cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
မြန်မာ့ နန်းစဉ်ရတနာများ
ဝန်ကြီးအဆောင်ယောင်
စကားချပ်။ ။ မန္တလေး၊ သီပေါမင်းက အမှုထမ်း အဆင့်မြင့်နန်းတွင်း အမတ်ကြီးတစ်ဦးအတွက်ချီးမြင့်တဲ့ ဘွဲ့တဆိပ်ပါရွှေပြား၊ ရွှေနားတောင်း၊ ၁၂ ကြိုးရွှေစလွယ် အဆောင်ယောင်တွေပါ။ ဒီလိုအဆောင်ယောင်မျိုးကို ဘုရင်ရှေ့တော် ညီလာခံဝင်တဲ့အကာမှာဝတ်ဆင်တာပါ။ ရာထူးရာခန် ဘယ်လောက်အဆင့်မြင့်တယ်ဆိုတာကို ရွှေစလွယ်မှာပါတဲ့ ရွှေကြိုးအရေတွက်ကိုကြည့်ပြီးသိနိုင်ပါတယ်။ ရွှေစလွယ်ထိပ် ချိပ်မှာပါတဲ့ အရုပ် (၃)ခုမှာ ဒေါင်းပုံဟာ ကုန်းဘောင်မင်းဆက်ကို ကိုစားပြုပါတယ်။ ဝန်ကြီးရဲ့ ဘွဲ့နာမည်ကိုရွှေပြားပေါ်မှာ ရေးထိုးထားသလို အနီရောင်ဖဲကြိုးစကိုဖြင့် ခေါင်းပေါင်း ဒါမှမဟုတ် နဖူးမှာစီးပြီးမှသာ ဘုရင့်ရှေ့တော်ကိုအခစားဝင်မှာပါ။ (ပြတိုက်ရဲ့မှတ်ချက်က ဒီလောက်ဘဲရေးထားပါတယ်။)
အမှန်ကိုဝင်ခံရရင် မန္တလေးခေတ် မင်းတုန်း၊ သီပေါ ခေတ်အနုပညာလက်ရာတွေကို သိပ်အကြိုက်ကြီးမဟုတ်လှပါ။ ဒေါင်းရုပ်ဘေးကအရုပ်က "ဗျာလ" ပါ။ ပုဂံ ထီးလိုင်မင်း ကျန်စစ်သား လက်ထက်ကတည်းက နန်းတွင်းအလှဆင်ရာမှာတွင်ကျယ်စွာအသုံးပြုပါတယ်။ ရခိုင်ဘုရင်တွေလည်းသုံးပါတယ်။ ယခုလည်းသုံးဆဲပါ။ သိန်းငှက်ပုံကို အောက်ဆုံးမှာတွေ့ရပါမယ်။ ရွှေပြားပေါ်မှာတော့ အများသိ ခြင်္သေ့ ပါ။
ရတနာပုံ ငွေဒင်္ဂါး
အမျိုးအစား - ငွေဒင်္ဂါး
အချိန်ကာလ - ၁၉ ရာစု
တွေ့ရှိရာနေရာ - မန္တလေးမြို့ ၊ မြန်မာ
ပြုလုပ်ပုံနည်းပညာ -
အရွယ်အစား -
လက်ရှိတည်နေရာ -
ပြတိုက်ပစ္စည်း အမှတ် -
မန္တလေးနန်းသုံးယပ်တောင်
အမျိုးအစား - ယပ်တောင်
အချိန်ကာလ - ၁၈၈၀
တွေ့ရှိရာနေရာ - မန္တလေးမြို့ ၊ မြန်မာ
ပြုလုပ်ပုံနည်းပညာ - -သစ်သားချောင်းငယ်လေးများကိုအသုံးပြုပြီး ယပ်တောင်ပုံအရင်ဖော်ယူပါတယ်၊ ပြီးနောက်အသင့်အနေတော် ပိုးထည်စကပ်ပါမယ်၊ ပိုးထည်စပေါ်မှာ ရိုးရာကြက်ဥအကာရောထားတဲ့ရေဆေး၊ ရွှေ နဲ့ ငွေရောင် တွေကိုအသုံးပြုပြီး ရေးဆွဲတာမျိုးပါ။
အရွယ်အစား -အရှည် ၃၄ စင်တီမီတာ ၊အကျယ်(ပွင့်လျက်)၆၆.၆ စင်တီမီတာ
လက်ရှိတည်နေရာ - ဗစ်တိုးရီးယား နဲ့ အယ်ဘာတ် ပြတိုက်၊ လန်ဒန်
ပြတိုက်ပစ္စည်း အမှတ် - IM.292-1921
စကားချပ်။ ။ သစ်သားချောင်းငယ်လေးများကိုအသုံးပြုပြီး ယပ်တောင်ပုံအရင်ဖော်ယူပါတယ်၊ ပြီးနောက်အသင့်အနေတော် ပိုးထည်စကပ်ပါမယ်၊ ပိုးထည်စပေါ်မှာ ရိုးရာကြက်ဥအကာရောထားတဲ့ရေဆေး၊ ရွှေ နဲ့ ငွေရောင် တွေကိုအသုံးပြုပြီး ရေးဆွဲတာမျိုးဟာ နန်းတော်ထဲမှာအမှုထမ်းနေတဲ့ တော်ဝင်ပန်းချီ ဆရာတွေရဲ့လက်ရာပါ။ မြန်မာပြည် နောက်ဆုံးဘုရင် ဖြစ်တဲ့ သီပေါကို နန်းချပြီး အစောင့်အရှောက်နဲ့ပြည်နှင်ဒဏ်ပေး တဲ့ ၁၈၈၅ ခုနှစ်မှာတွေ့ရှိသည်။ မန္တလေးနန်းတော် အတွင်းရှိ ဥယာဉ်တော်တွင်းမှာ ဂီတပညာရှင်၊ အကပညာရှင်တွေ ဖျော်ဖြေတဲ့ဇာတ်ပွဲကို သီပေါမင်း၊ မိဖုခေါင်ကြီးဖြစ်တဲ့ စုဖုရားလတ်၊ မောင်းမ ချွေရံတွေ နန်းတွင်းအဝတ်တန်ဆာတွေအပြည့်နဲ့ ရှူစားပုံပါ။ ဒီယပ်တောင်လေးက စိတ်ဝင်စားစရာပါ။ မန္တလေးနန်းသုံးယပ်တောင် အတော်များများကို တွေ့ဖူးပါသည်။ ဒီယပ်တောင်ဟာ လက်ရာအကောင်ဆုံးပါ။ Repair ပြန်ပြင်ထားတာမျိုးမဟုတ်ဘူးဆိုရင်တော့ အဆင့်တန်းမြင့်နေပြီဖြစ်တဲ့ မြန်မာပန်းချီအဆင့်တန်းမြင့်မားမှုကိုတွေ့မြင်လေ့လာလို့ရမှာပါ။ တွေ့ဖူးသမျှမန္တလေးခေတ် ယပ်တောင်တွေက ဆင်စွယ်ကိုသုံးတာများပါသည်။ အဲဒိခေတ်အခါကိုထင်ဟပ်စေတဲ့ပန်းချီတော်တော်များများကို ဆရာချုံရေးတာများပါသည်။ ဘယ်သူရေးသည် မသိရပါ။
၁၈၅၄ခုနှစ်က ပန်းချီကား
အမျိုးအစား - ပန်းချီကား
အချိန်ကာလ - ၁၉ ရာစု
ပြုလုပ်ပုံနည်းပညာ - ရေဆေးပန်းချီ။
အရွယ်အစား - အမြင့် ၄၃.၅ စင်တီမီတာ ၊ အကျယ် ၃၅ စင်တီမီတာ။
လက်ရှိတည်နေရာ - ဗစ်တိုးရီးယား နဲ့ အယ်ဘာတ် ပြတိုက်၊ လန်ဒန်
ပြတိုက်ပစ္စည်း အမှတ် - IS.180-1950, IS.179-195, IS.181-1950
စကားချပ်။ ။ ၁၈၅၂ အင်္ဂလိပ် မြန်မာ ဒုတိယအကြိမ် စစ်ဖြစ်ပြီး မြန်နိုင်ငံ အောက်ပိုင်း နဲ့ ရခိုင် ကိုပါ အင်္ဂလိပ်က သိမ်းယူလိုက်ပါတယ်။ ၁၈၅၄ ကုန်ခါနီးမှာ မြန်မာဘုရင် မင်းတုန်းမင်း (၁၈၅၃-၁၈၇၈) ဟာ အရှေ့နန်းမတော် ဘုရားဝန်မင်းကြီး ဦးဆောင်တဲ့ သံအဖွဲ့ကို အိန္ဒိယ ဘုရင်ခံချူပ် လော့ဒလဟိုစီ နဲ့တွေ့ဖို့ရာ ကာလကတ္တား ကိုသွားပါတယ်။ ဆာအာသာဖယ်ရာ ကဒီခရီးမှာ စကားပြန်အဖြစ်လိုက်ပါခဲ့တာပါ။ ဆာအာသာဖယ်ရာရဲ့ တူမက ပြတိုက်ကို လှူဒါန်းခဲ့တာပါ။ အတူပါလာတဲ့ နန်းတွင်း ပန်းချီပညာရှင် မှတ်တမ်းတင်ရေးဆွဲထားတဲ့ ဒီရေဆေး ပန်းချီကား သုံးကားလုံးမှာ မြန်မာသံအမတ်များရဲ့ ခန်းနားထည်ဝါမှုကို လေ့လာခွင့်ရပါတယ်။
ဘုရားလောင်းဗောဓိသတ်လောကနာထ
အမျိုးအစား - ရုပ်တု/ ရုပ်ပွားတော်
အချိန်ကာလ - ၁၀ ရာစု
တွေ့ရှိရာနေရာ - ပုဂံ၊ မြန်မာ
ပြုလုပ်ပုံနည်းပညာ - - ကြေးနီပုံသွင်း၊ ရွှေချ ရုပ်တု/ ရုပ်ပွားတော်
အရွယ်အစား - အမြင့် ၇.၂၅ လက်မ ၊ အကျယ် ၄.၇၅ လက်မ။
လက်ရှိတည်နေရာ - ဗစ်တိုးရီးယား နဲ့ အယ်ဘာတ် ပြတိုက်၊ လန်ဒန်
စကားချပ်။ ။ ဘုရားလောင်းဗောဓိသတ်လောကနာထ မင်းထိုင်ပုံ ဟာ ၁၀-၁၁ ရာစုနှောင်းပိုင်းဖြစ်ပြီး အတော်လေးကိုရှားရှားပါးပါးနဲ့ ၁၀ ရာစု သို့မဟုတ် ၁၁ရာစု နှောင်းလား ဆိုတာ ဝိရောဓိ ဖြစ်စေနိုင်တဲ့လက်ရာမျိုးပါ။ သို့သော်လည်းဘဲ အစောပိုင်းခေတ်ဦး သေသေသပ်သပ် အနုစိတ်ခြယ်မှုန်းတတ်တဲ့ လက်ရာမျိုးအဖြစ်တွေ့ရပါမယ်။ ဒီမင်းဝတ်တန်ဆာယောက်ျားပုံ ရုပ်တု/ရုပ်ပွားတော်ကို ပုဂံဘုရားပုထိုး မှာလှူဒါန်းခဲ့တာပါ။
