cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ရဟန်း
ရဟန်းဖြစ်ထိုက်သော အင်္ဂါ
ထို့ပြင် ရဟန်းများမှာ (၁) ဂန္ထဓုရ-ဘုရားဟော ပိဋကတ် ကျမ်းဂန်တို့ကို သင်အံ ပို့ချ ကြည့်ရှု မှတ်သားဆောင်ရွက်ခြင်း၊ (၂) ဝိပဿနာဓုရ-သမထဘာဝနာ၊ ဝိပဿနာ ဘာဝနာကို အားထုတ်ကြိုးစားပွားများခြင်းဟူ၍ အမြဲမပြတ် လုပ်အပ်သော လုပ်ငန်းနှစ်မျိုးသာ ရှိသည်။ ထိုနှစ်မျိုးသော လုပ်ငန်းမှ အလွတ်ဖြစ်သော လုပ်ငန်းများကား ရဟန်းများနှင့် မသက်ဆိုင်။ သာသနာပြင်ပ ဗာဟိရလုပ်ငန်းများသာ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ကမ္ဘာလောကကြီးတစ်ခုလုံး၌ အရောင်အဝါကို ပေးတတ်သော နေ၊ လ တို့သည် (၁) မိုးတိမ်၊ (၂) ဆီးနှင်း၊ (၃) မီးခိုးနှင့် မြူ၊ (၄) ရာဟု ဤအညစ်အကြေးလေးပါးတို့နှင့် တွေ့ကြုံသောအခါ အရောင်အဝါ မထွန်းလင်းနိုင်ကုန်၊ မတောက်ပနိုင်ကုန်၊ မတင့်တယ်နိုင်ကုန်သကဲ့သို့၊ ထို့အတူ ရဟန်းပုဏ္ဏားတို့သည်လည်း (၁) သေအရက်သောက်ခြင်း၊ (၂) မေထုန်မှီဝဲခြင်း၊ (၃) ရွှေငွေကို သာယာကိုင်ခံခြင်း၊ (၄) မှားယွင်းစွာအသက်မွေးမြူခြင်း ဤအညစ်အကြေးလေးပါးတို့နှင့် တွေ့ကြုံသောအခါ သီလရောင်၊ သမာဓိရောင်၊ ပညာ ရောင်တည်းဟူသော အရောင်အဝါတို့သည် မထွန်းလင်းနိုင်ကုန်။ မတောက်ပနိုင်ကုန်။ မတင့်တယ်နိုင်ကုန်။ ထို့ကြောင့် ရဟန်းပုဏ္ဏားတို့သည် ယင်းအညစ်အကြေး လေးပါးတို့နှင့် ကင်းလွတ်အောင် စောင့်ရှောက်နေထိုင်ကြရသည်။
ချော်ချောင်းရွာ၊ မြောက်ပြင်
ချော်ချောင်းရွာ၊ မြောက်ပြင်
ဇန်နဝါရီ ၁၉၈၇
ကိုးကား
January 1987
တယ်ပင်အင်တိုင်းရွာ၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်
တယ်ပင်အင်တိုင်းရွာ (Teipinintaing)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်၊ နဂါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၀၃၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နဂါးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၄၄ ဦး၊ မ ၁၉၁၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၅၅၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေနံချောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဥယျာဉ်ငယ်ရွာ၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်
ဥယျာဉ်ငယ်ရွာ (Uyinnge)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်၊ မြောင်းဆုံငယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၇၅၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြောင်းဆုံငယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၀ ဦး၊ မ ၂၉၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၆၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကော်လဲ့ထုရွာ၊ နောင်မွန်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နောင်မွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စီးမရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
စီးမရွာ (Seema(Sema))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ဆည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၉၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆည်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၈၇ ဦး၊ မ ၅၇၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၆၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ဒိုင်းဝန်
(စို့လေးဆယ်) ဒိုင်းဝန်
ဒိုင်းဝန်ရာထူးကို စို့လေးဆယ်ဒိုင်းဝန်ဟူ၍လည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ ဒိုင်းတော်အမှုထမ်းအစု ၄၀ အား အုပ်ချုပ်ရသူဟု ဆိုနိုင်သည်။ မြန်မာမင်းများ လက်ထက်က ဒိုင်းဝန်ကွက်ကဲအုပ်ချုပ်ရာ ဒိုင်းတော်တန်းမှာ ရွှေနန်းတော်လက်ဝဲ ဘက် မာရဘင် တံခါးအထွက်၌ရှိသည်။ ဒိုင်းဝန် သို့မဟုတ် စို့လေးဆယ်ဒိုင်းဝန်သည် ဗြဲတိုက်မှ ဆင့်ခေါ်ရန်ရှိသူများကို သွားရောက်ခေါ်ယူပေးရပြီး အချုပ်အနှောင် ထားသင့်သူ ပေါ်ထွက်လာလျှင်လည်း ဒိုင်းတော်ဝန်၌ ပင်ချုပ်နှောင်ပေးရ၏။ ဒိုင်းဝန်၏ လက်အောက်တွင် ဒိုင်းခေါင်း၊ တန်းခေါင်း၊ တန်းထိမ်းစသည့် အမှုထမ်း များကိုထားရှိ၏။ ဒိုင်းအစုသားများကို ညောင်ရမ်းခေတ်ကာလက ဒိုင်းမှူးကအုပ်ချုပ်ပြီး ကုန်းဘောင်ခေတ်သို့ ရောက်သောအခါ ဒိုင်းဝန်ရာထူးခန့်အပ် အုပ်ချုပ်စေသည်။
ဒိုင်းဝန် ဦးရွှေအို
ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦး ကာလတွင် ဒိုင်းဝန်အဖြစ် မနောဝေသူဘွဲ့ခံ ဦးရွှေအို အား ခန့်အပ်ခဲ့၏။ ဦးရွှေအိုသည် လွှတ်တော်စာရေးအဖြစ် အမှုထမ်းနေရာမှ ဒိုင်းဝန်ရာထူး တိုးမြှင့်ခန့်အပ်ခံရခြင်း ဖြစ်သည်။ နောက်ဝန်ကြီး ဖြစ်လာသောအခါ ဦးရွှေအိုကို ဒိုင်းဝန်ကြီးဟူ၍ ခေါ်ဆိုကြသည်။
ဆင်ဖြူရှင်လက်ထက်
ဆင်ဖြူရှင် (မြေဒူးမင်း) လက်ထက် ဒိုင်းဝန်အရာ ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသူမှာ နေမျိုးဇေယျသီရိ နော်ရထာဖြစ်သည်။ ဒိုင်းဝန်နေမျိုး ဇေယျသီရိနော်ရထာသည် ၅ စက်တင်ဘာ ၁၇၆၉ တွင် ကျင်းပခဲ့သည့် စန္ဒပူရီ (လင်းဇင်း)မှ သမီးကညာ ဆက်သသည့် အခမ်းအနားကို တက်ရောက်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက်
ဒိုင်းဝန်နေမျိုးဇေယျသီရိနော်ရထာသည် စဉ့်ကူးမင်း (၁၇၇၆-၁၇၈၂) လက်ထက်တွင်လည်း ဒိုင်းဝန်ရာထူးဖြင့် ဆက်လက်အမှုထမ်းရွက်ခဲ့ရဟန် တူသည်။ သို့သော် ဘိုးတော်ဘုရား (ဗဒုံမင်း) နန်းတက်စ၌မူ ဒိုင်းဝန်အမည် ပြောင်းလဲနေပြီး ဖြစ်သည်။ ဗဒုံမင်းသည် ၁၂ ဇွန် ၁၇၈၄ တွင် ဒိုင်းဝန်အား နေမျိုးဇေယျသူဘွဲ့ ပေးအပ်ချီးမြှင့်ခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။ မုဒ္ဓာဘိသိက် မဂင်လာ အခမ်းအနားအပြီး နောက်တစ်နေ့တွင် မင်းမှုထမ်းများအား ဘွဲ့ထူး၊ ဂုဏ်ထူးများ ပေးအပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်၏။ ဒိုင်းဝန်ရာထူးကို ဒိုင်းစုဝန်ဟူ၍လည်း ဖော်ပြထားသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ ဗဒုံမင်းလက်ထက် ၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇၉၅ တွင် မိတ္ထီလာ မင်းသမီးအား ကွမ်းခွံ့မဂင်လာ အခမ်းအနား ကျင်းပသောအခါ တက်ရောက်လာကြသူများ စာရင်းတွင် ဒိုင်းဝန်ကိုပင် တပ်ဒိုင်ဝန်ဟူ၍ ထူးခြားစွာ သုံးနှုန်းဖော်ပြထား၏။ မော်လမြိုင်မြို့ရှိ ဒိုင်းဝန်ကွင်းမှာ ဗဒုံမင်းလက်ထက် ယိုးဒယားသို့ စစ်ချီရာ၌ ဒိုင်းဝန်စခန်းချခဲ့ရာ ကွင်းကြီးဖြစ်သည်။
ဘကြီးတော်လက်ထက်
ဘကြီးတော် (စစ်ကိုင်းမင်း) နန်းတက်စ ၁၈၁၉ ခုနှစ် အစောပိုင်းကာလတွင် စို့လေးဆယ် ဒိုင်းဝန်အဖြစ် ရွှေတောင် သီဟသူကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် လအနည်းငယ်အကြာ၌ပင် ဒိုင်းဝန်ရာထူးအပြောင်းအလဲဖြစ်ခဲ့သည်။ ရွှေတောင် သီဟသူကို ဆက်ခံခဲ့သည့် ဒိုင်းဝန်မှာ မဟာမင်းခေါင်ဖြစ်သည်။
စစ်မြပြေင်ရောက် စို့လေးဆယ်ဒိုင်းဝန်
စို့လေးဆယ် ဒိုင်းဝန်မဟာမင်းခေါင်၏ တပ်သည် ၂ ဒီဇင်ဘာ ၁၈၁၉ တွင် မဏိပူရသို့ စစ်ချီရာ၌ လိုက်ပါချီတက်ခဲ့ရသည်။ မြန်မာဘုရင်က နန်းတင်ထားသော မဏိပူရစော်ဘွား ဇူပရာဇာ (Marjit Sing) သည် စစ်ကိုင်းမင်းနန်းတက်စတွင် လက်ဆောင်ပဏ္ဏာဆက်သရာ ခံယူခြင်းမရှိ၍ ရမ္မာဝတီမင်းသား ဦးဆောင်သောတပ် ၁၅ တပ် ချီတက်တိုက်ခိုက် ကြရခြင်းဖြစ်သည်။ စစ်သူကြီးမဟာဗန္ဓုလ ကိုင်တိုင် စစ်ကဲအဖြစ်လိုက်ပါချီတက်ခဲ့သည့် ကက်စိန်တောင်တိုက်ပွဲမှာ ပြင်းထန်လှသည်။ ဤတိုက်ပွဲတွင် စို့လေးဆယ်ဒိုင်းဝန် မဟာမင်းခေါင် ရွပ်ရွပ်ချွံချွံပါဝင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ မဟာမင်းခေါင်အား ဆက်ခံသူ သာယာဝတီမင်းနှင့် ပုဂံမင်းတို့လက်ထက် စို့လေးဆယ်ဒိုင်းဝန်များ အမည်ကို မသိရသေးပေ။
ဒိုင်းဝန် ဦးရွှေမောင်
မင်းတုန်းမင်း နန်းတက်စတွင် ဦးရွှေမောင်အား စို့လေးဆယ်ဒိုင်းဝန်အရာ ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ၂၀ နိုဝင်ဘာ ၁၈၅၃ တွင် ဦးရွှေမောင်နှင့် အသုံးစာရေးတို့ကို နန်းတော်၊ အိမ်တော်နှင့် နန်းကျဘုရင် ပုဂံမင်းအိမ်တော်များအား ပြုပြင်ရန် တာဝန် ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ၁၆ ဇွန် ၁၈၅၄ တွင် ဒိုင်းဝန်ထောက် ဦးရွှေမောင်အား မဟာမင်းလှသီဟသူဘွဲ့ ပေးအပ်လိုက်ပါသည်။ ၁၈၅၅ ခုနှစ်တွင် အာသာဖယ်ရာ၏ သံအဖွဲ့လာရောက်စဉ်က စို့လေးဆယ်ဒိုင်းဝန် မဟာမင်းလှ သီဟသူဘွဲ့ခံ ဦးရွှေမောင် ကြိုဆိုရေးတာဝန်ယူခဲ့ရသည်။ ရတနာပုံ နေပြည်တော်ကြီး တည်ဆောက်ရန် ၃၀ အောက်တိုဘာ ၁၈၅၆ တွင် သွားရောက်ကွင်းဆင်း ကြည့်ရှုကြသူများထဲ၌ စို့လေးဆယ်ဒိုင်းဝန်၊ ဝန်ထောက် ဦးရွှေမောင် လိုက်ပါခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ၁ ဇန်နဝါရီ ၁၈၅၇ တွင် ဆည်တော် ပြုပြင်တည်ဆောက်ရာ၌လည်း ဒိုင်းဝန် ဦးရွှေမောင် ပါဝင်လုပ်ဆောင်ပေးခဲ့ရသည်။ ဦးရွှေမောင်သည် မကြာမီ ခန်းပတ်မြို့စား ဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရ၏။
မဟာမင်းလှသင်္ခယျာ
