cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဖာဒီနန် ဖွန် ဇက်ပလင်
ကောင့် ဇက်ပလင်သည် ၁၈၃၈ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၈ ရက် နေ့၌ ဂျာမနီနိုင်ငံ ဗါးဒင်နယ်၊ ကွန်စတန်မြို့တွင် ဖွားမြင်၏။ ငယ်စဉ်ကပင် စစ်ပညာကို သင်ကြားခဲ့၍၊ အသက် ၂ဝ အရွယ်၌ ဂျာမန်စစ်တပ်တွင် စစ်ဗိုလ်အဖြစ်အမှုထမ်းခဲ့၏။ အမေရိကန်ပြည်တွင်းစစ်ကြီး ဖြစ်ပွားသောအခါ၊ သူသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ သွားရောက်၍ ပြည်ထောင်စုသားများဖက်မှ အပျော်တမ်းတပ်တွင် ပါဝင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ သူသည် လေကြောင်းပညာတွင် လွန်စွာဝါသနာပါသောကြောင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ရှိနေစဉ် မီးပုံးပျံတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် စီးနင်းလိုက်ပါခဲ့ဘူးလေသည်။ ဂျာမနီသို့ ပြန်ရောက်သောအခါ၊ ၁၈၆၆ ခုနှစ်တွင် ဩစတြီးယန်း စစ်ပွဲ၌၎င်း၊ ၁၈၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ပြင်သစ်ဂျာမန်စစ်ပွဲ၌၎င်း ဝင်ရောက်ဆင်နွဲခဲ့၍၊ ဗိုလ်ချုပ်မှူး အဆင့်အတန်းထိ ရာထူးတိုးမြှင့်ခြင်းကို ခံခဲ့ရလေသည်။ ၁၈၉၁ ခုနှစ်တွင် စစ်တပ်မှ အငြိမ်းစားယူခဲ့ပြီးနောက်၊ လေကြောင်းခရီးလွှင့်ပညာတွင် စိတ်အားထက်သန်စွာ စူးစိုက်လေ့လာခဲ့သည်။ ၁၉ဝဝ ပြည့်နှစ်တွင် သူပထမဦးဆုံး ဆောက်လုပ်သော လေသင်္ဘောမှာ လေထဲ၌မိနစ် ၂ဝ ကြာမျှ ပျံဝဲနေနိုင်ခဲ့သော်လည်း၊ မြေပြင်ပေါ်သို့ သက်ဆင်းသောအခါတွင် ပျက်စီးသွား၏။ သို့သော် သူသည် အားမလျော့ဘဲ ဆက်လက်ကြိုးစားလာခဲ့ရာ ၁၉ဝ၆ ခုနှစ်တွင် သူ၏လေသင်္ဘောများသည် တစ်နာရီလျှင် မိုင် ၃ဝ နှုန်းနှင့်ပျံသန်းနိုင်၍၊ နောက်တစ်နှစ် တွင် ၃၅ မိုင်နှုန်းထိတိုးတက်၍ ပျံသန်းလာနိုင်၏။
ထို့နောက် ဇက်ပလင်တို့သည် တဖြည်းဖြည်းတိုးတက် ကောင်းမွန်လာ၍၊ ပထမကမ္ဘာ စစ်အတွင်းက အင်္ဂလန်ပြည်ပေါ်သို့ အကြိမ်ပေါင်းများစွာ ပျံသန်းဝင်ရောက်ကာ ဗုံးကြဲနိုင်ခဲ့ကြလေသည်။
ဗန္ဒုလရွာ၊ ရှောက်ချောင်း
ဗန္ဒုလရွာ၊ ရှောက်ချောင်း
ကျောက်ချွန်ဖျားရွာ၊ တောင်ပေါက်
ကျောက်ချွန်ဖျားရွာ၊ တောင်ပေါက်
ဆိုက်ဖြေ (ဟန်ပုံး)ရွာ၊ မိုးနဲမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးနဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
(မင်္ဂလာ) ရဲညွန့်မြင်းဝန်
မင်္ဂလာရဲညွန့်မြင်းဝန်ရာထူးကို ယေဘုယျအားဖြင့် ရဲညွန့်မြင်းဝန်ဟူ၍ သာခေါ်ဆိုလေ့ ရှိသည်။ သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် မြင်းတပ်စု ၁၁ စု ရှိသည့်နောက် မင်္ဂလာရဲညွန့်မြင်းအစုသားများအား ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲရသူမှာ မင်္ဂလာရဲညွန့်မြင်းဝန်ဖြစ်၏။ ယင်းမင်္ဂလာရဲညွန့် မြင်းတပ်ကို သီပေါမင်းလက်ထက် ၁၈⁠၈၀ ပြည့်နှစ်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုစဉ်က မြင်းတပ်သား ၄⁠၄၀ ဦးရှိပြီး လစာငွေ ၅၈၃၀ ကျပ် သုံးစွဲခဲ့ကြောင်းသိရှိရ၏။ မင်္ဂလာရဲညွန့် မြင်းတပ်သားများသည် ဝမ်းဗိုက်နံဘေးတွင် မြင်းရုပ်ရေးထိုး ထားရ၏။ မင်္ဂလာရဲညွန့် မြင်းဝန်၏ လက်အောက်တွင် မြင်းစာရေးနှစ်ဦး ကိုလည်းခန့်အပ်ထားရှိ၏။
မင်္ဂလာရဲညွန့်မြင်းဝန်များ
သီပေါမင်း လက်ထက် မင်္ဂလာရဲညွန့်မြင်းတပ်ကို ၁၈⁠၈၀ ပြည့်နှစ်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့စသ်က မင်္ဂလာရဲညွန့်မြင်းဝန်အဖြစ် ဦးသိုင်းဖြူအား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဦးသိုင်းဖြူမှာ နောင်တော်ခွင် မြို့စားဝန်ကြီးအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သူဖြစ်သည်။ သို့သော် မကြာမီ ဦးကြီးဆိုသူအား မင်္ဂလာရဲညွန့်မြင်းဝန် အရာခန့်အပ်ခဲ့ပြန်ပါသည်။ မင်္ဂလာရဲညွန့် မြင်းဝန်ဦးကြီသည် ဝတ်မစွတ်ဝန်ထောက်ဦးလတ်၏ ဒိုင်ယာရီအရ ကိုလိုနီးခေတ်ဦးကာလ ၂၈ ဩဂုတ် ၁၈⁠၈၈ ခုနှစ်အထိ သက်ရှိထင်ရှား ရှိနေဆဲဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။
မင်္ဂလာရဲညွန့် မြင်းဝန်ဦးစိုးရ
သီပေါမင်းလက်ထက် ၈ မတ် ၁၈⁠၈၃ ခုနှစ်တွင် စားတော်ကွမ်းရေးကိုင် ဦးစိုးရအား ရဲညွန်မြင်းဝန်အရာခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဦးစိုးရသည် မြင်းစုကြီးဝန်၏ သားဖြစ်သည်ဆိုပါ၏။ အင်္ဂလိပ်မြန်မာ တတိယစစ်ပွဲ ဖြစ်ပွားလုနီးကာလတွင် မင်္ဂလာရဲညွန့်မြင်းဝန် ဦးစိုးရ ( ဗိုလ်စိုးရ ) သည် စစ်မြေပြင်သို့ ချီတက်ခဲ့ရ၏။ ၁၁ နိုဝင်ဘာ ၁၈⁠၈၅ ခုနှစ်တွင် မြင်းစစ်သည်တော် ၄၀၀ ကို အုပ်ချုပ်လျက် နယ်ချဲ့ အင်္ဂလိပ်တို့အား တိုက်ခိုက်ရန် ချီတက်ခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။
နမော်လေးရွာ၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်
နမော်လေးရွာ (Namawlay)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်၊ မြောက်လည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၀၈၄ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝန်းသိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သပြေပင်ရွာ၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်
သပြေပင်ရွာ (Thapyaypin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်၊ ပင်းဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၉၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပင်းဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၂၄ ဦး၊ မ ၃၉၂၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၀၄၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေနံချောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စိမ့်စင်းဝရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
စိမ့်စင်းဝရွာ(Seintsinwa)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ စိမ့်စင်းဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၂၇၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စိမ့်စင်းဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၈၂ ဦး၊ မ ၅၄၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၃၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အတွင်းအောင်ခြင်း
အတွင်းအဇ္ဈတ္တ၌ရှိသော ကိလေသာရန်သူများကို အောင်မြင်ပုံ ပြဆိုသောကြောင့် အတွင်းအောင်ခြင်းဟု ခေါ်သည်။ ဂါထာအားလုံး ရှစ်လုံးဖွဲ့ချည်း ဖြစ်သည်၊ အောင်ခြင်းတပုဒ်ဆုံးတိုင်း ( ဧတေန သစ္စဝဇ္ဖေန၊ ဟောတု မေ ဇယမင်္ဂလဂ္ဂံ ) ဟူသော သစ္စာပြုစာပိုဒ်ဖြင့် အဆုံးသတ်ထားသည်၊ ဤသစ္စာစကားကြောင့် အတွင်းရန်ကို အောင်မြင်တော်မူသော ဘုရားနည်းတူ အကျွန်ုပ်အား အောင်ခြင်းမင်္ဂလာ ဖြစ်ပါစေဟု တောင့်တချက် ပြုထားသည်။
မြန်မာပြန်ဆိုခြင်း
အတွင်းအောင်ခြင်း ဂါထာများနှင့် ပတ်သက်၍ ရေးသားသူ၏အမည်နှင့် ရေးသားသည့် ခေတ်ကာလကို အတိအကျ မသိရ၊ စာပေကျမ်းဂန် အထူးတတ်ကျွမ်းပြီး သဒ္ဓါတရား ထက်သန်ကောင်းမွန်သော ပညာရှင်တဦးက ရေးသားဖွဲ့ဆိုထားသည်ဟု မှန်းဆရသည်။ အင်းဝခေတ်တွင် အတွင်းအောင်ခြင်း ဂါထာများကို သင်ကြားနေပြီဖြစ်၍ ထိုခေတ်ထက် စောကောင်းစောတန်ရာသည်ဟု မှန်းဆနိုင်သည်။
အတွင်းအောင်ခြင်း ဂါထာများကို ဆယ်စောင်တွဲပါ ရှေးနိဿယအပြင် ညောင်တုန်းမြို့ ရွှေဟင်္သာတိုက် အလင်္ကာနိဿယ ကျမ်းပြု စံကျောင်းဆရာတော်ဘုရားကြီးက နိဿယအကျယ် ရေးသားထားသည်။ သာယာဝတီ ဦးညေယျကလည်း နိဿယအကျယ် ရေးသားခဲ့သည်။ အခြားပညာရှင်တို့၏ နိဿယများလည်း ရှိလိမ့်ဦးမည်ဟု ယူဆရသည်။
အတွင်းအောင်ခြင်းရှစ်ပါး ပါဠိနှင့် မြန်မာပြန်
'''၁။ အဝိဇ္ဇာအဏ္ဍကောသမှိ၊ သတ္တေ တဏှာဇလမ္ဗုဇေ ။
'''တမှာ ဌာနာ နိက္ခာမေသိ၊ ဒေသနာဉာဏ တေဇသာ ။
'''ဧတေန သစ္စဝဇ္ဇေန၊ ဟောတု မေ ဇယမင်္ဂလဂ္ဂံ ။
'''
( မြတ်စွာဘုရားသည် ) အဝိဇ္ဇာဥခွံအတွင်း၌ ဖြစ်ကုန်သော သတ္တဝါများနှင့် တဏှာတံလျပ်၌ ဖြစ်ကုန်သော သတ္တဝါတို့ကို ဒေသနာဉာဏ်တန်ခိုးဖြင့် ထိုနေရာမှ ထွက်မြောက်စေတော်မူပြီ။ ဤမှန်သော သစ္စာစကားကြောင့် အကျွန်ုပ်အား အောင်ခြင်းမင်္ဂလာ ဖြစ်ပါစေ။ မှတ်ချက်။ ။ တဏှာဇလာဗုဇေ-ဟုရှိခဲ့သော် တဏှာ-တည်းဟူသော သားအိမ်၌ ဖြစ်ကုန်သော-ဟု မြန်မာပြန်ပါ။
