cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
မက်ခီယာဗယ်လီ
မင်းမှုထမ်း
ထိုနောက်ပိုင်းတွင် မက်ခီယာဗယ်လီသည် အရေးပါသော အစိုးရ ရာထူးများစွာ ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည့် အနက် ၁၅၀၇ ခုနှစ်တွင် ပြည်သူ့စစ်လက်နက်ကိုင်တပ်များ ဖွဲ့စည်းရေး တာဝန်ခံ အဖြစ် ဆောင်ရွက် ခဲ့ရခြင်းမှာ ထူးခြားသည်။ သူ၏ အားတက်သရော တောင်းဆိုချက်အရ ပြည်သူ့ စစ်တပ်ဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းရေးကို တာဝန်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့သော် သူစုစည်းခဲ့သော ပြည်သူ့ စစ်တပ်ဖွဲ့ များမှာ ၁၅၁၂ ခုနှစ်တွင် ရန်သူ စပိန်တို့နှင့် ရင်ဆိုင် တိုက်ခိုက်ရာတွင် အရေး နိမ့်ခဲ့သောကြောင့် ထိုနှစ်မှာပင် ရာထူးမှ ပြုတ်ကျခဲ့ရသည်။ မကြာမီ အစိုးရ ဆန့်ကျင်ရေး လုပ်ဆောင်သည်ဟု ဆိုကာ ဖမ်းဆီး ညှင်းပန်း ခံရသည်။ နောင်မှ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ဖြင့် ထောင်မှ လွတ်လာခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေး တာဝန်ကို ၁၄ နှစ်ကြာမျှ ထမ်းဆောင်ခဲ့စဉ် အတွင်း နိုင်ငံရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေး၊ စစ်ရေးနှင့် သံတမန်ရေး နယ်ပယ်များတွင် အတွေ့အကြုံများစွာ ရရှိခဲ့ပြီးလျှင် အဆိုပါ အတွေ့အကြုံများပေါ်တွင် အခြေပြု၍ အငြိမ်းစာ ဘဝတွင် ကျမ်းများစွာပြုစုခဲ့သည်။ ထိုကျမ်းများအနက် ရာဇနိတိကျမ်း(The Prince)သည်အထင်ရှားဆုံးဖြစ်သည်။
ရာဇောဝါဒကျမ်း (The Prince)
“မင်းသား” ခေါ် The Prince ကျမ်းကို ၁၅၁၃ ခုနှစ်တွင် စတင် ရေးသားပြီး ၁၅၁၆ ခုနှစ်တွင် အပြီး သတ်ခဲ့ ကာ ထိုကျမ်းငယ်ကို ဖလော့ရင့်၏ အာဏာပိုင်ဖြစ်သူ လော်ရင်ဇိုဒေမက်ဒီစီ (Lorenzo De Medici) ထံ ရွှေနားတော်သွင်း ပေးပို့ခဲ့သည်။ မက်ခီယာဗယ်လီက မက်ဒီစီထံသို့ ပေးစာတွင် “အခွင့်အရေးကို မျှော်ကိုးသူတို့သည် မိမိပိုင်ဆိုင်သော အဖိုးတန် ပစ္စည်းများကို ဆက်သခြင်းဖြင့် အရှင်သခင်ထံမှ ဆုလာဘ်များ ရယူလေ့ ရှိကြသည်။ အကျွန်ုပ်သည်လည်း အရှင်ထံသို့ အကျွန်ုပ် တန်ဖိုးထားသော ဤကျမ်းငယ်ကို ဆက်သအပ်သည်” ဟု ကျိုးနွံစွာ ရေးသား ဖော်ပြခဲ့သည်။
“နိမ့်ကျသော အညတရ ကျေးတော်မျိုး ကျွန်တော်မျိုးတစ်ဦးက မင်းစိုးရာဇာများ အနေဖြင့် တိုင်းပြည်ကို မည်သို့မည်ပုံ အုပ်ချုပ်သင့်သည်ဟု တင်ပြ အစီရင်ခံဝံ့ သည်ဟူ၍ မမှတ်ယူပါလင့်။ ရှုမျှော်ခင်း ပန်းချီ ရေးဆွဲသူများသည် တောင်များ၊ ကုန်းမြင့်များကို သဘာဝကျကျ ရေးဆွဲလိုသောအခါ မြေပြန့်လွင်ပြင်သို့ ဆင်းသက်၍ ကြည့်ဘိသကဲ့သို့ တိုင်းသူပြည်သားများ၏ အနေအထားကို အပြည့်အဝ ဖွင့်ဆိုရန် အလို့ငှာ သာမန် တိုင်းသူပြည်သားတစ်ဦး၏ နေရာမှကြည့်ရပါလိမ့်မည်” ဟူ၍လည်း မက်ခီယာဗယ်လီက ရှင်းလင်း တင်လျှောက်ခဲ့သည်။
ထိုကျမ်းကို ဆက်သပြီးနောက် ဖလော့ရင့် မြို့ပြနိုင်ငံ၏ အာဏာပိုင်ဖြစ်သူ မက်ဒီစီ၏ အိမ်တော်သို့ ဖိတ်ကြားခြင်းခံခဲ့ ရသည်။ သူ့အား ပညာရှိသုခမိန် အရာထား၍ နေရာပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် အရေးမကြီးလှသော ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ တာဝန်များပေး၍ မက်ခီယာဗယ်လီအား စမ်းသပ် အသုံးပြုပြန်သည်။ သူသည် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး လုပ်ငန်းတာဝန်ဖြင့် ရောမမြို့သို့လည်း သွားရောက်ခဲ့ရ၍ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးနှင့် တွေ့ဆုံကာ “ဖလော့ရင့်မြို့သမိုင်း” ပြုစုရန် ရဟန်းမင်းကြီးထံမှ ထောက်ပံ့ကြေး ရရှိခဲ့သည်။ မက်ခီယာ ဗယ်လီသည် ပြည်သူ့စစ် တပ်ဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းရေးအတွက် ရဟန်းမင်းကြီးအား အကြံပေးခဲ့သော်လည်း ရဟန်းမင်းကြီးက လက်မခံသဖြင့် လက်လျှော့ ခဲ့ရသည်။ ဤတွင် နိုင်ငံရေးနယ်သို့ မက်ခီယာဗယ်လီ ပြန်ဝင်ရန် ကြိုးပမ်းခြင်းမှာ သမ္မတနိုင်ငံ ပြန်လည်ထူထောင်ရန် ကြံရွယ်ခြင်း ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု မက်ဒီစီက သင်္ကာမကင်းဖြစ်ပြီး သူ့အား မည်သည့် တာဝန်မျှ မပေးတော့ဘဲ လျစ်လျူရှုထားလိုက်သည်။ ထိုနောက် မက်ခီယာဗယ်လီသည် နာမကျန်းဖြစ်လာကာ ဝမ်းဗိုက်အောင့်သော ဝေဒနာ ပြင်းထန်စွာ ခံစားရပြီး ၁၅၂၇ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ သူ၏ မိသားစုမှာ ဆင်းရဲ ငြိုငြင်စွာ ကျန်ရစ်ခဲ့ ရသည်။
မိသားစုဘဝ
မိသားစုရေးရာနှင့် ပက်သက်၍ကား မှတ်တမ်းမှတ်ရာ နည်းပါသည်။ သူသည် ၁၅၀၂ ခုနှစ်တွင် မာရီယက်တာ ကော်ဆီနီနှင့် လက်ထပ်ပြီး ကလေးခြောက်ယောက် ရရှိခဲ့သည်။ ဇနီးသည်က သူ့အပေါ် လွန်စွာ ချစ်ကြင်မြတ်နိုးမှု ရှိသည်။ ၁၅၀၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၄ ရက် နေ့စွဲဖြင့် ဇနီးသည်က မက်ခီယာဗယ်လီထံ ပေးစာတွင် ခင်ပွန်းဖြစ်သူအား ချစ်စနိုး ကျီစယ်သော အရေးအသားများကို တွေ့ရသည်။
“ကျွန်မတို့ သားကလေးက ရှင်နဲ့ သိပ်တူတာပဲ။ အသားက နှင်းပွင့် ကလေးလို့ ဖြူလို့။ ခေါင်းမှာလည်း ဆံပင်တွေ သန်လိုက်တာ ကတ္တီပါနက်လို မည်းမှောင်နေတာပဲ။ ရှင့်လိုပဲပေါ့၊ သားကလေးဟာ ရှင်နဲ့တူတယ် ဆိုတော့ ချောတယ်လို့ ပြောရမှာပေါ့နော်” ဟု မာရီယက်တာက ရေးသားခဲ့သည်။ (စင်စစ်အားဖြင့်ကား မက်ခီယာဗယ်လီ သည်ဥပဓိရုပ်ကောင်းသူ မဟုတ်၊ အရပ်မနိမ့်မမြင့်၊ သေးသေးသွယ်သွယ်၊ မျက်လုံးတောက်တောက်၊ ဆံပင်နက်နက်၊ ဦးခေါင်းသေးသေး၊ နှာခေါင်း အနည်းငယ် ကောက်သည်။ နှုတ်ခမ်းကို အမြဲတမ်း တင်းတင်းစေ့ ထားလေးဟန် ရှိသည်။ စူးရှထက်မြက်သော သုတေသီ တစ်ဦး၊ အတွေးအခေါ်ရှင်တစ်ဦး၏ ပုံပန်းမျိုး ဖြစ်သော်လည်း သူတစ်ပါးတို့အား ဩဇာလွှမ်းမိုး သိမ်းသွင်းနိုင်သော အင်္ဂါရုပ်မျိုး မဟုတ်ချေ။)
မက်ခီယာဗယ်လီသည် နိုင်ငံရေးရာများနှင့်သာ နစ်မြုပ်နေ၍ မိသားစုကို အလေးပေးခဲ့ဟန်မရှိ။ စီးပွားဥစ္စာ စုဆောင်းမှုလည်း မရှိခဲ့။ ထို့ကြောင့် မိသားစုမှာ ဆင်းဆင်းရဲရဲဖြင့်ကျန်ရစ်ခဲ့ကြသည်။ သူသည် မိသားစုအတွက် နောက်ဆုံး လိုက်လျောချက်တစ်ခုကိုမှုပြုသွားခဲ့သည်။ ဘာသာရေးရာများကို ပစ်ပယ်ထားသူ ဖြစ်လင့်ကစား သေခါနီးအချိန်တွင် ဘုန်းတော်ကြီး မက်တီယို ထံမှောက်၌ အပြစ်ဖြေသွားခြင်း ဖြစ်သည်။ မက်ခီယာဗယ်လီ ကွယ်လွန်ပြီးနောက် သားဖြစ်သူ ပီယေရိုက ပီဆာမြို့ရှိ သားချင်းတစ်ဦးထံ ရေးသော စာတွင် သူ၏ ဖခင်သည် ဘုန်းတော်ကြီး မက်တီယိုအား သူ၏ အပြစ်ဖြေချက်ကို ကြားနာရန် ခွင့်ပြုခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ “ကြားနားခွင့် ပြုသည်”ဟု သုံးနှုန်းထားခြင်းကို ထောက်၍ သူသည် မိသားစုအား ငဲ့ညာ၍ သူ့ဆန္ဒမပါဘဲ ထုံးတမ်းစဉ်လာ တစ်ခုကို နောက်ဆုံး လိုက်လျောခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ယူဆရသည်။
မက်ခီယာဗယ်လီ ရှင်သန်ခဲ့သော ခေတ်အခြေအနေ
သူ အသက်ရှင်သန် လှုပ်ရှားခဲ့သော ခေတ်သည် အီတလီနိုင်ငံ စည်းလုံး ညီညွတ်မှုမရှိသေးဘဲ မြို့ပြနိုင်ငံများ အဖြစ် သူတစ်လူ ငါတမင်း အကွဲကွဲ အပြားပြား ဖြစ်နေသော ကာလ ဖြစ်သည်။
ထိုကာလသည် မြန်မာနိုင်ငံ၌ အင်းဝ (၁၃၆၄-၁၇၅၁) နှင့် ခေတ်ပြိုင် ဖြစ်သည်။ မိုးညှင်းစလုံ နှင့် ၎င်း၏သားဖြစ်သူ သိုဟန်ဘွားတို့ ဝင်ဖျက်သဖြင့် အင်းဝ ပျက်ခါနီး ကာလနှင့် တစ်ချိန်တည်းလောက် ဖြစ်သည်။ အီတလီနိုင်ငံ ဖလော့ရင့်မြို့၌ နိုင်ငံရေးပညာရှင် မက်ခီယာဗယ်လီ ပေါ်ပေါက်ချိန်သည် မြန်မာနိုင်ငံ အင်းဝခေတ်ဦး မင်းကြီးစွာစော်ကဲ (၁၃၆၇-၁၄၀၀) လက်ထက် နိုင်ငံရေးပညာရှင်ကြီး ဝန်ဇင်းမင်းရာဇာ ပေါ်ထွန်းချိန်နှင့် ယှဉ်လျှင် နှစ် ၁၀၀ ခန့် နောက်ကျသည်။ စာပေ ယဉ်ကျေးမှုကဏ္ဍတွင် အင်းဝခေတ်နှောင်း ဒုတိယ မင်းခေါင် (၁၄၈၀-၁၅၀၁) လက်ထက် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ၊ ရှင်မဟာ သီလဝံသ စသောပုဂ္ဂိုလ်ထူးများသည် မက်ခီယာဗယ်လီနှင့် ခေတ်ပြိုင် ဖြစ်သည်။ မက်ခီယာဗယ်လီ၏နိုင်ငံရေး ပညာပေးကျမ်း “မင်းသား” သည် ၁၅၁၆ ခုနှစ်တွင် ပြုစုပြီးစီးခဲ့၍ ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ၏ “သံဝရ” ပျို့မှာ ၁၅၂၉ တွင် ပြုစု ပြီးစီးခဲ့သည်။
အီတလီနိုင်ငံ၌ မက်ခီယာဗယ်လီ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသော နိုင်ငံရေး အခြေအနေသည် ခရစ်နှစ် ၁၅၂၆ တွင် အင်းဝ ပျက်သုဉ်းပြီးနောက် တိုင်းပြည်ကစဥ့်ကလျား ဖြစ်နေချိန်မျိုးနှင့် ဆင်တူသည်။ အင်းဝတွင် သိုဟန်ဘွား၊ ပြည်မြို့တွင် နရပတိ၊ ဟံသာဝတီတွင် သုရှင်တကာရွတ်ပိ၊ တောင်ငူတွင် တပင်ရွှေထီးတို့ အသီးသီး တထီးတနန်း စိုးစံ နေကြချိန်ဖြစ်သည်။