ဦးရွှေမောင်၏ ဒိုင်းဝန်ရာထူးကို မဟာမင်းလှသင်္ခယျာက ဆက်ခံပါသည်။ မဟာမင်းလှ သခင်ျာသည် ၁၈၆၆ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် မြင်ကွန်းအရေးတော်ပုံ နောက်ဆက်တွဲဖြစ်သော ပတိမ်မင်းသားအရေးတွင် ဒိုင်းအမှုထမ်း ၂၀၀ နှင့် အတူ သွားရောက်နှိမ်နင်းခဲ့၏။ ၁၈၇၀ ပြည့်နှစ် ဇွန်လတွင်လည်း ရွှေတစ်ချောင်းမြောင်း တူးဖော်ရေးကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ရ၏။ ၁၈၇၃ ခုနှစ်တွင် သရက်အရေးပိုင်ဘရောင်း မန္တလေးသို့ လာရောက်စဉ် စို့လေးဆယ်ဒိုင်းဝန် မဟာမင်းလှသင်္ခယျာကကြိုဆိုခဲ့ရသည်။ ထိုစဉ်က စို့လေးဆယ်ဒိုင်းဝန်အဖြစ်မှ ဝန်ကြီးရာထူးတိုးမြှင့်ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသူ ခန့်ပတ်မင်းကြီး ဦးရွှေမောင်နှင့် အရေးပိုင်ဘရောင်းတို့ စကားလက်ဆုံကျခဲ့ကြပေ၏။ သရက်အရေးပိုင်ဘရောင်းက 'ဒိုင်းဝန်အရာသည် အရာကြီးဖြစ်ပေသည်။ ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက်တော်က မော်လမြိုင်မြို့တွင် ဒိုင်းဝန်ကွင်းဟု ထင်ရှားရှိသည်' စသည်ဖြင့် ပြောကြားခဲ့သေးသည်။
သီပေါမင်းနန်းတက်စ
၁၈၇၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလကုန်တွင် သီပေါမင်းနန်းတက်လာပြီးနောက် စို့လေးဆယ်ဒိုင်းဝန်အဖြစ် မဟာမင်းထင်သင်္ခယျာအားခန့်အပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် မဟာမင်းထင် သင်္ခယျာမှာ ၂၂ ဇန်နဝါရီ ၁၈၇၉ တွင် စို့လေးဆယ်ဒိုင်းဝန်ရာထူးမှ ဝန်ထောက်ရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။ ဒိုင်းဝန်သည် မင်းတုန်းမင်းလက်ထက် နှောင်းပိုင်းကာလပင် ဒိုင်းဝန်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံခဲ့ ရပြီးဖြစ်၏။ ၁၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈၇၆ တွင် ကင်းဝန်မင်းကြီး နိုင်ငံရပ်ခြားမှ ပြန်လာစဉ် ပုဂံမြို့ဝန်အဖြစ် ဒိုင်းဝန်မကြာမီ ရောက်လာတော့မည်ဖြစ်ကြောင်း ကင်းဝန်မင်းကြီး ဒိုင်ယာရီ၌ ရေးမှတ်ထားသည်။ သီပေါမင်း နန်းတက်စတွင် ပုဂံမြို့ဝန်လည်းဖြစ်သူ စို့လေးဆယ်ဒိုင်းဝန် မဟာမင်းထင်သင်္ခယျာအား ဆက်လက်ခန့်အပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်၏။ သူ့အား ဆက်ခံသူမှာ မဟာမင်းလှ မင်းထင်ကျော် ဖြစ်သည်။ စို့လေးဆယ်ဒိုင်းဝန် မဟာမင်းလှမင်းထင်ကျော်သည် ၁၈၇၉ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ဗြိတိသျှ ကိုယ်စားလှယ် မန္တလေးသို့ လာရောက်စဉ် စစ်ရေးပြ အခမ်းအနားသို့ တက်ရောက်ခဲ့ရသူဖြစ်သည်။ စို့လေးဆယ်ဒိုင်းဝန် မဟာမင်းလှမင်းထင်ကျော်၏ အမည်ရင်းမှာ ဦးဘိုးဦးဖြစ်ပြီး မြို့တော်ဝန် ဦးပေစေ့၏ သားဖြစ်သည်။
ဒိုင်းအတွင်းဝန် ဦးဘိုကြီး
ဒိုင်းအတွင်းဝန် ဦးဘိုကြီးသည် ဝန်ထောက် စို့လေးဆယ်ဒိုင်းဝန်မှ အတွင်းဝန်အဖြစ် ရာထူးတိုးမြှင့် ခန့်အပ်ခြင်းခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။ ပုဂံမြို့ကို မြို့စားအရာရရှိခဲ့သဖြင့် ပုဂံအတွင်းဝန်ဟူ၍ ထင်ရှားခဲ့သည်။ ပုဂံအတွင်းဝန်ရာထူးဖြင့် အမှုထမ်းစဉ်က မင်းကြီးမင်းခေါင် နန္ဒကျော်ထင်ဘွဲ့ဖြင့် ဖြစ်သည်။ ဝန်ထောက်စို့လေးဆယ် ဒိုင်းဝန်အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့စဉ်ကာလကမူ မဟာမင်းထင်သင်္ခယျာဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့ဟန် တူသည်။ ဒိုင်းအတွင်းဝန် ဦးဘိုးကြီးသည် ၁၈၈၂ ခုနှစ် မတ်လတွင် သမီးဖြစ်သူ ဒိုင်းခင်ခင်ကြောင့် ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခံခဲ့ရရာ သူ၏ နေရာတွင် ဦးရွှေအိုးအား ဒိုင်းဝန်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့ဟန်တူသည်။
နောက်ဆုံးဒိုင်းဝန်
သီပေါမင်းလက်ထက် နောက်ဆုံးတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့် စို့လေးဆယ်ဒိုင်းဝန်မှာ နေမျိုးသီရိစည်သူကျော်ဖြစ်သည်။ စို့လေးဆယ်ဒိုင်းဝန် နေမျိုးသီရိစည်သူကျော်သည် အဂင်လိပ် မြန်မာ တတိယစစ်ပွဲ ဖြစ်လုနီးအချိန်တွင် စို့လေးဆယ်ဒိုင်းအမှုထမ်း ၄၀၀ နှင့် စစ်မြပြေင်သို့ ချီတက်ထွက်ခွာခဲ့ရသည်။
ဝင်းငြိမ်း
အမည်ရင်း ဦးဝင်းငြိမ်းဖြစ်သည်။ အဘ ဦးကျားဘငြိမ်း နှင့် အမိ ဒေါ်ကြည်ကြည် တို့မှ ၁၉၄၆ ခု၊ မေ ၂၈ ရက်တွင် မွေးဖွား၏။ ဇာတိမှာ မန္တလေးမြို့ဖြစ်ပြီး မွေးချင်း ခုနှစ်ယောက်တွင် အကြီးဆုံးသားဖြစ်သည်။
၁၉၆ဝ တွင် စုံထောက်မဂ္ဂဇင်း၌ ဘာသာပြန်ဝတ္ထုတို စတင်ရေးသားခြင်းဖြင့် စာပေလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၁ ခုက စတင်ထုတ်ဝေသော ပေဖူးလွှာမဂ္ဂဇင်းတွင် စာဖတ်သူများနှင့် တွေ့ဆုံ မေးမြန်းခြင်း ကဏ္ဍကို တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ယင်းမဂ္ဂဇင်းတွင် အခြားကလောင်ခွဲများဖြင့် ပေါ့ပ်ကဏ္ဍများ ရေးသားခဲ့သည်။ ရုပ်ရှင်အမြုတေ၊ စန္ဒာ၊ ရင်ခွင်သစ်၊ အရိန္ဒမာ၊ ရုပ်ရှင်၊ ရွှေစည်းစိမ် မဂ္ဂဇင်းများတွင် အယ်ဒီတာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၈၉ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ မှစတင်ပြီး ရွှေအမြု‌တေ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်းကို စီစဉ်တည်းဖြတ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ရွှေအမြုတေ ဝတ္ထုတိုတစ်ခေတ်နှင့် မျိုးဆက်သစ်စာရေးဆရာများကို မွေးထုတ်ပေးသော ရွှေအသစ်ကဏ္ဍတို့သည် အထူးထင်ရှားသည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ မေလ၊ (၂၈) ရက်၊ အသက် (၆၀) နှစ်ပြည့် မွေးနေ့မှ စတင်ပြီး နှစ်တစ်နှစ်၏ ဇွန်လမှ နောက်နှစ် မေလအတွင်း ထုတ်ဝေခဲ့သော မြန်မာမဂ္ဂဇင်းများမှ စာမူများကို ဆုချီးမြှင့်သည့် "ရွှေအမြုတေ စာပေဆု" ကို တီထွင်ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
ရွှေအမြုတေမဂ္ဂဇင်း၊ အလင်းတန်းအနုပညာဂျာနယ်၊ ဖူးငုံဆယ်ကျော်သက် မဂ္ဂဇင်းတို့ကို စီစဉ်တည်းဖြတ်သူအဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ဘာသာပြန်စာပေများကိုလည်း ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ယခုအခါ ရွှေအမြုတေမဂ္ဂဇင်း ကို စီစဉ်တည်းဖြတ်ရင်း စာပေများ ဆက်လက် ရေးသားနေသည်။
အခြား ကလောင်ခွဲများမှာ ဇာနည်ငြိမ်း၊ မိုးကျော်ထွန်း၊ ဘို၊ ဝင်းကိုကို တို့ဖြစ်ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဂျာနယ်လစ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ဒေါင်းကျရွာ၊ ဂျိုခေါင်း
ဒေါင်းကျရွာ၊ ဂျိုခေါင်း
ဘကျော်၊ ဦး
ဦးဘကျော်(ခရစ် ၁၉၁၆-၁၉၈၆)
သတင်းစာဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ သတင်းနှင့် စာနယ်ဇင်း အတိုင်ပင်ခံကျွမ်းကျင်ပညာရှင် ဦးဘကျော်ကို ပြည်မြို့တွင် အဖဦးဘိုးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေအောင်တို့က ၁၉၁၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၉ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။
၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် မဟာမိတ်တပ်များ ပြန်ဝင်လာသောအခါ၌ သစ်တောဌာန ပြန်လည်ထူထောင်နိုင်ရန် မှတ်တမ်းများ ရှာပေးနိုင်သဖြင့် အမှုထမ်းကောင်းလက်မှတ် ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။ ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ မြန်မာနိုင်ငံတော် သစ်တောမင်းကြီးချုပ်ရုံးသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့၍ သစ်တောရုံး အသီးသီးတွင် ဌာနခွဲစာရေးကြီး၊ ရုံးဝန်ထောက်စသည်ဖြင့် အမှုထမ်းခဲ့ပြီး သစ်တောဌာန၊ ဗုဒ္ဓဘာသာအသင်းတွင် ဝါဒဖြန့်ချိရေးမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၅၆-၅၇ ခုနှစ်တွင် သတင်းစာပညာဒီပလိုမာ (အင်္ဂလိပ်)ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၅၈-၅၉ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် လူမှုရေးသိပ္ပံမဟာဌာနမှ ဖွင့်လှစ်ပို့ချသော စာကြည့်တိုက်ပညာ အောင်လက်မှတ်ကို ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၅၉ ခုနှစ် အိမ်စောင့်အစိုးရ လက်ထက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ ဂုဏ်ထူးဆောင် လက်မှတ် နှင့် လက်ပတ်နာရီဆုကို ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။ ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ထုတ်ဝေသော ဂါဒီယန်သတင်းစာနှင့် မဂ္ဂဇင်းတိုက်၌ အယ်ဒီတာအဖြစ် ခန့်ထားခံရသည်။
ဦးဘကျော်သည် သတင်းစာဆရာအဖြစ် ပြည်ပနိုင်ငံများသို့လည်း သွားရောက်ခဲ့ရရာ ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုသို့ သတင်းစာလုပ်ငန်း လေ့လာရန်လည်းကောင်း၊ ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ ဟောင်ကောင်လေကြောင်းဖွင့်ပွဲ တက်ရန် သတင်းစာအဖွဲ့ကို ဦးဆောင်၍ ဟောင်ကောင်သို့ လည်းကောင်း၊ ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ သတင်းစာပညာ လေ့လာရန် လည်းကောင်း၊ ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ သတင်းစာဆရာအဖွဲ့ကို ဦးဆောင်၍ ဂျပန်နိုင်ငံသို့ ချစ်ကြည်ရေး ခရီးအဖြစ်လည်းကောင်း အသီးသီး သွားရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၇၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ဆန္ဒခံယူပွဲ အောင်မြင်ရေးအတွက် အခြားအနုပညာရှင်များနှင့်အတူ ချင်းဝိသေသတိုင်းတွင် စည်းရုံးလှုံ့ဆော်ခဲ့သည်။
