cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ခရစ်ယာန်လူငယ်များအသင်း
ဝိုင်၊ အမ်၊ စီ၊ အေ၊ ဟု မြန်မာတို့ နှုတ်ကျိုး၍ ခေါ်နေ သော ခရစ်ယာန်လူငယ်များ အသင်းသည် လူမှုပေါင်းသင်း ဆက်ဆံရေးနှင့် အယူဝါဒဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများအတွက် မူလက ရည်စူး၍ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့ သော လူငယ်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်၏။ ထိုအသင်းကို ဂျော့ ဝီလျံဆိုသော လူငယ်တစ်ဦးသည် ခရစ် ၁၈၄၄ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ၌ စတင်တည်ထောင် ခဲ့သည်။
ဂျော့ဝီလျံသည် လန်ဒန်မြို့သို့ နယ်မှရောက်ကာ စိန်ပေါလ် ဘုရားရှိခိုးကျောင်းဝင်းရှိ အထည်တိုက်ကြီး တစ်တိုက်တွင် အလုပ်လုပ်ကိုင်နေရင်း လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် လူငယ်များအား ဖိတ်ခေါ်ပြီးလျှင် သမ္မာကျမ်းစာကို လေ့ကျက်ခြင်း၊ ဘုရားဝတ် ပြုခြင်း၊ စသည်တို့ကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ မိတ်ဆွေတစ်စုနှင့် သိုက်မြိုက်စွာ ကောင်းရာကောင်းကျိုးတို့ကို ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့ရာမှ လူငယ်များ နှလုံးရည် တိုးတက်မှုကို ရှေးရှုသောအသင်း တစ်သင်း တည်ထောင်ရန် အကြံပေါ်ပေါက်ခဲ့လာ၏။ သို့အား လျော်စွာ ၁၈၄၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ခရစ်ယာန် လူငယ်များအသင်းကို အသင်းသား ၁၂ ဦးနှင့် စတင်တည် ထောင်လိုက်လေသည်။
အသင်းလုပ်ငန်းသည် တစ်စတစ်စ ကျယ်ပြန့်လာပြီးလျှင် အခြားနိုင်ငံများသို့ တဖြည်းဖြည်း ပျံ့နှံ့သွား၏။ အသင်းကို စတင်ပျိုးထောင်ခဲ့သော ဂျော့ဝီလျံမှာလည်း နောင်တွင် အလုပ်ကြီးပွား၍ အထည်တိုက်၌ အကြီးအကဲ ဖြစ်လာပြီးလျှင် ၁၈၉၄ ခုနှစ်၌ ဆာဘွဲ့ဖြင့် ချီးမြှင့်ခြင်းခံရလေသည်။ ဂျော့ဝီလျံသည် အခြေအနေ တိုးတက်လာသည်နှင့်အမျှ ခရစ်ယန်လူငယ်များ အသင်း၏ ကြီးပွားရာ ကြီးပွားကြောင်းကိုလည်း အစဉ်တစိုက် ကြိုးပမ်းခဲ့လေသည်။
ခရစ်ယန်လူငယ်များအသင်း၏ အထိမ်းအမှတ်မှာ အနီ ရောင်တြိဂံ ဖြစ်ပေသည်။ ဂျီနီဗာမြို့၌ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ခရစ်ယန်လူငယ်များအသင်းအဖွဲ့ချုပ် တည်ရှိ၍ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်ရှိ အသင်းခွဲများနှင့် ဆက်သွယ်လျက် ရှိသည်။ ၁၉၅၄ ခုနှစ် အကုန်တွင် နိုင်ငံပေါင်း ၇၂ နိုင်ငံတို့၌ အသင်းခွဲပေါင်း ၁၀၀၀ဝ ကျော်တို့သည် တာဝန်ခံအရာရှိပေါင်း ၆ဝဝဝ ခန့်နှင့် အသင်းလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်လျက်ရှိလေသည်။ အသင်း ဝင် ဦးရေမှာ နှစ်စဉ်တိုးတက်ခဲ့သည်ဖြစ်ရာ ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာတစ်ဝှန်းလုံးရှိ အသင်းဝင်ပေါင်းမှာ ၄ဝဝဝဝဝဝ ကျော်မျှ ဖြစ်လေသည်။
မျက်မှောက်ခေတ်တွင် ခရစ်ယာန်လူငယ်များအသင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ယခင်အခါများကထက်ပင် ကျယ်ပြန့်လာလေ တော့သည်။ လူမျိုးမရွေး၊ ဘာသာမရွေး၊ လူငယ်များ၏ စည်းရုံးရေးကို အဓိကထား၍၊ လူမှု ဝန်ထမ်းစိတ်ဓာတ် မွေးမြူ မှု၊ စာရိတ္တကောင်းမွန်မှု၊ အပေါင်းအသင်းဝင်ဆံ့မှု၊ ကိုယ်လက် ကြံ့ခိုင်မှု၊ ပညာရည် တိုးတက်မှုတို့သည်လည်း အသင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်တွင် အကျုံးဝင်လျက် ရှိပေသည်။ အသင်း တိုက်များတွင် စာသင်တန်းများ၊ ဟောပြောပွဲများ၊ မိတ်ဆက် ပွဲများ၊ ဆွေးနွေးပွဲများ၊ ကစားခုန်ပွဲများ စသည်တို့ကို အသင်း ဝင်တို့၏ အကျိုးအလို့ငှာ မကြာခဏ ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ ပထမကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်း၌ ခရစ်ယာန်လူငယ်များ အသင်း ဝင်တို့သည် ရန်ပုံငွေအမြောက်အမြား စုဆောင်းကာ၊ စစ်သား များ စိတ်လက်ဖျော်ဖြေရေးနှင့် သက်သာချောင်ချိရန်အတွက် စစ်တပ်ရိပ်သာများကို ဖွင့်လှစ် တိုးချဲ့၍ ဖွင့်လှစ်ခဲ့ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရန်ကုန်မြို့၊ မန္တလေးမြို့၊ မေမြို့နှင့် မော်လမြိုင် မြို့များ၌ ဝိုင်၊ အမ်၊ စီ၊ အေ အသင်းများ တည်ထောင်ပြီး ဖြစ်သည်။
ခရစ်ယာန်လူငယ်များအသင်းနှင့် ရည်ရွယ်ချင်ချင်း တူညီ သောအသင်းတစ်ခုမှာ ဝိုင်၊ ဒဗျူ၊ စီ၊ အေ၊ ခေါ် ခရစ်ယာန် မိန်းကလေးများအသင်း ဖြစ်၏။ ထိုအသင်းကို အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် ၁၈၅၅ ခုနှစ်၌ စတင်တည်ထောင် ခဲ့သည်။ ခရစ်ယာန် လူငယ်များအသင်းသည် အမျိုးသားများအတွက် အကျိုးဆောင် သကဲ့သို့ ဝိုင်၊ ဒဗျူ၊ စီ၊ အေ သည် အမျိုးသမီးများအတွက် အကျိုးဆောင်လေသည်။ အသင်း၏ အထိမ်းအမှတ်မှာ အပြာရောင် တြိဂံဖြစ်သည်။ ယခုအခါ နိုင်ငံပေါင်း ၆၈ နိုင်ငံ တွင် ခရစ်ယာန် မိန်းကလေးအသင်းဝင်ပေါင်း ၅ဝဝဝဝဝ ကျော် မျှ ရှိလေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရန်ကုန်မြို့၊ မန္တလေးမြို့၊ မေမြို့၊ တောင်ကြီးမြို့နှင့် မော်လမြိုင်မြို့များ၌ ဝိုင်၊ ဒဗျူ၊ စီ၊ အေ အသင်းများ ဖွင့်လှစ်ပြီး ဖြစ်သည်။
အိမ်တိုင်ကုန်းရွာ၊ ရွာသာကုန်း
အိမ်တိုင်ကုန်းရွာ၊ ရွာသာကုန်း
နီကိုလပ် အော်တို
နီကိုလပ် အော်တိုသည် ၁၈၇၆ ခုနှစ်တွင် လက်တွေ့အသုံးဝင်သော ဓာတ်ငွေ့မော်တာအင်ဂျင်ကို တီထွင်ခဲ့ပြီး အင်ဂျင်ဒီဇိုင်းလောကတွင် အရေးအပါဆုံးသော သမိုင်းမှတ်တိုင်ကို စိုက်ထူနိုင်သူဖြစ်သည်။
အော်တိုဆိုင်ကယ်အင်ဂျင်ဟူ၍ သူ့ကိုဂုဏ်ပြု အမည်ပေးထားသော လေးလုံးထိုးအင်ဂျင်စက်ကို နီကိုလပ် အော်တို တီထွင်ပြီးနောက် ယင်းအင်ဂျင်ကို မော်တော်ဆိုင်ကယ်တွင် တပ်ဆင်ပေးလိုက်သည်။
နီကိုလပ်အော်တိုကို ဂျာမနီနိုင်ငံ ဟိုးဟော်စင်၌ ၁၈၃၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၄ ရက်တွင် မွေးဖွားသည်။ သူ၏ ပထမဆုံး အလုပ်မှာ လက်ဖက်ရည်၊ ကော်ဖီနှင့် သကြားတို့ကို လှည့်လည်ရောင်းချသည့် အလုပ်ဖြစ်သည်။ ယင်းနောက် မကြာမီပင် ထိုခေတ်က နည်းပညာသစ်များကို သူစိတ်ဝင်စားပြီး စူးစမ်းလေ့လာရာမှ လေးလုံးထိုးအင်ဂျင် တီထွင်နိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။
သကြားစက်ရုံပိုင်ရှင် ယူဂျင်းလန်ဂင်နှင့်အတူ ၁၈၆၄ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး အင်ဂျင်ထုတ်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီ အင်န်အေအော်တိုနှင့်စီကို ထူထောင်သည်။ ၁၈၆၇ ခုနှစ် ပါရီကမ္ဘာ့ပြပွဲတွင် သူတို့နှစ်ဦး ရွှေတံဆိပ်ဆု ရရှိခဲ့သည်။ ၁၈၇၆ ခုနှစ် မေလတွင် နီကိုလပ် အော်တိုက လေးလုံးထိုးအင်ဂျင်ကို အောင်မြင်စွာ တီထွင်ခဲ့သည်။
နီကိုလပ် အော်တိုသည် ၁၈၉၁ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီ ၂၆ ရက်တွင် အသက် ၅၉ နှစ်အရွယ်၌ ကိုလုံးမြို့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကုန်းချောင်းရွာ
ကုန်းချောင်းရွာ
ဇီးဇာ (ကုလား)ရွာ၊ ဇီးဇာ
ဇီးဇာ (ကုလား)ရွာ၊ ဇီးဇာ
ချောင်ဖျား / ကုန်းဝါချောင်းဖျားရွာ၊ ကျုံဝါး
ချောင်ဖျား / ကုန်းဝါချောင်းဖျားရွာ၊ ကျုံဝါး
ဗိုနာ လော
ဗြိတိသျှနိုင်ငံပြု သုခမိန်ကြီး အန်ဒရူး ဗိုနာလောသည် ကနေဒါနိုင်ငံ နယူးဗရန်း ဇွစ်မြို့၌ ၁၈၅၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။ လော ၁၂ နှစ်သားအရွယ်ခန့်ကပင် စကော့တလန်ပြည်သို့ ရောက်လာ၍ ဂလပ်စဂို အထက်တန်းကျောင်းတွင်စ၍ ပညာသင်ယူသည်။ ပညာပြည့်စုံသောအခါ သံနှင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းများကို စတင်လုပ်ကိုင်ခဲ့၏။ သူသည် ၁၈၉၁ ခုနှစ်က အင်နီပစ်ကရင်နှင့် အိမ်ထောင်ပြုခဲ့၍ ဇနီးသည်မှာ ၁၉ဝ၉ ခုနှစ်တွင် သေဆုံးခဲ့၏။
၁၉ဝဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဂလပ်စဂိုနယ်ဆိုင်ရာ ဗလက်ဖရိုင်ယာမြို့နယ်မှ ကွန်ဆားဗတစ်ပါတီဝင် လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းခံရသည်။ ၁၉၁၁ ခုနှစ်တွင် ကွန်ဆားဗတစ်ပါတီ၏ ခေါင်းဆောင် ဖြစ်လာသည်။ ပထမကမ္ဘာစစ်အတွင်းကဖွဲ့စည်းသော အက်စကွစ်၏ ညွှန့်ပေါင်းအစိုးရအဖွဲ့တွင်ပါဝင်ခဲ့ရ၏။ ဗိုနာလောသည် အပြောသမားမဟုတ်၊ အလုပ်သမားဖြစ်လေသည်။ တိုင်းပြည်ကောင်းစားရေးအတွက် မည်သည့်ကိစ္စကိုမဆို ကိုယ်ကျိုးမငဲ့ကွက်ဘဲစိတ်ရောကိုယ်ပါ ဆောင်ရွက်လေ့ရှိသည်။ မှတ်ဉာဏ် ကောင်းလှသည်ဟုလည်း ကျော်ကြား၏။ လွှတ်တော်၌ စကားပြောရန်ကိစ္စရှိလျှင် စာရွက်စာတမ်းမကိုင်ဘဲ နှုတ်တိုက်ပြောသွားနိုင်သူဖြစ်သည်။ စကားပြောသည့်အခါတွင် မိမိ အမှန်တကယ်မဆောင်ရွက်နိုင်သည့်ကိစ္စများ၊ မသေချာသောကိစ္စများကို မည်သည့်အခါမျှ ထည့်သွင်းပြောဆိုခြင်းမပြုချေ။ ဗိုနာသည် ၁၉ဝ၂ ခုနှစ်အထိ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဆိုင်ရာ ဘုတ်အဖွဲ့၏ ပါလီမန်အတွင်းဝန်အဖြစ်ဆောင်ရွက်ရလေသည်။ ၁၉၁၅ - ၁၆ ခုနှစ်တွင် ကိုလိုနီဆိုင်ရာ အတွင်းဝန်အဖြစ် ခန့် ထားခြင်းခံရပြန်လေသည်။ ၁၉၁၆ ခုနှစ်တွင် လွိုက်ဂျော့၏ ညွှန့်ပေါင်းအစိုးရ ဖွဲ့သောအခါတွင်လည်း ရွှေတိုက်စိုးဝန်ကြီး(ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး)ဖြစ်လာ၏။ ၁၉၁၇ ခုနှစ်တွင် မိမိအားအပ်နှင်းသော နန်းရင်းဝန်ရာထူးကို ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။ ၁၉၁၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၂၁ ခုနှစ်အတွင်း တံဆိပ်တော်ဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရပြန်လေသည်။ ၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် ကွန်ဆားဗေးတစ် အစိုးရအဖွဲ့တက်လာရာ ဗိုနာလောသည် နန်းရင်းဝန်အဖြစ်ခန့်ထားခြင်းခံရသည်။ သို့ရာတွင် ကျန်းမာရေးချို့တဲ့မှုကြောင့် ၁၉၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလမှ ၁၉၂၃ ခုနှစ် မေလအထိ ခုနစ်လမျှသာ နန်းရင်းဝန်ရာထူးကို လက်ခံထမ်းရွက် ရလေသည်။ နန်းရင်းဝန်ရာထူးမှ နုတ်ထွက်လိုက်ပြီးနောက် ငါးလခန့်အကြာ ၁၉၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၃ဝ ရက်နေ့တွင် ဗိုနာလောကွယ်လွန်သည်။ ဗိုနာလောသည် ဝန်ကြီးသက်တမ်းတိုသော်လည်း စွမ်းစွမ်းတမံဆောင်ရွက်ချက်များကြောင့် နိုင်ငံရေးလောကတွင် အထူးပင်ကျော်ကြားသူ ဖြစ်ခဲ့လေသည်။