ပုဂံခေတ် လက်ရာတွေမှာ အိန္ဒိယ,ပါလ( India, Pala )ဟန်လွှမ်းမိုးမှုတွေကို အများအားဖြင့် ဘုရားဆင်းတုတော်တွေမှာတွေ့ရ ပြီး၊ မဟာယာနဟန် တွေကိုတော့မြေပုံဘုရား၊ နံရန်ဆေးရေးပန်းချီတွေမှာအတွေ့များပါတယ်။ အပယ်ရတနာ ဘုရားဟာ မဟာယာနဟန်ပါ။ ဟင်ဒူဘာသာ( Hindu )အယူဝါဒကိုတော့ ဗေဒင်၊အခါပေး နဲ့ နတ်ဘုရားရုပ်တုအချို့ တွေမှာတွေ့ရပါတယ်။ ဒါကြောင့် ပုဂံခေတ် ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု ဟာအများထင်သလို ဗုဒ္ဓဘာသာ တစ်ခုတည်းမဟုတ်ပါ။ နောက်ပြီး စိတ်ဝင်စားစရာအဖြစ် လူပြောများလှတဲ့ အရည်းကြီး ကိုးကွယ်မှု ကိုဘယ်ကျောက်စာ၊ ဘယ်လိုအထောက် ထားမျိုးမှာမှရှာမရပါ။ အုပ်ချုပ်တဲ့မင်း တွေအနေဖြင့် ဘယ်ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုကိုမှ ဖိနှိပ်တာမျိုးကိုမရှိပါ။ အနိရုဒ္ဓ (အများခေါ် အနော်ရထာ) မင်းဟာ မဟာယာနဗုဒ္ဓဘာသာ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုကိုပါ ချီးမြင့်တယ်ဆိုတာ သူကိုယ်တိုင်ပြုလုပ်လှူဒါန်းတဲ့ မြေပုံဘုရား နောက်ကျောစာမှာ
ဧသော လောကနထော မဟာရာ
ဇသိရီ အနိရုဒ္ဓဒေဝေနကတော
မိမုတ္တ မုတ္တံ သဟတ္တေနေဇာတိ
ဤလောကနာထ(ဘုရားလောင်း) ပုံတော်ကို
သိရီ အနိရုဒ္ဓဒေဝ မင်းကြီးလည်း
သံသရာမှ ထွက်မြောက်ရန် ကိုယ်တိုင်လုပ်သည်။
ဒီမြေပုံဘုရား(အုတ်ခွတ်ဘုရား)ကို ခန့်မှန်း ၁၉၃၈လောက်က ပခုက္ကူရေစကြို ကားလမ်း၊ ပခုက္ကူက ၁၂ မိုင်ကွာ ကန်သစ်ရွာသူကြီး ဦးဘတင်က ကျောက်စာဝန်ဟောင်း ဦးမြဆီလာပေး/လာပြ (ပေးလား/ပြလား မသေချာ) တယ်လိုဆိုပါတယ်။ ကျွန်တော်ကိုယ်တိုင်လဲမမြင်ဖူးပါ။
ခေါင်း၃လုံး ဗြဟ္မာနတ်မင်း
အမျိုးအစား - ခေါင်းသုံးလုံး ဗြဟ္မာနတ်မင်း
အချိန်ကာလ - ၁၁ ရာစု
တွေ့ရှိရာနေရာ - ပုဂံ၊ မြန်မာ (သိပ်မသေချာ၊ ဖြစ်နိုင်ချေရှိ)
ပြုလုပ်ပုံနည်းပညာ - - ခဲညိုရောင်(မီးခိုးရောင်)သဲကျောက်အမာတစ်မျိုးကို ကျောက်စစ်ပညာရှင်က ထွင်းထုထားသည်။
အရွယ်အစား - အမြင့် ၃၃.၅ စင်တီမီတာ ၊ အောက်ခြေအကျယ် ၂၂.၂ စင်တီမီတာ
ပြတိုက်ပစ္စည်း အမှတ် - IM.39-1917
စကားချပ်။ ။ ခေါင်းသုံးလုံး ဗြဟ္မာနတ်မင်း ကျောက်စစ်ရုပ်ကြွသည် ဟိန္ဒူ (Hindu) နတ်ဘုရားတွေဖြစ်သည့် " ဗြဟ္မာ"ဆိုတဲ့ ဖန်ဆင်းရှင်၊ "ဗိဿနိုး"ဆိုတဲ့ စောင့်ရှောင့်သူ၊ "သိဝ"ဆိုတဲ့ ဖျက်စီးသူ ဟု ဆိုသော နတ်ဘုရားတွေကိုကိုယ်စားပြုပါသည်။ ဟိန္ဒူ (Hindu) နတ်ဘုရားကျောင်းနံရံ ခပ်မြင့်မြင့်နေရာမှာ ဒီကျောက်စစ်ရုပ်ကြွပုံပါ ကျောက်ပြားကို ကပ်ပြီး အလှဆင်မယ်။ နတ်မင်းဟာ ခြေတမလင်ခွေထိုင်လျှက် လက်အုပ်ချီထားသည်။ နမသ္ကာရမုဒြာပါ ။ ခေါင်းသုံးလုံးဟာသက်ဆိုင်ရာအရပ်တွေကိုမျက်နှာမူထားသည်။ ကျစ်ဆံမီးကျစ်ထားတဲ့ဆံပင်တွေသည် အပေါ်ကို အဖျားရှူးချွန်တက်သွားပြီး ကြာပန်းထိပ်ဖူးနဲ့အပေါ်မှာအဆုံးသတ်ထားတဲ့ အသေးစိပ်လက်ရာပါသည်။ ခန္ဓာကိုယ်အပေါ်ပိုင်းမှာတော့အဝတ်မပါ။ အောက်ပိုင်းမှာ အဝတ်စည်းထားတယ် ဆိုတာသိသာစေဖို့ အရေးကြောင်း(ကောက်ကြောင်း)အဖြစ်တွေ့ရပါမည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာရဲ့အငွေ့သက်တွေပြစ်တဲ့ လက်အုပ်ချီထားပုံ၊ ထိုင်နေပုံ ကိုယ်နေဟန်ထား၊ နားရွက်ရှည် စတာတွေကိုဒီကျောက်စစ်ရုပ်ကြွလေးမှာတွေ့ရမှာပါ။ ဒီကျောက်စစ်ပြားဟာ အရင်းမူလနေရာ ဘယ်နေရာကဆိုတာအတိအကျမသိနိုင်သေးပါ။ အရှေ့ဘင်္ဂလား ကလဲ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒေါက်တာ ဂျေ. အန်ဒါစင် (Dr J. Anderson) ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်စု ဆောင်းမှုတွေထဲက တစ်ခုဖြစ်ပြီး သူ့ဇနီးသည် Mrs G.S. Anderson အတွက်ထားရစ်ခဲ့တာပါ။ ဒေါက်တာ ဂျေ. အန်ဒါစင်ဟာ ၁၈၉၆ ခုနှစ်၊ဗြိတိသျှ အစိုးရရဲ့ ပထမဆုံး လေ့လာရေးခရီးစဉ်ဖြစ်တဲ့ မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်း ကိုဖြတ်ပြီး တရုတ်ပြည် ယူနန်ဘက် လေ့လာရေး ခရီးသွားအဖွဲ့ဝင်တွေထဲက တစ်ဦးပါ။
၁၂ ရာစု ပုဂံ စဉ့်ထည် ကျောက်ပြား
အမျိုးအစား - စဉ့်ထည် ကျောက်ပြား
အချိန်ကာလ - ၁၂ ရာစု ( ပုဂံ )
တွေ့ရှိရာနေရာ - ပုဂံ
ပြုလုပ်ပုံနည်းပညာ - - ရွံ့စေး ကိုအုတ်ရအောင်အရင်ဖုတ်၊ ပြီးရင်စဉ့်ရည်သုတ်လို့အလွယ်ရှင်းပါရစေ။
လက်ရှိတည်နေရာ - ဗစ်တိုးရီးယား နဲ့ အယ်ဘာတ် ပြတိုက်၊ လန်ဒန်
ပြတိုက်ပစ္စည်း အမှတ် - IS.127-1999
စကားချပ်။ ။ ဒီအစိမ်းရောင် စဉ့်ထည်ကျောတ်ပြား ဟာ ၁၂ ရာစုမှပြစ်ပြီး ယနေ့မြန်မာလို့ခေါ်တဲ့ ဘားမားကပါ။ နံရံ ဒါမှမဟုတ် ကြမ်းခင်းအဖြစ် အသုံးပြုတာမျိုးပါ။ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိတာက စေတီ ရဲ့အောက်ခြေရှိ နံရံမှာ အလှဆင်ကျောတ်ပြား အဖြစ်အသုံးပြုတာမျိုးပါ။ ဒီလိုအလှဆင်ကျောတ်ပြားတွေဟာ ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်ရဲ့ ဘဝဟောင်းဖြစ်စဉ်တွေဖြစ်တဲ့ ငါးရာငါးဆယ် ဇာတ်နိပါတ်တော်တွေကို ဖော်ပြတာပါ။ Alex Biancardi ကပြတိုက်ကိုလှူဒါန်း ခဲ့တာပါ။ စဉ့်ရည်သုတ်လိမ်းတဲ့ သဲအုတ်ဇာတ်တော် တွေ့နိုင်တဲ့နေရာတွေကတော့
ရွှေစည်းခုံ- ၁၁ ရာစုနှစ်
အာနန္ဒာ- ၁၁ ရာစုနှစ်
စူဋ္ဌာမုနိ - ၁၂ ရာစုနှစ်
စိုးမင်းကြီးစေတီ - ၁၃ ရာစုနှစ်
ထီးလိုမင်းလို- ၁၃ ရာစုနှစ်
ဓမ္မရာဇက- ၁၃ ရာစုနှစ်
မင်္ဂလာစေတီ - ၁၃ ရာစုနှစ်
မာန်အောင်စေတီ- ၁၃ ရာစုနှစ်
၁၈၉၁ ခုနှစ်လောက်က ဂျာမန်အမျိုးသား ဘူမိဗေဒပညာရှင် Dr. Fritz Von Noetling ခိုးယူစဉ်က စဉ့်ထည် ကျောတ်ပြား ၅၀၀ ခန့်ပါသွားနိုင်ပါတယ်။ အခုမြင်နေရတဲ့ ဗစ်တိုးရီးယား နဲ့ အယ်ဘာတ် ပြတိုက်၊ လန်ဒန်က စဉ့်ထည် ကျောတ်ပြားဟာ အဲ့ဒီအခိုးခံရတဲ့ အထဲက တစ်ခုဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
မာန်စစ်သည် မြွေခေါင်းထွက်
