cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ခိုအုံရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထောင်မှူးရွာ၊ သထုံမြို့နယ်
ထောင်မှူးရွာ(Htaunghmu)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံခရိုင်၊ သထုံမြို့နယ်၊ ထောင်မှူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၆၃၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထောင်မှူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၄၉ ဦး၊ မ ၅၀၃၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၉၈၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သထုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တာတိုင်ရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
တာတိုင်ရွာ (Tarteing)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်၊ မိုင်းပတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၆၄၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းပတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၆၂ ဦး၊ မ ၂၁၈၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၁၄၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်အွန်ရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
ဝမ်အွန်ရွာ (Wanaun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ ဝမ်တာခက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၀၂၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်တာခက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၈၄ ဦး၊ မ ၉၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၂၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ထောင်ကေးရွာ၊ မုဒုံမြို့နယ်
ထောင်ကေးရွာ(Htaungkay)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်ခရိုင်၊ မုဒုံမြို့နယ်၊ ထောင်ကေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၃၁၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထောင်ကေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၄၀ ဦး၊ မ ၁၄၅၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၉၈ ဦး နေထိုင်သည်။ ၎င်းရွာသည် တိမ်ကောသွားခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မုဒုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ်နောဘာနရွာ၊ မိုင်းပေါက်မြို့နယ်
နမ်နောဘာနရွာ (Namnawbarna)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ မိုင်းပေါက်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ မိုင်းပေါက်မြို့နယ်၊ ဝမ်းကောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၂၇၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်းကောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၂၃ ဦး၊ မ ၁၈၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပေါက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မော်စိမ်ရွာ၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်
မော်စိမ်ရွာ (Mawsein)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ခန္တီးခရိုင်၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်၊ မာလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၆၄၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပေါက်တောရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်
ပေါက်တောရွာ (Pauktaw)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်၊ ပေါက်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၀၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေါက်တောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၄၀ ဦး၊ မ ၃၀၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၄၁၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပခုက္ကူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှားဖြူကွင်းရွာ၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ရှားဖြူကွင်းရွာ (Sharhpyukwin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ တလုပ်ပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၆၆၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တလုပ်ပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၆၂ ဦး၊ မ ၁၄၂၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၈၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပဒဲရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
ပဒဲရွာ (Pade)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ ခုတ်ချောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၀၅၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခုတ်ချောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၇၃ ဦး၊ မ ၈၅၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၂၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခိုအုံရွာ၊ ညောင်မောင်း
ခိုအုံရွာ (Hkoong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ ညောင်မောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၂၇၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်မောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၅၄ ဦး၊ မ ၆၆၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၂၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မတ်ဟင်လုံရွာ၊ သိန္နီမြို့နယ်
မတ်ဟင်လုံရွာ (Mathinlong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ သိန္နီမြို့နယ်၊ နားဆော့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၂၈၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားဆော့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၆၂ ဦး၊ မ ၇၆၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၂၅ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ဘဲလူးတဲစုရွာ၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်
ဘဲလူးတဲစုရွာ (Belutesu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်၊ အနီးကိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၅၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အနီးကိုက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၆၆ ဦး၊ မ ၄၂၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သနပ်ပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝန်ဟတ်ရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
ဝန်ဟတ်ရွာ (Wanhat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ ဝမ်တာခက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၂၁၅၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်တာခက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၈၄ ဦး၊ မ ၉၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၂၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟိုမော်ရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၂၀၁၇ ပေါ်တူဂီ တောမီးများ
၁၇ ဇွန် ၂၀၁၇ မွန်းလွဲပိုင်း၌ ပေါ်တူဂီနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းတွင် ကြောက်မက်ဖွယ် တောမီးများ စတင်လောင်ကျွမ်းသည်။   မီးသည် ကားလမ်းက ဖြတ်သန်းလောင်ကျွမ်းသောအခါ လူများသည် သူတို့ကားထဲမှ ထွက်ပြေးရသဖြင့် ပက်ဒရိုဂေါင် ဂရန်ဒီ (Pedrógão Grande)တွင် သေဆုံးမှု အများဆုံး ဖြစ်ပွားသည်။ မီးကို ငြှိမ်းသတ်ရန် နိုင်ငံအနှံ့မှ မီးသတ်သမား ၁၇၀၀ ကျော်ကို ပေါ်တူဂီအရာရှိများက စေလွှတ်ခဲ့ပြီး၊ ဝန်ကြီးချုပ် အန်တိုနီယို ကိုစတာက နိုင်ငံတော် ဝမ်းနည်းပူဆွေးခြင်း အထိမ်းအမှတ် သုံးရက် သတ်မှတ်ကြောင်း ကြေညာသည်။ စပိန်၊ ပြင်သစ်၊ မိုရော့ကိုနှင့် အီတလီနိုင်ငံတို့က မီးကူညီ ငြှိမ်းသတ်‌ပေးနိုင်ရန် မီးသတ်သမားများနှင့် မီးသတ်လေယာဉ်များ စေလွှတ်ခဲ့ကြသည်။ အစိုးရ အရာရှိ များစွာက တောမီးလောင်ရသည့် အကြောင်းရင်းသည် ခြောက်သွေ့သော ရာသီတွင် ဖြစ်ပေါ်သော မိုးကြိုးမုန်တိုင်းကြောင့် ဟု ထောက်ပြကြသော်လည်း၊ ပေါ်တူဂီမီးသတ်တပ်ဖွဲ့ အကြီးအကဲကမူ တောမီးသည် ရှို့မီးသက်သက်သာ ဖြစ်သည်ဟု ပြောကြားသည်။
နောက်ခံ
ပြင်းထန်သော အပူလိုင်း ဖြတ်သန်းခြင်းက တောမီးလောင်ရန် အစပျိုးခြင်း ဖြစ်ကာ၊ ပေါ်တူဂီ၏ ဒေသ အတော်များများတွင် 40 C ထက် အပူချိန် မြင့်တက်လာသည်ကို တွေ့ရသည်။ ၁၇၊ ၁၈ ဇွန်လ၏ ညအတွင်း နိုင်ငံတစ်ဝန်း မီး ၁၅၆ ‌ခါ လောင်ပြီး၊ အထူးသဖြင့် လစ်စဘွန်းမြို့ မြောက်-အနောက်မြောက်ဘက် 200 km အကွာ တောင်ထူထပ်သော ဒေသများတွင် ဖြစ်သည်။ မီးမုန်တိုင်းကြီး တစ်ခု ဖြစ်မလာမီ၊ ပက်ဒရိုဂေါင် ဂရန်ဒီ မြူနီစီပယ်ဒေသန္တရနယ်တွင် မီးများ စတင် လောင်သည်။