ခွန်ဆိုင်း (ထက်)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ခွန်ဆိုင်း (ထက်)ရွာ (Hkunhseng (Upper))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ လွိုင်မွေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၃၆၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွိုင်မွေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၄၅ ဦး၊ မ ၃၀၅၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄၉၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကျော်ဝင်း (စာရေးဆရာ)
ဦးကျော်ဝင်း (၂၀ ဧပြီ ၁၉၅၂ မွေးဖွား) သည် မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာ၊ နိုင်ငံရေးသမား တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျဉ်း
စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မုံရွာမြို့တွင် အဖ ဦးဘစိန်၊ အမိ ဒေါ်အုံးစိန် တို့က ၁၉၅၂ ဧပြီလ ၂ဝ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး မွေးချင်း ၇ ဦး အနက် အငယ်ဆုံးသား ဖြစ်သည်။
ကလေးအလုပ်ကြမ်းဥပဒေ
ကလေးအလုပ်ကြမ်းဥပဒေ
၁၉ရာစုနှစ်၌ အင်္ဂလန်ပြည်တွင် စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းများ ထွန်းကား၍ စက်ရုံများ အနှံ့အပြား ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ထိုစက်ရုံများ၌ အလုပ်လုပ်ကြသော လုပ်သားများမှာ အများအားဖြင့် ကလေးသူငယ်များသာဖြစ်ကြ၍ အချို့ကလေးများမှာ အသက် ၄နှစ်အရွယ်မျှသာ ရှိကြသည်။ ထိုမျှ ငယ်ရွယ်သော ကလေး သူငယ်များသည် စက်ရုံများထဲ၌ တဝီဝီလည်နေသော ဘီးကြီး များနှင့် လျင်မြန်စွာ သွားလာနေသော စက်ပတ်ကြိုးများအကြား တွင် ကျပ်ကျပ်တည်းတည်း အလုပ်လုပ်ကြရသည်။ သူတို့သည် တစ်နေ့လျှင် ၁၂ နာရီ ၁၄ နာရီမှ တစ်ခါတစ်ရံ ၁၅ နာရီ ကြာမျှ အလုပ်လုပ်ကြရ၍ ငိုက်မျဉ်းသွားလျှင်သော်လည်းကောင်း၊ တစ်စုံ တစ်ခု မှားယွင်းသွားလျှင်သော်လည်းကောင်း၊ အလုပ်သမားခေါင်းအကြီးအကဲများ၏ ကျာပွတ်နှင့်ရက်စက်စွာ ရိုက်နှက်ခြင်းကို ခံကြရလေသည်။ မြေအောက် ကျောက်မီးသွေး တွင်းများ၌ အလုပ်လုပ်ရသော ကလေးများ၏ဘဝမှာ ပို၍ဆိုးသည်။ သူတို့သည် သူတို့ အင်အားနှင့်မမျှသည့် ကျောက်မီးသွေးလှည်း များကို တွန်းရ ခြင်းစသော အလုပ်များကို နေ့စဉ် ၁၂ နာရီကြာမျှ ဆင်းရဲကြီး စွာ လုပ်ကြရ၏။
ကျော်ဝင်း (စာရေးဆရာ)
အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျဉ်း
မုံရွာမြို့ မြောက်ရပ်ကြီး မူလတန်းကျောင်းတွင် ပညာစသင်သင်ကြားခဲ့ကာ အလယ်တန်းနှင့် အထက်တန်းပညာကို အထက (၁) တွင် သင်ကြားခဲ့သည်။ အထက်တန်းအောင်ပြီးနောက် ၁၉၆၈ - ၆၉ တွင် မန္တလေး ဆေးတက္ကသိုလ်၌ ဆက်လက် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ဆေးတက္ကသိုလ်ကျောင်းသားဘဝ ပညာတပိုင်းတစဖြင့် တောခိုသွားခဲ့ပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် မန္တလေး တက္ကသိုလ် စာပေးစာယူသင်တန်း ပြန်တက်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၇ တွင် ဓာတုဗေဒဘာသာရပ်ဖြင့် သိပ္ပံဘွဲ့ ရခဲ့သည်။
တပယင်းစုရွာ၊ ပဝိန်
တပယင်းစုရွာ၊ ပဝိန်
ကလေးအလုပ်ကြမ်းဥပဒေ
ကလေးအလုပ်ကြမ်းဥပဒေ
ထိုသို့ အလုပ်ပင်ပန်းစွာ လုပ်ကြရသဖြင့် ကလေးများမှာ ချည့်နဲ့သေးကွေးပြီးလျှင် ကျန်းမာရေး အမြဲချို့တဲ့နေကြသည်။ အချို့မှာ သေဆုံးသွား၍ အချို့မှာ တသက်ပန် လူစဉ်မမှီအောင် ကျိုးကန်းသွားကြသည်။ သို့ရာတွင် အလုပ်ရှင်များကား သူတို့ အတွက် ပူပန်ကြောင့်ကြခြင်း မဖြစ်ကြချေ။ အကြောင်းမှာ ကလေးများကို သူတို့သည် မိဖမဲ့ကျောင်းနှင့် ကယ်ဆယ်ရေး စခန်းများမှ နောက်ထပ်လိုသလောက် ရနိုင်သောကြောင့်ဖြစ်၏။ ကလေးများကို ခိုင်းရသည်မှာ အလုပ်ရှင်များအဖို့ ပိုက်ဆံကုန် သက်သာလှသည်။ သူတို့ကို ကျွေးမွေး၍ ကုန်ကျသောစရိတ်မှာ သူတို့ထံမှရသော လုပ်အားနှင့်စာသော် မပြောပလောက်သဖြင့်၊ အမြတ်ကြီးစား အလုပ်ရှင်များသည် ကလေးများကိုသာ ဖိ၍ ခိုင်းစေခဲ့ကြသည်။
ကျော်ဝင်း (စာရေးဆရာ)
အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျဉ်း
၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်ကြူကြူမြင့်နှင့် အိမ်ထောင်ပြုခဲ့ပြီး၊ သားသမီး ၃ ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။
ကလေးအလုပ်ကြမ်းဥပဒေ
ကလေးအလုပ်ကြမ်းဥပဒေ
နောက်ဆုံး၌ ကလေးလုပ်သားများ၏ ဆိုးရွားလှသော အဖြစ်ကို အင်္ဂလန်ပြည်ရှိ အချို့လူများ သိမြင်လာကြလေ သည်။ ရောဗတ်ဆောက်သေး၊ အယ်လစ်ဇဗက် ဗရောင်းနင်း စသော ကဗျာဆရာများသည် ကလေးများ သနားစဖွယ် ဒုက္ခ ရောက်နေပုံကို စပ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ထိုအချိန်က ဗြိတိသျှအစိုးရ သည် အနောက်အိန္ဒိယ ကျွန်းစု၌ ကပ္ပလီများအား ကျွန်အဖြစ် ခိုင်းစေခြင်းကို ငွေသိန်းသန်းအကုန်ခံ၍ ပိတ်ပင်ရန် စီမံ စိုင်းပြင်းလျက်ရှိရာ၊ ငွေဝယ်ကျွန်စနစ်ထက် အဆပေါင်းများစွာ ပိုမို ဆိုးရွားလှသော ကလေးလုပ်သားစနစ်ကို လူအများက ကြာရှည်စွာ လျစ်လျူမရှုနိုင်တော့ချေ။ လေ့ရှပ်စဗါရီနှင့် အခြားပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများက ထိုကိစ္စကို ပါလီမန်၌တင်သွင်း ကန့်ကွက်ကြလေသည်။
ကျော်ဝင်း (စာရေးဆရာ)
အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျဉ်း
မန္တလေး ဆေးတက္ကသိုလ် နှစ်လည်မဂ္ဂဇင်း (၁၉၇၅ - ၇၆) တွင် အယ်ဒီတာအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ကျောင်းသားဘဝ ၁၉၇ဝ ကတည်းက ကျူရှင်ဆရာအဖြစ်လည်း သင်ကြားပြသခဲ့သည်။ ယင်းနောက် မုံရွာမြို့တွင် ဝင်းသိပ္ပံချွန် ကျူရှင်ကို သူငယ်ချင်းများနှင့် တည်ထောင်ကာ ကျူရှင်ဆရာအဖြစ် အသက်မွေးခဲ့သည်။
ကလေးအလုပ်ကြမ်းဥပဒေ
ကလေးအလုပ်ကြမ်းဥပဒေ
ကိုယ်ကျိုးကိုယ့်စီးပွား သက်သက်ကိုသာ ကြည့်လေ့ရှိသော အလုပ်ရှင်များသည် ကလေးလုပ်သားများကို လက်မလွှတ်လိုကြ ချေ။ အချို့လူများကလည်း အစိုးရသည် စက်ရုံပိုင်ရှင်များ၏ ကိစ္စတွင် ဝင်ရောက် မစွက်ဖက်သင့်ဟု ယူဆကြ၏။ သို့ရာ တွင် စုံစမ်းရေးကော်မတီ အစီရင်ခံစာများအရ ဇာထိုးပန်းထိုး လုပ်ငန်းတွင် လေးငါးနှစ်ရွယ် ကလေးလူမမယ်များပင် တစ်နေ့ လျှင် ၁၂ နာရီမျှ အလုပ်လုပ်ရပုံ၊ ကလေး လုပ်သားများသည် မီးခိုးခေါင်းတိုင်များထဲသို့ဝင်၍ ကျပ်ခိုးသုတ်ယင်း တစ်ခါတစ်ရံ အရှင်လတ်လတ် မီးလောင်သေဆုံးရပုံ၊ မည်းမှောင်နေသော ကျောက်မီးသွေးတွင်းနက်ကြီးများထဲ၌ တစ်နေကုန် တစ်နေခန်း အလုပ်လုပ်ရပုံများကို ကြားသိရသောအခါ၊ ပိုမို၍ မခံမရပ်နိုင် ဖြစ်လာကြပြီးလျှင် ပါလီမန်မှနေ၍ ကလေး လုပ်သားများအား ခိုင်းစေပုံစနစ်ကို ပြုပြင်ရန်အတွက် မရပ်မနားတိုက်ပွဲဆင်နွှဲခဲ့ ကြ၏။
ကျော်ဝင်း (စာရေးဆရာ)
နိုင်ငံရေး ဆောင်ရွက်ခြင်း
ဆေးတက္ကသိုလ် ကျောင်းသား ဘဝ ကတည်းက ကျောင်းသား လှုပ်ရှားမှုများတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး၊ ဆေးကျောင်းတက်နေစဉ် ဗကပနှင့် သွားရောက် ပူးပေါင်းခဲ့ပြီး၊ စစ်ဆင်ရေး စည်းရုံးရေး တာဝန်တွေ ထမ်းဆောင် နေစဉ် ရှမ်းပြည်နယ်တွင် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ အစိုးရ စစ်တပ်၏ လက်ရ ဖမ်းဆီးခြင်းကို ခံခဲ့ရကာ ထောင်ကျခဲ့သည်။ ထောင်မှ လွတ်မြောက်လာပြီး မုံရွာတွင် ကျူရှင်ဆရာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ရှစ် လေးလုံး လူထု အရေးတော်ပုံ အပြီးတွင် "အမြဲစိမ်းလူငယ်များအဖွဲ့ (Every Green Young Men Association)" ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ အစိုးရက ပထမဆုံး ဖျက်သိမ်းခဲ့သော ၃ ပါတီထဲတွင် "အမြဲစိမ်းလူငယ်များအဖွဲ့" လည်း ပါဝင် သွားခဲ့သည်။ အခြား ပါတီ နှစ်ခုမှာ အမျိုးသား နိုင်ငံရေး တပ်ပေါင်းစု (မနတ)၊ မန္တလေးနဲ့ ပြည်သူ့ တိုးတက်ရေး ပါတီ၊ ရန်ကုန်တို့ ဖြစ်သည်။ ဆရာ ကျော်ဝင်း ကိုလည်း ဗကပ အထက် ဗမာပြည် ယူဂျီ တာဝန်ခံတစ်ဦး အဖြစ် နဝတက ဖမ်းဆီး စွပ်စွဲကာ ထောင်ချခဲ့သည်။
စာပေလောကသို့ ရောက်ရှိခြင်း
