cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
မင်းတပ်မြို့
၂၀၂၁ စစ်ဘေးဒုက္ခ
၂၀၂၁ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် အာဏာသိမ်းပြီးနောက် အုပ်ချုပ်မှုယူရန် တိုးမြှင့်လိုက်သော တပ်များနှင့် အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြသော မြို့ခံလူထုတို့ တင်းမာမှုရှိလာသည်။ ကနဦးတွင် နယ်ခံလူထုပိုင် လက်လုပ်သေနတ်များဖြင့် စတင်တော်လှန်သည်။ ဧပြီလတွင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်အမည်အောက်ရှိ တပ်ဖွဲ့မှ ပြောက်ကျားတိုက်ပွဲများ ဆင်နွှဲသည်။ မင်းတပ်မြို့ကိုပင် ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်လုအထိ ဖြစ်ခဲ့သည်။ တပ်မတော်ဘက်မှ အင်အားဖြည့်ကာ တိုက်စစ်ဖော်သည်နောက် တိုက်ပွဲများ ခပ်စိပ်စိပ်ဖြစ်လာသည်။ ဇွန် လ ၂၃ ရက်တွင် ကိုဗစ်ရောဂါ အားကောင်းလာခြင်းကြောင့်၎င်း၊ စစ်ဘေးရှောင်ပြည်သူများ စားနပ်ရိက္ခာပြတ်တောက်ခြင်းကြောင့်၎င်း နှစ်ဘက် အပစ်ရပ်ရန် သဘောတူကြသည်။
ဇူလိုင်လနှောင်းပိုင်းတွင် ကုလသမဂ္ဂဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာမဟာမင်းကြီးရုံးမှ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာအကူအညီ ရောက်သည်။ မြို့နေလူထု၏ ၇ ပုံ ၁ ပုံခန့် ပြန်လည်နေထိုင်လာသည်။ ရိက္ခာရောက်ကာ လူများပြန်ဝင်လာသည်နောက် တပ်မတော်ဘက်မှ မြို့ကို လုံခြုံရေးတင်းကြပ်ကာ အုပ်ချုပ်မှုယူပြီး အနီးတဝိုက်ရှိ ကျေးရွာများကို နယ်မြေရှင်းလင်းသည့် စစ်ဆင်ရေးများ စသည်။ သို့ဖြင့် တိုက်ပွဲများ ရှိလာသည်။
ဝရာနွပ်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ဝရာနွပ်ရွာ(Waranut)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဖုန်ကရော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၇၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖုန်ကရော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၀ ဦး၊ မ ၃၀၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၂၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်မိုရွာ၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်
နောင်မိုရွာ(Nawngmo)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်၊ နောင်မိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၉၀၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နောင်မိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၀၇ ဦး၊ မ ၉၇၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၉၈၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗန်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖွားစော (အနောက်)ရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ဖွားစော (အနောက်)ရွာ (Hpwarsaw(West))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ ဖွားစောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၄၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖွားစောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၀၆ ဦး၊ မ ၁၅၁၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၂၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကံကုန်းရွာ၊ ဘုရားကုန်း
ကံကုန်းရွာ၊ ဘုရားကုန်း
စမ်းကြီးရွာ၊ ကြပ်ခလေး
စမ်းကြီးရွာ၊ ကြပ်ခလေး
အလယ်ရွာ၊ ဦးပိတ္ထုတ်ရွာမ
အလယ်ရွာ၊ ဦးပိတ္ထုတ်ရွာမ
မကျီးကုန်းရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
မကျီးကုန်းရွာ (Magyikone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ မကျီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၁၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မကျီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၀၂ ဦး၊ မ ၁၀၆၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၇၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်ရင်းရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
တောင်ရင်းရွာ (Taungyin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ စစ်ရင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၂၃၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြာအင်းစုရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
ကြာအင်းစုရွာ(Kyarinnsu)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ကျုံဘိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျုံဘိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၇၃၂ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၄၄၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြေပဒုံရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
မြေပဒုံရွာ (Myaypadon)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ မြေပဒုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၁၃၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြေပဒုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၀၂ ဦး၊ မ ၁၅၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၄၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပွေးနဖားရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
ပွေးနဖားရွာ (Pwaynahpar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ရွာငံမြို့နယ်၊ နွားဘန်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၈၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နွားဘန်းကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၅၈ ဦး၊ မ ၁၆၄၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၀၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညီစေမင်း
ညီစေမင်း (၁၉၄၉ ဇန်နဝါရီ ၄ – ၂၀၂၁ ဩဂုတ် ၉) သည် မန္တလေးမြို့မှ စာရေးဆရာ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူသည် အထက်ဗမာနိုင်ငံ စာရေးဆရာအသင်း ဂုဏ်ထူးဆောင်အသင်းသား၊ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားဟောင်း၊ လူထုကြီးပွားရေးစာအုပ်တိုက် အယ်ဒီတာ လည်း ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး
၁၉၄၉-ခု၊ ဇန်နဝါရီလ (၄)ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးမြိုင်၊ အမိ ဒေါ်သိန်းတို့မှ မြင်းခြံမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး အမည်ရင်းမှာ ဦးကျော်ဇံလှ ဖြစ်သည်။
၁၉၅၃-၁၉၆၆ ကာလတွင် အထက(၁) မြင်းခြံ၌ ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး ၁၉၆၆-၁၉၆၈ ၌ မန္တလေး ဆရာအတတ်သင်သိပ္ပံ၊ ၁၉၆၈-၁၉၇၃ တွင် မန္တလေးတက္ကသိုလ် ညနေသင်တန်း၊ ၁၉၇၆-၁၉၇၈ အတွင်း ရန်ကုန်ပညာရေးတက္ကသိုလ်တို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ရာ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့၊ ပညာရေးဆိုင်ရာ ဒီပလိုမာဘွဲ့၊ ဥပဒေပညာ HGP ဘွဲ့များ ရရှိခဲ့သည်။
သက်မွေးလမ်းကြောင်း
၁၉၆၈ ခုတွင် ဆရာအတတ်သင်သိပ္ပံမှ ဘွဲ့ရသည်နောက် ကျောင်းဆရာအဖြစ် အလုပ်ဝင်သည်မှာ ၁၉၇၈ ခု အဖမ်းမခံရခင်အထိ ဖြစ်သည်။
၁၉၈၀ ပြည့်တွင် ထောင်မှလွတ်သည်နောက် ကျူရှင်ဆရာလုပ်ကာ အသက်မွေးသည်မှာ နောက် အချိန်ပြည့် စာရေးဆရာအဖြစ် မခံယူခင်အထိဖြစ်သည်။
ကလောင်ရှင်ဘဝ
ကျောင်းဆရာဖြစ်စ ၁၉၆၇-၆၈ ပညာသင်နှစ်ထုတ် ဆရာအတတ်သင် နှစ်ပတ်လည်မဂ္ဂဇင်းတွင် ဆောင်းပါးရေးကာ စာပေနယ်သို့ ခြေချသည်။
၁၉၇၀ ပြည့်၊ မေလထုတ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်းတွင် မောင်ငြိမ်းခိုင်အမည်ဖြင့် ကဗျာ စပါသည်။ သို့သော် နောက်ပိုင်းတွင် ဆောင်းပါး၊ ဝတ္ထုများကိုသာ အားစိုက်တော့၏။
ရုပ်ရှင်မျက်မှန်၊ ပန်းတိုင်၊ မြန်မာ့ဓန၊ ဗြူးတီး၊ ရုပ်ရှင်သစ္စာ၊ စံပယ်ဖြူ စသည်တို့တွင် ဆောင်းပါးများ၊ ဘာသာပြန်ဝတ္ထုများ ရေးခဲ့သည်။ မန္တလေးအခြေစိုက် ပန်မဂ္ဂဇင်း၏ အယ်ဒီတာချုပ်ဖြစ်ဖူးပြီး မြန်မာ့ဓန စီးပွားရေးမဂ္ဂဇင်းတွင် ပင်တိုင်ဆောင်းပါးရှင်ဖြစ်၏။
နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများ
၁၉၆၃-၆၄ ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများသမဂ္ဂတွင် မြင်းခြံမြို့နယ် အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ရန်ကုန် ပညာရေးတက္ကသိုလ်၌ ပညာသင်နေစဉ် ကွန်မြူနစ်ဝါဒ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများနှင့် ပေါင်းသင်းကာ မြေအောက်လှုပ်ရှားမှုတို့တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ယင်းသို့ ပါဝင်မှုကြောင့် ၁၉၇၈-၁၉၈၀ ကာလကို အင်းစိန်ထောင်တွင် နေထိုင်ဖြတ်သန်းရသည်။
