cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
လျှို့ဝှက်မဲ
မဲဆန္ဒရှင်သည် မိမိ၏ဆန္ဒကို မဲစက္ကူကတ်ပြားတွင် လျှို့ဝှက်စွာ ရေးမှတ်ဖော်ပြသည်ဆိုရာ၌ ထိုကတ်ပြားပေါ်တွင် အရွေးခံရသူများ၏အမည် များပါရှိရာ မိမိနှစ်ခြိုက်သူ၏ အမည်နှင့်ယှဉ်လျက် ကြက်ခြေတစ်ခု ပြုလုပ် ရန်ပင်ဖြစ်သည်။ ယင်းအမှတ်အသားမှလွဲ၍ အခြားအမှတ်အသားများကို ပြုလုပ်လျှင် မဲကို ပျက်ပြယ်စေရန် ပြုလုပ်ရာရောက်လေသည်။ လျှို့ဝှက်မဲပေးနည်း၏ ကောင်းမွန်သောအချက်မှာ မဲဆန္ဒရှင်များ သည် လွတ်လပ်စွာ မဲပေးနိုင်ခြင်းဖြစ်လေသည်။
သင်ချိုင်းရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခရုချောင်းရွာ၊ ကြိမ်ချောင်းကြီး
ခရုချောင်းရွာ၊ ကြိမ်ချောင်းကြီး
ဗင်ဗေါင်ရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
ဗင်ဗေါင်ရွာ (Binbaung)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မောက်မယ်မြို့နယ်၊ ဟိုနမ့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၄၁၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုနမ့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၅၇၅ ဦး၊ မ ၄၈၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၄၆၀ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မောက်မယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝနမ်ဘွမ်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ဝနမ်ဘွမ်ရွာ(Wanambum)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ ရှဂရီဘွမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၉၁၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခေါင်းဆေးကျွန်း
မုတ္တမနှင့် မော်လမြိုင်အကြား သံလွင်မြစ် နှင့် ဂျိုင်းမြစ်တို့ တွေ့ဆုံရာ၌ ခေါင်းဆေးကျွန်း တည်ရှိလေသည်။ မြစ်နှစ်ခု လေးခွဆိုင်၌ တည်ရှိသည်ကို အစွဲပြု၍ ယင်းကျွန်းကို မွန်အမည်ဖြင့် ပွန်ဇလိုင်(တကအ်ပဉ္စလိုင်) ဟု ခေါ်သည်။ ကော့ပွန်လိုင်ဟုလည်း တွင်၏။ မြတ်စွာဘုရားသခင်သည် ခေါင်းဆေးကျွန်းသို့ ကြွရောက်တော်မူခဲ့ဘူးကြောင်း၊ မြတ်စွာဘုရားသခင် ပါရမီနုစဉ် ရွှေဟင်္သာမင်းဘဝက မုတ္တမ တောင်ရိုး၌ အိပ်တန်းတက်၍ မုဒုံကန်ကြီးအရပ်သို့ အစာရှာသွားလေ့ရှိကြောင်းနှင့်၊ သမိုင်းအဆိုရှိသည်။ အခါတစ်ပါး၌ ထိုသို့ အစာရှာဖွေရာမအပြန် နာဂဝီသတောင်၌ နားပြီးလျှင် မြစ်တစ်ဖက်သို့ ကူးလေရာ၊ လေမိုးပြင်းထန်၍ မကူးနိုင်သောကြောင့်၊ ပွန်ဇလိုင်ခေါ် ခေါင်းဆေးကျွန်း၌ တစ်ညနားနေရသည်။ မိုးသောက်မှ မုတ္တမသို့ ပျံသန်းသွားရကြောင်းဟူ၍ နှစ်သစ်ကူးသင်္ကြန်အခါအတွင်း သင်္ကြန်တော်ကြီးခေါ် ခေါင်းဆေးမင်္ဂလာပွဲများ ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ ထိုအလေ့အထမှာ မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်းကို ဗြိတိသျှအစိုးရတို့ သိမ်းပိုက်သည်အထိ ရှိခဲ့သည်။ ထိုသို့ သင်္ကြန်တော်ကြီး ခေါ်သည်ကို အစွဲပြု၍ ခေါင်းဆေးကျွန်းကို သင်္ကြန်ကျွန်းဟုလည်း ခေါ်ကြသေးသည်။
မွန်ဘုရင် ရာဇာဓိရာဇ်၏ သားတော် ဗောလောကျန်းထော အနိစ္စရောက်ပြီးသော်၊ ပြင်စည်မင်း၊ မင်းဆွေ (နောင်အခါ မင်းခေါင်အမည်ဖြင့် နန်းတက်သည်) ၏ မြောက်သားတော် ရှင်မိနောက်၏ ဝမ်း၌ ပဋိသန္ဓေနေကြောင်း၊ ထိုအခါ ရှင်မိနောက်သည် မွန်ပြည်ဒလမြို့မှ သရက်သီးနှင့် မုတ္တမမြို့မှ မြေသင်းခဲကို စားလိုခြင်း ပွန်ဇလိုင်အရပ်မှ ရေကို သောက်လိုခြင်းဟူသော ချင်ခြင်းများဖြစ်သဖြင့် မွန်မင်းထံသို့ သံစေလွှတ်၍ တောင်းယူရကြောင်းနှင့် မြန်မာရာဇဝင်များ တွင်လာရှိသည်။ ဤအကြောင်းကို ထောက်ရှုခြင်းအားဖြင့် ရှေးက မွန်မင်းများသည် ပွန်ဇလိုင်ရေကို မည်မျှ အရေးထားကြောင်းကို သိနိုင်သည်။
ထိုကျွန်းသည် မုတ္တမမြို့ထက် မော်လမြိုင်မြို့နှင့် ပို၍ နီးကပ်သည်။ ကျောက်ဆောင်ထူထပ်သည်။ ကျွန်းပေါ်ရှိ အုန်းပင် သစ်ပင်များ ဝိုင်းရံလျက်ရှိသော စေတီပုထိုးများနှင့် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း ဇရပ် စသည်များမှာ ကျွန်းကလေးအား ရှုချင်စဖွယ်ဖြစ်အောင် တန်ဆာဆင်ထားဘိသကဲ့သို့ ရှိသည်။ ခေါင်းဆေးကျွန်းပေါ်ရှိ စေတီပုထိုးနှင့် သိမ်ရာများကို စစ်ကဲကြီး ဦးထော်လေးက သက္ကရာဇ် ၁၁၉၃-ခုနှစ်ခန့်တွင် မွမ်းမံခုတ်ထွင် ရှင်းလင်းကြောင်းနှင့် ကျိုက်သံလန်ရင်ပြင်ပေါ်ရှိ ဦးထော်လေး ကျောက်စာအရ သိရှိရသည်။
ကျွန်း၏ အချင်းမှာ ပေ ၉ဝဝ ခန့် ရှိသည်။ ညအချိန်တွင် ကျီးငှက်များစွာတို့ ဤကျွန်း၌ အိပ်တန်းတက်လေ့ ရှိသဖြင့် အနောက်နိုင်ငံသားတို့က ခေါင်းဆေးကျွန်းကို ကျီးကျွန်း (Crow Island)ဟု ခေါ်ကြသည်။ မုတ္တမမြို့မှ မော်လမြိုင်မြို့သို့ သံလွင်မြစ်ကို သတင်းပို့ကြေးနန်း ဆက်သွယ်ရာ ခေါင်းဆေးကျွန်းမှတစ်ဆင့် ဆက်သွယ်လေသည်။
ကင်းဝန်မင်းကြီး ဦးကောင်း သည် သံအရာရှိကြီးအဖြစ်ဖြင့် ပြင်သစ် ပြည်သို့ သွားရောက်ရာတွင် သက္ကရာဇ် ၁၂၃၅-ခု တန်ခူးလတွင် မော်လမြိုင်မြို့သို့ ရောက်ရှိသည်။ ထိုအခါ မော်လမြိုင် ရှုမျှော်ခင်းနှင့် ခေါင်းဆေးကျွန်း(ခေါ်) သင်္ကြန်ကျွန်းအကြောင်းကို ဖွဲ့ဆိုခဲ့သော ရကန်တွင် အောက်ပါအတိုင်း တွေ့ရသည်။
ရှုလေရာပင်၊ နတ်ရွာတစ်ပြိုင်၊ မော်လမြိုင်သို့၊ ရောက်တိုင် ဝင်ဆိုက်၊ တွေ့ကြုံကြိုက်ရသည်။ မျှော်လိုက်တိုင်း လွန်ပျိုနု၏။ ကျတ်ရှင်သုံးလူ့၊ သဗ္ဗညုများနှင့်၊ ကြည့်ရှုဖွယ်ရန်၊ ကျွန်းသင်္ကြန်ကလဲ၊ အလွန်ထူးဆန်း၊ အံ့မခန်း နတ်နန်းနှင့်မျှ ဂုဏ်ရည်တူ၊ ပွန်ဇလိုင်ဝ၊ ကျွန်းယက္ခများလည်း၊ တင့်လှပေဟန်၊ ဆန္ဒန်ဖရုံ၊ အစုံ ဝဲယာ၊ ဂူပေါင်းကာလျက်၊ အံ့အာသရဲ၊ ကဲကဲ လွန်လွန်၊ နတ်လာ၍ဖန်သည့်နှယ်၊ သည်ဟန်မှာ ခေါင်အမူတည့်။'
စသည်ဖြင့် ဖြစ်လေသည်။
သာစည်ပြင်ရွာ၊ သာစည်ပြင်
သာစည်ပြင်ရွာ၊ သာစည်ပြင်
အလယ်ကျွန်းဈေးဝရွာ
အလယ်ကျွန်းဈေးဝရွာ
ချုံအုပ်ရွာ၊ ဂုံညင်းတန်း
ချုံအုပ်ရွာ၊ ဂုံညင်းတန်း
အလယ်ချောင်းရွာ၊ မကွေးမြို့နယ်
အလယ်ချောင်းရွာ (Ahlelchaung)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မကွေးမြို့နယ်၊ တပေါက်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၈၇၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တပေါက်တောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၃၀ ဦး၊ မ ၂၈၇၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၅၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မကွေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သံမျှာရွာ၊ သံမျှာ
သံမျှာရွာ၊ သံမျှာ
ထိပ်ချောင်းရွာ၊ ကြိမ်ချောင်းကြီး
ထိပ်ချောင်းရွာ၊ ကြိမ်ချောင်းကြီး
ကျားကုတ်ရွာ၊ ကိုင်းဝိုင်း
ကျားကုတ်ရွာ၊ ကိုင်းဝိုင်း
ရွှေပြည်ရွာ
ရွှေပြည်ရွာ
သိုင်းရွိုက်ဂလင်း
Thyroid (သို့) Thyroid Gland သည် သက်ရှိတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးထွားဖွံ့မှုကို ထိန်းချုပ်သည် ဒြပ်တစ်မျိုးကို ထုတ်ပေးသည်။ သိုင်းရွိုက်အကျိတ်ဖြစ်၍ ကြီးမားသော ပြွန်မဲ့ဂလင်း အမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်သည်။
လည်ပင်းအတွင်းပိုင်းတွင် တည်ရှိပြီး အထူးသဖြင့် စလုတ်၏ အောက်နားတွင်ရှိသည်။ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းစွမ်းအင်များ ကုန်ခန်းလောင်ကျွမ်းသွားခြင်း၊ ပရိုတင်းများ ဖြစ်ပေါ်စေခြင်းနှင့် အခြားဟော်မုန်းများကို လှုံ့ဆော်ခြင်းစသည်တို့ကို ထိန်းချုပ်ပေးသည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်ဇီဝဖြစ်ပျက်မှုများကို ညှိပေးသောဂလင်းဖြစ်၍ သိုက်းရော့ဆင်း ခေါ်ဟော်မုန်းကို ထုတ်လုပ်ပေးပါသည်။
ကိုးကား
အထွေထွေဆေးပညာ
အီဂျစ်နိုင်ငံ
အီဂျစ်နိုင်ငံ၊ သမ္မာကျမ်းစာအရ အဲဂုတ္တုပြည်သည် ဆိုင်းနိုင်း ကျွန်းဆွယ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် အီဂျစ်နိုင်ငံသည် အာဖရိက တိုက်နှင့် အနောက်တောင် အာရှကို ကူးလူး ဆက်သွယ်ပေးသည့် တံတား ပမာ ဖြစ်နေသည်။ ထိုကြောင့် အီဂျစ်နိုင်ငံသည် တိုက်ကြီးနှစ်ခုကို ခွလျှက် တည်ရှိသော နိုင်ငံဖြစ်ပြီး အာဖရိက၊ မြေထဲပင်လယ် ဒေသ၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်း နှင့် အစ္စလာမ်ကမ္ဘာ တွင် အဓိက အင်အားကြီးနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ ဧရိယာ အကျယ်အဝန်း ၁,၀၁၀,၀၀၀ စတုရန်း ကီလိုမီတာ (၃၉၀,၀၀၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိပြီး အီဂျစ်နိုင်ငံသည် မြောက်ဘက်တွင် မြေထဲပင်လယ်၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသနှင့် အစ္စရေးနိုင်ငံ၊ အရှေ့ဘက်တွင် ပင်လယ်နီ၊ တောင်ဘက်တွင် ဆူဒန်နိုင်ငံနှင့် အနောက်ဘက်တွင် လစ်ဗျားနိုင်ငံ တို့နှင့် ဆက်စပ်လျှက် တည်ရှိသည်။
