cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဂျေ အာ အာ တော်ကီးန်
လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်
လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင် သည် ၁၉၆၀နှစ်များမှစ၍ ယခုထိတိုင် အကြီးအကျယ်အောင်မြင်ခဲ့ကာ စာဖတ်သူ၊ ရောင်းအားစာရင်းကောက်ယူမှုများက ဆုံးဖြတ်ပေးသည်မှာ နှစ်ဆယ်ရာစု၏ အကျော်ကြားဆုံးဇာတ်လမ်းများထဲက တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၃ ခုနှစ် BBC ၏ (The Big Read)စာရင်းကောက်လေ့လာမှုအရ ဗြိတိန်နိုင်ငံ၏ နှစ်သက်မှုအရှိဆုံးဝတ္ထုများစာရင်းတွင် နံပါတ်တစ်နေရာ၌ရပ်တည်ခဲ့သည်။ အလားတူစွာ ၂၀၀၄ ဩစတေးလျနိုင်ငံတွင် Australian Broadcasting Corporation ကကောက်ယူသောစစ်တမ်းများကလည်း ၎င်းလူမျိုးတို့၏ အနှစ်သက်ဆုံးစာအုပ်("My Favourite Book" )အဖြစ်မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့၏။ ၁၉၉၉ Amazon.comဖောက်သည်များ၏ စစ်တမ်းမဲတွင် ထောင်စုနှစ်၏ အကြိုက်ဆုံးစာအုပ်(book of the millennium)အဖြစ် ဆုံးဖြတ်ချက်ပေးကြသည်။ သက္ကရာဇ် (၂၀၀၀)တွင် တော်ကီးန်အား အကြီးကျယ်ဆုံးသော ဗြိတိန်သား အယောက်(၁၀၀)၌ (၉၂)နေရာ၌ မဲပေးရွေးချယ်ကြသည်။ ၂၀၀၄ တွင် ကြီးကျယ်သောတောင်အာဖရိကသားများ စာရင်း၌ အဆင့် (၃၅)သတ်မှတ်မဲပေးခဲ့ကြသောကြောင့် စာရင်းနှစ်ခုလုံး၌ပါဝင်သော တစ်ဦးတည်းသောပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်လေသည်။ ၎င်း၏ကျော်ကြားမှုသည် အင်္ဂလိပ်စကားပြောနယ်မြေများတွင်သာမက နှစ်သိန်းခွဲသော ဂျာမန်ပြည်သူများကလည်း လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်ကို ၎င်းတို့အကြိုက်ဆုံးစာပေဟု ဖော်ပြထားသည်။
စာမူများ၏ တည်နေရာ
၎င်းမသေဆုံးခင် လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်၊ ဟော့ဘစ်၊ ဟမ်၏ လယ်သမား ဂစ်လ်စ် အပါအဝင် ထိုစဉ်ကထုတ်ဝေခဲ့သောစာအုပ်များနှင့်ပတ်သက်သည့် လက်ရေးမူ၊ စာမူကြမ်း၊ ပုံမူကြမ်း၊ ပုံနှိပ်စာမူကြမ်း စသည်တို့ကို ဝစ်ကောဆင်ပြည်နယ် မစ်လ်ဝေါကီမြို့၊ မားကတ်တက္ကသိုလ် John P. Raynor, S.J.,စာကြည့်တိုက်ရှိ အထူးစုဆောင်းရေးနှင့် တက္ကသိုလ်မော်ကွန်းဌာနသို့ ရောင်းချခြင်းအားညှိနှိုင်းခဲ့သည်။ ၎င်းကွယ်လွန်ပြီးနောက် ၎င်း၏အကျိုးဆောင်လုပ်ငန်းက အောက်စဖို့ဒ်တက္ကသိုလ် Bodleian Library သို့ Silmarillion ဒဏ္ဍာရီနှင့် ပညာရပ်ဆိုင်ရာစာအုပ်စာတမ်းများကို လှုဒါန်းခဲ့သည်။ ဤစာကြည့်တိုက်က ၂၀၁၈တွင် ၎င်းလက်ရာများကိုပြသခဲ့၍ အမျိုးပေါင်း (၆၀)ကျော်ပါဝင်သည်။
ဘာသာဗေဒကျွမ်းကျင်ပညာရှင်
တော်ကီးန်၏ ပညာရေးရာလုပ်ငန်းနှင့် စာပေရေးသားဖန်တီးခြင်းများသည် ၎င်း၏ဘာသာစကားများနှင့် ဝေါဟာရဗေဒအပေါ်နှစ်သက်မြတ်နိုးမှုမှ ခွဲခြားမရသော နှစ်ကိုယ့်တစ်စိတ်ပင်ဖြစ်သည်။ တက္ကသိုလ်၌ အင်္ဂလိပ်ဝေါဟာရဗေဒကို အထူပြုသင်ယူခဲ့ပြီး ၁၉၁၅တွင် ရှေးဟောင်းနော့စ်ဘာသာဖြင့် ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၁၈မှစ၍ အောက်စဖို့ဒ် အင်္ဂလိပ်အဘိဓာန်တွင် စကားလုံး "walrus"အပါအဝင် အက္ခရာ "W" ဖြင့်စသော စကားလုံးအမြောက်အမြားကိုပြုစုရာ၌ ဂုဏ်ပြုခံရသည်။ ထို walrus စကားလုံးအားအထူးပင်အားစိုက်ပြုစုခဲ့ရသည်။ ၁၉၂၀၌ လိဒ်စ် တက္ကသိုလ်တွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ပညာရှင်အဖြစ်ရာထူးထမ်းဆောင်သည်။ ရှေးဟောင်းအင်္ဂလိပ် သူရဲကောင်းအလင်္ကာများ၊ အင်္ဂလိပ်စာသမိုင်းကြောင်း၊ ရှေးဟောင်းအင်္ဂလိပ်နှင့် အလယ်ခေတ်အင်္ဂလိပ်စာများ၊ ဝေါဟာရများ၊ ဂျာမန်နစ်ဝေါဟာရဗေဒမိတ်ဆက်၊ ဂေါ့သစ်ဘာသာစကား၊ ရှေးဟောင်းအိုက်စလန်ဘာသာစကား၊ အလယ်ခေတ်ဝေလဘာသာစကား စသဖြင့်မြောက်မြားစွာသောသင်ရိုးများကိုပို့ချခဲ့သည်။ ၁၉၂၅ အသက် (၃၃)တွင် ပမ်းဘရုတ်ကောလိပ်(Pembroke College, Oxford)ပညာရေးရာအဖွဲ့ဝင်ရာထူးနှင့်အတူ ရော်လင်ဆန်နှင့် ဘော့စ်ဝပ်သ် ပါမောက္ခ(အန်ဂလို-ဆက်ခ်ဆွန်ဘာသာစကား)ရာထူးလျှောက်ထားသည်။ ဖင်လန်ဘာသာစကားကို ပြည့်စုံစွာမကျွမ်းကျင်သော်တောင်မှ အတော်အတန်ထိုဘာသာစကားနှင့်ပတ်သက်၍ ဗဟုသုတရှိသည်။
ဘာသာစကားများတည်ဆောက်ခြင်း
ဝေါဟာရဗေဒပညာရှင်တစ်ဦးအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခြင်းနှင့်အပြိုင် ၎င်း၏နောက်ထပ်မြတ်နိုးမှုသည် ဘာသာစကားများတည်ဆောက်ခြင်းပင်ဖြစ်လေသည်။ ထိုပညာရပ်ဆိုင်ရာလုပ်ငန်းသည် ရံခါ၌ ဘာသာစကားတည်ဆောက်မှုအပေါ် လောင်းရိပ်ကျလွှမ်းမိုးနေသဖြင့် ပညာရေးရာဖန်တီးထုတ်လုပ်ခြင်းနည်းပါးသည်ဟုဆိုလိုနိုင်သည်။ ထိုတည်ဆောက်ထားသောဘာသာစကားများအနက် "ကွမ်ညာ" (Quenya) နှင့် "ဆင်ဒါရင်" (Sindarin)သည် အဖွံ့ဖြိုးဆုံးဖြစ်၍ တော်ကီးန်၏ သီးန့်ဂန္ထဝင်စာပေအများအပြား၏ ရေသောက်မြစ်ကိုဖြစ်ပေါ်စေသောအရာများကြား ရင်းမြစ်ပိုင်းဆိုင်ရာဆက်သွယ်မှုရှိကြသည်။ တော်ကီးန်အတွက် ဘာသာစကားနှင့်သဒ္ဒါဆိုသည်မှာ ရူပအလှ၊ သောတအလှတို့ အဓိကဖြစ်ကာ "ကွမ်ညာ"သည် သောတာရုံအတွက်ရသဖြစ်စေရန် တည်ဆောက်သည်။ အက်လ်ဖ်(Elf) များအတွက် (ယခုခေတ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင်) လက်တင်ဘာသာမျိုးအဖြစ်ရည်ရွယ်သတ်မှတ်ကာ အသံပိုင်းကို လက်တင်မှအခြေခံ၍ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းစနစ်အချက်အလက်များမှာ ဖင်လန်၊ ဝေလ၊ အင်္ဂလိပ်နှင့် ဂရိဘာသာစကားများမှ ယူငင်သုံးစွဲထားသည်။ ၁၉၄၅နှောင်းတွင် နောက်တိုးသိသာဖွယ်မှာ "အန်ဒူနိုက်" သို့ "နျူမန်နောရီးယန်" များပြောသော ဘာသာစကားလည်းဖြစ်နေသည်။ တော်ကီးန်၏ အတ္တလန်တစ်ရာဇဝင်နှင့်ဆက်နွှယ်ပြီး အနည်းငယ်နှစ်ခြိုက်သော ဂျူးဘာသာဂုဏ်အင်မျိုးရှိသည့် ဘာသာစကားတစ်ခုဖြစ်သည်။ အလယ်ပိုင်းကမ္ဘာမြေဒုတိယခေတ် အီရာရန်ဒီလ် (Eärendil)ဇာတ်လမ်းကို ၎င်း၏ဂန္ထဝင်စာပေ၌အခြေတည်စေပြီး တော်ကီးန်၏ ၂၀ရာစု တကယ့်ကမ္ဘာကို ၎င်း၏ အလယ်ပိုင်းကမ္ဘာမြေဒဏ္ဍာရီနှင့် ချိတ်ဆက်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။
တော်ကီးန်စာအုပ်များ၏ ရေပန်းစားလူကြိုက်များလာခြင်းသည် အထူးသဖြင့် စိတ်ကူးယဉ်စာပေ၌ ဘာသာစကားအသုံးပြုခြင်းအပေါ် နည်းပင်နည်းသော်လည်း ရေရှည်အကျိုးသက်ရောက်ခဲ့သည်။ အဓိက အသုံးများသော အဘိဓာန်ကြီးများအပေါ်တွင်ပါ အကျိုးသက်ရောက်ခဲ့၏။ တော်ကီးန်၏ သီးသန့်သုံးစွဲသော စာလုံးပေါင်းများဖြစ်သည့် dwarves and dwarvish (dwarfs and dwarfishများနှင့်အတူ) "eucatastrophe" ဆိုသည့်ဝေါဟာရကိုလည်းတီထွင်ခဲ့သည်။
အနုပညာလက်ရာ
ငယ်စဉ်ကစ၍ တစ်လျှောက်လုံး ပန်းချီဆွဲလာခဲ့သဖြင့် ကျွမ်းကျင်သော ပန်းချီဆရာတစ်ဦးလည်းဖြစ်ပေသည်။ ၎င်း၏အစောပိုင်းစာရေးသားခြင်းများ၌ ဇာတ်လမ်းများကိုဖွံ့ဖြိုး၊ အခြေတည်အောင်လုပ်ရာတွင် ရှုခင်းပုံများ၊ ထိုဒေသများ၏ မြေပုံများဖြင့် စာသားများကို အဖော်သဟဲပြုရေးဆွဲခဲ့သည်။ သားသမီးများကို ပြောပြပို့ပေးသော ဇာတ်လမ်းပုံပြင်များတွင်လည်း သရုပ်ဖော်ပုံများဖြင့် ဝေဝေဆာဆာရေးဆွဲသည်။ သူ့ကိုယ်တိုင်က အပျော်တမ်းပန်းချီဆရာဟုသတ်မှတ်သော်လည်း ထုတ်ဝေသူများကဤစာရေးဆရာ၏ မျက်နှာဖုံးပုံ၊ အတွင်းစာမျက်နှာပြည့် သရုပ်ဖော်ပုံ၊ မြေပုံများကိုသာ သုံးစွဲခဲ့သည်။
မှီငြမ်းတင်ဆက်ခြင်းများ
၁၉၅၁ ထုတ်ဝေသူ မစ်လ်တန် ဝေါ့လ်ဒ်မန်းသို့ ပေးစာတွင် တော်ကီးန်က ဤသို့ရေးသားဖူးသည်။ ၎င်း၏ရည်ရွယ်ချက်သည် ရာဇဝင်ဒဏ္ဍာရီနှင့် အနည်းနှင့်အများဆိုသလိုပတ်သက်သော အကြောင်းအရာထု တစ်ခုဖန်တီးရန်ဖြစ်သည်။ ထိုဒဏ္ဍာရီနှင့်ပတ်သက်ပြီး လည်ပတ်ရမည့်စက်ဝန်းနယ်ပယ်သည် ခမ်းနားကြီးကျယ်ပြည့်စုံသည့် အရာတစ်ခုနှင့် ချိတ်ဆက် ရှိသင့်သည်။ သို့သော် ဇာတ်လမ်း၊ ဂီတ၊ ပန်းချီကိုဖန်တီးချင်သော လက်ပေါင်းများစွာ၊ စိတ်ပေါင်းများစွာအတွက် နယ်မြေထားပေးခဲ့သည်။ အနုပညာရှင်များစွာ၏ လက်များစွာ၊ စိတ်များစွာကို တော်ကီးန်၏ဒဏ္ဍာရီများက စေ့ဆော်မှုများပေးနိုင်ခဲ့သည်။
မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ တော်ကီးန်က ၎င်းအသက်ရှင်စဉ် ၎င်းလက်ရာများအပေါ် ထုတ်လုပ်ဖန်တီးထားသော အနုပညာရှင်အားလုံး၏ တင်ဆက်မှုပုံစံတချို့ကို အကြိုက်မတွေ့ဖြစ်သည်။ ဥပမာ ဟော့ဘစ်ဂျာမန်မူတွင် Horus Engels ၏ သရုပ်ဖော်မှုများကိုကား မကြိုက်ပေ။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် တော်ကီးန်ပရိသတ်အစုအဖွဲ့ (Tolkien fandom) ပေါ်လာခြင်းကို သဘောမကျသံသယရှိ၏။ ၁၉၅၄၌ လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင် အမေရိကန်မူတွင် စာအုပ်အပေါ်ဖုံးအတွက် အဆိုပြုမှုများကို ဤသို့တုံ့ပြန်ပြောဆိုခဲ့သည်။ "စာအုပ်အဖုံးပေါ်က စီစဉ်ထားတဲ့ဖော်ပြချက်များနဲ့ပတ်သတ်လို့ ကျေးဇူးတော့တင်ပါရဲ့။ အဲဒါကို ပြန်ပို့လိုက်ပါတယ်။ အမေရိကန်တွေက ဝေဖန်မှု၊ အမှန်ပြင်တာတွေကို ထုံးစံအတိုင်းလိုလိုလားလားလက်မခံပါဘူး။ ဒါပေမယ့်လည်း သူတို့ရဲ့အားထုတ်မှုက အတော့်ကိုဆိုးဆိုးဝါးဝါးဖြစ်နေလို့ အဲဒါတွေပြန်ကောင်းအောင်ပြင်ဖို့ မလုပ်ချင်လုပ်ချင်နဲ့လုပ်ရအုံးမယ်ဗျာ။"
