cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
သရက်မြို့
သမိုင်းကြောင်း
တိဗက်- မြန်မာအနွယ်ဝင် မွန်ဂိုလွိုက် လူမျိုးစုတွင်    ပါဝင်သော  ပျူ  လူမျိုး တို့သည်      အာရှတိုက် အလယ်ပိုင်း ဒေသမှ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ ဝင်ရောက် အခြေချ နေထိုင်လာကြရာ မြေပြန့်ဒေသများဖြစ်သော ဧရာဝတီမြစ် ဝန်းကျင်ဒေသ ရွှေဘိုဒေသမှ ပြည် အထိ ဖြန့်ကျက်နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။
သရက်မြို့ ဖြစ်ပေါ်လာမည့်ဒေသတွင် “အမ္ဗသီရိန်ပြည်”ဟု ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပြီး သရေခေတ္တရာ ပျက်သုန်းချိန်တွင် အမ္ဗသီရိန်၌ ပျူမင်းသား “ဒေဝကံသမင်း” အုပ်ချုပ်နေချိန်ဖြစ်ပြီး   ဗေဒင်ပညာရှင်များက “အရှင်မင်းကြီး.. သားတော်  မွေးဖွားလျှင်  ၎င်းသားတော်မှ  အရှင်မင်းကြီး၏ ဦးခေါင်းကို ဖြတ်လိမ့်မည်” ဟု ဟောပြောသဖြင့် မိဘုရားများအား    “သားယောက်ျားလေး မွေးဖွားလျှင် ချက်ချင်း သတ်ပစ်ရမည်”  ဟု အမိန့်ထုတ်ပြန်ခဲ့ရာ မင်းချင်းတို့ကလည်း မိဘုရားများမှ သားယောက်ျားလေး ဖွားမြင်တိုင်း ချက်ချင်းသတ်ပစ်လေသည်။ “ဒေဝကံသမင်း” ၏   တောင်ညာစံ  မဟာဒေဝီ မိဘုရားကြီး၌   ပတ္တမြား ရွှေကြုတ်  နှုတ်ငုံတော်မူသောအခါ သားတော်ဖွားမြင်လျှင် ကွပ်မျက်ခံရမည်ကို စိုးရိမ်သဖြင့် ကဝေပညာတတ်ကျွမ်းသော မယ်ဝေအား ပဋိသန္ဓေရက်ခြင်း တူသူ အခြားအမျိုးသမီးတစ်ဦးကို ရှာဖွေထားရန်တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့သည်။ မိဘုရားကြီးမှ သားတော် ဖွားမြင်ချိန်တွင် အကြောင်းတိုက်ဆိုင်စွာပင်  မယ်ဝေ အသင့်ရှာဖွေထားသော   အမျိုးသမီးမှလည်း သမီးမိန်းကလေးဖွားမြင်သဖြင့်    ၎င်းသမီးကို မိဘုရားကြီးမှ ဖွားမြင်ကြောင်း ဒေဝကံသမင်း အားလျှောက်ထားစေပြီး သားတော်ကို မယ်ဝေ လက်ထဲ အပ်၍ အသပြာ အလုံအလောက်ပေးပြီး သရက်မြို့ အနောက်ဘက် အရပ်ရှိ တောင်တွင် ပုန်းအောင်းနေစေသည်။ မယ်ဝေ ပုန်းအောင်းသောတောင်ကို “ကဝေတောင်” ဟု ခေါ်သည်။  ကဝေတောင် တွင်  နေသော   ပန်းစားဘီလူးမသည်   သားတော်ကို     အလွန်ချစ်မြတ်နိုးသဖြင့်   ရင်သွေး ပမာ  စောင့်လျှောက်ထားသော်လည်း   ဘုရင့်နား ပေါက်ကြားမည်စိုးရိမ်၍   ပိုမိုလုံခြုံသော  တောင်စဉ် ခုနှစ် ခရိုင် အရပ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ နေထိုင်လေသည်။
တောင်စဉ် ခုနှစ်ခရိုင်မှာ တို့ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။ မင်းသား ပုန်းအောင်း နေရာ အရပ်ကို “မင်းပုန်း” (ယခု မင်းတုန်း) ဟုခေါ်တွင်ကြောင်းသိရှိရသည်။
“ဒေဝကံသမင်း” သည် ရှမ်းစော်ဘွားတစ်ဦးမှဆက်သသော သမီးတော် “ရှင်စောဦး” ကို အလွန်ချစ်မြတ်နိုး လေသည်။ “ရှင်စောဦး” ၏နားဋောင်းမှ ဓာတ်တော် ကွန့်မြူးသည်ကို မနာလိုသော အခြားမိဘုရားများမှ “ရှင်စောဦး” သည် စုန်းကဝေ ပညာတတ်မြောက်သူဖြစ်သည်ဟု “ဒေဝကံသမင်း”အား လျှောက်ထားရာ “ဒေဝကံသမင်း” က ယုံကြည်ပြီး နန်းတော်မှ မောင်းထုတ် သဖြင့် ရှင်စောဦး ရှမ်းပြည်သို့ ပြန်လည်ထွက်ခွါခဲ့ရာ ခရီးပမ်းပြီး လမ်းခရီးတွင် ကွယ်လွန်လေသည်။ “ရှင်စောဦး” မကွယ်လွန်မီ ၎င်း၏ ဓာတ်တော် ကွန့်မြူးသောနားဋောင်း ကို အထိန်းတော် ပေါလိယမှတစ်ဆင့် ရသေ့ကြီး “ဝရုဏ” ထံပေးအပ်၍ စေတီ တည်ထားစေခဲ့ရာ “သီဟပဗ္ဗတတောင်ထိပ်” (ယခုထုံးတောင်) တွင် “ဝရုဏစေတီဘွဲ့တော်”ဖြင့် ယခုတိုင် တည်ရှိသည်။
အထိန်းတော် “ပေါလိယ”  သည်  ရှမ်းပြည်သို့   ပြန်ပြီး   “ရှင်စောဦး”   ကွယ်လွန်ကြောင်း   စော်ဘွား ထံ   လျှောက်ထားရာ မခံမရပ်နိုင်ဖြစ်သော စော်ဘွားကြီးက  စစ်သည်စုဆောင်း၍ ဒေဝကံသမင်း အား စစ်တိုက်ရန် ထွက်ခွါ လာရာ သရက်မြို့ မရောက်မီ စခန်းချနားနေရာ ကို “ရှမ်းတပ်ကြီး” ဟု ခေါ်တွင်ပြီး ယနေ့တိုင် တည်ရှိသည်။ ရှမ်းစစ်တပ်ကြီး ချီတက်လာကြောင်း သိရှိသော  အသက်အရွယ်   ကြီးပြီဖြစ်သည့်     ဒေဝကံသမင်းသည် ရှမ်းစစ်တပ်ကို ခုခံနှိမ်နင်းရန်    သားတော် မရှိသည်ကို နောင်တရပြီး သားတော်များအား   သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်မှာ မှားယွင်းကြောင်း ညီးတွားလေသည်ကို အခွင့်ကောင်းယူ၍ မိဘုရားကြီးက ပုန်းအောင်းနေသော သားတော် နှင့် မယ်ဝေကို ပြန်ခေါ်ရန် အမိန့်တောင်းခံခဲ့ရာ “ဒေဝကံသမင်း” က ခွင့်ပြုလေသည်။
သားတော်လည်း စစ်သည်အင်အား စုဆောင်း၍ ရှမ်း စစ်တပ်ကိုခုခံ နှိမ်နင်းရန် ပြန်လည် ချီတက်လာကြောင်း သိရှိသွားသည့်အခါ ရှမ်းစစ်တပ်ကြီးလည်း    ပြန်လည်ဆုတ်ခွါ သွားလေသည်။  မင်းသား  ပြန်လာရာ လမ်းတွင် ကျောက်ခွက်ကြီးတွေ့သောနေရာကို ကျောက်ကြီးရွာ ဟုလည်းကောင်း၊ မင်းသားအား ပန်းကုန်းဖြင့် ကြိုဆိုသောနေရာကို ပန်းကုန်း (ယခုဘန်းကုန်းရွာ) ဟုလည်းကောင်း၊ တစ်လနီးပါး စခန်းချခဲ့သောနေရာကို တလပါးရွာ ဟုလည်းကောင်း၊ ဒေါင်းများမြူးတူး ပျံသန်းနေသည်ကို တွေ့ရှိရသောနေရာကို ဒေါင်းပျံရွာဟုလည်းကောင်း၊ စစ်သည် နှင့် မြင်းများ စားသောက်ရန် ရေနှင့် မြက် ပေါများစွာရရှိသောနေရာကို ရေမျက်ရွာဟုလည်းကောင်း၊မင်းသား  ခေတ္တတည်းခို နေထိုင်သော   နေရာကိုမင်းတည်းရွာဟုလည်းကောင်း၊မင်းသားအားမယ်တော်က လေးတိုင်စင်ဆောက်၍ စောင့်မျှော်နေသောနေရာကို   လေးတိုင်စင်ရွာ ဟုလည်းကောင်း ယနေ့တိုင်တည်ရှိကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။
မြန်မာ–ယူဂိုဆလားဗီးယား ဆက်ဆံရေး
၂၀ ရာစုအတွင်း၌ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ယခုပြိုကွဲပြီးဖြစ်သော ယူဂိုဆလားဗီးယားနိုင်ငံတို့နှင့် သံတမန်ဆက်ဆံရေးရှိခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ဒီဇင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် သံတမန်ဆက်ဆံရေးကို ထူထောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၂ တွင် သံအမတ်များ စတင်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ နှစ်နိုင်လုံးသည် စစ်အေးကာလတွင် ရင်းနှီးစွာဆက်ဆံခဲ့သည်သာမက ယူဂိုဆလားဗီးယားနိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံကို အဓိကလက်နက်ထောက်ပံ့သည့် နိုင်ငံလည်းဖြစ်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် နှစ်နိုင်ငံလုံးတွင် အောက်ပါဆင်တူသည့် အချက်များလည်းရှိကြသည်။
သရက်မြို့
သမိုင်းကြောင်း
သားတော်မင်းသားမြို့တွင်းသို့ဝင်ရောက်လာသောအခါ ဒေဝကံသမင်းသည် ဗေဒင်ပညာရှင်များ၏ ဟောပြောချက်ကို  ပြန်လည်သတိရပြီး ရုတ်တရက် ထိတ်လန့် တုန်လှုပ်ပြီး ကံတော်ကုန်ရှာလေသည်။ မင်းသားလည်း ကြီးစွာ စိတ်မကောင်းဖြစ်လေသည်။ သားတော်သည် ခမည်းတော်၏ အရိုက်အရာကိုဆက်ခံ မင်းလုပ် အုပ်ချုပ်တော်မူပြီး  တောကျောင်း အရပ်နှင့် ရွှေခဲ အရပ်ကို ပေါင်း၍ မြို့တော်တည်လေသည်။ မြို့တော်နေ ပြည်သူလူထုတို့က ခမည်းတော်သည် သားတော်များကို သတ်ရက်လေခြင်းဟု ညည်းတွားကြရာမှ မင်းသားတည်သော မြို့တော်ကို သတ်ရက်မြို့ ဟု ခေါ်တွင်လေသည်။ သတ်ရက်မြို့မှ ကာလရွေ့လျောသောအခါ သရက်မြို့ ဟု ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။
မြန်မာ–ယူဂိုဆလားဗီးယား ဆက်ဆံရေး
ထိုသို့သောဆင်တူမှုများကြောင့် ဦးကျော်ငြိမ်းအပါအဝင် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများသည် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံကို "အာရှ၏ယူဂိုဆလားဗီးယား" အဖြစ် တည်ဆောက်လိုခဲ့ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၉၄၇ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေသည် ၁၉၄၆ ယူဂိုဆလပ်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို အခြေခံထားသည်။
ကာမေ (ခမွေး)ရွာ
ကာမေ (ခမွေး)ရွာ
သရက်မြို့
ပုဂံခေတ်
အမ္ဗသီရိန် မင်းဆက်များဖြစ်သော ဒေဝကံသမင်းဆက် ပျက်သုန်းသွားသော အခါ တစ်ချိန်ကစည်ကားခဲ့သော သရက်မြို့သည် ပုဂံခေတ်ဦးပိုင်း ကာလအထိ ရွာ ကလေးတမျှသာ ရှိခဲ့လေသည်။ ပုဂံခေတ် သက္ကရာဇ် ၆၆၀ ခုနှစ်တွင် ပုဂံမင်းဆက် ကျော်စွာမင်းနန်းကျပြီး ကျော်စွာမင်းနှင့် မိဘုရားဖွားစောတို့၏ သားတော်အကြီး စောနှစ် ပုဂံမင်းဖြစ်လာပြီး သားတော်အငယ် မင်းရှင်စော အား သရက်မြို့ကို စားစေသည်။ မင်းရှင်စောသည် ရှင်မြတ်လှ နှင့် စုံဖက်၍ သရက်မြို့တွင် နေလေသည်။ သက္ကရာဇ် ၆၆၂ ခုနှစ် တွင် မင်းရှင်စောက သရက်မြို့ကို ဓားမ ၃၀၀၊ ပေါက်တူး ၃၀၀၊ ပုဆိန် ၃၀၀ တို့ဖြင့် မြို့ကိုပြုပြင်ပြီး ပြန်လည်တည်ထောင်ခဲ့သဖြင့် သရက်မင်းရှင်စော ဟု အမည်တွင်လေသည်။ ထို့အပြင် အတွင်းစည်းခုံစေတီ (ယခုဆုတောင်းပြည့်ဘုရားဝန်းအတွင်းရှိ စေတီ)၊ အပြင်စည်းခုံ (ယခုရွှေဘုံသာစေတီ)၊ ကျုံး (ယခုပဲ့ထောင်ဆိပ် အတက်လမ်းမှ ရွှေဘုံသာဘုရား မြောက်ဘက်လမ်းသည် ကျုံးကြီးလမ်း ဟုခေါ်တွင်ခဲ့သည်။)၊ဆင်ချဆိပ် (ယခုပဲ့ထောင် ဆိပ်နေရာ) တို့ကို နန်းမြို့ အင်္ဂါရပ် နှင့် အညီ ပြုပြင် တည်ဆောက် ခဲ့သည်။ ပုဂံတွင် ကျော်စွာမင်းနန်းကျချိန်တွင် စည်းလုံးညီညွတ်မှု ပျက်ပြားသည်ကို သိရှိသော ရခိုင်မင်းသည် သရက်မြို့ကို တိုက်ခိုက်ပြီး မင်းရှင်စောကို သားမယားနှင့် တကွ ရခိုင်သို့ ခေါ်ဆောင်သွားလေသည်။
