cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ကမာ
ပေါက်ဖွားကြီးပြင်းပုံ
ကမာတို့တွင် အသက်ရှင်နေသမျှ ကာလပတ်လုံး ရန်သူ ပေါင်းများစွာနှင့် အမြဲတွေ့ကြုံနေကြရပေသည်။ အခွံမာ မဖုံးမီ ရေထဲ၌ ကူးခတ်သွားလာနေဆဲ သားငယ်ဘဝတွင်သာ ရန်သူ ရှိသည်မဟုတ်၊ အခွံမာ ဖုံးပြီးနောက် ကြီးပြင်းသည့်အရွယ်တွင် လည်း ရန်သူများ ရှိသည်။ သားငယ်ဘဝတွင် ငါးနှင့်တကွ အခြားရေ သတ္တဝါများအပြင် ကမာကြီးတို့၏ အစားကိုခံရ၏။ ကြီးပြင်းသည့်အရွယ်တွင်မူ အချို့ငါးမျိုးက ကမာခွံကို ဟူ၍ သော်လည်းကောင်း၊ အချို့က အခွံကို ကိုက်ဖေါက်၍သော်လည်းကောင်း ကမာ၏ အသားကို စားသောက်တတ်ကြ၏။ ထိုသို့ အစားခံရသဖြင့် တစ်နှစ်တစ်နှစ်တွင် ရောင်းဝယ်ဖေါက်ကားနိုင်သည့် ကမာ ပေါင်းများစွာကပင် ဆုံးရှုံးသည်။
စီးပွားရေးအရ အရေးပါပုံ
ကမ္ဘာအရပ်ရပ်၌ ငွေအားလူအားဖြင့် ကမာလုပ်ငန်းကို အကြီးအကျယ် ပြုလုပ်နေကြရာတွင် ပုလဲ ရရှိရေးထက် လူတို့ စားသုံးရန် ဟင်းလျာအတွက် ပြုလုပ်ခြင်းက ပို၍ ကြီးကျယ် သည်။ ကမာလုပ်ငန်းကို နိုင်ငံပေါင်း ၃ဝ ကျော်တွင် လုပ်ကိုင် လျက်ရှိသည့်အနက် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ပြင်သစ်၊ ဟော်လန်၊ ဗြိတိသျှကျွန်းစု၊ ဩစတြေးလျ၊ ဒိန်းမတ်၊ဂျပန်၊ နယူးဇီလန်၊ ကနေဒါနှင့် မက္ကဆီကိုတို့မှာ အကြီးကျယ်ဆုံး ဖြစ်၍ အများဆုံးထွက်သောနိုင်ငံမှာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဖြစ်သည်။ တစ်နှစ်တစ်နှစ်တွင် တစ်ကမ္ဘာလုံးမှာ ကမာပေါင် ချိန် ၁၂ ကုဋေမျှထွက်၍ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တစ်နိုင်ငံ တည်းမှ ထွက်သည့် ပေါင်ချိန်မှာ ၁၀ ကုဋေကျော်သည်။ ကမာလုပ်ငန်းကို အကြီးအကျယ် လုပ်ကိုင်သည့် နိုင်ငံ အများမှာပင် ကမာကောင်များကို အကြီးအကျယ် စံနစ်တကျ မွေးမြူကြသည်။ ဤသို့ မွေးမြူရာတွင် အဓိကအားဖြင့် လေးဆင့်ရှိ၍ ထိုအဆင့်လေးဆင့်မှာ ကမာများ ပေါက်ပွား နေထိုင်ရန် အောက်ခံမြေကို မာကျောအောင်အပြင် အမှိုက်သရိုက်နှင့် ရန်သူများ ကင်းရှင်းအောင် ပြုပြင်စီမံပေးရခြင်း၊ ကမာကောင်များ စွဲကပ်ရန် သန့်ရှင်းသော ကမာခွံများ ကျောက်တုံးများ သစ်ခက်များကို ချပေးရခြင်း၊ ကြီးပြင်းလွယ် အောင် ပြုပြင်ထားသော နေရာသစ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ပေးရခြင်း နှင့် ဖွံ့ဖြိုး၍ ရောင်းပန်းလှအောင် ပြုစုပေးခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ကမာမွေးမြူသည့် လုပ်ငန်းကို ယခုမှမဟုတ်၊ ရှေးပဝေသဏီ ကပင် စတင်ခဲ့ကြသည်။ တရုတ်နိုင်ငံ၌ အလွန် ရှေးကျသော အခါတစ်ပါးက ဤလုပ်ငန်း ထွန်းကားခဲ့ဘူး၍ အီတလီနိုင်ငံ၌ ဘီစီ ၁၀ဝ လောက်တွင် စတင် ခဲ့လေသည်။
တစ်ခုသတိပြုရန်မှာ ကမာတို့သည် ရေအောက်၌နေစဉ် ကမာကောင်တို့၏ အတွင်းသား၌ လူတို့အား ရောဂါဖြစ်စေ နိုင်သည့် ဗက်တီးရီးယားများ စွဲကပ်ပါလာတတ်ရာ ထိုကမာ မျိုးကို စားသုံးမိသူများ ရောဂါရတတ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကမာ ကို ရောင်းကုန်ဟင်းလျာအဖြစ်နှင့် အကြီးအကျယ် မွေးမြူ ရောင်းချသော နိုင်ငံတို့တွင် ကမာကောင်များ နေထိုင်ရာ ရေမှ အစပြု၍ ကမာကောင်များကို အခွံမှ ခွာယူသည်အထိ ကျန်းမာရေးဌာနမှ အမြဲတစေ ကျပ်တည်းစွာ စမ်းသပ်စစ်ဆေးလျက် ရှိပေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောရိုးမဲ့သတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:သတ္တဗေဒ ကဏ္ဍ:ကျိချွဲ သတ္တဝါများ
နတ်စင်အိုင်ရွာ၊ ငပျင်းချောင်း
နတ်စင်အိုင်ရွာ၊ ငပျင်းချောင်း
​ဒေါင့်ကြီးဘုရားကုန်းရွာ၊ ညောင်ငူလက်ခုတ်
ဒေါင့်ကြီးဘုရားကုန်းရွာ၊ ညောင်ငူလက်ခုတ်
ကန်ရေကြီး (တောင်)ရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
ကန်ရေကြီး (တောင်)ရွာ (Kanyaegyi(South))သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ သံဘိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၁၇၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သံဘိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၇၀ ဦး၊ မ ၃၃၁၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၀၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ငါးဖယ်ထူ (တောင်)ရွာ၊ အင်ပင်ကုန်း
ငါးဖယ်ထူ (တောင်)ရွာ၊ အင်ပင်ကုန်း
ကာနာဇာဝါ
right|thumb|270x270px| ကာနာဇာဝါမြို့တော်ခန်းမ ကာနာဇာဝါ (金沢市) မြို့သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အီရှီကာဝါစီရင်စုရှိ မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ မြို့တော်တွင် လူဦးရေ ၄၆၆,၀၂၉ဦးခန့်ရှိ​ပါသည်။ ၁စတုရန်းကီလိုမီတာတွင် လူ၉၉၀ဦးနေ​ထိုင်ပါသည်။ မြို့တော်၏ဧရိယာအကျယ်အဝန်းမှာ  468.64 sqkm ရှိသည်။
ပထဝီဝင်
ကာနာဇာဝါသည် ဂျပန် ဟိုကူရီကူဒေသရှိ အနောက်မြောက် အီရှီကာဝါစီရင်စုတွင်တည်ရှိပြီး အနောက်ဘက်တွင် ဂျပန်ပင်လယ်နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် တိုယာမာ စီရင်စု နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေသည်။ မြို့သည် စိုင်း နှင့် အာ ဆန်း မြစ်များကြားတွင်တည်ရှိသည်။ မြို့၏အရှေ့ဘက်အပိုင်းကို ဂျပန်အဲလ်ပ်တောင်တန်းများ ကလွှမ်းမိုးထားသည်။ မြို့၏အစိတ်အပိုင်းအချို့သည် Hakusan အမျိုးသားဥယျာဉ် ၏နယ်နိမိတ်အတွင်းတွင်ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြို့များ
ဘွမ်ဝါရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ဘွမ်ဝါရွာ(Bumwar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဆဂါပါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၉၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆဂါပါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၃၇ ဦး၊ မ ၉၆၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၉၀၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
GigaScience
GigaScience (ဂီဂါဆိုင်းရန့်၊ ဂီဂါသိပ္ပံ) သည် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ပုံနှိပ်ခဲ့၍ ပညာရှင်များ ပြန်လည်သုံးသပ်ထုတ်​​​​ဝေသည့် သိပ္ပံဆိုင်ရာဂျာနယ်ဖြစ်သည်။ GigaScience ဂျာနယ်သည် ဆေးပညာဆိုင်ရာဇီဝ​ဗေဒနှင့် သက်ရှိဘဝသိပ္ပံ စူးစမ်းလေ့လာသောအလုပ်များမှ ရရှိသော သုတေသနနှင့်ဒေတာအစုများကို ခြုံငုံသတင်းရေးတင်ပြသည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်မှစ၍  BGI (Beijing Genomics Institute) ၏ GigaScience ပုံနှိပ်စာနယ်ဇင်းဋ္ဌာန နှင့် အောက်စ်ဖို့တက္ကသိုလ်စာနယ်ဇင်း တို့နှင့် မိတ်ဖက်ပြီး ရေးသားထုတ်ဝေသည်။ ဂျာနယ်အတွက်ဦးဆောင်တည်းဖြတ်သော အယ်ဒီတာမှာ Scott Edmunds ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် GigaScience သည် အမေရိကန်ထုတ်ဝေသူဆိုင်ရာအသင်းအဖွဲ့၏ PROSE ဆု ကို သိပ္ပံပညာရပ်များအား စုံစုံလင်လင် ဆန်းသစ်တီထွင်စွာ ဂျာနယ်ဇင်းထုတ်ဝေနိုင်မှုအတွက် ဆုရရှိခဲ့သည် ။
GigaScience ဂျာနယ်သည် Index Medicus/MEDLINE/PubMed, the Science Citation Index Expanded (သိပ္ပံကိုးကားချက်အညွှန်းကိန်းများ), CAS, CNKI, EMBASE နှင့် Scopus စသော သိပ္ပံဒေတာပြဝက်ဘ်ဆိုဒ်တို့တွင် ရည်ညွှန်းဖော်ပြခြင်းခံရသည်။ ဂျာနယ်အခြေအနေအစီရင်ခံစာများအရ GigaScience သည် ၂၀၂၀ ခုနှစ် သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဆိုင်ရာ အသိုင်းအဝိုင်းတွင် ထိရောက်စွာအကျိုးပေးနိုင်မှု အဆင့်ပြကိန်း ၆.၅၂၄ အထိ သက်ရောက်မှုရှိသည်ကို တွေ့ရသည် ။
ဝက်ကိုက်
ဝက်ကိုက်
ရွှေတာရွာ၊ ရွှေတာ
ရွှေတာရွာ၊ ရွှေတာ
သိန်တောင်ပြင် (ဒိုင်းနက်)ရွာ၊ သိန်တောင်ပြင်
သိန်တောင်ပြင် (ဒိုင်းနက်)ရွာ၊ သိန်တောင်ပြင်
လွယ်ဟန်းရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
လွယ်ဟန်းရွာ (Loihan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ဝမ်ဟွေလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၄၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ဟွေလုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၅၆ ဦး၊ မ ၁၅၂၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မရင်းကုန်းရွာ၊ ငပျင်းချောင်း
မရင်းကုန်းရွာ၊ ငပျင်းချောင်း
ဆန်းကြွယ်ရွာ၊ ဖားကန့်မြို့နယ်