ထောင်မှ လွတ်ပြီးနောက် ၁၉၉၄ ဇူလိုင်တွင် "စိန်ခေါ်နေသော ဖွံ့ဖြိုးရေး" ဆောင်းပါးနှင့် စာပေ လောက ထဲကို ဝင်ရောက် ခဲ့သည်။ ၂ဝဝဝ ပြည့်နှစ်တွင် ရန်ကုန်ကို ပြောင်းပြီး စာပေ လုပ်ငန်းတွင် စောက်ချ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ အမည်ရင်း "ကျော်ဝင်း" အပြင် "ဝင်းနောင်"၊ "လင်းထက်ဇော်"၊ "စိုးရိမ်"၊ "မိုးကောင်း" စတဲ့ ကလောင် အမည်ခွဲများနှင့် မဂ္ဂဇင်း၊ ဂျာနယ် တွေမှာ လူမှုရေး ဆောင်းပါး၊ နိုင်ငံတကာ ရေးရာ ဆောင်းပါး၊ ဘာသာပြန် ဆောင်းပါးများ ရေးသား လျက်ရှိသည်။ ၂ဝဝဝ ပြည့်နှစ်မှ ၂ဝဝ၇ ခုနှစ် အကုန် အထိ စာအုပ်ပေါင်း ၆၃ အုပ် ရေးသား ထွက်ရှိခဲ့ပြီး၊ "ဦးနှောက် မုန်တိုင်းဆင်ခြင်း" စာအုပ်ဖြင့် ၂ဝဝ၄ ခုနှစ်၊ ဆရာဝန် တင်ရွှေဆု ရခဲ့သလို၊ ကမ္ဘာပြားပြီ (ဘာသာပြန် ၃ တွဲ) ဖြင့် ၂ဝဝ၆ ခုနှစ်၊ အမျိုးသား စာပေ ဘာသာပြန် (သုတ) ဆုကို ရခဲ့သည်။
ကလေးအလုပ်ကြမ်းဥပဒေ
အင်္ဂလန်မှစ
အင်္ဂလန်ပြည်သည် ကလေးလုပ်သားများ၏ အခွင့်အရေးကို ကာကွယ်ပေးသောဥပဒေများ ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည့် ရှေးဦးနိုင်ငံ ဖြစ် သည်။ ၁၈ဝ၂ ခုနှစ်တွင် ဝါဂွမ်းစက်ရုံများ၌ ကလေးများကို တစ်နေ့လျှင် ၁၂ နာရီထက် ပို၍ မခိုင်းရန် ဥပဒေဖြင့် တားမြစ်ခဲ့သည်။ ၁၈၁၉ ခုနှစ်တွင် ဝါဂွမ်းစက်များ၌ ၉ နှစ် အောက်ကလေးများကို မခိုင်းရန်နှင့်၊ ၁၆နှစ်အောက် ငယ်သူ များကို တစ်နေ့လျှင် ၁၂ နာရီထက် ပို၍ မခိုင်းရန် ဟူသော ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ မိန်းမများနှင့် ကလေးများအား မြေအောက်၌ အလုပ်မခိုင်းရန် ဥပဒေတစ်ရပ်ကို ၁၈၄၂ ခုနှစ် တွင် အတည်ပြုလေသည်။ အင်္ဂလန်ပြည်တွင် ယခုအခါ ၁၅ နှစ်အောက် ကလေးလုပ်သားများမှာ ပြောပလောက်အောင် မရှိတော့ချေ။ အကြောင်းမှာ ကလေးသူငယ် စာမသင်မနေရ ဥပဒေအရ အသက် ၁၅ နှစ်အထိ ကျောင်းများတွင် စာသင်ကြ ရသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ယင်းသို့ အင်္ဂလန်ပြည်က စတင် လုပ်ကိုင်လာခဲ့ရာ၊ အခြားနိုင်ငံများကလည်း အင်္ဂလန်နည်းတူ လိုက်နာလုပ်ဆောင်လာကြသည်။
ကျော်ဝင်း (စာရေးဆရာ)
စာပေလောကသို့ ရောက်ရှိခြင်း
စံပယ်ဖြူ မဂ္ဂဇင်း အယ်ဒီတာချုပ်၊ ခေတ်ဆန်း ဂျာနယ်နှင့် မိုး ဂျာနယ် တို့တွင် အယ်ဒီတာ အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်ညွန့်နှင့် သူ၏ ထောက်လှမ်းရေး အဖွဲ့ကို ဖမ်းဆီး ဖျက်သိမ်းပြီး နောက်ပိုင်းတွင် မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင် ထုတ်ဝေခွင့် လိုင်စင် အသစ်ရသဖြင့်၊ ၂ဝဝ၆ ဇွန်လတွင် စတင်ထုတ်ဝေသော The Waves မဂ္ဂဇင်း ထုတ်ဝေသူနှင့် အယ်ဒီတာချုပ် အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ကလေးအလုပ်ကြမ်းဥပဒေ
အင်္ဂလန်မှစ
အထူးသဖြင့် ၁၉၁၉ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံပေါင်းချုပ်အသင်းကြီး နှင့်တစ်ပြိုင်နက်တည်း ပေါ်ပေါက်လာသော အိုင်၊ အယ်၊ အို ခေါ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အလုပ်သမားအစည်းအရုံးကြီး၏ ကျေးဇူး ကြောင့် ကလေးများအား ကာကွယ်ပေးရေးလုပ်ငန်းများမှာ ပိုမို ထိရောက်ကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။ စက်ရုံများတွင် အသက် ၁၄ နှစ် အောက်ကို မခိုင်းရန်၎င်း၊ အသက် ၁၈ နှစ်အောက်ကို ညဉ့်အလုပ်များ၌ မခိုင်းရန်၎င်း၊ တစ်ပတ်လျှင် အလုပ်ချိန် ၄၈ နာရီ သတ်မှတ်ရန်၎င်း၊ နိုင်ငံပေါင်း ၅ဝကျော်က သဘော တူညီခဲ့ကြ၏။
ကျော်ဝင်း (စာရေးဆရာ)
ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ
ပျောက်ဆုံးသွားသော မျိုးဆက်တစ်ခု - ပထမပိုင်း (တကောင်းစာအုပ်တိုက်၊ ၂၀၁၇ ဩဂုတ်လ)
ကလေးအလုပ်ကြမ်းဥပဒေ
အင်္ဂလန်မှစ
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ၁၉၁ဝ ပြည့်နှစ်ခန့်ကစ၍ ကလေးလုပ်သားများ သက်သာချောင်ချိစေမည့် ဥပဒေများကို ပြုလုပ်ရန် ကြိုးစားခဲ့ကြသည်။ သို့ရာတွင် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေနှင့် ဆန့်ကျင် နေသဖြင့် မအောင်မြင်ဘဲရှိခဲ့သည်။ ၁၉၂၄ ခုနှစ်တွင် အခြေခံဥပဒေကို ပြင်ဆင်ပြီးနောက် ဥပဒေ များ ပြဋ္ဌာန်းလာခဲ့သည်။ သမ္မတ ဖရန်ကလင်ရူးဇဗဲ့ အစိုးရ လက်ထက် ၁၉၃၃ ခုနှစ်မှစ၍ စက်ရုံများတွင် ၁၆ နှစ်အောက် ကလေးများကို မခိုင်းရတော့ချေ။
ကျော်ဝင်း (စာရေးဆရာ)
ရည်ညွှန်း
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဂျာနယ်လစ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ကလေးအလုပ်ကြမ်းဥပဒေ
အိန္ဒိယနှင့် မြန်မာ
အင်္ဂလန်ပြည်တွင် ကလေးလုပ်သားများနှင့် အကျုံးဝင်သော ဥပဒေများ ပေါ်ပေါက်ပြီးသည့်နောက်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၌လည်း လိုအပ်သလို အနည်းငယ်ခန့်ပြင်ဆင်ထားသော ကလေးအလုပ် ကြမ်းဥပဒေများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့၏။ ၁၉၂၂ ခုနှစ် အလုပ်ရုံ များ အက်ဥပဒေအရ ယခင်က ခွင့်ပြုထားသော ၉ နှစ်မှ ၁၂ နှစ်အထိ ကလေးများအစား ၁၄ နှစ်မှ ၁၅ နှစ် အရွယ် ကလေးများကိုသာ အချိန်ပြည့် လုပ်ကိုင်ခွင့် ပေးလေသည်။ ရာသီအလိုက် လုပ်ကိုင်ရသော အလုပ်ရုံများတွင် တစ်နေ့လျှင် အလုပ်ချိန် ၁၁ နာရီ၊ တစ်ပတ်လျှင် ၆ဝ နာရီမျှ သတ်မှတ်ပေး ခဲ့လေသည်။ သာမန် အလုပ်ရုံများတွင် တစ်နေ့လျှင် အလုပ် ချိန် ၁ဝ နာရီ တစ်ပတ်လျှင် ၅၄ နာရီမျှ သတ်မှတ်ပေးခဲ့လေ သည်။ ထိုမှတစ်ပါး မိန်းမများ ညဉ့်အချိန်တွင် အလုပ်လုပ် ကိုင်ခြင်းကိုလည်း တားမြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၃ ခုနှစ်တွင် အတည်ပြုခဲ့သော ကလေးများ လုပ်အားရောင်း စားခြင်း ဥပဒေမှာ ကလေးသူငယ်များကို အတန်ပင် အကာအကွယ် ပေးခဲ့သော ဥပဒေဖြစ်သည်။ ၁၉၃၆ ခုနှစ်နှင့် ၁၉၄ဝ-၄၁ ခုနှစ်များတွင်လည်း အလုပ်ရုံဥပဒေများကို ပြင်ဆင်ခဲ့သေးသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် အပြီးတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် အိုင်၊ အယ်၊ အို အစည်းအရုံးကြီးမှ ချမှတ်သော အခြေခံလမ်းစဉ်များအတိုင်း ကလေးသူငယ်လုပ်သားများအတွက် ဥပဒေ အမျိုးမျိုးတို့ကို အတည်ပြုခဲ့ရာ၊ ယခုအခါ အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် ကလေးအလုပ် ကြမ်းဥပဒေများ ပြဋ္ဌာန်းသည့်ဖက်တွင် ရှေ့တန်းသို့ ရောက်ရှိ နေလေပြီ။
ဖုခိဝရဲရေတံခွန်
ဖုခိုဝရဲရေတံခွန် သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂွန်းမစီရင်စု၊ နုမတမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ရေတံခွန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ရေတံခွန်ကို နိုင်ငံတော်၏ သဘာဝအလှအပနေရာတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ဤရေတံခွန်သည် ၁၉၉၀ ခုနှစ် ဂျပန်နိုင်ငံ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဝန်ကြီးဌာနမှ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် “ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အကောင်းဆုံး ရေတံခွန် ၁၀၀” တွင် ပါဝင်သည်။
ကလေးအလုပ်ကြမ်းဥပဒေ
အိန္ဒိယနှင့် မြန်မာ
မြန်မာနိုင်ငံကို အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ မခွဲမီ ကာလက အလုပ်သမား ဥပဒေများမှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှဥပဒေများနှင့် အထူး ကွာခြားခြင်း မရှိခဲ့ချေ။ ရှေးအခါက မြန်မာနိုင်ငံနှင့် အိုင်၊အယ်၊အို ဆက်သွယ်ခဲ့သည်မှာလည်း အိန္ဒိယနိုင်ငံမှတစ်ဆင့်ဖြစ်၏၊ အိန္ဒိယအလုပ်ရုံများအက်ဥပဒေမှာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၁၉၁၁ ခုနှစ်ကစ၍ အာဏာတည်မြဲခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က အလုပ်ရုံများ ဆိုင်ရာ အင်စပိတ်တော်ရာထူး (ကြပ်မရေးအရာရှိ)ကို အင်္ဂလန်မှ ခန့်အပ်လျက် မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရ အထွေထွေဌာန လက်အောက်တွင် ထားရှိခဲ့လေသည်။ ၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ်တွင် အလုပ်ရုံများဆိုင်ရာ အင်စပိတ်တော်ချုပ်ဌာနကို စတင်ဖွင့်လှစ် လျက် အိန္ဒိယအလုပ်ရုံ အက်ဥပဒေများအတိုင်း လိုက်နာ ကျင့်သုံးစေခဲ့သည်။
ဖုခိဝရဲရေတံခွန်
အကြောင်းအရာ
ရေတံခွန်သည် ခတရှိနမြစ်၏ အထက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ အမြင့်သည် ၇ မီတာ (၂၃ ပေ) ရှိပြီး အကျယ်သည် ၃၀ မီတာ (၉၈ ပေ) ရှိသည်။ ခတရှိနမြစ်သည် ဟိခဝမြစ် အထက်ပိုင်းနှင့် ခုရိဟရမြစ်အောက်ပိုင်းတွင် ချောက်တစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ထိုနေရာကို ဖုခိဝရိလျှိုမြောင်ဟု ခေါ်ကြသည်။ လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ကိုးသန်းအကြာက မီးတောင်ပေါ်ကွဲမှုကြောင့် ပြင်းထန်ကြီးမားသည့် စီးကြောင်းများ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး ၎င်းတို့သည် ရေတံခွန်များကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
ကလေးအလုပ်ကြမ်းဥပဒေ
ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း
၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက် နိုင်ငံတော်အစိုးရသည် အလုပ်သမားများ အရေးကို အထူး အရေးယူခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ ခု ဇူလိုင်လ၌ အလုပ်သမားဥပဒေပြု အကြံပေးအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထိုအဖွဲ့၏အကြံပေးချက်အရ ဝါဏိဇ္ဖပဋိပက္ခ ပြင်ဆင်ချက်အက်ဥပဒေ၊ အနည်းဆုံးလုပ်ခ အက်ဥပဒေ၊ သတ္တုတွင်းပြင်ဆင်ချက် အက်ဥပဒေ၊ ရေနံမြေ အလုပ်သမားများ သက်သာချောင်ချိရေး အက်ဥပဒေ၊ အလုပ် ရုံများ အက်ဥပဒေ၊ အလုပ်သမားများ လျော်ကြေးပေးရေး ပြင်ဆင်ချက် အက်ဥပဒေ စသည်ဖြင့် များလှစွာသော ဥပဒေ များကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့၏။ အထူးသဖြင့် ၁၉၅၁ ခုနှစ် အလုပ်ရုံများ အက်ဥပဒေမှာ ကလေးအလုပ်သမားများအတွက် များစွာ အကာ အကွယ်ပေးခဲ့သည်။ ထိုဥပဒေအရ အသက် ၁၃ နှစ် မပြည့် သေးသည့် မည်သည့်ကလေးကိုမျှ အလုပ်ရုံတစ်ခုခုတွင် လုပ်ခွင့် မပြုရချေ။ အသက် ၁၃ နှစ် ပြည့်စေကာမူ ဆရာဝန်ထံမှ အလုပ် လုပ်ရန်သင့်လျော်ကြောင်း တာဝန်ခံလက်မှတ် ရရှိမှသာ လျှင် လုပ်ခွင့်ပြုသည်။ ထို့ပြင် ကလေးများကို တစ်နေ့လျှင် ၄ နာရီထက် ပိုမခိုင်းရန်သော်လည်းကောင်း၊ ညနေ ၆နာရီမှ နံနက် ၆ နာရီ အတွင်း မခိုင်းစေရန်သော်လည်းကောင်း၊ ၁၅ နှစ်ပြည့်ပြီးသော လူငယ်များကိုလည်း ဆရာဝန်ထံမှ သင့်လျော်ကြောင်း ထောက် ခံချက်ရရှိမှသာ အချိန်ပြည့်လုပ်နိုင်သော လူကြီး လုပ်သား အဖြစ် ခိုင်းစေရန်၎င်း၊ ပြဋ္ဌာန်း ပါရှိလေသည်။
ဖုခိဝရဲရေတံခွန်
အကြောင်းအရာ
အချိန်တိုင်းတွင် ရေထုသည် ကြီးမားများပြားစွာ စီးဆင်းလျက်ရှိသည့်အတွက် တောင်စွန်းများအား ရေတိုက်စားမှုသည် များပြားသည်။ လက်ရှိအချိန်တွင် တိုက်စားမှုကြောင့် တစ်နှစ်လျှင် ၇ စင်တီမီတာခန့် ရှေ့သို့ဆန်တက်လျက် တိုက်စားလျက်ရှိသည်။
ကလေးအလုပ်ကြမ်းဥပဒေ
ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း
ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်သည် ၁၉၄၈ ခု မတ်လ ကပင် အိုင်၊ အယ်၊ အို အစည်းအရုံးကြီး၏ အသင်းဝင်နိုင်ငံ တစ်ခု ဖြစ်လာသည့်အားလျော်စွာ အိုင်၊ အယ်၊ အို ညီလာခံ များသို့ နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ကိုယ်စားလှယ်များ စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ယခုအခါ ထိုအဖွဲ့ချုပ်ညီလာခံများမှ ဆုံးဖြတ်ချက်ထောက်ခံချက် အခြေခံများအတိုင်း ကလေးအလုပ်ကြမ်းဥပဒေများနှင့် အလုပ် သမားဆိုင်ရာ အခြားဥပဒေများကို ပြဋ္ဌာန်း လျက်ရှိပေသည်။
ဖုခိဝရဲရေတံခွန်
အကြောင်းအရာ
ရေတံခွန်ကို ၂၀၀၀ ခုနှစ် NHK Taiga drama Aoi တွင် အဖွင့်မှတ်တမ်းတွင် နောက်ခံရုံပုံအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။
ကလေးအလုပ်ကြမ်းဥပဒေ
ကိုးကား
Labour law
ဖုခိဝရဲရေတံခွန်
အကြောင်းအရာ
ရေတံခွန်သို့ Kan'etsu Expressway လမ်းပေါ်ရှိ နုမတမှတစ်ဆင့် ကားဖြင့် မိနစ် ၃၀ ခန့် မောင်းနှင်ကာ သွားရောက်နိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ရေတံခွန်များ
မရမ်းကုန်းရွာ၊ ဆင်မ
မရမ်းကုန်းရွာ၊ ဆင်မ
ပါတက်ရွာ၊ ဝမ်ခုန့်
ပါတက်ရွာ (Partet)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဝမ်ခုန့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၀၄၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ခုန့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၃၀ ဦး၊ မ ၆၂၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၅၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြစ်ကြီးနား လေတပ်စခန်းဌာနချုပ်
မြစ်ကြီးနားလေတပ်စခန်း ဌာနချုပ် သည် ကချင်ပြည်နယ် မြစ်ကြီးနားမြို့ တွင်တည်ရှိသည်။ အမှတ် ၅၀၃ လေတပ်စခန်းအဖြစ် မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်အလွန် (မြစ်ကြီးနားမြို့ပြင်ဖက်)တွင် တည်ဆောက်ထားသည်။ လေတပ်မွေးနေ့မှာ တစ်ခုသော မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးနေ့ (၁၉၄၈ ခု ဇန်နဝါရီ ၄ရက်) ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တပ်မတော်(လေ)၏ လေတပ်စခန်းဌာနချုပ်များ
ရူပဗေဒဆိုင်ရာ နိုဘယ်ဆု
ရူပဗေဒဆိုင်ရာ နိုဘယ်ဆု (Nobelpriset i fysik) သည် Royal Swedish Academy of Sciences မှ ရူပဗေဒနယ်ပယ်၌ ထူးချွန်ပြောင်မြောက်စွာ စွမ်းဆောင်နိုင်သူများအား နှစ်စဉ်ပေးအပ်လေ့ရှိသည်။ ရူပဗေဒဆိုင်ရာ နိုဘယ်ဆုအား ပထမဆုံး လက်ခံရရှိသူမှာ ဂျာမန် ရူပဗေဒပညာရှင် ဝီလီယံ ရိုတန်ဂျင်ဆိုသူဖြစ်သည်။ သူသည် X-ray အား ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သောကြောင့် ဆုပေးအပ်ခံရခြင်းဖြစ်သည်။ ဓာတုဗေဒဆိုင်ရာ နိုဘယ်ဆု ငြိမ်းချမ်းရေး နိုဘယ်ဆု အစရှိသည်ဖြင့် အဲလ်ဖရက် နိုဘဲလ်၏ သေတမ်းစာအရ ၁၈၉၅ ခုနှစ်မှစ၍ ယနေ့တိုင်ပေးအပ်လျက်ရှိရာ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် အယောက် ၂၀၀ ရှိသွားပြီဖြစ်သည်။
နတ္တောင်ရွာ၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်
နတ္တောင်ရွာ (Nattaung)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်၊ နတ္တောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၂၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နတ္တောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၇၀၂ ဦး၊ မ ၅၉၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၆၅၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်းပေါင်းရွာ
ပန်းပေါင်းရွာ
ပုဇွန်မြှင့်ရွာ၊ ရွာသာကုန်း
ပုဇွန်မြှင့်ရွာ၊ ရွာသာကုန်း
ကျောင်းစုရွာ၊ ကျုံဝါး
ကျောင်းစုရွာ၊ ကျုံဝါး
ပဝိန်စာဖြူစုရွာ၊ ပဝိန်
ပဝိန်စာဖြူစုရွာ၊ ပဝိန်
ဝမ်လောင်းရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နဂါးကွေ့ရွာ၊ ဇီးဇာ
နဂါးကွေ့ရွာ၊ ဇီးဇာ
စိုင်ဒင်ရွာ
စိုင်ဒင်ရွာ
နန့်အိုးရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
နန့်အိုးရွာ(Nantoe)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ နာမော်ဇွပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၃၁၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နာမော်ဇွပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၆ ဦး၊ မ ၉၀ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၁၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်မြင့်ရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
တောင်မြင့်ရွာ (Taungmyint)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ သမ္ဘရာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၅၁၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သမ္ဘရာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၂၉ ဦး၊ မ ၈၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၉၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခရမ်းပင်
ခရမ်းသီးသည် အာဟာရဓာတ်ကို ကောင်းစွာ မပေးစွမ်း နိုင်သော်လည်း လူကြိုက်များပေသည်။ ခရမ်း ဖြစ်ထွန်းရာ မူလဇာတိမှာ အပူပိုင်းဒေသဖြစ်သည်။ သို့သော် ယခုအခါ သမပိုင်းဇုန်ရှိ နိုင်ငံများတွင် စိုက် ပျိုးလျက် ရှိကြပေပြီ။ ခရမ်းပင်များတွင် ပိုးများ ကျရောက်တတ်သည်။ ပိုးကျလျှင် အရွက်များတွင် အပေါက်ငယ်ကလေးများ ဖြစ်လာသည်။ ထိုအခါ အပင်မကြီးထွားနိုင်တော့ချေ။ ပိုးများကို ကာကွယ်ရန် ဗေါ်ဒိုးမစ္စချာခေါ် အဆိပ်တစ်မျိုးကို အသုံးပြုကြသည်။ ထိုအဆိပ်မျိုးတွင် ဒုတ္ထာအပြင်၊ ထုံးနှင့်ရေကို ၄:၄:၅ အချိုးဖြင့် ရောစပ်ထားသည်။
ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတွင် ခရမ်းပင်များနှင့် သင့်တော်သော ရာသီဥတုရှိသဖြင့် ခရမ်းပင်များကို အမြောက်အမြား အနှံ့အပြား စိုက်ပျိုးကြသည်။ ခရမ်းအမျိုးမှာ များပြားလှပေသည်။ ထိုအနက် အသီးများသော ခရမ်းမျိုးများမှာ ခရမ်းရှည်၊ ခရမ်းပုအကြီးစား၊ ခရမ်းပုအငယ်စား၊ ခရမ်းကြွပ်၊ ဆင်ခရမ်း၊ မြေပုံခရမ်း၊ ခရမ်းခဆော့၊ ခရမ်းစပ်၊ မြို့ဖျက်ခရမ်း၊ ထောပတ် ခရမ်း၊ လသာခရမ်းနှင့် ဆယ်စွယ်ခရမ်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ခရမ်းပင်များကို စိုက်ပျိုးရာတွင် တူးဆွထားသောမြေ၌ မြေဩဇာ (နွားချေးခြောက်)ကို ရောကာ မျိုးစေ့များကို ပျိုးယူရသည်။ ပျိုးပင်ကလေးများ အတော်ကြီးလာသောအခါတွင် ၂ ပေခွဲစီ ကွာသော စိုက်ခင်းပေါင် တန်းများပေါ်တွင် တစ်ပင်နှင့်တစ်ပင် ၂ ပေစီ ခွာလျက် ပြောင်းရွေ့စိုက်ရသည်။ ခရမ်းသီးများ သီးလာသောအခါ အကိုင်းဖျားတို့၌ ရှိသော အညွန့်တက်များကို ချိုးဆိတ်ပေးရသည်။ သို့ဖြင့် ခရမ်းကောင်းမွန်စွာ ဖြစ်ထွန်းနိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အသီး ဟင်းသီးဟင်းရွက်ပင်များ
ချင်မင်းဆက်
