cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဝင်းမင်းသန်း
သူမ၏ အတွေးအခေါ်
ဝင်းမင်းသန်းသည် ခရမ်းရောင်လွင်ပြင် ရုပ်ရှင် တစ်ကားတည်းနှင့် နေ့ချင်းညချင်းဆိုသလို ကမ္ဘာကျော်လာခဲ့ပေသည်။ သို့သော် သူမသည် အမေရိကန်၌ ရုပ်ရှင်မင်းသမီးတစ်ဦး အဖြစ် ဆက်လက်လုပ်ကိုင်ရန် ဆန္ဒလုံးဝ မရှိ။ သီဟိုဋ္ဌ်မှ အင်္ဂလိပ်သတင်းစာ တစ်စောင်ကမူ ဝင်းမင်းသန်း၏ ကိုယ်အလှကို ရယူရန် ရေကူးအဝတ်အစားဖြင့် ဓာတ်ပုံရိုက်ရန် တောင်းပန်ခဲ့သည်။ ထိုအခါ သူမက "ဒါဟာ မြန်မာထုံးစံ မဟုတ်ပါဘူး။ အလွန်ဝမ်းနည်းပါတယ်။ နောင်ကိုလည်း ဘယ်အခါမှ ရေကူးအဝတ်အစား ဝတ်ပြီး ဓာတ်ပုံရိုက်မယ်လို့ ကျမ စိတ်မကူးမိပါဘူး။ ဒီလိုသာ မလုံ့တလုံ အဝတ်အစားမျိုးနဲ့ ဓာတ်ပုံရိုက်ခွင့်ပြုမယ်ဆိုရင် ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီသူဋ္ဌေးက အူမြူးနေမှာပေါ့" ဟု အင်္ဂလိပ်လို ပြန်ပြောခဲ့ကြောင်း သိရလေသည်။
သို့ရာတွင် သူမရိုက်ကူးသော ဇာတ်ကားအဘို့ ကြော်ငြာရန်အတွက် ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကြီးက အတန်တန် တောင်းပန်ရာ အနောက်တိုင်း ရေကူးအဝတ်အစားနှင့် မဟုတ်ဘဲ မြန်မာများ ရေချိုးပုံ ဓလေ့ထုံးစံအတိုင်း ထမီကို ရင်လျှား၍ ရန်ကုန်တွင် ဓာတ်ပုံရိုက်ခွင့် ပေးခဲ့သည်။
မူလ ဝတ္ထုရင်း၌ ခရမ်းရောင်လွင်ပြင်တွင် ဇာတ်လိုက်မင်းသမီးလုပ်သူသည် အဝတ်အစား မလုံ့တလုံ ဝတ်ဆင်၍ ရေချိုးသည့် အခန်းများ အတော်ပင်ရှိခဲ့သည်ဟု သိရသည်။ သို့ရာတွင် သူမ၏ ဣန္ဒြေစောင့်စီးမှု နှင့် ခေါင်းမာမှုတို့ကြောင့် ရေချိုးသည့် အခန်းများကို ရိုက်ကူးခွင့် လုံးဝမရခဲ့ရှာဘဲ ဝမ်းနည်းစွာ ချန်လှပ်ထားခဲ့ရသည်ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ သူမ ဘိလပ်တွင်ရိုက်ကူးနေစဉ် အားလပ်ခွင့်ရသောအချိန်၌ မြန်မာပြည်သို့ ခေတ္တပြန်ရန် စီစဉ်လျက်ရှိသည်။ ထိုအချိန်တွင် အိန္ဒိယမှ `ဘုံဘိုင် ကရိုနီကယ်´သတင်းစာကြီး၏ သတင်းထောက်က သူမအား တွေ့ဆုံပြီးလျှင် ခရမ်းရောင်လွင်ပြင် ပြီးနောက် ဟော်လီးဝုဒ် တွင် ဆက်၍ ဇာတ်ကားများ ရိုက်ကူးဦးမည်လား မေးသည်။ ထိုအခါ သူမက ဤသို့ ဖြေကြားခဲ့သည်။
"ကျမ ရုပ်ရှင်မင်းသမီး ဆက် မလုပ်ချင်ပါဘူး။ ဘာဖြစ်လို့လည်း ဆိုတော့ အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ပညာသည်တို့၏ ဘဝဟာ သဘာဝတယ်ပြီးတော့ မကျလှတဲ့အပြင်၊ ဟန်ဆောင်မှုတွေက များလွန်းလို့ပါဘဲ။ နောက်ပြီးတော့ သူတို့ ဟောလီးဝုဒ်က ဣတ္ထိယ အသွင်အပြင် ဆိုတဲ့ မက်လုံးပေးမှုတွေကို (Glamour)ရောင်းကုန်အနေမျိုးနှင့် ဘန်းပြစေချင် လွန်းတော့ ကျမတို့လို မြန်မာ အမျိုးသမီးများနှင့် နဲနဲမှ မကိုက်ပါဘူး။ ကျမအဖို့ဆိုလျှင် အမေရိကန်ကချေသည် တို့ရဲ့ အလေ့ဖြစ်တဲ့ ခြေဖော် ပေါင်ဖော် အလုပ်တွေကို အရှက်ကင်းမဲ့တယ်လို့ အယူအဆ ရှိနေတော့ ခက်တာပေါ့" ဟု ဖြေခဲ့သည်။
ပြည်သူ့ဂျာနယ် အား တရားစွဲခြင်း
ပြည်သူ့ဂျာနယ် အတွဲ (၅)၊ အမှတ် (၁၂)၊ ၁၉၅၇ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်ထုတ် နေ့စဉ်သတင်းစာကဏ္ဍ၌ မပြေးသော် ကန်ရာရှိပါလို့ ဆောင်းပါးတွင် အပြာရောင်မယ်ဟု ရည်ညွှန်းရေးသားသောကြောင့် အယ်ဒီတာအား ပုဒ်မ (၅၀၀)၊ အသရေဖျက်မှုဖြင့် အရေးယူရန် ဝင်းမင်းသန်းက တိုင်ကြားသည်။ ရန်ကုန်အရှေ့ပိုင်းနယ်ပိုင် ရာဇဝတ်တရားသူကြီးရုံး၌ အမှုရင်ဆိုင်ရာ နှစ်ဖက်ညှိနှိုင်းပြီး အမှုကျေအေးလိုက်သည်။
မိသားစုဘဝ
မင်းသမီး ဝင်းမင်းသန်းသည် တစ်ကားတည်းသော ရုပ်ရှင်ကို ရိုက်ကူးပြီး ၁၉၆၄ ခုနှစ် အသက်၃၁နှစ်တွင် ကျန်ရှိသောသားနှင့်အတူ Australia သို့အပြီးတိုင် သွားရောက်နေထိုင်ခဲ့သည်။
ကော့ဘိန်းရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
ကော့ဘိန်းရွာ(Kawtbein)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ကော့ဘိန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၆၃၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကော့ဘိန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၂၅၈၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၀၉၉၇ ဦး နေထိုင်သည်။ ၁.၃၈ ဧကကျယ် အထက-ကော့ဘိန်း ရှိသည်။ ကျိုက်ဗုဒ္ဓသီရိဒီပစေတီကို တည်ထားကိုးကွယ်သည်။ မဟာဝိဟာရပရိယတ္တိကျောင်းတော်ကြီးတွင် ဘဒ္ဒန္တဝဏ္ဏကဆရာတော် ကျောင်းထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂျောင်ဘုတ်ရွာ၊ ဆော့လော်မြို့နယ်
ဂျောင်ဘုတ်ရွာ(Jawngboke)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဆော့လော်မြို့နယ်၊ ပရှဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၅၂၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပရှဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၂ ဦး၊ မ ၁၈၁ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၀၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆော့လော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်ကြီး တန်ဆောင်တိုင် မီးပုံးပျံပွဲတော်
တောင်ကြီး တန်ဆောင်တိုင် မီးပုံးပျံပွဲတော်သည် ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ကြီးမြို့တွင် နှစ်စဉ် တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်နေ့ အနီးဝန်းကျင်၌ ကျင်းပသည့် ရိုးရာပွဲတော် တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ မီးပုံပျံပွဲတော်တွင် နေ့မီးနှင့် ညမီးဟူ၍ နှစ်မျိုးခွဲကာ ပြိုင်ပွဲများ ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ နေ့ပိုင်း အလှလွှတ် မီးပုံးပျံများသည် အများအားဖြင့် တိရစ္ဆာန် ရုပ်ပုံများ ဖြစ်ပြီး ညလွှတ်မီးပုံပျံများတွင်မူ ညမီးကြီးနှင့် စိန်နားပန်ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိသည်။ ညမီးကြီးမှာ မီးပုံပျံအောက်ဆွဲတွင် ယမ်းခွေပါဝင်ပြီး မီးပုံပျံ ပျံတက်သည့် ကာလအတွင်း မီးရှူးမီးပန်းများပစ်လွှတ်ကာ ညမြင်ကွင်းကို အလှဆင်ကြသည်။ စိန်နားပန်မှာမူ မီးပုံပျံ အပြင်ကိုယ်ထည်ပေါ်နှင့် အောက်ဆွဲတွင် မီးပုံးအရောင်အမျိုးမျိုးဖြင့် ရုပ်ပုံများသော်လည်းကောင်း စာလုံးများသော်လည်းကောင်း ပုံဖော်ကာ လွှတ်တင်ကြသည့် မီးပုံပျံ အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။
ကပ္ပလီကျွန်း
ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ နာဂရေအငူ၏ တောင်ဘက် မိုင် ၁၆၀ ခန့်အကွာ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ မဒရပ်ကမ်းရိုးတန်း၏ မိုင် ၁၇၀ ခန့်အကွာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် အတွင်း၌ရှိသော ကပ္ပလီကျွန်းခေါ် အန္ဒမန်ကျွန်းစုမှာ နာဂရေငူနှင့် ဆူမတြားကျွန်းရှိ အချင်အငူစပ်ကြားတွင်ရှိသော ကျွန်းစုတန်းတွင် အကြီးဆုံးကျွန်းဖြစ်သည်။ ထိုကျွန်းစုတန်းမှာ အမှန်အားဖြင့် ဟိမဝန္တာတောင်ဆွယ်မှ ဖြာဆင်းလာသော ရခိုင်ရိုးမတောင်တန်း၏ ပင်လယ်တွင်းရောက် ကုန်းမြင့်တန်း၏ အဆက်ပင်ဖြစ်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး မဖြစ်မီက မြန်မာနိုင်ငံမှ တစ်သက်တစ်ကျွန်းပို့ခြင်းခံရသော အကျဉ်းသားများကို ထိုကျွန်းသို့ပို့သောကြောင့် ထိုကျွန်းစုကို တစ်ကျွန်းဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ကပ္ပလီလူပုများနေသည်ကို အကြောင်းပြု၍လည်း ကပ္ပလီကျွန်းဟုလည်း တွင်သည်။
ကပ္ပလီကျွန်းစုတွင် ကျွန်းကြီးကျွန်းငယ် အစုစုပေါင်း ၂၀၄ ကျွန်း ပါဝင်သည်။ ထိုကျွန်းစုသည် မြောက်မှ တောင်သို့ မိုင် ၂၀၀ ခန့် ရှည်လျား၏။ မြောက်ဘက်ရှိ ကျွန်းကြီးကို ကပ္ပလီကျွန်း၊ သို့မဟုတ် အန္ဒမန်ကျွန်းကြီးဟုလည်းကောင်း၊ တောင်ဘက်ရှိ ကျွန်းကြီးကို ကပ္ပလီကျွန်းငယ်၊ သို့မဟုတ် အန္ဒမန်ကျွန်းငယ်ဟုလည်းကောင်း ခေါ်သည်။ ကျွန်းငယ်ကလေးတို့တွင် မြောက်ဘက်စွန်းရှိ ကိုကိုနှင့် လင်ဖောကျွန်းများ၊ ကျွန်းကြီး၏ အနောက်ဘက်ရှိ အင်တာဗျူးကျွန်း၊ အရှေ့ဘက်ကမ်း အနီးရှိ ရစ်ချီကျွန်းစု၊ တောင်ဘက်ဖျားရှိ ရတ်တလန်နှင့် မြောက်ဆင်တီနယ်ကျွန်းတို့ ထင်ရှားသည်။
