cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ယိုဟာနဲစ် ဘရမ်စ်
ဗရမ်းသည် ၆ နှစ်သားအရွယ်ကပင် တူရိယာ တီးမှုတ်ခြင်းများကို သင်ကြားဆည်းပူးခဲ့ရာ သူတီးရန် အနှစ်သက်ဆုံး တူရိယာမှာ စန္ဒရားဖြစ်ပေသည်။ အသက် ၂ဝ အရွယ်တွင် ဟန်ဂေရီလူမျိုး တယောဝိဇ္ဇာရမေ ညီနှင့်အတူ အမြို့မြို့သို့ လှည့်လည်၍ ဂီတပဒေသာပွဲများတွင် စန္ဒားရားလက်စွမ်း ပြခဲ့သည်။ ထိုကြောင့် ဂျာမန်တယောဝိဇ္ဇာကြီး ယိုအာကင်နှင့် မိတ်ဖြစ်ခဲ့ရာ၊ ယိုအာကင်က ဗရမ်း၏ ဂီတစွမ်းရည်ကို ရိပ်စားမိသဖြင့်၊ထိုခေတ်က ကျော်ကြားလှသော ဂျာမန်ဂီတပညာရှင်ကြီး များဖြစ်သည့် ဖရန့်လဇ္ဇ၊ ရောဗတ်ရှူးမန်းတို့နှင့် တစ်ဖန် ဗရမ်းအား မိတ်ဖွဲ့ပေးသည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ဗရမ်း၏ဘဝတွင် ထူးခြားပြောင်းလဲမှု စတင်ခဲ့လေသည်။
Neotraditional country
သမိုင်းကြောင်း
၁၉၈၀အစောပိုင်းတွင် Ricky Skaggs သည် Bill Moroe နှင့် Ralph Stanley တို့ထံမှ အံဩဖွယ်ကောင်းသော အရာများကို ယူဆောင်ခဲ့သည်။ Skaggs ၏ပုံစံသည် country ၏ bluegrass ပေါ်တွင် ကြီးမားစွာရေးဆွဲထားသည်။
ယိုဟာနဲစ် ဘရမ်စ်
ရှူးမန်း ဇနီးမောင်နှံနှင့် ဗရမ်းတို့သည် ခင်မင်ကြရာမှ တဖြည်းဖြည်း သွေးရင်းသားရင်းပမာ ရင်းနှီး ချစ်ခင်ကြသည်။ ထိုအချိန်တွင် ဗရမ်းသည် ကိုယ်တိုင် သီချင်းများ၊ တီးကွက်များကို ရေးစပ်လျက်ရှိရာ၊ ရှူးမန်းတို့ ဇနီးမောင်နှံသည် ဗရမ်း၏ အရည်အသွေးကို သိသဖြင့် အရောင်တင်ပေးကြသည်။ ရောဗတ်ရှူးမန်းက ဗရမ်းအား ချီးကျူးသည့်ဆောင်းပါးများ ရေးသားသဖြင့် ဂျာမန်ဂီတလောကသည် ဂီတစာဆို ဗရမ်းအား အာရုံပြုလာကြသည်။ ဇနီးဖြစ်သူ ကလဲရာရှူးမန်းသည် စန္ဒရား တီး ဝိဇ္ဇာတစ်ဦးဖြစ်ရာ၊ ဗရမ်း၏ တီးကွက်ညွန့်များကို ဂီတပဒေသာပွဲများ၌ တီးပြ၍ ဗရမ်း၏လက်ရာများကို ပွဲထုတ်ပေးသည်။ ယင်းသို့ဖြင့် ဗရမ်းသည် ဂီတစာဆိုတစ်ဦးအဖြစ် ကျော်ကြားလာလေသည်။
Neotraditional country
သမိုင်းကြောင်း
အခြား neotraditional country အနုပညာရှင် skagg ၏ သူငယ်ချင်းတီးဝိုင်းအဖွဲ့သားဟောင်း Keith Whitley သည် countrypolitan တေးသီချင်းများတွင် အာရုံစိုက်ထားသည်။ သူ၏ Don’t Close Your Eyes ၏ အောင်မြင်မှုပြီးနောက် အရက်အလွန်အကျွံသောက်သုံးမှုကြောင့် ၃၄နှစ်တွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။ သူသေဆုံးသွားသော်လည်း Whitley ၏သီချင်းများသည် country အနုပညာရှင်များကြားထဲတွင် လွမ်းမိုးမှုကျန်ရှိသည်။ ထိုအချိန်အတွင်းတွင် Emmyla၊ Harris, John Anderson နှင့် Gail Davies ကဲ့သို့ Ray Price, Webb Pierce, Carl Smith, The Louvin Brothers နှင့် Johnny & Jack တို့၏သီချင်းများ ရိုက်ခတ်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် Randy Travis, Geogrge Strait, Patty Loveless နှင့် The Judds တို့သည် classic country material များကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ အဆိုပညာသည် country ဂီတထဲသို့ ရိုးရာဓလေ့ပုံစံကို ယူဆောင်လာခဲ့သည်။
ယိုဟာနဲစ် ဘရမ်စ်
ဗရမ်းသည် နာမည်ကျော် ဂီတစာဆိုတစ်ဦး ဖြစ်လာပြီးနောက်တွင် ဂျာမနီနိုင်ငံ ဟမ်းဗတ်မြို့၊ ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ ဇူးရစ်မြို့၊ ဩစတြီးယားနိုင်ငံ ဗီယင်းနားမြို့များတွင် ဂီတဘက်ဆိုင်ရာ ရာထူးကြီးများကို ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၈၇၂ ခုနှစ်မှစ၍ ဗီယင်းနားမြို့၌ပင် အခြေစိုက်ကာ၊ သီချင်းများ၊ တီးကွက်များ ရေးစပ်ခြင်းကိုသာ ပြုလုပ်နေခဲ့သည်။ သူ၏ပထမဆုံး သံစုံ တီးကွက်ကို ထိုစဉ်က ရေးစပ်ခဲ့ရာ ဂီတလောကတစ်ခုလုံးက ဗရမ်းအား ဂီတပါရမီရှင်အဖြစ် ချီးကျူးထောပနာပြုကြလေသည်။ ပထမ ဗရမ်း၏ ဂီတများသည် နားလည်သဘောပေါက်ရန် ခက်ခဲနက်နဲသည်ဟု ယူဆခဲ့ကြသော်လည်း တဖြည်းဖြည်းနှင့် လူကြိုက်များလာကာ ဂီတပွဲတော်အခါများတွင် ဗရမ်း၏ တီးကွက်တစ်ပုဒ် မတီးရဘဲ ဂီတပွဲတော် မဖြစ်သလောက် ဖြစ်လာလေသည်။
ဗရမ်းတွင် ချစ်ခင်ရင်းနှီးသော မိတ်ဆွေ အနည်းငယ်မျှသာရှိ၍၊ ရိုးရိုးကုတ်ကုတ်နှင့် အေးဆေးစွာ နေလေ့ရှိသည်။ တစ်သက်လုံး အိမ်ထောင်လည်း မပြုခဲ့ပေ။ သူမြတ်နိုးသော ဗီယင်နားမြို့မှ ခွာရမည်စိုး၍ အင်္ဂလန်ပြည်၊ ကိမ်းဗရစ် တက္ကသိုလ်မှ ပေးသော ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ကိုလည်း သွား၍ မယူခဲ့ပေ။
Neotraditional country
သမိုင်းကြောင်း
Neotraditionalism သည် အတော်အသင့် ကျယ်ဝန်းလာပြီး ၁၉၉၁တွင် အသားပေးလာကြသည်။ mainstream သို့ counry ဂီတ၏ပုံစံသစ်တစ်မျိုးဖြင့် ကျော်ကြားလာခဲ့ပြီး Garth Brook ကကြီးမားစွာ ဦးဆောင်လာခဲ့သည်။ အပြောင်းအလဲဖြစ်သော်လည်း ဖျော်ဖြေတင်ဆက်မှုများသည် ၁၉၈၀တိုင်အောင် ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ Alan Jackson သည် neotraditional သီချင်းနှင့် mainstream တွင် pop-oriented နှင့်ပြိုင်ဘက်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ Strait နှင့် Jackson တို့ ၂၀၀၀အစောပိုင်းတွင် ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ Murder on Music Row သီချင်းသည် neotraditionalists နှင့် pop-country ဂီတသမားများကြားထဲတွင် အက်ကြောင်းများဖြစ်လာခဲ့သည်။ Nashville တည်ဆောက်မှုတွင် စာသားများတွင် အထစ်ထစ်ဖြစ်စေခဲ့သည်။
ယိုဟာနဲစ် ဘရမ်စ်
အသက် ၆၄ နှစ်အရွယ်တွင် ဗရမ်း အလွန်ချစ်ခင်ရင်းနှီး၍ သူ့အား အရောင်တင်ပေးခဲ့သူ ကျေးဇူးရှင်တစ်ဦးလည်းဖြစ်သော ကလဲရာရှူးမန်း၏ အသုဘသို့ သွားပို့ပြီးအပြန်၊ အအေးမိ၍ ဖျားပြီးကွယ်လွန်သည်။ စိတ်ထိခိုက်မှုလည်း ပါသည်ဟု ဆိုကြ သည်။ ဗရမ်း၏အလောင်းကို ဩစတြီးယန်း ဂီတပညာရှင်ကြီးများ ဖြစ်သော ဗေးထိုးဗင်နှင့် ဖရန့်ရှူးဗတ်တို့၏ ဂူများအနီးတွင် မြှုပ်နှံလေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျာမန် အမျိုးသား ဂီတပညာရှင်များ
ဟမန်းရွာ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်
ဟမန်းရွာ (Haman)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်၊ ကကြီးချမ်မြူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၉၅၃ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ဂန်ဂါ ဘဟာဒူး ဒန်ဂိုး
ဂန်ဂါ ဘဟာဒူး ဒန်ဂိုး (၁၉၆၂ ဖွား) သည် နီပေါ ဂျူဒိုခ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၈ နွေအိုလံပစ်၌ ကျား လိုက်ဝိတ်ပွဲစဉ်တွင် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၁၉၆၂ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:နီပေါ ဂျူဒိုမောင်
ဘုရားကြီးဒေါင့်ကုန်းစုရွာ၊ ဆပ်သေ
ဘုရားကြီးဒေါင့်ကုန်းစုရွာ၊ ဆပ်သေ
ခိဒဘူတာ
ခိဒဘူတာ (木田駅 ခိဒ- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အအိချိခရိုင်၊ အမမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဟော်လီပင်
တောက်ပသည့်အရွက်စိမ်းများနှင့် အနီရောင်ဗဲရီသီးများသီးသော ဟော်လီပင်များသည် သမပိုင်းရာသီဥတုရှိသော တိုင်းပြည်များတွင်ပေါက်လေ့ရှိသည်။ ဟော်လီပင်တွင်မျိုး စိတ်အများအပြားရှိရာ အမေရိကန်နိုင်ငံ၌ မူလပေါက်ရောက်သော ဟော်လီပင်သည်များသောအားဖြင့်ပေ လေးဆယ်မှငါးဆယ်အထိရှိ၍အမြင့်ဆုံးမှာပေတစ်ရာအထိ မြင့်လေသည်။ သို့သော်အမေရိကန်နိုင်ငံတွင်သာမန်ပေါက်သော ဟော်လီပင်၏ အရွက်နှင့်အသီးများ၏ အရောင်တို့သည် ဥရောပတိုက်တွင်ပေါက်ရောက်လေ့ရှိသောဟော်လီပင်၏ အရွက်နှင့် အသီးများလောက်မတောက်ပတတ်ချေ။ဥရောပဟော်လီမျိုးသည် ဂရိတ်ဗြိတိန်နိုင်ငံတွင် မူလပေါက်ရောက်လေသည်။ နိုင်ငံခြားဟော်လီမျိုး များကိုမြောက်အမေရိကတိုက်တွင် ၁၇၂၆ ခုနှစ်ခန့်က စတင်၍သွင်းယူစိုက်ပျိုးခဲ့ကြသည်။
ဟော်လီရွက်များနှင့်အသီးများကို နှစ်သက်ဖွယ်ကောင်းသည့်နာတာလူးပွဲတော် (ခရစ္စမတ်)ပန်းခွေများအဖြစ်ပြုလုပ်လေ့ရှိကြသည်။ ရှေးကနာတာလူးပွဲတော်အခါတွင် ထိုအပင်ကို အိမ်နှင့်ဘုရား ဝတ်ပြုကျောင်းများ၌ အသုံးပြုလေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ ဟော်လီရွက်တွင် အနားစောင်းတစ်လျှောက်၌ဆူး များရှိသည်။ ဟော်လီပင်များသည် ဆောင်းကူးရာသီနှင့် ဆောင်းရာသီတွင် အသီးများသီးကြသည်။ သော်လီပွင့်များသည်သေး၍ဖြူကြသည်။ နှစ်အစ လောက်၌ပင် ပန်းများပွင့်လေ့ရှိကြသည်။ အသီးများသည် အခြားအသီးများ ကဲ့သို့ပင် ဆောင်းကူးရာသီ၌ မှည့်တတ်ကြ သော်လည်း တစ်ခါတစ်ရံနွေကူးရာသီရောက်သည့်တိုင်အောင် အပင်ပေါ်၌ရှိနေတတ်ကြသေးသည်။
အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင်ပေါက်ရောက်သောဟော်လီပင်ကို သာပစ်ထားမည်ဆိုလျှင်ထိုအပင်သည် ကြီးမားသည်အထိ ပေါက်ရောက်ပေလိမ့်မည်။ သို့သော်ထိုအပင်များကို များသောအားဖြင့် ခြံစည်းရိုးအတွက် ချိုင်၍ ပစ်လေ့ရှိကြသည်။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၌ ပေါက်ရောက်သော ဟော်လီပင်သည် ဟော်လီပင် များတွင်များသောအားဖြင့် အကြီးဆုံးဖြစ်လေသည်။ ထိုအပင်များသည် ဝက်သစ်ချနှင့်သင်းဝင်တော များအတွင်း၌ အထူးသဖြင့်ကောင်းမွန်စွာပေါက်ရောက်ကြလေသည်။ ထိုဟော်လီပင်များသည် နှေးကွေးစွာ ကြီးထွားကြသဖြင့် အသားမှာမာပြီးလျှင်ကျစ်လေသည်။ အသား၏အရောင်မှာ အဖြူဖြစ်သည်။ ထိုအသားဖြင့်ရှေးအခါကအိမ်ထောင်ပရိဘောဂ များကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြသော်လည်း ယခုအခါ တွင်မူမပြုလုပ်ကြ တော့ချေ။ လက်ကိုင်တုတ်များပြုလုပ်ရာတွင်လည်း ဖြောင့်မတ်သည့် ဟော်လီကိုင်း ကလေးများသည် အကောင်းဆုံးနှင့်အခိုင်ခံ့ဆုံးဖြစ်ကောင်းဖြစ်ပေလိမ့်မည်။ တူရိယာပစ္စည်းများပြု လုပ်ရန်လည်းဟော်လီသားသည် ကောင်းမွန်လေသည်။
