cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၃
မွန်ပြည်သစ်ပါတီ
လူမျိုးပေါင်းစုံလွတ်မြောက်ရေး မဟာမိတ်အဖွဲ့ (ခေါ်)လလမဖ(၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်)တို့ပါဝင်၍ မိမိ ရပ်တည်ရေးအတွက် မှီခိုခဲ့ရသည်။ အင်အား ၄ဝ ခန့် သာရှိသဖြင့်
သီးခြားအဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ်အနေနှင့် မည်သည့်အခါမျှ ရပ်တည်နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ ဒီအိုရွှေဆိုင်းနှင့် ဗိုလ်မြတို့က ကေအင်န်ယူနယ်မြေထဲတွင် မကြာခဏအကျပ်ကိုင်
ခဲ့သဖြင့် ၁၉၆၅ ခုနှစ်၌ မဒညတ ဌာနချုပ်သို့ အကူအညီတောင်းခဲ့ရဖူးသည်။ ၁၉၆၇ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် အင်အား ၆ဝ ခန့်အထိ တိုးလာ သော်လည်း စစ်ရေး
အရထူးခြားသောဆောင်ရွက်မှုမျိုး မရှိခဲ့ပေ။
ပြည်ပြေးတို့နှင့်ပူးပေါင်း၍ သုံးပါတီတပ်ပေါင်းစု တွင် ပါဝင်ပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ဦးနုမှတစ်ဆင့် ပြည်ပ အကူအညီငွေကျပ်သိန်း ၃ဝ ဖိုးခန့်ရရှိခဲ့သည်။ ဝမ်က တွင်
အခြေပြုပြီး ပြည်ပြေးအဖွဲ့အနေနှင့်သာ လှုပ်ရှား လျက်ရှိသည်။ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးနှင့်ငါးပြေမတိုက်ပွဲ များတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၁ ခုနှစ်နှင့် ၁၉၇၂ ခုနှစ် များ
တွင် သထုံခရိုင်နှင့်မော်လမြိုင်ခရိုင်မှ မွန် ကျောင်းသားများကို ဆွဲဆောင်စည်းရုံးရာ အင်အား ၈ဝ ခန့်ရရှိသွားခဲ့သည်။
မွန်ပြည်သစ်ပါတီသည် သီးခြားရပ်တည်နိုင်ခြင်း မရှိသော အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည့်အလျောက် မှီခို အားထားရာ အဖွဲ့အစည်း၏အလိုကျသာ ဆောင်ရွက် ခဲ့ရသည်။
စစ်ရေးအနေနှင့် ထူးခြားစွာ လှုပ်ရှားနိုင်ခြင်း မရှိပေ။ မှောင်ခိုစီးပွားရေးလုပ်ငန်းကိုသာ အဓိက ထား၍ ဆောင်ရွက်နေခဲ့သည်။
ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ
ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီတွင် စောမောရယ်က ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပြီး ဝေဝါဒိုခို(အယ်လ်ဒဗလျူ-၄၉ဝ၇)တွင် ဌာနချုပ်ထားရှိ ၍
အခြေစိုက်နေရာမှ တပ်မတော်၏ စစ်ဆင်ရေးများ ကြောင့် ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် သံလွင်မြစ်အရှေ့ဘက် နားအွန်(အယ်လ်အိပ်ခ်စ်-၅၃၃၉)သို့ ပြောင်းရွှေ့သွား
ကြရသည်။ ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီတွင် အင်အား ၂ဝဝ ခန့်ရှိရာ ထိုင်းနိုင်ငံသို့ မိမိသယံဇာတ ပစ္စည်းများခိုးထုတ်ခြင်း၊ မှောင်ခိုပစ္စည်းများတင်သွင်း
ခြင်း၊ အစိုးရလုပ်ငန်းများအား  နှောင့်ယှက်ခြင်း၊ အင်အားနည်းသောရဲစခန်း၊  တပ်စခန်းများကို တိုက်ခိုက်ခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ အခြား
သောင်းကျန်းသူများနှင့်လည်း ဆက်သွယ်မှုရှိသည်။ ပဋိပက္ခဖြစ်မှုများလည်းရှိသည်။
ကယန်းပြည်သစ်ပါတီ
ကယန်းပြည်သစ်ပါတီတွင် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ရွှေအေး က ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပြီး အိုက်ကဖြူနှင့်သန်းချတို့က ရွှေအေးလက်အောက်တွင် ခေါင်းဆောင်မှုပေးလျက်
ရှိ သည်။ အင်အား ၃ဝ ခန့်သာရှိပြီး တောင်ကြီးခရိုင် တောင်ဘက် ဖယ်ခုံမြို့နယ် လတိန်(အယ်လ်အာရ်- ၃၉ဝ၁)၊ လအိ(အယ်လ်ဒဗလျူ-၃၇၉၁)နှင့် ပီကင်း
(အယ်လ်ဒဗလျူ-၄၇၈၄)တစ်ဝိုက်တွင် ခိုအောင်းလျက် ရှိသည်။ သံတောင်မြို့နယ်မြောက်ခြမ်းတွင်လည်း ဝင်ရောက်လှုပ်ရှားစည်းရုံးလျက်ရှိသည်။ အင်အား
နည်းပါးသဖြင့် သီးခြားရပ်တည်နိုင်ခြင်းမရှိပေ။
ကေအင်န်ယူတပ်ဦးနှင့်ဆက်သွယ်ရသကဲ့သို့ ပြည်ပြေး နှင့်ဗကပတို့၏ အပြိုင်အဆိုင်စည်းရုံးသိမ်းသွင်းမှု ကိုလည်း ရင်ဆိုင်နေရသည်။ သံတောင်မြို့နယ်
လက်နက်ခဲယမ်းအချို့ရရှိပြီး အင်အားတောင့်တင်း လာသည်။
ပအိုဝ်းသောင်းကျန်းသူ(ရလလဖ)
ပအိုဝ်းသောင်းကျန်းသူတို့၏ မူလရည်မှန်းချက်မှာ ပဒေသရာဇ်ရှမ်းစော်ဘွားများ ဆန့်ကျင်ရေးဖြစ်သည်။ ဗိုလ်ချန်ဇုံသည် ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင်အလင်းဝင်ပြီး
၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် တောခိုပြန်သည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၅ ရက်တွင် သထုံလှဖေခေါင်းဆောင်၍ တောင်ကြီးတွင် လက်နက်ချခဲ့ကြပြီး
၁၉၆၄ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ တွင် ပအိုဝ်းအင်အားစုများသည် တောခိုကြ ပြန်သည်။ တောခိုပအိုဝ်းများကို ဗိုလ်လှမောင်(ရှမ်း)  နှင့် တာကလယ်(ကရင်)တို့က
ခေါင်းဆောင်ပြီး နစ်ဖြူ ဗဟိုခွဲမှ ဗိုလ်ပုတို့နှင့်ဆက်ဆံခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် မဒညတအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သော ကယန်းပြည်သစ်ပါတီ၊ ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေး
ပါတီ တို့နှင့် အစည်း အဝေးပြုလုပ်ပြီး ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်၊ မတ်လ ၂၅ ရက် တွင် ရှမ်းပြည်လူမျိုးပေါင်းစုံလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ရလလဖ)
ဟူ၍ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် မိုးဟိန်းအဖွဲ့တို့နှင့် ပဋိပက္ခဖြစ် ပွားရာ ပအိုဝ်းခေါင်းဆောင်ဗိုလ်စံသိန်းကျဆုံးခဲ့သည်။ ယင်းကိုအကြောင်းပြု၍ မဒညတစံထင်းနှင့် ဗကပ
