cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဝစီဘေဒ ထိတိုင်းရှ
ဝစီဘေဒ ထိတိုင်းရှ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
ကဒါတ်ထောက်ရွာ၊ သံဖြူဇရပ်မြို့နယ်
ကဒါတ်ထောက်ရွာ(Kadathtauk)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်ခရိုင်၊ သံဖြူဇရပ်မြို့နယ်၊ ဆင်တောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၂၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆင်တောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၆၄ ဦး၊ မ ၁၂၀၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၇၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ဝစီဘေဒ ထိတိုင်းရှ
အနက်အဓိပ္ပာယ်
သူတစ်ပါးအား ထိပါးပုတ်ခတ်ပြောဆိုလျှင် မိမိပြောခဲ့သည့် မကောင်းကျိုးကို မိမိ ခံစားရသည်။
ကဒါတ်ထောက်ရွာ၊ သံဖြူဇရပ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံဖြူဇရပ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တော်မွန်းရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်
တော်မွန်းရွာ (Tawmun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ လားရှိုးမြို့နယ်၊ ကောင်းကော်စခန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၁၁၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကောင်းကော်စခန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၀၀ ဦး၊ မ ၃၇၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၇၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လားရှိုးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောဖီးယပ်စ်
အောဖီးယပ်စ် (Orpheus; ရှေးဟောင်းဂရိ: Ὀρφεύς) သည်ရှေးခေတ်ဂရိဘာသာတရားမှ အထင်ကရ ဂီတသမား၊ ကဗျာဆရာ၊ တမန်တော်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ရှေးခေတ်ဂရိ ရင်းမြစ်များက ၎င်းသည် သရေးသျှန်လူမျိုးဇာစ်မြစ်ဟူ၍ မှတ်တမ်းပြုရေးသားကြသည်။
အောဖီးယပ်စ်အကြောင်း ဇာတ်လမ်းပုံပြင်များမှာ ဂီတဖြင့် သက်ရှိများကို ညှို့ယူဖမ်းစားနိုင်သည်သာမက ကျောက်တုံးများကိုပါ ညှို့ယူနိုင်သည့် အရည်အချင်းရှိသည်ဟူသော အကြောင်းအရာမျိုးများဖြစ်ကြသည်။ (အောဖီးယပ်စ်နှင့် သားငါးမျိုးစုံ ဇာတ်ကွက်၌ မြင်နေကြ အခန်း) ယူအာရစ်ဒစ်ဆီ ခေါ်သော ဇနီးသည်ကို မြေအောက်ကမ္ဘာမှ ပြန်လည်ခေါ်ယူရန်ကြိုးပမ်းမှု၊ လွန်သွားသောဇနီးသည်ကို ဝမ်းနည်းပက်လက် ပူဆွေးနေသော အောဖီးယပ်စ်ကို ငြီးငွေ့စိတ်ပျက်ကြသော ဒိုင်ယာနိုက်ဆပ်စ်နတ်ဘုရား၏ အခတော်စား နတ်ဆရာမများလက်ချက်ဖြင့် သေခဲ့ရခြင်းများ စသည်တို့လည်း ပါဝင်သည်။ အနောက်တိုင်းယဉ်ကျေးမှုတွင် ဂန္ထဝင်ဒဏ္ဍာရီကို လက်ခံလေ့လာမှုများတွင် ပကတိအသွင်ဖြစ်သော စိတ်ကို စေစားနိုင်သည့် အောဖီးယပ်စ်သည် အရေးပါအရာရောက်သောသူမျအနက် တစ်ဦးဖြစ်လေသည်။ ပန်းချီ၊ ဂီတ၊ အော်ပရာ၊ ရုပ်ရှင်၊ ကဗျာတို့အပါအဝင် ခေတ်ပေါ် ယဉ်ကျေးမှု၊ အနုပညာတို့တွင် ပုံစံမျိုးစုံဖြင့် သရုပ်ဖော်ခံရသူလည်းဖြစ်သည်။
ဂရိတို့အတွက် အောဖီးယပ်စ်သည် အောဖီးယပ်စ်ဝါဒ (သို့) ဘာသာ တစ်နည်းအားဖြင့် အောဖစ် ဘာသာရေးကူးပြောင်းပူဇော်ပွဲ ("Orphic" mysteries) ကို ထူထောင်သူတစ်ဦးလည်းဖြစ်၏။ အောဖီးယပ်စ် ဓမ္မတေးများ နှင့် အော့ဖစ် အာဂွန်နော့တီကာ ကဗျာများ ဖွဲ့ဆိုခဲ့ခြင်းအတွက် ဂုဏ်ပြုမှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြသည်။ အောဖီးယပ်စ်၏ အရိုးပြာများရှိသည်ဟုဆိုကြသော နတ်စင်များကို မြင့်မြတ်သည့် ဟောကိန်း (သို့) ဩဝါဒများရှိသော ပူဇော်ရာ နတ်စင်များ (oracle) အဖြစ် ယူဆကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဏ္ဍာရီလာ သူရဲကောင်းများ
နမ့်ဆိုင်ခမ်းရွာ၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်
နမ့်ဆိုင်ခမ်းရွာ (Namhsenghkam)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်၊ နမ့်ဟင့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၁၇၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ဒူးရွာ၊ အရာတော်မြို့နယ်
ညောင်ဒူးရွာ (Nyaungdu)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ အရာတော်မြို့နယ်၊ သစ်ကျင်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၃၇၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရာတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခဇ္ဇောယနကဇာတ်
ပဉ္စကနိပါတ် - ၂။ ဝဏ္ဏာရောဟဝဂ် -၃၆၄-ခဇ္ဇောပနကဇာတ် [ဤ ခဇ္ဇောပနကဇာတ်သည် မဟာဥမင်္ဂဇာတ်၌ ထင်စွာဖြစ်လတံ့။]
သစ်ဆိမ်ကုန်းရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
သစ်ဆိမ်ကုန်းရွာ (Thitseinkone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ ဘွတ်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၁၃၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘွတ်တောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၂၇ ဦး၊ မ ၁၁၁၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နတ်တလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝစေလို အချိုထမင်းနောက်
ဝစေလို အချိုထမင်းနောက် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
ဒူးရင်းမြောင်ရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်
ဒူးရင်းမြောင်ရွာ (Duyinmyaung)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ အောက်မဲဇောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၅၇၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အောက်မဲဇောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၅ ဦး၊ မ ၁၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝါ ကဆုန်၊ နှမ်း နယုန်
ဝါ ကဆုန်၊ နှမ်း နယုန် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အမှုန်အရှိန်မြှင့်စက်
အမှုန်အရှိန်မြင့်စက် သည် လျှပ်စစ်သံလိုက်စက်ကွင်းကို အသုံးချပြီး လျှပ်စစ်ဝင်နေသော အမှုန်များကို အလင်းအလျင်နီးပါးခန့် တွန်းကန်ရန် အသုံးချသည့် စက်ပစ္စည်းဖြစ်သည်။ ကြီးမားသော အရှိန်မြင့်စက်များသည် အမှုန်ရူပဗေဒတွင် ထိတိုက်ပစ္စည်းအဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။ သေးငယ်သော အမှုန်အရှိန်မြှင့်စက်များကိုလည်း ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ၊ ရူပဗေဒနယ်ပယ်များတွင် အသုံးများကြသည်။ ယခုလက်ရှိ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အရှိန်မြှင့်စက်ပေါင်း ၃၀၀၀၀ ကျော်ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ အရှိန်မြင့်စက် အမျိုးအစား ၂ ခုရှိပြီး ယင်းတို့မှာ electrostatic နှင့် electrodynamic အရှိန်မြင့်စက်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ Electrostatic အရှိန်မြှင့်စက်များသည် လျှပ်စစ် စက်ကွင်းကို အသုံးပြုပြီး အမှုန်များကို အရှိန်မြှင့်တင်ကြသည်။ အသုံးအများဆုံး အမျိုးအစားများမှာ Cockcroft–Walton ဂျင်နယ်ရေတာနှင့် Van de Graaff ဂျင်နယ်ရေတာတို့ဖြစ်ကြသည်။ အသေးစား