cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
မြန်မာ့ဟာဂ်ျခရီးစဉ် ကြိုးပမ်းမှုသမိုင်း
ဟာဂ်ျသည် ကာဗာအ်ကျောင်းတော်မြတ်တည်ရှိရာ မက္ကာရွှေမြို့တော် ရှိ အစ္စလာမ်သာသနာ့ဆိုင်ရာအထွက်အမြတ်နေရာများကို ဟိဂျီရိနှစ် ၁၂လပိုင်းတွင် ဖူးမော်လည်ပတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဟဂျ်သည် အိစ္စလာမ်သာသနာ၏ ပင်မ မဏ္ဍိုင်ကြီး ၅ ခု အနက် တစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။ ငွေရေးကြေးရေး အဆင်ပြေသော အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်များသည် ဘဝတစ်သက်မှာ အနည်းဆုံးတစ်ကြိမ် ဟာဂ်ျ ပြုခြင်းမှာ ဖရဇ်ဖြစ်ပေသည်။
ကြိုးပမ်းမှုသမိုင်း(၁၉၆၁-၂၀၂၂)
မြန်မာနိုင်ငံရှိအစ္စလာမ်ဘာသာဝင်တို့သည် မြန်မာဘုရင်များလက်ထက်ကတည်းကပင် ဆော်ဒီအာရေးဗီးယားနိုင်ငံ မက္ကာရွှေမြို့တော်သို့ သာသနာ့ ဟာဂ်ျပြုရန် မိမိတို့အစီအစဉ်ဖြင့် သွားရောက်ခဲ့သည်မှာ သမိုင်းတလျှောက် ထင်ထင်ရှားရှားတွေ့ရသည်။ ရှေးအခါက မြန်မာဟာဂျီများသည် ရေကြောင်းခရီးဖြင့်လည်းကောင်း၊ ကုန်ကြောင်းခရီးဖြင့်လည်းကောင်း မက္ကာမြို့သို့ ဟဂျ်ဘုရားဖူးသွားလေ့ရှိခဲ့သည်။ ရေကြောင်းခရီးဖြင့် တစ်လခွဲ၊ နှစ်လနီးပါးလောကကြာမြင့်၏။ ကုန်းကြောင်းခရီးဖြင့် ၆ လတောင် ကြာမြှင့်သည်ဟုဆိုသည်။ မြန်မာနိုင်ငံမှ ဗြိတိသျှအိန္ဒိယ၊ ထိုမှတဆင့် ဆော်ဒီအရေးဗီးယားသို့ ရေကြောင်းနှင့်သွားရသည်။ မြန်မာမင်းများက ဟဂျ်ခရီးစဉ်ကို အားပေးသည့်အနေဖြင့် ငွေကြေးထောက်ပံ့ခြင်း၊ မက္ကမြို့၌ အဆောက်အဦးများ ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်လေ့ရှိခဲ့သည်။
အာရကန်ပြည်(ယနေ့ ရခိုင်ပြည်)သို့ ခိုလှုံလာခဲ့သော မဂိုမင်းသား ရှားရှူဂျား(သက်သုဇာ)သည် အာရကန်မှတဆင့် အာရေဗျသို့ ဟဂျ်ဘုရားဖူးသွားရန် စီစဉ်ခဲ့ဖူးသည်။
မင်းတုန်းမင်းတရားကြီးလက်တွင် ဟာဂျီများအတွက် မက္ကာဟ်မြို့၌ နှစ်ထပ်အုတ်ဇရပ် ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းခဲ့ကြောင်း မဟာရာဇဝင်ကြီးတွင် ဖော်ပြထားသည်။
၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များမှ ဦးနုအစိုးရ ခေတ်များတိုင်အောင် နိုင်ငံတော်အစိုးရ၏ အစီအစဉ်ဖြင့် မြန်မာပြည်အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်များ ဟဂျ်ခရီးတော် သွားခွင့်အဆက်မပြတ် ရရှိခဲ့လေသည်။
-၁၉၆၁ ခုတွင် မြန်မာဟာဂျီ ၄၉၄ ဦးကို ဦးနုအစိုးရက ဟာဂ်ျပြုခွင့် စီစဉ်ပေးခဲ့သည်။
-၁၉၆၃ ခုတွင် ဦးနေဝင်းအစိုးရက ဟာဂ်ျပြုခွင့်ကို လုံးဝပိတ်ပင်ခဲ့လိုက်သည်။
-၁၉၆၈ တွင် တော်လှန်ရေးအစိုးရမှ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားသောဝန်ကြီးဟောင်း ဦးရာရှစ် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာပြီး BMO အဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်တာဝန်ယူ၍ ဦးနေဝင်းအစိုးရသို့ မြန်မာပြည်မွတ်စလင်တို့အား ဟာဂ်ျခရီးစဉ်အတွက် ခွင့်ပြုပေးပါရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။
- ၁၉၈၀ မလေးရှားတွင်ကျင်းပသော အစ္စလာမ်မစ်ဒအိဝဟ်ကွန်ဖရင့်သို့ ဆရာကြီးဃာဇီ မိုဟာမက်ဟာရှင်၊ ဆရာချယ်၊ ပျဉ်းမနားဒေါ်ပုတို့သည် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်များအဖြစ် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ဟာဂ်ျကိစ္စနှင့်စပ်လျဉ်း၍ မြန်မာအစိုးရ၏ အခက်အခဲနှင့် မကြာမီ ပြန်လည်ဖွင့်ပေးပါလိမ့်မည်ဟု ပြောကြားခဲ့၏။
-၁၉၈၀ တွင် မဆလ အစိုးရမှ လူပုဂ္ဂိုလ် ၁၅၀ အား ဟာဂ်ျပြုရန်ခွင့်ပေးခဲ့ရာ မော်လနာဆရာဦးခင်ရွှေ ဦးစီးလျက် နှစ်ပေါင်း ၁၇ နှစ်အကြာတွင်ပြန်လည် ဟာဂျ်ခရီးတော် သွားခွင့်ရခဲ့သည်။
-၁၉၉၂ ခုတွင် မြန်မာစစ်အစိုးရ(နဝတ)က မြန်မာဟာဂျီဦးရေ(၂၀၀)အထိ တိုး၍ သွားခွင့်ပေးခဲ့သည်။
-၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် မြန်မာဟာဂျီများသည် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘန်ကောက်မြို့တွင် ပြည်ဝင်ခွင့်ဗီဇာပြသာနာကြုံခဲ့ရသည်။
-၂၀၀၃ ခုတွင် မြန်မာဟာဂျီများဟာဂ်ျပြုရန် သွားရာ ဘန်ကောက်တွင် VISAကိစ္စ ပြသာနာ ပြန်ပေါ်ခဲ့၏
-၂၀၀၄ ခုတွင် မြန်မာဟာဂျီများ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် VISA ကိစ္စထပ်မံ၍ ပြသာနာပေါ်ပေါက်ခဲ့ပြန်သည်
-၂၀၀၅ ခုတွင် မြန်မာစစ်အစိုးရ(နအဖ)က မြန်မာဟာဂျီဦးရေ(၃၅၀)အထိတိုးမြင့်၍ ဟာဂ်ျသွားခွင့်ပြုခဲ့၏
-၂၀၀၈ ခုတွင် ထိုင်းဆန္ဒပြသူများက ဘန်ကောက်သုဝဏ္ဏဘူမိလေယာဉ်ကွင်းအားပိတ်ဆို့ထားခဲ့ရာ မြန်မာဟာဂျီများသည် ထိုင်းစစ်တပ်ပိုင်လေယာဉ်ကွင်းငယ်လေးမှတဆင့် ဆော်ဒီအရေဗီးယားနိုင်ငံသို့ သွားခဲ့ရသည်။
-၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် မြန်မာဟာဂျီများ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ဆော်ဒီVISAအတွက် ခက်ခဲကြန့်ကြာခဲ့ကြရသည်။
-၂၀၁၁ ခုတွင် ဟာဂ်ျဗီဇာမှာ မြန်မာနိုင်ငံရှိဆော်ဒီသံရုံးတွင် တိုက်ရိုက်VISAစနစ်ဖြစ်လာသော်လည်း ဟာဂ်ျခရီးစဉ် ကိုယ်စားလှယ်များက (အေးဂျင့်) VISAများကို အဆမတန် ဈေးတင်ရောင်းချခဲ့ကြသည်။
-၂၀၁၂ ခုတွင် များပြားစွာသော မြန်မာဟာဂျီလောင်းများသည် ဟာဂျ်ကိုယ်စားလှယ်အချို့၏ လိမ်လည်မူကြောင့် မသွားကြရဘဲ ဆော်ဒီသံရုံးနှင့်သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာနရှေ့တွင် ဆန္ဒပြမူများပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
-၂၀၁၆ တွင် ခွဲတမ်းအရ ဟာဂျီ ၂၈၀ ဦးကို မဲစနစ်ဖြင့်ရွေးချယ်၍ သွားခွင့်ရရှိခဲ့သည်။
-၂၀၁၇ ခုတွင် ဟာဂ်ျပြုသူဦးရေမှာ ၇၀၀၀ ကျော်အထိရှိပြီး အေးဂျင့်ပေါင်း ၅၀ ကျော် ဆော်ဒီသံရုံးမှခွင့်ပြုခဲ့သည်။ မော်လမြိုင်တက္ကသိုလ် သမိုင်းပါမောက္ခ ဒေါက်တာ မောင်မောင်အပါအဝင် မြန်မာပြည်မှ ဧည့်သည်တော် ဟာဂျီ (၁၀)ဦးသည် ဆော်ဒီဘုရင် ဆာလ်မာန်ဘင် အဗ္ဗဒုလ်အာဇီးဇ်၏ အထူးဖိတ်ခေါ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
-၂၀၂၀/၂၁ တွင် ကိုဗစ်ရောဂါကပ်ဘေးကြောင့် ဆော်ဒီအစိုးရမှ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဟာဂ်ျခွဲတမ်းများလျော့ချခဲ့ရာ မြန်မာနိုင်ငံလည်း ခွဲတမ်းလျော့ချဖြတ်တောက်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
- ၂၀၂၂ တွင် ဆော်ဒီသံရုံးမှ ဟာဂ်ျဗီဇာကို အွန်လိုင်းစနစ်ဖြင့် တိုက်ရိုက်လျောက်ခြင်းကို အတည်ပြုခဲ့ပြီး မြန်မာအတွက်ခွဲတမ်း ၂၀၁၀ ဦးကိုအတည်ပြုကြောင်း ကြေညာခဲ့ပြီး သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာနသို့လည်း အကြောင်းကြားခဲ့ရာ ယခုနှစ် ၂၀၂၂ အတွက် မြန်မာဟာဂျီ (၂၁၀၀) ဦးရေစေလွှတ်ရန် သဘောတူကြောင်း ညွန်ကြားရေးမှူးချုပ်(ပြန့်/တည်)မှ ပြန်လည်အကြောင်းကြားခဲ့သည်။
- ၂၀၂၃ခုနှစ်အတွက် မြန်မာဟာဂျီ ၄၂၅၀ခွဲတမ်းရရှိထား
မင်းတုန်းမင်း၏ ကုသိုလ်တော် ရိုဘသ်ခေါ် ဒေါင်းဇရပ်ကြီး
မင်းတုန်းမင်းတရားကြီးသည် မိမိနိုင်ငံမှ အာရေဗျသို့ ဟဂျ်ခရီးသွားသော ဟာဂျီများအတွက် ဤဇရပ်ကို ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ဤဇရပ်ကို ဆောက်လုပ်ရန် တာဝန်ပေးခံရသူတို့မှာ မိုးကုတ်ကျောက်များကို မက္ကာမြို့သို့သွားရောက်ရောင်းချသော ကျောက်ကုန်သည် ဟာဂျီဦးရွှေပေါ်နှင့် ကျော်ထင်ဂုတ္ထရတ်ဘွဲ့ရ အဝယ်တော် ဟာဂျီဦးဘိုးမြတို့ဖြစ်ပါသည်။ ပုသိမ်မြို့မှ ဟာဂျီမိုဟာမွတ်ဟာနစ်လည်း ပါဝင်သည်။ ၎င်းတို့က မင်းတုန်းမင်း၏ စေခိုင်းချက်အရ ဆောက်လုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဆောက်လုပ်ပြီးနောက် သာသနာအတွက် လှူဒါန်း၍ မက္ကာရုံတော်ဌာနတွင် ရေစစ္စတြိပြုလုပ် မှတ်ပုံတင်ကြသည်။ မှတ်ပုံတင်သည့်စာချုပ်မှာ ယနေ့တိုင် ရှိနေသည်။ မှတ်ပုံတင်သည့်နေ့မှာ ဟိဂျီရီ ၁၂၈၀၊ ဇုလ်ကာအိဒဟ်လ ၂၀ ရက် ၊ ကော်ဇာ သက္ကရာဇ် ၁၂၂၂ ခု၊ အေဒီ ၁၈၆၀ အသီးသီး ဖြစ်သည်။
ဤဇရပ်တော်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ အစ္စလာမ်သာသနာ့ကမ္ဘာ၏ မော်ကွန်းတော်ကျမ်း စာမျက်နှာ ၁၆ တွင်-
"မဇ္ဈိမပြည်မကာ၊ မြတ်ဗောဓိပင် မဟာတွင်၊ ထာဝရအစဉ် ထုံးတွင်ရစ်စေဟု၊ အသုံးစရိတ် အလုံအလောက်နှင့်၊ အစုံမြောက်ဖို့ ညီလာခံသဘင်က၊ အဝယ်တော် ခလီဖွှာဟ်သခင် ဟာဂျီဦးဘိုးမြင့်နှင့် ဟာဂျီဦးရွှေပေါ်တို့ကို မိန့်စေလွှတ်ပြီး၊ လိလ္လာဟ်တိုက်ဇရပ်ဆောင်၊ တည်ဆောက်ရာ အောင်စေကြောင်းရယ်နှင့်၊ ခေတ်ဟောင်းမှာ ထင်ရှားစေဟု၊ ဒေါင်းတံဆိပ်စိုက်ထူ၍၊ အရေးယူအခွင့်သာခဲ့ကြောင်း၊ ယခုတိုင် မက္ကာဟ်မြို့တွင်၊ အခါထိုးမှတ် ရာဇာဘုရင်ကို၊ သတိရစေဖို့၊ ဗရမာရိုဘတ် အမည်နှင့်၊ တည်ရှိလေသည်" ဟု ရေးသားထားသည်။
ဟာဂျ်ကျင့်ထုံးနှင့် ပညတ်တော်များ
