cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
စနေဂြိုဟ်
မြန်မာနက္ခတ်ဗေဒင်ပညာအယူ
မြန်မာကျမ်းဂန်အရ စနေဂြိုဟ်သည် ဂြိုဟ်ကြီး ၉ လုံး တွင် ၇ ခုမြောက် ဂြိုဟ် ဖြစ်သည်။ လှေသင်အတွင်းဝန် စီရင်သော ဝေါဟာရလိနတ္ထဒီပနီတွင် စနေဂြိုဟ်ကို မှန်ပြောင်းဖြင့် ကြည့်၍ မြင်ရသည်ကို ဤသို့ မှတ်သားထားသည်။ 'ထိုစနေကြယ် ဗိမာန်ကား ၁င်္ဝ ခန့်ကြီးသည်။ အလယ်တွင် ပတ္တမြားလုံး သဏ္ဌာန် ရှိသည်။ အနားမှာ ဖြူစင်လှသောပိတ် ရစ်သကဲ့သို့ ဖွေးဖွေးပြင်ပြင် မြင်သည်။ လက်ဝဲလက်ယာ ၂ ဖက်တွင် မည်းသောအဆင်းနှင့် တွင်းအပေါက်ကဲ့သို့ ထင်မြင်သည်။ အနီးအပါးတွင် အရံကြယ် ၅ လုံးရှိသည်။ အလုံးအဝန်းမဟုတ်၊ ကြက်ဥသဏ္ဌာန်ခပ်လျားလျား ထင်သည်။'
စနေဂြိုဟ်ကို အစွဲပြု၍ ရက်သတ္တပတ်၏ ၇ ရက်မြောက် သောနေ့ကို စနေနေ့ဟုခေါ်သည်။ မြန်မာကျမ်းဂန်အရ ကဆုန်၊ တော်သလင်း၊ ပြာသိုလများတွင် စနေနေ့များမှာ ရက်ရာဇာ ဖြစ်၍ တန်ခူး၊ ဝါခေါင်၊ နတ်တော်လများတွင် ပြဿဒါးရက် များဟူ၍ မှတ်ယူကြသည်။
ပြင်ပလင့်ခ်များ
ကဏ္ဍ:ဓာတ်ငွေ့ဂြိုဟ်ဘီလူးများ
ငှက်တော်
ငှက်တော် (Dicrurus macrocercus) သည် လင်းမြီးဆွဲငှက်နှင့်အတူ ဒိုင်ကရိုရီဒေးမျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည်။ ငှက်တော်မျိုး အများပင် ရှိသည်။ သတ္တဗေဒ(ပါဏဗေဒ‎) အမည်ဖြင့် ဒိုင်ကရုရပ်ပါရာဒီဆီယပ်ရန်ဂွန်နစ်ဆစ် ဟုခေါ်သော ငှက်တော်ကို ငှက်တော်မြီးတော်ရှည်ဟူ၍ သိကြသည်။ ကျီးကန်း၊ လင်းမြီးဆွဲငှက်တို့ကဲ့သို့ သပိတ်ရောင်အဆင်းရှိသည်။ ကိုယ်အလျား ၁၄ လက်မရှိ၍ ရှည်လျားသော အမြီးခွသည် ၁၃ လက်မအထိ ထိုးထွက်နေသည်။ ဤငှက်တော်သည် အသံအမျိုးမျိုးပြု၍ အော်တတ်သည်။ အခြားငှက်များ၏ အသံကိုလည်း အတုခိုး၍ အော်တတ်သည်။ ထိုငှက်၏အော်သံကို တစ်နေ့လုံး အဝေးကပင် ကြားနိုင်သည်။ ၆ ကောင်ခန့် အသင်းအပင်းဖွဲ့၍ နားနေရာမှ မကြာခဏ ထပျံ၍ ပိုးမွှားများကို ထိုးသုတ်တတ်ကြသည်။ ထိုနောက် နားနေရာသို့ တစ်ဖန်ပြန်လာတတ်ကြသည်။ မတ်လမှ မေလအတွင်းတွင် ငှက်တော်ကလေးများ ပေါက်ကြသည်။ အသိုက်ကို ပင်မြင့်ပေါ်၌ လုပ်တတ်သည်။ တစ်မြုံလျှင် ၃ ဥမှ ၄ ဥ အထိရှိသည်။ ဥမှာ ရှည်မျောမျော ခပ်ချွန်ချွန်ဖြစ်သည်။ ဥအရောင်မှာ အဖြူအောက်ခံပေါ်တွင် အနီ၊ အညို၊ ခရမ်းရောင်အပြောက်အစက်များ ရှိသည်။ ဤငှက်တော်မျိုးကို အရှေ့တိုင်းနိုင်ငံများတွင် အနှံ့အပြားတွေ့ရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ ပဲခူးရိုးမတောင်ရှိ ကျွန်းတောများတွင် အမြင်ရများသည်။ တောင်ခြေရှိ သစ်တောများတွင် နေလေ့ရှိသည်။ ပေ ၃ဝဝဝ ထက်မြင့်သော အရပ်ဒေသတွင် မနေကြချေ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ထိုင်ဝမ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
လက်ပံတောင်းတောင်သပိတ် အရေးအခင်း
လက်ပံတောင်းတောင် သပိတ်အရေးအခင်းသည်၊ လက်ပတောင်း၊ ဆားလင်းကြီးမြို့၊ မုံရွာတဘက်ကမ်းတွင်တည်ရှိသည့် ကြေးနီစီမံကိန်းအား ရပ်ဆိုင်းရေးအတွက် ဒေသခံ ရွာသူရွာသားများမှ ဆန္ဒပြသပိတ်မှောက်ခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုကြေးနီစီမံကိန်းအား ကန့်ကွက်ရန် စတင်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသူများမှာ ရန်ကုန်ပြည်သူ့ အကျိုးဆောင် ကွန်ယက်မှ လယ်သမားအရေးလုပ်ဆောင်သူ ကိုဝေဠု၊ ဝက်မှေးရွာသူဖြစ်သည့် မသွဲ့သွဲ့ဝင်း၊ မအေးနက် နှင့် မဖြူဖြူဝင်းတို့သည်၊ မုံရွာ ဆုတောင်းပြည့် ဘုရား၌ ဝတ်ပြုဆုတောင်းခဲ့ရာမှ ဩဂုတ်လ ၃၀ရက် ၂၀၁၂ နေ့တွင် အာဏာပိုင်တို့၏ ဖမ်းဆီးခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ ၁၄ရက်မျှ အဖမ်းခံရပြီးနောက်ပိုင်း ၎င်းတို့အားလုံး ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ပြန်လွတ်မီ ၁ရက်အလိုတွင် ၈၈ မျိုးဆက်ကျောင်းသား ခေါင်းဆောင်များနှင့် အစိုးရ အဖွဲ့များအကြား ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုများရှိခဲ့ပြီး လိုက်လျောမှုတချို့လည်း ရရှိခဲ့သည်။ တောင်းဆိုမှု သုံးချက်တွင် ဖမ်းဆီးခံရသူများ ပြန်လည်လွှတ်ပေးရေး၊ ဆန္ဒပြမည့်သူများကို ဖမ်းဆီးခြင်းမပြုလုပ်ရန်၊ ကြေးနီစီမံကိန်းအား ရပ်တန့်ထားရန် တောင်းဆိုခဲ့သော်လည်း၊ အာဏာပိုင်တို့မှ ဒုတိယအချက်ကို လိုက်လျောခဲ့ပြီး၊ ဆန္ဒပြမည့်သူများကို ဖမ်းဆီးခြင်း ထပ်မလုပ်ရန် ကတိပေးခဲ့သည်။
တောင်းဆိုခဲ့သည့် ပထမအချက်သည်၊ အာဏာပိုင်တို့မှ တရားဥပဒေအရ အရေးယူရခြင်းဖြစ်သောကြောင့် ဥပဒေအကြောင်းအရသာ ပြန်လည်လွှတ်ပေးမည်ဟု ဖြေကြားခဲ့သည်။
ဦးပိုင်ကုမ္ပဏီ နှင့် ဝမ်ပေါင်
ထိုစီမံကိန်းအား ပူးတွဲလုပ်ဆောင်နေသည့် ဦးပိုင်ကုမ္ပဏီ နှင့် ဝမ်ပေါင်ကုမ္ပဏီတို့မှ လက်ရှိဖြစ်ပျက်နေသည့် သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင် ပျက်စီးမှုများသည့် ၎င်းတို့၏ စီမံကိန်းများကြောင့် မဟုတ်ဟုဆိုကာ ဂရန်းမီးရထားဟော်တယ်တွင် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ ပြုလုပ်၍ ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ ထိုဒေသရှိ စပယ်တောင် နှင့် ကြေးစင်တောင်များ ပျောက်သွားခဲ့သော်လည်း၊ ကုမ္ပဏီမှ တောင်များကို ပြန်လည်ပုံဖော်၍ သစ်ပင်များပြန်လည်စိုက်ပျိုးပေးမည်ဖြစ်ကြောင်းလည်း ဖြေကြားခဲ့သည်။
ရန်ကုန်၌ ဆန္ဒပြ
ထိုစီမံကိန်းအားရပ်တန့်ရန် လိုလားသူများမှလည်း ရန်ကုန်မြို့တွင် လူတထောင်ခန့် ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။ ထိုဆန္ဒပြပွဲသည် မည်သည့်အဖွဲ့အစည်း မည်သည့်ပုဂ္ဂိုလ်များမှ ဦးဆောင်လုပ်ကိုင်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ ငြိမ်းချမ်းမှု တရားမျှတမှုကို ချစ်မြတ်နိုးသည့် ပြည်သူများ စုပေါင်းပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်းပါဝင်ခဲ့သူများမှ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့သည်။
ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန်
လက်ပံတောင်းတောင်အစီရင်ခံစာ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး
​ရေသိုးကုန်းစုရွာ၊ ကွင်းကြီး
ရေသိုးကုန်းစုရွာ၊ ကွင်းကြီး
ကန်တိန်ရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ကန်တိန်ရွာ (Kantein)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ ကန်တိန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၅၀၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကန်တိန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၈၄ ဦး၊ မ ၉၂၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၀၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝတ်ရည်စုပ်ကျောဝါ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ရှဆုအိရေတံခွန်
ရှဆုအိရေတံခွန် (洒水の滝, Shasui-no-taki) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခနဂဝစီရင်စု၊ အရှိဂရခမိခရိုင်၊ ယာမခိတမြို့ရှိ တန်းဇဝမြစ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ရေတံခွန် ဖြစ်သည်။ ရှဆုအိရေတံခွန်သည် ဆိုင်းရှောဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်၏ ပရဝုဏ်အတွင်းတွင် တည်ရှိသည်။
ရှဆုအိရေတံခွန်မှ ရေလမ်းကြောင်းသုံးခုသည် ကျဆင်းဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိပြီး စုစုပေါင်းအမြင့်သည် ၉၀ မီတာရှိသည်။ အပေါ်ဘက်ရှိ ရေတံခွန်သည် ၆၉ မီတာ၊ အလယ်တစ်ခုသည် ၁၆ မီတာနှင့် အောက်ဆုံးတစ်ခုသည် ၂၉ မီတာ ရှိသည်။ ထိုရေတံခွန်များကို ၁၈၄၁ ခုနှစ် ရှင်းဆဂမိခုနိဖုဒိုခိတွင် တည်ရှိသည့် ရှဆုအိရေတံခွန် (蛇水の滝) အဖြစ် ခေါ်ကြသည်။ ထိုအမည်ကို Heian ခေတ်ကာလကတည်းက သိရှိခေါ်ဆိုနေကြသည်။ ကာမကူရခေတ်အစောပိုင်းကာလအတွင်းတွင် ထင်ရှားသည့် ရဟန်းတစ်ပါးဖြစ်သည့် မွန်ဂခုသည် ရေတံခွန်၌ ရက် ၁၀၀ နေထိုင်သီတင်းသုံးကာ တရားအားထုတ်ခြင်းနှင့် ခြိုးခြံသည့်အကျင့်များကို ကျင့်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဆိုင်းရှောကျောင်းတော်သည် Fudo Myoo ၏ ပုံရိပ်တစ်ခုပင် ဖြစ်ကာ “ရေတံခွန် ဖုဒိုး” ဟု ခေါ်ဆိုကာ ၎င်းသည်ပင် မွန်ဂခုကို ရည်ညွှန်းသည်။