ထိုစဉ်က မင်းရှင်စောတွင် သားတော်ကြီးမြင်းစိုင်း၊ သားတော်လတ် စောရနောင်၊ သားတော်ငယ် စော်ကဲ ဟူ၍ သား(၃)ယောက်ရှိသည်။ သက္ကရာဇ် ၇၂၉ ခုနှစ်တွင် အင်း၀၌ သတိုးမင်း အနိစ္စ ရောက်သောအခါ ရမည်းသင်း မြို့စား သီလဝ ကို မင်းပြုရန် တောင်းပန်သော်လည်း လက်မခံသဖြင့် သီလဝ၏ ယောက်ဖ မင်းရှင်စော၏ သားတော်လက်ရုံးရည်နှလု့းရည်နှင့်ပြည့်ဝသော စော်ကဲကို မင်းမြှောက်ရာ မင်းကြီးစွာစော်ကဲ ဟု အမည်တွင်လေသည်။
စော်ကဲ မင်းအဖြစ်ကိုရောက်ရှိသော် ရခိုင်မင်းသည် သက်တော်ကြီးပြီ ဖြစ်သောမင်းရှင်စောကို ပြန်လွှတ်သဖြင့် သရက်မြို့သို့ ပြန်လည် ရောက်ရှိလာပြီးနောက် ရခိုင်မင်းလက်သို့ရောက်ပြီးမှ အသက်ဘေးမှ ပြန်လွတ်လာရသည်ဟု  အောက်မေ့ ပြီး သားတော် စော်ကဲမင်းနှင့်အတူ သရက်မြို့၌ သက်လွတ်ဘုရား ဟုဘွဲ့အမည်ပေးပြီး တည်ထား ကိုးကွယ် လေသည်။ ယခု ဧရာဝတီမြစ်ကမ်းဘေး၌ရှိသော ရွှေသက်လွတ် ဘုရား ဖြစ်သည်။
မြန်မာ–ယူဂိုဆလားဗီးယား ဆက်ဆံရေး
သမိုင်းကြောင်း
၁၉၄၇ ဇူလိုင်လတွင် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားအချို့သည် ယူဂိုဆလားဗီးယားနိုင်ငံသို့ အလည်ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။ ယူဂိုဆလားဗီးယား၏ ၁၉၄၆ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေသည် လွတ်လပ်မည့်မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအသစ်အတွက် စံပြသဖွယ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးကို စတင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ် သံအမတ်များ မခန့်အပ်မီတွင် မြန်မာအစိုးရသည် ပါကစ္စတန်ရှိ ယူဂိုဆလပ်သံရုံးသို့ ပြည်တွင်းဆူပူမှုများကိုနှိမ်နှင်းရေးအတွက် လက်နက်တောင်းရန် ဆက်သွယ်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ဘဲလ်ဂရိတ်မြို့သို့ ခရီးစဉ်အတွင်း သဘောတူညီမှုရရှိခဲ့သည်။ ထိုသို့လက်နက်များ အလျင်အမြန်ရရှိမှုကြောင့် အမေရိကန်နိုင်ငံမှ လက်နက်တောင်းယူခဲ့သော မြန်မာ့တပ်မတော်စစ်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်နေဝင်းသည်လည်း ယူဂိုဆလားဗီးယားနိုင်ငံကို အထင်ကြီးသွားခဲ့သည်။
သရက်မြို့
ပုဂံခေတ်နှောင်းပိုင်းမှ ကုန်းဘောင်ခေတ်
သရက်မြို့သည် ပုဂံခေတ်နောက်ပိုင်း ပင်းယခေတ်၊ အင်းဝခေတ်၊ ကုန်းဘောင်ခေတ် အထိ သရက်မြို့သည် မင်းဆက်ပြတ်ခဲ့ပြီး မြို့စားများနှင့်သာ အုပ်ချုပ်ခဲ့လေသည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ် နှောင်းပိုင်းတွင် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ပထမ ကျူးကျော်စစ်၊ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ဒုတိယ ကျူးကျော်စစ် ကာလများတွင် စစ်ဒဏ်ကို အလူးအလဲ ခံစားခဲ့ရပြီး ဒုတိယကျူးကျော်စစ်အပြီးတွင် အင်္ဂလိပ်လက်အောက် စတင်ကျရောက်ခဲ့ကာ အထက်မြန်မာပြည်နှင့် အောက်မြန်မာပြည် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ နယ်ခြားမြို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ် လက်အောက် စတင် ကျရောက်ချိန်တွင် သရက်မြို့၌ အိမ်ခြေ ၂၁၀ ခန့်သာ ရှိတော့သည်။
မြန်မာ–ယူဂိုဆလားဗီးယား ဆက်ဆံရေး
သမိုင်းကြောင်း
၁၉၅၃ တွင် မြန်မာနိုင်ငံဦးစီး၍ ရန်ကုန်မြို့၌ အာရှဆိုရှယ်လစ်ကွန်ဖရင့်ကိုကျင်းပခဲ့ရာ ယူဂိုဆလားဗီးယားမှ ယူဂိုဆလားဗီးယား ကွန်မြူနစ်များအဖွဲ့ချုပ်က တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုကွန်ဖရင့်၌နှစ်နိုင်ငံလုံး၏ နိုင်ငံရေးအမြင်ဆင်တူမှုကြောင့် ဆက်ဆံရေးမှာလည်း ကောင်းမွန်လာခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် ကုလသမဂ္ဂ၌ ကိုမင်တန်ကျူးကျော်မှုကိုတိုင်ကြားခဲ့ရာ၌လည်း ယူဂိုဆလားဗီးယားသည် မြန်မာဘက်ကထောက်ခံခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့ရှိ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသံရုံး၏ ၁၉၅၈ ခုနှစ် လျှို့ဝှက်မှတ်တမ်းတွင် "မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ယူဂိုဆလားဗီးယားနိုင်ငံတို့၏ ဆက်ဆံရေးသည် သီးခြားကဏ္ဍတစ်ခုပင်ဖြစ်ကြောင်း၊ နှစ်နိုင်ငံ၏နိုင်ငံရေးအရ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို လစ်လျူရှု၍မရနိုင်ကြောင်း" ဟူ၍ဆိုသည်။
သရက်မြို့
ကိုလိုနီခေတ်
အင်္ဂလိပ် လက်အောက်ကျရောက်ခဲ့ပြီးနောက် နယ်ခြားဈေးမြို့တစ်မြို့ ဖြစ်လာပြီး ကုန်စည်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရာ အဓိကမြို့ဖြစ်လာပြီး ပြန်လည် စည်ကားလာခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က နာမည်ကျော်ကြားခဲ့သော သရက်ထည် မှာ အိန္ဒိယ ကုန်သည်များ အိန္ဒိယတောင်ပိုင်းမှ သယ်ဆောင်လာသော ဆေးဆိုးပွင့်ရိုက် အထည်စများကို အထက်မြန်မာပြည်သို့ သရက်မြို့မှတစ်ဆင့် စတင်ဖြန့်ဖြူးခဲ့သဖြင့် သရက်ထည် ဟု ခေါ်တွင်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
မြန်မာ–ယူဂိုဆလားဗီးယား ဆက်ဆံရေး
သမိုင်းကြောင်း
၁၉၉၁ တွင် ယူဂိုဆလားဗီးယားနိုင်ငံ ပြိုကွဲသွားပြီးနောက် နိုင်ငံ၏အရိုက်အရာကို ဆားဘီးယားနိုင်ငံကဆက်ခံခဲ့ရသည်။ ထို့ကြောင် ဆားဘီးယားနှင့် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။
သရက်မြို့
ကိုလိုနီခေတ်
သရက်မြို့ကို အင်္ဂလိပ်တို့ သိမ်းပိုက်ချိန်တွင် သရက်မြို့၌ မြို့စား မောင်သိုင်းနှင့်ဇနီးမဦးဒေါ်မြတို့ ရှိပြီးအင်္ဂလိပ် တို့က မောင်သိုင်းကို မြို့ဝန် အဖြစ် တာဝန်ပေးခန့်ထားရာ ယခုဝါစက်ရုံ အရှေ့ဘက်ရှိ အိမ်ကြီးတွင် နေထိုင်ခဲ့သည်။ ယခု ပဆငဧည့်ရိပ်သာတည်ရှိရာနေရာဖြစ်သည်။ ဧည့်ရိပ်သာ မဆောက်မီက ပျဉ်ထောင်အိမ်အိုကြီး တစ်လုံးရှိခဲ့ပြီး ဆရာဝန်များ နေခဲ့ဘူးသည်။ ၎င်းအိမ်ဘေးရှိ ကန်မှာ မြို့ဝန်မောင်သိုင်း မိချောင်း မွေးမြူခဲ့သော ကန်ဖြစ်ပြီး ယခုအကျဉ်းဦးစီးဌာနမှ ငါးမွေးမြူလျက် ရှိသည်။
မြန်မာ–ယူဂိုဆလားဗီးယား ဆက်ဆံရေး
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေး ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး ကဏ္ဍ:ယူဂိုစလားဗီးယားနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး
သရက်မြို့
ကိုလိုနီခေတ်
မြို့ဝန်ဦးသိုင်းမိသားစုမှ ရွှေသက်လွတ်ဘုရားအနီးယခုနှစ်စဉ် ညောင်ရေသွန်းပွဲတော်ကျင်းပရာ ဗောဓိပင်ကြီး၏ အရှေ့ဘက်တွင် မြချမ်းသာ စေတီတော် တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သည်။ ၁၈၅၂ခုနှစ်ခန့်တွင် ထိုနေရာ၌ အင်္ဂလိပ်တို့က အရေးပိုင်ရုံးတည်ဆောက်လိုသဖြင့် လျှောက်လွှာစာရေးဦးဘိုးချက်အားကန်ထရိုက်ပေး၍ ရွှေ့ပြောင်းစေရာ မြချမ်းသာ  စေတီ ဌာပနာအတွင်းမှ ဆီစိမ်ထားသော ဆံတော် အခွေ တစ်ခုရရှိပြီး ၎င်းဆံတော်ကို ဌာပနာ၍ ယခု သတ္တဌာနဘုရားဝန်း ယဉ်ကျေးမှုကဇာတ်ရုံ အရှေ့ဘက်တွင် မြချမ်းသာစေတီ ကို တည်ထားခဲ့ရာ ယခုတိုင် ဖူးမြော်နိုင်သည်။ မြချမ်းသာဘုရားတည်ရှိခဲ့သော နေရာတွင် ခြင်္သေ့ရုပ်များရှိပြီး ယခုအခါ  ၎င်းခြင်္သေ့ရုပ်များကို   ညောင်ပင်များက ဝါးမြိုထားသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။
ဝှစ်စကားမြစ်တွေး
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးစုများ
သရက်မြို့
ကိုလိုနီခေတ်
၁၈၅၇ (မူကွဲ ၁၈၅၄) ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်တို့က သရက်မြို့၌ ခံတပ်တစ်ခု တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၎င်းခံတပ်ကို ၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် လူငယ်များစာရိတ္တ ပြုပြင်ရေးကျောင်း(ကလေးထောင်) ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ပထမဦးဆုံးကျောင်းအုပ်မှာ ဦးငြိမ်းဟန် ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၃-၇၄တွင် ၎င်းကျောင်းကို ကော့မှူးမြို့နယ် ငှက်အော်စမ်း သို့ ပြောင်းရွှေ့ဖွင်လှစ်ခဲ့သဖြင့် ၎င်းကျောင်းနေရာတွင် ခလ၇(၄၄)မှ အခြေစိုက်ခဲ့ရာ ယနေ့ထိဖြစ်သည်။