မီးများ မလောင်ခင် ခြောက်သွေ့သော မိုးကြိုးမုန်တိုင်းများ ကျလာပြီး အချို့မီးများ လောင်ကျွမ်းလာသည်။ ညွှန်ချုပ်တစ်ဦးက ရဲများသည် သစ်ပင်တစ်ပင်ကို မိုးကြိုး ခသောအခါ မီး စတင် လောင်ကျွမ်းသည်ကို တွေ့ရသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ပက်ဒရိုဂေါင် ဂရန်ဒီ ၌တည်ရှိသော ပင်ဟယ် တောအုပ်များသည် ထင်းရှူးပင်များနှင့် ကျူးကျော်လာသော အမျိုးအစား ဖြစ်သည့် ယူကလစ်တပ်ပင်များ ပေါက်ရောက်ရာ ဖြစ်ပြီး၊ လွန်ခဲ့သော ဆယ်နှစ်မှ စ၍ ယူကလစ်တပ်ပင်များသည် ထင်းရှူးပင်များထက် ပိုပေါများလာခဲ့သည်။
အဖြစ်အပျက်
နိုင်ငံအနှံ့ လောင်သော မီးများကြောင့် အနည်းဆုံး ၆၄ ဦး သေဆုံးရာ ပေါ်တူဂီသမိုင်း၌ တောမီးကြောင့် အသက်ဆုံးရှုံးမှု အကြီးမားဆုံး ဖြစ်သည်။ မီးသတ်သမား ၁၃ ဦး အပါအဝင် အနည်းဆုံး လူ အယောက် ၁၆၀ ‌ဒဏ်ရာ ရသည်။ လူ ၅ ဦး၊ မီးသတ်သမား ၄ ဦးနှင့် ကလေး ၁ ဦးမှာ စိုးရိမ်ရသည်။ မီးသတ်သမား ၂ ဦးပျောက်ဆုံးနေကြောင်းလည်း သတင်းပို့သည်။
အကြီးမားဆုံး အသက် ဆုံးရှုံးမှုသည် ပက်ဒရိုဂေါင် ဂရန်ဒီမှ တောလမ်း တနေရာတွင် ဖြစ်ပွားပြီး၊ မီးသည် ထိုဒေသကို ဝါးမြိုလိုက်သောအခါ ၄၇ ဦးသော လူတို့သည် သူတို့၏ ကားထဲတွင် သို့မဟုတ် ကားအနီးတွင် သေဆုံးသွားသည်။ သေသေချာချာ ပြောရပါက လူ အယောက် ၃၀ က ယာဉ်များထဲ ပိတ်မိ သေဆုံး၍ ကျန် ၁၇ ယောက် ခြေဖြင့် ထွက်ပြေးရာ အနီးအနား၌ သေဆုံးသည်။ နောက်ထပ် ၁၁ ဦးမှာ အိုင်စီ၈ မော်တော်ကားလမ်းအနီး၊ နိုဒေရင်ညို၌ သေဆုံးသည်။ မီးက လမ်းများကို ဝါးမြိုသည့် အချိန်တွင် မော်တော်ကားလမ်းအနီးရှိ ရေလှောင်ကန်ကြီးထဲ ဝင်ရောက် ပုန်းခိုသူ မိုဂရန်ဒီအနီးရှိ လူ ၁၂ ဦးမှာမူ အသက်ရှင်သည်။ လူနည်းစု ဒါဇင်များစွာ ဆိုးဆိုးရွားရွား ထိခိုက်မှု ခံစားရသည်။
ဝန်ကြီးချုပ် အန်တိုနီယို ကိုစတာ (António Costa) က ဤ ဘေးဒုက္ခကို "တောမီးကြောင့် ဖြစ်ရသော၊ မြင်ရသမျှတွင် အကြီးမားဆုံး ဝမ်းနည်းဖွယ် အဖြစ်အပျက်"ဟု ခေါ်ဆိုလိုက်သည်။ နိုင်ငံတော် ပူဆွေးမှု သုံးရက်တာကို ၁၈ ဇွန်မှ စတင်ကြောင်း ကြေညာသည်။ ၁၇ ဇွန် ညသန်းခေါင်မတိုင်ခင် ပက်ဒရိုဂေါင် ဂရန်ဒီသို့ ဆိုက်ရောက်လာသော သမ္မတ မာဆယ်လို ရီဘလို ဒီ ဆော်စာ (Marcelo Rebelo de Sousa) သည် လူအများ သတိပြု မိလောက်အောင်ပင် တုန်လှုပ်နေပြီး၊ (မီးလောင်မှု ဖြစ်ပွားကတည်းက အခင်းဖြစ် နေရာ ရောက်နေသော ) ပြည်ထဲရေး အတွင်းရေးမှူး ဂျော် ဂုမ်း၊ ပက်ဒရိုဂေါင် ဂရန်ဒီ၏ မြို့တော်ဝန် ဗာလဒီမာ ရာမို့တို့နှင့် အကြာကြီး မပွေ့ဖက်မီ၊ ဂျာနယ်လစ်များကို မိန့်ခွန်းပြောသည်။ သမ္မတသည် လေရီယာ (Leiria) သို့ ပြောင်းရွှေ့ ထွက်ပြေးလာသော အသက်ရှင်သူများနှင့် တွေ့ဆုံသည်။
မီးလျှံများကို ရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်ရန် ၁၇၀၀ ကျော်သော မီးသတ်သမားများကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ပြင်သစ်နှင့် စပိန်တို့သည် စစ်တပ်အရေးပေါ်ယူနစ် (Military Emergencies Unit) နှင့် ဥရောပ သမဂ္ဂ၏ အဖွဲ့ဝင် ၂၀၀ ပါသော စုပေါင်း ရေကြဲလေယာဉ် (water-bombing planes) ငါးစီးကို ထောက်ပံ့ခြင်းဖြင့် နိုင်ငံတကာ အကူအညီများကို ၁၈ ဇွန်တွင် စတင်သည်။ လူများစွာသည် အနီးရှိ မြို့ အန်ဆီယောင်သို့ ထွက်ပြေးကြရာ၊ ဒေသခံများက ခိုလှုံခွင့် ပေးပြီး စောင့်‌ရှောက်ကြသည်။ အနိမ့်တွင် ဝေ့ဝဲနေသော မီးခိုးများကြောင့် ရဟတ်ယာဉ်များ အကူအညီ ပေးရန် ခက်ခဲသည်။ ရှင်ကျန်သူအချို့က အစိုးရထံမှ တုံ့ပြန်မှု နှေးကွေးခြင်းကို ဝေဖန်ပြီး၊ မီးညွန့် စတင်ပြီး နာရီပေါင်းများစွာ ကြာသည့်အထိ သူတို့ဆီ မီးသတ်သမားများ ရောက်မလာပါ ဟု ဆိုသည်။ ညံ့ဖျင်းသော တောအုပ် အစီအမံနှင့် ဝေးလံသော ကျေးရွာများတွင် မလိုအပ်သော သစ်တော ဧရိယာများစွာ ထားထားပြီး လူဦးရေ နည်းပါ‌းအောင် လုပ်နေသည်ဟုလည်း အပြစ်တင်ကြသည်။
၂၀ ဇွန် မွန်းလွဲပိုင်းတွင်၊ သတင်းများအရ၊ နိုင်ငံခြား အကူအညီ ဖြစ်သော ကနေ‌ဒဲယာ ရေကြဲ‌ယာဉ် (water bomber) တစီးသည် ပက်ဒရိုဂေါင် ဂရန်ဒီ မြို့ပေါ်မှ ပျက်ကျသွားသော်လည်း၊ ပြည်ထဲရေး အတွင်းရေးမှူးက သတင်းကို အတည်မပြုနိုင်ခဲ့ချေ။ နောက်တွင်၊ မြို့ပြကာကွယ်ရေး အမျိုးသား အာဏာပိုင်က လေယာဉ် ပျက်ကျသည့် သတင်းများအားလုံးကို ပယ်ဖျက်လိုက်ပြီး၊ ကားကြီး တစင်း ဂက်စ်ပေါက်ကွဲမှုအဖြစ် အစီရင် ခံစေသည်။
တုံ့ပြန်မှု
ရောမတွင် ပုပ် ဖရန်စစ် (Pope Francis)က လူထောင်ပေါင်းများစွာ ဦးဆောင်ပြီး သေဆုံးသူများအတွက် ငြိမ်သက်စွာ ဆုတောင်းပွဲ ပြုလုပ်သည်။ စပိန်ဝန်ကြီးချုပ် မာရီယာနို ရဂျွိုင်း (Mariano Rajoy) က ပက်ဒရိုဂေါင် ဂရန်ဒီ၌ ဖြစ်ပွားသော ဝမ်းနည်းဖွယ် အဖြစ်အပျက်ကြောင့် မူးမေ့သွားပြီး၊ လိုအပ်သော မည်သည့် အကူအညီကို မဆို ပေးမည်ဟု တွစ်တာ‌တွင် ရေးသည်။ အိန္ဒိယ ဝန်ကြီးချုပ် နရန်ဒရာ မိုဒီကလည်း ပေါ်တူဂီ တောမီးတွင် လူပေါင်းများစွာ အသက်ရှုံးသွားကြောင်း သိရသည့်အတွက် ဝမ်းနည်းကြောင်း၊ ပေါ်တူဂီလူမျိုးများအတွက် ဝမ်းနည်းကြောင်း တွစ်တာတွင် စာနာထောက်ထားမှုကို ဖော်ပြသည်။ ဥရောပကော်မရှင်၏ ခရစ္စတို စတိုင်လျံနိုက် (Christos Stylianides)က ချစ်ရသူတွေကို ဆုံးရှုံးခဲ့ရသူတွေအတွက် ဝမ်းနည်းကြောင်း၊ အီးယူသည် ကူညီရန် အသင့် ရှိကြောင်း၊ လိုအပ်သည့် ဤအချိန်တွင် ပေါ်တူဂီ အာဏာပိုင်များနှင့် ပြည်သူများကို ကူညီမည်ဟု ပြောသည်။ စပိန်တော်ဝင်မိသားစုကလည်း ဝမ်း‌နည်းကြောင်း တွစ်သည်။ ပြင်သစ် သမ္မတ အင်မာနျူဝယ် မာခရွန် (Emmanuel Macron)က ကြောက်မက်ဖွယ် မီးဘေးဒဏ် ခံရသည့် ပေါ်တူဂီနှင့် တစိတ်တဝမ်း တည်း ရှိသည်၊ ကျွန်ုပ်တို့ အတွေးများသည် နစ်နာသူများနှင့် အတူတူ ဖြစ်သည်၊ ပြင်သစ်သည် ပေါ်တူဂီကို ရနိုင်သော အကူအညီများ ပေးအပ်မည်ဟု တွစ်ခဲ့သည်။
၁၈ ဇွန် မွန်းလွဲတွင်၊ ရုရှား၌ ဖီဖာ မဟာမိတ်ဖလား (FIFA Confederations Cup) ကို မက္ကဆီကိုနှင့် ကန်မည့် ဖြစ်သော ပေါ်တူဂီအမျိုးသားဘောလုံးအသင်းသည် နစ်နာသူများကို အောက်မေ့သောအားဖြင့် အနက်ရောင် လက်မောင်းပတ် (black armbands) များ ဝတ်ဆင်ပြီး၊ ဘောလုံး စမကန်မီ တမိနစ် ငြိမ်သက်ခဲ့သည်။ ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်လည်း ဖြစ်၊ ပေါ်တူဂီလူမျိုးလည်း ဖြစ်သော အန်တိုနီယို ဂူတာရက်က မီးဘေးကြောင့် တုန်လှုပ်မိကြောင်း ပြောပြီး၊ ရတတ်သမျှ အကူအညီ ပေးကြပါဟု တောင်းခံသည်။ မော်လတာ၊ ဂျာမနီ နှင့် တရုတ်မှလည်း ဝမ်းနည်းကြောင်း ပြောကြားကြသည်။ ဇွန် ၂၀ ရက်စွဲဖြင့် စာတစောင်၌ ၊ သမ္မတ တိုနီ တန် ယမ်းနှင့် ဝန်ကြီးချုပ် လီရှန်လွန်းတို့က မီးဘေးကြောင့် ခံစားရသော အသက်ဆုံးရှုံးသူများနှင့် နစ်နာသူများကို စင်ကာပူနိုင်ငံသားများ ကိုယ်စား၊ ဝမ်းနည်းမိကြောင်းနှင့် လှိုက်လှဲစွာ စာနာမိကြောင်း ပြောကြားသည်။ ယူရိုဗီးရှင်း သီချင်းပြိုင်ပွဲ ၂၀၁၇ (Eurovision Song Contest 2017) တွင် ဆုရသူ ပေါ်တူဂီလူမျိုး ဆာလဗေဒါ ဆိုဘရယ် (Salvador Sobral)က သူ့ စီဒီခွေ ရောင်းရသမျှ အမြတ်များ အားလုံးကို ပက်ဒရိုဂေါင် ဂရန်ဒီ ပြည်သူများနှင့် မြို့ထဲရှိ သက်သာချောင်‌ချိရေး လုပ်အားပေးများသို့ လှူဒါန်းသွားမည်ဟု ၁၉ ဇွန် ၂၀၁၇ တွင် ကြေညာသည်။
နမ်နောနူရွာ၊ မိုင်းပေါက်မြို့နယ်
နမ်နောနူရွာ (Namnawnu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ မိုင်းပေါက်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ မိုင်းပေါက်မြို့နယ်၊ ဝမ်းကောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၂၇၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်းကောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၂၃ ဦး၊ မ ၁၈၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။
နမ့်ကတ်ရွာ၊ မန်တုံမြို့နယ်
နမ့်ကတ်ရွာ (Namkat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ပလောင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ မန်တုံမြို့နယ်၊ ဟောင်းကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၉၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟောင်းကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၅ ဦး၊ မ ၄၅၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၀၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန်တုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်ခွန်ရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုင်းပန်ရွာ၊ သိန္နီမြို့နယ်
မိုင်းပန်ရွာ (Mongpang)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ သိန္နီမြို့နယ်၊ နားဆော့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၂၈၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားဆော့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၆၂ ဦး၊ မ ၇၆၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၂၅ ဦးနေထိုင်သည်။
နမ့်ယုန်းရွာ၊ မန်တုံမြို့နယ်