မက်ခီယာဗယ်လီသည် သူ့နိုင်ငံအတွက် ရင်နာမိသည်။ ကြေကွဲမိသည်။ ထို့ကြောင့် သူ၏ ဇာတိဌာနေဖြစ်သော ဖလော့ရင့်မြို့နိုင်ငံကို အီတလီ၏ ဗဟိုချက်မ အင်အားကြီး ဒေသ ဖြစ်လာစေပြီး စည်းလုံးညီညွတ်သော သမ္မတနိုင်ငံတော်ကြီး ထူထောင်ချင်သည်။ သူ၏ မျိုးချစ်စိတ်သည် ဖလော့ရင့်ကို မူတည်သော မျိုးချစ်စိတ် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သူသည် ဖလော့ရင့်မြို့နိုင်ငံကို လတ်တလော အုပ်ချုပ်နေသော အကြီး အကဲအား မင်းသားကျမ်းကို ဆက်သ၍ သူဖြစ်စေချင်သော နိုင်ငံတော် တည်ဆောက်ရေး ပုံစံကို သညာပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ သူ၏ ကျမ်းသည်
(က) ရန်အောင်ကြောင်း လမ်းညွှန်
(ခ) ရာဇပလ္လင် မြဲရေး လမ်းညွှန်များပင် ဖြစ်သည်။
မက်ခီယာဗယ်လီသည် ၁၆ ရာစု အစောပိုင်းကာလ အီတလီနိုင်ငံ၏ ပစ္စက္ခ အခြေအနေများပေါ် မူတည်၍ သူ၏ ကျမ်းကို ပြုစုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုကာလသည် အင်အားကြီးသော နိုင်ငံက အင်အားငယ်သော နိုင်ငံကို တရားလက်လွတ် ကျူးကျော်လွှမ်းမိုးလေ့ ရှိသည့် ကာလ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အင်အား တည်ဆောက်ရေးသည် နိုင်ငံတစ်ခုအတွက် မလွဲမသွေ လိုအပ်ချက် ဖြစ်နေသည်။ ဤတွင် မက်ခီယာဗယ်လီသည် “အရာရာကို အင်အားဖြင့် အောင်စရာ” ဟူသော လုပ်ထုံးကို ဖော်စပ်၍ သူ့အရှင်သခင်အား နည်းပေး လမ်းညွှန် ပြုခဲ့လေသည်။
မက်ခီယာဗယ်လီ အပေါ် အမြင်များ
“အိမ်ပြန်ခြံဝင်၊ နွားပါလျှင် ပြီးတမ်း”
(မြို့ကျောင်းဆရာဟောင်း ဦးစံထွား၏ လောကီထုပ္ပတ် လူတို့ဇာတ် တတိယစာအုပ် စာမျက်နှာ ၉၃-၉၅ မှစကားလုံး ရှေးခေတ် အီတလီနိုင်ငံရေးသမား၊ အတွေးအခေါ် ပညာရှင်၊ ကျမ်းပြုဆရာကြီး နီကိုလိုဒီဘာနာဒို မက္ခယာဗေလီ (Nicolo Di Bernardo Machiavelli) (၁၄၆၉- ၁၅၂၇) ကို အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက် ….အတွေးအမြင် စာစဉ် ၁၉၈၄ ခုနှစ်။)
ဆရာမောင်ဝံသ၏ ခေတ်ပြိုင် ကမ္ဘာ့ရေးရာ အဘိဓာန် (၁၉၈၂)တွင် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ချက်
ရှေးခေတ် အီတလီနိုင်ငံရေးသမား၊ အတွေးအခေါ် ပညာရှင်၊ ကျမ်းပြုဆရာကြီး နီကိုလိုဒီဘာနာဒို မက်ခီယာဗေလီ (Nicolo Di Bernardo Machiavelli) (၁၄၆၉-၁၅၂၇) ကို အစွဲပြု၍ မက်ခီယာဗယ်လီ၏ အယူအဆများကဲ့သို့ ခံယူကျင့်ကြံသူ နိုင်ငံရေးသမားများ အတွက် သုံးနှူန်းသော နာမဝိသေသန ဖြစ်သည်။ မက်ခီယာဗယ်လီသည် ၁၅၁၃ ခုနှစ်က ရေးသားစီရင်ခဲ့သော မင်းသားခေါ် (The Prince) ခေါ် ရာဇောဝါဒ လမ်းညွန်းကျမ်းတွင် စိုးမိုးအုပ်ချုပ်မင်းလုပ်မည့်သူများ အတွက်နိုင်ငံရေး တက်လမ်းရှာနည်း၊ နိုင်ငံရေးအာဏာ ခိုင်မြဲအောင်လုပ်နည်းနှင့် အတိုက်အခံများပေါ်တွင် အောင်မြင်နည်းများကို ဖော်ပြထားခဲ့သည်။ နိုင်ငံရေးအတွက် သင့်တော်သလို လုပ်ဆောင်ခြင်းသည် ကိုယ်ကျင့်တရား ကိုယ်ကျင့်သိက္ခာတို့ထက် ပို၍ အရေးကြီးသည်ဟု မက္ခယာဗေလီက ဆိုခဲ့သည်။ ကျင့်သုံးခဲ့သော နည်းလမ်း မှန်မမှန်ကို နောက်ဆုံးအကျိုးသက်ရောက်မှုက အတည်ပြုသည်။ (The ends justify the means) ဟူသည်မှာ မက်ခီယာဗေလီ၏ဩဝါဒပင် ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံအာဏာကို ဘယ်နည်းနှင့် ရရ ရလျှင် ပြီးရော၊ တရားသည် ဟူသော အယူအဆ ဖြစ်သည်။
ဆရာမောင်ဝံသ၏ အမြင်
ယနေ့ နာမည်ဆိုးဖြင့် ကျော်ကြားနေသော ကံဆိုးသူ မက်ခီယာဗယ်လီဘက်မှ တစ်စုံတစ်ယောက်က ရှေ့နေလိုက်၍ ခုခံမည်ဆိုပါလျှင် သူ၏ အမှုသည် ၁၆ ရာစု အစောပိုင်းကာလ ဖလော့ရင့်မြို့၏ နိုင်ငံရေး ပညာရှင်တစ်ဦးသာ ဖြစ်ကြောင်း၊ သူသည် သူ့မြို့(သူ့နိုင်ငံ)၏ အကျိုးစီးပွားအတွက်သာလျှင် စဉ်းစားဆင်ခြင်၍ နိုင်ငံရေး လမ်းညွှန်ကျမ်း ပြုစုခဲ့ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း၊ ၂၀ ရာစုအစောပိုင်း ကာလတွင် ကမ္ဘာ ပေါ်၌ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော ဝါဒဆိုး၊ စနစ်ဆိုးများနှင့် ယင်းတို့၏ အကျိုးဆက်များသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄၀၀ ကျော်က အသက်ရှင် နေထိုင်ခဲ့သော မက်ခီယာဗယ်လီနှင့် မသက်ဆိုင်ပါကြောင်း၊ အဏုမြူဗုံးကို ထုတ်လုပ် အသုံးချခြင်းနှင့် အဏုမြူကို စိတ်ဖြာနိုင်အောင် စေ့ဆော်ခဲ့သော စွမ်းအင်နိယာမအား ဖော်ထုတ်ခဲ့သူ သိပ္ပံပညာရှင်ကြီး အိုင်းစတိုင်းကို ဆက်စပ်၍ စွပ်စွဲချက်တင်မှု မပြုအပ်သကဲ့သို့ မက်ခီယာ ဗယ်လီကိုလည်း နိုင်ငံရေးစနစ်ဆိုးများ၏ မူလအစ လက်သည်းတရာခံ တစ်ဦးအဖြစ် ကမ္ပည်းမထိုးသင့်ပါကြောင်း။ ထိုကြောင့် မက်ခီယာဗယ်လီအား “မသမာစဉ်းလဲသော နိုင်ငံရေးပညာကို ထူထောင်ခဲ့သူ” အဖြစ် တံဆိပ် ကပ်ထာခြင်းမှ ပယ်ဖျက်ပေးသင့်ပါကြောင်း ဟူ၍ ထုချေ လျှောက်လဲလိမ့်မည် ဖြစ်သည်။
နတ်မောက်ဘုန်းကျော်
နတ်မောက်ဘုန်းကျော် ကို ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ် စက်တင်ဘာလ (၂၀)ရက်နေ့တွင် မကွေးခရိုင် နတ်မောက်မြို့၌ အဖ ဦးခ ၊ ဒေါ်အုန်းရွှေတို့မှ ဖွားမြင်ခဲ့၏။ အမည်ရင်းမှာ ဦးဘုန်းကျော်ဖြစ်သည်။ ၁၉၃၉-၄၀ ပြည့်နှစ်တွင် တို့ဗမာအစည်းအရုံးဝင်တစ်ဦးဖြစ်၍ ကျောင်းသားသမဂ္ဂတွင် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့၏။ ၁၉၄၀-၄၁ တွင် (၁၀)တန်း စာမေးပွဲကို အောင်မြင်လေသည်။ ထို့နောက် မြင်းခြံမြို့ ဆရာအတတ်သင်နော်မံကျောင်း၌ အထက်တန်းဆရာအဖြစ် သင်နေစဉ်တို့ဗမာအစည်းအရုံးမှ တာဝန်ပေးချက်အရ (U.G) မြေအောက်လွတ်လပ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများကို ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ခဲ့လေသည်။ ၁၉၄၂ တွင် နတ်မောက်၊ တောင်တွင်းကြီးနယ်များ၌ မြေအောက်တော်လှန်ရေးလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်လျက် ရှိရာမှ ဘီအိုင်အေစစ်တပ်သို့ ဝင်ခဲ့၍ မကွေးခရိုင် နတ်မောက်မြို့၊ မြို့သစ်မြို့များကို သိမ်းယူပြီးလျှင် မြို့ပြအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့များကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သည်။
မက်ခီယာဗယ်လီ
ရည်ညွှန်း
ကံဆိုးသူ မက်ခီယာဗယ်လီ - ဆရာဦးစိုးသိမ်း စာရေးဆရာ မောင်ဝံသ၊ ဒုတိယအတွေး၊ ၁၉၈၄ ခုနှစ်ထုတ် အတွေးအမြင် စာစဉ် အမှတ်-၂။
ထိအုံးခမ်းရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
ထိအုံးခမ်းရွာ (Htionghkam)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ တောင်နောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၉၈၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်နောက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၇၂ ဦး၊ မ ၂၀၂၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၉၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။
နတ်မောက်ဘုန်းကျော်
ဘီအိုင်အေဖျက်သိမ်းပြီးနောက် တပ်ပြန်၍ ဖွဲ့ရာ၌ မင်္ဂလာဒုံဗိုလ်သင်တန်း ပထမပတ်သို့ တက်ရန် ရွေးချယ်ခြင်း ခံရ၏။ ဗိုလ်သင်တန်းမှ ဆင်းပြီးနောက် တပ်ရင်းအမှတ် ၅၊ အမှတ် ၆ တို့တွင် တပ်စုမှူး ၊ တပ်ခွဲမှူး၊ ရာထူးတာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်အနောက်တိုင်း စစ်ဌာနချုပ်တွင် တွဲဖက်ရုံးအုပ်ဗိုလ်ကြီး၊ ၁၉၄၄-၄၅ တွင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ကိုယ်ရံတော်တပ်၏ တပ်မှူးတာဝန်နှင့် (A.D.C-Aide-de-camp) ကိုယ်ရံတော် အပါးတော်မြဲတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၅-၄၆ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်တော်လှန်ရေးပြီး၍ တပ်မှထွက်ခဲ့၏။ ၁၉၄၇-၄၈ တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကျဆုံးပြီးနောက် ဦးဘုန်းကျော်သည် ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာနတွင် ဌာနဆက်သွယ်ရေးအရာရှိအဖြစ် အမှုထမ်းအဖြစ်မှ ထွက်၍ ရှေ့ဆောင်သတင်းစာတွင် အယ်ဒီတာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့၏။
ထိအုံးခမ်းရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နတ်မောက်ဘုန်းကျော်
ရေးသားခဲ့သော စာအုပ်များ
နတ်မောက်ဘုန်းကျော် ရေးသားပြုစုခဲ့သော စာအုပ် စာတမ်းများမှာ တပ်မတော်နေ့ စာစောင်၊ နိုင်ငံတော်သောင်းကျန်းမှုသမိုင်း (ပုံမနှိပ်ရသေး)၊ ဗမာ့တပ်မတော်သမိုင်း ( မြဝတီမဂ္ဂဇင်းဆောင်းပါးရှည်)၊ ဗမာ့တပ်မတော်သမိုင်းကျမ်း (ပထမတွဲ-ပုံမနှိပ်ရသေး)၊ အင်္ဂလိပ်မြန်မာစစ်သမိုင်း၊ မင်းလှခံတပ်၊ ဗိုလ်ချုပ်မောင်ဆန်းအတ္ထုပ္ပတ္တိ (အခြားသူများနှင့် ပူတွဲ၍) ၊ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းမိန့်ခွန်းနှင့် ဟောပြောချက်များ၊ ရှေးခေတ်မြန်မာ၊ ပေဖူးလွှာ၊ မေ့ပျောက်၍မရသော အောင်ဆန်း၊ ရှေးခေတ်မြန်မာ့တပ်မတော်မှတ်စုများ၊ မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှု သုတေသနစာတမ်းများ၊ ဗုဒ္ဓဂယာနှင့် ယမုံနာ၊ ပန်းဝါတိုက်ပွဲ၊ စာမူမှစာအုပ်သို့ (ပုံမနှိပ်ရသေး)၊ အဲဒါအောင်ဆန်း၊ ယမုံနာနှင့်ဂင်္ဂါ၊ အမျိုးသားအပျော်တမ်း ရဲတပ်သမိုင်း (ပုံမနှိပ်ရသေး)၊ လူကြီးလူကောင်း စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ယင်းတို့အနက် ‘အင်္ဂလိပ်မြန်မာစစ်သမိုင်း’စာအုပ်ဖြင့် ၁၉၆၆ ခုနှစ်အတွက် အမျိုးသားစာပေဆု (သုတ ပဒေသာ ပထမဆု) ကို လည်းကောင်း၊ ‘မင်းလှခံတပ်’ ကျမ်းဖြင့် စာပေဗိမာန်စာပေပဒေသာဆုနှင့် ယူနက်စကို သုတပဒေသာဆုများကိုလည်းကောင်း ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။
