cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ပြည်ထောင်စုမယ်
ခရီးသွားမယ်ရွေးချယ်ပွဲတွင် တက္ကသိုလ်မှ ဥပဒေဘွဲ့ရရှိပြီး ခရီးသွားလမ်းညွှန်တစ်ဦးအဖြစ် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုနေသူ နန်းခင်ဇေယျာ ဝင်ပြိုင်သည်။ ပထမရသည်။ ထို့ကြောင့် နိုင်ငံတကာ အလှမယ်ရွေးပွဲ (၂ဝ၁၂)တွင်ဝင်ပြိုင်နေခြင်းဖြစ်သည်။
ကာယဗလမယ်
နန်းခင်ဇေယျာ မတိုင်ခင် နိုင်ငံတကာ ကာယကြံ့ခိုင်ရေးတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်သည့် အမျိုးသမီးနှစ်ဦးရှိခဲ့သည်။ အေးအေးစိုးနှင့် ဝတ်ရည်ဖြိုးတို့ ဖြစ်ကြသည်။
တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ Guang Zhou မြို့တွင် ကျင်းပသည့် (၄၆)ကြိမ်မြောက် အာရှကာယဗလ နှင့် ကာယကြံ့ခိုင်မှု ပြိုင်ပွဲတွင် ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။
အရပ်အမြင့် (၁၆ဝ)စင်တီမီတာ၊ ကာယဗလဟန်ပြမယ်(Model Physique) ပြိုင်ပွဲတွင် အေးအေးစိုးက တတိယရရှိခဲ့သည်။
ဝတ်ရည်ဖြိုးက ပဉ္စမဂုဏ်ထူးဆောင်အဆင့်ရခဲ့သည်။ ယင်းပြိုင်ပွဲတွင် နိုင်ငံပေါင်း (၂၂)နိုင်ငံမှ ကာယဗလ ကြံ့ခိုင်သန်စွမ်းသူပေါင်း(၂၅ဝ)ကျော်ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ မြန်မာအမျိုးသမီးနှစ်ဦးဖြစ်သည့် အေးအေးစိုးနှင့် ဝတ်ရည်ဖြိုးတို့က အဆင့်မြင့် နေရာများတွင် ရပ်တည်နိုင်ခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။
သို့သော် ကာယဗလဟန်ပြမယ်နှစ်ဦး အာရှကာယဗလနှင့် ကာယကြံ့ခိုင်မှု ပြိုင်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့စဉ် ယခုလောက် Hot News မဖြစ်ခဲ့ချေ။
ယခုမူ နန်းခင်ဇေယျာ၏ လှပကျော့ရှင်းသော ရုပ်လွှာက ပြည်တွင်း ဂျာနယ်အချို့၏ မျက်နှာဖုံးများထက်၌ပင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် နေရာရလာခဲ့သည်။
ဟို့ယခင် နှစ်ပေါင်း(၅ဝ)အတွင်းက Two Pieces Bikini Suit မဆိုထားနှင့်၊ ကျွမ်းဘား၊ ပြေးခုန်ပစ်မယ်များ၏ ဓာတ်ပုံများကို မမြင်မတွေ့ခဲ့ရာမှ မြန်မာ အမျိုးသမီးလေး၏ နိုင်ငံတကာ ပြိုင်ပွဲဝတ်စုံပုံကို မြင်တွေ့ လိုက်ကြရသောအခါ ဝမ်းသာအားရ စိတ်ဝင်စားနေကြခြင်း ဖြစ်ဟန်ရှိသည်ဟု ကောက်ချက် ဆွဲမိပါသည်။
မြောက်ဈေးရွာ၊ သဲကုန်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သဲကုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝေါလ်မတ်
ဝေါလ်မတ် အင့် သည် အမေရိကန်ပိုင် နိုင်ငံတကာ လက်လီရောင်းချရေး ကော်ပိုရေးရှင်း တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ဟိုက်ပါမတ်ကက်များ၊ လျှော့ဈေး ဒီပတ်မန့် စတိုးများ နှင့် ကုန်စုံဆိုင်များကို ဆိုင်ခွဲပေါင်းများစွာဖြင့် လည်ပတ်လုပ်ကိုင်နေသော လုပ်ငန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ရုံးချုပ်မှာ အာကင်ဆောပြည်နယ်၊ ဘန်တွန်ဗီးလ်တွင်ရှိပြီး ထိုကုမ္ပဏီအား ဆမ်ဝေါလ်တန်မှ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ကာ ၁၉၆၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၃၁ ခုနှစ်တွင် ကုမ္ပဏီ အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဆမ်ကလပ် လက်လီ ကုန်လှောင်ရုံများကိုလည်း လည်ပတ်လုပ်ကိုင်နေသည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၃၁ တွင် ဝေါလ်မတ်တွင် စတိုးဆိုင်နှင့် ကလပ်ပေါင်း ၁၁,၇၁၈ ခု ရှိပြီး နိုင်ငံပေါင်း ၂၈ ခုတွင် နာမည် ၅၉ ခုဖြင့် လုပ်ကိုင်လည်ပတ်လျက် ရှိသည်။ ကုမ္ပဏီသည် အမေရိကန်နှင့် ကနေဒါတွင် ဝေါလ်မတ် အမည်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ မက္ကဆီကိုနိုင်ငံနှင့် အလယ်အမေရိက တွင် ဝေါလ်မတ် ဒီ မက္ကဆီကို စန်ထရို အမေရိကား အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ယူနိုက်တက် ကင်းဒမ်းတွင် အက်စ်ဒါ အမည်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဂျပန်တွင် ဆေးယု ဂရု အမည်ဖြင့်လည်းကောင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ဘက်စ်ပရိုက်စ် အမည်ဖြင့်လည်းကောင်း လုပ်ကိုင်လည်ပတ်နေသည်။ ထို့ပြင် အာဂျင်တီးနား၊ ချီလီ၊ ဘရာဇီး နှင့် ကနေဒါနိုင်ငံတို့တွင်လည်း အပြည့်အဝ ပိုင်ဆိုင်သော လုပ်ငန်းများ ရှိသည်။
ဝေါလ်မတ်သည် ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဖော်ကျွန်း မဂ္ဂဇင်း၏ နိုင်ငံတကာ အကြီးဆုံး ကုမ္ပဏီ ၅၀၀ စာရင်း အရ ဝင်ငွေ အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၄၈၀ ဘီလီယံဖြင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဝင်ငွေအရ အကြီးမားဆုံးသော ကုမ္ပဏီဖြစ်ပြီး ဝန်ထမ်းပေါင်း ၂.၃ သန်းဖြင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံးသော အလုပ်ရှင် ဖြစ်သည်။ ထိုကုမ္ပဏီအား ဝေါ်လ်တန်ကုမ္ပဏီမှ ထိန်းချုပ်ထားပြီး အများနှင့် ဆိုင်ရာတွင် ရှယ်ယာ အရောင်းအဝယ်ပြုသော ကုမ္ပဏီ ဖြစ်သည်။ ဆမ်ဝေါ်လ်တန် ၏ အမွေကို ဆက်ခံသူများသည် ကုမ္ပဏီ၏ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ကို ဦးပိုင်ကုမ္ပဏီ ဖြစ်သော ဝေါ်လ်တန်အင်တာပရိုက်စ်မှ လည်းကောင်း တစ်ဦးချင်း ပိုင်ဆိုင်မှု အရလည်းကောင်း ပိုင်ဆိုင်ကြသည်။ ဝေါလ်မတ်သည် ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်၏ အကြီးဆုံးသော လက်လီ ကုန်စုံရောင်းဝယ်သူ ဖြစ်ပြီး ဝေါလ်မတ်၏ ဝင်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၇၈.၆၁၄ ဘီလီယံ၏ ၆၂.၃ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမေရိကန် အခြေစိုက်လုပ်ငန်းမှ ရရှိခြင်း ဖြစ်သည်။
နတ်စုရွာ၊ ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်
နတ်စုရွာ (Natsu)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးခရိုင်၊ ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်၊ တလိုင်းရှည် (တောင်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၇၃၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တလိုင်းရှည် (တောင်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၃၅ ဦး၊ မ ၁၁၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၀၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
Principal Galaxies Catalogue
Catalogue of Principal Galaxies (PGC) သည် နက္ခတ္တဗေဒဆိုင်ရာ စာရင်းဇယားဖြစ်ပြီး ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် စာရင်းဇယားကို ပုံနှိပ်ခဲ့သည်။ ယင်းသည် Lyon-Meudon Extragalactic Database မှအခြေခံထားပြီး ဂလက်ဆီပေါင်း ၇၃၁၉၇ ခုပါဝင်သည်။ နာမည်ပေါင်း ၁၃၁၆၀၁ ခုအထိ အချက်အလက်များကို စုစည်းထားသည်။ အချက်အလက်များတွင် ဂလက်ဆီအမျိုးအစား၊ ဝင်ရိုး၊ အရွယ်အစား၊ ရေဒီယယ်အရှိန်နှင့် တည်နေရာထောင့်တို့ပါဝင်သည်။ Lyon-Meudon Extragalactic Database သည် ဂလက်ဆီပေါင်း မီလီယံအနည်းခန့်ပါဝင်သော HyperLEDA အဖြစ်သို့ တိုးချဲခဲ့သည်။
မိုးကနိန်းကျိုက်သို့ပုသိမ်စေတီတော်
သုဝဏ္ဏဘူမိသို့ မြတ်စွာဘုရား ကြွတော်မူခြင်း
မဟာသက္ကရာဇ် ၁၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဖြစ်၏။ ထိုအချိန်တွင် သုဝဏ္ဏဘူမိတိုင်း၊ သုဓမ္မဝတီ သထုံပြည်ကြီးတွင် တိဿဓမ္မသီဟရာဇာ (မဟာသီရိမာသောကမင်း) သည် စိုးစံလျက် ရှိ၏။ ထိုအချိန်ကာလတွင် မဇ္ဈိမဒေသ၌ မြတ်စွာဘုရားသည် သတ္တဝါဝေနေယျတို့အား တရားလှည့်လည်ဟောကြားလျက် ရှိ၏။
တစ်နေ့သောအခါ မြတ်စွာဘုရား၏ သာဝကတစ်ဦးဖြစ်သည့် ဂဝံပတိရဟန္တာသည် ဘဝဟောင်းက မိခင်၊ အတိတ်ဘဝက မွေးစားဖခင် သီဟကုမာရရသေ့၊ ဘကြီးတော် တိဿကုမာရရသေ့နှင့် နဂါးဥဖွားနောင်တော် သုဝဏ္ဏဘူမိပြည့်ရှင် မဟာသီရိမာသောကမင်းတို့ကို ကျေးဇူးဆပ်လိုသဖြင့် သထုံပြည်သို့ ကောင်းကင်ခရီးဖြင့် ကြွရောက်တော်မူ၏။ ထို့နောက်တွင် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိအယူလွှမ်းမိုးလျက်ရှိနေသော မိခင်ဖြစ်သူနှင့် ဆွေမျိုးများကို တရားများ ဟောကြားတော်မူ၏။ ထို့နောက် ရသေ့နှစ်ပါးနှင့် ဘုရင်မင်းမြတ်တို့သည် မြတ်စွာဘုရားအား ဖူးတွေ့လိုသဖြင့် ပင့်ဆောင်ပေးရန် ပြောကြား၏။