ကပ္ပလီကျွန်းကြီးကို ကျွန်းကြီးတစ်ကျွန်းတည်ဟု ယူဆရန် ဖြစ်သော်လည်း ကျဉ်းမြောင်းလှသော ဆားငန်ရေကြောင်း၍ ငယ်ကလေးများ ဖြတ်စီးနေသောကြောင့် ကျွန်းလေးကျွန်း ရှိသည်ဟု ယူမှတ်ကြသည်။ ယင်းတို့မှာ မြောက်အန္ဒမန်၊ အလယ် အန္ဒမန်၊ ဗာရာတန်းနှင့် တောင်အန္ဒမန်တို့ ဖြစ်သည်။ တောင်မှမြောက်သို့ (ရတ်တလန်ကျွန်း အပါအဝင်) မိုင် ၁၆၀ ရှည်လျား၍ အရှေ့နှင့်အနောက်တွင် တစ်ဖက်ပင်လယ်မှ တခြားတစ်ဖက်သို့ မည်သည့်နေရာမျှ မိုင် ၂၀ ထက်ပို၍ မကျယ်ဝန်းပေ။ ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းမှာ များစွာ ကွေ့ကောက်၍ သင်္ဘောများခိုလှုံနိုင်သည့် အကွေ့အကောက်များရှိသည်။ အန္ဒမန်ကျွန်းငယ်မှာ ရတ်တလန်ကျွန်း၏ တောင်ဘက် မိုင် ၃၀ အကွာတွင် ရှိ၏။ တောင်မှမြောက်သို့ ၂၆ မိုင်ရှည်ပြီးလျှင် အရှေ့မှ အနောက်သို့ ၁၆ မိုင်ကျယ်သည်။
မြေမျက်နှာပြင်မှာ တောင်ကုန်းထူထပ်၍ တစ်သက်တစ်ကျွန်းတို့ စတည်းချနေထိုင်ရာဒေသမှအပ တစ်ကျွန်းလုံးတွင် အပူပိုင်းသစ်တောများဖြင့် လွှမ်းမိုးလျက်ရှိသည်။ တောင်ကုန်းတို့မှာ မြောက်မှတောင်သို့ တန်းလျက်ရှိကြသည်။ အရှေ့ ဘက်တွင် ပိုမိုမြင့်၍ အနောက်ဘက်၌ နိမ့်သည်။ ထိုကျွန်းစုရှိ တောင်ထိပ်များမှာ မြောက်အန္ဒမန်ရှိ ဆက်ဒဲတောင်ထိပ် ၂၄၀၂ ပေ၊ အလယ်အန္ဒမန်ရှိ ဒီယဗိုလိုတောင်ထိပ် ၁၆၇၈ ပေ၊ တောင်အန္ဒမန်ရှိ ဟဲရီးယက်တောင်ထိပ် ၁၁၉၆ ပေတို့ ဖြစ်သည်။
ပူနွေး၊ စွတ်စို၊ ထိုင်းမှိုင်းသော အပူပိုင်းရာသီရှိ၍ နှစ်တိုင်းလိုပင် အပူ၊ အအေး ခြားနားချက်တို့မှာ တသမတ်တည်းကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ အအေးဆုံးအချိန်မှာ ဇွန်လနှင့် ဖေဖော်ဝါရီလတို့ဖြစ်၍ အပူဆုံးအချိန်မှာ မတ်လ၊ ဧပြီလနှင့် မေလတို့ဖြစ်သည်။ ပျမ်းမျှအားဖြင့် အအေးဆုံးဒီဂရီမှာ ဖာရင်ဟိုက် ၆၆.၇ မျှရှိ၍ အပူဆုံးဒီဂရီမှာ ဖာရင်ဟိုက် ၉၆ ဖြစ်သည်။ တစ်နှစ်တွင် ပျမ်းမျှခြင်းအားဖြင့် မိုးရေချိန် ၁၃၈ လက်မရွာသည်။ မိုးရာသီမှာ အနောင်တောင် မုတ်သုံရာသီလေတိုက်သည်။ မေလလယ်လောက်မှ နိုဝင်ဘာလလယ်လောက်ထိဖြစ်၍ ကျန်ခြောက်လမှာ သွေ့ခြောက်သော ရာသီဖြစ်သည်။ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်တွင် ဖြစ်ပေါ်တတ်သော ဆိုင်ကလုန်း အတွင်းဝိုက်လေဝဲမှာ ဤကျွန်းစုတောင်ဘက်လောက်မှ စတင်ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည်။
ဤကျွန်းနှင့်စပ်လျဉ်း၍ အစောဆုံးမှတ်သားချက်များကို ၈၇၁ ခုနှစ်လောက်က အရှေ့ပိုင်းသို့ ခရီးထွက်သော အာရပ်လူမျိုး ခရီးသည်နှစ်ဦး၏ မှတ်တမ်းတွင် တွေ့ရသည်၊ ပထမ ၁၀၀၀ စုနှစ်များတွင် တရုတ်နှင့် ဂျပန်လူမျိုးတို့သည်လည်း ဤကျွန်းစုအကြောင်းကို ကောင်းစွာသိကြသည်။ တရုတ်တို့က ဤကျွန်းစုကို ယန်ထိုမန်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဂျပန်တို့က အန္ဒဗန်ဟူ၍လည်းကောင်း အသီးသီး ခေါ်ကြသည်။ ကမ္ဘာကျော်ခရီးသည် မာကိုပိုလို၏ မှတ်တမ်းတွင်လည်း ဤကျွန်းများအကြောင်းကို ဖော်ပြထားသည်။ သို့ရာတွင် ဖော်ပြသည့်အကြောင်းအရာတို့မှာ တစ်ဆင့်ကြားများသာဖြစ်ခဲ့ဟန်တူသည်။
၁၈ ရာစုနှစ်များကုန်သည်တိုင်အောင် ဤကျွန်းစုများနှင့် ဆက်သွယ်မှုများ ရရှိရန် မည်သူမျှ ကြိုးစားခြင်း မရှိခဲ့ချေ။ သို့ရာတါင် ဤကျွန်းတစ်ဝိုက်တွင် ခရီးသွားသော သင်္ဘောသားများအတွက် ဘေးအန္တရာယ်များလှသောကြောင့် လော့ကွန်း ဝေါလစ် လက်ထက် ၁၇၈၈ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှ အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီသည် အာချီဗော်ဗလဲယားဆိုသူကို ဤကျွန်းစု၌ ကိုလိုနီတစ်ခု ဖွင့်လှစ်ရန် တာဝန်လွှဲအပ်ခဲ့သည်။ အလုပ်သမားများအဖြစ် အကျဉ်းသားများကို ပို့ပေးခဲ့သည်။ ကိုလိုနီကို ၁၇၈၉ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ယခု ပို့ဗလဲယားတွင် စတင်ခဲ့သည်၊ ၁၇၉၂ ခုနှစ်တွင် အခြေခံရေတပ်စခန်းတစ်ခု ဖွင့်လှစ်ရန် ရည်ညွှန်း၍ မြောက်အန္ဒမန်ကျွန်းရှိ ယခုပို့ကွန်းဝေါလစ်နေရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ကျန်းမာရေးနှင့် သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ရေး အခြေအနေ ဆိုးရွားသောကြောင့် အခြေခံ ရေတပ်စခန်းဖွင့်လှစ်ရန် အကြံကို ခေတ္တရုပ်သိမ်းပြီးလျှင် အကျဉ်းသားများအား အိန္ဒိယပြည်သို့ ပြန်ခေါ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် အနှစ် ၆၀ အတွင်း ဤကျွန်းတွင် အပြင်လူများ သွားရောက်နေထိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ချေ။ သို့ရာတွင် သင်္ဘောပျက် ကိစ္စများ မကြာခဏ တွေ့ကြုံနေသဖြင့် အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီသည် ဤကျွန်းစုကို ကိုလိုနီအဖြစ်ပြုလုပ်ရန် ပြန်လည် ဆောင်ရွက်ခဲ့လေသည်။ ၁၈၅၈ ခုနှစ် မတ်လတွင် ယခင်နေရာဟောင်းဖြစ်သော ပို့ဗလဲယားနေရာ၌ပင် အကျဉ်းသား တို့၏ စခန်းတစ်ခုကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခဲ့လေသည်။ ထိုအချိန်မှာ အိန္ဒိယ တပ်တွင်း သူပုန်ကြီးပြီးစဖြစ်၍ အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီတွင် မြောက်မြားလှသော တပ်တွင်း သူပုန်အကျဉ်းသားတို့အား နေရာချ ထားပေးရန် ပြဿနာနှင့် ရင်ဆိုင်နေခဲ့သဖြင့် အကျဉ်းသားတို့၏စခန်းကို ပိုလိုလျင်မြန်စွာ ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့ပေ သည်။
၁၈၂၄ ခုနှစ်တွင် ပထမအင်္ဂလိပ်မြန်မာစစ်ပွဲ ဖြစ်ပွားစဉ်က မြန်မာနိုင်ငံကို တိုက်ခိုက်ရန် စေလွှတ်သော အရှေ့အိန္ဒိယ ကုမ္ပဏီ၏ ဘင်္ဂလားတပ်မကြီးနှင့် မဒရပ်တပ်မမကြီးတို့သည် ရှေးဦးစွာ အန္ဒမန်ကျွန်းကြီးရှိ ပို့ကွန်းဝေါလစ်တွင် စုဝေးပြီးနောက်မှ ပင်လယ်ခရီးဖြင့် ရန်ကုန်မြို့သို့ ချီတက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။
လှမေရွှေရွာ
လှမေရွှေရွာ
ကနဘားရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အီစတာပွဲတော်နေ့
သခင်ယေရှု ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းကို အထိမ်းအမှတ် ပြုသော အားဖြင့် ခရစ်ယာန် အယူဝါဒ ထွန်းကားသော တိုင်းပြည်များ တွင် အီစတာပွဲတော်နေ့ကို ကျင်းပကြသည်။ အီစတာပွဲတော်ကို နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း တခမ်းတနား ကျင်းပကြသည်။ အီစတာပွဲတော် ကို အမြဲတမ်း တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ကျင်းပ ကြသည်။ သို့ရာတွင် မည်သည့်နေ့ရက်တွင် ကျသော တနင်္ဂနွေနေ့ဟူ၍ကား အတည် တကျ သတ်မှတ်ထား ခြင်း မရှိချေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် မတ်လ ၂၁ ရက်နေ့ လွန်လေပြီးသော ပထမဆုံး လပြည့်နေ့၏ နောက် ပထမဆုံး တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ကျင်းပရသော ထုံးစံအစဉ် အလာ ရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုကြောင့် အီစတာပွဲတော် အစောဆုံး ကျရောက်နိုင်သောနေ့မှာ မတ်လ ၂၂ ရက်နေ့ဖြစ်၍ နောက်အကျဆုံးနေ့မှာ ဧပြီလ ၂၅ ရက်နေ့ ဖြစ်လေသည်။ အီစတာပွဲတော်နေ့မှာ ရက်စွဲအတည်တကျ မဖြစ်ရကား အီစတာပွဲတော် မတိုင်မီနှစ် ပွဲတော်အပြီးတွင် ကျင်းပရသော အခြား အယူဝါဒဆိုင်ရာ ပွဲတော်များမှာလည်း ရက်စွဲအတည် တကျ မဖြစ်ချေ။ အီစတာပွဲတော်သည် ခရစ်ယာန်ပွဲတော်များ တွင် ရှေးအကျဆုံး ပွဲတော်ဖြစ်၍ အကြောင်းသုံးမျိုး အရင်းခံ ၏သည်။ ယင်းတို့မှာ (၁) ခရစ်တော် ရှင်ပြန် ထမြောက်သော နေ့၊ (၂) ခရစ်ယာန် ဝါကျွတ်သောနေ့၊ (၃) နွေကူးရာသီကို ကြိုဆို သောနေ့များ ဖြစ်လေသည်။ အီစတာပွဲတော်ကို နွေကူး ရာသီတွင် ကျင်းပလေ့ရှိကြသည်။ အီစတာပွဲတော်နေ့ ဟူ၍ မပေါ်ပေါက်မီ လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်းများစွာက လူများသည် နွေကူးရာသီရောက်ရှိလာသည်ကို ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ဖြစ်သော အားဖြင့် နွေဦးပေါက်တွင် ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲများကို ကျင်းပခဲ့ကြဘူး လေသည်။ ရာသီမှာလည်း အလွန် သာယာလှသည်။ ဤသို့ ပြုလုပ်ခြင်းမှာ နွေကူးရာသီကို လူ့လောကသို့ ပြန်လည်ပို့ ဆောင် ပေးတော်မူသော ဘုရားသခင်အား ဂုဏ်ပြုခြင်းဖြစ်၏။ ထိုခေတ်က လူများသည် နွေကူးရာသီ ကုန်ဆုံးသွား သောအခါ လွန်စွာ ဝမ်းနည်းကြေကွဲခြင်း ဖြစ်ကြပြီးလျှင် ကြည်နူးသာယာ လှသော နွေကူးရာသီကလေးသည် ကား ပြန်၍လာတော့မည် မဟုတ်ပြီ။ စိမ်းလန်းစိုပြည်သော မြက်ခင်းကလေးများကိုလည်း မမြင်ကြရတော့ပြီဟု များစွာ ယူကျုံးမရဖြစ်၍ နွေကူးရာသီကို တောင့်တကြသည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင်လည်း ဆောင်းရာသီ ဘီလူးကြီးသည် လှပသောနွေဦးမယ်ကို အတင်းအဓမ္မလုယူသွား လေပြီဟု ပူဆွေးခြင်းဖြစ်ကြလေသည်။ သို့ဖြစ်၍ နွေဦးမယ်ကို ပြန်ပေးပါမည့်အကြောင်း ဆောင်းဘီလူးကြီးအား တန်ဆိုး လက်ဆောင် အမျိုးမျိုး ပေးကြ၏။ နွေဦးမယ်ကို ပြန်လည်ရရှိ ကြသောအခါတွင်လည်း ဘီလူးကြီးအား ကျေးဇူးတင်သောအား ဖြင့် လက်ဆောင်ပဏ္ဏာများ ပေးကြလေသည်။ ထိုအလေ့အထ ကို တုယူ၍ သေခြင်းမှ ပြန်၍အသက်ရှင်သည့် နေ့ကိုအထိမ်း အမှတ်ပြုသော အီစတာပွဲတော်နေ့တွင်လည်း တစ်ယောက်မှ တစ်ယောက်သို့ လက်ဆောင်များ ပေးကမ်းသော အလေ့ကို ပြုလုပ်ကြသည်ဟု ယူဆရပေသည်။ ရှေးအခါက လူများ ကျင်းပခဲ့ကြသော နွေဦးပွဲတော်မှာ တစ်ကြိမ်လျှင် ရက်ပေါင်းများစွာ ကြာလေသည်။ ယခုခေတ်တွင် ပြုလုပ်ကြသော အီစတာပွဲတော်မှာကား ပထမတွင် တစ်ခါကျင်းပလျှင် ခုနစ်ရက်မျှ ကြာလေ သည်။ အီစတာပွဲ တော်အချိန်တွင် ခရစ်ယာန် အယူဝါဒီတိုင်း ပျော်ရွှင်မြူးတူးကြ လေသည်။ ရှေးအခါကပင် ပွဲတော်ရက်အတွင်း အလုပ်လုပ်ကိုင်ခြင်းကို တားမြစ်ထားခဲ့ကြ လေသည်။ အီစတာနေ့သည် ခရစ်ယာန်အယူ ဝါဒီများအဖို့ အလွန်တရာ ထူးမြတ်သောနေ့ ဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ ထိုနေ့တွင် ငွေဝယ်ကျွန်များကို ဘေးမဲ့လွတ်ခြင်း၊ မိမိတို့၏ ဟောင်းနွမ်းသော အဝတ်အစားများကို စွန့်ပစ်၍ သစ်လွင်သော အဝတ်တန်ဆာများကို ဆင်မြန်းခြင်း၊ အိမ်အသုံးအဆောင်ဟူသမျှကို အသစ်လဲလှယ်ခြင်းစသည်တို့ကို ပြုလေ့ရှိကြသည်။ အီစတာပွဲတော်တွင် ကြက်ဥများကို လက်ဆောင်ပေးသော အလေ့မှာလည်း ရှေးအခါကပင် ရှိခဲ့သည်။ ရှေးအခါက ကြက်မ များသည် ဥအနည်းငယ်မျှသာ ဥကြလေရာ ကြက်ဥသည် လူံးညြိုခည်းငသနတြိုညျျျဩ်ငတစ်စြြတ အသက်၏မူလအစဖြစ်သဖြင့် ထိုသဘောကိုဆောင်၍ ကြက်ဥ များကို လက်ဆောင်ရသောသူများမှာ လွန်စွာဝမ်းမြောက်ကြပေ သည်။ ယခုခေတ်တွင်ကား ကြက်ဥများကို အဖိုးတန် လက်ဆောင်ဖြစ်စေရန် တောက်ပသောအရောင်များဆိုး၍ လက်ဆောင်ပေးကြသည်။
မြက်
လူနှင့် တိရစ္ဆာန်တို့သည် မြက်ပင်များကို မှီ၍ အသက်ရှင်နေကြသည်ဟု ဆိုရချေမည်။ စပါးပင်၊ ရိုင်းစပါးပင်၊ မြင်းစားဂျုံပင်၊ မုယောပင်၊ နှံစားပြောင်းပင်၊ ဖူးစားပြောင်းပင်နှင့် ကြံပင်တို့သည် စင်စစ်အားဖြင့် လူတို့ စားသုံးရန်အတွက် ပြုပြင်ထားသောမြက်ပင်များ ဖြစ်ကြသည်။ မြက်ရိုင်းများမှာ ကျွဲ၊ နွား၊ သိုး၊ ဆိတ်တို့၏ အစာဖြစ်၍ ထိုတိရစ္ဆာန်များကို လူတို့ကတဖန် ပြန်လည်အသုံးချရသဖြင့် မြက်ယဉ်၊ မြက်ရိုင်းနှစ်မျိုးစလုံးသည် လူတို့အတွက် အလွန် အသုံးဝင်သော အပင်များ ဖြစ်ကြသည်။ ဤမျှမကသေးမြက်ပင်တို့သည် သစ်ပင်ကြီးများနှင့် အကြီးနှေးသော အပင်များ မြေဆီလွှာတွင် မြဲမြံစွာ အမြစ်မစွဲမီ မြေကြီးကို အမြစ်သေး အမြစ်မွှားတို့ဖြင့် စုချုပ်စည်းနှောင်ထားလေသည်။ မိုး၊ ရေ၊ လေတို့ကြောင့် မြေကြီးကို တိုက်စားသွားခြင်း၊ မြေကျွံခြင်းအန္တရာယ်တို့ကို မြက်ပင်များက ကာကွယ်ပေး၏။ ထိုကြောင့် မြက်ပင်များသည် သစ်ပင်ကြီးများ၏အမြစ်များကို ဖုံးအုပ်ကာကွယ်ထားလေသည်။ အဆောက်အအုံများ၊ လမ်းများ၊ ဝင်းခြံစည်းရိုးများ မြေထဲသို့ ကျွံကျ၍မသွားရအောင် မြက်ပင်များကပင် အခြေခံမြေကို ခိုင်မြဲစေလေသည်။ ပထမက သဘာဝ အလျောက် ပေါက်ရောက်လျက် ရှိနေသော ကမ္ဘာပေါ်ရှိ မြက်ခင်းကြီးများမှာ ရုရှနိုင်ငံရှိ စတက် မြက်ခင်း၊ မြောက်အမေရိကတိုက်ရှိ ပရေရီမြက်ခင်းပြင်၊ တောင်အမေရိကတိုက်ရှိ ပမ်းပပ် မြက်ခင်းနှင့် ဩစတြေးလီးယားတိုက်ရှိဒေါင်းမြက်ခင်းကြီးများ ဖြစ်သည်။ ဂရင်းလန်းကျွန်းနှင့် အန္တာတိကတိုက်တို့ကို ဖယ်လိုက်ပါက ဆာဗားနားမြက်ခင်းပြင်ကဲ့သို့သောမြက်ခင်းပြင်များတွင် မြက်ပင်တို့သည် အဓိကကြီးစိုးပြီး ကမ္ဘာ့ကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၄၀.၅ ရာခိုင်းနှုန်းရှိသည်ဟုဆိုသည်။ ဤကဲ့သို့ ကျယ်ပြန့်သော သဘာဝ မြက်ခင်းကြီးများ ရှိခြင်းကြောင့် ထိုတိုင်းပြည်များတွင် တိရစ္ဆာန်မွေးမြူခြင်းလုပ်ငန်းမှာ တိုးတက်လျက်ရှိသည်။ လယ်ယာစိုက်ပျိုး လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသော တိုင်းနိုင်ငံတို့တွင် ကျွဲစားကျက်၊ နွားစားကျက်များကို အထူးတလည် ထားရှိရသည်။ မြက်စိုများကို အာဟာရဓာတ် မပျက်ပြားစေဘဲ ခြောက်သွေ့လာအောင် ပြုလုပ်ပေးနိုင်သည့်စက်ကို တီထွင်လိုက်ခြင်းဖြင့် ယခင်ကကဲ့သို့ လယ်လုပ်သူတို့သည် တိရစ္ဆာန်အစာအတွက် မပူပင်ရသည့်ပြင်၊ နိုင်ငံခြားမှ နှမ်းဖတ် ကဲ့သို့သော အစာများကို ဝယ်ယူရသည့် ကုန်ကျစရိတ်ကိုလည်း များစွာ သက်သာလာစေသည်။ မြက်ပင်များသည် မြေမရွေး၊ ရာသီဥတု အခြေအနေမရွေး ပေါက်ရောက်နိုင်သော အပင်များဖြစ်ရာ၊ အပူပိုင်းဇုန်၊ သမပိုင်းဇုန်၊ အအေးပိုင်းဇုန်စသည့် ဇုန်အသီးအသီးတို့တွင် အနှံ့အပြား တွေ့ရှိရသည်။ အပူပိုင်းတွင် အလွန်မြင့်မားသော ဝါးပင်ကြီးများနှင့် အခြားမြက်ပင်များကိုလည်းကောင်း၊ သမပိုင်းတွင် အလတ်စား မြက်ပင်များကိုလည်းကောင်း၊ အအေးပိုင်းရှိ ဆီးနှင်းအတိ ဖုံးလွှမ်းလျက်ရှိသော မြေပြင်တွင် ကပ်လျက် ပေါက်နေသည့် မှော်ပင်ကလေးများကိုလည်းကောင်း တွေ့ရှိရသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် မြက်ပင်မျိုးပေါင်း ၄ဝဝဝ ကျော်မျှ ရှိသည်။ ထို့ပြင် မြက်ပင်များသည် အပင်လောကတွင် ရှေးအကျဆုံးအပင်များထဲ၌ အပါအဝင်ဖြစ်၏။ မြေကျန်၊ မြေလပ်၊ မြေလွတ်များ၌လည်း မြက်ပင်များသာလျှင် အလျင်ဦးစွာ ပေါက်ရောက်ကြသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ နေပူရှိန်ပြင်းလွန်းသည့် အခါ၌ ဖြစ်စေ၊ ရာသီဥတုအေးမြလွန်းသည့်အခါ၌ ဖြစ်စေ၊ မြက်ပင်များသည် စိမ်းလန်းစိုပြည်နေရာမှ နွမ်းအိ၊ ရိယော်လာလျက် အရွက်များ ပျက်ကြွေကြလေသည်။ ယင်းတို့အရွက်များ ဆွေးမြည့်ကြခြင်းဖြင့် မြေဩဇာဓာတ်ကို ဖြည့်လောင်းပေးကြသည်။
မြက်ပင်မျိုးရင်း၏ ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ ဂရာမင်းနီအီး (Gramineae) ဖြစ်ပြီး မျိုးစိတ်ပေါင်း ၁၂၀၀၀ ထိရှိသည်။ မြက်ပင်နှင့် အခြားအပင်များ ကွဲပြားခြားနားချက်များမှာ မြက်ပင်တို့၏ ပင်စည်တွင် အဆစ်များရှိခြင်း၊ အဆစ်တစ်ဆစ်တွင် အရွက်တစ်ရွက်စီပင်စည်၏ တဖက်တချက်၌ ထွက်နေခြင်း၊ များသောအားဖြင့် မြက်ပင်တို့၏ ပင်စည်မှာ ခေါင်းပွ ဖြစ်ခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ အချို့မြက်ပင်မျိုး၌သာ ပင်စည်၏ အခေါင်းတွင် အနှစ်ပျော့ပျော့များပြည့်လျက် ရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။ မြက်ပင်များသည် အကြီးမြန်သော အပင်မျိုးဖြစ်၍ အချို့မြက်ပင်ကြီးများသည် ၂၄ နာရီ အတွင်း ၂ ပေမှ ၃ ပေကျော်အထိပင် မြင့်မားလာနိုင်ကြပေသည်။ ဝါးပင်ကြီးများဆိုလျှင် ၂ လ၊ ၃ လအတွင်း ပေ ၁ဝ အထိပင် ကြီးမြင့်၍လာသည်ကိုတွေ့ရှိရသည်။ ထို့ပြင် မြက်ပင်များသည်ရေ၊ မိုးပါးရှားသည့်ဒဏ်ကိုလည်း အထူးခံနိုင်ရည်ရှိကြပေသည်။ အချို့ ခြံဥယျာဉ်များ အတွင်း၌ မြက်ခင်းများကို ဂရုစိုက်၍ ပြုပြင်လျက် ထားရှိကြသည်။ အိမ်ရှေ့ မျက်နှာစာနှင့် အိမ်ဘေးတို့တွင် မြက်ပင်များကို တမင်တကာ စိုက်ပျိုးထား၍ ရေမှန်မှန်လောင်းပေးခြင်း၊ အရွက်များ တညီတညာတည်းရှိအောင် မြက်ဖြတ်စက်ဖြင့် ဖြတ်ပေးခြင်း၊ ဒလိမ့်တုံးဖြင့် လှိမ့်ပေးခြင်း စသည်တို့ကို အစဉ်တစိုက် ပြုလုပ်ပေးခြင်းဖြင့် အိမ်၏ တင့်တယ်ခြင်းကို ဆောင်ပေသည်။ သာမန်မြက်ပင်များအပြင် ငှက်မွှေး ငှက်တောင်ကဲ့သို့ အပွင့်များ ပွင့်တတ်သော မြက်ပင်များလည်း ရှိပေသေးသည်။ အချို့ခြံဥယျာဉ်များတွင် ဤမြက်လှပင်များကို ပန်းပင်၊ ပန်းခြံပင်များနှင့် ရောယှက်၍ အလှစိုက်ပျိုးထားတတ်ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြက်ပင်များ
နံ့ဝင်ခိုဒေါင်းရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုက်ကယ်လန်းစ်တူရော့ခ်
MLTR သည် နိုင်ငံအတော်များများတွင် ရွှေနှင့် ပလက်တီနမ် ဓာတ်ပြားများအဆင့် ရရှိသည်။ ဆုများစွာ သိမ်းပိုက်နိုင်သည်။ ယင်းတို့ထဲတွင် ဂျာမနီ RSH မှ ရွှေပရေးဆု (Gold Preis Award)၊ စင်ကာပူ၌ SEA ဂရမ်မီဆုပေးပွဲ ပေးသော တနှစ်တာ အကောင်းဆုံးဖျော်ဖြေမှုဆု (The Best Performing Act of the Year)တို့ ပါဝင်သည်။ ထို့ပြင်၊ သူတို့၏ သီချင်း ငါ့ကို မင်းနှလုံးသားဆီခေါ်သွား (Take Me to Your Heart)သီချင်းသည် အခကြေးငွေဖြင့် ဒေါင်းလုပ်ဆွဲရာ၌ ၆ သန်းကျော်သွား၍ ၂၀၀၆ ခုနှစ်၏ ဒေါင်းလုပ်အများဆုံး စင်ဂယ်ဆု (most downloaded single of the year 2006)ကို ရရှိသည်။ တီးဝိုင်းအဖွဲ့သည် တေးသံသွင်း (studio albums) ကိုးချပ်အပြင် များစွာသော လိုက်ရှိုးများနှင့် ဟစ်အဖြစ်ဆုံးအယ်လဘမ်များကို တေးသံသွင်းခဲ့သည်။ သူတို့၏ နောက်ဆုံး စတူဒီယိုအယ်လဘမ်မှာ အငြိမ် (Still) ဖြစ်ကာ၊ ၂၀၁၈ မတ် ၂၁ တွင် ဖြန့်ချိသည်။
