျမ်းကြီးကို ဝယ်ယူရရှိခဲ့ရာ အထူးတလည်လေ့လာဆည်းပူးခဲ့သည်။
ထိုကျမ်းကြီးသည် အနောက်တိုင်းခေတ်သစ်အတတ်ပညာ၊ စာပေ၊ ဗဟုသုတများကို AမှZအထိ စုပေါင်းပြုစုထားသောကျမ်းကြီးဖြစ်ရာ မင်းသားကြီးသည် ထိုကျမ်းကြီး၏ အကျိုးအာနိသင်များကို သိမြင်လာပြီး မြန်မာများ ခေတ်နှင့်ရင်ပေါင်တန်းနိုင်စေရန် ထိုကျမ်းကြီးမှ အကြောင်းအရာများကို မြန်မာများသိရှိစေလိုသောစေတနာဖြင့် ချားလိန်း၏အကူအညီယူကာ စတင်ဘာသာပြန်ဆိုသည်။ သို့သော်ကျမ်းကြီးမှာ အုပ်ရေ၄၅အုပ်အထိရှိသောကြောင့် နှစ်ပေါင်းများစွာဘာသာပြန်ဆိုမှ ပြီးစီးမည်ဖြစ်ကြောင်းတွက်ဆမိပြီး သူဘာသာပြန်ဆိုနေစဉ်အတောအတွင်း မြန်မာများအင်္ဂလိပ်စာ လေ့လာနိုင်စေရန် အကြံထုတ်ဟန်တူသည်။
ထို့ကြောင့် မင်းသားကြီးသည် သူ့အားဆေးကုသပေးသော ဒေါက်တာပရိုက်၏ အကူအညီနှင့် ဒေါက်တာဂျပ်ဆင်ဆိုသူ ပြုစုခဲ့သော အင်္ဂလိပ်အဘိဓာန်ကို စတင်ဘာသာပြန်ဆိုသည်။
နောက်ပိုင်း ဒေါက်တာပရိုက်ပြန်သွားသောအခါ ချားလိန်းနှင့် ပူးပေါင်းပြီး ဘာသာပြန်ဆိုရန် အားထုတ်ခဲ့ရာ နောက်ဆုံးတွင် ပထမဆုံးသော အင်္ဂလိပ်-မြန်မာအဘိဓာန်ဖြစ်သော လိန်း-မက္ခရာအဘိဓာန် ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံကို ယခုမှရောက်ဖူးသည့် စာပေပညာရှင်မဟုတ်သော အင်္ဂလိပ်ကုန်သည်တစ်ဦးနှင့် အင်္ဂလိပ်စာနှင့်အဘိဓာန်ကို ယခုမှ မြင်ဖူးသော မြန်မာမင်းသားတစ်ပါးတို့သည် မူလပြုစုသူ ဒေါက်တာဂျပ်ဆင်က ရှစ်နှစ်ကြာပြုစုခဲ့ရသော အဘိဓာန်ကို ငါးနှစ်နှင့် ဘာသာပြန်ဆိုနိုင်ခဲ့သည်မှာ အံ့ချီးဖွယ်ရာပင်ဖြစ်သည်။
ထိုခေတ်အခါက အင်းဝနေပြည်တော်ရောက် အနောက်တိုင်းသားများ အလေးစားဆုံးပုဂ္ဂိုလ်မှာ မက္ခရာမင်းသားကြီးဖြစ်ကြောင်း ၎င်းတို့၏မှတ်တမ်းများအရ သိရှိရသည်။
မင်းသားကြီး၏ စာကြည့်ဆောင်၌ အပူအအေးတိုင်းသော သာမိုမီတာနှင့် လေဖိအားတိုင်းသော ဘာရိုမီတာတို့ပင် ရှိသည်။ မင်းသားကြီးသည် ကမ္ဘာလုံးသည်ဟူသော အယူအဆကို လက်ခံသူလည်းဖြစ်သည်။ မင်းသားကြီးသည် လောဂရစ်သမ်ဂဏာန်းသင်္ချာကိုလည်း ကောင်းစွာတတ်မြောက်ပြီး အနောက်တိုင်းနက္ခတ္တဗေဒနှင့် ပထဝီဝင်ကိုလည်း လေ့လာလိုက်စားခဲ့သည်။
နောက်ဆုံးကံတော်ကုန်ချိန်အထိ အနောက်တိုင်းခေတ်သစ်သိပ္ပံပညာရပ်အများအပြားကို လေ့လာလိုက်စားခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ထိုခေတ်အခါက အာရှတိုက်မှ ဒိပ်ဒိပ်ကြဲပညာရှင်သုတေသီများသာ အသင်းဝင်ခွင့်ပြုသော ဘင်္ဂလားအာရှဆိုင်ရာဝိဇ္ဇာသိပ္ပံသုတေသနအသင်းကြီးမှ ဂုဏ်ထူးဆောင်အသင်းသားသိပ္ပံပညာရှင်အဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသူလည်း ဖြစ်သည်။