အမျိုးအစား - စဉ့်ထည် ကျောက်ပြား
အချိန်ကာလ - ၁၉ ရာစု အစောပိုင်း
တွေ့ရှိရာနေရာ - အင်းဝမြို့ဟောင်း၊
ပြုလုပ်ပုံနည်းပညာ - - ရွံ့စေး ကိုအုတ်ရအောင်အရင်ဖုတ်၊ ပြီးရင်စဉ့်ရည်သုတ်လို့အလွယ်ရှင်းပါရစေ။
အရွယ်အစား -အမြင့် ( ပတ်လည် ) ၂၂ ဒသမ ၅ စင်တီမီတာ
လက်ရှိတည်နေရာ - ဗစ်တိုးရီးယား နဲ့ အယ်ဘာတ် ပြတိုက်၊ လန်ဒန်
ပြတိုက်ပစ္စည်း အမှတ် - IM.134-1925
စကားချပ်။ ။ မြတ်စွာဘုရားရှင် တရားအားထုတ်စဉ် သဗ္ဗေညုတညဏ်(အရာအားလုံးကိုထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူသောညဏ်) မရအောင် မာန်နတ်မင်းနဲ့သူ့စစ်သည်တော်တွေက ဘုရားရှင်ကိုခြိမ်းခြောက်နှောင့်ယှက် ရာမှာပါတဲ့ မာန်စစ်သည် နှစ်ဦးပုံပါ။ စစ်သည်နှစ်ဦး၏ ဦးခေါင်းထက်တွင် မြွေဆိုးကိုလည်ကောင်း၊ လက်တွင်ဓားကိုင်စွဲထားသည်ကိုလည်ကောင်းတွေ့ရပါမယ်။ အောက်ကစာ " မာန်စစ်သည်မြွေခေါင်းထွတ်" ကိုတော့ရှင်းပြရန်မလိုတော့ပါ။ ၁၉ရာစုအစောပိုင်းကာလ ဘိုးတော်ဘုရား လက်ထက် မင်းကွန်းပုထိုးတော်ကြီးတည်ဆောက်စဉ် ဒီအလှဆင်ကျောတ်ပြား(စဉ့်ပြား)တွေကိုအသုံးပြီပြုခဲ့တာပါ။ ၁၈၁၉ မှာ ဘိုးတော်ဘုရားနတ်ရွာလားတော့ ပူထိုးတော်ကြီးလဲ မပြီးဘဲကျန်ခဲ့ပါတယ်။
မာန်နတ်မင်းရဲ့သမီးပျို
အမျိုးအစား - မြေ စဉ့်ထည်
အချိန်ကာလ - ၁၅ ရာစု
တွေ့ရှိရာနေရာ - မြန်မာ (သိပ်မသေချာ၊ ဖြစ်နိုင်ချေရှိ)
ပြုလုပ်ပုံနည်းပညာ - - မီးဖုတ် မြေ/ကြွေ ပြားကို အစိမ်းရောင်၊အညိုရောင် စဉ့်ရည်သုပ်လိမ်း။
လက်ရှိတည်နေရာ - ဗစ်တိုးရီးယား နဲ့ အယ်ဘာတ် ပြတိုက်၊ လန်ဒန်
စကားချပ်။ ။ အစိမ်းရောင် နောက်ခံပေါ်မှာ ဖန်တီးထားတဲ့ သပ်ရပ် လှပကြော့ရှင်းတဲ့ မာန်နတ်မင်းရဲ့သမီးပျိုတွေပါ။ အစိမ်းရောင် အဝတ်ပေါ်မှာ အနီရောင်အဆင်းရှိ ပဝါစနဲ့ထပ်ဆင့်အလှဆင်ထားတယ်၊ အသေးစိပ် ဖန်တီးပုံဖော်ထားတဲ့ ဦးခေါင်းပိုင်း၊ ဆင်မြန်းထားတဲ့ လက်ဝတ်ရတနာ၊ လက်တစ်ဘက် ဘေးမှာကိုစီချလျက် ကျန်လက်တစ်ဘက်က ခပ်မြင့်မြင့်အနေထား ယပ်တောင်ကို ကိုင်လျှက်တွေ့ရပါမယ်။ မြတ်ဗုဒ္ဓရဲ့ အောင်ခြင်းရှစ်ပါးထဲက မာန်နတ်မင်းနဲ့ သူ့စစ်သည်တွေကို အောင်မြင်တော်မူခန်း ကိုပုံဖော်တဲ့ အခန်းဆက်စဉ့်ထည် အတွဲလိုက်ထဲက တစ်ခုပါ။ မြတ်ဗုဒ္ဓ သဗ္ဗေညုတညဏ် ရည်သန်လျှက် တရားအားထုတ်စဉ် နှောင့်ယှက်ကြတဲ့ မာန်နတ်မင်းရဲ့ စစ်သည်တော်တွေကို ပဲခူးမြို့ရွှေဂူကြီး ဘုရားရဲ့ အောက်ခြေပတ်လည်မှာတွေ့ရပါမယ်။ မြတ်ဗုဒ္ဓ၏ ဘဝဟောင်း ဇာတ်နိပါတ်တော် စဉ့်ထည်တွေ ကိုလည်းဘဲ တစ်စုတစည်းတွေ့ရနိုင်ပါတယ်။ ဒီလို မီးဖုတ်မြေထည်ကိုစဉ့်ရည်သုပ်လိမ်းထားတဲ့ ဇာတ်နိပါတ်တော် စဉ့်ထည်တွေနဲ့ ဘုရားတွေမှာအလှဆင်တဲ့ အလေ့ထ ကိုမွန်တို့ရဲ့နေပြည်တော် သထုံ မှာစပါတယ်။ ၁၁ ရာစု အလယ်ပိုင်း မြန်မာဘုရင် အနိရုဒ္ဓ(အနော်ရထာ) သထုံကို သိမ်းယူပြီး နောက် စဉ့်ထည်လုပ်ပညာရပ် ပုဂံရောက်တယ်။ နောက်ပိုင်း ၁၅ ရာစုရောက် လာတဲ့အခါ စဉ့်ထည်ပညာရပ်ဟာ များစွာ အဆင့်မြင့်တိုးတက်နေပါပြီ။
အခု စဉ့်ထည်ကို မြန်မာပြည်ကရသလာဆိုတာလည်း မသေချာ၊ ပဲခူး က ရ သလိုလို၊ ဘာလိုလို နဲ့အဆုံးသတ်ထားတယ်။ မသေချာရင် ဖြင့်လည်ဘဲ ကမ္ဘာကျော် ပြတိုက်တစ်ခုအနေနဲ့ ဆက်ပြီး သုတေသန ပြုသင့်ပါတယ်။ ပြတိုက်က ၁၅ ရာစုလို့ပြောပါတယ်။ ဝတ်စား ဆင်ယင်မှုကို ကြည့်ပြီး ဟုတ်နိုင်လောက်တယ်လို့ ပြောရပါမယ်။ မသေချာပါ။ မွန်တွေရဲ့ ဟန်ပန်မျိုးတွေ့ရပေမယ့် ရခိုင်ဘက်ကလဲ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အပေါ်ထိပ်ကစာကိုကောင်းကောင်းဖတ်မရပါ။ ဒီစဉ့်ထည်ဟာ အနာဆာများတယ် တချို့နေရာပြင်ထားပုံရတယ်။ စဉ့်ထည်ပညာနဲ့ပတ်သက်ပြီး ၁၁ ရာစု နောက်ပိုင်း ဆိုရင်ဖြင့် ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် ပြောနိုင်ပါတယ်။ ဒိထက်စောပြီး ပြောဖို့ရာ အထောက်ထား မပြည့်စုံသေးပါ။ သရေခတ္တရာ မှာ စဉ့်ထည်မတွေ့ဘူးလို့ ရဲရဲပြောဝံတယ်။ ဟန်လင်းမှာလည်း မတွေ့။ ၁၂ ရာစုထက်စောတဲ့ ပစ္စည်း ဘာတစ်ခုမှ မတွေ့ရတဲ့တကောင်းကိုလဲ ထည့်တွက်စရာ မလို။ ရှင်းရှင်းပြောရင် ပျူတွေရဲ့မြို့ တော်မှာ စဉ့်ထယ်မတွေ့ရပါ။ ဒါဆို ဒီစဉ့်ထည်ပညာရပ်ကို ပုဂံက မြန်မာတွေဘယ်ကရလဲ။ တချို့ပညာရှင်တွေက တရုတ်ကမှတဆင့် ရှမ်းကရတယ်၊ ရှမ်းကတဆင့် မြန်မာကရတယ် လို့ဆိုတယ်။ ၉-၁၀ ရာစုလောက်မှာ စဉ့်နဲ့မြေထည်တွေ သိပ်ထွက်တဲ့ တရုတ်ပြည်နဲ့ ကူးသန်းရောင်းဝယ်မှုတော့ရှိပါတယ်။ တရုတ်က ရတယ် ဆိုလည်းဘဲ ယနေ့ထိတော့ ဘာအထောက်ထားမှမရှိသေးလို့ မသေချာသေးပါ။ ရခိုင်ဘက်မှာ စဉ့်ထည်တွေအများကြီးတွေ့ရလို့ ဒါလဲစဉ်းစားစရာပါ။ ပြတိုက်ကပြောသလို မွန်တို့ရဲ့ သထုံကရတယ်ဆိုရင် သထုံဘက်မှာ စဉ့်ထည်တွေကို အများကြီး တွေ့နိုင်စရာရှိတာပေါ့။ ခုထိမတွေ့သေးပါ။ နောက်ပြီး မွန်တွေ ကတဆင့်ရတယ်ဆိုရင်ဖြင့်လဲ နောက်ပိုင်းဘာဖြစ်လို့များ သထုံမှာ စဉ့်ပညာ အဆက်ပြတ်သွားရလဲ။ ဘာအထောက်ထားနဲ့ ပြောလဲဆိုတာ ပြတိုက်ကို လှမ်းမေးပါမယ်။ အပေါ်ထိပ်ကစာကိုသီးသန့်ပုံတောင်းရပါမယ်။ ပြီး ရင် ဒီ ပိုစ် ကို လိုအပ်ရင် ပြန်ပြင်ရပါမယ်။ (ဒီလို မာန်နတ်မင်းရဲ့သမီးပျို ပုံတွေဟာ ထိုင်း၊ နိပေါ၊ တိဘက်၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ အိန္ဒိယ၊ ဘက်မှာ ၅ရာစုလောက်ကတည်းကတွေ့နေရပါပြီ။ ၂ ရာစုကတည်းက ပါကစ္စတန်၊ အာဖဂန်နစ္စတန်၊ ဘလုချိစ္စတန်ဘက်မှာ သိပ်ရေပန်းစားနေပါ ပြီ။)
နဝတ ပတ္တမြားကြီး
THIS UNIQUE
FLAWLESS AND PRICELESS OF CRIMSON ROSE COLOURS
43 mm x 37mm x 33 mm
WEIGHED 504.5 CARTS. WHEN REFINED
THE WEIGHT IS 496.5 CARATS
IT WAS RECOVERED FROM MOGOK TREASURE LAND IN EARLY 1990.
