cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
နတ်သားတောရွာ၊ ငါန်းဇွန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ငါန်းဇွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟမ်ဘန်တိုတာမီးပြတိုက်
ဟမ်ဘန်တိုတာမီးပြတိုက် (හම්බන්තොට ප්‍රදීපාගාරය) သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ဟမ်ဘန်တိုတာမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ကျောက်အငူပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် မီးပြတိုက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
မီးပြတိုက်သည် အင်္ဂတေဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် အဝိုင်းပုံစံတာဝါဖြစ်သည်။ အမြင့် ၁၄ မီတာ (၄၆ ပေ) မြင့်သည်။ အခန်းတစ်ခုနှင့် မီးပြခန်းတစ်ခု ပါဝင်သည်။ ၁၉၁၃ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ William Douglass က ဒီဇိုင်းရေးဆွဲခဲ့ပြီး ထရိုင်နစ်တီအိမ်ရာအင်ဂျင်နီယာကုမ္ပဏီက တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ မီးပြတိုက်ဌာနကို ၁၉၀၃ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။
မီးပြတိုက်ကို ကျောက်တုံးများဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ်တိုင်အောင် ဤမီးပြတိုက်သည် လုပ်ဆောင်နေဆဲအဆင့်သာဖြစ်ပြီး အလုပ်မလုပ်နိုင်ပေ။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ဟမ်ဘန်တိုတာဆိပ်ကမ်း၏ အရှေ့ဘက်နှင့် အနောက်ဘက် ရေကာတာများပေါ်တွင် မီးပြတိုက်များကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ခဲ့ပြီး အဖြူ၊ အနက် အရောင်များဖြင့် ဆေးခြယ်ခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် မီးပြတိုက်သည် Hambantota Kachcheri ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် ရှိခဲ့သည်။ Hambantota Kachcheri တွင် မြေစာရင်းရုံးခွဲတစ်ခု ရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် မီးပြတိုက်ကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရမည့်ရှေးဟောင်းသုတေသနနေရာတစ်ခုအဖြစ် အစိုးရက သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
လီဗြောင်ဟွန်း
လီဗြောင်ဟွန်း Lee Byung_hun သည် ကိုရီးယားရုပ်ရှင်သမိုင်း၏ နိုင်ငံတကာအအောင်မြင်ဆုံးမင်းသားဖြစ်လာသူ (သို့) ဘောင်များထဲမှ ရုန်းကန်ရင်း Hollywood ဟောလီးဝုဒ်ရှိ အအောင်မြင်ဆုံး ကိုရီးယားမင်းသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဟမ်ဘန်တိုတာမီးပြတိုက်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ မီးပြတိုက်များ
ထန်းပင်ရွာ၊ ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်
ထန်းပင်ရွာ (Htanpin)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရမည်းသင်းခရိုင်၊ ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်၊ လက်သဲကြိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၃၀၀၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လက်သဲကြိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၆၁ ဦး၊ မ ၂၁၈၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၄၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆောင်ကျဲရွာ၊ နားဖန်းမြို့နယ်
ဆောင်ကျဲရွာ (Hsawngkye)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ နားဖန်းမြို့နယ်၊ ဆောင်ကျဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၄၉၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နားဖန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လွမ်ဖဘန်
လွမ်ဖဘန်သည် လာအိုစကားဖြင့် ကြီးမြတ်သောဘုရားရုပ်တု ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး လာအိုနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၏ အလယ်တွင်ရှိသည်။ ဆက်စပ်ကျေးရွာ ၅၈ ခုဖြင့် ခရိုင်ဖွဲ့ထားပြီး ယင်းအနက် ၃၃ ရွာမှာ ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စာရင်းဝင် လောင်ဖဘန်မြို့ဟောင်း ဖြစ်သည်။ ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှုနှင့် ၁၉-၂၀ ရာစုအတွင်း ပြင်သစ်ယဉ်ကျေးမှုလက်ကျန်တို့ ရောယှက်မျှတနေရာ ဖြစ်သည်။
မဲခေါင်မြစ်နှင့် နမ်ခန်မြစ်တို့ဆုံရာ၌ ရှိပြီး အဓိကလမ်းမကြီး ၄ ခုဖြင့် ဖွဲ့ထားသည်။ လောင်ဖဘန်သည် ကျောင်းကန်ဘုရားကြောင့် လူသိများသည်။ မနက်တိုင်း ကျောင်းအသီးသီးမှ ရာနှင့်ချီသော သံဃာတို့ ဆွမ်းခံထွက်သည်ကို မြင်နိုင်သည်။
မြို့၏အမှတ်အသားတခုမှာ ပူးစီတောင်ဖြစ်သည်။ ခပ်မတ်မတ်တောင်မှာ မီတာ ၁၅၀ (ပေ ၄၉၀) မြင့်ပြီး လှေကားထစ်များအတိုင်း တက်သွားပါက ဝပ်ချွမ်စီစေတီကို ဖူးနိုင်သည်။ ဘုရားပေါ်မှ မြစ်ပြင်ကိုငေးကာ နေဝင်ချိန်ကြည့်သော နိုင်ငံလှည့်ခရီးသွားတို့ အများအပြားရှိသည်။
မြို့မှာ ယခင်က ဤအမည်နှင့်ပင် တိုင်းပြည်ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ ရှေးအမည်မှာ ရှင်သွန်း ဖြစ်သည်။ နေပြည်တော်ဖြစ်ပြီး လာအိုမင်းဆက်တို့ နန်းစိုက်သည်မှာ ၁၉၇၅ ခု၌ ပသက်လာအိုတို့ မသိမ်းခင်အထိပင်။ ယခုမူ လွမ်ဖဘန်သည် လွမ်ဖဘန်ပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။ လက်ရှိ နိုင်ငံ၏မြို့တော် ဗီယင်ကျင်းမှ မြောက်ဘက်သို့ ကီလိုမီတာ ၃၀၀ (၁၈၆ မိုင်) ခန့်အကွာတွင် ရှိသည်။ မြို့၌ လူဦးရေ ၅၆၀၀၀ မျှရှိပြီး ယူနက်စကိုမှ ကာကွယ်ထားသောမြေတွင် ၂၄၀၀၀ ခန့် နေထိုင်လျက်ရှိသည်။
ခံတွင်းတွေ့စရာ
ဒေသစာများတွင် အိုလမ် (တာလပေါ)၊ လွမ်ဖဘန်ဝက်အူချောင်း၊ မော့ပ (ငါးပေါင်း)၊ ခိုင်ပန် (မဲခေါင်မြစ်မှရသော ရေညှိခြောက်ဖြင့် လုပ်သောမုန့်) နှင့် နာမည်ကြီးလှသော ဂျူဘောင်း (ငရုပ်သီးထောင်း) တို့ ပါဝင်သည်။
လေကြောင်း
လောင်ဖဘန်နိုင်ငံတကာလေဆိပ်မှ ချိတ်ဆက်ထားသောနိုင်ငံများသို့ သွားလာနိုင်သည်။
ကုန်းလမ်း
လမ်းမကြီး ၁၃ နှင့် ဆက်နေပြီး တောင်ဘက်တွင် ဗန်ဗီအန်နှင့် ဗီယင်ကျင်း၊ မြောက်ဘက်တွင် ဘိုတန်းတို့သို့ သွားနိုင်သည်။ လမ်းခင်းထားသော်လည်း အချို့နေရာများတွင် ကြမ်းသည်။ ၂၀၁၄ မှစ၍ ကစီ (ဗန်ဗီအန်နားမှ မြို့) နှင့် လွမ်ဖဘန်ကို လမ်းသစ်ဖေါက်ရာ အချိန် ၂ နာရီခန့် ခရီးတိုသွားသည်။ ဗီယန်ကျင်းမှ လွမ်ဖဘန်သို့ နေ့စဉ် အဝေးပြေးကားများဆွဲပြီး ၁၁-၁၃ နာရီမျှ စီးရသည်။
ဝှေ့ဆိုင် (ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် မဲခေါင်မြစ်သာခြားသော နယ်စပ်မြို့) နှင့် လောင်ဖဘန်လမ်းမှာ လမ်းဆိုးပြီး လမ်းမီးမရှိသည့်အပြင် မိုးကာလ၌ အလုအယက်များရှိတတ်သည်။ ဤလမ်းမှသွားသော အဝေးပြေးကားများမှာ ၁၄-၁၆ နာရီမျှ စီးရသည်။
ရေကြောင်း
မဲခေါင်မြစ်ကို ရေကြောင်းအဖြစ် အဓိကသုံးသည်။ ဝှေ့ဆိုင်နှင့်မျက်နှာချင်းဆိုင် ထိုင်းနိုင်ငံမှ ချန်းခေါင်မြို့နှင့် ဝှေ့ဆိုင်ကို ဇက်ဖြင့် ကူးနိုင်ပြီး ဝှေ့ဆိုင်မှ လွမ်ဖဘန်ကို ၂ ရက်မျှ သွားရသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ပက်ဘန်းရွာ၌ တထောက်နားလေ့ရှိသည်။
အခြေမှတ်စု
လာအိုစကားဖြင့် နမ်သည် မြစ်၊ ပူးသည် တောင်၊ ဝပ်သည် ဘုရား၊ ပက်သည် ရွာ စသဖြင့် အဓိပ္ပာယ်ပါပြီးဖြစ်သော်လည်း နမ်ခန်မြစ်၊ ပူးစီ၊ ဝပ်ချွမ်စီစေတီ၊ ပက်ဘန်းရွာ ဟူ၍ မြန်မာဝေါဟာရ လိုက်ထည့်ထားသည်။ ကွဲပြားသိသာစေရန်ဖြစ်သည်။
သိုက်တူးကုန်း၊ ဝေါမြို့နယ်
သိုက်တူးကုန်း  သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဝေါမြို့နယ် ရှိ ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မကြီးပင်ရွာ၊ အုတ်ဖိုမြို့နယ်
မကြီးပင်ရွာ (Magyipin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ အုတ်ဖိုမြို့နယ်၊ မကျီးပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၅၄၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မကျီးပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၄၇ ဦး၊ မ ၇၆၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အုတ်ဖိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုန်းဆာရွာ၊ မန်ကျယ်
ကုန်းဆာရွာ (Konehsar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ မန်ကျယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၈၆၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ကျယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၂၁ ဦး၊ မ ၁၆၆၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၈၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်းဝိုင်းကုန်းရွာ၊ ဘီးလင်းမြို့နယ်
အင်းဝိုင်းကုန်းရွာ(Innwaingkone)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံခရိုင်၊ ဘီးလင်းမြို့နယ်၊ အဟုံးဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၆၀၄၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အဟုံးဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၇၃ ဦး၊ မ ၈၂၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၉၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘီးလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မယ်သောင်းရွာ၊ မိုင်းဆတ်မြို့နယ်