အောင်မြင်မှုအထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်သောကာလ ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များနှင့် ၂၀၀၀ ပြည့်အစောပိုင်းနှစ်များတွင်၊ MLTR ကို အမေရိက၊ ယူကေ သို့မဟုတ် ဩစတြေးလျအပြင် မည်သည့် ခေတ်ပေါ် နာမည်ကြီးတီးဝိုင်းအဖွဲ့များလောက် (မသာတောင်မှ) ကောင်းပေသည် (as good (if not better) a band as any current big name group out of America or the UK or the Australia) ဟု ချီးမွမ်းအသိမှတ်ပြုခြင်း ခံရသည်။
တီးဝိုင်း၏ ဓာတ်ပြားလေဘယ် ဖြန့်ချိမှုများအရ၊ သူတို့၏ အသံသည် စကင်ဒီနေဗီယန်း အသံဩဇာနှင့် အင်တာနေရှင်နယ် ပေါ့ပ်သီချင်းတို့ ပြီးပြည့်စုံစွာ ဟန်ချက်ညီမျှမှုက တီးဝိုင်းအဖွဲ့ကို ဆွဲဆောင်မှုကောင်းသော လက်နက် ဖြစ်သည် ဆိုကြသော်လည်း၊ အဓိကအဆိုရှင်နှင့် တေးရေးဆရာ ဂျစ်ဆာ ရစ်ချာကမူ သဘောမတူဘဲ တေးဂီတသည် ပထဝီဝင်ဆိုင်ရာ ကန့်သတ်မှုများကို ငြင်းဆိုကြောင်း ပြောသည်။
အစပိုင်း— Michael Learns to Rock (၁၉၈၈–၁၉၉၂)
၁၉၈၈ တွင် သူ့သီချင်းများကို ဖျော်ဖြေရန် တီးဝိုင်းတခုကို ထောင်မည့် ရည်ရွယ်ချက်နှင့် အဆိုတော် ဂျစ်ဆာရစ်ချာသည် ဒိန်းမတ်၊ အားဟတ်မြို့တွင် သူ့ အထက်တန်းကျောင်းနေဘက်နှင့် ဒရမ်မာ ကယ်ရဲ ဝင်ချာကို ဆွယ်သည်။ နှစ်ဦးတည်းနှင့် အဖွဲ့မဖြစ်နိုင်သည်ကို သဘောပေါက်ရာ၊ ဂီတာသမား မစ်ကယ် လင့်ဇ်ကိုပါ ထပ်ဆွယ်သည်။ မစ်ကယ်မှာ ထိုစဉ်က သူ့အဖွဲ့ ရှိပြီး ဖြစ်ကာ၊ ရော့ကီးစတပ်နှင့်အတူ ရော့ခ်သီချင်းများ တီးခတ်နေသူ ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၈ မတ် ၁၅ တွင် လေ့ကျင့်ကြသော ပထမဦးဆုံးညတွင် သဘောပေါက်လာပြန်သည်က သူတို့ စတုတ္ထမြောက် ဂီတပညာရှင် တဦးလိုနေသေး၍၊ ဘေ့စ်ဂီတာပိုင်း၌ ပါဝင်ရန် နောက်ထပ် ဂီတာသမားတဦး ဖြစ်သူ စိုရင်မက်စင်းကို ထပ်ဆွယ်သည်။ မက်စင်းမှာ ပေါ့ပ်တီးဝိုင်းအတွက် လျောက်ပတ်သောရွေးချယ်မှု မဟုတ်သော်လည်း၊ ဒိန်းမတ်သီချင်းဆိုပြိုင်ပွဲနောက်ဆုံးအဆင့်ထိ ရောက်ခဲ့သော ဟစ်ဟော့အဖွဲ့၏ အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်ခဲ့သောကြောင့် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ရစ်ချာတွင် ယိုဖြစ်အောင် ထိုးရမည့် မူရင်းသီချင်းများစွာ ရှိနှင့်ပြီး ဖြစ်၍၊ သူတို့ မွေးရပ်မြို့ အားဟတ်ရှိ ရော့ခ်ဂရင်းပရစ် ပြိုင်ပွဲ ('Rock Grand Prix')သို့ ပို့ရန် ရည်ရွယ်ပြီး၊ အစမ်းတိတ်ခွေတခွေကို လျင်မြန်စွာ အသံသွင်းနိုင်ခဲ့ရာ၊ ၎င်းကို စာတိုက်က မပို့မီ နာမည်တလုံးကို ဖုတ်မီးပူတိုက် စဉ်းစားကြရသည်။ ရစ်ချာသည် ကျောင်း အင်္ဂလိပ်ဖတ်စာအုပ်ထဲက စာသားတကြောင်းလည်း တစိတ်တပိုင်းပါစေ၊ သူတို့ ပေါ့ပ်အဖွဲ့က ရော့ခ်တီးဝိုင်းပြိုင်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်သည့် သဘောလည်း တစိတ်တပိုင်းပါစေဟူ၍ မိုက်ကယ်လန်းစ်တူရော့ခ်ဟု ပို့သူနာမည်အဖြစ် ရေးလိုက်သည်။ လင့်ဇ်နှင့် ရစ်ချာက တီးဝိုင်းသည် မိုက်ကယ်ဂျက်ဆင်ကို အတုမှည့်ထားကြောင်း ဝန်ခံသည်။ “ရစ်ချာက မိုက်ကယ်ဂျက်ဆင်အကြောင်း တွေးမိတာလို့ ကျနော်ထင်တယ်၊ မိုက်ကယ်ဂျက်ဆင်ကို ပေါ့ပ်ဘုရင်ကြီးလို့ သမုတ်တယ်မဟုတ်လား၊ ရီတော့ ရီရတာ၊ ပေါ့ပ်ဘုရင်ကြီးက ရော့ခ်ဆိုနည်း သင်မယ်ဆို ဘယ်လိုနေမလဲ၊ စကားလုံးလှည့်ကြည့်တဲ့သဘောပါပဲ”ဟု လင့်ဇ်က ပြောသည်။ အင်တာဗျူးတွင် ရစ်ချာက “ဟုတ်ကဲ့၊ ဒါက ဘာနဲ့တူသလဲဆိုတော့ ဂျွန်နီက ဂျက်ဇ်ဂီတကို မုန်းတယ်၊ ဖရန်ကီက ဟောလီးဝုဒ်သွားတယ်ဆိုတာမျိုးနဲ့ တူနေတာပေါ့၊ အဟုတ်ပဲ၊ အဲဒီကတည်းက ကိုယ့်ကိုယ်ကို ဒီနာမည်ကြီးနဲ့ အကြိမ်ပေါင်းများစွာ သမုတ်ခံနေရတာ နောင်တရမိတယ်၊ ဒါပေမဲ့ ကျနော်တို့ မြန်မြန်ဆန်ဆန် ပေါက်ရောက်သွားတယ်၊ ဒါနဲ့လုံးထွေးနေခဲ့ပြီး၊ အချိန်ကြာလာတော့ ကျင့်သားရလာတယ်”ဟု ဖြေကြားသည်။
၁၉၈၈ မေ ၂၂ တွင် လေးဦးသားသည် အားဟတ်၌ သူတို့ ပထမဆုံး လူလုံးပြရှိုးပွဲကို အားဟတ်မြို့၏ အကြီးဆုံး ရိပ်သာလမ်း ရိုက်ဟူဆက် (Ridehuset)ရှိ ရော့ခ်ဂရင်းပရစ်၌ စတီးလေသည်။ အနိုင်ရသော အသင်းနှစ်သင်းထဲမှ တသင်းအနေဖြင့်၊ MLTR သည် ဇွန်လ ၂၀ တွင် အားဟတ် အောက်ဒိုးပွဲတော်၌ ထိုနွေရာသီတွင် ဖျော်ဖြေရာ၊ ပရိသတ် ၂၀ ဦးသာ တက်ရောက်သည်။ စိတ်ပျက်သွားမှုကို အင်ဖော်မေးရှင်း နေ့စဉ်သတင်းစာက အမည်မသိရသော အဖွဲ့သည် ကြီးကြီးကျယ်ကျယ် အံ့အားသင့်ရလောက်အောင် ဖျော်ဖြေပေးနိုင်သည်ဟု ဖော်ပြပေးခြင်းဖြင့် ဖာပေးသည်။ ၁၉၈၈ ဇူလိုင် ၃၀ တွင် အားဟတ် မူစီခပ် (Aarhus Musikhus)၌ မြို့က နှစ်စဉ်ကျင်းပမြဲ ဖြစ်သော နာမည်ကျော်အရည်အချင်းပြပြိုင်ပွဲ ‘တို့မှာ စင်ရှိတယ် - မင်းမှာ ဂီတရှိလား’ (We Have The Stage – Do You Have The Music?) ၌ ဝင်ပြိုင်ရာ အနိုင်ရသည်။
ပြိုင်ပွဲ၏ အကဲဖြတ်သူတဦး ဖြစ်သူ၊ စကန်ဒါးဘော့မြို့၌ ဒိန်းမတ် စမတ်ကဲ့ ပွဲတော်၏ စပွန်ဆာလည်း ဖြစ်သူ ဂျင်းပီတာ အန်ဒါဆင်သည် အဖွဲ့၏ အရည်အချင်းကို သဘောကျမိသော်လည်း၊ ပရိုမဆန်သေးသည်ကို ကျေနပ်မှုမရှိရာ၊ တီးဝိုင်းအဖွဲ့၏ တောင်းဆိုမှုကြောင့် အဖွဲ့၏ မန်နေဂျာ လုပ်ရန် ဆုံးဖြတ်သည်။ မိုက်ကယ်လန်းစ်တူရော့ခ်သည် ဒိန်းမတ် ဓာတ်ပြားသွင်းကုမ္ပဏီများ(Danish record labels)ကို ဆွဲဆောင်နိုင်ရန် ရည်၍ ဂျုတလန်းမြို့(Jutland)အနှံ့ လိုက်ရှိုးတီးခြင်းနှင့် အသံသွင်းခြင်းတို့ကို ဆက်လက်ပြုလုပ်သည်။ ကြိုးပမ်းမှုများထဲ၌ လျှို့ဝှက်ချက်များအမည်ရ ဒက်ဘယ်အယ်လဘမ်အတွက် သီချင်း လေးပုဒ်ကို တီးဝိုင်းမှ ဖြန့်ဝေနိုင်ခဲ့ပြီး၊ လူငယ်လက်တက်လေးဦး လျှို့ဝှက်ချက် တီးဝိုင်းအသစ်များပေါ် စိတ်ဝင်စားလာအောင် ဒိန်းမတ်ရော့ခ်ကောင်စီက စုစည်းသော ဓာတ်ပြားခွေ ဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံးဝယ် ဒိန်းမတ်ဓာတ်ပြားသွင်းကုမ္ပဏီ မက်ဒလီနှင့် ၁၉၈၉ ဇန်နဝါရီတွင် စာချုပ်ချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော်ငြား၊ သူတို့ ပထမဆုံး အယ်လဘမ်ဖြစ်မည့် မိုက်ကယ်လန်းစ်တူရော့ခ်ကို ၁၉၉၁ စက်တင်ဘာတိုင်အောင် မဖြန့်ချိသေးသည်မှာ အမေရိကန်ဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ Impact Records ကြောင့် ဖြစ်ကာ၊ အမေရိကန်ထုတ်လုပ်သူများ ဖြစ်သော တိုနီ ပလူဆိုနှင့် စတိဗ်ဘာရီတို့ ပူးတွဲထုတ်လုပ်သော ပထမဆုံးအမေရိကန် ဆင်ဂယ် ဖြစ်သည့် ငါ့အိန်ဂျယ်ပြာ (My Blue Angel)အပါအဝင် အယ်လဘမ်မြောက်မြားစွာ ပါဝင်သော ဓာတ်ပြားကြောင့် နောက်ဆုတ်လိုက်သည်။
ငါ့အိန်ဂျယ်ပြာတေးက လေထဲတွင် ပျံ့လွင့်နေ၍ အမေရိကားတွင် ကြံရွယ်ထားသည့်အတိုင်းပွဲထွက်ခြင်း မပြုသော်လည်း၊ အယ်လဘမ်ထဲမှ နောက် ဆင်ဂယ်သီချင်း ဖြစ်လာမည့် သရုပ်ဆောင် (The Actor)သည် ဒိန်းမတ်ဇယား၌ တစ်ချိတ်ပြီး နော်ဝေ၊ ဆွီဒင်၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ မလေးရှား၊ စင်ကာပူနှင့် ဖိလစ်ပိုင်တို့တွင်လည်း ပေါက်သွားသည်။ ၁၉၉၂ ဇန်နဝါရီတွင်၊ အယ်လဘမ်သည် ဒိန်းမတ်ဇယားတွင် တစ်ချိတ်ပြီး၊ မကြာမီ ကော်ပီ ၂၅၀၀၀ ရောင်းရသည့် အာရှတွင် အောင်မြင်သွားကာ၊ အင်ဒိုနီးရှားတွင်မူ ရွှေအဆင့် ရလေသည်။
နိုင်ငံတကာသို့ ထိုးဖောက်ခြင်း— Colours, Played on Pepper & Paint My Love (1993–1996)
ပထမအယ်လဘမ်မှ ခွန်အားရသွားသော မိုက်ကယ်လန်းစ်တူရော့ခ်သည် ၁၉၉၃ အောက်တိုဘာတွင် ဒုတိယအယ်လဘမ် “အရောင်များ” (Colours) ကို ဖြန့်ချိရာ၊ ဓာတ်ပြားပေါင်း ၁.၁ သန်းကျော် ရောင်းရသည်။ အယ်လဘမ်တွင် အိပ်နေသောကလေး (Sleeping Child)၊ ၂၅ မိနစ်(25 Minutes)နှင့် နွေခေါင်ခေါင်မှာ(Out of the Blue) ဆင်ဂယ်များ ပါဝင်သည်။ အာရှသို့ ပထမဆုံး နယ်လှည့်ဖျော်ဖြေပွဲ ထွက်သည်။ ဘန်ကောက်ရှိ ဖီးဘတ် သံစုံခန်းမဆောင်၌ သူတို့၏ အင်အားတောင့်တင်းလှသော ပရိသတ် ၁၂၀၀၀ သို့ဖျော်ဖြေသည်။ ၂၅ မိနစ် ဖျော်ဖြေမှုအတွက် စင်ကာပူ SEA ဂရမ်မီဆုပေးပွဲ၌ ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် တနှစ်တာ အကောင်းဆုံးဖျော်ဖြေမှုဆု (The Best Performing Act of the Year)ကို လက်ခံရရှိပြီးနောက်၊ ၁၉၉၅ တွင် ဂျာမန်ရေဒီယိုစတေရှင် RSH (Radio Schleswig-Holstein)က မိန်းမရိုင်း (Wild Women) နှင့် ၂၅ မိနစ်ကဲ့သို့သော ရေဒီယိုပေါက်သီချင်းများအတွက် ရွှေပရေးဆု (Gold Preis Award) ပေးပြန်သည်။