နမူနာကိုပြရလျင် ရုပ်မြင်သံကြားများတွင် အသုံးပြုသော cathode ray tube ဖြစ်သည်။ ယင်းပစ္စည်းများထဲတွင် အမှုန်များအတွက် ဖြစ်နိုင်သော kinetic energy မှာ ဗို့အားကိုမြှင့်တင်ခြင်းဖြင့် ဆုံးဖြတ်သည်။ အီလက်ထရို ဒိုင်းနမိုက် သို့မဟုတ် လျှပ်စစ်သံလိုက် အရှိန်မြင့်စက်များသည် တနည်းအားဖြင့် လျှပ်စစ်သံလိုက်စက်ကွင်း သို့မဟုတ် ရေဒီယိုကြိမ်နှုန်းစက်ကွင်းကို ဖယ်ထုတ်ရင်းဖြင့် အမှုန်ရှိန်မြင့်တင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းအမှုန်အမျိုးအစားများသည် တူညီသောအရှိန်တင်နည်းဖြင့် အကြိမ်ပေါင်းများစွာ ဖြတ်ကျော်နိုင်သောကြောင့် အထွက်စွမ်းအင်သည် အရှိန်တင်စက်ကွင်းဖြင့် ကန့်သတ်မထားပေ။ ၁၉၂၀ ခုနှစ်များတွင် ပထမဆုံး မွမ်းမံခဲ့သော ယင်းအမျိုးအစားများသည် ခေတ်သစ်အရှိန်မြင့်စက်များအတွက် အခြေခံဖြစ်ပေသည်။ ထိတိုက်စက်များသည် အက်တမ်အောက်ကမ္ဘာ တည်ဆောက်ပုံ၏ ခြေရာကို ပေးစွမ်းနိုင်သောကြောင့် အရှိန်မြင့်စက်များကို အများအားဖြင့် ၂၀ ရာစုတွင် အက်တမ်ဖြိုခွင်းစက်ဟု ရည်ညွန်းကြသည်။ အရှိန်မြင့်စက်အများစုသည် တကယ်တမ်းတွင် အက်တမ်အောက်အမှုန်များနှင့် တွန်းကန်သော်လည်း ယေဘုယျအားဖြင့် အရှိန်မြင့်စက်များဟုသာ ရည်ညွန်းကြသည်။
ဝါ ကဆုန်၊ နှမ်း နယုန်
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ဝါပင်ကို ကဆုန်လတွင် စိုက်ပျိုးရသည်။ နှမ်းပင်ကို နယုန်လတွင် စိုက်ပျိုးရသည်။
အမှုန်အရှိန်မြှင့်စက်
အသုံးချမှုများ
စွမ်းအားမြင့် အမှုန်များတန်းသည် အခြေခံနှင့် လက်တွေ့အသုံးချ သိပ္ပံသုတေသနလုပ်ငန်းများတွင် အသုံးဝင်ပြီး နည်းပညာရပ်နှင့် အခြားသော စက်မှုနယ်ပယ်များအတွက်လည်း အသုံးဝင်လှသည်။ ခန့်မှန်းချက်အရ တစ်ကမ္ဘာလုံး အမှုန်အရှိန်မြင့်စက်ပေါင်း ၃၀၀၀၀ ရှိသည်ဟုဆိုသည်။ ၁ ရာခိုင်နှုန်းသာလျင် ၁ GeV အထက်စွမ်းအားရှိပြီး ၄၄ ရာခိုင်နှုန်းမှာ ရေဒီယို ကုသရေးစနစ်အတွက်ဖြစ်ကာ ၉ ရာခိုင်နှုန်းမှာ စက်မှုလုပ်ငန်းနှင့် အခြေခံ သုတေသနလုပ်ငန်းများအတွက်ဖြစ်သည်။ ၄ ရာခိုင်နှုန်းမှာ ဇီဝဆေးလုပ်ငန်းနှင့် စွမ်းအားနိမ့် သုတေသနလုပ်ငန်းအတွက် ဖြစ်ကြသည်။ ဂရပ်မျဉ်းက ညွန်ပြနေသည်မှာ ၂၀၁၂ မှ အချက်အလက်ဖြစ်ပြီး ရင်းမြစ်များစွာက အခြေခံထားခြင်း ဖြစ်သည်။
စွမ်းအားမြင့် ရူပဗေဒ
အရာဝတ္ထု၊ အာကာသ၊ အချိန်၏ တည်ဆောက်ပုံနှင့် ဒိုင်းနမိုက်သဘောတရားများကို လေ့လာရာတွင် ရူပဗေဒပညာရှင်များသည် စွမ်းအားမြင့်သော အရိုးရှင်းဆုံးအရာများကို ရှာဖွေကြလေ့ရှိသည်။ ယင်းကဲ့သို့သော အမှုန်အရှိန်မြင့်စက်များသည် ဂီဂါဗို့ (GeV) များစွာ ထုတ်ပေးသည်။ အမှုန်အရှိန်မြင့်စက်များဖြင့်သာ လက်ပတွန်၊ အီလက်ထရွန်၊ ပိုစီထရွန်၊ ဖိုတွန်၊ ဂလူယွန် အစရှိသော အက်တက်အောက်အမှုန်များကို လေ့လာနိုင်ပေသည်။ ယင်းကဲ့သို့လေ့လာရန် GeV ရာချီကာ သို့မဟုတ် ထိုထက်ပိုမိုလိုအပ်သည်။ အခြေခံကျသော အမှုန်ရူပဗေဒပညာရပ်အတွက် အသုံးပြုသည့် အကြီးမားဆုံးနှင့် စွမ်းအင်အများဆုံး အမှုန်အရှိန်မြှင့်စက်မှာ ၂၀၀၉ ခုနှစ်ကတည်းက လည်ပတ်နေသော CERN ရှိ Large Hadron Collider (LHC) ဖြစ်သည်။
နယူကလိယ ရူပဗေဒနှင့် အိုင်ဆိုတုပ် ထုတ်လုပ်ခြင်း
နယူကလိယား ရူပဗေဒပညာရှင်များနှင့် စကြဝဠာဗေဒပညာရှင်များသည် အီလက်ထရွန်များကို ထက်ခြမ်းခွဲရန် အက်တော့မစ် နယူကလိယများကို အသုံးချနိုင်ကောင်းသည်။ ယင်းကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်ချက်များသည် မြင့်မားသောအပူချိန်နှင့် သိပ်သည်းမှုတို့တွင် နယူကလိယများ၏ တည်ဆောက်ပုံကို လေ့လာရန် ဖြစ်ပေသည်။ ထိုကဲ့သို့အခြေနေသည် မဟာပေါက်ကွဲမှုတွင် ဖြစ်ပွားသည့်ဖြစ်စဉ်နှင့် ဆင်တူလှသည်။ ယင်းကဲ့သို့ လေ့လာမှုများတွင် အိုင်ယွန်း သို့မဟုတ် ရွှေများကို မြင့်မားသောစွမ်းအားဖြင့် လေးလံသော အက်တမ်များကို ထိတိုက်မိစေရန် စီမံခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းကဲ့သို့လုပ်ဆောင်သည့် အကြီးမားဆုံး အရှိန်မြင့်စက်မှာ ဘရုတ်ဟေဗန် အမျိုးသားဓာတ်ခွဲခန်းမှ Relativistic Heavy Ion Collider (RHIC) ဖြစ်သည်။ အမှုန်အရှိန်မြင့်စက်များသည် ပရိုတွန်တန်းများကို ထုတ်လုပ်ပေးနိုင်သေးသည်။ ယင်းသည် ပရိုတွန်ကြွယ်ဝသည့် ဆေးဘက်တွင် အသုံးချသော အိုင်ဆိုတုပ်များကို ထုတ်ပေးနိုင်ပြီး နယူထရွန်ကြွယ်ဝသော အိုင်ဆိုတုပ်များသည် fission ဓာတ်ပေါင်းဖိုများတွင် ပြုလုပ်သည်။ မကြာသေးခင်မှ 99Mo အား ဟိုက်ဒရိုဂျင် အိုင်ဆိုတုပ်များကို အရှိန်မြင့်တင်ရင်း မည်ကဲ့သို့ပြုလုပ်ရသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဤနည်းလမ်းသည် ထရီသီယမ်အား ထုတ်လုပ်ရန် ဓာတ်ပေါင်းဖိုတစ်ခု လိုအပ်ပေသည်။ ယင်းကဲ့သို့သော နမူနာဓာတ်ပေါင်းဖိုမှာ LANSCE ရှိ Los Alamos အမျိုးသား ဓာတ်ခွဲခန်းဖြစ်သည်။
ဆင်ခရိုထရွန် ဖြာထွက်မှု
အခြေခံစိတ်ဝင်စားမှု ရှိသော်လည်း စွမ်းအားမြင့် အီလက်ထရွန်များကို စွမ်းအင်မြင့် ဖိုတွန်များနှင့် ဆင်ခရွန်ထရွန် ရောင်ခြည်ဖြာထွက်မှုဖြင့် အင်မတန်တောက်ပသော အလင်းများ ထုတ်ပေးနိုင်ကောင်းသည်။ ဆင်ခရွန်ထရွန်များကို အက်တမ် တည်ဆောက်ပုံ၊ ဓာတုဗေဒ၊ ရူပဗေဒ၊ ဇီဝဗေဒနှင့် နည်းပညာနယ်ပယ်များအား လေ့လာရာတွင် များစွာ အသုံးချသည်။ ဆင်ခရွန်ထရွန် အလင်းပင်ရင်းများစွာ ကမ္ဘာအနှံ့ ရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့် အမေရိကန်တွင် Stanford Synchrotron Radiation Lightsource နှင့် SLAC National Accelerator Laboratory တို့ဖြစ်ကြသည်။ European Synchrotron Radiation Facility မှလည်း ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင် တည်ဆောက်ထားကာ အင်းဆက်များအား အခန်းထဲတွင် လှောင်ပိတ်ကာ သုံးဘက်မြင်ပုံရိပ် အသေးစိတ်များ ဖော်ထုတ်ရန် အသုံးချခဲ့သည်။ ယင်းတို့သည် အတော်အသင့် စွမ်းအင်မြင့် အီလက်ထရွန် အရှိန်မြင့်စက်များ ဖြစ်ကြပေသည်။
စွမ်းအားနိမ့်စက်ပစ္စည်းများနှင့် အမှုန်ကုသမှု
နေ့စဉ်မြင်တွေ့နေရသည့် အမှုန်အရှိန်မြင့်စက် နမူနာများမှာ တီလီဗေးရှင်းများတွင် ထည့်ထားသော cathode ray tube များနှင့် X-ray ဂျင်နေရေတာများ ဖြစ်ကြသည်။ ယင်းစွမ်းအားနိမ့် အရှိန်မြင့်စက်များကိုမူ အီလက်ထရုတ် တစ်စုံ၊ ဗို့အား ၁၀၀၀ ဝန်းကျင် DC တို့ကို အသုံးပြုထားသည်။ အိုင်စီ ဆားကပ်ပတ်လမ်းများတွင်အသုံးပြုသော ion implanter များသည်လည်း စွမ်းအားနိမ့် အရှိန်မြင့်စက်များ ဖြစ်ကြသည်။
သမိုင်းကြောင်း
Ernest Lawrence ၏ ပထမဆုံး ဆိုင်ကလိုထရွန်စက်သည် အချင်းအားဖြင့် ၄ လက်မ ရှည်လျားပြီး ၁၉၃၉ နောက်ပိုင်းတွင် သူသည် ဝင်ရိုးစွန်းမျက်နှာပြင် ၆၀ လက်မရှိသောစက်ကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် ၁၈၄ လက်မအရှည်ရှိသော စက်ကို တည်ဆောက်ရန် စီစဉ်ထားခဲ့သော်လည်း ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြောင့် ရပ်နားခဲ့ရသည်။ သို့သော်လည်း သူတေသနနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအတွက် နှစ်ပေါင်းများစွာ ဆက်လက် အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ကြီးမားသော ပရိုတွန် ဆိုင်ခရိုထရွန်သည် ဘရုတ်ဟေဗန် အမျိုးသား ဓာတ်ခွဲခန်းမှ Cosmotron ဖြစ်ပြီး ယင်းသည် ပရိုတွန်များအား ၃ GeV ခန့် အရှိန်မြင့်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ပြီးဆုံးသော ဘာကလေမှ Bevatron သည် ဆန့်ကျင်ဘက်ပရိုတွန်များ ဖန်တီးနိုင်သည့်အထိ ပရိုတွန်များအား အရှိန်မြင့်တင်ရန် ဒီဇိုင်းဆွဲခဲ့သည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် အကောင်အထည်ဖော် တည်ဆောက်ခဲ့သည့် တက္ကဆပ်ပြည်နယ်မှ Superconducting Super Collider (SSC) သည် မြေအောက်သို့ မီတာအနည်းငယ်ခန့် အကျယ်ယူရသောကြောင့် ကုန်ကျစရိတ်များပြားကာ ရပ်နားခဲ့ရသည်။
