cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ရှေးဦးသူနာပြု
အရိုးကျိုးခြင်းများ
အရိုးကျိုးခြင်းသည် ရိုးရိုးကျိုးခြင်း၊ အသားအရေပေါက်ပြဲ ကျိုးခြင်းနှင့် (အသည်းနှလုံး စသည့်) အခြားအင်္ဂါများ ထိခိုက် ကျိုးခြင်းဟူ၍ အကြမ်းဖျဉ်း သုံးမျိုးရှိသည်။ ခြေလက်တို့သည် အရိုးကျိုးလျှင် လူနာအား သယ်ယူမသွားမီ ကျိုးသော ခြေလက် တို့ကို ကျပ်ဖြင့် မြေ|ာင်၍ စည်းပေးရမည်။ ကျပ်အဖြစ် စည်းပေး နိုင်မည့် အဆစ်သို့ ရောက်အောင် ရှည်လျားရပေမည်။ သို့မှ သာလျှင် ဒဏ်ရာရသည့် ခြေလက်တို့ကို မကောက်မကွေးဘဲ ရှိစေနိုင်သည်။ ထို့ပြင် ကျပ်စည်းထား၍ တောင့်တင်းနေသဖြင့် ကျိုးသွားသော အရိုး၏ အစအနများသည် ကြွက်သားများကို ထိုးမိ စူးမိခြင်း မဖြစ်စေနိုင်တော့ပေ။
လပ်ကီးကာဇူးရွာ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်
လပ်ကီးကာဇူးရွာ (Latkeekarzu)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်၊ လပ်ကီးလုံရာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၉၃၀ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ဂုံမင်းတောရွာ၊ ကပ်ခို
ဂုံမင်းတောရွာ၊ ကပ်ခို
လပ်ကီးကာဇူးရွာ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နန်းယွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွက်တိုင်
ရွက်တိုင်
ရှေးဦးသူနာပြု
အရိုးကျိုးခြင်းများ
တံတောင်ဆစ်နေရာတွင် မဟုတ်ဘဲ လက်မောင်းအခြား တစ်နေရာရာတွင် အရိုးကျိုးလျှင် လက်ကို သိုင်းထားပေးသင့် သည်။ သို့မှာသာလျှင် လက်မောင်းကို မလှုပ်မရှား ထားနိုင် မည်။ ကျိုးသည့်အရိုး ပြန်ဆက်အောင် ပြုစုရမည့် တာဝန်သည် ဆရာဝန်၏ အလုပ်သာ ဖြစ်ပေသည်။ ည|ပ်ရိုးကျိုးလျှင် ဖြစ်သည့်ဘက်မှ လက်မောင်းကို ရင်ပတ် နှင့် ကပ်၍ ချည်ထားသင့်ပေသည်။ ထိုအခါ ဆိုင်ရာလက်မောင်း မလှုပ်ရှားသဖြင့် ကျိုးနေသည့်ည|ပ်ရိုးကို ပို၍ မထိခိုက်နိုင်တော့ ပေ။
ရွက်တိုင်
ကိုးကား
ရွက်တိုင်
ရှေးဦးသူနာပြု
အရိုးကျိုးခြင်းများ
နံရိုးကျိုးလျှင် ရင်ပတ်ကို တင်းတင်းချည်ပေးထားက အနာအကျင် နည်းနိုင်သည်။ ဦးခေါင်းခွံတွင် ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရပါက ရေအေးအေးဆွတ်ထားသော အဝတ်ဖြင့် အုပ်အုပ်ပေး ကာ ဦးခေါင်းတွင် အအေးဓာတ်ရအောင် ပြုလုပ်ပေးရမည်။ ပတ်တီးကိုလည်း လျော့လျော့ချည်ပေးရသည်။ ရုတ်တရက် သွေးအားတိုးတက် စေမည့် အရာများကို မပေးရ။ ဆရာဝန်ကို အလျင်အမြန် ပင့်စေရမည်။
အဆစ်မျက်ခြင်း၊ အကြောတင်ခြင်းတို့ ဖြစ်လျှင် ဖြစ်သည့် နေရာကို ရေအေးအေးထဲ၌ ချက်ချင်း စိမ်ပေးပါ။ နာရီအနည်း ငယ်ကြာလျှင် ထိုနေရာတစ်ဝိုက်ကို လူနာခံနိုင်သမျှ ရေနွေး ပူပူဖြင့် အုပ်ပေးရမည်။
သတိလစ်ခြင်း
ထိတ်လန့်ခြင်း၊ နေပူလျှပ်ခြင်း၊ သွေးလွန်ခြင်း၊ ချွေးလွန် ခြင်း၊ မူးမေ့ခြင်း၊ အရက်မူးခြင်းတို့ကြောင့် သတိလစ်တတ် သည်။ နေပူလျှပ်ခြင်း၊ အရက်မူးခြင်းတို့ကြောင့် သတိလစ်တတ် သည်။ နေပူလျှပ်ခြင်း၊ အရက်မူးခြင်းနှင့် ဝက်ရူးပြန်ခြင်းတို့ ကြောင့် သတိလစ်သွားလျှင် မျက်နှာတစ်ခုလုံး နီရဲနေတတ် သည်။ ဦးခေါင်းကို ထောင်ပေးထားလျှင် သက်သာရာ ရစေနိုင် သည်။ အရက်မူးလွန်နေက ဦးခေါင်းကို အေးအောင်ပြု၍ အန် ဆေး တိုက်ပေးရန် လိုသည်။ ဝက်ရူးပြန်၍ သတိလစ်လျှင် အရက်မူး၍ သတိလစ်ပုံနှင့် ဆင်ဆင်တူသော်လည်း သတိ လုံးဝကင်းနေကာ တစ်စိတ်တစ်ဒေသ သွက်ချာပါဒ လိုက် သကဲ့သို့ ရှိနေတတ်သည်။ လျှာမကိုက်မိအောင် အပေါ်နှင့် အောက် သွားတန်းနှစ်တန်းကြားထဲသို့ တစ်ခုခု ထည့်ထား ပေးရမသည်။ ရုန်းကန်တွန့်လိမ်နေလျှင် ချုပ်တီးမထားပါနှင့်၊ ထိခိုက်၍ ဒဏ်ရာမရစေရန်သာ ဂရုစိုက်ရသည်။ သက်သာသွား ပြီးနောက်တွင် အိပ်နေပါစေ။ ဘာမျှလည်း မတိုက်ကျွေးသင့်ပေ။ နေပူလျှပ်လျှင် တစ်ကိုယ်လုံး ခြစ်ခြစ်တောက် ပူနေတတ် သည်။ အပူလျော့သွားအောင် ဂျိုင်းအောက်၊ မျက်နှာ၊ ကုပ်၊ လက်ကောက်ဝတ်နှင့် ရင်ပတ်တို့ကို ရေအေးအေးဆွတ်ထား သော အဝတ်ဖြင့် အုပ်ပေးရသည်။ သို့မဟုတ် ရေခဲရနိုင်လျှင် ရေခဲတင်ပေးရသည်။ လူနာ သတိရလာလျှင် ရေအေးအေးကို များများသောက်ပါ စေ။ ကော်ဖီ၊ ဝီစကီကဲ့သို့ အဖျော်ယမကာ မျိုး မပေးသင့်ချေ။
အပူများလွန်း၍ ချွေးထွက်လွန်အားကြီး၍ သတိလစ်ခြင်း မျိုးလည်း ဖြစ်တတ်သည်။ ထိုအခါ တစ်ကိုယ်လုံး အေးစက် စေးထန်းနေသော သွေးခုန်လည်း မမှန်တော့ချေ။ ထိုသို့ဖြစ်လျှင် လူနာအား ဦးခေါင်းကို ကိုယ်ထက်နိမ့်နိမ့်ထား၍ လဲလျောင်း နေပါစေ။ ယင်း၏ခြေလက်များ ပြန်၍ ပူနွေးလာအောင် ဆုပ် နယ်ပေးရမည်။ ထို့ပြင် ရေနွေးပူပူထဲတွင် အဝတ်တစ်ခုကို နှစ်၍ ရေည|စ်ပြီး အုပ်ပေးရသည်။ ထို့ပြင် ကော်ဖီ၊ နွားနို့၊ ရေနွေး စသော ပူပူနွေးနွေး သောက်စရာတစ်ခုခု တိုက်ပေး ရမည်။
ဒဏ်ရာတစ်ခုခု ရပြီး သတိမေ့နေလျှင် ထိတ်လန့်၍ သော်လည်းကောင်း၊ ဦးခေါင်းခွံကွဲ၍သော်လည်းကောင်း ဖြစ် နိုင်သည်။ သေနတ်ဒဏ်ရာသည် ကိုယ်တွင်း၌ သွေးထွက်စေ သဖြင့် သတိလစ်တတ်သည်။ မူးမေ့ခြင်းသည် လန့်သွားခြင်း တစ်မျိုးဖြစ်၍ လန့်သွားသည့်အခါ ပြုစုရသည့်နည်းအတိုင်း ပြုစုရလေသည်။
အဆိပ်သောက်ခြင်း
အဆိပ်သောက်မိလျှင် အစာအိမ်တွင်းမှ အဆိပ်များ ပြန်၍ အန်ထွက်အောင် ပြုလုပ်ပေးရသည်။ မုန့်ဖုတ်ဆိုဒါကို ရေဖျော်၍ လည်းကောင်း၊ ရေတစ်ဖန်ခွက်တွင် ဆားကို စားပွဲဇွန်း နှစ်ဇွန်း သုံးဇွန်းခန့် ထည့်၍၎င်း ခပ်များများကိုလည်း ပြန်၍ အန်ထွက် နိုင်စေသည်။ ဆိုခဲ့သော အန်ဆေးကို ရုတ်တရက် မရနိုင်လျှင် လည်ချောင်းထဲသို့ လက်ဖြင့်နှိုက်၍ ကလိပေးပါကလည်း ပြန် အန်ထွက်နိုင်သည်။
အကယ်၍ အဆိပ်သည် အက်ဆစ်၊ သို့မဟုတ် အယ် လကလိုင်းအဆိပ်မျိုးဖြစ်လျှင် အန်အောင် မပြုရပေ။ ထို အက်ဆစ်မျိုး သောက်မိလျှင် နှုတ်ခမ်းများတွင် အပူလောင် ထားသည်ကို တွေ့ရတတ်သည်။ အက်ဆစ်အဆိပ်မျိုး သင့်လျှင် မုန့်တစ်ဖန်ခွက်ကို တိုက်ပေးရမည်။ အယ်လကလိုင်းအဆိပ်မျိုး သင့်လျှင် ရှရကာရည် (ပုံးရည်)၊ သံပရာရည်ကဲ့သို့ အချဉ်ဓာတ် ပါသော အရည်ကို တိုက်ပေးရသည်။ သို့မဟုတ် နွားနို့များများ လည်း တိုက်ပေးနိုင်သည်။
မြွေကိုက်ခြင်း (ပိုးထိခြင်း)
အကယ်၍ ရေနစ်သူသည် အနားကပ်လာသော ကယ်သူ ၏ လက်ကောက်ဝတ်ကို ကြောက်အားလန့်အားဖြင့် ဖမ်းကိုင် လျှင် ယင်း၏ရင်ပတ်ကို ခြေဖြင့်ကန်၍ ဖယ်ထုတ်ရသည်။ ရေနစ်သူသည် ကယ်သူ၏လည်ပင်းကို အတင်းဖက်လာလျှင် သူ၏ရင်ပတ်ကို လက်ဖြင့် တွန်းလိုက်ပြီး တစ်ခါတည်း ငုံ့ချ လိုက်ရသည်။ ကယ်သူ အား ရေနစ်သူက နောက်မှနေ၍ ဖက် လာလျှင် သူ၏လက်မကို မြဲမြဲဖမ်းဆွဲပြီး သူ့လက်မောင်းကို ဆန့်ထုတ်လိုက်ကာ ဖက်ထားခြင်းမှ လွတ်အောင် ပြုရသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် သူနှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင်လိုက်ပြီးလျှင် သူ့ရင်ပတ်ကို တွန်းထုတ်လိုက်ရသည်။ ရေနစ်သူသည် ကယ် သူက ပြောသည့်အတိုင်း ပြုလုပ်မည့် အခြေအနေမျိုး၌ ရှိနေ လျှင် သူ့အား ကယ်သူနှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် နေပါစေ။ သူ၏ လက်နှစ်ဖက်ကို ကယ်သူ၏ ပခုံးနှစ်ဖက်ပေါ်၌ အသီးအသီး တင်ထားစေ၍ ကယ်သူက ရေနစ်သူအား ရှေ့သို့ တွန်းပို့ယင်း ကူးခပ် သွားနိုင်လေသည်။
ရေနစ်သူသည် ရေထဲမြုပ်သွားပြီးလျှင် ရေမွန်းကာ သတိ လစ်သွားတတ်သည်။ ရေထဲ မြုပ်၍သွားလျှင် ချက်ချင်း မသေ နိုင်ပေ။ ရေမွန်းနေခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ အသက်မရှုနိုင်တော့ သည့်တိုင်အောင် နှလုံးသည် မိနစ်အနည်းငယ်မျှ ဆက်လက် ခုန်နေနိုင်သေးသည်။ ထို့ကြောင့် ရေနစ်ပြီး သတိလစ်နေသူကို ပြန်၍ ဆယ်ယူပြီးလျှင် အသက်ပြန်၍ ရှုနိုင်အောင် ဉာာဏ်ကူ အသက်ရှုနည်းဖြင့် အလျင်ပြုပြင်ပေးရသည်။
ခဇမဆွတ်ရိဘူတာ
ခဇမဆွတ်ရိဘူတာ (風祭駅 ခဇမဆွတ်ရိ- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခါနာဂါဝါခရိုင်၊ အိုဒဝရမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှေးဦးသူနာပြု
မြွေကိုက်ခြင်း (ပိုးထိခြင်း)
ရေနစ်သူသည် ရေထဲမြုပ်သွားစဉ်က အဆုတ်ထဲသို့ ရေ များ ရှုသွင်းထားသဖြင့် အဆုတ်ထဲရောက်နေသော ရေများ ပြန်၍ အန်ထွက်အောင် ပထမဆုံး ပြုလုပ်ရသည်။ ရေနစ်သူကို ထူမပေးပြီးလျှင် နောက်ဖက်မှ နေ၍ ဝမ်းပိုက်အောက်နားတွင် ဖက်ထားကာ ဦးခေါင်းကို ငိုက်ကျနေစေရသည်။ ယင်းသို့ဖြင့် ရေများ ပြန်၍ အန်ထွက်လာနိုင်သည်။ သို့သော် ရေနစ်သူကို မတ်မတ်ထိုင်မပေးရန် သတိပြုရမည်။ အကြောင်းမူ အဆုတ် ထဲသို့ ရေပို၍ ဝင်သွားတတ်သောကြောင့် ဖြစ်ပေသည်။ အခြား တစ်နည်းမှာ ရေနစ်သူကို ပခုံးပေါ်၍ မှောက်၍ ဦးခေါင်းကို ဇောက်ထိုးထားကာ ထမ်းပိုး၍ လျှောက်ပေးရသည်။ ရေအန်ထွက်ပြီးလျှင် ရေနစ်သူကို မြေကြီးပေါ်မှာ မှောက် ထားရသည်။ လက်တစ်ဖက်ကို မေးအောက်၌ ထားစေ၍ အခြား တစ်ဖက်ကို တစ်ဖက်သို့ စောင်းထားပြီးလျှင် ပါးစပ်ထဲ၌ ဆို့ ပိတ်စရာရှိပါက ဖယ်ရှားပစ် ရသည်။
