cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
သင်္ဂနေရွာ၊ ပြည့်ချောင်း
သင်္ဂနေရွာ၊ ပြည့်ချောင်း
ခံတက်ပင်
ခံတက်ပင်ကို ကုန်းခံတက်ပင်ဟူ၍လည်း ခေါ်ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ခံတက်ပင်များကို မြေပြင်အမြင့် ပေပေါင်း ၃၅ဝဝ မြင့်သည့်နေရာအထိ တွေ့ရှိနိုင်သည်။ ခံတက်ပင်သည် အမြင့်မှာ ပေ ၃ဝ ခန့်အထိ ရှိတတ်၍ ပင်စည်လုံးပတ်မှာ ၃ ပေမှ ၅ ပေအထိ ရှိတတ်သော ပင်လတ်မျိုးဖြစ်သည်။ ယင်းကို အများအားဖြင့် စိုက်ပျိုးယူတတ်ကြသည်။ ခံတက်ပင်သည် နွေ ရာသီတွင် အရွက်ကြွေ၍ ဆင်စွယ်ရောင်အပွင့်များ ပွင့်သည်။ အသီးမှာ ဝမ်းဘဲဥအကြီးစားခန့်ရှိ၍ အခွံတွင် အပြောက်အပိမ့် များ ရှိသည်။ ခံတက်ပင်သည် သဘာဝအလျောက် ပေါက်ရောက်သော အပင်ဖြစ်သည်။
ပုံသဏ္ဌာန်
အပင် ရွက်ကြွေပင်လတ်မျိုးဖြစ်၍ ပေ ၃၀ ကျော်အထိ မြင့်၏။ အကိုင်းအညွန့်များပေါ်တွင် အဖြူစင်းများ ရှိ၍ အပင်စည် အခေါက် မီးခိုးရောင်ရှိသည်။ အတွင်း သားမာဆတ်ပြီး အဝါရောင်ရှိ၏။ ရင့်ကအညိုရောင် သို့ပြောင်းသွား၏။ အရွက် ၃ ရွက်မြွှာပေါင်းဖြစ်၍ ရွက်လွှဲထွက်သည်။ ရွက်ညှာ ရှည်သည်။ ရွက်မြွှာများ ၃-၆ လက်မအထိရှည်သည်။ ရွက်ပြား၏ ကျောဘက်တွင် ရွက်ကြောများထင်ရှား စွာရှိသည်။ ရွက်ထိပ်ချွန်သည်။ ရွက်ရင်းသွယ်သည်။ ရွက်နားညီ၍ ရွက်ပြားချောသည်။ အပွင့် အချင်း ၂-၃ လက်မအထိရှိသည်။ အပွင့်ကြီးမား သည်။ အဝါနုရောင်ရှိ၍ မြောက်မြားစွာပွင့်၏။ အသီး အဝါရောင်ရှိသည်။ အချင်း ၁-၂ လက်မရှိ၍ ဘဲဥပုံ သို့မဟုတ် လုံးဝိုင်းသည်။ အသားထူသည်။ အခွံမာ ၍ကြမ်းသည်။ ကျောက်ကပ်ပုံ အစေ့များစွာပါသည်။
အစ်ကနျူမန် နကျယ်ကောင်
အစ်ကနျူမန် နကျယ်ကောင် (Ichneumon Wasp) သည် နကျယ် မျိုးရင်း အစ်ကနျူမန်နီဒီး(Ichneumonidae) ဖြစ်၍ ပျား၊ ပုရွက်ဆိတ်တို့နှင့်အတူ ဟိုင်မင်နော့တာရာ(Hymenoptera) မျိုးစဉ်ဝင် အင်းဆက်ပိုးမျိုးဖြစ်သည်။ ပျားများ၊ နကျယ်များကဲ့သို့ပင် အမြှေးပါးအတောင် လေးခုရှိသည်။ အစ်ကနျူမန်နကျယ်များသည် အရွယ်အစားစားရှိကြသည့်အနက် အချို့မှာ ပုရွက်ဆိတ်သာသာရှိ၍ အချို့ကား နှစ်လက်မ၊ သုံးလက်မမျှမက ရှည်ကြသော်လည်း အားလုံးတွင် အပ်ချည်ကဲ့သို့သော ဦးမှင်များ သေးသွယ်ရှည်လျားသော ဝမ်းပိုက် နှင့် ရှည်လျားသော ခြေထောက်များရှိကြသည်။ အမတွင် အပ် ကဲ့သို့ချွန်သော ဥတံတစ်ခုပါရှိ၍ ထိုဥတံသည် လေးလက်မ လောက်ရှည်တတ်သည်။
ခံတက်ပင်
အသုံးပြုခြင်း
ခံတက်သား၏အရောင်မှာ ဝါကြန့်ကြန့်ဖြစ်၍ အသင့် အတင့်မာကာ အသားညီသည်။ ထိုအသားကို အိမ်အသုံး အဆောင်များ၊ ဗုံများနှင့် ခေါင်းဖြီးရန်ဘီးများ ပြုလုပ်ကြသည်။ သေတ္တာများလည်း ပြုလုပ်နိုင်သည်။
ခံတက်ရွက်နုများကို အချဉ်တည်ကာ တို့စရာအဖြစ်၊ လက်သုတ်အဖြစ် စားလေ့ရှိကြသည်။ ခံတက်ပင်၏ ဆေးဖက်ဝင်ပုံကား၊ အခေါက်ကို အနာရောဂါ သက်သာစေသော ဆေးအဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ အရွက်နှင့် အမြစ်၏အခေါက်တို့ကို အရေပေါ်၌ နဂိုရောင်ဖြစ်လာအောင် အုံပေးလိမ်းပေးသော ဆေးအဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ အသုံးပြုနိုင်ပေသည်။ ရေခံတက်ပင်သည်လည်း ခံတက်မျိုးဝင် အပင် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ရေခံတက်ပင်သည် ချုံယောင်၊ ပင်ယောင် အပင်ငယ်ဖြစ်၍၊ ယင်းတို့ကို မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်းတွင် တွေ့ရလေသည်။
အစ်ကနျူမန် နကျယ်ကောင်
အစ်ကနျူမန်နကျယ်၏ ပိုးလောင်းများသည် အခြားအင်းဆက်ပိုးများကို မှီခိုစားသောက်၍ ကြီးပြင်းတတ်သော အလေ့ရှိသည်။ အစ်ကနျူမန်နကျယ်အမသည် ဥများအုလိုသော အခါ ချွန်သောဥတံဖြင့် အခြားပိုးလောင်းတစ်ကောင်၏ ကိုယ်ထဲသို့ ထိုးဖောက်သွင်းလိုက်ပြီးလျှင် ဥများကိုအုသည်။ နကျယ် ပိုးလောင်းကလေးများသည် ဥများမှပေါက်လာကြပြီးလျှင် ထိုပိုး ကောင်လေးများကိုပင် စားသောက်လျက် တဖြည်းဖြည်းကြီးပြင်း လာကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် အစားခံရသော ပိုးလောင်းကောင်မှာ သေသွားသည်။ နကျယ်ပိုးလောင်းများသည် အပြင်သို့ထွက် လာကြပြီးလျှင် ချည်မျှင်ကလေးများဖြင့် သူတို့၏ကိုယ်ကိုရစ်ကာ ပိုးအိမ်လုပ်၍နေကြလေသည်။ ပိုးအိမ်များငင်၍ ပြီးသော အခါ ပိုးလောင်းများသည် ပိုးတုံးလုံးအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိလာကြ၏။ ပိုးတုံးလုံးများအဖြစ်တွင် တဖြည်းဖြည်းပြောင်းလဲလာရာ နောက်ဆုံးတွင် အင်္ဂါစုံပိုးကောင်ကြီးအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိလာကြလေသည်။
ခံတက်ပင်
ဆေးဖက်ဝင် အသုံးပြုခြင်း
မြန်မာဆေးကျမ်းများ အလိုအရ ခံတက်သည် ခါးသက်သက်ရှိ၏၊ ပူသောဂုဏ်သတ္တိ ရှိ၏၊ ဝမ်းမီး ကိုတောက်စေ၏၊ ဝမ်းကိုအနည်းငယ် သက်စေ၏၊ လေနှင့်သလိပ်ကို ကြေစေ၍ ဆီးအောင့်ရောဂါ၊ ကျောက်တည်ရောဂါနှင့် သွေးဖောက်ပြန်ခြင်းကို ပျောက်ကင်းစေနိုင်စေ၏။
အခေါက်
သက်တန့်နှင့် အနာပေါက်နာတို့၌ အခေါက်ကို ပရန္နဝါ မြစ်နှင့် သွေးသောက်သော် လျင်မြန်စွာ ပျောက်၏။
အစ်ကနျူမန် နကျယ်ကောင်
အစ်ကနျူမန်နကျယ်များသည် အပင်များကို ဖျက်ဆီးတတ်သော ပိုးကောင်အမြောက်အမြားကို ဤနည်းဖြင့် စားသောက်ကြသောကြောင့် ယင်းတို့သည် တောင်သူလယ်သမား တို့အား များစွာကျေးဇူးပြုပေသည်။ အစ်ကနျူမန်နကျယ်များသည် ပိုးကောင်များကို ဥများမှစ၍ ပိုးကောင်ကြီးများအထိ စားကြသည်။ အထူးသဖြင့် ပေါက်ဖတ်များကို စားကြသည်။ အချို့က ပိုးတောင်မာ၊ ယင်ကောင် နှင့် အခြားနကျယ်ကောင်များ၏ ပိုးလောင်းများကို စားကြလေသည်။
ခံတက်ပင်
အရွက်
အရွက်ကိုကြိတ်၍ ရေနှင့်ဖျော်ပြီး မီးဖြင့် နွေးအောင်ပြု၍ ကိုက်ခဲနာကျင်ရာ၌ လိမ်းသော် အကိုက်အခဲများ ပျောက်၏။ ရွက်ကြိတ်ညှစ်ရေနှင့် ကွမ်းရွက်ကြိတ်ညှစ်ရေ ဆတူယူ၍ ထောပတ်နှင့်ရောသောက်သော် အဆစ်ရောင်ရောဂါ ပျောက်၏။ ခံတက်ချဉ်ထည့်စားခြင်း ၊ သုပ်စားခြင်းဖြင့် လေထိုးလေအောင့် ရောဂါပျောက်၏။
အမြစ်
အမြစ်ခေါက်ကို ၄ ခွက် တစ်ခွက်တင် ပြုတ်သောက်သော် ဆီးချို ၊ ကျောက်တည်ရောဂါ ပျောက်၏။ ယင်းပြုတ်ရည်တွင် ကြံသကာ ရောသောက်သော် ဆီးအိမ်ရောင်ရောဂါနှင့် ကျောက်တည်ရောဂါ ပျောက်၏။ အမြစ်ကို အပြင်းဖျား ရောဂါကုဆေး၌လည်း ထည့်သွင်းအသုံးပြု၏။
အစ်ကနျူမန် နကျယ်ကောင်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်းဆက်များ
သင်္ဂတုံရွာ၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်
သင်္ဂတုံရွာ (Thingaton)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်၊ သင်္ဂတုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၅၉၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သင်္ဂတုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၆၈ ဦး၊ မ ၈၄၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၁၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇီးကွက် နက်ဗျူလာ
ဇီးကွက် နက်ဗျူလာ (Messier 97,M97, NGC 3587) သည် ကြယ်စုတန်း အာရှာ မေဂျာမှ အလင်းနှစ် ၂၀၃၀ အကွာ၌ တည်ရှိပြီး ယင်းအား ပြင်သစ် နက္ခတ္တပညာရှင် Pierre Méchain ဆိုသူမှ ၁၇၈၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆ တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ၁၈၄၈ ခုနှစ်တွင် ဝီလီယံ ပါဆင်ဆိုသူမှ ယင်းအား ဇီးကွက်ဦးခေါင်းနှင့်တူသောကြောင့် ဇီးကွက် နက်ဗျူလာဟု အမည်တွင်စေခဲ့သည်။ နက်ဗျူလာသည် သက်တမ်းအားဖြင့် ၈၀၀၀ နီးပါးခန့် ရှိသည်။
ခင်ဒင်ရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
ခင်ဒင်ရွာ(Hkindin)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ လော့ခွမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၁၈၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၂၀ ဒီဇင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာလ၊ (၂၀)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၃၅၄)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၅၅)ရက်မြောက်) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၁၁) ရက် ကျန်သေးသည်။
ထိပ်စာန်းရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
ထိပ်စာန်းရွာ(Thipcang)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ ဇောင်သဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၄၅၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇောင်သဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၅၈ ဦး၊ မ ၄၇၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၃၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂျွန် တင်းဒါးလ်
ဂျွန်တင်းဒါးလ်သည် ရူပ‌ဗေဒပညာရပ်များကို ဖာရာ‌ဒေးနှင့် အတူတကွ တွဲဘက်‌လေ့လာ၍ ဖားရာ‌ဒေးအား များစွာအကူအညီ အ‌ထောက်အပံ့ ‌ပေးခဲ့‌သောပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည်။