ဆန်းကြွယ်ရွာ(Sankywei)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ ဖားကန့်မြို့နယ်၊ ဆိပ်မူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၈၉၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆိပ်မူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၁၈၈၄ ဦး၊ မ ၃၁၉၂၀ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၀၃၈၀၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖားကန့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝါခင်းကြီးရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ဝါခင်းကြီးရွာ (Warkhingyi)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ ဝါခင်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၄၃၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝါခင်းကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၅ ဦး၊ မ ၆၇၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၇၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ဘုရားတဆူရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
ဘုရားတဆူရွာ (Hpayartasu)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၊ နောင်မနားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၂၀၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖောင်းပြင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကံဝိုင်း
ကံဝိုင်း
ငါးဖယ်ထူ (အလယ်)ရွာ၊ အင်ပင်ကုန်း
ငါးဖယ်ထူ (အလယ်)ရွာ၊ အင်ပင်ကုန်း
မယ်ဝရွာ၊ ရေကောက်
မယ်ဝရွာ၊ ရေကောက်
မရင်းဖျားရွာ၊ ငပျင်းချောင်း
မရင်းဖျားရွာ၊ ငပျင်းချောင်း
​ညောင်ငူလက်ခုတ်ရွာ၊ ညောင်ငူလက်ခုတ်
ညောင်ငူလက်ခုတ်ရွာ၊ ညောင်ငူလက်ခုတ်
လွယ်စရင်းရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
လွယ်စရင်းရွာ (Loisayin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ ကျောက်တန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၈၇၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်တန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၉၃ ဦး၊ မ ၂၃၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၄၅၈ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကင်မွန်းခြုံရွာ၊ ငပျင်းချောင်း
ကင်မွန်းခြုံရွာ၊ ငပျင်းချောင်း
ခုတ်ရာတခြား၊ ရှရာတခြား
ခုတ်ရာတစ်ခြား၊ ရှရာတခြား ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက်
ခုတ်သည်က တစ်နေရာ၊ ရှသည်က တစ်နေရာ လွဲချော်သကဲ့သို့ မိမိရည်ရွယ်ရင်းကတစ်မျိုး၊ တကယ်ဖြစ်လာသည်က တစ်မျိုး အလွဲလွဲအချော်ချော်ဖြစ်သည်။
Windows XP
Windows XP (stylized as Windowsxp; codenamed Whistler) သည် မိုက်ခရိုဆော့၏ ကွန်ပျူတာ မောင်းနှင်ရေးစနစ်ဖြစ်ပြီး Windows NT ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် တွင် release လုပ်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၁ အောက်တိုဘာလတွင် ဈေးကွက်တွင် ရောင်းချခဲ့သည်။
Windows XP သည် ယခင် Windows 9x စီးရီး၏ အဆင့်မြင့် os ဗာရှင်းတစ်ခုဖြစ်ကာ လုံခြုံရေး၊ စွမ်းဆောင်ရည်များ ပါဝင်လာခဲ့သည်။ graphical user interface အား ဒီဇိုင်းပြန်လည်မွမ်းမံခဲ့ပြီး ဉာဏ ချိုးဖောက်မှုအား လျှောချရန် Microsoft Product Activation အား ပထမဆုံး အသုံးပြုသည့် ဝင်းဒိုးဗားရှင်းဖြစ်သည်။ ယင်း os အား release လုပ်ခဲ့ချိန်တွင် Windows ME နှင့်ယှဉ်လျင် အသုံးပြုသူများထံမှ အပေါင်းလက္ခဏာဆန်သော မှတ်ချက်များ သိသိသာသာ လက်ခံရရှိခဲ့သည်။ ခန့်မှန်းချက်အရ ပထမ ၅ နှစ်ကာလအတွင်း ကမ္ဘာအနှံ့ ကော်ပီပေါင်း ၄၀၀ မီလီယန် ရောင်းချခဲ့ရသည်ဟုဆိုသည်။ ၂၀၁၄ တွင် ကော်ပီပေါင်း အနည်းဆုံး ၁ ဘီလီယံ ရောင်းချခဲ့ရသည်။ Windows Vista ထွက်လာပြီးနောက်တွင်လည်း Windows XP သည် လူကြိုက်များသည့် OS တစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက်ရပ်တည်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ နှစ်အကုန်ရောက်မှသာ Windows 7 ၏ စုစုပေါင်း ဈေးကွက် ရောင်းအားကြောင့် ကျော်ဖြတ်ခံရသည်။ Windows XP ၏ ထပ်တိုးနှစ်ကာလသည် ၂၀၁၄ April လတွင် ကုန်ဆုံးခဲ့သည်။ သို့သော် Windows 7 Windows 8.1 Windows 10 ပြီးလျင် တရုတ်နိုင်ငံကဲ့သို့ အချို့သောနိုင်ငံများတွင် ၄ ခုမြောက် လူကြိုက်အများဆုံး OS အဖြစ် ရပ်တည်နေဆဲဖြစ်ကာ မြောက်ကိုရီးယားတွင် ပိုများပြီး  )အိန္ဒိယတွင် ၆.၂၅% ရှိသည်။
ဆိပ်မူရွာ၊ ဖားကန့်မြို့နယ်
ဆိပ်မူရွာ(Seikmu)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ ဖားကန့်မြို့နယ်၊ ဆိပ်မူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၇၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆိပ်မူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၁၈၈၄ ဦး၊ မ ၃၁၉၂၀ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၀၃၈၀၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖားကန့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လုန်ထန်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
လုန်ထန်ရွာ(Lonhtan)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဆဂါပါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆဂါပါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၃၇ ဦး၊ မ ၉၆၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၉၀၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပဉ္စမအကြိမ် သင်္ဂါယနာတင်ခြင်း
(၁) အကြောင်းခံ သာသနာနှစ် (၂၄၁၅) ကြာပြီးနောက် စတုတ္ထနှင့်ပဉ္စမအကြိမ်ကြားတွင် နှစ်ပေါင်း (၂၀၀၀) ခန့် ကြာမြင့် ခဲ့သည့်အတွက် ပေရွက်ပေါ်တင်ထားမှုသည် ရာသီဥတုနှင့်ပိုးမွှားအန္တရာယ်တို့ကြောင့် ကြာရှည်ခံနိုင် မှုမရှိဘဲ ဖြစ်လာခြင်း မူကွဲများဖြစ်ပေါ်လာခြင်းတို့အပေါ် အကြောင်းပြု၍ တင်ခဲ့သည်။
(၂) သာသနာနှစ် = (၂၄၁၅) နှစ်
(၃) နေရာ = မြန်မာနိုင်ငံ မန္တလေးမြို့ ရတနာပုံနေပြည်တော်
(၄) ခေါင်းဆောင် = အရှင်ဇာဂရမထေရ်
(၅) သံဃာဦးရေ = ရိုးရိုးရဟန်းပေါင်း (၂၄၀၀)
(၆) မင်း = မင်းတုန်းမင်း
(၇) ကြာမြင့်ချိန် = နှုတ်ဖြင့်ရွတ် (၅) လ (၃) ရက်
- နှုတ်ဖြင့်ရွတ်ဆိုတင်ခဲ့ခြင်းသည် (၅) လနှင့် (၃) ရက် ကြာမြင့်ခဲ့ပြီးနောက် ပိဋကတ်တော်များကို ကမ္ဘာတည်သရွေ့ကြာရှည် မပျက်စီးရလေအောင် စကျင်ကျောက်ပြားအပေါ်၌ ထွင်းထုရေးသားခဲ့ရာ စကျင်ကျောက်ဖြူအပြားပေါင်း (၇၂၉) ချပ်ရရှိခဲ့ပြီး အချိန်အားဖြင့် (၇) နှစ် (၆) လ နှင့် (၁၄) ရက် ကြာမြင့်ခဲ့ပြီး ယနေ့တိုင် မန္တလေးလောကမာရဇိန် ဘုရားဝင်းအတွင်း၌ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံးစာအုပ် (The World Biggest Book) ဟူသောအမည်ဖြင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဂုဏ်ဆောင်မှတ်တိုင်ကြီး အဖြစ် လွန်စွာထင်ရှားခဲ့ပေသည်။
ချင်းချောင်ရွာ၊ ချင်းချောင်
ချင်းချောင်ရွာ၊ ချင်းချောင်
ပျဉ်းမကုန်းရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွန်နား/ကော်လာရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
ကွန်နား/ကော်လာရွာ (Kunnar/Kawlar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ မိုင်းဟိန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၅၂၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းဟိန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၈၃ ဦး၊ မ ၁၃၂၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြန်မာ့ရေကူးအားကစားမှတ်တမ်းများစာရင်း
မြန်မာ့ရေကူးအားကစားမှတ်တမ်း သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရေကူးအားကစားသမားများ၏ အမြန်ဆုံးစွမ်းဆောင်နိုင်မှုစာရင်း ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံရေကူးအားကစားအဖွဲ့မှ မှတ်တမ်းတင်အတည်ပြုထားသည့် မှတ်တမ်း ဖြစ်သည်။
ချက်စတာ အလန် အာသာ
ထင်ရှားခြင်းမရှိလှသော သမ္မတတစ်ဦးအဖြစ် အာသာကို သတ်မှတ်ကြသည်။ ဒုသမ္မတဘဝမှ မရည်ရွယ်ဘဲ သမ္မတလုပ်ကြံခံရသဖြင့် သမ္မတတက်ဖြစ်သူတစ်ဦး အဖြစ်သာ လူတို့သတိရကြသည်။သမ္မတလင်ကွန်းလက်ထက် ပြည်တွင်းစစ်အတွင်း နယူးယောက်ပြည်နယ် စစ်ထောက်ချုပ်၊ သမ္မတဂရန့်မဲဆွယ်စဉ်က အင်တိုက်အားတိုက် ကူညီပေးသူ၊ ဂါးဖီးလ်ဒ်နှင့်အတူ ရွေးကောက်ပွဲမဲဆွယ်ကာလတွင် ဇနီးကွယ်လွန်သွားခြင်း စသည့်အချက်များသာလျှင် မှတ်တမ်းကျန်သည်။