အီဂျစ်သည် အာဖရိကနှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် လူဦးရေအများဆုံး နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ အီဂျစ်နိုင်ငံရှိ ခန့်မှန်းခြေ လူဦးရေ ၇၉ သန်း၏ အများစုသည် နိုင်းမြစ်၏ ကမ်းပါးနံဘေးတွင် နေထိုင်ကြပြီး ထိုဒေသမှာ အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် ၄၀,၀၀၀ စတုရန်း ကီလိုမီတာ (၁၅,၀၀၀ စတုရန်းမိုင်) မျှ အကျယ်အဝန်း ရှိပြီး စိုက်ပျိုးနိုင်သော မြေနေရာများသည် ထိုဒေသတွင်သာ ရှိသည်။ ဆာဟာရ သဲကန္တာရ အတွင်းရှိ ဒေသအများအပြားမှာ လူဦးရေ အနည်းငယ်မျှသာ နေထိုင်ကြသည်။ အီဂျစ်နိုင်ငံရှိ လူဦးရေ၏ ထက်ဝက်ခန့်မှာ မြို့ပြဒေသများတွင် နေထိုင်ကြပြီး အများစုမှာ လူဦးရေ သိပ်သည်းသော ဂရိတ်တာ ကိုင်ရို၊ အလက်ဇန်းဒရီးယား နှင့် နိုင်းမြစ်ဝှမ်းတွင် ရှိသော အခြားမြို့ကြီးများတွင် ဖြန့်ကျက်နေထိုင်ကြသည်။
အာရပ်ပြည်ထောင်စုသမ္မတနိုင်ငံ
အာဖရိကတိုက်ရှိ အီဂျစ်နိုင်ငံဟု ရှေးကခေါ်သော နိုင်ငံကို နောင်အခါ အာရပ်ပြည်ထောင်စုသမ္မတနိုင်ငံဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။
ထိုတူးမြောင်းမှာ ဆယ်နှစ်အတွင်း ဖောက်လုပ်ပြီးစီးသွားလေသည်။ ဆာအိ ပါးရှားအား ဆက်ခံသူ အစ်စမေသည် စူလတန် ဘုရင်ထံမှ မင်းသားဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့၏။ အစ်စမေမှာ တိုင်းပြည်ဘဏ္ဍာတော် ငွေများကို အရမ်းမဲ့ သုံးဖြုန်းလေရာ အစိုးရမှာ မွဲပြာကျသောအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ရ၏။ ထိုကြောင့် ဂရိတ်ဗြိတိန်သို့ ၁၈၇၅ ခုနှစ်တွင် ဆူးအက် တူးမြောင်းကုမ္ပဏီ ၌ ထည့်ဝင်ထားသော အီဂျစ်နိုင်ငံ၏ အစုများကို ရောင်းချ လိုက်ရလေသည်။ ထိုအခါမှစ၍ ဂရိတ်ဗြိတိန်သည် ဆူးအက် တူးမြောင်း အုပ်ချုပ်ရေးတွင် ဩဇာကြီးမားလာ၍ အီဂျစ်အစိုးရ အားလည်း ကောင်းစွာ ခြယ်လှယ်နိုင်လာလေသည်။ ထို့ပြင် တိုင်းပြည်၏ဘဏ္ဍာရေး အခြေအနေကြောင့်ပင် ဗြိတိန်နှင့် ပြင်သစ်တို့သည် အီဂျစ်နိုင်ငံအပေါ်တွင် တွဲဘက်ကြီးစိုးနိုင်ခဲ့ ကြ၏။ ၁၈၇၉ ခုနှစ်တွင် စူလတန်ဘုရင်က အစ်စမေကို ဖြုတ်ချ ခဲ့ပြီးနောက် အစ်စမေ၏သား တူဖစ်ကို ဘုရင်ခံ အဖြစ် တင်ခဲ့လေသည်။ ထိုအတောအတွင်း ဥရောပတိုက်သားတို့ အီဂျစ်နိုင်ငံအရေးတွင် ဝင်ရောက်စွက်ဘက် နေသည်ကို ရှင်းလင်းပစ်ရန် ရည်ရွယ်သော အာရဗီပါးရှားခေါင်းဆောင်သည့် အမျိုးသားပါတီသည် အင်အား ကောင်းလာခဲ့သည်။ ၁၈၈၂ ခုနှစ်တွင် အယ်လက်ဇန္ဒြီးယားမြို့၌ အမျိုးသားရေးစိတ်ဓာတ် တက်ကြွနေသော အီဂျစ်နိုင်ငံသူ နိုင်ငံသားများ ဆူပူထကြွကာ ဥရောပတိုက်သားများကို သတ်ဖြတ်ပြီးသော် ယင်းတို့ပိုင်ပစ္စည်း များကို လုယက်ဖျက်ဆီးပစ်လေရာ အီဂျစ်ဘုရင်ခံလည်း ကိုင်ရိုမြို့မှ ထွက်ပြေးရလေသည်။ ထိုအရေးတွင် ပြင်သစ် တို့သည် ဝင်ရောက်စွက်ဘက်ရန် ငြင်းဆိုလိုက်သော်လည်း ဂရိတ်ဗြိတိန်ကမူ အီဂျစ်နိုင်ငံသို့ ကြည်း တပ် ရေတပ်များ စေလွှတ်ကာ အီဂျစ်နိုင်ငံအရေးတွင် ဝင်ရောက်စွက်ဘက်ခဲ့ လေသည်။ အီဂျစ်နိုင်ငံတွင် ဗြိတိသျှတို့၏ ကြီးစိုးမှုမှာ ၁၈၈၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် အာရဗီပါးရှား၏ အင်အားကို တယ်အယ်ကီဗာ တိုက်ပွဲ၌ ချိုးနှိမ်ခဲ့ပြီးသည့်အခါတွင် စတင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုနိုင်ပေသည်။ ဗြိတိသျှတို့သည် အီဂျစ်နိုင်ငံအား ကောင်းစွာ အုပ်ချုပ် နိုင်ရန် ကြိုးစားသော်လည်း ဆူဒန်ပြည်နယ်မှ သူပုန်အရေးမှာ များစွာ အနှောက်အယှက် ဖြစ်ခဲ့လေသည်။ ၁၈၈၄ ခုနှစ်တွင် မာဒီခေါင်းဆောင်သော သူပုန် များသည် ခါတွမ်မြို့ကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် နာမည်ကျော် အင်္ဂလိပ် စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဂေါ်ဒင်ကို သတ်ပစ် လိုက်ကြ၏။
ယင်းတွင် နိုင်းမြစ်ဝှမ်းဒေသ၊ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ၊ လစ်ဗျ၊ သို့မဟုတ် အနောက်ပိုင်း သဲကန္တာရ၊ အာရေဗျ၊ သို့မဟုတ် အရှေ့ပိုင်းသဲ ကန္တာရ၊ ဆီနိုင်းကျွန်းဆွယ်၊ ဆူးအက် ပင်လယ်ကွေ့နှင့် ပင်လယ်နီရှိကျွန်းကလေးများ ပါဝင်သည်။ အာရပ်ပြည်ထောင်စုသမ္မတနိုင်ငံဟူသောအမည်သည် ၁၉၅၈ ခုနှစ် ဖေဖွာရီလ(February) ၁ ရက်နေ့မှစ၍ ပေါ်ပေါက် ခဲ့သည်။ ထိုနေ့ ၌ အီဂျစ်သမ္မတ နက်ဆာနှင့် ဆီးရီးယားသမ္မတ ကူဝပ်တလီ တို့က ဥပဒေပြုလွှတ်တော် တစ်ခုတည်း၊ တပ်မတော်တစ်ခု တည်း၊ အလံတစ်ခုတည်းနှင့် သမ္မတတစ်ဦးတည်း အောက်တွင် ဆီးရီးယား နှစ်နိုင်ငံကို ပူးပေါင်း၍ အာရပ်ပြည်ထောင်စု သမ္မတနိုင်ငံအဖြစ် တည်ထောင်လိုက်ကြောင်း ကိုင်ရိုမြို့မှနေ၍ ကြေညာခဲ့လေသည်။ ထိုနှစ် မတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် ယေမင်နိုင်ငံသည် အာရပ် ပြည်ထောင်စုသမ္မတနိုင်ငံနှင့်ပူးပေါင်း၍ အာရပ် ပြည်ထောင်စု နိုင်ငံကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ပြန်သည်။
၁၉၆၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၆ ရက်မှ ၂၈ ရက်နေ့ အတွင်း ဆီးရီးယားနိုင်ငံ၌ စစ်တပ်မှ အာဏာ သိမ်းပိုက် ပြီးနောက် အာရပ်ပြည်ထောင်စု သမ္မတနိုင်ငံအတွင်းမှ ခွဲထွက် ကြောင်း ကြေညာလိုက်ရာ သမ္မတနက်ဆာကလည်း ဆီးရီးယား နိုင်ငံသို့ ပို့ထားသော အီဂျစ်တပ်များကို ပြန်လည် ရုပ်သိမ်း လိုက်သည်။ ထိုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ယေမင်နိုင်ငံ နှင့် ပူးပေါင်း အုပ်ချုပ်ခြင်းကိုလည်း ရပ်ဆိုင်းလိုက်သည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၃ဝ ရက်နေ့တွင် ယေမင်နိုင်ငံနှင့် ပူးပေါင်း အုပ်ချုပ်ခြင်းကိုလည်း ရပ်ဆိုင်းလိုက်သည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၃ဝ ရက်နေ့တွင် သမ္မတနက်ဆာသည် အီဂျစ်တစ်နိုင်ငံတည်းကို အာရပ်ပြည်ထောင်စုသမ္မတနိုင်ငံအဖြစ် ကြေညာ၍ ဝန်ကြီး ၂၅ ဦးပါဝင်သော အမှုဆောင်ကောင်စီနှင့် အဖွဲ့ဝင် ၂ဝ ပါဝင်သော ကာကွယ်ရေးကောင်စီတို့ကို ဖွဲ့စည်း လိုက်သည်။
အာရပ် ပြည်ထောင်စုသမ္မတ နိုင်ငံကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် အတိုကောက် ယူအေအာဟု ခေါ်သည်။ ၁၉၇၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လအတွင်း အီဂျစ်သမ္မတဆဒတ်၊ ဆီးရီးယားသမ္မတအဆက်နှင့် လစ်ဗျခေါင်းဆောင် ကဒတ်ဖီ တို့သည် ဒမက်စကတ်မြို့တွင် တွေ့ဆုံကြပြီးလျှင် မိမိတို့၏ သုံးနိုင်ငံကို ပူးပေါင်းကာ အာရပ်သမ္မတနိုင်ငံများ ပြည်ထောင်စု တည်တောင်ရန် ဆွေးနွေးဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ထိုဆွေးနွေးပွဲမှ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ရပ်အရ အာရပ်သမ္မတနိုင်ငံများ ပြည်ထောင်စု ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေကို ထိုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့ တွင် လူထုဆန္ဒခံယူပွဲဖြင့် အတည်ပြုခဲ့လေသည်။ ထိုနောက် စက်တင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့တွင် အာရပ် ပြည်ထောင်စုသမ္မတနိုင်ငံ( ယူ အေ အာ)ဟူသော အမည်ကို ဖျက်သိမ်း၍ အီဂျစ်အာရပ်သမ္မတနိုင်ငံဟု အမည်ပြောင်းလဲ သတ်မှတ်ခဲ့လေသည်။
ဘိုယာဆိုင်း (ဟောင်း)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဘိုယာဆိုင်း (ဟောင်း)ရွာ (Boyarhseng (Haung))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းနော့/ဖာတကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၄၈၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းနော့/ဖာတကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၂၁ ဦး၊ မ ၁၂၇၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၉၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောမြိုင်စွန်းရွာ၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်
တောမြိုင်စွန်းရွာ (Tawmyaingsun)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်၊ ကံကလေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၈၁၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကံကလေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၄၃ ဦး၊ မ ၉၃၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၇၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဇီးကုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒုံခြောက်ရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