မင်းသားကြီးသည် မင်းတုန်းမင်းနန်းမတက်ခင် အသက်၅၇နှစ်အရွယ်၌ ကံတော်ကုန်ခဲ့သည်။ အသက်၅၇နှစ်ဆိုသည်မှာ အသက်ကြီးပြီဟုမဆိုနိုင်သောကြောင့် နှမြောစရာကောင်းလှပါသည်။ ကနောင်မင်းသားကြီးနှင့်လက်တွဲအလုပ်မလုပ်နိုင်ခဲ့သည်က ပိုပြီးနှမြောဖို့ကောင်းပါသည်။
သူပြုစုခဲ့သော အဘိဓာန်စာအုပ်မှာ ယခုထိ မပျက်စီးဘဲ ကျန်နေသည်မှာ နှစ်အုပ်သာရှိကြောင်း ဆိုသည်။ တစ်အုပ်မှာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ဝါရှင်တန်ဒီစီမြို့တော်၊ ကွန်ဂရက်စာကြည့်တိုက်တွင်ဖြစ်ပြီး ကျန်တစ်အုပ်မှာ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရန်ကုန်မြို့၊ အမျိုးသားစာကြည့်တိုက်တွင် ရှိကြောင်းသိရသည်။
မက္ခရာမင်းသားကြီး(ခရစ် ၁၇၉၁- ၁၈၄၈)
မက္ခရာမင်းသားကြီး၏ အမည်ကို ယခုအခါ ယပက်လက် အသံနှင့် 'မက်ခဟာ' ဟု ခေါ်နေကြသည်။ သို့သော်လည်း သိုးဆောင်းတို့၏ ထိုခေတ် မျက်မှောက်မှတ်တမ်း တို့တွင်ကား Mekkhara ဟု ရကောက်လျှာလိပ်သံနှင့် တွေ့ရသည်။
မက္ခရာမင်းသားသည် ဘိုးတော်ဘုရား (ဗဒုံမင်း) ၏ သားတော် တပါး ဖြစ်ပြီး အမည်ရင်းမှာ မောင်ပျိုးဖြစ်သည်။ ဘကြီးတော်မင်း၏ ဘထွေးတော် တစ်ပါး ဖြစ်သည်။ မင်းသားကြီးသည် နေပြည်တော်သို့ လာရောက် နေထိုင်ကြသော အစိုးရ အရာရှိ မဟုတ်သည့် မျက်နှာဖြူများနှင့် အရောတဝင် ခင်ခင်မင်မင် ပေါင်းသင်းဆက်ဆံသည်။ အနောက်တိုင်း ဗဟုသုတများကို သူတို့ထံမှ မေးမြန်း ဆည်းပူးသည်။ ဗြိတိသျှ ကုန်သည် တဦးဖြစ်သော ရောဂျားစ် (Rogers) က အင်္ဂလိပ်စကားကို မင်းသားကြီးအား သင်ပေးသည်။ မစ္စတာလိန်းက ကျေးဇူးပြုသဖြင့် အိန္ဒိယပြည် ကလကတ္တားမြို့မှ ရီးစ် (Rees) ၏ စွယ်စုံကျမ်း ၄၅ တွဲကို ဝယ်ယူ ဖတ်ရှုခွင့်ရသည်။
(ပထမ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာ အဘိဓာန်ဆရာ)
မက္ခရာမင်းသားကြီးသည် ပညာအရာမှာ ထူးချွန်ရုံသာမက သိက္ခာ သမာဓိနှင့်လည်း ပြည့်စုံဟန်တူသည်။ ခြေလက်မသန်စွမ်းခဲ့သော်လည်း ၊ ဘဝကို အရှုံးမပေးခဲ့ ။ ကမ္ဘာကြီး ပြားသည်ဟု ယုံကြည်ကြဆဲဖြစ်သည့် အင်းဝခေတ်မှာ ၊ မြန်မာလူမျိုးတွေ ခေတ်မီ ဝိဇ္ဇာ သိပ္ပံပညာရပ်များကို တတ်မြောက်မှ နယ်ချဲ့ရန်ကို တွန်းလှန်နိုင်မည်ဟု အမျှော်အမြင်ကြီး စဉ်းစားတွေးတောတတ်ခဲ့သည်။ ထိုအတွေးနှင့်အတူ နေပြည်တော်ကိုလာရောက်သမျှ နိုင်ငံခြားသားများနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပြီး ၊ နေပြည်တော်အခြေစိုက် နိုင်ငံခြား ပါမောက္ခတချို့၏ အကူအညီနှင့် ထိုဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ ကျမ်း အတော်များများကို ဘာသာပြန်ခဲ့သည်။
မင်းသားကြီး ပထမဆုံးထုတ်ဝေသော အင်္ဂလိပ် - မြန်မာ အဘိဓာန်၏ နိဒါန်းတွင် ခုလို ရေးသားခဲ့သည်။