၁၉၉၅ ဩဂုတ်တွင် မိုက်ကယ်လန်းစ်တူရော့ခ်၏ တတိယအယ်လဘမ် ငရုတ်ကောင်းများနှင့်ကခုန်ခဲ့ (Played on Pepper)ကို ဖြန့်ချိရာ၊ ဓာတ်ပြားပေါင်း ၁.၂ သန်းကျော် ရောင်းရသည်။ အယ်လဘမ်ပါ သီချင်းများတွင် ဒါကြောင့် (That's Why (You Go Away)) နှင့် တနေ့နေ့ (Someday)တို့ ပါသည်။ ပထမဆုံးအနေနှင့် တီးဝိုင်းသည် အယ်လဘမ်တခွေလုံးကို သူတို့ကိုယ်တိုင် အသံသွင်း ထုတ်လုပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ အယ်လဘမ် ရောင်းကောင်းစေရန်၊ အဖွဲ့သည် ဆယ်နိုင်ငံ၌ ရှိုး ၂၅ ပွဲ ဖျော်ဖြေသည်။ ထိုအယ်လဘမ်ထွက်လာမှ ယခုထက်ထိတိုင် အတိအကျမသိရသေးသောဈေးကွက်များဖြစ်သည့် ဘရာဇီး၊ တောင်အာဖရိက၊ အာရပ်နှင့် ဂျပန်အပါအဝင် အရှေ့ဖျား ၁၁ နိုင်ငံများထိ နာမည်ကျော်ကြားလာသည်။
ငရုတ်ကောင်းများနှင့်ကခုန်ခဲ့၏ အောင်မြင်မှုကို ချဲ့ထွင်ရန်နှင့် ခိုးကူးများကို နှိမ်နင်းရန်၊ မိုက်ကယ်လန်းစ်တူရော့ခ်သည် အပေါက်ဆုံးအယ်လဘမ် ဖြစ်သည့် ငါ့အချစ်ကိုဆေးခြယ် (Paint My Love)ကို ၁၉၉၆ အောက်တိုဘာတွင် အာရှတွင် အထူးဖြန့်ရာ၊ ကော်ပီပေါင်း ၃.၅ သန်း ရောင်းရလေသည်။ ငါ့အချစ်ကိုဆေးခြယ် သီချင်းသည် ဒိန်းမတ်အဆိုတော်များ ဒေါသီ အန်ဒါဆင်နှင့် မာတင်လော့ဖ်တို့ သီဆိုထားသော Kun med dig ၏ အင်္ဂလိပ်ဗားရှင်း ဖြစ်ကာ၊ ဂျစ်ဆာ ရစ်ချာက သီကုံးသည်။ ဗြိတိသျှတို့ထံမှ တရုတ်သို့ ဟောင်ကောင်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို လွှဲပြောင်းပေးအပ်သည့် အထိမ်းအမှတ်၊ ၁၉၉၇ ဇူလိုင် ၆ တွင်ကျင်းပသော ဟောင်ကောင်ဂုဏ်ပြု တီးဝိုင်းပွဲအတွက် သူတို့ကို ဖျော်ဖြေရန် ဖိတ်ကြားသည်။ ယင်းအယ်လဘမ်သည် တောင်အာဖရိကတနိုင်ငံတည်း၌ ကော်ပီ သုံးသိန်းခွဲကျော် ရောင်းချရပြီး တောင်အာဖရိကတွင် တေးသီချင်းဇယား၌ နံပါတ်တစ်ချိတ်သည်။
တီးဝိုင်းအဖွဲ့ကို နာမည်ပြန်ပေးခြင်း— Nothing to Lose, MLTR & Strange Foreign Beauty (1997–1999)
၁၉၉၇ စက်တင်ဘာတွင် သူတို့၏ စတုတ္ထစတူဒီယိုအယ်လဘမ် ဆုံးရှုံးဖို့မရှိ (Nothing to Lose)ကို ဖြန့်ချိရာ၊ ကော်ပီပေါင်း ၁.၁ သန်းကျော် ရောင်းရသည်။ ဖြစ်ပွားခဲ့သော အဖြစ်အပျက်တခုကြောင့် မိုက်ကယ်လန်းစ်တူရော့ခ်ကို အာရှ၌ ပိုကျော်ကြားအောင် စင်တင်ပေးလိုက်သလို ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၇ ဒီဇင်ဘာတွင် ဗီယက်နမ်၊ ဟနွိုင်း၌ ကျင်းပသော ဂီတပွဲအတွက် လက်မှတ်တုပေါင်း ၂၀၀၀၀ (အမှန်တကယ် ရောင်းချသော လက်မှတ်အရေအတွက်ထက် နှစ်ဆများနေ) ပလူပျံသွားပြီး၊ တီးဝိုင်းစနေချိန်၌၊ တရားမဝင်လက်မှတ်မိထားသော လူအုပ်ကြီးသည် ပြတင်းပေါက်များကို ဖြတ်၍ ခန်းမထဲ ဖောက်ဝင်ရန် ကြိုးစားကြရာ၊ အဓိကရုဏ်းထိန်း ရဲတပ်ဖွဲ့မှ ဖြိုခွဲခဲ့ရသည်။ ၁၉၉၈ ဇန်နဝါရီတွင် တောင်အာဖရိကသို့ ခရီးထွက်ကာ၊ ဂျိုဟန်နက်စဘတ်နှင့် ပရီတိုရီးယားမြို့တို့၌ ရုံလျှံ ဂီတပွဲတော်များတွင် ဖျော်ဖြေရာ၊ ဆုံးရှုံးဖို့မရှိသည် တောင်အာဖရိကတွင် တစ်ချိတ်ပြန်လေသည်။
၎င်းနောက်၊ တီးဝိုင်းအဖွဲ့ဝင်များသည် မိသားစုဝင်များနှင့် အချိန် ပြန်ပေး အနားယူကာ၊ အခြား ဖျော်ဖြေသူများနှင့် ပူးတွဲ အလုပ်လုပ်ခြင်းသော်လည်းကောင်း၊ သူတို့ကိုယ်ပိုင် ပရောဂျက်များကို တိုးတက်ကြံဆခြင်းသော်လည်းကောင်း ပြုသည်။ အဖွဲ့နာမည်ကို ပြန်ပေးရန် အားလုံး ဆုံးဖြတ်ကြရာ၊ ပိုရိုးစင်းမည့် MLTR ကို ပေးလိုက်သည်။ အနားယူနေစဉ်၊ ရစ်ချာသည် အဖွဲ့အတွက် သီချင်းသစ်များကို ရေးစပ်ရာ၊ ၎င်းတို့ထဲမှ တစိမ်းရပ်က အလှမယ် (Strange Foreign Beauty) သည် နောက်တွင် ၁၉၉၉ အပေါက်ဆုံး အယ်လဘမ်ထဲ ထည့်သွင်းရသည်။ MLTR က ပထမဆုံးကြိမ် လုပ်ဆောင်သော လုပ်ငန်းစဉ်တွင် သီချင်းကို အဖွဲ့ဝင်လေးဦးမှ သီးခြားစိတ်ကူးဖြင့် အသံသွင်းသီဆိုထားသော အကောင်းဆုံးအပိုင်းများကို စုပေါင်းပြီး ဖန်တီးသည်။ ဤအယ်လဘမ်တွင် သူတို့ ယခင်ပေါက်ခဲ့ပြီးသီချင်းများ၊ ပြန်လည် ပေါင်းစပ်ခြင်းသို့မဟုတ် မွမ်းမံခြင်း ပြုထားသော သီချင်းများ ပါဝင်သည်။ ၎င်းအပေါက်ဆုံးအယ်လဘမ်သည် ဆွီဒင်နှင့် ပေါ်တူဂီမှာကဲ့သို့ ဒိန်းမတ်၏ အရောင်းရဆုံးစာရင်းတွင် တစ်ချိတ်သွားကာ၊ ကော်ပီပေါင်း တသန်းနီးပါး ရောင်းချရကြောင်း စာရင်းပြသည်။
ဆိုရင်မက်စင်းထွက်ခွာခြင်းနှင့် အသစ်ထွက်အယ်လဘမ်များ— အပြာရောင်ညနှင့် ငါ့ကိုမင်းနှလုံးသားဆီခေါ်သွားBlue Night & Take Me to Your Heart (၂၀၀၀-၂၀၀၆)
၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင်၊ ဆိုရင်မက်စင်းသည် တကိုယ်တော် ရပ်တည်လိုသောကြောင့် အုပ်စုမှ ထွက်ခွာရန် ဆုံးဖြတ်သည်။ ကျန်အဖွဲ့ဝင် သုံးဦးမှာ အပြာရောင်ည အယ်လဘမ်ကို ထုတ်လုပ်ရာ၊ ဒိန်းမတ်တွင် ပလက်တီနမ် ရတော့မည်ထိ ပေါက်ကာ၊ အာရှတွင် ၁ သန်းကျော်အောင် ရောင်းကောင်းသည်။ နောက်တနှစ်တွင် MLTR ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိအနေဖြင့် ပေါ မာတင်ဘောဒီ ရေးသော မင်းသိသင့်တဲ့ တစုံတရာ (Something You Should Know) ကို ယခင် မဖြန့်ချိရသေးသော အသံသွင်းသီချင်းအနည်းငယ်နှင့် ထုတ်ဝေသည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်သော စာအုပ်အမည်မှာ ဘာလီမှာ မိုးဘယ်ခါမှ မရွာ(It Never Rains on Bali) ဖြစ်သည်။ ဤခေါင်းစဉ်ပေးရသည့်အကြောင်းမှာ ၁၉၉၅ ဘာလီဖျော်ဖြေပွဲစဉ်အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဖြစ်ရပ်ကို ညွှန်းသည်။ မိုးရွာမည့်အရိပ်အယောင်မပြဘဲလျက်၊ မခေါ်ဘဲရောက်လာသော မိုးကြောင့် ပွဲပျက်သွားသည်။ အပြာရောင်ညကို ဖြန့်ချိပြီးနောက်၊ တီးဝိုင်းသည် ရစ်ချာက သူ့ဆိုလိုအယ်လဘမ် ဂြိုဟ်ပြာ (Planet Blue)ကို အာရုံစိုက်နေရာ ရှည်ကြာစွာ ရပ်နားခဲ့သည်။ နောက်မှ သူတို့က ထိုအတောအတွင်း အဖွဲ့ကို ဖျက်သိမ်းလိုက်ရန် စဉ်းစားခဲ့သည်ဟု ဝန်ခံကြသည်။ အဆုံးစွန်ထိ သူတို့ တောင့်ခံကာ၊ သူတို့ အပေါက်ဆုံး အယ်လဘမ်ဖြစ်လာသည့် အချစ်သီချင်း ၁၉ ပုဒ် (19 Love Songs / Love Ballads)ကို ၂၀၀၂ တွင် ဖြန့်ချိလိုက်ရာ၊ ဒိန်းမတ်တွင် နံပါတ် ၂ ချိတ်လေသည်။
၂၀၀၄ တွင် အဖွဲ့ကို ပြန်စုစည်းပြီး MLTR အမည်ကို ပယ်ကာ၊ မိုက်ကယ်လန်းစ်တူရော့ခ် အယ်လဘမ်ဟူသော သူတို့၏ ၆ ခွေမြောက် အယ်လဘမ်အတွက် မူရင်းအမည်ကို ပြန်သုံး၍ အာရှတွင်မူ ငါ့ကိုမင်းနှလုံးသားလေးဆီခေါ်သွား အမည်ဖြင့် ဖြန့်သည်။ အယ်လဘမ်သည် အာရှဈေးကွက်ကို ရည်စူးသည်။ စင်ဂယ်သီချင်းဖြစ်သော ငါ့ကိုမင်းနှလုံးသားလေးဆီခေါ်သွားကို ဂျက်ကီ ချောင်က နှုတ်ဆက်အနမ်း (Goodbye Kiss "吻别")ဟု ပြန်ဆိုရာ၊ တရုတ်၊ ဟောင်ကောင်၊ ဗီယက်နမ်၊ ထိုင်းနှင့် ထိုင်ဝမ်၌ ရေပန်းစားသည်။ ၂၀၀၆ အကုန်တွင် ၎င်းစင်ဂယ်ကို အခကြေးပေးပြီး ဒေါင်းလုပ်ဆွဲရာ ၆ သန်းကျော်အောင် ရောင်းရသည့်အတွက် စံချိန်တင်သွားပြီး၊ ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဒေါင်းလုပ်အများဆုံး စင်ဂယ်အဖြစ် ဆုချီးမြှင့်ခံရသည်။ ကွမ်ကျိုးမြို့၌ ၂၀၀၅ နှစ်သစ်ကူးပါတီပွဲ၌ တရုတ်အဆိုတော် ဟူယင်ပင်းနှင့် တွဲ၍ ငါ့ကိုမင်းနှလုံးသားလေးဆီခေါ်သွားသီချင်းကို အင်္ဂလိပ်၊ တရုတ် တွဲဆိုခဲ့သည်။ အဖွဲ့သည် ထိုသီချင်းကို ကျော်ကြားသော လူငယ်အဖွဲ့ ရှင်ဟွာ(Shinhwa)၏ လိဒ်အဆိုတော် တောင်ကိုရီးယားစတား ရှင်ဟဲဆောင်း (Shin Hye-sung)နှင့်လည်း တွဲဆိုသည်။ ထိုအယ်လဘမ်သည် MLTR ကို အာရှ၊ အထူးသဖြင့် တရုတ်တွင် အကြီးအကျယ်အောင်မြင်စေသည့် အယ်လဘမ် တခွေ ဖြစ်လာသည်။
နောက်ပိုင်းလှုပ်ရှားမှု — ထာမြဲသက် Eternity (၂၀၀၇-၂၀၁၁)
၂၀၀၇ တွင် MLTR သည် ရှန်ဟိုင်းက ဖော်မြူလာဝမ်း၌ ဖျော်ဖြေသည်။ ၆ ကြိမ်မြောက် ရွှေစွန်ဆုပေးပွဲ၌လည်း ဖျော်ဖြေသည်။ ထိုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် MLTR သည် မိုက်ကယ်လန်းစ်တူရော့ခ် လိုက်ရှိုးအကောင်းဆုံးများကို ဖြန့်ချိသည်။ ဇူလိုင်တွင် ဟောင်ကောင်၊ ထိုင်ဝမ်၊ ထိုင်းနှင့် မလေးရှားတို့သို့ နယ်လှည့်ဖျော်ဖြေသည်။ ၎င်းအယ်လဘမ်သည် ဒီလမ်းကိုငါတယောက်တည်းလျှောက်အမည်ဖြင့်  ဖြန့်ပြီး၊ သူတို့ ငါ့ကိုမင်းနှလုံးသားလေးဆီခေါ်သွားနယ်လှည့်ရှိုးပွဲတုန်းက မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်များ၊ အထူးသဖြင့် ၂၀၀၅ စက်တင်ဘာတွင် အိန္ဒိယ၌ ဖျော်ဖြေထားသည်များ အဓိကပါဝင်သည်။ ၂၀၀၈ နိုဝင်ဘာတွင်၊ ၇ ခွေမြောက် အယ်လဘမ် ထာမြဲသက် (Eternity) ကို ဖြန့်သည်။ သူတို့ကိုယ်ပိုင် လွတ်လပ်သော ခေါင်းစဉ် MLTR Music ဟု ထိုးထားပြီး၊ ဒိန်းမတ် ခေါင်းစဉ် At:tack နှင့် ပူးတွဲထားသည်။ ဤအယ်လဘမ်၏ ထူးခြားချက်မှာ မစ်ကယ်လင့်ဇ် တဦးတည်းမူပိုင် ထုတ်လုပ်သော ပထမဆုံး MLTR အယ်လဘမ် ဖြစ်နေခြင်း ဖြစ်သည်။ ရောင်းအား သိပ်မပေါက်သော်လည်း၊ အယ်လဘမ်ထဲမှ ဒုတိယစင်ဂယ် အချိုမြိန်ဆုံး စပရိုက် (Sweetest Surprise) သည် ထိုင်းတွင် ဖြန့်ချိပြီး ပတ်နည်းငယ်အတွင်း နံပါတ် ၁ ချိတ်သည်။ နောက်တနှစ်တွင်၊ ဖိလစ်ပိုင် စစ်မှန်ရှိုးပွဲ၌ နှုတ်ဆက်သီချင်းအဖြစ် ထုတ်လွှင့်ပြသပြီးနောက်၊ ဒါကတော့ဟုတ်တုတ်တုတ် (It's Gonna Make Sense) သီချင်းသည် အာရှတွင် ရေပန်းစားသွားသည်။ အယ်လဘမ်ရောင်းအားကောင်းအောင် MLTR သည် ထာမြဲသက် အရှေ့တောင်အာရှရှိုးပွဲများ ပြုလုပ်သည်။ ထို့နောက် ပြည်ပတွင် အထူးသဖြင့် အရှေ့တောင်အာရှတွင် ဖျော်ဖြေပွဲများ ပိုမို ပြုလုပ်ရန် စိတ်ရှိလာသည်ဟု အဖွဲ့က ကြေညာသည်။
