cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
မြန်မာနိုင်ငံ သစ်တောများ
ခရာတော၊ သို့မဟုတ် ကနစိုတော၊ သို့မဟုတ် ရေငန်ပိုင်းတော၊ သို့မဟုတ် ဒီရေတော
ဤတောမျိုးတွင် ရွံ့နုံးပွက် အလွန်ထူထဲ၍ ငရဲသစ်ငုတ်ခေါ် ရေငန်ပိုင်းတွင် ပေါက်သော အပင်တို့၏ လေရှူရန် ဖန်တီးထားသော အမြစ်များ မြောက်မြားစွာကို တွေ့နိုင်ပေသည်။ ဤဒေသများတွင် ဒီရေသည် နေ့စဉ် ရောက်၏။ ထိုကြောင့် ဤတောမျိုးကို မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသနှင့် ရေငန်ရောက်ရာ မြစ်၊ ချောင်း ကမ်းရိုးတစ်လျှောက်တွင် တွေ့ရသည်။ ဤတောမျိုးတွင် ပေါက်လေ့ရှိသော အပင်မျိုးများမှာ ကြတ်နန်(ကြန)၊ ပင်လယ်အုန်း၊ ကနစို၊ဗြူးခြေထောက်၊ ကဘိုင်၊ကြံ့စာ၊ သင်ပေါင်း၊ သင်ပန်း၊ ခရာ၊ ကန့်ဗလာ၊ မဒမ၊ ဘိုင်တောင်ရှည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဤတောမျိုးမှ ထွက်သော သစ်သားကို များသောအားဖြင့် ထင်းအဖြစ် သုံးကြသည်။ ကြတ်နန်(ကြန)နှင့် ကနစိုတို့ကို အိမ်ဆောက်ရာ၌လည်း သုံးနိုင်၏။ ကနစိုနှင့် မဒမခေါက်တို့ကို သားရေနယ်ရာ၌ အသုံးပြုနိုင်၏။ ဂျပန်ခေတ်တွင် ဤအခေါက်မျိုး တန်ပေါင်းများစွာ ထုတ်ခဲ့သည်။ဤတောမျိုးတွင် တောတိရစ္ဆာန် တွေ့ရလေ့မရှိ၊ ဝါးပင်များလည်း မပေါက်ချေ။
ပင်လယ် ကမ်းရိုးတမ်းတော၊ သို့မဟုတ် ပင်လယ်ကမ်းနား သောင်ပြင်နှင့် သဲခုံတော
ဤတောမျိုးကို ပင်လယ်ကမ်းရိုးတစ်လျောက် သောင်ပြင်အစပ်မှစ၍ တွေ့ရှိနိုင်သည်။ သို့သော် မကျယ်လှချေ။ သစ်ပင်များသည်လည်း ကောင်းမွန်သန်စွမ်းစွာ ပေါက်လေ့မရှိပေ။ အစဉ်မပြတ်တိုက်နေသော ပင်လယ်အရှိန်ကြောင့် အပင်များသည် ပေါက်သောအခါ အရပ်လေးမျက်နှာသို့ ဝေဆာစွာ ညီမျှသော အကိုင်းအချက် မထွက်နိုင်ဘဲ တစ်ဘက်တို တစ်ဘက်ရှည် ထွက်လျက် အပင်တို့၏ ပင်တံသည်လည်း လုံးလျက် ပေါက်ခြင်းမရှိ၊ လေမတိုက်သည့် ဘက်ကိုသာ ရွဲ့၍ ပေါက်ကြ၏။ ဤတောမျိုးတွင် ပေါက်တတ်သော အပင်မျိုးမှာ တောင်ကုန်းပေါ်၌ သင်းဝင်၊ သင်ပန်း၊ နှံပဲ(နဘဲ)၊ ကသစ်၊ ဝှေး၊ ပင်လယ်ကဗွီး၊ တောသရက်တို့ဖြစ်လျက် နိမ့်ရာဒေသတို့တွင် ကန့်ဗလာစသော အပင်မျိုးများ ပေါက်တတ်သည်။ ဤတောမျိုးမှထွက်သော သစ်သားများသည် ထင်းနှင့် အခြားအသေးအဖွဲ ပစ္စည်းလုပ်ရန်သာ အသုံးဝင်သည်။ ဤတောမျိုးတွင် ဒရယ်၊ ချေငယ်၊ တောကြောင်စသော တောတိရစ္ဆာန် အငယ်စားတို့ကိုသာ တွေ့ရလေ့ရှိ၏။ ဝါးပင်များ ပေါက်လေ့မရှိချေ။
ရွံ့နွံတော၊ သို့မဟုတ် စိမ့်တော
မြန်မာနိုင်ငံတွင် မိုးတွင်းအခါ၌ မြေနိမ့်သောကြောင့် ရေချိုဝပ်တတ်သော အင်း၊ ချောင်း၊ မြစ် ကမ်းဘေးများတွင် ဤတောတို့ကို တွေ့ရသည်။ ဤတောများသည် များသောအားဖြင့် မကျယ်ဝန်းလှချေ။ ထိုဒေသများ၌ ပေါက်လေ့ရှိသော အပင်များမှာ ကျည်း၊ မအူ၊ ရုံး၊ နကျယ် (နဂျီ)၊ စစ်၊ ဥနှဲ၊ ပေါက်၊ ကသစ်တို့ဖြစ်၏။ ဤအပင်မျိုးမှ ရသောသစ်သားကို အလှအပ အသေးအဖွဲအတွက် သုံးကြသည်။ များစွာအဖိုးမတန်ချေ။ ဤနေရာမျိုးတွင် နွေရာသီ၌ ရေရှိတတ်သဖြင့် ရေဝမ်းဘဲ၊ စစ်စလီ၊ ကလကတ်၊ ရေကြက်မ၊ ဥဗျိုင်းစသော ငှက်မျိုးစုံနှင့် နေ့လယ်အခါတွင် ရေကိုအမှီပြု၍ သစ်ပင်၊ မြက်နှင့် ချုံရိပ်တွင် အပန်းဖြေနားရင်း ပုန်းအောင်းနေလေ့ရှိသော တောတိရစ္ဆာန် ကြီးငယ်တို့ကို တွေ့ရတတ်၏။ ဤဒေသများတွင် ဝါပင်များ ပေါက်ရောက်ခြင်းမရှိချေ။
မိုးများသော တောစို၊ သို့မဟုတ် အမြဲစိမ်းတော
ထိုတောမျိုးကို နှစ်စဉ် မိုးရေလက်မ ၁၂ဝ (တစ်ရာ့နှစ်ဆယ်)အထက် ရွာသောဒေသနှင့် အရိပ်အာဝါသ ကောင်းသော တောတောင်ကြားရှိ လျှိုများတွင် တွေ့ရတတ်သည်။ ဤတောမျိုးသည် အစဉ်မပြတ်စိမ်းလန်းစိုပြည်လျက် ဖိုးထိုက်တန်သော ကညင်၊ သင်္ကန်း၊ သင်္ကန်းတူ (သင်္ကဒူး)၊ ပျဉ်းမ၊ သစ်ခါး၊ တောသရက်၊ ဆင်နင်းသရက်၊ တောင်သရက်၊ ရှောပြာ၊ လျှော်အမျိုးမျိုး၊ လုလင်ကျော်၊ သစ်ကြံပိုး၊ ကရဝေး၊ မအူ၊ ဘိုင်စသည်တို့ကို တွေ့နိုင်သည်။ စားစရာဆိုလျှင်လည်း ကနစိုး၊ လက်ပွတ်သီး၊ သို့မဟုတ် နရွဲ၊ ရင်ကန်းသီးပင်နှင့် အခြား အသီးအမျိုးမျိုးကို ရနိုင်ပေသည်။ ဤတောမျိုးများမှ ကညင်ဆီထွက်၏။ ဤတောမျိုးတွင်ရှိသော အပင်များသည် တစ်ဆယ့်နှစ်ရာသီ စိမ်းလန်း စိုးပြည်လျက် အရိပ်အာဝါသ ကောင်းသည်။ အစာလည်းပေါ၊ ရေဆိုလျှင်လည်း တစ်ဆယ့်နှစ်ရာသီ ရနိုင်သော စိမ့်၊ စမ်း၊ အင်း၊ အိုင် စသည်တို့ ရှိတတ်သည်။ ထိုမှတစ်ပါး သစ်ပင်ကြီးများအောက်၌ ဖုံးကွယ်နေရန် ကောင်းသော မြက်၊ ချုံ၊ သင်ပေါင်း၊ ကြိမ်နွယ်တို့လည်း ရှုပ်ထွေးလျက် ရှိတတ်သည်။ ထိုကြောင့် ဤတောမျိုးထဲတွင် ဆင်၊ ကြံ့၊ ကျား၊ ကျားသစ်၊ တောဝက်၊ ဝက်ဝံ၊ ဆတ်၊ မျောက်စသော တိရစ္ဆာန်များမှစ၍၊ မြွေ၊ ကင်းနှင့် ပိုးမွှားများပါမကျန် အမျိုးမျိုးတို့ကို တွေ့နိုင်၏။ ဤတောမျိုးတွင် ဝါးများများမပေါက်ပေ။
ယာယီ သွေ့ခြောက်သော တော၊ သို့မဟုတ် အထက်ရွက်ပြတ်ရော တောစို
ထိုတောမျိုးသည် နှစ်စဉ်နွေအခါ၌ ပြာသိုလမှ ကဆုန်လအထိ တောင်ရိပ်များသော လျှိုမှလွဲ၍ အခြားဒေသများတွင် အရွက်ကြွေ၍ သွေ့ခြောက်လျက်နေသည်။ မိုးတွင်းအခါ၌မူကား မိုးများသော အမြဲစိမ်း တောတို့နှင့်မခြား တွေ့နိုင်သည်။ အချို့ကား ဤတောမျိုးကို ဝါးပင်ပေါက်ခြင်းကို ကြည့်၍ ခွဲခြားကြ၏။ အောက်မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကြသောင်းနှင့် တင်းဝါး ပေါက်လျက်၊ အထက်မြန်မာနိုင်ငံတွင် အချို့နေရာများ၌ ကြသောင်း အစား ဝါးဖြူ၊ သို့မဟုတ် ဝါးပိုးမျက်ဆန်ကျယ်နှင့် တင်းဝါးတို့ ပေါက်ကြသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဤတောမျိုးကို များသောအားဖြင့် ပြေပြစ်သော တောင်ကမ်းပါးယံဝယ် မြေဩဇာကောင်း၍ ရေမဝပ်သော သဲမြေပွပေါ်မှာ တွေ့နိုင်သည်။ ထိုတောမျိုး၌ပေါက်သော အပင်တို့မှာ ကျွန်း၊ ပျဉ်းကတိုး၊ နှော၊ နှံပဲ၊ စောင်းပလွေ၊ ထောက်ကြံ့၊ မျောက်လျှော၊ ဝှေး၊ ဘင်္ဂ၊ သစ်ဆိမ့်၊ ဖန်ခါး၊ ရုံး၊ စစ်၊ လယ်စာ၊ သရက်၊ စင်ပြွမ်း၊ ဆီးဖြူ၊ သပြု၊ ကြိမ်၊ မအူ၊ သပြေ၊ ပျဉ်းပ၊ ပိတောက်၊ သင်္ကန်းတို့ဖြစ်သည်။ အမျိုးချင်းပင် တူသော်လည်း ဤတောမျိုးမှ ထွက်သော သစ်မျိုးမှာ မပွလွန်း မကျစ်လွန်း၊ အလွန်ကောင်းလေသည်။ တောတိရစ္ဆာန်တို့မှာလည်း ပြောင်၊ စိုင်၊ ဆတ်၊ ဆင်၊ ချေငယ်၊ ကျား၊ ကျားသစ်၊ ကြံ့၊ (ရခိုင်ရိုးမနှင့် ပဲခူးရိုးမတွင် ၁၉၄၁ ခုနှစ်တိုင်အောင် အနည်းအပါးရှိသေး၏။) ဝက်ဝံ၊ တောခွေး၊ ခွေးအ၊ ဥဒေါင်း၊ ရစ်၊ တောကြက်၊ တောဝက် စသည်ဖြင့် မြောက်မြားစွာ တွေ့နိုင်၏။ ဤတောမျိုးသည် အဖိုးတန်ဆုံးဖြစ်၍ ဧရိယာ အကျယ်ဆုံးသည် ပဲခူးရိုးမ တောင်တန်းတွင်ရှိသည်။ ထိုကြောင့် ၁၈၅၂ ခုနှစ်တွင် အောက်မြန်မာနိုင်ငံကို ဗြိတိသျှတို့ သိမ်းပိုက်သောအခါ ထိုအဖိုး ထိုက်တန်သော တောကြီးကို မြန်မာတို့ လက်လွှတ်လိုက်ရပေသည်။ ဤတောမျိုးတွင် အသားပါးသော ဝါးမျိုးပေါများ၏။
တောခြောက်၊ သို့မဟုတ် အထက်ရွက်ပြတ်ရော တောခြောက်
ထိုတောမျိုးကို များသောအားဖြင့် အထက်ပါတောမျိုးများနှင့် မနီးမဝေးဒေသတို့တွင် တွေ့နိုင်လျက်၊ ထိုမြေမျိုးတွင် ပေါက်လေ့ရှိသော မြင်၊ သနနှင့် သိုက်ဝါးတို့ကို မြင်ခြင်းအားဖြင့် သိနိုင်သည်။ ဤတောမျိုးသည် အထက်ပါ တောမျိုးထက် အပင်ပေါက်ခြင်းကျဲ၍၊ ရှည်ကြာစွာ အရွက်ကြွေ၍ နေလေ့ရှိသည်။ ထိုတောမျိုးတို့တွင် ပေါက်သောသစ်ပင်တို့မှာ ကျွန်း၊ ပျဉ်းကတိုး၊ ထောက်ကြံ့၊ ပိတောက်၊ နှော၊ သစ်ဆိမ့်၊ စစ်၊ ရှား၊ရုံး၊ ဘင်္ဂ၊ သစ်ယာ အင်ကြင်း၊ ပျဉ်းမ၊ မျောက်လျှောတို့ ဖြစ်၍ အထက်ပါတောနှင့် ဆင်တူရိုးမှား ဖြစ်သော်လည်း အပေါက်နှေးပြီးလျှင် အသားမာကျစ်၍ လေးလည်းပို၍လေးသည်။ ဤတောမျိုးထဲတွင်လည်း မိုးဥတုအခါတွင်သားရဲ တိရစ္ဆာန်ပေါများ၏။ သို့သော် နွေအခါ၌မူ ချေငယ်၊ ဥဒေါင်း၊ တောကြက်နှင့် ရံဖန်ရံခါ ကျားသစ်နှင့် သမင်တို့မှအပ အခြား တောကောင်များ တွေ့ရလေ့မရှိချေ။ ဤတောမျိုးမှ အဖိုးထိုက်တန်သော သစ်အနည်းငယ်နှင့် ရှားစေးချက်ရန် ရှားပင်များ ရနိုင်သည်။ ဤတောမျိုးတွင် မြင်၊ သိုက်စသော သားထူသောဝါးများကို တွေ့ရလေ့ရှိသည်။
သဲကြမ်းမြေ ထူထဲသော အင်တိုင်းတော
အင်တိုင်းတောကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် မြေပြန့်ရာ ဒေသ၌အနှံ့အပြား တွေ့နိုင်သည်။ တောမျိုးထဲတွင် အင်မ၊ အင်ဖို၊ ယင်းတိုက်၊ပျဉ်းကတိုး၊ သစ်ယာ၊ အင်ကြင်း၊ ဆီးဖြူ၊ တရှား၊ ရှစ်ရှား၊ ဖန်ခါး၊ ဗန့်ဘွေး လင်းယော၊ စင်ပြွမ်း၊ ထောက်ကြံ့၊ ပျဉ်းမ၊ လင်ပလင်း၊ မြတ်ရာ၊ တရော်၊ မျောက်လျှော စသော ပင်မျိုးများ ပေါက်လေ့ရှိသည်။ သို့သော် အင်ပင်တို့သည် အခြားအပင်မျိုးများထက် သန်စွမ်း၍ တစ်မျိုးတည်း သီးသန့်သာ ပြုံလိုက် အစိုလိုက်ပေါက်လေ့ရှိ၏။ ဤတောမျိုး၌ ကျွန်းပင် မပေါက်လိုချေ။ ပေါက်ပြန်လျှင်လည်း ပိန်လှီသေးငယ်၍အပွေးကြမ်း၏။ ကောင်းစွာ အသုံးချနိုင်သော သစ်သား မရပေ။ အင်၊ သစ်ယာ၊ အင်ကြင်း၊ ပျဉ်းကတိုးတို့သာ အဖိုးတန်ထွက်သည်။ ဤတောမျိုးတွင် သမင်၊ ဒရယ်၊ ချေငယ်၊ ကျားသစ်၊ တောကြောင်၊ တောခွေးစသောတိရစ္ဆာန်တို့သာ များသောအားဖြင့် တွေ့ရသည်။ တောမျိုးတွင် မြင်နှင့် တင်းဝါး အနည်းအပါး တွေ့ရတတ်သည်။
