cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
အထူးဥပဒေများ
စီးပွားရေးအခြေခံအပေါ်တွင်ပေါ်ပေါက်လာရသည့် အထူးဥပဒေများ
နိုင်ငံတော်အားအုပ်ချုပ်သည့်အစိုးရတရပ်အနေဖြင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများဆိုင်ရာ မူဝါဒလမ်းစဉ်များချမှတ်ရာမှ လိုအပ်ချက်များအရ ပြဋ္ဌာန်းလာရသည့် ဥပဒေများဖြစ်သည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင်ရေးဆွဲသည့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေတွင် ပုဂ္ဂလိကပိုင်ဆိုင်ခွင့်နှင့် စီပွားရေးလုပ်ငန်းများလုပ်ကိုင်ခွင့်ကို လွတ်လပ်စွာခွင့်ပြုထားသော်လည်း အချို့သောကိစ္စရပ်များကိုမူ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေက ခွင့်မပြုခဲ့ပေ။ ဥပမာအားဖြင့် စီးပွားရေးတွင် ဈေးကွက်ကို လက်ဝါးကြီးအုပ်သည့် ထရပ်အဖွဲ့များ၊ စင်ဒီကိတ်များ၊ ကာတယ်အဖွဲ့အစည်းများကို ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခွင့် မပြု ခဲ့ပေ။ ထိုအချိန်က စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်အများစုမှာ တိုင်းရင်းသားများမဟုတ်ကြပဲ နိုင်ငံခြားသားများ၏ လက် ဝယ်ရှိနေသည့်အတွက် ထိုကဲ့သို့ကန့်သတ်ထားခြင်းဖြစ်သည့်အပြင် ထိုအချိန်ကအာဏာရရှိခဲ့သည့် ပြည်ထောင် စုအစိုးရ (ပထစ) နှင့် ဖဆပလ အဖွဲ့ကြီး၏စီးပွားရေးစံနစ်မှာ ဆိုရှယ်လစ်သဘောတရားအခြေခံ စီးပွားရေးစံနစ် ဖြစ်သည်။ ဆိုရှယ်လစ်စီးပွားရေးစံနစ်တွင် သဘာဝသယံဇာတအရင်းအမြစ်များ၏ မူလပိုင်ရှင်သည် နိုင်ငံတော် သာဖြစ်သည်၊ ထို့ကြောင့် ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် လယ်ယာမြေနိုင်ငံပိုင်ပြုလုပ်ရေးအက်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်း၍ နိုင်ငံခြား သားများ၏ လက်ဝယ်သို့ရောက်ရှိနေသည့် လယ်ယာမြေများကို နိုင်ငံပိုင်အဖြစ် သိမ်းယူခဲ့သည်။ မြန်မာပြည်၏ စီးပွားရေးနှင့်ပတ်သက်၍ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကိုကြည့်လျင် အစိုးရသည် မြန်မာ နိုင်ငံကို ဆိုရှယ်လစ်နိုင်ငံဖြစ်ရန် ရည်ရွယ်ထားသည်မှာထင်ရှားကြောင်း၊ တိုင်းသူပြည်သားများက ရွေးကောက်ပွဲ များတွင် ဖဆပလနှင့် ပထစကိုမဲပေးခဲ့ကြခြင်း၊ ပါလီမန်တွင် ပြည်သူပိုင်လုပ်သောဥပဒေများကို ထောက်ခံခြင်းစ သည်တို့မှာ ဆိုရှယ်လစ်နိုင်ငံထူထောင်ခြင်းကို သဘောကျ၍ ထောက်ခံသည့်သဘော သက်ရောက်ကြောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်ဟောင်းတဦးဖြစ်သူ ဦးဘဘေ (ဘကြီးဘဘေ) သည် ၎င်း၏အိမ်၌ ၁၉၆၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင်ပြုလုပ်သော သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ဝေဖန်ပြောကြားခဲ့သည်။
တော်လှန်ရေးကောင်စီ၏ စီးပွားရေးဆိုင်ရာသဘောထားတွင် ဆိုရှယ်လစ်စီမံကိန်းများကိုဆောင်ရွက်နိုင်ရန် ကုန်ထုတ်အရင်းအနှီးများကို နိုင်ငံပိုင်ပြုလုပ်ရမည်။ တိုင်းပြည်၏ကုန်ထုတ်အရင်းအနှီးများကို နိုင်ငံတော်က သော်လည်းကောင်း၊ သမဝါယမနှင့် စုပေါင်းအဖွဲ့များကသော်လည်းကောင်း ပိုင်ဆိုင်ရမည်။ ထိုပိုင်ဆိ်ုင်မှုများတွင် နိ်ုင်ငံတော်ပိုင်ဆိုင် မှုသည် ဆိုရှယ်လစ်စီးပွားရေးစံနစ်၏ အဓိကအခြေခံ ဖြစ်သည်။
၁၉၆၂ ခုနှစ်တော်လှန်ရေးကောင်စီ အာဏာသိမ်းပြီးသည့်နောက်ပိုင်းတွင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းကြီးများ နှင့် မြေယာအဆောက်အဦများကို နိုင်ငံတော်ပိုင် ပြုလုပ်ရမည်၊ တိုင်းပြည်၏ကုန်ထုတ်အရင်းအနှီးများကို နိုင်ငံတော်ကသော်လည်းကောင်း၊ သမဝါယမနှင့် စုပေါင်းအဖွဲ့များကသော်လည်းကောင်း ပိုင်ဆိုင်ရမည်။ ယင်းပိုင်ဆိုင်မှုများတွင် နိုင်ငံ တော် ပိုင်ဆိုင်မှုသည် ဆိုရှယ်လစ်စီးပွားရေးစံနစ်၏ အဓိကအခြေခံဖြစ်သည်ဟူသော ဆိုရှယ်လစ်စီးပွားရေး ဆိုင်ရာ မူဝါဒများအရ မြန်မာနိ်ုင်ငံအတွင်းရှိဘဏ်များ၊ စီးကရက်ကုမ္ပဏီများ၊ အကြီးစားစက်မှုလုပ်ငန်းများ၊ အထည်အလိပ်စက်ရုံများ၊ သတ္တုတွင်းလုပ်ငန်းများ၊ သွင်းကုန်ထုတ်ကုန်လုပ်ငန်းကုမ္ပဏီများ၊ သတင်းစာလုပ်ငန်း များ၊ စာသင်ကျောင်းများကို တော်လှန်ရေးကောင်စီ၏အမိန့်ကြော်ငြာစာများဖြင့် သိမ်းယူ၍ နိုင်ငံတော်ပိုင်လုပ် ငန်းများအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်၊ ယခင်စံနစ်ဟောင်းပေါ်တွင် အခြေပြု၍ရေးဆွဲခဲ့သောဥပဒေများသည် ပုဂ္ဂလိကပိုင်စံနစ်ကို အကာအကွယ်ပေး အားပေးသည့် ဥပဒေစံနစ်များသာဖြစ်သည်။ တော်လှန်ရေးကောင်စီကထူထောင်နေသည့် ဆိုရှယ်လစ်စီပွားရေး စံနစ်တွင် ပြည်သူပိုင်စံနစ်သည်အဓိကဖြစ်ရာ ဥပဒေဟောင်းများမှာ စံနစ်သစ်ထုူထောင်ရန်အတွက် မဆီမလျော် ဖြစ်နေလေသည်။ ထို့ကြောင့် ဥပဒေဟောင်းများကို ဥပဒေအသစ်ဖြင့် အစားထိုးရမည်ဟုဆိုကာ ၁၉၆၅ ခုနှစ် တွင် ဆိုရှယ်လစ်စီးပွားရေးစံနစ် တည်ဆောက်ရေးအတွက် လုပ်ပိုင်ခွင့်များအပ်နှင်းသည့်ဥပဒေကို ထုတ်ပြန်ပြ ဌာန်းခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ ခုနှစ်တွင် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ သမဝါယမအသင်း ဥပဒေကိုပြဋ္ဌာန်း၍ သမဝါယမ ကောင်စီကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ အများပိုင်သမဝါယမလုပ်ငန်းများကို စတင်အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည်။
