cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၀
နိုင်ငံရေးပါတီများ
ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်မည့် နိုင်ငံရေးပါတီများသည် အနည်းဆုံး ပါတီဝင် ၁၀၀၀ အထက်ရှိရမည်ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဇွန်လ ၆ ရက်မတိုင်မှီ မှတ်ပုံတင်ထားသည့် ပါတီများ ဖြစ်ရန်လိုသည်။ ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်အဖွဲ့မှ ခွင့်ပြုထားပြီးသော နိုင်ငံရေးပါတီ ၄၀ ခုရှိသည်။ အချို့ပါတီများမှာ တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုများပါဝင်သည့် ပါတီများဖြစ်ကြသည်။
၁၉၉၀ ပြည့်နှစ် ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် အမတ်နေရာအများစုကို အနိုင်ရခဲ့သော်လည်း အာဏာလွှဲအပ်ခြင်း မခံခဲ့ရသည့် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် မှာမူ ရွေးကောက်ပွဲတွင် မပါဝင်ရန် ဆုံးဖြတ်ထားပြီး ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ဝါရင့်ပါတီဝင် အချို့က ရွေးကောက်ပွဲကို သပိတ်မှောက်ပါက အစိုးရ ဆင်ထားသည့် အကွက်အတွင်း ရောက်သွားမည်ဟုဆိုကာ ရွေးကောက်ပွဲဝင်ရန် အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အင်အားစုကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်
ရွေးကောက်ပွဲ နောက်ဆုံးရလဒ်များကို ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်အဖွဲ့က ၂၀၁၀ နိုဝင်ဘာ ၁၇ ရက်နေ့တွင် တရားဝင် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
အမျိုးသားလွှတ်တော်
အမျိုးသားလွှတ်တော် အမတ်နေရာ ၂၂၄ နေရာအနက် ၁၆၈ နေရာကို ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ ပါတီအလိုက် အမတ်ဦးရေမှာ
သစ္စံကိရဇာတ်
'''ဧကကနိပါတ် - ၈။ ဝရုဏဝဂ် -(၇၃) သစ္စံကိရဇာတ် ကျေးဇူးရှင် ရသေ့အား ပြစ်မှား၍ မှန်သော စကားကို ဆိုသဖြင့် ပြည်သူပြည်သားများ သုတ်သင်ခံရသော မင်းမိုက်အကြောင်း။
အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၀
ပြည်သူ့လွှတ်တော်
ပြည်သူ့လွှတ်တော် အမတ်နေရာ ၄၄၀ အနက် ၃၃၀ ကို ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ ပါတီအလိုက် ရွေးကောက်တင်မြှောက် ခံရသည့် အမတ်ဦးရေမှာ
သစ္စံကိရဇာတ်
ဒေဝဒတ်ကြံမှု သတ်ရန်ပြု
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဒေဝဒတ်သည် မြတ်စွာဘုရားကို သတ်ရန် လုံ့လပြု၍ နေ၏။ ရဟန်းတို့သည် တရားသဘင်ဝယ် ဒေဝဒတ်အကြောင်း စကားစပ်မိ၍ ပြောဆိုနေကြရာ မြတ်စွာဘုရား ကြွလာတော်မူကာ “ရဟန်းတို့ … ဒေဝဒတ်သည် ယခုအခါမှသာ ငါဘုရားကို သတ်ရန် လုံ့လပြုသည် မဟုတ်၊ ရှေးအခါကလည်း လုံ့လပြုဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၀
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွေးကောက်ပွဲများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း
သစ္စံကိရဇာတ်
တိုင်ပင်နှီးနှော မြစ်တွင်မျှော
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ထိုဗြဟ္မဒတ်မင်းအား ဒုဋ္ဌကုမာရမည်သော သား တစ်ယောက် ရှိလေ၏။ တုတ်၊ လှံတံဖြင့် ထိခတ်မိသော မြွေဟောက်ကဲ့သို့ ရုန့်ရင်း ကြမ်းကြုတ်လှ၏။ မဆဲရေး မပုတ်ခတ်ဘဲ စကားပြောလေ့ မရှိ။ လူတို့သည် မင်းသားကိုမြင်လျှင် စားတော့မည်လာသော ဘီလူးကဲ့သို့ ကြောက်ရွံ့ကြကုန်၏။ အလွန် ရွံမုန်းကြကုန်၏။
တစ်နေ့သ၌ မြစ်သို့ ရေကစားသွားကြရာ မြစ်တွင်းသို့ ဆင်းသက်၍ ကစားခိုက် အရပ်လေးမျက်နှာမှ အုံ့မှိုင်း မှောင်မည်းလျက် မိုးကြီးတက်လတ်၏။ ထိုအခါ ကျွန်အမှုလုပ်တို့သည် အခွင့်ကောင်းရပြီ၊ ဤမင်းသားယုတ်ကို မြစ်လယ်မှာ သေစေမည်ဟု တိုင်ပင်ညီညွတ်ကာ “ဟယ် မင်းသားယုတ် … သေပေတော့” ဟု ဆို၍ မြစ်လယ်၌ ထားခဲ့ပြီး သူ့ထက်ငါ ကုန်းပေါ်သို့တက်၍ ပြန်ကြကုန်၏။ မင်းကြီးမေးသောအခါ ရှေ့က ပြန်သွားနှင့်ကြောင်း လျှောက်ထားလျှင် မင်းကြီးက ပြန်၍ ရှာချေဟု စေခိုင်းပြန်သဖြင့် မြစ်နားသွား၍ ရှာသော်လည်း မတွေ့ကြဘဲ မိုးကြီးရွာ၍ ပြန်လာကြရကုန်၏။
ဒုဋ္ဌကုမာရမင်းသားလည်း ထင်းတုံးတစ်ခုကို တွယ်၍ စီးကာ ငိုကြွေးဟစ်အော်လျက် မြစ်ထဲတွင် မျောလေ၏။
ကံတူပေးငြား လေးဦးသား
ဗာရာဏသီမြို့နေ သူဌေး တစ်ယောက်သည် မြစ်ကမ်းနားဝယ် ဥစ္စာကုဋေလေးဆယ် မြှုပ်၍ သေလွန်သောအခါ ဥစ္စာ၌ စွဲလမ်းမိသောကြောင့် ဥစ္စာစောင့်မြွေ ဖြစ်လေ၏။ ၎င်းမြို့နေ သူဌေးတစ်ယောက်လည်း မြစ်ကမ်းနားမှာပင် ဥစ္စာကုဋေသုံးဆယ် မြှုပ်၍ သေလွန်သောအခါ ဥစ္စာ၌ စွဲလမ်းမိသောကြောင့် ဥစ္စာစောင့်ကြွက် ဖြစ်လေ၏။
ထိုမြွေနှင် ကြွက်တို့သည်လည်း မိုးကြီးရွာသောအခါ မိမိတို့ နေရာ တွင်း၌ ရေဝင်၍ ထွက်လာကြရာ ရေအယဉ်တွင် မျောလျက် မင်းသားစီးလာသော ထင်းတုံးနှင့် တွေ့၍ အစွန်းတစ်ဖက်တွင် မြွေ၊ တစ်ဖက်တွင် ကြွက်တို့လည်း တွယ်ကပ်လျက် လိုက်ပါကြကုန်၏။ ထိုမြစ်ကမ်းရှိ လက်ပံပင်လည်း အမြစ်ကို ရေတိုးဝှေ့သဖြင့် မြစ်ထဲသို့ လဲကျပြန်ရာ ၎င်းတွင် နေသော ကျေးသားငယ်လည်း မပျံနိုင်သဖြင့် ထိုမင်းသားစီးသည် ထင်းတုံးနံဘေး တစ်ဖက်မှာပင် နားကာ လိုက်ပါလေ၏။ ဤသို့လျှင် မင်းသား၊ မြွေ၊ ကြွက်၊ ကျေးသားလေးဦးတို့ ကံတူအကျိုးပေးဖြစ်၍ တွေ့ဆုံကာ မြစ်တွင် မျောကြကုန်၏။
ကယ်တင်မွေးလေ့ ရှင်ရသေ့
ဘုရားအလောင်းသည် ကာသိတိုင်းဝယ် ဥဒိစ္စပုဏ္ဏားမျိုး၌ ဖြစ်၍ အရွယ်ရောက်လျှင် ရသေ့ရဟန်းပြု၍ မြစ်ကွေ့တစ်ခုရှိ သင်္ခမ်းကျောင်း၌ နေလေ၏။ ညဉ့်သန်းခေါင်ယံအခါ စင်္ကြသွားလတ်သော် မင်းသားငိုသံကိုကြား၍ မြစ်တွင်းသို့ ဆင်းလျက် အသက်အလှူပေးမည်ဟု လေးဦးလုံးဆယ်ယူကာ သင်္ခမ်းကျောင်းသို့ ဆောင်လေ၏။
ကျောင်းသို့ရောက်လျှင် မီးမွှေး၍ ရှေးဦးစွာ အားနည်းသော မြွေ၊ ကြွက်၊ ကျေးသားတို့ကို လှုံစေ၍ နောက်မှ မင်းသားကို လှုံစေ၏။ အစာကျွေးသောအခါ လည်း နည်းတူ ကျွေးလေ၏။
ကယ်ဆယ်ဖူးထား စုံစမ်းသွား
ရသေ့လည်း တစ်နေ့သ၌ ငါစုံစမ်းမည်ဟု မြွေထံသွား၍ မြွေ - ဟု ခေါ်၏။ မြွေလည်း လာ၍ “အရှင်ဘုရား … ဥစ္စာ ကုဋေလေးဆယ်ကို ယူပါ” ဟု လှူလေ၏။ ရသေ့လည်း “ရှိစေဦး၊ အလိုရှိသောအခါ ငါပြောမည်” ဟု ဆိုပြီးလျှင် ကြွက်ထံသွား၍ ကြွက် - ဟု ခေါ်၏။ ကြွက်လည်း လာ၍ “အရှင်ဘုရား … ဥစ္စ ကုဋေသုံးဆယ်ကို ယူပါ” ဟု လှူလေ၏။ ရသေ့လည်း “ ရှိစေဦး၊ အလိုရှိသောအခါ ငါပြောမည်” ဟု ဆိုပြီးလျှင် ကျေးသားထံသွား၍ ကျေးသား “ ဟု ခေါ်၏။ ကျေးသားလည်း “အရှင်ဘုရား … သလေးနီကို ဆောင်ရမည်လော” ဟု လျှောက်ထား၏။ ရသေ့လည်း “ရှိစေဦး၊ အလိုရှိသောအခါ ငါပြောမည်” ဟု ဆိုပြီး လျှင် မိမိနေရာသို့ ပြန်လေ၏။
ရသေ့လည်း မြွေ၊ ကြွက်၊ ကျေးသား တို့ကား ကျေးဇူးသိကြပါပေသည်၊ ခွင့်ဝတ်ကျေကြပါပေသည်၊ မင်းသားကို သိရအောင် စုံစမ်းမည်ဟု ကြံစည်ကာ မင်းသားထံ သွား၍ ဥယျာဉ်တော်၌ တည်ခိုပြီး နံနက် ဆွမ်းခံချိန်တွင် မြို့တွင်းသို့ ဆွမ်းခံကြွလေ၏။
လိမ်ဉာဏ်နှင့်ပင့် မင်းယုတ်ကျင့်
ထိုအခိုက်တွင် မင်းယုတ်လည်း မင်္ဂလာဆင်တော်ကို စီးကာ အခြွေအရံနှင့် မြို့ကို လက်ယာရစ်လှည့်စဉ် ရသေ့ကို မြင်၍ အင်း … ရသေ့ရောက် လာပြီ၊ ငါ့ထံ စားသောက်ကာ နေလိုဟန်တူသည်၊ ငါ့ကိုပြုထားသော ကျေးဇူးကို လူများကို မပြောကြားမီ အသတ်ခိုင်းမည်ဟု ကြံစည်လျက် မင်းချင်းတို့ကို ကြည့်လေ၏။
မင်းချင်းတို့လည်း “အရှင်မင်းကြီး … ဘယ်အမှုကို ပြုရမည်နည်း” ဟု လျှောက်လျှင် “မောင်မင်းတို့ … ဤရသေ့ကို ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ကာ လမ်းဆုံတိုင်း၊ လမ်ဆုံတိုင်း ရိုက်နှက်လျက် မြို့ပြင်ထုတ်၍ သုသာန်၌ ဦးခေါင်းကိုဖြတ်ကာ တကျင်လျှိုကြကုန်” ဟု အမိန့်ပေးလေ၏။
သူယုတ်ကယ်မ ဆင်းရဲရ
မင်းချင်းတို့လည်း ရသေ့ကို ဖမ်းဆီး ချုပ်နှောင်ကာ လမ်းဆုံတိုင်း၊ လမ်းဆုံတိုင်း ရိုက်နှက်ကြကုန်၏။ ရသေ့လည်း ရိုက်နှက်တိုင်း၊ ရိုက်နှက်တိုင်း အမေ အဖေ စသည် မမြည်တမ်းဘဲ -
“မြစ်တွင် မျောလာသော သစ်တုံးကို ဆယ်တင်ခြင်းက မြတ်သေးသည်၊ အဆွေခင်ပွန်း ပြစ်မှားသော သူယုတ်မာကို ဆယ်တင်ရခြင်းမှာ မမြတ်သည်သာတည်း” ဟု လောက၌ တချို့ပညာရှိတို့ မှန်သောစကားကို ဆိုကြကုန်သတတ် -ဟူသော စကားကိုသာ ဆိုမြည်းတမ်းလေ၏။
ရသေ့စကားကို ကြားလျှင် ပညာရှိသော သူတို့သည် “အို ရှင်ရသေ့ ... အရှင်သည် အကျွန်ုပ်တို့ မင်းကြီးအား ပြုခဲ့ဖူးသောကျေးဇူး တစ်စုံတစ်ရာ ရှိပါသလော” ဟု မေးကြကုန်၏။ ထိုအခါ ရသေ့သည် မင်းကြီးအား မင်းသားဖြစ်စဉ် မြစ်ရေ၌ မျောလာရာမှ ဆယ်တင်ကာ အသက်ကို ကယ်ဆယ်ခဲ့ဖူးကြောင်း စုံလင်စွာ ပြောလေ၏။
သူယုတ်သုတ်သင် မင်းမြှောက်တင်
အမတ် ပုဏ္ဏား စသော သူတို့သည် “ဤမင်းယုတ်ကား အသက်ကို ပေးသည့် ကျေးဇူးရှင်ကိုပင် ပြစ်မှားသေးသည်၊ ဤမင်းယုတ်ကိုမှီ၍ အဘယ်မှာ အကျိုးစီးပွား ဖြစ်နိုင်မည်နည်း၊ မင်းယုတ်ကို ဖမ်းကြကုန်လော့” ဟု အမျက်ထွက်လျက် အရပ်လေးမျက်နှာမှ လေး၊ မြား၊ တုတ်၊ ဓား၊ ဆောက်ပုတ် စသည်တို့ဖြင့် ပစ်ခတ်ရိုက်နှက်၍ သတ်ကြပြီး ခြေနှစ်ချောင်းကိုကိုင်ကာ မြို့ပြင် ကျုံးထဲသို့ စွန့်ပစ်ကြကုန်၏။ ရသေ့ကိုလည်း ဘိသက်သွန်း၍ မင်းမြှောက်ကြကုန်၏။ ရသေ့မင်းလည်း တရားသဖြင့် မင်းပြုတော်မူ၏။