ကျောက်စရစ်နှင့် သဲကြမ်းပေါသော အင်တိုင်းတော
ဤတောမျိုးတွင် မြေလွှာသည် ကျောက်စရစ်တုံးကလေးများ ရောနှောလျက်နေသော သဲကြမ်းမြေဖြစ်၍ အောက်၌မူကား သဲနှင့် ရွံ့စေးတို့သည် နွေအခါ၌ ပပ်ကြားအက်ကြောင်း မပေါ်နိုင်အောင် ကျစ်လျစ်သိပ်သည်းစွာ သွေ့ခြောက်ပြောင်လက်လျက် နေခြင်းကို တွေ့နိုင်သည်။ ဤမြေမျိုးတွင်ပေါက်သော အပင်မျိုးသည် အထက်ပါ တောတွင် တွေ့ရသော အပင်မျိုးများ ဖြစ်သော်လည်း အင်ပင်မှ အပ အခြားအပင်များသည် ပိုမို၍ သန်စွမ်းစွာ ပေါက်တတ်ကြသည်။ ဆိတ်ချေး၊ ငု၊ ကျွန်း၊ ရှား၊ ယင်းတိုက်၊ ခပေါင်းရေကြည်၊ တည်၊ တမလန်း၊ မျောက်လျှောပင်များကိုလည်း တွေ့ရတတ်သည်။ အချို့ဒေသများတွင် ဤတောမျိုးများမှ ရှေးမြန်မာမင်းများ လက်ထက်ကသည် ယနေ့တိုင်အောင် အသုံးပြုနေကြသော မီးခတ်ကျောက်ခေါ် အင်ကြင်းသစ်မှ ဖြစ်သော အင်ကြင်းကျောက် မြောက်မြားစွာနှင့် ထိုခေတ်က သံကျိုခဲ့သော ဖိုကြီးဖိုငယ်တည်သော နေရာဟောင်း မြောက်မြားစွာကိုလည်း တောထဲတွင် တွေ့နိုင်သည်။ ဤတောမျိုးတွင် တောတိရစ္ဆာန်မပေါများပေ။ ဝါးမှာမူ တင်ဝါးနှင့် မြင်ဝါး အနည်းအပါးသာ တွေ့နိုင်သည်။
ဂဝံကျောက်တော
ဤတောမျိုးတွင် အချို့ဒေသ၌ ဂဝံကျောက်တို့သည် မြေပေါ်တွင် ပေါ်နေသည်။ အချို့၌မူကား မပေါ်ပေ။ ယင်းတို့ အပေါ်တွင် ကျောက်စရစ် မြေနီခဲနှင့် သဲကြမ်းရောလျက်နေသော မြေလွှာ၊ သို့မဟုတ် သဲကြမ်းသာ ရှိတတ်သည်။ ထိုမြေပေါ်တွင် ပေါက်လေ့ရှိသော သစ်ပင်တို့မှာ များသောအားဖြင့် သက်ရင်းကြီး၊ အင်၊ ကညင်၊ ထောက်ကြံ့၊ ခပေါင်း၊ ပျဉ်းမ၊ သရက်၊ စာသူငယ်ဦးနှောက်၊ သို့မဟုတ် ဘဲ့ပြား၊ မြတ်ရာ၊ တရော်၊၊ မလွှ၊ နှော၊ လက်ထုတ်ကြီး၊ ဗန့်ဘွေး၊ လုလင်ကျော်၊ ယင်းတိုက်၊ ဆီးဖြူ၊ ဖန်ခါး၊ လက်ထုတ်ကလေး၊ သစ်ဆိမ့်၊ နကျယ်၊ မျောက်လျှောတို့ဖြစ်၍၊ ရံဖန်ရံခါငု၊ ရှား၊ ကျွန်း၊ ပျဉ်းကတိုး၊ သပွတ်ကြီး၊ ဥနှဲ၊ ယင်းမာ၊ ဝှေး၊ နှံပဲ၊ ကြက်ရိုး၊ သစ်ချ စသည်ဖြင့် ဒေသ၊ ရာသီဥတုနှင့် မြေအခြေ အနေကိုလိုက်၍ ပေါက်တတ်သည်။ ဤတောမျိုးကို ပင်လယ်ပြင်မှ အမြင်ပေ ၃ဝဝ ထက် မမြင့်သော ဒေသတွင် တစ်နှစ်လျှင် မိုးရေချိန် ၄၅ လက်မထက် မနည်းလျှင်တွေ့နိုင်သည်။ ဤတောမျိုးတွင် များသောအားဖြင့် ချေငယ်သာ တွေ့ရတတ်၏။ ပေါက်သောဝါးများမျာမူ ညံ့ဖျင်းသော တင်း၊ မြင်၊ ဝါးကောက်နှင့် ကြသောင်းများသာ ဖြစ်နိုင်သည်။
ဖွတ်ချေးထူမြေ၊ သို့မဟုတ် ဆားနယ်မြေတော
ထိုတောမျိုးသည် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း သွေ့ခြောက် သော နေရာတွင်ရှိသည်။ ထိုဒေသမျိုးမှ ထုံးမြေ၊ဆားနှင့် ဆပ်ပြာတို့ကို နွေအခါ၌ရနိုင်၏။ မိုးအခါ၌မူကား မာသောထုံးဖြူခဲကလေးများနှင့် ခြေထောက်တွင် ကပ်လျက် ပါသော ရွံ့စေးများဖြင့် ကျံလျက်နေသော မြေလွှာကို တွေ့နိုင်သည်။ ဤတောမျိုးတွင် ပေါက်တတ်သော အပင်များမျာ ဇီး၊ မန်ကျည်း၊ နီပေဆး၊ ယင်းမာ၊ လက်ပံ၊ လိန်၊ အင်၊ အင်ကြင်း၊ မြယာ၊ ုံးေပါက်၊ ရှား၊ သနပ်ခါး၊ တပူ၊ ဆီ၊ လက်ထုတ်ကြီး၊ ဝှေး၊ ဆူးပလွေ၊ သန်း၊ ဒဟတ်၊ ခပေါင်းရေကြည်၊ ထနောင်း၊ လက်ထုတ်ကလေး၊ ယင်းတိုက်၊ ခံ၊ နှံပဲ၊ တည်တို့သာ ပေါများပေသည်။ဤတောမျိုးတွင် သမင်၊ ချေငယ်နှင့် တောကြောင်လောက်ကိုသာ တွေ့ရတတ်သည်။ ဤတောမှထွက်သော ပစ္စည်းများအနက် သနပ်ခါးသည် အဖိုးအတန်ဆုံးဖြစ်၏။ သို့သော် သနပ်ခါးကို အသုံးများ၍ ခုတ်ဖန်များ သောကြောင့် ယခုအခါ ကုန်သလောက် ရှိပေသည်။ ဤတောမျိုးတွင် ဝါးမပေါများပေ။
ထင်းရှူးတော
ထိုတောမျိုးသည် နာဂ၊ မဏိပူရ၊ ချင်းတွင်း၊ ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် နယ်ခြားတောင်တန်းတွင်ရှိသည်။ ထိုတောရှိ ဒေသသည် အေး၍ ပင်လယ်ပြင်မှ ပေပေါင်း ၂၅ဝဝ မှ ၇ဝဝဝ အထိမြင့်၏။ ထိုနေရာတို့၌ မြေလွှာတွင် မြေနုနည်း၍ ကျောက် ကြိုကျောက်ကြားတွင် သဲကြမ်းနှင့် ကျောက်စကျောက်နတို့ကို သာတွေ့ရလေ့ရှိသည်။ ကျောက်ဆောင်များမှာ များသောအားဖြင့် ထုံးကျောက်များဖြစ်သည်။ ဤတောမျိုးတွင် ပေါက်လေ့ရှိသော အပင်မျိုးများမှာ သစ်အယ်၊ သစ်ချ၊ ထင်း၊ အိမ်ထောင်ပရိဘောဂမှစ၍ အိမ်ဆောက်ရန် အသုံးဝင်၍ အဖိုးတန်သည်။ ဤအပင်မှ ထင်းရှူးဆီရနိုင်၏။ သို့သော် မြန်မာနိုင်ငံက ထင်းရှူးဆီကို အသုံးချနည်း မရှာသေးပေ။
ဤကဲ့သို့ တောအမျိုးမျိုးကို ခွဲသော်လည်း ထိထိရောက်ရောက် မပြည်စုံချေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် သစ်ပင်တို့ မည်သည် အထက်တွင် မကြာခဏ ဖော်ပြသည့်အလျောက် မြေဩဇာ၊ ရာသီဥတု၊ ဒေသ၊ အကြောင်းအရာ၊ အခြေအနေ စသည်တို့ကိုလိုက်၍ ပေါက်သဖြင့်၊ တစ်နေရာနှင့် တစ်နေရာ၊ တစ်ကွက်ထဲတွင် မည်ကဲ့သို့ ကပ်လျက် နေသော်လည်း၊ မသိမသာ အခြေအနေအကြောင်းအရာတို့သည် ကွဲပြားသကဲ့သို့ အပင်ပေါက်ခြင်းသည်လည်း ကွဲပြား ခြားနားပေသည်။ ဥဒါဟရုဏ် အားဖြင့် ဖွတ်ချေထူးမြေနှင့် အင်တိုင်းမြေ စပ်လျက်နေသော ဒေသတို့တွင် သန်း၊ ဒဟတ်၊ ဆူးပလွေ စသောအပင်တို့သည် အင်၊ သစ်ယာ၊ အင်ကြင်းစသော အပင်မျိုးတို့နှင့် ရောနှော၍ အချို့နေရာ၌ ပေါက်တတ်၏။ ထို့အပြင် တစ်နေရာနှင့်တစ်နေရာ ပေါက်ရောက်နေသော အပင်မျိုးချင်း တူငြားသော်လည်း မြေ၏ အခြေအနေစသည်တို့ ကွဲပြားခြင်းကိုလိုက်၍ ပေါက်သောကြောင့် တစ်ပင်နှင့်တစ်ပင် ပေါက်ပုံခြင်း မတူချေ။ ယယီသွေ့ခြောက်သော တော၊ သဲကြမ်းမြေ ထူထဲသောတောနှင့် တောခြောက်တို့တွင် ပေါက်သော ကျွန်းတို့မှာ တစ်ပင်နှင့်တစ်ပင် အခြေအနေလိုက်၍ ပေါက်ရသဖြင့် မတူကြချေ။ ထိုကြောင့် ကျွန်းဖရုံ၊ ကျွန်းနက်၊ ကျွန်းဝါ၊ စွံနီသားပြောင်၊ ကျွန်းပြောက် စသည်ဖြင့် အမည်အမျိုးမျိုး ဖြစ်ပေါ်လာရ လေသည်။ ဤကဲ့သို့ တောအမျိုးမျိုး သစ်အမျိုးမျိုးနှင့် သစ်အတန်းအစား အမျိုးမျိုးရှိသော နိုင်ငံသည် ဤကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးတွင် ကျွန်ုပ်တို့ မြန်မာတစ်နိုင်ငံ တည်းသာရှိသည်။ ကျွန်ုပ်တို့နှင့် ဆက်စပ်လျက်နေသော ယိုးဒယားနိုင်ငံနှင့် အာသံပြည်တို့၌ပင် မြန်မာနိုင်ငံမှာကဲ့သို့ သစ်အမျိုးမျိုး အစားစား ရှိလည်းမရှိ၊ကောင်းသောတောများလည်း မပေါများလှပေ။ အထက်၌ ဖော်ပြသော တောများတွင် တွေ့ပြီးသား အပင်ကြီးငယ်မျိုးပေါင်း ၅,၂ဝ၄ ပင်ရှိ၏။ ထိုအထဲတွင် မြက်နှင့် ဝါးမျိုးများ မပါချေ။ မတွေ့သေးသောအပင် မည်သူမျှရှိလိမ့်မည်ဟု မခန့်မှန်းနိုင်ချေ။ သို့သော် မြောက်မြားစွာကား ကျန်မည်မဟုတ်ပေ။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ယနေ့အထိ တောထဲတွင် အလိုအလျောက်ပေါက်သော သစ်ပင်တို့မှ သစ်များနှင့် ဘိုးဘွားဘီဘင် လက်ထက်က ရှာဖွေ စုဆောင်း၍ ထားခဲ့သော သစ်တောပစ္စည်း အသုံးချနည်းကိုသာ သိသေး၍၊ ထိုအသုံးဝင်သော သစ်နှင့် ပစ္စည်းတို့ကို ထုတ်နုတ် ရောင်းချရန်သာကြိုးစားလုံးပန်းခဲ့ကြသည်။ အခြားအသုံးဝင်သောအပင်မျိုး မြောက်မြားစွာ အကြောင်းကိုသော်လည်းကောင်း၊ တောများ တည်မြဲစွာ နေနိုင်ရန် မြေဩဇာအကြောင်းကို စုံစမ်းရန် အချက်အလက်တို့ကိုသော်လည်းကောင်း ဂရုမပြုခဲ့ကြပေ။ ယခုလည်း ဤအတိုင်းပင် ရှိနေသေးသည်။ တောထဲတွင် သစ်ပင်တို့ကို ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ကြည့်မည်ဆိုလျှင် ၁၂ ရာခိုင်နှုန်းမှာ ကျွန်းပင်များ ဖြစ်ကြောင်းကို အားလုံးက ဝန်ခံသည်။ ကျွန်းပင်တို့ကိုလည်း ဒေသမြောက်မြားစွာတွင် တွေ့နိုင်သည်။ ဤကျွန်းပင်များကို ရှေးနှစ်ပေါင်း များစွာက စ၍ခုတ်လှဲ ပိုင်းဖြတ် ထုတ်ယူရောင်းချ လာခဲ့ကြသော်လည်း ဤမျှလောက် ကျန်ရှိသေးခြင်းမှာ မည်မျှ တောများကို အပြုစုကောင်းသောကြောင့် မဟုတ်ပေ။ ကျွန်းပင်သည် အသက်ပြင်း၍ ငုတ်တက်မှ အပင်ပေါက်နိုင်ခြင်းကြောင့်လည်း တစ်ကြောင်း၊ ၁၇၅၂ ခုနှစ် မြန်မာဘုရင် အလောင်းဘုရား၏ လက်ထက်မှစ၍ ကျွန်းပင်ဟူသရွေ့ မည်သည့်ဒေသ မည်သည့်နေရာ၌ ပေါက်ပေါက်၊ ဘုရင်မင်းမြတ်၏ ဘဏ္ဍာတော်ဖြစ်၍ မည်သူမျှ ခုတ်ယူ သုံးစွဲခြင်း မပြုရဟု တားမြစ်ထားခဲ့သဖြင့်၊ ဤဥပဒေအတိုင်း ယနေ့တိုင်အောင် တည်မြဲလျက် ရှိနေသောကြောင့်လည်းတစ်ကြောင်း ဖြစ်ပေသည်။ သို့သော် ယခုအခါ မြေဩဇာ ညံ့ဖျင်း၍ အပင်များလည်း မသန်စွမ်းလှ တော့ချေ။
သစ်တောဥပဒေနှင့် သစ်တောကြိုးဝိုင်း
