cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
မရေမရာ (ဂျပန်ရုပ်ရှင်)
ဖြန့်ချိမှု
အခြားပန်းရောင်ရုပ်ရှင်ကားများကဲ့သို့ပင်၊ မရေမရာသည်လည်း ခေါင်းစဉ် တခုမက ပေးခြင်း ခံရသည်။ ရုပ်ရှင်ရုံများတွင် မူလပြသစဉ်က ခေါင်းစဉ်မှာ ညစ်ညမ်းအင်တာနက်အုပ်စု၊ လာပြီလာပြီ ဖြစ်သော်လည်း ပန်းရောင်ဂရင်းပရစ်က မရေမရာ ခေါင်းစဉ် ပေးလိုက်ပြီး၊ ယင်းခေါင်းစဉ်နှင့်ပင် ဂျပန်နှင့် နိုင်ငံတကာသို့ ဒီဗီဒီ အခွေ ဖြန့်လေသည်။ ထိုရုပ်ရှင်ကိုပင် သတ်သေအုပ်စု၊ နောက်ဆုံးညစာ အမည်ဖြင့် ဂျပန်တွင် ဖြန့်သေးသည်။ ၂၀၀၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၂ တွင် အင်္ဂလိပ်စာတန်းထိုး လောကတွင် မရေမရာ အမည်ဖြင့် ဖြန့်သည်။
ရွာသာရွာ၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်
ရွာသာရွာ (Ywarthar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ခန္တီးခရိုင်၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်၊ နန်းခမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၄၁၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကရ်ဘလာ
ကရ်ဘလာဆိုသည် ဝေါ်ဟာရသည် (အရဗီပုဒ်: ‎كَرْبَلَاء‎, ပါးရှန်းပုဒ်: ‎کربلاء‎)မှဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ အိရန်နိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းဒေသရှိ, ဘဂ္ဂဒက်မြို့တော်၏ ‎အနောက်တောင်ဘက် ကီလိုမီတာ(၁၀၀) မိုင်ပေါင်း(၆၂)အကွာ၊ (Milh)ရေကန်၏ အရှေ့ဘက် ‎မိုင်အနည်းငယ်ခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ‎. ကရ်ဘလာမြို့သည် ကရ်ဘလာတိုင်း၏မြို့တော်ဖြစ်သည်။ (၂၀၁၅)သန်းခေါင်စင်းအရ လူဦးရေ (၇၀၀၀၀၀) ‎ခုနှစ်သိန်းခန့် ရှိသည်။ ‎
ခရစ်နှစ်(၆၈၀)ခုနှစ်တွင် တမန်တော်မြတ်၏မြေးတော်များဖြစ်သည့် (Masjidayn : ဗလီနှစ်ခု ဆိုလိုသည်မှာ) ‎   အေမာမ်ဟိုစိုင်န်(အ.စ) နှင့် ဟဇရသ်အဘ္ဘားစ်(အ.စ) တို့နှင့်အတူ အဲဟ်လေဘိုင်သ် အိမ်တော်သူ ‎အိမ်တော်သားများ ဤအရပ်ဒေသတွင် စစ်ဖြစ်ခဲ့၍ ရှဟီးဒ်ဖြစ် ကျဆုံးခဲ့ရသည့်အတွက် လူသိများလာခဲ့သည့် ‎ဒေသဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်တွင် ကရ်ဘလာအရပ်ဒေသသည် သဲကန္တရတစ်ခုမျှသာ ရှိခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ‎အေမာမ်ဟိုစိုင်န်(အ.စ) နှင့် ဟဇရသ်အဘ္ဘားစ်(အ.စ)တို့၏ ဂူဗိမ္မန်များရှိတည်ရှိရာဖြစ်သောကြောင့် ‎လူများလာရောက်နေထိုင်လာကြသည်။  ကရ်ဘလာမြို့သည် ရှိအာမွတ်စ္စလင်မ်များနှင့် ‎အဲဟ်လေဘိုင်သ်များကို အချစ်ထားသူတို့အဖို့ အထွတ်အမြတ်နေရာတစ်ခုဖြစ်ရာ မက္ကာမြို့၊ မဒီနာမြို့၊ ‎ဂျေရုစလင် စသည့်အထွတ်အမြတ်ထားရာမြို့တော်များကဲ့သို့ အထွက်အမြတ်ထားကြသည်။‎      သန်းပေါင်းများစွာသော ရှီအာမွတ်စ္စလင်မ်များနှင့် အဲဟ်လေဘိုက်သ်တို့အား အချစ်ထားသူတို့သည် ‎တစ်နှစ်လျှင် နှစ်ကြိမ် ဤမြို့သို့လာရောက်၍ ဇေယာရသ် ဂါဝရပြုကြသည်။      အေမာမ်ဟိုစိုင်န်(အ.စ)နှင့် ဟဇရသ်အဘ္ဘားစ်(အ.စ)တို့ ရှဟီးဒ်ဖြစ်ကျဆုံးခဲ့သည့် နှစ်ပတ်လည်နေ့ဖြစ်သည့် ‎‎(Āshūrā) နေ့တွင်လူဦးရေ (၈)သန်းခန့်လာရောက်ကြသည်။ ထိုနေ့၏ရက်လေးဆယ်နေ့(Arba'īn)တွင်လည်း ‎လူဦးရေ သန်း(၃၀)ခန့်သည် နိုင်ငံပေါင်း (၅၆) နိုင်ငံမှ လာရောက်စုဝေး ဂါဝရပြုကြသည်။
ကရ်ဘလာ၏ ဝေါဟာရ ရင်းမြစ်
ကရ်ဘလာသည် အရဗီ ဝေါ်ဟာရ ကရ်ဘ် နှင့် ဘလာ နှစ်ခုပေါင်းစပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ကရ်ဘ် ဆိုသည်မှာ ‎ဒုက္ခဖြစ်စေသောအရပ်ဒေသ ဟုအဓိပ္ပာယ်ရပြီး ဘလာဆိုသည်မှာ ဘေးအန္တရာယ်များဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ကရ်ဘလာအခင်း
အစ္စလာမ်တွင် ကရ်ဘလာအခင်းဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ရလဒ်ကြောင့် ရှီအာမွတ်စ္စလင်မ်များအကြား ‎အစဉ်အလာတစ်ခုဖြစ်လာရသည်။ ထိုအခင်းသည် အောက်တိုဘာလ (၁၀)ရက်နေ့ ခရစ်နှစ်(၆၈၀)၊ ‎မိုဟရမ်လ (၁၀)ရက်နေ့ ဟစ်ဂျရီခုနှစ် (၆၁)တွင် အီရတ်နိုင်ငံ ကရ်ဘလာသဲကန္တရတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ‎အခင်းဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် အေမာမ်ဟိုစိုင်န်(အ.စ)နှင့် နောင်တော်ဖြစ်သူ ဟဇရသ်အဘ္ဘားစ်(အ.စ)တို့ကို ‎ဗနီအစက်ဒ် မျိုးနွယ်စုမှ မြေမြုပ်သင်္ဂြိုဟ်ပေးခဲ့ရာ ယနေ့တွင် ((ဘိုင်နွလ်ဟရမိုင်း) ‎အဖြစ်ကြော်ကြားခဲ့လေသည်။ ထိုအခင်းဖြစ်ပွားမှုသည် ထိုခေတ်ကာလ ယဇီးဒ် အုပ်ချုပ်မင်းလုပ်သူသည် ‎အေမာမ်ဟိုစိုင်န်(အ.စ)ထံမှ သစ္စာခံရန်တောင်းဆိုခဲ့ရာ အေမာမ်ဟိုစိုင်န်(အ.စ)မှ ငြင်းဆန်ခဲ့သောကြောင့် ‎ကရ်ဘလာအခင်း ဖြစ်ပွားခဲ့ရသည်။ ကရ်ဘလာဒေသအနီး ကူဖာပြည်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးဖြစ်သူ ‎အိုဗိုင်ဒွလ္လာအိဗ်နေဇေယားဒ်သည် မြင်းဆီးစစ်သည် (၃၀၀၀၀)ခန့်ကို အေမာမ်ဟိုစိုင်န်(အ.စ)ကိုဆန့်ကျင်ရန် ‎စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ထိုစစ်သည်များသည် အေမာမ်ဟိုစိုင်န်(အ.စ)နှင့် နောက်လိုက်သားများအား ယဇီးဒ်၏ ‎သစ္စာခံယူရန်နှင့် အုပ်ချုပ်ရေးအောက်တွင် ဒူးထောက်ရန် ရေကိုဖြတ်တောက်ခဲ့ကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ‎အေမာမ်ဟိုစိုင်န်(အ.စ)သည် မိုဟရမ်လ (၉)ရက်ညတွင် ဆုတောင်းပတနာပြုရန် အချိန်တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ‎မိုဟရမ်လ (၁၀)ရက်နေ့တွင် နောင်တော်ဖြစ်သူ ဟဇရသ်အဘ္ဘားစ်(အ.စ)မှ စစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ် ဦးဆောင်၍ ‎တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ အေမာမ်ဟိုစိုင်န်(အ.စ)၏ သားတော်များဖြစ်သော အလီအက္ကဘရ်နှင့် ‎ခြောက်လသားအရွယ် အက်္စဂရ် နှင့် တူဖြစ်သူ ကာစင်မ်၊ အော်န်၊ မိုဟမ္မဒ် နှင့် တစ်ခြားသော ‎ဆွေတော်မျိုးတော်များနှင့် နောက်လိုက်တပည့်သားကောင်းများ ကျဆုံးခဲ့ရသည်။
ထိုနောက် ယဇီးဒ်သည် အေမာမ်ဟိုစိုင်န်(အ.စ)၏ အိမ်တော်သူအိမ်တော်သားများအား သုံ့ပန်းအဖြစ် ‎အုပ်ချုပ်ရေးအခြေစိုက်ဖြစ်သည့် ဆီးရီးယားနိုင်ငံသို့ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့ကြသည်။ ထိုသုံ့ပန်းများအား ‎လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပေးခဲ့လေသည်။ ထိုကြောင့် အနွယ်တော်မွန်တို့သည် မက္ကာမြို့သို့အပြန်ခရီးတွင် ‎ကရ်ဘလာသို့သွားရောက်၍ အေမာမ်ဟိုစိုင်န်(အ.စ)၏ ဂူဗိမ္မာန်သို့သွားရောက် ဇေယာရသ် ‎ဂါဝရပြုခဲ့ကြသည်။ တချို့အဆိုများတွင် ခရစ်နှစ်(၆၈၅)တွင် ဆိုလိုင်မန်ဗင်ဆိုရဒ်သည်လည်း ထိုဂူဗိမ္မာန်သို့ ‎သွားရောက်ဇေယာရသ်ပြုခဲ့သည်ဟု ဆိုထားသည်။ ထိုနေရာသည် တဖြည်းဖြည်းဖြင့် ‎အေမာမ်ဟိုစိုင်န်(အ.စ)၏ ဂူဗိမ္မာန်တစ်ခုဖြစ်လာပြီး လူတို့လာရောက်ဂါဝရပြုလာကြသည်။ ထိုနောက် ‎လာရောက်ဂါရဝပြုသူတို့ လိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးရာမှ မြို့တစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုဂူဗိမ္မာန်သည် ‎မွတ်စ္စလင်မ်အုပ်ချုပ်ရေးမင်းများ၏ ဆောက်လုပ်ခြင်းဖြင့် တိုးချဲ့လာခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ‎တချို့အုပ်ချုပ်ရေးမင်းများ၏ ဖျက်ဆီးခြင်းကိုလည်း ခံခဲ့ရသည်။ ခရစ်နှစ်(၈၅၀)တွင် ‎အဘ္ဘာစီအုပ်ချုပ်ရေးမင်းဆက်ဖြစ်သည့် မိုသဝကိလ်သည် ဂူဗိမ္မာန်အား မြေနှင့်တစ်သားဖြစ်သည်အထိ ‎ဖြတ်ဆီးခဲ့သည်။ သို့သော် ခရစ်နှစ်(၉၇၉)တွင် အသစ်တဖန် ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ‎ခရစ်နှစ်(၁၀၈၆)တွင် စစ်သည်တို့သည် ဂူဗိမ္မာန်၏ အချို့အပိုင်းများအား မိးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့ကြသည်။ ထိုနောက် ‎လူတို့သည် ပြန်လည်မွန်းမံ တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။
ခေတ်သစ်အစောပိုင်း
Like Najaf, the city suffered from severe water shortages that were only resolved in the early 18th century by building a dam at the head of the Husseiniyya Canal. In 1737, the city replaced Isfahan in Iran as the main centre of Shia scholarship. In the mid-eighteenth century it was dominated by the dean of scholarship, Yusuf Al Bahrani, a key proponent of the Akhbari tradition of Shia thought, until his death in 1772, after which the more state-centric Usuli school became more influential.