တော်လှန်ရေးကောင်စီလက်ထက်မှ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီသို့ ပြောင်းလဲချိန်အတွင်း မှောင်ခိုစီးပွားရေး လုပ်သူများကို အဆိုပါ ဆိုရှယ်လစ်စီးပွားရေးစံနစ်တည်ဆောက်မှုအတွက် လုပ်ပိုင်ခွင့်များအပ်နှင်းသည့်ဥပဒေ အရအရေးယူခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း နဝတအစိုးရလက်ထက်တွင် ပုဂ္ဂလိကအခန်းကဏ္ဍကိုမြှင့်တင် ပေးနိုင်ရန်၊ ခေတ်နှင့်အညီ ဈေးကွက်စီးပွားရေးမူဝါဒများအရ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများတွင် ပုဂ္ဂလိကပိုင်လုပ်ငန်း များ ပေါ်ပေါက်စေရန် ဥပဒေများ အသစ်ထပ်မံပြဋ္ဌာန်းသည်ကို တွေ့ရှိနိုင်သည်။ ထိုသို့ပြဋ္ဌာန်းသည့်ဥပဒေများ အနက် အချို့မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်၊ နိုင်ငံတော်ကသာ လုပ်ကိုင်ခွင့်ရှိသော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများဆိုင်ရာဥပဒေ၊ နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဥပဒေ၊ မြန်မာ နိုင်ငံသားများ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဥပဒေ၊ ဖက်စပ်လုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်ခွင့်ဥပဒေနှင့် ၂၀ဝ၂ ခုနှစ်တွင် ၆/၂၀ဝ၂ အရ တရားမဝင်သောနည်းဖြင့် ရရှိသည့် ငွေကြေးနှင့်ပစ္စည်းများ ထိန်းချုပ်သည့်ဥပဒေတို့ကို ထုတ်ပြန်ပြဋ္ဌာန်း၍ စီးပွား ရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များအတွက် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်ကိုတွေ့ရှိရသည်။ နိုင်ငံတော်နှင့်ဖက်စပ်လုပ်ငန်းများလုပ်ကိုင် ရာတွင် ပုဂ္ဂလိကပိုင်ဆိုင်မှုကို အာမခံသည့်အနေဖြင့် ပြည်သူပိုင်သိမ်းမည်မဟုတ်ကြောင်း ဥပဒေဖြင့်အခိုင်အမာ အာမခံထားသည်ကို တွေ့ရှိရသည်၊ သို့သော်လည်း အစိုးရအနေဖြင့် လိုက်နာဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိကြောင်းကို မြန်မာရောင်ခြည်ဦး မန္တလေးဘီယာချက်စက်ရုံ၏ ဖက်စပ်လုပ်ငန်းအား မြန်မာ့စားသောက် ကုန်ကော်ပိုရေးရှင်းမှ သိမ်းယူခဲ့သည့်အဖြစ်အပျက်က သက်သေခံနေသည်။
လူမှုရေးအကြောင်းပြချက်များကြောင့်ပေါ်ပေါက်လာရသည့် အထူးဥပဒေများ
လူမှုရေးအကြောင်းပြချက်များကြောင့် ခေတ်အဆက်ဆက်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည့်ဥပဒေ အများအပြားရှိသည်။ ထင်ရှားသည့် ဥပဒေများမှာ ၁၈၉၉ ခုနှစ် လောင်းကစားမှုအက်ဥပဒေ၊ ၁၉၄၉ ခုနှစ် ပြည့်တန်ဆာနှိပ်ကွပ်ရေး အက်ဥပဒေ၊ ၁၉၉၃ ခုနှစ် မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် စိတ်ကိုပြောင်းလဲစေတတ်သော ဆေးဝါးများဥပဒေ၊ ၁၉၆၁ ခုနှစ် ပြစ်မှုကျူးလွန်တတ်သူများ ခြေချုပ်နှင့်ခံဝန်အက်ဥပဒေ၊ ၁၉၄၈ ခုနှစ် အဂတိလိုက်စားမှုတားမြစ်ရေးအက်ဥပဒေ စသည်တို့သည် လူမှုရေးကိုအခြေခံ၍ ပေါ်ပေါက်လာသည့် အထူးဥပဒေများ အနက် ထင်ရှားသည့် ဥပဒေများ ပင်ဖြစ်သည်။
ပြစ်မှုဆိုင်ရာဥပဒေအရ အရေးယူခြင်းခံရသည့်ကိစ္စရပ်များတွင် ပြစ်မှုဆိုင်ရာကျင့်ထုံးဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များ ကို ရဲနှင့်တရားရုံးများက လိုက်နာဆောင်ရွက်ရသည်။ ပြစ်မှုဆိုင်ရာကျင့်ထုံးဥပဒေတွင် သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းချက် များကိုကျော်လွန်၍ တရားရုံးက မှုခင်းများကို စစ်ဆေးစီရင်ခွင့်မရှိပေ။ ကျင့်ထုံးဥပဒေအရ တရားခံအားခွင့်ပြု ထားသည့် အခွင့်အရေးများအားလုံးကို တရားခံမှရရှိခံစားနိုင်စေရန် ခွင့်ပြုပေးရသည်။ အထူးဥပဒေဖြင့် အရေး ယူခြင်းခံရပါက ထိုဥပဒေတွင်ပြဋ္ဌာန်းထားသည့်အတိုင်းသာ တရားရုံးများနှင့် ရဲများက လိုက်နာဆောင်ရွက် ရသည်။ သာမန်အားဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်အောက် ကျခံနိုင်သည့်အမှုများသည် ရဲအရေးမပိုင်သည့် အမှုဖြစ် သည့်အတွက် ဝရမ်းမပါပဲ လူတဦးတယောက်ကို မဖမ်ဆီးရ။ သို့သော် အထူးဥပဒေတွင် ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် အပြစ်မပေးနိုင်စေကာမူ ရဲက ဝရမ်းမပါပဲဖမ်းဆီးနိုင်သည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားပါက ဖမ်းဆီးခွင့်ရှိသည်။ ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်အထက် ရဲအရေးပိုင်သောအမှုပင်ဖြစ်စေကာမူ အထူးဥပဒေက အာမခံပေးကိုပေးရမည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထား ပါက ရဲစခန်းက အာမခံပေးရပေမည်။
အချို့သောအမှုများတွင် ရဲစခန်းက အာမခံမပေးနိုင်။ တရားရုံးကသာ အာမခံပေးရမည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားပါက လည်း တရားရုံးများနှင့် ရဲစခန်းများသည် ထိုအထူးဥပဒေ၏ ပြဋ္ဌာန်းချက်များအတိုင်းသာ လိုက်နာဆောင်ရွက် ရသည်။ အမှုဖြစ်ရပ်ခြင်း တူညီသည့်အတွက် ပြစ်မှုဆိုင်ရာကျင့်ထုံးဥပဒေ၊ ပြစ်မှုဆိုင်ရာဥပဒေတို့ဖြင့် ပြောင်းလဲ အရေးယူ၍မရပေ၊
စီရင်ပိုင်ခွင့်အာဏာ
ပြစ်မှုဆိုင်ရာအမှုများတွင် အမှုတန်ဖိုး၊ သို့မဟုတ် ပြစ်ဒဏ်သတ်မှတ်ချက်များနှင့်ပတ်သက်၍ မည်သည့်တရားရုံး များကသာ စစ်ဆေးစီရင်ခွင့်ရှိကြောင်း ပြစ်မှုဆိုင်ရာကျင့်ထုံးဥပဒေတွင်စီရင်ခွင့်အာဏာကို အတိအကျပြဋ္ဌာန်း ထားသည်၊ သို့သော်အထူးဥပဒေတရပ်ရပ်က အထူးတရားရုံး ဖွင့်လှစ်စစ်ဆေးရန်သော်လည်းကောင်း၊ပြည်နယ် နှင့်တိုင်းတရား ရုံးကသော်လည်းကောင်း၊ မည်သည့်တရားရုံးတွင် စစ်ဆေးစီရင်ရမည်ဟု သတ်မှတ်ထားပါက ထိုဥပဒေပြဋ္ဌာန်းချက်အတိုင်း လိုက်နာဆောင်ရွက်ရသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ပြစ်မှုဆိုင်ရာကျင့်ထုံးဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၆ တွင် လူတဦးယောက်အား ဖမ်းဆီးရာတွင် လိုက်နာရမည့်လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို ပြဋ္ဌာန်းထားရာ လူတဦးတ ယောက်ကို မည်သို့ဖမ်းဆီးရမည်၊ ဖမ်းဆီးရာတွင်ခုခံလျင် မည်သို့ပြုမူရမည်စသည်တို့အပြင် သေဒဏ်နှင့် တသက်တကျွန်းဒဏ် ထိုက်သင့်သည့်အမှုနှင့် စွပ်စွဲခြင်းမခံရလျင် သေသည်အထိ ဖမ်းဆီးခြင်းမပြုနိုင်ကြောင်း ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ သို့သော် အများပြည်သူ ငြိမ်ဝပ်မှုထိန်းသိမ်းရေးအက်ဥပဒေအရ ဖမ်းဆီးအရေးယူသည့်အခါ တွင်မူ အထက်ဖော်ပြပါ ဖမ်းဆီးနည်းကို လိုက်နာရန်မလို။ ဆိုလိုသည့်သဘောမှာ လိုအပ်လျင် သေသည်အထိ ပြုမူနိုင်ကြောင်း ခွင့်ပေးထားသည့်သဘောပင်ဖြစ်သည်။