ရုပ်ရှင် မှီငြမ်းတင်ဆက်ခြင်းများ
တော်ကီးန်နှင့်ပတ်သက်သော ပညာရှင် James Dunningက Tollywood ဟု စကားလုံးကိုတီထွင်သုံးစွဲခဲ့သည်။ အသံနှစ်ခုရောထွေးသုံးစွဲသည့် ဤစကားလုံးမှာ "Tolkien Hollywood" ပင်ဖြစ်၍ တော်ကီးန်ဂန္ထဝင်လက်ရာများကို ဝင်ငွေကောင်းရုပ်ရှင်အဖြစ်တင်ဆက်သော မှီငြမ်းဇာတ်ကားများကို ရည်ညွှန်းရာ၌ သုံးစွဲသည်။
ဇာတ်လမ်းမှီငြမ်းပုံဖော်တင်ဆက်ခြင်းကို လုံးဝမဆန့်ကျင်ခဲ့ခြင်းမရှိခဲ့ပါ။ ၁၉၆၈တွင် တော်ကီးန်က ဟော့ဘစ်နှင့် လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင် ရုပ်ရှင်၊ ပြဇာတ်၊ ရောင်းကုန်မူပိုင်ခွင့်(merchandising rights)အား United Artists သို့ရောင်းချပြီး ထိုကုမ္ပဏီက ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ခဲ့ခြင်းမရှိခဲ့ပါ။ ၁၉၇၆တွင် United Artists က မူပိုင်ခွင့်ကို Saul Zaentz Company ခွဲဖြစ်သော Tolkien Enterprises သို့ ရောင်းချသည်။
The Lord of the Rings ကို ၁၉၇၈၌ ဒါရိုက်တာ Ralph Bakshi ကရိုက်ကူးကာ ဇာတ်ညွှန်းကို Peter S. Beagle ကရေးသားခဲ့သည်။ ဇာတ်လမ်းတစ်ခုလုံး၏ ပထမတစ်ဝက်လောက်အား ခြုံငုံမိသည်။ ဟော့ဘစ်၏ ကာတွန်းပုံ အန်နီမေးရှင်းပုံစံကို Rankin/Bass က အမေရိက၌ တီဗီဇာတ်ကားအဖြစ် ၁၉၇၇တွင် ပွဲဦးထွက်ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ The Return of the King (1980 film) (အန်နီမေးရှင်းကာတွန်းပုံစံ)ကို Rankin/Bass ကထုတ်လုပ်ရိုက်ကူ၍ Ralph Bakshi မရိုက်ခဲ့သော ဇာတ်လမ်းနောက်ပိုင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၀၁ မှ ၂၀၀၃အထိ နယူးလိုင်းရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေးက ဒါရိုက်တာ ပီတာ ဂျက်ဆန် ရိုက်ကူးသော လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင် ရုပ်ရှင်သုံးတွဲပင်ဖြစ်သည်။ နယူးဇီလန်နိုင်ငံတွင် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ဤဇာတ်ကားများသည် ငွေကြေးအရအကျိုးမြတ်များစွာရရှိသည့်အပြင် အော်စကာ (အကယ်ဒမီ)ဆုများစွာရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၂မှ ၂၀၁၄အတွင်း Warner Bros နှင့် New Line Cinema တို့ပေါင်း၍ ဟော့ဘစ်ရုပ်ရှင်အတွဲအဖြစ် ဒါရိုက်တာ ပီတာ ဂျက်ဆန်ကပင် ဒါရိုက်တာ၊ ဦးဆောင်ထုတ်လုပ်သူ၊ ပူးတွဲဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာအဖြစ်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ တော်ကီးန် အတ္ထုပ္ပတ္တိရုပ်ရှင်ကို ၂၀၁၉ မေလ ၁၀၌ ထုတ်ဝေ၍ ငယ်စဉ်ဘဝနှင့် စစ်ပွဲအဖြစ်ပျက်များကို အလေးထားတင်ဆက်ထား၏။ တော်ကီးန်မိသားစုနှင့် အကျိုးဆောင်လုပ်ငန်းက ထိုရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ခြင်းအပေါ် မနှစ်သက်၊ မပါဝင်၊ မည်သည့်မူပိုင်ခွင့်ပေးခြင်းမျိုး မရှိကြောင်းပြောဆိုခဲ့သည်။
ရုပ်မြင်သံကြား
၂၀၁၇ နိုဝင်ဘာ ၁၃တွင် အမက်ဇန်ကုမ္ပဏီ (Amazon) က ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရုပ်မြင်သံကြားမူပိုင်ခွင့်ကို The Lord of the Rings အတွက်ရယူနိုင်ခဲ့ကာ စာအုပ်၏ တိုက်ရိုက်မှီငြမ်းမှုမဟုတ်ဘဲ ယင်းဝတ္ထုပါအချိန်မတိုင်ခင် ဖြစ်ပျက်ခဲ့သောအခန်းသစ်များကို မိတ်ဆက်ရိုက်ကူးသွားမည်ဖြစ်သည်။ စာနယ်ဇင်းရှင်းလင်းပွဲတွင် တော်ကီးန်၏ မူရင်းအရေးအသားများကို အခြေခံထားသည့် တစ်ခါမျှမရိုက်ကူးဖူးသေးသောအကြောင်းအရာများကို ရိုက်ကူးမည်ဟုပြောဆိုမှုများရှိခဲ့၏။ တော်ကီးန်အမွေအနှစ်ထိန်းသိမ်းခြင်းအဖွဲ့ (Tolkien Estate)၊ The Tolkien Trust၊ ဟာ့ပ်ပါကောလင်းစာပေတိုက် (HarperCollins)၊ နယူးလိုင်းရုပ်မြင်သံကြား (New Line Television)ရနှင့် ပူးပေါင်းကာ အမက်ဇန်ကထုတ်လုပ်သူအဖြစ်ဆောင်ရွက်မည်။
အမှတ်တရများ
တော်ကီးန်ကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် The Tolkien Society က ၂၀၀၃ ခုမှစ၍ မတ်လ ၂၅ရက်နေ့ကို Tolkien Reading Day ဟုခေါ်တွင်ကာ ကမ္ဘာအနှံ့ကျောင်းများ၌စီစဉ်ကျင်းပပေးခဲ့ကြသည်။
တော်လ်ကီးန်ကို အမှတ်ရသောအားဖြင့် ၎င်းနာမည်၊၎င်းဇာတ်ကောင်များ၊ ၎င်းဝတ္ထုထဲ၌ပါဝင်သောနေရာများစသည်တို့ကိုလည်း နိုင်ငံအတော်များများတွင် လမ်းနာမည်၊တောင်နာမည်၊တိရစ္ဆာန်နှင့် အပင်မျိုးစိတ်၊ တခြားအထင်ကရ ပစ္စည်းများအတွက် ပေးထားကြသည်။ ဥပမာ ကနေဒါနိုင်ငံ ကတ်ဝေါလဒါတောင်တန်းရှိတောင်သုံးလုံးအမည်ကို Mount Shadowfax, Mount Gandalf and Mount Aragorn အဖြစ်ခေါ်တွင်စေသည်။ အနီးနားကတောင်ထိပ်ကိုလည်း Tolkien Peakဟု ခေါ်တွင်စေသည်။ သက်ရှိမျိုးခွဲပညာရပ်နယ်ပယ်၌ အမျိုး (၈၀)ကျော်(80 taxa (genera and species) ကို ဟော့ဘစ်၊ လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်နှင့် အလယ်ပိုင်းကမ္ဘာမြေဇာတ်လမ်းထဲမှ ဇာတ်ကောင်များကို အစွဲပြုပေးထားကြသည်။
ဂန့်ဂေါချောရွာ၊ တောင်တန်းကုန်း
ဂန့်ဂေါချောရွာ၊ တောင်တန်းကုန်း
အလယ်ရိုးရွာ၊ ကွင်းလှ
အလယ်ရိုးရွာ၊ ကွင်းလှ
တောဖျားကံချောင်းရွာ
တောဖျားကံချောင်းရွာ
​ရွှေထီးရွာ၊ ဒေးဒလူ
ရွှေထီးရွာ၊ ဒေးဒလူ
သစ်နက်စမ်းရွာ၊ ရေရင်
သစ်နက်စမ်းရွာ၊ ရေရင်
ပါခါးရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
ပါခါးရွာ (Parhkar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်၊ တောင်ကိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၅၈၈ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လွယ်လင်ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
လွယ်လင်ရွာ (Loilen)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ ဟိုနားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၃၀၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုနားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၄ ဦး၊ မ ၂၉၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၄ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
​ညောင်ပင်ရှိုရွာ၊ ကွင်းလှ
ညောင်ပင်ရှိုရွာ၊ ကွင်းလှ
ခြင်္သေ့ရွာ၊ ခြင်္သေ့
ခြင်္သေ့ရွာ၊ ခြင်္သေ့
ချင်းရွာမင်းပြင်ရွာ၊ စနဲမင်းပြင်
ချင်းရွာမင်းပြင်ရွာ၊ စနဲမင်းပြင်
ကကပိုင်ရွာ၊ ဒေးဒလူ
ကကပိုင်ရွာ၊ ဒေးဒလူ
ထွန်စက်
ထွန်စက် ဆိုသည်မှာ နောက်တွဲယာဉ်ကို ဆွဲယူရန်၊ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး နှင့် ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းတို့တွင် အသုံးပြုရန်အတွက် ကြီးမားသော ဆွဲယူအား (tractive effort) ကို နှေးကွေးသော အရှိန်များ၌ ပေးနိုင်ရန် ပုံစံထုတ်ထားသော ယာဉ်ဖြစ်သည်။ အများအားဖြင့် ထွန်စက်ဆိုသော အသုံးအနှုန်းသည် လယ်ယာမြေတွင် သုံးသော ယာဉ်တစ်မျိုးကို ရည်ညွှန်းခေါ်ဆိုကြပြီး လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် သက်ဆိုင်သော စက်ပစ္စည်းကိရိယာများကို နောက်မှဆွဲခြင်း သို့ ယာဉ်ပေါ်တွင် တပ်ဆင်ခြင်းဖြင့် အသုံးပြုကြသည်။ အကယ်၍ အတူတကွသုံးစွဲသော ကိရိယာမှာ စက်ပစ္စည်းတစ်မျိုးဖြစ်ပါက ထွန်စက်မှနေ၍ စွမ်းအင်ပေးနိုင်သည်။ အင်္ဂလိပ်စာလုံး tractor ကို နောက်တွဲပါကုန်ကားများ၏ စွမ်းအင်ပေးသော အစိတ်အပိုင်းအတွက်လည်း အသုံးပြုကြသည်။
အင်္ဂလိပ်စာလုံး tractor သည် လက်တင်ဘာသာစကားမှ ဆင်းသက်လာပြီး trahere (ဆွဲရန်) ဆိုသော စကားလုံး၏ နာမ်စားဖြစ်သည်။ ပထမဆုံးတွေ့ရှိရသည့် အသုံးအနှုန်းကို ၁၉၀၁ ခုနှစ်တွင် တွေ့ရှိရပြီး "ကုန်တင်တွဲများကို ဆွဲရန် နှင့် လယ်ထွန်ရန် အင်ဂျင် သို့မဟုတ် ယာဉ်" ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားသည်။ အစောပိုင်းအသုံးနှုန်းမှာ ဆွဲအားရှိအင်ဂျင်ဖြစ်သည်။
ပထမဆုံးထွန်စက်မှာ ရေနွေးငွေ့သုံး ထွန်ယက်သည့် အင်ဂျင်ဖြစ်သည်။ ထိုအင်ဂျင်များကို လယ်ကွက်၏ တစ်ဖက်တစ်ချက်စီ၌ တပ်ဆင်ကြပြီး ထွန်သွားကို ထိုအင်ဂျင်နှစ်ခုကြား၌ ဝိုင်ယာကေဘယ်လ် ကို သုံး၍ အရှေ့အနောက်ရွေ့လျားစေသည်။