တစ်နေ့သ၌ အဆွေခင်ပွန်း ဖြစ်ကြသော မြွေ၊ ကြွက်၊ ကျေးသားတို့ထံ အခြွေအရံများစွာဖြင့်သွား၍ မြွေထံမှ ဥစ္စာ ကုဋေလေးဆယ်၊ ကြွက်ထံမှ ကုဋေသုံးဆယ်၊ ဤသို့ ဥစ္စာကုဋေခုနစ်ဆယ်ကို ယူဆောင်ပြီးလျှင် ကျေးသားထံမှလည်း သလေးနီးစပါးတို့ကို ဝန်ခံစေလျက် မြွေ၊ ကြွက်၊ ကျေးသားတို့ကို လည်း နန်းတော်သို့ ခေါ်ဆောင်၍ လာလေ၏။
မိတ်ဆွေလေးဝ တူနေကြ
နန်းတော်သို့ ရောက်လျှင် မြွေနေဖို့ ရွှေကျည်တောက်၊ ကြွက်နေဖို့ ရွှေပန်းလိုဏ်ခေါင်း၊ ကျေးသားနေဖို့ ရွှေချိုင့်တို့ကို ပြုလုပ်စေပြီးလျှင် အဆွေခင်ပွန်း သုံးဦးတို့ကို ချမ်းသာစွာ နေစေလျက် နေ့စဉ် အစာကျွေးမွေးတော်မူ၏။ မိမိလည်း ဥစ္စာကုဋေခုနစ်ဆယ်တို့ကို သိမ်းဆည်းကာ ကုသိုလ်ကောင်းမှုတို့ကို ပြုတော်မူ၏။
ဤသို့လျှင် မင်းနှင့်တကွ အဆွေခင်ပွန်း လေးဦးတို့သည် စိတ်တူကိုယ်မျှ အသက်ထက်ဆုံး ညီညွတ်ကြလျက် သေလွန်သည့် အခြားမဲ့၌ ကံအားလျော်စွာ လားကြရကုန်၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ မင်းယုတ်သည် - ယခုအခါ ဒေဝဒတ်။
မြွေသည် - သာရိပုတ္တရာ။
ကြွက်သည် - မောဂ္ဂလာန်။
ကျေးသားသည် - အာနန္ဒာ
မင်းသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
မီးဒိုးစီးဒေးရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သစ္စံကိရဇာတ်
ဆောင်ပုဒ်
(၂) ထင်းတုံးနှင့်လူ၊ မြစ်မှာယူ၊ ထင်းမူမြတ်သည်သာ။
သစ္စံကိရဇာတ် ပြီး၏။
ဂမုန်းကြွက်မြီး
အရွက်ကြွက်မြီးသဏ္ဌာန် ရှိသည်။ ကျောက်တွင် သစ်တွင် ပေါက်တတ်၏။
ပန်း (သံတူကြောင်းကွဲ)
__DISAMBIG__
နာရူဟီတို
နာရူဟီတို (徳仁) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လက်ရှိ ဧကရာဇ် ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဧပြီ ၃၀ တွင် ဖခမည်းတော် ဧကရာဇ်အာကီဟီတိုက ထီးနန်းကို စွန့်လွှတ်ပြီးနောက် ၂၀၁၉ ခုနှစ် မေလ ၁ ရက်နေ့တွင် ထီးနန်းကို နာရူဟီတိုက ဆက်ခံခဲ့သည်။ ဂျပန်ထီးနန်းဆက်ခံမှု စည်မျဉ်းအရ သူသည် ၁၂၆ ဦးမြောက် ဖြစ်သည်။
လိပ်ရ (တောင်)ရွာ၊ လိပ်ရ
လိပ်ရ (တောင်)ရွာ၊ လိပ်ရ
တာဂွရွာ၊ တာဂွတဲကြီးကုန်း
တာဂွရွာ၊ တာဂွတဲကြီးကုန်း
ကျားဝင်း
ကျားဝင်း
ဖိလစ်ပိုင် ဂျူဒိုအဖွဲ့ချုပ်
ဖိလစ်ပိုင် ဂျူဒိုအဖွဲ့ချုပ် (Philippine Judo Federation)သည် ဖိလစ်ပိုင်ရှိ ဂျူဒိုအတွက် နိုင်ငံ့ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့အစည်း ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် နိုင်ငံတကာ ဂျူဒိုအဖွဲ့ချုပ်၏ ထောက်ခံချက်ကိုလည်း ရရှိထားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတကာ ဂျူဒိုအဖွဲ့ချုပ်
နမ့်ပုတ်ရွာ၊ မန်ကြူ
နမ့်ပုတ်ရွာ (Nampoke)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ မန်ကြူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၅၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ကြူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၅၁ ဦး၊ မ ၂၁၆၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၁၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂမုန်းကြွက်လျှာ
ဆိတ်ဖူးရွက်သဏ္ဌာန် ပြာပြာစိမ်းစိမ်း ရှိသည်။
ကျခတ်တုံးရွာ၊ ပြလင်း
ကျခတ်တုံးရွာ၊ ပြလင်း
စော်ဒမ့်ဂါးရွာ၊ တနိုင်းမြို့နယ်
စော်ဒမ့်ဂါးရွာ(Sawdantgar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ တနိုင်းမြို့နယ်၊ ဆရာကထောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၂၄၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တနိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောက်သလင်း
{{Chembox
Silica
Silicic oxide
Silicon(IV) oxide
Crystalline silica
Silicea }} ကျောက်သလင်း (Silicon dioxide) သည် အတွေ့ရများသော တွင်းထွက် ပစ္စည်းတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ မှန်ကွဲ မှန်စများနှင့် တူသောကြောင့် အလွယ်တကူပင် မှတ်မိနိုင်သည်။ သဲကျောက်များတွင်လည်း သလင်းပွင့်များ အနေနှင့် တွေ့ရတတ်၏။ ကျောက်သလင်း သည် ကမ္ဘာ့မြေလွှာတွင် အများအပြား တွေ့ရသော အောက်ဆီဂျင်ဒြပ်စင်နှင့် ဆီလီကွန်ဒြပ်စင်တို့ ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်း ထားသော ပစ္စည်းဖြစ်သောကြောင့် ဓာတုဗေဒအလိုအားဖြင့် ဆီလီကွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက်ဟု ခေါ်သည်။ သဲများသည် များသောအားဖြင့် ကျောက် သလင်းများမှ ရေစား၍သော်လည်းကောင်း၊ ပဲ့ထွက်၍သော်လည်းကောင်း ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ကျောက်သလင်းသည် မှန်ကို ခြစ်နိုင်လောက်အောင် မာ၏။ သို့သော် နီလာနှင့် စိန်တို့လောက်ကား မမာချေ။ ကျောက်သလင်းသည် မီးခတ်ကျောက်၊ နဂါးသွဲ့ကျောက်၊ မဟူရာကျောက် စသောကျောက်များတွင် အလွန်သေးသော ခရစ္စတယ်ကလေးများအဖြစ်ဖြင့် ပါဝင်သည်။ ကျောက်သလင်းသည် အလွန်အသုံးဝင်၏။ ကျောက် သလင်းမှ ဖြစ်သော သဲနှင့် သဲကျောက်များကို ကော်ပတ်စက္ကူ၊ အရောင်တင် အမှုန့်၊ အပူခံပစ္စည်း၊ ဓားသွေးကျောက် စသည် တို့ ပြုလုပ်အသုံးပြုကြသည်။ ဝင်ရိုးဗယ်ရင်သေးသေး လိုအပ် သည့် ကိရိယာများအတွက်လည်း အသုံးပြုကြသည်။ မှန်နှင့် မခြားအောင် ကြည်လင်၍ အလင်းပေါက်သည့် သဘာဝ ကျောက်သလင်းကို ကျောက်မျက်ရတနာအဖြစ်ဖြင့် ဝတ်ဆင်ကြ၍ ရေဒီယို၊ တယ်လီဗေးရှင်းနှင့် ရေဒါများတွင် လှိုင်းညှိ ကိရိယာအဖြစ်ဖြင့် အသုံးပြုကြသည်။ အရည်ကျိုပြီးသား ကျောက်သလင်းသည် အပူအအေးကြောင့် ကားထွက်ခြင်း ကျုံ့ဝင်ခြင်း မရှိသလောက် ဖြစ်၏။ သို့ဖြစ်ရကား အပူအအေးကြောင့် အရွယ်မပြောင်းနိုင်သော မှန်များ၊ မှန်ဘီလူးများ ပြုလုပ်ရာ၌ များစွာအသုံးဝင်သည်။ အပူဒဏ်ကို အလွန်ခံနိုင်သောကြောင့် ရုပ်ရှင်ပြစက် မှန်ဘီလူးများ ပြုလုပ် ရာ၌လည်း အသုံးပြုကြ၏။ ကျောက်သလင်းသည် ရေတွင်ဖြစ်စေ၊ အက်ဆစ် တွင်ဖြစ်စေ ပျော်ဝင်ခြင်းမရှိသောကြောင့် ဓာတ်ခွဲခန်းသုံး ဖန်ကျုများ ပြုလုပ်ရာ၌လည်း အသုံးပြုကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျောက်သလင်းကို စေတီတော်စိန်ဖူးများ ပြုလုပ်ရာ၌လည်း အသုံးပြုရာ ဗိုလ်တထောင် ကျိုက်ဒေးအပ် စေတီတော်၌ စိန်ဖူးကို မိုးကုတ်မြို့မှရရှိသော ကျောက်သလင်း ဖြင့် ပြုလုပ်သည်ဟု သိရသည်။ ထိုစိန်ဖူးကြီးသည် အချိန် ၂ ပိဿာ၊ လုံးပတ် ၁၅ လက်မ၊ အချင်း ၅ လက်မ၊ အမြင့် ၁၈ လက်မရှိသည်။ သီဟိုဠ်ကျွန်းရှိ မဟာစေတီတော်မှ စိန်ဖူးကို လည်း မိုးကုတ်ထွက်ကျောက်သလင်းဖြင့် ပြုလုပ်၍ လှူဒါန်း ထားလေသည်။
ကျောက်သလင်းကို ဂေါ်တံဟုလည်း ခေါ်သည်။ ကျောက်သလင်းတွင် အမျိုးပေါင်းများစွာ ရှိသည်။ အချို့မှာ ၆ ထောင့်ပုံသဏ္ဌာန် ခရစ္စတယ်ကလေးများ ဖြစ်၍ အချို့က အတုံးလိုက် ရှိတတ်သည်။
ခရမ်းကျောက်သည် အရောင်ရှိသော ကျောက်သလင်း များတွင် အလွန်ထင်ရှား၏။ အခြားအမျိုးများမှာ ထပ်တရာတု၊ စလင်းနီနှင့် စလင်းညို စသည်တို့ ဖြစ်သည်။ ကျောက်သလင်း ကို မြန်မာနိုင်ငံ၌ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ကာမိုင်းမြို့မြောက်ဘက် မိုင် ၂ဝ ခန့်တွင် အခြားကျောက်များနှင့် ရော၍ တွေ့ရသည်။ ဂေါ်မိတ်နှင့် ဂေါ်မုတ်သည် ကျောက်သလင်းနှင့်ရော၍ တွေ့ရတတ်သော ကျောက်မျိုးများ ဖြစ်သည်။ ဂေါ်မုတ်သည် ဂေါ်မိတ်အနီမျိုး ဖြစ်လေသည်။
နောင်ဘိုရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
နောင်ဘိုရွာ (Naungbo)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ နောင်ဘိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၃၅၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နောင်ဘိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၃၄ ဦး၊ မ ၉၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၇၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ဖောင်းကားရွာ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်
ဖောင်းကားရွာ (Hpaugkar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်၊ ဖာကျက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၉၂၁ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နန်းယွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝန်းဝါရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
ဝန်းဝါရွာ(Vunwa)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်ခရိုင်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ ကီးသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၉၁၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကီးသာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၉၈ ဦး၊ မ ၄၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၃၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းတပ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောက်စွယ်ကျိုးရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