မယ်သောင်းရွာ (Maethawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ မိုင်းဆတ်ခရိုင်၊ မိုင်းဆတ်မြို့နယ်၊ မယ်ပုလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၆၃၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မယ်ပုလုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၇၀ ဦး၊ မ ၅၈၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၅၈ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းဆတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယောင်နောင်းရွာ၊ ကောင်မင်ဆန်းမြို့နယ်
ယောင်နောင်းရွာ (Yawngnawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုင်းမော-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ ကောင်မင်ဆန်းမြို့နယ်၊ လိုက် လက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၆၃၈ ဖြစ်သည်။
ကင်မွန်းခြုံရွာ၊ ရွာတန်းရှည်
ကင်မွန်းခြုံရွာ (Kinmunchon)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ဖြူးမြို့နယ်၊ ရွာတန်းရှည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၆၁၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွာတန်းရှည်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၈၂ ဦး၊ မ ၁၉၃၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၁၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖြူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သတ္တာရ
သတ္တာရသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မဇ္ဈဒေသ ပြည်နယ်၊ ဆန်ချီမြို့၏ အနောက်ဘက် ၉ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည့် စေတီတော်နှင့် ဝိဟာရများ ပါဝင်သည့် ရှေးဟောင်းသုတေသနနယ်မြေတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဆန်ချီ၏ ပတ်ဝန်းကျင်၂၀ ကီလိုမီတာပတ်လည်တွင် စေတီတော်အစုလေးစု ရှိသည်။ အရှေ့တောင်ဘက်၌ Bhojpur နှင့် Andher, အနောက်တောင်ဘက်၌ သောနရီ၊ အနောက်ဘက်တွင် သတ္တာရတို့ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့အပြင် တောင်ဘက် ၁၀၀ ကီလိုမီတာအကွာတွင် ဆာရုမရု လည်း ရှိသည်။
ဤစေတီများအားလုံးကို Major Cunningham က ရှာဖွေမှုများပြုလုပ်ခဲ့ပြီး စေတီတော်၏ အလယ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည့် ဓာတ်တော်များမှ အများစုကို အင်္ဂလန်သို့ ဆောင်ယူသွားခဲ့သည်။ သူသည် ဓာတ်တော်များကို ဗြိတိသျှပြတိုက်၊ ဗစ်တိုးရီးယားနှင့် အဲဘတ်ပြတိုက်များသို့ လှူဒါန်းခဲ့သည်။
ရုပ်ပုံများ
<Gallery> Sanchi and surrounding stupas.jpg|Sanchi and surrounding stupas. Sadthara stupas map.jpg|Map of the stupas in Satdhara. Satdhara stupas and relics.jpg|Great stupa, reliquary and inscriptions. 006 Main Stupa (33697143145).jpg|The Great Stupa. 013 Vihara Wall (32883831513).jpg|The Vihara. 010 Broken Stupa (32854294044).jpg|Another stupa. 016 More small Stupas (33567800241).jpg|Set of little stupas. File:Satdhara vedika pillars.jpg|Satdhara vedika pillars </Gallery>
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ စေတီပုထိုးများ
ပေါက်ခေါင်းရွာ၊ ဆောမြို့နယ်
ပေါက်ခေါင်းရွာ (Paukkhaung)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ဆောမြို့နယ်၊ မင်းကြည့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၄၇၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မင်းကြည့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၅ ဦး၊ မ ၄၀၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၅၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကိုကိုဦး (ဗိုလ်ချုပ်)
ကိုကိုဦးသည် လက်ရှိတွင် အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူနေသူဖြစ်သည်။ တပ်မတော်တွင် ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်ရှိသူဖြစ်သည်။၂၀၂၀ပြည့်နှစ်တွင် ဗိုလ်မှူးချုပ်ရာထူးဖြင့် တိုင်းမှူးဖြစ်လာချိန်၌ အသက်၄၅နှစ်ခန့်သာရှိသေးသဖြင့် အသက်အငယ်ဆုံး စစ်တိုင်းမှူးဖြစ်သည်။ ယခင်က စစ်ဦးစီးအရာရှိနှင့် စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူးဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ (သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ) ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
လွယ်ငြိမ့်ရွာ၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ရွှေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကန်စွယ်ရွာ၊ မိတ္ထီလာမြို့နယ်
ကန်စွယ်ရွာ (Kanswei)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ မိတ္ထီလာမြို့နယ်၊ ကျွဲတလင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၃၈၅၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျွဲတလင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၃၀ ဦး၊ မ ၃၉၉၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၄၂၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိတ္ထီလာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှင်ကေတု
ရှင်ကေတု (၁၁၀၇ − ၁၁၇၇) သည် ဟန်လင်းဆရာတော်ဟု သိကြသည့် ဆရာတော် ဖြစ်သည်။
ဘဝ
အရွယ်ရောက်သည့်အခါ “ရှင်ကေတု” ဟူသည့် ဘွဲ့ဖြင့် ရဟန်းပြုသည်။ တရားစစ်ဝန်ထောက်ကြီးက ကိုးကွယ်ခဲ့သည်။ ဝိနည်းဓိုရ်ဆရာတော်အဖြစ် တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
အသက် ၇၀ အရွယ်တွင် လူဝတ်လဲကာ အမရပူရမြို့တည် မင်းတရား၏ သားတော် ပြည်မင်းထံတွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း
၁၁၇၇ ခုနှစ်တွင် ဆင်ဖြူကျွန်းအရပ်တွင် လူဝတ်နှင့် အနိစ္စရောက်ခဲ့သည်။
မင်းမရွာ၊ ကနီမြို့နယ်
မင်းမရွာ (Minma)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ကနီမြို့နယ်၊ သမင်ခြံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၇၇၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကနီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွန်စံလိတ်ရွာ၊ သီပေါမြို့နယ်
ကွန်စံလိတ်ရွာ (Kunsanleik)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ သီပေါမြို့နယ်၊ မိုးတေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၉၈၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုးတေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၆၆ ဦး၊ မ ၁၉၆၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၁၂၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီပေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂုံမင်းမြောင်ရွာ၊ အုတ်ဖိုမြို့နယ်
ဂုံမင်းမြောင်ရွာ (Gonminmyaung)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ အုတ်ဖိုမြို့နယ်၊ မတောင့်တကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၅၁၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မတောင့်တကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၀၈ ဦး၊ မ ၇၁၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၂၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အုတ်ဖိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်ခါးရွာ၊ မိုင်းဆတ်မြို့နယ်
ပန်ခါးရွာ (Panghkar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ မိုင်းဆတ်ခရိုင်၊ မိုင်းဆတ်မြို့နယ်၊ မယ်ပုလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၆၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မယ်ပုလုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၇၀ ဦး၊ မ ၅၈၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၅၈ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းဆတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂျွန်ကွန်စတေဗယ်