ဘန့်လီရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ဘန့်လီရွာ(Bantli)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ ဘန့်လီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၃၀၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘန့်လီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၃ ဦး၊ မ ၁၄၈ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၂၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘုရားကြီးကုန်း (အရှေ့)ရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွှေကြို့ပင်ရွာ၊ ကွင်းလှ
ရွှေကြို့ပင်ရွာ၊ ကွင်းလှ
ကျော်ထူး (ဘောလုံးသမား)
ကျော်ထူး(၁၉ မေ ၁၉၉၄ ခုနှစ်)သည် ဘောလုံးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ရန်ကုန် ယူနိုက်တက် အသင်းတွင် အလယ်တန်းနေရာတွင် ကစားလျက်ရှိသည်။
သင်တောရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
သင်တောရွာ (Thintaw)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ ရွှေဘိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၂၁၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွှေဘိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၀၃ ဦး၊ မ ၁၆၆၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၆၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂန့်ဂေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တပေါင်းလ
တပေါင် (တပေါင်း)သည် မြန်မာပြက္ခဒိန်၏ ဆယ့်နှစ်လမြောက်လဖြစ်ပြီး အင်္ဂလိပ်လ ဖေဖော်ဝါရီ၊ မတ် အတွင်း ကျရောက်ပါသည်။ ပထမလဝက်သည် ဆောင်းရာသီစက်မှ မလွတ်သေးချေ။ ဒုတိယလဝက်သို့ရောက်မှသာ နွေရာသီစက်သည် စတင်လေသည်။ ထို့ကြောင့် တပေါင်းလသည် ဆောင်းတစ်ဝက် နွေတစ်ဝက်ဖြစ်၍၊ နေ့ပူလို့ ညချမ်း၊ တပေါင်းလ လသရမ်း ဟု လူတို့ ဆိုစမှတ်ပြုကြသည်။ အဆုံးသတ်လ ဖြစ်ပြီး တပေါင်းလသည် ၃၀ ရက်ရှိသည်။ ရက်စုံသော လဖြစ်သည်။
ထန်းပင်နှင့် သက်ဆိုင်သော အမည် ဖြစ်သည်။ ထန်းဖိုပင်များမှ ခံယူရရှိသည့် ထန်းရည်ကို မီးနှင့် ကျိုချက်ပြီး ထန်းလျက် ပြုလုပ်သည့် လဖြစ်သည်။ ၂၇ လုံးသော နက္ခတ်များ စုပေါင်းထွက်ပေါ်ခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊ထန်းရည်များပေါင်းစပ်ကျိုချက်သဖြင့် ထန်းပေါင်းဟူသော စကားမှ ရွေ့လျားလာခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း တပေါင်းလဟု ခေါ်တွင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ဗေဒင်အလိုအားဖြင့်ကား တပေါင်းလသည် မိန်ရာသီဖြစ်၏။ မိန်ရာသီ၏ အရုပ်မှာ ငါး ၂ ကောင်ဖြစ်သည်။ စန်းယှဉ်နက္ခတ်ကား ဖလဂုနီတည်း။ ဤလ၏ အထိမ်းအမှတ် ပန်းသည် သရဖီပန်း (Calophyllum amnenum) ဖြစ်သည်။
ယင်းလတွင် မြစ်များ ချောင်းများ ရေစစ်ကာ သောင်ခုံ သဲပြင်များ ပေါ်ထွန်းသဖြင့် သဲပုံစေတီတည်သော ရာသီပွဲများ ကျင်းပလေ့ရှိသည်ဟု စာဟောင်း ပေဟောင်းများ၌ အဆိုရှိခဲ့၏။ ထိုလ၌ နေထွက်ချိန်မှာ ၆ နာရီ ၁ဝ မိနစ်ဖြစ်၍၊ နေဝင်ချိန်မှာ ၅ နာရီ မိနစ် ၅ဝ ဖြစ်သည်။ နေ့တာအနည်းငယ်တို၍ ညတာရှည်သည်။ တပေါင်းလသည် ဆောင်းကြွင်း နွေဦးလဖြစ်သဖြင့်လောကသဘာဝ လုံးသည် သစ်ပင်များရွက်ဟောင်းစွန့်၍ ရွက်သစ်လွန်ကာ အညွန့်အညှောက်များ ပေါ်ထွက်ခြင်းဖြင့် တင့်တယ် လှပသာယာလှပေသည်။ မြန်မာ စာပေလောကတွင် ရှေးစာဆို အများသည် တပေါင်းလကို အထူးဖွဲ့ဆိုရေးသားခဲ့ကြလေသည်။ အင်းဝခေတ် ရဟန်းစာဆို ရှင်ဥတ္တမကျော်သည် သူ၏တောလား ကဗျာကြီး၌ တပေါင်းလ၌ တင့်တယ်သာယာပုံကို လေခ မြေသက်၊ ဈာန်ဝိတက်သို့၊ သစ်ရွက်ယော်ယီ၊ ဣန္ဒနီဝယ်၊ သိင်္ဂီတစ်ဝက်၊ ဖက်၍ဆေးစုံ၊ ခြယ်သောပုံသို့၊ ရဂုံမြိုင်တွင်း၊ တောလုံးလင်းသား'ဟု ချီးကျူးဖွဲ့ဆိုခဲ့၏။
ရှင်အုံးညိုကလည်း တပေါင်းလ၏ ကြည်နူးရှုချင်ဖွယ် ကောင်းပုံကို ဂါထာ ၆ဝ ပျို့တွင် ကာဠုဒါယီအမတ် မြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်ကြားသည့်ဟန် ဖွဲ့နွဲ့စပ်ဆိုခဲ့၏။ ကုန်းဘောင်ခေတ် ပြဇာတ်ဆရာကြီးဦးကြင်ဥ ကမူ 'ရှစ်ခွင်တိုင်း၊ မှုန်မှိုင်းတဲ့ပတ်လည် သဇင်ကြွင်းငယ် နှင့်၊ အင်ကြင်းသန္တာညွန့်ငယ်တို့၊ ဖူးကွန့်ကိုက်စည် ဘမရာရွှေပိတုန်းငယ်တို့၊ ချွေသုံးကြဝတ်ရည်၊ ဆွတ်ကြည်ဘွဲ့ဖော်ကွဲ ယင်းသည့်နေ့ဆိုင်၊ ရသေ့သူတော်တိုင်မှ၊ ဉာဏ်မခိုင် ဈာန်ယိုင်လျှောရတယ်၊ ရာသီတွင်ခါညီပြောပေပ၊ ကြော၍သာ မြဲ။' ဟု တပေါင်းလ၏ စာပန်းချီကို ရွေးချယ်သီကုံးခဲ့ပေသည်။
ကောင်ငိုတန် (ထီဆိုင်)ရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ကောင်ငိုတန် (ထီဆိုင်)ရွာ (Kawngngotan (Htihseng))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ ပေါင်လင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၈၀၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေါင်လင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၂၀ ဦး၊ မ ၄၉၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၈၉၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောင်ဗလ
ယောက်ျားမင်းသမီး ဦးအောင်ဗလခေါ် မယ်အောင်ဗလသည် မြန်မာဇာတ်သဘင်လောကတွင် အထူးပင် အတုယူလေးစားခြင်းခံရသော ပြည်သူ့ အသည်းစွဲ အနုပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
အောင်ဗလကို မကွေးတိုင်းအတွင်း ဧရာဝတီမြစ်အနောက်ဘက်ကမ်းတွင်တည်ရှိသော ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့ မြောက်ပိုးတန်းရပ်ကွက်တွင် (၁၂၄၄)ခုနှစ် တပေါင်းလဆန်း (၁၃) ရက် တနင်္ဂနွေနေ့ နံနက် တစ်ချက်တီးအချိန်တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဖခင်မှာ ကန်တော်ရွာသား ရုပ်သေးဆရာ ဦးလူကြီးဖြစ်၍ အမိမှာ ဒေါ်မယ်ပွင့် ဖြစ်သည်။ ဦးလူကြီးနှင့် ဒေါ်မယ်ပွင့်တို့တွင် သားကြီးကိုစံထွန်းဦး၊ သမီး မသင်းအုံ၊ မသင်းပုံတို့ကို ဖွားမြင်ပြီးနောက် သားငယ်အောင်ဗလကို ဖွားမြင်သည်။
ငယ်ဘဝ
အောင်ဗလ ခြောက်နှစ်သားအရွယ်တွင် ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးလူကြီး ကွယ်လွန်သဖြင့် မိခင်ဖြစ်သူက ဆား၊ ငါးပိ စသည့် ရောင်းဝယ်လုပ်ကိုင်၍ သားဖြစ်သူကို ကြီးပြင်းအောင်မွေးမြူလေသည်။ သားငယ်အောင်ဗလအား အရွယ်ရောက်သော် ဘုန်းကြီးကျောင်းသို့ပို့အပ်၍ စာပေသင်ကြားစေသည်။ အောင်ဗလသည် အတီးအမှုတ် အကအခုန် ဝါသနာပါသည့် အလျောက် ကျောင်းသားဘဝကပင် ဂီတနှင့် သဘင်ပညာကို လိုက်စားခဲ့လေသည်။ ဦးလေးတော်သူ အရပ်သားဦးထွန်းဝထံတွင် ဗုံရှည်နှစ်လုံးအတီးသင်၊ အကသင်၍ အရပ်ယိမ်းများတွင် ပါဝင်ကပြလေ့ရှိသည်။ ဆရာဘုန်းတော်ကြီး ဦးလင်္ကာထံတွင် အပြေအဆို အငိုမှအစ လေ့လော သင်ကြား လိုက်စားခဲ့သည်။
(၁၀)နှစ်သားအရွယ်ခန့်မှစ၍ ဇာတ်သဘင်လောကသို့ဝင်ကာ မိခင်အား လုပ်ကျွေးပြုစုသည်။ ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့တခွင် ကျေးရွာစဉ်များမှ ဘုရားပွဲ၊ နတ်ပွဲ၊ အလှူပွဲများတွင် အောင်ဗလမပါလျှင် ပွဲမဖြစ်သလောက်ပင် လူကြိုက်များခဲ့သည်။
သဘင်သည်ဘဝ
အောင်ဗလသည် နာမည်ကြီးမင်းသမီး မထွေးလေးထံမှ အဆို၊ အငို၊ အက သင်ခဲ့ဖူးသည်။ ရွှေရင်ဆို့ရုပ်သေးမင်းသမီးကြီး ဦးရွှေဖောင်၊ ဦးဖိုးကွန်းတို့ထံမှလည်း အပြော၊ အဆို၊ အငို၊ အမူအရာမှအစ သင်ကြား ပညာယူခဲ့သည်။
မင်းသားကိုသန်းဆိုသူနှင့် တွဲကစဉ်က မြေဝိုင်းအနိမ့်သဘင်အဖြစ် ကပြခဲ့ရသည်။ အောက်နယ်သို့ဆင်းခဲ့ရာ ဟင်္သာတရောက်သောအခါ တွဲဖတ်ကပြရန် မင်းသမီး ကောင်းကောင်းရှာရန် ဟင်္သာတမြို့သို့ ဆိုက်ရောက်လာသော ဦးဘိုးစိန်နှင့် တွေ့ကြလေသည်။ အောင်ဗလနှင့်အတူ နာမည်ကျော်လူပြတ် ကြုံတိုင်း၊ ဆင့်ဆံ၊ ကျော်ဇံ စသည်တို့လည်း ပါလာလေသည်။ အောင်ဗလနှင့် ဘိုးစိန်တို့ အတွဲသည် ဘက်ညီလှသဖြင့် နာမည်ထွက်လာလေသည်။
တွဲကခဲ့သောမင်းသားများမှာ ဦးဘိုးစိန်အပြင်၊ ဦးစိန်ကတုံး၊ ဦးချစ်စရာ၊ ဦးစိန်ခို၊ ဧရာဝဏ် ဦးတင့်ကြီး၊ ဦးစိန်အုပ်၊ မောင်ထွန်းကြိုင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အောင်ဗလသည် (၁၂၇၅) ခုနှစ်တွင် စိန်ကတုံးနှင့် တွဲကသည်။
ဘဝနိဂုံး
၁၂၇၅ ခုနှစ် မန္တလေးသို့ ဇာတ်ရွှေ့သွားရာ ဥပုသ်ကုန်း ပွဲစားကြီး ဦးဘိုးဆုံအိမ်တွင် ခေတ္တနေ၍ ကွမ်းခြံအရပ်တွင် တိုက်ငှားကာ ဇာတ်နားနေစဉ် မန္တလေး၊ရန်ကုန်တို့မှ သမားအကျော်အမော်တို့ကို ပင့်ခေါ်ကုသ ပါသော်လည်း တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော်(၁၀) ရက် စနေနေ့ညနေ (၅) နာရီခွဲအချိန်တွင် မန္တလေးမြို့၌ကွယ်လွန်အနိစ္စရောက်သည်။
ပိန်းလုံရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
