cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
လက်ရှိအခြေအနေ
စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးသည် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ တပ်မ ၃၃ နှင့် ဒေသခံ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်များ တိုက်ပွဲ အပြင်းထန်ဆုံး ဒေသ လည်းဖြစ်သည်။ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၏ ဧရိယာ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ကို ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်များက စိုးမိုးထားပြီး အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာမှာ မြို့ကြီးတချို့တွင်သာရှိတော့ပြီး အချို့နေရာများတွင် အာဏာလေဟာနယ်ဖြစ်နေသည်။ တော်လှန်ရေးအစိုးရဖြစ်သော အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရသည် စစ်ကိုင်းတိုင်း၏ ၃၀ ရာနှုန်းကို ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်၊ ပညာရေးစနစ်များ တည်ဆောက်နေသည်။ လက်ရှိ စစ်ကိုင်းတိုင်းတွင် စစ်ပွဲများကြောင့် စစ်ရှောင်လူဦးရေ သောင်းချီရှိနေပြီး အိမ်ခြေပေါင်းထောင်ချီ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံထားရသည်။လက်ရှိတွင်လည်းအကြမ်းဖက်အာဏာသိမ်းစစ်တပ်က ကျေးရွာများမီးရှို့ဖျက်ဆီးခြင်း လေယာဉ်နဲ့ဗုံးကျဲခြင်း ဆေးရုံနှင့်စာသင်​ကျောင်းများ nug ၏ ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေများကို ဗုံးကျဲခြင်း ဝင်ရောက်စီးနင်းခြင်းများအမြဲအပြတ်ပြုလုပ်လျက်ရှိသည်။ ကျေးရွာများစစ်ကြောင်းထိုးဝင်ရောက်စီးနင်းခြင်းများ ဗုံးကျဲခြင်းများကို အကြမ်းဖက်စစ်တပ်မှ အမြဲပြုလုပ်နေသဖြင့် စစ်ဘေးရှောင်ဦးရေများတိုးသထက်တိုးလားခြင်း စားနပ်ရိက္ခာငတ်မွတ်ခေါင်းပါးလာခြင်းနှင့်အတူ ကပ်ဘေးများဆိုက်ရောက်နေခဲ့သည်။ တိုင်းမြို့တော်မုံရွာ၏ ပတ်ပတ်လည်တွင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဝလှုပ်ရှားနယ်မြေများဝန်းရံထားသကဲ့သို့ စစ်ကိုင်းတိုင်း၏ အဓိကပင်မလမ်းမကြီးများတွင်လည်း ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်များစိုးမိုးထားသည်။
ခရိုင်များ
စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတွင် ခရိုင် (၁၃)ခရိုင်၊ ခရိုင်နှင့်အဆင့်တူညီသော ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ တစ်ခု တည်ရှိသည်။ ထိုခရိုင်များကို မြို့နယ် (၃၈)မြို့နယ်ဖြင့် ထပ်မံပိုင်းခြားသည်။ မြို့ပေါင်း (၅၀)မြို့၊ ရပ်ကွက်ပေါင်း (၂၇၁) ကွက်၊ ကျေးရွာအုပ်စု (၁၇၅၅) အုပ်စုနှင့် ရွာပေါင်း (၅၉၉၁) ရွာ တည်ရှိသည်။
အခြား မြို့ရွာများ
• အလုံ
• အန့်ပေါ်
• အရာတော်
• ဗန်းမောက်
• ဘော်
• ဘုတ်ကန်
• ချပ်သင်း
• ချောင်းဦး
• ချင်ပစ်
• ခန္တီး
• လှတော
• အင်းတော်
• အင်းရွာ
• ကဒူး
• ကံထူးမ
• ကလေးမြို့
• ကလေးဝ
• ကန့်ဘလူ
• ကနီ
• ကသာ
• ကောင်းဟိန်း
• ကင်း
• ကင်းတပ်
• ခင်ဦး
• ကုက္ကိုကုန်း
• ကူတော်
• ကွမ်းတောင်
• ကျားတတ်
• ကျောက်ကာ
• ကျောက်မြောင်း
• ကွန်းလှ
• လဟယ်
• လောသာ
• လေရှီး
• မံစီ
• မစိန်
• မောင်းထောင်
• မောင်းခမ်း
• မော်လိုက်
• မော်လူး
• မဲဇာ
• မင်းကွန်း
• မင်းတိုင်ပင်
• ကြောင်ဝင်ဒူး
• ချောင်းဦးရွာ
• မိုးဒါး
ကဝါးပန်ရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ကဝါးပန်ရွာ(Kawarpang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ကဝါးပန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၈၂၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကဝါးပန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၁ ဦး၊ မ ၆၆ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၂၇ ဦး နေထိုင်သည်။
စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
အခြား မြို့ရွာများ
• မုဆိုးချုံ
• မုံရွေး
ကဝါးပန်ရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
အခြား မြို့ရွာများ
• မြောင်
• မြေမွန်
• မြင်းမူ
• မြင်သာဆိပ်
• မြို့သစ်
• နဘား
• နမ့်တိန်ခွန်(ဂျိတ်ဆော)
• နန်းယွန်း
• နတ်ချောင်း
• ညောင်ကန်
• အုန်းတော
• အုန်းသာ
• ပဒူ
• ပုလဲ
• ပုလွေရွှေ
• ပန်ဆောင်
• ပန်းသာ
• ဖလံဂုဏ်ရွာ
• ဖောင်းပြင်
• ပင်လည်ဘူး
• ပြောင်ဘုတ်
• ရိတုဂါး
• ဆားတောင်
• ဆားတွင်းကြီး
• ဆားလင်းကြီး
• စာရေး
• ဆွပ်ခွန်
• ရှိန်းမကား
• ရွှေတွင်း
• ဆင်ကုန်း
လက်ခုတ်ရွာ၊ တော်တလုပ်
လက်ခုတ်ရွာ၊ တော်တလုပ်
စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
အခြား မြို့ရွာများ
• ဆင်လမောင်း
• ဆွမ္မရာ
• ဒီပဲယင်း
• ထမံသီ
ယိုအာကန်
ယိုအာကန် သည် ချဒ်နိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အကျော်ကြားဆုံး ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကန်သည် Ounianga ကန်များတွင် ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးကန် ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် Ounianga Sarir ၏ အနောက်ဘက် ၄၀ ကီလိုမီတာခန့်အကွာရှိ Ounianga Kebir တွင် တည်ရှိသည်။ ဤကန်သည် လက်ရှိအချိန်မှ ကြည့်ပါက ၁၅၀၀၀ - ၅၅၀၀ နှစ်များအတွင်းက ပိုမိုကြီးမားသည့် ကန်တစ်ခု၏ အကြွင်းအကျန်ဖြစ်သည်။ ထိုရေဝပ်ဒေသတွင် လက်ရှိအချိန်တွင် ကန်ပေါင်း ၁၅ ခု ရှိသည်။ ထိုရေဝပ်ဒေသ၏ စုစုပေါင်း ဧရိယာသည် ခန့်မှန်းခြေ ၂၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၂ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။
စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
အခြား မြို့ရွာများ
• တတ်လွင်
• တန့်ဆည်
• တယ်ပင်
• သန
• သောင်ဝွဋ်
• သာစည်
• သက္ကယ်ကျင်း
• ထီးချိုင့်
• တုန်ဟဲ
• ဝက်လက်
• ဝန်ကြီး
• ဝန်းသို
• ရေဦး
• ယင်းမာပင်
• ရွာရှည်
• ရွာသစ်ကြီး
• စေတီ
• ဇီးကုန်း
• ထန်းတပင်
• သစ်တော်ပေါက်(တ)
• သစ်တော်ပေါက်(မ)
• သစ္စေးကုန်း(ရ)
• သစ္စေးကုန်း(န)
• ငှက်ပျောတော
• သဲစား
• နှမ်းခင်းကြီး
• တပိုး
• အိုင်လျား
• ရွှံအိုင်
• ရေသောက်အိုင်
• သဲကုန်း
• ဒေါင့်ကြီး
• ညောင်ကုန်း
• ရွာရှည်(တ)
• ရွာရှည်(မ)
• ခရုတော
• နနွင်းတော
• နန်းတောင်းရုံ
• စိမ်းတန်း
• ကပေါင်းကျ
• နဘက်ငယ်
• နဘက်ကြီး
• ပေကုန်း
• အုတ်ဖိုအိုင်.ပုတီး
ဒေသထွက်ကုန်များ
ပဲပြောင်း နှမ်းဝါ ကွမ်းနှင့်ကွမ်းယာပစ္စည်းများလည်း ထွက်ရှိသည်။ စပါး မြေပဲ နေကြာ စသည်တို့ကို စစ်ကိုင်းတိုင်းအထက်ပိုင်း၌ အစိုက်များကြသည်။
နိုဝင်ဘာ ၁၉၄၀
ကိုးကား
1940
ထရီးနီးကန်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချဒ်နိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
ညောင်ကုန်းရွာ၊ တံတားဦးမြို့နယ်
ညောင်ကုန်းရွာ (Nyaungkone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ တံတားဦးမြို့နယ်၊ လိန်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၀၉၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လိန်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၉၉ ဦး၊ မ ၁၃၄၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၄၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ချင်းပုန်း (အနောက်)ရွာ၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်
ချင်းပုန်း (အနောက်)ရွာ (Chinpone(West))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်၊ သမင်သတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၆၈၉ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယင်းမာပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကယွန်တူဂါးရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ကယွန်တူဂါးရွာ(Kayuntugar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ကဝါးပန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၈၂၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကဝါးပန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၁ ဦး၊ မ ၆၆ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၂၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုန်းပန်ထား