ဒုံခြောက်ရွာ (Donchauk)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မောက်မယ်မြို့နယ်၊ ဟိုနမ့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၄၁၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုနမ့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၅၇၅ ဦး၊ မ ၄၈၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၄၆၀ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မောက်မယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အလယ်ကျွန်းရွာ၊ ဂယက်ကြီး
အလယ်ကျွန်းရွာ၊ ဂယက်ကြီး
ဒုတိယအဝိဇ္ဇာပစ္စယသုတ်
အထက်သုတ် ဒေသနာတော်အတိုင်း ဘုရားရှင်အားထ၍ မမေးလျှောက်ဝံ့သော ရဟန်း၏ အလိုအားလျော်စွာ ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
နတုမှသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဤကိုယ်သည် သင်တို့၏ ဥစ္စာမဟုတ်သလို၊ အခြားသူတို့၏ ဥစ္စာလည်း မဟုတ်၊ ရှေးကံဟောင်းကြောင့် ဖြစ်လာပုံ အကြောင်းတရားတို့ ပြုစီရင်ပုံ၊ စေတနာကံလျှင် အကြောင်းရင်းရှိပုံ၊ ခံစားမှုဝေဒနာ၏ တည်ရာဖြစ်ပုံနှင့် အကြားအမြင်ရှိသော အရိယာသာဝက၏ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကိုသာလျှင် ကောင်းစွာသင့်လျော်သော အကြောင်းအားဖြင့် နှလုံးသွင်းပုံ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ, အနုလောမ, ပဋိလောမဒေသနာတော်ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။
ဇီးပင်ကြီးရွာ၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်
ဇီးပင်ကြီးရွာ (Zeepingyi)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်၊ ဇီးပင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၈၈၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇီးပင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၀၈ ဦး၊ မ ၃၆၂၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၀၃၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုန်းပက်ရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
ကုန်းပက်ရွာ (Konepet)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ နားလွယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၁၂၈ ဖြစ်သည်။
ဝါလာကောင်းရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ဝါလာကောင်းရွာ(Warlarkawng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ ရှဂရီဘွမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၉၁၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပေါက်တော (တောင်)ရွာ
ပေါက်တော (တောင်)ရွာ
ဓာဥလီ
ဓာဥလီ သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ဩရိဿပြည်နယ်၊ Bhubaneswar မြို့၏ တောင်ဘက် ရှစ်မိုင်အကွာ ဒါယာ (Daya) မြစ်ကမ်းတွင် တည်ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ စေတီပုထိုးများ
နတ်ရွာမိုး
အောင်မြင် စာပေတိုက်မှ လုံးချင်းဟာသစာအုပ်များရေးသော ကလောင်ရှင် ဖြစ်သည်။
ပွတ်လုံးတိုင်ရွာ၊ ကြိမ်ချောင်းကြီး
ပွတ်လုံးတိုင်ရွာ၊ ကြိမ်ချောင်းကြီး
အောင်စေကုန်းရွာ၊ သာစည်ပြင်
အောင်စေကုန်းရွာ၊ သာစည်ပြင်
အနောက်စုရွာ၊ ဂုံညင်းတန်း
အနောက်စုရွာ၊ ဂုံညင်းတန်း
စေတနာသုတ်
(၄)သုတ် ရှိပါသည်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် စေတနာ, ပကပ္ပနာ, အနုသယ တို့ကြောင့် ကမ္မဝိညာဏ် ဖြစ်တည်ပုံ၊ ကမ္မဝိညာဏ် ဖြစ်တည်ပြန့်ပွားခြင်းကြောင့် ဘဝအသစ်ဖြစ်တည်ပုံ၊ ဘဝအသစ်၌ ဇာတိ, ဇရာ, မရဏ, သောက, ပရိဒေဝ, ဒုက္ခ, ဒေါမနဿ, ဥပါယာသ ဒုက္ခတို့ဖြစ်ပုံ၊ ကမ္မဝိညာဉ် မဖြစ်တည် မစည်ပင် မပြန့်ပွားခြင်းကြောင့် ဘဝအသစ်နှင့် ဇာတိအစရှိသော ဒုက္ခတို့ မဖြစ်တော့ပုံကို အကျယ်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်များကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။ --- အထက်သုတ်ဒေသနာတော်အတိုင်း ကမ္မဝိညာဏ် ဖြစ်တည် ပြန့်ပွားလျှင် နာမ်ရုပ်ဖြစ်၊ နာမ်ရုပ်ကြောင့် သဠာယတနဖြစ်-အစရှိသည်ဖြင့် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ အနုလောမဒေသနာတော်နည်း၊ ကမ္မဝိညာဏ် မဖြစ်တည် မပြန့်ပွားလျှင် နာမ်ရုပ် မဖြစ်၊ နာမ်ရုပ်ချုပ်သည်ရှိသော် သဠာယတနချုပ်၏ အစရှိသည်ဖြင့် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ ပဋိလောမ ဒေသနာတော်နည်းဖြင့်လည်းကောင်း ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ -- အထက်သုတ်ဒေသနာတော်အတိုင်း ကမ္မဝိညာဏ်ဖြစ်တည် ပြန့်ပွားလျှင် နတိအာဂတိဂတိ စုတိဥပပါတတို့ အဆင့်ဆင့်ဖြစ်ပုံ၊ စုတူပပါတဖြစ်လျှင် ဇာတိ အစရှိသော ဆင်းရဲဒုက္ခဖြစ်ပုံ၊ အထက်ပါ တရားတို့မဖြစ်လျှင် ဇာတိအစရှိသော ဆင်းရဲဒုက္ခတို့ချုပ်ပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
(အဘိ၊က၊၂၉၀။ သံ၊၁၊၂၇၅-၆။)
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် အဝိဇ္ဇာလျှင် အကြောင်းရင်းရှိသော ဒွါရသုံးပါးတို့၌ စေတနာ(ကံ) (၂၇၆)မျိုး အားထုတ်ကြပုံ၊ ထိုစေတနာတို့ကြောင့် အဇ္ဈတ္တသန္တာန် သုခဝေဒနာ, ဒုက္ခဝေဒနာတို့ဖြစ်ပုံ၊ အရဟတ္တမဂ်ဖြင့် ထိုစေတနာ၏သတို့ကို ပယ်သတ်ပြီးသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်၏ ကုသိုလ်စေတနာ အကျိုးမပေးတော့ပုံ၊ ထိုစေတနာ၏ အကျိုးပေး ရာဌာန(ဘဝ) လေးမျိုးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူပါသည်။ အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ်က “ဘုရားရှင် အကျဉ်းချုပ် ဟောတော်မူအပ်သော တရားဒေသနာ၏ အနက်အဓိပ္ပါယ်အကျယ်ကို မိမိသိရှိ နားလည်ပုံကို လျှောက်ထားပြီး၊ အမှတ်(၄) အတ္တဘာဝပဋိလာဘကို မေးလျှောက်သည့်အခါ ဘုရားရှင်က ထိုအတ္တဘာဝပဋိလာဘသည် “နေဝသညာနာသညာယတနုပဂ” ဖြစ်ပုံ၊ ဩရမ္ဘာဂိယသံယောဇဉ်တို့ကို မပယ်ရသေးသောပုဂ္ဂိုလ်တို့ ဤကာမဘုံသို့ ပဋိသန္ဓေပြန်နေရပုံ၊ ပယ်ပြီးသောပုဂ္ဂိုလ်တို့ ပြန်မလာတော့ပုံ အကျယ်ကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ဋီကာ၌လည်း အထက်ပါ အကြောင်းအရာတို့နှင့် ခိဍ္ဍာပဒေါသိက, မနောပဒေါသိက, အက္ကုဒ္ဓအစရှိသည်တို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။
ရွာသစ်ရွာ၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်
ရွာသစ်ရွာ (Ywarthit)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ခန္တီးခရိုင်၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်၊ ထမံသီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၄၆၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုန်းဘောင်ခေတ် အလံများ
ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် မြန်မာမင်းတို့ အသုံးပြုခဲ့သော အလံများအနက် ယေဘုယအားဖြင့် အရေးကြီးဆုံး အလံမှာ ၃-မျိုးရှိသည်။
နိုင်ငံတော် ကိုယ်စားပြုသော ဒေါင်းအလံတော်
တစ်နိုင်ငံလုံးကို ကိုယ်စားပြုသော ဒေါင်းအလံတော်ကို ရန်ကုန်မြို့ ဘုရင့်တံတားအနီးတွင် စိုက်ထူထားသည်။ ထိုအလံတော်အနီးမှာ အလံတော်တင်အစို့(အဖွဲ့) နှင့် လက်နက်ကိုင် အစို့တစ်စို့ ရှိသည်။ ထိုဒေါင်းအလံတော်ကို ဒုတိယ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲ ဖြစ်သည်အထိ ရှိသည်။ ထိုစစ်ပွဲ ပြီးသည့်နောက် မြန်မာတို့ အရေးနိမ့်သဖြင့် မြန်မာ့ဒေါင်းအလံနေရာတွင် ယူနီယံဂျက်အလံကို လွှင့်ထူထားသည်။
ဂယက်ကြီးကမ်းနားရွာ၊ ဂယက်ကြီး
ဂယက်ကြီးကမ်းနားရွာ၊ ဂယက်ကြီး
ကုန်းဘောင်ခေတ် အလံများ
နိုင်ငံတော် ကိုယ်စားပြုသော ဒေါင်းအလံတော်
ပထမ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲတွင် မြန်မာတို့ အရေးနိမ့်ခဲ့စဉ်က ရခိုင်၊ တနင်္သာရီနယ်နှင့် စစ်စရိတ် တစ်ကုဋေကို အင်္ဂလိပ်တို့အား ပေးရသည်။ ယင်းစရိတ် မကျေမီ အင်္ဂလိပ်တို့က ရန်ကုန်ကို သိမ်းပိုက်ထားသဖြင့် စစ်စရိတ်ငွေ ပေးပြီးမှ ရန်ကုန်မြို့ ဘုရင့်တံတားအနီးတွင် စိုက်ထူထားသော အင်္ဂလိပ်အလံကို ချ၍ မြန်မာအလံတော်ကို စိုက်ထူခဲ့ရပြန်သည်။
သက္ကရာဇ် ၁၁၈၈-ခု၊ နတ်တော်လဆန်း(၁၀)ရက်နေ့တွင် ဟံသာဝတီ၊ ရန်ကုန် ဘုရင့်တံတားအနီးတွင် စိုက်ထူထားသည့် အင်္ဂလိပ်အလံကို ချပြီး ပိတ်ဖြူအလျား ကိုးတောင်၊ အနံခြောက်တောင်၊ အလယ်အနီသွတ် ဥဒေါင်းရုပ်ပန်းခက်ကိုက် အထွတ်ရွှေထည်၊ မြန်မာ့အလံတော်ကို အလံတော်တင်ပွဲ အခမ်းအနား ကျင်းပ၍ နတ် ယမကာ၊ အတီးအမှုတ် စုံလင်စွာနှင့် အက အခုန်အစုံ ပြုလုပ် ပြီးလျှင် အမြောက် သုံးချက်ဖောက်ကာ အဝေးရောက်စာရေး ဇေယျကျော်ထင် နော်ရထာနှင့် ရတနာပုံတိုက်စိုး ဇေယျနော်ရထာ တို့ကြီးကြပ်၍ တင်ထားမြဲ တင်ထားနိုင်သည်။ ထို့နောက်မှ အင်္ဂလိပ်ဗိုလ်ချုပ် အင်္ဂလိပ်အရေးပိုင်တို့သည် စကားပြောစရာများကို ပြောဆို ပြေလည်သည့်အခါမှ နောက်ပါ ဗိုလ်မှူး၊ တပ်မှူး၊ စစ်သားတို့ကို ရုပ်သိမ်း၍ ဟံသာဝတီ ရန်ကုန်မှ ထွက်ခွာသွားကြသည်။