ဘဝနိဂုံး
၂၀၂၁ ခု၊ ဩဂုတ်လ ၉ ရက်နေ့တွင် ကိုဗစ် ၁၉ ရောဂါဖြင့် မန္တလေးဆေးရုံကြီးတွင် ကွယ်လွန်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ကျုံဖာရွာ၊ ကော့မှူးမြို့နယ်
ကျုံဖာ
ဒေါင်းမင်း
ဒေါင်းမင်းကို ဒေါင်းကုလားဟူ၍လည်း ခေါ်သည်။ ဇီဝဗေဒအလိုအားဖြင့် ယင်းကို 'ပေါ်လီပလက်တရွန် ဗိုင်ကယ်ကာ ရာတမ်' ဟုခေါ်သည်။ မျိုးရင်းမှာ 'ဂယ်လီဖောမီး' ဖြစ်သည်။ ဒေါင်းမင်းအဖို၏ အလျားသည် အမြီးအပါအဝင် ၂၂ လက်မမှ လက်မ ၃ဝ ထိရှိသည်။ အမြီးတစ်ခုတည်းပင်လျှင် ၁၂ လက်မမှ ၁၆ လက်မထိရှိသည်။ အမသည် အထီးထက် ကိုယ်ထည်သေး၍၊ အမွှေးအရောင်မှာလည်း ပို၍ မွဲခြောက်သည်။ ဒေါင်းကွက်များလည်း ပို၍နည်းသည်။
ဒေါင်းမင်း၏တွန်သံမှာ လည်ချောင်းသံပါ၍ စူးရှသည်။ ရစ်ငှက်ကဲ့သို့ ထပ်တလဲလဲ လျင်မြန်စွာ အော်လေ့ရှိသည်။ ကချင်တောင်များတွင် နွေနှင့် မိုးဥတုများ၌ ထိုဒေါင်းမျိုး၏ အော်သံ ကို ကြားရသည်။ အမြဲစိမ်းသစ်တောနှင့် ထူထပ်သော ဝါးရုံတောများတွင် အမြဲနေလေ့ရှိသည်။ ဒေါင်းမင်းအဖို ကသောအခါ ပြန့်ကား၍နေသော အမြီးနှင့်အတောင်တို့သည် အလွန်ကြည့်၍ ကောင်း ပေသည်။
သားပေါက်ချိန်မှာ မတ်လနှင့် ဧပြီလဖြစ်သည်။ ဒေါင်းမင်းဖိုနှင့် ဒေါင်းမင်းမသည် ရာသက်ပန် ပေါင်းဘက်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ တမြုံလျှင် ဥပေါင်း ၂ လုံးမှ ၅ လုံးထိရှိသည်။ ဥအရွယ်မှာ အိမ်ကြက်မဥ ငယ်ငယ်လောက်ရှိသည်။ ထိုဒေါင်းမျိုးကို ဟိမဝန္တာတောင်၊ မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းနှင့် တနင်္သာရီဒေသ၊ ယိုးဒယားနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရသည်။ ထိုဒေသတို့အပြင် ဒေါင်းငှက်တို့အတွက် ဥတုသပ္ပါယ မျှတသော အမြဲစိမ်းသစ်တောများရှိရာ ဒေသများ၌လည်း ယင်းတို့ကို တွေ့ရတတ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒေါင်းနှင့် မျိုးရိုးတူ ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဘူတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဘရူနိုင်းနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
အလယ်ရွာ၊ ဘဂုံးနား
အလယ်ရွာ၊ ဘဂုံးနား
စိုးလွင် (ဒေါက်တာ)
၁၃၂၂ ခု၊ သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့တွင် အဖ ဦးကျင်မောင်၊ အမိ ဒေါ်ခင်ဝင်းတို့မှ ဖြူးမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဖြူးမြို့ အထက (၁) တွင် အခြေခံပညာအထက်တန်း အောင်မြင်ပြီးနောက် ပဲခူးဒေသကောလိပ်တွင် ရေထွက်ပစ္စည်းအတတ်ပညာ ဒီပလိုမာသင်တန်းတက်ရောက်သင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဆေးတက္ကသိုလ် (မန္တလေး)သို့ ရောက်ရှိပြီး ၁၉၈၅ခုနှစ်တွင် M.B.B,S(MDY) ဆရာဝန်ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၈၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၀ပြည့်နှစ်ထိ ၃နှစ်တာ တပ်မတော်တွင် ပြည့်သူ့ စစ်မှုထမ်းဆေးမှူး ဗိုလ်အဆင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ဆေးတက္ကသိုလ်(၁) ရန်ကုန်မှ ဆေးပညာ M.Med.Sc(O&G) ဘွဲ့ကို ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် ရရှိခဲ့သည်။ အင်္ဂလန်သို့ ပညာတော်သင်သွားခွင့်ရခဲ့ပြီး M.R.C.O.G(UK) ဘွဲ့ကို ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင်ရရှိသည်။ အလုပ်သင်ဆရာဝန်ဘဝတွင် ဝါသနာအလျှောက် စာများစတင်ရေးသားခဲ့ပြီး နှစ်ပေါင်း တစ်ဆယ့်ရှစ်နှစ်ကြာ (၂၀၀၄) ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ "သုခချမ်းသာ"မဂ္ဂဇင်းတွင်ပုံနှိပ်ဖော်ပြခွင့်ရခဲ့သော  "မိုက်ကယ်ရယ် သော်တာဆွေရယ် လူနာတစ်ယောက်ရယ် ကျွန်တော်ရယ်"ဝတ္ထုတိုနှင့် စာပေလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
ပထမဆုံးဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်
"ဆရာဝန်စစ်စစ်ဖြစ်ချင်တယ်နှင့် ဆေး‌လောက ဇာတ်ခုံပေါ်က အတွေ့အကြုံများ" စာအုပ်ဖြင့် ၂၀၀၇ ခုနှစ် ထွန်းဖောင်ဒေးရှင်းစာပေဆု ရရှိခဲ့သည်။
Good Health Journal, Health Care Journal, Health Digest Journal, Health Updates Journal, Aveneue Journal, အာယုဒီဃ ဂျာနယ်,Fashion Image Magazine, Eternal Light Magazine, Youth Magazine များတွင် အပတ်စဉ် လစဉ် ဆေးပညာအအခြေခံသော ဝတ္ထု ဆောင်းပါးများ မှန်မှန်ရေးသားလျက်ရှိပြီး ယခုအချိန်အထိ လုံးချင်း စာအုပ် (၂၁) အုပ်ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
ထုတ်ဝေပြီးသော စာအုပ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဆရာဝန်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ရှမ်းတောကြီးရွာ၊ ကြပ်ခလေး
ရှမ်းတောကြီးရွာ၊ ကြပ်ခလေး
မြတ်လှချောင်းရွာ၊ ဦးပိတ္ထုတ်ရွာမ
မြတ်လှချောင်းရွာ၊ ဦးပိတ္ထုတ်ရွာမ
ဝူခွေရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ဝူခွေရွာ(Wukhway)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဖုန်ကရော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၈၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖုန်ကရော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၀ ဦး၊ မ ၃၀၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၂၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လင်းလျန်ရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
လင်းလျန်ရွာ (Lenhlan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ မန်ကျောင်းပန်ဆင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၄၈၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ကျောင်းပန်ဆင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၇၈ ဦး၊ မ ၁၂၀၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၈၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကိုယ်ကကျူး ကိုယ့်ဒူးမယုံရ
ကိုယ်ကကျူး ကိုယ့်ဒူးမယုံရ ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက်
မိမိကိုယ်ကလွဲလျှင် မိမိကိုယ်ကို ထောက်တည်ထားသည့် မိမိဒူးကိုပင် မယုံကြည်ရသကဲ့သို့ မိမိမှတစ်ပါး အခြားမည်သူ့ကိုမျှ မယုံရဟု ဆိုလိုသည်။
ရှင်ယောဟန်
ရှင်ယောဟန်သည် ဇေဗေဒဲ(Zebedee) ၏ သားဖြစ်လေသည်။ ခရစ်တော်သည် ရှင်ယောဟန်ကို အစ်ကို ဖြစ်သူ ယာကုပ် (James "The Great") နှင့် အတူ သာသနာပြုခရီးများအတွက် နောက်လိုက်တမန်တော်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ရှင်ယောဟန်ကို ခရစ်ဝင်ကျမ်းများနှင့် တမန်တော်ဝတ္ထုတို့၌ ထင်ရှားသော တမန်တော် အဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။ ရှင်ယောဟန် နှင့် သူ၏အစ်ကိုဖြစ်သူ ယာကုပ်ကို ဗောနေရဂက် (”Boanerges”) ဟု ခရစ်တော်က ချစ်စနိုးအမည်ပေးခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။ Boanerges မှာ မိုးကြိုးသား (Sons of Thunder) ဟု အဓိပ္ပာယ်ရလေသည်။ စိတ်မထိန်းနိုင် ဒေါသထွက်လွယ်သဖြင့် ယင်းကဲ့သို့ အမည်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်တန်ရာသည်။ ယာကုပ်ထက် အသက်အရွယ်အားဖြင့် ငယ်ရွယ်သော်လည်း ဗတ်တိဇံယောဟန်ထံတပည့်ခံခဲ့ပြီးမှ ခရစ်တော်နောက်သို့ လိုက်ခဲ့ဟန်တူလေသည်။
ပုံ(၁) ။ ။ ရှင်ယောဟန်
ရှင်ယောဟန်သည် ခရစ်ယာန်ဘာသာ အတွက် လွန်စွာမှ အရေးပါသော ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်လေသည်။ လေးခုမြောက်သော ခရစ်ဝင်ကျမ်းအပြင် ”ရှင်ယောဟန် ဩဝါဒစာ”၊ ”ဗျာဒိတ်ကျမ်း“ တို့ကို ရေးသားခဲ့လေသည်။ ကျမ်းစာပညာရှင် တချို့က ထိုကျမ်းများအားလုံးကို ရှင်ယောဟန် ကိုယ်တိုင် ရေးသားခြင်းကို သံသယရှိသော်ငြားလည်း ရှင်ယောဟန်၏ ခရစ်ယာန်သမိုင်း၌ ပါဝင် ပေးဆပ်ခဲ့မှုများကိုကား ငြင်းနိုင်လိမ့်မည်မဟုတ်ချေ။ ကျမ်းစာများ၌ ရှင်ယောဟန်နှင့် ယာကုပ်တို့အား အခြားသော တမန်တော်များထက် ပို၍ အရေးပါအရာရောက်သော သူများအဖြစ် ဇောင်းပေးဖော်ပြခဲ့သည်။
ရှင်ယောဟန်သည် တရားဇရပ်မှူး သမီးအား ရှင်သန်ထမြောက်စေသည့် အချိန်၌ ခရစ်တော်နှင့်အတူ ရှိနေခဲ့သည်။ ခရစ်တော် Tabor တောင်ပေါ်၌ အဆင်းသဏ္ဌာန်ပြောင်းချိန်၌လည်း ရှိနေခဲ့သည်။ ခရစ်တော် အဖမ်းမခံရမှီ ဂေသရှင်မာန် ဥယျာဉ်၌ ဆုတောင်း နေစဉ်အချိန်၌လည်း ခရစ်တော်နှင့် အတူ ရှိနေခဲ့သည်။ သူသည် ခရစ်တော်ရှင်ပြန်ထမြောက်သည် ကို အကြွင်းမရှိယုံကြည်ခဲ့သော တမန်တော်များအနက် တစ်ပါးအပါအဝင်ဖြစ်ပြီး ဂနေငျ်သရက်(Gennesaret) ကမ်းစပ်၌ ခရစ်တော်မှ ကိုယ်ထင်ပြစဉ် သခင့်အား ပထမဦးဆုံး မှတ်မိသိရှိသူဖြစ်သည်။ သမိုင်းဓာတ်ပုံများကို ကြည့်ရှု့လိုလျင် မြင့်မြတ်သောနေရာသို့ အလယ်တစ်ခေါက်ကို ကြည့်ရှု ပါ။