“အထူးထူးသော ဘာသာ ၊ များစွာသော လူမျိုးတို့တွင် အင်္ဂလိပ် လူမျိုးသည် ဟုတ်မှန်သော ၊ ထင်ရှား မျက်မှောက်တွေ့မြင်သော အတတ်ပညာကိုသာ ရှာဖွေ နှိုင်းယှဉ်ပြီးလျှင် ရုံးစု မှတ်သားလေ့ ရှိသည် ဖြစ်၍ အင်္ဂလိပ်ဘာသာကို နားလည်သိမြင်ခြင်းသည် ဗဟုသုတ အရာ၌ များစွာအကျိုးရှိသည်။ ထိုကြောင့် ဗဟုသုတကို အလိုရှိကုန်သော မြန်မာလူမျိုးတို့အား အင်္ဂလိပ်ဘာသာကို မြန်မာဘာသာအားဖြင့် နားလည်သိမြင်စေခြင်း အကျိုးငှာ ....”
မက္ခရာမင်းသားကြီး(မြန်မာ ၁၁၅၃ - ၁၂၁ဝ)
မက္ခရာမင်းသားကြီးသည် ဘကြီးတော်ဘုရား၏ဦးလေးလည်းဖြစ်သည်။ ယောက္ခမလည်းဖြစ်သည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ် မင်းညီမင်းသားများအနက် ခေတ်မီ၍ ဉာဏ်အမြော်အမြင်ဖြင့် ပြည့်စုံကာ ထူးခြားသောပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ်ကြောင်းဖြင့် ဘကြီးတော်ဘုရားလက်ထက် အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရောက်ရှိလာသော ကက်ပတိန်(နောင်သော် မေဂျာ) ဗားနေး (မယ်စယ်ဘော်ရနီ) က မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ပေသည်။ တစ်ဖန် ဘကြီးတော်ဘုရားလက်ထက်တွင် ရောက်ရှိလာသော အမေရိကန် သာသနာပြုဂျပ်ဆန် (ဆရာ ယုဒသန်) ကလည်း မက္ခရာမင်းသားကြီးသည် ဗုဒ္ဓအယူဝါဒကို ကောင်းစွာတတ်မြောက် ကျွမ်းကျင်သည်ဟု မှတ်ချက်ချပေသည်။ ဤသို့ဖြင့် နိုင်ငံခြားသားတို့၏ လေးစားမှုကိုခံရသော ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးဖြစ်သည်။
မက္ခရာမင်းသားကြီးကား အမရပူရ ပထမမြို့တည် နန်းတည် ဗဒုံမင်းတရား (ဘိုးတော်ဘုရား)နှင့် ဒုတိယမြောက် နန်းမိဖုရား သီရိမဟာ ရတနာ ဒေဝီတို့မှ သက္ကရာဇ် ၁၁၅၃-ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်တော်မူသော သားတော်ဖြစ်၍ ငယ်မည်မှာ မောင်ပျိုး၊ ဘွဲ့တော် မင်းရဲကျော်စွာ တည်း။ မက္ခရာ ဇန့်ကျီတိုက်များကို ကံကျွေးခံရသည်။ ခမည်းတော် ဗဒုံ မင်းတရားလက်ထက်ကပင် တိုင်းရေးပြည်မှုအစုစုတို့တွင် ပါဝင်ထမ်းရွက်သဖြင့် အဆင့်ဆင့် ချီးမြှင့်‌မြှောက်စားတော်မူခြင်း ခံရ၏။ တူတော်များဖြစ်သော ဘကြီးတော်နှင့် သာယာဝတီမင်း (ရွှေဘိုမင်း)တို့ လက်ထက်များတွင်လည်း ရာထူးဌာနန္တရနှင့် လေးစားခြင်း ခံရသည်။ သို့သော် နန်းတွင်းရေး၌ ပါဝင်နိုင်သော်လည်း မပါဝင်ပေ။ နိုင်ငံရေး အာဏာလုမှု၌ စိတ်ဝင်စားခြင်း မရှိဘဲ ပြည်သူတို့အကျိုးကို ရှေးရှူလျက် အနောက်နိုင်ငံများတွင် တိုးတက် ထွန်းကားနေကြောင်း သိမြင်သည်နှင့်အညီ မြန်မာတို့လည်း ခေတ်မီတိုးတက် မျက်စိပွင့်လာအောင် နှလုံးရည်ဖြင့် စွမ်းဆောင်သူဖြစ်၏။