The Wahhabi sack of Karbala occurred in 21 April 1802 (1216 Hijri) (1801 ), under the rule of Abdul-Aziz bin Muhammad the second ruler of the First Saudi State, when 12,000 Wahhabis from Najd attacked the city of Karbala. The attack was coincident with the anniversary of Ghadir Khum event, or 10 Muharram. Wahhabis killed 2000-5000 of the inhabitants and plundered the tomb of Husayn ibn Ali, grandson of Muhammad and son of Ali bin Abi Talib, and destroyed its dome. Then they seized a large amount of spoils including golds, Persian carpets, money, pearl and guns accumulated in the tomb most of them donations. The attack lasted for 8 hours and Wahhabis left the city with more than 4,000 camels carrying their plunder.
နမ်ကွေးရွာ၊ မိုင်းပေါက်မြို့နယ်
နမ်ကွေးရွာ (Namkway)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ မိုင်းပေါက်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ မိုင်းပေါက်မြို့နယ်၊ ယောင်ဟတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၂၉၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယောင်ဟတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၁၇ ဦး၊ မ ၁၉၈၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၉၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ဖုဘတမြို့၊ ဖူကူရှီးမား
ဖုဘတမြို့ (双葉町 ဖုဘတမချိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖူကူရှီးမားစီရင်စုတွင် တည်ရှိသည်။
နမ်ကွေးရွာ၊ မိုင်းပေါက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပေါက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖုဘတမြို့၊ ဖူကူရှီးမား
၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၆၀၉၃ ဦး ရှိသည်။ အိမ်ထောင်စု ၂၃၀၁ စု ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၁၇၆ ဦး ရှိသည်။ စုစုပေါင်း ဧရိယာသည်  ၅၁.၄၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ ( ၁၉.၈၅ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။
ကျုံပါရွာ၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်
ကျုံပါရွာ (Kyonpar)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်၊ ကျုံပါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၅၃၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျုံပါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၁၉ ဦး၊ မ ၁၇၅၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၇၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သနပ်ပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အခန်းနံပါတ်?
အခန်းနံပါတ်? ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲသည် MRTV-4, ရုပ်သံလိုင်း၌ တနင်္လာ မှ သောကြာနေ့ (ည ၇ နာရီ)တွင် ထုတ်လွှင့်ပြသသော အပိုင်း (၃၀)ပါရှိသည့် မြန်မာ အက်ရှင်ဒရာမာ ဇာတ်လမ်းတွဲ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ: မြန်မာ ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများ
လွယ်ဆောင်ရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
လွယ်ဆောင်ရွာ (Loihsawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်၊ နမ့်လန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၆၈၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်လန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၃၈ ဦး၊ မ ၃၈၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၂၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခွေးကုန်းရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်
ခွေးကုန်းရွာ (Khwaykone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ ဟဲခမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၅၀၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟဲခမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၀၄ ဦး၊ မ ၃၁၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၂၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တာလျန်းရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
တာလျန်းရွာ (Tarhlan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ ယမ်းခမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၂၁၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယမ်းခမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၈၅ ဦး၊ မ ၁၀၄၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၃၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
NGC 393
NGC 393 သည် အင်ဒရိုမီဒါ ကြယ်စုတန်းမှ lenticular ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၇၈၄ အောက်တိုဘာ ၅ တွင် ဝီလီယံ ဟာရှယ်ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
အစ္စလာမ်ခေတ်မတိုင်မီ အာရေးဘီးယားရှိ ဘာသာတရား
အစ္စလာမ်ခေတ်မတိုင်မီ အာရေးဘီးယားရှိ ဘာသာတရား၌ ထိုဒေသရှိ မူလဇာတိနတ်များစွာကို ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု အယူအဆများပါဝင်၍ ခရစ်ယာန်၊ ဂျူး၊ မန်ဒါအီးယ၊ အီရန်ဘာသာတရားများဖြစ်သော ဇိုရိုရက်စထရာဘာသာ၊ မစ်သရာဘာသာ၊ မန်နီခီးဘာသာ စသည်များလည်းပါဝင်သည်။ အစ္စလာမ်ခေတ်မတိုင်မီ အာရေးဘီးယား၌ လွှမ်းမိုးသော နတ်အများအပြားကိုးကွယ်သည့် အယူဝါဒသည် နတ်ဒေဝါများ၊ နတ်များကို ကိုးကွယ်ပူဇော်ခြင်းပေါ်တွင် အခြေခံသည်။ ထိုကိုးကွယ်ပူဇော်ကြသော နတ်များတွင် မက္ကာရှိ ကာ့ဘာအဆောက်အဦးကဲ့သို့သော ဒေသတွင်း နတ်ကွန်းများ၊ နတ်ကျောင်းဆောင်များ၌ ဟူးဘယ်လ်နှင့် နတ်သမီးများဖြစ်သည့် အာလတ်၊ အတ်လာစာ၊ မူနတ်တို့ပါဝင်သည်။ ဘုရားဖူးသွားခြင်း၊ ရှေ့ဖြစ်ဟောခြင်း၊ ယဇ်ပူဇော်ခြင်းများအပါအဝင် ရိုးရာဓလေ့ထုံးတမ်း အသွယ်သွယ်ဖြင့် နတ်ဒေဝါများကို ကိုးကွယ်ပူဇော် တိုင်တည်ကြသည်။ မက္ကာရှိဘာသာရေးတွင် အလ္လာဟ်၏ အခန်းကဏ္ဍနှင့်ပတ်သက်၍ များစွာသော သဘောတရားများကို အဆိုပြုခဲ့ကြသည်။ အစ္စလာမ်မတိုင်ခင် နတ်များ၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာဖော်ပြချက်များကို ခြေရာကောက်ပါက အထူးသဖြင့် ကာ့ဘာအနီးနားရှိ ရုပ်တုများဖြစ်ကြပြီး ကာ့ဘာတွင် ရုပ်တုပေါင်း (၃၆၀) အထိရှိသည်ဟုဆိုကြသည်။
အခြားဘာသာရေးများတွင် များပြားသည့် နတ်(အငယ်)များကို တင်ဆက်ဖော်ပြထားသည်။ အနီးကပ်လျက် ရှိကြသော ရောမ၊ အားက်ဆန်၊ ဆန်ဆေးနီးယန်း အင်ပါယာတို့၏ လွှမ်းမိုးမှုများသည် အာရေးဗီးယားဒေသ၏ အနောက်မြောက်၊ အရှေ့မြောက်၊ တောင်အရပ်တို့တွင် ခရစ်ယာန်ဘာသာလူအသိုင်းအဝိုင်းများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ခရစ်ယာန်ဘာသာသည် ထိုးဖောက်အကျိုးရောက်မှုနည်းပါးသော်လည်း ထိုကျွန်းဆွယ်ရှိ ကျန်ရှိသောအပိုင်းတွင် အချို့သော (ခရစ်ယာန်)ဘာသာကူးပြောင်းမှုများကို ခိုင်မာစေခဲ့သည်။ ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့နှင့် အရှေ့မြောက်အရပ်မှ နက်စတောရီးယန်းဘာသာ (Nestorianism- ခရစ်ယာန်ဂိုဏ်းခွဲတစ်ခု)မှလွဲ၍ ခရစ်ယာန်ဝါဒ၏ အလွှမ်းမိုးနိုင်ဆုံးပုံစံမှာ မိုင်ယာဖီဆိုက်ဝါဒ (Miaphysitism) ဖြစ်သည်။ ရောမခေတ်ကာလများမှစ၍ ဤကျွန်းဆွယ်သည် ဂျူးလူမျိုးများအတွက် ရွှေ့ပြောင်း အခြေချရာနေရာဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခြင်းများသည် အစ္စရေးနိုင်ငံပြင်ပ၌ ပျံ့နှံ့နေထိုင်ခြင်းများကို ဖြစ်ပေါ်လာစေကာ ဒေသတွင်း ဘာသာအယူပြောင်းလဲမှုများ ထပ်တိုးဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ထပ်မံ၍ ဆန်ဆေးနီးယန်းအင်ပါယာ၏ လွှမ်းမိုးခြင်းများကလည်း အီရန်ဘာသာတရားများကို ထိုကျွန်းဆွယ်၌ တည်ရှိနေစေခဲ့ရာ ဇိုရိုရက်စထရာဘာသာသည် အရှေ့နှင့် တောင်အရပ်၌ တည်ရှိခဲ့၍ တစ်ဖက်တွင် မက္ကာ၌ မန်နီခီးဘာသာ (Manichaeism) (သို့) ဖြစ်နိုင်သည့်နောက်ဘာသာတစ်ခုမှာ မက်ဇ်ဒက်ဘာသာ (Mazdakism) ကိုလိုက်နာကျင့်သုံးနိုင်စေခဲ့သည်။
နောက်ခံအကြောင်းနှင့် ရင်းမြစ်များ
လေးရာစုခန့်အထိ အာရေးဘီးယားဒေသ၌နေထိုင်သူနီးပါးတိုင်းသည် နတ်များစွာကို ကိုးကွယ်သောအယူဝါဒကို ကျင့်သုံးခဲ့ကြသည်။ အရေးပါသော လူနည်းစု ဂျူးဘာသာ၊ ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်များ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ကြသော်လည်း နတ်ကိုးကွယ်ခြင်းအယူဝါဒသည် အစ္စလာမ်ခေတ်မတိုင်ခင်အထိ အာရေးဘီးယား၌ အဓိကဘာသာရေးအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့သည်။