ငယ်စဉ်ကတည်းက ဖခင်သင်းအုပ်ဆရာ၏ ကျေးကျွန်စနစ်ဆန့်ကျင်ရေးကို ယဉ်ပါးလာသူဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အထက်တွင်ဖော်ပြသကဲ့သို့သော ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များနှင့် ဆက်ဆံခွင့်ကိုရခဲ့ခြင်းလည်းဖြစ်သည်။ သမ္မတဂရန့်လက်ထက်တွင် နယူးယောက်ဆိပ်ကမ်း၏ အခွန်မှူးဖြစ်လာသည်။ ဒုသမ္မတဖြစ်လာသည်မှာလည်း ပါတီတွင်းနိုင်ငံရေး ကစားကွက်များကြောင့် မရည်ရွယ်ဘဲ ဆွဲတင်ခံရခြင်းဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ ရီပါပလီကန်ပါတီတွင် အစွန်းရောက်သော စတဲဝါ့တ် ( Stalwart) အုပ်စုဟူ၍ရှိရာ အာသာမှာ ထိုအုပ်စုဝင်ဖြစ်သည်။ ထိုအုပ်စု၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ တောင်ပိုင်းပြည်နယ်များကို ဒဏ်ခတ်ခြင်းအားဖြင့် လက်တုံ့ပြန်ရေး၊ ဂရန့်သမ္မတဖြစ်ရေး၊ ရီပါပလီကန်ပါတီအနေဖြင့် အာဏာကိုဆက်လက် ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ရေးတို့ ဖြစ်သည်။ တနည်းဆိုလျှင် ကိုယ့်လူကောင်းစားရေးဝါဒ ဖြစ်သည်။ အာသာအနေဖြင့်လည်း ဆိပ်ကမ်းတွင် ရုံးထိုင်စဉ်ကပင်ထိုမူများကို လက်စွဲပြုသည်။ သို့သော် ထိုအုပ်စုနှင့် သဘောထားမတိုက်ဆိုင်သည့် သမ္မတဟေးစ် လက်ထက်တွင် ရာထူးမှ ထုတ်ပယ်ခံရသည်။ ၁၈၈၀ရွေးကောက်ပွဲအတွက် သမ္မတဟောင်းဂရန့်ကို တကျော့ပြန်၍ စင်တင်လိုကြသည့် စတဲဝါ့ဒ်တို့ကို နှစ်သိမ့်သောအားဖြင့် ထိုအုပ်စုအတွင်းမှ တက်တက်ကြွကြွရှိသည့် အာသာ့အား ဂါဖီးလ်ဒ်၏ ဒုသမ္မတအဖြစ် တွဲဖက်ပေးလိုက်ခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ ဂါဖီးလ်ဒ်အား လုပ်ကြံခဲ့သည့်  ဂီတူးဆိုသူကလည်း “သွားပေတော့ ဂါဖီးလ်ဒ်၊ လာပါတော့ အာသာ” ဟုကြွေးကြော်ကာ ပစ်ခတ် လုပ်ကြံခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ထိုသို့သော အပြောမျိုးမှာ အာသာအား ကောင်းစွာ ဒုက္ခပေးနိုင်သည်။ ဂါဖီးလ်ဒ်ဈာပနာတွင် လေးစားမှုအပြည့်ဖြင့် လိုက်ပါသင်္ဂြိုဟ်ခြင်းကြောင့်သာ အများအမြင်တွင် မဆိုးရွားသွားခြင်း ဖြစ်သည်။ သမ္မတဖြစ်ပြီးနောက်တွင် အများက စတဲဝါ့တ်တစ်ဦး အာဏာရလျှင် ရီပါပလီကန်ပါတီလွှမ်းမိုးတော့မည်ဟု ထင်မှတ်ကြသည်။ သို့သော် သမ္မတရာထူးသည် ထိုအပြုအမူမျိုးကို လက်မခံနိုင်သည်မှာ အမှန်ဖြစ်သည်ကြောင့် လက်တွေ့အုပ်ချုပ်နေရသည့် သမ္မတအပေါ်တွင် စတဲ့ဝေါ့တ်တို့ အမျက်ထွက်ကြသည်။ လက်တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အုပ်ချုပ်ရေးအတွင်းပိုင်းမှ ရာထူးကြီးစတဲဝါ့ဒ်များကို အလုပ်ဖြုတ်သည်။ အချုပ်အားဖြင့် လွှတ်တော်အတွင်းတွင် စတဲဝေါ့တ်တို့ လုံးဝမကြိုက်သည့် ပန်ဒယ်လ်တန်အက်ဥပဒေ အတည်ပြုနိုင်စေရန် ကြိုးပမ်းပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုဥပဒေမှာ ပြည်သူ့လစာစားသုံးနေသော ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းများအနေဖြင့် ပါတီများနှင့်ကင်းနိုင်သမျှကင်းနေစေရန်နှင့် အမှန်တကယ်ကျွမ်းကျင်သော ဝန်ထမ်းများသာ ရာထူးခန့်ထားရန်ဖြစ်သည်။ ထိုဥပဒေကိုအခြေပြု၍ နောင်တွင် အဆင့်သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းမှုအက်ဥပဒေ(၁၉၂၃-၉၄၈)၊ ပြည်သူ့ဝန်ထမ်း ဖွဲ့စည်းမှုပြုပြင်ရေးအက်ဥပဒေ (၁၉၇၈)၊ အစိုးရလုပ်ငန်းများနှင့် ရလဒ်များ(ဆန်းစစ်မှု)အက်ဥပဒေ(၁၉၉၃) တို့ကို ပြဋ္ဌာန်းနိုင်ခဲ့သည်။
ရေတပ်ဖခင်ကြီး
အာသာကို အမေရိကန်ရေတပ်မတော် ၏ဖခင်ကြီးအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုကြသည်။ ရေတပ်တွင် အသုံးပြုနေသည့် သစ်သားကိုယ်ထည်သင်္ဘောများတွင် သံကိုယ်ထည်သင်္ဘောများဖြင့် အစားထိုးကာ အဆင့်မြင့်တင်ရေးအတွက် လွှတ်တော်တွင် ဘတ်ဂျက်ပေးရန် အင်တိုက်အားတိုက်တောင်းဆိုခဲ့သည်။ အမေရိကန်ဌာနေ လူနီရိုင်းများအား စောင့်ရှောက်ရေးနှင့် ပြည်ပမှဝင်ရောက်အခြေချလာသည့် တရုတ်လူမျိုးများအား တားမြစ်ခြင်းတို့ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဆန့်ကျင်သည်။ ဂျာမနီနှင့် သံတမန်အဆက်အသွယ်မရှိသည့်တိုင် အပြန်အလှန် ကုန်သွယ်ခြင်း၊ အမေရိကန်တောင်ပိုင်းပြည်နယ်များမှ တင်သွင်းသည့် ပစ္စည်းများတွက် အခွန်ပိုမိုကောက်ခံနေသည်ကို ပယ်ဖျက်ပေးခြင်း စသည်တို့ကိုလည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
အိမ်ဖြူတော်ကို တန်းစီခြင်း- ကြည်မင်း
ကန်ရေလေးရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
ကန်ရေလေးရွာ (Kanyaelay)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ သံဘိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၁၇၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သံဘိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၇၀ ဦး၊ မ ၃၃၁၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၀၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လွယ်တင်းရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လမ်းခွရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
လမ်းခွရွာ (Langwa)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ လမ်းခွကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၉၆၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လမ်းခွကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၂၉ ဦး၊ မ ၂၄၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၅၂၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အသိတာဘူဇာတ်
thumb ဒုကနိပါတ် - ၉။ ဥပါဟနဝဂ် -(၂၃၄) အသိတာဘူဇာတ်။ ။ မိမိကိုပစ်၍ ကိန္နရီမနောက်ကိုလိုက်သော မင်းသားအား အချစ်ကိုဖြတ်၍ မိမိအကျိုးစီးပွားကို ရှာမှီးသော အသိတာဘူမင်းသမီး အကြောင်း။
ကိုယ်ကျိုးရှာသူ အသိတာဘူ
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သာဝတ္ထိပြည်ဝယ် အဂ္ဂသာဝကနှစ်ပါးတို့ အလုပ်အကျွေးအိမ်၌ သတို့သမီးတစ်ယောက်သည် အလွန်အဆင်းလှ၏။ တင့်တယ်စံပယ်ခြင်းသို့ရောက်၏။
ထိုသတို့သမီးသည် အရွယ်ရောက်သောအခါ ထိမ်းမြားလက်ထပ်၍ လင်အိမ်သို့ ရောက်သည်ရှိသော် - လင်ယောကျ်ားသည် သတို့သမီးကို အနည်းငယ်မျှ ချစ်ခင်မြတ်နိုးခြင်းမရှိ၊ တစ်ပါးသောမိန်းမကို ချစ်ခင်မြတ်နိုးလျက် စိတ်အလိုသို့ လိုက်၍သာနေ၏။
သတို့သမီးသည် မိမိအပေါ်မှာ မရိုမသေကျင့်သော လင်ယောကျ်ားကို မရေတွက်ဘဲ အဂ္ဂသာဝကနှစ်ပါးတို့ကို ပင့်ဖိတ်ကာ အလှူပေး၍ တရားနာသည်ရှိသော် သောတာပတ္တိဖိုလ်၌ တည်လေ၏။ ထိုအခါမှစ၍ မဂ်ဖိုလ်ချမ်းသာဖြင့်သာ အချိန်ကို ကုန်လွန်စေ၏။ တစ်နေ့သ၌ မိဘတို့ကို ခွင့်ပန်ကာ ရဟန်းပြု၍ မကြာမီ အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ရောက်လေ၏။ ထိုသတို့သမီး၏ အကြောင်းသည် သံဃာ့ဘောင်၌ ထင်ရှားလေ၏။
ထိုအခါ တစ်နေ့သ၌ ရဟန်းတို့သည် တရားသဘင်ဝယ် “ငါ့ရှင်တို့ ... ဤမည်သော သတို့သမီးသည် လင်အလိုမရှိသည်ကို ဂရုမစိုက်ဘဲ မိမိအကျိုးစီးပွားကို ရှားမှီးတတ်သည်” ဟု စကားစပ်မိ၍ ပြောဆိုနေကြရာ မြတ်စွာဘုရား ကြွလာတော်မူသောအခါ ထိုအကြောင်းကို သိတော်မူလျှင် “ရဟန်းတို့ ... ဤသတို့သမီးကား ယခုအခါ၌သာလျှင် မိမိအကျိုးစီးပွားကို ရှားမီးတတ်သည်မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌လည်း ရှာမှီးတတ်သည်သာတည်း” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
တဏှာနောက်လိုက် မင်းသားမိုက်
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် အရွယ်ရောက်လတ်သော် ရသေ့ရဟန်းပြုကာ အဘိညာဉ်၊ သမာပတ်တို့ကို ဖြစ်စေလျက် ဟိမဝန္တာအရပ်တွင် နေလေ၏။
ထိုအခါ ဗာရာဏသီ မင်းကြီးသည် မိမိ၏ သားတော်ဗြဟ္မဒတ်မင်းသားကို အခြံအရံနှင့် ပြည့်စုံသည်ကိုမြင်လျှင် ထီးနန်းစည်းစိမ်ကို လုယူလိမ့်မည်ဟု ယုံမှားသံသယရှိသဖြင့် တိုင်းနိုင်ငံမှ နှင်ထုတ်လိုက်၏။ ဗြဟ္မဒတ်မင်းသားသည် အသိတာဘူ မည်သော မိမိမယား မင်းသမီးကို ယူဆောင်၍ ဟိမဝန္တာသို့ဝင်ပြီးလျှင် ငါး၊ အမဲ၊ သစ်သီးကြီးငယ်စသည်တို့ကို စားသောက်၍ အသက်မွေးကာ သစ်ရွက်မိုးဇရပ်ဆောက်လုပ်လျက် နေလေ၏။
မင်းသားသည် ကိန္နရီမတစ်ကောင်ကိုမြင်လျှင် တပ်စွန်းသောစိတ် ရှိသည်ဖြစ်၍ မယားပြုမည်ဟု အသိတာဘူ မင်းသမီးကို အနည်းငယ် မရေတွက်တော့ဘဲ ခြေရာခံကာ ကိန္နရီမ၏နောက်သို့လိုက်လေ၏။ အသိတာဘူ မင်းသမီးမြင်လျှင် ဤမင်းသားကား ငါ့ကို မရေတွက်တော့ဘဲ ကိန္နရီမနောက်သို့လိုက်၏။ ဤမင်းသားဖြင့် ငါ့အား ဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်းဟု တပ်စွန်းခြင်းကင်းသောစိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ ရသေ့ထံကပ်၍ ကသိုဏ်းပရိကံ ပွားများနည်းကိုယူပြီးလျှင် ပွားများအားထုတ်ကာ အဘိညာဉ်၊ သမာပတ်ကို ဖြစ်စေလျက် ရသေ့ကိုရှိခိုး၍ ပြန်လာကာ မိမိဇရပ်တွင် နေလေ၏။
ကိလေစွဲလှ ပူဆွေးရ