ဆိုစကားများအရ ရှင်ယောဟန်သည် မယ်တော်မာရိနှင့် အတူ ဧဖက်(Ephesus) မြို့သို့ ရွေ့ပြောင်း နေထိုင်၍ အသက်ကြီးရင့်သောအခါ ဘုန်းတော်ဝင်စားလေသည်။ ရှင်ယောဟန်သည် (အခြားအနည်းငယ်သော ခရစ်တော်၏တမန်တော်များနည်းတူ) ကွပ်မျက်ခံရခြင်းဘေးမှ ရှားရှားပါးပါး လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။ မော်(ရ်)မွန် (Mormon) များ၏ ယုံကြည်ချက်အရမူ ရှင်ယောဟန်သည် အသက်ရှင်ဆဲဖြစ်ပြီး ခရစ်တော်၏ ဒုတိယအကြိမ် ကြွလာမည့် အချိန်ကို စောင့်စားနေလေသည်။
Ref:
သပြေရေရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကမ္ဘာမီးလောင် သားကောင်ချနင်း
ကမ္ဘာမီးလောင် သားကောင်ချနင်း ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက်
ကမ္ဘာမြေကြီး မီးလောင်သကဲ့သို့ အလွန် ပူပြင်းသောအခါ မိခင်ဖြစ်သူသည် မိမိသက်သာရာရစေရန် မိမိသားသမီးကိုပင် မြေတွင် ချ၍ နင်းသည်ဆိုသကဲ့သို့ ကြီးမားသော ဘေးနှင့် ကြုံတွေ့ရလျှင် မည်သူ့ကိုမျှ မငဲ့ကွက်နိုင်၊ မိမိလွတ်မြောက်ရာ လွတ်မြောက်ကြောင်းကိုသာ လုပ်ဆောင်သည်ကို ဆိုလိုသည်။
"ရှေးအခါက သဲကန္တာရကို ဖြတ်သန်း၍ ခရီးသွားလာကြသော လှည်းကုန်သည်တို့သည် လမ်းခရီးတစ်နေရာတွင် ညအိပ်ရပ်နားပြီး နံနက်အချိန် အဆောတလျင် ခရီးနှင်ကြရာ မိခင်တစ်ဦးနှင့်ကလေးငယ်တို့ ကျန်ခဲ့သည်။ နေမြင့်သောအခါ သဲပူလွန်းသဖြင့် ခြေဖြင့် မနင်းနိုင်ဘဲ တောင်းကို ချ၍ နင်းသည်။ တောင်းပူလာသောအခါ ခေါင်းခုအဝတ်ကို ချ၍ နင်းပြန်သည်။ ခေါင်းခုအဝတ် ပူလာသောအခါ ရင်ခွင်ပိုက်ထားသော သားငယ်ကို သဲပေါ်ချကာ တက်နင်းလေသည်။ နောက်ဆုံးတွင် မိခင်လည်း သေဆုံးရလေသည်။"
အောင်သပြေရွာ၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်
အောင်သပြေရွာ(Aungthapyay)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်၊ ညောင်ပင်သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၈၇၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်ပင်သာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၃၀ ဦး၊ မ ၄၇၈ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၉၀၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗန်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျားချောင်းရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ကျားချောင်းရွာ (Kyarchaung)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ကင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၁၅၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၀၁၆ ဦး၊ မ ၃၁၂၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၁၃၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြစိမ်း (တက္ကသိုလ်)
တက္ကသိုလ်မြစိမ်း (၁၉၃၇-၂၀၁၀)ကို ရန်ကုန်မြို့ အငြိမ်းစားတိုင်းမင်းကြီး၊ အငြိမ်းစား ရွေးကောက်ပွဲမင်းကြီးနှင့် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် အဖွဲ့ဝင် ဦးအုန်းဖေနှင့် ဒေါ်မြခင်တို့က ရန်ကုန်မြို့၌ ၁၉၃၇ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။ အမည်ရင်းမှာ ဒေါ်မြင့်မြင့်သန်း ဖြစ်သည်။ လပွတ္တာမြို့၌ နှစ်နှစ်နီးပါး နေထိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ဘိုကလေးမြို့၊ ကျိုက်လတ်မြို့၊ ဖျာပုံမြို့၊ ဟင်္သာတမြို့နှင့် ဝါးခယ်မမြို့တို့တွင် နေထိုင်ခဲ့သည်။
စစ်အတွင်း၌ ဖခင်၏ ဇာတိ ဓနုဖြူမြို့တွင် နေထိုင်ပြီး စစ်အပြီးတွင် ဖခင် ပြန်လည်အမှုထမ်းသော ညောင်တုန်းမြို့၌ နေထိုင်ကာ ၎င်းမြို့ အ.ထ.ကတွင် ပညာစတင်သင်ယူသည်။ ပထမတန်းမှ သတ္တမတန်းအထိ ပုသိမ်မြို့တွင် နေထိုင်သည်။ သတ္တမတန်းကို အ.ထ.က (၁) မုံ ရွာ၌ ပညာဆက်လက်သင်ယူသည်။ ထို့နောက် လွိုင်လင် အထက်တန်းကျောင်း၌ ပညာဆက်လက် သင်ကြားသည်။ ဖခင် ရန်ကုန်သို့ ပြောင်းရွှေ့သောအခါ ရန်ကုန်မြို့ စံပြအမျိုးသမီးအထက်တန်းကျောင်း၌ ပညာဆက်လက်သင်ကြားပြီး ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် ၁၀ တန်းအောင်မြင်သည်။ ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်သို့ တက်ရောက်ပြီး ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရသည်။
တက္ကသိုလ်မြစိမ်းသည် ငယ်စဉ်မှစ၍ ကျောင်းမဂ္ဂဇင်းများတွင် စာများရေးသားခဲ့ပြီး ယုဝတီဂျာနယ်နှင့် တိုင်းရင်းမေဂျာနယ်တို့၌ ၁၉၅၅ ခုနှစ်ခန့်မှစ၍ ဝတ္ထုတိုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ယုဝတီကလောင်ရှင်နှင့် တိုင်းရင်းမေကလောင်ရှင်ဘွဲ့တို့ဖြင့် အသိအမှတ်ပြုခြင်းခံရသည်။ ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်တွင် ငွေတာရီမဂ္ဂဇင်း အမှတ် (၁) ၌ ပါဝင်သော မိုးရွာသောညများ ဝတ္ထုတိုကြောင့် စာရေးဆရာ ထင်လင်းမှ တစ်ဆင့် ဆရာဇော်ဂျီက ခေါ်ယူပြီး ဝတ္ထုနှင့်ဆိုင်သော စာပေရေးရာများကို တစ်နှစ်နီးပါး သင်ကြားပေးသည်။
အောင်ချမ်းသာရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
အောင်ချမ်းသာရွာ (Aungchanthar)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ မိုင်းမောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၂၇၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းမောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၃၈ ဦး၊ မ ၁၉၃၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၆၇၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကောလင်းခရိုင်
ကောလင်းခရိုင် သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတွင် ပါဝင်သော ခရိုင်တစ်ခုဖြစ်သည်။၂၀၁၈ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၅ရက်နေ့တွင် ကသာခရိုင်အတွင်းမှ ကောလင်းမြို့နယ်၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်နှင့် ပင်လယ်ဘူးမြို့နယ်များကို ခွဲထုတ်ကာ ကောလင်းခရိုင်အဖြစ် အသစ်ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ကောလင်းမြို့ဖြစ်သည်။
မြစိမ်း (တက္ကသိုလ်)
တက္ကသိုလ်မြစိမ်းသည် ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် တရားရေးဌာန ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်၌ အထက်တန်းစာရေးအဖြစ် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်သည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ပညာရေးဝိဇ္ဇာတန်းကို တက်နေစဉ် ကျောင်းပိတ်သဖြင့် အမှတ် (၁) စက်မှုလက်မှုအထက်တန်းကျောင်း (နတ်မောက်လမ်း)၌ လက်ထောက်နည်းပြဆရာမအဖြစ် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်သည်။ ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် ယဉ်ကျေးမှုဗိမာန်ဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးဝန် ဦးသန်းထွတ် (စာရေးဆရာတိုက်စိုး)နှင့် တရားရုံး၌ လက်မှတ်ရေးထိုး၍ လက်ထပ်သည်။ ထိုနှစ်မှာပင် မိုးရွာသောညများနှင့် အခြားဝတ္ထုတိုများ စာအုပ်ဖြင့် အမျိုးသား စာပေဆု ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ် ပထမဆု ရရှိသည်။ ထိုဝတ္ထုများသည် လက်ရေးစာမူဖြင့် တင်သွင်းယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ပါဝင်သောဝတ္ထုတို ၁၂ ပုဒ်အနက် ကိုးပုဒ်မှာ ငွေတာရီမဂ္ဂဇင်းတွင် ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်မှ ၁၉၆၅ ခုနှစ်အတွင်း ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုတိုများဖြစ်သည်။ ဆိုက်ကားသမား၊ အလုပ်သမားခေါင်း၊ မုန့်သည်၊ ပြည့်တန်ဆာတို့အကြောင်းကိုလည်းကောင်း၊ အရင်းရှင်အိမ်ထောင်ရေးစနစ်အကြောင်းများကို လည်းကောင်း၊ အမြင်ဆန်း၊ အတွေးဆန်းများဖြင့် သရုပ်ဖော်ထားသည်။
ကောလင်းခရိုင်
ပါဝင်သောမြို့နယ်များ
ကောလင်းခရိုင်တွင် အောက်ပါမြို့နယ်များ ပါဝင်သည်။
မြစိမ်း (တက္ကသိုလ်)
၁၉၆၆ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၁ ခုနှစ်အထိ ယခင် ပြည်ထဲရေးနှင့် သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန၊ သတင်းနှင့်စာပေစိစစ်ထောက်လှမ်းရေးနှင့် သုတေသနဌာနစိတ်၌ စာပေစိစစ်ရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။ ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် စာပေရေးသားပြုစုခြင်းအလုပ်ကို ပိုမိုလုပ်ဆောင်နိုင်ရန် အတွက် နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းအဖြစ်မှ အငြိမ်း စားယူခဲ့သည်။ ၁၉၇၈ ခုနှစ်အတွက် နောက်တိုး လုံးချင်းဝတ္ထုဖြင့် အမျိုးသားစာပေ ဝတ္ထုရှည်ဆုရရှိသည်။