ထိုနောက် ရေနစ်သူ၏တင်ပါးအနီး၌ ခွလျက် ဒူးထောက် ထိုင်ရသည်။ ယင်း၏ခါးတစ်ဖက်တစ်ချက်၊ အောက်ဆုံးနံရိုးများ ရှိမည့်နေရာတွင် လက်ဖဝါးနှစ်ဖက်ကို မှောက်လျက် အသီးသီး တင်ထားရမည်။ လက်ချောင်းများသည် နံရိုးများနှင့် မျဉ်းပြိုင် ရှိစေရမည်။ ထိုနောက် လက်မောင်းများကို ဆန့်တန်း၍ ကိုယ် ကို ရှေးကိုင်းပြီးလျှင် ကျောပြင်တစ်လျှောက် တွန်း၍ ဖိသွားရ သည်။ ထိုနောက် တစ်ဖန် ကိုယ်ကို ပြန်၍ မတ်လိုက်ပြီးလျှင် လက်ဖဝါးများကို မခွာဘဲလျက် ဖိအားကို လျှော့ပေးရသည်။ ဖိတွန်းခြင်းသည် ထွက်သက် ရှုထုတ်နိုင်ရန် အားပေး၍ ဖိအား လျှော့ပေးခြင်းသည် ဝင်သက် ရှုသွင်းနိုင်ရန် အားပေးသည်။ ဤနည်းအတိုင်း ဖိချည် လျှော့ချည် ပြုပေးရသည်။ ထိုဉာာဏ်ကူ အသက်ရှုနည်းကို ရှေး ဖားဉာာဏ်ကူ အသက်ရှုနည်းဟု ခေါ်၍ ဉာာဏ်ကူအသက်ရှုနည်းများအနက် အလွယ်ဆုံးနည်း ဖြစ်သည်။ တစ်ယောက်တည်းဖြင့် ဆောင်ရွက်နိုင်သော်လည်း အကူအညီ ရှိလျှင် လူပြောင်း၍ ပြုလုပ်နိုင်သည်။ ထိုနည်းအတိုင်း စိတ် ရှည်ရှည်ထား၍ ရေနစ်သူ အသက်ပြန်ရှူနိုင်သည့်တိုင်အောင်၊ သို့မဟုတ် ဆရာဝန်က ရေနစ်သူ သေဆုံးပြီးဟု ဆိုသည့်တိုင် အောင် ဇွဲကောင်းကောင်းဖြင့် ပြုပြင်ပေးရန် လိုအပ်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံ ထိုနည်းဖြင့် ပြုပြင်ပေးသဖြင့် ရေနစ်ပြီး နာရီ အနည်းငယ်ကြာပြီးမှပင် ပြန်၍ အသက်ရှင်လာကြသည့် အထောက်အထားများ ရှိလေသည်။
သုမနဘုရား
ဗုဒ္ဓဝင်
၁။ မင်္ဂလမြတ်စွာဘုရား၏ နောက်အဖို့၌ သုမနမည်သော မြတ်စွာဘုရားသည် ပွင့်တော်မူ၏၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် အလုံးစုံသော တရားတို့ကြောင့် တူသော ပုဂ္ဂိုလ် ရှိတော်မမူ၊ အလုံးစုံသော သတ္တဝါတို့ထက် မြတ်တော်မူ၏။
ရှေးဦးသူနာပြု
မြွေကိုက်ခြင်း (ပိုးထိခြင်း)
ဓာတ်လိုက်နေသူသည် ဓာတ်ကြိုးမှလွတ်သွားလျှင် ရေနစ် သူကို ပြုစုသည့် ဉာာဏ်ကူ အသက်ရှူနည်းများဖြင့် ပြုပြင်၍ ပြန်ပြီး အသက်ရှူနိုင်အောင် ကြိုးစားရလေသည်။ ကြိုးဆွဲချ၍ သတိလစ်နေသူများ၊ ရေတွင်းဟောင်းများထဲ ဆင်းမိသဖြင့် ဓာတ်ငွေ့သင့်ကာ သတိလစ်သူ များကိုလည်း အဆိုပါ ဉာာဏ်ကူ အသက်ရှူနည်းများဖြင့် ပြုစုနိုင်လေသည်။
သုမနဘုရား
ဗုဒ္ဓဝင်
၂။ ထိုအခါ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် မေခလမြို့၌ တရားခရုသင်းနှင့် ကောင်းစွာ ယှဉ်သော အင်္ဂါကိုးပါးရှိသော မြတ်စွာဘုရား အဆုံးအမတည်းဟူသော အမြိုက် စည်ကြီးကို ရိုက်တီးတော်မူ၏။
ရှေးဦးသူနာပြု
သယ်ယူရွှေ့ပြောင်းခြင်း
ဒဏ်ရာရသူကို မရွှေ့ပြောင်းဘဲ ထား၍ ဝေဒနာတိုးရန် မရှိဟု ယူဆလျှင် ရှိရင်းစွဲနေရာ၌ပင် မရွှေ့ပြောင်းဘဲ ထားသင့် လေသည်။ ရွှေ့ပြောင်း လှုပ်ရှားခြင်းသည် လူနာအား ပို၍ ထိခိုက်နာကျင်စေတတ်သည်။ အရိုးကျိုးသွားသူ၊ သွေးထွက်များ နေသူအဖို့ မလိုဘဲနှင့် ရွှေ့ပြောင်းလှုပ်ရှားစေခြင်းသည် လူနာ၏ အခြေအနေကို ပိုမို ဆိုးရွားစေလေသည်။
သုမနဘုရား
ဗုဒ္ဓဝင်
၃။ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် ကိလေသာတို့ကို အောင်မြင်၍ သမ္မာသမ္ဗောဓိ ဉာဏ် တော်မြတ်သို့ ရောက်ပြီးလျှင် သူတော်ကောင်း တရားတည်းဟူသော မြတ်သော နိဗ္ဗာန်မြို့တော်ကို ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။
ရှေးဦးသူနာပြု
သယ်ယူရွှေ့ပြောင်းခြင်း
လူနာကို မရွှေ့ပြောင်းဘဲမဖြစ်နိုင်လျှင် သတိနှင့် ညင်သာ နိုင်သမျှ ညင်သာအောင် ရွှေ့ပြောင်းပေးသင့်လေသည်။ ဒဏ်ရာ ကြီးသော လူနာကို လူနာတင်ထမ်းစင်ဖြင့် သယ်ယူရွှေ့ပြောင်း သင့်သည်။ အဆင်သင့် ပြုလုပ်ထားသော လူနာတင် ထမ်းစင် မရှိလျှင် အလွယ်တကူရနိုင်သော ပစ္စည်းများဖြင့် လူနာကို တင်နိုင်သော စင်တစ်ခုဖြစ်အောင် ကြံဖန်လုပ်ကိုင်ယူရမည်။ တံခါးရွက်ဖြစ်စေ၊ တရုတ်ကပ်တံခါး၊ ဝင်းတံခါး စသည်တို့ကို ဖြစ်စေ လူနာတင်စင်အဖြစ် ဖန်တီးအသုံးပြုနိုင်သည်။ ဘေးမှ ဝိုင်းကြည့်နေသော ပရိသတ်ထဲမှ ကုတ်အင်္ကျီခပ်ခိုင်ခိုင်နှစ်ထည် ကို ငှားရမ်း၍ ရနိုင်လျှင် ထိုအင်္ကျီလက်ကို ပြောင်းပြန်လှန်၍ သစ်သားလုံး ခပ်ငယ်ငယ် နှစ်လုံးကိုဖြစ်စေ၊ တောင့်တင်းသော ဝါးလုံးနှစ်လုံးကိုဖြစ်စေ အင်္ကျီတစ်ထည်၏ လက်ပေါက် တစ်ပေါက်စီတွင် တစ်လုံးစီ လျှိုသွင်းပါ။ ထိုနောက် အခြား အင်္ကျီတစ်ထည်ကိုလည်း ပထမအင်္ကျီနှင့် ကိုယ်ထည်ချင်း ဆက် လျက်ဖြစ်အောင် တစ်ဖက်တွင် ပထမအင်္ကျီကို ပြုလုပ်သကဲ့သို့ လုပ်ရမည်။ ထိုနောက်မှ အင်္ကျီများမှကျယ်သီးများကို တပ်လိုက် လျှင် လူနာသယ်ယူနိုင်သည့် ထမ်းစင်တစ်ခုကို ရရှိပေလိမ့်မည်။ ဆန်စပါးစသည် ထည့်သည့် ဂုံအိတ်များကိုလည်း လူနာ တင် ထမ်းစင်တစ်ခုဖြစ်အောင် ဖန်တီးနိုင်သည်။ ထိုအိတ်များ ၏ ဖင်ဘက်ထောင့်များတွင် အပေါက်နှစ်ပေါက် ဖောက်၍ တုတ်တန်း၊ ဝါးလုံးတစ်မျိုးမျိုး ထိုးသွင်းလိုက်လျှင် လူနာတင် ထမ်းစင်ဖြစ်နိုင်လေသည်။ စောင်၊ အိပ်ရာခင်းထူထူများကို ကွင်းပြုလုပ်၍ ဝါးလုံးသွင်းကာ လုပ်နိုင်သေးသည်။ သို့သော် မြန်မာတို့သည်မူ ပုခက်၊ သို့မဟုတ် ဆောင်ပန်းကို အသုံး များလေသည်။ ဖော်ပြခဲ့သော ပစ္စည်းများတွင် ရရန်လွယ်ကူ သော ပစ္စည်းများဖြင့် လူနာတင်ထမ်းစင်ပြုလုပ်ပြီးသော် အရေး ကြီးဆုံး သတိပြုရန်မှာ ထိုထမ်းစင်ကို ခိုင်မခိုင် စိတ်ချ မချရ စမ်းသပ်ပြီးမှ လူနာကို သယ်ယူသူတစ်ဦးတစ်ယောက် ခြေလှမ်း မှားသွားလျှင် ထမ်းစင်သည် လှုပ်ရှားတိမ်းစောင်းသွားတတ်၍ လူနာအား ထိခိုက်စေနိုင်သည်။
သုမနဘုရား
ဗုဒ္ဓဝင်
၄။ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် ထိုမြို့၌ အကြားအလပ် မရှိဘဲ မကွေ့မကောက် ဖြောင့်တန်းလျက် ပြန့်ကျယ်သော သတိပဋ္ဌာန် တရားမြတ်တည်းဟူသော လမ်း မတော်ကြီးကို ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။
ရှေးဦးသူနာပြု
သယ်ယူရွှေ့ပြောင်းခြင်း
ရရှိသော ဒဏ်ရာမှာ မကြီးကျယ်လှသော်လည်း လမ်း မလျှောက်နိုင်သူကို သယ်ယူရန်မှာ ကျွနု်ပ်တို့ ငယ်စဉ်အခါ ကစားသော ညောင်ရေအိုးစင် ပန်းအိုးစင် ကစားနည်းကို အသုံးပြုနိုင်လေသည်။ လူနှစ်ယောက် မျက်နှာချင်းဆိုင် တစ်ယောက်လက်ကို တစ်ယောက် မြဲမြံစွာ ဆုပ်ကိုင်၍ ဆောင့်ကြောင့်ထိုင်ပြီးလျှင် ဒဏ်ရာရသူကို ထိုတွဲထားသော လက်ပေါ်တွင် ထိုင်ခိုင်းရမည်။ ထိုလူနာက တတ်နိုင်လျှင် လက်တွဲထားသူနှစ်ဦး၏ လည်ပင်းများကို လက်နှစ်ဘက်ဖြင့် ဖက်ထားရမည်။ ထိုနောက် လူနာသယ်ယူသူအား မတ်တပ် ရပ်ကာ ဖြည်းည|င်းသာယာစွာ သယ်ယူသွားကြရမည်။ နောက်တစ်နည်းမှာ နောက်မှီ တောင့်သော တစ်ယောက် ကုလားထိုင်တွင် လူနာကို ထိုင်စေ၍ သူ့လက်များကို ပေါင် ပေါ်တွင် တင်ထားပါစေ။ လူနာသယ်မည့်သူ နှစ်ယောက်အနက် တစ်ယောက်က လူနာနှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင်လျက် ကုလားထိုင် အရှေ့ခြေထောက်နှစ်ခုကို ကိုင်ထားရသည်။ အခြားတစ်ယောက် က သူတို့ကို ကျောပေး၍ ကုလားထိုင်နောက်မှီ ထိပ်နှစ်ခုကို မြဲမြံစွာ ဆုပ်ကိုင်၍ ကုလားထိုင်ကို မယူကာ နောက်မှီကို ကိုင် သူက ခေါင်းဆောင်လမ်းပြ၍ သယ်ယူသွားရမည်။ ထိုကဲ့သို့ သယ်ယူခြင်းသည် လူနာအဖို့လည်းကောင်း၊ သယ်ယူသူများ အဖို့လည်းကောင်း အနေအထား သက်သာချောင်ချိစေနိုင်သည်။ သယ်ယူနိုင်မည့် သူသည် တောင့်တင်းသန်မာ၍ တစ်ဦး တည်းဖြစ်လျှင် မီးလောင်နေသော အဆောက်အအုံတစ်ခုမှ လူများကို မီးသတ်သမားများ ကယ်ယူနည်းအတိုင်း လူနာကို ပခုံးဖြင့် ထမ်း၍ သယ်ယူနိုင်လေသည်။ ထိုကဲ့သို့ အရေးကိစ္စ မျိုးနှင့် ရင်ဆိုင်လျှင် သယ်ပုံသယ်နည်းများကို ကျွမ်းကျင် နားလည်ထားပါက အကြံဉာာဏ်ပေး၍လည်းကောင်း ကိုယ် ထိလက်ရောက် တတ်အားသမျှ ဆောင်ရွက်ပေးခြင်းဖြင့် လည်းကောင်း ကူညီနိုင်ပေသည်။
သုမနဘုရား
ဗုဒ္ဓဝင်
၅။ ထိုလမ်းမတော်ကြီး၌ အရိယမဂ်ဖိုလ်လေးပါး၊ ပဋိသမ္ဘိဒါလေးပါး၊ အဘိညာဉ် ခြောက်ပါး၊ သမာပတ်ရှစ်ပါးတည်းဟူသော ကုန်ဈေးတို့ကို ဖြန့်ခင်းတော်မူ၏။
သပြုကုန်းရွာ၊ ထိန်ကုလားကုန်း
သပြုကုန်းရွာ၊ ထိန်ကုလားကုန်း
ရှေးဦးသူနာပြု
ပတ်တီးစည်းနည်းများ
ရှေးဦးသူနာပြုတစ်ဦးသည် ထိုလုပ်ငန်းကို ဆောင်ရွက်ရာ၌ ရံဖန်ရံခါပင် ပတ်တီးစည်းပေးရသော ကိစ္စမျိုးနှင့် ကြုံရတတ် သည်။ ထို့ကြောင့် ရှေးဦးသူနာပြုတစ်ဦးသည် ပတ်တီးစည်းပုံ စည်းနည်းများကိုလည်း အခြေခံအားဖြင့် သိထားရန် လိုအပ် ပေသည်။
သုမနဘုရား
ဗုဒ္ဓဝင်
၇။ ဤသို့ မြတ်စွာဘုရားသည် ဤအားထုတ်ခြင်း လုံ့လဖြင့် များစွာသော သတ္တဝါ အပေါင်းကို ထုတ်ဆောင်ကယ်တင်လျက် ကုဋေတစ်သိန်းသော လူ နတ် ဗြဟ္မာတို့ ကို ရှေးဦးစွာ သစ္စာလေးပါးကို သိစေတော်မူ၏။
၈။ အကြင်အခါ ကြီးသော လုံ့လရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် တိတ္ထိအပေါင်း တို့ကို ဆုံးမတော်မူ၏၊ နှစ်ကြိမ်မြောက် တရားဟောရာ ထိုအခါ၌ ကုဋေတစ်ထောင် သော လူ နတ် ဗြဟ္မာတို့သည် သစ္စာလေးပါးကို ထိုးထွင်းသိကုန်၏။
