cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဇဏ်ခီ
အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး
ဇဏ်ခီသည် မန္တလေးဇာတိဖြစ်သည်။ ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်၌ အမေရိကသို့ ဖခင်ဖြစ်သူနှင့်အတူ ပြောင်းရွေ့နေထိုင်ခဲ့သည်။ အထက်တန်းကျောင်းသားဘဝမှစ၍ ဂီတပညာကိုအထူးစိတ်ဝင်စားကာ တက္ကသိုလ်၌ ဂီတပညာဘာသာရပ်ကို Major အဖြစ် ရွေးချယ်သင်ကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဂီတသီအိုရီ ဘာသာရပ်များကို ငြီးငွေ့လာသဖြင့် အသံဖမ်း အင်ဂျင်နီယာဘာသာရပ်ကိုပြောင်းကာ ရုပ်ရှင်အသံ (Post-Production Sound) ဖြင့် IAR (Institute of Audio Research, NY)မှ ကျောင်းပြီးခဲ့သည်။
ရုပ်ရှင်လုပ်ငန်း
နယူးရော့(ခ်)မြို့၌ ရုပ်ရှင်နှင့်ပတ်သက်သောအသံပိုင်းဆိုင်ရာ အလုပ်များလုပ်ကိုင်ရင်း သရုပ်ဆောင်အဖြစ် စတင် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ဖြစ်သည်။ ဇနီးဖြစ်သူ ခရစ္စတီးနားခီနှင့်အတူ ရုပ်ရှင်တိုများနှင့် Music Video များကို တွဲဖက်လုပ်ကိုင်ရင်း ဇာတ်ညွှန်းများပါ စတင်ရေးဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်ကုန်မှ စ၍ မြန်မာပြည်တွင် ပြန်လည်ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ခဲ့ကြပြီး ရုပ်ရှင်လုပ်ငန်း၌ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ် အတွင်း၌ ကိုယ်တိုင်ခေါင်းဆောင်မင်းသားအဖြစ် သရုပ်ဆောင်ကာ အသံနှင့်နောက်ခံဂီတကို ဖန်တီးတီးခတ်ထားသော ဥပါယ်တံမျဉ် နှင့် မုဒြာရဲ့ခေါ်သံ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီးနှစ်ကားကို ရုံတင်ပြသခွင့်ရရှိခဲ့ပြီး၊ ပရိသတ်အားပေးမှုကို ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင်  ထာဝရနှောင်ကြိုး ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီးကို ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။
အခြားအနုပညာလုပ်ငန်းများ
ဇဏ်ခီကိုယ်တိုင် ရေး/ဆို တစ်ကိုယ်တော် တေးစီးရီး ပထမအခွေဖြစ်သည့် ပျောက်ဆုံးနေတဲ့ကမ္ဘာ ကို ၂၀၀၉ ခုနှစ်အတွင်းမှာ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ဇဏ်ခီ၏ ပထမဦးဆုံးစာအုပ်အဖြစ် ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ၌  ကိုယ်တိုင်သိရှိသွားမှု အက်ဆေးစာအုပ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
လူမှုဘဝ
ဇဏ်ခီသည် ၂၀၀၆ တွင် ခရစ္စတီးနားခီ နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။
တလိုင်းကောင်နှုတ်သီးရှည်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေညှောင့်ငှက်များ
ပဌမဂဏိကစေတာပနသိက္ခာပုဒ်
အမှု—'''ယာဂုကို ရည်ညွှန်း၍ လှူအပ်သော ဘိက္ခုနီအများဆိုင် ပရိက္ခရာဖြင့် ဆေးကို လဲစေမှု။
အမှုသည်—'''ဘိက္ခုနီအများ။
ကျောင်းဒါယကာ အသင်း
အသင်းတစ်ခုက ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းအပ်သော ကျောင်းပရိဝုဏ်အတွင်း၌ နေထိုင်ကြသော ဘိက္ခုနီတို့မှာ ယာဂု လုံလောက်စွာ မသောက်ရသဖြင့် ပင်ပန်းကြသည်ကို ထိုကျောင်းဒါယကာအသင်းက သိ၍ အသင်းသားများထံမှ တတ်နိုင်သမျှ ပစ္စည်းကို အလှူခံပြီးလျှင် ဈေးသည်တစ်ဦးထံ အပ်နှံထားကြပြီးနောက် ထိုကျောင်းနေ ဘိက္ခုနီတို့အားလည်း ထိုဈေးသည်ထံမှ ဆန်ကို အလှူခံဖို့ရန် လျှောက်ထားကြလေသည်။
ဘိက္ခုနီတို့သည် ထိုဈေးသည်အထံမှ ဒါယကာတို့ ရည်ညွှန်းအပ်သော ဆန်ကို အလှူမခံဘဲ ထိုအပ်နှံထားသော ပရိက္ခရာဖြင့် ဆေးကို လဲစေကြလေရာ, ထိုအကြောင်းကို ကြားသော အသင်းသားတို့က ကဲ့ရဲ့ကြသောကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။
သိက္ခာပုဒ်
ယာ ပန ဘိက္ခုနီ အညဒတ္ထိကေန ပရိက္ခာရေန အညုဒ္ဒိသိကေန မဟာဇနိကေန အညံ စေတာပေယျ, နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ။
မြန်မာပြန်
အကြင် ဘိက္ခုနီသည် အခြားပစ္စည်းအတွက် လှူအပ် အခြားပစ္စည်းကို ရည်ညွှန်း၍ လှူအပ်သော ဘိက္ခုနီ အများဆိုင် ဖြစ်သော ပရိက္ခရာဖြင့် အခြားပစ္စည်းတမျိုးကို လှူစေအံ့၊ ထိုဘိက္ခုနီမှာ နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ်သင့်၏။
မြန်မာဇီးကုန်းရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
မြန်မာဇီးကုန်းရွာ (Myanmarzeekone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ ပွဲသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၈၇၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပွဲသာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၇၈ ဦး၊ မ ၈၃၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နတ်တလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြောင်းဦးရွာ၊ တောင်ကန်
မြောင်းဦးရွာ (Myaungu)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ မတ္တရာမြို့နယ်၊ တောင်ကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၀၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်ကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၅၉ ဦး၊ မ ၃၆၇၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၂၂၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတ္တရာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လက်ပံကုန်းရွာ၊ မတ္တရာမြို့နယ်
လက်ပံကုန်းရွာ (Letpankone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ မတ္တရာမြို့နယ်၊ သရက်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၉၈၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သရက်တောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၇၅ ဦး၊ မ ၇၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတ္တရာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆင်ဖြူချီရွာ၊ မြို့သစ်မြို့နယ်
ဆင်ဖြူချီရွာ (Sinhpyuchi)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မြို့သစ်မြို့နယ်၊ ဆင်ဖြူချီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၆၅၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆင်ဖြူချီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၆၈ ဦး၊ မ ၁၁၉၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၆၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြို့သစ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၁၆၁၄
၁၆၁၄
ဇန်နဝါရီလ
(၁) ရက်။
ဖေဖော်ဝါရီလ
(၁) ရက်။
ကျွန်းတောရွာ၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်
ကျွန်းတောရွာ (Kyuntaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်၊ ပြန်လှည့်-သီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၂၀၀ ဖြစ်သည်။
၁၆၁၄
မတ်လ
(၁) ရက်။
ကျွန်းတောရွာ၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယင်းမာပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၁၆၁၄
မေလ
(၁) ရက်။
ဒုတိယဂဏိကစေတာပနသိက္ခာပုဒ်
အမှု—'''ယာဂုကိုရည်ညွှန်း၍ လှူအပ်သော အများဆိုင်ပရိက္ခရာ ကိုယ်တိုင်တောင်း၍ရသော ပရိက္ခရာ ၂-မျိုးဖြင့်ဆေးကိုလဲ စေမှု။
အမှုသည်—'''ဘိက္ခုနီအများ၊
၁၆၁၄
ဇွန်လ
(၁) ရက်။
ဒုတိယဂဏိကစေတာပနသိက္ခာပုဒ်
ဥပါသကာများ
ရှေ့သိက္ခာပုဒ်အတိုင်းပင် ကျောင်းဒါယကာ အသင်းဝင် ဥပါသကာအများစုပေါင်း၍ ဈေးသည် တစ်ဦးအိမ်မှာ ဆန်ဆီစသော ပရိက္ခရာကို အပ်နှံပြီးလျှင် မိမိတို့ကျောင်း၌နေသော ဘိက္ခုနီ တို့အားလည်း ထိုဈေးသည်ထံမှ (ယာဂုအတွက်) ဆန်ကို အလှူခံဖို့ရန် လျောက်ထားကြလေသည်၊ ဘိက္ခုနီတို့ကား ထိုကျောင်းဒါယကာတို့ ညွှန်ပြအပ်သော ဆန်ကို မလဲစေဘဲ ထိုအပ်နှံထားသော ပရိက္ခရာ, မိမိတို့အခြား နေရာမှတောင်း၍ရသော ပရိက္ခရာမျိုးဖြင့် ဆေးကိုလဲစေကြလေသည်၊ ထိုအကြောင်းကိုကြား၍ အသင်းသား ကျောင်းဒါယကာတို့ ကဲ့ရဲ့ကြသောကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။
၁၆၁၄
ဇူလိုင်လ
(၁) ရက်။
ဒုတိယဂဏိကစေတာပနသိက္ခာပုဒ်
သိက္ခာပုဒ်
ယာ ပန ဘိက္ခုနီ အညဒတ္ထိကေန ပရိက္ခာရေန အညုဒ္ဒိသိကေန မဟာဇနိကေန သညာစိကေန အညံ စေတာပေယျ, နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ။
မြန်မာပြန်
အကြင်ဘိက္ခုနီသည် အခြားပစ္စည်းအတွက် လှူအပ် အခြားပစ္စည်းကို ရည်ညွှန်း၍ လှူအပ်သော အများဆိုင် ပရိက္ခရာ, မိမိကိုယ်တိုင် တောင်း၍ ရအပ်သော ပရိက္ခရာ, ဤပရိက္ခရာ ၂-မျိုးဖြင့် အလှူရှင် ရည်ညွှန်းအပ်သော ပရိက္ခရာမှ အခြားပရိက္ခရာတစ်မျိုးကို လဲစေအံ့၊ ထိုဘိက္ခုနီမှာ နိဿဂ္ဂိပါစိတ် အာပတ်သင့်၏။
၁၆၁၄
စက်တင်ဘာလ
(၁) ရက်။
အောက်တိုဘာလ
(၁) ရက်။