တွင်းနက်ထုတ်လုပ်ခြင်းနှင့် လူထုစိုးရိမ်ဖွယ်ရာများ
အနာဂတ်တွင် ကြိုတင်ဟောကိန်းထုတ်ထားသော ဆူပါကြိုးမျှင်သီအိုရီ မှန်ကန်ခဲ့ပါက စွမ်းအားအများဆုံးအရှိန်မြင့်စက်များ၌ တွင်းနက်များ ထုတ်လုပ်နိုင်ခြေသည် ဖြစ်လာနိုင်သည်။ ယင်းဖြစ်နိုင်ခြေကိစ္စသည် ၂၀၀၈ ခုနှစ်အတွင်း LHC တွင် မောင်းနှင်ရေးနှင့်ပတ်သက်ပြီး လူထုကြား စိုးရိမ်ဖွယ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ LHC Safety Assessment Group ကမူ စိုးရိမ်ဖွယ်မရှိဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ အကယ်၍ တွင်းနက်ကို ဖန်တီးပါက ကြိုတင်ခန့်မှန်းထားသော ဘက်ကစတိန်း-ဟောကင်း သီအိုရီအရ တွင်းနက်သည် လျင်မြန်ဆန်စွာ အငွေ့ပျံသွားမည်ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း လက်တွေ့အရမူ အတည်ပြုနိုင်ခြင်းမရှိပေ။ အကယ်၍ အရှိန်မြင့်စက်သည် တွင်းနက်များကို ထုတ်လုပ်ပေးနိုင်မည်ဆိုပါက ကော့စမစ်ရောင်ခြည်များသည် အဆပေါင်းများစွာ ထုတ်လုပ်ပေးမည်ဖြစ်သည်။
ဝမ်မန်းမိုင်ရွာ၊ မိုင်းလားမြို့နယ်
ဝမ်မန်းမိုင်ရွာ (Wanmanmai)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းလားမြို့နယ်၊ ထပန်းလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၄၂၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းလားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်မိုင်လုံရွာ၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်
ဝမ်မိုင်လုံရွာ (Wunmailong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်၊ မိုင်းထန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၃၂၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်တိန်းရွာ၊ နမ့်ဆန်မြို့နယ်
မန်တိန်းရွာ (Manting)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ပလောင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နမ့်ဆန်မြို့နယ်၊ မြို့သစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၅၅၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့သစ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၆၀ ဦး၊ မ ၂၇၉၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၈၅၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်ဆန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခံစပ်ကုန်း (အနောက်)ရွာ၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်
ခံစပ်ကုန်း (အနောက်)ရွာ (Khansatkone(West))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်၊ ဘူးကိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၆၇၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘူးကိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၇၂ ဦး၊ မ ၂၉၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၃၃၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နွားထိုးကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗိဠာရဝတဇာတ်
ဧကကနိပါတ် - ၁၃။ ကုသနာဠိဝဂ် -၁၂၈-ဗိဠာရဝတဇာတ်
အံ့ဘွယ် ထင်မှတ် ပြုကျင့်တတ်
ပြုတတ်သော ရဟန်းတပါးရှိလေ၏။
အံ့ဩဘွယ်ထင် လိမ်ဉာဏ်ဆင်
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီ ပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ကြွက်မင်းဖြစ်၍ ဝက်ငယ်ပမာဏ ကိုယ်လုံးကိုယ်ပေါက် ရှိ၏၊ အရာမက များစွာသော ကြွက်တို့ဖြင့် ခြံရံကာ တော၌နေလေ၏။ ထိုအခါ မြေခွေးတကောင်သည် ဟိုဟိုသည်သည် လှည့်လည်ကြည့်ရှုလတ်သော် ကြွက်အပေါင်းကို မြင်လျှင် ကြွက်တို့ကို လှည့်ပတ်ကာစားမည်ဟု ကြံစည်၍ ကြွက်တို့နေရာ အနီးဝယ် နေသို့ မျက်နှာပြုလျက် ပါးစပ်ဖြင့် လေကိုခံယူကာ ခြေတချောင်းထည်းဖြင့်သာ ရပ်၍နေ၏။
သီလရှိလတ် ကြွက်မင်းမှတ်
ကြွက်မင်းသည် အစာရှာသည်ရှိသော် မြေခွေးကို မြင်လျှင် ဤမြေခွေးကား သီလရှိသည်ဖြစ်လတံ့ ဟု အောက်မေ့လျက် မြေခွေးထံ သွားကာ “အရှင်... အရှင့်အမည်ဘယ် လိုခေါ်ပါသနည်း”ဟု မေးလေ၏၊ “အချင်း...ငါ့အမည်ကို ဓမ္မိကခေါ်ကြသည်”ဟု ပြောလေ၏၊ “အရှင်...အဘယ့်ကြောင့် ခြေလေးချောင်းဖြင့်မရပ်ဘဲ ခြေတချောင်းတည်း ရပ်ပါသနည်း”ဟု မေးပြန်လေရာ “အချင်း... ခြေ လေးချောင်းဖြင့်ရပ်လျှင် မြေကြီးသည် ငါ့ကို မဆောင်ရွက်နိုင်၊ ထို့ကြောင့် ခြေတချောင်းဖြင့်သာ ရပ်သည်”ဟု ပြန်ပြောလေ၏၊ “အရှင်.....အဘယ့်ကြောင့် ပါးစပ်ကိုဖွင့်၍ နေပါသနည်း”ဟု မေးပြန်၏၊ “အချင်း...ငါ အခြားအစာကိုမ စား၊ လေကိုသာ စား၍နေသည်ဟုပြောလေရာ၊ “အရှင်...အဘယ့်ကြောင့် နေရှိရာသို့မျက်နှာပြုပါသနည်း”ဟုမေး၏၊
“အချင်း... နေကိုရှိခိုးသည်”ဟု ပြောလေသော်၊ ကြွက်မင်းသည် မြေခွေးစကားကို ကြားလျှင် ဤမြေခွေးသည် သီလ ရှိသည် ဖြစ်လတံ့ဟု ကြွက်အပေါင်းခြံရံကာ ညဉ့်, နံနက်တိုင်း မြေခွေးထံ ခစားလေ၏။
ကြွက်ပေါင်းကွယ်ကာ နည်းလမ်းရှာ
မြေခွေးသည် ကြွက်တို့ အခစားလာသောအခါတိုင်း နောက်ဆုံး ဖြစ်သော ကြွက်တကောင် တကောင်ကို ဖမ်း၍ စား၏၊ ဤသို့ စားဖန်များလတ်သော် ကြွက်တို့သည် တဖြည်း ဖြည်းနည်းကုန်၏။
ထိုအခါ ကြွက်တို့သည် ရှေးအခါ၌ ငါတို့မှာ နေရာမဆန့် ပြည့်ကြပ်၍ နေကြရသည်၊ ယခုအခါ နေရာမပြည့်တော့ဘဲ နည်းပါးခဲ့လေသည်၊ အကြောင်း အသို့ရှိသနည်းဟု တိုင်ပင်ကာ ကြွက်မင်းအား ပြောကြားကြကုန်၏။
ကြွက်မင်းလည်း ကြွက်တို့နည်းပါးသောအကြောင်းကို ကြံစည်လတ်သော် မြေခွေးအပေါ်၌ ယုံမှားသံသယဖြစ်၍ သိအောင်စုံစမ်းမည်ဟု မြေခွေးထံ ခစားသောအခါ အပြန်တွင် ကြွက်အပေါင်းကို ရှေ့က သွားစေပြီးလျှင် မိမိ နောက်ဆုံးချန်၍ နေရစ်၏။
သီလကြောင်ခွေးအား ဝိုင်းသတ်စား
မြေခွေးသည် ကြွက်တို့အပြန်ဖမ်းမည် ဟု ပြေးလာသည်ရှိသော် ကြွက်မင်းသည် မိမိထံသို့ပြေးလာသော မြေခွေးကို မြင်လျှင် ပြန်၍ မြေခွေးအား–
“ဟယ်မြေခွေး...သင့်မှာ အကျင့်သီလရှိသည် မဟုတ်၊ သင်ကား တပါးသော သတ္တဝါတို့ကို သတ်ဖြတ်ညှဉ်းဆဲရန် အံ့ဘွယ်သရဲကို ပြုဘိ၏၊ အံ့ဘွယ်သရဲကိုပြုကာ သတ္တဝါတို့ကို အကျွမ်းဝင်စေ၍ လျှို့ဝှက်လျက် မကောင်းမှုကိုပြုသော အကျင့်ကား ကောက်ကျစ် စဉ်းလဲသော အကျင့်ဖြစ်၏”
ဟု ပြောဆိုလျက် ခုန်လွှားကာ မြေခွေး၏ လည်မျိုကို ကိုက်၍ နှစ်ခြမ်းခွဲသဖြင့် မြေခွေး သေလေ၏။
ကြွက်အပေါင်းတို့လည်း နောက်သို့ပြန်ကာ မြေခွေးကို စပ်စပ်မည်အောင်စား၍ သွားကြကုန်၏၊ နောက်ကျသော ကြွက်တို့သည် မစားကြရကုန်၊ ထိုအခါမှစ၍ ကြွက်တို့မှာ ဘေးရန်မရှိကုန်။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင်မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်, ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက်–
ရဟန်းတို့...