ချင်မင်းဆက်သည် ဘီစီ ၂၂၁ မှ ၂၀၆ အထိ ကြာမြင့်ပြီး ချင်ဒေသ (ယခုရှန်ရှီးဒေသ) ကို အစွဲပြု၍ ချင်မင်းဆက်ဟု အမည်တွင်သည်။ ချင်မင်းဆက်ကို ထူထောင်ခဲ့သည့် ရှီဟွမ်တီသည် တရုတ်ပြည်၏ ပထမဦးဆုံးသော ဧကရာဇ်အဖြစ် လူသိများသည်။ ချင်မင်းဆက်မှစ၍ ဟွမ်တိ (ဧကရာဇ်) ဟူသည့် တရုတ်ဝေါဟာရ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ စစ်ပြိုင်ခေတ်နှောင်းပိုင်းတွင် စစ်အင်အား တောင့်တင်းသည့် ချင်ပြည်သည် အနီးတဝိုက်မှ ဟန် (韓)၊ ကျောက် (趙)၊ ဝေ့ (魏)၊ ချူ (楚)၊ ရန့် (燕)၊ ချီ (齊) စသည့် ၆ ပြည်ထောင်ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သောကြောင့် တရုတ်ပြည်အတွင်း နှစ် ၅၀၀ ကျော်ကြာမြင့်သည့် ထီးပြိုင်နန်းပြိုင် အခြေအနေကို အဆုံးသတ်စေကာ ပထမဦးဆုံးသော တရုတ်အင်ပါယာကြီး ဖြစ်လာသည်။
ဓာတုဗေဒဆိုင်ရာ နိုဘယ်ဆု
ဓာတုဗေဒဆိုင်ရာ နိုဘယ်ဆု (Nobelpriset i kemi) ဓာတုဗေဒနယ်ပယ်များစွာမှ ထူးချွန်သော သိပ္ပံပညာရှင်များအား Royal Swedish Academy of Sciences မှ ပေးအပ်ချီးမြှောက်သည့် နိုဘယ်ဆုဖြစ်သည်။ ဓာတုဗေဒဆိုင်ရာ နိုဘယ်ဆု ရူပဗေဒဆိုင်ရာ နိုဘယ်ဆု ငြိမ်းချမ်းရေး နိုဘယ်ဆု အစရှိသည်ဖြင့် နိုဘယ်ဆုများအား ၁၉၀၁ ခုနှစ်မှစ၍ နှစ်စဉ်ပေးအပ်လျက်ရှိကာ ပထမဆုံး ဓာတုဗေဒ နိုဘယ်ဆုရှင်မှာ နယ်သာလန်နိုင်ငံမှ Jacobus Henricus van 't Hoff ဆိုသူဖြစ်သည်။
စိန်ရတနာဆန်စက်ဝန်းရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
စိန်ရတနာဆန်စက်ဝန်းရွာ (Seinyatanarsansetwun)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ အုန်းတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၆၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အုန်းတောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၈၂ ဦး၊ မ ၁၁၀၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၈၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သိုင်းချောင်း (သို့) ဂွစုရွာ၊ ကျုံဝါး
သိုင်းချောင်း (သို့)   ဂွစုရွာ၊ ကျုံဝါး
အလေးချောင်းရွာ၊ ကင်းတဲ
အလေးချောင်းရွာ၊ ကင်းတဲ
ဂျက်ကော့ ကာတီယေး
ဂျေ ကာတီယေး (ခရစ် ၁၄၉၁-၁၅၅၇) သည် မြောက်အမေရိကတိုက်၌ ပြင်သစ်ကိုလိုနီနယ်သစ်များ စတင်ထူထောင်နိုင်ရန် အခြေချပေးခဲသူ ဖြစ်သည်။ ကာတီယေး သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ သင်္ဘောသားကောင်းတို့ ထွက်ပေါ်ရာ ဗရစ်တနီယ် စန်မာလိုမြို့သား တစ်ဦးဖြစ်ကြောင်းမှတစ်ပါး သူ၏ ငယ်ရွယ်စဉ်က အဖြစ်အပျက်များကို မသိရပေ။ သူ၏အကြောင်းကို စတင်သိရှိရသည်မှာ ၁၅၃၄ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်ဘုရင် ပထမ ဖရန်စစ်က သူ့အား ရေသစ်၊ မြေသစ် ရှာဖွေရန်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံဘက်သို့ လမ်းပေါက်ရှာရန် စေလွှတ် သည့်အခါမှ ဖြစ်၏။ ထိုစဉ်က ကာတီယေးသည် စန်မာလိုမြို့မှ သင်္ဘောငယ် ၂စင်းဖြင့် ဧပြီလ ၂ဝ ရက်နေ့တွင် စတင် ခရီး ထွက်ခဲ့ရာ နယူးဖောင်းလန်းဒေသသို့ မေလ ၁ဝရက်နေ့တွင် ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ကာတီယေးသည် လာဘရာဒေါ တောင်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းကို ဆန်တက်သွားပြီးနောက် ဗဲလအိုင်းရေလက် ကြားမှ စိန့်လောရင့် ပင်လယ်ကျွန်းဆွယ်ကို ပြင်သစ်ပိုင်အဖြစ် သိမ်းယူခဲ့၏။ ယင်းသို့ဖြင့် မြောက်အမေရိကတိုက်၌ ပြင်သစ် ကိုလိုနီကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့လေသည်။
၁၅၃၆ ခုနှစ်တွင် နယ်သစ်တည်ထောင်ရန် သင်္ဘော ၃စင်း ဖြင့် အမေရိကတိုက်သို့ ခရီးထွက်ခဲ့ပြန်သည်။ စိန်လောရင့် ပင်လယ်ကွေ့ထဲသို့ ရောက်ပြီးနောက် အနောက်ဘက်သို့ ဆန် တက်ကြည့်ရာ ထိုရေပြင်ကြီးမှာ မြစ်ကြီးတစ်မြစ် ဖြစ်ကြောင်း ကို တွေ့ရသည်။ ထိုသို့ သိရသောနေ့ (ဩဂုတ်လ ၁ဝ ရက် နေ့)မှာ စိန်လောရင့်သူတော်စင်၏ ပွဲတော်နေ့ ဖြစ်နေသဖြင့် ကာတီယေး သည် ထိုမြစ်ကို စိန်လောရင့်မြစ်ဟု အမည်ပေးခဲ့ လေသည်။
မြစ်ကြောင်းအတိုင်း ဆန်တက်ခဲ့ရာ၌ ယခု မွန်းထရီးအောမြို့ တည်ရာတွင် တိုင်းရင်းသားလူရိုင်းတို့၏ ဟိုချီလာ ဂါရွာ ကလေးကို တွေ့ရသည်။ ထိုရွာကလေးအနီးရှိ မိုးမိုးမားမား ရှိနေသော တောင်ကြီး တစ်ကောင်ကို ကာတီယေးသည် မွန်းထရီးအောဟု အမည်ပေးခဲ့၏။ နောင်တွင် ရွာကလေး တိုးတက် စည်ပင်လာ၍ မြို့ဖြစ်လာသောအခါ တောင်၏အမည် ကို စွဲ၍ မွန်းထရီးအောမြို့ဟု ခေါ်ကြလေသည်။
၁၅၄၁ ခုနှစ်တွင် တတိယအကြိမ် အမေရိကတိုက်ဖက်သို့ ခရီးထွက်ခဲ့ရပြန်၏။ ထိုအကြိမ်တွင် ကျောက်မျက်ရတနာများ ပေါများသည်ဟုဆိုသော ဆက်ဂနေးနယ်ကို ပြင်သစ်ဘုရင် အတွက် ရှာဖွေပေးရန် ဖြစ်သည့် ဆီညာဒါ ရိုဗါဗါးတို့အဖွဲ့ အတွက် ကာတီယေးက ရှေ့တော်ပြေး လမ်းထွင်ပေးရန် ဖြစ်သည်။ ကာတီယေးသည် လာရှင်းရေမော်များကို စူးစမ်း ရှာဖွေခဲ့ပြီးနောက် ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ ပြန်ခဲ့သည်။ ရိုဗါဗါးသည် ကာတီယေးပြန်သွားပြီးမှ ရောက်လာ၍ တာဝန်ယူခဲ့သည့် အတိုင်း အဖိုးတန်ရတနာများ ထွက်သည့်ဒေသကို စူးစမ်း ရှာဖွေသော်လည်း မတွေ့ရချေ။ ထိုကြောင့် ပြင်သစ်ဘုရင်သည် ရိုဗါဗါးအား ပြန်ခေါ်ရန် ကာတီယေးကို ၁၅၄၃ ခုနှစ်တွင် စေလွှတ်လိုက်ပြန်သည်။ ထိုနောက်တွင်ကား ခရီး မထွက်တော့ ဘဲ စန်မာလိုမြို့ရှိ ဘုရင်က ပေးသနားထားသော ခြံများနှင့်အိမ် ကြီးတွင် အေးချမ်းစွာ နေယင်း စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းသော သူ၏ ခရီးသွားမှတ်တမ်းများကို ရေးသားခဲ့သည်။ ကာတီးယေး သည် ၁၅၅၇ ခု စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်လေသည်။
လွယ်ဆိုင်ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
လွယ်ဆိုင်ရွာ (Loihseng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ မန့်ကန် (မုံးကိုး)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၂၃၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန့်ကန် (မုံးကိုး)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄ ဦး၊ မ ၃၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇီးဖြူရွာ၊ စာဖြူစု (ခ) ကျောက်ဖြာ
ဇီးဖြူရွာ၊ စာဖြူစု (ခ) ကျောက်ဖြာ
တောင်ငူတက္ကသိုလ်
တောင်ငူတက္ကသိုလ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ တောင်ငူမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံတက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ တောင်ငူခရိုင်နှင့် အနီးအနားရှိ ကျောင်းသားကျောင်းသူများအတွက် ဝိဇ္ဇာ၊သိပ္ပံနှင့် ဥပဒေဆိုင်ရာ ဘွဲ့များနှင့် မဟာဘွဲ့သင်တန်းများကို သင်ကြားပေးနေသည်။
ပဝိန်အုန်းပင်စုရွာ၊ သဇင်ငူ
ပဝိန်အုန်းပင်စုရွာ၊ သဇင်ငူ
မတ်နရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
မတ်နရွာ (Matna)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ မိုင်းနန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၂၈၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းနန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၄၅ ဦး၊ မ ၁၃၉၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၃၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ဟိုကျင်း (အောက်)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဟိုကျင်း (အောက်)ရွာ (Hokyin (Lower))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ လွိုင်မွေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၄၀၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွိုင်မွေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၄၅ ဦး၊ မ ၃၀၅၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄၉၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ ဟိုကျင်း (၂)ဖြစ်သည်။
သမ္ဘရာရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကပ္ပန္ဘုတ်ရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ကပ္ပန္ဘုတ်ရွာ (Katpanboke)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ စင်လောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၂၇၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စင်လောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၈၂ ဦး၊ မ ၈၃၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၁၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြင်းကကွင်းရွာ၊ မြင်းကကွင်း
မြင်းကကွင်းရွာ၊ မြင်းကကွင်း
လက်ပန်တောရွာ
လက်ပန်တောရွာ
ကိုးကား
လက်ပန်တောရွာ
ရက်တီဖိုင်ယာ
ရက်တီဖိုင်ယာ (Rectifier) ဆိုသည်မှာ အေစီ လျှပ်စီးလမ်းကို ဒီစီ လျှပ်စီးလမ်း အဖြစ် ပြောင်းလဲပေးသော အီလက်ထရွန်းနစ် ပစ္စည်းဖြစ်သည်။ ရက်တီဖိုင်ယာကို ပါဝါဆပ်ပလိုင်း များတွင် သုံးလေ့ရှိသကဲ့သို့ ရေဒီယို ဆစ်ဂနယ်များကို ရှာဖွေဖမ်းယူရာတွင်လည်း အသုံးပြုလေ့ ရှိသည်။ ရက်တီဖိုင်ယာများကို ဆောလစ်စတိတ် ဒိုင်အုတ် ၊ စီလီကွန် ကွန်ထရိုး ရက်တီဖိုင်ယာ၊ ဗေကျွန်း ကျုဘ် ဒိုင်အုတ်၊ မာကျူရီ အာ့ပ် ဘပ်သ် သို့မဟုတ် အခြား ပစ္စည်းများဖြင့် တည်ဆောက်နိုင်သည်။