ထို့အတူ ပြစ်မှုဆိုင်ရာကျင့်ထုံးဥပဒေ ပုဒ်မ ၆၁ တွင် လူတဦးတယောက်အား ရဲကဝရမ်းမပါပဲ ဖမ်းဆီးထားလျင် ထိုသူကို ၂၄ နာရီထက်မကျော်ပဲ တရားရုံးသို့ တင်ပို့ရမည်ဖြစ်ကြောင်း အတိအလင်းပြဆိုထားသည်။ သို့သော် အရေးပေါ်တချက်လွှတ် ဥပဒေအရ ဖမ်းဆီးထိမ်းသိမ်းထားသူဖြစ်လျှင် ၂၄ နာရီ မဟုတ်ပဲ ၇၂ နာရီ အထိ ချုပ် နှောင်ထားခွင့်ရှိကြောင်းကို၊ ယင်းဥပဒေ၏ ပုဒ်မ ၃ (ဂ) တွင် ဖွင့်ဆိုပြဋ္ဌာန်းထားသည်။
တရားစီရင်ခွင့်အာဏာနှင့်ပတ်သက်၍ အထူးတရားရုံးများ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍သော်လည်းကောင်း၊ မည်ကဲ့သို့ စစ်ဆေးစီရင်ရမည်၊ သက်သေထွက်ချက်များကို မည်ကဲ့သို့ရယူရမည်ဆိုသည့် ကိစ္စရပ်များအား သီးသန့် ပြဋ္ဌာန်းထားရှိသဖြင့် ပြစ်မှုဆိုင်ရာကျင့်ထုံးဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များကို လိုက်နာရန်မလိုပဲ အထူးဥပဒေ များတွင်ဖော်ပြသည့်အတိုင်း တရားရုံးတရားသူကြီးများက လိုက်နာဆောင်ရွက်ကြရသည်။
အထက်ပါဖော်ပြချက်များသည် အထူးဥပဒေ၏ ထူးခြားမှုတစိတ်တဒေသဖြစ်သည်။ အထူးဥပဒေအရ အထူး တရားရုံး ဖွဲ့စည်း၍ စစ်ဆေးစီရင်နိုင်သည်ဟု ဖော်ပြထားပါက အထူးတရားရုံးဖြင့် စစ်ဆေးစီရင်ရမည်။ မှုခင်း များကို အများပြည်သူ၏ရှေ့မှောက်တွင် စစ်ဆေးစီရင်ရမည်ဟုဆိုသော်လည်း၊ အထူးဥပဒေအရစစ်ဆေးသည့် အမှုများတွင် လုံခြုံရေးအရသော်လည်းကောင်း၊ ထူးခြားသော အခြေအနေများကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ အများ၏မျက်ကွယ်တွင် စစ်ဆေးစီရင်နိုင်သည်ဟု ဖော်ပြထားပါက အများပြည်သူများ၏မျက်ကွယ်တွင် စစ်ဆေးစီရင်နိုင်ကြောင်း တွေ့ရသည်။
အက်ဥပဒေနှင့် ဥပဒေ
ဥပဒေတစ်ရပ်ကို ပါလီမန်မှအတည်ပြုပြဋ္ဌာန်းခြင်းဖြစ်ပါက အဆိုပါပြဋ္ဌာန်းသည့်ဥပဒေကို အက်ဥပဒေဟုခေါ်ပြီး၊ ပါလီမန်စံနစ်ကို မကျင့်သုံးသော်လည်း၊ ပါလီမန်ကဲ့သို့ အလားတူဖြစ်သည့် နိုင်ငံ၏အမြင့်ဆုံး ဥပဒေပြုအဖွဲ့က ပြဋ္ဌာန်းသည့် ဥပဒေကို ဥပဒေဟုပင်ခေါ်ခြင်းဖြစ်ပေသည်၊ အက်ဥပဒေ နှင့်ဥပဒေတို့ကို ဥပဒေပြုပိုင်ခွင့်ရှိသည့် အမြင့်ဆုံးအဖွဲ့အစည်းမှ ပြဋ္ဌာန်းခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါဥပဒေများသည် ပြဋ္ဌာန်းဥပဒေများဖြစ်ကြပြီး၊ ၎င်းတို့ကို စတက်ကျူ့ (Statute) ဥပဒေ၊ ကိုဓဥပဒေ (Code) လည်းခေါ်ဆိုပေသည်။
၁၉၄၇ ခုနှစ် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ၏ ပုဒ်မ ၆၅ တွင် “ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံ၏ ဥပဒေပြုမှုအာဏာသည် ပါလီမန်တွင်တည်ရှိရမည်။ ပါလီမန်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော် Chamber of Deputies နှင့် လူမျိုးစုလွှတ်တော် Chamber of Nationalities တို့ပါဝင်ရမည်” ဟုဖော်ပြထား ချက်အရ အမြင့်ဆုံးဥပဒေပြုအာဏာမှာ ပါလီမန်တွင်ရှိကြောင်းမြင်တွေ့ရသည်။ ထို့အတူ ၁၉၇၄ခုနှစ် ပြည် ထောင်စုဆိုရှယ်လစ် သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၄ တွင် “နိုင်ငံတော်၏ ဥပဒေပြုမှု အာဏာသည် ပြည်သူ့လွှတ်တော်၌သာ တည်သည်” ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသည်ကိုတွေ့ရှိရမည်ဖြစ်ပေသည်။ အမြင့်ဆုံးဥပဒေပြုပိုင်ခွင့်ရှိသောအဖွဲ့အစည်းကို နိုင်ငံအသီးသီး၌ ကွဲပြားခြားနားသော အမည်များဖြင့် ခေါ်ဝေါ် ခဲ့ကြသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ကွန်ဂရက် Congress ၊ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ဒိုင်ယက် (Diet)၊ အစ္စရေးနိုင်ငံတွင် နက်ဆက် (Knesset)၊ နော်ဝေးနိုင်ငံတွင် စတော့တင်း (Storting)၊ ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုတွင် (Supreme Soviet)၊ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံတွင် (National People's Assembly)၊ အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် ပါလီမန် (Parliament) မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၁၉၄၇ ခုနှစ် အခြေခံဥပဒေအရ ပါလီမန်နှင့် ၁၉၇၄ ခုနှစ် အခြေခံဥပဒေအရ ပြည်သူ့လွှတ်တော် စသည်ဖြင့် အမျိုး အမည်များစွာဖြင့်မှဲ့ခေါ်တတ်ကြသည်။ မည်သို့ပင်ခေါ်ဝေါ်စေကာမူ ပြည်သူလူထုက ရွေးချယ် တင်မြောက်သော ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားပြီး ဥပဒေပြုအာဏာကို ကျင့်သုံးကြသော အာဏာပိုင် အဖွဲ့အစည်း မှန်သမျှသည် ပါလီမန်ပင် ဖြစ်သည်။
၁၉၇၃ ခုနှစ် စကားရပ်များအနက်အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုရေးဥပဒေ ပုဒ်မ ၅၊ ပုဒ်မခွဲ (၅) တွင်ဖော်ပြရာ၌ “ဥပဒေ”ဆို သောစကားရပ်တွင် ဤဥပဒေ အာဏာ မတည်မီကဖြစ်စေ၊ အာဏာတည်ပြီးနောက်ဖြစ်စေ၊ ဥပဒေပြုအာဏာပိုင် တစ်ရပ်ရပ်က ပြဋ္ဌာန်းထားသည့်ဥပဒေ၊ အက်ဥပဒေ၊ တချက်လွှတ်ဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေ၊ စည်းမျဉ်းဥပဒေ၊ အမိန့် အပြင် ဥပဒေကဲ့သို့ အာဏာတည်သော ဓလေ့ထုံးတမ်းများလည်း ပါဝင်သည်ဟု ဖွင့်ဆိုထားသည်။
ရွှေကျောင်းရွာ၊ လုံကင်းရွှေကျောင်း