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှု
ဆင်ကြီးပြင် (ရခိုင်)ရွာ
ဆင်ကြီးပြင် (ရခိုင်)ရွာ
ကာဒီရွာ၊ ရှင်ကြမ်း
ကာဒီရွာ၊ ရှင်ကြမ်း
ကိုင်းတောကြီးရွာ၊ မင်းဘူးမြို့နယ်
ကိုင်းတောကြီးရွာ (Kaingtawgyi)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ မင်းဘူးမြို့နယ်၊ ကိုင်းတောကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၀၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကိုင်းတောကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၀၀ ဦး၊ မ ၁၃၁၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၁၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကာ့ခင်ရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
ကာ့ခင်ရွာ(Kahkin)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်၊ ကာ့ခင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၁၁၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကာ့ခင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၇ ဦး၊ မ ၃၁ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကူဇကိုမြို့
ကူဇကိုမြို့ သည် ပီရူးနိုင်ငံ အရှေ့တောင်ပိုင်း အင်န်ဒီးစ် တောင်တန်းများ၏ အူရူးဘမ်ဘာတောင်ကြား အနီးတွင် တည်ရှိသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ကူဇကိုဒေသ နှင့် ကူဇကို ခရိုင်၏ မြို့တော် လည်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေ ၄၂၈,၄၅၀ ဦး ရှိသည်။ ကူဇကိုနော့တ် ၏ အရှေ့စွန်းတွင် တည်ရှိပြီး ၎င်း၏ အမြင့်မှာ 3400 m မျှ ရှိသည်။
ထိုဒေသသည် အင်ကာဧကရာဇ်နိုင်ငံတော်၏ မြို့တော် အဖြစ် ၁၃ ရာစု မှ ၁၆ ရာစု စပိန်တို့ သိမ်းပိုက်အောင်မြင်သည့် အချိန် အထိရှိခဲ့သည်။ ၁၉၈၃ တွင် ကူဇကိုအား ယူနက်စကိုမှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ စာရင်းတွင် "ကူဇကို မြို့တော်" အမည်ဖြင့် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ အဓိက ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်ရာ နေရာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပြီး တစ်နှစ်လျှင် ဧည်သည့် ၂ သန်းမျှ လာရောက်လည်ပတ်ကြသည်။ ပီရူး၏ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေမှ ပီရူး၏ သမိုင်းဝင်မြို့တော် အဖြစ် သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။
ရွှေဖလားရွာ၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်
ရွှေဖလားရွာ (Shwehpalar)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်၊ ရွာဝိုင်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၇၉၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွာဝိုင်းကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၆၅ ဦး၊ မ ၁၄၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၇၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဇီးကုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်ယာဆိုင်းရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မောက်မယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စိန်မြင့်​ ၊​ ဦး​
ဦးစိန်မြင့်ကို ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း၊ ကျောက်မဲမြို့၌ အဖ ဦးအောင်ထွန်း၊ အမိ ဒေါ်ကြင်စိန်တို့မှ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း၊ ကျောက်မဲမြို့ အခြေခံပညာ အထက်တန်း ကျောင်း အမှတ် (၁) နှင့် (၂) ၊ တောင်ကြီး ကောလိပ်၊ မန္တလေးတက္ကသိုလ်၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် တို့တွင် ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ သမိုင်းဘာသာရပ်ဖြင့် ၁၉၈၂ တွင် မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ကို ဂုဏ်ထူးဖြင့် မန္တလေးတက္ကသိုလ်မှ ရရှိခဲ့သည်။ တင်သွင်းခဲ့သော ကျမ်းအမည်မှာ မြန်မာစာပေသမိုင်း (ဗဒုံမင်း လက်ထက် မြန်မာစာပေသမိုင်း ၁၈၇၁ - ၁၈၁၉) ဖြစ်သည်။
၁၉၉၆ တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ပွန်ဒီချယ်ရီမြို့တွင် ဖွင့်လှစ်ထားသော အရှေ့တိုင်း ပညာလေ့လာရေး ပြင်သစ်ကျောင်း (E.F.E.O) မှ ပို့ချသည့် ရှေးဟောင်း အဆောက်အအုံထိန်းသိမ်းနည်း နှင့် မှတ်တမ်းတင် နည်းသင်တန်း (Architectyal Syrvey and Drawing Inventory and Condervation of Histric Monuments) သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၉၇ တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ရှေးဟောင်း သုတေသနပညာ ဒီပလိုမာကို ရရှိခဲ့သည်။ ထို့ ပြင် ၁၉၉၉ တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ နာရာမြို့တွင် ဖွင့်လှစ်ထားသော Nara National Caltural Properties Research Institute မှ ပို့ချသော ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာ ဘာသာရပ်၏ အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည့် တူးဖော်ရေး နည်းစနစ်ပညာသင်တန်းကို တက်ရောက်သင်ယူခဲ့သည်။ ယခုအခါ တက္ကသိုလ်များ သမိုင်းသုတေသန ဦးစီးဌာန၌ လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူးတာဝန်ကို ထမ်းရွက်လျက် မြန်မာ့အကြိုသမိုင်း (Prehistory) နှင့် အစသမိုင်း (Proto history) တို့ကို အထူးပြုလေ့လာလျက်ရှိသည်။
တွေဝိုင်းရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
တွေဝိုင်းရွာ (Twaywaing)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဝမ်ချင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၁၄၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ချင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၉၇ ဦး၊ မ ၉၄၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၄၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုက်လိုက်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
မိုက်လိုက်ရွာ (Maiklaik)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းပတ် (အောက်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၅၃၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းပတ် (အောက်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၉၈ ဦး၊ မ ၁၂၄၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၄၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အနောက်ချောင်းရွာ၊ ရေတာကြီး
အနောက်ချောင်းရွာ၊ ရေတာကြီး
ချောင်းဖျားရွာ၊ ကျုံတလုပ်
ချောင်းဖျားရွာ၊ ကျုံတလုပ်
ပန်းဇင်မော်ရွာ
ပန်းဇင်မော်ရွာ
​ပေတပင်ရွာ၊ အုန်းပင်ဆိပ်
ပေတပင်ရွာ၊ အုန်းပင်ဆိပ်
အုန်းပင်စုရွာ၊ ကျုံတလုပ်
အုန်းပင်စုရွာ၊ ကျုံတလုပ်
သီဟိုဠ်အက္ခရာ
သီဟိုဠ် အက္ခရာ (သို့) သီဟိုဠ် စာလုံး (သို့) သီဟိုဠ် အရေးအသား (සිංහල අක්ෂර මාලාව; Siṁhala Akṣara Mālāva) သည်သီဟိုဠ်၊ ပါဠိ၊ သင်္သကရိုက် စသည့်ဘာသာစကားများကို ရေးသားရန်အတွက် အရေးအသားစနစ်တစ်ခုဖြစ်၍ အထူးသဖြင့် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံနှင့် အခြားနေရာများရှိ သီရိလင်္ကာသားများအသုံးပြုကြသည်။ သီဟိုဠ် အကသ(ဿ)ရ မာလာဝ သည် ရှေးဟောင်းအိန္ဒိယ၏ ဗြဟ္မီအက္ခရာမှဆင်းသက်လာသော ဗြဟ္မီအက္ခရာတစ်ခုဖြစ်သည်။
သီဟိုဠ်အရေးအသားသည် ဘယ်မှညာသို့ ရေးသည့်စနစ် (abugida) ဖြစ်၍ သီဟိုဠ်စာလုံးများကို အုပ်စုနှစ်ခုခွဲနိုင်၍ အဓိကအုပ်စုသည် သုဒ္ဓသီဟာဠ အက္ခရာ (, ශුද්ධ සිංහල) များဖြစ်ကာ မိဿရ သီဟာဠ အက္ခရာ ၏ အခွဲဖြစ်သည်။
ဂြင်းချောင်းရွာ၊ လမူးချေ
ဂြင်းချောင်းရွာ၊ လမူးချေ
မီဒီယာ
မီဒီယာ (Media) ဆိုသည်မှာ သတင်းအချက်အလက်များကို ဖြန့်ဝေပေးရန် အသုံးပြုသည့် ကြားခံတစ်ခုဖြစ်သည်။ မီဒီယာအမျိုးအစားများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
စ​မြောင်
စမြောင် ဆိုသည်မှာ ဘုရင်မင်းမြတ် ထွက်တော်မူသောအခါ တပ်တော်ဦးက သိုင်း (တစ်နည်း) လောက်လေး ကိုင်ကာ လမ်းရှင်းပေးရသော အမှုထမ်းကို ခေါ်သည်။ လမ်းမဖယ်ပေးသူများ၊ လမ်းဘေးတွင်ဒူးတုပ်မခစားသူများ၊ မော်ဖူးနေ သောသူများကိုတွေ့ရှိပါက သိုင်းဖြင့်ရိုက်ပြီး ညွှန်ကြားသွားရသည်။ လွှတ်တော်တွင် နာခံတော်များ ဖတ်ပြန်သည့်အခါတွင်လည်း’တိတ် စေ’ဟူ၍ ဆင့်ဆိုရသည်။ ဘုရင်မင်းမြတ်၏လှေတော်တွင်လည်းကောင်း၊ ပွဲတော်တွင်လည်းကောင်း၊ ကဝါတော်တွင်လည်းကောင်း၊ အသန့်ဟင်းသီးဟင်း ရွက်သယ်ဆောင်ရာတွင်လည်းကောင်း ရွှေချသိုင်းကို ကိုင်ဆောင်၍ နေရလိုက်ပေသေးသည်။
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း
ထောက်လေမင်တန်ရွာ၊ ထောက်လေမင်တန်
ထောက်လေမင်တန်ရွာ၊ ထောက်လေမင်တန်
နဒီသုတ်
(၂)သုတ် ရှိပါသည်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရေစီးသန်သောတောင်ကျချောင်း၌ မျောပါလာသော ယောက်ျားဥပမာဖြင့် အရိယာပုဂ္ဂိုလ် သူတော်ကောင်းတို့ကို မဖူးမြင် မတွေ့ဖူးသော အရိယဓမ္မ သပ္ပုရိသ ဓမ္မ၌မလိမ္မာ မဆုံးမအပ်သော ဗာလပုထုဇဉ်သည် ရုပ်ကို အတ္တ၊ အတ္တ၌ ရုပ်ရှိ၏ အစရှိသည်ဖြင့် ရှုမြင်ခြင်းကြောင့် အကျိုးမဲ့ပျက်စီးရပုံ၊ ကြွင်းခန္ဓာလေးပါး၌လည်း အယူမှားခြင်းကြောင့် အကျိုးမဲ့ပျက်စီးရပုံကို ခန္ဓာတစ်ပါးစီ ဟောတော်မူပြီး အနတ္တလက္ခဏသုတ် ဒေသနာတော်နည်းဖြင့် အတ္တဒိဋ္ဌိပြုတ်အောင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အရှေ့အရပ်သို့ စီးဆင်းနေသော ဂင်္ဂါမြစ်ကို လူအင်အားဖြင့် အနောက်ဖက်သို့ စီးဆင်းအောင် မပြုလုပ်နိုင်သကဲ့သို့၊ ထို့အတူ အဋ္ဌင်္ဂိကအရိယ မဂ်ကို ပွားများနေသော ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာပြုနေသော ရဟန်းကို မင်းအစ ရှိသောပုဂ္ဂိုလ်တို့ ပစ္စည်းဥစ္စာတို့ကို ယူဆောင်ကြကုန်၍ သိက္ခာချပြီး လူထွက်၍ စည်းစိမ်ခံစားရန် စည်းရုံးဆွဲဆောင်မှု မပြုနိုင်ပုံ၊ ထိုရဟန်း၏ စိတ်သည် ရှည်မြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး ဝိဝေကနိန္ဒ, ဝိဝေကပေါဏ, ဝိဝေကပဗ္ဘာရဖြစ်နေသောကြောင့် လူမထွက်တော့ အစရှိသည်ဖြင့် အကျယ်အားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