ဒီစီလျှပ်စီးလမ်းကို အေစီလျှပ်စီးလမ်း အဖြစ်ပြောင်းလဲပေးသော ပစ္စည်းကိုမူ အင်ဗာတာ ဟု ခေါ်သည်။
အေစီကားရင့်ခေါ် ပြန်လှန်လျှပ်စီးကြောင်းကို ဒီစီကား ရင့်ခေါ် (အသွားစီး၊ သို့မဟုတ် အစုန်စီး) လျှပ်စီးကြောင်း အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲပေးသောကိရိယာကို ရက်တီဖိုင်းယား (ဓာတ်စီးပြောင်းစက်)ဟု ခေါ်သည်။ ဤကိရိယာသည် ပြန်လှန် လျှပ်စီးကိုသာ ရနိုင်သောနေရာမျိုး၌ အသွား(စီး)သို့မဟုတ် အစုန်(စီး) လျှပ်စီးကြောင်းကိုသာ အသုံးပြုရသည့် ဓာတ်ရည် စိမ်လုပ်ငန်းများတွင် အလွန်အသုံးဝင်သည်။ အီလက်ထရွန်နစ် ပြွန်သည် ဤကဲ့သို့ လျှပ်စီးကြီးကြောင်းပြောင်းလဲပေးသော ကိရိယာများအနက် အရေးပါအရာရောက်ဆုံးသော ကိရိယာ တစ်ခုပင် ဖြစ်လေသည်။
ရက်တီးဖိုင်းယား အမျိုးမျိုးရှိ၏။ စက်ဖြင့် ပြုပြင်ပေး သော မီကန်နစ်ကယ် ရက်တီဖိုင်းယားမျိုးတွင် ပြန်လှန်လျှပ်စီး၌ လျှပ်စစ်စီးကြောင်း ပြောင်းလဲပုံအတိုင်း အလိုက်သင့်လည်စေ သော ကွန်မျူတေတာ (ဓာတ်ပြောင်းကွင်း)ဖြင့်၎င်း၊ သို့မဟုတ် အခြားနည်းဖြင့်၎င်း ပြောင်းလဲပေးသည်။
မာကျူရီအပ် ရက်တီဖိုင်းယား (ပြဒါးမီးစွယ် ရက်တီး ဖိုင်းယား)တွင် ပလာနယ် ပြုလုပ်ထားသော ဖန်လုံးတစ်လုံး သို့မဟုတ် သံမဏိကန်တစ်ခု ရှိသည်။ ယင်းတို့တွင် နှစ်ခု၊ သို့မဟုတ် နှစ်ခုထက် ပိုသော အဖိုစွန်းများ ထားရှိ၍ အမစွန်း အဖြစ် ပြဒါးက ဆောင်ရွက်ပေးသည်။ ပြန်လှန်လျှပ်စီးကို စီးဖြတ်စေသောအခါ အဖိုနှင့်အမစွန်းများ အကြား၌ မီးစွယ် တောက်လာသည်။ မီးစွယ်ကြောင့် ပြဒါးသည် အငွေ့ဖြစ်လာ ပြီးနောက် ထိုပြဒါးငွေ့က လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို တစ်ဖက်သတ် တည်း စီးအောင် ပြုလုပ်ဆောင်ရွက်ပေးလေသည်။
ဗက်ထရီ(လျှပ်စစ်ဓာတ်အိုး) အားသွင်းသည့် ကိစ္စကဲ့သို့ သော အထွေထွေ ကိစ္စများ၌ အသုံးများကြသော ရက်တီးဖိုင်း ယားမျိုးကား မက်တဲရက်တီးဖိုင်းယား (သတ္တုရက်တီဖိုင်းယား) ဖြစ်သည်။ ဤရက်တီးဖိုင်းယားတွင် ကော့ပါးအောက်ဆိုက်ကို ဖြစ်စေ၊ ဆီလီနီယမ်ကို ဖြစ်စေ သတ္တုပြားတစ်ခုပေါ်၌ ပါးလွှာ သော ဖုံးအုပ်ထားသည်။ ထိုကဲ့သို့ စီမံထားသော သတ္တုမျိုးတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို တစ်ဖက်သတ်စီးစေနိုင်သည့် သတ္တိရှိ၏။ သို့ သော် ဓာတ်အားနည်းသော နေရာများ၌သာလျှင် ဤရက်တီး ဖိုင်းယားမျိုးကို အသုံးပြုလေ့ ရှိကြပေသည်။
ဝမ်ပန်ရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
ဝမ်ပန်ရွာ (Wanpang)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ ဟိုပုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၈၇၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုပုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၃၀ ဦး၊ မ ၁၀၄၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၇၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပိန်းဂရက်လေးရွာ၊ ရွာသာကုန်း
ပိန်းဂရက်လေးရွာ၊ ရွာသာကုန်း
စီလီကွန် ကွန်ထရိုး ရက်တီဖိုင်ယာ
စီလီကွန် ကွန်ထရိုး ရက်တီဖိုင်ယာ (silicon controlled rectifier- အက်စ်စီအာ) သို့မဟုတ် ဆီမီးကွန်ဒက်တာ ကွန်ထရိုး ရက်တီဖိုင်ယာ (semiconductor controlled rectifier) ဆိုသည်မှာ အလွှာ ၄ ခု ပါဝင်သော အီလက်ထရွန်းနစ် ပစ္စည်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး လျှပ်စီးလမ်း(လျှပ်စီးကြောင်း) (Current) ကို ထိန်းချုပ်ရန် အတွက် ဖြစ်သည်။ 'p–n–p–n switching' ဆိုသည့် အလွှာလေးလွှာ နည်းစနစ်ကို ၁၉၅၆တွင် ဘဲလ်ဓာတ်ခွဲခန်းမှ မောလ်၊ ဂိုးလ်ဒီ၊ တန်းနန်းဘောင်နှင့် ဟော်လွန်ယက် စသည့်သူများက တီထွင်ခဲ့သည်။ စီလီကွန် ထိန်းချုပ် လျှပ်စီးပြောင်းစနစ်နှင့် (လျှပ်စစ်)ပစ္စည်းတစ်ခု၏ အသေးစိတ် သဘောတရားပိုင်းဆိုင်ရာတို့၏ လက်တွေ့ သရုပ်ဖော်တင်ဆက်မှုသည် ၁၉၅၈ ဇန်နဝါရီတွင် ဘဲလ်ဓာတ်ခွဲခန်းမှ ဒေါက်တာ လန် အမ် မက်ကင်တော့ရှ် တင်ပြခဲ့သော လက်တွေ့စမ်းသပ်မှုနှင့်လည်း ကိုက်ညီသည်။ စီလီကွန် ကွန်ထရိုး ရက်တီဖိုင်ယာ သို့ SCR ဆိုသော အမည်မှာ သိုင်ရစ်စတာ (Thyristor) အမျိုးအစား အီလက်ထရွန်းနစ် ပစ္စည်းအတွက်ဂျင်နရယ် အီလက်ထရစ်၏မူပိုင် မှတ်ပုံတင် ထားသော အမည် ဖြစ်သည်။ ဤ SCR ကို ဂေါ်ဒန် ဟောလ် ဦးဆောင်သော လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာများအဖွဲ့(စွမ်းအားပိုင်း)က ဖွံ့ဖြိုးအောင် လုပ်ဆောင်ခဲ့၍ ဖရန့် ဒဗလျူ ဘီလ် ဂါ့ဇ်ဝီလာက ၁၉၅၇တွင် စီးပွားဖြစ် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
သိုင်ရစ်စတာကို စီလီကွန်ဖြင့်ပြုလုပ်ပြီး ၎င်းစီလီကွန်ကို possitive အမျိုးအစား၊Negative အမျိုးအစားအဖြစ်သက်မှတ်၍ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ သိုင်ရစ်စတာသည် ထရန်စစ္စတာကို အခြေခံ၍ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းထရန်စစ္စတာ၏ pnp အမျိုးအစားနှင့် npn အမျိုးအစားတို့ကိုပေါင်းစပ်၍ သိုင်ရစ်စတာ (ခေါ်) SCR တစ်ခုဖြစ်ပေါ်လာသည်။
အတုလ မဟာဓမ္မဒေဝီ
အတုလ မဟာဓမ္မဒေဝီ (Atulamahādhammadevī) သည် ပင်းယဘုရင် ဥဇာနာ၏ မိဖုရားခေါင် ဖြစ်သည်။ ဥဇနာသည် သူမနှင့် ဝမ်းကွဲအစ်ကို တော်စပ်သည်။ သူမသည် အင်းဝဘုရင် စွာစော်ကဲ၏ ခမည်းတော်ဖက်မှ တော်စပ်သော အဒေါ်ဖြစ်သည်။
ပေါက်တောမြို့
ပေါက်တောမြို့သည် စစ်တွေခရိုင်၊ ပေါက်တောမြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်မြို့ ဖြစ်သည်။ စစ်တွေမြို့၏ အရှေ့မြောက်ဘက် ၁၅မိုင်ခန့် အကွာတွင် ရှိသော ကုလားတန်မြစ် ၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသည်။ မြို့နယ်သည် စတုရန်း ၄၉၆ မိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။မြို့၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ၀.၁၄ မိုင်ခန့် ကျယ်ဝန်းသည်။ စစ်တွေမှ မင်းပြားမြို့သို့ သွားသော ရေလမ်း ကုန်းလမ်း နှစ်ခုလုံးပေါ်တွင် တည်ရှိ၍ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ကောင်းမွန်သည်။ မြို့နယ်တစ်ဝန်းတွင် ဆန်စပါး စိုက်ပျိုးသည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၂၉၅၆ ယောက်ခန့် ရှိသည်။
အတုလ မဟာဓမ္မဒေဝီ
ဆွေမျိုးစဉ်ဆက်
အောက်ပါသည် မှန်နန်းရာဇဝင်တွင် ပါရှိသည့် သူမ၏ ဘိုးဘွားဆွေမျိုးစာရင်း ဖြစ်သည်။ သူမ၏ အမည်ရင်းမှာ စောမင်းရာ ဖြစ်သည်။
ပေါက်တောမြို့
ပေါက်တောမြို့ဖြစ်ပေါ်လာရခြင်း
ပေါက်တောမြို့သည် ရှေးရခိုင်ဘုရင်မင်းများလက်ထက်ကပင်တည်ရှိခဲ့သော မြို့တစ်မြို့မဟုတ်ပဲ အင်္ဂလိပ် ခေတ်ဦးပိုင်းအတွင်း ပေါ်ထွန်းလာသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ ခရစ် (၁၇၈၄) ခုနှစ်တွင် ရခိုင်ထီးနန်း အရေးနိမ့်ခဲ့ရပြီးနောက် ရခိုင်ပြည်အဝှမ်း စစ်ဒဏ်ကြောင့် ဖရိုဖရဲဖြစ်ကာ ရမ္မာ၀တီ ရမ်းဗြဲဇင်ချောင်းကျွန်းရွာတွင် နေထိုင်လျက်ရှိသော ရွာစားကြီး ဦးစံဖြူနှင့် မယားမိမလှတို့ မိသားစု တစ်ခုလုံးသည် တောင်ရင်းကျွန်းအရပ်သို့ ရွှေ့ပြောင်းလာကြသည်။ အဆိုပါမိသားစုတို့သည် ယခုပေါက်တောအနီး သရွဲကျွန်းရွာနားရှိ ဦးမြဖော်အောင်၏ ကျွဲနွားစားကျက်များဖြစ်သော ပေါက်တောကွင်းကို ရခိုင် ငွေသားဒင်္ဂါး (၃၅) ပြားဖြင့် ဝယ်ယူ၍ ရပ်ရွာတည်ထောင်သည်။ စားကျက်များ တစ်ကွင်းလုံးတွင် ပေါက်ရောက်လျက်ရှိသော ပေါက်ပင်ကြီးများကို ခုတ်ထွင်ရှင်းလင်းကာ ခရစ် (၁၇၈၇) ခုနှစ်တွင် ရပ်ရွာတည်ထောင်သည်။ ရပ်ရွာအမည်ကို ပေါက်ပင်ကြီးများ တည်ရှိရာကို အကြောင်းပြု၍၎င်း၊ သရွဲစားကျက်များကို အစွဲပြု၍၎င်း (သရွဲပေါက်တော) ဟု တွင်ခေါ်သည်။
ခရစ် (၁၈၂၄) ခုနှစ်တွင် ရခိုင်ပြည်ကို အင်္ဂလိပ်တို့ကသိမ်းယူလိုက်သည့်အခါ သရွဲပေါက်တောရွာမှာလည်း ဗြိတိသျှတို့၏လက်အောက်အတွင်းသို့ ကျရောက်ရသည်။ ကျွန်းရွာတည်ရှိရာ၏အရပ်ဝန်းကျင်သည် သယ်ယူ ပို့ဆောင်ရေး၊ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးအရ ဆိပ်ကမ်းကျသောနေရာကောင်း တစ်ခုဖြစ်၍ နောင်တွင် စည်ကားလာခရာ ခရစ် (၁၈၉၀) ပြည့်နှစ်တွင် ဤကျွန်းရွာကို အင်္ဂလိပ်မင်းတို့က နယ်ပိုင်ရုံးစိုက် အုပ်ချုပ်ရာ မြို့တစ်မြို့အဖြစ် သတ်မှတ်၍ (ပေါက်တောမြို့) ဟူ၍ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
တည်နေရာ၊ အကျယ်အဝန်းနှင့် လူဦးရေ
ပေါက်တောမြို့နယ်သည် မြောက်လတ္တီတွဒ် (၂၀) ဒီဂရီ (၁၀) မိနစ် (၃၆) စက္ကန့်၊ အရှေ့လောင်ဂျီကျု (၉၃) ဒီဂရီ (၁၄) မိနစ် (၁၈) စက္ကန့် အကြား၌ တည်ရှိသည်။ မြို့နယ်၏မြောက်ဘက်တွင် မြောက်ဦးမြို့နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်၊ အရှေ့ဘက်တွင် မြေပုံမြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် စစ်တွေမြို့နယ်များနှင့် နယ်နမိတ်ချင်း ထိစပ်လျက်ရှိသည်။ မြို့နယ်တခုလုံး၏ အကျယ်အဝန်းသည် ၄၀၃.၇၄-စတုရန်းမိုင် ရှိသည်။ ရပ်ကွက် (၅) ရပ်ကွက်၊ ကျွန်းရွာအုပ်စု (၅၃) အုပ်စုနှင့် ကျွန်းရွာပေါင်း (၁၇၈) ရွာ ပါဝင်သည်။ ပေါက်တောမြို့ပေါ်၏အကျယ်အဝန်းသည် ၀.၆၈ စတုရန်း မိုင်ရှိသည်။