'''၂။ မဟာမောဟန္ဓကာရေန၊ အဘိဘူတေ မဟာဇနေ ။
'''ပညာစက္ခုံ လဘာပေသိ၊ ဉာဏာလောကေန သော ဇိနော ။
( မြတ်စွာဘုရားသည် ) မောဟမှောင်ကြီး ဖိစီးနှိပ်စက်ခြင်း ခံနေရသော သတ္တဝါများကို ဉာဏ်တော်တည်းဟူသော အလင်းရောင်ဖြင့် ပညာမျက်လုံးကို ရစေတော်မူပြီ။ ဤမှန်ကန်သော သစ္စာစကားကြောင့် အကျွန်ုပ်အား အောင်ခြင်းမင်္ဂလာ ဖြစ်ပါစေ။
အမရပူရမြို့နယ်
သမိုင်းကြောင်း
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၄၄ခုနှစ်၊ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၁ရက်၊ခရစ်နှစ် ၁၇၈၂ခု၊ အောက်တိုဘာလ၁၁ရက်နေ့တွင် ဗဒုံမင်းသည် တောင်သမန်အင်း၊ဒုဋ္ဌဝတီမြစ်၊ရွှေတချောင်းနှင့် တက်သေးအင်း၊ အောင်ပင်လယ်ကန် ဝိုင်းရံလျက် ထီးပေါင်းကားအရပ်၌ မြို့တော်တည်သောနှစ်ကို အင်းအိုင်ဝိုက်လည် အမရတည် ဟုဖော်ပြခဲ့သည်။
အတွင်းအောင်ခြင်း
အတွင်းအောင်ခြင်းရှစ်ပါး ပါဠိနှင့် မြန်မာပြန်
'''၃။ ရာဂါဒိအဂ္ဂိဇာလေဟိ၊ ဍဎ္ဍကာယံ မဟာဇနံ ။
အမရပူရမြို့နယ်
နယ်နိမိတ်
အမရပူရမြို့နယ်၏ အရှေ့ဘက်တွင် ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်နှင့် ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်၊တောင်ဘက်တွင် ဒုဋ္ဌဝတီမြစ်ခြား၍ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်၊အနောက်ဘက်တွင် ဒုဋ္ဌဝတီမြစ်ခြား၍ တံတားဦးမြို့နယ်နှင့် ဧရာဝတီမြစ်ခြား၍ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊မြောက်ဘက်တွင် ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်တို့တည်ရှိသည်။ အမရပူရမြို့နယ်တွင် အမရပူရမြို့နှင့် မြစ်ငယ်မြို့ဟု ထားရှိသည်။
ရွှေနန်းကြီးရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
ရွှေနန်းကြီးရွာ(Shwenangyi)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ငှက်ပျောတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၁၅၈ ဖြစ်သည်။ ရွှေနန်းကြီးတွင် အိမ်ခြေ ၃၀ အတွက် နေရောင်ခြည်စွမ်းအင်ဖြင့် မီးရရှိသည်။
အမရပူရမြို့နယ်
မြေမျက်နှာသွင်ပြင်
အမရပူရမြို့နယ်သည် မြေပြန့်လွင်ပြင်ဖြစ်ကာ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ပေ၂၅၀အထက်တွင်ရှိသည်။ မြို့နယ်၏ အရှေ့ပိုင်းသည် ကုန်းမြင့်ပိုင်းဖြစ်ကာ အနောက်ဘက်နှင့်တောင်ဘက်သည် ဒုဋ္ဌဝတီမြစ်နှင့် ဧရာဝတီမြစ်တို့ ဆုံရာဒေသဖြစ်၍ အနောက်တောင်ဘက်တွင် နှစ်စဉ် ရေဝင်ရောက်လေ့ရှိသည်။
ရွှေနန်းကြီးရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အမရပူရမြို့နယ်
မြေမျက်နှာသွင်ပြင်
ဤမြို့နယ်သည် မြစ်၊ချောင်းများ ပေါများသည်။ ထင်ရှားသော မြစ်များမှ အရှေ့နှင့်အနောက် စီးဆင်းနေသော ဒုဋ္ဌဝတီမြစ်နှင့် မြောက်မှတောင် စီးဆင်းနေသော ဧရာဝတီမြစ်တို့ဖြစ်သည်။
အတွင်းအောင်ခြင်း
အတွင်းအောင်ခြင်းရှစ်ပါး ပါဠိနှင့် မြန်မာပြန်
လူသုံးပါးတို့၏ ကိုးကွယ်ရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ရာဂစသော မီးလျှံတို့ဖြင့် ပူလောင်သော ကိုယ်ရှိသော သတ္တဝါများကို မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးတည်းဟူသော ရေစင်ဖြင့် ငြိမ်းစေတော်မူပြီ။ ဤမှန်ကန်သော သစ္စာစကားကြောင့် အကျွန်ုပ်အား အောင်ခြင်းမင်္ဂလာ ဖြစ်ပါစေ။
အမရပူရမြို့နယ်
လူဦးရေ
အမရပူရမြို့နယ်တွင်နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများတွင် ဗမာလူမျိုးများ အများဆုံးနေထိုင်ကြသည်။ ထို့နောက် ချင်း၊ရှမ်း၊ရခိုင်၊ကရင်၊ကချင် လူမျိုးများ အစဉ်လိုက်များပြားစွာနေကြသည်။ ကိုးကွယ်မှုအနေဖြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကို အများဆုံး ကိုးကွယ်ကာ အစ္စလာမ်၊ဟိန္ဒူ၊ခရစ်ယာန်နှင့် အခြားကိုးကွယ်သူဦးရေမှာ အစဉ်လိုက်များပြားသည်။
အတွင်းအောင်ခြင်း
အတွင်းအောင်ခြင်းရှစ်ပါး ပါဠိနှင့် မြန်မာပြန်
'''၄။ စတုရောဂေဟိ ဝုယှန္တေ၊ ဂမ္ဘီရေ သံသာရဏ္ဏဝေ ။
အမရပူရမြို့နယ်
စီးပွားရေး
အမရပူရမြို့နယ်သည် မန္တလေးမြို့ရှိ စီးပွားရေး အသင့်အတင့်ဖွံ့ဖြိုးသော မြို့နယ်ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်အတွင်းရှိ ပြည်သူလူထုသည် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းနှင့် ယက္ကန်းလုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်သည်။ အမရပူရမြို့နယ်မှ ချိတ်လုံချည်သည် နာမည်ကျော်ကြားသည်။ စပါး၊ မြေပဲ၊ နှမ်း၊ နေကြာ၊ ပဲအမျိုးမျိုး၊ ချည်မျှင်ရှည်ဝါတို့ စိုက်ပျိုးသည်။ နိုင်ငံတော်ပိုင် မြစ်ငယ်မီးရထားတွဲစက်ရုံနှင့် သစ်ခွဲစက်တို့ တည်ရှိသည်။ သစ်ခွဲ အလုပ်ရုံ၂ရုံလည်းရှိသည်။
အတွင်းအောင်ခြင်း
အတွင်းအောင်ခြင်းရှစ်ပါး ပါဠိနှင့် မြန်မာပြန်
'''ဥတ္တာရေသိ မဟာဝီရော၊ ဓမ္မနာဝါယ နာယကော ။
အမရပူရမြို့နယ်
အဆင့်မြင့်ပညာ
အမရပူရမြို့နယ်အတွင်းတွင်
တို့တည်ရှိသည်။
အထက
အထက်တန်းကျောင်း ၆ကျောင်းရှိသည်။
အမက
မူလတန်း၊မူလွန်၊အလယ်တန်း(ခွဲ) ၈၈ကျောင်းရှိသည်။
အတွင်းအောင်ခြင်း
အတွင်းအောင်ခြင်းရှစ်ပါး ပါဠိနှင့် မြန်မာပြန်
ကြီးမြတ်သော လုံ့လရှိတော်မူသော လူသုံးပါးတို့ကို နိဗ္ဗာန်သို့ ပို့ဆောင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် အလွန် နက်စောက်သော သံသရာတည်းဟူသော သမုဒ္ဒရာ၌ ဩဃလေးပါးတည်းဟူသော ရေအလျဉ်တို့ဖြင့် နစ်မွန်းမျောပါးကုန်သော သတ္တဝါတို့ကို တရားတည်းဟူသော လှေဖြင့် ကယ်တင်တော်မူလေပြီ။ ဤမှန်ကန်သော သစ္စာစကားကြောင့် အကျွန်ုပ်အား အောင်ခြင်းမင်္ဂလာ ဖြစ်ပါစေ။
ငလင်ဒမ်းရွာ၊ နောင်မွန်းမြို့နယ်
ငလင်ဒမ်းရွာ(Ngalendam)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ နောင်မွန်းမြို့နယ်၊ တဆူထုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၀၈၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တဆူထုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၁ ဦး၊ မ ၃၁၁ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၃၂ ဦး နေထိုင်သည်။
အတွင်းအောင်ခြင်း
အတွင်းအောင်ခြင်းရှစ်ပါး ပါဠိနှင့် မြန်မာပြန်
'''နိဗ္ဗာနပုရံ ပါပေသိ၊ ယာနတ္တယေန သော ဇိနော ။
ငလင်ဒမ်းရွာ၊ နောင်မွန်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နောင်မွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အတွင်းအောင်ခြင်း
အတွင်းအောင်ခြင်းရှစ်ပါး ပါဠိနှင့် မြန်မာပြန်
ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် သံသရာ၌ ကျင်လည်လှုပ်ရှားပြေးသွားနေရပြီး ဇာတိစသော ဆင်းရဲဒုက္ခဖြင့် အမြဲမပြတ် နှိပ်စက်ခြင်း ခံနေရသော လူအပေါင်းကို အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တ ဝိပဿနာယာဉ်သုံးပါးဖြင့် နိဗ္ဗာန်ပြည်မြတ်သို့ ရောက်စေတော်မူပြီ၊ ဤမှန်သော သစ္စာစကားကြောင့် အကျွန်ုပ်အား အောင်ခြင်းမင်္ဂလာ ဖြစ်ပါစေ။
'''၆။ ကဋ္ဌမုခါဒိ သပ္ပေဟိ၊ ဍဋ္ဌကာယံ မဟာဇနံ ။
'''နိဗ္ဗာပေသိ မဟာဓီရော၊ နာထော တိလောကဝေဇ္ဇကော ။
ဇယိန်လူမျိုး
ဇယိန်(ကယန်းလထာနွယ်)ကယန်းလူမျိုးသည် ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း ပင်လောင်းမြို့နယ်နှင့် ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ နေပြည်တော် ပျဉ်းမနားမြို့နယ်၏ အရှေ့ဘက်တောင်ပေါ်ဒေသ၊ ကယားပြည်နယ်တို့တွင် နေထိုင်သော လူမျိုးစုတစ်စုဖြစ်သည်။ ထိုဒေသများရှိ ကျေးရွာပေါင်း ၆၅ ရွာတွင်နေထိုင်လျက်ရှိပြီး လူဦးရေအားဖြင့် ၂၀၁၃ ခုနှစ်စာရင်းအရ ၁၅,၂၄၅ ဦးရှိသည်။ ကယန်းလူမျိုးစုများဖြစ်သော ကယန်းလဟွီ၊ ကယန်းလထာ၊ ကယန်းကငန်နှင့် ကယန်းဂေခိုတို့ထဲတွင် လူဦးရေပိုနည်းသော အစုဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
အစ ပထမတွင် ရှမ်းနှင့် ပအိုဝ်းတို့အပေါ် လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သော်လည်း ၎င်းတို့၏ဆွေမျိုးနီးချင်းဖြင့်သာ အိမ်ထောင်ပြုသည့်အလေ့အထကြောင့် လူဦးရေတိုးပွားနုန်းနှေးကွေးလှပေရာ နောက်ပိုင်းတွင် ဇယိန်တို့လွှမ်းမိုးမှုလျှော့ပါးလာပြီး ရှမ်းနှင့် ပအိုဝ်းလူမျိုးတို့၏ လူနေမှုပုံစံအောက် ရောက်မှန်းမသိရောက်လာခဲ့သည်။ ၁၉၄၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၁ တွင်ပြုလုပ်ခဲ့သော ပဒေသရာဇ်အာဏာရှင် စော်ဘွားများကို တော်လှန်သည့်ဖြစ်စဉ် ပင်လောင်းနယ်တွင်လည်း ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းခေါင်းဆောင်သော အိမ်စောင့်အစိုးရက ရှမ်းပြည်ရှိစော်ဘွားများကို ဖိတ်ခေါ်ထိန်းသိမ်းပြီး အဏာစွန့်လွှတ်ကြောင်း လက်မှတ်ရေးထိုးစေသည့်နောက် ပင်လောင်းနယ်တွင် ဇယိန်တို့အုပ်ချုပ်မှု အဆုံးသတ်သွား၏။