တက္ကသိုလ်မြစိမ်းသည် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် မတ်လ ၄ ရက် အသက် (၇၃)နှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။
အောင်ချမ်းသာရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြစိမ်း (တက္ကသိုလ်)
ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ
ထို့ပြင် ရှေ့သို့ဂျာနယ်၌ အမည်ရင်း မြင့်မြင့်သန်းဖြင့် ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည့်အပြင် မြင့်ကြည်အေးအမည်ဖြင့်လည်း ဝတ္ထု၊ ဆောင်းပါးများကို ရေးသားခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
လက်ပံပင်ရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
လက်ပံပင်ရွာ (Letpanpin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ရွာငံမြို့နယ်၊ ညောင်အိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၉၁၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်အိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၂၂ ဦး၊ မ ၁၃၉၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၂၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နိုင်းခလောင်ရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
နိုင်းခလောင်ရွာ(Naingkhalaung)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ကျုံဘိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၆၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျုံဘိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၇၃၂ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၄၄၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မျောက်ဝံ
အာဖရိကတိုက် အပူပိုင်းဒေသနှင့် အရှေ့တောင်အာရှ တောနက်ကြီးများ၌ လူနှင့် အလွန်တူသော မျောက်ဝံမျိုးများရှိ၏။ ထိုမျောက်ဝံမျိုးကို လူတူမျောက်ဟုခေါ်သည်။ မျောက်ဝံ ၄ မျိုးရှိရာ အကြီးဆုံးနှင့် ကြမ်းကြုတ်ခက်ထန်၍ အသန်စွမ်းဆုံး မျောက်ဝံမျိုးမှာ ဂေါ်ရီးလားမျောက်ဝံမျိုး ဖြစ်သည်။ ဒုတိယ အကြီးဆုံးမှာ လူဝံဖြစ်၍ တတိယမှာ ချင်ပန်ဇီမျောက်ဝံမျိုး ဖြစ်သည်။ အငယ်ဆုံးနှင့် လူသိအနည်းဆုံးမျောက်ဝံမျိုးမှာ မျောက်လွှဲကျော်ဖြစ်သည်။ မျောက်လွှဲကျော်သည် အခြားမျောက်ဝံ သုံးမျိုးထက် လူနှင့်အစစ အလွန်တူသည့်အလျောက် နောက်ခြေနှစ်ချောင်းဖြင့် လူကဲ့သို့ မတ်မတ်ရပ်နိုင်ပြီးလျှင် ခါးမကုန်းဘဲ လမ်းလျှောက်နိုင်သည်။
မျောက်ဝံမျိုး၌ အမြီးမရှိချေ။ အမြီးမပါရုံသာမက၊ ကိုယ်လုံးကိုယ်ထည်မှာလည်း သာမန်မျောက်ထက် သိသိသာသာကြီးထွားသည်။ ကိုယ်ထည်အနေအထားတွင် မျောက်ဝံများသည် လူနှင့်များစွာနီးစပ်၍ မျောက်ဝံ တစ်မျိုးနှင့် တစ်မျိုးလည်း ကိုယ်ထည်အနေအထားချင်း ထူးခြား ကွဲလွဲချက်များစွာမရှိကြချေ။ လက်သည်းများမှာလည်း အခြားတိရစ္ဆာန်များကဲ့သို့ ချွန်ထက်မာကျောလှသည်မဟုတ်ဘဲ လူ၏ လက်သည်း၊ ခြေသည်များကဲ့သို့ရှိသည်။ အချို့ မျောက်ဝံများသည် လူလောက်နီးပါး အသိဉာဏ်ရှိကြသည်။ လူနှင့်မျောက်ဝံများသည် ဤအချက်များတွင် အတော်တူကြသော်လည်း ကွဲပြားခြားနားသော အချက်များ ရှိပေသည်။
မျောက်ဝံများသည် လူထက် ကိုယ်လုံးကိုယ်ထည် တုတ်ခိုင်၏။ ခြေထောက်များမှာ လူ၏ ခြေထောက်ထက် အတန်ငယ်တို၍ လက်တံများက ပို၍ ရှည်ကြသည်။ မျောက်ဝံမျိုးတို့၏ ခြေထောက်သည် ခြေထောက်ဟုသာဆိုရသော်လည်း လက်နှင့် များစွာမခြားနားလှချေ။ လေးဖက်သွားရာမှ တစ်ခါတစ်ရံ လူကဲ့သို့ ခြေနှစ်ချောင်းကို အားပြု၍ မတ်မတ်ရပ်ကာ လမ်းလျှောက်ရန် ကြိုးစားသည့်အခါတွင်လည်း လူကဲ့သို့ မားမားမတ်မတ် မလျှောက်တတ်ဘဲ အနည်းငယ် ခါးကုန်းလျက်ရှိသည်။ အဓိကခြားနားချက်ကား ဦးနှောက်ဆောက်တည်ထားပုံချင်းမတူသည့် အချက်ပင်ဖြစ်သည်။ မျောက်ဝံများ၏ ဦးနှောက်၊ ဦးနှောက်တွန့်များသည် လူထက်များစွာငယ်၏။ စကားပီပီသသပြောဆိုနိုင်မှုကို ထိန်းသိမ်းသည့် ဦးနှောက်တွန့်များကား မျောက်ဝံမျိုးတွင်မရှိချေ။
မျောက်ဝံသည် ပါဏဗေဒအလိုအရ လူ၊ မျောက်၊ လီမာမျောက်တို့အပါအဝင်ဖြစ်သော ပရိုင်းမိတ် မျိုးစဉ်တွင် ဆိမိုင်းအီးဒီး မျိုးရင်း၌ ပါဝင်သည်။ သို့ရာတွင် အီဗော်လျူရှင်း (ခေါ် ) ဆင့်ကဲဖြစ်လာခြင်း သီအိုရီများအရ လူသည် မျောက်ဝံမျိုးမှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု မယူဆကြပေ။ လူ နှင့် မျောက်ဝံများသည် စပ်ကြားသတ္တဝါဟု ခေါ်သော အလွန်ရှေးကျသည့် သတ္တဝါတစ်ကောင်မှ နှစ်လမ်းခွဲ၍ ဆင့်ကဲ ဖြစ်လာကြသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ သိပ္ပံပညာရှင်များသည် ထိုပျောက်ကွယ်နေသော စပ်ကြားသတ္တဝါ တွေ့ရှိရေးအတွက် ကမ္ဘာအနှံ့အပြားတွင် ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းများကို ပိုက်စိပ်တိုက် ကြိုးပမ်းရှာဖွေကြ၏။
ခရစ်နှစ် ၁၈၉၁ - ၉၂ ခုနှစ်အတွင်း၌ ဒပ်ချ်လူမျိုး ဆရာဝန်တစ်ဦးသည် ဂျားဗားကျွန်းပေါ်၌ သမိုင်းမတင်မီခေတ် ရှေးအရိုးစုများဖြစ်ကြသော သွားများ၊ ခေါင်းခွံ အပိုင်းအစနှင့် ပေါင်ရိုးတို့ကိုတွေ့ရှိခဲ့သည်။ လူနှင့် မျောက်ဝံ စပ်ကြား ဆက်စပ်ရန်လိုနေသော ထိုပျောက်ကွယ်နေသည့် စပ်ကြားသတ္တဝါကို တွေ့ရှိပြီဟု ထိုသူက ယူဆလေသည်။ ယူဆသည့်အတိုင်းလည်း မတ်မတ်မျောက်ဝံ - လူ ဟု အမည်ပေးတော့၏။ သို့သော်လည်း ခေါင်းခွံကိုပြန်၍ ဆက်စပ်ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် ယင်းအတွင်း၌ရှိသော ဦးနှောက်သည် မျောက်ဝံမျိုးတို့အတွက် အလွန်ကြီးနေကြောင်းကိုတွေ့ရလေသည်။ ထို့ကြောင့် ထိုကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းသည် ရှေးအကျဆုံးဖြစ်သည့် စပ်ကြားသတ္တဝါ၏ ရုပ်ကြွင်းမဟုတ်ဘဲ ရှေးအကျဆုံးလူ၏ ရုပ်ကြွင်းသာလျှင်ဖြစ်သည်ဟု သိပ္ပံပညာရှင်တို့က စိစစ်ဝေဖန်လျက် အတည်ပြုယူဆကြလေသည်။
မျောက်ဝံမျိုးသည် ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် သစ်သီးဝလံများကိုသာ အမြောက်အမြား စားသောက်ကြသည်။ မျောက်ဝံမျိုးတွင်ဂေါ်ရီးလားမျောက်ဝံသည် လူလောက်နီးပါး ကြီး၍ ပို၍လေးသည်။ ကိုယ်အလေးချိန် ပေါင် ၄ဝဝ မှ ၄၅ဝ ခန့် အထိ ကြီးမားသော ဂေါ်ရီးလားများရှိခဲ့ဘူးသည်။ မျောက်ဝံမျိုးသည် လေးဖက်သွားရာ၌လည်းကောင်း၊ သစ်ပင်တက်ရာ၌လည်းကောင်း အလွန်ကျင်လျင်ပြီးလျှင် လူကဲ့သို့ မတ်တတ်ရပ်၍ လမ်းလျှောက်နိုင်ကြ၏။ မျောက်မှာကဲ့သို့ အမြီးမရှိ၊ ပါးစပ်အိတ်မရှိချေ။ ဂေါ်ရီးလား မျောက်ဝံမျိုးတွင်အထူးသဖြင့် အထီးသည် ရန်စခံရသောအခါ မျိုးတွင် အလွန်ရက်စက် ကြမ်းကြုတ်သဖြင့် ကြောက်မက်ဖွယ် ကောင်းသော တိရစ္ဆာန်ဖြစ်သည်။ လူဝံမျိုးသည် ဂေါ်ရီးလားမျောက်ဝံမျိုးလောက် ကြမ်းကြုတ် ခက်ထန်ခြင်း မရှိပေ။
ချင်ပန်ဇီမျောက်ဝံနှင့် အထူးသဖြင့် မျောက်လွှဲကျော်တို့ကား ကြောက်တတ်ကြသည်။ ဂေါ်ရီးလား မျောက်ဝံသည် အသက်အရွယ်ကြီးရင့်အိုမင်းလာသောအခါ ငယ်စဉ်က လူနှင့်တူသော အသွင်အပြင်များအားလုံးလောက် ပျောက်ကွယ်သွားလေသည်။ ဤသည်ကား အလွန်ထူးခြားသည့် ပြောင်းလဲမှုတစ်ခုပင်ဖြစ်သည်။ ထင်ရှားသည့် သဘာဝပညာရှင်ကြီး ဒေါက်တာ အာဟတ်မင်း ဆိုသူ၏ အာဘော်အရ ဂေါ်ရီးလားမျောက်ဝံ၏ နှာတံသည် မျောက်မောင်းမ၊ ဝက်ဝံနှင့်တောဝက်တို့၏ နှာတံလိုလိုကဲ့သို့ ဖြစ်လာ၍ အသက်အတော်ကြီးသော ဂေါ်ရီးလား၏ ဦးခေါင်းခွံသည် နှာတံတွင် ပို၍ ချွန်ထွက်လာပြီးလျှင် အစွယ်များမှာလည်း ကျား၊ ခြင်္သေ့တို့၏ အစွယ်ကြီးလောက်နီးနီး ကြီးမားလာသည်ဟု ဆိုသည်။ အရိုးစုများပင် အတော်ပြောင်းလဲသွားသည်။ ဦးခေါင်းခွံအပေါ်ပိုင်းသည် ငယ်ရွယ်စဉ်ကကဲ့သို့ လုံး၍မနေတော့ဘဲ ထိပ်နှင့်နောက်ပိုင်းတွင် အရိုးကြီးများ ချွန်ထွက်လာသည်။ မျက်ကွင်းပေါ်ရှိ ခုံးနေသောအရေမှာလည်း တွန့်၍ တွဲကျလာ၏။ နဂိုက ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော အသွင်အပြင်မှာသာ၍ ဆိုးလာတော့၏။
ဂေါ်ရီးလား၏ သွားအရေအတွက်သည် လူတွင်ရှိသော သွားအရေအတွက်နှင့် အတူတူပင် ဖြစ်သော်လည်း အထက်တွင်ပြခဲ့သော အစွယ်မျိုးကား လူတွင် မရှိချေ။ သွားအနေအထား စီစဉ်ထားပုံမှာလည်း လူ၏ သွားအစီအစဉ်နှင့် မတူဘဲ ကွာခြား၏။ မျောက်ဝံမျိုးတွင် လူနားရွက်မျိုး တစ်ကောင်၌မျှ မရှိသည့်ပြင် လူ၏အရိုးများသည် ယင်းတို့၏ အရိုးထက် နူးညံ့ပျော့ပျောင်း၏။ လူသည် အပူဒဏ်၊ အအေးဒဏ်နှစ်ခုစလုံးကို ခံနိုင်ရည် ရှိ၍၊ ကမ္ဘာ့မြောက်ဘက်စွန်း အာတိတ်ဒေသတွင်သော်လည်းကောင်း၊ အလွန်ပူပြင်းသော သဲကန္တာရကြီးများတွင်သော်လည်းကောင်း၊ နေထိုင်နိုင်သော်လည်း မျောက်ဝံမျိုးများမှာ အာဖရိကနှင့် အာရှတိုက်အပူဆုံးဒေသများတွင်သာ နေထိုင်လေ့ရှိကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပရိုင်းမိတ်များ
ဝံပုလွေ