နိုဝင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ဟွေယုန်းရွာ၊ တာချီလိတ်မြို့နယ်
ဟွေယုန်းရွာ (Hwayyone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ တာချီလိတ်မြို့နယ်၊ လွယ်တော်ခမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၆၀၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်တော်ခမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၂၁၇ ဦး၊ မ ၄၅၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၈၀၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တာချီလိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဓနုဘာသာစကား
ဓနုဘာသာစကား သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်တွင် ပြောဆိုကြသော ဘားမစ်ဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ယင်းကို ဓနုလူမျိုးများက ပြောဆိုကြသည်။ ဓနုဘာသာစကားကို မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရက မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒေသိယစကားတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
နိဟွန်းကျောင်းတော်
နိဟွန်းကျောင်းတော် (日 本 寺  နိဟွန်းဂျိ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ချိဘစီရင်စု၊ ခရောနန်မြို့ရှိ ကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျောင်းတော်သည် နိုခိုဂိရိတောင် ၏ ဆင်ခြေလျောနေရာတွင် တည်ရှိသည်။ ကျောင်းတော်တွင် တည်ရှိသည့် နိဟွန်းဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြောင့် လူသိများသည်။ ကျောင်းတော်သည် ဟော့ဆိုးဂိုဏ်း၏ ကျောင်းဖြစ်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး တန်းဒိုင်ဂိုဏ်း၏ ကျောင်းတော်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ယခုအခါတွင် ဆိုတိုးဇင်ကျောင်းတော်အဖြစ် ရှိနေသည်။ တည်ဆောက်ကတည်းက တည်ရှိသည့် ကျောင်းတော်သည် ယိုယွင်းပျက်စီးခဲ့ပြီး အချိန်များစွာကြာအောင် ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ခဲ့ရသည်။
ရှာဖွေခြင်း
နိဟွန်းကျောင်းတော်ကို နာရခေတ် ၇၂၅ တွင် ဧကရာဇ် ရှိုးမု၏ အမိန့်ဖြင့် ဘုန်းတော်ကြီး ဂယေားခိ (၆၆၈ − ၇၄၉) က တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ကျောင်းတော်ကို ဧကရာဇ် အမိန့်ဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်ဟု သုံးသပ်ကြသည်။ ဘုန်းတော်ကြီး ဂယေားခိသည် ကျောင်းတော်ကို ဟော့ဆိုးဂိုဏ်းကျောင်းတော်အဖြစ် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထိုကာလများတွင် ကျောင်းတော်သည် ကြီးမားသည့် အခန်းကြီး ၇ ခန်း၊ ၁၂ ခန်း ရှိပြီး ရဟန်းများ ၁၀၀ ပါးနေရန်အတွက် အိမ်များလည်း ရှိခဲ့သည်။ နိဟွန်းကျောင်းတော်ကို ရိုးဘန်း (၆၈၉ − ၇၇၄) သည် နာရခေတ်တွင် လည်ပတ်သွားရောက်ခဲ့သည်။ ရိုးဘန်းသည် ခဲဂွန်ဂိုဏ်း၏ ရဟန်းတစ်ပါးဖြစ်ပြီး နာရရှိ တိုးဒိုင်းဂျိ (Tōdai-ji) ကို တည်ထောင်သူ ဖြစ်သည်။ နောင်အခါ ခူးခိုင် (၇၇၄ − ၈၃၅) သည် နိဟွန်းကျောင်းတော်သို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ခူးခိုင်သည် ရှင်ဂွန်ကျောင်းကို တည်ထောင်သူ ဖြစ်သည်။ ၈၅၇ တွင် ဘုန်းတော်ကြီး အန်နင်း (၇၉၃ သို့မဟုတ် ၇၉၄ − ၈၆၄) သည် ကျောင်းတော်သို့ သွားရောက်လည်ပတ်ခဲ့သည်။ နိဟွန်းကျောင်းတော်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ တန်းဒိုင်းကျောင်းအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ခြင်းနှင့် ဆိုးတိုးဂိုဏ်းအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲခြင်း
Minamoto no Y oritomo သည် နိဟွန်းကျောင်းတော်ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရာတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ သူသည် ၁၁၈၁ ခုနှစ်တွင် ဂျိဇိုးရုပ်တုကို ဟိုးဒိုး(法堂)ဟောပြောခန်းမတွင် စီစဉ်ထားရှိခဲ့သည်။ ၁၂၇၁ တွင် ထိုဧရိယာသည် နိခိုင်ဒိုးဂိုဏ်း၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ နိဟွန်းကျောင်းတော်ကိုလည်း ထိုဂိုဏ်း၏ သမိုင်းတွင် A wa no Kuni Nihon-ji ဟု ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ၁၃၃၁ ခုနှစ် ပြည်တွင်းအရှပ်အထွေးတစ်ခုတွင် နိဟွန်းကျောင်းတော်သည် မီးဘေးသင့်ခဲ့သည်။ ကျောင်းတော်၏ ပုံသဏ္ဌာန်များ၊ ဒိုးအုခန်းမ စသည်တို့ ပျက်စီးခဲ့သည်။ အရှိခဂတခအုဂျ (၁၃၀၅ − ၁၃၅၈) သည် နိဟွန်းကျောင်းတော်ကို ပြန်လည်ပြုပြင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ဒိုးအုခန်းမကို ပြန်လည် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
တိုခုဂဝခေတ်တွင် ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ခြင်း
၁၇၇၄ ခုနှစ်တွင် ဧကရာဇ်ဂုဒန်း (愚伝) သည် ကျောင်းတော်ကို ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာစေရန် အကြီးစားပြုပြင်မှုများ လုပ်ခဲ့သည်။ ၁၇၇၄ ခုနှစ်တွင်ပင် ဂုဒန်းသည် ဒိုးဂုခန်းမ၊ အခြားသော အဆောက်အဦးနေရာများကို နိုခိုဂိရိတောင်၏ တောင်ဘက်သို့ နေရာပြန်လည်ချထားခဲ့သည်။ ထိုကာလတွင်ပင် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီးကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အာဟတ်ကျောက်တုံးရုပ်တုများကိုလည်း ၁၅၅၃ ခုနှစ်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
မဲဂျိခေတ်တွင် ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ခြင်း
နိဟွန်းကျောင်းတော်သည် anti-Buddhist haibutsu kishaku   လှုပ်ရှားမှု(1868-c.1874 )တွင် ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် သက်ဆိုင်သည့်အရာများစွာတို့သည် ဂျပန်နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံး များစွာဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသည်။ နိဟွန်းကျောင်းတော်ရှိ အဆောက်အဦများလည်း ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသည်။ ထိုကာလတွင်ပင် များစွာသောအာဟတ်ရုပ်တုများသည် ခေါင်းဖြတ်ကာ အဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၁၆ တွင် နိဟွန်းကျောင်းတော်အား ပြန်လည်ပြုပြင်မှုများ စတင်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် ငလျင်တစ်ခု လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့်အတွက် ကျောင်းတော်သည် ပျက်စီးခဲ့ရပြန်သည်။ ဒိုးအုခန်းမ၊ ရုပ်တုများ၊ ထိန်းသိမ်းထားသည့် ဗုဒ္ဓဆိုင်ရာအကြောင်းအရာများသည် ထိုငလျင်လှုပ်ခတ်၍ ဖြစ်ပေါလောင်ကျွမ်းခဲ့သည့် မီးကြောင့် ပျက်စီးခဲ့သည်။ ၁၉၈၉ တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံအစိုးရသည် ဗောဓိပင်ပျိုနှင့် နိဟွန်းကျောင်းတော်အား  ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေး၏ ပြယုဂ်တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ ယခုအချိန်တွင် နိဟွန်းကျောင်းတော်သည် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားများကို အဓိကဆွဲဆောင်လျက်ရှိသည့် ခရီးသွားနေရာတစ်ခု ဖြစ်နေသည်။
သိမှတ်စရာ နေရာများ
ခန်နွန်ရုပ်တု − ၁၉၆၆ ခုနှစ်၊ ၃၀.၃ မီတာ (၉၉ ပေ) မြင့်သည်။
လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး
နိဟွန်းကျောင်းတော်ကို ခရောနန်းရှိ JR East's Uchibō Line ကို စီးနင်းကာ ဟမခနယဘူတာနှင့် ဟိုတဘူတာတို့မှတစ်ဆင့် လမ်းလျှောက်ကာ သွားနိုင်သည်။
မခက်ရွာ၊ နားကောင်မြို့နယ်
မခက်ရွာ (Mahket)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝိန်းကောင်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ နားကောင်မြို့နယ်၊ နား ကောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၄၅၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နားကောင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခိုနားကျောင်း (အာခါ)ရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
ခိုနားကျောင်း (အာခါ)ရွာ (Hkonarkyawng (Ahkar))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ ဖာဝေါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၄၈၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖာဝေါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၃၄ ဦး၊ မ ၁၂၅၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၉၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်စင်ရွာ၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်
ပန်စင်ရွာ (Panghsin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ ယုန်းမောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၀၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယုန်းမောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၂၆ ဦး၊ မ ၁၃၂၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၅၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြခတ်ဝါး
ကြခတ်ဝါးပင်သည် စုရုံးပေါက်ရောက်လေ့ရှိသော ဝါးပင်မျိုး ဖြစ်ပြီး တောင်အာရှ (အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ အာသံ နှင့် အင်ဒိုချိုင်းနား) တို့တွင် မြစ်ဖျားခံ ပေါက်ရောက်သည်။ ထို့ပြင် ဆေးရှဲလ်နိုင်ငံ၊ အလယ်အမေရိက၊ အနောက်အင်ဒီး ၊ ဂျားဗားကျွန်း၊ မလေးရှားနိုင်ငံ၊ မာလုကု နှင့် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတို့တွင်လည်း မျိုးပြန့်ပွားပြီး ဖြစ်သည်။
စစ်ကုန်းရွာ၊ ရွှေတောင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေတောင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပွဲသာရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
ပွဲသာရွာ (Pwethar)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ ပွဲသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၈၇၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပွဲသာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၇၈ ဦး၊ မ ၈၃၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နတ်တလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အုပ်ရှစ်ကုန်းရွာ၊ သာစည်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သာစည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမလေဒီ
ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမလေဒီ သည် နိုင်ငံတော် သမ္မတ သို့မဟုတ် နိုင်ငံတော် အကြီးအကဲ၏ ဇနီး ဖြစ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် နိုင်ငံ့ဦးသျှောင်၏ မဟေသီဟု ဆိုလိုသည်။ ၎င်းတို့နှင့်ပက်သက်၍ တိကျသော တာဝန်နှင့် ဝတ္တရားများကို သတ်မှတ်ထားခြင်းမရှိပေ။ လက်ရှိမှာ ​ဒေါ်ခင်သက်ဌေး ဖြစ်ကာ ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်​ဆွေ၏ ဇနီးဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
မြန်မာနိုင်ငံရှိ အမျိုးသမီးများတွင် သက်ဦးဆံပိုင်ဘုရင်စနစ်က မိဖုရားခေါင်ကြီးများသည် အာဏာအရှိဆုံးပုဂ္ဂိုလ်များ ဖြစ်ကြသည်။ သက်ဦးဆံပိုင်ဘုရင်စနစ်ပျက်သုဉ်းပြီး အင်္ဂလိပ်တို့လက်ထက်တွင် အနောက်တိုင်းသား အရာရှိကတော်များက အာဏာရှိ အမျိုးသမီးများဖြစ်လာကြသည်။ ၁၉၂၀ပြည့်နှစ်အလွန် ဒိုင်အာခီအုပ်ချုပ်ရေး စတင်ချိန်တွင် မြန်မာများမှ အမှုဆောင်ကောင်စီဝင် လူကြီးများဖြစ်လာပြီး ၎င်းတို့၏ ဇနီးများသည် အနောက်တိုင်းသားကတော်များနည်းတူ နေရာရခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ ခင်ပွန်းများကို ဆာဘွဲ့ ပေးအပ်သောအခါ ၎င်းတို့သည် လေဒီဘွဲ့ခံများ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
မြန်မာပြည်အား အိန္ဒိယမှ ခွဲထုတ်ပြီးနောက် နန်းရင်းဝန်များ ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး နန်းရင်းဝန်ကတော်များ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ လွတ်လပ်ရေး ရပြီးချိန်တွင် အခြေခံဥပဒေအရ အဆောင်အယောင်သမ္မတစနစ်ပေါ်ထွန်းလာပြီး သမ္မတကတော်များကို ပထမလေဒီ (First Lady)အဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်သည်။ အစိုးရအဖွဲ့၏ခေါင်းဆောင် ဝန်ကြီးချုပ်များ၏ ဇနီးများလည်း ရှိသည်။ ၁၉၆၂ အာဏာသိမ်းပြီးချိန်တွင် သမ္မတဦးနေဝင်း၏ ဇနီးများသည် ပထမလေဒီ (First Lady) ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၈၈ အာဏာသိမ်းပြီးချိန်တွင် နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲများ၏ ဇနီးများသည် ပထမလေဒီ (First Lady)များ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၎င်းတို့အနက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေ၏ ဇနီး ဒေါ်ကြိုင်ကြိုင်မှာ ထင်ရှားသည်။ ခင်ပွန်းဖြစ်သူ၏ နိုင်ငံခြားခရီးစဉ်များတွင် သူနှင့်အတူ မိသားစုလိုက် ခေါ်သွားလေ့ရှိသည်။ ဒေါ်ကြိုင်ကြိုင်နှင့်အတူ ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးခင်ညွန့်၏ဇနီး ဒေါ်ခင်ဝင်းရွှေမှာလည်း ထင်ရှားခဲ့သည်။ ထိုခေတ်က အမျိုးသမီးရေးရာနှင့် မိခင်နှင့်ကလေးစောင့်ရှောက်ရေးအသင်းများတွင် အကြီးအကဲကတော်များကို တွေ့ရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း သမ္မတစနစ် ပြန်လည်ပေါ်ထွက်လာချိန်တွင် သမ္မတဦးသိန်းစိန်၏ဇနီး ဒေါ်ခင်ခင်ဝင်းမှာ ပထမလေဒီ (First Lady) ဖြစ်လာခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော်အဆင့် အခမ်းအနားများ၊ မြန်မာနိုင်ငံက အိမ်ရှင်အဖြစ်ကျင်းပသော နိုင်ငံတကာ အခမ်းအနားများတွင် ခင်ပွန်းဖြစ်သူနှင့်အတူ တွေ့ရလေ့ရှိသည်။နိုင်ငံတကာမှ ချစ်ကြည်ရေးခရီးရောက်ရှိလာသော အကြီးအကဲများ၏ ဇနီးများကိုလည်း သီးခြားလက်ခံတွေ့ဆုံမှုများလည်းရှိခဲ့သည်။ ခင်ပွန်းဖြစ်သူ၏ နိုင်ငံခြားခရီးစဉ်များတွင် အများအားဖြင့် လိုက်ပါလေ့မရှိပေ။ ၎င်း၏နောက် သမ္မတဦးထင်ကျော်၏ဇနီး ဒေါ်စုစုလွင်မှာ သမ္မတကတော် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဒေါ်စုစုလွင်သည် ပထမလေဒီ(First Lady)တာဝန်သာမက ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် တာဝန်ကိုပါ တစ်ပြိုင်နက် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ယခင် သမ္မတကတော်နည်းတူ နိုင်ငံတော်အဆင့် အခမ်းအနားများတွင် ၎င်းကို တွေ့ရလေ့ရှိသည်။ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးမှ ထုတ်ပြန်သော မှတ်တမ်းဓာတ်ပုံများအရ စင်ကာပူဝန်ကြီးချုပ် လီရှန်လုံး၏ ဇနီးဖြစ်သူကို သမ္မတအိမ်တော်၌ ဧည့်ခံနေသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ ဦးထင်ကျော်အနားယူပြီး ဦးဝင်းမြင့် သမ္မတဖြစ်လာချိန်တွင် ဒေါ်ချိုချိုမှာ ပထမလေဒီ (First Lady) ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဦးထင်ကျော်နှင့် ဦးဝင်းမြင့်တို့အကြား လစ်လပ်နေသော ၇ရက်ခန့်တွင် ဦးမြင့်ဆွေမှာ ယာယီသမ္မတဖြစ်လာခဲ့ပြီး ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်ခင်သက်ဌေးမှာလည်း ယာယီဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် သမ္မတအသစ် ဦးဝင်းမြင့်နှင့် ပထမလေဒီအသစ် ဒေါ်ချိုချိုတို့ကို ဦးမြင့်ဆွေနှင့် ဒေါ်ခင်သက်ဌေးတို့မှ သမ္မတအိမ်တော်အရှေ့တွင် ကြိုဆိုခဲ့ကြသည်။ ဒေါ်စုစုလွင်၊ ဒေါ်ချိုချို တို့နှင့်အတူ နိုင်ငံတော်အဆင့် အခမ်းအနားများတွင် နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကိုပါ ပူးတွဲတွေ့မြင်ခဲ့ကြရသည်။ ၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေ၏ဇနီး ဒေါ်ခင်သက်ဌေးမှာ ယာယီပထမလေဒီ ဖြစ်လာသည်။ သို့သော် ဦးမြင့်ဆွေနှင့်ပက်သက်သော အခန်းကဏ္ဍကို တိကျစွာဖော်ပြခြင်းမရှိသဖြင့် အာဏာသိမ်းအစိုးရအဖွဲ့၏ ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်၏ ဇနီး ဒေါ်ကြူကြူလှနှင့် ဒေါ်ခင်သက်ဌေးတို့၏ အခန်းကဏ္ဍများမှာလည်း တိကျစွာသိရှိရခြင်းမရှိပေ။
၁၆၁၅
၁၆၁၅
ဇန်နဝါရီလ
(၁) ရက်။
ဖေဖော်ဝါရီလ
(၁) ရက်။
ဧပြီလ
(၁) ရက်။
မေလ
(၁) ရက်။
ဇွန်လ
(၁) ရက်။
ဇူလိုင်လ
(၁) ရက်။
ဩဂုတ်လ
(၁) ရက်။
စက်တင်ဘာလ
(၁) ရက်။
အောက်တိုဘာလ
(၁) ရက်။
နိုဝင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ဒီဇင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ကြာအင်းချောင်ရွာ၊ ကျိုက်မရောမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုက်မရောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကောင်းခါးလွယ်ရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်
ကောင်းခါးလွယ်ရွာ (Kawnghkarloi)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ လားရှိုးမြို့နယ်၊ မယ်ဟန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၆၇၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မယ်ဟန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၉၉ ဦး၊ မ ၃၂၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၅၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လားရှိုးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပုဂ္ဂလိကစေတာပနသိက္ခာပုဒ်
အမှုသည်—'''ထုလ္လနန္ဒာ။
ထုလ္လနန္ဒာနှင့် မဟာရာဇာ