ထို့‌ကြောင့် ‌တော်ဝင်အဖွဲ့၌ သဘာဝယထာဘူတပညာ ပါ‌မောက္ခ ရာထူးကို ဖားရာ‌ဒေး‌နောက်တွင် ဆက်ခံနိုင်ခဲ့‌လေသည်။တင်းဒါးလ်သည် အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ၌ ‌မွေးဖွား၍ ငယ်စဉ်က သဒ္ဒါ‌ကျောင်းများတွင် စာသင်ပြီး‌နောက် ဂျာမနီနိုင်ငံရှိ တက္ကသိုလ်တစ်ခုတွင် ဆက်လက်ပညာရှာယူခဲ့သည်။
ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကြီးသည် ‌ရေခဲမြစ်ကြီးများ ‌ရွေ့ရှားပုံ၊ ဓာတ်‌ငွေ့၊ အခိုးအ‌ငွေ့နှင့် အသံတို့အ‌ပေါ် အပူရှိန် သက်‌ရောက်ပုံတို့ကို ‌လေ့လာခဲ့‌လေသည်။ တင်းဒါးလ်ပြုစုခဲ့‌သော အ‌ကြောင်းအရာ များအနက် အထင်ရှားဆုံးမှာ အယ်လ်ပ် တောင်တန်းမှ ‌ရေခဲမြစ်များ အ‌ကြောင်းအရာနှင့် ‌ရေ၏ဖြစ်‌ထွေ အ‌ကြောင်းအရာတို့ ဖြစ်‌လေ သည်။
ကိုးကား
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ(၅)
လက်ဦးစု (မြောက်စု)ရွာ၊ ရွာသစ် (မြောက်)
လက်ဦးစု (မြောက်စု)ရွာ၊ ရွာသစ် (မြောက်)
ခံပင်
ခံပင်သည် စီးပွားရေးသဘောအရ တန်ဖိုးများစွာမရှိချေ။ သို့သော် မြန်မာစာပေ၌ ခံပွင့်ကို စပယ်ပွင့် မရှိခိုက် အစားသုံးခဲ့ကြောင်း စပ်ဆိုခဲ့သည့် ကဗျာတစ်ပုဒ်ကြောင့်၊ ခံပွင့်သည် ထင်ရှားခဲ့သည်။ လတ်လတ်ဖြစ်စေ ဆားစိမ်၍ ဖြစ်စေ ငါးပိနှင့် စားရသော ခံသီးအစိမ်းများကိုလည်း လူသိများကြပေသည်။
ခံပင်သည် ချုံပင်ကြီးမျိုး သို့မဟုတ် အဖုအထစ်များသော သစ်ပင်ငယ်တစ်မျိုး ဖြစ်သ်ည။ အဆင့်ဆင့် နှစ်ခွစီ ဖြာထွက်တတ်သော အကိုင်းအခက်များ ရှိသည်။ ခွဆုံများ၌ဖြစ်စေ အဖုအထစ်များ၌ ဖြစ်စေ ၁ လက်မ ၂ လက်မ ရှည်သည့်ဆူးများ ပေါက်နေသည်။ ဘဲဥပုံအရွက်ရှိ၍၊ အပွင့်မှာ အဖြူ သို့မဟုတ် ပန်းရောင်ဖျော့ဖျော့ ဖြစ်သည်။ အသီးမှာ ၁ လက်မခန့်ရှိ၍ အနီရောင်ဖြစ်လေသည်။
အထူးသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်းရှိ ဥယျာဉ်များတွင် ခံပင်ကို အတွေ့ရများလေသည်။ သို့သော်၊ မြန်မာနိုင်ငံ အောက်ပိုင်း၌လည်း စိုက်ပျိုးနိုင်သည်။ မျိုးပွားလိုသော် အစေ့မှ မျိုးပွားရသည်။
ပိုးမွေးမြူသော ပိုးစာပင်အစား အသုံးပြုနိုင်သည့် အခြား အပင်များတွင် ဤခံပင်သည် ပါဝင်ကြောင်း သိရသည်။ ခံပင်မျိုးတွင် ခံပင် သို့မဟုတ် ခံစပ်ပင်ဟူသော အမည် နှင့် မျိုးကွဲတစ်မျိုး ရှိသေးသည် ၊သို့သော် ခံစပ်ပင်သည် အသီး မည်းသီးခြင်း၊ အရွက်သေး၍ ပါးခြင်း၊ ဆူးများ သေးငယ်ခြင်း တို့မှလွဲ၍ မူလခံပင်နှင့် ဘာမျှ မခြားချေ။ ခံစပ်ပင်၏ အရွက်နှင့် အခေါက်များကိုမူ၊ သားရေနယ်ရာတွင် အခြားပစ္စည်းများနှင့် ဖက်စပ်၍ အသုံးပြုနိုင်ကြောင်း သိရလေသည်။
အပွင့်
စံပယ်ပန်း မပေါ်ချိန်တွင် အစားထိုးသုံးစွဲခဲ့ကြသော ပန်းတစ်မျိုးအမည် ဖြစ်သည်။ စံပယ်ကဲ့သို့ ဖြူဖွေးသေးငယ်ပြီး ရနံ့အနည်းငယ်ရှိသောပန်းဟု ယူဆရသည်။ စံပယ်ပန်း လှိုင်လှိုင်ပေါ်ချိန်တွင် ခံပန်းကို တောရွာများ၌သာ သုံးစွဲကြဟု စာဆိုအရ သိရသည်။
အယ်လဖာ ကွန်ဒေး
အယ်လဖာ ကွန်ဒေး (Alpha Condé၊ ၁၉၃၈ မတ် ၄ မွေးဖွား) သည် ဂီနီနိုင်ငံရေးသမားဖြစ်ပြီး ဂီနီသမ္မတအဖြစ် ၂၀၁၀ ပြည့်မှ ၂၀၂၁ ခုအထိ တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ဂီနီယန်ပြည်သူတို့ထောက်ခံချက်ပါတီ (Rally of the Guinean People) ကို ဦးဆောင်ကာ အတိုက်အခံပါတီအဖြစ် ကာလရှည်နေခဲ့ပြီး ၁၉၉၃ နှင့် ၁၉၉၈ ခု ရွေးကောက်ပွဲများတွင် လန်ဆာနာကွန်တေးကို ရှုံးသည်။ ၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပထမအကြိမ် အဖြေမပေါ်သဖြင့် ထပ်ရွေးကြသော်မှ သမ္မတနေရာ ရသည်။ ယင်းရွေးကောက်ပွဲကာလတွင် ဒီမိုကရေစီပိုဆန်သောနိုင်ငံဖြစ်လာရေးနှင့် ခြစားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကို အလေးထားမည်ဟု ဆိုခဲ့၏။
၂၀၁၇ ခု၊ ဇန်နဝါရီလ ၃၀ ရက်တွင် ချတ်နိုင်ငံမှ အိုင်ဒရစ်ဒါဘီကို အနိုင်ယူကာ အာဖရိကသမဂ္ဂ၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာသည်။ ယင်းရာထူးကို ၂၀၁၈ ခု၊ ဇန်နဝါရီ ၂၈ ရက်တွင် ရဝမ်ဒါနိုင်ငံမှ ပေါကာဂါမီကို လွှဲ၏။
2022 ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ 9 ရက်နေ့တွင် US Treasury မှ အကျင့်ပျက်ခြစားမှုနှင့် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများကြောင့် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ ပြုလုပ်ရန် ပစ်မှတ်ထားသော ပုဂ္ဂိုလ်လေးဆယ်ကျော်စာရင်းကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံခြားပိုင်ဆိုင်မှုထိန်းချုပ်ရေးရုံး (OFAC) ၏ပစ်မှတ်များထဲတွင်၊ ဘဏ္ဍာရေးဌာန၏ဘဏ္ဍာရေးထိန်းချုပ်မှုအဖွဲ့ Alpha Condé ဖြစ်သည်။.
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၁၉၃၈ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:ဂီနီနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ
ထုံးဝိုင်းကြီးရွာ၊ ကမ်းပြို
ထုံးဝိုင်းကြီးရွာ၊ ကမ်းပြို
ရေအေးရွာ၊ ထိန်ပင်
ရေအေးရွာ (Yaeaye)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ ထိန်ပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၀၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထိန်ပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၂၅၅ ဦး၊ မ ၄၅၅၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၈၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ပေါက်ပင်ကွေ့ (အနောက်)ရွာ၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်
ပေါက်ပင်ကွေ့ (အနောက်)ရွာ (Paukpinkwayt(West))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်၊ ဇီးသောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၅၅၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထီးချိုင့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တူးမြောင်းရွာ၊ တမာတကော
တူးမြောင်းရွာ၊ တမာတကော
ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ ကျီးပင်
ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ ကျီးပင်
ကုသလရာသိသုတ်
သတိပဋ္ဌာန်လေးပါးတို့ကို ကုသိုလ်အစု” ဟု ပြောဆိုသောသူသည် မှန်ကန်စွာ ပြောဆိုရာရောက်ပုံ၊ သတိပဋ္ဌာန်လေးပါးတို့သည် ကုသိုလ်အစုဖြစ်ပုံနှင့် သတိပဋ္ဌာန် လေးပါးကို ပွားများပုံ အကျယ်ကို ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
အက်ဆစ် (ဂီတအဖွဲ့)
အက်ဆစ် ( ACID ) သည် မြန်မာ ဟစ်ဟော့အဖွဲ့ တစ်ခုဖြစ်သည်။ မြန်မာ၏ ပထမဆုံး ဟစ်ဟော့တေးစီးရီးဟု သတ်မှတ်ကြသည့် စတင်ခြင်း ကို ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် ထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့သည်။
စုဖွဲ့ဖြစ်ပုံ
၁၉၉၀ နှောင်းပိုင်းကာလများသည် ပြန်ဆိုတေးနှင့် မြန်မာသံစဉ်များ မင်းမူနေသည့် ကာလဖြစ်ရာ ဂီတအမျိုးအစားသစ်ကို ပရိသတ်ကြား ပျံ့နှံ့ရန် ဦးစွာအားထုတ်ခြင်းမပြုဘဲ တေးစီးရီးအဖြစ် တိုက်ရိုက်ထွက်ရှိလာခြင်းကြောင့် ဆုံးရှုံးမှုသာ ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု ဂီတလောကသားများက ခန့်မှန်းကြသည်။ သို့သော်လည်း စထွက်ချိန်မှ ၂ လအကြာအထိ ရောင်းအားအကောင်းဆုံးစာရင်းတွင် ထိပ်ဆုံးမှ နေရာယူခဲ့သည်။
အဖွဲ့ဝင်များ ဆုံးရှုံးခြင်း
၂၀၀၆ ခုတွင် ဟိန်းဇော် (၁၉၈၁ ဇွန် ၁၂ - ၂၀၀၆ ဧပြီ ၁၀) ကွယ်လွန်သည်။
ဒီမိုကရေစီ အကြိုလှုပ်ရှားမှုများတွင် ပါဝင်ခြင်းကြောင့် ဇေယျာသော် (၁၉၈၁ မတ် ၂၆ မွေး) ကို ၂၀၀၈ ခု၊ မတ်လ ၁၂ ရက်တွင် အစိုးရက ထိန်းသိမ်းလိုက်သည်။ နိုဝင်ဘာ၌ အမိန့်ချမှတ်ရာ တရားမဝင်အသင်းအဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းသည့် ပုဒ်မဖြင့် ထောင်ဒဏ် (၅) နှစ် ချမှတ်ခံရသည်။ ဖမ်းဆီးချိန်တွင် ထိုင်းဘတ်ငွေ၊ မလေးရှားရင်းဂစ်နှင့် စင်္ကာပူဒေါ်လာများ လက်ဝယ်ရှိသဖြင့် နိုင်ငံခြားငွေ တရားမဝင်ကိုင်ဆိုင်မှုနှင့် ထပ်တိုးထောင်ဒဏ်များ ထပ်ဆောင်းကာ ကော့သောင်းထောင်သို့ ပို့သည်။ ၂၀၁၁ ခု၊ မေလ ၁၇ ရက် ရောက်မှသာ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ကြောင့် ထွက်လာနိုင်ခဲ့သည်။
၂၀၀၈ ခု၊ ဧပြီလမှာ ရန်ရန်ချမ်း (၁၉၇၉ ဒီဇင်ဘာ ၅ မွေး) အလှည့် ဖြစ်သည်။ ရန်ရန်ချမ်းအား စွဲဆိုသည့်ပြစ်မှုမှာ မူးယစ်ဆေးကိစ္စနှင့် ဖြစ်သည်။ တစ်နှစ်ခန့် ထိန်းသိမ်းပြီးနောက် ၂၀၀၉ ခု၊ ဇန်နဝါရီလ ၇ ရက်တွင် လွတ်မြောက်လာသည်။
၂၀၂၂ ခု၊ ဇူလိုင်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ဇေယျာသော် အား အာဏာသိမ်း စစ်တပ်မှ ဦးကျော်မင်းယု (ခ) ဦးဂျင်မီ၊ ဦးအောင်သူရဇော် နဲ့ ဦးလှမျိုးအောင်တို့ကို ကြိုးမိန့် (သေဒဏ်) ပေးကြောင်း နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာတွေမှ တစ်ဆင့် သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့ပါသည်။
ညိုကောင်းရွာ၊ ပျဉ်းမခုံ
ညိုကောင်းရွာ၊ ပျဉ်းမခုံ