ဗြဟ္မဒတ် မင်းသားလည်း တဖြည်းဖြည်း ပျောက်ကွယ်ကာ မလိုက်တတ်တော့ဘဲ ကိန္နရီမ၌ အာသာဖြတ်ကာ မိမိဇရပ်သို့ ရှေးရှုပြန်လာ၏။ အသိတာဘူ မင်းသမီးမြင်လျှင် ကောင်းကင်သို့ ပျံတက်၍ရပ်လျက် -
“အရှင့်သား ... သင်သည်ပင်လျှင် ငါ၏ဈာန်ချမ်းသာကို ပြုလုပ်ပေးပေ၏။ သင့်အပေါ်၌ တပ်စွန်းသော ငါ၏ကာမသည် ကင်းပျောက်လေပြီ၊ လွှဖြင့် ဖြတ်ထားသော ဆင်စွယ်ကဲ့သို့ သင့်အပေါ်၌ တပ်စွန်းကာ တစ်ဖန်စေ့စပ်ခြင်း မရှိတော့ပြီ” – ဟု တရားဟောလေ၏။ ဤသို့ တရားဟောပြီးလျှင် မင်းသား မြင်စဉ်လျှင်ပျံ၍အရပ်တစ်းပါးသို့ သွားလေ၏။ ဗြဟ္မတ် မင်းသားသည် အသိတာဘူမင်းသမီး သွားသောကာလ၌ ငိုကြွေးလျက် -
“ငါသည် အသိတာဘူမင်းသမီးမှ ဆုတ်ယုတ်သကဲ့သို့ ထိုထိုအာရုံသို့လိုက်ကာ အလွန်အလိုကြီးသောသူသည် တပ်စွန်းသော လောဘကြောင့် လည်းကောင်း၊ ထောင်လွှားသော မာနကြောင့် လည်းကောင်း၊ မိမိအကျိုးစီးပွားမှ ဆုတ်ယုတ်ရ၏” – ဟု ငိုကြွေးမြည်တမ်း၍ တစ်ယောက်ထီးတည်းသာ တော်၌နေပြီးလျှင် အဖ မင်းကြီး သေလွန်သောအခါ မင်းအဖြစ်ကို ရလေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ ... ထိုအခါ မင်းသားမင်းသမီးတို့သည် - ယခုအခါ လင်မယား။ · ရသေ့သည် - ငါဘုရားဖြစ်လာပြီ - ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
အသိတာဘူဇာတ် ပြီး၏။
အနုရုဒ္ဓါထေရ်
ရှင်အနုရုဒ္ဓါထေရ်သည် ပဒုမုတ္တရဘုရားလက်ထက်တွင် အပါကဋမည်သော သူကြွယ်တစ်ဦးဖြစ်၍၊ ဘုရားကျောင်းတော်သို့ သွားရောက်တရားတော်ကို နာကြားရာဝယ် ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိဉာဉ်အရာ၌ ဧတဒဂ်ရသော ရဟန္တာတစ်ပါးကို အားကျ၍ ဘုရားရှင်အား အလှူပေးကာ ပန်ဆင်ခဲ့သည့် ဆုထူးကြောင့် ဒိဗ္ဗစက္ခု အမြင်ထက်သန်ရာတွင် အထူးကဲဆုံး စွမ်းဆောင်နိုင်သဖြင့် ဒိဗ္ဗစက္ခုအရာတွင် ဧတဒဂ်ဘွဲ့ဖြင့် မြတ်စွာဘုရားက ချီးမြှောက်တော်မူသည်။
ဇင်းခမာရွာ၊ ပြိုင်းတောင်
ဇင်းခမာရွာ၊ ပြိုင်းတောင်
ညိုစော
ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော သည် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည်။ ထိုရာထူးကို ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဆင့်ဖြင့် ထမ်းဆောင်သည်။
စစ်မှုထမ်းခြင်း
ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် စစ်တက္ကသိုလ် အမှတ်စဉ် ၂၃ ဗိုလ်လောင်းသင်တန်းဆင်းအရာရှိတစ်ဦးဖြစ်ပြီး တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်နှင့် စစ်တက္ကသိုလ်တို့တွင် ကျောင်းအုပ်ကြီးတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နှင့် အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တို့တွင်လည်း တိုင်းမှူး တာဝန်များကိုထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး စစ်ထောက်ချုပ်အဖြစ် ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ဧပြီလအထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ သူသည် မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း( MEC ) ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။  စစ်တပ်ပိုင် အင်းဝဘဏ် ၏ ဥက္ကဋ္ဌ လည်းဖြစ်သည်။ သူသည် ရုရှားထံမှ ဆီဝယ်ယူရေးကို ဦးဆောင်ရသည်။  ၂၀၂၃ ဇူလိုင်လ ၅ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။ ထိုရာထူးကို စစ်ကောင်စီက ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဆင့် သတ်မှတ်သည်။
မိသားစုဘဝ
သူသည် အိမ်ထောင်သည် တစ်ဦးဖြစ်ပြီး သားသမီး ၃ဦးရှိသည်။
ရရှိခဲ့သောဆု
နေပြည်တော်ရှိ မာရဝိဇယဗုဒ္ဓ ရုပ်ပွားတော် တည်ထားကိုးကွယ်သည့်ကိစ္စတွင် ပါဝင်ကူညီခဲ့မှုနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌက ၎င်းအား သရေစည်သူဘွဲ့ ပေးအပ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ (သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ) ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ
နောင်မနားရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
နောင်မနားရွာ (Naungmanar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၊ နောင်မနားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၂၀၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖောင်းပြင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စစ်တွေတက္ကသိုလ်
စစ်တွေတက္ကသိုလ် (Sittway University) သည် ရခိုင်ပြည်နယ်စစ်တွေတွင် တည်ရှိသော ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံတက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ဖဆပလအစိုးရလက်ထက် ၁၉၅၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ကျောက်ဖြူ ဥပစာကောလိပ်(Kyaukpyu Intermediate College)သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၏ ပထမဆုံး ကောလိပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် ကျောင်းသားဦးရေနည်းပါးခြင်းကြောင့် ၁၉၆၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ကျောက်ဖြူ ဥပစာကောလိပ်ကို ပိတ်ခဲ့ရသည်။ ထို့နောက် ရခိုင်ပြည်နယ်မှ ကျောင်းသား/ သူများသည် ရန်ကုန်နှင့် ပုသိမ်မြို့များသို့သွားရောက်ပြီး တက္ကသိုလ်ပညာကို သင်ကြားခဲ့ရသည်။ တော်လှန်ရေးကောင်စီအစိုးရလက်ထက် ၁၉၇၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် ၂နှစ်သင် စစ်တွေကောလိပ်ကို ဖွင့်လှစ်ပေးသည်။ ထိုစဉ်က အထက်တန်းပညာဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦးစံသာအောင်က စစ်တွေကောလိပ်ကို အောင်မြင်စွာဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။ စစ်တွေကောလိပ်စဖွင့်သည်နှင့် ပထမဆုံးကျောင်းအုပ်ကြီးမှာ ဦးအောင်မြင့်ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ် မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ရခိုင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ကောင်စီ၏ ကြီးကြပ်မှုဖြင့် စစ်တွေကောလိပ်မှ ရခိုင်ပြည်နယ်ဒေသကောလိပ်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ရခိုင်ပြည်နယ်ဒေသကောလိပ်ကို စစ်တွေကောလိပ်အဖြစ် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့ ပြည်ထောင်စုနေ့တွင် ရခိုင်ပြည်နယ်ကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ၂နှစ်သင်ကောလိပ်မှ ၄နှစ်သင် စစ်တွေဒီဂရီကောလိပ်အဖြစ်သို့ တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ ထိုမှတဖန် ၁၉၉၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် စစ်တွေဒီဂရီကောလိပ်ကို စစ်တွေတက္ကသိုလ်အဆင့်သို့ ထပ်ဆင့် တိုးမြှင့်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
လက်ရှိတွင် ဘာသာရပ်ပေါင်း ၁၈ ခုအားသင်ကြားပိုချလျက်ရှိရာ နေသင်တန်းနှင့် အဝေးသင်သင်တန်းများဖွင့်လှစ်လျက်ရှိသည်။
== ပေးအပ်သောဘွဲ့များ ==
ချေအီး ချေလန့်
ချေအီး ချေလန့် ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက်
ချေသည် မိမိ လေလည်သည့် အသံကိုပင် မိမိ ကြောက်လန့်သကဲ့သို့ စိုးရိမ်စရာမဟုတ်သည်၌ အစိုးရိမ်လွန်သည်။
အိပ်ခ်ျ (အက္ခရာ)
သမိုင်း
စီမီတစ်အက္ခရာ < ‹ח› > (ḥêṯ) သည် လည်ချောင်းဖြင့် ပွတ်တိုက်ဗျည်းသံ (ħ)အား ကိုယ်စားပြုထားခြင်းနှင့် တူသည်။ ထိုအက္ခရာပုံစံသည် ခြံစည်းရိုးတစ်ခုမှ ဖြစ်ပေါ်လာပုံရသည်၊။ ယခင် ဂရိအက္ခရာ eta သည် h အားကိုယ်စားပြုခဲ့သည့် အက္ခရာ တစ်ခုဖြစ်သည်။ သို့သော် နောင်အခါတွင် အလွန်ရှည်လျားသော အသံထွက် /ɛː/ အား ညွှန်းဆိုရန်အတွက် အသုံးပြုကြသည်။
ကျီးကန်းရဲရွာ၊ ကျီးကန်းရဲ
ကျီးကန်းရဲရွာ၊ ကျီးကန်းရဲ
စခမ်းကြီးရွာ၊ ငပျင်းချောင်း
စခမ်းကြီးရွာ၊ ငပျင်းချောင်း
အောင်ဇေယျရွာ၊ ကွမ်းခြံကုန်း
အောင်ဇေယျ
စားမြုံ့ပြန်ခြင်း
သိုး၊ ဆိတ်၊ နွား၊ စသည်တို့မျိုပြီးသောအစာကို စာအိမ်မှပြန်ထုတ်၍ ဝါးသည်။
ရွာသစ် / ဆပ်ကွင်းရွာ၊ ညောင်ငူလက်ခုတ်
ရွာသစ် / ဆပ်ကွင်းရွာ၊ ညောင်ငူလက်ခုတ်
ချေးယိုခါနီးမှ ချေးခံတွင်းပေါက်ရှာ
ချေးယိုခါနီးမှ ချေးခံတွင်းပေါက်ရှာ ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက်
အခင်းသွားခါနီးမှ အိမ်သာ ကမန်းကတန်း ရှာသကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်ရန် အချိန် အလွန်နီးကပ်ခါမှ ဖုတ်ပူမီးတိုက် ပြင်ဆင်သည်။
မင်္ဂလာပါ
မင်္ဂလာပါ သည် မြန်မာလူမျိုးတို့၏ ပုံမှန်နှုတ်ဆက်စကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤနှုတ်ဆက်စကားပြောရာတွင် ကိုယ်ကိုဦးအနည်းငယ်ညွတ်ကာ သို့မဟုတ် ပုံမှန်အားဖြင့် လက်အုပ်ချီကာ ပြောကြသည်။
ပေါ်ပေါက်လာပုံ