အတွင်းအောင်ခြင်း
အတွင်းအောင်ခြင်းရှစ်ပါး ပါဠိနှင့် မြန်မာပြန်
ကြီးမြတ်သော ပညာရှိတော်မူသော လူသုံးပါးတို့၏ ဆေးသမားသဖွယ် ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ကဋ္ဌမုခ-စသော မြွေလေးကောင်တို့၏ ကိုက်ခဲခြင်းကို ခံရသော ကိုယ်ရှိသော များစွာသော သတ္တဝါအပေါင်းကို (ဒေသနာအမြိုက်ဆေး တိုက်ကျွေးသောအားဖြင့်) ငြိမ်းစေတော်မူပြီ၊ ဤမှန်သော သစ္စာစကားကြောင့် အကျွန်ုပ်အား အောင်ခြင်းမင်္ဂလာ ဖြစ်ပါစေ။
ဇယိန်လူမျိုး
သမိုင်းကြောင်း
ယခုအခါ ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ဇယိန်တိုင်းရင်းသားတို့အခြေချ နေထိုင်ခဲ့ရာရွာအများအပြား ပအိုဝ်းရွာဖြစ်ကုန်ပြီး ဒေသအခေါ် ပအိုဝ်း-ဇယိန်မှသည် ပအိုဝ်းစကားသာပြောတတ်သော ဇယိန်သွေးပါ ပအိုဝ်းများဖြစ်လာကြသည်။ ဝေးလံခေါင်ဖျား၊ တောင်ထူထပ်ပြီး လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးမကောင်းသော ငှက်ဖျားထူထပ်ရာအရပ်များတွင်သာ ဇယိန်ကျေးရွာအချို့ သီးသန့်တည်ရှိတော့သည်။ ဇယိန်တို့နေထိုင်ရာဒေသည် ဖွံ့ဖြိုးမှုနည်းပြီး ပညာရေးတွင်လည်း နောက်ကျကျန်နေရဆဲဖြစ်သည်။ ပေါင်းလောင်းဘက်စုံရေလှောင်တမံတည်ဆောက်မှုဧရိယာအတွင်း ဇယိန်ကျေးရွာအချို့ ရေမြုပ်သည့်အထဲ ပါဝင်ခဲ့ကြောင်းသိရသည်။
အတွင်းအောင်ခြင်း
အတွင်းအောင်ခြင်းရှစ်ပါး ပါဠိနှင့် မြန်မာပြန်
'''၇။ သံသာရ ဒုက္ခကန္တာရာ၊ ကိလေသစောရပီဠိတံ ။
'''ခေမန္တဘူမိံ တာရေသိ၊ သတ္ထဝါဟော ဝိနာယကော ။
ယာဉ်မှူးသဖွယ်ဖြစ်တော်မူသော သတ္တဝါတို့ကို နိဗ္ဗာန်သို့ ပို့ဆောင်တော်မူတတ်သော မြတ်စွာဘုရားသည် ကိလေသာခိုးသူတို့၏ နှိပ်စက်ခြင်းကို ခံနေရသော သတ္တဝါအပေါင်းကို သံသရာဆင်းရဲ ခရီးခဲဲမှ ဘေးမရှိရာ နိဗ္ဗာန်သို့ ပို့ဆောင်ထုတ်ချောက် ကူးမြောက်စေတော်မူပြီ၊ ဤမှန်သော သစ္စာစကားကြောင့် အကျွန်ုပ်အား အောင်ခြင်းမင်္ဂလာ ဖြစ်ပါစေ။
'''၈။ ပဥ္စတာလီသ ၀ဿာနိ၊ ဌတွာ လောကံ သဒေဝကံ ။
'''ပိ၀ယိတွာ ဓမ္မရသံ၊ နိဗ္ဗုတော သော သသာဝကော ။
မောင်ဘာရွာ၊ မြို့သစ်
မောင်ဘာရွာ၊ မြို့သစ်
အတွင်းအောင်ခြင်း
အတွင်းအောင်ခြင်းရှစ်ပါး ပါဠိနှင့် မြန်မာပြန်
ဆိုခဲ့ပြီးသော ကျေးဇူးဂုဏ်အပေါင်းနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် လေးဆယ့်ငါးဝါပတ်လုံး ဘုရားအဖြစ်၌ တည်တော်မူ၍ နတ်နှင့်တကွသော လူအပေါင်းကို တရားတည်းဟူသော အမြိုက်အရသာကို သောက်စေတော်မူပြီး၍ တပည့်သား သံဃာတော်အပေါင်းနှင့် အတူ ပရိနိဗ္ဗာန် ပြုတော်မူလေပြီ။ ဤမှန်သော သစ္စာစကားကြောင့် အကျွန်ုပ်အား အောင်ခြင်းမင်္ဂလာ ဖြစ်ပါစေ။
အတွင်းအောင်ခြင်းရှစ်ပါး အနက်
(၁) မာရဇိ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ အဝိဇ္ဇာအဏ္ဍ ကောသမှိ၊ အဝိဇ္ဇာတည်း ဟူသော ဥခွံတွင်း၌။ တဏှာ ဇလမ္ဗုဇေ၊ တဏှာတည်းဟူသော ရေ၌ ဖွား၍ ငါးနှင့် တူကုန်သော။ သတ္တေ၊ သတ္တဝါတို့ကို။ ဒေသနာ ဉာဏ တေဇသာ၊ ဒေသနာဉာဏ်တည်းဟူသော တန်ခိုးဖြင့်။ တမှာဌာနာ၊ ထိုအဝိဇ္ဇာတည်ရာအရပ်မှ။ နိက္ခာမေသိ၊ ထွက်မြောက်စေတော်မူပြီ။ ဧတေန သစ္စ ဝစေန၊ ဤသို့သော သစ္စာစကားကြောင့်။ မေ၊ အကျွန်ုပ်အား။ ဇယမင်္ဂလံ၊ အောင်ခြင်းမင်္ဂလာသည်။ ဟောတု၊ ဖြစ်ပါစေသတည်း။ '''
(၂) စက္ခုမာ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ ဉာဏာလောကေန၊ ဉာဏ်တည်းဟူ သော အလင်းရောင်သည်။ မဟာမောဟန္ဓ ကာရေန၊ ကြီးစွာသော အမိုက် တိုက်တည်းဟူသော မောဟသည်။ အဘိ ဘူတေ၊ နှိပ်စက်အပ်ကုန်သော။ မဟာဇနေ၊ များစွာကုန်သောသတ္တဝါတို့ကို။ ပညာစက္ခုံ၊ ပညာတည်းဟူသော မျက်စိကို။ လဘာပေသိ၊ ရစေတော်မူပြီ။ ဧတေန သစ္စ ဝစေန၊ ဤသို့သော သစ္စာစကားကြောင့်။ မေ၊ အကျွန်ုပ်အား။ ဇယမင်္ဂလံ၊ အောင်ခြင်းမင်္ဂလာသည်။ ဟောတု၊ ဖြစ်ပါစေသတည်း။ '''
(၃) နရနာထော၊ လူသုံးပါးတို့၏ ကိုးကွယ်ရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာ ဘုရားသည်။ ရာဂါဒိ အဂ္ဂိ ဇာလေဟိ၊ ရာဂအစရှိသော မီးလျှံတို့ဖြင့်။ ဒဍ္ဎု ကာ ယံ၊ ပူလောင်သောကိုယ်ရှိသော။ မဟာဇနံ၊ များစွာသော သတ္တဝါကို။ အဋ္ဌမဂ္ဂင်္ဂ ဝါရိနာ၊ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးတည်းဟူသော ရေစင်ဖြင့်။ နိဗ္ဗာပေသိ၊ ငြိမ်းစေတော်မူပြီ။ ဧတေန သစ္စ ဝစေန၊ ဤသို့သော သစ္စာစကားကြောင့်။ မေ၊ အကျွန်ုပ်အား။ ဇယ မင်္ဂလံ၊ အောင်ခြင်းမင်္ဂလာသည်။ ဟောတု၊ ဖြစ်ပါစေသတည်း။ '''
(၅) သော ဇိနော၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည်။ သံသာရစာရိကံ၊ သံသရာ၌ ကျင်လည်တတ်သော။ ဒုက္ခေန၊ ဇာတိအစရှိသော ဒုက္ခသည်။ နိစ္စံ၊ အမြဲ။ ပီဠိတံ၊ နှိပ်စက်အပ်သော။ လောကံ၊ လူအပေါင်းကို။ ယာနတ္တယေန၊ ယဉ်သုံးပါးတို့၏အ ပေါင်းဖြင့်။ နိဗ္ဗာနံ ပုရံ၊ နိဗ္ဗာန်ပြည်မြတ်သို့။ ပါပေသိ၊ ရောက်စေတော်မူပြီ။ ဧတေန သစ္စဝစေန၊ ဤသို့သော သစ္စာစကားကြောင့်။ မေ၊ အကျွန်ုပ်အား။ ဇယမင်္ဂလံ၊ အောင်ခြင်းမင်္ဂလာသည်။ ဟောတု၊ ဖြစ်ပါစေသတည်း။ '''
(၆) မဟာဝီရော၊ ကြီးမြတ်သော လုံ့လရှိတော်မူထသော။ တိလောကဝေဇ္ဇ ကော၊ လူသုံးပါးတို့၏ ဆေးသမားသဖွယ်ဖြစ်တော်မူသော။ နာထော၊ မြတ်စွာ ဘုရားသည်။ ကဋ္ဌမုခါဒိ သပ္ပေဟိ၊ ကဋ္ဌမုခ အစရှိသော မြွေလေးစင်းတို့သည်။။ ဍဋ္ဌကာယံ၊ ကိုက်အပ်သော ကိုယ်ရှိသော။ မဟာဇနံ၊ များစွာသော သတ္တဝါကို။ တိကိစ္ဆသိ၊ ကုစားတော်မူပြီ။ ဧတေနသစ္စဝစေန၊ ဤသို့သောသစ္စာစကား ကြောင့်။ မေ၊ အကျွန်ုပ်အား။ ဇယမင်္ဂလံ၊ အောင်ခြင်းမင်္ဂလာသည်။ ဟောတု၊ ဖြစ် ပါစေသတည်း။ '''
(၇) သတ္ထဝါဟော၊ ယာဉ်မှူးသဖွယ်ဖြစ်တော်မူသော။ ဝိနာယကော၊ သတ္တ ဝါတို့ကို နိဗ္ဗာန်သို့ ပို့ဆောင်တော်မူတတ်သော မြတ်စွာဘုရားသည်။ ကိလေသ စောရ ပီဠိတံ၊ ကိလေသာတည်းဟူသော ခိုးသူတို့သည် နှိပ်စက်အပ်သော သတ္တဝါအပေါင်းကို။ သံသာရ ဒုက္ခကန္တာရာ၊ သံသ ရာဆင်းရဲတည်းဟူသော ခရီးခဲမှ။ ခေမန္တ ဘူမိံ၊ ဘေးမရှိရာ နိဗ္ဗာန်သို့။ တာရေ သိ၊ ပို့ဆောင်ထုတ်ချောက် ကူးမြောက်စေတော်မူပြီ။ ဧတေနသစ္စဝစေန၊ ဤသို့ သော သစ္စာစကားကြောင့်။ မေ၊ အကျွန်ုပ်အား။ ဇယမင်္ဂလံ၊ အောင်ခြင်းမင်္ဂလာ သည်။ ဟောတု၊ ဖြစ်ပါစေသတည်း။ '''
(၈) သော၊ ထိုဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော ကျေးဇူးအပေါင်းတို့နှင်ပြည့်စုံတော်မူ ပြီးသော မြတ်စွာဘုရားသည်။ ပဉ္စ တာလီသ ဝဿာနိ၊ (၄၅) ဝါ တို့ပတ်လုံး။ လောကေ၊ လူ့ရွာ၌။ ဌတွာ၊ တည်တော်မူ၍။ သဒေဝကံ၊ နတ်နှင့်တကွသော လူအပေါင်းကို။ ဓမ္မရသံ၊ တရားတည်းဟူသော အမြိုက်အရသာကို။ ပါယေ တွာန၊ သောက်စေတော်မူပြီး၍။ သသာဝကော၊ တပည့်သား သံဃာတော်အ ပေါင်းနှင့်တကွ။ နိဗ္ဗုတော၊ နိဗ္ဗာန်ယူသိမ်းငြိမ်းတော်မူပြီ။ ဧတေနသစ္စဝစေန၊ ဤသို့သော သစ္စာစကားကြောင့်။ မေ၊ အကျွန်ုပ်အား။ ဇယမင်္ဂလံ၊ အောင်ခြင်းမင်္ဂ လာသည်။ ဟောတု၊ ဖြစ်ပါစေသတည်း။ '''
အတွင်းအောင်ခြင်း ရှစ်ပါးပါဋ္ဌ် အနက်ပြီး၏။
အတွင်းအောင်ခြင်း ရှစ်ပါး ကဗျာ
၁။ အဝိဇ္ဇာ ဥတွင်း၊ သက်ဆင်းရောက်နေ ။
တဏှာတံလျှပ်၊ ကိန်းဝပ် ဝေနေ ။
ဒေသနာဉာဏ်မြတ်၊ ဟောလတ်ချွတ်ချွေ ။
ကယ်တင်ငြား၊ ဘုရားမြတ်စိန္တေ ။
မှန်စကား၊ တို့များ အောင်ပါစေ ။
ကြောင်ဒူးရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ကြောင်ဒူးရွာ (Kyaungdu)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ဆုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၉၈၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၆၆ ဦး၊ မ ၁၆၆၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၂၆ ဦးနေထိုင်သည်။
အတွင်းအောင်ခြင်း
အတွင်းအောင်ခြင်း ရှစ်ပါး ကဗျာ
ပညာမျက်စိ၊ ကန်းဘိသူတွေ ။
ကြောင်ဒူးရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အတွင်းအောင်ခြင်း
အတွင်းအောင်ခြင်း ရှစ်ပါး ကဗျာ
မျက်စကိုဖွင့်၊ ဉာဏ်ဖြင့်မြင်စေ ။
ပူလောင်ကိုယ်ရှိ၊ များဘိဝေနေ ။
မဂ္ဂင်ရေအေး၊ တိုက်ကျွေးငြိမ်းစေ ။
၄။ ပင်လယ်ရေလှိုင်း၊ နက်ရှိုင်းတူနေ ။
သံသရာဩဃ၊ မျောကြသူတွေ ။
တရားလှေထက်၊ တင်လျက်ဆောင်ပေ ။
၅။ ဇာတိအစ၊ ဒုက္ခထွေထွေ ။
နှိပ်စက်ခံရ၊ များလှဝေနေ ။