ကုန်းပန်ထား
အချုပ်ကြီးရွာ၊ ရှားဖြူကျင်း
အချုပ်ကြီးရွာ၊ ရှားဖြူကျင်း
ဆပလောက်ရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်
ဆပလောက်ရွာ (Hsapalauk)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ ရီနွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၈၆၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရီနွဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၀၃၄ ဦး၊ မ ၈၆၀၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၆၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖယ်ခုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချိုက်ယာ မိတခြိုက်
ချိုက်ယာ မိတခြိုက် (ไชยา มิตรชัย, Chaiya Mitchai, မွေးဖွား ဧပြီ ၅၊ ၁၉၇၄) သည် "သူမသည်မှာစောင့်ဆိုင်းဒားငတာ်င" (คอยนางที่อ่างทอง) "ရေတွက်သွေ" (กระทงหลงทาง) "ထူးခြားသော" (ไม่ธรรมดา) စသည့် သီချင်းများနှင့် လူသိများသော ထိုင်းလူမျိုး အမျိုးသားအဆိုတော် ဖြစ်သည်။
မယ်မသော်ရွာ၊ မြောင်မြို့နယ်
မယ်မသော်ရွာ (Meimathaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ မြောင်မြို့နယ်၊ မယ်မသော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၂၃၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြောင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆည်မြောင်းနှင့်ရေအသုံးချမှုစီမံခန့်ခွဲရေး ဦးစီးဌာန
ဆည်မြောင်းနှင့်ရေအသုံးချမှုစီမံခန့်ခွဲရေး ဦးစီးဌာန (Irrigation and Water Utilization Management Department) သည် စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ ဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။
သမိုင်း​ကြောင်း
ဦးစီးဌာန၏ နောက်ခံသမိုင်းမှာ မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဆည်မြောင်းလုပ်ငန်းများအပေါ် အခြေခံ၍ အစဉ်တစိုက် ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ သမိုင်း အထောက်အထားများအရ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဆည်မြောင်းလုပ်ငန်းများကို ပုဂံခေတ် မတိုင်မီ ပျူခေတ်ကတည်း ကပင်စတင်ခဲ့သည်။ မိတ္ထီလာကန်၊ ကျောက်ဆည်ဒေသမှ ကင်းတား၊ ငပြောင် စသည့် ရေလွှဲဆည်များနှင့် ရွှေဘိုဒေသမှ မူးတူးမြောင်းဟောင်း၊ မဟာနန္ဒာကန်စသည့် ဆည်မြောင်းများသည် ထင်ရှားသော သာဓကများ ဖြစ်သည်။ ကိုလိုနီခေတ် ၁၈၆၁ ခုနှစ်မှ စတင်၍ မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်း၌ ပြည်သူ့လုပ်ငန်းများ ထိန်းသိမ်း ခြင်းနှင့် တည်ဆောက်ခြင်း လုပ်ဆောင်ရန် ပြည်သူ့လုပ်ငန်းဌာနကို စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ထိုဌာနကို အင်ဂျင်နီယာချုပ် တစ်ဦးတည်း ကသာ ဌာနအကြီးအကဲအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ဆည်မြောင်းဌာနဟု သီးခြားမရှိခဲ့။ ပြည်သူ့လုပ်ငန်းဌာနကသာ ဆည်မြောင်းလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် လမ်းအဆောက်အအုံများနှင့် ဆည်မြောင်းလုပ်ငန်းများမှာ တဖြည်းဖြည်းနှင့် တိုးတက်ကျယ်ပြန့်လာခဲ့ရာ ရွှေဘိုတူးမြောင်း၊ မန္တလေးတူးမြောင်းနှင့် မုန်း၊မန်း၊စလင်း တူးမြောင်းများကဲ့သို့ သော ဆည်မြောင်းသီးသန့်လုပ်ငန်းကြီးများ၊ ( ၁၈၈၁ ခုနှစ် မှ ၁၉၁၇ ခုနှစ် အထိ) ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ရှိ တာတမံများကဲ့သို့ တာတမံတည်ဆောက်ထိန်းသိမ်းခြင်းလုပ်ငန်းများ မြန်မာပြည်အနှံ့အပြားတွင် ပေါ်ပေါက် ခဲ့သည့်အပြင် ဆည်မြောင်းလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ပညာရပ်များဖြစ်သည့် ရေနှင့်သက်ဆိုင်သော ဇလဗေဒ သိပ္ပံ၊ ဟိုက်ဒရောလစ်သိပ္ပံနှင့်ဆည်မြောင်းအင်ဂျင်နီယာသိပ္ပံပညာရပ်များမှာ တစ်နေ့တစ်ခြားပိုမိုတိုးတက် ထွန်းကား ကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။၁၉၁၇ခုနှစ်ခန့်တွင်ပြည်သူ့လုပ်ငန်းဌာနကိုအဆောက်အအုံနှင့်လမ်းဌာနခွဲ၊ဆည်မြောင်းဌာနခွဲ ဟူ၍ သီးခြားဌာနခွဲများ ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ဌာနခွဲတစ်ခုစီကို အင်ဂျင်နီယာချုပ်တစ်ဦးစီက အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၂၉ ခုနှစ်တွင် ပြည်သူ့လုပ်ငန်းဌာနနှင့် ဆည်မြောင်းဌာနတို့သည် သီးခြားရုံးများ ဖွင့်လှစ်တည်ထောင်ကြ သဖြင့် ဆည်မြောင်းဌာနအနေနှင့် ထိုအချိန်မှစ၍ သီးသန့်ဌာနအဖြစ် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
ပထမကမ္ဘာစစ်ကြီးပြီးစအချိန်ကာလတွင် တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ရမည့် လုပ်ငန်းပမာဏနှင့် လိုက်လျောညီစွာ ဆည်မြောင်းဌာနသည် အထက်မြန်မာပြည် ဆည်မြောင်းတိုင်း (၂) တိုင်းနှင့် အောက်မြန်မာ ပြည်ဆည်မြောင်းတိုင်း(၂)တိုင်း၊ စုစုပေါင်း(၄)တိုင်းအထိ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ၁၉၃၀ - ၁၉၃၁ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးကပ်ဆိုးကြီး ဆိုက်ရောက်ချိန်၌ ကိုလိုနီစနစ်အုပ်ချုပ်မှု ယန္တရားအောက်တွင် ဆည်မြောင်း တိုင်း(၄)တိုင်းကို အထက်မြန်မာပြည်တွင် ဆည်မြောင်းတိုင်းဟူ၍လည်းကောင်း၊ အောက်မြန်မာ ပြည်တွင် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်တိုင်းဟူ၍လည်းကောင်း၊တိုင်း(၂)တိုင်းထိလျော့ချပြီး စုစုပေါင်းဆည်မြောင်းခရိုင် ( ၉ ) ခရိုင် ဖြင့် ဆည်မြောင်းလုပ်ငန်းများကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး ဖြစ်ပွားချိန်တွင် မြန်မာနိုင်ငံမှ ဗြိတိသျှတို့ ဆုတ်ခွာသွားစဉ် မြန်မာအစိုးရ အဖွဲ့ကို အိန္ဒိယတွင်ထားရှိချိန်၌ ဆည်မြောင်းဌာနခွဲကို လယ်ယာနှင့် ကျေးလက်စီးပွားရေးဌာနအောက်တွင် ထားရှိခဲ့သည်။
၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ကချင်၊ ကယားနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်များရှိ ဆည်မြောင်းလုပ်ငန်းများနှင့် ဝန်ထမ်းအဖွဲ့အစည်းများကို ဆည်မြောင်းဌာနအောက်သို့ လွှဲပြောင်းပေးပြီး လုပ်ငန်းများကို လုပ်ဆောင် စေခဲ့သည်။ ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် လယ်ယာလုပ်ငန်းဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် လက်ရှိ ဆည်မြောင်း တာတမံများကို ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းခြင်းသာမက မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးရှိ လုပ်ငန်းသစ်များကိုလည်း စီမံကိန်းများ ချမှတ်၍ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်စေသဖြင့် ဆည်မြောင်းဌာန၏ ဝန်ထမ်း အင်အားကိုလည်း တိုးချဲ့ခဲ့သည်။
၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် လယ်ယာနှင့်သစ်တောဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ ဦးစီးဌာနများ နှင့်ကော်ပို ရေးရှင်းများကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းရာ၌ မြေယာကျေးလက်တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ကော်ပိုရေးရှင်းနှင့် လယ်ယာမြေ တိုးချဲ့ရေးဌာနစုကို ဆည်မြောင်းဌာနခွဲနှင့် ပူးပေါင်းဖွဲ့စည်းပြီး ဆည်မြောင်းဦးစီးဌာနဟု အမည်ပေး၍ မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးတွင် လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၈၃ ခုနှစ်၊ မေလ ( ၁၅ ) ရက်နေ့တွင် လယ်ယာနှင့် သစ်တောဝန်ကြီးဌာနကို လယ်ယာနှင့် သစ်တောဝန်ကြီးဌာနနှင့် မွေးမြူရေးနှင့်ရေလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာနဟူ၍ ဝန်ကြီးဌာန (၂) ခုခွဲကာ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၉၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ ( ၅ )ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်၏ တည်ဆောက်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများ ပိုမိုထိရောက်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် ရည်ရွယ်၍ လယ်ယာနှင့်သစ်တော ဝန်ကြီးဌာနကို လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး ဝန်ကြီးဌာနနှင့် သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာနဟူ၍ ခွဲခြား ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။  ထို့နောက် ၁၉၉၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ( ၇ ) ရက်နေ့တွင် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး ဝန်ကြီးဌာနကို လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့်ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီး ဌာနအဖြစ် ဌာနပေါင်း (၁၁) ခု ဖြင့်ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီး ဌာနတွင်ဆည်မြောင်းဦးစီးဌာနသည် ဝန်ထမ်းအင်အားအများဆုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး ကဏ္ဍတွင် အဓိကဦးဆောင်၍ အရေးပါသောဌာနတစ်ခုအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဆည်မြောင်းဦးစီးဌာန(ရုံးချုပ်)တွင် စီမံရေးရာဌာနခွဲ၊ စီမံကိန်းနှင့် လုပ်ငန်းဌာနခွဲ၊ ဖြည့်တင်း ရေးဌာနခွဲ၊ ငွေစာရင်းဌာနခွဲ၊ ဒီဇိုင်းနှင့်ပုံထုတ်ဌာနခွဲ၊ လုပ်ငန်းစစ်ဆေးရေးဌာနခွဲဟူ၍ အဓိကဌာနခွဲ ( ၆ ) ခု နှင့် စူးစမ်းလေ့လာတိုင်းတာလေ့ကျင့်ရေး ဌာနခွဲများဖြစ်သည့် ဆည်မြောင်း ပညာရပ်ဖွံ့ဖြိုးမှု လေ့ကျင့်ရေးဌာနခွဲ၊ ဘူမိဗေဒဌာနခွဲ၊ ဇလဗေဒဌာနခွဲ၊ စူးစမ်းလေ့လာရေးဌာနခွဲ၊ လွန်တူးနှင့်မိုင်း ဌာနခွဲ၊ရေအားလျှပ်စစ်ဌာနခွဲ စသည့်ဆက်စပ်ဌာနခွဲ(၇)ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားရှိပြီး ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် ဆည်မြောင်းဦးစီး ဌာန၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များကို ဆောင် ရွက်လျက်ရှိသည်။
ကိုးကား
ဆည်မြောင်းနှင့်ရေအသုံးချမှုစီမံခန့်ခွဲရေးဦးစီးဌာန၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များ
ဆည်မြောင်းနှင့်ရေအသုံးချမှုစီမံခန့်ခွဲရေးဦးစီးဌာန ဖြစ်ပေါ်လာပုံ နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း
ယာကီခီးရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
ယာကီခီးရွာ(Yarkikhee)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ တံခွန်တိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၇၄၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တံခွန်တိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၄၅၆ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၃၃၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘွတ်တန်းရွာ၊ တော်တလုပ်
ဘွတ်တန်းရွာ၊ တော်တလုပ်
ဇော်လင်း
ဇော်လင်း အမည်ရှိ လူပုဂ္ဂိုလ်များမှာ
မကျီးကုန်းရွာ၊ အိုင်ကြီး
မကျီးကုန်းရွာ၊ အိုင်ကြီး
မြဂဲ
မြဂဲ
ချောင်းဝရွာ၊ တော်တလုပ်
ချောင်းဝရွာ၊ တော်တလုပ်
ဥပဇ္ဈာယဝတ်
မိဘတို့သည် သားသမီးတို့အပေါ် အမြဲကြည့်ရှု၍ သွန်သင်ဆုံးမ သကဲ့သို့ တပည့်အပေါ်၌ အမြဲ ကြည့်ရှု၍ သွန်သင်ဆုံးမသော ဆရာကို ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာဟု ခေါ်သည်၊ ထိုဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် သာသနာတော်၌ အရင်းနှီးဆုံး ဆရာဖြစ်သည်။ ထို ဥပဇ္ဈာယ်၌ အတူနေတပည့်တို့က ပြုရသောဝတ် ဖြစ်သောကြောင့် ဥပဇ္ဈာယဝတ်ဟု ဆိုသည်။
ဥပဇ္ဈာယ ဝတ်များ
ဥပဇ္ဈာယ်နှင့် အတူနေတပည့်သည် မိမိကိုယ်တိုင် နေထိုင်ကောင်းလျှင် နံနက်စောစောထ၍ ဖိနပ်ချွတ်ခြင်း၊ ကိုယ်ဝတ်သင်္ကန်း လက်ကန်တော့ တင်ခြင်းပြု၍ ဥပဇ္ဈာယ်အား တံပူကပ်ရခြင်း၊ (ဤ၌ အကြီး, အလတ်, အငယ် တံပူသုံးမျိုးထားလျက် ကပ်ရမည်၊ နှစ်သက်သော တံပူတမျိုးမျိုးကိုသာ ကပ်ရ၏၊ အမှတ်မထား သုံးဆောင်ငြားအံ့၊ အမှတ်မရှိ ရသော တံပူကို ကပ်ရ၏။) မျက်နှာသစ်ရေ ကပ်ခြင်း၊ ဤ၌ ရေနွေး, ရေအေး နှစ်မျိုးပြုလုပ်၍ကပ်ရမည်၊ သုံးရက်တိုင်တိုင် ယူသုံးသောရေကို လေးရက်မြောက်နေ့ကစ၍ ကပ်ရ၏၊ အမှတ်မရှိ သုံးအံ့၊ ရသည့်အားလျော်စွာ ကပ်သင့်၏၊ (နှစ်မျိုးစလုံး သုံးအံ့၊ နှစ်မျိုးစလုံးပင် ကပ်သင့်၏) မျက်နှာသစ်ရေ မျက်နှာသစ်သောနေရာ၌ ထား၍ ဝစ္စကုဋီမှစ၍ တံမြက်လှည်း ရခြင်း၊ ဥပဇ္ဈာယ် ကုဋီတက်သည်ရှိသော် ပရိဝုဏ်ကို တံမြက်လှည်းရခြင်း၊ (ဤသို့ လှည်းသည်ရှိသော် ပရိဝုဏ် မဆိတ်သည်ဖြစ်၏။) ဥပဇ္ဈာယ်ကုဋီမှ မထွက်မီ နေရာထိုင်ရာများကို ခင်းထားရခြင်း၊ ကိုယ်လက်သုတ်သင်ခြင်း ကိစ္စပြီး၍ ခင်းထားသောနေရာ၌နေသော ဥပဇ္ဈာယ်အား ယာဂု ရှိအံ့၊ ခွက်ကို စင်ကြယ်အောင်ဆေး၍ ယာဂုကပ်ရခြင်း၊ ယာဂုဘုဉ်းပေးပြီး ဉပဇ္ဈာယ်အား ရေပေးရခြင်း၊ ယာဂုခွက်ကို ကောင်းမွန် ရိုသေစွာ မထိခိုက်စေပဲ ဆေးကြေ သိမ်းထားရခြင်း၊ ဥပဇ္ဈာယ် နေရာမှ ထသည် ရှိသော် နေရာကို ခေါက်သိမ်းရခြင်း၊ ထိုအရပ်၌ အမှိုက်သရိုက်တို့ ရှိအံ့၊ တံမြက်လှည်းရခြင်း၊ (အမှိုက်မရှိ ရေပေါက်, ရေစက်တို့သာရှိအံ့၊ လက်ဖြင့် ပွတ်တိုက်ရခြင်း) ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ ရွာသို့ ကြွလိုသည်ဖြစ်အံ့ ရွာဝတ်သင်းပိုင် ပေးရခြင်း၊ ကျောင်းဝတ်သင်းပိုင်ကို ယူရခြင်း၊ ခါးပန်း ပေးရခြင်း၊ အထပ်ပြု၍ ကိုယ်ရုံ ဒုကုဋ်တို့ကို ပေးရခြင်း၊ ဆေးကြော၍ ရေနှင့်တကွ သပိတ်ကို ပေးရခြင်း၊ (ဤ၌ သပိတ်တွင် ဆွမ်းမကပ်စေခြင်းငှာလည်းကောင်း၊ ရွာတွင်း၌ ရေငုံလိုက ငုံစေခြင်းငှာလည်းကောင်း ရေထည့်၍ ပေးရမည်။) ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် နောက်ပါ အလိုရှိခဲ့အံ့၊ ဥပဇ္ဈာယ်နည်း အတိုင်း ပြုလုပ်၍ နောက်လိုက်ပြုရခြင်း၊ မဝေးလွန်း မနီးလွန်း လိုက်ရခြင်း၊ (နောက်ပြန်ကြည့်သော ဥပဇ္ဈာယ်ကို ခြေတလှမ်း နှစ်လှမ်းဖြင့် မှီနိုင်သော လိုက်ပါ သွားလာခြင်းသည် မဝေးလွန်း မနီးလွန်း လိုက်သည်ဟု မှတ်။
ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ ယာဂုဆွမ်းတို့ကိုရ၍ သပိတ်ပူခြင်း၊ လေးခြင်းရှိခဲ့သော် မိမိသပိတ်ပေး၍ လဲယူရခြင်း ဥပဇ္ဈာယ်စကားပြောစဉ် ဝင်၍မပြောရခြင်း၊ အာပတ် နီးကပ်လာသော ဥပဇ္ဈာယ်စကားကို တားမြစ် ပိတ်ပင် ရခြင်း၊ (တားမြစ်ဆိုသော်လဲ ဤစကား ဆိုသင့်သလော, အာပတ် မသင့်သလောစသည်ဖြင့် မေးသည့်အနေဖြင့် မြစ်အပ်၏။ အဖိုးအို... သည်စကားမပြောနှင့် စသည် ရိုင်းပြသောစကားမျိုးဖြင့် မတားမြစ် အပ်၊) နီးခဲ့သော်လည်းကောင်း၊ ကျောင်း၌ ဂိလာနရှိခဲ့သော်လည်းကောင်း ရှေးဦးစွာ ပြန်လာရခြင်း၊ ရွာဝေးခဲ့အံ့၊ ဥပဇ္ဈာယ်နှင့်အတူ ပြန်သူမရှိခဲ့သော် ဥပဇ္ဈာယ်နှင့်အတူ ရွာမှ ထွက်ရခြင်း၊ ကျောင်းနီးသောအခါ ရှေးဦးရောက်အောင်ပြန်လာ၍ နေရာခင်းခြင်း၊ ခြေဆေးရေ, ခြေဆေးအင်းပျဉ်, ခြေပွတ်အိုးခြမ်းတို့ကိုထားခြင်း၊ ခရီးဦးကြိုဆို၍ သပိတ် သင်္ကန်းလှမ်းယူခြင်း၊ ကျောင်းဝတ်သင်းပိုင်ကိုပေးခြင်း၊ ရွာဝတ်သင်းပိုင် ယူသိမ်းခြင်း၊ သင်္ကန်းချွေးစိုအံ့၊ ခေတ္တနေလှန်းရခြင်း၊ (ကြာကြာသင်္ကန်း နေမလှန်းအပ်၊) သင်္ကန်းများကို ခေါက်ရခြင်း၊ အလယ်ကျိုးမဖြစ်ရန် နှလုံးပြု၍ လက်လေးသစ်မျှသော အနားကိုချန်၍ သင်္ကန်းခေါက်သင့်၏။ အညီပြု၍ ခေါက်ခဲ့အံ့၊ အလယ်၌ (ကျီး)ချိုးသည်ဖြစ်၍ နေ့စဉ် အမြဲ ချိုးခဲ့သောချိုးရာ၌ အားနည်း၍ ဆွေးမြေ့ခဲ့ရာ၏၊ ထိုအပြစ်ကို တားမြစ်ခြင်းငှာ လက်လေးသစ် ရှား၍ခေါက် ဟူသော စကားကို မိန့်သည်။ ထို့ကြောင့် ယနေ့ ခေါက်ချိုးသောနေရာ၌ နက်ဖန်ခေါက်လျှင် မကျိုးစိမ့်သောငှာ မကျိုးရအောင် နေ့တိုင်း နေ့တိုင်း လက်လေးသစ် ရှား၍ ရွေ့၍ ခေါက်သင့်၏၊ သင်္ကန်းခွေထဲ၌ ခါးပန်းကြိုးထည့်ရခြင်း၊ ဆွမ်း ရှိ၍ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ ဘုဉ်းပေးလိုသည်ဖြစ်အံ့၊ ရေနှင့် ဆွမ်းကပ်ခြင်းကို ပြုရခြင်း၊ ရေဘုဉ်းပေးလိုသလားဟု သုံးကြိမ်တိုင် မေးမြန်းရခြင်း၊ နေမလွဲသေးပဲ အချိန်ရပါသေးလျှင် ဥပဇ္ဈာယ် ဆွမ်းဘုဉ်းပေးပြီးမှ မိမိဆွမ်းစားရခြင်း၊ အချိန်နီးကပ်နေအံ့၊ သောက်ရေကို ဥပဇ္ဈာယ်၏ အနီး၌ထား၍ ဆွမ်းစားရခြင်း၊ ဆွမ်းစားပြီးသော ဥပဇ္ဈာယ်အား ရေကိုပေးရခြင်း၊ သပိတ်ယူ၍ ရိုသေကောင်းမွန်စွာ မထိခိုက်ရအောင် ဆေးကြောပြီး ရေမရှိအောင်ပြု၍ တခဏမျှ နေပူလှန်းရခြင်း၊ (နေပူ၌ သပိတ် ကြာရှည်မလှန်းရခြင်း၊) သပိတ် သင်္ကန်းကို နေရာချထားရခြင်း၊ (သပိတ်, သင်္ကန်းထားသင့် မသင့် အစီအရင်ကို သေနာသနဝတ်၌ ဆိုခဲ့ပြီ၊) ဥပဇ္ဈာယ် ထခဲ့သည်ရှိသော် နေရာစသည် သိမ်းရခြင်း၊ ဥပဇ္ဈာယ် ရေချိုးလိုအံ့၊ ရေနွေး, ရေအေး လိုလိုရာရာ စီရင်ရခြင်း၊ ဥပဇ္ဈာယ် ချွေးဇရုံးအိမ်သို့ ဝင်လိုအံ့၊ ရေချိုးကသယ်မှုန့်ကို လုံးရခြင်း၊ မြေညက်ကို ရေဆွတ်ရခြင်း၊ ဇရုံးအိမ် အင်းပျဉ်ကို ယူ၍ ဥပဇ္ဈာယ်နောက်မှ လိုက်ပါ။ သွား၍ ဇရုံးအိမ် အင်းပျဉ်ကို ပေးရခြင်း၊ သင်္ကန်းကို ယူ၍ သင့်တော်ရာ မီးခိုးပြာ မရှိသောနေရာ၌ ထားရခြင်း၊ ရေချိုးကသယ်မှုန့် မြေညက်တို့ကို ပေးရခြင်း၊ စွမ်းနိုင်အံ့ ဇရုံးအိမ်သို့ ဝင်ရခြင်း၊ (ဇရုံးအိမ် ဝင်ပုံ ပြုကျင့်ပုံ ဝတ်တို့ကို ဇန္တာဃရဝတ်၌ ဆိုခဲ့ပြီ။)
ဥပဇ္ဈာယ်အား ရုံးအိမ်အတွင်း၌ ချေးတွန်းခြင်း စသောအမှု၊ နောင် ရေချိုးသောအခါ၌ ချေးတွန်းခြင်းစသော အမှုများပြုရခြင်း၊ မိမိကိုယ်ပါ ရေချိုးအံ့၊ ရှေးဦးစွာ တက်၍ မိမိကိုယ်ကို ရေမရှိအောင်ပြုခြင်း၊ သင်းပိုင်ဝတ်၍ ဥပဇ္ဈာယ်၏ ကိုယ်မှ ရေကို သုတ်ခြင်း သင်းပိုင်, ကိုယ်ရုံ, ဒုကုဋ် ပေးခြင်း၊ ဇရုံးအင်းပျဉ် ယူ၍ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ၏ ရှေးဦးပြန်လာလျက် နေရာခင်းခြင်း စသည်ပြုပြင်ခြင်း၊ ဇရုံးအိမ်၌ မီးပူသောကြောင့် ရေတ်သိပ်ခြင်းဖြစ်တတ်ရကား ဥပဇ္ဈာယ်အား သောက်ရေဖြင့်မေးမြန်း ရခြင်း၊ ဆက်ကပ်ရခြင်း၊ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာနေသော ကျောင်း၌ အမှိုက်ရှိအံ့၊ တံမြက်လှည်းရခြင်း၊ အနာရောဂါ မနှိပ်စက်သဖြင့် စွမ်းနိုင်ခဲ့အံ့၊ ဥပဇ္ဈာယ် နေသောကျောင်းကို သုတ်သင်အပ်၏၊ (ကျောင်းသုတ်သင်ပုံ စုံစုံစေ့စေ့ သေနာသနဝတ်၌ရေးခဲ့ပြီ၊ သန့်သက်ရေအိုး၌ ရေထည့်ရခြင်းတိုင် သိလေ) ဥပဇ္ဈာယ်သာသနာ၌ မမွေ့မပျော်သည် ဖြစ်အံ့၊ ကလျာဏမိတ္တ စသည် ပြည့်စုံသော သင့်ရာအခြားအရပ်သို့ခေါ်ဆောင်သွားရခြင်း၊ သူတပါးကိုမူလည်း ခိုင်းရခြင်း၊ တရားစကားကိုမူလည်း ဟောရခြင်း၊ ဥပဇ္ဈာယ် ကုက္က္ကုစ္စ အလို့လို့ ဖြစ်အံ့၊ မိမိကိုယ်တိုင်ပင် ပယ်ဖျောက်ခြင်း၊ သူတပါးကိုမူလည်း ပယ်ဖျောက်စေရခြင်း၊ ဥပဇ္ဈာယ်ဒိဋ္ဌိအယူဖြစ်နေအံ့၊ မိမိကိုယ်တိုင် စွန့်လွှတ်အောင်ပြုရခြင်း၊ သူတပါးကိုလည်း ခိုင်းရခြင်း၊ ဥပဇ္ဈာယ်သော သံဃာဒိသိသ်သို့ရောက်ခဲ့သော် သံဃာဒိသိသ်လွတ်ငြိမ်းရေး အားထုတ်ရခြင်း၊ တဇ္ဇနီယကံစသည် အပြုခံရရေးနှင့် စပ်၍ ပေါ့လျော့လွတ်ငြိမ်းခွင့်ရအောင် အားထုတ်ရခြင်း၊ ဥပဇ္ဈာယ်သင်္ကန်းဖွပ်လို, ချုပ်လို, ဆိုးရေချက်လို, ဆိုးရေ ဆိုးလိုအံ့ မိမိက အားလုံးပြုလုပ်ပေးခြင်း၊ အလိုပြည့်အောင်လည်း လုံ့လ ပြုခြင်း၊ သင်္ကန်းဆိုးသူသည် ကောင်းစွာ သင်္ကန်းကို ပြန်လှန် ပြန်လှန်၍ ဆိုးရခြင်း၊ လှန်းသောသင်္ကန်းဆိုးရည်ကျ မပြတ်သေးမီ ဖဲမသွားရခြင်း၊ (ဤဝတ်တိုင် မှတ်ခဲ့ပါ။ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ၏ မကြီးပွား မထွန်းကားခြင်းကို အလိုရှိသော ဥပဇ္ဈာယ်၏ ဝိသဘာဂပုဂ္ဂိုလ်အား ဥပဇ္ဈာယ် မပန်ကြားပဲ သပိတ်စသော ပရိက္ခရာ မပေးရခြင်း၊ မိမိကလဲ မယူရခြင်း၊ ဆံရိတ်ချေးတွန်းခြင်းစသော ဝေယျာဝစ္စတို့ကို ဥပဇ္ဈာယ် မပန်ကြားပဲ ပြုမပေးရခြင်း၊ မိမိအားလည်း မပြုလုပ်စေရခြင်း၊ နောက်လိုက်ရဟန်းမလုပ်ရခြင်း၊ ဆွမ်းဆောင် မပေးရခြင်း၊ မိမိအတွက်လည်း မလုပ်စေရ၊ ဥပဇ္ဈာယ် အလဇ္ဇီ ဖြစ်လျှင် သဒ္ဓိဝိဟာရိက တပည့်က ဆုံးမဟောပြောရမည်၊ မရလျှင် ဥပဇ္ဈာယ်၏ ဝိသဘာဂပုဂ္ဂိုလ် လဇ္ဇီနှင့် သမ္ဘောဂဆက်ဆံနိုင်၏၊ ဥပဇ္ဈာယ် အဖြစ် ပမာဏမဟုတ်ဟု ဝိမတိဆိုသည်၊ ဥပဇ္ဈာယ်မပန်ကြားပဲ ရွာမဝင်ရ။ သုသာန် မသွားရ၊ အရပ်တပါး မဖဲရ၊ ဖဲလိုလျှင် ဥပဇ္ဈာယ်အား သုံးကြိမ်တိုင် လျှောက်ကြားရမည်၊ ရလျှင် သွားကောင်း၏။ ခွင့်မရပဲ ဥပဇ္ဈာယ်နှင့် နေသော်လဲ စာသင်မှု ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းမှုကို မပြည့်စုံပဲ ဥပဇ္ဈာယ်ကလည်း ဗာလဖြစ်လျှင် ခွင့်မရသော်လဲ သွားကောင်း၏၊ ဥပဇ္ဈာယ် မကျန်းမာလျှင် အသက်ထက်ဆုံး ဥပဇ္ဈာယ် ကျန်းမာအောင် လုပ်ကျွေး ငံ့လင့် စောင့်ဆိုင်းရ၏၊ လုပ်ကျွေးမည့်သူရှိအံ့ ဆေးများရှာပေး၍ ဤသူသည် အရှင်မြတ်အား လုပ်ကျွေးလတ္တံ့ ဟုဆို၍ ဖဲသွားနိုင်၏။ သဒ္ဓိဝိဟာရိက တပည့် မကျန်းမာခဲ့သော် ဝါ-၆၀ ရှိသော်လည်း ဥပဇ္ဈာယ ဝတ်ကို ပြုထိုက်၏၊ မရိုသေ၍မပြုခဲ့လျှင် အပြစ်မလွတ်ဟု အဋ္ဌကထာဆိုသည်။
ဥပဇ္ဈာယဝတ် မှတ်သားဖွယ် ပြီးပြီ။
လီးရီးကန်
လီးရီးကန် သည် ချဒ်နိုင်ငံအနောက်တောင်ပိုင်း Mayo-Kebbi Ouest ဒေသတွင် တည်ရှိသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ကင်မရွန်းနယ်နိမိတ်မှ အရှေ့ဘက် ၆ ကီလိုမီတာခန့်တွင် တည်ရှိသည်။ ဤကန်အတွင်းသို့ Mayo Kébbi မြစ်အတွင်းမှ ရေသည် စီးဝင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချဒ်နိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
မန်စန်းရွာ၊ စအွတ်မန်ထိုက်
မန်စန်းရွာ (Mansang)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ စအွတ်မန်ထိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၉၉၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လဂျားဂါးရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
လဂျားဂါးရွာ(Lajargar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ကဝါးပန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၈၃၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကဝါးပန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၁ ဦး၊ မ ၆၆ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၂၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စက်ရုပ်
thumb|စက်ရုပ် ကခုန်ခြင်း စက်ရုပ်ဆိုသည်မှာ စက်မှု သို့မဟုတ် လူသားတို့ အတုအယောင်ပြုလုပ်ထားခြင်းဖြင့် လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို ဆောင်ရွက်သော အရာဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုနိုင်သည်။ စက်ရုပ်သည် အသွင်သဏ္ဌာန် အားဖြင့်သော်လည်းကောင်း၊ လှုပ်ရှားသွားလာပုံအားဖြင့်သော်လည်းကောင်း မိမိဘာသာမိမိ သွားလာလှုပ်ရှား လုပ်ကိုင်နေသည် ဟူသော အထင်အမြင်မျိုးကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
မည်သို့သော စက်မျိုးကို စက်ရုပ်အဖြစ်သတ်မှတ်နိုင်သည် ဆိုသော အချက်ကို ဆွေးနွေးငြင်းခုံနေဆဲဖြစ်သော်လည်း ပုံမှန်အားဖြင့် စက်ရုပ်သည် အောက်ပါအချက်အလက်များထဲမှ အကုန်လုံးမဟုတ်စေကာမူ အချို့သောအချက်အလက်များဖြင့် ကိုက်ညီသင့်သည်။
စက်ရုပ်၏ သွင်ပြင်လက္ခဏာများကို သတ်မှတ်ခြင်း
စက်ရုပ်နှင့် ပတ်သက်၍ တသမတ်တည်းရှိသော အမြဲတမ်းမှန်ကန်သော အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက် မရှိသော်လည်း အောက်ပါအချက်အလက်များထဲမှ အချို့ သို့မဟုတ် အကုန်လုံးသော အချက်အလက်များဖြင့် ကိုက်ညီသင့်သည်။