တောင်အမေရိကတိုက်တွင် ပေါက်ရောက်သော ဟော်လီမျိုးစိတ်တစ်ခုမှအရွက်များကိုလက်ဖက်ရည် ကဲ့သို့ကျို၍သောက်နိုင်လေသည်။ ဟော်လီပင် မျိုးစိတ် အားလုံးသည် အိုင်းလက်မျိုးစိတ်ဝင် များ ဖြစ်ကြပြီးလျှင် အက်ကွီဖောလီ ယာစီအီးမျိုးရင်း(Aquifoliaceae)ဝင်များ ဖြစ်ကြလေသည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် သာမန်အားဖြင့် ပေါက်ရောက်လျက် ရှိသောဟော်လီပင်ကို အိုင်းလက်အိုပေးကား(Ilex opaca)ဟုခေါ်၍ဥရောပတိုက်တွင် ပေါက်ရောက်သောဟော်လီပင်ကိုအိုင်လက်အက်ကွီဖိုလီယမ်(Ilex aquifolium)ဟုခေါ် လေသည်။
လိုင်ဆွန်းရွာ၊ တနိုင်းမြို့နယ်
လိုင်ဆွန်းရွာ(Laisun)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ တနိုင်းမြို့နယ်၊ ဆင်(မ်)ဆကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၂၆၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တနိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေတွင်းပြင်ရွာ၊ ရေတွင်းပြင်
ရေတွင်းပြင်ရွာ၊ ရေတွင်းပြင်
အရှေ့တခွန်တိုင်
အရှေ့တခွန်တိုင်
ရေလယ်ကျွန်း (ရှားတော)ရွာ၊ ရှားတော
ရေလယ်ကျွန်း (ရှားတော)ရွာ၊ ရှားတော
ကုက္ကိုချောင်းရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ကုက္ကိုချောင်းရွာ (Kokekochaung)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ စဉ့်ကူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၃၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စဉ့်ကူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၃၃၉ ဦး၊ မ ၃၉၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၂၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တလုပ်ထော်ရွာ၊ ဆပ်သေ
တလုပ်ထော်ရွာ၊ ဆပ်သေ
မျက်ရဲ (မြန်မာ)ရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်းဘဲကုန်းရွာ၊ ရှားတော
ပန်းဘဲကုန်းရွာ၊ ရှားတော
ဖက်ကြီးကုန်းရွာ၊ တိုက်
ဖက်ကြီးကုန်းရွာ၊ တိုက်
ဆယ်ရွာ
ဆယ်
ရီရှီရံ ပရာဓန်း
ရီရှီရံ ပရာဓန်း (၁၉၆၂ ဖွား) သည် နီပေါ ဂျူဒိုခ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၈ နွေအိုလံပစ်၌ ကျား လိုက်ဝိတ်ပွဲစဉ်တွင် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၁၉၆၂ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:နီပေါ ဂျူဒိုမောင်
ခိဒိုဘူတာ
ခိဒိုဘူတာ (木戸駅 ခိဒို- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖုခုရှီးမားခရိုင်၊ နရဟမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ပြည်သူ့ရဲတပ်ဖွဲ့
CDM ပြည်သူ့ရဲတပ်ဖွဲ့ ယာယီအုပ်ချုပ်ရေးကော်မတီကို အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၊ ပြည်ထဲရေးနှင့်လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက  ၂၀၂၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၇ ရက်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို မလိုလားကြသဖြင့် CDM ပြုလုပ်ကာ ပြည်သူ့တော်လှန်ရေးတွင် ပူးပေါင်းပါဝင်လာကြသည့် CDM ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် ၎င်းတို့၏မိသားစုဝင်များကို ပြန်လည်စုစည်းကာ ဘေးကင်းလုံခြုံမှု ရှိစေရေး စီမံဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ရန်၊ မိသားစုကြား ဖြစ်ပေါ်လာမည့် အခက်အခဲများကို ကူညီဖြေရှင်းပေးနိုင်ရန်၊ CDM မပြုလုပ်ရသေးသည့် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို CDM နှင့် Pre-CDM ပြုလုပ်လာစေပြီး အနာဂတ် ဖက်ဒရယ်ပြည်သူ့ရဲတပ်ဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းနိုင်ရေး အထောက်အပံ့ဖြစ်စေရန်စသည့် ရည်ရွယ်ချက်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။
ခိဒို - နန်းဇိုးအင်းဘူတာ
ခိဒို - နန်းဇိုးအင်းဘူတာ (城戸南蔵院前駅 ခိဒို - နန်းဇိုးအင်း- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖုခုအိုခခရိုင်၊ ဆဆဂုရိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
နောတဒိုးရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
နောတဒိုးရွာ(Nawtadoe)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ ဘွားဒိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၇၈၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခိဂဘူတာ
ခိဂဘူတာ (気賀駅 ခိဂ- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိဇုအိုခခရိုင်၊ ဟမမဆွတ်မြို့၊ ခိတရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကျွဲတပ်ရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
ကျွဲတပ်ရွာ (Kywetat)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ ကျွဲတပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၈၈၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျွဲတပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၇ ဦး၊ မ ၃၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေပြည့်ရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
ရေပြည့်ရွာ (Yaepyayt)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ မြို့လှကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၇၄၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့လှကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၉၆ ဦး၊ မ ၁၃၁၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၀၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြယ်တို့၏ ဆင့်ကဲပြောင်းလဲမှု
ကြယ်တို့၏ ဆင့်ကဲပြောင်းလဲပုံ ဆိုသည်မှာ ကြယ်တို့ အချိန်နှင့် အမျှ ပြောင်းလဲလာပုံကို လေ့လာခြင်း ဖြစ်သည်။ ကြယ်တို့သည် သူတို့ စတင်မွေးဖွားသည့် အချိန်မှစ၍ စွမ်းအင် ကုန်ဆုံးသည့် အချိန်အတွင်းတွင် အပြောင်းအလဲများစွာ ဖြစ်ပေါ်ကြသည်။ ကြယ်တို့သည် အလင်း နှင့် အပူတို့ကို နှစ်ပေါင်း သန်းပေါင်းများစွာ သို့မဟုတ် ဘီလီယံပေါင်းများစွာ ထုတ်လွှတ်နိုင်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် သိပ္ပံပညာရှင်တို့သည် သက်တမ်းအမျိုးမျိုးတွင် ရှိနေသော ကြယ်ပေါင်းများစွာကို ကြည့်ရှုခြင်းဖြင့် ကြယ်တို့ကို လေ့လာကြသည်။
ကြယ်၏ သက်တမ်းတလျှောက်တွင် ဖြတ်သန်းရသော အဆင့်များမှာ နက်ဗျူလာ ၊ ပင်မ အစီအစဉ် အတွင်းရှိကြယ် ၊ ဧရာမ ကြယ်နီ ထိုမှတဆင့် ကြယ်ပုဖြူ ၊ ကြယ်ပုနက်၊ နယူထရွန်ကြယ် သို့မဟုတ် တွင်းမည်း စသည်ဖြင့် ဖြစ်သည်။
= ကြယ်မွေးဖွားခြင်း = ကြယ်တို့သည် နက်ဗျူလာ ဟုခေါ်သော အမှုန်အမွှားနှင့် ဓာတ်ငွေ့တို့ စုစည်းထားသော အစုအဝေး အဖြစ် စတင်ဖြစ်ပေါ်ကြသည်။ ထိုအမှုန်အမွှားတို့သည် ဆွဲငင်အားကြောင့် စုစည်းသွားကြပြီး အပူချိန် မြင့်တက်လာသည်။ ထို့နောက် စတင်လည်ပတ်လာပြီး ဘောလုံးနှင့် အလားသဏ္ဌန် တူလာသည်။ အပူချိန် အလုံအလောက် ရသော အခါတွင် နျူကလီးယား ပေါင်းစပ်ခြင်း နည်းလမ်းဖြင့် စွမ်းအင်တို့ကို လွှတ်ထုတ်ပြီး ဟိုက်ဒရိုဂျင် တို့ကို ဟီလီယမ် အဖြစ် ပြောင်းလဲကြသည်။ ထို အဖြစ်အပျက်မှ တောက်ပသော အလင်းရောင် ထွက်ပေါ်လေ့ ရှိပြီး အာကာသ လေ့လာသူတို့က ထိုအချိန်ကို ပင်မ အစီအစဉ် အတွင်းရှိကြယ် ဟု ခေါ်ကြသည်။ ကြယ်တို့သည် ပင်မ အစီအစဉ် အတွင်းတွင်ပင် ဆက်လက်ရှိနေကြပြီ နှစ် ဘီလီယံပေါင်း များစွာ ပုံစံမပြောင်းပဲ ရှိကြသည်။
= ကြယ်သက်တမ်းရင့်လာခြင်း = အချိန်ကြာမြင့်လာသော အခါတွင် ဗဟိုထုရှိ ဟိုက်ဒရိုဂျင် များအားလုံးလိုလို သည် ဟီလီယမ် အဖြစ် ပြောင်းလဲသွားကြသည်။ ထိုအကြောင်းကြောင့် ကြယ်၏ အလယ်ဗဟိုရှိ နျူးကလီးယား ဓာတ်ပြုမှုများ ရပ်တန့်သွားပြီး ဗဟိုသည် ဆွဲငင်အားကြောင့် တဖြည်းဖြည်း သေးငယ်လာသည်။ ဗဟိုထု၏ ပြင်ပမှ အလွှာမှာမူ ဟိုက်ဒရိုဂျင်ကို ဟီလီယမ် အဖြစ်ပြောင်းလဲခြင်းဖြင့် စွမ်းအင်ကို လွှတ်ထုတ် နေသေးသည်။
ကြယ်၏ ပြင်ပအလွှာသည် တဖြည်းဖြည်း ကြီးသည်ထက်ကြီးလာသည်။ ကြယ်တို့သည် အလင်းရောင် မြောက်မြားစွာကို လွှတ်ထုတ်ကြသည်။ တခါတရံတွင် အစ ပထမက လွှတ်ထုတ်ခဲ့သည့် အလင်းရောင်ထက် အဆ သောင်းဂဏန်းမျှ များပြားသော အလင်းရောင်ကို လွှတ်ထုတ် ကြသည်။ ကြယ်၏ မျက်နှာပြင်မှာ ကျယ်ပြန့်လာသဖြင့် စွမ်းအင်တို့မှာ ပိုမိုကြီးမားသော ဧရိယာ အကျယ်အဝန်းသို့ ပျံ့နှံ့လာသည်။ ထိုအကြောင်းကြောင့် မျက်နှာပြင်၏ အပူချိန်မှာ လျော့ကျသွားပြီး ကြယ်၏ အရောင်မှာ အနီရောင်မှ လိမ္မော်ရောင်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။ ကြယ်သည် ဧရာမ ကြယ်နီ အဖြစ် ပြောင်းလဲသွားပြီး ပတ်ပတ်လည်တွင် လှည့်ပတ်နေသော ဂြိုဟ်တို့ကို ထိုအချိန်တွင် ဝါးမြိုပစ်လိုက်သည်။
