cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
တို့ဗမာအစည်းအရုံး
တို့ဗမာအစည်းအရုံးကြီး နှစ်ပက္ခကွဲပြီးလျှင် စတုတ္ထညီလာခံမှာ တကွဲတပြားစီဖြစ်သွားခြင်း
thumb|[[ဗစိန်၊ သခင်|သခင်ဗစိန်|left]] thumb|[[သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း]] ဤသို့ တို့ဗမာအစည်းအရုံးကြီးအား တိုင်းပြည်နှင့်အဝှန်း အာရုံညွှတ်၍၊ အင်အားတိုးတက်ကြီးထွားလာစဉ်ပင်လျှင် ဖော်ပြခဲ့သည့် သခင်သိန်း‌မောင်နှင့် သခင်ဗစိန်တို့၏ မသင့်တင့်မှုသည် ရင့်မာကြီးထွားလာ‌ချေသည်။ ‌နောက်ဆုံးတွင် သခင်သိန်းမောင်က သခင်ဗစိန်အား တို့ဗမာအစည်းအရုံးမှ ထုတ်ပစ်‌လေရာ ဥက္ကဋ္ဌသခင်သိန်း‌မောင်သည် အလုပ်အမှု‌ဆောင်များနှင့် မတိုင်ပင်ဘဲ ထုတ်ပစ်သဖြင့် ထိုဥက္ကဋ္ဌအမိန့်သည် တရားဝင် မဝင် အလုပ်အမှု‌ဆောင်တွင် အပြင်းအထန်ဖြစ်ကာ နှစ်ဘက်ဖြစ်သွားပြန်သည်။ ထိုမှတစ်ဖန် တစ်ပြည်လုံးရှိ တို့ဗမာအစည်းအရုံးတို့တွင် ဂယက်ရိုက်ကာ ဆူပွက်ကုန်ကြ‌လေသည်။
ဤတွင် ဗမာပြည်လုံးဆိုင်ရာ အမှု‌ဆောင်များက ဆရာကြီးသခင်ကိုယ်‌တော်မှိုင်းအားဆုံးဖြတ်‌ပေးရန် ပုံ၍ အာဏာကုန်လွှဲအပ်ကြလေသည်။ ‌နောက်ဆုံး ဆရာကြီး၏အဆုံးအဖြတ်ကိုလည်း မနာယူကြသဖြင့် သခင်ဗစိန်တို့လူစုက သာယာဝတီ၊ သုံးဆယ်-ပန်းဆွဲ တွင်၎င်း၊ သခင်သိန်း‌မောင်တို့လူစုက မော်လမြိုင်မြို့တွင်၎င်း စတုတ္ထအကြိမ်ညီလာခံကို တကွဲတပြားစီ ကျင်းပကြ‌လေသည်။ သာယာဝတီပန်းဆွဲညီလာခံတွင် ပန်းဆွဲဆရာ‌တော်၊ ဆရာ‌တော် ဦးကွာပိန္ဒဓိပတိ၊ ဆရာ‌တော် ဦးဝါသဝ၊ ဦးဥတ္တမညီ ရှင်အရိယကြီး၊ သခင်ထွန်းအုပ်၊ သခင်ဗစိန်၊ သခင်‌အောင်သန်း၊ သခင်‌အေး၊ သခင်ညီ၊ သခင်ခင်‌အောင်၊ သခင်လှ‌ဖေ၊ သခင်ခ၊ သခင်‌ကျော်ရင်၊ သခင်ထွန်းဆိုင်၊ သခင်‌စောကြီး၊ သခင်‌အောင်ကြီး စသည်တို့ပါဝင်၍ မော်လမြိုင်ညီလာခံတွင် သခင်သိန်း‌မောင်၊ သခင်မြ၊ သခင်လေး‌မောင်၊ သခင်ထွန်းခင်၊ သခင်ထိပ်တင်ကိုယ်‌တော်ကြီး၊ သခင်လှ‌ဘော်၊ သခင်ဗ‌မောင်ကြီး၊ သခင်သန်းထွန်း၊ သခင်ထွန်းစိန်၊ သခင်ဗရင်၊ သခင်စံထွန်းလှ စသည်တို့ ပါဝင်ကြလျက် တက္ကသိုလ်‌ကျောင်းမှထွက်၍ နိုင်ငံ‌ရေးလုံးလုံးလုပ်‌တော့မည်ဟု ဆုံးဖြတ်လာသူ သခင်‌အောင်ဆန်း၊ သခင်လှ‌ဖေ၊ သခင်တင်‌မောင်ကြီးစ‌သော လူငယ်စုတို့လည်း တို့ဗမာအစည်းအရုံးသို့ ဝင်‌ရောက်ခဲ့ကြ၏။ ဆရာကြီး သခင်ကိုယ်‌တော်မှိုင်းအားလည်း ပင့်‌ဆောင်ကာ ဆက်လက်လုပ်‌ဆောင်သွားကြ၏။
ဤတွင် တို့ဗမာအစည်းအရုံးကြီးမှာ ၂ ခုဖြစ်ကာ သခင်ကိုယ်‌တော်မှိုင်း တို့ဗမာအစည်းအရုံး၊ သခင်ဗစိန် တို့ဗမာအစည်းအရုံးဟုဖြစ်‌ပေါ်လာပြီးလျှင် နယ်အရပ်ရပ်ရှိ တို့ဗမာအစည်းအရုံးတို့လည်း ကွဲပြားကြ‌လေကုန်၏။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်နှင့် တို့ဗမာအစည်းအရုံး
ဤသို့ တို့ဗမာအစည်းအရုံးကြီး နှစ်ခုဖြစ်ကာ လုပ်‌ဆောင်လာကြရာ လုပ်ငန်းဝါဒတို့သ‌ဘောမှာ ခြားနားခြင်းမရှိလှသဖြင့် ၁၃၀၀ ပြည့်တွင် ‌ပေါ်‌ပေါက်လာ‌သော ‌ရေနံသပိတ်အ‌ရေး‌တော်ပုံ၊ ‌ကျောင်းသားအ‌ရေး‌တော်ပုံ၊ ‌တောင်သူလယ်သမားအ‌ရေး‌တော်ပုံတို့တွင် တို့ဗမာအစည်းအရုံး နှစ်ခုစလုံးကပင် ကူညီအား‌ပေးရွက်ဆောင်ကြ‌လေသည်။ ဤသို့လျှင် နိုင်ငံ‌ရေးရာတို့ကို အ‌ကြောင်းအား‌လျော်စွာ ရွက်‌ဆောင်လာကြရင်းပင် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးဖြစ်ပွားမည့် အရိပ်အ‌ရောင်တို့လည်း ထွက်‌ပေါ်လာ‌လေသည်။ တို့ဗမာအစည်းအရုံးကြီးသည်လည်း ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ဖြစ်မည့်အ‌ရေးကို ‌မျှော်‌တွေးကာ အာရုံစူးစိုက်လာကြသည်အား‌လျော်စွာ တို့ဗမာအစည်းအရုံးကြီးသည် ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်တို့နှင့် လျှို့ဝှက်ဆက်သွယ်ကြလေသည်။
ဤသို့ ဆက်သွယ်ရာတွင် အစည်းအရုံးကြီး ၂ ခုရှိ‌လေရာ သခင်ကိုယ်‌တော်မှိုင်းအစည်းအရုံးသည် ဂျပန်ကြည်းတပ်မ‌တော်နှင့်၎င်း၊ သခင်ဗစိန် တို့ဗမာအစည်းအရုံးကမူ ဂျပန်‌ရေတပ်မ‌တော်နှင့်၎င်း အဆက်အသွယ်ပြုလုပ်ကြပြီးလျှင် ဂျပန်ပြည်သို့ တိတ်တဆိတ် လူငယ်ကိုယ်စားလှယ်များ ‌စေလွှတ်ကြလေသည်။ ဗမာပြည်တွင်ရှိ‌နေ‌သော တို့ဗမာအစည်းအရုံးဝင် အ‌မြောက်အမြားတို့လည်း ကာကွယ်‌ရေးဥပ‌ဒေနှင့် အဖမ်းအဆီးခံကြရသည်။
thumb|[[ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်|BIA တပ် အလံ]]
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးဖြစ်ပွား၍ ဂျပန်စစ်တပ်နှင့် ရဲ‌ဘော်သုံးကျိပ်ပါရှိလာခြင်း
thumb|250x250px|ဗိုလ်မှူးကြီး စူဇူကီး (ခေါ်) ဗိုလ်မိုးကြိုး (ရှေ့ဆုံးတန်းမှ မြန်မာ့ပုဆိုး၊ တိုက်ပုံအင်္ကျီနှင့် ခေါင်းပေါင်းပေါင်းထားသူ) နှင့် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း (ရှေ့ဆုံးတန်းအလယ်လူ) တို့ ဦးဆောင်သော ရဲဘော် သုံးကျိပ်ဝင်အချို့|left တို့ဗမာအစည်းအရုံးတို့မှ လျှို့ဝှက်‌စေလွှတ်လိုက်‌သော လူငယ်များသည် ဂျပန်ပြည်တွင် စစ်‌လေ့ကျင့်ခဏ်းများ ယူလျက် ဗိုလ်မိုဃ်းကြိုး‌ခေါင်း‌ဆောင်ကာ ဗမာ့လွတ်လပ်‌ရေး တပ်မ‌တော်ဟူ‌သောအမည်ဖြင့် ဂျပန်တို့နှင့်အတူ ယိုးဒယားမှ ဗမာပြည်သို့ တိုက်ခိုက်ဝင်ရာက်လာကြ‌လေသည်။ ဗမာနယ်အတွင်းသို့ ‌ရောက်‌သောအခါ ရဲ‌ဘော်တို့သည် တရား‌ဟောကာ တပ်သားစု‌ဆောင်းလာသဖြင့် ဗမာ့လွတ်လပ်‌ရေး တပ်မတော်(ဘီ၊ အိုင်၊ ‌အေ)သို့ ဝင်‌ရောက်လာကြသူတို့မှာ အထူးများပြားလာသည်သာမက၊ ‌ရောက်‌လေရာအရပ်တိုင်းတို့ကလည်း ဗမာ့တပ်မ‌တော်အား အထူးကြိုဆိုကြ‌လေသည်။ ဤသို့လျှင် ဂျပန်ပြည်သို့ လျှို့ဝှက်စွာသွား‌ရောက်ပြီး ဗမာ့လွတ်လပ်‌ရေးအတွက် ချီတက်လာကြ‌သော ရဲဘော်သုံးကျိပ်တို့မှာ-
သခင်ဗစိန်တို့ အစည်းအရုံးမှ
သခင်ထွန်းအုပ်၊ ဗိုလ်စကြာ၊ ဗိုလ်‌နေဝင်း၊ ဗိုလ်‌စော‌အောင်၊ ဗိုလ်မြင့်ဆွေ၊ ဗိုလ်ဘုန်းမြင့်၊ ဗိုလ်‌စော‌နောင်၊ ‌ဖော်မိုဆာတွင်ကျဆုံးသူ သခင်သန်းတင်(ဗိုလ်ရာမာဒါ)နှင့် ဗိုလ်မိုးညိုတို့ဖြစ်ကြသည်။
သခင်ကိုယ်‌တော်မှိုင်း အစည်းအရုံးမှ
ဗိုလ်‌တေဇ(ကွယ်လွန်သူဗိုလ်ချုပ်‌အောင်ဆန်း)၊ ဗိုလ်လက်ျာ၊ ဗိုလ်ရန်နိုင်၊ ဗိုလ်ရန်အောင်၊ ဗိုလ်ဇေယျ၊ ဗိုလ်မိုး၊ ဗိုလ်ရဲထွဋ်၊ ဗိုလ်လရောင်၊ ဗိုလ်မင်းခေါင်၊ ဗိုလ်ဗလ၊ ဗိုလ်ညာဏ၊ ဗိုလ်မြဒင်၊ ဗိုလ်မင်း‌ရောင်၊ ဗိုလ်မြင့်အောင်၊ ဗိုလ်လင်းယုန်၊ ဗိုလ်ဇင်‌ယော်၊ ဗိုလ်‌အောင်၊ ဗိုလ်ကျော်ဇော၊ ဗိုလ်တာရာ၊ ဗိုလ်ကျော်ဇော၊ ဗိုလ်ထိန်ဝင်း၊ ဗိုလ်‌တောက်ထိန်တို့ ဖြစ်ကြ‌လေသည်။
ဂျပန်‌ခေတ် တို့ဗမာအစည်းအရုံး
၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်တပ်မ‌တော်နှင့်တကွ ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မ‌တော် (ဘီ၊ အိုင်၊ ‌အေ)တို့ မြန်မာပြည်သို့ တိုက်ခိုက်ဝင်‌ရောက်လာ‌သောအခါ အင်္ဂလိပ်စစ်တပ်တို့သည် မြန်မာပြည်မှဆုတ်ခွာ၍ အိန္ဒိယပြည်သို့ ‌ပြေးကြ‌လေကုန်၏။ ဆုတ်‌ပြေးကြသည့် အင်္ဂလိပ်တပ်များ၏‌နောက်က ထပ်ကြပ်မကွာလိုက်၍ တိုက်ခိုက်ကြရာတွင် ဗိုလ်ချုပ်‌အောင်ဆန်းသည် ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မ‌တော်ကို ဦးစီးကွပ်ကဲရလေသည်။ တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီး‌သော နယ်အရပ်ရပ်ကို ငြိမ်ဝပ်ပိပြား‌အောင် အုပ်ချုပ်ရန်အတွက် သခင်ထွန်းအုပ်က ‌ခေါင်း‌ဆောင်ရ၏။ သခင်ထွန်းအုပ်သည် နယ်အရပ်ရပ်တွင် ငြိမ်ဝပ်ပိပြား‌ရေးအဖွဲ့များ(ပီ၊ ပီ၊ စီ)များဖွဲ့ကာ ထိန်းသိမ်းအုပ်ချုပ်သွား‌လေသည်။ မြန်မာတစ်ပြည်လုံးကို သိမ်းပိုက်မိ‌သောအခါ၊ ဂျပန်တပ်မ‌တော်သည် ဆင်းရဲသားအဖွဲ့‌ခေါင်း‌ဆောင်ကြီး ‌ဒေါက်တာဘ‌မော်အား ရှာ‌ဖွေပြီးလျှင် တို့ဗမာ သခင်‌ခေါင်း‌ဆောင်များနှင့်‌ပေါင်းလျက် စစ်အုပ်ချုပ်‌ရေးအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်‌စေသည်။ ထိုအချိန်တွင် တို့ဗမာအစည်းအရုံးနှင့် ဆင်းရဲသားအဖွဲ့တို့မှတစ်ပါး အခြား‌သောအဖွဲ့တို့မှာ ပျောက်ကွယ်လုမတတ်ရှိ‌လေရာ ထိုနှစ်ဖွဲ့ကို ‌ပေါင်းစပ်လိုက်ပြီးလျှင် တို့ဗမာဆင်းရဲသား အစည်းအရုံးဟု တည်‌ထောင်လိုက်ကြလေသည်။ ထိုအစည်းအရုံးဌာနချုပ် အကြီးအကဲမှာ သခင်နု (ယခုဝန်ကြီးချုပ်ဦးနု) ဖြစ်‌လေသည်။ ထို့‌နောက် ယင်းအစည်းအရုံးသည် မဟာဗမာအစည်းအရုံး ဖြစ်လာ‌လေသည်။
ဂျပန်‌တော်လှန်‌ရေး
၁၉၄၅ ခုနှစ်သို့အ‌ရောက်တွင်မူ ဂျပန်တို့စစ်‌ရေးနှိမ့်ကာ မဟာမိတ်တပ်တို့သည် မြန်မာပြည်သို့ပြန်လည်တိုက်ခိုက် ဝင်‌ရောက်လာကြ‌လေသည်။ ဗိုလ်ချုပ်‌အောင်ဆန်း၊ ဗိုလ်‌နေဝင်း၊ သခင်သန်းထွန်း၊ သခင်စိုး၊ သခင်ဗဟိန်း၊ သခင်ဗိုလ်စ‌သော လူငယ်များသည် မဟာမိတ်တပ် တို့နှင့်ဆက်ကာ ဂျပန်တို့အားတော်လှန်၍ မြန်မာပြည်မှ ‌မောင်းထုတ်ကြပြန်သည်။ ဂျပန်တို့ မြန်မာပြည်မှ လုံးဝထွက်‌ပြေးဆုတ်ခွာကြရသောအခါ အင်္ဂလိပ်မဟာမိတ်တပ်များ ဝင်‌ရောက်လျက် ကက်စဘီ‌ခေါ် စစ်ဘက်မြို့ပြအုပ်ချုပ်‌ရေးအဖွဲ့များက အုပ်ချုပ်ကြ‌လေသည်။