လှအောင်တို့က ထိုးဖောက်စည်းရုံးခဲ့သဖြင့် ပအိုဝ်း သောင်းကျန်းသူများအတွင်း လက်ဝဲဝါဒလက်ဝဲလမ်းစဉ် များ ဝင်ရောက်လွှမ်းမိုးလာခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၉၇ဝ
ပြည့်နှစ်တွင် တပ်မတော်၏ စစ်ဆင်ရေးများကြောင့် အဖွဲ့ငယ်များခွဲ၍ လှုပ်ရှားခဲ့ကြရသည်။ ရလလဖဌာန ချုပ်တွင် အဘယနှင့် ၅၅ ယောက်ရှိပြီး တပ်ရင်း(၁)ကို
တာကလယ်က ဦးဆောင်သည်။
တာကလယ်သည် စစ်ရေးအရ ဆောင်ရွက်မှုများပြားပြီး တောင်ကြီး၊ လွိုင်လင်ခရိုင်များအတွင်း လှည့်လည်စည်းရုံးခြင်း၊ ဆက်ကြေးကောက်ခြင်း၊ တိုက်ကွက်
ဖော်ခြင်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ တပ်ရင်း(၂)ကို ဆရာထင်းက ခေါင်းဆောင်သည်။ ရလလဖအင်အားစုစုပေါင်းမှာ ၃၆၅ ယောက်ခန့်ရှိသည်။ ရလလဖများ
အတွင်း ဗကပ ကိုလက်ခံသူရှိသကဲ့သို့ ဗကပကိုလက်မခံနိုင်သော လူမျိုးရေးဝါဒီများလည်း ရှိသည်။
သို့သော် ကြီးမားသော ပဋိပက္ခများကား မပေါ်ပေါက်သေးပေ။
တောခိုလွယ်မော်အဖွဲ့
လွယ်မော်ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့၏ခေါင်းဆောင်မှာ ခွန်ဆာဖြစ်သည်။ ခွန်ဆာခေါင်းဆောင်သော အင်အား ၂၇၂၂ ယောက်သည် လက်နက်ကိုင် ၁၃ဝဝ ခန့်နှင့်
တန့်ယန်း၊ ကျိုင်းတုံဒေသတွင် ကာကွယ်ရေးတာဝန်ယူ ခဲ့ရသည်။ စီးပွားရေးသောင်းကျန်းခြင်း၊ ဘိန်းလုပ်ငန်းလုပ်ခြင်း၊ နိုင်ငံရေးကစားလာခြင်း၊ ကေအိုင်အေ
နှင့် နားလည်မှုယူခဲ့ခြင်း စသည့် မရိုးသားမှုများကြောင့် အစိုးရက ၁၉၆၉ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၄ ရက် နောက်ဆုံးထား၍ လက်နက်ပြန်အပ်ရန်အမိန့်ထုတ်
ခဲ့ သည်။ သို့သော်ခွန်ဆာက လိုက်နာဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိ သောကြောင့် တပ်မတော်က ၁၉၆၉ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၅ ရက်တွင် လွယ်မော်ကာကွယ်ရေး
စခန်းများအား ဝင်ရောက်ရှင်းလင်းရာ ခွန်ဆာနှင့် အချို့ကိုသာ ဖမ်းမိပြီး ကျန်အင်အားစုများ တောခိုခဲ့ ကြသည်။
တောခိုလွယ်မော်အဖွဲ့ကို ကျန်ဆူးရှင် က ခေါင်းဆောင်ပြီး ကျောက်မဲ၊ လားရှိုးခရိုင် တောင်ဘက်ခြမ်းဒေသနှင့် လွယ်လင်ခရိုင် ကျေးသီးမန်ဆန်ဒေသ
များတွင် ဖြန့်ခွဲလှုပ်ရှားသည်။ ကေအိုင်အေ၊ ရှမ်းသောင်းကျန်းသူ၊ တရုတ်ဖြူတို့နှင့်ဆက်သွယ် ပြီး ဘိန်းနှင့်မှောင်ခိုလုပ်ငန်းကို အဓိကထား၍လုပ်ကိုင်
နေကြသည်။ လွယ်မော်ဌာနချုပ်ကို နောင်လိုင် တွင် အခြေစိုက် ပြီး အလင်းဝင်ရန် ကမ်းလှမ်းစာတစ်စောင်ကို ၁၉၇၁ ခုနှစ်အတွင်း၌ တပ်မတော်သို့
ပို့ခဲ့ဖူးသည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ဒုတိယပတ်တွင် နောင်လိုင်၌ အစည်းအဝေးများ ကျင်းပခဲ့ကြသည်။ ဗကပတို့က လည်း လွယ်မော်အဖွဲ့ကို
အကျပ်ကိုင်၍ သိမ်းသွင်း လျက်ရှိသည်။ လွယ်မော်အဖွဲ့တွင် လက်နက်ကိုင် အင်အား ၁၅ဝဝ ခန့်ကို တပ်ခွဲ(၁၆)ခွဲဖြင့် ဖွဲ့စည်း ထားသည်။ လားရှိုး
ကျောက်မဲလမ်း တောင်ဘက်အခြမ်း တွင် ရှမ်းသောင်းကျန်းသူများ၊ ကေအိုင်အေများနှင့် နားလည်မှုယူ၍ လှုပ်ရှားလျက်ရှိသည်။
တရုတ်ဖြူနှင့် ပြည်ပထောက်လှမ်းရေးတပ်ဖွဲ့များ
လှုပ်ရှားနေရာမှ မြန်မာပြည်တွင်းသို့  ရံဖန်ရံခါ ဝင်ရောက်လှုပ်ရှားနေကြဆဲပင်ဖြစ်သည်။
တရုတ်ဖြူတပ်မ(၃)၏တပ်မမှူးမှာ လီဝင်ဟွမ် ဖြစ်ပြီး အင်အား ၃ဝဝဝ ခန့်ရှိသည်။ ဌာနချုပ်မှာ ကေအိုင်အေ ဇော်ဆိုင်းနှင့် ဂျင်မီယန်းတို့ အခြေစိုက်လျက်
ရှိသော ထိုင်းနိုင်ငံ ထန်ပိုး(အယ်လ်ယူ-ဝ၅ဝ၅) တွင်အခြေပြုထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း နားခါး ခန့်မှန်းမြေပုံညွှန်း(အယ်လ်ဂျေ- ၄၂၇၇)
တွင် ရှေ့တန်းဌာနချုပ် ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ဘိန်း နှင့်လက်နက်ခဲယမ်း အရောင်းအဝယ်များ၊ မှောင်ခို လူသုံးကုန်ပစ္စည်းများတင်သွင်းခြင်း၊
ကျောက်မျက်ရတနာများ မှောင်ခိုထုတ်ခြင်းများကို ဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။ လူ၊ လက်နက်အင်အား တောင့်တင်းသော်လည်း မိမိတပ်မတော်အား တိုက်ခိုက်ခြင်း
မရှိဘဲ တတ်နိုင်သရွေ့ ရှောင်ကွင်းလေ့ရှိသည်။ မလွှဲမရှောင် သာမှသာ တိုက်ခိုက်သည်။ ကွန်မြူနစ်ဝါဒအား တိုက်ဖျက်နေသူအချင်းချင်း မိတ်ဆွေများသာ
ဖြစ် ကြောင်း စသည်ဖြင့် တပ်စခန်းများသို့ ဝါဒဖြန့်ရေးသား ဆက်သွယ်လေ့ရှိသည်။ ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များ၊ ရောင်စုံသောင်းကျန်းသူအဖွဲ့များ၊ မှောင်ခိုကုန်သည်
ကြီးများသည် တပ်မ(၃)အား စီးပွားရေးအရ မှီခို ဆက်သွယ်နေကြရသည်။
တရုတ်ဖြူတပ်မ(၅)၏တပ်မမှူးမှာ တွမ်ရှီဝမ်ဖြစ် ပြီး အင်အား ၂ဝဝဝ ခန့်ရှိသည်။ ဌာနချုပ်မှာ ထိုင်း နိုင်ငံ မယ်စလောင်း(အယ်လ်ယူ-၅၇၄၁)တွင် တည်ရှိ သည်။
ရှိသည်။ တပ်မ(၃)နှင့်(၅)သည် ထိုင်ဝမ် ထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့နှင့် ပူးပေါင်း၍ မကြာခဏပင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံအတွင်း ဝင်ကာ အဖျက် လုပ်ငန်းများ
ဆောင်ရွက်လေ့ရှိသည်။
တရုတ်ဖြူတပ်မ(၃)နှင့်(၅)သည် ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလမှစ၍ ထိုင်းတပ်မတော်၏လက်အောက်ခံ ကွန်မြူနစ်ဆန့်ကျင်ရေးတပ်အဖြစ် ထိုင်းတပ်မတော်၏
လစာထောက်ပံ့ကြေးများကို ရယူခဲ့သည်။ တရုတ်ဖြူ တပ်မ(၃)နှင့်(၅)သည် ထိုင်းနိုင်ငံအတွက် ကျိန်းခေါင် (အမ်ကြူ-၄၈၅၅)နယ်မြေနှင့် မြန်မာ၊ ထိုင်း၊ လော
ခဲယမ်း များ၊ စစ်ဝတ်တန်ဆာပလာများ တပ်ဆင်ပေးသည့် အပြင် ထိုင်းတပ်မတော်ကဲ့သို့ပင် လစာနှင့်စရိတ်များ ထောက်ပံ့ပေးကမ်းထားသည်။ ရဟတ်ယာဉ်