မိသားစုဘဝ
နတ်မောက်ဘုန်းကျော်သည် နတ်မောက်မြို့နေအမိန့်တော်ရ ရှေ့နေကြီး ဦးအောင်ဖေ၊ ဒေါ်တင်ဥတို့၏သမီးလတ် ဒေါ်အေးရီနှင့် ၁၉၄၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သားသမီးသုံးယောက်ထွန်းကားခဲ့သည်။ ဒေါ်အေးရီသည် ကိုလိုနီခေတ်၌ ဒီးဒုတ်သတင်းစာ၊ မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာတို့၏ နတ်မောက်သတင်းထောက်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် တို့ဗမာအစည်းအရုံးဝင် သခင်မတစ်ဦးဖြစ်ပြီး အရှေ့အာရှလူငယ်အစည်းအရုံး၏ နတ်မောက်မြို့၊ အမျိုးသမီးအစည်းအရုံး အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သားသမီးသုံးဦးမှာ ဒေါ်ခင်ဘုန်းရီ (B.A.B.Ed)(အငြိမ်းစားအထက်တန်းပြဆရာမ) နှင့် ဦးဇော်ဝင်း (B.Sc)( လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူးကြေးတိုင်နှင့်မြေစာရင်းဌာန ကသာခရိုင်) တို့ဖြစ်သည်။ သမီးဖြစ်သူဒေါ်ခင်ဘုန်းရီသည် ( နတ်မောက်အနီချို) ကလောင်အမည်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ သားဦးဖော်ဝင်းသည် တက္ကသိုလ်ယဉ်မင်းလတ် ကလောင်အမည်ဖြင့် လည်းကောင်း စာပေများ ရေးသားလျက်ရှိသည်။ ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်အေးရီသည် ၁၉၇၃နှစ်၊ မတ်လ (၁၃) ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။ နတ်မောက်ဘုန်းကျော်သည် ရန်ကင်းမြို့ တိုက် ၂၈၂၊ အခန်း ၁၂ ၌ သမီးဖြစ်သူ ဒေါ်ခင်ဘုန်းရီနှင့် အတူနေထိုင်ကာ စာပေများကို လေ့လာပြုစုလျက် ရှိစဉ်အတွင်း ၂၀ဝ၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၆ တွင် အမှတ် ၉၇၀ ၊ ဦးကြင်ဥ (၁)လမ်း ၊ ၃၂ ရပ်ကွက်၊ ဒဂုံမြို့သစ်မြောက်ပိုင်း နေအိမ်တွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့လေသည်။
ကျမ်းကိုးစာရင်း
၁။ (က) နတ်မောက်ဘုန်းကျော်၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိအကျဉ်းချုပ် (လက်နှိပ်စာမူ) ၂၊ (ခ) ၂၇-၁၂-၂၀⁠၀၆ ကြေးမုံ
သဲဖြူကုန်းရွာ၊ လှေကြီးပျက်
သဲဖြူကုန်းရွာ၊ လှေကြီးပျက်
ဉာဏ်ကွင်းရွာ၊ ဘိုင်းဒေါင့်ချောင်း
ဉာဏ်ကွင်းရွာ၊ ဘိုင်းဒေါင့်ချောင်း
ဣန္ဒြိယသမ္ပန္နသုတ်
ဣန္ဒြေ ၆-ပါးတို့တွင် တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ၌ ဖြစ်ပုံ, ပျက်ပုံကို အဖန်ဖန်ရှုမှတ် နေသည်ရှိသော် နိဗ္ဗိန္ဒဉာဏ်ဖြစ်ပုံမှ အစပြု၍ အရဟတ္တဖိုလ်ဆိုက်သည်အထိ ဝိပဿနာဉာဏ်အဆင့်ဆင့်ဖြစ်ပုံ-ဟူသော ဣန္ဒြိယသမ္ပန္နကို မေးလျှောက်သော အညတရ ရဟန်းအား ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
နောင်စန့်ရွာ၊ နမ့်စန်မြို့နယ်
နောင်စန့်ရွာ (Nawnghsant)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ နမ့်စန်မြို့နယ်၊ မိုင်းစိတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၇၅၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းစိတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၉၆ ဦး၊ မ ၁၉၁၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၉၀၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်စန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိဝတဘူတာ (ရှိဇုအိုခ)
အိဝတဘူတာ  (磐田駅 အိဝတ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိဇုအိုခခရိုင်၊ အိဝတမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
တမန်းသားဗိုလ်မှူးကြီးရွာ
တမန်းသားဗိုလ်မှူးကြီးရွာ
ထောက်ကြံ့ကွင်းရွာ၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်
ထောက်ကြံ့ကွင်းရွာ (Htaukkyantkwin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်၊ ဝါးသုံးပြူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၅၃၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝါးသုံးပြူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၆၀ ဦး၊ မ ၇၈၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သံကြိုးတိုင်ရွာ၊ ငပွေးတန်းစာဖြူ
သံကြိုးတိုင်ရွာ၊ ငပွေးတန်းစာဖြူ
မြောက်အင်းရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
မြောက်အင်းရွာ (Myaukinn)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ရေဦးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၈၉၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေကျော်ရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
ရေကျော်ရွာ(Yaekyaw)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ မြိုင်ကလေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၂၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြိုင်ကလေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၆၉၉ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၇၅၁၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကောဋ္ဌိကအနတ္တသုတ်
အဇ္ဈတ္တိကာယတန ၆-ပါး၊ ဗဟိဒ္ဓါယတန ၆-ပါး၊ ဝိညာဏ် ၆-ပါး၊ ဖဿ ၆-ပါး၊ ဖဿကြောင့်ဖြစ်သော ဝေဒနာသုံးပါးစီတို့သည် အနတ္တပေတည်း၊ အနတ္တဖြစ်သော ထိုတရားတို့၌ ဆန္ဒကိုပယ်စွန့်ရမည်-ဟု အကျယ်အားဖြင့် ဘုရားရှင်က မဟာကောဋ္ဌိကထေရ်အား ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
သပြေချောင်းရွာ၊ ဘိုင်းဒေါင့်ချောင်း
သပြေချောင်းရွာ၊ ဘိုင်းဒေါင့်ချောင်း
ပတုတ်ရွာ၊ ငပွေးတန်းစာဖြူ
ပတုတ်ရွာ၊ ငပွေးတန်းစာဖြူ
တပ်ကုန်းရွာ၊ လှေကြီးပျက်
တပ်ကုန်းရွာ၊ လှေကြီးပျက်
အိဝတဘူတာ (ယာမဂုချိ)
အိဝတဘူတာ  (岩田駅 အိဝတ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ယာမဂုချိခရိုင်၊ ဟိခရိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဗီအေအက်စ်
ဗီအေအက်စ် (VAS=Value-added service)ဆိုသည်မှာ ဆက်သွယ်ရေး လုပ်ငန်းများတွင် ထင်ရှားသော ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ အခြေခံဝန်ဆောင်မှုများဖြစ်သည့် ဖုန်းခေါ်ဆိုခြင်း၊ စာတို (SMS) ပို့ခြင်းနှင့် အင်တာနက်အသုံးပြုခြင်းထက် ပိုသော အခြားဝန်ဆောင်မှုများကို အကြမ်းအားဖြင့် ဗီအေအက်စ် ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။ များသောအားဖြင့် ဗီအေအက်စ် ဝန်ဆောင်မှုများကို သက်သာသော (သို့) အခမဲ့ နှုန်းထားများသတ်မှတ်ထားသည်၊ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်း ဝန်ဆောင်မှုများသည် တစ်နည်းအားဖြင့် ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်း များ၏ ပင်မလုပ်ငန်းဖြစ်သော ဖုန်းဝန်ဆောင်မှုကို တန်ဖိုးတက်စေပြီး အသုံးပြုသူများ၏ ဖုန်းသုံးဆွဲမှုများပြားလာပြီး အသုံးပြုသူ တစ်ဦးခြင်း၏အကြမ်းဖျင်းအမြတ်ဝင်ငွေ(ARPU) ကို တိုးပွားလာစေရန် ရည်ရွယ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ယခင်အချိန်များက စာတိုပို့ခြင်း (SMS) (MMS) နှင့် အင်တာနက် ဒေတာ(Data) အသုံးပြုခြင်းတို့ကို value-added services များအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သော်လည်း ယခုအခါတွင်မှု ၎င်းတို့အား ပင်မဖုန်းဝန်ဆောင်မှုအဖြစ် သတ်မှတ်လာကြကာ ဗီအေအက်စ် မှပယ်ဖျက်လာခဲ့သည်။
မိုဘိုင်း ဗီအေအက်စ် ကို အဓိကအားဖြင့် အမျိုးအစား ၃ မျိုးခွဲခြားနိုင်သည်။
ဗီအေအက်စ် ဝန်ဆောင်မှုအား ၂ မျိုးထပ်ခွဲခြားနိုင်သေးသည်။ အထူးသဖြင့် ဝန်ဆောင်ခကို −
ဗီအေအက်စ် ဝန်ဆောင်မှုကို ဖုန်းဆက်သွယ်ရေးအော်ပရေတာများ ကိုယ်ပိုင် ထုတ်လုပ်ဆောင်ရွက်သလို အခြားသော ဗီအေအက်စ် လုပ်ငန်းများမှလဲ တဆင့် ထုတ်လုပ်ရောင်းချပါသည်။ ၎င်း အခြား ဗီအေအက်စ် လုပ်ငန်းများကို Content Provider (CP) ဟုခေါ်ဆိုသည်။
CP များသည် ဆက်သွယ်ရေးအော်ပရေတာများကို Short Message peer-to-peer (SMPP), Short Message Service Center (SMSC), Hypertext Transfer Protocol (HTTP) အစရှိသည့် ချိတ်ဆက်မှု နည်းပညာများဖြင့် ချိတ်ဆက်ခါ အသုံးပြုသူများကို ဝန်ဆောင်မှုပေးလေ့ ရှိကြသည်။