ဝံပုလွေ (wolf သို့ gray wolf) သည် ခွေးမျိုးရင်းဝင် တောရိုင်းသတ္တဝါများတွင် အကျယ်ပြန့်ဆုံးသော မျိုးစု ဖြစ်သည်။ ယခင်က ယူရေးရှား၊ မြောက်အမေရိက နှင့် မြောက်အာဖရိကတို့တွင် အလွန်အမင်း ပေါများခဲ့သော်လည်း ယခုအခါတွင် ကောင်ရေ သိသိသာသာ လျော့နည်းလာပြီ ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့ ကျင်လည် ကျက်စားရာ စားကျက်များ ပျက်စီးခြင်း၊ လူတို့၏ အမဲလိုက် သတ်ဖြတ်ခြင်းကို ခံရခြင်းနှင့် လူနှင့် ဝံပုလွေတို့ ရင်ဆိုင်တွေ့ရှိမှုများမှ အချို့နေရာများတွင် ဝံပုလွေများ ဒေသအတွင်း မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ် သွားခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း အားလုံးခြုံကြည့်လျှင် အများအပြား ရှိနေသေးသည့်အတွက် နိုင်ငံတကာ သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး သမဂ္ဂမှ မျိုးပျောက်ရန် စိုးရိမ်ရေမှတ် အနိမ့်ဆုံး အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ဝံပုလွေများအား အချို့နေရာများတွင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက် ထားပြီး အချို့နေရာများတွင် အပျော်တမ်း အမဲလိုက်ကြသည်။ လူများ၊ ကျွဲနွားတိရစ္ဆာန်များ၊ အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်များ အတွက် အန္တရာယ် ရှိသည့်အတွက် အချို့နေရာများတွင် ကောင်ရေ ပွားများမလာအောင် စောင့်ကြည့်ပြီး အချို့နေရာများတွင် မျိုးသုဉ်းအောင် သတ်ဖြတ်ပစ်ကြသည်။
ခန္ဓာကိုယ်ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် သွင်ပြင်လက္ခဏာများ
ဝံပုလွေသည် ကေနီဒီးမျိုးရင်းတွင် ကေနစ်မျိုးစိတ်၌ပါဝင်၍ ယင်းကို ပါဏဗေဒအလိုအားဖြင့် ကေနစ်ပါးလီပက်ဟုခေါ်သည်။ ခွေးမျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည့် သားစားနို့တိုက် တိရစ္ဆာန်ဖြစ်သည်။ အရွယ်ရောက်ပြီး ဝံပုလွေ၏အရွယ်မှာ အမြီးအပါအဝင် အလျားငါးပေခြောက်လက်မအထိရှိ၍ အမြင့်နှစ်ပေ နှစ်လက်မမှ နှစ်ပေခြောက် လက်မအထိရှိသည်။ အမြီးမှာ တစ်ပေခွဲခန့် အထိရှည်လျား၏။ အလေးချိန်အားဖြင့် ပေါင် ၄ဝ မှ ပေါင် ၆ဝ အထိရှိသည်။ ဦးခေါင်းခွံ အရွယ်ကြီးခြင်း၊ ကိုယ်ထည်အရွယ်နှင့် သွားများ၏ အနေအထားပုံသဏ္ဌာန်ကြောင့် အခြားခွေးမျိုးများမှ ခွဲခြား၍သိသာနိုင်လေသည်။ ဝံပုလွေသည် ခြေတံရှည်သည့် ကြုံလှီသော ခွေးနှင့်တူ၏။ ဦးခေါင်းကျယ်ပြန့်ပြီးလျှင် နှာတံရှည်သည်။ နှုတ်သီးချွန်၍ နားရွက်အမြဲထောင်လျက်ရှိ၏။ အမြီးမှာ အမွှေးဖွား၍ လဲလျက်ရှိသည်။ ရှေ့ခြေတွင် ခြေချောင်းငါးချောင်းရှိ၍ နောက်ခြေတွင် လေးချောင်းရှိသည်။ ရာသီအလိုက် အရောင်အသွေးအမျိုးမျိုး ကွဲပြားလျက်ရှိသည်။
အပြုအမူနှင့် ဓလေ့စရိုက်
စားသောက်သည့် အစာမှာ နေထိုင်ရာဒေသကိုလိုက်၍ အမျိုးမျိုး ကွဲပြားလျက်ရှိ၏။ လူနှင့် နီးကပ်သောဒေသတွင် ဝံပုလွေ၏ အဓိကအစာမှာ ကျွဲ၊ နွား ဖြစ်၏။ တစ်ခါတစ်ရံ ငယ်ရွယ်သည့် ကလေးများကို ကိုက်ချီသွားတတ်၏။ ငတ်မွတ်ချိန်တွင် လူကိုပင် ရန်မူတတ်သည်။ လူနှင့်ဝေးသည့် အရပ်ဒေသတွင် ဒရယ်နက်၊ တွင်းယုန်၊ မြေခွေးနှင့် ဒရယ်ငယ်မျိုးကို စားသောက်၏။ စင်စစ်ဖမ်းစားနိုင်သည့် မည်သည့် တိရစ္ဆာန်နှင့် ငှက်မျိုးကိုမဆို စားသောက်လေ့ရှိသည်။ ဟိမဝန္တာတွင်တွေ့ရသော ဝံပုလွေတို့၏ အစာမှာ ရာသီဥတုကိုလိုက်၍ သိသာစွာကွဲပြား၏။ နွေရာသီတွင် ကိုက်ဖြတ်သတ္တဝါနှင့် အခြားတိရစ္ဆာန်ငယ်များကိုဖမ်းစား၍ ဆောင်းရာသီတွင် သိုးရိုင်းနှင့် ဒရယ်ငယ်များကို စားသောက်လေ့ရှိသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ကနေဒါနိုင်ငံ အနှံ့အပြားတွင် တစ်ချိန်က ဝံပုလွေပေါများခဲ့သော်လည်း ယခုအခါတွင် အနှံ့အပြား မတွေ့ရတော့ချေ။ တင်းဗားဝံပုလွေများကို ယခုအခါ တွေ့ရခဲသော်လည်း ရော့ကီးတောင်တန်း၊ ကနေဒါနိုင်ငံရှိ သစ်တောနက်များနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု မြောက်ပိုင်းဒေသများတွင် တွေ့ရသေးသည်။ ပရေရီဝံပုလွေများကို အနောက်ပိုင်းလွင်ပြင်များမှ ပစိဖိတ်ကမ်းခြေအထိ ဒေသများတွင်တွေ့ရသည်။ နွေရာသီတွင် ဤဝံပုလွေတို့သည် တစ်ကောင်ချင်း၊ သို့မဟုတ် အထီးနှင့် အမတွဲလျက် အစာရှာလေ့ရှိသည်။ ယုန်၊ ဖြူငယ်၊ ငှက်၊ မြွေ၊ ကြွက်များကို စားလေ့ရှိသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ သိုးအုပ်ကို ဝင်ရောက်ဖျက်ဆီးတတ်သည်။ ဆောင်းရာသီတွင် အအုပ်အသင်းဖွဲ့လျက် ကျွဲ၊နွား၊ မြင်း၊ ဒရယ်များကို ဖမ်းစားတတ်သည်။ လူကိုလည်း ရန်မူတတ်သေးသည်။
မျိုးပွားခြင်းနှင့် သားပေါက်ချိန်
အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဝံပုလွေတို့၏ သားပေါက်ချိန်မှာ မိုးကုန်ချိန်ဖြစ်၍ များသောအားဖြင့် ဒီဇင်ဘာလတွင် ဝံပုလွေငယ်များ ပေါက်ဖွားလာသည်။ ဟိမဝန္တာတောင်တန်းများတွင်မူ ဒီဇင်ဘာလထက်ပင်နောက်ကျ၍ နွေကူးရာသီ၊ သို့မဟုတ် နွေရာသီ အဝင်လောက်တွင် ဝံပုလွေငယ်များ ပေါက်ဖွားလေသည်။ တစ်ကြိမ်မွေးလျှင် သုံးကောင်မှ ကိုးကောင်အထိမွေးတတ်၏။ ဝံပုလွေကလေးများ၏မျက်စိသည် များသောအားဖြင့် မွေးပြီးသည့်နောက် ကိုးရက်မြောက်နေ့တွင် ပွင့်လာသည်။ ဝံပုလွေ၏ သက်တမ်းမှာ ၁၂ နှစ်မှ ၁၅ နှစ်အထိဖြစ်သည်။ ဝံပုလွေငယ်များကို ယဉ်ပါးအောင် အလွယ်တကူ မွေးမြူနိုင်သည်။ မြောက်အမေရိကတိုက်တွင် တွေ့ရသော တင်းဗားဝံပုလွေ (ကေနစ် အော့ဆီဒင်တဲလစ်) သည် နွေကူးရာသီနှင့် နွေရာသီတွင် တစ်ကောင်ချင်း၊ သို့မဟုတ် အထီးနှင့်အမတွဲလျက် ကျက်စားတတ်၍ ဆောင်းဦးပေါက်အချိန်တွင် မိသားစုနှင့်လည်းကောင်း၊ ဆောင်းရာသီတွင် အအုပ်အသင်းနှင့် လည်းကောင်း ကျက်စားလေ့ရှိသည်။ မိတ်လိုက်ချိန်မှာ ဒီဇင်ဘာလနှင့် ဇန်နဝါရီလဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်တွင် ဝံပုလွေအမကို ရရှိရေးအတွက်အထီး၊ အထီးချင်း ကိုက်ဖြတ်ရန်မူ တတ်ပြီးလျှင် အနိုင်ရသော ဝံပုလွေအထီးသည် ဝံပုလွေကလေးများ ကြီးပြင်းလာသည်အထိ ဝံပုလွေအမနှင့်အတူ နေထိုင်၏။ သားမွေးချိန်တွင် အထီးက အမကိုအစာရှာကျွေး၏။ သန္ဓေလွယ်ချိန်မှာ ၆၃ ရက်ဖြစ်သည်။ ဝံပုလွေမသည် ဝံပုလွေကလေးများ နှစ်လသားအထိ ကြီးပြင်းလာသည့်တိုင်အောင် နို့တိုက်ပြုစုသည်။ တစ်လသားအရွယ်တွင် ဝံပု လွေကလေးများသည် မိမိတို့၏ အမိက အန်၍ကျွေးသည့် တစ်ဝက်တစ်ပျက်ကြေနေသော အသားကိုစားလေသည်။ နိုဝင်ဘာလ၊ သို့မဟုတ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ဝံပုလွေကလေးများသည် မိမိတို့၏ အမိအဖထံမှ ထွက်ခွာသွားကြ၏။ သို့ရာတွင် အချို့ ဝံပုလွေကလေးများသည် ထိုအချိန်ထက် နောက်ကျ၍ ခြောက်လ၊ သို့မဟုတ် ရှစ်လကြာမှ ထွက်ခွာသွား တတ်သည်။ ဝံပုလွေငယ်သည် သုံးနှစ်အကြာတွင် အကောင်ကြီး ဖြစ်လာလေသည်။
လူသား နှင့် ဝံပုလွေ
ဝံပုလွေများသည် သိုး၊ နွား၊ ဆိတ် စသော လူတို့ မွေးမြူထားသည့် တိရစ္ဆာန်များကို ဖျက်ဆီးလေ့ရှိသဖြင့် ကနေဒါနိုင်ငံ အယ်လဗားတား၊ ဆက်စကက်ချီဝမ်နှင့် မနီတိုးဗားပြည်နယ်တို့တွင် တစ်နှစ်တစ်နှစ်အတွင်း တင်းဗားဝံပုလွေ ၇ဝဝ ကို သုတ်သင် ရှင်းလင်းခဲ့ရလေသည်။ ရှေးအခါက ဗြိတိသျှကျွန်းစုတွင် ဝံပုလွေပေါများသော်လည်း တဖြည်းဖြည်းပျောက်ကွယ်ခဲ့သည်။ ဗြိတိန်နှင့် အင်္ဂလို-ဆက္ကဆွန်လူမျိုးတို့သည် အမဲလိုက်ရာတွင် ဝံပုလွေကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ သတ္တမ ဟင်နရီဘုရင် (ခရစ် ၁၄၈၅ - ၁၅ဝ၉) လက်ထက်တွင် အင်္ဂလန်ပြည်တွင် ဝံပုလွေများ မျိုးပြတ်သွားသည်အထိ ဖြစ်ခဲ့၏။ စကော့တလန်တွင် ထို့ထက်ပင်ပို၍ အဓွန့်ရှည်ခဲ့သည်။ အိုင်ယာလန်ပြည်တွင်မူ ယင်းတို့၏ ကွယ်ပျောက်ချိန်ကို ၁၇၆၆ ခုနှစ်ကို အနှောင်းဆုံးထား၍ ဖော်ပြခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ထိုခုနှစ်မှာ မသေချာလှပေ။ ဗြိတိသျှကျွန်းစုမှ ဝံပုလွေများ ပျောက်ကွယ်နိုင်ခဲ့သည်မှာ ထိုကျွန်း၏ ပထဝီအနေအထားကြောင့်သာ ဖြစ်လေသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင် ဝံပုလွေတို့၏ အရှေ့ဘက်ဒေသမှ နယ်ကျွံမှုကို တားဆီးနိုင်သည့် သဘာဝအတားအဆီးများမရှိသဖြင့် ဆောင်းရာသီတိုင်း ဝံပုလွေများလာရောက် ကျက်စားကြသည်။
ယခုအခါတွင် အမေရိကတိုက်၌ မစ္စစ္စပီအရှေ့ပိုင်းနှင့် ဟျူရွှန်ရေအိုင်တွင် ဝံပုလွေများကို မတွေ့ရတော့ချေ။ သို့ရာတွင် အလာစကာနှင့် ကနေဒါနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းတွင် အနှံ့အပြား တွေ့ရသေးသည်။ ဝံပုလွေများကို ဥရောပတိုက်၊ မြောက်အမေရိကတိုက်၊ အာရှတိုက်မြောက်ပိုင်း၊ အလယ်ပိုင်းနှင့် အနောက်တောင်ပိုင်းတို့တွင် တွေ့ရသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ တိဗက်၊ လဒက်၊ ကသ္မီရနယ် အချို့အပိုင်းတို့တွင်လည်း တွေ့ရသည်။ အိန္ဒိယကျွန်းဆွယ်ရှိ သဲကန္တာရနှင့် ခြောက်သွေ့သည့် လွင်ပြင်များတွင်လည်း ဝံပုလွေများကို တွေ့ရသေးသည်။ အခြားနိုင်ငံများထက် ရုရှားနိုင်ငံတွင် ဝံပုလွေပေါများသည်။ မြောက်အမေရိကတိုက်တွင် ဂရင်းလန်ကျွန်းမှ မက္ကဆီကိုနိုင်ငံသို့တိုင်အောင် ဝံပုလွေများကို တွေ့ရသည်။ သို့ရာတွင် တောင်အမေရိကတိုက်နှင့် အာဖရိကတိုက်တို့တွင်ကား ဝံပုလွေကို မတွေ့ရချေ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝံပုလွေများ ကဏ္ဍ:ထိပ်တန်းသားရဲတိရစ္ဆာန်များ ကဏ္ဍ:ပံ့သကူသားစား တိရစ္ဆာန်များ ကဏ္ဍ:အသုံးများသော နို့တိုက်သတ္တဝါ အမည်များ