စက်ရုပ်ဆိုရာတွင် လူ၊ ခွေး စသည့် သက်ရှိတစ်မျိုးမျိုးနှင့် နီးစပ်စွာတူညီနေရမည်ဟု အထင်ရှိတတ်ကြသော်လည်းထိုသို့မဟုတ်ပါ။ စက်မှုလုပ်ငန်းသုံးစက်ရုပ်အများစုမှာ လုပ်ငန်းခွင်များတွင် အဆင်ပြေချောမွေ့စွာ အလိုအလျောက် ထိန်းသိမ်းလုပ်ဆောင်နိုင်ခြင်း စွမ်းရည်ပါရှိသော စက်လက်တုများဖြစ်ပြီး ထုတ်ကုန်ကိုတွင်ကျယ်စွာ ထုတ်ပေးနိုင်ရေးအတွက် အလျဉ်းသင့်သလို တည်ဆောက် ထားကြရသည်။ ထို့အပြင် ရူပဗေဒ၊ ဓာတုဗေဒ စမ်းသပ်မှုများ၊နယူကလိယား ကဲ့သို့သော လူသားတို့အတွက် အန္တရာယ်ရှိစေနိုင်သည့် လုပ်ငန်းများတွင် တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုနေကြသည်။
သမိုင်းကြောင်း
လူသားတို့သည် အစစ်နှင့်ခွဲခြားမရအောင်တူညီပြီး သာလွန်သောစွမ်းရည်အချို့ပါဝင်သည့် ယန္တယားစက်ရုပ်အမျိုးမျိုး (စက်လူရုပ်၊ စက်ဆင်ရုပ်၊ စက်မြင်းပျံ) စသည်တို့ကို တီထွင် ခိုင်းစေအသုံးခြနိုင်ရန် ရှေးအခါကပင်မြှော်လင့်ချက်ရှိခဲ့ကြသည်။ ခေါမတိုင်း၊ ရောမတိုင်း ဌာနီများတွင် (မဟာဘူတ) ယန္တယားနည်းပညာများ စကောမ စသည့်ဆန်းပြားသော အလိုအလျောက်လှုပ်ရှားနိုင်သည့် ယန္တယားနည်းပညာရပ်များကို စီရင်နိုင်သူ တတ်မြောက်ကျွမ်းကျင်သူတို့ရှိကြပြီး အလွန်သိုသိပ်လျှို့ဝှက်စွာနေထိုင်ကြသည်ဟု အယူရှိသည်။
ယနေ့ခေတ်
စက်ရုပ်အသုံးပြုမှုမှာ အကြမ်းအားဖြင့် အာရှတိုက်တွင် ကမ္ဘာ့စက်ရုပ်များအာလုံး၏တစ်ဝက်ခန့်၊ဥရောပတိုက်တွင် ၃၂% ၊မြောက်အမေရိကတိုက်တွင် ၁၆% ၊ဩစတေးလီးယားတွင် ၁% နှင့် အာဖရိကတွင် ၁% ခန့် ရှိကြသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံရှိ စက်ရုပ်များမှာ တစ်ကမ္ဘာလုံးတွင် ရှိသော စက်ရုပ်များ၏ ၃၀% ခန့်ပင်ရှိသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိနိုင်ငံများထက် ဂျပန်နိုင်ငံမှာ စက်ရုပ်များ ပိုမိုပိုင်ဆိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။ အမှန်တကယ်လည်း ဂျပန်နိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ စက်ရုပ်လောကတွင် ဦးဆောင်နေသော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ဂျပန်နိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ စက်ရုပ်မြို့တော် ဖြစ်သည်ဟု ဂျပန်များက ပြောဆိုကြသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံနှင့် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံတွင် နောင်တွင် စက်ရုပ်များ၏ အတွေးအခေါ်များက တိုးမြင့်အောင် ဆောင်ရွက်လိုကြသည်။ တရုတ်နိုင်ငံသည် စက်ရုပ်နည်းပညာတိုးတက်မှုမှာ အမေရိက၊ ဥရောပတိုက်တို့ထက် နောက်ကြသော်လည်း ဂျပန်နိုင်ငံနှင့် တောင်ကိုးရီးယားနိုင်ငံတို့၏ စက်ရုပ် တိုးတက်ထုတ်လုပ်ရေးအပေါ် ရိုးသားစွာ မြင်ကြောင်းထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။ အရှေ့အာရှတွင် (ဂျပန်၊တောင်ကိုရီးယား၊ တရုတ် ) တို့တွင် စက်ရုပ်များသည် လူတို့ကဲ့သို့ အသိဉာဏ်ရှိ၍ သက်ကြီးရွယ်အိုများအား ကူညီနိုင်မည်၊ ကလေး သူငယ်များဖြင့် ကစားနိုင်မည် သို့ ကလေးသူငယ်များအား သင်ပြထိန်းကြောင်းနိုင်မည် အစရှိသည် တို့ကို ပြုလုပ်နိုင်လာသည်အထိ တိုးတက်လာလိမ့်မည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
သို့သော် အနောက်နိုင်ငံများကမူ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်နေကြသကဲ့သို့ ရှိသည်။၎င်းတို့၏ အယူအဆမှာ နောင်တွင် စက်ရုပ်များသည် လူသားများနေရာတွင် အစားထိုးနေရာယူလာမည် ဟူသော အတွေးများအား ရုပ်ရှင်၊ စာအုပ်များကဲ့သို့သော မီဒီယားများမှ တဆင့် ဖော်ပြနေကြသည်။ လေ့လာစောင့်ကြည့်သူအချို့က လူသားများ၏အနာဂတ် အား စက်ရုပ်များက ခြိမ်းခြောက်လာနိုင်သည့်ဟု ယူဆကြသည်။
အခြားကြည့်ရန်
စက်ရုပ် ဥပဒေ သုံးရပ်
ရှိန်ခါလီရွာ၊ လှပိုးခေါင်
ရှိန်ခါလီရွာ၊ လှပိုးခေါင်
သဒ္ဓိဝိဟာရိကဝတ်
သဒ္ဓိဝိဟာရိက ဝတ်များ
ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာသည် သဒ္ဓိဝိဟာရိက တပည့်အား စာချပေးရခြင်း၊ ဆုံးမဩဝါဒ ပေးရခြင်း၊ မသင့်တော်ရာ၌ ကံမြစ်ခြင်းတို့ဖြင့် ချီးမြှောက် ထောက်ပံ့ရခြင်း၊ သပိတ်, သင်္ကန်းစသော ပရိက္ခရာမရှိခဲ့လျှင် ဥပဇ္ဈာယ်က ပေးသောအားဖြင့် ချီးမြှောက်ရခြင်း၊ ပေးစရာ အပိုမရှိလျှင် ဘယ်လို နည်းဖြင့် ငါ့တပည့် သပိတ်, သင်္ကန်း စသည် ရှိပါအံ့နည်းဟု ကြောင့်ကြ အားထုတ်ရခြင်း၊ တပည့် မကျန်းမာ ဖျားနာသောအခါ၌ တံပူပေး ရခြင်း၊ မျက်နှာသစ်ရေ ပေးရခြင်း၊ ယာဂုပေးရခြင်း၊ တပည့်နေရာ အမှိုက်ရှုပ်လျှင် လှည်းရခြင်းစသောဝတ်များကို တပည့်က ဆရာအပေါ်၌ အမြဲပြုရသကဲ့သို့ ဆရာကလည်း တပည့်အပေါ်မှာ ပြုရပေသည်။
အမှာ ဥပဇ္ဈာယဝတ်၌ တံပူပေးရခြင်းမှစ ရေမရှိလျှင် သန့်သက်ရေအိုး၌ ထည့်ရခြင်းတိုင်အောင် ဥပဇ္ဈာယ်က ပြန်ပြုရမည်ဟု ဆိုလိုသည်။ သဒ္ဓိဝိဟာရိက တပည့် သာသနာတော်၌ မမွေ့လျော်ခ် လည်းကောင်း၊ ကုက္ကုစ္စဖြစ်ခဲ့သော်လည်းကောင်း၊ ဒိဋ္ဌိအယူ ယူသော်လည်းကောင်း (တပည့်က ပယ်ဖျောက်ပုံ နည်းအတိုင်း) ဥပဇ္ဈာယ်က အခါမရွေး ပယ်ဖျောက်ရခြင်း၊ သံဃာဒိသိသ်သို့ ရောက်ခြင်းနှင့် စပ်သော ကိစ္စ, တဇ္ဇနီယ စသော ကံပြုရေးနှင့် စပ်သောကိစ္စ အဝဝတို့၌ လွတ်ငြိမ်း ပေါ့လျော့ ချမ်းသာမှု ရအောင် အားထုတ်ပြုလုပ်ရခြင်း၊ သင်္ကန်းဖွပ်ပုံ, ချုပ်ပုံ, ဆိုးပုံတို့ကို ညွှန်ပြသင်ပေးရခြင်း သူတပါးအား ညွှန်ပြစေရခြင်း၊ သဒ္ဓိဝိဟာရိက တပည့် မကျန်းမာခဲ့သော် အသက်ထက်ဆုံး ဥပဇ္ဈာယ်က လုပ်ကျွေးပြုစုရခြင်း၊ ငံ့လင့်၍ အခြားမသွားရခြင်း၊ ပြုစုသူရှိအံ့၊ ဆေးရှာပေး၍ သင့်အား ထိုသူပြုလတ္တံ့ဟု ဆို၍ ဖဲသွားနိုင်၏။
သဒ္ဓိဝိဟာရိကဝတ် မှတ်သားဖွယ် ပြီးပြီ။
ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ ဆက်သွယ်ရေးကွန်ယက်
ဖင်လန်နိုင်ငံသည် ဆက်သွယ်ရေး အရမ်းကောင်းမွန်သော ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်းနိုင်ငံများမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတွင် သူတေသနရှာဖွေမှု နှင့် တီထွင်ကြံစမှုများကြောင့် ဆက်သွယ်ရေးတွင် ထုတ်လုပ်နိုင်မှုများအားကောင်းခြင်း၊ ကမ္ဘာ့ဆက်သွယ်ရေးကွန်ယက်ကို ဆောက်လုပ်ရာတွင် ပါဝင်မှုရှိနေသည့် ကုမ္ပဏီကြီး တစ်ခုဖြစ်သည့် နိုကီယာ ဆီးမန်းစ် ကွန်ယက် (Nokia Siemens Network)တည်ရှိနေခြင်းကြောင့် နိုင်ငံတွင်လည်း အဆင့်မြင့် အကောင်းဆုံး၊ အသစ်ဆုံး ဆက်သွယ်ရေးစံနစ်များကို ပြည်သူများ အသုံးပြုခွင့် ရရှိကြသည်။
တယ်လီဖုန်း
ကြိုး တယ်လီဖုန်း- ၂.၃၆၈ သန်း(၂၀၀၄) ကြိုးမဲ့ တယ်လီဖုန်း- ၄.၉၈၈ သန်း(၂၀၀၄) တယ်လီဖုန်း စံနစ်- အဆင့်မြင့်ဆုံး တယ်လီဖုန်းစံနစ်ကို အသုံးပြုသည်။
ပြည်တွင်း- ဒီဂျီတယ် ဖိုင်ဘာအော့ပ်တစ်ဆက်သွယ်ရေးများ နှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဆယ်လူလာတိုင်များမှ ပြည်သူပြည်သားများ အပြည့်အဝသုံးနိုင်ရန် စီစဉ်ပေးထားသည်။ ဆက်သွယ်ရေး ကုမ္ပဏီကြီး သုံးခုရှိပြီး (အယ်လီဆာ၊ ဒီအန်အေ နှင့် ဆိုနယ်ရာ)တို့ဖြစ်ပြီး၊ ဆောင်နာလာတီ သည် အယ်လီဆာ နှင့် ပူးပေါင်းလုပ်ကိုင်သည်။ အခြား ဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီသေးများလည်းရှိပြီး၊ ဆက်သွယ်ရေးကွန်ယက်များကို ငှားရမ်းခြင်းဖြင့်သော်လည်ကောင်း၊ သေးငယ်သော နေရာများတွင် ကိုယ်ပိုင်ကွန်ယက်များဖြင့်လည်းကောင်း ရောင်းချခြင်းများရှိသည်။ ဝယ်သူများတွင် ရွေးချယ်စရာများပေါများပြီး၊ ကုမ္ပဏီများသည် အပြိုင်အဆိုင် ဝယ်သူများကို နှစ်ချီအသုံပြုသူများ ဖြစ်အောင် စာချုပ်ချုပ်၍ ရောင်းချခြင်းမျိုး၊ ဈေးနှုန်းအပြိုင်အဆိုင်လုပ်၍ ရောင်းချခြင်းမျိုး၊ မြန်နှုန်းများ ပြိုင်၍ ရောင်းချခြင်းမျိုးတို့ အစုံရှိသည်။
အများသုံး တယ်လီဖုန်း
လက်ကိုင်ဖုန်းအသုံးပြုသူများခြင်း တို့ကြောင့် အများသုံးတယ်လီဖုန်းများ မရှိတော့ပေ၊ ထို့ကြောင့် ဖင်လန်နိုင်ငံတွင် အခြားနိုင်ငံများလို လမ်းဘေးဖုန်းများ မတွေ့ရခြေ။
နိုင်ငံတကာ နှင့် ဆက်သွယ်မှု
နိုင်ငံတကာ- ဆက်သွယ်ရေးနံပါတ်သည် ၃၅၈ ဖြစ်ပြီး၊ အက်စ်တိုးနီးယား နှင့် ပင်လယ် မြေအောက်ဆက်သွယ်ထားသည့် ကွန်ယက်လည်းရှိသည်။ ဂျိုလ်တုစလောင်း ဆက်သွယ်ရေးအတွက်၊ ဆွီဒင်နိုင်ငံရှိ ဆက်သွယ်ရေးစခန်းကို အသုံးပြုပြီး၊ အင်တယ်လ်ဆတ် ဂျိုလ်တုကို ချိတ်ဆက်နိုင်သည်၊ ၁ အင်မာဆတ် (အတ္တလန်းတိတ် နှင့် အိန္ဒိယ သမုတ္တရာ) ကိုလည်း ချိတ်ဆက်နိုင်ပြီး၊ ဖင်လန်သည် အခြားနော်ဒစ်နိုင်ငံများဖြစ်ကြသည့် (ဒိန်းမတ်၊ အိုက်စ်လန်၊ နော်ဝေ၊ နှင့် ဆွီဒင်)တို့ နှင့် ပူးပေါင်းကာ အင်မာဆတ် ဆက်သွယ်ရေးစခန်းကို အသုံးပြုသည်။