ဗားနေး၏ မှတ်တမ်းအရ မက္ခရာမင်းသားကြီးသည် မစ္စတာရောဂျာဟု အမည်ရှိသော ဗြိတိသျှလူမျိုး ကုန်သည်တစ်ဦးထံမှ အင်္ဂလိပ်စာကို သင်ယူတတ်မြောက်သည်။ မက္ခရာမင်းသားကြီးသည် သိပ္ပံလောကဓာတ်ပညာကို လက်ခံယုံကြည်၍ စိတ်ဝင်စား၏။ စာပေအနုပညာကိုလည်း စိတ်ဝင်စား၏။ မက္ခရာ မင်းသားကြီးသည် ရီး၏ စွယ်စုံကျမ်းတစ်စုံကို မစ္စတာလိန်း ဆိုသူထံမှတစ်ဆင့် ကာလကတ္တားမြို့မှရရှိ၏။ ယင်းစွယ်စုံကျမ်းကို ဖတ်ရှုလေ့လာ၏။ ထိုပြင် မူရင်းသမ္မာကျမ်း၊ ဆရာယုဒသန် ပြန်ဆိုထားသော သမ္မာကျမ်း၊ ဂျွန်ဆင်၏ အဘိဓာန်တို့ကိုလည်း ဆောင်ထား၍လေ့လာ၏။ ရီး၏ စွယ်စုံကျမ်းမှ သိပ္ပံပညာဆိုင်ရာ အကြောင်းရပ်အချို့ကို မြန်မာဘာသာ သို့ ပြန်ဆို၏။ နေကြတ်ခြင်း၊ လကြတ်ခြင်းတို့ကို တွက်ချက်နည်း အကြောင်းနှင့် မိုးသီးများဖြစ်လာပုံ အကြောင်းဖြစ်သော သိပ္ပံပညာအကြောင်းရပ် ၂ ခုကို မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုပြီး၍ မစ္စတာလိန်းထံသို့ ပေးပို့၏။ အင်းဝမြို့ နေပြည်တော်တွင် မစ္စတာလိန်း လာရောက်နေထိုင်ခိုက် မစ္စတာလိန်းနှင့် တွဲဖက်၍ အင်္ဂလိပ် မြန်မာ အဘိဓာန်ကျမ်းကို ၁၈၃ဝ ပြည့်နှစ်မှ ၁၈၃၅ ပြည့်နှစ်အထိ ၅ နှစ်တိုင် ကြိုးပမ်းပြုစုခဲ့သည်။ ယင်းအဘိဓာန်သည် ရခိုင်တိုင်း၊ တနင်္သရီတိုင်းတို့တွင် အုပ်ချုပ်နေသော ဗြိတိသျှအရာရှိများနှင့်တကွ တိုင်းရင်းသားများအတွက်သာမက အင်္ဂလိပ်စာ သင်ကြားတတ်မြောက်လိုသော မြန်မာ့လက်အောက်ခံ တိုင်းရင်းသားများအတွက်လည်း အထူးအသုံးဝင် အဖိုးတန်ပေလိမ့်မည်ဟူ၍ ဗားနေးက ယင်းအဘိဓာန်ကျမ်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ကာလကတ္တားအစိုးရထံသို့ ပေးပို့သော စာချွန်တော်တွင် မှတ်ချက်ချလေသည်။ ယင်းအဘိဓာန်ကို ခရစ် ၁၈၄၁ ခုနှစ်တွင် ကာလကတ္တားမြို့ရှိ သာသနာပြု စာပုံနှိပ်တိုက်၌ ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသည်။ အဘိဓာန်မှာ ဒီမိုင်းဆိုက်ကြီးဖြင့် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေ ၍ စာမျက်နှာ ၁ မှ ၄၆ဝ အထိ အတော်ပင် ကျယ်ဝန်းလေသည်။ မက္ခရာမင်းသားကြီး၏လက်ရာ စာအုပ်ကြီးကို ယခုတိုင် မျက်မြင်ထင်ရှား တွေ့ရပေသေးသည်။
မက္ခရာမင်းသားကြီးသည် တစ်ခါသော် ဗားနေးနှင့် စကားလက်ဆုံကျ၍ ဆွေးနွေးကြသည်တွင် တစ်နာရီကျော်ကျော် အချိန်အတွင်း၌ ဗားနေအား မိမိသိလိုသော ပုစ္ဆာပေါင်းများစွာ မေး၏။ သို့တိုင်အောင် မက္ခရာမင်းသားကြီး သိလိုသမျှ၏ အပုံတစ်ရာလျှင် တစ်ပုံမျှပင် ရှိဟန်မတူဟူ၏။ မက္ခရာမင်းသားကြီး သိလိုသောအကြောင်းများကား လန်ဒန်မြို့၊ ကာလကတ္တားမြို့၊ အင်းဝမြို့၊ ဗန်ကောက်မြို့တို့ တည်ရှိရာ လတ္တီတွဒ်၊ လောင်တီတွဒ်များ၊ နောက်ဆုံးပေါ်ခဲ့သော ကြယ်တံခွန်၊ ဗရိုမီတာ၊ သာမိုမီတာတို့၏သတ္တိများ စသော တိကျသော သိပ္ပံပညာရပ်ဆိုင်ရာ အကြောင်းတို့ဖြစ်၏။ မက္ခရာ မင်းသားကြီး၏ အခန်းတွင်းရှိ စာတိုက်၌ ရီး၏ စွယ်စုံကျမ်း၊ သမ္မာကျမ်းမူရင်း၊ ဂျွန်ဆင်၏ အဘိဓာန်၊ ဆရာ ယုဒသန် ပြန်ဆိုထားသော သမ္မာကျမ်း စသည်တို့ကို ကောင်းမွန်စွာ သိမ်းဆည်းထား၍ အားလုံးကို သေချာစွာ ဖတ်ရှုပြီးဖြစ်ကြောင်း ပြောပြ၏။ သူ၏ အခန်းတွင်း၌ ဗရိုမီတာနှင့်သာမိုမီတာတို့ကို ချိတ်ဆွဲထား၏။ မက္ခရာမင်းသားကြီးသည် ခရစ် ၁၈၃၁ ခုနှစ်တွင် သင်္ချာပညာရပ် တစ်မျိုးဖြစ်သော လော့ဂရစ်သမ်ကိုလည်း ဆည်းပူးသင်ယူခဲ့သည်။ အက္ခရာသင်္ချာကို တတ်လို၏။ အင်းဝနေပြည်တော်သို့ ကိုယ်စားလှယ်တော် ဗလန်ဒယ် ရောက်လာသောအခါ မက္ခရာ မင်းသားကြီးအား အက္ခရာသင်္ချာ သင်ပေးမည်ဟု ဆိုသော်လည်း လွှတ်တော်နှင့် အခြားမှူးမတ်များ အထင်လွဲမည်စိုး၍ မသင်ယူခဲ့ပေ။ ဗားနေးသည် မင်းသားကြီး၏ ကျယ်ဝန်းသော ဗဟုသုတ ကိုလည်းကောင်း၊ ပညာများကို ငတ်မပြေ သောက်သုံးလိုသော ဆန္ဒကိုလည်းကောင်း၊ ဉာဏ်ပညာထက်မြက်ပုံကို လည်းကောင်း အံ့ဩ၍လေးစားကာ၊ မြန်မာနိုင်ငံတွင် မိမိတွေ့ဖူးသူများအနက် အထူးခြားဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ကြောင်း၊ ဘင်္ဂလားသို့ အလည်အပတ် မရောက်နိုင်သည်မှာ စိတ်မကောင်းဖွယ် ဖြစ်ကြောင်းတို့ကို မှတ်တမ်းတင်သွားပေသည်။
မြောင်းဝရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
မြောင်းဝရွာ (Myaungwa)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ညောင်ပင်သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၁၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်ပင်သာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၁၆ ဦး၊ မ ၂၀၃၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၆၄၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အားကစား
အားကစား ဟူသည် သေချာ ရေရာသော ပန်းတိုင်၊ နည်းဗျူဟာနှင့် မျှတခြင်းတို့ဖြင့် စုဖွဲ့မှု၊ ယှဉ်ပြိုင်မှု၊ ဖျော်ဖြေရေး နှင့် ကျွမ်းကျင်မှုတို့ကို စုစည်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျကျဖြင့် အနိုင်ရသူကို ရွေးချယ်ပေးသည်။ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများဖြင့် လည်းကောင်း၊ ထုံးစံ သတ်မှတ်ချက်များဖြင့် လည်းကောင်း ပိုင်းခြား သတ်မှတ်ပေးထားသည်။