နမ့်ယုန်းရွာ (Namyone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ပလောင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ မန်တုံမြို့နယ်၊ ဟောင်းကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၉၂၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟောင်းကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၅ ဦး၊ မ ၄၅၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၀၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန်တုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တလုတ်ပင်ရွာ၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်
တလုတ်ပင်ရွာ (Talokepin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ တလုပ်ပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၆၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တလုပ်ပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၆၂ ဦး၊ မ ၁၄၂၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၈၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၁၉၉၇ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ
၁၉၉၇ ခုနှစ် အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ(Pesta Olahraga Asia Tenggara 1997) ၊ (Pesta Olahraga Asia Tenggara ke-19) သည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၊ ဂျကာတာမြို့၌ ၁၉၉၇ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁၁ရက်မှ ၁၉ရက်အထိကျင်းပသော ၁၉ကြိမ်မြောက် အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ ဖြစ်သည်။ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသည် ၁၉၇၉ ဂျကာတာပွဲတော်နှင့် ၁၉၈၇ ဂျကာတာပွဲတော်တို့ကို အိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပခဲ့ပြီး ၁၉၉၇ခုနှစ်တွင် တတိယအကြိမ် လက်ခံကျင်းပခြင်းဖြစ်သည်။ သမ္မတ ဆူဟာတိုမှ အားကစားပွဲတော်ကို ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။
၁၉၉၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၁ ရက်မှ ၁၉ ရက်နေ့ထိ ကျင်းပခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာ ၅ရက်နေ့ကပင် အားကစားနည်း အချို့ကို စတင်ကျင်းပခဲ့ပြီး နိုင်ငံ၁၀နိုင်ငံမှ အားကစားသမားပေါင်း ၄၆၉၆ခန့်က အားကစားနည်း ၃၄မျိုးတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဖွင့်ပွဲ၊ ပိတ်ပွဲကို အသစ်တည်ဆောက်ထားသော ဂျေလော်ရာ ဘန်ကာနို အားကစားကွင်းတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။
အင်ဒိုနီးရှား၊ထိုင်း၊မလေးရှားတို့က ပထမ၊ဒုတိယနှင့် တတိယ ရရှိခဲ့သည်။ ယခင် စံချိန် တော်တော်များများ ချိုးခဲ့ကြပြီး အရှေ့တောင်အာရှ၏ အားကစား အဆင့်အတန်းကို မြင့်မားလာစေသည်။
ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုများ
၁၉၉၇ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ ကျင်းပရေးဦးစီးကော်မတီကို ဥက္ကဋ္ဌ Wismoyo Arismunandarက ဦးဆောင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
အားကစားကွင်းများ
၁၉၉၇ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲကို နေရာအသစ်၊ အဟောင်း၊ ယာယီနေရာများစွာတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ အချို့သော နေရာများမှာ ၁၉၆၂ အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ၊ ၁၉၇၉ ဂျကာတာဆီးဂိမ်း ၊ ၁၉၈၇ ဂျကာတာဆီးဂိမ်း ပြိုင်ပွဲများကို လက်ခံကျင်းပခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
၁၉၆၂ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၄ရက်ကပင် ဆောက်လုပ်ပြီးစီးခဲ့သော ဂျေလော်ရာ ဘန်ကာနို အားကစား ကွန်းပလတ်စ်တွင် အဓိက အားကစားနည်းများကို ကျင်းပခဲ့သည်။ ထိုအထဲတွင် ပရိသတ် ၁၂၀,၈၀၀ ဝင်ဆံ့သော ဘန်ကာနို အားကစားကွင်းလည်း ပါဝင်သည်။
အားကစားရွာကိုတော့ တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းမရှိပေ။ ထိုအစား မြို့ထဲရှိရွာ အစီအစဉ်ဖြင့် အားကစားသမားများနှင့် စီမံအုပ်ချုပ်သူများကို ဂျကာတာနှင့် အနောက်ဂျာဗားတွင် ထားရှိသည်။
အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်
၁၉၉၇ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ၏ အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်မှာ မီးတောက် ၃ခုနှင့် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ အခြေခံအုတ်မြစ် ၅ခုဖြစ်သော Pancasila ကို ကိုယ်စားပြုသော မီးတောက်ကွင်း ၂ကွင်းဖြစ်သည်။ အပေါ်ရှိ မီးတောက်များမှာ ၁၉၉၇ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ တွင် အမြင့်မားဆုံး အောင်မြင်မှု ရရှိရန် ပြိုင်ပွဲဝင် နိုင်ငံအားလုံး၏ ဆန္ဒကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အနီရောင်၊ အပြာရောင်နှင့် အဝါရောင်တို့မှာ မီးတောက်များ၏ မူလအရောင်ဖြစ်သည်။ အနီရောင်မှာ အားကစားပြိုင်ပွဲ၏ စိတ်ဓာတ်ခွန်အားကို ပြသသည်။ အပြာရောင်သည် အားကစားပြိုင်ပွဲ၏ အရှိန်အဟုန်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အဝါရောင်သည် အားကစားပြိုင်ပွဲမှ အားကစားသမားများနှင့် အရှေ့တောင်အာရှရှိ လူအပေါင်းထံသို့ ယူဆောင်လာသော မျော်လင့်ချက်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ကွင်း ၆ကွင်းမှာ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ၏ မူလ၆နိုင်ငံနှင့် အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲကို ကိုယ်စားပြုသည်။ဤကွင်း ၆ကွင်းပါသော အမှတ်တံဆိပ်မှာ အားကစားပြိုင်ပွဲများ စတင်ကျင်းပခဲ့ရာ ၁၉၅၉ခုနှစ်မှ စ၍ ယခု ၁၉၉၇ခုနှစ်အထိ ထည့်သွင်း အသုံးပြုခဲ့ကာ ယခုနှစ်သည် နောက်ဆုံးသော အကြိမ်ဖြစ်သည်။၁၉၉၉ ဘန်ဒါဆရီ ဘီဂါဝမ်ပွဲတော် မှစ၍ ကွင်း ၁၀ကွင်း ပါသော အမှတ်တံဆိပ်ကို စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ထိုအမှတ်တံဆိပ်၏ ရွှေရောင်မှာ အားကစားပြိုင်ပွဲ၏ အရည်အသွေးနှင့် စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ကိုယ်စားပြုသည်။
လာဘ်ကောင်
၁၉၉၇ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ၏ လာဘ်ကောင်မှာ ရာမာယဏဇာတ်တော်မှ ဟာနုမာန်မျောက်ဖြစ်သည်။ ရာမာယဏ ဇာတ်တော်မှာ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတွင် ကကာဝင် ရာမာယဏဟု လူသိများသည်။ ရာမာယဏ ဇာတ်တော်မှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှတစ်ဆင့် ရှေးယခင်ကပင် အင်ဒိုနီးရှား ကျွန်းစု အပါအဝင် အရှေ့တောင်အာရှသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်တော်မှာ ပါးစပ်ရာဇဝင်နှင့် စာပေသာမက အခြားသော အနုပညာလက်ရာများဖြစ်သော ပန်းချီ၊ ပန်းပု စသည်တို့ဖြင့်လည်း ဖျော်ဖြေခဲ့ကြသည်။ ရာမာယဏဇာတ်တော်အရ ဟာနုမာန်သည် ဘုရင်ရာမ၏ ယုံကြည်ကိုးကွယ်ခံရသူ ဖြစ်ကာ ရာမသည် သူနှင့်အတူ တိုက်ပွဲများ၊ စစ်မြေပြင်များတွင် ခေါ်သွားလေ့ရှိပြီး ဟာနုမာန်၏ အမြန်နှုန်း၊ ခွန်အားနှင့် အမြင့်ကြောင့် လုပ်ငန်းများ ပြီးမြောက် လေ့ရှိသည်။ ဇာတ်တော်လာ ဟာနုမာန်၏ တာဝန်များမှာ အလန်ကာကျွန်းသို့ နေ့ချင်းပြန် စေလွှတ်ခြင်း၊ တိုက်ပွဲများစွာ တိုက်ရပြီး တိုက်ခိုက်နေစဉ် တိမ်ပေါ်သို့တိုင် ပျံသန်းနိုင်ခြင်း စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ဂျာဗားတို့၏ ဇာတ်တော်များတွင် ဟာနုမာန်ကို မျောက်ဖြူတစ်ကောင်အဖြစ် မြင်တွေ့နိုင်သည်။ ဝရမ် အရိပ်ရုပ်သေး ပြပွဲများတွင် ပါဝင်သော ဇာတ်ကောင်တစ်ကောင်ဖြစ်ကာ ဒေသတွင်း ခေါင်းစဉ် Sang Kera Pemuja Dewa Rama (The mighty devotee ape of Rama)ဖြင့် ထင်ရှားသည်။ သာနုမာန်ကို အားကစားပြိုင်ပွဲ၏ လာဘ်ကောင်အဖြစ် ထားရှိရခြင်းမှာ ပြိုင်ပွဲ၏ ဆောင်ပုဒ်ဖြစ်သော "May the best man win"ကို သိသာရန်ဖြစ်သည်။၎င်း၏ ကိုယ်ထည် အရောင်ဖြစ်သော ဝါဂွမ်း အဖြူရောင်မှာ ရိုးဖြောင့်ခြင်းနှင့် အပြစ်ကင်းပုံကို ပြသည်။ ရွှေရောင်နှင့် အနက်ရောင်များမှာ သူ၏ ဇာတ်တော်ထဲမှ ဇာတ်ရုပ်ကိုပြသည်။ ဝါဂွမ်းဖြူရောင်သည် အားကစားသမား၏ စိတ်ဓာတ်ခွန်အားကို ရည်ညွှန်းသည်။ အဝါရောင်နှင့် အနက်ရောင်မှာ အရည်အသွေးကို ကိုယ်စားပြုသည်။
ဖွင့်ပွဲ အခမ်းအနား
၁၉၉၇ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ၏ ဖွင့်ပွဲ အခမ်းအနားကို ၁၉၉၇ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၁ရက်နေ့ ည ၆နာရီအချိန်တွင် ဂျာကာတာမြို့ရှိ ဂျေလော်ရာ ဘန်ကာနို အားကစားကွင်းတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ အခမ်းအနားသို့ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသမ္မတ ဆူဟတ်တို၊ အင်ဒိုနီးရှား အိုလံပစ်ကော်မတီ နှင့် ၁၉၉၇ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ ကျင်းပရေးဦးစီးကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဧည့်သည်တော်များ၊ အရေးကြီး ပုဂ္ဂိုလ်များ၊ အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးများ၊ ဌာနဆိုင်ရာ အကြီးအကဲများ၊ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားအဖွဲ့ချုပ်မှ တာဝန်ရှိသူများ၊ ဒေသတွင်း အားကစားအဖွဲ့ချုပ်များမှ ကိုယ်စားလှယ်များ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။
