ဟိုချီမင်း
ဟိုချီမင်း (ခရစ်၁၈၉ဝ-၁၉၆၉)
ဗီယက်နမ်ဒီမိုကရက်တစ်သမတနိုင်ငံ၏ ပထမဦးဆုံးသောသမ္မတကို ခရစ်နှစ် ၁၉၄၅ ခု၊ ဩဂုတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့ သည်။ ထိုစဉ် သမ္မတအဖြစ်ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသူပုဂ္ဂိုလ်ကြီးက ကျွန်တော့်ကိုသမ္မတရွေးလိုက်တာအကြောင်းရှိပါတယ်။ ကျွန်တော့မှာဘာမှမရှိလို့ပါဘဲ။ ကျွန်တော့်မှာ သားမယားလည်း မရှိဘူး။ အိမ်လဲမရှိဘူး။ ရွှေငွေပစ္စည်းဥစ္စာလည်းမရှိဘူး။ အဝတ်အထည်ဆိုလို့လဲ ဟောဒီအခုဝတ်ထားတဲ့ ချည်ဝတ်စုံတစ်စုံဘဲရှိပါတယ် ဟုပြောကြားခဲ့လေသည်။  ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကြီးကား ဟိုချီမင်းပင်ဖြစ်သည်။ ဟိုချီမင်းကိုခရစ်နှစ် ၁၈၉ဝ ပြည့်မေလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံအလယ်ပိုင်း ငဲအန်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ ကင်လီယင်ရွာကလေး၌ဖွားမြင်သည်။ အဘမှာငုယင်စင်းစက်ဖြစ်၍ အမိမှာဟွန်သီလုန်ဖြစ်၏။ မွေးချင်းသုံးယောက်တွင် ဟိုချီမင်းသည်အထွေးဆုံးဖြစ်သည်။ ဟိုချီမင်း၏ပထမဆုံးသောငယ်နာမည်မှာ ငုယင်စင်းကွန်ဖြစ်၏။ အသက် ၁ဝ နှစ်သားအရွယ်တွင် သူ၏ မိဘများက ဗီယက်နမ်ဓလေ့ထုံးစံအတိုင်း ငယ်နာမည် ငုယင်စင်းကွန်မှ ကြီးနာမည် ငုယင်တက်သန်သို့ပြောင်းလဲမှည့်ခေါ်ခဲ့သည်။ ဟိုချီမင်း ၁ဝ နှစ်သားအရွယ်တွင် မိခင်သေဆုံးခဲ့ရာ ဖခင်၏အုပ်ထိမ်းမှုအောက်တွင်ကြီးပြင်းခဲ့ရသည်။ ဖခင်မှာ အစိုးရဝန်ထမ်းတစ်ဦးဖြစ်၏။ ထိုစဉ်ကဗီယက်နမ်နိုင်ငံကို ပြင်သစ်တို့ အုပ်စိုးလျက်ရှိရာ ဟိုချီမင်းသည်ငယ်စဉ်ကပင် ပြင်သစ်အစိုးရ၏ ဖိနှိပ်ညှဉ်းပန်းမှုများကို မျက်ဝါးထင်ထင်တွေ့မြင်ခဲ့ရသည်။ ထိုကြောင့်ငယ်စဉ်ကတည်းကပင် ဗီယက်နမ်လွတ်လပ်ရေးအတွက် စိတ်အားထက်သန်ခဲ့သည်။ ဟိုချီမင်းအသက် ခုနစ်နှစ်သားအရွယ်တွင် ပညာစတင်သင်ကြားခဲ့၏။ ၁၆ နှစ်သားအရွယ်တွင် ပြင်သစ်စာပေကို လေ့လာဆည်းပူးခဲ့သည်။ ကျောင်းသားအရွယ်ကတည်းကပင် ဖခင်ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သော ဗီယက်နမ်ပညာတတ် မျိုးချစ်ပုဂ္ဂိုလ်များ၏ ပြင်သစ်ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုကြီးတွင် ဆက်သားအဖြစ်တာဝန်ယူခဲ့၏။ ထိုနောက်ဖခင်ဖြစ်သူမှာ အလုပ်မှထုတ်ခံရသဖြင့် ဟိုချီမင်း သည်ကျောင်းဆရာလုပ်ရင်း အိမ်ထောင့်တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့လေသည်။ မကြာမီ ကျောင်းဆရာ အလုပ်မှထွက်ကာ စက်မှုလက်မှုကျောင်းသို့ တက်ရောက်၍ စက်မှုပညာသင်ကြားပြန်၏။ ထိုအချိန်၌ ဟိုချီမင်း၏ရင်ဝယ် နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေးစိတ်ဓာတ်များ၊ ဗီယက်နမ်လွတ်လပ်ရေးအတွက် ဆောင်ရွက်လိုသော စိတ်ဓာတ်များ ကိန်းအောင်းနေချေပြီ။ ဗီယက်နမ်လွတ်လပ်ရေးအတွက်ဆောင်ရွက်နိုင်ရေးမှာ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးဗဟုသုတကြွယ်ဝမှဖြစ်မည်ဟူ၍လည်း စွဲမြဲစွာယုံကြည်လျက်ရှိပေသည်။ ထိုကြောင့် ၁၉၁၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလအတွင်းတွင် တိုင်းပြည်လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းရန် နိုင်ငံခြားဗဟုသုတရှာရေးအတွက် ဟိုချီမင်းသည် ပြင်သစ်ပင်လယ်ကူးသင်္ဘောတစ်စင်းပေါ်တွင် ထမင်းချက်ရိက္ခာဌာန အလုပ်သမားအဖြစ်လိုက်ပါရင်း ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ထွက်ခွာခဲ့လေသည်။ ထိုအခိုက်တွင်သူ၏ အမည်ကို ဗဟူ၍ ပြောင်းလဲထား၏။ ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ ရောက်သောအခါ ပြင်သစ် အရာရှိတစ်ဦး၏အိမ်တွင် အစေခံလုပ်ရင်း ဝမ်းရေးကို ဖြေရှင်းခဲ့သည်။ အခြေခံမျှသာတတ်မြောက်ထားသော ပြင်သစ်စကားကိုလည်း ဆက်လက်သင်ကြားခဲ့သည်။ ထိုနောက်အစေခံအလုပ်မှထွက်ကာ ပြင်သစ်ကုန်တင်သင်္ဘောတစ်စင်းတွင် သင်္ဘောသားအဖြစ် လိုက်ပါဆောင်ရွက်ရင်းအာဖရိကနှင့်မြောက်အမေရိကတိုက်များသို့ ရောက်ခဲ့၏။ ၁၉၁၃ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့၏။ ထိုနောက်ပြင်သစ်နိုင်ငံမှ အင်္ဂလန်နိုင်ငံသို့ ခရီးဆက်ပြန်လေသည်။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံသို့ရောက်သော် အမှိုက်လှဲသမား၊ ဘွိုင်လာအိုးမီးထိုးသူ စသည်ဖြင့် ကြုံရာအလုပ်ကိုလုပ်ရင်း ပညာဆည်းပူးလေ့လာခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ်စာကိုလည်းသင်ကြားခဲ့၏။ ပထမကမ္ဘာစစ်ကြီးဖြစ်ပွားသောအခါ ဟိုချီမင်းသည် ငုယင်အိုက်ကုတ်အမည်ဖြင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိသွားသည်။ ပထမကမ္ဘာစစ်ကြီးအပြီး ၁၉၁၉ ခုနှစ်တွင် ဗာဆေးစစ်ပြေငြိမ်းရေး ကွန်ဖရင့်သို့ တက်ရောက်ကာ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံအတွက်လိုလားမှုများကိုတောင်ဆိုခဲ့သေးသော်လည်း မရရှိခဲ့ပေ။ သို့သော်ထိုတောင်းဆိုချက်များကို ပုံနှိပ်ကာ လူအများသိရှိအောင်ဖြန့်ဝေနိုင်ခဲ့ပေ၏။ ထိုအချိန်မှစ၍ဟိုချီမင်းသည်ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးအတွက် နိုင်ငံရေးအရစတင်လှုပ်ရှားတော့သည်။ ပြင်သစ်နိုင်ငံရှိ ဆိုရှယ်လစ်လူငယ်များအဖွဲ့အစည်းတွင် ပါဝင်ကာ တိုးမြို့တွင်ကျင်းပသော ပြင်သစ်ဆိုရှယ်လစ်ပါတီ ၁၈ ကြိမ်မြောက်ကွန်ဂယက်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။ ယင်းကွန်ဂယက်တွင် စကားပြောဆိုခွင့်လည်း ရရှိခဲ့သည်။