၁၉၇၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ကျင်းပခဲ့သော အရေးပေါ်ပါတီညီလာခံနှင့် ၁၉၇၇ခုနှစ်တွင် ကျင်းပသော တတိယအကြိမ် ပါတီညီလာခံတွင် ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းထုတ်ပြန် ရေးဆပ်ကော်မတီအဖွဲ့ဝင် အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဘာသာပြန်ဆိုရေးအဖွဲ့ခွဲတွင် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် လည်းကောင်း တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ဒုတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် သက်တမ်းကာလတွင် စစ်ကိုင်းမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁)မှ ပြည်သူ့လွှတ် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးချယ်ခံရသည်။
ဦးဘကျော်သည် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ သတင်းစာများ၊ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ မဂ္ဂဇင်းများတွင် ဆောင်းပါးများကို အမ်-ဘီ-ကေ ကလောင်အမည်ခံ၍ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာနှစ်ဘာသာဖြင့် ရေးသား ခဲ့သော စာရေးဆရာတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် ဒဂုံမြို့နယ် စာပေလုပ်သား ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရပြီး ကွယ်လွန်ချိန်အထိ ယင်းတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဦးဘကျော်သည် ၁၉၈၆ ခုနှစ် မေလ ၄ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီးဒေါ်ခင်ရီကျော်နှင့် သားတစ်ယောက် သမီးသုံးယောက် ကျန်ရစ်သည်။
ခနဟရှိဘူတာ
ခနဟရှိဘူတာ  (金橋駅 ခနဟရှိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နာရခရိုင်၊ ခရှိဟရမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဂွေးတောက်အိုင်ရွာ
ဂွေးတောက်အိုင်
အနုဿတိဋ္ဌာနသုတ်
(၂)သုတ် ရှိပါသည်။
(စီးပွားချမ်းသာ၏ အကြောင်းဖြစ်သော) အဖန်ဖန် အောက်မေ့ခြင်းတို့သည် ဗုဒ္ဓါနုဿတိ, ဓမ္မာနုဿတိ, သံဃာနုဿတိ, သီလာနုဿတိ, စာဂါနုဿတိ, ဒေဝတာ နုဿတိ-ဟု ခြောက်ပါးရှိကုန်၏ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အထက်သုတ်လာ အနုဿတိခြောက်ပါးတို့တွင် တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီကို ပွားများ နေသော အချိန်၌ ရာဂ, ဒေါသ, မောဟတို့ထကြွသောင်းကျန်းသောစိတ် မဖြစ်၊ ထိုအခါ၌ ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏စိတ်သည် ဖြောင့်မတ်စွာသာလျှင် ဖြစ်၏။ ကာမဂုဏ်၌ စွဲမက်မှု “ဂေဓ”မှ ကျွတ်လွတ်ထွက်မြောက်၏။ ဤကမ္မဋ္ဌာန်းကို အကြောင်းပြု၍ ဤလောက၌ အချို့သောသတ္တဝါတို့သည် ကိလေသာတို့မှ စင်ကြယ်ကုန်၏ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ခအုံးမော်ပုတ်ချောင်းရွာ
ခအုံးမော်ပုတ်ချောင်းရွာ
ရဝမ်ဘာသာစကား
ရဝမ်ဘာသာစကားသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့၏ တရုတ်-တိဗက်ဘာသာစကားဖြစ်သည်။ ရဝမ်စကားကို ကချင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း ပူတာအိုမြို့နယ်၊ မချမ်းဘောမြို့နယ်၊ နောင်မော်မြို့နယ်၊ ကော့လန်ဖူးမြို့နယ်၊ နှင့် ပန်းနန်ဒင်မြို့နယ်များတွင် ပြောဆိုကြသည်။ အခြားအမည်များမှာ Chiutse၊ Ch’opa၊ Ganung-Rawang၊ Hkanung၊ Kiutze၊ Nung၊ Nung Rawang နှင့် Qiuze တို့ဖြစ်သည်။
ရဝမ်စကားတွင် အတွင်းပိုင်းကွဲပြားမှု မြင့်မားပြီး အချို့သောမျိုးကွဲများသည် အပြန်အလှန်နားလည်နိုင်စွမ်းမရှိပေ။ သို့သော် အများစုမှာ ရဝမ်စကား၏အခြေခံဖြစ်သော Mutwang ကိုနားလည်ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ်းဘာသာစကားအနွယ်များ
တောင်လွဲရွာ၊ ဒေါင့်ချောင်း
တောင်လွဲရွာ၊ ဒေါင့်ချောင်း
နနွင်း
အပင်
ရွက်ယောင် ပင်စည် ဖြစ်ပြီး ၄-၅ ပေ ခန့် မြင့်သည်။ ဘဲဥပုံ မြစ်ဥ များရှိသည်။ မြစ်ဥ အတွင်း သား တောက်ပ သော အရောင် ရှိသည်။ နနွင်း အမျိုးအစား ၇ မျိုး ရှိသည့် အနက် ဆေးဖော်စပ် ရာ၌ ဤ နနွင်း ရိုးရိုး ကိုသာလျှင် ဆေးဖက် အဖြစ် အထူး အသုံး ပြု၏။
အရွက်
ရွက်ညှာ သည် ရွက်ပြားနှင့် အလျား ညီ၏။ ရွက်ညှာ ရင်းမှ ရွက်ပြား ထိပ် အထိ အမြှောင်း ပါသည်။ ရွက်ပြား ရှည်မျောမျော ပုံဖြစ် ပြီး အဖျားချွန် ကာ အရင်းသွယ်သည်။ ရွက်နား ညီသည်။ ရွက်ကြောများ အလွန် ထင်ရှားသည်။
အပွင့်
အဝါ နုရောင် ရှိသည်။ အပွင့်သည် ဆိပ်ဖူးပွင့် နှင့် တူသည်။ ဝါဆို ၊ ဝါခေါင် လများတွင် ပွင့်သည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ
ဥတက်။
ပေါက်ရောက်ပုံ
မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့ အပြားတွင် ပေါက်ရောက်သည်။ မြန်မာ ပြည် အထက်ပိုင်း တောတောင် များ၌ သဘာ၀ အလျောက် ပေါက်ရောက် သည်။ ကူးသန်း ရောင်းဝယ် ရေးအတွက် စိုက်ခင်းများ တည်ထောင်၍ စိုက်ပျိုးကြသည်။
စိုက်ပျိုးပုံ
ချင်းပင် ကဲ့သို့ စိုက်ပျိုးရသည်။
မအူတောရွာ၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်
မအူတောရွာ (Maautaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်၊ မော်ခါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၂၃၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝန်းသိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လူပုရွာ၊ သဲကုန်းကြီး
လူပုရွာ၊ သဲကုန်းကြီး
ဘဒ္ဒကသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အသေမကောင်းသော နေခြင်းခြောက်မျိုးနှင့် အသေကောင်းသောနေခြင်း ခြောက်မျိုးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။
ဒေါင်းမီးခွက်
ဒေါင်းမီးခွက်
ယောဇက် လူဝီ ဂေးလူဆက်
ယောဇက် လူဝီ ဂေးလူဆက် (Joseph Louis Gay-Lussac, ;, ,  ; ၁၇၈၈ ဒီဇင်ဘာ ၆ - ၁၈၅၀ မေ ၉) သည် ပြင်သစ် ဓာတုဗေဒ၊ ရူပဗေဒပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ရေသည် ဟိုက်ဒရိုဂျင် နှစ်ဆ၊ အောက်ဆီဂျင် တစ်ဆ ဖြင့် ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားခြင်းကို (Alexander von Humboldt နှင့်အတူ) ရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်း၊ ဓာတ်ငွေ့ဆိုင်ရာ နိယာမနှစ်ခုတို့ကြောင့် ကြောင့် အထူးကျော်ကြားသည်။ ထို့အပြင် နိုင်ငံအများအပြား၌ အသုံးပြုကြသည့် အရက်ယာမကာ တိုင်းတာမှုစနစ် degrees Gay-Lussac ကို ထွက်ပေါ်စေခဲ့သော အရက်-ရေ အရောအနှောများနှင့်ပတ်သက်သော လုပ်ငန်းကြောင့်လည်း ၎င်းကို ကောင်းစွာ သိရှိကြသေးသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြင်သစ် ဓာတုဗေဒပညာရှင်များ ကဏ္ဍ:ပြင်သစ် ရူပဗေဒပညာရှင်များ
ဒေဒါခိုရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
ဒေဒါခိုရွာ(Daydarkho)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ချီးသူစော(အောက်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၁၇၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကယ်နယဲ့
ကယ်နယဲ့သည် လပြည့်ညရဲ့စိန်ခေါ်သံ သို့မဟုတ် ဒဏ္ဍာရီထဲကဓား ဟု လူသိများသည့် ရော်ဘင်ရှန်(ရှန်လော့ဖိင်) ရိုက်ကူးသော တရုတ်ကာတွန်းရုပ်ရှင် ဇာတ်လမ်းတွဲတွင် ပါဝင်သည့် အသက် ၃၀ အရွယ် ဓားသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
စိတ်နေသဘောထား
တည်ငြိမ်သည်။ လက်တွေ့ကျသည်။ မိမိသဘောထားနှင့် ရပ်တည်ချက်ကို ပွင့်လင်းစွာပြောတတ်သော်လည်း ခံစားချက်ကိုမူ ထုတ်မပြောဘဲ သိမ်းထားလေ့ရှိသည်။
စွမ်းရည်
ချင်ဘုရင်၏သက်တော်စောင့်လုပ်စဉ်က ချင်တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် အတော်ဆုံးဟုသတ်မှတ်ခံရသည်။ လပြည့်ညရဲ့စိန်ခေါ်သံဇာတ်လမ်းတွဲတွင် အသက်ရှင်ဆဲ ဖြစ်သော ဓားသမားများ၌ ကယ်နယဲ့ကို အနိုင်တိုက်နိုင်သူမရှိ။ ခြေလှမ်းတရာ ဓားပျံသည် ကယ်နယဲ့၏တိုက်ကွက်များထဲတွင် အကျော်ကြားဆုံးဖြစ်သည်။
လက်နက်
ဓားကိုလက်နက်အဖြစ်သုံးသည်။ ကွေကူဂိုဏ်းတွင် သိုင်းသင်စဉ်က သုံးသောဓားမှာ သစ်သားဓားဖြစ်သည်။ နောင်တွင် ယွမ်းဟုန်ဓားကိုသုံးသည်။ ယွမ်းဟုန်ဓားကျိုးသွားသောအခါ သစ်သားဓား နောက်တစ်လက် ထပ်သုံးသည်။
ဝတ်စုံအဆင်
၂ခုရှိသည်။ ငယ်စဉ်က ဝတ်သော ဝတ်စုံတစ်စုံနှင့် လက်ရှိဝတ်နေသော ဝတ်စုံတစ်စုံဖြစ်သည်။
ဇာတ်ကွက်