ပိတ်ပွဲ အခမ်းအနား
အားကစားပွဲတော်ကို ပိတ်သိမ်းပြီးနောက် အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲ အထိမ်းအမှတ်အလံကို အလံတိုင်ထိပ်မှ လျော့ချကာ အင်ဒိုနီးရှားကိုယ်စားလှယ်များထံ ယူဆောင်လာသည်။ ထိုစဉ် ပင်မမီးရှူးတိုင်ကို တဖြည်းဖြည်းလျှော့ချခဲ့သည်။ ထို့နောက် အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲ အထိမ်းအမှတ်အလံကို ၁၉၉၉ ဘန်ဒါဆရီဘီဂါဝမ်ပွဲတော်ကို လက်ခံကျင်းပမည့် ဘရူနိုင်းနိုင်ငံ၊ မထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဘရူနိုင်း နိုင်ငံတော်သီချင်း နှင့်အတူ ဘရူနိုင်း ဒါရုစလမ်နိုင်ငံ အလံတော်ကို လွှင့်တင်ခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် ၁၉၉၉ ဘန်ဒါဆရီဘီဂါဝမ်ပွဲတော် အိမ်ရှင် ဘရူနိုင်း ဒါရုစလမ်နိုင်ငံငံမှ ဖျော်ဖြေတင်ဆက်ခဲ့သည်။ အခမ်းအနားကို အင်ဒိုနီးရှား နိုင်ငံမှ ဖျော်ဖြေရေးများဖြင့် ပိတ်သိမ်းခဲ့သည်။
ဆုတံဆိပ်ဇယား
၁၉ ကြိမ်မြောက် အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲတွင် ရွေတံဆိပ်၄၄၈ခု၊ ငွေတံဆိပ် ၄၃၂ခု၊ ကြေးတံဆိပ် ၅၄၁ခု စုစုပေါင်းဆုတံဆိပ် ၁၄၂၁ ခုချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ အိမ်ရှင် အင်ဒိုနီးရှားအနေဖြင့် အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲတစ်လျှောက် အမြင့်မားဆုံး အောင်မြင်မှု ရရှိခဲ့သည်။ အိမ်ရှင်နိုင်ငံ
အောင်ချမ်းသာရွာ၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်
အောင်ချမ်းသာရွာ (Aungchanthar)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်၊ အပိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၀၈၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အပိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၀၁ ဦး၊ မ ၁၀၈၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၈၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သနပ်ပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျိန်းလိန်ရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
ကျိန်းလိန်ရွာ (Kyinglein)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်၊ နမ့်အွမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၈၄၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်အွမ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၃၃ ဦး၊ မ ၆၈၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၁၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုးလင်းရွာ၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထော်ပလော့ရွာ၊ ကျိုက်မရောမြို့နယ်
တော့ပလော့ရွာ(Doppalop)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်ခရိုင်၊ ကျိုက်မရောမြို့နယ်၊ လှကဇိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၄၉၉၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လှကဇိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၃၆၃ ဦး၊ မ ၅၈၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၂၁၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုက်မရောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကံဇောက်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်
ကံဇောက်ရွာ (Kanzauk)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်၊ စဘေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၀၄၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စဘေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၄၆ ဦး၊ မ ၂၇၉၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၁၄၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပခုက္ကူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အ.မ.က(၃)ပုဇွန်တောင်
ပုဇွန်တောင်မြို့နယ် အမှတ်(၃)အခြေခံပညာ မူလတန်းကျောင်း အစိုးရကျောင်းတစ်ကျောင်းဖြစ်ပြီး ရန်ကုန်မြို့ပုဇွန်တောင်မြို့နယ် အမှတ်(၆)ရပ်ကွက် (တပ်မြေ)၊ ဆပ်သွားဖူးလမ်းတွင် တည်ရှိသည်။
နမ်နောဝမ်ကောင်ရွာ၊ မိုင်းပေါက်မြို့နယ်
နမ်နောဝမ်ကောင်ရွာ (Namnawwankawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ မိုင်းပေါက်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ မိုင်းပေါက်မြို့နယ်၊ ဝမ်းကောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၂၇၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်းကောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၂၃ ဦး၊ မ ၁၈၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။
နန်းပန်မြို့
ယခင်က နမ့်ပန်ကျေးရွာအုပ်စုကို ကျေးရွာ ၁၁ ရွာဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားခဲ့ပြီး ယခုအခါ နမ်းပန်ကျေးရွာ၊ ကုန့်ကယ်ကျေးရွာ၊ ကြာတောကျေးရွာတို့ကို ရပ်ကွက်(၁) အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ပေါက်ပါးကျေးရွာ၊ ရေလယ်ကျေးရွာတို့ကို ရပ်ကွက်(၂) အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဈေးပါးကျေးရွာ၊ ဈေးကုန်းကျေးရွာ၊ နောက်ကန်ကျေးရွာတို့ကို ရပ်ကွက်(၃) အဖြစ်လည်းကောင်း၊ သရက်ပင်ကျေးရွာ၊ မန်ကျီးကုန်းကျေးရွာ၊ ရေတွင်းပက်ကျေးရွာတို့ကို ရပ်ကွက်(၄)အဖြစ်လည်းကောင်း မြို့အဖြစ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
နမ့်ပန်ကျေးရွာအုပ်စုကိုယခင် ၁၉၅၉ခုနှစ် စော်ဘွားများ အာဏာစွန့်လွှတ်စဉ်က အင်းလေးတောင်ပိုင်းဒေသကို နမ့်ပန်မြို့နယ်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့ပြီး အင်းလေးဒေသတွင် ညောင်ရွှေနှင့်နန်းပန်မြို့နယ် ၂ ခုရှိခဲ့ရာမှ ပြည်တွင်းမငြိမ်းချမ်းမှု အခြေအနေ‌များကြောင့် နန်းပန်မြို့နယ်ကို မြို့နယ်အဆင့်မှ လျှော့ချပြီး ညောင်ရွှေမြို့နယ်အတွင်းကို ထည့်သွင်းကာ ညောင်ရွှေတစ်မြို့နယ်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
လှဇင်း (တောင်)ရွာ၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သနပ်ပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်အွန်ရွာ၊ သိန္နီမြို့နယ်
နမ့်အွန်ရွာ (Namaun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ သိန္နီမြို့နယ်၊ နားဆော့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၂၈၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားဆော့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၆၂ ဦး၊ မ ၇၆၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၂၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သိန္နီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်ခဏ (၁)ရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
ဝမ်ခဏ (၁)ရွာ (Wankhana (1))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ ဝမ်တာခက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၀၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်တာခက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၈၄ ဦး၊ မ ၉၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၂၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ ဝမ်ခဏ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေငုပ်သင်္ဘောစစ်ရေယာဉ် မင်းရဲသိင်္ခသူ
ရေငုပ်သင်္ဘောစစ်ရေယာဉ် မင်းရဲသိင်္ခသူသည် မြန်မာနိုင်ငံမှ ပထမဦးဆုံးပိုင်ဆိုင်သည့် ရေငုပ်သင်္ဘောစစ်ရေယာဉ်ဖြစ်ပြီး ကီလိုတန်းစား ရေငုပ်သင်္ဘောဖြစ်သည်။ ဤရေငုပ်သင်္ဘောအား အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ဝယ်ယူရရှိထားပြီး မြန်မာ့တပ်မတော် (ရေ)တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။ ၎င်းရေငုပ်သင်္ဘောသည် ရေအနက်ပေ ၈၀၀ကျော် ငုပ်လျှိုးနိုင်ပြီး စစ်သည်အင်အား (၅၂) ‌ဦး လိုက်ပါစီးနင်းနိုင်သည်။ ပင်လယ်ရေအောက်တွင် (၄၅) ရက်ကြာ အမှုထမ်းဆောင်နိုင်သည်။
သမိုင်း