"မင်္ဂလာပါ" ဟူသည့် နှုတ်ဆက်စကားသည်လည်း ခေတ်သစ်ကာလမှ ဖန်တီးဖြစ်ပေါ်လာသည့် နှုတ်ဆက်စကား ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံကို ဗြိတိသျှတို့ အုပ်ချုပ်စဉ်အခါ ၁၉ ရာစုနှင့် ၂၀ ရာစုတွင် ဤစကားသည် ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရက စာသင်ကျောင်းများတွင် နှုတ်ဆက်စာအနေနှင့် အသုံးပြုစေခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံရှိ စာသင်ကျောင်းများတွင် ယခုအခါတွင် ကျောင်းသားများသည် ဆရာများနှင့် နေ့စဉ် ပထမဆုံးအကြိမ်တွေ့သည့်အခါတွင် "မင်္ဂလာပါ" ဟူ၍ နှုတ်ဆက်ကြသည်။
မင်္ဂလာပါ သည် စကားစုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ မင်္ဂလာ နှင့် ပါ ကို ပေါင်းစပ်ထားသည်။ မင်္ဂလာ ဆိုသည်မှာ "မင်္ဂလ" ဟူသည့် ပါဠိစကားလုံးမှ ဆင်းသက်လာသည်။ မင်္ဂလ၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ "မကောင်းမှုသဘောတရားများကို ပယ်ဖျက်နိုင်သည့် သဘော" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဒုတိယစကားလုံး ဖြစ်သည့် "ပါ" ဆိုသည်မှာ မြန်မာဘာသာစကား၌ ယဉ်ကျေးလိုသည့်အသုံးအနှုန်းအနေဖြင့် သဒ္ဒါသဘောတရားအရ ထည့်သည့် စကားလုံးဖြစ်သည်။ မဟုတ်တာ၊မမှန်တာမလုပ်မိကြစေဖို့၊မကြံစည်မိကြစေဖို့ အပြန်အလှန်သတိပေးကြသည့်သဘော သက်ရောက်စေသည့် မြန်မာတို့၏ နှုတ်ဆက်စကား မင်္ဂလာပါ ။။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှု ကဏ္ဍ:နှုတ်ဆက်ခြင်း ကဏ္ဍ:မြန်မာဝေါဟာရများ
ဆွတ်အောင်ရွာ၊ ဖားကန့်မြို့နယ်
ဆွတ်အောင်ရွာ(Sutawng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ ဖားကန့်မြို့နယ်၊ ဆိပ်မူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၅၀၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆိပ်မူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၁၈၈၄ ဦး၊ မ ၃၁၉၂၀ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၀၃၈၀၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖားကန့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆဖာ့ဟော့ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ဆဖာ့ဟော့ရွာ(Sahpahawt)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဆဂါပါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၉၀၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆဂါပါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၃၇ ဦး၊ မ ၉၆၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၉၀၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လုံမီရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
လုံမီရွာ (Longmi)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ ကျောက်တန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၈၈၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်တန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၉၃ ဦး၊ မ ၂၃၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၄၅၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပုသိမ်မြို့
ပုသိမ်မြို့ (ဖာသီ)သည် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ ၃၀ဝ၀ဝ၀ကျော် နေထိုင်ပြီး ရန်ကုန်မြို့၏ အနောက်ဘက် ၁၁၈မိုင် အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ငဝန်မြစ်ကမ်းပေါ်တွင် တည်ထားသော မြို့ဖြစ်ပြီး ပင်လယ်ဝမှ ၇၅မိုင် ကွာဝေးသော်လည်း ပင်လယ်ကူး သင်္ဘောကြီးများ ဝင်ရောက်နိုင်သဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကုန်းတွင်းအကျဆုံး ပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းမြို့ကြီးဖြစ်သည်။ ပုသိမ်မြို့သည် ရှေးမွန်မြို့ဟောင်းကြီး တစ်မြို့ဖြစ်ခဲ့လေသည်။
ဝေါဟာရရင်းမြစ်
မွန်တို့၏ မဂဒူးမင်းဆက် ဘုရင်မကြီး ရှင်စောပု ပြီးနောက် နန်းတက်သည့် ဟံသာဝတီ မွန်နိုင်ငံဘုရင် ဓမ္မစေတီမင်းကြီး သာသနာသက္ကရာဇ် ၂၀၂၃၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၈၄၀၊ ခရစ်သက္ကရာဇ် (အေဒီ) ၁၄၇၉ ခုနှစ်တွင် ရေးထိုးခဲ့သော ကလျာဏီကျောက်စာ အရ ပုသိမ်အား "ကုသိမရဋ္ဌ" ဟုခေါ်တွင်ခဲ့သည် ဟုသိရသည်။ "ကုသိမရဋ္ဌ" ကို မွန်လို အတိုကျုံ့ "ကုသိမ်" ဟုခေါ်ကြရာမှ ကာလရှည်လျားသောအခါ ပုသိမ် အခေါ်သို့ ပြောင်းလဲလာခဲ့လေသည်။
အမည်များ
ပုသိမ်မြို့သည် အလွန်ရှေးကျသော သင်္ဘောဆိပ်မြို့ကြီး ဖြစ်သည်။ ပုသိမ်မြို့သည် အမည်များစွာရှိခဲ့သည်။ အထက်ပါအမည်များတွင် အတိသဉ္ဇာနဂရ ဟူသော အမည်မှာ ရှေးအကျဆုံးဖြစ်သည်ဟု ရှေးမှတ်တမ်းများတွင် တွေ့ရသည်။ သာသနာနှစ် ၂၁၈-ခု သီရိဓမ္မာသောကမင်း လက်ထက်ခန့်ကပင် ခေါ်ဝေါ်သောအမည် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ အဓိပ္ပာယ်မှာ ရှေးလွန်လေပြီးသောအခါ၌ ဘုရားရှင်အလောင်း သူတော်ကောင်းတို့ မွေ့လျော်ဖူး၏ ဟု ဆိုသည်။
ပုသိမ်၏ နောက်အမည်တစ်ခုမှာ ကုသိမ သို့မဟုတ် ကုသိမ်ဖြစ်သည်။ ကလျာဏီကျောက်စာ၌ ကုသိမ မဏ္ဍလဟု ပါရှိသည်။ ခရစ်နှစ် ၁၅၈၆-ခုနှစ်တွင် ပုသိမ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သော နိုင်ငံခြားသားတစ်ဦးဖြစ်သူ ရပ်(ဖ်)ဖိုက်(ချ်)၏ မှတ်တမ်း၌ ပုသိမ်ကို ကော့စမင်း (Cosmin) ဟု ခေါ်တွင်ခဲ့သည်ဟု သိရှိရသည်။ မွန်အခေါ်အဝေါ်အရ ကော့သမှိန်ဟု ခေါ်သည်။ အဓိပ္ပာယ်မှာ (ကော့=ကျွန်း+သမှိန်=မင်းသား) မင်းသားကျွန်းဟု ဆိုသည်။ ကုသုမ ဟူသောအမည်ကို ဟံသာဝတီ ဓမ္မစေတီမင်း လက်ထက်အထိ ခေါ်တွင်နေဟန်ရှိသည်။ ထိုမင်း၏ ကလျာဏီကျောက်စာတွင် ကုသိမ ဟု အထင်အရှား ခေါ်ဝေါ်ထားသည်။ ထို့အပြင် ကောင်းမှုတော်ကျောက်စာ၊ ဘုံစံတုလွတ်ကျောင်း ကျောက်စာ စသည်တို့တွင်လည်း ကုသိမ် ဟု ရေးသားခဲ့ကြသည်။ ပုသိမ်မြို့ကို ပသီမြို့၊ ဒုံပသီ၊ ဝေပသီ ဟူ၍လည်း ခေါ်ဆိုကြသေးသည်။ မြန်မာနှစ် ၅၈၃-ခုနှစ်တွင် နန်းတက်သော ပသီမင်းကိုစွဲ၍ ဍိင်ပဆီ(ပသီ)မြို့ဟု ခေါ်တွင်ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ယူဆသူများလည်း ရှိသည်။ ဆရာကြီးဦးဖိုးကျား၏ ပုသိမ်ရာဇဝင် ၌လည်း ယခုခေတ်အထိ ဗမာ-ကရင်များက ဝေပသီ၊ မွန်-ကရင်များက ဝိန့်ပသိန်ဟု ခေါ်ဆိုနေဆဲပင် ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ပသီမှ ပုသိမ်သို့ အသံရွေ့ရန် မခဲယဉ်းဟု ယူဆကြသည်။
ဥမ္မာဒန္တီ လက်ထက်တွင် ပုသိမ်ကို နဂရဝေပုလ္လ ဟု ခေါ်တွင်စေကြောင်းလည်း ပြဆိုထားသည်။ အဓိပ္ပာယ်မှာ နဂရ = မြို့ + ဝေပုလ္လ = စည်ပင်ပြန့်ပြောခြင်းဟု ဆိုသည်။
သမိုင်းကြောင်း
ပုသိမ်မြို့သည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းများစွာက ဟံသာဝတီ မွန်နိုင်ငံ၏ ပိုင်နက်ဖြစ်ခဲ့ပြီး စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည့် ခုနှစ်နှင့် ပတ်သက်၍ သမိုင်းအထောက်အထား မတွေ့ရပေ။ ပုသိမ်မြို့သည်အလွန်ရှေးကျသော သင်္ဘောဆိပ်မြို့ဖြစ်ပြီး မဇ္ဈိမဒေသနှင့် သီဟိုဠ်ကျွန်းတို့ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရာတွင် ကြားခံမြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ ရှေးကျသောမြို့ဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ အမည်အများအပြား မှည့်ခေါ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ အသောကမင်း လက်ထက် သာသနာသက္ကရာဇ် ၂၁၈ခုနှစ်ဝန်းကျင်တွင် အတိသဉ္စာနဂရ ဟုခေါ်တွင်ခဲ့သည်။ ပုဂံခေတ် မင်းယဉ်နရသိင်္ခလက်ထက်တွင် ရန်ဖက်ဖြစ်သော အိန္ဒိယမှ ပဋိက္ခရားမင်းနှင့် စစ်ဖြစ်ရာ ထိုမင်း၏စစ်ဦးကျသော ကုသိမရဋ္ဌဒေသကို ခံတပ်မြို့တည်စေလျက် ဗေဒင်ကျမ်းများအရ အမည်ပြောင်းစေသည်။ ကုသမ သည်ကုသိမ် ဖြစ်လျှင် လောကဓာတ်အရ 'က'နှင့် 'သ' တို့ရန်ဂြိုဟ်ကျ သဖြင့် မိတ်ဖက်ဖြစ်သော 'ပ'နှင့်'သ' ကိုပြောင်းကာ ပုသိမ်ဟုအမည်ပြောင်းစေသည်။
ပုသိမ် ဟူသောဝေါဟာရ၏ အစမှာ အာရပ်၊ အိန္ဒိယ ကုန်သည်များမှ အစပြုခဲ့ခြင်း ဟုလည်းဆိုသည်။ အာရပ်/ပါရှန်း ကုန်သည်များ များပြားရာ မြို့ဖြစ်သောကြောင့် မြန်မာဘာသာဖြင့် "ပသိ" (မြန်မာပြည်ရောက်ပသီကုလားလူမျိုးတို့၏မြို့) ဟု ခေါ်တွင်ရာမှ ကာလကြာသော် ပုသိမ်ဟူ၍ ဖြစ်လာခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။
သို့သော် ဗြိတိသျှဘာသာဗေဒပညာရှင် ပါမောက္ခ Harry Leonard Shorto ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင်ရေးသားသော အောက်စ်ဖိုဒ် တက္ကသိုလ်ထုတ် သုတေသနစာတမ်းအရ ပုသိမ် ဟူသောဝေါဟာရမှာ မွန် ဝေါဟာရ "ဖာသီ ([pha sɛm])" က ဆင်းသက်ပြီး ပုသိမ် ပြောင်းလဲလာကြောင်း ဆိုသည်။