ကျောက်စွယ်ကျိုးရွာ (Kyauksweikyoe)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ မြင်းကပိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၆၅၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြင်းကပိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၃၂ ဦး၊ မ ၁၆၉၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၃၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ဂမုန်းခတက်
ဂမုန်းကတိုးရွက်ကဲ့သို့ အတွင်းအနားလက်မတစ်လုံးခန့် ရေးရေးနီသည်။ မြေတွင် ခပ်ပြားပြားပေါက်သည်။ ကျောက်တွင်လည်း ပေါက်သည်။
တောင်သူကုန်းရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
တောင်သူကုန်းရွာ (Taungthukone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ကျောက်ဂူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၁၆၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်ဂူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၉၂၄ ဦး၊ မ ၇၆၈၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၆၀၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကျောက်စွယ်ကျိုးရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်သူကုန်းရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟိုဖိုင်ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ဟိုဖိုင်ရွာ (Hohpai)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ မိုင်းခွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၅၀၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းခွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၄၂ ဦး၊ မ ၁၆၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၂၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တဲကြီးကုန်းရွာ၊ တာဂွတဲကြီးကုန်း
တဲကြီးကုန်းရွာ၊ တာဂွတဲကြီးကုန်း
ရိုးကြီးရွာ၊ သဖန်းချောင်း
ရိုးကြီးရွာ၊ သဖန်းချောင်း
ဂမုန်းခြကောင်
အရွက်ကြက်တောင်ကဲ့သို့ သွယ်၏။ နီ၏။ အမြစ်အဖု ခြကောင်ကဲ့သို့ ဖွေးဖွေးဝါဝါရှိ၏။
ဘန့်ဘွေး
ဘန့်ဘွေး
ရွာသစ်ကြီး (ပြလင်းကလိန်စု)ရွာ၊ ပြလင်း
ရွာသစ်ကြီး (ပြလင်းကလိန်စု)ရွာ၊ ပြလင်း
မြို့ပြ အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်
မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်ဆိုသည်မှာ ပရော်ဖက်ရှင်နယ် အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး တံတားများ၊ လမ်းများ၊ တူးမြောင်းများ၊ ဆည်များ၊ အဆောက်အဦးများ စသည့် ဆောက်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းများကို ဒီဇိုင်းထုတ်ခြင်း၊ တည်ဆောက်ခြင်း၊ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းခြင်း တို့နှင့် ပတ်သက်သော ပညာရပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။  မြို့ပြ အင်ဂျင်နီယာ အတတ်ပညာ သည် စစ်ရေး အင်ဂျင်နီယာ အတတ်ပညာ (military engineering) ပြီးလျှင် ရှေးအကျဆုံး အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် မြို့ပြ အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်ကို အစိတ်အပိုင်းများ ထပ်မံခွဲခြားထားပြီး ၎င်းတို့မှာ ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ် (environmental engineering)၊ ဘူမိနည်းပညာ အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ် (geotechnical engineering)၊ ပုံသဏ္ဌာန် ဆိုင်ရာ အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ် (structural engineering)၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ဆိုင်ရာ အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ် (transportation engineering)၊ မြူနီစီပါယ် သို့ မြို့ပြဆိုင်ရာ အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ် (municipal or urban engineering)၊ ရေအရင်းအမြစ်ဆိုင်ရာ အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ် (water resources engineering)၊ မက်တီးရီးယဲလ် သိပ္ပံ (materials science)၊ ကမ်းရိုးတန်းဆိုင်ရာ အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ် (Coastal Engineering)၊ ကွင်းဆင်းတိုင်းတာခြင်း (surveying) နှင့် ဆောက်လုပ်ရေး အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ် (construction engineering) စသည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ မြို့ပြ အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်သည် အများပြည်သူနှင့် ဆိုင်ရာတွင် စည်ပင်သာယာ ကဏ္ဍမှနေ၍ အစိုးရ အထိ အဆင့်အသီးသီးတွင် ပါဝင်ပတ်သက်နေပြီး ပုဂ္ဂလိက ဆိုင်ရာတွင် အိမ်ပိုင်ဆိုင်သူ တစ်ယောက်ချင်းမှ နိုင်ငံတကာ ကုမ္ပဏီများ အထိ ပါဝင်ပတ်သက်နေတတ်သည်။ thumb|Structural Analysis ဆောက်လုပ်ရေးခွဲခြမ်းလေ့လာမှုပညာ နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်းနားလည်ရန်လိုအပ်သည့် [[နိုင်ငံတကာ အာကာသ စခန်း ကဲ့သို့သော ရှုပ်ထွေးတည်ဆောက်မှုပုံစံဒီဇိုင်း]]
ကွန်ပျူတာပညာ ဖွံ့ဖြိုး‌ရေး ဥပ‌ဒေ
ကွန်ပျူတာပညာ ဖွံ့ဖြိုး‌ရေးဥပ‌ဒေ
မြို့ပြ အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်
မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာပညာရပ်လုပ်ငန်း သမိုင်းကြောင်း
အင်ဂျင်နီယာပညာရပ်သည် လူသားတို့စတင်မွေးဖွားလာစဉ်ကတည်းက ဘဝအသိပေးပညာတစ်ခုဖြစ်သည်။ မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်၏ အစောဦးဆုံးလက်တွေ့လုပ်ငန်းကို ဘီစီ ၂ဝဝဝ မှ ၄ဝဝဝ အကြား ရှေးဟောင်းအီဂျစ်ပြည်နှင့် မက်ဆိုပိုတေးမီးယား(ရှေးခေတ်အီရတ်ပြည်)တွင် အစပြုခဲ့သည်။ ၎င်းကာလမှာ လူသားများ ခြေသလုံးအိမ်တိုင် လှည့်လည်သွားလာ နေထိုင်ရပ်တည်မှုကို စတင်စွန့်လွှတ်ပြီး၊ နေစရာနေရာဆောက်လုပ်ဖို့အတွက် အနည်းငယ်ကို စတင်ဖန်တီးချိန်ဖြစ်သည်။ ၎င်းကာလအတောအတွင်းတွင် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်းသည်လည်း ဘီးပေါ်ပေါက်ဖွံဖြိုးလာမှုနှင့် ရွက်လွှင့်ခြင်းတို့၏ဖွံ့ဖြိုးမှုဆီသို့ ဦးတည်စေလျက် တိုးတက်စွာပင် အရေးပါလာခဲ့သည်။
ကျိုက်သလ္လံစေတီ
ကျိုက်သလ္လံစေတီတော် (ကျာ်သေမ်လီု) သည် မွန်ပြည်နယ်၏မြို့တော် မော်လမြိုင်မြို့တွင် အကြီးဆုံးစေတီတော် ဖြစ်၍ မြို့၏အရှေ့ဘက် သံလင်တောင်စွယ်တွင် တည်ရှိသည်။
မြို့ပြ အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်
မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာပညာရပ်လုပ်ငန်း သမိုင်းကြောင်း
ခေတ်မီကာလများတိုင်အောင်(ခေတ်မီလာကြသည့်တိုင်အောင်) မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်နှင့် ဗိသုကာပညာရပ်အကြား သိသာထင်ရှားသည့် ကွဲပြားချက် ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မရှိခဲ့သေးချေ။ အင်ဂျင်နီယာဆိုသော စကားလုံးဝေါဟာရ အသုံးအနှုန်းနှင့် ဗိသုကာပညာရှင်ဟူသော ဝေါဟာရတို့သည်ပင်လျှင် အဓိကအားဖြင့် ပထဝီသွင်ပြင်ဗေဒအရ ပြောင်းလဲရွေ့လျောလာမှုသက်သက်လိုသာဖြစ်ပြီး၊ လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးတစ်ယောက်တည်းကိုပင် ရည်ညွှန်းသုံးနှုန်း ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြပြီး၊ မကြာခဏလိုလိုတော့ တစ်လှည့်စီသုံးစွဲခဲ့ကြသည်။ ဘီစီ ၂၅ဝဝ မှ ၂၇ဝဝ အကြား အီဂျစ်ပြည်တွင် ပိရမစ်များတည်ဆောက်မှုကို ကြီးမားသည့်ဖွဲ့စည်းပုံ ဆောက်လုပ်မှုများ၏ ပထမအဦးဆုံး ဥပမာများအဖြစ် ရှုမြင်သုံးသပ်နိုင်သည်။ အခြား ရှေးဟောင်းသမိုင်းဝင် မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာပညာရပ်ဖြင့် ဆောက်လုပ်မှုများတွင် (၇၁ ကီလိုမီတာကျော်ရှည်လျားပြီး၊ နှစ်ပေါင်းသုံးထောင်ကျော် သက်တမ်းရှိသည့် ရှေးအကျဆုံးတစ်ခုဖြစ်သော) ကာနတ်ရေပေးဝေရေးစနစ်၊ ရှေးဟောင်းဂရိပြည်(၄၄၇-၄၃၈ ဘီစီ)တွင် အစ်က်တီးနိုးများ၏ ပါသယ်နွန်၊ ရောမအင်ဂျင်နီယာများ(၃၁၂ ဘီစီ)၏ အက်ပီယန်လမ်းမ၊ ချင်မင်းဆက်လက်ထက်(၂၂ဝ ဘီစီ)တွင် ချင်ဧကရာဇ်၏အမိန့်ဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်မန်တိုင်းဆောက်လုပ်ခဲ့သည့် တရုတ်ပြည်၊ မဟာရံတံတိုင်းကြီးနှင့် ရှေးသီရိလင်္ကာတွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည့် ဇေတဝနရာမယကဲ့သို့သော အဆောက်အအုံများနှင့် အနုရာဓပူရမြို့ရှိ တဆန့်တလျား ရေသွင်းလုပ်ငန်းများတို့ ပါဝင်သည်။ ရောမလူမျိုးများသည် ၎င်းတို့၏အင်ပါယာခေတ်တစ်လျှောက်လုံး အထူးသဖြင့် ရေသွယ်မြောင်းများ၊ ကျွန်းများ၊ ဆိပ်ကမ်းများ၊ တံတားများ၊ ရေကာတာရေတား ဆည်မြောင်းများနှင့် လမ်းများအပါအဝင် မြို့ပြဆောက်အုံများ၊(ဝါ) မြို့ပြတည်ဆောက်မှုများကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေခဲ့ကြသည်။
ကျိုက်သလ္လံစေတီ
အမည်ရင်းမြစ်
