လူဝီဘုရင်များ
လူဝီဘုရင်များ
နဝမ လူဝီဘုရင်(ခရစ် ၁၂၁၄ - ၁၂၇ဝ)။ ။ လူဝီအမည်ခံ ပြင်သစ်ဘုရင်များထဲတွင် စွမ်းရည်သတ္တိအကောင်းဆုံး လူချစ်လူခင်အများဆုံး ဘုရင်တစ်ပါးဖြစ်သည်။ ဥရောပအလယ်ခေတ် ကရူးဆိတ်စစ်ပွဲများ၌ ထူးချွန်လှသော အာဇာနည်များထဲတွင်လည်း တစ်ဦးအပါအဝင် ဖြစ်ပေသည်။ အယူဝါဒဘက်တွင် ရိုသေကိုင်းရှိုင်း၍ ကရူးဆိတ်စစ်ပွဲကို နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ခေါင်းဆောင်ဆင်နွဲခဲ့၏။ ( ကရူးဆိတ်စစ်ပွဲများ - ။) စစ်ရေးတွင်လည်း စွမ်းရည်သတ္တိနှင့် ပြည့်စုံသလောက်စစ်ရေးနှင့် မဆိုင်သည့်အခါတွင် စိတ်သဘောနူးညံ့၍ အကျင့်သီလ ဖြူစင်လှပေသည်။ ထို့ကြောင့် ထိုဘုရင် ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ၂၇ နှစ် ကြာသောအခါ ဆဋ္ဌဗွန်နီဖေ့ ပုပ်ရဟန်းမင်းက လူဝီအား စိန့်လူဝီသူတော်စင်အဖြစ် သွတ်သွင်းလိုက်၏။ မြောက်အမေရိကတိုက်တွင်ရှိသော စိန့်လူဝီမြို့ကိုလည်း ထိုဘုရင်အမည်ကို စွဲ၍ ခေါ်ဝေါ်ခြင်းဖြစ်၏။ လူဝီဘုရင်သည် အဋ္ဌမလူဝီ၏ သားတော်ဖြစ်၍ ၁၂၁၄ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် ဖွားမြင်သည်။ ထီးနန်းဆက်ခံရသော ၁၂၂၆ ခုနှစ်တွ ၁၂ နှစ်သားအရွယ်မျှသာပင် ရှိပေသေးသည်။ ထို့ကြောင့် မယ်တော် ဗလန့်ခမိဖုရားက သားတော်ကို ရင်ခွင်ပိုက်ထား၍ ပြင်သစ်နိုင်ငံကို အုပ်စိုးလေသည်။ ထို မိဖုရားကား အဘက်ဘက်တွင် အရည်အချင်းနှင့် ပြည့်စုံသူဖြစ်၍ သားတော်ကို လွန်စွာချစ်ခင် မြတ်နိုးလှ၏။ ထို့ကြောင့် သားတော်လူဝီအား မိမိအလိုရှိသလို ယောက်ျားကောင်းတစ်ယောက်ဖြစ်စေရန် ငယ်စဉ်ကပင် ဂရုတစိုက် ကြပ်မတ်၍ လေ့ကျင့်ပေးထားလေသည်။ လူဝီဘုရင်သည်လည်း မယ်တော်ကို ရိုသေမြတ်နိုးသူဖြစ်၍ မယ်တော်၏အလိုအတိုင်း လိုက်နာကျင့် သုံးသဖြင့် အကျင့်သိက္ခာ ကောင်းမွန်သူဖြစ်ပြီးလျှင် စွမ်းရည်သတ္တိနှင့် ပြည့်စုံလှသော ရဲရဲတောက် အာဇာနည်တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့ပေသည်။ အဋ္ဌမ လူဝီဘုရင်ဘက်ထက်၌ အခြေအနေ ဆိုးရွားခဲ့သော ပြင်သစ်နိုင်ငံကြီးကို သားတော် နဝမလူဝီဘုရင်ကိုယ်စား ပြင်သစ်နိုင်ငံကြီးကို သားတော် နဝမ လူဝီဘုရင်ကိုယ်စား ပြင်သစ်နိုင်ငံကို အုပ်စိုးနေသော ဗလန့်ချ မိဖုရားသည် အမြော်အမြင် ကြီးစွာဖြင့် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားစေ၍ အခြေအနေတိုးတက်သာယာအောင် ကျွမ်းကျင်လိမ္မာစွာ အုပ်ချုပ်၏။ ထို့ကြောင့် ကြင်ဖက်တော်ဖြစ်သော အဋ္ဌမလူဝီထက်ပင် မိဖုရားက တိုင်းပြည်ကို နိုင်နင်းစွာ အုပ်ချုပ်နိုင်သည်ဟု ဆိုကြ၏။ လူဝီဘုရင် အရွယ်ရောက်၍ ၁၂၄၂ ခုနှစ်တွင် ထီးနန်းကို သိမ်း ပိုက်သောအခါ မယ်တော်၏ကျေးဇူးကြောင့် ပြင်သစ်တစ်နိုင်ငံလုံး သည် ဝပြောသာယာလျက်ရှိလေသည်။ သို့သော် မကြာမီ ပြည်တွင်းမှ သူကောင်းမျိုးတို့သည် ဘုရင်သ်း၏အင်အားကို စမ်းသပ်လိုသကဲ့သို့ ထကြွ လာကြသည်။ မယ်တော်၏ခြေရာကို ကောင်းမွန်စွာလိုက်၍ နင်းနိုင်သော လူဝီဘုရင်သည် မိမိအား