ဤစာတမ်းကို ထောက်ရှု၍ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး ကိုယ်စားပြုသော အလံတော်၏ အတိုင်းအတာ ဥဒေါင်းရုပ်ပါသော အလံတော် အကြောင်းကို သိနိုင်ပေသည်။
သူရဲကြီးအလံတော်
သူရဲကြီးအလံမှာ စစ်ချီရာတွင်လည်း‌ကောင်း၊ မင်းခမ်းမင်းနားတွင်လည်းကောင်း အသုံးပြုသည်။ ဒေါင်းအလံကဲ့သို့ တစ်နိုင်ငံလုံးအသုံးပြုသော အလံမဟုတ်‌ပေ။ ပုံသဏ္ဌာန်အရောင်အသွေးမှာ အမြီးသုံးခွ၊ တံခွန်နီ၊ အလယ်၌ နေမင်းထွက်ဟန်၊ ငွေရောင်အဝါလုံး သွတ်ထားသည်။ ထိုအဝါလုံး ပတ်လည်တွင် အရုပ် ၇-ရုပ်၊ အရောင် ၇-မျိုး ဝိုင်းပတ်ထားပါသည်။
ထို အရုပ် ၇-ရုပ်၊ အရောင် ၇-မျိုးမှာ-
ထို့ကြောင့် ဤအကြောင်းနှင့်ပတ်သက်၍ သုတသောမပျို့တွင် အောက်ပါအတိုင်းဖွဲ့ဆိုထားသည်။
ဥကင်မြင့်ဖျား၊ ရှေ့တော်ပါးဝယ်၊ သားသာရွက်ချွန်၊ ရွှေတံခွန်ကား၊ အလွန်တင့်ထွေ၊ တက်ရောက်နေသို့၊ အရွှေမက္ကဋ၊ သုပဏ္ဏမူ၊ ဖြူဆွရောင်သာ၊ ယက္ခဝါလျှက်၊ မောရာမည်းစွ၊ ရောင်ခြည်ပ၍၊ သီဟစိမ်းရောင်၊ ဆင်ပြောင်နီထွေး၊ အသွေးဖျော့ဖျော့၊ နဂါးမော့လည်း၊ ကြော့ကြော့ရှင်းရှင်း၊ ရွှေရောင်ဝင်းလျှက်၊ နေမင်းထွက်ဟန်၊ ရွှေတံခွန်လည်း၊ အလွန်တင့်တယ် ဘိ၏တည်း။
အချို့သောသူများကမူ အလံတစ်ခုစီတွင် အရုပ်တစ်ခုစီကို သီးသန့်ရေးဆွဲ၍ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်ဟု ဆိုကြသည်။
ဝင်းအလံတော်
ဝင်းအလံတော်မှာ နန်းတော်ဝင်းကို အစွဲပြု၍ ဝင်းအလံဟု ခေါ်သည်။ ပုံသဏ္ဌာန်မှာ ကြက်လျှာ ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်။ အရောင်မှာ အရှေ့ဝင်းတွင် အဖြူရောင်၊ တောင်ဝင်းတွင် အစိမ်းရောင်၊ အနောက်ဝင်းတွင် အပြာရောင်၊ မြောက်ဝင်းတွင် အဝါရောင် ဖြစ်သည်။ အလံတော်များကို ဝင်းမှူးလေးဦးက ကြီးကြပ်ရသည်။
၁၈၈၅-ခု၊ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ တတိယစစ်ပွဲ ပြီးဆုံး၍ တစ်နိုင်ငံလုံး အင်္ဂလိပ်လက်အောက် ကျွန်သပေါက်အဖြစ်သို့ ရောက်သဖြင့် နိုင်ငံတော်ကို ကိုယ်စားပြုသော ဒေါင်းအလံသည် ကွယ်ပျောက်သွားလေတော့သည်။
ကံရွာ၊ မကွေးမြို့နယ်
ကံရွာ (Kan)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မကွေးမြို့နယ်၊ တပေါက်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၈၈၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တပေါက်တောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၃၀ ဦး၊ မ ၂၈၇၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၅၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မကွေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သရက်သုံးပင်ရွာ၊ ကိုင်းဝိုင်း
သရက်သုံးပင်ရွာ၊ ကိုင်းဝိုင်း
သရဝိုင်းခြင်း
သဒ္ဒဗေဒ၌ သရဝိုင်းခြင်း (vowel roundedness) ဆိုသည်မှာ သရသံတစ်ခု ထုတ်လုပ်နေစဉ် နှုတ်ခမ်းကို ဝိုင်းအောင်ပြုလုပ်သည့် ပမာဏကို ရည်ညွှန်းသည်။ သရနှင့်ပတ်သက်၍ နှုတ်ခမ်းပါဝင် ပတ်သက်ခြင်းလည်းဖြစ်သည်။ အဝိုင်းသရတစ်ခုကို အသံထွက်သောအခါ နှုတ်ခမ်းသည် စက်ဝိုင်းပုံစံအနေအထားသို့ ဖြစ်ပေါ်သွား၍ အပြန့်သရတစ်ခုကို အသံထွက်ရှိသည့်အခါ နှုတ်လမ်းသည် အနားယူသည့်အနေအထားဖြင့် (ဖြန့်၍) ရွတ်ဆိုသည်။ ဘာသာစကားအများစုတွင် အရှေ့သရများသည် အများအားဖြင့် အပြန့်သရများဖြစ်နိုင်ကာ အနောက်သရများသည် အဝိုင်းသရများအဖြစ် အနေအထားပိုများသည်။ သို့ရာတွင် ပြင်သစ်၊ ဂျာမန်နှင့် အိုက်စလန်တို့ကဲ့သို့သော ဘာသာစကားအချို့၌ နိမ့်မြင့်ပမာဏ (အဖွင့်/အပိတ်) တူညီသော အရှေ့သရများကို အဝိုင်းနှင့် အပြန့်ဟူ၍ ခွဲခြားထားလေသည်။ ဗီယက်နမ်စကားတွင်လည်း နိမ့်မြင့်တူညီသော အနောက်သရများကို အဝိုင်း၊ အပြန့်ဟူ၍ပင် ကွဲစေသည်။ အလက်ကာနို (Alekano) ဘာသာစကားတွင်မူ အပြန့်သရများသာရှိသည်။ နိုင်ငံတကာသဒ္ဒဗေဒအက္ခရာ သရဇယား၌ အဝိုင်းသရများကို သရစုံလိုက်နေရာများတွင် ညာဘက်မှရေးသားသည်။ အသေးစိတ်အသံထုတ်လုပ်မှုကို ဖော်ပြပေးသော ဖြည့်စွက်အသံသင်္ကေတ (diacritics) များလည်းရှိသေးသည်။ and  တို့သည် နှုတ်ခမ်းဝိုင်းခြင်းကိစ္စ၌ ပို၍ ဝိုင်းရန် (သို့) ပြေရန်အတွက် ညွှန်ကြားပြသကြသည်။ ထို့ကြောင့်  သည်   ထက်ပို၍ ဝိုင်းခြင်းနည်းပြီး၊  သည် ပို၍ ဝိုင်းပေးရသည် (အခြေခံသရ ) ဘက်ဆီသို့ ပိုနီးကပ်သည်) ။ ဤ ဖြည့်စွက်အသံသင်္ကေတများကို အပြန့်သရများတွင်လည်း အသုံးပြုကြရာ ဥပမာ :  သည် အခြေခံသရ  ထက် နှုတ်ခမ်းကို ပို၍ဖြန့်ရပြီး၊  သည် အခြေခံသရ  ထက်ပို၍ နှုတ်ခမ်းဖြန့်ခြင်း နည်းရပေသည်။
နှုတ်ခမ်းဝိုင်းသည့်ပုံစံများ
နှုတ်ခမ်းကို ဝိုင်းအောင်ပြုခြင်း၌ ပုံစံနှစ်မျိုးရှိ၏။ နှုတ်ခမ်းဆူ၍ဝိုင်းခြင်း (protrusion) နှင့် နှုတ်လမ်းဖိကပ်၍ဝိုင်းခြင်း (compression) တို့ဖြစ်ကြသည်။
နှုတ်ခမ်းဆူ၍ဝိုင်းရာ၌ ပါးစပ်ထောင့်များကို ဆွဲ့စေ့၍ဝိုင်းကာ နှုတ်ခမ်းသည် ပြွန်သဖွယ် ဖြစ်ပေါ်သည်။ နှုတ်ခမ်းအတွင်းသားမျက်နှာပြင်ကို မြင်နိုင်၏။ ချပ်၍ဝိုင်းရာ၌ နှုတ်ခမ်းထောင့်များကို ဆွဲ့စေ့၍ပင်ဝိုင်းသည်။ သို့သော် နှုတ်ခမ်းများကို ရေပြင်ညီအနေအထားဖြင့် ဆွဲ့ကျုံ့ (ဖိသိပ်) လိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုအနေအထားတွင် အပြင်မျက်နှာပြင်ကိုသာ မြင်နိုင်၏။ ဆိုလိုသည်မှာ (နှုတ်ခမ်း)ဆူသရများ၌ နှုတ်ခမ်းသား၏အတွင်းမျက်နှာပြင်သည် အဝဖြစ်ရာ နောက်ထပ်ဝေါဟာရတစ်မျိုးဖြင့် "endolabial" ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ (နှုတ်ခမ်း)ချပ်သရများ၌ အဝဖြစ်သည်မှာ နှုတ်ခမ်းအပြင်မျက်နှာပြင် ဖြစ်၍ "exolabial" ဟု အခြားဝေါဟာရဖြင့်လည်း သုံးစွဲကြသည်။ က ဂျာမန်စကားရှိ အနောက်နှင့် အလယ်သရများကို လေ့လာခဲ့သည်။ နမူနာအနေဖြင့် နှင့် တို့သည် ဆူ၍ဝိုင်းခြင်းဖြစ်ကာ အရှေ့အဝိုင်းသရများဖြစ်သည့် နှင့် တို့သည်ကား ချပ်၍ဝိုင်းခြင်းဖြစ်ပေသည်။ ဤသို့ အနောက် (သို့) အလယ် ချပ်သရများနှင့် အရှေ့ဆူသရများမှာ ပုံမှန်အားဖြင့် မရှိချေ (ဘာသာစကားတစ်ခု၌ တွဲ၍မရှိတတ်ချေ)။ ထိုပုံစံနှစ်မျိုးကြား သိသာသော ကွာခြားမှုကို (ယခုထိ) ဤသံရင်းဆိုင်ရာ နမူနာတစ်ခု၌သာ တွေ့ရသေးသည်။
နိုင်ငံတကာသဒ္ဒဗေဒအက္ခရာ၌ ဤကွဲပြားမှုကို ညွှန်းဆိုသော ဖြည့်စွက်အသံသင်္ကေတများမရှိပေ။ အက္ခရာအပေါ်သင်္ကေတ သို့   ကို သုံး၍ ချပ်ဝိုင်းခြင်း (compression) အားပြဆိုနိုင်ကာ  ကို သုံး၍ ဆူဝိုင်းခြင်း (protrusion) ကို ညွှန်ပြနိုင်ပေသည်။ နှုတ်ခမ်း ချပ်သရများကို အချို့အဓိပ္ပာယ်ဖွင်ဆိုချက်များအရ ပါးစပ်ထောင့်ကို အတွင်းသိုဆွဲ၍ အဝိုင်းပုံစံ အသံထွက်နိုင်သလို ထိုတူညီသောအဓိပ္ပာယ်ဖွင်ဆိုချက်အချို့အရ နှုတ်ခမ်းများကိုဖြန့်၍ အပြန့်ပုံစံလည်း အသံထွက်ရှိနိုင်သည်။ ဤကွဲပြားမှုကို အောက်ပါအတိုင်း အသံဖလှယ်၍ ရေးသားနိုင်သည်။  vs  (or  vs ) ဟူ၍ဖြစ်သည်။
နှုတ်ခမ်းဝိုင်းပုံစံ နိုင်ငံတကာအသံထွက်အက္ခရာများဖြင့် ရေးသားထားသော အချို့သောသရများကို လုံးဝအဝိုင်းပုံစံဖြင့် ထွက်ချင်မှထွက်ပေမည်။ ဥပမာအားဖြင့် အင်္ဂလိပ်သရ "lot" တွင်ပါသော အသံသည် ဗြိတိသျှအများလက်ခံအသံထွက် (RP) ၌ နှုတ်ခမ်းဝိုင်းမှုရှိလျှင်တောင်မှ မသိသာသလောက်သော ဝိုင်းခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုသရသံကို ထိုသို့ဝိုင်းမှထွက်ရမည့်အစား အာခေါင်သံ/လည်ချောင်းသံ ဖြင့်လုပ်ဆောင်နိုင်ကာ "nurse" စကားလုံးပါ ၌တွေ့ရသော သရသံသည် လျှာကိုနောက်သို့လိပ်၍ အာခေါင်သံ/လည်ချောင်းသံဖြင့် လုပ်ဆောင်ကြသည်။
နှုတ်ခမ်းဖြန့်ခြင်းနှင့် ပုံမှန်သဘာဝ
အပြန့်သရများကို အုပ်စုနှစ်ခုခွဲခြားနိုင်ရာ "အပြန့်" နှင့် "ပုံမှန်" ဟူ၍ဖြစ်သည်။ အရှေ့သရ များကို များသောအားဖြင့် နှုတ်ခမ်းကိုဖြန့်၍ အသံထွက်ရှိကြပြီး ထိုသို့ဖြန့်ခြင်းသည် သရ၏အမြင့် (လျှာအမြင့်) (ဥပမာ "အီ" သရ) များလေလေလေ ပိုမိုသိသာလေလေဖြစ်သည်။ အဖွင့်သရများသည် အများအားဖြင့် ပုံမှန်သဘောဖြစ်တတ်၏။ ဆိုလိုသည်မှာ ဝိုင်းခြင်းလည်းမဟုတ် ဖြန့်ခြင်းလည်းမဟုတ်ပေ။ ဖွင့်ထားသောမေးရိုးသည် နှုတ်ခမ်း ဝိုင်းခြင်း၊ ဖြန့်ခြင်းကို အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိသာ ခွင့်ပြုသောကြောင့်ပင်ဖြစ်သည်။ ဤအချက်ကို နိုင်ငံတကာသဒ္ဒဗေဒ အနက်ဖွင့်ခြင်း၌ အခြေခံအကျဆုံးသရတစ်ခုဖြစ်သော တွင် ညွှန်းဆိုဖော်ပြထား၍ မဝိုင်း မပြန့်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
လွယ်ဗျက်ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
လွယ်ဗျက်ရွာ (Loibyet)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ နမ့်ငူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၁၁၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆောင်းတူးသံမျှာရွာ၊ သံမျှာ