ဤရေတံခွန်သည် ၁၉၉၀ ခုနှစ် ဂျပန်နိုင်ငံ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဝန်ကြီးဌာနမှ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် “ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အကောင်းဆုံး ရေတံခွန် ၁၀၀” တွင် ပါဝင်သည်။ ၁၉၇၉ခုနှစ် ခနဂဝစီရင်စုခရီးသွားအဖွဲ့မှ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် “ခနဂဝစီရင်စုရှိ လှပသည့်နေရာ ၅၀” ထဲမှ တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ရေတံခွန်များ
အင်ဒေါင်းကောင်ရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
အင်ဒေါင်းကောင်ရွာ(Indaungkawng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ မိုင်ထောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၉၀၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်ထောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၄ ဦး၊ မ ၁၀၂ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၀၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွက်တော်ရွာ၊ ရေလဲကြီး
ကွက်တော်ရွာ၊ ရေလဲကြီး
အလာဘားမားပြည်နယ်
အလာဘားမားပြည်နယ်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အရှေ့တောင်ပိုင်း ဒေသတွင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်တွင် တင်နက်ဆီပြည်နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ဂျော်ဂျီယာပြည်နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် ဖလော်ရီဒါပြည်နယ်နှင့် မက္ကဆီကိုပင်လယ်ကွေ့၊ အနောက်ဘက်တွင် မစ္စစ္စပီပြည်နယ် တို့က ဝန်းရံလျက် ရှိသည်။ အလာဘာမားသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ပြည်နယ် ၅၀ တွင် ၃၀ ခုမြောက် အကြီးဆုံးနှင့် ၂၃ ခုမြောက် လူဦးရေ အထူထပ်ဆုံး ဖြစ်သည်။ ကုန်းတွင်းပိုင်း ရေကြောင်းသွားလာသည့် လမ်းကြောင်းများတွင် အလာဘာမားသည် ဒုတိယနေရာတွင် ရှိသည်။
ယခင်က ဝါကို အဓိကစိုက်ပျိုးသော ပြည်နယ်ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဝါပြည်နယ် ဟူ၍လည်းခေါ်တွင်သည်။ ယခုအခါ အလာဘားမားပြည်နယ် တွင် ဝါအပြင် ပြောင်း၊ မြေပဲ၊ ကြံ၊ ဆေး၊ သစ်သီးစသော သီးနှံပင်များကိုလည်း စိုက်ပျိုးသည်။
ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် တင်နက်ဆီမြစ်ဝှမ်းရှိ၍၊ ထိုမြစ်ဝှမ်း၏ အရှေ့တောင်ဘက်၌ အက်ပလီချီယန်တောင်တန်းနှင့် ချိုင့်ဝှမ်းများရှိသည်။ တောင်ဘက်တွင် မြေစေးနက်ဒေသ နှင့် ကမ်းခြေလွင်ပြင်တို့ တည်ရှိသည်။ မိုဗီးမြစ်သည် ပြည်နယ်တွင် အထင်ရှားဆုံးမြစ်ဖြစ်သည်။ ထိုမြစ်၏ လက်တက်များဖြစ်သော တွမ်မိုဗီးမြစ်နှင့် အယ်လဗားမားမြစ်တို့သည် မိုဗီးမြို့ မြောက်ဘက် ၄၄ မိုင် ကွာတွင် ပေါင်းဆုံကြပြီးလျှင် မိုဗီးမြစ် အဖြစ် မက္ကဆီကိုပင်လယ်ကွေ့တွင်းသို့စီးဝင်သည်။ တင်နက်ဆီ မြစ်သည် ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းကို ဖြတ်စီးသည်။ ရှေးအခါကတည်းက မြစ်ကြောင်းခရီးသည် အလာဘားမားပြည်နယ် စီးပွားရေးတွင် အရေးပါသော အထောက်အပံ့ ဖြစ်ခဲ့သည်။
အလာဘားမားပြည်နယ်ရာသီဥတုသည် ညီညွတ်မျှတ၍ တစ်နှစ်အတွင်း ပျမ်းမျှအပူချိန် ဖာရင်ဟိုက် ၆၃.၉ ဒီဂရီ ရှိသည်။ နေရာအနှံ့အပြားတွင် မိုးရွာ၍၊ တစ်နှစ်လျှင် ပျမ်းမျှ မိုးရေချိန် ၅၃ လက်မ ရရှိသည်။ မြောက်ပိုင်းတွင် ဆောင်းရာသီ၌ ဆီးနှင်းကျသည်။
တစ်ချိန်ကထိုပြည်နယ်တွင် ဝါကိုသာ အဓိကထား၍ စိုက်ပျိုးခဲ့သည်။ မြေဩဇာကောင်းသော တင်နက်ဆီမြစ်ဝှမ်း မြေစေးနက်ဒေသနှင့် ကမ်းခြေလွင်ပြင်တို့တွင် ဝါကိုစိုက်ပျိုး သည်။ အထူးသဖြင့် မြေစေးနက်ဒေသတွင် ဝါကိုအကြီး အကျယ် စိုက်ပျိုး၍၊ ဝါခင်းများတွင် ငွေဝယ်ကျွန်များကိုစေခိုင်း လုပ်ကိုင်စေသည်။ ၁၉၁ဝ ပြည့်နှစ်လွန်သောအခါ လယ်သမားတို့သည် ဝါအပြင် ပြောင်း၊ မြေပဲ၊ ပဲငါးပိ၊ ကြံ၊ ဆေး၊ မြက်ခြောက်၊ အယ်လဖားဖားပင်၊ သစ်သီးနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်ပင်များကိုလည်း စိုက်ပျိုးကြသည်။
အယ်လဗားမားပြည်နယ်တွင် ကျောက်မီးသွေး၊ သံ၊ မြေစေး၊ ထုံးကျောက်တိုင်ကို တူးဖော်ရရှိသည်။ မင်နီဆိုတာပြည်နယ်နှင့် မစ်ရှီဂန်ပြည်နယ်တို့မှလွဲလျှင် သံကိုအများဆုံးတူးဖော်ရရှိသော ပြည်နယ်ဖြစ်သည်။ သံနှင့် ကျောက်မီးသွေး၊ ထုံးကျောက်တို့ကို အတူတကွ တူးဖော်ရရှိသဖြင့် သံနှင့် သံမဏိ လုပ်ငန်းသည် ပြည်နယ်တွင် ထင်ရှားသောစက်မှုလုပ်ငန်းဖြစ်သည်။ ဗာမင်ဂန်မြို့နှင့် ဂက်စဒင်မြို့တို့သည် သံမဏိလုပ်ငန်းအတွက် အချက်အချာမြို့များဖြစ်ကြသည်။
၁၃ဝဝ ပြည့်နှစ်တွင် တင်နက်ဆီမြစ်ဝှမ်း အာဏာပိုင်အဖွဲ့နှင့် ပုဂ္ဂလိကပိုင် ကုမ္ပဏီများက မြစ်ထိန်းစီမံကိန်းများကို ပြည်နယ်တွင်စတင်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်မှစ၍၊ စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း များ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာလေသည်။ အလာဘားမားပြည်နယ် တွင် ချည်မျှင်နှင့်အထည်ယက်လုပ်သည့်လုပ်ငန်းသည် အကြီးဆုံးစက်မှုလုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။ ထိုနောက် သံမဏိလုပ်ငန်း၊ သစ်လုပ်ငန်း၊ စည်သွတ်အစားအစာ လုပ်ငန်း တို့သည်လည်း ထင်ရှားသော စက်မှုလုပ်ငန်းများဖြစ်သည်။
တံတားဦးရွာ
တံတားဦးရွာ
ကိုးကား
တံတားဦးရွာ
၁၉၆၄ ခုနှစ်၊ ဆိုရှယ်လစ် စီးပွားရေးစနစ်တည်ဆောက်မှုကို ဆန့်ကျင်ခြင်းမှ ကာကွယ်သည့်ဥပဒေ
[၁၉၆၄ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ တော်လှန်ရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၃။]
နိဒါန်း
သို့ရာတွင် ဆိုရှယ်လစ်စနစ်ကို မလိုလားသူများသည် ဆိုရှယ်လစ်စီးပွားရေးစနစ် တည်ဆောက်မှုကို အဘက်ဘက်မှ ဆန့်ကျင်ဘက်ပြုနေကြသည်။ ကိုယ်ကျိုးရှာ စီးပွားရေးသမားများသည်လည်း တိုင်းသူပြည် သားလူအများ၊ အထူးသဖြင့် တောင်သူလယ်သမားများ၊ အလုပ်သမားများ၊ တိုင်းပြည်အတွက် အလုပ် လုပ်သော အတတ်ပညာသည်များနှင့် အသိပညာရှင်များအစရှိသည့်လုပ်သားပြည်သူတရပ်လုံး၏ လူ့ဘဝ လိုအင်ဆန္ဒများကိုဖြည့်စွမ်းပေးရန်ထက်၊ မိမိတကိုယ်တည်းအတွက် အမြတ်ရရေးကိုသာ ရှေ့ရှု၍၊ အစိုးရ၏ စီးပွားရေးလုပ်ငန်း များကိုဆန့်ကျင်လက်ပြုနေကြသည်။
ဤဆန့်ကျင်ဘက်လုပ်ငန်းများကို တားဆီးဖယ်ရှားပစ်နိုင်မှသာလျှင်၊ ဆိုရှယ်လစ်စီးပွားရေးစနစ်ကို လျင်လျင် မြန်မြန် အောင်မြင်စွာထူထောင်နိုင်မည်။
ထို့ကြောင့်တော်လှန်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌသည် အောက်ပါဥပေဒေကိုပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည်။
ပညာဝံသ
ယခုအခါ (၂ဝဝ၈ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ) သက်တော် ၈ဝ၊ ဝါတော် ၆ဝ ရ ပီနန် ဆရာတော်ကြီးသည် ဝါးခယ်မ ဇာတိ ဖြစ်ပြီး ၁၉၂၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁ဝ မှာ မွေးဖွားခဲ့သည်။ အသက် ၁၄ နှစ်သားတွင် ရှင်သာမဏေဘောင် ဝင်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၄၈ ဧပြီ ၁၆ မှာ ရဟန်းဘောင် ဝင်ခဲ့သည်။
၁၉၆၄ ခုနှစ်၊ ဆိုရှယ်လစ် စီးပွားရေးစနစ်တည်ဆောက်မှုကို ဆန့်ကျင်ခြင်းမှ ကာကွယ်သည့်ဥပဒေ
အခန်း ၁။ အမည်၊ အာဏာတည်ရန်ရက်နှင့် အဓိပ္ပာယ်ဖော်ပြချက်။
၁။	။ (၁) ဤဥပေဒေကို ၁၉၆၄ ခုနှစ်၊ ဆိုရှယ်လစ် စီးပွားရေးစနစ် တည်ဆောက်မှုကို ဆန့်ကျင်ခြင်းမှ ကာကွယ်သည့်ဥပဒေဟု ခေါ်တွင်စေရမည်။
ပညာဝံသ
ဝါးခယ်မ၊ ညောင်တုန်း၊ မန္ဈလေးတို့တွင် ပညာသင်ခဲ့ပြီး၊ မန္တလေး မစိုးရိမ်တိုက်မှာ ဗုဒ္ဓစာပေများကို မစိုးရိမ် ဆရာတော်ကြီး ဦးကောဝိဒ (ကွယ်လွန်) နှင့်အတူ သင်ယူခဲ့သည်။
၁၉၆၄ ခုနှစ်၊ ဆိုရှယ်လစ် စီးပွားရေးစနစ်တည်ဆောက်မှုကို ဆန့်ကျင်ခြင်းမှ ကာကွယ်သည့်ဥပဒေ
အခန်း ၁။ အမည်၊ အာဏာတည်ရန်ရက်နှင့် အဓိပ္ပာယ်ဖော်ပြချက်။
(၂)	ဤဥပဒေသည် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတဝှမ်းလုံးတွင် ချက်ချင်းအာဏာတည်ရမည်။
ပညာဝံသ
၁၉၅၃ ခုနှစ်၊ သက်တော် ၂၅ နှစ်မှာ ဓမ္မာစရိယ စာမေးပွဲကို ဂုဏ်ထူးဖြင့် အောင်မြင်ကာ လွတ်လပ်ရေးခေတ် မြန်မာနိုင်ငံတော် အစိုးရက သာသနဓဇသိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ ဘွဲ့တံဆိပ်တော် ဆက်ကပ်ခြင်း ခံရသည်။
၁၉၆၄ ခုနှစ်၊ ဆိုရှယ်လစ် စီးပွားရေးစနစ်တည်ဆောက်မှုကို ဆန့်ကျင်ခြင်းမှ ကာကွယ်သည့်ဥပဒေ
အခန်း ၁။ အမည်၊ အာဏာတည်ရန်ရက်နှင့် အဓိပ္ပာယ်ဖော်ပြချက်။
၂။	။ (၁) ဤဥပဒေတွင် စာလုံးများသည် အောက်ပါအတိုင်း အဓိပ္ပာယ်သက်ဝင်စေရမည်။
ပညာဝံသ