ရှေးအထက်ကျော် ကာရီက မြန်မာနိုင်ငံတွင် လူဦးရေ နည်းပါးသောကြောင့် လုပ်ကိုင်စားသောက်ရန် ဥယျာဉ်၊ တောင်ယာ၊ လယ်မြေ စသည်တို့ကို မြောက်မြားစွာ မလိုချေ။ နိုင်ငံခြားသားများ လိုချင်ကြသော ကျွန်းသစ်မှလွဲ၍ အခြား သစ်ဝါး မြောက်မြားစွာ သုံးစွဲရန်လည်း မရှိချေ။ ထိုကြောင့် တောများကိုလည်း မရှင်း၊ တောနက်ထဲသို့လည်း လူသူမရောက် ဖြစ်သည့်အလျောက် သစ်ပင်များသည် ဓမ္မတာအတိုင်း ပေါက်ချင်သကဲ့သို့ပေါက်လျက် ကြီးချင်သလောက် ကြီးခဲ့ကြပေသည်။ ထိုခေတ်တွင် သစ်လုံးချော အလျားပေ ၂၅၃ဝ နှင့် တန်ချိန် ၂၅၃ဝ အထိရှိ သစ်များပင် အများအပြား ထွက်ခဲ့သည်။ တောတိရစ္ဆာန်နှင့် ကြက်ငှက်များကိုလည်း သတ်ဖြတ်ဖျက်ဆီးသူနည်းပါး၍ အလွန်တရာ ပေါများသည်။ ထိုကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ တောများကို အထူးတစ်လည် စောင့်ရှောက်၍ပေးရန် ထိုးစဉ်အခါက မလိုခဲ့ပေ။ သို့သော် တဖြည်းဖြည်း လူဦးရေ များလာသောအခါမှစ၍ ရွာ၊ လယ်ယာ၊ ကျွဲနွား စားကျက်၊ ခြံ၊ ဥယျာဉ် မြေအတွက်လိုသော တောများကို ခုတ်ထွင် ရှင်းလင်းခြင်း၊ သစ်ဝါးမှစသော သစ်တောထွက် ပစ္စည်းများ ပိုမို၍ လိုလာခြင်း၊ စည်းကမ်း နည်းလမ်း မရှိဘဲ သစ်ပင်နှင့် တောများကိုပါ ဖျက်ဆီးခြင်းတို့ ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ၁၈၂၆ ခုနှစ် ရန္တပိုစာချုပ်အရ ဗြိတိသျှအစိုးရသည် ရခိုင်နှင့် တနင်္သာရီတိုင်းတို့ကို သိမ်းပိုက်လိုက်သောနှစ်မှစ၍ ၁၈၅၂ ခုနှစ်အထိ ဗြိတိသျှတို့သည် ကျွန်းသစ်ပင်များကို စိတ်ရှိသည့်အတိုင်း ခုတ်လှဲ ထုတ်ယူခြင်းကို ခွင့်ပြုခဲ့သဖြင့် သစ်တော ပျက်စီးခဲ့ရသည်။ ထိုတောများတွင် သစ်ကုန်ခါနီး သောအခါမြန်မာ ဘုရင်မင်းမြတ်များ ပိုင်သော တောများတွင် ဝင်ရောက် ခုတ်လှဲကြပြန်သည်။ ဤသို့ဖြင့်မသင့်မတင့်ဖြစ်ကြ ရာမှ ၁၈၅၂ ခုနှစ်တွင် ပဲခူးတိုင်းကို ပေးအပ်လိုက်ရသောအခါ ကျွန်း၊ အခြားသစ်မျိုးနှင့် သားရဲတိရစ္ဆာန် အလွန်ပေါများ၍ အဖိုးမဖြတ်နိုင်လောက်သော ပဲခူးရိုးမ တောင်ကြီးကိုပါ ဗြိတိသျှတို့၏ လက်တွင်းသို့ အပ်လိုက်လေသည်။ ဤတောကြီးကို ရပြန်သောအခါ ယခင်အတိုင်း စည်းကမ်းမဲ့စွာ သစ်များကို ခုတ်ဖြတ်ယူကြပြန်သည်။ နိုင်ငံခြားသားများကို အတုယူ၍ တိုင်းရင်းသားများကလည်း အဖြုန်းစနစ်ကို လိုက်စားလာကြသည်။ ထိုအခါက သစ်တောများကို ကြီးကြပ် အုပ်ချုပ်ရန် ထားသောသူများမှာ သစ်တောပညာကို မတတ်ကြချေ။ ၁၈၅၆ ခုနှစ်လောက်မှ ဂျာမနီနိုင်ငံတွင် သစ်တောပညာကို ဆည်းပူးခဲ့သော ဂျာမန်လူမျိုး မစ္စတာဗရင်းဒစ်သည် နောင်တွင် အိန္ဒိယပြည်၌ သစ်တောမင်းကြီးချုပ်ဖြစ်လျက်၊ မြန်မာပြည်ရှိ သစ်တောများကိုပါ စီမံအုပ်ချုပ်ခဲ့သော ဆာအီအက်ထရစ် ဗရင်းဒစ်ဖြစ်လာသည်။ ဤပုဂ္ဂိုလ်ကြီးသည် ၁၈၈၁ ခုနှစ်အထိ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ထိုသူ အုပ်ချုပ်သည့်ခေတ်ကစ၍ အိန္ဒိယသစ်တောဥပဒေ ပေါ်ပေါက်၍လာပြီးလျှင်၊ ထိုဥပဒေကို မြန်မာပြည် တွင် ၁၈၈၁ ခုနှစ်မှစ၍ သုံးခဲ့သည်။ သို့သော် မြန်မာပြည် ဥပဒေမပေါ်သေးမီက အိန္ဒိယပြည် ဥပဒေကိုအသုံးပြုခဲ့ပြီးလျှင်၊ ၁၈၇၁ ခုနှစ်က အင်းစိန်နယ်၊ ဝါးနက်ချောင်းနှင့် ဆင်စွယ် ကြိုးဝိုင်းတို့ကို မြန်မာပြည်တွင် ရှေးဦးစွာ တည်ထောင်ပေးခဲ့သည်။ (အချို့က မြန်မာပြည်တွင် သစ်တောကြိုးဝိုင်းများကို ၁၈၆၂ ခုနှစ်ကစ၍ လုပ်ခဲ့သည်ဟုဆိုကြသည်။ သို့သော်မည်သည့်ကြိုးဝိုင်းကိုစ၍ လုပ်ခဲ့သည်ဟု သေချာစွာ ညွှန်မပြသောကြောင့် ဟုတ်မဟုတ် စစ်ဆေးရန် မဖြစ်နိုင်ပေ။) ထိုအချိန်မှစ၍ တစ်စတစ်စ ကြိုးဝိုင်းများကို စစ်ဆေးပြီးလျှင် ချဲ့ထွင်လုပ်ကိုင် လာခဲ့ရာ ၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ် ရောက်သောအခါ ကြိုးဝိုင်းမြေ၌ ၃၄၇၉၉ စတုရန်းမိုင် ပြီးစီးခဲ့လေသည်။
စနစ်ချ၍ သစ်ထုတ်ခြင်း
၁၈၅၈ ခုနှစ်တွင် ဝီလျံဝါးလေ့ ဆိုသူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးသည် ဝါးလေ့ကုမ္ပဏီအမည်နှင့် ရန်ကုန်မြို့ ဒလဘက်တွင် သစ်စက် တစ်ခုကိုဝယ်၍၊ ရန်ကုန်နှင့် မော်လမြိုင်တွင် သစ်အလုပ်ကိုစ၍ လုပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုအချိန်က အင်္ဂလိပ်မင်းတို့ လက်အတွင်းသို့ ရောက်နေသော တောဟောင်းများ ပျက်စီးနေ၍၊ တောသစ်များအတွက်လည်း ဥပဒေစည်းကမ်း အကန့် အသတ်များ ပေါ်ပေါက်လာသဖြင့် လိုချင်သလောက် သစ်လုံလောက်စွာ မရနိုင်ခဲ့ပေ။ ထိုကြောင့် ၁၈၆၂ ခုနှစ်တွင် မင်းတုန်းမင်းကြီးထံ အမိန့်ခံယူ၍ ရှေးက နင်းကြမ်းခေါ်ပျဉ်းမနားနယ်နှင့် အထက်မြန်မာနိုင်ငံရှိ အချို့တောများကိုပါ ယူလျက် ကျွန်းသစ်ကို လုပ်ခဲ့သည်။ အလုပ်ကကြီး၍ ငွေမလုံလောက်သဖြင့် ဘုံဘေဘားမား ထရိတ်ဒင်း ကုမ္ပဏီဟု အမည်ပေးကာ အစုဝင်တို့၏ ငွေဖြင့် လုပ်ခဲ့သည်။ ထိုအခါမှစ၍ ထိုကုမ္ပဏီသည် မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရနှင့် ပဋိပက္ခဖြစ်ပြီးလျှင် ၁၈၈၄ ခုနှစ်သို့ ရောက်သောအခါ ဗြိတိသျှ အစိုးရသည် သီပေါဘုရင်ကိုပါ ဖျက်ဆီးလျက် အထက်မြန်မာနိုင်ငံကိုလည်း သိမ်းယူလိုက်သည်။ သို့သော် တိုင်းပြည်ရုတ်တစ်ရက် မငြိမ်မသက်ခြင်းကြောင့် ၁၈၈၅ ခုနှစ်ကျမှ မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံး ကမ္ဘောဇတိုင်းနှင့် အခြားတောင်တန်း ဒေသတို့ကိုပါ သိမ်းနိုင်ခဲ့သည်။ ၁၈၈၆ ခုနှစ်မှစ၍ သစ်တောအုပ်ချုပ်ရေးကို မြန်မာပြည် တစ်ခုလုံးအတွက် လုပ်ခဲ့၏။ ဤကဲ့သို့ သစ်တောအားလုံး လက်တွင်းသို့ ရောက်သောအခါ သစ်တော လုပ်ကိုင်ခြင်း စနစ်အရ အောက်ပါအတိုင်း တောများကိုခွဲ၍ သစ်၊ ထင်း စသည်တို့ကို ယနေ့အထိ ထုတ်ယူခွင့် ပြုလေသည်။
နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးနှင့် အခွန်တော်များများ ရရန်လုပ်သောတော
ဤတောမျိုးကို တစ်ဖန်သုံးမျိုးခွဲပြန်၏။
ဓနရှင် သစ်ကုန်သည်ကြီးများသာ လုပ်နိုင်သောတော
ဤတောမျိုးသည် ကျယ်ဝန်း၍ သစ်ထုတ်ရန်ခက်ခဲ့သည့်အပြင် မြို့ရွာနှင့် ဝေးလံသော ဒေသတို့တွင်ရှိသည်။ ဤတောမျိုးကို ငွေအင်အား၊ လူ၊ ကျွဲ၊ ဆင်စသော အင်အားစုနှင့် လုပ်ငြားသော်လည်း၊ အနည်းဆုံး နှစ်နှစ် သုံးနှစ်လောက်မှ သစ်စ၍ ထွက်နိုင်သဖြင့် နှစ်ရှည်စာချုပ်ဖြင့် လုပ်ရသည်။ အစ၌ ၄၄ နှစ်စာချုပ်၊ ထိုစာချုပ် သက်တမ်းကုန်သောအခါ ၂၅ နှစ်မှ အနှစ် ၃ဝ အထိ၊ နောက်ဆုံးတွင် ၁၅ နှစ်ဖြစ်၏။ ဤစာအချုပ်အားလုံးသည် ၁၉၄ဝ-၄၃ ခုနှစ်တွင် ကုန်ခဲ့သည်။ ဤစာချုပ်များအနက် ထူးကဲစွာ ရာဇဝင်တွင်ခဲ့သော စာချုပ်မှာ ၁၈၄၈ ခုနှစ်တွင် ဂျွန်မက်ကေးအင် ကုမ္ပဏီဆိုသော ကုမ္ပဏီတစ်ခုက အာဏာပိုင်တစ်ဦးနှင့် လက်သိပ်ထိုးပြီးလျှင် ၉၉ နှစ် ဂရန်ကြီးကို မော်လမြိုင်နယ်တွင် အရယူခဲ့ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ထိုနောက် အဆိုပါ ဂရန်ကြီးကို ဖာဒီနန်ဖူးကားဆိုသော ပုဂ္ဂိုလ်သို့ လက်လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သောအခါ အဆိုပါ ပုဂ္ဂိုလ်က ဖူးကား အင် ကုမ္ပဏီဖွဲ့၍ သစ်ထုတ်ခြင်း အလုပ်ကိုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုဂရန်ကြီးသည် ၁၉၄၆-၄၇ ခုနှစ်တွင် ကုန်ဆုံးခဲ့လေသည်။ဤကဲ့သို့သော တောကြီးမျိုးကို လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသော ကုမ္ပဏီများမှာ စတီးဘရားသား၊ ဖူးကား၊ မက္ကရီပါ၊ ဘုံဘေဘားမား၊ ဖင်ဒလေအင်ဆန်း၊ ဒေါ်ကြူ၊ စောသာဒွေး၊ ဦးဘအိုနှင့်သားများ၊ ဦးဘိုးထိန်၊ ဒေါ်သဲနုနှင့် အယူတို့ ဖြစ်ကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် မော်လမြိုင်မြို့ပေါ်၌ ၁၈၃၃ ခုနှစ်ကစ၍ သစ်စက်ကို တည်ခဲ့သည်။ ဤတောမျိုးမှ ကျွန်းသစ်ကိုသာ ထုတ်ယူနိုင်သည်။ အခြားသစ်များကို ထုတ်ယူရန်မလွယ်ကူသည့်ပြင် စရိတ်အကုန်အကျများ၍ ရောင်းဈေး မကိုက်သောကြောင့် မလုပ်ကြပေ။ ယခုအခါ ဤတောအားလုံးကို ပြည်သူပိုင်လုပ်၍ ကျွန်းသစ်များကို ထုတ်နေကြသည်။ ခေတ်ကောင်းစဉ်အခါ ၁၉၁၉ ခုနှစ်မှစ၍ ၁၉၃၉ ခုနှစ်အထိ ဤတောများမှ နှစ်စဉ်ကျွန်းသစ်လုံး ပျမ်းမျှခြင်း တန်ချိန် ၄၆၄၃၇၅ တန်ထွက်ခဲ့၍ ထိုမှရသော အခွန်တော်မှာ မြန်မာငွေ တစ်ကုဋေခွဲ ဖြစ်လေသည်။
သစ်ကုန်သည်ကလေးများ လုပ်နိုင်သော တော
ဤတောမျိုးကို ရွေးချယ်သောအခါ သစ်ကုန်သည်များ၏ ငွေအင်အားနှင့် ကျွဲ၊ နွား၊ ဆင်၊ လှည်း၊ မော်တော်ကား အင်အားတို့အပြင် သစ်ထုတ်ရန် လွယ်ကူ၍ သစ်ရောင်းနိုင်သော ဒေသနှင့် အနီးဆုံး တောများကို ရရန် သေချာစွာ စစ်ဆေးပြီးမှ ရွေးချယ်ရသည်။ ထိုကြောင့် ဤတောမျိုးတွင် ကြိုးဝိုင်း ကြိုးပြင်ပါလျက်၊ မြို့ရွာ၊ မြစ်၊ ချောင်းကမ်း၊ လှည်းလမ်းနှင့် မီးရထားလမ်းများနှင့် နီးသော နေရာများတွင် တွေ့နိုင်သည်။ ဤတောမျိုးမှ ထွက်နိုင်သော သစ်များမှာ ကျွန်း၊ အင်၊ ကညင်၊ အင်ကြင်း၊ သစ်ယာ၊ ကဒီ(ကသစ်)၊ ပျဉ်းကတိုး၊ ပျဉ်းမ၊ ပိတောက်၊ သင်္ကန်း၊ နှော၊ တောသရက်၊ တောင်သရက်၊ ဒီးဒူး၊ လက်ပံ၊ ဖန်ခါး၊ သစ်ဆိမ့်၊ ရှား၊ ရှောပြာစသည်ဖြင့် တောကိုလိုက်၍ ဖြစ်၏။ ထိုသစ်မျိုးများကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် သုံး၍ မကုန်သောကြောင့် နိုင်ငံခြားသို့ပင် တင်ပို့ရသေးသည်။ ၁၉၃၅-၃၆ ခုနှစ်မှ ၁၉၃၉-၄ဝ ပြည့်နှစ်အထိ ကျွန်းမှတစ်ပါး အခြားနာမည်ရပြီးဖြစ်သော ပျဉ်းကတိုး၊ ပိတောက်၊ သစ်ယာ၊ အင်ကြင်း၊ ပျဉ်းမ၊ အင်၊ ကညင်နှင့် အခြား သစ်မျိုးများကို ပျမ်းမျှခြင်း တန်ချိန် ၄၈၂၃၆၃ တန်မျှ နှစ်စဉ် နိုင်ငံခြားများသို့ တင်ပို့နိုင်ခဲ့သည်။ ရှေးနှစ်ပေါင်း များစွာကစ၍ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံးဖောက်သည်သည် ကျွန်ုပ်တို့၏ အိမ်နီးချင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံဖြစ်၍ ကျွန်ုပ်တို့နိုင်ငံမှ ထွက်သမျှသစ်၏ သုံးပုံနှစ်ပုံကို အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ အစဉ်သဖြင့် လိုသည့်အလျောက် ဝယ်ယူခဲ့ပေသည်။ဤတောမျိုးမှ ထွက်သော သစ်မှလွဲ၍၊ ကြိမ်၊ ဝါး၊ ရှားစေး၊ သားရေးနယ်ရန် သစ်ခေါက်စသော အသေးအဖွဲ သစ်တောပစ္စည်းများမှ နှစ်စဉ် ပျမ်းမျှခြင်း အခွန်တော်ငွေ ၆၁၆၃၂၂ ကျပ်ရခဲ့သည်။ ဤတောမျိုးကို လုပ်ခွင့် ပြုသောအခါ တော၏ အခြေအနေ၊ ထွက်မည့် သစ်တန်ချိန် စသည်တို့ကို ချင့်ချိန်၍ တစ်နှစ်မှ ငါးနှစ်အထိ လုပ်ရန် ဖွင့်ပေးလေ့ရှိသည်။ သို့သော် အခွင့်ပြုပေးသော အချိန်တွင် မပြီးစီးနိုင်၍ နှစ်ပိုတောင်းကြသော ကြောင့်အခွင့်ပြုရခြင်းက များပေသည်။