ထို့နောက် မထေရ်သည် မဇ္ဈိမဒေသသို့ ပြန်သွားကာ မြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်ထားတော်မူ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် (၁) ထိုဒေသတွင် သာသနာတော် ထွန်းလင်းမည်ကိုလည်းကောင်း၊ (၂) အတိတ်ဘဝက ဆွေတော်မျိုးတော်များ ကျွတ်တမ်းမဝင်ကြသေးသည်ကို လည်းကောင်း၊ (၃) သတ္တဝါများ ကျွတ်တမ်းဝင်ကြစေလို၍ လည်းကောင်း စသည့် အကြောင်းခြင်းရာများကြောင့်သုဝဏ္ဏဘူမိ သထုံပြည်သို့ ကြွတော်မူ၏။
ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် မင်းနှင့် တကွသော တိုင်းသူပြည်သားများကို တရားရေအေးများ တိုက်ကျွေးတော်မူ၏။ မင်းနှင့် ပြည်သူတို့သည်လည်း မြတ်စွာဘုရားနှင့် နောက်ပါ ရဟန္တာ ၅၀၀ တို့ကို ဆွမ်းတို့ဖြင့် ခုနစ်ရက်တိုင် လုပ်ကျွေး၏။
ဆံတော်ပေးသနားခြင်း
ထိုကဲ့သို့ မြတ်စွာဘုရားသည် ခုနစ်ရက်ပတ်လုံး သီတင်းသုံးနေစဉ် ကေလာသတောင်ထိပ်နေ ရသေ့ကြီး၊ အတွင်းမိုးဂနိန်း အနောက်တောစွန်းနေ ရသေ့ကြီး အပါအဝင် ရသေ့ ခြောက်ပါးတို့သည် မြတ်စွာဘုရားထံမှ ပူဇော်ရန် အလို့ငှါ ဗုဒ္ဓပူဇနိယပစ္စည်းကို တောင်းခံလျှောက်ထား၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ဆံတော်မြတ် ခြောက်ဆူ ပေးသနားတော်မူ၏။ ထို့နောက် ရသေ့တို့သည် မိမိတို့ နေရပ်များသို့ မြတ်စွာဘုရား၏ ဆံတော်ကို ပင့်ဆောင်ကာ ကိုးကွယ်တော်မူခဲ့သည်။
အတွင်းမိုးဂနိန်းနေ ရသေ့ကြီးသည်လည်း မိမိ၏ နေရပ်သို့ ပြန်လာခဲ့သည်။ ထိုအခါ အတူနေ ရသေ့နှစ်ပါးသည် မြတ်စွာဘုရား၏ ဆံတော်ကို မိမိတို့ ပူဇော်ခွင့် မရကြဟု စိတ်နှလုံး မသာမယာ ဖြစ်ကြ၏။ ထိုအခါ အတွင်းမိုးဂနိန်းနေရသေ့ကြီးသည် စိတ်နှလုံး မသာမယာ မဖြစ်ကြဘဲ “မြတ်စွာဘုရား၏ ဆံတော်အား မိမိတို့ သုံးဦး ပူဇော်ခွင့် ရပါစေသတည်း” ဟု အဓိဋ္ဌာန်လေရာ ဆံတော်သည် သုံးဆူ ဖြစ်သွား၏။ ထိုအခါ ရသေ့သုံးပါးသည် တစ်ပါးလျှင် ဆံတော်တစ်ဆူစီ ယူကာ မိမိတို့ နေထိုင်ရာ အရပ်ဒေသများတွင် အများသူငါ ဖူးမြော်နိုင်ရန် စေတီတည်ကြသည်။
ထိုရသေ့သုံးပါး တည်ထားကိုးကွယ်တော်မူခဲ့သည် စေတီတော်များမှာ မိုးဂနိန်းစေတီတော်၊ ကျိုက်မတ်ကော်စေတီတော်နှင့် ကျိုက်သီရိဓမ္မသိုက်စေတီတော်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
နတ်မြောင်းရွာ၊ ကလေးမြို့နယ်
နတ်မြောင်းရွာ (Natmyaung)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးခရိုင်၊ ကလေးမြို့နယ်၊ နတ်မြောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၆၅၅ ဖြစ်သည်။
သာစည်ရွာ၊ ပွင့်ဖြူမြို့နယ်
သာစည်ရွာ (Tharsi)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ ပွင့်ဖြူမြို့နယ်၊ လက်ခုပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၁၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လက်ခုပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၆၅ ဦး၊ မ ၁၁၉၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၅၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပွင့်ဖြူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အနိမ့်ရွာ၊ မြင်းခြံမြို့နယ်
အနိမ့်ရွာ (Ahneint)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ မြင်းခြံမြို့နယ်၊ သာပေါင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၃၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သာပေါင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၅၃ ဦး၊ မ ၄၅၁၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၀၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းခြံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လှထွေး
ဦးလှ​ထွေးမှာ ကယားပြည်နယ်လွှတ်​တော်၏လက်ရှိဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သည်။ ယခင်က သမဝါယမဦးစီးဌာန၊ပြန်ကြား​ရေးနှင့်ပြည်သူ့ဆက်ဆံ​ရေးဦးစီးဌာနများတွင်အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။၂၀၁၅​ရွေး​ကောက်ပွဲတွင် ရှား​တောမြို့နယ်မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်၂မှ ပြည်နယ်လွှတ်​တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်​ရွေး​ကောက်ခံရပြီး​နောက် ၂၀၁၆ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ၈ရက်​နေ့တွင် ပြည်နယ်လွှတ်​တော်ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာသည်။
ကိုးကား
http://www.kayahstate.gov.mm/index.php?option=com_content&view=article&id=127&Itemid=634
နမ့်ဖတ်ရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
နမ့်ဖတ်ရွာ (Namhpat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ ပန်ဝိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၄၂၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်ဝိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၁၀ ဦး၊ မ ၇၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၇၉ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘယက်တောင်ရွာ၊ ပုလောမြို့နယ်
ဘယက်တောင်ရွာ(Bayettaung)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၊ ပုလောမြို့နယ်၊ ဆင်ထိုးကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,883 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နတ်နန်းရွာ၊ ကလေးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကလေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထီတယမ်းရွာ၊ ဆီဆိုင်မြို့နယ်
ထီတယမ်းရွာ (Htitayang)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဆီဆိုင်မြို့နယ်၊ ဘန့်ဗွီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၂၆၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘန့်ဗွီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၇၄ ဦး၊ မ ၃၁၉၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၁၆၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆီဆိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်ဆိုင်ရွာ၊ ဟိုပန်မြို့နယ်
မန်ဆိုင်ရွာ (Manhseng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ ဟိုပန်မြို့နယ်၊ မန်ဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၃၄၃ ဖြစ်သည်။
မွေဟောက်ရွာ၊ ကျိုက်မရောမြို့နယ်
မွေဟောက်ရွာ(Mwayhauk)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်ခရိုင်၊ ကျိုက်မရောမြို့နယ်၊ ကော့ကလော့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၀၁၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကော့ကလော့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၇၀ ဦး၊ မ ၂၃၁၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၃၈၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုက်မရောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်ပေါင်းရွာ၊ မြို့ဟောင်း
ပန်ပေါင်းရွာ (Pangpawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ မြို့ဟောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၃၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့ဟောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၃၉ ဦး၊ မ ၅၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၉၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
PGC 39058
PGC 39058 သည် ဒရကို ကြယ်စုတန်းမှ ဂလက်ဆီပုဖြစ်ပြီး အလင်းနှစ် ၁၄ မီလီယံ အကွာ၌ တည်ရှိသည်။ ဂလက်ဆီသည် HD 106381 ကြယ်ကြောင့် မှေးမှိန်နေသည်။
ဝမ်နောင်ရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