အားကစားတွင် အရေးကြီးသည်မှာ အနိုင် အရှုံး ရလဒ်ကို အဆုံးအဖြတ်ပေးသည့် ယှဉ်ပြိုင်သူ၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကြံ့ခိုင်မှု နှင့် ကျွမ်းကျင်မှု ဖြစ်သည်။
အားကစား ဆိုသည်မှာ အင်အားနှင့်ဉာဏ်ရည်ကို အသုံးချပြီး လှုပ်ရှားယှဉ်ပြိုင်မှုဖြစ်သည်။ (Sports is Games or Competitions Involving Physical and Mental Activity)
အားကစား(SPORTS) ဆိုသည်မှာ... S = Suppleness (ပျော့ပျောင်းမှု) P = Politeness (ယဥ်ကျေးသိမ်မွေ့မှု) O = Obedience (နာခံတတ်မှု) R = Readiness (အဆင်သင့်ဖြစ်မှု) T = Tactful (ပါးနပ်လိမ္မာမှု) S = Skill (ကျွမ်းကျင်မှု)
အားကစားအမျိုးအစားများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်- ယှဥ်ပြိုင်အားကစား (Competitive Sport) အပန်းဖြေအားကစား (Leisure Sport) ရိုးရာအားကစား (Traditional Sport) လူထုအားကစား (Mass Sport)
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်မ အကြောင်းအရာ ဆောင်းပါးများ
ရေကြက်ဒုံ
ရေကြက်ဒုံကို သင်္ဘောရေကြက် ဟုလည်း ခေါ်သည်။ သတ္တဗေဒ(ပါဏဗေဒ‎) အလိုအရ ရေကြက်ဒုံ ကို ဖူလီကာအက်ထရာ ဟုခေါ်သည်။ ထိုငှက်သည် ရယ်လီဒီး မျိုးရင်းတွင် ပါ၏။ ရေကြက်ဒုံ၏ ကိုယ်အလျား သည် ၁၆ လက်မရှိ၏။ ငှက်ငယ်များ၏ ကိုယ်အပေါ်ပိုင်းသည် ညို၍ အောက်ပိုင်းသည် အရောင်ဖျော့ကာ အဖြူရောင်များနှင့် ရောနေသည်။ ရေကြက်ဒုံ၏ အသံမှာ စူး၍ ကျယ်သော 'ကရော-ကရော' ဟူသည့် အသံဖြစ်သည်။ သို့သော် အချင်းချင်း သိနားလည်အောင် ပြောဆိုသည့်အသံ မြောက်မြားစွာ ရှိသေးသည်။ အခြားရေကြက်မျိုးထက် ပို၍ ရေကို ကြိုက်နှစ်သက်သဖြင့် ကြီးမားသည့် ထုံးအိုင်များတွင် ရေကြက်ဒုံသည် အနေများ၏။ နေ့ခင်းပိုင်းတွင် ရေထဲ၌ ကူးခတ်နေပြီးလျှင် အစာအတွက် ရေတွင်ငုပ်နေကြသော ရေကြက်ဒုံများကို မြင်နိုင်ပေ သည်။ နံနက်နှင့် ညနေပိုင်းများတွင်မူ ကွင်းပြင်များသို့ သွားတတ်ကြပြီးလျှင် ပိုးကောင်၊ ခရု၊ ပက်ကျိနှင့် အပင်ငယ်များကို ရှာဖွေစားသောက်ကြသည်။ ရေကြက်ဒုံငှက် ပျံသောအခါ လေးလံသည့် ခြေထောက်ကြီးများကို နောက်သို့ပစ်၍ ပျံသန်းတတ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယူရေးရှားတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အိုရှန်းနီးယားတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:မြောက်အာဖရိကတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
အောင်းကုန်းရွာ၊ ရေဝေမြင်သာ