အစိုးရလုပ်သော တောများ
ဤတောများကို အောက်ပါ ရည်ရွယ်ချက်များနှင့် စ၍ လုပ်ခဲ့သည်။
မီးရထား၊ သင်္ဘောနှင့် အခြား အသုံးအဆောင် အတွက် ထင်းပေးရန် လုပ်သော တော
ဤတောမျိုးကို မော်လမြိုင်၊ ပုသိမ်၊ မြောင်းမြ၊ ဟင်္သာတ၊ ကသာ၊ ရွှေဘို၊ ပြည်စသော နယ်များတွင် လိုသည့် အလျောက်စစ်ဆေး၍ ဖွင့်ပေးသည်။
မိုးလေဝသနှင့် ရာသီဥတုမျှတစ်လျက် ရေလုံလောက်စွာရရန် ထားသောတော
မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းရှိ မိုးပါးရေရှား ရပ်ဝန်း၌ အပူရှိန် ပြင်းထန်လှပေရာ၊ မြေများသည် မြေဩဇာဓာတ် ချို့တဲ့ကာ ဆားငန်မြေများအဖြစ်ပြောင်းလာခြင်း၊ မိုးရာသီအခါ ညီမျှစွာ မိုးမရွာဘဲ၊ တစ်လနှစ်လအတွင် မိုးသည်းထန်စွာ ရွာတတ်သဖြင့် မြေဆီလွှာများကို ရေတိုက်စားခြင်းတို့ကြောင့် ထိုရပ်ဝန်းသည် တဖြည်းဖြည်း သဲကန္တာရဆန်လာသည်။ သစ်တောဌာနသည် ထိုအန္တရာယ်ကို ကာကွယ်ရန် ရှိပြီးသစ်တောများ မပြုန်းတီးရေး၊ သစ်တောတည်ထောင်ရေးကို ကြိုးပမ်း လျက်ရှိသည်။ သစ်တောရှိပါက ရေရရှိခြင်း၊ အပူဒဏ်နှင့် လေဒဏ်ကို ကာကွယ်ခြင်း၊ သစ်တောထွက် လူသုံးပစ္စည်းများ ရခြင်းစသော အကျိုးကျေးဇူးကိုလည်း ခံစားရပေမည်။
သားရဲ တိရစ္ဆာန်မှစ၍ ကျေးငှက်၊ ပိုးမွှားမကျန် ပြုန်းတီးပျက်စီးမည်ကို စိုးရိမ်၍ ထားသောတော
ဤတောမျိုးကို ရှေးအခါက မိဂဒါဝုန် တောများ ထားသည့်နည်းအတိုင်း ဆက်လက်၍ထားခြင်းပင်ဖြစ်ပေသည်။ မြန်မာတိုင်းရင်းသားများသည် အသားဆိုလျှင် လင်းတသားကလွဲ၍ ဘာမျှ မရှောင်ကြချေ။ ထိုအတွက် ငရဲကို မကြောက်ဘဲ ရရာသတ္တဝါကို လိုက်လံရှာဖွေ၍ မျောက်၊ ဖွတ်၊ ပုတတ်၊ ငါးနှင့် ငှက်တို့မှအစ ဆင်ကောင်ကြီးများအထိတွေ့ရာကို အရ သတ်ဖြတ်စားသောက်ကြသည်။ ထိုကြောင့် တစ်ရံရောအခါက ကျွန်ုပ်တို့နိုင်ငံတွင် တောတိရစ္ဆာန်အလွန် ပေါများခဲ့သော်လည်း ယခုအခါ တစ်နေ့တစ်ခြား ရှးပါးလာသဖြင့် ယင်းတို့ ကွယ်ပျောက်၍ မသွားအောင် တစ်ဖက်ပါ တောများကို သီးသန့်၍ ထားပြီးလျှင် အထူးအရာရှိများနှင့် စောင်ရှောက်ခဲ့ရလေသည်။ အဆိုပါ တောများကို ကန့်သတ်ထားသည့်အပြင် ဥဒေါင်းငှက်မျိုးသည် သာသနာရေး မျက်စိနှင့် ကြည့်လျှင် အလွန် မြင့်မြတ်သော သတ္တဝါမျိုးဖြစ်၍အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် မည်သည့်နေရာ၌တွေ့တွေ့ ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်ခြင်းမပြုရန် တားဆီးသကဲ့သို မြန်မာနိုင်ငံမှာလည်း တားဆီးပေးခဲ့သည်။ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ကြီး မဖြစ်မီက အဆိုပါတောများတွင် တိရစ္ဆာန်တို့သည် အသင့်အတင့် များပြား၍ ယဉ်ပါးနေကြ၏။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် အတောအတွင်း၌ပင် ထိုတောများမှ ဘေးမဲ့တောများအဖြစ် တည်ရှိခဲ့လေရာ ယခုအခါ ရှေးကထက် ပိုမို၍ ဂရုစိုက်စောင့်ရှောက်ရန် လိုလားအပ်ပေသည်။
ကျော်ထွန်း၊ ဦး (အရေးပိုင်)
ပညာရှိ အရေးပိုင် ဦးကျော်ထွန်းကား မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၂၆ ခုနှစ်၊ တော်သလင်းလဆန်း ၅ ရက်၊ တနင်္လာနေ့တွင် ရွှေတောင်မြို့၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
ပညာသင်ကြားခြင်း
ကိုကျော်ထွန်းသည် ခရစ် ၁၈၈၆ ခုနှစ်၊ အသက် ၂ဝ အရွယ်တွင် အင်္ဂလိပ် အလယ်တန်း စာမေးပွဲကို ပြည်မြို့မှ ဖြေဆိုရာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ခရစ်နှစ် ၁၈၉ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဘင်္ဂလားစာမေးပွဲ (ကာလကတ္တား တက္ကသိုလ်ဝင် စာမေးပွဲ) ကို ဖြေဆို အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ အသက် ၂၂ နှစ်အရွယ်မှ စ၍ ကိုကျော်ထွန်းသည် အာလံမြို့ (ယခု အောင်လံမြို့) မြူနီစပယ် အင်္ဂလိပ်ကျောင်းတွင် ကျောင်းဆရာ အဖြစ် အမှုထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
အစိုးရဝန်ထမ်း ဦးကျော်ထွန်း
ကျောင်းဆရာ လုပ်သက် (၄) နှစ် ရှိသောအခါ ဆရာ အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်၍ မုံရွာမြို့ အရေးပိုင်ရုံးတွင် စာရေးကြီးအဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ များမကြာမီ ဦးကျော်ထွန်းသည် အခွန်ဝန် အဖြစ် ရာထူးတိုးမြှင့် ခန့်အပ်ခြင်း ခံရသည်။ မုံရွာမြို့မှ ရွှေဘိုမြို့သို့ ယင်းရာထူးဖြင့်ပင် ပြောင်းရွှေ့ ထမ်းဆောင်ခဲ့ရပြန်သည်။ အထက်အောက် ဆက်ဆံရေး ပြေပြစ်ခြင်းနှင့် တာဝန်ကို ကျေပွန်စွာ ထမ်းဆောင်မှုတို့ကြောင့် ထီးချိုင့်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ကာ မြို့ပိုင်အဖြစ် အမှုထမ်းဆောင် ခဲ့ရပြန်သည်။ ယင်းရာထူး အပြင် ငွေတိုက်အရာရှိ အဖြစ်၊ ပညာအုပ် အရာရှိ အဖြစ်၊ စသည့် တာဝန်များကိုပါ ပူးတွဲ ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသည်။
ထို့နောက် ဦးကျော်ထွန်းသည် အထက်မြန်မာပြည်မှ အောက်မြန်မာပြည်သို့ ပြောင်းရွှေ့လာပြီးလျှင် ဓနုဖြူ၊ မအူပင်၊ ဖျာပုံ၊ ကျောက်တန်း၊ တိုက်ကြီးမြို့များသို့ လည်းကောင်း၊ တနင်္သာရီတိုင်း (ယခုမွန်ပြည်နယ်) နှင့် ကရင်ပြည်နယ် ဖြစ်သော ဖားအံမြို့၊ သထုံမြို့များသို့ လည်းကောင်း၊ ငွေတိုက်ဝန်ထောက် ရာထူးဖြင့် အမှုထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ယင်းနောက် နယ်ပိုင်ဝန်ထောက် အဖြစ်ဖြင့်လည်း ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသည်။ ၁၉၁၃ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်၊ အသက် ၄၇ နှစ်ခန့် အရွယ်တွင် အင်္ဂလိပ် အစိုးရက အမှုထမ်းကောင်း ချီးမြှင့်သော ကေအက်စ်အမ် (ခေါ်) ကျက်သရေဆောင် ရွှေစလွယ်ရမင်းဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။
နယ်ပိုင်ဝန်ထောက် ဦးကျော်ထွန်းသည် အစိုးရတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ရင်း တဖက်မှလည်း မိမိပညာရေး တိုးတက်ရာ တိုးတက်ကြောင်း အတွက် လေ့လာလိုက်စား အားထုတ် ဆည်းပူးခဲ့ရာ ၁၉၁၄ ခုနှစ်၊ အသက် ၄၈ နှစ် အရွယ်တွင် မွန်ဘာသာ စာမေးပွဲကို ဝင်ရောက်ဖြေဆိုရာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ယင်းအပြင် ပါဠိ၊ သက္ကတ စာပေများကိုလည်း လေ့လာ လိုက်စား ဆည်းပူးခဲ့သည့် အပြင် မြန်မာစာပေကိုလည်း လက်မလွှတ်ဘဲ အပတ်တကုတ် အားထုတ်ကြည့်ရှု မှတ်သားခဲ့သည်။
ဦးကျော်ထွန်းသည် သထုံမြို့တွင် နယ်ပိုင်ဝန်ထောက် အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်နေစဉ် ၁၉၁၈ ခုနှစ်တွင် တာဝန်ကျေသူပီပီ နယ်ပိုင်ဝန်ထောက် ရာထူးမှ အရေးပိုင်ရာထူးသို့ တိုးတက် ခန့်အပ်ခြင်း ခံရသည်။ ထိုစဉ်အခါ အရေးပိုင်ရာထူး ဟူသည်မှာ မျက်နှာဖြူ အင်္ဂလိပ် လူမျိုးများသာ ခန့်အပ်ခြင်းခံရသော ရာထူး ဖြစ်သည်။
ပညာရှိ အရေးပိုင် ဦးကျော်ထွန်း
ဦးကျော်ထွန်းမှာ မြန်မာလူမျိုးတို့ အတွက် အမြင့်ဆုံးသော ရာထူးပင် ဖြစ်သည်။ အရေးပိုင်မင်း ဦးကျော်ထွန်းသည် အစိုးရ အမှုကို ထမ်းဆောင်ရင်း မြန်မာစာပေ ကြီးပွား တိုးတက်ရေးကိုလည်း အားထုတ် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ စီကုံး ရေးသားခဲ့သော ကိုးခန့်ပျို့ကို ကိုးခန်းပျို့ အဖြေကျမ်းကြီး အဖြစ် ၂ တွဲ ပြုစုကာ ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ယင်းကိုးခန်းပျို့ အဖြေကျမ်းကြီးကား စံထားထိုက်သော အဖြေကျမ်းကြီး တစောင်ပင် ဖြစ်ပေသည်။
မြန်မာစာ ညွန့်ပေါင်းကျမ်း ပြုစုခြင်း
၁၉၁၉ ခုနှစ်တွင် ဦးကျော်ထွန်းသည် ပညာရေး ဌာနက တာဝန် ပေးအပ်သဖြင့် မြန်မာစာညွန့်ပေါင်းကျမ်းကို ကြီးကြပ်ပြုစုရန် ရန်ကုန်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ သွားရသည်။ ဦးကျော်ထွန်းသည် အယ်ဒီတာ အဖြစ်ဖြင့် ဆောင်ရွက်၍ အကြံပေး အဖွဲ့နှင့် လက်ထောက် အယ်ဒီတာများ ဖြစ်ကြသော ဦးသန့်ဇင်နှင့် မော်ပီဆရာသိန်းကြီး တို့၏ အကူညီကို ယူကာ မြန်မာစာ ညွန့်ပေါင်းကျမ်း အုပ်တွဲ ၄ တွဲ ကို ပြုစု လုပ်ဆောင် ပေးခဲ့သည်။