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ခြေတချောင်းနှင်း၊ ဖွင့်ခံတွင်း၊ နေမင်းမျက်နှာမူ။
အုံးပင်သာရွာ၊ အရာတော်မြို့နယ်
အုံးပင်သာရွာ (Ohnpinthar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ အရာတော်မြို့နယ်၊ သစ်ကျင်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၃၇၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရာတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖူးခက်ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီး
ဖူးခက်ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီး သည် ထိုင်တော်မူဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူ ဖြစ်ပြီး ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဖူးခက်မြို့တွင် တည်ရှိသည်။ တရားဝင်အမည်မှာ Phra Phutta Ming Mongkol Akenakiri (Thai: พระพุทธมิ่งมงคลเอกนาคคีรี; RTGS: phra phuttha ming mongkhon eknakhakhiri) ဖြစ်ပြီး အတိုကောက်အားဖြင့် Ming Mongkol Buddha ဟု ခေါ်ကြသည်။ Chalong အနီးရှိ Nakkerd တောင်ကုန်းထိပ်တွင် ရုပ်ပွားတော်ကို ၂၀၀၄ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ တည်ထားခဲ့သည်။ အောက်ခြေအား ချဲ့ခြင်းကို ၂၀၁၅ ခုနှစ်အထိ လုပ်ဆောင်ခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် စေတီတော်တည်ဆောက်ရေး၏ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် ပြီးစီးခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။ ဤရုပ်ပွားတော်သည် Great Buddha of Thailand နှင့် Luangpho Yai စသည့် စေတီပုထိုးများ ပြီးပါက ထိုင်းနိုင်ငံတွင် တတိယမြောက် အရှည်ဆုံးရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။
ရုပ်ပွားတော်သည် ထိုင်တော်မူနေဟန် ဖြစ်ပြီး ၄၅ မီတာ (၁၄၈ ပေ) မြင့်ကာ ၂၅.၄၅ မီတာ (၈၃.၅ ပေ) ကျယ်သည်။ ကွန်ကရစ်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားပြီး အပြင်ဘက်မှ မြန်မာ့စကျင်ကျောက်ဖြင့် ကာရံထားသည်။ Wat Kitthi Sankaram temple (Wat Kata) ကျောင်းတော်၏ အဓိဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီးဖြစ်သည်။ ရုပ်ပွားတော်သည် Ao Chalong ပင်လယ်အော်ကို မျက်နှာချင်းဆိုင်နေဟန် တည်ရှိသည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဂိုဏ်းချုပ်ဘုန်းတော်ကြီး Somdet Phra Yanasangwonက ရုပ်ပွားတော်ကြီးအား “ဖူးခက်၏ ဗုဒ္ဓရတနာ” ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။
ရုပ်ပွားတော် တည်ဆောက်မှုသည် ထိုင်းဘတ် သန်း၃၀ (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၉၅၀၀၀၀၊ ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင်) ကုန်ကျသည်။ ကုန်ကျမှု၏ အဓိကအသုံးစရိတ်များမှာ လှူဒါန်းမှုများမှ ဖြစ်သည်။ ရုပ်ပွာတော်ကို ထိုင်းတော်ဝင်သစ်တောရေးရာဌာန၏ ထောက်ခံမှုဖြင့် နိုင်ငံတော်က ထိန်းသိမ်းထားသည့် တောနေရာတွင် တရားဝင် တည်ဆောက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ရုပ်ပွားတော်၏ တရားဝင်အမည်သည် Phra Phutta Ming Mongkol Akenakakiri (Thai: พระพุทธมิ่งมงคลเอกนาคคีรี) ဖြစ်သည်။ အဓိပ္ပာယ်မှာ - အပြည့်အစုံအားဖြင့် နဂ (Nakkerd Hill ) တောင်ကုန်းထိပ်ဖျားရှိ မြင့်မြတ်သည့် ဗုဒ္ဓ ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
မြွေဟင်္သာရွာ၊ မတ္တရာမြို့နယ်
မြွေဟင်္သာရွာ (Mwayhinthar)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ မတ္တရာမြို့နယ်၊ မြွေဟင်္သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၉၁၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြွေဟင်္သာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၀၅ ဦး၊ မ ၁၀၄၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၅၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတ္တရာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝါခေါင်တစ်ကြောင်း၊ ထနောင်းကြောင်ကျစ်၊ ဆူးရစ်ပွင့်ခါ၊ မိုးမရွာ၊ ရွာပါသော်လည်း၊ မိုးမသည်း
ဝါခေါင်တစ်ကြောင်း၊ ထနောင်းကြောင်ကျစ်၊ ဆူးရစ်ပွင့်ခါ၊ မိုးမရွာ၊ ရွာပါသော်လည်း၊ မိုးမသည်း သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ဝါခေါင်လတွင် အညာဒေသ၌ ထနောင်းပင်၊ ကြောင်ကျစ်ပင်၊ ဆူးရစ်ပင်တို့ ပွင့်ကြသည်။ မိုးမှာမူ မရွာတတ်၊ ရွာပါလျှင်လည်း မိုးမသည်းတတ်။
ကဒါရှမ်းရွာ၊ ကျိုက်မရောမြို့နယ်
ကဒါရှမ်းရွာ'(Kadarshanywar)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်ခရိုင်၊ ကျိုက်မရောမြို့နယ်၊ ကဒါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၁၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကဒါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၈၂၅ ဦး၊ မ ၄၃၀၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၁၃၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုက်မရောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်နောက်နေရွာ၊ မိုင်းလားမြို့နယ်
ဝမ်နောက်နေရွာ (Wannauknay)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းလားမြို့နယ်၊ ထပန်းလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၄၆၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းလားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖန်ခါးကုန်းရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်
ဖန်ခါးကုန်းရွာ (Hpankharkone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ အောက်မဲဇောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၅၇၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အောက်မဲဇောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၅ ဦး၊ မ ၁၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မနောဒွါရ
အဋ္ဌကထာဆရာတော် က ဟဒယကို မနောဒွါရဟု ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲထား၏၊ ဤကဲ့သို့သော အသုံးအနှုန်းနှင့် ဆက်စပ်၍ မနောဒွါရအကြောင်းကို ဆက်လက်တင်ပြအပ်ပါသည်။
သံယုတ်အဋ္ဌကထာ နှင့် မဟာဋီကာ တို့၏ ဖွင့်ဆိုချက်နှင့် အညီ –
၁။ ဘဝင်ကိုလည်း မနောဒွါရဟု ခေါ်ဆို၏၊
၃။ ဟဒယဝတ္ထုကိုလည်း ဌာနျူပစာရအားဖြင့် မနောဒွါရဟု ခေါ်ဆို၏၊
ဌာနျူပစာရ
ဘဝင်သည် တစ်နည်း အာဝဇ္ဇန်းနှင့် တကွသော ဘဝင်သည် ဟဒယဝတ္ထုကိုပင် မှီ၍ဖြစ်ရ၏၊ မှီတတ်သော ဘဝင်၏ တစ်နည်း မှီတတ်သော အာဝဇ္ဇန်းနှင့် တကွသော ဘဝင်၏ မနောဒွါရဟူသော အမည်ကို မှီအပ်သော မှီရာဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထုရုပ်၌ တင်စား၍ တစ်နည်းဆိုရသော် ဌာနီဖြစ်သော ဘဝင်၏ သို့မဟုတ် အာဝဇ္ဇန်းနှင့် တကွသော ဘဝင်၏ မနောဒွါရဟူသော အမည်ကို ဌာနဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု၌ တင်စား၍ ဌာနဖြစ်သော (= မှီရာ ဖြစ်သော) ဟဒယဝတ္ထုရုပ်ကိုပင် ဌာနျူပစာရအားဖြင့် မနောဒွါရဟု ခေါ်ဆိုထားပေသည်။
တိပိဋအဘိဓာန်
ဝီထိစိတ်ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်သောဘဝင်စိတ်၊ အကြောင်းဖြစ်သော ဘဝင်စိတ်၊ (ဘဝင်စိတ် = ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ စိတ် ၁၉-ကို မနောဒွါရဟုလည်းကောင်း ၊
စိတ်အားလုံးကို မနောဒွါရဟု လည်းကောင်း အရာအားလျော်စွာ သုံးနှုန်း၏။)
ညောင်ပင်သာရွာ၊ ဇီးချိုကုန်း
ညောင်ပင်သာရွာ (Nyaungpinthar)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးခရိုင်၊ ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်၊ ဇီးချိုကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၆၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇီးချိုကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၆၄ ဦး၊ မ ၁၄၂၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၈၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကံကွေ့ရွာ၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်
ကံကွေ့ရွာ (Kankwayt)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်၊ ဘုရားဖြူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၄၅၇၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘုရားဖြူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၆၈ ဦး၊ မ ၃၃၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၂၂၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝါခေါင်မိုးစိပ် ထွန်တုံးပိတ်
ဝါခေါင်မိုးစိပ် ထွန်တုံးပိတ် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
မိုးစိပ်စိပ်ရွာသည့် ဝါခေါင်လသည် လယ်သမားများအတွက် ထွန်ယက်စိုက်ပျိုးသောလုပ်ငန်း ပြီးဆုံး၍ ထွန်တုံးပိတ်ချိန် ဖြစ်သည်။
ဟဲရာခလီးဇ်