၁၉၉၅ ခုနှစ်က ရန်ကုန်မြို့ကန်တော်ကလေး၊ ၁၁၉ လမ်းမှ တရားရုံးချုပ်ရှေ့နေကြီး ဦးဘရီ (M.Sc(Q),R.L, L.C.C.I (London), D.T.S မှ စီစဉ်ပြီးထုတ်ဝေခဲ့တဲ့ အစ္စလာမ့်သင်ခန်းစာ စာစဉ်များထဲက ထုတ်နှုတ်ထားတဲ့ ဟဂျ်ကျင့်ထုံးနှင့်ပညတ်တော်များကျမ်း ဖြစ်ပါသည်။ ဤစာစဉ်ကို မွတ်ဖ်သီမုဟမ္မဒ်စူရတီ၏ ကြီးကြပ်မှုနှင့် မုဟမ္မဒ်ဟာရုန်း ကပြုစုခဲ့သည်။
ဟဂျ်သည် အာရဗီအဘိဓာန် အဓိပ္ပါယ်အရ ကြီးကျယ်သည့် ကိစ္စရပ်တစ်ခုခုအား ကျင့်ဆောင်ရန် ရည်ရွယ်ခြင်းကို 'ဟဂျ်' ဟုခေါ်သည်။
ရှရီအသ်တော်အရ 'ဟဂျ်' ပြုလုပ်ရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် အိဟ်ရာမ် ဝတ်ရုံကို ဝတ်ဆင်၍ ကျင့်ဆောင်ရသည့် ကျင့်ဆောင်ချက်များကို ဟဂျ် ဟုခေါ်သည်။
ဟဂျ်ပြုရာတွင် ဖရဇ်စ်တာဝန် သုံးပါးရှိသည်။
(၁) အေဟ်ရာမ် ဝတ်ဆင်ခြင်း
အေးသန်းကုန်းရွာ၊ ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်
အေးသန်းကုန်းရွာ (Ayethankone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရမည်းသင်းခရိုင်၊ ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်၊ ဂွေးအင်း (တောတွင်လှ)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၈၁၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဂွေးအင်း (တောတွင်လှ)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၁၈ ဦး၊ မ ၂၀၄၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၇၆၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြန်မာ့ဟာဂ်ျခရီးစဉ် ကြိုးပမ်းမှုသမိုင်း
ဟာဂျ်ကျင့်ထုံးနှင့် ပညတ်တော်များ
(၂) အာရ်ဖာတ်ကွင်းပြင်းတွင် တည်းခိုခြင်း
(၃) သဝါဖီ ဇီယာရတ်ပြုခြင်း
- အေဟ်ရာမ် ဝတ်ဆင်ခြင်း
အေဟ်ရာမ်ဝတ်ရုံ ဝတ်ဆင်ခြင်းဆိုရာတွင် မိမိစိတ်အတွင်းမှ ဟဂျ်ပြုရန် ရည်စူးခြင်းနှင့် သလ်ဗီယာဟ် (အသင့်ရောက်ရှိကြောင်း ဖြေကြားချက်) ရွတ်ဆိုခြင်းလည်း ပါဝင်သည်။
- အာရ်ဖာတ်ကွင်းပြင်တွင် တည်းခိုခြင်း
ဆိုလိုသည်မှာ အာရဗီ ဇူလ်ဟဂျ်လ ၉ ရက်နေ့ မွန်းလွှဲချိန်မှ နေဝင်သည်အထိ အချိန်အတွင်း ခေတ္တခဏ တည်းခိုခြင်းကိုဆိုလိုသည်။ (နေဝင်ချိန်အထိ နေခြင်းသည် ဝါဂျဗ် ဖြစ်သည်။)
- သဝါဖီ ဇီယာရတ် ပြုခြင်း
ဇူလ်ဟဂျ်လ ၁၀ ရက်နေ့ နံနက်မိုးလင်းမှ ဇူလ်ဟဂျ်လ ၁၂ ရက်နေ့ နေမဝင်မီ ဆံသ သို့မဟုတ် ဆံညှပ်ပြီး ကာဗာဟ်ကျောင်းတော်ကို (သဝါဖ်) လည်ပတ်မှုပြုခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
မှတ်စု
(၁)
မြန်မာဘုရင်များလက်ထက်ကတိုင် မြန်မာမွစ်စလင်များ ဆော်ဒီအာရေဗျသို့ ဟာဂ်ျပြုလုပ်မူများရှိခဲ့ရာ မင်းတုန်းမင်းတရားကြီးနှင့် မြန်မာပြည်သူများစုပေါင်းလှူဒါန်းထားခဲ့သော ဘရာမာရိုဘတ် ခေါ် ဒေါင်းဇရပ်ကြီး သည် ထင်ရှားလှစွာသောအထိမ်းအမှတ်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့၏။ ထိုနေရာ ပြန်လည်ရရှိရေးကို ခေတ်အဆက်ဆက်ခေါင်းဆောင်တို့ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း ယနေ့တိုင်အဖြေမရှိသေးချေ။
(၂)
မြန်မာမွစ်စလင်တို့ ဟာဂ်ျခရီးပြန်လည်သွားခွင့်ရရေးအတွက် လူအား၊ ဥစ္စာဓန နှင့် ကိုယ်ရောစိတ်ပါကြိုးပမ်းခဲ့သည့် မမေ့အပ်သော ဂုဏ်ပြုထိုက်သော ပုဂ္ဂိုလ်ကား စိန်ကုန်သည် ဟာဂျီမပျဉ်းမနားဒေါ်ပု ပင်တည်း။ ဒေါ်ပု၏ဦးနေဝင်း ထံ တိုက်ရိုက်တောင်းဆိုမှုသည် အလွန်ပင်အရေးပါခဲ့လေသည်။
(၃)
၁၉၄၉ ခုတွင် ဘားမားမွတ်စလင်လိခ်အဖွဲ့မှ မက္ကာဟ်မြို့ရှိ ဗိုင်တွလ်မာဟ် အဆောက်အအုံအတွက် ငွေကြေးလှူဒါန်းကြပါရန် ကြေညာချက်တစ်ခု ထုတ်ပြန်ခဲ့ရာ ဗမာမွစ်စလင်ကွန်ဂရက်(ဗမက)မှ အမျိုးသမီးခေါင်းဆောင် ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဒေါ်စောရွှေက မြန်မာ့ငွေကြေးကိုတိုင်းတပါးတွင် မသုံးဖြုန်းသင့်ဟု ကန့်ကွက်ခဲ့ရာ မွစ်စလင်လောကတွင် ပွက်လောရိုက်ခဲ့ကြသည်။ ယခု စစ်ကောင်စီ (စကစ) လက်ထက် ၂၀၂၂ ဟာဂ်ျခရီးစဉ်ကိုလည်း ငွေကြေးကျပ်တည်းမှုပြသာနာကြောင့် ဆိုင်းငံ့ပေးပါရန် ဦးဌေးအောင် (Orchid) မှ သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာနသို့ အိတ်ဖွင့်ပေးစာကို မေ ၂၀ ရက်နေ့က လူမှုကွန်ယက်ပေါ်တွင် တင်ခဲ့ရာ မြန်မာပြည်အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်တို့အကြားတွင် အုတ်အော်သောင်းနင်းဖြစ်ခဲ့ရပြန်သည်။
(၄)
၂၀၁၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၄ ရက်၊ မက္ကာမြို့နှင့် ၃ မိုင်ခန့်အကွာ မီနားတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော မတော်တဆမှု၌ ဟာဂျီပေါင်း ၇၆၉ ဦး ရှဟီးဒ်ဖြစ်ခဲ့ရာ မြန်မာပြည်မှ ဟာဂျီ ၇ ဦး အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့သည်။
ကိုးကား
http://www.m-mediagroup.com/news/59839
မကျီးစင်ရွာ၊ စလင်းမြို့နယ်
မကျီးစင်ရွာ (Magyisin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ စလင်းမြို့နယ်၊ မင်းလျှင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၇၂၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မင်းလျှင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၇၈ ဦး၊ မ ၁၂၈၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အခဆခအုအဲဘူတာ
အခဆခအုအဲဘူတာ  (赤坂上駅 အခဆခအုအဲ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နဂါနိုခရိုင်၊ အုအဲဒမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
လုံထန်ကူး (လင်ရှန်ကူ)ရွာ၊ လောက်ကိုင်မြို့နယ်
လုံထန်ကူး (လင်ရှန်ကူ)ရွာ (Longhtanku (Linshanku))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကိုးကန့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ လောက်ကိုင်မြို့နယ်၊ ညိုခွမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၆၁၉ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
သာယုရွာ၊ လွိုင်ကော်မြို့နယ်
သာယုရွာ(Tharyu)သည် ကယားပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်ခရိုင်၊ လွိုင်ကော်မြို့နယ်၊ ပိန်းချစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၇၆၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်ကော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွန်ဒါဗီဘူတာ
ကွန်ဒါဗီဘူတာ (கோண்டாவில் தொடருந்து நிலையம் Kōṇṭāvil toṭaruntu nilaiyam) (කොන්ඩාවේ අඛණ්ඩ දුම්රිය ස්ථානය) သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ ကွန်ဒါဗီမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤဘူတာကို သီရိလင်္ကာမီးရထား၊ ပြည်နယ်ပိုင်မီးရထားလုပ်ဆောင်ရေးက ပိုင်ဆိုင်သည်။ မြောက်ပိုင်းလမ်းတွင် ပါဝင်သည့် ဘူတာတစ်ခုဖြစ်ကာ ကိုလံဘိုမြို့နှင့် မြောက်ပိုင်းလမ်းကို ဆက်သွယ်ပေးသည်။ လူသိများသည် Yarl Devi ရထားဝန်ဆောင်မှုသည် ဤဘူတာကို ဖြတ်သန်းသည်။ ပြည်တွင်းစစ်ဖြစ်ပွားနေသဖြင့် ၁၉၉၀ မှ ၂၀၁၅ ကြားကာလတွင် ဤဘူတာသည် အလုပ်လုပ်ဆောင်မှု မရှိပေ။ ဂျက်ဖနာနှင့် ကန်ကီစန်သုရိုင် ဘူတာနှစ်ခုအကြားရှိ မြောက်ပိုင်းရထားလမ်းကို ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။
ဝန်ဆောင်မှုများ
ဤဘူတာမှ ဖြတ်သန်းပြေးဆွဲနေသည့် ရထားဝန်ဆောင်မှုများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ မီးရထားဘူတာများ
တိမ်တောင်သဖွယ်၊ မင်းရေးကျယ်
တိမ်တောင်သဖွယ်၊ မင်းရေးကျယ် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
မိုးသားတိမ်တိုက်တို့၏ အခြေအနေကို ခန့်မှန်းရ ခက်သကဲသို့ မင်းရေးမင်းရာကိစ္စများကို ခန့်မှန်းရခက်သည်။
ငှက်ပျောတောရွာ၊ ကြက်တူရွေး
ငှက်ပျောတောရွာ(Hngetpyawtaw)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ ကြက်တူရွေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 169,651 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စာသူငယ်ရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်
စာသူငယ်ရွာ (Sarthunge)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ပဲခူးမြို့နယ်၊ သာယာကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၃၉၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သာယာကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၉၂၄ ဦး၊ မ ၇၆၂၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၅၄၄ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပဲခူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်းအိုင်ရွာ၊ အုတ်တွင်းမြို့နယ်