မြန်မာစာညွန့်ပေါင်းကျမ်းကြီး တာဝန် ပြီးစီးသော အခါ အရေးပိုင်မင်း အဖြစ်နှင့်ပင် မကွေးမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ သွားရသည်။ ထိုမှတဖန် မင်းဘူးမြို့သို့ ဆက်လက် ပြောင်းရွှေ့ တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့ရပြီးနောက် တနှစ်ခွဲခန့်မျှ ကြာသောအခါ အရေးပိုင် ရာထူးအဖြစ်မှ အငြိမ်းစားယူကာ သထုံမြို့သို့ ပြန်လည် နေထိုင်ခဲ့သည်။
ဘာသာရေးဆောင်ရွက်ချက်များ
ကျက်သရေဆောင် ရွှေစလွယ်ရမင်း အငြိမ်းစား အရေးပိုင် ဦးကျော်ထွန်းသည် မြန်မာစာပေ၏ အကျိုးစီးပွား တိုးတက်ရာ တိုးတက်ကြောင်း အပြင် မြန်မာ အမျိုးသားတို့၏ ကြီးပွားရာ ကြီးပွားကြောင်းနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ တိုးတက်ရာ တိုးတက်ကြောင်းတို့ကိုလည်း တဖက်တလမ်းမှ ဆောင်ရွက် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
မော်လမြိုင်မြို့ရှိ ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ အမည်ရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းကို စတင် တည်ထောင်သူများတွင် ဦးကျော်ထွန်းသည် တဦး အပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ယင်းကျောင်းမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာ မြန်မာလူငယ်များ အတွက် တည်ထောင်ခဲ့သော ကျောင်းဖြစ်သည်။ အမျိုးသားကျောင်းများ မပေါ်ပေါက်မီ နှစ်ပေါင်း အတော်ကြာကပင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော ကျောင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာပြည်၌ ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းများ အနက် အဦးဆုံး ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော ကျောင်းလည်း ဖြစ်သည်။ ဦးကျော်ထွန်းသည် ထိုရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသကျောင်း စတင် ဖွင့်လှစ်သောနေ့တွင် ဖတ်ကြားရန် အတွက် ရတုကိုပင် ရေးသားစီကုံး ပေးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
အင်္ဂလိပ် အစိုးရ လက်ထက်တွင် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ကျောင်းများ၌ ဗုဒ္ဓဘာသာကို ဘာသာတရပ် အဖြစ် သင်ကြားရေး အတွက် ဆောင်ရွက် စီစဉ်ရန် ကော်မတီတရပ် ဖွဲ့စည်းရာတွင်လည်း ဦးကျော်ထွန်းမှာ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ရသည်။
မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ချီးမြှင့်ခံရခြင်း
ဦးကျော်ထွန်းသည် စာပေဘက်တွင် ဗဟုသုတ ပညာဉာဏ် ကြီးမားရုံမျှမက စာပေကြီးပွားရေးနှင့် အမျိုးသား ကြီးပွားရေးကိုလည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သူ ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ၁၉၃၂ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်က ဦးကျော်ထွန်းအား မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ထူးဖြင့် ချီးမြှင့် ဂုဏ်ပြုခဲ့ပေသည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် အုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့တွင်လည်း အဖွဲ့ဝင် တဦးအဖြစ် ပါဝင် ဆောင်ရွက်စေခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း
မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရ ကျက်သရေဆောင် ရွှေစလွယ်ရ အငြိမ်းစား အရေးပိုင်မင်း ဦးကျော်ထွန်းသည် သထုံ၌ နေစဉ်အတွင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် သီဟိုဠ်နိုင်ငံ (ယခု သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ) သို့ ဘုရားဖူး ထွက်ခဲ့သေးသည်။ ပြန်ရောက်သော အခါ သင်္ကန်းဝတ်၍ ၅ ဝါတိုင်တိုင် ရဟန်းဘဝနှင့် တရားအားထုတ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် လူဝတ်လဲကာ စာပေဆိုင်ရာ ကိစ္စအဝဝကို လုပ်ဆောင်နေစဉ် မြန်မာ သက္ကရာဇ် ၁၂၉၇ ခုနှစ်၊ ကဆုန်လပြည့်ကျော် ၂ ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၁၉၃၅ ခု၊ မေလ ၁၈ ရက်နေ့၊ အသက် (၇၁) နှစ် အရွယ်တွင် သထုံမြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ဦးကျော်ထွန်း ကွယ်လွန်သော အခါ သမီး ၃ ယောက် ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
ဦးကျော်ထွန်း ပြုစုခဲ့သော ကျမ်းများမှာ ကိုးခန်းပျို့ အဖြေကျမ်းကြီး၊ မြန်မာစာ ညွန့်ပေါင်းကျမ်း (ပ၊ ဒု၊ တ၊ စ၊ ၄ တွဲ)၊ ပဏာမ မဉ္စရီ၊ နိဗ္ဗာနတ္တ ဝိစာရဏကျမ်း၊ နိဗ္ဗာနတ္တဝိသဇ္ဇနာကျမ်း၊ နိဗ္ဗာနတ္တဝိဘာဝနီကျမ်း စသည်တို့ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
<References />
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
သူဌေးကျွန်း
သူဌေးကျွန်း (Son Island) သည် မြိတ်ကျွန်းစုရှိ ကျွန်းငယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ကော့သောင်းမြို့နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတောင်ပိုင်း ရနောင်းမြို့တို့၏ အနီးတွင် တည်ရှိသည်။ သူဌေးကျွန်းကို မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရမှ ထိုင်းနိုင်ငံအခြေစိုက် VSE Group ထံသို့ ခရီးသွားလုပ်ငန်းအတွက် နှစ်ရှည်ငှားရမ်းထားသည်။ ကျွန်းပေါ်တွင် အက်ဒမန်ကလပ် အမည်ရ ကြယ်ငါးပွင့်အဆင့်ရှိ ကာစီနိုနှင့် အပန်းဖြေဂေါက်ကွင်းကို ဖွင့်လှစ်ထားသည်။
မီးဇိုင်းရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
မီးဇိုင်းရွာ(Meezaing)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ မီးဇိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၂၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မီးဇိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၁၈၄ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၃၉၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောက်စက်ရွာ၊ ပင်းတယမြို့နယ်
ကျောက်စက်ရွာ (Kyaukset)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်းတယမြို့နယ်၊ မြင်းမူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၈၂၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြင်းမူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၆၄ ဦး၊ မ ၁၄၅၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၉၁၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်းတယမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ကုန်းရွာ၊ ရေတွင်းဆိပ်
ညောင်ကုန်းရွာ၊ ရေတွင်းဆိပ်
အောင်ဗလရွာ၊ ငပိချောင်း
အောင်ဗလရွာ၊ ငပိချောင်း
အဝရွာ၊ အဝ
အဝရွာ၊ အဝ
စက်စုရွာ၊ ငပိချောင်း
စက်စုရွာ၊ ငပိချောင်း
၃၁ မတ်
မတ်လ၊ (၃၁)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၉၀)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၉၁)ရက်မြောက်)) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၂၇၅) ရက် ကျန်သေးသည်။
ရေကြည်ရွာ၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်
ရေကြည်ရွာ (Yaekyi)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်၊ မှိုင်းပန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၅၉၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မှိုင်းပန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၀၇ ဦး၊ မ ၁၈၀၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၁၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကြူးနစ်၊ စာရေးဆရာ
၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် မြို့၌ မွေးဖွား ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ် ဝင်တန်း အထိ ပညာသင် ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၇ဝ ခုနှစ်ထုတ် ရတနာမွန် မဂ္ဂဇင်းတွင် ဒွေးချိုး ကဗျာ တပုဒ်ဖြင့် စာပေ လောက၌ စတင် ခြေချ ခဲ့သည်။ ၁၉၈၇ ခုနှစ်ထုတ် မိုးဝေ စာပေ မဂ္ဂဇင်းတွင် ‘ကြူးနှစ်’ နာမည်ဖြင့် ‘ဝတ္ထု နှင်းဆီနှင့် အိပ်မက် ဖြူနှင့် စက္ကမန့်မဲ့နှင့် ပထမ ရည်းစား’ ဝတ္ထုကို ရေးသား ပြီးနောက် မဂ္ဂဇင်း၊ ဂျာနယ် များတွင် အက်ဆေး၊ ဆောင်ပါးနှင့် ဘာသာပြန် ဝတ္ထုတိုများ ရေးသား ခဲ့သည်။ ၂၀၀ဝ ခုနှစ်တွင် ပထမ ဦးဆုံး လုံးချင်း ဝတ္ထု ‘သိုက်စောင့်’ ကို ထုတ်ဝေ ခဲ့သည်။
အောင်သပြေရွာ၊ ရေတွင်းဆိပ်
အောင်သပြေရွာ၊ ရေတွင်းဆိပ်