ဝမ်နောင်ရွာ (Wannawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်၊ ပန်လောင်း ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၇၂၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်လောင်း ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၅၆ ဦး၊ မ ၂၇၇၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၄၂၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငါးဆူထန်းတောရွာ၊ သဲကုန်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သဲကုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်ကွန်းရွာ၊ လင်ဟော်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လင်ဟော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
PGC 6240
PGC 6240 သည် ဟိုက်ဒရပ် ကြယ်စုတန်းမှ အလွန်ကြီးမားပြီး သက်တမ်းရင့်သည့် ဂလက်ဆီဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ကမ္ဘာမြေမှ အလင်းနှစ် ၃၄၅ မီလီယံ ကွာဝေးသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုက်ဒရပ် (ကြယ်စုတန်း)
သဲကုန်းရွာ၊ ပွင့်ဖြူမြို့နယ်
သဲကုန်းရွာ (Theakone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ ပွင့်ဖြူမြို့နယ်၊ လက်ခုပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၁၆၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လက်ခုပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၆၅ ဦး၊ မ ၁၁၉၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၅၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပွင့်ဖြူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပတ္တမြားရွာ၊ သဲကုန်းမြို့နယ်
ပတ္တမြားရွာ (Padamyar)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ သဲကုန်းမြို့နယ်၊ အင်းမအရှေ့ပိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၁၈၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်းမအရှေ့ပိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၀၃၀ ဦး၊ မ ၃၄၆၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄၉၀ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် အင်းမမြို့ပေါ်ရှိ ရပ်ကွက် ဖြစ်သွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သဲကုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟောင်သရောမြစ်
ဟောင်သရောမြစ်သည် ထိုင်းနိုင်ငံ ဆန်ခပူရီခရိုင်မှ မြစ်ဖျားခံလာသော မြစ်တစ်စင်းဖြစ်သည်။ ဟောင်သရောမြစ်သည် မြောက်ဘက်အတိုင်းစီးဆင်းလာပြီး ကရင်ပြည်နယ်၊ ကျုံဒိုးမြို့အနီးတွင် လှိုင်းဘွဲ့မြစ်နှင့် ပေါင်းစပ်သွားကာ ဂျိုင်းမြစ်အဖြစ် စီးဆင်းသွားသည်။
ကျောင်းချယ်ရွာ၊ ဆီဆိုင်မြို့နယ်
ကျောင်းချယ်ရွာ (Kyawngchei)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဆီဆိုင်မြို့နယ်၊ ဘန့်ဗွီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၂၅၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘန့်ဗွီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၇၄ ဦး၊ မ ၃၁၉၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၁၆၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆီဆိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်ဖတ်ရွာ၊ တာကော်
နမ့်ဖတ်ရွာ (Namhpat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ တာကော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၁၂၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တာကော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၇၀ ဦး၊ မ ၂၆၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၃၂၅ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘိုင်းပြင်ရွာ၊ ပုလောမြို့နယ်
ဘိုင်းပြင်ရွာ(Baingpyin)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၊ ပုလောမြို့နယ်၊ ပလကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,824 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သာစည်ရွာသစ်ရွာ၊ ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်
သာစည်ရွာသစ်ရွာ (Tharsiywarthit)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးခရိုင်၊ ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်၊ တလိုင်းရှည် (တောင်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၇၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တလိုင်းရှည် (တောင်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၃၅ ဦး၊ မ ၁၁၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၀၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောင်ချမ်းသာရွာ၊ ကလေးမြို့နယ်
အောင်ချမ်းသာရွာ (Aungchanthar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးခရိုင်၊ ကလေးမြို့နယ်၊ ငါးဖားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၃၀၆ ဖြစ်သည်။
ဟူမိုထီရွာ၊ ဖရူဆိုမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖရူဆိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်လော့ရွာ၊ ကန့်ကန်
ပန်လော့ရွာ (Panglawt)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ ကန့်ကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၃၉၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကန့်ကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၉၂ ဦး၊ မ ၉၉၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၈၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ချောင်းဇောက်ရွာ၊ ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်
ချောင်းဇောက်ရွာ (Chaungzauk)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်၊ ချောင်းဇောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၃၈၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ချောင်းဇောက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၃ ဦး၊ မ ၂၀၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၉၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြီးပင်ရွာ၊ မြင်းခြံမြို့နယ်
ကြီးပင်ရွာ (Kyeepin)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ မြင်းခြံမြို့နယ်၊ သဲဖြူဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၃၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သဲဖြူဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၈၀ ဦး၊ မ ၂၁၁၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၆၉၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းခြံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တွမ်ဟန့်ခ်
တွမ်ဟန့်ခ် (Tom Hanks) ဟု လူသိများသော သောမတ်စ် ဂျက်ဖရေး ဟန့်ခ် (Thomas Jeffrey Hanks) (၉ ဇူလိုင် ၁၉၅၆ ဖွား) သည် အမေရိကန်သရုပ်ဆောင်၊ ဒါရိုက်တာ၊ ထုတ်လုပ်သူ၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ နှင့် စာရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည်။
အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းမှု