တင်အုံး ဦး(ပါ‌မောက္ခ)
၁၉၆ရ ခုနှစ် ၁၉ရဝ ပြည့်နှစ်အထိ ပြင်သစ်နိုင်ငံ ဘာဆွမ် ဘွမ် ပါရီတက္ကသိုလ်နှင့် ဗြိတိန်နိုင်ငံ၊ လန်ဒန် တက္ကသိုလ်တို့ တွင် ဘွဲ့လွန်ဥပ‌ဒေပညာ သင်ယူရန် နိုင်ငံ‌တော်အစိုးရ ပညာ ‌တော်သင်ဆုကို ၇ရှိခဲ့သည်။ ၁၉ရဝ ပြည့်နှစ်တွင် လန်ဒန် တက္ကသိုလ်မှ ပင်လယ်‌ရေကြောင်းဥပ‌ဒေများကို သင်ယူ၍ မဟာ ဥပ‌ဒေဘွဲ့ကို ၇ရှိခဲ့သည်။
၁၉၅၆-၅ရ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် မနုဿ‌ဗေဒဌာန၊ အထူး အချိန်ပိုင်းနည်းပြဆရာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၅ နှစ်အထိ ရန်ကုန်၊ မန္တ‌လေး၊ လားရှိုးမြို့များရှိ လူဝင်မှုကြီးကြပ်‌ရေးဌာနတွင် လူဝင်မှုကြီးကြပ်‌ရေးအရာရှိ အဖြစ်ထမ်း‌ဆောင်ခဲ့သည်။၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဥပ‌ဒေပညာဌာန၌ လက်‌ထောက်ကထိက တာဝန်ကို ကူး‌ပြောင်း တာဝန်ကိုလည်း‌ကောင်း၊ ၁၉ရ၃ ခုနှစ်တွင် ပါ‌မောက္ခ တာဝန် ကိုလည်း‌ကောင်း အဆင့်ဆင့် တိုးမြှင့်ထမ်း‌ဆောင်ခဲ့ ရသည်။ ပါ‌မောက္ခ ဦးတင်အုံးသည် အသက် ၃၆ ခုနှစ်၌ ပါ‌မောက္ခ တာဝန်ကို ထမ်း‌ဆောင်ခွင့်ရသူဖြစ်ရာ တက္ကသိုလ်‌လောကတွင် အသက်ငယ်ငယ်နှင့် ပါ‌မောက္ခဖြစ်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ပါ‌မောက္ခ ဦးတင်အုံးသည် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် မဟာ ဥပ‌ဒေဘွဲ့ ဖွင့်လှစ်သင်ကြား၍ ဘွဲ့အပ်နှင်း‌ရေးကို ‌ဆောင်ရွက်ခဲ့ သူများအနက် တစ်ဦးအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ တိုင်းရင်းသား တို့၏ ဓ‌လေ့ထုံးတမ်းများကို ဥပ‌ဒေရှု‌ထောင့်မှ သု‌တေသန ပြုလုပ်ရန် စီစဉ်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။ မြန်မာဓ‌လေ့ထုံးတမ်း ဥပ‌ဒေကိုလည်း ပညာရှင်များနှင့် ‌ဆွေး‌နွေး ‌လေ့လာ‌ရေးသားခဲ့ သည်။ ထို့ပြင် ဥပ‌ဒေပညာဆိုင်ရာနယ်ပယ်မှ ဥပ‌ဒေသိပ္ပံနှင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဥပ‌ဒေဘာသာရပ်များကို မြန်မာဘာသာဖြင့် ‌ရေးသားထုတ်‌ဝေခဲ့ရာ မြန်မာစာဖတ် ပရိသတ်အား အပြည်ပြည် ဆိုင်ရာဥပ‌ဒေ၏အ‌ခြေခံသ‌ဘောတရားနှင့် မိတ်ဆက်‌ပေးနိုင်သူ ဖြစ်သည်။
ဥပ‌ဒေဘွဲ့ သင်ရိုးအတွက်လည်း ဥပ‌ဒေအ‌ခြေခံ၊ ဥပ‌ဒေသိပ္ပံ ပညာ၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဥပ‌ဒေ၊ ဥပ‌ဒေ အချင်းချင်း ပဋိပက္ခ ဖြစ်မှု ဥပ‌ဒေနှင့်သ‌င်္ဘောများ သွားလာ‌ရေးဥပ‌ဒေဘာသာရပ် ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်များကို မြန်မာဘာသာဖြင့် ‌ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။ စာ‌ပေလုပ်သား အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်‌သော ဦးတင်အုံးသည် ဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ စာ‌ပေ‌ရေးသားခြင်းသာမက ‌မောင်တင်အုံး၊ မင်းသီမွန်စ‌သော အမည်များဖြင့် မဂ္ဂဇင်း၊ စာ‌စောင်၊ ဂျာနယ်၊ သတင်းစာများတွင် ဥပ‌ဒေ ‌ရေးရာ‌ဆောင်းပါးများကို မြန်မာ ဘာသာ၊ အဂင်္လိပ်ဘာသာဖြင့် ‌ရေးသားခဲ့သည်။ ပညာရပ် ဆိုင်ရာ ‌ဆောင်းပါးများကို စုစည်း၍ သုတဥပ‌ဒေ အ‌ထွေ‌ထွေ ဟူ‌သောအမည်ဖြင့် စာအုပ်တစ်အုပ် ထုတ်‌ဝေခဲ့သည်။
ပါ‌မောက္ခဦးတင်အုံးသည် ကမာရွတ်မြို့နယ် ပါတီယူနစ်၏ စည်းရုံး‌ရေးနယ်‌မြေတွင် ပါတီစိတ်မှူး၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ပါတီ‌ခေါင်း‌ဆောင်အဖွဲ့၊ အဖွဲ့ဝင် တာဝန်များ ထမ်း‌ဆောင်ရင်း ပထမအကြိမ်နှင့် ဒုတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်‌တော်နှင့် ပြည်သူ့‌ကောင်စီ အဆင့်ဆင့် ‌ရွေးချယ်တင်‌မြှောက်ပွဲများတွင် ရန်ကုန်တိုင်း ပြည်သူ့‌ကောင်စီဝင်အဖြစ် ‌ရွေးချယ်တင်‌မြှောက် ခြင်း ခံရသည်။ ရန်ကုန်တိုင်း တရားသူကြီးအဖွဲ့ဝင်၊ တိုင်းလူမှု ပညာကျန်းမာ ‌ကော်မတီအတွင်း‌ရေးမှူး၊ ရန်ကုန်တိုင်း အမြတ် ခွန်အယူခံအဖွဲ့၊ အဖွဲ့ဝင်၊ တက္ကသိုလ်ပညာ‌ရေးအဖွဲ့ဝင်၊ မှတ်ပုံ တင်‌ရှေ့‌နေသင်တန်းအုပ်ချုပ်‌ရေးအဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်၊ ဗဟိုတရားရုံး ‌ရှေ့‌နေနှင့် အထက်တန်း ‌ရှေ့‌နေ စာ‌မေးပွဲကျင်းပ‌ရေး ဘုတ်အဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်စ‌သော တာဝန်များကိုလည်း ထမ်း‌ဆောင်ခဲ့သည်။
ဥပ‌ဒေပါ‌မောက္ခဦးတင်အုံးသည် ၁၉၈၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၆ ရက်‌နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီး ‌ဒေါ်ကြည်ကြည်နှင့် သမီး တစ်‌ယောက် ကျန်ရစ်သည်။
ပုဇွန်ချောင်းရွာ၊ ကမ်းပြို
ပုဇွန်ချောင်းရွာ၊ ကမ်းပြို
တပ်ကုန်းရွာ၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်
တပ်ကုန်းရွာ (Tatkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်၊ ရှမ်းစုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၂၃၄ ဖြစ်သည်။
တမံရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
တမံရွာ(Kaman)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ အိန္ဒဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၃၄၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အိန္ဒဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၆၇၆ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၈၃၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂုပ်ပီရွာ
ဂုပ်ပီရွာ
မဂ္ဂသုတ်
(၄)သုတ် ရှိပါသည်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် မဂဓနိုင်ငံ နေရဉ္ဇရာမြစ်ကမ်း ဥရုဝေလတော အဇပါလညောင်ပင်ရင်း၌ ဘုရားဖြစ်တော်မူပြီး သီတင်းသုံး နေတော်မူခဲ့စဉ်ကပင် သတ္တဝါတို့ ကိလေသာအညစ်အကြေးတို့ မညစ် မလူး အထူးအားဖြင့် သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ရန်၊ သောက ပရိဒေဝတို့ကို ကျော်လွန်နိုင်ရန်၊ ဒုက္ခ ဒေါမနဿတို့ ချုပ်ငြိမ်းရန်၊ အရိယမဂ်ဉာဏ်ကိုရဖို့ရန်၊ နိဗ္ဗာန်ကိုမျက်မှောက်ပြုရန် သတိပဋ္ဌာန်လေးပါးသည် တစ်ကြောင်းတည်းသော လမ်းမှန်ပေတည်း-ဟု စိတ်အကြံ အစည်ဖြစ်တော်မူပုံ၊ သတိပဋ္ဌာန်လေးပါးပွားများပုံ၊ သဟမ္ပတိဗြဟ္မာ လာရောက်လျှောက်ထားပုံတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။ - ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်မဖြစ်သေးမီ အလောင်းတော်ဘဝ၌ပင် “ဣဒ္ဓိပါဒဘာဝနာ မဂ္ဂ=လမ်းစဉ်၊ ကျင့်စဉ်=ပဋိပဒါကား အဘယ်နည်း?ဟု ကြံစည်တော်မူပြီး ဣဒ္ဓိပါဒ်လေးပါးကို ပွားများတော်မူခဲ့ပုံ၊ ဣဒ္ဓိပါဒ်လေးပါးကို ပွားများတော်မူခြင်းကြောင့် ဣဒ္ဓိဝိဓအဘိညာဉ် ဖြစ်ပေါ်လာပုံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်သို့ မျက်မှောက်ဘဝမှာပင် ရောက်ရှိတော်မူပုံအကျယ်ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။ - ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်နေစဉ် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ, မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပ, မိစ္ဆာဝါစာ, မိစ္ဆာကမ္မန္တ တရားလေးပါးတို့နှင့်ပြည့်စုံသော ဗာလ-အဗျတ္တ ဖြစ်သော သူယုတ်မာသည် မိမိ၏ကုသိုလ်မူလကို တူးဖြိုဖျက်ဆီး၍ မိမိကိုယ်ကို ဆောင်၏၊ အပြစ်လည်းရှိ၏၊ ပညာရှိတို့လည်း ကဲ့ရဲ့ကြကုန်၏၊ များစွာသော မကောင်းမှုကိုလည်း တိုးပွားစေ၏။ သမ္မာဒိဋ္ဌိ, သမ္မာသင်္ကပ္ပ, သမ္မာဝါစာ, သမ္မာကမ္မန္တ တရားလေးပါးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ပဏ္ဍိတ, ဝိယတ္တဖြစ်သော သူတော်ကောင်းသည် မိမိ၏ကုသိုလ်မူလကို မတူးဖြို မဖျက်ဆီးဘဲ မိမိကိုယ်ကိုဆောင်၏။ အပြစ်မရှိ ပညာရှိတို့ မကဲ့ရဲ့အပ်သူ၊ များစွာသော ကုသိုလ်ကိုပွားစေသူ-ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ -- ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်နေစဉ် မိစ္ဆာအာဇီဝ, မိစ္ဆာဝါယမ, မိစ္ဆာသတိ၊ မိစ္ဆာသမာဓိ-ဟူသော တရားလေးပါးတို့ပြည့်စုံ ဗာလ၊ အဗျတ္တဖြစ်သော သူယုတ်မာသည် ... တိုးပွားစေ၏။
သမ္မာအာဇီဝ, သမ္မဝါယာမ, သမ္မာသတိ, သမ္မာသမာဓိ-ဟူသော တရား လေးပါးတို့နှင့်ပြည့်စုံသော ပဏ္ဍိတ, ဝိယတ္တဖြစ်သော သူတော်ကောင်းသည် ... တိုးပွားစေ၏-ဟု အထက်သုတ်တော်အတိုင်း ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
၂၁ ဒီဇင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာလ၊ (၂၁)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၃၅၅)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၅၆)ရက်မြောက်) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၁၀) ရက် ကျန်သေးသည်။
ဝီလျံ တင်းဒါးလ
ဝီလျံတင်းဒါးလသည် ပရိတက်စတန့် ခရစ်ယာန်သာသနာ အ‌ရေးပုံတွင် အင်္ဂလန်ပြည်၌ ထင်ရှား‌သော ‌ခေါင်း‌ဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ တင်းဒါးလသည် သမ္မာကျမ်းစာကို ဂရိဘာသာမှ အင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့ ပြန်ဆိုခဲ့သည်။ သူပြန်ဆို‌သော ကျမ်းတို့မှာ ဓမ္မသတ်ကျမ်းနှင့် ‌ယောနဝတ္ထုဖြစ်သည်။ ခရစ် ၁၅၂၆ ခုနှစ် တွင် ထိုကျမ်းတို့ကို ပုံနှိပ်ထုတ်‌ဝေသည်။