ကြူးနစ်၊ စာရေးဆရာ
ကိုးကား
<References />
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
သာဂရရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
သာဂရရွာ (Thargara)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ရွာရှည် (မြောက်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၉၀၈ ဖြစ်သည်။
Dance punk
Dance-punk (dance-punk သို့ punk funk) သည် ဂီတအမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၁၉၇၀နောက်ပိုင်းတွင် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ post-punkနှင့် new wave လှုပ်ရှားမှုနှင့် ဆက်နွယ်နေသည်။
သာဂရရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
Dance punk
အလျင်
Post-punk ခေတ်ရှိ အုပ်စုများသည် စည်းဝါးကျသောအရှိန်များကို အသုံးပြုထားသည်။ ကခုန်ခြင်းများသို့ အကျိုးသက်ရောက်စေခဲ့သည်။ ထိုတီးဝိုင်းများသည် disco, synth နှင့် အခြား dance ဂီတများ လွှမ်းမိုးခဲ့ပြီး ၁၉၇၀မှ sparks တီးဝိုင်းများနှင့် Iggy Pop (ဂီတပညာရှင်) တို့အလုပ်ဖြင့် ကြိုတင်မျှော်မှန်းခဲ့သကဲ့သို့ ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ ၁၉၈၀မှ လွှမ်းမိုးခဲ့သည့်အုပ်စုများမှာ Public Image Ltd, Gang of four, New Order, Killing Joke, The Cure နှင့် Siouxsie and the Bandhees တို့ပါဝင်ခဲ့သည်။ နယူးယော့(ခ်) မှ dance-punk များထဲတွင် Material, James Chanee and the Contortions, Cristina Monel, ESG နှင့် Liquid Liquid တို့ပါဝင်သည်။ ဂျာမန်အဆိုတော် Nina Hagen သည် ၁၉၈၃ New York/NY သီချင်းနှင့်အတူ underground dance တွင် ရိုက်ခတ်ခဲ့သည်။ သူသည် punk အဆိုပုံစံနှင့် disco တီးလုံးများကို ရောစပ်ခဲ့သည်။
ခေတ်ပေါ် dance-punk
Dane-punk သည် ထောင်စုနှစ်သစ် အစောပိုင်းနှစ်များမှ garage rock/post punk revival တီးဝိုင်းအချို့ကြားထဲတွင် ပြန်လည်ရှင်သန်လာခဲ့သည်။ LCD Soundsystem, Clinic, Death from Above 1979, Liars, Franz Ferdinand, Yeah Yeah Yeahs, Bloc Party, The Faint, The Rapture, Shout Out Out Out Out နှင့် Radio 4, Out hud နှင့် Moving Units တို့ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၀ခုနှစ်အစောပိုင်းတွင် Washington DC သည် အမှတ်ရစရာ punk-funk ဖြစ်ရပ်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ fugazi, post-punk နှင့် go go အနုပညာရှင်များဖြစ်သော Trouble Funk နှင့် Rare Essence တို့မှ လှုံဆော်ခဲ့သည်။ Q And Not U, Black Eyes နှင့် Baltimore’s Oxes, Double Dagger နှင့် Dope Body တို့ပါဝင်သည်။ ဗြိတိန်တွင် Klaxons တီးဝိုင်းသည် indie နှင့် dance-punk များကို ပေါင်းစပ်ကာ new rave ကို ဖန်တီးခြင်းဖြင့် ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ ထိုအသုံးအနှုန်းကို Trash Fashion, New Young Pony Club, Hadouken!, Late of Pier, Test Icickes နှင့် Shitdisco တို့က အသုံးပြုခဲ့သည်။ အနုပညာရသများကို rave ဂီတသို့ ရုပ်လုံးပေါ်စေခဲ့သည်။
တနင်္သာရီကျွန်း
တနင်္သာရီကျွန်း (Tenasserim Island) သည် မြိတ်ကျွန်းစုတွင် ပါဝင်သော ကျွန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ကွမ်းသီးကျွန်း၏ တောင်ဘက် ၁၅ ကီလိုမီတာအကွာ၊ မြိတ်ကျွန်းစု၏ အနောက်မြောက်ဘက်စွန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ၁၀ ကီလိုမီတာခန့် ရှည်လျားပြီး မညီမညာပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည့် ကျွန်းဖြစ်သည်။ တောထူထပ်သည့်ကျွန်းတစ်ခုဖြစ်ကာ ၄၉၄ မီတာအမြင့်ရှိသော မတ်စောက်သည့် တနင်္သာရီတောင်ထွတ်သည် ကျွန်းရှိ အမြင့်ဆုံးနေရာ ဖြစ်သည်။
ဖားဆိုရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
ဖားဆိုရွာ(Farso)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ လုံးဟော့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၉၀၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လုံးဟော့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၀၅ ဦး၊ မ ၆၈၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၈၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇော်မင်း (သင်းအုပ်ဆရာ)
သင်းအုပ်ဆရာ ဦးဇော်မင်း (မွေး ၁၉၆၁) သည် ထိုင်းနိုင်ငံ အမ်စီအေအသင်းတော်တွင် စီနီယာသင်းအုပ်ဆရာအဖြစ် အနှစ်၂၀ကျော် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူ ခရစ်ယာန်ဓမ္မဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ဖခင်မှာ ရန်ကုန်၊ ညီအစ်ကိုများ အသင်းတော်မှ သင်းအုပ်ဆရာ ဦးတင်မောင်တွန်းဖြစ်သည်။
၂၀၀၈ နာဂစ်မုန်တိုင်းတွင် ဆရာဦးဇော်မင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ လွန်းပြန်အခေါက်ပေါင်းများစွာ သွားရောက်၍ ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများအတွက် တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခဲ့ရသည်။
NGC 1060
NGC 1060 သည် နှစ်ဘက်ခုံးဂလက်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာမြေမှ အလင်းနှစ်သန်းပေါင်း ၂၅၆ အကွာရှိ ထရိုင်ဂူလယ် ကြယ်စုတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းအား ဝီလီယံ ဟာရှယ်ဆိုသူက ၁၇၈၄ စက်တင်ဘာ ၁၂ တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ငါးမြင်းကကလောင်
ပါဏဗေဒအလိုအရ ငါးမြင်းကကလောင် သို့မဟုတ် ငါးကလောင်ကို 'ယူတြိုပီအစ်ခသစ်ဗာချား'ဟု ခေါ်သည်။ ငါးမြင်းကကလောင်၏ ကိုယ်သည်ပြား၍ ရှည်လျား၏။ ဦးခေါင်းကိုပျော့သော အရေပြားဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားသည်။ ပါးစပ် သည် အထက်ဖက်သို့ နှာတံထိအောင်ကွဲနေသည်။ မျက်စိသည် ဦးခေါင်း၏ ဘေးဖက်တွင်ရှိသည်။ ပြန့်ကျယ်သော မျက်ခွံ၌ အဆီရှိသည်။ နှာတံနှင့် အထက်မေးရိုးတို့တွင် နှုတ်သီးမွေး တစ်စုံစီရှိသည်။ အောက်မေးရိုးတွင် နှုတ်သီးမွေး နှစ်စုံပါ ရှိသည်။ မေးရိုးတွင် ထက်သောသွားများရှိသည်။ ရင်ဆူးတောင် တွင် ဆူးတစ်ချောင်းပါရှိလေသည်။ စအိုဆူးတောင်သည် စောက်နက်နက် ခွနေ၍ အဖျားတွင် ချွန်နေသည်။ နောက် ကျောဆူးတောင်၌ အဆီပြည့်ဝလျက်ရှိသည်။ ကိုယ်ရောင်မှာ ငွေရောင်သန်း၍နေ၏။ ဦးခေါင်းနှင့်ဝမ်းပိုင်းတွင် ဟင်းသပြဒါး ရောင်ကွက်များ ပါရှိသည်။ ကျောဖက်တွင် ညိုမှိုင်းမှိုင်းအရောင် ရှိသည်။ အလျား ၁၅ လက်မခန့်ရှိ၍ ပျမ်းမျှ အလေးချိန် ၅၅ ကျပ်သားခန့် စီးသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်တွင် တွေ့ရသောငါး
အူထန်ယန်ရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
အူထန်ယန်ရွာ(Auhtanyang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ အူထန်ယန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၂၂၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အူထန်ယန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၇ ဦး၊ မ ၃၁ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၀၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒေါင်းကျွန်း
ဒေါင်းကျွန်း (Ross Island) သည် မြိတ်ကျွန်းစု၏ မြောက်ဘက်ခြမ်းတွင် တည်ရှိသည့် ကျွန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၁၆ ကီလိုမီတာ ရှည်လျားကာ ၁၁၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
ဝဲကြီးဒေါင့်ရွာ၊ ရှမ်းမမြောင်
ဝဲကြီးဒေါင့်ရွာ၊ ရှမ်းမမြောင်
ဆိတ်ကလေးရွာ၊ ရေတွင်းဆိပ်
ဆိတ်ကလေးရွာ၊ ရေတွင်းဆိပ်
မီးဇိုင်းတောင်ခြေရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
မီးဇိုင်းတောင်ခြေရွာ(Meezaing(Taungchay))သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ မီးဇိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၂၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မီးဇိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၁၈၄ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၃၉၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိယော - ဆိုင်းဂျေားဘူတာ
အိယော - ဆိုင်းဂျေားဘူတာ  (伊予西条駅 အိယော - ဆိုင်းဂျေား - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အဲဟိမဲခရိုင်၊ ဆိုင်းဂျေားမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ငါးမြင်းရင်း