ရှေးဦးသူနာပြု
ပတ်တီးစည်းနည်းများ
ဒဏ်ရာများကို ပတ်တီးစည်းပေးရာ၌ တစ်ခါတစ်ရံ ဒဏ်ရာတည့်တည့်ပေါ်တွင် အဝတ်ခေါက် ခပ်ထူထူကလေး တစ်ခုတင်ပြီးမှ ပတ်တီးစည်းပေးသင့်ပေလေသည်။ ပေါင်းတင် ထားသော ဆေးရုံသုံးပတ်တီးမျိုးကို အပိုင်းအစများကို သုံးသင့် သည်။ သို့မဟုတ်လျှင် မသန့်ရှင်းသောပတ်တီးမှ ရောဂါပိုးများ သည် အနာတွင်းသို့ရောက်ကာ ဒဏ်ရာမှာ ပိုမိုဆိုးရွားလာတတ် သည်။ စိုနေသော ပတ်တီးများကိုလည်း လုံးဝ မသုံးသင့်ပေ။ တြိဂံပုံပတ်တီး ။ ။ ထိုပတ်တီးမျိုးကို တစ်ကိုက်ပတ်လည်ခန့်ရှိသော အဝတ် အပိုင်းအစကို ထောင့်တန်းခေါက်ချ၍ ည|ပ်လိုက်လျှင် တြိဂုံပုံ ပတ်တီးနှစ်ခု ရနိုင်သည်။ ယင်းပတ်တီးမျိုးသည် ပြုလုပ်ရန် လွယ်ကူ၍ ဦးခေါင်း၊ လည်ပင်း၊ လက်၊ လက်မောင်း၊ ရင်ပတ်၊ ခြေထောက် စသည်တို့၌ အသုံးပြနိုင်လေသည်။
ကရေးဗက်ပတ်တီးသည် တြိဂံပုံ ပတ်တီးထိပ်ချွန်ကို တြိဂံ ပုံ၏ အောက်ခြေအလယ်တည့်တည့်ရောက်အောင် ခေါက်ချ လိုက်ပြီးမှ မိမိအလိုရှိရာ အပြားအနေရအောင် ခေါက်ယူခြင်း ဖြစ်လေသည်။
အမြီးလေးခွ ပတ်တီး
ဦးခေါင်းတွင် ရရှိသော ဒဏ်ရာများအတွက် ထိုပတ်တီး မျိုးကို အသုံးပြုရသည်။ အလျားတစ်ကိုက် အနံ ငါးလက်မခန့် ရှိသော ပိတ်ပိုင်းတစ်ခုကို အလယ်၌ ဒဏ်ရာဖုံးမိရုံမျှ နေရာချန် ထားပြီးလျှင် ဘေးအစနှစ်ဖက်ကို ခွဲချလိုက်ပါ။ ထိုနောက်မှ ဒဏ်ရာနေရာသို့ မခွာဘဲ ချန်ထားခဲ့သောပတ်တီးအပိုင်းဖြင့် အုပ်၍ အမြီးလေးခွအစများကို ခေါင်းပေါ်တွင် ကြက်ခြေခတ် ချည်ရသည်။ အထုံးများ မပြေလွယ်အောင် အသေချည်ရလေ သည်။
ပတ်တီးလိပ်များ
ယင်းတို့မှာ အမျိုးမျိုး အစားစားရှိ၍ ဆေးဆိုင် စသည် တို့မှ ဝယ်ယူရရှိနိုင်လေသည်။ တဖြည်းဖြည်း ရောင်ရမ်းလာ တတ်သဖြင့် ပတ်တီးကို တင်းကျပ်စွာ စည်းမထားသင့်ပေ။ စည်းသည့်အခါ၌ အလိပ်ကို ညာလက်တွင် ကိုင်၍ ပတ်တီး အစကို ဘယ်လက်ဖြင့် ကိုင်ကာ စတင်စည်းမည့် နေရာတွင် ခိုင်မြဲစေရန် သုံးလေးပတ် ရစ်ပတ်လိုက်ပြီးလျှင် အလျော့ အတင်း ညီညာစွာဖြင့် စည်းသွားသင့်သည်။ သို့မဟုတ်လျှင် ပတ်တီးသည် နေရာတွင် မမြဲဘဲ ရှိတတ်၍ တင်းကျပ်စွာ စည်းထားလျှင်လည်း သွေးအသွားအလာကို ထိခိုက်စေတတ် သည်။
ပတ်တီးများကို စည်းပေးရာ၌ ပတ်တီးသည် ဒဏ်ရာကို ကာကွယ်ပေးပြီးလျှင် ထိုနေရာ၌ တည်ငြိမ်စွာ ရှိစေ၍ လျှော ကျခြင်း မဖြစ်စေဘဲ လူနာမှာ သက်သာချောင်ချိမှု ဖြစ်နိုင်သမျှ ဖြစ်စေရမည်။ ပတ်တီးစည်းရာတွင် သတိပြုရန် အချက်ကား ပမာအားဖြင့် လက်မောင်းတွင် ဒဏ်ရာရလျှင် ဒဏ်ရာရလျှင် ဒဏ်ရာကို ဆေးထည့်၍ ပတ်တီးစည်းပြီးမှ လက်ကို သိုင်းထား ရမည်ဖြစ်၍ ထိုသိုင်းထားရမည့် အနေအထားနှင့် လိုက်လျော ညီစွာ ပတ်တီးကို စည်းပေးရလေသည်။ သို့မဟုတ်ဘဲ နေရိုးနေ စဉ် အနေအထားအတိုင်း ပတ်စည်းပေးလျှင် လက်ကို သိုင်းရ သောအခါ၌ အနေအထားမကျဘဲ ဒဏ်ရာကို ထိခိုက်စေ တတ်သည်။
ပတ်တီးစည်းပုံ စည်းနည်း သုံးမျိုးရှိလေသည်။
ဝက်အူရစ်ပုံပတ်တီးမှာ ပထမ တစ်ပတ်နှစ်ပတ် ပတ်လိုက်ပြီးလျှင် နောက်တစ်ပတ်ကို အပေါ် သို့ အနည်းငယ်ခပ်စွေစွေကလေး မြင့်တက်၍ စည်းသွားရလေ သည်။
ကွေ့ကြီးရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
ကွေ့ကြီးရွာ (Kwaytgyi)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ ကူမဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၉၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကူမဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၆၅၀ ဦး၊ မ ၆၄၉၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၁၄၄ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် ကူမဲမြို့ပေါ်ရှိ ရပ်ကွက် ဖြစ်သွားသည်။
ရှေးဦးသူနာပြု
ပတ်တီးလိပ်များ
အဝိုင်းပုံစည်းနည်းမှာ အဝိုင်းလိုက် ရစ်ပတ်သွားရရာ ပထမအပတ်၏ အနံသုံးပုံနှစ်ပုံမျှကို ဒုတိယအပတ်က ဖုံးအုပ် ကာဖြင့် တစ်ပတ်ပြီးတစ်ပတ် ရစ်ပတ်သွားရလေသည်။ ခြေလက်တို့တွင် ဒဏ်ရာရလျှင် စည်းနှောင်ရန် လွယ်ကူ သော်လည်း မေး၊ ည|ပ်ရိုး စသည့်အနေရာမျိုးမှာ အချက်သိ မထားလျှင် ပတ်တီးစည်းပေးရာ၌ အခက်အခဲ တွေ့ရလေသည်။ ထို့ကြောင့် ထိုကဲ့သို့သော နေရာမျိုးတွင် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သော် မည်ကဲ့သို့ စည်းနှောင်ပေးရမည်ကို အနည်းငယ်ဖော်ပြလိုပေ သည်။
ကွေ့ကြီးရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှေးဦးသူနာပြု
ပတ်တီးလိပ်များ
လက်မောင်းတွင် ဒဏ်ရာရလျှင် ဒဏ်ရာကို ပတ်တီး စည်းပေးပြီးနောက် သိုင်းထားရန် လိုပေသည်။ ဒဏ်ရာရရှိ ထားသော လက်မောင်းမလှုပ်မရှား သက်သာစွာ ရှိစေရန် အရွယ်အစား သင့်တော်သည့်လက်သိုင်းကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ ဒဏ်ရာသည် လက်ရုံးဘက်တွင်ဖြစ်လျှင် ဆေးထည့် ပတ်တီးစည်းပြီးနောက် လက်မောင်း၊ တံတောင် ဆစ်နှင့် လက်တို့ကို ထည့်ထားလောက်အောင် ကျယ်ဝန်းသော လက်သိုင်းဖြင့် သိုင်းထားရသည်။ လက်သိုင်းများကို တြိဂံ ပုံပတ်တီးဖြင့် ပြုလုပ်နိုင်၍ အစွန်းထွက်နေသော အစများကို သပ်ရပ်စွာ ခေါက်ကာချိတ်ဖြင့် တွယ်ထားရသည်။ မေးရိုးကျိုးလျှင် တြိဂံပုံပတ်တီး နှစ်ခုကို အသုံးပြုရသည်။ ကရေးဗက် ပတ်တီးအပြား ခပ်ကြီးကြီးနှင့် ခပ်သေးသေးနှစ်ခု ပြုလုပ်၍ အကြီးကို မေး၌သိုင်းကာ ထိပ်ပေါ်တွင် တင်ချည်ရ သည်။ အသေးပတ်တီးကို အောက်နှုတ်ခမ်း၊ အောက်မေးအရှေ့ ဘက်ကို ဖုံး၍ ဂုတ်ဘက်သို့ရောက်အောင် ပတ်တီးစ နှစ်စကို ဆွဲယူလာပြီး ချည်ရသည်။ ထိုနောက်မှ ပထမပတ်တီး အစနှင့် နောက်ပတ်တီးအစ နှစ်စကို တွဲ၍ ချည်ရသည်။
ည|ပ်ရိုးကျိုးလျှင် လက်မောင်းတစ်ခုလုံး မလှုပ်မရှားနိုင်စေ ရန် ပတ်တီး စည်းထားရလေသည်။ ညာဘက် ည|ပ်ရိုးကျိုးလျှင် ညာဘက် ဂျိုင်းအောက်ပ အဝတ်ခေါက်ကို ထူထူအလိပ်ကလေး တစ်ခု သွင်း၍ လက်မောင်းကို ထောင့်တန်းရင်ပတ်တွင် ကပ် ထားရသည်။ တြိဂံပုံ ပတ်တစ်တစ်ခုကို ယူ၍ ထိုလက်မောင်း ကို သိုင်းကာ လက်ချောင်းကလေးများ ရှိရာဘက်၌ အထုံးချည် ရသည်။ ထိုနောက် တြိဂံပုံ ပတ်တီးထိပ်ကို လက်မောင်းပေါ်၌ ဖုံးချ၍ ချိတ်ဖြင့် တွယ်ထားရမည်။ တံတောင်ဆစ် မရွေ့ရှားနိုင် ဘဲ ပို၍ ခိုင်မြဲစေလိုလျှင် ကရေးဗက်ပတ်တီးဖြင့် တံတောင်ဆစ် အပေါ်နား၌ ကန့်လန့်ဖြတ် ချည်ပေးနိုင်သည်။
သုမနဘုရား
ဗုဒ္ဓဝင်
၉။ အကြင်အခါ နတ်ç ဗြဟ္မာတို့သည် လည်းကောင်း၊ လူတို့သည် လည်းကောင်း စိတ်တူ ကိုယ်မျှ ညီညွတ်ကြကုန်သည်ဖြစ်၍ စိတ်၌ ယုံမှားခြင်းရှိသော နိရောဓ (သမာပတ်) နှင့်စပ်သော ပြဿနာကို မေးလျှောက်ကြကုန်၏။
၁၁။ သုမနမြတ်စွာဘုရားအား ကိလေသာ အညစ်အကြေး ကင်းကုန်သော ငြိမ် သက်သောစိတ် ရှိကုန်သော တာဒိဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံကုန်သော ရဟန္တာတို့၏ အစည်း အဝေးတို့သည် သုံးကြိမ်တို့ ဖြစ်ကုန်၏။
၁၂။ ဝါမှ ထတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၏ ပဝါရဏာကို ကြွေးကြော်ရာ (ပဝါရဏာ ပွဲ)၌ မြတ်စွာဘုရားသည် ကုဋေတစ်သိန်းသော ရဟန္တာတို့နှင့်အတူ ပဝါရဏာ ပြုတော်မူလေ၏။
၁၃။ ထို့နောက် စည်းဝေးရာဖြစ်သော အညစ်အကြေး ကင်းသော ကဉ္စန(ရွှေ) တောင်၌ ရဟန္တာ ကုဋေကိုးသောင်းတို့၏ အစည်းအဝေးသည် နှစ်ကြိမ်မြောက် အစည်းအဝေး ဖြစ်လေ၏။
၁၄။ အကြင်အခါ သိကြားနတ်မင်းသည် မြတ်စွာဘုရားအား ဖူးမြင်ခြင်းငှါ ချဉ်းကပ် ၏၊ ထိုအခါ ကုဋေရှစ်သောင်းသော ရဟန္တာတို့၏ အစည်းအဝေးသည် သုံးကြိမ် မြောက် အစည်းအဝေး ဖြစ်လေ၏။
၁၆။ ထိုအခါ ငါသည် ဆွေမျိုးတို့နှင့်တကွ နဂါးဘုံမှ ထွက်၍ နဂါးတို့၏ နတ်၌ဖြစ် သော တူရိယာတို့ဖြင့် သံဃာနှင့်တကွသော မြတ်စွာဘုရားကို လုပ်ကျွေးပူဇော်ခဲ့ ၏။
၁၇။ ငါသည် ကုဋေတစ်သိန်းသော ရဟန္တာတို့အား ထမင်း အဖျော်ဖြင့် ရောင့်ရဲ နှစ်သက်စေခဲ့၏၊ အသီးအသီးသော ပုဆိုးအစုံကို လှူ၍ ထိုရတနာသုံးပါးကို ကိုးကွယ်ရာ ဟူ၍ ဆည်းကပ်ခဲ့၏။
ဂျွန် မက်ကိန်း
အမေရိကန် အထက်လွှတ်တော်အမတ် ဂျွန်မက်ကိန်း (မွေးရက် - ၂၃ ဩဂုတ် ၁၉၃၆) သည် ၂၀၀၈ခုနှစ် အမေရိကန် သမ္မတ ရွေးကောက်ပွဲတွင် လက်ရှိ သမ္မတ အိုဘားမား နှင့် ယှဉ်ပြိုင် အရွေးခံခဲ့သူ ဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ ဒီမိုကရေစီ ရရေးအတွက် အစဉ်တစိုက် ကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
သုမနဘုရား
ဗုဒ္ဓဝင်
၁၈။ လောက၏ ရှေ့သွားဖြစ်သော ထိုသုမနမြတ်စွာဘုရားသည်လည်း ငါ့ကို ဗျာဒိတ်စကား မိန့်ကြားတော်မူ၏- ဤနဂါးမင်သည် ဤကမ္ဘာမှ မရေတွက်နိုင် သော ကမ္ဘာ၌ ဘုရား ဖြစ်လတ္တံ့။
ချောင်းဝရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
ချောင်းဝရွာ(Chaungwa)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ မထောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၇၆၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မထောကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၂၀၅ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၁၇၉ ဦး နေထိုင်သည်။