ဂျပန်တော်လှန်ရေးပြီး အခြေအနေ
တို့ဗမာအစည်းအရုံးကလည်း ဖ၊ ဆ၊ ပ၊ လ နှင့်ဆက်သွယ်လိုက်ကြ၏။ သို့‌သော် မကြာမီပင် သ‌ဘောကွဲကာ ဖ၊ ဆ၊ ပ၊ လ မှ နုတ်ထွက်လိုက်ကြ‌လေသည်။ ဗြိတိသျှအစိုးရသည် ကက်စဘီအစိုးရကို ရုပ်သိမ်းပြီး‌နောက် ဘုရင်ခံ‌ဟောင်းဖြစ်သူ ဆာဒေါ်မန်စမစ်အား ၁၉၃၅ ခုနှစ်၊ မြန်မာပြည်အုပ်ချုပ်‌ရေးဥပ‌ဒေအရ အုပ်ချုပ်‌စေသည်။ ဘုရင်ခံ ဆာဒေါ်မန်စမစ်သည် ဗမာပြည်အား ဒိုမီနီယန်လွတ်လပ်‌ရေး‌ပေးအပ်ရန် လာသည်ဟုဆိုကာ ပြည်သူတို့အား ဖိတ်‌ခေါ်‌လေရာ တို့ဗမာအစည်းအရုံးသည် ထိုအုပ်ချုပ်‌ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်‌ဆောင်ရွက်‌လေသည်။ သခင်ရန်‌အောင်သည် ဝန်ကြီးအဖြစ်၎င်း၊ သခင်ညီ၊ သခင်‌အေး၊ သခင်‌ကျော်စိန်၊ သခင်လူထွန်းတို့သည် ဥပ‌ဒေပြုအမတ်များအဖြစ်နှင့်၎င်း ‌ဆောင်ရွက်ကြ၏။ မကြာမီ သခင်ထွန်းအုပ် ပြန်လည်‌ရောက်ရှိလာရာ သခင်ထွန်းအုပ်လည်း ဝန်ကြီး တစ်‌နေရာက ပါဝင်‌ဆောင်ရွက်‌လေသည်။ ဤသို့လျှင် ဆာဒေါ်မန်စမစ်အုပ်ချုပ်‌ရေး လုပ်ကိုင်‌နေစဉ် ဗမာနိုင်ငံပုလိပ်အဖွဲ့ကြီးနှင့် အမှုထမ်း‌ပေါင်းစုံအဖွဲ့ကြီးတို့၏ သပိတ်အ‌ရေး‌တော်ပုံများ ‌ပေါ်‌ပေါက်လာရာ ဗြိတိသျှအစိုးရသည် ဘုရင်ခံ ဆာရယ်ဂျီနယ် ‌ဒေါ်မန်စမစ်အား ပြန်၍‌ခေါ်ရလေ‌တော့သည်။ ယင်း၏ ‌နေရာတွင် ဘုရင်ခံအဖြစ် ဆာဟင်နရီနိုက် ‌ခေတ္တ‌ရောက်ရှိလာပြီးမကြာမီပင်လျှင် ဘုရင်ခံ ဆာဟူးဘတ်ရန့်စ် ‌ရောက်လာ‌လေတော့၏။
ဆာ ဟူးဘတ်ရန့်စ် ‌ရောက်ရှိလာပြီး မကြာမတင်ပင် (ဖ၊ ဆ၊ ပ၊ လ)နှင့်‌စေ့စပ်၍ ဗိုလ်ချုပ်‌အောင်ဆန်းအား အစိုးရအဖွဲ့ဖွဲ့ရန် လွှဲအပ်‌လေသည်။ ဗိုလ်ချုပ်‌အောင်ဆန်း အစိုးရဖွဲ့‌သောအခါ တို့ဗမာအစည်းအရုံး၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ဂျာဗားမှ ပြန်လည်‌ရောက်ရှိလာ‌သော သခင်ဗစိန်အား ဝန်ကြီးအဖွဲ့တွင် ထည့်သွင်းခန့်ထား‌လေသည်။ ထိုအချိန်တွင် တို့ဗမာအစည်းအရုံးကြီး၏ အာ‌ဘော်ဖြစ်‌သော ‌နေ့စဉ်ထုတ် သခင်သတင်းစာကို သခင်‌အေးနှင့် သခင်ထွန်းအုပ်တို့က တာဝန်ယူထုတ်‌ဝေကာ အ‌ရေးကြီး‌သော နိုင်ငံ‌ရေးကိစ္စ အဝဝတို့ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်‌ရေးသားလျက်ရှိ‌လေသည်။ ‌နောက်များမကြာမီ ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင်၊ ဗမာ့လွတ်လပ်‌ရေးကိစ္စအတွက် ‌ဆွေး‌နွေးရန် ဗြိတိသျှအစိုးရက ဘိတ်‌ခေါ်‌လေရာ ဗိုလ်ချုပ်‌အောင်ဆန်း၊ ဦးဘ‌ဖေ၊ ဂဠုံဦး‌စော၊ ဦးတင်ထွဋ်တို့နှင့်အတူ တို့ဗမာအစည်းအရုံး၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် သခင်ဗစိန်လည်း လိုက်ပါသွား၇‌လေသည်။ ထိုလန်ဒန်‌ဆွေး‌နွေးပွဲတွင် ဗိုလ်ချုပ်‌အောင်ဆန်းတို့နှင့် သ‌ဘောကွဲလွဲကြ‌လေရာ ရန်ကုန်မြို့သို့ ပြန်လည်‌ရောက်ရှိသည်နှင့် တပြိုင်နက် တို့ဗမာအစည်းအရုံး သခင်ဗစိန်သည် ဗိုလ်ချုပ်‌အောင်ဆန်း (ဖ၊ ဆ၊ ပ၊ လ)အစိုးရအဖွဲ့မှ နုတ်ထွက်လိုက်‌လေသည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂ ရက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းသည် ဆာမောင်ကြီး၊ ဗိုလ်မှူးအောင်၊ မြို့မ-ဦးသန်းကြွယ်၊ အခြားတိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်များနှင့်အတူ ပင်လုံညီလာခံတွင် တက်ရောက်ခဲ့﻿ပြီး၊တိုင်းရင်းသားစည်းလုံး ညီညွတ်ရေးဖော်ဆောင်သည့် ပင်လုံစာချုပ်လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။
ထို့‌နောက် ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက်နေ့သို့ ‌ရောက်‌သောအခါ ဗိုလ်ချုပ်‌အောင်ဆန်းအစိုးရအဖွဲ့မှာ လူသတ်သမားတို့လက်ချက်ဖြင့် အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီး ၆ ဦး၊ အမှုထမ်း ၂ ဦးတို့နှင့်အတူ ဗိုလ်ချုပ်‌အောင်ဆန်းပါ ကွယ်လွန်ကြရရှာ‌လေသည်။
လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီး နောက်ပိုင်း
ဗြိတိသျှအစိုးရသည် ဖ၊ ဆ၊ ပ၊ လ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ သခင်နုအား အစိုးရဖွဲ့ရန် အပ်နှင်းပြီးလျှင် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်‌နေ့သို့ ‌ရောက်ရှိ‌သောအခါ မြန်မာပြည်အား လွတ်လပ်‌သောပြည်‌ထောင်စုသမ္မတနိုင်ငံ‌တော်ဟူ၍ ကမ္ဘာသိ‌ကြေညာ‌ပေးအပ်‌လေ၏။ တို့ဗမာအစည်းအရုံးသည်ကား အတိုက်အခံအစည်းအရုံးအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိလျက် အစည်းအရုံးဝင်သခင်‌ဟောင်းအချို့တို့သည် တို့ဗမာအစည်းအရုံးမှ ဖယ်ခွာ၍ အဖွဲ့သစ်များတည်‌ထောင်သွားကြကုန်‌သော်လည်း သခင်‌ဟောင်း အချို့တို့သည်ကား တို့ဗမာအစည်းအရုံးဟူ‌သောအမည်ဖြင့် ယခုတိုင် ဆက်လက်လုပ်‌ဆောင်လျက် ရှိကြ‌လေသတည်း။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း ကဏ္ဍ:မြန်မာ နိုင်ငံရေးပါတီဟောင်းများ
ငှက်ဆိုးအိုင်
ငှက်ဆိုးအိုင်
ငတရော်ရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
ငတရော်ရွာ (Ngatayaw)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ ငတရော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၂၂၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ငတရော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၆၈ ဦး၊ မ ၁၁၂၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၉၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ငတမျှော်ရွာကို ရှေးအခါက • #တံငါရပ်
• #နန်းတော်ရပ်
• #ရှမ်းရပ် တို့ဟူ၍ အမျိုးလေးမျိုးတို့ဖြင် ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ယခုအခါ၌ ၎င်းရွာကို
ပထဝီအနေအထား
ငတ‌မျှော်ကျေးရွာကို လေ့လာရာ၌ လူမျိုးစုကျေးရွာဟောင်းများကိုလည်း တွေ့ရသည်။ ရွာ၏ အနောက် မြောက်ထောင့်ကို ရှမ်းရွာဟုလည်းကောင်း၊ အနောက်တောင်ထောင့်ကို ကုလားရွာဟုလည်း‌ကောင်း၊ မြောက်ဘက်အရပ်ကို နန်းတော်ရာရပ်ဟုလည်းကောင်း ရှေးအခါက ခေါ်ဝေါ်ဖူးခဲ့ကြသည်။ ငတမျှော်ရွာ၏ ပထဝီအနေအထားမှာ ဧရာဝတီမြစ်နှင့် (၃)မိုင်ခန့် ဝေးပြီး၊ ချင်းတွင်းမြစ်နှင့် (၂)မိုင်ခန့်သာ ဝေးကွားပါသည်။
စေတီပုထိုးများ
ငတမျှော်ရွာ၏ ရေဆန်ဘက်ခေါ် မြောက်ဘက်အရပ်၌ ရှေးမင်းများ တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သော စေတီတော် (၉)ဆူရှိသည်။ ၎င်း စေတီတော်များမှာ ….. • #ကပ်ကျော်ရွှေလုံးတော်စေတီ (သီရိဓမ္မာသောကမင်း၊ ပျူစောထီးမင်း၊ အလောင်းစည်သူမင်း)
• #ဖောင်တော်ဦးစေတီ (အလောင်းစည်သူမင်း)
လုံသာရ်ရွာ၊ ဟားခါးမြို့နယ်
လုံသာရ်ရွာ(Lungtar)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးခရိုင်၊ ဟားခါးမြို့နယ်၊ လုံသာရ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၅၃၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လုံသာရ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၉ ဦး၊ မ ၄၁၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၄၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ငတရော်ရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
စေတီပုထိုးများ
• #ရှင်ပင်မိုးကောင်းစေတီ
လုံသာရ်ရွာ၊ ဟားခါးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟားခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငတရော်ရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
စေတီပုထိုးများ
• #နန်းဦးစေတီ
• #ရွှေလင်းစဉ်စေတီ
• #ပုခက်တိုင်စေတီ
• #ဘုရားနီစေတီ
• #မင်္ဂလာစတီ (နရသီဟပတေ့မင်း)
• #အိမ်တော်ရာစေတီ တို့ဖြစ်သည်။ ငတမျှော်ရွာသည် ယခင်က ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း (၁၀)ကျောင်းရှိခဲ့ဖူးပါသည်။ ၎င်း‌ကျောင်းတို့မှာ- • #ဝါဆိုကျောင်း (ခ)(ရွှေ‌ကျောင်းကြီး၊ မြောက်ကျောင်းကြီး)
• #အလယ်‌ကျောင်း၊
• #မင်္ဂလာကျောင်း၊
• #ရွှေဘုံသာကျောင်း
• #ရှစ်မျက်နှာကျောင်း၊
• #ရွှေစေတီကျောင်း၊
• #ရွာဦး ကျောင်း၊
• #ထူပါရုံကျောင်း၊
• #ရတနာဘုမ္မိကျောင်း၊
• #ရွှေလုံးတော်ကျောင်း-တို့ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ၌ ရွှေစေတီ-စသော ကျောင်း(၅)ကျောင်းများသာရှိတော့၍၊ ဝါဆိုကျောင်း-စသော ကျောင်း(၅) ကျောင်းတို့မှာ မရှိတော့ပါ။