ငါးမြင်းရင်း၏ ပါဏဗေဒအမည်မှာ 'ဆူဒူတြိုပိယပ်ဂွန်ဂဝါရီ' (Eutropiichthys goongwaree) ဖြစ်သည်။ အသွင်အားဖြင့် ငါးမြင်းရင်းသည် ငါးမြင်းနှင့်ဆင်တူယိုးမှားဖြစ်သည်။ ငါးမြင်းရင်းကိုယ်သည် ငါးမြင်းကဲ့သို့ ငါးမြင်းကလောင်ကိုယ်ထက် ပိုရှည်သည်။ ဦးခေါင်းထက် ပို၍ချွန်သည်။ ယင်း၏ စအိုဆူးတောင်သည်လည် အမြီးဆူးတောင်နှင့် ထိလုနီးပါးပင် ရှည်လျားသည်။ ငါးသံချိတ်ဖား၊ ငါးသက္ကလတ်တို့သည် ငါးမြင်းရင်းနှင့် မျိုးချင်းနွှယ်သောငါးများ ဖြစ်ကြပေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်တွင် တွေ့ရသောငါး
ရတနာ့ဂူ နတ်ပွဲ
ရတနာ့ဂူပွဲသည် တောင်ပြုန်းပွဲတော်ကြီး အပြီး နှစ်စဉ် ကျင်းပသော မန္တလေးဝန်းကျင်၏ အထင်ကရပွဲတော် တစ်ခုဖြစ်သည်။
ရတနာ့ဂူ မြတ်စွာဘုရားပွဲတော်နှင့် မယ်တော်နတ်ပွဲကို ဝါခေါင်လပြည့်ကျော် ၈ ရက်(စက်တင်ဘာလ ၂ ရက်)နေ့မှ ဝါခေါင်လကွယ်နေ့(စက်တင်ဘာ လ ၈ ရက်)နေ့အထိ ကျင်းပလျက်ရှိရာ မန္တလေး၊အမရပူရ၊ တံတားဦး၊ စစ်ကိုင်း၊မုံရွာ စသော အနီးဝန်းကျင်မှ ဘုရားပွဲလာ နတ်ပွဲလာသူများဖြင့် စည်ကားစွာ ကျင်းပလျက်ရှိသည်။
မယ်တော်နတ်ပွဲကို ဝါခေါင်လပြည့်ကျော် ၈ ရက်နေ့မှ စတင်လေ့ရှိသော်လည်း ဝါခေါင်လပြည့်ကျော် ၇ ရက်နေ့မှစ၍ နတ်ညီလာခံများ၊ တက်ပွဲများ စတင် ကျင်းပပြီး လပြည့်ကျော် ၁၀ ရက်နေ့တွင် ချိုးရေတော် သုံးပွဲတော်၊ လကွယ်နေ့တွင် ထိန်ခုတ်ပွဲ၊ မယ်တော်ပို့ပွဲများ ကျင်းပပြုလုပ်ပြီး သံဃာတော်များကို စာရေးတံမဲနှင့် ဆွမ်းကြီးလောင်းလှူကာ ပွဲတော်ပိတ်သိမ်းသည် ဟု သိရသည်။
အမရပူရမြို့၊ ငယ်တိုးကျေးရွာတွင် ကျင်းပသော အဆိုပါ ပွဲတော်သို့ မန္တလေးမှ အများဆုံး သွားလာကြလျက် ရှိကာ အမှတ် ၈ ဘတ်စကားလိုင်း၊ စစ်ကိုင်း-မန္တလေး ကားလိုင်းများ အပြင် မော်တော်ဆိုင်ကယ်များဖြင့် လည်း အများဆုံး သွားရောက်ကြကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ ရှေးယခင်က ရတနာ့ဂူပွဲတော်သို့ မန္တလေးမှ နွားလှည်းများဖြင့် မြို့လုံးကျွတ်နီးပါး သွားရောက်ကြပြီး တောင်သမန်အင်းစောင်း မယ်ဇယ်ပင်တန်း တွင် လှည်းဝိုင်းကြီးများ စခန်းချ ရပ်နားပြီး ချက်ပြုတ်စားသောက်၊ ဝိုင်းဖွဲ့ဆိုတီး ကခုန်ကာ တောင်သမန်အင်း၊ ငယ်တိုးချောင်းများမှ တစ်ဆင့် ငှက်သမ္ဗန်များဖြင့် နတ်နန်းများသို့ တစ်ပျော်တစ်ပါး သွားရောက်လေ့ရှိသည်။
အစဉ်အလာအရ အထက်နန်း၊ အောက်နန်းဟူ၍ သုံးနှုန်းခေါ်ဝေါ်ကာ သက်ဆိုင်ရာနတ်နန်းများသို့ သွားကာ နတ်ပန်းဆက်ကြသည်။ ဝါခေါင်လပြည့်ကျော် ၁၀ ရက်တွင် ကျင်းပသော နတ်ရေချိုးပွဲ(ချိုးရေတော်သုံးပွဲ) မှာ အစည်ကားဆုံးနေ့ဖြစ်ပြီး ဒေသအခေါ်အဝေါ်အားဖြင့် ဖောင်လှည့်သည့်နေ့ပင် ဖြစ်သည်။
အမရပုရမြို့နယ် ကျေးရွာများမှ ဝေါတော်ထမ်း၊ ဖောင်ကြိုးဆွဲ၊ လှေတော်သားနှင့် အခြားတာဝန်များကို အစဉ်အလာအတိုင်း တာဝန်ယူလုပ်ဆောင်ပြီး ချိုးရေတော်သုံးပွဲ၊ ဖောင်လှည့်ပွဲကို ကျင်းပလေ့ ရှိသည်။ ဖောင်လှည့်သည့် အထက်နန်းနှင့် အောက်နန်းကြား ရေဝင်စိမ့်အင်း၊ ဒေသအခေါ် ပန်းဘဲချောင်းထဲတွင် ငှက်လှေများ စီးကာ ဆင်နွှဲကြသည်။ ရတနာ့ဂူပွဲ လာရောက်သူများမှာ အထက်နန်းနှင့် အောက်နန်းကိုလည်း ငှက်လှေစီးကာ သွားလာကြပြီး ပျော်ရွှင်စွာ ရေပက်စကားလေ့ ရှိသည်။
သမိုင်း
ရတနာ့ဂူပွဲတော်တွင် အဓိက ဖြစ်သော ရတနာ့ဂူ စေတီတော်ကို သက္ကရာဇ် ၇၄၂ ခု အင်း၀ဘုရင် မင်းကြီးစွာစော်ကဲ တည်ထားခဲ့ပြီး ဘုရားပွဲတော် ကျင်းပခဲ့သည်မှာ နှစ်ပေါင်း ၆၃၀ ခန့် ရှိခဲ့ပြီး နတ်ပွဲကိုမူ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၈၅ ခုနှစ်၊ ဘကြီးတော် မင်းလက်ထက် အမရပူရမြို့ မီးကြီးလောင်စဉ် ပြည်သူအများ စိတ်နှလုံး မသာယာသောကြောင့် သောကပြေပျောက်စေရန် နန်းမတော်မယ်နုနှင့် မောင်တော် စလင်းစားမောင်အိုတို့ ဦးစီးပြီး ရွှေဖျင်းညီနောင် တောင်ပြုန်းမင်းနှစ်ပါး ပွဲပြီးချိန် ပုပ္ပါးမယ်တော်ကြိုပွဲ၊ ရတနာ့ဂူဘုရားပွဲများအဖြစ် တည်ထွင်ပြီး နတ်ပွဲများ ကျင်းပခဲ့ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း လေ့လာ သိရှိရသည်။ ထို့ကြောင့် ရတနာ့ဂူနတ်ပွဲဟု ခေါ်တွင်လာကြသည်။
ရတနာ့ဂူ နတ်ပွဲသည် အမရပူရတစ်နယ်လုံးရှိ တောင်သူများ မိုးတွင်းဆောင်း ဝါးခမောက်များ အားထားဝယ်ယူသော ပွဲဖြစ်ပြီး အနယ်နယ်အရပ်ရပ်မှ နတ်ကိုးကွယ်သူများ လာရောက်သည့်ပွဲ ဖြစ်သည်။
ရှေးအစဉ်အဆက်လှည်းများ၊ လှေများနှင့် ကျင်းပခဲ့သည့် ရတနာ့ဂူ ပွဲတော်တွင် ပွဲတော် အမှတ်အသားပမာ ယခုထက်တိုင် ကျန်ရစ်ဆဲ လက္ခဏာများမှာ ငှက်သမ္ဗန်၊ နတ်ဆိုင်း၊ အုန်းပွဲငှက်ပျောပွဲ၊ ကရေကရာမုန့်၊ မုန့်ခေါင်းအုံး၊ ရှောက်ပန်းသီးနှင့် ကျောက်ပန်းခွေများမှာမူ အထင်အရှား ရှိနေသေးကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။
သာယာကုန်းရွာ၊ ယင်းသာ
သာယာကုန်းရွာ (Tharyarkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ ယင်းသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၃၂၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိယော - အိုးဇုဘူတာ
အိယော - အိုးဇုဘူတာ  (伊予大洲駅 အိယော - အိုးဇု - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အဲဟိမဲခရိုင်၊ အိုးဇုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
သင်ပန်းချောင်ရွာ၊ သဗြုဆိပ်
သင်ပန်းချောင်ရွာ၊ သဗြုဆိပ်
မဲနယ်ကွင်းရွာ၊ မဲနယ်ကွင်း
မဲနယ်ကွင်းရွာ၊ မဲနယ်ကွင်း
မလိကျွန်း
မလိကျွန်း (Mali Kyun သို့ Tavoy Island) သည် မြိတ်ကျွန်းစုတွင် ပါဝင်သည့် ကျွန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ မြိတ်ကျွန်းစု၏ မြောက်ဖက်အစွန်ဆုံးတွင် တည်ရှိသည်။ ၉၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းပြီး မြောက်မှတောင်သို့ ၃၁ ကီလိုမီတာရှိသော ရှည်လျားသေးသွယ်သည့် ကျွန်းဖြစ်သည်။
သက်ပေးရွာ၊ ခင်ဦးမြို့နယ်
သက်ပေးရွာ (Thetpay)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ခင်ဦးမြို့နယ်၊ သက်ပေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၅၁၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
Mathcore
Mathcore ကို math metal ဟုလည်းသိရှိကြပြီး စည်းဝါးကျကျပေါင်းစပ်မှုနှင့် mathcore ၏ dissonant style ဖြစ်သည်။ ဤပုံစံကို Converge၊ Coalesce၊ Both နှင့် The Dillinger Escape Plan တို့ တီထွင်ခဲ့သည်။ mathcore စကားရပ်သည် analog နှင့် math rock တို့၏ စိတ်ကူးဉာဏ်သစ်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ math rock နှင့် mathcore နှစ်ခုစလုံးသည် တစ်မူထူးခြားသော time signature များကို သုံးထားသည်။ math rock အုပ်စုတွင် Slint၊ Don Caballero၊ Shellac နှင့် Drive Like Jehu တို့ပါဝင်ပြီး mathcore သည် metalcore နှင့် ဆက်စပ်နေသော်လည်း mathcore ၏ လွှမ်းမိုးမှုပါဝင်သည်။ ထင်ရှားသည့် mathcore အုပ်စုများသည် grindcore နှင့် ဆက်စပ်နေသည်။
သမိုင်းကြောင်း
Mathcore ၏ ရှေးဦးသာဓက အနေဖြင့် Black Flag တီးဝိုင်း၏ ၁၉၈၄တွင်ထွက်ရှိခဲ့သော “My War” albumသည် ဝါသနာရှင်များအတွက် ၇ မိနစ် metal သီချင်းနှင့် fusion-style time signature များ ပေါင်းစပ်ထားသည်။ mathcore အုပ်စုများသည် Black Flag ကို “Black on Black” album ဖြင့် ချီးကျူးဂုဏ်ပြုခဲ့သည်။ ၁၉၉၀တွင် mathcore များအုပ်စုများဖွဲ့မိပြီး noisecore ဟု ဖော်ပြကြသည်။ Terrorize magazine မှ Kevin Stewart- Panko သည် Neurosis, Deadguy, Cave in, Today is the Day, The Dillinger Escape Plan, Converge, Coalesce, Candiria, Botch နှင့် Psyopus အုပ်စုများကို ဤတီးဝိုင်းများ ၏ sound များကို dynamic, violent, discordant, technical, brutal, off- killer, hardcore ၏ စိုးမိုးရောနှောမှုမရှိခြင်း၊ metal, prog, math-rock, grind နှင့် jazz ဟု ဖော်ပြကြသည်။
Mathcore သည် math rock လွှမ်းမိုးမှုကို ယူဆောင်ထားခြင်းဖြစ်သည်။(math rock နှင့်အတူ hardcore)၊ အစောပိုင်း hybrid ထဲတွင် ပါဝင်သော တီးဝိုင်းများမှာ Rorschach, Starkweather, Botch နှင့် Converge တို့ပါဝင်သည်။ ၁၉၉၀တွင် အုပ်စုအချို့စတင်၍ ပေါ်ထွက်လာသည်။ Massachusetts မှ Cave in, Connecticut မှ Cable, Kansas City မှ Coalesce နှင့် Switzerland မှ knt စသည့် တီးဝိုင်းပါသည်။ mathcore ဟုသော ဝေါဟာရသည် The Dillinger Escape Plan ၏ ပထမဆုံး album “Calculating Infinity” တွင် သုံးထားသည်။ The Dillinger Escape Plan သည် mathcore ကို တီထွင်သူ မကြာခဏမှတ်ယူကြသည်။ mathcore မတိုင်မီ ဤပုံစံသည် noisecore ဟုအမည်ရသည်။