တွမ်ဟန့်ခ်၏ သရုပ်ဆောင်ဘဝ အစပိုင်းရုပ်ရှင်အများစုသည် ဟာသကားများသာဖြစ်ပြီး Splash နှင့် Big ဇာတ်ကားများတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခြင်းဖြင့် ကျော်ကြားခဲ့လေသည်။ သူသည် A League of Their Own နှင့် Philadelphia ဇာတ်ကားတို့တွင် ဒရာမာ သရုပ်ဆောင်အဖြစ် သူ့နည်းသူ့ဟန်ဖြင့် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ဖောရတ်စ်ဂမ့်ဘ် ရုပ်ရှင်ကားတွင် ဟာသနှင့် ဒရာမာ နှစ်မျိုးကို ပေါင်းစပ် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ တွမ်ဟန့်ခ်သည် Apollo 13 ၊ Saving Private Ryan ၊ Toy Story (အသံဖြင့် သရုပ်ဆောင်ခြင်း)၊ Cast Away ၊ The Terminal ၊ The Da Vinci Code ၊ The Green Mile ၊ Captain Phillips ၊ Sully ၊ Bridge of Spies နှင့် The Post စသည့် ရုပ်ရှင်ကားများ အပါအဝင် အခြားသော နာမည်ကျော်ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားပေါင်းများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
တွမ်ဟန့်ခ် သည် Marielle Heller ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိရုပ်ရှင် A Beautiful Day in the Neighborhood (၂၀၁၉) တွင် Fred Rogers အဖြစ် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ကာ ရွှေကမ္ဘာလုံးဆု နှင့် အကယ်ဒမီဆုတို့အတွက် ဆန်ခါတင်စာရင်းဝင်ခဲ့သည်။
၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် တွမ်ဟန့်ခ် သည် အဲဗစ် ပရက်စလေ အတ္ထုပ္ပတ္တိရုပ်ရှင်ကားဖြစ်သော Elvis ရုပ်ရုင်ကားတွင် Colonel Tom Parker အဖြစ် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၎င်းခုနှစ်မှာပင် Disney live-action ပြန်လည်ဖန်တီးမှုဖြစ်သော Pinocchio ဇာတ်ကားတွင် Geppetto အဖြစ်လည်း သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် Kennedy Center Honor ဂုဏ်ပြုဆုကို ရရှိခဲ့ပြီး ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု သမ္မတ ဘာရက် အိုဘားမားမှ ချီးမြှင့်သော Presidential Medal of Freedom ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ နှင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ Legion of Honor ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။
ကိုယ်ပိုင်ဘဝ
Saving Private Ryan တွင် သူပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ဇာတ်ကောင်အခန်းကဏ္ဍအတွက် တွမ်ဟန့်ခ်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကြည်းတပ် အထူးတပ်ဖွဲ့၏ ဂုဏ်ပြုခြင်းခံရသူများကို မှတ်တမ်းတင်ထားသော အဆောက်အဦတွင် ဂုဏ်ထူးဆောင်အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးအဖြစ် ဂုဏ်ပြုခြင်းခံခဲ့ရသည်။
၁၂ မတ် ၂၀၂၀ တွင် တွမ်ဟန့်ခ်သည် ဩစတြေးလျတွင် Elvis ရုပ်ရှင်ကားကို ရိုက်ကူးနေစဉ် သူနှင့်သူ၏ဇနီး Rita တွင် COVID-19 ကူးစက်ခံထားရကြောင်းကြေညာခဲ့သည်။
ရုပ်ရှင်
alt=A photograph of Hanks on the set of his film, Forrest Gump in 1994|thumb| [[ဖောရတ်စ်ဂမ့်ဘ် (၁၉၉၄) ရုပ်ရှင်ကားတွင် ခေါင်းစဉ်ဇာတ်ကောင်အဖြစ် သရုပ်ဆောင်နေစဉ် တွေ့ရသော တွမ်ဟန့်ခ်]]
ရုပ်မြင်သံကြား
alt=A photograph of Hanks attending the Governor's Ball after the telecast of the 61st Academy Awards in 1989|thumb| ၁၉၈၉ ခုနှစ် ၆၁ ကြိမ်မြောက် အကယ်ဒမီဆုပေးပွဲ ရုပ်သံထုတ်လွှင့်မှုအပြီး၌ Governor's Ball တွင်တွေ့ရသော တွမ်ဟန့်ခ်
ကျောင်းနားရွာ၊ ဆီဆိုင်မြို့နယ်
ကျောင်းနားရွာ (Kyawngnar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဆီဆိုင်မြို့နယ်၊ ဘန့်ဗွီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၂၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘန့်ဗွီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၇၄ ဦး၊ မ ၃၁၉၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၁၆၄ ဦးနေထိုင်သည်။
တွမ်ဟန့်ခ်
ပြင်ပလင့်များ
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:၁၉၅၆ မွေးဖွားသူများ
ကျောင်းနားရွာ၊ ဆီဆိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆီဆိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရခိုင် စကားပုံများ
၁)ဇရပ်မသွီး(မီးသွေး) တန်းထား(တံတား)မာချီး။
၂)နောက်ကျဂေ လဒ(လင်းဒ)မာ အရိုး၊ လူမာ အိုး၊ ဖုန်း(ဘုန်း)ကြီးမာ သပိတ်၊ သူတော်မမာ အိတ်။
၄)ဆင်းရဲလို့ အငှားခံဂေ၊ သူဋ္ဌီးသားက အကြွီးခိုင်းရေ။
၅)ဆင်းရဲလို့ဖင်ခံဂေ၊ သူဋ္ဌီးသားက အကြွီးနှက်တေ။ (စကားပုံဟိအတိုင်းပါ။ ရိုင်းဂါရိုင်းပါရေ)
၆)မဟိမကောင်း ဟိမကောင်း၊ မကောင်းခက်တေ ကောင်းခက်တေ။
၇)မဟိဒုက္ခ ဟိဒုက္ခ။
၈)မပြောဂေ မဗြီး မတီးဂေမမြည်။
၉)လိပ်မှိုကိုရရေပိုင်ချောင်။
၁၀)ကျွဲနားမာ စောင်းတီးရေပိုင်ချောင်။
၁၂)ချစ်ဂါ ချစ်တေ ယဂေလေ့။
၁၄)မပြည့်ရီအိုး ဘောင်ဘင်ခတ်။
၁၅)အိမ်ဂါးအဆွီး မောင်းဂါကြီး။
၁၆)အကောင်းပြောဂေ င/ယောင်းဖလာ။
၁၇)အိုးမပူဘဲ ခွက်ပူရေ။
၁၈)ကိုယ့်နန့်မဆိုင် ခွင်.မပိုင်၊ ဆွဲကိုင်မပြုရာ။
၁၉)မတူမတန် ရွှီပင်းကန်၊ မတန်ရေလောင်း မစီးကောင်း။
၂၀)ဆင်းရဲခြင်းကို ပွဲမာပြရေ။
၂၁)လူမပေါ်ခင် ချီးပေါ်ရေ။
၂၂)အရက်မူး မ,ရာ နွားခိုးပေါ်ရေ။
၂၃)လက်ဆောင်မပါ ဂါထာမစူး။
၂၄)ပွဲမဝင်ခင် ပြင်မာကျင့်။
၂၆)ခရမ်းသီးဖိုး ဂြိတ်ဖိုးမာထင့်ရေ။
၂၇)တောင်ကျရီပိုင်ချောင်။
၂၈)ချင်းဓားပိုင်ချောင်။
၂၉)တနှစ်လုံးနွားကျောင်း နွားထီးမှန်းနွားမမှန်းမသိ။
၃၀)ကုလားကိုသတ် ဇီးကိုခွပ်။
၃၁)မယားကိုသတ် ဇီးကိုခွပ်။
၃၂)အရိုးကွဲယာင်ရိုက်က အသဲစွဲအောင်ချစ်။
၃၃)ရွာနားကမြက်ကို ရွာနွားမစား။
၃၄)အပျိုလိုဂေ အအိုကိုကပ်။
၃၅)ငါးကြီးလိုဂေ ငါးချေနန့်မျှား။
၃၆)ဖုန်း(ဘုန်း)ကြီးမာတရား လူမာမယား။
၃၇)ရွှီဟိရေဖ(ဘု)ရား ကို လူရိုသေ။
၃၉)အကြောင်းကံမကောင်း ဖ(ဘု)ရားလောင်း နွားကျောင်းကျ။
၄၀)ပန်းထိမ်ရရိုး အမိရွှီတကျပ်က တမတ်ခိုး။
၄၁)မျောက်မီးဇရရေပိုင်။
၄၂)ဒုတ်ကျ မ,ရာ ဓမြ(ဓားပြ)မှန်းသိရေ။
၄၃)အသွင်မတူ အိမ်သူမဖြစ်။
၄၄)’ဝ’မဟိဘဲ ‘ဝိ’လုပ်နိန်ရေ။
၄၅)’ရ’ကိုမနိုင် ရခိုင်ကိုမိန်း။
၄၆)’ရ’ကိုမသိ ရခိုင်နန့်ညှိ။
၄၇)ကောက်ရှိုးပုံကိုစောင့်ရေ ခွီးပိုင်။
၄၈)စည်ခြောက်တောဝင်ရေ ချီ(ဂျီ)ပိုင်။
၄၉)မမီရေပန်းကို တုံးခုလို့လှမ်းရေ။
၅၀)မငိုတတ်ကေ ရယ်စော်နန့်တူရေ။
၅၁)မရယ်တတ်ကေ ငိုစော်နန့်တူရေ။
၅၂)မပြောတတ်ကေ ဆဲးစော်နန့်တူရေ။
၅၃)ရီပြင်မာ စာရီးရေပိုင်။
၅၄)ရွာသူကြီးထုံးဗူး။
၅၅)ဇာတီဗြီးကေ မြန်းကိုဖြတ်။
၅၆)အသီးကိုစားချင်ဂေ အပင်ကိုစိုက်။
၅၇)အရိပ်ကိုလဲးခို အကိုင်းကိုလဲးချိုး။
၅၈)ပဇ(ပါးစပ်)ကဖ(ဘု)ရား၂ လက်ကကားရားကားရား။
၅၉)ဗူးဆိုဂေ ဖရုံမသီး။
၆၀)ချောင်းကကောက်ကို လောင်းကကောက်နန့်လှော်။
၆၁)သနားဂေ သနာရောက်တေ။
၆၂)ဖျားလို့မနိန် တက်ရာတက်လာရေ။
၆၃)ယားရေအကွက်ကို လက်ကျရေ။
၆၄)င/သပြေသခသီး(သခွားသီး) ခိုးရေပိုင်။
၆၅)ဂျင်းနည်းဂေ ပလဲလှောက်တေ။
၆၆)နပျိုးသီးမှန်း -ီးမှန်းမသိ ခုံမာတင်ထားဂေ ကောက်စားဖို့ရာသိရေ။
၆၇)ချီးကိုရွှီဖြစ်အောင်ငြင်းရေ။
၆၈)ဆရာမပြ င/ပိဖုတ်တောင်နည်းမကျ။
၆၉)ကိုယ့်စော်ကိုလည်း မမီး၊ လူစော်ကိုလည်းမစုပ်။
၇၀)အသိခေါက်ခက် အဝင်နက်။
၇၁)ပဇွန်ပိုင်ချောင် ဦးနှောင့်နန့် ချီးနန့်ရောနိန်ရေ။
၇၂)လောင်းထက် ထူးဝါးရှည်ရေ။
၇၃)ဝလုံးချသုတ်(ဝါးလုံး ချီးသုတ်)။
၇၄)ခွီးလောက်ကျပိုင်ချောင်။
၇၅)ဒရမ်းစည်ကို ခွီးသီးပေါက်တေပိုင်ချောင်။
၇၆)ဆင်းရဲသားလထုတ် ကြွက်ကိုက်တေ။
၇၈)င/ပိ၊ဆားမပါရေ ဟင်းပိုင်။
၇၉)မချစ်ကေလဲး အောင့်ကာနမ်း၊ မနမ်းချင်လေ့ ပင့်သက်ချူ။
၈၀)တောင်းမာအကွပ် လူမာအဝတ်။
၈၁)ဖားကိုတုလို့ ခရုခုံရေ။
၈၂)အယင်လိုဂေ ဖြဖြည်းလုပ်။
၈၃)ကိုယ့်ထိုက်နန့် ကိုယ့်ကံ။
၈၄)ကစပ်ရာက ရန်စရေ။
၈၆)သားသမီးချီးငွေ ကြက်သောက်ရီ နတ်ပင်ရွှီချ ပြန်မရ။
၈၇)မောင်နန့်နှမ အယင်ရ။
၈၈)သမီးခအို အယင်လို။
၈၉)ခွီးကိုသတ်ချင် ခ(ခွီး)ချင် မျက်နှာကိုကြည့်။
၉၀)လမ်းမသိဂေ ခွီးပဒုံးကိုဆွဲလို့လိုက်။
၉၁)ခွီးပဒုံးကို ကျိုင်ဒေါက်စွပ်တေပိုင်။
၉၂)လင်နန့်မယား ချာ(လျှာ)နန့်သွား။
၉၃)ရွာကအမှုကျောင်းကိုပတ်။
၉၄)ကျောင်းကအမှုရွာကိုပတ်။
၉၅)မကောင်းဂေ ကျောင်းကိုပို့။
၉၆)ဆရာမကောင်း တပည့်ဂေါင်း။
၉၇)သားသမီးမကောင်း မိဖ(ဘ)ဂေါင်း။
၉၈)တပည့်လိမ်မာ ဆရာအာပတ်လွတ်။
၉၉)ခွီးပဇ(ပါးစပ်)က နတ်စကားပြောရေပိုင်။
၁၀၀)အိပ်ရေအကြောင်း မိုးကျမရာ(နိုးမရာ)သိဖို့။