ဒီဂျီတယ်စံနစ်သို့ ပြောင်းခြင်း
ပုံမှန်ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည့် အနလော့ ရုပ်မြင်သံကြားလိုင်းများအားလုံးကို ဒီဂျီတယ်စံနစ်ဖြင့် ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဆက်တင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့ မနက် ၄ နာရီတွင် ပြောင်းလည်းခဲ့သည်။ ပြောင်းလည်းပြီးနောက် တီဗွီ-၁ တွင် ရက်သတ္တပါတ်တိုင် ဒီဂျီတယ်စံနစ်သို့ ပြောင်းသွားခြင်းကို ပြည်သူများသို့ ဆက်လက်အသိပေးခဲ့သည်။ အစတွင် ပြောင်းလည်မှုအား အဆင်ပြေစွာ အသုံးပြုရန် အဆင်သင့်ဖြစ်နေရမည်ဟု ဆိုခဲ့သော်လည်း၊ အချိန်မီ အဆင်မသင့်မဖြစ်သည့် အိမ်ရာထိမ်းချုပ်ရေး ကုမ္ပဏီများ၊ ဆေးရုံများ နှင့် ကြိုးချိတ်ဆက်ပေးသည့် ကုမ္ပဏီများကို နောက်ကျခွင့်ပေးခဲ့သည်။
ကြည်လင် စံနစ်သို့ ပြောင်းခြင်း
ထိုအချိန်ထိ ဒီဂျီတာ (Digita) မှ တစ်နိုင်ငံဝှမ်း ဒီဂျီတယ် စံနစ်သစ်ဖြင့် ထုတ်လွှင့်ခြင်းကို ချုပ်ကိုင်ထားသူဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် အပြောင်းအလည်းများဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ၂၀၀၉ နွေရာသီတွင် ဒီအန်အေ သို့ ကြည်လင်ထုတ်လွှင့်မှုစံနစ်အသစ်အား နိုင်ငံတော်မှ ခွင့်ပြုပေးခဲ့သည်။ ထို ခွင့်ပြုချက်ကို ၂၀၁၆ အထိဖြစ်ပြီး၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ဖင်လန်နိုင်ငံ ၆၀ရာခိုင်နှုန်းသည် ကြည်လင်တီဗွီအား ကြည့်ရှုစေနိုင်ရန် ပြုလုပ်ပေးရမည့် အချက်ပါဝင်သည်။ ဒီဂျီတာ၊ အန်ဗီယာ နှင့် တယ်လ်မတ်စ် နော်ဒစ် တို့သည် နိုင်ငံတော် တန်ဒါခေါ်ယူရာတွင် ဒီအန်အေကို အရှုံးပေးလိုက်ရခြင်းဖြစ်သည်။ ကုမ္ပဏီတစ်ခုထည်းမှ လက်ဝါးကြီးအုပ် ကိုင်တွယ်နေခြင်းကြောင့် ကြည်လင် တီဗီကြည့်ရှုရန် ဈေးနှုန်းများ ကြီးမြင့်ခြင်း ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ကြည်လင် စံနစ် ထုတ်လွှင့်သည့် လိုင်းများမှာ ပိုက်ဆံပေးရသည့် ကြိုးလိုင်းအထုတ်များတွင် ပါဝင်ကြပြီး၊ အခမဲ့ ကြည့်နိုင်သည့် လိုင်းတစ်လိုင်းမှာ နိုင်ငံပိုင် ဦးလယ်မှ ထုတ်လွှင့်သည့် တီဗွီ-၂ ဖြစ်ပြီး၊ ၂၀၁၁ခုနှစ် မေလ ၂ရက်နေ့တွင် စတင် ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။
အစပိုင်းတွင် ဒီဂျီတယ်စံနစ်ပြောင်းရာတွင် အင်တာနာ တိုင်များ နှင့် လက်ခံနိုင်သည့် စက်များလည်းလှယ်ကြရသည်။ ကြည်လင်စံနစ်သို့ ပြောင်းရမည်ဟု မဆိုထားဘဲ၊ ပုံမှန် လွှင့်နေကြ လိုင်းဟောင်းများကို ဒီဂျီတယ်စံနစ်ဖြင့်လည်း ကြည့်ရှုနိုင်သည်။ ကြည်လင်စံနစ်ကို အသုံးပြုလိုလျင်၊ လက်ခံကြည့်ရှုနိုင်သည့် ကြည်လင်တီဗီ (HDTV) နှင့် ကြည်လင်လက်ခံစက်များ (HD Receiver)လိုအပ်သည်။ ကြည်လင်စံနစ်တွင် မည်သည့် ထုတ်လွှင့်မှုစံထားကို အသုံးပြုရမည်ကို မသက်မှတ်ထားဘဲ၊ ဂျိုလ်တုစလောင်း၊ ကြိုး-တီဗွီ၊ အချက်အလက် ဆက်သွယ်ရေးကြိုးစသည့်ပုံစံမျိုးစုံဖြင့် ထုတ်လွှင့်ကြသော်လည်း၊ လေမှ ထုတ်လွှင့်ရာတွင် DVB-T2 စံနစ်ကို အသုံးပြုပြီး၊ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် စတင် အသုံးပြုခဲ့ပြီး၊ စမ်းသက် ထုတ်လွှင့်မှုကို ၂၀၀၈ နွေရာသီတွင် စတင်ခဲ့သည်။
ဝမ်လုံရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ဝမ်လုံရွာ (Wanlong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ဟမ်းငိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၇၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟမ်းငိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၂၂ ဦး၊ မ ၃၀၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၆၃၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ရှေ့ပြေးရွာ၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယင်းမာပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စာကလေးနှင့် အလားတူငှက်များ
စာကလေးနှင့် အလားတူငှက်များ (Passerine) သည် ငှက်မျိုးစဉ်ပေါင်း (Order) ၂၇ ခုရှိသည်အနက် မျိုးစဉ် Passeriformes ၏ မည်သည့်ငှက်ကိုမဆို ခေါ်ဆိုသည်။ ယင်းမျိုးစဉ်တွင် ငှက်မျိုးစိတ် (Species) အားလုံး၏ ထက်ဝက်မက ပါဝင်သည်။ တခါတရံတွင် တေးသီငှက်များ (Songbird) ဟုသိကြပြီး စာကလေးနှင့် အလားတူငှက်များသည် အခြားမျိုးစဉ်များနှင့် ကွဲပြားရန် ယင်းတို့၏ခြေထောက်ဖွဲ့စည်းပုံဖြင့် (ခြေချောင်း ၃ ခုသည် ရှေ့ဘက်သို့ ထိုးထွက်နေပြီး ၁ ချောင်းမှာ နောက်ဘက်သို့ ထိုးထွက်နေသောပုံစံ) သတ်မှတ်ပိုင်းခြားသည်။
မျိုးရင်း (Family) ၁၄၀ ကျော်နှင့် မျိုးစိတ်ပေါင်း ၆၅၀၀ ရှိသော စာကလေးနှင့် အလားတူငှက်များသည် အကြီးဆုံး ငှက်မျိုးစဉ်ဖြစ်ပြီး ငှက်အားလုံး၏ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။  စာကလေးနှင့် အလားတူငှက်များကို Acanthisitti (New Zealand wrens), Tyranni (suboscines) နှင့် Passeri (oscines) ဟူ၍ မျိုးစဉ်ခွဲ ၃ ခု ထပ်မံခွဲသည်။ "passerine" နှင့် "Passeriformes" ဟူသောအမည်သည် အိမ်စာကလေး (Passer domesticus) ၏ သိပ္ပံအမည်မှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ လက်တင်ဘာသာဖြင့် passer ဆိုသည်မှာ စာကလေးနှင့် အလားတူငှက်ကလေးများကို ရည်ညွှန်းသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးစဉ်များ
ဆောင်ဘိုရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်
ဆောင်ဘိုရွာ (Hsawngbo)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ ရီနွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၈၄၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရီနွဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၀၃၄ ဦး၊ မ ၈၆၀၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၆၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖယ်ခုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စဉ့်ရွာ၊ မြောင်မြို့နယ်
စဉ့်ရွာ (Sint)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ မြောင်မြို့နယ်၊ မယ်မသော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၂၃၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြောင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငွေကြေး
ငွေကြေးဆိုသည်မှာ ကုန်စည်နှင့်ဝန်ဆောင်မှုများအတွက် သို့မဟုတ် အကြွေးများကို ပြန်လည်ပေးဆပ်ရန်အတွက် ပေးချေမှုပြုနိုင်သော အရာဟူသမျှကို ခေါ်သည်။ ငွေကြေး၏ အဓိက အသုံးပြုမှုမှာ ကြားခံလဲလှယ်ရေးပစ္စည်း၊ စာရင်းတစ်ခု၏ ယူနစ်ပမာဏ နှင့် တန်ဖိုးသိုလှောင်သိမ်းဆည်းခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ အချို့သောသူများသည် ငွေကြေးကို ဆိုင်းငံပေးချေမှုအတွက် စံအဖြစ်လည်း သတ်မှတ်ကြသည်။ ပိုက်ဆံသည် ယေဘုယျအားဖြင့် ကုန်ပစ္စည်းများနှင့် ဝန်ဆောင်မှုများအတွက် ငွေပေးချေမှုနှင့် တိုင်းပြည်အချို့ သို့မဟုတ် လူမှုစီးပွားအခြေအနေတွင် အကြွေးပြန်ဆပ်ရန် အသုံးပြုသောပစ္စည်း ဖြစ်သည်။ ပိုက်ဆံ၏ အဓိက လုပ်ငန်းဆောင်တာများအဖြစ် လဲလှယ်မှုကြားခံအဖြစ် အသုံးပြုခြင်း၊ အကောင့်တစ်ခု၏ ယူနစ် သို့မဟုတ် ငွေပေးချေမှု၏ စံသတ်မှတ်ချက် အဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။ ဤလုပ်ဆောင်ချက်များ ပြည့်စုံသော မည်သည့်ပစ္စည်းကိုမဆို ပိုက်ဆံဟု စဉ်းစားသတ်မှတ်နိုင်သည်။