စိုက်ပျိုးရေး
ငတမျှော်ရွာသည် ဧရာဝတီမြစ်နှင့် ချင်းတွင်းမြစ်နှစ်မြစ်တို့၏ ကြား၌တည်ရှိသော မြစ်လယ်ကျွန်းဒေသ ဖြစ်သည်အားလျော်စွာ စပါး, ပဲမျိုးစုံ, နှမ်း, ပြောင်းဖူး, နှုတ်, ကြက်သွန်-စသော သီးနှံမျိုးစုံထွက်ရာဒေသ တစ်ခုဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပိတောက်ကုန်းရွာ၊ အင်းဖျား
ပိတောက်ကုန်းရွာ၊ အင်းဖျား
ဗရွန်တိုဆောရတ်
ဗရွန်တိုဆောရတ် (အင်္ဂလိပ်: Brontosaurus)သည် ဆော်ရိုပေါ့အုပ်စု (Sauropod) ဒိုင်နိုဆောမျိုးဖြစ်ပြီး ဂျူရာဆစ်ယုဂ် (Jurassic Period)အတွင်း ကျက်စားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ကြီးမားသောသတ္တဝါဖြစ်၍ တန် ၃၀ ခန့်လေးပြီး ၂၀ မှ ၂၅ မီတာအထိရှည်သည်။ ကြီးမားတုတ်ခိုင်သော ခြေလေးချောင်းရှိပြီး ရှည်လျားသောလည်တိုင်နှင့် အလွန်သေးငယ်သော ဦးခေါင်းပါရှိ၏။ အမြီးသည် အလွန်ရှည်လျားသောသေးသွယ်ပြီး ကျာပွတ်နှင့်တူသောအမြီးဖျားပါရှိသည်။ သေးငယ်အားပျော့သော သွားများပါသဖြင့် ဗရွန်တိုဆောရတ်တို့သည် အသီးအရွက်စားသတ္တဝါဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ ဗရွန်တိုဆောရတ်တို့၏ ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းများကို မြောက်အမေရိကရှိ ဂျူရာဆစ်သက်တမ်းရှိသော အနည်ကျကျောက်လွှာများတွင် တွေ့ရသည်။ သက်လယ်ကပ်ကို ယုဂ် သုံးပိုင်းပိုင်းခြားနိုင်၏။ ထရိုင်ယဆစ် (Triassic Period)၊ ဂျူရာဆစ် (Jurassic Period) နှင့် ခရီတေးရှတ်ယုဂ် (Cretaceous Period)ဟူ၍ဖြစ်သည်။ အကောင်ကြီးမားသော ဒိုင်နိုဆောတို့သည် ဂျူရာဆစ်ယုဂ်အတွင်းပေါ်ပေါက်ကျက်စားခဲ့ကြ၏။ ဗရွန်တိုဆောရက်နှင့် အတူကြီးမားသောအခြား ဒိုင်နိုဆောများမှာ ဒစ်ပလိုဒိုကတ် (Diplodocus)၊ ကမ်မရိုဆောရတ် (Camarosaurus)နှင့် ဗရာခီအိုဆောရတ် (Brachiosaurus) တို့ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့သည်လည်း ဂျူရာဆစ်ယုဂ်အတွင်း ကျက်စားခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့အာလုံးတွင် အလွန်သေးငယ်သော ဦးခေါင်းနှင့် ရှည်လျားသောလည်တိုင်ပါရှိရာ ရေနက်ပိုင်းတွင်ဆင်းပြီး ဦးခေါင်းဖော်၍နေနိုင်သဖြင့် ဒိုင်အာသရိုနသတ် (Diathrognathus) ကဲ့သို့သော အသားစားသတ္တဝါတို့၏ ဘေးရန်မှလွတ်မြောက်အောင်ပုန်းကွယ်နေနိုင်ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒိုင်နိုဆောများ
ပေါက်တော (အလယ်)ရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂါဘွန်နိုင်ငံ
ဂါဘွန်သမ္မတနိုင်ငံ၏ အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင် ၁ဝ၂,၃၁၇ ရှိပြီး ၁၉၇၆ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၅၃ဝဝဝဝ ခန့်ရှိသည်။ ဂါဘွန်သည် ပြင်သစ်အီကွေတာ အာဖရိက နယ်လေးခုအနက် အတိုးတက်ဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။
ဂါဘွန် သမ္မတနိုင်ငံသည် သစ်တောထူထပ်၍ သစ်လုပ်ငန်းတွင် အာဖရိကတိုက်၌ နာမည်ကျော်ကြားသောနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ အဖိုးတန်သစ်များ ထွက်ရှိသည့်အပြင် မန်းဂနိ၊ ယူရေနီယံနှင့် ရေနံတို့ ထွက်ရှိပြီး နိုင်ငံခြားသို့ တင်ပို့ ရောင်းချသည်။ သီးနှံ စိုက်ပျိုးရေးတွင် ကိုကိုး၊ စပါး၊ ငှက်ပျောနှင့် ဆီအုန်းပင်များကို အများအပြား စိုက်ပျိုး၍ ပြည်ပသို့ တင်ပို့ ရောင်းချနိုင်ခဲ့သည်။ ပြည်တွင်း သွင်းကုန်ထက် ပြည်ပသို့ ကုန်ပိုမိုတင်ပို့နိုင်၍ နိုင်ငံစီးပွားရေး အခြေအနေ ကောင်းမွန်လျက် ရှိသည်။
ဂါဘွန်နိုင်ငံသို့ ၁၄၇ဝ ပြည့်နှစ်လောက်မှ အစပြု၍ ဥရောပတိုက်သားများ ရောက်ရှိ အခြေစိုက်ခဲ့ကြသည်။ ပထမတွင် ပေါ်တူဂီလူမျိုးများ ရောက်ရှိခဲ့ကြပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ဒပ်ချနှင့် ပြင်သစ်လူမျိုးများ ရောက်ရှိခဲ့ကြသည်။ ၁၈၈၄-၈၅ ခုနှစ် ဘာလင်မြို့၌ ကျင်းပသော ဥရောပတိုက်နိုင်ငံကြီးများ ကွန်ဖရင့်က ဂါဘွန်ကို ပြင်သစ်ပိုင်နယ်ပယ်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။
၁၉၈၅ ခုနှစ် နိုင်ဝင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ပြင်သစ် လူမျိုးစု သဟာယအဖွဲ့ဝင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ရေး ရှိသောနိုင်ငံ ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ဩဂုတ်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင်မူ လွတ်လပ်သော ဂါဘွန်သမ္မတ နိုင်ငံအဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။ ထိုနှစ်အတွင်းတွင်ပင် ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ လက်ရှိသမ္မတအွမ္မဗွန်ဂိုသည် နိုင်ငံတွင်း တစ်ပါတီစနစ်ကို ကျင့်သုံးသည်။ ဗွန်ဂိုသည် ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်သူ သမ္မတလီယွန်အမ်ဗာကို ဆက်ခံသူဖြစ်သည်။ နိုဘယ်ဆုရ ဒေါက်တာ အယ်လဗတ် ရွိုက်ဇာသည် ၁၉၁၃ ခုနှစ်မှစ၍ ဂါဘွန်နိုင်ငံ၊ လမ်ဗာရိန်းမြို့၌ ကုဋ္ဌရောဂါသည်များအတွက် ဆေးရုံကို တည်ဆောက်ခဲ့လေသည်။
စီမူလေးရွာ၊ ရွှေကူမြို့နယ်
စီမူလေးရွာ(Simulay)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ရွှေကူမြို့နယ်၊ စီမူကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၉၃၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စီမူကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၅၄ ဦး၊ မ ၇၅၉ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၅၁၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေကူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြေနီကျင်းရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ်
မြေနီကျင်းရွာ (Myaynikyin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ ခဝဲကျင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၀၆၈ ဖြစ်သည်။  ၎င်းရွာသည် မုံရွာမြို့ပေါ်ရှိ ရပ်ကွက် ဖြစ်သွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မုံရွာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခန့်၊ ဦး (ပန်းတနော်)
ပန်းတနော် ဦးခန့် (ခရစ် ၁၉၁၁-၁၉၈၇)
ဦးခန့်ကို ၁၉၁၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၉ ရက်နေ့တွင် ဖခင် ဦးဘိုးနှစ်၊ မိခင် ဒေါ်နန်းသောင် တို့မှ ပန်းတနော်မြို့၌မွေးဖွားသည်။ ညီအစ်ကို လေးယောက်ရှိရာ အစ်ကိုကြီးမှာ အငြိမ်းစား ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် ဦးသန့် ဖြစ်ပြီး ညီများမှာ ဦးသောင်း၊ ဦးတင်မောင်တို့ ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်က ဆရာဦးဘဟန် ကျောင်း၌ ပညာသင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဝိုင်အမ်ဘီ အလယ်တန်းကျောင်း၌ နှစ်တန်းမှ ငါးတန်းအထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ငါးတန်း အရောက်တွင် နေရှင်နယ် အမျိုးသား အထက်တန်းကျောင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ ပညာသင်ပြီး ၁ဝ တန်း အောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၂၈ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်သို့ တတ်ရောက် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဥပစာတန်းကို အောင်မြင်ပြီး ကြေးတိုင်မင်းကြီးဟောင်း မစ္စတာ ဖာနီဗယ် တည်ထောင်သော ဘားမားဘုတ် ကလပ် (Burma Book Club) စာအုပ်တိုက်တွင် ၂ နှစ်ခန့် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၃၁ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလမှ ၁၉၃၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ အထိ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ နှစ်ဘာသာထုတ် ဂန္ထလောက မဂ္ဂဇင်း (The World of Books) အယ်ဒီတာ အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
စာဆိုတော် မဂ္ဂဇင်း (The Literary World) ကို ၁၉၃၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ဦးစီး ထုတ်ဝေခဲ့ရာ ပထမ နှစ်လတွင် စာရေးဆရာ ဦးသိန်းဖေမြင်က အယ်ဒီတာချုပ် အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့၍ ကျန်လများတွင် ဦးခန့် ကိုယ်တိုင် အယ်ဒီတာချုပ် လုပ်ခဲ့သည်။ စာဆိုတော် မဂ္ဂဇင်းကို တနှစ်ခန့် ထုတ်ဝေပြီး ရပ်ဆိုင်းလိုက်ရသည်။ ထို့နောက် မြန်မာပြည် စာအုပ်တိုက်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ဦးခန့်သည် ၁၉၃၂ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ဒေါ်စောရင်နှင့် အိမ်ထောင်ပြုခဲ့ပြီး သားလေးယောက်နှင့် သမီးတစ်ယောက် ထွန်းကားခဲ့သည်။
၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ လူငယ်များ အသင်းကြီး၏ အမှုဆောင် အဖွဲ့တွင် အကျိုးဆောင် အဖြစ် အရွေးချယ်ခံရသည်။ အဖွဲ့၏ အကျိုးတော်ဆောင် အဖြစ် ၄ နှစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်လည်း တာဝန်ယူခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ အသင်းကြီးသည် ဇာတိမာန် တက်ကြွစေရေး၊ တိုင်းရင်းဖြစ် ဝတ်ဆင်ရေး ဟောပြောပွဲများကို ကြီးမှူးကျင်းပခဲ့သည့် အသင်းကြီးဖြစ်သည်။
ဦးခန့်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသော အခမဲ့စာကြည့်တိုက် ဖြစ်သော ဘားနဒ် ပိဋကတ်တိုက်တွင် တိုက်အုပ် အဖြစ် ငါးနှစ်ခွဲခန့် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ စာကြည့်တိုက် ရုံးခန်းတွင် မြန်မာ့ လွတ်လပ်ရေးအတွက် သခင်ခေါင်းဆောင်များ ဆွေးနွေးပွဲများ မကြခဏ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ၎င်း၏ နေအိမ်၌လည်း တို့ဗမာ အစည်းအရုံးမှ ခေါင်းဆောင်များသည် လွတ်လပ်ရေးအတွက် မကြာခဏ ဆွေးနွေးတိုင်ပင်ကြသည်။ ထို့နောက် ဦးခန့်အား သခင်ဗစိန်၊ သခင်ထွန်းအုပ် တို့ဗမာ အစည်းအရုံး၏ မြေအောက် အဖွဲ့ဝင် ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးအဖြစ် တာဝန်ပေးခြင်း ခံရသည်။
၁၉၄၂ ခုနှစ်၊ ဘီအိုင်အေ (BIA) ဗမာ့တပ်မတော်၌ ဗိုလ်ကြီးအဖြစ် မြစ်ဝကျွန်းပေါ် ဒေသတွင် တာဝန် ပေးအပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ထို့ပြင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၊ သခင်ထွန်းအုပ်တို့၏ တာဝန်ပေးချက်များ အရ မအူပင်ခရိုင်နှင့် မြောင်းမြခရိုင်၌ အုပ်ချုပ်ရေး အထူးအရာရှိ အဖြစ် နှစ်လခန့် ဆောင်ရွက်ခဲ့ရသည်။
ဦးခန့်သည် ၁၉၄၅ ခုနှစ်အတွင်းက သခင်ဗစိန်၊ ၎င်းမိသားစုနှင့် သခင်လှထွန်းတို့အား ဗြိတိသျှတပ်က အပြစ်အနာမယူဘဲ ဂျားဗားကျွန်းမှ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ကောင်းမွန်စွာ ပြန်ပို့ပေးအောင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ သခင်ထွန်းအုပ်အားလည်း ထိုင်းနိုင်ငံမှ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ဘေးမသီ ရန်မခဘဲ ပြန်ရောက်အောင် ဆောက်ရွက်ခဲ့သည်။
ဦးခန့်သည် ၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကာလအတွင်း ဘိလပ်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးမှတဆင့် '၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ ဗမာနိုင်ငံ အခြေအနေ' ဟူသော စာမျက်နှာ ရှစ်မျက်နှာခန့် ရှိသည့် စာတမ်းကို တင်သွင်းခဲ့သည်။ ယင်းစာတမ်းသည် အုပ်ချုပ်သူ ဗြိတိသျှ အစိုးရအား အရပ်သား တစ်ဦးက ရဲရဲဝံ့ဝံ့ တင်ပြခဲ့သော စာတမ်းဖြစ်သည်။
၁၉၅၂ မှ ၁၉၅၆ ခုနှစ်အတွင်း ပန်းတနော် မဲဆန္ဒနယ်မှ ဖဆပလ အမတ်အဖြစ် အရွေးခံခဲ့ရသည်။
ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ တော်လှန်ရေး ကောင်စီ အစိုးရ လက်ထက် ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် ဦးခန့်သည် စာပေဗိမာန်၌ အထူးအရာရှိ အဖြစ်လည်းကောင်း၊ အင်းဝတိုက်၌ အထူးအရာရှိ အဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ ကမ္ဘာ့ရေးရာ အသင်းတွင် အတွင်းရေးမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ တဂိုး အသင်းတွင် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ရွှေဂုံတိုင် ခြောက်ထပ်ကြီး ဘုရား တည်ဆောက်ရေး ဂေါပက အဖွဲ့ ငွေထိန်းလူကြီး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဗဟန်း တိုင်တရာကျောင်းတွင် ကျင်းပခဲ့သော အမျိုးသားနေ့ ကျင်းပရေး အဖွဲ့၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ရွှေတိဂုံဘုရား ရင်ပြင်တော်ပေါ်တွင် အမျိုးသားနေ့ အထိမ်းအမှတ် ကျောက်တိုင် စိုက်ထူရာ၌လည်း ပါဝင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ပန်းတနော်မြို့နယ် အသင်း (ရန်ကုန်) ၏ နာယကကြီး အဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ပြည်ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ် သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်ကောင်စီက ဦးခန့်အား နိုင်ငံဂုဏ်ရည် (ပထမအဆင့်) ချီးမြှင့် အပ်နှင်းခဲ့သည်။
ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်စောရင်သည် ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ဦးခန့်သည် ၁၉၈၇ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သွားသည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် သားလေးယောက်နှင့် သမီးတစ်ယောက် ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
နိပဆေးတောရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
နိပဆေးတောရွာ (Nipasaytaw)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ နိပဆေးတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၂၅၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နိပဆေးတောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၄၃ ဦး၊ မ ၁၀၂၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ဟသိုးဆိုရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
ဟသိုးဆိုရွာ(Hathoeso)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ဟိုးချီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၃၁၂ ဖြစ်သည်။ အရပ်အခေါ်မှာ ဟသိုးဘို ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုးချီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၁၁ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၆၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
.mm
.mm သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် နိုင်ငံကုဒ် ထိပ်ဆုံးအဆင့် ဒိုမိန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းကို ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် စတင်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်မတိုင်မီက မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ISO 3166 alpha-2 ကုဒ်မှာ BU ဖြစ်သော်လည်း နိုင်ငံကုဒ် ထိပ်ဆုံးအဆင့်ဒိုမိန်း .bu အား သတ်မှတ်ခဲ့ခြင်း မရှိပေ။ ccTLD တွင် အသုံးပြုထားသော MM နှင့် ကိုက်ညီစေရန်အတွက် ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ISO 3166-1 ကုဒ်ကို ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း
၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ပထမဆုံး အင်တာနက်လိုင်းကို မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဩစတြေးလျကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သော Eagle Group က စတင်တပ်ဆင်ခဲ့သည်။ သူတို့အား ဗြိတိသျှကုမ္ပဏီဖြစ်သော Digiserve က .mm အတွက် DNS ဝန်ဆောင်မှုကို ထောက်ပံ့ပေးခဲ့သည်။ .mm အတွက် DNS ကို Digiserve ၏ ဆာဗာနှစ်ခုဖြစ်သော ns1.digiserve.com နှင့် ns2.digiserve.com က ကိုင်တွယ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် Eagle Group ၏ ဝန်ဆောင်မှုများကို မြန်မာအစိုးရက ပိတ်သိမ်းခဲ့သည်။
ယင်းနောက် အဆိုပါ ဆာဗာနှစ်ခု၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် .com.mm, .net.mm, .edu.mm နှင့် org.mm တို့၏ SOA authority ဖြစ်သော မြန်မာ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန၏ အမည်ဆာဗာနှစ်ခုဖြစ်သော ရန်ကုန်အခြေစိုက် ns0.mpt.net.mm နှင့် ns1.mpt.net.mm သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
၂၀၀၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် DigiServe ၏ ဒိုမိန်းအမည်စနစ် ဆာဗာများကို ဒီမိုကရေစီအရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူများက ဖောက်ထွင်းခဲ့ကာ www.gov.mm အပါအဝင် .mm ဒိုမိန်းအားလုံး၏ လမ်းကြောင်းကို ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် မင်းကိုနိုင် လွှတ်ပေးရေးအတွက် တောင်းဆိုသော ဝဘ်ဆိုဒ်တစ်ခုဆီသို့ သုံးရက်ကြာ လမ်းကြောင်းလွှဲခဲ့သည်။