၁၉၅၃ နှစ်မှာပဲ ကိုးကိုးကျွန်း သာယာ ဖွံ့ဖြိုးရေး အစီအစဉ်အရ သာသနာပြုရန်၊ ရန်ကုန် ဗားကရာတိုက်၊ သာယာဝတီကျောင်း ဆရာတော် ဦးဝါယမနဲ့ အတူ လိုက်ပါပြီး သာသနာပြု အတွေ့အကြုံ စတင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၇ ခုနှစ်ခန့်တွင် သီရိလင်္ကာနှင့် အက်ဒမန်ကျွန်း ခေါ် ကပ္ပလီကျွန်းတို့သို့ ပြည်ပ သာသနာပြု အဖြစ် ခရီးစဉ် ချဲ့ခဲ့သည်။
၁၉၆၄ ခုနှစ်၊ ဆိုရှယ်လစ် စီးပွားရေးစနစ်တည်ဆောက်မှုကို ဆန့်ကျင်ခြင်းမှ ကာကွယ်သည့်ဥပဒေ
အခန်း ၁။ အမည်၊ အာဏာတည်ရန်ရက်နှင့် အဓိပ္ပာယ်ဖော်ပြချက်။
"ဆိုရှယ်လစ်စီးပွားရေးစနစ်" ဆိုသည်မှာ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ တော်လှန်ရေးကောင်စီက ၁၉၆၂ ခု၊ ဧပြီလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ဝါဒသဘောထားကျေညာချက်အဖြစ် ထုတ်ပြန်သော မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ် တွင် ဖော်ပြသည့်အတိုင်းဖြစ်သည်။
တီလပ်ရွာ၊ မတူပီမြို့နယ်
တီလပ်ရွာ(Tilat)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ မတူပီမြို့နယ်၊ တိန်ဆီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၁၁၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တိန်ဆီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၈ ဦး၊ မ ၃၃၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၉၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ပညာဝံသ
၁၉ရဝ တွင် နိုင်ငံတော် အစိုးရက ပီနန်သို့ စေလွှတ်ပြီး ရှေးမြန်မာ ဘုန်းကြီးကျောင်းကို ကျောင်းထိုင်စေခဲ့ရာ ပီနန်းကျောင်းမှာ ယခုအခါ သက်တမ်း နှစ် ၂ဝဝ ရှိပြီဖြစ်သည်။ ၏
၁၉၆၄ ခုနှစ်၊ ဆိုရှယ်လစ် စီးပွားရေးစနစ်တည်ဆောက်မှုကို ဆန့်ကျင်ခြင်းမှ ကာကွယ်သည့်ဥပဒေ
အခန်း ၁။ အမည်၊ အာဏာတည်ရန်ရက်နှင့် အဓိပ္ပာယ်ဖော်ပြချက်။
(၂)	ဤဥပေဒေပါ စကားရပ်များ၏ အဓိပ္ပာယ်ကောက်ယူချက်နှင့် စပ်လျဉ်း၍၊ ဤကိစ္စအလို့ငှာ အစိုးရကခန့်ထားသည့် အဖွဲ့၏ဆုံးဖြတ်ချက်သည် အပြီးအပြတ်အတည်ဖြစ်စေရမည်။
ပညာဝံသ
၁၉၇၉ တွင် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု လော့စ်အိန်ဂျဲလစ်တွင် တက္ကသိုလ် အရှေ့တိုင်း ဘာသာသင်ဌာန၌ ဗုဒ္ဓ အဘိဓမ္မာကို ပို့ချပေးခဲ့သည်။
၁၉၈၅ တွင် နိုင်ငံတကာ ဗုဒ္ဓဘာသာ သံဃာ့ အဖွဲ့ကြီးကို တည်ထောင်သည်။ လောစ့်အိန်ဂျဲလစ် (USA)၊ ဆဒ်နီ (ဩစတြေးလျ)၊ ချီကာဂို (USA)၊ တိုရန်တို (ကနေဒါ)၊ ဟောင်ကောင် (တရုတ်ပြည်)၊ စင်ကာပူ၊ ကွာလာလမ်ပူ (မလေးရှား)၊ အုခ်လန် (နယူးဇီလန်)၊ ဟော်လန်၊ မဟာသန္ဈိသုခ ဗုဒ္ဓသာသနာ စင်တာ (ရန်ကုန်) တို့တွင် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းပေါင်း ၁ဝ ကျောင်းမှာ တည်ထောင် သာသနာပြုခဲ့သည်။ ယခုအခါ (၂ဝဝ၈) သာသနာပြု သက်တမ်း နှစ် ၅ဝ ရှိခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။
၂ဝဝရ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ရွှေဝါရောင် တော်လှန်ရေး အဖြစ် ကမ္ဘာကျော်ခဲ့သည့် သံဃာထု လှုပ်ရှားမှုတွင် ရဟန်းရှင်လူ ပြည်သူအပေါင်းကို နအဖ စစ်အစိုးရက အကြမ်းဖက် နှိမ်နင်းသည့် အခါ ပြည်ပ၌ ၂ဝဝရ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၂၈ ရက်နေ့တွင် သာသနာ့ ဥသျှောင်၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မြန်မာ ရဟန်းတော်များ အဖွဲ့ချုပ်ကို ဖွဲ့စည်းကာ ဥက္ကဋ္ဌ ဆရာတော် အဖြစ် တာဝန်ယူလျက် ရှိသည်။ ကွယ်လွန်သွားသည့် မစိုးရိမ် ဆရာတော်ကြီး ဦးကောဝိဒက သာသနာ့ ဥသျှောင် ပဓာနစေရ (နာယက) ဆရာတော် အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။
ယခုအခါ ဆရာတော်ကြီးသည် သာသနာ့ အန္တရာယ် ကာကွယ်ရေး အတွက် ကမ္ဘာလှည့်ပြီး စည်းရုံး အားထုတ် ဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။
၁၉၆၄ ခုနှစ်၊ ဆိုရှယ်လစ် စီးပွားရေးစနစ်တည်ဆောက်မှုကို ဆန့်ကျင်ခြင်းမှ ကာကွယ်သည့်ဥပဒေ
အခန်း၂။ ဆိုရှယ်လစ်စီးပွားရေးစနစ်တည်ဆောက်မှုကို ဆန့်ကျင်ခြင်းအား တားမြစ်ခြင်း။
၃။	။ (၁) မည်သူမဆို ဆိုရှယ်လစ် စီးပွားရေးစနစ် တည်ဆောက်မှုကို ဆန့်ကျင်လျှင် ဤဥပဒေအရ ပြစ်မှုကျူးလွန်သည်မည်၏။ ဤသို့ ပြစ်မှုကျူးလွန်သည့် လုပ်ငန်းများတွင် အောက်ပါတို့အကျုံးဝင်သည်။
(က) အစိုးရကချမှတ်ထားသည့် သဘောထား၊ လုပ်ငန်းစဉ်နှင့် အစိုးရလုပ်ကိုင်နေသည့် လုပ်ငန်း တရပ်ရပ်ကို ပျက်စီးစေရန်လုပ်ကိုင်ခြင်း၊ ယင်းသို့လုပ်ကိုင်သည်ကိုအားပေးခြင်း။
တီလပ်ရွာ၊ မတူပီမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတူပီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငန်းတော်ကျား
ငန်းတော်ကျားမြွေသည် အဆိပ်ပြင်းသော မြွေတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး တောင်အာရှ နှင့် အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည်။ စုစုပေါင်း မျိုးစိတ် ၁၆ မျိုးမျှ တွေ့ရှိထားသည်။ ထိုမြွေတို့သည် များသောအားဖြင့် အနက်ရောင် နှင့် အဝါရောင် အား တရစ်စီရစ် ထားကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အဆိပ်ရှိ မြွေများ ကဏ္ဍ:ငန်းမြွေ မျိုးစုဝင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
နာဠပါနဇာတ်
ဧကကနိပါတ် - ၂- သီလဝဂ် -၂၀။ နဠကပါနဇာတ်။ ။ မျောက်ငယ်အပေါင်းဘီလူးဘေးမှ လွတ်မြောက်ရန် ဉာဏ်ဆင်၍ ကျူရိုးဖြင့် ရေသောက်ရအောင် ပြုသော မျောက်မင်း
၁၉၆၄ ခုနှစ်၊ ဆိုရှယ်လစ် စီးပွားရေးစနစ်တည်ဆောက်မှုကို ဆန့်ကျင်ခြင်းမှ ကာကွယ်သည့်ဥပဒေ
အခန်း၂။ ဆိုရှယ်လစ်စီးပွားရေးစနစ်တည်ဆောက်မှုကို ဆန့်ကျင်ခြင်းအား တားမြစ်ခြင်း။
(ခ)	ပြည်သူပိုင်နှင့် အများပိုင်ပစ္စည်းများကို ဖျက်ဆီးခြင်း၊ ယင်းသို့ဖျက်ဆီးသည်ကို အားပေးခြင်း။
နာဠပါနဇာတ်
ကျူပင်ရိုးနွဲ့အဆစ်မဲ့
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသောမြတ်စွာဘုရားသည် ကောသလတိုင်း၌ ဒေသစာရီ ကြွချီတော်မူရာ နဠကပါနရွာသို့ရောက်၍ နဠကပါနရေကန်အနီး ဆပ်သွားတော၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရဟန်းတို့သည် အပ်ကျည်(အပ်ဘူး) လုပ်ရန်သာမဏေငယ်တို့အား ကျူရိုးတို့ကို ယူစေ၏။ ကျူရိုးတို့မှာ အဆစ်ပိတ် မရှိ၊ အရင်းက အဖျားထိအောင် အခေါင်းပေါက်သည်ကိုမြင်လျှင် မြတ်စွာဘုရားထံ လျှောက်ကြလေ၏။
မြတ်စွာဘုရားသည်“ရဟန်းတို့ ... ကျူရိုးတို့ အရင်းအဖျား တစ်ဆက်တည်း အခေါင်းပေါက်၍ နေခြင်းမှာ ရှေးအခါငါဘုရား၏ သစ္စာဓိဋ္ဌာန်ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း” ကို မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကိုဆောင်တော်မူသတည်း။
ဘီလူးစိုးစံကျူရေကန်
လွန်လေပြီးသောအခါလူနေနှင့်ဝေးသော ရေကန်တစ်ခု ရှိသတတ်၊ ထိုရေကန်ကို ကျူပင်တို့ ဝန်းရံလျက်ပေါက်နေသည့်အတွက် နဠကပါန ရေကန်ဟု ခေါ်ဝေါ်ပညတ်ကြ၏။ ထိုရေကန်တွင် သက်ဆင်းသော လူသား၊ငှက် စသော သတ္တဝါတို့ကို စားသောက်နိုင်ရန် ဝေဿဝဏ်နတ်မင်းကြီး ထံမှ အမိန့်ကိုခံယူရရှိကာ အုပ်စိုး၍နေသော ဒကရက္ခိုသ် ရေစောင့်ဘီလူးသည် နေထိုင်လေ၏။
မျောက်မင်းမိန့်ဟဩဝါဒ
ရေကန်အနီးဝယ် သမင်ငယ် မမာဏကိုယ်လုံးရှိသော မျောက်မင်းသည် မျောက်ရှစ်သောင်း ခြံရံကာ နေ၏။ ထို မျောက်မင်းသည်မျောက်အပေါင်းတို့ကို “အမောင်တို့ ... ဤတောဝယ် အဆိပ်ပင်များ ရှိကုန်၏၊ ဒကရက္ခိုသ်စောင့်သောရေကန်များလည်း ရှိကုန်၏၊ သို့အတွက် သင်တို့သည် မစားဖူးသော သစ်သီး၊ သစ်ရွက်နှင့်မသောက်ဖူးသော ရေတို့ကို ငါ့ကို မပန်ကြားဘဲ မစားမသောက်ကြလေနှင့်” ဟု ဩဝါဒပေး၍ထားလေ၏။
တစ်နေ့သ၌မျောက်တို့သည် ရှေးအခါက မရောက်ဖူးသော တော၌ ကျက်စားသွားလာကြလျက် ရေငတ်သဖြင့် ရေကိုရှာလတ်သော် ရေကန်တစ်ခုကို မြင်သော်လည်း သောက်ဖူးသော ရေကန်မဟုတ်သည့် အတွက်မသောက်ဝံ့ကြဘဲ မျောက်မင်းအလာကိုသာ ငံ့မျှော်ကာနေကြကုန်၏။
၁၉၆၄ ခုနှစ်၊ ဆိုရှယ်လစ် စီးပွားရေးစနစ်တည်ဆောက်မှုကို ဆန့်ကျင်ခြင်းမှ ကာကွယ်သည့်ဥပဒေ
အခန်း၂။ ဆိုရှယ်လစ်စီးပွားရေးစနစ်တည်ဆောက်မှုကို ဆန့်ကျင်ခြင်းအား တားမြစ်ခြင်း။
(ဂ)	ဆိုရှယ်လစ်စီးပွားရေးစနစ် တည်ဆောက်မှုအတွက် အကျုံးဝင်သော ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်း၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်း၊ သိုလှောင်ရေးလုပ်ငန်း၊ ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားရေးလုပ်ငန်း၊ ဘဏ်လုပ်ငန်း စသည်တို့ကို နှောင့်ရှက်ခြင်း၊ ယင်းသို့နှောင့်ရှက်သည်ကို အားပေးခြင်း။
နာဠပါနဇာတ်
ဧကန်တိတိဘီလူးရှိ