တော်လှန်ထကြွသူများကို အပြတ်အသတ် နှိမ်နင်းလိုက်လေသည်။ ဘုရင်သစ်အား အန်တုရန်လာသော နိုင်ငံခြား စစ်တပ်များကိုလည်း မောင်းနှင်တိုက်ထုတ်ပစ်လိုက်လေသည်။ အင်္ဂလန်ပြည့်ရှင် ဟင်နရီဘုရင်၏ စစ်တပ်များကိုလည်း နိုင်နင်းအောင်မြင်လိုက်၏။ ယင်းသို့ဖြင့် လူဝီဘုရင်သည် မိမိ၏ထက်မြက်သော အရည်အသွေးကို ပြခဲ့လေသည်။ သို့သော် စစ်ပွဲများတွင် ပြင်းပြင်းထန်ထန် တိုက်ခိုက်ရသဖြင့် လူဝီဘုရင်မှာ သေလုမျောပါး သည်းထန်စွာနာဖျားခဲ့သည်။ နာမကျန်းစဉ် ပယ်လိုက်စတိုင်းသို့ ကရူးဆိတ်စစ်ပွဲကို ဆင်နွှဲတိုက်ခိုက်ပါမည်ဟု အဓိဋ္ဌာန်ပြုရာမှ ပြန်လည်ကျန်းမာလာသောအခါ အတိအကျဆောင်ရွက် လေသည်။ ထို့ကြောင့် ၁၂၄၈ ခုနှစ်တွင် မယ်တော်အား တိုင်းပြည်ကို အပ်နှင်းခဲ့၍ ပယ်လက်စတိုင်သို့ချီတက်လေသည်။ အီဂျစ်နိုင်ငံ ဒမီအက်တာမြို့တွင် လူဝီဘုရင်၏ စစ်တပ်များက မွတ်စလင်များကို နိုင်နင်းလိုက်သော်လည်း မကြာမီ တစ်တပ်လုံး အဖျားရောဂါတစ်မျိုး ကပ်ရောက်လာတော့သည်။ ထို့ကြောင့် ရန်သူတို့ လာရောက်တိုက်ခိုက်သောအခါ လူဝီဘုရင်သည် ဖျားနာ လျက်ပင် ရန်သူတို့လက်သို့ ကျဆင်းခဲ့လေသည်။ ငါးနှစ်ခန့်မျှ ရန်သူ၏ လက်တွင်း အကျဉ်းခံနေရရာ မိမိတို့၏ ဘုရင်အား ချစ်ခင်မြတ်နိုးလှသော တိုင်းသူပြည်သားများသည် ယခုခေတ် ဒေါ်လာငါးသန်းခန့် တန်ဖိုးရှိသည့် ငွေကြေးအမြောက်အမြားပေး၍ ရွေးယူကြလေသည်။ ထိုသို့ရွေးယူပြီးသည့်နောက်တွင် နဝမလူဝီသည် ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ မပြန်သေးဘဲ ပယ်လက်စတိုင်သို့ ဆက်လက်ချီတက်တိုက်ခိုက်လိုစိတ် ပြင်း ပြနေခဲ့သေးသည်။ သို့သော် ပြည်တော်စောင့်ကျန်ခဲ့သော မယ်တော် ကွယ်လွန်လေသဖြင့် လူဝီသည် ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ ပြန်လာပြီးနောက် နေသားတကျ ရှိစေရန် အုပ်ချုပ်နေခဲ့ရသည်။ နှစ်ပေါင်းအတန်ကြာမျှ ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင် သူတော်စင် ဘုရင်တစ်ပါးအနေဖြင့် စိုမိုးခဲ့သည်။ မင်းစည်းစိမ်ခံစားရာတွင် ဝင့်ဝါခြင်းမရှိဘဲ တိုင်းပြည်ကို တရားသဖြင့် အုပ်ချုပ်လေသည်။ တရားမျှတမှုရရှိစေရန် တရားရုံးတော်များတွင် စစ်ဆေးစီရင်ပုံတို့ကို ပြုပြင်ပေး၍ ဥပဒေများလည်း အသစ်ရေးဆွဲပြုပြင်ပေးလေသည်။ ယင်းသို့ အုပ်ချုပ်ရာမှ ပယ်လက်စတိုင်ပြည် ဂျရူးဆလမ်းမြို့သို့ ချီတက်တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်လိုစိတ် ပြင်းထန်လာပြန်၏။ ထို့ကြောင့် အမျိုးမျိုးတားမြစ်ချက်များကို မနာယူဘဲ ၁၂၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် အာဖရိကတိုက် မြောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းရှိ တျူနစ်မြို့သို့ ချီတက်ပြန်လေ သည်။ သို့သော် စစ်တစ်ပွဲမျှပင် မတိုက်ရသေးမီ တပ်သားများနှင့် လူဝီဘုရင်တွင် ပလိပ်ရောဂါဆိုး ကပ်ရောက်သဖြင့် တစ်လအတွင်းမှာပင် ပြင်သစ်နိုင်ငံအား ဖာနည် နဝမလူဝီသည် ပလိပ်ရောဂါနှင့်ပင် ကွယ်လွန်လေသည်။