အာရေးဘီးယား နတ်ကိုးကွယ်အယူဝါဒနင့်ပတ်သက်သော ထင်ရှားရှိသည့် အစောပိုင်းသက်သေတစ်ခုမှာ အတ္တာကွာရုမာ၊ ရူလ်ဒါ၊ နူဟာ၊ အတ္တာရှာမာယင် စသည့်နတ်များအကြောင်းဖော်ပြထားသော အက်စာဟာဒန်မှတ်တမ်း (Esarhaddon's Annals) ဖြစ်သည်။ ဂရိသမိုင်းပညာရှင် ဟစ်ရောဒထ(စ်)က ၎င်း၏ သမိုင်းမှတ်တမ်းများတွင် အာရပ်လူမျိုးများသည် အိုရိုတော့လ် ( ဂရိနတ်ဘုရား ဒိုင်ယာနိုင်းဆပ်စ် (Dionysus)) နှင့် အာလတ် (Al-Lat (Alilat)) (ဂရိနတ်ဘုရားမ အဲဖရာဒိုက်တီ (အက်ဖရာဒိုက်)) ကိုကိုးကွယ်ကြသည်ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ ဂရိအတွေးခေါ်ပညာရှင်နှင့် သမိုင်းပညာရှင် စထရေးဘို (Strabo)က အာရပ်တို့သည် ဒိုင်ယာနိုင်းဆပ်စ် နှင့် ဇူးစ်နတ်ဘုရားကို ကိုးကွယ်သည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ခရစ်ယာန်ဘာသာရေးပညာရှင် အောရီဂျာန်က ၎င်းတို့သည် ဒိုင်ယာနိုင်းဆပ်စ် နှင့် ယူရေးနီးယားနတ်သမီးကို ကိုးကွယ်သည်ဟု ဆိုသည်။
အာရေးဘီးယားနတ်ကိုးကွယ်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ မူစလင်ရင်းမြစ်များတွင် Hisham ibn al-Kalbi ရေးသားသော ရှစ်ရာစု နတ်ရုပ်များ စာအုပ် (Book of Idols) ၊ ယီမင် သမိုင်းပညာရှင် al-Hasan al-Hamdani ၏ တောင်ပိုင်း အာရေးဘီးယား ဘာသာရေးယုံကြည်မှုများအကြောင်း စာပေများ ပါဝင်သည်။ နတ်ရုပ်တုများ စာအုပ်ကို ဖရန့်စစ် အက်ဝဒ် ပီတာစ်က အစ္စလာမ်ခေတ်မတိုင်ခင် အာရေးဘီးယားဒေသ၏ ဘာသာရေးကျင့်ထုံးများနှင့်ပတ်သက်၍ အရေးကြီးဆုံးသော ဆွေးနွေး ကိုင်တွယ်ရမည့်အရာဟူ၍ ငြင်းခုံပြောဆိုသည်။
နတ်ရုပ်တုများ စာအုပ်အရ အေဘရာဟမ်၏သား အစ်ရှ်မေးယာ (Ishmael) မှဆင်းသက်လာသူများသည် မက္ကာမြို့တွင် အခြေချခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းအခြားဒေသများသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ကာ့ဘာမှ မြင့်မြတ်သည့် ကျောက်တုံးများကို သယ်ဆောင်ယူသွားခဲ့ကြ၍ လှည့်လည်သွားလာရင်း ထိုကျောက်တုံးများကို ကာ့ဘာတွင်ကဲ့သို့ စိုက်ထူခဲ့ကြသည်။ အယ်လ်-ကာဘီ (al-Kalbi) ၏အဆိုအရ ဤအချက်သည် နတ်(များ)ကိုးကွယ်မှုကို ပေါ်ပေါက်လာစေခဲ့သည်။ ဤအချက်ကိုအခြေခံ၍ အာရပ်တို့သည် မူလက ကျောက်တုံးများကို ကိုးကွယ်ခဲ့ကာ နောက်ပိုင်းတွင် ပြင်ပနိုင်ငံများ၏ လွှမ်းမိုးမှုအောက်၌ နတ်ရုပ်တုများအား လက်ခံကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်မှာ ဖြစ်တန်ရာရှိသည်။ ၎င်း၏ ဖော်ပြချက်အဖြစ် နတ်နှင့် ကျောက်တုံးကြားက ဆက်နွယ်မှုကို တတိယရာစုလက်ရာဖြစ်သည့် ဆီးရီးယားဘာသာဖြင့် Pseudo-Meliton ဘာသာရေးဆိုင်ရာကျမ်းမှ နားလည်သဘောပေါက်နိုင်၍ ထိုစာအုပ်တွင် အယ်လ်-ကာဘီက မြောက်မက်ဆိုပိုတေးမီးယားရှိ ဆီးရီးယားဘာသာစကားပြောသူများ၏ ရိုးရာဘာသာယုံကြည်မှုများကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ ထိုသူအများစုမှာ အာရပ်များဖြစ်ကြသည်။
နတ်များ
အစ္စလာမ်ခေတ်မတိုင်မီ အာရေးဘီယား ဘာသာတရားများသည် ထင်ရှားသော နတ်များစွာကို ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုဖြစ်သည်။ သမားရိုးကျ ပုံမှန်ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်သော နတ်များစွာသည် မြို့ပြနိုင်ငံများအဆင့်မှသည် မျိုးနွယ်အုပ်စုများအထိ ရှိသော အရွယ်အစားအမျိုးမျိုးရှိသည့် တိုင်းပြည်များ၌ ပို၍ကျော်ကြားသည်။ မျိုးနွယ်စုများ၊ မြို့များ၊ မိသားစုကြီးများ အစရှိသည်တို့တွင် ဆိုင်ရာပိုင်ရာ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုများရှိကြသည်။ ခရစ်ရှန် ဂျူးလီယန် ရောဘင်က ဤအထွတ်အမြတ်ထားရာနယ်ပယ်လောက၏ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံသည် ထိုခေတ်လူမှုအဖွဲ့အစည်းကို ရောင်ပြန်ဟပ်ညွှန်းဆိုနိုင်ခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။
ခြေဦးတည့်ရာလှည့်လည်သွာလာနေကြသော ဘဒ်ဒွတ်ယင် အာရပ်မျိုးနွယ်တစ်စု၏ ဘာသာရေးယုံကြည်ချက်နှင့် အလေ့အထများသည် မက္ကာကဲ့သို့သော မျိုးနွယ်စုအခြေချရာ မြို့များ၏ ယုံကြည်မှု၊ ကျင့်ထုံးများနှင့် သိသာကွာခြားသည်။ ထိုသိုခြေဦးတည့်ရာလှည့်လည်နေထိုင်တတ်သူများ၏ ဘာသာရေးယုံကြည်ချက်နှင့် အလေ့အထများ၌ တစ်ခုခုတွင် နတ်ဝင်သည်ဟူသောအယူအဆဖြင့် ကိုးကွယ်ခြင်း(fetishism)၊ လူမှုအဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ်၏ ရုပ်တု (သို့) သဘာဝအရာဝတ္ထုတစ်ခုခုကို ပူဇော်ပသခြင်း (totemism)၊ သေလွန်ပြီးသူများကို ပူဇော်ပသခြင်းများပါဝင်သည်။ သို့သော် သေလွန်ပြီး တမလွန်နှင့်ပတ်သက်သော ဒဿနပိုင်းဆိုင်ရာ မေးခွန်းများအား များများစားစားစဉ်းစားခြင်း မရှိဘဲ ၎င်းတို၏ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု၌ လတ်တလော စိုးရိမ်ပူပန်မှု၊ ပြဿနာများကိုသာ အဓိကအားဖြင့် အလေးထားကြသည်။ အခြားတစ်ဖက်တွင်မူ မြို့ပြအခြေချနေထိုင်သာအာရပ်များ၌ ပို၍ရှုပ်ထွေးသော နတ်များကိုးကွယ်သည့် ယုံကြည်မှုရှိသည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။ မက္ကာနှင့် ဟစ်ဂျဲဇ်မြို့တို့၌ နေထိုင်သူများသည် မြို့များ၊ ရေပူဆန်းများတွင် အခိုင်အခန့်ရှိသော နတ်ကွန်များတွင် နတ်များကို ကိုးကွယ်ပူဇော်ကြ၍ ဘဒ်ဒွတ်ယင်မျိုးမှာ ၎င်းတို့၏ဘာသာရေးကို လှည့်လည်သွားလာကြရင်း ကျင့်သုံးကြသည်။
အငယ်စားနတ်ဝိဉာဉ်များ
​အာရေးဘီးယားတောင်ပိုင်းတွင် mndh’t သည် ထိုလူ့အဖွဲ့အစည်း၏ အမည်မသိ နတ်(ဝိဉာဉ်)များဖြစ်ကာ မိသားစုရှေးဘိုးဘေးများလည်းဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့ကို မိသားစုဘိုးဘေးများ၏ နေမင်းများ (shms) ဟူ၍ အသိများသည်။ မြောက်အာရေးဘီးယား၌ ginnaye များကို ပါးလ်မိုင်ယာမြို့ ကျောက်စာထွင်းထုမှုများမှ ကောင်းသောနတ်များ၊ ဆုလာဒ်ပေးသောနတ်များအဖြစ် သိရှိကြရကာ အာရေးဘီးယား အလယ်ပိုင်း၊ အနောက်ပိုင်းရှိ ဂျင် (သို့) ဂျီးန်နီ နတ်ဝိဉာဉ်များနှင့် ပတ်သက်နိုင်ခြေရှိသည်။ ဂျင်များနှင့်မတူဘဲ ginnaye များသည် လူသားများအား အန္တရာယ်မပေး၊ ဝင်ပူးကပ်ခြင်းမရှိဘဲ ရောမဘာသာတရားမှ အစောင့်နတ်များနှင့် ပို၍ ခပ်ဆင်ဆင်တူညီသည်။ အာရေးဘီးယား ယုံကြည်မှုများအရ အနာဂတ်ဟောသူများ၊ အစ္စလာမ်ခေတ်မတိုင်မီ ဒဿနပညာရှင်များ၊ ကဗျာဆရာများကို ဂျင် များက စေ့ဆော်ပေးနိုင်သည်ဟုဆိုသည်။ သို့ရာတွင် ဂျင်များကို ကြောက်ရွံ့ကြကာ ၎င်းတို့သည် အမျိုးမျိုးသော ရောဂါများ၊ စိတ်ရောဂါများကို ဖြစ်စေတတ်သည့် အစွမ်းရှိသည်ဟုလည်း ယုံကြည်ကြသည်။
ရက်စက်သော ပုဂ္ဂိုလ်များ (မိစ္ဆာများ)
ကြင်နာတတ်သော နတ်များ၊ ဝိဉာဉ်လောကသားများအပြင် မကောင်းသော၊ ရက်စက်တတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်များလည်းရှိကြသည်။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်များသည် ရှေးဟောင်းကျောက်စာထွင်းထုမှု မှတ်တမ်းများ၌ ပါဝင်ခြင်းမရှိသော်လည်း အစ္စလာမ်ခေတ်မတိုင်ခင်က ကဗျာလင်္ကာများ၌ ခိုင်းနှိုင်းမှုသဘောတွေ့ရကာ ၎င်းတို့၏ ရာဇဝင်ပုံပြင်များကို နောက်ပိုင်း မူစလင်စာရေးဆရာများက ပြုစု စုဆောင်းခဲ့သည်။
အဓိကဖော်ပြထားသည်မှာ မကောင်းသည့်သရဲတစ္ဆေ ဂူးလ် (ghoul) များဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်စကားလုံး ghoul သည် အာရပ်၏ ghala (ဖမ်းဆုပ်ခြင်း)၊ ထိုမှတဆင့် ghul၊  ဤ ghul စကားလုံးမှ ဆင်းသက်လာခဲ့ကာ ဆူမားရီးယားတို့၏ gallu နှင့်ဆက်စပ်မှုရှိသည်။ ထိုဂူးလ်များ၌ ပုန်းဝှက်တတ်သော အသွင်ရှိ၍ မြည်းကဲ့သို့သော ခြေထောက်များရှိသည်။ အာရပ်များသည် ထိုဂူးလ်ကို  တွေ့ကြုံဆုံမိပါက ဤသို့ (စာလုံးရေညီ၊ ကာရန်တူ)ကဗျာပါဒကို ရွတ်ဆိုကြလေသည်။ "အို... အမောင် မြည်းခြေထောက်ရှင်, ခပ်ဝေးဝေးမှာ သွား၍ သွား၍ ဟီလိုက်ပါ၊ တို့များမောင် ကန္တာရလွင်ပြင်, ဘယ်အဝေးမှ မသွား မသွား လိုကြပါ။"
ခရစ်ရှန် ဂျူးလီယန် ရောဘင်က သိရှိသမျှသော တောင်အာရေးဘီးယားနတ်အပေါင်းသည် ကောင်းမှုသဘောဆောင်ကာ ကာကွယ်တတ်သည်။ မိစ္ဆာနတ်ဆိုးများမှာ တင်စားချက်သာရှိ၍ ပုဂ္ဂိုလ်ရေး ခိုင်းနှိုင်းတင်စားခြင်းမရှိခဲ့ပေ ဟူ၍ မှတ်ချက်ပြုသည်။
အလ္လာ၏ အခန်းကဏ္ဍ
အချို့သော ပညာရှင်များက ဆွေးနွေးသုံးသပ်ရာ၌ အခြေခံဖြစ်မည့် အဆိုတစ်ခုကိုပေးကြသည်။ ထိုအဆိုမှာ မက္ကာမြို့အပါအဝင် အစ္စလာမ်ခေတ်မတိုင်မီ အာရေးဘီးယား၌ အလ္လာကို နတ်တစ်ပါး၊ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည်မှာ ဖန်ဆင်းခြင်းကိုပြုသော နတ်ဘုရား (သို့) နတ်ဘုရားတို့၏ အချုပ် အဖြစ် နတ်များစွာကိုးကွယ်သော ဘာသာတရား၌ ဤသို့ယူဆကြသည်။ အလ္လာ (Allah) စကားလုံးသည် အာရေးဗျစကားလုံး al-ilah မှဖြစ်၍ နတ်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ အမည်နာမထက် ဂုဏ်သဘောအဖြစ် တင်စားသုံးစွဲခြင်းရှိနိုင်ခဲ့သည်။ အလ္လာနှင့်ပတ်သက်သောအယူအဆသည် မက္ကာဘာသာရေး၌ ထင်ရှားသဲကွဲခြင်းမရှိနိုင်ခဲ့ပေ။ အစ္စလာမ်ရင်းမြစ်များအရ မက္ကာမြို့သားများနှင့် ၎င်းတို့၏မြို့နီးချုပ်စပ်မှသူများသည် နတ်သမီး အာလတ် (Al-lāt)၊ အတ်လာဆာ (Al-‘Uzzá)၊ မန်နတ် (Manāt)တို့သည် အလ္လာ၏ သမီးများဟုယုံကြည်ကြသည်။