၂၀ ဇန်နဝါရီ
ဇန်နဝါရီလ၊ (၂၀)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၂၀)ရက်မြောက် နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၃၄၅) ရက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၄၆) ရက်) ကျန်သေးသည်။
အဇ္ဈတ္တာနတ္တဟေတုသုတ်
ဤသုတ်၌လည်း အဇ္ဈတ္တာနိစ္စဟေတုသုတ်ကဲ့သို့ အဇ္ဈတ္တိကာယတနတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ၌ အတ္တမဟုတ်ပုံ, ရဟန္တာဖြစ်သည် အထိ ရှုမြင်ကျင့်သုံးပုံ အဆင့်ဆင့်ကို ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
ဆနွင်းကုန်းရွာ၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်
ဆနွင်းကုန်းရွာ(Sanwinkone)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်၊ ဆနွင်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၅၉၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆနွင်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၁၅၁ ဦး၊ မ ၆၇၃၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၂၈၈၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးညှင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငှက်ပျောရွာ၊ ခင်ဦးမြို့နယ်
ငှက်ပျောရွာ (Hngetpyaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ခင်ဦးမြို့နယ်၊ စည်ပုတ္တရာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၅၄၃ ဖြစ်သည်။
အဲလ်ဇာမွာလ်ရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
အဲလ်ဇာမွာလ်ရွာ(L.Zamual)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ အဲလ်ဇာမွာလ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၃၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အဲလ်ဇာမွာလ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅ ဦး၊ မ ၂၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၉ ဦး နေထိုင်သည်။
မြန်မာယူနီကုဒ်ဧရိယာ
၂၀၁၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ (၁၈) ရက်နေ့တွင် Myanmar Mobile Users Group ရှိ ပို့စ်တစ်ခုမှ စတင်ကာ မြန်မာယူနီကုဒ်ဧရိယာ အဖွဲ့တစ်ခုအဖြစ် ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ အဖွဲ့ဝင်တော်တော်များများဖြင့် တက်ကြွစွာ လှုပ်ရှားပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ မြန်မာယူနီကုဒ်ဧရိယာ၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ မြန်မာနိုင်ငံသားအားလုံး စံသတ်မှတ်ချက်နှင့် ကိုက်ညီသော မြန်မာစာစနစ်ကို သုံးစွဲစေရေးအတွက် ဝိုင်းဝန်း ဆောင်ရွက်ကြရန်ဖြစ်သည်။ အဖွဲ့၏ လက်ရှိဆောင်ပုဒ်မှာ ဒီဂျစ်တယ်ခေတ်တွင် နိုင်ငံတကာသုံးစံနှုန်းများကို သုံးစွဲခြင်းဖြင့် ဘာသာစကားများကို ထိန်းသိမ်း ကာကွယ်ပါ ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
မြန်မာယူနီကုဒ်ဧရိယာမှ အွန်လိုင်းလူမှုကွန်ယက်များတွင် တနင်္ဂနွေတိုင်း ယူနီကုဒ် အသုံးပြုကြရန် စတင်၍ စည်းရုံးလှုံဆော်ခဲ့သည်။ ထို့စည်းရုံးရေးကိုပြုလုပ်နေစဉ်အတွင်း မန္တလေး FM နှင့်ချိတ်ဆက်၍ အဖွဲ့၏ ပထမဆုံးသော ပညာပေး အစီအစဉ်ကို လေလှိုင်းပေါ်မှ တိုက်ရိုက်လွှင့်၍ အသိပညာပေးခဲ့သည်။ ထို့နောက် PEN Office တွင် မီဒီယာများကို ဖိတ်ကြား၍ တနင်္ဂနွေနေ့တိုင်း အသုံးပြုပေးကြဖို့ တိုက်တွန်းခဲ့သည့်အပြင် မီဒီယာများကိုလည်း ယူနီကုဒ်စနစ် သုံးစွဲကြဖို့ တိုက်တွန်းပြောကြားခဲ့သည်။ ကေအမ်ဒီ(KMD)မြေနီကုန်း ကွန်ပျူတာ သင်တန်းကျောင်းတွင်လည်း လူငယ်များအတွင်း အသိပညာ ပြန့်ပွားစေရန် ကူညီဟောပြောခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် ၁၈.၁.၂၀၁၅ တွင် မန္တလေးမြို့ ယုံကြည်ရာစာဖတ်အသင်းနှင့် ချိတ်ဆက်၍ ယူနီကုဒ်အသုံးပြုသင့်ကြောင်း ဟောပြောခဲ့ကြသည်။ ဘားကမ့်ရန်ကုန်၂၀၁၅ တွင်လည်း "Unicode နှင့် အဆင်မပြေမှုများ အကြောင်း ဆွေးနွေးရအောင်" ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ထပ်မံ၍ ယူနီကုဒ် စနစ်မည်သို့ အားသာသည်ကို ဟောပြော အသိပညာဖြန့်ဝေခဲ့ပြီး ယူနီကုဒ်ပြောင်းလဲ အသုံးပြုလိုသူများကို MICT Park မြက်ခင်းပြင်တွင် ကူညီထည့်သွင်းပေးခဲ့သည်။
မြန်မာယူနီကုဒ်ဧရိယာ၏ ထုတ်ကုန်တစ်ခုအဖြစ် အန်းဒရွိုက်စနစ်သုံး ဖုန်းများတွင် မြန်မာစာ စနစ်တကျ ရေးနိုင်ရန် ဗေ ကီးဘုတ် ကို အခမဲ့ ဖြန့်ဝေပေးခဲ့သည်။ ဗေကီးဘုတ်တွင် ရှမ်း၊ မွန်၊ ပအိုဝ်ႏ၊ ပလောင်၊ ဗမာ စသော မြန်မာတိုင်းရင်းသား ဘာသာများ ပါဝင်ပြီး မပါဝင်သေးသောတိုင်းရင်းသားဘာသာများကိုလည်း ထပ်မံဖြည့်သွင်းပေးရန် ကြိုးစားလျက်ရှိသည်။ ယူနီကုဒ်သုံးစွဲသူများ အဆင်ပြေစေရန် MUA News Apk ကိုလည်း အခမဲ့ ဖြန့်ဝေခဲ့သည်။ ယူနီကုဒ်မပါဝင်သေးသောဖုန်းများတွင် ယူနီကုဒ်အလွယ်တစ်ကူထည့်သွင်းနိုင်ရန် MUA Font Changer ကိုလည်း ဖြန့်ဝေပေးခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် မော်ဒယ်နိမ့်ဖုန်းများတွင်ပါ အသုံးပြုနိုင်ရန် ကြိုးစားလျက်ရှိသည်။
ယူနီကုဒ်အသုံးပြုသူများအတွက် ဆော့ဝဲများကိုလည်း developer အပေါင်းမှ ကူညီရေးသားပေးခဲ့ကြသည်။
ဝက်သက်ရောဂါ
ဝက်သက်၏ ရောဂါပျိုးရက်မှာ ခုနစ်ရက်မှ ၁၈ ရက်အထိ ကြာတတ်သော်လည်း များသောအားဖြင့် ၁၄ ရက်သာကြာလေ့ရှိသည်။ ထိုသို့ ရောဂါပျိုးနေစဉ်တွင် မကူးစက်သေးချေ။ ဝက်သက်ဖြစ်နေချိန်တွင် ကျောင်းများကို ရက်အတော်ကြာသည့်တိုင်အောင်ပင် ဖွင့်ထားနိုင်လေသည်။ ရောဂါကူးစက်ခြင်းကို ချောင်းဆိုရာနှင့်ချေရာတွင် ပါလာလေ့ရှိသော တံတွေးစက်၊ နှာရည်စက်ကလေးများက ဖြစ်စေသည်။
ဝက်သတ်ပေါက်သူတို့၏ ပထမ လက္ခဏာမှာ အအေးမိခြင်းနှင့် ဆင်တူပြီးလျှင် ခေါင်းကိုက်တတ်သည်။ မျက်ရည်နှင့် နှာရည်များလည်း ယို တတ်သည်။ ညနေပိုင်းတွင် ကိုယ်ပူလာပြီးလျှင် လွန်စွာပန်းတတ်သည်။ ချောင်းဆိုးခြင်းနှင့် မျက်စိနီခြင်းများရှိတတ်သည်။ အန်လည်းအန်တတ်သည်။ ထိုသို့ ဖြစ်ပြီးလျှင် များသောအားဖြင့် စတုတ္ထနေ့တွင် မျက်နှာ၌ အဖုများထွက်လာပြီးနောက် ထိုအဖုများသည် လည်ပင်း၊ ရင်ပတ်နှင့် ခန္ဓာကိုယ်၏အခြားအစိတ်အပိုင်းများသို့ ပျံ့နှံ့သွားတတ်သည်။ ပထမတွင် နဖူးနှင့်နား၏ နောက်ဘက်များတွင် အနီစက်ကလေးများဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထိုအနီစက်ကလေးများသည် မကြာမီအတွင်း၌ အကွက်များ ဖြစ်လာပြီးလျှင် တစ်ကိုယ်လုံး လိုလိုသို့ ပျံ့နှံ့သွားလေသည်။ များသောအားဖြင့် အဖုများ မထွက်မီတွင် ပါး၏ အတွင်းပိုင်းများ၌ ကျိချွဲ‌မြှေးများပေါ်တွင် ကော့ပလစ် အစက်အစက်များပေါ်ထွက်လာတတ်သည်။ ကော့ပလစ်အစက်များဆိုသည်မှာ ကော့ပလစ်ဆိုသူက စတင်၍တွေ့ရှိခဲ့သော အစက်များဖြစ်၏။ သုံးလေးရက် ကြာသောအခါတွင် အဖုများပျောက်စပြုလာပြီးလျှင် အရေပြားများကွာလေတော့သည်။ ထိုအချိန်၌ ဝက်သက်အပေါက်ခံရသူသည် နာလှန်ထနှေးလျှင် အခြားရောဂါများ ဝင်လာတတ်လေသည်။
ဝက်သက်၌ အဖုများသည် အကွက်လိုက်ပေးတတ်ပြီးလျှင် တစ်ကိုယ်လုံးတွင် ညီညီညာညာထွက်ပေါ်လေ့မရှိချေ။ အနီရောင်မှာလည်း ရင့်သည်။ ပြင်းထန်သည့် ဝက်သက်တွင် အစက်များသည် ညိုမည်းနေ၏။ မျောက်များတွင် ဝက်သက်ပေါက်နေသူ၏ သွေး၊ ချောင်းဆိုးရာတွင်ပါလာသော တံတွေးစက်များ၊ သို့မဟုတ် နှာရည်စက်များကို ထိုးသွင်းပေးလိုက်သောအခါ ဝက်သက်ဖုများ ထွက်ပေါ်လာသည်ကိုတွေ့ရသည်။ ထိုကြောင့် ဝက်သက်ပေါက်နေသူ၏ သွေး၊ ချောင်းဆိုးရာတွင် ပါလာသော တံတွေးစက်များ၊ သို့မဟုတ် နှာရည်စက်များတွင် အလွန်သေးငယ်သည့် ဗိုင်းရပ်ခေါ် ရောဂါပိုးများပါလာသည်မှာ ထင်ရှားသည်။ ရောဂါကိုလည်း ထိုရောဂါပိုးများက ဖြစ်ပေါ်စေသည်မှာထင်ရှားသည်။ ဝက်သက်သည် ကလေးများ၌ ပေါက်လေ့ရှိသော်လည်း အသက်မည်မျှကြီး၍ မည်သည့်လူမျိုးတွင်မဆို ယောက်ျား၊ မိန်းမ မရွေးပေါက်နိုင်လေသည်။ ဝက်သက်သည် တောမြို့များမှာထက် မြို့ကြီးများတွင် ပို၍ပေါက်လေသည်။ မြို့ကြီးများရှိ ကလေးများသည် ဝက်သက်အပေါက် မြန်ကြသော်လည်း တစ်ခါဝက်သက်ပေါက်ဖူးပြီးက ထိုသူသည် နောင်တွင်ထပ်၍ ပေါက်လေ့မရှိ တော့ချေ။ ဝက်သက်ကြောင့် ငါးနှစ်အောက်ကလေးများ အသေများသည်ဟု ဆိုရသော်လည်း ထိုသို့သေကြေရသည်မှာ ဝက်သက်ပေါက်ပြီးစတွင် အခြား ရောဂါများ ဝင်လာခြင်းကြောင့် ဖြစ်လေသည်။
ဝက်သက်ပေါက်သူများသည် များသောအားဖြင့် ထိုရောဂါမှ နာလှန်ထလာကြသူသာများလေသည်။ သို့သော် ဝေဒနာရှင်များကို အထူးဂရုပြု ကြရလေသည်။ ထိုသို့ဂရုပြုကြရခြင်းမှာ အခြားရောဂါများ ဝင်လာတတ်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဝက်သက်ပေါက်၍သေကြရသူများအနက် တစ်ရာလျှင် ကိုးဆယ်မျှလောက်သည် အဆုတ်ရောင်နာဝင်လာခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ ပြင်းထန်သည့်ဝက်သက်သည် လူကိုသေစေနိုင်သော်လည်းကံအားလျော်စွာ ထိုရောဂါမျိုးအဖြစ်နည်း ပါးသည်။