ဂျွန်ကွန်စတေဗယ်သည် အင်္ဂလိပ်လူမျိုး ရှုခင်းပန်းချီဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဂျွန်ကွန်စတေဗယ်ကို အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ ဆပ်ဖတ်ခရိုင် အရှေ့ဗာဂဟော့မြို့၌ ၁၇၇၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ ချမ်းသာကြွယ်ဝသော ဂျုံစက်လုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဂျွန် အသက် ၇- နှစ်အရွယ်ခန့်မှစပြီး ကျောင်းအိပ်ကျောင်းစား ပညာသင်ယူစေခဲ့သည်။ ကျောင်းစာသင်ကြားရာမှာ ငြီးငွေ့လာသော ဂျွန်သည် ကျောင်းမှထွက်ပြီးနောက် ဖခင်ဖြစ်သူ၏ လုပ်ငန်းများတွင် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ကူညီခဲ့သည်။ ငယ်စဉ်ကတည်းက ပုံဆွဲခြင်းကို ဝါသနာပါခဲ့သည့်အတွက် အားလပ်ချိန်တိုင်းမှာ ပုံဆွဲလေ့ကျင့်နေလေ့ရှိသည်။ ဂျွန်၏ဖခင်က ဂျွန့်အား ပန်းချီဆရာဖြစ်သွားမှာ လုံး၀ မလိုလားသည့်အတွက် ဂျွန်၏ ဝါသနာကို အားပေးခြင်း မပြုခဲ့ပါ။ သို့သော် ဂျွန်၏ ဝါသနာနှင့် ဇွဲလုံ့လကို တားဆီးခြင်း မပြုနိုင်ခဲ့ပေ။ ၁၇၉၅-ခုနှစ်အရောက်တွင် လန်ဒန်မြို့ကိုသွားရောက်ပြီး ပန်းချီပညာလေ့လာသင်ယူခြင်းကို ခွင့်ပြုလိုက်ရပါတော့သည်။
ဂျွန်သည် လန်ဒန်မြို့၏ တော်ဝင်ပန်းချီပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သူ ဂျိုးဇက်ဖယ်ရင်တန်နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး ဆရာဂျိုးဆက်ထံမှာ ပန်းချီပညာများကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ ၁၇၉၉-ခုနှစ်တွင် ဆာဂျော့ဗိုးမွန့် ၏ အကူအညီနှင့် လန်ဒန်မြို့ရှိ နာမည်ကျော်တော်ဝင်ပန်းချီကျောင်းတွင် ကျောင်းဝင်ခွင့် ရရှိခဲ့ချိန်မှစ၍ ဘဝတစ်သက်တာပတ်လုံး ပန်းချီပညာကို အသုံးချပြီး အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပေသည်။
၁၈၀၂-ခုနှစ်တွင် ဂျွန်သည် သူရေးဆွဲထားသော ပန်းချီကားများကို တော်ဝင်အနုပညာတံခွန်အသင်းတွင် တင်ပြခဲ့သည်။ ဂျွန်၏ ဆွဲဆောင်မှုရှိသော အရောင်နှင့် လက်ရာများကြောင့် တော်ဝင်အနုပညာအသင်း၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ ဗင်ဂျမင်ဝက်ကလည်း ဂျွန်ကို အားပေးခဲ့ သည့်အတွက် ထိုအသင်းမှ ခန့်အပ်သော လခစား ပုံဆွဲဆရာအလုပ်ကိုပင် လက်မခံတော့ဘဲ ကိုယ်ပိုင်ပန်းချီလုပ်ငန်းထူထောင်ရန် ကြိုးစားခဲ့ပေသည်။
၁၈၀၆ မှ ၁၈၀၉-ခုနှစ်အတွင်းတွင် ဂျွန်သည် ရေးနောနှင့် ဟော့ပနာတို့၏ ပုံတူကားများကို ကူးယူရေးဆွဲပြီး ပုံတူဆွဲဆရာဖြစ်ရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။ ကြိုးစားခဲ့သည့်အတိုင်း ပုံတူရေးဆွဲခြင်းအတတ်မှာ ကျွမ်းကျင်တတ်မြောက်သင့်သလောက် ကျွမ်းကျင်ခဲ့ပေမယ့် ဆေးအရောင်နှင့် အလင်းအမှောင်အထားအသို မှန်ကန်မှုဘက်မှာ စိတ်ဝင်စားလာပြီဖြစ်သော ဂျွန်သည် ထိုအချိန်မှစပြီး ရှုခင်းပန်းချီများကိုသာ တစိုက်မတ်မတ် ရေးဆွဲခဲ့သည်။
ရှင်ဇနိန္ဒာဘိ
ရှင်ဇနိန္ဒာဘိ (၁၁၁၀ − ၁၁၈၄) (ရေစကြိုဆရာတော်ဟု လူသိများကြသည်။) သည် အမရပူရပထမြို့တည် မင်းတရားကြီး၏ သမီးတော် ကနီမြို့စား အိမ်ရှေ့မိဖုရားကြီးက ကိုးကွယ်ခဲ့သည့် ဆရာတော် ဖြစ်သည်။
ဘဝ
ဆရာတော်ကို ၁၁၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပုခန်းကြီးမြို့၊ ရေစကြိုရွာတွင် ဖွားမြင်ခဲ့သသည်။ အရွယ်ရောက်သည့်အခါ “ရှင်ဇနိန္ဒာဘိ” ဘွဲ့ဖြင ့် ရဟန်းပြုခဲ့သည်။ ကနီမြို့စား အိမ်ရှေ့မိဖုရားကြီးက ကိုးကွယ်ခဲ့သည်။ အမရပူရမြို့ အရှေ့တောင်ွန်း မိုးထိတိုက်ဘုံသာဝေယန်ကျောင်းတော်တွင် သီတင်းသုံးခဲ့သည်။
ဆရာတော်သည် ဇနိန္ဒာဘိသီရိပရမဓဇ မဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇဂုရုတံဆိပ်တော်ကို ရခဲ့သည်။
ပျံလွန်တော်မူခြင်း
ဆရာတော်သည် ၁၁၈၄ ခုနှစ်တွင် ပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။
ကိုးကား
}
အင်းဝိုင်းလေးရွာ၊ သထုံမြို့နယ်
အင်းဝိုင်းလေးရွာ(Innwainglay)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံခရိုင်၊ သထုံမြို့နယ်၊ ဈေးမသွယ် (အောက်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၆၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဈေးမသွယ် (အောက်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၁၃ ဦး၊ မ ၁၁၀၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၁၉ ဦး နေထိုင်သည်။
မန်ပိန်းရွာ၊ နားဖန်းမြို့နယ်
မန်ပိန်းရွာ (Manping)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ နားဖန်းမြို့နယ်၊ ဆောင်ကျဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၄၉၇ ဖြစ်သည်။
အင်းဝိုင်းလေးရွာ၊ သထုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သထုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်ပိန်းရွာ၊ နားဖန်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နားဖန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောင်းစုရွာ၊ ဖြူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖြူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြောက်မကျင်းရွာ၊ ဆောမြို့နယ်
မြောက်မကျင်းရွာ (Myaukmakyin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ဆောမြို့နယ်၊ မြောက်မကျင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၄၆၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြောက်မကျင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၇ ဦး၊ မ ၁၈၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၇၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ယောင်ပရင်းရွာ၊ ကောင်မင်ဆန်းမြို့နယ်
ယောင်ပရင်းရွာ (Yawngparin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုင်းမော-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ ကောင်မင်ဆန်းမြို့နယ်၊ လိုက် လက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၆၃၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကောင်မင်ဆန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်းရွာ၊ ငါန်းဇွန်မြို့နယ်
ပန်းရွာ (Pan)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ ငါန်းဇွန်မြို့နယ်၊ ပန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၁၅၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၁၀ ဦး၊ မ ၁၉၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၅၆၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ငါန်းဇွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သောင်တဲစုရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်
သောင်တဲစုရွာ (Thaungtesu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ဝေါမြို့နယ်၊ ဝင်းကဒတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၇၇၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝင်းကဒတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၆၀ ဦး၊ မ ၁၅၅၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၉၁၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သမင်ခြံရွာ၊ ကနီမြို့နယ်
သမင်ခြံရွာ (Thaminchan)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ကနီမြို့နယ်၊ သမင်ခြံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၇၇၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကနီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုးတေရွာ၊ သီပေါမြို့နယ်
မိုးတေရွာ (Moetay)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ သီပေါမြို့နယ်၊ မိုးတေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၉၈၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုးတေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၆၆ ဦး၊ မ ၁၉၆၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၁၂၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီပေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ဝန်း (အောက်)ရွာ၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်
ညောင်ဝန်း (အောက်)ရွာ (Nyaungwun (Lower))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်၊ တောင်ပို့ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၃၆၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်ပို့ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၀၉ ဦး၊ မ ၂၀၀၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၁၁၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ရွှေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်္ဂပိုရွာ၊ ကျိုက်ထိုမြို့နယ်
အင်္ဂပိုရွာ(Ingapo)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံခရိုင်၊ ကျိုက်ထိုမြို့နယ်၊ အင်္ဂပိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၈၃၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်္ဂပိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၂၅ ဦး၊ မ ၂၂၄၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၃၇၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုက်ထိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မတောင့်တရွာ၊ အုတ်ဖိုမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အုတ်ဖိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှင်သဒ္ဓမ္မရံသီ