ကွေကူ(သရဲတောင်ကြား) ဂိုဏ်းဝင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဝေ့ကျွမ်း၏ဆရာတူအစ်ကိုဖြစ်သည်။ ချင်ဘုရင် ယင်ကျန့်၏ သက်တော်စောင့်တစ်ဦးအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ သူငယ်ချင်း ကျင်းခေါ၏သားကို ရှာဖွေတွေ့ရှိချိန်တွင် ချင်နိုင်ငံကို စွန့်ခွာခဲ့သည်။ ဤတွင် ချင်စစ်သားများ လိုက်လံဖမ်းဆီးမှုကြောင့် ဒဏ်ရာရခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရှောက်ယွီ စစ်ဗျူဟာမှူးလျန်တို့နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး ရှောက်ယွီတို့ကို မြေခွေးဘုရင်၏ရန်မှ ကာကွယ်ပေးခဲ့ရာ ထပ်မံဒဏ်ရာရခဲ့သည်။ ဒဏ်ရာကို ဆေးဆရာမလေး တွမ်းမုလုံက ကုသပေးခဲ့သည်။ ထို့နောက်လျိုရှား အဖွဲ့၏လိုက်လံတိုက်ခိုက်မှုကို ရှောင်တိမ်းရန် မော့ဂိုဏ်းစက်မှုမြို့တော်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ စက်မှုမြို့တော်ကျဆုံးချိန်တွင် စန်းဟိုင်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။
ပီဝရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ပီဝရွာ(Piwa)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ဆမီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၅၂၀ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မဟာကွန်စတန်တိုင်း
မဟာကွန်စတန်တိုင်း(Constantine the Great)(အေဒီ ၂၈၀-၃၃၇)သည် ရောမဧကရာဇ်များအနက် ပထမဆုံးခရစ်ယာန်ဘာသာကို အစပြုသက်ဝင်ယုံကြည်သူ ဖြစ်သည်။ သူ၏ ဘာသာကူးပြောင်းယုံကြည်မှုကြောင့် ယခင်က ဖိနှိပ်သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသည့် ဘာသာမှာ နောင်တချိန် ဥရောပမှအစပြုကာ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် ရှေ့ဆောင်ဘာသာတစ်ရပ်အဖြစ် ရပ်တည်လာနိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်းလက်ထက်တွင် ထူးခြားချက်နှစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ယင်းတို့မှာ ခရစ်ယန်အယူဝါဒကို နိုင်ငံတော်အယူဝါဒအဖြစ်ဖြင့် အသိအမှတ်ပြုခြင်းနှင့် ရောမနိုင်ငံတော် အရှေ့ပိုင်းတွင် မြို့တော်သစ် ကွန်စတန်တီနိုပယ်မြို့ကို တည်ခဲ့ခြင်းတို့ပင် ဖြစ်သည်။
ကွန်စတန်တိုင်းအား အေဒီ၂၈၀ ယနေ့ဆားဘီးယားနိုင်ငံ(ယခင်ယူဂိုဆလားဘီးယား)၊နစ်စ်မြို့တွင် ပထမကွန်စတင်ရှပ်ဘုရင်နှင့် ဟယ်လီနာမိဖုရားတို့၏ ဖွားမြင်သည်။ ဖခင်မှာ စစ်တပ်မှအရာရှိကြီးဖြစ်ပြီး နောင်တွင် ဂေါလနှင့် ဗြိတိန်တို့၏ ဘုရင်ခံဖြစ်သည်။ ဟယ်လီနာသည် နောင်အခါ သူတော်စင်အမျိုးသမီး စိန့်ဟယ်လီနာ ဖြစ်လာသည်။
ငယ်စဉ်ဘဝအချိန်ကို နိကောမေယာတွင် အကျယ်ချုပ် သဘောဖြင့် နေထိုင်ခဲ့ရ၏။ ထိုမြို့မှာ ရောမဧကရာဇ် အိုကလေတန် နန်းစိုက်ရာမြို့လည်းဖြစ်သည်။ ထိုသို့နေခဲ့ရရာမှ ၃၀၅တွင် အိုကလေ ထီးနန်းစွန့်သောကြောင့် ဖခင်ကွန်စတန်တိယက်စ်သည် ရောမအင်ပါယာ၏အနောက်ခြမ်းကို အုပ်ချုပ်ရသူဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဖရိုဖရဲအခြေအနေတွင် ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်လာပြီးလျှင် ခမည်းတော်ထံသို့ ပြန်လည် ရောက်ရှိခဲ့သည်။ တစ်နှစ်အကြာတွင် ဖခင်ကွယ်လွန်သဖြင့် သူ့ဖခင်တပ်မှ တပ်သားများက ကွန်စတန်တိုင်းအား ဧကရာဇ်အဖြစ် ဝိုင်းဝန်းတင်မြှောက်ကြရာ အခြားစစ်ဗိုလ်ချုပ်များက ကန့်ကွက်ရာမှ ပြည်တွင်းစစ်ဖြစ်သည်။ ကွန်စတင်းသည် ရောမနိုင်ငံတော် အနောက်မြောက်ပိုင်းဖြစ် သော ဂေါလ၊ စပိန်နှင့် ဗြိတိန်နိုင်ငံတို့ကို ငါးနှစ်မျှ အုပ်စိုးပြီး နောက်၊ အီတလီနိုင်ငံကို လုပ်ကြံရန် ရောမမြို့တော်သို့ တန်းတန်းမတ်မတ် ချီတက်ခဲ့လေသည်။ ၃၁၂တွင် တိုင်းဗားမြစ်သို့ ရောက်သောအခါ၊ ကွန်စတန်တင်းသည် မွန်းတိမ်းချိန် ကောင်းကင်တွင် ပြိုးပြိုးပြက်ပြက်လက်နေသော လက်ဝါးကပ်တိုင်တစ်ခု ကို တွေ့မြင်ရသည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုလက်ဝါးကပ်တိုင်ပေါ်တွင် 'ဤအမှတ်အသားဖြင့် ရန်အပေါင်းကို နှိမ်နင်းလော့'ဟူသော စာတမ်းလည်း ပါရှိသည်ဟုဆိုသည်။ ထိုည၌ မက်သော အိပ်မက်ထဲ၌လည်း လက်ဝါးကပ်တိုင်ကို အောင်လံတော်ပမာဝင့်၍ ရန်သူတို့အား တိုက်ခိုက်ရန် ကောင်းကင်းတမန်တော် တစ်ဦးက နှိုးဆော်လာသည်ဟု ဆိုသည်။ ဤသို့ဖြင့် လက်ဝါး ကပ်တိုင်ကို အဆောင်ပြု၍ တိုက်ခိုက်သည်တွင် အင်အားအဆ မတန်ကြီးမားသော ရောမဘုရင် မန်ဇဲတိယက်စ်၏ တပ်များသည် ပျက်ပြုန်းကြတော့သည်။ ရောမဘုရင်လည်း တိုင်းဗားမြစ် အတွင်း၌ ရေနစ်၍ ကံကုန်ရှာလေသည်။ ထိုအောင်ပွဲကို အမှတ်တရ ဖြစ်စိမ့်သောငှာ ကွန်စတန်တင်း မုတ်ဝကို တည်ဆောက်ခဲ့၏။ ထိုအဆောက်အုံကား ယနေ့တိုင်အောင် တည်ရှိနေပေသည်။ အရှေ့ခြမ်းကိုမူ လီစီနီယမ် အမည်ရဗိုလ်ချုပ်ကြီးက သိမ်းပိုက်အုပ်ချုပ်နေဆဲဖြစ်ရာ နောက်ဆုံး ၃၂၃တွင် လီစီနီယမ်ကိုပါ အောင်နိုင်သောကြောင့် ရောမအင်ပါယာတစ်ခုလုံး၏ ဧကရာဇ်အဖြစ် ကွယ်လွန်သည့် ၃၃၇ခုနှစ်အထိ ကွန်စတန်တိုင်း အုပ်ချုပ်သည်။
ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်အဖြစ် မည်သည့်အချိန်က ကွန်စတန်တိုင်းကူးပြောင်းသက်ဝင်သည်ကို အတိအကျ မသိကြရပေသော်လည်း ခရစ်ယာန်ဘာသာရေးပြန့်ပွားရန် အထူးပင် လုံ့လထုတ်သည်ကို တွေ့ရသည်။ ရှေးဦးစွာ မီလန်အမိန့်ပြန်တမ်းကို ထုတ်ပြန်ကြေညာပြီး ခရစ်ယာန်ဘာသာကို ဖိနှိပ်ခြင်းမှ ကင်းဝေးစေသည်။ ထိုအမိန့်အရပင် ယခင်က ရှာဖွေဖမ်းဆီးထားသည့် ခရစ်ယာန်ဘာသာရေးကျောင်းမှ ပစ္စည်းများကို ပြန်လည်ထုတ်ပေးစေသည်။ ထို့ပြင် တနင်္ဂနွေနေ့ကိုလည်း ဘာသာရေးဝတ်ပြုရန်နေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ပေးသည်။ ခရစ်ယာန်ဘာသာသို့ ကူးပြောင်းယုံကြည်သည့်တိုင် သေသည်အထိ နှစ်ခြင်းမခံသွားခဲ့ပေ။ ထို့ပြင် ဘာသာရေး၏ အနှစ်အရသာဖြစ်သည့် သည်းခံခြင်း၊ ကြင်နာသနားခြင်းတို့ကို ကွန်စတန်တိုင်းတွင် မတွေ့ရခြင်းဖြစ်သည်။ ရက်စက်လွန်းသည်ဟု နာမည်ကျော်ပြီး ဇနီးနှင့် သားကြီးတို့ကိုပါ ၃၂၆တွင် ကွပ်မျက်ခဲ့သည်။
ထိုသို့ ခရစ်ယာန်ဘာသာကို နိုင်ငံတော်ဘာသာသဖွယ်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်ပြီးနောက်တွင် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာကြာမြှင့်သည့် ဂျူးဘာသာ(ဟီးဘရူး)ဝင်များကို နှိပ်ကွပ်ရေး စတင်သည်။ ခရစ်ယာန်ဘာသာကို နိုင်ငံတော်ဘာသာအဖြစ် အတိအလင်းပြဋ္ဌာန်းခြင်း မရှိသော်လည်း သူထုတ်ပြန်သည့် အမိန့်၊ဥပဒေများမှာ ခရစ်ယာန်ဘာသာကို တိုးတက်ပြန့်ပွားအောင် အားပေးခဲ့သည်ကိုမူ ထင်ရှားစွာတွေ့မြင်နိုင်သည်။ သို့အားဖြင့် နှစ်ပေါင်း ၃ဝဝ ကျော်မျှ ညှဉ်းပန်းသတ်ဖြတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသော ခရစ်ယန်အယူဝါဒီတို့သည် ချမ်းသာခွင့်ရလာကြပြီးလျှင်၊ ခရစ်ယန်သာသနာလည်း ထွန်းကားပြန့်ပွားလာတော့သည်။ သူ့အမိန့်ဖြင့် ခရစ်ယာန်ကျောင်းတော်သည် အခွင့်အရေးများစွာရရှိရုံမျှမက ဘီလ်တယ်လ်ဟမ်ရှိ ဖွားတော်မူရာကျောင်း နှင့် ဂျေရူးစလမ်မြို့တွင် သင်္ချိုင်းတော်ရာကျောင်း ကဲ့သို့သော ကျောင်းတော်ကြီးများကို ဆောက်လုပ်ခွင့်ရခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။ ခရစ်ယန်အယူဝါဒ၌ အယူအဆကွဲလွဲ၍ အငြင်းပွားပြီးလျှင် သင်းကွဲမည့် အရိပ်အယောင်များ ပေါ်ပေါက်လာသဖြင့် ၃၂၅ ခုနှစ်တွင် အာရှမိုင်းနားရှိ နိုင်စီးယားမြို့၌ သာသနာရေးကောင်စီတရပ် ခေါ်ယူ ကျင်းပခဲ့၏။ ထိုကောင်စီတွင် ကိုယ်တိုင်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ဖြင့် ဆောင်ရွက်၍ သာသနာရေးညီညွတ်မှုကို ဖြစ်စေခဲ့သည်။ နိုင်စင်းဝါဒသည် ထိုအချိန်မှ စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့၏။
ကွန်စတန်တင်းလက်ထက်တွင် အာရှမိုင်းနားရှိ လက်အောက်ခံနယ်များသည် ရံဖန်ရံခါ ထကြွကြသဖြင့်၊ နိုင်ငံတော် အရှေ့ပိုင်းနယ်များနှင့် နီးကပ်စိမ့်သောငှာအင်ပါယာ အရှေ့ပိုင်းရှိ ဘန်ဇိုင်တီယမ်မြို့တော်ကို မိမိအမည်ဖြင့် ကွန်စတန်တီနိုပယ် ဟုပြောင်းခေါ်စေပြီး အသစ်ပြန်လည်တိုးချဲ့တည်ဆောက်ကာ မင်းနေပြည်တော်အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ (ယနေ့ အီစတန်ဘူလ်၊တူရကီနိုင်ငံ) ထိုမြို့တော်သစ်သည် ၁၄၅၃ အထိ အရှေ့ရောမအင်ပါယာ၏ မြို့တော်အဖြစ်တည်ရှိနေခဲ့သလို နောက်ရာစုနှစ်များစွာတိုင်အောင်ပင် အော်တိုမန်အင်ပါယာ၏ မြို့တော်အဖြစ်လည်း ဆက်လက်ကျော်ကြားခဲ့သည်။ (နေပြည်တော်ဟောင်း ရောမမြို့မှာမူ နှစ် ၁၅ဝ ခန့်အတွင်း၌ပင် ရန်သူတို့၏ တိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီးမှုကြောင့် ပျက်သုန်းခဲ့ရလေသည်။ ရောမမြို့တွင် တိုက်ရိုက်အုပ်စိုးသော ဧကရာဇ်မရှိသည့်နောက် ပုပ်ရဟန်းမင်း၏ တန်ခိုးအာဏာတို့သည် အီတလီနိုင်ငံနှင့်တကွ အနောက်ဥရောပတလွှားတွင် တဖြည်းဖြည်း တိုးတက်ကျယ်ပြန့်လာလေသည်။)
ကွန်စတန်တိုင်းမတိုင်မှီက ရောမဧကရာဇ် ဒိုင်အိုကလီတန်(၂၈၄-၃၀၅)က ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်များကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် နှိပ်ကွပ်သည့်တိုင် ခရစ်ယာန်ဘာသာအနေဖြင့် ဆုတ်ယုတ်သွားခြင်းမရှိသည်ကိုထောက်၍အချို့သောသမိုင်းပညာရှင်များက ကွန်စတန်တိုင်းအနေဖြင့် ခရစ်ဘာသာသို့ကူးပြောင်းပြီး အားပေးခဲ့ခြင်းမျိုးမရှိလျှင်လည်း ခရစ်ယာန်ဘာသာမှာ အများယုံကြည်မှုရရန်မခက်ခဲသည့် အခြေအနေတွင်ရှိနေပြီဖြစ်သဖြင့် ကွန်စတန်တိုင်းပေါ်ထွက်မလာလျှင်လည်း အနှေးနှင့်အမြန် ဆိုသလိုပင် ခရစ်ယာန်ဘာသာအနေဖြင့် အောင်ပွဲခံရန် ရှိနေသည်ဟုဆိုကြသည်။ မည်သို့ဆိုစေကာမူ ကွန်စတန်တိုင်းသည် ရောမအင်ပါယာ၏ ဧကရာဇ်အနေဖြင့် ခရစ်ယာန်ဘာသာကို အားပေးခဲ့ခြင်းမှာ ကမ္ဘာ့သမိုင်းတွင် ကြီးမားသော ဘာသာရေးအပြောင်းအလဲ၊ နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲကို ဖြစ်စေခဲ့သည်မှာ ငြင်းမရနိုင်သည့်အချက်ဖြစ်သည်။