ထိတန်ချောင်းဖျားရွာ၊ အောက္ကဘာ
ထိတန်ချောင်းဖျားရွာ၊ အောက္ကဘာ
မိုက်ကယ်လန်းစ်တူရော့ခ်
နောက်ပိုင်းလှုပ်ရှားမှု — ထာမြဲသက် Eternity (၂၀၀၇-၂၀၁၁)
မိုက်ကယ်လန်းစ်တူရော့ခ်သည် မိခင်နိုင်ငံ ဒိန်းမတ်တွင် နယ်လှည့်ဖျော်ဖြေပွဲများ ပြုလုပ်ရာ၊ ၂၀၁၀ ဖေဖော်ဝါရီနှင့် မတ်တွင် လက်တန်းဖျော်ဖြေပွဲများဖြင့် အတန်သင့် အောင်မြင်မှု ရသည်။ ၂၀၁၀ ဇွန်တွင် အိန္ဒိယ မြို့ကြီးသုံးမြို့ မွမ်ဘိုင်း၊ ဒေလီနှင့် ဘန်ဂလော၌ နောက်ဆုံးထွက် ထာမြဲသက်အယ်လဘမ် အရောင်းမြှင့် ဖျော်ဖြေပွဲများ ပြုလုပ်သည်။ ၂၀၁၀ နောင်းပိုင်းတွင် ဒိန်းမတ်၌ လက်တန်းရှိုးပွဲများ ဆက်လက်ပြုလုပ်သည်။ ၂၀၁၀ ဒီဇင်ဘာတွင် တရုတ်ပြည်၌ လုပ်မည့် ဖျော်ဖြေပွဲအတွက် ၂၀၁၀ စက်တင်ဘာ ၂၇ မှ အောက်တိုဘာ ၁ ရက်ထိ တရုတ်နှင့် မကာအို၌ အရောင်းမြှင့်တင် ဖျော်ဖြေပွဲ လုပ်သည်။ ၂၀၁၀ ဒီဇင်ဘာတွင် ပေကျင်း၊ ရှန်ဟိုင်း၊ ကွမ်ကျိုး၌ ပထမဦးဆုံး နိုင်ငံတကာ လက်တန်းဖျော်ဖြေပွဲကို ဆက်လက် ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ မူလအဆိုတော် လီကျင် ဖျော်ဖြေသည့် သီချင်းတပုဒ်၏ အင်္ဂလိပ်ကာဗာဗားရှင်း နတ်သမီးပုံပြင် (Fairy Tale)ကို စီဒီထုတ်လုပ်ရာ၌ တခါတည်း ထည့်သွင်းဖြန့်ချိသည်။ ထို့နောက်ကား၊ ၂၀၁၁ နွေဦးတွင် ဒိန်းမတ်၌ လက်တန်းနယ်လှည့်ပွဲ နောက်တပွဲကို စီစဉ်ပြုလုပ်သည်။
ဝက်တောပြင်ကုန်ဘောင်ရွာ၊ ဇင်ချောင်း
ဝက်တောပြင်ကုန်ဘောင်ရွာ၊ ဇင်ချောင်း
ရေွှဥဒေါင်းရွာ၊ ဆုံကုန်း
ရေွှဥဒေါင်းရွာ၊ ဆုံကုန်း
NGC 48
NGC 48 သည် အင်ဒရိုမီဒါ ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီတစ်ခုဖြစ်ပြီး အလင်းနှစ် ၁၄၂ ± ၇၉ မီလီယံ ကွာဝေးသည်။
နေမျိုးသီဟပတေ့
နေမျိုး သီဟပတေ့ သည် ကုန်းဘောင်ခေတ် မြန်မာဘုရင့်တပ်မတော်၏ ဗိုလ်ချုပ်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။အလောင်းမင်းတရား၏ဒုတိယသားတော်ရှင်ဖြူရှင်မင်းလက်ထက်တွင်အယုဒ္ဓယသို့ ပထမဦးစွာဇင်းမယ်ကြောင်းချီ၍ ယခုထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းမှချီတက်ရသည်၊ အယုဒ္ဓယမြို့ပြင်တွင် မြန်မာနိုင်ငံတောင်ဘက် ထားဝယ်ကြောင်းချီရသော မဟာနော်ရထာတပ်နဲ့ ပေါင်းဆုံပြီးလျှင် အယုဒ္ဓယမြို့ကိုဆယ့်လေးလတိုင် ဝန်းရံတိုက်ခိုက်သည်၊ထိုအတွင်း မဟာအနော်ရထာ ဖျားနာ၍ကွယ်လွန်လျှင် တပ်နှစ်တပ်လုံးကို ဗိုလ်ချုပ်နေမျိုးသီဟပတေ့ တစ်ဦးတည်းသာ အုပ်ချုပ်ကွပ်ကဲ၍ အယုဒ္ဓယကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်အောင်မြင်လေသည်။
စွန်လွှတ်ကစားခြင်း
မြန်မာနိုင်ငံ၌ မိုးဦးရာသီ နေသာသော သညနေခင်းအချိန် တွင် ကောင်းကင်သို့ ကြည့်လိုက်လျှင် အရောင်မျိုးစုံရှိသော စွန် (လေတံခွန်)များကို တွေ့ကြရပေမည်။ ကလေးလူကြီးမရွေး စွန်ကို အပျော်လွှတ်ကစားကြသည်။ စွန်ကို ပုံအမျိုးမျိုးချိုး၍ လုပ်တတ်ရာ အဓိကအားဖြင့် ကုလားစွန်နှင့် မြန်မာစွန်ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိ၏။ ကုလားစွန်မှာ ဝါးခြမ်းတံငယ် နှစ်ချောင်းပါ၍ တစ်ချောင်းကို ကျောရိုးတံအဖြစ် ထားပြီးလျှင် အခြားတစ် ချောင်းကို ပထမဝါးခြမ်းတံ အထက်ပိုင်းနားတွင် ဖြတ်လျက် ကွေးထားသည်။ ကျောရိုးတံ ထိပ်နှစ်ဖက်နှင့် ကိုင်းတံ ထိပ်နှစ် ဖက်တို့ကို အစွန်းလေးဖက် အဖြစ်ထား၍ အရွယ်တော်သင့် အောင် ဖြတ်ထားသော စက္ကူပါးဖြင့် ဝါးခြမ်းတံများပေါ်တွင် ကော်နှင့်ကပ်ထားသည်။ ကျောရိုးတံနှင့် ကိုင်းတံ ဆုံသောနေရာ တွင် တစ်ချက်၊ ကျောရိုးတံပေါ်အောက်ဘက် အလေးချိန်မျှတ စေမည့်နေရာ၌ တစ်ချက်၊ ခွလျက် ဆိုင်းကြိုးတပ်ရသည်။ ယင်းသို့ ဆိုင်းကြိုးတပ်၍ပြီးလျှင် စွန်သည် လွှတ်ရန်အသင့် ဖြစ်သည်။
မြန်မာစွန်မှာ ကုလားစွန်မူအတိုင်းပင် ဖြစ်သော်လည်း အနည်းငယ်အနုစိတ်လျက် ပြုလုပ်ထားသည်။ မြန်မာစွန်သည် အပ်ခြည်ကြိုးများနှင့် အရိုးတံများကို ဆိုင်းထားခြင်း၊ အမြီးကို ရိုးရိုးအမြီးမျိုးမဟုတ်ဘဲ၊ ငကြင်းမြီးသဏ္ဌာန်တပ်ထားခြင်း စသည်မျှလောက်သာ ကုလားစွန်နှင့် ခြားနားသည်။ စွန်တွင် အမြီးရှည်ကြီးများ တပ်ပေးခြင်းမှာ လေထဲတွင် ငြိမ်၍နေစေ ရန်ပင်ဖြစ်သည်။ ကုလားစွန်မှာ လေးထောင့်ပုံ မကျတကျ ဖြစ်၍ မြန်မာစွန်၏ပုံမှာ ကုလားစွန်၏ ပုံထက်ရှည်သည်။ ကုလားစွန်သည် လေထဲ၌ ငြိမ်သက်စွာနေသည်။ ထို့ကြောင့် ကုလားစွန်ကို စွန်ဖြတ်ကစားရန် လွတ်ကြပြီးလျှင် မြန်မာစွန် ကိုမူ စိတ်ကူးဉာာဏ်အတိုင်း အမျိုးမျိုးသော ပုံသဏ္ဌာန်ပြုလုပ်၍ အလှလွှတ်ကြလေသည်။
ဖာရံနွဲ့ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စွန်လွှတ်ကစားခြင်း
စွန်များ လေထဲ၌ ပျံဝဲပုံမှာ ရွက်လှေ လွှင့်ပုံ၊ လေယာဉ် ပျံသန်းပုံကဲ့သို့ပင် ဖြစ်၏။ အများအားဖြင့် လေသည် မြေပြင် နှင့် မျက်နှာပြင်ညီ တိုက်ခတ်လေ့ရှိ၏။ လေညာမှနေလျက် ရစ်လုံးရှိကြိုးကို ဖြေလျှော့၍ စွန်ကို အထက်သို့လွှတ်လိုက် သောအခါ စွန်၏ အထက်သို့တွန်းတင်ပေးသည်။ ထို့ကြောင့် ပင် စွန်သည် အထက်သို့ မြင့်တက်နိုင်လေသည်။
စွန်လွှတ်ခြင်းမှာ ပျော်ရွှင်မှုသက်သက်အတွက် ကစားရန် သာမဟုတ်၊ သိပ္ပံပညာ၌လည်း အတော်ပင်အရေးကြီးသည့် လုပ်ငန်းတစ်ရပ် ဖြစ်ခဲ့ဘူးလေသည်။ ခရစ် ၁၇၄၉ ခုနှစ်တွင် အက်ဒင်ဗာရာမြို့မှ သိပ္ပံကဝိ တစ်ဦးသည် စွန်၌ အပူချိန်ပြဒါး တိုင်များကို ပူးတွဲ ထည့်ပေးလိုက်ခြင်းဖြင့် အထက်လေယူ၏ အပူချိန်ကို တိုင်းတာနိုင်ခဲ့လေသည်။ ၁၇၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗင်ဂျ မင် ဖရန်ကလင်သည် မိုးကြိုး ထစ်ချုန်းနေစဉ်အတွင်း စွန်ကို လျှပ်စစ်ပြက်ရာ တိမ်များဆီသို့ လွှတ်ကြည့်ခြင်းဖြင့် လျှပ်စစ် ပြက်ခြင်းသည်လည်း လျှပ်စစ်ဓာတ်ပင် ဖြစ်ကြောင်းကို သိခဲ့ရ ဘူးသည်။ စွန်များသည် မိုးလေဝသဌာနအတွက် လွန်စွာအသုံး ကျပေသည်။ စွန်တွင် မိုးလေဝသတိုင်းတာသော ကရိယာများ ကို ပူးတွဲတပ်ဆင်ပေးလိုက်ခြင်းဖြင့် အလိုရှိသည့် အတိုင်း အတာများကို သိနိုင်သည်။ ရိုးရိုးစွန်များအပြင် သေတ္တာ ပုံသဏ္ဌာန် စွန်များလည်းရှိသေးသည်။ ထိုစွန်တို့သည် ရိုးရိုးစွန် ထက်ပိုမို၍ လေးလံသောအရာဝတ္ထုတို့ကို သယ်ယူနိုင်လေသည်။ သိပ္ပံပညာ၌ အသုံးပြုသော စွန်များမှာ ကြီးမား၍ အတွဲများကို လည်း ပြုလုပ်ထားတတ်ကြသည်။ ထိုစွန်များကို ၁ဝ မိုင်မျှ ရှည်လျားသော ကြိုးဖြင့် အမြင့် ၅ မိုင် ခန့်တိုင်အောင် လွှတ် နိုင်ပေသည်၊ ကြိုးတံတားများ ပြုလုပ်ရာတွင် မြစ်တစ်ဖက်ကမ်း မှကြိုးကို အခြားတစ်ဖက်ကမ်းသို့ စွန်များဖြင့်ပို့ပေးနိုင်ပေသည်။ စွန်လွှတ်ခြင်းကို ကစားခြင်းတစ်မျိုးဟူ၍ ယူဆကြလေ သည်။ သို့ရာတွင် ရှေးအခါက ကိုရီးယားနိုင်ငံတွင် နှစ်သစ်ကူး အခါများ၌ ဘာသာရေးနှင့်စပ်ဆိုင်သည့် စွန်လွှတ်ပွဲကြီးများကို အကြီးအကျယ်ကျင်းပသော အစဉ်အလာ ရှိခဲ့လေသည်။ တရုတ် နိုင်ငံတွင်လည်း နှစ်တိုင်း ၉ လ၊ ၉ ရက်နေ့သည် စွန်လွှတ်ပွဲ တော်နေ့ဖြစ်လျက် ထိုနေ့ကို အားလပ်ရက် တစ်ရက်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၌ စွန်လွှတ်ကြသည်မှာ အလှ လွှတ်ရန်သာမဟုတ်၊ တစွန်နှင့် တစွန်ဖြတ်ရန်လည်း လွှတ်ကြ သည်။ အချို့အရပ်များတွင် စွန်ဖြတ်ပွဲများကို အကြီးအကျယ် ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ စွန်ဖြတ်ရန် အပ်ခြည်ကြိုးကို မှန်စာရည် ဖြင့် သုတ်လိမ်းပြီးလျှင် အခြောက်ခံထားသည် မှန်စာရည်ကို ဖန်မှုန့်နှင့် ကျွဲကော်ရည် ရောစပ်၍ ဖော်ယူသည်။ ထိုကြိုးကို စွန်ချင်းယှဉ်ပြိုင်၍ ဖြတ်ရာတွင် လေညာအရပ်ကို ရအောင်ယူ၍ အခြားစွန်ကြိုးကို ထိုးစိုက်ပြီး ဖြတ်တောက်ကြလေသည်။
စွန်းလွန်းဆရာတော်