သုံးပါးယဉ်ထက်၊ တင်လျက်ဆောင်ပေ ။
မြွေဆိုးကိုက်ကြ၊ ခံရသူတွေ ။
ဒေသနာဆေး၊ တိုက်ကျွေးကာလေ ။
၇။ ကိလေသာမျိုး၊ လူဆိုးရှုပ်ပွေ ။
သံသရာလမ်း၊ ဘေးဘျမ်းထူနေ ။
နိဗ္ဗာန်စခန်း၊ လွတ်လမ်းရှာဖွေ ။
၈။ ဝါလေးဆယ့်ငါး၊ ဘုရားစိန္တေ ။
နတ်နှင့်လူများ၊ တရားဟောချွေ ။
အမြိုက်ဓမ္မ၊ သောက်ကြပြီးစေ ။
အိုးဘိုရွာ၊ မင်းကင်းမြို့နယ်
အိုးဘိုရွာ (Oebo)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးခရိုင်၊ မင်းကင်းမြို့နယ်၊ ဘိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၉၇၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းကင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပါတုဘာဝသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ စ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဒုလ္လဘတရား ခြောက်ပါးကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
မင်းမင်းလတ်
မင်းမင်းလတ်သည် မြန်မာ စတီရီယိုခေတ်ဦး အဆိုကျော်တစ်ယောက် ဖြစ်သည်။ စတီရီယိုတေးဟု ခေါ်နေကြသော ဂီတသစ်သည် (၁၉၆၉/၇၀) ခုနှစ်က စတင်ခဲ့၍ (၂၀၂၀) ခုနှစ်တွင် နှစ်ပေါင်း (၅၀)အကျော် ရောက်လာခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။ သမရိုးကျသံစဉ်များနှင့် ရိုးအီထပ်နေသော တေးသွားတွေအကြားမှာ ခေတ်မီဆန်းသစ် တီထွင်ချင်သော လူငယ်များ၊ ကမ္ဘာကို မျှော်ကြည့်ချင်သော လူငယ်များသည် နိုင်ငံတကာ တေးသွားသံစဉ်များနှင့် သီဆိုခဲ့ကြသည်။ ဂီတသစ်ကို စတင်လမ်းဖောက်သူမှာ ဆေးကျောင်းသား မောင်ထွန်းနောင် (တက္ကသိုလ်ထွန်းနောင်)ဖြစ်သည်။ သူ့နောက်တွင် ထပ်ကြပ်မကွာလိုက်ပြီး လမ်းဟောင်းကြီးကို ခုတ်ထွင်ရှင်းလင်း၍ လမ်းသစ်ဖောက်ခဲ့သူမှာ မင်းမင်းလတ် (ခေါ်) မာရှယ်လ် Marshal ဟူသော လူငယ်တစ်ယောက်ပင် ဖြစ်သည်။
သီချင်းသီဆိုမှုကို ငယ်ငယ်လေးထဲက ဝါသနာပါကာ၊ မိဘပေးသော မုန့်ဖိုးလေးများစုပြီး သီချင်းစာအုပ်ထုတ်သည်။ ရရှိသည့်အမြတ်ကိုစု၍ သီချင်းရေးဆရာများကို သီချင်းအပ်ကာ (၁၉၇၁)ခုနှစ်တွင် ဦးဘသိန်း တေးသံသွင်းတွင် တစ်ရက်ထဲနှင့် အသံသွင်းခဲ့သည်။ သီချင်းဆယ်ပုဒ် အသံသွင်းခဲ့ပြီး တစ်ပုဒ်မှာ မထုတ်ဖြစ်ခဲ့ပါ။ ထို‌ေခတ်‌ေငွတန်ဖိုးဖြင့် ကုန်ကျစရိတ် ကျပ်(၂၀၀၀) လောက်သာရှိသည်။
ပထမဆုံးစီးရီးကို ၁၉၇၁ ခုနှစ် မေလ (၂၇) ရက်နေ့မှာ ထွက်ခဲ့သည်။ ပထမဆုံးစီရီးမှာ သီချင်းမှာ (ဆံရှည်မလေး၊ အားလုံးကချစ်တဲ့သူ၊ အပေါ်ထပ်နဲ့အောက်ထပ်၊ အချစ်ရူးရဲ့စိတ်ကူးယဉ်၊ အာဂျီနိုမိုတို၊ စိတ်တေလေ၊ မူယာမာယာမိုး၊ ရည်းစားများတဲ့သူ၊ အိမ်လိုက်ခဲ့ပါရည်းစားချော) စသည့် သီချင်းတစ်ပုဒ်ချင်း ခေါင်းစဉ်တွေ ပေးထားသည်။ သီချင်းအားလုံး၏ Title ဆိုသည်မှာ မရှိသေးပါ။ ဝေါလ်ရှိများ၊ ပိုစတာများ၊ ပုံနှိပ်မှုများလည်း မရှိသေးပါ။ စီးရီးခွေ စုစုပေါင်း ၁ဝ ခွေကျော် ထွက်ခဲ့သည်။ သူ့၏ အအောင်မြင်ဆုံးနှင့် လူကြိုက်အများဆုံး သီချင်းမှာ အပေါ်ထပ်နဲ့ အောက်ထပ်ဇာတ်လမ်း၊ ယုဇနပင်နဲ့ ဖဲကြိုးဝါ ဖြစ်သည်။ သီချင်းရေးခြင်းကိုလည်း ဝါသနာပါပြီး၊ ဆေးဆိုးပန်းရိုက်မျက်နှာ၊ ပညတ်တော် (၁၀)ပါး၊ ဂေါ်လီမလေး အစရှိသည့် သီချင်းများကို အခြားသူများနှင့် တစ်ဝက်စီ ရေးစပ်ခဲ့သည်။ သူ့၏သီချင်းများသည် အများအားဖြင့် ကော်ပီသီချင်းများ ဖြစ်သည်။ သူသည် အားလပ်ချိန်များတွင် ဂစ်တာတီးပြီး သီချင်းဆိုလေ့ရှိသည်။
ဇန်နဝါရီ ၁၉၉၈
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဇန်နဝါရီ ကဏ္ဍ:၁၉၉၈
မင်းမင်းလတ်
သီချင်းများသွင်းပြီး ရန်ကုန်မြို့၊ အနော်ရထာလမ်း၊ လသာလမ်း၊ လမ်းမတော်မှာရှိသော တေးသံသွင်းဆိုင်များတွင် သီချင်းတစ်ပုဒ်ကို (၅၀)ကျပ်၊ သီချင်း(၉)ပုဒ်ကို (၄၅၀)ကျပ်နှင့် တစ်ဆိုင်ဝင် တစ်ဆိုင်ထွက် လည်ရောင်းခဲ့ရသေးသည်။ တက္ကသိုလ်ထွန်းနောင်၊ မင်းမင်းလတ်၊ တက္ကသိုလ် အေးမောင် (ရယ်ဂျီ ဘဦး)၊ သန်းနိုင်၊ မြန်မာပြည်သိန်းတန်၊ လားရှိုး သိန်းအောင်တို့၏ သီချင်းများ ထွက်လာချိန်ကစပြီး အသစ်အသစ်တွေကို တောင့်တနေတဲ့၊ မျှော်လင့်နေတဲ့၊ ခေတ်မီချင်တဲ့ လူငယ်တွေကြားမှာ ရေပန်းစား၊ ထင်ရှားကျော်ကြားလာသည်။ ဆံပင်ရှည်ရှည်၊ ဂျင်းဘောင်းဘီနှင့် ဂစ်တာတီးတဲ့ လူငယ်တွေကို စာနယ်ဇင်းတွေက ဝေဖန်ရှုံ့ချ ကဲ့ရဲ့ခဲ့ကြသည်။ အနောက်တိုင်း သံစဉ်တွေနှင့် အရူးချေးပန်းတေး၊ လမ်းသရဲတေးများဟု ဖြစ်သည်။
ဇန်နဝါရီ ၁၉၉၈
ကိုးကား
January 1998
မင်းမင်းလတ်
ဘယ်လိုပင် ချုပ်ချယ်တားဆီးခဲ့ပေမယ့်၊ လက်ခံအားပေးတဲ့ သူတွေအကြားမှာ ရှင်သန်လာခဲ့တဲ့ ဂီတသစ်ရဲ့ ကာလဟာနှစ်ပေါင်း (၅၀)နှစ် တိုင်ခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။ မင်းမင်းလတ်သည် Heavy Metal, Rock သီချင်းများကို နှစ်ခြိုက်စွာ သီဆိုခဲ့သည်။ Deep Purple၊ Jimi Hendrix၊ Led Zeppelin အစရှိသော အဆိုတော်များ၊ တီးဝိုင်းများကို နှစ်ခြိုက်ခဲ့ဖူးသည်။Heavy metal ဘိုးအေများဖြစ်သော Black Sabbath၊ Free၊ Iron Butterflyတို့၏သီချင်းများကိုသူပထမဆုံးCopyလုပ်ခဲ့သည်။တိပ်ခွေalbum cover photo၊တိပ်ခွေalbumတွင်ပါသော fantasy art photo များကို သူပဲပထမဆုံးပြုလုပ်ခဲ့သည်။သူများတွေက Cliffe Richard၊Elvis Presley၊The Beatlesတို့၏သီချင်းများကိုCopyပြုလုပ်နေချိန်တွင် သူကBBC၊VOA၊Bilboard၊UK Top Chartတို့တွင် Top tenဝင်နေသောSantana၊Down၊Edison Lighthouse၊Three Dogs Nightစသောတီးဝိုင်းသစ်များ၏သီချင်းများကိုCopyလက်ဦးယူကာလုပ်ခဲ့သည်။CCR(Creedence Cleanwater Revival)သီချင်းများကိုသူပဲပထမဦးဆုံးCopyလုပ်ခဲ့သည်။နောက်မှလူတိုင်းက CCRမှCCR ဖြစ်လာကြသည်။တီးဝိုင်းသစ်များ၏သီချင်းသစ်များကိုCopyလုပ်သောကြောင့်သူ့သီချင်းများက အရမ်းခေတ်ရှေ့ပြေးနေပြီး ထိုခေတ်ကမြန်မာပရိသတ်နှင့်သဟဇာတ မတည့်၍မအောင်မြင်သောအခါမျိုးလည်းရှိခဲ့သည်။သူသည်အမြဲတမ်းတီထွင်ဆန်းသစ်ခြင်သောစိတ်ရှိသူဖြစ်သည်။သူ့အကျင့်က သူသိပ်ကြိုက်ခဲ့ဖူးတဲ့ အဆိုတော်တွေကို ကြာရင် မကြိုက်တော့ပြန်ဘူး။ ငြီးငွေ့သွားပြန်တယ်။ သူဟာ အမြဲတမ်း တီထွင်ဆန်းသစ်နေချင်တယ်။ အမြဲတမ်းတက်ကြွပြီး သံစဉ်သစ်တွေကို အာရုံဝင်စားတတ်တယ်။ နောက်ပြီး စိတ်အာရုံညောင်းသွားရင် တခြား အသစ်တွေ လုပ်နေပြန်ရော၊ သူများတွေထက် အစောကြီးသီချင်းဆိုခဲ့တယ်။ စတီရီယိုတေးလို့ ဝေါဟာရအမှားကြီးနဲ့ ကင်မွန်းတပ်ခဲ့တဲ့ ဂီတသစ်(ရောခ့်)သီချင်းတွေ ခေတ်စားနေတဲ့အခါ ခေတ်မီသန့်ရှင်းပြီး မြန်မာဆန်တဲ့ ရိုးရာထမင်းဆိုင် ဖွင့်ပြန်ရော၊ နောက်တစ်ခါ ထိုင်းနိုင်ငံကို ထွက်သွားပြီး (၃)နှစ်လောက်အလုပ်သွား လုပ်နေပြန်တယ်။ ပြီးတော့ ပြန်လာပြီး သီချင်းသစ်တွေ ဆိုတယ်။ ဒါပေမယ့် မအောင်မြင်ဘူး။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ " သိပ္ပံရုပ်ရုင်ကင်း " လို့ အမည်ပေးထားတဲ့ ဂီတတွေဟာ မြန်မာပရိသတ်နားနဲ့ စိမ်းနေသေးတယ်လေ။ ဒီလိုနဲ့ပဲ လမ်းမတော်၊ လသာလမ်း၊ ကုန်ဈေးတန်း၊ ပန်းဆိုးတန်း၊ ခရစ်လမ်း၊ ဗိုလ်တစ်ထောင် ဘုရားလမ်းမကြီးတွေမှာ ခေါက်ကုလားထိုင်၊ ဝါးထရံကာတားတဲ့ စင်မြင့်ထက်တွေမှာ အပျော်တမ်းလိုက်ဆို နေခဲ့တယ်။
စာရေးဆရာ
မင်းမင်းလတ်သည် အဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်ရုံသာမက စာပေများလည်းရေးသားခဲ့သည်။ လမ်းပေါ်က ဝေါဟာရများ စာအုပ်ကို ထုတ်ခဲ့၏။ မင်းမင်းလတ်ရဲ့ မင်းမင်းလတ် စာအုပ်ထဲတွင် သူ့အကြောင်းကို သူကိုယ်တိုင်ပဲ ရေးခဲ့သည်။ သူ့အကြောင်းကို သူမရှိမှ သူများတွေရေးပါဟု ဆိုခဲ့သည်။
၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် ဇနီး ယမင်းကြိုင်(နေနေလှိုင်းဇင်)နှင့် လက်ထပ်ကာ သားသမီး(၄)ဦးဖြစ်သည့် အဓိက၊ အနဂ္ဂ၊ အမရာ နှင့် အလင်္ကာတို့ကို မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဒုတိယသားဖြစ်သော အနဂ္ဂသည် ဖခင်ခြေရာအတိုင်း တေးစီးရီးတွေကို ၂၀၀၀-ခုနှစ်မှ စတင်ထုတ်ခဲ့ရာဟစ်ဟော့ ဂီတ Hip Hop တေးများ သီဆိုပြီး အောင်မြင်နေသူ ဖြစ်သည်။ မင်းမင်းလတ်သည် သီချင်းဆိုခြင်းကို ၁၉၈၆-ခုနှစ် မေဆွိနှင့် တစ်ခြမ်းစီ အခွေထုတ်ပြီး နောက်ပိုင်းမှာ သီချင်းဆက်မဆို ဖြစ်တော့ပါ။
ဘဝနိဂုံး
မင်းမင်းလတ်သည် အသက် (၄၈)နှစ်အရွယ် ၁၉၉၇-ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ၊ ၂၂ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