ကွန်စတန်တိုင်းသည် အရှေ့တိုင်းထုံးစံတို့ကို နှစ်ခြိုက်၍ သက်ဦးဆံပိုင် ဘုရင်စံနစ်ဖြင့် အုပ်စိုးခဲ့၏။ သို့ရာတွင် အခြေအနေနှင့် လိုက်လျောညီစွာ ချင့်ချိန်ဆောင်ရွက်တတ်သဖြင့် အမြော်အမြင်ကြီးသော ဧကရာဇ်တစ်ပါး ဖြစ်သည်ဟု ဆိုနိုင်ပေသည်။ သာသနာ့ဝန်ထမ်း ဂိုဏ်းအုပ်ကြီးများအား အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအဖွဲ့ဝင် ဘုရင့်အတိုင်ပင်ခံများအဖြစ်ဖြင့် ခန့်အပ်ခဲ့၏။ တရားဥပဒေများကိုလည်း ခရစ်ယန်အယူဝါဒတရားနှင့် အညီ အညွတ်ဖြစ်စေရန် ပြုပြင်စီရင်ခဲ့လေသည်။ ၃၃၇ ခုနှစ်တွင် ပါးရှန်းတို့၏ ထိပါးခြင်းကို ခုခံတိုက်ခိုက်ရန် စစ်ထွက်ရင်းလမ်းခရီး၌ နာမကျန်းဖြစ်၍ ကံကုန်လေသည်။ ထိုနောက်ဆုံး နာမကျန်းဖြစ်သော အချိန်ရောက်မှပင် နန်းတက်သည့်အခါမှစ၍ ပြုစုအားပေးခဲ့သော ခရစ်ယန်သာသနာကို အကြွင်းမဲ့ သက်ဝင်ယုံကြည်လျက် ဗတ္တိဇံမင်္ဂလာ (ဝါ) ရေနှစ်မင်္ဂလာကို ခံယူခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ကွန်စတန်တိုင်းမရှိသည့်နောက် သူထူထောင်ခဲ့သော အင်ပါယာနိုင်ငံကြီးသည် ကျန်ခဲ့သော သားတော်သုံးပါး၏လက်ထက်၌ အစိတ်စိတ်ကွဲ၍ အင်အားနည်းပါးသွား လေတော့သည်။
ပင်ခုံရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ပင်ခုံရွာ (Pinhkon)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ မြောက်ထိဗွာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၄၆၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြောက်ထိဗွာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၀၈ ဦး၊ မ ၃၅၀၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၇၁၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ဇီးဖြူကုန်းရွာ၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်
ဇီးဖြူကုန်းရွာ (Zeehpyukone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်၊ နဂါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၀၃၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နဂါးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၄၄ ဦး၊ မ ၁၉၁၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၅၅၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ယောရိုးဥယျာဉ်
ယောရိုးဥယျာဉ် (養老公園、ようろうこうえん）သည် ဂိဖုစီရင်စု၊ ယောရိုးမြို့နယ်၊ ယောရိုးမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဥယျာဉ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ဂိဖုစီရင်စုမြို့နယ်ဥယျာဉ်ဟုလည်း ခေါ်သည်။ ယောရိုးတောင်၏ ယောရိုးရေတံခွန်မှ စတင်ကာ တောင်ခြေအထိ အရှေ့၊ အရှေ့မြောက်ဘက်သို့ ကျယ်ပြန့်သွားကာ တည်ရှိသည်။ ၁၈၈၀ ခုနှစ် (明治13年） တွင် ဥယျာဉ်ကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ဧရိယာ ၇၈.၅ ဟက်တာ ကျယ်ဝန်းသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ
ခအုံးမော်ကူးတို့ဆိပ်ရွာ
ခအုံးမော်ကူးတို့ဆိပ်ရွာ
ခနဂိဘူတာ
ခနဂိဘူတာ  (金木駅 ခနဂိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အအိုမိုရိခရိုင်၊ ဂိုရှောဂဝရမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဆောက်တောကုန်း
ဆောက်တောကုန်း
ဂြစ်ချောင်းရွာ၊ မြောက်ပြင်
ဂြစ်ချောင်းရွာ၊ မြောက်ပြင်
ကံသာရွာ၊ မင်းကင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းကင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွာသစ်စရွာ၊ ဂျိုခေါင်း
ရွာသစ်စရွာ၊ ဂျိုခေါင်း
နန်းဦးမင်္ဂလာမြင်းဝန်
နန်းဦးမင်္ဂလာမြင်းဝန်
နန်းဦးမင်္ဂလာမြင်းဝန်မှာ ကုန်းဘောင်ခေတ်နှောင်းကာလတွင်မှ စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။ သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် မြန်မာမြင်းတပ်၌ အစု ၁၁ ခု ရှိရာ နန်းဦးမင်္ဂလာမြင်း အစုလည်း ပါဝင်သည်။ သီပေါမင်းနန်းတက် လာပြီးနောက် ၁၈၇၉ ခုနှစ်တွင် နန်းဦးမင်္ဂလာမြင်းတပ်စုကို စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့၏။ အစု အမှုထမ်း ၅၆၆ ဦး ပါရှိပြီး လစဉ် လစာငွေ ၇၁၃၀ ကျပ် ကုန်ကျကြောင်း သိရှိရ၏။ နန်းဦးမင်္ဂလာမြင်းအစုသားများသည် ဝမ်းဗိုက်နံဘေးတွင် မြင်းရုပ်ရေးထိုးထားကြသည်။
နန်းဦးမင်္ဂလာ မြင်းဝန် ဦးအိပ်
သီပေါမင်း လက်ထက်တစ်လျှောက်လုံးတွင် နန်းဦးမင်္ဂလာမြင်းဝန်အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့ရသူမှာ ခေါင်းတုံးမြို့စား မဟာမင်းကျော်သူရရဲခေါင်ဘွဲ့ခံ ဦးအိပ် ဖြစ်သည်။ ၁၈၇၉ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ဗြိတိသျှ ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့ မန္တလေးသို့လာရောက်စဉ် စစ်ရေးပြအခမ်းအနားသို့ နန်းဦးမင်္ဂလာ မြင်းဝန်ဦးအိပ်နှင့် အစုသားများ ပါဝင်တက်ရောက်ခဲ့ရ၏။ ထို့နောက် ၂၈ မေ ၁၈၈၁ တွင် အစည်းအဝေး ဆုံးဖြတ်ချက်အရ နယ်မြေ ၁၂ ရပ် သတ်မှတ်ကာ ရာဇဝတ်မှု ကင်းစင်ရေးတာဝန်ပေးအပ်ရာ နန်းဦးမင်္ဂလာ မြင်းဝန် ဦးအိပ်သည် သေနတ်ဝန်ကြီး တူမြေကာင်းမှ တောင်ဘက်၌ မြေမီ ရိုး၊ အနောက်ဘက်၌ ရွှေတချောင်းထိ၊ အရှေ့ဘက်၌ ငပွားတံတားအထိ တာဝန်ယူခဲ့ရသည်။ နန်းဦးမင်္ဂလာ မြင်းဝန်ဦးအိပ်သည် အင်္ဂလိပ် မြန်မာ တတိယစစ်ပွဲ ဖြစ်ပွားလုနီးကာလ ၁၁ နိုဝင်ဘာ ၁၈၈၅ တွင် နန်းဦးမင်္ဂလာ မြင်းမှုထမ်း ၅၅၀ နှင့်အတူ စစ်မြပြေင်သို့ ချီတက်ခဲ့ရ၏။ နန်းဦးမင်္ဂလာမြင်းဝန် ဦးအိပ်၏ လက်အောက်တွင် မြင်းစာရေး နှစ်ဦးခန့် အပ်ထားရာ၎င်းင်းတို့၏ အမည်မှာ မောင်ချုပ်နှင့် မောင်လန်းတို့ ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။
နောင်နိမ်းရွာ၊ မိုးနဲမြို့နယ်
နောင်နိမ်းရွာ (Nawngnein)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုးနဲမြို့နယ်၊ ကွန်လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၂၈၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကွန်လုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၁ ဦး၊ မ ၃၃၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၅၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးနဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မော်ခါးရွာ၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်
မော်ခါးရွာ (Mawkhar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်၊ မော်ခါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၂၃၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝန်းသိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လဂျင်ရွာ၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်
လဂျင်ရွာ (Lagin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုးမိတ်ခရိုင်၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်၊ တုံးကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၇၈၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တုံးကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၂ ဦး၊ မ ၂၈၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၆၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လန်ဆာထုရွာ၊ နောင်မွန်းမြို့နယ်
လန်ဆာထုရွာ(Langsarhtu)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ နောင်မွန်းမြို့နယ်၊ လန်ဆာထုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၀၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လန်ဆာထုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၅ ဦး၊ မ ၁၆၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၄၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နောင်မွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထီလေးသိမ်ရွာ၊ ကန်းဇောက်
ထီလေးသိမ်ရွာ၊ ကန်းဇောက်
အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အတိုင်ပင်ခံကောင်စီ
အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ(NUCC)
အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအတိုင်ပင်ခံကောင်စီကို ၂၀၂၁ မတ်လ၁၈ရက်နေ့တွင်စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။မတ်လ၃၁ ရက်တွင်ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပဋိညာဉ်ကိုအတည်ပြုခဲ့သည်။မေလ၂၄ရက်နေ့မှစ၍ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပဋိညာဉ် ကိုပြန်လည်သုံးသပ်လျက်ရှိသည်။၂၀၂၂ ဇန်နဝါရီလ၂၇ရက်နေ့မှ၂၉ရက်နေ့ထိပြည်သူ့ညီလာခံကျင်းပ၍သုံးသပ်ထားသောပဋိညာဉ်ကိုအတည်ပြုသည်။
အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအတိုင်ပင်ခံ‌ကောင်စီတွင်
ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီအပါအဝင်ရွေးကောက်ခံလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ
နိုင်ငံရေးပါတီများ
ဖက်ဒရယ်ယူနစ်၊လူမျိုးအလိုက်အတိုင်ပင်ခံကောင်စီများ
တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ
သပိတ်ကော်မတီများ၊CDMလှုပ်ရှားမှုတွင်ပါဝင်သူများ၊အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများ(အမျိုးသမီး၊လူငယ်အဖွဲ့အစည်းများ)ပါဝင်သည်။ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအတိုင်ပင်ခံကောင်စီတွင်KNU,CNF,KNPP,ABSDFအပါအဝင်တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ရှစ်ဖွဲ့ပါဝင်သည်။ NUCCတွင်အဖွဲ့အစည်းပေါင်း၃၃ဖွဲ့မှလူပုဂ္ဂိုလ်များပါဝင်သည်။
ထိုကောင်စီ ၏အကြီးတန်းခေါင်းဆောင်သည်မင်းကိုနိုင် ဖြစ်နိုင်ချေရှိသည်ဟုအများကယုံကြည်ထားကြသည်။
မြေနီကွင်း
မြေနီကွင်း
ဆည်ရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ဆည်ရွာ (Se)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ဆည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၉၀၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆည်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၈၇ ဦး၊ မ ၅၇၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၆၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပီကင်းဘဲကင်
ပီကင်းဘဲကင်သည် ကမ္ဘာတွင် နာမည်ကျော်သော တရုတ်ရိုးရာဟင်းလျာ တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
နာမည်ကျော်ပုံ
တရုတ်နိုင်ငံ ပေကျင်းမြို့တော်၏ အနောက်ဘက် ဆင်ခြေဖုံးတွင် ကျောက်စိမ်းရေယဉ်ကုန်း ခေါ် တောင်ကုန်းတစ်ခု ရှိသည်။ ၎င်းတောင်ခြေရင်း၌ စမ်းရေအိုင် တစ်အိုင်ရှိရာ ထိုအိုင်မှ ရေတို့သည် ကျောက်စိမ်းရောင်ကဲ့သို့ ကြည်လင်ခြင်း၊ စင်ကျယ်ခြင်း ရှိသည်ဟု ရှေးလူကြီးများက ဆိုကြသည်။ ပေကျင်းမြို့သူ မြို့သားတို့အတွက် သောက်ရေကို ထိုရေအိုင်မှ အများအပြား ယူရသည်။ ထို့ပြင် ပတ်ဝန်းကျင်အရပ်ရှိ လယ်ယာမြေများသို့ ၎င်းရေအိုင်မှ ရေသည် ချောင်းငယ်များအဖြစ် စီးဆင်းလျက် ထိုဒေသတို့မှာ နွေရာသီ၌ မပူလွန်း၊ ဆောင်းရာသီ၌လည်း မအေးလွန်းဘဲ အလွန် ဥတုသပ္ပါယဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ နာမည်ကျော် ပီကင်းဘဲကြီးများကို ဤအရပ်၌ လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၂၆၀ ကျော်မှစ၍ တရုတ်လယ်သမားတို့ မွေးမြူကြသည်။
ပီကင်းဝမ်းဘဲတို့ကို မွေးမြူရာ၌ အလွန်ကြီးထွားလွယ်သည်။ တစ်နှစ် တစ်နှစ်လျှင် ပျမ်းမျှအားဖြင့် ဘဲတစ်ကောင်မှ ဥပေါင်း ၁၂ဝ မှ ၁၈ဝ အထိ ဥသည် ဆို၏။ ဝမ်းဘဲပေါက်စကလေးများကို အစာရေစာကောင်းစွာကျွေးမွေးပြုစုလျှင် ရက်ပေါင်း ၆၀ အတွင်း မူလအလေးချိန်၏ ၃၅ ဆမျှ ကြီးထွားလာသည်။ နှစ်လသားကျော်လျှင် ၎င်းဘဲမျိုးကောင်းများကို မူလကျွေးနေသောအစာမှ ဂျုံနှင့် ပြောင်းသို့ ပြောင်းလဲကျွေးမွေးလိုက်ရာ အလေးချိန်ထပ်၍တိုးလာပြန်သည်။ သုံးလသားပြည့်လျှင် ဈေးသို့ချရောင်းသည်။ ပီကင်းဘဲမှာ သုံးလသားတွင် စား၍အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
ထူးခြားမှု
ပေကျင်းမြို့ရှိ နာမည်ကျော်ဆိုင်ကြီးများ၌ ဝမ်းဘဲများကို ကင်သောအခါ သလဲသားထင်းနှင့် စွန်ပလွန်သား ထင်းတို့ကိုသာ သုံးသည်။ ဤထင်းများဖြင့် ကင်သောအခါ ဘဲကင်တွင် အနံ့တစ်မျိုးကောင်းသည်ဟု ဆိုလေသည်။
တော်ဝင်ဟင်းလျာ
ပီကင်းဘဲကင်သည် တရုတ်အင်ပါယာ ဘုရင်များအတွက် တော်ဝင်ဟင်းလျာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ မင်းဆက် အဆက်ဆက်ကနေ နောက်ဆုံး မင်မင်းဆက်၊ နောက်ဆုံး အင်ပါယာ ထိပင် ဖြစ်သည်။ ကွန်မြူနစ်ခေတ်တွင် ဝန်ကြီးချုပ် ချုအင်လိုင်က ဧည့်သည်များအတွက် စားသောက်ဆိုင်ရွေးချယ်ရာမှ ပီကင်းဘဲကင် ပြန်လည်ခေတ်စားလာသည်။ ယဉ်ကျေမှုတော်လှန်းရေး အတောအတွင်း ပီကင်းဘဲကင် ပြုလုပ်သည့် နည်းပညာ မပျောက်ပျက်သွားခဲ့ပါ။
ပေကျင်းမြို့တော်တွင် နာမည်ကျော် ရှေးအကျဆုံး ပီကင်းဘဲကင်ဆိုင် နှစ်ဆိုင်ရှိသည်။ Quanjude (全聚德) နှင့် Bianyifang (便宜坊) တို့ဖြစ်သည်။ Bianyifang သည် ပိုရှေးကျသော်လည်း Quanjude က marketing ကောင်း၍ ပိုထင်ရှားလာသည်။ တခြားနယ်များတွင်လည်း ကိုယ်စားလှယ်ခွင့်ရထားသည့် ဆိုင်ခွဲများရှိသည့်အပြင် နိုင်ငံခြား တိုင်းပြည်များတွင်ပင် ဆိုင်ခွဲများ ဖွင့်ထားပြီးဖြစ်သည်။ Quanjude ဆိုင်သည် လူသုံးထောင်လောက် ဆန့်သည့် စားသောက်ဆိုင်ကြီး တစ်ဆိုင်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် VIP သီးသန့်အခန်း၊ အမြန်စားချင်သူများအတွက်နှင့် ထုပ်သွားချင်သူများအတွက် နေရာသီးသန့် လုပ်ပေးထားသည်။ ဆိုင်တွင် သွားရောက် စားသောက်ခဲ့ဖူးသည့် VIP များ၏ ဓာတ်ပုံများအား ချိတ်ဆွဲထားသည်ကို တွေ့နိုင်သည်။ ပေကျင်းရောက် အမေရိကန် သမ္မတ အဆက်ဆက်တို့၏ ပုံများလည်းပါဝင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တရုတ် အစားအစာ ကဏ္ဍ:ဘဲ
ခနဂဝ − ရှင်းမချိဘူတာ
ခနဂဝ − ရှင်းမချိဘူတာ  (神奈川新町駅 ခနဂဝ − ရှင်းမချိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခါနာဂါဝါခရိုင်၊ ယိုကိုဟားမားမြို့၊ ခါနာဂါဝါရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
၁၉၃၀ ပဲခူးငလျင်
၁၉၃၀ ခုနှစ် ပဲခူးငလျင် ('ဆွာငလျင်၊ ပဲခူးငလျင် စသဖြင့်လည်း ခေါ်ကြ) သည် မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် ငလျင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပြင်းအား ၇.၃ နှင့် ၇.၅ အကြား ရှိသည်။ ဤငလျင်သည် နိုင်ငံရှိ ၁၉၂၉ နှင့် ၁၉၃၁ အကြား လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် ငလျင်များတွင် ပျက်စီးမှုအများဆုံး ငလျင်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတောင်ပိုင်းတွင် ပြင်းထန်သည့် ပျက်စီးမှုများစွာ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ လူပေါင်း ၅၅၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ရသည်။ သို့သော် စုစုပေါင်းသေဆုံးမှုသည် ၅၀၀၀ မှ ၇၀၀၀ အထိ မြင့်များနိုင်သည်။ ငလျင်၏ အရှိန်ကြောင့် မြန်မာကမ်းရိုးတန်းတွင် အလယ်အလတ်ရှိသည့် ဆူနာမီလှိုင်းများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဆူနာမီများကြောင့် အသေးစားပျက်ဆီးမှုများသာ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။(ညအချိန် ၈နာရီ၁၈မိနစ်)
ငလျင်
ဤငလျင်သည် စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြော၏ ပဲခူးဒေသရှိ အလျား ၁၃၁ ကီလိုမီတာ (၈၁ မိုင်) အရှည်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ငလျင်ဖြစ်သည်။ ငလျင်သည် ပဲခူးမြို့၏ မြောက်ဘက် ၂၀ ကီလိုမီတာ (၁၂ အကွာ) ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတောင်ဘက် ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းအထိပါ ရိုက်ခတ်မှု ရှိခဲ့သည်။ ငလျင်ဗဟိုချက်သည် ပဲခူးမြို့အနီး မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ ဤငလျင်သည် ခုနစ်လ ကြာမြင့်ပြီးနောက်တွင် နောက်ဆက်တွဲအနေဖြင့် ၁၉၃၀ ဖြူးငလျင်ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ အမြင့်ဆုံးသော ရွေ့လျားမှုသည် ၃ မီတာ (၉.၈ပေ) ဖြစ်သည်။
သက်ရောက်မှု
ပြင်းထန်စွာ လှုပ်ခတ်မှုများသည် ပဲခူးမြို့၏ နေရာအတော်များများကို ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့သည်။ မျက်မြင်များ၏ တွေ့ရှိချက်များအရ ငလျင်လှုပ်ခတ်မှုကြောင့် တင်းနစ်ကွင်းတစ်ခု၏ မျက်နှာပြင်များသည် လှိုင်းများသဖွယ် ပြန့်ကြဲသွားခဲ့သည်။ မြေပြင်၏ လျင်မြန်သည့် လှုပ်ရှားမှုအရှိန်သည် မြေအပြင်ပေါ်ရှိ လူအများကို အထက်သို့ပင် မြောက်တက်သွားစေခဲ့သည်။ မီးလောင်ကျွမ်းမှုများလည်း ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ကာ မြို့အား ပျက်စီးမှု ဖြစ်စေခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ငလျင်လှုပ်ခတ်ပြီး အနည်းငယ်သောအချိန်တွင် သဲနှင့် ရေကဲ့သို့သော အရာများကို အက်ကွဲကြောင်းများမှ ထုတ်လွှတ်ခဲ့သည်။ မြို့အထဲရှိ လူအများသည် ဆူညံသည့်အသံများကို ကြားခဲ့ရသည်။ ပဲခူးမြို့ရှိ ထင်ရှားသည့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အဆောက်အဦတစ်ခုဖြစ်သည့် ရွှေမော်ဓောဘုရားသည်လည်း ဆိုးရွားစွာပျက်စီးခဲ့သည်။ စေတီတော်၏ ထက်ဝက်သည် ပြိုကျခဲ့ကာ အောက်ခြေရှိ လူအချို့သည် သေဆုံးခဲ့ရသည်။ ပဲခူးမြို့တွင် သေဆုံးသူသည် စုစုပေါင်းခန့်မှန်းခြေ ၅၀၀ ခန့် ရှိသည်။ အသက်ရှင်သန်ကျန်ရစ်သူများက ပြောပြသည်မှာ ငလျင်သည် ပြင်းထန်စွာနှစ်ကြိမ်လှုပ်ခတ်ခဲ့ပြီး တစ်ကြိမ်နှင့်တစ်ကြိမ်အကြား အနည်းငယ်သာ ကွာခြားသည်။ ဒုတိယအကြိမ်သည် အပြင်းဆုံးဖြစ်သည်။ ငလျင်လှုပ်ခတ်မှုသည် စက္ကန့် ၃၀ သာ ကြာမြင့်ခဲ့သည်။