ညောင်ကန်ဆရာတော် ရှင်သဒ္ဓမ္မရံသီ (၁၁၁၀ − ၁၁၉၄) သည် ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက်တွင် ထင်ရှားခဲသည့် ဆရာတော် ဖြစ်သည်။ မင်းအိုဆရာတော်၏ တပည့်လည်း ဖြစ်သည်။
ဘဝ
ဆရာတော်ကို ၁၁၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် မင်းအိုရွာ၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ငယ်မည်မှာ ဦးညွန့် ဖြစ်သည်။ ဆရာတော်သည် ဥဘတောဝိဘင်းပြန်ဆိုနိုင်၍ အလုံအထက်တိုက်၊ အောက်တိုက် သံဃာစုတွင် နိသျည်းဆရာတော်အဖြစ် မောင်းထောင်သာသနာပိုင် ဆရာတော်က စာချွန်ပေးအပ်သည်။
ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက် မြို့တော်အရှေ့မြောက်ယွန်း အောင်မြေဘုံကျော်ကျောင်းတော်ကို တင်လှူသည်။ သီရိသဒ္ဓမ္မာဘိပရမဓဇမဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇဂုရုတံဆိပ်တော်ကို ခံယူသည်။
ရတနာပူရ စတုတ္ထမြို့တည်မင်းလက်ထက်တွင် ဆရာဝန်မင်းကြီးသည် ကိုးကွယ်ခဲ့သည်။ အင်းဝမြို့သို့ ရောက်သည့်အခါ မဟာအောင်မြေဘုံစံအုတ်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးခဲ့သည်။
ဆရာတော် ပြုစုခဲ့သည့် ကျမ်းတို့ကို ထင်ရှားစွာ မတွေ့ရချေ။
လက်သဲကြိုးရွာ၊ ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နသိုးရွာ၊ ဆောမြို့နယ်
နသိုးရွာ (Nathoe)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ဆောမြို့နယ်၊ နသိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၄၄၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နသိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၂၁ ဦး၊ မ ၅၀၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၃၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်းဆန်းရွာ၊ မိုင်းဆတ်မြို့နယ်
ပန်းဆန်းရွာ (Pangsang)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ မိုင်းဆတ်ခရိုင်၊ မိုင်းဆတ်မြို့နယ်၊ မယ်ပုလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၆၄၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မယ်ပုလုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၇၀ ဦး၊ မ ၅၈၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၅၈ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းဆတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောင်းစုရွာ၊ ပြောင်သေ
ကျောင်းစုရွာ (Kyaungsu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ဖြူးမြို့နယ်၊ ပြောင်သေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၉၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပြောင်သေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၃၃ ဦး၊ မ ၁၆၅၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၉၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖြူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကမ္မရွာ၊ မိတ္ထီလာမြို့နယ်
ကမ္မရွာ (Kamma)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ မိတ္ထီလာမြို့နယ်၊ ကျွဲတလင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၃၈၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျွဲတလင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၃၀ ဦး၊ မ ၃၉၉၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၄၂၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိတ္ထီလာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်းတိုင်စုရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်
အင်းတိုင်စုရွာ (Inntaingsu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ဝေါမြို့နယ်၊ အင်းတိုင်စုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၈၀၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်းတိုင်စုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၉၈ ဦး၊ မ ၁၂၂၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၂၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပါဘောရွာ၊ မိုင်းဆတ်မြို့နယ်
ပါဘောရွာ (Parbaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ မိုင်းဆတ်ခရိုင်၊ မိုင်းဆတ်မြို့နယ်၊ မယ်ပုလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၂၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မယ်ပုလုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၇၀ ဦး၊ မ ၅၈၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၅၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းဆတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုန်းဆာရွာ၊ မိုင်းစီးဝိန်းမိုင်
ကုန်းဆာရွာ (Konehsar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ မိုင်းစီးဝိန်းမိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၉၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းစီးဝိန်းမိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၇၄ ဦး၊ မ ၂၉၅၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၉၂၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မော့ထောရွာ၊ နားဖန်းမြို့နယ်
မော့ထောရွာ (Mawthtaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ နားဖန်းမြို့နယ်၊ ဆောင်ကျဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၄၉၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နားဖန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နားကြူရွာ၊ သီပေါမြို့နယ်
နားကြူရွာ (Narkyu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ သီပေါမြို့နယ်၊ မိုးတေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၉၈၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုးတေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၆၆ ဦး၊ မ ၁၉၆၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၁၂၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီပေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်ပတ္တရာရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်
နောင်ပတ္တရာရွာ (Naungpattayar)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ဝေါမြို့နယ်၊ နောင်ပတ္တရာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၇၃၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နောင်ပတ္တရာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၉၃ ဦး၊ မ ၁၃၂၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၂၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ရှင်ခေမာစာရ
ရှင်ခေမာစာရ (၁၁၁၆ − ၁၁၉၆) သည် ရတနာပူရစတုတ္ထမြို့တည် မင်းတရားကြီး လက်ထက်တော်အခါက ထင်ရှားသည့် ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝ
ဆရာတော်ကို သက္ကရာဇ် ၁၁၁၆ ခုနှစ်တွင် ရွှေဘိုမြို့၊ ရှားတောရွာတွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ငယ်မည်မှာ ဦးဘောဂ ဖြစ်သည်။
ရဟန်းဝတ်သည့်အခါ ဘွဲ့အမည်မှာ “ရှင်ခေမာစာရ” ဖြစ်သည်။ ဆရာတော်ကို ရတနာပူရ စတုတ္ထမြို့တည်မင်းတရားကြီးလက်ထက် ဟံသာဝတီမြို့ဝန် ဝန်ကြီးမောင်ခိုင်က ကိုးကွယ်သည်။ ဆရာတော်သည် ဝန်ကြီးနှင့်အတူ ရန်ကုန်သို့ ကြွရောက်ကာ သီတင်းသုံးတော်မူသည်။
ပျံလွန်တော်မူခြင်း
ဆရာတော်သည် ၁၁၉၆ ခုနှစ်တွင် ပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။ ဆရာတော်သည် ကျမ်းများ ပြုစုခဲ့သည်ဟု ထင်ရှားမှု မရှိပေ။
ဘုရားစုရွာ၊ ကနီမြို့နယ်
ဘုရားစုရွာ (Hpayarsu)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ကနီမြို့နယ်၊ တွင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၇၉၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကနီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ဝန်း (လယ်)ရွာ၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်
ညောင်ဝန်း (လယ်)ရွာ (Nyaungwun (Middle))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်၊ တောင်ပို့ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၃၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်ပို့ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၀၉ ဦး၊ မ ၂၀၀၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၁၁၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ရွှေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လာရက်ရွာ၊ ကောင်မင်ဆန်းမြို့နယ်