အင်းဝ၌ မင်းကြီးစွာစော်ကဲ၊ ဟံသာ၀တီပဲခူး၌ ရာဇာဓိရာဇ်တို့ စိုးစံသည့်ခေတ်မှစ၍ အလောင်းဘုရားလက်ထက်တိုင်အောင် နှစ်ပေါင်းရာပေါင်းများစွာ ပုသိမ်နယ်တစ်ဝိုက်သည် မွန်နှင့်မြန်မာတို့ အားပြိုင်ကြရာ ဒေသဖြစ်ခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှတို့သည် အိန္ဒိယ၌ ခြေကုပ်ရပြီးသောအခါ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၌လည်း ခြေကုပ်ရရန် ကြိုးစားကြသည်။
ခရစ်နှစ် ၁၆၈၇ တွင် ဗြိတိသျှတို့သည် ဟိုင်းကြီးကျွန်းတွင် အခြေခံစခန်းပြုပြီးနောက် ပုသိမ်မြို့တွင်လည်း အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီ ဌာနခွဲတစ်ခုဖွင့်သည်။ ပုသိမ်သို့ အင်္ဂလိပ်များ ပထမဆုံးရောက်ရှိချိန်မှာ အလောင်းမင်းတရား လက်ထက်တွင် ဖြစ်သည်။ မွန်-မြန်မာစစ်ပွဲတွင် မြန်မာတို့အား ကူညီခဲ့သောကြောင့် ပုသိမ်မြို့ပေါ်တွင် မြေကွက်တစ်ကွက် ရရှိခဲ့သော်လည်း နောက်တွင် မွန်သူပုန်များအား ကူညီသည်ဟုဆိုကာ အခွင့်အရေးများ ပြန်လည်ရုပ်သိမ်း ခံခဲ့ရသည်။ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ပထမစစ်တွင် အင်္ဂလိပ်တို့ ပုသိမ်မြို့ကိုသိမ်းပိုက်ထားခဲ့ပြီး၊ ၁၈၂၆တွင် ပုသိမ်ခံတပ်မြို့ကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရန္တပိုစာချုပ်အရ မြန်မာတို့အား ပြန်လည်ပေးအပ်ခဲ့ကာ၊ ဒုတိယ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ စစ်ပွဲအပြီးတွင် ဗြိတိသျှ အင်ပါယာ လက်အောက်သို့ သွတ်သွင်းနိုင်ခဲ့သည်။ ပုသိမ်မြို့အားလည်း အင်္ဂလိပ်လေသံဖြင့် Bassein ဟုခေါ်တွင်စေသည်။ ယခုအခါတွင်ပုသိမ်မြို့သည် အောက်မြန်မာပြည်အတွက် အရေးပါသော ကုန်သွယ်ဆိပ်ကမ်းမြို့ဖြစ်လာခဲ့သည်။
လူမျိုးနှင့်ကိုးကွယ်သည့်ဘာသာများ
ပုသိမ်မြို့သည် ယခင်က မွန်တို့ ပိုင်နက် ဖြစ်သော်လည်း လက်ရှိတွင် မွန်လူမျိုး အနည်းငယ်သာ နေထိုင်ကြပြီး ဗမာလူမျိုးမှာ အများစုဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ရခိုင်လူမျိုးနှင့် ကရင်လူမျိုး အများအပြားလည်း နေထိုင်ကြသည့်အပြင် အိန္ဒိယ၊ တရုတ်အနွယ်များ လူနည်းစု အဖြစ်နေထိုင် ကြသည်။ ပုသိမ်မြို့၏ လူဦးရေ အများစုမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ ဖြစ်ကြပြီး ကရင်လူမျိုး ကက်သလစ်နှင့် နှစ်ခြင်းခရစ်ယာန်များ အများအပြား ရှိသည်။ ထို့အပြင် ဟိန္ဒူ နှင့် မူဆလင်များလည်း အနည်းငယ်စီ ရှိကြသည်။
မြို့တည်နေပုံ
ပုသိမ်မြို့သည် ၁၂ စတုရန်းမိုင်ခန့် ကျယ်ဝန်းသည်။ မြောက်လတ္တီကျု ၁၆ဒီဂရီ ၄၆မိနစ်နှင့် အရှေ့လောင်ဂျီကျူ ၉၄ဒီဂရီ ၄၃မိနစ်တို့ ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ မြို့သည် ပုသိမ်မြစ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းနှင့် အနောက်ဘက်ကမ်း နှစ်ခုလုံးပေါ်၌ တည်ရှိပြီး၊ မြစ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် အစိုးရရုံးကြီးများနှင့် ဈေးကြီးများ ရှိသည်။
ပုသိမ်မြို့ရှိ ထင်ရှားသည့် ရပ်ကွက်များမှာ အသည်ကြီး၊ တလိုင်းချောင်း၊ ယိုးဒယားကုန်း၊ မရမ်းချိုကုန်း၊ အတီးစု စသည်တို့ ဖြစ်သည်။ မြို့၏ လမ်းမကြီးများသည် မြစ်ကမ်းနားနှင့် ယှဉ်ပြိုင်လျက် ရှိသည်။
ကုန်ထုတ်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ
ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ စပါးကျီကြီး ဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ ပုသိမ်မြို့သည် ဆန်စပါး ကြိတ်ခွဲ၊ တင်ပို့ရာ ဗဟိုချက်မ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဆန်စက်နှင့် ဆန်သိုလှောင်ရာ ဂိုထောင်များ ပေါများလှသည်။ ကြိတ်ခွဲပြီး ဆန်များကို ရေကြောင်း၊ ကုန်းကြောင်းတို့ဖြင့် ရန်ကုန်မြို့နှင့်အခြားမြန်မာပြည် အနှံ့အပြားသို့ တင်ပို့သည်။ ပုသိမ်ဆိပ်ကမ်းသည် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအတွက် ပို့ကုန်၊ သွင်းကုန်များ မှာယူတင်ပို့ရာတွင် အရေးပါသော ဆိပ်ကမ်းလည်း ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ပုသိမ်မြို့သည် အစိုးရပိုင်မှန်စက်ရုံရှိရာမြို့ဖြစ်ပြီး ပြည်တွင်းသုံးမှန်နှင့် ဖန်ထည်အမျိုးမျိုးကိုပါ ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးသည်။ အသေးစားလုပ်ငန်းများ အနေဖြင့် ပုသိမ်ထီးလုပ်ငန်းများ၊ ငါးပိငါးခြောက်ငံပြာရည် လုပ်ငန်းများအပြင် နာမည်ကျော် ပုသိမ်ဟာလဝါလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးသည်။
ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး
မြစ်၊ ချောင်း၊ အင်းအိုင် ပေါများရာ မြစ်ဝကျွန်းပေါ် ဒေသဖြစ်ခြင်းကြောင့် ရေကြောင်းခရီးမှာ များစွာအရေးပါလှသည်။ ရေကြောင်းခရီးအား အဓိက အားကိုးရခြင်း ကြောင့်လည်း မြေပြန့်ဒေသများ နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး အနည်းငယ် နောက်ကျနေခဲ့သည် ဟုဆိုနိုင်သည်။ ယခင်က ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးရှိ အခြားမြို့ရွာများနှင့် ဆက်သွယ်ရန် ရထားလမ်း၊ ကားလမ်း အချို့ ရှိခဲ့သော်လည်း ရန်ကုန်သို့ တစ်ညအိပ် ရေလမ်းခရီးဖြင့်သာ သွားလာနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် လွန်ခဲ့သော ၁၅နှစ်အတွင်း လမ်း၊ တံတားအချို့ ဖောက်လုပ် ပြီးစီးခဲ့ခြင်းကြောင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး နှင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်းများ အနည်းငယ် ဦးမော့လာခဲ့သည်။ ယခုအခါတွင် ရန်ကုန်မြို့ သို့ပြေးဆွဲသော မော်တော်ယာဉ် လိုင်းပေါင်း မြောက်မြားစွာ ပေါ်ထွက်လာပြီး ခရီးသွားလာချိန်မှာ ၄နာရီခန့်သာ ကြာမြင့်သည်။ လေကြောင်းခရီးအတွက် ပုသိမ်လေဆိပ် ရှိပြီး ပြေးလမ်း ၄၄၀ဝပေရှည် ကွန်ကရစ်ခင်း အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့လေကြောင်းမှ ရန်ကုန်-ပုသိမ်-သံတွဲ ခရီးစဉ် နှင့် ပုဂံလေကြောင်းမှ ရန်ကုန်-ပုသိမ်ခရီးစဉ်များ ပြေးဆွဲ ပေးနေသည်။ ထို့အပြင် ရေလမ်းခရီးမှာလည်း လူသုံးများဆဲ ဖြစ်သည်။
မြို့တွင်း ခရီးသွားလာရန် အတွက် မော်တော်ယာဉ်လိုင်း အချို့ရှိပြီး စင်းလုံးငှား မော်တော်ယာဉ်များပါ ရှိသည်။ ယခင်က မြို့တွင်း သွားလာရေး အတွက် သုံးဘီးကား များကို တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုခဲ့ကြ သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် လေးဘီးကား၊ ဒိုင်နာ၊ ဟိုင်းလပ် စသည်တို့ဖြင့် အစားထိုးခဲ့သည်။၂၀၁၈ တွင် အိုးဝေ Taxi ဟုခေါ်‌သော သုံးဘီးဆိုင်ကယ်များ လွန်စွာ တွင်ကျယ်လာခဲ့ပြီဖြစ်သည်။
ကျန်းမာရေး နှင့် အားကစား
ပုသိမ် အားကစားကွင်းသည် ပုသိမ်မြို့ထဲတွင် တည်ရှိသည်။ ပုသိမ်အားကစားကွင်းသည် ဘက်စုံသုံး အားကစားကွင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဘောလုံးပွဲများကို အများဆုံးကျင်းပလျက်ရှိပြီး ဧရာဝတီ ယူနိုက်တက် ဘောလုံးအသင်း၏ အိမ်ကွင်းလည်း ဖြစ်သည်။ မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ်စတင် တည်ထောင်ခဲ့စဉ်ကတည်းက ပါဝင်ခဲ့သော အသင်းတစ်သင်း ဖြစ်ပြီး ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးကို ကိုယ်စားပြုသည်။
အာရေဗျပင်လယ်
အာရေဗျကျွန်းဆွယ်နှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံတို့အကြားရှိ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသ ကို အာရေဗျပင်လယ်ဟုခေါ်သည်။ ထိုပင်လယ်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ တောင်ဘက်အစွန်းရှိ ကိုမိုရင်အငူရှိ အာဖရိကတိုက်၊ ဆိုမာလီယာနိုင်ငံ၏အရှေ့ဘက် ကမ်းခြေရှိ ဂွါဒါဖွီးအငူအထိ စိတ်ကူးဖြင့် ရေးဆွဲထားသောမျဉ်းကြောင်း၏ မြောက်ဘက်တွင်တည်ရှိသည်။ ပင်လယ်နီ၊ အေဒင်ပင်လယ်ကွေ့၊ ပါးရှင်းပင်လယ်ကွေ့နှင့် အိုမန်ပင်လယ်ကွေ့တို့သည် အာရေဗျ ပင်လယ်၏ လက်တက်များ ဖြစ်ကြသည်။ ရှေးအခါက ထိုအာရေဗျပင်လယ်သည် ပင်လယ်ကြောင်း ကူးသန်းသွားလာမှုအတွက် အလွန်အရေးပါခဲ့သည်။ ကမ္ဘာ့အရှေ့ဘက်စွန်းဒေသများမှ ကုန်ပစ္စည်းများကို သင်္ဘောများဖြင့် တင်ဆောင်ပြီးလျှင် အာရေဗျကျွန်းဆွယ် အနောက်ဘက် ကမ်းခြေသို့ တင်ပို့ပေးခဲ့ကြသည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် ကုလားအုပ်များဖြင့် အာရေဗျကျွန်းဆွယ်ကို ဖြတ်သန်းကာ မြေထဲပင်လယ်ဘက်သို့ သယ်ဆောင်ပေးခဲ့ကြလေသည်။
ပုသိမ်မြို့
ရွှေမုဋ္ဌောဘုရား