၂၀၀၀ ခုနှစ်များ အစောပိုင်းတွင် mathcore တီးဝိုင်းစတင်၍ ပေါ်ထွက်လာသည်။ ထိုတီးဝိုင်းများသည် ရှားရှားပါးပါးဖော်ပြနိုင်သည်။ အများအားဖြင့် အဓိက mathcore တီးဝိုင်းများကို ကိုးကားထားသော mathcore တီထွင်သူများနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ Norma Jean ၏ အစောပိုင်းမှတ်တမ်းများကို Converge နှင့် Botch နှင့် မကြာခဏ နှိုင်းယှဉ်ကြသည်။ အခြားလွှမ်းမိုးမှုအဖြစ် mathcore တီးဝိုင်းကို Car Bomb, The Locust, Daughters, Some Girls, Look What I Did နှင့် The Number Twelve Looks Like You တို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်နိုင်သည်။
ရွှေဇင်ကုန်းရွာ၊ အဝ
ရွှေဇင်ကုန်းရွာ၊ အဝ
လက်ဖွဲကုန်းရွာ၊ ရေတွင်းဆိပ်
လက်ဖွဲကုန်းရွာ၊ ရေတွင်းဆိပ်
ပုတတ်စာ
ပုတတ်စာ (ပဒတ်စာ) သည် ရုက္ခဗေဒအခေါ် Kaempferia candida ဖြစ်သည်။ အပွင့်ဖြူ၍ဝတ်ဆံဝါပြီး‌ မြေတွင်ကပ်ပေါက်သည့်ဟင်းလျာပင်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်းတွင် ပေါက်ရောက်လေ့ရှိသည်။ ကဆုန်လတွင် ပေါက်လေ့ရှိသည်။
ရခိုင်စုရွာ၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်
ရခိုင်စုရွာ (Rakhinesu)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်၊ ရေဝေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၄၃၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရေဝေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၁၈ ဦး၊ မ ၁၈၀၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၂၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အို (အက္ခရာ)
O သည် ၁၅ လုံးမြောက်သော အင်္ဂလိပ် အက္ခရာတစ်ခုဖြစ်ပြီး အိုင်အက်စ်အို အခြေခံလက်တင်အက္ခရာတွင် သရအက္ခရာတစ်ခုအဖြစ်ပါဝင်သည်။ ယင်း O သည် စီမီတစ်ဘာသာ `Ayin (eye) မှ ဆင်းသက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ၊ ၎င်းသည် ဗျည်းအက္ခရာတစ်ခုဖြစ်ပြီး သေချာသလောက်မှာ ( ʕ ) ကိုယ်စားပြုပြီး အသံထွက်မှာ အာရပ်အက္ခရာ ع ကိုကိုယ်စားပြုပြီး `Ayn ဟုခေါ်သည်။
Computing codes
1 and all encodings based on ASCII, including the DOS, Windows, ISO-8859 and Macintosh families of encodings.
အဋ္ဌသတသုတ်
ဝေဒနာ (၁၀၈) ပါးတို့ကို ခွဲစိတ်၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
လုံးဟော့ရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
လုံးဟော့ရွာ(Lunghawh)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ လုံးဟော့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၃၈၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လုံးဟော့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၀၅ ဦး၊ မ ၆၈၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၈၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိဇုမိဘူတာ (ဖုခုရှီးမား)
အိဇုမိဘူတာ  (泉駅 အိဇုမိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖုခုရှီးမားခရိုင်၊ ဖုခုရှီးမားမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရွာသာအေးရွာ၊ သဗြုဆိပ်
ရွာသာအေးရွာ၊ သဗြုဆိပ်
နမ့်လစ် (ရွာသစ်)ရွာ၊ နမ့်စန်မြို့နယ်
နမ့်လစ် (ရွာသစ်)ရွာ (Namlit (Ywarthit))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ နမ့်စန်မြို့နယ်၊ နမ့်လစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၇၅၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်လစ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၀၈၂ ဦး၊ မ ၂၉၈၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၀၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်စန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂျာထူယန်ရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
ဂျာထူယန်ရွာ(Jarhtuyang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ အူထန်ယန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၂၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အူထန်ယန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၇ ဦး၊ မ ၃၁ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၀၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန္တလေးနည်းပညာတက္ကသိုလ်
မန္တလေးနည်းပညာတက္ကသိုလ် (MTU) သည် မန္တလေးစက်မှုတက္ကသိုလ် (MIT) အဖြစ် လူသိများခဲ့ပြီး မန္တလေးတိုင်း ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်၌ တည်ရှိသည်။ ၎င်းသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ နည်းပညာတက္ကသိုလ်များထဲမှ ထင်ရှားသော တက္ကသိုလ်တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ တက္ကသိုလ်မှ အထက်မြန်မာပြည် ဘွဲ့ကြို၊ ဘွဲ့ရနှင့် ဘွဲ့လွန် ကျောင်းသားများအတွက် အင်ဂျင်နီယာ နည်းပညာရပ် အသီးသီးအား သင်ကြားမှုပုံစံ အမျိုးမျိုး ချမှတ် သင်ကြားနိုင်ရန် စီစဉ်ထားရှိသည်။ တက္ကသိုလ်မှ နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း သင်တန်းအပတ်စဉ် တစ်ခုစီအတွက် ကျောင်းသား ၃၀၀ ခန့် လက်ခံသင်ကြားပေးနေသည်။
မန္တလေးနည်းပညာတက္ကသိုလ်တွင် ဒေါက်တာဘွဲ့နှင့် ဘွဲ့လွန်သင်တန်းများအား လက်ခံသင်ကြားမှု နည်းပါးသောကြောင့် အဆိုပါဘွဲ့များ တက်ရောက်ရန် ဆန္ဒရှိသော ကျောင်းသားများမှာ ရန်ကုန်နည်းပညာတက္ကသိုလ် သို့တည်းမဟုတ် နိုင်ငံရပ်ခြားသို့ သွားရောက်၍ သင်ယူကြရသည်။
သမိုင်းကြောင်း
နိုင်ငံတစ်ခု၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုမှာ သိပ္ပံနှင့် အင်ဂျင်နီယာ နည်းပညာနယ်ပယ်၌ လုံးလုံးလျားလျား အခြေခံသည် ဆိုသည်အား သိရှိထားသော ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်သည် နိုင်ငံအဆင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း တက္ကသိုလ် သင်ကြားရေးဌာနများအား နိုင်ငံ၏အကျိုးအတွက် တိုးချဲ့ဖွင့်လှစ်နိုင်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ရာ မန္တလေးနည်းပညာတက္ကသိုလ်ကို အမှတ်(၁)စက်မှုဝန်ကြီးဌာန (ယခု စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန)၊ စက်မှုသင်တန်းကျောင်းအမှတ်(၂)မှ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန၊ မန္တလေးစက်မှုတက္ကသိုလ်အဖြစ် ၁၉၉၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ (၁) ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၁)ရက်နေ့မှစ၍ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာနသို့ လက်ရှိဖွဲ့စည်းပုံအတိုင်း လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၈ ခုနှစ် ဇူလိုင် (၁)ရက်နေ့တွင် မန္တလေးစက်မှုတက္ကသိုလ် (Mandalay Institute of Technology) အစား မန္တလေးနည်းပညာတက္ကသိုလ် (Mandalay Technological University) ဟုအမည်ပြောင်းလဲ ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ပြီး သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်များနှင့် ကိုက်ညီစေရန်နှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
သင်ရိုး
မန္တလေးနည်းပညာတက္ကသိုလ်မှ အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့အတွက် ခြောက်နှစ်တာသက်တမ်း၊ မဟာအင်ဂျင်နီယာဘွဲ့အတွက် နှစ်နှစ်တာသက်တမ်း နှင့် ဒေါက်တာဘွဲ့အတွက် သုံးနှစ်တာသက်တမ်း စီစဉ်ထားရှိသည်။ ၁၉၉၇ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၀၄ ခုနှစ်ကြားတွင် ကျောင်းသားပေါင်း ၇၅၀၀ မှ သုံးပုံနှစ်ပုံမှာ အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ နှင့် ၇.၃ % မှာ မဟာအင်ဂျင်နီယာဘွဲ့များ အသီးသီးရရှိခဲ့ကြသည်။
အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်များ
အောက်ဖော်ပြပါ ဘာသာရပ်များအား ဒီပလိုမာဘွဲ့အတွက် တစ်နှစ်၊ မဟာဘွဲ့အတွက် နှစ်နှစ်နှင့် အသုံးချသိပ္ပံ ဘာသာရပ်အတွက် ဒေါက်တာဘွဲ့များပါ လက်ခံသင်ကြား ပေးနေသည်။
ဌာနများ
မန္တလေးနည်းပညာတက္ကသိုလ်အား ပင်မဌာနကြီး ( ၄ ) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး ၎င်းတို့၏အောက်၌ ကဏ္ဍလိုက် သီးခြားဌာနခွဲများ ခွဲဝေထားရှိသည်။
အင်ဂျင်နီယာဌာနများ
မန္တလေးနည်းပညာတက္ကသိုလ်ရှိ အင်ဂျင်နီယာဌာနများမှာ အောက်ဖော်ပြပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
သုတေသနဌာနများ
မန္တလေးနည်းပညာတက္ကသိုလ်ရှိ သုတေသနဌာနများမှာ အောက်ဖော်ပြပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။