၁၀၁)ဆွမ်းတဆုပ်နန့် ဖ(ဘု)ရားကိုရန်တိုက်တေပိုင်။
၁၀၂)မသိဂေ မိန်း(မေး)၊ မစင်ဂေ ဆီး။
၁၀၄)လက်ပန်ပင်မာ ဇရွက်(ဇရက်)ကျ ကျလို့။
၁၀၅)ချီးမစားရရေ ခွီးပိုင်။
၁၀၆)ချီးမစားရရေခွီး ဂေါင်းကိုက်တေ။
၁၀၇)ဒေါင်းကရေပိုင် ဖင်ဟဟောင်းနန့်။
၁၀၈)တောမရရေ ခဲးဝါပိုင်။
၁၀၉)ဆင်ကန်းတောတိုး။
၁၁၀)ကြက်ကန်းဆန်တိုး။
၁၁၁)ဆီးတောက်နိန်ရေငါးပိုင်။
၁၁၂)ချ(ချီး)ဒုံးကြီဂေ ခွီးမစား၊ စကားကြီးဂေ လူမယုံ။
၁၁၃)မပြောချင်ဂေ လွတ်တေ၊ မတော်ချင်လို့ မလွတ်။
၁၁၄)သတိမမူ ဂူမမြင်၊ သတိဂေ မြူမြင်ရေ။
၁၁၆)ကြိုးရေမိုးလဲ မရွာ၊ ရွာရေမိုးလဲ မကြိုး။
၁၁၇)အရှက်မဟိ ပရစ်မျက်နှာ။
၁၁၉)ငါးဘိုင်းသစ်ကိုင်း။
၁၂၀)မဖြစ်သာကြံ နွားနန့်ထွန်၊ သီ(သေ)လတ်မေကြာက် ပေါက်တူးပေါက်။
၁၂၁)ဆားမပါဂေ ပြာလဲးတမျိုးကောင်းရေဂါ။
၁၂၂)သုံဒေါင်းထောင်းလို့ တဒေါင်းမပြည့်။
၁၂၃)ဆီပါဂေ ရွှစာမုန့်လဲးကောင်းရေဂါ။
၁၂၄)အလုပ်မမြင်ရဲသား(စစ်သား)ဝင် မဆိတ်ဖြူမတရိတ်ရ။
၁၂၅)မိန်း(မီး)လောင်ရာမာ လီပင့်ရေ။
၁၂၆)အစာကိုရာမြင် မျှားကိုမမြင်။
၁၂၇)အတုကိုမြင် အတတ်သင်။
၁၂၈)မျက်ကန်း ဆိပ်ဆီ(တစ္ဆေ)မကြောက်။
၁၂၉)ဖြစ်သမျှအကြောင်း ကောင်းပါရာ။
၁၃၀)မဟိတောင်း(တောင့်)တ ဟိမ့်ကြောင်းကြ။
၁၃၁)ကုသိုလ်တသိုက် င/ရဲတပိသ်သာ။
၁၃၂)ကံနန့်ခွီးလား ချီးနန့်တွိ။
၁၃၃)ကံနန့်သား ကျားမကိုက်။
၁၃၄)ကံနန့်ခွီး နသွီး(နှုတ်သီး)ချီးမှန်။
၁၃၅)ချီးစိုက်လူထက် မြင်လူရှက်။
၁၃၇)ယောက်ျားကောင်းဂေ မောင်းမတထောင်၊ မ-(မိန်း)မကောင်းဂေ ကျောင်းကအကောင်။
၁၃၈)အချိုရှာဂေ သကာတွိ့။
၁၄၀)မမိန်းဘဲမပြောဂေ့ မခေါ်ဘဲမထူးဂေ့။
၁၄၁)အမှန်ဆို နာလိုခံခက် ဒေါသထွက်တေ။
၁၄၂)မရတမျိုး ရ,တမျိုး။
၁၄၃)မစားရဂေ’နင်’ စားရဂေ’လင်’။
၁၄၄)ကြွက်ကိုမာန်ပါ အိမ်(ကျီ)ကိုမီးတိုက်။
၁၄၅)ဗူးကောင်းဂေ စင်ခံ၊ လင်ကောင်းဂေ စံ။
၁၄၆)အချိုက်လွန်ဂေ တူးရေ။
၁၄၇)ရည်းစားတထောင် လင်ကောင်းတယောက်။
၁၅၁)သီဖို့အစ ဖျားရေ။
၁၅၂)သီရာသီဖို့ ဝမ်းကျမစဲ။
၁၅၃)အိုရာအိုရေ ဂြိုမကျိုး။
ဉာဏ်ပညာ
ဉာဏ-ပုဒ်သည် အသိဉာဏ်ဟူသောအနက် သာမညကို ဟောလင့်ကစား ထိုထိုအရာဋ္ဌာန အားလျော်စွာ သဗ္ဗညုတဉာဏ်၊ ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်၊ မဂ်ဉာဏ်၊ ဖိုလ်ဉာဏ်၊ ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်၊ ဝိပဿနာဉာဏ် စသည်တို့ကို အသီးသီး ကောက်ယူရသည်။
ဉာဏ်၏ အနက်များ
(၁) ဉာဏ်၊ ဝေဖန်-ပိုင်းခြား စဉ်းစား ဆင်ခြင်-သိမြင်-တတ်သော သဘောတရား၊ သိခြင်း၊ သိမှု၊ အသိ၊ အလိမ်မာ၊ ပညာ၊ ပညိန္ဒြေ စေတသိက်။ (တိ)
(၂) ဝေဖန်-ပိုင်းခြား-စဉ်းစား ဆင်ခြင်-သိမြင်-တတ်သော၊ အသိ-အလိမ်မာ-ဉာဏ်-ပညာ-ရှိသော၊ သူ။
ဉာဏ်၏ အဓိပ္ပာယ်များ
ဉာဏ်သည် အကျိုးမှန်သမျှကို အကျိုးအနေဖြင့်၎င်း အကြောင်းမှန်သမျှကို အကြောင်း အနေဖြင့်၎င်းဟုတ်မှန်သော သဘောအတိုင်း ဖောက်ထွင်း သိမြင်နိုင်သည့် ပြင် ခက်ခဲနက်နဲလှသည့် သစ္စာ၄-ပါး မြတ်တရားကိုပင် ပိုင်းခြားထင်ထင် သိမြင်နိုင်စွမ်းပင် ဖြစ်သည်။ ဉာဏ်နှင့်ပညာသည် အတူတူပင်ဖြစ်၍ စေတသိက် ၅၂-ပါးတွင် ပညိန္ဒြေ စေတသိက်ဖြစ်သည်။ သဗ္ဗညုဘုရားရှင်တို့၏ သဗ္ဗညုတဉာဏ်မှတပါး အခြားပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ဉာဏ်သည် အကြွင်းမဲ့ အကုန်အစင် မသိမြင်နိုင်၊ သိသင့်သိထိုက်သည့် အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တစသော သဘောတရားကိုသာ သိမြင်နိုင်၍ မသင်ယူဖူးသော အတတ်ပညာ, မရောက်ဘူးသော အရပ်ဒေသ မကြားဖူးသောပုဂ္ဂိုလ်၏ အမည်ပညတ်စသည်တို့ကိုကား မသိနိုင်ပေ၊ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကား ထိုအလုံးစုံကို အကုန်အစင် သိမြင်နိုင်သည်
ဉာဏ်၏ တည်နေရာ
ဉာဏ်သည် (လူသား) သတ္တဝါတို့၏ သားမြတ် ၂-ခုအလယ် နှလုံးအိမ်၏ အတွင်း ပုန်းညက်စေ ခန့်နက်သော တွင်း၌ရှိသည့် တလက်ဖက် (တလက်ဆွမ်း)၏ ထက်ဝက်မျှသော နှလုံးသွေးကိုမှီ၍ ဖြစ်သည်။
ဉာဏ်၏ လက္ခဏ, ရသစသည်
ဆီမီးသည် အမိုက်မှောင်အတွင်းဝယ် ကွယ်ကာဖုံး လွှမ်းနေသည့် အာရုံဝတ္ထုအစုစုကို တစ်ခုမကျန် ဖော်လှန်ပြသကဲ့သို့ ဉာဏ်သည် အဝိဇ္ဇာ အမှောင်က ကွယ်ကာထားသည့် သမ္မုတိ, ပရမတ္ထ, အဝဝသောအာရုံတို့ကို စေ့စုံသေချာ ထွန်းလင်း ပြသခြင်း ဟူသော အမှတ် လက္ခဏာ ရှိသည်၊
ထို့ပြင် ထူးထွေ ခြားနား အစားစားအားဖြင့် သိမြင်ခြင်းလက္ခဏာ မဖောက်မပြန် အမှန်အတိုင်း ထိုးထွင်းသိမြင် ခြင်းလက္ခဏာ ချွတ်ယွင်းမရှိ အတိအကျ ဂနသေချာ ဖောက်ထွင်းနိုင်ခြင်း လက္ခဏာလည်း ရှိသည်၊ အာရုံဝတ္ထု အစုစုကို ဖုံးလှမ်းကွယ်ကာတတ်သည့် အဝိဇ္ဇာ မောဟကိုတော်လှန်ပယ်ရှား၍ အာရုံ၏ သဘောမှန်ကို ထွန်းလင်းပြသခြင်းဟူသော ကိစ္စရသရှိသည်၊
အာရုံကို မတွေမဝေ သိတဘ်သောတရား၏အဖြစ်ဖြင့် ရှေးရှူထင်လာမှု အခြင်းအရာ အာကာရပစ္စုပဋ္ဌာန် ရှိသည်၊
သညာသိ ဝိညာဉ်သိ ပညာသိ  သုံးခုအထူး
သညာ, ဝိညာဉ်, ပညာတို့သည် သိခြင်း သဘောတရားချည်း ဖြစ်ကြသော်လည်း ယင်းတို့၏ သိပုံအခြင်းအရာကား တပါးနှင့် တပါး မတူညီကြပေ။
သညာသည် အာရုံကို အညိုအရွှေစသည်ဖြင့် အမှတ်ပြုကာ သိသည်။ ယင်းအာရုံ၏ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တဟူသော သဘောမှန်ကိုကား ဝေဖန်ဖောက်ထွင်းနိုင်ခြင်း မရှိချေ။
ဝိညာဉ်သည် အာရုံကို အညို အရွှေစသည်ဖြင့် အမှတ်ပြုကာသိနိုင်သည့်ပြင် အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တဟူသောသဘောမှန်ကိုပါ ဝေဖန်ဖောက်ထွင်းနိုင်သည်၊ သို့သော် မဂ်ပေါက် ဖိုလ်ဝင်ဖြစ်စေခြင်းငှာ မစွမ်းနိုင်။
ပညာသည် ဖော်ပြပြီး ကိစ္စ ၃-မျိုးပြီးအောင် သိမြင် နိုင်စွမ်းသည်။
ဥပမာဆိုသော် ရွှေအသပြာတစ်ခုကို အသိဉာဏ် မဝင်သေးသည့် ကလေးသူငယ်, ပန်းထိမ်ပညာမတတ်သည့် ရွာနေလူကြီးနှင့် ကျွမ်းကျင်လိမ်မာသော ပန်းထိမ်ဆရာ ဤ ၃-ဦးသားတို့ ကြည့်ရှုကြရာ အသိအမြင်ချင်း မတူကြပေ၊ ကလေးသူငယ်သည် ရွှေအသပြာ၏ အညို အရွှေ စသော အရောင် အဝိုင်း လေးထောင့် စသော သဏ္ဌာန်နှင့် ရှုချင်စဖွယ် ဆန်းကြယ်မှု စသည်ကိုသာ သိမြင်သည်။ လူတို့၏ အတွင်း အပ ဌာနအလိုက် သုံးဆောင်ထိုက်သော ရတနာ ဖြစ်ကြောင်းကိုကား မသိပေ၊
ပန်းထိမ်ဆရာကား ၃-မျိုး လုံးကိုပင် သိမြင်လေသည်။ ဤဥပမာ၌ သူငယ်၏ အသပြာသိမှုနှင့် သညာ၏ အာရုံကို သိမှု၊ လူကြီး၏ အသပြာသိမှုနှင့် ဝိညာဏ်၏ အာရုံကို သိမှုတို့ တူကြ၍ ပန်းထိမ်ဆရာ၏ အသပြာသိမှုနှင့် ပညာ၏အာရုံကို သိမှုတို့ တူညီကြသည် ။
ပညာသည် အလင်းရောင်
ဂင်္ဂါဝါဠုသဲစုမက ပွင့်တော်မူကြသည့် ဘုရားရှင်တို့၏ အဆုံးအမ သာသနာတော်ကို သီလ, သမာဓိ, ပညာဟူသော သိက္ခာ ၃-ပါး အကျင့်တရားဖြင့် သိမ်ကျုံးယူငင်သော် အလုံးစုံပါဝင်ပြီး ဖြစ်သည် ။
ထိုဘုရားရှင်တို့၏ သာသနာတော်ဝယ် သီလသည်အစ သမာဓိသည် အလယ်ဖြစ်၍ ပညာသည် အဆုံးဖြစ်သည် ။
လောက၌ လရောင် နေရောင် မီးရောင်, ဉာဏ်ပညာ အရောင်ဟူ၍ အရောင်၄-မျိုးရှိရာ ဉာဏ်ပညာအရောင်သည် အကောင်းဆုံး အမြတ်ဆုံးသော အရောင်ဖြစ်သည် ။
ဉာဏ်ပညာနှင့် တူသောအရောင် အလင်းမည်သည် မရှိပေ။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ဉာဏ်ပညာနှင့် ပြည့်စုံသူ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး၏ တစ်ခုတည်းသော ထက်ဝယ်(တင်ပျဉ်ခွေ)ဖြင့် ထိုင်နေစဉ်အတွင်း တသောင်းသော လောကဓာတ်သည်အခြားသော နေရောင် လရောင် စသည်မထင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏ တစ်ခုတည်းသော အရောင်ဖြင့် ထွန်းလင်းနိုင်သောကြောင့်ဖြစ်သည် ။
ဝိပဿနာ ဉာဏ်စဉ် ၁၀-ပါးတွင် သမ္မသနဉာဏ်ဖြင့် နာမ်, ရုပ်တရားတို့ကို အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တဟု သုံးသပ် ဆင်ခြင်ပြီးနောက် ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်သို့ အရောက်တွင် ယင်းဉာဏ်၏ အစွမ်းကြောင့် ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်၏ ခန္ဓာကိုယ်မှ ကိုယ်ရောင် ကိုယ်ဝါတို့ ထွန်းလင်း ထွက်လာကြသည်။ အချို့ ယောဂီအား တင်ပျဉ်ခွေအတွင်း အချို့အချိုယောဂီအား တိုက်ခန်းတွင်း တိုက်ခန်းပြင်မှစ၍ ဗြဟ္မာပြည် တိုင်အောင် ဉာဏ်စွမ်းအားလျော်စွာ ထွန်းလင်း တောက်ပသည်၊ ဘုရားအလောင်းတော်တို့ကိုယ်ရောင်ကား စကြဝဠာ ကမ္ဘာ တသောင်းတိုင်အောင် ထွန်းလင်းတောက်ပနိုင်သည် ။