အလ္လာ စကားလုံး၏ ဒေသသုံးမူကွဲများကို ရိုးရာဘာသာတရားနှင့် အစ္စလာမ်ခေတ်မတိုင်မီ ခရစ်ယာန် ကျောက်စာများ၌ တွေ့ရသည်။ တမန်တော် မိုဟာမက်မတိုင်ခင် မျိုးဆက်တစ်ခု၌ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော အာရပ်ကဗျာဆရာ Zuhayr bin Abi Sulma ၏ကဗျာများနှင့် အစ္စလာမ်ခေတ်မတိုင်မီ လူပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာ အမည်များတွင် အလ္လာနှင့်ပတ်သက်သော ကိုးကားထောက်ထားများကို တွေ့နိုင်သည်။ မိုဟာမက်၏ ဖခင်အမည်မှာ Abdullah ibn Abdul-Muttalib (သို့) ʿAbd-Allāh ဖြစ်ကာ အနက်မှာ အလ္လာ၏ အစေခံ ဖြစ်သည်။
ချားလ်စ် ရဆဲလ် ကိုးလ်တာနှင့် ပက်ထရစ်ရှာ တားန်နာတို့က စဉ်းစားယူဆသည်မှာ အလ္လာ၏အမည်သည် အစ္စလာမ်ခေတ်မတိုင်ခင် နတ်တစ်ပါးဖြစ်သော Ailiah မှဆင်းသက်လာနိုင်ပြီး El ၊ Il ၊ Ilah နှင့် ဂျစ်ဟိုးဗား (ယေဟောဝါ) တို့နှင့်ဆင်တူနိုင်သည်ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ ဂုဏ်အရည်အချင်းအချို့သည် လနတ်သား/သမီးများဖြစ်သော Almaqah ၊ Kahl ၊ Shaker ၊ Wadd နှင့် Warakh တို့အပေါ် အခြေခံသည့်ဟန်ဖြစ်ကြောင်းလည်း တွေးမြင်ယူဆကြသည်။ Alfred Guillaume က စကားလုံး အလ္လာ ဖြစ်လာခဲ့သော အီလာ (Ilah) နှင့် ရှေးဟောင်း ဘာဘီလုံစကားလုံး အီလ် (Il) သို့ ရှေးဟောင်း အစ္စရေးတို့၏ အယ်လ် (El) တို့အကြား ဆက်စပ်ချက်သည် ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မရှိဟု ဆိုသည်။ Wellhausen က အလ္လာကို ဂျူး၊ ခရစ်ယာန်ရင်းမြစ်များမှတစ်ဆင့် သိရှိခဲ့၍ ထိုအမည်သည် အာရပ်ရိုးရာဘာသာတွင် နတ်တို့၏ အချုပ်အဖြစ် သိရှိလာခဲ့ကြသည်ဟု ပြောကြားသည်။ Winfried Corduan က အစ္စလာမ်တို့၏ အလ္လာနှင့် လနတ်ဘုရားတို့၏ ဆက်နွယ်မှုကို သံသယရှိ၍ အလ္လာ ဝေါဟာရသည် စင်နတ်မင်း (Sin) အတွက် ခေါင်းစဉ်အဖြစ်သုံးသော El-Elyon ဝေါဟာရကဲ့သို့ ယေဘူယျအမည်(ဝေါဟာရ)တစ်ခုသာဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။
ကောင်းကင်နှင့် မြေကြီးတို့၏ အရှင်အဖြစ် မဟာဂရုဏာရှင် ရာမန် (ရာမန်နန်)(Rahman) ဟုခေါ်သော တစ်ဆူတည်းသော ယုံကြည်မှုရှိသည့် ဘုရားကို စတုတ္ထရာစုမှ တောင်အာရေးဘီးယားကျောက်စာများက ရည်ညွှန်းကိုးကားဖော်ပြသည်။ အဲရန် ဒဗလျူ ဟျူးချ်စ်က အလ္လာသည် ရှေးခေတ်နတ်များစွာကိုးကွယ်သော ဝါဒစနစ် သို့ ဂျူး၊ ခရစ်ယာန်လူမှုအသိုင်းဝိုင်းများ၏ လွှမ်းမိုးနိုင်စွမ်းရှိခြင်းတို့ကြောင့်မှ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်ပေါ်မလာခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ပညာရှင်များမှာ သဲသဲကွဲကွဲမသိရှိဟုဆို၍ အလ္လာနှင့် ရာမန်ကို ဆက်စပ်ဖော်ပြရန်လည်း ခက်ခဲသည်ဟုဆိုသည်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေ Maxime Rodinson က အလ္လာ၏အမည်များထဲက အာရ်ရာမန် (Ar-Rahman) ကို အစောပိုင်းတွင် ရာမန်နန်ပုံစံအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြကြောင်း ယူဆသည်။
ဒဏ္ဍာရီ
ဖရန့်စစ် အဒ်ဝပ် ပီတာစ်အရ အာရပ်ရိုးရာဘာသာတရား၏ လက္ခဏာများအနက်တစ်ခုသည် နတ်ဘုရားများ၊ နတ်များ၏ မူလဇာစ်မြစ် သမိုင်းကြောင်းကို ရှင်းပြပေးနိုင်မည့် ရိုးရာစဉ်ဆက်ဇာတ်လမ်းများဖြစ်သည့် ဒဏ္ဍာရီမဲ့နေခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ များစွာသော နတ်ဒေဝါများတွင် ဂုဏ်ပုဒ်များရှိသော်လည်း ထိုဂုဏ်ပုဒ်များကို အနက်ကောက်ရန် ဇာတ်လမ်းပုံပြင်များ၊ ဒဏ္ဍာရီများ မရှိချေ။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့အကြောင်းကို ယေဘူယျသဘောမျှ ဖော်ပြရန်မစွမ်းသာချေ။
ရင်းမြစ်ကိုးကားချက်များ
ကဏ္ဍ:အာရပ် ယဉ်ကျေးမှု
ဒေးဗရိမ်းရွာ၊ ပေါင်မြို့နယ်
ဒေးဗရိမ်းရွာ(Daybarein)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံခရိုင်၊ ပေါင်မြို့နယ်၊ သဗြုချောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၇၀၅ ဖြစ်သည်။ ၎င်းရွာကို ရင်းငြိမ် (မြောက်)ကျေးရွာအုပ်စုမှ ပြောင်းထုတ်လာသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပရမတ္ထသံခိပ်ကျမ်း
ပရမတ္ထသံခိပ်ကျမ်း သည် လယ်တီဆရာတော် ပြုစုရေးသားတော်မူခဲ့သည့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျမ်းစာအုပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤစာအုပ်တွင် လယ်တီဆရာတော်ဘုရားသည် အပိုင်း (၉) ပိုင်းဖြင့် ရေးသား ဖွဲ့စည်းထားသည်။
ထိုအပိုင်း (၉) ပိုင်းတို့မှာ စိတ်ပိုင်း၊ စေတသိက်ပိုင်း၊ ပကိဏ်းပိုင်း၊ ဝီထိပိုင်း၊ ဘုံပိုင်း၊ ရုပ်ပိုင်း၊။ သမုပစ္စည်းပိုင်း၊ ပစ္စည်းပိုင်း၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်း စသည်တို့ ဖြစ်သည်။
ကျူချောင်းကမ်းနားရွာ၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သနပ်ပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိချောပို
အိချောပို (Ei Chaw Po; ၁၉၉၀၊ ဇန်နဝါရီ ၃ ရက် မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား မွန်အမျိုးသမီး သရုပ်ဆောင်၊ မော်ဒယ်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူမသည် မြန်မာရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများတွင် အဓိကနေရာမှ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ပြီး ဇာတ်ကားပေါင်း ၂၀၀ ကျော်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
ဘဝအစောပိုင်းနှင့် ပညာရေး
အိချောပိုကို ၁၉၉၀ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ မိဘများမှာ ဦးချိုမောင်၊ ဒေါ်သီတာစန်း တို့ဖြစ်သည်။ မောင်နှမသုံးယောက်ရှိပြီး ဒုတိယမြောက်သမီး ဖြစ်သည်။ သူသည် အထက်တန်းပညာရေးကို အမှတ် (၂) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း − ကမာရွတ် တွင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် သူမသည် ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးရေးပညာ နှင့် ပြဇာတ်ဖြင့် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင်  အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှုနှင့် အနုပညာတက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) မှ ဂီတဒီပလိုမာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။
သရုပ်ဆောင်
အိချောပိုသည် ကိုးတန်းတက်နေစဉ် ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် မော်ဒယ်အလုပ်ကို စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ သူမသည် မဂ္ဂဇင်းမျက်နှာဖုံးဓာတ်ပုံများ၊ ကြော်ငြာများစွာတို့တွင် ကြော်ငြာမော်ဒယ်အဖြစ်လည်း လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ် သူမ သရုပ်ဆောင်တစ်ယောက် ဖြစ်လာသည့်အခါ ပိုမိုကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ သူမ၏ ပွဲဦးထွက်ရုပ်ရှင်မှာ လှပသောဝဋ် ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။ ထိုဇာတ်ကားတွင် အိချောပိုသည် အဓိကနေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် သူမသည် ယောက်ျားကို ရောင်းစားမယ် ဟူသော ဇာတ်ကားတွင်လည်း သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားသည် သရုပ်ဆောင်ပြေတီဦးနှင့်အတူ ပထမဆုံး သရုပ်ဆောင်ခြင်း ဖြစ်ပြီး အဓိကနေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားသည် အိချောပိုဟု လူသိများစေခဲ့သည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် သရုပ်ဆောင် နေတိုးနှင့် အတူ ရွှေဒင်္ဂါးကို ထွေခင်းကစားမယ် ဇာတ်ကားရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားကို ညီညီထွန်းလွင်က ရိုက်ကူးခဲ့ပြီး ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ သူမသည် ရုပ်ရှင်ကားကြီးပေါင်း ၉၀ ကျော်၊ ဗီဒီယိုဇာတ်ကားပေါင်း ၂၀၀ ကျော် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ သူမသည် ၂၀၁၆၊ ၂၀၁၇၊ ၂၀၁၈ ခုနှစ်များတွင် မြန်မာ့အကယ်ဒမီဆုအတွက် အကောင်းဆုံး သရုပ်ဆောင်အဖြစ် ဇကာတင်သတ်မှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် သူမသည် သရုပ်ဆောင်လွှမ်းပိုင်နှင့် အတူ ကြွေ ဇာတ်ကားတွင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားကို ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ပြသခဲ့သသည်။
ကြော်ငြာ
အိချောပိုသည် မြန်မာ့ဩဘာဓာတ်မြေဩဇာအတွက် သရုပ်ဆောင်နေတိုးနှင့်အတူ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ဗီဒီယိုကြော်ငြာတစ်ခု ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် သူမသည် Ve Ve အချိုရည်၏ Brand Ambassador အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သူမသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ များစွာသော ကြော်ငြာတို့တွင် ကြော်ငြာမော်ဒယ်အဖြစ် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
သီဟာသနဒါယကထေရ်
ဘဝဇာတ်ကြောင်း
ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ၉၄ ကမ္ဘာအထက်တွင် ပွင့်တော်မူသည့် သိဒ္ဓတ္ထမြတ်စွာဘုရား လက်ထက်တွင် ဖြစ်၏။ (ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား မဟုတ်ပါ။) သီဟာသနဒါယကထေရ်သည် နေရာပလ္လင်၊ ခြေနင်း အင်ပျဉ်၊ ကျောင်းတို့ကို ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းခဲ့၏။ ထိုကဲ့သို့ ပြုခဲ့သည့် ကောင်းမှုကုသိုလ်တို့ကြောင့် သေလွန်သောအခါ တုသိတာနတ်ပြည်သို့ ရောက်၏။