ပိန်းလုံရွာ (Pinglong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်၊ တောင်ကိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၅၉၅ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပေါက်ကိုင်းရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ပေါက်ကိုင်းရွာ (Paukkaing)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ ကြို့ပင်ဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၄၅၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွှေလေးကျင်း/ရွှေလှေကျင်းရွာ၊ ဒေးဒလူ
ရွှေလေးကျင်း/ရွှေလှေကျင်းရွာ၊ ဒေးဒလူ
ဦ
ဦ သည် မြန်မာဘာသာ၌ အခြေခံသရ (၁၁) လုံး နှင့် သင်ရိုးသရ (၁၂) လုံး  ထဲမှ သရတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် အသံပိုင်းဆိုင်ရာအရ "ဦ" သရသည် "အာ၊ ဤ၊ ဧ၊ အဲ၊ ဩ၊ ဪ၊ အို" ကဲ့သို့ သံရှည်သရတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ဒီဃသရ ဟူ၍ ခေါ်ဆိုသည်။
"ဦ" သည် လုံးချင်းသရတစ်ခုဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် သရအက္ခရာ သုံးလုံးဖြစ်သော "ဥ၊ ဦ၊ ဦး" တို့သည် သီးသန့်စကားလုံးများဖြစ်ကြသည်။ "ဦ"သည် "ဥ" ကို လုံးကြီးတင် (ီ) ၍ ဖြစ်လာသည် မဟုတ်သကဲ့သို့ "ဦး"သည်လည်း "ဦ" ကို ဝစ္စပေါက် (း) ထည့်ထားခြင်းမဟုတ်ပါ။ သို့ဖြစ်၍ ဤသရအက္ခရာသုံးလုံးသည် အချင်းချင်း မှီခိုပြီးမှ တည်ဆောက်ထားသော စကားလုံးများ မဟုတ်ကြပေ ။
မေမြတ်နိုး
အငြင်းပွားမှု
အလှမယ်မေမြတ်နိုးသည် Miss Asia Pacific ၂၀၁၄ ပြိုင်ပွဲတွင် ဝင်ပြိုင်ရာမှ သရဖူရယူခဲ့သော်လည်း ပွဲကျင်းပသည့် အဖွဲ့အစည်းနှင့် မပြေလည်မှုဖြစ်ရာမှ သရဖူအရှုပ် တော်ပုံဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
ရေချွိန်ပြင်ရွာ၊ စနဲမင်းပြင်
ရေချွိန်ပြင်ရွာ၊ စနဲမင်းပြင်
မားထေးရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
မားထေးရွာ(Marhtay)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ ဘန့်လီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၉၂၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘန့်လီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၃ ဦး၊ မ ၁၄၈ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၂၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန့်ခန်ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
မန့်ခန်ရွာ (Manthkant)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ ဟိုနားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၃၀၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုနားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၄ ဦး၊ မ ၂၉၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုန်းသာရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ကုန်းသာရွာ (Konethar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ ပေါင်လင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၈၁၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေါင်လင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၂၀ ဦး၊ မ ၄၉၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၈၉၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှမ်းစုတောင်ကုန်းရွာ၊ လင်းလွန်းပင်
ရှမ်းစုတောင်ကုန်းရွာ၊ လင်းလွန်းပင်
တပင်ရွှေထီး (မြန်မာ ၈၉၂-၉၁၂)
ကေတုမတီတောင်ငူပြည်မှစ၍ အခြေတည်ပြီးလျှင်၊ မွန် မြန်မာ စည်းလုံးရေးဖြင့် ဒုတိယမြန်မာနိုင်ငံတော်ကြီး တည် ဆောက်နိုင်စေရန်အလို့ငှာ၊ ဦးစွာကြိုးပမ်းခဲ့သော မင်းကား မဟာရာဇဝင်အလိုအရ မင်းတရားရွှေထီးဟုတွင်သော တပင် ရွှေထီးမင်းပင် ဖြစ်လေသည်။
မြန်မာရာဇဝင်တို့တွင် ဂငယ်သုံးခု ဥသျစ်ထုဟု ဆိုစမှတ် ပြုသော သက္ကရာဇ် ၈၈၈ခုနှစ်(ခရစ် ၁၅၂၆ ခုနှစ်)တွင် အင်းဝ ပြည်ကို ရှမ်းများလွှမ်းမိုးသိမ်းပိုက်သဖြင့် အင်းဝပျက်ပြီးလျှင်၊ ရွှေနန်းကြော့ရှင် ဘုရင်နရပတိလည်း နတ်ရွာစံလေသည်။ ထို အခိုက်တွင် ဟံသာဝတီ၊ ပုသိမ်၊ မျွှုမစသော ဒေသတို့၌လည်း မွန်မင်းဆက်တို့ လွှမ်းမိုးလျက်ရှိကြကုန်သည်။ ထိုခေတ်၌ မြန်မာတို့မှာ အထက်တွင် ရှမ်းတို့ကဖိစီး၍၎င်း၊ အောက်တွင် မွန်တို့ကဖိစီး၍၎င်း၊ အလယ်တွင် အနေချောင်လျက်ကျန်ရှိသော တောင်ငူသို့ ဝင်ရောက်ခိုလှုံလာကြသည်။ သို့ဖြင့်ပင် တောင်ငူ မြို့သည် မြန်မာတို့၏ စည်းလုံးညီညွတ်ရေးအတွက် မြှော်လင့် အားထားရာ ဒေသဖြစ်လာလေရာ၊ မင်းကြီးညိုသည် သက္ကရာဇ် ၈၄၇ ခုနှစ် (ခရစ် ၁၄၈၅ ခုနှစ်)တွင် တောင်ငူပြည်ကြီးကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့လေသည်။
မင်းကြီးညိုသည် ဟံသာဝတီပဲခူးကို သိမ်းသွင်းရန် ကြိုးပမ်းနေခိုက်တွင် ခုနှစ်(ခရစ်၁၅၃ဝ ခုနှစ်)တွင် နတ်ရွာစံလေသော်၊ မြန်မာ နိုင်ငံတော် စည်းလုံးရေးကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ရန် တာဝန် သည် တပင်ရွှေထီး၌ ကျရောက်ခဲ့လေသည်။
တပင်ရွှေထီးသည် မင်းကြီးညိုနှင့် ငနွယ်ကုန်းသူကြီး သမီးတို့ သင့်မြတ်ရာတွင် မြင်သော သားတော် ဖြစ်သည်။ သုသောဓိက မဟာရာဇာဝင်ကြီး၌ မွေးသက္ကရာဇ်ကို ၈၆၅ ခုနှစ် ဟု ပြသည်။ သက္ကရာဇ် ၈၇၉ ခုနှစ်(ဆရစ် ၁၅၃ဝ ခုနှစ်)၌ မင်းကြီးညိုလွန်သော် တောင်ငူကို ဆက်လက်စိုးစံရသည်။ တပင်ရွှေထီးနှင့် ခေတ်ပြိုင်စိုးစံခဲ့သော မင်းများမှာ အင်းဝ၌ နောက်ဆုံးရှမ်းမင်းများဖြစ်သော သိုဟန်ဘွား၊ အုန်းဘောင် ခုန်မှိုင်း နှင့် မိုးဗြဲနရပတိတို့ ဖြစ်ကြ၏။ ဟံသာဝတီမွန်တို့ပြည် ၌ကား သုရှင်တကာရွတ်ပိ (မြန်မာ ၈၈၈-၉ဝဝ) ဖြစ်လေ သည်။
တောင်ငူကို အုပ်ချုပ်စိုးစံရသော အချိန်တွင် တပင်ရွှေထီး ဘုရင်သည် အသက် ၁၄ နှစ်မျှသာ ရှိသေးသည်။ သို့သော် တပင်ရွှေထီး၏ လက်ထက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံတွင်းသို့ နှစ်များစွာ ကြာမျှ ဝင်ရောက်စိုးစံ လွှမ်းမိုးခဲ့ကြသော ရှမ်းမင်းများ၏ အင်အားအခြေအနေမှာ ညံ့သက်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ တောင်ငူသည် လည်း အထက်မြန်မာနိုင်ငံတလွှားမှ ဝင်ရောက်ခိုလှုံလာကြသော လူများဖြင့် အင်အားပြည့်တင်းလျက်ရှိ၏။ ထို့ပြင် အင်းဝပြည် ကြီး၏သော့ချက်ဖြစ်လျက် အထက်မြန်မာနိုင်ငံတွင် အချမ်းသာ ကြွယ်ဝဆုံးဖြစ်သော ကျောက်ဆည်နယ်ပယ်ကြီးသည်လည်း တပင်ရွှေထီး၏လက်တွင်းသို့ ရောက်ရှိနေခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ အင်းဝ မှဝင်ရောက် ခိုလှုံလာသူများတွင် ဆင်းရဲသား တောင်သူလယ် သမားများသာမက၊ ဇာတိမာန် တက်ကြွလျက်ရှိသော မင်းမှု ထမ်း သူရဲကောင်းများလည်း ပါဝင်ခဲ့၏။ ထိုနောက် ခမည်း တော်အမှုထမ်းခဲ့ကြသော ဝန်ကြီးမှူးကြီးများသည် တပင်ရွှေထီး ၏လက်ထက်သို့ ရောက်သောအခါတွင် ဆက်လက်၍ သစ္စာ ကျိုးနွံစွာ အမှုထမ်းခဲ့ကြသည်။ ထို့ပြင် ယောက်ဖတော် ဘုရင့် နောင် (နောင်အခါ ဟံသာဝတီဆင်ဖြူများရှင်)ကလည်း သစ္စာ ကျိုးနွံစွာဖြင့် တောင်ငူနိုင်ငံတော်ကြီး တည်မြဲရေးကို ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပေသည်။ ဤအခြေအနေ များကြောင့်၊ တပင်ရွှေ ထီးသည် ခမည်းတော်မင်းကြီးညို တည်ထောင်ရန် အစပျိုးခဲ့ သော နိုင်ငံတော်ကြီးကို ဗဟိုပြု၍၊ မြန်မာနိုင်ငံတော်ကြီးတည် ထောင်ရန် အစပျိုးပေးနိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
အောက်မြန်မာနိုင်ငံ ဟံသာဝတီ မွန်တို့ပြည်ကို တပင်ရွှေ ထီးသည် ၈၉၆ ခုနှစ်မှအစပြု၍ လုပ်ကြံတိုက်ခိုက်ခဲ့၏။ ဟံသာ ဝတီဘုရင် သုရှင်တကာရွတ်ပိလည်း ပဲခူးမြို့တော်မှနေ၍ အစီ အမံကောင်းလှသော အမတ်ကြီး ဗညားကျန်း၊ ဗညားလောတို့ ၏ အကူအညီဖြင့် ရွပ်ရွပ်ချွံချွံတိုက်ခိုက်၏။ ထိုကြောင့် တပင် ရွှေထီးဘုရင် သည် အကြိမ်ကြိမ်တိုက်ခိုက်ပါသော်လည်း၊ ပဲခူး မြို့တော်ကို ၉ဝဝ ပြည့်နှစ်ရောက်မှသာ အောင်မြင်လေတော့ သည်။ ထိုနှစ်တွင် တပင်ရွှေထီးဘုရင်၏ ဥပါယ်တံမျဉ်ကြောင့် အစီအမံကောင်းလှသော ဗညားကျန်း၊ ဗညားလောတို့သည် သုရှင်တကာရွတ်ပိ၏ ကွပ်မျက်ခြင်းကို ခံကြရကား၊ ပဲခူး၏ အင်အားလည်း ပျော့ညံ့သွားလေသည်။ ဤအခါတွင်မှ တပင် ရွှေထီးဘုရင်လည်း ပဲခူးမြို့တော်ကို အလွယ်တကူ ချီတက်သိမ်း ပိုက်နိုင်ခဲ့လေ သည်။ ပဲခူးကိုအောင်မြင်ပြီးနောက်၊ တပင်ရွှေ ထီးဘုရင်သည် ပြည်မြို့ကို နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် လုပ်ကြံ တိုက် ခိုက်သေး၏။ သို့သော် ၉ဝ၃ ခုနှစ်တွင်မှ လုံးဝအောင်မြင် သည်။
၉ဝ၂ ခုနှစ်တွင် ချီတက်လုပ်ကြံသော မျွှုမတိုက်ပွဲမှာမူ ၇ လကျော်မျှ ကြာလေသည်။ တပင်ရွှေထီးဘုရင်သည် သံလွင် မြစ်ညာမှနေ၍ ထန်းပင်တပြန်ခန့် မြင့်မားသော မီးဖောင်ကြီး များ၊ မြို့ရိုးတပြန်ထက် ကျော်လွန်သော ခံတပ်ဖောင်ကြီးများကို ဆောက်လုပ်မျှောချကာ ရန်သူများဖက်မှ ကူညီတိုက်ခိုက်လျက်ရှိ သော ပူတကေ(ပေါ်တူဂီ) သင်္ဘော ၇ စင်းကို ခဲယဉ်းပင်ပန်း စွာ ကြံစည်တိုက်ခိုက် ဖျက်ဆီးပစ်နိုင်ပြီးလျှင် မတ္တုမမြို့ကို အလိုပြည့်လေသည်။