မျောက်မင်း လာလတ်သော် “အမောင်တို့ ... အဘယ်ကြောင့် ရေကို မသောက်ကြသေးသနည်း” ဟု မေးလျှင် မျောက်များကအရှင်မျောက်မင်း မလာသေး၍ ငံ့ဆိုင်းနေပါကြောင်း လျှောက်ထားကြလေ၏။ မျောက်မင်းလည်း“ကောင်းပြီ” ဟု ရေကန်နားသို့သွးကာ ဆင်ခြင်လတ်သော် ဆင်းသက်သော ခြေရာများကိုသာမြင်ရ၍ တက်သော ခြေရာများကို မမြင်ရသဖြင့် ဤရေကန်မှာ ရေစောင့်ဘီလူး မုချရှိရမည်ဟုဆုံးဖြတ်ကာ “အမောင်တို့ ... ရေမသောက်နှင့် ကြသည်မှာ ကောင်းသည်၊ ဤရေကန်မှာရေစောင့်ဘီလူး ရှိသည်” ဟု ပြောလေ၏။
၁၉၆၄ ခုနှစ်၊ ဆိုရှယ်လစ် စီးပွားရေးစနစ်တည်ဆောက်မှုကို ဆန့်ကျင်ခြင်းမှ ကာကွယ်သည့်ဥပဒေ
အခန်း၂။ ဆိုရှယ်လစ်စီးပွားရေးစနစ်တည်ဆောက်မှုကို ဆန့်ကျင်ခြင်းအား တားမြစ်ခြင်း။
(ဃ) ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းမှ နိုင်ငံခြားများသို့သော်လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံခြားများမှ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့သော်လည်းကောင်း၊ ပစ္စည်းများ၊ ငွေများကို မတရားထုတ်ယူခြင်း၊ တင်သွင်းခြင်း နှင့် ယင်းသို့ပြု လုပ်သည်ကို အားပေးခြင်း။
နာဠပါနဇာတ်
ဘီလူး၊မျောက်မင်း မေး၊ ဖြေခြင်း
ရေစောင့်ဘီလူးလည်းညိုမည်းသော ဝမ်းဗိုက်၊ ဖြူသော မျက်နှာ၊ နီမြန်းသော လက်ခြေတို့ဖြင့် ဖောက်ပြန်သောအဆင်းကိုပြ၍ ရေထဲမှ ဘွားဘွားပေါ်လာလျက် “အို မျောက်အပေါင်းတို့ ... ရေသောက်ကြကုန်လော့”ဟု တိုက်တွန်းလေ၏။ ထိုအခါ မျောက်မင်းက ရေစောင့်ဘီလူးမှန်း အတတ်သိ၍ -
၁၉၆၄ ခုနှစ်၊ ဆိုရှယ်လစ် စီးပွားရေးစနစ်တည်ဆောက်မှုကို ဆန့်ကျင်ခြင်းမှ ကာကွယ်သည့်ဥပဒေ
အခန်း၂။ ဆိုရှယ်လစ်စီးပွားရေးစနစ်တည်ဆောက်မှုကို ဆန့်ကျင်ခြင်းအား တားမြစ်ခြင်း။
(င)	ဆိုရှယ်လစ်စီးပွားရေးစနစ် တည်ဆောက်မှုတွင် ပါဝင်လုပ်ကိုင်နေသောသူများအား အလုပ် အကိုင်ပျက်အောင် နှောင့်ရှက်ခြင်း၊ ယင်းသို့နှောင့်ရှက်သည်ကို အားပေးခြင်း။
နာဠပါနဇာတ်
ဘီလူး၊မျောက်မင်း မေး၊ ဖြေခြင်း
မေး။ ။အသင် ရေကန်စောင့်ဘီလူး ဒကရက္ခိုသ် မဟုတ်လော။
၁၉၆၄ ခုနှစ်၊ ဆိုရှယ်လစ် စီးပွားရေးစနစ်တည်ဆောက်မှုကို ဆန့်ကျင်ခြင်းမှ ကာကွယ်သည့်ဥပဒေ
အခန်း၂။ ဆိုရှယ်လစ်စီးပွားရေးစနစ်တည်ဆောက်မှုကို ဆန့်ကျင်ခြင်းအား တားမြစ်ခြင်း။
(၂)	အခြားတည်ဆဲတရားဥပေဒေတရပ်တရပ်တွင် မည်သို့ပင်ပါစေကာမူ အထက်ပုဒ်မခွဲ (၁) အရ ပြစ်မှုကျူးလွန်သူတစ်ဦးသည် အနည်းဆုံးထောင်ဒဏ် ၁၀ နှစ်၊ အများဆုံး သေဒဏ်အထိကျခံစေရမည့် အပြင်၊ ၎င်းပိုင်ဆိုင်သည့်ပစ္စည်းနှင့် ငွေများကိုလည်း ပြည်သူ့ဘဏ္ဍာအဖြစ် သိမ်းဆည်းခြင်းခံရမည်။
နာဠပါနဇာတ်
ဘီလူး၊မျောက်မင်း မေး၊ ဖြေခြင်း
ဖြေ။ ။ ဟုတ်ပါသည်။
၁၉၆၄ ခုနှစ်၊ ဆိုရှယ်လစ် စီးပွားရေးစနစ်တည်ဆောက်မှုကို ဆန့်ကျင်ခြင်းမှ ကာကွယ်သည့်ဥပဒေ
အခန်း ၃။ အမှုစွဲဆိုနည်းနှင့် စစ်ဆေးနည်း။
၄။	။ (၁)ဤဥပေဒေအရ အရေးယူသည့်ကိစ္စတိုင်းတွင် အစိုးရ၏ကြိုတင်ခွင့်ပြုချက်ကို ရယူရမည်။
နာဠပါနဇာတ်
ဘီလူး၊မျောက်မင်း မေး၊ ဖြေခြင်း
မေး။ ။ အသင် ဘယ်သတ္တဝါတို့ကို စားနိုင်ပါသနည်း။
၁၉၆၄ ခုနှစ်၊ ဆိုရှယ်လစ် စီးပွားရေးစနစ်တည်ဆောက်မှုကို ဆန့်ကျင်ခြင်းမှ ကာကွယ်သည့်ဥပဒေ
အခန်း ၃။ အမှုစွဲဆိုနည်းနှင့် စစ်ဆေးနည်း။
(၂)	အစိုးရသည် ဤဥပဒေအရ အရေးယူသည့်အမှုများကို စစ်ဆေးရန်အထူးခုံရုံးဖွဲ့စည်းပေးရမည်။
နာဠပါနဇာတ်
ဘီလူး၊မျောက်မင်း မေး၊ ဖြေခြင်း
ဖြေ။ ။ ရေကန်သို့ ဆင်းသက်သော သတ္တဝါတို့ကိုသာ စားနိုင်ပါသည်။မဆင်းသက်သော သတ္တဝါတို့ကို မစားနိုင်ပါ။
၁၉၆၄ ခုနှစ်၊ ဆိုရှယ်လစ် စီးပွားရေးစနစ်တည်ဆောက်မှုကို ဆန့်ကျင်ခြင်းမှ ကာကွယ်သည့်ဥပဒေ
အခန်း ၃။ အမှုစွဲဆိုနည်းနှင့် စစ်ဆေးနည်း။
(၃)ပုဒ်မခွဲ (၂)အရ ဖွဲ့စည်းသောအထူးခုံရုံး၏ အပြီးအပိုင်ဆုံးဖြတ်ချက်တရပ်သည် တော်လှန် ရေးကောင်စီက ဤကိစ္စအလို့ငှာ ဖွဲ့စည်းပေးသည့် အတည်ပြုအာဏာပိုင်အဖွဲ့က အတည်ပြုမှသာ အတည်ဖြစ် စေရမည်။
နာဠပါနဇာတ်
ဘီလူး၊မျောက်မင်း မေး၊ ဖြေခြင်း
အသင် ငါတို့ကို စားနိုင်မည် မဟုတ်
၁၉၆၄ ခုနှစ်၊ ဆိုရှယ်လစ် စီးပွားရေးစနစ်တည်ဆောက်မှုကို ဆန့်ကျင်ခြင်းမှ ကာကွယ်သည့်ဥပဒေ
အခန်း ၃။ အမှုစွဲဆိုနည်းနှင့် စစ်ဆေးနည်း။
(၄) ပုဒ်မခွဲ(၃) အရဖွဲ့စည်းသော အတည်ပြုအာဏာပိုင်အဖွဲ့၏ အပြီးအပိုင်ဆုံးဖြတ်ချက်ကို တော်လှန်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌထံသို့သာ အယူခံနိုင်သည်။
နာဠပါနဇာတ်
ဘီလူး၊မျောက်မင်း မေး၊ ဖြေခြင်း
မေး။ ။ အသင်တို့ ရေသောက်ကြမည် မဟုတ်လော။
ဖြေ။ ။ ယခုပဲ သောက်ကြမည်၊ သို့သော်လည်း သင်ပိုင်ဆိုင်ရာ နယ်နိမိတ်သို့ မဆင်းဘဲသောက်ကြမည်။
မေး။ ။ မဆင်းဘဲ ဘယ်လို သောက်ကြမည်နည်း။
တွင်းကြီးရွာ၊ မြောင်မြို့နယ်
တွင်းကြီးရွာ (Twingyi)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ မြောင်မြို့နယ်၊ တွင်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၂၈၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြောင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နာဠပါနဇာတ်
ဘီလူး၊မျောက်မင်း မေး၊ ဖြေခြင်း
ဖြေ။ ။ ငါတို့ ကျူရိုးဖြင့် ကမ်းပေါ်မှနေ၍ သောက်ကြမည်၊ ထိုအခါ အသင်စားခွင့်ရလိမ့်မည် မဟုတ်- ဟု ပြောဆိုပြီးလျှင် ဖြည့်ကျင့် ဆည်းပူးခဲ့သောပါရမီတော်တို့ကို ဆင်ခြင်သုံးသပ်ပြီးလျှင် “ဤ ကျူပင်နှင့် တကွ ရေကန်ကို ဝန်းရံလျက် ပေါက်နေသော ကျူပင်တို့သည်အရင်းက အဖျားတိုင်အောင် အဆစ်အပိတ် မရှိ တစ်စပ်တည်း အခေါင်းပေါက်စေသတည်း” ဟုသစ္စာဓိဋ္ဌာန်ပြုကာ ပါးစပ်ဖြင့် မှုတ်လေ၏။ ထိုအခါမှစ၍ ရေကန်ကို ဝန်းရံလျက် ပေါက်နေသောကျူပင်တို့သည် မျောက်မင်း၏ သစ္စာဓိဋ္ဌာန်ကြောင့် ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာ ကုန်ဆုံးသည်တိုင်အောင်အဆစ်အပိတ်မရှိ တစ်စပ်တည်း အခေါင်းပေါက်ချည်းဖြစ်၍ တည်ကုန်၏။
မျောက်အပေါင်းတို့လည်းကျူရိုးတစ်ချောင်းစီ ယူကြကုန်လျက် ကန်ကို ဝန်းရံပြီးလျှင် ကမ်းနားမှနေ၍ အသီးသီးကျူရိုးတို့ဖြင့် စုပ်ယူကာ ရေကို သောက်ကြကုန်၏။ ရေစောင့်ဘီလူးလည်း မျောက်တစ်ကိုမျှမစားရဘဲ နှလုံးမသာဖြစ်၍ မိမိနေရာသို့ သွားလေ၏။ မျောက်မင်းနှင့် တကွမျောက်အပေါင်းတို့လည်း မိမိတို့နေရာ တောသို့ ဝင်ကြကုန်၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည်အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ထိုအခါ ဒကရက္ခိုသ်သည် - ယခုအခါ ဒေဝဒတ်။
မျောက်မင်း၏ ပရိသတ်သည် - ငါဘုရား ပရိသတ်။
မျောက်မင်းသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ - ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁)နဠကပါန၊ ကန်ရံခ၊ ပေါက်ကြကျူအကုန်။
(၂)မျောက်မင်းမှုတ်လစ်၊ အခေါင်းဖြစ်၊ တည်လစ်ကမ္ဘာကုန်။
နဠကပါနဇာတ်ပြီး၏။
ဝန်ပတေ့ (တောင်)ရွာ၊ တံတားဦးမြို့နယ်
ဝန်ပတေ့ (တောင်)ရွာ (Wunpatayt(South))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ တံတားဦးမြို့နယ်၊ သဲမောင်းကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၁၅၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သဲမောင်းကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၇၀ ဦး၊ မ ၁၆၇၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တံတားဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်ဝိုးရွာ၊ ကောင်းဘို့
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဦးချစ်ညို
ဦးချစ်ညို အမည်ရှိ လူပုဂ္ဂိုလ်များမှာ -
ပန်းတောပေါက်ရွာ၊ ကြီးပေါက်ကုန်း
ပန်းတောပေါက်ရွာ၊ ကြီးပေါက်ကုန်း
ကံကလေးရွာ၊ ကွင်းကြီး
ကံကလေးရွာ၊ ကွင်းကြီး
ဦးသာမြတ် (သံတူကြောင်းကွဲ)
ဦးသာမြတ်သည်
သံတူကြောင်းကွဲ
အသံထွက်ချင်းတူသော်လည်း အနက်ကွဲပြားသော စကားလုံးဖြစ်သည်။ သံတူကြောင်းကွဲ ဝေါဟာရများသည် သတ်ပုံမှန်ကန်ရေးအတွက် အထောက်အကူပြု စာလုံးများဖြစ်သည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်စကားလုံးအဖြစ် ကြောင်းတူသံကွဲဖြစ်သည်။
ဘိတ်ကလာတဲ့ငံပြာရည်
ဘိတ်ကလာတဲ့ ငံပြာရည် (၂၈ ဧပြီ ၁၉၂၄ – ၁၉၉၂) သည် မြန်မာအမျိုးသား ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