ဝက်သက်ဖြစ်မည့်အချိန်တွင် ထိုရောဂါမှ နာလန်ထလာသူ၏ သွေးကြည်ရည်(သွေးငန်ရည်)ကိုသာ ထိုးသွင်းပေးနိုင်လျှင် ဝက်သက်ရောဂါ ဖြစ်ခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးနိုင်လေသည်။ အကယ်၍ ဖြစ်လျှင်လည်း သက်သာ စွာဖြစ်တတ်သည်။ အထူးသဖြင့် ထိုနည်းသည် လေးနှစ်ကျော်ကလေးများအဖို့ အထူးကောင်းမွန်လေသည်။ ခံနိုင်ရည်မရှိသူများသည် ဝက်သက်ကပ်ဆိုက်လာလျှင် ပြင်းထန်စွာခံရတတ်သည်။
အချို့သောမိဘများသည် မိမိတို့၏ကလေးများကို ကလေးအရွယ်တွင် ဝက်သက်ပေါက်က သက်သာလိမ့်မည်ဟုယူဆကြကာ တမင်သက် သက်ဖြစ်စေ၊ အမှတ်မဲ့ဖြစ်စေ မိမိတို့၏ကလေးကို ဝက်သက်ကူးစေလေ့ရှိကြ သည်။ ထိုသို့ပြုလုပ်ခြင်းသည် လွန်စွာမှားယွင်းလေသည်။ အမှန်မှာ ဆယ်နှစ်အရွယ်အထိ ဝက်သက်မပေါက်ဘူးသေးသောကလေးသည် ထို ရောဂါဖြစ်ခြင်းမှ လုံးဝကင်းဝေးနိုင်ပေသည်။ အကယ်၍ ဝက်သက်ပေါက်လျှင်လည်း သက်သက်သာသာနှင့် ပြီးသွားလေ့ရှိသည်။
ဝက်သက်ဖြစ်လာသည့် ကလေးကို သီးခြားထားပေးရလေသည်။ တတ်ကျွမ်းသည့် ဆေးဆရာတစ်ဦးဦးဖြင့်လည်း ကုသပေးရလေသည်။ ကျန်းမာသည့်ကလေးများကို ဝက်သက်ပေါက်နေသော ကလေး၏အနီးသို့ မည်သည့်နည်းနှင့်မျှ မလာစေရချေ ။
ကုန်းလုံးရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
ကုန်းလုံးရွာ (Konelong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ တောင်နောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၉၇၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်နောက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၇၂ ဦး၊ မ ၂၀၂၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၉၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျွမ်းသမား
ကျွမ်းသမား
ကျွမ်းအတတ်ကို ရှေးအခါကပင် လေ့လာလိုက်စားခဲ့ကြ၏။ ကျွမ်းဆိုသည်မှာ မိမိကိုယ်ကို မြေမှလွတ်၍ ၂ ပတ် ၃ ပတ် လည်အောင် ခုန်ခြင်းပင် ဖြစ်၏။ အရာဝတ္ထုတစ်ခုကိုကျော်၍ လွတ်အောင်ကျွမ်းထိုးပြခြင်း၊ မြေပေါ်တွင် ရှေ့ကျွမ်း၊ နောက် ကျွမ်းပစ်ခြင်း စသည်တို့ကို ကျွမ်းကစားသည်၊ ကျွမ်းပစ်သည်၊ ကျွမ်းရေးပြသည်ဟု ခေါ်လေသည်။ ကျွမ်းအတတ်သည် အားကစားလုပ်ငန်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်၍ ကျမ်းမာသန်စွမ်းစေရန် အလေ့အကျင့်ပြုရသောအလုပ် ဖြစ်သည်။ ထိုကြောင့် ရှေးအခါ က ရောမနှင့် ဂရိတို့ ကောင်းစားခဲ့စဉ် လူငယ်များကို စစ်သား ကောင်းများ ဖြစ်လာရေးအတွက် ကျွမ်းအတတ်ကို အခြား အားကစားလုပ်ငန်းများနှင့် လေ့ကျင့်ပေးခဲ့သည်။ ကျွမ်းအတတ် ကို လူအများအား ဧည့်ခံရာ၌လည်းကောင်း၊ ပွဲလမ်း သဘင်တို့၌လည်းကောင်း ပြသလေ့ရှိသည်။ ရှေးခေတ်ဂရိနှင့် ရောမနိုင်ငံ များတွင် ကြေးစားကျွမ်းသမားများသည် ခေတ်စားခဲ့၏။ အလယ်တွင်ကား ကျွမ်းသမားများသည် တစ်ရွာမှ တစ်ရွာသို့ လှည့်လည်ကာ မိမိတို့ အတတ်ပညာများကို ပြသလေ့ရှိတတ် သည်။ ယင်းကဲ့သို့ ရွာစဉ်လှည့်လည်၍ ပြသသည့်ကျွမ်းသမား များသည် အင်္ဂလန်ပြည်၌ ဝိတိုရိယခေတ်အတွင်း အထူး ပေါများခဲ့၏။ ယခုတိုင် ယင်းတို့ကို ကျေးလက်ပွဲလမ်းများတွင် တွေ့နိုင်သေးသည်။
ကျွမ်းသမားများကို ပွဲလမ်းသဘင်၊ ဘုရားပွဲ၊ စစ်ချီတက်ရာ စသည်တို့၌ မြန်မာမင်းများ လက်ထက်သောအခါက သုံးခဲ့ဘူး သည်ကိုလည်းကောင်း၊ ဇာတ်နိပါတ်တော်များတွင် ကျွမ်းသမားများ ပါဝင်သည့် အခမ်းအနားများကို ခင်းကျင်းခဲ့ကြပုံကိုလည်းကောင်း အထောက်အထားများ တွေ့ရသည်။ အင်းဝဒုတိယမင်းခေါင်သည် မိမိ၏ ကောင်းမှုတော်ဖြစ်သော မဟာမင်္ဂလာ စေတီတော် အတွက်၊ ဓာတ်တော်ကို ပင့်ဆောင်ရာတွင်၊ အခင်းအကျင်း အစီအစဉ်တို့၌ ရထား၏ ရှေ့နောက်တွင် ကျွမ်းသမားများကို ကျွမ်းရေးပြစေကာ ပါဝင် လှည့်လည်ကြောင်း တံတားဦးတည် မင်္ဂလာစေတီမော်ကွန်းတွင် ဖော်ပြထား၏။ ဝက်မစွတ်နဝဒေး၏ အာသံနိုင်မော်ကွန်းတွင်လည်း စစ်ချီတက်ရန် ပြင်ဆင်ကြရာ၌ ကျွမ်းသမားများဖြင့် ပျော်ရွှင်ပွဲများ ကျင်းပပုံကို တွေ့ရသည်။ မဟာဇနကပျို့တွင် နန်းတက်ပွဲ၌ သိုင်းကစားခြင်း၊ ကုလီ ရိုက်ခြင်းတို့နှင့်အတူ ကျွမ်းရေးပြခြင်းများကို ရေးသားဖော်ပြ ထား၏။ ရာမရကန်တွင် မင်းသားတရာရောက်ခန်း၌ တိုင် တက်ခြင်း၊ ကျွမ်းထိုးခြင်းတို့ကို ခင်းကျင်းပြသကြောင်း ဖတ်ရှု ရ၏။ ဝိဓူရပျို့တွင် လက်ဝှေ့လက်ပမ်းခတ်ခြင်းတို့နှင့်အတူ ကျွမ်းထိုးခြင်းကိုပါ ပူးတွဲဖော်ပြထားလေသည်။ မန်လည်ဆရာ တော်၏ မဃဒေဝလင်္ကာသစ်၊ ဥကင်တော်ဘွင့်၌ ကျွမ်းထိုးခြင်း၊ လက်ပမ်းပေါက်ခတ်ခြင်း စသည်တို့ကို ဖွဲ့ဆိုထား၏။ ကင်းဝန် မင်းကြီး၏ လန်ဒန်သွား မှတ်တမ်း၌ကား မိမိတို့အား ဧည့်ခံ ရာ၌ ကျွမ်းအမျိုးမျိုး ပြသသော အစီအစဉ် အခင်းအကျင်း လည်း ပါဝင်ကြောင်း ဖော်ပြထားရာ ထိုအတတ်မျိုးမှာ အနောက်တိုင်း နိုင်ငံများ၌ ထိုစဉ်က ခေတ်စားခဲ့ကြောင်း သိရှိနိုင်ပေသည်။ ယခုခေတ် ဆပ်ကပ်ပွဲတို့၌ ကျွမ်းအတတ်ပြသ မှုသည် ဖြေဖျော်ရန် အစီအစဉ်တရပ်အဖြစ် အစဉ်ပါလာသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ မြန်မာဇာတ်ပွဲသဘင်များတွင်လည်း ညဦးပိုင်း ကပြရာတွင် ကျွမ်းသဘောသက်ဝင်သော အခင်းအကျင်းများ ထည့်သွင်း ပြသတတ်သည်။ ယနေ့ မြန်မာလူငယ်များအနေနှင့် လေ့ကျင့်နေကြသော အားကစားလုပ်ငန်းများတွင်လည်း ကျွမ်းအတတ်ကို အလေ့ဂရုပြု၍ လေ့ကျင့်လာကြသည်ကို တွေ့ရှိရပေသည်။ ပထမကမ္ဘာစစ်ပြီးခေတ်တွင် မြန်မာပြည်၌ ဘားမယ်ကြွေဟူသော ဇာတ်မင်းသမီးတစ်ဦးသည် ကျွမ်း အတတ်ဖြင့် နာမည်ကျော်ကြား လူကြိုက်များခဲ့ဘူးသည်။
စပါးကြီးရွာ၊ ဇီးဖြူကုန်း
စပါးကြီးရွာ၊ ဇီးဖြူကုန်း
တောတွင်းသားလေး မော်ဂလီ
“တောတွင်းသားလေး မော်ဂလီ” ဝတ္တုသည် ဗြိတိသျှ စာရေးဆရာ ရတ်ဒ်ယတ် ကစ်ပလင် ၁၈၆၄ခုနှစ်တွင် ရေးသားခဲ့သော စာအုပ် ဖြစ်သည်။
= ဇာတ်လမ်း =
အခါတစ်ပါး၌ အိန္ဒိယနိုင်ငံအရှေ့ပိုင်းဒေသရှိ တောနက်ကြီး အစပ်တွင် ဇနီးမောင်နှံ ၂ ယောက်သည် အိမ်တစ်ဆောင် ဆောက်လုပ်နေထိုင်ကြလေသည်။ သူတို့တွင် မော်ဂလီအမည် တွင်သော သားငယ်ကလေးတစ်ယောက်ရှိ၏။ တစ်ညသ၌ အဆိုပါ လင်မယားသည် မတ်တတ်သွားခါစ သားကလေးနှင့် အတူ မီးဖိုကြီးဘေးတွင်ထိုင်နေကြစဉ် ကြောက်မက်ကောင်း သော ကျားကြီးတစ်ကောင်သည် တောထဲမှထွက်လာ၏။ ထိုကျားကြီး၏အမည်မှာ ရှီးယားခန်ဖြစ်၏။ ကျားကြီးသည် သူတို့ကိုမြင်သောအခါ စားချင်ဇောနှင့် အနီးမှမီးဖိုကိုပင် သတိမထားမိဘဲ ခုန်အုပ်လိုက်ရာ ခြေထောက်ကို မီးလောင် သွားလေသည်။ မီးလောင်နာများကို ရှီးယားခန်သည် လျှာဖြင့် လျက်နေခိုက် လင်မယားနှစ်ယောက်သည် ကိုယ်မချိအမိသော် လည်း သားတော်ခဲဟူသကဲ့သို့ လူမမယ်သားကလေးကိုပင် မခေါ်နိုင်ဘဲ ကြောက်အားကြီးစွာ ကိုယ်လွတ်ထွက်ပြေးကြ၏။ မော်ဂလီကလေးသည် နီးရာတောစပ်ထဲသို့ လေးဖက်တွားကာ ဝင်ရောက်ခဲ့လေသည်။ ထိုကလေးသည် ကျောက်ဂူကြီး တစ်ခု အနီးသို့ ရောက်သွားသည်တွင် ကျောက်ဂူကြီးအတွင်း၌ အိပ် နေသော ဝံပုလွေမောင်နှံသည် အပြင်မှ ချိုးချိုးချွတ်ချွတ် အသံ ကြားသဖြင့် ထွက်၍ကြည့်ကြသောအခါ၊ လူသားကလေးကို တွေ့ရှိကြသဖြင့် ချစ်ခင်သောကြောင့် မွေးစားထားရန် ဆုံးဖြတ် လိုက်ကြ၏။ ကျားကြီးရှီးယားခန်လည်း လူနံ့ခံ၍ လိုက်လာခဲ့ ရာ ကျောက်ဂူကြီးအနီးသို့ရောက်လာလတ်သော် တံခါးဝမှ နေလျက် ကလေးငယ်ကို သူ၏အစာဖြစ်သည်ဟု ပြောကာ တောင်း၏။ ထိုအခါ ဝံပုလွေမကြီးက ထိုလူသားငယ်မှာ မိမိ တို့၏ မွေးစားသားဖြစ်နေ၍မပေးနိုင်ကြောင်း၊ ထိုကလေးကို အခြားသောဝံပုလွေငယ်များနှင့်အတူ ကစားပျော်ပါး နေထိုင်စေ ပြီးလျှင် သားရဲတိရစ္ဆာန်များကို ဖမ်းယူစားသောက်လာတတ် အောင် သင်ကြားပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ နောင်တစ်နေ့တွင် ရှီးယားခန်ကိုပင် သတ်ပစ်လိမ့်မည်ဖြစ်ကြောင်း ခြိမ်းခြောက် ပြောဆိုလိုက်သောအခါ၊ ကျားကြီးရှီးယားခန်သည် မကျေ မချမ်းနိုင်ဘဲ ထွက်သွားလေသည်။