ဟဲရာကလီးဇ် (Heracles; Ἡρακλῆς, Hēraklês, "ဟဲရာ"၏ ဂုဏ်ယူဝင့်ကြွားမှု/ဂုဏ်ကျက်သရေ) သည် ဂရိဒဏ္ဍာရီလာ စွမ်းအားထက်မြက်သော သူရဲကောင်းတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ငယ်နာမည်ကို မူကွဲနှစ်ခုဖြင့် ဖော်ပြကြရာ ပထမတစ်ခုမှာ အာလ်ဆီးယပ်စ် (သို့) အာလ်ကိုင်းယပ်စ် (Alcaeus ; Ἀλκαῖος, Alkaios) ဖြစ်၍ ဒုတိယအမည် မူကွဲမှာ အာလ်ဆိုက်ဒီးဇ် (Alcides ; Ἀλκείδης, Alkeidēs) ဖြစ်သည်။ ဇုစ်နှင့် အာလ်မီးနီး တို့၏ သားဖြစ်ကာ အမ်ဖစ်ထရီယန် ၏ မွေးစားသားလည်း ဖြစ်ပေသည်။ ဟဲရာကလီးဇ်သည် ပါးဆီးယပ်စ်၏ သားမြေးမျိုးဆက်တစ်ဦးဖြစ်ကာ ဖအေတူ မအေကွဲ ညီအကိုတစ်ဦးလည်း တော်စပ်သည်။ တော်စပ်ပုံမှာ နှစ်ဦးစလုံး၏ ဖခင်မှာ ဇုစ်ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်၏ ။ ဂရိသူရဲကောင်းများအနက် အကြီးကျယ်ဆုံး သူဖြစ်၍ ကျားသဘာဝနှင့် ပတ်သက်၍ စံတင်လောက်သူဖြစ်သည်။ ဟဲရာကလိုင်းဒီးဟု သမုတ်ကြသော တော်ဝင်မျိုးနွယ်တို့၏ ဘိုးဘေးတစ်ဦးနှင့် အိုလံပတ်တောင်အဖွဲ့မှ (ခ)သောနစ် မိစ္ဆာများကို ဖြိုခွင်းသူတစ်ဦးလည်း ဖြစ်ပေသည်။ ရောမ၊ ခေတ်သစ်အနောက်ကမ္ဘာတွင် ဟာကျူလီ (ဟားကယူလီဇ်) အဖြစ် သိရှိကြသည်။ ၎င်းကို ရောမဧကရာဇ်များ၊ အထူးသဖြင့် ကောမာဒပ်စ် နှင့် မက်ဆီမီယန်တို့က ၎င်းတို့ကိုယ် ၎င်းတို့ ဟာကျူလီအဖြစ် ဖော်ပြကြသည်။ ရောမသားတို့သည် ဟဲရာကလီးဇ်၏ ဘဝနှင့် လုပ်ငန်းတာဝန်များပါရှိသော မူကို မူရင်းအတိုင်း လက်ခံယူကြသည်။ သို့သော် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင် ပုံပြင်ဆန်သော ဖြစ်ရပ်အသေးစိတ်လေးများကို ပေါင်းထည့်ရာ အချို့အချက်များမှာ မြေထဲပင်လယ်အလယ်ပိုင်းဒေသနှင့် ဆက်စပ်ပေးသည့် အနေအထားဖြင့် ပေါင်းထည့်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းအား ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှုသည့် အသေးစိတ်အချက်များကိုလည်း ရောမတွင် အလိုက်သင့်ပြောင်း၍ ကျင့်သုံးခဲ့ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဏ္ဍာရီလာ သူရဲကောင်းများ
ဝါဆိုလပြောင်း၊ မိကျောင်းဖွေးဖွေး၊ မိုးအေးအေး
ဝါဆိုလပြောင်း၊ မိကျောင်းဖွေးဖွေး၊ မိုးအေးအေး သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ဝါဆိုလသို့ရောက်သောအခါ မိကျောင်းပန်း ဖြူဖြူဖွေးဖွေးတို့လည်း ပွင့်ကြသည်။ မိုးတစိမ့်စိမ့်ရွာသဖြင့် ရာသီဥတုမှာလည်း အေးသည်။
အခြားအသုံးအနှုန်း
ဝါဆိုတစ်ကြောင်း၊ မိကျောင်းဖွေးဖွေး၊ မိုးအေးအေး ဟူ၍လည်း အဆိုရှိသည်။
ရင်းတိုက်စမ်းရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
ရင်းတိုက်စမ်းရွာ (Yintaiksan)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ ဘွတ်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၁၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘွတ်တောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၂၇ ဦး၊ မ ၁၁၁၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နတ်တလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သစ်ကျင်းကြီးရွာ၊ အရာတော်မြို့နယ်
သစ်ကျင်းကြီးရွာ (Thitkyingyi)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ အရာတော်မြို့နယ်၊ သစ်ကျင်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၃၇၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရာတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်နောက်တိုင်ရွာ၊ မိုင်းလားမြို့နယ်
ဝမ်နောက်တိုင်ရွာ (Wannauktaing)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းလားမြို့နယ်၊ ထပန်းလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၄၆၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းလားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒါရကောဝါဒ
'''ကျောင်းသားသူငယ်များကို ဆုံးမရန် '''
ဒါရကောဝါဒပြီး၏၊
ဝါဆိုဝါခေါင် ရေဖောင်ဖောင်
ဝါဆိုဝါခေါင် ရေဖောင်ဖောင် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ဝါဆိုနှင့် ဝါခေါင်လတွင် မိုးကောင်းစွာ ရွာလေ့ရှိ၍ မြစ်၊ ချောင်း၊ အင်း၊ အိုင် တို့တွင် ရေပြည့်နေတတ်သည်။
ကြောင်ကန်ရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်
ကြောင်ကန်ရွာ (Kyaungkan)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ သက္ကယ်ကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၄၅၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သက္ကယ်ကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၉၆ ဦး၊ မ ၁၂၂၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၂၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နှစ်အလို ရှစ်ဆိုတဲ့ကိန်း
နှစ်အလို ရှစ်ဆိုတဲ့ကိန်း ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။
ဖတ္တူရွာ၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်
ဖတ္တူရွာ (Hpattu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်၊ မုန်းလိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၂၂၆၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မုန်းလိုက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၇၁ ဦး၊ မ ၁၉၇၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၃၅၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နှစ်အလို ရှစ်ဆိုတဲ့ကိန်း
အကြောင်းအရာ
၁၂၈၈ ခုနှစ် ဂြိုဟ်အသွားအလာတို့၏ အကျိုးအပြစ်ကို ဖွဲ့ဆို ရေးသားအပ်သော ရှစ်ကျိန်းကိန်း မထွက်သေးကြောင်း သံချို ဖြစ်သည်။
နှစ်အလို ရှစ်ဆိုတဲ့ကိန်း
နိမိတ်ကယ်အလာနှင့်၊ အတိတ်ပါအနာဂတ်တို့၊ စာစပ်ပုံအလုံနယ်က၊ ယုံစဘွယ် ဩဘာကောင်းသည်ဟု၊ ရွာမောင်းထောင်ဆရာလှငယ်က၊ နှုတ်လျှာထုတ်ခါတလျှင်ဖြင့်၊ လာကြသူ လေးစတု အကွက်ရယ်က၊ ရေးရှုကျက် မူလက္ခံ။
ကျေးတောရွာ အရွာရွာသို့၊ အဖြာဖြာ စာလွှာစုံသည့်ပြင်၊ ရတနာပုံ မန်းမြေတလျှောက်တွင်မှ၊ ခန်းပေါက်စုံ လက္ခံရှိကြတယ်၊ ပဏ္ဍိတာဆရာလှငယ်က၊ ပါပကုန် သူရဇ္ဇောတဲ့၊ နှစ်ဟောပုံ သိုက်အဟောင်းရယ်နှင့်၊ ဓာတ်ကုန်ပြီဇာတ်စုံမပြောင်းချေဘု၊ ကြုံကောင်းပင်ကြုံလို့တွေ့မှာလ၊ အောက်မေ့ကြပြန်။
ပြည်တော်နော် မြှော်ခေါ်စောင့်တော့၊ အဖြောင့်စာ စာညွှန်က၊ ထောင့်နှစ်ရာလွန် ဤသက္ကရာဇ်၊ အသစ်ကိုလွန်ကြည်ညို၍၊ ဖြစ်လိုလျှင် ရှစ်ဆိုတဲ့ရှစ်ပါဘဲ၊ ထိုနှစ်မှာ ဘာသံမှမကြားပြီဘု၊ ကံထားရာ ဖြစ်စေတော့ရယ်လို့၊ အားလျှော့၍ ပြည်နိုင်ငံ၊ မှိုင်ပြန်ကြစိတ်ပူဆွေး။
ခက်ဆစ်
၁။ နိမိတ် = တစ်စုံတစ်ခုဖြစ်ရန်အတွက် ထူးထူးခြားခြား ပေါ်လာတတ်သောအကြောင်း။
၂။ အတိတ် = ယခင်ကဖြစ်ခဲ့သော အကြောင်း။
၃။ အနာဂတ် = နောင်ဖြစ်ရန်အကြောင်း။
၄။ လေးစတု = အရပ်လေးမျက်နှာ။
၅။ ပါပကုန် = ပါပဓာတ်သက်ကုန်ပြီ။
၆။ သူရဇ္ဇော = သူရဇ္ဇဓာတ်သက်ဆန်းပြီ။
၇။ နိစ္စ = မြဲသည်။
၈။ သင်္ခါရော = သင်္ခါရ ဖြစ်တတ်ပျက်တတ်သော တရား။
၉။ အဌ်နဝါ = ရှစ်ခုကိုးခုနှစ်။
မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် နာမည်ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော နာမည်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ဝါသနာဘာဂီ၊ ဆက်တိုင်းမှီ
ဝါသနာဘာဂီ၊ ဆက်တိုင်းမှီ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ဝါသနာသည် ဘဝအဆက်ဆက် တွယ်မှီပါလာတတ်သည်။
ကဒိုင်ရွာ၊ ပေါင်မြို့နယ်
ကဒိုင်ရွာ(Kadaing)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံခရိုင်၊ ပေါင်မြို့နယ်၊ ကဒိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၆၉၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကဒိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၈၇ ဦး၊ မ ၅၄၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၂၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်ဟွယ်ရွာ၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောင်းရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်
ကျောင်းရွာ (Kyaung)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ အောက်မဲဇောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၅၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အောက်မဲဇောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၅ ဦး၊ မ ၁၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝါးပေကျူပင်၊ ငှက်ပျောပင်၊ သီးလျှင်မုချ၊ သေကုန်ကြ
ဝါးပေကျူပင်၊ ငှက်ပျောပင်၊ သီးလျှင်မုချ၊ သေကုန်ကြ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ဝါးပင်၊ ပေပင်၊ ကျူပင်၊ ငှက်ပျောပင်တို့သည် အသီး သီးပြီးလျှင် သေစမြဲဖြစ်သည်။
အုံလုံရွာ၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြို့သစ်ရွာ၊ နမ့်ဆန်မြို့နယ်
မြို့သစ်ရွာ (Myothit)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ပလောင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နမ့်ဆန်မြို့နယ်၊ မြို့သစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၅၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့သစ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၆၀ ဦး၊ မ ၂၇၉၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၈၅၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်ဆန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မဟေသီမဂ္ဂဇင်း
မဟေသီမဂ္ဂဇင်းကို အမျိုးသားစာပေဆုရ စာရေးဆရာ မှူးသမိန် ခေါ် တော်လှန်ရေးကောင်စီဝင် ဗိုလ်မှူးကြီးစောမြင့် (ငြိမ်း) က ၁၉၈၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ တွင် စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ မှူးသမိန်က အယ်ဒီတာချုပ် အဖြစ် စတင်ထုတ်ဝေသည်မှ ၎င်းကွယ်လွန်သည်အထိ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် သမီးဖြစ်သူ ဒေါက်တာယုဇနစောမြင့် (ယုယ (ဆေး ၁)) က အယ်ဒီတာချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