အောင်းကုန်းရွာ (Aungkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်၊ ရေဝေမြင်သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၀၉၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝန်းသိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုန်းထို (အနောက်)ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ကုန်းထို (အနောက်)ရွာ (Konehto (West))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ နန်းပုလင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၅၁၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နန်းပုလင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၂၆ ဦး၊ မ ၃၃၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၆၂၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဌာနလက်ကိုင်မရှိဝန်ကြီး
ဌာနလက်ကိုင်မရှိဝန်ကြီး (Minister without portfolio) ဆိုသည်မှာ အစိုးရဝန်ကြီးရာထူးကို ရရှိသော်လည်း ဦးဆောင်ရန်ဌာနမရှိသောဝန်ကြီးဖြစ်သည်။ ထိုဝန်ကြီးများသည် ဝန်ကြီးဌာနမရှိသော်လည်း ဝန်ကြီးလစာကိုရရှိနိုင်ပြီး အစိုးရအဖွဲ့၏ ဆုံးဖြတ်ချက်များတွင် မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ ဌာနလက်ကိုင်မရှိဝန်ကြီး၏ အခန်းကဏ္ဍသည် နိုင်ငံအလိုက် ကွဲပြားနိုင်သည်။
ဂျာမနီ
အစိုးရအဖွဲ့တွင် "အထူးကိစ္စဆိုင်ရာ ဖက်ဒရယ်ဝန်ကြီး" ဟူ၍ရှိပြီး တစ်ခါတစ်ရံတွင် အဓိပတိရုံး၏အကြီးအကဲရာထူးတွင် အဆိုပါဝန်ကြီးကို ခန့်အပ်တတ်သည်။
စင်္ကာပူ
ယခင်က ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသောသူကို ဌာနလက်ကိုင်မရှိဝန်ကြီးဟူ၍ ခေါ်ဆိုကြသည်။
ထိုင်ဝမ်
တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ အမှုဆောင်ယွမ်ဖွဲ့စည်းမှုတွင် ဌာနလက်ကိုင်မရှိဝန်ကြီးများ ပါဝင်ကြသည်။
အစ္စရေး
ညွန့်ပေါင်းအစိုးရအတွင်း သဘောတူညီမှုရရှိနိုင်ရန်နှင့် ညွန့်ပေါင်းပါတီငယ်များလည်း ရာထူးရရှိနိုင်သောကြောင့် ဌာနလက်ကိုင်မရှိဝန်ကြီးများကို ခန့်အပ်လေ့ရှိသည်။ မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း အစိုးရအဖွဲ့များတွင် ယင်းကဲ့သို့ ခန့်အပ်မှုများရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အစိုးရဝန်ကြီးများ ကဏ္ဍ:ဌာနလက်ကိုင်မရှိဝန်ကြီးများ
လွှတ်တော်အမတ်
လွှတ်တော်အမတ်ဆိုသည်မှာ နိုင်ငံတစ်ခု၏ ဥပဒေပြုရေးအာဏာကို ကျင့်သုံးရန်အတွက် ပြည်သူတို့က ရွေးကောက် တင်မြှောက် ထားသည့် ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်များဖြစ်သည်။ လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ရှိလျှင် အများအခေါ် အထက်လွှတ်တော် အတွက် အထက်လွှတ်တော်အမတ်၊အောက်လွှတ်တော် အတွက် အောက်လွှတ်တော်အမတ် ဟူ၍ခွဲခြားခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