သွားလာခြင်း မပြုလုပ်ကြတော့ပေ။ ဘိန်းကုန်ကူးသော တရုတ်အဖွဲ့ များသာ သွားလာလှုပ်ရှားလျက်ရှိလေသည်။
ထိုင်ဝမ်တရုတ်ဖြူထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့ကို ဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်ရှိ ဖန်ချင်ယန်းက ဦးစီးပြီး အင်အား ၄ဝဝ ခန့်ရှိသည်။ ဌာနချုပ်ကို လောနိုင်ငံ ဟွေရှင်း
(အမ်ကြူ-၁၉၇၅) တွင်လည်းကောင်း၊ ထိုင်းနိုင်ငံ မယ်ဆိုင်(အယ်လ်ယူ-၈၅၇၃)တွင် လည်းကောင်း၊ ဗန်ကောက်မြို့တွင်လည်းကောင်း အခြေပြုလျက်
(အမ်အယ်လ်-၄၄၉၂)၊ မိုင်းယု (အမ်အယ်လ်-၆၃၈၃) နှင့် မိုင်းဟဲ(အယ်လ်အက်ဖ်-၉၆ဝ၉)ဒေသများတွင် လှုပ်ရှားလျက်ရှိသည်။ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ကွန်မြူနစ်
ဆန့်ကျင်ရေးပင်ဖြစ်သည်။
ရှမ်းသောင်းကျန်းသူ စစ်ဟန်စင်တိုင်း ခေါင်းဆောင်ဟောင်း ဦးဘသိန်း သည်လည်း အင်အား ၂ဝဝ ခန့်ဖြင့် လောနိုင်ငံဟွေဆိုင်း(အမ်ကြူ-၄၆၅၅)
ထိုင်းနိုင်ငံ ဟတ်ဝိုင်(အမ်ကြူ-၂၈၆၆) တို့တွင် အခြေပြုလှုပ်ရှားလျက်ရှိသည်။ ထွန်းလူနှင့်အင်အား ၅ဝ ခန့်သည်  လောနိုင်ငံ ဘန်ဟွေဆိုင်
(အမ်ကြူ-၄၇၅၅)နှင့် မိန်မိန်း(အမ်အယ်လ်-၅၄၁၃) တို့တွင် အခြေပြုပြီး ကျိုင်းတုံခရိုင်မြောက်ပိုင်းနှင့်အရှေ့ပိုင်း၊ တရုတ်နိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံနယ်စပ်များတွင်
လှုပ်ရှား လျက်ရှိသည်။ ယင်းအဖွဲ့များအား  စီအိုင်အေ ဦးဘသိန်းနှင့် ထွန်းလူအဖွဲ့ဟုသာ ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ ရွှေတြိဂံနှင့် ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ လက်ယာဝါဒီ
သောင်းကျန်းသူများအားလုံးမှာ စီအိုင်အေနှင့် အဆက် အသွယ်မကင်းခဲ့ကြပေ။
၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင်ရှိသော သောင်းကျန်းသူတို့၏ အင်အား
၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ မတ်လအထိ လှုပ်ရှားနေကြသော သောင်းကျန်းသူများ၏ အဖွဲ့အစည်းအလိုက်၊ နေရာဒေသ နယ်မြေအလိုက် လှုပ်ရှားနေကြသော အင်အား
အရေအတွက်များ အနီးစပ်ဆုံးမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်-
(က)	ပြည်တွင်းရှိ ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ (နစ်ဖြူ)
(၁)	ဗဟိုဌာနချုပ်။ သခင်ဇင်နှင့် အင်အား ၈ဝ။
(၂)	ပဲခူးရိုးမတိုင်း။ ဘုန်းကျော်နှင့် အင်အား ၄ဝဝ။
(၃)	မြစ်ဝကျွန်းပေါ်တိုင်း။ အောင်ဖေနှင့် အင်အား ၅၄ဝ။
(၄)	အနောက်မြောက်တိုင်း။ သက်ထွန်း နှင့်အင်အား ၃ဝဝ။
(၅)	ရခိုင်တိုင်း။ ကျော်မြနှင့် အင်အား ၃ဝဝ။
(၆)	တနင်္သာရီတိုင်း။ ထွန်းရှိန်နှင့် အင်အား ၁ဝဝ။
(၇)	ရှမ်းပြည်နယ်။ ကျင်မောင်နှင့် အင်အား ၁၁ဝ။
(၈)	စုစုပေါင်း။ အင်အား ၁၈၃ဝ ခန့် ရှိပြီး ခရိုင်၊  မြို့နယ်များအလိုက်  ဖြန့်ခွဲလှုပ်ရှားလျက်ရှိသည်။
တစ်ဖက်နိုင်ငံ အတွင်းရှိ အဝေးရောက် ဗဟိုကော်မတီ တွင် ဗသိန်းတင်ခေါင်းဆောင်ပြီး အမှတ် (၈ဝ၈) စစ်အကြံပေးအဖွဲ့ကို ထင်တာပန် က ခေါင်းဆောင်
(၁)	အရှေ့မြောက် စစ်ဒေသဌာနချုပ်။ ရမ်ကွမ်း(ခေါ်)နေဝင်း။
(ခခ)	တပ်ရင်း(၁ဝ၇)။ အင်အား ၁၇ဝ၊ တပ်ခွဲသုံးခွဲ။
(ဃဃ)	တပ်ရင်း(၂ဝ၂)။ အင်အား ၂ဝဝ၊ တပ်ခွဲနှစ်ခွဲ။
(ငင)	တပ်ရင်းကြီး (၃ဝ၃)။ အင်အား ၈၉၆၊ တပ်ရင်း လေးရင်း။
(စစ)	တပ်ရင်း(၈ဝ၁)။ အင်အား ၁၆၂၊ ဖွဲ့စည်းဆဲ
(၃)	သံလွင် အရှေ့ပိုင်းစစ်ဌာနချုပ်။ ခင်မောင်ကြီး
(ကက)	တပ်ရင်းကြီး (၄ဝ၄)။ အင်အား ၈၃ဝ၊ တပ်ရင်း (၄)ရင်း။
(ခခ)	တပ်ရင်း(၅ဝ၁)။ အင်အား ၁၅ဝ။
(ဂဂ)	တပ်ရင်း(၅ဝ၂)။ အင်အား ၁ဝဝ။
(ဃဃ)	တပ်ရင်း(၅ဝ၃)။ အင်အား ၂ဝဝ။
(၄)	စုစုပေါင်းအင်အား ၄ဝဝဝ ခန့်ရှိပြီး လူမျိုးစု သောင်းကျန်းသူအဖွဲ့များ အား နည်းမျိုးစုံဖြင့် အလျင်အမြန် သိမ်းသွင်းလျက်ရှိသည်။
(ဂ) ကွန်မြူနစ်ပါတီ၊ ဗမာပြည်(နစ်နီ)
(၁)	ဗဟို။ ၇ဝ ခန့်။
(၂)	မြောက်ပိုင်းဗျူရို။ ရှမ်းအုန်းမောင်နှင့် ၇ဝ။
(၄)	တောင်ပိုင်းဗျူရို။ ခိုင်ထွန်းမယ် လက်နက် ချပြီး လုံးဝ ပျက်သုဉ်းသွားပြီဖြစ်သည်။
(၅)	ရခိုင်တိုင်းဗျူရို။ ကျော်ဇံဇရှီးနှင့် အင်အား ၇ဝ သည် ရခိုင်ကွန်မြူနစ်ပါတီအဖြစ် လုံးဝ ခွဲထွက်ပြီးဖြစ်သည်။ (ဃ)	ကေအိုင်အေ
(၁)	ကေအိုင်အေ စစ်ဌာနချုပ်ဇော်ဆိုင်း။
(၂)	တပ်မဟာ(၁)။ ဇော်ဒန်နှင့်အင်အား ၁၄၈ ယောက်။
(၃)	(ကက)	လားရှိုးခရိုင်တွင်လွမ်းဒေါင်နှင့် တပ်ရင်း(၂)ဇော်ဘွန်နှင့် တပ်ရင်း (၈)၊ ဒေါင်ခေါင်းနှင့်တပ်ရင်း (၉) တို့က တာဝန်ယူသည်။
(ခခ)	ဗန်းမော်ခရိုင်တွင်ဒွရောင်နှင့် တပ်ရင်း(၁)၊ ဂေါ်ရူလဒွနှင့် တပ်ရင်း (၅) တို့က တာဝန်ယူသည်။
(၄)	တပ်မဟာ(၂)။ ဇော်တူးနှင့် အင်အား ၁၄၆၉ ယောက်ရှိပြီး ဇော်ဘောက်က တပ်ရင်း(၃)၊ ဇုတ်ဒိုင်က တပ်ရင်း(၄)၊ လမာလရိန်းက တပ်ရင်း(၆)၊
ဇော်ဘောက် က တပ်ရင်း(၇)၊ မဒင်ကီးယော် က တပ်ရင်း(၁ဝ)၊ ကဒေါ် ဇော်ဆိုင်းက တပ်ရင်း(၁၁) စသည်ဖြင့် တပ်ရင်းများအလိုက် တာဝန်ယူပြီး မြစ်ကြီးနား
ခရိုင်၊ တြိဂံဒေသ၊ ဧရာဝတီအနောက်ခြမ်း ဒေသများတွင် လှုပ်ရှားသည်။
(၅)	စုစုပေါင်းအင်အား။ ပြည်တွင်းတွင် ၂၉၅ဝ ခန့်ရှိပြီး ထိုင်းနိုင်ငံ ထန်ပိုးတွင် ဌာနချုပ် ဖွင့်လှစ်ထားသည်။
(င)	ကေအင်န်ယူပါတီ။ ဥက္ကဋ္ဌ မှာ ကျော်မြသန်းဖြစ် ပြီး ပဲခူးရိုးမတိုင်းနှင့် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်တိုင်းဟူ၍ ခွဲခြားထားသည်။ ပဲခူးရိုးမတိုင်းခေါင်းဆောင်မှာ