သုမနဘုရား
ဗုဒ္ဓဝင်
၁၉။ ကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းခြင်း လုံ့လကို အားထုတ်၍။ ပ။ ဤ (ဂေါတမ) မြတ်စွာဘုရား ၏ မျက်မှောက်၌ ဖြစ်ရပါလိုကုန်၏ (ဟု ဆုတောင်းကုန်၏)။
ချောင်းဝရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သုမနဘုရား
ဗုဒ္ဓဝင်
၂၀။ ငါသည် ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ စကားကိုလည်း ကြားနာရ၍ စိတ်ကို အလွန် ကြည်ညိုစေခဲ့၏၊ ပါရမီဆယ်ပါးကို ဖြည့်ကျင့်ခြင်းငှါ လွန်ကဲသော အကျင့်ကို ဆောက်တည် ခဲ့၏။
၂၁။ သုမနမြတ်စွာဘုရား၏ မြို့တော်သည် မေခလ မည်၏၊ (ခမည်းတော်)သည် သုဒတ္တမင်း မည် ၏၊ မယ်တော်သည် သိရိမာမိဖုရား မည်၏။
၂၂။ ထိုဘုရားအလောင်းသည် အနှစ်ကိုးထောင်တို့ ပတ်လုံး ထီးနန်းကို အုပ်စိုး၍ နေ၏၊ ထိုဘုရားလောင်းအား စန္ဒ သုစန္ဒ ဝဋံသအားဖြင့် မြတ်သော ပြာသာဒ် သုံးဆောင်တို့သည် ရှိကုန်၏။
၂၃။ ကောင်းစွာ တန်ဆာဆင်အပ်သော မောင်းမပေါင်း ခြောက်သန်းသုံးသိန်း တို့သည် ရှိကုန်၏၊ (ထိုဘုရားလောင်း၏) မိဖုရားသည် ဝဋံသိကာ မည်၏၊ သား တော်သည် အနူပမ မည်၏။
၂၄။ ဘုရားလောင်းသည် နိမိတ်လေးပါးတို့ကို တွေ့မြင်၍ ဆင်ယာဉ်ဖြင့် တော ထွက်တော် မူ၏၊ မယုတ်မလျော့ ဆယ်လတို့ပတ်လုံး ကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းခြင်း လုံ့လ ကို အားထုတ်တော်မူ၏။
၂၅။ ကြီးသော လုံ့လရှိတော်မူသော သုမနမြတ်စွာဘုရားသည် ဗြဟ္မာမင်းသည် တောင်းပန်အပ်သည် ဖြစ်၍ မေခလမြို့တော်၌ ဓမ္မစကြာကို ဟောတော်မူ၏။
၂၇။ သောဏာသည် လည်းကောင်း၊ ဥပသောဏာသည် လည်းကောင်း ထိုမြတ်စွာ ဘုရား၏ မြတ်သော တပည့်မ အဂ္ဂသာဝိကာ တို့ ဖြစ်ကုန်၏။ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော အခြံအရံ အကျော်အစော ရှိတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားသည်လည်း ကံ့ကော် ပင်ရင်း၌ ပွင့်တော်မူ၏။
၂၈။ ဝရုဏသည်လည်းကောင်း၊ သရဏသည်လည်းကောင်း မြတ်သော အလုပ် အကျွေး ဒါယကာ အဂ္ဂဥပဋ္ဌက တို့ ဖြစ်ကုန်၏။ စာလာသည်လည်းကောင်း၊ ဥပစာလာသည်လည်းကောင်း မြတ်သော အလုပ်အကျွေး ဒါယိကာမ အဂ္ဂဥပဋ္ဌိ ကာ တို့ ဖြစ်ကုန်၏။
၂၉။ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် အမြင့်အားဖြင့် အတောင်ကိုးဆယ် မြင့်လျက် ရွှေတု ရိုဏ်တိုင်ကြီးနှင့် တူသည်ဖြစ်၍ လောကဓာတ်တစ်သောင်း၌ တင့်တယ် တော်မူ၏။
၃၀။ ထိုအခါ အသက်တမ်းသည် အနှစ်ကိုးသောင်းရှိ၏၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် ထိုမျှလောက် အသက် တည်နေလျက် များစွာသော သတ္တဝါအပေါင်းကို ကယ်တင် တော်မူ၏။
၃၁။ မြတ်စွာဘုရားသည် ကယ်တင်ထိုက်သော သူတို့ကို ကယ်တင်၍ (သစ္စာ လေးပါးကို) သိစေထိုက်သော သူတို့ကိုလည်း သိစေတော်မူ၏၊ လမင်းသည် ကွယ်ဝင်သွားသကဲ့သို့ ပရိနိဗ္ဗာန် ပြုတော်မူလေ၏။
၃၂။ အကြင်ရဟန္တာç အကြင်မြတ်စွာဘုရားတို့သည် များသော အခြံအရံ အကျော် အစော ရှိကုန်၏၊ ထိုရဟန္တာတို့သည် လည်းကောင်း၊ ထိုအတုမဲ့ မြတ်စွာဘုရား သည် လည်းကောင်း အတူမရှိသော အရောင်အလင်းကို ပြ၍ ပရိနိဗ္ဗာန် ပြုတော်မူ ကြလေကုန်ပြီ။
၃၃။ ထိုအတူမရှိသော ဉာဏ်တော်သည် လည်းကောင်း၊ ထိုအတူမရှိသော ရတနာ တို့သည် လည်းကောင်း ထိုအားလုံးတို့သည်ပင် ကွယ်ပျောက်ခဲ့လေပြီ။ အလုံးစုံ သော သင်္ခါရတို့သည် အချည်းနှီးတို့သာ ဖြစ်ကုန်သည် မဟုတ်ပါလော။
၃၄။ အခြံအရံ အကျော်အစောကို ဆောင်တော်မူသော သုမနမြတ်စွာဘုရားသည် အင်္ဂါရာမ ကျောင်းတိုက်၌ ပရိနိဗ္ဗာန် ပြုတော်မူလေ၏၊ ထိုအင်္ဂါ ရာမကျောင်းတိုက်၌ ပင် ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ စေတီ(ပုထိုး)တော်သည် လေးယူဇနာ မြင့်တော်မူလေ၏။
မဒါအိမ်နူးရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
မဒါအိမ်နူးရွာ(M'Darimnu)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်ခရိုင်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ မဒါအိမ်နူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၉၇၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မဒါအိမ်နူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၃၈ ဦး၊ မ ၃၇၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၁၀ ဦး နေထိုင်သည်။ မင်းတပ်မြို့နယ်နှင့် ကန်ပက်လက်မြို့နယ်တို့၏ နယ်နမိတ်ကျရောက်ပြီး မင်းတပ်မြို့နှင့်လည်း အလှမ်းကွာဝေးသောနေရာ ဖြစ်သလို ကန်ပက်လက်မြို့မှလည်း လက်လှမ်းမမီနိုင်သော ကျေးရွာလေးတစ်ရွာဖြစ်သည်။ အိမ်ခြေ ၂၅ ရှိပြီး လူဦးရေ ကျား/မ ၁၉၅ ဦးခန့်နေထိုင်သော ရွာလေးဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းတပ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြာပုံရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ပြာပုံရွာ (Pyarpon)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ ဆင်သားမွေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၄၉၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆင်သားမွေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၂၀ ဦး၊ မ ၂၂၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၉၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အဆင့်အတန်း
ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အဆင့်အတန်း (Conservation Status) ဆိုသည်မှာ ဇီဝသက်ရှိများ အစုအဖွဲ့တစ်ခု (ဥပမာ- မျိုးစိတ်တစ်ခု) ၏ ဆက်လက်၍ တည်ရှိနေနိုင်မည့် အလားလာနှင့် မကြာမီ ပျောက်ကွယ်သွားနိုင်မည့် အလားအလာ စသည့်တို့ကို ညွှန်ပြပေးသော ဖော်ပြမှု သတ်မှတ်ချက်ပင် ဖြစ်သည်။ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အဆင့်အတန်းအား အကဲဖြတ်ရာတွင် အချက်ပေါင်းများစွာကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားသည်။ တစ်ဦးချင်း၊ အစုအဖွဲ့တစ်ခုချင်း ကျန်ရှိနေသည့် အရေအတွက်အား စာရင်းကောက်ယူရုံတင်မကဘဲ အချိန်နှင့်အမျှ တိုးလာနိုင်မည့် အရေအတွက်၊ ကျဆင်းသွားမည့် အရေအတွက်၊ အောင်မြင်နိုင်မည့် ပေါက်ဖွားနှုန်းနှင့် လက်ရှိတွင် ၎င်းအပေါ်သို့ မည်သည့်အခက်အခဲနှင့် အန္တရာယ်များကျရောက်နေသည် (သို့) ခြိမ်းခြောက်နေသည်ကို သိရှိနားလည်ခြင်း စသည့် အချက်အလက်ပေါင်းများစွာကို ထည့်သွင်းသုံးသပ်ရ၏။ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အဆင့်အတန်း သတ်မှတ်ခြင်း စနစ်အမျိုးမျိုးရှိကြပြီး၊  နိုင်ငံတကာ အဆင့် ၊ အမျိုးသား အဆင့်နှင့် ဒေသဆိုင်ရာအဆင့်များတွင်သာမက စားသုံးသူများအတွက်ပါ ၎င်းစနစ်များ အသုံးပြုလျက် ရှိကြသည်။
ခြိမ်းခြောက်ခံနေရသောမျိုးစိတ်များဆိုင်ရာ IUCN အနီရောင်စာရင်း
IUCN မှ ထုတ်ပြန်သည့် အန္တရာယ်ကျရောက်နေသောမျိုးစိတ်များ အနီရောင်စာရင်း သည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးတွင် လူသိအများဆုံးသော ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးအခြေအနေများ စာရင်းပြုစုခြင်းနှင့် အဆင့်အတန်းသတ်မှတ်ခြင်းဆိုင်ရာ စနစ်ဖြစ်သည်။ IUCN အနီရောင်စာရင်းတွင် မျိုးစိတ်များ၏ အရေအတွက်ကျဆင်းမှုနှုန်း၊ ဦးရေပမာဏ၊ ပထဝီမြေပြင်ဖြန့်ကျက်တွေ့ရှိရသော ဧရိယာ၊ ဦးရေအလိုက် နေထိုင်ကျက်စားသော နယ်မြေအကွာအဝေး အကဲဖြတ်မှု စသည့်စံနှုန်းများဖြင့် အဆင့်အတန်းဖော်ပြ သတ်မှတ်ပေးထားသည်။
၎င်းစာရင်းတွင် ထိုကဲ့သို့သော ဖော်ပြမှုများသာမက လွန်လေပြီးသော ခရစ်နှစ် ၁၅၀၀ ကတည်းက မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်ခဲ့သော မျိုးစိတ်များစာရင်းလည်းပါဝင်လေသည်။ IUCN အနီရောင်စာရင်းအပေါ် ဆွေးနွေးမှုများပြုလုပ်ကြရာ တရားဝင်သုံးစွဲသည့် "ခြိမ်းခြောက်ခံနေရသော" ဆိုသည့် စကားလုံးမှာ အောက်ပါအုပ်စု (၃) ခုကိုသာ အဓိကရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်သည် -
သတ်မှတ်မှု အဆင့်အတန်းများ၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်
center|IUCN Conservation Status (version 3.1)|frame
အောက်ပါအတိုင်း အဆင့်အတန်းအမျိုးအစား (၇)ခုအား အုပ်စု (၃)ခုခွဲ၍သတ်မှတ်ထားသည် -
မျိုးသုဉ်းမှု အဆင့်
right|frameless|350x350px
မြန်မာ့သစ်တောဦးစီးဌာန