ဆောင်းတူးသံမျှာရွာ၊ သံမျှာ
သစ်ဖြူပင်ရွာ၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်
သစ်ဖြူပင်ရွာ (Thithpyupin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်၊ ကံကလေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၈၀၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကံကလေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၄၃ ဦး၊ မ ၉၃၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၇၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဇီးကုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခိုင်ရွှေဝါရွာ၊ ကြိမ်ချောင်းကြီး
ခိုင်ရွှေဝါရွာ၊ ကြိမ်ချောင်းကြီး
အလယ်စုရွာ၊ ဂယက်ကြီး
အလယ်စုရွာ၊ ဂယက်ကြီး
နားဟမ်းရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
နားဟမ်းရွာ (Narham)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ နားလွယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၁၄၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သန်းဦး
ဒေါက်တာဦးသန်းဦးသည် အဖ ဦးဖိုးသောင်၊ အမိ ဒေါ်အိုတို့မှ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၈၉ (၁၉၂၇) ခုနှစ် နှောင်းတန်ခူးလပြည့်ကျော် ၉ ရက် သောကြာနေ့တွင် ပြည်မြို့၌ မွေးဖွားသည်။ ငယ်စဉ်က ပြည်မြို့ အမျိုးသားအထက်တန်းကျောင်း နိုင်ငံတော်တန်းမြင့်ကျောင်းတို့တွင် ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဘီ၊ အေ (အီးဒီ) ဘွဲ့ကို ဂုဏ်ထူးနှစ်ဘာသာဖြင့် ပထမရရှိအောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် ဘီ၊ အီးဒီဘွဲ့ကို ပထမရရှိအောင်မြင်ခဲ့သည်။ ရွှေတံဆိပ်ဆုရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် အမ်၊ အီးဒီဘွဲ့ကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဟာဝိုင်ရီတက္ကသိုလ်မှ ဂုဏ်ထူးဖြင့် အောင်မြင်ခဲ့သည်။
ပြည်ခရိုင် ပုတီးကုန်းမြို့ အစိုးရအထက်တန်းကျောင်း (၁၉၅၄) နှင့် သာယာဝတီခရိုင် အုတ်ဖိုမြို့ အစိုးရအထက်တန်းကျောင်း (၁၉၆၀) တို့တွင် ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီးအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ပညာမင်းကြီးရုံးတွင် ကျောင်းများဆိုင်ရာ လက်ထောက်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး (၁၉၆၃)၊ ပုသိမ်မြို့ ဆရာအတတ်သင်ကျောင်း ကျောင်းအုပ်ကြီးအဖြစ် (၁၉၆၄-၆၅) အမှုထမ်းခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံပညာရေးသုတေသနအဖွဲ့တွင် လက်ထောင်သုတေသနအရာရှိ (၁၉၆၆)၊ သုတေသနအရာရှိ (၁၉၆၇-၆၈)၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး (၁၉၇၂)၊ ဥက္ကဋ္ဌ (၁၉၇၆-၇၇) ရာထူးအဆင့်ဆင့်တိုးမြှင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
အခြေခံပညာဦးစီးဌာနတွင် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဖြစ် ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။
ပါဝင်ဆောင်ရွက်သည့် လူမှုအဖွဲ့အစည်းများ
မြန်မာနိုင်ငံစာတတ်မြောက်ရေး ဗဟိုကော်မတီတွင် အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ၁၉၄၆ ခုနှစ်မှ စတင်ထမ်းဆောင်ခဲ့ရာ မြန်မာနိုင်ငံ စာတတ်မြောက်ရေး ကြိုးစားလှုပ်ရှားမှုအတွက် ယူနက်စကိုအဖွဲ့ချုပ်က ဂုဏ်ပြုချီးမြှင့်သော ၁၉၇၁ ခုနှစ် ယူနက်စကိုဆု (မိုဟာမက်ရီဇာဖာလာဗီဆု) ကို ပြင်သစ်နိုင်ငံ ပါရီမြို့တွင် နိုင်ငံ့ကိုယ်စား တက်ရောက်လက်ခံယူခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းဆရာများအသင်းချုပ် အလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံအလုပ်သမားအစည်းအရုံးဗဟိုအဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံသုတေသနအသင်း အလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ ကြက်ခြေနီ အသင်း အလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံပညာရှင်အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဂေါ့တန်ကထောင်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ဂေါ့တန်ကထောင်ရွာ(Gawttankahtaung)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ ရှင်ကွန် (ကျိန်ထောင်ဂါး)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၉၇၈ ဖြစ်သည်။
သန်းဦး
ပါဝင်ဆောင်ရွက်သည့် လူမှုအဖွဲ့အစည်းများ
ပညာရေး၊ လူမှုရေးဆိုင်ရာစာပေများကို ၁၉၅၁ ခုနှစ်မှစတင်၍ ယနေ့သို့တိုင် ရေးသားပြုစုလျက်ရှိသည်။ "မြန်မာနိုင်ငံပညာရေးဆိုင်ရာသမိုင်း" စာအုပ်ဖြင့် ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် "အမျိုးသား စာပေဆု" ကို ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၈ ရက်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်အထူးဘွဲ့နှင်းသဘင်တွင် ချီးမြှင့်သော "ဂုဏ်ထူးဆောင်လူထုအကျိုးပြုစာပေပါရဂူ" ဘွဲ့ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၆ တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဟာဝိုင်ရီပြည်နယ်၊ ဟာဝိုင်ရီတက္ကသိုလ်၏ အမြင့်ဆုံးချီးမြှင့်ပေးအပ်သော "ဂုဏ်ထူးဆောင်လူမှုရေးအကျိုးပြုစာပေပါရဂူဘွဲ့" ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။
ဘိုယာဆိုင်း (သစ်)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဘိုယာဆိုင်း (သစ်)ရွာ (Boyarhseng (Thit))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းနော့/ဖာတကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၄၈၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းနော့/ဖာတကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၂၁ ဦး၊ မ ၁၂၇၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၉၃ ဦးနေထိုင်သည်။
သန်းဦး
ပါဝင်ဆောင်ရွက်သည့် လူမှုအဖွဲ့အစည်းများ
ယခုအခါ မြန်မာနိုင်ငံ စာတတ်မြောက်ရေးအထောက်အကူပြုအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ၊ ပညာတန်ဆောင်အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဦးသန်းဦးဖောင်ဒေးရှင်းအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။
ဘိုယာဆိုင်း (သစ်)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သန်းဦး
ပါဝင်ဆောင်ရွက်သည့် လူမှုအဖွဲ့အစည်းများ
ဇွန်လ၊ ၂၆ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ပညာရေးမြှင့်တင်မှု အကောင်အထည်ဖော်ရေး ကော်မတီ အကြံပေးနာယက (၁) ဒေါက်တာသန်းဦးအား ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ ဂုဏ်ထူးဆောင် လက်မှတ်ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ မြို့မကျောင်းစိန်ရတု (၁၉၂၀-၁၉၉၅) ကျင်းပခဲ့ရာတွင် ဦးစီးနာယကအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ခူးဝိန်းရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
ခူးဝိန်းရွာ (Hkuwein)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မောက်မယ်မြို့နယ်၊ ဟိုနမ့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၃၉၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုနမ့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၅၇၅ ဦး၊ မ ၄၈၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၄၆၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မောက်မယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တပေါက်တော (မြောက်)ရွာ၊ မကွေးမြို့နယ်
တပေါက်တော (မြောက်)ရွာ (Tapauktaw(North))သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မကွေးမြို့နယ်၊ တပေါက်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၈၇၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တပေါက်တောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၃၀ ဦး၊ မ ၂၈၇၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၅၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မကွေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွာသစ်ရွာ၊ ပုတ်သို
ရွာသစ်ရွာ (Ywarthit)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ခန္တီးခရိုင်၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်၊ ပုတ်သိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၃၉၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေကြည်မြို့နယ်