ထိုနောက် ၉ဝ၅ ခုနှစ်တွင် တပင်ရွှေထီးသည် အထက် ပြန်မာနိုင်ငံတလွှားကို ချီတက်တိုက်ခိုက်သိမ်း ပိုက်လျက် ပုဂံ တွင်ရပ်နားကာ အထက်မြန်မာနိုင်ငံဘုရင်အဖြစ် ရာဇာဘိသိက် သွန်းလောင်းခံယူလေသည်။ ၉ဝ၇ ခုနှစ်တွင် ပဲခူးသို့ပြန်ရောက် သောအခါ၊ တပင်ရွှေထီးဘုရင်သည် မွန်မြန်မာနှစ်ဦးစလုံး၏ ဘုရင်အဖြစ်ထပ်မံ၍ ရာဇဘိသိက် သွန်းလောင်းခံယူခဲ့ပြန်လေ သည်။
ယိုးဒယားမှအပြန် လမ်းခရီးတွင် တပင်ရွှေထီးသည် ဗရင် ဂျီ (ပေါ်တူဂီ) တစ်ဦးနှင့်ပေါင်းဖက်မိလေသည်။ ထိုသူအား တပင်ရွှေထီးသည် ကိုယ်လုပ်မောင်းမငယ်တစ်ဦးနှင့် စုံဖက်ကာ အလွန်အကြူးမြှောက်စားခဲ့၏။ ထိုသူဆက်သသော မီးပေါက် သေနတ်ကို လွန်စွာမြတ်နိုးလျက် ထိုသူနှင့်အတူ တောလိုက် ခဲ့၏။ ထိုသူ စီမံဆက်သသော အစားအစာနှင့် သေရည်သေ ရက်များကိုလည်း နှစ်ခြိုက်စွာသုံးဆောင်ခဲ့၏။ ယင်းအခါမှစ၍ တပင်ရွှေထီးသည် မင်းကျင့်တရား၊ ကိုယ်ကျင့်တရားများ ပျက် ပြားကာ နိုင်ငံတော်အုပ်ချုပ်စီမံရေးတွင်လည်း အမှားမှား အယွင်းယွင်း လစ်ဟင်းခဲ့လေသည်။ ယောက်ဖတော် ဘုရင့် နောင် ဖျောင်းဖျသည်ကိုလည်း မနာယူချေ။ ထိုအခါ ဝန်ကြီး မှူးကြီးများက ဘုရင့်နောင်အား တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ် မင်းပြုလုပ် ရန် တိုက်တွန်းခဲ့ကြ၏။ ဘုရင့်နောင်လည်း အရှင်၏သစ္စာကို ကျိုးနွံစောင့်သိကာ ဝန်ကြီး မှူးကြီးများနှင့်တိုင်ပင်လျက် ဘုရင် နှင့်တကွ နိုင်ငံတော်အလုံးကို ထိန်းသိမ်း အုပ်ချုပ်စီမံဆောင် ရွက်ခဲ့လေ၏။ ဘုရင်တစ်ဆူ မင်းမူပြုလုပ်ရန် တိုက်တွန်းချက် ကိုကား ငြင်းပယ်ခဲ့လေသည်။
ထိုနောက် တပင်ရွှေထီးဘုရင်လည်း ဇာတာသော် မသန့် သဖြင့် မအူပင်နယ်၊ ပန်းတနော်ဖက်တွင် စစ်တောင်းစားသမိန် စောထွတ်၊ စောလဂွန်းအိန် အစရှိသော မွန်ဝန်ကြီးမှူးကြီးများ ၏ အရံအစောင့်ဖြင့် ယာယီမြန်းလျက်နေ၏။ ၉၁၂ ခုနှစ်တွင် ဒဂုံ၊ ဒလမြို့များကို သိမ်းယူကာ မွန်ရဟန်းလူထွက် သမိန် ထော လည်းခြားနား ပုန်ကန်လေသည်။ ထိုသူပုန်ကို နှိမ်နင်း ရန်အတွက် ဘုရင့်နောင်လည်း တပင်ရွှေထီးဘုရင်၏ အပါးမှ ခွာသွားခဲ့ရ၏။ ဤတွင် အခွင့်ကောင်းကိုရှာ၍ ကြံစည်ရင်း ရှိသော စစ်တောင်းစားသမိန်စောထွတ်လည်း တပင်ရွှေထီး ဘုရင်အား ဆင်ဖြူတော်ပေါ်သည်ဟု ဥပါယ်တံမျဉ်ဖြင့် တော တွင်းသို့ လှည့်ပတ်ခေါ်ယူ၍ ညအချိန်ရောက်သော်၊ ညီဖြစ်သူ လက်ဝဲဓားမှူးအား လုပ်ကြံသတ်ဖြစ်စေသည်။ ထိုကြောင့် တပင်ရွှေထီးဘုရင် လည်း ၉၁၂ ခုနှစ်တွင် လွန်လေသည်။ တပင်ရွှေထီးဘုရင်၏ လက်ထက်၌ ထူးခြားမှတ်သားဖွယ် အကြောင်းတစ်ရပ်မှာ လူမျိုးခြားဖြစ်သော ပေါ်တူဂီများသည် မြန်မာဘုရင်များ လက်အောက်တွင် တပင်ရွှေထီးဘုရင်၏ လက်ထက်မှစ၍ ပထမဆုံးအကြိမ် ဝင်ရောက်အမှုထမ်းခဲ့ကြ ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ ဂျိုအာနိုကယေးရိုဆိုသူ ဦးဆောင်သော ပေါ်တူဂီ ၇ဝဝ ခန့်သည် မတ္တုမတိုက်ပွဲတွင် ပါဝင်အမှုထမ်းခဲ့ ကြသည်။ ဒီယိုဂို ဆိုးအရက် ဒီ မဲလိုးဆိုသူဦးဆောင်သော ပေါ်တူဂီတပ်ဖွဲ့တစ်ဖွဲ့သည် ရခိုင်ပြည်နှင့် ယိုးဒယားပြည်များသို့ ချီတက်တိုက်ခိုက်ရာတွင် လိုက်ပါအမှုထမ်းခဲ့ကြသည်။
ထိုနောက် တပင်ရွှေထီးလက်ထက်၌ အထူးခြားဆုံးသော မှတ်သားဖွယ်ရာ အကြောင်းရပ်မှာ မြန်မာနိုင်ငံ တော်ကြီးအဖြစ် သိမ်းသွင်းစည်းလုံးရန်ကြံရွယ်လျက် မွန်လူမျိုးများနှင့် ရောနှော သွေးစည်းပုံပင် ဖြစ်သည်။ မိမိရန်သူများပင် ဖြစ်လင့်ကစား အောင်နိုင်ပြီးသောအခါများတွင် တပင်ရွှေထီးဘုရင်သည် ထို သူများကို ရန်သူဟုသဘောမထားခဲ့ချေ။ ဟံသာဝတီ ပဲခူးကို အောင်မြင်ပြီးနောက်၊ မိမိ၏ လက်တွင်းသို့ ကျရောက်ခဲ့သော မွန်လူမျိုး မှုထမ်းရာထမ်းများအား နှိပ်ကွပ်ခြင်းမပြုဘဲ၊ ယင်းတို့ ၏ ရာထူး အဆောင်အယောင်များကို ပြန်လည်ပေးအပ်ကာ ချီးမြှင့်သူကောင်းပြုခဲ့၏။ ပဲခူမြို့တော်ရှိ လှပ၍ ကျက်သရေရှိ သော မွန်ဘုရင်များ စံမြန်းသည့် နန်းတော်နှင့် အဆောက်အအုံ ကြီးများကိုလည်း ဖျက်ဆီးခြင်းမပြုစေဘဲ အမှတ်အသားအဖြစ် ကျန်ရှိစေခဲ့၏။ မတ္တုမ၊ ပုသိမ်၊ မြောင်းမြ စသည်တို့တွင်လည်း မွန်အဆက်အနွယ်များကိုပင် ပြန်လည်ပေး အပ်ကာ အုပ်ချုပ်စေ ခဲ့သည်။ မွန်ဘုရင် သုရှင်တကာရွတ်ပိ လွန်ပြီးနောက်၊ မိမိ လက်အောက်သို့ အလုံး အရင်းနှင့် ဝင်ရောက်ခစားထမ်းရွက်ကြ ကုန်သော မွန်ဝန်ကြီး မှူးကြီးနှင့် လက်အောင်ငယ်သား အများ အပြားတို့ကိုလည်း တပင်ရွှေထီးဘုရင်သည် မြို့စား၊ ရွာစားများ ပေးအပ်ခြင်း၊ ရာထူးအဆောင်အယောင်များ ပေးအပ်ခြင်းပြုလုပ် ၍ ချီးမြှင့်မြှောက်စားခဲ့၏။ မွန်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ စေတီပုထိုး များတွင်လည်း ထီးတင်လှူခြင်း၊ ရွှေသင်္ကန်းကပ်လှူခြင်းများပြု လုပ်ခဲ့၏။ ရွှေတိဂုံစေတီတော်ကြီးကိုလည်း ကိုယ်အလေးချိန်နှင့် စက်၍ ရွှေများကပ်လှူပူဇော်၏။ ထီးတော်တင်ပွဲကိုလည်း ခြိမ့် ခြိမ့်မွမ်းမျှ စီရင်ခင်းကျင်း၏။ ထီးတင်ပွဲပြုလုပ်စဉ်၌ပင် မွန် မြန်မာ ရဟန်းတော်များ၏ စည်းဝေးဆွေးနွေးပွဲကြီးကိုလည်း ခုနစ်ရက်တိုင်တိုင် ကျင်းပစေပြီးလျှင် ပစ္စည်းလေးပါးဖြင့် ထောက်ပံ့လှူဒန်းခဲ့သည်။ ထိုနောက် မိမိမြှောက်စားသိမ်းပိုက် ထားသော မွန်မင်းသမီးများအားလည်း မြန်မာမင်းသမီးများ ဝတ်စားဆင်ယင်လေ့ရှိသည့်အတိုင်း ပြောင်းလဲဝတ်စား ဆင်ယင် ခြင်းမပြုစေဘဲ၊ မွန်မင်းသမီးများဝတ်စား ဆင်ယင်လေ့ရှိသည့် အတိုင်းသာ ဆက်လက်၍ ဝတ်စားဆင်ယင်စေရန် ခွင့်ပြုခဲ့ သည်။ ထိုနောက် မိမိကိုယ်တိုင်လည်း ၉ဝ၇ ခုနှစ်တွင် ဟံသာ ဝတီ ပဲခူးမြို့တော်၌ ရာဇဘိသေက ဆံပုံအတိုင်း ဖြတ်ညှပ်စေ၍ မွန်ဘုရင်များ၏ အဆောင်အယောင်ဖြစ်သော သမိန်တငွတ်ခေါ် ဦးဗောင်းမကိုဋ်ကို ဆောင်းလျက် ရာဇဘိသေကခံယူသည်။
အခမ်းအနား၌လည်း မြန်မာဘုရင်တို့၏ အဆောင်အယောင် မင်းခမ်းမင်းနားအကုန်၊ မွန်ဘုရင်တို့၏ အဆောင်အယောင် မင်းခမ်းမင်းနားအကုန်ကို လက်ဝဲလက်ျာ နှစ်ဖက်ခြံရံ၍ ခင်းကျင်း စေခဲ့လေသည်။
ဤသို့လျှင် တပင်ရွှေထီးဘုရင်သည် မွန်လူမျိုးများနှင့် ရောနှောကာ မွန်လူမျိုးတို့ ဓလေ့ထုံးစံ အမူအရာများကို လိုက် နာကျင့်သုံးလျက် မွန်နှင့်မြန်မာသွေးစည်းခြင်းပြုလုပ်ခဲ့ပေသည်။ တပင်ရွှေထီးဘုရင် လွန်သော် ဒုတိယ မြန်မာနိုင်ငံတော်ဟု ခေါ်ဆိုသင့်သော တောင်ငူနိုင်ငံတော်ကြီးကို ယောက်ဖတော် ဘုရင့်နောင်က ဆက်လက်၍ တိုးချဲ့တည်ဆောက်ခဲ့ပေသည်။
ကိုးကား
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း
ဝါးချောင်းရွာ၊ ဒေးဒလူ
ဝါးချောင်းရွာ၊ ဒေးဒလူ
မြက်သောက်ရွာ၊ မြက်သောက်
မြက်သောက်ရွာ၊ မြက်သောက်
သဲကုန်းရွာ၊ ရေရင်
သဲကုန်းရွာ၊ ရေရင်
ပင်လယ်သေ
ပင်လယ်သေ ကို ဆားပင်လယ် ဟုလည်း ခေါ်ဝေါ်ကြပြီး အရှေ့ဘက်တွင် ဂျော်ဒန်နိုင်ငံ၊ အနောက်ဘက်တွင် ပါလက်စတိုင်း အနောက်ကမ်းနှင့် အစ္စရေးနိုင်ငံ တို့ဖြင့် ဝန်းရံတည်ရှိသော ကုန်းပိတ်ပင်လယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုပင်လယ်၏ မျက်နှာပြင် နှင့် ကမ်းပါးမှာ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အောက် ၁,၃၈၈ ပေ (၄၂၃ မီတာ) မျှ နိမ့်ပြီး ကမ္ဘာ့မြေမျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် အနိမ့်ဆုံးနေရာ ဖြစ်သည်။ ပင်လယ်သေသည် ၁,၂၃၇ ပေ (၃၇၇ မီတာ) နက်ပြီ: ကမ္ဘာပေါ်တွင် အနက်ဆုံးသော ဆားငန်လွန်ရေကန် တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဆားငန်ရေပါဝင်မှု ၃၃.၇ ရာခိုင်နှုန်း ရှိသဖြင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဆားငန်မှုအများဆုံး ရေကန်များတွင် တစ်ခု အပါအဝင် ဖြစ်သည်။ သမုဒ္ဒရာထက် ၈.၆ ဆ မျှ ပို၍ ဆားငန်မှု များသည်။ ဆားငန်မှု များပြားလွန်းသဖြင့် သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင် ကြမ်းတမ်းပြီး မည်သည့်သတ္တဝါမှ မျိုးပွား အသက်ရှင်ခြင်း မပြုနိုင်ပေ။ ထို့အတွက် ထိုအမည်ကို ရရှိခြင်း ဖြစ်သည်။ ပင်လယ်သေသည် အရှည်ဆုံးနေရာတွင် ၄၂ မိုင် (၆၇ ကီလိုမီတာ) ရှည်ပြီး အကျယ်ဆုံးနေရာတွင် ၁၁မိုင် (၁၈ ကီလိုမီတာ) မျှ ကျယ်သည်။ ဂျော်ဒန်တောင်ကြား ဒေသတွင် တည်ရှိပြီး ဂျော်ဒန်မြစ်မှ အဓိက စီးဝင်သည်။
ပင်လယ်သေ