thumb|[[သစ်တောဦးစီးဌာန|190x190px]] သစ်တောဦးစီးဌာနသည် ၁၉၉၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၈ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၆/၉၄) ဖြင့် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် "တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်နှင့် သဘာဝအပင်များကာကွယ်ရေးနှင့် သဘာဝနယ်မြေများထိန်းသိမ်းရေး ဥပဒေ" အခန်း(၅)၏ "ပုဒ်မ-၁၅ (က)" အရဖြင့် ၁၉၉၄ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ၎င်းရက်စွဲပါ သစ်တောဦးစီးဌာန၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၅၈၃/၉၄) ဖြင့် မျိုးသုဉ်းမည့်အန္တရာယ်မှ ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ရေး အဆင့်အတန်းများအား အောက်ပါအတိုင်း ကြေညာပြဋ္ဌာန်းထားသည်ကိုတွေ့ရသည် -
ပြင်ပလင့်များ
ကဏ္ဍ:ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတကာ သဘာဝထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း
ဆင်တောင်ရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
ဆင်တောင်ရွာ (Sintaung)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ မားသဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၁၁၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မားသဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၇၁ ဦး၊ မ ၂၆၅၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၄၂၄ ဦးနေထိုင်သည်။
‌ဂေါင်လာရွာ၊ ဆော့လော်မြို့နယ်
‌ဂေါင်လာရွာ(Gonglar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဆော့လော်မြို့နယ်၊ ဟန်းကောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၄၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟန်းကောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၉ ဦး၊ မ ၂၁၀ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၁၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆော့လော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ငါးပင်
ညောင်ငါးပင်
ခဇိုဘူတာ
ခဇိုဘူတာ (加須駅 ခဇို- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဆိုင်းတမခရိုင်၊ ခဇိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
တေးဆိုငှက်
တေးဆိုငှက် ဆိုသည်မှာ မျိုးစဉ် စာကလေးနှင့် အလားတူငှက်များ ရှိ Passeri အုပ်စုတွင်ပါဝင်သော ငှက်များဖြစ်ကြသည်။ အုပ်စုတွင် မျိုးစိတ်ပေါင်း ၅၀၀၀ ပါဝင်ပြီး ကမ္ဘာအနှံ့တွင် တွေ့ရှိရသည်။ ယင်းငှက်အုပ်စုတွင် Syrinx ဟုခေါ်သော အသံပိုင်းဆိုင်ရာ ကိုယ်အင်္ဂါပါဝင်ပြီး မတူကွဲပြားသောအသံကို ထုတ်ပေးနိုင်ကြသည်။ အချို့သော သက်သေအထောက်အထားများအရ တေးဆိုငှက်များသည် ကမ္ဘာအနှံ့သို့ မပြန့်ပွားမီ ယနေ့ခေတ် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ဩစတျေးလျ၊ နယူးဇီလန်၊ နယူးဂီနီနိုင်ငံနှင့် အန္တာတိကတိုက်များဖြစ်လာကြသည့် လွန်ခဲ့သောနှစ်သန်းပေါင်း ၅၀ အကြာက Gondwana ဟုခေါ်သောနေရာတွင် ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာကြသည်ဟုဆိုသည်။
ဆရာကြီး
ပညာရပ်တစ်ခုခုတွင် စာတွေ့လက်တွေ့ ကျွမ်းကျင်သော ဗဟုသုတများသော ပညာရှင်ကြီး ဖြစ်သည်။ အားကစားတွင်ဖြစ်စေ၊ ကိုယ်ခံပညာရပ်တွင်ဖြစ်စေ၊ ပညာရေးတွင်ဖြစ်စေ စာတွေ့လက်တွေ့ စနစ်တကျ အထူးကျွမ်းကျင်သူ ပညာရှင် (Expert and specialist) အဆင့်ရှိသူကို ခေါ်သည်။ နည်းပြဆရာ/ ဆရာများထဲတွင် ဝါအရင့်ဆုံး၊ ပညာရည်အမြင့်မားဆုံးသော (principal, headteacher, headmaster, headmistress) ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ထိုအသင်းအဖွဲ့ (ကျောင်း) ၏ ဆရာကြီး ဖြစ်သည်။ အတွေ့အကြုံကြီးမားသူ ဟု နားလည်နိုင်သည်။ တစ်နည်းဆိုရသော် ဆရာကြီး ဆိုသည်မှာ ပညာရပ်ဆိုင်ရာများကို ကောင်းစွာဝေဖန်သုံးသပ်နိုင်စွမ်းသင်ကြားနိုင်စွမ်းရှိသော အတွေ့အကြုံကြီးမားသူ ဝါရင့်ပညာရှင်ဆရာကြီး The Principal and chief learning officer / A person who is the head teacher (chief teacher) in a school ဖြစ်သည်။ စာတွေ့လက်တွေ့ ကျွမ်းကျင်သော ဝါရင့် experienced senior teacher ဟု နားလည်နိုင်သည်။
ဂရစ်လျှပ်စစ်စနစ်
ဂရစ်လျှပ်စစ်စနစ်ဟုတွင်သော လျှပ်စစ်ဓာတ်ဖြန့်ချိရေး စနစ်မှာ လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေး စက်ရုံတစ်ခု တစ်ခုစီမှ မဖြန့်ချိဘဲ ဓာတ်အားပေးစက်ရုံအများ စုပေါင်း၍ လက်ကားသဘော ဖြန့်ချိပေးသောစနစ် ဖြစ်သည်။ ဤစနစ်ကို အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၌ ၁၉၂၆ ခုတွင် 'ဗဟိုလျှပ်စစ်ဓာတ်ဘုတ်အဖွဲ့'က စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ မူလက ဒေသ ၇ ခု တွင်သာ ဤ စနစ်ဖြင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်ဖြန့်ချိရန် ကြံစည်ခဲ့သော်လည်း ၁၉၃၉ ခုမှစ၍ အင်္ဂလန် တစ်နိုင်ငံလုံးသို့ တိုးချဲ့၍ ဖြန့်ချိနိုင်ခဲ့လေသည်။ ဂရစ်လျှပ်စစ်စနစ်တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ အနှံ့အပြားရှိ တစ်ခုချင်း လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများကို ဓာတ်တိုင်ဓာတ်ကြိုးများဖြင့် ရှုပ်ယှက်ခတ်မျှ ဆက်သွယ်စုပေါင်းထားသည်။ ဗဟိုအုပ်ချုပ်ရေး ဌာနသည် ထိုဓာတ်အားပေးစက်ရုံအားလုံးကို တစ်ခုတည်းသော အဖွဲ့အစည်းအနေဖြင့် စီမံခန့်ခွဲသည်။ ယင်းဌာနအောက်၌ ဒေသ အလိုက် အုပ်ချုပ်ရေးဌာနခွဲများ ရှိပြန်သည်။ ထိုဌာနခွဲများသည် မိမိတို့လက်အောက်ရှိ ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများအနက်မှ ခုတ် မောင်းလိုသည့် အားပေးရုံကို ခုတ်မောင်းစေ၍ ရပ်ထားလိုသည့် အားပေးရုံကို ရပ်နားစေခြင်းဖြင့် သင့်လျော်သလို စီမံဆောင် ရွက်ပေးရသည်။ဤစနစ်ဖြင့် တစ်ပြည်လုံးသို့ ဖြန့်၍ ဆက်သွယ် ထားသောဓာတ်ကြိုးများသည် ဂရစ်အိုင်ရွန်ခေါ် မုန့်ကင်သံဆန် ခါနှင့် တူသည်။ ထို့ကြောင့် ဤစနစ်ကို ဂရစ်လျှပ်စစ်စနစ်ဟု ခေါ်တွင်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဂရစ်ဓာတ်ကြိုးအားလုံးသည် မိုင် ၅ဝဝဝ ကျော်ရှည်၍ ဝေလနယ်နှင့် စကော့တလန်ပြည်မြောက်ပိုင်းရှိ နေရာတစ်စိတ် တဒေသမှအပ ဗြိတိန်တစ်နိုင်ငံလုံးသို့ ပျံ့နှံ့လျက်ရှိသည်။ ထို ဓာတ်ကြိုးများအနက် မိုင် ၄ဝဝဝ နီးပါးရှည်သော ဓာတ်ကြိုး များတွင်ရှိသည့် ဗို့အားမှာ ၁၃၂ဝဝဝ ဖြစ်သည်။ ဓာတ်တိုင်ကြီး များကို မျှော်စင်ပမာ ဆောက်လုပ်ထားကြသည်။ အမြင့်ဆုံး ဓာတ်တိုင်များသည် ဒက်နမ်အရပ်၌ တင်းမြစ်ကို ဓာတ်ကြိုးများ ကျော်ဖြတ်နိုင်အောင် ဆောက်လုပ်ထားသော ဓာတ်တိုင်များ ဖြစ်ကြသည်။ အမြင့် ၄၈၇ ပေမျှရှိသည်။ ဓာတ်ကြိုးများကို မိုးကြိုးမခနိုင်အောင် ဓာတ်တိုင်ထိပ်များပေါ်၌ မိုးကြိုးလွှဲနန်း ကြိုးဖြင့် သွယ်တန်း ကာကွယ်ထားသည်။ ဓာတ်ကြိုးများသည် ဂရစ်ဌာနခွဲများ၌ ပေါင်းဆုံကြ၏။ ဌာနခွဲအချို့မှာ လျှပ်စစ် ဓာတ်ကို ဆက်လိုက ဆက်ပေးနိုင်အောင်၊ သို့တည်းမဟုတ် အဆက်ဖြတ်လိုကဖြတ်ပေးနိုင်အောင် ထရန်စဖော်မာစက်များ တပ်ဆင်ထားသည့် ဌာနများဖြစ်ကြသည်။ လန်ဒန်မြို့ တစ်ဝိုက် တွင် ဗို့အား ၆၆ဝဝဝ ဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသော မြေအောက် ဓာတ်ကြိုးများလည် ရှုပ်ယှက်ခတ်မျှရှိသည်။
ဂရစ်လျှပ်စစ်စနစ်သည် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ တစ်ရုံ တည်းမှနေ၍ ဓာတ်အားပေးစနစ်ထက် အကျိုးကျေးဇူးများသည်။ ပထမအကျိုးကျေးဇူးမှာ လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို အဆက်မပြတ် ရရှိ ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ပမာအားဖြင့် ဒေသတစ်ခုတွင် လျှပ်စစ် ဓာတ်ကို အားပေးသော စက်ရုံတစ်ခုတည်းမှ ရယူနေသည် ဆိုပါစို့။ အကယ်၍ အကြောင်းတစ်ခုခုကြောင့် အဆိုပါဓာတ် အားပေးစက်ရုံကို ရပ်စဲထားရပါက အားပေးစက်ရုံရှိ စက်များ ပြန်မလည်မခြင်း လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို ရတော့မည် မဟုတ်ချေ။ အားပေးစက်ရုံမှ ပေးနိုင်သည်ထက်ပို၍လည်း လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို ရနိုင်စရာ အကြောင်းမရှိပေ။ သို့သော် ဂရစ်ဓာတ်ကြိုးမှ လျှပ်စစ် ဓာတ်ကို ရရှိသည့်ဒေသများမှာ ဤဒုက္ခ အခက်အခဲမျိုးမှ ကင်းလွတ်ကြပေသည်။
ဒုတိယ အကျိုးကျေးဇူးမှာ မြို့နယ်ရှိ လျှပ်စစ်ရုံနှင့် ဂရစ် လျှပ်စစ်ဓာတ်ကြိုးတို့ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားဖလှယ်နိုင်မှုပင် ဖြစ် သည်။ ပမာအားဖြင့် မြို့နယ်တစ်ခုသည် ယင်း၏ လျှပ်စစ် ဓာတ်အားပေးစက်ရုံက ထုတ်ပေးနိုင်သော ဓာတ်အားထက်ပို၍ လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို အသုံးပြုသည်ဆိုပါစို့။ ထိုအခါမျိုးတွင် ဂရစ် ဓာတ်ကြိုးနှင့် ဆက်သွယ်ထားခြင်းရှိလျှင် ထိုလျှပ်စစ်ရုံသည် လိုသော ဓာတ်အားကို ဂရစ်ဓာတ်ကြိုးမှ ရရှိနိုင်ပေသည်။ တစ်ဖန် မြို့နယ်တစ်ခုရှိ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံသည် ထိုမြို့နယ်က အသုံးပြုနိုင်သည်ထက်ပို၍ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကို ထုတ်ပေးနိုင်သည် ဆိုပါစို့။ ထိုအခါမျိုးတွင်လည်း ဂရစ်ဓာတ် ကြိုးနှင့် ဆက်သွယ်ထားခြင်းရှိလျှင် လျှပ်စစ်ရုံမှ ပိုသော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကို ဂရစ်ကြိုးထဲသို့ ထည့်သွင်းပေးနိုင်ပေ သည်။