ပန်းအိုင်ရွာ (Panaing)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ အုတ်တွင်းမြို့နယ်၊ ဘုရားနှစ်ဆူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၇၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘုရားနှစ်ဆူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၂၅ ဦး၊ မ ၁၄၅၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၇၇ ဦးနေထိုင်သည်။
တိမ်မယောင်နှင့် နက်၊ လွယ်မယောင်နှင့် ခက်
တိမ်မယောင်နှင့် နက်၊ လွယ်မယောင်နှင့် ခက် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
အချို့မြစ်ချောင်းတို့သည် တိမ်မည်ထင်ရသော်လည်း နက်တတ်သကဲ့သို့ အချို့ကိစ္စတို့သည် လွယ်မည်ဟု ထင်ရသော်လည်း ခက်တတ်သည်။
တောင်ဘို့တစ်ရာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်
တောင်ဘို့တစ်ရာ  သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပဲခူးမြို့နယ် ရှိ ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပဲခူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လေညှိခြင်း
လေညှိခြင်း (အေစီ၊ အေ/စီ သို့မဟုတ် အဲယားကွန်း) ဆိုသည်မှာ လူတို့ နေထိုင်ရာ နေရာအတွင်းမှ အပူနှင့် ရေငွေ့တို့ကို ထုတ်ပယ်သည့် လုပ်ငန်းစဉ် ဖြစ်ပြီး ထိုနေရာတွင် နေထိုင်သူတို့အတွက် ပိုမို၍ သက်တောင့်သက်သာ နေထိုင်နိုင်ရန် အတွက် ဖြစ်သည်။ လေညှိခြင်းကို အိမ်အတွင်း၌ ဖြစ်စေ စီးပွားရေး လုပ်ဆောင်ရာ ပတ်ဝန်းကျင် နေရာများတွင် ဖြစ်စေ ပြုလုပ်နိုင်သည်။ ထိုလုပ်ငန်းစဉ်အား အများအားဖြင့် အဆောက်အဦး အတွင်းပိုင်း ပတ်ဝန်းကျင်အား ပိုမို၍ သက်တောင့်သက်သာ ဖြစ်စေရန် အတွက် လုပ်ဆောင်လေ့ရှိပြီး ပုံမှန်အားဖြင့် လူများ နှင့် တိရစ္ဆာန်များ အတွက် ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း လေညှိခြင်းကို အသုံးပြု၍ အပူထုတ်သော ကိရိယာများ ဖြစ်သည့် ကွန်ပျူတာ ဆာဗာများ၊ စွမ်းအား ချဲ့စက်များ ထားရာ နေရာများ၊ အနုပညာလက်ရာများကို ပြသထိန်းသိမ်းထားရာ နေရာများကို အေးမြစေရန်နှင့် ရေငွေ့ဖယ်ထုတ်ရန် အတွက်လည်း ပြုလုပ်ကြသည်။
အခဆခတဘူတာ
အခဆခတဘူတာ  (赤坂田駅 အခဆခတ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိဝတဲခရိုင်၊ ဟချိမန်တိုင်းမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ညန်အင်းရွာ၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်
ညန်အင်းရွာ (Nyaninn)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်၊ ထိန်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၉၉၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကန့်ဘလူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယော့ (ခန)
ဟိရဂန တွင်　よ　သို့မဟုတ် ခတခန တွင်　ヨ　 (ရောမအက္ခရာ yo ဖြင့် မှတ်သားသည်) သည် ဂျပန်ဘာသာစကား၏ ခနတစ်ခုဖြစ်ပြီး တစ်ခုချင်းစီသည် မိုရ တစ်ခုကို ကိုယ်စားပြုသည်။
အခဆခ − မိဆွတ်ခဲဘူတာ
အခဆခ − မိဆွတ်ခဲဘူတာ  (赤坂見附駅 အခဆခ − မိဆွတ်ခဲ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုကျိုခရိုင်၊ မိနတိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
နောင်ထော်ရွာသစ်ရွာ၊ ဆီဆိုင်မြို့နယ်
နောင်ထော်ရွာသစ်ရွာ (Nawnghtawywarthit)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဆီဆိုင်မြို့နယ်၊ တောင် (အရှေ့)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၁၈၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင် (အရှေ့)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၁၆၀ ဦး၊ မ ၆၅၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၇၀၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆီဆိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကဲဘဲရို့စ်
right|thumb| [[ဟဲရာခလီးဇ်|ဟဲရာခလီးဇ် သည် ၎င်း၏ ခြင်္သေ့အရေခွံကို ဝတ်ဆင်ထားပြီး ညာလက်တွင် ကလပ်ကာ၊ ဘယ်ဘက်တွင် ကြိုးဖြင့်ချည်ကာ ခေါင်းသုံးလုံးပါ ကဲဘဲရို့စ်၊ ၎င်း၏နှာခေါင်းများ၊ လည်ပင်းနှင့် ရှေ့ယက်များမှ မြွေများ လှည့်ပတ်နေသည့် ဧရာမ အိုးကြီးထဲတွင် ထိတ်လန့်တကြား ပုန်းအောင်းနေသည့် ယူရိစ်သီယပ်စ်တစ်ကောင်ဆီသို့။ Caeretan hydria (c. 530 BC) မှ Caere (Louvre E701)။ ]] ဂရိဒဏ္ဍာရီတွင် ကဲဘဲရို့စ် (Cerberus) (Κέρβερος Kérberos၊ အင်္ဂလိပ်အသံထွက်: ဆားဘရတ်စ်၊ ဂရိအသံထွက်: ကဲရ်ဘဲရို့စ်)၊ ဟေးဒီးစ်ခွေးအုပ်ဟု မကြာခဏ ရည်ညွှန်းလေ့ရှိသော ခွေးသည် လူသေများ ထွက်ခွာခြင်းမှ တားဆီးရန် မရဏလောက၏ တံခါးများကို စောင့်ကြပ်ပေးသော ဦးခေါင်းပေါင်းစုံ ခွေးမျိုးဖြစ်သည်။ သူသည် အဲချစ်နာနှင့် တိုင်ဖွန်းဘီလူးများ၏ အမျိုးအနွယ်ဖြစ်ပြီး ဦးခေါင်းသုံးလုံး၊ အမြီးအတွက် မြွေတစ်ကောင်နှင့် ၎င်း၏ခန္ဓာကိုယ် အစိတ်အပိုင်းများစွာမှ အပြူးထွက်နေသော မြွေများအဖြစ် ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ ကဲဘဲရို့စ် သည် ဟဲရာခလီးဇ်၏ နောက်ဆုံး အလုပ် ဆယ့်နှစ်ခု တွင် ဟဲရာကလီးဇ် မှ ဖမ်းဆီးခြင်းအတွက် အဓိက လူသိများသည်။
ဖော်ပြချက်
ကဲဘဲရို့စ်၏ဖော်ပြချက်များသည် သူ၏ဦးခေါင်းအရေအတွက်အပါအဝင် ကွဲပြားသည်။ ကဲဘဲရို့စ်သည် အမြဲတမ်းမဟုတ်သော်လည်း များသောအားဖြင့် ခေါင်းသုံးလုံးရှိသည်။ ကဲဘဲရိုစ့်တွင် ဦးခေါင်းပေါင်းစုံ ဆွေမျိုးများစွာရှိသည်။ သူ၏ဖခင်မှာ မြွေဦးခေါင်းများစွာရှိသော တိုင်ဖွန်းဖြစ်ကာ ကဲဘဲရို့စ်သည် အခြားသော ဦးခေါင်းမျိုးစုံရှိသော ဘီလူးသုံးကောင်၏ ညီဖြစ်သည့် လာနယ်ယန် ဟိုင်ဒရာ၊ ဂါယွန် ၏ ကျွဲနွားများကို စောင့်ရှောက်သော ခေါင်းနှစ်လုံးပါသော ခွေး အော်သပ်စ် ၊ ဦးခေါင်း သုံးလုံး ရှိသော ခြင်္သေ့၊ ဆိတ်၊ မြွေ၊ ထိုဆွေမျိုးရင်းချာများကဲ့သို့ပင်၊ ကဲဘဲရို့စ်သည် ရှားရှားပါးပါး အိုင်ကွန်ပုံသဏ္ဌာန် ခြွင်းချက်တစ်ခုသာဖြစ်ပြီး ခေါင်းပေါင်းများစွာ ရှိသည်။ left|thumb| Heracles၊ ဘယ်ဘက်လက်တွင် သံကြိုး၊ သူ့ကလပ်ကို ဘေးတွင်ချထားပြီး ခေါင်းနှစ်လုံးပါသော ကဲဘဲရို့စ်မြွေတစ်ကောင်၊ ၎င်း၏လည်ပင်းနှင့် နောက်ကျော၊ လည်ပင်းနှင့် နောက်ကျောနှင့် မြွေအမြီးတစ်ခုစီပါရှိသော ခေါင်းနှစ်လုံးပါသည့် ကဲဘဲရို့စ်ကို ငြိမ်သက်စေသည်။ ကဲဘဲရို့စ်သည် မြေအောက်ကမ္ဘာရှိ [[ဟေးဒီးစ်|Hades ၏နန်းတော်ကို ကိုယ်စားပြုသည့် အပေါက်တစ်ပေါက်မှ ထွက်ပေါ်လာသည်။ သူတို့ကြားတွင် သစ်ပင်တစ်ပင်သည် ဟေးဒီးစ်၏ဇနီး ပါဆက်ဖနီ၏မြင့်မြတ်သောတောအုပ်ကိုကိုယ်စားပြုသည်။ ဘယ်ဘက်အစွန်ဆုံးမှာ ဧသီနာ က မတ်တပ်ရပ်ပြီး ဘယ်လက်ကို ဆန့်လိုက်သည်။ Amphora (c. 525–510 BC) မှ Vulci (Louvre F204)
ကိုးကား
]]
ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဏ္ဍာရီလာ သတ္တဝါများ
တွေ့ဖန်များတော့ ယဉ်၊ မြင်ဖန်များတော့ လှ
တွေ့ဖန်များတော့ ယဉ်၊ မြင်ဖန်များတော့ လှ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
တွေ့ဖန်မြင်ဖန်များသည့်အခါ ယဉ်သည်၊ လှသည်ဟု ထင်လာတတ်သည်။
ဥယဉ်ရွာ၊ အမရပူရမြို့နယ်
ဥယဉ်ရွာ (Uyin)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးခရိုင်၊ အမရပူရမြို့နယ်၊ ကြည့်မြင်တိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၄၉၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကြည့်မြင်တိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၃၂ ဦး၊ မ ၁၂၇၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၀၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ပျဉ်စင်ရွာ၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါင်းတည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဥယဉ်ရွာ၊ အမရပူရမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အမရပူရမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အခဆခဘူတာ (ယာမနရှိ)
အခဆခဘူတာ  (赤坂駅 အခဆခ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ယာမနရှိခရိုင်၊ ဆွတ်ရုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
မာမူဆူးရွာ၊ လောက်ကိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လောက်ကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အခဆခဘူတာ (တိုကျို)
အခဆခဘူတာ  (赤坂駅 အခဆခ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုကျိုခရိုင်၊ မိနတိုတိုင်း၊ အခဆခမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဟိုနမ့်ရွာ၊ နမ့်ခမ်းမြို့နယ်