ရွှေကျောင်းရွာ (Shwekyaung)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ဗန်းမောက်မြို့နယ်၊ လုံကင်းရွှေကျောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၆၆၁ ဖြစ်သည်။
သစ်ကတိုးရွာ
သစ်ကတိုးရွာ
ကိုးကား
သစ်ကတိုးရွာ
နောင်ဖပုံ့ရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
နောင်ဖပုံ့ရွာ (Nawnghpapont)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ ပေါင်လင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၈၀၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေါင်လင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၂၀ ဦး၊ မ ၄၉၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၈၉၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန့်ကျယ် (ရှမ်း)ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
မန့်ကျယ် (ရှမ်း)ရွာ (Mantkyei (Shan))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ ဖိုင်ကောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၁၅၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖိုင်ကောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၅၂ ဦး၊ မ ၉၃၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၈၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကောင်လာရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ကောင်လာရွာ(Kawngla)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ ဗျော်လီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၄၅၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဗျော်လီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀ ဦး၊ မ ၂၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂီတ
ဂီတဆိုသည်မှာ သာယာနာပျော်ဖွယ်ကောင်းသော သံစဉ်များကို စည်းချက်ဝါးချက် ညီညီ သီဆိုတီးမှုတ်သော အနုပညာတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ဂီတဖန်တီးရေးသားခြင်း၊ သီဆိုတီးမှုတ်ခြင်း၊ ထူးခြားချက်နှင့် အဓိပ္ပာယ် သတ်မှတ်ချက်များမှာ ယဉ်ကျေးမှုအလိုက် လူ့အဖွဲ့အစည်းအလိုက် ကွဲပြားမှုများရှိသည်။
ဂီတသည် အသံအားကြားခံအဖြစ် အချိန်တစ်ခုအတွင်း အသုံးပြုသည့် အနုပညာပုံစံတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ပန်းချီတွင် ကြားခံအား ကင်းဗတ်(စ)စ၊ နံရံ စသည့် medium များကို အသုံးပြုသကဲ့သို့ပင်ဖြစ်သည်။ ဂီတတွင် ယေဘူယျအားဖြင့် pitch ဆိုသော အသံအနိမ့်အမြင့်( ထိုအထဲတွင် သံစဉ်နှင့် ဟာမိုနီ တို့အကျုံးဝင်သည်) စည်းချက်( ၎င်းထဲတွင် tempo,meter နှင့် articulation တို့ပါဝင်သည်) dynamics နှင့် timbre နှင့် texture တို့၏ အသံအရည်အသွေးစသည့် အစိတ်အပိုင်းများပါဝင်သည်။ ဂီတဆိုသော အင်္ဂလိပ်စကားလုံး music သည်ဂရိဘာသာစကား μουσική (mousike)မှဆင်းသက်လာသည်။
ဂီတ၏ ဖန်တီးမူ့၊တင်ဆက်မူ့၊ ထင်ရှားသော ဝိသေသလက္ခဏာ များနှင့် ဂီတဆိုသော အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက် ကိုယ်တိုင်ပင် မတူညီသော ယဉ်ကျေးမူ့များနှင့် လူမူ့ရေးအရ ပုံသဏ္ဍန်အမျိုးမျိုးကွဲပြားနေလေသည်။
အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက်
`ဂီတ´ဝေါဟာရသည် ပါဠိဘာသာမှ ဆင်းဆက်လာပြီး `သီချင်း၊ သီဆိုခြင်း´(Song, Singing) အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ `တူရိယာတီးမှုတ်ခြင်း´ (Music) အဓိပ္ပာယ်နှင့် တစ်ခြားစီဖြစ်သည်။ ပါဠိဘာသာအရ `တူရိယာတီးမှုတ်ခြင်း´ကို ဝါဒိတ္တဝါဒန ဟူ၍ခေါ်ဝေါ်သည်။ မြန်မာ့ကျမ်းဂန်များအရ `ဂီတ´ဆိုသည်မှာ `ဒီဃသရေန ဂါယိတဗ္ဗနကိဂီတံ´ရှည်သောအသံဖြင့် ရွတ်အပ်သောကြောင့် ဂီတမည်သည်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ `ပုဗ္ဗဘာဂဩကုဇ´ရှေ့အဖို့၌ ရင့်ရှုညည်းတွားခြင်းသည်ပင်လျှင် ဂီတဟူ၍လည်းကောင်း၊ သုံးမတြာကာလထက် လွန်အောင်ရွတ်ဖတ်ရသော အသံများကို `ပြူတသံ(ဝါ)ဂီတသံ´ ဟူ၍လည်းကောင်း ပြဆိုပေသည်။ ရှေးခေတ်ကျောက်စာများတွင် သီချင်းသီဆိုသူကို `သိခြင်းသည်´(သီချင်းသည်) ဟူ၍လည်းကောင်း၊ `ရခန်း´ဟူ၍လည်းကောင်း၊ `ရတင်သည်´ဟူ၍လည်းကောင်း အမျိုးမျိုး ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် `ပန်ထျာဂီတ´၏ အနက်အဓိပ္ပာယ်မှာ တီးမှုတ်သီဆိုခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
မြန်မာဂီတ (သီချင်း) အမျိုးအစား
မြန်မာ့ဂီတတွင် အကြမ်းအားဖြင့် သောတာလင်္ကာရသီချင်းနှင့် ဝစနာလင်္ကာရသီချင်း ဟူ၍ အမျိုးအစားနှစ်မျိုးရှိသည်။
သောတာလင်္ကာရသီချင်း
သောတာလင်္ကာရသီချင်းကို စည်းဝါးများ၊ တူရိယာအတီးအမှုတ်များနှင့်အတူ သီဆိုရသည်။ သောတာလင်္ကာရ သီချင်းများမှာ ကြိုး၊ ဘွဲ့၊ သီချင်းခံ၊ ပတ်ပျိုး၊ ယိုးဒယား၊ မွန်၊ ဒိန်းသံ၊ တေးထပ်၊ ဘောလယ်၊ လေးထွေသံကပ်၊ မြင်းခင်း၊ နတ်ချင်း စသည့်သီချင်းများ၊ ရိုးရာသီချင်းများ(Folk-Songs)၊ ရှေးသံဆန်းသီချင်းများ၊ ခေတ်ဟောင်းသီချင်းများ၊ နှစ်၂၀-သီချင်းများ၊ ကာလပေါ်သီချင်းများ၊ စတီဒီယိုသီချင်းများပင် ဖြစ်သည်။ အဆိုပါသီချင်းများကို သောတာလင်္ကာရသီချင်း၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ ဂီတအားဖြင့် နားသောတကို တန်ဆာဆင်ထားသည့် သီချင်းပင် ဖြစ်သည်။
အမျိုးအစားများမှာ-
ရိုးရာသီချင်းများ(Folk-Songs)မှာ-
ဝစနာလင်္ကာရသီချင်း