မြင်းကျား
မြင်းကျား ဆိုသည်မှာ အာဖရိကမှ မြင်းနှင့်တူသော သတ္တဝါဖြစ်ပြီး သူတို့၏ အဖြူနှင့် အနက် အစင်းများအတွက် အသိများကြသည်။ သူတို့၏ အစင်းကျားပုံသဏ္ဌန်သည် တစ်ကောင်ချင်းစီအတွက် သီးခြား ကွဲပြားခြားနားသော ပုံသဏ္ဌန်ရှိသည်။ သူတို့သည် အုပ်စုဖွဲ့နေတတ်သော သတ္တဝါဖြစ်ပြီး အထီးနှင့် အမများအုပ်စုမှသည် အကောင်ရေများစွာရှိသော အုပ်စုကြီးအထိတွေ့ရတတ်သည်။ မြင်းကျားသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ၈ ပေ (၂.၃ မီတာ) မျှရှည်လျား၍ ပခုံးအထိအမြင့်မှာ ၄ ပေမှ ၅ ပေ(၁.၂၅ မီတာ မှ ၁.၅ မီတာ) အထိရှိပြီး ၆၆၀ ပေါင် (၃၀၀ ကီလိုဂရမ်) မျှ အလေးချိန်ရှိတတ်ပြီး အချို့အကောင်များမှာ ၉၀၀ ပေါင်(၄၁၀ ကီလိုဂရမ်) အထိ အလေးချိန်ရှိတတ်သည်။ မြင်းကျားများတွင် အစင်းကျားများသာမက ဦးစွန်းဖုတ်နှင့်တူသော ထောင်နေသော လည်ဆံမွှေးများလည်း ရှိသည်။ လူတို့သည် မြင်းကျားများကို သူတို့၏ အနီးစပ်ဆုံးဆွေမျိုးများဖြစ်သော မြည်းနှင့် မြင်းတို့ကဲ့သို့ လုံးဝယဉ်ပါးအောင် မွေးမြူနိုင်ခြင်းမရှိသေးပေ။
ပုံမှန်အားဖြင့် လွင်ပြင်မြင်းကျား၊ ဂရေဗီမြင်းကျားနှင့် တောင်မြင်းကျားဟူ၍ မြင်းကျားမျိုးကွဲ ၃ ခုရှိသည်။ လွင်ပြင်မြင်းကျားနှင့် တောင်မြင်းကျားတို့သည် Hippotigris မျိုးစုသေးတွင် ပါဝင်ကြပြီး ဂရေဗီမြင်းကျားမှာ Dolichohippus မျိုးစုသေးတွင် ပါဝင်သော တစ်ခုတည်းသော မျိုးကွဲဖြစ်သည်။ ဂရေဗီမြင်းကျားမှာ မြည်းနှင့် အလားသဏ္ဌန်တူပြီး လွင်ပြင်မြင်းကျားနှင့် တောင်မြင်းကျားတို့မှာ မြင်းနှင့်တူသည်။ သို့သော်လည်း ဒီအင်န်အေ နှင့် မော်လီကျူလာဆိုင်ရာ အချက်အလက်များအရ မြင်းကျားအားလုံးတို့သည် တူညီသော ဘိုးဘေးအစဉ်အဆက်မှ ဆင်းသက်လာကြောင်းပြသနေသည်။ ထိုမျိုးကွဲ ၃မျိုးစလုံးသည် Equus မျိုးစုတွင် အခြားမြင်းနှင့်တူသော သတ္တဝါများနှင့်အတူ ပါဝင်နေသည်။ ကင်ညာရှိ အချို့ဒေသများတွင် လွင်ပြင်မြင်းကျားနှင့် ဂရေဗီမြင်းကျားတို့ကို အတူတကွ တွေ့ရတတ်သည်။
သူတို့၏ ထင်ရှားသော အစင်းကြောင်းများနှင့် အပြုအမူများကြောင့် မြင်းကျားတို့ကို လူတို့နှင့် အကျွမ်းဝင်ဆုံး သတ္တဝါများတွင် အပါအဝင်ဖြစ်စေသည်။ မြင်းကျားများသည် မြက်ခင်းပြင်များ၊ ဆာဗားနားလွင်ပြင်များ၊ သစ်ပင်များထူထပ်သော နေရာများ၊ ဆူးချုံဒေသများ၊ တောင်များနှင့် ကမ်းရိုးတန်းတောင်များ စသည့် ဒေသအမျိုးမျိုးတို့တွင် နေထိုင်ကျက်စားကြသည်။ သို့သော် လူတို့နှင့် ပတ်သက်သော အရာများက ရှိနေသော မြင်းကျားဦးရေကို အလွန်ပင် အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသည်။ အထူးသဖြင့် အရေခွံအတွက် အမဲလိုက်ခြင်းနှင့် စားကျက်မြေများ ပျက်စီးစေခြင်းတို့ကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဂရေဗီ မြင်းကျားနှင့် တောင်မြင်းကျားတို့မှာ မျိုးတုံးပျောက်ကွယ်မည်ကို စိုးရိမ်ရသည့် အခြေအနေရှိပြီး လွင်ပြင်မြင်းကျားမှာမူ အများအပြားရှိနေသေးသည်။ မျိုးစုသေး တစ်ခုဖြစ်သော quagga မှာ ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် မျိုးတုံးပျောက်ကွယ်ခဲ့သည်။ zebra ဟူသော အခေါ်အဝေါ်မှာ ရှေးခေတ်ပေါ်တူဂီစကား zevra မှဆင်းသက်လာပြီး မြည်းရိုင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခွာမစုံသော တိရစ္ဆာန်များ ကဏ္ဍ:အသုံးများသော နို့တိုက်သတ္တဝါ အမည်များ
နောင်လုံရွာ
နောင်လုံ
လှည်းဒေါက်ရွာ၊ ဘုရားကုန်း
လှည်းဒေါက်ရွာ၊ ဘုရားကုန်း
ဇီးဖြူကျွန်းရွာ၊ ဇီးဖြူကျွန်း
ဇီးဖြူကျွန်းရွာ၊ ဇီးဖြူကျွန်း
အလယ်ရွာ၊ ကြပ်ခလေး
အလယ်ရွာ၊ ကြပ်ခလေး
စမ်းစုရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
စမ်းစုရွာ (Sansu)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ မြေပဒုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၁၄၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြေပဒုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၀၂ ဦး၊ မ ၁၅၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၄၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဩလီအီ ခရာဗလီအို
ဩလီအီ ခရာဗလီအို (Auliʻi Cravalho, ; 2000 ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ 22 ရက်နေ့တွင် မွေးဖွား) သည် 2016 Disney 3D ကွန်ပြူတာ-ကာတွန်း ရုပ်ရှင် Moanaတွင် ကျော်ကြားသော ဇာတ်ကောင်၏ အသံအဖြစ် သရုပ်ဆောင်သည့် အမေရိကန် မင်းသမီးနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ပြင်ပလင့်များ
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် အမျိုးသမီး ရုပ်မြင်သံကြားသရုပ်ဆောင်များ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် အမျိုးသမီး အသံသရုပ်ဆောင်များ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ကလေးသရုပ်ဆောင်များ
ရေသာရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
ရေသာရွာ (Yaethar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ စစ်ရင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၂၃၁ ဖြစ်သည်။
ရင်းဒန်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ရင်းဒန်ရွာ(Yindang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဖုန်ကရော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၆၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖုန်ကရော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၀ ဦး၊ မ ၃၀၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၂၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေသာရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆွေမင်း(ဓနုဖြူ)
'ဆွေမင်း(ဓနုဖြူ)(ခရစ်နှစ် ၁၉၅၇-၂၀၀၅)"
ကာတွန်း ဆွေမင်း (ဓနုဖြူ) ကလောင်နာမည်ဖြင့် မြိုင်ရာဇာ တွတ်ပီ ကာတွန်းဇာတ်ကောင်ကို ဖန်တီးခဲ့သူ ကာတွန်းဆရာ ဦးခင်မောင်မြင့်ကိုဖခင် ဦးတင်ရွှေ မိခင်ဒေါ်သန်းခင်တို့က ၁၉၅၇ ခုနှစ်၊အောက်တိုဘာ၂၂ ရက်နေ့တွင် ဓနုဖြူမြို့၌ မွေးဖွားသည်။ မူလတန်းပညာကို ရွှေကူမူလတန်းကျောင်းနှင့်ရေတွင်းကုန်း မူလတန်းကျောင်းတို့တွင်လည်းကောင်း အလယ်တန်းပညာကို ရွှေကူအလယ်တန်း ကျောင်းတွင်လည်းကောင်း၊အထက်တန်းပညာကို ဓနုဖြူအထက် တန်းကျောင်းတွင်လည်းကောင်း သင်ယူသည်။ ငယ်စဉ်တည်းက စာရေးစာဖတ်ခြင်းနှင့် ကာတွန်းရုပ်များရေးခြစ်ခြင်းကို ဝါသနာပါသည်။ နဝမတန်းကျောင်းသားဘဝတွင် သောကြာစာစောင်နှင့် အခြားမဂ္ဂဇင်းများ၌ ကလောင်နာမည် မောင်မောင်ဆွေမင်း (ဓနုဖြူ)ဖြင့်ရေးသားသည်။ ၁၉၇၇ခုနှစ်မှ ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်အထိ ရန်ကုန်ပန်းချီပန်းပုကျောင်းတွင် ပန်းချီပညာသင်ယူသည်။
မြိုင်ရာဇာတွတ်ပီ
ပန်းချီပန်းပု ကျောင်းဆင်းပြီးနောက် စာပေလောကသို့ ဝင်ရောက်သည်။ ၁၉၈၆ခုနှစ်မှစ၍ မြိုင်ရာဇာတွတ်ပီ ဇာတ်ကောင်ကို ရွှေသွေးဂျာနယ်တွင် စတင်ရေးဆွဲသည်။ ၁၉၈၈ခုနှစ်မှစ၍ မြိုင်ရာဇာတွတ်ပီ ဇာတ်ကောင်ဖြင့် လုံးချင်းကာတွန်းစာအုပ်များ ရေးဆွဲထုတ်ဝေသည်။
သောကြာစာစောင်
သောကြာစာစောင်တွင် လည်းအမှုဆောင်အယ်ဒီတာအဖြစ် တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ပြီး ဘဝတစ်ခုအမှတ်တရ အမည်ရှိ ဆောင်းပါးစာစုများကိုလစဉ်ရေးသားသည်။ အခြားမဂ္ဂဇင်း ဂျာနယ်များတွင်လည်းဆောင်းပါးများရေးသားသည်။
ထုတ်ဝေခဲ့သော ဆောင်းပါး
၂၀၀၃ခုနှစ်တွင် ဘဝတစ်ခုအမှတ်တရအမည်ရှိ ဆောင်းပါးစာစုများကို စုစည်းပြီးစာအုပ်ထုတ်ဝေသည်။
ကာတွန်းဗီစီဒီ
ထို့ပြင်မကွယ်လွန်မီ မြိုင်ရာဇာတွတ်ပီ ကာတွန်းဗီစီဒီကို ဖန်တီးထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။
ဂမ္ဘီရ၊ ဦး
ဦးဂမ္ဘီရ (ခ) အရှင်ဂမ္ဘီရ သည်၂ဝဝရ ခုနှစ် ရွှေဝါရောင်တော်လှန်ရေးဟု အမည်တွင်သောသံဃာ့လှုပ်ရှားမှုကြီးတွင် ဦးဆောင်ခဲ့သဖြင့် စစ်အာဏာပိုင်များ၏ အင်းစိန်ထောင်တွင်း ကြည့်မြင်တိုင် တရားရုံးက ပြီးခဲ့သည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် သာသနာ ညှိုးနွမ်းစေသည့် ပြစ်မှုနှင့် နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုကို နှောင့်ယှက်မှု အပါအဝင် အမှုတွဲ ၃ မှုဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၁၂ နှစ် စတင်ချမှတ်ခဲ့သည်။
ငယ်ဘဝ