ဝင်းဝင်းလတ်၏ အချစ်၏နောက်ဆက်တွဲစာမျက်နှာ
မဟေသီမဂ္ဂဇင်းတွင် ၁၉၉၆ ခုနှစ် ဧပြီလမှ ၁၉၉၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လအထိ စာရေးဆရာမ ဝင်းဝင်းလတ် ရေးသားခဲ့သော အချစ်၏နောက်ဆက်တွဲစာမျက်နှာ အခန်းဆက်ဝတ္ထုရှည်ကို ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် လုံးချင်းဝတ္ထုရှည်အဖြစ် ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး အမျိုးသားစာပေဆု (ဝတ္ထုရှည်) ရရှိခဲ့သည်။
ပတ္တမြားခင်၏ ကင်မရာကိုင်ခဲ့ရ ကျွန်မဘဝ
စာရေးဆရာမကြီး ပတ္တမြားခင်၏ ကင်မရာကိုင်ခဲ့ရ ကျွန်မဘဝ အခန်းဆက်ဆောင်းပါးသည်လည်း လူအများစောင့်မျှော်ဖတ်ရှုခဲ့ကြသည်။
ဟိန်းလတ်၏ အင်တာဗျူးများ
မဟေသီမဂ္ဂဇင်းတွင် စာရေးဆရာ ဟိန်းလတ်၏ ၁၂ နှစ်ကြာ ပြုလုပ်ခဲ့သော အင်တာဗျူးများမှာ ထင်ရှားသည်။
စိန်ခင်မောင်ရီ၏ ရုပ်ရှင်ဝေဖန်ရေးများ
စိန်ခင်မောင်ရီသည် ကွယ်လွန်ချိန်အထိ မဟေသီမဂ္ဂဇင်းတွင် ရုပ်ရှင်ဝေဖန်ရေးဆောင်းပါးများကို ပင်တိုင်ရေးသားခဲ့သည်။
ကိုစောနု၏ ဂီတဝေဖန်ရေးများ
ကိုစောနု၏ ဂီတဝေဖန်ရေးဆောင်းပါးများသည် ထိုခေတ်က အလွန်ပွဲဆူစေသော ဆောင်းပါးများဖြစ်ပြီး အဆိုတော် ထူးအိမ်သင်က ၎င်းအပေါ်ဝေဖန်သည့် ကိုစောနု၏ ဆောင်းပါးများကို မဟေသီမဂ္ဂဇင်းတွင်ပင် ပြန်လှန်ဝေဖန်ခဲ့ဖူးသည်။
ဝမ်နောင်ခမ်းရွာ၊ မိုင်းလားမြို့နယ်
ဝမ်နောင်ခမ်းရွာ (Wannawnghkam)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းလားမြို့နယ်၊ ထပန်းလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၄၂၂ ဖြစ်သည်။
မဟေသီမဂ္ဂဇင်း
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ မဂ္ဂဇင်းများ
ဝမ်နောင်ခမ်းရွာ၊ မိုင်းလားမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းလားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘက်ထရီ
ဘက်ထရီ သည် ပြင်ပချိတ်ဆက်မှုခလုတ်ခုံ (ခေါင်း/ငုတ်) များဖြင့် လျှပ်စစ်ဓာတုဗေဒ ဆဲလ်တစ်ခု (သို့) တစ်ခုထက်ပို၍ပါဝင်နေသော လျှပ်စစ်စွမ်းအား ထုတ်ပေးသည့် ရင်းမြစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဓာတ်မီး၊ လက်ကိုင်ဖုန်း၊ လျှပ်စစ်ကား စသည့် လျှပ်စစ်သုံး ပစ္စည်းများကို စွမ်းအားပေးရန်အတွက်ဖြစ်၏ ။ ဘက်ထရီတစ်လုံးသည် လျှပ်စစ်ဓာတ် ထောက်ပံ့ပေးသောအခါ အပေါင်းငုတ်ကို ကတ်သုတ်ဟု ခေါ်၍ အနှုတ်ငုတ်ကို အန်းနုတ်ဟု ခေါ်ဆိုသည်။
ဘက်ထရီကို မြန်မာစကားဖြင့် ဓာတ်အိုးဟု ခေါ်ဆိုနိုင်ကာ အတောင့်ပုံသဏ္ဌာန်ရှိ သေးငယ်သော ဘက်ထရီများကို ဓာတ်ခဲ (dry cell) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ဘက်ထရီမှ စီးဆင်းသော လျှပ်စီးကြောင်းသည်  ဒီစီ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ဖြစ်သည်။ ၎င်း (+) နှင့် (-) ကို သတ္တုကြိုး တစ်ချောင်းဖြင့် ပူးထိ ခပ်ကြည့်လိုက်ပါက မီးပွင့်ထွက်လာသည်ကို တွေ့ရမည်။ အမှန်မှာ အဖိုနှင့် အမ ဆန့်ကျင်ဘက်ခြင်း ထိတွေ့မှုကြောင့် လျှပ်စီးကြောင်းကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။
ပါဝင်ပစ္စည်းများ
ဓာတ်အိုးအတွင်း၌ ခဲပြား (Plate) နှင့် အက်ဆစ်ရည် တို့ပါဝင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘက်ထရီ
ဆားထုံးကြွယ်ရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်
ဆားထုံးကြွယ်ရွာ (Sarhtonekywei)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ သက္ကယ်ကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၄၅၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သက္ကယ်ကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၉၆ ဦး၊ မ ၁၂၂၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၂၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောင်သာကုန်းရွာ၊ အရာတော်မြို့နယ်
အောင်သာကုန်းရွာ (Aungtharkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ အရာတော်မြို့နယ်၊ ဝါးတန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၃၁၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရာတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖိုင်လုံရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်
ဖိုင်လုံရွာ (Hpailong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ လားရှိုးမြို့နယ်၊ ကောင်းကြဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၇၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကောင်းကြဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၄၆ ဦး၊ မ ၇၆၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၁၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လားရှိုးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝိဂြိုဟ်မငံ ဂဠုန်ပျံ
ဝိဂြိုဟ်မငံ ဂဠုန်ပျံ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ပါဠိစာပေလေ့လာသူများ ဝိဂြိုဟ်ပြုရာ၌ မကျွမ်းကျင်လျှင် ဂဠုန်ပျံသဒ္ဒါကျမ်းကို လေ့လာပါ။
ကရင်ချောင်းခွရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
ကရင်ချောင်းခွရွာ (Kayinchaunggwa)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ ချောင်းခွကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၉၀၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ချောင်းခွကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၉၅ ဦး၊ မ ၉၄၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၃၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နတ်တလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လဲပီခိုရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်
လဲပီခိုရွာ (Lepikho)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ အောက်မဲဇောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၅၈၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အောက်မဲဇောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၅ ဦး၊ မ ၁၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နားခိုက်ရွာ၊ နမ့်ဆန်မြို့နယ်
နားခိုက်ရွာ (Narhkaik)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ပလောင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နမ့်ဆန်မြို့နယ်၊ မြို့သစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၅၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့သစ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၆၀ ဦး၊ မ ၂၇၉၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၈၅၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်ဆန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငဘ (ရုပ်ရှင်)
ငဘ ရုပ်ရှင်သည် ၁၉၆၁ခုနှစ်တွင် ဒါရိုက်တာ ဦးချစ်ခင် ရိုက်ကူးသော မြန်မာရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား တစ်ကား ဖြစ်သည်။ စာရေးဆရာ မောင်ထင်၏ ငဘ ဝတ္ထုကို အခြေခံ၍ရိုက်ကူးထားခြင်း ဖြစ်ပြီး ဖိနှိပ်ခံလယ်သမားများ၏ ခက်ခဲကြမ်းတမ်းသောဘဝကို ပုံဖော်ထားသည်။ အဆိုပါ ရုပ်ရှင်တွင် ညွန့်မောင်၊ မေနွဲ့၊ ကြည်ရွှင်၊ ပဲခူးမယ်မြင့် တို့က ပါဝင် သရုပ်ဆောင်ထားသည်။ တရုတ်- မြန်မာသံတမန် ဆက်ဆံရေးထူထောင်သော နှစ် (၇၀) ပြည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် တရုတ်ပြည်ရှိ မြန်မာရှေးဟောင်းရုပ်ရှင် ငဘ ဖလင်ကော်ပီကို ဒစ်ဂျစ်တယ်နည်းဖြင့် ပြုပြင်မှုများ ပြုလုပ်၍ မြန်မာနိုင်ငံအား လက်ဆောင်အဖြစ် မြန်မာ့ရုပ်ရှင် နှစ်တစ်ရာပြည့်နှစ် ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် တရားဝင် ပေးအပ်ခဲ့သည်။
ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း
မြန်မာ့ကျေးလက်မှ တောင်သူလယ်သမားများ၏ ဘဝကို သရုပ်ဖော်ရိုက်ကူးထားခြင်းဖြစ်ကာ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကာလအတွင်း နယ်ချဲ့နှင့် ဖက်ဆစ်တို့၏ နှိပ်စက်ခံကျေးလက်ပြည်သူများ၏ဘဝ ကို သရုပ်ဖော်ရိုက်ကူးထားပြီး နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေး၊ ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး စိတ်ဓာတ်များ၊ လွတ်လပ်ရေး အတွက် ရုန်းကန်လှုပ်ရှားကြပုံများကို ထင်ဟပ်ဖော်ပြထားသည်။
ဝီရိယလွန်သော ဥဒ္ဓစ္စ
ဝီရိယလွန်သော ဥဒ္ဓစ္စ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ဝီရိယ လွန်ကဲပါက စိတ် ပျံ့လွင့်တတ်သည်။ (ဝီရိယ = ကြိုးစားအားထုတ်မှု၊ ဥဒ္ဓစ္စ = ပျံ့လွင့်ခြင်း။)
မြန်မာနိုင်ငံ၏ လူဦးရေ
၂၀၁၄ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြန်မာနိုင်ငံ၏ လူဦးရေသည် (၅၁,၄၈၆,၂၅၃) ဦးဖြစ်သည်။ အမျိုးသား (၂၄,၈၂၄,၅၈၆)ဦး၊ အမျိုးသမီး (၂၆,၆၆၁,၆၆၇) ဦးဖြစ်သည်။ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးသည် လူဦးရေ (၇)သန်းကျော်ဖြင့် အများဆုံးနေထိုင်သောဒေသဖြစ်ကာ ကယားပြည်နယ်သည် လူဦးရေ (၂)သိန်းကျော်ဖြင့် အနည်းဆုံးဖြစ်သည်။