တုသိတာနတ်ပြည်သို့ရောက်သော် များစွာသော စည်းစိမ်တို့ကို ခံစားရ၏။ အထက်ပါ ကောင်းမှုကုသိုလ်တို့ကို ပြုခဲ့သည့်အချိန်မှစကာ သီဟာသနဒါယကထေရ်သည် မကောင်းသူတို့ လားရာဖြစ်သည့် ဒုဂ္ဂတိဘုံသို့ မရောက်ခဲ့ရပေ။
ထို့ပြင် ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ရေတွက်ပါက ၇၃ ကမ္ဘာထက်တွင် “ဣန္ဒ” အမည်ရှိသည့် စကြာမင်း သုံးကြိမ်ဖြစ်ခဲ့၏။ ၇၂ ကမ္ဘာထက်တွင် “သုမန” အမည်ရှိသည့် စကြဝတေးမင်း သုံးကြိမ်ဖြစ်၏။
နောက်ဆုံးတွင် သီဟာသနဒါယကထေရ်သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာဖြစ်တော်မူ၏။
ကျားကိုက်ရွာ၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ကျားကိုက်ရွာ (Kyarkaik)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ သူရဲတန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၆၄၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သူရဲတန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၈၃ ဦး၊ မ ၁၄၉၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၇၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်ဖေါင်း (အောက်)ရွာ၊ မိုင်းပေါက်မြို့နယ်
ပန်ဖေါင်း (အောက်)ရွာ (Panghpawng (Lower))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ မိုင်းပေါက်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ မိုင်းပေါက်မြို့နယ်၊ ယောင်ဟတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၂၉၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယောင်ဟတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၁၇ ဦး၊ မ ၁၉၈၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၉၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပေါက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နန်းစဖီရွာ၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်
နန်းစဖီရွာ (Nansahpi)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ခန္တီးခရိုင်၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်၊ နန်းစဖီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၆၆၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်ဝါ (ထက်)ရွာ၊ သိန္နီမြို့နယ်
ပန်ဝါ (ထက်)ရွာ (Pangwar (Upper))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ သိန္နီမြို့နယ်၊ နားတီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၄၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားတီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၉၉ ဦး၊ မ ၉၃၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၃၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သိန္နီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တွန်ပုတ် (ပ)ရွာ၊ မန်တုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန်တုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မလေးရှား - မြန်မာ ဆက်ဆံရေး
မလေးရှား-မြန်မာဆက်ဆံရေးမှာ မလေးရှားနှင့် မြန်မာတို့အကြား နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေးဖြစ်သည် ။ နှစ်နိုင်ငံစလုံးသည် အာဆီယံ အဖွဲ့ဝင်များဖြစ်ကြပြီးကောင်းမွန်သော ဆက်ဆံရေးရှိကြသည်။  ၂၀၁၆ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် ရိုဟင်ဂျာလူမျိုး တို့၏ပြဿနာများကြောင့်ဆက်ဆံရေးတင်းမာနေသော်လည်းနှစ်နိုင်ငံလက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များအကြီးအကဲများအကြားပြဿနာများကိုဖြေရှင်းရန်တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုအပြီးတွင်တည်ငြိမ်မှုရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင်မြန်မာသံရုံးသည် ကွာလာလမ်ပူ၌ တစ်ခု နှင့် မလေးရှားသံရုံးရှိပါတယ် ရန်ကုန်၌ တစ်ခုစီရှိသည်။
မက်မဲရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
မက်မဲရွာ (Metme)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်၊ နမ့်လန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၆၇၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်လန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၃၈ ဦး၊ မ ၃၈၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၂၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇီးကုန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပခုက္ကူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လေကြောင်းအတတ်သင် လေတပ်စခန်းဌာနချုပ်
ရှမ်းတဲလေတပ်စခန်း သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာမြို့နယ်၊ ရှမ်းတဲကျေးရွာအနီးတွင် တည်ရှိသည်။ တပ်မတော် (လေ) ၏ လေကြောင်းအတတ်သင်လေတပ်စခန်း အဖြစ် အသုံးပြုသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တပ်မတော်(လေ)၏ လေတပ်စခန်းဌာနချုပ်များ
ပုဏ္ဏမန္တာဏိပုတ္တထေရ်
ပုဏ္ဏမန္တာဏိပုတ္တထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသာနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်၏။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း
ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရား လက်ထက်တွင် ဖြစ်၏။ ပုဏ္ဏမန္တာဏိပုတ္တထေရ်သည် ထိုအချိန်တွင် “သုနန္ဒာ” ဟု အမည်ရသည့် ရသေ့ ဖြစ်နေ၏။ တစ်နေ့သောအခါ ထိုရသေ့သည် ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားကို ပန်းမဏ္ဍပ်လှူဒါန်း၏။ မြတ်စွာဘုရားလည်း ကောင်းမှုကို အကျဉ်းမျှ ဟောကြား၏။
ဟူးလိန်ရွာ၊ မန်တုံမြို့နယ်
ဟူးလိန်ရွာ (Hulein)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ပလောင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ မန်တုံမြို့နယ်၊ ဟူးလိန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၀၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟူးလိန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၁၅ ဦး၊ မ ၈၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၅၄ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ ဟူလိန်း ဖြစ်သည်။
နောင်ချိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ စာရင်း
အောက်ပါတို့သည် ရှမ်းပြည်နယ်၊ နောင်ချိုမြို့နယ်တွင်းရှိ ရွာများ စာရင်း ဖြစ်သည်။
ဟူးလိန်ရွာ၊ မန်တုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန်တုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်ချိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ စာရင်း
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်တွင်းရှိ မြို့နယ်အလိုက် ရွာများ စာရင်း
ဝမ်ဟိုပုံရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
ဝမ်ဟိုပုံရွာ (Wanhopong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ ယမ်းခမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၉၃၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယမ်းခမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၈၅ ဦး၊ မ ၁၀၄၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၃၄ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ပုဏ္ဏမန္တာဏိပုတ္တထေရ်
ဘဝဇာတ်ကြောင်း
ထိုအခါ ထိုရသေ့သည် အကျဉ်းကို နာကြားပြီးလျှင် အကျယ်ကို တပည့်တို့အား ဟောကြား၏။ ထိုအခါ တပည့်တို့သည် မိမိတို့အယူဝါဒကို ပယ်ကာ မြတ်စွာဘုရားအား ကြည်ညိုကြကုန်၏။
ဝမ်ဟိုပုံရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပုဏ္ဏမန္တာဏိပုတ္တထေရ်
ဘဝဇာတ်ကြောင်း
ထိုရသေ့သည် ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကမ္ဘာငါးရာအထက်တွင် လေးကျွန်းလုံးကို အစိုးရသည့် စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ခဲ့၏။
နောက်ဆုံးဘဝတွင် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
ဉာဏ်လမ်းပေါ်လျှောက် လူတစ်ယောက်အကြောင်း
ဉာဏ်လမ်းပေါ်လျှောက် လူတစ်ယောက်အကြောင်း သည် ဆန်းလွင်ရေးသားခဲ့သည့် ဗုဒ္ဓဘာသာစာအုပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤစာအုပ်တွင် ဦးဆန်းလွင်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့၏ လွဲမှားနေသော အယူအဆများ၊ ယုံကြည်ချက်များကို ရေးသား ဖော်ပြထားသည်။
စာအုပ်ပါခေါင်းစဉ်အတိုင်း ဉာဏ်လမ်းပေါ်လျှောက်ကြမည့် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့၏ အတွေးအခေါ်မှား အယူအဆမှားများကို သုံးသပ်တင်ပြထားသည်။
ကြက်ပြေး
ကြက်ပြေး (Chicken Run) သည် ၂၀၀၀ ခုနှစ်က ထုတ်လုပ်သော ဗြိတိသျှ အမေရိကန် ပြင်သစ် အန်နီမေရှင်းဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။