မကျီးစင်ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်
မကျီးစင်ရွာ (Magyisin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ တင်းတိပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၉၅၃ ဖြစ်သည်။  ၎င်းရွာသည် စစ်ကိုင်းမြို့ပေါ်ရှိ တင်းတိပ်ရပ်ကွက် ဖြစ်သွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သံတောင်ရွာ၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်
သံတောင်ရွာ (Thantaung)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်၊ လိပ်ကျကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၈၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လိပ်ကျကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၂၀ ဦး၊ မ ၄၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျုံတလုပ်ရွာ၊ ကျုံတလုပ်
ကျုံတလုပ်ရွာ၊ ကျုံတလုပ်
ဗီဒီယို
ဗီဒီယိုဆိုသည်မှာ အီလက်ထရောနစ်နည်းပညာဖြင့် အသံနှင့် အရုပ်တို့ကို ကူးယူ၍ ပြန်လည်ပြသပေးနိုင်သော နည်းပညာကို ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းလုပ်ငန်းစဉ်များတွင် ရိုက်ကူးခြင်း၊ တည်းဖြတ်ခြင်း၊ ထုတ်လွှင့်ခြင်း စသည့်တို့လည်း ပါဝင်သည်။ ဗီဒီယိုနည်းပညာသည် မြောက်မြားစွာသော ဓာတ်ပုံများကို ဖမ်းယူထားပြီး ပြန်လည်ထုတ်လွှတ်ချိန်တွင် လှုပ်ရှားနေသော အရုပ်ရှင်များဖြစ် ပြသနိုင်သည်။
တောင်ဖြူကုန်းရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်
တောင်ဖြူကုန်းရွာ (Taunghpyukone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ တင်းတိပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၉၅၁ ဖြစ်သည်။  ၎င်းရွာသည် စစ်ကိုင်းမြို့ပေါ်ရှိ တင်းတိပ်ရပ်ကွက် ဖြစ်သွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငူရ်ဝမ်ရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
ငူရ်ဝမ်ရွာ(Nguwan)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်၊ ကာ့ခင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၁၂၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကာ့ခင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၇ ဦး၊ မ ၃၁ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်းဝခေတ်
ပုဂံခေတ် ကုန်ဆုံးပြီးနောက်တွင် အင်းဝကို အခြေပြုကာ ပေါ်ထွန်းလာသည့် ခေတ်ဖြစ်သည်။ ရှမ်းသွေးမကင်းသည့် မင်းဆက်ဖြစ်သော်လည်း မြန်မာမှု၊မြန်မာဟန် နှင့် မြန်မာဘာသာစကားအတိုင်း လိုက်နာကျင့်သုံးကာ မြန်မာမင်းများအဖြစ် အုပ်ချုပ်ခဲ့ကြသည်။ မြန်မာစာပေသမိုင်းတွင် အထူးထင်ရှားသည့် ရဟန်း၊လူပုဂ္ဂိုလ် စာဆိုရှင်များနှင့် စစ်သူရဲကောင်းများ ပေါ်ထွန်းခဲ့သည်။ ကြီးမားသော စွမ်းဆောင်မှုအနေဖြင့် မွန်တို့၏ ဟံသာဝတီမှ ရာဇာဓိရာဇ်နှင့် အနှစ်လေးဆယ်စစ်ကို ဆင်နွဲခဲ့သည်။ အထက်ရှမ်းတို့ကိုလည်း ခေတ်ဦးပိုင်းတွင် အတန်အတင့် လွှမ်းမိုးနိုင်သည်။ သို့သော် မကြာခဏ မင်းပြောင်းမင်းလွဲဖြစ်ခြင်း၊ စစ်ဘေးဒုက္ခများခြင်း နှင့် နောက်ပိုင်းမင်းဆက်များ၏ အရည်အချင်းညံ့ဖျင်းခြင်း၊ လက်အောက်ခံပဒေသရာဇ်များနှင့် မြောက်ပိုင်းမှ မောဝ်ရှမ်းများ အင်အားကြီးလာကာ ပုန်ကန်ခြင်း တို့ကြောင့် မြန်မာတို့အတွက် ကိုယ်ပိုင်ရပ်တည်ခွင့်ကို ဆက်လက်၍ တည်ထောင်ပေးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည့်တိုင် အလွန်ထွန်းကားသည့် ခေတ်တစ်ခေတ်ဖြစ်မလာခဲ့ပေ။
စာဆိုတော်များ
အင်းဝခေတ်တွင် စာဆိုတော် ပညာရှင်ပေါင်း (၄၉)ဦး ပေါ်ပေါက်ခဲ့ကြောင်း သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ သိရသည်။ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း
ကိုင်းတောလေးရွာ၊ မင်းဘူးမြို့နယ်
ကိုင်းတောလေးရွာ (Kaingtawlay)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ မင်းဘူးမြို့နယ်၊ ကိုင်းတောကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၀၅၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကိုင်းတောကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၀၀ ဦး၊ မ ၁၃၁၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၁၃ ဦးနေထိုင်သည်။
တန်းလျှားကြီးရွာ၊ အုန်းပင်ဆိပ်
တန်းလျှားကြီးရွာ၊ အုန်းပင်ဆိပ်
မတ်မှန်ခမ်းရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စာသား
စာသားဆိုသည်မှာ အောက်ပါအနက်တစ်ခုခုကို ညွန်းဆိုနိုင်သည်။
NGC 250
NGC 250 သည် မိန် နက္ခတာရာမှ lenticular ဂယ်လက်ဆီဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
ယင်းတိုက်ငူရွာ၊ ရေတာကြီး
ယင်းတိုက်ငူရွာ၊ ရေတာကြီး
သက်ကယ်ပြင်ရွာ၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်
သက်ကယ်ပြင်ရွာ (Thetkeipyin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်၊ ရွာဝိုင်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၇၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွာဝိုင်းကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၆၅ ဦး၊ မ ၁၄၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၇၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဇီးကုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန့်ကတ်ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
မန့်ကတ်ရွာ (Mantkat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ ပန်ခမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၀၃၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်ခမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၁၅ ဦး၊ မ ၁၀၇၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၉၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြာညိုအင်းရွာ၊ ထောက်လေမင်တန်
ကြာညိုအင်းရွာ၊ ထောက်လေမင်တန်
ပန်ခန်ရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
ပန်ခန်ရွာ (Panghkan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မောက်မယ်မြို့နယ်၊ ကဒူးကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၄၈၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကဒူးကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၉၃ ဦး၊ မ ၂၁၁၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၂၀၉ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မောက်မယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
NGC 251
thumb|NGC 251 NGC 251 သည် မိန် နက္ခတာရာမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၇၈၄ အောက်တိုဘာ ၁၅ တွင် ဝီလီယံ ဟာရှယ်က ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ပြင်ပလင့်
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
ခေါင်လံကုန်းကြီးရွာ၊ ခေါင်လံကုန်းကြီး
ခေါင်လံကုန်းကြီးရွာ၊ ခေါင်လံကုန်းကြီး
ဝက်ဘ်ဆိုဒ်
ဝက်ဘ်ဆိုဒ်ဆိုသည်မှာ ဝက်ဘ်ပေ့များကို စုစည်းပေးထားသော အင်တာနက်စာမျက်နှာဖြစ်သည်။ ယင်းတွင် စာသားများ၊ အသံများ၊ ဓာတ်ပုံများ၊ ရုပ်ပုံများ၊ ဗီဒီယိုများ စသည်ဖြင့်ပါဝင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် wikipedia.org, google.com, and amazon.com တို့ဖြစ်သည်။ အကြမ်းအားဖြင့် တစ်မိနစ်လျှင် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်အသစ် ၃၈၀ နီးပါးဖန်တီးကြသည်။
လူတိုင်းအလွယ်တကူ ချိတ်ဆက်အသုံးပြုနိုင်သော website များသည် World Wide Web ဖြင့်ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားကြသည်။ ပုဂ္ဂလိက network ဖြင့်သာသုံးစွဲလို့ရသော ပုဂ္ဂလိကသုံး  website များလည်းရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာကုမ္ပဏီဝန်ထမ်းများ အသုံးပြုရန်အတွက်တည်ဆောက်ထားသော ကုမ္ပဏီ လုပ်ငန်းသုံး website ကဲ့သို့သော website များဖြစ်သည်။
တောင်ညို (အနောက်)ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်
တောင်ညို (အနောက်)ရွာ (Taungnyo(West))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ တင်းတိပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၉၅၀ ဖြစ်သည်။  ၎င်းရွာသည် စစ်ကိုင်းမြို့ပေါ်ရှိ ရှိပြီးသား ရွှေမင်းဝံရပ်ကွက် ဖြစ်သွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒေးဒရဲမြို့နယ်
ဒေးဒရဲမြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ဖျာပုံခရိုင်ရှိ မြို့နယ် တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အုပ်ချုပ်ရေးရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ဒေးဒရဲမြို့ ဖြစ်သည်။ ဖျာပုံခရိုင်အတွင်း အရှေ့ဘက်ကျသော မြို့ကလေးဖြစ်သည်။ ထိုမြို့သည် တိုးမြစ်၏ အနောက်ဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိ၍ မြစ်ဝနှင့် ၁၅မိုင်မျှဝေးသည်။ ဒေးဒရဲမြို့၏ အဓိကလုပ်ငန်းမှာ ဆန်စပါး နှင့် ငါးပိငါးခြောက်လုပ်ငန်းဖြစ်သည်။ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသဖြစ်သောကြောင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးတွင် ရေကြောင်းကိုသာ အားထားရလေသည်။ ဒေးဒရဲဟူသောအမည်မှာ မွန်ဘာသာအမည်ဖြစ်၍ မြန်မာလို ဒရယ်ကုန်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဒေးဒရဲမြို့တွင် ရှေးရာမညတိုင်း မွန်မင်းအဆက်အနွယ်တို့ တည်ထားသော ကျိုက်ဒေးရုံ(တော်ကြပ်)စေတီတော်ကြီးရှိသည်။
နိုဝမ်ကောင်ရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
နိုဝမ်ကောင်ရွာ(Nowangkawng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်၊ ကာ့ခင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၀၆၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကာ့ခင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၇ ဦး၊ မ ၃၁ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မကျီးကုန်းရွာ၊ အထက်တံခွန်တိုင်
မကျီးကုန်းရွာ၊ အထက်တံခွန်တိုင်
သိန်တောင်ရွာ
သိန်တောင်ရွာ
ကိုးကား
သိန်တောင်ရွာ
ဝမ်ကောင်းရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
ဝမ်ကောင်းရွာ (Wankawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဝမ်ချင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၁၃၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ချင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၉၇ ဦး၊ မ ၉၄၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၄၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မဒေါ့ရွာ၊ ခေါင်လံကုန်းကြီး
မဒေါ့ရွာ၊ ခေါင်လံကုန်းကြီး
ကျိုးမင်းဆက်
ကျိုးမင်းဆက်သည် (တရုတ်မင်းဆက်: ) တစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည် ။ ကျိုး မင်းဆက်သည် တရုတ်သမိုင်းတွင်အခြားမင်းဆက်များထက်ရှည်ကြာခဲ့သည်။ ကျီ မျိုးနွယ်တော်ဝင်အိမ်တော်မှ တရုတ်နိုင်ငံ၏စစ်တပ်ထိန်းချုပ်မှုကိုအစပိုင်းတွင် ၁၀၄၆ မှဘီစီ ၇၇၁ အထိ အနောက်ဘက်ကျိုးဟုခေါ်သည့်အချိန်ကာလတစ်ခုအထိတည်ရှိပြီး၎င်းကိုဖန်တီးခဲ့သောနိုင်ငံရေးဩဇာလွှမ်းမိုးမှုသည်နှစ်ပေါင်း ၅၀၀ အတွင်း အရှေ့ ကျိုး ကာလအထိကောင်းစွာဆက်လက်တည်ရှိခဲ့သည်။
သင်္ဂနက်ရွာသစ်ရွာ၊ လမူးချေ
သင်္ဂနက်ရွာသစ်ရွာ၊ လမူးချေ
မိုင်းငဲ့ (အောက်)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
မိုင်းငဲ့ (အောက်)ရွာ (Mongngeit (Lower))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းပတ် (အောက်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၅၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းပတ် (အောက်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၉၈ ဦး၊ မ ၁၂၄၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၄၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂွေးပင်ရွာ၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်
ဂွေးပင်ရွာ (Gwaypin)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်၊ လွန်ကောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၈၀၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွန်ကောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၅၃ ဦး၊ မ ၁၈၉၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၄၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကံကုလားရွာ၊ မင်းဘူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂွေးပင်ဆိပ်ရွာ၊ ခေါင်လံကုန်းကြီး
ဂွေးပင်ဆိပ်ရွာ၊ ခေါင်လံကုန်းကြီး
လောင်ပန်းကျ (အထက်)ရွာ၊ ထောက်လေမင်တန်
လောင်ပန်းကျ (အထက်)ရွာ၊ ထောက်လေမင်တန်
ရွာဝိုင်းကြီးရွာ၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်
ရွာဝိုင်းကြီးရွာ (Ywarwainggyi)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်၊ ရွာဝိုင်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၇၉၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွာဝိုင်းကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၆၅ ဦး၊ မ ၁၄၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၇၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဇီးကုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တိုဟူးနွေး
တိုဟူးနွေး ဆိုသည်မှာ တိုဟူးမဖြစ်အောင် အိုးတွင် အစဉ်နွှေးထားသော တိုဟူးနှစ်,ပင် ဖြစ်သည်။ နွေးမှသာ စားကောင်းသော ရှမ်းရိုးရာ အစားအစာ ဖြစ်သည်။ တောင်ကြီးစားသောက်ဆိုင် အများစုတွင် တိုဟူးနွေးရနိုင်သကဲ့သို့ မနက်စာဆိုင်များတွင်လည်းကောင်း၊ ညဈေးတွင် ဖွင့်သည့် ဆိုင်များတွင်လည်းကောင်း၊ တိုဟူးနွေး၊ တိုဟူးကြော်၊ တိုဟူးသုပ်နှင့် ရှမ်းခေါက်ဆွဲတို့ကို တွဲရောင်းလေ့ရှိသည်။
တိုဟူးနွေး၏ တွဲဖက်စာများမှာ အီကြာကွေး၊ မုန်ညင်းချဉ်၊ မုန်ညင်းပြုတ်၊ ကန်စွန်းရွက်ပြုတ်၊ ဝက်ခေါက်ကြော်၊ ငါးမှုန့်ကြော်တို့ ဖြစ်သည်။ ထည့်တတ်သည့် အဆာပလာများမှာ ငရုပ်သီးမှုန့်၊ ဆီ၊ ကြက်သွန်ဖြူကြော်၊ မြေပဲထောင်း၊ ကြက်သားဟင်းရည်နှင့် ကြက်သွန်မြိတ်၊ နံနံပင်တို့ ဖြစ်သည်။ သံပရာနှင့် အချဉ်ထားသည့် ငရုတ်ချဉ် သို့မဟုတ် ကြက်သွန်ဖြူချဉ်များလည်း ရောစားတတ်ကြသည်။
ပန်ကျိုင်းရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
ပန်ကျိုင်းရွာ (Pangkeng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မောက်မယ်မြို့နယ်၊ ကဒူးကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၄၆၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကဒူးကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၉၃ ဦး၊ မ ၂၁၁၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၂၀၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မောက်မယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရိယာန်ရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
ရိယာန်ရွာ(Riyang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်၊ ကာ့ခင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၁၂၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကာ့ခင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၇ ဦး၊ မ ၃၁ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သိမ်တော်ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်
သိမ်တော်ရွာ (Theintaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ တင်းတိပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၉၄၉ ဖြစ်သည်။  ၎င်းရွာသည် စစ်ကိုင်းမြို့ပေါ်ရှိ တင်းတိပ်ရပ်ကွက် ဖြစ်သွားသည်။
ကန္နီမြင်းဖြူရှင်
ကန္နီမြင်းဖြူရှင်သည် မြန်မာ့မိရိုးဖလာကိုးကွယ်ကြသည့် နတ်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။
သမိုင်း
အဇာတသတ်မင်းလက်ထက်တွင် ၎င်း၏ အဆက်အနွယ်တော်စပ်သူမင်းတစ်ပါးသည် ရာဇဝတ်ဒဏ်ပေးခံရ၍ နှင်ထုတ်ခံခဲ့ရသည်။ ထိုအနှင်ထုတ်ခံရသူသည် ကလေးအရပ်သို့ရောက်ခဲ့သည်။ ကလေးမြို့သည် တောင်များဝိုင်းရံနေသဖြင့် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်နှင့် ဆင်တူနေသဖြင့် ထိုအရပ်တွင် မြို့တည်ကာ နေထိုင်ခဲ့သည်။ ထိုမြို့ကိုလည်း "ကလေးတောင်ညို ရာဇဂြိုဟ်" ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။
ထိုမင်းသည် ၎င်း၏ မြေးတော်စပ်သူ ဖိုးမင်းဖြူကို တောင်ဘက်ရှိ ကန္နီအရပ်သို့ လွှတ်၍ မြို့တည်ခိုင်းသည်။ ဖိုးဖြူမင်းသည် ချင်းတွင်းမြစ်ကမ်းပါးရှိ တောင်ထိပ်ပေါ်တွင် မြို့တည်ကာ နေထိုင်ခဲ့သည်။
ထိုသို့ မြို့တည်ကာ နေထိုင်နေသည်ကို ပုဂံမင်း ကြားသိသောအခါ လာရောက်တိုက်ခိုက်၏။ ပုဂံမင်းသည် စစ်ရှုံး၍ လှည့်ပြန်သွားစဉ် ဖိုးမင်းဖြူ၏ မြို့သူ မိန်းမတစ်ဦးသည် လှောင်ပြောင်ကာ ဖင်ကုန်းပြခဲ့သည်။ ထိုသို့ ပြုမူသည် ပုဂံမင်း၏ စစ်သည်တို့သည် မြင်ပြီး နိမိတ်ကောင်းသည်ဟု ဆိုကာ ပြန်လည်ကာ တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ထိုအခါတွင်မူ ဖိုးမင်းဖြူဘက်မှ အရေးနိမ့်ခဲ့သည်။
အရေးနိမ့်သည့်အခါတွင် ဖိုးမင်းဖြူသည် ရန်သူ့လက်သို့ မပါလိုသဖြင့် ၎င်း၏ အခြွေအရံများနှင့် အတူတကွ မြင်းတို့၏ ခေါင်း၊ မျက်စိတို့တွင် အဝတ်များစီးကာ တောင်ကမ်းပါးထိပ်မှ ချင်းတွင်းမြစ်အတွင်းသို့ အတင်းဒုန်းစိုင်းကာ ဆင်း၍ ကွယ်လွန်ကာ အနိစ္စရောက်ခဲ့သည်။
အလောင်းစည်သူမင်းကြီးသည် တိုင်းခန်းလှည့်လည်လာရာတွင် ထိုအရပ်သို့ရောက်လေသည်။ ထိုအခါ ဖိုးမင်းဖြူနှင့် အခြွေအရံများသည် အစိမ်း၊ နတ်ဘဝနှင့် မြင်းကိုယ်စီစီးကာ ကိုယ်ထင်ရှား ပြလေသည်။ ထိုအခါ အလောင်းစည်သူမင်းကြီးသည် နတ်ကွန်း၊ နတ်နန်းများ တည်ဆောက်ပေးကာ အပိုင်စားနယ်ပယ်ကိုလည်း သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။
ခုနှစ်သက္ကရာဇ်နှင့် ပုဂံမင်း၏ အမည်ကိုမူ ရှာဖွေ၍ မရပေ။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်းလာ သမိုင်း