၁၈၈၄ခုနှစ်တွင် SPG (St. Paul Gaspel)သာသနာပြုအဖွဲ့၏ အထောက်အပံ့ခံ (၄)တန်းအထိ ပညာသင်ကျောင်းကို ဗိုလ်ချုပ်လမ်းနှင့် လမ်းမတော်လမ်းထောင့် (ယခု စည်ပင်ရုံး) တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ပထမဦးဆုံး ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီးမှာ မစ္စတာခရစ်ရှနား ဖြစ်ပြီး နောင်တွင် (၇)တန်းအထိ တိုးမြင့်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ သရက်မြို့၏ ပထမဆုံး စာသင်ကျောင်း ဖြစ်သည်။
မြန်မာအစိုးရပိုင် အထက်မြန်မာပြည်နှင့် အင်္ဂလိပ်အစိုးရပိုင် အောက်မြန်မာပြည်ကို သရက်မြို့ဖြင့် ပိုင်းခြား သတ်မှတ်ပြီး နယ်ခြားမှတ်တိုင်မှာ ရွှေဟသာၤကျွန်းအနီးတွင်ရှိသည်။ အင်္ဂလိပ်အစိုးရလက်ထက်တွင်သရက်မြို့သည် တပ်မြို့ဖြစ်ပြီး ဂေါ်ရာစစ်သားအများအပြားထားရှိရာတပ်မြေသည်မြို့မြေနီးပါးကျယ်ဝန်းခဲ့သည်။ ဂေါ်ရာစစ်သားအချို့ သည် သရက်မြို့မှ အမျိုးသမီးများကို လိုက်လံ နှောင့်ယှက်တတ်သဖြင့်စစ်သားများကိုမြို့အတွင်းသို့မသွားရောက်စေပဲ စစ်သားများအတွက် ဈေးတစ်ခုဖွင့်လှစ်ပေးရာယင်းဈေးနေရာကို ဂေါ်ရာဈေးရပ်ကွက်ဟု ခေါ်ပြီး၁၉၉၂မှစတင်၍   ပြည်တော်အေးရပ်ကွက်အဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
မြို့ပေါ်နေရာဒေသများ
သရက်မြို့တွင် ၁၈၆၉ ခုနှစ်တွင်ဆောက်လုပ်သည့် အကျဉ်းထောင်ကြီးလည်းရှိသည်။ အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းတစ်ကျောင်းအပြင် အလယ်တန်းကျောင်းများနှင့် မူလတန်းကျောင်းများလည်း ရှိလေသည်။ သရက်မြို့ရှိ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးဘိလပ်မြေစက်ကြီးကို ၁၉၃ဝ ပြည့်အကျော်တွင်ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။
မြို့ပေါ်ရှိ အဓိကစေတီပုထိုးများတွင် ရွှေသက်လွတ်စေတီသည် အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ထိုစေတီကို အင်းဝပြည့်ရှင် မင်းကြီးစွာစော်ကဲသည် သက္ကရာဇ် ၇၃၄ ခုနှစ်ခန့်တွင်တည်ခဲ့သည်။ မင်းကြီးစွာစော်ကဲ ငယ်စဉ်က ရခိုင်ဘုရင် မင်းထီးသည် သရက်မြို့ကို လာရောက်တိုက်ခိုက်၍ မင်းရှင်စောနှင့်တကွ သားမယားတို့ကိုရခိုင်သို့ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားရာ မင်းကြီးစွာစော်ကဲသည်လည်း ခမည်းတော် မယ်တော်တို့နှင့်အတူ ရခိုင်သို့ပါခဲ့ဘူးသည်။ နောင်အင်းဝ၌ မင်းအဖြစ်ကို ရရှိပြီးနောက်တွင် ထိုစဉ်ကရခိုင်သို့ပါခဲ့ရသော်လည်း အသက်မသေ။ ချမ်းသာလွတ်ကင်းရသည်ကို အကြောင်း ပြု၍ မိမိ၏ဇာတိဖြစ်သော သရက်မြို့တွင် ဘုရားစေတီတဆူတည်ကာ ရွှေသက်လွတ်ဟူ၍ ဘွဲ့နာမံသတ်မှတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ အခြားထင်ရှားသောစေတီပုထိုးများမှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မာဂဓတိုင်းရှင်အသောကမင်းကြီး၏ ကောင်းမှုစေတီတစ်ဆူ ဟုဆိုကြသော ရွှေမုဋ္ဌောစေတီနှင့်ရတနာမာန်အောင်စေတီ တို့ဖြစ်ကြသည်။
လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး
သရက်မြို့သည် ဧရာဝတီမြစ်ကမ်းပေါ်၌ တည်ရှိသော်လည်း မိုးရာသီအခါ၌သာ မန္တလေးအစုံအဆန်သင်္ဘော ကြီးများဆိုက်ကပ်နိုင်သည်။ နွေရာသီတွင် မြစ်အတွင်း သောင်များထွန်းသဖြင့် သင်္ဘောဆိပ်ကို ဘိလပ်မြေစက်ကြီးဆိပ်ကမ်းတွင် လည်းကောင်း၊ ဗော့စတယ်ကလေး အကျဉ်းထောင်အနီးသို့ လည်းကောင်း ပြောင်းရွှေ့ဆိုက်ကပ်ရလေသည်။
နောင်လုံရှမ်းစုရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
နောင်လုံ(ရှမ်းစု)ရွာ(Naunglon(Shansu))သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ နောင်လုံ(အနောက်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၁၄၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နောင်လုံ(အနောက်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၄၆၅ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၀၂၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကကရန်ရွာ၊ ကကရန်
ကကရန်ရွာ၊ ကကရန်
အေးချို
၁၉၄၈ ဩဂုတ်လအတွင်း သောင်းကျန်းသူ ကွန်မြူနစ်တပ်များသည် အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ရန်ကုန်မြို့ကိုတိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ရန် ပြည်-ရန်ကုန်ကားလမ်းအတိုင်း ချီတက်လာရာ ၁၉-၄-၄၈ ည ၇ နာရီခန့်အချိန် နတ်တလင်းမြို့ အနီးရှိ ဖိုးသာအောင်ကုန်းတံတားတဘက်သို့အရောက်တွင် တပ်စွဲထားသော ပြည်ထောင်စုစစ်ရဲတပ်ရင်း(၂၁)၏ တပ်ရင်းမှူး ဗိုလ်မှူးအေးချိုသည် အင်အားအဆမတန်များပြားသော ရန်သူတို့အား မိမိအသက်ကိုပဓာနမထားပဲ ရွပ်ရွပ်ချွံချွံခုခံတိုက်ခိုက်နိုင်ခဲ့သဖြင့် သောင်းကျန်းသူကွန်မြူနစ်တပ်များ ဆက်လက်မချီတတ်နိုင်တော့ပဲ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာသွားခဲ့ရသည်။
ဗိုလ်မှူးအေးချိုသည် ယင်းကဲ့သို့ ထူးကဲမြင့်မြတ်လှသော ရဲစွမ်းသတ္တိ၊ ကြံခိုင်သောစိတ်ဓာတ်တို့ဖြင့် ရွပ်ရွပ်ချွံချွံခုခံ တိုက်ခိုက်ရင်း ပြင်းထန်စွာ ဒဏ်ရာရရှိကာ ၁၉၄၈ ဩဂုတ်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်အတွက် တာဝန်ကျေပွန်စွာ အသက်ပေးလှူသွားသူဖြစ်သည့်အလျှောက် နိုင်ငံတော်၏ ရဲစွမ်းသတ္တိဆိုင်ရာအမြင့်ဆုံးဖြစ်သော အောင်ဆန်းသူရိယဘွဲ့ကို အမိန့်အာဏာ ၁၀/အထူး/၅၀ ဖြင့် ပထမဆုံးချီးမြှင့်ခြင်းခံရသူဖြစ်သည်။
ဒီနေ့ခေတ်တွင် အောင်ဆန်းသူရိယ အေးချို၏ အမည်အား သူရဲကောင်းဗိမာန်၌ မော်ကွန်းတင်ကမ္ပည်းရေးထိုးထားရှိသည်။
စာဖြူစုရွာ၊ ငှက်ပျောတော
စာဖြူစုရွာ၊ ငှက်ပျောတော
ခွဲခွဲခြားခြား
အတွင်းတီးပြေးကြိုး
ခွဲခွဲခြားခြား
ခွဲခွဲ ခြားခြား လားလား မုန်းထား။  ။ ကျွန်မမှာ မိန်းမသား။  ။ တူ မပျော်ဘူး။ စိတ်ထဲ-မှန်စွဲ။ ကျွန်မကို မုန်းရလေနဲ့။  ။ ဝမ်းကွဲ။ ဝမ်းနဲ။ နဲလေ အောင်။  ။ ထွေထွေ၊ ပြားပြား။ ဆန်းဆန်း၊ ထူးထူး။ ဘယ်ခင်းမှ ရှိပါဘူး။  ။ စာနာပါဦး ထိပ်ထား။ တွယ်တာပါ ကောင်းရှင့်ဘုရား။ သည်သာလေ ပြေကြောင်း လျှောက်ထား။ ဝမ်းမှာသာ ဆူလို့သား။  ။ မိန်းမူး၊ မိန်းမူး မူးမူးမှိုင်။  ။ တွေးတောရင်း။ လုံးလုံးနှင်း။ တွေးတောရင်း။ လုံးလုံးနှင်း။ မိမိမယ်သာပူဆွေးလွမ်း။  ။ ညှိုးငယ်လေ ညှိုးငယ်လေ ညှိုးငယ်လေနွမ်းလျ။ သန်းပြောင်းတွေမှိုင်ခါ။  ။ တမ်းယောင်ပူလောင်ဆာ။ ထိပ်တင်မကြင်နာ။ ဖြေလဲ၊ ပြေဘဲ၊ ဝမ်းကွဲ ပျောင်းပြ။ လွမ်းကြောင်း ရုံးပေါင်းထား။  ။ ကြံကာသာထွေပြား။ စကားတောင်နယ်ပုံ ချည့်ချည့်လေ။ ဆိုယောင်လေမြည်တမ်း။ မချမ်းစိတ်မှာပူ-ချည့်ချည့်။ ထိပ်ခေါင်တင်လေတည့်မှ။ ထိပ်ခေါင်တင်။  ။ ဝိုးဝိုးဝါးဝါး မှားမှား ယွင်းယွင်း။ အိုကံဆိုးလှခြင်း။  ။ တော်တည့် တော်ပါမည်လို့သာ။ အကုန်လုံးလုံးနှင်း။ ထိပ်တင်ကြင်ပါမည်လို့သာ။ ယုံမိမိမှား။  ။ မှားချေပြီ။ ပွားတောင်း များတောင်း ကြူးတောင်း ကဲတောင်း။ ဆင့်ကာ ထပ်ပြန်လောင်း။  ။ အောက်မေ့ကြံကာမှိုင်လို့သာ။ ဖြေမပျော်နိုင်ဘူး။  ။ ဖျော်ဖြေပါ။ မယ်သာ သည်းထဲ။ ဆူလို့လို့။ လားလား ဖြေနိုင်ဘဲ။  ။ မြဲမြဲစွဲ မိမိ။ သည်းထဲ ဝမ်းထဲ မှာသာခွေကာ။ *ထိပ်တင် မကြင်နာ။ သွေလွဲ-ပြေဘဲ။ ဝမ်းကွဲ ပျောင်းပြ။ လွင်းကြောင်းရုံးပေါင်းထား။  ။ ကြံကာသာထွေပြား။ စကားတောင်နှယ်ပုံ-ချည့်ချည့်လေ။ ဆိုယောင်လေ မြည်တမ်း။ မချမ်းစိတ်မှာ ပူချည့်ချည့်။ ငါမင်းကိုသာ။ အာဏာထွေပြား။ တေဇာဘုန်းအား။ ဝံ့မည်လားလို့။ စိတ်ထားစွဲတော်မူလေတည့်၊ စိတ်ထားစွဲတော်မူ။
ကျေးဇူးတင်ပါသည်
ပြုစုထိန်းသိမ်းပေးထားသော ဂီတဝိသောဓနီ face book group အား ကျေးဇူးအထူးတင်ပါသည်။ https://www.facebook.com/groups/GitaWinThawDaNi/
၂၇ နိုဝင်ဘာ
နိုဝင်ဘာလ၊ (၂၇)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၃၃၁)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၃၂)ရက်မြောက်)) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၃၄) ရက် ကျန်သေးသည်။
အိဝခိဘူတာ (နရ)
အိဝခိဘူတာ  (磐城駅  အိဝခိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခဆွတ်ရဂိမြို့၊ နရခရိုင်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
စိမ်းလဲ့တင်
စိမ်းလဲ့တင် အပန်းဖြေစခန်းသည် ဧကအားဖြင့်(၅၀)ကျယ်ဝန်းပြီး၊ ရေကူးကန်များ၊ တိရစ္ဆာန်ရုံ နှင့် သီချင်းဆိုနိုင်သည့် ခန်းမငယ်များလည်းရှိသောကြောင့် စိတ်အေးချမ်းစွာ အပန်းဖြေအနားယူပြီး ကမ္ဘာလည့်ခရီးသည်အများအပြားကိုပါ ဆွဲဆောင်နိုင်သော နေရာတစ်နေရာလည်း ဖြစ်သည်။
တည်နေရာ
စိမ်းလဲ့တင် အပန်းဖြေစခန်းသည် ရန်ကုန်နှင့် မော်လမြိုင် သို့သွားသောအဝေးပြေးလမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ရန်ကုန်မြို့မှ ၁၀၄မိုင်အကွာတွင်တည်ရှိပြီး ကျိုက်ထီးရိုးဘုရားမှ ၁၂မိုင်သာကွာဝေးသည်။
မပြင်ရွာ၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်