တင်းဒါးလသည် ‌ဝေလနယ်စပ် ဂ‌လော့စတာနယ်တွင် ဖွား မြင်၍၊ ကြီးပြင်းလတ်‌သော် ‌အောက်စဖို့နှင့် ကိန်းဘရစ် တက္ကသိုလ်တို့တွင် ပညာသင်ကြားပြီးလျှင် ခရစ်ယာန် ရဟန်း‌ဘောင်သို့ ဝင်‌လေသည်။ ထို‌နောက် ဂ‌လော့စတာ နယ်၌ပင် တရား‌ဟောဆရာအဖြစ်ဖြင့် ‌ဆောင်ရွက်‌နေရာမှ မာတင်လူသာနှင့် အဆက်အသွယ်ရှိခဲ့သည်။
သာသနာ၌ သန့်ရှင်း‌စေလို‌သော စိတ်ဓာတ်ဖြင့် အင်္ဂလန်ပြည်ဘုရင် အဋ္ဌမ ဟင်နရီအား ကက်သရင်းမိဖုရားနှင့် ကွာရှင်းသည့်အတွက် ပြစ်တင်‌ရေးသား ပုံနှိပ်ထုတ်‌ဝေသည်။ ဤအချက်‌ကြောင့် ၁၅၃၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၆ ရက်‌နေ့တွင် တင်းဒါးလသည် အရှင်လတ်လတ် မီးရှို့ကွပ်မျက်ခြင်း ခံရ သည်။
ကိုးကား
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ(၅)
မင်းချောင်းရွာ၊ ပြည့်ချောင်း
မင်းချောင်းရွာ၊ ပြည့်ချောင်း
ကံစုရွာ၊ ဟင်္သာထုံး
ကံစုရွာ၊ ဟင်္သာထုံး
ကျွဲခြံရွာ၊ တမာတကော
ကျွဲခြံရွာ၊ တမာတကော
ဟောက်မေယာ၏ ဂြိုဟ်ရံလများ
နေအဖွဲ့အစည်းအပြင်ဘက်ရှိ ဂြိုဟ်ပု ဟောက်မေယာတွင် နာမကာနှင့် ဟီယကာဟုအမည်ရသော ဂြိုဟ်ရံလနှစ်စင်းရှိသည်။ သေးငယ်သော ယင်းဂြိုဟ်ရံလများကို ဟာဝိုင်အီရှိ W. M. Keck Observatory မှ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ဟောက်မီယာအား လေ့လာစောင့်ကြည့်ရင်း ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ဟီယကာသည် အပြင်ဘက်အကျဆုံးဖြစ်ပြီး ထုထည်အားဖြင့်လည်း ပိုမိုကြီးမားသည်။
ပတ်လမ်းဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများ
နာမကာသည် ဟောက်မေယာအား ၁၈ ရက်လျင် တစ်ပတ်နှုန်း ဘဲဥပုံစံပတ်လမ်းကြောင်းအတိုင်း လှည့်ပတ်နေပြီး ဟီယကာသည် ၄၉ ရက်လျင် တစ်ပတ်နှုန်းဖြင့် စက်ဝိုင်းပုံစံနီးနီးပတ်လမ်းကြောင်းဖြင့် လှည့်ပတ်နေသည်။
ခွေးဟောင်ဒုံးရွာ၊ မဘိမ်းမြို့နယ်
ခွေးဟောင်ဒုံးရွာ (Khwayhaungdone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုးမိတ်ခရိုင်၊ မဘိမ်းမြို့နယ်၊ ချောင်းဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၈၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ချောင်းဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၃၆ ဦး၊ မ ၁၂၂၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၆၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ဟောက်မေယာ၏ ဂြိုဟ်ရံလများ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟောက်မေယာ၏ ဂြိုဟ်ရံလများ
ခွေးဟောင်ဒုံးရွာ၊ မဘိမ်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မဘိမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငဘတ်ကျရွာ၊ သရက်မြို့နယ်
ငဘတ်ကျရွာ (Ngabatkya)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ သရက်မြို့နယ်၊ အုန်းမွန်းတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၉၅၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အုန်းမွန်းတောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၀၂ ဦး၊ မ ၆၃၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သရက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခဲလုံရွာ၊ နမ့်စန်မြို့နယ်
ခဲလုံရွာ (Hkelong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ နမ့်စန်မြို့နယ်၊ နောင်ဟီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၃၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်ဟီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၇၄ ဦး၊ မ ၃၅၆၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၀၃၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်စန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပါတိမောက္ခသံဝရသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ပါတိမောက္ခသံဝရ သီလ၌ တည်လျက် သတိပဋ္ဌာန်လေးပါးကို ပွားများရမည်ဟုမိန့်တော်မူပြီး သတိပဋ္ဌာန်လေးပါး ပွားများပုံကို မေးလျှောက်လာသော အညတရရဟန်းအား ဟောကြားတော်မူပါသည်။ ဟောတော်မူသည့်အတိုင်း ကျင့်သုံးခြင်းကြောင့် အညတရရဟန်း ရဟန္တာ ဖြစ်ပုံကို ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။
၂၂ ဒီဇင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာလ၊ (၂၂)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၃၅၆)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၅၇)ရက်မြောက်) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၉) ရက် ကျန်သေးသည်။
ဖော်မော်ရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
ဖော်မော်ရွာ(Hpawmaw)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ လော့ခွမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၁၈၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇောင်သဲရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
ဇောင်သဲရွာ(Zongte)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ ဇောင်သဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၄၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇောင်သဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၅၈ ဦး၊ မ ၄၇၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၃၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
Punk blues
Punk blues ( သို့ blue punk) သည် punk rock နှင့် blues တို့ပေါင်းစပ်ထားသော အမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်သည်။ punk blues ဂီတသမားများနှင့် တီးဝိုင်းများသည် protopunkနှင့် blues rock ကဲ့သို့ ဆက်နွယ်နေသော ပုံစံများ၏ အစိတ်အပိုင်းများကို ပေါင်းစပ်ထားသည်။ ဤပုံစံသည် ၁၉၆၀နှင့် ၁၉၇၀မှ garage rock သီချင်းများနှင့်အတူ စတင်ခဲ့သည်ဟု သိရသည်။ Punk blues သည် punkနှင့် blues အမျိုးအစားကြားထဲရှိသော ရိုးရှင်းသော စိတ်ခံစားမှုများကို အသားပေးထားသည်။ The Immortal Lee County Killer တီးဝိုင်းမှ အဆိုနှင့် ဂီတာသမား Chet Weise က "punk နှင့် blues နှစ်မျိုးစလုံးသည် ရိုးရှင်းသော ဘဝကို တုံ့ပြန်ထားခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ blues အမျိုးအစားအနည်းငယ်လည်ပတ်လာပြီး အနည်းငယ်မြန်လာပါတယ်။"
မူရင်း
၁၉၇၀နောက်ပိုင်း punk လှုပ်ရှားမှု မစတင်ခင် ကွဲပြားသောတီးဝိုင်းများဖြစ်သော The MC5, The Stooges, The Who, The Sonics, Captain Beefheartနှင့် New York Dolls တို့သည် စွဲမက် စရာကောင်းသော အမေရိကန် blues ကို ပြသခဲ့ကြသည်။ Allmusic (online ဂီတလမ်းညွှန်) က punk blues ၏ လွှမ်းမိုးမှုကို "၆၀အလယ် garage rock သီချင်း၊ Captain Beefheart ၏ အစောပိုင်းကဲ့သို့ အထူးသဖြင့် Gun Club ၏ Fire of Love LP album(၁၉၈၁) ကဲ့သို့ ဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။ Allmusic အဆိုအရ punk blues သည် ၉၀အစောပိုင်းမှ မူလဖြစ်သော Jon Spencer, Blues Explosion, The Obivians, The Gores နှင့် The Gibsons Brother စသောတီးဝိုင်းများနှင့် ဝင်လာခဲ့သည်" ဟုဆိုသည်။ The White Stripes နှင့် X တီးဝိုင်းနှင့် The Gun Club တို့၏တီထွင်ထားသော punk နှင့် Blues ရောစပ်ထားသော ဂီတပုံစံသစ်နှင့် ၂၀၀၀ ခုနှစ်သို့ ရှေ့ဆက်လာခဲ့သည်။
ဆက်စပ်နေသောတီးဝိုင်းများ
၁၉၈၈တွင် punk တီးဝိုင်း Social Distortion ၏ rockabilly, countryနှင့်blues များပေါင်းစပ်ထားသော Prison Bound album နှင့်စတင်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်ကာလတွင် Rollins Band (တီးဝိုင်း) သည် punk လွှမ်းမိုးသည့် blues jams များနှင့် ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ ၁၉၉၀အစောပိုင်းတွင် ဗြိတိန်ဂီတသမား PJ Harvey က avant-grade ၏ပြောင်းလဲသောပုံစံများကို စမ်းသပ်လေ့လာခဲ့သည်။ Garage rock ဖြစ်ရပ်တွင် The White Stripe တီးဝိုင်းသည် punk ဂီတသမားနှင့် တီးဝိုင်းများနှင့်အတူ အောင်မြင်စေရန် ရှေ့ဆက်စေခဲ့သည်။ The Detroit Cobras, Geraldine, Mystery Girls, The Reigning Sound, Soledad Brother, The Von Bondies နှင့်အခြားမရေတွက်နိုင်သောတီးဝိုင်းများနှင့် ဤပုံစံကို ရှေ့ဆက်စေခဲ့သည်။ The Boston တီးဝိုင်းမှ Mr.Airplane Man သည် ဤပုံစံကို တီးခတ်စေခဲ့သည်။
Indie rock တီးဝိုင်းများဖြစ်သော The Kills နှင့် Deadboy& the Elephantmen သည် mediaတွင် punk/blues သီချင်းများကို ဆက်သွယ်စေခဲ့သည်။