သို့ဖြင့် မော်ဂလီကလေးသည် ဝံပုလွေကလေးများနှင့် နေသားတကျရှိလာသောအခါ သူ့ကိုဆက်လက်၍ မွေးစားသင့် မသင့်ကို ဝံပုလွေဖိုသည် ဝံပုလွေမနှင့်တိုင်ပင်၏။ ဝံပုလွေတို့၏ ထုံးစံမှာ ဝံပုလွေငယ်ကလေးများ အရွယ်ရောက်လာသည့် အချိန်၌ ဝံပုလွေအစည်းအဝေးကြီးသို့တင်ပြကာ အသိအမှတ် ပြုရန်တောင်းဆိုရ၏။ ဝံပုလွေမသည် လူသားကလေးအား သား အရင်းနှင့်မခြား ချစ်ခင်ခဲ့သည့်အလျောက် ထိုအစည်းအဝေးကြီး သို့ ဝံပုလွေငယ်ကလေးများနှင့်အတူ တင်ပြရန် စီစဉ် ထား၏။ တစ်ညသောအခါ ဝံပုလွေများသည် မိမိတို့စည်းဝေးရာ ဖြစ် သော ကျောက်ဆောင်တောင်ကမူတွင် ဝံပုလွေအစည်းအဝေးကို ကျင်းပကြလေရာ၊ ဝံပုလွေမောင်နှံလည်း သားငယ်ဝံပုလွေ ကလေးများနှင့်အတူ လူသားကလေး မော်ဂလီကိုတင်ပြကြ၏။ ဝံပုလွေတို့၏ ခေါင်းဆောင်ကြီးဖြစ်သော အာကေလာခေါ် ဝံပုလွေကြီးက ထိုလူသားကလေး မော်ဂလီအား ဝံပုလွေအသင်း ဝင်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုရေးပြဿနာကို စဉ်းစားကြရန် ပြော ကြား နေစဉ်၊ ကျားကြီးရှီးယားခန်သည် ကြောက်မက်ဖွယ်ဟိန်း လျက် မိမိ၏အစာဖြစ်သော လူသားငယ်အား ပေးအပ်ရန် တောင်းဆို၏။ ထိုအခိုက်တွင် ဝံပုလွေများထဲမှ ဝံပုလွေငယ် တစ်ကောင်သည် ထိုကျားကြီးရှီးယားခန်ကို ကြောက်ရွံ့ ထိတ်လန့်သဖြင့် လူသားငယ်ကို မည်သည့်အကြောင်းကြောင့် ဝံပုလွေအုပ်စုထဲသို့ ထည့်သွင်းသင့်သနည်းဟု စောဒကတက် လေသည်။
ဝံပုလွေတို့၏ထုံးစံတစ်ရပ်မှာ အထက်ပါကိစ္စမျိုး စဉ်းစား ရာ၌ သဘောကွဲလွဲမှု ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သော်၊ ထိုဝံပုလွေငယ်၏ မိဘမဟုတ်သည့် အခြားတောတွင်းတိရစ္ဆာန်နှစ်ကောင်က လက်ခံသင့်သည်ဟူသော သဘောတူထောက်ခံချက်ပေးရ၏။ ဤကိစ္စတွင် ဝံပုလွေကျောင်းဆရာကြီးဖြစ်သော ဝက်ဝံညိုကြီး ဗလူးနှင့် ကျားသစ်နက်ကြီး ဗာဂီးရားတို့က မော်ဂလီအား လက်ခံရန် ထောက်ခံပြောဆိုကြသည်။ ထို့ပြင် ကျားသစ်နက် ကြီး ဗာဂီးရားက ဝံပုလွေငယ်တစ်ကောင်သည် အဖိုးအခ ပေးခြင်းဖြင့် ဝံပုလွေအသင်းဝင်ဖြစ်နိုင်သော ဥပဒေရှိကြောင်း ကိုလည်း အထောက်အထားနှင့် ပြောဆိုသေး၏။ ထိုအဖိုးအခ မှာ အသင်းဝင်ကြေးသဘောမျိုးဖြစ်ရာ ထိုအတွက် နွားပိုက်ကြီး တစ်ကောင်ကို မော်ဂလီ၏အသင်းဝင်ကြေးအဖြစ် သူက ပေးအပ်ပါကြောင်း ပြောဆိုလေသည်။ ထိုအချက်ကိုအားလုံး သဘောတူကြသဖြင့် မော်ဂလီကလေးအား ဝံပုလွေ မိသားစုတစ်ဦး အဖြစ်လက်ခံရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်ကြ ၏။ မော်ဂလီကလေးသည် ဝံပုလွေမိသားစု တစ်ဦးဖြစ်လာသည့် နေ့မှစ၍ တောတွင်းအတတ်ပညာများကို ဝက်ဝံညိုကြီး ဗလူး ထံတွင် သင်ကြားလေသည်။ ကျားသစ်နက်ကြီး ဗားဂီးရားမှာ မော်ဂလီ၏မိတ်ဆွေရင်းချာတစ်ဦးဖြစ်လာသည်။ မော်ဂလီ ကြီးပြင်းလာသောအခါ အပြေးအခုန်မှစ၍ သစ်ပင်တက်၊ အမဲလိုက်၊ ရေကူး၊ သစ်သီးရှာ စသည့် တောတွင်းအတတ်ပညာ များကို တတ်မြောက်ကျွမ်းကျင်ခဲ့၏။ ဗားဂီးရားကမူ မော်ဂလီ အား ကျားကြီး ရှီးယားခန်၏ဘေးရန်မှာ ရှောင်တိမ်းနိုင်ရန် အမြဲသတိ ပေးလျက်ရှိ၏။
မော်ဂလီအသက် ၁၂ နှစ်သို့ရောက်သော် ဗာဂီးရားက မော်ဂလီအား ရှီးယားခန်ကြီး၏ရန်ကို အမြဲသတိပြုသင့်ကြောင်း၊ ကျားကြီးသည် စားကြွင်းစားကျန်များကို ဝံပုလွေငယ်များအား ဝေငှပေးကမ်းကာ သူ့ဘက်သားဖြစ်အောင် အင်အားစုဆောင်း ခဲ့သဖြင့် ယခုအခါ ကျားကြီး ရှီးယားခန်တွင် နောက်လိုက် ဝံပုလွေငယ် အတော်အတန်များနေပြီဖြစ်ကြောင်း၊ ဝံပုလွေတို့၏ ခေါင်းဆောင်ကြီး အာကေလာမှာ အိုမင်းရင့်ရော်နေပြီဖြစ်၍ သားကောင်များကိုပင် ရအောင်မဖမ်းဆီးနိုင်တော့သဖြင့် တန်ခိုး အာဏာ နည်းပါးနေပြီဖြစ်ကြောင်း၊ အကယ်၍ လက်ရှိခေါင်း ဆောင်ကြီးကို တစ်စုံတစ်ယောက်က လုပ်ကြံမည်ဟုဆိုက မော်ဂလီ၏နောင်ရေးမှာ စိုးရိမ်စရာကောင်းကြောင်းတို့ကို ရှင်းလင်း ပြောပြ၏။
မော်ဂလီလည်း ဗာဂီးရားသည် မိမိအားတကယ့်စေတနာဖြင့် သတိပေးနေကြောင်းကိုယုံကြည်သဖြင့် မိမိ၏နောင်ရေးနှင့် ကျားကြီး ရှီးယားခန်၏ရန်ကို တွေးတောစပြုလာ၏။ သို့ရာ တွင် ဗာဂီးရားကပင်ဆက်လက်၍ အားပေးစကားပြောယင်း အကယ်၍ အနီးရှိရွာတစ်ရွာမှ ပန်းနီနီတစ်ပွင့်ကို ယူဆောင်လာ နိုင်ပါက မော်ဂလီကိုယ်တိုင်ပင်လျှင် တောတွင်းဗိုလ်ကြီး တစ်ဦး ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ညွှန်ပြခဲ့၏။
ဗာဂီးရားဆိုလိုသောပန်းနီနီကား လူတို့အသုံးပြုသော မီးပင်ဖြစ်၍ ထိုမီးတောက်မီးလျှံကို တိရစ္ဆာန်တို့မြင်က အသံ တုန်အောင် ကြောက်ရွံ့ကြသောကြောင့် ထိုမီးတောက်ကို ကိုင်ဆောင်နိုင်လျှင် တောတွင်းဗိုလ်ကြီး ရာထူးကို ဆွတ်ခူးနိုင် မည်မှာ မလွဲချေ။
ရှီးယားခန်သိမ်းသွင်းထားသော နောက်လိုက်ဝံပုလွေငယ်များ ကလည်း သူတို့၏သခင်ကြီး ရှီးယားခန်လေသံအတိုင်း လိုက်၍ ဟစ်အော်ပြောဆိုကြပြီးသော် မော်ဂလီအား ရှီးယားခန်၏ လက်ထဲသို့ အရောက်အပ်နှံရန် ကြိုးစားကြသည်။ ဤတွင်မှ ဗာဂီးရားသည် မော်ဂလီအား အစွမ်းပြရန်ချိန်တန်ပြီဟု သတိ ပေးလိုက်လေသည်။ မော်ဂလီလည်း အလျှံတပြောင်ပြောင် တောက်လောင်လျက်ရှိသော မီးကျီးမီးတောက်များထည့် ထားသည့် မီးခဲအိုးကို လက်မှကိုင်ကာ ရုတ်တရက် မတ်တတ် ရပ်လိုက်ပြီးလျှင် ဝံပုလွေထုကြီးတစ်ရပ်လုံးအား ဤသို့ဆို၏။ ဝံပုလွေများက မိမိအား အမြဲသဖြင့် လူသားတစ်ယောက် အနေ ဖြင့် ဆက်ဆံနေကြသော်လည်း မိမိအဖို့မူ မခွဲခြားကြောင်း၊ အချို့ဝံပုလွေများသည် မိမိအပေါ်သစ္စာမတည်၊ ရှီးယားခန် နောက်လိုက်သူများ ဖြစ်နေကြချေပြီ။ ထိုကြောင့် မိမိ၏အစွမ်း ကို ပြရတော့မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ဝံပုလွေတို့ ကြောက်ရွံ့လှသော ပန်းနီနီကြီး မိမိ၌ ရှိနေပြီ။ ဝံပုလွေများသည် ခေါင်းဆောင်ကြီး အာကေလာအား ရန်သတ္တရုမပြုဘဲ သူ့အလိုအလျောက် အေးချမ်းစွာနေထိုင်ခွင့်ကို ပေးကြရမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ မိမိသည် လူသားများနေထိုင်ရာရွာသို့ ခေတ္တပြန်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ နောက်တစ်ကြိမ်စည်းဝေးပွဲတွင် ရန်သူကြီး ရှီးယားခန်၏ သားရေကိုခြုံကာ တက်ရောက်ပြမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြား လေသည်။ ထိုနောက် မော်ဂလီသည် သူ့အားမွေးစား စောင့် ရှောက်ခဲ့သော ဝံပုလွေမကြီးနှင့်တကွ နို့စို့ဖက်ဝံပုလွေငယ် များကိုနှုတ်ဆက်ကာ ထွက်ခွာလာခဲ့၏။ ထိုကဲ့သို့ခွဲခွာလာခဲ့ရာ တွင် မော်ဂလီမှာဝမ်းနည်းလှသဖြင့် မျက်ရည်များကပင် ကျဆင်းလေသည်။ တစ်ခါမျှမျက်ရည်မကျခဲ့ဘူးသော မော်ဂလီ အတွက် အထူးအဆန်းဖြစ်ကာ ထိုသို့မျက်ရည်ကျဆင်းခြင်းမှာ မိမိအတွက် အတိတ်ဆိုး၊ နိမိတ်ဆိုးပေလောဟု တွေးတော ပူပန်မိလေသည်။
မော်ဂလီသည် လူတို့နေထိုင်ရာရွာသို့ရောက်သောအခါ များစွာ ဆာလောင်မွတ်သိပ်လှသဖြင့် လက်ဟန်ခြေဟန်ပြကာ အစားအစာကို တောင်းလေသည်။ ရွာရှိဘုန်းတော်ကြီးကလည်း ရွာသားအပေါင်းတို့အား လူရိုင်းကလေးကို ပြုစုစောင့်ရှောက်ကြ ရန် တိုက်တွန်း၏။ ထိုအခါ ကြင်နာတတ်သော မိန်းမကြီး တစ်ဦးက 'မော်ဂလီအား မွေးစားရန် ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့ရာ အိမ် နှင့်ယာနှင့်မနေဘူးသော လူရိုင်းကလေးမော်ဂလီအဖို့ ထောက် ချောက်ထဲ၌ နေရသကဲ့သို့ စိတ်ကျဉ်းမြောင်းသဖြင့် မပျော်ပိုက် နိုင်ဖြစ်ရရှာလေသည်။ မိန်းမကြီးသည် မော်ဂလီအား အခြားရွာ သားကလေးများနည်းတူ ကျွဲကျောင်းခိုင်း၏။ မော်ဂလီမှာ တော တွင်း၌သာနေထိုင်ခဲ့သူဖြစ်သည့်အလျောက် ထိုရွာ၌နေထိုင်ရ သည်ကို မပျော်ပိုက်နိုင်ဘဲ ရှိနေတော့သည်။
တမန်းသားသဲကုန်းတန်းရွာ
တမန်းသားသဲကုန်းတန်းရွာ
ကိုကို (ဒေါက်တာ)
ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ်
ဒေါက်တာ ဦးကိုကိုကို အဘ ဦးဘိုကြီး၊ အမိ ဒေါ်တင်တင်တို့မှ ပုဂံမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ငယ်စဉ်က ပခုက္ကူမြို့တွင် နေထိုင်ခဲ့ပြီး ဝက်စလီကျောင်း၌ ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် ပခုက္ကူ အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်းမှ ၁ဝ တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် ဆေးသိပ္ပံမှ M.B.B.S. ဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ အီဒင်ဘာရာ တက္ကသိုလ် DPH (Edin), DTM & H (Eng:) နှင့် FRCP (Edin) ဘွဲ့များ ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီး၌ လက်ထောက်ဆရာဝန်၊ အင်းစိန်ခရိုင်၌ လက်ထောက် ကျန်းမာရေး ဆရာဝန်၊ ခရိုင် ကျန်းမာရေး ဆရာဝန်ကြီး အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ကျန်းမာရေး ဦးစီး ဌာနတွင် လက်ထောက် ညွှန်ကြားရေးမှူး အဖြစ် အဆင့်ဆင့် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဆေးဝါးဗေဒ ဆိုင်ရာ လေ့ကျင့် သင်ကြားရေး တာဝန်ကို ရန်ကုန် ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) နှင့် (၂) တို့တွင် သရုပ်ပြ အချိန်ပိုင်း ကထိက၊ ပါမောက္ခ တာဝန်များဖြင့် ပို့ချခဲ့သည်။ ကျန်းမာရေး ဦးစီး ဌာနတွင် ညွှန်ကြားရေးမှူး (ရောဂါ နှိမ်နင်းရေး) အဖြစ် နောက်ဆုံး တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ နယူးဒေလီမြို့ရှိ အရှေ့တောင်အာရှဒေသကြီး၏ ရုံးချုပ်တွင် လူမှုရေး ကျန်းမာရေး အကြံပေးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ အမှုထမ်း ခဲ့သည်။ ၁၉၈၁ ခုနှစ်မှ စ၍ ၁၉၉၄ ခုနှစ် အထိ ကမ္ဘာ့ ကျန်းမာရေး အဖွဲ့ အရှေ့တောင် အာရှ ဒေသ ဆိုင်ရာ ညွှန်ကြားရေးမှူး အဖြစ် ရွေးချယ် တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် ထိုတာဝန်မှ အငြိမ်းစား ယူခဲ့ပြီး ၁၉၉၆ ခုနှစ် အထိ ဂျီနီဗာမြို့ရှိ ကမ္ဘာ့ ကျန်းမာရေး အဖွဲ့ချုပ်၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံတကာ ဆေးပညာ နှီးနှော ဖလှယ်ပွဲများ၊ အလုပ်ရုံ ဆွေးနွေးပွဲများ၊ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့မှ ကြီးမှူးကျင်းပသော ညီလာခံများသို့ အကြိမ်ကြိမ် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဒေါက်တာဦးကိုကိုသည် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ ၏ ဂုဏ်ထူးဆောင် ညွှန်ကြားရေးမှူး ဖြစ်သည့်အပြင် မြန်မာနိုင်ငံဆေးပညာရှင်များအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်လည်းထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