သူသည် ဒီနေ့ခေတ် မြန်မာလူငယ်များ လက်ခံနေသော ခေတ်သစ်နိုင်ငံတကာ ဂီတသစ်ကို လမ်းဖောက်ခဲ့သူအဖြစ် ဂီတသမိုင်းတွင် ရှိနေဦးမည်။ သူ့၏ သီချင်းများကို ဇော်ဝင်းထွဋ်မှ ဆေးဆိုးပန်းရိုက်မျက်နှာ စီရီးခေါင်းစဉ်နှင့် မင်းမင်းလတ် အောင်မြင်ကျော်ကြားခဲ့သော သီချင်း ၁၃ ပုဒ်ကို ပြန်ဆိုခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အခြား အဆိုတော်များကလည်း သူ့သီချင်းများကို ပြန်ဆိုထားပါသေးသည်။
ကိုးကား
၁။မင်းမင်းလတ်(သို့မဟုတ်)အနာဂတ်ကိုကြိုသွားချင်တဲ့လူ။စိုးသိန်း ဩဂုတ်၂၆ ၂၀၁၃။ ၂။မင်းမင်းလတ် အမှတ်တရ ရက်သီတင်းပတ်။မိုးမခ ၃။မင်းမင်းလတ်နဲ့မင်းမင်းလတ်။မင်းမင်းလတ်ကိုယ်တိုင်ရေးသည်။
လှိုင်းဘုန်းလေးရွာ၊ ရှောက်ချောင်း
လှိုင်းဘုန်းလေးရွာ၊ ရှောက်ချောင်း
မြင့်သိန်း (ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်)
မြင့်သိန်း (ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်)
၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် အဖ ဦးထွန်းငွေ၊ အမိ ဒေါ်ခင်ရွှေတို့က ကညွှတ်ကွင်းမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ အမည်ရင်းမှာ မြင့်သိန်း ဖြစ်သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်ယုံကြည်သူဖြစ်သည်။
အခြေခံပညာကို ကညွှတ်ကွင်း အထက်တန်းကျောင်းတွင် သင်ယူခဲ့ပြီး အထက်တန်း ပညာကို ဒဂုံ (၂) မြို့မကျောင်း တွင် သင်ကြားခဲ့သည်။ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်တွင် သမိုင်းဘာသာဖြင့် မဟာဝိဇ္ဇာ (အထူးအောင်) အောင်မြင်ခဲ့သည်။
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၊ ပုသိမ်တက္ကသိုလ်၊ စစ်တွေတက္ကသိုလ် တို့တွင် နည်းပြ၊ လက်ထောက်ကထိက၊ ကထိက အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ယခုအခါ တက္ကသိုလ်များ သမိုင်းသုတေသန ဦးစီးဌာနတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ကာ သုတေသန လုပ်ငန်းများကို လုပ်ဆောင်လျက် ရှိသည်။
အလျဉ်းသင့်သည့် အခါတိုင်း သုတေသန ဆောင်းပါးများကို သုတေသန ဂျာနယ်၊ သတင်းစာ၊ ဂျာနယ်၊ မဂ္ဂဇင်းများတွင် ရေးသားလျက် ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
အဘဗ္ဗဋ္ဌာနသုတ်
(၄)သုတ် ရှိပါသည်။
ဗျိုင်းသစ်ရွာ၊ ဗျိုင်းသစ်
ဗျိုင်းသစ်ရွာ၊ ဗျိုင်းသစ်
ကျွန်း (ကုန်းမြေ)
ရေပတ်လည်ဝန်းရံလျက် ရှိသော ကုန်းမြေအစိတ်အပိုင်းကို ကျွန်းဟုခေါ်သော်လည်း အလွန်သေးငယ်သည့် ကုန်းမြေကို ကျွန်းငယ်ဟုခေါ်ကြသည်။ ဂရီးလန့် (Greenland)သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံး ကျွန်းကြီးတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဩစတေးလျနိုင်ငံသည်လည်း ကျွန်းတစ်ခုပင် ဖြစ်မည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ကျွန်းပိုင်သောနိုင်ငံ မြောက်မြားစွာရှိသည်။
လယ်ဦးရွာ၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်
လယ်ဦးရွာ (Lelu)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်၊ နမော်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၀၈၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝန်းသိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အာနိသံသသုတ်
သောတာပတ္တိဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုခြင်း (သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်)၏ အကျိုး တရား ခြောက်ပါးတို့ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ဥယျာဉ်ကုန်းရွာ၊ ဇရပ်ကွင်း
ဥယျာဉ်ကုန်းရွာ၊ ဇရပ်ကွင်း
အေမာမ်များ၏ သားစဉ်မြေးဆက်များ
(၁၂)ပါးအေမာမ်များ၏ သားတော်များ(သို့) သားစဉ်မြေးဆက်မှ အနွယ်များကိုလည်းကောင်း၊ ၎င်းတို့၏ အုတ်ဂူတော်များကိုလည်းကောင်း အေမာမ်ဇာဒါဟ်ဟု (ဖာရစီဘာသာရပ်တွင်) ခေါ်ဆိုလေသည်။ ထိုအေမာမ်ဇာဒါဟ် အများစု၏ (အုတ်ဂူတော်များ) သည် အီရန်နိုင်ငံ၏ မြို့များနှင့် ကျေးရွာများတွင်တည်ရှိကြသည်။ အနည်းစုမှာ အီရတ်နိုင်ငံတွင်လည်း တည်ရှိကြသည်။ အီရန်နိုင်ငံတွင် ၎င်းတို့၏ အုတ်ဂူများကို လူသားခြင်းစာနာထောက်ပံရေးအဖွဲ့က စီမံခန့်ခွဲအုပ်ချုပ်ထားလေသည်။
ရှီအာဟ်သမိုင်းသုတေသီများက အေမာမ်များ၏ မျိုးနွယ်များ ထိုကဲ့သို့ တစ်ခြားနိုင်ငံများသို့ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်းခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ သက်သေသာဓကအထောက်အထား အမျိုးမျိုးကြောင့် ဖြစ်ကြသည်ဟု ဖော်ပြထားကြလေသည်။ ထိုအထောက်အထားများမှာ
အီရန်နိုင်ငံရှိ အေမာမ်ဇာဒါဟ်များ
အီရန်နိုင်ငံအစ္စလာမ်တော်လှန်ရေးအောင်မြင်ပြီးနောက် အီရန်နိုင်ငံရှိ အေမာမ်ဇာဒါဟ်များ၏ အုတ်ဂူများအား စာရင်းပြုစုရာ (၁၅၀၀) အုတ်ဂူရှိကြောင်း စာရင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ (၂၀၁၂) နှစ်ခုနှစ်တွင် တရားဝင်ထုတ်ပြန်သည့် စာရင်းတွင် (၁၀၅၀၀) ကျော်ရှိသည်ဟုပင် ထုတ်ပြန်ခဲ့လေသည်။ ထိုကြောင့် နှစ်(၃၀)အတွင် အေမာမ်ဇာဒါဟ်များ၏ အုတ်ဂူ၏ အရေအတွက်များမှာ ခုနှစ်ဆ တိုးလာကြောင်းကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။ ထိုကြောင့် ပျမ်းမျှအားဖြင့် (၁)နှစ်လျှင် အေမာမ်ဇာဒါဟ်များ၏ အုတ်ဂူပေါင်း (၃၀၀) ကို လေ့လာစူးစမ်းတွေ့ရှိခဲ့ကြောင်း ဖြစ်သည်။
လုပ်ကြံထားသည့်အုတ်ဂူများ
အီရန်နိုင်ငံရှိ အေမာမ်ဇာဒါဟ်များ၏ အုတ်ဂူများသည် သက်သေအထောက်အထားမရှိသည့် အုတ်ဂူများဖြစ်ကြသည်။ ထိုအုပ်ဂူများ၏ သမိုင်းအထောက်အထားများနှင့် ပတ်သက်၍ အမျိုးမျိုးသော် သံသယဖြစ်နိုင်သည့် ထင်မြင်ချက်များရှိကြသည်။ ထိုသံသယထင်မြင်ချက်များရှိသည့် အုတ်ဂူများမှ အချို့မှာ ရှဲဟ်ရ်ဘာနူးသခင်မ အုတ်ဂူတော်၊ ကာစင်မ်၏အုတ်ဂူတော်နှင့် ကွလ်ကွလ်ကူလီအုတ်ဂူတော်တို့ဖြစ်ကြသည်။
လုပ်ကြံထားသည့် အုတ်ဂူများကို ဖြိုဖျက်ခြင်း
ဂီလန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ လူသားခြင်းစာနာထောက်ပံရေးအဖွဲ့မှ တာဝန်ရှိသူ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်၏ ပြောကြားချက်အရ အေမာမ်များ၏သားစဉ်မြေးဆက်မှဖြစ်ကြောင်းဟု ယူဆထားရသော လုပ်ကြံထားသည့်အုတ်ဂူပေါင်း (၁၃) ခုကို ဖြိုဖျက်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
ပါလီမန်
ထောက်ပံ့ရေးဌာနမှ တာဝန်ရှိသူများ အေမာမ်များ၏ သားစဉ်မြေးဆက်မှဖြစ်ကြောင်းဟု သက်သေအထောက်အထားများပြည့်စုံခြင်းမရှိသည့် လုပ်ကြံထားသည့် အုတ်ဂူများကို ဖြိုဖျက်ခြင်းမရှိကြောင်းနှင့် ပတ်သက်၍ လွှတ်တော်ရှိ ကိုယ်စားလှယ်များကလည်း ပြင်းပြင်းထန်ထန်ဝေဖန်ထားကြလေသည်။
ဆိုဒီယံမီးလုံး
ဆိုဒီယံ မီးလုံးများကို ၁၉၃၂ တွင် ဟော်လန်နိုင်ငံ ရှိ Philips ကုမ္ပဏီ မှ စီးပွားဖြစ်စတင်ရောင်းချခဲ့သည်။ ဆိုဒီယံ မီးလုံးများတွင် LPS (Low Pressure Sodium) နှင့် HPS (High Pressure) ဟူ၍ နှစ်မျိုးနှစ်စား ခွဲခြားထားသည်။ ထိုမီးလုံးများသည် မီးလုံးအတွင်းရှိ ဆိုဒီယံသတ္တုကို အပူပေးအငွေ့ပျံစေပြီး လျှပ်စစ်ဓာတ်ဖြတ်စီးစေခြင်းဖြင့် အလင်းရောင်ကို ထုတ်လွှတ်ပေးသည်။ အများအားဖြင့် ထိုမီးလုံးများကို လမ်းမီးများအနေဖြင့် တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
အစပိုင်းတွင် ဆိုဒီယံ LPS မီးလုံးများကို စတင်တီထွင်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ သာမန် မီးလုံးများသည် မျက်စိဖြင့်မမြင်နိုင်သော ရောင်စဉ်တန်းကို အခြားတစ်ဖက်တွင် UV အနေဖြင့် အလင်းထုတ်လွှတ် ကြသဖြင့် စွမ်းအင် ဆုံးရှုံးမှုများသည်။ ဆိုဒီယံမီးလုံးများသည် ၎င်းအသုံးပြုသည့် လျှပ်စီးပမာဏကို ပြည့်ဝစွာအသုံးပြုပြီး အလင်းထုတ်ပေးသောကြောင့် အသုံးပြုရာတွင် စွမ်းအင်ဆုံးရှုံးမှုနည်းစေသည်။
LPS(Low Pressure Sodium) မီးလုံးများအလုပ်လုပ်ပုံ
LPS မီးလုံးများကိုစတင်ထွန်းညှိချိန်တွင် ၎င်းမီးလုံးအတွင်းရှိ နီယွန်ဓာတ်ငွေ့ကြောင့် အနီရောင်ဖြင့် စတင်လင်းသည်။ နီယွန်ဓာတ်ငွေ့ သည် အပူချိန်အနိမ့်တွင်လည်း လျှပ်ကူးနိုင်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ အပူချိန်များလာပါက ဆိုဒီယံသည် အငွေ့ပျံ၍ မီးလုံးသည် အဝါရောင် အလင်းကို ထုတ်လွှတ်ပေးသည်။
LPS မီးလုံးများ၏ သမိုင်း