ထုလ္လနန္ဒာသည် များသော အကြားအမြင်ရှိ၏၊ တရားတော်များကို အရဆောင်ထား၏၊ ရဲရင့်၏၊ တရားဟော ကောင်း၏၊ များစွာသော လူတို့သည် ထုလ္လနန္ဒာကို ဆည်းကပ်ကြလေ၏၊ ထိုအခါ၌ ထုလ္လနန္ဒာ၏ ကျောင်းသည် ပြိုကျနေ၏၊ လူတို့က “ဘာ့ကြောင့် ကျောင်းပြိုပါသနည်း”ဟု မေးလျှောက်သောအခါ ပြုပြင်မည့် ဒါယကာမရှိကြောင်းကို ပြောပြသဖြင့် ကျောင်းပြင်ဖို့ရာ သဘောတူသူ လူအများစုပေါင်း၍ ဆန်စသော ပရိက္ခရာကို ထုလ္လနန္ဒာအား လှူကြလေသည်၊ ထုလ္လနန္ဒာသည် ထိုလှူအပ်သောပရိက္ခရာ, မိမိကိုယ်တိုင်လည်း တောင်း၍ရသော ပရိက္ခရာ, ၂-မျိုးဖြင့် ကျောင်းမပြင်ဘဲ ဆေးကို လဲစေလေရာ, ထိုအကြောင်းကို ကြားသောလူတို့ ကဲ့ရဲ့သောကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။
သိက္ခာပုဒ်
ယာ ပန ဘိက္ခုနီ အညဒတ္ထိကေန ပရိက္ခာရေန အညုဒ္ဒိသိကေန ပုဂ္ဂလိကေန သညာစိကေန အညံ စေတာပေယျ, နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ။
မြန်မာပြန်
အကြင်ဘိက္ခုနီသည် အခြားပစ္စည်းအတွက် လှူအပ်-အခြားပစ္စည်းကို ရည်ညွှန်း၍လှူအပ်သော မိမိပိုင်ပုဂ္ဂလိက ပရိက္ခရာ, ကိုယ်တိုင်တောင်း၍ ရအပ်သော ပရိက္ခရာ, ၂-မျိုးဖြင့် အလှူရှင် ရည်ညွှန်းအပ်သော ပရိက္ခရာမှ အခြားတစ်မျိုးကို လဲစေအံ့၊ ထိုဘိက္ခုနီမှာ နိဿဂ္ဂိ ပါစိတ်အာပတ်သင့်၏။
ကျဖရွာ၊ တာချီလိတ်မြို့နယ်
ကျဖရွာ (Kyahpa)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ တာချီလိတ်မြို့နယ်၊ လွယ်တော်ခမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၆၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်တော်ခမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၂၁၇ ဦး၊ မ ၄၅၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၈၀၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တာချီလိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပါထွန်ရွာ၊ ဗန်းမောက်မြို့နယ်
ပါထွန်ရွာ (Parhtun)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ဗန်းမောက်မြို့နယ်၊ မံလူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၇၁၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗန်းမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွမ်းဆိပ်ရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်
ကွမ်းဆိပ်ရွာ (Kunseik)သည်ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ပဲခူးခရိုင်၊ ရွေကျင်မြို့နယ်တွင် တည်ရှိသောရွာကြီးတစ်ရွာဖြစ်သည်။ စစ်တောင်းမြစ်၏ ကမ်းပါးပေါ်တွင်တည်ရှိသော လှေဆိပ်ရွာကြီးလဲဖြစ်သည်။ ရာဇဝင်များရှိခဲ့သော သားပြချောင်းသည် ရွာ၏အလည်မှဖြတ်သန်း၍ စစ်တောင်းမြစ်အတွင်းသို့စီးဝင်ပါသည်။ ရွာ၏ပတ်လည်တွင် ပေါင်းလောင်းတောင်တန်းက ကာဆီးထားသည်။ ၂၀၁၄ခုနှစ်သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရပ်ကွက်၆ခု ကျား (၂၄၉၈)ဦး မ(၂၅၃၇)ဦး ပေါင်း(၅၀၃၅)ဦးဖြစ်သည်။
ကျေးရွာအုပ်စုလဲဖြစ်ပြီး ရွာတည်နေရာကုဒ်မှာ ၁၇၉၄၆၆ ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်အတွင်း အကြီးဆုံးရွာဖြစ်ပြီး မွန်ပြည်နယ်နှင့်ပဲခူးတိုင်းကိုဆက်သွယ်ထားသည့်လမ်းမကြီးပေါ်တွင်တည်ရှိသည်။ ရွာရှိလူဦးရေအများစုမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာကိုးကွယ်သူများဖြစ်ပြီး ဟိန္ဒူဘာသာ နှင့် ခရစ်ယာန်ဘာသာကိုးကွယ်သူအနည်းငယ်ရှိသည်။ ဗမာလူမျိုးအများဆုံးနေထိုင်ပြီး ကရင်လူမျိုး မွန်လူမျိုး ရှမ်းလူမျိုး အနည်းငယ်နေထိုင်ပါသည်။ အဓိကစီးပွားရေးလုပ်ငန်းမှာ ရာဘာလုပ်ငန်း ဆန်စပါးစိုက်ပျိုးခြင်း လယ်ယာစိုက်ပျိုးခြင်း ကုန်စုံဆိုင်များ ဝါးလုပ်ငန်း သစ်လုပ်ငန်း များလုပ်ကိုင်ပါသည် ။၁၆ကုတင်ဆန့်တိုက်နယ်ဆေးရုံ ၊နယ်မြေရဲစခန်း ၊စာသင်ကျောင်း ၃ကျောင်း ၊ ရွာ၏စည်ပင်ဈေး၊ မီးသတ်ရုံး ၊ မဂ်လာခန်းမ ၊ ကားဂိတ်၊ လှေဆိပ် ၊ ရွာဘောလုံးကွင်း ၊ ကမ္ဘာ့ရတနာဘဏ်ခွဲ ၊ ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဋ္ဌာန၊ ကုန်စုံဆိုင်ကြီးများရှိသောရွာကြီးဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၁၆၁၆
၁၆၁၆
ဇန်နဝါရီလ
(၁) ရက်။
ဖေဖော်ဝါရီလ
(၁) ရက်။
မတ်လ
(၁) ရက်။
ဧပြီလ
(၁) ရက်။
မေလ
(၁) ရက်။
ဇွန်လ
(၁) ရက်။
ဩဂုတ်လ
(၁) ရက်။
စက်တင်ဘာလ
(၁) ရက်။
အောက်တိုဘာလ
(၁) ရက်။
နိုဝင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ဒီဇင်ဘာလ
(၁) ရက်။
နားအော်ရွာ၊ နားကောင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နားကောင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခိုနားကျောင်း (လားဟူ)ရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
ခိုနားကျောင်း (လားဟူ)ရွာ (Hkonarkyawng (Larhu))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ ဖာဝေါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၄၈၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖာဝေါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၃၄ ဦး၊ မ ၁၂၅၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၉၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖန်းခါးပင်ရွာ၊ မြို့သစ်မြို့နယ်
ဖန်းခါးပင်ရွာ (Hpankharpin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မြို့သစ်မြို့နယ်၊ စစ်တလင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၆၉၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စစ်တလင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၀၅ ဦး၊ မ ၁၉၃၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၆၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြို့သစ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စနိုက်လေး
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေညှောင့်ငှက်များ
ပြိန်းကွတ်ရွာ၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်
ပြိန်းကွတ်ရွာ (Pyingkut)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ ယုန်းမောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၀၅၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယုန်းမောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၂၆ ဦး၊ မ ၁၃၂၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၅၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သပြေစမ်းရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နတ်တလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၁၆၁၇
၁၆၁၇
ဘုရားကလေးရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်
ဘုရားကလေးရွာ (Hpayarkalay)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ ဘုရားကလေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၆၀၂ ဖြစ်သည်။
၁၆၁၇
ဇန်နဝါရီလ
(၁) ရက်။
ဂရုပါဝုရဏသိက္ခာပုဒ်
အမှု—'''ကောသလမင်း၏ ကမ္ဗလာကို တောင်းမှု။
ဘုရားကလေးရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၁၆၁၇
ဖေဖော်ဝါရီလ
(၁) ရက်။
ဂရုပါဝုရဏသိက္ခာပုဒ်
ထုလ္လနန္ဒာ
ထုလ္လနန္ဒာသည် (ရှေ့သိက္ခာပုဒ်၌ ပြခဲ့သည့် အတိုင်း) အပြောကောင်း, အဟောကောင်းဖြစ်ရကား ကောသလမဟာရာဇာသည် ဧချမ်းသောအခါဖြစ်၍ အဖိုးတန် ကမ္ဗလာကို ခြုံလျက် ထုလ္လနန္ဒာအထံသို့ ရောက်လာ၏၊ ထုလ္လနန္ဒာသည် ကောသလမဟာရာဇာအား တရားစကားပြောဟော၍ သဘောကျသောကြောင့် “အရှင်မ အလိုရှိတာ ပြောပါ”ဟု ဖိတ်မံလေသည်၊ ထုလ္လနန္ဒာလည်း(အချိန်မဆိုင်းဘဲ) “လှူလိုလျှင် ဒီကမ္ဗလာကို လှူခဲ့ပါလား”ဟု ပြောလေသော် မဟာရာဇာလည်း မရှောင်သာဘဲ ကမ္ဗလာကို လှူခဲ့ရလေသည်။
၁၆၁၇
မတ်လ
(၁) ရက်။
ဂရုပါဝုရဏသိက္ခာပုဒ်
လူတို့ကဲ့ရဲ့ပုံ
ထိုအကြောင်းကို ကြားသိရသော လူတို့သည် “ဘိက္ခုနီတွေဟာ အလွန်အလို(လောဘ)ကြီးကြသည်, တင်းတိမ်ရောင့်ရဲခြင်း မရှိကြ၊ ဘယ့်နှယ်, မဟာရာဇာကိုတောင် ကမ္ဗလာ အလှူခံကြရ သလဲ”ဟု ကဲ့ရဲ့ကြသောကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော် မူရလေသည်။
၁၆၁၇
ဧပြီလ
(၁) ရက်။
ဂရုပါဝုရဏသိက္ခာပုဒ်
မြန်မာပြန်
လေးသောခြုံထည် တောင်းသောဘိက္ခုနီသည် အလွန်ဆုံး ၄-ကံသသာ တန်သော ခြုံထည်ကို တောင်းရမည်၊ ထို့ထက်ပို၍ တန်ဘိုးရှိသော ခြုံထည်ကိုတောင်းလျှင် နိဿဂ္ဂိ ပါစိတ် အာပတ် သင့်၏။
မှတ်ချက်
လေးသာ ခြုံထည်ဟူသည် ဧသောအခါ ခြုံဖို့ရာ ခြုံထည်တည်း၊ တကံသသည် ၄-ကျပ်ရှိ၏။ ထို့ကြောင့် ၁၆-ကျပ်တန် ခြုံထည်ကို “စတုက္ကံသ = ၄-ကံသ တန်”ဟု ဆိုသည်။
၁၆၁၇
မေလ
(၁) ရက်။
ဇွန်လ
(၁) ရက်။
ဩဂုတ်လ
(၁) ရက်။
စက်တင်ဘာလ
(၁) ရက်။
အောက်တိုဘာလ
(၁) ရက်။
နိုဝင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ဒီဇင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ပင်းခါးရွာ၊ ဗန်းမောက်မြို့နယ်