Big Bag
Big Bag သည် မြန်မာ ပန့်နှင့် အော်တာနေးတစ် တီးဝိုင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်၊ ဧပြီလတွင် စတင် ထူထောင်သည်။ 2003 ခုနှစ်ထွက် နာမည်ကြီး album နှင့် 2004 ခုနှစ်ထွက် villain album တို့သည်အထူးအောင်မြင်ခဲ့သည်။ 2015 တွင် AD3000 သီချင်းကို UK နိုင်ငံ၏ ဂီတသင်ရိုးတွင် တရားဝင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်ရရှိခဲ့သည်။ 2017 တွင်ထွက်ရှိသော Anger Management album သည် လူကြိုက်များ အထူးအားပေးခံခဲ့ရသည်။
ဇီးသောင်ရွာ၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထီးချိုင့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
Fortran
Fortran (previously FORTRAN ) သည် ဂဏန်းသင်္ချာ နှင် သိပ္ပံ တွက်ချက်ရေး အတွက် general-purpose, procedural, imperative programming language ဖြစ်သည်။
= ကိုးကား = <References />
ကဏ္ဍ:ပရိုဂရမ်းမင်း ဘာသာစကား
နောင်လုံကုလားစုရွာ၊ အိန္ဒဲ
နောင်လုံ(ကုလားစု)ရွာ(Naunglon(Kularsu))သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ အိန္ဒဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၃၄၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အိန္ဒဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၆၇၆ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၈၃၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုလားကျွန်းသောင်ရွာ၊ ဟင်္သာထုံး
ကုလားကျွန်းသောင်ရွာ၊ ဟင်္သာထုံး
၂၃ ဒီဇင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာလ၊ (၂၃)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၃၅၇)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၅၈)ရက်မြောက်) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၈) ရက် ကျန်သေးသည်။
NGC 5001
NGC 5001 သည် အာရှာ မေဂျာ ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်သည်။ ယင်းအား မေ ၁ ၁၈၃၁ တွင် ဂျွန် ဟာရှယ်မှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ဂလက်ဆီသည် ကမ္ဘာမြေမှ ၁၃၀ မီလီယံ Parsec ကွာဝေးသည်။
စစ်ကုန်းရွာ၊ ကျီးပင်
စစ်ကုန်းရွာ၊ ကျီးပင်
ဝက်ထီးတောင်ရွာ၊ ဝက်ထီးတောင်
ဝက်ထီးတောင်ရွာ၊ ဝက်ထီးတောင်
လယ်ကြားရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
လယ်ကြားရွာ (Lelkyar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ မြောက်ထိဗွာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၄၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြောက်ထိဗွာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၀၈ ဦး၊ မ ၃၅၀၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၇၁၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျုံကရင်ရွာ၊ တမာတကော
ကျုံကရင်ရွာ၊ တမာတကော
အထက်သောင်တန်းရွာ၊ ဟင်္သာထုံး
အထက်သောင်တန်းရွာ၊ ဟင်္သာထုံး
ဇူးလ်သူးရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
ဇူးလ်သူးရွာ(Zultu)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ ဇူးလ်သူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၃၉၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇူးလ်သူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၇ ဦး၊ မ ၆၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောင်သာကုန်းရွာ၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်
အောင်သာကုန်းရွာ (Aungtharkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်၊ တောင်ယာဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၂၀၂ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျွန်းလှမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇီးသောင် (အနောက်)ရွာ၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်
ဇီးသောင် (အနောက်)ရွာ (Zeethaung(West))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်၊ ဇီးသောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၂၃၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထီးချိုင့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆိုင်းမိုင်းပါရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
ဆိုင်းမိုင်းပါရွာ(Hsengmongpar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ လော့ခွမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၉၁၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခံဝန်ချုပ်
ခံဝန်ချုပ်
ခံဝန်ချုပ်ဆိုသည်မှာ ငွေကြေးကိစ္စနှင့် စပ်လျဉ်းသော ကတိတစ်ခုခုကို ဝန်ခံသက်သေပြုသော စာချုပ်စာတမ်းဖြစ်၍ အင်္ဂလိပ်ဘာသာအားဖြင့် ဗွန်းဟု ခေါ်သည်။ ဗွန်း၏ အဓိပ္ပာယ် မှာ ချည်ရန်၊တုပ်ရန် ဖြစ်သည်။ အစိုးရ သို့မဟုတ် ကော်ပိုရှင်း အဖွဲ့တစ်ခုခုက ငွေလိုသဖြင့် လူထုံထံမှ ချေးသောအခါ ငွေကို သတ်မှတ်ထားသောနေ့ရက်တွင် အတိုးနှင့်တကွ ပြန်လည် ပေးဆပ်ပါမည်ဟူ၍ ကတိပြုစာရွက်စာတမ်းများကို ထုတ်ပေး သည်။ ထိုစာရွက်စာတမ်းသည် ငွေချေးယူသူကို တုပ်နှောင် ထားသည့် စာချုပ်သဖွယ်ဖြစ်ပေသည်။
ငွေကိုင်စာရေးကဲ့သို့ ငွေကြေးလက်ခံထိန်းသိမ်းရသောသူ များသည် ငွေရေးကြေးရေးကိစ္စများ၌ ရိုးသားဖြောင့်မတ်စွာ လုပ်ကိုင်ပါမည်ဟူ၍ အလုပ်ရှင်နှင့် ချုပ်ဆိုသော ကတိစာချုပ် များ၊ အဆောက်အအုံတစ်ခုခုကို ဆောက်လုပ်ရာ၌ သတ်မှတ် ထားသော ရက်အတွင်း ပြီးစီးစေပါမည်ဟူ၍ အာမခံငွေတင်ကာ ပစ္စည်းရှင်နှင့် ကန်ထရိုက်တာတို့ ချုပ်ဆိုသော ကတိစာချုပ်များ သည်လည်း ဗွန်းခေါ် ခံဝန်ချုပ်များပင် ဖြစ်ကြသည်။ နိုင်ငံခြား မှလာသော အရက်၊ စီးကရက် စသည့် သွင်းကုန်များကို အကောက်ဖက်ဆိုင်ရာ ကုန်လှောင်ရုံတွင် ထားရှိကာ ထိုကုန် များအပေါ်တွင် ကျသင့်သော အကောက်တော်ခွန်ကို မှာယူ သူက ပေးဆောင်ပါမည်ဟု ကတိစာချုပ် ချုပ်ဆိုသည်ကိုလည်း ခံဝန်ချုပ်ဟူ၍ပင် ခေါ်သည်။
ထို့ပြင် သွင်းကုန်တစ်ခုခုကို နိုင်ငံအစိုးရက သတ်မှတ် ထားသော စည်းကမ်းအတိုင်းသာ ရွေးယူပါမည်ဟူသော ကတိဖြင့် အကောက်ဘက်ကုန်လှောင်ရုံတွင် ဥပဒေအတိုင်း အပ်နှံထားခြင်းကိုလည်း ခံဝန်ချုပ်အရ အပ်နှံခြင်းဟု ခေါ်ဆို သည်။ အစိုးရပညာတော်သင်များသည် အစိုးရ၏ စည်းကမ်း များကို လိုက်နာပါမည်ဟု ခံဝန်ချုပ်များကို လက်မှတ်ထိုးကြ ရသည်။ ရာဇဝတ်မှုများတွင် တရားခံအား အချုပ်မှ အာမခံဖြင့် ထုတ်ယူရာ၌လည်း ခံဝန်ချုပ် ချုပ်ဆိုရသည်။ သို့သော် ငွေချေး ငွေယူနှင့် သက်ဆိုင်သောစာချုပ်များကိုသာ အများအားဖြင့် ခံဝန်ချုပ်ဟူ၍ နားလည်ကြသည်။ ကုမ္ပဏီများသည် ငွေချေး ခံဝန်ချုပ်များကို လူအများကဝယ်ယူမှသာ မိမိတို့ လိုသလောက် ငွေ ကို ရမည်ဖြစ်၍ ခံဝန်ချုပ်များကို ၁ဝဝိ တန်၊ ၅ဝဝိ တန်၊ ၁၀၀ဝိ တန်ဟူ၍ တန်ဖိုးအမျိုးမျိုးထားကာ ရောင်းချကြသည်။
ငွေချေး ခံဝန်ချုပ်များသည် ပြန်လည်ရောင်းချရန် လွယ်ကူ သည့်ပြင် အရင်းမဆုံးနိုင်ရုံမက ကုမ္ပဏီငွေစာရင်းရှင်းတမ်းများ တွင် ယင်းကို ဦးစားပေး၍ စာရင်းရှင်ရသောကြောင့် ငွေချေး ခံဝန်ချုပ်များကို လူကြိုက်များသည်။ ငွေချေး ခံဝန်ချုပ်များတွင် အပေါင်ခံ ခံဝန်ချုပ်နှင့် ဒီဗင်ချာခေါ် နှုန်းသေခံဝန်ချုပ်များ ပါဝင်သည်။
အပေါင်ခံ ခံဝန်ချုပ်ဆိုသည်မှာ ငွေလိုသည့်အစိုးရ သို့မဟုတ် ကုမ္ပဏီက ငွေထုတ်ချေးမည့်သူကို မိမိ ပစ္စည်း များကို အပေါင်ပေး၍ ငွေချေးယူခြင်း ဖြစ်သည်။ ချေးငွေကို သတ်မှတ်ထားသော အချိန်အတွင်း၌ ပေးဆပ်ရန် ပျက်ကွက် ခဲ့သော် ဆိုင်ရာအစိုးရ သို့မဟုတ် ကုမ္ပဏီအား ခံဝန်ချုပ် ပိုင်ရှင်က တရားစွဲဆိုကာ အပေါင်ပစ္စည်းများကို ထုခွဲရောင်းချ ပိုင်ဆိုင်ခွင့် ရှိသည်။ ခံဝန်ချုပ်၏ သက်တမ်းမှာ အနှစ် ၂ဝ မှ ၉၉ နှစ် အထိ ကြာမြင့်တတ်သည်။ အပေါင်ပေးထားရသဖြင့် လည်း အတိုးနှုန်းအရ နည်းလေသည်။
ခံဝန်ချုပ်ချုပ်ဆိုရာ၌ မှတ်ပုံတင်ခံဝန်ချုပ်နှင့် ကူပွန်ခံဝန် ချုပ် ဟူ၍ ချုပ်ဆိုနည်း ၂ မျိုးရှိသည်။ မှတ်ပုံတင် ခံဝန်ချုပ်၌ ပိုင်ရှင်၏အမည်နှင့် ထုတ်ချေးငွေများကို ဆိုင်ရာကုမ္ပဏီ၌ မှတ်ပုံတင်ခွင့် ရရှိသဖြင့် ထို ခံဝန်ချုပ်ပိုင်ရှင်သာလျှင် တရား ဝင် မြီရှင်အစြဖ် အသိအမှတ်ပြုခြင်းခံရသည်။ ကူပွန်ခံဝန်ချုပ် ၌မူ အခါအားလျော်စွာ ရရှိမည့် အတိုးနှင့် အတိုးငွေထုတ်ပေး မည့် နေ့ရက်များကို လက်မှတ်ငယ်များတွင် ဖော်ပြထားရသည်။ ထိုလက်မှတ်ငယ်များကို ခံဝန်ချုပ်နှင့်အတူ ပူးတွဲပေးလေ့ရှိရ ကား သတ်မှတ်ထားသော နေ့ရက်၌ ဆိုင်ရာ ငွေတိုးလက်မှတ် ငယ်များကို ခံဝန်ချုပ်နှင့်အတူ ပူးတွဲပေးလေ့ရှိရကား သတ်မှတ် ထားသော နေ့ရက်၌ ဆိုင်ရာငွေတိုးလက်မှတ်ကိုပြ၍ ငွေထုတ် ယူနိုင်လေသည်။
နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ အစိုးရသည် ကိစ္စတစ်ခုခုအတွက် သတ်မှတ်၍ ခံဝန်ချုပ်များကို ပြည်သူများအား ရောင်းချတတ် ၏။ စစ်စရိတ်ခံဝန်ချုပ်များ၊ ငွေစုခံဝန်ချုပ်များမှာ အစိုးရက တစ်နည်းအားဖြင့် ပြည်သူထံမှ ငွေချေးခြင်း ဖြစ်၏။ ဗဟိုငွေ တိုက် ခံဝန်ချုပ်များမှာ ၃ လအတွင်း ငွေပြန်ရနိုင်ခွင့်ရှိသော အစိုးရခံဝန်ချုပ်များ ဖြစ်သည်။
ငွေချေး ခံဝန်ချုပ်များကို ကုမ္ပဏီအသီးအသီးမှ ထုတ်ဝေ လေ့ရှိသော်လည်း အစိုးရထုတ် ငွေချေးခံဝန်ချုပ်များလောက် လူကြိုက်မများချေ။ ငွေချေးခံဝန်ချုပ်များ ဝယ်ယူရာတွင် အပေါင်ပါခဲ့သော် အပေါင်ပစ္စည်း၏ တန်ဖိုးသည် ငွေချေး ခံဝန်ချုပ် တန်ဖိုးထက် မြင့်ရမည်။ ငွေချေး ခံဝန်ချုပ် ထုတ် သော ကုမ္ပဏီသည်လည်း လူကြိုက်များ၍ ဝင်ငွေကောင်း ရပေမည်။ ထိုအချက်များကို ငွေချေးခံဝန်ချုပ် ဝယ်ယူရာ၌ သတိထားသင့်ပေသည်။
အင်ဂိုလာနိုင်ငံ
အင်ဂိုလာနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အမည်မှာ အင်ဂိုလာသမ္မတနိုင်ငံ ဟု ဖြစ်သည်။ အာဖရိက တောင်-အလယ်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ တောင်ဘက်တွင် နမီးဘီးယားနိုင်ငံ၊ မြောက်ဘက်တွင် ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ၊ အရှေ့ဘက်တွင် ဇမ်ဘီယာနိုင်ငံ၊ အနောက်ဘက်တွင် အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ တို့နှင့် နယ်ချင်းထိစပ်နေသည်။ မြို့တော်မှာ လွမ်ဒါ (Luanda) ဖြစ်သည်။ ကဗင်ဒါလူမျိုးစုပြည်နယ်သည် အင်ဂိုလာနှင့် ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံကြားတွင် တည်ရှိသည်။ အင်ဂိုလာသည် ၁၆ရာစုမှစ၍ ၁၉၇၅အထိ ပေါ်တူဂီကိုလိုနီ ဖြစ်ခဲ့သည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ၁၉၇၅မှ ၂၀၀၂ အထိ ပြည်တွင်းစစ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ အာဖရိကတိုက်တွင် ရေနံနှင့် စိန် ဒုတိယအထွက်ဆုံး တိုင်းပြည်ဖြစ်သည်။ လူ့မျှော်မှန်းသက်တမ်းနိမ့်ပြီး မွေးစကလေးအသက်ရှင်နှုန်းနိမ့်သည်။ ၂၀၀၆ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ကဗင်ဒါပြည်လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး (Front for the Liberation of the Enclave of Cabinda|FLEC) နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးစာချုပ် ချူပ်ဆိုခဲ့သည်။ ကဗင်ဒါခွဲထွက်ရေးပျောက်ကျားအဖွဲ့တစ်ဖွဲ့သည် ယနေ့ထိတိုင် မြောက်ပိုင်းတွင် လှုပ်ရှားနေဆဲဖြစ်သည်။ အင်ဂိုလာနိုင်ငံ၏ ရေနံထွက်ရှိမှု စုစုပေါင်း၏ ၆၅% မှာ ယင်း ကဗင်ဒါဒေသမှ ဖြစ်သည်။
ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ ရွာသစ် (မြောက်)
ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ ရွာသစ် (မြောက်)
NGC 5034
NGC 5034 သည် ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီတစ်ခုဖြစ်သည်။
ကွန်းတောရွာ၊ မဘိမ်းမြို့နယ်
ကွန်းတောရွာ (Kuntaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုးမိတ်ခရိုင်၊ မဘိမ်းမြို့နယ်၊ ချောင်းဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၈၅၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ချောင်းဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၃၆ ဦး၊ မ ၁၂၂၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၆၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မဘိမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျုံကလာရွာ၊ တမာတကော
ကျုံကလာရွာ၊ တမာတကော
အုန်းမွန်းတောရွာ၊ သရက်မြို့နယ်
အုန်းမွန်းတောရွာ (Ohnmuntaw)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ သရက်မြို့နယ်၊ အုန်းမွန်းတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၉၅၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အုန်းမွန်းတောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၀၂ ဦး၊ မ ၆၃၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သရက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၂၄ ဒီဇင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာလ၊ (၂၄)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၃၅၈)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၅၉)ရက်မြောက်) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၇) ရက် ကျန်သေးသည်။
ဒုစ္စရိတသုတ်
(၆)သုတ် ရှိပါသည်။
အညတရ ရဟန်း၏ လျှောက်ထားချက်အရ ကာယ, ဝစီ, မနော ဒုစရိုက်(၃) မျိုးကိုပယ်စွန့်၍ ယင်းသုစရိုက်သုံးမျိုးကို ပွားများလျှင် သီလရှိသူဖြစ်မည်။ သီလ၌ တည်၍ သတိပဋ္ဌာန်လေးပါးကို ပွားများလျှင် ကုသိုလ်တရားတို့၌ မဆုတ်ယုတ်တော့မူ၍ ကြီးပွားတိုးတက်မည်ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်အတိုင်း ကျင့်သုံးခြင်းကြောင့် အညတရရဟန်း ရဟန္တာဖြစ်ပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌ ကာယဝစီသုစရိုက်တို့သည် ပါတိမောက္ခသံဝရသီလ၊ မနောသုစရိုက် ကြွင်းသီလသုံးပါးဟု ဤသုတ်၌ စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလကို ဟောတော်မူပုံကိုလည်းကောင်း။
ဋီကာ၌ မနောသုစရိုက်(၃)ပါးသည် သီလမည်ပုံ၊ သတိပဋ္ဌာနသံယုတ်၌ ဝဂ္ဂ, သုတ္တတို့ကို ချုံးထားပုံကို ပြဆိုထားပါသည်။ -- ဝစီဒုစရိုက် (၄)ပါးကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ -- ဝစီဒုစရိုက်(၄)ပါးသရုပ်နှင့် သစ္စဝါစာ, အပိသုဏာဝါစာ, သဏှဝါစာ၊ မန္တဝါစာဟု ဝစီသုစရိုက်(၄)ပါးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ --- ဤသုတ်၌ ဒုစရိုက်(ရှိသောပုဂ္ဂိုလ်)၏ အပြစ်ငါးပါးနှင့် သုစရိုက် (ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်)၏ အကျိုးငါးပါးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ဤသုတ်မှ ကာယ, ဝစီ, မနောဒုစရိုက်တို့ကို ပယ်စွန့်နိုင်ရန် သုစရိုက်(၃)ပါးတို့ကို ပွားများရမည်ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူပါသည်။ - ပညာမဲ့သူသည် ကုသိုလ်ကောင်းမှုကိုမပြုပဲ ဒုစရိုက်(၃)မျိုးနှင့် ရာဂ အစရှိသော အကုသိုလ်တရားတို့ကို ပြုလုပ်ခြင်းကြောင့် ငရဲသို့ ရောက်ရ၏-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူကြောင်းကို ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီ အမှူးရှိသော မိဖုရားတို့အား ဟောကြားသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌ ယင်းတို့၏ သဒ္ဒတ္ထနှင့် အဓိပ္ပါယတ္ထများကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။
အိုဗြူရွာ
အိုဗြူရွာ
ဘာလိုသေးလဲ
ဘာလိုသေးလဲ သည် ၂၀၀၄ ခုထွက် တေးစီးရီး ဖြစ်ပြီး မြန်မာ ပေါ့ပ်နှင့် ဟစ်ဟော့အဖွဲ့ NO ၏ ပထမဆုံးခွေလည်း ဖြစ်သည်။
ငှက်စုရွာ၊ ဟင်္သာထုံး
ငှက်စုရွာ၊ ဟင်္သာထုံး
ချောင်ကျ (အောက်)ရွာ၊ ချောင်ကျ
ချောင်ကျ (အောက်)ရွာ၊ ချောင်ကျ
ချစ်၊ သခင်
သခင်ချစ်ကို အဖ ဦးနွဲ့၊ အမိ ဒေါ်အေးချိုတို့မှ ၁၉၁၀ ခုနှစ်တွင် ပဲခူးတိုင်း၊ သနပ္ပင်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ (မွေးဖွားသောရက်စွဲ အတိအကျ မသိရပေ။) သနပ္ပင်မြို့နှင့် ရန်ကုန်မြို့ မြို့မ အထက်တန်းကျောင်း  တို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၃၀-ခုနှစ်နောက်ပိုင်းမှ စ၍ ကျောင်းဆရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်မှာပင် နဂါးနီ ဦးထွန်းရွှေနှင့် ဆက်သွယ်၍ နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှုများ၌ တက်ကြွစွာ စတင်ပါဝင်ခဲ့သည်။
၁၃၀၀ ရာပြည့် အရေးတော်ပုံ မတိုင်ခင် ကာလအတွင်း ဆရာချစ်သည် တို့ဗမာအစည်းအရုံးသို့ ဝင်ရောက်ပြီး သခင်ချစ်ဟူသော အမည်ကို ခံယူခဲ့သည်။ ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးအတွက် အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီး သခင်မြ ဦးဆောင်သော ဗဟိုမြေအောက် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့တွင် သခင်ထွန်းရွှေ (နဂါးနီ ဆရာထွန်းရွှေ) နှင့်အတူ စည်းရုံးရေးဌာနတွင် တာဝန်ယူခဲ့သည်။
ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးအတွက် ဂျပန်နိုင်ငံသို့ စစ်ပညာသွားရောက် သင်ကြားမည့်သူများနှင့် မြေအောက်တော်လှန်ရေး ရဲဘော်များအတွက် ရန်ကုန်မြို့၊ ပုဇွန်တောင် ရေကျော်တွင် သမဝါယမ ဈေးဆိုင်ဖွင့်၍ ကိုယ်ကျိုးစွန့် အနစ်နာခံကာ ရှာဖွေကျွေးမွေးခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မတိုင်ခင် ဗမာ့လွတ်လပ်ရေး လှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သော လက်ဝဲ (ကွန်မြူနစ်စနစ် လိုလားသူ)၊ လက်ယာ (ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီစနစ် လိုလားသူ) ဒုတိယအဆင့်ရှိသော ခေါင်းဆောင်အားလုံးကို ဦးဆောင်ဦးရွက်ပြုခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ (ဗိုလ်ချုပ်မောင်မောင်၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်ဟောင်း အောင်ကြီး၊ ရန်ကုန်ဘဆွေ၊ သခင်တင်မြ၊ ရဲဘော်ဌေး အစရှိသူများ အပါအဝင်)