ဝစနာလင်္ကာရသီချင်းသည် ဂီတထက် ကဗျာကို ပို၍ အလေးပေးကာ စပ်ဆိုသီကုံးထားသော သီချင်းမျိုးများဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းသီချင်းစာသားများကို ရွတ်ဖတ်သီဆိုရာတွင် ခန့်ခန့်ညားညား၊ လေးလေးနက်နက်၊ ပီပီသသ ပြတ်သားကြည်လင်စွာ ရွတ်ဖတ်သီဆိုရပြီး အသံအဖြတ်အတောက် အဆွဲအငင် အရစ်အဝဲ လေယူလေသိမ်းများကို သောတာလင်္ကာရ သီချင်းများထက် ပို၍ နိုင်နင်းစွာ ရွတ်ဖတ်သီဆိုကြရသည်။ ဝစနာလင်္ကာရသီချင်းများမှာ ဒွေးချိုး၊ တြိချိုး၊ လေးချိုး၊ ခွန်းတောက်၊ လွမ်းချင်း၊ သဖြန်၊ ပုလဲပေါက် စသည်များနှင့် ထီးနန်းသုံး ကဗျာသီချင်းများဖြစ်သော ရတု၊ လူးတား၊ ရကန်၊ အဲချင်း၊ အိုင်ချင်း၊ သာချင်း၊ အန်ချင်း၊ ဧချင်း၊ သံချို၊ လေးချိုးကြီး၊ ပျို့၊ လင်္ကာ၊ မော်ကွန်း၊ သမိုင်း တမ်းချင်း၊ မှာတမ်း စသည့် သီချင်းများပင် ဖြစ်သည်။ ဝစနာလင်္ကာရသီချင်း၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ စကားကို တန်ဆာဆင်ထားသော သီချင်းပင် ဖြစ်သည်။
ဦးသော်ဇင်၏ ကဗျာ့လမ်းညွှန်စာအုပ်တွင် မြန်မာဂီတ (သီချင်း) အမျိုးအစားများမှာ-
အကိုးအကား
<References/>
ကဏ္ဍ:ပင်မ အကြောင်းအရာ ဆောင်းပါးများ
နန်ကျင်းမြို့
နန်ကျင်းမြို့ (Nan Jing 南京市; အတိုကောက်အားဖြင့် 寧) သည် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ ကျန်းဆူးပြည်နယ် (江蘇省 Jiang Su) ရုံးစိုက်ရာမြို့ဖြစ်သည်။ တရုတ်ပြည်ရှိမြို့များ အနက် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရှေးသမိုင်း ရာဇဝင်များဖြင့် နာမည်ကျော်ကြားသော မြို့ဖြစ်သည်။ နန်ကျင်းမြို့သည် ယန်စီမြစ် (長江) အောက်ပိုင်းရှိ မြစ်ကမ်းဘေးတွင် တည်ရှိပြီး လူဦးရေ ၅ သန်းကျော်ရှိသည့် တရုတ်ပြည် အရှေ့ပိုင်းဒေသ၏ ဒုတိယအကြီးဆုံး စီးပွားရေး အချက်အချာမြို့ ဖြစ်သည်။
နန်ကျင်းမြို့သည် တရုတ်ပြည်၏ ရှေးမြို့တော်ဟောင်းကြီး ၄ မြို့ စာရင်းဝင်ဖြစ်သည်။ တရုတ်သမိုင်းတွင် နန်ကျင်းမြို့သည် မင်းဆက်ပေါင်း ၆ ဆက်၏ မြို့တော်ဖြစ်သည့်အပြင် ၁၉၁၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၉ ခုနှစ်အကြား တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ (中華民國; Republic of China) ၏ မြို့တော်ဖြစ်ခဲ့သည်။
အောင်လှိုင်ရွာ၊ ဒေါ်ညိမ်း
အောင်လှိုင်ရွာ၊ ဒေါ်ညိမ်း
ကြို့ပင်စုရွာ၊ ကုန်းပြင်
ကြို့ပင်စုရွာ၊ ကုန်းပြင်
လီလီအန် ဘတ်တန်ကော့တ်
လီလီအန် ဘတ်တန်ကော့တ် (၂၁ အောက်တိုဘာ ၁၉၂၂ – ၂၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၇) သည် ပြင်သစ်အမျိုးသမီး အမွေဆက်ခံသူ၊ နာမည်ကြီးများ အသိုင်းအဝိုင်းတွင် ရေပန်းစားသူ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်၊ ပရဟိတလုပ်ငန်း အလှူရှင် တဦး ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာကျော် အလှကုန် ပစ္စည်းထုတ်လုပ်သည့် ကုမ္ပဏီ တခုဖြစ်သော L'Oréal ၏ ရှယ်ယာအများဆုံး ပိုင် ဆိုင်သူ ဖြစ်သည်။ အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၂၀ ဘီလီယံခန့် ပိုင်ဆိုင်ပြီး ကမ္ဘာ့အချမ်းသာဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်များတွင် တယောက်အပါ အဝင် ဖြစ်သည်။
ကိုယ်ရေးအချက်အလက်များ
ကမ္ဘာအကြီးဆုံး အလှကုန် ပစ္စည်း ထုတ်လုပ်သည့် ကုမ္ပဏီ L'Oréal ကို တည်ထောင်သူ Eugene Schueller ၏ တဦးတည်းသော သမီးဖြစ်ပြီး ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ ပဲရစ်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ လီလီအန် အသက် ၅ နှစ် အရွယ်၊ ၁၉၂၇ တွင် သူမအမေ ကွယ်လွန်ပြီးနောက် အဖေဖြစ်သူမှာ နောက်အိမ် ထောင်ထပ် မပြုခဲ့ပဲ သူမအား အနီးကပ်ပြုစုစောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။ အသက် ၁၅ နှစ်အရွယ်တွင် သူမ အဖေ ၏ ကုမ္ပဏီ တွင် အလုပ်သင်အဖြစ် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး အလှကုန် ပစ္စည်းများအား ဖော်စပ်ထုတ်လုပ် ခြင်းနှင့် ခေါင်း လျှော်ရည်ဘူးများ တံဆိပ်ကပ်ခြင်း တို့ကိုလုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၅ဝ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ် အစိုးရအဖွဲ့၌ ဝန်ကြီးအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သူ ပြင်သစ်နိုင်ငံရေးသမား အန်ဒရီ ဘတ်တန်ကော့တ် နှင့်လက်ထပ်ခဲ့ပြီးနောက် L'Oréal ၏ ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ယူ လုပ်ကိုင်ခဲ့ သည်။ ဘတ်တန်ကော့တ် သည် ၁၉၃၀ တွင် သူမ၏ ဖခင် အားပေးတည်ထောင်ခဲ့ပြီး ဒုတိယ ကမ္ဘာ စစ်အတွင်း နာဇီတို့နှင့် အတူ ပူးပေါင်းခဲ့သည့် ပြင်သစ် အကြမ်းဖက် ဖက်ဆစ်ဝါဒီ အုပ်စု တစ်ခုဖြစ်သော La Cagoule အဖွဲ့ဝင်တယောက်ဖြစ်သည်။