၂၀၀၅ ခုနှစ် အစောပိုင်းတွင် .mm ၏ ထိန်းချုပ်မှုများကို MPT က ပြန်လည်ရယူခဲ့ပြီးနောက် Digiserve အမည်ဆာဗာများကို MPT ကိုယ်ပိုင်ဆာဗာများဖြင့် အစားထိုးခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင်းရှိ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအနေဖြင့် .net.mm နှင့် .com.mm ဒိုမိန်းများကို မြန်မာတယ်လီပို့ (ယခင် ပုဂံဆိုင်ဘာတက်ခ်) သို့မဟုတ် မြန်မာ့ဆက်သွယ်ရေးတွင် တိုက်ရိုက် လျှောက်ထားရယူနိုင်သည်။ .edu.mm, .org.mm, .gov.mm ဒိုမိန်းများကိုမူ အစိုးရသုံးအနေဖြင့် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ မြန်မာတယ်လီပို့ကိုလည်း အစိုးရမှပင် တဖန် ပိတ်သိမ်းခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အင်တာနက်
စိန်မှန်းချောင်းရွာ၊ အလယ်ရေကျော်
စိန်မှန်းချောင်းရွာ၊ အလယ်ရေကျော်
ပေါက်တောချေရွာ၊ ပေါက်တော
ပေါက်တောချေရွာ၊ ပေါက်တော
မာအိုခွါးရွာ၊ ဟားခါးမြို့နယ်
မာအိုခွါးရွာ(Maukhua)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးခရိုင်၊ ဟားခါးမြို့နယ်၊ လုံသာရ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၅၃၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လုံသာရ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၉ ဦး၊ မ ၄၁၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၄၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟားခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျိုက်ထီးရိုးဘုရား
ကျိုက်ထီးရိုး‌‌စေတီ‌တော် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မွန်ပြည်နယ်၊ ကျိုက်ထိုမြို့အနီး ပေါင်းလောင်းတောင်ပေါ်တွင် တည်ရှိသော စေတီဖြစ်သည်။
စေတီတော် တည်ထားပုံ
ကျိုက်ထိုမြို့နယ်ရှိ ကျိုက်ထီးရိုးစေတီတော်သည် အရှေ့ရိုးမတောင်တန်း အပါအဝင်ဖြစ်သော ပေါင်းလောင်းတောင်ပေါ်တွင် တည်ရှိ၍မြန်မာနိုင်ငံတွင် တန်ခိုးကြီးသော စေတီတစ်ဆူဖြစ်သည်။ ကျိုက်ထီးရိုးစေတီကို အစွဲပြု၍ စေတီတော်တည်ရှိရာတောင်ကို ကျိုက်ထီးရိုးတောင်ဟုခေါ်ကြသည်။ ကျိုက်ထီးရိုးစေတီ တည်ရှိရာတောင်ထွဋ်မှာ ပင်လယ်ပြင်ရေအမြင့်ပေ ၃၆၁၅ပေမြင့်သည်။ ကျိုက်ထီးရိုးစေတီတော် တည်နေပုံမှာ အံ့အားသင့်ဖွယ်ကောင်းလှသည်။ ကြီးမား၍ မတ်စောက်သော ကျောက်ဆောင်တစ်ခု၏ အစွန်းတွင် လုံးပတ်ပေ ၅၀ ခန့်ရှိသော ဦးခေါင်းပုံသဏ္ဌာန် ကျောက်လုံးကြီးတစ်ခုက ပြုတ်လုတည်းကားတင်၍ နေသည်။ ထိုကျောက်တုံးကြီးပေါ်တွင်မှ ဉာဏ်တော် ၁၅ပေခန့် မြင့်သော စေတီတော် တည်ထားသည်။ စေတီတော် တည်ရှိရာ ကျောက်ဆောင်နှင့် ရင်ပြင်တော်ကို ချောက်တစ်ခုခြားနေသောကြောင့် သံတံတားငယ်ဖြင့် ဆက်သွယ်ထားရသည်။ စေတီတော်တည်ထားရာ ကျောက်တုံးကြီးသည် လူတစ်ယောက် တွန်းရုံမျှဖြင့် လှုပ်ရှား၏။ ထိုကျောက်တုံးကို တွန်း၍ အောက်ခံကျောက်အကြားသို့ အပ်ချည်ကြိုးကို သွင်းပြီးလျှင် ဆွဲယူနိုင်သည်။ ကျိုက်ထီးရိုးဘုရားသမိုင်းမှာ မူအမျိုးမျိုး ကွဲလျက်ရှိသည်။
သမိုင်း
မြတ်စွာဘုရားသည် မဟာသက္ကရာဇ် ၁⁠၁၁ ခုနှစ် ဆောင်းဥတုတွင် သုဝဏ္ဏဘုမ္မိသထုံပြည်သို့ ကြွချီတော်မူခဲ့ရာ၊ သထုံဘုရင် တိဿဓမ္မ သီဟရာဇာမင်းနှင့် မှူးမတ်ပြည်သူအပေါင်းတို့က စံကျောင်းတော်မဏ္ဍပ်ကြီးကို ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းကြသည်။ ဘုရားသခင်သည် ထိုမင်္ဂလာမဏ္ဍပ်တော်၌ ၇ ရက်တိုင်တိုင် စံနေတော်မူစဉ် များစွာသော ဝေနေယျသတ္တဝါတို့အား တရားတော် အမြိုက်ဆေး တိုက်ကျွေးတော်မူသည်။ ထိုအခါ ဂစ္ဆဂိရိ တောင်က တိဿကုမာရ ရသေ့၊ ဗန္ဓဝဂိရိ တောင်က သီဟကုမာရ ရသေ့၊ ကုသိနာရုံတောင်က ရသေ့၊ ဒိုးကမော့ခတွံဂလိုင်းတောင်က ဗုဒ္ဓဏရသေ့၊ ဒိုးခလွန်တောင်က ရသေ့၊ မဲလံတောင်က ရသေ့၊ ပေါင်း ရသေ့ ၆ ပါးတို့သည် မြတ်စွာဘုရားအား ဖူးမြော်ကန်တော့ကြပြီးနောက် ဓာတ်တော် မွေတော်များ ချီးမြှင့်မစရန်၊ လျှောက်ထားတောင်းပန်ကြသဖြင့် ရသေ့တစ်ပါးလျှင် ဆံတော်တစ်ဆူစီ ပေးသနားတော်မူခဲ့လေသည်။ နောက်နေ့ရက်များမကြာမီ မွတ်လအိတောင်က ကပ္ပရသေ့၊ မွတ်လအပ်တောင်က နာဒရ ရသေ့၊ ဝါဂရုနယ် လမိုင်း ကေလာသ တောင်က ရသေ့၊ ကျိုက္ကမီတောင်က ရသေ့၊ ကော့ယက္ခဇုပ်သွတ် ကျွန်းက ဘီလူးညီနောင် ၂ ယောက်၊ ဒိုးယွန်းတောင်က ရသေ့၊ ဆောင်ခဲတောင်က အလ္လကပ္ပရသေ့၊ ပေါင်းပုဂ္ဂိုလ် ၇ ဦးတို့ အဖူးအမြော်ရောက်ကြသဖြင့် အထက်ကနည်းတူ ဆံတော်တစ်ဆူစီ ပေးသနားတော်မူခဲ့သည်။ တိဿဓမ္မသီဟရာဇာမင်းအားလည်း ဆံတော် ၂ ဆူ ချီးမြှင့် ပေးသနားတော်မူခဲ့လေသည်။ ဒိုးကမော့ခလွံဂလိုင်းတောင်က ဗုဒ္ဓဉာဏရသေ့၊ ဒိုးခလွန်တောင်က ရသေ့နှင့် ကုသိနာရုံတောင်က ရသေ့တို့သည် မိမိတို့ရရှိထားသော ဆံတော်ဓာတ်များကို ဌာပနာခြင်းမပြုကြပဲ သိမ်းဆည်းထားကြသည်။ ကာလအတန်ကြာလတ်သော် ဒိုးခလွန်ရသေ့နှင့် ကုသိနာရုံရသေ့တို့မှာ အိုမင်းမစွမ်းရှိကြသည့်အပြင် အာနရောဂါစွဲကပ်လာသည်နှင့် မကွယ်လွန်မီ မိမိတို့ရရှိထားသော ဆံတော်များကို ဗုဒ္ဓဉာဏရသေ့အား ပေးအပ်ခဲ့လေသည်။ ဗုဒ္ဓါဏရသေ့သည် ဆံတော်ဓာတ် ၃ ဆူကို မပျောက်မပျက်ရအောင် မိမိ၏ ဆံကျစ်အတွင်း၌ စည်းနှောင်ထားလေ၏။ နောင်နှစ်ကာလ အတန်ကြာလတ်သော် အနာရောဂါနှိပ်စက်သဖြင့် ရသေ့ကြီးသည် အကယ်၍ မိမိကွယ်လွန်သွားခဲ့သော် ဆံတော်ဓာတ် ၃ ဆူကို မည်သို့ မည်ပုံထားခဲ့ရမည်နည်းဟု တွေးတောပူပန်ခြင်း ဖြစ်မိလေသည်။ ထိုအခါ သိကြားမင်းသည် လူ့ပြည်ဆင်း၍ ရသေ့ကြီး၏ ဆန္ဒအတိုင်း ရသေ့ကြီးဦးခေါင်းနှင့် တူသော ကျောက်တုံးကို ရှာဖွေကာ ကျောက်တုံးထဲကို သန်လျက်နှင့် ထွင်း၍ ဆံတော်တစ်ဆူကို ဌာပနာခဲ့လေသည်။ ဘုရား ဘွဲ့တော်မှာ ရသေ့၏ ဦးခေါင်းသဏ္ဌာန်နှင့် တူသောကျောက်တုံးပေါ်၌ တည်ထားသောကြောင့်လည်းကောင်း၊ မွန်တို့ကမူ ကျိုက်ဣသိယဵု(ကျိုက်ဣစိ့ယေ) ရသေ့ဦးခေါင်ဖြင်ရွှတ်သောဘုရားဟု ခေါ်ဝေါ်ကြလေသည်။ နောင်ကာလကြာလတ်သော် ကျိုက်ဣသိရိုးမှ ကျိုက်ထီးရိုးဟု စကားရွေ့လျောလာလေသည်။ ကျန်ဆံတော် ၂ ဆူကိုလည်း သိကြားမင်းက ဒိုးခလွန်တောင်နှင့် ကုသိနာရုံတောင်များတွင် အသီးသီးဌာပနာပေးခဲ့ကြောင်းကို သမိုင်းများတွင် ဆိုသည်။ ထိုစေတီတော်များမှာ ကေလာသနှင့် ကုသိနာရုံဟု ထင်ရှားသည်။
ယနေ့ခေတ်အမြင်
ကျိုက်ထီးရိုး ရင်ပြင်တော်မှ မြင်ရသော ရှုမျှော်ခင်းမှာ အလွန်သာယာသည်။ အနောက်ဘက်သို့ မျှော်ကြည့်လျှင် စစ်တောင်းမြစ်ကို ကျော်လွန်၍ ပဲခူးရွှေမော်ဓော စေတီတော်ကို ဖူးမြင်နိုင်သည်။ ကျိုက်ထီးရိုးစေတီတော်သို့ တက်ရန် လမ်း ၂ သွယ် ရှိသည်။ တစ်သွယ်မှာ စစ်တောင်းရွာမှ တက်ရသော လမ်းဖြစ်၍ ကျန်တစ်သွယ်မှာ ကျိုက်ထိုမြို့မှ မော်တော်ကားဖြင့် ၉မိုင်ခန့် ဝေးသော ကင်မွန်းစခန်းမှ တက်ရသော လမ်းဖြစ်သည်။ ဒုတိယလမ်းမှာ ယနေ့ခေတ် ဘုရားဖူးများ အသုံးပြုသော လမ်းဖြစ်သည်။ ကင်မွန်းစခန်းမှ ကျိုက်ထီးရိုးရင်ပြင်တော်အထိ ၇ မိုင်ခွဲခန့်ရှိ၍ စခန်းပေါင်း၂၇ စခန်းကို ဖြတ်ကျော်သွားရသည်။ ယခုအခါ ကျိုက်ထိုမြို့နယ်သို့ လာရောက်ရန်မှာ ရထားလမ်း၊ ကားလမ်းများရှိနေပြီ ဖြစ်သည်ကတစ်ကြောင်း၊ တောင်တက်ရန်အတွက် စောင့်ဆိုင်းရန်မလိုခြင်းကတစ်ကြောင်း စသည်တို့ကြောင့် လူပရိသတ်မှာ ယခင်ထက်ပင် စည်ကားလေသည်။
ရွာသစ်ရွာ၊ တံခွန်တိုင်
ရွာသစ်ရွာ၊ တံခွန်တိုင်
ကျိုက်ထီးရိုးဘုရား
ယနေ့ခေတ်အမြင်
ကျိုက်ထီးရိုးဘုရားပွဲတော်ကိုကျင်းပချိန်မှာ နှစ်စဉ် တပို့တွဲလမှ တန်ခူးလအထိဖြစ်သည်။ ပွဲတော်အချိန်၌ မြန်မာနိုင်ငံအရပ်ရပ်မှ ထောင်သောင်းမကသော ဘုရားဖူးများ လာရောက်ကြသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် နိုင်ငံတစ်ကာမှ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်များပါ လာရောက်ကြသဖြင့် ယခင်ကထက် များစွာစည်ကားလေသည်။ ဘုရားသို့ တက်ရာလမ်းတစ်လျောက်တွင် ဘုရားဖူးများနားနေ တည်းခိုရန်အတွက် ရေမြောင်လေး၊ ရွှေရင်ဆို့၊ ကင်ပြွမ်းပင်၊ ရေမြောင်ကြီး၊ ဘိုးပြန်တောင်၊ စိုင်တစ်မော့အစရှိသော စခန်းများ၌ ဈေးဆိုင်ကန္နားများ ရှိလေသည်။ ကင်မွန်းစခန်း ၌ ဘိုး⁠ဘိုးကြီးနတ်နှင့် ဟုံးနတ်စင်များရှိ၍ လမ်းခရီးတွင် မျှော်တော်ယောင်စေတီ၊ လွမ်းစေတီ၊ ကျောက်သမ္ဗာန် စသော စေတီငယ်များနှင့် ရွှေနန်းကျင်နတ်၊ ပန်းတင်နတ် စသော နတ်ကွန်းများကို တွေ့နိုင်ပေသည်။ ဘုရားဖူးများသည် နေ⁠နေနားနား တက်ရောက်လေ့ရှိသည်။ အသက်အရွယ်ကြီးရင့်သူများနှင့် အိုမင်းမစွမ်းသူများတို့သည် အထမ်းပုခက်များစီး၍ တက်လေ့ရှိသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင်မူ တောင်တက်ကားများဖြင့် နေ့ချင်းပြန် သွားရောက်ဖူးမြော်နိုင်ကြပေပြီးဖြစ်သည်။ ဘုရားဖူးများသည် ကျိုက်ထီးရိုးဘုရားမှ တစ်ဆင့် မုဆိုးဘုရား၊ ဖားဘုရား၊ ငါးဘုရား၊ နဂါးဘုရားများကို ဖြတ်၍ ၄ မိုင်ခန့်ဝေးသော ကျောက်ထပ်ကြီးဘုရားသို့လည်း သွားရောက်ဖူးမြှော် ဆုတောင်းလေ့ရှိကြသည်။ ကျိုက်ထီးရိုးဘုရား ရင်ပြင်တော်ပေါ်ရှိ ဘိုး⁠ဘိုးကြီး နတ်ရုပ်နှင့် ကျိုက်ထီးရိုးဘုရား မြောက်ဘက်ရှိ ကျီးကန်းပါးစပ်ခေါ် ကျောက်ဂူနေရာတို့မှာ ဘုရားဖူးများ ဆုတောင်း အဓိဌာန်ပြု၍ အမွှေးနံ့သာ ပက်ဖြန်းခြင်း၊ ပိုက်ဆံပစ်ထည့်ခြင်းများ ပြုလုပ်သော နေရာဖြစ်သည်။ ကျိုက်ထီးရိုးဘုရားမှတဆင့်ရသေ့တောင်၊ စမတောင်၊ ဝိဇ္ဇာတောင် ရေတံခွန်များသို့ ကားလမ်းဖောက်လုပ်ပြီးစီး၍ကားဖြစ်အလွယ်တကူလှည့်လည်သွားရောက်နိုင်ပြီဖြစ်သည်။