ရေကြည်မြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်း၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး ကျုံပျော်ခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ရေကြည်မြို့ ဖြစ်သည်။
ဥရုဝေလ ကဿပထေရ်
ဥရုဝေလ ကဿပထေရ်သည် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားလက်ထက် အယူအကျင့်လွဲမှားသော ရသေ့တို့၏ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်။ နောင်အခါ၌ မြတ်စွာဘုရားသခင်၏ တရားတော်ကို နာကြားပြီးနောက် အကျွတ်တရားရသည်။
ဥရုဝေလကဿပသည် နဒီကဿပ၊ ဂယာကဿပဟူသော ညီနှစ်ယောက်နှင့်အတူ ဥရုဝေလတော၌ ရသေ့ပြု၍နေသည်။ ဥရုဝေလကဿပတွင် တပည့်ရသေ့ငါးရာ၊ နဒီကဿပတွင် တပည့်ရသေ့သုံးရာ၊ ဂယာကဿပတွင် တပည့်ရသေ့ နှစ်ရာ ရှိလေသည်။
ဥရုဝေလကဿပသည် အခြွေအရံ တပည့်များနှင့်အတူ တော၌ ရဟန္တာဖြစ်ရန်ကျင့်ကြံသည်။ သူ၏ကျင့်ကြံပုံမှာ ကိလေသာခန်းခြောက်အောင် ပင်ပန်းစွာကစားသည်။ နေမထွက်မီ ရေ၌ဆင်း၍ ကစားပြီးလျှင် ဆွမ်းစားချိန်မှဆွမ်းစားသည်။ ပြီးသော် ကျည်းသားရိုက်ခြင်း၊ ဇယ်ခတ်ခြင်း၊ ကြိုးခုန်ခြင်း စသည်တို့ကို ပြု၍ ကိုယ်ကိုမီးကင်ပြီးမှ ကိလေသာကို ရေ၌မျောရန် ရေထဲတွင် ဆင်း၍ငုပ်သည်။ အိပ်ချိန်တိုင်မှ ပြန်တက်သည်။ ဤသို့အားဖြင့် နေ့စဉ်ကျင့်ကြံသည်။ ဤကိုအစွဲပြု၍ ရေငုပ်၊ မီးလှုံ၊ ကြိုးခုန်၊ ဇယ်ခတ် ဟူသော တိတ္တိတို့၏ ကျင့်ဝတ်စကားဖြစ်လာသည်။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားသည် ပထမဝါအကုန်တွင် ရသေ့တို့ထံသို့ တရားဟောရန်ရောက်ရှိတော်မူရာ ဥရုဝေလကဿပ၏ ကျောင်းအနီးမီးဖိုတွင် ခေတ္တတည်းခိုခွင့်တောင်းသည်။ ရသေ့က မီးဖိုအနီးတွင် နဂါးကြီးတစ်ကောင်ရှိ၍ မနေသင့်ကြောင်းပြောဆိုရာ မြတ်စွာဘုရားက နေခွင့်သာပြုပါဟု ခွင့်တောင်းလျက် တစ်ညဉ့်နေတော်မူသည်။ ထိုညဉ့်တွင် မာန်စွယ်ပြင်းသောနဂါးကို တန်ခိုးတော်ဖြင့် နှိမ်နင်း ဆုံးမတော်မူ၍ နံနက်လင်းသောအခါ နဂါးကို သပိတ်တော်၌ထည့်ပြီးလျှင် ဥရုဝေလရသေ့တို့အား ပြသည်။
ထိုအခါ ရသေ့တို့သည် အံ့ဩကြလျက် ကြည်ညိုစွာဖြင့် မိမိတို့နှင့်အတူနေရန် လျှောက်ထားသည်။ မြတ်စွာဘုရားလည်း ဝန်ခံ၍နေတော်မူသည်။ ညဉ့်အခါ စတုမဟာရာဇ် နတ်မင်းကြီးလေးပါး လာရောက်ဖူးမြော်သည်။ နံနက်လင်းသော် ရသေ့တို့မေးမြန်းသိရှိရ၍ အတိုင်းထက်အလွန် ကြည်ညိုသည်။ ထိုနည်းဖြင့် နောက်နေ့များတွင် သိကြားမင်း၊ ဗြဟ္မာမင်းတို့ လာရောက်ဖူးမြော်သည်ကို ရသေ့တို့တွေ့မြင်ကြသည်။
တစ်နေ့သော် မာဂဓတိုင်း အင်္ဂတိုင်းတို့မှ တိုင်းသူပြည်သားတို့သည် ရသေ့တို့ကိုပူဇော်မြဲအတိုင်း ပူဇော်ကြရန် စီမံကြသည်။ ထိုအခါ ရသေ့တို့က မြတ်စွာဘုရားသည် မိမိတို့ထက် တန်ခိုးကြီးသဖြင့် ပြည်သူပြည်သားတို့ တွေ့မြင်လျှင် မိမိတို့ကို မကြည်ညိုဘဲရှိမည်ဟု တွေးကြံလျှက် မြတ်စွာဘုရား မကြွလာစေရန် အကြံပြုသည်။ မြတ်စွာဘုရားကလည်း ရသေ့တို့၏အလိုကိုသိ၍ မလာဘဲနေ၏။ ရသေ့တို့ အကြောင်းကိုသိရသော် မိမိတို့ကြံစည်ရုံမျှဖြင့်ပင် သိပေသည်ဟု အံ့ဩကြပြန်သည်။
မြတ်စွာဘုရားသည် တန်ခိုးတော်အတန်တန် ပြတော်မူသော်လည်း ဥရုဝေလကဿပနှင့် အသင်းအပင်းတို့သည် မိမိတို့ကဲ့သို့ ရဟန္တာမဟုတ် ဟူ၍သာမှတ်ယူကြသည်။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားက နှုတ်ဖြင့် ဖွင့်ဟ၍ ရှင်းလင်းဟောကြားရာတွင် ဘုရားဖြစ်မှန်းသိ၍ မိမိတို့မာနကိုစွန့်ပယ်ကာ ရဟန်းပြုကြသည်။
ညီတော်နဒီကဿပနှင့် တပည့်တို့လည်း နောင်တော်နှင့် နောင်တော်၏တပည့်တို့ ရဟန်းပြုမှန်းသိ၍ ရဟန်းပြုကြပြန်သည်။ ညီတော်ဂယာကဿပနှင့် တပည့်တို့လည်း ထိုနည်းတူ ရဟန်းပြု၍ ရဟန်းပေါင်း ၁ဝဝဝ ဖြစ်ကြသည်။ မြတ်စွာဘုရားသည် ရဟန်းပေါင်းတစ်ထောင်နှင့်အတူ ဥရုဝေလတောမှထွက်ကြွ၍ ဂယာသီသသို့ ရောက်လျှင် အာဒိတ္တပရိယာယသုတ်ကို ဟောတော်မူသည်။ ထိုအခါ ဥရုဝေလကဿပ ခေါင်းဆောင်သော ညီနောင်နှင့် တပည့်ရဟန်းပေါင်း တစ်ထောင်တို့သည် တရားတော်၏အဆုံး၌ ဧဟိဘိက္ခုရဟန္တာ ချည်း ဖြစ်ကြကုန်သည်။
ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် ဥရုဝေလကဿပ အစရှိသော ရဟန္တာအပေါင်းတို့ ခြံရံလျက် ဂယာသီသမှ ကြွတော်မူ၍ ရာဇဂဂြိုဟ်ပြည်မှ သုံးဂါဝုတ်ကွာသော လဋ္ဌိဝန ဥယျာဉ်၌ နေတော်မူ၏။ ထိုအကြောင်းကို ရာဇဂြိုဟ်ပြည့်ရှင် ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီးကြားသိလျှင် တစ်သိန်း နှစ်သောင်းကုန်သော ပုဏ္ဏားသူကြွယ်တို့ဖြင့် ခြံရံလျက် မြတ်စွာဘုရားအထံသို့ကပ်၍ ရိုသေစွာရှိခိုး၍နေ၏။ ထိုအခါ တစ်သိန်း နှစ်သောင်းကုန်သော လူတို့တွင် ရှေးက ဥရုဝေလကဿပတို့ကို ကိုးကွယ်သူများပါလေရာ မြတ်စွာဘုရားနှင့်အတူ တွေ့ရှိသောအခါ မည်သူကဆရာ မည်သူကတပည့်ဖြစ်သည်ကို ရှင်းလင်းစွာမသိနိုင်ကြ သဖြင့် ဥရုဝေလကဿပ စသောသူများက မိမိတို့သည်သာလျှင် မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သာဝကများဖြစ်ကြောင်းကို သိရှိစေသည်။ ထိုအခါ ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် ဥရုဝေလကဿပကို ဆုံးမတော်မူနိုင်သဖြင့် ရဟန်းပြုရပေသည်ဟု ချီးမွမ်းကြရာ၊ မြတ်စွာဘုရားက ဥရုဝေလကဿပကို ယခုသာ ငါဆုံးမသည် မဟုတ်သေး၊ ရှေးကလည်း ဆုံးမဖူးပြီဟု မိန့်တော်မူပြီးနောက် အတိတ်ကိုဆောင်၍ မဟာနာရဒဇာတ်ကို ဟောတော်မူလေသည်။
ပေါက်တော (မြောက်)ရွာ
ပေါက်တော (မြောက်)ရွာ
သစ်စင် (အရှေ့စု)ရွာ၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်
သစ်စင် (အရှေ့စု)ရွာ (Thitsin(Ahsheysu))သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်၊ ကံကလေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၈၁၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကံကလေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၄၃ ဦး၊ မ ၉၃၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၇၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဇီးကုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အဝိဇ္ဇာပစ္စယသုတ်
(၂)သုတ် ရှိပါသည်။
တရားနာပရိသတ်တွင်ပါဝင်နေသော မိစ္ဆာအယူရှိသော ရဟန်း၏ မိစ္ဆာအယူကို ဖျက်ဆီးရန်အတွက် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ အနုလောမဒေသနာတော်ကို ဟောကြားပြီးဆုံး စေတော်မူသည်၊ ထိုအခါ မိစ္ဆာအယူရှိသော ရဟန်း၏ မေးလျှောက်ချက်တို့ကို ဖြေရှင်းတော်မူပြီး မိစ္ဆာအယူသို့ မကပ်မရောက်အောင် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် အနုလောမဒေသနာတော်ကို ဟောတော်မူကြောင်း မိန့်တော်မူပါသည်။ အဝိဇ္ဇာ၏ အရဟတ္တမဂ်ဖြင့် အကြွင်းမဲ့ ချုပ်ငြိမ်းလျှင် မိစ္ဆာအယူအားလုံး အကြွင်းမဲ့ ချုပ်ငြိမ်းကုန်၏၊ နောက်ထပ် တဖန် မဖြစ်တော့ကုန်ဟု အကျယ် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ဋီကာ၌ -ဘုရားရှင်တို့၏ ဒေသနာအစဉ်ကို ဖြတ်တောက်၍ မေးနိုင်သောသူ မရှိပုံ-အစရှိသည်တို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။ --- အထက်သုတ် ဒေသနာတော်အတိုင်း ဘုရားရှင်အားထ၍ မမေးလျှောက်ဝံ့သော ရဟန်း၏ အလိုအားလျော်စွာ ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ရုံးချောင်ရွာ၊ ဂယက်ကြီး
ရုံးချောင်ရွာ၊ ဂယက်ကြီး
ချောင်းဝရွာ၊ ဂုံညင်းတန်း
ချောင်းဝရွာ၊ ဂုံညင်းတန်း
ဆင်ခေါင်းရွာ၊ ကိုင်းဝိုင်း
ဆင်ခေါင်းရွာ၊ ကိုင်းဝိုင်း
သရော်ချောင်းရွာ၊ ကြိမ်ချောင်းကြီး
သရော်ချောင်းရွာ၊ ကြိမ်ချောင်းကြီး
အင်ဘွမ်ကထောင်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
အင်ဘွမ်ကထောင်ရွာ(Inbumkahtaung)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ ရှင်ကွန် (ကျိန်ထောင်ဂါး)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၉၇၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သံမျှာအလယ်ရွာ၊ သံမျှာ
သံမျှာအလယ်ရွာ၊ သံမျှာ
ထိရိထိုရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
ထိရိထိုရွာ (Htirihto)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မောက်မယ်မြို့နယ်၊ ဟိုနမ့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၄၃၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုနမ့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၅၇၅ ဦး၊ မ ၄၈၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၄၆၀ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မောက်မယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂယက်ကြီးရွာ၊ ဂယက်ကြီး
ဂယက်ကြီးရွာ၊ ဂယက်ကြီး
ပေါက်တော (မြို)ရွာ
ပေါက်တော (မြို)ရွာ