၁၉၉၉- ခုနှစ် စာရင်းအရ ရပ်ကွက် (၅) ရပ်ကွက်၌ မြို့ပေါ်လူဦးရေ ၁၄,၀၉၄- ဦးနေထိုင်ပြီး ကျွန်းရွာ (၁၇၈) ရွာ၌ လူဦးရေ ၁၂၃,၉၁၆-ဦး နေထိုင်သည်။ တစ်မြို့နယ်လုံး၏ လူဦးရေ စုစုပေါင်းသည် ၁၃၈,၀၁၀-ဦး ဖြစ်သည်။
မြေမျက်နှာသွင်ပြင်နှင့် ရေဆင်း
ပေါက်တောမြို့နယ်သည် ပင်လယ်နှင့် နီးကပ်စွာ တည်ရှိသော မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပင်လယ်ရေ မျက်နှာပြင်၏ (၁၁) ပေအမြင့်တွင် တည်ရှိသည်။ ဤမြို့နယ်၌ ဖရုံကာကျွန်း (၃) ကျွန်း၊ တောင်ရင်းကျွန်း၊ ပြားကျွန်း၊ ဝင်းကျွန်း၊ ပြည်စိုးကြီးကျွန်း (ပြည်သူကြီးကျွန်း)၊ သလွန်တောင်ကျွန်း၊ စိုင်းတုတ်ကျွန်း၊ နန်းတက်ကျွန်း၊ ငပြီကျွန်းဟူ၍ ကျွန်းကြီး (၁၁) ကျွန်းဖြင့် ပါဝင် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ဖရုံကာကျွန်းသုံးကျွန်းနှင့် တောင်ရင်းကျွန်းမှအပ ကျန်သည့်ကျွန်းများမှာ မြေပြန့်လွင်ပြင် ကျွန်းများ ဖြစ်သည်။
ထိုကျွန်းများအကြားတွင် လှည့်ပတ်စီးဆင်းလျက်ရှိသောမြစ်ချောင်းများအနက် ပေါက်ဆိန်ကျမြစ်သည် တောင်ဘက် ပင်လယ်ထဲသို့ စီးဝင်သည်။ မြို့နယ်၏ အလယ်ဗဟိုမှ စီးဆင်းနေသော ကျွဲကူးမြစ်မှာ မြောက်မှ တောင်အရပ်သို့ စီးဆင်းပြီး အနောက်တောင်ထောင့်အရပ်သို့ ကွေးညွတ်ကာ ဂစ္ဆပနဒီမြစ်၀နှင့် ပေါင်းဆုံလျှက် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်ထဲသို့ စီးဝင်သည်။
အုပ်ချုပ်ရေး
ပေါက်တောမြို့ကို ခရစ် (၁၈၉၀) ပြည့်နှစ်တွင် မြို့တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းလျှက် မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးကို စတင်သည်။ မြို့နယ်တစ်ခုလုံး၏ အုပ်ချုပ်သောစနစ်သည် ဗြိတိသျှအင်္ဂလိပ်မင်းတို့ အုပ်ချုပ်သောနည်းစနစ်ဖြစ်သည်။
စီးပွားရေး
ပေါက်တောမြို့နယ်၏ အဓိကစီးပွားရေးမှာ ဆန်စပါးစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုပင်ဖြစ်သည်။ (၁၉၉၈-၉၉) ခုနှစ် စာရင်းအရ မိုးစပါးစိုက်ပျိုးမြေဧက (၇၄၂၈၀) ရှိသည်။ ယင်းအပြင်အချို့မြေနေရာများ၌ ရာသီအလိုက် ပဲတောင့်၊ မိုးနှမ်း၊ နေကြာ၊ ငရုတ်၊ ပဲအမျိုးမျိုးတို့ကိုလည်း စိုက်ပျိုးသည်။ ဒုတိယအနေဖြင့် ပေါက်တောမြို့နယ်သည် ပင်လယ်နှင့်နီးကပ်စွာတည်ရှိသဖြင့် ငါးပုဇွန်မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းကို စီးပွားရေးလုပ်ငန်းအဖြစ် လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ (၂၀၀၀) ပြည့်နှစ် စာရင်းအရ ပေါက်တောမြို့နယ်၌ ပုဇွန်မွေးမြူရေးဧက (၁၇၁၁၂) ဧကရှိသည်။ ထို့အပြင် ဖရုံကာကျွန်း သုံးကျွန်း၌ ငါးဖမ်းစခန်းများဖွင့်လှစ်ပြီး ငါးများကို နိုင်ငံခြားသို့ပင် တင်ပို့ရောင်းချသည်။ တတိယအနေဖြင့် နေလှမ်းဆား ထုတ်လုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ (၁၉၉၇-၉၈) ခုနှစ်စာရင်းအရ မြို့နယ်တစ်ခုလုံး၌ နေလှမ်းဆားဧက (၇၃၈) ဧကရှိပြီး ဆားပိဿာချိန် သိန်းခြောက်ဆယ်ကျော် ထွက်ရှိကြောင်း သိရသည်။
ဘာသာရေး
ပေါက်တောမြို့နယ်အတွင်း နေထိုင်လျက်ရှိသော လူမျိုးအများစုမှာ ရခိုင်လူမျိုးများဖြစ်ပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များဖြစ်သည်။ ဤမြို့နယ်၌ ရှေးဟောင်းသမိုင်းဝင် ဆင်းထု (ဉာဏ်တော်အကြီး) (၁၆) ဆူ၊ စေတီပုထိုး (၂၁) ဆူနှင့် (၁၉၉၉) ခုနှစ်စာရင်းအရ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း (၁၇၃) ကျောင်း၊ သီလရှင်ကျောင်း (၃) ကျောင်း၊ ရဟန်းသံဃာပေါင်း (၇၈၂) ပါး၊ သီလရှင် (၄၅) ပါး ရှိကြောင်းသိရသည်။ အခြား ဘာသာဝင်များအဖြစ် ခရစ်ယာန်ဘုရား ရှိခိုးကျောင်းတစ်ကျောင်းနှင့် မူဆလင်ဗလီ (၂၈) ခုရှိသည်။ ထင်ရှားသော ဘုရားပုထိုးစေတီများမှာ မြေငူကျွန်း၌ ဆံတော်သျှင်စေတီ၊ ပေါက်တောမြို့၌ လိုင်ရိုးတော်ဓာတ်၊ တိလောက မာရဇိန်ခေါ် တောင်းဖူးဘုရားကြီး၊ တောင်ညိုဂူတွင်းဘုရားများနှင့် အလယ်ဖရုံကာကျွန်း အူမတော်ဓာတ်၊ သျှင်ထီးမစေတီ၊ မာလာတော်ဓာတ်တို့ ဖြစ်သည်။ အခြားသောကျွန်းများ၌လည်း ထင်ရှားသော တန်ခိုးကြီးဘုရားများ၊ ဓာတ်တော်များရှိပါသေးသည်။
ကျန်းမာရေး
ပေါက်တောမြို့သည် အင်္ဂလိပ်ခေတ်ဦးပိုင်းတွင် တည်ထောင်ခဲ့သော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သဖြင့် ကျန်းမာရေးနှင့် သက်ဆိုင်သော ဆေးခန်းကို ခေတ်ဦးပိုင်းတွင် မတွေ့ရပေ။ ယခင်ကအတိုင်း မြို့နယ်မှပြည်သူများမှာ ရခိုင်ဗိန္ဓောဆေးဆရာကြီးများထံ၌ ဆေးကုသမှုကို ခံယူကြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ပေါက်တောမြို့ပေါ်၌ ဆေးခန်းငယ်တစ်ခုရှိလာသည်။ ထိုဆေးခန်းမှာ ယခု လ-၀-က ရုံးအနီးဖြစ်သည်။ အဆောက်အဦးမှာ ဝါးတန်းလျား အုတ်မိုးဖြစ်သည်။ ကုသရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ကွန်ပေါင်တာ (ဆေးစပ်) တစ်ဦးနှင့် အလုပ်သမားတစ်ဦးသာ ရှိသည်။
နောက်ပိုင်းတွင် ဆေးခန်းသည် အုတ်အဆောက်အဦးသို့ ပြောင်းလဲလာသည်။ ဆေးခန်း၌ ဆရာဝန်တစ်ဦး၊ ကွန်ပေါင်တာတစ်ဦး၊ အလုပ်သမား တစ်ဦးရှိလာသည်။ (၁၉၄၁) ခုနှစ်အရောက်တွင် စစ်တွေမြို့ မြန်မာနိုင်ငံ အောက်လွှတ်တော်အမတ် ဝတ်လုံတော်ရ သူဌေးမင်းဦးရွှေသာမိသားစုတို့က မူလဆေးခန်း၏အောက်ဘက်တွင် အဆောင်သစ်တစ်ခုကို တိုးချဲ့ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းသည်။ (၁၉၈၅) ခုနှစ်တွင် ဆေးရုံသစ်ကို ယခု မ-ယ-ကရုံး၏ အရှိမြောက်ဘက် နေရာသစ်သို့ပြောင်း၍ မြို့နယ်မှအလှူငွေဖြင့် ကိုယ်ထူကိုယ်ထ တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။
ယခုအခါ ပေါက်တောမြို့ပေါ်၌ ကုတင် (၁၆) လုံးဆန့် ဆေးရုံတစ်ရုံ၊ မြို့နယ်၌ ကျန်းမာရေးဌာန (၅) ခု၊ တိုက်နယ်ဆေးရုံ (ကျောက်တောင်)၊ မိခင်နှင့် ကလေးကျန်းမာရေးဌာန (၁) ခု တည်ရှိသည်၊ ထို့အပြင် ရဟန်းသံဃာတော်များအတွက် သီးသန့်ဆေးကုနိုင်စေရန် သံဃဆေးကုသဆောင် တစ်ဆောင်ကို ပေါက်တောမြို့မ ဆရာတော်ကြီး ဦးနာရဒကဦးဆောင်၍ ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းသည်။ ယင်း၏အနီး၌ ကလေးသူငယ်များအတွက် ဆေးကုသဆောင် တစ်ဆောင်ကိုလည်း တိုးချဲ့ဆောက်လုပ်ဖြစ်သည်။
ပညာရေး
ပေါက်တောမြို့ပေါ်တွင် အင်္ဂလိပ်ခေတ်အတွင်းက စာသင်ကျောင်းတကျောင်းရှိခဲ့ကြောင်းကို စစ်တွေမြို့ ဂဇက်တီယာအရ သိရသည်။ ထိုစာသင်ကျောင်းမှာ မြို့ပေါ်၌တည်ရှိပြီး အလယ်တန်းပညာအဆင့်ထိ သင်ကြားနိုင်ခဲ့သည်။ ယင်းနောက်ပိုင်းတွင် သဝင်ချောင်းရွာ၌လည်း အလယ်တန်းကျောင်းတစ်ကျောင်း တိုးချဲ့ ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့သည်။ အခြားနယ်ကျွန်းအရပ်များ၌ အစိုးရစာသင်ကျောင်းမရှိသဖြင့် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း ပညာရေးကို အားထားခဲ့ရသည်။ ပေါက်တောမြို့၏ ပထမဦးဆုံး အလယ်တန်းကျောင်းတည်ရှိသော နေရာသည် ယခုပေါက်တောမြို့ အ-ထ-က ကျောင်းတည်ရှိနေရာဖြစ်သည်။ ထိုစဉ်ကကျောင်းမှာ အုန်းမိုး၊ ဝါးခင်း၊ ဝါးထရံကာ အဆောက်အဦးဖြစ်သည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် (၁၉၅၃) ခုနှစ်တွင် မူလကျောင်းဆောင်ကိုဖြိုဖျက်ပြီး အုတ်ဖြင့် နှစ်ထပ်ကျောင်းဆောင်ကို ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ ကျောင်းသစ် ဆောက်လုပ်စဉ်ကာလတွင် (ယခုပေါက်တောမြို့ ဧစေတီအရပ်) သို့ ခေတ္တရွေ့ပြောင်း၍ ဓမ္မာရုံ၌ ပညာသင်ကြားခဲ့ရသည်။ (၁၉၇၅) ခုနှစ်တွင် အလယ်တန်းကျောင်းမှ အထက်တန်းကျောင်းသို့ တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ ယခုအခါပေါက်တောမြို့နယ်၌ အထက်တန်းကျောင်း (၈) ကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း (၈) ကျောင်း၊ မူလတန်းကျောင်း (၁၃၇) ကျောင်းရှိသည်။
မြို့တွင်း တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများ
ပေါက်တောမြို့တွင်း တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများသည် ယခင်ကထက် တိုးတက်မှုရှိလာသည်။ ယခင်က လူသွားလမ်းများသည် ကျောက်ကြမ်းလမ်းများ ဖြစ်သည်။ မြို့တွင်းတည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများကို (၁၉၉၀-၉၁) ခုနှစ်တွင် အစိုးရအထောက်အပံ့ကျပ်ငွေ (၁၀) သိန်း၊ (၁၉၉၁-၉၂) ခုနှစ်တွင် (၂၃) သိန်း ခွင့်ပြုပေးရာ အဆိုပါငွေများဖြင့် ဦးဥတ္တမလမ်း ကွန်ကရစ်ခင်းလုပ်ငန်း၊ မင်းစောမွန်လမ်းအား ကွန်ကရစ်ခင်းလုပ်ငန်း၊ ဦးမြဝါလမ်းအား ရေနုတ်မြောင်းလုပ်ငန်းတို့ကို ပြုလုပ်သည်။ ထို့နောက် မြို့နယ်စည်ပင်သာယာရေးအဖွဲ့မှ ခွင့်ပြုငွေများဖြင့် ကတ္တရာလမ်းခင်းရာ ဦးဥတ္တမလမ်း၌ ပေ (၂၈၀၀) ပေ။ မင်းစောမွန်လမ်း၌ (၉၁၀) ပေ၊ ဗိုလ်ချင်းပျံလမ်း၌ (၇၉၀) ပေ အသီးသီးကို ကတ္တရာခင်းနိုင်ခဲ့သည်။