ကျိုက်သလ္လံစေတီတော်၏ မွန်အမည်မှာ ဖြစ်သည်။ မြန်မာလို အသံထွက်မှာ ကျိုက်ဆီမ်းလန် ဟူ၍ ဖြစ်သည်။  ၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ ဘုရား၊  ၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ ရှမ်း၊  ၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ ပျက်ဆီးခြင်း၊ ထွက်ပြေးခြင်း ဖြစ်သည်။ မွန်လူမျိုးများသည် ထိုင်းလူမျိုးများကို ရှမ်းဟု ခေါ်ကြသည်။ သို့ဖြစ်သောကြောင့်  ဆိုသည်မှာ ရှမ်းလူမျိုးများကို ထွက်ပြေးစေနိုင်သော၊ ပျက်ဆီးစေနိုင်သော ဘုရားဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
မြို့ပြ အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်
မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာပညာရပ်လုပ်ငန်း သမိုင်းကြောင်း
လီယွန်ဟတ် အွိုင်လာသည် တိုက်/အိမ်များရှိ (ကော်လံ)တိုင်များ၏ ခါးပတ်စည်း ကြိုးကွင်းသီအိုရီကို ပေါ်ပေါက်စေသည်။ ‎
ကွန်ပျူတာပညာ ဖွံ့ဖြိုး‌ရေး ဥပ‌ဒေ
၁၃၅၈ ခုနှစ်၊ ‌တော်သလင်းလဆန်း ၈ ရက်
မြို့ပြ အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်
မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာပညာရပ်လုပ်ငန်း သမိုင်းကြောင်း
Galileo Galilei ဂလယ်လီယို ဂလယ်လေသည် ရိုးရှင်းဆောက်အုံများ၏အားနည်းရှုံးနိမ့်မှုကို သူကိုယ်တိုင်စစ်ဆေးထားသည့် သိပ္ပံပညာသစ်နှစ်ရပ် စာအုပ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ကျိုက်သလ္လံစေတီ
ဘုရားသမိုင်း
မြန်မာ့သမိုင်းတွင် ကံရာဇာကြီး၊ ကံရာဇာငယ် ညီနောင်နှစ်ပါးသည် ဘုရင်အဖြစ်ကို ရရှိရန်အတွက် စေတီတစ်ဆူကို အပြိုင်တည်ခဲ့ကြရသည်။ ကျိုက်သလ္လံ စေတီတော်သမိုင်းသည်လည်း ထိုနည်းတူပင် ဖြစ်သည်။
မြို့ပြ အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်
မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာပညာရပ်လုပ်ငန်း သမိုင်းကြောင်း
အိုင်ဆက်နယူတန် (Isaac Newton) သည် နယူတန်ရွေ့လျားမှုနိယာမများပါဝင်သည့် Philosophiae Naturalis Principia Mathematica စာအုပ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ကျိုက်သလ္လံစေတီ
ဘုရားသမိုင်း
ရှေးယခင်က မွန် နှင့် ရှမ်းလူမျိုးများသည် မကြာခဏ စစ်မက်ဖြစ်ပွားခဲ့ကြသည်။ မွန်များက ရှမ်းဒေသကို စစ်မက်ပြုလိုက်၊ ရှမ်းများက မွန်ဒေသကို စစ်မက်ပြုလိုက်နှင့် အချိန်ကာလများစွာ စစ်ပွဲများဖြစ်ပွားခဲ့ကြသည်။ ထိုဒေသနှစ်ခုလုံးသည်လည်း စစ်ပွဲများကြောင့် ပျက်ဆီးခဲ့ရသည်။ တနေ့တွင် ရှမ်းများသည် မွန်ဒေသကို စစ်မက်ပြုရန်အတွက် ချီတက်လာကြသည်။ မွန်ဘုရင်သည် ပညာရှိသုခမိန်အမတ်များကို ခေါ်၍ ရှမ်းများအား မည်ကဲ့သို့ ပြန်လည်တိုက်ခိုက်သင့်ပုံကို ဆွေးနွေးတိုင်ပင်သည်။ ထို့နောက် ရှမ်းဘုရင်ထံသို့ သံအဖွဲ့အား စေလွှတ်ပြီး စစ်မက်ပြုခြင်းဖြင့် ဒေသနှစ်ခုလုံး ပျက်ဆီးဆုံးရှုံးမှုများဖြစ်ပေါ်၍ အကျိုးမရှိကြောင်း၊ ပညာရှိနည်းဖြင့်သာ ဆုံးဖြတ်သင့်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။ ထို ပညာရှိနည်းဖြင့် ဆုံးဖြတ်ချက်အရ ရှုံးနိမ့်သူက အနိုင်ရရှိသူ၏ဒေသကို မည်သည့်အခါမျှ ကျူးကျော်တိုက်ခိုက်ခြင်းမပြုရန် သဘောတူညီမှုရရှိခဲ့သည်။ ထိုပညာရှိနည်းမှာ - တစ်နေ့တည်းနှင့် ဘုရားတစ်ဆူကို မွန်လူမျိုးနှင့် ရှမ်းလူမျိုးတို့ အပြိုင်တည်ရမည် ဖြစ်သည်။ အရင်ဆုံးပြီးအောင်တည်နိုင်သူသည် အနိုင်ရရှိမည် ဖြစ်သည်။ ဤသို့ဖြင့် ကုန်းမြင့်တစ်ခု(ယခု ကျိုက်သလ္လံဘုရား ကုန်းတော်) ပေါ်တွင် မွန် နှင့် ရှမ်းတို့ စေတီအပြိုင်တည်ခဲ့ကြသည်။ မွန်လူမျိုးတို့က စေတီအမြန်ပြီးစီးရေးအတွက် ဝါးများဖြင့် စေတီတည်ကြသည်။ တစ်နေ့တည်းနှင့် တည်ပြီးသော ထိုစေတီကို ထုံးသင်္ကန်း ကပ်လှူလိုက်သောအခါ အလွန်ပင် ကြည်ညိုသပ္ပါယ်ဖွယ်ကောင်းလှသည်။ ရှမ်းလူမျိုးတို့သည် စေတီတော်ကို အုတ်၊ သဲ၊ ကျောက် တို့ဖြင့် တည်ဆောက်သောကြောင့် တစ်နေ့တည်းနှင့် မပြီးပေ။ ထို့ကြောင့် ပညာရှိနည်းဖြင့် ဆုံးဖြတ်ချက်အရ မွန်တို့က အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ရှမ်းတို့သည်လည်း မွန်ဒေသကို မည်သည့်အခါမျှ လာရောက်ကျူးကျော်ခြင်း မပြုတော့ပေ။
မြို့ပြ အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်
မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာပညာရပ်လုပ်ငန်း သမိုင်းကြောင်း
အာခီးမီးဒီးစ် က မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာပညာရပ်သို့ သမိုင်းဝင်ဖြန့်ဝေမှု ပေးဝေမှုတစ်ခုလုပ်ခဲ့သည်။ အာခီးမီးဒီးစ်ဝက်အူကို လက်လုပ် လုပ်ဆောင်ပြခဲ့ပြီး၊ ရေကို လုံလုံလောက်လောက် မြင့်တက်စေနိုင်ခဲ့သည်။
ကွန်ပျူတာပညာ ဖွံ့ဖြိုး‌ရေး ဥပ‌ဒေ
(၁၉၉၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂ဝ ရက်)
မြို့ပြ အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်
မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာပညာရပ်လုပ်ငန်း သမိုင်းကြောင်း
၁၈ ရာစုနှစ်တွင် မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာဆိုသော ဝေါဟာရအသုံးအနှုန်းကို စစ်ဘက်အင်ဂျင်နီယာဘာသာရပ်ကို ဆန့်ကျင်လျက်၊ အရပ်သားများက အားလုံးပေါင်းစုမိစေရန် စကားလုံးအသစ်ထွင်ခဲ့ကြသည်။ ပထမဦးဆုံး မိမိကိုယ်မိမိ မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာဟု အခိုင်အမာဝန်ခံပြောဆိုသူမှာ အက်ဒီစတုံးမီးပြတိုက်ကို ဆောက်လုပ်ခဲ့သည့် ဂျွန် စမဲယာတန် John Smeaton ဖြစ်သည်။ ၁၇၇၁ ခုနှစ်တွင် စမဲယာတန်နှင့် သူ၏တက္ကသိုလ်ကျောင်းနေဖက်အချို့တို့သည် ပရောဖက်ရှင်(ကျွမ်းကျင်မှု)ခေါင်းဆောင်များအုပ်စုတစ်စုဖြစ်သော မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာများ၏ စမဲယာတန်နီးယန်းလူ့အဖွဲ့အစည်းဆိုသည်ကို သာမန်တွေ့ဆုံကြကာ ညစာစားအပြီး ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ နည်းပညာဆိုင်ရာအစည်းအဝေးများအချို့၏ သိသာထင်ရှား ထူးခြားလာမှုရှိခဲ့သော်လည်း လူမှု့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုထက်ပင် နည်းနေခဲ့သေးသည်။
၁၈၁၈ ခုနှစ်တွင် (ယနေ့ခေတ် ထင်ရှားသော) မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာများအဖွဲ့ကို လန်ဒန်မြို့တွင် တည်ထောင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြပြီး၊ ၁၈၂ဝ တွင် ထင်ရှားကျော်ကြားသည့် အင်ဂျင်နီယာ သောမတ်စ် တဲယ်လ်ဖို့ဒ် က ၎င်းအဖွဲ့အစည်း၏ ပထမဦးဆုံးဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာခဲ့သည်။ အဖွဲ့ကြီးသည် တော်ဝင်ခွင့်ပြုချက်ကို ၁၈၂၈ ခုနှစ်တွင် ရရှိခဲ့ပြီး၊ တရားဝင်ပုံမှန် ကျွမ်းကျင်မှု(ပရော်ဖက်ရှင်)တစ်ခုအဖြစ် မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာကို အသိအမှတ်ပြုပေးခဲ့သည်။ ၎င်းခွင့်ပြုချက် ချာတာ(အသိအမှတ်ပြုစာတမ်း)က မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာကို အောက်ပါအတိုင်း အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုသတ်မှတ်လျက် အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော်၏ပြည်နယ်များ၊ နိုင်ငံများတွင် အတွင်းအပြင် ကုန်ကူးသန်းရောင်းဝယ်မှုနှစ်ခုလုံးအတွက် ယာဉ်လမ်းကြောင်းထုတ်လုပ်မှုနည်းလမ်းများအဖြစ်၊ ပြည်တွင်းစီးပွားကူးသန်းရေးနှင့် ဖလှယ် လဲလှယ်မှုအတွက် လမ်းများ၊ တံတားများ၊ ရေသွယ်မြောင်းများ၊ ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းများ၊ မြစ်ရေသွင်းနှင့် သင်္ဘောကျင်းများတည်ဆောက်ရေးတွင် အသုံးပြုပြီး၊ ဆိပ်ကမ်း(ဆိပ်ကမ်းမြို့)များ၊ သင်္ဘောဆိပ်များ၊ ကုန်းများ/ကျင်းများ၊ ရေကာတာ တာရိုးများနှင့် မီးပြတိုက်များတည်ဆောက်ရေး၊ ထိန်းကျောင်းမောင်းနှင်ရေးလုပ်ဆောင်မှု၊ အစိုးရအဖွဲ့လုပ်ငန်းများ၏ အသုံးပြုမှုနှင့်တည်ဆောက်ရေး၊ မြို့ကြီးမြို့ငယ်များ၏ ရေစီးဆင်းမှုစသည့် ဖန်တီးစွမ်းအားများဖြင့် စီးပွားကူးသန်းရေးရည်ရွယ်ချက်များအတွက် လူတို့၏သက်သာစွာနေထိုင်မှုနှင့် အသုံးပြုမှုအတွက် သဘာဝ၏ထူးခြားကြီးမြတ်သည့်ရင်းမြစ်များကို ညွှန်ကြားသည့် လုပ်ဆောင်မှု ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခဲ့သည်။
ကျိုက်သလ္လံစေတီ
ဘုရားသမိုင်း
ဤစေတီတော်ကြီး၏ တန်ခိုးတော်ကြောင့် မွန်ဒေသသည်လည်း စစ်မက်မဖြစ်ပွားတော့ဘဲ တိုးတက်စည်ပင်လာခဲ့သည်ဟု ပါးစပ်ရာဇဝင်သမိုင်းအဖြစ် တည်ရှိနေပါတော့သည်။
ဤစေတီသမိုင်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အဆို ၂ မျိုး ကွဲပြားလျက်ရှိသည်။ တစ်မျိုးမှာ သာသနာနှစ် ၂၃၆ တွင် ယခု မော်လမြိုင် ခေါ် ရမ္မာဝတီမြို့မှ မွန်ဘုရင်မွတ်ပိရာဇာမင်းသည် သထုံပြည်မှသွားတော် ဓာတ်တစ်ဆူ ရရှိခဲ့သဖြင့် မြတ်စွာဘုရားသခင် ကြွရောက်နားနေတော်မူဘူးရာ နာဂဝသီတောင်လည်းခေါ် သံလင်တောင်စွယ်တွင် ဌာပနာ၍ စေတီတည်ခဲ့ကြောင်း၊ ဆံတော်ဓာတ်ကိုလည်း ဌာပနာကြောင်းနှင့် အဆိုရှိသည်။ ဘုရားတည်ရာတောင်ကို အစွဲပြု၍ စေတီကိုလည်း ကျိုက်သံလင်စေတီဟု ခေါ်တွင်လေသည်။ ယခုအခါ စကား ရွေ့လျောလာသဖြင့် ကျိုက်သလ္လံ ဖြစ်လာသည်။ ရှေးအခါက ထိုစေတီတည်ထားရာ တောင်ခြေသည် ပြိုပျက်အံ့သကဲ့သို့ ရှိသောကြောင့် မွန်ဘာသာဖြင့် 'သံလင်'ဟု သမုတ်ခဲ့သည်။