ပြည်တွင်းသို့ လျှို့ဝှက်စွာ ပြန်ဝင်လာသော ရဲဘော်သုံးကျိပ်အဖွဲ့ဝင်များထံတွင် ပဲခူးမြို့အနီးရှိ စည်တီးရွာ၌ စစ်ပညာကို အစောဆုံး ပြန်လည်သင်ကြားခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကာလအတွင်း အင်္ဂလိပ်အစိုးရ မဆုတ်ခွာခင်အချိန်နှင့် ဂျပန်စစ်တပ်များ လက်နက်မချခင် အချိန်များအထိ လက်နက်ကိုင် မြေအောက် လျှို့ဝှက်တိုက်ခိုက်ရေးတာဝန်များကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ ဂျပန်စစ်တပ်များ စတင်ဝင်ရောက်လာချိန်တွင် တို့ဗမာအစည်းအရုံး၏ ဌာနချုပ်ဥက္ကဋ္ဌ သခင်မြ နှင့်အတူ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ပြည်သူ့အရေးတော်ပုံပါတီ (နောင်ဆိုရှယ်လစ်ပါတီ) တွင် အရေးပါသော ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးအဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဂျပန်စစ်တပ်များ အထက်မြန်မာနိုင်ငံသို့ ချီတက်ချိန်တွင် ရန်ကုန်မြို့ ရေကျော်တွင် နေထိုင်သော မခင်သန်းညွန့် (ခ) အမာ (ခ) မခင်သန်း (ခ) မချစ်မေနှင့် လက်ထပ်ထိမ်းမြားခဲ့သည်။
၁၉၄၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ဖက်ဆစ်ဂျပန်တို့ကို တော်လှန်ရန် အတွက် ဖ.တ.ပ.လ (ဖက်ဆစ်တိုက်ဖျက်ရေး၊ ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့ချုပ်) အဖွဲ့ကို စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ခေါင်းဆောင် (၉) ဦးအနက် ပြည်သူ့အရေးတော်ပါတီ၏ အရေးပါသော ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးအဖြစ် ပါဝင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၄၅ ခုနှစ် ဖက်ဆစ်ဂျပန်တော်လှန်ရေးတွင် တိုင်း(၄)၏ နိုင်ငံရေးမှူးအဖြစ်တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းခေါင်းဆောင်သော ဖ.ဆ.ပ.လ အဖွဲ့ချုပ်ကြီးတွင် နံပါတ် (၁၀) မြောက် ခေါင်းဆောင်အဖြစ် တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
လွတ်လပ်ရေးမရခင် ၁၉၄၇-ခုနှစ် ပါလီမန် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ရန်ကုန်မြို့၊ သိမ်ဖြူ အမတ်လောင်းအဖြစ် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ အောင်ဆန်း-အက်တလီ စာချုပ် ချုပ်ဆိုနိုင်ရေးအတွက် အင်္ဂလန်သို့ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့်အတူ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် သွားရောက်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
၁၉၄၈-ခုနှစ်တွင် ဗ.က.ပ (သခင်သန်းထွန်း ဦးဆောင်သော ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ) ၏ လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးတွင်ပါဝင်တောခိုခဲ့သည်။
၁၉၆၈-ခုနှစ်မှ စ၍ ဗ.က.ပ၏ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး တာဝန်ကို စတင်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဘ၀နိဂုံး
၁၉၇၅ ခုနှစ် မတ်လ (၁၅) ရက်နေ့တွင် မ.ဆ.လ အစိုးရ၏ သစ္စာခံတပ်ဖွဲ့များနှင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားပြီး ပဲခူးရိုးမ တစ်နေရာတွင် ကျဆုံးခဲ့သည်။ သခင်ချစ်နှင့် ဇနီးသည် ဒေါ်ခင်သန်းတို့မှ သမီးကြီး မစောနွဲ့(ခ) မအေးငြိမ်း၊ သမီးလတ် မစန်းရီ(ခ) မခင်ညို၊ သားငယ် မောင်ထွန်းရီ (ခ) ဗထူးတို့ကို မွေးဖွားခဲ့သည်။
သခင်ချစ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး ရရှိရန်အတွက် နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများတွင် တက်ကြွစွာ ပါဝင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ လွတ်လပ်ရေးအတွက် ဒုတိယကမ္ဘာစစ် အကြိုကာလများနှင့် ဂျပန်စစ်တပ်များ လက်နက်မချခင် အချိန်များအထိ လက်နက်ကိုင် မြေအောက် လျှို့ဝှက်တာဝန်များကို ဦးဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီးစ မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှုများတွင် နာမည်ကျော်ခဲ့သူ အများအပြားကို မွေးထုတ်ပေးခဲ့သော ဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ကန်တောင်ရွာ၊ ရှင်မဒိန်ဝ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရတု
ဖွဲ့နွဲ့မှုတစ်ခုသည် အများနှင့် ဆက်စပ်လျှင် သဘင်၊
တစ်ဦးတစ်ယောက် အတွက်ကိုသာ စပ်ဆိုလျှင် အခမ်းအနား၊
ပကတိ ဖြစ်ထွန်းနေသော သဘာဝဓမ္မ အခြေအနေများကို ပြလျှင် အခြေအနေ ဟူ၍ အနက်ရသည်။
ရတုသည် လင်္ကာမှ ပေါက်ပွားလာသော ကဗျာအဖွဲ့အနွဲ့ ဖြစ်သည်။ သို့သော် လင်္ကာ ကဲ့သို့ မဟုတ်၊ ဖွဲ့ဆိုရာတွင် စည်းစနစ်၊ ဥပဒေရှိသည်။
ရတုတွင် တစ်ပိုဒ်တည်း ဖွဲ့စပ်လျှင် ဧကပိုဒ်၊
နှစ်ပိုဒ် ဖွဲ့စပ်လျှင် အဖြည့်ခံ၊
သုံးပိုဒ် ဖွဲ့စပ်လျှင် ပိုဒ်စုံ ဟူ၍ ခေါ်ဆိုသည်။ သုံးပိုဒ်ထက် ပို၍ မဖွဲ့နွဲ့ကြပေ။ တစ်ပိုဒ် တစ်ပိုဒ်တွင်လည်း ပါဒ အရေအတွက် (၁၀၈)ပါဒထက် ပိုမို မဖွဲ့နွဲ့ကြပေ။ အဖျားချများတွင်လည်း ခိုင်ညွန့်ခက်ဖြာ ၇-လုံး၊ မဏိဆံကျင် ၉-လုံး၊ အာသာဝတီ ဝတ်ဆံ ၁၁-လုံး၊ မဏိဦးပြည်း ၁၅-လုံး၊ ဇော်တစ်ခိုင်လုံး ၁၉-လုံး စသည်ဖြင့် အဖျားစာလုံး အရေအတွက် သီးသန့်ထားလျက် ရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် အစောဆုံးတွေ့ရှိသော ရတုမှာ သက္ကရာဇ်(၇၀၀)ကျော်လောက်က ပင်းယခေတ် စတုရင်္ဂဗလ အမတ်ကြီးရေးသားသော ရတု ဖြစ်သည်။ ထိုရတုသည် ပုဂံဆရာတော် (သို့) ဆူးတွင်းပစ်ဆရာတော်အား မြတ်စွာဘုရား တရားတော် အကြောင်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ မေးမြန်းကာ ရေးသားထားသော အမေးပုစ္ဆာရတု ဖြစ်သည်။ တဖန် ဆရာတော်က ဖြေရတု ကိုလည်း ရေးသားခဲ့သည်။
ရတုစပ်နည်း
ရတုစပ်နည်းမှာ လင်္ကာစပ်နည်းကဲ့သို့ပင်ဖြစ်သည်။ ၄ - ၃ - ၂ နည်း၊ ၄ - ၃ - ၁ နည်း၊ ၄ - ၁ နည်း စသော စပ်နည်းတို့ဖြင့် ကာရန်ယူရသည်။ သို့ရာတွင် အပိုဒ်အရေအတွက်ကိုလိုက်၍ ရတုအမျိုးအစား သုံးမျိုးခွဲထားသည်။ (၁) ဧကပိုဒ် ရတု (၂) ပိုဒ်စုံ ရတု (၃) အဖြည့်ခံ ရတု ဟူ၍ဖြစ်သည်။
(၁) ဧကပိုဒ် ရတု
တစ်ပိုဒ်တည်းသာ ရေးစပ်သော ရတုကို ဧကပိုဒ်ရတုဟုခေါ်သည်။ စပ်နည်းမှာ လင်္ကာစပ်နည်းအတိုင်းဖြစ်၍ ရတုချရာတွင် ခိုင်ညွန့်ခက်ဖြာ ချနည်းခေါ် ခုနစ်လုံးချနည်းကို အသုံးများသည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦး စာဆို လက်ဝဲသုန္ဒရ အမတ်ကြီး၏ အဆိုင်ဆိုင်လျှင်အစချီ မဲဇာသစ်တောဘွဲ့ ဧကပိုဒ်ရတုကို ကြည့်ပါ။ အပိုဒ် တပိုဒ် တည်းဖြင့် မဲဇာသစ်တော၏ သဘောသရုပ်ကို ပေါ်လွင်အောင် ခြုံငုံဖွဲ့ဆိုထားသည်ကို တွေ့နိုင်သည်။ ''အဆိုင်ဆိုင်လျှင်၊ တောမြိုင်လည်လှည့်၊ ကမ်းလုံးပြည့်မျှ၊ ရှုကြည့်လေရာ၊ ကြောက်ဖွယ်သာတည့်၊ ပြာပြာလွလွ၊ မှိုင်းပျမှောင်မှောင်၊ တောနှင့်တောင်လည်း၊ တိမ်တောင်မိုးရှိ၊ ထွေးယှက်ငြိမျှ၊ လွမ်းမိစဖွယ်၊ကောင်းကင်လယ်၌၊ တောင်လယ်တောင်ထိပ်၊ မိုးညိုရိပ်နှင့် တိမ်လိပ်ဆော်ညွှန်း၊ စ၍ ထွန်းသည်၊ နေဝန်းပေါ် လွယ်ချင်ဘိသည်။''
(၂) ပိုဒ်စုံ ရတု
ရတုတွင် သုံးပိုဒ်လျှင် တစ်စုံဟု ခေါ်သည်ဖြစ်ရာ သုံးပိုဒ်ဖွဲ့ဆိုလျှင် ပိုဒ်စုံရတု ဟုခေါ်ဆိုကြသည်။ ထူးခြားသည်မှာ အပိုဒ်တိုင်း၌ အချီကာရန် ချင်း၊ အချကာရန်ချင်း ညီညွတ်ရခြင်းဖြစ်သည်။ ဤတွင် စာဆိုလက်ဝဲသုန္ဒရအမတ်ကြီး၏ မဲဇာတောင်တောင်ခြေ အစချီ ပိုဒ်စုံရတုကိုပင် သာဓက ပြပါမည်။ အမတ်ကြီးသည် မဲဇာသစ်တော၏ သဘောသရုပ်နှင့် မိမိ၏ဘဝခံစားချက်တို့ကို ရတုသုံးပိုဒ်ဖြင့် ပေါ်လွင်အောင် ဖွဲ့ဆိုထားသည်ကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။ ပထမပိုဒ်တွင် မဲဇာတောင်ခြေ အစချီသည်။ ဒုတိယပိုဒ်တွင် သဲသာသောင်ခြေ အစချီသည်။ တတိယပိုဒ်တွင် ပွဲခါညောင်ရေ အစ ချီသည်။ ရတုကို အဆုံးသတ်ရာတွင် အချကာရန်ချင်း တူညီရသည်ကို ကြည့်ပါဦး။ ပထမပိုဒ်တွင် ရွှေပြည်ဌာန ဝေးသောကြောင့် ဟု ချသည်။ ဒုတိယပိုဒ်တွင် လေပြည်လာက အေးသောကြောင့် ဟု ချသည်။ တတိယပိုဒ်တွင် နေခြည်ဖြာမှ နွေးသောကြောင့် ဟု ချသည်။ များသောအားဖြင့် ရတုတွင် အချီညီ အချညီခြင်းသည် အဓိက ဖြစ်သည်။
(၃) အဖြည့်ခံ ရတု
အဖြည့်ခံ ရတုဆိုသည်မှာ စာဆိုတစ်ဦးက အချီညီ အချညီ ရတု နှစ်ပိုဒ်ကိုသာလျှင် ရေးဖွဲ့ထားသော ရတုမျိုးဖြစ်သည်။ နောက်နှောင်း ပညာရှိတို့ဖြည့်လိုလျှင် ဖြည့်ကြလော့ဟူ၍ တတိယပိုဒ်ကို အဖြည့်ခံရန် ကွက်လပ်ချန်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ စာဆိုအချင်းချင်း ဉာဏ်ကစားသော ရတု၊ စိန်ခေါ်သောရတု ဟု ဆိုနိုင်ပေသည်။