တတိယအကျိုးကျေးဇူးကား စရိတ်သက်သာမှုပင်ဖြစ်၍ အရေးအကြီးဆုံး ဖြစ်၏။ ဓာတ်အားကို ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ တစ်ရုံတည်းမှနေ၍ပေးခြင်းသည် ဒေသကိုလိုက်၍ ကုန်ကျစရိတ် အမျိုးမျိုးရှိသည်။ ထိုဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ၌ လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို အသုံးပြုသည်မှာ များသည့်အခါများ၍ နည်းသည့်အခါ နည်း သည်။ နေ့အသုံးနှင့် ညအသုံးပင် မတူချေ။ တစ်ခုချင်း ဓာတ် အားပေးရုံတွင် အသုံးပိုလာသည့်အခါဖြစ်စေ၊ နည်းသွားသည့် အခါဖြစ်စေ စက်ကိုရပ်ထား၍မရဘဲ ခါတိုင်းကဲ့သို့ပင် ခုတ် မောင်းနေရသဖြင့် စရိတ်သက်သာသင့်လျက် မသက်သာဘဲ ဖြစ်နေပေသည်။ ဂရစ်စနစ်တွင်မူ လျှပ်စစ်ဓာတ် အသုံးလိုမှု အနည်းအများကိုလိုက်၍ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကို အသုံးမလိုသည့် နေရာမှ အသုံးလိုသည့် နေရာသို့ လွှဲပြောင်းပို့ဆောင်ပေးနိုင် သည်။ အသုံးမလိုသည့်အခါ အားနည်းသော ဓာတ်အားပေး စက်ရုံအချို့ကို ရပ်နားထားခြင်းဖြင့် အလိုရှိသမျှ လျှပ်စစ်ဓာတ် ကိုသာ ရအောင် ပြုလုပ်ပေးနိုင်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ အလိုရှိ သမျှ လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို စရိတ်အနည်းဆုံးနှင့် ဖန်တီးပေးနိုင် ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို တစ်ပြည်လုံးသို့ အပိုအလိုမရှိစေဘဲ ညီညွတ်မျှတစွာ ဖြန့်ချိပေးနိုင်ခြင်းမှာ ဂရစ်လျှပ်စစ်စနစ်မှ ရရှိသော အကျိုးကျေးဇူးတစ်ရပ်ပင် ဖြစ်ပေသည်။
သရက်တန်းရွာ၊ ထိန်ကုလားကုန်း
သရက်တန်းရွာ၊ ထိန်ကုလားကုန်း
လက်ပန်ချောင်ရွာ၊ ကပ်ခို
လက်ပန်ချောင်ရွာ၊ ကပ်ခို
ဇွန် ၁၉၉၃
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဇွန် ကဏ္ဍ:၁၉၉၃
ခဇုမဘူတာ
ခဇုမဘူတာ (鹿妻駅 ခဇုမ- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ မိယဂိခရိုင်၊ ဟိဂရှိမဆွတ်ရှိမမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဝမ်သပ်ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ဝမ်သပ်ရွာ (Wanthat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ မိုင်းခွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၅၀၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းခွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၄၂ ဦး၊ မ ၁၆၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၂၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကရင်ကျရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယမင်း
ယမင်း (ယမင်းရုပ်) ဆိုသည်မှာ ကြိုးဆွဲပြီး ကဟန်အမူအရာ ပုံဖော်နိုင်သော မင်းသမီးရုပ်သေးရုပ် ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ ရုပ်သေးရုပ် ရုပ်စုံများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။
အခြားသော ရုပ်သေးများမှာ မြင်းရုပ်၊ မျောက်ရုပ်၊ ဇော်ဂျီရုပ်၊ ဘီလူးရုပ်၊ မင်းသားရုပ်၊ အထိန်းတော်ရုပ် စသည်တို့ ဖြစ်သည်။
ခရုခွံ
ခရုခွံဆိုရာ၌ ခရု၊ ကမာ၊ ရှပ်၊ ယောက်သွား စသော ခရုမျိုးဝင် တိရစ္ဆာန်အမျိုးမျိုးတို့၏ အခွံအားလုံးကို ဆိုလိုသည်။ ခရုအခွံသည် ခရုကောင်၏ ခန္ဓာကိုယ်ထက်ကြီးကာ အပြင်ဘက်၌တည်ရှိ၍ အကာအကွယ်အလို့ငှာဖြစ်သည်။ သို့သော် ပက်ကျိ၊ ကင်းမွန်၊ ဘဝဲ စသောအကောင်များတွင် အခွံသည် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း၌ တည်ရှိတတ်သည်။ ထိုအခွံမျိုးသည် များသောအားဖြင့် သေးငယ်တတ်သည်။ အချို့ခရုမျိုး၌ကား အခွံဟူ၍ လုံးဝမပါရှိချေ။ ခရုခွံများကို ပင်လယ်ကမ်းခြေ၌ တွေ့ရဖန်များတတ်သည်။ သို့သော် ပင်လယ်ထဲ၌လည်း အနှံ့အပြား ရှိသည်။ အချို့မှာ ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းရှိ ရွံ့နွံများအောက်၌ နစ်မြုပ်နေ၍၊ အချို့မှာ ပင်လယ်အောက်သို့ ကျနေတတ်သည်။ တခါတရံ ကမ်းမှ မိုင်ပေါင်းများစွာကွာသည့် ပင်လယ်ရေပြင်၌ ပေါလောမျောနေသည့် ခရုခွံများလည်း ရှိသည်။ ရေငန်ရပ်တွင်သာမဟုတ် ရေချိုရပ်၌လည်း ခရုခွံအများကို တွေ့နိုင်သည်။ လွန်လေပြီးသောအခါက ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော ပင်လယ်သမုဒ္ဒရာတို့သည် နှောင်းကာလ၌ တိမ်ကောသွားတတ်သည်။ ထိုအခါ ပင်လယ်အောက်ရှိ မြေသည် ပေါ်လာပြီးလျှင် မြင့်မားသော ကုန်းမြင့်တောင်တန်းဖြစ်လာတတ်သည်။ ထိုဒေများ၌ ခရုခွံတို့၏ ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းများကို တစ်ခါတစ်ရံ တူးဖော်ရရှိတတ်သည်။
ဖြစ်ပေါ်လာပုံ
ခရုကိုယ်၏ ကျောမှ စိမ့်၍ထွက်လာသော အရည်သည် စစ်၍ ခြောက်သွားသောအခါ ခရုခွံဖြစ်လာသည်။ ထိုအခွံများတွင် အဓိက ပါဝင်သော ပစ္စည်းတို့မှာ ထုံးကျောက်၊ မြေဖြူ၊ စကျင်ကျောက် စသည်တို့၏ အရင်းခံပစ္စည်းဖြစ်သော ကယ်လဆီယမ် ကာဗွန်နိတ်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ခရုခွံများကို မီးပြင်းတိုက်လျှင် ထုံးရစမြဲဖြစ်၏။ ခရုကောင်ကြီးမားလာလေလေ၊ အခွံလည်း ထူလာလေလေဖြစ်သည်။
ခရုခွံတွင် အလွှာသုံးလွှာရှိသည်။ အပြင်ဘက်ဆုံးအလွှာသည် ချိုသားဖြစ်၍ ထုံးဓာတ်မပါဝင်ချေ။ ထိုအောက်ရှိ ဒုတိယအလွှာ၌ ကယ်လဆိုက်ဓာတ်ဖြင့် ပြီးသော သေးငယ်သည့် ပရစ်ဇမ်ပုံ ပစ္စည်းကလေးများ ပါရှိသည်။ အောက်ဆုံးအလွှာမှာ ပုလဲရောင်ထ၍ ချောမွေ့ပြောင်လက်နေသော ကနုကမာအလွှာဖြစ်သည်။ ထိုအလွှာတွင် ထုံးဓာတ်ပါဝင်သော ပစ္စည်နှင့် ချိုသားပါဝင်သော ပစ္စည်းတို့သည် တစ်လွှာပေါ်တစ်လွှာဆင့်၍ တည်နေကြသည်။ ထိုသို့ အလွှားလွှားထပ်နေသော အဆင့်တို့၌ လွတ်နေသော အစွန်းများ ရှိသည်။ ထိုအစွန်းများသို့ အလင်းရောင်ဖြတ်သွားသည့်အခါ အလင်းရောင်သည် ယိုင်သွားပြီးလျှင် စိမ်း၊ နီ၊ ဝါ၊ ပြာ စသော သက်တံရောက်များသည် ဖြစ်ပေါ်လာလေသည်။ ထို့ကြောင့် ကနုကမာအထပ်သည် အများက နှစ်သက် တန်ဖိုးထားရလောက်အောင် တောက်ပြောင်လှပလေသည်။ အပြင်ဘက်ရှိ ခရုခွံ၏ အရောင်သည် အမျိုးမျိုးရှိသည်။ သို့သော် အစိမ်းရောင်ချည်းသော်လည်းကောင်း၊ အပြာရောင်ချည်းသော်လည်းကောင်းမရှိချေ။ အရောင်အမျိုးမျိုး ဒွေးရောယှက်တင် ရှိတက်သည်။ အပူပိုင်း ဒေသများတွင် တွေ့ရသော ခရုခွံများသည် သမပိုင်းဇုန်တွင် တွေ့ရသော ခရုခွံများထက် ပို၍ လှပတောက်ပြောင်သည်။
အသုံးပြုပုံ
ခရုခွံများ၏ ကနုကမာအလွှာမှ ရင်ထို၊ ကြယ်သီး၊ လည်ဆွဲ စသောပစ္စည်းများကို ပြုလုပ် ရောင်းချလေ့ရှိသည်။ ဆေးလိပ်ခွက်၊ ပြပန်းကန်၊ အစရှိသော စားပွဲတင် အသုံးအဆောင်များလည်း ပြုလုပ်ကြသည်။ ရှေးကျသည့် လူမျိုးအချို့သည် ခရုခွံများကို ကြေးငွေပိုက်ဆံအဖြစ်ဖြင့် အသုံးပြုကြ၏။ အိန္ဒိယနှင့် ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာအတွင်းရှိ ကျွန်းနေ တိုင်းရင်းသားအချို့သည် လည်းကောင်း၊ အာဖရိကတိုက် အတွင်းပိုင်းရှိ တိုင်းရင်းသား အချို့သည်လည်းကောင်း၊ ခရုခွံများကို ယနေ့တိုင်အောင် ငွေကြေးအဖြစ် အသုံးပြုလျက် ရှိသေးကြောင်း သိရလေသည်။
ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ ယာဉ်မောင်းလိုင်စင်
ဖင်လန်လိုင်စင်ဖြင့် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအများတွင် မောင်းနှင်ခွင့်ရှိပြီး၊ ဥရောပသမဂ္ဂနိုင်ငံများ၏ ယာဉ်မောင်းလိုင်စင် စနစ်ကို လိုက်နာသောကြောင့်၊ ဥရောပအဖွဲ့ဝင်နယ်မြေအတွင်း တရားဝင် အသုံးပြုခွင့်ရှိသည်။ ယာဉ်မောင်းလိုင်စင်သည် နိုင်ငံသားမှတ်ပုံတင်ကဒ်ပြားမဟုတ်သောကြောင့် ခရီးသွားမှတ်ပုံတင်ကဒ်အဖြင့် သုံးခွင့်မရှိပေ။
လပ်ကီးလုံရာရွာ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်
လပ်ကီးလုံရာရွာ (Latkeelonyar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်၊ လပ်ကီးလုံရာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၉၂၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နန်းယွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခွေးသေရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