= ကြယ်သေဆုံးခြင်း = အချိန်ကြာမြင့်လာသော အခါတွင် ကြယ်မှ ပြောင်းလဲဖြစ်ပေါ်လာသော ဧရာမ ကြယ်နီ သည် လောင်စာကုန် သွားသည်။ ထိုအခါတွင် ဓာတ်ငွေ့တိမ်တိုက်တို့ကို လွှတ်ထုတ်လိုက်ပြီး ကြယ်ဖြူပု ဟုခေါ်သော ကြယ်အသေးစားမှာ ကြွင်းကျန်ရစ်သည်။ ထိုမှ အချိန် ကြာမြင့်လာလေသာ အခါတွင် ကြယ်ဖြူပုမှာ အပူချိန် လျော့ကျလာပြီး ကြယ်ပုနက် အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။
သို့သော် ဧရာမ ကြယ်နီ တို့မှာ တခါတရံတွင် ပေါက်ကွဲခြင်း ဖြစ်တတ်ပြီး ထိုသို့ပေါက်ကွဲမှုမှာ အလွန်ပြင်းထန်ကာ ထိုအဖြစ်အပျက်ကို စူပါနိုဗာ ကြယ်ပေါက်ကွဲမှု ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထိုသို့ ဖြစ်ပျက်ပါက ကြယ်ဖြူပုအဖြစ် ကျန်ရစ်ခဲ့ခြင်း မရှိဘဲ ပို၍ သေးငယ်သိပ်သည်းသော နယူထရွန်ကြယ် အဖြစ် ကြွင်းကျန်ရစ်သည်။ နယူထရွန်ကြယ် ဖြစ်ပေါ်ရခြင်း အကြောင်းမှာ ဆွဲငင်အား အလွန်ကြီးမားသောကြောင့် ကြွင်းကျန်ရစ်ခဲ့သော အက်တမ် တို့တွင် အဏုမြူဗဟို (Nucleus) ကို လှည့်ပတ်နေသော အီလက်ထရွန် မရှိတော့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ လက်ဖက်ရည်ဇွန်းမျှ ရှိသော ဒြပ်ထုမှာပင် ကမ္ဘာ၏ အလေးချိန် နီးပါးမျှ ရှိသည်။
ထိုထက်မက ပို၍ ကြီးမားသော ဧရာမ ကြယ်နီတို့မှာ တွင်းမည်း များကို ချန်ရစ်ခဲ့သည်။ တွင်းမည်းဖြစ်ပေါ်ရခြင်း အကြောင်းမှာ ဆွဲငင်အား အလွန်ကြီးမားသောကြောင့် ပရိုတွန် နှင့် နျူထရွန်များပင် သူတို့ဘာသာ ဝါးမျို ပစ်သောကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ အလင်းရောင် ပင်လျှင် တွင်းမည်းမှ မလွတ်မြောက်နိုင်ပေ။ အက်တမ်တို့၏ အဏုမြူဗဟို များ အချင်းချင်း ဆွဲငင်ထားသော အားမှာ လူသားတို့ သိသမျှ ထဲတွင် အကြီးမားဆုံး ဖြစ်သောကြောင့် အချို့သော ရူပဗေဒ ပညာရှင်တို့က တွင်းမည်းသည် သင်္ချာ အခေါ် singularity ဟုခေါ်သော တစ်ခုတည်း ကျန်သည်အထိ ပေါင်းစပ်သွားမည်ဟု ယူဆကြသည်။
ဘုတင်း (ကွန်ပျူတာ)
နေရာချထားသည့် လုပ်ဆောင်မှုစနစ်ဖြင့် ကွန်ပျူတာအား အလုပ်စတင်ခြင်းဖြစ်သည်။ Boot ဆိုသော စကားလုံးသည် " to pull yourself up by your bootstraps " ဆိုသော စာပုဒ်မှ လာခြင်းဖြစ်သည်။ ကွန်ပျူတာ ကိုဖွင့်လိုက်သောအခါ စက်နှိုးပြီး လည်ပတ်လုပ်ဆောင်ရန်အတွက် လိုအပ်သော ညွှန်ကြားချက်များကို အလိုအလျောက်ဖတ်ရှုသွားသည်။ မိမိတွင် hard drive တစ်ခုရှိပါက မိမိ၏ ကွန်ပျူတာ စတင်နိုးကြားရန်လိုအပ်သော ဖိုင်များမှာ hard drive ပေါ်တွင် ရှိကောင်းရှိနေနိုင်သည်။ မိမိ၏ Computer တွင် Floppy drive များသာရှိနေပါက ကွန်ပျူတာကို ဖွင့်ခြင်းမပြုမီ Drive ထဲသို့ Start Up Disk (တစ်နည်းအားဖြင့် Boot Disk/ Bootable Disk) တစ်ခု ထည့်ပေးရန် လိုအပ်သည်။
PC ကိုဖွင့်ရန် အသုံးပြုသည့် ဝေါဟာရဖြစ်သည်။ PC ကိုဖွင့်သောအခါ PC က ROM ထဲတွင် သိုလှောင်ထားသည့် Program တစ်ခုဖြစ်သည့် bootstrap loader ကို စစ်ဆေးသည်။ ယင်း ပရိုဂရမ်က boot record တစ်ခု ဟု သိထားသည့် Hard disk ၏ သီးခြားနေရာတစ်ခုကို ရှာဖွေကြည့်သည်။ Disk ပေါ်တွင် boot record ကို ရှာတွေ့ပါက ထို boot record ထဲတွင် သိမ်းဆည်းထားသည့် ပရိုဂရမ်ကို RAM အတွင်းသို့ load လုပ်ပြီး excute လုပ်ပေးသည်။ အားလုံးအဆင်ပြေမည်ဆိုပါက သင်၏ စက်သည် လှုပ်ရှားသက်ဝင်လာလိမ့်မည်။
ဆင်(မ်)ဆရွာ၊ တနိုင်းမြို့နယ်
ဆင်(မ်)ဆရွာ(Simsa)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ တနိုင်းမြို့နယ်၊ ဆင်(မ်)ဆကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၂၆၅ ဖြစ်သည်။
ကကြီးချမ်မြူရွာ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်
ကကြီးချမ်မြူရွာ (Kagyichanmyu)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်၊ ကကြီးချမ်မြူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၉၅၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နန်းယွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မျက်ရဲရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
မျက်ရဲရွာ (Myetye)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ကျောက်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၀၉၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်တောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၈၆ ဦး၊ မ ၃၂၁၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄၉၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟော်ကီကစားခြင်း
ဟော်ကီကစားခြင်း
ဟော်ကီကစားခြင်းသည် မည်သည့်နိုင်ငံတွင် အစပြုခဲ့သည်ဟူ၍အတိအကျမသိရချေ။ သို့ရာတွင်ယခုခေတ် ဟော်ကီကစားပုံသည်ရှေးခေတ်ဂရိတို့ ကစားခဲ့သောကစားနည်းတစ်မျိုးနှင့်တူကြောင်းကိုကား သိနိုင်သည်။ သော်ကီကစားခြင်းသည်ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင်၁၄ရာစု နှစ်အတွင်းကထွန်းကားခဲ့၍နောင်အခါအင်္ဂလန်နိုင်ငံသို့ရောက်ရှိ သွားသည်။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင်ထိုကစားနည်းသည် တိုးတက်လာသည်။ ဟော်ကီကဲ့သို့သော ကစားနည်းမျိုးကို အိုင်ယာလန် (အယ်ရာ)နိုင်ငံတွင် ဟားလင်းဟူ၍ လည်းကောင်း၊စကော့တလန်နိုင်ငံတွင်ရှင်တီဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ဝေလနယ်တွင်ဗင်ဒီဟူ၍လည်းကောင်း၊ အမည်အသီးသီးဖြင့်ခေါ်ကြသည်။ မြောက်အမေရိကတိုက်တွင်ဟော်ကီကစားခြင်းကို ကွင်းဟော်ကီဟုခေါ်၍ဟော်ကီဟူသောစကား သက်သက်သည် ရေခဲဟော်ကီကို ဆိုလိုသည်။ မ္မူလက ဟော်ကီကစားခြင်းသည် အလွန်ကြမ်းသောကစားနည်း တစ်မျိုးဖြစ်သောကြောင့် လူအများတို့က အားမပေးခဲ့ကြချေ။ ယခုအခါ၌မူကား ဟော်ကီကစားခြင်းနှင့် သက်ဆိုင်သော နည်းဥပဒေများကို သတ်မှတ်ထားပြီးဖြစ်၍ အာရှတိုက်၊ ဥရောပတိုက်နှင့် အမေရိကတိုက်တို့တွင် ထိုကစား နည်းကိုလေ့လာကစားကြသူဦးရေများပြားလာပေသည်။ ဟော်ကီဟူသောအမည်သည် ပြင်သစ်ဘာသာစကားဖြင့် ဟိုကေးခေါ် သိုးကျောင်းသမား၏ တုတ်ကောက်ဟု အနက်ထွက်သည့်စကားလုံးမှရသည်ဟူ၍ ယူဆကြသည်။ ဟော်ကီကစားရာ၌တုတ် ကောက်ဖြင့်ဘောလုံးကို ရိုက်ကစားရသည်။ အစအဦးတွင် ထိုကစားနည်းကို ယေကျာ်းများကသာ ကစားခဲ့သော်လည်း နောင်အခါမိန်းမများလည်း ကစားကြသည်။ ယောက်ျားနှင့် မိန်းမတွဲ၍ ကစားသော ဟော်ကီပွဲများကိုလည်း တီထွင်ခဲ့ ကြသည်။ ၁၈ရ၅ ခုနှစ်တွင်အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၌ ယောက်ျားဟော်ကီ အသင်းကိုတည်ထောင်ပြီးနောက် ရှစ်နှစ်ကြာသောအခါ ဝင်ဗယ်လဒန်ကလပ်အသင်းက ဟော်ကီ ကစားခြင်း နည်းဥပဒေများကိုရေးဆွဲခဲ့သည်။ ၁၉ဝ၁ ခုနှစ်တွင်အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ထိုကစားနည်း ရောက်ရှိသွားသည်။
ရေခဲဟော်ကီ။ ။ ရေခဲဟော်ကီသည်ရေခဲပြင်ပေါ်တွင်ခြေ၌ စကိတ်စီး၍ကစားရသောကစားနည်းဖြစ်သည်။ ဟော်ကီကစားနည်းနှင့်ဆင်ဆင်တူသော်လည်း ကစားခြင်းနည်းဥပဒေများ၌အနည်းငယ်ကွဲပြားသည်။ ကနေဒါနိုင်ငံတွင် ရေခဲဟော်ကီကစားခြင်းသည် ဆောင်းရာသီအမျိုး သားကစားနည်းအဖြစ် အထူးထင်ရှားသည်။ ၂ဝ ရာစုနှစ်ဦးပိုင်းမှစ၍ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အင်္ဂလန်နိုင်ငံနှင့်ဥရောပတိုက်တို့တွင်ရေခဲဟော်ကီကစားခြင်း သည်ခေတ်စားလာ၏။ ထိုနောက် နိုင်ငံအချင်းချင်း ယှဉ်ပြိုင်ရသော ကစားနည်းအဖြစ်သို့တိုးတက်လာခဲ့သည့်အပြင် ကြေးစားရေခဲ ဟော်ကီအသင်းများပင် ပေါ်ထွက်လာသည်။ ကမ္ဘာ့အိုလင်းပစ် ဆောင်းရာသီကစားပွဲများ၌လည်း နိုင်ငံအချင်းချင်း ယှဉ်ပြိုင်ကစားခဲ့ကြရာ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုက ဗိုလ်စွဲခဲ့သည်။ ရေခဲဟော်ကီကစားကွင်းရေခဲပြင်သည် အလျားပေ ၂ဝဝ နှင့်အနံ၈၅ပေခန့်ရှိ၍ သုံးပိုင်းအညီ အမျှပိုင်းထားသည်။ ဂိုးပေါက်သည်အကျယ်ခြောက်ပေနှင့်အမြင့်လေးပေမျှသာရှိသည်။ ကစားသူတို့သည်အမြန်စီးစကိတ်ထက်အောက်ခုံတိုသော စကိတ်မျိုးကိုစီး၍ ပတ်ဟုခေါ်သော ရော်ဘာပြား အဝိုင်းကို အဖျားကောက်ရိုက်တံအဖြစ်ရိုက်၍ကစားရသည်။ ရေခဲဟော်ကီသည် အလွန်လျင်မြန်သော ကစားနည်းမျိုးဖြစ်၍ အထိအခိုက်ရလွယ်သောကြောင့် ပါဝင်ကစားကြသူများသည် ထူထဲသောအကာအကွယ်များကို ဝတ်ဆင်ထားလေ့ရှိသည်။ အထူးသဖြင့်ဂိုးစောင့်သည် ကိုယ်နှင့်ခြေလက်တို့တွင် ထူထဲစွာကာကွယ်ထားရသည်။ ရိုက်တံသည်၄၆ လက်မခန့်ရှည်၍ အဖျားကောက်၏။ပတ်ရော်ဘာပြားအဝိုင်းသည်အချင်း သုံးလက်မ၊ အထူတစ်လက်မရှိသည်။ အသင်းတစ်သင်းတွင်ခြောက်ယောက်စီပါဝင်ကစားရာ၌ ဂိုးစောင့်တစ်ယောက်၊နောက်ခံလူနှစ်ယောက်၊ ရှေ့တန်းတွင် အလယ်လူတစ်ယောက်နှင့်ယာဘက်၊ဝဲဘက်ကတစ်ယောက်စီတို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဒိုင်လူကြီးက နှစ်ဖက်သောအသင်းမှ အလယ်လူနှစ်ဦးအကြားသို့ ပတ် ကိုချပေး၍ကစားပွဲကို စသည်။ ကစားပွဲတစ်ပွဲတွင်တစ်ချီလျှင် မိနစ် ၂ဝကျသုံးချီ ကစားရ၍ အကြား၌ ၁ဝမိနစ် အနားပေးရသည်။ တစ်ဖက်အသင်း၏ ဂိုးပေါက်ထဲသို့ ပတ် ကိုအကြိမ် အများဆုံးရိုက်သွင်းနိုင်သောအ သင်းက အနိုင်ရသည်။ ဒိုင်လူကြီးက ပြစ်မှုအကြီးအသေးအလျောက် ကျူးလွန်သူကိုပွဲမှ နှစ်မိနစ်၊သို့မဟုတ် ငါးမိနစ်မျှ အထိထုတ်ပယ်ခံရသည်။ ထိုအတောအတွင်း၌ လူစားမသွင်းနိုင်ချေ။ သာမန်စကိတ်စီးတတ်ရုံမျှဖြင့် ရေခဲဟော်ကီပွဲတွင် ပါဝင်၍မကစားနိုင်သေးချေ။ ရေခဲပြင်ပေါ်တွင်ကိုယ်အရှိန်ကို ကောင်းစွာထိန်းနိုင်၍ရိုက်တံကိုလည်းကျင်လည်စွာအသုံးချ နိုင်ရလေသည်။ ရေခဲဟော်ကီကို များသောအားဖြင့် ယောက်ျားများကသာ ကစားလေ့ရှိ၏။ ကြေးစားအသင်းများ သည်ကစားရုံအတွင်း၌ ရေခဲပြင်အတုပြုလုပ်၍ အချင်းချင်း ယှဉ်ပြိုင်ကစားလေ့ရှိကြသည်။