အမည်ရင်းမှာ ဦးစိုးမောင် (ခ) ဦးကျော်စိုး ဖြစ်သည်။ ၁၉၂၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်မြို့၌ ဦးရွှေကြာနှင့် ဒေါ်ထူးမေတို့က မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်းသုံးယောက်အနက် အကြီးဆုံး သားဖြစ်ကာ ၁ဝ တန်းအောင်မြင်ခဲ့ပြီးနောက် ကျောင်းဆက်မတက်ဖြစ်ဘဲ အမြတ်ခွန်အရာရှိအဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ တာဝန်အရ အခွန်ကြီးကြပ်ရာမှ ရုပ်ရှင်လောကသားများနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး ပဲရော့ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင် ဒါရိုက်တာပဲရော့ ဦးဖေကြိုင်နှင့် ခင်မင်ရင်းနှီးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဦးဖေကြိုင်ကို လက်ဦးဆရာအဖြစ် ဦးထိပ်ထားလျက် ဆရာထံမှ ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးရေး ပညာများသင်ယူခဲ့သည်။  ရုပ်ရှင်နှင့်ပတ်သက်၍ ဝါသနာဆန္ဒပြင်းပြသည့်အတွက် ဝန်ထမ်းဘဝမှ နုတ်ထွက်၍ ရုပ်ရှင်လောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်မှာ ကွယ်လွန်ချိန်အထိ ဖြစ်သည်။
၁၉၅၅ ခုနှစ် မတိုင်မီ 'ပြည်တော်အေး' ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကို ထူထောင်ခဲ့ပြီး ပွဲဦးထွက်အဖြစ် ဒါရိုက်တာ 'ကျော်စံကေး' အမည်ခံယူကာ မေတ္တာပေါင်းကူး ဇာတ်ကားကို မင်းသား ထွန်းဝေ၊ မင်းသမီး ခင်ယုမေတို့နှင့် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ဆက်၍ကာတွန်းအောင်ရှိန်၏ ရှံစား -ဒိန်းဒေါင် ဇာတ်ကောင် ဇာတ်လမ်းများကို ရုပ်ရှင်အဖြစ် အသက်သွင်းခဲ့လေရာ ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် မှားတဲ့အခါလည်း မှားပေမပေါ့ နှင့် အောင်ပင်လယ် ဇာတ်ကားများကို လည်းကောင်း၊ ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် ကဲမယုံချင်နေ ဇာတ်ကားကိုလည်းကောင်း ရိုက်ကူး ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဒါရိုက်တာ ကျော်စံကေး အမည်မှ "ဘိတ်ကလာတဲ့ ငံပြာရည်" အမည်ကို ပြောင်းလဲခံယူကာ ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် ပြည်တော်အေး ရုပ်ရှင်မှပင် အံ့ဩကုန်နိုင်ဖွယ် ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် ပြည်တော်အေး ရုပ်ရှင်အမည်မှ ကျော်စိုး ရုပ်ရှင်အမည်သို့ ပြောင်း၍ ဒါရိုက်တာ ဘိတ်ကလာတဲ့ ငံပြာရည် အမည်ဖြင့်ပင် ရှံစား -ဒိန်းဒေါင် ဇာတ်လမ်းတွဲဖြစ်သော ပင့်ကူနီ ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူး ရုံတင် ပြသခဲ့သည်။ ထိုမှဆက်၍ ဘိတ်ကလာတဲ့ ငံပြာရည် အမည်ကိုတောက်လျှောက်အသုံးပြုခဲ့သည်။
စုံထောက်ကြီး ဦးရှံစားအဖြစ် ဟာသမင်းသား သန်းနွဲ့၊ ဒိန်းဒေါင်အဖြစ် ဟာသသရုပ်ဆောင် မြင့်ဖေ၊ (ဒိန်းဒေါင်အဖြစ် သာဆန်း) တို့ကို အဓိကထားရိုက်ကူးခဲ့သော မှားတဲ့အခါလည်း မှားပေမပေါ့၊ ''အောင် ပင်လယ်၊ ကဲမယုံချင်နေ နှင့် ပင့်ကူနီ'' ဇာတ်ကားတို့ကို ဆင့်ကဲ ရုံတင်ပြသခဲ့ရာမှ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
ဘိတ်ကလာတဲ့ငံပြာရည်သည် ၁၉၉၂ ခုနှစ် တွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။
မိသားစု
ဒေါ်အေးအေးညွန့်နှင့် ဖူးစာဆုံခဲ့ပြီး သားသမီးခုနစ်ယောက် ထွန်းကားခဲ့သည်။ သမီးဖြစ်သူ သက်ကျော်စိုး က ဒါရိုက်တာ သမီး ငံပြာရည်အဖြစ်နှင့်လည်းကောင်း၊ သားဖြစ်သူ သီဟကျော်စိုးနှင့် ဆရာကြီး၏ မြေးဖြစ်သူ ပြည်ဟိန်းသီဟ၊ တို့ကလည်း ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာများအဖြစ်နှင့်လည်းကောင်း ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။
လဂျာဘွမ်ရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
လဂျာဘွမ်ရွာ(Lajarbum)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ မိုင်ထောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၀၅၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်ထောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၄ ဦး၊ မ ၁၀၂ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၀၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေလဲကလေးရွာ၊ ရေလဲကလေး
ရေလဲကလေးရွာ၊ ရေလဲကလေး
လှည်းကူးရွာ၊ ကြီးပေါက်ကုန်း
လှည်းကူးရွာ၊ ကြီးပေါက်ကုန်း
ဝတ်ရည်စုပ်ရင်နီ
ဝတ်ရည်စုပ်ရင်နီ (Aethopyga gouldiae) သည် ဝတ်ရည်စုပ်ငှက် မျိုးနွယ်ဝင် ငှက်တမျိုးဖြစ်သည်။ ယင်းအား ဟိမဝန္တာမှ အရှေ့တောင်အာရှဒေသအထိ တွေ့ရှိရသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
မိုက်ကယ် ဂျက်ဆင်
မိုက်ကယ်လ် ဂျက်ဆင် (၂၉ ဩဂုတ် ၁၉၅၈ -၂၅ ဇွန် ၂၀၀၉) သည် ကမ္ဘာကျော် ပေါ့ပ်အဆိုတော်(King of Pop)လည်းဖြစ်ပြီး၊ ကိုယ်တိုင်ကလည်း ကပြဖျော်ဖြေသလို သီချင်းတွေကိုလည်း ကိုယ်တိုင်ရေးစပ်သူ ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ
၁၉၅၈-ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ၊ (၂၉)ရက်၊ အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ အင်ဒီယားနားပြည်နယ်၊ ဂရေးအရပ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မိဘများမှာ Joseph Walter (Joe) နှင့် Katherine Esther တို့ဖြစ်သည်။ မွေးချင်း ကိုးယောက်တွင် ခုနှစ်ယောက်မြောက် သားဖြစ်သည်။ ငယ်အမည်မှာ Michael Joseph Jackson ဖြစ်သည်။ ညီမအငယ်ဆုံးမှာ ဂျက်နက်ဂျက်ဆင်(Janet Jackson)ဖြစ်သည်။ မိုက်ကယ်လ်၏ အရပ်မှာ ငါးပေဆယ်လက်မ (1.78 m) ဖြစ်သည်။
၁၉၆၃-ခုနှစ်တွင် ညီအစ်ကိုများနှင့် အတူ The Jackson Five အဖွဲ့နှင့် ကလေးဘဝကတည်းက သီချင်းသီဆိုမှု စတင်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အဖွဲ့ကို The Jackson ဟု အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ အဖွဲ့နှင့် အတူ သီဆိုခဲ့သော I Want You Back(1969)၊ ABC(1970)နှင့် I'llBeThere(1970) သီချင်းများ ထင်ရှားခဲ့သည်။
၁၉၇၂-ခုနှစ်တွင် သူတစ်ဦးတည်း တစ်ကိုယ်တော် သီချင်းအယ်လ်ဘမ် Got to be There နှင့် Benများ ထွက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၇၈-ခုနှစ်တွင် ဂီတဗီဒီယို TheWiz ထွက်ရှိခဲ့ပြီးနောက် အဖွဲ့နှင့် လမ်းခွဲခဲ့ပြီး ၁၉၇၉-ခုနှစ်တွင် Off the Wall အယ်လ်ဘမ် ထွက်ရှိခဲ့သည်။ ယင်းနှစ်မှာပင် ဖျော်ဖြေပွဲ၌ ထိခိုက်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး နှာခေါင်းရိုး ကျိုးခဲ့ရာမှ အစပြုကာ မျက်နှာပြင် ခွဲစိတ်ကုသမှုခြင်းကို စတင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် မျက်နှာခွဲစိတ်ကုသခြင်းကို ၁၉၈၄၊ ၁၉၈၅၊ ၁၉၈၇၊ ၁၉၉၁၊ ၁၉၉၃၊ ၁၉၉၇၊ ၁၉၉၉၊ ၂၀၀၀၊ ၂၀၀၁၊ ၂၀၀၂နှင့် ၂၀၀၄-ခုနှစ်များတွင် မျက်နှာကို မျက်နှာဖုံးစွပ်၍ သွားလာခဲ့ရသည်အထိ မျက်နှာအရေပြားများ ပျက်စီးခဲ့သည်။
၁၉၈၂-ခုနှစ်တွင် Thriller အယ်လ်ဘမ် ထွက်ရှိလာခဲ့ပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ချပ်ရေ ၁၀၉-သန်းကျော် ရောင်းချခဲ့ရပြီး အံ့ဩလောက်ဖွယ် အောင်မြင်မှုဖြင့် သမိုင်းတစ်လျှောက် ရောင်းအားအကောင်းဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည့်ပြင် ဂရမ်မီဆု (၈)ဆုလည်း ရရှိခဲ့ကာ billboard အရောင်းရဆုံး နံပါတ်တစ်နေရာတွင် ကိုးလကြာ ရပ်တည်ခဲ့သည်။
သူ့သီချင်းတွေသည် ကမ္ဘာကျော် အောင်မြင်ခဲ့ပြီး MTV တစ်ခေတ်ကို စတင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ကလေးများကို ချစ်တတ်သည်ဟု နာမည်ကြီးခဲ့သလို ကလေးတွေကို မတော်တရား ကျင့်တယ်ဆိုပြီး အမှုအခင်းတွေလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်သူ နာမည်ကြီး အဆိုတော့ အဲလ်ဗစ် ပရက်စလေ၏ သမီး လီဆာ ပရက်စလေ နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သေးသော်လည်း လမ်းခွဲခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် နပ်စ်မ တစ်ယောက်နှင့် ကလေးမွေးသည်ဟု ဆိုပြန်သည်။ မွေးကာစကလေးလေးကို ပြတင်းပေါက်မှနေ တိုက်အောက်က ပရိသတ်ကို လက်တစ်ဖက်တည်းနှင့် ကိုင်မြောက်ပြ၍ ကလေးသူငယ်များ အခွင့်အရေး ကာကွယ်ရေး အဖွဲ့က တရားစွဲဆိုတာလည်း ခံရသည်။ သူ့ဘဝမှာ သူတစ်ခုခု လုပ်လိုက်တိုင်း ဟိုးလေးတစ်ကြော် ဖြစ်သွားတာချည်းဖြစ်သည်။ ကလေးများအတွက် နဲဗားလဲန်းကို သူ့ခြံထဲတွင် ဆောက်ပေးသည်။ ကလေးတွေကို ဖိတ်ပြီး သူကိုယ်တိုင် လိုက်ကစားသည်။ ကမ္ဘာကြီးအတွက် ကောင်းကျိုးကိုလည်း သူလုပ်ပေးခဲ့သေးသည်။ သူသီဆိုခဲ့တဲ့ သီချင်းတွေထဲက အာဖရိက အငတ်ဘေးကို ကူညီဖို့အတွက် နိုင်ငံတစ်ကာက အဆိုတော်တွေ ပါသော We are the World သီချင်း၊ စစ်မက်တွေ ဖြစ်ပွားနေတဲ့ ကမ္ဘာကြီးကို ကယ်တင်ဖို့ဆိုပြီး ဆိုတဲ့ Heal The World သီချင်းတွေသည် အခုထိ လူသိများနေတုန်းပင် ဖြစ်သည်။