ခွေးသေရွာ(Khwaythay)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ မထောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၇၅၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မထောကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၂၀၅ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၁၇၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တပ်ကုန်းရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
တပ်ကုန်းရွာ (Tatkone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ အုတ်ရှစ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၇၂၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အုတ်ရှစ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၄၂ ဦး၊ မ ၁၁၇၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၁၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မကျီးပင်ချောင်
မကျီးပင်ချောင်
ဂနိမ်းရွာမရွာ၊ ဂနိမ်း
ဂနိမ်းရွာမရွာ၊ ဂနိမ်း
ယူအက်စ် အိုးပင်း
အဓိက ပြိုင်ပွဲများတွင် အမျိုးသားတစ်ဦးချင်း၊ အမျိုးသမီးတစ်ဦးချင်း၊ အမျိုးသားနှစ်ဦးစီ၊ အမျိုးသမီးနှစ်ဦးစီ၊ အမျိုးသားနှင့် အမျိုးသမီး ဒပ်ဘယ် (double) စသည်ဖြင့် ၅ မျိုးခွဲထားသည်။ ထို့အပြင် လူကြီးပိုင်း၊ လူငယ်ပိုင်းနှင့် ဘီးတပ်ကုလားထိုင်စီး အားကစားသမားများအတွက် ပြိုင်ပွဲများကိုလည်း ကျင်းပလေ့ရှိသည်။
မောက်တင်ကြိုးကြာနက်
မောက်တင်ကြိုးကြာနက် (Black crowned crane) များကို အာဖရိကတိုက်အနောက်ခြမ်းရှိ ဆာဗားနားမြက်ခင်းပြင်များတွင် ပေါများစွာတွေ့ရှိရသည်။ အမြင့် ၃ပေခွဲခန့် ရှိပြီး ခေါင်းပေါ်တွင် အဝါရောင်အမွေးနုများဖြင့် အမောက်သဖွယ် ပါရှိသောကြောင့် အလွန်လှပသော ကြိုးကြာမျိုး ဖြစ်သည်။ ကြိုးကြာ ၁၄မျိုး ရှိသည့်အနက် မောက်တင်ကြိုးကြာတစ်မျိုးသာလျှင် ရံဖန်ရံခါ သစ်ပင်များပေါ်တွင် နားလေ့ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြိုးကြာ၊ ရေကြက်ဒုံနှင့် အလားတူငှက်များ ကဏ္ဍ:အာဖရိကတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
တောင်ကြီးရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
တောင်ကြီးရွာ (Taunggyi)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ မားသဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၁၂၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မားသဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၇၁ ဦး၊ မ ၂၆၅၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၄၂၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟန်းကောရွာ၊ ဆော့လော်မြို့နယ်
ဟန်းကောရွာ(Hankaw)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဆော့လော်မြို့နယ်၊ ဟန်းကောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၄၁၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟန်းကောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၉ ဦး၊ မ ၂၁၀ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၁၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆော့လော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မထားအိမ်နူးရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
မထားအိမ်နူးရွာ(M'Htarimnu)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်ခရိုင်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ မဒါအိမ်နူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၉၇၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မဒါအိမ်နူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၃၈ ဦး၊ မ ၃၇၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၁၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းတပ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နည်းပြချုပ်
ပညာရပ်တစ်ခုခုတွင် စာတွေ့လက်တွေ့ ကျွမ်းကျင်သော ဗဟုသုတများသော ပညာရှင်ဆရာကြီး ဖြစ်သည်။ အားကစားတွင်ဖြစ်စေ၊ ကိုယ်ခံပညာရပ်တွင်ဖြစ်စေ၊ ပညာရေးတွင်ဖြစ်စေ စာတွေ့လက်တွေ့ စနစ်တကျ အထူးကျွမ်းကျင်သူဆရာကြီး (expert and specialist) အဆင့်ရှိသူကို ခေါ်သည်။ နည်းပြဆရာများထဲတွင် ဝါအရင့်ဆုံး၊ ပညာရည်အမြင့်မားဆုံးသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ထိုအသင်းအဖွဲ့တွင် နည်းပြချုပ် ဟူသော ရာထူးအဆင့် တာဝန်ယူလေ့ရှိပြီး ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီးအဆင့်နှင့် ညီမျှသည်ဟု နားလည်နိုင်သည်။ တစ်နည်းဆိုရသော် နည်းပြချူပ် ဆိုသည်မှာ ထိုအသင်းအဖွဲ့တွင် ရာထူးအကြီးမားဆုံးသော ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည်။ ပညာရပ်ဆိုင်ရာများကို ကောင်းစွာဝေဖန်သုံးသပ်နိုင်စွမ်းသင်ကြားနိုင်စွမ်းရှိသော အတွေ့အကြုံကြီးမားသူ ဝါရင့်ဆရာကြီးဖြစ်သည်။
နောင်ပူးရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
နောင်ပူးရွာ (Nawngpu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ ဟိုဆိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၅၀၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုဆိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၅၉ ဦး၊ မ ၇၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၃၄ ဦးနေထိုင်သည်။
​ဥတိုရွာ၊ သရက်ငူ
ဥတိုရွာ၊ သရက်ငူ
ကိုင်းကုန်း
ကိုင်းကုန်း
ဂွေးတောက်ကုန်း (အရှေ့)ရွာ၊ ကပ်ခို
ဂွေးတောက်ကုန်း (အရှေ့)ရွာ၊ ကပ်ခို
ခဇုဆ - အဇုမဘူတာ
ခဇုဆ - အဇုမဘူတာ (上総東駅 ခဇုဆ - အဇုမ- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ချိဘခရိုင်၊ အိဆုမိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အောက်တိုဘာ ၁၉၇၆
ကိုးကား
1976
ရုပ်စုံသဘင်
ရုပ်သေးရုပ်များဖြင့် ဇာတ်လမ်းဇာတ်ကွက်ဆင်ကာ တင်ဆက်ဖျော်ဖြေသော အနုပညာဖြစ်သည်။
ရုပ်သေးဆိုသည်မှာ ခေါင်း၊ ခြေ၊ လက် စသော ကိုယ် အင်္ဂါ အစိတ်အပိုင်းတို့ကို လှုပ်ရှား၍ လူ့သဏ္ဌာန် ဟန်အမူ အရာနှင့် ကပြနိုင်စေရန် စီမံပြုလုပ်ထားသော အရုပ်များဖြင့် ခင်းကျင်းကပြခြင်းကို ခေါ်သည်။ ကမ္ဘာ့ရုပ်သေးသဘင်တွင် အကြမ်းအားဖြင့် ရုပ်သေး လေးမျိုးလေးစား ရှိလေသည်။ ယင်းတို့မှာ (၁) လက်သွင်းရုပ်သေး၊ သို့မဟုတ် လက်ရုပ်သေး၊ (၂) ခြေ၊ လက်၊ ခေါင်း၊ ခါးတို့တွင် ကြိုးအများတပ်ကာ ဒလက်တွင် ချည်ပြီး ကပြရသော ကြိုးဆွဲရုပ်သေး၊ (၃) အရုပ် တွင်းသို့ တုတ်တစ်ချောင်း လျှိုသွင်းပြီး ခြေ လက်တို့တွင် နန်းကြိုးငယ်၊ တုတ်ချောင်းငယ်တို့ တပ်ဆင်ကာ ဆွဲငင်လှုပ်ရှား ကပြရသော တုတ်ထိုးရုပ်သေး၊ (၃) ကတ်ထူပြားကို ပြုလုပ် ထားသည့် အရုပ်ကို စင်နောက်ဘက်မှ မီးထိုးပေးကာ အရိပ်ကို လှုပ်ရှားပြရသော ရုပ်သေး စသည်တို့ ဖြစ်၏။
ဇာဂနာ(ရုပ်ရှင်နှင့် သဘင်ပညာရှင်)
ဇာဂနာ ခေါ် မောင်သူရ သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စာရေးဆရာ၊ လူရွှင်တော်၊ သရုပ်ဆောင်နှင့် ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာ တစ်ယောက်ဖြစ်သည်။ သူသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ စစ်အစိုးရအား ပြစ်တင်ဝေဖန်မှုများကြောင့် မကြာခဏ ထောင်ဒဏ်ကျခံရသူလည်းဖြစ်သည်။ သူသည် မြန်မာအခေါ်အဝေါ် ဇာဂနာ (ဇာဂနာဆိုသည်မှာ သေးမွှားသော အရာကို နှုတ်ယူနိုင်သည့် ကရိယာဖြစ်သည်) ဆိုသည့် အမည်ဖြင့် မြန်မာပြည်တွင် နာမည်ကျော်ကြား လူသိများသော လူရွှင်တော်အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ဟာသမြောက်စွာ လှောင်ပြောင်ရေးသားမှုများဖြစ် စစ်အစိုးရကို ဝေဖန်သော သူတစ်ဦးအဖြစ်၊ သရုပ်ဆောင်တစ်ယောက်အဖြစ်လည်း လူသိများသည်။
ဇာဂနာသည် The Lillian Hellman and Dashiel Hammett Award ဆိုသည့် ဆုကို Free Expression (လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့်) ဆိုသည့် အဖွဲ့အစည်းမှ ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ ထိုအဖွဲ့အစည်းသည် အမေရိကန်နိုင်ငံ New York မြို့ အခြေစိုက်သည့် လူ့အခွင့်အရေးစောင့်ကြည့်ရေး အဖွဲ့မှ ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ
အဖ စာရေးဆရာ ဦးနန်းညွန့်ဆွေနှင့် မိခင် စာရေးဆရာမ ဒေါ်ကြည်ဦး ခေါ် ဒေါ်လှကြည်တို့မှ ၁၉၆၁ ဇန်နဝါရီလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွန်-ဗမာမျိုးရိုးဖြစ်သည်။ မောင်သူရသည် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ နှင့် ပညာရေးအသိပညာ ကြွယ်ဝသော မိသားစုမှ ဆင်းသက်လာသူ ဖြစ်သည်။ ငယ်ရွယ်စဉ်ကတည်းက သူသည် မိဘများ မိန့်ခွန်းပြောရာ ဒေသများသို့ လိုက်ကာ လှုံ့ဆော်ပြောဆိုမှုများ ပြုလုပ်ခြင်း၊ မိဘများ၏ ခြေရာကိုတူအောင် လိုက်နိုင်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး၊ ထို့ကြောင့် လူအများက သူ့ကို “အသံတုဝိဇ္ဇာ”ဟူ၍လည်း အမည်ပေးခဲ့ကြသည်။