ထန်းကုန်းရွာ၊ ရှားတော
ထန်းကုန်းရွာ၊ ရှားတော
သခင်မြ
သခင်မြသည် မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးအတွက် အသက်ပေးသွားခဲ့သော ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် တကွ အာဇာနည်(၉)ဦးတွင် ပါဝင်သော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ်သည့်အပြင် ထင်ရှားကျော်ကြားသော နိုင်ငံရေးသမား ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ
သခင်မြ(၁၂၅၉-၁၃၀၉)ကို ၁၂၅၉ခုနှစ် သီတင်းကျွတ်လဆန်း ၁၂ ရက် ကြာသပတေးနေ့တွင် ပြည်ခရိုင် ပန်းတောင်းမြို့နယ် ထုံးဘိုရွာ သစ်ကုန်သည် ဦးဘိုးချွန်၊ ဒေါ်သက်လယ်တို့မှ ဖွားမြင်သည်။
ပညာရေး
ငယ်စဉ်က ပြည်မြို့ အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းနှင့် သာယာဝတီမြို့ ကရင် အေဘီအမ်အထက်တန်းကျောင်းများတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၁၆ခုနှစ်တွင် ဆယ်တန်းစာမေးပွဲကို ရန်ကုန်မြို့ စိန်ဂျွန်းကျောင်းမှ စကောလားရှစ်ဆုနှင့် အောင်မြင်ကာ ၁၉၁၈ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဥပစာသိပ္ပံတန်းကို အောင်မြင်သည်။ ၁၉၂၀ ရန်ကုန်ကောလိပ် သပိတ်ကြီးတွင် သပိတ်မှောက် ကျောင်းသားတဦး အဖြစ်ပါဝင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ကြည့်မြင်တိုင် အမျိုးသားကျောင်းတွင် ကျောင်းအုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး တက္ကသိုလ်တွင် ပညာဆက်လက်သင်ပြန်ရာ ဘီအက်စ် ဂုဏ်ထူးတန်းကို ၁၉၂၄ ခုနှစ်တွင် အောင်မြင်သည်။ ရန်ကုန်မြို့ မြို့မအထက်တန်းကျောင်းတွင် သိပ္ပံဆရာအဖြစ် ဆောင်ရွက်နေရင်း ၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် ဘီအယ်လ် (ဥပဒေဝိဇ္ဇာတန်း) ကို အောင်မြင်ပြန်သည်။
ရှေ့နေဘဝ
၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် သာယာဝတီမြို့သို့ ပြန်လည်နေထိုင်ကာ ရှေ့နေအဖြစ် အသက်မွေးရင်း သာယာဝတီခရိုင် ကင်းထောက်မင်းကြီးအဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ သာယာဝတီ သူပုန်အရေးတွင် သူပုန်အမှုများ လိုက်ပါဆောင်ရွက်ပေးသဖြင့် နာမည်ကြီးခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှု
၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင် တို့ဗမာအစည်းအရုံးသို့ ဝင်ရောက်ပြီး သခင်အမည်ခံကာ သာယာဝတီတောင်ပိုင်းမှ အမတ်အဖြစ် ၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် အရွေးခံရသည်။ လွှတ်တော်တွင် လစာမယူဘဲ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့်အပြင် (ထိုခေတ်က ၅၀၀၀ စားခေတ်) ၁၃ဝဝပြည့် အရေးတော်ပုံအတွင်း အစိုးရ၏ ပြုမူဆောင်ရွက်ပုံများကို မကျေနပ်သဖြင့် ဥပဒေပြုလွှတ်တော် အမတ်အဖြစ်မှ နုတ်ထွက် ၍ တဖန်အရွေးခံသောအခါ မဲဆန္ဒရှင်များသည် သူ့ကိုပင် အားထားနှစ်သက်ကြသဖြင့် ရွေးကောက်ခြင်းခံရပြန်သည်။ ၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ တောင်သူလယ်သမားအစည်းအရုံးကြီး၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာပြီး ၁၉၄၀ ပြည့်နှစ်တွင် တို့ဗမာအစည်းအရုံးဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာလေသည်။
ဂျပန်ခေတ်တွင် လွတ်လပ်ရေးပြင်ဆင်မှုအဖွဲ့ဝင်၊ ထို့နောက် အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဒုဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့လေသည်။ ဂျပန်တို့၏ ဖိနှိပ်ရက်စက်မှုကို တွန်းလှန်ရန် ၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင် ဖဆပလ အဖွဲ့ချုပ်ကြီးကို လျှို့ဝှက်စွာ တည်ထောင်ခဲ့ရာ ပြည်သူ့အရေးတော်ပုံပါတီ (နောင် ဆိုရှယ်လစ်ပါတီ) လည်းပါဝင်ခဲ့ရာ သခင်မြသည် ထိုပါတီ၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်။ ဂျပန်တော်လှန်ရေး ပြီးသည့် နောက်တွင် ဖဆပလအဖွဲ့ချုပ်ကြီးတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ ဆိုရှယ်လစ်ပါတီ တည်ထောင်သောအခါ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာသည်။
သာယာဝတီခရိုင် အုတ်ဖိုမြို့ ဦးဘကျော်၏ သမီး ဒေါ်ခင်ညွန့်နှင့် လက်ထပ် ထိမ်းမြားခဲ့ပြီး သားသမီးမထွန်းကားခဲ့ချေ။
သခင်မြ၏ဖြတ်ထိုးဉာဏ်
မန္တလေးမြို့တွင် ကြေးနန်းကြိုးခွေများ ပျောက်ဆုံးမှုတစ်ခုဖြစ်လေသည်။ ထိုကြေးနန်း ခွေများကို ဂျပန်ကင်ပေတိုင်အဖွဲ့က မရမနေစုံစမ်းချက်ကြောင့်၊ နောက်ဆုံးတွင် ကြေးနန်းကြိုး ခွေများခိုးသော တရားခံကိုမိလေသည်။ ဤတွင် တရားခံက ဗမာ့တပ်မတော် စစ်လက်နက်ဌာန စစ်ဝတ်စစ်စား ဌာနမှူး ဗိုလ်ဗတင် က ခိုးခိုင်းတယ် ဟူ၍ ဂျပန်အားထွက်ဆိုလေသည်။ ထို့ကြောင့်လည်း ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်ရုံး(ရန်ကုန်မြို့)သို့ ဂျပန်ကင်ပေတိုင် အဖွဲ့က ဗိုလ်ဗတင်အားသာ ဖမ်းဆီးပြီး မန္တလေးသို့ ခေါ်ဆောင်သွားလေသည်။ မန္တလေးမြို့သို့ရောက်သောအခါ ဂျပန်က ဗိုလ်ဗတင်အား ဖက်ဆစ်နည်းမျိုးစုံဖြင့် ရက်ရက်စက်စက် ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းအမှုကို ပြုလေသည်။ နှစ်ရက်တစ်ခါထုတ်ပြီး ရိုက်နှက် စစ်ဆေးလေ၏။ ပြီးနောက် စစ်ဆေးသောဂျပန်က ခုကြေးနန်းကြိုးခွေတွေကို ဘယ်သူကခိုး ခိုင်းသလဲ.. ဗိုလ်အောင်ဆန်းကလား၊ ဗိုလ်နေဝင်းကလား၊ ဗိုလ်လက်ျာကလား ဟူ၍ အမျိုးမျိုး ရိုက်နှက်ပြီးမေးပါသည်။ ဂျပန်များရလိုသောအဖြေက ဗမာ့တပ်မတော်ထဲတွင် ဦးဆောင်နေသော ဗိုလ်အောင်ဆန်း၊ ဗိုလ်နေဝင်း၊ ဗိုလ်လက်ျာ ဤအထဲမှ တစ်ယောက်ယောက်က ခိုးခိုင်းပါသည်ဟူသော အဖြေပင်ဖြစ်၏။ သို့မှသာလျှင် ဤခေါင်းဆောင်နေသူများကို ဆက်လက်၍ ဂျပန်ကဒုက္ခပေးနိုင်တော့မည်။ အမျိုးမျိုးသော ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းကို ခံနေရသော ဗိုလ်ဗတင်ကလည်း အံကြိတ်၍ ခံပြီး ဒီကိစ္စမှာ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၊ ဗိုလ်နေဝင်း၊ ဗိုလ်လက်ျာတို့နဲ့ ဘာမှမဆိုင်ပါဘူး။ ကျုပ်ကိုယ်တိုင်ကမခိုးခိုင်းပါဘူး။ ဒီကြေးနန်းကြိုးခွေပျောက်ဆုံးမှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဘာမှမသိဘူး၊ ကျုပ်ကိုသတ်ရင်လဲ ခံပါ့မယ် ဟူ၍ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ပင်ဆိုလေ၏။ ဤသို့ဗိုလ်ဗတင်ကို ဂျပန်များကမတရားနှိပ်စက်နေသည့်သတင်းများကို အမျိုးသား ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သော သခင်မြကသိရှိသွားလေသည်။ ထိုနောက်ပိုင်းတွင် ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းဒဏ်ကို မရှုမလှ ခံနေရသော ဗိုလ်ဗတင်ကို ဂျပန်က သတ်တော့မည်ဟူသော သတင်းဆိုးကြီးက ထွက်ပေါ်လာ တော့သည်။ ဖြတ်ထိုးဉာဏ် လွန်စွာကောင်းသော သခင်မြသည် ဗိုလ်ဗတင်ကို ဂျပန်ဖမ်းဆီးထားသည့် ပြဿနာနှင့်ပတ်သက်၍ အကြံတစ်ခုရရှိလေသည်။ ထိုစဉ်က ရန်ကုန်မြို့ဝယ် အလွန်ဩဇာတိက္ကမ ရှိသော ကင်ပေတိုင် အကြီးဆုံးဗိုလ်ချုပ်ကြီးမှာ မာဇူအိုကာဆိုသူဖြစ်၏။ သူသည်ရွှေပြားနှင့် ကြယ်ပွင့်တစ်ပွင့်ဖြစ်၏။ သူစီးလေသောကားမှာ ၇-ယောက်စီး ဒေါ့ကားဖြစ်ပြီး အလံရောင်မှာ အဝါဖြစ်၏။ သူ၏ဝါသနာမှာ ညနေတိုင်းလိုလို ဗဟန်း(ယခုအိုရိယင့်ကလပ်)ကန်တော်ကြီး နားတွင် ငါးမျှားချိတ်နှင့် လိပ်များကို မျှားလေ့ရှိသည်။ ဤဂျပန်ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မာဇူအိုကာသည် ဂျပန်ပြည်၌ဇနီးတစ်ယောက်ရှိလေသည်။ ဇနီးအငယ်မှာ အလွန်ချော၍ သူအလွန်ချစ်မြတ်နိုးခြင်းကို ခံရသူဖြစ်သည်။ ထိုဇနီးငယ်ထံမှ ဂျပန်ပြည်တွင် သားယောက်ျားလေးတစ်ယောက် ဖွားမြင်ကြောင်း သူ့ထံသို့ စာတစ်စောင်လာ၏။ သည်သတင်းကောင်းကို သိပြီးဖြစ်နေသော ဂျပန်ကင်ပေတိုင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးသည် အလွန်ဝမ်းသာပြီး ပီတိသောမနဿ ဖြစ်နေချိန် ဖြစ်လေသည်။ ဤအကြောင်းကို သခင်မြကကောင်းစွာသိနှင့်ထားပြီး ဖြစ်လေသည်။ ထို့ကြောင့် တစ်နေ့သောအခါ သခင်မြသည် သခင်နု (နောင်တွင် နိုင်ငံတော် ဝန်ကြီးချုပ်)၊ သခင်သန်းထွန်း တို့နှင့်အတူ ကင်ပေတိုင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မာဇူအိုကာ၏အိမ်သို့ သွားရောက်ကြလေသည်။ ရောက်လျှင်ရောက်ချင်း သခင်မြက ဝမ်းသာကြည်နူးသောဟန်ဖြင့်-
ဗိုလ်ချုပ်ကြီးမာဇူအိုကာသည် ပါးစပ်အဟောင်းသားနှင့်ဖြစ်သွားကာ ဪ .. ဟုတ်တယ် ဟုတ်တယ် ဟူ၍ ပြန်ပြောလိုက်လေသည်။
ဤစကားတစ်ခွန်းကြောင့်ပင် မာဇူအိုကာ၏မျက်နှာသည် သိသိသာသာကြီး ကြည်လင် သွားလေသည်။ လူတစ်ယောက်စိတ်ရွှင်လန်းနေချိန်တွင် ကိုယ်၏ပြောစကားသည် အောင်မြင်သည် ဟူသော သဘောတရားကို သခင်မြက ကောင်းကောင်းကြီးသိထားနှင့်၏။ ထို့ကြောင့်ပင် စိတ်ရွှင်လန်းမြူးထူးနေသော မာဇူအိုကာအား သခင်မြကဆက်၍ပြောလေသည်။
ကျွန်တော်တို့ဗမာမှာ ထုံးစံရှိတယ်၊ ကိုယ့်မှာသားယောက်ျားလေးမွေးရင် တတ်နိုင်သမျှ သူတစ်ပါးရဲ့အသက်ကို ဘေးမဲ့လွှတ်ရတယ်...