ဒုတိယအင်္ဂလိပ်-မြန်မာ စစ်ပွဲပြီးဆုံးသွား၍ ပုသိမ်မြို့သည် ဗြိတိသျှတို့လက် ရောက်ရှိသွားပြီးနောက် ဗြိတိသျှအစိုးရ ခန့်အပ်သည့် စစ်ကဲတော်မင်းများသည်လည်းကောင်း၊ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် မြို့မိမြို့ဖတို့သည်လည်းကောင်း ဆက်လက်ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်ကိုးကွယ်ခဲ့သည်။ ယခုတည်ရှိသည့်အတိုင်းဖြစ်သော မြေမှခရားသီးအဆုံးထိ ၇၇ တောင်၊ ထီးရပ် ၂၃ တောင်၊ နှစ်ရပ်ပေါင်း အတောင်တစ်ရာ၊ လုံးပတ်တော် ၂ဝ၇ တောင်နှင့် ဖိနပ်တော် ၂၇၂ တောင် အသီးအသီးရှိသော ဉာဏ်တော်၊ လုံးဝန်းပမာဏတော်တို့ကို ဆောင်စေလျက် စိန်ဖူးတော်၊ ရွှေထီးတော်၊ ငွေထီးတော်အပြင် ရတနာ အပေါင်းဖြင့် စီခြယ်အပ်သော ရွှေသားငှက်မြတ်နားတို့ဖြင့် ခမ်းနားထည်ဝါ ကြည်ညိုဖွယ်ရာ တိုးမြှင့် တည်ထားနိုင်ခဲ့လေသည်။
လေးကျွန်းရန်အောင် ဖောင်တော်ဦးစေတီ
လေးကျွန်းရန်အောင် ဖောင်တော်ဦးစေတီသည် ပုသိမ်မြို့ ရေကြည်ဦး အရပ်တွင် တည်ရှိပြီး အလောင်းစည်သူမင်းကြီး တိုင်းခန်း လှည့်လည်ရာတွင် ဖောင်တော်ဆိုက်ရာ အရပ်၌ စေတီတည်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖောင်တော်ဦးစေတီဟု အမည်တွင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ရေကြည်ကန်နှင့် ရေနောက်ကန် ရှိခြင်းကို အစွဲပြု၍ ရေကြည်ရေနောက်ဘုရား ဟုလည်း ခေါ်သည်။
ပုသိမ်ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက်
ပုသိမ်မြို့ ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက်သည်ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးကိုကိုယ်စားပြုသည့်ပြတိုက်ကြီးတစ်ခုဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များစွာကိုခင်းကျင်းပြသထားသည်။
ရွှေမြင်တင်စေတီတော် (ပုသိမ်မြို့)
ရွှေမြင်တင်စေတီတော်(ပုသိမ်မြို့) သည် ပုသိမ်မြို့မြောက်ဘက် ငဝံမြစ်၏အရှေ့ဘက်ကမ်း၊ ဒါးကမြစ် လက်ယာဘက်ကမ်း တောင်ထိပ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
မော်တင်စွန်းဘုရား နှင့် ကမ်းခြေ
ငဝန်မြစ်ကြောင်းအတိုင်း သင်္ဘောနှင့် စုန်ဆင်းသွားပါက ကပ္ပလီပင်လယ်ဝရှိ မော်တင်စွန်းအငူသို့ ရောက်ရှိနိုင်သည်။ နှစ်စဉ် ရေကျချိန် ဖြစ်သည့် တပို့တွဲလ (ဖေဖော်ဝါရီ၊မတ်) ရောက်တိုင်း မော်တင်စွန်းဘုရားပွဲကို ခြိမ့်ခြိမ့်သဲ ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ ကမ်းခြေတစ်လျှောက်တွင် ယာယီတဲများ ထိုးကာ ပင်လယ်ထွက် ပစ္စည်းများပါ ရောင်းချကြသည်။
ချောင်းသာကမ်းခြေ
ချောင်းသာကမ်းခြေသည် ပုသိမ်မြို့ မှ၄၀ကီလိုမီတာ သာကွာဝေး သော ကမ်းခြေ အပန်းဖြေ စခန်း ဖြစ်ပြီး ၁၉၉၀ခုနှစ်များတွင် စတင် လူသိများလာခဲ့သည်။ ဈေးနှုန်းနှင့် အတန်းအစား အမျိုးမျိုးသော ဟိုတယ်နှင့် တည်းခိုခန်းများ၊ ပင်လယ်စာ စားသောက်ဆိုင်များရှိသည်။
ငွေဆောင်ကမ်းခြေ
ငွေဆောင်ကမ်းခြေသည် ပုသိမ်မြို့မှ ၄၈ကီလိုမီတာ ကွာဝေးပြီး ၂၀ဝ၀ပြည့်နှစ်တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်သော ကမ်းခြေ အပန်းဖြေစခန်း ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အလှပဆုံးသော ကမ်းခြေများ စာရင်းတွင် ပါဝင်ပြီး ကြယ်ငါးပွင့် စံချိန်မီဟိုတယ်ကြီးများရှိရာနေရာ ဖြစ်သည်။
ဟူပေပြည်နယ်
ဟူပေး( 湖北 တနည်း Hupeh) တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းရှိ ကုန်းတွင်းပိတ်ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပြည်နယ်၏အမည်မှာ ​တုံထျင်ရေကန်၏မြောက်ဘက်ရှိ ၎င်း၏အနေအထားကို ရည်ညွှန်းပြီး "မြောက်ဘက်အိုင်" ကို ဆိုလိုသည်။ ပြည်နယ်၏မြို့တော် ဝူဟန်မြို့ သည် အဓိကသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအချက်အချာနှင့် တရုတ်ပြည်အလယ်ပိုင်း၏ နိုင်ငံရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် စီးပွားရေးအချက်အချာဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:Webarchive template wayback links ကဏ္ဍ:ရိုးရှင်းသော တရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သည့် ဆောင်းပါးများ ကဏ္ဍ:ရိုးရာတရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ
ပင်လယ်ကုန်းအနောက်
ပင်လယ်ကုန်းအနောက်
တောင်ချောင်းရွာ၊ ပြိုင်းတောင်
တောင်ချောင်းရွာ၊ ပြိုင်းတောင်
ချော်လဲ ရောထိုင်
ချောလဲ ရောထိုင် ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက်
ချော်လဲသည်ကိုပင် တမင် ထိုင်ချလေဟန် ပြုသကဲ့သို့ ရုတ်တရက် ဖြစ်ပေါ်လာသော အခြေအနေနှင့် အလိုက်သင့် အလျားသင့် ပြုမူ ပြောဆိုသည်။
ဘိုးစံစုရွာ၊ ညောင်ချောင်း
ဘိုးစံစုရွာ၊ ညောင်ချောင်း
အာရုံခြောက်ပါး
အားနည်းသော ယောက်ျားသည် တောင်ဝှေးစသည်ကို ဆွဲကိုင်အပ်သကဲ့သို့ စိတ်စေ တသိက်တို့ ဆွဲကိုင်အပ်သောကြောင့်လည်းကောင်း၊ စိတ်စေတသိက်တို့ လာရောက်၍ မွေ့လျော်ရာဖြစ်သော ကြောင့်လည်းကောင်း အာရုံ ဟုခေါ်သည်။ အာရုံခြောက်ပါးရှိသည်။ အာရုံခြောက်ပါးဆိုသည်မှာ-
ရူပါရုံ (မြင်အပ်သော အဆင်းအမျိုးမျိုး)သည် စက္ခုဝိညာဏ် စိတ်၏ မွေ့လျော်ရာ ဖြစ်သည်။ သဒ္ဒါရုံ (ကြားအပ်သော အသံအမျိုးမျိုး)သည် သောတဝိ ညာဏ်စိတ်၏ မွေ့လျော်ရာဖြစ်သည်။ ရသာရုံ (လျက်အပ်၊ သာယာအပ်သော အရသာ အမျိုးမျိုး) သည် ဇီဝှါဝိညာဏ်စိတ်၏ မွေ့လျော်ရာ ဖြစ်သည်။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ (တွေ့ထိ၍ သိအပ်သော အရာအမျိုးမျိုး)သည် ကာယဝိညာဏ်စိတ်၏ မွေ့လျော်ရာဖြစ်သည်။ ဓမ္မာရုံ (ပသာဒရုပ်ငါးခု၊ သုခုမရုပ် ၁၆ ခု၊ စိတ်၊ စေတသိက်၊ နိဗ္ဗာန်၊ ပညတ်)သည် မနောတ်ဓာတ်၊ မနောဝိညာဏဓာတ်တို့၏ မွေ့လျော်ရာဖြစ်သည်။
နောင်မိုးရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
နောင်မိုးရွာ (Naungmoe)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၊ နောင်မနားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၂၀၄ ဖြစ်သည်။
ဝစ္ဆနခဇာတ်
ဒုကနိပါတ် - ၉။ ဥပါဟနဝဂ် -(၂၃၅) ဝစ္ဆနခဇာတ်။ ။ ဗာရာဏသီသူဌေးက စည်းစိမ် တစ်ဝက်ပေး၍ ကာမဂုဏ်ဖြင့် ဖိတ်ကြားသည်ကို လက်မခံဘဲ ကာမဂုဏ် အပြစ်ပြ၍ ဆုံးမသော ဝစ္ဆနခရသေ့ အကြောင်း။
မိတ်ဆွေကျင့်ဝတ် မယွင်းချွတ်
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရောဇမည်သော မလ္လာမင်းသည် ရှင်အာနန္ဒာ လူဖြစ်စဉ်က အဆွေခင်ပွန်း ဖြစ်လေ၏။
တစ်နေ့သ၌ ရောဇမလ္လာမင်းသည် ရှင်အာနန္ဒာ ကြွလာစိမ့်သောငှာ သတင်းစကား မှကြားကာ ပင့်လျှောက်လိုက်၏။ ရှင်အာနန္ဒာလည်း မြတ်စွာဘုရားထံ ပန်ကြား၍ သွားလေ၏။ ရောဇမလ္လာမင်းသည် ရှင်အာနန္ဒာကြွလာလျှင် အထူးထူးသော ဘောဇဉ်ခဲဖွယ်တို့ကို လှူဒါန်းလျက် ဆွမ်းဘုဉ်းပေးစေပြီးလျှင် “အရှင်ဘုရား .. အကျွန်ုပ်မှာ သက်ရှိသက်မဲ့ ဥစ္စာရတနာများစွာ ရှိပါသည်။ ထက်ဝက်ခွဲ၍ ပေးပမည်၊ လူထွက်ခဲ့ပါ၊ အိမ်၌ ပျော်ပျော်ပါးပါး ကာမဂုဏ် ခံစားကာ နေကြမည်” ဟု လူတို့၏ စည်းစိမ်ဖြင့် လည်းကောင်း၊ ကာမဂုဏ်ငါးပါးဖြင့် လည်းကောင်း ဖိတ်လေ၏။ ရှင်အာနန္ဒာလည်း ကာမဂုဏ်၏ အပြစ်ကိုဟောပြီးလျှင် ကျောင်းသို့ပြန်လေ၏။
မြတ်စွာဘုရားသည် အာနန္ဒာအား ရောဇမလ္လာမင်း၏ အကြောင်းကို မေးတော်မူလျှင် ရှင်အာနန္ဒာသည် “အရှင်ဘုရား ... ရောဇမလ္လာမင်းသည် အိမ်ထောင်ခြင်းဖြင့် ဖိတ်မံသည့်အတွက် ၎င်းအား အိမ်ရာထောင်ခြင်း၌ လည်းကောင်း၊ ကာမဂုဏ်၌ လည်းကောင်း အပြစ်ကိုဟောခဲ့ရကြောင်း” လျှောက်ထားလေ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် “အာနန္ဒာ ... ရောဇမလ္လာမင်းသည် ယခုအခါ၌သာ ရဟန်းတို့ကို အိမ်ရာထောင်ခြင်းဖြင့် ဖိတ်မံသည်မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌လည်း ဖိတ်မံခဲ့ဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
ကာမဂုဏ်တွက် ဖိတ်မံချက်
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် နိဂုံးရွာ တစ်ခုတွင် ပုဏ္ဏားမျိုး၌ဖြစ်၍ အမည်အားဖြင့် ဝစ္ဆနခမည်၏။ အရွယ်ရောက်လတ်သော် ရသေ့ရဟန်းပြု၍ ဟိမဝန္တာအရပ်၌ ကြာမြင့်စွာ နေလေ၏။
တစ်နေ့သ၌ ချဉ်ဆားမှီဝဲရန် ဟိမဝန္တာအရပ်မှာ သွားသည်ရှိသော် ဗာရာဏသီပြည်သို့ရောက်၍ မင်းဥယျာဉ်၌ နေလျက် နက်ဖြန်မြို့တွင်းသို့ ဆွမ်းခံဝင်လေ၏။ ထိုအခါ ဗာရာဏသီသူဌေးသည် ရသေ့၏ ငြိမ်သက်သော ဣရိယာပုတ်ကိုမြင်၍ ကြည်ညိုသဖြင့် အ်ိမ်သို့ပင့်ကာ ဆွမ်းလုပ်ကျွေးပြီးလျှင် နေ့စဉ်အိမ်သို့ကြွကာ ဆွမ်ဘုဉ်းပေး၍ ဥယျာဉ်တော်၌သာနေရန် လျှောက်ထားလေ၏။ ထိုအခါမှစ၍ ရသေ့နှင့် သူဌေးတို့သည် အချင်းချင်း ချစ်ကျွမ်းဝင်ကြကုန်၏။
တစ်နေ့သ၌ သူဌေးသည် ရသေ့ကြွလာသောအခါ အလွန်ချစ်ကျွမ်းဝင်သဖြင့် “ရဟန်းအဖြစ်မည်သည်သား အလွန်ဆင်းရဲငြိုငြင်၏။ ငါအဆွေ ဝစ္ဆနခရသေ့အား လူထွက်စေ၍ စည်းစိမ်ဥစ္စာအလုံးစုံကို ထက်ဝက်ခွဲပေးပြီးလျှင် ငါတို့နှစ်ယောက် စည်းစိမ်ခံစားလျက် အညီအညွတ် အတူတကွ နေမည်” ဟု ကြံစည်နှလုံးသွင်းကာ ရသေ့ဆွမ်းဘုဉ်းပေးပြီးသောအခါ အနည်းငယ် လောကွတ်ပျူငှာစကား ပြောဆို၍ ရသေ့အား -