ခရမ်းမြို့တွင် ဆေးရုံတစ်ခုသည် တစ်စိတ်တပိုင်း ပျက်စီးသွားခဲ့ပြီး၊ အခြားအဆောက်အဦများနှင့် ဗလီတစ်ခုလည်း ပျက်စီးခဲ့သည်။ အက်ကွဲကြောင်းများနှ အရည်များပန်းထွက်လာခဲ့ကာ မြို့၏ အစိတ်အပိုင်းများကို မီးလောင်မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ရေကြီးမှုများလည်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ဤငလျင်ကြောင့် လူ ၁၂ ဦးမှ ၁၆ ဦးအကြား သေဆုံးခဲ့သည်။
သုံးခွမြို့သည် စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြော၏ ထိပ်ပိုင်းတည်ရှိရာနေရာဖြစ်ကာ ဤမြို့တွင်လည်း ငလျင်ကြောင့် အဓိကပျက်စီးမှုများကို ခံစားခဲ့ရသည်။ ရထားလမ်းကြောင်းပေါ်ရှိ အက်ကွဲကြောင်းများမှ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ကာ ရထားလမ်းတံတားများသည် နစ်မြုပ်သွားခဲ့ရသည်။ ရထားလမ်းကြောင်းများသည်လည်း မူလနဂိုတည်ရှိနေသည့် ပုံစံမှ ရွေ့လျားကာ နေရာပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။ အခြားသော မြို့များ၌ ခံစားခဲ့ရသကဲ့သို့ပင် ဤမြို့တွင်လည်း အင်္ဂတေအဆောက်အဦအများဆုံး ပြိုကျခြင်း၊ ဆိုးရွားစွာပျက်စီးခြင်းများ ခံစားခဲ့ရသည်။
ရန်ကုန်မြို့တွင်လည်း ငလျင်ကြောင့် ရွှေတိဂုံစေတီတော်သည် ပျက်စီးခဲ့ရသည်။ ပဲခူးမြို့မှာကဲ့သို့ပင် ငလျင်ကြောင့် အဓိကအဆောက်အဦ ၅၀ ကျော်ကို ပျက်စီးစေခဲ့သည်။ သေဆုံးမှု စုစုပေါင်းသည် ၅၀ မှ ၅၈ ဦးအထိ ရှိမည်ဟု ဆိုကြသည်။ သတင်းစာများ၌မူ ၂၀၀ ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ အင်္ဂတေအဆောက်အဦများ ပြိုပျက်မှုကြောင့် နောက်ထပ် လူ ၂၀၄ ဦးသည် ထိခိုက်ဒဏ်ရာများ ရရှိခဲ့ကြသည်။ အထိအခိုက် အများဆုံးနေရာမှာ မြို့၏ တောင်ဘက်ပိုင်းဖြစ်သည်။ ထိုနေရာသည် ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် နေရာဖြစ်သည်။ ဗြိတိသျှဘူမိလေ့လာရေးအဆောက်အဦနှင့်အတူ Dalhousie လမ်းပေါ်ရှိ နေရာအတော်များများတွင် ပျက်စီးမှုများ ရှိခဲ့သည်။ ထိုအဆောက်အဦ၏ အတွင်းပိုင်းတွင် ဓာတ်ခွဲခန်းနှင့် ပြတိုက်တစ်ခု ရှိကာ ၎င်းတို့သည် ပျက်စီးခဲ့ရသည်။ တရုတ်လမ်းတစ်လျှောက်တွင် ရှိသည့် အိမ်များနှင့် များစွာသော အဆောက်အဦများသည် ငလျင်လှုပ်ခါမှုကြောင့် ပြန်လည်ပြင်ဆင်၍ မရအောင်ပျက်စီးခဲ့ရသည်။
ငလျင်လှုပ်ခတ်မှုသည် ပြင်းထန်အားပါသည့်အတွက် ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံများတွင်ပါ လှုပ်ခါမှုကို ခံစားခဲ့ရသည်။ ငလျင်၏ သက်ရောက်လှုပ်ခါမှု ဧရိယာသည် စုစုပေါင်း စတုရန်းမိုင် ၂၂၀၀၀၀ (၅၇၀၀၀၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ) ကျော် ရှိသည်။
ပြင်းအား
ငလျင်ဒဏ်အပြင်းထန်ဆုံးခံစားခဲ့ရသည့် ဧရိယာတွင် လှုပ်ခတ်မှုသည် ရိုစီဖလိုရယ်စကေးအရ ၉ မှ ၁၀ အထိ ရှိခဲ့သည်။ ပြတ်ရွေ့ကြောတစ်လျှောက်တွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် ဧရိယာသည် ၃၇၅ စတုရန်းမိုင် (၉၇၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ) ရှိသည်။ ထိုဧရိယာအတွင်းရှိ အဆောက်အဦးများသည် တစ်စိတ်တပိုင်း သို့မဟုတ် အလုံးစုံ ပျက်စီးခဲ့ရသည်။ ပဲခူးမြို့သည် ငလျင်အပြင်းထန်ဆုံးလှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် ဧရိယာ၏ မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ မြေအား ကွင်းဆင်းလေ့လာကြည့်သည့်အခါတွင် ငလျင်ကြောင့် မြေသားများ ကွဲအက်မြင့်မောက်လာခြင်းများ ရှိခဲ့သည်။
တောင်ငူနှင့် ရန်ကုန်ဒေသတို့သည် ငလျင်ပြင်းအား ၆ မှ ၇ အထိ ရှိခဲ့သည်။ ထိုဒေသရှိ ဟောင်းနွမ်းယိုယွင်းနေပြီဖြစ်သည့် အဆောက်အဦးများသည် ပျက်စီးခဲ့ရသည်။ အုတ်ဖြင့်ပြုလုပ်ထားသည် နံရံများနှင့် မီးခိုးတိုင်များသည် ငလျင်လှုတ်ခတ်မှုကြောင့် ပြိုကျပျက်စီးမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ များစွာသော အဆောက်အဦတို့သည်လည်း ဆိုးဆိုးရွားရွား ထိခိုက်မှုများဖြစ်ပေါ်ခဲ့ကာ ထိုအဆောက်အဦးများအတွင်း လူဝင်ရောက်ရန် လုံခြုံမှုမရှိသည့် အခြေအနေများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
ဆူနာမီ
ငလျင်ကြောင့် ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်တွင် အမြင့် ၁.၀၆ မီတာ (၃ ပေ ၆ လက်မ) ရှိသည့် ဆူနာမီလှိုင်းလုံးများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ဆူနာမီလှိုင်းများသည် စစ်တောင်းမြစ်တွင် ဖြစ်ပေါ်လာကာ လှိုင်းလုံးသွားရာလမ်းတစ်လျှောက်ရှိ ရွာများကို ရေနစ်မြုပ်မှုများ ဖြစ်စေခဲ့သည်။ ရန်ကုန်ဆိပ်ကမ်းတွင် ကမ်းကပ်ထားသည့် သင်္ဘောအချို့သည်လည်း အထက်သို့ ၄ ပေ မြင့်တက်သွားမှုများ ရှိခဲ့သည်။ ရေလှိုင်းများသည် သင်္ဘဘောများကို တွန်းတိုက်မှုများ ဖြစ်စေခဲ့ပြီး ဆိပ်ကမ်းကို ထိခိုက်ကာ ပျက်စီးမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
ရေရှည်သက်ရောက်မှုများ
စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြောသည် ရွေ့လျားနေသည့် ပြတ်ရွေ့ကြောတစ်ခုဖြစ်ကာ ၎င်းသသည် မြန်မာနိုင်ငံတစ်လျှောက် ရွေ့လျားကာ ကပ္ပလီပင်လယ်ပြင်ကို ဗဟိုပြုဖြန့်ကြက်တည်ရှိ၍ မြောက်ဘက် collision zone သို့ ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ၎င်း၏ တည်နေရာရွေ့လျားမှုသည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် Sunda ကျောက်ချပ်လွှာများအကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ၎င်းကျောက်ချပ်လွှာများသည် တစ်နှစ်လျှင် ၁၈ မှ ၄၉ မီလီမီတာနှုန်းဖြင့် ရွေ့လျားလျက်ရှိသည်။ ပြတ်ရွေ့ကြာသည်မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြစ်သည့် ၁၂၀၀ ကီလိုမီတာကျော် အလျားကို ရွေ့လျားလျက်ရှိသည်။ ၎င်းသည် ကပ္ပလီပင်လယ်ပြင်အတွင်းသို့ တိုးဝင်လျက်ရှိသည်။ စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံးဖြစ်ကာ လှုပ်ရှားမှုအများဆုံးလည်း ဖြစ်သည်။ ဤပြတ်ရွေ့ကြောသည် ရန်ကုန်၊ နေပြည်တော်၊ မန္တလေးမြို့ကဲ့သို့သော အဓိကမြို့ကြီးများကို နီးကပ်စွာဖြတ်သန်းရွေ့လျားလျက်ရှိသည်။ သမိုင်းမှတ်တမ်းများ၌လည်း ကြီးမား၍ ပျက်စီးမှုများစွာကို ဖြစ်စေခဲ့သော ငလျင်များစွာတို့သည် ဤပြတ်ရွေ့ကြောပေါ်တွင်ပင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
ဆက်စပ်ဖြစ်ရပ်များ
ပဲခူးငလျင်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၁၉၂၉ မှ ၁၉၃၂ အထိ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ပျက်စီးမှုများစွာဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည့် ငလျင်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။
လှုပ်ခတ်အပြီး
ဤငလျင်လှုပ်ခတ်ပြီးနောက် လများတွင် များစွာသော လှုပ်ခတ်မှုများ ရှိခဲ့သည်။ စက်တင်ဘာလ ၁၆ ရက် ညနေ ၅ နာရီခွဲအချိန်တွင် လှုပ်ခတ်မှုတစ်ခု ရှိခဲ့ကာ ဖဒိုရဲစခန်း၏ အုတ်နံရံကို ပျက်စီးစေခဲ့သည်။
နောက်ဆက်တွဲခြိမ်းခြောက်မှုများ
ကမ္ဘာမြေသိပ္ပံပညာရှင်များသည် ၅၀ ကီလိုမီတာ (၃၁ မိုင်) အရှည်ရှိသည့် လှုပ်ရှားပြတ်ရွေ့ကြောအပိုင်း (seismic gap) ကို စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြာပေါ်တွင် တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များ
ဂျိတ်ကွင်းရွာ၊ ငပြေမ
ဂျိတ်ကွင်းရွာ၊ ငပြေမ
ရှဉ့်မတက်ပင်
ပုံသဏ္ဌာန်
နှစ်ရှည်ခံရစ်ပတ်နွယ်ပင်မျိုးဖြစ်သည်။ အညိုနုရောင် ပင်စည် သည် မာကျောပြီး ဆူးများပါရှိသည်။ ရွက်ထီးဖြစ်ပြီးအပ်ချောင်း ပုံရွက်ဖတ်ကလေး များစု၍ ထွက်သည်။ ပန်းခိုင်တွင် စိမ်းဝါရောင်ပန်းပွင့်ကလေးများ ပွင့်သည်။ လုံးဝန်းသောအစေ့ များခွံပျော့သီးဖြစ်သည်။ အစေ့ (၂) စေ့မှ (၆) စေ့ခန့် အထိ ပါရှိသည်။
အပင်
ချုံနွယ်ပင် မျိုးဖြစ်၏။ ဆူးငယ်များ အများ အပြား ရှိ၏။ အပင်အောက် မြေကြီးထဲ ၌ဥများ အမြောက် အမြား စီတန်း ပေါက်ရောက်နေ၏။ ပင်စည်လုံး သေးငယ်ပြီး ဝါခြောက်ခြောက်အရောင် ရှိသည်။ မြောက်မြားစွာသော ဥများ မြေကြီးထဲမှ ပေါက်ရောက်နေကြသဖြင့် "'ဥတစ်ရာပင်"' ဟု နိဂဏ္ဌုကျမ်းတို့၌ ဖော်ပြကြသည်။
အရွက်
ငှက်မွေး ရွက်ပေါင်း ဖြစ်သည်။ ရိုးတံ ပေါ်တွင် ၇ရွက်စီ စု၍ ရွက်လွဲ ထွက်သည်။ ရွက်မြွှာများ အစိမ်းရင့်ရောင် ရှိပြီး အပ်ချောင်း သဏ္ဌာန် ရှိသည်။ အနည်းငယ် ကောက်ကွေး နေသည်။ ရွက်ညှာ အောက်ဘက်၌ ဆူးတစ်ချောင်း စီထွက်၏။
အပွင့်
ဖြူ၏။ သေးငယ်၏။ မွှေးကြိုင်သော အနံ့ရှိ၏။ အခိုင်လိုက် ပွင့်၏။
အသီး
ငရုတ်ကောင်းစေ့ ခန့်ရှိသည်။ အစေ့များ ခွံပျော့သီး ဖြစ်၏။ မှည့်သောအခါ အနီရောင် ရှိ၏။ အသုံးပြုနိုင်သည့်
ကိုးကား
https://en.wikipedia.org/wiki/Asparagus_racemosus