၁၉၂၀ ခုနှစ်တွင် Arthur H. Compton သည် Westinghouse တွင် ပထမဆုံးသော ဖိအားနည်းဆိုဒီယံမီးလုံးကို တီထွင်ခဲ့သည်။ လုံးဝိုင်းသော ပုံစံရှိပြီး အစွန်းနှစ်ဖက်တွင် electrote နှစ်ခုစီပါရှိသည်။ ဆိုဒီယံ သတ္တုကို မီးလုံးအလယ်တွင် ထည့်ထားသည်။ ထို့နောက် ထိုသတ္တုကို အပူမြင့်တက်စေကာ အငွေ့ပျံလာပြီး အဝါရောင်အလင်းကို ထွက်ရှိစေသည်။ ထိုမီးလုံးကို လုံးဝန်းသော ပုံစံဖြင့်တည်ဆောက်ထားရခြင်းမှာ မီးပိတ်ပြီးနောက် မီးလုံးအေးလာသောအခါ ဆိုဒီယံအငွေ့များသည် အေးသောနေရာများတွင် အနည်ထိုင်ပြီးခဲနိုင်သည့်သတ္တိရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် electrote အစွန်းများတွင်လည်း ဆိုဒီယံများကပ်သောကြောင့် နောက်ပိုင်းတွင် အပူချိန်နှင့် အငွေ့ပျံစေရန် အခက်အခဲများဖြစ်စေသည်။ အချို့ ဆိုဒီယံများသည် ဖန်သားပြင်ကိုပင် မဲမှောင်စေလေသည်။ LPS မီးလုံးများ၏ သမိုင်းကိုတစ်ခေတ်ဆန်းစေခဲ့သည့် Marcello Pirani သည် ၁၉၃၁ ခုနှစ် တွင် ဆိုဒီယံ၏ ဖျက်စီးမှုကိုခုခံနိုင်သော ဖန်တစ်မျိုးကို တီထွင်ခဲ့သည်။ မီးလုံးကို အပူပေးရန်အတွက် မီးဖိုကို အသုံးပြုခဲ့သည်။
HPS(High Pressure Sodium) မီးလုံးများ
HPS မီးလုံးများသည် LPS မီးလုံးများထက် အရောင်ရောစပ်အသုံးပြုရာတွင်သာလွန်သောကြောင့် အသုံးပြုမှုမြင့်တက်လာခဲ့သည်။ General Electric မှပိုမိုကောင်းမွန်အောင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် ဈေးကွက်တွင် ရောင်းချခဲ့သည်။
HPS(High Pressure Sodium) မီးလုံးများအလုပ်လုပ်ပုံ
HPS မီးလုံးများတွင် ကျဉ်းမြောင်းပြီး အတွင်းပိုင်းတွင် လျှပ်ကူးနိုင်သော ပြွန်ချောင်းငယ် (arc tube) ပါရှိသည်။ ၎င်းပြွန်အတွင်းကို ဖိအားမြင့်စွာ ပြုလုပ်ထားသည်။ ထိုထဲတွင် ဆိုဒီယမ်(sodium)၊ မာကျူရီ(mercury)၊ ဇန်နွန်(xenon) gas တို့ကိုထည့်သွင်းထားသည်။ ပြွန်ချောင်းကို အလျူမီနီယံအောက်ဆိုဒ် ကြွေထည်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားပြီး ဆိုဒီယံကြောင့် ပျက်စီးစေခြင်းကို ကာကွယ်သည်။
မိုးဇော်ဦး
ဦးမိုးဇော်ဦးသည် မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး၊ ၂၀၂၁ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၆ရက်မှစတင်ကာ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၏ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ
၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ မွေးဖွားသည်။ ရန်ကုန်ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံတက္ကသိုလ်၌ တက်ရောက်နေစဉ် ၈၈၈၈ အရေးအခင်းတွင် ပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့ပြီး၊ စက်တင်ဘာလတွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှုများကြောင့် ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရပြီး ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိပြီး၊ ချူလာလောင်ကွန်းတက္ကသိုလ်မှ အရှေ့တောင်အာရှဆိုင်ရာ လေ့လာမှုပညာ မဟာဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေးဆောင်ရွက်ချက်များ
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာပြီး၊ NLD ဥက္ကဋ္ဌရုံးတွင် လက်ထောက် ရုံးအဖွဲ့မှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ ၂၀၁၆ ဖေဖော်ဝါရီတွင် ရုံးအဖွဲ့မှူး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် လန်ဒန်မြို့ တော်ဝင်ကာကွယ်ရေးပညာကောလိပ်မှ နိုင်ငံတကာ မဟာဗျူဟာ လေ့လာမှုပညာ ဘွဲ့လွန်သင်တန်း ပြီးမြောက်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁တွင် ပြည်ထောင်စု ငြိမ်းချမ်းရေး ကော်မရှင်၏ အကြံပေးအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၆တွင် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဖွဲ့စည်းသောအခါ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီးဖြစ်လာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံရေးသမားများ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင်များ ကဏ္ဍ:၁၉၆၉ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားဟောင်းများ
စံပြဈေး
စံပြဈေး သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည့် ဈေးဖြစ်သည်။
မကျီးကန်
မကျီးကန်
ကိုးကား
မကျီးကန်
ဖက်ယားရွာ
ဖက်ယားရွာ
ဧယင်ကျူးခြင်း
ဧယင်ကျူးခြင်း
ဧယင်ကျူးခြင်းဆိုသည်မှာ ဘုန်းကြီးပျံ၊ ဘုရင်နတ်ရွာစံတို့တွင် အလောင်းသိပ်သီချင်းဆိုခြင်းဖြစ်သည်။
မြင်းတွင်း (အနောက်)ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
မြင်းတွင်း (အနောက်)ရွာ (Myintwin (West))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ မြင်းတွင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၅၈၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြင်းတွင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၃၄ ဦး၊ မ ၂၈၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၀၁၉ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ မြင်းကွင်း (အနောက်)ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှင်ဓမ္မိက
ရှင်ဓမ္မိက (၁၂၃၂ − ၁၃၁၆) သည် “လေသာဆရာတော်” ဟု ထင်ရှားခဲ့သည့် ကျမ်ပြုဆရာတော် ဖြစ်သည်။
ဘဝ
ဆရာတော်ကို ၁၂၃၂ ခုနှစ်၊ တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း ၉ ရက် စနေနေ့တွင် မြင်းခြံခရိုင်၊ တောင်သာမြို့အပိုင် နွားခေါင်းရွာ၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
ဇင်ယော်
'မြစ်တွေး၊ မြစ်တွေး၊ ဇင်ယော်၊ ကျူးတည့်ကျူးသံကျော်' ဆိုသည့်သီချင်းကို ကြားဘူးသူများပေမည်။ ဇင်ယော်ကို ကမ္ဘာပေါ်တွင် အနှံ့အပြားတွေ့ရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း အများအပြားတွေ့ရသဖြင့် ဇင်ယော်ကို မမြင်ဘူးသူနည်းသည်။
ရှင်ဓမ္မိက
ဘဝ
အသက် ၂၀ အရွယ်တွင် ရှင်ဓမ္မိက ဟူသည့် ဘွဲ့ဖြင့် နွားခေါင်းရွာတောကျောင်းဆရာတော်ထံတွင် ရဟန်းပြုခဲ့သည်။ ဆရာတော်သည် ပခုက္ကူမြို့၊ လေသာတောရတိုက်တွင် သီတင်းသုံးခဲ့ဖူးသဖြင့် “လေသာဆရာတော်” ဟု တွင်ခဲ့သည်။
ဇင်ယော်
ဇင်ယော်သည် 'ကာရက်ဒြီအိဖောမီး' မျိုးစဉ်တွင်၎င်း၊ 'လယ်ရီဒီ' မျိုးရင်းတွင်၎င်း ပါဝင်သည်။ ဇင်ယော်ငှက် အမျိုးမျိုးရှိရာတွင် တစ်မျိုးနှင့်တစ်မျိုးသည် လွန်စွာဆင်တူသဖြင့် ခွဲခြားနိုင်ရန် ခဲယဉ်းသည်။ ငှက်အဖိုနှင့် အမသည် ရုပ်ဆင်းသဏ္ဌာန်ချင်း အတူတူပင်ဖြစ်သည်။ ဇင်ယော်တို့အနက် ဇင်ယော်ခေါင်းမဲကို လူသိများသည်။ ဇင်ယော်ခေါင်းမဲ၏ အလျားသည် ၁၆ လက်မရှိ၏။ ဦးခေါင်းရှိအညိုရောင်သည် ဆောင်းရာသီ၌ ပျောက်သွားပြီးလျှင်၊ မျက်လုံးနားရှိ အမွှေးများသာ ညိုနေသည်။ ငှက်ငယ်များ၏ အပေါ်ပိုင်းသည် ညို၍၊ အတောင်စွန်းများ၏ အရောင်သည် မွဲခြောက်ခြောက်ဖြစ်လျက် အစက်အပြောက်များပေါ်နေ၏။ အမြီးမှာ ဖြူ၍၊ အဖျားတွင် အညိုရောင်ပြန့်နေသည်။
ရှင်ဓမ္မိက
ဘဝ
ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက်တွင် ဝိနယဝိနိစ္ဆယပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်နေရာမှ သထုံမြို့၊ တလိုင်းကုန်းရွာမှ ပင့်ဆောင်သဖြင့် ကြွရောက်ကာ သီတင်းသုံးခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် ထားဝယ်ဟင်္သာတနှင့် ရန်ကုန်မြို့ သရက်တောကျောင်းတိုက် စကားဝါပင်ကျောင်းတွင် သီတင်းသုံးတော်မူခဲ့သည်။
ဇင်ယော်
ဇင်ယော်ခေါင်းမဲသည် 'ဂစ်' 'ဂစ်'ဟုလည်းကောင်း၊ 'ကျစ်' 'ကျစ်' ဟုလည်းကောင်း စူးရှသောအသံနှစ်မျိုးဖြင့် အော်တတ်သည်။ အခြားစူးရှသော အသံမျိုးကိုလည်း ပြုလုပ်တတ်သေးသည်။ ဇင်ယော်ခေါင်းမဲကို ရန်ကုန်မြစ်ထဲတွင် အများဆုံးတွေ့နိုင်သည်။ ပင်လယ်ဝမှ မြစ်ထဲသို့သင်္ဘောဝင်လာလျှင် ဇင်ယော်များသည် သင်္ဘောဘေးမှ လိုက်ပါလာတတ်သည်။ သင်္ဘောပေါ်မှ ပစ်ချလိုက်သော ပေါင်မုံ့အစအနကလေးများကို ရေသို့မကျမီ ကျွမ်းကျင်စွာ ထိုးသုတ်ယူနိုင်သည်။ ဇင်ယော်သည် ရေကူးနိုင်သော်လည်း ရေမငုပ်နိုင်ချေ။ အစာမစားသည့်အချိန်တွင် ပင်လယ်ပေါ်တွင်ဖြစ်စေ၊ သဲပြင်နှင့် လေဟာပြင်ပေါ်တွင်ဖြစ်စေ နားနေလေ့ရှိသည်။ မန္တလေးမြို့အနီးရှိ ရေအိုင်ကြီးများတွင် ဇင်ယော်တို့ ပိုးမွှားများဖမ်းဆီးစားသောက်နေကြသည်ကို မကြာခဏတွေ့ရလေသည်။ ဇင်ယော်ငှက်မျိုးသည် အာရှတိုက်အလယ်ပိုင်း၊ တာကီစတန်နယ်နှင့် တိဗက်နိုင်ငံအကြား၌ရှိသော ရေအိုင်ကြီးများတွင် သားပေါက်ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ဆောင်းရာသီတွင် လာရောက်သည်။ အများအားဖြင့် စက်တင်ဘာလတွင် ရောက်လာကြပြီးလျှင် ဧပြီလ၊ မေလလောက်တွင် ထွက်ခွာသွား ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လယ်ငှက်များ ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးရင်းများ ကဏ္ဍ:စင်ရော်၊ ရေညှောင့်ကောင်နှင့် အလားတူငှက်များ