အစိုးရမှ အသိအမှတ်ပြုထားသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုး (၁၃၅)မျိုးရှိကာ ၎င်းတို့ကို အုပ်စုဖွဲ့ထားသော အဓိကလူမျိုးစုကြီး (၈)စုရှိသည်။ ၎င်းတို့အနက် ဗမာလူမျိုးများသည် (၆၈)ရာခိုင်နှုန်းနေထိုင်ကြသည်။ ထို့နောက် ရှမ်းလူမျိုးများက (၉)ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် ဒုတိယအများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်သူအများဆုံးဖြစ်ကာ ခရစ်ယန်ဘာသာ၊ အစ္စလာမ်ဘာသာ၊ ဟိန္ဒူဘာသာ၊ နတ်ကိုးကွယ်သူ၊ အခြားဘာသာကိုးကွယ်သူများနှင့် မည်သည့်ဘာသာမှ မကိုးကွယ်သူများ အစဉ်လိုက်များပြားသည်။
သန်းခေါင်စာရင်းအလိုက် လူဦးရေများ
ရှေးမြန်မာဘုရင်များလက်ထက်ကပင် သန်းခေါင်စာရင်းကဲ့သို့သော စစ်တမ်းများ ကောက်ယူခဲ့သည်။ ၁၈၈၀ ပြည့်နှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံရှိလူဦးရေ ၄ သန်းကျော်ခန့်ရှိမည်ဟု ပညာရှင်များက ခန့်မှန်းခဲ့သည်။ တစ်နိုင်ငံလုံး သန်ခေါင်စရင်းကောက်ခံမှုကို ဗြိတိသျှလက်ထက် ၁၈၉၁ ခုနှစ်တွင်စတင်ကောက်ခံခဲ့သည်။ ၁၈၉၁ခုနှစ်တွင် ၇.၇ သန်း၊ ၁၉၀၁ခုနှစ်တွင် ၁၀.၅ သန်း၊ ၁၉၁၁ခုနှစ်တွင် ၁၂.၁ သန်း၊ ၁၉၂၁ခုနှစ်တွင် ၁၃.၂ သန်း၊ ၁၉၃၁ခုနှစ်တွင် ၁၄.၇ သန်းနှင့် ၁၉၄၁ခုနှစ်တွင် ၁၆.၈ သန်း ရှိခဲ့သည်။ လွတ်လပ်ရေး ရရှိပြီးနောက် ပါလီမန်ခေတ်တွင် သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ သို့သော် တိုင်းပြည်အခြေအနေအရ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် မကောက်ခံနိုင်ခဲ့ပေ။ ၁၈၅၃ခုနှစ်တွင် မြို့ပေါင်း (၂၅၂)မြို့၊ ၁၉၅၄ခုနှစ်တွင် ကျေးရွာအုပ်စုပေါင်း (၃,၀၀၀) ကျော်ကိုသာ စာရင်းကောက်ယူနိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၃ခုနှစ် တော်လှန်ရေးကောင်စီလက်ထက်တွင် ပြည်လုံးကျွတ်သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူနိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၃သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြန်မာနိုင်ငံတွင် လူဦးရေ (၂၈.၉)သန်းရှိသည်။ (၁၀)နှစ်အကြာ ၁၉၈၄ခုနှစ်တွင် ကောက်ယူသော ပြည်လုံးကျွတ်သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြန်မာနိုင်ငံလူဦးရေသည် (၃၅.၃)သန်း ရှိသည်။ ထို့နောက် အခြေအနေအရပ်ရပ်ကြောင့် သန်းခေါင်စရင်းကောက်ယူနိုင်ခဲ့ခြင်း မရှိပေ။ထို့ကြောင့် ၂၀၁၀နောက်ပိုင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ခန့်မှန်လူဦးရေကို သန်း(၆၀) ဟု မှတ်ယူခဲ့ကြသည်။ ၂၀၁၄ခုနှစ်တွင်မှ သန်းခေါင်စာရင်း ထပ်မံကောက်ယူနိုင်ခဲ့ရာ ၂၀၁၄ခုနှစ် မတ်လ (၂၉)ရက်နေ့ည သန်းခေါင်ယံတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ လူဦးရေသည် (၅၁.၄) သန်းဖြစ်သည်။ ၁၉၈၃ သန်းခေါင်စာရင်းထက် (၄၆)ရာခိုင်နှုန်း ပိုမိုတိုးတက်လာသည်။
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ လူဦးရေစစ်တမ်း
ဝမ်နောင်ပင်းဆိုင်းရွာ၊ မိုင်းလားမြို့နယ်
ဝမ်နောင်ပင်းဆိုင်းရွာ (Wannawngpinhseng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းလားမြို့နယ်၊ ထပန်းလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၄၂၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းလားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မုန်းလိုက်ရွာ၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်
မုန်းလိုက်ရွာ (Monelaik)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်၊ မုန်းလိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၀၉၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မုန်းလိုက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၇၁ ဦး၊ မ ၁၉၇၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၃၅၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခံစပ်ကုန်း (အရှေ့)ရွာ၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်
ခံစပ်ကုန်း (အရှေ့)ရွာ (Khansatkone(East))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်၊ ဘူးကိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၆၇၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘူးကိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၇၂ ဦး၊ မ ၂၉၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၃၃၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နွားထိုးကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကံသာရွာ၊ ရွှေကျင်
ကံသာရွာ (Kanthar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ ရွှေကျင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၇၆၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သည်ကပ်အနိုင်ကျော်တော့
သည်ကပ်အနိုင်ကျော်တော့ ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။
အကြောင်းအရာ
၁၂၈၉ ခုနှစ်အတွင်း စနေ နှင့် ရာဟုဂြိုဟ် အသွားအလာတို့၏ အကျိုးအပြစ်ကို ရေးသားဖွဲ့ဆိုထားသည့် စနေ − ရာဟုဖွဲ့ သံချို ဖြစ်သည်။
သည်ကပ်အနိုင်ကျော်တော့
ထောင့်နှစ်ရာရှစ်ဆဲ့ကိုးမှာတော့၊ ဆိုးလိုက်ပုံအခြေဆိုရလျှင်၊ စနေဂြိုဟ်ရာဟုမင်းရယ်က၊ အတင်းကွယ်ဘေးရန်ပြုချေတော့၊ ကိန်းယခုကြုံပြန်လာ။
အပြစ်ရှိစရာဆိုးမှဖြင့်မချွင်းပြီဘု၊ မဇ္ဈိမာ ကိုးရာအတွင်းမှာလ၊ သူတင်းလျှင်ငါမာမည်ဟု၊ ရာဇာတွေပါဝါလုပ်ပါလို့၊ အားထုတ်ကာစစ်ဆင်ထိုးကြလိမ့်၊ ဆိုးလိုက်မည့်သည်အခါ။
ထိုသည့်ပြင်ဂန္ဓာလရာဇ်မှာလ၊ ရန်စစ်သည်သူပုန်ထပါလို့၊ ကြုံရလေသည်ခေတ်တွင်းမှာဖြင့်၊ ရန်ချင်းရန်ပွေလို့ထပ်ကရော၊ သည်ကပ်အနိုင်ကျော်ရအောင်၊ တူပျော်ပျော်ကျင့်သီလရယ်နှင့်၊ ပွားလိုက်ကြဘာဝနာ၊ သည်အခါခေတ်ဆိုး။
ခက်ဆစ်
၁။ မဇ္ဈိမ = မဇ္ဈိမတိုက်၊ အိန္ဒိယပြည်။
၂။ ကိုးရာအတွင်း = ယူဇနာ အဝန်းကိုးရာရှိသော အိန္ဒိယပြည်အတွင်း။
ဝဋ်မှာအမြဲ ငရဲမှာအပ
ဝဋ်မှာအမြဲ ငရဲမှာအပ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
သည်ကပ်အနိုင်ကျော်တော့
ခက်ဆစ်
၃။ ဂန္ဓာလရာဇ် = ဂန္ဓာလရာဇ်၊ တရုတ်ပြည်။
မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် နာမည်ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော နာမည်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ဝဋ်မှာအမြဲ ငရဲမှာအပ
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ငရဲမှ လွတ်ကင်းအောင် ရှောင်နိုင်သော်လည်း ဝဋ်ကြွေးမှ လွတ်ကင်းအောင် မရှောင်နိုင်ပေ။
ကြယ်ပုသေး
ကြယ်ပုသေး (Subdwarf) ဆိုသည်မှာ ပင်မ အစီအစဉ် အတွင်းရှိကြယ်နှင့် ကြယ်ပုနီကြားတွင်ရှိသော ကြယ်အမျိုးအစားတခုဖြစ်သည်။ ပင်မ အစီအစဉ် အတွင်းရှိကြယ်တို့ထက်နည်းသော အလင်းတောက်ပမှု (luminosity) ၁.၅ မှ ၂ ကြားရှိ ကြယ်များကို ကြယ်ပုသေးများဟု သတ်မှတ်သည်။ ယင်းကြယ်တို့သည် ဟတ်ဇပရန်း-ရပ်ဆဲလ်ပုံ (Hertzsprung-Russell diagram) ပေါ်တွင် ပင်မ အစီအစဉ် အတွင်းရှိကြယ်တို့အောက်၌ တည်ရှိကြသည်။
ကြယ်ပုသေးဟူသော အမည်နာမကို Gerard Kuiper ဆိုသော နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်မှ ၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် တီထွင်မှည့်ခေါ်ခဲ့သည်။ ယခင်က ယင်းကြယ်အမျိုးအစားများကို အလယ်အလတ်တန်းစား ကြယ်ဖြူပုများဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြယ်ပုသေးများ ကဏ္ဍ:ကြယ်အမျိုးအစားများ
ဘုရားဖြူရွာ၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကဒိုင်စိန်ရွာ၊ ဘီးလင်းမြို့နယ်
ကဒိုင်စိန်ရွာ(Kadaingsein)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံခရိုင်၊ ဘီးလင်းမြို့နယ်၊ ဘုရားဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၆၀၄၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘုရားဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၀၄ ဦး၊ မ ၇၃၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၄၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘီးလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝန်မပါလည်း ပွဲမဖြစ်၊ ဝန်ပါလည်း ပွဲစိတ်ညစ်
ဝန်မပါလည်း ပွဲမဖြစ်၊ ဝန်ပါလည်း ပွဲစိတ်ညစ် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
မြန်မာဇာတ်သဘင်၌ ဝန်ကြီးလေးပါးမထွက်ဘဲ ပြည်တည်၍မရ၊ ပြည်တည်ရာ၌ ဝန်တို့က အချိန်ကြာမြင့်စွာ ပြောဆိုနေပါကလည်း ပွဲကြည့်သူတို့ ငြီးငွေ့ကြရသည်။
ညောင်ပင်သာရွာ၊ ငါနန်း
ညောင်ပင်သာရွာ (Nyaungpinthar)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ မြင်းခြံမြို့နယ်၊ ငါနန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၂၀၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ငါနန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၀၈ ဦး၊ မ ၂၄၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၄၀၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းခြံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သက္ကယ်ကန်ရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
NGC 247
NGC 247 သည် အလယ်အလတ် ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး စီတပ် ကြယ်စုတန်းမှ အလင်းနှစ် ၁၁.၁ ကွာဝေးသည်။ အကွာအဝေးအား ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၁ တွင် အတည်ပြုခဲ့သည်။ ယခင် တွက်ထားသည်မှ အလင်းနှစ် ၁၂.၂ မီလီယံဖြစ်ပြီး မှားယွင်းခဲ့သည်။ NGC 247 သည် Sculptor Group ၏ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သည်။
ဝမ်းတစ်လုံးကောင်း၊ ခေါင်းမခဲ
ဝမ်းတစ်လုံးကောင်း၊ ခေါင်းမခဲ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ဝမ်းမှန်လျှင် ခေါင်းကိုက်ဝေဒနာမျှကိုပင် မခံစားရဘဲ ရောဂါကင်းရှင်းသည်။