ဟိုနမ့်ရွာ (Honam)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ နမ့်ခမ်းမြို့နယ်၊ လော့နော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၄၈၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရလော့နော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၂၄ ဦး၊ မ ၇၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၆၁ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်ခမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အခဆခဘူတာ (ဂွန်းမ)
အခဆခဘူတာ  (赤坂駅 အခဆခ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂွန်းမခရိုင်၊ မအဲဘရှိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ပေါက်ချောင်းရွာ၊ အုတ်တွင်းမြို့နယ်
ပေါက်ချောင်းရွာ (Paukchaung)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ အုတ်တွင်းမြို့နယ်၊ ဘုရားနှစ်ဆူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၇၇၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘုရားနှစ်ဆူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၂၅ ဦး၊ မ ၁၄၅၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၇၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အုတ်တွင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထမင်းအသက် ခုနစ်ရက်၊ ရေအသက် တစ်မနက်
ထမင်းအသက် ခုနစ်ရက်၊ ရေအသက် တစ်မနက် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
လူ့ခန္ဓာကိုယ်၌ ထမင်းတစ်နပ်၏ ဩဇာဓာတ်သည် ခုနစ်ရက်ကြာမှ ကုန်ခန်းသော်လည်း ရေတစ်ခွက်၏ ဩဇာဓာတ်သည် တစ်မနက်မှာပင် ကုန်ခန်းသည်။
မင်းလျှင် (ညောင်အိုင်း)ရွာ၊ စလင်းမြို့နယ်
မင်းလျှင် (ညောင်အိုင်း)ရွာ (Minhlyin(Nyaungaing))သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ စလင်းမြို့နယ်၊ မင်းလျှင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၇၁၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မင်းလျှင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၇၈ ဦး၊ မ ၁၂၈၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထလို့ပြေးချင် ရေအိုးတင်
ထလို့ပြေးချင် ရေအိုးတင် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
နောင်တောင်းရွာ၊ ဆီဆိုင်မြို့နယ်
နောင်တောင်းရွာ (Nawngtawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဆီဆိုင်မြို့နယ်၊ တောင် (အရှေ့)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၁၉၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင် (အရှေ့)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၁၆၀ ဦး၊ မ ၆၅၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၇၀၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ဝမ်ကုန်းရွာ၊ လွိုင်ကော်မြို့နယ်
ဝမ်ကုန်းရွာ(Wankone)သည် ကယားပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်ခရိုင်၊ လွိုင်ကော်မြို့နယ်၊ ပိန်းချစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၇၆၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်ကော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရီဒွေးရွာ၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်
ရီဒွေးရွာ (Yidway)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်၊ ထိန်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၉၉၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကန့်ဘလူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သခွပ်စောက်ရွာ၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါင်းတည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကမောလဲကမ်းနားရွာ၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်
ကမောလဲကမ်းနားရွာ'(Kamawtlekannar)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ ကမော့လဲ(မအဲ)(အလယ်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 169,501 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အခဆခဘူတာ (ဖုခုအိုခ)
အခဆခဘူတာ  (赤坂駅 အခဆခ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖုခုအိုခမြို့၊ ချူးအိုးရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှိဘဲဆွတ်မြို့၊ ဟော့ကိုင်းဒိုး
ရှိဘဲဆွတ်မြို့ ( (士別市, Shibetsu-shi, Ainu: シペㇳ Sipet)သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုး၊ ခမိခဝစီရင်စုခွဲတွင် တည်ရှိသည့် မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် မြို့တွင် လူဦးရေသည် ခန့်မှန်းခြေ ၁၉၇၉၄ ဦးရှိပြီး လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၁၈ ဦး ဖြစ်သည်။ စုစုပေါင်း ဧရိယာသည် ၁၁၁၉.၉ စတုရန်း ကီလိုမီတာ ရှိသည်။
၂၀၀၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် အဆဟိမြို့ကို ရှိဘဲဆွတ်မြို့နှင့် ပူးပေါင်းခဲ့သည်။
ပထဝီသွင်ပြင်
ရှိဘဲဆွတ်မြို့သည် အဆဟိခဝ၏ N တွင် တည်ရှိပြီး ဆပ်ပိုရိုမြို့၏ NNE တွင်တည်ရှိသည်။ ရှိဘဲဆွတ်မြစ်နှင့် ၎င်းလွင်ပြင်၏ မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ မြို့အမည်သည် အအိနုဘာသာစကားမှ ဆင်းသက်လာပြီး "ကြီးမားသော မြစ်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ကားလမ်း
ရှိဘဲဆွတ်မြို့ကို ဟော့ကိုင်းဒိုးအမြန်လမ်းမနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ရှိဘဲဆွတ် - ခန်းဘုချိ အပြန်အလှန်သွားလာနိုင်သည့်လမ်းကို ၂၀၀၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၄ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ထိုလမ်းသည် အမြန်လမ်းမ Route 40 နှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ မြို့လယ်ကို ဖြတ်သည့်လမ်းမှာမူ ယခုအချိန်တွင် မရှိသေးပေ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြို့များ
မီဇိုရမ် သမိုင်း
right|thumb| မီဇိုရမ်သည် ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်များ၌အာသံပြည်နယ်၏အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၏သမိုင်းအခြေခံအားဖြင့်များ၏သမိုင်းလွှမ်းခြုံ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ၏ဝေးလံခေါင်ဖျားအစိတ်အပိုင်းအတွက်တည်ရှိသည်ဖြစ်သော အိန္ဒိယနိုင်ငံအရှေ့မြောက်ဘက် ။ ၎င်းသည် ချင်းပြည်နယ် မှ မြန်မာနိုင်ငံမှ ပြောင်းရွှေ့လာသော ချင်းလူမျိုးများ၏ စုပေါင်းသမိုင်းကြောင်းဖြစ်သည်။ သို့သော်သူတို့၏အနောက်ဘက်သို့ရွှေ့ပြောင်းခြင်းပုံစံများသည် ပါးစပ်သမိုင်း နှင့် ရှေးဟောင်းသုတေသန ကောက်ယူမှုများအပေါ်အခြေခံသည်။ ထို့ကြောင့်တိကျစွာဘာမျှမပြောနိုင်ပါ။ မှတ်တမ်းတင်ထားသည့်သမိုင်းသည် ၁၉ ရာစုအလယ်ပိုင်းခန့်တွင် ဗြိတိသျှဘုရင်စနစ်ကသိမ်းပိုက်ခဲ့သော ဒေသများနှင့်နှိုင်းယှဉ်လျှင်စတင်ခဲ့သည်။ ချင်းပြည်နယ် နှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှ မှလူအများရောနှောနေထိုင်နေကြသောကြောင့်ထိုမြေယာကို Lusei, Hmar, Lai, Mara နှင့် Chakmas မျိုးနွယ်စုတို့၏သမိုင်းကြောင်းကထင်ရှားသည်။ ၂၀ ရာစုအလယ်ပိုင်းတွင်ဘာသာရေး၊ နိုင်ငံရေးနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာတော်လှန်ရေးပြီးနောက်လူအများစုတို့သည်စူပါအနွယ်ဖြစ်သော မီဇို လူမျိုးစုအဖြစ်စုစည်းခံရသည်။ ထို့ကြောင့်တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသောမီဇိုများအခြေချနေထိုင်မှုသည်မီဇိုရမ်ဖြစ်လာသည်။
လုံရွှေရွာ၊ ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်
လုံရွှေရွာ (Longshwe)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကိုးကန့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်၊ ပန်ရုံလုံထန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၇၅၈ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
မီဇိုရမ် သမိုင်း