၁၉၇၉-ခုနှစ်၊ ဇွန်လ(၁၉)ရက်၊ အင်္ဂါနေ့တွင် မကွေးတိုင်း၊ ပေါက်မြို့နယ်၊ ကိုင်းလယ်ကျေးရွာ၊ အဖ ဦးမင်းလွင် နှင့် အမိဒေါ်ရေး တို့မှ ဖွားမြင်သည်။ မွေးချင်း ခုနှစ်ယောက်တွင် ငါးယောက်မြောက် သားဖြစ်သည်။ အသက်(၅)နှစ် အရွယ်တွင် ပေါက်မြို့၊ အောင်တံခွန်ရပ်၊ အမှတ်(၄)မူလတန်းကျောင်း၌ ပညာသင်ကြား ခဲ့သည်။ သူငယ်တန်းမှ စတုထ္တတန်းအထိ အတန်းစဉ် ပထမရကာ ဆရာမကြီး၏ ချစ်ခင်မှုကို အထူးခံရသူ ဖြစ်သည်။
ကလေးစစ်သား
၁၉၈၈-ခုနှစ်တွင် အရေးအခင်းဖြစ်၍ ကျောင်းများ ၂-နှစ် ပိတ်ခြင်းကြောင့်၎င်း၊ မိဘများ၏ အုပ်ထိန်းမှု ကင်းလွတ် သွားခြင်းကြောင့်၎င်း အသက်ငယ်ငယ်နှင့် ဆိုးပေလေလွင့် ခဲ့သေးသည်။ အသက်၁၂-နှစ်အရွယ် ၅-တန်း ကျောင်းသားဘဝတွင် ကလေးစစ်သားဖြစ်ခဲ့သည်။
မိဘပုံရိပ်
ဖခင်မှာ စစ်မှုထမ်းဟောင်း တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဆယ်နှစ်ကျော်ကြာ တာဝန်ထမ်းဆောင် ခဲ့ဖူးသည်။ မဟုတ်မခံစိတ်ရှိပြီး အများအတွက် အနစ်နာခံလိုစိတ်များရှိ၍ ထိုစိတ်များကြောင့် အထက်လူကြီးများနှင့် မတည့်ကာ တပ်မှ ထွက်ခဲ့ရသည်။ တပ်မှ ထွက်ပြီးနောက် ဒေါ်ရေးနှင့် အိမ်ထောင်ပြုကာ ကုန်ရောင်းကုန်ဝယ်အဖြစ် အသက်မွေးခဲ့သည်။
မိခင်ဖြစ်သူ ဒေါ်ရေးမှာ ကျောင်းဆရာမဟောင်း တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့ပြီး တာဝန်ကျရာ ပေါက်မြို့နယ် သပွတ်စုကျေးရွာ၊ ကိုင်းလယ်ကျေးရွာတို့တွင် ၁၃-နှစ်ကြာ တာဝန်ထမ်းခဲ့သည်။
၁၉၈၃-ခုနှစ်တွင် ပေါက်မြို့သို့ ပြောင်းရွေ့ခဲ့သည်။
၁၉၈၈-ခုနှစ် အရေးအခင်းဖြစ်သောအခါ ပေါက်မြို့နယ် သပိတ်ခေါင်းဆောင်၊ NLDအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ပြီး တသီးပုဂ္ဂလအမတ်အဖြစ် ရပ်ရွာလူထု၏ ရွေးချယ်တင်မြောက်ခြင်း ခံရသူဖြစ်သည်။
၂၁ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်တိုင်း ကမာရွတ်မြို့နယ်က စွဲဆိုထားသည့် မှုခင်းပုဒ်မ ၉ ခု၊ အလုံမြို့နယ်က စွဲဆိုထားသော ပုဒ်မ ၄ ခုတို့ဖြင့် ထပ်တိုးထောင်ဒဏ် ၅၆ နှစ်ဖြင့် စုစုပေါင်း ၆၈ နှစ်ကိုစစ်ကိုင်းတိုင်း ခန္တီးအကျဉ်းထောင်တွင် ထောင်ဒဏ် ၆၈ နှစ် ချမှတ်ခံရသည်။
သူ့ကို အာဏာပိုင်များက လိုက်လံဖမ်းဆီးသဖြင့် တိမ်းရှောင်ပုန်းအောင်းနေစဉ် ၂ဝဝရ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် မန္တလေးတိုင်း စဥ့်ကိုင်မြို့၌ အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။
အသက် ၂၉ နှစ်အရွယ်၌ ဓမ္မာစရိယတန်း စာဝါလိုက်နေရင်း နိုင်ငံရေးတွင် စိတ်ပါဝင်စားခဲ့သည့် ဆရာတော်သည် ၂ဝဝရ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလက ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ရွှေဝါရောင် တော်လှန်ရေးဟု အမည်တွင်ခဲ့သော သံဃာ-လူထု လှုပ်ရှားမှုကြီးတွင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ သံဃာ့တပ်ပေါင်းစုအဖွဲ့ကြီး၏ ဦးဆောင် ဆရာတော်တစ်ပါး ဖြစ်ခဲ့သည်။
သူသည် အင်းစိန်ထောင်တွင် အကျဉ်းကျခံရစဉ် ဦးနှောက်နှင့် အာရုံကြော အခြေအနေ ဆိုးရွားသည့် အဖြစ်လည်း ကြုံတွေ့ခဲ့ရသေးသည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေနှင့် ထိပ်တိုက်တွေ့လိုကြောင်း ခန္တီးထောင်တွင် ဆန္ဒပြခဲ့သူ ရွှေဝါရောင်ခေါင်းဆောင် အရှင်ဂမ္ဘီရအား ကလေးအကျဉ်းထောင်သို့ ပြောင်းရွှေ့လိုက်ကြောင်း သိရသည်။
ထောင်ဒဏ် ငါးနှစ် လျော့
စစ်အစိုးရကို ဆန့်ကျင် ဆန္ဒပြရာတွင် ဦးဆောင်ခဲ့သူ အရှင်ဂမ္ဘီရအား အနောက်ပိုင်းခရိုင် တရားရုံးက ထောင်ဒဏ် ၅နှစ် ၂၅.ဝ၆.၂ဝဝ၉ ရက်နေ့က လျော့ချပေးလိုက်သည်။
သံဃာတပ်ပေါင်းစုခေါင်းဆောင် ဦးဂမ္ဘီရအား စွဲဆိုခဲ့သော အမှု ၁၆ ခုအနက် အီလက်ထရောနစ် ဥပဒေကို ချိုးဖောက်သည့်အမှုမှ ထောင်ဒဏ်ကို လျော့လိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့သော် သူသည် ထောင်ဒဏ် ၆၃ နှစ် ကျခံရန် ကျန်သေးသည်။
အီလက်ထရောနစ်ဥပဒေ ၃၃ (က) အရ အာဏာပိုင်များ ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ အင်တာနက် အသုံးပြုခြင်းကို တားမြစ်ပိတ်ပင်ထားပြီး ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင်းက ဖြစ်ပွားခဲ့သော သံဃာတော်များ ဦးဆောင်သည့် ဆန္ဒပြမှုတွင် ဦးဆောင်ပါဝင်သူများကို နှစ်ရှည်ထောင်ချသည့် လက်နက်တခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။
လက်ရှိအချိန်တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်း ကလေးထောင်ထဲတွင် အကျဉ်းကျခံနေရသူ အသက် ၂၉ နှစ်အရွယ် ဦးဂမ္ဘီရ၏ ရှေ့နေများက အမှုများကို ပြန်လည်စစ်ကြောရန် ခရိုင်တရားရုံးကို အယူခံတင်သွင်းခဲ့ရာ ၇ မှု အပယ်ခံရသည်။ အယူခံတင်ချိန် နောက်ကျ၍ ပယ်ချရခြင်းဖြစ်သည်ဟု တရားရုံးက ပြန်ကြားကြောင်း မိသားစုဝင်များက ပြောသည်။ ကျန်သော ၉ မှုကို တရားရုံးက စိစစ်နေဆဲဖြစ်ပြီး ၂၉.ဝ၆.၂ဝဝ၉ ရက်နေ့ ရုံးချိန်းပေးထားသည်။
ပြန်လွတ်လာ
၂၀၁၂-ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ(၁၃)ရက်နေ့၊ နိုင်ငံတော် သမ္မတဦးသိန်းစိန်၏ စတုတ္ထအကြိမ်မြောက် အကျဉ်းသား ၆၅၁ဦး လွှတ်ရာတွင် လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။
ညောင်ဝိုင်းကြီးရွာ၊ ဇီးဖြူကျွန်း
ညောင်ဝိုင်းကြီးရွာ၊ ဇီးဖြူကျွန်း
မြောင်းနားရွာ၊ ဘဂုံးနား
မြောင်းနားရွာ၊ ဘဂုံးနား
ကြပ်ခလေးရွာ၊ ကြပ်ခလေး
ကြပ်ခလေးရွာ၊ ကြပ်ခလေး
ဖွားစော (အရှေ့)ရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကံသာသစ်ရွာ၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်
ကံသာသစ်ရွာ(Kantharthit)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်၊ ညောင်ပင်သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၈၆၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်ပင်သာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၃၀ ဦး၊ မ ၄၇၈ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၉၀၈ ဦး နေထိုင်သည်။ ၎င်းရွာသည် တိမ်ကောသွားခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗန်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပျဉ်းကတိုးရွာ
ပျဉ်းကတိုး
မွေးနီစုရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
မွေးနီစုရွာ (Mwaynisu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ကင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၁၆၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၀၁၆ ဦး၊ မ ၃၁၂၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၁၃၇ ဦးနေထိုင်သည်။
မျက်လုံး ဂလက်ဆီ
မျက်လုံး ဂလက်ဆီ (NGC 4435-NGC 4438, also known as Arp 120) သည် အလင်းနှစ် ၅၂ မီလီယံ ကွာဝေးသည့် ဗာဂိုး ကြယ်စုတန်းမှ ဂလက်ဆီစုံတွဲဖြစ်သည်။ NGC 4435 သည် သက်တမ်းအားဖြင့် ၁၉၀ မီလီယံနှစ် ရှိနိုင်သော ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်၍ NGC 4438 သည် ဗာဂိုး ကြယ်အစုအဝေးတွင် အတွင်းချင်း ဆက်နွယ်မှုအရှိဆုံး ဂလက်ဆီပင်ဖြစ်သည်။
ပဲအီကြာ
ပဲအီကြာသည် အီကြာ‌ကွေးနှင့်ပဲပြုတ် ရောနှောထားသည့် အစားအစာတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ လဘက်ရည်ဆိုင်များတွင် ရောင်းချသည့် အစားအစာတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ပဲနံပြား၊ ပဲပလာတာတို့နှင့်အတူ ပဲအီကြာသည် ကျော်ကြားသည်။
ထိန်ကုန်းရွာ၊ ဇီးဖြူကျွန်း
ထိန်ကုန်းရွာ၊ ဇီးဖြူကျွန်း
ကွင်းလယ်စု (အရှေ့)ရွာ၊ ဘုရားကုန်း
ကွင်းလယ်စု (အရှေ့)ရွာ၊ ဘုရားကုန်း
မဲကုန်းရွာ၊ မဲကုန်း
မဲကုန်းရွာ၊ မဲကုန်း
ညောင်အိုင်ရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကော့လဘိုရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
ကော့လဘိုရွာ(Kawtlabo)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ကျုံဘိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၆၆ ဖြစ်သည်။ အရပ်အခေါ်မှာ ကော့ဝါးဘို ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျုံဘိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၇၃၂ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၄၄၄ ဦး နေထိုင်သည်။ အဝီစိတွင်းကို အိမ်ခြေ ၅၄ အိမ်က အသုံးပြုသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပါခါးရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ပါခါးရွာ (Parhkar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ စုံလောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၅၉၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စုံလောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၈၉ ဦး၊ မ ၃၀၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၅၇၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရဲရွာ တာတမံ