ဟာနမ့်ကျင် (အောက်)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဟာနမ့်ကျင် (အောက်)ရွာ (Harnamkyin (Lower))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းနော့/ဖာတကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၄၉၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းနော့/ဖာတကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၂၁ ဦး၊ မ ၁၂၇၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၉၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ ဟိုနမ့်ကျင်/နာကေး ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လူန ၂၄
လူန ၂၄ သည် ဆိုဗီယက်တို့၏ လသို့စေလွှတ်သည့် လူန စီမံကိန်းမှ နောက်ဆုံးအခေါက်စေလွှတ်သည့် လူမဲ့အာကာသယာဉ်တစ်စင်းဖြစ်သည်။ ယင်းသည် လကမ္ဘာ၏ မြေသားနမူနာအား ယူဆောင်သည့် တတိယမြောက်လည်းဖြစ်သည်။ (ယခင် ၂ စင်းမှာ လူန ၁၆ နှင့် လူန ၂၀ ဖြစ်သည်)
တပေါက်တော (တောင်)ရွာ၊ မကွေးမြို့နယ်
တပေါက်တော (တောင်)ရွာ (Tapauktaw(South))သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မကွေးမြို့နယ်၊ တပေါက်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၈၇၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တပေါက်တောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၃၀ ဦး၊ မ ၂၈၇၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၅၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မကွေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပို့စ်မော်ဒန်နှင့်စပ်လျဉ်းသောအရေးအသားများ (စာအုပ်)
ပို့စ်မော်ဒန်နှင့်စပ်လျဉ်းသောအရေးအသားများ  စာအုပ်သည် မဂ္ဂဇင်းများတွင် မြင့်သန်း‌ရေးသားခဲ့သည့် စာ‌ပေဆိုင်ရာ‌ဆောင်းပါး(၈)ပုဒ် ကိုစုစည်း၍ နှစ်ကာလများစာအုပ်တိုက်က ၂ဝ၀၃ ခုနှစ် ‌စက်တင်ဘာလ၌ ထုတ်‌ဝေခဲ့‌သော စာအုပ်ဖြစ်သည်။ ထိုစာအုပ်သည် စာ‌ပေဆိုင်ရာအယူအဆ၊ အ‌ကောက်အယူ၊ ပို့စ်မော်ဒန်ဆိုင်ရာ အယူအဆများအပေါ်သဘောထားများကို ‌ဝေဖန်‌ထောက်ပြထား‌သော ‌ဆောင်းပါးများစုစည်းမှု စာအုပ်တစ်အုပ်ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
(၁)ပို့စ်မော်ဒန်နှင့်စပ်လျဉ်းသောအရေးအသားများ ၊ စက်တင်ဘာ၊ ၂၀၀၃၊ နှစ်ကာလများစာပေ။
ရေကြည်မြို့
ရေကြည်မြို့ သည် မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်း၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး ကျုံပျော်ခရိုင်ရှိ ရေကြည်မြို့နယ်၏ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်သည်။
ဒုတိယဉာဏဝတ္ထုသုတ်
အထက်သုတ်ပါ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒဓမ္မ(၁၁)ပါးတို့တွင် တစ်ပါးစီတစ်ပါးစီ၌ ဇာတိကြောင့် ဇရာမရဏဖြစ်၏ဟု သိသောဉာဏ်, ဇာတိမရှိလျှင် ဇရာမရဏ မရှိနိုင်ဟု သိသောဉာဏ်, အတိတ်ကာလ၌ယင်းဉာဏ်(၂)ပါး, အနာဂတ်ကာလ၌ ယင်းဉာဏ် (၂)ပါး၊ ယင်းဓမ္မဌိတိဉာဏ်ကိုခယဓမ္မ, ဝယဓမ္မ, ဝိရာဂဓမ္မ, နိရောဓဓမ္မဟု သိသော ဉာဏ်ဟု (၇)ပါးစီပွားရကား ဉာဏဝတ္ထု (၁၁x ၇)= ၇၇ပါးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် အကျယ်အားဖြင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်ရာများကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။
နားကျိုင်းရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
နားကျိုင်းရွာ (Narkeng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ နားလွယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၁၄၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘူတာ (ကံပြင်)ရွာ၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်
ဘူတာ (ကံပြင်)ရွာ (Butar(Kanpyin))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်၊ ဇီးပင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၈၉၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇီးပင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၀၈ ဦး၊ မ ၃၆၂၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၀၃၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တရုတ်ဗဟိုရုပ်မြင်သံကြား
right|thumb| တရုတ်ဗဟိုရုပ်မြင်သံကြားအဆောက်အဦးအဟောင်း တရုတ်ဗဟိုရုပ်မြင်သံကြား (တရုတ်ဗဟိုရုပ်သံ) သည် တရုတ်နိုင်ငံ အစိုးရပိုင်ရုပ်သံလွှင့်ဌာန တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤရုပ်သံတွင် ရုပ်သံလိုင်း ၅၀ ရှိသည့် ကွန်ယက်တစ်ခုရှိပြီး မတူညီသောအစီအစဉ်များကို ဘာသာစကား​ခြောက်မျိုး​ဖြင့် ထုတ်လွှင့်ပေးလျက်ရှိရာ ကြည့်ရှုသူ တစ်ဘီလီယံကျော်ရှိသည်။ ၎င်းရုပ်သံ၏အစီအစဉ်အများစုသည် သတင်းများ၊ မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်၊ လူမှုရေး၊ ပညာရေး၊ ဟာသ၊ ဖျော်ဖြေရေးနှင့် ဒရာမာဇာတ်ကား၊ တရုတ် အော်ပရာပြဇာတ်နှင့် ဖျော်ဖြေရေးအစီအစဉ်များဖြစ်သည်။ သို့သော် တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီအတွက် အထိမခံနိုင်သောကိစ္စရပ်များနှင့်ပတ်သက်၍ သတင်းထုတ်ပြန်ရာတွင် မှန်ကန်မှုမရှိပေ။ ရံဖန်ရံခါ၌ ယင်းပါတီ၏ သိသာသော ရန်သူများအား တန်ပြန်ရာတွင် လက်နက်သဖွယ်လည်း အများအားဖြင့် ဤရုပ်သံကို အသုံးချကြသည်။
ပြင်ပလင့်များ
ကဏ္ဍ:ရိုးရှင်းသော တရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သည့် ဆောင်းပါးများ
ဇီးဖြူရွာမရွာ၊ ကြိမ်ချောင်းကြီး
ဇီးဖြူရွာမရွာ၊ ကြိမ်ချောင်းကြီး
ကျီးချောင်းရွာ၊ ဂုံညင်းတန်း
ကျီးချောင်းရွာ၊ ဂုံညင်းတန်း
ရေွှေရာင်ပြရွာ၊ တကော
ရေွှေရာင်ပြရွာ၊ တကော
ကျွန်တော်နှင့် အခြားသူတို့၏အကြောင်းများ (စာအုပ်)
ကျွန်တော်နှင့် အခြားသူတို့၏အကြောင်းများ  စာအုပ်သည် မြင့်သန်း‌ရေးသားခဲ့သည့် ဝတ္ထုတို(၁၀)ပုဒ် ကိုစုစည်း၍ နှစ်ကာလများစာအုပ်တိုက်က ၂ဝ၁၂ ခုနှစ် ‌အောင်တိုဘာလ၌ ထုတ်‌ဝေခဲ့‌သော စာအုပ်ဖြစ်သည်။
ကျောက်တလုံးရွာ
ကျောက်တလုံးရွာ
သစ်စင် (မြောက်စု)ရွာ၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဇီးကုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လှေလုံးကွဲတရွာ၊ ကြိမ်ချောင်းကြီး
လှေလုံးကွဲတရွာ၊ ကြိမ်ချောင်းကြီး
ဟာနမ့်ကျင် (ထက်)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဟာနမ့်ကျင် (ထက်)ရွာ (Harnamkyin (Upper))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းနော့/ဖာတကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၄၉၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းနော့/ဖာတကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၂၁ ဦး၊ မ ၁၂၇၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၉၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ ဟိုနမ့်ကီး ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကံစုရွာ၊ တကော
ကံစုရွာ၊ တကော
အထက်သက်တင်ရွာ၊ သံမျှာ
အထက်သက်တင်ရွာ၊ သံမျှာ
ထိရိနောင်ရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
ထိရိနောင်ရွာ (Htirinawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မောက်မယ်မြို့နယ်၊ ဟိုနမ့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၄၀၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုနမ့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၅၇၅ ဦး၊ မ ၄၈၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၄၆၀ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မောက်မယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မူးချောင်းရွာ
မူးချောင်းရွာ
ပြောင်းလဲခြင်းနှင့် အခြားဝတ္ထုတိုများ (စာအုပ်)
ပြောင်းလဲခြင်းနှင့် အခြားဝတ္ထုတိုများ  စာအုပ်တွင် မြင့်သန်း‌က ဖရန့်ဇ်ကပ်ဖ်ကာ ရေးသားခဲ့သည့် ဝတ္ထုတိုများ၊ အရေးအသားများကို ဘာသာပြန်၊ မှတ်ချက်ရေး၍ တည်းဖြတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ရာပြည့်စာအုပ်တိုက်က ၂ဝ၁၂ ခုနှစ် ‌အောက်တိုဘာလတွင် ထုတ်‌ဝေခဲ့‌သော စာအုပ်ဖြစ်သည်။
ဂန္ထဝင် အနောက်တိုင်း ခေတ်ပေါ်အရေးအသားများကို မြည်းစမ်းဖတ်ရှုလိုသူများအတွက် ရည်ရွယ်ပြန်ဆိုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဒါဂျီးလင်ငြိမ်းချမ်းရေးစေတီတော်