ဂေါတမ ဘုရားရှင်သည် ယင်းသို့ ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်ခဏ၌ ကိုယ်ရောင်ကိုယ်ဝါများ ထွန်းလင်းခဲ့သော်လည်း ဘုရားဖြစ်ပြီးနောက် ပလ္လင်္ကသတ္တာဟအနိမိသသတ္တာဟ စင်္ကမသတ္တာဟဟူသော ရက်သတ္တ ၃-ပတ်တိုင်အောင် ကိုယ်တော်မှ ရောင်ခြည်တော်များ ထွက်ပေါ် ကွန်မြူခြင်းမရှိသေးပေ၊ ရတနာဃရသတ္တာဟဟူသော စတုတ္ထသတ္တာဟ၌ အဘိဓမ္မာ ၇ ကျမ်းကို သုံးသပ်ဆင်ခြင်တော်မူရာ အနန္တနယသမန္တပဋ္ဌာန်းကျမ်းသို့ အရောက်တွင် သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်၏ အစွမ်းကုန် ကျက်စားခွင့်ကိုရသဖြင့် ရောင်ခြည်တော် ၆-ပါးတို့ ထူးခြားစွာ ကွန့်မြူး ထွက်ပေါ်လာကြသည်။ ယင်းရောင်ခြည်တော်တို့ကား အဆုံး မရှိသော စကြဝဠာ ကမ္ဘာလောကဓာတ်တို့ကို ရိုက်ခတ်ပြေးသွားကြလေသည်၊ ထိုအတွင်းရှိ လ, နေ့ နက္ခတ် နတ်ဘုံဗိမာန်-စသည်တို့သည် ထွန်းလင်းတောက်ပခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်ကြပေ။ စကြဝဠကုဋေတသိန်း ထွန်းလင်း တောက်ပစေနိုင်သော ဗြဟ္မာကြီးသည်ပင် နေထွက်စဉ်အခါ ပိုးစုန်းကြူပမာ ဖြစ်ရရှာလေသည် ။
ပညာရတနာ
ဉာဏ်အမြင်ရှိသူသည် အခြားဉာဏ်အမြင် ရှိသူကိုလည်းကောင်း, ဉာဏ်အမြင်မရှိသူကို၎င်း ခွဲခြား သိမြင်နိုင်သည်၊ ဉာဏ်အမြင်မရှိသူကား ခွဲခြား သိမြင်နိုင်ခြင်းမရှိချေ ။
ထို့ကြောင့် ဉာဏ်အမြင်မရှိသူသည် စက်ဆုပ်ရွံရှာဖွယ် ကောင်းလှပေသည် ။
ဉာဏ်ပညာသည် မွေ့လျော် ပျော်ရွှင်မှုကို ပြုတတ် ပေးတတ် ဖြစ်စေ တတ်သောကြောင့်လည်းကောင်း, အလေးအမြတ်ပြု အပ်သောကြောင့်၎င်း ခဲယဉ်းစွာ ရယူအပ်သောကြောင့်လည်းကောင်း, အတုမရှိသောကြောင့်၎င်းမြင့်မြတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အသုံး အဆောင်ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း သူခပ်သိမ်းတို့ မြတ်နိုးဖွယ်ရာ ရတနာဖြစ်သည် ။
ပညာသည် ရွှေအိုး
လယ်ယာမိုးမြေ, ရွှေ, ငွေစသော သက်မဲ့ အဝိညာဏ ထာဝရရွှေအိုး၊ ဆင် မြင်း ကျွဲနွား စသောသက်ရှိ သဝိညာဏက ဇင်္ဂမရွှေအိုး၊
လယ်ထွန်မှု ကုန်သွယ်မှု ပန်းချီပန်းပု အနုပညာ စာပေကျမ်းဂန်စသည်တို့၌ တတ်သိနားလည်မှုဟူသော အင်္ဂါကြီးငယ်ပမာ တဘဝတွက်တာ သုံးစွဲရာသည့် အင်္ဂသမရွှေအိုး၊
ဒါန သီလ, သမာဓိ, ပညာဟူသော ဘဝသံသရာ ထပ်ချပ်ပါသည့် အနုဂါမိကရွှေအိုးဟူသော ရွှေအိုးကြီး ၄-လုံးတွင် အသိအလိမ်မာ ဉာဏ်ပညာသည် အင်္ဂသမရွှေအိုး အနုဂါမိကရွှေအိုးကြီး ၂-လုံးတွင် ပါဝင်သည်၊ ယင်း ရွှေအိုးကြီး ၂-လုံးကို ခိုးသူတို့ ခိုးယူလုယက်ခြင်းငှါ မစမ်းနိုင် ။
အတတ်ပညာသည် ခိုးသူစသည်တို့ မခိုးယူနိုင်သောကြောင့်၎င်း အဖိုးမဖြတ်နိုင်သောကြောင့်၎င်း ပေးကမ်းခြင်းစသည်ဖြင့် မကုန်ခန်းနိုင်သောကြောင့်၎င်း အလုံးစုံသောဥစ္စာတို့တွင် အကောင်းဆုံး အမြတ်ဆုံးသော ဥစ္စာဖြစ်သည် ။
ပညာသည် အဆင်တန်ဆာ
နက္ခတ်တာရာတို့၏ တန်းဆာသည် စန်း လဖြစ်သည်၊ မိန်းမတို့၏ တန်ဆာသည် လင်ဖြစ်သည်၊ မြေကြီး၏ တန်ဆာသည် မင်း ဖြစ်သည်၊ သူခပ်သိမ်းတို့၏ တန်ဆာကား အတတ် ပညာ ဖြစ်လေသည် ။
ပညာသည် ကြားမြင် အပ်တိုင်းသော အရာကို ဆုံးဖြတ် နိုင်ခြင်း သဘောရှိ၍ မျက်မှောက်-မျက်ကွယ် ကျော်စောသတင်း ပြန့်နှံခြင်းကို တိုးပွားစေနိုင်သည်၊ လောက၌ ပညာရှိသောသူသည် ဆင်းရဲဒုက္ခမှသော်လည်း ချမ်းသာသုခကို ထုတ်နှုတ် ရယူနိုင်သည် ။
ပညာသည် အင်အား
လောက၌ လက်ရုံးအား (ကိုယ် အား), စည်းစိမ်အား မှူးမတ်အား (အခြံအရံအား), အမျိုးဇာတ်, ပညာအား ဟူ၍ အား၅-မျိုးရှိရာ ပညာအားသည် အကြီးမြတ်ဆုံးဖြစ်သည်၊ အဘယ်ကြောင့် ဆိုသော် ရွှေအား ၄-မျိုးကိုလည်း ပညာအားဖြင့်သာ ရယူနိုင်သောကြောင့်တည်း ။
ပညာသည် အကောင်းဆုံးရောင့်ရဲမှု
ပညာဖြင့် ရောင့်ရဲနေသူသည် ကာမဂုဏ်တို့ကြောင့် ပူပန်ခြင်း မရှိပေ၊ ယင်းပုဂ္ဂိုလ်ကိုတဏှာသည် မိမိအလိုသို့ လိုက်ပါလာအောင် မဆွဲဆောင်နိုင်၊ ထို့ကြောင့် ပညာဖြင့် ရောင့်ရဲ နေသူသည် ကောင်းသော ရောင့်ရဲသူ ဖြစ်သည်၊ ယင်း ပညာဖြင့် ရောင့်ရဲနေမှုသည် သင့်လျော် လျောက်ပတ် ကောင်းမြတ်လှပေသည် ။
ပညာသည် အမြတ်ဆုံး
ပညာသည် လောဘ ဒေါသ မောဟစသည်ကို ဖောက်ထွင်း ဖျက်ဆီး၍ သန္တိသုခနိဗ္ဗာနဓာတ်သို့ ချင်းနင်း ဝင်ရောက်စေနိုင်သည်။ ထို့ပြင် ပဋိသန္ဓေအိုနာသေရေး ဒုက္ခဘေးနှင့် ယင်း ကိုပေးတတ်သည့် ကုသိုလ် အကုသိုလ် ကမ္မ ဘဝ၏ ကုန်ဆုံးရာ နိဗ္ဗာန်ကို ကောင်းစွာ သိမြင်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ပညာသည် လောက၌ အမြတ်ဆုံးဖြစ်သည် ။
ပညာသည် အကောင်းဆုံးရနံ့
အတတ်ပညာမရှိသူသည် ပြန့်ပြော ကြီးမား အထက်တန်းစားအမျိုး၌ဖြစ်၍ ရုပ် ဆင်းအင်္ဂါနှင့် ပြည့်စုံသော်လည်း အနံ့မရှိသော ပေါက်ပန်းသဖွယ် ပရိသတ်အလယ်၌ မတင့်တယ်နိုင် ။
ဉာဏ်ပညာအမျိုးမျိုး
နိဒါနဝဂ္ဂသံယုတ်ပါဠိတော် ပဌမဉာဏဝတ္ထုသုတ် (နှာ-၂၈၈-၂၉၀)၌ ဉာဏ် ၄၄-ပါး ဝေဖန်ဟောပြထားသည်။ ဇရာမရဏကို သိသောဉာဏ် ဇရာမရဏ၏ အကြောင်းကို သိသောဉာဏ်, ဇရာမရဏ၏ ချုပ်ငြိမ်းရာကို သိသောဉာဏ် ဇရာမရဏ၏ ချုပ်ငြိမ်းရာသို့ ရောက်ကြောင်း အကျင့်ကို သိသောဉာဏ်ဟူ၍ ဇရာမရဏ၌ ဉာဏ် ၄-ပါး ဖြစ်သည်၊ ထိုအတူ ကျန် သင်္ခါရတိုင်အောင်သော ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် အင်္ဂါ ၁၀-ပါး၌လည်း ဉာဏ် ၄-ပါးစီဖြစ်ရာ ဉာဏ်ပေါင်း ၄၄-ပါး ပြားလေသည်။
ယင်းပါဠိတော် ဒုတိယဉာဏဝတ္ထုသုတ် (နှာ-၂၉၀-၁)၌ ဉာဏ် ၇၇-ပါး ဝေဖန်ဟောပြ ထားပြန်သည်။ ဇာတိကြောင့် ဇရာမရဏဖြစ်ရသည်၊ ဇာတိ မရှိသော် ဇရာမရဏမဖြစ်နိုင်ဤသို့ပစ္စုပ္ပန်၌ ဉာဏ် ၂-ပါး, ထို့အတူ အတိတ် အနာဂတ်၌လည်း ဉာဏ် ၂-ပါးစီအားဖြင့် ဓမ္မဋ္ဌိတိဉာဏ် ၆-ပါးဖြစ်သည်။ ယင်းဓမ္မဋ္ဌိတိဉာဏ်သည်လည်း ကုန်ခန်းပျက်စီးခြင်း သဘောရှိသောတရား မျိုးသာဖြစ်သည်ဟု ဆင်ခြင်သော ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်တပါး၊ ဤသို့အားဖြင့် ဇရာ မရဏ၌ ဉာဏ် ၇-ပါးဖြစ်သည်၊ ထို့အတူ ကျန် သင်္ခါရတိုင်အောင်သာ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်အင်္ဂါ ၁၀-ပါး၌လည်းဉာဏ် ၇-ပါးစီဖြစ်ရာ ဉာဏ် ပေါင်း ၇၇-ပါးပြားလေသည်။
ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်ပါဠိတော်၌ကား သုတမယဉာဏ်, သီလမယဉာဏ်, သမာဓိဘာဝနာမယဉာဏ်မှ စ၍ သဗ္ဗညုတဉာဏ်, အနာဝရဏဉာဏ်တိုင်အောင် ဉာဏ် ပေါင်း ၇၃-ပါး အကျယ်ဝေဖန် ဟောပြထားသည်။ ယင်း ၇၃-ပါးတွင် ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တဉာဏ်, အာသယာနုသယဉာဏ်, ယမကပါဋိဟီရဉာဏ်, မဟာကရုဏာသမာပတ္တိဉာဏ်, သဗ္ဗညုတဉာဏ်, အနာဝရဏဉာဏ်ဟူသော  နောက်ဆုံးဉာဏ် ၆-ပါးကား ဘုရားရှင်တို့သာ ရနိုင်၍ တပည့်သာဝကတို့နှင့် မဆက်ဆံသော အသာဓာရဏဉာဏ်တို့ဖြစ်သည်။ ကျန် ၆၇-ပါးသော ဉာဏ်တို့ကား တပည့်သာဝကတို့ပါ ရရှိနိုင်သော သာဝကသာဓာရဏဉာဏ်များ ဖြစ်သည်။
အကျဉ်းချုပ် ဉာဏ်ပညာနှစ်မျိုး
ယင်းသို့ အမျိုးမျိုးအဖုံဖုံ ဝေဖန်ဟောပြထားသော ဉာဏ်တို့ကို အတိုချုံးရသော် လောကီဉာဏ်, လောကုတ္တရာဉာဏ်ဟူ၍ ၂-မျိုးသာ ဖြစ်သည်။ ထိုတွင် ဉာဏသမ္ပယုတ် ကာမကုသိုလ်, ဝိပါက်ကြိယာစိတ် ၁၂-ပါး, မဟဂ္ဂုတ်ဈာန်စိတ် ၂၇-ပါး ဟူသော လောကီဉာဏသမ္ပယုတ်စိတ် ၃၉-ပါး၌ ယှဉ်သော ဉာဏ်ကို လောကီဉာဏ်ဟု ခေါ်၍ လောကုတ္တရာ မဂ်စိတ်၄-ပါး ဖိုလ်စိတ်၄-ပါး၌ ယှဉ်သော ဉာဏ်ကို လောကုတ္တရာဉာဏ်ဟု ခေါ်ဆိုလေသည် ။
လောကီဉာဏ်သည် သင်္ခါရ, ဝိကာရ, လက္ခဏ, နိဗ္ဗာန်, ပညတ်ဟူသော သိဖွယ် ဉေယျ တရားအားလုံးကို အာရုံပြုသောအားဖြင့် ထိုက်သည်အားလျော်စွာ သိမြင် နိုင်သည်၊ လောကုတ္တရာဉာဏ်ကား နိဗ္ဗာန်ဟူသော နိရောဓသစ္စာသိဖွယ် ဉေယျ တရား တပါးကိုသာ အာရုံပြုသောအားဖြင့် သိ၍၊ ကျန်သိဖွယ် ဉေယျတရားများကိုမူ မတွေဝေသောအားဖြင့် သိမြင်လေသည် ။
စိန္တာမယဉာဏ်
ထိုတွင် အသက်မွေးကြောင်း ဖြစ်သည့် အမှုကိစ္စအမျိုးမျိုး အတတ်ပညာအမျိုးမျိုး အသိပညာအမျိုးမျိုးတို့၌ သူတပါးထံမှ နာခံမှတ်သား သင်ကြားရမှုမရှိပဲ မိမိဖာသာ ကြံစည်တွေးဆ၍ သိမြင်တတ်ကျွမ်းမှုကို စိန္တာမယဉာဏ်ဟု ခေါ်သည်။ ထို့ကြောင့် လောက လူသားတို့ အသက်ရှင်နေရေး၌ အကျိုးပြုသည့် လက်သမား ပန်းရန်သမားအမှု လယ်ထွန်မှု့ ကုန်သွယ်မှု ပန်းချီပန်းပု အနုပညာ စာပေကျမ်းဂန်အတတ် စသည်တို့၌ သူတပါးထံမှ သီးခြား သင်ယူရမှုမရှိပဲ ကိုယ်တိုင် ကြံစည်သိမြင်မှုကို စိန္တာမယဉာဏ်ဟု ခေါ်သည်။