အနော်ရထာမင်းလက်တွင် "ကန္နီနော်ရထာ" ဟူသည့် ဘွဲ့ဖြင့် ကန္နီမြို့ကို မြို့စားအရာရခဲ့သည်။ တစ်ခုသောအခါတွင် ကန္နီနော်ရထာသည် ပုန်ကုန်လေသည်။ ထိုအခါမင်းကြီး၏ တပ်သားများသည် လိုက်လံတိုက်ခိုက်ရာ ကန္နီနော်ရထာသည် မြင်းဖြူကို စီးကာ ကုန်းမြင့်ပေါ်မှ မြစ်တွင်းသို့ခုန်ချကာ မိမိကိုယ်ကို အဆုံးစီရင်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထင်ရှားလျက်ရှိသည့် ၃၇ မင်းအပါအဝင်နတ်များတွင် ပါဝင်သည့် မြင်းဖြူရှင်နတ်မှာ "ကန္နီနော်ရထာ" ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။
ကန္နီနယ်တွင် ဖိုးမင်းဖြူနတ်(သို့) မြင်းဖြူရှင်နတ်၊ ရွှေမြင်းဖြူနတ်၊ မြင်းဖြူရှင်နတ်ကို အလွန်ရိုသေကြသည်။
အမည်များ
ကန္နီနယ်မှ ဒေသခံများသည် ဖိုးမင်းဖြူနတ်၊ မင်းဖြူရှင်နတ်၊ ရွှေမြင်းဖြူနတ်ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။
ပျဉ်းကတိုးရွာ၊ အထက်တံခွန်တိုင်
ပျဉ်းကတိုးရွာ၊ အထက်တံခွန်တိုင်
ကံသာရွာ၊ မင်းဘူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထောင့်ချောင်းကြီးရွာ
ထောင့်ချောင်းကြီးရွာ
တာလီနိုင်ငံ
ပြင်ပလင့်များ
ကဏ္ဍ:ရိုးရှင်းသော တရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သည့် ဆောင်းပါးများ ကဏ္ဍ:ကိုးကားမဲ့အဆိုများပါ ဆောင်းပါးများ
ပင်တာ မွန်ဒရီယွန်
မော်ဒန် အာခီတက် စာရင်းဝင် ပန်းချီဆရာ မွန်ဒရီယွန် (၁၈၇၂-၁၉၄၄)
နာမည်အပြည့်အစုံမှာ Pieter Mondrian ဖြစ်သည်။ မွန်ဒရီယွန် သည် တကယ်တော့ပန်းချီဆရာပါ။ Wikipedia ရဲ့ ၂ဝ ရာစု အာခီတက် စာရင်းမှာ Piet Mondrian နှင့် theo Van Doesburg (၁၈၈၃-၁၉၃၁) တို့ ကို ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်။
အေပီအန်
​အေပီအန် (Access Point Name; အတိုကောက် APN; ဝင်​ရောက်ခွင့်ပွိုင့်အမည်) ဆိုသည်မှာ GSM, GPRS, 3G (သို့မဟုတ်) 4G နှင့် ကွန်ပျူတာအချို့တွင် အင်တာနက်များ ချိတ်ဆက်ရန်အတွက် တံခါး​ပေါက်ဖြစ်သည်။
မိုဘိုင်းဖုန်းများတွင် မိုဘိုင်းအော်ပရေတာ Service မှ​ပေးထားသည့် အေပီအန်များကို ထည့်သွင်းမှသာ အင်တာနက်အသုံးပြုနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ ထို့မှသာ Service သည် စစ်​ဆေးပီး သင့်​တော်​သော အင်တာနက်စနစ်ကို ဖန်တီးနိုင်မည်ဖြစ်သည်။
လိန်ကုန်းရွာ၊ ခေါင်လံကုန်းကြီး
လိန်ကုန်းရွာ၊ ခေါင်လံကုန်းကြီး
ဥပယသုတ်
တဏှာ, မာန, ဒိဋ္ဌိ-တို့ဖြင့် ခန္ဓာ ၅-ပါးသို့ကပ်ရောက်သူ (စွဲငြိနေသူ)သည် ကိလေသာတို့မှ မလွတ်မြောက်နိုင်၊ တဏှာ, မာန, ဒိဋ္ဌိ-တို့ဖြင့် ခန္ဓာ ၅-ပါးသို့ မကပ် ရောက်သူ (မစွဲငြိသူ)သည်သာ ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်နိုင်ပေ၏-ဟု ခန္ဓာ တစ်ပါးစီကို ခွဲစိတ်၍ အကျယ်ဝေဖန် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
နမ့်ဟန်းရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
နမ့်ဟန်းရွာ (Namhan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းပတ် (အောက်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၂၁၁၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းပတ် (အောက်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၉၈ ဦး၊ မ ၁၂၄၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၄၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်မော်ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
နောင်မော်ရွာ (Nawngmaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ ပန်ခမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၀၃၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်ခမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၁၅ ဦး၊ မ ၁၀၇၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၉၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်ကွန်ရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
ဝမ်ကွန်ရွာ (Wankun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဝမ်ချင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၁၁၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ချင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၉၇ ဦး၊ မ ၉၄၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၄၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွင်းကြီး (ရခိုင်)ရွာ၊ ထောက်လေမင်တန်
ကွင်းကြီး (ရခိုင်)ရွာ၊ ထောက်လေမင်တန်
ဥပါဒိယမာနသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့တော် ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် အညတရရဟန်းက “မြတ်စွာဘုရား တပည့်တော်သည် မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတော်မူအပ်သောတရားကို ကြားနာပြီးသည်ရှိသော် တစ်ပါးတည်း ဆိတ်ငြိမ်ရာသို့ကပ်ရောက်၍ မမေ့မလျော့ ပြင်းပြင်းထန်ထန် စိတ်ကို နိဗ္ဗာန်သို့လွှတ်ပြီး နေပါမည်၊ တပည့်တော်အား အကျဉ်းချုပ်တရားတော်ကို ဟောကြားတော်မူပါ” ဟု လျှောက်ထားလေသည်။
“ရဟန်း တဏှာ, မာန, ဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့် စွဲလမ်း၍ယူသော ရဟန်းအား မာရ်နတ်၏ ရာဂဟူသော ကျော့ကွင်းဖြင့် ဖွဲ့တုတ်ချီနှောင်ခံရမည်၊ တဏှာ, မာန, ဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့် မစွဲလမ်းသောရဟန်းသည် မာရ်နတ်၏ ရာဂကျော့ကွင်းမှ လွတ်မြောက်လိမ့်မည်”ဟု ဟောတော်မူပါသည်။ အညတရရဟန်းက “သိပါပြီ မြတ်စွာဘုရား”ဟု လျှောက်ထားလေရာ ဘုရားရှင်က အကျဉ်းချုပ်ဒေသနာကို အကျယ်အားဖြင့်သိပုံကို မေးမြန်းတော်မူသဖြင့် အညတရရဟန်းက “ခန္ဓာငါးပါးတို့၌ တဏှာ, မာန, ဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့် စွဲလမ်း၍ ယူသော် မာရ်နတ်၏ ကျော့ကွင်းဖြင့် နှောင်ဖွဲ့ခံရပုံ၊ စွဲလမ်းမှုမရှိလျှင် မာရ်နတ်၏ ကျော့ကွင်းမှ လွတ်မြောက်ပုံကို သိပါကြောင်း” လျှောက်ထားသဖြင့် ဘုရားရှင်က သာဓုခေါ်တော်မူပြီး ဤအတိုင်းပင် မှတ်ရမည်ဟု ဟောကြားတော်မူသည်ကို ကျင့်သုံးသဖြင့် မကြာမီ ရဟန္တာဖြစ်သွားပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
သင်္ဂနက်ရွာဟောင်းရွာ၊ လမူးချေ
သင်္ဂနက်ရွာဟောင်းရွာ၊ လမူးချေ
အဿာဒသုတ်
(၉)သုတ် ရှိပါသည်။
ခန္ဓာငါးပါးတို့တွင် တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ၏ အဿာဒ၊ အာဒီနဝ၊ နိဿရဏတို့ကိုလည်းကောင်း၊ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးတို့၏ အဿာဒ၊ အာဒီနဝ၊ နိဿရဏတို့ကိုလည်းကောင်း အမှန်အတိုင်း သိတော်မမူသေးသရွေ့ ဘုရားဟု လောက၌ ဝန်ခံတော်မမူခဲ့ပုံ၊ အမှန်အတိုင်း သိတော်မူသည့်အခါမှ လောက၌ ဘုရားဟု ဝန်ခံတော်မူခဲ့ပုံကို အကျယ် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ --
ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးတို့တွင် တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ၏ အဿာဒ၊ အာဒီနဝ၊ နိဿရဏတို့ကို ရှာမှီးခြင်းငှာ ကျင့်ခဲ့ပြီ၊ ထိုခန္ဓာ တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ၏ အဿာဒ၊ အာဒီနဝ၊ နိဿရဏတို့ကို ပညာဖြင့် သိမြင်တော်မူခဲ့ပြီ၊ ဥပါဒါနက္ခန္တငါးပါးတို့၏ အဿာဒ၊ အာဒီနဝ၊ နိဿရဏတို့ကို အမှန်အတိုင်း သိမြင်တော်မမူသေးသရွေ့ လောက၌ ဘုရားဟု-ဝန်ခံတော်မမူခဲ့ပုံ အစရှိသည်တို့ကို အထက်သုတ်တော်ဒေသနာ အတိုင်း ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ --- ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ၌ သာယာဖွယ်မရှိလျှင် သတ္တဝါများ မတပ် မက်ကြကုန်ရာ၊ သာယာဖွယ်ရှိသောကြောင့်သာ တပ်မက်မောကြကုန်၏၊ အပြစ်မရှိခဲ့သော် သတ္တဝါတို့သည် မငြီးငွေ့ စိတ်မပျက်ကြကုန်ရာ၊ အပြစ်ရှိသောကြောင့်သာ ငြီးငွေ့ စိတ်ပျက်ကြကုန်၏၊ ထွက်မြောက်ရာ မရှိလျှင် မထွက်မြောက်ကြကုန်ရာ၊ ထွက်မြောက်ရာ ရှိသောကြောင့်သာ ထွက်မြောက်ကြကုန်၏။ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါး၏ အဿာဒကို အဿာဒအားဖြင့်။ အာဒီနဝကို အာဒီနဝအားဖြင့်။ နိဿရဏကို နိဿရဏအားဖြင့် အမှန်အတိုင်း မသိသေးသရွေ့ နတ်၊ မာရ်နတ်၊ ဗြဟ္မာနှင့် တကွဖြစ်သော ဩကာသလောက၊ သမဏ, ဗြဟ္မဏမင်းများနှင့် တကွဖြစ်သော သတ္တလောကမှ မထွက်မြောက်နိုင်သေး၊ မကင်းနိုင်သေး၊ မလွတ်မြောက် နိုင်သေး၊ အပိုင်းအခြားမရှိသောစိတ်ဖြင့် မနေနိုင်သေး၊ ယင်းတို့ကို အမှန်အတိုင်း သိမှသာ ထွက်မြောက်နိုင်၊ မယှဉ်စပ်နိုင်၊ ကျောက်မြောက်နိုင်၊ အပိုင်းအခြားမရှိသော စိတ်ဖြင့်နေနိုင်၏ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ - အဿုတဝန္တပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်သည် ခန္ဓာတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ၏ အဿာဒ၊ အာဒီနဝ၊ နိဿရဏတို့ကို အမှန်အတိုင်း မသိနိုင်၊ သုတဝန္တအရိယာသာဝကသည်ကား ယင်းတို့ကို အမှန်အတိုင်း သိနိုင်၏-ဟု ခန္ဓာတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီကို ခွဲခြား၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ကာသိနိုင်ငံ ဗာရာဏသီမြို့တော်အနီး ဣသိပတန မိဂဒါဝုန်တော၌ သီတင်းသုံးနေကြစဉ် အရှင်မဟာကောဋ္ဌိကထေရ်၏ မေးလျှောက်ချက်အရ အဿုတဝန္တ ပုထုဇဉ်သည် ခန္ဓာတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ၏ အဿာဒ၊ အာဒီနဝ၊ နိဿရဏတို့ကို အမှန်အတိုင်း မသိ၊ ထိုမသိခြင်းကို အဝိဇ္ဇာဟု ခေါ်ဆိုသည်၊ ဤမျှဖြင့် အဝိဇ္ဇာသို့ ရောက်သူဖြစ်သည်ဟု အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ် ဖြေဆိုတော်မူသည့်သုတ်။ --- အထက်သုတ်တော်နည်းအတိုင်း အရှင်မဟာကောဋ္ဌိကမထေရ်အား သုတဝန္တ အရိယာသာဝကသည် ခန္ဓာတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ၏ အဿာဒ၊ အာဒီနဝ၊ နိဿရဏတို့ကို အမှန်အတိုင်း သိ၏၊ ဤသိခြင်းကို ဝိဇ္ဇာ-ဟု ဆိုအပ်၏၊ ဤမျှဖြင့် ဝိဇ္ဇာသို့ ရောက်သူဖြစ်၏ဟု အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ် ဖြေဆိုတော်မူသည့်သုတ်။ - လောက၏ အဿာဒ၊ အာဒီနဝ၊ နိဿရဏတို့ကို ရှာမှီးခြင်းငှာ ကျင့်တော် မူခဲ့ပြီ၊ ယင်းတို့ကို သိတော်မူခဲ့ပြီ၊ ရှိသမျှကို ပညာဖြင့် ပြည့်ပြည့်စုံစုံ သိတော်မူခဲ့ပြီ၊ လောက၏ အဿာဒကို အဿာဒအားဖြင့်။ အာဒီနဝကို အာဒီနဝအားဖြင့်။ နိဿရဏကို နိဿရဏအားဖြင့် အမှန်အတိုင်း သိတော်မမူသေးသရွေ့ လောက၌ ဘုရားဟု ဝန်ခံတော် မမူခဲ့၊ သိတော်မူသည့်အခါမှသာ လောက၌ ဘုရားဟု ဝန်ခံတော်မူပြီ အစရှိသည်ဖြင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ --- လောက၌ အကယ်၍ သာယာဖွယ်မရှိခဲ့လျှင် ဤသတ္တဝါတို့သည် မတပ်မက်ကြကုန်ရာ၊ သာယာဖွယ်ရှိသောကြောင့်သာ တပ်မက်မောကြကုန်၏၊ အကယ်၍ အာဒီနဝမရှိလျှင် သတ္တဝါတို့သည် လောက၌ မငြီးငွေ့ကြကုန်ရာ၊ အာဒီနဝရှိသောကြောင့်သာ ငြီးငွေ့ကြကုန်၏၊ နိဿရဏမရှိလျှင် ဤလောကမှ မထွက်မြောက်ကြကုန်ရာ၊ နိဿရဏရှိသောကြောင့်သာ ထွက်မြောက်ကြကုန်၏၊ ရဟန်းတို့ သတ္တဝါတို့သည် အဿာဒကို အဿာဒအားဖြင့်။ အာဒီနဝကို အာဒီနဝအားဖြင့်။ နိဿရဏကို နိဿရဏအားဖြင့် အမှန်အတိုင်း မသိကြသေးသရွေ့ သတ္တဝါတို့သည် ဤဩကာသလောက, သတ္တလောကမှ မထွက်မြောက်နိုင်ကြ၊ မကင်းနိုင်ကြ၊ မလွတ်မြောက်နိုင်ကြ၊ အပိုင်းအခြားကင်းသောစိတ်ဖြင့် မနေနိုင်ကြကုန်၊ ယင်းတို့ကို အမှန်အတိုင်း သိကြရာအခါ၌ ဤလောကမှ ထွက်မြောက်နိုင်ကြကုန်ပြီ အစရှိသည်ဖြင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဿာဒ (သဿတ)ဒိဋ္ဌိကို ပယ်နိုင်ရန် အနတ္တသညာကိုပွားများကြရမည်။ အတ္တာနု (သက္ကာယ)ဒိဋ္ဌိကို ပယ်နိုင်ရန် အနတ္တသညာကိုပွားများကြရမည်၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ (၆၂)ပါးကို ပယ်နိုင်ရန် သမ္မာဒိဋ္ဌိကိုပွားများရမည်ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
တမံစုရွာ၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်
တမံစုရွာ (Tamansu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်၊ ဇရပ်လှကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၇၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇရပ်လှကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၉၃ ဦး၊ မ ၇၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၇၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဇီးကုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချွမ်ဒိန်းရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
ချွမ်ဒိန်းရွာ(Chumding)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်၊ ကောင်လိုလပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၀၆၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကောင်လိုလပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၁ ဦး၊ မ ၂၀၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၀၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်းကျောင်းချင်ရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တင်းတိပ်ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်
တင်းတိပ်ရွာ (Tinteik)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ တင်းတိပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၉၄၈ ဖြစ်သည်။  ၎င်းရွာသည် စစ်ကိုင်းမြို့ပေါ်ရှိ တင်းတိပ်ရပ်ကွက် ဖြစ်သွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှည်ပြင်ရွာ
ရှည်ပြင်ရွာ
ရှမ်းစုရွာ၊ ညောင်ဝိုင်းကြီး
ရှမ်းစုရွာ၊ ညောင်ဝိုင်းကြီး
လေရှမ်းစာ
လေရှမ်းစာ (ᥖᥭᥰ ᥘᥫᥴ, ) သို့မဟုတ် တယ်ဟုန်ရှမ်းစာသည် ​ဗြဟ္မီအက္ခရာမှဆင်းသက်လာသည့် အက္ခရာဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ၊ ယူနန်ပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၏ အလယ်ပိုင်းရှိ တိုင်နူလူမျိုးများပြောသော တိုင်နူ ဘာသာစကားအတွက်ရေးလေ့ရှိသည်။ (ဤဘာသာစကားကို နူစကား၊ တယ်ဟုန်ရှမ်းစကားနှင့် ရှမ်းတရုတ်စကားဟုလည်းလူသိများသည်) ၎င်းကိုဝါကျနှင့်လက်ဝဲမှညာသို့အလျားလိုက်မျဉ်းကြောင်းဖြင့်ရေးသားထားပြီးဝါကျများနှင့်စာကြောင်းများအကြားနေရာများသာဖြစ်သည်။
ပေးစာ
thumb| လေရှမ်းစာမူ
ကျွဲတဲရွာ၊ မင်းဘူးမြို့နယ်
ကျွဲတဲရွာ (Kywete)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ မင်းဘူးမြို့နယ်၊ ကံသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၉၇၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကံသာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၀၄ ဦး၊ မ ၁၃၄၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၄၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပျင်ထောင်ရွာ၊ အထက်တံခွန်တိုင်
ပျင်ထောင်ရွာ၊ အထက်တံခွန်တိုင်
ကြက်ခေါင်းစားစေတီတော်
သရေခေတ္တရာမင်းဆက် ၂၇ ဆက်မြောက် မင်းဖြစ်သော ငါတစ်ပါးမင်းသည် သာသနာတော် ကို လေးစားကြည်ညိုသော မင်းတစ်ပါးဖြစ်သည်။ သာသနာတော် သက္ကရာဇ် ၄၃၃ ခုနှစ်တွင် သရေခေတ္တရာ ထီးနန်း စိုးမိုးအုပ်ချုပ်စဉ် ပြည်မြို့ ဝန်းကျင်တစ်ဝိုက် တွင် စေတီ ၁၂ ဆူအား တည် ထားကိုးကွယ်ခဲ့သည်။ စေတီတော် ၁၂ ဆူ အနက် ရှေးဦးစွာတည်ထားသော စေတီမှာ ကြက်ခေါင်းစား စေတီတော်ကြီးဖြစ်သည်။ ငါတစ်ပါးမင်းသည် ငယ်စဉ်အခါ ကြက်၏ဦးခေါင်းကို စားခဲ့ရပြီး မင်း ဖြစ်မည်ဟု အတိတ်နိမိတ်များဖြစ်ပေါ်ခဲ့ကြသဖြင့် ကြက်ခေါင်းစားစေတီဘွဲ့မည်ခဲ့၏။
ကြက်ခေါင်းစားစေတီတော်ကြီး၏ ဘွဲ့မည်တော်မှာလည်း နှစ်ပေါင်းများစွာ အမည်တွင်နေခဲ့ပြီးနောက် ၂ဝဝ၆ ခုနှစ် ဇွန်လမှစတင်၍ ကြက် ခေါင်းစားဘွဲ့မည်ပျောက်ကာ မဟာအတုလ အောင်တံခွန် ဟူသော ဘွဲ့မည်သစ်ကိုရရှိခဲ့သည်။ စေတီတော် ဟောင်းကြီးမှာ နှစ်ပေါင်းများစွာ ရာသီ ဥတုဒဏ်၊ စစ်ဘေးဒဏ်တို့ကြောင့် အမြင့် ၆ဝ မျှသာရှိခဲ့ပြီး စေတီတစ်ခုလုံး ဆွေးမြည့်ပျက်စီးခဲ့ရသည်။
၂ဝဝ၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁ရက်နေ့တွင်မူ ကြက် ခေါင်းစားစေတီဟူသော ဘွဲ့တော်ပျောက်လျက် မဟာအတုလ အောင်တံခွန် ဘုရားဘွဲ့မည် ပေါ် ထွန်းကာ အမြင့်ပေပေါင်း ၁ဝ၄ ပေအထိ တည် ထားကိုးကွယ်နိုင်ခဲ့သည်။ ငါတစ်ပါးမင်းလက် ထက်တော်က သီဟိုဠ်-မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေးကဏ္ဍ သစ် သာသနာပြုအဖွဲ့ အပြန်အလှန်စေလွှတ်ခြင်း ဖြင့် သာသနာတော်အား စည်ပင်ပြန့်ပွားလာအောင် စီစဉ်ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။ စေတီတော်မြတ်ကြီးမှာ ပြည်မြို့ ရွာဆဲရပ်၊ မူယာပင်ရပ်ကွက်နယ်မြေ၊ ရတနာမာရ်အောင်လမ်း၊ ရှေးဟောင်း ယဉ်ကျေးမှုနယ်မြေအတွင်း တည်ရှိ လေသည်။ ဘုရားကြီးတွင် နှစ်စဉ် နှစ်တိုင်း-
နမ့်ဟယ် (အောက်)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
နမ့်ဟယ် (အောက်)ရွာ (Namhei (Lower))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းပတ် (အောက်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၅၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းပတ် (အောက်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၉၈ ဦး၊ မ ၁၂၄၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၄၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငှက်ကြီးသိုက်ရွာ၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်
ငှက်ကြီးသိုက်ရွာ (Hngetgyithaik)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်၊ လွန်ကောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၈၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွန်ကောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၅၃ ဦး၊ မ ၁၈၉၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၄၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ ငှက်ကြီး ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်လန်းရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
ပန်လန်းရွာ (Panglan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မောက်မယ်မြို့နယ်၊ ကဒူးကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၄၈၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကဒူးကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၉၃ ဦး၊ မ ၂၁၁၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၂၀၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မောက်မယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇရပ်လှရွာ၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်
ဇရပ်လှရွာ (Zayathla)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်၊ ဇရပ်လှကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၇၄၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇရပ်လှကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၉၃ ဦး၊ မ ၇၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၇၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဇီးကုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