ခြေလျင်ခရီး
ကင်မွန်းစခန်းမှ ကျိုက်ထီးရိုးဘုရားသို့ ခြေလျင်တက်မည်ဆိုပါက စခန်းပေါင်း ၃၇ ခုကို ဖြတ်သန်းသွားရသည်။ ခရီးအရှည်မှာ ၇ မိုင်ခွဲခန့် ရှိသည်။ ကင်မွန်းစခန်းမှ ကျိုက်ထီးရိုးဘုရားအထိ ခြေလျင်တက်မည်ဆိုပါက ပုံမှန်တက်နိုင်သူများအတွက် သုံးနာရီ သို့မဟုတ် လေးနာရီခန့် ကြာမြင့်သည်။ အေးအေးဆေးဆေး နားရင်းသွားရင်းလုပ်မည်ဆိုပါက ထို့ထက်မက ကြာမြင့်သည်။ စခန်းများကို အစဉ်လိုက် ရေတွက်ပါက အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
၁။ ကင်မွန်းစခန်း
၂။ ဆင်ဆွဲလမ်း
၃။ ရေမြောင်ကလေးစခန်း
၄။ ရုန်းပင်စခန်း
၅။ တညင်းပင်စခန်း
၆။ မရမ်းတောင်စခန်း (ဤအထိ ခရီးတစ်မိုင် ရှိသည်)
၇။ ဇင်ပြွမ်းပင်စခန်း
၈။ ရွှေရင်ဆို့စခန်း
၉။ ရွှေရင်သာစခန်း
၁၀။ ကဒတ်ချောင်းစခန်း
၁၁။ သစ်ချပင်စခန်း
၁၂။ ရေတံခွန်စခန်း
၁၃။ ဂွေးပင်စခန်း (ကျားဆွဲစခန်းဟုလည်း ခေါ်သည်။ ဤအထိ ခရီးနှစ်မိုင်ရှိသည်။)
၁၄။ ကွမ်းသီးမြောင်စခန်း
၁၅။ အောက်ကျောက်ဖြာစခန်း
၁၆။ မြင်တော်မူစခန်း
၁၇။ ရေမြောင်ကြီးစခန်း
၁၈။ ပန်းမတောင်စခန်း (ဤအထိ ခရီးသုံးမိုင် ရှိသည်)
၁၉။ မဟာမြိုင်စခန်း
၂၀။ ကွမ်းသီးသုံးပင်စခန်း
၂၁။ ထိန်ပင်စခန်း
၂၂။ သရက်ပင်စခန်း
၂၃။ ဘိုးပြန်တောင်စခန်း
၂၅။ သပြေညိုစခန်း
၂၆။ အောက်စိုင်တမော့စခန်း (ဤအထိ ခရီးငါးမိုင် ရှိသည်)
၂၇။ အထက်စိုင်တမော့စခန်း
၂၈။ အထက်ကျောက်ဖျာစခန်း
၃၀။ နဂါးပတ်တောင်
၃၁။ ပန်းတင်ကျောက်စခန်း
၃၂။ လွမ်းစေတီ၊ မြစေတီ
၃၃။ ရွှေရင်အေးစခန်း (ဤအထိ ခရီးခုနစ်မိုင် ရှိသည်)
၃၄။ ကျောက်သမ္ဗန်စခန်း
၃၆။ ရေစည်ကြီးစခန်း
၃၇။ ကျိုက္ကသီယို (ခေါ် ) ကျိုက်ထီးရိုးရင်ပြင်တော်
စည်းကြီးရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်
စည်းကြီးရွာ (Seegyi)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရေဦးမြို့နယ်၊ တမာတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၄၀၈ ဖြစ်သည်။
ပေါက်တောချေရွာသစ်ရွာ၊ ပေါက်တော
ပေါက်တောချေရွာသစ်ရွာ၊ ပေါက်တော
အင်္ဂုလိမာလသုတ်
လက်ညှိုးပေါင်းတစ်ထောင်ပြည့်ရန် မိခင်ပါမရှောင် ဖြတ်ယူရန် ကြိုးပမ်းဖူးသည့် အင်္ဂုလိမာလသည် ရဟန်းဖြစ်ပြီးနောက် မီးမဖွားနိုင်သော မိန်းမငယ်ကို ဂရုဏာသက်သဖြင့် သစ္စာဆိုသော ဂါထာဖြစ်သည်။ အမျိုးသမီးများ မီးဖွားရလွယ်ကူစေရန်နှင့် မီးဖွားရာတွင် ခက်ခဲနေပါက ဤသုတ်ကို ပရိတ်ရေဖြစ်အောင် ရွတ်ဖတ်ပြီး ရရှိသည့် ပရိတ်ရေကို ထိုအမျိုးသမီး၏ ဆံပင်၌ သပ်ပေး၊ ဖြန်းပေးပါက လွယ်ကူစွာ မီးဖွားနိုင်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
အင်္ဂုလိမာလသုတ် မြန်မာပြန်
၁။ အိုသူတော်ကောင်းတို့ အကြင် အင်္ဂုလိမာလသုတ်တော်ကို ရွတ်ဆိုသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ နေရာထိုင်ခုံကို ဆေး‌ကြောင်းဖြစ်သော ရေသော်မှလည်း အလုံးစုံသာလျှင် ဖြစ်သောဘေးရန်ကို ကင်းပျောက်စေနိုင်၏
၂။ အကြင် အင်္ဂုလိမာလသုတ်တော်သည် ပရိတ်ရွတ်စဉ် ထိုအခိုက်၌ပင် ချမ်းချမ်းသာသာဖြင့် ကိုယ်ဝန်မှထ မွေးဖွားရခြင်းကိုလည်း ပြီးစေနိုင်ပေ၏ အင်္ဂုလိမာလမည်သော မထေရ်အား မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်သော ကမ္ဘာဆုံးသည်ထိ တည်တတ်သော သဘာဝရှိသော ကြီးမားသော အစွမ်းရှိသော ထိုအင်္ဂုလိမာလသုတ် ပရိတ်တော်ကို ငါတို့သည် ရွတ်ကြကုန်စို့။
၃။ နှမငါသည် အကြင်အခါမှစ၍ အရိယာဇာတ်ဖြင့်ဖြစ်ခဲ့၏ ထိုအခါမှစ၍ သေစေလိုသော စေတနာဖြင့် အားထုတ်၍ သတ္တဝါကို ဇီဝိတိန္ဒြေမှ ချခဲ့ သတ်ခဲ့သည် ဟူ၍မသိပေ၊ ထိုသစ္စာစကားကြောင့် သင့်အားချမ်းသာခြင်းသည်ဖြစ်စေသတည်း။ သူငယ်၏ချမ်းသာခြင်းသည် ဖြစ်စေသတည်း။
နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း
နောင်အခါ ရဟန္တာဖြစ်လာမည့် ထိုအရှင်မွေးဖွားသည့်အချိန်က နိုင်ငံတဝှမ်းတွင် ဓားလှံပြိုးပျက်အရောင်ထွက်ခြင်းစသောထူးခြားမှုရှိခဲ့သည်ဆိုသည်။ ဖခင်က အဟိံသက ဟု အမည်ကောင်း မှည့်ပေးခဲ့သော်လည်း သူ၏ လိမ္မာရေးခြားရှိမှုထူးချွန်ထက်မြက်မှုတို့အပေါ် မလိုမုန်းထားရှိသူများကြောင့် ဆန့်ကျင်ဖက်အဓိပ္ပာယ်အမည်ဖြင့်သုံးနှုန်းကြသည်ဆိုသည်။ ပညာသင်ယူစဉ်ကာလတွင် မနာလိုသူများ၏ကုန်းချောစကားများအပေါ် နားဝင်မိသူဆရာက မိမိတပည့်အား လူမုန်းများပြီးဘေးဒဏ်သင့်စေရန် ပရိယာယ်ဖြင့်လူအယောက်တစ်ထောင်ပြည့်အောင်သတ်ပြီး ၎င်းအားပူဇော်ရန်ပြောရာ အင်္ဂုလိမာလ မထေ လောင်းလျာက လိုက်နာခဲ့၏။ လိုက်နာဟန်ကား လူကိုသတ်ပြီးတိုင်းအရေအတွက်သိရရန် လက်ညှိုးကိုဖြတ်ယူထားတတ်ခြင်းနည်းဖြင့် ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် လက်ညှိုးပျောက်ရှဆုံးရှုံးမှုမရှိစေရန် လက်ညှိုးပြတ်ကို ပန်းနှယ်သီကုံးဆွဲလာသောကြောင့် အင်္ဂုလိမာလ အမည်တွင်ခဲ့ပြန်သည်။ ပြည်သူလူထု ထိတ်လန့်ကြောက်ရွံ့ရသောအခြေအနေကြောင့် ပြည့်ရှင်မင်းက နှိမ်နင်းဖမ်းဆီးတော့မည့်သတင်းကိုပေးရန်လာသည့် မိခင်ရင်းအား သတ်ရန်ကြိုးပမ်းခဲ့သည့်အပြင် ကယ်ချွတ်ရန်ကြွလာသော ဘုရားရှင်အားလည်း သတ်ရန်အပြေးလိုက်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် အထမမြောက်ခဲ့ပဲ တရားစကားကြားနာရသဖြင့် အသိအမြင်များပြောင်းလဲကာ နောက်လိုက် ရဟန်းပြုခဲ့သည်။ ရဟန်းဘဝရောက်သည့်တိုင် လူထု၏ရန်လိုမုန်းတီးနေမှုကြောင့် အခက်အခဲပြဿနာများ ကြုံကြိုက်ရလျက်ရှိသည်။ ဘုရားရှင်၏ သင်ကြားမှုကြောင့် မီးမဖွားနိုင်သောအမျိုးသမီးတစ်ဦးဒုက္ခရောက်စဉ် သစ္စာပြုရွတ်ဆိုပေးခြင်းဖြင့်ချမ်းသာရစေခဲ့ဖူးသည်ဆိုသည်။ သစ္စာအဓိပ္ပာယ်မှာ (နှမငယ် ငါသည် ရဟန်းဘဝ ရသည်မှစ၍ သူတစ်ပါး၏အသက်ကို သတ်ဖြတ်ခြင်းမရှိပါ၊ ]ဤမှန်သော သစ္စာကြောင့် နှမငယ်ချမ်းသာပါစေ၊ သင်၏ကိုယ်ဝန်သည်လည်း ချမ်းသာပါစေ) ဟုဖြစ်သည်။
ကောသလနိုင်ငံတော်၌ အင်္ဂုလိမာလခိုးသူကြီးပေါ်လာပုံ၊ အင်္ဂုလိမာလအား ချွေချွတ်တော်မူရန် မထင်မရှားအသွင်အားဖြင့် ကြွတော်မူလာသော ဘုရားရှင်အား နွားကျောင်းသားစသူတို့က ဤလမ်းခရီးဖြင့်ကြွတော်မမူရန် ဝိုင်းဝန်း၍တားကြပုံ၊ အင်္ဂုလိမာလကို ချွေချွတ်တော်မူပုံ၊ အင်္ဂုလိမာလရဟန်းဖြစ်ပုံ၊ တိုင်းသူပြည်သားတို့ ကောသလဘုရင် နန်းတော်ယင်ပြင်၌ ကြွေးကြော်ဆန္ဒပြကြပုံ၊ ကောသလဘုရင် ကိုယ်တိုင် အင်္ဂုလိမာလအားဖမ်းရန် မြင်းတပ် ၅၀၀ဖြင့် သာဝတ္ထိမြို့တော်မှထွက်၍ ဘုရားရှင်ထံ အဖူးမျှော်ဝင်ပုံ၊ အင်္ဂုလိမာလ မထေရ်ကိုမြင်၍ ကောသလဘုရင်ကြောက်လန့်ပုံ၊ အင်္ဂုလိမာလမထေရ်အား ပစ္စည်းလေးပါးဖြင့်ဖိတ်ကြားပုံ၊ အင်္ဂုလိမာလထေရ်ဆောင်သော ဓုတင်ကျင့်ဝတ်များ၊ ကောသလဘုရင်လျှောက်ထားချက်၊ အင်္ဂုလိမာလထေရ်၏ ကရုဏာ နှင့် အင်္ဂုလိမာလပရိတ်တော်၊ အင်္ဂုလိမာလထေရ် ရဟန္တာဖြစ်ပုံ၊ မကောင်းမှုကံ အကျိုးပေးပုံ၊ ဘုရားရှင်၏တရားတော်၊ အင်္ဂုလိမာလထေရ်၏ ဝိမုတ္တိသုခကို ခံစားတော်မူပြီး ကျူးရင့်မြွက်ဆိုသည့်ဂါထာ (၁၆) ဂါထာကို ပြဆိုရာသုတ်။
ယင်းအဋ္ဌကထာ၌ -အဟိံသက သတို့သားကို ဖွားမြင်ပုံ၊ ဖွားမြင်ချိန်၌ ထူးဆန်းသောဖြစ်ရပ်များ၊ တက္ကသိုလ်ပြည်၌ ပညာသင်ယူပုံ၊ တက္ကသိုလ်ဆရာကြီး၏ ဥပါယ်တမျည်၊ အင်္ဂုလိမာလဘဝ၊ အကျွမ်းမဝင်ထိုက်သူလေးယောက်၊ ဘုရားရှင် ကိုယ်တော်တိုင်ကြွ၍ တန်ခိုးပြပြီး ချွေချွတ်တော်မူပုံ၊ အင်္ဂုလိမာလ ရဟန်းပြုပုံ၊ ကောသလဘုရင်၏ ဥပါယ်တမျည်၊ အင်္ဂုလိမာလပရိတ်တော်ဖြစ်ပေါ်လာပုံနှင့် ရွတ်ဖတ်ပုံ၊ အကုသိုလ်ကံ၏ ပစ္စက္ခအကျိုးများ၊ ပါကဒါနကံလေးပါး၊ ရဟန်းတော်၏ ပရိဘောဂလေးမျိုး စသည်တို့ကို ဖွင့်ပြထားသည်။