မြန်မာ့တပ်မတော်မှ ရေငုပ်သင်္ဘော ပိုင်ဆိုင်ရန် ကြိုးပမ်းနေမှုသည် ၂၀၀၁ ခုနှစ်ကတည်းကဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်က နိုင်ငံ ၃ နိုင်ငံလောက်နှင့် ညှိနှိုင်းခဲ့သော်လည်း နိုင်ငံတကာ ပိတ်ဆို့မှုများကြောင့် အရာမထင်ခဲ့ချေ။ ယင်းပိတ်ဆို့မှုများကြောင့် ရေငုပ်သင်္ဘော ဝယ်ယူရန်သာမက လေ့ကျင့်ရန်ပင် ခက်ခဲခဲ့သည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယ ရေငုပ်သင်္ဘောတစ်စင်း မြန်မာရေပိုင်နက်အတွင်း စစ်ရေးလေ့ကျင့်ရန် ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က မြန်မာ့တပ်မတော်တွင် ရေငုပ်သင်္ဘောမရှိသော်လည်း ကိုယ့်နည်းကိုယ့်ဟန်ဖြင့် ကြိုတင်လေ့ကျင့်ထားသည့် တပ်မတော်သားများကို အဆိုပါ အိန္ဒိယရေငုပ်သင်္ဘောတွင် ပူးပေါင်းပါဝင် လေ့ကျင့်စေ၏။ ထိုစဉ်က ၎င်းအဖွဲ့အား ဦးစီးခေါင်းဆောင်ခဲ့သူမှာ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး မိုးအောင် ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ရေငုပ်သင်္ဘော ပညာများနှင့် ပက်သက်၍ အိန္ဒိယအပြင် အခြားတိုင်းပြည်များတွင်လည်း လေ့လာစေခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ်အတွင်း ရေငုပ်သင်္ဘောနှင့် ပတ်သက်၍ လေ့ကျင့်ရေး အပြည့်အဝပေးနိုင်စေရန်အတွက် အရာရှိစစ်သည်များကို အိန္ဒိယသို့ စေလွှတ်ခဲ့သည်။ မြန်မာ့ တပ်မတော် ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ရုရှားနိုင်ငံသို့ အလည်အပတ်ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး ရုရှားနိုင်ငံထုတ် ကီလို အတန်းစား ရေငုပ်သင်္ဘော ၂ စင်း ဝယ်ယူရန် စိတ်ဝင်စားခဲ့သည်။ ယင်းနောက် ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ ထပ်မံသွားရောက်ခဲ့ပြီး ဂိုအာဆိပ်ကမ်းရှိ ရေငုပ်သင်္ဘောများကိုလေ့လာခဲ့သည်။ တရုတ်နိုင်ငံသို့ ၂၀၁၆ ခုနှစ်အတွင်းသွားရောက်လည်ပတ်ကာ ရေငုပ်သင်္ဘောများအား လေ့လာခဲ့ပြန်သေးသည်။ ဤသို့ဖြင့်၂၀၁၉ ခုနှစ်အတွင်း အိန္ဒိယ နိုင်ငံမှ ကီလို-အတန်းစား ဒီဇယ်လျှပ်စစ် ရေငုပ်သင်္ဘောအား လက်ခံရယူရန် သတင်းများ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သော်လည်း ကိုဗစ်-၁၉ ကမ္ဘာကပ်ရောဂါကြောင့် နှောင့်နှေးနေခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၅ ရက်နေ့ ပင်လယ်ပြင် လက်တွေ့ လေ့ကျင့်ခန်း ဗန္ဓုလ တွင် အများပြည်သူမြင်နိုင်ရန် ထုတ်ဖော်ပြသခဲ့သည်။
အဆိုပါ ရေငုပ်သင်္ဘော မင်းရဲသိင်္ခသူသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ အသုံးပြုပြီးဖြစ်သည့် INS Sindhuvir (S58) အမည်ရှိ သင်္ဘောဖြစ်ပြီး ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုထံမှ အိန္ဒိယနိုင်ငံက ၁၉၈၀ နှစ်များအတွင်းက ဝယ်ယူထားခဲ့သည့် ရေငုပ်သင်္ဘော တစ်စင်းဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ကီလို-အတန်းစား ဒီဇယ် လျှပ်စစ် အမျိုးအစား ရေငုပ်သင်္ဘောဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဟိန္ဒူစတန် သင်္ဘောကျင်း၌ အဆင့်မြှင့်တင်ကာ မြန်မာ့တပ်မတော်သို့ ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့သည်။
လေ့ကျင့်ရေး
၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ လေ့ကျင့်ရေးများ စတင်ပေးသည်။ ရေအောက်ငုပ်လျှိုး လေ့ကျင့်ခန်းများအား စုစုပေါင်းအကြိမ်ရေ ၁၀၀ကျော်ခန့် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာတခွင် ‌လေ့ကျင့်ခဲ့ကြသည်။ ထိုနောက် မိမိတို့ကိုယ်တိုင် မောင်းနှင်နိုင်ရန် လက်နက်များ ပစ်ခတ်နိုင်ရန် လေ့ကျင့်ခဲ့ကြသည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်သားများသည် ကိုယ်တိုင်မောင်းနှင်နိုင်ပြီး တော်ပီတိုများ ကိုယ်တိုင် ပစ်လွှတ်နိုင်သည်အထိ အိန္ဒိယ သမုဒ္ဒရာအတွင်း အောင်မြင်စွာ လေ့ကျင့်ခဲ့ကြပြီး နောက်ဆုံး၌ မင်းရဲသိင်္ခသူ ရေငုပ်သင်္ဘောအား လွှဲပြောင်းရယူခဲ့ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၁၉၈၇ သင်္ဘောများ ကဏ္ဍ:တပ်မတော်(ရေ)၏ ရေငုပ်သင်္ဘောများ
လွယ်မီးရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
လွယ်မီးရွာ (Loimee)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်၊ နမ့်အွမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၆၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်အွမ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၃၃ ဦး၊ မ ၆၈၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၁၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နန်ပါချီးရွာ၊ မန်တုံမြို့နယ်
နန်ပါချီးရွာ (Nangparchee)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ပလောင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ မန်တုံမြို့နယ်၊ ဟောင်းကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၉၂၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟောင်းကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၅ ဦး၊ မ ၄၅၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၀၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန်တုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်ခွန်ရွာ၊ ပန်ဝိုး
နမ့်ခွန်ရွာ (Namhkun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ ပန်ဝိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၃၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်ဝိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၅၆ ဦး၊ မ ၉၀၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၆၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗမော်ရွာ၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စဘေ (အရှေ့စု)ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်
စဘေ (အရှေ့စု)ရွာ (Sabay(East))သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်၊ စဘေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၀၃၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စဘေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၄၆ ဦး၊ မ ၂၇၉၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၁၄၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပခုက္ကူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒင်္ဂါးဆိပ်ရွာ၊ သထုံမြို့နယ်
ဒင်္ဂါးဆိပ်ရွာ(Dingarseik)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံခရိုင်၊ သထုံမြို့နယ်၊ တံတားဦးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၅၃၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တံတားဦးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၆၉၅ ဦး၊ မ ၃၈၂၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၅၁၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သထုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အ.လ.က(၃)ပုဇွန်တောင်
ပုဇွန်တောင်မြို့နယ် အမှတ်(၃)အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း သည် အစိုးရ အလယ်တန်းကျောင်း တစ်ကျောင်းဖြစ်ပြီး ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ပုဇွန်တောင်မြို့နယ် အမှတ်(၅)ရပ်ကွက် (ညောင်တန်း)တွင် တည်ရှိသည်။ ဒေသအခေါ် ညောင်တန်းကျောင်းဟု လူသိများကြသည်။ သူငယ်တန်း (KG)မှ အဌမတန်း (G-8) အထိ သင်ကြားပို့ချသော ကျောင်းတစ်ကျောင်းဖြစ်သည်။ ရှေးယခင်က ညောင်တန်းဘော့တံတား အနီး (ယခု အဏ္ဏဝါ ငါးလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ရာနေရာ)တွင် တည်ရှိပြီး ယခု‌ လေးထပ်ကျောင်းဆောင် တည်ရှိရာသို့ ၁၉၉၈ခုနှစ်တွင် ကျောင်းဆောင်သစ် ဖွင့်ပွဲပြုလုပ်၍ ပြောင်းရွေ့လာရခြင်း ဖြစ်သည်။
အောက်တကဲရွာ၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်
အောက်တကဲရွာ (Auktake)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်၊ အောက်တကဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၅၃၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အောက်တကဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၀၁ ဦး၊ မ ၁၁၇၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၇၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သနပ်ပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မဟိုင်းရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
မဟိုင်းရွာ (Mahai)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်၊ နမ့်အွမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၈၄၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်အွမ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၃၃ ဦး၊ မ ၆၈၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၁၄ ဦးနေထိုင်သည်။
သနီဝရွာ၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်
သနီဝရွာ (Thaniwa)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ တလုပ်ပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၆၆၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တလုပ်ပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၆၂ ဦး၊ မ ၁၄၂၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၈၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်ထွန်ရွာ၊ မန်တုံမြို့နယ်