ဝမ်ပန်းရွာ၊ မိုင်းလားမြို့နယ်
ဝမ်ပန်းရွာ (Wanpang)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းလားမြို့နယ်၊ ထပန်းလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၄၂၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းလားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်းနှင့်မလွယ် သားမမည်
အနက်အဓိပ္ပာယ်
မိမိဝမ်းနှင့် လွယ်၍ မွေးရသော သားသမီးမဟုတ်လျှင် သားသမီး မမည်ပေ။
ဝင်ဒီလောရုံ
ငယ်ဘဝ
၁၉၄၇ခုနှစ် မန္တလေးမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ မြန်မာ့စာနယ်ဇင်းလောကတွင် ထင်ရှားသည့် နေးရှင်း သတင်းစာ တည်ထောင်သူ နေးရှင်း ဦးလောရုံ ဖြစ်သည်။
၁၉၆၂ ခု စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ဖခင်ဖြစ်သူ ထောင်ဒဏ် (၅) နှစ် ကျခံရပြီး ဝင်ဒီလည်း ပညာသင်ကြားခွင့် ရပ်စဲခံရသည်။
နိုင်ငံကူးခြင်း
၁၉၆၇ ခု၊ မေလတွင် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ နယ်စပ်မှ ကူးရန် ကြိုးပမ်းရာ မော်လမြိုင်အလွန်တွင် အဖမ်းခံရသည်။ ရန်ကုန်ရှိ စစ်ထောက်လှမ်းရေးသို့ ပို့ကာ (၁၀) ရက်ကြာ စစ်ဆေးခံရသည်။
ဇူလိုင်လ၊ ၁၅ ရက်တွင် မင်္ဂလာဒုံ လေဆိပ်မှ လေယာဉ်စီး၍ ထိုင်းနိုင်ငံသို့ နိုင်ငံမဲ့အဖြစ် ပြေးပြီး ဘန်ကောက်မြို့ရှိ လုမ္ပနီ ဥယျာဉ် (Lumpini Park) ၌ ခေတ္တခိုသည်။
၁၉၆၉ ခုတွင် ဘန်ကောက်ကမ္ဘာ (Bangkok World) သတင်းစာ၌ အလုပ်ဝင်ခဲ့သေးသည်။
၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုသို့ ပြောင်းရွှေ့ အခြေချခဲ့သည်။
ဖလော်ရီဒါ ပြည်နယ် အက္ကာ့ ကောလိပ် (Eckerd College) တွင် ကာနေဂျီ ပညာသင်ဆု (Carnegie Fellowship) နှင့် Comparative Literature and Modern Language ဘာသာကို သင်ယူသည်။
ဝါရှင်တန်ဒီစီတွင် နှစ်သုံးဆယ်ကြာ နေထိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၊ ဘန်းတက္ကသိုလ် (University of Bern) တွင် ဧည့်ပါမောက္ခအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
မိသားစုဘဝ
စတာလင် ဆီးဂရေ့ (Sterling Seagrave) နှင့် ၁၉၆၇ ခု၊ ဧပြီလ ၃၀ ရက်တွင် အိမ်ထောင်ပြုသည်။ စတာလင်မှာ (၂၄) နာရီသာ ပြည်ဝင်ခွင့်ရ၍ လက်ထပ်ပြီးသည်နှင့် ပြန်ထွက်ရသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံရောက်မှသာ ပေါင်းကြသည်။ တင်ကာ (Jocelyn "Tinker" Seagrave) နှင့် ရှောင် (Sean Seagrave) ဟူသော အမွှာနှစ်ယောက်ကို ၁၉၆၈ ခု၊ စက်တင်ဘာလ ၈ ရက်တွင် ရသည်။ ၁၉၇၅ ခုတွင် စတာလင်နှင့် လမ်းခွဲသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
မအင်္ဂါရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်
မအင်္ဂါရွာ (Maingar)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ အောက်မဲဇောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၅၇၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အောက်မဲဇောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၅ ဦး၊ မ ၁၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖါးအောင်းတောရွာ၊ အရာတော်မြို့နယ်
ဖါးအောင်းတောရွာ (Hparaungtaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ အရာတော်မြို့နယ်၊ ဝါးတန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၃၂၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရာတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွက်ကြီးရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
ကွက်ကြီးရွာ (Kwetgyi)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ ချောင်းခွကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၉၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ချောင်းခွကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၉၅ ဦး၊ မ ၉၄၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၃၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နတ်တလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငါးမွှန်းတောင်ရွာ၊ မတ္တရာမြို့နယ်
ငါးမွှန်းတောင်ရွာ (Ngarhmuntaung)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ မတ္တရာမြို့နယ်၊ ရတနာဘုမ္မိကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၁၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရတနာဘုမ္မိကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၁၉ ဦး၊ မ ၆၈၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတ္တရာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အမေရိကန် တော်လှန်ရေး
အမေရိကန်တော်လှန်ရေးသည် ၁၇၆၅ မှ ၁၇၈၃ အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော ကိုလိုနီပုန်ကန်မှု ဖြစ်သည်။ ကိုလိုနီ ၁၃ ခု ရှိ အမေရိကန်မျိုးချစ်များသည် ပြင်သစ်၏အကူအညီဖြင့် အမေရိကန်တော်လှန်ရေးစစ်ပွဲ (၁၇၇၅-၁၇၈၃) တွင် ဗြိတိသျှကို အနိုင်ယူ၍ ဂရိတ်ဗြိတိန်ထံမှလွတ်လပ်ရေးရခဲ့ပြီးအမေရိကန်ပြည်ထောင်စုကိုတည်ထောင်ခဲ့သည်။
၁၇၇၅ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၉ ရက်တွင် လက်ဆင်တန် နှင့် ကွန်းကော့ရှိ အမေရိကန်စစ်တပ်၏ ပစ္စည်းများကို ဂျော့ဘုရင်၏ တပ်များက ဖျက်ဆီးရန်ကြိုးပမ်းသည့်အခါ တင်းမာမှုများ ပေါက်ကွဲလာပြီး တိုက်ပွဲများအဖြစ် အသွင်ပြောင်းလဲ သွားကြသည်။ မျိုးချစ်များနှင့် နောက်ပိုင်းတွင် သူတို့၏ ပြင်သစ် မဟာမိတ်များ သည် ဗြိတိသျှများနှင့် သစ္စာခံများကို တော်လှန်ရေး စစ်ပွဲအတွင်း ရင်ဆိုင် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။ ကိုလိုနီ ၁၃ ခုစလုံးတွင် ပြည်နယ်ကွန်ဂရက် ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ယခင် ကိုလိုနီအစိုးရများထံမှ အာဏာကိုရယူပြီး သစ္စာခံများကို နှိမ်နင်းကာ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဂျော့ချ် ဝါရှင်တန်ဦးဆောင်သည့် ကွန်တီနင်တယ် စစ်တပ်အတွက် လူသူ စုဆောင်းခဲ့သည်။ ကွန်တီနင်တယ် ကွန်ဂရက်မှ ဂျော့ခ်ျဘုရင်အား ကိုလိုနီ နေထိုင်သူတို့၏ အခွင့်အရေးကို ဖိနှိပ်သော အင်္ဂလိပ်အမျိုးသား အာဏာရှင် အဖြစ် ကြေညာခဲ့ပြီး ၁၇၇၆၊ ဇူလိုင်လ ၂ ရက်နေ့တွင် ကိုလိုနီများအား လွတ်လပ်၍ သီးခြားရပ်တည်သော ပြည်နယ်များအဖြစ်ကြေညာခဲ့သည်။ မျိုးချစ် ခေါင်းဆောင်ပိုင်းက လစ်ဘရယ်ဝါဒ နှင့် ရီပတ်ဘလီကန်ဝါဒ၏ နိုင်ငံရေး အတွေးအခေါ်များကို ကြေညာခဲ့ပြီး ဘုရင်စနစ်နှင့် သူကောင်းမျိုး စနစ်ကို ဆန့်ကျင်ကာ လူအားလုံးသည် တန်းတူညီမျှ ဖန်တီးထားကြောင်းကြေညာခဲ့သည်။
၎င်းတို့နှင့် စိတ်ချင်းတူသော ဗြိတိသျှကနေဒါ ကိုလိုနီနေထိုင်သူများမှ သူတို့၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို ထောက်ခံ ဝန်းရံမည်ဟု မျှော်လင့်ခဲ့၍ မျိုးချစ်တို့သည် ၁၇၇၅-၇၆ ဆောင်းရာသီတွင် ကနေဒါကို ကျူးကျော်ရန် ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။ အသစ်ဖွဲ့စည်းထားသော ကွန်တီနင်တယ် စစ်တပ်သည် ဗြိတိသျှစစ်တပ်ကို ၁၇၇၆ ခုနှစ်မတ်လတွင် ဘော်စတွန်မှ တိုက်ထုတ်နိုင် ခဲ့သော်လည်း ဗြိတိသျှတို့ က ထိုနှစ်နွေရာသီတွင် နယူးယောက်မြို့ နှင့် ၎င်း၏ မဟာဗျူဟာကျသော ဆိပ်ကမ်းကို သိမ်းယူခဲ့ကာ စစ်ပွဲကာလ တစ်လျှောက်လုံး သိမ်းယူ ထားနိုင်ခဲ့သည်။ တော်ဝင်ရေတပ်သည် ဆိပ်ကမ်းများကို ပိတ်ဆို့ပြီး အခြားမြို့များကို ခေတ္တခဏ သိမ်းပိုက် နိုင်ခဲ့သော်လည်း ဝါရှင်တန်၏ တပ်များကို မချေမှုန်းနိုင်ခဲ့ပေ။ ၁၇၇၇၊ အောက်တိုဘာလတွင် ဆာရာတိုဂါ တိုက်ပွဲ၌ ကွန်တီနင်တယ် စစ်တပ်သည် ဗြိတိသျှစစ်တပ်ကို အနိုင်ရခဲ့ပြီးနောက် ပြင်သစ်သည် အမေရိကန်၏ မဟာမိတ်အဖြစ် စစ်ပွဲအတွင်း ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဗြိတိန်သည် ပြင်သစ်ကို သူ၏ အဓိကရန်သူ အဖြစ် ပစ်မှတ်ထားပြီး ၎င်း၏စစ်ပွဲကို ပြန်လည်အာရုံစိုက်ခဲ့သည်။ ဗြိတိန်သည် တောင်ပိုင်းပြည်နယ်များအား သစ္စာစောင့်သိသူများ၏ အကူအညီဖြင့် ထိန်းသိမ်းနိုင်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီးနောက် စစ်ပွဲသည် တောင်ဘက်သို့ ရွေ့သွားခဲ့သည်။ ၁၇၈၀ ပြည့်နှစ်အစောပိုင်းတွင် ချားလ် ကွန်ဝေါလစ် သည် တောင်ကယ်ရိုလိုင်းနားပြည်နယ်၊ ချားစတန်တွင် တွင် အမေရိကန်တော်လှန်ရေး စစ်တပ်ကို အနိုင်ရ ခဲ့သည်။ သို့သော် သူတို့အတွက် နယ်မြေများကို ထိရောက်စွာ ထိန်းချုပ်နိုင်ရန်အတွက် သစ္စာခံ အရပ်သား အလုံအလောက်ကို စစ်အင်အား အဖြစ် မစုဆောင်းနိုင်ခဲ့ပေ။ နောက်ဆုံးတွင် ၁၇၈၁ ခုနှစ် ဆောင်းဦးကာလ တွင် အမေရိကန်နှင့်ပြင်သစ် တပ်များ ပူးပေါင်း၍ ဒုတိယမြောက် ဗြိတိန်စစ်တပ်ကို ယော့ခ်တောင်းတွင် အနိုင်ရခဲ့ပြီး စစ်ပွဲကို ထိရောက်စွာ အဆုံးသတ်နိုင်ခဲ့သည်။ ပါရီစာချုပ်အား ၁၇၈၃၊ စက်တင်ဘာ ၃ ရက်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီး ပဋိပက္ခအား တရားဝင် အဆုံးသတ်ခဲကာ ဗြိတိသျှအင်ပါယာနှင့် လုံးဝ ကွဲထွက်နေသော တိုင်းပြည်အသစ်ကို အတည်ပြု ထူထောင်နိုင်ခဲ့သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် မစ္စစ္စပီမြစ်အရှေ့ဘက်နှင့် ဂရိတ်လိတ်ခ် ၏ တောင်ဘက်တွင်ရှိသော နယ်မြေ အားလုံးနီးပါးကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ပြီး ဗြိတိန်သည် ကနေဒါကို ဆက်လက်၍ ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ကာ စပိန်တို့သည် ဖလော်ရီဒါကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သည်။