မပြင်ရွာ(Mapyin)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်၊ မပြင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၆၃၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မပြင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၈၉ ဦး၊ မ ၁၉၄၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၈၃၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးညှင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြီးအိုင်ရွာ၊ ခင်ဦးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျဲရ်မွန်ရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
ကျဲရ်မွန်ရွာ(Cerhmun)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ ကျဲရ်မွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၃၅၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျဲရ်မွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၉ ဦး၊ မ ၁၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘိုးတော်ကနိတ်ရွာ၊ ဖောင်ရိုးဆိပ်
ဘိုးတော်ကနိတ်ရွာ၊ ဖောင်ရိုးဆိပ်
ဥပနိသျှဒ်
ဥပနိသျှဒ်ဆိုသည်မှာ တစုံတစ်ယောက်၏အပါး၌ ကပ်၍ထိုင်ခြင်း၊ ဗြဟ္မဝိဇ္ဇာကို ရရန်အတွက် ဆရာ၏ထံပါးမှာ ဆည်းကပ်ခစားခြင်းဖြစ်သည်။ စင်စစ် ယင်းသည် အာတမာ၊ ပရာတမာ အစရှိသည်တို့ကို ဆန်းစစ်ဝေဖန်သော ဝေဒ၏ နောက်ဆုံးအပိုင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ယင်းကို ဝေဒါန္တ ဟုလည်းခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။
ဝေဒကို ဗေဒဟုလည်းခေါ်သည်။ အချို့က ဗေဒကို ဗေဒင်ဟုလည်းခေါ်ကြသည်။ ဗေဒနှင့် ဗေဒင်မှာ မတူပါ။ ဝေဒ သို့မဟုတ် ဗေဒမှာ အသိဉာဏ်ဖြစ်သည်။ အသိဉာဏ်ကိုပင် ဝေဒ- ဗေဒ ဟုခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဗေဒင်မှာ ဗေဒ၏ အင်္ဂါ အစိတ်အပိုင်းများဖြစ်သည်။ (၁) သိက္ခာကျမ်း၊ (၂) ကပ္ပကျမ်း၊ (၃) ဗျာကရုဏ်းကျမ်း၊ (၄) ဆန်းကျမ်း၊ (၅) ဇောတိသကျမ်း နှင့် (၆) နိရုတ္တိကျမ်းတို့ဖြစ်ကြသည်။ ဤခြောက်ကျမ်းသည် ဗေဒ၏ အစိတ်အပိုင်းတို့ဖြစ်၍ ဗေဒင်္ဂ= ဗေဒင် ဟုခေါ်ကြခြင်းဖြစ်သည်။
ဝေဒမှာ လေးပုံရှိသည်။ (၁) ရိဂ်ဝေဒ (ဣရုဝေဒ) (၂) သာမဝေဒ (၃) ယဇုဝေဒ (၄) အထဗ္ဗဝေဒ တို့ဖြစ်ကြသည်။
ရသေ့ကြီးတို့သည် ဤဝေဒလေးပုံကို ခြုံပြီး အပိုင်း သုံးပိုင်းခွဲခြားကြသည်။ ယင်းတို့မှာ (၁) သံဟိတာ၊ ပရမတ်တာခေါ် ဘုရားသခင်၏ ဂုဏ်တော်တို့ကို ထုတ်ဖော်ခြင်း (၂) ဗြဟ္မဏ၊ ယဇ်ပူဇော်သော အစီအရင်တို့ကို ပြဆိုခြင်း (၃) ဥပနိသျှဒ်၊ ပရာတမာ၏ သရုပ်နှင့်စပ်လျှင်း၍ လေ့လာဝေဖန်ခြင်း တို့ဖြစ်သည်။ ဝေဒ အပိုင်းသုံးပိုင်းတွင် ဥပနိသျှဒ်မှာ နောက်ဆုံးအပိုင်းဖြစ်သည့်အတွက် ယင်းကို ဝေဒါန္တဟုလည်းခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။
ဥပနိသျှဒ်ကျမ်း ရာကျော်ရှိသော်လည်း ပဓာနကျသော ဥပနိသျှဒ်မှာ ၁၂ စောင်မျှသာရှိသည်။ ပညာရှင်တို့သည် အများအားဖြင့် ဤ ၁၂ စောင်ကိုသာ အလေးအမြတ်ပြုကြသည်။ ယင်တို့မှာ (၁) အီသ၊ (၂) ကေန၊ (၃) ကဌ၊ (၄) ပြဿနာ၊ (၅) မုဏ္ဍက၊ (၆) မာဏ္ဍု (၇) ဧတ ရေယ၊ (၈) တေတ္တိ ရီယ၊ (၉) ဆာန္ဒေဂျ၊ (၁၀) ဗြိဟဒါရဏျက၊ (၁၁) သွေတာ သွတရ နှင့် (၁၂) ကောသီတကီ တို့ဖြစ်သည်။
ဝေဒနှင့် ဥပနိသျှဒ်တို့ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော ခုနှစ်ကို အတိအကျပြေနိုင်ရန် ခက်ပေသည်။ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာထက် ရှေးကျသော ကာလက ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။
ဒစ်ဂျစ်တယ်ပျက်စီးခြင်း
အရာဝထ္ထုတွေ ပစ္စည်းတွေဟာ အချိန်ကာလကြာမြင့်လာတာနဲ့အမျှ ပျက်စီးလာကြပါတယ်။ အစားအစာတွေဟာ အချိန်ကြာလာရင် ပုပ်သိုးသွားပါတယ်။ နံရံပေါ်က အိမ်သုတ်ဆေးဟာ အချိန်ကာလကြာရှည်လာတာနဲ့အမျှ ဆေးရောင်လွင့်ပြယ်သွားပါတယ်။ စကျင်ကျောက်ဆစ်ရုပ်တုတွေဟာလည်း ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ လေထု ညစ်ညမ်း မှုကြောင့် အရောင်ပြောင်းကုန်ပြီး သံထည်တွေကတော့ သံချေးတက်ခြင်းကြောင့် ပျက်စီးကုန်ပါတယ်။ အဲသည်လိုပဲ digital data တွေကရော အချိန်ကာလကြာရှည်လာရင် ပျက်စီးကုန် တတ်ပါသလား။ ဒီမေးခွန်းကိုဖြေရမယ်ဆိုရင် analogy အကြောင်းကိုပြန်ပြောမှဖြစ်ပါမယ်။
၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များဆီတုန်းက VHS ဟာ Beta နေရာမှာဝင်ရောက်နေရာယူပြီး ဈေးကွက်မှာ VHS format ဟာကျယ်ပြန့်လာပြီး Beta စုဆောင်းသုံးစွဲသူများကတော့ ဈေးကွက်မှာ tape အသစ်များကိုရှာဖွေဝယ်ယူရတာ အခက်အခဲဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ တကယ်တန်းကျတော့ VHS ရဲ့ အောင်မြင်မှုကကြာရှည်မခံပါဘူး။ လွန်ခဲ့တဲ့ ၃ နှစ်ခန့်ကပဲ ရဲ့ VHS နေရာမှာ VCD နဲ့ DVD format တွေက ဝင်ရောက်နေရာယူပြီး လူကြိုက်များ နေပါတယ်။ DVD player တွေကိုလူကြိုက်များပြီး အသုံးများလာတဲ့ ယနေ့အချိန်မှာတော့ VHS ဟာဈေးကွက်ထဲမှာခေတ်ကုန်သွားပြီး နောက်နှစ်အနည်းငယ်အတွင်းမှာပဲ VHS ဟာလုံးဝပျောက်ကွယ်သွားမယ်လို့ ခန့်မှန်းရပါတယ်။
ဒီလိုဥပမာတွေကိုကြည့်ခြင်းအားဖြင့် digital data တွေလည်းပျက်စီး ဆုံးရှုံးခြင်းဖြစ်နိုင် ပါတယ်။ ဗိုင်းရပ်စ်များကြောင့် ဒေတာများဆုံးရှု့ံးခြင်း ၊ hardware နဲ့ software များ ဗားရှင်း နိမ့်ခြင်းတို့ကြောင့် digital data တွေပျက်စီးဆုံးရှု့ံးနိုင်ပါတယ်။ ဒါဆိုရင်ဘယ်သူတွေက digital decay ကိုရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့ကြရမှာလဲ။ ကွန်ပျုတာသုံးစွဲသူတွေအားလုံး digital decay ကိုရင်ဆိုင်ကြရမှာပါ။ digital photo နဲ့ အီးမေးလ်းများ ၊ မြေပုံကားချပ်များ ၊ ကျောင်းသားများရဲ့ project စာရွက်စာတမ်းများ အကုန်လုံးကိုနောင်တစ်ချိန်မှာ အသုံးပြု လို့ရနိုင်ဖို့ကို ကောင်းမွန်စွာသိမ်းဆည်းထားဖို့လိုအပ်ပါတယ်။ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များကလည်း မိမိတို့ရဲ့အရေးကြီးသောစာရင်း ဇယားများကို ထိန်းသိမ်းဖို့လိုအပ်လာပါတယ်။
အကြမ်းဖက်မှုများ ၊ ဗုံးပေါက်ကွဲမှုများ ၊ သဘာဝရာသီဥတုဘေးဆိုးဒဏ်များကြောင့် ဒေတာများဆုံးရှုံးခြင်းဖြစ်စေနိုင်သလို ဒေတာများခိုးယူခံရခြင်းကြောင့်လည်း ဆုံးရှုံးနိုင်ပါတယ်။ software ပညာရှင်များ ဖန်တီးထားတဲ့ ကွန်ပျုတာဗိုင်းရပ်စ်များ နဲ့ ကွန်ပျုတာသုံးစွဲသူကိုယ်တိုင် မတော်တဆ delete လုပ်မိခြင်းကြောင့်လည်း အရေးကြီးတဲ့စာရွက်စာတမ်းများ ၊ စာရင်းဇယားများ ၊ ဖိုင်လ်များ ၊ ကျောင်းသူကျောင်းသားများရဲ့ ကျောင်းသင်ခန်းစာများ နဲ့ အမှတ်စာရင်းများ ကိုပျက်စီးဆုံးရှုံးစေခြင်းဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။
ကွန်ပျုတာပရိုဂရမ်များ နဲ့ ဒေတာများကိုသိမ်းဆည်းထားတဲ့ punch cards, magnetic ribbons, floppy tape များက ခေတ်မမီတော့တဲ့အခါမှာ ကွန်ပျုတာသုံးစွဲသူအဖို့ ဖတ်ဖို့ကို အခက်အခဲဖြစ်လာပါတယ်။ ဒီလို storage media တွေမှ ခေတ်မမီတော့တာမဟုတ်ပါဘူး။ အင်မတန်ခေတ်စားခဲ့တဲ့ Intel 80386 နဲ့မှ ကစားလို့ရတဲ့ Pacman game ဟာလည်း အခုအချိန်ခါမှာ Intel computer တွေနဲ့ ကစားလို့ မရတော့ ပါဘူး။ Atari , Amig နဲ့ Commodore ကွန်ပျုတာများအတွက် ဒီဇိုင်းပြုလုပ်ထားတဲ့ ဂိမ်းများနဲ့ ပရိုဂရမ်များဟာ ယနေ့အခါမှာ အသုံး မဝင်တော့တာအထင်အရှားပါပဲ။
WordStar ဟာ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်များအထိ အလွန်ခေတ်စားခဲ့တဲ့ word processing programme ဖြစ်ခဲ့ပေမယ့်လည်း ယခုအခါမှာတော့ WordStar software ကိုဈေးကွက်မှာဝယ်ယူရရှိဖို့ မလွယ်ကူတော့ပါဘူး။ မိုက်ခရိုဆော့ဖ် Microsoft ကဲ့သို့သော software corporation အကြီးကြီးတောင်မှ သူတို့ရဲ့ old version များဖြစ်နေတဲ့ software တွေအတွက်မထောက်ခံပေးနိုင်တော့ပါဘူး။ သုံးစွဲသူများကသာ မိမိတို့ရဲ့ software များကို နောက်ဆုံးပေါ်ဗားရှင်း(latest version) အဖြစ် ရောက်အောင် update လုပ်ပေးခြင်းဖြင့်သာ အဆင်ပြေလွယ်ကူနေတာဖြစ်ပါတယ်။ ကမ္ဘာနဲ့အဝှမ်းမှာ ကွန်ပျုတာပညာရှင်တွေက ဒီပြဿနာများကို သုတသနများ ပြုလုပ်ပြီး ဖြေရှင်းပေးနိုင်ဖို့အမြဲကြိုးစားနေကြပါတယ်။ ဓာတ်ပုံများအတွက် JEPG က အကောင်းဆုံး ဖြစ်ခဲ့ပေမယ့်လည်း ယနေ့အချိန်မှာတော့ 1GB USB Flash Drive က JEPG ကို ပြတိုက်မှာ ထားဖို့ကို ပို့ပေးလိုက်သလိုပါပဲ။ ကွန်ပျုတာသုံးစွဲသူများအဖို့ ဒစ်ဂျစ်တယ်လောက ကြီးအတွင်းမှာ မိမိတိုရဲ့ software များကို အမြဲတမ်းခေတ်မီနေအောင် update ပြုလုပ်ပေးခြင်းဖြင့် မိမိတို့တန်ဖိုးထားတဲ့ ဓာတ်ပုံများ ၊ အသံဖိုလ်များ ၊ စာရွက်စာတမ်းများ အားလုံးကို မပျက်စီးမဆုံးရှုံးရစေရန် ကာကွယ် ပေးနိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။