ကမ္ဘာပေါ်တွင် အငန်ဆုံးသော အိုင်ကြီးဖြစ်သည့် ပင်လယ်သေသည် ပါလက်စတိုင်းနှင့် ထရန်စဂျော်ဒန်နိုင်ငံတို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းသည် ၄၇ မိုင် ရှည်၍၊ ၁ဝ မိုင် ကျယ်သည်။ အနက်ဆုံးနေရာတွင် ပေ ၁၃၁ဝ ရှိ သော်လည်း၊ အချို့နေရာတွင် ၃ ပေမှ ပေ ၃ဝ အထိခန့်သာ နက်သည်။ မိုင် ၅ဝ မျှသာ ကွာဝေးသော မြေထဲပင်လယ် ရေမျက်နှာပြင် အောက်ပေပေါင်း ၁၂၉ဝ နိမ့်သည်။ မြောက်မှ တောင်သို့ စီးဆင်းသော ဂျော်ဒန်မြစ်သည် ဂျရူးဆလမ်းမြို့၏ အရှေ့စူးစူး ၂၅ မိုင်ခန့် အကွာတွင် ပင်လယ်သေထဲသို့ စီးဝင်သည်။ အရှေ့နှင့် အနောက်ဘက်တို့မှ လည်း ချောင်းငယ် မြစ်ငယ်ပေါင်း များစွာ စီးဝင်ကြသည်။ တစ်နေ့လျှင် ထိုမြစ်များမှ ရေချို တန်ချိန် ခြောက်သန်းကျော် စီးဝင်သည့်ကြားမှပင် ပင်လယ်သေ၏ ရေသည် သမုဒ္ဒရာ ရေထက် ခြောက်ဆခန့်ပို၍ ငန်သေးသည်။ ထို့ပြင် မြစ်များ ချောင်းများမှ ရေမည်မျှပင် စီးဝင်စေကာမူ၊ ရေမျက်နှာပြင် မြင့်တက်မလာချေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော်၊ ထိုဒေသ၏ ပြင်းထန်သော အပူရှိန်ကြောင့် ရေများ အခိုးအငွေ့ ဖြစ်ကာ၊ ခန်းခြောက်ကုန်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ပင်လယ်သေ၏ ရေတွင် အစိုင်အခဲ၊ အများအားဖြင့် ဆား ၂၄ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ပါနေသဖြင့် ရေသည် စေးရကား၊ လူ့ခန္ဓာကိုယ်သည်ပင်လျှင် မနစ်ဘဲ ပေါ်နေနိုင်သည်။ ရေမျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် ပက်လက် အိပ်၍၊ စာဖတ်နိုင်သည်ဟုပင် ဆိုကြသည်။ ထိုကြောင့် ယင်းပင်လယ်ကို သမ္မာကျမ်းစာထဲ၌ ဆားပင်လယ်ဟု ခေါ်ဆို ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ အလယ်ခတ် ခရီးသည်များ၏ အဆိုအရ၊ ပင်လယ်သေ ပေါ်၌ တိုက်ခတ်သော လေသည် အဆိပ် အခိုးအငွေ့များ ပါသဖြင့်၊ ငှက်များပင် ယင်းပင်လယ်ပေါ်မှ ဖြတ်၍ ပျံသန်း ခြင်း မပြုဟု သိရသည်။ ယခုခေတ်တွင်မူ၊ ငှက်တို့သည် ပင်လယ်သေသို့ မလာကြသည်မှာ အမှန်ဖြစ်သော်လည်း၊ ထိုသို့ မလာကြသည်မှာ ယင်းပင်လယ်သည် ဆားငန်လွန်းသဖြင့်၊ မည်သည့် ငါးနှင့် ရေပေါက်အပင်မျိုးမှ မရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်ကို သိရလေသည်။ ပင်လယ်သေထဲတွင် အဖိုးတန် ဓာတ်သတ္တုများရှိသည်။ သာမန်ဆားအပြင်၊ မက်ဂနီဇီယမ်ကလိုရိုက်၊ ပိုတက်ဆီယမ် ကလိုရိုက်နှင့် မက်ဂနီဇီယမ်ဗရိုမိုက်တို့လည်း ရနိုင်သည်။ ကမ်းခြေတစ်ဝိုက်တွင်လည်း ချော်၊ ကန့်နှင့် သိန္ဓောဆားများ ရနိုင်သည်။ ရေထဲ၌ ယင်းသို့ ဓာတ်သတ္တုများ ရှိနေရာ၊ ရေမျက်နှာပြင်မှ ထွက်သော ရေငွေ့သည် အနံ့မကောင်းချေ။ သို့ရာတွင် ပင်လယ်သေ၏ ရေသည် ရောဂါအချို့ကို ပျောက်ကင်းစေနိုင်သည်ဟု အယူရှိကြသဖြင့်၊ ပင်လယ်၏ အရှေ့ဘက်ရှိ ကယ်လီယာမြို့တွင် ကျန်းမာရေး စခန်းတစ်ခု ဖွင့်ထားသည်။ ပင်လယ်ရေသည် စေးထန်း၍ အနံ့ပြင်းသော်လည်း၊ ပင်လယ်သေ၏ ရှုခင်းသည် သာယာသည်။ ရေပြင်သည် တောက်ပလျက် ရှိသည်။ ပင်လယ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် မိုးအက်ကုန်းပြင်သည် ဖြူဖွေးသော ကျောက်တန်တိုင်းကြီးကဲ့သို့ ရေမျက်နှာပြင်အထက် ပေပေါင်း ၄၄၆ဝ အထိ မြင့်တက် တည်ရှိနေသည်။ အနောက်ဘက်တွင် ပေ ၂ဝဝဝ ခန့်ရှိ ဂျူဒီယာကုန်းမြင့်ကြီး တည်ရှိသည်။
စင်ပုံရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
စင်ပုံရွာ (Sinpon)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ စင်ပုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၁၉၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စင်ပုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၈ ဦး၊ မ ၂၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂန့်ဂေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောက်ပြင်ဆိပ်ရွာ
ကျောက်ပြင်ဆိပ်ရွာ
ကိုးကား
ကျောက်ပြင်ဆိပ်ရွာ
ဘုရားကြီးကုန်း (အနောက်)ရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ဘုရားကြီးကုန်း (အနောက်)ရွာ (Hpayargyikone(West))သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ဘုရားကြီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၄၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘုရားကြီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၆၉ ဦး၊ မ ၇၀၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၇၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သိမ်စင်ရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မီဇိုရိုးရာအစားအစာ
မီဇိုရိုးရာအစားအစာ (မီဇို- Mizo cháw) သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရှိ မီဇိုလူမျိုးများ၏ ရိုးရာအစားအစာဖြစ်သည်။ မီဇိုတို့ ရှေးကတည်းက ထမင်းကို အဓိကစားသူများဖြစ်သည်။
ခြုံငုံသုံးသပ်ချက်
မီဇိုတို့၏ ဟင်းလျာသည် အိန္ဒိယအရှေ့မြောက်ပိုင်းနှင့် မြောက်အိန္ဒိယ၏ အခြားဒေသများတွင် ထူးခြားမှုရှိသည်။ ထမင်းသည် မီဇိုတို့၏ အဓိက အစားအစာဖြစ်ပြီး မီဇိုတို့သည် ဟင်းတိုင်းတွင် သက်သတ်လွတ်မဟုတ်သော ပါဝင်ပစ္စည်းများကို နှစ်သက်သည်။ ငါး၊ ကြက်သား၊ ဝက်သားနှင့် အမဲသားတို့သည် မီဇိုတို့တွင် ရေပန်းစားသော အသားများဖြစ်သည်။ ဟင်းလျာများကို ရရှိနိုင်သော ဆီဖြင့် ချက်ပြုတ်ထားပါသည်။ အစားအစာများသည် ဆီနည်းပြီး အသီးအရွက်များ များများပါသော အစားအစာများကို နှိမ့်ချတတ်သည်။ မီဇိုအများစုသည် ထမင်းနှင့်တွဲဖက်ပြုတ်ထားသော ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကို နှစ်သက်ကြသော်လည်း မျိုးဆက်သစ်လူငယ်များသည် အကြော်နှင့်စပ်သော အစားအစာများကို နှစ်သက်ကြသည်။ အခြားယဉ်ကျေးမှုများမှ အစားအစာများသည် မီဇိုလူငယ် အများအပြားကြားတွင် ရေပန်းစားသည်။
ဟင်းလျာများ
မီဇိုလူမျိုးအများစု၏ အဓိကအစားအစာ မှာ ထမင်း၊ အိမ်သုံး ဘိုင်၊ ရိုးရိုးဟင်းရွက်ပြုတ်၊ နှမ်း၊ ကြက်သွန်ဖြူ၊ ကြက်သွန်ဖြူနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ အပါအဝင် ဘေးထွက် အသားနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ ပါရှိသည်။
နေ့လည်စာ
thumb|300x300px| ချန်ဘန်၊ အာလူးကတ်သလိတ်၊ အတ္တနှင့် လက်ဖက်ရည် အပါအဝင် ရိုးရိုး မီဇို နေ့လည်စာ မီဇိုအိမ်တွင် နေ့လည်စာသည် တစ်အိမ်မှတစ်အိမ် ကွဲပြားသည်။ နေ့လယ်စာမှာစားတဲ့ အစားအစာတွေဟာ ရိုးရိုးဘီစကွတ်ကနေ ခေါက်ဆွဲတွေအထိ ရှိပြီး တစ်ခါတစ်ရံမှာတော့ "ချန်ဘန်" (ကောက်ညှင်းဆန်) နဲ့ ကူရ်သိုင်း (Jaggery) နဲ့ လက်ဖက်ရည်တို့ ပါလေ့ရှိပါတယ်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယ ယဉ်ကျေးမှု
ဂျင်း ဩဂတ်စတပ် ဒိုးမနစ် အင်းဂရက်စ်
ဂျင်း ဩဂတ်စတတ် ဒိုးမနစ် အင်းဂရက်စ်သည် ပြင်သစ် ပန်းချီဆရာ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ဆွမ်မက်စောက်ရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
ဆွမ်မက်စောက်ရွာ (Summetsawk)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်၊ တောင်ကိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၅၉၂ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဦလန်ဘာတာမြို့
မွန်ဂိုးလီးယားနိုင်ငံ၏ မြောက်ဘက် အလယ်ပိုင်းတွင် တည်ရှိပြီး ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် အထက် ၄၃၀၀ပေ (၁၃၁၀ မီတာ) အမြင့်တွင် တည်ရှိကာ တူးလ်မြစ်အတွင်း တောင်ကြား အပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ နိုင်ငံ၏ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ၊ စက်မှုဆိုင်ရာနှင့် ငွေကြေးဆိုင်ရာ အချက်အချာကျသော နေရာဖြစ်သည်။ မွန်ဂိုးလီးယားနိုင်ငံ ကားလမ်းကွန်ယက်၏ အလယ်ဗဟိုတွင် တည်ရှိသည်။ ရုရှားနိုင်ငံရှိ ဆိုင်ဘေးရီးယားသို့ ဖြတ်သန်းသွားသော ရထားလမ်းနှင့် တရုတ်ရထားလမ်း နှစ်ခုလုံးတို့နှင့် အဆက်အသွယ် ရှိသည်။
၁၆၃၉ ခုနှစ်တွင် ဗုဒ္ဓဘာသာဘုန်းကြီးကျောင်းနယ်မြေအဖြစ် ယာယီ စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၇၇၈ ခုနှစ်တွင်မူ တူးလ်မြစ်နှင့် ဆဲလ်ဘီမြစ်တို့ ဆုံရာဖြစ်သော ယခုနေရာတွင် စတင် အခြေချ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထိုအချိန်မတိုင်မီက ၂၈ ကြိမ်တိုင်တိုင် နေရာ အပြောင်းအရွှေ့လုပ်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀ ရာစု အတွင်းတွင်မူ ဦလန်ဘာတာသည် ကုန်ထုတ်လုပ်ရာဒေသအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။
ပေါက်ပင်ချောင်ရွာ၊ လင်းလွန်းပင်
ပေါက်ပင်ချောင်ရွာ၊ လင်းလွန်းပင်
လယ်ရီ ပေ့ချ်
လောရင့်စ်လယ်ရီပေ့ချ် ကို ၁၉၇၃ ခုနှစ် မတ်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင်မွေးဖွားခဲ့ပြီး ယခုအခါတွင် အမေရိကန် ကွန်ပျူတာသိပ္ပံပညာရှင် တစ်ဦးဖြစ်နေပြီဖြစ်သည်။ ဆာဂေး ဘရင် ၏တွဲဖက်လုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ Google အင်တာနက် ကုမ္ပဏီကို အတူတကွ တည်ထောင်သူတစ်ဦးအဖြစ်လည်း လူသိများသည်။