လာရက်ရွာ (Larret)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုင်းမော-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ ကောင်မင်ဆန်းမြို့နယ်၊ လာ ရက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၆၂၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လာ ရက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၀၂ ဦး၊ မ ၄၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၇၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကောင်မင်ဆန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ ငါန်းဇွန်မြို့နယ်
ရွာသစ်ကုန်းရွာ (Ywarthitkone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ ငါန်းဇွန်မြို့နယ်၊ ပန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၁၆၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၁၀ ဦး၊ မ ၁၉၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၅၆၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ငါန်းဇွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခမ်းခွေရွာ၊ နားဖန်းမြို့နယ်
ခမ်းခွေရွာ (Hkamhkway)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ နားဖန်းမြို့နယ်၊ ဆီးဆောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၅၅၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နားဖန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခန္ဓာထိခိုက်ရေးမိုင်း
right|thumb| သဲရောင် [[:en:VS-50_mine|VS-50မိုင်းသည် သဲကန္တာရပတ်ဝန်းကျင်တွင် အသုံးပြုရန် ရည်ရွယ်သည် (အရွယ်အစားနှိုင်းရန် လက်ပတ်နာရီတစ်လုံးကို ဘေးချပြသထားသည်)]] ခန္ဓာထိခိုက်ရေး မိုင်း(တနည်း လူထိမိုင်း)များသည် လူကို ထိခိုက်စေဖို့ ထုတ်လုပ်ထားသည့် မိုင်းဖြစ်ပြီး ယာဉ်များကို ထိခိုက်ဖို့အတွက် ဒီဇိုင်းထုတ်သည့် တင့်ကားတိုက်ဖျက်ရေးမိုင်းများနှင့် ကွဲပြားသည်။  ခန္ဓာထိခိုက်ရေး မိုင်းများကို မီးလျှံပေါက်ကွဲထွက်သည့် မိုင်းများ သို့မဟုတ် အပိုင်းအစကြဲထွက်သည့် မိုင်းများ စသော အတန်းအစားများတွင် ထည့်၍  သတ်မှတ်နိုင်သည် ၊ ခုန်ထွက်မိုင်းကိုတော့ ဒုတိယမြောက် အတန်းအစားထဲ သတ်မှတ်ချင် သတ်မှတ်ကြလိမ့်မည်။
Type 001A လေယာဉ်တင်သင်္ဘော
Type 001A လေယာဉ်တင်သင်္ဘောသည် တရုတ် လေယာဉ်တင်သင်္ဘောတစ်စင်းဖြစ်ပြီး ၂၆ ဧပြီလ ၂၀၁၇ တွင် ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (ရေ)တွင် အသုံးပြုရန် ရေချ၍ တပ်တော်ဝင်ခဲ့သည်။ ဤလေယာဉ်တင်သင်္ဘောသည် တရုတ်နိုင်ငံအတွက် လေယာဉ်တင်သင်္ဘော လျောင်နင်း ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက် ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သော သင်္ဘောတစ်စင်းဖြစ်ပြီး ပြည်တွင်းတွင် တည်ဆောက်ခဲ့သော ပထမဆုံးသော လေယာဉ်တင်သင်္ဘောဖြစ်သည်။
သရက်ချဉ်ရွာ၊ ဆောမြို့နယ်
သရက်ချဉ်ရွာ (Thayetchin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ဆောမြို့နယ်၊ နသိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၄၄၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နသိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၂၁ ဦး၊ မ ၅၀၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၃၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကျွန်းကုန်းရွာ၊ လှသင်းမောင်
ကျွန်းကုန်းရွာ (Kyunkone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ဖြူးမြို့နယ်၊ လှသင်းမောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၅၆၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လှသင်းမောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၇၅ ဦး၊ မ ၁၀၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၇၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ခန္ဓာထိခိုက်ရေးမိုင်း
မိုင်းများကို ရန်သူတပ်ဖွဲ့များမှ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး(များသောအားဖြင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအထောက်အပံ့)များကို ပိုမိုလိုအပ်လာစေရန်အတွက် နင်းမိသူများကို သတ်နိုင်ရန် မဟုတ်ဘဲ အနာတရ ရစေရန် စီမံထားသည်။ လူထိမိုင်းများသည် သံချပ်ကာယာဉ်များ၏ ဘီးပတ်ချိန်းကြိုးကြီးများ သို့မဟုတ် ဘီးယာဉ်များ၏ တာယာများကိုလည်း ပျက်စီးစေနိုင်သည်။
ကျွန်းကုန်းရွာ၊ လှသင်းမောင်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖြူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခန္ဓာထိခိုက်ရေးမိုင်း
၁၉၉၇ခုနှစ်က မြေမြှုပ်မိုင်းများတားဆီးရန်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာကင်ပိန်းတွင် မိုင်းဗုံးလောက အထွတ်အထိပ် ‌ရောက်လာခြင်းကို ပိတ်ပင်တားမြစ်ဖို့ အောတဝါ(Ottawa) သဘောတူစာချုပ်ဖြင့် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ သို့သော် ယင်းသဘောတူစာချုပ်ကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ အစ္စရေး ၊ ရုရှား ၊ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ ၊ ပါကစ်စတန်နှင့် အိန္ဒိယတို့အပါအဝင် နိုင်ငံတချို့က လက်ခံခြင်း မရှိသေးပါ။
အသုံးပြုကြမှု
thumb| အီတလီထုတ် [[:en:Valmara_69|Valmara 69 ခုန်ထွက်မိုင်း အမျိုးအစား ခန္ဓာထိခိုက်ရေးမိုင်း]] မြေမြှုပ်မိုင်းဆောင်းပါးတွင် အသေးစိတ်ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း ခန္ဓာထိခိုက်ရေးမိုင်းများကို တင့်ကားတိုက်ခိုက်ရေးမိုင်းများ ကဲ့သို့လည်းကောင်း ၊ နိုင်ငံနယ်နိမိတ်တလျှောက် သို့မဟုတ် ခုခံ‌ရေးမဟာဗျူဟာမြောက်နေရာများ၌ အတည်တကျမြှုပ်ထားသည့် "မိုင်းကွင်းများ'တွင် လည်းကောင်း အသုံးပြုကြသည်။ ယင်းတို့ကို တင့်ကားတိုက်ဖျက်ရေးမိုင်းအများစုနှင့် မတူစေတာက အရွယ်အစားသေးငယ်သောကြောင့် နေရာကျယ်ကျယ်တွင် ပမာဏအမြောက်အမြားကို ခပ်စိတ်စိတ် မြှုပ်ထားနိုင်၍ ဖြစ်သည် ။ မိုင်းမြှုပ်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကို မြှုပ်စက်တပ်ထားသော ယာဉ်များနှင့် ဖြစ်စေ၊ ရဟတ်ယာဉ်များ သို့မဟုတ် လေယာဉ်ပေါ်မှတဆင့် ဖြစ်စေ လူကိုယ်တိုင်ကြီးကြပ်၍ ပြုလုပ်နိုင်သည်။ နောက်တနည်းအားဖြင့် ၎င်းတို့ကို လေယာဉ်သယ်အမြောက်ဆံများတွင် ထည့်၍လည်း မြှုပ်နိုင်သည်။
"လိုအပ်လို့-အသုံးချမယ်" အခြေခံအကြောင်းပြချက်များနှင့် လူထိမိုင်းများကို အဓိကအသုံးပြု‌သော နည်းလမ်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် :
မီးလျှံပေါက်ကွဲထွက်သည့် မိုင်းများ
thumb| ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ တနေရာမှ  ခန္ဓာထိခိုက်ရေးမိုင်း တစ်ခု လုပ်ငန်းစဉ်အရ ခန္ဓာထိခိုက်ရေးမိုင်း(လူထိမိုင်း)များသည် ၎င်းအပေါ် နင်းမိသောအခါ ပေါက်ကွဲကြသည် ။ ၎င်းတို့၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ မိုင်းနင်းမိသူ၏ ခြေဖဝါးဖြစ်ဖြစ် ခြေထောက်ဖြစ်ဖြစ် ပြတ်ထွက်စေပြီး လမ်းမလျှောက်နိုင်ဖို့ ဖြစ်သည် ။ သေစေခြင်းထက် ဒဏ်ရာရစေခြင်းက မိုင်းနင်းမိသော ရန်သူသည် သူ၏ တပ်ဖွဲ့အတွက် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးဆိုင်ရာ (ဆေးဝါး ၊ နေရာအရွှေ့အပြောင်း) ဝန်ထုတ်ဝန်ပိုးတစ်ခု ဖြစ်သွားစေလိမ့်မည်ဟု တွက်ချက်မိသောကြောင့် ဖြစ်သည် ။
အကျိုးသက်ရောက်ပုံ
တစုံတယောက်က ပေါက်ကွဲထွက်သည့် မိုင်းတစ်ခုအပေါ်သို့ တက်နင်းမိသောအခါ မိုင်း၏ အတွင်းပိုင်းမှ ယမ်းများ ပေါက်ကွဲခြင်းကို ဖြစ်စေ၍ အလွန်မြန်သော အရှိန်နှုန်းနှင့် ထွက်လာကြသည့် ဓာတ်ငွေ့ပူများပါဝင်သော ဂယက်လှိုင်းတစ်ခုကို ကျယ်ပြန့်စွာ ဖန်တီးလိုက်သည် ။ ဂယက်လှိုင်းသည် မိုင်းထဲတွင် သိုသိပ်ထည့်ထားသော စွမ်းအင်အမြောက်အမြားအား မိုင်းအဖုံးနှင့် အပေါ်က မြေကြီးများကို ကန်ထုတ်ပြီးနောက် အပြင်သို့ ထုတ်လွှတ်ပစ်သည် ။ ဂယက်လှိုင်းများ လာမှန်သောအခါ နင်းမိသူ၏ ဖိနပ်နှင့် ခြေထောက်အား စွမ်းအင်အမြောက်အမြားက လျင်မြန်စွာ သက်ရောက်လာသည် ။ ထိုဖြစ်စဉ်သည် သိပ်သည်းကြီးမားသော (ခန္ဓာကိုယ်က လက်မခံနိုင်သော) စွမ်းအင်များနှင့် (သေးငယ်သော ခြေထောက်အား) ဖိအားပေးခံရခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေသည် ။ များသောအားဖြင့် တက်နင်းမိသော သူ၏ ခြေထောက်သည် ဂယက်လှိုင်းကြောင့် အစရှာမရ ဖြစ်သွားစေသည် ။