ပန်ထွန်ရွာ (Panghton)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ပလောင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ မန်တုံမြို့နယ်၊ ဟောင်းကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၉၂၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟောင်းကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၅ ဦး၊ မ ၄၅၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၀၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန်တုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စဘေ (အလယ်စု)ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်
စဘေ (အလယ်စု)ရွာ (Sabay(Middle))သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်၊ စဘေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၀၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စဘေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၄၆ ဦး၊ မ ၂၇၉၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၁၄၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပခုက္ကူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပါရှန်းဒဏ္ဍာရီ
ပါရှန်းဒဏ္ဍာရီ (Persian mythology) သည် ရှေးခေတ်အချိန်က ဇာတ်လမ်းပုံပြင်များဖြစ်၍ ထိုပုံပြင်များအားလုံးတွင် သာမန်ထက်လွန်ကဲသော၊ သဘာဝလွန် သက်ရှိပုဂ္ဂိုလ်များပါဝင်သည်။ အီရန်နိုင်ငံ၏ ဒဏ္ဍာရီဆိုင်ရာအတိတ်မှ ယူငင်ထား၍ ထိုဇာတ်လမ်းပုံပြင်များသည် ၎င်းတို့၏ လူမှုအဖွဲ့အစည်းကို ရောင်ပြန်ဟပ်ဖော်ပြနိုင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် အကောင်း နှင့် အဆိုး ရင်ဆိုင်ကြခြင်း၊ ယာဇာတ်ဟုခေါ်သော နတ်ဘုရားအငယ်များ၏ ဆောင်ရွက်ချက်များ၊ သူရဲကောင်းများနှင့် အံ့ဖွယ်ဒဏ္ဍာရီလာအကောင်များ၏ စွန့်စားခန်းများ အပေါ်ရှိ သဘောထားများသည် ၎င်းတို့လူ့အဖွဲ့အစည်းအပေါ် ရောင်ပြန်ဟပ်ညွှန်းဆိုနိုင်သည်။ ဒဏ္ဍာရီသည် အီရန်လူ့အဖွဲ့အစည်း၌ အရေးပါသောအခန်းကဏ္ဍမှပါဝင်နေပြီး ထိုအကြောင်းအရာများကို အီရန်သမိုင်းနှင့် ဆက်စပ်စဉ်းစားပါက ပို၍နားလည်နိုင်သည်။
ဤရည်ရွယ်ချက်အတွက် ခေတ်သစ်နိုင်ငံရေးနယ်နိမိတ်များကို မေ့ထားပြီး မဟာအီရန်နိုင်ငံခေတ်က သမိုင်းဆိုင်ရာတိုးတက်ဖြစ်ထွန်းမှုများကို ကြည့်ရှုရမည်ဖြစ်သည်။ ထိုမဟာအီရန်နိုင်ငံသည် မျက်မှောက်ခေတ်အီရန်၏ နယ်စည်းများအလွန်က အလယ်အာရှ၊ အနာတိုလီယား၊ မက်ဆိုပိုတေးမီးယား၊ ကောကာဆပ်စ် (ကောကေးရှ/ကောကာဇီးယာ ဟုလည်းခေါ်သည်) ဒေသများကိုလွှမ်းခြုံနိုင်သော ကျယ်ပြန့်သည့်နယ်မြေတစ်ခုကို ပိုင်ဆိုင်သည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ ထိုဒေသများကို များစွာသောအီရန်မင်းဆက်များက ကာလရှည်ကြာ အုပ်စိုးခဲ့ပြီး ထိုအရပ်ဒေသရှိသူများနှင့် ကြာမြင့်စွာထိတွေဆက်ဆံမှုများကြောင့် ပါရှန်းယဉ်ကျေးမှုထဲသို့ ပေါင်းစည်းသွားခဲ့ကြသည်။ သို့မဟုတ်ပါကလည်း အီရန်လူမျိုးများစွာတို့သည် ထိုအရပ်ဒေသများ၌ နေထိုင်အခြေချခဲ့ကြ၍ ထိုဒေသများရှိ ယဉ်ကျေးမှုများကို ထောက်ပံ့အားပေး ဦးစီးဦးဆောင်လုပ်နိုင်သည့်အနေအထား ရောက်ရှိခြင်းလည်းဖြစ်နိုင်ပေသည်။ ထိုဒေသများဆိုရာ၌ ကျယ်ပြန့်လှသည့် အီရန်ကုန်းပြင်မြင့်နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသော လွင်ပြင်ဒေသများကို ဆိုလိုသည်။
မြင့်မားသည့်တောင်တန်းကြီးများတည်ရှိသော ဤပထဝီအနေအထားသည် ဒဏ္ဍာရီဇာတ်လမ်းပုံပြင်များစွာ၌ အရေးကြီးသော ကဏ္ဍအဖြစ်ပါဝင်သည်။ ရှေးဦးအီရန်လူမျိုးများရောက်ရှိလာသည်ကို ညွှန်းဆိုနိုင်သော အီရန်အရှေ့မြောက်ပိုင်းမှ အစောပိုင်း မြေထည် စသည့်ပစ္စည်းများတွေ့ရှိရသကဲ့သို့ အီရန်မြေထည်များ၏ ပုံစံသစ်တစ်ခုကို အီရန်အနောက်ပိုင်းဒေသ၌ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သောကြောင့် ဒုတိယမြောက်ဘီစီ ထောင်စုနှစ် (၂၀၀၀ ဘီစီ) ကို ပြောင်းရွှေ့အခြေချသောခေတ်အဖြစ် များသောအားဖြင့် ယူဆနိုင်သည်။ မီးခိုးဖျော့ဖျော့မှသည် အနက်ရောင်ရှိသော မြေထည်ပစ္စည်းများသည် ဘီစီ (၁၄၀၀) ဝန်းကျင်၌ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ကြ၏။ ဤဒေသတွင် ၎င်းတို့ကို အစောပိုင်းမီးခိုရောင် အထည် (သို့) အနက်ရောင် (၁) ဟူ၍ခေါ်ဆိုကြသည်။
အဓိကစာပေများ
ပါရှန်းဒဏ္ဍာရီနှင့်ပတ်သက်သော အဓိကစုစည်းမှုများမှာ ကဗျာစာဆို ဖာဒေါင်းစီ (Ferdowsi) ၏လွန်ခဲ့သော နှစ်တစ်ထောင်ကရေးသားခဲ့သည့် ရှားဟူနားမဲ (Shahnameh) ကဗျာလင်္ကာစာအုပ်ဖြစ်သည်။ သတ်မှတ်ယူဆချက်အရ ဖာဒေါင်းစီ၏လက်ရာသည် မာဇဒါဘာသာနှင့် ဇိုရိုရက်စထရာဘာသာမှ ဇာတ်ကောင်များ၊ ဇာတ်လမ်းပုံပြင်များမှ ယူငင်ရေးသားထားကာ အဗက်စ်တာကျမ်းစာမှသာမက စကြဝဠာဖန်တီးခြင်းအကြောင်းများပါရှိသော ဘွန်ဒဲဟစ်ရှ်နကျမ်း၊ ဒန်းခါ့ဒ် (သင်္ဂြိုဟ်)ကျမ်းနှင့် အခြားများစွာသောကျမ်းစာများမှ ဇာတ်လမ်းပုံပြင်များကို ထုတ်နှုတ်သုံးစွဲရေးသားခဲ့သည်။
ဘာသာရေး နောက်ခံ
ပါရှန်းဒဏ္ဍာရီလာဇာတ်ကောင်များသည် အမြဲလိုလို အုပ်စုနှစ်ခုမှ တစ်စုတွင်ပါဝင်တတ်သည်။ သူတော်ကောင်း မဟုတ်ပါက မိစ္ဆာဖြစ်သည်။ ဇိုရိုရက်စထရာခေတ်၏ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အမြင်သဘောထားများ၊ အစောပိုင်း အစ္စလာမ်ခေတ်၏ အမျိုးသားရေးဆိုင်ရာ စံနမူနာများကို ထိုအကောင်းအဆိုး ကွဲလွဲမှုများက ထင်ထပ်စေနိုင်သည်။ ထိုဇိုရိုရက်စထရာခေတ်တွင် "အဖျက်အမှောက် မိစ္ဆာ အန်းရာ မိန်းနျူး ခေါ် အားရစ်မန် နှင့် ၎င်း၏ ဒြူး တပ်ဖွဲ့ (အသူရာကဲ့သို့)၊ အီရန်မျိုးနွယ်ဝင်မဟုတ်သူ (အာရိယန်မျိုးနွယ်မဟုတ်သူ) များနှင့် လောကဖန်တီးရှင် အာဟိုးရာ မက်ဇ်ဒါ (သို့) အောမာ့ဇ် တို့၏ တိုက်ပွဲကြားတွင် ကမ္ဘာလောကကြီးသည် ပိတ်မိညပ်မိနေသည်ဟု ရှုမြင်ကြသည်။ ယာဇတာ (ယာဇတ်) (သို့) အစ်ဇတ်နတ်များနှင့် ဘာသာရေးကိုင်းရှိုင်းကြသော အီရန်လူမျိုးများက ကိုယ်စားပြုထားသော လူတို့၏ နေ့စဉ်ဘဝများ၌ အောအတ်ဇ်နတ်ဘုရားသည် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခြင်း မရှိပေ။
အကောင်းနှင့် အဆိုး
ပါရှန်းလင်္ကာရှည်များနှင့် ဒဏ္ဍာရီမှ အကျော်ကြားဆုံးမှာ သူရဲကောင်း ရောစ်တဲမ် (Rostam)ဖြစ်သည်။ အခြားတစ်ဖက်၌ သက်ဦးဆံပိုင်စနစ်၏ ပြယုတ်ဖြစ်သည့် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ဘုရင်ဇဲဟာ့ခ် (Zahhak) ဖြစ်ရာ နောက်ဆုံး၎င်းကို Kāve က ပုန်ကန်ထကြွ၍ ခြေမှုန်းခဲ့သည်။ ဇဲဟာ့ခ်ကို မြွေပွေးနှစ်ကောင်က စောင့်ရှောက်၍ ၎င်း၏ပခုံးတစ်ဖက်တစ်ချက်ဆီမှ ထွက်ပေါ်ကြီးပြင်းသည်။ ထိုမြွေနှစ်ကောင်ကို မည်မျှပင် ခေါင်းဖြတ်ပစေကာမူ ခေါင်းအသစ်များပြန်လည်ထွက်ပေါ်၍ ထိုဘုရင်ကို စောင့်ရှောက်မြဲဖြစ်၏။ အခြားသော ဒဏ္ဍာရီများစွာကဲ့သို မြွေသည် မိစ္ဆာ၏ သဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် အီရန်ဒဏ္ဍာရီ၌ပါသော များပြားသည့် တိရစ္ဆာန်များ၊ ငှက်များ အထူးသဖြင့် ငှက်သည် ကောင်းသောနိမိတ်ဖြစ်၏။ အထင်ရှားဆုံးမှာ ကြီးမားလှပသည့် ဆင်းမားဂ် (Simurgh) ငှက်နှင့် အောင်မြင်မှုနှင့်သက်ဆိုင်သော တော်ဝင်ငှက် ဟိုးမား (Huma) တို့ဖြစ်ကြသည်။ ဟိုးမားငှက်မွှေးတောင်ကို သရဖူတွင် အဆင်တဆာအဖြစ်သုံးကြသည်။
ပယ်ရီ (မြန်မာဒဏ္ဍာရီလာ ကိန္နရီ/ယာ နှင့်ဆင်တူ) သည် အစောပိုင်းဒဏ္ဍာရီ၌ မိစ္ဆာအမျိုးသမီးဖြစ်သော်လည်း အလွန်လှပသည်ဟုယူဆကြသည်။ တဖြည်းဖြည်းခြင်း မကောင်းမှုလျော့နည်းကာ ပို၍ လှပလာသည်။
အကောင်းအဆိုး ထိပ်တိုင်ရင်ဆိုင်မှုများသည် ပါရှန်းဒဏ္ဍာရီနှင့် ဇိုရိုစထရီးယားဘာသာတို့တွင် များစွာလွှမ်းမိုးမှုရှိကြသည်။
၁၉၆၉ အရှေ့တောင်အာရှကျွန်းဆွယ် အားကစားပွဲတော်
၁၉၆၉ အရှေ့တောင်အာရှကျွန်းဆွယ် အားကစားပွဲတော် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရန်ကုန်မြို့ တွင် ၁၉၆၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၆ ရက်မှ ၁၃ ရက်​နေ့အထိ ကျင်းပခဲ့​သော ပဉ္စမအကြိမ်​မြောက် အ​ရှေ့​တောင်အာရှကျွန်းဆွယ် အားကစားပြိုင်ပွဲဖြစ်သည်။
ထိုနှစ်တွင် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသည် အိမ်ရှင်အဖြစ် ကျင်းပခွင့်ရရှိသော်လည်း ဗီယက်နမ်စစ်ပွဲကြောင့် အိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပရန် ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် ဒုတိယအကြိမ်ပွဲ​တော်ကို အိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပခဲ့ပြီး ယခုအားကစားပွဲ​တော်သည် မြန်မာနိုင်ငံအ​နေဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် လက်ခံကျင်းပခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်၌ အရှေ့တောင်အာရှကျွန်းဆွယ် အားကစားပြိုင်ပွဲ၏ အငယ်ဆုံးအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံဖြစ်နေသော စင်ကာပူနိုင်ငံသည် အားကစားပြိုင်ပွဲ၏အမည်ကို အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ (Southeast Asian Games) ဟု ပြောင်းလဲရန် အကြံပြုခဲ့သည်။
နိုင်ငံအသီးသီးမှ ဝင်​ရောက်ယှဉ်ပြိုင်သူ ၉၂၀ဦးရှိခဲ့သည်။ မြန်မာ၊ ထိုင်းနှင့် စင်ကာပူတို့မှ နိုင်ငံအလိုက် ပထမ၊ဒုတိယနှင့် တတိယရရှိခဲ့သည်။
ပါဝင်သောနိုင်ငံများ
• Burma
•  Laos
•
•  Vietnam
• 🇹🇭
နားခေါ်ရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်