ပါပူအာနယူးဂီနီနိုင်ငံ
ပါပူအာနယူးဂီနီနိုင်ငံ (Papua New Guinea; အတိုကောက် PNG; ; Papua Niugini; ဟီရီမိုတူ: Papua Niu Gini) ၏ တရားဝင်အမည်မှာ လွတ်လပ်သော ပါပူအာနယူးဂီနီနိုင်ငံ (Independent State of Papua New Guinea) ဖြစ်ပြီး အိုရှန်းနီးယား တွင် ရှိသော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖြစ်ကာ နယူးဂီနီကျွန်း၏ အရှေ့ပိုင်းတစ်ခြမ်းကို နေရာယူထားပြီး ပင်လယ်သမုဒ္ဒရာအတွင်းရှိ ကျွန်းပေါင်းများစွာလည်း ပါဝင်သည်။ (ကျွန်း၏ အနောက်ပိုင်း အခြမ်းမှာ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံပိုင် ပါပူအာဒေသ နှင့် အနောက်ပါပူအာ ဒေသတို့ဖြစ်သည်။) ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ၏ အနောက်တောင်ခြမ်းတွင် တည်ရှိပြီး ၁၉ ရာစု အစောပိုင်းက ထိုဒေသကို မီလန်နီးရှားဟု ခေါ်ကြသည်။ မြို့တော်မှာ ပို့တ်မော့စဘီမြို့ ဖြစ်သည်။
ပါပူအာနယူးဂီနီသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ယဉ်ကျေးမှု အမျိုးအစား ကွဲပြားမှု အများဆုံးရှိသော နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ဒေသသုံး ဘာသာစကား ၈၄၈ မျိုးရှိပြီး ယင်းတို့အနက် ၁၁ မျိုးကို သက်ရှိထင်ရှားပြောဆိုသူ မရှိတော့ပေ။ လူဦးရေ ၇ သန်းတွင် ရိုးရာ အဖွဲ့အစည်းများလည်း အများအပြား ရှိသည်။ ထို့အပြင် ကျေးလက်ဒေသ အများပြားဆုံးသော နိုင်ငံများတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်ပြီး လူဦးရေ၏ ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းသာ မြို့ပြတွင် နေထိုင်ကြသည်။ ထို့အပြင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ယဉ်ကျေးမှု နှင့် ပထဝီအနေအထားအားဖြင့် အနည်းဆုံး စူးစမ်းရှာဖွေသော ဒေသဖြစ်ပြီး မတွေ့ရှိသေးသော အပင်များ တိရစ္ဆာန်များ ပါပူအာနယူးဂီနီ၏ အတွင်းပိုင်းတွင် အများအပြား ရှိလိမ့်မည်ဟု ယူဆရသည်။
လူဦးရေ၏ ရာခိုင်နှုန်း အတော်များများမှာ ရိုးရာ အဖွဲ့အစည်းများဖြင့်သာ နေထိုင်ကြပြီး တစ်ဦးချင်း တစ်မိသားစုချင်း လုံလောက်ရုံမျှ စိုက်ပျိုးသော စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးစနစ်ပေါ်တွင် အခြေခံ နေထိုင်ကြသည်။ ထိုအဖွဲ့အစည်းများမှာ နိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ အတွင်းတွင် တသီးတသန့် နေရာရထားကြသည်။
၁၈၈၄ ခုနှစ်မှစ၍ ပြင်ပနိုင်ငံကြီး ၃ နိုင်ငံမှ လွှမ်းမိုးအုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီးနောက် ပါပူအာ နယူးဂီနီသည် ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် ဩစတေးလျမှ လွတ်လပ်ရေး ရခဲ့သည်။ သို့သော် ပါပူအာနယူးဂီနီသည် အဲလိဇဘက် ၂ ဘုရင်မ၏ ဓနသဟာယနယ်ပယ် အတွင်းတွင် ပါဝင်လျက် ရှိကြသည်။ ပြည်သူအများစုမှာ အလွန်ပင် ဆင်းရဲကြပြီး သုံးပုံတစ်ပုံမျှသော လူဦးရေမှာ တစ်နေ့ဝင်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁.၂၅ ထက် မပိုသော ငွေဖြင့် နေထိုင်ကြသည်။
ဆောင်ကန်းရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်
ဆောင်ကန်းရွာ (Hsawngkan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ မိုးဗြဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၇၅၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုးဗြဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၅၈၇ ဦး၊ မ ၁၃၆၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၂၆၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖယ်ခုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မံနားရွာ၊ ရွှေကူမြို့နယ်
မံနားရွာ(Mannar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ရွှေကူမြို့နယ်၊ စီသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၉၃၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စီသာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၈၈ ဦး၊ မ ၇၇၂ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၅၆၀ ဦး နေထိုင်သည်။
မိုင်းမောရွာမရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
မိုင်းမောရွာမရွာ (Mongmaoywarma)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ မိုင်းမောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၇၃၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကန်းစုလေးရွာ၊ အလယ်ရေကျော်
ကန်းစုလေးရွာ၊ အလယ်ရေကျော်
ပန်းဆွဲ
ပန်းဆွဲ
ကိုးကား
ပန်းဆွဲ
မာ့ခ် ဇက်ကာဘာ့ဂ်
မာ့ခ် အယ်လီယက် ဇက်ကာဘာ့ဂ် (Mark Elliot Zuckerberg) (၁၉၈၄ မေ ၁၄ - ) သည် အမေရိကန်နိုင်ငံသား ကွန်ပျူတာ သိပ္ပံပညာရှင်၊ ဆော့ဖ်ဝဲရေးသားသူ၊ ပရဟိတ ဒါနရှင်၊ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် လူမှုကွန်ရက်ဝက်ဘ်ဆိုက်ကို ဖန်တီးခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်တွင် ပညာသင်ယူနေစဉ် အတန်းတူ ဒပ်စတင် မော်စကိုဗစ် (Dustin Moskovitz)၊ အက်ဒွာဒို ဆေ့ဗရင်း (Eduardo Saverin) နှင့် ခရစ် ဟယူးစ် (Chris Hughes) တို့နှင့်အတူ ကုမ္ပဏီအဖြစ် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ တိုင်းမ်မဂ္ဂဇင်းမှ မာ့ခ် ဇက်ကာဘာ့ဂ်အား ၂၀၁၀ ခုနှစ်၏ အထူးခြားဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး နှစ်ချုပ် မျက်နှာဖုံးရှင်အဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။
ငယ်ဘဝ
စိတ္တဗေဒပညာရှင် မိခင် ခယ်ရင် (Karen) နှင့် သွားဆရာဝန် ဖခင် အက်ဒွပ် (Edward) တို့က မာ့ခ် ဇက်ကာဘာ့ဂ်အား နယူးယောက်ပြည်နယ် ဟွိုက်ပလိမ်းစ်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ မာ့ခ်နှင့် အမ ရန်ဒီ (Randi)၊ ညီမ ဒေါ်နာ (Donna)၊ (Arielle) တို့နှင့်အတူ ဒေါ့ဘ်စ် ဖယ်ရီမြို့ (Dobbs Ferry) တွင် ကြီးပြင်းကြသည်။ မိဘများက သူ့အား ဂျူးလူမျိုးတို့၏ ရိုးရာဓလေ့အရ ပြုစုပျိုးထောင်ပေးခဲ့သော်လည်း မာ့ခ်က သူသည် ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု မရှိသူ တစ်ဦးဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
ဇက်ကာဘာ့ဂ် အထက်တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် ရူပဗေဒ၊ သင်္ချာစသည့် သိပ္ပံဘာသာရပ်များတွင်သာမက နိုင်ငံခြား ဘာသာရပ်များတွင်ပါ ထူးချွန်ထက်မြတ်သည်။ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း လျှောက်လွှာတွင် သူသည် အင်္ဂလိပ်အပြင် ပြင်သစ်၊ ဟီဘရူး၊ လက်တင်နှင့် ရှေးဂရိ ဘာသာများကို ရေးနိုင်ဖတ်နိုင်ကြောင်း ရေးဖြည့်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ကောလိပ်တွင် သူသည် ရှေးဟောင်း ကဗျာလင်္ကာများကို ကိုးကား ကောက်နုတ်တတ်လေ့ရှိကြောင်း လူသိများသည်။
မာ့ခ် ဇက်ကာဘာ့ဂ်နှင့် ပရစ်စီလာချန် (Priscilla Chan) တို့သည် မာ့ခ် တက္ကသိုလ် ဒုတိယနှစ်အတွင်း ကျောင်းသားအသင်းမှ ကျင်းပသည့် ပါတီပွဲတစ်ခု၌ တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး ၂၀၀၃ ခုနှစ်မှစ၍ ချစ်သူများ ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ဇက်ကာဘာ့ဂ်သည် ဆေးကျောင်းသူ ပရစ်စီလာ ချန်အား သူ ပါလို အယ်လ်တို (Palo Alto) ၌ ငှားရမ်းထားသည့် အိမ်တွင် အတူနေထိုင်ရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။ ဇက်ကာဘာ့ဂ်သည် တရုတ်ဘာသာကို နေ့စဉ်သင်ယူခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ၎င်းတို့ နှစ်ဦးသည် တရုတ်ပြည်သို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ထိုခရီးစဉ်အတွင်း တရုတ်ပြည်၌ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် အပိတ်ဆို့ခံရမှု ပြဿနာကို ဖြေရှင်းနိုင်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။
ဆော့ဝဲလ်ဖန်တီးရှင်(အစောပိုင်းကာလများ)