[[မီဇိုရမ်]] မှတ်တမ်းမှတ်ရာများကို ၁၈၅၀ ပြည့်နှစ်များတွင်ဗြိတိသျှစစ်တပ်အရာရှိများထံမှရရှိခဲ့ပြီး စစ်တကောင်းတောင်တန်းဒေသရှိ တရား ဝင်တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်တွင်အိမ်နီးချင်းများထံမှရရှိခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင်ထိုပြည်ကို Lushai Hills ဟုရည်ညွှန်းခဲ့သည်။ မဆုတ်မနစ်လူမျိုးစုကျူးကျော်တိုက်ခိုက်ခြင်း၏အကျိုးဆက်နှင့်မကြာခဏဆိုသလိုလူ့သေစေနိုင်သောရလဒ်များအရဗြိတိသျှအုပ်စိုးရှင်များသည် လူမျိုးစု အုပ်ချုပ်မှုများကိုနှိမ်နင်းရန်ဖိအားပေးခံခဲ့ရသည်။ ၁၈၇၁ နှင့် ၁၈၈၉ တွင်အပြစ်ပေးခံရသည့်ဗြိတိသျှစစ်ရေးအရလေ့လာမှုများက Lushai တောင်တန်းများတစ်ခုလုံးကိုသိမ်းပိုက်လိုက်သည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှအင်ပါယာ မှ အိန္ဒိယလွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် အာသံအစိုးရ လက်အောက်ရှိလူရှိုင်းတောင်တန်းများနယ်မြေဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ တွင်ခရိုင်အား ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ အဖြစ်ကြေညာခဲ့ပြီးမီဇိုရမ်ကိုယဉ်ကျေးမှုအားလုံးပါဝင်နိုင်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် Mizoram သည် ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင်ပြည့်စုံသော ဖက်ဒရယ်ပြည်နယ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
လုံရွှေရွာ၊ ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မီဇိုရမ် သမိုင်း
မြို့သားတို့၏မူလအစ
မီဇိုတို့၏ဘိုးဘေးများသည်ဗြိတိသျှတို့မပေါ်ထွန်းမီမည်သည့် စာအရေးအသား မျှမရှိခဲ့ပါ။ ၎င်းတို့ကို မနုဿဗေဒ အားဖြင့် တိဘက် - ဗမာလူမျိုးစု အဖြစ်သတ်မှတ်သည်။ ရိုးရာ ဒဏ္ဍာရီများကမီဇိုတို့၏ပုခက် ထဲတွင် Chhinlung သို့မဟုတ် Sinlung ရှိခဲ့သည်ဟုတညီတညွတ်တည်းဆိုကြသည်။ ခံတွင်းသမိုင်းကမူရင်းနှင့် ပတ်သက်၍ ခြားနားသောအကောင့်များကိုပေးခဲ့သည်။
၎င်းတို့သည်ဌာနေတိုင်းရင်းသားများ၏ခုခံမှုကိုကျော်လွှားပြီးနောက် ၅ ရာစုနှစ်ခန့်တွင် ရှမ်းပြည်နယ်တွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည်ဟုခန့်မှန်းရသည်။ ရှမ်းပြည်နယ်တွင် ၈ ရာစုပတ် ၀ န်းကျင်ကဘူးချိုင့်ဝှမ်းသို့မပြောင်းရွှေ့မီနှစ်ပေါင်း ၃၀၀ ခန့်ရှင်သန်ခဲ့သည်။ ကဘူး ချိုင့်ဝှမ်း တွင်မီဇိုများသည်ဒေသခံဗမာများနှင့်ယဉ်ကျေးမှုအရလွှမ်းမိုးမှုရှိသည်။ ဖြစ်နိုင်သည်မှာ Mizos သည် ကော့ဘား တွင် ဗမာ များထံမှစိုက်ပျိုးနည်းကိုသင်ယူခဲ့သည်။ သူတို့၏စိုက်ပျိုးရေးသုံးကိရိယာများမှာမီဇိုများကဗမာတို့အားပေးသော ကော့ (Pre ) ရှေ့တွင် ကပ် ထားသည်။
Khampat (ယခု မြန်မာနိုင်ငံတွင် ) သည်နောက်ထပ်မီဇိုအခြေချနေထိုင်သူဖြစ်သည်။ သူတို့ဟာ Khampat မှမထွက်ခွာမီမြို့ကိုသူတို့ဖန်တီးကြောင်းနိမိတ်အဖြစ် banyan အပင်ကို စိုက်ခဲ့သည်ဟုဆိုကြသည်။ ၁၄ ရာစုအစောပိုင်းတွင်အနောက်ဘက်သို့အိန္ဒိယ - မြန်မာနယ်စပ်သို့ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ သူတို့ကရွာတွေဆောက်ပြီး Seipui ၊ Saihmun နဲ့ Bochung လိုမျိုးနွယ်စုလို့ခေါ်တယ် ။ ချင်းတောင်တန်းရှိတောင်တန်းများနှင့်ခက်ခဲသည့်ဒေသများသည်ကျေးရွာများစွာသို့အတင်းအကြပ်ခိုင်းစေခြင်းနှင့်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်။
မီဇိုတောင်ကုန်း
ပစ္စုပ္ပန်မီဇိုရမ်သို့ ၀ င်ရောက်ရန် Mizo အစောဆုံးလူများကို Kukis ဟုလူသိများခဲ့သည်။ ဒုတိယမြောက် Mizo ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများကို New Kukis ဟုခေါ်သည်။ Lushais များသည် Lushai Hills သို့ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်သည့် Mizo မျိုးနွယ်စုတွင်နောက်ဆုံးဖြစ်သည်။ မြန်မာ နှင့်နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေသော Tiau မြစ် ကိုဖြတ်ကျော်သွားသောအခါအာဏာရ Sailo မျိုးနွယ်စုများအဖြစ်လူသိများလာသည့် Zahmuaka ၏သားစဉ်မြေးဆက်များသည်သူတို့၏စိတ်ဓာတ်ကိုတတ်နိုင်သလောက်ခိုင်မာသည့်ခေါင်းဆောင်များဖြစ်ကြောင်းသက်သေပြခဲ့သည်။ ရိုးရာကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးစနစ်ကိုလည်းပြည့်စုံကောင်းမွန်အောင်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ကျေးရွာ၏အကြီးအကဲအနေဖြင့်ကာကွယ်ရေး ဦး စီးချုပ် (သို့) လာလ်သည်စိုက်ပျိုးရန်မြေများကိုခွဲဝေချပေးခဲ့ပြီး၊ ကျေးရွာများရှိအငြင်းပွားမှုများအားလုံးကိုဖြေရှင်းပေးခဲ့ပြီးဆင်းရဲသားများကိုကျွေးမွေးစောင့်ရှောက်ပြီးခိုလှုံလိုသူတိုင်းကိုအမိုးအကာပေးခဲ့သည်။ ၁၈ နှင့် ၁၉ ရာစုများရှိမီဇိုသမိုင်းကိုလူမျိုးစုများစီးနင်းတိုက်ခိုက်မှုနှင့်လက်တုံ့ပြန်လေ့လာရေးခရီးစဉ်များစွာဖြင့်မှတ်သားထားသည်။
British Raj မတိုင်မီက Mizo လူမျိုးစုများနှင့်မျိုးနွယ်စုများသည်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရကျေးရွာများတွင်နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ အကြီးအကဲသည်မီဇိုနှင့်အခြားဌာနေတိုင်းရင်းသားများအကြားလူ့အဖွဲ့အစည်းတွင်ထင်ရှားသောရာထူးရရှိခဲ့သည်။ အချို့သောအကြီးအကဲများကိုပင်ထိပ်တန်းအကြီးအကဲသို့မဟုတ်ထိပ်တန်းအုပ်စိုးရှင်သို့မဟုတ်ဘုရင်အဖြစ်ခန့်အပ်ခံရသည်။ ထိပ်တန်းအကြီးအကဲလက်အောက်တွင်အကြီးအကဲများစွာရှိပြီးအများစုမှာညီအစ်ကိုများဖြစ်ကြပြီးအလွန်နည်းသောအကြီးအကဲ၏သားအဖြစ်မွေးစားသူအနည်းငယ်သာရှိသည်။ အကြီးအကဲနေရာနှင့်ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင် (ရာထူး) ၏ရာထူးသည်မျိုးရိုးလိုက်မှုအပေါ်လုံးလုံးအခြေခံသည်။ အကြီးဆုံးသောညီအစ်ကိုများသည်အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံ၏နယ်မြေအသီးသီးတွင်ဖခင်ထံမှလွတ်လပ်စွာအုပ်စိုးခဲ့စဉ်ကသူ၏ဖခင်နှင့်သူ့ဖခင်၏ကျွန်များပေးသောမြေ၊ ပိုင်ဆိုင်မှုများနှင့်လက်ဆောင်များကိုအမွေဆက်ခံသောအကြီးအကဲ (ဘုရင်) ၏အငယ်ဆုံးသားသည်အမွေဆက်ခံခဲ့သည်။ လွတ်လပ်ရေးရခဲ့သောသူ၏အစ်ကိုကြီးများသည်ထိပ်တန်းအကြီးအကဲ (ဘုရင်) အားခေါ်ယူသောအခါသူများကိုထိပ်တန်းအကြီးအကဲ (ဘုရင်) အားပေးလိမ့်မည်ဟုမျှော်လင့်ရသည်။ အထူးသဖြင့်အခြားနိုင်ငံများသို့ကျူးကျော်ဝင်ရောက်လာသောအခါထိပ်တန်းအကြီးအကဲ၏သားမြေးများ၏စစ်သည်များကိုခေါ်ယူခဲ့သည်။ ထိပ်တန်းကာကွယ်ရေး ဦး စီးချုပ် (ဘုရင်) ၏တောင်းဆိုချက်ကိုလက်မခံသည့်အခါသို့မဟုတ်အခွန်မပေးဆောင်သည့်အခါသူတို့၏မြေများကိုထိပ်တန်းအကြီးအကဲ၏ပေါင်းစပ်သားများကကျူးကျော်ခဲ့သည်။ ၁၇ မှ ၁၉ ရာစုအတွင်းဗြိတိသျှအိန္ဒိယဒေသကိုကျူးကျော် ၀ င်ရောက်မှုကိုထိပ်တန်းအကြီးအကဲများ၏စစ်သည်များကပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဤရွေ့ကားဗြိတိသျှဘာသာရပ်များမှကျူးကျော် Mizos ၏ဆင်အမဲလိုက်နေရာများမှဗြိတိသျှတိုးချဲ့မှု၏ရလဒ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ အကယ်၍ မင်းကြီး၏ဘုရင် (သို့) အကြီးအကဲသည်သူ၏အငယ်ဆုံးသားအရွယ်မတိုင်မီသေဆုံးသွားပါကထိပ်တန်းအကြီးအကဲ၏ဇနီးသို့မဟုတ်အကြီးအကဲ၏ဇနီးသည်ထိုပြည်ကိုပြန်လည်ထူထောင်လိမ့်မည်။ Mizo အကြီးအကဲများအကြား Sailos သည်အလွန်အရေးပါလာခဲ့ပြီးမီဇိုရမ်ရှိနယ်မြေအများစုကိုအာသံ၊ မဏိပူရ၊ ထရီရာ၊ မြန်မာနှင့်ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှဒေသများအပါအ ၀ င်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှတို့ကသူတို့၏မြေကိုကျူးကျော်သောအခါဗြိတိသျှတို့၏တိုးတက်မှုကြောင့်ထိပ်တန်းအကြီးအကဲများနှင့်အကြီးအကဲများကိုအောင်မြင်စွာနိုင်ခဲ့သည်။ အမျိုးမျိုးသောမျိုးနွယ်စုများနှင့်လူတန်းစားခွဲများသည်ဒေသအလိုက် jhum စိုက်ပျိုးခြင်းဟုခေါ်သော လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး ပုံစံတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဗိုလ်တို့သည်၎င်းတို့၏နယ်မြေများအတွင်းအကြွင်းမဲ့အာဏာသောမင်းတို့ (သိုးထီး) တို့က, အကြီးနှင့်သူတို့၏သူရဲ၎င်းတို့၏နယ်မြေများအခိုင်အမာလည်းသိမျးပိုကျခွငျးအားဖွငျ့သူတို့ရဲ့နယ်မြေတိုးတက်လာခဲ့သည်။ သူတို့၏မြေယာများကိုတောင်းဆိုနေသော်လည်းမီဇိုစစ်သည်သည်ခေတ်သစ်အာသံ၊ ထရီပူရာနှင့်မဏိပူရဒေသအချို့သို့အမြဲကျူးကျော်ဝင်ရောက်လိမ့်မည်။ ဗြိတိသျှအုပ်ချုပ်ရေးမှူးများနှင့်စာရေးသူများသည်မီဇိုတို့၏ခေါင်းကိုက်ခြင်းအလေ့အကျင့်အကြောင်းမကြာခဏရေးသားခဲ့သည်။ မီဇိုအကြီးအကဲများတောင်းဆိုသောနယ်မြေအများစုမှာမီဇိုရမ်ပြည်နယ်တွင်ရှိသည်။ သို့သော်အချို့သောနယ်မြေများမှာလက်ရှိအာသံ၊ ထရီပူ၊ မဏိပူရ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှနှင့်မြန်မာနိုင်ငံတို့တွင်ဖြစ်သည်။ ကျေးရွာခေါင်းဆောင်များ ဦး ဆောင်သောလူမျိုးစုများစီးနင်းတိုက်ခိုက်မှုနှင့်ခေါင်းဖြတ်သတ်ဖြတ်ခြင်းများဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ခေါင်းကိုက်ခြင်းသည်ရန်သူမျိုးနွယ်စုမှချုံခိုတိုက်ခိုက်ခြင်း၊ ကျွန်များယူဆောင်ခြင်းနှင့်ရန်သူမျိုးနွယ်စုမှခေါင်းဆောင်များကိုခေါင်းဖြတ်သတ်ခြင်း၊ အိမ်သို့ပြန်ပို့ခြင်းနှင့်လူမျိုးစုကျေးရွာဝင်ပေါက်တွင်ပြသခြင်းတို့ပါဝင်သည်။
ကန ဦး တွေ့ဆုံမှုများ