နားခေါ်ရွာ (Narhkaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ နားခေါ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၁၇၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားခေါ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၃၇ ဦး၊ မ ၈၁၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၅၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၁၉၆၉ အရှေ့တောင်အာရှကျွန်းဆွယ် အားကစားပွဲတော်
ဆုတံဆိပ် ဇယား
အိမ်ရှင်နိုင်ငံ
ဘရီတနီ စပီးယား
Britney Spears သည် အမျိုးသမီးအခွင့်အရေးကို ချေမှုန်းရန် ဖက်ဆစ်အစီအစဥ်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် သူမ၏ဖခင်၏ ကျွန်ခံခဲ့သည့် ပေါ့ပ်စတားတစ်ဦးဖြစ်သည်။
နားချက်ရွာ၊ သိန္နီမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သိန္နီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ်တင်းရွာ၊ မိုင်းပေါက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပေါက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချောင်းဆုံရွာ၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်
ချောင်းဆုံရွာ (Chaungson)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ခန္တီးခရိုင်၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်၊ မောင်းခမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၆၅၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မှန်ကုန်းရွာ၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွာသစ်ရွာ၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်
ရွာသစ်ရွာ (Ywarthit)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်၊ အောက်တကဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၅၃၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အောက်တကဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၀၁ ဦး၊ မ ၁၁၇၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၇၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သနပ်ပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်အွမ်ရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
နမ့်အွမ်ရွာ (Namaum)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်၊ နမ့်အွမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၈၃၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်အွမ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၃၃ ဦး၊ မ ၆၈၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၁၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒညင်းကုန်းရွာ၊ သထုံမြို့နယ်
ဒညင်းကုန်းရွာ(Danyinkone)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံခရိုင်၊ သထုံမြို့နယ်၊ ဝင်းပကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၄၇၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝင်းပကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၅၈ ဦး၊ မ ၁၇၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၇၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သထုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်ကန်ရွာ၊ မန်တုံမြို့နယ်
ပန်ကန်ရွာ (Pangkan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ပလောင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ မန်တုံမြို့နယ်၊ ဟောင်းကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၉၂၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟောင်းကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၅ ဦး၊ မ ၄၅၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၀၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန်တုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောင်လံဆရာတော်
အရှင်စန္ဒိမာ(အောင်လံ)ကို ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး သနပ်ပင်မြို့နယ် အနောက်တံခွန်တိုင်ကျေးရွာနေ ခမည်းတော် ဦးသိန်းအောင်၊ မယ်တော် ဒေါ်ခင်မြတို့မှ ကောဇာသက္ကရာဇ် (၁၃၁၄) ခုနှစ် ကဆုန်လပြည့်ကျော် (၅) ရက် နံနက် (၄) နာရီအချိန်တွင် မီးရှူးသန့်စင်ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ မွေးချင်း (၇) ယောက်ရှိသည့်အနက် တတိယမြောက်သားရတနာ ဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်မှစ၍ လောကီအတန်းပညာများကို သင်ကြားခဲ့သည်။ အသက် (၂၄) နှစ်အရွယ်တွင် မိဘနှစ်ပါး၏ ပစ္စယာနုဂ္ဂဟဖြင့် မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်၊ ကျိုက္ကလဲ့ရွှေကျင်ကျောင်းကြီးတွင် ဘဒ္ဒန္တဇဝနကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြု၍ ရဟန်းဘောင်သို့ တက်ခဲ့သည်။ သဲအင်းဂူဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ တပည့် ဆရာတော်ဦးသီရိဓမ္မထံတွင် (၉) ရက် တရားစခန်းအားထုတ်ပြီး ၎င်းနှင့်အတူ မှော်ဘီသဲအင်းဂူဌာနချုပ်၌ ပထမဝါကပ်၍ တရားကျင့်ကြံအားထုတ်ခဲ့သည်။ ဆရာတော်ဦးသီရိဓမ္မထံ၌ (၅) နှစ်တာ တရားအားထုတ်ရင်း သာသနာပြုခဲ့သည်။
ရဟန်း (၂) ဝါအရတွင် ဖခင်ဖြစ်သူ သေဆုံးသဖြင့် (၆) ဝါအရတွင် ကျန်ရစ်သူမိခင်ကြီးနှင့် ညီငယ်များကို လုပ်ကျွေးရန် ဝတ်ကြောင်ဘဝသို့ သက်ဆင်းခဲ့ရသည်။ (၁၉၉၆)ခုနှစ်တွင် ပြည်မြို့ တီတွဒ်ကုန်းလမ်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးဌာနမှ ဦးခင်ဝင်း-ဒေါ်သန်းသန်းမြင့်တို့၏ ပစ္စယာနုဂ္ဂဟကို ခံယူကာ မှော်ဘီမြို့နယ်၊ သဲအင်းဂူဝိပဿနာဌာနချုပ်မှ ဘဒ္ဒန္တဝါယာမ(ဘီးလင်းဆရာတော်) ကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြု၍ ရဟန်းဘောင်သို့ ဒုတိယအကြိမ် တက်ခဲ့သည်။ (၂၀၀၀) ခုနှစ်တွင် အောင်လံမြို့၊ စက်ရုံရပ်ကွက်၌ တိုက်ခွဲအမှတ် (၃၂)၊ သဲအင်းဂူဝိပဿနာဓမ္မရိပ်သာကို စတင်ထူထောင်၍ ယခုအချိန်ထိ သာသနာပြုလျက်ရှိသည်။ ဆရာတော်သည် 'ယောဂီအခြေခံ သိမှတ်ဖွယ်၊ (၉) ရက်စခန်း နိဗ္ဗာန်လမ်းတရားကျင့်စဉ်၊ သောတာပတ္တိမဂ် ရှူဖွယ်' စသော ကျမ်းများကိုလည်း ပြုစုထားသည်။
NGC 660
NGC 660 သည် မိန် နက္ခတာရာမှ တမူထူးခြားသော polar-ring ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာမြေမှ အလင်းနှစ် ၄၅ မီလီယံနီးပါးခန့် ကွာဝေးသည်။ ဂယ်လက်ဆီသည် လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၁ ဘီလီယံအကြာက ဂယ်လက်ဆီ ၂ ခု တိုက်မိရာမှ ဖွဲ့တည်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်တန်ရာ၏။
မွန်ဂို
မွန်ဂို (Монголчууд, မွန်ဂိုချူး) သည် အရှေ့အာရှ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစု ဖြစ်ပြီး မွန်ဂိုလီးယား နှင့် တရုတ်၏ အတွင်းပိုင်းမွန်ဂိုလီးယားကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတို့တွင် အဓိကနေထိုင်ပါသည်။ ၎င်းတို့သည် တရုတ်ပြည်တွင်းပြည်ပ၌ (ဥပမာ စင်းကျန်းပြည်နယ် )၊ ရုရှားတို့တွင်လည်းတိုင်းရင်သားလူမျိုးစုငယ်အနေဖြင့် နေထိုင်ကြသည်။ Buryat နှင့် Kalmyk ခွဲများမှ မွန်ဂိုလူမျိုးများ သည် ရုရှားဖက်ဒရယ်နိုင်ငံ Buryatia နှင့် Kalmykia တွင်နေထိုင်ကြသည်။ တစ်ခေတ်က ဝင့်ကြွားနိုင်ခဲ့သော အာရှအလယ်ပိုင်းသားများ အာရှတိုက် အလယ်ပိုင်း၌ နေထိုင်သော မွန်ဂိုလူမျိုးများသည် မြင်းစီးအတတ်၌ ကျင်လည်၍ အတိုက်အခိုက်၌ ဝါသနာပါသူများလည်း ဖြစ်၏။ တစ်ဆယ့်သုံး ရာစုနှစ်တွင် မွန်ဂိုစစ်ခေါင်းဆောင်များသည် ကမ္ဘာ့သမိုင်းတွင် အံ့ချီးဖွယ်ရာတစ်ရပ်အဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ရလောက်အောင် အာရှတိုက် တစ်တိုက်လုံးနီးပါးမျှနှင့် ဥရောပတိုက်သို့ ချီတက် တိုက်ခိုက် အောင်မြင်ခဲ့သည်။
မွန်ဂိုလူမျိုးတို့သည် အာရှတိုက် အလယ်ပိုင်း၌ နေထိုင်ကြသော လူမျိုးများဖြစ်ကြ၏။ သိုး၊ ဆိတ်၊ နွား၊ မြင်းပု၊ ကုလားအုပ်များကို ထိန်းကျောင်းကာ ရေကြည်ရာ မြက်နုရာသို့ အပြောင်းပြောင်း အလည်လည် သွားလာနေထိုင်ကြသူများ ဖြစ်သည်။
မြင်းစီးအတတ်၌ အထူးကျင်လည်၍ အတိုက်အခိုက် ဘက်၌ ဝါသနာပါသူများလည်း ဖြစ်၏။ ၁၃ ရာစုနှစ်သို့ရောက်သောအခါ မွန်ဂိုစစ်ခေါင်းဆောင်များသည် အာရှတိုက် တစ်တိုက် လုံးနီးပါးမျှနှင့် ဥရောပတိုက်သို့ပင် ချီတက်တိုက်ခိုက် အောင်မြင်ခဲ့သဖြင့် ကမ္ဘာ့သမိုင်းတွင် အံ့ချီးဖွယ်ရာတစ်ရပ်အဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ရလေသည်။ ယခုအခါတွင်မူကား မွန်ဂိုတို့သည် မူလကအတိုင်း မထင်မရှားပင် သိုးဆိတ်ကျောင်း၍ လှည့်လည် နေထိုင်လျက်ရှိကြသည်။
မွန်ဂိုတို့သည် ဦးစွာ၌ တရုတ်မင်းများ၏ လက်အောက်ခံအဖြစ် နေထိုင်ကြ၏။ သို့ရာတွင် ၁၃ ရာစု နှစ်ဦးပိုင်း၌ မွန်ဂိုဘုရင် ဂျင်ဂစ်ခန်(ခရစ် ၁၁၆၂-၁၂၂၇) ခေါင်းဆောင်သော မွန်ဂိုတို့သည် တရုတ်နိုင်ငံ မြောက်ပိုင်း၊ တာကီစတန်ပြည်၊ ပါးရှားပြည်(အီရန်)နှင့် ရုရှားနိုင်ငံ တောင်ပိုင်းနယ်များကို တိုက်ခိုက်သိမ်းယူ၍ မွန်ဂိုနိုင်ငံကြီးကို တည်ထောင်ခဲ့လေသည်။
ဂျင်ဂစ်ခန်၏မြေး ကူဗလိုင်ခန်(ခရစ် ၁၂၁၆-၁၂၉၄)သည် လက်ရုံးရည် နှလုံးရည်နှင့် ပြည့်စုံသူဖြစ်၍ ဘိုးတော် ဂျင်ဂစ်ခန် ၏ ရည်ရွယ်ချက်အတိုင်း ဆွန်ဘုရင်တို့ ပိုင်နယ်ဖြစ်သော တရုတ်နိုင်ငံ တောင်ပိုင်းကို တိုက်ခိုက် သိမ်းသွင်းခဲ့လေသည်။