လူ့ခန္ဓာပေါ်တွင် ရရှိလာမည့် ဒဏ်ရာအရွယ်အစားသည် မိုင်းအတွင်းထဲတွင် ထည့်ထားသည့် ယမ်းပမာဏ ၊ မြေမြှုပ်ထားသည့် အနက် ၊ မိုင်းထောင်ထားသည့် မြေကြီးအမျိုးအစားနှင့် မိုင်းကို မည်သည့်အနေအထားနှင့် နင်းမိသည် (ဥပမာအားဖြင့် မိုင်းပေါ်သို့ ခြေဖဝါးမျက်နှာပြင်အပြည့်ဖြင့် နင်းမိသည် ၊ သို့မဟုတ် ခြေဖဝါးတစိတ်တပိုင်းလောက် အစွန်အဖျားတက်နင်းမိသည်)စသည့် အခြေအနေများပေါ်တွင် မူတည်သည် ။ မတူညီသော မြေကြီးအမျိုးအစားများသည် နင်းမိသူ၏ ခြေထောက်အား မတူညီသော အချိုးအစားရှိသည့် ပေါက်ကွဲစွမ်းအင်ဖြင့် ဖိအားပေးခံလာရခြင်းကို ဖြစ်စေမည်ဖြစ်ပြီး ‌ရေဝပ်နေသော ရွှံ့စေးမြေကဲ့သို့ နေရာမျိုးက အားအပြင်းဆုံး ခံရစေနိုင်သည် [မှန်မမှန် စစ်ဆေးရန် လို] ။ ယမ်း ပိုမိုပါဝင်သော မိုင်းများသည် သိသိသာသာ ပိုများသော စွမ်းအင်များကို ထုတ်လွှတ်ပစ်သောကြောင့် ဂယက်လှိုင်းသည် နင်းမိမည့်သူ၏ ခြေထောက်နှင့် ပေါင်အထိ သက်‌ရောက်ကာ ပိုပြင်းထန်သော ဒဏ်ရာကို ဖြစ်စေသည် ၊ တချို့ဖြစ်ရပ်များတွင် ဒူးခေါင်းအပေါ်ပိုင်းအထိ ခြေထောက်ကို ကိုယ်ခန္ဒာအစိတ်အပိုင်းကို ဖြတ်တောက်ကုသခြင်း ဖြင့် ကုသရလောက်အောင် ဒဏ်ရာပြင်းထန်မှုမျိုးကို ဖြစ်စေခဲ့သည် ။
ဒုတိယမြောက် ဖြစ်စဉ်အနေနှင့် ပေါက်ကွဲထွက်သောမိုင်းတစ်ခုကြောင့် ဖြစ်သော အနာတရများသည် မိုင်း၏ ပေါက်ကွဲအားကြောင့် အစိတ်စိတ်အမြွှာမြွှာ ကွဲထွက်သွားသော အပိုင်းအစများကြောင့်လည်း ဖြစ်စေသည် ။ ယင်းတို့ထဲတွင် မိုင်းပေါ်က မြေကြီးများနှင့် ကျောက်တုံးများ ၊ နင်းမိသူ၏ ဖိနပ်အစများနှင့် ခြေထောက်မှ အရိုးငယ်လေးများ ပါဝင်သည် ။ ဤကျိုးပဲ့မှုများသည် ပေါက်ကွဲခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည့် ဒုတိယမြောက် နောက်ဆက်တွဲအကျိုးသက်ရောက်မှု ၊ တနည်းဆိုလျှင် အပိုင်းအစကျဲ ထွက်ခြင်းက ပေးသော အနာတရများနည်းတူ ဒဏ်ရာများကို ပေးပါသည် ။။ "ပေါက်ကွဲဒဏ်ခံဖိနပ်"ဟုလည်း ခေါ်သော တိုက်ခိုက်ရေးဘွတ်ဖိနပ်စသည့် အထူးဖိနပ်များကလည်း ပေါက်ကွဲထွက်လာသည့် မိုင်းမှ အဖျက်စွမ်းအားကို အတော်အသင့်သာ အကာအကွယ်ပေးနိုင်ပြီး ခြေဖဝါးကို ဆုံးရှုံးရခြင်းက ဖြစ်ရိုးဖြစ် စဉ် အကျိုးဆက်တစ်ခုပင် ။
ပေါက်ကွဲထွက်သည့် မိုင်းများသည် သံချပ်ကာ ယာဉ်များကို ထိခိုက်မှုအနည်းငယ်သာ ဖြစ်စေပေမဲ့ အပေါ်မှ တည့်တည့်ဖြတ်သွားသော ဘီးတပ်ယာဉ်များအား အပျက်အစီးဖြစ်စေသည် ။ သေးငယ်သော ပေါက်ကွဲထွက်မိုင်းများသည် တာယာကို ပြန်ပြင်၍ မရအောင် အတော်အတန်ပျက်စီးမှုကို ဖြစ်စေလိမ့်မည်ဖြစ်ပြီး တချို့သော မိုင်းအမျိုးအစားများက ဘီးနှင့် တဆက်တည်း လည်ပတ်‌နေသော ဂီယာများကိုပါ ထိခိုက်စေနိုင်သည် ။
ပါဝင်ပစ္စည်းများ
thumb| သာမန် ခန္ဓာထိခိုက်ရေးမိုင်း (ပေါက်ကွဲပစ်သော အမျိုးအစား)တစ်ခု၏ ပါဝင်ပစ္စည်းများ
မိုင်း အထည် (မိုင်းအခွံ)
မိုင်းအထည် (မိုင်းအခွံ) သည် မိုင်း၏ပါဝင်ပစ္စည်းများရဲ့ အိမ်သဘောမျိုး ဖြစ်ပြီး သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုတွေကို ကာကွယ်ပေးပါသည် ။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကာလတုန်းက အသုံးပြုခဲ့သည့် မိုင်းမျိုးဖြစ်သော အစောပိုင်း မိုင်းများ၏ အထည်ဟာ စတီး သို့မဟုတ် အလူမီနီယမ်နှင့် ပြုလုပ်ထားသည် ။ ထို့နောက် ထို (မိုင်းအန္တရာယ်) အခက်အခဲတွေကြားမှာ ဗြိတိန်စစ်တပ်သည် ပထမဆုံးသော သယ်ယူရလွယ်၊ အသုံးဝင်သော "ပိုလန်လုပ် မိုင်းရှာဖွေရေကိရိယာ" ဟုခေါ်သည့် သတ္တုရှာဖွေရေးပစ္စည်းကို အသုံးပြုလာခဲ့သည် ။ ဂျာမန်တို့ကလည်း တုံ့ပြန်သည့်အနေနှင့် မိုင်း၏ အထည်ကို သစ်သား သို့မဟုတ် ဖန် နှင့် ပြုလုပ်လိုက်ပြီး မိုင်းကို ရှာရ ပိုခက်စေခဲ့သည် ။
သစ်သားအထည် မိုင်းများကို သတ္တုထောက်လှမ်းရေးကိရိယာများ မပေါ်ခင် ၁၉၃၉ခုနှစ် ကတည်းက ဆိုဗီယက်တို့သည် စတီးကို ချွေတာရန် စတင်အသုံးပြုခဲ့ကြသည် ။ PP Mi-D မိုင်း ကဲ့သို့သော တချို့မိုင်းများကို ၁၉၈၀ခုနှစ်အထိ ဆက်လက်အသုံးပြုခဲ့ပြီး သူတို့ကို ပြုလုပ်ရလွယ်သလို ထောက်လှမ်းဖို့လည်း ခက်ခဲခဲ့သည် ။ သစ်သားမှာ ဆွေးမြေ့တတ် ၊ ကွဲတတ် ၊ အချိန်တိုတစ်ခုကြာလျှင် မိုင်းကို အလုပ်မလုပ်တော့အောင် ဖြစ်တတ်သည့် ချို့ယွင်းချက်များ ရှိသည် (ကောင်းကျိုးတစ်ခုမှာ မိုင်းက အလုပ်မလုပ်တော့အောင် သူ့အလိုအလျောက် ရပ်တန့်နိုင်သည်ဟု မှတ်ယူရသဖြင့် နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာပြီးနောက် မရည်ရွယ်သော အနာတရများကို မဖြစ်နိုင်တော့ပါ - သဘောဆိုလျှင် စစ်ပြီးပါက မိုင်းကြွင်းမိုင်းကျန်များကြောင့် လူသေဆုံးရခြင်းမရှိနိုင်တော့ပါ )
၁၉၅၀ နောက်ပိုင်း ထုတ်လုပ်လာခဲ့သော မိုင်းများကို အီလက်ထရောနစ် မိုင်းထောက်လှန်းရေးကိရိယာများ၏ ရှာဖွေခံရခြင်းမှ ဖုံးကွယ်နိုင်ရန် အများအားဖြင့် ပလတ်စတစ် အထည်(အခွံ)များကို အသုံးပြုလာခဲ့သည် ။ သတ္တုပါဝင်မှုကို နည်းနိုင်သမျှနိုင်အောင် တည်ဆောက်ထားသည့် – တစ်ဂရမ် (၀.၀၁၅ အောင်စ)ပတ်လည်လောက်သာ သုံးထားသည့် သတ္တုအနည်းငယ်သာ ပါသည့် မိုင်း [ဘာသာပြန်သူ၏ ဖြည့်စွက်ချက်၊ ခေါ်လွယ်‌သော အသုံးအနှုန်း - သတ္တုနည်းနည်းပါ မိုင်း] – ဟု ခေါ်ဝေါ်ညွှန်းဆိုကြသည့် အချို့မိုင်းများသည် ထောက်လှမ်းဖို့ ခက်ခဲစေသည် ။ သတ္တုလုံးဝမပါအောင် တည်ဆောက်သော မိုင်းများကို ထုတ်လုပ်ခဲ့ဖူးသော်လည်း သိပ်မတွေ့ရပါ ။ ၎င်း၏ သဘောသဘာဝအရ သတ္တုနှင့် ပြုလုပ်ထားသော ပါဝင်ပစ္စည်းမရှိသည့် မိုင်းဗုံးတစ်ခုသည် သတ္တုထောက်လှမ်းရေးကိရိယာက ရှာဖွေနိုင်ခြင်း ရှိမည်မဟုတ်။
ဖိအားအာရုံခံ အပြား / စနက် ယန္တရား
စနက်ယန္တရား (စနက် စနစ်) သည် ပေါက်ကွဲရေးကို အစပြုမည့် စနက်တံ စတင်အလုပ်လုပ်စေဖို့ ပွတ်တိုက်အားကို တုံ့ပြန်လွယ်အောင် အာရုံခံနည်းပညာသုံးထားသော စနက်ယန္တယား၏ စက်ပစ္စည်း နေရာကို ဖိအားသက်ရောက်ရန် ၁) စပရင်နှင့် ချိတ်ဆွဲထားသော မီးခတ်ပင်ခလုတ်တံနှင့် ရိုက်မိစေအောင် သော်လည်းကောင်း ၂) လျှပ်စစ် မီးခတ်စက်ကို ပွင့်သွားအောင် ဖိမိစေဖို့ လည်းကောင်း စီစဉ်ထားခြင်းဖြစ်သည် ။ မိုင်းဗုံးအများစုကိုတော့ နင်းမိလျှင် "ထိပ်ချွန်ဖြင့် ဖိအားပေးခြင်းအား အာရုံခံသည့် စနက်တံ"ကို အလုပ်လုပ်စေဖို့ စပရင်နှင့် ချိတ်ထားသော ဖိအား‌ပေးပစ္စည်းတစ်ခု တပ်ထားသည် ။ ပုံမှန်အားဖြင့် စနက်တံထဲတွင် ခဲ-အဇိုက် (အော်ဂဲနစ်မဟုတ်သော ခဲ နှင့် နိုက်တြိုဂျင်အရော ပေါက်ကွဲရေး ဓာတုပစ္စည်း) အလုံးလေးများ ပါဝင်သည် ။  ရိုးရှင်းသည့် စနက်ယန္တရားတစ်ခုကို ဒီဇိုင်းဆွဲပြီး ထုတ်လုပ်နိုင်ဖို့ လုပ်အားအနည်းငယ်သာ လိုအပ်ပေမဲ့ စနက်ဟာ မည်သည့်မိုင်းတွင်မဆို အလုပ်အရှုပ်ဆုံး ပါဝင်ပစ္စည်းဖြစ်ကာ (အဖုံးမပါသော) ဘောစေ့တပ် ဘောပင် တစ်ခု၏ အဖွင့်အပိတ် ယန္တရားပုံစံနှင့် ဆင်တူသည် ။  ဥပမာ အီတလီလုပ် SB-33 မိုင်း ကဲ့သို့ ပိုမိုခေတ်ရှေ့ပြေးသော ပစ္စည်းများတွင် စနက် ယန္တရားသည် ခဏတာအတွင်းသာ လျှက်တပြတ် ဖိအားပေးခံရပါက စနက်ကို အလုပ်မလုပ်အောင် ထိန်းချုပ်လိုက်ပြီး ပုံမှန်လမ်းသွားနေစဉ် တက်နင်းသကဲ့သို့ ဖိအားပေးမှ ပေါက်ကွဲစေသည် ။ ထိုနည်းသည် မိုင်းကွင်းများကို ရှင်းလင်းသည့်နည်းလမ်းများမှ တစ်ခုဖြစ်သော "အတန်းလိုက်ဖောက်ခွဲပြီး မြှုပ်မိုင်းရှင်းလင်းသည့် ပစ္စည်း" ကဲ့သို့သော ပေါက်ကွဲရေးပစ္စည်းများကို သုံး၍ မိုင်းရှင်းလင်းခြင်းကို မအောင်မြင်စေတော့ပါ ။
ပေါက်ကွဲရေး အားမြှင့်ပစ္စည်း
ပေါက်ကွဲရေးအားမြှင့်သော ယမ်း ဆိုသည်မှာ စနက်တံ ၏ လှုပ်ခတ်မှုကို သိလျှင် အလွယ်တကူ အစပြုမည့် အလွန်တုံ့ပြန်လွယ်သော ပေါက်ကွဲရေးပစ္စည်းတစ်ခုဖြစ်သည် ။ ပုံမှန်အားဖြင့် ပဲစေ့သဏ္ဌာန် RDX အလုံးငယ်လေးများကို သုံးထားသည် ။ ပေါက်ကွဲရေးအားမြှင့်ပစ္စည်း၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ စနက်တံ၏ ပေါက်ကွဲရေးလုပ်ငန်းစဉ် အစပြုမှုကို အရှိန်မြှင့်ပေးရန်နှင့် ပေါက်ကွဲရေး မိုင်းအတွင်းပိုင်း ပင်မယမ်းများ အလုပ်လုပ်ဖို့ စတင်ပေးရန် ဖြစ်သည်။
ပင်မ ယမ်း
အဓိက (လူထိအောင် တကယ်ပေါက်ကွဲမည်ဖြစ်သော) ယမ်းသည် ပေါက်ကွဲရေးအားမြှင့်ပစ္စည်းက အစပြုပေးလျှင် ပေါက်ကွဲမည်ဖြစ်သော လုံးဝ ပေါက်ကွဲရေးသက်သက်ပစ္စည်း ဖြစ်သည် ။ မိုင်းတစ်ခုလုံးကို အလွန်တုံ့ပြန်လွယ်‌သော စနက်တံက ဖြစ်သော (သို့မဟုတ်က) အားမြှင့်ပစ္စည်း၏ အပိုင်းဖြစ်သော ပေါက်ကွဲရေးပစ္စည်းများနှင့်သာ အလုပ်လုပ်စေပါက ပို၍ အကုန်အကျများစေနိုင်ပြီး မိုင်းသည် လွန်စွာ တုံ့ပြန်ပေါက်ကွဲလွယ်ကာ ထိုသို့လျှင် မတော်တဆ ပေါက်ကွဲ‌ခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်သောကြောင့် ယင်း အဓိကယမ်းအစိတ်အပိုင်းက လိုအပ်ပါသည် ။ အများစုဖြစ်သည့် ပေါက်ကွဲပစ်သော လူထိမိုင်းအမျိုးအစား TNT ယမ်းများတွင် ပေါင်းစပ်ပစ္စည်း-ဘီ [ဘာသာပြန်သူ၏ ဖြည့်စွက်ချက် - နာမည် "ဘီ(B)"သတ်မှတ်ကာ ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းထားသည့် ပစ္စည်းတစ်ခု] သို့မဟုတ် အကူဓာတ်ပစ္စည်းလိုသော RDX များကို သုံးသည် ။ ယူအက်စ် M14 မိုင်း တွင် tetryl ၂၉ ဂရမ်ကို အသုံးပြုထားပြီး ရုရှား PMN မိုင်းတွင် TNTယမ်း ၂၄၀ ဂရမ်ကို အသုံးပြုသည် ။
တပ်ဆင်ပုံ
ပေါက်ကွဲပစ်သော ခန္ဓာထိခိုက်ရေးမိုင်းအမျိုးအစား မိုင်းများသည် အသုံးများသော အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်အရ (သစ်ရွက် သို့ ကျောက်တုံးများနှင့် ဖုံးထားသော) မြေပြင်တွင် (သို့မဟုတ်) ၁၀ - ၂၀ မီလီမီတာ အနက်ရှိသည့် မြေကြီးအောက်တွင် မြှုပ်၍ တပ်ဆင်သည် ။ ယင်းတို့ကို ဖိအားသက်ရောက်ခြင်းဖြင့် အလုပ်လုပ်စေသည် ၊ ဆိုလိုသည်မှာ ကံဆိုးသူမောင်ရှင်က ၎င်းတို့ကို နင်းမိလျှင် ဖြစ်သည် ။ သို့သော် ယာဉ်တစ်စီးက ၎င်းတို့အပေါ်  ဖြတ်မောင်းသွားလျှင်လည်း အလုပ်လုပ်စေနိုင်သည် ။