၁၉ ရာစုအလယ်ပိုင်းရောက်သော် ဗြိတိသျှအင်ပါယာ သည် စစ်တကောင်း နှင့် မြန်မာပြည်ကို သိမ်းပိုက် ထားသော်လည်းလူမျိုးစုများနှင့်သူတို့၏တောင်ထူထပ်သောနယ်မြေများကိုလုံးဝစိတ် ၀ င်စားမှုမရှိခဲ့ပါ။ သူတို့ကမျှတ။ မရသော“ ရိုင်းပျသော” ရိုင်းစိုင်းမှုအဖြစ်ဖော်ပြခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ထို့နောက်လူမျိုးစုငယ်များသည်အထီးကျန်ဆန်သောအစု အဖွဲ့များ နှင့်နေထိုင်ခဲ့ကြပြီးတစ် ဦး နှင့်တစ် ဦး စစ်ပွဲများမကြာခဏဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည်။ သူတို့၏ဘာသာရေးဘ ၀ များသည် အယူမှားဝါဒ၏ လွှမ်းမိုးမှု အောက်တွင်ရှိနေပြီး Pialral ဟုခေါ်သောတမလွန်ဘဝနှင့်ပတ်သက်သောထူးခြားသောအယူအဆဖြင့် နတ် ကိုးကွယ်သည့်ကမ္ဘာအမြင်ကို ဦး ဆောင် ခဲ့ကြသည်။ သူတို့သည် တိရစ္ဆာန်ယဇ်ပူဇော်ခြင်း အပါအ ၀ င်အသေးစိတ်ကျသောထုံးတမ်းစဉ်လာများကိုကျင့်သုံးပြီးသက်မဲ့အရာဝတ္ထုများ၊ ရောဂါများနှင့်ပုံမှန်မဟုတ်သောသဘာဝဖြစ်ရပ်များကို ၀ တ်ပြုကိုးကွယ်ကြသည်။ ဗြိတိသျှအုပ်ချုပ်အာသံတွင်မှတ်တမ်းတင်ထားသောပထမဆုံး Lushai (ဗြိတိသျှလူစီရေးလူနည်းစု) ဝင်ရောက်စီးနင်းခြင်းကို ၁၈၂၆ ခုနှစ်တွင်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ်မှ ၁၈၅၀ ခုနှစ်အထိဒေသခံအရာရှိများသည်တောင်ဘက်တောင်တန်းများ၏ပြင်းထန်သောတိုက်ခိုက်မှုများကိုမတားဆီးနိုင်ခဲ့ပါ။ စီးနင်းမှုများနှင့် ၀ င်ရောက်စီးနင်းမှုများသည်နှစ်စဉ်ဖြစ်ပွားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ တစ်ကြိမ်တွင် Sylhet မှတရားသူကြီးက Kookies ၏ဗြိတိသျှပိုင်နယ်မြေဖြစ်သည့်လူ ၁၅၀ အသတ်ခံရသည့်အစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်မှုများကိုအစီရင်ခံခဲ့သည်။ အဆိုပါစီးနင်းမှု 1871 ခုနှစ်တွင်ပြင်းထန်သောတိုက်ခိုက်မှုအများအပြားစီးရီးအပေါ်အကြီးအကျယ်ပျက်စီးမှုနှင့်အတူနှစ် ဦး စလုံးနှစ် ဦး စလုံးသေဆုံးမှုအများအပြားဖြစ်ပွားစေသည့်အခါအပြင်းထန်ဆုံးဖြစ်ခဲ့သည်။ အလုပ်သမားများနှင့်စစ်သားအတော်များများကိုအကျဉ်းသားများအဖြစ်ခေါ်ဆောင်ခဲ့ပြီး၎င်းတို့ထဲမှခြောက်နှစ်အရွယ် Mary Winchester သည်။ Mary Winchester သည် Bengkhuaia စစ်သည်များ၏ဓားစာခံအဖြစ်ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။
ဗြိတိန်စစ်ရေးလေ့လာရေးခရီး
လက်တုံ့ပြန်ရန် ၁၈၇၁ မှ ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် Lushai Expedition အမည်ရှိအပြစ်ပေးလေ့လာရေးအဖွဲ့ကိုဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ကင်ပိန်းတွင်ကော်လံနှစ်ခုပါ ၀ င်သည်။ စစ်တကောင်းမှလက်ယာဘက်နှင့် Cachar မှလက်ဝဲဘက်သို့တိုးတက်သည်။ CB Brown ၏စစ် ဦး စီးချုပ်သည်စစ်တကောင်းတောင်တန်းဒေသကြီးကြပ်ရေးမှူးဗိုလ်ကြီး TH Lewin အားအရပ်ဘက်အရာရှိအဖြစ်တာဝန်ပေးခဲ့သည်။ Cachar ကော်လံကို CB CB၊ General Bourchier ဦး ဆောင်။ Cachar ၏လက်ထောက်ကော်မရှင်နာ၊ ထို့အပြင်မဏိပူရ၏နိုင်ငံရေးကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သောဗိုလ်မှူးကြီးဂျိမ်းစ်နွတ်ထ်လာနှင့်အတူမဏိပူရ၏ဆက်နွယ်မှုသည်အထွေထွေ Bourchier ၏လေ့လာရေးခရီး၏အစိတ်အပိုင်းနှင့်ပူးပေါင်းရန်သရုပ်ပြခဲ့သည်။ အဆိုပါလေ့လာရေးခရီး 15 ဒီဇင်ဘာလ 1871 ရက်တွင်စတင်ခဲ့သည်။ မီဇိုကျေးရွာများသည်တစ်ရွာပြီးတစ်နိုင်ငံထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့ပြီး Mary Winchester ကကယ်တင်နိုင်ခဲ့သည်။ မီဇိုအကြီးအကဲများသည်နောက်ထပ်တိုက်ခိုက်မှုများမပြုလုပ်ရန်အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကိုပြုလုပ်ခဲ့သည်။ နယ်စပ်ကိုကာကွယ်ရန်နယ်စပ်နေရာများဆောက်လုပ်ထားပြီး၊ လူဆာရှီများရောင်းဝယ်ဖောက်ကားရန်အတွက်ဈေးများဖွင့်လှစ်ထားသည်မှာဆယ်စုနှစ်တစ်ခုကြာပြီးနောက်အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးပျက်ပြားခဲ့ပြီးပြတ်တောင်းပြတ်တောင်းစီးမှုများထပ်မံဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ၁၈၈၉ တွင်ဗြိတိသျှစစ်တပ်မှ "၁၈၈၉ ခုနှစ်၏ Expedition" အမည်ရှိသောအပြစ်ပေးခြင်းဆိုင်ရာတူးဖော်ရေးကုဒ်ကိုထပ်မံဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ဒါဟာဗိုလ်မှူးကြီးခမှာထားတော်မူခဲ့သည် FVC Tregear ။ Chawngte ရှိသူတို့စခန်းချနေရာမှ ၁၈၈၈ ဒီဇင်ဘာ ၁၉ တွင်စတင်ခဲ့သည်။ သူတို့သည်တောင်ပိုင်းကျေးရွာများကိုခုခံနိုင်မှုနည်းပါးပြီးအလွယ်တကူထိုးဖောက်နိုင်ခဲ့သည်။ သူတို့က Lunglei မှာခိုင်ခံ့အောင်လုပ်ပြီးနောက်ထပ်လေ့လာရေးခရီးအတွက်နေရာတွေနဲ့လမ်းတွေပြင်ဆင်တယ်။ သူတို့၏တာဝန်ပြီးဆုံးပြီးနောက် ၁၈၈၉ Aprilပြီလတွင်သူတို့ပြန်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၈၈၉-၉၀ ဖြစ်သော Chin-Lushai Expedition ဟုခေါ်သည့်အဓိကကင်ပိန်းသည်ချက်ချင်းပင်နောက်သို့လိုက်ခဲ့သည်။ ထပ်မံ၍ ကော်လံနှစ်ခုခွဲထားသည်။ စစ်တကောင်းကော်လံကိုဗိုလ်မှူးကြီးကထိန်းချုပ်ထားသည်။ WW Daly မှ Tregear နှင့် Cachar ကော်လံ။ စစ်တကောင်းကော်လံသည် ၁၈၈၉ ခုနှစ်အကုန်ပိုင်းတွင်ချင်းတောင်တန်းများအပါအဝင်တောင်ပိုင်းဒေသအများစုကိုသိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ၁၈၉၀ ဇန်နဝါရီ ၃၀ ရက်နေ့တွင် Cachar ကော်လံသည် Aijal (ယခု Aizawl) တွင်စခန်းချခဲ့သည်။ အကြီးအကဲများအားလုံးကိုသိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးအကြီးအကဲများကိုဖမ်းဆီးခဲ့ပြီးအိုင်ဇောလ်နှင့်လောင်လီမြို့တို့တွင်အုပ်ချုပ်ရေးဌာနများအဖြစ်အမြဲတမ်းခိုင်ခံ့မြဲမြံစေခဲ့သည်။
Lushai တောင်ကုန်း
၁၈၉၅ တွင်ကြေညာခြင်းဖြင့်မီဇိုတောင်တန်းများကို ဗြိတိသျှအိန္ဒိယ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ်တရားဝင်ကြေညာခဲ့သည်။ ၁၈၉၈ တွင်မြောက်နှင့်တောင်တောင်တန်းများကို လူရှိုင်းတောင်တန်း ဒေသတွင်ပေါင်းစည်းခဲ့ပြီးအိုင်ဇောလ်သည်၎င်း၏ဌာနချုပ်ဖြစ်သည်။ အာသံပြည်နယ်တွင်လူမျိုးစုများလွှမ်းမိုးသည့်districtရိယာတွင်ဗြိတိသျှအုပ်ချုပ်မှုအားစုစည်းခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်သည် ၁၉၁၉ အိန္ဒိယအစိုးရအက်ဥပဒေအရ Lushai Hills နှင့်အတူအခြားတောင်တန်းဒေသများနှင့်အတူ "Backward Tract" အဖြစ်ကြေညာခဲ့ချိန်ကစတင်ခဲ့သည်။ Lushai တောင်တန်းများအပါအ ၀ င်လူမျိုးစုခရိုင်များကို ၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင် "ဖယ်ထုတ်ထားသည့်ဒေသ" အဖြစ်ကြေညာခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှအစိုးရလက်ထက်တွင် Lushai Hills ရှိမီဇိုများအကြားနိုင်ငံရေးနိုးထမှုပထမဆုံးနိုင်ငံရေးပါတီစတင်ပေါ်ပေါက်လာသည်။ Mizo Common People's Union ကို ၁၉၄၆ ခုနှစ်Aprilပြီလ ၉ ရက်တွင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထိုပါတီကိုနောက်ပိုင်းတွင် Mizo Union ဟုအမည်ပြောင်းခဲ့သည်။ လွတ်လပ်ရေးနေ့နီးကပ်လာသည်နှင့်အမျှ အိန္ဒိယဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာညီလာခံ သည်လူနည်းစုများနှင့်လူမျိုးစုအဖွဲ့ဝင်များနှင့်သက်ဆိုင်သည့်ကိစ္စရပ်များအတွက်အကြံပေးကော်မတီကိုဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ Gopinath Bordoloi ၏ဥက္က chair္ဌ အဖြစ်ဆပ်ကော်မတီသည်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာညီလာခံအားအရှေ့မြောက်ရှိလူမျိုးစုရေးရာကိစ္စရပ်များအတွက်အကြံပေးရန်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ မီဇိုပြည်ထောင်စုသည်လူဆိုင်းတောင်တန်းများနှင့်ကပ်လျက်ရှိ Mizo နေထိုင်ရာofရိယာအားလုံးပါ ၀ င်ရန်တောင်းဆိုသည့်ဤဆပ်ကော်မတီ၏ဆုံးဖြတ်ချက်အားတင်ပြခဲ့သည်။ သို့သော် ယူနိုက်တက်မီဇိုလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (UMFO) ဟုခေါ်သည့်ပါတီအသစ်သည် လွတ်လပ်ရေးရပြီး နောက်လူရှိုင်းတောင်ကုန်းများမြန်မာနိုင်ငံသို့လာရောက်ရန်တောင်းဆိုခဲ့သည်။
Lushai Hills ခရိုင်