ပေါက်တောမြို့သည် ယခင်က သောက်သုံးရေနှင့် ပတ်သက်၍ အခက်အခဲများစွာရှိသည်။ (၁၉၉၀) ပြည်နှစ်မှစ၍ လူထုလုပ်အား (၆.၅) သိန်း၊ အစိုးရမှထည့်ဝင်ငွေ (၁၅.၅) သိန်း ငွေကြေးဖြင့် တဖက်ပိတ်ဆည်ကြီးကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ (၁၉၉၅-၉၆) ခုနှစ်အရောက်တွင် အစိုးရမှ ခွင့်ပြုငွေသိန်း (၂၀) ဖြင့် ခြောက်လက်မအရွယ် ပီဗွီစီပိုက်လုံး (၄၀၀) ကိုဝယ်ယူ၍ ဆည်မှမြို့ထဲသို့ ရေပေးဝေရန် သွယ်တန်းခဲ့သည်။ နောက်ထပ်လိုအပ်သော (၃) လက်မခွဲအရွယ် ပိုက်လုံးများကို ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးစနစ်ဖြင့် ဝယ်ယူကာ နေအိမ်ခြံဝင်းထဲအရောက် သွယ်တန်းခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ရေဂါလံ (၂၀၀) ဝင်သော အုတ်ရေကန်ငယ် (၆) လုံးကိုလည်း မြို့နေရာအနှံ့ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ဖလန်ကုန်းရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခရမ်းချဉ်ပင်
ခရမ်းချဉ်၏ မူလပေါက်ရောက်ရာဒေသမှ အမေရိကတိုက် ရှိ ပူပြင်းစိုစွတ်သောအပိုင်း ဖြစ်သည်။ ၁၆ ရာစုဆန်းစအချိန် တွင် ဥရောပတိုက်သို့ ခရမ်းချဉ်ပင် ရောက်လာသည်။ ယခု အခါ၌ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အပူပိုင်းအရပ်များနှင့် သမပိုင်းအရပ်များ ၌ ခရမ်းချဉ်ပင်ကို ဟင်းသီးဟင်းရွက်ပင်အဖြစ်ဖြင့် စိုက်ပျိုး လျက် ရှိကြသည်။
ခရမ်းချဉ်ပင်သည် အသင့်အတင့် ပူနွေးသောရာသီဥတု တွင် ပေါက်ပွားသဖြင့် ရာသီဥတု အေးမြသော ဗြိတိသျှကျွန်း နှင့် ဥရောပတိုက်မြောက်ပိုင်းဒေသများ၌ မှန်အမိုးအကာများ အတွင်းတွင် ထိုခရမ်းချဉ်ပင်ကို အပူငွေ့ပေး၍ စိုက်ပျိုးကြ သည်။ အမေရိကတိုက်တွင်လည်း ဆောင်းရာသီ၌ ခရမ်းချဉ် ပင်ကို မှန်အမိုးအကာများအတွင်းတွင် စိုက်ပျိုးလေ့ရှိသည်။ သို့ရာတွင် အကာအကွယ်တစ်စုံတစ်ရာမရှိဘဲ အပြင်ဘက် မြေယာများ၌ စိုက်ပျိုးနိုင်သော ခရမ်းချဉ်မျိုးလည်း ရှိသေးသည်။ အသီး၏ အရွက်နှင့် ပုံသဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုးကို လိုက်၍ ခရမ်းချဉ်ပင်မှာ အမျိုးမျိုး ကွဲပြားလျက်ရှိသည်။ အကိုင်းအခက်ပေါများ၍ အသီးများသီးသည့်အခါ အကိုင်းများ မြေသို့ ညွတ်ကျနေတတ် သည်။ ခရမ်းချဉ်ရွက်များတွင် အမွေးအမှင်ကလေးများရှိ၍ အနံ့ဆိုးရွားသည်။ အပွင့်မှာ ဝါသည်။ အသီးများ၏ အတွင်းသားမှာ ပျော့အိအိဖြစ်လျက် အစေ့ဝါကလေးများ ပြည့်နှက် နေသည်။
ခရမ်းချဉ်ပင်သည် အဆိပ်အတောက်ရှိသော အပင်မျိုးနွယ် ထဲမှ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ၁၉ ရာစုမတိုင်မီက လူတို့သည် ခရမ်း ချဉ်သီးများကို မစားသုံးခဲ့ကြချေ။ သို့ရာတွင် ယခုအခါ၌ ခရမ်း ချဉ်သီးကို အသုံးများလာကြသည်။ ခရမ်းချဉ်သီးအမှည့်များကို အစိမ်းလိုက်ဖြစ်စေ၊ ချက်ပြုတ်၍ဖြစ်စေ၊ စားသုံးကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်းတွင် ခရမ်းချဉ်ကို အနှံ့အပြား စိုက်ပျိုးကြလေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်းတွင် ပုဇွန်ခြောက် ကို ဟင်းခတ်အဖြစ်ဖြင့် အသုံးချသကဲ့သို့ အထက်ပိုင်း၌ ခရမ်း ချဉ်သီးကို ဟင်းခတ်အဖြစ် တွင်တွင်ကြီး အသုံးပြုကြသည်။ အနောက်နိုင်ငံများ၌ ခရမ်းချဉ်သီးမှည့်ကို အလုံးလိုက်သော် လည်းကောင်း၊ အရည်အဖြစ်သော်လည်းကောင်း၊ စည်များ ပုလင်းငယ်များတွင် ထည့်သွင်းရောင်းချကြသည်။ ချဉ်ရည်အမျိုး မျိုးကိုလည်း ခရမ်းချဉ်သီးမှည့်များမှ ပြုလုပ်ကြသည်။ အထူး သဖြင့် ဟင်းရွက်စိမ်းလက်သုတ်တွင် ခရမ်းချဉ်သီးကို အသုံး များကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အသီး ဟင်းသီးဟင်းရွက်ပင်များ
ချုံချောင်းရွာ၊ သဇင်ငူ
ချုံချောင်းရွာ၊ သဇင်ငူ
ပေါက်ခေါင်းမြို့
ပေါက်ခေါင်းမြို့သည် ပြည်ခရိုင်၊ ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်မြို့ ဖြစ်သည်။ ပြည်မြို့၏ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိ၍ ၂၄ မိုင် ကွာဝေးသည်။ ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၆၉၄ မိုင်မျှ ရှိ၍ လူဦးရေမှာ ၁၉၅၃ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ(၃၂၀၅)ယောက်ခန့် ရှိသည်။ ၂၀၁၄ သန်းကောင်စာရင်းအရ (၁၂၄၈၅၆)ဦးရေရှိသည်။ တောင်နှင့်မြောက်(၄၀.၁)မိုင်၊အရှေ့နှင့်အနေက်(၄၃.၂)မိုင်ရှိပြီး၊မြို့နယ်အကျယ်အဝန်းမှာ(၇၅၁.၄၉)စတုရန်းမိုင်ကျယ်ဝန်းပါသည်။ ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်၏မြောက်ဘက်တွင် အောင်လံမြို့နယ်၊အရှေ့ဘက်တွင် အုတ်တွင်း၊တောင်ငူ၊ရေတာရှည်၊ဖြူး၊နတ္တလင်းမြို့နယ်များ၊အနောက်ဘက်တွင် ပြည်မြို့နယ်၊တောင်ဘက်တွင် ပေါင်းတည်မြို့နယ်၊သဲကုန်းမြို့နယ်များနှင့်နယ်နမိတ်ချင်းထိစပ်လျက်ရှိသည်။ ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ပေ(၂၀၀)နှင့် (၃၀၀)ကြား၊မြောက်လတ္တီတွဒ်(၁၈ ဒီဂရီ (၄၀)မိနစ်နှင့် (၁၉ဒီဂရီ ၁၅ မိနစ်ကြား၊အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် (၉၅ဒီဂရီ ၅မိနစ်နှင့်(၈၅ဒီဂရီ ၅၀မိနစ်ကြားတည်ရှိသည်။[ပဲခူးရိုးမ]] တန်း၊ တောင်စွယ်များ နှင့် နီးသဖြင့် သစ်တောများ ထူထပ်သောဒေသနှင့် ကပ်၍ နေလေသည်။ ထိုမြို့၌ သစ်လုပ်ငန်းကို အထူးသဖြင့် လုပ်ကိုင်သောကြောင့် သစ်တောဘက်ဆိုင်ရာ အမှုထမ်း၊ အရာထမ်းတို့ များပြားစွာနေထိုင်ကြသည်။ ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်သည် ပဲခူးရိုးမတောင်တန်းကို ကျော်ဖြတ်၍ တောင်ငူခရိုင်နှင့် အစပ်ဖြစ်သည်။ ပေါက်ခေါင်းမြို့ နှင့် ပြည်မြို့ကို ကားလမ်းဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ပေါက်ခေါင်းမြို့၏ အရှေ့ဘက်ရပ်သစ် ကျေးရွာအနီးတွင် တောင်နဝင်းဆည်တမံ ရှိသည်။ တမံအမြင့်မှာ(၁၄၀)ပေ၊အလျား(၁၆၆၇၄)ပေရှိသည်။ ဆည်ရေသောက်ဧရိယာ(၆၂၅၀၀၀)ဧက၊သီးနှံဧရိယာ(၉၀၁၀၀)ဧကရှိသည်။
ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်သည် ရပ်ကွက်(၅)ရပ်ကွက်၊ကျေးရွာ(၅၃)အုပ်စုဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ဗမာ၊ချင်း၊ကရင်တိုင်းသားမျာနေထိုကြကာချင်းတိုင်သားရွာများနင့်ကရင်တိုင်းရင်းသားရွာများရှိသည်။ အရှိုချင်းတိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများ၏အခြေချနေထိုင်ရာ မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
ညွန်ကျွန်ရွာ၊ ကုက္ကရာဇ်ထောင့်
ညွန်ကျွန်ရွာ၊ ကုက္ကရာဇ်ထောင့်
ကျောက်ကမ္ဘားရွာ၊ ဘူဒင်းကွင်း
ကျောက်ကမ္ဘားရွာ၊ ဘူဒင်းကွင်း
ပြည်လုံးကြီးရွာ
ပြည်လုံးကြီးရွာ
ဓမ္မဒေဝီ
ဓမ္မဒေဝီ အမည်ရှိသည့် လူပုဂ္ဂိုလ်များမှာ
တောင်ပြင်ရွာ၊ ကင်းတဲ
တောင်ပြင်ရွာ၊ ကင်းတဲ
နာမော်ဇွပ်ရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
နာမော်ဇွပ်ရွာ(Narmawzut)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ နာမော်ဇွပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၄၅၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နာမော်ဇွပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၆ ဦး၊ မ ၉၀ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၁၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘူဒင်းကွင်းရွာ၊ ဘူဒင်းကွင်း
ဘူဒင်းကွင်းရွာ၊ ဘူဒင်းကွင်း
ကျောက်ပေါက်ရွာ
ကျောက်ပေါက်ရွာ
နန့်ဟတ်ရွာ၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်
နန့်ဟတ်ရွာ (Nanthat)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်၊ နတ္တောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၁၀၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နတ္တောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၇၀၂ ဦး၊ မ ၅၉၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၆၅၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ဟန်မင်းဆက်
ဟန်မင်းဆက် (ဘီစီ ၂၀၆ - အေဒီ ၂၂၀) သည် တရုတ်သမိုင်းတွင် ပထမဦးဆုံးသော ချင်မင်းဆက် ပျက်သုဉ်းပြီးနောက် ပေါ်ပေါက် ကြီးစိုးခဲ့သည့် မင်းဆက်ဖြစ်သည်။ နှစ်ပေါင်း ၄၀၀ ကျော် ကြာမြင့်သည့် ဟန်မင်းဆက်ကို သာမန်လူတန်းစားဖြစ်သည့် လျိုပန်း(劉邦) က တည်ထောင်ခဲ့ကာ တရုတ်သမိုင်းတွင် အထွန်းကားဆုံး မင်းဆက်တစ်ဆက်အဖြစ် နောင်လာ နောက်သားများက မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြသည်။ ခေါင်းပေါင်းဝါအရေးတော်ပုံ(Yellow Turban Rebellion)မှအစပြုကာ ပျက်သုဉ်းခဲ့သည်။ ယနေ့ထိတိုင် တရုတ်လူမျိုးကို ဟန်လူမျိုး၊ တရုတ်စာလုံးကို ဟန်စာလုံးဟု ပြောစမတ်ပြုလျက်ရှိသည်။
ပဝိန်အဝစုရွာ၊ သဇင်ငူ
ပဝိန်အဝစုရွာ၊ သဇင်ငူ
သံပုရာ (ရွာသစ်)ရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
သံပရာ (ရွာသစ်)ရွာ (Thanpuyar(Ywarthit))သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ သမ္ဘရာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၁၄၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သမ္ဘရာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၂၉ ဦး၊ မ ၈၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၉၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပိုးလောင်းဝရွာ၊ ဘူဒင်းကွင်း
ပိုးလောင်းဝရွာ၊ ဘူဒင်းကွင်း