ရှင်ဓမ္မိက
ဘဝ
ဆရာတော်သည် ၁၂၉၅ ခုနှစ်၊ နယုန်လဆန်း ၁၁ ရက်နေ့တွင် အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့တံဆိပ်ကပ်လှူခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
ပျံလွန်တော်မူခြင်း
ဆရာတော်သည် ၁၃၁၆ ခုနှစ်၊ တန်ခူးလဆန်း ၁ ရက် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။
ကျမ်းများ ပြုစုခြင်း
ဆရာတော်သည် ကျမ်းပေါင်း ၁၀ ကျမ်းပြုစုခဲ့သည်။
ပန်ဟုန်းရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
ပန်ဟုန်းရွာ (Panghuong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ ထပ်ထိန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၇၉၁ ဖြစ်သည်။
ရွှေနန်းကလေးရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
ရွှေနန်းကလေးရွာ(Shwenankalay)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ငှက်ပျောတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၁၅၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အနဝတ္ထိတသုတ်
(၁) အလုံးစုံသော သင်္ခါရတို့သည် မတည်တံ့ကုန်သည်ဖြစ်၍ ငါ့အား ထင်လာကုန်လိမ့်မည်။
(၂) အလုံးစုံသော တေဓာတုက လောက၌လည်း ငါ၏စိတ်သည် မွေ့လျော်လိမ့်မည်မဟုတ်။
(၃) အလုံးစုံသော လောကမှလည်း ငါ၏စိတ်သည် ထမြောက်လိမ့်မည်။
(၄) ငါ၏စိတ်သည် နိဗ္ဗာန်သို့ ညွတ်လိမ့်မည်။
(၅) ငါ့သံယောဇဉ်တို့ ပယ်ခြင်းသို့ရောက်လိမ့်မည်။
(၆) ငါသည် မြတ်သော ရဟန်းအဖြစ်နှင့် ပြည့်စုံရလိမ့်မည်-ဟူသော အကျိုး (၆)ပါးတို့ကို ကောင်းစွာသိမြင်သော ရဟန်းသည် အလုံးစုံသော သင်္ခါရတို့၌ အပိုင်း အခြားကို မပြုမူ၍ အနိစ္စသညာကို ဖြစ်စေသင့်သည်သာတည်း-ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ကန်တွင်းရွာ၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်
ကန်တွင်းရွာ (Kantwin)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်၊ မီးသွေးဘုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၂၅၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မီးသွေးဘုတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၃၀၄ ဦး၊ မ ၄၂၉၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၆၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇင်းနိုဖန်
ဇင်းနိုဖန် (ဘီစီ ၄၃ဝ-၃၅၅)
ဇင်းနိုဖန်သည် ဘီစီ ၄၃ဝ-၃၅၅ ခုနှစ်ခန့်ကာလအတွင်း တွင် ထင်ရှားခဲ့သော ဂရိသမိုင်းပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဂရိ ပညာရှိ ဆိုကရေတီး၏ တပည့်တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။
ဆိုင်းရပ်မင်းသားသည် သူ၏နောင်တော် ပါးရှား ဘုရင်ဖြစ်သူ ဒုတိယအားတက်ဇားဇီးကို တော်လှန်တိုက်ခိုက်ရာ တွင် ဇင်းနိုဖန်သည် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဆိုင်းရပ်မင်းသားကျဆုံး သောအခါ ဇင်းနိုဖန်သည် ကျန်ရစ်သော ဂရိစစ်သည်တော် ၁ဝဝဝဝ ကိုကြပ်မကွပ်ကဲ၍ ပင်လယ်နက်သို့အရောက် ဆုတ်ခွာ ခဲ့သည်။ ဤစစ်ဆုတ် ခြင်းကို မှတ်တမ်းတင်သောအားဖြင့် 'အနက်ဗဆစ်'ဟူသော သမိုင်းကျမ်းတစ်စောင်ကို ဖွဲ့ခဲ့သည်။ ဇင်းနိုဖန်သည် ထိုစစ်ပွဲမှအပြန်တွင် သူ၏ဆရာဆိုကရေတီးအား အက်သင်မြို့အာဏာပိုင်တို့က ကွပ်မျက်လိုက်သည်ကို သိရသော အခါ စပါးတန်းလူမျိုးတို့နှင့် ပူးပေါင်း၍ ဘီစီ ၃၉၄ ခုနှစ်တွင် အက်သင်းမြို့နယ်သားတို့အား တိုက်ခိုက် လေသည်။ ထိုနောက် အက်သင်းမြို့မှ ပြည်နှင်ဒဏ်ကိုခံရ၍ အီးလစ်မြို့၌ စပါးတန်းလူ မျိုးတို့နှင့်အတူ နေထိုင်လေသည်။ သို့သော် သူကွယ်လွန်သော အခါ ကော်ရင့်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်ဟု ယူဆကြရသည်။ သူ ရေးသားခဲ့သော အခြားကျမ်းတို့မှာ 'ဆိုကရေးတီး၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိ နှင့် သူ၏အယူဝါဒအကြောင်း'၊ 'ဆိုကရေးတီး မိန့်ကြားသော ဩဝါဒကထာများ'၊ 'ဆိုင်းရပ်မင်းသား၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိ'၊ 'ဂရိတို့ ၏သမိုင်း'ဟူ၍ဖြစ်သည်။
နွယ်သာကီပင်
ပုံသဏ္ဌာန်မှာ အပင်အမြဲ စိမ်းလန်း ပြီး သန်မာသော အပင်ငယ် မျိုးဖြစ်သည်။ ပေ ၂၀ ထိ မြင့် တက်နိုင်သည်။ အကိုင်းများ တောင့်တင်း ပြီး အပေါ်သို့ ထောင်မတ်နေသည်။ အရွက် ၃ ရွက် ပတ်လည်ထွက်သည်။ လှံစွပ်ပုံရှိ၏။ အရင်းအဖျား နှစ်ဖက်ချွန်သည်။ ရွက်ပြားထူ၍ ကျဉ်းပြီးသားရေကဲ့သို့ ပြောင်ချောနေသည်။ ရွက်လယ်ကြော အလွန်မာသည်။ ရွက်ညှာ တိုသည်။ အပွင့် ကြီး၍ ခေါင်းလောင်းပုံ ရှိသည်။ အဖြူရောင် သို့မဟုတ် ပန်းရောင် ကြက်သွေးရောင် ရှိသည်။ ချိုသော အနံ့ရှိ၍ အပွင့်များ အကိုင်းဖျား၌ အဆုပ် လိုက်ပွင့်သည်။ တန်ခူးလ မှ နယုန်လအတွင်း ပွင့်သည်။ အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများမှာ အမြစ် နှင့် အရွက်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့အပြားတွင် ပေါက်ရောက်၏။ အပူပိုင်း၊ အပူသမပိုင်း ရာသီဥတု နှစ်မျိုးလုံး၌ ဖြစ်ထွန်းသည်။ သဘာ၀အလျောက် ပေါက်ရောက်သော်လည်း အလှပင်အဖြစ် စိုက်ပျိုး ကြသည်။ အသုံးဝင်ပုံ အာနိသင်မှာ မြန်မာဆေးကျမ်းများ အလိုအရ အမြစ်သည် ခါးသောသတ္တိ ရှိ၏။ အားကို ဖြစ်စေသည်။ ကာမကို အားပေး၏။ အလွန် အဆိပ် များသောကြောင့် မြွေဆိပ်နှင့် အခြား ပြင်းသော အဆိပ်များကို နိုင်၏။ နူနာ၊ ပွေးနာ နှင့် နာကျင်ကိုက်ခဲ ခြင်းတို့ ကို ပျောက်ကင်းစေနိုင်သည်။ အထူးမှတ်ရန်မှာ..သောက်ဆေး အဖြစ် လုံး၀မသုံးရပေ။ ပြင်ပ လိမ်းဆေး အဖြစ်သာ သုံးနိုင်၏။ အဆိပ်ပင် ဖြစ်သည်။ အမြစ်အသုံးပြုပုံ ၁။ အမြစ်မှုန့်ကို ရေနှင့်ဖျော်၍ လိမ်းပါက ကင်ဆာနာ၊ ပြည်တည် အနာများ နှင့် နူနာရောဂါများ ပျောက်ကင်း၏။ ၂။ ဖျားသော သူကိုနားတွင် လိမ်းပေးပါက အဖျားပျောက်ကင်း၏။ ၃။ အဆိပ်ကို ပြယ်စေသဖြင့် ကင်းကိုက်၊ မြွေကိုက်သော နေရာများတွင် အမှုန့် ပြု လိမ်းပေးပါက ပျောက်ကင်း၏။ ၄။ အမြစ်မှုန့် ဖြင့် ခေါင်းကို ပွတ်ပေးပါက ခေါင်းကိုက်ရောဂါ ပျောက်၏။ ၅။ အမြစ်ခေါက် မှုန့်ကို ပွေးနာနှင့် အခြားအရေပြားပေါ်ဖြစ်သော ယားနာများတွင် အသုံးပြု နိုင်သည်။ အရွက်အသုံးပြုပုံ ၁။ အရွက်ကို အမှုန့်ပြု၍ ယားနာ၊ ပွေးနာ များတွင်လည်းကောင်း၊ ပြုတ်ရည်ကို အရောင်ကျစေရန် လည်းကောင်း လိမ်းပေးလျှင် ပျောက်ကင်း၏။ ၂။ အရွက်ကို အရည်ညှစ်၍ မြွေကိုက်ရာတွင် အနည်းငယ် လိမ်းပေးပါက မြွေဆိပ်ပျောက်ကင်း ၏။ အခြား အဆိပ် ပြင်းသောအကောင်များ ကိုက်ရာတွင် လည်းအသုံးပြု နိုင်၏။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးခေါင်ရေရှားဒဏ်ခံနိုင်သော သစ်ပင်များ ကဏ္ဍ:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ ကဏ္ဍ:အလှဆင်ပင်များ ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်၏ ဥယျာဉ်ပန်းခြံပင်များ
ရွာသစ်ကြီးရွာ၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်
ရွာသစ်ကြီးရွာ (Ywarthitgyi)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်၊ ပင်းဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၉၆၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပင်းဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၂၄ ဦး၊ မ ၃၉၂၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၀၄၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေနံချောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သကျော်ရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တလာထုရွာ၊ နောင်မွန်းမြို့နယ်