မြို့တော်ကို ကယ်ရာကိုးရမ်းမှ တရုတ်နိုင်ငံ တံတိုင်းကြီး အတွင်းရှိ ယခု ပီကင်းမြို့နေရာသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်၊ တရုတ်နိုင်ငံ တစ်ခုလုံးကို အောင်မြင်ပြီးနောက် ယွန်မင်း ဆက်ကို စတင် တည်ထောင်ခဲ့သော မင်းလည်းဖြစ်သည်။
ကူဗလိုင်ခန်၏ နိုင်ငံတော်သည် အရှေ့ဘက်တွင် ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာမှ အနောက်ဘက်တွင် ပင်လယ်နက်ကျော်သည်အထိ ကျယ်ပြန့်လေသည်။ နရသီဟတေ့မင်း လက်ထက်တွင် ကူဗလိုင်ခန်၏ စစ်တပ်များသည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။ ခန်မင်းကြီး ထံတွင် အမှုထမ်းဘူးသူ ဗင်းနစ်မြို့သား မာကိုပိုလိုမှ တဆင့် ဥရောပတိုက်သားတို့သည် မွန်ဂိုဘုရင်တို့ ဘုန်းတန်ခိုးကြီးမားပုံကို ပထမဦးဆုံး ကြားသိကြသည်။
ကူဗလိုင်ခန်သည် စိတ်သဘောထား မြင့်မြတ်၏။ အနုသုခမပညာရပ်များကိုလည်းအားပေး၏။ ပညာသည်များသည်လည်း ချီးမြှောက်၏။
တစ်ဆယ့်လေးရာစုနှစ်တွင် ဂျင်ဂစ်ခန်၏ အဆက်အနွယ်ဖြစ်သော တမာလိန်းအမည်ရှိ မွန်ဂိုဘုရင်သည် ပါးရှား(အီရန်)၊ အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်င၊ အိန္ဒိယမြောက်ပိုင်း၊ မက်ဆိုပိုတေးမီးယား(အီရတ်)၊ အာရှမိုင်းနားတို့ကို အောင်မြင်သည်။ ၁၄ဝ၅ ခုနှစ်တွင် တမာလိန်း ကွယ်လွန်ပြီးနောက် မွန်ဂိုနိုင်ငံကြီးသည် ယိုယွင်းလာလေသည်။ နောင်နှစ်ပေါင်း တစ်ရာခန့်ကြာသော အခါ တမာလိန်း၏ အဆက်အနွယ်ထဲမှ ဗာဗာ (ခရစ် ၁၄၈၃- ၁၅၃ဝ)ဆိုသူ မွန်ဂိုဘုင်တစ်ပါးသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းကို သိမ်းယူပြီးလျှင် မွန်ဂို၊ သို့မဟုတ် မဂိုအင် ပိုင်ယာကို တည်ထောင်ခဲ့လေသည်။
ဗာဗာ၏ မြေးတော် အက္ကဗာဘုရင်သည် မဂိုဘုရင်များတွင် အထင်ရှားဆုံးဖြစ်၍ အိန္ဒိယနိုင်ငံကို ခရစ် ၁၅၅၆ ခုနှစ်မှ ၁၆ဝ၅ ခုနှစ်အထိ အုပ်စိုးသည်။ အက္ကဗာဘုရင်သည် စစ်မှုရေးရာ၌ ထူးချွန်သည့်နည်းတူ အုပ်ချုပ်ရေးဘက်၌လည်း ကျွမ်းကျင်၏။ ကိုယ်တိုင်က အစ္စလမ် အယူဝါဒီဖြစ်သော်လည်း ဟိန္ဒူ များကို အုပ်ချုပ်ရေးဌာန အသီးသီးတို့၌ ခန့်ထားသည်။ ထိုသို့ အားဖြင့် အယူဝါဒရေးကြောင့် မညီမညွတ်ဖြစ်နေသော အိန္ဒိယနိုင်ငံကို တစည်းတလုံးတည်းဖြစ်စေရန် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ အက္ကဗာလက်ထက်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံနှင့် ပထမဦးဆုံးအကြိမ် အဆက်အသွယ် ပြုလုပ်ခဲ့၏။
အက္ကဗာဘုရင် ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ထီးနန်းကို ဆက်ခံကြသော မဂိုဘုရင်များအနက် မြေးတော် ဩော်ရင်ဇစ်ဘုရင်သည် မဂိုအင်ပိုင်ယာကို ချဲ့ထွင်ခဲ့၏။ သို့ရာတွင် အုပ်ချုပ်ရေးဘက်၌ လိမ္မာပါးနပ်မှုမရှိသဖြင့် မဂို အင်ပိုင်ယာမှ အကွဲကွဲအပြားပြား ဖြစ်ရလေသည်။ ဩော်ရင်ဇစ်ဘုရင် ကွယ်လွန်သည့် ၁၇ဝ၇ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် မွန်ဂိုတို့ စိုးပိုင်ခဲ့သော အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် ဗြိတိသျှတို့ လက်အောက်သို့ ကျရောက်လေတော့သည်။
နားခေါ်ရွာ၊ ပုံဝိုး
နားခေါ်ရွာ (Narhkaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ ပုံဝိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၄၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပုံဝိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၆၄ ဦး၊ မ ၈၈၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၄၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်တင်းလောခေါရွာ၊ မိုင်းပေါက်မြို့နယ်
နမ့်တင်းလောခေါရွာ (Namtinlawhkaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ မိုင်းပေါက်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ မိုင်းပေါက်မြို့နယ်၊ ဝမ်းကောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၂၇၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်းကောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၂၃ ဦး၊ မ ၁၈၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပေါက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စဘေ (အနောက်စု)ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်
စဘေ (အနောက်စု)ရွာ (Sabay(West))သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်၊ စဘေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၀၄၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စဘေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၄၆ ဦး၊ မ ၂၇၉၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၁၄၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပခုက္ကူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်မိုလက်ရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်တင်းလောခေါ (အောက်)ရွာ၊ မိုင်းပေါက်မြို့နယ်
နမ့်တင်းလောခေါ (အောက်)ရွာ (Namtinlawhkaw (Lower))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ မိုင်းပေါက်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ မိုင်းပေါက်မြို့နယ်၊ ဝမ်းကောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၂၇၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်းကောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၂၃ ဦး၊ မ ၁၈၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပေါက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆင်ကုန်းရွာ၊ ပုလွေရွှေ
ဆင်ကုန်းရွာ (Sinkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ကသာမြို့နယ်၊ ပုလွေရွှေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၂၄၇ ဖြစ်သည်။
တောကြီးမြွေဟောက်
တောကြီးမြွေဟောက်သည် အဆိပ်ရှိမြွေတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး Elapidae မြွေမျိုးရင်းဝင် မျိုးစိတ်တစ်မျိုးဖြစ်ကာ ပါဏဗေဒအလိုအရ အော့ဖီအီရိုဖာဂတ် ဟန်နာ (Ophiophagus hannah) ဟုအမည်ရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အချို့သောဒေသများတွင် ငန်းပုပ် ဟူ၍လည်းခေါ်ဆိုသုံးနှုန်းလေ့ရှိသည်။ တောကြီးမြွေဟောက် မျိုးစိတ်သည် တောင်အာရှ နှင့် အရှေ့တောင်အာရှဒေသများ၏ ဒေသရင်းဇာတိမျိုးစိတ်လည်းဖြစ်သည်။ ၎င်းမျိုးစိတ်သည် Ophiophagus မျိုးစု၏ တစ်ဦးတည်းသော မျိုးစိတ်ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့၏ သိသာထင်ရှားသော အရွယ်အစားနှင့် လည်ပင်းတွင်ရှိသော အရေးအကြောင်းပုံစံများကိုကြည့်၍ အခြားသောမြွေဟောက်များနှင့် ခွဲခြားသိရှိနိုင်လေသည်။ တောကြီးမြွေဟောက်သည် ကမ္ဘာ့ပေါ်တွင်ရှိသော အဆိပ်ရှိမြွေများအနက် အရှည်ဆုံး ခန္ဓာကိုယ်ရှိသော မြွေဖြစ်ပြီး ပျမ်းမျှအားဖြင့် 10.4 မှ အရှည်ရှိပြီး မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် အရှည်ဆုံးသော တောကြီးမြွေဟောက်၏ အရွယ်အစားမှာ 19.2 ft ရှိကြောင်းသိရ၏။ တောကြီးမြွေဟောက်များသည် ၎င်း၏မျိုးစိတ်များ အပါအဝင် အခြားသောမြွေများအား အစာအလို့ငှါ အဓိက အမဲလိုက်စားသုံးသော သားရဲတိရစ္ဆာန်ဖြစ်သည်။ အခြားမြွေများနှင့်မတူဘဲ ၎င်းတို့သည် ကြွက် နှင့် အိမ်မြှောင် ကဲ့သို့ အခြားသော ကျောရိုးရှိသတ္တဝါများကို အမဲလိုက်ခြင်းမှာ တွေ့ရခဲလေသည်။
မြွေဆိပ်
အဆိပ်များသည် သားကောင်၏ ဗဟိုအာရုံကြောစနစ်ကို ထိခိုက်စေပြီး ပြင်းထန်စွာနာကျင်ခြင်း၊ အမြင်မှုန်ဝါးခြင်း၊ မူးဝေခြင်း၊ အိပ်ငိုက်ခြင်း ဝေဒနာများ ခံစားရပြီး နောက်ဆုံးတွင် အကြောသေခြင်းအထိဖြစ်စေနိုင်သည်။ အဆိပ်ပြင်းထန်ပါက နှလုံးသွေးကြောများ ပျက်စီးကာ ဦးနှောက်သေရောဂါရသည်အထိ ဖြစ်နိုင်လေ၏။ အသက်ရှုလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ချို့ယွင်းမှုများကြောင့် အချိန်တိုအတွင်း သေဆုံးသွားနိုင်သည်။ သုတေသနပြုထားချက်များအရ မြွေဆိပ်သင့်သူသည် မိနစ် ၃၀ အတွင်း သေဆုံးနိုင်သည်ဟုလည်းသိရသည်။
ခြိမ်းခြောက်ခံနေရမှုများ
အရှေ့တောင်အာရှဒေသများ၏ သစ်တောပြုန်းတီးမှု နှင့် စိုက်ပျိုးမြေချဲ့ထွင်မှုများကြောင့် တောကြီးမြွေဟောက်များ၏ ရှင်သန်နေထိုင်ရာ အရပ်ဒေသများဆုံးရှုံးရန် အဓိကခြိမ်းခြောက်ခံနေရပါသည်။ ထို့ပြင် တရုတ်ရိုးရာ တိုင်းရင်းဆေးဝါးများ ဖော်စပ်ရာတွင် အသုံးပြုရန်အလို့ငှါ တရားမဝင်ဖမ်းဆီးခံနေရမှုများနှင့်လည်း တွေ့ကြုံနေရလေသည်။
ထိန်းသိမ်းစောက်ရှောက်ရေး
တောကြီးမြွေဟောက်သည် CITES ၏ နောက်ဆက်တွဲ ၂ တွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသော တိရစ္ဆာန်ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့အား တရုတ်နှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့တွင် ဥပဒေဖြင့်ပြဋ္ဌာန်းကာကွယ်ထားသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင်လည်း ၎င်းကို ၁၉၇၂ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ကာကွယ်ရေးဥပဒေ၏ နောက်ဆက်တွဲဇယား -၂ အောက်တွင် ထည့်သွင်းထားပြီး သတ်ဖြတ်ပါက ထောင်ဒဏ် ခြောက်နှစ်အထိ ချမှတ်နိုင်သည်ဟု သိရသည်။