ရတုလောကတွင် နဝဒေး၊ နတ်ရှင်နောင်၊ လှော်ကားသုံးထောင်မှူး၊ ဇေယျရန္တမိတ်၊ ရှင်သံခို၊ စိန္တကျော်သူ၊ လက်ဝဲသုန္ဒရ စသောပုဂ္ဂိုလ်များ ထင်ရှားခဲ့သည်ဖြစ်ရာ ရှေးက ရတုအမျိုးမျိုးကို ရှာဖွေ လေ့ကျက်စေလိုသည်။ ရတုအမျိုးမျိုးအနက် ထူးခြားဆန်းသစ်သော ရတုတစ်ပုဒ်ကို ဖော်ပြလိုသည်။ ထိုရတုမှာ အခြားရတု များနှင့်မတူ၊ တစ်မူထူးခြားသည်။ ပိုးတောင့်တဲများ လမ်းသွားသောအခါ ကိုယ်ကာယသည် တွန်ချည် လိမ်ချည်၊ ပိန်ချည် ဖောင်းချည် တစ်လှည့်စီရှိတတ်သကဲ့သို့ လေးလုံး တစ်ပါဒ၊ ငါးလုံး တစ်ပါဒ တလှည့်စီစပ်ဆိုရသောရတု မျိုးဖြစ်သည်။ ထိုရတုမျိုးကို တောင့်တဲတွန့် ရတု ဟုခေါ်ကြသည်။ ရှင်မဟာရဋ္ဌသာသာရ၏ ဝဏ္ဏပဘာ ချီ တောင့်တဲတွန့် ရတုကို ပုံစံအဖြစ် လေ့လာကြည့်ပါ။ ''ဝဏ္ဏပဘာ၊ ကလျာဖူးစသစ်၊ ပျိုမျစ်မျစ်လျှင်၊ ကျစ်လျစ်တင့် စံပယ်၊ လှမျိုးကြွယ်သား၊ ဆံသွယ် မြမြိတ်စို့၊ ဆင်းရောင်ပျို့ကို၊ နတ်တို့ ဆင်ထိုက်တန်၊ ဆင်းစုံကြန်တည့်၊ အလွန်ရပေခက်၊ ဖြူမြိတ်ရွက်နှင့်၊ လက်လက်မြရောင်ပြေး၊ ရွှေရည်ရေးသို့၊ ပျံ့မွှေးရွှေအင်္ကျီ၊ ရွှေထီးနှင့်၊ မျက်စီရွှေနားတောင်း၊ နွဲ့နွဲ့နောင်းမ၊ ရောင်မောင်းကွမ်းရည်သွား၊ သက်တင်လားသို့၊ လက်ဖျားဒန်းနီရောင်၊ လှတန်ဆောင်မူ၊ မျက်တောင် ကော့ညွတ်သေး၊ စုတ်ဖြင့်ရေးသို့၊ ကြိုင်အေးကတိုးရည်၊ ထုံမျိုးချည်၍၊ နတ်ပြည် မိုးသူဇာ၊ ပျံသက်လာသို့၊ ရှုသာတင့်စနိုး၊ လှခေါင်မိုး၍၊ ပြစ်မျိုးမှဲ့မထင်၊ နတ်ရုပ်သွင်သို့၊ ဖြူစင်ထွန်းရောင်ဝင်း၊ လှမှန်ကင်းကို ညခင်းဆည်းဆာတွင်၊ ကျွန်ုပ်မြင်သည်၊ ရယ်ရွှင်ပြုံးတုံ့ မပြုံးတုံ့။
ဒေဝစ္ဆရာ၊ ပြင်လျာတင့်ဆင်းရောင်၊ ရွှေကြက်တောင်ဝယ်၊ လှခေါင်တင့်မျိုးလွတ်၊ ဆယ့်နှစ်ပတ် လျှင်၊ ရစ်ပတ်ခြူးမြှောင်စီ၊ ရွှေထီးနှင့်၊ အာနီသိန်းတန်မျိုး၊ ရွှေခါးကြိုးလည်း၊ စံမျိုးနေ့တိုင်းပင်၊ အဲဆမြင်၍၊ ကျွန်းတွင်ဇမ္ဗူလုံး၊ ပြိုင်တိုင်းရှုံးသည်၊ ပြစ်လုံးကင်းဝေးစွာ၊ မိုးသူဇာသို့၊ ဆည်းဆာညရီတွင်၊ ကျွန်ုပ်မြင်သည်။ ရွှေရင်ဖုံးတုံ့ မဖုံးတုံ့။
ပဉ္စကလျာ၊ ညိုပြာတင့်ဆင်းရောင်၊ ရွှေကြက်တောင်ဝယ်၊ ဖြူရောင်ရထည်းဆွ၊ သွယ်ခွေချ၍၊ ထွန်းပကိုယ်ရောင်ဝင်း၊ ပြာနွဲ့ရှင်းမူ၊ ပျံ့ရွှင်းနံ့သာပျောင်း၊ မမွှေးတောင်းတည့်၊ တင့်ကြောင်းမွှေးစံပယ်၊ ရှုချင်ဖွယ်တိ၊ နိကာယ်ဆင်းရောင်မြေ့၊ ဆယ်နှစ်စေ့ကို၊ ကြံရွေ့သံရည်ထင်၊ မြင့်ကြတင်ခဲ့၊ ပြင်အင်နတ်နှင့် လျော၊ ပြာနွဲ့ချောလျှင်၊ တင့်မောလွန်ကျစ်လျစ်၊ စုလည်းသစ်နှင့်၊ ပြေပြစ်ဆင့်ဆုံဆည်း၊ မိညက်ကြည်းသည်၊ စုလည်းထုံးတုံ့၊ မထုံးတုံ့။''(ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ)
မြန်မာစာပေသမိုင်းတွင် ရတုအမျိုးမျိုး ထွန်းကားခဲ့သည်။ ရတုချီ နည်းများကို စာဆိုတို့ စိတ်ကူး ဉာဏ်အမျိုးမျိုး ကွန့်မြူးခဲ့ကြသည်။ ရတုချနည်းမှာလည်း အမျိုးမျိုးထွေပြားခဲ့ကြသည်။ ''ရတုချဖွယ်၊ အသွယ်သွယ်၊ ခြောက်ဆယ်ကြိယာ'' ဟူ၍ပင် စိန္တကျော်သူဦးဩ က ကဝိလက္ခဏာ သတ်ပုံကျမ်းတွင် ဆိုခဲ့သည်မဟုတ်ပါလော။
ရတုသည်
လင်္ကာ၏ အကိုင်းအခက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
လေးလုံးတစ်ပိုဒ်ဖွဲ့သော ကဗျာလင်္ကာ မျိုးအစားပင် ဖြစ်သည်။ ယခုခေတ် တိုင်မရိုးနိုင်ဘဲ မင်္ဂလာယူဆဲ အသက်ဝင်ဆဲကဗျာတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ထိမ်းမြားမင်္ဂလာပွဲများ၊ ရှင်ပြုနားသ ဘိသိက်မင်္ဂလာပွဲများတွင် ရတုမပါ လျှင်မပြီးချေ။ ရတုဟူသော ဝေါဟာရနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ပညာရှင်တို့အမျိုး မျိုး ကြံဆခဲ့ကြသည်။
ညောင်ရမ်းခေတ်မတိုင်မီက ရတုကို 'ရမန္တိ သတ္တာ ဧတ္ထ တေနာတိဝါရတု'ဟူ၍ ဝိဂြိုဟ်ပြုသူက ပြုကြသည်။ သတ္တာ၊ သတ္တဝါတို့သည်။ ဧတ္ထ တေနာတိ၊ ဤသီချင်းဖြင့်။ ရမန္တိ၊ မွေ့လျော်ကြကုန်၏။ ထိုကြောင့် ဝါရတု၊ ရတုဟု ခေါ်၏ဟု ဆိုသည်။ အချှို့ကလည်း 'ရတိံ၊ ဇနေတီတိ၊ ရတု'၊ လူတို့သည် မွေ့လျော်ကြကုန်သောကြောင့် ရတုဟုခေါ်၏ဟု ဝိဂြိုဟ်ပြုခဲ့ကြ သေးသည်။ အချို့ကမူ ရတုဟူသော စကားသည် သက္ကတဘာသာရိတု ဟူသော စကားမှ လာသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ရာသီဥတုဟူသော အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ တစ်နှစ်တွင် နွေမိုးဆောင်း သုံးရာသီရှိသကဲ့သို့ ရတု၌လည်း များသောအားဖြင့် သုံးပိုဒ် ဖွဲ့ဆိုလေ့ရှိသည်။ အကြောင်းအရာအားဖြင့် ရာသီဘွဲ့များကို အထူးဖွဲ့ဆိုခဲ့ကြသည် လည်း ဖြစ်သည်။
ရတုသည် ပေါရာဏ စကားဖြစ်၍ သဘင်၊ အခမ်းအနား၊ အခြေအနေဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရသည်ဟု ယူဆသူကလည်း ယူဆကြသည်။ အများအကြောင်းကို ဖွဲ့ဆိုလျှင်၊ လူများစုနှင့်စပ်ဆိုင် လျှင် သဘင်၊ တစ်ဦးတစ်ယောက်အကြောင်း၊ပုဂ္ဂလိက မင်းခမ်း မင်းနားများကို ဖွဲ့ဆိုလျှင် အခမ်းအနား၊ သဘာဝတ္ထ ဩကာသလောက တောတောင် ရေ မြေ အခြေအနေကိုဖွဲ့ဆိုလျှင် အခြေအနေဟူသော အဓိပ္ပာယ်သုံးမျိုးထွက်ကြောင်းဖြင့် ကဗျာလင်္ကာ စပ်ဆိုထုံးများကို ထောက်၍ ကောက်ချက်ချမှတ်ကြကုန်ပြန်၏။ ရတုကို မြန်မာဝေါဟာရအဖြစ် စဉ်းစားကြသူများကမူ ရတုဟူသည် ရ နှင့် တုကို ပေါင်းထားခြင်း ဖြစ်၍ မိမိရရ တုပပြိုင်ဆိုင် စပ်ဆိုသော ကဗျာတစ်မျိုးဖြစ်ကြောင်း ဆိုကြ သည်။ အချို့ကမူ ရနံ့သည် အနံ့ဟူသော စကားနှင့် အတူတူ ဖြစ်သကဲ့သို့ ရတုသည် အတုနှင့် အတူတူဖြစ်သည်။ အတုအပ အပြိုင်အဆိုင် စပ်ဆိုသော ကဗျာတစ်မျိုး ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြ သည်။
ပရိညာသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သဒ္ဓါစသော ဣန္ဒြေငါးပါးတို့ကို ပွားများအပ်၊ ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာပြုအပ် သည်ရှိသော် အဓွန့်ရှည်လျားသော သံသရာခရီးကို ပိုင်းခြား၍သိခြင်းငှါ ဖြစ်၏ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ရတု
ရတုသည်
ဤသို့အားဖြင့် ရတုနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ပညာရှင်တို့သည် အနက်လေးချက်ကို အမျိုးမျိုး ကြံဆကြည့်ခဲ့ကြသည်။ ရတုသည် ပျို့ မော်ကွန်း စသော ကဗျာတို့နှင့် မတူ၊ စည်းကမ်းကြီးသော ကဗျာတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ စာဆိုဉာဏ် မည်မျှပင် ထက်သန်သည်ဖြစ်စေ၊ ရတုကို သုံးပိုဒ်ထက် ပို၍ မဖွဲ့ကြချေ။ သုံးပိုဒ်ထက်ပိုသော ကဗျာများကို များသော အားဖြင့် ရတုဟု အသိအမှတ် မပြုကြချေ။
ရတုဖွဲ့ဆိုရာ၌ လေးလုံးတစ်ပိုဒ်၊ ၁ဝ၈ ပိုဒ်ထက်ပို၍ မဖွဲ့ ကြချေ။ ကာရန်ယူရာတွင် သပ်စေ့နှက် သုံးချက်ညီ၊ ဦးတိုက် စသော လင်္ကာစပ် ခြောက်မျိုးအတိုင်းပင် ဖွဲ့ဆိုလေ့ရှိကြသည်။ အချို့ပညာရှင်တို့က ရတုချီနည်း ချနည်း ၂၈ မျိုး ရှိသည် ဟု ဆို၍ အချို့က ၄၁ မျိုး ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ စကားလုံး အနည်းအများကိုလိုက်၍၎င်း၊ အသတ်ကို ခွဲ၍၎င်း အမျိုးအစား ခွဲကြသည်။ ခုနစ်လုံးနှင့် ချမူခိုင်ညွန့် ခက်ဖြာချနည်း၊ ကိုးလုံး နှင့် ချမှု မဏိဆံကျင်ချနည်း၊ ၁၁ လုံးချသော် အာသာဝတီ ဝတ်ဆံချနည်း၊ ၁၅ လုံးချသော် မဏိဦးပြည်းချနည်း၊ ၁၉ လုံး ချသော် ဇော်တစ်ခိုင်လုံး ချနည်း ၂၅ လုံးချသော် မပြတ် ကေသာ၊ သို့မဟုတ် မြဝတ်ကေသာချနည်း၊ ၃၅ လုံး ချသော် ဇမ္ဗူ့သပြေသီးမှည့် ချနည်း စသည်ဖြင့် ခေါ်၍ အသတ်မပါ သော အက္ခရာ၊ အသတ်ပါသော အက္ခရာ ရော၍ အက္ခရာအမျှ ချီချသော် ပေါက်ပြချနည်း၊ '၍'ဟူသော အက္ခရာမပါ၊ တစ်ပါး သော အသတ်ဖြင့်သာ ချီခြင်း ချခြင်းပြုသော် ငုံဖူးချနည်း၊ အသတ်ရောလျက် အချီအချ '၍'ဟူသော အက္ခရာပါသော် ပုလဲသွယ်၊ သို့မဟုတ် မုလေးသွယ် ချနည်း စသည်တို့ ရှိကြ သည်။
'ရတုချဖွယ်၊ အသွယ်သွယ်၊ ခြောက်ဆယ် ကိရိယာ' ဟူသော ကဝိလက္ခဏာ သတ်ပုံသံပေါက်ပါ စကားအတိုင်း ရတုအချ စကားလုံးပေါင်း ၆၄ မျိုးကိုလည်း တွေ့ရ၏။ ကဝိကဏ္ဌ ပါသ ကျမ်းတွင် အောက်ပါအတိုင်း ကြိယာ ခြောက်ဆယ် လင်္ကာပါရှိလေသည်။
''မဉ္စူဘုန်းတော်၊ ပွင့်ချိန်မြော်သည်၊ ဗန်းမော် ခေါင်ထိ၊ တုမရှိသည့်၊ ကဝိကဝေ၊ စောမြုတေ၊ နှစ်ထွေ လင်္ကာ၊ ကျမ်း၌ လာသား၊ နည်းနာနယ၊ ဝိတ္ထာရဖြင့်၊ သုံးတန်ဆင့်၍၊ ဖွင့်သည့် ကဗျာ၊ ကြိယာတွင်၊ သမာ သေန၊ မူလမဇ္ဈေ၊ ကိုသာပေတည့်၊ သံခြေပျံ့ညင်း၊ ကျွန်ုပ်ခင်းပိမ့်၊ (လျှင်) (လျှင်း) (မူကား)၊ (ဝယ်) (သား) (တမင့်)၊ (ချိမ့်) (ဖြင့်) (တွင်) (၏)၊ (ပိမ့်) (လှည့်) (မည်) (အံ့)၊ (လော) (တုံ) (မံ့) (တည့်)၊ (သော်) (ခံ့) (ဘူး) (သော)၊ (မူလော) (ရကား)၊ (မူ) (အား) (မှ) (က)၊ (လိမ့်စွ) (တံ့) (လည်း)၊ (တိ) (တည်း) (ချည်း) (ဟု)၊ (ခဲ့) (နည်း) (နှိုက်) (လျက်)၊ (ကြောင့်) (ထက်) (မို့) (လည်)၊ (စမ့်) (သည်) (စိမ့်) (နှင့်)၊ (တုံ့) (လိမ့်) (တည့်) (တော့)၊ (ကား) (လော့) (ရွေ့) (သို့)၊ (မျှ) (တို့) (ငှာ) (ရှင့်)၊ (တမုန့်) (နှင့်) (ကို)၊ ရှင့်ပင့်ဉာာဏ်တော် ထွန်းပေါ် ကျယ်ချဲ့-ယှဉ်ခဲ့တတ်တော်မူဘုရား။'' ရှေးစာဆိုတို့သည် စိတ်ဝင်စားဖွယ် ရတုပုံစံ အမျိုးမျိုး ဖွဲ့ဆိုခဲ့ကြသည်။ အင်းဝခေတ်တွင် ရဟန်းတော်ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ သည် ရတုပုံ ပုံဆန်း ပုံသစ်ကို အထွင်နိုင်တော်မူဆုံးသော စာဆိုကြီး ဖြစ်သည်။