စွန်းလွန်းဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် သက္ကရာဇ် ၁၂၃၉ ခုနှစ်၊ တစ်ပေါင်းလဆန်း ၂ ရက်၊ တနင်္လာနေ့ နံနက် ၃ ချက်တီးကျော်အချိန်၌ အထက်မြန်မာပြည်၊ မြင်းခြံမြို့အနီး စွန်းလွန်းရွာ အဖဦးသန့်၊ အမိ ဒေါ်တုတ်တို့မှ မီးရှူးသန့်စင် ဖွားမြင်တော်မူသည်။ ကျော်စောထင်ရှားသော နိမိတ်များကြောင့် မောင်ကျော်ဒင်ဟူ၍ အမည်ပေးခဲ့သည်။ မောင်ကျော်ဒင်ကို ငယ်စဉ်က မြင်းခြံမြို့မင်းကျောင်းဆရာတော်ထံ အပ်နှံ၍ စာပေ သင်စေခဲ့သော်လည်း၊ ပါရမီနုံ့သောကြောင့် စာကောင်းစွာ မတတ်မြောက်သည်နှင့် ၁၅ နှစ်အရွယ်တွင် မြင်းခြံမြို့ အရေးပိုင်ရုံး၌ ဝင်ရောက်အမှုထမ်းစေသည်။ အရွယ်ရောက်သောအခါ တစ်ရွာတည်းနေ မရွှေရီနှင့် သင့်မြတ်၍ သားသမီးငါးယောက် ထွန်းကားခဲ့၏။ လေးယောက်မှာ ငယ်စဉ်ကပင် ပျက်စီးသဖြင့် သားတစ်ယောက်သာ ရှိတော့သည်။ အသက် ၃ဝ အရွယ်တွင် အလုပ်မှ ထွက်ပြီးနောက် မိဘတို့၏လက်ငုတ် တောင်ယာအလုပ်ဖြင့် အသက်မွေးခဲ့လေသည်။
ဦးကျော်ဒင်သည် စာပေကျမ်းဂန်များကို မသင်ကြားရသော်လည်း၊ ကျွတ်ချိန်တန်သည့်အလျောက် ၁၂၈၁ ခုနှစ် တန်ခူးလမှစ၍ တရားအရသာကို ရှာခဲ့လေသည်။ ဦးကျော်ဒင်သည် ထွက်သက်၊ ဝင်သက်၊ အာနာပါဏ မှစ၍ ထိ၊ သိ၊ သတိ အစရှိသော တရားအားထုတ်မှုများကို သဒ္ဓါ ဝိရိယ၊ ဇွဲသန်သန်နှင့် နေ့ညမပြတ် အားထုတ်သွားရာ ၁၂၈၂ ခုနှစ်၊ ဝါဆိုလပြည့်ကျော် ၁၃ ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့ ည ၁ဝနာရီအချိန်တွင် ပထမအကြိမ် တရားထူးကို တွေ့ရလေသည်။ တစ်ဖန် ၁၂၈၂ ခုနှစ် ဝါခေါင်လပြည့်ကျော် ၁၃ ရက်၊ စနေနေ့ည ၁ဝ နာရီအချိန်တွင် ဒုတိယအကြိမ် တရားထူးကို တွေ့ရပြန်သည်။ ထို့နောက် ၁၂၈၂ ခုနှစ် တော်သလင်းလပြည့် ကျော် ၁၃ ရက်၊ တနင်္လာနေ့ည ၁ဝ နာရီအချိန်တွင် မိမိခန္ဓာကိုယ်၌ ပြင်းပြလှသော ဝေဒနာများကို ခံစားရပြီးနောက် တတိယအကြိမ်မြောက် တရားထူးကို တွေ့ရပြန်၏။
၁၂၈၂ ခုနှစ်၊ သီတင်းကျွတ်လပြည့်ကျော် ၁၃ ရက်၊ အင်္ဂါနေ့ ည ၁ဝ နာရီအချိန်တွင် စတုတ္ထအကြိမ်မြောက် တရားထူးကို တွေ့ရပြန်လေသည်။ ဤကား ထူးခြားချက်တစ်ရပ်ပင် ဖြစ်ပေသည်။
၁၂၈၂ ခုနှစ်၊ သီတင်းကျွတ်လပြည့်ကျော် ၅ ရက်နေ့တွင် ယာခင်းမှ နွားတစ်ရှည်းကို ဘေးမဲ့လွှတ်ခဲ့ ပြီးနောက် စွန်းလွန်းရွာ၊ ဘုန်းတော်ကြီး ဦးကျောက်ကျောင်းသို့သွား၍ သာမဏေပြု၏။
၁၂၈၂ ခုနှစ်၊ တစ်ပေါင်းလပြည့်ကျော် ၁၂ရက်၊ တနင်္လာ နေ့ညနေ ၄ နာရီ ၉ မိနစ် အချိန်တွင် မိတ္ထီလာမြို့၊ ရေလယ် ကျောင်းတိုက်၊ ခဏ္ဍသိမ်ပ ရဟန်းအဖြစ်သွတ်သွင်း ချီးမြောက်ခြင်းခံရသည်။ ရဟန်းအမည် ရှင်ကဝိဖြစ်သည်။ ရဟန်းဘဝ၌ စွန်းလွန်းရွာတောင်ဘက်တွင် သွားရောက်၍ တရားအားထုတ်လေသည်။ စတုတ္ထအကြိမ်မြောက် တရားထူးကို ရခြင်းမှာ ယင်းရဟန်းဘဝနှင့်ဖြစ်လေသည်။
စွန်းလွန်းဆရာတော် ဦးကဝိသည် လာရောက်ဆည်းကပ်ကြသော ရဟန်း၊ ရှင်လူအပေါင်းတို့အား သမထ၊ ဝိပဿနာနှင့် ပဋ္ဌာန်းတရားတော်များကို သင်ကြားပြသခြင်း၊ တရားရေအေးအမြိုက်ဆေးကို တိုက်ကျွေး ခြင်းများ ပြုလုပ်ပြီးနောက် ၁၃၁၄ ခုနှစ်၊ ကဆုန်လပြည့်ကျော် ၉ ရက်နေ့တွင် ပျံလွန်တော်မူသည်။
မြင်းခြံမြို့ စွန်းလွန်းဂူကျောင်းတိုက်အတွင်းတွင် ဘဝနတ်ထံ ပျံလွန်သွားသည့် စွန်းလွန်းဆရာတော် ဘုရားကြီး၏ ရုပ်ကလာပ် မှာ မပုဒ်မသိုး မပျက်စီးပဲ တည်ရှိနေသည်။
သက္ကေပြင်ကုန်းရွာ
သက္ကေပြင်ကုန်းရွာ
မဲရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
မဲရွာ (Me)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ လယ်မကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၁၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လယ်မကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၆၂ ဦး၊ မ ၁၁၅၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၁၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂန့်ဂေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကော့မိရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
ကော့မိရွာ(Kawtmi)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ကော့ဘိန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၆၃၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကော့ဘိန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၂၅၈၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၀၉၉၇ ဦး နေထိုင်သည်။ လဟင်စိုက်စေတီကို တည်ထားကိုးကွယ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်န်ဇိုင်း
အင်ဇိုင်းသည် ဇီဝဖြစ်စဉ်များတွင် ဓာတ်ကူပစ္စည်းအဖြစ် ပါဝင်သော အသားဓာတ်ဖြစ်သည်။ အများစုသော ဇီဝဓာတု ခန္ဓာကိုယ်ဖြစ်စဉ်များတွင် အင်ဇိုင်းများပါဝင်သည်။ အင်ဇိုင်းများသည် ကိုယ်ခန္ဓာအတွက် လိုအပ်သော အသားဓာတ်များကို ထုတ်လုပ်ရာတွင် ပါဝင်သည်။
အင်ဇိုင်းများ၏ ဖြစ်တည်မှု
အင်ဇိုင်းများသည် လိုအပ်သော ကုန်ချောများကို ထုတ်လုပ်ပေးသောခန္ဓာကိုယ်အတွင်းမှ စက်ရုံလေးများဖြစ်သည်။ စားသောက်လိုက်သော အစားအစာတို့မှ တစ်ဆင့် ခန္ဓာကိုယ်အတွက်လိုအပ်သော ဆဲလ်များ ၊ သွေး ၊ အရိုး ၊ ဟော်မုန်း နှင့် အခြားအရေးကြီးသော ကိုယ်ခန္ဓာ ဒြပ်စင် နှင့် ဒြပ်ပေါင်းများ ထုတ်လုပ်နိုင်ရန် အတွက် အင်ဇိုင်းများသည် အဓိကနေရာမှ ဓာတ်ကူပစ္စည်းများအဖြစ်ဆောင်ရွက်ကြသည်။
သို့ဖြစ်ပေရာ အင်ဇိုင်းများသည် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်လုပ်ငန်းတာဝန် နှင့် အင်ဇိုင်းတစ်ခုချင်းစီတွင် ၎င်းတို့၏ ဆောင်ရွက်ရမည့် လုပ်ငန်းများ သတ်မှတ်ထားရှိပြီး ဖြစ်သည်။ အင်ဇိုင်းများသည် ခန္ဓာကိုယ်အတွက် လိုအပ်သော တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခြင်းဖြင့် ကျန်းမာသောအခြေအနေတစ်ခုကို ဖန်တီးတည်ဆောက်ပေးခြင်းဖြစ်သည်။ အင်ဇိုင်းများ လုံလောက်ပြည့်ဝစွာရှိခြင်းဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့ခန္ဓာကိုယ်အား အကောင်းဆုံးသော ကျန်းမာရေးအခြေအနေတွင် ထားရှိပေးနိုင်လိမ့်မည်ဟုလည်း ယုံကြည်ပါသည်။
အင်ဟစ်ဘစ်တာ (inhibitor) ခေါ် မော်လီကျူးများသည် အင်ဇိုင်းများ၏ စွမ်းဆောင်မှုကို နှေးကွေးစေနိုင်သည်။ အက်တစ်ဗေတာ (activator) ခေါ် မော်လီကျူးများမှာမူ ပိုမိုလျင်မြန်စေသည်။ ဆေးဝါး အတော်များများနှင့် အဆိပ်များမှာ အင်ဟစ်ဘစ်တာများ ဖြစ်ကြသည်။ အပူချိန်၊ ဓာတုဝန်းကျင် (ဥပမာ - pH တန်ဖိုး) နှင့် စပ်စထြိတ်ပမာဏများသည်လည်း အင်ဇိုင်း စွမ်းဆောင်မှုကို သက်ရောက်စေသည်။ အင်ဇိုင်းများကို စီးပွားဖြစ် ထုတ်လုပ်ရာတွင် အသုံးပြုသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ပဋိဇီဝပစ္စည်း ထုတ်လုပ်မှုတွင် အင်ဇိုင်းများကို လိုအပ်သည်။
ကိုးကား
3. http://mrenzyme.com/enzyme/
ပျဉ်းကိုးပင်ရွာ၊ သောင်ကြီး
ပျဉ်းကိုးပင်ရွာ၊ သောင်ကြီး
ပန်ဆွန်ရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
ပန်ဆွန်ရွာ (Panghsun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်၊ နားမွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၆၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားမွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၂၄၂ ဦး၊ မ ၄၈၀၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၀၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆုံကုန်းရွာ၊ ဆုံကုန်း
ဆုံကုန်းရွာ၊ ဆုံကုန်း
စွမ်ဖောင်းရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
စွမ်ဖောင်းရွာ(Sumhpawng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ ကဒေါ့ဇွမ်ဖော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၄၅၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကံဆိပ်ရွာ၊ အောက္ကဘာ
ကံဆိပ်ရွာ၊ အောက္ကဘာ
ရဲဘော်ဟောင်းရွာ
ရဲဘော်ဟောင်းရွာ
ကသောရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ကသောရွာ (Kathaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ ကသောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၂၅၂ ဖြစ်သည်။
NGC 92
NGC 92 သည် ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီတစ်ခုဖြစ်ပြီး Robert's Quartet ဟုခေါ်သော ဂလက်ဆီအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သည်။ ယင်းသည် အိမ်နီးချင်း ဂလက်ဆီသုံးခုဖြင့် ဆက်စက်နေသည်။
မြောက်ဝင်ရိုးစွန်း