တလာထုရွာ(Talarhtu)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ နောင်မွန်းမြို့နယ်၊ တဆူထုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၀၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တဆူထုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၁ ဦး၊ မ ၃၁၁ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၃၂ ဦး နေထိုင်သည်။
သာယာချောင်းရွာ၊ ဒီးဒူးကုန်း
သာယာချောင်းရွာ၊ ဒီးဒူးကုန်း
ချောင်းသာလေးရွာ၊ ချောင်းသာကြီး
ချောင်းသာလေးရွာ၊ ချောင်းသာကြီး
ငွေသဇင်ရွာ၊ ရှောက်ချောင်း
ငွေသဇင်ရွာ၊ ရှောက်ချောင်း
လောင်တိုက်
လောင်တိုက်ဆိုသည်မှာ ဘုန်းကြီးပျံများတွင် အခေါင်းအားမီးရှို့ရန်သုံးသော အဆောက်အဦးဖြစ်သည်။ အမြဲတမ်းအဆောက်အဦးမဟုတ်ပဲ သစ်၊ ဝါးတို့ဖြင့်ယာယီဆောက်လုပ်သောအဆောက်အအုံမြင့်မြင့်ဖြစ်သည်။ ရောင်စုံဆေးရေးပြီးအလှဆင်လေ့ရှိကြသည်။ ဘုန်းကြီးအခေါင်းအားလောင်တိုက်၏ထိပ်ဆုံးအမြင့်ဆုံးနေရာသို့ ပန်းရထားဖြင့်ပို့ပြီး လောင်စာများပုံကာမီးကျည်ဖြင့် သို့မဟုတ် လူဖြင့် သို့မဟုတ် လျှပ်စစ်ဖြင့်မီးရှို့ရသည်။ မီးစတင်ရှို့ပြီးနောက် မီးရှုးမီးပန်းများ၊ ဒုံးပျံများလွှတ်ခြင်း၊ ဗျောက်အိုးများဖောက်ခြင်းတို့ပြုလုပ်ကြသည်။
နေမျိုး၊ မောင် (စာရေးဆရာ)
စာရေးဆရာ ဒါရိုက်တာ မောင်နေမျိုး (၁၉၃၂-၂၀၁၀)
မောင်နေမျိုးကို ၁၉၃၂ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၆ ရက်တွင် အဖ ဦးဝင်း၊ အမိ ဒေါ်လှရင်တို့က ကြည့်မြင်တိုင်မြို့နယ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးဖွားပြီး ၁ နှစ်သား အရွယ်မှစ၍ ဦးလေးဖြစ်သူ ဦးပြုံးချို - ဒေါ်သိန်းနှင့် အဒေါ် ဒေါ်အမာတို့က ပြုစုကျွေးမွေး စောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။ အမည်ရင်း မောင်စိန်ညွန့် ဖြစ်သည်။
မွေးချင်း ၄ ယောက်အနက် ဒုတိယသား ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ်မှ စ၍ သတင်းထောက်လုပ်ခဲ့ပြီး ရှေ့ဆောင်၊ ဟံသာဝတီ သတင်းစာများတွင် သတင်းများ စတင် ရေးသားခဲ့သည်။ ရှေ့ဆောင်၊ စီးပွားရေး၊ အိုးဝေ၊ သံတော်ဆင့်၊ ပြည်တော်စိုး၊ ကြေးမုံ သတင်းစာများတွင် အလုပ်သင် သတင်းထောက်၊ သတင်းထောက်၊ အယ်ဒီတာ၊ ညအယ်ဒီတာ တာဝန်များ ယူရင်း စာများရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၆၂ ခုနှစ်မှ စ၍ ကေသီပန် မဂ္ဂဇင်း၊ နဝဒေး မဂ္ဂဇင်းများတွင် တာဝန်ခံ အယ်ဒီတာ လုပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ဖင်လန်နိုင်ငံ ဟယ်လီစကီးမြို့၌ ကျင်းပသော လူငယ်ပွဲတော်သို့ အကယ်ဒမီ မြတ်လေး၊ စန္ဒရားချစ်ဆွေ၊ တက္ကသိုလ်မြတ်သူ၊ တေးသံရှင် ရီလေး တို့နှင့်အတူ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် ကြေးမုံ သတင်းစာ ရုပ်ရှင်သတင်း တာဝန်ခံ အဖြစ်မှ အနားယူခဲ့သည်။ ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ရုပ်ရှင်လောကသို့ 'ပျော်ရွှင်စရာ ရွှင်စရာ' ဇာတ်ကားဖြင့် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ယင်းရုပ်ရှင်ကားမှာ ကေသီပန် ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီ အတွက် ပထမဆုံး ရေးသားပေးသည့် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ညွှန်း ဖြစ်သည်။ ထင်ရှားသော ရုပ်ရှင်များမှာ 'မြီးကောက်ပေါက်'၊ 'ဘာလိုလို'၊ 'တမာချိုချို'၊ 'မခုတ်တတ်တဲ့ကြောင်'၊ 'ကညာပျိုနဲ့ ဇရာအို'၊ 'သမီးတစ်ကောင်'၊ 'ချောင်းကိုပစ်၍ မြစ်ကိုရှာ'၊ 'ရှင်နဲ့ ကျွန်မ'၊ 'ပဝါဖြူ'၊ 'မိုးထိအောင် လှေကားထောင်'၊ 'မိုးပေါ်က မမ'၊ 'ဟိုဘက်ခြံက အပျိုဖျန်း' တို့ ဖြစ်သည်။ 'ချောင်းကိုပစ်၍ မြစ်ကိုရှာ' ရုပ်ရှင်တွင် မင်းသမီး ဝါဝါဝင်းရွှေကို ဒုတိယအကြိမ်မြောက် အကယ်ဒမီဆုကို ရရှိစေခဲ့သည်။
ကိုယ်တိုင် ဒါရိုက်တာလုပ်၍ ရိုက်ကူးခဲ့သော ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများမှာ 'အချစ်ရယ် အမုန်းရယ် အပြုံးရယ်'၊ 'ချစ်ရတဲ့ သူရယ်'၊ 'ဝါသနာကို မတားနဲ့ရှင်'၊ 'ပဝါဖြူ'၊ 'မိုးထိအောင် လှေကားထောင်'၊ 'မောင်မောင်ဆိုလေ ထီးရိုးရှည်' စသည့် ဇာတ်ကားများ ဖြစ်သည်။
ဗီဒီယို ပေါ်ဦးစတွင် ဒါရိုက်တာ ဦးခင်ဇော်နှင့် တွဲဖက်၍ ရိုက်ကူးခဲ့သည့် 'မမုန်းကြေး၊ မမေ့ကြေး' မှာ မြန်မာပြည်၏ ပထမဆုံး ဗွီဒီယို ဇာတ်ကား ဖြစ်ခဲ့သည်။
ကက်ဆက်၊ တိတ်ခွေဇာတ်လမ်းများ ခေတ်စားသော ကာလတွင် စာရေးဆရာ မင်းသိင်္ခ၏ 'ပုဏ္ဏားဘကွန်း'၊ 'ပရောဖက်ဆာ ဒေါက်တာဆိတ်ဖွား'၊ 'မနုစာရီ'၊ 'မြိုင်ရာဇာတာတေ'၊ 'ပုဂံသား မောင်ဘမော်' စသည့် ဝတ္ထုတို့ကို လည်းကောင်း၊ စာရေးဆရာ နွမ်ဂျာသိုင်း၏ 'ရက်ရွေးမနေပါနဲ့ ကိုကိုရယ်'၊ 'တခါတုန်းက တက္ကသိုလ်မှာ' စသည့် ဝတ္ထုတို့ကို လည်းကောင်း၊ စာရေးဆရာ ချစ်ဦးညို၏ 'လင်္ကာဒီပချစ်သူ' နှင့် 'နှင်းကေသရာချစ်တဲ့ သူရဲကောင်း' စသည့် ဝတ္ထုတို့ကို လည်းကောင်း ကက်ဆက်တိတ်ခွေ ဇာတ်လမ်းများ အဖြစ် ဖန်တီးခဲ့ရာ အောင်မြင်ကျော်ကြား လူကြိုက်များခဲ့သည်။
'ကလောင်သစ်အဖွဲ့'၊ 'စာပေလေ့လာရေးအဖွဲ့'၊ 'မြန်မာနိုင်ငံ စာရေးဆရာ အသင်း' စသည့်တို့တွင် စာပေတာဝန်များ ယူခဲ့ပြီး စာရေးဆရာအသင်း စာဆိုတော်နေ့ ဟောပြောပွဲ ကော်မတီ အခမ်းအနားမှူး တာဝန်များ ယူခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်အထိ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် စာပေနှင့် စာနယ်ဇင်း အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် စာပေညီလာခံ ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်ခဲ့သည်။
ရုပ်ရှင် အဖွဲ့အစည်းတွင် ရုပ်ရှင် အစည်းအရုံး ဇာတ်လမ်း ဇာတ်ညွှန်း အတွင်းရေးမှူးနှင့် ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့ရုပ်ရှင် စိန်ရတုသဘင်ပွဲ၌ တက်ကြွစွာ ပါဝင်ခဲ့ပြီး ရုပ်ရှင်သမိုင်း ပြုစုရေး တာဝန် ယူခဲ့သည်။
စာပေတွင် ဦးသိန်းဖေမြင့်၊ ဆရာဇဝန၊ အောင်လင်း၊ သတင်းစာတွင် စီးပွားရေး မြင့်ဦး၊ စိန်ခင်မောင်ရီ၊ ရုပ်ရှင်တွင် လူရွှင်တော် သန်းနွဲ့၊ ဦးခင်ဇော် (ကေသီပန်) တို့သည် ကျေးဇူးရှင်များ ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ ရုပ်ရှင် အစည်းအရုံး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် သင်တန်း၊ မြဝတီ ရုပ်သံ၊ ရုပ်ရှင်သင်တန်းနှင့် စကားဝါ ရုပ်ရှင် သင်တန်းတို့တွင် ရုပ်ရှင်သမိုင်းနှင့် ဇာတ်ညွှန်းရေးသားနည်း သင်ခန်းစာများကို ပို့ချခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ရုပ်ရှင်သမိုင်း ပြတိုက်တွင် အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ရန်ကုန်တိုင်း၊ သင်္ဃကျွန်းမြို့နယ်နှင့် အရှေ့ပိုင်းခရိုင် ဆို၊ က၊ ရေး၊ တီး ပြိုင်ပွဲများတွင် ၁၉၉၉ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၉ ခုနှစ်အထိ ၁၀ နှစ်တိုင် ဒိုင်လူကြီး အဖြစ် ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။ ထို့အပြင် မြန်မာနိုင်ငံ ရုပ်ရှင် အစည်းအရုံးတွင် အကန်တော့ခံ သက်ကြီးဆရာ တဦးလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ကွယ်လွန်သူ အဆိုတော်၊ ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်၊ စာရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာ အကယ်ဒမီ သုမောင်အား သတိတရဖြင့် မောင်ဗလ အလွမ်းပြေ အမှတ်တရာ စာအုပ်၊ ဂန္ထဝင် ရသစုံ မဂ္ဂဇင်းတွင် လစဉ် ရေးသားခဲ့သည့် စာပေခရီး၊ နီးနီးဝေးဝေး ဆောင်းပါး ၃၃ ပုဒ်ကို စုစည်း၍ 'စာပေခရီး နီးနီးဝေးဝေး' အမည်ဖြင့် စာအုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်ခင်နုနှင့် သမီး တဦးမှာ ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီး ဖြစ်သဖြင့်၊ သားတဦး၊ သမီး ၂ ဦး၊ မြေးများနှင့် အတူတကွ နေထိုင်လျက် အနုပညာ စာပေလုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင်နေစဉ် နှလုံးရောဂါဖြင့် ၃၀၊ ၆၊ ၂၀၁၀ ရက်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ထား
ထားသည် ဆရာရွှေတိုင်ညွန့်၏ သားသမီးများထဲမှ အငယ်ဆုံးဖြစ်ပြီးအမည်ရင်းမှာ တင်တင်အေး ဖြစ်သည်။ ထား၏ အဖိုးဖြစ်သူမှာ ရှေးခေတ် ဟာသ ပညာရှင် လူရွှင်တော်ကြီးဦးကျင်ခဲဖြစ်ပြီး အဘေးဖြစ်သူမှာလည်း တေးရေးစာဆိုတော်ကြီး ဦးလန်းဖြစ်သည်။