ကွမ်းခြံစုရွာ၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်
ကွမ်းခြံစုရွာ (Kunchansu)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်၊ တရုပ်ကောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၂၉၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တရုပ်ကောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၃၆ ဦး၊ မ ၂၀၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၉၀၃ ဦးနေထိုင်သည်။
အိဝခိဘူတာ (ဖုခုရှီးမား)
အိဝခိဘူတာ  (いわき駅 အိဝခိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖုခုရှီးမားခရိုင်၊ အိဝခိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
မဲကျွန်းရွာ၊ မဲကျွန်း
မဲကျွန်းရွာ၊ မဲကျွန်း
မြစ်တွေးနှုတ်သီးသွယ်မြီးရှည်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးစုများ
ပလောကဓမ္မသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အရှင်အာနန္ဒာ၏ မေးလျှောက်ထားချက်အရ လောကဟူသည် အရိယ ဝိနယ၌ ပလောကဓမ္မဖြစ်ပုံ၊ ပလောကဓမ္မဟူသည် ဒွါရခြောက်ပါး၊ အာရုံခြောက်ပါး၊ ဝိညာဏ်ခြောက်ပါး၊ ဖဿခြောက်ပါး၊ ဖဿခြောက်ပါးကြောင့်ဖြစ်သော သုံးမျိုးစီသော ဝေဒနာတရားတို့ဖြစ်ပုံကို ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဤသုတ်ဝယ် အနိစ္စလက္ခဏာကို ဟောတော်မူပုံ၊ ဗျဘိစာရအားဖြင့် ကျန်လက္ခဏာတို့ကိုလည်း ဟောကြားတော်မူရာရောက်ပုံကို ဖွင့်ပြ ထားပါသည်။
စိုးမေရွာ
စိုးမေရွာ
ရေနီကြီးရွာ၊ ကုလားမတောင်
ရေနီကြီးရွာ၊ ကုလားမတောင်
အိဝအိဇုမိ - အိုမိုတိုဘူတာ
အိဝအိဇုမိ - အိုမိုတိုဘူတာ  (岩泉小本駅 အိဝအိဇုမိ - အိုမိုတို - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိဝတဲခရိုင်၊ အိဝအိဇုမိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ
အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့တံဆိပ်တော် (Aggamahāpaṇḍita) သည် စာမေးပွဲဖြေဆို အောင်မြင်၍ရရှိသော ဓမ္မာစရိယ၊ တိပိဋကဓရဘွဲ့မျိုးကဲ့သို့ မဟုတ်ပေ။ စာမေးပွဲ မဖြေဆိုရဘဲ နိုင်ငံတော်အစိုးရက ထိုက်တန်သော ဆရာတော်ကြီးများ လူပုဂ္ဂိုလ်များကို ကပ်လှူပူဇော် ချီးမြှင့်သောဘွဲ့မျိုးဖြစ်သည်။ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ အဂ္ဂ = မြတ်သော မဟာ = ကြီးကျယ်သော ပဏ္ဍိတ (ပဏ္ဍိတ်) = ပညာရှိဟု ဆိုလိုသည်။ ဤအဓိပ္ပာယ်အရ ကြီးကျယ်မြင့်မြတ်သော ပညာရှိအား နိုင်ငံတော်အစိုးရက အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကို ချီးမြှင့်ခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
အင်္ဂလိပ်ခေတ်
အင်္ဂလိပ်မင်းလက်ထက်၌မူကား ၁၉၁၅ ခုနှစ်မှစ၍ ကျမ်းဂန်တတ်အကျော် ဆရာတော်များနှင့် လူပညာရှိတို့အား အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့တံဆိပ်အပ်နှင်းလျက် စရိတ်လှူဒါန်း ထောက်ပံ့ခြင်းပြုခဲ့သည်။ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဟူသည် ကြီးမြတ်သောပညာရှိဟု အနက်ရသည်။ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့တံဆိပ် ဆက်ကပ်မှု စတင်ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းသည် တောင်ခွင်သာသနာပိုင် ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ဟောပြောညွှန်ကြားမှုကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း သိရလေသည်။ တောင်ခွင်သာသနာပိုင် ဆရာတော်ဘုရားကြီးက မြန်မာနိုင်ငံ သာသနာပြုမင်းများလက်ထက် ကျမ်းဂန်တတ် ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ရာဇဂုရု၊ ရာဇာဓိရာဇဂုရုတံဆိပ်တော်များ ဆက်ကပ်ချီးမြှောက်တော်မူခဲ့ကြသည့်နည်းတူ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့ တံဆိပ်တော်များကို ဆက်ကပ်လှူဒါန်းသင့်ကြောင်းနှင့် အင်္ဂလိပ်အစိုးရတို့အား ဟောကြားညွှန်ပြတော်မူခဲ့၏။ ဟောကြားညွှန်ပြတော်မူချက်အတိုင်း သာသနာပိုင်ဆရာတော်ကြီးသည် ဆာနဒ် သဘောတူသဖြင့် အမိန့်တော်နှင့်တကွ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်များကို အစိုးရကိုယ်စား ကိုယ်တော်တိုင်ဆက်ကပ်တော်မူ၏။ ထိုသို့ဆက်ကပ်ပွဲကိုလည်း တစ်နှစ်လျှင်နှစ်ကြိမ် ပြုလုပ်တော်မူ၏။ ထိုဆက်ကပ်ပွဲအတွက် မဏ္ဍပ်ကန္နားမှစ၍ ဆောင်ရွက်ရန်တာဝန်များကို မဟာမုနိဘုရား ဘဏ္ဍာတော်ထိန်းအဖွဲ့ဝင်တို့က အစိုးရထံမှ ထောက်ပံ့လှူဒါန်းသောငွေဖြင့် တာဝန်ယူ၍ ဆောင်ရွက်ကြရလေသည်။
လွတ်လပ်ရေးရပြီးခေတ်
လွတ်လပ်သော ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ ဖြစ်လာသောအခါတွင်လည်း ရှေးထုံးစဉ်လာအရ နိုင်ငံတော်အတွင်း၌ နေလပမာအလွန်ထင်ရှားလျက် ပိဋက၏အရာ၌ ထူးချွန်အောင်တတ်မြောက်တော်မူကြသော လဇ္ဇီပေသလ သိက္ခာကာမ ပိဋိကတ္တယ ဆေက ပရိယတ္တိ ဝိသာရဒ ဂန္ထကာရက ဘာသန္တရ ဗဟုသုတ ကောဝိဒ အစရှိသောဂုဏ်တို့ဖြင့် ထုံအပ်သောဆရာတော်များအား အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘွဲ့တော် ဆက်ကပ်လှူဒါန်းခဲ့သည်။ အထူးအားဖြင့် ကိုးကွယ်သောသာသနာ့ဒါယကာတို့ လွတ်လပ်လာသဖြင့် အကိုးကွယ်ခံရသော ဗုဒ္ဓသာသနာတော်ကြီးလည်း လွတ်လပ်လာပြီး ဖြစ်ရကား ရှေးမင်းတို့လက်ထက်၌ ရဟန်းပုဂ္ဂိုလ်တို့အား မင်းဆရာတော်အဖြစ် ရာဇဂုရု၊ ရာဇာဓိရာဇဂုရု ဘွဲ့တံဆိပ်တော်တို့ကို လှူဒါန်းပူဇော်ခဲ့သော်လည်း ယခုအခါ လူထု၏အစိုးရသမ္မတနိုင်ငံ ဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ လူထု၏ဆရာတော် (နိုင်ငံတော်ကြီး၏ဆရာတော်)အဖြစ်ဖြင့် အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု ဘွဲ့တံဆိပ်တော်တို့ကို ရွေးချယ်ကာလှူဒါန်းပူဇော်ခဲ့လေသည်။
ဂုဏ်အင်္ဂါ အရည်အချင်းများ
အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့နှင့်စပ်၍ သမိုင်းကြောင်းကို လေ့လာကြည့်သောအခါ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၇၇-ခုနှစ်၊ ( ခရစ်နှစ် ၁၉၁၅-ခု ) မှစ၍ ဆက်ကပ်လာကြောင်းသိရှိရသည်။ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့ ချီးမြှင့်ထိုက်သော ဂုဏ်အင်္ဂါအရည်အချင်းများကို တောင်ခွင်သာသနာပိုင်ဆရာတော်၏ အမိန့်ပြန်တမ်းတွင် အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြထားသည်။
ဗြိတိသျှအစိုးရ လက်ထက် ၁၂၇၇-ခုနှစ်မှစ၍ နှစ်စဉ်ဆက်ကပ်လာသော အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘွဲ့တံဆိပ် ဆက်ကပ်မှုသည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မီးကြောင့် ၁၃၀၂-ခုနှစ်တွင် နောက်ဆုံးထား၍ ရပ်ဆိုင်းသွားခဲ့ရသည်။
ဘွဲ့တံဆိပ်တော် စီစဉ်သတ်မှတ်ရေး ကော်မတီ
လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရအဆက်ဆက်တို့က ၁၃၁၂-ခုနှစ်မှ စ၍ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကို ပြန်လည်ဆက်ကပ်လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မီးကြောင့် ကြားကာလတွင် ၁၀-နှစ်တိတိ ပြတ်လပ်နေခဲ့သည်။ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၁၅-ခု၊ ခရစ်နှစ် ၁၉၅၃-ခုတွင်---
ပါဝင်သော ဘွဲ့တံဆိပ်တော် စီစဉ်သတ်မှတ်ရေး ကော်မတီက အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘွဲ့တံဆိပ်တော် လှူဒါန်းထိုက်သော အင်္ဂါ ၅-ရပ်ကို သတ်မှတ်ထားသည်။ ယင်းအင်္ဂါ ၅-ရပ်မှာ အောက်ပါတို့ ဖြစ်သည်။
၁။ ပါဠိတော် အဋ္ဌကထာ ဋီကာ စသည်တို့၌ ကျွမ်းကျင်ခြင်း
၂။ ပါဠိတော် အဋ္ဌကထာ ဋီကာ စသည်တို့ကို အမြဲမပြတ် ပို့ချခြင်း
၃။ အနည်းဆုံး သိက္ခာဝါ ၂၀-ရှိရခြင်း
၄။ ပါဠိတော် အဋ္ဌကထာ ဋီကာ စသည်တို့၌ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာသည်ဟု ကျော်ကြားခြင်း
၅။ သီလဝန္တ ဖြစ်ခြင်း
၁၉၅၃-ခုနှစ်က သတ်မှတ်ထားသော ဤစည်းမျဉ်းပါ အင်္ဂါ ၅-ချက်တို့ကို ယခုအချိန်အထိ ဤမူအတိုင်း ဆက်လက်ကျင့်သုံးဆဲ ရှိသည်။
အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့ စစ်တမ်း
၁၂၇၇ခုနှစ်မှစ၍ ဆက်ကပ်လာသော အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကပ်လှူခြင်း သမိုင်းကြောင်းသည် ယခုဆိုလျှင် နှစ်ပေါင်း ၇၅ နှစ် ရှိသည်။ ၎င်း ၇၅ နှစ်တွင် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြောင့် ၁၀ နှစ် လစ်လပ်ပြီး တော်လှန်ရေးကောင်စီလက်ထက် ၁၇ နှစ် ရပ်နားခဲ့သောကြာင့် အမှန်တကယ် ဘွဲ့တံဆိပ်တော် ဆက်ကပ်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်းမှာ ၄၈ နှစ်သာ ရှိ၏။ ယင်း ၄၈ နှစ်တွင်
စုစုပေါင်း ၃၇၆-ပါး တိတိ ရှိသည်။