မာ့ခ်ဇက်ကာဘာ့ခ်သည် ငယ်စဉ်ဘ၀ ကတည်းက ကွန်ပျူတာ ကိုအသုံးပြုခဲ့ပြီး အလယ်တန်းကျောင်းတွင် ပညာသင်ယူနေစဉ် ကတည်းက ဆော့ဖ်ဝဲလ် များ ကိုစတင်ရေးသား ခဲ့သည်။ သူ၏ ဖခင်သည် သူ့ကို ကွန်ပျူတာ ပရိုဂရမ်ရေးနည်း သင်ပေးခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် Newman ၌ ဆက်လက် သင်ကြားခဲ့သည်။ မာ့ခ်ဇက်ကာဘာ့ခ်သည် အထူးသဖြင့် ဆက်သွယ်ရေး များဖြင့် ဂိမ်းများကို ရေးရန် စိတ်ပါဝင်စားခဲ့သည်။ ZuckNet အမည်ရှိ ပရိုဂရမ် တစ်ခုရေးသားခဲ့ပြီး ထို ပရိုဂရမ်မှာ နေအိမ်များနှင့် သွားကျန်းမာရေးရုံး ဆက်သွယ်ပေးရာ၌ အသုံးပြုခဲ့သည်။ မာ့ခ်ဇက်ကာဘာ့ခ်သည် အထက်တန်းကျောင်းတက်နေစဉ် Intelligent Media Group ကုမ္ပဏီလက်အောက်၌ music player တစ်ခုဖန်တီးခဲ့ပြီး Synapse Media Player ဟုအမည်ပေးခဲ့သည်။ Microsoft ကုမ္ပဏီနှင့် AOL တို့က မာ့ခ်ဇက်ကာဘာ့ခ်ဆီမှ ဝယ်ယူရန် ကြိုးစားခဲ့ကြပေမယ့် သူက ဟားဗက် တက္ကသိုလ်၌သာ သုံးရန် ရွှေးချယ်ခဲ့သည်။
ဗရာခီအိုဆောရတ်
ဗရာခီအိုဆောရတ် (Brachiosaurus) တို့သည် ဆော်ရိုပေါ့ (Sauropod) အုပ်စုများတွင် အလေးလံဆုံးသတ္တဝါဖြစ်၏။ ခန္ဓာကိုယ်သည် ၂၀ မှ ၂၃ မီတာအထိသာ ရှည်သော်လည်း တန် ၇၀ မှ ၈၀ အထိ လေးကြသည်။ ရှေ့ခြေထောက်သည် နောက်ခြေထောက်ထက်ရှည်သဖြင့် ပခုံးပိုင်းသည် တင်ပါးပိုင်းထက် ပိုမြင့်သည်။ ရှည်သောလည်တိုင်နှင့် သေးငယ်သောဦးခေါင်းပါရှိ၏။ ဦးခေါင်းထိပ်အဖုတွင် နှာခေါင်းပေါက်များရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ရေနက်ထဲတွင် သွားလာကာ အသက်ရှူနေနိုင်ကြပြီး အသားစား သတ္တဝါများဘေးရန်မှ ရှောင်ပုန်းနိုင်ကြသည်။
မာ့ခ် ဇက်ကာဘာ့ဂ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ဘီလျံနာများ
ဗရာခီအိုဆောရတ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒိုင်နိုဆောများ
လိန်ကုန်းရွာ၊ အင်းဖျား
လိန်ကုန်းရွာ၊ အင်းဖျား
မြစ်နားကိုင်းရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ်
မြစ်နားကိုင်းရွာ (Myitnarkaing)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ ခဝဲကျင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၀၇၃ ဖြစ်သည်။  ၎င်းရွာသည် မုံရွာမြို့ပေါ်ရှိ ရပ်ကွက် ဖြစ်သွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မုံရွာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နွယ်နီရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
နွယ်နီရွာ (Nweni)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ နွယ်နီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၃၉၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နွယ်နီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၈၀ ဦး၊ မ ၁၂၉၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၇၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၆ ရက်တွင် အကြမ်းဖက်စစ်ကောင်စီမင်းအောင်လှိုင်လက်အောက်ခံတပ်ဖွဲ့ဝင်များက မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။
ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကညင်ရိုးရွာ၊ တံခွန်တိုင်
ကညင်ရိုးရွာ၊ တံခွန်တိုင်
မွန်လူမျိုး
မွန်လူမျိုး (ဂကူမည်(ဂကူမန်))သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စုထဲတွင် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ လွတ်လပ်ရေးခေတ် မတိုင်ခင်က မွန်တို့ကို တလိုင်းဟု တရုတ်နန်ချောင်တို့က ခေါ်ကြသည်။မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးရမှသာ တလိုင်းမှ မွန်လူမျိုးဟုအမည်ပြောင်းခဲ့သည်။ တစ်ခါက ရာဇာဓိရာဇ် မင်းနှင့် အခြား ဘုန်းတန်ခိုးအာဏာ ကြီးမားသော မင်းများလည်း မွန်လူမျိုးထဲမှ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ဖူးပါသည်။ သမိုင်းထဲတွင် မွန်ဘုရင်မကြီး ရှင်စောပုသည်လည်း မြန်မာ့သမိုင်းတွင် တစ်ပါးတည်းသော ဘုရင်မကြီးဖြစ်သည်။ ၎င်း၏သားမက်ဖြစ်သည့် ဓမ္မစေတီမင်းသည်လည်း သာသနာတော် သန့်ရှင်းရေးအတွက် ကြိုးပမ်းခဲ့သူအဖြစ် သမိုင်းတွင် ထင်ရှားပါသည်။
နောက်ခံ သမိုင်းကြောင်းနှင့် ပေါ်ပေါက်လာပုံ
မွန်-ခမာတို့ အုပ်စုသည် တရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်း ယန်စီမြစ်ဝှမ်း (Yangtze Kiang) တွင် စတင်အခြေတည် နေထိုင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ပါမောက္ခ G.H.Luce ၏ Old Burma, Early Pagan (1969) စာအုပ်တွင် ဤသို့ ဖော်ပြထားသည်။
မွန်-ခမာ အုပ်စုဝင်
မွန်ရာဇဝင်သမိုင်းတစောင်တွင် မွန်လူမျိုးတို့သည် ရှေးပဝေသဏီအခါက မွန်တိအမည်တွင်လျက် ရှမ်း (စောထိုင် သို့မဟုတ် ထိုင်း)ခမာတို့နှင့်အတူကုန်းမြင့်တောင်တန်းကြီး တလျှောက် မြို့ရွာပြုစု နေထိုင်ကြကြောင်း၊ နောင်ကာလရှည်လျားမှ တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ဆင်း၍ အဆိုပါမြစ်ကြီးတို့၏ အဝရှိ အရပ်ဒေသတို့တွင် နေထိုင်ကြသည်" ဟုဆိုသည်
ခမာတို့သည်ယိုးဒယားတို့နှင့်စစ်ဖြစ်သောအခါ ခမာမျိုးနွယ်စုဝင်မွန်တို့သည်လည်း စစ်ရှုံး၍စစ်​ပြေးရင်းမြန်မာပြည်အောက်ပိုင်းသို့ချည်းနှင်းဝင်ရောက်နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ မွန်လူမျိုးတို့၏ အစဦး မင်းနေပြည်တော်သည် မဂဒူး ဖြစ်ပြီး ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်းရှိ မွန်တို့၏ မင်းနေပြည်တော်မှာ လန်ဖန်း (ယခုထိုင်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်း) ဖြစ်သည်။
ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်းရှိ မွန်တို့မှာ ဆုံးခန်းတိုင် ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်ရသော်လည်း ခမာတို့မှာမူ ထိုင်းတို့နှင့် သမိုင်းတလျှောက် စစ်ပြုကာ ဆက်လက်နေထိုင်နိုင်ခဲ့ပြီး ယနေ့တွင် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံအဖြစ် ရပ်တည်နေနိုင်သေးသည်။ မြန်မာနိုင်ငံရှိ မွန်တို့မှာ ပုဂံ အင်အားနည်းချိန်တွင် မဂဒူးမင်းဆက်ကို ထူထောင်ကာ မုတ္တမကို ဗဟိုပြုကာ ပြန်လည်ဦးမော့ခဲ့သော်လည်း ရှေးမွန်တို့၏ မြင့်မားခြင်းကို ပြန်မရနိုင်တော့ပေ။ နောက်ပိုင်းတွင် ဟံသာဝတီ (ပဲခူး) မှာ မင်းနေပြည်တော် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ မွန်လူမျိုးတို့သည် (၉) ရာစုမှ (၁၁) ရာစု၊ (၁၃)ရာစုမှ (၁၆)ရာစုအထိနှင့် (၁၈)ရာစုတွင် နှစ်အပိုင်းအခြား တိုတောင်းသည့် ကာလများအတွင်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။
ရှေးဟောင်းမွန်လူမျိုးများ
ရှေးဟောင်း ပျူလူမျိုးများ ထက်နောက်ကျမှ မြန်မာနိုင်ငံ မှ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ သာသနာကို ရရှိသောလူမျိုး တစ်မျိုးမှာ မွန်ခမာ အနွယ်ဝင် မွန်လူမျိုး ဖြစ်သည်။ အရှေ့အာရှတိုက်ဆိုင်ရာ သမိုင်းပညာရှင်များ ဖြစ်ကြသည့် အိုနယ်လုစ်နှင့် ဟာဘတ် အေစတက်တို့က အာရှတိုက် တောင်ပိုင်းဒေသများသို့ဝင်ရောက်လာသည့် မောင်းဂွတ် အနွယ်ဝင်များဟု ဆိုကြသည် သို့သော် တိဗက် တရုတ်နှင့် ထိုင်း တရုတ် အနွယ်ဝင်များနှင့် မဆိုင်ပဲ ဩစထရို အေရှတစ်အုပ်စုဝင် လူမျိုးနွယ်များ အဖြစ် မွန် ခမာလူမျိုးများအား သတ်မှတ်ကြသည်။
အိန္ဒိယပြည် ဒဏ္ခိဏ ကုန်းမြေတဝိုက်ရှိ မွန်းဒတ်စ် လူမျိုးများ၊ ဘင်္ဂလားနယ်ရှိ ဆန်သာလ် လူမျိုးများ၊ အာသံနယ်ရှိ ခါဆီးလူမျိုးများ၊ မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပလောင်၊ ဝ၊ မွန်လူမျိုးများသည် မူလက လူမျိုးတမျိုးတည်း ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု ယူဆကြသည်။ သို့သော် အာရှ တိုက်တောင်ပိုင်းသို့ ဝင်ရောက်လာကြရင်း အိန္ဒိယ၊ မြန်မာ၊ အင်ဒိုချိုင်းနား ကျွန်းဆွယ် ဒေသများသို့ ပြန့်နှံ့သွားကြသည်ဟု သမိုင်း သုတေသီများက ယူဆကြသည်။ မွန်လူမျိုးများ မြန်မာနိုင်ငံတွင်းသို့ ဝင်ရောက် မလာခင်က ၎င်းတို့နှင့် အနွယ်တူ ခမာလူမျိုးများနှင့် အတူ အင်ဒိုချိုင်းနား တဝိုက်တွင် နေထိုင်ခဲ့ကြကြောင်း သမိုင်းဝင် အထောက်အထားများ တွေ့ရှိရသည်။ ယိုးဒယား (ထိုင်း) များမှာ ၁၃ ရာစု လောက်ကမှ ဝင်ရောက်နေထိုင်ကြသည်။
အင်ဒိုချိုင်းနားကျွန်းဆွယ် မဲနမ်မြစ်ဝှမ်းဒေသတဝိုက်တွင် ရှေးဟောင်း မွန်လူမျိုးများနှင့် သက်ဆိုင်သည့် မြို့ဟောင်းမြို့ပျက်များ၊ ဘာသာ ကိုးကွယ်မှု ဆိုင်ရာ ရှေးဟောင်း ကျောက်စာများကို တွေ့ရှိရသည်။ မွန်ရာဇဝင်ဟောင်းများ၌ မဲနမ်မြစ်ဝှမ်း မြောက်ပိုင်းဒေသကို ယောနကတိုင်း-ဟရိပုဉ္စပြည်နယ်၊ တောင်ပိုင်းဒေသကို အယဇ္ဈယတိုင်း-ဒွါရဝတီပြည်နယ်ဟု ရေးသားဖော်ပြသည် ရှေးဟောင်း မွန်လူမျိုးများသည် အိန္ဒိယ တောင်ပိုင်း ဒေသများနှင့် ကူးလူးဆက်ဆံခဲ့ကြပြီး ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် အခြား ယဉ်ကျေးမှုများကိုလက်ခံကျင့်သုံးခဲ့ကြသည်။