ပိုက်ဆံကို သမိုင်းကြောင်းအရ ပြန်ကြည့်ပါက ကုန်ပစ္စည်းတစ်ခုအတွက် တည်ထောင်ခဲ့သော ဈေးကွက် ဖြစ်ရပ်ဆန်းတစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ခေတ်ပြိုင်ပိုက်ဆံစနစ်များ အားလုံးနီးပါးသည် အမိန့်အာဏာထုတ်ပြန်ခြင်း အပေါ်တွင် အခြေခံထားသည်။ ပိုက်ဆံသည် နိုင်ငံအတွင်း၌ လည်ပတ်နေသော အကြွေ နှင့် အကြွေစေ့များ အပါအဝင် ငွေကြေးအကုန် နှင့် ဘဏ်တွင်ရှိသော ငွေစု အကောင့်များလည်း ဘဏ်ပိုက်ဆံအဖြစ် ပါဝင်သည်။ ဘဏ်ပိုက်ဆံတွင် ကွန်ပျူတာစနစ်သုံး ဘဏ်လုပ်ငန်းများမှ အချက်အလက်သာ ပါဝင်မည် ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ငွေကြေးမှာ ကျပ်ငွေဖြစ်သည်။
ကလေစား စစ်ဆင်ရေး
ကလေစား စစ်ဆင်ရေး သည် နာမည်ကြီးအဖွဲ့အစည်းများအား ဗဟိုမဲ့ ပစ်မှတ်ထား အဖွဲ့လိုက် တိုက်ခိုက်သည့် တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ အမည်မဖော်လိုသူများ ဟူသောအမည်နာမကို အသုံးချကာ အင်တာနက် လုံခြုံရေး၏ ဆန့်ကျင်ရေးဝါဒီများက တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ကလေစား စစ်ဆင်ရေးသည် DDoS ဖြင့် torrent ဆိုဒ်များအား တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ကနဦး တိုက်ခိုက်မှုမှာ မူပိုင်ခွင့် ကြိုးကိုင်သူအဖွဲ့အစည်းများ၊ ဥပဒေအဖွဲ့အစည်းများအား ဖြစ်သည်။ ယင်းစစ်ဆင်ရေး၏ အဖွဲ့သားများသည် ပြန်လည်မွမ်းမံထားသော Low Orbit Cannon (LOIC) အား အသုံးချကာ DDoS တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် "Hive Mind" အား LOIC တွင် ထည့်ပေါင်းခဲ့ကာ Hive Mode ဖြစ်နေစဉ်အတွင်း LOIC သည် IRC ဖြင့်ချိတ်ဆက်ပြီး remote အနေအထားဖြင့် ထိန်းချုပ်နိုင်သည်။ ယင်းသည် ကွန်ပျူတာအား Botnet အဖြစ် လုပ်ဆောင်စေသည်။ ယင်းအသုံးချပရိုဂရမ်အား အသုံးချကာ စစ်ဆင်ရေးသည် ဝဘ်ဆိုဒ်များအား လျင်မြန်စွာ ကျသွားစေခဲ့သည်။ အဖွဲ့သားများသည် IRC များမှတဆင့် ဆက်သွယ်ကြပြီး မည်သည့်ဆိုဒ်အား ပစ်မှတ်ထားမည်ကို ရွေးချယ်ကြသည်။ တွယ်တာ၊ ဖေ့ဘုတ်များကိုလည်း အချင်းချင်းပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရန်အတွက် ကြားခံအဖြစ် အသုံးချခဲ့သည်။ သို့သော် ၂၀၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၈ တွင် စစ်ဆင်ရေး၏ ဖေ့ဘုတ်၊ တွယ်တာ စာမျက်နှာသည် ဖျက်ချခြင်း ခံလိုက်ရသည်။ ဖက်ဒရယ် တရားရုံးမှ Encyclopedia Dramatica ၏ စစ်ဆင်ရေးအကြောင်းရေးထားသော ဆောင်းပါးအား ဖျက်ပစ်ရန် အတင်းဖိအားပေးခဲ့သည်။ ယင်းဆောင်းပါးတွင် စစ်ဆင်ရေး၏ သမိုင်းကြောင်း အသေးစိတ်အား ရေးသားထားသည်။
တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး
တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး (Tanintharyi Region၊ ဏၚ်ကသဳ သို့မဟုတ် ၊ ယခင်အမည် တနင်္သာရီတိုင်း) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တောင်ဘက်အကျဆုံး တိုင်းဒေသကြီးတစ်ခုဖြစ်သည်။  မြို့တော်မှာ ထားဝယ်မြို့ဖြစ်သည်။ လူဦးရေအများဆုံးနှင့် အကြီးဆုံးမြို့မှာ မြိတ်မြို့ဖြစ်သည်။ အခြားအရေးပါသည့် မြို့များမှာ မြိတ်မြို့နှင့် ကော့သောင်းမြို့များ ဖြစ်သည်။ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၏ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၁,၄၀၈,၄၀၁ ဖြစ်သည်။
တည်နေရာနှင့် အကျယ်အဝန်း
တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးသည် ဧရိယာစုစုပေါင်း ၁၆,၇၃၆ စတုရန်းမိုင်ကျယ်ဝန်းသည်။ မြန်မာပြည်တောင်ပိုင်း တနင်္သာရီကမ်းမြှောင်ဒေသတွင်တည်ရှိပြီး၊ လူနေကျဲပါးသော ဒေသလည်းဖြစ်သည်။ ကပ္ပလီပင်လယ်၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ကရင်ပြည်နယ်နှင့် မွန်ပြည်နယ်တို့ဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ မြောက်လတ္တီတွဒ် ၉ ဒီဂရီ ၃၀မိနစ် မှ  ၁၅ ဒီဂရီ  ၅မိနစ် အတွင်း၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၇ ဒီဂရီ ၄၀မိနစ် မှ ၉၉ ဒီဂရီ ၄၀မိနစ် အတွင်း တည်ရှိသည်။
​​မြေမျက်နှာသွင်ပြင်
တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးသည် တောင်ကုန်း၊တောင်တန်း၊ တောင်စွယ် ပေါများပြီး အနောက်ဘက်တွင် ကပ္ပလီပင်လယ်ရှိ၍ အရှေ့ဘက်၌ တနင်္သာရီ တောင်တန်းနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသောကြောင့် ကမ်းရိုး တန်းလွင်ပြင်မှာ ကျဉ်းမြောင်းသည်။ တနင်္သာရီတောင်တန်းသည်ကမ်းရိုးတန်းနှင့်အပြိုင် တည်ရှိသည်။ ထားဝယ်မြစ်နှင့်တနင်္သာရီမြစ်တို့၏  ရေဝေကုန်းတန်း (Water Sheet)အဖြစ် တည်ရှိပြီး ထားဝယ်လွင်ပြင်နှင့် မြိတ်လွင်ပြင်မှာ တိုင်းဒေသကြီးအတွင်း  အမြင့်ပေ(၅၀)အောက် နိမ့်ဆင်းသွားသော လွင်ပြင်များ ဖြစ်သည်။ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးသည် ကမ်းလွန်ပြင်၌ ကျွန်းပေါင်း (၈၄၀) ကျွန်းရှိပြီး တနင်္သာရီမြို့နယ်ရှိ အင်းတော်ကြီးအင်းမှာ ထင်ရှားပြီး ရေတံခွန်ငယ်များ ရေပူစမ်းများ အမြောက်အမြားရှိသည်။
ရာသီဥတု
ပင်လယ်နှင့်နီးသောဒေသဖြစ်၍၊ မိုးများပြီးစွတ်စိုသော ရာသီဥတုရှိသည်။ အီကွေတာနှင့် နီးသောဒေသ ဖြစ်သည့် အတွက်လည်း အပူချိန်မြင့်သည်။ ပျှမ်းမျှ အပူချိန်မှာ ၈၃ဒီဂရီ မှ ၇၈ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်အတွင်းရှိသည်။ တစ်နှစ်လုံးနီးပါးမိုးရွာသွန်းသဖြင့် မိုးရေချိန်မှာ ၁၇၀ မှ ၂၁၀ လက်မထိရှိသည်။
မြို့တော်
တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၏ မြို့တော်မှာ ထားဝယ်မြို့ဖြစ်သည်။
အုပ်ချုပ်ရေး
၂၀၁၁ခုနှစ်မှစတင်၍ ဝန်ကြီးချုပ်အမှူးပြုသော တိုင်းအစိုးရအဖွဲ့မှ အုပ်ချုပ်သည်။ တိုင်းအစိုးရအဖွဲ့ရုံးသည် ထားဝယ်မြို့၌ တည်ရှိသည်။၂၀၂၁ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုအပြီးတွင် တနင်္သာရီတိုင်း​ဒေသကြီးစီမံအုပ်ချုပ်​ရေး​ကောင်စီမှ အုပ်ချုပ်လျက်ရှိသည်။
ဥပဒေပြုရေး
၂၀၁၁ခုနှစ်မှစတင်ကာ တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ကို ရွေးကောက်ခံကိုယ်စားလှယ်များ၊ တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းကာ စတင်ကျင်းပခဲ့သည်။
တရားစီရင်ရေး
တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်ကို တရားသူကြီးချုပ် (၁)ဦး၊ တရားသူကြီး (၂)ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်အောက်တွင် ခရိုင်တရားရုံး (၃)ရုံး၊ မြို့နယ်တရားရုံး (၁၀)ရုံးရှိသည်။
ခရိုင်များ
တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတွင် ခရိုင် (၄) ခုရှိသည်။
ခရိုင်ရှိမြို့နယ်
မြို့ပေါင်း (၁၈)မြို့၊ ရပ်ကွက်ပေါင်း (၉၀) ကွက်၊ ကျေးရွာအုပ်စု (၂၆၇) အုပ်စုနှင့် ရွာပေါင်း (၁၂၃၈)ရွာ ရှိသည်။
အခြား မြို့ရွာများ
{{columns-list|3|
လူဦးရေ
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတွင် လူဦးရေ ၁.၄သန်း နေထိုင်ကြသည်။ တိုင်းဒေသကြီးအတွင်း မဦးရေသည် ကျားဦးရေထက် အနည်းငယ် ပိုများသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆမှာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာတွင် ၃၂.၅ဦးဖြစ်သည်။ တနင်္သာရီတိုင်းတွင် လူ၁၀၀လျှင် ၇၆ဦးသည် ကျေးလက်တွင် နေထိုင်ကြသည်။
စာပေ
ထားဝယ်လူမျိုး၊ မြိတ်လူမျိုး ၊ ဆလုံလူမျိုး များသည် တနင်္သာရီတိုင်းတွင် နေထိုင်ကြသည့် ဌာနေလူမျိုးစုများ ဖြစ်ကြသည်။ အဆိုပါ လူမျိုးများ၏ ဘာသာကို အဓိက ထားပြောဆိုကြသည်။ စာပေအနေဖြင့် မော်ကင်းစာပေ တီထွင်ခဲ့ပြီး သင်ရိုးပြဋ္ဌာန်းစာများ ရေးဆွဲသတ်မှတ်ကာ သင်ကြားပို့ချပေးလျက်ရှိသည်။ ထားဝယ်စာပေအနေဖြင့် သင်ရိုးပြဋ္ဌာန်းစာများရေးဆွဲပြဋ္ဌာန်းနိုင်ရန် ထားဝယ်စာပေနှင့်ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့မှ ကြိုးပမ်းအားထုတ်လျက်ရှိသည်။
ယဉ်ကျေးမှုနှင့်ရိုးရာဓလေ့
ထားဝယ်၊ ဆလုံ လူမျိုးများတွင် ကိုယ်ပိုင်ယဉ်ကျေးမှုရှိကြသည်။ ကိုယ်ပိုင် ရိုးရာ ယဉ်ကျေးမှုများ၊ အဝတ်အစား ဝတ်ဆင်မှု နှင့် ရိုးရာ အကများသည် အလွန်နာမည်ကျော်ကြားသော အကများ ဖြစ်သည်။ ရေအိုးရွက်အကနှင့်ဒိန်းယိမ်းအကသည် ထားဝယ်လူမျိုး များ၏ထင်ရှားသောရိုးရာအကများဖြစ်သည်။