ယင်း ၃၇၆-ပါးတွင် မြန်မာပြည်တွင်းမှ ၃၅၀-ပါး၊ ပြည်ပနိုင်ငံမှ ၂၆-ပါး ရှိကြောင်း သိရသည်။ ပြည်ပနိုင်ငံမှ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့ရ ၂၆-ပါးတွင်-
လှူဒါန်းပူဇော် ထောက်ပံ့ချီးမြှောက်မှု
အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရ ဆရာတော် ပျံလွန်တော်မူလျှင် ဈာပနထောက်ပံ့ငွေ ၂၀ဝ၀-ကျပ် လှူဒါန်းခဲ့ရာ န-ဝ-တ လက်ထက်တွင် အလှူငွေ ၃၀ဝ၀-ကျပ် အထိ တိုးမြှင့် လှူဒါန်းခဲ့သည်။ အထက်ပါ လှူဒါန်းငွေများအပြင် အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့ ဆက်ကပ်ရရှိသော ဆရာတော်အား ကုန်းနှင့်ရေ ပထမတန်းမှ အခမဲ့ ခရီးသွားလာခွင့် လက်မှတ်ကိုလည်း ဆက်ကပ်ထားသည်။ နောက်ပါတပည့်တယောက်ကိုလည်း ကပ္ပိယကာရကအဖြစ် ခေါ်ဆောင်ခွင့်ပြုပါသည်။
လက်ခုတ်ပင်ရွာ၊ ဖောင်ရိုးဆိပ်
လက်ခုတ်ပင်ရွာ၊ ဖောင်ရိုးဆိပ်
မြိုင်ချောင်းရွာ၊ ကကရန်
မြိုင်ချောင်းရွာ၊ ကကရန်
နောင်ပါတက်ရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
နောင်ပါတက်ရွာ (Nawngpartet)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ နောင်လိုင်မူဖိတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၀၇၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်လိုင်မူဖိတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၂၁ ဦး၊ မ ၁၈၈၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၆၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ခေါင်းတုံးရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ခေါင်းတုံးရွာ (Khaungtone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ စိန်းနန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၈၂၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်ပါတက်ရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၂၈ နိုဝင်ဘာ
နိုဝင်ဘာလ၊ (၂၈)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၃၃၂)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၃၃)ရက်မြောက်)) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၃၃) ရက် ကျန်သေးသည်။
အိဝဂျုခုဘူတာ
အိဝဂျုခုဘူတာ  (岩宿駅 အိဝဂျုခု - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂွန်းမခရိုင်၊ မိဒိုရိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
မြန်မြန်စားခြင်း
အစားအစာကို ဖြည်းဖြည်း စားတာက ဗိုက်ခေါက်ထူ ထွက်လာခြင်းကို အောင်နိုင်စေနိုင်ပါတယ်။
ဂျပန်လူမျိုး ၃၀၀၀ ယောက်ကျော်ကို လေ့လာပြီးနောက် British Medical Journal ကထုတ်ဖော် ရေးသားထားတဲ့ ဆောင်းပါးက အစားအစာကို မြန်မြန် စားတတ်သူတွေဟာ ဖြည်းဖြည်းစားတဲ့ သူတွေထက် နှစ်ဆ ပိုဝ စေနိုင်ပါတယ် လို့ ဆိုပါတယ်။
အစားအစာကို မြန်မြန်လည်းစားတယ်..ဗိုက် အလွန်ပြည့်တဲ့ထိလည်း စားတတ်တယ် ဆိုရင် သူများထက် ပိုဝဖို့ ၃ ဆ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ လေ့လာ သုတေသနပြုလုပ်သူများရဲ့ အဆိုအရ အစားကို မြန်မြန်စားတဲ့သူတွေက အစားစားနေစဉ်မှာ ကယ်လိုရီ အတော်များများကို စားသုံးတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အစားမြန်မြန်စားသူတွေက သူတို့ ကယ်လိုရီ ပမာဏ ဘယ်လောက်စားသုံးတယ်ဆိုတာနဲ့ မဆိုင်ဘဲ ပိုဝလာစေခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။
University of New South Wales မှ Dr.Elizabeth Denny Wilson က လူတွေဟာ အစားကို ဖြည်းဖြည်းစားတာကို အလေ့အကျင့်ပြုလုပ်သင့်တယ် လို့ ဆိုပါတယ်။ အစားကို ဖြည်းဖြည်းစားပြီး ဗိုက်ပြည့် မပြည့်ကိုလည်း သိရှိစေဖို့ လိုအပ်ပါတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
အစာစားတဲ့ အချိန်တစ်ခုကို သတ်မှတ်ထားပြီး စကား စမြည် ပြောဆိုရင်း အစာစားခြင်းဟာ အစာစားတဲ့ အမြန်နှုန်းကို နှေးစေပြီးနောက် ဗိုက်ပြည့်၊ မပြည့်ကိုလည်း သိနိုင်စေတဲ့အတွက် အလွန်အကြူးစားခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်စေသလိုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
နောင်လုံအနောက်ရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
နောင်လုံ(အနောက်)ရွာ(Naunglon(West))သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ နောင်လုံ(အနောက်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၁၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နောင်လုံ(အနောက်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၄၆၅ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၀၂၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အနောက်တစ်ဝက်ဖွင့်အပြန့်သရ
အနောက်တစ်ဝက်ဖွင့်အပြန့်သရ (open-mid back unrounded vowel) သည် အပြောဘာသာစကားအချို့တို့တွင် အသုံးပြုသည့် သရသံအမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်၍ နိုင်ငံတကာသဒ္ဒဗေဒအက္ခရာတွင် ဤသရသံကို အက္ခရာ ဗီ (v) ၏ ပြောင်းပြန်လှန်ပုံစံ (သို့ရာတွင် အက္ခရာ ᴀ ကို အလယ်မှဖြတ်သည့်မျဉ်းတိုမပါရှိသည့်ပုံစံအနေဖြင့် တည်ဆောက်ထားခြင်းဖြစ်သည်။) ဟုကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသည်။ ဤသရသင်္ကေတရော အသံကိုပါ ပုံမှန်အားဖြင့် သပ်ပုံစံ၊ ကာရာ့အမှတ် (caret) ၊ ဦးထုပ် အဖြစ်ညွှန်းဆိုခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားတွင် အလယ်အဖွင့်နီးပါးအပြန့်သရအတွက် ဤသင်္ကေတကို အက္ခရာဖလှယ်၍ အသုံးပြုကြသည်။ ဒိန်းမတ်ဘာသာစကားတွင် ဤသင်္ကေတကို အနောက်အဖွင့်အဝိုင်းသရ အတွက် အက္ခရာဖလှယ်အသုံးပြုကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တစ်ဝက်ဖွင့်သရများ ကဏ္ဍ:အနောက်သရများ ကဏ္ဍ:အပြန့်သရများ
မြစ်တွေးနှုတ်သီးသွယ်ဂုတ်မည်း
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးစုများ
လယ်တီကုန်းရွာ၊ လယ်တီကုန်း
လယ်တီကုန်းရွာ၊ လယ်တီကုန်း
ကဒက်ကွဲရွာ၊ ဖောင်ရိုးဆိပ်
ကဒက်ကွဲရွာ၊ ဖောင်ရိုးဆိပ်
ဂျွန်နီ အိုက်ဗ်
လန်ဒန်တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သော အိုက်ဗ်သည် အသက် ၁၂ အရွယ်တွင် စတက်ဖော့ဒ်မြို့သို့ မိသားစုနှင့်အတူ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့၍ နယူးကာဆယ်စွယ်စုံအတတ်ပညာကျောင်း (Newcastle Polytechnic) တွင် ဒီဇိုင်းပညာကို သင်ယူလေ့လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် လန်ဒန်အခြေစိုက် အသစ်ဖွင့်လှစ်ထားသော တန်ဂျရီးန်ဒီဇိုင်းကုမ္ပဏီက ခေါ်ယူ အလုပ်ခန့်ထားခဲ့၏ ။ အက်ပဲလ်ကုမ္ပဏီသို့ ၁၉၉၀ အစောပိုင်းနှစ်များက စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ထိုဆယ်စုနှစ်များ၏ ပါဝါဘွတ်ခ် (PowerBook) ၊ မပ်ကွန်ပျူတာ (Macs) များကို ပုံစံရေးဆွဲခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံသားအဖြစ် ခံယူနိုင်ခဲ့သောကြောင့် ဗြိတိသျှ-အမေရိကန် နှစ်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံသားတစ်ဦးဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၇ မေတွင် တော်ဝင်အနုပညာကျောင်း (Royal College of Art) သို့ ကျောင်းအုပ်အဖြစ် ဖိတ်ကြားခံရ၍ ယင်းရာထူးအတွက် ၂၀၂၂ မေလအထိ တာဝန်ယူမည်ဖြစ်သည်။
အိုက်ဗ်သည် ၎င်းရေးဆွဲခဲ့သော ပုံစံများ၊ တင်သွင်းခဲ့သော မူပိုင်ခွင့်များစွာအတွက် ဆန်ကာတင်ခံရခြင်းနှင့် ဆုတံဆိပ်များစွာကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သည်။ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းတွင် စက်မှုလုပ်ငန်း တော်ဝင်ဒီဇိုင်နာ (Royal Designer for Industry) ၊ အင်ဂျင်နီယာ တော်ဝင်အကယ်ဒမီ၏ ဂုဏ်ထူးဆောင်အဖွဲ့ဝင် (Royal Academy of Engineering) ၊ ဗြိတိသျှအင်ပါယာ၏ သူကောင်းဘွဲ့ (KBE) တို့ကို ရရှိထားလေသည်။ ၂၀၁၈ တွင် ကိမ်းဘရစ်ချ်သမဂ္ဂအဖွဲ့၏ ပါမောက္ခဟော့ကင်းဆုကိုလည်း ချီးမြှင့်ခံရသည်။ "၂၀၀၄ ဘီဘီစီ၏ ယဉ်ကျေးမှုစာရေးဆရာများမဲကောက်ခံမှု"တွင် အိုက်ဗ်သည် ဗြိတိသျှယဉ်ကျေးမှုတွင် အလွှမ်းမိုးနိုင်ဆုံးသောပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့၏ ။ ၎င်း၏လက်ရာပုံစံများသည် အက်ပဲလ်၏အောင်မြင်မှုနှင့်အတူ တစ်သားတည်းအဖြစ် ဖော်ပြခံရကာ အက်ပဲလ်သည်လည်း ဝင်ငွေအရ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး သတင်းအချက်အလက်လုပ်ငန်းကြီးတစ်ခုအဖြစ်လည်းကောင်း ဈေးကွက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအရ အကြီးဆုံးကုမ္ပဏီကြီးတစ်ခုအဖြစ်လည်းကောင်း ပေါ်ထွန်းလာခဲ့ပေသည်။