ဘယ်လိုများလဲ
ဆိုလိုတာကတော့ ကိုယ့်မှာသားယောက်ျားလေးဖွားတဲ့အခါမှာ သေမဲ့လူရဲ့အသက်လွှတ် ပေးရင် ကိုယ့်သား ယောက်ျားလေး ဟာလဲ အဘိုးတန်တဲ့ယောက်ျား ကောင်းတစ်ယောက် ဖြစ်လာနိုင် တဲ့သဘောပေါ့..၊ ခုပြောလိုတာက တစ်ခြားတော့မဟုတ်ဘူး..၊ မန္တလေးကင်ပေတိုင်အဖွဲ့က ဖမ်းထားတဲ့ ကျွန်တော့်မိတ်ဆွေ ဗိုလ်ဗတင်ကိစ္စဘဲ၊ ဗိုလ်ဗတင်ဟာ လူရိုးလူအေးတစ်ယောက် ဖြစ်ကြောင်းကို ကျွန်တော် ကောင်းကောင်းကြီး သိပါတယ်။ သူ့မှာ ဘာအပြစ်မှမရှိပါဘူး။ တကယ်လို့ သူ့မှာသာအပြစ်ရှိရိုးမှန်ရင် ကျွန်တော်ဟာဘယ်လိုလုပ်ပြီး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကိုလာပြောဝံ့ပါ့မလဲ
ခင်ဗျားပြောတာအမှန်ပဲနော်
ဟုတ်ပါတယ်......မယုံရင် ဗိုလ်ဗတင်အကြောင်းကို ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကိုယ်တိုင်စုံစမ်းကြည့်ပါ
ကင်ပေတိုင်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးမာဇူအိုကာသည် ထိုင်ရာမှထ၍ မန္တလေးမြို့ကင်ပေတိုင် ရှိမာဒါ ထံသို့ ဝါယာလက်ဖြင့် ဗိုလ်ဗတင်ကိုအမြန်ဆုံးလွှတ်ရန်အကြောင်းကြားလိုက်ပါ၏။ နောက်တစ်နေ့ တွင် ဗိုလ်ဗတင်သည် ရန်ကုန်မြို့ သို့ရောက်လာတော့သည်။ ကံကောင်းထောက်မသော ဗိုလ်ဗတင်သည် သခင်မြ၏ကျေးဇူးကြောင့် အသက်နှင့်ခန္ဓာ အိုးစားမကွဲပဲ ၄၄-ရက်သာ အချုပ်ခံ အညှင်းခံရပြီး လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ သည့်နောက်တွင် ဗိုလ်ဗတင်သည် ဗမာတပ်မတော်၌ သူ့ရှိရင်းစွဲအလုပ်တာဝန်ကို ဆက်လက်ထမ်းဆောင်နေ၏။ ဗိုလ်ဗတင် လွတ်လာကြောင်းကို ဗိုလ်အောင်ဆန်းအစရှိသော ဗမာ့တပ်မတော်ခေါင်းဆောင်များက သိ၍ များစွာပင် ဝမ်းသာနေကြသည်။
ဘဝနိဂုံး
ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် အခြားခေါင်းဆောင်ကြီးများနှင့်အတူ မသမာသူတို့ လက်ချက်ဖြင့် ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ (၁၉) ရက်(၁၃၀၉ခုနှစ် ဝါခေါင်လဆန်း ၂ရက်)၊ စနေနေ့၊ နံနက် ၁၀ နာရီ၊ ၃၇ မိနစ်တွင် ကျည် နှစ်ချက်ဖြင့် ကျဆုံးသွားခဲ့ရရှာလေသည်။ကျဆုံးချိန်မှာအသက် (၅၀) နှစ် ဖြစ်သည်။
သဘာဝဓာတ်ငွေ့
သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ဆိုသည်မှာ အဓိကအားဖြင့် မီသိန်း ပါဝင်သော ဓာတ်ငွေ့ တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ၎င်းကို အခြား ရှေးရုပ်ကြွင်းလောင်စာများ နှင့်အတူတွဲဖက်၍ ကျောက်မီးသွေးအလွှာများတွင် သလင်းကျောက်ပုံစံဖွဲ့စည်းပုံ ရှိသော မော်လီကျူးအမျိုးအစားများပါဝင်သည့် ဓာတုပစ္စည်း မီသိန်း အဖြစ်တွေ့ရပြီး စိမ့်မြေများ ၊ ရွှံ့နွံမြေများ နှင့် အမှိုက်သရိုက်ဖြင့်ဖို့ထားသော ဖို့မြေများတွင် မီသနိုဂျင်း(န်)(စ်)ဟု သိထားကြသော အလွန်သေးငယ်သည့် ဇီဝရုပ်သက်ရှိများ ကြောင့် မီသိန်း ဓာတ်ငွေ့ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ၎င်းသည် အရေးကြီးသော လောင်စာအရင်း အမြစ် ၊ ဓာတ်မြေဩဇာများ အတွက် အဓိကဖြည့်သွင်းပေးသည့်ကုန်ကြမ်းနှင့် ပြင်းထန်သောဖန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့ တစ်ခုဖြစ်သည်။
သဘာဝဓာတ်ငွေ့ကို လောင်စာအဖြစ်အသုံးမပြုနိုင်မီ၊ ၎င်းသည် မီသိန်း မှလွဲ၍ အခြားပစ္စည်းများ အားလုံးနီးပါးကို ဖယ်ရှားပစ်ရန် ကျယ်ပြန့်သော နည်းစနစ်တစ်ရပ်ဖြင့် ပြုပြင်ခြင်းကို မဖြစ်မနေခံရမည်။ ထိုနည်းစနစ် တစ် ရပ်ဖြင့် ပြုပြင်ခြင်း၏ ဘေးထွက်ပစ္စည်းများတွင် အီသိန်း ၊ ပရိုပိန်း ၊ ဗျူတိန်း ၊ ပန်တိန်း နှင့် ပို၍မြင့်မားသော မော်လီကျူး အလေးချိန်ရှိသည့် ဟိုက်ဒရို ကာဗွန်၊ ဒြပ်စင်ဖြစ်သောဆာလဖာ၊ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်၊ ရေငွေ့နှင့် တစ်ခါတစ်ရံတွင် ဟီလီယန်နှင့် နိုက်ထရိုဂျင်တို့ ပါဝင်သည်။ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ကို အရပ်သုံးအနေဖြင့် ရှင်းလင်းသောဓာတ်ငွေ့ဟူ၍ မကြာခဏ ရည်ညွှန်းလေ့ရှိပြီး အထူး သဖြင့် အခြားစွမ်းအင်အရင်းအမြစ်များဖြစ်သော ရေနံ သို့မဟုတ် ကျောက်မီးသွေးတို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ရာတွင် ဖြစ်သည်။
လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်ခြင်း
သဘာဝဓာတ်ငွေ့သည် ဓာတ်ငွေ့တာဘိုင်များ နှင့် ရေနွေးငွေ့ တာဘိုင်များကို အသုံးပြုခြင်းမှတဆင့် လျှပ်စစ် ဓာတ်အားထုတ်လုပ်ခြင်း၏ အဓိကအရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်။ လျှပ်စစ်ကြိုးများဖြင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အမြင့်ဆုံး ဖြန့်ဖြူး သည့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ အများစုနှင့် လျှပ်စစ်ကြိုးဖြင့်မဟုတ်ဘဲ အင်ဂျင် လျှပ်စစ် ဓာတ်အားပေးစက် အချို့သည် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ကို အသုံးပြုကြသည်။ အထူးသဖြင့် အချိန်တိုအတွင်း မြင့်မားသော အကျိုးသက် ရောက်မှုများကို ပေါင်းစပ်ထားသောယန္တရားလည်ပတ်မှု နည်းလမ်းအတွင်းတွင် ဓာတ်ငွေ့တာဘိုင်များကို ရေနွေးငွေ့တာဘိုင် တစ်ခုဖြင့် ပေါင်းစပ်ခြင်း မှတဆင့် ရရှိနိုင်သည်။
သဘာဝဓာတ်ငွေ့သည် ရေနံနှင့် ကျောက်မီး သွေးကဲ့သို့သော အခြား ရှေးရုပ်ကြွင်းလောင်စာများ ထက်ပို၍ သန့်ရှင်းစွာလောင်ကျွမ်းပြီး၊ ထုတ်လွှတ်သည့် စွမ်းအင် တစ်ယူနစ်ပမာဏလျှင် ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ် ထုတ်လုပ်ခြင်းသည် ရေနံ ကို လောင်ကျွမ်းခြင်း ထက် ၃၀ ရာခိုင်နှုန်း လျော့နည်းပြီး ကျောက်မီးသွေး လောင်ကျွမ်းခြင်းထက် ၄၅ ရာခိုင်နှုန်း ခန့် လျော့နည်းသည်။ သို့ဖြစ်ပါ၍ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ကို အသုံးပြု၍ရရှိနိုင်သော ပေါင်းစပ်ယန္တရားလည်ပတ်မှု လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်ခြင်းသည် ရှေးရုပ်ကြွင်းလောင်စာများကို အသုံးပြု၍ရရှိနိုင်သော အသန့်ရှင်းဆုံး လျှပ်စစ်ဓာတ်အား အရင်းအမြစ်ဖြစ်ပြီး ဓာတ်ငွေ့ကို သင့်လျော်သောကုန်ကျစရိတ်ဖြင့် ရရှိနိုင်သည့်အခါတိုင်း ဤနည်းပညာကို ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးချသည်။ လောင်စာဆဲ(လ်) နည်းပညာသည် နောက်ဆုံးတွင် သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့ကို လျှပ်စစ်ဓာတ်အားအဖြစ် ပြောင်းလဲရန်အတွက် ပို၍သန့်ရှင်းသော ရွေးချယ်စရာနည်းလမ်းများကို ပေးကောင်း ပေးနိုင်မည် ဖြစ်သော်လည်း ၎င်းသည် ယခုအချိန်အထိ ဈေးနှုန်းမှာ အများနှင့် ယှဉ်ပြိုင်၍ရသော ဈေးနှုန်းမျိုး မဟုတ်သေးပါ။
အိမ်တွင် အသုံးပြုခြင်း
သဘာဝဓာတ်ငွေ့ကို အိမ်များသို့ပို့ပေးပြီး အိမ်များတွင် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ဖြင့် လည်ပတ်သည့် ချက်ပြုတ်ရန် မီးဖိုများနှင့် မုန့်ဖုတ်ရန်ဖိုများဖြင့် ချက်ပြုတ်ခြင်း ၊ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ဖြင့် အပူပေးသောအဝတ်ခြောက်စက်များ၊အပူပေးခြင်း၊ အအေးပေးခြင်းနှင့် အဆောက်အအုံတစ်ခုလုံးကို ပင်မဘွိုင်လာမှ အပူပေးသည့် စနစ်ကဲ့သို့သော ရည်ရွယ်ချက်များဖြင့် ၎င်းဓာတ်ငွေ့ကို အသုံးပြုသည်။ အိမ် သို့မဟုတ် အခြားအဆောက်အဦး အပူပေး ခြင်းတွင် ဘွိုင်လာများ၊ မီးဖိုများ နှင့် ရေပူစက်များ ပါဝင်နိုင်သည်။ စီအင်ဂျီ ကို ကျေးလက်ဒေသရှိ အိမ်များတွင် ပိုက်ဖြင့်တပ်ဆင်ပြီး အများသုံးနိုင်ရန် ဖြန့်ချိသည့် ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများ သို့ဆက်သွယ်ခြင်းများ မရှိ ဘဲ သို့မဟုတ် အလွယ်တကူ သယ်ယူနိုင်သော လျှပ်စစ်မီးဖိုတွင် အထက်မီးပေးသည့်အပိုင်းများဖြင့် သုံးစွဲကြ သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တစ်ခုလုံးတွင် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ရွေးချယ်မှု အစီအစဉ်များမှတဆင့် ပုဂ္ဂလိက သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့ပေးဝေသူများသည် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ကို ပေးဝေကြသည်။ မည်သို့ပင် ဆိုစေကာမူ၊ စီအင်ဂျီ သည် အယ်ပီဂျီ ထက်ပို၍ စီးပွားရေး တွက်ခြေမကိုက်သောကြောင့်၊ ပရိုပိန်းသည် ကျေးလက်ဒေသ ဓာတ်ငွေ့၏ လွှမ်းမိုးသောအရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်။
သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး
ဖိသိပ်ထားသောသဘာဝဓာတ်ငွေ့ မီသိန်း သည် ဓာတ်ဆီ (ပက်ထရို) နှင့် ဒီဇယ် ကဲ့သို့ သော အခြား မော်တော်ယာဉ် လောင်စာများနှင့် စာလျှင် ပို၍သန့်စင်သော အခြားရွေးချယ်စရာ နည်းလမ်း တစ် ခုဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်အထိ တစ်ကမ္ဘာလုံးတွင် သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့သုံးစွဲသောယာဉ် စုစုပေါင်း ၉.၆ သန်းရှိပြီး ပါကစ္စတန် (၂.၀ သန်း) ၊ အာဂျင်တီးနား (၁.၇ သန်း) ၊ ဘရာဇီးလ် (၁.၆ သန်း) ၊ အီရန် (၁.၀ သန်း) နှင့် အိန္ဒိယ (၆.၅ သန်း) တို့ဖြင့် ဦးဆောင်နေသည်။[14][15] အချိန်တိုအတွင်း စွမ်းအင်၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုသည် ဓာတ်ဆီ အင်ဂျင်များနှင့် ယေဘုယျအားဖြင့် တူညီသော်လည်း ခေတ်ပေါ် ဒီဇယ်အင်ဂျင်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက နိမ့်ကျ သည်။ ဓာတ်ဆီဖြင့် မောင်းနှင်သော ယာဉ်များကို သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ဖြင့်ပြောင်းလဲမောင်းနှင်ပါက ၎င်း တို့ အင်ဂျင်၏ နိမ့်ကျသော ဖိသိပ်ခြင်းအချိုး ကြောင့် အဆင်မပြေဖြစ်ကြပြီး သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ဖြင့်မောင်း နှင်နေ စဉ်တွင် ဝေမျှသည့်စွမ်းအား လျော့နည်းကျဆင်းခြင်းကို ဖြစ်စေသည် (၁၀ ရာခိုင်နှုန်း - ၁၅ ရာခိုင်နှုန်း)။ မည်သို့ ပင်ဖြစ်စေ စီအင်ဂျီ သီးခြား အင်ဂျင်များသည် ထိုလောင်စာ၏ မြင့်မားသော အောက်တိန်း နံပါတ် ဖြစ်သည့် ၁၂၀-၁၃၀ ကြောင့် ပို၍မြင့်မားသော ဖိသိပ်ခြင်းအချိုး တစ်ခုကို အသုံးပြု ကြသည်။
ဓာတ်မြေဩဇာ
သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့သည် Haber (ဟေဘာ နည်းစနစ်) ဖြစ်စဉ်မှတဆင့် ဓာတ်မြေဩဇာ ထုတ်လုပ်ရာတွင် အသုံးပြုသော အမိုးနီးယား ထုတ်လုပ်ခြင်းအတွက် အဓိက ကုန်ကြမ်း ဖြည့်ဆည်း ပေးသောအရာ ဖြစ်သည်။
လေယာဉ်ထုတ်လုပ်မှု
လေယာဉ်ထုတ်လုပ်သူ ရုရှလူမျိုး ၊ Tupolev (တူပိုလပ်(ဖ်)) သည် ယခု လောလောဆယ်တွင် အယ်အန်ဂျီ နှင့် ဟိုက်ဒရိုဂျင် စွမ်းအင်သုံး လေယာဉ်ကိုထုတ်လုပ်ရန် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး အစီအစဉ် တစ်ရပ်ကို စီမံခန့်ခွဲ နေသည်။ ထိုအစီအစဉ်သည် ၁၉၇၀ အလယ်ပိုင်းနှစ်များကတည်းက စတင်နေပြီဖြစ်ပြီး အယ်အန်ဂျီ နှင့် ဟိုက်ဒရိုဂျင် မူကွဲများဖြစ်သော တီယူ- ၂၀၄ နှင့် တီယူ- ၃၃၄ ခရီးသည် တင်လေယာဉ်နှင့် တီယူ- ၃၃၀ ကုန်ပစ္စည်းတင် လေယာဉ်တို့ကိုလည်း ချဲ့ထွင်ရန် ကြိုးစားသည်။ ယခုလက်ရှိဈေးကွက် ဈေးနှုန်းများအရ အယ်အန်ဂျီ - စွမ်းအင်သုံး လေယာဉ်သည်တစ်တန် ကို လည်ပတ်မောင်းနှင်လျှင် ၅,၀၀၀ ရူဘယ် (~ အမေရိကန်ဒေါ်လာ၂၁၈/စတာလင်ပေါင်၁၁၂)လျော့နည်း၍ကုန်ကျမည်ဖြစ်ပြီးအကြမ်းအားဖြင့် ၆၀ရာခိုင်နှုန်းနှင့်ညီမျှသောအတော်အတန်ကြီးသည့် ကာဗွန် မိုနောက်ဆိုဒ်၊ ဟိုက်ဒရို ကာဗွန် နှင့် နိုက်ထရိုဂျင် အောက်ဆိုဒ် ထုတ်လွှတ်မှု လျော့ချခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေသည်။ မီသိန်း အရည်ကို ဂျက်လေယာဉ် အင်ဂျင်လောင်စာဆီအဖြစ် အသုံးပြုခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူးများမှာ ၎င်းတွင် စံနှုန်းသတ်မှတ်ထားသော ရေနံဆီ အရောများထက် ပို၍တိကျသောစွမ်းအင်ရှိပြီး ၎င်း၏ နိမ့်ကျသော အပူချိန်သည် ပို၍ကြီးမားသော ထုထည်ရှိသည့် အချိန်တိုအတွင်း အကျိုးသက်ရောက်မှုအတွက် အင်ဂျင်မှဖိသိပ်သောလေကို ကူညီ၍အေးစေသည်။ အကျိုးအားဖြင့်အတွင်းပိုင်းအအေးခံစနစ် ကို အစားထိုးခြင်း ဖြစ်ပေါ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် အိပ်ဇောပိုက်၏အပူချိန်ကို လျော့ချရာတွင် ၎င်းကိုအသုံးပြုနိုင်သည်။.
ဟိုက်ဒရိုဂျင်
သဘာဝဓာတ်ငွေ့ကို အများသုံးနည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သော ဟိုက်ဒရိုဂျင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲခြင်း နှင့်အတူ ဟိုက်ဒရိုဂျင် ကိုထုတ်လုပ်ရန် အသုံးပြုနိုင်သည်။ ဟိုက်ဒရိုဂျင်ကို အသုံးပြုပုံများစွာရှိသည်- ဓာတုလုပ်ငန်း အတွက် အဓိကဖြည့်ဆည်းပေးသောအရာ၊ မော်လီကျူးပုံစံရှိဟိုက်ဒရိုဂျင် နှင့် အခြားဒြပ်ပေါင်း သို့မဟုတ် ဒြပ်စင်တို့အကြားတွင် ဓာတ်ကူပစ္စည်းတစ်ခု၏ အကူအညီဖြင့်ဖြစ်ပေါ်သော ဓာတုဓာတ်ပြုခြင်း၊ ရေနံချက် စက်ရုံများ အတွက် အရေးပါသော ကုန်ပစ္စည်းနှင့် ဟိုက်ဒရိုဂျင်ယာဉ်များ တွင် လောင်စာအရင်းအမြစ် တို့ ဖြစ်သည်။
အခြားအသုံးပြုပုံများ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ကို ချည်ထည်များ ၊ ဖန် ၊ စတီး ၊ ပလတ်စတစ် ၊ သုတ်ဆေး နှင့် အခြားထုတ်လုပ်ကုန်များ ထုတ်လုပ်ရာတွင်လည်း အသုံးပြုသည်။
သုံးအိမ်တန်းရွာ၊ ဆပ်သေ
သုံးအိမ်တန်းရွာ၊ ဆပ်သေ
လွှာရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
လွှာရွာ(Hlwar)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်ခရိုင်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ ကြာလေလှိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၉၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကြာလေလှိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၄၉ ဦး၊ မ ၆၅၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၀၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းတပ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နားမွန်းရွာ၊ နမ့်ယုံး
နားမွန်းရွာ (Narmun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ နမ့်ယုံးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၆၂၆ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငထွေစုတ်ရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
ငထွေစုတ်ရွာ (Ngahtwaysoke)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ င / ထွေစုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၂၉၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ င / ထွေစုတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၄၄ ဦး၊ မ ၁၈၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၅၆၂ ဦးနေထိုင်သည်။
သရောတော
သရောတော
ကျွန်းပေါက်ပြုစုရွာ၊ ကျွန်းပေါက်ပြုစု
ကျွန်းပေါက်ပြုစုရွာ၊ ကျွန်းပေါက်ပြုစု
ငဝမ် နံဂျဲ
ငဝမ် နံဂျဲသည် ဘူတန် ဂျူဒိုခ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ခိအိဘူတာ
ခိအိဘူတာ (紀伊駅 ခိအိ- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဝါခါယာမခရိုင်၊ ဝါခါယာမမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ငဝမ် နံဂျဲ
နီပေါတွင် ၂၀၁၉ တောင်အာရှ အားကစားပွဲတွင် ကြေးတံဆိပ် ရရှိပြီးနောက်၊ သူ့ကို ၂၀၂၀ တိုကျို နွေအိုလံပစ်တွင် ပါဝင် ယှဉ်ပြိုင်ရန် ရွေးချယ် ခံရသည်။ တူရကီမှ မီရက် အကပ်နှင့် ယှဉ်ပြိုင်ရာ၊ ပထမချီတွင် ရှုံးနိမ့်သည်။
ခြောက်ရက်စစ်ပွဲ
ခြောက်ရက်စစ်ပွဲ ကို ဇွန်လစစ်ပွဲ၊ ၁၉၆၇ အာရပ်-အစ္စရေးစစ်ပွဲ သို့ တတိယ အာရပ်-အစ္စရေး စစ်ပွဲ စသည်ဖြင့် ရည်ညွှန်းလေ့ ရှိကြပြီး ၁၉၆၇ ဇွန်လ ၅ ရက်နှင့် ၁၀ ရက် အတွင်း အစ္စရေး နှင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ ဖြစ်ကြသော အီဂျစ်နိုင်ငံ၊ ဂျော်ဒန်နိုင်ငံ နှင့် ဆီးရီးယားနိုင်ငံ တို့ တိုက်ခိုက်ကြသော စစ်ပွဲ ဖြစ်သည်။ အစ္စရေးနှင့် ၎င်း၏ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ အကြား အလွန်အမင်းတင်းမာမှုများ ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ဇွန်လ ၅ရက်နေ့တွင် အစ္စရေးက အာရပ်တပ်များအား လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု အမှတ်မထင် ရုတ်တရက် စတင်ရာမှ စစ်ပွဲစတင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ရလဒ်မှာ အစ္စရေး အနေနှင့် လျင်မြန်စွာပင် အောင်မြင်မှု ရလိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ အစ္စရေးသည် အီဂျစ်ထံမှ ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသ နှင့် ဆီနိုင်း ကျွန်းဆွယ်၊ ဂျော်ဒန်ထံမှ အနောက်ဘက်ကမ်းခြေနှင့် ဂျေရုဆလင် အရှေ့ပိုင်း၊ ဆီးရီးယားထံမှ ဂိုးလန်း ကုန်းမြင့် တို့ကို ရရှိ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ အစ္စရေး၏ တိုက်ခိုက်မှုသည် တမင်သက်သက် ရန်လိုခြင်း သို့မဟုတ် ကာကွယ်ရန် အတွက် လက်ဦးမှု ရယူခြင်းဟု အယူအဆ အမျိုးမျိုး ကွဲပြားကြသည်။
ကုလားစုရွာ၊ ဆပ်သေ
ကုလားစုရွာ၊ ဆပ်သေ
ခြောက်ရက်စစ်ပွဲ