ပင်းခါးရွာ (Pinkhar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ဗန်းမောက်မြို့နယ်၊ မံလူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၇၁၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗန်းမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆိုင်းကန်ရွာ၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်
ဆိုင်းကန်ရွာ (Hsengkan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်၊ ပန်ကော် (အောက်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၁၂၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆည်ကြီးကုန်းရွာ၊ ရွှေတောင်မြို့နယ်
ဆည်ကြီးကုန်းရွာ (Segyikone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ရွှေတောင်မြို့နယ်၊ မဲတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၃၈၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မဲတောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၈၀ ဦး၊ မ ၁၂၇၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၅၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေတောင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စစ်ကုန်းရွာ၊ ရွှေဟင်္သာ
စစ်ကုန်းရွာ (Sitkone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ရွှေတောင်မြို့နယ်၊ ရွှေဟင်္သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၅၆၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွှေဟင်္သာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၈၃ ဦး၊ မ ၁၀၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေတောင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယုန်းမောရွာ၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်
ယုန်းမောရွာ (Yonemaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ ယုန်းမောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၀၅၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယုန်းမောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၂၆ ဦး၊ မ ၁၃၂၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၅၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟိုလွယ်ရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
ဟိုလွယ်ရွာ (Holoi)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ ဖာဝေါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၃၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖာဝေါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၃၄ ဦး၊ မ ၁၂၅၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၉၁ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လယ်ကြီးရွာ၊ မတ္တရာမြို့နယ်
လယ်ကြီးရွာ (Lelgyi)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ မတ္တရာမြို့နယ်၊ သရက်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၉၈၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သရက်တောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၇၅ ဦး၊ မ ၇၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတ္တရာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကရင်ဆင်ဆွဲရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
ကရင်ဆင်ဆွဲရွာ (Kayinsinswea)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ ပျဉ်းမခေါင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၂၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပျဉ်းမခေါင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၂၃ ဦး၊ မ ၂၇၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၅၃၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နတ်တလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မအို့ရွာ၊ တာချီလိတ်မြို့နယ်
မအို့ရွာ (Maoht)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ တာချီလိတ်မြို့နယ်၊ လွယ်တော်ခမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၅၉၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်တော်ခမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၂၁၇ ဦး၊ မ ၄၅၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၈၀၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တာချီလိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြိမ်ဖန်ရွာ၊ ဘီးလင်းမြို့နယ်
ကြိမ်ဖန်ရွာ(Kyeinhpan)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံခရိုင်၊ ဘီးလင်းမြို့နယ်၊ မရမ်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၉၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မရမ်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၈၅ ဦး၊ မ ၃၁၁၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၀၀၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘီးလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပင်းခါးလမ်းဆုံရွာ၊ ဗန်းမောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗန်းမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၁၆၁၈
၁၆၁၈
ဇန်နဝါရီလ
(၁) ရက်။
ဖေဖော်ဝါရီလ
(၁) ရက်။
မတ်လ
(၁) ရက်။
ဧပြီလ
(၁) ရက်။
ဇွန်လ
(၁) ရက်။
ဇူလိုင်လ
(၁) ရက်။
ဩဂုတ်လ
(၁) ရက်။
စက်တင်ဘာလ
(၁) ရက်။
အောက်တိုဘာလ
(၁) ရက်။
နိုဝင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ဒီဇင်ဘာလ
(၁) ရက်။
လဟုပါဝုရဏသိက္ခာပုဒ်
အမှု—'''ကောသလမင်း၏ ခြုံထည်ကို တောင်းမှု။
အမှုသည်—'''ထုလ္လနန္ဒာ။
ထုလ္လနန္ဒာနှင့် မဟာရာဇာ
ကောသလမဟာရာဇာသည် ပူအိုက်သောအခါဝယ် အဖိုးများစွာ ထိုက်တန်သော ခေါမတိုင်းဖြစ် ခြုံထည်ကို ခြုံ၍ ထုလ္လနန္ဒာအထံ ရောက်လာပြန်ရာ ထုလ္လနန္ဒာ ဟော ပြောအပ်သောတရားစကားကို ... သဘောကျ၍ “အလိုရှိတာ ပြောပါ”ဟု ဖိတ်ပြန်လေသည်၊ ထုလ္လနန္ဒာသည် ချက်ခြင်းပင် “လှူလိုလျှင် ဒီခြုံထည်ကို လှူခဲ့ပါလား”ဟု တောင်းလေသည်၊ မဟာရာဇာလည်း မရှောင်သာ၍ လူရ လေသော် (ရှေ့သိက္ခာပုဒ် အတိုင်း) လူတို့က ကဲ့ရဲ့ပြန်သောကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။
သိက္ခာပုဒ်
လဟုပါဝုရဏံ ပန ဘိက္ခုနီယာ စေတာပေန္တိယာ အဍ္ဎတေယျကံသပရမံ စေတာပေတဗ္ဗံ။ တတော စေ ဥတ္တရိ စေတာပေယျ, နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ။
မြန်မာပြန်
ပေါ့သော ခြုံထည်ကို တောင်းလိုသော ဘိက္ခုနီသည် အလွန်ဆုံး ၂-ကံသခွဲသာ တန်ဘိုးရှိသောခြုံထည်ကို တောင်းရမည်၊ ထို့ထက်ပို၍ တန်ဘိုးရှိသော ခြုံထည်ကိုတောင်းလျှင် နိဿဂ္ဂိပါစိတ် အာပတ်သင့်၏။
မှတ်ချက်
ပူအိုက်သောအခါ ခြုံရသောခြုံထည်ကို “ပေါ့သောခြုံထည်”ဟု ဆို၏။ “ခြုံထည်” ဟူသည်လည်း ဣန္ဒြိယလူမျိုးတို့ အပေါ်ပိုင်း၌ ခြုံလေ့ ရှိသော အပေါ် ခြုံမျိုးပင် ဖြစ်ဟန်တူသည် ၂-ကံသခွဲ” ဟူသည် ၁၀တည်း။
နိဿဂ္ဂိပါစိတ်
[နိဿဂ္ဂိ= စွန့်ခြင်း။] ဝိနည်းထုံးစံအရ သံဃာ့ထံမှာ ဖြစ်စေ, ၂-ပါး ၃-ပါး (ဂိုဏ်း) ထံမှာ ဖြစ်စေ, ၁-ပါး (ပုဂ္ဂိုလ်) ထံမှာ ဖြစ်စေ ရရှိသောပစ္စည်းကို စွန့်ရသည်၊ ထိုသို့စွန့်ပြီးမှ ပါစိတ် အာပတ်ကို ဒေသနာပြောရ၏၊ ဒေသနာ ပြောကြားရုံဖြင့် မပြီးဘဲ ပစ္စည်းကိုလည်း စွန့်ရသေးသောကြောင့် “နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ်” ဟု ခေါ်သည်။
သိက္ခာပုဒ် ၃၀
ဘိက္ခုတို့အတွက် နိဿဂ္ဂိယပါစိတ္တိယသိက္ခာပုဒ် ၃၀ ရှိသကဲ့သို့ ဘိက္ခုနီများအတွက်လည်း ၃၀ ပင်ရှိ၏၊ ဘိက္ခုနီတို့၏ ၃၀-ကား ပြခဲ့သော ၁၂-ပါး, ဘိက္ခု၏ စီဝရဝဂ်လာ ၁၀ ပါးတွင် ပုရာဏစီဝရဓောဝါပနနှင့် စီဝရပရိဝတ္တန သိက္ခာပုဒ် ၂-ပါးကို ကြဉ်၍ စီဝရဝဂ်လာ ၈-ပါး, ပတ္တဝဂ်လာ ၁၀ ပါး, ပေါင်း ၃၀ ဖြစ်၏။
နိဿဂ္ဂိယပါစိတ်အခန်းပြီး၏။
ကွင်းရွာ၊ မြို့သစ်မြို့နယ်
ကွင်းရွာ (Kwin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မြို့သစ်မြို့နယ်၊ စစ်တလင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၆၈၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စစ်တလင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၀၅ ဦး၊ မ ၁၉၃၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၆၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြို့သစ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟိုမု (၁)ရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