စောမီးသတ်ဖြစ်ပြီး မြစ်ဝကျွန်းပေါ်တိုင်း ခေါင်း ဆောင်မှာ စောမြရင်ဖြစ်သည်။ ပဲခူးရိုးမတိုင်းတွင် အင်အား ၂ဝဝ ခန့်ရှိပြီး ရိုးမတပ်မဟာကို ဝရဇိန်(ခေါ်)
လက်အောက်တွင် ကေပီဂျီအက်ဖ်(ခေါ်) ကရင်ပြည်သူ့ပြောက်ကျား တပ်ရင်း(၃)ရင်းနှင့် ကေပီအယ်လ်အေ(ခေါ်) ကရင်ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေး တပ်ရင်း(၂)ရင်း
ရှိသည်။ တိုင်းအလိုက်ဖွဲ့စည်းပုံမှာ အောက်ပါ အတိုင်းဖြစ်သည်-
(၁)	ပဲခူးရိုးမတိုင်းနှင့် ရိုးမတပ်မဟာ။ အင်အား ၂ဝဝ။
(ကက)	တပ်ရင်း(၄) စံအောင်။ (ခခ)	တပ်ရင်း(၈) စောအောင်သိန်း။ (ဂဂ)	ဂျော့အဖွဲ့။ အင်အား ၅ဝ ခန့်။ (၂)	မြစ်ဝကျွန်းပေါ်တိုင်းနှင့် တပ်မ (၂)
(ကက)	ကေပီဂျီအက်ဖ်။ တပ်ရင်း (၃)၊ (၄)၊ (၅)။
(ခခ)	ကေပီအယ်လ်အေ။ တပ်ရင်း (၁)၊ (၃)။
(၃)	ကေအင်န်ယူပါတီ၏ စုစုပေါင်းအင်အားမှာ ၉ဝဝ ခန့်ဖြစ်သည်။ (စ)	ကေအင်န်ယူအက်ဖ်(ကေအင်န်ယူတပ်ဦး)။ ဥက္ကဋ္ဌ မန်းဘဇံဖြစ်ပြီး စစ်ရေးခေါင်းဆောင်မှာ ဗိုလ်မြ ဖြစ်သည်။ တပ်မ(၁)ကို ဗိုလ်မြကိုယ်တိုင်ဦးစီးပြီး
ဌာနချုပ်တွင် လူအင်အား ၁၉ဝ ရှိသည်။ လက်အောက်ခံအဖြစ် တပ်မဟာငါးခုကို ဖွဲ့စည်း ထားရာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်-
(၁)	ဗဟိုဌာနချုပ်။ ဗိုလ်မြကွပ်ကဲသော အင်အား ၁၉ဝ။
(၂)	တပ်မဟာ(၁)။ ကျော်ဟိုးနှင့်အင်အား ၅ဝဝ။ တပ်ရင်း(၃)ရင်း။
(၃)	တပ်မဟာ(၂)။ ဘောနီနှင့်အင်အား ၁၅ဝ၊ စစ်ကြောင်း(၂)ခု။
(၄)	တပ်မဟာ(၃)။ မောလေ(ခ)ကစဲဒိုးနှင့် ၄ဝဝ၊တပ်ရင်း(၂)ရင်း။
(၅)	တပ်မဟာ(၆)။ ရွှေဆိုင်းနှင့် ၄ဝဝ၊ တပ်ရင်း (၂)ရင်း။
(၆)	တပ်မဟာ(၇)။ ထိန်မောင်နှင့် ၇ဝဝ၊ တပ်ရင်း (၃)ရင်း။
(၇)	စုစုပေါင်းလက်နက်ကိုင်အင်အား ၂၃၄ဝ ခန့် ရှိသည်။
(ဆ)	ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီပါတီ(ပီဒီပီ) ခေါ် ပြည်ပြေး အဖွဲ့။ 	ဗဟိုဌာနချုပ်တွင် ဦးနု၊ ဦးလောရုံ၊ ဗိုလ်လကျာ် နှင့် တီကလစ်တို့က ဦးစီးပြီး တိုင်းအလိုက်
(၁)	မြောက်ပိုင်းတိုင်း။ ဂျင်မီယန်းခေါင်းဆောင်ပြီး စစ်ရေးအရ ခွဲထွက်သွားပြီးဖြစ်သည်။
(၂)	အလယ်ပိုင်းတိုင်း။ ဦးသွင်နှင့် ၇၅ ယောက်။
(၄)	သီးခြားတိုင်း(၁)။ တင်မောင်ဝင်းနှင့်အင် အား ၁၆ဝ ခန့်ရှိသည်။
(၅)	စုစုပေါင်းအင်အားမှာ ၈၁ဝ ခန့်ရှိသည်။
(ဇ)	မွန်သောင်းကျန်းသူများ
(၁)	မွန်ပြည်သစ်ပါတီ။ နိုင်ရွှေကျင်နှင့် ၈၇ ယောက်။
(၂)	မွန်ပြည်တော်ပြန်အဖွဲ့။ နိုင်ထင်နှင့် ၂၅ ယောက်။
(ဈ)	ပြည်တွင်းညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးအဖွဲ့ (ပညင) ။ ဇော်ထွန်းနှင့် ၅ဝ ယောက်။ (ည)	ရှမ်းသောင်းကျန်းသူများ
(၁)	အက်စ်အက်စ်အေ။ စဝ်ဆေးဝိုင်နှင့် စိုင်းလှအောင် တို့ ခေါင်းဆောင်ပြီး အင်အား ၅၄၂ ယောက်ကို တပ်ရင်း (၁ဝ၁)၊ (၁ဝ၂)၊ (၁ဝ၃)၊ (၁ဝ၄)နှင့်
ဒေသန္တရတပ် များအဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
(၂)	အက်စ်ယူအာရ်အေ။ မိုးဟိန်းနှင့်အင်အား ၅၈ဝ ရှိပြီး တိုင်း(၁)၊ (၂)၊ (၃) ဟူ၍ ခွဲထား သည်။
(၃)	စစ်ဟန်စင်တိုင်း။ အွန်ကျန်းနှင့် ၅ဝဝ။
(၄)	တပ်စစ်စင်တိုင်း။ အိုက်မြင့်နှင့် ၆ဝဝ။
(ဋ)	ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ ။ စောမောရယ်နှင့်အင်အား၂ဝဝ။ (ဌ)	ကယန်းပြည်သစ်ပါတီ ။ ရွှေအေးနှင့် အင်အား ၃ဝ။
(ဍ)	ပအိုဝ်းသောင်းကျန်းသူ(ရလလဖ) ။ ဌာနချုပ်တွင် အဘယ နှင့် ၅ဝ ရှိပြီး တပ်ရင်း(၁)၌ တာကလယ် ဦးစီး ၁၆ဝ ခန့်ရှိသည်။ တပ်ရင်း(၂)ကို ဆရာထင်း
(ဎ)	တောခိုလွယ်မော်အဖွဲ့ ။ ကျန်ဆူးရှင်နှင့်အင်အား ၁၅ဝဝ ခန့်ရှိပြီး တပ်ခွဲ ၁၆ ခွဲ ဖွဲ့စည်းထားသည်။
(ဏ)	တရုတ်ဖြူနှင့်ပြည်ပထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့များ
(၁)	တရုတ်ဖြူတပ်မ(၃)။ လီဝင်ဝှမ်းနှင့် ၃ဝဝဝ ခန့်။
(၂)	တရုတ်ဖြူတပ်မ(၅)။ တွမ်ရှီဝမ်နှင့် အင်အား ၂ဝဝဝခန့်။
(၃)	ထိုင်ဝမ်တရုတ်ဖြူထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့။ ဗိုလ်မှူးကြီး ဖန်ချင်ယန်းနှင့် အင်အား ၄ဝ၈ ခန့်။
(၄)	စီအိုင်အေ။ ဦးဘသိန်းနှင့် ၂ဝဝ ခန့်။
တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ စုစုပေါင်းသောင်းကျန်းသူအင်အား
၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ရရှိသော စာရင်းဇယား များအရ ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းသူများ၏ အဖွဲ့အစည်း အလိုက် စုစုပေါင်းအင်အားများမှာ အောက်ပါအတိုင်း
ဖြစ်သည်-
(က)	ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ(နစ်ဖြူ) အင် အား ၁၈၃ဝ။
(ခ)	အရှေ့မြောက်ဒေသ ဗကပ။ အင်အား ၄ဝဝဝ။
(ဂ)	ကွန်မြူနစ်ပါတီ၊ ဗမာပြည်(နစ်နီ)။ အင်အား ၂ဝဝ။
(ဃ)	ကေအိုင်အေ။ အင်အား ၂၉၅ဝ။
(င)	ကေအင်န်ယူပါတီ။ အင်အား ၉၈ဝ။
(စ)	ကေအင်န်ယူတပ်ဦး။ အင်အား ၂၃၄ဝ။
(ဆ)	ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီပါတီ။ အင်အား ၈၁ဝ။
(ဇ)	မွန်သောင်းကျန်းသူများ။ အင်အား ၁၁၂။
(ဈ)	ပြည်တွင်းညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး အဖွဲ့(ပညင)။ အင်အား ၅ဝ။
(ည)	ရှမ်းသောင်းကျန်းသူများ။ အင်အား၂၂၂၂။
(ဋ)	ကရင်နီနှင့် ကယန်းသောင်းကျန်းသူများ။ အင်အား ၂၃ဝ။
(ဌ)	ပအိုဝ်းသောင်းကျန်းသူ(ရလလဖ) အင်အား ၃၆၅။
(ဍ)	တောခိုလွယ်မော်အဖွဲ့။ အင်အား ၁၅ဝဝ။
အထက်ဖော်ပြပါ သောင်းကျန်းသူများမှာ ပြည်တွင်းတွင် အခြေစိုက်လှုပ်ရှားလျက်ရှိပြီး စုစုပေါင်း အင်အားမှာ ၁၇၆ဝဝ ခန့်ရှိသည်။ တရုတ်ဖြူနှင့် ပြည်ပ
ထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့အစည်းများမှာ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် အခြေစိုက်ပြီး အင်အားစုစုပေါင်း ၅၆ဝဝ ခန့်ရှိပြီး ပြည်တွင်းသို့ အဖွဲ့ငယ်များ မကြာခဏ ဝင်ရောက်လှုပ်
ရှားလျက်ရှိသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ သောင်းကျန်းသူများ ဖြစ်သည့် မီဇို(လူရှိုင်း)နှင့် ဖီဇိုနာဂသောင်းကျန်းသူများ လည်း တရုတ်နိုင်ငံသို့ သင်တန်းတက်ရာတွင်
လေ့ ရှိသည်။ မူဂျာဟစ်များမှာမူ အင်အားလွန်စွာနည်းပါးလျက်ရှိပြီး ဆန်မှောင်ခိုဂိုဏ်းများ၊ ဓားပြဂိုဏ်းများ အသွင်သာ ရှိနေလေသည်။
၁၉၄၈ ခုနှစ် ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှု သမိုင်း အစကာလများတွင် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် နိုင်ငံရေးအရ အင်အားအကြီးဆုံးဖြစ်သည်။
အဘယ့် ကြောင့်ဆိုသော် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် အလုပ်သမားသမဂ္ဂများ၊ လယ်သမားသမဂ္ဂများနှင့် ကျောင်းသားလောကကိုသာမကဘဲ မြေပေါ်
နိုင်ငံရေးအဖွဲ့ အစည်းများအတွင်းသို့ပါ ထိုးဖောက်စည်းရုံးနိုင်သော ကြောင့် ဖြစ်သည်။  ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီကို စိတ်ဝင်စားသူအများအပြားရှိခဲ့ပြီး
တောခို ကရင် သေနတ်ကိုင်တပ်ရင်းများ၊ ကေအင်န်ဒီအိုတပ်များမှာ စနစ်တကျဖွဲ့စည်းထားကြခြင်းဖြစ်ပြီး လက်နက်ခဲယမ်း အင်အား တောင့်တင်းကြသည်။
ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ လက်နက်ကိုင်အင် အားစုများတွင် အင်အားတောင့်တင်းပြီး စနစ်တကျ ဖွဲ့စည်းမှု၊ လေ့ကျင့်မှုရှိသော တပ်များမှာ တပ်မတော် မှ
တောခိုသွားသော တပ်ရင်းတပ်ဖွဲ့အချို့ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် တော်လှန်သော ဗမာ့တပ်မတော်အမည်ဖြင့် သီးခြားဖြစ်နေသော
တောခိုတပ်များကို တစ်စင်ထောင်လာမှာစိုးသော ကြောင့် ဝါးမျိုပစ်ခဲ့သည်။ ကျန်လက်နက်ကိုင်တပ်များ မှာ ကွန်မြူနစ်ပုံစံ ပြောက်ကျားတပ်များသာဖြစ်သည်။
ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင် နှစ်နှစ်အတွင်း စစ်နိုင်ရေးကြွေးကြော်သံဖြင့် ပြောက်ကျားတပ်များအား သမားရိုးကျစစ်ဆင်နိုင်သော
တပ်ရင်းတပ်ဖွဲ့ကြီးများအဖြစ် ဖွဲ့စည်းနိုင်ရန် ကြိုးစား ခဲ့သေးသည်။ သို့သော် အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ရပ်တည်နိုင်သော နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေးအခြေအနေ
မရှိသောကြောင့် မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။ ကေအင်န်ယူ တို့၏ လက်နက်ကိုင်တပ်များမှာလည်း နိုင်ငံရေး စစ်ရေး အရှုံးနှင့်ရင်ဆိုင်လာရသောအခါ အင်အားအလုံး
အရင်းဖြင့် မရပ်တည်နိုင်တော့ဘဲ တပ်ဖွဲ့ငယ်လေးများ အဖြစ် ခွဲ၍  လှုပ်ရှားရမည်။  ကေအင်န်ယူများ ကွန်မြူနစ်ဝါဒကို လက်ခံသောအခါ ထိုတပ်များသည်
ကွန်မြူနစ်ပုံစံ ပြောက်ကျားတပ်များဖြစ်လာသည်။
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းသူ အဖွဲ့အစည်းများသည် တပ်မတော်ကို ရင်ဆိုင်ရမည့် စစ်ရေးအခြေအနေအရ ပြောက်ကျားစစ်နည်းဗျူဟာကိုသာ အသုံးပြုကြရသည်။
သို့သော် နိုင်ငံတော်အာဏာကို စစ်ရေးဖြင့် အနိုင်တိုက် ၍ ရယူရေးအတွက် မြို့များ၊ ရွာများကို သိမ်းပိုက်ရန် မှာ ပြောက်ကျားတပ်ဖွဲ့များဖြင့် မလုံလောက်နိုင်ပေ။
ထို့ကြောင့် အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် အတိအလင်း လှုပ်ရှားသော သမားရိုးကျတပ်များဖွဲ့စည်းရန် အကြိမ် ကြိမ် ကြိုးစားခဲ့ကြသည်။ ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီနှင့်
ကေအင်န်ယူပါတီတို့သည် ဒေသခံပြောက်ကျားတပ် များအပြင် သမားရိုးကျတပ်များ ဖွဲ့စည်းခဲ့သော်လည်း အမည်ခံမျှသာ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ သမားရိုးကျတပ်များမှာ
လည်း ပြောက်ကျားစစ်နည်းဗျူဟာဖြင့်သာ အဖွဲ့ငယ် များခွဲ၍ လှုပ်ရှားခဲ့ရပြန်သည်။
၁၉၆၃ ခုနှစ်၊ နောက်ပိုင်းတွင် ဗမာပြည်ကွန်မြူ နစ်ပါတီသည် ပြောက်ကျားတပ်များကို သမားရိုးကျ တပ်များအဖြစ် ပြောင်းလဲရန် ကြိုးစားပြန်သည်။
တိုက်တိုင်းအောင်တပ်များ၊ အောင်နိုင်တပ်၊ အောင်ဇေယျ တပ်တို့သည် သမားရိုးကျတိုက်ပွဲများ ဆင်နွှဲရန် ခြေလှမ်းလာသော တပ်များဖြစ်သည်။ သို့သော်
မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။
ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် ပဲခူး ရိုးမတွင် ချုပ်ငြိမ်းပျက်စီးရန် အသက်ငင်လာသည်။ ဇာတ်တူသားစားသော ဖြုတ်ထုတ်သတ်လမ်းစဉ်ကြောင့် ပါတီတွင်း
ကေအင်န်ယူပါတီနှင့် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီ ညီညွတ်ရေးတပ်ပေါင်းစု(ခေါ်) မဒညတတို့သည် ပြည်သူ လူထု၏ ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်ခြင်းကို ခံလာရသည်။
အရှေ့မြောက်ဒေသ ဗကပသည် ဗမာပြည်ကွန်မြူ နစ်ပါတီအတွက် အသက်ရှူပေါက်ပင်ဖြစ်သည်။ တပ်မတော်သည် ပဲခူးရိုးမနှင့် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်မှ
သောင်းကျန်းသူများ အမြစ်ပြတ်ချုပ်ငြိမ်းစေရန် တိုက်ခိုက်ချေမှုန်းစဉ်မှာပင် အရှေ့မြောက်ဒေသ ဗကပ များကို စစ်မျက်နှာဖွင့်၍ တွန်းလှန်တိုက်ခိုက်ရသည်။
အရှေ့မြောက်ဒေသ ဗကပများမှာ ပြောက်ကျားစစ်ပုံစံ ဆင်နွှဲလာခြင်းမဟုတ်ဘဲ သမားရိုးကျပုံစံဖြင့် အင်အား အလုံးအရင်းကို အသုံးပြုလာခြင်းဖြစ်သည်။
တစ်ချိန် တည်းမှာပင် ကေအိုင်အေ သောင်းကျန်းသူများသည် လည်း ပြည်ပအထောက်အကူဖြင့် လက်နက်ခဲယမ်း အင်အားတောင့်တင်းလာသောကြောင့်