“အရှင်ဝစ္ဆနခ” ... ရဟန်းဘောင်က လူထွက်ပြီးလျှင် ရတနာခုနစ်ပါး၊ စားဖွယ်သောက်ဖွယ်တို့နှင့် ပြည့်စုံသောအိမ်မှာ လုံ့လမပြုဘဲ စားကာ၊ သောက်ကာ နေလှည့်ပါလော့၊ ရတနာခုနစ်ပါး စားဖွယ် သောက်ဖွယ်နှင့် ပြည့်စုံသောအိမ်မှာ နေရခြင်းကား အလွန်ချမ်းသာလှ၏” – ဟု အိမ်ရာထောင်ခြင်းဖြင့် ဖိတ်မံလေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် - ရဟန်းတို့ ... ထိုအခါ ဗာရာဏသီသူဌေးသည် - ရောဇမည်သော မလ္လာမင်း။ · ဝစ္ဆနခရသေ့သည် - ငါဘုရားဖြစ်လာပြီ - ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) လုံ့လမဲ့စွာ၊ ပျင်းသူမှာ၊ အိမ်ရာမတည်နိုင်။
(၂) မုသားကိုကြဉ်၊ သစ္စာယှဉ်၊ အိမ်ပင်တည်နိုင်။
(၃) နှိပ်,ညှဉ်းမမူ၊ ပျော့နုသူ၊ အိမ်မူမတည်နိုင်။
ဝစ္ဆနခဇာတ် ပြီး၏။
သဲတွင်းရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
သဲတွင်းရွာ (Theatwin)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ ဝါခင်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၄၃၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝါခင်းကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၅ ဦး၊ မ ၆၇၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၇၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကမ္ဘာပြား ယူဆချက်
thumb| ၁၈၉၃ တွင် အော်လန်ဒို ဖာဂူဆန် ရေးဆွဲသော ကမ္ဘာပြားယူဆချက် မြေပုံ ကမ္ဘာပြားယူဆချက် မှာ ကမ္ဘာသည် ဓာတ်ပြားကဲ့သို့ ပြားချပ်စွာ တည်ရှိနေသည် ဆိုသည့် ရှေးကျသော ကမ္ဘာ့ပုံသဏ္ဌာန်ဆိုင်ရာ အယူအဆတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရှေးခေတ်ဂရိတွင် ဘီစီ ၃၂၃ မတိုင်ခင်အထိ၊ ကြေးခေတ် နှင့် သံခေတ် ယဉ်ကျေးမှု ထွန်းကားခဲ့ရာ မြေထဲပင်လယ်ဒေသတွင် ဟဲလင်နစ်စတစ်ကာလ (ဘီစီ ၃၁) အထိနှင့် တရုတ်တွင် ၁၇ ရာစုအထိ " ကမ္ဘာသည် ပြားသည် " ဟူသည့် အယူအဆ များစွာကျယ်ပြန့်ခဲ့သည်။
လက်ရှိ လူအများလက်ခံထားကြသည့် စက်လုံးကမ္ဘာအယူအဆမှာ ရှေးခေတ်ဂရိ သိပ္ပံပညာနှင့် ယထာဘူတပညာရှင် ပိုက်သာဂိုးရပ်စ် နှင့်အတူ ဘီစီ ၆ရာစုတွင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ သို့သော် ပိုက်သာဂိုးရပ်စ် မတိုင်မီ ဘီစီ ၄ ရာစုအစောပိုင်းတွင်မူ ကမ္ဘာပြားအယူအဆကိုသာ ရှေးခေတ်ဂရိများက လက်ခံထားခဲ့ကြသည်။ ဘီစီ ၄ရာစု အစပိုင်းတွင် ပလေတို က စက်လုံးကမ္ဘာအကြောင်း ရေးသားခဲ့ပြီး ဘီစီ ၃၃၀ခန့်တွင် သူ၏ကျောင်းသားဟောင်းဖြစ်သူ အရစ္စတိုတယ် က အဆိုပါ စက်လုံးကမ္ဘာနှင့်ပတ်သက်၍ ခိုင်မာသောသက်သေများ ရှာဖွေပေးခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကမ္ဘာလုံးပုံသဏ္ဌာန်ဆိုင်ရာ အသိပညာများမှာ ဟဲလင်နစ်စတစ်ခေတ် အလွန်တွင် တဖြည်းဖြည်းပြန့်နှံ့လာသည်။
လွယ်လံရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
လွယ်လံရွာ (Loilan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ဝမ်ဟွေလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၄၄၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ဟွေလုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၅၆ ဦး၊ မ ၁၅၂၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စမ်းတွင်းချောင်ရွာ၊ ချင်းချောင်
စမ်းတွင်းချောင်ရွာ၊ ချင်းချောင်
မြာဝရွာ၊ ကျီးကန်းရဲ
မြာဝရွာ၊ ကျီးကန်းရဲ
တလိုင်းစုရွာ၊ ညောင်ချောင်း
တလိုင်းစုရွာ၊ ညောင်ချောင်း
ကွန်ပျူတာသုံး မြန်မာစာစနစ်
ကွန်ပျူတာပေါ်တွင် မြန်မာစာများကို ဖတ်နိုင်၊ ရိုက်နိုင်၊ ပုံနှိပ်နိုင်အောင် ပြုလုပ်ပေးသည့် ဆော့ဖ်ဝဲများ (Myanmar language software) များကို ကွန်ပျူတာသုံး မြန်မာစာစနစ်များဟု ခြုံငုံခေါ်ဆိုကြသည်။ ဖောင့်တစ်ခုတည်း ဖြစ်ပါက ‘မြန်မာစာလုံး စနစ်’ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။ သို့သော် အများစုမှာ စာရိုက် လက်ကွက်စနစ်၊ စာစီစနစ်၊ စာလုံးပေါင်းစနစ်၊ ပုံနှိပ်စနစ် စသည့် အပိုင်းများပါ ပါလာသည့်အခါ ဖောင့်တစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘဲ တခြား ပရိုဂရမ်ရေးဆွဲခြင်း ကဏ္ဍများပါ ပါလာသည့်အတွက်‘ကွန်ပျူတာသုံး မြန်မာစာစနစ်’ ဟုသာ ခြုံငုံခေါ်ခြင်းသည် ပိုမှန်ပါသည်။
ဝါးကောက်တော
ဝါးကောက်တော
ချက်ဆို နားခွက်က မီးတောက်
ချက်ဆို နားခွက်က မီးတောက် ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက်
သေနတ်မောင်းခလုတ်ကို ချက်ခနဲ ဖြုတ်လိုက်သည်နှင့် တပြိုင်နက် နားခွက်မှ မီးပွင့်သကဲ့သို့ အရိပ်အခြည်ကို မြင်သည်နှင့် တပြိုင်နက် ချက်ချင်းသဘောပေါက်သည်။
ဧကပဒဇာတ်
စီးပွားကိုမေး သူငယ်ကလေး
ထိုသူကြွယ်ကား တစ်နေ့သ၌ ရင်ခွင်၌နေသော သားငယ်သည် အကျိုးစီးပွားဖြစ်ခြင်း အကြောင်းတရားကိုမှီသော ပြဿနာကို မေးလေ၏။ မေးသောပြဿနာကား ဘုရားတို့ အရာသာ ဖြစ်သည်။ တစ်ပါးသောသူ ဖြေဆိုခြင်းငှာ မစွမ်းနိုင်လတ္တံ့ဟု နှလုံးသွင်းကာ သားငယ်ကိုခေါ်၍ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်သို့ သွားလျက် မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပြီးလျှင် “အရှင်ဘုရား ... ဤသူငယ်သည် အကျွန်ုပ်၏ ရင်ခွင်၌နေလျက် အကျိုးစီးပွားဖြစ်ခြင်း အကြောင်းကိုမှီသော ပြဿနာကို မေးပါ၏။ ထိုပြဿနာကိုမသိ၍ အရှင်ဘုရားထံ လာပါ၏ ဖြေတော်မူပါ” ဟု လျှောက်ထားလေ၏။
မြတ်စွာဘုရားသည် “ဒါယကာ ... ဤသူငယ်ကား ယခုအခါ၌သာလျှင် အကျိုးစီးပွားကိုရှာသည်မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌လည်း အကျိုးစီးပွားကိုရှာသည်ဖြစ်၍ ပညာရှိတို့ကို မေးဖူး၏။ ပညာရှိတို့သည် ထိုသူငယ်အား ဖြေဆိုဖူးကုန်၏။ သို့သော်လည်း ဘဝဖုံးလွှမ်းအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် မမှတ်မိလေ” ဟု မိ်န့်တော်မူပြီးလျှင် အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
စီးပွားရေအခြေ လုံ့လပေ
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် သူဌေးမျိုး၌ဖြစ်၍ အရွယ်ရောက်လတ်သော် အဖလွန်သဖြင့် သူဌေးအရာကို ရလေ၏။
ထိုအခါ သူဌေးအား နုပျိုသောသားငယ်သည် ရင်ခွင်၌နေ၍ -
“ဖခင် ... အကျွန်ုပ်တို့သည် အကျိုးစီးပွားများ အကြောင်းဖြစ်သော ပုဒ်တစ်ခုဖြင့် (စကားတစ်လုံးဖြင့်) အကျိုးစီးပွားများအောင် ပြုပါကုန်အံ့၊ သို့အတွက် အကျိုးစီးပွားများကြောင်း ဖြစ်၍ အကျိုးစီးပွား အလုံးစုံကို သိမ်းကျုံးမိသော ပုဒ်တစ်ခုကား (စကားတစ်လုံးကား) အဘယ်နည်း - ဖြေကြားပါ” – ဟု မေးလေ၏။ ထိုအခါ သူငယ်၏အဖသည် -
“ချစ်သား ... အကျိုစီးပွားများကြောင်း ဖြစ်၍ အကျိုးစီးပွား အလုံးစုံကို သိမ်းကျုံးမိသော ပုဒ်တစ်ခုကား(စကားတစ်လုံးကား) ဝီရိယဖြစ်၏။ အကျိုးစီးပွားများစေခြင်း၌ လိမ္မာသောသူ၏ ဝီရိယကား - အကျင့်သီလနှင့် လည်းကောင်း၊ သည်းခံခြင်းနှင့် လည်းကောင်း ပြည့်စုံလတ်သော် အဆွေခင်ပွန်းတို့ကို ချမ်းသာစေရန် လည်းကောင်း၊ ရန်သူတို့ကို ဆင်းရဲစေရန် လည်းကောင်း - စွမ်းနိုင်ပေ၏” – ဟု ဖြေကြားလေ၏။ သူငယ်သည်လည်း အဖသူဌေး ဖြေကြားအပ်သော နည်းဖြင့်သာလျှင် မိမိအကျိုးစီးပွားကို ပြီးစေလျက် အသက်၏အဆုံး၌ ကံအားလျော်စွာ လားလေ၏။
ဤဒေသနာတော်ကို ဟောတော်မူပြီး၍ သစ္စာကိုပြသည်အဆုံး၌ သူကြွယ်သားအဖ နှစ်ယောက်တို့သည် သောတာပတ္တဖိုလ်၌ နည်ကုန်၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ သားငယ်သည် - ယခုအခါ သားငယ်။
ဗာရာဏသီသူဌေးသည် - ငါဘုရားဖြစ်လာပြီ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ပုဒ်တစ်ခုမှာ၊ အကျိုးစီးပွား၊ သိမ်းပါဝီရိယ။
(၂) ပညာနှင့်ယှဉ်၊ သည်းခံယှဉ်၊ ယှဉ်ပါကျင့်သီလ။
(၃) မိတ်ဆွေချမ်းသာ၊ ရန်သူမှာ၊ ပြုရာဆင်းရဲပ။
ဧကပဒဇာတ် ပြီး၏။
မာလဲရွာ
မာလဲ ရွာသည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ် အတွင်းရှိ ရွာတစ်ရွာဖြစ်သည်။
ဂျော်ဂျီယာပြည်နယ်
ဂျော်ဂျီယာပြည်နယ် မှာ အောက်ပါတို့ကို ရည်ညွှန်းသည်။
မာလဲရွာ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ
ထမင်းဆုတ်ချောင်ရွာ၊ တိုက်စွန်းအောက်အင်း
ထမင်းဆုတ်ချောင်ရွာ၊ တိုက်စွန်းအောက်အင်း
နန့်ဟူရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
နန့်ဟူရွာ (Namhu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ ကျောက်တန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၈၈၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်တန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၉၃ ဦး၊ မ ၂၃၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၄၅၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