အခြားအဆိုတစ်ရပ်မှာ ရှေးအခါက ရှမ်းစစ်သည်နှင့် မြန်မာစစ်သည်များ သံလွင်မြစ် အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် စစ်ဦးချင်းဆိုင်ကြပြီးနောက် သတိတရားရရှိကြပြီးလျှင် စစ်တိုက်ကြမည့်အစား စေတီတစ်ဆူစီတည်ကြ၍ ရှေးဦးစွာ ပြီးစီးသည့်ဖက်မှ အနိုင်ယူကြစတမ်းဟု ကတိပြုကြလေသည်။ ရှမ်းစစ်သည်တို့က အုတ်များဖြင့် တည်ရန် ပြင်ဆင်နေဆဲ၊ မြန်မာစစ်သည်တို့က ခြင်းကြားဖြင့်တည်၍ စေတီအတု ရှေးဦးစွာ ပြီးမြောက်နှင့်သောကြောင့် ထိုစေတီကို ရှမ်းတို့မြင်သဖြင့် အကယ်ထင်မှတ်ကာ အရှုံးပေး ဆုတ်ခွာသွားလေသည်။ ထိုသို့ ရှမ်းများလန်ပြေးသည်ကို အကြောင်းပြု၍ တည်စောစေတီတော်ကို 'ကျိုက်ရှမ်းလန်'ဟု ခေါ်ကြောင်း၊နောင်ကာလ ရွေ့လျောသဖြင့် 'ကျိုက်သလ္လံ'ခေါ်ကြောင်းနှင့်လည်း အဆိုရှိသည်။
စေတီတော်သမိုင်းအရ မွန်ဘုရင် မွတ်ပိရာဇာမင်း တည်စဉ်က စေတီဖိနပ်တော် အတောင် ၄ဝ၊ ဉာဏ်တော် ၅၅ တောင် ရှိလေသည်။ မွန်ဘုရင် ဝါရီရူးမင်း အပါအဝင် နောက်မင်းအဆက်ဆက်တို့ ထပ်မံပြုပြင်ကြသေးသည်။ ထို့နောက် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၂၅ (ခရစ်နှစ် ၁၇၆၄ ) ခု ဆင်ဖြူရှင်မင်းလက်ထက် ယိုးဒယားသို့ ထားဝယ်ကြောင်းချီတက်ခဲ့သော စစ်သူကြီး ဗိုလ်ချုပ်မဟာနော်ရထာကတစ်ကြိမ်၊ ဘကြီးတော်ဘုရား လက်ထက်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပထမ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာစစ်ပွဲ အတွင်းက စစ်သူကြီးမဟာဗန္ဓုလ၏ လက်ရုံးတစ်ဆူဖြစ် သော စကြာဝန်ကြီးက တစ်ကြိမ်၊ ပြုပြင်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ထို ၂ ကြိမ်စလုံး၌ ထီးတင်၍မပြီးမီ မော်လမြိုင်မြို့ကြီး ပျက်စီးခဲ့ကြောင်းနှင့် ကျိုက်သလ္လံဘုရား ကျောက်စာတွင် ဖော်ပြထားသည်။
ဘောင်းမန်း မော်စကို နည်းပညာ တက္ကသိုလ်
ဘောင်းမန်း မော်စကို နည်းပညာ တက္ကသိုလ်(Московский государственный технический университет им. Н. Э. Баумана (МГТУ им. Н. Э. Баумана)) (Bauman Moscow State Technical University))(အတိုကောတ် - BMSTU) ဟု ခေါ်သော စက်မှုနည်းပညာတက္ကသိုလ် မော်စကိုမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ ဘောင်းမန်းနည်းပညာတက္ကသိုလ်သည် မော်စကိုမြို့တွင် နယ်ပယ်အသီးသီးမှ အင်ဂျင်နီယာပညာရပ်များနှင့် အသုံးချသိပ္ပံပညာရပ်များအတွက်B.S., M.S., B.E., M.E. နှင့် PhD ဘွဲ့များကို အပ်နှင်းသော အကြီးဆုံးနှင့် သတ်တမ်းအရှည်ကြာဆုံး တက္ကသိုလ် ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ရုရှားနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသော နည်းပညာတက္ကသိုလ်လည်း ဖြစ်သည်။.
ကျိုက်သလ္လံစေတီ
ဘုရားသမိုင်း
ယခုအခါ ကျိုက်သလ္လံစေတီတော်၏ ဉာဏ်တော်မှာ ပေ ၁၅ဝ ရှိ၍ ဖိနပ်တော် အဝန်းမှာ ပေ ၄၅ဝ ရှိသည်။ စေတီရံ ပေါင်း ၃၄ ဆူ ရှိပေသည်။ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃ဝ၇ (ခရစ်နှစ် ၁၉၄၅) ခုနှစ်က ကျိုက်သလ္လံစေတီကုန်းတော် သုံးပုံတစ်ပုံခန့် ပြိုကျပျက်စီးခဲ့ရာ မြို့သူမြို့သားများက ကျိုက်သလ္လံရင်ပြင်တော် ပြုပြင်ရေးအဖွဲ့ ဖွဲ့ကာ ထပ်မံပြင်ဆင်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများ
ကွန်ပျူတာပညာ ဖွံ့ဖြိုး‌ရေး ဥပ‌ဒေ
နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့သည် ‌အောက်ပါဥပ‌ဒေကို ပြဋ္ဌာန်း လိုက်သည်။
ဘောင်းမန်း မော်စကို နည်းပညာ တက္ကသိုလ်
သမိုင်းကြောင်း
ရုရှားနိုင်ငံတွင် စက်မှုလုပ်ငန်းများ ဖွံဖြိုးတိုးတက်လာသောအခါ ကျွမ်းကျင်မှုရှိသော လုပ်သားများကို များလှစွာ ကုန်သွယ်မှုလုပ်ငန်းများ၌ လိုအပ်လာခဲ့သည်။ ထိုကြောင့် ကျောင်းသစ်၏ ရည်မှန်းချက်သည် သဘောတရားရေးရာပြည့်ဝမှုရှိပြီး ကျွမ်းကျင်သော လက်မှုပညာသည်တို့ကို ရုရှားအင်ပါယာတဝှမ်းလုံး အမျိုးမျိုးသော လုပ်ငန်းတို့၌ တိုးတက်ပျံ့နှံ့ရန်ဖြစ်သည်။ ရုရှားနိုင်ငံတွင် စက်မှုလုပ်ငန်းများ ဖွံဖြိုးတိုးတက်လာသောအခါ ကျွမ်းကျင်မှုရှိသော လုပ်သားများကို များလှစွာ ကုန်သွယ်မှုလုပ်ငန်းများ၌ လိုအပ်လာခဲ့သည်။ ထိုကြောင့် ကျောင်းသစ်၏ ရည်မှန်းချက်သည် သဘောတရားရေးရာပြည့်ဝမှုရှိပြီး ကျွမ်းကျင်သော လက်မှုပညာသည်တို့ကို ရုရှားအင်ပါယာတဝှမ်းလုံး အမျိုးမျိုးသော လုပ်ငန်းတို့၌ တိုးတက်ပျံ့နှံ့ရန်ဖြစ်သည်။ ကျောင်းသစ်ကို အမျိုးမျိုးသော လက်မှုပညာများကိုသာမက သိပ္ပံအခြေခံသဘောတရားများကိုပါ သင်ကြားရန် ရည်ရွယ်၍ ထူထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၈၆၈ ခုနှစ်တွင် ပညာရေးအတော်ကောင်းမွန်လာကာ Victor Della-Vos ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ကျောင်းအား အင်ပါယာမော်စကိုနည်းပညာကျောင်း(Imperial Moscow Technical School (IMTS))အဖြစ် တိုးမြှင့်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ကျောင်း၏ရည်ရွယ်ချက်မှာ «ဆောက်လုပ်ရေးအင်ဂျင်နီယာ၊ စက်မှုအင်ဂျင်နီယာနှင့် စက်မှုနည်းပညာရှင်များကို သင်ကြားမွေးထုတ်ပေးရန်» ဟူ၍ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ IMTS သည် အသုံးချသိပ္ပံ၊ ဓာတုပစ္စည်း၊ စားသောက်ကုန်၊ အထည်အလိပ်လုပ်ငန်းနှင့် စက်မှုသိပ္ပံဆိုင်ရာတို့တွင် သိသာထင်ရှားသော အောင်မြင်မှုများရရှိခဲ့သည်။
IMTS ၏ ဘဏ္ဍာရေးကို အစိုးရနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းရှင်များမှ ထောက်ပံ့ခဲ့သည်။ ကျောင်း၏ စီမံခန့်ခွဲမှုစနစ်မှာ ဒီမိုကရေစီစနစ်ဖြစ်သည်။ ကျောင်းသစ်၏ အဓိကလက္ခဏာမှာ "ရုရှားနည်း"ဟုခေါ်သော သင်ကြားရေးစနစ် ဖြစ်ပြီး ကျယ်ပြန့်၍ နှံစပ်သော သဘောတရားပိုင်းဆိုင်ရာ ပြင်ဆင်မှုများကို စက်ရုံများနှင့်ချိတ်ဆက်ကာ အခြေခံကျသော လက်တွေ့လေ့ကျင့်ခန်းများနှင့် ပေါင်းစပ်သင်ကြားသော နည်းစနစ်ဖြစ်သည်။ သူ၏ ခေါင်းဆောင်မှုအောက်တွင် ကျောင်းသည် ဗီယင်နာမြို့တွင် ကျင်းပသော ကမ္ဘာ့ကုန်စည်ပြပွဲ (၁၈၇၃ ခုနှစ်)တွင် ဝင်ရောက်ပါဝင်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ၁၈၇၆ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပသော Philadelphia Centennial Exhibition တွင် ပါဝင်ခဲ့ရာ ၎င်းသင်ကြားနည်းစနစ်သည် ရွှေတံဆိပ်ရရှိခဲ့သည်။ ဤသင်ကြားနည်းစနစ်သည် ဂျွန် ဒန်နီယယ် ရန်ကဲယ် ပေါ်တွင် လွှမ်းမိုးမှုရှိခဲ့ပြီး မန်ဆာချူးဆက်နည်းပညာအင်စတီကျူတွင် စတင်၍ စာတွေ့သင်ခန်းစာများနှင့်အတူ လက်တွေ့သင်ခန်းစာများကို သင်ကြားခဲ့သည်။ ဤနည်းကို အခြားသော အမေရိကန်တက္ကသိုလ်များတွင်လည်း အသုံးပြုကြသည်။ IMTS သည် ရုရှားအင်ပါယာတွင် အကောင်းဆုံး စက်မှုကျောင်းတစ်ခုဖြစ်ခဲ့ပြီး ကမ္ဘာတွင်လည်း ထိပ်ဆုံးအဆင့်ရှိသော နည်းပညာကျောင်းများ စာရင်းဝင်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ထူးချွန်ထက်မြက်သော သိပ္ပံပညာရှင်များသည်လည်း IMTS တွင် သင်ကြားပေးလျက်ရှိသည်။ ၎င်းတို့အထဲတွင် ဒမီသရီ မန်းဒယ်လိယပ်၊ နီကိုလိုင်း ဇူးကော့ဗ်စကီး၊ ပါ့နုသီ ချာဘီးရှော့ဖ်၊ ဆဲရ်ဂဲလ်ရီ ချာပလီဂင်၊ အန်ဒရဲရီ Yershov၊ D. Sovetkin၊ F. Dmitriev၊ A. Letnikovနှင့် A. Gavrilenko ကဲ့သို့သော ပညာရှင်များ ပါဝင်ကြသည်။
ဆိုဗီယက်ခေတ်တွင် ကျောင်းအား ဘောင်းမန်းမော်စကိုအဆင်မြင့်နည်းပညာကျောင်းအဖြစ် တော်လှန်ရေးကာလတွင် ကျဆုံးခဲ့သူ နီကိုလိုင်း ဘောင်းမန်းအား ဂုဏ်ပြု၍ မှည့်ခေါ်ခဲ့သည်။ ဘောင်းမန်းနည်းပညာကျောင်းသည် စက်နှင့်ကိရိယာတည်ဆောက်ရေး အင်ဂျင်နီယာများအတွက် ဆက်လက်၍ သင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် စစ်ဘက်နည်းပညာဆိုင်ရာဌာနတစ်ခုကိုဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး တင့်၊ အမြောက်နှင့် ခဲယမ်းနည်းပညာများ သင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် ရော့ကတ်နည်းပညာဌာနကို ထပ်တိုးခဲ့သည်။
၂၀ ရာစု၏ ပထမရာစုနှစ် တပိုင်းသောကာလအတွင်း ဘောင်းမန်းတက္ကသိုလ်မှသည် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု အတွင်း နည်းပညာတက္ကသိုလ် ၇၀ ကျော်ကို ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ထိုအထဲမှ Moscow Aviation Institute၊ မော်စကို စွမ်းအင်အင်ဂျင်နီယာ တက္ကသိုလ်၊ Moscow University of Civil Engineering, Moscow Chemical Institute၊ Moscow Communication and Informatics University၊ Central Aerohydrodynamics Institute TSAGIနှင့် the Military Academy of Aviation Engineering Joukovski ကဲ့သို့သော အချို့သောကျောင်းများသည် နာမည်ကြီးကျောင်းများဖြစ်နေပြီ ဖြစ်သည်။