မြောက်ဝင်ရိုးစွန်း ။ ။ ကမ္ဘာလုံး မြေပုံတစ်ခုကို ကြည့်လျှင် အထက်ဖက်မှ အောက်သို့ ဆွဲထားသော မျဉ်းကြောင်းများကို မြင်ရပေမည်။ ယင်းမျဉ်းကြောင်းများ အားလုံးဆုံမိသည့် အထက်ပိုင်းနေရာ သည် မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းတည်ရှိသည့် နေရာပင်ဖြစ်၏။ တစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုသော် မြောက်ဝင်ရိုးစွန်း ဆိုသည်မှာ ကမ္ဘာမြေကြီး၏ မြောက်ဖက်အကျဆုံးနေရာကို ခေါ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းကိုကမ္ဘာမြေပုံပေါ်တွင် ထောက်ပြနိုင်သော်လည်း မြေကြီးပေါ်၌ မည်သည့်နေရာ ဖြစ်သည်ဟူ၍ မည်သူမှ အတိအကျ မပြသနိုင်သေးချေ။ မြောက်ဝင်ရိုးစွန်း ဟူရာ၌ ပထဝီ မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းနှင့် သံလိုက် မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိသည်။ အထက်၌ ဖော်ပြခဲ့သော မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းမှာ ပထဝီမြောက်ဝင်ရိုးစွန်းဖြစ်သည်။ သံလိုက်မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းသည်ကား ပထဝီမြောက်ဝင်ရိုးစွန်းနှင့်တထပ်တည်း မဟုတ်ဘဲ ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် နောက်ဆုံး ရှာဖွေတွေ့ရှိချက်အရဆိုလျှင် အိမ်မြှောင်ကရိယာက မြောက်ဖက်သို့ ပြသည့်ဖက်တွင် တသီးတခြား တည်ရှိလေသည်။ သံလိုက် မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းသည် ပရင့်စအော့ဝေးနှင့် ဆိုမာဆက်ကျွန်းစုများ အနီးအနား တွင် တည်ရှိသည်ဟု ဆိုလေသည်။ မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းသည် အလွန် အေးမြသော အာတိတ် သမုဒ္ဒရာ ဒေသတွင် တည်ရှိနေသဖြင့် ဆယ့်နှစ်ရာသီ ကာလပတ်လုံး ရေခဲအတိ ဖုံးလွှမ်းလျက်ရှိလေသည်။ မြေကြီး ဟူ၍ မရှိသော်လည်း မျက်နှာပြင်သည် ထုထည်ကြီးမား လှသော ရေခဲပြင်ဖြစ်ခြင်းကြောင့် အစဉ်သဖြင့် မာကျောနေသည်။ ရောဗတ် အီး၊ ပီယားရီ အမည်ရှိ အမေရိကန် လူမျိုးတစ်ဦးသည် မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းသို့ ၁၉ဝ၉ ခုနှစ် ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ရှေးဦးစွာ ရောက်ရှိခဲ့လေသည်။ ( ပီယားရီယ ရောဗတ်အက်ဒွင်။)
ကော့ပလိုင်ရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
ကော့ပလိုင်ရွာ(Kawtpalaing)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ကော့ဘိန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၆၃၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကော့ဘိန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၂၅၈၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၀၉၉၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကင်မွန်းချဉ်ရွာ၊ ဘုရားချောင်း
ကင်မွန်းချဉ်ရွာ၊ ဘုရားချောင်း
ပွေး(ရောဂါ)
ပွေး(dermatophytosis or ringworm) သည် နို့တိုက်သတ္တဝါများ၏ အရေအပြားပေါ်တွင် မှိုကြောင့်ဖြစ်သည့် ယားနာတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် လူ၊ အိမ်မွေး တိရစ္ဆာန်များဖြစ်သော သိုး၊ ကြောင်နှင့် အခြားနို့တိုက်သတ္တဝါများတွင် ဖြစ်ပွားသည်။ ထိုရောဂါကို ကမ္ဘာ့လူဦးရေ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်တွင် ဖြစ်ပွားနေပြီး အထူးသဖြင့် ချွေးထွက်များသော လူများနှင့် အားကစားသမားများတွင် တွေ့ရလေသည်။
သမိုင်း
ပွေးရောဂါသည် ၁၉၀၀ ခုနှစ်မတိုင်မီကပင် ပျံ့နှံ့နေပြီး ဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်က ကန့်မှုန့်များ သို့မဟုတ် အိုင်အိုဒင်း၊ ပြဒါးဒြပ်ပေါင်းများဖြင့် ကုသမှုများ ပြုပေးခဲ့သည်။
ရောဂါလက္ခဏာနှင့် အပြင်ပိုင်းအသွင်အပြင်
ပွေးသည် လူတွင် ဖြစ်တတ်သော အင်မတန်မှယားယံသော အရေပြားရောဂါ ဖြစ်သည်။ ရောဂါလက္ခဏာမှာအရေပြားပေါ်တွင် အနီရောင်အဝိုင်းလေးဖြစ်‌ပေါ်လာသည်။ အလယ်တွင် အရောင်ဖျော့‌နေတတ်ပြီး ဘေးသားတွေက နီနီရဲရဲလေးဖြစ်နေတတ်သည်။ အလယ်မှာတော့ အဖြူရောင်လိုလို အဖတ်ကလေးတွေ(တခါတရံ) ရှိတတ်သည်။ အနီရောင်အဝိုင်းလေးသည် ဘေးက ပုံမှန်အရေပြားထက် အပေါ်ကိုမြင့်တက်နေတတ်သည်။ ကုတ်လိုက်မှသာ နေသာထိုင်သာရှိသွားတတ်သည်။ တဖြည်းဖြည်းနှင့် ထိုအနီရောင်အဝိုင်းလေးသည် ဧရိယာကျယ်ကျယ်လာပြီး တခြားနေရာတွေမှာလဲ ပွားလာတတ်သည်။ ဒါကိုတော့ Ring Worm ဟုခေါ်သည်။
အခေါ်အဝေါ်နှင့် ကူးစက်ပုံ
ပွေးပေါက်သည့် နေရာ ပေါ်ကို မူတည်ပြီး အခေါ် အဝေါ် ကွဲပြား သွားသည်။ ဦးရေပြား မှာ ဖြစ်ရင် tinea capitis ပေါင်ကြား မှာဖြစ်ရင် tinea cruris ခြေထောက် မှာဖြစ်ရင် tinea pedis အစ ရှိသဖြင့် ခေါ်ဆို ပါတယ် ။ အရေးကြီးသည်မှာ အခေါ်အဝေါ်မဟုတ်ချေ။ မည်သို့ကူးစက်နိုင်လဲ ဆိုတာ သိထား ရပါမည်။ ပွေးက တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် ကူးစက် လွယ်ပါတယ် ။ အသားချင်း ထိတွေ့ရုံနဲ့ ကူးစက် နိုင်သည်။ အသုံး အဆောင် အဝတ်အစား တွေကို ဝေမျှ စုပေါင်း သုံးစွဲခြင်း ( ဥပမာ ခေါင်းဘီး ၊ မျက်နှာသုတ်ပုဝါ ၊ အဝတ်အစား ၊ အိပ်ယာ ) တွေက နေ ကူးစက် နိုင်သလို အများသုံး ရေကူးကန် ၊ ရေချိုးခန်း တွေက နေလည်း ကူးစက် နိုင်တာကို သတိပြုဖို့ လိုအပ်ပါသည်။ ပွေး ရဲ့ လက္ခဏာတွေက ဤဆောင်းပါ၏အစပိုင်းမှာ ဖော်ပြထားပြီးဖြစ်သည်။ ပွေးဟာ မြင်လိုက်တာနဲ့ သိသာသည်။ သေချာ အောင် စစ်ဆေး မယ်ဆိုရင်တော့ အမှောင်ခန်း ထဲမှာ အပြာရောင် လင်းတန်း ( Wood’s Lamp ) နဲ့ ထိုးကြည့်ပြီး စစ်ဆေးတာ ၊ အရေပြားကို ခြစ်ယူပြီး အဏုကြည့် မှန်ဘီလူး အောက်မှာ စစ်ဆေးတာ ၊ မှိုကို မွေးပြီး ( culture and identify in Dermatophytes Test Medium ) စစ်ဆေး တာတွေကို ပြုလုပ်နိုင်သည်။
ကုသခြင်း
ပွေးပေါက် တာဟာ ရှက်စရာမလိုချေ။ ဆေးသာ ကုသဖို့ လိုအပ်ပါတယ် ။ ဆရာဝန်ကို ပြစရာ မလိုပဲ မိမိ ဘာသာ မိမိ ကုသလို့ ရသည်။ အရေပြားကို သန့်ရှင်း ခြောက်သွေ့ နေအောင် ထားဖို့ လိုအပ် ပါတယ် ။ မှိုကြောင့် ဖြစ်တာအတွက်မို့ မှိုသတ်ဆေး တွေ လိမ်းဖို့ လိုအပ် ပါတယ် ။ ဈေးကွက်ထဲမှာ နာမည်မျိုးစုံနဲ့ အရေပြားရောဂါအတွက် လိမ်းဆေးများကို တွေ့ရသည်။ miconazole, clotrimazole အစ ရှိတဲ့ anti-fungal မှိုသတ်ဆေး တွေပါတဲ့ လိမ်းဆေး တွေလိမ်းဖို့ လိုအပ်သည်။ အချို့ လိမ်းဆေးတွေက Hydrocortisone နဲ့ ရောစပ် ထားတာရှိပါတယ် ။ ဦးရေပြားမှာ ပွေးပေါက် တဲ့ သူတွေ အတွက်တော့ Pyrithione Zinc ပါတဲ့ ခေါင်းလျှော်ရည် မျိုး သုံးစွဲ သင့်ပါတယ် ။ ( ဥပမာ Head & Shoulders ခေါင်းလျှော်ရည် ) ဆေးတွေကို ပုံမှန်လိမ်းဖို့ လိုအပ်သလို တကိုယ်ရေ သန့်ရှင်းရေးကို ဂရုပြုဖို့လည်းလိုအပ်ပါတယ် ။ ကုတ်မိလို့ ပွန်းပဲ့ပြီး ဘက်တီးရီးယားပိုးတွေ ဝင်ပြီး ပြည်တည်မယ် ၊ အရည်တွေ ထွက် နေမယ်ဆိုရင် ပဋိဇီဝဆေးတွေနဲ့ ကုသဖို့ လိုအပ်ပါသည်။ ပွေးပေါက်တာ အရမ်းဆိုးနေရင် ၊ တခြားနေရာတွေပါ ပွားလာတယ်ဆိုရင် ၊ လက်သည်းတွေမှာဖြစ်နေရင် ၊ လိမ်းဆေးတွေနဲ့ ( ၄ ပတ်ကြာလို့မှ )မသက်သာဘူးဆိုရင် ဆရာဝန်နဲ့ ပြသတိုင်ပင်ဖို့ လိုအပ်သည်။ လိုအပ်လျှင် Ketoconazole ကဲ့သို့သော မှိုသတ်သည့် သောက်ဆေးများဖြင့် ကုသနိုင်သည်။
ကာကွယ်နည်း
သေချာ ကုသလိုက်ပါ။ ယားယံပြီး ကုတ်ဖဲ့ နေရတဲ့ ဝေဒနာတွေ ၊ ရှက်လို့ လူတောထဲ မသွား ရဲတာတွေ မကြာခင် ပျောက်သွားမည်ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
قوباء حلقية Tinya Dermatophytose Dermatophytosis Dermatofitosis Dermatophytose दाद Kurap Dermatofitosi 白癬 Ringworm (schimmel) Grzybica woszczynowa กลาก Buni 癬
အေတီအာရ်-၄၂
အေတီအာရ်-၄၂ (ATR-42) သည် တာဘိုပရော့ပ် အင်ဂျင်နှစ်လုံးတပ် ခရီးတိုသုံး ခရီးသည်တင်လေယာဉ်ပျံဖြစ်ပြီး အေတီအာရ် ကုမ္ပဏီမှ ပြင်သစ်နိုင်ငံ နှင့် အီတလီနိုင်ငံတို့တွင် တည်ဆောက်သည်။ ၄၂ မှာ လေယာဉ်ပျံ၏ ထိုင်ခုံအရေအတွက်မှလာခြင်းဖြစ်ပြီး ထိုနံပါတ်မှာ ၄၀ မှ ၅၂ အတွင်း ကွဲပြားလေ့ရှိသည်။ ထိုလေယာဉ်ပျံသည် အေတီအာရ် ၇၂ ၏ အခြေခံဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခရီးသည်တင် လေယာဉ်ပျံ
စမ်းအိုင်ရွာ၊ ဇင်ပြွန်းကုန်း
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောင်ကမ္ဘာရွာ၊ အောက္ကဘာ
အောင်ကမ္ဘာရွာ၊ အောက္ကဘာ
ခါရောင်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ခါရောင်ရွာ(Hkaryawng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ ကထန်တူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၁၇၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂျမ်းကုန်းရွာ၊ မကျီးကုန်း
ဂျမ်းကုန်းရွာ၊ မကျီးကုန်း