၂၀၁၉ ဇွန် ၂၇ ၌ ဘဏ္ဍာရေးတိုင်းစ် (Financial Times) သတင်းစာနှင့် သီးသန့်တွေ့ဆုံမေးမြန်မှုတွင် အိုက်ဗ်သည် အက်ပဲလ်တွင် ၂၇ နှစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီးနောက် ၎င်း၏ကိုယ်ပိုင်လုပ်ငန်း "LoveFrom" ကို ထုတ်ကုန်ဒီဇိုင်နာ မာ့ခ် နယူးဆန်နှင့်အတူ ပူးတွဲစတင်လုပ်ကိုင်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၁၉၆၇ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:ဗြိတိသျှ ထုတ်ကုန်ဒီဇိုင်းနာများ
အိဝအိဇုမိဘူတာ
အိဝအိဇုမိဘူတာ  (岩泉駅 အိဝအိဇုမိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိဝတဲခရိုင်၊ အိဝအိဇုမိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အဒန္တအဂုတ္တသုတ်
မျက်စိ, နား, နှာ, လျှာ, ကိုယ်, စိတ်ဟူသော တွေ့ထိမှု၏တည်ရာ ဖဿာယတနကို မဆုံးမ, မလုံခြုံမှု မစောင့်ရှောက်, မပိတ်ဆို့သည်ရှိသော် (ငရဲအစရှိသော) လွန်ကဲသော ဆင်းရဲကို ဆောင်တတ်၏။ မျက်စိ, နား, နှာ, လျှာ, ကိုယ်, စိတ်ဟူသော တွေ့ထိမှု၏တည်ရာ ဖဿာယတနကို ဆုံးမ(ယဉ်ကျေး)ပြီး၊ လုံခြုံ, စောင့်ရှောက်မှု ပိတ်ဆို့ပြီးသည်ရှိသော် (ဈာန် မဂ်, ဖိုလ် ဟူသော) လွန်ကဲသော ချမ်းသာကို ဆောင်တတ်၏-အစရှိသည်ဖြင့် အကောင်း ဖဿာယတနတို့နှင့် တွေ့ထိသော်လည်း နှစ်သက်မှုဆန္ဒရာဂ, မကောင်းသော ဖဿာယတနတို့နှင့် တွေ့ထိရာ၌လည်း အမျက်ထွက်မှု, စိတ်မချမ်းသာမှု, ဒေါသတို့မဖြစ်အောင် လွှမ်းမိုးနှိမ်နင်းနိုင်သူသည် ပဋိသန္ဓေနေမှု, သေမှုတို့၏ တဖက်ကမ်း (နိဗ္ဗာန်) သို့ရောက် ရ၏-ဟု ဟောပြတော်မူသည့်သုတ်။
ဝက်နုတ်သီးရွာ
ဝက်နုတ်သီးရွာ
ကုလားပဲရွာ၊ ငှက်ပျောတော
ကုလားပဲရွာ၊ ငှက်ပျောတော
၂၉ နိုဝင်ဘာ
နိုဝင်ဘာလ၊ (၂၉)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၃၃၃)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၃၄)ရက်မြောက်)) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၃၂) ရက် ကျန်သေးသည်။
ကုလားချောင်းရွာ၊ ကကရန်
ကုလားချောင်းရွာ၊ ကကရန်
သီဟသူ (ပြည်)
ပြည်စား သီဟသူသည် ဖခင်ဖြစ်သူ နရသီဟပတေ့အား လုပ်ကြံ၍ ပုဂံထီးနန်းကို အုပ်စိုးရန် ကြံစည်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ နရသီဟပတေ့မင်းသည် ၎င်းလက်ထက်တွင် မွန်ဂိုတို့ကျူးကျော်သဖြင့် ပြည်မြို့အနောက်ဘက်လှည်းကျအရပ်သို့ ထွက်ပြေးခိုလှုံသည်။ ထိုနောက်တွင် သားတော်တစ်ပါးဖြစ်သည့် ဥဇနာ ရှိရာ ပုသိမ်သို့ ရွှေ့ပြောင်းပြန်သည်။ သီဟသူအကြံအစည်ကို ရိပ်စားမိသည့် ဥဇနာက သီဟသူအား ဖမ်းဆီးကာ အပြစ်ပေးရန်ကြံသော်လည်း သီဟသူက ငိုယိုငြင်းဆိုသဖြင့် နရသီဟပတေ့ ကလွတ်စေသဖြင့် ပြည်သို့ပြန်သည်။ နရသီဟပတေ့ ပုဂံသို့အပြန်လမ်းတွင် သီဟသူက အဆိပ်ခတ်သော ဟင်းပွဲတို့ဖြင့် တည်ခင်းလုပ်ကြံသည်။ ထိုနောက် နောင်တော် ပုသိမ်စား ဥဇနာကိုလည်း လုပ်ကြံသည်။ ထိုနောက် ကျော်စွာရှိရာ ဒလ နှင့် ငပမွန် စားသော ပဲခူး တို့ကို တိုက်သော်လည်း မအောင်မြင်ဘဲ ပဲခူးစစ်ပွဲတွင် မြှားသင့်၍ သေလေသည်။
နရသီဟပတေ့ တရုတ်ပြေးမင်းနှင့်မိဖုရားငယ်ရှင်ဆင်မောက်တို့မှ မြင်သော သားတော်ဖြစ်သည်။ ပြည်ကိုစားရသောကြောင့် ပြည်စား သီဟသူ ဟု တွင်သည်။ ခမည်းတော်နရသီဟပတေ့သည် သီဟသူအား အကျီစယ်လွန်သည်နှင့် သီဟသူကခမည်းတော်အားနှလုံးထောင့် လေသည်။ ခမည်းတော်မင်းကြီး တရုတ်တို့ရန်မှရှောင်၍ မွန်တို့ပြည်တွင် သွားရောက်စံနေပြီးနောက် တရုတ်တပ်များ ဆုတ်ခွာပြီကြားသည်နှင့် ပုဂံသို့ဆန်တက်လေသည်၊ ခမည်းတော်ပြည်မြို့သို့အရောက် ပြည်မင်းသီဟသူသည် အဆိပ်ဆေးခတ်၍ ပွဲတော်ဆက်ကာ အတင်းအကျပ် ပွဲတော်တည်စေသည်။
နရသီဟပတေ့မင်းကြီး အနိစ္စရောက်တော်မူလျှင် ပြည်စားသီဟသူသည် မှူးတော်မတ်တော်ရဲမက်ဗိုလ်ပါ အပေါင်းတို့ကို သစ္စာချည်းတိုက်၍ တစ်စိတ်တစ်ဝမ်းတည်း ဖြစ်ကြပြီးသော် အလုံးအရင်းများနှင့် နောင်တော် ဥဇနာရှိရာ ပုသိမ်မြို့သို့ ရေအားကြည်းအားချီသည်၊ နောင်တော်ဥဇနာ အသည်းအသန်မကျန်းမာ၍ အသက်လှုပ်လှုပ်သာရှိသည်ကို နုပ်နုပ်စဉ်း၍သတ်သည်။ ထိုအကြောင်းကိုညီတော်ဒလစား ကျော်စွာနှင့်ပဲခူးစားငပမွန်တို့ ကြားသော်ကျုံးမြောင်းပြင်၍ ကြံ့ကြံ့ခံကြသည်။ ဒလကိုတိုက်ရာမရချေ၊ ပဲခူးကို လုပ်ကြံသည့်အခါ ပဲခူးစားမခြေမငံပြောသည်နှင့်သီဟသူသည် ငပမွန်ကို လေးနှင့်ပစ်ရန် လေးကိုငင်ရာအငင်လွန်သောကြောင့် မိမိမြှားပင်မိမိကိုသင့်၍ အနိစ္စရောက်လေသည်။ မှူးမတ်တို့လည်း သီဟသူကိုသင်္ဂြိုဟ်၍ သင်းချိုင်းရာတွင် စေတီတည်၏။ သီဟသူမင်းလွန်သော် ဒလကျော်စွာ မင်းနန်းတက်သည်။
အချို့ရာဇဝင်ကျမ်းများတွင် သီဟသူအား ပုဂံမင်းဆက် မှ မင်းတစ်ပါးအဖြစ်ပင် အသိအမှတ်မပြုပေ။
=ဆက်လက်လေ့လာရန်=
ဒန်းမောင်ရှင်
မင်းသားဒန်းမောင်ရှင်နတ်သည် ပုဂံအလောင်းစည်သူမင်း၏ သားတော်ကြီးမင်းရှင်စော၏ သားဖြစ်သည်။ သာမဏေအဖြစ်ဖြင့် ဒန်းစီးရာတွင်ဒန်းပေါ်ကကျ၍ အနိစ္စရောက်ရာမှ နတ်ဖြစ်သည်။ နတ်ရုပ်မှာပလ္လင်ခုံပြန့်တင်ပျဉ်ခွေ၊ ယာလက်ကစောင်းကိုပိုက်တီး၍ ဝဲလက်ကကြိုးကို ထောက်ဟန်၊ ဗောင်းစလွယ်နှင့် ထုလုပ်ရသည်။
အိဝဟနဘူတာ
အိဝဟနဘူတာ  (岩鼻駅 အိဝဟန - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ယာမဂုချိခရိုင်၊ အုဘဲမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ထလုရွာ၊ ဖောင်ရိုးဆိပ်
ထလုရွာ၊ ဖောင်ရိုးဆိပ်
အက်ဂါမံနွန်
ရှေးအခါက ဂရိပြည်၊ မိုင်စီးနီးနှင့် အာရ ဂေါ့မြို့များတွင် လွန်စွာတန်ခိုးကြီးသော ဘုရင်တစ်ပါး ရှိခဲ့ဖူး လေသည်။ ထိုဘုရင်၏အမည်မှာ အက်ဂါမံနွန်ဖြစ်သည်။ ထို ဘုရင်နှင့် သူ၏ညီတော် မင်နီလေးအပ်တို့သည် စပါးတားဘုရင် ၏သမီးတော်များဖြစ်ကြသော ကလိုင်တင်နက်စထရာနှင့် ဟယ်လင်တို့ကို အသီးအသီးလက်ထပ်၍ ပေါင်းသင်းနေထိုင်ခဲ့ ကြလေသည်။ ထရွိုင်းဘုရင် ပရီယမ်၏သားတော် ပဲရစ်က ဟယ်လင်အား ထရွိုင်းမြို့သို့ ခိုးယူဆောင်ကြဉ်းသွားသောအခါ အက်ဂါမံနွန်သည် ဂရိပြည်တွင်းရှိ မင်းသားများနှင့် မှူးမတ် များထံ ချဉ်းကပ်ပြီးလျှင် ထရိုဂျန်တို့အား လက်စားချေစစ်ပွဲ ဆင်နွဲရန်သွေးစီးခဲ့ပြီးနောက် များမကြာမီ ကြီးမားသည့်စစ်တပ် ကြီးတစ်တပ်နှင့် တစ်ထောင်ကျော်သောစစ်သင်္ဘောများ(ရွက် သင်္ဘော)သည် ဩလစ်မြို့ရှိဆိပ်ကမ်းတွင် စုရုံးမိကြလေသည်။ အက်ဂါမံနွန်အားလည်း ခေါင်းဆောင်အဖြစ် တင်မြေ|ာက်ကြ ပြီးနောက် စစ်သင်္ဘောများကို အသင့်ဖြစ်စေရန် ပြင်ဆင်နေကြ ခိုက်တွင် အက်ဂါမံနွန်သည် တောကစားထွက်သွားခဲ့၏။ ထိုသို့ တောကစားထွက်ရာတွင် ဆတ်တစ်ကောင်ကို ပစ်ခတ်ရရှိလေ သည်။
ထိုအခါ အားတိမစ်နတ်သမီးသည် အမဲလိုက်မှုကို နှစ်ခြိုက်သော်လည်း တောတိရစ္ဆာန်များကို ချစ်ခင်စောင့်ရှောက် တတ်သူဖြစ်၍ လွန်စွာစိတ်ဆိုးပြီးလျှင် သင်္ဘောများ မထွက်ခွာ နိုင်အောင် ပြုလုပ်ခဲ့၏။ နတ်သမီးစိတ်ပြေရန်အလို့ငှာ မိမိ၏ သမီးဖြစ်သူ အစ်ဖီဂျီနီယာကိုသတ်၍ ယဇ်ပူဇော်ရန် ဆုံးဖြတ် လိုက်လေသည်။ သို့သော် အားတိမစ်က အက်ဂါမံနွန်သည် ဆတ်ကိုသတ်မိသည့်အတွက် ထိုမျှ စိတ်သောကရောက်နေ ကြောင်း သိရသောအခါ ယဇ်ကောင် အစ်ဖီဂျီနီယာ၏နေရာတွင် တိရစ္ဆာန်တစ်ကောင်ကို အစားထိုးပြီးနောက် အစ်ဖီဂျီနီယာကို ယူဆောင်သွားလေသည်။
နောက်ဆုံးတွင် သင်္ဘောများသည် ထရွိုင်းမြို့သို့ရောက် ရှိသွားကြပြီးလျှင် ဂရိလူမျိုးတို့က ထရွိုင်းမြို့ကို ဆယ်နှစ် တိုင်တိုင် ဝိုင်းဝန်းလုပ်ကြံခဲ့ကြသည်။ ဆယ်နှစ်အကြာတွင် ဂရိ တို့သည် ထရွိုင်းမြို့ကို ဥပါယ်တံမျဉ်ဖြင့် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကြ သည်။
အွန်လိုင်းစွယ်စုံကျမ်း
စွယ်စုံကျမ်းထုတ်လုပ်ရိုက်နှိပ်သည့် ကုမ္ပဏီကြီးများသည် အင်တာနက်ခေတ်တွင် အခမဲ့ဖြစ်စေ၊ အခကြေးနှင့်ဖြစ်စေ Online Encyclopedia အွန်လိုင်းစွယ်စုံကျမ်းများ ပေါ်လာသည်။ နာမည်ကျော် ဝီကီပီးဒီးယား Wikipedia ဟုခေါ်သော အင်တာနက်အခမဲ့ စွယ်စုံကျမ်းကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာ အသုံးပြုသူ များစွာ အခမဲ့ကြည့်ရှု၊ တည်းဖြတ်နိုင်သည်။ ၂ဝ၁၃-ခု တွင် အချက်လက်ပေါင်း ၄.၂သန်းရှိသည်။ အခြားဘာသာ ဝီကီပီးဒီးယားများလည်း အချက်အလက် တစ်သန်းကျော်ရှိသည်။ ဥပမာ နယ်သာလန်၊ ပြင်သစ်၊ စပိန်၊ အီတလိ၊ ဂရိ..စသည့်ဘာသာရပ်များဖြစ်သည်။ ဂျပန်ဝီကီတွင် အချက်အလက် ၈သိန်း၊ ကိုးရီးယားဝီကီသည် အချက်အလက် ၆သိန်းရှိကြသည်။
ဝီကီပီဒီယာ အခမဲ့ အွန်လိုင်းစွယ်စုံကျမ်း Jul-2013 အချက်အလက်အရေအတွက်မှာ-
တရုပ်ဝီကီ အသုံးနည်းလာသည်။ အထူးသဖြင့် တရုတ်ပြည်မှ Baidu Baike (အချက်အလက် ၅.၃သန်း 2012) နှင့် Hudong (အချက်အလက် ၆.၄သန်း 2012) တို့သည် သီးသန့်ပေါ်ထွက်လာသော အခမဲ့ အွန်လိုင်းစွယ်စုံကျမ်းများ ဖြစ်သည်။ ကိုရီးယားစကားဖြင့် Encyber အခမဲ့ အွန်လိုင်းစွယ်စုံကျမ်းသည် နံပါတ်(၁)ဖြစ်နေသည်။