တွင်းထွက်များ
ခဲမဖြူ၊အဖြိုက်နက်၊ခနောက်စိမ်း နှင့် အခြားတွင်းထွက်များ ထွက်ရှိသည်။
အုပ်ဖိကုန်းရွာ၊ တော်တလုပ်
အုပ်ဖိကုန်းရွာ၊ တော်တလုပ်
မေ ၁၉၀၃
ကိုးကား
1903
ခနောင်ပေါ်
ခနောင်ပေါ်
ကုန်းကလေး (ခေါ်) ပန်းတင်ကုန်းရွာ၊ ကြိုးကြာကွင်း
ကုန်းကလေး (ခေါ်)  ပန်းတင်ကုန်းရွာ၊ ကြိုးကြာကွင်း
မကယ်ကြီးရွာ၊ အိုင်ကြီး
မကယ်ကြီးရွာ၊ အိုင်ကြီး
ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံရှိ ရေကန်များစာရင်း
အောင်ပါစာရင်းသည် ကွန်းဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနို်င်ငံ၏ နယ်နိမိတ်တွင် အလုံးစုံအနေဖြင့်သော်လည်းကောင်း၊ တစ်စိတ်တပို်င်းအနေဖြင့်သော်လည်းကောင်း ပါဝင်နေသည့် ကန်များ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
ကျောက်တိုင်ရွာ
ကျောက်တိုင်
ဇန်နဝါရီ
'ဇန်နဝါရီလ၊ Gregorian ပြက္ခဒိန်၏ ပထမလ။ ရောမနတ်ဘုရား ဂျနုစ် (Janus) ၏ အမည်ကို မှည့်ခေါ်ခဲ့သည်။ ဇန်နဝါရီသည် ၁၅၃ ဘီစီထက် နောက်မကျဘဲ ရောမနှစ်၏ ပထမလအဖြစ် မတ်လကို အစားထိုးခဲ့သည်။
ကျွဲစားအင်းရွာ၊ ကြိုးကြာကွင်း
ကျွဲစားအင်းရွာ၊ ကြိုးကြာကွင်း
လဇွမ်ကထောင်ရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
လဇွမ်ကထောင်ရွာ(Lazumkahtaung)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ကဝါးပန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၈၂၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကဝါးပန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၁ ဦး၊ မ ၆၆ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၂၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝှေမှုန်ရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
ဝှေမှုန်ရွာ(Hwayhmon)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ တံခွန်တိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၇၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တံခွန်တိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၄၅၆ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၃၃၈ ဦး နေထိုင်သည်။ မြစိမ်းရောင်ကျေးရွာစီမံကိန်းတွင် ပါဝင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောက်လှေခါးရွာ၊ ကျောက်လှေကား
ကျောက်လှေခါးရွာ၊ ကျောက်လှေကား
ကြပ်တွင်းကန်ရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ကြပ်တွင်းကန်ရွာ (Kyattwinkan)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ဟင်းခွက်အိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၉၉၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟင်းခွက်အိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၉၉ ဦး၊ မ ၁၈၄၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အမ်ဘေးကန်
အမ်ဘေးကန် သို့မဟုတ် လက်အမ်ဘေး သည် ကွန်ဂိုနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကန်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၃၆၅ မီတာ (၁၁၉၈ ပေ) တွင် တည်ရှိသည်။ ကန်၏ အနီးတွင်  Kotomanga, Awele, နှင့် Wuluwu Deuxième စသည့် မြို့များ တည်ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
အာစရိယဝတ်
အနီးနေ အန္တေဝါသိက တပည့်တို့သည် လွန်စွာ လုပ်ကျွေးအပ်သောကြောင့် ဆရာလေးပါးကို အာစရိယဟုခေါ်သည် (အာ= အလွန်+ စရိယ = လုပ်ကျွေးအပ် - လုပ်ကျွေးထိုက်သူ) ထို ဆရာလေးပါးတို့၌ တပည့် လေးပါးတို့က ပြုကျင့်အပ်သောဝတ် ဖြစ်လေသောကြောင့် အာစရိယဝတ်ဟုဆိုသည်။ ထိုအာစရိယဝတ် ပြုကျင့်ပုံ အမျိုးမျိုးသည် ဥပဇ္ဈာယဝတ်တို့၌ သဒ္ဓိဝိဟာရိကဝတ် တပည့်တို့က ပြုကျင့်ပုံ အမျိုးမျိုးနှင့် ထပ်တူ ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူခဲ့ပေသည်။ အမည်မျှ ထူးသည်။ “နာမမတ္တမေဝ ဟေတ္ထ နာနံ”(ဝိနယသင်္ဂဟ-ထာ) သို့သော် အဋ္ဌကထာ၌ နိဿယည်းလွတ်သော တပည့်, မလွတ်သော တပည့်ဟု နှစ်မျိုးခွဲခြား၍ မလွတ်သော တပည့်တို့သာ ဆရာတို့နှင့် ဝိသဘာဂ သဘောမတူဘဲ သူအား ဆရာမပန်ကြားပဲ သပိတ်ပေးခြင်း စသည်ကိုပြုလျှင် အာပတ် သင့်၍ နိဿယည်းလွတ်သူတို့ အာပတ်မသင့်ဟု ဆို၏။
ဧကစ္စဿ ပတ္တဒါနတော ပဋ္ဌာယ အမုတ္တနိဿယဿေဝ အာပတ္တိ။ (ဝိနယသင်္ဂဟ-ထာ)
အစမှစ၍ သင်္ကန်းဆိုးခန်း တိုင်အောင် ဝတ်ကို နိဿယည်း လွတ်မလွတ် အားလုံး တပည့်လေးပါး မပြုကျင့်လျှင် အာပတ်, ဒဏ်သင့် သည်ဟု အဋ္ဌကထာဆိုသည်၊ ဆရာလေးပါးနှင့် တပည့်လေးပါးနောက်၌ တွဲ၍ ပြအံ့။
အာစရိယဝတ် မှတ်သားဖွယ် ပြီး၏။
သမင်သတ်ရွာ၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်
သမင်သတ်ရွာ (Thaminthat)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်၊ သမင်သတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၆၈၇ ဖြစ်သည်။
ထောက်ရှာကုန်းရွာ၊ တံတားဦးမြို့နယ်
ထောက်ရှာကုန်းရွာ (Htauksharkone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ တံတားဦးမြို့နယ်၊ လိန်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၀၉၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လိန်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၉၉ ဦး၊ မ ၁၃၄၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၄၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တံတားဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သုံးခွဆိုင်ရွာ၊ တော်တလုပ်
သုံးခွဆိုင်ရွာ၊ တော်တလုပ်
မကောက်ကထောင်ရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
မကောက်ကထောင်ရွာ(Makaukkahtaung)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ကဝါးပန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၈၃၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကဝါးပန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၁ ဦး၊ မ ၆၆ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၂၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စိန့်ကစ်နှင့် နီးဗစ်နိုင်ငံ
စိန့်ကစ်နှင့် နီးဗစ် ဖက်ဒရယ်နိုင်ငံသည် ကာရစ်ဘီယံ ဒေသရှိ လီးဝပ်ကျွန်းများတွင် တည်ရှိပြီး ကျွန်း ၂ ကျွန်းပါဝင်သော နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အမေရိကတွင် အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် လည်းကောင်း လူဦးရေ အားဖြင့်လည်းကောင်း အငယ်ဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။
မြို့တော်နှင့် အစိုးရ၏ ရုံးချုပ်ရှိရာဒေသမှာ ဘက်စတာမြို့ ဖြစ်ပြီး ပိုကြီးသော စိန့်ကစ်ကျွန်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ပြည်နယ် အငယ်ဖြစ်သော နီးဗစ်မှာ စိန့်ကစ်ကျွန်း၏ အရှေ့တောင်ဘက် ၂ မိုင် ( ၃ ကီလိုမီတာ) အကွာတွင် တည်ရှိပြီး ကြားတွင် ရေတိမ်သော နဲရိုးဟု ခေါ်သည့် ရေလက်ကြားရှိသည်။
ဆောင်ဒူရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်
ဆောင်ဒူရွာ (Hsawngdu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ ရီနွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၈၇၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရီနွဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၀၃၄ ဦး၊ မ ၈၆၀၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၆၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖယ်ခုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မင်းတန်းရွာ၊ မြောင်မြို့နယ်
မင်းတန်းရွာ (Mintan)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ မြောင်မြို့နယ်၊ မင်းတန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၂၆၀ ဖြစ်သည်။