ထို့ပြင် အပြစ်ကင်း၍သန့်ရှင်းသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုအစုစုသည် သတ္တဝါတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဥစ္စာရတနာဖြစ်သည်။ အပြစ်မကင်း၍ မသန့်ရှင်းသော အကုသိုလ်မှု အစုစုကား သတ္တဝါတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဥစ္စာမဟုတ်ချေ၊ ဤသို့ ကံနှင့် ကံ၏ အကျိုးကို ဝေဖန်ပိုင်းခြားနိုင်သော ကမ္မသကတာဉာဏ်သည်၎င်း ရုပ်-နာမ် ဓမ္မသင်္ခါရတို့ကို အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တဟုရှုမြင်တတ်သော သစ္စာနုလောမိကဉာဏ် သည်၎င်း, သူတပါးထံမှ နာခံမှတ်သားရမှုမရှိပဲ မိမိဖာသာ ကြံစည်တွေးဆမှုဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာလျှင် စိန္တာမယဉာဏ်ပင် ဖြစ်သည်။ ဖော်ပြပြီး စိန္တာမယဉာဏ်တို့တွင် သစ္စာနုလောမိက စိန္တာမယဉာဏ်သည် သမ္မာသမ္ဗောဓိ ပစ္စေကဗောဓိ အလောင်းအလျာ အာဇာနည် ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး ၂-ပါးတို့သန္တာန်၌သာ ဖြစ်ခွင့်ရှိသည်။ ကြွင်းစိန္တာမယဉာဏ်တို့ကား ပါရမီရင့်ပြီး ပညာရှိကြီး များစွာတို့ သန္တာန်ဝယ် ဖြစ်နိုင်ခွင့် ရှိကြပေသည်။
သုတမယဉာဏ်
သူတပါးထံမှ နာခံမှတ်သားသင်ကြားမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အတတ်ပညာအမျိုးမျိုး၌ လိမ္မာ တတ်ကျွမ်းသော ဉာဏ်နှင့် ကမ္မသကတာဉာဏ် သစ္စာနုလောမိကဉာဏ်ကို သုတမယဉာဏ် ဟုခေါ်သည်။ ဤသုတမယဉာဏ်နှင့် ပြဆိုခဲ့ပြီး စိန္တာမယဉာဏ်တို့သည် ပရမတ္ထသဘာဝတရား အထည်ကိုယ်အားဖြင့် ကာမကုသိုလ်ကြိယာ ဉာဏသမ္ပယုတ်စိတ်၌ယှဉ်သော ပညိန္ဒြေစေတသိက်သာ ဖြစ်သည်။
ဘာဝနာမယဉာဏ်
မဟဂ္ဂုတ်ကုသိုလ် ကြိယာ ဈာန်စိတ် ၁၈-ပါးနှင့် မဂ်စိတ် ၄-ပါး, ဖိုလ်စိတ် ၄-ပါး၌ ယှဉ်သောဉာဏ်ကို ဘာဝနာပွားများမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဉာဏ်ဖြစ်၍ ဘာဝနာမယဉာဏ်ဟု ခေါ်ဆိုလေသည် ။
ပညာနှင့်ဗောဓိပက္ခိယတရားများ
လောကီဂုဏ်ကျေးဇူးတရား (သူတော်ကောင်းတရား) အများတွင် သဒ္ဓါသည် အကြီးအမှူးဦးစီးပဓာနဖြစ်၍ လောကုတ္တရာဂုဏ်ကျေးဇူးတရားအများတွင် ပညာသည် အကြီးအမှူးဦးစီးပဓာနဖြစ်သည် ။
ပညာသည် အကြီးအမှူးတရား အဓိပတိ ၄-ပါးတွင် ဝီမံသာဓိပတိအဖြစ်ဖြင့် ပါဝင်သည် ။
ထို့ပြင် မဂ် ဉာဏ်၏ အသင်းအပင်း၌ဖြစ်သည့် ဗောဓိပက္ခိယတရား ၃၇-ပါးတွင်လည်း ပဓာန အခန်းမှ ပါဝင်ပြန်သည်၊
ပြီးစီးပြည့်စုံသောတရား ဣဒ္ဓိပါဒ် ၄-ပါးတွင် ဝီမံသိဒ္ဓိပါဒ် အဖြစ်ဖြင့်၎င်း
ကိုယ့်ဆိုင်ရာဝယ် စိုးပိုင်နိုင်နင်းသောတရား ဣန္ဒြေ ၅-ပါးတွင် ပညိန္ဒြေ အဖြစ်ဖြင့်၎င်း
ဆန့်ကျင်ဖက်တရားတို့ကြောင့် တုန်လှုပ်ခြင်းမရှိ ရဲဝံ့သည့် ဗိုလ်တရား ၅-ပါးတွင် ပညာဗိုလ်အဖြစ်ဖြင့်၎င်း၊
နာမ်ရုပ်မြင်သိ ပညာရှိ ဖြစ်ကြောင်းတရား ဗောဇ္ဈင် ၇-ပါးတွင် ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဈင်အဖြစ်ဖြင့်၎င်း
နိဗ္ဗာန်လမ်းစဉ် မဂ္ဂင် ၈-ပါးတွင် သမ္မာဒိဋ္ဌိမဂ္ဂင်အဖြစ်ဖြင့်၎င်း ပါဝင်လေသည် ။
ပညာတိုးပွားကြောင်း
ဉာဏ်ပညာတိုးပွားကြောင်း တရားများကို ကျမ်းဂန်တို့၌ အမျိုးမျိုးမိန့်ဆိုကြသည်။ တို့၌
(၁) ဉာဏ်ပညာတိုးပွားစေတတ်သည့် ကောင်းမှုကံရှိခြင်း,
(၂) ဒေါသ ဗျာပါဒ မရှိသည့် ဗြဟ္မာပြည်၌ဖြစ်ခြင်း,
(၃) ပညိန္ဒြေရင့်ကျက်လာခြင်း (= လူသားများအတွက် ပညာဒသကအရွယ် ၄၀-ကျော် ၅၀-တွင်း ချင်းနင်း ဝင်ရောက်လာခြင်း),
(၄) ကိလေသာတရား ခေါင်းပါးဝေးကွာခြင်းဟု အကြောင်း ၄-ပါး မိန့်ဆိုသည်။
ပရမတ္ထဒီပနီဋီကာ (နှာ-၅၀-၁)၌
(၁) ဉာဏသမ္ပယုတ်စိတ်ဖြင့် ပဋိသန္ဓေနေခဲ့ခြင်း (ယင်းကို ပဋိသန္ဓေဉာဏ် ပင်ကိုဉာဏ်ဟု ခေါ်သည်),
(၂) အမောဟ အဇ္ဈာသယရှိခြင်း,
(၃) ပညာရှိပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို မှီဝဲဆည်းကပ်ခြင်း,
(၄) ကြားနာသင်အံ ကြံစည်လေ့ လာခြင်းဟူ၍ အကြောင်း ၄-ပါး၊
တနည်းအားဖြင့် မိန့်ဆိုသည်မှာ
တို့၌
(၁) ပညာရှိများထံ အဖန်ဖန်မေးမြန်းခြင်း,
(၂) ကိုယ်တွင်း ကိုယ်ပ ၂-ဌာနလုံး သန့်ရှင်းစင်ကြယ်အောင် ရှင်းလင်းသုတ်သင်ခြင်း,
(၃) သဒ္ဓါ-ဝီရိယ-သတိ-သမာဓိ-ပညာဟူသော ဣန္ဒြေ ၅-ပါး အစိုးရတရားတို့ အလွန် အကဲမရှိ အချင်းချင်းညီမျှနေခြင်း,
(၄) ပညာမဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ဝေးစွာရှောင်ကြဉ်ခြင်း,
(၆) ဉာဏ်၏ ကျက်စားရာ နက်နဲသော တရားသဘောတို့ကို သုံးသပ်ဆင်ခြင်ခြင်း,
(၇) လျောင်း ထိုင် ရပ် သွား ဣရိယာပုတ် ၄-ပါးတို့၌ တရားတော်တို့ကို စိစစ်သုံးသပ်မှု ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဈင် ဖြစ်ပေါ်လာစေရန် ရှေးညွှတ်ကိုင်းခြင်းဟု အကြောင်း ၇-ပါး မိန့်ဆိုသည်။
မိလိန္ဒပဉှာပါဠိတော် (နှာ-၁၀၀)၌
(၁) အသက်အရွယ်ကြီးရင့်လာခြင်း,
(၂) အခြံအရံပေါများခြင်း,
(၃) စုံစမ်းမေးမြန်းခြင်း,
(၄) ဆရာ့ထံပါး ခစားဆည်းကပ် မပြတ်မှီဝဲခြင်း,
(၅) အသင့်အတင့်နှလုံးသွင်းဆင်ခြင်ခြင်း,
(၆) ဆွေးနွေးတိုင်ပင်ခြင်း,
(၇) ချစ်ခင်သူနှင့် ပေါင်းသင်းရခြင်း,
(၈) သင့်တင့်လျောက်ပတ်သော အရပ်၌ နေထိုင်ခြင်းဟူ၍ ဉာဏ်ပညာတိုးပွားကြောင်းတရား ၈-ပါး မိန့်ဆိုတော်မူသည်။ ဂေါတမဘုရားအလောင်းတော်သည် သဗ္ဗညုတဉာဏ်ကို ရရှိတော်မူရန် ဝိဓုရပညာရှိ မဟာဂေါဝိန္ဒပညာရှိ ကုဒါလပညာရှိ အရကပညာရှိ ဗောဓိပရိဗိုင် မဟောသဓာသုခမိန်-  စသော ဘဝပေါင်းများစွာတို့၌ ပညာပါရမီကို အထူးဖြည့်ကျင့်ဆည်း ပူးတော်မူခဲ့သည် ။
ပြဆိုခဲ့ပြီးသည့်အတိုင်း ဒါသီလစသော ပါရမီ ၁၀-ပါး မြတ်တရားတို့နှင့်တကွ ဉာဏ်ပညာပွားကြောင်း တရားကောင်းတို့ကို ဖြည့်ကျင့်ဆည်းပူးတော်မူကြပြီးလျှင် မိမိတို့ လိုလားပန်ဆင်အပ်သည့် ဗောဓိဉာဏ်ကို လျင်မြန်ဆောစွာ ရရှိအောင် ကြိုးစားအားထုတ်ကြကုန်ရာသည်။
ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်
ဗောဓိဉာဏ်
ဉာဏ်စဉ်
ပညာ
ပညာရှိ
Boss General Catalogue
Boss General Catalogue (GC တခါတရံ General Catalogue) သည် ကြယ်ပေါင်း ၃၃,၃၄၂ ခုပါဝင်သော နက္ခတ္တဗေဒဆိုင်ရာ စာရင်းအင်းဖြစ်ပြီး Benjamin Boss ဆိုသူမှ ၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ယင်း၏ မူရင်းအမည်မှာ General Catalogue of 33,342 Stars ဖြစ်ပြီး ယခင်အမည်မှာ ၁၉၁၀ ခုနှစ်တွင် Lewis Boss ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသော Preliminary General Catalogue of 6,188 Stars for the Epoch 1900 ဖြစ်သည်။
ဘိုတောင်ဆိပ်ရွာ၊ ပုလောမြို့နယ်
ဘိုတောင်ဆိပ်ရွာ(Botaungseik)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၊ ပုလောမြို့နယ်၊ လိပ်သောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,850 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်ဘော်ရွာ၊ လွယ်လုံ
နမ့်ဘော်ရွာ (Nambaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ လွယ်လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၁၃၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်လုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၁၇ ဦး၊ မ ၁၆၈၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်ဆိုင် (အောက်)ရွာ၊ ဟိုပန်မြို့နယ်
မန်ဆိုင် (အောက်)ရွာ (Manhseng (Lower))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ ဟိုပန်မြို့နယ်၊ မန်ဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၃၄၄ ဖြစ်သည်။
လှိုင်းဘွဲ့မြစ်
လှိုင်းဘွဲ့မြစ်သည် ဒေါနတောင်တန်းမှ မြစ်ဖျားခံလာသော မြစ်တစ်စင်းဖြစ်သည်။ လှိုင်းဘွဲ့မြစ်သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းလာပြီး တောင်ဘက်အတိုင်းစီးဆင်းလာကာ ကျုံဒိုးမြို့အနီးတွင် ဟောင်သရောမြစ်နှင့် ပေါင်းစီးသွားပြီး ဂျိုင်းမြစ် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
မန်ဆိုင် (အောက်)ရွာ၊ ဟိုပန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟဲလုပ်ရွာ၊ ကလေးမြို့နယ်