၎င်းတို့ကို နေရာပိတ်ပင်တားမြစ်ရေး လက်နက်အဖြစ် သုံးဖို့ ပုံစံဒီဇိုင်း ရေးဆွဲထားခြင်း ဖြစ်သည် ။ ထိုသို့သော လက်နက်များသည် တဖက်စစ်သားများအား သတ်မှတ်ထားသော နေရာတစ်ခုကို ဝင်ရောက်လာခြင်းမရှိအောင် ဟန့်တားနိုင်စေရန်ဖြစ်သည် ။
အပိုင်းအစကြဲထွက်သည့် မိုင်းများ
thumb|280x280px| ပတ်ပတ်လည်တွင် သေစေနိုင်စွမ်း နည်းသော ပစ္စည်းများနှင့်အတူ ခင်းကျင်းပြသသော နေရာပေါ်က စတော့မိုင်း M14 ပေါက်ကွဲပစ်သော မိုင်းများသည် တဦးတယောက်ကို အနာတရအကြီးအကျယ်ဖြစ်သွားစေဖို့ ဒီဇိုင်းရေးဆွဲထားခြင်းဖြစ်သော်လည်း အပိုင်းအစကြဲထွက်သည့် မိုင်းများ (ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ခေတ်က ဂျာမန် အက်စ်-မိုင်း ကဲ့သို့)သည် နေရာအကျယ်တစ်ခုကို အပိုင်းအစများ လွှင့်ထွက်သွားစေပြီး အနီးအနားက လူတို့ကို အပိုင်းအစထိခိုက်သော ဒဏ်ရာ ရ‌စေကုန်ဖို့ ဒီဇိုင်းရေးဆွဲထားခြင်း ဖြစ်သည် ။
အပိုင်းအစကြဲထွက်သည့် မိုင်းများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် ပေါက်ကွဲပစ်သော မိုင်းများထက် ပိုကြီးပြီး ပိုလေးကြကာ သံဓာတ်ပါသော သတ္တုပမာဏအမြောက်အမြား (များသောအားဖြင့် ကီလိုဂရမ်များစွာ) ပါဝင်သည် ။ ဒီလိုပုံစံမျိုးကြောင့် အနီးပတ်ဝန်းကျင်တွင် သံအများအပြား တည်ရှိမှု ရှိမနေလျှင် သူတို့ကို ထောက်လှမ်းဖို့ လွယ်ကူသည် ။
အကျိုးသက်ရောက်ပုံ
ဤမိုင်းဗုံးများသည် နေရာအကျယ်တစ်ခုအထိ ဗုံးဆံများ ပြန့်ကြဲ ရောက်နိုင်ကာ တိုက်ခိုက်ရေးသမား အမြောက်အမြားကို ပိုပြီး ဒဏ်ရာရစေဖို့ အလားအလာရှိသောကြောင့် လုံးဝ"ပေါက်ကွဲပစ်သည့်မိုင်း"တစ်ခုထက် ပိုမိုထိရောက်ပါသည်  ။
Type 001A လေယာဉ်တင်သင်္ဘော
ရေယာဉ်တည်ဆောက်ခြင်း
လေယာဉ်တင်သင်္ဘောကို တလျန်မြို့တွင် China Shipbuilding Industry Corporation မှ တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အစိုးရသတင်းဌာနတစ်ခုဖြစ်သော ရှင်ဟွာ သတင်းဌာနအဆိုအရ ကနဦးရေယာဉ်တည်ဆောက်မှုကို ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် စတင်ခဲ့ပြီး သင်္ဘောကိုယ်ထည်ကိုတော့ မတ်လ ၂၀၁၅ တွင် စတင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ တရုတ်အစိုးရအနေဖြင့် အလုံးစုံပြီးစီးမှုမတိုင်မီ သင်္ဘောအားတည်ဆောက်နေမှုကို တရားဝင်ထုတ်ဖော်ပြောကြားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ အစောပိုင်းသင်္ဘောကိုယ်ထည်တပ်ဆင်နေမှုကို စစ်သုံးဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံများအရ မတ်လ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် သိရှိခဲ့ရသည်။ နောက်တစ်လအကြာတွင် အင်တာနက်ပေါ်တွင် တလျန်သင်္ဘောကျင်းရှိ စစ်ဘက်တွင်အသုံးပြုမည့် ပုံစံဝိသေသများနှင့် သင်္ဘောကိုယ်ထည်၏ ဓာတ်ပုံများ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် သင်္ဘောကိုယ်ထည်ပေါ်၌ လေယာဉ်သိုလှောင်ရုံများတည်ဆောက်သောအခါတွင် သင်္ဘော၏အဆင့်အတန်းကို ဖော်ပြနိုင်မည့် လက္ခဏာများ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ဒီဇင်ဘာလ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် တရုတ်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရပုဂ္ဂိုလ်မှ ထိုသင်္ဘောသည် လေယာဉ်တင်သင်္ဘောဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုပြောကြားခဲ့ပြီး တည်ဆောက်ဆဲရှိသည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
ခန္ဓာထိခိုက်ရေးမိုင်း
မြေစိုက်မိုင်း
ဤမိုင်းများ (ရုရှား POMZ မျိုးကဲ့သို့သော)သည် မြေပေါ်တွင် အပြည့်အဝရှိနေပြီး သင့်တော်သော မြေပေါ်အမြင့်တစ်ခုအထိ ရှိနေအောင် စိုက်ထားသော အတံပေါ်၌ အပိုင်းအစကြဲထွက်နိုင်သော ထိပ်ဖူး တပ်ထားသည် ၊ အပင်များ သို့မဟုတ် အမှိုက်များနှင့် ဖုံးအုပ်ထားပြီး မိုင်းတိုက်ကြိုး တစ်ခု(သို) အများဖြင့် မိုင်းဆွဲနိုင်သည် ။
Type 001A လေယာဉ်တင်သင်္ဘော
ရေယာဉ်တည်ဆောက်ခြင်း
လေယာဉ်များပျံတက်ရန်အတွက် ဆင်ခြေလျှောသဏ္ဌာန်( ski jump takeoff ramp) တပ်ဆင်ပြီးသောအခါ သင်္ဘောကိုယ်ထည်တည်ဆောက်မှုလုပ်ငန်းသည် ၂၀၁၆ ခုနှစ် မေလတွင် ပြီးဆုံးခဲ့သည်။
သရက်ချဉ်ရွာ၊ ဆောမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခန္ဓာထိခိုက်ရေးမိုင်း
ခုန်ထွက်မိုင်း
ခုန်ထွက်မိုင်းများတွင် စက်ပွင့်သွားသောအခါ မိုင်း၏ အဓိက အစိတ်အပိုင်းကို ရင်ဘတ်အမြင့်နားသို့ တက်လာပြီး ပေါက်ကွဲနိုင်အောင် ပစ်တင်ပေးဖို့ လေပေါ် မ,တင်ပေးသော ယမ်းအနည်းငယ် ပါဝင်သည် ။ ယင်းသည် သေစေနိုင်သော ဗုံးစများကို ဧရိယာနေရာကျယ်ကျယ်တစ်ခုအထိ ပျံ့ကြဲထွက်သွားအောင် ပြုလုပ်ပေးသည် ။ အမျိုးအစားတစ်ခုသော မိုင်း—ယူအက်စ် M16 မိုင်း လိုမျိုး—သည်  ၂၀၀ မီတာအကျယ်အဝန်း (၆၆၀ ပေ)အတွင်း ဒဏ်ရာအနာတရများကို ဖြစ်စေနိုင်သည် ။ စတီး‌ဗုံးဆံများနှင့် ခုန်ထွက်မိုင်းများကို ထောက်လှမ်းဖို့ လွယ်ကူသဖြင့် မိုင်းရှင်းလင်းမှုကို ခက်ခဲစေရန် ယင်းတို့၏ ပတ်ပတ်လည်တွင် သတ္တုနည်းနည်းပါမိုင်းများကို ထားကြသည် ။
ချိန်ရွယ်မိုင်း
နေရာတစ်ခုကို ချိန်ရွယ်ကာ အပိုင်းအဆ ပေါက်ကွဲကြဲထွက်သော လက်နက်များ(M18 Claymore မိုင်း ကဲ့သို့)သည် သတ်မှတ်ထားသော ဧရိယာနေရာတစ်ခုဆီကိုသာ ၎င်း၏အပိုင်းအဆများကို ဦးတည်ထွက်ရန် ပုံစံစီမံထားသောကြောင့် အခြားသော အမျိုးအစားများနှင့် ကွဲပြားသည် ။ ယင်းတို့ကို သုံးလျှင် ပေါက်ကွဲမှုသည် ချိန်ထားသော နေရာတစ်ခုဆီ ဦးတည်နေမှာ ဖြစ်ပြီး ကိုယ့်လူ အဖွဲ့များဆီက ‌‌‌ဝေးရာလည်း ဖြစ်သည် ။ [ရှေ့တွင်] ရန်သူနှင့် ရင်ဆိုင်‌နေရသော်လည်း တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် ထိုမိုင်းဗုံးမျိုးကို မိမိတို့နေရာနှင့် နီးရာတွင် ထောင်ထားကာ မိမိကိုယ်ကို ကာကွယ်နိုင်ဖို့အတွက်လည်း ၎င်းကို စီမံထားခြင်း ဖြစ်သည် ။ ထိုမိုင်းများကို ပုံမှန်နည်းလမ်းများဖြစ်သည့် မိုင်းတိုက်ကြိုးနှင့် ဖြစ်ဖြစ် အာရုံခံစနစ်နှင့် အလုပ်လုပ်စေခြင်းဖြစ်ဖြစ် ပေါက်ကွဲစေနိုင်သည် ။ ၎င်းတို့ကို များသောအားဖြင့် အမေရိကန်လုပ် အပိုင်းအစကြဲမိုင်းအမျိုးအစားများမှ claymore မိုင်း များကို [စံနမူနာပြ] ရည်ညွှန်းဖော်ပြကြသည် ။
ရရာနှင့် ဖန်တီးထားသော ပေါက်ကွဲရေး ပစ္စည်းများ
၂၁ ရာစု ပဋိပက္ခများတွင် ခန္ဓာထိခိုက်ရေးမိုင်းအမျိုးအစား improvised explosive devices (IED) [မြန်မာပြန် - ရရာနှင့် ဖန်တီးထားသော ပေါက်ကွဲရေး ပစ္စည်းများ] သည် သမရိုးကျ ထုတ်လုပ်ထားသော (သို့မဟုတ်) စစ်သုံး မြေမြှုပ်မိုင်းထက် ယာဉ်မဲ့ခရီးသွားသော (ခြေကျင်ခရီးသည်) စစ်သားများနှင့် အရပ်သားများကို ထိခိုက်ဒဏ်ရာပိုပေးလာသည့် ပယောဂရှင် ဖြစ်လာခဲ့သည် ။ BMJ Openအဖွဲ့အစည်းက ၎င်းဒဏ်ရာများသည် မြေမြှုပ်မိုင်းများကြောင့်ထက် ပိုဆိုးကြောင်း ၊ များစွာသော ခြေလက် ကိုယ်ခန္ဓာအစိတ်အပိုင်း ဖြတ်တောက်ကုသရခြင်း နှင့် ခန္ဓာအောက်ပိုင်း ချို့ယွင်းသွားခြင်းများ ဖြစ်စေခဲ့ကြောင်း ထုတ်ဖော်ခဲ့သည် ။ ထိုဒဏ်ရာအနာတရများအကြောင်းကို စုပေါင်း၍ "Dismounted Complex Blast Injury(DCBI)" [မြန်မာပြန် - အကာအကွယ်မဲ့ ပေါက်ကွဲမှုမှ အမျိုးမျိုးသော ဒဏ်ရာ] ဟု အမည်တပ်ပြီး စစ်ပွဲအတွင်း အသက်ရှင်နိုင်ခြေရှိသော ဒဏ်ရာများမှ အဆိုးဆုံးအဖြစ် ထင်မှတ်ခဲ့ကြသည် ။
အခြားမိုင်းအမျိုးအစားများ
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း flame fougasse [မီးတောက် ဖူးဂတ်စ်] ဟု အသိများသော မီးတောက်မီးလျှံမိုင်းများကို ၁၉၄၀ ခုနှစ် ကျူးကျော်စစ်ပွဲများကာလ အကျပ်အတည်းအတွင်း ဗြိတိန်တို့ ထုတ်လုပ်ခဲ့သည် ။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆိုဗီယက်တို့က  FOG-1 ဟုခေါ်‌သော မီးတောက်မီးလျှံမိုင်းကို ထုတ်လုပ်ခဲ့ကြသည် ။  ၎င်းကို ဂျာမန်တို့က Abwehrflammenwerfer 42 [အဘွီးရားဖလမ်းဝဲလ်ဖား - ကာကွယ်ရေး မီးပစ်လက်နက်] ကို ထုတ်လုပ်ဖို့အတွက် အတုယူခဲ့ပြီး အင်မတန် အသုံးဝင်ခဲ့သည် ၊ မီးပစ်လက်နက်ကို မိုင်းတိုက်ကြိုးနှင့် ဆွဲ၍လည်း အလုပ်လုပ်စေသည် ။
ဓာတုပစ္စည်းသုံးမိုင်းများကိုလည်း တီထွင်ခဲ့ဖူးကြသည် ။၎င်းတို့ကို ဗြိတိန် ၊ အမေရိကန် နှင့် ဆိုဗီယက်တို့က ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ပြုလုပ်ခဲ့ကြပေမဲ့ ဘယ်သောအခါမှ အသုံးပြုခဲ့ခြင်း မရှိပါ။ စစ်အေးကာလအတွင်း အမေရိကန်တို့သည် VX(အာရုံကြောအလုပ်လုပ်ပုံကို ပြောင်းလဲစေသော ပစ္စည်း) ပါဝင်သည့် M23 ဓာတုမိုင်းကို ထုတ်လုပ်ခဲ့သည် ။ အနည်းငယ်သော ပေါက်ကွဲရေးယမ်းမှုန့်များက မိုင်း(အထည်ကို)ကို ပွင့်သွားအောင် ပေါက်စေပြီး မိုင်း စတင်အလုပ်လုပ်သောအခါ ဓာတုပစ္စည်းများကို ပျံ့နှံ့သွားစေသည် ။
အမည်ခေါ်ဝေါ်မှုကို ဝေဖန်မှု