စစ်အပြီးတွင် သူ၏ ခင်ပွန်း La Cagoule အဖွဲ့ဝင်တယောက် ဖြစ်သူသည် L'Oréal တွင် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင် ခဲ့ပြီး သူ၏ နိုင်ငံရေးသမား အတိတ်ကို မြုပ်နှံခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံ, Neuilly-sur-Seine မြို့၊ rue de Delabordere တွင် ၁၉၅၁ က ဆောက်လုပ် ခဲ့သော Arte Moderne mansion တွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့သည်။ သူတို့တွင် ၁၉၅၃ ဇူလိုင် ၁၀ နေ့တွင် သမီး ဖြစ်သူ Francoise ကို မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၁၉၅၇ တွင် သူအဖေသေဆုံးသောအခါ သူ့အဖေပိုင်ဆိုင်သည့် L'Oréal မှ ရှယ်ယာများအားလုံးကို အမွေ ဆက်ခံခဲ့ပြီး L'Oréal တွင် ရှယ်ယာအများဆုံးပိုင်ဆိုင်သူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၁၉၆၃ တွင် လီလီအန် သည် ရှယ်ယာအများဆုံး ပိုင်ဆိုင် သော်လည်း L'Oréal သည် အများပိုင် ကုမ္ပဏီဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၇၄ တွင် Nestle S.A ၏ ရှယ်ယာ ၃ % ကို သူ ၏ ရှယ်ယာတဝက်နီးပါး နှင့် လဲလှယ်ခဲ့ သည်။ ၂၀၀၉ ဒီဇင်ဘာ ၃၁ စာရင်းအရ L'Oréal ကုမ္ပဏီတွင် Ms Bettencourt ပိုင်ဆိုင်သော ရှယ်ယာတန်ဖိုး ၁၈၅ ၆၆၁ ၉၇၈ (၃၁%) အနက် ရ၆ ၄၄၀၅၄၁ ( ၁၂.၇၆%)ကို သူ့သမီးကပိုင်ဆိုင်သည်။ ကျန်ရှိသော ရှယ်ယာ များတွင် 178 381 021 (29.78%) ကို Nestle ကဝယ်ယူထားပြီး ၂၁၆ ၃၈၄ ရ၆၂ (၃၆.၁၂%) ကို အများ ပြည်သူက ဝယ်ယူပိုင်ဆိုင်ကြသည်။ ကျန်ရှိသော ရှယ်ယာ ၃.၁ % ကို ကုမ္ပဏီ၏ ရန်ပုံငွေ (သို့မဟုတ်) အများပိုင် စုငွေအဖြစ်ထားရှိသည်။
ဘီတန်ကော့တ် မိသားစုနှင့်Nestleတို့သည် ရှယ်ယာပိုင်ဆိုင်သူများ၏ သဘောတူညီမှု စည်းမျဉ်းများ အတိုင်း အတူတကွ လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြ သည်။ မစ္စ ဘတ်တန်ကော့တ် သည် L'Oréal ၏ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင် တယောက်ဖြစ်ပြီး ၁၉၉၅ ခုနှစ်မှတည်းက ထိုရာထူး ကို တာဝန်ယူလုပ်ကိုင်ခဲ့ ခြင်းဖြစ်သည်။ သူ ၏သမီး နှင့် သမက် ဂျင်းန် ပရဲ မဲရာ့စ် တို့သည်လည်း ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များပင် ဖြစ်ကြသည်။
ပရဟိတ လုပ်ငန်းများသို့လှူဒါန်းမှုများ
၁၉၈၇ တွင် လီလီအန် ဘတ်တန်ကော့တ်, သူ့ခင်ပွန်း၊ သမီးတို့နှင့် အတူ Bettencourt Schueller Foundation ( La Fondation Bettencourt Schueller ) ကို ထောင်ခဲ့သည်။ ထို အဖွဲ့သည် ဆေးပညာ၊ ယဉ်ကျေးမှု စ သော ကဏ္ဍများတွင် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင်လုပ်ဆောင်ရန်နှင့် နှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထား သော လုပ်ငန်းများကို အဓိကလုပ်ဆောင်ရန် ဖြစ်သည်။ ထိုအဖွဲ့သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ Neuilly-sur-Seine တွင် တည်ရှိသည်။
ထိုအဖွဲ့သည် တနှစ်လျှင် ပေါင်သန်း ၁၆၀ ခန့်အသုံးစရိတ် ရှိပြီး ထို အသုံးစရိတ်အားလုံး ၅၅% နီးပါးကို သိပ္ပံပညာ သင်ကြားရေးနှင့် သုတေသနလုပ်ငန်းများတွင် အသုံးပြုပြီး ၃၃%ကို လူသားချင်းစာနာထောက် ထားပြီး ပေးကမ်းလှူဒါန်းသော လုပ်ငန်းများနှင့် လူမှုရေးလုပ်ငန်းများတွင် အသုံးပြုသည်။ ကျန်သည့် ၁၂% ကို ယဉ်ကျေးမှုနှင့် အနုပညာလုပ်ငန်းများတွင် အသုံးပြုသည်။ မည်သည့်ကဏ္ဍတွင်မဆို ထူးချွန်သည့်ပညာရှင်များအား အပ်နှင်းသည့် ဆုအား ထိုအဖွဲ့အစည်းမှ အကုန်အ ကျခံလှူဒါန်းသည် ။ ဥပမာအားဖြင့် Liliance Bettencourt Prize for Life Sciences ဆုသည် အသက် ၄၅ နှစ်အောက် ဥရောပမှ ဇီဝဆေးပညာ လုပ်ငန်းတွင် သုတေသန လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်သူများကို နှစ်စဉ်ချီးမြှင့်သည့် ဆုတဆုဖြစ်သည်။
ထိုဆုရရှိသူသည် ဇီဝဗေဒ၊ ရုက္ခဗေဒပညာစသော ပညာရပ်များတွင် လေ့လာမှုများကို ဆက်လက်လုပ် ကိုင်နိုင်ရန် ယူရိုငွေ ၂၅၀၀၀၀ ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။ Bettencourt Schueller Foundation သည် မကြာသေးမီကပင် Musee Marmottan Monet ရှိ new Monet wing အတွက်ငွေကြေးထောက်ပံ့ခဲ့သည်။
မကြာသေးမီက ပြုလုပ်ခဲ့သော လူသိများထင်ရှားမှုများ
ဘတ်တန်ကော့တ် သည် အများအားဖြင့် မီဒီယာများကို ရှောင်ရှားလေ့ရှိပြီး အင်တာဗျူး အနည်းငယ်ကိုသာ လုပ်ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ခုနှစ်ကတည်းက မီဒီယာများက စေ့စေ့စပ်စပ် မေးမြန်းခြင်းခံခဲ့ရပြီး ဖရန်ကွိုက်စ် မာရီ ဘန်နီရာ နှင့် သူမ၏ ပက် သက်မှု၊ ခပ်တန်းတန်းဖြစ်သွားခဲ့သော သူမ၏ သမီး ဖရန်ကွိုက်စ် နှင့် ဆက်ဆံရေး၊ ပြင်သစ် သမ္မတ နီကိုလက်စ် ဆာကိုဇီ အပါအဝင် ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီဝင် ပြင်သစ်နိုင်ငံရေးသမားများကို ငွေကြေးထောက်ပံထားမှုများ သည် လူသိများ ကျော်ကြားခဲ့သည်။
“L’affaire Bettencourt”
အကျိုးဆက်အားဖြင့် ပြင်သစ်ပြည်သူ့ရဲတပ်ဖွဲ့ရှိ ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့ခွဲမှ ဘဏ္ဍာရေးအဖွဲ့မှ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဘတ်တန်ကော့တ် ၏ဝန်ထမ်းနှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းမှုများပြုလုပ်ခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၀၉ စက်တင်ဘာ တွင်ထိုအမှုကို Nanterre ရှိတရားရုံးသို့ကြားနာစစ်ဆေးနိုင်ရန် တင်ပြဖို့ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။၂၀၀၉ ဒီဇင်ဘာတွင် Nanterre တရားရုံးမှ ဘတ်တန်ကော့တ် ၏ စိတ်ကျန်းမာရေးနှင့် ပက်သက်ပြီး ဆေးစစ်ထား သော အဖြေလွှာမရရှိသောကြောင့် စီရင်ချက်မချနိုင်ပဲ ၂၀၁၀ ဧပြီလ ( ၂၀၁၀ ဇူလိုင်လအထိထပ်တိုးပေးခဲ့) ရွေ့ဆိုင်းခဲ့သည်။ သို့သော် Bettencourt သည် စိတ်ကျန်းမာရေးအတွက် ဆေးစစ်ရန် ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ ဘတ်တန်ကော့တ် ၏ အိမ်ဖော်အမျိုးသား Pascal Bonnefoy က အချက်အလက် အပြည့်အစုံကို အသံသွင်း ထားသော တိပ်ခွေတခွေကို လူသိရှင်ကြားထုတ်ဖော်ခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၁၀ ဇူလိုင်တွင် ထိုအမှုကို ၂၀၁၀ ဆောင်းဦးရာသီ (စက်တင်ဘာလ မှ နိုဝင်ဘာလ) တိုင်အောင် ဆုံးဖြတ်ချက်ချနိုင်ရန် ထပ်မံရွေ့ ဆိုင်းခဲ့သည်။