အိဝရှိရိုဘူတာ
အိဝရှိရိုဘူတာ  (岩代駅 အိဝရှိရို - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဝါခါယာမခရိုင်၊ ဟိဒခတိုင်း၊ မိနဘဲမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
၂၁ ဇန်နဝါရီ
ဇန်နဝါရီလ၊ (၂၁)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၂၁)ရက်မြောက် နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၃၄၄) ရက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၄၅) ရက်) ကျန်သေးသည်။
အခြံရွာ၊ ငပွေးတန်းစာဖြူ
အခြံရွာ၊ ငပွေးတန်းစာဖြူ
တောတွင်းသားလေး မော်ဂလီ
မော်ဂလီသည် ရန်သူကျားကြီး ရှီးယားခန်အား နှိမ်နင်း သတ်ဖြတ်ရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်ပြီးလျှင် ထိုဝံပုလွေငယ်နှင့် ခေါင်း ဆောင်ဟောင်းကြီး အာကေလာတို့၏ အကူအညီကိုယူ၍ ကျွဲ အုပ်ကြီးအား ၂ စုခွဲလိုက်ပြီးသော် တစ်စုကို ရှီးယားခန် အဆီ ယစ်ကာ အိပ်ပျော်နေသော လျှိုငယ်အောက်ပိုင်းသို့လည်းကောင်း၊ ကျန် တစ်စုကို အထက်ပိုင်းသို့လည်းကောင်း မောင်းနှင်လိုက်လေသည်။ ဤနည်းဖြင့် ကျားကြီး ရှီးယားခန်ကို ဝဲယာ ၂ ဖက်မှ ညှပ်ကာ တိုက်ခိုက်လေသည်။ ရှီးယားခန်သေပြီးသောအခါ မော်ဂလီသည်ကျားရေကိုခွာယူ၍ ဝံပုလွေများ၏ အကူအညီဖြင့် ကျွဲအုပ်ကို ရွာဖက်သို့မောင်းနှင်ခဲ့၏။ မော်ဂလီနှင့်အတူ ကျွဲကျောင်းထွက်ကြသောအဖော်များက မော်ဂလီသည် ကျားကြီးကို မည်ကဲ့သို့ရဲဝံ့စွာ သတ်ခဲ့ပုံ၊ ဝံပုလွေများကလည်း မည်ကဲ့သို့ရိုသေကြပုံတို့ကို ရွာသားတို့အား ပြန်ပြောပြကြသည်တွင် မော်ဂလီအား ကြောက်လန့်ကြသဖြင့် ရွာမှနှင်ထုတ်လိုက်ကြ၏။ မော်ဂလီလည်း ဝံပုလွေများထံသို့ ပြန်လာခဲ့၍ ကျားရေကြီးကို စည်းဝေးရာကျောက်ဆောင်ပေါ်၌ ခင်းပြီးလျှင် ဝံပုလွေများအား စည်းဝေးစုရုံးစေ၏။ ဝံပုလွေ အပေါင်းတို့လည်း မော်ဂလီအားချီးကျူးကာ ခေါင်းဆောင်တင် မြှောက်ကြသည်။ သို့သော် မော်ဂလီသည် လူသားဖြစ်သည့် အလျောက် စဉ်းစားမြော်မြင်တတ်သည့်အတိုင်း မိမိအား ခေါင်း ဆောင်တင်မြှောက်ကြသော်လည်း လက်မခံလိုကြောင်း၊ အဘယ် ကြောင့်ဆိုသော် ဝံပုလွေများမှာ ယခုအခါ အစားအစာငတ်မွတ် နေ၍သာ မိမိအား ခေါင်းဆောင်တင်မြှောက်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြောင်း၊ အစားအစာဝလင်စွာ ရရှိကြလျှင် မိမိအားပင် ရန်မူကြမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုငြင်းပယ်လိုက်၏။ သို့ရာတွင် တောတွင်း၌ကြီးပြင်းလာသူ နို့စို့ဖက်ဝံပုလွေ ၄ ကောင်းနှင့် အတူ တောထဲ၌ပျော်ပိုက်စွာ အသက်ထက်ဆုံး နေထိုင်လေ သတည်း။
ကိုကို (ဒေါက်တာ)
စာပေရေးသားခြင်း
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် တွင် ပညာသင်ကြားနေစဉ် တက္ကသိုလ်မဂ္ဂဇင်း၊ ဆေးသိပ္ပံမဂ္ဂဇင်း များတွင် ကဗျာ ဆောင်းပါး၊ ဝတ္ထုတိုများ ရေးသားခဲ့ပြီး ဆေးသိပ္ပံမဂ္ဂဇင်း ကို တည်းဖြတ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ဆေးပညာရပ်ဆိုင်ရာ သုတေသနလုပ်ငန်းများကို လက်တွေ့ ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊ သိပ္ပံနှင့် သုတေသန ဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများ၊ စာတမ်းများကို ဆေးပညာဂျာနယ်များတွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ပုဒ်ရေ ၁၂ဝ ရေးသား ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ဆရာသည် မြဝတီ၊ ငွေတာရီ၊ ဆေးပညာမဂ္ဂဇင်း၊ ကျန်းမာရေးပညာမဂ္ဂဇင်းများနှင့် အကောက်ခွန်ဂျာနယ်၊ မြန်မာနိုင်ငံဆေးဂျာနယ်၊ ဇီဝကဆေးကျန်းမာရေးတို့တွင် ဆောင်းပါးများရေးသားခဲ့သည်။ ကလောင်အမည်ခွဲမှာ ကမ္ဘာလှည့်မောင်အောင် ဖြစ်သည်။
၁၉၉၉ ခုနှစ် အမျိုးသားစာပေဆု (သုတပဒေသာ၊ အသုံးချသိပ္ပံ) ကို စာပေလောက စာအုပ်တိုက်မှ ထုတ်ဝေခဲ့သည့် "ရောဂါကင်းဝေး သက်ရှည်ရေး" စာအုပ်ဖြင့် ရရှိခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဆရာဝန်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:၁၉၂၉ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၂၀၁၈ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ဒိုးစမ်းရွာ၊ လှေကြီးပျက်
ဒိုးစမ်းရွာ၊ လှေကြီးပျက်
ဗာဟိရာယတနပရိဇာနနသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ဗာဟိရာယတနတို့ကို မသိလျှင်၊ ပိုင်းခြား၍ မသိလျှင်၊ မခွာနိုင်လျှင်၊ မပယ်စွန့်နိုင်လျှင် ဒုက္ခကုန်ခြင်းငှာ မဖြစ်ထိုက် အစရှိသည်ဖြင့် အာယတနတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ ဝေဖန်၍ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ညောင်လေးပင်ရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ညောင်လေးပင်ရွာ (Nyaunglaypin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ရေဦးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၉၀၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကော့သရော်ရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စကားပြောဆိုခြင်း
လူမှုပတ်ဝန်းကျင်းတွင် ဆက်ဆံရေးအတွက် အချင်းချင်း နားလည်စေရန် နုတ်ဖြင့် ပြောဆိုဆက်ဆံရာမှာ ထွက်ပေါ်သော အသံကို စကားဟုခေါ်သည်။
ဗုဒ္ဓဝါဒလာ စကား
ဗုဒ္ဓဘုရားက သမ္မာဝါစာဟူ၍ အကျိုးရှိစေမည့် စကားပြောဆိုနည်းကို ဟောကြားခဲ့ဖူးသည်။
သမ္မာဝါစာ
သမ္မာဝါစာ (ကောင်းမွန် မှန်ကန်သော စကား) ဆိုသည်မှာ -
(၂) တယောက်နှင့်တယောက် အထင်အမြင်လွဲအောင်၊ ခင်မင်မှုပျက်ပြားအောင်၊ ရန်ငြိုးဖွဲ့အောင် အတို့အထောင် ကုန်းချောစကားကို မပြောဆိုဘဲ အချင်းချင်း အဆင်ပြေအောင်၊ ခင်မင်မှုတိုးပွားအောင် ပြောဆိုခြင်း။
ငပွေးတန်းစာဖြူရွာ၊ ငပွေးတန်းစာဖြူ
ငပွေးတန်းစာဖြူရွာ၊ ငပွေးတန်းစာဖြူ
စကားပြောဆိုခြင်း
ဗုဒ္ဓဝါဒလာ စကား
(၃) ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းသောစကား၊ ရိုင်းစိုင်းသောစကား၊ ဆဲရေးတိုင်းထွာသောစကားများကို မပြောဆိုဘဲ ယဉ်ကျေးသိမ်းမွေ့သောစကားကို ပြောဆိုခြင်း။
(၄) အနှစ်သာရ မရှိသော ရောက်တတ်ရာရာ စကားများကို မပြောဆိုဘဲ မိမိသူတပါး နှစ်ဦးသားတို့ အကျိုးရှိမည့် စကားကို ပြောဆိုခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။
ဆက်သွယ်ရေးဆိုရာ၌ စကားမှအပ ဖြစ်သော ဆက်သွယ်ရေး တို့လည်း ရှိပေသေးသည်။ မိမိဆိုလိုသော အကြောင်းအရာ ကို လက်ဟန်၊ ခြေဟန်၊ အမူအရာအားဖြင့်လည်း ဖော်ပြနိုင် သည်။ ပန်းချီကား၊ အရုပ်ကားဖြင့်လည်း ဖော်ပြနိုင်သည်။ သို့ဖြစ်လင့်ကစား၊ အထက်ပါ ဆက်သွယ်ရေးကိစ္စတို့သည် လူ အချင်းချင်း နှုတ်ဖြင့် စကားပြောဆို ဆက်သွယ်ခြင်းလောက် ထိရောက်လှသည်မဟုတ်ချေ။
စကားဆိုသည်ကား အဘယ်နည်း
စကားဆိုသည်မှာ လူတစ်ဦးနှင့် တစ်ဦး ဆက်သွယ်ရာတွင် အဓိပ္ပာယ်ပေါ်အောင် နှုတ်မှပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းကာ ထွက်ပေါ် လာသောအစီအစဉ် စည်းစနစ်ရှိသည့်အသံ 'သင်္ကေတ' များ ပင်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုဖွယ်ရာရှိသည်။ လွယ်သောဥပမာကိုဆောင်ရ သော် 'ထမင်းစားကြဆို့ဟေ့'ဟူသော ဝါကျပြည့်စကားတွင် (၁) ထမင်း-စား-ကြ-စို့-ဟေ့ စသော စကားလုံး တို့သည် သင်္ကေတ နှုတ်သံများ ဖြစ်ကြ၏။ (၂) ယင်းစကားသံတို့သည် စနစ်တကျ အစီအစဉ်ဖြင့် ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်း၍ ထွက်လာသည်။ အကယ်၍ 'ထမင်း-ဟေ့-ကြ-စို့-စား'ဟု အစီအစဉ်ကင်းမဲ့ သော အသံတို့ကို ရွတ်ဆိုခဲ့ပါလျှင် ထို အသံစဉ်တို့သည် အဓိပ္ပာယ် ကင်းမဲ့ပေလိမ့်မည်။ ထိုကြောင့် စည်းစနစ်တကျနှင့် အဓိပ္ပာယ်ပေါ်အောင် အသံစဉ်၍ ထွက်လာရသော နှုတ်သံ (ဝါ) စကားသံများ ဖြစ်ရပေသည်။