Bordoloi ဆပ်ကော်မတီ၏အကြံပြုချက်အရအစိုးရမှအချို့သောကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ကိုလက်ခံခဲ့ပြီး အိန္ဒိယဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ( ၆) ခုတွင်ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ Lushai တောင်တန်းများ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရခရိုင်ကောင်စီသည် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင်ပေါ်ပေါက်လာပြီး၎င်းအဖွဲ့များပေါ်ပေါက်လာပြီးနောက်မီဇိုလူ့အဖွဲ့အစည်းတွင်ခေါင်းဆောင်များကိုဖျက်သိမ်းစေခဲ့သည်။ သို့သော်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်သည် Mizos ၏မျှော်မှန်းချက်များကိုတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းသာတွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ခရိုင်ကောင်စီနှင့် မီဇိုသမဂ္ဂကိုယ်စားလှယ်များသည် ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင်မီဇိုကြီးစိုးသောဒေသများဖြစ်သော ထရီ ပူ ရာ နှင့် မဏိပူရ ပြည်နယ်များကိုအာသံပြည်နယ်ရှိခရိုင်ကောင်စီနှင့်ပေါင်းစည်းရန်အတွက်ပြည်နယ်ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းရေးကော်မရှင် (SRC) ကိုတောင်းပန်ခဲ့သည်။ အရှေ့မြောက်ဘက်ရှိလူမျိုးစုခေါင်းဆောင်များသည် SRC ၏ထောက်ခံချက်များနှင့် ပတ်သက်၍ မကျေမနပ်မကျေမနပ်ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ သူတို့က ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင်အိုင်ဇောလ်မြို့၌တွေ့ဆုံခဲ့ပြီးအရှေ့အိန္ဒိယသမဂ္ဂ (EITU) အသစ်ကိုဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီးအာသံပြည်နယ်တောင်တန်းများအားလုံးပါ ၀ င်သောသီးခြားပြည်နယ်တစ်ခုတည်ဆောက်ရန်တောင်းဆိုခဲ့သည်။ Mizo Union သည်ကွဲထွက်သွားပြီးခွဲထွက်အဖွဲ့သည် EITU သို့ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ဤအချိန်တွင် UMFO သည် EITU သို့ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး Chuliha ၀ န်ကြီးဌာနမှ Hill ပြproblemsနာများကိုနားလည်ပြီး၊ EITU မှသီးခြား Hill ပြည်နယ်အတွက်ဝယ်လိုအားကိုဆက်လက်မထားရှိနိုင်ခဲ့ပေ။
Mautam အစာခေါင်းပါးသောအခါ
၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် Mizo တောင်ကုန်းကို Mizo သမိုင်းတွင် Mautam အငတ်ဘေးဟုလူသိများသောအငတ်ဘေးကြီးကြောင့်အကြီးအကျယ်ပျက်စီးခဲ့သည်။ အငတ်ဘေးဖြစ်ပွားရခြင်း၏အကြောင်းရင်းမှာ ၀ ါးများ ပွင့်လာသောကြောင့်ကြွက်များပျံ့နှံသွားသည်။ ဒါဟာအစားအစာစတိုးဆိုင်များနှင့်ကောက်ပဲသီးနှံများအစုလိုက်အပြုံလိုက်ဖျက်ဆီးခံရ။ လူအများအပြားအစာငတ်။ သေကြရသည်။ ၁၉၅၅ အစောပိုင်းတွင် Mizo ယဉ်ကျေးမှုအသင်းကို Pu Laldenga နှင့်အတွင်းရေးမှူးအဖြစ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ မတ်လတွင်အစာခေါင်းပါးမှုကိုတိုက်ဖျက်ရန် Mizo ယဉ်ကျေးမှုအသင်းကို 'Mautam Front' ဟုပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ စက်တင်ဘာလတွင် Mizo National Famine Front (MNFF) ဟူသောအမည်ကို Society မှလက်ခံခဲ့သည်။ Mizo လူငယ်များသည်ဆန်နှင့်အခြားမရှိမဖြစ်လိုအပ်သောကုန်ပစ္စည်းများကိုအတွင်းပိုင်းကျေးရွာများသို့သယ်ယူပို့ဆောင်ရာတွင်ကူညီပေးခဲ့သော Mizo လူငယ်များသည်လူကြိုက်များလာသည်။
သောင်းကျန်းသူ
၁၉၆၁ ခုနှစ်အောက်တိုဘာ ၂၂ ရက်တွင် Mizo အမျိုးသားအစာခေါင်းပါးမှုရှေ့မှောက် Mizo အမျိုးသားတပ် ဦး (MNF) ကိုနိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းသစ်အဖြစ်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ သတ်မှတ်ထားသောရည်မှန်းချက်မှာမီဇိုရမ်၏အချုပ်အခြာအာဏာလွတ်လပ်ရေးဖြစ်သည်။ ၎င်းသည်လက်နက်ကိုင်ပုန်ကန်မှုဖြင့် ၁၉၆၆ ခုနှစ်ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက် ကိုအစိုးရဆန့်ကျင် ပုန်ကန် မှုဖြင့် Aizawl၊ Lunglei၊ Chawngte, Chhimluang နှင့်အခြားနေရာများရှိအစိုးရအဆောက်အ ဦ များကိုတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ အိုင်ဇောလ်တွင်, 5 နှင့် 6 မတ်လ 1966 ရက်တွင်၏အစိုးရ အိန္ဒိယ ၏မြို့ဗုံးကြဲ အိုင်ဇောလ် Toofani နှင့် Hunter ဂျက်တိုက်လေယာဉ်များနှင့်အတူ ကဒီပထမဦးဆုံးအကြိမ်အိန္ဒိယသည်၎င်း၏နိုင်ငံသားများကြားတွင်မဆိုကြင်နာတဲ့လှုပ်ရှားမှုကိုချေမှုန်းရန်ရန်၎င်း၏လေတပ်အသုံးပြုခဲ့သည်။ “ နောက်တစ်နေ့မှာနာရီပေါင်းများစွာပိုမိုများပြားသောဗုံးပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးဒေါင်ဖူနှင့် Chhinga veng inရိယာရှိအိမ်အများစုကိုပြာထဲမှထွက်ခွာစေခဲ့သည်” ဟုအိုင်ဇောလ်ရှိအသက် ၆၂ နှစ်အရွယ် Rothangpuia ကပြန်ပြောပြသည်။ ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် မီဇိုအမျိုးသားတပ် ဦး အားတရားမ ၀ င်ခြင်းနှင့်နိုင်ငံအတွက်လိုအပ်မှုတိုးလာသည်။ ၁၉၇၁ ခုနှစ်၊ မေလတွင်မီဇိုခရိုင်ကောင်စီကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် ၀ န်ကြီးချုပ် အင်ဒီရာဂန္ဒီ နှင့်တွေ့ဆုံခဲ့ပြီးမီဇိုရမ်အားနိုင်ငံစုံအဖြစ်သတ်မှတ်ရန်တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ၁၉၇၁ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင်အိန္ဒိယအစိုးရမှမီဇိုတောင်တန်းများကိုပြည်ထောင်စုနယ်မြေအဖြစ်ပြောင်းလဲရန်ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် UT ၏တရားဝင်ကြေညာချက်ကို Mizoram အမည်ဖြင့်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ မီဇိုရမ်အား ပါလီမန် တွင်အမတ်နေရာနှစ်နေရာခွဲဝေပေးခဲ့သည်၊ တစ်ခုစီကို Lok Sabha နှင့် Rajya Sabha တို့တွင်တစ်နေရာစီထားရှိသည်။
မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မွေးဖွားခြင်း
ရာဂျစ်ဂန္ဒီ ကို ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယ ၀ န်ကြီးချုပ် ရာထူး၌ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏နိုင်ငံရေးတွင် ခေတ်သစ်တစ်ခုအစပြုခဲ့သည်။ Laldenga သည် ၁၉၈၅ ခုနှစ်ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ၀ န်ကြီးချုပ်နှင့်တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ နှစ် ဦး နှစ်ဖက်အကြားညှိနှိုင်းမှုစည်းမျဉ်းများကိုဖြေရှင်းခဲ့သည် ထို့ကြောင့် မီဇိုရမ်ငြိမ်းချမ်းရေးသဘောတူညီချက် ( မီဇိုရမ်သဘောတူညီချက်၊ ၁၉၈၆၊ အခြေချရေးစာချွန်လွှာ ) ဟုတရားဝင်စာရွက်စာတမ်းကိုထို့ကြောင့်မီဇိုအမျိုးသားတပ် ဦး နှင့်ပြည်ထောင်စုအစိုးရတို့က ၁၉၈၆ ခုနှစ်ဇွန်လ ၃၀ ရက်တွင်လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ လက်မှတ်ရေးထိုးသူများမှာအစိုးရကိုယ်စား MNF မှ Pu Laldenga ၊ အစိုးရကိုယ်စားပြည်ထောင်စုပြည်ထဲရေး ၀ န်ကြီး RD Pradhan နှင့်မီဇိုရမ်အတွင်းရေးမှူးချုပ် Lalkhama ။ မီဇိုရမ် 20 ဖေဖော်ဝါရီလ 1987 အပေါ်အိန္ဒိယဖက်ဒရယ်ပြည်နယ်ဖြစ်လာခဲ့သည်သို့မှသာအဖြစ်အသိအမှတ်ပြုသည့်အညီတစ်ဦးလိုအပ်ချက်ခဲ့
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ သမိုင်း ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ
ညားတော့ ဈေးသည်၊ ရွယ်တော့ မဟာနွယ်
ညားတော့ ဈေးသည်၊ ရွယ်တော့ မဟာနွယ် ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက်
မင်းမျိုးမင်းနွယ်နှင့် အိမ်ထောင်ပြုရန် မှန်းခဲ့သော်လည်း သာမန်ဈေးသည်တစ်ယောက်နှင့်သာ ညားခဲ့သကဲ့သို့ ကြီးကြီးကျယ်ကျယ် ရည်မှန်းထားသော်လည်း တကယ်ဖြစ်လာသောအခါတွင်မူ သာမန်မျှသာ ဖြစ်လာသည်။
ထန်းပင်ကုန်းရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်
ထန်းပင်ကုန်းရွာ (Htanpinkone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ပဲခူးမြို့နယ်၊ ကျောက်တန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၃၅၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်တန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၆၀၀ ဦး၊ မ ၃၉၁၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၅၁၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပဲခူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်ကောင်းရွာ၊ ဟိုပန်မြို့နယ်
ပန်ကောင်းရွာ (Pangkawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ ဟိုပန်မြို့နယ်၊ ပန်ရောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၄၄၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်ရောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၈၀ ဦး၊ မ ၁၈၀၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၆၈၇ ဦးနေထိုင်သည်။
အခအိုခဘူတာ
အခအိုခဘူတာ  (あかおか駅 အခအိုခ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခိုးချိခရိုင်၊ ခိုးချိမြို့၊ ခိုးနန်းတွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
တာမြင်စီးရွာ၊ လောက်ကိုင်မြို့နယ်
တာမြင်စီးရွာ (Tarmyinsee)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကိုးကန့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ လောက်ကိုင်မြို့နယ်၊ ညိုခွမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၆၂၁ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လောက်ကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထီးမှာ ခရိုင်၊ နိုင်ငံမှာ မင်း