သူဟာ Moon Walk အက ကို Thriller အခွေထဲမှာ စတင် မိတ်ဆက်ပေးပြီး ကမ္ဘာ့လူငယ်ထုကို ဘရိတ်ဒန့်စ် ဆိုသော အကနှင့် မိတ်ဆက်ပေးခဲ့သည်။ သီချင်းတွေ ထုတ်လုပ် သီဆိုခဲ့ပြီး ပလက်တီနမ် ဓာတ်ပြားဆု ပေါင်းများစွာကို ဆွတ်ခူးခဲ့သည်။
သူ၏ အထင်ကရ အရှိဆုံး ကမ္ဘာလှည့် စတိတ်ရှိုးမှာ Dangerous World Tour အမည်ရှိသော ခရီးစဉ် ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၂ ဝန်းကျင်က လှည့်လည် ဖျော်ဖြေခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
သူ မကွယ်လွန်ခင် နောက်ပိုင်းနှစ်များမှာ ဝေဖန်ခံရစရာတွေ အများကြီးရှိခဲ့ပြီး သူသည် ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ကလေးငယ်များကို မဖွယ်မရာ ပြုလုပ်ဆိုကာ တရားစွဲခံရပြီးမှ လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။
မိုက်ကယ်သည် မျက်နှာခွဲစိတ်မှု အကြိမ်ပေါင်းများစွာ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီးနောက် ပြီးခဲ့သော နှစ်ပိုင်းများအတွင်း ကျန်းမာရေး ဆိုးရွားလာကြောင်း သတင်းများ မကြာခဏ ထွက်ပေါ်ခဲ့သော်လည်း အမြဲတစေ ငြင်းဆန်နေခဲ့သည်။
သို့သော် သူသည် သူ့၏ အဆိုတော်ဘဝကို ပြန်ဝင်ရောက်ဖို့ စီစဉ်နေသည်။ လန်ဒန်တွင် ဒီနှစ်ကုန်ပိုင်း စင်မြင့်ဖျော်ဖြေပွဲများ ဖျော်ဖြေဖို့ရှိပြီး သူ့၏ လက်မှတ်များသည် မိနစ်ပိုင်းအတွင်းမှာ ရောင်းချ ကုန်သွားခဲ့သည်။ မိုက်ကယ်သည် လာမည့်လအတွင်း လန်ဒန်တွင် ၎င်းဘဝအတွက် အကြီးမားဆုံး စင်တင်ဖျော်ဖြေမှုကြီးကို ပြုလုပ်ခွင့်ရရန် မျှော်လင့်ထားသူဖြစ်သည်။ ၎င်းအနေနှင့် ဇူလိုင်လ (၁၃)ရက်နေ့၌ လန်ဒန်မြို့ O2အားကစားကွင်းကြီးတွင် ပြုလုပ်မည့် ဖျော်ဖြေပွဲကြီးအတွက် အလွန်အားခဲထားပြီး အစမ်းလေ့ကျင့်မှု (၄၅)ကြိမ်မျှ ပြုလုပ်ထားခဲ့ကြောင်း ညီမဖြစ်သူ လာတိုရာက ဆိုသည်။
ဘဝနိဂုံး
ကမ္ဘာကျော် ပေါ့ပ်အဆိုတော် မိုက်ကယ်လ် ဂျက်ဆင် (Michael Jackson) သည် ၂၀၀၉-ခုနှစ်၊ ဇွန်လ(၂၅)ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့ လော့စ် အိန်ဂျလိစ် ဒေသစံတော်ချိန် (၃.၁၅ နာရီ) မှာ ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။ အသက် ၅၀ အရွယ်ရှိ မိုက်ကယ်လ် ဂျက်ဆင်သည် နှလုံးဝေဒနာ ခံစားရပြီး ချက်ချင်း ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ် လော့စ် အိန်ဂျလိစ် မြို့တော်ရှိ UCLA ဆေးရုံတစ်ခုကို အမြန်ဆုံး ပို့ဆောင်ခဲ့ကြရသည်။
သူ့၏ နေအိမ်ကို ဒေသစံတော်ချိန် မွန်းလွဲပိုင်းမှာ အရေးပေါ် ဆေးဝန်ထမ်းများ ရောက်လာချိန်၌ သူသည် အသက်မရှူတော့ဘူးဟု မီးသတ်အရာရှိများက ပြောသည်။ ထို့နောက် UCLA ကယ်လီဖိုးနီးယား ဆေးရုံ၌ မေ့မျောနေသည်ဟု ဆေးရုံက သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဇွန်လ(၂၅)ရက်နေ့ ညနေပိုင်းက မိုက်ကယ်တစ်ယောက် အနိစ္စရောက်သွားပြီဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုချက် သတင်းကို လော့စ်အိန်ဂျလိစ် မြို့တော်ရှိ UCLAဆေးရုံက ကြေညာခဲ့သည်။ မိုက်ကယ်သည် မကွယ်လွန်ခင်က ကျန်းမာရေး ဆိုးရွားလာပြီး ကိုမာ(ခေါ် )အသိမဲ့မေ့မျောသည့် အခြေအနေမျိုး ရောက်ရှိခဲ့သေးကြောင်း ၎င်း၏မိသားစုက ဆိုသည်။ ထို့နောက် မိုက်ကယ်လ် ဂျက်ဆင် သေဆုံးသွားပြီဟု ရဲအရာရှိများက အတည်ပြုပြောဆိုကြောင်း လော့စ် အိန်ဂျလိစ် တိုင်းမ်စ် သတင်းစာမှာ ဖော်ပြပါသည်။
ကွယ်လွန်ချိန်၌ အသက်(၅၀)ရှိပြီ ဖြစ်သည်။ မိုက်ကယ်ကွယ်လွန်ကြောင်း သတင်းကို ကြားသိပြီးနောက် ၎င်းအား ကြေကွဲစွာ နှုတ်ဆက်ရန် ဆေးရုံအပြင်တွင် ပရိသတ်များ ငြိမ်သက်တိတ်ဆိတ်စွာ လာရောက်စုရုံးနေခဲ့သည်။ မိသားစုများက မိုက်ကယ်အား မည်သည့်အရပ်တွင် သင်္ဂြိုဟ်မည်ကို ယခုတိုင် ကြေညာခြင်း မရှိသေးပေ။
လန်ဒန်၌ အကွက် မြင်သောစီးပွားရေးသမားတို့က မိုက်ကယ် အမှတ်တရ အင်္ကျီ၊ ရင်ထိုးတံဆိပ် နှင့် အမှတ်တရ ပစ္စည်းများကို ထုတ်လုပ် ရောင်းချကြရာ ရောင်းမလောက် ဟုသိရသည်။ မိုက်ကယ်ဂျက်ဆင်က ပရိသတ်များအား ထိုးပေးသော အမှတ်တရလက်မှတ်မှာ တန်ကြေး ဒေါ်လာ နှစ်သောင်းထိ ဈေးပေါက်သည် ဟုသိရသည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ်က ဂျပန် တွင် မိုက်ကယ်က သူ့ပရိသတ် တစ်ဦးအား လက်ဆောင်ပေး ခဲ့သည့် ဦးထုပ် မှာ ဒေါ်လာ ငါးသောင်း ဖြစ်ဝယ်မည့်သူများရှိ နေသည်။
သူအားအရူးအမူး ချစ်သည့် ပရိသတ်များက မိုက်ကယ် မသေ ဟုယုံကြသည်။ မည်သိုပင်ဖြစ်စေ နယူးယောက် တိုင်းသတင်းစာကမူ မိုက်ကယ် ၏ နောက်ဆုံးခရီးသည် ၁၉၇၇ ခုနှစ်က ကွယ်လွန်ခဲ့သည့် အဲဗစ် ပရက်စလေ ၏ ဈာပန နှင့် ၁၉၉၇ ခုနှစ်က သေဆုံးခဲ့သည့် ဒိုင်ယာနာ၏ ဈာပန တို့ထက်ပို၍ တိုးမပေါက်အောင်ရှိမည် ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။
ဈာပန
မိုက်ကယ်ဂျက်ဆင်အား နောက်ဆုံးနှုတ်ဆက်သည့် ဈာပနအခမ်းအနားကို ဇူလိုင်လ(၇)ရက်နေ့က လော့စ်အိန်ဂျလိစ်မြို့တော်ရှိ Staplesစင်တာတွင် ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ကမ္ဘာကျော် အနုပညာရှင်များဖြစ်သော မာရိုင်ကာရေး၊ ဂျနီဖာဟတ်ဒ်ဆန်၊ လီယွန်နယ်လ်ရစ်ချီ၊ စတီဗီဝမ်းဒါး၊ ဂျွန်မေယာတို့အပြင် ဗြိတိန်၏ အထွန်းလင်းဆုံး လူငယ်အနုပညာရှင်လေးအဖြစ် သတ်မှတ်ခံထားရသည့် ရှာဟင်ဂျဖာဂိုလီတို့သည် မိုက်ကယ်၏ ကြေကွဲအောက်မေ့မှု အခမ်းအနားတွင် ၎င်းတို့၏ အနုပညာဖြင့် ဂုဏ်ပြုဖျော်ဖြေခဲ့ကြသည်။ သေဆုံးချိန်တွင် သား-ပရင့်စ်မိုက်ကယ်(၁)၊ပရင့်စ်မိုက်ကယ်(၂)၊ သမီး-ပဲရစ်ဂျက်ဆင် တို့ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် အမျိုးသား အဆိုတော်များ
ညောင်တန်းရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အာဟာရချို့တဲ့ခြင်း
အကူအညီပေးရေး အုပ်စုများမှ တိုးတက်သုံးစွဲလာသည့် ငတ်မွတ်ခေါင်းမှု ကယ်ဆယ်ရေး ပုံစံမှာ ကူညီပေးကမ်းသည့် နိုင်ငံများမှ စားနပ်ရိက္ခာများ ဝယ်ယူနေမည့်အစား၊ ငတ်မွတ်နေသူများသို့ ငွေပေးခြင်း၊ သို့မဟုတ် ငွေစက္ကူ ဘောက်ချာများ ပေးခြင်းဖြင့် ဒေသတွင်နေထိုင်သည့် လယ်သမားများထံမှ ဝယ်ယူနိုင်သည့် ပုံစံဖြစ်သည်။ ကူညီပေးကမ်းသည့် နိုင်ငံများမှရိက္ခာဝယ်ယူခြင်းသည် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစရိတ်များတွင် ငွေဖြုန်းတီးရာ ကျပြီး ထိုကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်နိုင်ရန်အတွက် တစ်ခါတစ်ရံ ဥပဒေချမှတ်ပေးရန် လိုအပ်ပါသည်။
ရေရှည်ဆောင်ရွက်ချက်များတွင် ဓာတ်မြေဩဇာများနှင့် ရေသွင်းစိုက်ပျိုးခြင်းကဲ့သို့သော ခေတ်မီ စိုက်ပျိုးရေးအတွက် လိုအပ်နေသည့်ရာများတွင် ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုများပါဝင်သည်။ ၎င်းဆောင်ရွက်ချက်များသည် ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံများတွင် အစာရေစာငတ်မွတ်မှု အပြီးသတ်ဖယ်ရှားပြီး ဖြစ်သည်။ သို့သော်ငြားလည်း ကမ္ဘာ့ဘဏ်၏ ကန့်သတ်ချက်များမှာ အစိုးရမှလယ်သများသို့ အမတော်ကြေးများ မထောက်ပံ့ရန် တားမြစ် ထားပြီး ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး အဖွဲ့အချို့ကလည်း ဓာတ်မြေဩဇာများ တွင်တွင်ကျယ်ကျယ်သုံးခြင်းကို ဟန့်တားလျက်ရှိသည်။
ပဋိပက္ခများနှင့် ရောဂါ
ပဋိပက္ခများနှင့် စစ်ပွဲသည် လယ်ယာလုပ်သားလျော့နည်းမှုကို ဖြစ်စေသည် သို့မဟုတ် လယ်လုပ်စရာမြေမရှိသည့် နယ်စပ်ဒေသများသို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ရသော ခိုးကိုးရာမဲ့များ သို့မဟုတ် ဒုက္ခသည်များ ဖြစ်စေသည်။ အာဟာရချို့တဲ့ခြင်းသည် ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါ သို့မဟုတ် နာတာရှည်မကျန်းမာခြင်း၊ အထူးသဖြင့် HIV/AIDS ရောဂါ ကျယ်ပြန့်စွာကူးစက် ပြန့်ပွားလာခြင်း ကဲ့သို့သော နောက်ဆက်တွဲကျန်းမာရေး ပြဿနာများ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။
ဆင်းရဲခြင်းနှင့် စားနပ်ရိက္ခာဈေးနှုန်းများ
စားနပ်ရိက္ခာများပြားစွာ ပြတ်လပ်ခြင်းသည် နည်းပညာချို့တဲ့သည့်နိုင်ငံများတွင် အာဟာရချို့တဲ့ စေသည့် အကြောင်း အရာ တစ်ရပ်အဖြစ် ပါဝင်နေသည်။ FAO (ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာအဖွဲ့) မှ ခန့်မှန်းသည် မှာ ရှစ်ဆယ်ရာခိုင်နှုန်းသော အာဟာရမပြည့်ဝသည့် ကလေးသူငယ်များသည် စားနပ်ရိက္ခာပိုလျှံစွာ ထုတ်လုပ် သည့် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများတွင် နေထိုင်ကြသည်။ စီးပွားရေးပညာရှင် အမတ်ရဆန် (Amartya Sen) က မကြာသေးမီ ဆယ်စုနှစ်အများအတွင်းက ကမ္ဘာ့ပေါ်ရှိ လူသား အားလုံးကို ကျွေးနိုင်ရန် စားနပ်ရိက္ခာမှာ လုံလောက်မှုရှိသောကြောင့် စားနပ်ရိက္ခာ ခေါင်းပါးမှုတွင် ရိက္ခာ ဖြန့်ဖြူးမှု ပြဿနာသည် အမြဲတမ်းရှိနေသည်/သို့မဟုတ် ဆင်းရဲမှုကြောင့်ဖြစ်သည် ဟုလေ့လာတွေ့ရှိထားသည်။ သူကပြောဆိုထားသည်မှာ အာဟာရချို့တဲ့ မှုနှင့် ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှုတို့သည် စားနပ်ရိက္ခာဖြန့်ဖြူးမှုပြဿနာနှင့် ဝယ်လိုအားတို့နှင့် ပိုပြီးဆက်နွယ်နေသည်။