မစ္ဆဗန္ဓသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံတော်အတွင်း ဒေသစာရီကြွချီတော်မူရာ တစ်ခုသောသစ်ပင်အောက်ဝယ် ခေတ္တသီတင်းသုံးတော်နေစဉ်-တံငါသည် (ငါးသတ် ရောင်းသူ)၊ နွားသတ်သမား၊ ဆိတ်သတ်သမား၊ ဝက်သတ်သမား၊ ငှက်သတ်သမား၊ သားသတ်သမားတို့သည် ဆိုင်ရာသတ္တဝါတို့ကို သတ်ဖြတ်ရောင်းဝယ်၍ ထိုသားသတ် လုပ်ငန်း အသက်မွေးမှုကြောင့် ဆင်စီးရသူ၊ မြင်းစီးရသူ၊ ရထားစီရသူ၊ ယာဉ်ဖြင့် လှည့်လည်သွားလာသူ၊ စည်းစိမ်ခံစားရသူ၊ များစွာသောစည်းစိမ်အစုဖြင့် ကြီးပွား ချမ်းသာသူကို တွေ့မြင်ဖူး၊ ကြားသိဖူးသလောဟု မေးမြန်းတော်မူပါသည်။ ရဟန်းတို့က မတွေ့မမြင်ဘူး၊ မသိဘူးကြောင်းလျှောက်ထားသည့်အခါ ငါဘုရားလည်း မတွေ့မြင်ဘူး၊ မကြားသိးကြောင်း-သတ်မည့်သတ္တဝါတို့ကို ယုတ်မာသောစိတ်ဖြင့် ကြည့်ရှုနေခြင်းကြောင့် ထိုသို့ဖြစ်ရပုံ၊ လူတို့ကိုသတ်ရာ၌ အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာရှိအံ့ နည်း။ ထိုသားသတ်သူအား ရှည်မြင့်စွာသောကာလပတ်လုံး အစီးအပွားမဲ့ ဆင်းရဲ ရန်ဖြစ်ပုံ၊ ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ငရဲသို့ရောက်နိုင်ပုံကို ရဟန်းတို့အား အသီးအသီး ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။
ဝပြည် သွေးစည်းညီညွတ်ရေး တပ်မတော်
UWSA တပ်ဖွဲ့၏အဓိကခေါင်းဆောင်များ
UWSA စစ်ဌာနချုပ်အား ပန်ဆန်း(ပန်ခမ်း) တွင် အခြေပြုသည်။ စစ်ဌာနချုပ်တွင်
UWSAတပ်ဖွဲ့များတွင် တပ်ဆင်ထားသော အခြေခံ ချေမှုန်းရေးရိုင်ဖယ်များမှာ ပုံစံသစ်များ ပြောင်းလည်းတပ်ဆင်ထားသည်။
အကူပစ်လက်နက်ကြီး တပ်ဖွဲ့တွင် ယခင်ကတပ်ဆင်ထားနိုင်ခဲ့သည့် ၈၂မမ၊ ၁၂၀ မမ မော်တာ၊ ၅၇မမ၊ ၇၅ မော်တာအပြင် ၁၀၅မမ၊ ၁၂၂ မမ ဟော်ဝစ်ဇာအမြောက်မြားပါ တပ်ဆင်ထားသည်ကို ခိုင်လုံသော သတင်းများအရ၎င်း၊ လက်တွေ့လေ့ကျင့်ပစ်ခတ်နေသည့် ဗီဒီယိုမှတ်တမ်းများအရ၎င်း သိရသည်။ လေယာဉ်ပစ်ဒုံးနှင့် ပတ်သက်၍ UWSA ထူထောင်သည့် အနှစ် ၃၀ ပြည့်ပွဲတွင် FN 6/FN 7 အမျိုးအစားဟု ယူဆရသော လေယာဉ်ပစ်ဒုံးကျည်များ ထုတ်ပြသွားသည် ကိုတွေ့ရသည်။ သို့ဖြစ်ရာ လေယာဉ်ပစ်ဒုံးကျည်များ ဝယ်ယူရရှိထားပြီး လေယာဉ် ပစ်ဒုံးကျည်တပ်ဖွဲ့အား လေ့ကျင့်ဖွဲ့စည်းထားရှိပြီဟု သုံးသပ်ရသည်။
ထို့ပြင် UWSA နှစ် ၃၀ ပြည့်ပွဲတွင် ဝေဟင်မှ မြေပြင်ပစ်ဒုံးကျည်များ တပ်ဆင်ထားသည့် ဒရုံးလေယာဉ်ငယ်များ ထုတ်ပြသွားသည်ကို တွေ့ရပေရာ ဒရုံးတပ်ဖွဲ့လည်း ဖွဲ့စည်းထားရှိပြီးဟုသုံးသပ်ရသည်။ နယ်စပ်ဒေသသတင်းများအရနှစ် ၃၀ ပြည့်ပွဲတွင် ထုတ်ပြသည့် ဒရုံးများထက်ကြီးသည့် ဒရုံးလေယာဉ်များလည်း ဝယ်ယူထားရှိသည်ဟုဆိုသည်။ ပန်ဆန်းမြောက်ဘက်တွင် လေယာဉ်ကွင်းငယ်များ တည်ဆောက်ထားသည်ဟုဆိုသည်။ တရုတ် သို့မဟုတ် လာအိုမှထုတ်လုပ်သည်ဟု ယူဆရသည့် သံချပ်ကားများအား UWSA ၏ စစ်ရေးလှုပ်ရှားများတွင် တွေ့ရှိရသည်။ လက်ဖြောင့်တပ်သားသုံး မှန်ပြောင်းတပ်သေနတ်များအား တပ်ဆင်ထားသည်ကို တွေ့ရသည်။
ပန်ဆန်း စစ်ဌာနချုပ်မှ တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်သည့် စစ်သင်တန်းကျောင်းများ ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ၂၀၁၉/၂၀ မှစ၍ ၃/၄ နှစ် ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်းအား ပန်ဆန်းမြောက်ဘက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်းအား ဒုတပ်မှူးကြီး ကျောက်ကျုံးတန်းမှ တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် UWSA အနေနှင့် လက်နက်ခဲယမ်း ထုတ်လုပ်သည် စက်ရုံများ ပိုင်ဆိုင်ထားသည်ဟု နယ်စပ်ဒေသရှိအကဲခတ်များက ဆိုသည်။
ဇီဝက
ဇီဝကသည် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားသခင် လက်ထက် ထင်ရှားကျော်စောသော သမားတော်ကြီး ဖြစ်သည်။ ရာဇဂြိုဟ်ပြည်တွင် တိုင်းပြည်သာယာစေရန် သာလဝတီမည်သော အဆင်းအင်္ဂါနှင့် ပြည့်စုံသည့် အမျိုးသမီးကို ပြည့်တန်ဆာပြု၍ထား၏။ ဇီဝကသည် ထိုပြည့်တန်ဆာမသားဖြစ်၏။ ပြည့်တန်ဆာမသာလဝတီထံ ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီး၏သားတော် အဘယမင်းသား ဝင်ထွက် ပျော်ပါးရာမှ ဇီဝကကို သန္ဓေတည်သည်ဟု ဇိနတ္ထပကာသနီကျမ်းကဆိုသည်။ ဖွားမြင်သောအခါ အမိပြည့်တန်ဆာမသည် သားငယ်ကို မြို့ပြင်တွင်စွန့်ပစ်၏။ ယင်းသို့စွန့်ပစ်ခံရသော သူငယ်ကို အဘယမင်းသားပင်တွေ့ရှိ၍ ကောက်ယူကျွေးမွေး၏။ တွေ့ရှိစဉ်က 'အသက်ရှိသေးသလော'ဟု မေးဘူးသည်ကို စွဲ၍၊ 'ဇီဝက'ဟုအမည်တွင်သည်၏။ အဘယမင်းသားက ကောက်ယူ ကျွေးမွေးခြင်းကြောင့်လည်း 'ကောမာရဘစ္စ'ဟု တွင်သေးသည်။
ဇီဝကသည် အရွယ်သို့ရောက်သော် မိမိ၏အဖြစ်မှန်ကို သိရှိ၍၊ အဘယမင်းသားထံ ခွင့်မပန်ဘဲ၊ တက္ကသိုလ်ပြည်သို့ သွားရောက်၍ ဆေးအတတ်ကိုသင်ယူသည်။ ဇီဝကသည် နောင်အခါတွင် ဘုရားရှင်၏အလုပ်အကျွေးဖြစ်အံ့သည်သိ၍၊ သိကြားမင်းသည် ဒိသာပါမေက္ခဆရာ၏ ကိုယ်တွင်ကပ်မှီ၍ အတတ်ကို သင်လာ၏။ သူတစ်ပါးတို့ ၁၆ နှစ်တိုင်တိုင် သင်ရသော အတတ်ကို ဇီဝကသည် ၇ လဖြင့် ကုန်စင်အောင်တတ်၏။ ဆေးအတတ်ပညာကို သင်ကြားတတ်မြောက်ပြီးသောအခါ၊ ဇီဝကသည် ကံကုန်သောအနာမှတပါး ကြွင်းသမျှသော အနာရောဂါတို့ကို တစ်ကြိမ်ဆေးပေးကာမျှဖြင့် ပျောက်ကင်းစေနိုင်သည်။ ထို့အတွက် ဒိသာပါမောက္ခဆရာ၏ ခွင့်ပြုချက်အရ ရာဇဂြိုဟ်ပြည်သို့ ပြန်လာရာ၊ လမ်းခရီးတွင် ဇီဝကသည် သာကေတပြည် သူဌေးကတော်တစ်ဦး၏ ဦးယဉ်းခေါင်းခဲနာကို ကုသ၍ ပျောက်ကင်းစေသဖြင့် ဆုလာဘ်များစွာရ၏။ ရာဇဂြိုဟ်ပြည်ရောက်သည်တွင် အဘယမင်းသားထံတွင်ပင်နေ၏။ ထိုအချိန်တွင် ဗိမ္မိသာရမင်းကြီးတွင် စွဲကပ်လျက်ရှိသော မြင်းသရိုက်နာကို တစ်ကြိမ်ဆေးပေးကာမျှနှင့် ပျောက်ကင်းစေ၏။ မင်းကြီးက ဆေးဖိုးအဖြစ် ဆုလာဘ်များစွာပေးရာ၊ ဇီဝက က ငြင်းပယ်သည်။ မင်းကြီးသည် 'ဇီဝက၊ ငါ့ကိုလည်း‌ကောင်း၊ မောင်းမ မိဿံတို့ကိုလည်းကောင်း၊ ဘုရားအမှူးရှိသော သံဃာတော်တို့ကိုလညကောင်း ဆေးဖြင့် ကုသလုပ်ကျွေးလော့'ဟု အမိန့်ရှိသည်။ ဇီဝကလည်း ကောင်းပြီဟု ဝန်ခံသည်။
ရာဇဂြိုဟ်ပြည်၏ မြောက်မျက်နှာနေ မဟာသာလသူဌေး သည် ၇ နှစ်တိုင်တိုင် ဦးယဉ်းခေါင်းခဲနာ စွဲကပ်လျက်ရှိရာ၊ ဆရာဇီဝကသည် သူဌေးကြီးအား နှာဖြင့်အိပ်ပျော်စေပြီးလျှင် ဦးခေါင်းကိုဓားဖြင့်ခွဲ၍၊ ဦးနှောက်ကို စားလျက်ရှိသော ပိုး ၂ ကောင်ကို ထုတ်ယူခြင်းဖြင့် ပျောက်ကင်းစေ၏။ ထိုနောက် ဗရာဏသီပြည်ရှိ သူဌေးသားတစ်ယောက်၏ အူထုံးသော ရောဂါကို ဇီဝကသည် မူးမေ့စေသော ဆေးကိုပေးပြီးမှ ဝမ်းကို ဖောက်ခွဲ၍ အူထုံးကို ဖြေလေသည်။
ထို့ပြင် စမ္ပာနဂိုရ်ပြည်ကိုအစိုးရသော စန္ဒပဇ္ဇောတမင်းသည် မစားမသောက်နိုင်၊ ဖျော့တော့သောဝေဒနာ စွဲကပ်လေရာ၊ ဇီဝက ကုသ၍ ပျောက်ကင်း၏။ ထိုမင်းက သိဝိရာဇ်တိုင်းဖြစ် အဖိုးများစွာထိုက်တန်သော ပုဆိုးတစ်စုံကို ဇီဝကအားပေး၏။ ဇီဝက လည်း ကောင်းစွာသိမ်းဆည်းထား၏။
တခါသော်၊ ဘုရားရှင်သည် ကိုယ်တော်၌ ခက်တရော်ထူပြောသော ဒေါသရှိရကား၊ အာနန္ဒာကိုခေါ်၍ ဝမ်းလျှောဆေး သုံးတော်မူလိုကြောင်းမိန့်၏။ ရှင်အာနန္ဒာလည်း ဇီဝကထံသို့ကြွ၍ 'အချင်းဇီဝက လောကသနင်းသည် စမြင်းဒေါသထူပြော သည်ဖြစ်၍ ဝမ်းလျှောဆေး သုံးတော်မူလိုသည်'ဟု ဆိုသည်တွင် ဇီဝကလည်း ကြာသုံးလက်တွင် အထူးထူးသော ဆေးကို ထုံစေ ပြီးလျှင်၊ ဘုရားရှင်အားကပ်၏။ ထိုကြာသုံးလက်ကို နမ်းတော်မူခြင်းဖြင့် ဝမ်းလျှောစေ၏။
ဘုရားရှင်သည် ဝေဒနာမှသက်သာလာသောအခါ၊ သောဏ သူဌေး၏ ဆွမ်းကို ဘုဉ်းပေးတော်မူ၏။ ဘုရားရှင် ဆွမ်းဘုဉ်း ပေးပြီးသောအခါ၊ ဇီဝကသည် သိဝိရာဇ်တိုင်းဖြစ် ပုဆိုးတစ်စုံကို ဘုရားရှင်အားကပ်ပြီးလျှင် 'အရှင်ဘုရား၊ ဤပုဆိုးအစုံပါတည်း။ ဤပုဆိုးအစုံကိုလည်း ဝတ်ရုံသုံးဆောင်ရန် အလှူခံတော်မူပါ။ တပည့်သံဃာတို့မှာလည်း ပံ့သကူသင်္ကန်းကိုသာ ဆောင်ကြရ၍ နွမ်းနယ်လှပါသည်။ ဒါယကာတို့ ကုသိုလ် ဖြစ်စိမ့်သောငှာ ခွင့်ပြုတော်မူပါ'ဟု လျှောက်၏။ ဘုရားရှင်သည် ဇီဝကလှူသော ပုဆိုးအစုံကိုလည်း ခံတော်မူ၏။ တပည့်သား သံဃာတော်တို့အားလည်း ဇီဝကလျှောက်ထားချက်အတိုင်း ဂဟပတိစီဝရကို ခွင့်ပြုတော်မူလေသည်။
ဆရာဇီဝကသည် ဆေးကုခြင်းအရာ၌ အလွန်ကျော်စောသဖြင့် မအားမလပ်နိုင်အောင်ရှိသည်။ သို့သော် ဘုရားရှင်နှင့် သံဃာတော်တို့အား ပြုမြဲသောဝတ်ကို မပျက်ခဲ့ချေ။ ဆရာဇီဝကထံ ဆေးဝါးကုသလိုသော်လည်း၊ ဆေးဖိုးကြေးငွေမတတ်နိုင်သော သူတို့သည် ဆေးကုသခံလိုမှုကြောင့် သာသနာ့ဘောင်သို့ ဝင်၍ ရဟန်းပြုကြသည်။ ထိုသို့ဆေးကုသခံလိုမှု သက်သက်ကြောင့် သာသနာ့ဘောင်သို့ဝင်ကြသည်ကို ဇီဝကသိရှိသည်တွင် အနာကြီးငါးမျိုးစွဲကပ်သူတို့အား ရဟန်းပြုခြင်းမှ တားမြစ်ပေးရန် ဘုရားရှင်အားလျှောက်ထား၏။ ဘုရားရှင်လည်း ပညတ်တော်မူ၏။
ဘုရားရှင်၏ တပည့်သားအပေါင်းတွင် ဇီဝကသည် လူချစ်လူခင် အပေါများဆုံး၊ ကြည်ညိုသူ အများဆုံးဖြစ်သဖြင့် 'ကုလပ္ပသာဒက'တည်းဟူသော ဧတဒဂ်ဘွဲ့ထူးကို ဆင်မြန်းရလေသည်။
ဝင်းဝင်းမြင့် (နန်းတော်ရှေ့)
စာရေးဆရာမ ဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာလည်း ဝင်းဝင်းမြင့် ဖြစ်သည်။ နေရပ်ဖြစ်သော မန္တလေး နန်းရှေ့ကို အစွဲပြု၍ ဝင်းဝင်းမြင့် (နန်းတော်ရှေ့) ဟူသော ကလောင်အမည်ကို ယူခဲ့သည်။ အထက်တန်းပြ ဆရာမအဖြစ် မန္တလေး အ.ထ.က (၁၈) ၊ အ.ထ.က (၁၇) တို့တွင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် အငြိမ်းစားယူခဲ့ပြီး မန္တလေး၊ နန်းရှေ့တွင် နေထိုင်လျက် စာရေးသားလျက် ရှိသည်။