အနုပညာ လောကသို့
သူရ၏ ပထမဦးဆုံး အောင်မြင်ချိန်သည် ကောလိပ်တွင် ကျောင်းတက်နေသော အချိန်ဖြစ်သည်။ ထိုစဉ်က သူရသည် ဇာဂနာ အမည်ဖြင့် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ အငြိမ့်သဘင်ပွဲတစ်ခု၌ ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ သူသည် တက္ကသိုလ်ကျောင်းဌာန အသီးသီးမှ ကျောင်းသားများ ပေါင်းစပ်ကာ မြကျွန်းသာ အမည်ရှိသည့် အငြိမ့်အက အဖွဲ့တစ်ခု တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် မိုးနတ်သူဇာ အမည်ဖြင့် ပြဇာတ်အဖွဲ့ တစ်ခုစုစည်းခဲ့ပြီး၊ ကျောင်းသားများ နှစ်ပတ်လည်တွေ့ဆုံပွဲများတွင် ကပြဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ မြန်မာ့ရုပ်မြင်သံကြားတွင် သူ၏ အဖွဲ့သားများ အငြိမ့်ကပြမှုအား ထုတ်လွှင့်ခဲ့ပြီးနောက်၊ ပို၍နာမည်ကြီးလာခဲ့သည်။
သွားဘက်ဆိုင်ရာ ပညာရပ်များ လေ့လာပြီးနောက်၊ သူသည် အနုပညာ အငြိမ့်လောကသို့ ခုန်ဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် မြပုဏ္ဏမာ အငြိမ့်အဖွဲ့ အမည်ဖြင့် မြန်မာ့ရုပ်မြင်သံကြားတွင် မကြာခဏ ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။ ဇာဂနာ၏ တွေးတောကြံဆ နိုင်မှုများ နှင့် စစ်အစိုးရ၏ မအောင်မြင်သော လုပ်ရပ်များကို ပြက်လုံးများဖြင့် သန်းနှင့်ချီသော ပြည်သူများရှေ့တွင် တင်ဆက်ပြသ နိုင်ခဲ့သဖြင့် လူအများမှ အံ့ဩခဲ့ကြသည်။ သူ၏ နာမည်အကြီးဆုံးဖြစ်သည့် “သူတောင်းစားညီလာခံ” ပြဇာတ်၏ ပြက်လုံးများသည် စစ်အာဏာရှင်နေဝင်း နှင့် သူ့၏ လက်ပါးစေများကို အရွဲ့တိုက်ထားခြင်းကြောင့် ပြည်သူ့အကြိုက်ဖြစ်ခဲ့သည်။ သူငယ်ချင်းများအနေနှင့် သူ၏ စစ်အာဏာရှင် ဆန့်ကျင်ရေးပြက်လုံးများ လွှင့်ထုတ်နေသော်လည်း စစ်အစိုးရမှ ဒုက္ခပေးခြင်း၊ ထောင်ကျခြင်းများ မရှိခဲ့သဖြင့် အံ့ဩခဲ့ကြသည်။
အငြိမ့်သဘင် နှင့် ဇာဂနာ
မြန်မာပြည်တွင် အငြိမ့်သဘင်လောကကို ပြန်လည်ခေတ်စားလာအောင် လုပ်ပေးနိုင်ကြသူများတွင် ဇာဂနာသည့် အဓိက ပါဝင်သော အနုပညာသမားတစ်ယောက်ဖြစ်သည်။ အငြိမ့်ဆိုသည်မှာ မင်းသမီး တစ်ယောက် (သို့) နှစ်ယောက်တို့ နှင့် လူရွှင်တော် လေးယောက် (သို့) ငါးယောက်တို့ဖြင့် ကပြဖျော်ဖြေသော အနုပညာလုပ်ငန်းဖြစ်သည်။ လူရွှင်တော်သည် ပုံမှန်အားဖြင့် မင်းသမီး ကဖို့ရန်ပြင်ဆင်နေသောအချိန်တွင် ပြက်လုံးထုတ်ကာ လူအများရယ်အောင် ပြုလုပ်ကြသူများဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်က အငြိမ့်သည် မြို့ကြီးပြကြီးများတွင် ပျောက်ကွယ်လု နည်းပါးဖြစ်နေသော အနုပညာရပ်တစ်ခုဖြစ်၍ ဇာဂနာပါဝင်လာပြီးနောက်ပိုင်း ပြန်လည် သစ်ဆန်းလာခဲ့သည်။
ဇာဂနာ သည် အငြိမ့်သဘင် အနုပညာကို ထူးခြားစွာ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ အငြိမ့်ပြက်လုံးများတွင် လက်ရှိဖြစ်ပျက်နေသည့် အရာများကို နိုင်ငံတော်အုပ်ချုပ်နေသူများထံသို့ တိုက်ရိုက် လှောင်ပြောင်ပြောဆိုခဲ့သည့်အတွက်၊ မြန်မာနိုင်ငံသားပေါင်းစုံမှ စိတ်ဝင်စားအားပေးလာခဲ့သလို၊ မြန်မာပြည် အနာဂတ်မျိုးဆက်များသည်လည်း အငြိမ့်သဘင် အနုပညာကို ပြန်လည် စိတ်ဝင်စားလာကြသည်။ အမှန်တော့ ဇာဂနာသည် မြန်မာ့အငြိမ့်သဘင်တွင် အမြဲအသုံးပြုနေသည့် ဟာသပြက်လုံးများ၊ အသံတူ အဓိပ္ပာယ်ကွဲ ဟာသများ တီထွင်ခဲ့သူတော့ မဟုတ်ပေ၊ သို့သော် ထိုပြက်လုံးများကို ပြင်ပေးခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ (မြန်မာစာလုံးသည် အသံတူ၊စာကွဲ ဆိုသည့် စကားလုံးများ အမြောက်အမြားရှိသည့်အတွက်ကြောင့်၊ အဓိပ္ပာယ်နှစ်ခုဖြစ်အောင် ပြောဆိုနိုင်ပေသည်။)
အကျဉ်းထောင် ဘဝ
သို့သော် ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် အားလုံးပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ဇာဂနာသည် ၁၉၈၈ ခုနှစ် ပြည်လုံးကျွတ် ဆန္ဒပြပွဲကြီး တွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့မှုကြောင့် အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။ ထိုအချိန်မှ စ၍ ၆ နှစ်ကာလအတွင်းရှိ ၅ နှစ်အချိန်အတွင်းတွင် ထောင်မှ ဝင်လိုက်၊ ထွက်လိုက် နှင့်သာ မကြာခဏ နေထိုင်နေခဲ့ရသည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် ထောင်မှ လွတ်မြောက်လာပြီးနောက်၊ ဇာဂနာသည် အငြိမ့်လောကတွင် ပါဝင်ခွင့် ပိတ်ပင်ခံခဲ့ရပြီး၊ ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်မှု၊ ဒါရိုက်တာ၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးသားခြင်းတို့ကိုသာ စစ်အစိုးရမှ ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ သူထုတ်လုပ်ခဲ့သည့် ရုပ်ရှင်ကားများအား စစ်အစိုးရ၏ ရုပ်ရှင်ဆင်ဆာ အဖွဲ့အစည်းမှ အမြဲမျက်ခြေမပြတ် ဖြတ်တောက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သူ၏ ကြောင်နှင့်ကြွက်(?) ဗီဒီယိုသည် စစ်တပ်အစိုးရအား မသိမသာ သရော်ထားမှုများကြောင့် ပရိသတ်အများ သဘောကျခဲ့ကြသည်။
၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် စစ်တပ်အစိုး၏ ချမှတ်ထားသော ရုပ်ရှင်စည်းကမ်းများ ကို မလိုက်နာဟု ဆိုကာ၊ သူ၏ ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ခွင့်ကို ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် ရုပ်ရှင်လောကတွင် ပြန်လည်ဝင်ခွင့်ရခဲ့သော်လည်း (ဇာတ်သဘင်လောကအတွက်မူ ပိတ်ပင်ခံထားရဆဲ ဖြစ်သည်)။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် မေလမှစ၍ ဘီဘီစီ အသံလွှင့်ဌာနနှင့် အမေးအဖြေကဏ္ဍတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်ဆိုကာ ဇာဂနာ ၏ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ထုတ်ဝေခွင့် အားစစ်တပ်အစိုးရမှပိတ်ပင်ခဲ့ပြန်သည်။ ဇာဂနာ ကို ၂၀၀၆ ခုနှစ်မှစ၍ လူများအကြား သရုပ်ဆောင်မှုများ၊ ပြဇာတ်များ ပြုလုပ်ခွင့်ကို စစ်အစိုးရမှ ပိတ်ပင်ထားသည်။
၂၀၀၈ခုနှစ် ဇွန်လဆန်းပိုင်း၌ နာဂစ် လေဘေးကယ်ဆယ်ရေး လုပ်နေစဉ် စမ်းချောင်း မြို့နယ်ရှိ နေအိမ်တွင် အဖမ်းခံခဲ့ရပြီး နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး ထိခိုက်စေရန်လှုံ့ဆော်မှု၊ ဗီဒီယိုအက် ဥပဒေနှင့် အီလက်ထရွန်နစ် အက်ဥပဒေ ၃ ခု အပါအဝင် ပုဒ်မ ၅ ခုဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၅၉နှစ် ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။
ဇာဂနာသည် ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဇွန်လ ၄ရက်နေ့မှ စ၍ နာဂစ်ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းအတွင်း သေကြေပျက်စီးမှုများ၊ အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ဖြစ်ပွားခဲ့မှုများကို ပြင်ပသတင်းဌာနများနှင့် ပြောဆိုသည်ဆိုကာ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြန်သည်။ စစ်တပ်အစိုးရသည် သူ့အား နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားရေးကို ထိခိုက်စေသည့် ပုဒ်မ ၅၀၅ (ခ)၊ ဘာသာသာသနာကို စော်ကားမှု ပုဒ်မ ၂၉၅(က)၊ မတရားအသင်း ဆက်သွယ်မှု၊ ဗီဒီယိုအက်ဥပဒေ အပါအဝင် စုစုပေါင်း(၇) မှုဖြင့် စွဲချက်တင်ထားခဲ့ပြီး၊ ထိုစွဲချက်များသည် သူ့အား ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ်ကျစေနိုင်သည်။
၂၀၀၉-ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် အာဏာပိုင်များက အီလက်ထရွန်နစ် အမှု တစ်မှုလျှင် ၈ နှစ်စီ ဖြင့် ၂၄ နှစ် လျှော့ပေးခဲ့ရာ ၎င်းမှာ ထောင်ဒဏ် ၃၅နှစ် ကျခံရမည်ဖြစ်သည်။
လွတ်မြောက်
၂၀၁၁-ခု၊ အောက်တိုဘာလ(၁၂) ရက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးက အမိန့်အမှတ် ၄၉/၂၀၁၁ အရ အကျဉ်းထောင်အသီးသီးရှိ အကျဉ်းသား (၆၃၅၉)ဦး လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပြုရာ မြစ်ကြီးနား အကျဉ်းထောင်မှ ပြန်လည်  လွတ်လာခဲ့သည်။
ကြွေချောင်းကုလားရွာ၊ ကျွန်းပေါက်
ကြွေချောင်းကုလားရွာ၊ ကျွန်းပေါက်
ခဇုဆ - ခမဲယာမဘူတာ
ခဇုဆ - ခမဲယာမဘူတာ (上総亀山駅 ခဇုဆ - ခမဲယာမ- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ချိဘခရိုင်၊ ခိမိဆွတ်မြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရုပ်သေးကြိုးဆွဲ
ကြိုးဆွဲရုပ်သေးရုပ်များ အမူအရာအမျိုးမျိုး ပြုလုပ်နိုင်စေရန်အတွက် ကြိုးများကို ကျွမ်းကျင်စွာ ထိန်းချုပ်နိုင်သူ ဖြစ်သည်။ ရုပ်သေးရုပ်များသည် အဆွဲခံရသော ကြိုးအနေအထားကို လိုက်၍ ကိုယ်ဟန်အမူအရာ ပြောင်းလဲဖော်ပြနိုင်သည်။