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း တည်းဖြတ်ပုံနှိပ်မှုမလုပ်နိုင်မီ ဝါသနာရှင်များက အွန်လိုင်းမြန်မာစွယ်စုံကျမ်း ကို ဝီကီပီးဒီးယားတွင် စတင်ခဲ့သည်။ မူလက ဇော်ဂျီဖောင့်ဖြင့် စတင်သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ဝီကီပီးဒီးယား ယူနီကုတ်ဖောင့် ၅.၂ ဖြင့် www.my.wikipedia.org တွင် အချက်အလက်ပေါင်း ၃သောင်းကျော် (2013) ထည့်သွင်းထားပြီးဖြစ်သည်။
အက်ဂါမံနွန်
စပါးတားတွင် နှစ်ပေါင်းအတော်ကြာသည်အထိ အက် ဂါမံနွန် နတ်အဖြစ် ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။ အက်ဂါမံနွန်သည် သမိုင်းဝင်ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်ပေသည်။ သူ ၏အတ္ထုပ္ပတ္တိသည် ဂရိလူမျိုးတို့ စွဲလမ်းနှစ်ခြိုက်သည့် ဒဏ္ဍာရီ ပုံပြင်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့၏။ ဂရိစာဆိုများကလည်း အနည်းနည်း အဖုံဖုံ စာဖွဲ့ခဲ့ကြ၏။ အက်ဂါမံနွန်ကို ခန့်ညားပြီးလျှင် ရဲစွမ်း သတ္တိနှင့်ပြည့်စုံသော စစ်သားကောင်း တစ်ယောက်အဖြစ် အမွှမ်းတင်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ထရိုဂျင်စစ်ပွဲတွင်မူ အက်ဂါမံ နွန်သည် အထူးချွန်ဆုံး သူရဲကောင်းကြီးကား မဟုတ်ခဲ့ချေ။
အွန်လိုင်းစွယ်စုံကျမ်း
အွန်လိုင်းမြန်မာစွယ်စုံကျမ်းကို ရေးသား၊ တည်းဖြတ်ရန် လုပ်အားပေးများလိုအပ်နေသည်။ အွန်လိုင်း မင်ဘာ ရီဂျစ်စတာလုပ်ပြီး ကူညီလုပ်အားပေးနိုင်သည်။ ဇော်ဂျီဖောင့်ဖြင့် အသားကျနေသူများအတွက် အွန်လိုင်း ဖောင့်ကွန်ဗတ်တာ ရှိသည်။ ကနောင်ဖောင့်ကွန်ဘတ်တာ ကို ဒေါင်းလုပ်ပြီး ဇော်ဂျီဖောင့်မှ ယူနီကုဒ် ၅.၂ ဖောင့်သို့ အလွယ်တကူပြောင်းယူနိုင်သည်။
ခွာရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
ခွာရွာရွာ(Khuarua)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ ကျဲရ်မွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၃၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျဲရ်မွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၉ ဦး၊ မ ၁၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သဲအင်းဂူဆရာတော်
သဲအင်းဂူဆရာတော် အလောင်းအလျာကို ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ မှော်ဘီမြို့နယ်၊ နှောကုန်းကျေးရွာနေ ဦးသော်တာနှင့် ဒေါ်မယ်အံ့တို့မှ ၁၂၇၄ ခုနှစ်၊ တပေါင်းလဆန်း (၁၀) ရက်၊ တနင်္ဂနွေနေ့ နံနက် (၈) နာရီ အချိန်တွင် မီးရှူးသန့်စင် ဖွားမြင့်တော်မူပါသည်။ မွေးချင်း (၇) ယောက်ရှိသည်တွင် တတိယမြောက် သားရတနာ ဖြစ်သည်။ ဆရာတော် အလောင်းလျာကို မိဘများမှ အသက်အရွယ် ငယ်စဉ်ကပင် ကျောင်းထားစာသင်စေခဲ့သော်လည်း စာပေပညာထူးချွန်စွာ တတ်မြောက်ခြင်း မရှိခဲ့ဘဲ မြန်မာစာသင်ပုန်းကြီးအဆင့်ဖြင့် ဘုန်းကြီးကျောင်းမှ ကျောင်းထွက်ခဲ့ရသည်။
ဆရာတော် အလောင်းလျာသည် သံဝေဂရပြီး ဇာတိချက်ကြွေ မွေးရပ်မြေ ဖြစ်သော ကျောင်းကလေးသိမ်အတွင်းဝယ် (၁၃၂၁) ခုနှစ်၊ တော်သလင်းလဆန်း (၆)ရက်၊ တနင်္လာနေ့တွင် စတင်၍ သတိပဋ္ဌာန်တရားကို မနားမနေ ကျင့်ကြံပွားများ အားထုတ်ခဲ့ရာ ၁၃၂၁ ခုနှစ် တော်သလင်း လဆန်း (၁၁)ရက် စနေနေ့ မွန်းလွဲသာသာ အချိန်တွင် ပထမမဂ်ကိုလည်းကောင်း၊ ၁၃၂၁ ခုနှစ် သီတင်းကျွတ် လဆန်း (၉)ရက် စနေနေ့၊ အမကြီး ဒေါ်ဖွားစိန်၏ ခြံ အုန်းနှဲပင်အောက်တွင် ဒုတိယမဂ်ကို လည်းကောင်း၊ ၁၃၂၁ ခုနှစ် တပေါင်း လပြည့်ကျော်(၄)ရက် အင်္ဂါနေ့ ညနေ (၃)နာရီ အချိန် အုန်းနှဲပင်နှင့် မနီးမဝေး အနောက်မြောက် အရပ်နေရာ၌ တတိယမဂ်ကိုလည်းကောင်း ရရှိတော်မူပါသည်။
ဆရာတော် အလောင်းလျာသည် တတိယမဂ်ကို ရပြီးသည့် အချိန်မှစ၍ ဖြူနီကြောင်ကြား အဝတ်များ ဝတ်ဆင်ခြင်းကို မပြုတော့ဘဲ ပိတ်ဖြူအဝတ်ကိုသာ ဝတ်ဆင် ပါတော့သည်။ အနာဂတ်ကာလတွင် ဖြစ်ပေါ်လာမည့် အာရုံ နမိတ်ထူးများကိုလည်း မြင်၍ ကြိုတင်ကာ မိန့်မြွက်ခဲ့သည်မှာ-
ဆရာတော် အလောင်းလျာသည် ပိတ်ဖြူဝတ်နှင့် တစ်နှစ်မျှ နေပြီးနောက် နတ်ဗြဟ္မာများ၏ တောင်းပန် လျှောက်ထားချက်ကို လက်ခံကာ ရဟန်းဝတ်ရန် ဝန်ခံပြီး ၁၃၂၂ ခုနှစ် တပေါင်းလတွင် မယ်တော်ကြီး ဒေါ်မယ်အံ့နှင့် မှော်ဘီမြို့နေ ဦးစုရ အမှူးပြုသော ဒါယိကာ၊ ဒါယိကာမများ၏ ပစ္စယာနုဂ္ဂဟကို ခံယူကာ နှောကုန်းကျေးရွာ ခဏ္ဍာသိမ်တော် အတွင်း၌ ကျောင်းကြီးဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တပညိန္ဒြိယကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြု၍ မြင့်မြတ်သော အထက်တန်း ရဟန်းအဖြစ် ရရှိကာ ဦးဥက္ကဋ္ဌ ဟူသော ဘွဲ့အမည်ကို ရတော် မူခဲ့သည်။
ရဟန်း ဖြစ်ချိန် မှစ၍ ဆရာတော်သည် တရားကို မနားမနေ ဆက်လက်ပြီး ပွားများ အားထုတ်ခဲ့ရာ ၁၃၂၃ခုနှစ် နယုန် လပြည့်ကျော် (၂)ရက် စနေနေ့ နံနက် (၈:၀၀) နာရီနှင့် (၉:၀၀)နာရီ ကြားအချိန်တွင် မှော်ဘီမြို့ ရဟန်းဒါယကာ ဦးစုရ နေအိမ်တွင် စတုတ္ထမဂ်ကို ရရှိတော် မူခဲ့သည်။ ၁၃၂၃ခုနှစ် ဝါဆိုလပြည့်နေ့ ရန်ကုန်တိုင်း၊ မှော်ဘီမြို့နယ် နှောကုန်းကျေးရွာ၏ အရှေ့ဘက် ပျဉ်ထောင်တွင်းကုန်းဟု ရှေ့လူတို့ ခေါ်ဆိုခဲ့သော မြေနေရာတွင် သဲအင်းဂူ ဝိပဿနာကမ္မဌာန်း ကျောင်းတိုက်ကြီးကို ကျေးဇူးရှင် သဲအင်းဂူဆရာတော် ဘုရားကြီးမှ စတင်တည်ထောင်တော်မူခဲ့သည်။
ဤသို့ လေးမဂ်လေးဖိုလ်ကို ရရှိတော်မူသော ကျေးဇူးတော်ရှင် သဲအင်းဂူ ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် သတ္တဝါဝေနေယျအပေါင်းတို့အပေါ် မေတ္တာ ကရုဏာ၊ ရှေ့ရှုကာဖြင့် မြန်မာပြည်တဝှမ်း အနယ်နယ်အရပ်ရပ်မှ ပင့်လျှောက်လာသော ဒါယိကာ၊ ဒါယိကာမ အပေါင်းတို့အား မိမိသိမြင်ထားသော တရားများဖြင့် သာမန်သူတို့ နားလည်နိုင်သော မြန်မာစကားအသုံးအနှုန်းဖြင့် မဂ်ပေါက်ဖိုလ်ဝင် နိဗ္ဗာန် မြင်သည့်တိုင်အောင် ဟောကြား ပြသတော်မူခဲ့သည်။
မြတ်စွာဘုရားရှင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီး၏ ပဋိပတ္တိသာသနာတော်ကို အသက်နှင့်ခန္ဓာ မငဲ့ညှာပဲ မနားမနေ ကြိုးပမ်းထမ်းဆောင်တော်မူခဲ့သော ကျေးဇူးတော်ရှင် သဲအင်းဂူဆရာတော်ကြီးသည် သက်တော် (၆၁) နှစ် သိက္ခာတော် (၁၂)ဝါ သာသနာပြုနှစ် (၁၁) နှစ်အရ ၁၃၃၅ ခုနှစ် ဝါဆိုလဆန်း (၉)ရက် တနင်္ဂနွေနေ့ ညနေ (၄:၄၅) နာရီ အချိန်တွင် ဘ၀သံသရာဝဋ် ဒုက္ခ ခန္ဓာဇာတ်သိမ်း၍ အပြီးတိုင် ချုပ်ငြိမ်းတော် မူခဲ့သည်။
၁၃၂၃ ခုနှစ် နတ်တော် လဆန်း (၁)ရက် တနင်္ဂနွေနေ့ (၂၃.၁၂.၁၉၆၁) တွင် ဆရာတော်အား သံလျင်တောရကျောင်းသို့ တရားစစ်ဆေးရန် ပင့်ဆောင်သွားစဉ် ရာထောင်မကသော လူထုကြီးက ဆရာတော် ကောင်းကင်ပေါ်၌ "ဈာန်ပျံ" နေသည်ကို တွေ့မြင်ခဲ့ ကြသည်။ ဆရာတော်အား တရားဟောရန် "ဗြဟ္မာကြီးသုံးဦး" က လူယောဂီအသွင်ဖြင့် လာရောက်ကန်တော့ တောင်းပန်ခဲ့ ကြသည်။
ဆရာတော်သည် တပါးသူ၏ စိတ်ထဲတွင် ကြံစည်နေသော အရာအားလုံးကို သိမြင်နိုင်ကြောင်း မိန့်တော်မူခဲ့သည်။ အတိတ်နှင့် အနာဂတ်ကိုလည်း သိမြင်ပါသည်။ ကျောင်းတိုက်ကြီး ဖြစ်ပေါ်လာမည်။ "မှော်ဘီသို့ သွားသော ပေတစ်ရာလမ်းမကြီး ဖြစ်ပေါ်လာမည်။ လျှပ်စစ်မီးတွေရောက်ရှိလာမည်" ဟု မိန့်တော်မူခဲ့ရာ ယနေ့ ဖြစ်ပေါ်နေပါပြီ။
မုံတော (တောင်)ရွာ၊ ခင်ဦးမြို့နယ်
မုံတော (တောင်)ရွာ (Montaw(South))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ခင်ဦးမြို့နယ်၊ မူးသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၅၀၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြောက်ကြားရွာ၊ ပင်းတယမြို့နယ်
ကြောက်ကြားရွာ (Kyaukkyar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်းတယမြို့နယ်၊ ကူးကော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၈၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကူးကော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၉၀ ဦး၊ မ ၃၀၉၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၉၈၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်းတယမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိုမာ ခေယမ်
အိုမာ ခေယမ် (Omar Khayyám၊ ၊ May 18, 1048–December 4, 1131) သည် ပါးရှန်းလူမျိုး သင်္ချာ၊ နက္ခတ္တဗေဒ၊ ဒဿနိကဗေဒနှင့် ကဗျာကဝိတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ မက္ကန်းနစ်ပညာရပ်၊ မြေပုံနှင့် ပထဝီဝင်၊ ဓာတ်သတ္တုဗေဒ၊ ဂီတနှင့် အစ္စလာမ်ဘာသာရေး သဘောတရားများနှင့် ပတ်သက်၍လည်း ကျမ်းပြုခဲ့သူ တစ်ဦးဖြစ်သည်။
အိဆွတ်ခမချိဘူတာ
အိဆွတ်ခမချိဘူတာ  (五日町駅 အိဆွတ်ခမချိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နီးဂတခရိုင်၊ မိနမိအုအိုနုမမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။