ယင်းအချက်သည် စားသောက်ကုန်ဈေးကစားသူများကြောင့် ဈေးနှုန်းများမြင့်တက်လာသည်ကို ညွှန်းဆိုသည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် အိမ်ခြံမြေလုပ်ငန်းများ ကျဆုံးပြိုလဲခဲ့ပြီးနောက် သန်းပေါင်းများစွာ သော ဒေါ်လာငွေများသည် အစားအစာနှင့် အဓိက လူသုံးကုန်ပစ္စည်းများတွင် ထည့်သွင်းရင်းနှီးခဲ့ကြသည့် အတွက် 2007-2008 စားသောက်ကုန်ဈေးနှုန်း ပြဿနာ ဖြစ်ရသည်ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။ သုံးစွဲနေကျ လောင်စာများနေရာတွင် ဇီဝလောင်စာများ အစားထိုး သုံးစွဲလာသည့် အတွက်ကြောင့် အာဟာရဓာတ်အတွက် အစားအစာ ထောက်ပံ့မှု လျောနည်းလာပြီး စားသောက်ကုန်ဈေးနှုန်းများကို တက်လာစေသည်။ ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့၏ စားနပ်ရိက္ခာ အခွင့်အရေးအတွက် အထူးသတင်းထောက်ဖြစ်သူ ဂျင်းဇီးဂလာ (Jean Ziegler) အဆိုပြုထားသည်မှာ သီးနှံများထက် ပြောင်းဖူးရိုး ၊ ငှက်ပျောရွက်စသည့် လယ်ယာစွန့်ပစ်ပစ္စည်းများကို လောင်စာအဖြစ် သုံးစွဲနိုင်သည်။
စားသောက်ပုံ အလေ့အကျင့်များ
ပြောင်းဆိုလည်း ပြောင်းတစ်မျိုးတည်း သို့မဟုတ် ဆန်ဆိုလည်း ဆန်တမျိုးတည်းကဲ့သို့ အစာတစ်မျိုးတည်းကို ကြာရှည်စားသောက်ခြင်း သည် အာဟာရချို့တဲ့မှုကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ဤသို့ဖြစ်ရသည်မှာ အာဟာရနှင့် ပတ်သက်၍ အသိပညာနည်းပါးခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း ၊ သို့မဟုတ် စားစရာ ဒီတစ်မျိုးတည်းဘဲရှိနေလို့သော် လည်းကောင်းဖြစ်သည်။
လူအများစုသည် အာဟာရချို့တဲ့မှုကို အစာငတ်မွတ်မှုတစ်ခုတည်းကြောင့်ဟု ထင်မြင်နေကြ သော်လည်း အစားအသောက် လွန်ကဲစွာစားခြင်းသည်လည်း ထိုနည်းတူစွာ အာဟာရချို့တဲ့ခြင်း အကြောင်းတစ်ကြောင်း အဖြစ်ပါနေသည်။ ကမ္ဘာကြီး၏နေရာ တော်တော်များများတွင် အာဟာရဓာတ်မပါသည့် အစားအစာတွေကလည်း ပိုလျှံစွာရရှိနေသည့်အပြင် ထိုင်ပြီးလုပ်ရသည့် အလုပ်တွေများပြားလာသည်။ ၎င်းသည် တစ်ကမ္ဘာလုံးတွင် အဝလွန်ရောဂါပြန့်ပွားမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ယေးတက္ကသိုလ်မှ စိတ် ပညာရှင် ကယ်လီဘရောင်းနယ် (Kelly Brownell) သည် အဆီနှင့်သကြားများပြွတ်သိပ်ပါသည့် အစား အသောက်များ က ကျန်းမာစေပြီး အာဟာရဓာတ် ပြည့်ဝသည့် အစားအစာများကို ကျော်လွန်၍နေရာယူထားသည်ကို “အဆိပ်သင့်အစားအစာ ပတ်ဝန်းကျင် ” ဟု ခေါ်ဆိုထားသည်။ အဝလွန်ခြင်းသည် ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံများတွင်သာတွေ့ရသည်မဟုတ်ဘဲ ဖွံဖြိုးဆဲနိုင်ငံများရှိ ဝင်ငွေကောင်း သူတို့တွင်လည်း တွေ့ရသည်။
လယ်ယာကုန်ထုတ်စွမ်းအား
စားနပ်ရိက္ခာပြတ်လပ်ရခြင်းသည် သီးထပ်သီးညှပ်ကဲ့သို့သော စိုက်ပျိုးရေးကျွမ်းကျင်မှု နည်းပါးနေ၍ သော်လည်းကောင်း သို့မဟုတ် နည်းပညာမရှိ၍ သော်လည်းကောင်း သို့မဟုတ် နိုက်ထရိုဂျင် ဓာတ်မြေဩဇာ၊ ပိုးသတ်ဆေးနှင့် ရေသွင်းစိုက်ပျိုးခြင်း တို့ကဲ့သို့သော အရင်းအမြစ်များ လျော့နည်း၍သော်လည်းကောင်း ဖြစ်ရသည်။ ဆင်းရဲမှု ပြန့်နှံ့ရခြင်း၏ ရလဒ်သည် လယ်သမားများ ၏ ကြိုးစားအားထုတ်မှုမရှိခြင်း ၊ သို့မဟုတ် အစိုးရမှ နည်းပညာမပံ့ပိုးခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့ဘဏ်နှင့် ချမ်းသာသည့် အလှူရှင်နိုင်ငံများသည် အကူအညီအထောက်အပံ့ ပေါ်မှီခိုနေသည့် နိုင်ငံများအား ဓာတ်မြေဩဇာကဲ့သို့သော စိုက်ပျိုးရေးဆိုင်ရာပစ္စည်းများ အတွက် အမတော်ကြေးများကို ဖြတ် တောက်ရန် ဖိအားပေးလျက်ရှိသည်။ ဈေးကွက်ဖွင့်ပေးသည့် အမေရိကန်နှင့် ဥရောပ နိုင်ငံများပင်လျှင် သူတို့ ၏ တောင်သူလယ်သမားများအား မြောက်မြားစွာသော အမတော်ကြေး/အထောက်အပံ့များ ပေးလျက်ရှိသည်။ အားလုံးမဟုတ်သော်လည်း လယ်သမားအများစုသည် ဓာတ်မြေဩဇာဖိုး မတက်နိုင်သည့်အတွက် လယ်ယာထွက်ကုန်လျော့ကျလာပြီး စားနပ်ရိက္ခာဈေးနှုန်းများ တက်လာရသည်။
ဓာတ်မြေဩဇာ မရရှိသည့်အကြောင်းအရာများတွင် ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာ အချက်ကို အခြေခံလျက် ဓာတ်မြေဩဇာထောက်ပံ့ ရေးကို ပိတ်ပင်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ မြစိမ်းရောင် တော်လှန်ရေး စတင်သူ နော်မန်ဘိုရစ် (Norman Borlaug)၏ အာဖရိကကို ကျွေးမွေးရန် အခက်အခဲဆိုသည့် စာအုပ်ကို ကိုးကားထားသည်။
ဖျားနာခြင်း
အာဟာရချို့တဲ့ခြင်းသည် ရောဂါနှင့် ရောဂါကူးစက်ခံရမှုအခြေအနေများကို တိုးတက်ဖြစ်ပေါ်စေ သည်။ ဥပမာအားဖြင့် တီဘီရောဂါရရှိရန် အဓိကအချက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ရေကောင်းရေသန့်မရရှိ သည့် နေရာ သို့မဟုတ် လူအစုအဖွဲ့တွင် နောက်ထပ်ကြီးမားသည့် ကျန်းမာရေးအတွက်စိုးရိမ်ရသော ပြဿနာတစ်ခုဖြစ် သည်။ အားအင်ကုန်ခမ်းနည်းပါးလာခြင်း နှင့် ဦးနှောက်၏ စွမ်းဆောင်မှု ချို့ယွင်းလာခြင်းသည် အာဟာရချို့တဲ့ခြင်းဆီသို့ အရှိန်အဟုန်ပြင်းစွာ ဦးတည်နေကြောင်းကို ဖော်ပြပြီး ၎င်းအာဟာရချို့တဲ့ရခြင်း၏ သားကောင်များသည်အစားအစာ ရရှိရန်၊ ဝင်ငွေရရှိရန်၊ ပညာသင်ကြားရန်တို့ အတွက် အလုပ်ကောင်းစွာ မလုပ်နိုင်တော့ပါ။
မန်မော်ရွာ၊ လုံခွ
မန်မော်ရွာ (Manmaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ လုံခွကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၉၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လုံခွကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၁၇ ဦး၊ မ ၁၃၄၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၆၃ ဦးနေထိုင်သည်။
တိန်ဆီးရွာ၊ မတူပီမြို့နယ်
တိန်ဆီးရွာ(Tingsi)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ မတူပီမြို့နယ်၊ တိန်ဆီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၁၁၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တိန်ဆီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၈ ဦး၊ မ ၃၃၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၉၉ ဦး နေထိုင်သည်။
မန်မော်ရွာ၊ လုံခွ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တိန်ဆီးရွာ၊ မတူပီမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတူပီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘိုးပြာကုန်း
ဘိုးပြာကုန်း
ရွာဟောင်းရွာ၊ မြို့သူကြီး
ရွာဟောင်းရွာ၊ မြို့သူကြီး
ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဘာသာစကားများ
ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဘာသာစကား မိသားစု သည် များမကြာမီကမှ သတ်မှတ်လိုက်သော အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး မွန်-ခမာ ဘာသာစကားများ ပင်ဖြစ်သည်။ အရှေ့တောင်အာရှ၏ ကြီးမားသော ဘာသာစကား မိသားစု ဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ နီပေါ နှင့် တရုတ်နိုင်ငံ၏ တောင်ပိုင်း နယ်စပ်တစ်လျောက်တွင်လည်း ပျံ့နှံ့တည်ရှိသည်။ ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဆိုသည့် အမည်မှာ "တောင်ပိုင်း" နှင့် "အာရှ" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် လက်တင်စကားလုံးများ ဖြစ်သည်။ ဤဘာသာစကားများတွင် ဗီယက်နမ်၊ ခမာ နှင့် မွန်ဘာသာစကား များ၌သာလျှင် ရှည်ကြာသည့် သမိုင်းမှတ်တမ်းမှတ်ရာများ ရှိပြီး ဗီယက်နမ်ဘာသာစကား နှင့် ခမာဘာသာစကား သာလျှင် တရားဝင်ရုံးသုံးဘာသာစကား အဆင့်တွင် ရှိသည်။ အခြားသော အနွယ်ဝင် ဘာသာစကားများမှာ လူနည်းစုများကသာ ပြောဆိုကြသည်။
မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဘာသာစကားများ စုစုပေါင်း ၁၆၈ ခုရှိသည်။ ၎င်းတို့မှ မိသားစု ၁၃ မျိုးခွဲခြားထားပြီး ထုံးစံအားဖြင့် မွန်-ခမာ အုပ်စုနှင့် မန်ဒါ အုပ်စု ဟူ၍ အုပ်စုနှစ်စု ခွဲခြားသည်။ သို့သော်လည်း များမကြာမီကပင် အုပ်စုသုံးစု(မန်ဒါ၊ နျူကလိယား မွန်-ခမာ နှင့် ခါစီ-ခမစ်)အနေဖြင့် ခွဲခြားသည်။ ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဘာသာစကားများသည် အိန္ဒိယ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ နီပေါနှင့် အရှေ့တောင်အာရှ တစ်ဝှမ်း အဆက်အစပ်မရှိ ပျံ့နှံ့နေပြီး ၎င်းတို့ကြားတွင် အခြားသော ဘာသာစကားပြောဆိုသည့် နယ်များက ပိုင်းခြားထားသည်။ ၎င်းသည် အရှေ့တောင်အာရှတွင် အရင်းခံပေါက်ဖွားသော ဘာသာစကားဖြစ်ပုံရပြီး နောက်တွင် ပျံ့နှံသွားခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။
အမျိုးအစားဗေဒ
ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဘာသာစကားများ၏ ထူးခြားမှုမှာ ဝဏ္ဏသံငယ် ပုံစံဖြစ်သည်။ အခြေခံ နာမ် နှင့် တြိယာ များသည် ဝဏ္ဏသံငယ်နောက်တွင် ဝဏ္ဏသံပြည့် ပေါင်းစပ်ထားသော ပုံစံဖြစ်သည်။ အတော်များများတွင် ကြားညှပ်အသံများ(infixes) ရှိကြသည်။ ဥပမာ တဂလော့ဘာသာစကားတွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာမှ graduate ဆိုသည့် စကားလုံးကို ငှားယူထားသည်။ "I graduated" ဟုသော စာကြောင်းကို တဂလော့ဘာသာစကားဖြင့် ပြောဆိုမည်ဆိုလျှင် "grumaduate" ဟူ၍ တြိယာစာလုံး၏ ကြားအတွင်းဘက်တွင် ကတ္တားကို ညှပ်၍ ပြောဆိုသည်။ ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဘာသာစကားများ၏ ထူးခြားမှု နောက်တစ်ခုမှာ သရသံများ လွန်စွာများပြားခြင်း ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
*
ရက်ရာဇာ
မြန်မာလူမျိုးတို့တွင် ရှေးထုံးကိုလည်း မပယ်နှင့်၊ ဈေးသုံးကိုလည်း မကြွယ်နှင့် ဟူသော ဆောင်ပုဒ်ကို လက်ကိုင်ပြု၍ အမှားအမှန်ကို မဆင်ခြင် မတိုင်းဆဘဲ၊ ရှေးအယူအဆများ ကို ယနေ့တိုင် တစ်သဝေမတိမ်း လက်ခံကျင့်သုံးသူ အများအပြား ရှိသေးသည်။ မြတ်စွာဘုရားသခင်ကပင် မိမိ၏တရားများကို ဆင်ခြင်တိုင်းဆပြီးလျှင် အယုံအကြည် ရှိသောအခါမှသာ ကျင့်သုံးရန် ဟောကြားခဲ့သော်လည်း အယူသည်းမြဲ သည်းသူများ ရှိပေသေးသည်။ အယူသည်းသူများသည် စာအုပ်များ၊ ပြက္ခဒိန်များတွင် ဖော်ပြသည့် ရက်ရာဇာ၊ ပြဿဒါး စသော နေ့များကို ယုံကြည်အားကိုးပြု၍ အများပင် အသုံးပြုကြ၏။ ဘုရားအလို ရက်ရာဇာ- ကောင်းသောကိုယ်အမူ၊ နှုတ်အမှု၊ စိတ်အမှု ပြုလုပ်ပြောဆို ကြံစည်သူတို့အဖို့မှာ နေ့စဉ် နေ့ကောင်းရက်သာ ရက်ရာဇာဖြစ်၏ ဟု မြန့်မာအလင်း ပြက္ခဒိန်တွင် ဖော်ပြထားလေသည်။
သို့သော်လည်း အယူသည်းသူများသည် မိမိတို့၏လုပ်ငန်းကိစ္စ အဝဝတို့နှင့်အကွ ခရီးသွားမှု၊ အိမ်ဆောက်မှု၊ မင်္ဂလာပြုမှု စသည်များကို နေ့ကောင်းနေ့မြတ် ရက်များတွင် ပြုလုပ်လိုသောအခါ ရက်ရာဇာနေ့များ၌ ပြုလုပ်ကြ၏။ ပြက္ခဒိန်များတွင် ရက်ရာဇာများကို ဖော်ပြထားကြသော်လည်း တစ်ခုနှင့်တစ်ခု မတူညီကြချေ။ ဤရက်ရာဇာနေ့များသည် လက်ဆန်းနည်းဖြစ်၍ နက္ခတ်ပညာ တွက်နည်းဖြင့် နေ့ကောင်းရက်သာများ မရွေးချယ်တတ်သေးမီ အခါကာလ၌ အသုံးပြုကြသောနည်းသာ ဖြစ်ချေမည်။ အမှန်စင်စစ် ရက်ကောင်း၊ ရက်ဆိုးရွေးနည်းအတွက် နက္ခတ်ပညာ တွက်နည်းသာလျှင် ယခုခေတ်နှင့်လျော်ညီ၏။ ယခုအသုံးပြုသော ရက်ရာဇာနေ့ဖြင့် ရက်ကောင်းရက်သာရွေးနည်းမှာ အခြေအမြစ် မရှိသည့်အပြင်၊ ပြက္ခဒိန်များကို တစ်ခုနှင့်တစ်ခု နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါက ရက်ရာဇာနေ့ အမျိုးမျိုးဖြစ်နေသည်ကို တွေ့ရ၏။ ရှေးအခါက စာပေဖြင့် မှတ်တမ်းထားခဲ့နိုင်စွမ်းမရှိသေး၍ နှုတ်တိုက် မှတ်သားခဲ့ရပြီးလျှင် သက်ကြီးများထံမှ သက်ငယ်များက တစ်ဆင့်ပြီးတစ်ဆင့် ခံယူမှတ်သားခဲ့ရသောကြောင့် မူအမျိုးမျိုးဖြစ်နေခြင်း ဖြစ်သည်။ အသံနှင့် လေ့လာ မှတ်သားမှုကြောင့်လည်း လွဲမှားခဲ့သဖြင့် နေ့များသည်လည်း မှားမည်မှာ မလွဲပေ။
အချို့ ဆရာများသည် ရက်ရာဇာနေ့များကို လင်္ကာဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။ သို့သော်လည်း လင်္ကာတစ်ခုနှင့် တစ်ခု မတူညီသည်မှာ အထက်ဖော်ပြပါ အကြောင်းအရ အသံများ လွဲမှားမှုကြောင့် ဖြစ်၏။
နယုန် ညွှန်စ၊ အောင်လှ ဝါဆို၊
သီတင်းကျွတ် ဆီ၊ ဩလီ တန်ဆောင်မုန်း၊
သန်းလုံး နတ်တော်၊ မီးနော် ပြာသို၊
မိညို တပို့တွဲ၊ အဲဝင် တပေါင်း၊
အလွန်ကောင်းသည်၊ ရက်ကောင်း ရာဇာရာဇာတည်းဟု ဆို၍ အချို့လင်္ကာ၌− တန်ခူး သာကျော်၊ ထွန်းပေါ် ကဆုန်၊
သာလို ဝါခေါင်၊ မြတောင် တော်သလင်း၊ သီတင်းကျွတ်ဆီ၊ သောရီ တန်ဆောင်မုန်း၊ ချမ်းလုံး နတ်တော်၊ မီးနော် ပြာသို၊
မီးညိုတပို့တွဲ၊ ထဲဝင် တပေါင်း၊
အလွန်ကောင်းသည် ရက်ကောင်း ရာဇာ့ ရာဇာတည်ဟု ဆိုသည်။
အချို့ကျမ်းများတွင် တန်ခူး ကျော်သာလှ ဟူ၍ တန်ခူးလတွင် ရက်ရာဇာနေ့များသည် တနင်္လာ၊ ဗုဒ္ဓဟူး၊ သောကြာဟု ဖော်ပြ၏။ ထိုပြင် သီတင်းကျွတ် ဆီမီးဟူ၍ သီတင်းကျွတ်လ တွင် အင်္ဂါနှင့် ကြာသပတေးနေ့များသည် ရက်ရာဇာဟူ၍ ပြထား၏။ သို့အတွက် ၁၃၂၅ ခုနှစ်တွင် ရိုက်နှိပ်ထားသော ပြက္ခဒိန်များမှ ရက်ရာဇာနေ့များ ကောက်နုတ်၍ အောက်တွင် ဇယားပြုလုပ်နှိုင်းယှဉ်ပြထားသည်။ ဤသို့ ဖော်ပြရာ၌ နေ့များကို ဂဏန်းများဖြင့် ဖော်ပြပါမည်။
မူမှန်ရက်ရာဇာနေ့
ရက်ရာဇာနေ့သည် နေ့ကောင်းရက်သာ ဖြစ်၏။ ယင်းနှင့် ဆန့်ကျင်သော နေ့ဆိုး၊ နေ့ညံ့ရက်ကို ပြဿဒါးရက်ဟု အသိအမှတ် ပြုထား၏။ သို့အတွက် ရက်ရာဇာနှင့် ပြဿဒါးများသည် အပြန်အလှန် ဖြစ်ရပေမည်။ ရက်ရာဇာနေ့များသည် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း အမျိုးမျိုး ဖြစ်သော်လည်း ပြဿဒါး နေ့များမှာ တစ်နည်း တစ်မျိုးတည်းသာဖြစ်၍ ယနေ့တိုင် ဝါဒ မကွဲပြားဘဲ အများအသိအမှတ်ပြုလျက်ရှိ၏။ နေ့ဆိုး၊ နေ့ညံ့ ရှောင်အပ်သောနေ့ဖြစ်၍ အလွန်အလေးဂရုပြုကာ ထိန်းသိမ်းခဲ့ဟန် တူပေသည်။
လင်္ကာမှာကား တမာ(ဝ-၅)၊ သက်ယင်း (သက်လင်း ဖြစ်ချေမည်။) (၆-၄)၊ အင်ကြင်း (၁-၂)၊ ဆူးရစ် (၃-၈) ဟူ၍ တန်ခူးလမှ အစပြုလျက် အစဉ်အတိုင်း ပြဿဒါးနေ့များဖြစ်၏။ ရက်ရာဇာနေ့များသည် ထိုနေ့များနှင့် ဆန့်ကျင်ကာ အပြန်အလှန်သွား၍ ရေတွက်သော် သက်လင်း(၆-၄)၊ တမာ (ဝ-၅)၊ ဆူးရစ် (၃-၈)၊ အင်ကြင်း (၁-၂) ဟူ၍ တန်ခူးလမှ အစပြုလျက် အစဉ်အတိုင်းဖြစ်ပေမည်။ သို့မှသာလျှင် ပြဿဒါးနေ့များတွင် တနင်္ဂနွေမှစ၍ ရာဟုနေ့များ၊ အစုံအလင်ရှိသကဲ့သို့ ရက်ရာဇာများတွင်လည်း နေ့အစုံအလင်ရှိမည် ဖြစ်သည့်အပြင် ထိုသို့လည်း ရှိအပ်၏။
ဖြစ်အပ်သော မူမှန်-ရက်ရာဇာနေ့များ
ရက်ရာဇာနေ့၊ ပြဿဒါးနေ့ စသော ရက်မြတ်၊ ရက်ဆိုးနေ့များသည် ဝါကြီး၊ ဝါငယ်ထပ်သော နှစ်များ၌ ပထမဝါဆိုနှင့် ဒုတိယဝါဆိုလများတွင် ရက်ရာဇာနေ့ အတူတူပင် ဖြစ်၏။ သို့အတွက် လထပ်ရက်ငင်များ မှန်ကန်သည့် ပြက္ခဒိန်ဖြစ်ပေါ်ရေးသည် အလွန်အရေးကြီးပေသည်။ အကယ်၍ လထပ်ရန် သင့်မြတ်သော နှစ်များတွင် လထပ်ခြင်း မပြုခဲ့ပါမူ ရက်ရာဇာ၊ ပြဿဒါးနေ့များသည် မှားသကဲ့သို့ လထပ်ရန် မသင့်သောနှစ်များ၌လည်း လထပ်ခြင်းပြုခဲ့ပါမူ ရက်ရာဇာ၊ ပြဿဒါးနေ့များ မှားမည်မလွဲပေ။ ထို အတွက် ရက်ကောင်း-ရက်သာများကို ရက်ရာဇာနေ့များဖြင့် ရွေးခြင်း၊ ရက်ဆိုး၊ ရက်ညံ့များကို ပြဿဒါးနေ့များဖြင့် ရွေးခြင်းတို့မှာ ယခုသိပ္ပံပညာ အလွန်ထွန်းကားသော ဒုံးပျံ ဂြိုဟ်တုခေတ်တွင် အသုံးပြုရန် မသင့်တော့ဟု ယူဆသည်။ သို့သော် အသုံးပြုလိုသူများသည် ဖော်ပြပါ မူမှန်ရက်ရာဇာနေ့များဖြင့် ရွေးချယ်၍ အသုံးပြုသင့်လေသည်။
ရေဒီယိုသတ္တိကြွပြိုကွဲမှု
ရေဒီယိုသတ္တိကြွပြိုကွဲမှု သို့မဟုတ် ရေဒီယိုဓာတ်သတ္တိကြွမှု ဆိုသည်မှာ တည်မြဲမှုမရှိသော အက်တမ်တစ်ခု၏ နျူကလိယမှ စွမ်းအင်ဆုံးရှုံးမှု ဖြစ်ပေါ်ပြီး ဓာတ်ရောင်ခြည်ထုတ်လွှတ်သည့် ဖြစ်စဉ်ကိုခေါ်သည်။ ဒြပ်ဝတ္တုတစ်ခုသည် အယ်လ်ဖာအမှုန်၊ ဘီတာအမှုန်နှင့် ဂမ်မာအမှုန်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ရောင်ခြည်များ သူ့အလိုအလျောက် ထုတ်လွှတ်နေသည်ဆိုပါက ရေဒီယိုဓာတ်သတ္တိကြွနေသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။
ရေဒီယိုသတ္တိကြွပြိုကွဲမှု ဖြစ်စဉ်သည် အက်တမ်အဆင့်တွင် ဖြစ်ပွားသည့် ကြိုတင်ခန့်မှန်းတွက်ချက်၍ မရနိုင်သော ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။  ကွမ်​တမ်​သီ​အို​ရီအရ အက်တမ်တစ်ခုသည် မည်သည့်အချိန်တွင် ပြိုကွဲမည်ကို ကြိုတင်ခန့်မှန်း၍ မရနိုင်ပါ။ အက်တမ်တစ်ခုသည် မည်သည့်အချိန်တွင် ပြိုကွဲနိုင်သည်ဆိုသည့် အခွင့်အလမ်းသည် ၎င်းအက်တမ် မည်မျှကြာကြာ တည်ရှိခဲ့သည် ဆိုသည့်ကိစ္စနှင့် သက်ဆိုင်ခြင်းမရှိဘဲ လုံးဝပြောင်းလဲခြင်းမရှိပါ။ အရေအတွက် မြောက်မြားစွာ ရှိနေသော အက်တမ် အစုအဝေးအတွက်မူ အက်တမ်များ ပြိုကွဲပျက်စီးနှုန်းကို ၎င်းအက်တမ်တို့၏ ပြိုကွဲကိန်းသေ သို့မဟုတ် သက်တမ်းဝက်ဖြင့် တွက်ချက်နိုင်သည်။