အနှစ်ချုပ်
တွီဒီလင်မယားသည် ကြက်ဥအတွက် ကြက်များကို မွေးမြူထားကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ကြက်ဥ ဥနှုန်းကျဆင်းလာသည့် ကြက်များကို သတ်ဖြတ်ပစ်လေ့ရှိသည်။ ၎င်းတို့နှင့်အတူ ခွေးများလည်း မွေးမြူထားသည်။ ထွက်ပြေးကြသော ကြက်များမှာလည်း အမြဲတမ်း အဖမ်းခံရလေ့ရှိသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ကြက်များကို ကြက်သားပိုင်မုန့်အဖြစ် အလိုအလျောက် ပြုလုပ်ပေးနိုင်မည့် စက်ကို တပ်ဆင်ခဲ့ရာ ကြက်ခြံအတွင်းရှိ ကြက်များ စုပေါင်း၍ ထွက်ပြေးရန် ကြံစည်ခဲ့ကြသည်။ တင်းကြပ်သော စောင့်ကြည့်မှုများကြားမှ ကြက်များသည် ၎င်းတို့၏ လှောင်အိမ်များကို လေယာဉ်အသွင် ပြောင်းလဲတည်ဆောက်ကာ ကျွန်းတစ်ကျွန်းပေါ်သို့ ထွက်ပြေးနိုင်ခဲ့ကြပြီး ငြိမ်းချမ်းစွာ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။
ပြင်ပလင့်ခ်
ကဏ္ဍ:၂၀၀၀ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:ဗြိတိသျှ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:ပြင်သစ် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ကာတွန်းရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:ဗြိတိသျှ ကာတွန်းရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ပိုတာလာနန်းတော်
ပိုတာလာနန်းတော်သည် တိဘက်ပြည်၊ လာဆာမြို့ တောင်ထွတ်တစ်ခုပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး ၁၆၄၅-ခုတွင် ပဉ္စမမြောက် ဒလိုင်းလားမား တည်ဆောက်ခဲ့လေသည်။ ၇-ရာစုက ထိုနေရာတွင် နန်းတော်ဟောင်း တည်ရှိခဲ့သည်။ နန်းတော်ဟောင်း အမိုးမှာ ရွှေအမိုး ဖြစ်ပြီး အနီရောင်နန်းတော်နှင့် အဖြူရောင်နန်းတော်ဟူ၍ အပိုင်း နှစ်ပိုင်း ခွဲထားသည်။ အနီရောင်အပိုင်းမှာ ဘာသာရေး၊ စာပေလေ့လာခြင်း၊ ဝတ်ပြုဆုတောင်းခြင်း၊ တရားထိုင်ခြင်း စသဖြင့် ဘာသာရေး ဆိုင်ရာကိစ္စတွေနှင့် သက်ဆိုင်ပြီး အဖြူရောင်အပိုင်းတွင်မူ အစိုးရနှင့် ဌာနဆိုင်ရာ ရုံးတွေရှိလေသည်။ ပိုတာလာနန်းတော်ကြီး တစ်ခုလုံးမှာ တိဘက်သမိုင်းနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ရှေးဟောင်းပစ္စည်းများနှင့် ပြည့်နေသည်။ အခန်းများ အားလုံးကို ကျောက်မျက်ရတနာ ရွှေငွေများနှင့် အလှဆင်ထားပြီး အခန်းတိုင်း၌ ဆင်းတုရုပ်များ။ ဆေးရေးပန်းချီကားများ၊ ပန်းပုလက်ရာများ အမြောက်အမြား တွေ့ရသည်။ နံရံဆေးရေး ပန်းချီကားများက တိဘက်အကြောင်းများ ပြောပြနေသည်။
ပိုတာလာနန်းတော်ကို သွားရောက်လေ့လာမည်ဆိုလျင် ဓာတ်လှေခါး သို့မဟုတ် စက်လှေခါးမရှိချေ။ နန်းတော်ထိရောက်အောင် လှေခါးထစ်ပေါင်း ၄၀၀-ကျော်ကို တက်၍ သွားရသည်။
ကုလားချောင်းလေးရွာ၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်
ကုလားချောင်းလေးရွာ (Kularchaunglay)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်၊ ကျွန်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၅၃၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျွန်းကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၈၂ ဦး၊ မ ၁၆၄၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၂၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သနပ်ပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အေးမောင် (သံတူကြောင်းကွဲ)
အေးမောင် အမည်ရှိ လူပုဂ္ဂိုလ်များမှာ -
နမ့်ကန်ရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်
နမ့်ကန်ရွာ (Namkan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ ဟဲခမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၅၁၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟဲခမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၀၄ ဦး၊ မ ၃၁၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၂၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သန္တိ ဒူအန်သဝမ်
ဿနတိ ဍုအငသဝိင (สันติ ดวงสว่าง, Santi Duangsawang; ဇန်နဝါရီ ၁၀၊ ၁၉၆၈ – နိုဝင်ဘာ ၄၊ ၂၀၁၆    ) အထီးအဆိုတော်ထိုင်တိုင်းပြည် ဂီတအတွက်ကျော်ကြား Phichit ၏ဇာတိ။ လက်ရှိတွင် RS Promotion ကွန်ယက်အောက်ရှိ R-Siam လက်အောက်ရှိအနုပညာရှင်တစ် ဦး ဖြစ်သည်။
ဟော်မင်နဒီ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နို့တိုက်သတ္တဝါ မျိုးရင်းများ
ညောင်ဝိုင်းရွာ၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်ပန်ရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
Francois (အမည်)
ဖရန်စစ် (Francois, (၊ ပြင်သွာ သို့မဟုတ် ဖရန်ဆွာ)သည် (Francis,, , အမေရိကန်: , ) နှင့် ညီမျှသည့် ပြင်သစ် ယောက်ျားအမည်နှင့် မျိုးရိုးအမည် ဖြစ်သည်။ ကဏ္ဍ:နာမည်များ
မိုးအောင်
ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုးအောင်သည် တပ်မတော်(ရေ)၏ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဖြစ်သည်။ သူသည် ဦးအောင်သောင်း၏ သားလည်းဖြစ်သည်။ စစ်တက္ကသိုလ် အပတ်စဉ် (၂၈)မှဖြစ်ကာ ရေတပ်လေ့ကျင့်ရေးဌာနချုပ် (ယခင် - ရေတပ်လေ့ကျင့်ရေးသင်တန်းကျောင်း)၊ စစ်ရေယာဉ်များ၊ ရေတပ်စခန်းများ၊ ဗျူဟာစစ်ရေယာဉ်စုများ၊ ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်များတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ရေ) ရာထူး၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း မှာ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ) အဖြစ် ရာထူးတိုးမြှင့်ခံရပြီးနောက်တွင် ၎င်း စစ်ဦးစီးချုပ်အရာရှိချုပ်(ရေ) ရာထူးသို့ ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။
၂၀၂၁ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီတွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်းသည် ကောင်စီဝင်သာမက ပို့ဆောင်ရေးနှင့်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဖြစ်လာပြီးနောက် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုးအောင်အား ရေတပ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ် ခန့်ထားလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလအတွင်း မြန်မာပိုင် ကိုကိုးကျွန်းနှင့်မဝေးသော အိန္ဒိယပိုင် ကပ္ပလီကျွန်းစုအနီး ကပ္ပလီပင်လယ်ပြင်တွင် အမေရိကန်နှင့် မဟာမိတ်နိုင်ငံများက ရေတပ်စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုပြုလုပ်ရန်ကြေညာထားချိန်တွင် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်အတွင်း ရေတပ်စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများပြုလုပ်မည်ဟု ကြေညာခဲ့ရာ ဤသည်မှာ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုးအောင် ရေတပ်ဦးစီးချုပ်ဖြစ်လာပြီး ပထမဆုံး စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုဖြစ်သည်။
ဂန်းနားများ၏ အော်ဟစ်သံ
ဂန်းနားများ၏ အော်ဟစ်သံ သီချင်းသည် ၁၉၉၃ ခုနှစ် မေလ ၃ ရက်နေ့က ထုတ်ဝေသော အာဆင်နယ်အသင်း၏ သီချင်းဖြစ်သည်။ ထိုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့ကာ ဗြိတိန်နိုင်ငံ၏ အရောင်းရဆုံး စင်ဂယ်အယ်ဘမ်စာရင်းတွင် အဆင့် ၃၄ ရခဲ့သည်။
ဒေးဗရိမ်းရွာ၊ သထုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သထုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စွယ်ခေါငေါရွာ၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်
စွယ်ခေါငေါရွာ (Sweikhawngaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ခန္တီးခရိုင်၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်၊ နန်းစဖီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၆၆၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟူတုံ (က)ရွာ၊ မန်တုံမြို့နယ်
ဟူတုံ (က)ရွာ (Huton (Ka))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ပလောင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ မန်တုံမြို့နယ်၊ ဟူးလိန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၀၅၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟူးလိန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၁၅ ဦး၊ မ ၈၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၅၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန်တုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကင်းရှေ့ရွာ၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်
'ကင်းရှေ့ရွာ(Kinshey)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်၊ ကင်းရှေ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ထားဝယ်မြို့မှ ၁၂ မိုင်ခန့်​ဝေးကွာပြီး သရက်ချောင်းမြို့မှ ၁၈ မိုင်ခန့်ကွာ​ဝေးသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,246 ဖြစ်သည်။ အလက ရှိပြီး၊ ဆရာ/မ ၁၀ ကျော်၊ ကျောင်းသား/သူ ၂၀၀ ကျော် ရှိသည်။ ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာနခွဲ ရှိသည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အိမ်ထောင်စု ၃၉၆၊ စုစုပေါင်း ၁၇၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။