လူတစ်ဦးသည် မိမိ ပြောဆိုလိုသည့် အကြောင်းတစ်ခုကို နှုတ်ဖြင့် ဖွင့်ဟပြောဆိုရန် ကြံဆလိုက်သည်နှင့်တပြိုင်နက်၊ နဗ် ကြော(ဝါ)အာရုံကြောများနိုးကြွလာ၍ ပါးစပ်မှ စကားသံ ထွက် လာသည့်တိုင်အောင် ထိုနဗ်ကြောများက သက်ဆိုင်ရာကြွက် သားများကို လှုပ်ရှားစေသည်ဟု ဆိုသည်။ နဗ်ကြောများကြောင့် လှုပ်ရှားလာသော ကြွက်သားတို့မှာ လူ၏ ခါးလယ်မှနားရွက်အထိဖြစ်သော ကိုယ်ခန္ဓာဒေသ အပိုင်းအခြား အတွင်းရှိ ကြွက်သားများဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ဤနည်းဖြင့် စကားကို ပြောဆိုလိုက်ရာ၌ အသံလှိုင်းများသည် နားထောင်သူ ၏ နားစည်သို့ ရောက်လေသည်။ ထိုမှတဆင့် အသံလှိုင်းများ သည် ပတ်ဝန်းကျင်သို့ ပျံ့နှံ့ကာ နားထောင်သူ၏ အတွင်းနား သို့ ရောက်ပြီးလျှင် ထိုမှတစ်ဆင့် နဗ်ကြောများသို့ ရောက်ရှိ သွားလေသည်။ ထိုအခါ သက်ဆိုင်ရာ ဦးနှောက်အင်္ဂါစုသည် စကားပြောသူ၏ ဆိုလိုသော အဓိပ္ပာယ်ကို အာရုံခံယူသဖြင့် သိမှုသည် ဖြစ်ပေါ်လာ၏ဟု ဆိုကြသည်။
စကားကို လူ့ယဉ်ကျေးမှု အင်္ဂါရပ်ကြီးတစ်ခု အနေဖြင့်အသိ အမှတ်ပြု၍ ထားကြပေသည်။ အမှန်ဆိုလျှင် စကားကိုမည်သူ မဆို အမိဝမ်းမှ ကျွတ်ကတည်းက တတ်မြောက်လာကြ သည် မဟုတ်ပေ။ ကလေးသူငယ်အရွယ်မှစ၍ တစ်ဆင့်တစ်ဆင့်သင်ကြား မှတ်သား၍သာ တတ်မြောက်လာကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုကြောင့် လည်း လူ့ဘောင် အဖွဲ့အစည်း၏ အလေ့အထ ဖြစ်သော စကားပြောမှုကို လူတိုင်းတတ်ကျွမ်းရသည့် အခြင်းအရာမှာ လူ့ယဉ်ကျေးမှုအင်္ဂါရပ်တစ်ခု ဖြစ်လေသည်။
စကား၌ အင်္ဂါတရပ် ရှိသေး၏။ ထိုအင်္ဂါရပ်မှာ အခြားမဟုတ်။ လူ့ဘောင်အဖွဲ့အစည်းကြီးကို ဘာသာစကားအလိုက် နယ်ပယ် ခွဲခြား၍ သွေးစည်းသတ်မှတ်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်ကား၊ ဘာသာစကားတစ်ခုကို နားလည်တတ်ကျွမ်းသူ အချင်းချင်းသည် လူ့ဘောင် အဖွဲ့အစည်း တစ်ခုအနေဖြင့် စည်းစည်း လုံးလုံး ပေါင်းသင်းဆက်ဆံနိုင်ကြ၍၊ အခြားဘာသာစကားကို ပြောကြား သောသူတို့နှင့်မူ ဘာသာစကား အခက်အခဲကြောင့် မိမိတို့ အချင်းချင်း ဆက်ဆံပေါင်းသင်းရသကဲ့သို့ ချောမောပြေပြစ် ခြင်း မဖြစ်နိုင်ချေ။
ထိုကြောင့်လည်း ဘာသာစကားသည် လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုကို ဒေသတစ်ခုအနေနှင့် သီးခြား၍ ဖွဲ့စည်းပေးတတ်သော သဘော ရှိသည်ဟု ဆိုအပ်သည်။ ထိုသို့သော ဘာသာစကား စည်းမျဉ်း နယ်ပယ်များကို ကျော်ဖြတ်၍ အခြားလူ့အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပေါင်းသင်းဆက်ဆံနိုင်သူမျိုးမှာကား အခြားမဟုတ်၊ မိမိဘာသာ စကားအပြင် အခြားဘာသာစကားများကိုလည်း တတ်ကျွမ်းပြောဆို နိုင်သော ပုဂ္ဂိုလ်များပင် ဖြစ်ချေသည်။
စကား၏ စွမ်းအင်သတ္တိကြီးတစ်ရပ်လည်း ရှိသေးသည်။ လူတိုင်း လူတိုင်းသည်အချင်းချင်း ဆက်သွယ်ပေါင်းသင်းရာတွင် စကားဖြင့် ပြောကြား နားလည်ကြသည်ကား မှန်၏။ စကားကို လူတိုင်း ပြောတတ်သော်လည်း ပြောရာတွင်ထိရောက်မှုချင်းကား မတူကြ ချေ။ လေယူလေသိမ်းတွင် သူတစ်ပါးထက် ထူးချွန်ကောင်းမွန် အောင် ပြောနိုင်သူများလည်း ရှိသည်။ မိမိပြောလိုသည့်အဓိပ္ပာယ် ကို သူတစ်ပါးထက် ရှင်းလင်းပြတ်သားအောင် ပြောနိုင်သူများ လည်းရှိသည်။ သူတစ်ပါး၏နားတွင်စွဲငြိ၍ သွားလောက်အောင် ပြောနိုင်သူများလည်း ရှိသည်။ အခြားတစ်ဖက်က ကြည့်ပြန် လျှင်လည်း၊ သူတစ်ထူးနားမခံသာအောင် အပြောကြမ်းသူများ လည်း ရှိသည်။ မိမိပြောဆိုသည့် အဓိပ္ပာယ်ကို မရောက်ဘဲ၊ ရှုပ်ထွေးသွားခြင်းဖြင့် နားထောင်သူ၏အာရုံကို ပျက်ပြားစေသော စကားပြောသူများလည်းရှိသည်။
ထိုကြောင့်လည်း စကားအရာနှင့် ပတ်သက်၍ 'နှုတ်ချိုလျှို တစ်ပါး'၊ 'ချစ်စေလို ခံတွင်းလက်လေးသစ်၊ မုန်းစေလို ခံတွင်း လက်လေးသစ်'ဟူသော စကားပုံဆိုရိုးများ ရှိနေသည်မဟုတ် ပါလော။
မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ စကား၏အခြေခံ အဓိကဂုဏ်ပုဒ်ကြီး သည် လူ့ယဉ်ကျေးမှု တည်သမျှ ကာလပတ်လုံး တည်မြဲနေမည် ဖြစ်၏။ ထိုဂုဏ်ပုဒ်ကြီးကာ အခြားမဟုတ်၊ လူအချင်းချင်းကို လူ့အဖွဲ့အစည်း တစ်ရပ်ဖြစ်လာအောင် ပေါင်းစည်းပေးသည့် 'ဆက်သွယ်ရေး' သဘောပင် ဖြစ်သည်။ လူတို့ ရေးသားအသုံးပြုသော 'စာ'မှာ 'စကား'၏ နောက် ကာလအတန်ကြာမှ ပေါ်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ စကားသည် မူရင်းဒြဗ်ဝတ္ထု၊ မူရင်းအတွေးအခေါ်၊ မူရင်းစိတ်လှုပ်ရှားမှုတို့၏ အသံသင်္ကေတများဖြစ်သကဲ့သို့၊ ထိုနည်းအတူ စာသည် စကား ၏ သင်္ကေတလက္ခဏာပင် ဖြစ်တော့သည်။ စာသည် ပင်ရင်း မဟုတ်၊ စကားသာ ပင်ရင်းဖြစ်သည်။
အိုးကုန်းရွာ၊ ပင်းတယမြို့နယ်
အိုးကုန်းရွာ (Oekone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်းတယမြို့နယ်၊ မိုင်းလီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၇၇၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းလီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၉၅ ဦး၊ မ ၃၁၈၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၃၇၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်းတယမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သက်ကိုင်ညာရွာ
သက်ကိုင်ညာရွာ
ရေဗြစ်ရွာ၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်
ရေဗြစ်ရွာ (Yaybyit)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်၊ မြေစိုပါယ်လေးဆယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၅၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြေစိုပါယ်လေးဆယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၀၆ ဦး၊ မ ၁၁၃၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆယ်မိုင်ရွာသစ်ရွာ၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်
ဆယ်မိုင်ရွာသစ်ရွာ(Semaingywarthit)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်၊ ဆယ်မိုင်ရွာသစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၅၃၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆယ်မိုင်ရွာသစ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၁၃ ဦး၊ မ ၁၅၁၀ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၄၂၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ဥဒကသုတ်
ဝေဒဂူပုဂ္ဂိုလ်, သဗ္ဗဇိပုဂ္ဂိုလ်, ဂဏ္ဍမူလပလိခတပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ဝေဖန်၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ဘုရားဦးရွာ၊ လှေကြီးပျက်
ဘုရားဦးရွာ၊ လှေကြီးပျက်
ကတန်းလေးရွာ၊ ဘိုင်းဒေါင့်ချောင်း
ကတန်းလေးရွာ၊ ဘိုင်းဒေါင့်ချောင်း
၂၂ ဇန်နဝါရီ
ဇန်နဝါရီလ၊ (၂၂)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၂၂)ရက်မြောက် နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၃၄၃) ရက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၄၄) ရက်) ကျန်သေးသည်။
ငါးကွန်းညှပ်
ငါးကွန်းညှပ် သည် ငါးပါးနှင့်အတူ 'အန်ချိုဗီ'ငါးမျိုးစုတွင် ပါဝင်သည်။ ငါးကွန်းညှပ် ကို ငါးထန်းရွက်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ငါးအုပ်ဖား ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ငါးပြားဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်သည်။ ပါဏဗေဒအမည်မှာ 'စက်တီပင်နာ တယ်လီရား'ဖြစ်သည်။ ငါးကွန်းညှပ်သည် ရှောက်အသင်း(ဝါ) ငါးပါးနှင့် ဆင်တူသည်။ သို့သော် ငါးပါးထက် အရွယ်အနည်းငယ်ကြီးသည်။ ငါးကွန်းညှပ်သည် အလျား ၁၆ လက်မထိ ကြီးထွားသည်။ ကျောဖက်တွင် စိမ်းလဲ့လဲ့ရောင်ရှိ၍ ဝမ်းပိုင်းတွင် ငွေရောင်စင်း၊ ရွှေရောင်စင်း ကလေးများ ရှိသည်။ ကျောဆူးတောင်နှင့် အမြီးဆူးတောင်တို့တွင်မူ အဝါရောင်အစင်းများရှိသည်။ ငါးကွန်းညှပ် ၏ ကိုယ်မှာပြား၍ ဝမ်းပိုင်းတွင် လွှသွားကဲ့သို့ အထစ်များရှိသည်။ ပါးဟက်ဝ ကျယ်သည်။ ဦးခေါင်း၏ ဘေးဖက်တွင် မျက်စိရှိသည်။ မျက်ခွံ၌ အဆီပြည့်ဝလျက် ရှိသည်။ နှုတ်ခမ်းမွေး မပါချေ။ ကိုယ်ပေါ်၌ အကြေးခွံများ ညီညီညာညာ ရှိသည်။ ဦးခေါင်းတွင် အကြေးခွံမရှိ။ အသားနှင့် အရိုးနူးညံသော ငါးမျိုးဖြစ်သည်။
အိုးဘိုစုရွာ၊ ငပွေးတန်းစာဖြူ
အိုးဘိုစုရွာ၊ ငပွေးတန်းစာဖြူ
လွိုင်မွတ်ရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
လွိုင်မွတ်ရွာ (Loimut)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ တောင်နောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၉၇၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်နောက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၇၂ ဦး၊ မ ၂၀၂၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၉၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