စာ‌ရေးဆရာ ရော့ဘ် နီဆွန်သည် မိုင်းကို ဖော်ပြရာတွင် နာမဝိသေသနဖြစ်သော "anti-personnel"ဆိုသည်တွင်  "personnel" ဟူသည့် စကားလုံးမှာ တစ်ခုခုသော အဖွဲ့အစည်းထဲတွင် ပါဝင်နေသော လူပုဂ္ဂိုလ်များအတွက် ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်နေသော်လည်း အပြင်လက်တွေ့မှာ "မိုင်းကြောင့် သေဆုံးရခြင်း၏ ငါးပုံလေးပုံမှာ အရပ်သားများဖြစ်ပြီး" အထူးသဖြင့် ကလေးငယ်များ ဖြစ်နေသည် ဆိုသည်ကို ‌ဝေဖန်ခဲ့သည် ။ ထို့ကြောင့် သူက ထိုနာမည်သည် "သူတို့က အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ၊ စစ်တပ်တစ်ခုနှင့် တခြားသော အရာများကို ချိန်ရွယ်အသုံးပြုပါသည်ဆိုတာကို သွယ်ဝိုက်ဖော်ပြကာ သူတို့၏ တိကျမှုကို ဂုဏ်ဆာပြရန် လုပ်ခြင်းသာ" ဖြစ်သည်ဟု ငြင်းခုံလေသည်။
ပြင်ပလင့်များ
ကဏ္ဍ:ပေါက်ကွဲစေတတ်သော လက်နက်များ ကဏ္ဍ:ခန္ဓာထိခိုက်ရေးမိုင်းများ ကဏ္ဍ:နေရာပိတ်ပင်တားမြစ်ရေး လက်နက်များ
စီပင်သာရွာ၊ အုတ်ဖိုမြို့နယ်
စီပင်သာရွာ (Sipinthar)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ အုတ်ဖိုမြို့နယ်၊ မတောင့်တကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၅၀၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မတောင့်တကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၀၈ ဦး၊ မ ၇၁၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၂၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အုတ်ဖိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြောင်ချော်ပင်ရွာ၊ အုတ်ဖိုမြို့နယ်
မြောင်ချော်ပင်ရွာ (Myaungchawpin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ အုတ်ဖိုမြို့နယ်၊ မြောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၆၇၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၅၉ ဦး၊ မ ၄၈၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၄၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အုတ်ဖိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှင်ကဝိန္ဒ
ရှင်ကဝိန္ဒ (၁၁၁၅ − ၁၁၈၃) သည် ညောင်ကန်ဆရာတော်ဟု ထင်ရှားသည့် ကျမ်းပြုဆရာတော်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝ
ဆရာတော်ကို ၁၁၁၅ ခုနှစ်တွင် ဗဒုံမြို့နယ်၊ ညောင်ကန်ရွာ၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ငယ်မည်ဦးရောင်ဖြစ်သည်။ ဆရာတော်ကို ဘိုးတော်ဘုရား၏ မြောက်နန်းမိဖုရား (အိမ်ရှေ့ဥပရာမယ်တော်) လှူဒါန်းသည့် မင်္ဂလာဘုံကျော်ကျောင်းတွင် သီတင်သုံးခဲ့သည်။ ဇာတိကို အစွဲပြု၍ ညောင်ကန်ဆရာတော်ဟု ထင်ရှားသည်။ ဆရာတော်သည် ကျမ်းဂန်တတ်သဖြင့် ထင်ရှားသေည်။
ဆရာတော်သည် ကဝိန္ဒာဘိဝံသ သီရိသဒ္ဓမ္မဓဇမဟာဓမ္မရာဇဂုရု တံဆိပ်တော် ရခဲ့သည်။
ပျံလွန်တော်မူခြင်း
ဆရာတော်သည် ၁၁၈၃ ခုနှစ်တွင် ပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။
ပြုစုခဲ့သည့် ကျမ်းများ
၁။ ပဏ္ဏာသနိပါတ်ဇာတ်အဋ္ဌကထာ၊
၃။ မင်္ဂလတ္ထဒီပနီစကားပြေ၊
၄။ ဝံသမာလာကျမ်း၊
၅။ သင်္ချာပကာသက − စာကိုယ်နိသျ၊
၆။ ဗြို့ဟဇ်ကျမ်းရင်းကြီးပါဌ်နိသျ ၇ တွဲ၊
၇။ မဟာဝင်အဋ္ဌကထာနိသျ၊
၈။ ငါးရာ့ငါးဆယ် နိပါတ်ဝတ္ထု စကားပြေကျမ်း၊
၉။ သတိပဋ္ဌါန်နိသျ၊
၁၀။ ရာဇမတ္တဏ်နိသျ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ကုန်းဆာရွာ၊ နိမ်လွမ်ခိုမုန်း
ကုန်းဆာရွာ (Konehsar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ နိမ်လွမ်ခိုမုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၇၉၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နိမ်လွမ်ခိုမုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၉၃ ဦး၊ မ ၁၀၂၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၁၉ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နားယုတ်ရွာ၊ သီပေါမြို့နယ်
နားယုတ်ရွာ (Naryoke)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ သီပေါမြို့နယ်၊ မိုးတေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၉၈၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုးတေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၆၆ ဦး၊ မ ၁၉၆၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၁၂၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီပေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်းကုန်းရွာ၊ ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်
အင်းကုန်းရွာ (Innkone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရမည်းသင်းခရိုင်၊ ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်၊ လက်သဲကြိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၃၀၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လက်သဲကြိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၆၁ ဦး၊ မ ၂၁၈၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၄၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှင်ဂုဏ
ရှင်ဂုဏ (၁၁၁၆ − ၁၁၉၇) သည် ပုဂံနတ်ထောင့်ဆရာတော်ဟု ထင်ရှားသည့် ဆရာတော် ဖြစ်သည်။
ဘဝ
ဆရာတော်ကို ၁၁၁၆ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလဆန်း ၁ ရက်နေ့တွင် ပုဂံမြို့စီရင်စု မြစ်မြောက်ဘက် ကူရွာတွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ငယ်မည်မှာ ဦးညိမ် ဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်ကပင် သာမဏေဝတ်ခဲ့သည်။ အရွယ်ရောက်သည့်အခါ “ရှင်ဂုဏ” ဟူသည့် ဘွဲ့ဖြင့် ရဟန်းဘောင်သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
ဆရာတော်ကို ရတနာပူရစတုတ္ထမြို့တည် မင်းတရားကြီးညီတော်၊ မြင်စိုင်းမင်းနှမတော် ရွှေတောင်မင်းသမီးတို့ ကိုးကွယ်ခဲ့သည်။ မြို့တော်မြောက်မျက်နှာ ဗားကရာကျောင်းကြီးတွင် ဘုံလေးဆင့်ကျောင်း ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ရတနာပူရမြို့သို့ ရောက်သည့်အခါ ဘုံကျောင်းတိုက်၏ အရှေ့တောင်ယွန်းတွင် ကျောင်းဆောက်လုပ်ကာ လှူဒါန်းခဲ့ပြန်သည်။ ဆရာတော်သသည် ဂုဏာဘိပရမဓဇ မဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇဂုရု တံဆိပ်တော်ကို ရရှိခဲ့သည်။
ပူနာလုံရွာ၊ မိုင်းဆတ်မြို့နယ်
ပူနာလုံရွာ (Punarlong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ မိုင်းဆတ်ခရိုင်၊ မိုင်းဆတ်မြို့နယ်၊ မယ်ပုလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၆၃၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မယ်ပုလုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၇၀ ဦး၊ မ ၅၈၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၅၈ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ရှင်ဂုဏ
ပျံလွန်တော်မူခြင်း
ဆရာတော်သည် ၁၁၉၇ ခုနှစ်၊ တန်ခူးလတွင် ပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။
ပူနာလုံရွာ၊ မိုင်းဆတ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းဆတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖက္ကလိပ်ရွာ၊ ဝေါမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပတ်ကြားဝရွာ၊ ကနီမြို့နယ်
ပတ်ကြားဝရွာ (Patkyarwa)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ကနီမြို့နယ်၊ တွင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၈၀၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကနီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ဝန်း (ထက်)ရွာ၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်
ညောင်ဝန်း (ထက်)ရွာ (Nyaungwun (Upper))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်၊ တောင်ပို့ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၃၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်ပို့ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၀၉ ဦး၊ မ ၂၀၀၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၁၁၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ရွှေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကော်ဒိတ်
ကော်ဒိတ် ဆိုသည်မှာ ကော်ဒေတာ(Chordata) မျိုးပေါင်းစု (phylum) ဝင် အကောင်များ (animal) ကို ဆိုလိုသည်။ (နိုတကော့ဒ် ((notochord)) ရှိသူများကို ကော်ဒေတာ မျိုးပေါင်းစုဝင်ဟု ခေါ်ကြသည်။)
ကော်ဒိတ် မိသားစုဝင်များဆက်စပ်ပုံဇယား (family tree)
ခန္ဓာဗေဒ
ကော်ဒိတ်များသည် ၎င်းတို့ဘဝအဆင့်အချို့တွင် အောက်ပါ ခန္ဓာဗေဒသွင်ပြင်လက္ခဏာများရှိသော တိရစ္ဆာန်လောက(Animalia Kingdom)အတွင်းရှိ မျိုးပေါင်းစုတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။
အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း
အောက်ပါ အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်းဇယားသည် ၂၀၀၄-ခုနှစ်ထုတ် ကျောရိုးရှိသတ္တဝါဆိုင်ရာ နိခါတကဗေဒစာအုပ်မှ ဖြစ်သည်။ ကျောရိုးမဲ့ ကော်ဒိတ်မျိုးပေါင်းများ (invertebrate chordate classes) မှာမူ ကမ္ဘာ့ငါးများ (Fishes of the World) စာအုပ်မှ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တိရစ္ဆာန် မျိုးပေါင်းစုများ