ထီးမှာ ခရိုင်၊ နိုင်ငံမှာ မင်း သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ထီး၌ ခရိုင်သည် အချုပ်ဖြစ်သကဲ့သို့ နိုင်ငံ၌ မင်းသည် အချုပ် ဖြစ်သည်။
ယု (ခန)
ဟိရဂန တွင်　ゆ　သို့မဟုတ် ခတခန တွင်　ユ　 (ရောမအက္ခရာ yu ဖြင့် မှတ်သားသည်) သည် ဂျပန်ဘာသာစကား၏ ခနတစ်ခုဖြစ်ပြီး တစ်ခုချင်းစီသည် မိုရ တစ်ခုကို ကိုယ်စားပြုသည်။
ဘုရားကလေးရွာ၊ အုတ်တွင်းမြို့နယ်
ဘုရားကလေးရွာ (Hpayarkalay)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ အုတ်တွင်းမြို့နယ်၊ ဘုရားကလေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၉၁၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘုရားကလေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၄၂ ဦး၊ မ ၈၃၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၇၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အုတ်တွင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထသွားပြန်ကြည့်
ထသွားပြန်ကြည့် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ထသွားသည့်အခါတိုင်း မိမိပစ္စည်း တစ်စုံတစ်ရာ ကျန်မကျန် ပြန်ကြည့်ပါ။
ရွာသစ်ကြီးရွာ၊ မလှိုင်မြို့နယ်
ရွာသစ်ကြီးရွာ (Ywarthitgyi)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ မလှိုင်မြို့နယ်၊ မြင်းဦးလှည့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၄၀၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြင်းဦးလှည့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၀၄ ဦး၊ မ ၂၅၈၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၆၈၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မလှိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နန်းနောက်ရွာ၊ လွိုင်ကော်မြို့နယ်
နန်းနောက်ရွာ(Nannauk)သည် ကယားပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်ခရိုင်၊ လွိုင်ကော်မြို့နယ်၊ ပိန်းချစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၇၆၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်ကော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အခနိုဘူတာ
အခနိုဘူတာ  (赤野駅 အခနို - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခိုးချိခရိုင်၊ အခိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အိုးထိမ်းရွာ၊ စလင်းမြို့နယ်
အိုးထိမ်းရွာ (Oehtein)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ စလင်းမြို့နယ်၊ မင်းလျှင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၇၁၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မင်းလျှင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၇၈ ဦး၊ မ ၁၂၈၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထု−ဓမ္မရံ၊ ဉာဏ်−သဗ္ဗညု၊ အနု−အာနန္ဒာ
ထု−ဓမ္မရံ၊ ဉာဏ်−သဗ္ဗညု၊ အနု−အာနန္ဒာ၊ တန်ခိုး-​ရွှေစည်းခုံ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ပုဂံဘုရားတို့တွင် ထုထည်အကြီးမားဆုံးမှာ ဓမ္မရံဘုရားဖြစ်သည်၊ ဉာဏ်တော်အမြင့်ဆုံးမှာ သဗ္ဗညုဘုရား ဖြစ်သည်၊ အနုပညာလက်ရာ အမြောက်ဆုံးမှာ အာနန္ဒာဘုရား တန်ခိုး အကြီးဆုံးမှာ ​ရွှေစည်းခုံ​စေတီ ဖြစ်သည်။
ချင်းရွာ၊ အမရပူရမြို့နယ်
ချင်းရွာ (Chin)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးခရိုင်၊ အမရပူရမြို့နယ်၊ ချင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၅၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ချင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၄၀ ဦး၊ မ ၅၇၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၁၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ထန်းတောရွာ၊ ဘုတလင်မြို့နယ်
ထန်းတောရွာ (Htantaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ ဘုတလင်မြို့နယ်၊ ထန်းတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၂၅၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘုတလင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေတွင်းမြောင်ရွာ၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်
ရေတွင်းမြောင်ရွာ (Yaetwinmyaung)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်၊ အဂ္ဂရာပြည့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၈၂၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အဂ္ဂရာပြည့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၁၆ ဦး၊ မ ၁၇၃၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၄၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါင်းတည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အခမိဇုဘူတာ
အခမိဇုဘူတာ  (赤水駅 အခမိဇု - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခုမမိုတိုခရိုင်၊ အဆိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကံ့ကော်မြိုင်ရွာ၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်
ကံ့ကော်မြိုင်ရွာ'(Kantkawmyaing)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ ကမော့လဲ(မအဲ)(အလယ်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 221,931 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်သခွါး (မြောက်)ရွာ၊ ဆီဆိုင်မြို့နယ်
ပန်သခွါး (မြောက်)ရွာ (Pangthakhwar (North))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဆီဆိုင်မြို့နယ်၊ တောင် (အရှေ့)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၁၉၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင် (အရှေ့)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၁၆၀ ဦး၊ မ ၆၅၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၇၀၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆီဆိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုန်းစံရွာ
ကုန်းစံ အမည်ရှိသည်များမှာ
ကိုပေးစစ်တပ်အခြေစိုက်စခန်း
ကိုပေးစစ်တပ်အခြေစိုက်စခန်း သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ကိုပေးမြို့တွင် တည်ရှိသည့် စစ်တပ်အခြေစိုက်စခန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤစခန်းကို တမီကျားများလွတ်မြောက်ရေးတိုက်ပွဲစစ်သင်္ချိုင်း (Liberation Tigers of Tamil Eelam war cemetery) တွင် တည်ဆောက်ထားသည်။
သမိုင်း
၁၉၉၀ ခုနှစ်အစောပိုင်းတွင် တမီကျားများလွတ်မြောက်ရေး ( Liberation Tigers of Tamil Eelam (LTTE) ) အဖွဲ့သည် ပုန်ကန်ကာ ဂျက်ဖနာကျွန်းဆွယ်ရှိ  Valikamam ဒေသကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ သူတို့သည် ကိုပေးမြို့၌ သူတို့၏ သူရဲကောင်းများ (maaveerar) အတွက် မြှုပ်နှံရာသင်္ချိုင်းကို (thuyilum illam) ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၅ ခုနှစ် သီရိလင်္ကာစစ်တပ်သည် Valikamam ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ထွန်စက်များကို အသုံးပြုကာ သင်္ချိုင်းကို ဖျက်ဆီးခဲ့ကြသည်။  နော်ဝေငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များသည် ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့ပြီးနောက်တွင် LTTE အဖွဲ့သည် ကိုပေးမြို့ရှိ သူတို့၏ စစ်သင်္ချိုင်းများကို ပြန်လည်ကာ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။   ၂၀၀၉ ခုနှစ် မေလတွင် သီရိလင်္ကာစစ်တပ်သည် LTTE ကို အနိုင်ယူလိုက်ကာ သီရိလင်္ကာပြည်တွင်းစစ်ပြီးဆုံးသည်။ ထို့နောက်တွင် သီရိလင်္ကာစစ်တပ်သည် LTTE ၏ စစ်သင်္ချိုင်များနှင့် အခြားသော LTTE အဖွဲ့ဝင်များ၏ ကျဆုံးမှုအမှတ်တရများကို ထပ်မံဖျက်ဆီးခဲ့ပြန်သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် သီရိလင်္ကာအစိုးရသည် ကိုပေးစစ်သင်္ချိုင်းကို ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။ သင်္ချိုင်း၌ အုတ်ဂူ ၂၀၀၀ ရှိသည်။ ထိုမြေနေရာပေါ်တွင် စစ်တပ်သည် စစ်တပ်အခြေစိုက်စခန်းအဆောက်အဦကို စတင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် သီရိလင်္ကာစစ်တပ် တပ်ခွဲ (၅၁) ၏ ရုံးချုပ်အသစ်ဖြစ်လာခဲ့ပြီး သီရိလင်္ကာစစ်တပ်အကြီးအကဲ Jagath Jayasuriya က တရားဝင်ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ စစ်အခြေစိုက်စခန်းများ