ငယ်စဉ်ဘဝနှင့်ပညာရေး
ပေ့ချ် ကို မီချီဂန်ပြည်နယ် (Michigan) အီးစ်ထ်လမ်းစင်း တွင်မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဂျူး မိသားစုဝင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး သူ၏ မိဘများမှာ မီချီကန်တက္ကသိုလ် ကွန်ပျူတာသိပ္ပံမှ ပါမောက္ခများဖြစ်ကြသည်။ ပေ့ချ်က အင်တာဗျူးတစ်ခုတွင် ပြောကြားရာ၌ “ကျွန်တော်တို့ အိမ်က ကွန်ပျူတာပစ္စည်းတွေနဲ့ နောက်ဆုံးပေါ်သိပ္ပံမဂ္ဂဇင်းတွေနဲ့ အမြဲရှုပ်ပွနေတယ်” လို့ပြောကြားခဲ့သည်။ သူငယ်စဉ် ၆ နှစ်သား အရွယ်ကတည်းက ကွန်ပျူတာကို စိတ်ဝင်စားခဲ့၍ ကွန်ပျူတာပစ္စည်းများနှင့်သာ ဆော့ကစားနေတတ်သည်။ ထို့ကြောင့် မူလတန်းတွင် အိမ်စာများကို word processor ကိုအသုံးပြု၍ အိမ်စာလုပ်သော ကျောင်းသားဖြစ်လာခဲ့သည်။
ပစ္စည်းများ ဖြုတ်ထုတ်တပ်ခြင်းကို သူ၏အစ်ကိုဖြစ်သူမှ သင်ပေးခဲ့သည်။ ထိုသို့သင်ပေးပြီး သိပ်မကြာခင်မှာပင် အိမ်ရှိပစ္စည်းများကို ဖြုတ်ခြင်း တတ်ခြင်း များကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သူကပင် “ကျွန်တော် ငယ်ငယ်ကတည်းက ပစ္စည်းတွေကို တီထွင်ချင်ခဲ့တယ်။ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ နည်းပညာအသစ်အဆန်းတွေနဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ဖို့ စိတ်ဝင်စားခဲ့ပါတယ်။ အသက် ၁၂ နှစ်လောက်ကတည်းက ကျွန်တော် ကုမ္ပဏီတစ်ခု တည်ထောင်ဖြစ်လိမ့်မယ်လို့ထင်ခဲ့တယ်”
ပေ့ချ်သည် မီချီကန်ပြည်နယ် အိုခခီမို့စ် ရှိ အိုခခီမို့စ် မွန်တီဆော်ရီ (Okemos Montessori )ကျောင်းတွင် ၁၉၇၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၉ ထိ ကျောင်းတက်ခဲ့ပြီး အိစ်လန်းဆင်း(East Lansing)အထက်တန်းကျောင်းမှ ကျောင်းပြီးခဲ့သည်။ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံဘာသာရပ်ဖြင့် မီချီကန်တက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရရှိခဲ့ပြီး ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့နှင့် ဘွဲ့လွန်ဒီဂရီကို စတန်းဖို့တက္ကသိုလ်မှရရှိခဲ့သည်။ မစ်ချီကန် တက္ကသိုလ်တွင် ပညာသင်စဉ် လီဂို (lego) ပုံဆောင်ခဲများဖြင့် inkjet ပရင်တာ တစ်လုံးကိုဖန်တီးခဲ့သည်။၎င်းပရင်တာမှာ မျဉ်းကြောင်းများသာ ဆွဲပေးနိုင်သည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် HKN ၌ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်လုပ်ခဲ့သည်။ ဆိုလာ ကား အဖွဲ့တွင်လည်း အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။
ထို့နောက်တွင် ပေ့ချ် သည် ဝက်ဘ်ပေ့ချ်(Web page) များ၏ရှေ့နောက်ဆက်နွယ်မှုကို လေ့လာခဲ့ပြီး ထိုမှတဆင့် တန်ဖိုးရှိသောသတင်းအချက်အလက်များကို မည်သို့ရရှိအောင် ပြုလုပ်မည်ဆိုသည့် ပြဿနာကို အဖြေရှာဖွေခဲ့သည်။ သူ၏သုတေသန စာတမ်းကို အမည်ပြောင်အဖြစ် “BackRub” ဟုခေါ်ခဲ့ကြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ်၌ ပါရဂူစာတမ်းပြုစုနေသော ဆာဂျီဘရင်းမ် နှင့်အတူတကွလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ဝိုင်ယာမဂ္ဂဇင်း ၏ တွဲဖက်တည်ထောင်သူတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ဂျွန်ဘက်တယ်လ် (John Battelle )က ပေ့ချ်နှင့်ပတ်သက်၍ “ဝက်ဘ်ပေ့ချ်တွေကို အစီအစဉ်တကျမစဉ်ထားတဲ့အတွက်ကြောင့်မို့လို့ အချက်အလက်များကိုရှာဖွေရခက်ခဲ့ပါတယ်။ အချက်အလက်များကိုလည်း ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ဖော်ပြထားခြင်း မရှိသည့်အတွက် ချိတ်ဆက်မှုအားနည်းတယ်လို့သတ်မှတ်လို့ရပါတယ်။ အကယ်၍သာ ဝက်ဘ်ပေ့ချ်(Web page) များ၏ရှေ့နောက်ဆက်နွယ်မှုကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့ရင် အင်တာနက်က ပိုပြီး တန်ဖိုးရှိတဲ့အရာဖြစ်လာခဲ့မှာပဲ” ဟုဖော်ပြခဲ့သည်။ ဘက်တဲလ်က ပေ့ချ်နှင့်ဘရင်းမ် ထိုပရောဂျက်အတွက် အလုပ်တွဲလုပ် ဖြစ်ခဲ့ပုံကို ဆက်လက်ရှင်းပြခဲ့သည်။
စိတ်ကူးစိတ်သန်း နက်နဲမှုနှင့် ကျယ်ပြန့်မှုတို့ကြောင့် ဘရင်းမ်သည် ထိုပရောဂျက်တွင် စတင် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ဘရင်းမ်သည် ကိုယ်ပိုင် စာတမ်းရေးခြင်းမရှိပဲ ပရောဂျက်တစ်ခုမှ တစ်ခုသို့ ပြောင်းလဲ၍အလုပ်လုပ်နေသော ထူးချွန်ကျောင်းသားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဘရင်းမ်က ပေ့ချ်၏ပရောဂျက်မှာ အလွန်စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။ သူပြောကြားသည်မှာ “ကျွန်တော်သုတေသနအုပ်စု တွေအများကြီးနဲ့တွေ့ပြီး စကားတွေပြောခဲ့တယ်။ ပေ့ချ်ရဲ့ပရောဂျက်ကတော့ စိတ်လှုပ်ရှားဖို့ အကောင်းဆုံးပဲ။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ သူ့ပရောဂျက်က လူသားမှတ်ဉာဏ်လိုဖြစ်နေတဲ့ ဝက်ဘ်ကို မွှေနှောက်ရမှာ ဖြစ်တဲ့အပြင် လယ်ရီကခင်မင်ဖို့ကောင်းတဲ့သူ ဖြစ်နေလို့ပဲ။” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
ပေ့ချ်နှင့် ဘရင်းမ်သည် ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် ကွန်ပျူတာ ဒေါက်တာဘွဲ့အတွက် သင်တန်းသားများ တွေ့ဆုံမိတ်ဆတ်ပွဲတွင်စတင်တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ဘရင်းမ်သည် ပရိုဂရမ်တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်မှာ နှစ်နှစ်ခန့်ရှိခဲ့ပြီဖြစ်ပြီး ကျောင်းသားသစ်များကို ကျောင်းဝန်းအနှံ့ လိုက်လံပြသရာတွင် ဦးဆောင်ခဲ့ရသော ကျောင်းသားဖြစ်သည်။ ဘက်ခ်ရက်ပ်ဝက်ဘ်ရှာဖွေရေးပရိုဂရမ်မှ အရေးကြီးသော ရှေ့နောက်ဆက်အချက်အလက်များကို ဝက်ဘ်ပေ့ချ်အရေးပါမှုအဆင့်သတ်မှတ်ချက် အဖြစ်ပြောင်းလဲနိုင်ရန် ပေ့ချ်နှင့် ဘရင်းမ်သည် ပေ့ချ်အဆင့်သတ်မှတ်ချက် တွက်ချက်မှုပုံစံကို ရေးသားခဲ့သည်။ သူတို့နှစ်ဦးသည် ၎င်းတို့၏ ပရောဂျက်မှာတဆင့် လတ်တလောအသုံးပြုနေသော ရှာဖွေရေးအင်ဂျင်များ ထက်ပိုမိုကောင်းမွန် သော ရှာဖွေရေးအင်ဂျင်ကို ဆောက်လုပ်နိုင်ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။
ထိုရှာဖွေရေးပုံစံသစ်မှာ နည်းပညာအသစ်ပေါ်တွင် အခြေခံထားသည်။ နည်းပညာသစ်မှာ ဝက်ဘ်ပေ့ချ်များ၏ ရှေ့နောက်ဆက်စပ်မှု လိုက်လျောညီထွေဖြစ်မှုကို အဓိကထားသည်။ ၁၉၉၆ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ဂူဂယ်လ်၏ ပထမဆုံး ဗားရှင်းကို စတင်အသုံးပြုနိုင်စေရန် စတန်းဖို့ဒ်တက္ကသိုလ်၏ ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တွင် တင်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။
စီးပွားရေး
၁၉၉၈ခုနှစ်တွင် ဘရင်းမ်နှင့် ပေ့ချ်သည် Google ကုမ္ပဏီအုပ်စုကြီးကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ပေ့ချ်သည် Google၏ တွဲဖက်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဘရင်းမ်နှင့် အတူ ၂၀၀၁ခုနှစ်အထိ တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင်မူ အဲရစ်စမစ်ထ် ကိုGoogle၏ စီအီးအိုအဖြစ် ငှားရမ်းခဲ့သည်။ ပေ့ချ်နှင့် ဘရင်းမ်နှစ်ယောက်လုံးသည် နစ်နာကြေးအဖြစ် တစ်နှစ်လျှင်တစ်ဒေါ်လာရရှိခဲ့သည်။
အသိမှတ်ပြု ဆုတံဆိပ်များရရှိမှု
၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ဘရင်းမ်နှင့် ပေ့ချ် နှစ်ယောက်စလုံးကို အိုင်အီးစီးပွားရေးကျောင်းမှ ဂုဏ်ထူးဆောင် အမ်ဘီအေဘွဲ့ကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။ စွန့်ဦးတီထွင်စိတ်ဓာတ် နှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်း အသစ်များကို ဦးဆောင်ဖန်တီးနိုင်သည့် စွမ်းဆောင်ရည် ရှိသူများ၏ ကိုယ်စားပြုအဖြစ် ဂုဏ်ပြုခံရခြင်းဖြစ်သည်။
၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် မာကိုနီဖောင်ဒေးရှင်းမှ ချီးမြှင့်သော အင်ဂျင်နီယာအလုပ်၏ အမြင့်ဆုံးဂုဏ်ထူးဆောင်ဆုကို ရရှိခဲ့ပြီး ကိုလံဘီယာတက္ကသိုလ်တွင်ရှိသော ထိုဖောင်ဒေးရှင်း၏ ဖဲလ်လိုးအဖြစ်ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။ ထိုသို့ရွေးချယ်ခံရစဉ် ဖောင်ဒေးရှင်း၏ ဥက္ကဋ္ဌဂျွန်ဂျေးအိုင်စလင်က “အင်ဖော်မေးရှင်းများကူးလူး ဆက်သွယ်ခြင်းနည်းလမ်းများကို အခြေခံမှစ၍ ပြောင်းလဲစေခဲ့သူများ” ဟုဂုဏ်ပြုကြေညာခဲ့သည်။