ရဲရွာ ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ဓာတ်အားပေးစက်ရုံတစ်ခုဖြစ်ကာ လက်ရှိတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ အကြီးမားဆုံးစက်တပ်ဆင်အားရှိသော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံဖြစ်သည်။ စက်ရုံမှထွက်ရှိလာသော ဓာတ်အားများကို ၂၃၀ ကီလိုဗို့ (230 kV) နှစ်ထပ်ဓာတ်အားလိုင်းများဖြင့် ဘယ်လင်း ၂၃၀ကေဗွီ ပင်မဓာတ်အားခွဲရုံသို့ (၂)လိုင်း၊ သပြေဝ ၂၃၀ကေဗွီ ပင်မဓာတ်အားခွဲရုံသို့ (၂)လိုင်း စုစုပေါင်း (၄)လိုင်း ပို့ဆောင်လျက်ရှိသည်။ ထိုခွဲရုံများမှတဆင့် နိုင်ငံတော်မဟာဓာတ်အားလိုင်းသို့ ပေးပို့ကာ ပြည်သူများထံ ပြန်လည်ဖြန့်ဖြူးပေးလျက်ရှိသည်။
ဒီဇိုင်းပိုင်းအရ တစ်နှစ်လျှင် ကီလိုဝပ်နာရီသန်းပေါင်း (၃,၅၅၀)ကို ထုတ်လုပ်ပေးနိုင်မည်ဖြစ်ကာ ရှမ်းပြည်နယ်၊ နမ့်ခမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွှေလီ (၁) ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒီဇိုင်းပိုင်းအရ တစ်နှစ်ထုတ်လုပ်​ပေးနိုင်မှု ဒုတိယမြောက် အများဆုံးစက်ရုံဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပထမဆုံးတည်ဆောက်ပြီးစီးသော RCC တမံအမျိုးအစားဖြစ်သည်။ ယခုအခါတွင် မြစ်ငယ်မြစ်အပေါ်တွင် ရဲရွာစက်ရုံအထက် ရှမ်းပြည်နယ် ကျောက်မဲမြို့နယ်၌ အထက်ရဲရွာစီမံကိန်း၊ ၎င်းတို့နှစ်ခုကြား ရှမ်းပြည်နယ် နောင်ချိုမြို့နယ်၌ အလယ်ရဲရွာစီမံကိန်း၊ ရဲရွာစီမံကိန်း၏အောက်ဘက်၌ ဒီးဒုတ်စီမံကိန်းတို့ကို ဖော်ဆောင်နေသည်။
စတင်မှု
ဤစီမံကိန်းသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၆ဝဝ ကျော် ကုန်ကျပြီး တရုတ်နိုင်ငံ၏ ချေးငွေ သန်း ၂ဝဝ ပါဝင်ကာ ကျန် သန်း ၄ဝဝကျော်ကို နိုင်ငံပိုင် ငွေဖြင့် တည်ဆောက် နေခြင်း ဖြစ်သည်။
လျှပ်စစ်ဓာတ်အားများ ထုတ်လုပ်ပေးသည့် ကြီးမားသော တာဘိုင်စက်ကြီး(၄)လုံး တပ်ဆင်ထားသည်။ ပင်မတမံတည်ဆောက်ခြင်း လုပ်ငန်း၊ ရေပိုလွှဲတည်ဆောက်ခြင်း လုပ်ငန်း၊ ရေယူအဆောက်အအုံလုပ်ငန်း၊ Switch yard လုပ်ငန်းနှင့် ဓာတ်အားပေး စက်ရုံ တည်ဆောက်ခြင်းလုပ်ငန်းများ ရှိသည်။ ရဲရွာရေအားလျှပ်စစ် စီမံကိန်းသည် ရေယူအဆောက်အအုံလေးခု၊ ရေပိုလွှဲနှင့် တစ်လုံးလျှင် စက်တပ်ဆင် အင်အား (၁၉၇ ဒသမ ၅)မဂ္ဂါဝပ်ရှိသော တာဘိုင်နှင့် ဂျင်နရေတာ လေး လုံး တပ်ဆင်ထားသဖြင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားစုစုပေါင်း မဂ္ဂါဝပ် (၇၉ဝ)ထုတ်လုပ်ပေးနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ တာဘိုင်အမှတ်(၁)မှ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်နေပြီး ထွက်ရှိလာသော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားများကို ဓာတ်အားဖြန့်ကွန်ရက်စနစ်သို့ ဖြည့်ဆည်း ဖြန့်ဖြူးပေးသည်။
ဆောင်ရွက်မှု
ရဲရွာ ရေအား လျှပ်စစ် စီမံကိန်းကို ၂၀၀၁-၂၀၀၂ ခုနှစ်၌ စတင်ခဲ့ပြီး ဒီဇိုင်း အားလုံးပြီးအောင် စောင့်ဆိုင်းခြင်း မပြုဘဲ ဒီဇိုင်း တစ်ခုရလျှင် တစ်ခု စတင် ဆောက်လုပ်သည့် စနစ်ဖြင့် စတင် ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ရဲရွာ တမံသည် ပထမဦးဆုံးသော RCC တမံ အမျိုးအစား ဖြစ်ပြီး ရေလွှဲ ဥမင် နှစ်ခု၊ အချင်း ၃၃ ပေ၊ အလျား၃၁၁၇ ပေ၊ တမံ အလျား ၂၂၆၄ ပေ၊တမံ အမြင့် ၄၃၃ ပေ၊ ကန်ရေပြည့် ရေလှောင် ပမာဏ ဧကပေ ၂ ဒသမ ၁၁၄ သန်း၊ ရေပိုလွှဲ အကျယ် ၄၄၈ ပေ၊ရေအား အမြင့် Head ၂၉၉ ပေ၊ လျှပ်စစ် တပ်ဆင်အား စက်တစ်လုံးလျှင် ၁၉၇ ဒသမ ၅ မဂ္ဂါဝပ်ဖြင့် စက်လေးလုံး မဂ္ဂါဝပ် ၇၉ဝ တပ်ဆင်လျက် တစ်နှစ်လျှင် လျှပ်စစ် ကီလိုဝပ် နာရီ သန်းပေါင်း ၃၅၅ဝ သန်း ထုတ်လုပ်ပေးနိုင်မည့် စီမံကိန်းကြီး ဖြစ်သည်။
စက်တပ်ဆင်အင်အားအနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ တစ်လုံးလျှင် ၁၉၇.၅ မဂ္ဂါဝပ်ရှိသော စက် ၄ လုံးတပ်ဆင်ထားသည်။ တစ်နှစ်ပတ်လုံးထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်း ကီလိုဝပ်နာရီသန်းပေါင်း ၃၀၅၅ ရှိပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဒုတိယအများဆုံးဖြစ်သည်။ စက်ရုံမှထွက်ရှိသောဓာတ်အားကို ဘဲလင်းဓာတ်အားခွဲရုံ၊ မိတ္ထီလာဓာတ်အားခွဲရုံများမှတစ်ဆင့် မြန်မာ့ဓာတ်အားစနစ်သို့ပို့လွှတ်ပေးသည်။ ရဲရွာရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံရှိ RCC တမံသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်အကြီးဆုံးဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး RCC တမံများတွင်လည်းတစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၃ တွင်စီမံကိန်းစတင်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၉ တွင်စက်များစတင်လည်ပတ်နိုင်ခဲ့ပြီး ဓာတ်အားပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ရဲရွာဓာတ်အားပေးစက်ရုံလည်ပတ်နိုင်ခဲ့သဖြင့် ဓာတ်အားချို့တဲ့နေသောမြန်မာနိုင်ငံအတွင် အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်ခဲ့သည်။
တည်နေရာ
ရဲရွာရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံသည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။ စီမံကိန်း၏ဧရိယာအချို့သည် ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်တွင် ပါဝင်သော်လည်း စက်ရုံ၏အဓိကအဆောက်အဦးများမှာ ကျောက်ဆည်ဘက်ခြမ်းတွင် ပါဝင်သည်။ မန္တလေးမြို့မှ အရှေ့တောင်ဘက် (၃၁)မိုင်ခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ စက်ရုံသို့ရောက်ရှိရန် လမ်းနှစ်သွယ်ရှိကာ ပထမလမ်းမှာ မန္တလေး-လားရှိုးလမ်း (၁၆)မိုင်အနီးမှ ရဲရွာစက်ရုံသို့ခွဲသောလမ်းနှင့် ကျောက်ဆည်မြို့အနီး ရန်ကုန်-မန္တလေးလမ်းမှ ဘယ်လင်း-ရဲရွာ လမ်းတို့ဖြစ်သည်။
မြေမျက်နှာသွင်ပြင်အချက်အလက်များ
မြစ်ငယ်မြစ်ခေါ် ဒုဋ္ဌဝတီမြစ်သည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ ရှမ်းရိုးမတောင်တန်းများပေါ်မှ စီးဆင်းလာပြီး အင်းဝအနီးတွင် ဧရာဝတီမြစ်အတွင်းသို့စီးဝင်သည်။ မြစ်ငယ်မြစ်ဝှမ်းတလျှောက်တွင် ရှမ်းပြည်နယ် သီပေါမြို့နယ်၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ နောင်ချိုမြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ကျောက်ဆည်မြို့နယ်တို့၌ နမ္မတူ(သီပေါ)၊ အထက်ရဲရွာ၊ အလယ်ရဲရွာ၊ ရဲရွာ၊ ဒီးဒုတ် ရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်းများ တည်ဆောက်ရန်ရှိပြီး ၎င်းတို့အနက် ရဲရွာစီမံကိန်းမှာ စတင်လည်ပတ်နေပြီဖြစ်သည်။
ဓာတ်အားထုတ်လုပ်ခြင်း
ရဲရွာစက်ရုံကို ဒီဇိုင်းပိုင်းအရ Medium Head ဖြင့် ဓာတ်အားထုတ်ယူရန် စီစဉ်ထားသဖြင့် တာဘိုင်အမျိုးအစားမှာ ဖရန်စစ်တာဘိုင် (ဒေါင်လိုက်)ကို အသုံးပြုထားသည်။ ရဲရွာတမံမှသိုလှောင်ထားသော ရေများကို intake လေးစုံဖြင့် ရယူကာ ဖိအားမြင့် သံမဏိပိုက်လိုင်း (penstock)များမှတဆင့် တာဘိုင်အသီးသီးထံသို့ရောက်စေသည်။ စက်ရုံတွင် Runner အသုံးပြုပုံ (၂)မျိုးရှိသည်။ Generationအခြေအနေတွင် Runnerကို ရေထဲတွင် လည်ပတ်စေပြီး No Load အခြေအနေတွင် Runnerကို လေထဲတွင် လည်ပတ်စေသည်။
စက်ရုံ၏ Generatorများသည် ၁၉၇.၅ မဂ္ဂါဝပ်ထုတ်​ပေးနိုင်​​သော AC Generator များဖြစ်ကြသည်။ Rotorတွင် တိုက်ရိုက်လျှပ်စစ်​ကြောင့် ဖြစ်​ပေါ်လာ​သော သံလိုက်ဝင်ရိုးစွန်းPoleများ ပါဝင်သည်။ Rotorတွင်တပ်ဆင်ထား​သော ပိုးထုပ်အ​ရေအတွက်များပြားသဖြင့် Rotorသည် အခုံးပုံစံရှိသည်။ Generatorတစ်လုံးစီရှိ Upper Guide Bearingတွင် အပိုင်း (၈)ခု၊ Lower Guide Bearing နှင့် Thrust Bearingတို့တွင် အပိုင်း (၁၂)ခုစီ ပါဝင်သည်။ Thrust Bearingနှင့် Lower Guide Bearingတို့ကို​ပေါင်းကာ Combine Guide Bearing ဟုသတ်မှတ်သည်။
Generatorများမှထွက်ရှိလာ​သော ဗို့အားသည် ၁၆ ကီလိုဗို့ဖြစ်သည်။ ထို ၁၆ ကီလိုဗို့ကို ဗို့အားမြှင့်ထရန်စ​ဖော်မာ (Step Up Transformer) များဖြင့် ဗို့အားမြှင့်တင်ကာ ၂၃၀ ကီလိုဗို့ လိုင်းကြိုးများအ​ပေါ်သို့ တင်ပါသည်။ ထိုသို့ချိတ်ဆက်ရာတွင် စက်ရုံမှကြိမ်နှုန်းနှင့် လိုင်းကြိုး​​ပေါ်မှကြိမ်နှုန်းကို တူညီရန် ထိန်းညှိရသည်။
ဓာတ်အားပို့ဆောင်ခြင်း (Transmission)
ရဲရွာစက်ရုံမှထွက်ရှိလာသော ဓာတ်အားများကို ၂၃၀ကေဗွီဓာတ်အားပို့ဆောင်ရေးလိုင်း (230kV Transmission Lines) များဖြင့် ဘယ်လင်းပင်မဓာတ်အားပေးခွဲရုံသို့ (၂)လိုင်း၊ သပြေဝပင်မဓာတ်အားခွဲရုံသို့ (၂)လိုင်း စုစုပေါင်း (၄)လိုင်း ပေးပို့သည်။ ထိုသို့ပေးပို့ရာတွင် နှစ်ထပ်လိုင်းများ အသုံးပြုသည်။ ဘယ်လင်းခွဲရုံမှာ ကျောက်ဆည်-ပြင်ဦးလွင် ခရိုင်ချင်းဆက်လမ်းပေါ်တွင်တည်ရှိပြီး စက်ရုံမှ (၆၀)ကီလိုမီတာခန့် ကွာဝေးသည်။ သပြေဝခွဲရုံသည် ရန်ကုန် - မန္တလေး လမ်းနှင့် မိတ္ထီလာမြို့ရှောင်လမ်းဆုံအနီးတွင် တည်ရှိပြီး စက်ရုံမှ (၁၃၆) ကီလိုမီတာကွာဝေးသည်။