အီဂျစ်နှင့် အစ္စရေးကြားနယ်စပ်၊ ဆိုင်းနိုင်းသဲကန္တာရအတွင်း တပ်စွဲထားသည့် ကုလသမဂ္ဂငြိမ်းချမ်းရေးထိန်းသိမ်းမှု တပ်ဖွဲ့များအား ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းရန်တောင်းဆိုလိုက်၏။ ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် ဦးသန့်၏အမိန့်ဖြင့် ထိုတပ်များ ရုပ်သိမ်းသွားပြီးနောက် သူတို့၏နေရာတွင် အီဂျစ်စစ်တပ်များ၊ ယန္တရားတပ်များကို အစားထိုးချထားလိုက်၏။ အစ္စရေးက ကန့်ကွက်သော်လည်း အခြားမည်သည့် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံကမှ အရေးတယူမရှိလှပေ။
ထိုအခါ နာဆာသည် ပိုမိုအတင့်ရဲလာပြီး အစ္စရေး၏အသက်သွေးကြောဟုဆိုနိုင်သော တီရန်ရေလက်ကြားကို ပိတ်ဆို့လိုက်လေတော့သည်။ အာရပ်ကမ္ဘာတွင် နာဆာသည် သူရဲကောင်းကြီးဖြစ်သွားသော်လည်း အစ္စရေးအတွက်မူ ခက်ခဲသော ဆုံးဖြတ်ချက်များကို ချမှတ်ရလေတော့သည်။
အံ့ဩစရာကောင်းသည်မှာ ဤမျှဘေးကပ်ဆိုးကျရောက်နေချိန်တွင်ပင် ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံဖြစ်သော အစ္စရေးနိုင်ငံရေးလောကတွင် ညီညွတ်မှုမရှိဘဲ နိုင်ငံရေးအမြတ်ထုတ်မှုများဖြင့် အငြင်းအခုံ ထူပြောနေခဲ့၏။ သို့သော် နောက်ဆုံးတွင် အစ္စရေးပြည်သူတို့၏ ကြားဝင်လှုပ်ရှားတောင်းဆိုမှုဖြင့် ၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ စူးအက်တူးမြောင်းအရးအခင်း၏ အစ္စရေးစစ်သူရဲကောင်းဖြစ်သူ မိုရှေဒါယန်း ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူသည် မျက်လုံးတစ်ဖက်လပ်နေပြီး ထိုမျက်လုံးလပ်ကို အမည်းရောင်သားရေစဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားရကာ အစ္စရေးနိုင်ငံ အသက်ရှင်ရပ်တည်ရန် စွန့်စားကြိုးပမ်းမှု၏ ပြယုဂ်သဏ္ဌာန်လည်းဖြစ်လေသည်။ သူ့အား မနှစ်သက်သူများက မလိုတမာပြောကြားကြစေကာမူ အစ္စရေးစစ်တပ်နှင့် အရပ်သားပြည်သူများ၏ စိတ်နှလုံးကို သူ၏ဆွဲဆောင်နိုင်မှုသည် ၁၉၆၇ ခြောက်ရက်စစ်ပွဲအတွင်း အစ္စရေး၏ အံ့ချီးဖွယ် စစ်ရေးအောင်မြင်မှုများ၏ အဓိကအကြောင်းရင်းဖြစ်ခဲ့သည်။
အစ္စရေးနိုင်ငံငယ်လေးသည် မိမိထက် လူသူလက်နက် အင်အားများစွာသာလွန်သော အာရပ်နိုင်ငံများစွာမှစစ်တပ်များကို ခြောက်ရက်အတွင်း ချေမှုန်းနိုင်ခဲ့ကာ မိမိ၏ရပ်တည်မှုသိက္ခာနှင့် ကမ္ဘာ့အသိအမှတ်ပြုမှုကို ရရှိခဲ့သော်လည်း ထိုစစ်ပွဲကြောင့်ပင် ယနေ့အထိမဖြေရှင်းနိုင်သေးသော ပြဿနာသောင်းခြောက်ထောင်ကို ရင်ခွင်ပိုက်ဖြေရှင်းနေခဲ့ရသည်။ အာရပ်နိုင်ငံများလက်အောက်ရှိ ဂါဇာကမ်းမြှောင်၊ ဂိုလန်ကုန်းမြင့်နှင့် ဂျော်ဒန်မြစ်အနောက်ဘက်ကမ်းကဲ့သို့သော ပြဿနာနယ်မြေများသည် အစ္စရေးအုပ်ချုပ်မှုအောက်ရောက်ခဲ့ပြီး အစ္စရေးအတွက် အစ္စလာမ္မစ်အစွန်းရောက်အဖွဲ့များဖြစ်သော ဟားမတ်စ်၊ ဖာတာ၊ ဟဇ္ဇ်ဘိုလာစသည်တို့နှင့် ရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်နေရကာ ဆုပ်လည်းစူး၊ စားလည်းရူးအခြေအနေမျိုး ယနေ့ဆိုက်ရောက်နေခဲ့ရသည်။
တယ်ကုန်းရွာ၊ ရှားတော
တယ်ကုန်းရွာ၊ ရှားတော
ကျောက်ဆေးထိုးခြင်း
ကျောက်ဆေးထိုးခြင်း
၁၇၆၈ ခုနှစ်၊ နွေရာသီတစ်ညနေခင်းတွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ဗရစ္စတိုမြို့အနီးရှိ ဆေးရုံတစ်ရုံ၌ နွားနို့သည်မကလေး တစ်ယောက်သည် မိမိ၏ရောဂါကို ပြသလို၍ ဆရာဝန်ထံ ရောက်လာလေသည်။ ဆရာဝန်က နွားနို့သည်မ၏ ရောဂါမှာ ကျောက်ကြီးရောဂါဖြစ်ကြောင်း ပြောလေသည်။ နွားနို့သည်မကလေးမှာ ထိုသို့ပြောသည်ကို မကျေနပ်နိုင်ဘဲ၊ 'အိုရှင်၊ ကျမ နွားကျောက်ပေါက်ပြီးပါပြီ။ ကျောက်ကြီးရောဂါ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး' ဟု ပြောဆို၍ ထွက်သွားလေသည်။
ထိုအချိန်၌ ဆရာဝန်၏ အနားတွင် အက်ဒွပ်ဂျန္နားဆိုသူ ၁၉ နှစ်အရွယ် ဆေးကျောင်းသားတစ်ယောက် ရှိလေသည်။ ထိုသူတစ်ဦးတည်းသာလျှင် နွားနို့သည်မ၏ စကားကို ဂရုတစိုက် မှတ်သားလိုက်လေသည်။ အက်ဒွပ်ဂျန္နားကား ဆေးပညာကို ပြီးမြောက်အောင် သင်ကြားလျက်နေစဉ် ထိုစကားကို သတိရနေသည်။ နွားနို့သည်မ၏ စကားမှန်ပါက လူများကို နွားကျောက်ပေါက်အောင်လုပ်ပြီးလျှင် ကျောက်ကြီးရောဂါကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မည်ဟု တွေးထင်မိလေသည်။ ထို့ကြောင့် နွားနို့သည်မ၏ စကား မှန်မမှန်ကို စုံစမ်းရန် သန္နိဋ္ဌာန် ချခဲ့လေသည်။
ဂျန္နားသည် ၁၇၇၃ ခုနှစ်တွင် ဆေးပညာကို သင်ယူ တတ်မြောက်ပြီး၍ ဗာကလေးမြို့သို့ ပြန်လာပြီးနောက်၊ ဆေးဆရာအဖြစ်ဖြင့် အသက်မွေးမြူလေသည်။ သူသည် အားလပ်ချိန်များတွင် နွားကျောက် အကြောင်းကို စံနစ်တကျ လေ့လာသည်။ ထိုသို့ လေ့လာရာတွင် နွားကျောက် ပေါက်ဘူး သူသည် ကျောက်ကြီးရောဂါ မဖြစ်နိုင်ဟုဆိုသော နို့သည်မ ၏အယူအဆမှာ အကယ်ပင် မှန်ကန်ကြောင်းကို သိလေသည်။ ဂျန္နားကား နှစ်ပေါင်း ၂ဝ တိုင်အောင် နွားကျောက်အကြောင်း ကို လေ့လာပြီးမှ ကျောက်ကြီးရောဂါ ကာကွယ်နိုင်သည့် ကျောက်ဆေးထိုးနည်းကို သိရှိခြင်းဖြစ်လေသည်။
၁၇၉၆ ခု မေလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ဂျန္နားသည် အသက် နှစ်အရွယ်ရှိ ဂျိမ်းဖစ်ခေါ် သူငယ်ကလေးကို နွားကျောက် ရည်နှင့် စမ်း၍ ကျောက်ဆေးထိုးပေးလေသည်။ ကျောက်ဆေး ထိုးပေးသောနေရာ၌ နွားကျောက် အဖုများ ပေါက်လာသည်။ ထို့နောက် ကလေးကို ကျောက်ကြီးမှ ပြည်များဖြင့် ထပ်၍ ထိုးပေးပြန်သည်။ သူထင်မှတ်ခဲ့သည့်အတိုင်းပင် ထိုကလေးတွင် ကျောက်ကြီးရောဂါ မဖြစ်ကြောင်းကို တွေ့ရသည်။ ထိုအချိန်မှ စ၍ ကျောက်ကြီးရောဂါကို ကာကွယ်ရန် ကျောက်ဆေး ထိုးခြင်းမှာ ခေတ်စားလာလေသည်။
ဂျန္နားသည် နွားကျောက်မှ ထုတ်ယူရရှိသော နွားကျောက် ရည်ကို 'ဗက်ဆင်း'ဟု အမည်ပေးခဲ့၍၊ ကျောက်ဆေးထိုးခြင်းကို 'ဗက်ဆင်းနေးရှင်း'ဟု ခေါ်ခဲ့သည်။ ဗက်ဆင်းဆိုသောစကားမှာ လက်တင် အလိုအားဖြင့် နွားဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် 'ဗက်ကာ' ခေါ် ဝေါဟာရကို အစွဲပြုပြီး မှည့်ခေါ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ကျောက်ဆေးထိုးခြင်း အလေ့အထသည် ချက်ချင်းပင် ဥရောပတိုက်နှင့် အမေရိကတိုက်တို့သို့ ပျံ့နှံ့သွားလေသည်။ များမကြာမီ နိုင်ငံအနှံ့အပြားတွင် ကျောက်ကြီးရောဂါကို ယခင် ကလောက် စိုးရိမ်စရာ မရှိအောင် တိုက်ခိုက်နှိမ်နင်းနိုင်ကြ လေသည်။ ကျောက်ဆေးထိုးခြင်းသည် ကျောက်ကြီးရောဂါ ကာကွယ်ရေးအတွက် အလွန်ထိရောက်သဖြင့် ယဉ်ကျေးသော တိုင်းပြည်ဟူသ၍၌ ကျောက်ဆေးမထိုးဘဲ မနေရဟူသော ဥပဒေကို ထုတ်ပြန်ထားကြလေသည်။
ကျောက်ဆေးကို ၁ ကြိမ်ထိုးရုံဖြင့် ကျောက်ကြီးရောဂါကို နှစ်ပေါင်းများစွာ ကာကွယ်နိုင်သော်လည်း တစ်သက်လုံးအတွက် လုံလောက်ပြီဟု မယူဆသင့်ပေ။ အနည်းဆုံး ၇ နှစ် ၁ ကြိမ် ထပ်ကာ ထိုးပေးမှသာ ထိုရောဂါကို အမြဲတမ်းကာကွယ်ပေးရာ ရောက်လေသည်။ ကျောက်ဆေးထိုးခြင်းသည် ကျောက်ကြီး ရောဂါ ဖြစ်သည့်တိုင်အောင်လည်း အသက်ဘေးအန္တရာယ် အတွက် စိုးရိမ်စရာ မရှိချေ။
ဟိုယင်းချေ
ဟိုယင်းချေသည် စင်ကာပူ ဂျူဒိုခ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၈ နွေအိုလံပစ်၌ ကျား ဟဲဗီးဝိတ်တန်းတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စင်ကာပူ ဂျူဒိုမောင်
နိမိတ်
နိမိတ်ဟူသည် ကောင်းမည်၊ ဆိုးမည်၊ ဖြစ်မည်၊ ပျက်မည် စသည်တို့ကို ကြိုတင်သိစေနိုင်သော အကြောင်းအမှတ်၊ လက္ခဏာဟူ၍ မြန်မာအဘိဓာန် အကျဉ်းချုပ်တွင် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုသည်။ ဆရာကြီး ဟံသာဝတီဦးဘရင်က နိမိတ္တဟူသော ပါဠိဘာသာမှ ဆင်းသက်လာပြီး ဖြစ်လတ္တံ့သော အနာဂတ်အရေး၏ အကြောင်းကို အရိပ်လက္ခဏာ တင်ကြိုပြနှင့်ခြင်း ဟူ၍ ဖော်ပြသည်။
ကျေးကံလှရွာ၊ တိုက်
ကျေးကံလှရွာ၊ တိုက်
နိမိတ်
`ဖြစ်မယ် ဆိုရင်လည်း နိမိတ်ကအရင်လာတယ်၊ ပျက်မယ်ဆိုရင်လည်း နိမိတ်က အရင်လာတယ်´ လို့ ဆိုသည်။ ဖြစ်မယ့်ပျက်မယ့် ကိစ္စတွေအားလုံးသည် နိမိတ်တစ်ခု၊ (တစ်ခါတစ်လေ တစ်ခုထက်ပိုပြီး) နိမိတ်ပြတတ်သည်။ ရှေ့ပြေး ပုဗ္ဗနိမိတ် လာပြီးမှ အဖြစ်အပျက်တွေ ဖြစ်လာတာဘဲ ဖြစ်သည်။
ဘုရားပွင့်တော့မယ်ဆိုလျှင် ပုဗ္ဗနိမိတ်များ ပေါ်ပေါက်လာသည်။ မယ်တော်မာယာ၏ ဝမ်းကြာတိုက်ကို ဘုရားလောင်း ဝင်စားတော့မယ်ဆိုလျှင်လည်း- ငလျင်လှုပ်ခြင်း၊ တော်လဲခြင်း၊ ပန်းနံ့သာမိုးများရွာသွန်းခြင်း၊ အလုံးစုံသော တူရိယာတို့သည် မတီးမမှုတ်ဘဲ အလိုလို မြည်ခြင်း၊ အချိန်အခါ မဟုတ်ဘဲ သစ်ပင်ပန်းမန် အားလုံး ဖူးပွင့်လာခြင်း၊ ငရဲမီးများ ခေတ္တငြိမ်းသက်သွားခြင်း စသည့် (၃၂) ပါးသော ပုဗ္ဗနိမိတ်တွေပြပြီးမှ ဝင်စားပါသည်။ ဘုရားသခင်ဖွားတော်မူမည့် နိမိတ်၊ ဘုရားလောင်း တောထွက်တော့မည့် “သူအိုသူနာ သူသေရဟန်း” ဆိုသော နိမိတ်ကြီး (၄)ပါး၊ ဘုရားပွင့်တော့မည့် နိမိတ်၊ ဘုရားပရိနိဗ္ဗာန်စံတော့မည့် နိမိတ် စသဖြင့် နိမိတ်တွေ ရှိကြသည်။