ထို့နောက်တွင် သူတို့နှစ်ယောက်သည် ကမ္ဘာ့ဩဇာအရှိဆုံး ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာ စွန့်ဦးတီထွင်သူ ၃၂ဦးတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၅ခုနှစ်တွင် ဘရင်းမ်နှင့် ပေ့ချ် နှစ်ယောက်စလုံးကို အမေရိကန် ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံအကယ်ဒမီ၏ ဖဲလ်လိုးအဖြစ်ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ကမ္ဘာ့ စီးပွားရေးဖိုရမ်မှ ပေ့ချ်ကို မနက်ဖြန်များအတွက် ကမ္ဘာ့ခေါင်းဆောင်ဟု အမည်တွင်စေခဲ့ပြီး အိပ်စ် (X) ပရိုက်စ်မှ ပေ့ချ်ကို ဘုတ်အဖွဲ့၏ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၈ခုနှစ်တွင်ပီစီမဂ္ဂဇင်းမှ ဂူဂယ်လ်ကို ထိပ်တန်းဝဘ်ဆိုက်ဒ်နှင့်ရှာဖွေရေးအင်ဂျင် ထိပ်တန်း၁၀၀တွင် ထည့်သွင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၁၉၉၉ခုနှစ်တွင်မူ ဂူဂယ်လ်သည် နည်းပညာထူးချွန်ဆု ကိုဝဘ်ဆိုက်ဒ် အသုံးချမှုဆိုင်ရာ တီထွင်မှုအတွက် ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် အေဘီစီဝေါလ်နယူးစ်တူနိုက်မှ ပေ့ချ်နှင့် ဘရင်းမ်ကို ရက်သတ္တပတ် ၏အကောင်းဆုံးပုဂ္ဂိုလ်များ အဖြစ်ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ပေ့ချ်သည် ၂၀၀၉ ခုနှစ် မေလ ၂ရက်နေ့တွင် မီချီကန်တက္ကသိုလ်မှ ကျင်းပသော၂၀၀၉ ခုနှစ် ပညာသင်နှစ်ဘွဲ့နှင်းသဘင် အခမ်းအနားတွင် ဂုဏ်ထူးဆောင်ဒေါက်တာဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။
သူသည်နှစ်စဉ်တစ်ဒေါ်လာသာလျော်ကြေးအဖြစ်ရရှိသောလည်း ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ဖော့ဘ်စ်မဂ္ဂဇင်း ၏ကမ္ဘာ့ အချမ်းသာဆုံးဘီလီယံနာစာရင်းတွင် ၂၆ ယောက်မြောက်အဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ ၁၁ ယောက်မြောက်အချမ်းသာဆုံးအဖြစ်ဖော်ပြခြင်းလည်းခံခဲ့ရသည်။
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ဘီလျံနာများ
ကက်စပီယံပင်လယ်
ကက်စပီယံပင်လယ် သည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ သမုဒ္ဒရာနှင့် ဆက်စပ်မနေဘဲ တသီးတခြားရှိနေသော ပင်လယ်များတွင် အကြီးဆုံး ပင်လယ် ဖြစ်သည်။ သမုဒ္ဒရာနှင့် ဆက်စပ်မနေသည့် အတွက် အချို့က ကန် ဟု သတ်မှတ်လေ့ ရှိကြပြီး အချို့ကမူ ပင်လယ်ဟု အပြည့်အဝသတ်မှတ် ခေါ်ဆိုလေ့ ရှိကြသည်။ ကက်စပီယံ ပင်လယ်တွင် မျက်နှာပြင် ဧရိယာ ၁၄၃,၂၀၀ စတုရန်းမိုင် (၃၇၁,၀၀၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ) မျှ ရှိပြီး ရေထုထည်အားဖြင့် ၁၈,၈၀၀ ကုဗမိုင် (၇၈,၂၀၀ ကုဗ ကီလိုမီတာ) မျှ ရှိသည်။ ၎င်းသည် ပြင်ပသို့ စီးထွက်ခြင်း မရှိသော ပင်လယ် ဖြစ်ပြီး မြောက်ဘက်တွင် ရုရှားနိုင်ငံ၊ တောင်ဘက်တွင် အီရန်နိုင်ငံ၊ အနောက်ဘက်တွင် အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံ၊ အရှေ့ဘက်တွင် ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ နှင့် တာ့ခ်မင်နစ္စတန်နိုင်ငံ တို့က ဝန်းရံ ထားကြသည်။
ရှေးခေတ်အခါက ကက်စပီယံ ပင်လယ်၏ အနီးအနားတွင် နေထိုင်ကြသူများသည် ကက်စပီယံ ပင်လယ်အား သမုဒ္ဒရာဟု ထင်မှတ်မှားခဲ့ကြသည်။ အကြောင်းမှာ ရေငန်များ ရှိခြင်းကြောင့်နှင့် အဆုံးအစမရှိဟု ထင်မှတ် စရာ ရှိသောကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ဆားငန်ရေပါဝင်မှုသည် ၁.၂ ရာခိုင်နှုန်း မျှသာ ရှိပြီး ပင်လယ်အများစု ဆားပါဝင်မှု၏ ၃ ပုံ ၁ပုံမျှ သာ ရှိသည်။ ကက်စပီယံပင်လယ်ကို ရှေးခေတ် မြေပုံများတွင် ဂီလန် ဟု ခေါ်ဆိုလေ့ ရှိကြသည်။ အီရန်နိုင်ငံတွင်မူ "မဇန်ဒရန်၏ ပင်လယ်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော ပါရှန်းဘာသာစကားဖြင့် ခေါ်ဆိုလေ့ ရှိကြသည်။
ကဏ္ဍ:တာ့ခ်မင်နစ္စတန်နိုင်ငံရှိရေအိုင်များ
တာပွန်ရွာ၊ ဒေးဒလူ
တာပွန်ရွာ၊ ဒေးဒလူ
စာဖြူကုန်းရွာ၊ ကြက်ပေါင်
စာဖြူကုန်းရွာ၊ ကြက်ပေါင်
ဘောမ်မြန်ရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ဘောမ်မြန်ရွာ(Bawmmyan)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ ဘောမ်မြန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၃၄၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘောမ်မြန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၅ ဦး၊ မ ၁၃၂ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၆၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောက်တောင်ပြိန်ရွာ၊ ကျောက်တောင်ပြိန်
ကျောက်တောင်ပြိန်ရွာ၊ ကျောက်တောင်ပြိန်
မန့်ကျမ်ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
မန့်ကျမ်ရွာ (Mantkyan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ ဟိုနားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၃၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုနားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၄ ဦး၊ မ ၂၉၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆဝကဇာတ်
စတုက္ကနိပါတ် - ၁။ ကာလိင်္ဂဝဂ် -(၃၀၉) ဆဝဇာတ်။ ။ ကျွန်ုပ်လည်း ခိုးသူ ဖြစ်သဖြင့်လည်းကောင်း၊ မင်းကြီးလည်း ဗေဒင်ကို အမြင့်မှသင်ယူသဖြင့် လည်းကောင်း၊ ပုဏ္ဏားလည်း အနိမ့်မှ သင်ပေးသဖြင့် လည်းကောင်း အားလုံး ယုတ်မာကြသည်ဟု ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ဆိုသောကြောင့် အချီးမြှောက်ခံရသော စဏ္ဍလအကြောင်း။
တရားရိုသေ စောင့်ရှောက်လေ
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဆဗ္ဗဂ္ဂီ ရဟန်းတို့သည် နိမ့်သောနေရာ၌နေလျက် မြင့်သောနေရာ၌သော သူတို့အား တရားဟောကြကုန်၏။
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့ကို ခေါ်တော်မူ၍ မေးတော်မူရာ ဟုတ်မှန်ကြောင်းကို လျှောက်ထားကြသဖြင့် ကဲ့ရဲ့တော်မူပြီးလျှင် “ရဟန်းတို့ .... တရားတော်၌ မရိုမသေပြုခြင်းသည်မသင့်၊ ရှေးပညာရှိတို့သည် နိမ့်သောနေရာ၌နေလျက် မြင့်သောနေရာ၌ နေသောသူအား ဗေဒင်သင်သောသူတို့ကို ကဲ့ရဲ့ဖူးကုန်ပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
မယားတွက်တာ ခိုးရရှာ
လွန်လေပြီးသော ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် စဏ္ဍာလမျိုး၌ဖြစ်၍ အရွယ်ရောက်လတ်သော် အိမ်ရာထောင်လျက် ဥစ္စာကိုဖြစ်ေ၏။
တစ်နေ့သ၌ ထိုစဏ္ဍာလ၏မယားသည် သရက်သီးကို စားလိုသောချင်ခြင်းဖြစ်၍ လင်ယောကျ်ားအား “အရှင် ... အကျွန်ုပ်သည် သရက်သီးကိုစားလိုသော ချင်ခြင်းဖြစ်ပါသည်” ဟု ပြော၏။ “ရှင်မ ... ယခုအခါ သရက်သီးမရှိ၊ တခြားအသီးကို ဆောင်ယူပေးမည်” ဟု “ ပြောလေ၏။ “အရှင် ... သရက်သီးကို စားရမှ အသက်ရှင်မည်၊ မစားရလျှင်သေမည်” ဟု ပြောလေ၏။
ထိုအခါ စဏ္ဍာလသည် မယား၌ တပ်စွန်းသောစိတ်ရှိသဖြင့် ကြံစည်လတ်သော် မင်းကြီးဥယျာဉ်၌ သရက်ပင်တို့သည် မပြတ်သီးကုန်သည်ဟုသိ၍ ညဉ့်အခါ ဥယျာဉ်တော်သို့သွားကာ သရက်ပင်သို့တက်၍ အသီးတို့ကို ကြည့်ရှုရှာဖွေရင်းပင် မိုးလင်းခဲ့၏။ ထိုအခါ စဏ္ဍာလသည် ယခုအခါ ငါသရက်ပင်မှ ဆင်း၍သွားလတ်သော် ငါ့ကိုမြင်လျှင် သူခိုးဟု ဖမ်းကြလိမ့်မည်။ သို့အတွက် တစ်နေ့လုံးနေ၍ ညဉ့်အခါမှပင် ဆင်းသက်၍သွားမည်ဟု သစ်ခွကြားတွင် ပုန်းကွယ်၍နေ၏။
သုံးယောက်စလုံး တရားသုဉ်း
ထိုအခါ ဗာရာဏသီမင်းသည် ပုရောဟိတ်ထံ ဗေဒင်သင်မည်ဟု ပုရောဟိတ်နှင့်တကွ ဥယျသ်တော်သို့ ဝင်ပြီးလျှင် သရက်ပင်ရင်းဝယ် မြင့်သောနေရာ၌နေလျက် ဆရာကိုမူကား နိမ့်သောနေရာ၌နေစေကာ ဗေဒင်တို့ကို သင်ကြားစေ၏။ ပုန်းကွယ်နေသော စဏ္ဍာလ မြတ်လတ်သော် မင်းသည် မြင့်သောနေရာ၌နေလျက် ဗေဒင်တို့ကို သင်ကြားဘိ၏။ ဤမင်းသည် တရားမစောင့်၊ ပုရောဟိတ်လည်း နိမ့်သောနေရာ၌နေလျက် ဗေဒင်တို့ကို သင်ကြားပေးဘိ၏။ ဤပုရောဟိတ်လည်း တရားမစောင့်၊ ငါလည်း မိ်န်းမ၏အလိုသို့ လိုက်၍ ကိုယ်နှင့်အသက်ကို မရေတွက်ဘဲ သရက်သီးတို့ကို ခိုးဘိ၏။ ငါလည်း တရားမစောင့်ဟု ကြံစည်ပြီးလျှင် တွဲလျားကျနေသော သရက်ကိုင်းဖျားမှ ဆင်းသက်ကာ မင်း ပုဏ္ဏားနှစ်ပါးတို့အလည်၌ ရပ်ပြီးလျှင် “အရှင်မင်းကြီး ...အကျွန်ုပ်ကား ပျက်စီး၏။ အရှင်မင်းကြီးကား တွေဝေ၏။ ပုရောဟိတ်ကား အလိုရမ္မက်ကြီး၏” ဟု ရဲတင်းစွာ ပြောဆိုလေ၏။
စဏ္ဍာလ တရားပြ
မင်းကြီးသည် စဏ္ဍာလအား - “အမောင် ... အဘယ်အကြောင်းကြောင့် ဤသို့ ပြောဆိုသနည်း” ဟု မေးရာ စဏ္ဍာလသည် မင်းကြီးအား -
“အရှင်မင်းကြီး ... အကျွန်ုပ်တို့ သုံးယောက်လုံး ပြုလုပ်အပ်သော အမှုကိစ္စအား ယုတ်မာသော အမှုကိစ္စချည်းသာဖြစ်၏။ အကျွန်ုပ်ကား မိန်းမအလိုသို့လိုက်၍ သရက်သီးတို့ကို ခိုးဘိ၏။ ပုရောဟိတ်လည်း နိမ့်သောနေရာ၌နေလျက် ဗေဒင်တို့ကို သင်ကြားပေးဘိ၏။ အရှင်မင်းကြီးလည်း မြင့်သောနေရာ၌နေလျက် ဗေဒင်သုံးပုံတို့ုကို သင်ယူဘိ၏။ သုံးယောက်လုံးတို့သည် တရားကို မမြင်ကြကုန်၊ တရားမှ ရွှေ့လျောကြကုန်၏” –
ဟု လျှောက်ထား၏။ ထိုစကားကို ပုရောဟိတ်ပုဏ္ဏားကြားလျှင် စဏ္ဍာလအား -