ထိုတိပ်ခွေတွင် ဘန်နီရာ သည် ဘတ်တန်ကော့တ် ၏ တဦးတည်းသောအမွေဆက်ခံသူ (သူ့သမီးနှင့် မြေးနှစ်ယောက်ကို လွှဲပြောင်းပေးထားပြီးဖြစ်သောဘတ်တန်ကော့တ် ၏ များပြားလှစွာသော အိမ်ရာခြံမြေများ အပါအဝင် L'Oréal မှ ရှယ်ယာများ မပါဘဲ ) ဖြစ်ကြောင်း စွပ်စွဲဖော်ပြ ထားသည်။
နိုင်ငံရေး အတင်းအဖျင်းစကားများ
၂၀၁၀ ဇွန်လ Bettencourt affair တွင် သူမ အိမ်ရှိ အိမ်ဖော်အမျိုးသားက အသံဖမ်းထားသည့် တိတ်ခွေတခုကို လူသိရှင်ကြား ဖော်ထုတ်ခဲ့ပြီး နောက်တွင် သူမသည် ပြင်သစ်ထိပ်သီး နိုင်ငံရေးအတင်းအဖျင်းများတွင် ပါဝင်ပက် သက်ခဲ့သည်။ ထိုတိတ်ခွေမှာ Battencourt နှင့် သူမ၏ ဘဏ္ဍာရေးအကြံပေးအရာရှိ Patrice de Maistre တို့စကားပြော ဆိုနေမှုကို အသံဖမ်းထားခြင်း ဖြစ်ပြီး သူမသည် အခွန်ရှောင်ထားသည့် များပြားလှသော ငွေသားပမာဏကို ဆွစ်ဇာလန်ဘဏ်တွင် လျှို့ဝှက် အပ်နှံသိမ်းဆည်းထားခြင်း အကြောင်းပါဝင်သည်။
လူသိများကြော်ကြားသူများအား အဓိကထားစုံစမ်းဖော်ထုတ်သည့် အခွန်တိမ်းရှောင်သူများ ဖော်ထုတ်ရေး အဖွဲ့တွင် ငွေစာရင်း အရာရှိအဖြစ် လုပ်ကိုင်နေသည့် Eric Woerth က Bettencourt ပိုင်ဆိုင် သည့် ကြွယ်ဝချမ်းသာမှုများကို စီမံခန့်ခွဲသည့် အလုပ်နေရာ၌ သူ့မိန်းမအား ခန့်အပ်ထားရန် တောင်းဆိုနေသည့် စကားသံများလဲ ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် Woerth ငွေစာရင်းအရာရှိအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ်အတွင်း Bettencourt အား အခွန် ပေးဆောင်သည့်အပေါ် အခွန်လျော့ပေါ့ငွေအဖြစ် ယူရို သန်း ၃၀ ကို ပြန်ပေးခဲ့သည်။
သူမက သမ္မတ နီကိုလက်စ် ဆာကိုဇီ သည် Neuilly-sur-Seine တွင် မြို့တော်ဝန် အဖြစ် ၁၉၈၃ မှ ၂၀၀၂ ခုနှစ်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ်က ဘတ်တန်ကော့တ် အိမ်သို့မကြာခဏ လာရောက်လည်ပတ်လေ့ ရှိပြီး ပိုက်ဆံများထည့် သွင်းထားသော စာအိတ်များကို လက်ခံရယူလေ့ရှိကြောင်း သူမကိုယ်တိုင် ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခဲ့ပြီး နောက် သူမ ကိုယ်တိုင်ပင် ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။
ရက်အနည်းငယ်ကြာပြီးနောက်တွင် သူမသည် သမ္မတ နီကိုလက်စ် ဆာကိုဇီ ၏ တရားမဝင် ငွေကြေးကိစ္စနှင့် ပက်သက်ပြီး သူမ၏ သက်သေထွက်ဆိုချက်ကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းရန် ပြင်သစ်ရဲတပ်ဖွဲ့မှ ဖိအားပေး ခြင်းခံခဲ့ ရကြောင်းကို အတည်ပြု ပြောကြားခဲ့သည်။ သမ္မတ နီကိုလက်စ် ဆာကိုဇီ နှင့် မစ္စတာ ဝေါ့သ် တို့နှစ်ဦးစလုံးက ထိုမမှန်မကန်လုပ်ခဲ့မှုကို ငြင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ ထိုစွပ်စွဲချက် များနောက်ပိုင်း တွင် ပြင်သစ်ရဲတပ်ဖွဲ့က ဘတ်တန်ကော့တ် ၏ ကြွယ်ဝချမ်းသာမှုများကို စီမံခန့်ခွဲသည့် Clymene ကုမ္ပဏီ၏ အကြီးအကဲဖြစ်သူ ဒီ မေစထရီ ၏ အိမ်နှင့် အလုပ်ဌာနကို ဝင်ရောက်စီးနင်း ရှာဖွေခဲ့ သည်။
ပြင်သစ်တွင် နိုင်ငံရေးအရ လှူဒါန်းမှုများကို နိုင်ငံရေး ပါတီများအတွက် ယူရိုငွေ ရ၅၀၀ နှင့် တစ်သီးပုဂ္ဂလ နိုင်ငံရေးသမားများအတွက် ယူရို ၄၆၀၀ အထိသာလှူဒါန်းရန် ကန့်သတ်ထားသည်။ ယူရို ၁၅၀ နှင့် အထက် ထောက်ပံ့ လှူဒါန်းမှုများကို အလှူရှင်မှ ထိုငွေကြေး၏ အဓိကဇစ်မြစ်ကို အတိအကျ ရှင်းလင်း ဖော်ထုတ်ထားပြီးသော ချက်လက်မှတ်ဖြင့်သာ လှူဒါန်းရမည် ဖြစ်သည်။
Forbes မှ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်များ
Forbes စာရင်းအရ အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၂၀ ဘီလီယံခန့် ပိုင်ဆိုင်ပြီး ကမ္ဘာ့နံပါတ် ၁၇ ရှိ အချမ်းသာဆုံး ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်သည်။ သူမသည် ဥရောပတွင် အချမ်းသာဆုံးနှင့် ကမ္ဘာ့နံပါတ် ၃ အဆင့်ရှိ အချမ်းသာဆုံးအမျိုးသမီး ( ခရစ်စတီ ဝေါ်လ်တန် နှင့် အဲလစ် ဝေါ်လ်တန် တို့ နောက်တွင် ကပ်လျက် ) ၊ ပြင်သစ်တွင် ဒုတိယ အချမ်းသာဆုံး ( ဘားနတ် အာနို့တ် နောက်တွင်ကပ်လျက်) ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၅ Forbes စာရင်းအရ ကမ္ဘာ့နံပါတ် ၃၉ အဆင့်ရှိ အစွမ်းအစအရှိဆုံး အမျိုးသမီးတယောက်ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြင်သစ် ဘီလျံနာများ
တွန်းဇံမြို့
တွန်းဇံမြို့ သည် မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်ပိုင်း ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။ တွန်းဇံမြို့နယ်၏ မြို့နယ်ရုံးစိုက်မြို့ ဖြစ်သည်။
တလိုင်းလေးကုန်းရွာ၊ တွန်ပလွန်
တလိုင်းလေးကုန်းရွာ၊ တွန်ပလွန်
မြင့်ဆွေ
မြင့်ဆွေ အမည်ဖြင့် အောက်ပါ အကြောင်းအရာများ ရှိသည်။
သာကောင်းရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
သာကောင်းရွာ (Tharkaung)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ သာကောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၂၄၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သာကောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၆၀ ဦး၊ မ ၅၇၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၃၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂန့်ဂေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုလားကွင်းရွာ၊ ရေမျက်
ကုလားကွင်းရွာ၊ ရေမျက်
ကံဦးရွာ
ကံဦးရွာ
မက်ခေစယ်ရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