ဟိုမု (၁)ရွာ (Homu (1))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ ဖာဝေါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၃၁၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖာဝေါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၃၄ ဦး၊ မ ၁၂၅၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၉၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကန်သစ်ရွာ၊ သာစည်မြို့နယ်
ကန်သစ်ရွာ (Kanthit)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ သာစည်မြို့နယ်၊ ကန်သစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၄၃၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကန်သစ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၁ ဦး၊ မ ၂၂၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၇ ဦးနေထိုင်သည်။
မယ်ဆိုင်နွဲ့ရွာ၊ တာချီလိတ်မြို့နယ်
မယ်ဆိုင်နွဲ့ရွာ (Maehsengnwet)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ တာချီလိတ်မြို့နယ်၊ လွယ်တော်ခမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၆၀၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်တော်ခမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၂၁၇ ဦး၊ မ ၄၅၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၈၀၂ ဦးနေထိုင်သည်။
သောက်ခြင်း
သောက်ခြင်း ဆိုသည်မှာ ရေ သို့မဟုတ် အခြားသော အရည်များကိုပါးစပ်မှတစ်ဆင့် မျိုချသည့် လုပ်ဆောင်မှု ဖြစ်သည်။ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုများစွာအတွက် ရေကို လိုအပ်သည်။ ရေသောက်သုံးမှု နည်းခြင်းနှင့် များခြင်း နှစ်ခုစလုံးသည် ကျန်းမာရေးနှင့် ပတ်သက်သည့် ပြဿနာများ ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အရည်ကို လက်သို့မဟုတ် ခွက်ကဲ့သို့သော ထည့်စရာပစ္စည်းမှတစ်ဆင့် လောင်းချလိုက်သည်။ ထိုအခါ ရှိုက်သွင်းခြင်းဖြင့် သောက်ခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ဇွန်းမှသောက်သုံးခြင်းနှင့် ပူသောအရည်များကို သောက်သည့်အခါမျိုးတွင် ဖြစ်သည်။
လူသားများတွင်
လူသားတစ်ဦး၏ ပါးစပ်အတွင်းသို့ ရေသည်ရောက်ရှိလာသည့်အခါတွင် ကြွက်သားများက မျိုချသည့်လုပ်ငန်းစဉ်ကို ပြီးမြောက်အောင် ဆောင်ရွက်ပေးသည်။ ကမ္ဘာမြေဆွဲအားသည်လုပ်ဆောင်မှုများစွာကို  ကူညီထောက်ပံ့ပေးသည်။
ရေနေတိရစ္ဆာန်များ
ကုန်းနေရေနေသတ္တဝါနှင့် သန့်ရှင်းသည့်ရေတွင် နေထိုင်သည့် ရေနေသတ္တဝါတို့သည် ရေသောက်သုံးရန် မလိုအပ်ပေ။ ၎င်းတို့၏ အရေပြားများသည် စိမ့်ဝင်ပျံ့နှံ့သည့်နည်းဖြင့် ရေကို တဖြည်းဖြည်းစုပ်ယူသည့်အတွက်ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ရေငန်တွင် နေထိုင်သည့် ငါးများမှာမူ ရေကူးသည့်အခါတွင် ပါးစပ်မှ တစ်ဆင့်သောက်တတ်ကြသည်။ သူတို့သည် ပိုနေသည့် ဆားများကို ၎င်းတို့၏ ပါးဟပ်မှတစ်ဆင့် ထုတ်ပယ်ပစ်ကြသည်။
ကုန်းနေတိရစ္ဆာန်များ
မရှိမဖြစ်သော လိုအပ်ချက်တစ်ခုအနေဖြင့် ကုန်းနေတိရစ္ဆာများအတွက်မူ ရေသောက်ခြင်းကို နေသားကျလျက်ရှိသည်။ အချို့သော ခြေဦးတည့်ရာသို့ သွားလာတတ်သည့် တိရစ္ဆာန်များအတွက်မူ လတ်ဆက်သည့် အစားအစာများတွင် ရှိနေသည့် အစိုဓာတ်နှင့် အရည်မှတစ်ဆင့် အရည်ကို တည်ရှိနေစေသည်။ ခန္ဓာကိုယ်၏ အခြေအနေများသည် ကိုယ်ထဲရှိရေများကို ရယူသောက်သုံးရန် လှုံ့ဆော်ပေးကြသည်။ မျိုးစိတ်များအပေါ်ကို မူတည်၍ တစ်ခုနှင့် တစ်ခု နည်းလမ်းများနှင့် ရွေ့လျားများသည် ကြီးမားစွာ ခြားနားကြသည်။ ကန္တာရခရီးသွားလာရာတွင် တိရစ္ဆာများသည် အရည်ရွှမ်းသည့် သစ်ပင်များကို စားသောက်ရသည့်အခါတွင် ရေမသောက်ရပင်လျှင် ၎င်းတို့သည် ရေကို ရရှိနိုင်ကြသည်။
လူသားတို့၏ ရေလိုအပ်ချက်
နေ့စဉ်ရေသောက်သုံးခြင်းသည် လူသားတစ်ဦး၏ ခန္ဓာကိုနှင့်ပတ်သက်သည့် လုပ်ဆောင်မှုများအတွက် လိုအပ်သည်။ USDA က နေ့စဉ် သောက်သုံးသည့်ရေအားလုံးတွင် သောက်သုံးလိုက်သည့်ရေသာမက အချိုရည်များနှင့် အစားအစာများမှ ရရှိသည့် ရေများလည်း ပါဝင်သည်။ သောက်သုံးရန် ထောက်ခံချက်ပေးထားသည့် ပမာဏသည် အရွယ်ရောက်ပြီး အမျိုးသမီးတစ်ဦးအတွက် တစ်နေ့လျှင် ၃.၇ လီတာ (ခန့်မှန်းခြေ ၁ ဂါလံ) ဖြစ်သည်။ အရွယ်ရောက်ပြီး အမျိုးသားတစ်ဦးအတွက် ၂.၇ လီတာ (ခန့်မှန်းခြေ ၀.၇၅ ဂါလံ) ဖြစ်သည်။ အခြားသော ဖော်ပြချက်များတွင်မူ သန့်ရှင်းလတ်ဆတ်သည့် ရေပမာဏကို မြင့်မားစွာသောက်သုံးခြင်းသည် ကျန်းမာရေးကောင်းမွန်မှုအတွက် လိုအပ်သည်ဟု အခိုင်အမာ ပြောဆိုးထားသည်။ အာဟာရပညာရှင်များကမူ တစ်နေ့လျှင် ၁.၈ လီတာ (၀.၅ ဂါလံ) သောက်သံးသင့်သည်ဟု ထောက်ခံပြောကြားထားသည်။ သို့သော်လည်း ဤထောက်ခံပြောကြားမှုအတွက် သိပ္ပံနည်းကျ သက်သေအထောက်အား မရှိပေ။
အယ်ကိုဟောပါဝင်သည့် အဖျော်ယမကာများ
သောက်ခြင်းဟူသည့် စကားကို အရက်ပါသည့် အဖျော်ယမကာများ သောက်သုံးရာတွင်လည်း မကြာခဏ အသုံးပြုကြသည်။ ယဉ်ကျေးမှုအများစုတွင်လည်း အစားအစာများ၊ ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲများ၊ အခမ်းအနားများ စသည်တို့တွင် အဖျော်ယမကာများကို ကျယ်ပြန့်စွာ သောက်သုံးကြသည်လည်း ရှိသည်။
မလွှကုန်းရွာ၊ ရေဆုံး
မလွှကုန်းရွာ (Mahlwakone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ရေဆုံးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၀၀၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရေဆုံးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၉၆ ဦး၊ မ ၂၂၉၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၁၉၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပျဉ်ရေရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်
ပျဉ်ရေရွာ (Pyinyae)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ ဝိုင်ကျွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၅၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝိုင်ကျွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၅၁ ဦး၊ မ ၁၈၀၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၅၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်ချင်ရွာ၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်
ပန်ချင်ရွာ (Pangchin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ မန်တက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၉၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်တက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၁၇ ဦး၊ မ ၁၂၄၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၆၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခင်လက်ျာ
ပညာရေး
ဆေးပညာဘွဲ့ ရရှိခဲ့ပြီး၊ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးမဟာဘွဲ့ကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှ ရရှိခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ဆည်ကြီးကုန်းရွာ၊ ဝါးတော
ဆည်ကြီးကုန်းရွာ (Segyikone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ရွှေတောင်မြို့နယ်၊ ဝါးတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၃၉၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝါးတောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၄၉ ဦး၊ မ ၁၃၉၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၄၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေတောင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အက်စ်ဝိုင်အော်ရိုရာ မျောပါခြင်း
ရေနွေးငွေ့ရွက်လှေ အဖြစ် မှတ်ပုံတင်ထားသော ယခင်က အာတိတ် ဝေလငါးဖမ်းသင်္ဘော ဖြစ်ခဲ့သည့် သက်တမ်း ၄၀ ရှိ အော်ရိုရာသည် ရှက်ကယ်တန် အကြံပြုသော တိုက်ချင်းဆက် ဖြတ်လမ်းကို အထောက်အကူ ပြုစေရန် မက်မာဒိုဆောင်းဒ်ရှိ အီဗန်အငူ၌ အခြေစိုက်စခန်း ထောင်ရန် ရည်ရွယ်ပြီး ၁၉၁၅ ဇန်နဝါရီတွင် ရော့စ်ပင်လယ်အဖွဲ့သားများကို တင်ဆောင်လာလေသည်။ အော်ရိုရာ၏ ကပ္ပတိန် အယ်နီယက် မက္ကင်တော့ရှ်က ကမ်းတက်လှုပ်ရှားမှုကို တာဝန်ယူသလို၊ ပထမတန်းအရာရှိ ဂျိုးဇက် စတန်းဟောက်က သင်္ဘောကို ကွပ်ကဲသည်။ စတန်းဟောက်သည် အထက်အရာရှိများက သူ့ရွေးချယ်မှုကို ကန့်သတ်ထားသော်လည်း၊ စတန်းဟောက်၏ အတွေ့အကြုံ မပြည့်ဝမှုက မလျော်ကန်သော ဆောင်းခိုသင်္ဘောဆိုက်နေရာ ရွေးချယ်မှုကို ဖြစ်စေခဲ့ရာသည်။ သင်္ဘော လွင့်မျောပြီးနောက် တက်မများ ပျက်စီးခြင်း၊ ကျောက်ဆူးများ ဆုံးရှုံးခြင်း အပါဝင် ရေခဲထဲ၌ ဆိုးဆိုးဝါးဝါး ပျက်စီးခြင်းကို ခံရရာ၊ အခြေအနေ အကြောင်းအကြောင်းကြောင့် စတန်းဟောက်သည် သင်္ဘောကို စွန့်ခွာရန် စဉ်းစားခဲ့သည်။ အီဗန်အငူနှင့် ကြိုးမဲ့ ဆက်သွယ်ရန်၊ နောက်သော် နယူးဇီလန်နှင့် ဩစတြေးလျတို့ရှိ စခန်းများနှင့် ဆက်သွယ်ရန် ကြိုးပမ်းမှုများ မအောင်မမြင် ဖြစ်ခဲ့ရာ၊ တောင်ပိုင်း ဆောင်းနှင့် နွေဦးရာသီတလျှောက်လုံး ကြာရှည်စွာ မျောပါနေပြီး အန္တာတိက စက်ဝိုင်း၏ မြောက်ဘက်နေရာသို့ ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၁၆ ဖေဖော်ဝါရီတွင် နောက်ဆုံး ရေခဲများ ကွဲအက်ပြီး တလကြာသော် သင်္ဘောမှာ လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။ ဆက်လက်ပြီး ပြင်ဆင်မှုနှင့် ရိက္ခာဖြည့်တင်းမှုများ ပြုရန် နယူးဇီလန်သို့ ရောက်သွားပြီးမှ တောင်ဝင်ရိုးစွန်း အန္တာတိကသို့ ပြန်လာကာ ကမ်းခြေတွင် ကျန်ရစ်ခဲ့သော အသက်ရှင်ကျန်သူများကို ပြန်ကယ်ခဲ့ရသည်။