ပြောက်ကျား စစ်ကိုရော၊ သမားရိုးကျတိုက်ပွဲများကိုပါ ဖော်ဆောင် လာကြသည်။ ပြည်ပြေးလှုပ်ရှားမှုနှင့်အတူ ကေအင်န် ယူ ဗိုလ်မြအုပ်စုသည်လည်း
လက်နက်ခဲယမ်းအင်အား တောင့်တင်းလာသည်။ ၁၉၆၈ ခုနှစ်မှစ၍ ဗကပ၊ အေအိုင်အေ၊ ပြည်ပြေး၊ ကေအင်န်ယူ စသော သောင်းကျန်းသူများသည် အင်အား
အသစ်၊ လှုပ်ရှား မှုအသစ်များဖြင့် တစ်ကျော့ပြန်၍ အရှိန်မြှင့် တိုက်ခိုက် လာကြသည်။
ထိုသောင်းကျန်းသူများအား တပ်မတော် သည် စစ်မျက်နှာမျိုးစုံဖွင့်၍ တိုက်ခိုက်ခဲ့ရလေသည်။ ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း အပိုင်း(၅)တွင် ၁၉၇၅ ခုနှစ်အထိ
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုအဖွဲ့အစည်း မျိုးစုံတို့၏ လှုပ်ရှားမှုများကို ဆက်လက်လေ့လာနိုင်ဦး မည်ဖြစ်သည်။
ဗိုလ်သက်ထွန်း
ဗကပတို့၏တိုင်းများဖွဲ့စည်းပုံအရ ဧရာဝတီမြစ် အနောက်ဘက်ကမ်းရှိ မင်းဘူးခရိုင်၊ သရက်ခရိုင်နှင့် ပခုက္ကူခရိုင်တို့သည် အနောက်မြောက်တိုင်းတွင်
ခဲ့သဖြင့် အသက်ရှူချောင်ခဲ့ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း တင်ပြခဲ့ပြီးပေပြီ။ အမှန်တကယ်လည်း ပဲခူးရိုးမဒေသရှိ ဗကပများသည် အရှေ့မြောက်ဒေသ ဗကပများကြောင့်
၁၉၇၅ ခုနှစ် အထိ အသက်ရှင်နေခွင့်ရခဲ့ရသည်။ ပဲခူးရိုးမဒေသရှိ ဗကပများသက်ဆိုးရှည်ခွင့်ရခဲ့ခြင်းမှာ အရှေ့မြောက် ဒေသဗကပသည် အဓိကအကြောင်းရင်း
ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဗကပအနောက်မြောက်တိုင်း၏စစ်ရေး လှုပ်ရှားမှုများကလည်း ဗကပဗဟိုအား အတိုင်းအတာ တစ်ရပ်အထိ အထောက်အကူပြုခဲ့သည်ကို
မေ့ထား၍ မဖြစ်ပေ။
ဗကပအနောက်မြောက်တိုင်းအား တာဝန်ယူ၍ ခေါင်းဆောင်ခဲ့သူမှာ ဗိုလ်သက်ထွန်းပင် ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်သက်ထွန်းသည် အထူးအာဏာရ စက်ရှင်တရား သူကြီး
အမည်များမှာ မောင်မောင်လတ်(ခေါ်)မျိုး ဆက်မြိုင်(ခေါ်)ရိုးမောင်(ခေါ်)ခင်ဦး(ခေါ်)ကျော်သာ (ခေါ်)စိုးမောင်စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်က ရွှေကျင် မြို့တွင်
ဒသမတန်းအောင်မြင်ပြီး ဖက်ဆစ် ဆန့်ကျင်ရေးအနေနှင့် တောင်ငူမြို့တွင် မြေအောက် စည်းရုံးရေးမှူးအဖြစ်တာဝန်ယူထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေး
စတင်သောအခါ ကျောက်ကြီး နယ်မြေတွင် ဂျပန်ဆန့်ကျင်ရေးတပ်မှူးအဖြစ် တာဝန် ယူခဲ့ပြီး စစ်တောင်းမြစ်အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် အမှတ် (၁၃၆) ဗြိတိသျှတပ်ဖွဲ့
(FROCE 136) နှင့်ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
မျိုးချစ်ဗမာ့တပ်မတော်တိုင်း(၆)နှင့် တောင်ငူခရိုင် ပြောက်ကျားများကိုပူးပေါင်း၍ အမှတ်(၁ဝ၅)တပ်ရင်း အဖြစ်ဖွဲ့စည်းသောအခါ တပ်ရေးဗိုလ်ကြီးအဖြစ် တာဝန်
ယူခဲ့ရသည်။ အမှတ် (၁ဝ၅) တပ်ရင်းတွင်  သခင်သိန်းမောင် (ရဲဘော်မြ) နှင့်အတူ တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။   မျိုးချစ်ဗမာ့တပ်မတော်ကို ဖျက်သိမ်းပြီးနောက်
၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် ကန္ဒီစာချုပ်အရ ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းသော ဗမာ့တပ်မတော်သေနတ်ကိုင် တပ်ရင်းများမှ တပ်ရင်း(၂)တွင် ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိ ဒုတိယဗိုလ်အဖြစ်
ခန့်အပ်ခံရသည်။ ထိုတပ်ရင်းမှာပင်  တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲကိုဖြေဆိုအောင်မြင်ခဲ့ပြီး အခြေခံစစ်ပညာသင်တန်းအပတ်စဉ်(၆)ကိုတက်ရောက် ခဲ့သည်။
ဗိုလ်အဆင့် တိုးမြှင့်ပြီးနောက် တပ်ခွဲအရာရှိ အဖြစ် တာဝန်ယူရသည်။ ထို့နောက် ကလောမြို့တွင် ဖွင့်လှစ်သော အမှတ်(၁၇) အိန္ဒိယ ခြေလျင်တပ်မ
နောင်တောင်းရွာ၊ ဝမ်လေ
နောင်တောင်းရွာ (Nawngtawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လဲချားမြို့နယ်၊ ဝမ်လေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၃၉၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်လေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၀၂ ဦး၊ မ ၉၀၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၃
ဗိုလ်သက်ထွန်း
စစ်ခေါင်းဆောင်ငယ် သင်တန်းကိုတက်ရောက်ပြီး အမှတ် (၄) ဗမာ့သေနတ်ကိုင်တပ်ရင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ ရသည်။
၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် အမှတ်(၁)ဗမာ့သေနတ်ကိုင် တပ်ရင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ရပြီး ကွန်မြူနစ်ပါတီဝင်အဖြစ် စွပ်စွဲခံရသဖြင့် စစ်တရားရုံးဖွဲ့စည်း၍ စစ်ဆေးခြင်း
ခံခဲ့ရသည်။ သို့သော် ယင်းအမှုမှာ လွတ်မြောက်ပြီး မေမြို့ ရှိ အရာရှိသင်တန်းအမှတ်စဉ်(၂)တွင် တက်ရောက်ခွင့် ရခဲ့ပြန်သည်။ ထို့နောက် ဗိုလ်သက်ထွန်းသည်
နောင်တောင်းရွာ၊ ဝမ်လေ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဲချားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၃
ဗိုလ်သက်ထွန်း
အမှတ်(၁) ဗမာ့သေနတ်ကိုင်တပ်ရင်းတွင် တပ်ရေးဗိုလ်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီတောခို
သောအခါ အထက် အရာရှိများက ဗိုလ်သက်ထွန်းကို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်း ခဲ့သည်။ သို့သော် ဗိုလ်သက်ထွန်းအား ပြောဆိုဆုံးမပြီးနောက် ထိုတပ်ရင်းမှာပင် ပြန်လည်
၍ တာဝန်ပေးခဲ့ ကြသည်။