လက်ညှိုးပေါင်းတစ်ထောင်ဖြတ်ခဲ့သော အင်္ဂုလိမာလ လူဆိုးကြီး မွေးဖွားသည့်အချိန်တွင် တစ်တိုင်းပြည်လုံးရှိ ဓား၊ လှံ၊ လက်နက်တွေနှင့် ကောသလမင်းကြီး၏ နန်းတော်ထဲရှိ ဓားလှံလက်နက်များသည် အရောင်တဝင်းဝင်း တောက်ပြီး၊ အသံမျိုးစုံမည်လာသည်ဟု ဆိုသည်။
မှန်နန်းရာဇဝင်တော်ကြီးကို ဖတ်ကြည့်လျှင် မင်းလောင်းပေါ်မယ့် နိမိတ်၊ ရှင်ဘုရင်များ နန်းကျမည့်နိမိတ်၊ ကံတော်ကုန်မည့် နိမိတ်၊ စစ်အောင်နိုင်မည့် နိမိတ်၊ စစ်ရှုံးမယ့် နိမိတ်တွေကို တွေ့ရသည်။ နိမိတ်သည် ဘယ်တော့မှ မမှားနိုင်ပါ။ ကောက်ယူပုံလွဲ၍သာ မှားချင်မှားပါလိမ့်မည်။ (ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက် အယူတော်မင်္ဂလာ ဦးနိုးသည် ရှင်ဘုရင်အပါးတွင် ခစားနေကြသော ပုဏ္ဏားဖြူ၊ ပုဏ္ဏားညို၊ ဟူးရား၊ ပုရောဟိတ်များ၏ နေလနက္ခတ်များနှင့် တွက်ချက်ဟောပြောသောပညာများကို အံတုပြီး ဘာတွက်ကိန်းမှ မပါသည့် အတိတ်နိမိတ်ဆိုသော ပညာနှင့် ဒက်ထိဟောပြောပြီး ကျော်ကြားခဲ့ သူတစ်ဦး ဖြစ်ပေသည်။)
အဖောင်
အဖောင်
ရေကန်စုရွာ၊ ဆပ်သေ
ရေကန်စုရွာ၊ ဆပ်သေ
တောင်အမေရိကတိုက်မှ ငှက်ကုလားအုတ်ပုများ
တောင်အမေရိကတိုက်မှ ငှက်ကုလားအုတ်ပုများ (Rheidae) သည် မပျံသန်းနိုင်သော ငှက်ဖြစ်သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် မျိုးစု Rhea တစ်ခုတည်းသာရှိတော့ပြီး မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်ခဲ့သည့်မျိုးစိတ်စွာ ရှိလေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်အမေရိကတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးစဉ်များ
သလပ်ချောင်းရွာ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်
သလပ်ချောင်းရွာ (Thalatchaung)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်၊ ကကြီးချမ်မြူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၉၅၂ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နန်းယွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပနားရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
ပနားရွာ (Panar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ကျောက်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၀၈၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်တောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၈၆ ဦး၊ မ ၃၂၁၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄၉၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘောဒလီရွာ၊ ကျွန်းပေါက်ပြုစု
ဘောဒလီရွာ၊ ကျွန်းပေါက်ပြုစု
ကျောင်းဆိပ်ရွာ၊ ဆပ်သေ
ကျောင်းဆိပ်ရွာ၊ ဆပ်သေ
စားဘိုစု
စားဘိုစု
ဖောထရွာ၊ ဘွားဒိုး
ဖောထရွာ(Hpawhta)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ ဘွားဒိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၇၉၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒိုက်ဖားရွာ၊ တနိုင်းမြို့နယ်
ဒိုက်ဖားရွာ(Daikhpar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ တနိုင်းမြို့နယ်၊ တရုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၂၇၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တရုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၅၉ ဦး၊ မ ၂၀၀၂ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၁၆၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တနိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြို့မိရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
မြို့မိရွာ (Myomi)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ မြို့မိကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၇၇၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့မိကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၂ ဦး၊ မ ၄၉၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၃၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြာအိမ်နူးရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
ကြာအိမ်နူးရွာ(Kyamainnu)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်ခရိုင်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ ကြာလေလှိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၉၄၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကြာလေလှိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၄၉ ဦး၊ မ ၆၅၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၀၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ရွာသာယာရွာ၊ တိုက်
ရွာသာယာရွာ၊ တိုက်
လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ် ဂယ်လက်ဆီ
လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ် ဂယ်လက်ဆီသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့ အခြေစိုက်ဘောလုံးကလပ် အသင်း တစ်သင်းဖြစ်သည်။ Major League တွင်ဝင်ရောက်ကစားနေသည်။နံမည်ကျော်ကစားသမားများဖြစ်သော ဒေးဗစ်ဘက်ခမ်း,ဇလာတန်အီဗရာဟီမိုဗစ်တို့ကစားခဲ့သောအသင်းဖြစ်သည်။
မိုးမခရွာ၊ လေးတူးကြီး
မိုးမခရွာ၊ လေးတူးကြီး
ကျောက်ကြီးရောဂါ
ကျောက်ကြီးရောဂါ (smallpox) သည် ကူးစက်တတ်သော ရောဂါဖြစ်သည်။ ကျောက်ကြီးကို ကျကျောက်ဟူ၍လည်း ခေါ်ဆိုတတ်ကြသည်။ ကလေး လူကြီးမရွေး ကျောက်ကြီးရောဂါ ဖြစ်တတ်သည်။ ထိုရောဂါသည် လူကို သေစေနိုင်သည်။ မသေသော်လည်း ကျိုးကန်းစေနိုင်သည်။ ရုပ်ပျက်ဆင်းပျက်လည်း ဖြစ်စေတတ်သည်။ ကျောက်ကြီးရောဂါ ဖြစ်ရခြင်းမှာ ခန္ဓာကိုယ်တွင်းသို့ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးများ ဝင်ရောက်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ရောဂါဖြစ်နေသူ၏ ထွက်သက်လေတွင်၎င်း၊ ကျောက်ဖုများ ကျောက်ဖေးများတွင်၎င်း ရောဂါမျိုးစေ့ပိုးများစွာ ပါရှိ၏။ ကျောက်ဖေးကွာချိန်၌ ကျောက်ဖေးမှုန်များသည် လေနှင့် လွင့်စဉ်ပြီးလျှင် ရောက်လေရာ၌ လူများကို ရောဂါကူးစက် စေနိုင်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
၁၇၂၂-ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ် စာရေးဆရာကြီး ဒင်နီယယ်ဒီဖိုး (Daniel Defoe) သည် ရောဂန္တရနှစ် မှတ်တမ်း-အမည်ဖြင့် စာအုပ်တအုပ် ရေးသားခဲ့ဖူးပါသည်။ ထိုစာအုပ်ထဲတွင် ထိုခေတ်က မြို့ရွာများတွင် လူအမြောက်အမြား သေကျေပျက်စီးရသည့် ကျောက်ရောဂါကပ်ဆိုးကြီး ကျရောက်ပုံကို ရေးသားထားသည်။ မိန်းမများ၊ ကလေးများ၏ ငိုကြွေးသံများ၊ ဝေဒနာသည်တို့၏ ညည်းတွားအော်ဟစ်သံများဖြင့် တစ်မြို့လုံး ဆူညံနေပုံ၊ ဖမ်းဆီးပိတ်လှောင်ထားသည့် ရောဂါသည်စခန်းများမှ ဖောက်ထွက်ကာ မြို့ထဲ၊ ရွာထဲတွင် သွေးရူးသွေးတန်း ပြေးလွှားနေသူများ၊ မည်သူမျှ သယ်ယူခြင်းမပြုသဖြင့် လမ်းကြိုလမ်းကြားတွင် အပုပ်နံ့တထောင်းထောင်းထွက်ကာ ပုပ်ပွနေသော အလောင်းများစသည့် အနိဋ္ဌာရုံမြင်ကွင်းများကို ကွက်ကွက်ကွင်းကွင်း ပေါ်လွင်အောင် ရေးသားထားခဲ့သည်။
၁၆၁၄-ခုနှစ်တွင် ဥရောပတိုက်၌ ကျောက်ရောဂါ အကြီးအကျယ်ဖြစ်ပွားခြင်းကြောင့် ဥရောပတိုက် လူဦးရေမှာ များစွာလျော့ပါးသွားခဲ့သည်။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင်လည်း ၁၆၆၆-မှ ၁၆၇၅-အထိ နှစ်ရှည်လများ ကျောက်ရောဂါကပ်ဆိုးကြီး ကျရောက်ခဲ့ဖူးပါသည်။ ရက်အင်ဒီယန်းလူမျိုးများသည် မြောက်အမေရိက တိုက်တွင် နှစ်ပေါင်းများစွာ နေထိုင်ခဲ့ကြသော်လည်း ကျောက်ရောဂါနှိပ်စက်မှုကြောင့် လူဦးရေမတိုးသဖြင့် ဥရောပတိုက်သား လူဖြူများ၏ လက်အောက်သို့ ကျရောက်ရသည်ဟု အဆိုရှိသည်။
ရောဂါလက္ခဏာများ
ကျောက်ကြီးရောဂါ ဖြစ်စေသော ဗိုင်းရပ်ပိုးများသည် အလွန် သေးငယ်သော်လည်း အသက်ပြင်းသောကြောင့်၊ ကျောက်ပေါက်သူ၏ အထည်အဝတ်များ အသုံးအဆောင် ပစ္စည်းများ စသည်တို့တွင် လပေါင်းများစွာ အသက်ရှင်၍ နေနိုင်ကြသည်။ ရောဂါမျိုးစေ့ ဝင်ပြီးနောက် ၇ ရက်မှ ၁၅ ရက်အတွင်း လူနာသည် စ၍ ဖျား၏။ ချမ်းစိမ့်စိမ့်ဖြစ်ခြင်း၊ အော့အန်ခြင်း၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ ခါးကိုက်ခြင်း၊ အသားအရေ တောင့်တင်းခြင်း အစရှိသည့် လက္ခဏာများ ပေါ်လာ၏။ ကျောက်လုံးများထွက်ခါနီးတွင် အသားထဲ၌ ခဲလုံးကလေးများ ဝင်နေသကဲ့သို့ နာကျင်တတ်၏။