ဟဲလုပ်ရွာ (Heloke)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးခရိုင်၊ ကလေးမြို့နယ်၊ ငါးဖားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၆၀၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကလေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖျောက်ဆိပ်ကုန်းရွာ၊ ပွင့်ဖြူမြို့နယ်
ဖျောက်ဆိပ်ကုန်းရွာ (Hpyaukseikkone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ ပွင့်ဖြူမြို့နယ်၊ လက်ပနွယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၂၂၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လက်ပနွယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၆၇ ဦး၊ မ ၁၀၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပွင့်ဖြူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မဟာမြိုင်ရွာ၊ ကျိုက်မရောမြို့နယ်
မဟာမြိုင်ရွာ(Maharmyaing)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်ခရိုင်၊ ကျိုက်မရောမြို့နယ်၊ ရေတွင်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၁၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရေတွင်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၃၇၇ ဦး၊ မ ၆၆၂၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၀၀၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုက်မရောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သံလွင် လေကြောင်းလိုင်း
သံလွင် လေကြောင်းလိုင်း (Air Thanlwin) သည် ၂၀၁၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့မှ စတင်၍​ ရန်ကုန် လေကြောင်းလိုင်း မှ အမည်ပြောင်းလဲ​တည်ထောင်ခဲ့သော ရန်ကုန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ် အခြေစိုက် လေကြောင်းလိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။​
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် လေကြောင်းလိုင်းများ
ဆိုင်းတန်းရွာ၊ သဲကုန်းမြို့နယ်
ဆိုင်းတန်းရွာ (Saingtan)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ သဲကုန်းမြို့နယ်၊ အင်းမအရှေ့ပိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၁၈၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်းမအရှေ့ပိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၀၃၀ ဦး၊ မ ၃၄၆၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄၉၀ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် အင်းမမြို့ပေါ်ရှိ ရပ်ကွက် ဖြစ်သွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သဲကုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယောင်လုံရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
ယောင်လုံရွာ (Yawnglong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်၊ ပန်လောင်း ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၇၂၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်လောင်း ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၅၆ ဦး၊ မ ၂၇၇၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၄၂၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညွန့်ဝင်း
ညွန့်ဝင်း (၁၉၄၁ မတ် ၈ - ၂၀၂၁ ဇူလိုင် ၁) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု ၇ ကြိမ်ရရှိခဲ့သူဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းကြောင်းတွင် ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု အများဆုံး ရရှိထားသော သရုပ်ဆောင်လည်းဖြစ်သည်။ ၂၀၂၂ခုနှစ်တွင် အလင်္ကာကျော်စွာ ဘွဲ့ ရရှိခဲ့ပြီး သူနှင့် ဖခင်ဖြစ်သူ ရွှေမန်းတင်မောင်တို့မှာ ပထမဆုံးအလင်္ကာကျော်စွာဘွဲ့ရ သားအဖဖြစ်လာခဲ့သည်။
ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး
အဖ အလင်္ကာကျော်စွာ ရွှေမန်းတင်မောင်၊ အမိ ဒေါ်သိန်းညွန့်တို့က ၁၉၄၁ ခုနှစ် မတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် သထုံမြို့၊ ဇွဲကလာရွာ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်း ၇ ဦးအနက် အကြီးဆုံးသား ဖြစ်သည်။
ကလေးဘဝ၌ မန္တလေးအမျိုးသားကျောင်း နှင့် ရန်ကုန်စိန့်ဖရန့်စ်ကျောင်း များတွင် ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၀ နှစ်သားအရွယ်မှ အသက် ၂၀ အရွယ်အထိ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဒါဂျီလင်တက္ကသိုလ်တွင် ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်ရောက်ပြီးနောက် ၆ လခန့်အကြာတွင် ရေဒီယိုပညာ သင်ယူရန် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ သို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံရှိ ကိန်းဘရစ်တက္ကသိုလ် တွင် ၁ နှစ်ခန့် ပညာသင်ယူပြီးနောက် ရေဒီယိုအီလက်ထရောနစ် ဒီပလိုမာ ရရှိခဲ့သည်။ ယင်းနောက် အင်္ဂလန်နိုင်ငံမှ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ အော်ရီကန်စတိတ်တက္ကသိုလ် တွင် ဇာတ်ခုံအလင်းအမှောင်ပညာနှင့် ဆက်တင်ဆိုင်ရာပညာများကို ၁ နှစ်ခန့် သင်ယူရာ ဇာတ်ခုံအလင်းအမှောင်ပညာနှင့် ဆက်တင်ဆိုင်ရာဒီပလိုမာ ရရှိခဲ့သည်။
အနုပညာခရီး
မြဇော်ဖလင်မှာ ရွှေမန်းတင်မောင်နှင့် ဝိမာန ဇာတ်ကားရိုက်ကူးရာမှစ၍ ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်ခဲ့ကြသည်။ ညွန့်ဝင်းသည် ရုပ်ရှင်မှာ သူနှင့်အလှမ်းမကွာလှ မစိမ်းလှဟု ယူဆသည်။ နိုင်ငံခြားရုပ်ရှင် အကြည့်အရှုများခဲ့ခြင်း၊ ကျောင်းကပွဲ ဆိုပွဲများမှ အလေ့အကျင့်ရခဲ့ခြင်းတို့က သူ့အား အထောက်အကူပြုလိမ့်မည်ဟု မြှော်လင့်သည်။ ငယ်စဉ်ကလည်း ရုပ်ရှင်မင်းသား ဖြစ်လိုဖြစ်ငြား မျှော်လင့်ချက်ထားခဲ့ဖူးသည်။ ထို့ကြောင့် ရုပ်ရှင်လောကသို့ ခြေချခွင့်ရမည်ကို ဝမ်းပန်းတသာ လက်ခံလိုက်သည်။
ပထမဆုံး စတင်သရုပ်ဆောင်သော ဇာတ်ကားမှာ မြဇော်ဖလင်မှ ဒါရိုက်တာသိန်းဇော် ရိုက်ကူးသော သတို့သမီးအလိုရှိသည် ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။ ကြည်စိုး၊ အောင်တင်၊ ခင်သန်းနု၊ အေးအေးသင်း ၊ ဘေဘီနွဲ့၊ ကြယ်နီတို့နှင့် တွဲဖက်သရုပ်ဆောင်ရသည်။ ထိုဇာတ်ကားတွင် ညွန့်ဝင်း၏ သရုပ်ဆောင်မှုအပိုင်းမှာ ထူးခြားမှုမရှိသော်လည်း အချော့တော် သီချင်းကိုမူ ပရိသတ်က လက်ခံခဲ့ကြသည်။ ဒုတိယမြောက် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်သော ဇာတ်ကားမှာ ဒါရိုက်တာအေဝမ်းတင်မောင် ရိုက်ကူးသော မမထားနှင့် အပါ ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။ မြင့်မြင့်ခင်၊ အောင်တင်၊ ဘေဘီနွဲ့တို့နှင့် တွဲဖက်သရုပ်ဆောင်ရသည်။ ဤဇာတ်ကားမှ စတင်ပြီး ညွန့်ဝင်း၏သရုပ်ဆောင်မှုကို ပရိသတ်လက်ခံလာကြသည်။ အေဝမ်းမောင်တင်မောင်ထံမှ ရုပ်ရှင်ပညာရရန်သာ အဓိကထားပြီး ငွေကြေးတောင်းဆိုမှု လုံးဝမရှိဘဲ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။ ခေါင်းဆောင်မင်းသမီး မြင့်မြင့်ခင်ကလည်း သရုပ်ဆောင်မှုများ၌ ညွန့်ဝင်းကို လက်တွဲခေါ်ခဲ့သည်။
ရုပ်ရှင်လောကတွင် မင်းသား ညွန့်ဝင်း ဟူ၍ နာမည်ကျော်ကြားခိုင်မာစေခဲ့သော ဇာတ်ကားမှာ ဒါရိုက်တာအေဝမ်းမောင်လှမျိုး ရိုက်ကူးသော ဗန်တိုလူလေးနှင့် သူဇာ ဇာတ်ကားပင် ဖြစ်သည်။ ထိုဇာတ်ကားတွင် ညွန့်ဝင်းသည် လူကောင်းနှင့်လူဆိုး အသွင်နှစ်မျိုးဖြင့် နှစ်ကိုယ်ခွဲ သရုပ်ဆောင်ရာ ဇာတ်လမ်းနှင့် အံဝင်သောသရုပ်ဆောင်ချက်များကြောင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု ပထမဆုံး ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ ညွန့်ဝင်း၏အနုပညာသက်တမ်းတစ်လျှောက် အများဆုံးတွဲဖက်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော မင်းသမီး ၂ ဦးမှာ အကယ်ဒမီဝါဝါဝင်းရွှေနှင့် အကယ်ဒမီခင်သန်းနုတို့ ဖြစ်သည်။ ညွန့်ဝင်း၏ဇာတ်ကားများစွာကို ကြီးကြပ်ရိုက်ကူးခဲ့သော ဒါရိုက်တာမှာ အေဝမ်းမောင်လှမျိုး ဖြစ်သည်။