သင်္ဘောလွတ်လာစဉ် သူ့၏ အခန်းကဏ္ဍ ပါဝင်ခဲ့သော်လည်း အော်ရိုရာသင်္ဘော ချဲမာဆိပ်ကမ်း ရောက်သည့်နောက် စတန်းဟောက်သည် ရော့စ်ပင်လယ်အဖွဲ့ ကယ်ဆယ်ရေး အဖွဲ့ဝင်များက ကွပ်ကဲအရာမှ ထုတ်ပယ်ခြင်း ခံရသည်၊ ထို့ကြောင့် သင်္ဘောသည် ကွပ်ကဲမှူးအသစ်၊ အတော်ပြောင်းလဲသွားသော သင်္ဘောသားများဖြင့် မက်မာဒိုဆောင်းဒ်သို့ ပြန်ရောက်လာသည်။ အော်ရိုရာ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့မှုကြောင့် စတန်းဟောက်သည် နောက်ပိုင်း၌ ဗြိတိသျှအင်ပါယာအဖွဲ့၏ အရာရှိအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။
နောက်ခံ
တော်ဝင် တောင်ဝင်ရိုးစွန်းဖြတ်ကျော် လေ့လာရေးကို အဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပထမတဖွဲ့မှာ ဆာအားနက် ရှက်ကယ်တန် ဦး​ဆောင်ကာ အင်ဒါးရက်ဘက်ရှိ ဝဒ္ဒဲပင်လယ်သို့ ရွက်လွင့်ပြီး အခြေစိုက်စခန်း ဆောက်မည်၊ ထိုမှတဆင့် အုပ်စုတစုက တိုက်ကြီးကို ကန့်လန့်ဖြတ်လျက် တောင်ဝင်ရိုးစွန်းမှတဆင့် ရော့စ်ပင်လယ်ဘက်က မက်မာဒိုဆောင်းဒ်သို့ ချီတက်မည်ဟု ရည်ရွယ်သည်။ ဒုတိယတဖွဲ့မှာ အယ်နီယက် မက္ကင်တော့ရှ် ဦးဆောင်ကာ ရော့စ်ပင်လယ်အခြေစိုက်စခန်း၌ ကုန်းတက်ရမည်၊ တာဝန်မှာ ရှက်ကယ်တန်တို့ ချီတက်လာမည်ဟု မှန်းသည့် လမ်းကြောင်းတလျှောက် ရိက္ခာတဲနေရာများ ထားရမည် ဖြစ်ပြီး၊ ရှက်ကယ်တန်က ထိုမစ်ရှင်ကို အလွန်ပြတ်သားသည်ဟု ထင်မြင်လေသည်။ ရှက်ကယ်တန်သည် ရော့စ်ပင်လယ်လုပ်ငန်းစဉ်အသေးစိတ်ကို အလွန် သိလိုစိတ် ဖြစ်ရကား၊ မိမိရာထူးကို လက်ခံရန် ဩစတြေးလျ ရောက်လာသောအခါ မက္ကင်တော့ရှ် မိမိသည် သင်္ဘောစုတ်တစင်းနှင့် ရင်ဆိုင်တွေ့မှန်း သိသွားကာ၊ သင်္ဘောပြင်ရန် ရန်ပုံငွေလည်း မရှိချေ။   အခိုင်အခံ့ဆောက်ထားခဲ့သည် မှန်သော်လည်း အော်ရိုရာသင်္ဘောသည် နှစ်ပေါင်း ၄၀ ကြာနေပြီအပြင် အကြီးစားပြင်ဆင်ရန် လိုအပ်သောကြောင့် ဒေါက်ဂလပ် မော်ဆင်၏ ဩစတြေးလျအာရှ အန္တာတိကလေ့လာရေးမှ မကြာသေးခင်ကမှ ပြန်ရောက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။   နာမည်ကြီး ဩစတြေးလျလူမျိုး ဝင်ရိုးစွန်းသိပ္ပံပညာရှင် အက်ဂျဝပ် ဒေးဗစ် ဝင်စွက်လာသော အခါမှ အော်ရိုရာကို နောင်တွင် အန္တာတိကတွင် အမှုထမ်းနိုင်အောင် ပြင်ရန်ငွေနှင့် အထောက်အကူများကို ဩစတြေးလျအစိုးက ထောက်ပံ့ခဲ့သည်။ ၁၉၁၄ ဒီဇင်ဘာတွင် ဩစတြေးလျမှ နောက်ဆုံး ရွက်လွင့်လာသော ရော့စ်ပင်လယ်အဖွဲ့၌၊ မက္ကင်တော့ရှ်၊ စွတ်ဖားခွေးများကို ထိန်းကျောင်းရသော အားနက် ဂျွိုက်နှင့် လှေသူကြီး ခေါ် သင်္ဘောမှူး (boatswain) ဖြစ်သော ဂျိမ်း စကော့တီ ပတန်တို့ သုံးဦးသာလျှင် အန္တာတိကတိုက်၏ အခြေအနေကို ကျွမ်းကျင်သူများ ဖြစ်သည်။ အဖွဲ့တွင် တချို့မှာ အချိန်နီးကပ်မှ ဆွဲထည့်လိုက်သူများ ဖြစ်သည်၊ ပင်လယ်ကို တခါမျှ မမြင်ဖူးသူ မီးရထားသံလမ်း အင်ဂျင်နီယာ အက်ဒရီယန် ဒါနဲလီက အော်ရိုရာ၏ ဒုတိယအင်ဂျင်နီယာ အရာရှိ ဖြစ်လာချိန်တွင်၊  ကြိုးမဲ့အော်ပရေတာ တာဝန်ယူသူ လိုင်ယာနဲ ဟုခ်မှာ ၁၈ နှစ်သာ ရှိသေးသော အလုပ်သင် ဖြစ်သည်။အော်ရိုရာ၏ အရာရှိချုပ်မှာ ဂျိုးဇက် စတန်းဟောက် ဖြစ်ပြီး၊ ဗြိတိသျှအိန္ဒိယ ရေနွေးငွေ့သင်္ဘော မောင်းနှင်ရေး ကုမ္ပဏီမှ ဖြစ်သည်။ ထိုလေ့လာရေး၌ ပါဝင်ချိန်က ၂၆ နှစ် ရှိနေသူ စတန်းဟောက်သည် ရှက်ကယ်တန်၏ အစီအစဉ်ကို ကြားသည့်အချိန်က ဩစတြေးလျတွင် စိတ်ဓာတ်ကျကာ လေလွင့်နေချိန် ဖြစ်ပြီး၊ အော်ရိုရာ၏ ရာထူးကို လက်ခံရန် အမြန်လာခဲ့သည်။(Stenhouse, who was 26 years old when he joined the expedition, was in Australia recovering from a bout of depression when he heard of Shackleton's plans, and had travelled to London to secure the Aurora post.) လူငယ်ဘာဝအနေဖြင့် ဖရက်ဂျော့ နန်ဆင်၊ စကော့နှင့် ဝီလျံ စပီးယာ့ ဘရုစ်တို့၏ ဝင်ရိုးစွန်းစွန့်စားခန်းများကို ကြားပြီး စိတ်အား ထက်သန်နေသော်လည်း၊ စတန်းဟောက်သည် အန္တာတိကတိုက် ရေခဲပြင်အနေအထားနှင့် ပတ်သက်၍ အတွေ့အကြုံ လုံးဝ မရှိသူတည်း။
ဆောင်းခိုကျောက်ချခြင်း
ဩစတြေးလျဆိပ်ကမ်းမှ ခွာကတည်းကပင် နောက်ကျ၍ ရာသီကုန်ခါနီး ၁၉၁၅ ဇန်နဝါရီ၌ အော်ရိုရာသည် မက်မာဒိုဆောင်းဒ်သို့ ရောက်ရှိလာသည်။ အဖွဲ့သည် မူလအစီအစဉ်ထက် သုံးပတ် နောက်ကျ ကျန်နေသောကြောင့် မက္ကင်တော့ရှ်သည် စခန်းများ ဆောက်မည့် အလုပ်ကို ချက်ချင်း စတင်ရန်နှင့် သူကိုယ်တိုင် တာဝန်ယူရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်သည်။ ၂၅ ဇန်နဝါရီအထိ၊ စတန်းဟောက်ကို သင်္ဘောကွပ်ကဲရန် လွှတ်ထားခဲ့ပြီး၊ သူကိုယ်တိုင်ကမူ ကုန်းပေါ်၌ အစောပိုင်းစွတ်ဖားလှည်းအုပ်စုများထဲမှ တစုကို ဦးဆောင်လုပ်ကိုင်နေခဲ့သည်။ ဆောင်းရာသီအတွက် ဆောင်းဒ်ရေလက်ကြားတခုလုံး မအေးခဲမီ ရက်သတ္တပတ် အနည်းငယ်တွင်၊ စတန်းဟောက်မှာ တန်ဆာပလာများနှင့် စတိုများကို ကုန်းပေါ်တင်ရာ၌ ကြီးကြပ်ရခြင်း နှင့် သင်္ဘောကို ဆောင်းခိုရန် လုံခြုံစိတ်ချရသော နေရာ ရှာဖွေခြင်းတို့ လုပ်နေရပေသည်၊ မက္ကင်တော့ရှ်၏ မသွားခင် ညွှန်ကြားချက်များက စတန်းဟောက်၏ ဦးစားပေး တာဝန် ဖြစ်သည်မှာ ထင်ရှားလှသည်။ [[File:Possible_Aurora_Mooring_Sites.jpg|left|thumb|Aerial view of frozen McMurdo Sound, showing Glacier Tongue with (lower right, A) Hut Point and (upper-mid left, B) Cape Evans
အေးခဲနေသော မက်မာဒိုဆောင်းဒ်၏ ကောင်းကင်မြင်ကွင်း၊ ရေခဲမြစ် ကြက်လျှာနှင့်အတူ (ညာအောက် A) ဟပ်ပွိုင့်နှင့် (ဘယ်ပေါ်လယ် B) အီဗန်အငူတို့ကို တွေ့ရပုံ]] မက်မာဒိုဆောင်းဒ်တွင် လုံခြုံသည်ဟု သိရသည့် တခုတည်းသော ဆောင်းခိုကျောက်ချရာနေရာမှာ ၁၉၀၁-၀၃ တွင် စကော့တို့၏ မူလ စူးစမ်းလေ့လာရေးအဖွဲ့၏ ရုံးချုပ် ဖြစ်သော ဟတ်ပွိုင့် ဖြစ်ပြီး၊ ဆောင်းဒ်ကို နှစ်ပိုင်း ခွဲထားသော ရေခဲမြစ်လျှာဟု သိကြသည့် ကျောက်ချွန်း၏ တောင်ဘက်နေရာပင် ဖြစ်လေသည်။ သို့သော်၊ စကောတို့ လှေမှာ ရေခဲထဲ ခဲနေသည်မှာ နှစ်နှစ် ကြာပြီ ဖြစ်ရာ၊ ကယ်ဆယ်ရေးသင်္ဘော နှစ်စင်းနှင့် ဖောက်ခွဲရေးပစ္စည်းများစွာနှင့် လာလွှတ်ပေးရန် လိုအပ်ခြင်း ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ ရှက်ကယ်တန်က ဤသည်ကို ရှောင်ရှားနိုင်ရန် ဆုံးဖြတ်ပြီး၊ မက္ကင်တော့ရှ်ကို ညွှန်ကြားချက်များ ပေးပြီး၊ ကြက်လျှာစွန်း၏ တောင်ဘက်တွင် ဆောင်းခိုခြင်း မပြုဘဲ၊ မြောက်ဘက်တွင် ဆောင်းခိုရန် စတန်းဟောက်သို့ တဆင့် ပြောစေသည်။  ယခင်က ဆောင်းဒ်ရေလက်ကြား၏ အကာအကွယ်မဲ့သော မြောက်ဘက်ပိုင်း၌ မည်သည့်သင်္ဘောမှ ဆောင်းခိုခြင်း မရှိဖူးသဖြင့်၊ ဘာဦးနှောက်နဲ့ ဒီလိုလုပ်တာပါလိမ့်ဟု အတွေ့အကြုံ ရှိကြသော သင်္ဘောသား အားနက် ဂျွိုက်နှင့် ဂျိမ်း ပတန်တို့က သူတို့ နေ့စဉ်မှတ်တမ်းထဲ အသီးသီး ရေးသားထားကြလေသည်။  ဤခရီးစဉ် ပြီးသွားသည့် နောက်ပိုင်း၊ ရော့စ်ပင်လယ်အဖွဲ့ကယ်ဆယ်ရေးမစ်ရှင်ကို ဦးဆောင်သူ ဂျွန်ကင်းဒေးဗစ်က ရေးသည်မှာ ရှက်ကယ်တန်၏ ညွှန်ကြားချက်ကို ထိုအချိန်က လစ်လျူပြုခဲ့သင့်ကြောင်းနှင့် ရေခဲမည့်အန္တရာယ် ရှိပစေ၊ အော်ရိုရာကို ဟတ်ပွိုင့်၏ လုံခြုံရသော နေရာသို့ ခေါ်ဆောင်သွားသင့်ကြောင်းတို့ ဖြစ်သည်။
ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း၊ စတန်းဟောက်လည်း ရေခဲမြစ် ကြက်လျှာ၏ မြောက်ဘက်တွင် သင်္ဘောကို ကျောက်ချရန် ဦးစွာ ကြိုးပမ်းတော့သည်။  လေလမ်းကြောင်း ပြောင်းလဲမှုက အော်ရိုရာကို ကြက်လျှာနှင့် တဖြည်းဖြည်းခဲလာသော ရေခဲစိုင်များကြား ညှပ်ပူးညှပ်ပိတ် ဖြစ်ကာနီး အန္တရာယ်မှ ပွတ်ကာသီကာ ရှောင်ထွက်လာနိုင်ခဲ့သည်။  ဆောင်းခိုမည့် နေရာကောင်းကို ရွေးရင်း ရွေးရင်း၊ နောက်ဆုံး စတန်းဟောက်သည် အီဗန်အငူတွင် ကျောက်ချရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်သည်၊ ယင်းမှာ ကပ္ပတိန်စကော့၏ ၁၉၁၁ တယ်ရာနိုဗာ စခန်းချုပ်ရှိရာ ဖြစ်ပြီး၊ ရေခဲမြစ်ကြက်လျှာ၏ မြောက်ဘက် ရေမိုင် ခြောက်မိုင်(၁၁ ကီလိုမီတာ)ဝေးသည်။ ကြိုးစားပမ်းစား ကျောက်ချပြီးနောက် ၁၄ မတ်တွင်၊   ပဲ့ပိုင်းကို အီဗန်အငူရှိရာ ကမ်းခြေဘက်သို့ လှည့်ထားပြီး၊ ၎င်းနေရာတွင် ကြီးမားသော ကျောက်ဆူးကြိုး နှစ်ချောင်းကို မြေကြီးထဲ အတော်နက်ဝင်အောင် အသေစိုက်ထားပြီးမှ စတန်းဟောက်သည် အော်ရိုရာကို အခြေကျအောင် လုပ်နိုင်သွားသည်။ လေးလံသော ချိန်းကြိုးများနှင့်အတူ ကေဘယ်ကြိုးများကိုလည်း သင်္ဘောပဲ့ပိုင်း၌ တွဲဆက်ထားသည်။ ဦးပိုင်းကျောက်ဆူးကြိုး နှစ်ချောင်းကိုလည်း ရေထဲချထားသည်။ ဒုတိယတန်း အရာရှိ လစ္စလီ သွမ်ပဆန် ပြောပုံအရ၊ တိုက်သင်္ဘောကို ထိန်းဖို့ ကျောက်ဆူးကြိုးတွေ၊ ကြိုးလုံးကြီးတွေ လုံလောက်တယ်ဆိုသောကြောင့်၊ မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့အထိတော့ သင်္ဘောသည် ကမ်းခြေရေခဲထဲ၌ အခြေကျနေသေးသည်။
လွင့်ပါခြင်း
အကာအကွယ်မဲ့သော အီဗန်အငူ၌ ကျောက်ချထားခြင်းကြောင့် အော်ရိုရာသည် ဆောင်းရာသီ၏ ကြမ်းတမ်းခက်ထန်ခြင်းကို အပြည့်အဝ ခံနေရပေသည်။ ဧပြီလလယ် ရောက်သော်၊ သင်္ဘောသည် ပျက်စီးယိုယွင်းနေသော လူသန်ကြီး တယောက်နဲ့ တူလာကာ၊ ရေခဲများ ရွေ့လျား၍ သင်္ဘောနှင့် ဆောင့်မိသံ၊ သင်္ဘော သိမ့်သိမ့်ခါခြင်းများ မပြတ် ဖြစ်ပွားနေသည်။ ရာသီဥတု အခြေအနေပေးလျှင်၊ ကမ်းခြေရှိ အဖွဲ့များနှင့် ဆက်သွယ်နိုင်မည့် ပြီးလျှင် ဩစတြေးလျနှင့် နယူးဇီလန်ကို ဆက်သွယ်နိုင်မည့် ကြိုးမဲ့ အေရီယယ်တိုင်ကို ထောင်ရန် ကြိုးပမ်းကြသည်။ အခြေစိုက်စခန်းများအတွက်ဟူ၍ ကျန်နေသည့် စွတ်ဖားလှည်းရိက္ခာများကို ကမ်းပေါ် တင်ထားသည်။ သို့သော်လည်း အများအားဖြင့် ကမ်းခြေအဖွဲ့၏ တကိုယ်ရေသုံး ပစ္စည်းများ၊ လောင်စာဆီနှင့် သင်္ဘော၏ ကိရိယာတန်ဆာပလာများကို ကုန်းပေါ်တင်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ သင်္ဘောသည် ဆောင်းရာသီပတ်လုံး နဂိုနေရာ၌ မြဲနေမည်ဟု ယူဆထားပုံ ပေါ်သည်။
မေလ ၆ ရက်၊ ည ၉ နာရီ၌ အလွန်ကြမ်းသော မုန်တိုင်းတလုံး တိုက်သည်၊ ကုန်းပတ်ပေါ်ရှိ လူများ ထိတ်ထိတ်ပျာပျာ ဖြစ်သွားသည်၊ အကြောင်းမှာ အဓိက ဟော်ဇာကြိုးလုံးကြီး နှစ်ချောင်း ကျောက်ဆူးမှ ထောင်းကနဲ ပြုတ်ထွက်သွားသည့် အသံကို ကြားလိုက်ရသောကြောင့်ပင်။ လျင်မြန်စွာ ရွေ့လျားနေသော ရေခဲများနှင့် လေတို့ နှစ်ရပ်ပေါင်း အားများကြောင့် အော်ရိုရာသည် မဟန်နိုင်ဘဲ ဆောင်းခိုစင်မှ ပြုတ်ထွက်ကာ၊ ကြီးမားသော ရေခဲချပ်များကြား၊ ဆောင်းဒ်အတွင်း စတင်မျောလေသည်။  စတန်းဟောက်က အင်ဂျင်များကို မောင်းရန် အမိန့်ပေးလိုက်သည်၊ အင်ဂျင်အားနှင့်ဆိုလျှင် လေငြိမ်သည့်အခါ အော်ရိုရာသည် ကမ်းသို့ ပြန်ကပ်နိုင်ပေလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်သော်လည်း၊ အင်ဂျင်များမှာ ဆောင်းခိုစဉ် ပြုပြင်ရန်အတွက် စက်အစိတ်အပိုင်းများ ဖြုတ်ထားသည် ဖြစ်၍ ချက်ချင်း မနှိုးနိုင်ဘဲ ရှိလေသည်။ မည်သို့ဆိုစေ၊ မြင်းကောင်ရေ ၉၈(၇၃ ကီလိုဝပ်)အင်ဂျင်နှင့် ဝင်ရိုးတချောင်းပါ ပန်ကာမှာ လိုအပ်သော အားကို မထုတ်ပေးနိုင်။ မုန်တိုင်း၏ ဆူညံသံကြောင့် အီဗန်အငူကမ်းပေါ်ရှိ တဲထဲက သိပ္ပံပညာရှင် တစုမှာ ဘာမှ မကြားဟန် ရှိသည်၊ မနက်လင်းမှသာလျှင် သင်္ဘောကြီး ပျောက်သွားမှန်း သိကြပေလိမ့်မည်။
ရုန်းတူဘာသာစကား
ရုန်းတူဘာသာစကား (ရုန်းတူချင်း သို့မဟုတ် တောင်သား) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပျောက်ကွယ်လုနီးပါးဖြစ်သော ကူကီးဘာသာစကားတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ယင်းကို မကွေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ ထီးလင်းမြို့နယ်၊ ကျောက်ထုမြို့နှင့် ဆောမြို့နယ်တို့ရှိ ကျေးရွာ ၃၅ ရွာတွင် ပြောဆိုကြသည်။ ဤဘာသာစကားတွင် ဒေသအလိုက် စကားသံ ၃ မျိုးကွဲပြားပြီး ယင်းတို့မှာ မြောက်ပိုင်းရုန်းတူ၊ အလယ်ရုန်းတူနှင့် တောင်ပိုင်းရုန်းတူ တို့ ဖြစ်ကြသည်။
အက်စ်ဝိုင်အော်ရိုရာ မျောပါခြင်း
ပထမအဆင့်
မေ ၈ ရက်အထိ သင်္ဘောသည် ရေခဲထဲ ပိတ်မိလျက်၊ မြောက်ဘက်သို့ အဆက်မပြတ် တိုက်သော တောင်ဝင်ရိုးစွန်း လေပြင်းကြောင့် မက်မာဒိုဆောင်းဒ်အလွန် ဟင်းလင်းပြင် ရော့စ်ပင်လယ်ထဲသို့ ပို့ဆောင်ခြင်း ခံရသည်။ မေ ၉ ရက်နေ့ ဒိုင်ယာရီထဲတွင် ရေခဲစိုင်ထုထဲမှာ မြန်မြန်ကြီး၊ ဘယ်ရွေ့နေတယ်ဆိုတာ ဘုရားပဲ သိတော့မယ်(...) ငါတို့အားလုံး ကျန်းမာရေးကောင်းတယ်(...) စိတ်ဓာတ်မကျသေးဘူး၊ တို့ ဖြတ်ကျော်နိုင်မှာပါဟု အော်ရိုရာ၏ အခြေအနေကို အကျဉ်းချုပ်ရေးသားထားသည်။ မက်မာဒိုဆောင်းဒ်တွင် သင်္ဘောကို ဆောင်းခိုမည့် မျှော်လင့်ချက် မရှိတော့မှန်း သူသိပြီး၊ အီဗန်အငူတွင် ကျန်ရစ်သော သူများအတွက် စိတ်ပူကာ "သူတို့ အခြေမလှ ဖြစ်မှာ မြင်နေရပြီ(...)ငါတို့မှာ လက်ကျန်က ဘားဘာရီ၊ နောက်နှစ် စွပ်ဖားလှည်းဆွဲဖို့အတွက် အဝတ်တွေ ပါလာသေးတယ်"ဟု ရေးသားထားသည်။  နောက်နှစ်ရက်အတွင်း လေသည် အားပြင်းလာရာ သင်္ဘောသားများ ကုန်းပတ်ပေါ်တွင် အလုပ်လုပ်ရန် မဖြစ်နိုင်တော့ချေ၊ သို့သော် မေလ ၁၂ ရက်တွင် ရာသီဥတုက ယာယီကြိုးမဲ့ အေရီယယ်တိုင် ထောင်နိုင်အောင် ကောင်းမွန်လာ၍ ဟုခ်သည် ကမ်းပေါ်ရှိလူများကို ဆက်သွယ်ရန် ကြိုးစားသည်။ သူပို့သော မော့စ်(morse)ကြေးနန်းသည် အီဗန်အငူသို့ မရောက်။  ထုတ်လွှင့်စက်၏ လှိုင်းအလျားသည် မိုင် ၃၀၀ (၄၈၀ ကီလိုမီတာ)ထက် မကျော်လွန်သော်လည်း၊ ဟွတ်သည် ရေမိုင် ၁၃၀၀ (၂၄၀၀ ကီလိုမီတာ) ကျော်သော မက်ကွာရီကျွန်းရှိ ရေဒီယိုဌာနကို ရောက်ရန် ကြိုးပမ်းလည်း မအောင်မြင်ပြန်။
ရုန်းတူဘာသာစကား
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကူကီး-ချင်းနွယ် ဘာသာစကားများ
အိုင်ဝေဝေ
အိုင်ဝေဝေ (艾未未) (၁၉၅၇-) တရုတ်လူမျိုး ခေတ်ပေါ် (contemporary) အနုပညာရှင် နှင့် နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားသူ ဖြစ်သည်။
အက်စ်ဝိုင်အော်ရိုရာ မျောပါခြင်း
ပထမအဆင့်
မေ ၁၄ တွင် ကျန်သော ဦးပိုင်းကျောက်ဆူးကြိုးပြတ် နှစ်ချောင်းမှာလည်း သင်္ဘောမှောက်ရန် ခြိမ်းခြောက်လာသဖြင့် ဖြုတ်ပစ်လိုက်ရသည်။  နောက်ရက်များအတွင်း  ရေခဲချပ်များ ထူထဲလာပြီး၊ ပိုဆိုးလာသော ရာသီဥတုကြောင့် ထိုအခြေအနေမျိုး၌ အင်ဂျင်နှင့် ထိန်းချုပ်ခြင်းသည် ကျောက်မီးသွေး ဖြုန်းရာ ကျ၍ ဘွိုင်လာများကို ပိတ်ပစ်လိုက်သည်။ သင်္ဘောပေါ် ရေချိုရရန်မှာလည်း အခက်အခဲ ဖြစ်လာသည်။ ရေခဲတောင်ကြီးများကို မြင်နေရသော်လည်း၊ ထိုစဉ်က ရာသီဥတုအခြေအနေအရ ထိုအထိ ဖြတ်နိုင်ရန် ဝေးကွာလွန်း၍ သောက်ရေရရန် သင်္ဘောသားများသည် နှင်းကိုသာ စုဆောင်းရသည်။ အစာမှာ ပြဿနာနည်းသည်၊ သင်္ဘောနား ကပ်လာသော ပင်ဂွင်းနှင့် ဖျံများသည် အော်ရိုရာလိုအပ်နေသော ရိက္ခာပင် ဖြစ်သည်။ စိတ်ဓာတ် တက်ကြွနေစေရန် မေလ ၂၄ ရက် ဓနသဟာယနေ့ ဆင်နွဲရာတွင် သင်္ဘောသားများကို ရမ်အရက် ရာရှင်နှင့် ပေးသောက်သည်။
အိုင်ဝေဝေ
နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုအနေဖြင့် တရုတ်အစိုးရ၏ ဒီမိုကရေစီနှင့် လူ့အခွင့်အရေးအား မျက်ကွယ်ပြုမှုများကို ဖော်ထုတ်သည်။ ဆီချွမ်းကျောင်းများ၌ ခြစားမှုများကို အစိုးရက ဖုံးထားခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ ၂၀၀၈ ခု ဆီချွမ်းငလျင်တွင် ပြိုကျသော တန်ဖိုးနည်းအိမ်ရာများ၏ နောက်ကွယ်မှ ဇာတ်ရှုပ်များကို လည်းကောင်း စုံစမ်းသည်။ ၂၀၁၁ ခု၊ ဧပြီလ ၃ ရက်တွင် ဘေဂျင်း နိုင်ငံတကာလေဆိပ်၌ အဖမ်းခံရပြီး စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုကို စစ်ဆေးရန်ဟု ခေါင်းစဉ်ပြကာ ပြစ်မှုမရှိဘဲ ၈၁ ရက်ကြာ ချုပ်ထားသည်။
၂၀၁၅ ခုတွင် တရုတ်ပြည်မှ ထွက်လာနိုင်ခဲ့ပြီး ဘာလင်မြို့၌ မိသားစုနှင့်အတူ နေထိုင်လျက် ရှိသည်။
အက်စ်ဝိုင်အော်ရိုရာ မျောပါခြင်း
ပထမအဆင့်
ဇူလိုင် ၉ ရက်အထိ မျောပါသော အရှိန်မှာ မြန်လာပြီး၊ ရေခဲထုထဲ ဖိအားမြင့်လာသည့် လက္ခဏာများ ပေါ်လာသည်။ ဇူလိုင် ၂၁ ရက်တွင် သင်္ဘောသည် ဘေးနှစ်ဖက်မှ ညှပ်ပူးညှပ်ပိတ် ညှစ်နေသည့် အခြေဆိုက်ကာ၊ တက်မသည် ပြင်မရအောင် ကြေမွသွားသည်။ ဟုခ်၏ ဒိုင်ယာရီတွင် "လက်တွေအကုန်လုံးက ရေခဲပြင်ပေါ် ခုန်ချဖို့ အသင့်ပြင်ထားကြပြီ၊ နစ်တော့မှာ သေချာနေပုံပဲ"ဟု ရေးသည်။  နောက်တနေ့ စတန်းဟောက် သင်္ဘောကို စွန့်ခွာရန် ပြင်ဆင်နေစဉ်၊ ရေခဲထဲ၌ ရွေ့လျားမှုအသစ် ဖြစ်လာပြီး၊ အော်ရိုရာသင်္ဘောကြီး လုံခြုံသော နေရာသို့ ရောက်လာပြန်သည်။ စွန့်ခွာရန် အစီအမံကို ဖျက်လိုက်ပြီး၊ ဟုခ်သည် ကြေးနန်းတိုင်ကို ပြန်ပြုပြင်၍ ထောင်ကာ မက်ကွာရီကျွန်းနှင့် အဆက်အသွယ်ရရန် ကြိုးပမ်းပြန်သည်။  ဩဂုတ် ၆ ရက်တွင် မျောပါသည့် ရက်များအတွင်း ဦးဆုံး နေလုံးထွက်လာလေသည်။ အော်ရိုရာသည် တည်ငြိမ်နေပြီး၊ အီဗန်အငူ မြောက်ဘက် ရေမိုင် ၃၆၀ (၆၇၀ ကီလိုမီတာ) အကွာသို့ ရောက်နေကာ၊ ဝိတိုရိယကျွန်း၏မြောက်ဘက်စွန်းရှိ အဒရဲအငူအနား၊ ရော့စ်ပင်လယ်နှင့် တောင်ပိုင်းသမုဒ္ဒရာတို့ ပေါင်းစည်းသည့် နေရာနား ရောက်နေသည်။