၁၉၄၈ ခုနှစ် ရောင်စုံသောင်းကျန်းသူများ ထကြွ သောင်းကျန်းနေကြစဉ် တပ်မတော်အရာရှိအချို့နှင့် နိုင်ငံရေးပါတီများစုစည်း၍ စစ်ရပ်စဲရေးနှင့်အမျိုးသား
စည်းလုံးညီညွတ်ရေးအတွက် ကိုးဦးကော်မတီကို ဖွဲ့စည်း ခဲ့သည်။ သို့သော် ကိုးဦးကော်မတီအတွင်း သဘောထား များကွဲလွဲပြီး ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁ဝ ရက်
မှစ၍ တပ်မတော်တပ်ရင်းများပုန်ကန်မှုဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ အမှတ်(၁)ဗမာ့သေနတ်ကိုင်တပ်ရင်းတွင် ဒုတိယ တပ်ရင်းမှူး ဗိုလ်မှူးစိန်တင်က အုပ်ချုပ်လျက် ရှိသော်လည်း
ဗိုလ်သက်ထွန်းကပင် ခေါင်းဆောင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ဗိုလ်သက်ထွန်း၊ ဗိုလ်ရဲထွဋ်နှင့် ဗိုလ်သိန်းတို့ သုံးဦးသည် တပ်မတော်အတွင်းရှိ ကွန်မြူနစ်ပါတီ
ကလာပ်စည်းများ ကို တောခိုပုန်ကန်ကြရန် လှုံ့ဆော် စည်းရုံးခဲ့ကြသည်။
ဗိုလ်သက်ထွန်း၏လှုံ့ဆော်မှုကြောင့် အမှတ်(၁) ဗမာ့သေနတ်ကိုင်တပ်ရင်း တစ်ရင်းလုံး တောခိုပြီး ပြည် နှင့် သရက်နယ်မြေများတွင် ခြေကုပ်ယူခဲ့ကြသည်။
အမှတ် (၃) ဗမာ့သေနတ်ကိုင်တပ်ရင်းမှ အင်အား တစ်ဝက်ခန့်လည်း တောခိုကြကာ အင်းစိန်နယ်တွင် လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ဗိုလ်သက်ထွန်းက အမှတ်(၅) ဗမာ့
သေနတ်ကိုင်တပ်ရင်းသို့ တောခိုရန်စာဖြင့် အကြောင်း ကြားခဲ့သော်လည်း ထိုစာကို ဖမ်းဆီးရမိသွားသဖြင့် အရာရှိနှင့်အကြပ်များထိန်းသိမ်းခံခဲ့ကြရသည်။
တပ်ရင်းကိုလည်း လက်နက်သိမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လမတိုင်မီကပင် တပ်မတော်အတွင်းရှိ ကွန်မြူနစ်ပါတီခေါင်းဆောင်များအနက်မှ ဗိုလ်သက်ထွန်း
အပါအဝင်သုံးဦးကို ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီဗဟိုမှ  ပါတီလမ်းစဉ်ဆန့်ကျင်မှုဖြင့် ထုတ်ပယ်ထားခဲ့ရာ ဗိုလ်သက်ထွန်းသည် တောခိုတပ်ရင်း အင်အားစုများကို
သီးခြား ခေါင်းဆောင်နေခဲ့သည်။ ပြည်မြို့ အကျဉ်းထောင်ကို ဖွင့်လှစ်ပြီး ငွေတိုက်ကိုလည်း သိမ်းယူခဲ့သည်။
သာယာဝတီမြို့ရှိ အမှတ်(၂ဝ) ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ် တပ်ရင်း နှင့်ပူးပေါင်း၍လည်း သာယာဝတီအကျဉ်း ထောင်ကိုဖွင့်လှစ်ကာ ထောင်သားများ ကို
လွှတ်ပေးခဲ့ သည်။
တာဝန်မှာ ပြည်စစ်မျက်နှာရှိတောင်ပိုင်းစစ် ဌာနချုပ် တပ်မှူးကြီးဖြစ်သည်ဟု ဗိုလ်သက်ထွန်းကိုယ်တိုင်က အလင်းဝင်ပြီးနောက် အမှတ်(၁ဝ)ထောက်လှမ်းရေးတပ်
တွင် ထွက်ဆိုခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၊ ရဲဘော်ဖြူ နှင့်တော်လှန်သော ဗမာ့တပ်မတော်တို့ပူးပေါင်း၍ ပြည်သူ့ဒီမိုကရေစီညီညွတ်ရေးတပ်ပေါင်းစုဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။
ဗိုလ်သက်ထွန်းသည်လည်း ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ် ပါတီနှင့်ရဲဘော်ဖြူတို့၏လက်နက်ကိုင်တပ်များကိုပါ ဦးစီးခေါင်းဆောင်ခဲ့ရသည်။ တော်လှန်သော ဗမာ့ တပ်မတော်
၏အာဏာပိုင်အဖွဲ့တွင်လည်း ဗိုလ်ဇေယျ၊ ဗိုလ်ရဲထွဋ်၊ ဗိုလ်သိန်း၊ ဗိုလ်လှမော်၊ ဗိုလ်စိန်တင်တို့နှင့် အတူ ပါဝင်ခဲ့သည်။
ခဲ့ကြသည်။ ဗိုလ်သက်ထွန်းသည် ရန်ကုန်မြို့ရှိ အမှတ်(၅)ဗမာ့သေနတ်ကိုင်တပ်ရင်းမှ အရာရှိ၊ အရာခံ၊ အကြပ်တပ်သားများကို ပြည်မြို့သို့ခေါ်ဆောင်ခဲ့ပြီး
သရက်မြို့တွင် သနက(၅)ကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့ သည်။ ၁၉၄၉ ခုနှစ်၊ မေလတွင် အစိုးရတပ်များက ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သဖြင့် တိုက်ကြီး၊ ဥက္ကံ၊ သုံးဆယ်၊ သာယာဝတီ
နှင့် လက်ပံတန်းမြို့များကို လက်လွှတ်ခဲ့ရသည်။ ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင် တောခိုတပ်များက တန်ပြန်ထိုး စစ်ဆင်နွှဲသေးသော်လည်း မြို့များကို ထိန်းသိမ်းထား
ကိုခေါင်းဆောင် ၍ ပြည်မြို့ကို သိမ်းပိုက်ပြန်သည်။ ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်၊ ဧပြီလနှင့်မေလများတွင် တပ်မတော်က ထိုးစစ်ဆင်လာ သဖြင့် ဗိုလ်သက်ထွန်း၏တပ်များ
ပေါက်ခေါင်းသို့ဆုတ် ခွာခဲ့ရသည်။ ထို့နောက် တော်လှန်သောဗမာ့ တပ်မတော်ကို ဖျက်သိမ်းလိုက်ပြီး တောခိုတပ်များနှင့် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏
လက်နက်ကိုင်တပ်များ လုံးဝပူးပေါင်းသွားခဲ့ကြသည်။ ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် သောင်းကျန်းသူများသည် အောင်လံနှင့်တောင်တွင်းကြီးမြို့များကို
စွန့်လွှတ်ခဲ့ရ ပြန်သည်။ ထိုအချိန်တွင် တောခိုတပ်များနှင့် ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီတို့ လုံးဝပူးပေါင်းပြီး ပြည်သူ့တပ်မတော် ကိုဖွဲ့စည်းခဲ့ကြရာ ဗိုလ်သက်ထွန်း
သည် စစ်ဦးစီး ဗိုလ်မှူးကြီး၊ တပ်မကြီး(၁)၏ ဒုတိယတပ်မမှူးကြီး တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသည်။ ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် ဗကပတို့က အလယ်ပိုင်း ဗမာပြည်
စစ်ဆင်ရေးများကို ဦးစီးကွပ်ကဲရန် အထူးစစ်ဌာနချုပ်တစ်ခုထူထောင်ခဲ့ သည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်သက်ထွန်းသည် အထူး စစ်ဌာနချုပ်တွင် အလယ်ပိုင်းတိုင်းမှူး
ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ပြိုကွဲနေသော ဗကပတပ်များ ကိုစုစည်း၍ အမှတ်(၁)ကြည်းကြောင်းတပ်ကိုဖွဲ့စည်း ရာ ဗိုလ်သက်ထွန်းသည် စက်တင်ဘာလမှစ၍
အမှတ် (၁) ကြည်းကြောင်းတပ်၏ တပ်မှူးကြီးဖြစ်လာပြန် သည်။
၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်၏ အောင်မာဃထိုးစစ် ကို တန်ပြန်ရန်အတွက် ပါတီဗဟို၏စီမံချက်အရ ဗိုလ်သက်ထွန်း သည် ချောက် မြို့ ရှိ အ မှတ် (၁ဝ)
ဒဏ်ရာပျောက်ကင်းသောအခါဧရာဝတီမြစ်အရှေ့ခြမ်း တွင် အောင်မာဃစစ်ဆင်ရေးပျက်ပြားအောင် စစ်ရေး လှုပ်ရှားမှုများပြုလုပ်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၅၆ ခုနှစ်၊
စက်တင် ဘာလတွင် ဧရာဝတီမြစ်ကိုဖြတ်ကူးပြီး ပခုက္ကူခရိုင်သို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။ ထိုနှစ်မှာပင် အနောက်မြောက်တိုင်း ပါတီကော်မတီဖြစ်လာပြီး
အနောက်မြောက်တိုင်း တပ်ကို စစ်ရေးအရခေါင်းဆောင်ခဲ့ရသည်။ ဗိုလ် သက်ထွန်းသည် ပခုက္ကူခရိုင်၊ မုံရွာခရိုင်၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ မင်းဘူးခရိုင်နှင့်သရက်ခရိုင်
အနောက်ခြမ်းဒေသများ အတွင်း မင်းဘူးမြို့အပါအဝင် တပ်မတော်တပ်စခန်း များ၊ စစ်ကြောင်းများ၊ ရဲစခန်းများကိုတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင်
ဗိုလ်သက်ထွန်းသည် သခင်ချစ်နှင့် အတူ အလံနီသခင်စိုးနှင့်ဆွေးနွေး၍ ပူးပေါင်းရန်စည်း ရုံးခဲ့သော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။ ဗကပ ဗဟို ဧရာဝတီမြစ်
အနောက်ခြမ်း သို့ရောက်ရှိလာသောအခါ ဗိုလ်သက်ထွန်းသည် သခင်သန်းထွန်း၏လက်အောက်တွင် ပါတီ ဗဟိုလုံခြုံရေးတာဝန်ကိုယူခဲ့ရသည်။ သို့သော် ၁၉၆၄
ခုနှစ်တွင် ဗဟိုမှထွက်ခွာလာပြီး အနောက်မြောက်တိုင်း စစ်ရေးတာဝန်ခံအဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသည်။
၁၉၆၅ ခုနှစ်အကုန်မှ ၁၉၆၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလအထိ အနောက်မြောက်တိုင်းနှင့် ရခိုင်ပြည်နယ်တို့အတွက် စစ်ရေး၊ နိုင်ငံရေးသင်တန်းကျောင်းကိုဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ
ဗိုလ် သက်ထွန်းသည် ကျောင်းပါတီကော်မတီအတွင်းရေးမှူး မှ နိုင်ငံရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့ရသည်။ ၁၉၆၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လမှစ၍  ဗိုလ်သက်ထွန်းသည်
သရက်ခရိုင် အနောက်ခြမ်း၊ မင်းဘူးခရိုင်တောင်ခြမ်း၊ ကျောက်ဖြူနှင့် သံတွဲနယ်စပ်ရှိ ရခိုင်ရိုးမဖိုးခေါင်တောင်တန်းနယ်မြေ တို့ပါဝင်သော အနောက်ရိုးမ
စစ်ဒေသ ကို အနောက် မြောက်တိုင်းကော်မတီအတွင်းရေးမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ကိုယ်တိုင်ခေါင်းဆောင်၍ ၁၉၇၈ ခုနှစ်အထိ ၁၂ နှစ် တာ ကာလအတွင်း
မင်းတုန်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ၊ အမ်းမြို့ သိမ်းတိုက်ပွဲ၊ စေတုတ္တရာစခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲ၊ ပရဆိုင် စခန်းသိမ်း တိုက်ပွဲ၊ မြောက်ပြင်စခန်း သိမ်းတိုက်ပွဲ၊ မြင်းကွေ့ တိုက်ပွဲ၊
လက်ပန်(ပထမအကြိမ်)စခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲ၊ လက်ပန်(ဒုတိယအကြိမ်)စခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲနှင့်ချုံခိုတိုက်ပွဲ ပေါင်းများစွာကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
ဗိုလ်သက်ထွန်းသည် စစ်ရေးတာဝန်ကို အများဆုံး ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသည့် ဗဟိုကော်မတီဝင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး စစ်ရေးအရအောင်မြင်မှုများရရှိခဲ့သူဖြစ်သည်။ သို့သော်
ဗကပဗဟိုသည် ဗိုလ်သက်ထွန်းအား စစ်ဘုရင်ဝါဒ သမား၊ စစ်ပြေးအတွေးအခေါ်သမား၊ ဗဟိုဆန့်ကျင်ရေး သမား၊ ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရေးသမားစသည့်စွဲချက်များ
ဖြင့် အရေးယူရန် လျှို့ဝှက်စီစဉ်ခဲ့ကြသည်။ ဗိုလ်သက်ထွန်းသည် ၁၉၆၄ ခုနှစ်မှစ၍ ဗဟိုနှင့်ကင်းလွတ်နေပြီး ဗဟိုကချုပ်ကိုင်ရန် ကြိုးစားမှုကိုလည်း လက်မခံခဲ့ပေ။
ဗိုလ်သက်ထွန်းသည် ၁၉၇၆ ခုနှစ်အထိ တပ်မတော်၏ စစ်ဆင်ရေးများကို ရင်ဆိုင်ကျော်လွှားနိုင်ခဲ့သော်လည်း ဗကပဗဟိုချုပ်ငြိမ်းပြီးနောက်ပိုင်းတွင်ကား
ဗိုလ်သက်ထွန်း ၏အနောက်မြောက်တိုင်းတပ်၊ တိုက်တိုင်းအောင် (၇)တို့သည် တစ်စတစ်စအင်အားချည့်နဲ့သွားခဲ့ရသည်။ ဗိုလ်သက်ထွန်းသည်
ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ်သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရ၊  နိုင်ငံတော်ကောင်စီ၏ ကြေညာချက်အမှတ်(၂/၈ဝ)အရ ၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၆ ရက်တွင်
ဗကပအနောက်မြောက်တိုင်းတပ် (သို့မဟုတ်) တိုက်တိုင်းအောင်(၇)
ကော်မတီကိုလည်း ဖွဲ့စည်းထားရာ အတွင်းရေးမှူး မှာ ဗိုလ်သက်ထွန်းဖြစ်ပြီး စိုးသိမ်းနှင့်အောင်လှတို့ပါဝင်ကြ သည်။ ဗိုလ်သက်ထွန်းသည် ဗကပအနောက်မြောက်
တိုင်းနယ်မြေအတွင်းရှိ ရွာနီ(ခေါ်)တောခိုရွာပုန်းများ အနှံ့အပြားထူထောင်ခဲ့ပြီးနောက် သရက်မြေပြန့် ပြောက်ကျားတပ်၊ ကျောက်ဖြူ၊ သံတွဲနယ်မှ လုံကျန်တပ် ဖွဲ့၊
လူအင်အား ၃ဝဝ ကျော်ပါဝင်သော ပြည်သူ့စစ် တပ်ရင်းတို့ကိုလည်း ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ အနောက်မြောက်တိုင်း တပ်ကိုမူ ၁၉၇၁ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် အနောက်ရိုးမ
တပ်ရင်းဟု နာမည်ပြောင်းပြီး လူအင်အား ၁၁၄ ယောက်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ တိုက်ခိုက်ရေးတပ်ခွဲနှစ်ခွဲ နှင့် ဌာနချုပ်တပ်ခွဲတစ်ခွဲပါဝင်ရာ အမျိုးသမီး ၁၅ ယောက်