လမ်းပန်းဆက်သွယ်​ရေး
ကင်း​ရှေ့ရွာသို့ ကားလမ်းဖြင့်လွယ်ကူစွာ သွားလာနိုင်သည်။ ထားဝယ် -မြိတ် ကားလမ်း​ပေါ်ရှိ ရှင်မုတ္ထီးကျေးရွာမှတဆင့် ​၆ မိုင်ခန့်သွား​ရောက်ရမည် ဖြစ်ပြီး ​ကျောက်ရပ်ရွာမှတဆင့်​သော်လည်း​ကောင်း ​ညောင်ဇင်ရွာမှ ၎င်းသွား​ရောက်နိုင်သည်။
စီးပွား​ရေး
ကင်း​ရှေ့​ကျေးရွာ၏ အဓိက စီးပွား​ရေးမှာဥယျာဉ်​ခြံများ စိုက်ပျိုးကြပြီး ရာဘာ ကွမ်းသီး သီဟိုပင်များစိုက်ပျိုးပြီး အသက်​မွေးကြသည်။ မိုးရာသီတွင် ဆန်စပါးများကို စိုက်ပျိုးကြသည်။ ​ကျေးရွာလူငယ်အများစုမှာ ထိုင်းနိုင်ငံ တွင် ​ရွေ့​ပြောင်းအလုပ်သမား များအဖြင့် အလုပ်သွား​ရောက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိပြီး အချို့လူငယ်များမှာ ​ရေလုပ်သားများ အဖြင့် ငါးဖမ်း​လှေများတွင် လုပ်ကိုင်ကြသည်။
ပညာ​ရေး
ကင်း​ရှေ့​ကျေးရွာတွင် အ​ခြေခံပညာအလယ်တန်း အဆင့် စာသ​င်ကျောင်းတစ်​ကျောင်းရှိပြီး ​နွေရာသီ​ကျောင်းပိတ်ရက်တွင် ဘုန်း​တော်ကြီး​ကျောင်းတွင် ယဉ်​ကျေးမှုသင်တန်းများကို ဆရာ​တော်မှ ပို့ချသင်ကြား​ပေးသည်။
ဘာသာ​ရေး
ကင်း​ရှေ့​ရွာသူ ရွာသားအားလုံးသည် ​ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကို ကိုးကွယ်ကြပြီး ဘုန်းကြီး​ကျောင်းကို ရွာ​တောင်ပိုင်းတွင် တည်​ဆောက်ကိုးကွယ်ထားသည်။ ရွာအဝင်ဝရှိ သင်္ဘောဝှက်​တောင်တွင် ​တောင်​ပေါ်​ကျောင်းတစ်​ဆောင်ကိုလည်း တည်​ဆောက်ကိုးကွယ်ထားကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သရက်ချောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပီတာ
ပီတာ အမည်ရှိ လူပုဂ္ဂိုလ်များမှာ
ပနားမား စာရွက်စာတမ်းများ
thumb|323x323px|၂၀၁၆ ဧပြီ ၁၅ ရက်နေ့‌ ပေါက်ကြားမှုတွင် အမှုပတ်သက်သော နိုင်ငံရေးသမားများ ၊ အစိုးရအမှုထမ်းများ သို့မဟုတ် အရင်းနှီးဆုံးအဆက်အသွယ်များရှိရာ နိုင်ငံများ (၂၀၁၆ မေလ ၁၉ ရက်နေ့) ပနားမားစာရွက်စာတမ်းများ  မှာ ပင်လယ်ကမ်းလွန်လုပ်ငန်း ၂၁၄၄၈၈ ကျော်၏ ဘဏ္ဍာရေး နှင့် ရှေ့နေ-အမှုသည်ဆိုင်ရာ အသေးစိတ် သတင်းအချက်အလက်များ ပါဝင်သော သတင်းပေါက်ကြားခဲ့သည့် စာရွက်စာတမ်းပေါင်း ၁၁.၅ သန်း ဖြစ်သည်။ စာရွက်စာတမ်းများအနက်မှ အချို့မှာ ၁၉၇၀ နှစ်များကတည်းကဖြစ်ပြီး ပနားမားဥပဒေအကျိုးတော်ဆောင်အဖွဲ့ နှင့် ကော်ပိုရိတ်ရေးရာဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်း မော့ဆက်ခ်ဖွန်စီကာထံမှ ရယူကာ အမည်မဖော်သည့်သတင်းပေးသူက ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်ချခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ချမ်းသာကြွယ်ဝသူများနှင့် အစိုးရအမှုထမ်းများ၏ ယခင်က လူသိမခံသော ဘဏ္ဍာရေးသတင်းအချက်အလက်များ ပါဝင် သည်။ ပင်လယ်ကမ်းလွန်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများမှာ တရားဝင်သည်ဆိုသော်လည်း လိမ်လည်မှု ၊ အခွန်ရှောင်မှု နှင့် နိုင်ငံတကာ ကန့်သတ်ပိတ်ဆို့မှုအား ရှောင်ကွင်းရန်ကဲ့သို့ တရားမဝင်ရည်ရွယ်ချက်များဖြင့် မော့ဆက်ခ်ဖွန်စီကာ၏ အချို့သော ဟန်ပြကော်ပိုရေးရှင်းများကို အသုံးပြုခဲ့သည်ကို သတင်းထောက်များက တွေ့ရှိရသည်။
ပါဝင်သောအချက်အလက်များ၏ ပမာဏများပြားမှုကြောင့် SZ  က အိုင်စီအိုင်ဂျေ ထံ အကူအညီတောင်းခံခဲ့သည်။ နိုင်ငံပေါင်း ၈၀ ကျော်ရှိ သတင်းဌာနအဖွဲ့အစည်းပေါင်း ၁၀၇ ခုမှ ဂျာနယ်လစ်များက ဥပဒေအကျိုးတော်ဆောင်လုပ်ငန်း၏ လုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်ချက်များ အသေးစိတ်ပါဝင်သည့် စာရွက်စာတမ်းများကို စိတ်ဖြာလေ့လာခဲ့ကြသည်။ ၁ နှစ်ကျော် လေ့လာပြီးသည့်နောက် ၂၀၁၆ ဧပြီလ ၃ ရက်နေ့တွင် ပထမဆုံးသော သတင်းဆောင်းပါးများကို စာရွက်စာတမ်း စောင်ရေ ၁၅၀ နှင့် တကွ ပုံနှိပ်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဤပရောဂျက်မှာ ဒေတာသတင်းပညာဆိုင်ရာ ဆော့ဖ်ဝဲများ အသုံးပြုမှု နှင့်  မိုဘိုင်းလ်အသုံးပြု ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်မှု၏ အရေးပါသောမှတ်ကျောက်တရပ်ဖြစ်သည်။
စာရွက်စာတမ်းများပေါက်ကြားခဲ့ရာ နိုင်ငံဖြစ်သည့် ပနားမားကို အစွဲပြုလျက် ယင်းစာရွက်စာတမ်းများကို ပနားမား စာရွက်စာတမ်းများဟု အမည်ပေးခဲ့သော်လည်း ကမ္ဘာတလွှား၌ အစိုးရနှင့်နိုင်ငံ့ပုံရိပ်ညစ်နွမ်းမည်ကို စိုးရိမ်သဖြင့် ပနားမား အစိုးရက ယင်းကဲ့သို့အမည်ပေးခြင်းကို ပြင်းပြင်းထန်ထန်ဆန့်ကျင်ခဲ့ပြီး ပနားမားနိုင်ငံတွင်းနှင့် အခြားအရပ်ဒေသများမှ လုပ်ငန်းများမှာလည်း ထို့အတူပင်ဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်ရာ ပေါက်ကြားမှုအပြီး ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်ကြာမြင့်သည့်နောက် “စာရွက်စာတမ်းများထက်သာလွန်သော ပနားမား” အမည်ရ ကြော်ငြာကမ်ပိန်း ဖြစ်စေခဲ့သည်။ သတင်းမီဒီယာအချို့ကမူ ဇတ်လမ်းဖော်ပြရာတွင် “မော့ဆက်ခ်ဖွန်စီကာ စာရွက်စာတမ်းများ”ဟူသည့် အမည်ကို အသုံးပြုခဲ့သည်။
ဖွင့်ချမှုများ
အများဆုံးဖော်ပြခံရသည့် ဗြိတိသျှဝန်ကြီးချုပ် ဒေးဗစ်ကင်မရွန်းနှင့် အိုက်စ်လန်းကျွန်းနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ် Sigmundur Davíð Gunnlaugsson တို့၏ စီးပွားရေးလုပ်ဆောင်မှုများအပြင် မော့ဆက်ခ်ဖွန်စီကာ တည်ထောင်ထားသည့် ဟန်ပြကုမ္ပဏီပေါင်း ၂၁၄၀၀၀ တို့၏ ရှယ်ယာဝင်များနှင့် ဒါရိုက်တာများအကြောင်း ကိုယ်ရေးသတင်းအချက်အလက်များ အပြင် ၎င်းတို့၏ ဘဏ္ဍာငွေကြေးပေးချေမှု အချို့လည်း ပါဝင်သည်။ ပင်လယ်ကမ်းလွန် ဟန်ပြကုမ္ပဏီ တခု ပိုင်ဆိုင်သည်ဆိုရုံမျှဖြင့် (ယင်းအချက်တခုတည်းက) တရားဥပဒေနှင့် မဆန့်ကျင်သော်လည်း တခါတရံတွင် တရားဥပဒေနှင့်သွေဖည်သော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဟန်ပြကုမ္ပဏီအချို့ကို အသုံးပြုနိုင်ဖွယ်ရာရှိသည်။
ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေး ၊ အားကစားနှင့် အနုပညာဆိုင်ရာ အရေးပါသောပုဂ္ဂိုလ်များ၏ စီးပွားရေးငွေပေးငွေယူမှုများကို စုံစမ်း ဖော်ထုတ်ရေး အဖွဲ့တွင်ပါဝင်သည့် ဂျာနယ်လစ်များက တွေ့ရှိရသည်။ ငွေပေးငွေယူမှုများစွာမှာ တရားဝင်သည် ဆိုသော် လည်း အခြားအမှုများစွာတွင် အချက်အလက်မပြည့်စုံသည့်အတွက် ပဟေဠိဖြစ်နေဆဲပင်။ ဥပဒေဆိုင်ရာမလျော်ကန်မှုသာ မဟုတ်ပါက ကျင့်ဝတ်နှင့်ညီသည့် ပုံပေါ်သည်။ အချို့ဖွင့်ချမှုများ - ဥပမာအားဖြင့် ဆင်းရဲနွမ်းပါးသည့် နိုင်ငံများမှ အင်အားကြီး လုပ်ငန်းများနှင့် ဓနရှင်များ၏ အခွန်ရှောင်မှု - မှာ ကိုယ်ကျင့်တရားအတွက် မေးခွန်းထုတ်စရာ ဖြစ်လာသည်။ ဥပမာဆိုရလျှင် The Namibian  ၏ အဆိုအရ Octea Beny Steinmetz အမည်ဖြင့် မှတ်ပုံတင်ထားသော ဟန်ပြကုမ္ပဏီတခုမှာ ၂၀၁၂-၂၀၁၅ ကာလအတွင်း ၎င်း၏တင်ပို့ကုန်သည် ပျမ်းမျှလထက် ၂ ဆ ပိုမြင့်ခဲ့သော်လည်း ဆီရာလီယွန်နိုင်ငံရှိ Koidu မြို့တော်သို့ ပိုင်ဆိုင်မှုအခွန် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၇ သိန်း ထက်မနည်း ပေးရန် ကြွေးကျန်နေသည့်အပြင် ဘဏ်ကြွေး ဒေါ်လာ သန်း ၁၅၀ တင်နေသည်။ Steinmetz ကိုယ်တိုင်ပင်လျှင် ဒေါ်လာ သန်း ၆၀၀၀ ပုဂ္ဂလိကတန်ကြေးရှိသည်။
အိုင်စီအိုင်ဂျေသတင်းထောက်များ၏ အဆိုအရ စာရွက်စာတမ်းများတွင် ပါရှိသော အခြား ပင်လယ်ကမ်းလွန် ဟန်ပြကုမ္ပဏီ ငွေပေးချေမှုများမှာ ငွေကြေးလဲလှယ်မှုဥပဒေများ ၊ ကုန်သွယ်ရေးကန့်သတ်ပိတ်ဆို့မှုများကို ချိုးဖောက်ခြင်းသော် လည်းကောင်း နိုင်ငံရေးအဂတိလိုက်စားမှုမှ မြစ်ဖျားခံလာခြင်းသော်လည်းကောင်း ဖြစ်ဖွယ်ရာရှိသည်။ ဥပမာပြရလျှင် -
ရာထူးလက်ရှိ နှင့် ကမ္ဘာ့ခေါင်းဆောင်ဟောင်း ၁၂ ဦး ၊ အခြား အစိုးရအမှုထမ်းနှင့် နိုင်ငံရေးသမား ၁၂၈ ဦး ၊ ကျော်ကြားသူများ ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များ နှင့် နိုင်ငံပေါင်း ၂၀၀ ကျော်မှ ဓနရှင် ရာပေါင်းများစွာ၏ အမည်ဖော်ပြခံရသည်။
အခွန်ကင်းလွတ်ရာနယ်မြေများ
ပုဂ္ဂိုလ်တဦးချင်းနှင့် လုပ်ငန်းများမှာ အကြောင်းပြချက်အမျိုးမျိုးဖြင့် ပင်လယ်ကမ်းလွန်စာရင်းများ ဖွင့်လှစ်ကြခြင်းဖြစ်ပြီး အချို့မှာ တရားဝင်သည်ဆိုသော်လည်း ကျင့်ဝတ်အရ မေးခွန်းထုတ်စရာဖြစ်သည်။ ဥပမာပြရလျှင် ပိုင်ရှင်ကွယ်လွန်ခဲ့ပါက အစ္စလာမ်အမွေဆက်ခံမှုထုံးတမ်းဖြင့် စီရင်ခံရခြင်းမှ ရှောင်ရှားနိုင်ရန် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများက အလိုရှိခြင်းဖြစ်မည်ဟု ဒူဘိုင်းအခြေစိုက် ကနေဒီယန်ရှေ့နေတဦးက မှတ်ချက်ပြုသည်။ အချို့နိုင်ငံများမှ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများမှာ ၎င်းတို့၏ ရန်ပုံငွေကို ဒေါ်လာငွေကြေးဖြင့်သာ ကိုင်ဆောင်ထားလိုကြခြင်းကြောင့်ဟု ဘရားဇီးနိုင်ငံသားရှေ့နေတဦးက ဆိုသည်။ အိမ်ခြံမြေအစီအမံမှာ ဥပဒေဘောင်အတွင်းမှ အခွန်ရှောင်နည်း ဥပမေယျတခုဖြစ်သည်။
အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်သူ စတန်လေကူးဘရစ်မှာ ၎င်းသေဆုံးချိန် ၁၉၉၉ ခုနှစ်၌ ပုဂ္ဂလတန်ကြေး ခန့်မှန်းခြေ ဒေါ်လာ သန်း ၂၀ ရှိပြီး အများစုကို ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် ၎င်းဝယ်ယူခဲ့သော ၁၈ရာစု အင်္ဂလိပ်စံအိမ်၌ ရင်းနှီးမြုပ်နှံခဲ့သည်။ သူ၏ ကျန်ရှိသော ဘဝသက်တမ်းတလျှောက်လုံးတွင် ထိုစံအိမ်၌ နေထိုင်ခဲ့သည့်အပြင် The Shining ၊ Full Metal Jacket နှင့် Eyes Wide Shut  ရုပ်ရှင် ဇတ်ဝင်ခန်းများကိုလည်း ထိုနေရာ၌ပင် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ မော့ဆက်ခ်ဖွန်စီကာ တည်ထောင်ပေးသော ဦးပိုင်ကုမ္ပဏီ ၃ ခုမှာ ယင်းစံအိမ်ကို ပိုင်ဆိုင်ပြီး ထိုကုမ္ပဏီ ၃ ခုကို ၎င်း၏သားသမီးမြေးမြစ်များအတွက် တည်ထောင်ထား သော နာမည်ခံယုံကြည်အပ်နှံမှု လုပ်ငန်းက ခန့်ခွဲသည်။ ကူးဘရစ်မှာ ဗြိတိန်နိုင်ငံတွင် နေထိုင်သော အမေရိကန်နိုင်ငံသား ဖြစ်ရာ ယုံကြည်အပ်နှံမှုလုပ်ငန်းမရှိလျှင် အစိုးရ ၂ ရပ်လုံးအား လွှဲပြောင်းမှုအခွန်များ ပေးဆောင်ရမည်ဖြစ်ပြီး ထိုသို့ ပေးဆောင်နိုင်ရန် စာရင်းရှင်းဖျက်သိမ်းသည့်အရင်းအနှီးများ ဖြစ်စေရေးအတွက် အိမ်ခြံမြေကို ရောင်းချရန် ဖိအားပေးခံရ မည်ဖြစ်သည်။ ကူးဘရစ်ကို ၎င်း၏သမီးများအနက်မှ တဦးနှင့်အတူ မြေမြုပ်သင်္ဂြိုဟ်ထားပြီး ကျန်ရှိသည့် မိသားစုမှာ ယင်းနေရာ၌ပင် ဆက်လက်နေထိုင်ဆဲဖြစ်သည်။ thumb|Poster issued by the British tax authorities to counter offshore tax evasion အခြားအသုံးပြုများမှာ သဲကွဲစွာမသိရှိရပေ။ တရုတ်နိုင်ငံ၏ တရားဥပဒေနှင့် ဖီလာဆန့်ကျင်သည့် ပြည်ပမတည်ရင်းနှီးငွေများ စုဆောင်းရန်အတွက် တရုတ်ကုမ္ပဏီများက ပင်လယ်ကမ်းလွန် ကော်ပိုရေရှင်းများ တည်ထောင်ခြင်းဖြစ်နိုင်သည်။ ကမ္ဘာပေါ် ရှိ အမွေစားအမွေခံ အာဏာလက်လွှဲအုပ်ချုပ်မှုအချို့တွင် အထက်တန်းစားလူ့မလိုင်များဘက် တရားဥပဒေ မျက်နှာလိုက် သည် ဖြစ်ရာ ၎င်းတို့အနေဖြင့် ပင်လယ်ကမ်းလွန်ကုမ္ပဏီများအား အသုံးပြု၍ ရေနံကန်ထရိုက်များကို မိမိတို့ဘာသာ လုပ်ပိုင်ခွင့်ချပေးခြင်းဖြစ်စေ ၎င်းတို့၏သားသမီးများထံ ရွှေတူးဖော်ခွင့်ချပေးခြင်းဖြစ်စေ လုပ်နိုင်သည်။ သို့သော် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားဥပဒေအရ ယင်းကဲ့သို့စီးပွားရေးလုပ်ဆောင်မှုများမှာ တခါတရံ၌ တရားစွဲဆိုခံရမည် ဖြစ်သည်။
"ပင်လယ်ကမ်းလွန် ဘဏ္ဍာရေးစင်တာများအား အသိသာဆုံးအသုံးပြုမှုကတော့ အခွန်ရှောင်ဖို့ပဲဖြစ်သည်" The Economist က ဖြည့်စွက်ရေးသားသည်။ ချမ်းသာကြွယ်ဝသူနှင့် နွမ်းပါးသူများအကြား အလှမ်းကျယ်လာသည့် ကွာဟချက် ဖြစ်သော ဝင်ငွေတန်းတူညီမျှမှုမရှိခြင်းအတွက် အခွန်ကင်းလွတ်ရာနယ်မြေများကို  Oxfam က ၎င်း၏ ၂၀၁၆ နှစ်ပတ်လည် အစီရင်ခံစာတွင် ထည့်သွင်းပြစ်တင်ခဲ့သည်။ "ကော်ပိုရေးရှင်းကြီးများနှင့် ဓနရှင်များအနေဖြင့် တရားမျှတသည့် ဝေပုံကျ ပေးချေမှုကို ရှောင်ရှားရန် ခွင့်ပြုပေးသည့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာစနစ်၏ ဗဟိုချက်တွင် အခွန်ကင်းလွတ်ရာနယ်မြေများ ရှိနေပါ တယ်။" ဟု Oxfam အမေရိကား၏ ဥက္ကဋ္ဌ ရေမန် စီ အော်ဖန်ဟိုင်ဇာက ဆိုသည်။ "အများပြည်သူအတွက် အခရာကျ သည့် ဝန်ဆောင်မှုများ ပံ့ပိုးပေးရေးနှင့် မြင့်တက်လာသည့် တန်းတူညီမျှမှုမရှိခြင်းများကို ဖြေရှင်းရေးတွင် လိုအပ်သည့် သယံဇာတများကို ရယူခြင်းမပြုနိုင်ရန် အစိုးရအဖွဲ့များ ၊ ချမ်းသာသူ ဆင်းရဲသူများအား ပိတ်ပင်တားဆီးနေခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်"
နိုင်ငံတကာအခြေစိုက်ကုမ္ပဏီများ၏ အမြတ်အစွန်း ရွှေ့ပြောင်းခြင်းကြောင့် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများမှာ တနှစ်လျှင် ၎င်းတို့နိုင်ငံ ဝင်ငွေ၏ ၂ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးရှိသော အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်းပေါင်း ၂ သိန်း ၁ ‌သောင်း ၃ ထောင်ခန့် နစ်နာလျက်ရှိသည်ဟု နိုင်ငံတကာငွေကြေးရန်ပုံငွေအဖွဲ့ (အိုင်အမ်အက်ဖ်) သုတေသီများက ၂၀၁၅ ဂျူလိုင်လတွင် ခန့်မှန်းခဲ့ကြသည်။ ဟန်ပြကုမ္ပဏီများမှာ “အလုံးအရင်းအလိုက် ငွေကြေးခဝါချမှုများစွာတွင် အရေးပါသောကဏ္ဍ၌ ပါဝင်ခဲ့” ပြီး “လာဘ်ပေးလာဘ်ယူပြု” ရန် နည်းလမ်း တရပ်လည်းဖြစ်သည်ဟု ယူရိုပိုလ် ဘဏ္ဍာရေးစုံစမ်းထောက်လှမ်းမှုအဖွဲ့ အကြီးအကဲ အီဂေါအန်ဂျလီးနီက ပြောသည်။ “ကုန်သွယ်ခွန်ချိုးဖောက်ခြင်း အကြံအစည်များအား ဒီဇိုင်းပုံထုတ်ခြင်းနှင့် သံသယဖြစ်ဖွယ်ရာ ငွေပေးငွေယူမှုများအား မမြင်ယောင်ပြုခြင်းမှာ ဘဏ်လုပ်ငန်းရှင်များနှင့် စာရင်းကိုင်များအတွက် တနွယ်ငင်တစင်ပါ အလုပ်ဖြစ်လာသည်” ဟု အခွန်အကောက်တရားမျှတမှုကွန်ယက်က ၂၀၁၂ အစီအရင်ခံစာတစောင်တွင် ကောက်ချက်ချခဲ့သည်။
လူကြိုက်များသည့် ဟန်ပြကုမ္ပဏီ၏ ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှု တခုမှာ ဥရောပနှင့် မြောက်အမေရိကတိုက်ရှိ အိမ်ခြံမြေများဖြစ်ရာ ငွေကြေးခဝါချမှု၏ ဂယက်ကို ပထမကမ္ဘာလည်း ရိုက်ခတ်ခံရသည်။ လန်ဒန် ၊ မိုင်ယာမီ ၊ နျူးယော့ခ် ၊ ပါရီ ၊ ဗန်ကူးဗားနှင့် ဆန်ဖရန်စ္စကိုမြို့ အားလုံး ရိုက်ခတ်ခံရသည်။ ဇိမ်ခံအိမ်ရာရှယ်ယာများအား ခေတ္တလက်လွှဲအဝယ်ပြသည့် လုပ်နည်းလုပ်ဟန်ကို မိုင်ယာမီမြို့ရှိ မိုးထိအောင်ထောင်တက်နေသည့် အိမ်ရာဈေးနှုန်းအဖြစ် မကြာခဏ ညွှန်းဆိုခံရသည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ် အိမ်ရောင်းချရမှု၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းမှာ ငွေသားဖြင့် ရောင်းဝယ်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု မိုင်ယာမီအိမ်ခြံမြေ အကျိုးတော်ဆောင်အဖွဲ့က ဆိုသည်။ "ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုအဖြစ် ရုပ်ဖျက်ထားတဲ့ ငွေမည်းအစုလိုက်အပြုံလိုက် မိုင်ယာမီမြို့ထဲ စီးဝင်လာခဲ့ပါတယ်” ယခင် ကွန်ဂရက်စုံစမ်းစစ်ဆေးသူ ဂျက်ဘလွန်းက ဆိုသည်။ မိုင်ယာမီမြို့တွင် ကွန်ဒိုပိုင်ရှင် ၇၆ ရာခိုင်နှုန်းက ငွေသားဖြင့် ပေးချေခြင်းဖြစ်ရာ ယင်းမှာ ငွေကြေးခဝါချမှုဆိုင်ရာ အန္တရာယ်သတိပေးမှု (red flag) အဖြစ် ရှုမြင်ခံရသော လုပ်နည်းလုပ်ဟန်တခုဖြစ်သည်။
၂၀၁၆ အိမ်ရာဈေးနှုန်းမှာ ၂၀၀၇ ထက် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းမြင့်တက်သွားသော လန်ဒန်မြို့ရှိ အိမ်ခြံမြေများမှာလည်း မကြာခဏပင် ပင်လယ်ရပ်ခြားရင်းနှီးမြုပ်နှံသူများက ဝယ်ယူကြခြင်းဖြစ်သည်။ ဗြိတိန် ပြည်တွင်းရာဇဝတ်မှုခင်းအေဂျင်စီ အကြီးအကဲ ဒေါ်နယ်လ်တွန်းက ၂၀၁၅ ၌ ပြောကြားခဲ့ရာတွင် “ခဝါချထားတဲ့ ငွေကြေးတွေကြောင့် လန်ဒန်အိမ်ခြံမြေဈေးကွက် တဖက်စောင်းနင်းဖြစ်ခဲ့ရပါတယ်။ ၎င်းတို့ရဲ့ အရင်းအနှီးတွေကို ယူကေနိုင်ငံမှာ သိမ်းထားချင်တဲ့ ပင်လယ်ရပ်ခြား ရာဇဝတ်သားများကြောင့် ဈေးနှုန်းများ သွေးရိုးသားရိုးမဟုတ်ဘဲ ထိုးတက်သွားပါတယ်။" အသက် ၃၅ နှစ်အောက် လန်ဒန်မြို့သား သုံးပုံတပုံမှာ အိမ်ဝယ်ယူရန် မတတ်နိုင်ပေ။
မြို့ပြစီမံကိန်းသုတေသီ နှင့် ဗြိတိသျှကိုလံဘီယာတက္ကသိုလ်မှ အကူပါမောက္ခဖြစ်သူ အန်ဒီယန်းက ပြည်ပဝယ်ယူသူများကြောင့် ထိခိုက်ခံရဖွယ်ရှိသည့် ဗန်ကူးဗားမြို့ရှိ အိမ်ခြံမြေရောင်းဝယ်မှုများကို လေ့လာခဲ့ရာ ဗန်ကူးဗားမြို့ရှိ ဈေးအကြီးဆုံး ရပ်ကွက်များရှိ အရောင်းအဝယ် ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းမှာ ငွေသားဖြင့်ပေးချေခြင်းဖြစ်ပြီး ပိုင်ရှင် ၆၆ ရာခိုင်နှုန်းမှာ တရုတ် နိုင်ငံသားများသော်လည်းကောင်း မကြာမီက တရုတ်နိုင်ငံမှ ဝင်ရောက်လာကြသူများသော်လည်းကောင်း ဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ ပြည်ပရင်းနှီးမြုပ်နှံသူများနှင့်စပ်လျဉ်းသည့် အချက်အလက်များပိုမို ပေးအပ်ရန် တောင်းဆိုမှုကို ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့က ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။ ကနေဒါသုံးဒေါ်လာငွေ ၃ သန်းထက်မနည်း တန်ကြေးရှိသော ၂၀၁၄ ဗန်ကူးဗား အိမ်အရောင်းအဝယ်၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းမှာ တရုတ်နိုင်ငံသားများဖြစ်ကြသည်။ တရုတ်နိုင်ငံရှိ သစ်လုပ်ငန်းအတွက် ကနေဒါဒေါ်လာသန်း ၅၀ ချေးယူခဲ့ပြီး ချေးငွေအနက်မှ ကနေဒါဒေါ်လာ ၇ သန်းခွဲထုတ်ယူပြီးနောက် ပြည်တော်ပြန်သွားသော တရုတ်နိုင်ငံသား တဦးအား China CITIC Bank Corp က ၂၀၁၆ ဇွန်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ကနေဒါနိုင်ငံ၌ တရားစွဲဆိုခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ဇွန်လ ၃ လပတ် ကာလအတွင်း ဗြိတိသျှကိုလံဘီယာရှိ ဗန်ကူးဗား နှင့် ဆာရေးအရပ်၌ တန်ကြေး စုစုပေါင်း ကနေဒါဒေါ်လာ ၇.၃ သန်းရှိသည့် အိမ် ၃ လုံးကို ထိုသူက ဝယ်ယူခဲ့သည်။
ဆာအီတို အာဆုကာ
ဆာအီတို အာဆုကာ (齋藤 飛鳥) သည်ဂျပန်လူမျိုး အဆိုတော်၊ သရုပ်ဆောင်နှင့် ဖက်ရှင် မော်ဒယ်တစ်ယောက်ဖြစ်သည်။ သူ(မ)သည် ဂျပန်လူမျိုး မိန်းကလေးအဖွဲ့ Nogizaka46 ၏ ပထမမျိုးဆက် အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သည်။ sweet ဖက်ရှင်မဂ္ဂဇင်း အတွက် ပုံမှန်မော်ဒယ်‌တစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး CUTiE မဂ္ဂဇင်း အတွက် ပင်တိုင်မော်ဒယ်ဟောင်းတစ်ယောက်ဖြစ်သည်။ အရပ် ၁၅၈ စင်တီမီတာ ရှိပြီး အိုသွေးအမျိုးအစားဖြစ်သည်။