၁၉၈၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ဆိုဗီယက်အစိုးရသည် အများပြည်သူ၏ ပညာရေးအတွက် ရည်သန်၍ ဘောင်းမန်းအဆင့်မြင့်နည်းပညာကျောင်းအား ဘောင်မန်းမော်စကိုနည်းပညာတက္ကသိုလ်အဖြစ် ကျောင်းအမည်ကို မြှင့်တင်ပေးခဲ့သည်။ ဘောင်းမန်းတက္ကသိုလ်အား ရုရှားနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသော နည်းပညာတက္ကသိုလ်အဖြစ် ဂုဏ်ပြုခဲ့သည်။ ၂၀၀,၀၀၀ လောက်နီးပါးသော ကျောင်းသားများသည် ထိုတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရရှိခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် အင်ဂျင်နီယာများ (သို့မဟုတ်) သိပ္ပံပညာရှင်များအဖြစ် သုတေသနစင်တာများ၊ တက္ကသိုလ်များ၊ ပုဂ္ဂလိက (သို့မဟုတ်) အစိုးရ ကုမ္ပဏီများတွင် ဦးဆောင်လျက်ရှိသည်။ များလှစွာသော အစိုးရအရာရှိများ၊ ဒီဇိုင်းအရာရှိချုပ်များ၊ ကုမ္ပဏီလုပ်ငန်းကြီများ၏ စီအီးအိုများ၊ အာကာသယာဉ်မှူးများသည် ဘောင်းမန်းတက္ကသိုလ်၌ ဘွဲ့ရရှိခဲ့သူများ ဖြစ်ကြသည်။
ဘောင်းမန်းတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရရှိခဲ့သူများသည် ကမ္ဘာသိပညာရှင်များဖြစ်ကြကာ ၎င်းတို့အထဲတွင် ဆဲလ်ဂဲရီ ကာရာလျော့ဗ် (ပထမဆုံးဂြိုဟ်တုကို အာကသတွင်း လွှတ်တင်ခြင်းနှင့် ပထမဆုံး အမျိုးသားနှင့် အမျိုးသမီးကို အာကသအတွင်း ပို့ဆောင်နိုင်ခြင်းအတွက်)၊ အန်ဒရဲရီ တူပါလျော့ဖ် (ကမ္ဘာပထမဆုံးသော စူပါဆိုးနစ် ခရီသည်တင်လေယာဉ်)၊ နီကိုလိုင်း ဒါလဲ့ရှား (world first civil nuclear plant)၊ ဗလာဒီမီယာ ရှူးကော့ဗ်(for the first method and the world first petrol cracking plant as well as for the first hyperboloid structures in architecture)၊ နီကိုလိုင် ဇူးကော့ဗ်စကီး(for the foundation of aerodynamics and hydrodynamics sciences)၊ ပါဗျယ် ဆူဟွိုင်း(for the foundation of Sukhoi Aerospace Design Bureau) တို့ပါဝင်သည်။
အချို့သော BMSTU သီခြားဌာနများသည် မော်စကိုမြို့၏ပြင်ပ မော်စကိုနယ်အတွင်းရှိ မြို့များဖြစ်သော ကရာဇနို့ရာ့စ်မြို့ (Russian: Красногорск)၊ ရက်စတော့ဗ်မြို့ (Russian: Реутов)၊ ကာရာလျော့ဖ်မြို့ (Russian: Королёв)များတွင် တည်ရှိသည်။  တက္ကသိုလ်၏ အကြီးဆုံးသော ကျောင်းခွဲသည် ကာလုဂါမြို့ (Russian: Калуга) တွင် တည်ရှိသည်။
မြို့ပြ အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်
မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာပညာရပ်လုပ်ငန်း သမိုင်းကြောင်း
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာပညာရပ်သင်ကြားရန် ပထမဆုံး ပုဂ္ဂလိကကောလိပ်မှာ ၁၈၁၉ ခုတွင် ကပ္ပတိန် အဲယ်လ်ဒန် ပါ့တ်ထရေ့ဂျ် တည်ထောင်ခဲ့သည့် နော်ဝစ်ရှ်တက္ကသိုလ် Norwich University ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ပထမဆုံး မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာပညာရပ် (ဝါ) မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာဘာသာရပ်ဘွဲ့ကို ၁၈၃၅ ခုနှစ်တွင် ရန်စ်ဆဲယ်လ်လေယာ ပိုလီတက္ကနစ်ကျောင်း Rensselaer Polytechnic Institute ၌ ပေးအပ်ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ ၁၉ဝ၅ ခုနှစ်၌ ကော်နယ်တက္ကသိုလ်က နော်ရာစတန်တန် ဘလတ်ချ်ကို ပထမဦးဆုံး မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာအမျိုးသမီးဘွဲ့ ပေးအပ်ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
မြို့ပြ အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်၏ သမိုင်းကြောင်း
မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာဘာသာရပ်သည် သိပ္ပံနည်းကျနှင့် ရူပဗေဒနည်းကျ နိယာမများ အသုံးချမှုတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ၎င်း၏သမိုင်းကြောင်းသည် သမိုင်းကြောင်းတလျောက်လုံး ရူပဗေဒနှင့် သင်္ချာ နားလည်ကျွမ်းကျင်ခြင်းဆိုင်ရာ တိုးတက်မှုများနှင့် ရှုပ်ထွေးစွာ ဆက်နွယ်နေခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာသည် မြောက်မြားစွာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာထားကာ အထူးပြုထားသည့် နိယာမခွဲများပါဝင်နေလျက်ရှိပြီး တောက်လျှောက် ကျယ်ပြန့်သော အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအလုပ်၊ ကျွမ်းကျင်မှုတစ်ခုဖြစ်ကာ၊ ၎င်း၏သမိုင်းကြောင်းသည် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံများ၊ ဒြပ်ဝတ္ထုသိပ္ပံဗေဒ၊ ပထဝီဗေဒ၊ ဘူမိဗေဒ၊ မြေဆီလွှာများ၊ ဟိုက်ဒရိုလိုဂျီ ရေဗေဒ၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်၊ မက္ကင်းနစ် ရုပ်ဝတ္ထု/စက်ယန္တရား ဗေဒနှင့် အခြားနယ်ပယ်များမှ အသိပညာများနှင့် ဆက်စပ်နေသောကြောင့်တည်း။ ရှေးဟောင်း ဥရောပအလယ်ခေတ်တလျောက်လုံး ဗိသုကာဒီဇိုင်းနှင့် ဆောက်လုပ်ရေးကို ကျောက်ပန်းရံများနှင့် လက်သမားများကဲ့သို့သော လက်မှုပညာသည်များ ကျွမ်းကျင်ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်သားကဏ္ဍကို မြှင့်တင်လျက် လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ အသိပညာကို အဖွဲ့အစည်းများတွင် လက်ရှိထိန်းသိမ်းထားခဲ့ကြပြီး၊ ရံဖန်ရံခါလည်း တိုးတက်မှုများက ကျော်တက်ခဲ့သည်။ ရှိပြီးသား တည်ဆောက်မှုများ၊ လမ်းများနှင့် နိုင်ငံ့အခြေခံအဆောက်အအုံများသည် ထပ်ထပ်ရှိပြီး၊ နှုန်းထားမြင့်တက်ခဲ့သည်များမှာ အကျိုးအမြတ်တိုးပွားခဲ့သည်။ မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာနှင့် သင့်လျော်ကိုက်ညီသော ရူပဗေဒနှင့် သင်္ချာဆိုင်ရာ ပြဿနာများကို သိပ္ပံနည်းကျချဉ်းကပ်မှု အစောဆုံးဥပမာများထဲကတစ်ခုမှာ ဘီစီ၃ရာစုက ရေပေါ်ပေါလောပေါ်မှုကို နားလည်အောင် ရှင်းပြသည့် အာခီးမီးဒီးနိယာမနှင့် အာခီးမီးဒီး၏ဝက်အူ ကဲ့သို့သော လက်တွေ့ဖြေရှင်းချက်များအပါအဝင် အာခီးမီးဒီး(စ်)၏လုပ်ဆောင်ချက်ဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယသင်္ချာပညာရှင် ဘရမ်မာဂုပ္တက အေဒီ၇ရာစုတွင် မြောင်းတူးခြင်းထုထည်တွက်ချက်မှုများအတွက် ဟိန္ဒူ-အာရေဗျ ကိန်းဂဏန်းများကိုအခြေခံလျက် ဂဏန်းသင်္ချာကိုအသုံးပြုခဲ့သည်။
ကတိုးနှာ
ကတိုးနှာ သည် နှာချေစေရန် ရှူရသော ရိုးရာဆေးမှု့န့်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ရှေးက အကြောတက်ဝေဒနာရှင်များ၊ ခေါင်းမူးခေါင်းကိုက် ဝေဒနာရှင်များကို နှာချေစေလျှင် သက်သာသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ အနည်းငယ်​ ရှူစေရုံမျှဖြင့် နှာခေါင်းတွင်းကြွက်သားများ လှုပ်ရှားစေပြီး နှာချေပြီးသွားပါက ဝေဒနာသက်သာသည် ဟူ၍ အိမ်တိုင်းတွင် ဆောင်ထားတတ်သော ဆေးတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
ပါဝင်ပစ္စည်းများမှာ ကတိုးဆီ၊ ကရမက်၊ ပရုတ်၊​ ငရုတ်ပွင့်၊ သစ်ကြမ်းပိုးခေါက်၊​ စန္ဒကူး စသည့် အမွှေးနံ့သာများ ဖြစ်သည်။ အဓိက ပါဝင်သည့်ရနံ့ ကတိုးနံ့ကို အစွဲပြု၍ ကတိုးနှာဟု ခေါ်တွင်ခဲ့ကြသည်။ ကတိုးဆီ ထုတ်ယူရသည့် ကတိုးကောင်များ မျိုးသုဉ်းရှားပါးလာသည့်နောက်တွင် ကတိုးနှာဆေး ထုတ်လုပ်ရောင်းချမှုလည်း ပျောက်ကွယ်လာသည်။​ ကတိုးရနံ့အစား ပရုတ်နံ့ပိုကဲသော တရုတ် နှင့် အနောက်တိုင်းလုပ် နှာရှူဆေးများကို အစားထိုး သုံးစွဲလာကြသည်။
ဘောင်းမန်း မော်စကို နည်းပညာ တက္ကသိုလ်
ယနေ့ခေတ် တက္ကသိုလ်
ယနေ့အခါတွင် ဘောင်းမန်းတက္ကသိုလ်၌ အထူးပြုဘာသာရပ် အမျိုးအစားပေါင်း ၇၀ ကျော်ကို သင်ကြားပေးနိုင်ပြီဖြစ်သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်၌ ကျောင်းသားပေါင်း ၁၈ ၀၀၀ သင်ကြားလျက်ရှိပြီး သင်ကြားရေးစနစ်အတွက် ပါမောက္ခနှင့် ဆရာ၊ ဆရာမ ၄၅၀၀ ကျော် ပါဝင်သင်ကြားပေးလျက်ရှိသည်။ ထိုအထဲတွင် Doctor of Sciences (Доктор наук) ၄၅၀နှင့် Candidate of Sciences(Кандидат наук) ၃၀၀၀ ပတ်ဝန်းကျင် ပါဝင်ကြသည်။ ၁၉၁၈ မှစ၍ ၁၉၉၇ ခုနှစ်ထိ အထူးပြုအင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ရ ၁၂၀ ၀၀၀ ကျော်မွေးထုတ်ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ ထိုထဲမှ အများစုသည် စက်နှင့် စက်ပစ္စည်း ကုမ္ပဏီများတွင် တည်ဆောင်ခြင်း၊ သုတသန လုပ်ခြင်းများဖြင့် လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။
ဒမီသရော့ဖ်မြို့
ဒမီသရော့ဖ် BMSTU ကျောင်းခွဲကို ဆိုဗီယက်ကောင်စီ အမိန့်အမှတ် № 1009-Р от 06.04.1960 အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၆၅ ခုနှစ်—၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် Suburban Educational and Science-Experimental Centre (Загородный учебный и научно-экспериментальный центр) အဖြစ် ၁၉၇၃ ခုနှစ်—၂၀၀၀ ခုနှစ်အထိ Educational-Experimental Centre (Учебно-экспериментальный центр) အဖြစ် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ဘောင်းမန်းတက္ကသိုလ်ရေဒီယိုတယ်လီစကုပ်သည် ဒမီသရော့ဖ်ကျောင်းခွဲအနီးတွင် တည်ရှိသည်။
ကာလုဂါမြို့
၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ကာလုဂါမြို့တွင် စက်ရုံသုံး စက်များနှင့် ပစ္စည်းကိရိယာများအတွက် အင်ဂျင်နီယာပညာရပ်များသင်ကြားရန် ကျောင်းခွဲကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ယနေ့အခါတွင် ဘောင်းမန်းတက္ကသိုလ် ကာလုဂါကျောင်းခွဲသည် ကာလုဂါဒေသတွင် ထိပ်ဆုံး နည်းပညာကျောင်းတစ်ကျောင်းနှင့် ယုံကြည်စိတ်ချမှုအရှိဆုံးနှင့် အကြီးဆုံး နည်းပညာကျောင်းခွဲဖြစ်သည်။ ကာလုဂါကျောင်းတွင် အဆောင် ၇ ခုရှိသည်။ ကာလုဂါကျောင်းခွဲသည် ပညာရေး-သိပ္ပံ-ထုတ်လုပ်မှု ကွန်းပလပ်စ်ဖြစ်ပြီး ဌာန ၅ ခု(machine engineering technologies; design-mechanical; electronics, informatics and management; socioeconomic; fundamental science )၊ စစ်ဘက်ပညာဌာန၊ ကွန်ပျူတာ သတင်းအချက်အလက်နှင့်နည်းပညာဌာန၊ စာဖတ်ခန်းများပါဝင်သော စာကြည့်တိုက်၊ အားကစားလေ့ကျင့်ရေးကွင်းနှင့် အားကစားအဆောက်အဦတို့  ပါဝင်သည်။
ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခြင်းလုပ်ငန်း
ဘောင်းမန်းတက္ကသိုလ်ပုံနှိပ်တိုက်ကို ၁၉၈၉ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ တွင် တက္ကသိုလ် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေရေးဌာနအဖြစ် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ပုံနှိပ်တိုက်သည် လက်စွဲစာစောင်၊ လက်စွဲစာအုပ်၊ စာတမ်းနှင့် ဘောင်းမန်းနှင့် အခြားနည်းပညာတက္ကသိုလ်များအတွက် လေ့လာရေးလမ်းညွှန်များကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ကျောင်း၏ သတင်းစားဖြစ်သော ဘောင်းမန်းညှက်(Baumanets)သတင်းစာကို ၁၉၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ထိုသတင်းစာကို အူဒါနိ(Udarnik) ဟုခေါ်ခဲ့သည်။ သတင်းစာ၏ သက်တမ်းမှာ အနှစ် ၉၀ ကျော်ပြီဖြစ်သည်။ တက္ကသိုလ်၏ ဖြစ်ပျက်စုံစုံကို သတင်းစား၏ စာမျက်နှာများပေါ်တွင် တွေ့နိုင်သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ဘောင်းမန်းညှက် သတင်းစာကို သတင်းစာအနေဖြင့်ဖြစ်စေ ဘောင်းမန်းတက္ကသိုလ် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်စာမျက်နှာတွင် အီလက်ထရောနစ် သတင်းစာအဖြစ်ဖြစ်စေ ရရှိနိုင်ပြီ ဖြစ်သည်။
၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် ဘောင်းမန်းတက္ကသိုလ်ပုံနှိပ်တိုက်သည် သီအိုရီနှင့် အသုံးချစာအုပ်ဖြစ်သော "Vestnik MSTU" ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုစာအုပ်များသည် ပညာရေးဆိုင်ရာ စာအုပ်များဖြစ်ကြပြီး မတူညီသော သိပ္ပံပညာရပ်ဆိုင်ရာနယ်ပယ်များဖြစ်သည့် ရူပဗေဒနှင့် သင်္ချာ၊ သတင်းအချက်အလက်နှင့် ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ၊ အလင်းသီအိုရီ၊ စက်မှု၊ ရေဒီယို၊ ကိရိယာ၊ စွမ်းအင်အင်ဂျင်နီယာ၊ လေဆာနည်းပညာ၊ ဘောဂဗေဒ၊ ဥပဒေနှင့် အခြားသောဘာသာရပ်များ တို့မှဖြစ်သည်။
အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၆၀
အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ ကို ၁၉၆၀ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့ပြီး ၁၉၅၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာတွင် စတင်ခဲ့သော ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်း၏ အိမ်စောင့်အစိုးရထံမှ အစိုးရသစ်ကို အာဏာလွှဲပြောင်းနိုင်ရန် အတွက် ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ငှက်နှုတ်သီးထူမြီးတို
ငှက်နှုတ်သီးထူမြီးတို (Neosuthora davidiana) သည် ငှက်မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ထိုင်းနိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေး (၂၀၁၁)
အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲများ ကျင်းပသည့် ၂၀၁၀ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ထဲမှာပင် ဥပဒေဘောင်အတွင်း မဝင်ရောက်သေးသော တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် စစ်ရေးပဋိပက္ခများ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ရွေးကောက်ပွဲပြီးစီး၍ အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော သမ္မတ ဦးသိန်းစိန် ဦးဆောင်သည့် အစိုးရအဖွဲ့မှ တိုင်းရင်းသားအဖွဲများအားလုံးအား ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးရန်အတွက် ပြည်ထောင်စု အစိုးရအဖွဲ့က ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ထိုကြေညာချက်အရ ငြိမ်းချမ်းရေး အစီအစဉ်၏ ကနဦးအဆင့်အဖြစ် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန်ဖြစ်ပြီး ပထမဦးစွာ 'ဝ'အဖွဲ့ နှင့် မိုင်းလားအဖွဲ့များနှင့်လည်းကောင်း၊ ထို့နောက်တွင် ကလို့ထူးဘောတပ်ဖွဲ့ (ယခင် DKBA) နှင့်လည်းကောင်း ကနဦးသဘောတူညီချက်များ ရယူနိုင်ခဲ့သည်။ ကျန်အဖွဲ့များနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးနေဆဲဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
အစိုးရအဖွဲ့၏ငြိမ်းချမ်းရေးဖိတ်ခေါ်ချက်
ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သည် ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၈ ရက်နေ့ ရက်စွဲဖြင့် ကြေညာချက်အမှတ် ၁/၂၀၁၁ ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ယင်းကြေညာချက် အပြည့်အစုံမှာ - ဟု ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့၏ အမိန့်အရ အတွင်းရေးမှူး ဦးတင်မျိုးကြည်မှ လက်မှတ်ရေးထိုးပြီး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
ပဏာမအဆင့်
ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် အစိုးရအဖွဲ့၏ ငြိမ်းချမ်းရေး ဖိတ်ခေါ်ချက်အရ ငြိမ်းချမ်းရေး တည်ဆောက်ရန်အတွက် နိုင်ငံတော်အစိုးရသို့ ကမ်းလှမ်းလာသော 'ဝ'အထူးဒေသ(၂) အဖွဲ့နှင့် ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့မှ ဖွဲ့စည်းပေးသော ပြည်နယ်အဆင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ဖော်ဆောင်ရေးအဖွဲ့တို့သည် ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ (၆)ရက်နေ့တွင် ကျိုင်းတုံမြို့၌ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။
ဆွေးနွေးပွဲသို့ ရှမ်းပြည်နယ် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်ရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ရှမ်းပြည်နယ် လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီးအောင်သူနှင့် အဖွဲ့ဝင်များ ဖြစ်ကြသည့် ရှမ်းပြည်နယ် ပြည်နယ်ဥပဒေချုပ် ဦးမောင်မောင်၊ တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်မှ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး ဇော်ထွန်းမြင့်၊ ရှမ်းပြည်နယ် နယ်စပ်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဦးစီးဌာနမှ ဖွံ့ဖြိုးရေးမှူး ဦးအောင်ကျော်မြင့် တို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြပြီး 'ဝ'အထူးဒေသ(၂)အဖွဲ့မှ ငြိမ်းချမ်းရေး ဖော်ဆောင်ရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဗဟိုကော်မတီဝင် ဦးကျောက်ကွမ်းအမ်း နှင့် အဖွဲ့ဝင်များ ဖြစ်ကြသည့် ဗဟိုကော်မတီဝင် ဦးပေါက်ယူလျန်၊ ဗဟိုကော်မတီဝင် ဦးအောင်မြင့် တို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြကြောင်း သိရှိရသည်။
ဆွေးနွေးပွဲအပြီးတွင် 'ဝ'ဒေသနှင့် ဆက်စပ်နယ်မြေများ တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးများ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် ပဏာမသဘောတူညီချက်များကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြပြီး ပြည်ထောင်စု အစိုးရအဖွဲ့က ဖွဲ့စည်းမည့် ငြိမ်းချမ်းရေ ဖော်ဆောင်ရေးအဖွဲ့နှင့် ဆက်လက်ဆွေးနွေးကြမည် ဖြစ်ကြောင်း သတင်းရရှိသည်။
ပထမအကြိမ်
ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့မှ ဖွဲ့စည်းပေးသည့် ငြိမ်းချမ်းရေး ဖော်ဆောင်ရေးအဖွဲ့ နှင့် 'ဝ'အထူးဒေသ(၂)မှ ငြိမ်းချမ်းရေး ဖော်ဆောင်ရေး အဖွဲ့တို့သည် ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ (၁)ရက်နေ့ နံနက်(၉)နာရီတွင် လားရှိုးမြို့၌ နှစ်ဘက်တွေ့ဆုံ၍ ငြိမ်းချမ်းရေးကိစ္စများအား ပထမအကြိမ် ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။
ထိုသို့ဆွေးနွေးခဲ့ကြရာတွင် 'ဝ' အထူးဒေသ (၂) အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဦးရှောက်မင်လျံမှ 'ဝ'အထူးဒေသ(၂)သည် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ကြောင်း၊ ပြည်ထောင်စုမှ ခွဲထွက်မည် မဟုတ်ကြောင်း၊ တိုင်းပြည်ပြိုကွဲအောင် မည်သည့်အခါမျှ ပြုလုပ်လိမ့်မည် မဟုတ်ကြောင်းနှင့် ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးကို ရေရှည် ဆက်လက် ထိန်းသိမ်း၍ နယ်စပ်ဒေသတည်ငြိမ်းအေးချမ်းရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို နိုင်ငံတော်အစိုးရနှင့်အတူ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားဖြစ်ကြောင်း ဆွေးနွေး ပြောကြားခဲ့သည်။