ဒါဂျီးလင်ငြိမ်းချမ်းရေးစေတီတော် သည် ကမ္ဘာအဝှမ်းရှိ လူသားမျိုးနွယ်စုများ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ရှေးရှူရည်ရွယ်ကာ တည်ထားကိုးကွယ်သည့် ငြိမ်းချမ်းရေးစေတီတော်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ဒါဂျီးလင်မြို့ (Darjeeling) တွင် တည်ရှိသည်။ အခြားသော ငြိမ်းချမ်းရေးစေတီတော်များကဲ့သို့ပင် ဤစေတီကိုလည်း နိချိဒဆုဖုဂျိ ( Nichidatsu Fujii) ၏ ညွှန်ကြားမှုအောက်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ နိချိဒဆုဖုဂျိ  (1885-1985)သည် ဂျပန်လူမျိုး ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်ပြီး Nipponzan-Myōhōji ဗုဒ္ဓဘာသာကို တည်ထောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ စေတီပုထိုးများ
မုံညင်းချောင်းရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဥယျာဉ်ချောင်းရွာ၊ ဂုံညင်းတန်း
ဥယျာဉ်ချောင်းရွာ၊ ဂုံညင်းတန်း
သဖန်းဆိပ်ရွာ၊ မကွေးမြို့နယ်
သဖန်းဆိပ်ရွာ (Thahpanseik)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မကွေးမြို့နယ်၊ တပေါက်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၈၇၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တပေါက်တောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၃၀ ဦး၊ မ ၂၈၇၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၅၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မကွေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကိုင်းဝိုင်းရွာ၊ ကိုင်းဝိုင်း
ကိုင်းဝိုင်းရွာ၊ ကိုင်းဝိုင်း
ဥတိုရွာ၊ တကော
ဥတိုရွာ၊ တကော
အင်ထန်ကောင်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
အင်ထန်ကောင်ရွာ(Inhtankawng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ ရှင်ကွန် (ကျိန်ထောင်ဂါး)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၉၇၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကန်ကြီးထောင့်မြို့
ကန်ကြီးထောင့်မြို့ သည် မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်း၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး ပုသိမ်ခရိုင်ရှိ ကန်ကြီးထောင့်မြို့နယ်၏ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်သည်။
ဉာဏဝတ္ထုသုတ်
ဇရာမရဏမှ သင်္ခါရအထိ (၁၁)ပါးသော ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒဓမ္မတို့တွင် တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ၌ သစ္စဉာဏ် မဂ်ဉာဏ် ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်တို့ဖြစ်ပုံ အတိတ် ကာလ, အနာဂတ်ကာလ သမဏ, ဗြာဟ္မဏများသည် ဤပဋိစ္စသမုပ္ပါဒဓမ္မတို့၌ ငါဘုရား ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိသလို သစ္စဉာဏ်, မဂ်ဉာဏ်, ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်တို့ဖြင့် သိကြသည်။ ဓမ္မဉာဏဟူသော မဂ်ဉာဏ်, အနွယဉာဏဟူသော ပစ္စဝေက္ခဏာ ဉာဏ်(၂)ပါး သန့်ရှင်း စင်ကြယ်ဖြူစင်သော အရိယာသာဝကကို ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္န, ဒဿနသမ္ပန္န, အာဂတော ဣမံ သဒ္ဓမ္မံ, ပဿတိ ဣမံ သဒ္ဓမ္မံ, သေက္ခဉာဏေန သမန္နာဂတ, ဓမ္မသောတသမာပန္န, အရိယနိဗ္ဗေဓိကပည, အမတဒွါရံ အာဟစ္စ တိဋ္ဌတိပုဂ္ဂိုလ်ဟု ဆိုအပ်ပုံကို ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒဓမ္မ တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ အကျယ်ဝေဖန်၍ ဉာဏဝတ္ထု(၄၄)ပါးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ သိသင့်သော အဓိပ္ပါယ်များကို အကျယ်ဖွင့်ဆို ထားပါသည်။
တပ်ဘေလေးရွာ၊ ကြိမ်ချောင်းကြီး
တပ်ဘေလေးရွာ၊ ကြိမ်ချောင်းကြီး
ဥယျာဉ်စိုက်ပျိုးရေး
thumb|A gardener maintaining topiary in Tulcán, Ecuador ကိုယ်စိတ်ကျန်းမာခြိုးခြံချွေတာနိုင်ရန် ရှေးအထက်ကျော်ကာရီကပင် အီဂျစ်လူမျိုး၊ ပါးရှင်းလူမျိုး၊ အဆီးရီးယန်းလူမျိုးအစရှိသည့်လူမျိုးတို့နှင့် ဘုန်းကြီးရဟန်းများ၊ ရှင်ဘုရင်အဆက်ဆက်နှင့် မင်းညီမင်းသားများသည် ဥယျာဉ်စိုက်ပျိုးရေးကို လုပ်ကိုင်လာကြရာမှ ယခုအခါ သူသူငါငါ လုပ်ကိုင်ခေတ်စားလာကြသည်။ သဘာဝပညာရပ်များနှင့် စပ်ဆိုင်သော ကမ္ဘာ့ခြင်းရာ အကြောင်းစာများကို လက်တွေ့သဘော လေ့လာသင်ကြားရန်အတွက် စာသင်ကျောင်းများတွင် ကျောင်းသားများကိုယ်တိုင် ပြုစုပျိုးထောင်ထားသည့် ကျောင်းဥယျာဉ်ကြီးများ နိုင်ငံတိုင်းလိုလို၌ တွေ့မြင်နိုင်လေသည်။ thumb|An organic garden on a school campus ဥယျာဉ်စိုက်ပျိုးရေးဆိုရာ၌ ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် သစ်ပင်ပန်းမာလ်များ စိုက်ပျိုးထားသည့် ဥယျာဉ်ငယ်ကလေးများမှအစ တောပုံတောင်ပုံကို စနစ်တကျ ခွဲခန့်ဝေဖန်တတ်သူ ဗိသုကာဆရာကြီးများ ညွှန်ကြားစီမံထား သည့် ဥယျာဉ်ကြီးခြံကြီးတို့ကိုပါ ဆိုလိုသည်။ ရှေးအထက်ကျော် ကာရီကပင် အီဂျစ်လူမျိုး၊ ပါးရှင်းလူမျိုး၊ အဆီးရီးယန်း လူမျိုး အစရှိသည့်လူမျိုးများနှင့် ဘုန်းကြီးရဟန်းများ၊ ရှင်ဘုရင် အဆက်ဆက်နှင့် မင်းညီမင်းသားတို့သည် ဥယျာဉ်စိုက်ပျိုးရေးကို လုပ်ကိုင်လာကြရာမှ ထိုလုပ်ငန်းသည် တဖြည်းဖြည်းခေတ်စားလာခဲ့ရာ ယနေ့တွင် နေအိမ်များဆောက်လုပ်ထားသည့် မြေကွက်၌ ရနိုင်သမျှမြေအား မြေလပ်ကလေးတွင် ဟင်းသီးဟင်းရွက်ပင်များ၊ ပန်းပင်များ၊ သစ်သီးပင်များကို စိုက်ပျိုးထား တတ်ကြလေသည်။ ယင်းကဲ့သို့ မိမိတို့ကိုယ်ပိုင် ဥယျာဉ်များ ပြုစုပျိုးထောင်ခြင်းအားဖြင့် အဖိုးမဖြတ်နိုင်သော အကျိုးထူးများ ကို ခံစားရသည်ဟု ဆိုရမည်ဖြစ်ပေသည်။ ထိုအကျိုးထူးများကား ကိုယ်ခန္ဓာကျန်းမာခြင်း၊ စိတ်ကြည်နူးပျော်ရွှင်ခြင်းနှင့် ချွေတာခြိုးခြံခြင်း၊ ဝီရိယရှိခြင်း၊ အလေ့အထ ဇွဲသတ္တိရှိခြင်း အစရှိသည်တို့ဖြစ်ချေသည်။
အရွက်အပွင့်များ အောက်စီဂျင်ကို လိုသလောက် မြေဆီလွှာထဲရှိ အမြစ်များသည်လည်း ထိုဓာတ်ကိုလိုကြသည်။ ယင်းသို့ အပင်များ ကြီးပွားဖြစ်ထွန်းရန် မြေဆီလွှာတွင် ရေနှင့်လေကို လိုသဖြင့် ဥယျာဉ်စိုက်ပျိုးမည့် မြေကို အနက်နှစ်ပေ၊ သုံးပေအထိ မြေမှုန့်ဖြစ်လာအောင် တူးဆွပြုပြင်ပေးရမည်။ သို့မှသာ ရေနှင့်လေတို့သည် မြေတွင်းရှိအမြစ်များသို့ အလွယ်တကူရောက်နိုင်ပေမည်။ ထို့ပြင် သေးငယ်နုနယ်သော အပင်တို့၏ အမြစ်များသည် မြေအောက်သို့ လွယ်ကူစွာထိုးဖောက် သွားရောက်နိုင်ကြမည်ဖြစ်၏။
အနောက်နိုင်ငံများတွင် ဆောင်းကူးရာသီနှင့် နွေကူးရာသီများ၌ စိုက်ခင်းမြေကို ပြုပြင်ရန် အချိန်ကောင်း ဖြစ်လေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၌မူ ဆောင်းဥတုနှောင်းပိုင်းနှင့် နွေဦးပေါက် အချိန်များတွင် ဥယျာဉ်၏ စိုက်ခင်းမြေကို ပြုပြင်ရန် အချိန်ကောင်းများဖြစ်သည်။ မြေဆီလွှာကို တူးဆွပြုပြင်ပေးသဖြင့်မွလာသောအခါ ထွန်ခြစ်နှင့် စိုက်ခင်းကို ညီညာလာအောင် ဆွဲခြစ်၍ မြေညှိပေးရမည်။ စိုက်ခင်းကို ကျနစွာပြုပြင်ပေးခြင်းသည် ဥယျာဉ်စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းတွင် အလွန်အရေးကြီးသဖြင့် မြေဆီလွှာကို စနစ်တကျ ပြင်ဆင်ပြီးမှသာလျှင် စိုက်လိုရာ မျိုးစေ့များကို ကြဲပက်စိုက်ပျိုးရလေသည်။
တိရစ္ဆာန်များမှဖြစ်သော မြေဩဇာကို မရနိုင်လျှင်ဖြစ်စေ၊ လိုသလောက် လုံလောက်စွာ မရနိုင်လျှင်ဖြစ်စေ ဓာတ် သတ္တုများမှဖြစ်သော မြေဩဇာကို အသုံးပြုကြသည်။ ဓာတ်မြေ ဩဇာများကို အသုံးပြုသည့်တိုင်အောင် အပင်၊ လူ၊ တိရစ္ဆာန် များ၏ သက်မဲ့ကိုယ်ထည်တို့ ဆွေးမြေ့ပျက်စီးသဖြင့် ရသော မြေဆွေးကို ရနိုင်သလောက် နှစ်စဉ်ထည့်ပေးရသည်။ ထုံးမှုန့်ကို လည်း မြေချဉ်မျိုးတွင်လည်းကောင်း၊ ရွံ့စေးမြေမျိုးတွင်လည်းကောင်း ထည့်ပေးရသည်။ ထို့ကြောင့် ဥယျာဉ်စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင် မည့်မြေအခြေအနေကိုလိုက်၍ မြေဩဇာကျွေးခြင်း အလုပ်သည်လည်း အရေးကြီးလုပ်ငန်းတစ်ရပ် ဖြစ်လေသည်။ ယင်းကဲ့သို့ အပင်များစိုက်ပျိုးမည့် မြေယာကို ပြင်ဆင်ပြုပြင်ပြီးနောက် အစေ့များကြဲပက်ရမည့် လုပ်ငန်းကို စရတော့မည်ဖြစ်၏။ ရာသီဥတုကိုလိုက်၍ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ပင်၊ သစ်သီးပင်၊ ပန်းပင်တို့ကို စတင်စိုက်ပျိုးရမည့် အချိန်ကာလမှာ တိုင်းပြည်တစ်ခုနှင့်တစ်ခု မတူနိုင်ကြချေ။ အနောက်နိုင်ငံများ၌ ဆောင်းကူးရာသီနှင့် နွေကူးရာသီများသည် ဥယျာဉ်ပင်များကို စတင်စိုက်ပျိုးရန် အသင့်တော်ဆုံးအချိန်များ ဖြစ်ကြသည်ကိုဆိုခဲ့ပြီ။ ထိုနိုင်ငံများတွင် များသောအားဖြင့် တစ်နှစ်အတွင်း အသီးထွက်သည့် ဟင်းသီးပင်၊ ပန်းပင်တို့ကို နွေကူးရာသီ၌ စတင်စိုက်ပျိုးလေ့ရှိကြသည်။ သို့ရာတွင် တစ်နှစ်အတွင်း အပွင့်များပွင့်သည့် ပန်းပင်အချို့ကို ဆောင်းကူးရာသီ၌ စတင်စိုက်ပျိုး ထားလျှင် အချိန်စောစော ပွင့်လာမည်ဖြစ်သည်။ ဥများကိုစိုက်လျက် အပင်ဆက်ပွားအောင် ပြုလုပ်ရသည့်အပင်မျိုးကို ဆောင်းကူးရာသီတွင် စတင်စိုက်ပျိုးခြင်းဖြင့် ရှေ့နှစ်ဆောင်း အကုန်၌ အပင်များပွားလာနိုင်သည်။