အောက်လွှတ်တော်အတွက် လူဦးရေအချိုးအစားအလိုက် မဲဆန္ဒနယ်များ ခွဲကာမဲဆန္ဒနယ် တစ်နယ်အတွက် ကိုယ်စားလှယ် တစ်ယောက်နှုံးဖြင့် မဲပေးရွေးကောက်တင်မြှောက်ကြသည်။(ဥပမာအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် မြို့နယ်အလိုက်၊တစ်မြို့နယ်တွင် တစ်ယောက်)
အထက်လွှတ်တော်အတွက် သက်ဆိုင်ရာ ပြည်နယ်၊နယ်မြေ(အချို့တိုင်းပြည်များတွင် ခရိုင်သဘောမျိုး)ဖြင့် တစ်နယ်ဆီအတွက် ကိုယ်စားလှယ်အရေအတွက် တူညီစွာ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ကြသည်။(ဥပမာအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းအလိုက်၊ပြည်နယ်(သို့)တိုင်း တစ်ခုစီအတွက် ၁၂ ယောက်)
= တာဝန် = လွှတ်တော်အမတ်များ၏တာဝန်မှာ သက်ဆိုင်ရာလွှတ်တော်အတွက် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေ‎ အရသတ်မှတ်ထားသည့် ဥပဒေပြုရေးကိစ္စများအ တွက်ပါဝင်ဆုံးဖြတ်မဲပေးခြင်း၊သက်ဆိုင်ရာလုပ်ငန်းကော်မတီအလိုက် လုပ်ငန်းတာဝန်များထမ်းဆောင်ခြင်း တို့ဖြစ်ကြသည်။
= တာဝန်မှပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခြင်း = လွှတ်တော်အမတ် တစ်ဦးကို တာဝန်မှပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခြင်း(ပြန်လည်ခေါ်ယူခြင်း) ကို ၎င်းအားရွေးကောက်ခဲ့သည့် သက်ဆိုင်ရာ မဲဆန္ဒနယ်မှ ပြည်သူများကသာ ပြုလုပ်နိုင်သည်။ တစ်နည်းဆိုရလျှင် ပြည်သူတို့က မယုံကြည်တော့လျှင် လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ်မှ ဆုံးရှုံးမည်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခြင်း(ပြန်လည်ခေါ်ယူခြင်း)ကို ပြုလုပ်ရန်အတွက် သတ်မှတ်ထားသည့် ပြည်သူတို့၏ လက်မှတ်ထိုးတောင်းဆိုသည့် အရေအတွက်ပြည့်မှီရန်လိုအပ်သည်။(သက်ဆိုင်ရာမဲဆန္ဒနယ်မှ ပြည်သူတို့၏ ၁၀%၊၂၀% အစရှိသဖြင့်။)
= လွှတ်တော်အမတ်၏သက်တမ်း = နိုင်ငံအများစုတွင် လွှတ်တော်အမတ်များအတွက် သက်တမ်းမှာ တစ်ကြိမ်လျှင် ၄ နှစ်နှုံးသတ်မှတ်ကြပြီး အကြိမ်အရေအတွက် အကန့်အသတ်မရှိ ဝင်ရောက်အရွေးခံနိုင်သည်။
လီယွန် ထရော့စကီး
ရုရှားနိုင်ငံ၊ အောက်တိုဘာတော်လှန်ရေးတွင် တော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင်ကြီးလီနင်နှင့်အတူ ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီးနောက် စတာလင်နှင့် အတိုက်အခံဖြစ်၍၊ ရုရှားနိုင်ငံမှ ပြည်နှင်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသူမှာ လီယွန်တရော့စကီး ဖြစ်လေသည်။ ထရော့စကီး၏ နာမည်ရင်းမှာ လျက်ဒဗျီးဒဗျစ် ဗရမ်းရှတိုင် ဖြစ်၏။