အဆိုပါ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲသို့ ပြည်ထောင်စုအစိုးရ ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်ရေးအဖွဲ့မှ အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဦးအောင်သောင်းနှင့် အဖွဲ့ဝင် ကိုးဦး၊ 'ဝ' အထူးဒေသ (၂)မှ အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဦးရှောက်မင်လျံ (ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ) နှင့် အဖွဲ့ဝင် (၁၅)ဦး တို့ တက်ရောက်ကြသည်။
ပဏာမအဆင့်
ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် အစိုးရအဖွဲ့၏ ငြိမ်းချမ်းရေး ဖိတ်ခေါ်ချက်အရ ငြိမ်းချမ်းရေး တည်ဆောက်ရန်အတွက် နိုင်ငံတော်အစိုးရသို့ ကမ်းလှမ်းလာသော မိုင်းလား အထူးဒေသ(၄) အဖွဲ့နှင့် ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့မှ ဖွဲ့စည်းပေးသော ပြည်နယ်အဆင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ဖော်ဆောင်ရေးအဖွဲ့တို့သည် ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ (၇)ရက်နေ့တွင် ကျိုင်းတုံမြို့၌ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။
ဆွေးနွေးပွဲသို့ ရှမ်းပြည်နယ် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်ရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ရှမ်းပြည်နယ် လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီးအောင်သူနှင့် အဖွဲ့ဝင်များ ဖြစ်ကြသည့် ရှမ်းပြည်နယ် ပြည်နယ်ဥပဒေချုပ် ဦးမောင်မောင်၊ တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်မှ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး ဇော်ထွန်းမြင့်၊ ရှမ်းပြည်နယ် နယ်စပ်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဦးစီးဌာနမှ ဖွံ့ဖြိုးရေးမှူး ဦးအောင်ကျော်မြင့် တို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြပြီး မိုင်းလား အထူးဒေသ(၄)အဖွဲ့မှ ငြိမ်းချမ်းရေး ဖော်ဆောင်ရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် အထူးဒေသ(၄) ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးစံပေ့ နှင့် အဖွဲ့ဝင်များ ဖြစ်ကြသော အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ဦးအိုက်ရှဲန်လာ၊ ဒုတိယစစ်ဦးစီးမှူး ဦးလမ်းအောင်၊ ဆက်ဆံရေးမှူး ဦးဇင်ခမ်းနော် တို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြကြောင်း သိရှိရသည်။
ဆွေးနွေးပွဲအပြီးတွင် မိုင်းလား အထူးဒေသ(၄) နယ်မြေအတွင်း ဆက်စပ်နယ်မြေများ တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးများ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် ပဏာမ သဘောတူညီချက်များကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြပြီး ပြည်ထောင်စု အစိုးရအဖွဲ့က ဖွဲ့စည်းမည့် ငြိမ်းချမ်းရေ ဖော်ဆောင်ရေးအဖွဲ့နှင့် ဆက်လက်ဆွေးနွေးကြမည် ဖြစ်ကြောင်း သတင်းရရှိသည်။
ကလို့ထူးဘောတပ်ဖွဲ့(ယခင်DKBA)နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး
ကရင်ပြည်နယ် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်ရေးအဖွဲ့နှင့် ကလို့ထူးဘောတပ်ဖွဲ့ (ယခင် DKBA) တို့သည် ၂၀၁၁ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၃)ရက်နေ့တွင် ဘားအံမြို့၌ နှစ်ဦးနှစ်ဖက် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုများ ပြုလုပ်ကြပြီး ငြိမ်းချမ်းရေး တည်ဆောက်ရန်အတွက် ပဏာမငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက် (၅)ချက်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးကြသည်။ ကရင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့၊ လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာနဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီးအောင်လွင် ခေါင်းဆောင်သော ကရင်ပြည်နယ်ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်ရေးအဖွဲ့မှ အဖွဲ့ဝင် လေးဦးတို့ နှစ်ဖက်တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းကြပြီး ပဏာမငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက် (၅)ချက်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။ ယင်းသဘောတူညီချက် (၅)ချက်မှာ
ကေအိုင်အိုအဖွဲ့နှင့်ငြိမ်းချမ်းရေး
၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၂၉)ရက် မွန်းလွဲ ၂နာရီ ၃၅ မိနစ်တွင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၊ ရွှေလီမြို့၊ ရေပူစမ်းဟိုတယ်၌ အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဦးအောင်သောင်း၊ ဦးသိန်းဇော်၊ ရထားပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးအောင်မင်းတို့ ဦးဆောင်သော အဖွဲ့နှင့် ကချင်ပြည်နယ်မှ ကေအိုင်အို အဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ ဦးဇောင်းဟရား ဦးဆောင်သော ဗဟိုကော်မတီဝင် (၆)ဦးတို့သည် ဒေသတွင်း ငြိမ်းချမ်းရေး တည်ဆောက်ရေးအတွက် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။
တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲတွင် ဦးအောင်သောင်း ဦးဆောင်သော အဖွဲ့နှင့် ကေအိုင်အိုအဖွဲ့တို့သည် ပထမအဆင့် နှစ်ဦးနှစ်ဖက် အပစ်အခတ် ရပ်စဲရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအရ ဆွေးနွေးနိုင်ရေးအတွက် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲများကို ဆက်လက်ပြုလုပ်သွားရန်ညှိနှိုင်းခဲ့ကြသည်။ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲအပြီးတွင် နှစ်ဖက်အဖွဲ့တို့သည် အမှတ်တစ်ရ လက်ဆောင်ပစ္စည်းများကို အပြန်အလှန် ပေးအပ်ခဲ့ကြသည်။
ကေအင်ယူအဖွဲ့နှင့်ငြိမ်းချမ်းရေး
ပြည်ထောင်စု အစိုးရ ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး ဦးအောင်မင်း ဦးဆောင်သော အစိုးရ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နှင့် ကေအန်ယူ ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့တို့ ထိုင်း-မြန်မာ နယ်စပ် မယ်ဆိုင်မြို့တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့သည်။ အစိုးရသစ်တက်လာပြီးနောက် ကေအန်ယူ ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် အစိုးရကိုယ်စားလှယ်များအကြား ပထမဆုံးအကြိမ် တိုက်ရိုက်တွေ့ဆုံမှုလည်း ဖြစ်သည်။
ကေအန်ယူဘက်မှ အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်အဖြစ် စစ်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မူတူးစောဆေးဖိုးမှ ဦးဆောင်ပြီး တရားရေးဌာန ပဒိုစောဒေးဗစ်ထောနှင့် သစ်တောရေးရာ တာဝန်ခံ ပဒိုစောအားတိုးတို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ ယခုဆွေးနွေးမှုသည် ပဏာမတွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှု ဖြစ်ပြီး၊ နှစ်ဘက်စလုံးမှ အပြုသဘော နားလည်မှု ရရှိခဲ့ကြကြောင်း ဘီဘီစီ သတင်းဌာနတွင် ဖော်ပြထားသည်။
အက်စ်အက်စ်အေ(တောင်)အဖွဲ့နှင့်ငြိမ်းချမ်းရေး
ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်၊ ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့မှ ပြည်နယ်အဆင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးရေးအဖွဲ့နှင့် RCSS/SSA ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးရေးအဖွဲ့တို့ ပဏာမ သဘောတူညီချက် လက်မှတ်ရေးထိုးပွဲကို ဒီဇင်ဘာလ (၂)ရက်နေ့တွင် ရှမ်းပြည်နယ်၊ တောင်ကြီးမြို့၊ တောင်ကြီးဟိုတယ်၌ ကျင်းပရာ ပြည်ထောင်စုအဆင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးရေးအဖွဲ့ ခေါင်းဆောင် ရထားပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးအောင်မင်း၊ အမှတ်(၂) လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးခင်မောင်စိုး၊ ရှမ်းပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် ဦးစဝ်အောင်မြတ်၊ ပြည်နယ်လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာနဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီးအောင်သူ၊ တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် စစ်ဦးစီးမှူး(ပထမတန်း) ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးဇော်ထွန်းမြင့်၊ ပြည်နယ်ဥပဒေချုပ် ဦးမောင်မောင်နှင့် RCSS/SSA ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးရေးအဖွဲ့မှ ဦးစိုင်းလူး ဦးဆောင်သည့် ရှမ်းပြည်တပ်မတော်မှ အဖွဲ့ဝင်များ တက်ရောက်ကြသည်။ ပြည်ထောင်စု ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးရေးအဖွဲ့မှ ဦးအောင်မင်း၊ ဦးခင်မောင်စိုး နှင့် ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး ဇော်ထွန်းမြင့်တို့၏ ရှေ့မှောက်၌ ပြည်နယ်အဆင့်ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးရေးအဖွဲ့နှင့် RCSS/SSA ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးရေးအဖွဲ့တို့သည် ပဏာမဆောင်ရွက်ရန် သဘောတူညီချက်အချို့အား လက်မှတ်ရေးထိုးကြပြီး အမှတ်တရ လက်ဆောင်များ ပေးအပ်ကြသည်။ ထို့နောက် ဗိုလ်မှူးကြီးအောင်သူ နှင့် ဦးစိုင်းလူးတို့သည် ပဏာမ သဘောတူညီချက်စာချုပ်အား အပြန်အလှန် လဲလှယ်ခဲ့ကြသည်။