မက်ခေစယ်ရွာ (Methkayse)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်၊ ဝိုးလိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၅၉၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝိုးလိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၄၄ ဦး၊ မ ၉၇၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၁၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပက်ပြဲရွာ၊ ဒေါ်ညိမ်း
ပက်ပြဲရွာ၊ ဒေါ်ညိမ်း
ဇနကကံ
ပဋိသန္ဓေ, ပဝတ္တိကျိုးကို ဖြစ်စေတတ်သော ကံ။ ပဋိသန္ဓေအခါ ပဝတ္တိအခါတို့၌ ဝိပါက် နာမက္ခန္ဓာ,  ကမ္မဇရုပ်,  ကမ္မပစ္စယဥတုဇရုပ် တရားတို့ကို ဖြစ်စေနိုင်သော ကုသိုလ်,  အကုသိုလ်စေတနာသည် “ဇနကကံ” မည်၏ ။
ကမ္မပထ မြောက်သော ဇနကကံသည် ပဋိသန္ဓေကျိုး ပဝတ္တိကျိုး ၂-မျိုးလုံးကို ပေးစွမ်းနိုင်သည်၊ ကမ္မပထ မမြောက်သော ဇနကကံသည် ပဋိသန္ဓေကျိုးကို မပေးစွမ်းနိုင်၊ ပဝတ္တိကျိုးကိုသာ ပေးစွမ်းနိုင်သည် ။
ဇနကကံသည် ပဋိသန္ဓေ, ပဝတ္တိကျိုးကို ပေးရာ၌ ကံတခုသည် တကြိမ်တခါသာ ပဋိသန္ဓေကျိုးကို ပေးစွမ်းနိုင်သည်၊ အကြိမ် များစွာ ပဋိသန္ဓေကျိုးကို မပေးစွမ်းနိုင်။ ပဝတ္တိကျိုးကိုကား ဘဝအရာ,  ဘဝအထောင်ပင် ပေးစွမ်းနိုင်သည် ။
ဇနကကံနှင့် ဥပဃာတကကံတို့သည် အကျိုးကို ပေးစွမ်းနိုင်ခြင်း သဘောတူညီသော်လည်း အကျိုးပေးပုံအခြင်းအရာမတူပါချေ။ မှန်၏ ... ဇနကကံသည် ကံတပါး၏အကျိုးကို မတားမြစ်ပဲ အကျိုးပေးသည်၊ ဥပဃာတကကံသည် ကံတပါး၏အကျိုးကို တားမြစ်၍ အကျိုးပေးသည်၊ တနည်း— ဥပဃာတကကံသည် ကံတပါး၏အကျိုးကို ဖြတ်တောက် တားမြစ်၍ တပါးသောကံအား အကျိုးပေး ခွင့်ကို ပြုသည်၊ မိမိကိုယ်တိုင်မူ အကျိုးကို မပေးစွမ်းနိုင်၊ ဤသို့ ကွဲပြားခြားနားသည် ။ ကမ္မ, စေတနာ-တို့လည်း ကြည့်။ -- ဇနကကံသည် ပဋိသန္ဓေအခါ၌ ပဋိသန္ဓေစိတ် စေတသိက် ကမ္မဇရုပ်ကလာပ်များကို၎င်း, နတ်ပြည်၌ နတ်တို့၏ ဘုံဗိမာန်များ ငရဲပြည်၌ သင်ဓုန်းစက်စသော ကမ္မပစ္စယဥတုဇရုပ်များကို၎င်း ဖြစ်စေ၏။ ။ ပဝတ္တိအခါ၌ ပဉ္စဝိညာဉ် သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း သန္တီရဏ တဒါရုံ မဟာဝိပါက်စ သော နာမ်ဝိပါက်များကို၎င်း ခဏတိုင်း ခဏတိုင်း ကမ္မဇရုပ်များကို၎င်း ဖြစ်စေ၏။
အကုသိုလ်ဇနကကံကြောင့် တိရစ္ဆာန်ဘုံ၌ နဂါး ဂဠုန်စသည် ဖြစ်ရသော်လည်း ပဝတ္တိ အခါ၌ လှပသောအဆင်းနှင့် ဘုံဗိမာန်စသည်ကို ရရှိအောင် ပဝတ္တိကုသိုလ် ဇနကကံက ဖြစ်စေနိုင်သည်၊ ကုသိုလ်ဇနကကံကြောင့် လူ့ဘုံ နတ်ဘုံ၌ ဖြစ်ရသော်လည်း ပဝတ္တိအခါ ရုပ်ဝါ အဆင်းလှပခြင်းမရှိအောင်, ဝေမာနိကပြိတ္တာကဲ့သို့ နေ့၌ ချမ်းသာသုခ ခံစားရသော်လည်း ည၌ ဆင်းရဲဒုက္ခခံရအောင် ပဝတ္တိဇနကကံက ဖြစ်စေသည်။
ကမ္မပထမြောက်သော ဇနကကံသည် ပဋိသန္ဓေအကျိုး ပဝတ္တိအကျိုး နှစ်မျိုးလုံးကို ပေးစွမ်းနိုင်သည်၊ ကမ္မပထ မမြောက်သော ဇနကကံသည် ပဝတ္တိအကျိုးကိုသာ ပေးနိုင်သည်။ ( -၌ ဇနကကံသည် ပဋိသန္ဓေအကျိုးကိုသာ ဖြစ်စေနိုင်သည်၊ ပဝတ္တိအကျိုးကို မဖြစ်စေနိုင်ဟု ဆိုသေး၏။)
နောင်လတ်ရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
နောင်လတ်ရွာ (Nawnglat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ ပေါင်လင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၈၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေါင်လင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၂၀ ဦး၊ မ ၄၉၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၈၉၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချစ်ဂေါ့ရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ချစ်ဂေါ့ရွာ(Chitgawt)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ ချစ်ဂေါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၃၈၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ချစ်ဂေါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၉၈ ဦး၊ မ ၄၀၂ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၈၀၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခုနှစ်ရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ခုနှစ်ရွာ (Khunhnit)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ဖုန်းဆိုးစုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၆၂၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖုန်းဆိုးစုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၈၀ ဦး၊ မ ၁၀၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၆၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး
မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဝန်ကြီးဌာနများတွင် စာရင်းစစ်နှင့် ပတ်သက်၍ ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး (Office of the Auditor General) ရှိသည်။ စာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး၏ လက်အောက်တွင် စာရင်းစစ်ဌာနများ ရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်း
ထို့နောက် ပြည်ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံပုဒ်မ ၅၅ အရ ၁၉၇၄ခုနှစ် တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်က ပြည်သူ့လုပ်ငန်း စစ်ဆေးရေးအဖွဲ့ ဥပဒေကို အတည်ပြု ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ ယင်း ဥပဒေများပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များအရ ပြည်သူ့လုပ်ငန်း စစ်ဆေးရေးအဖွဲ့ကို ပြည်သူ့လွှတ်တော်က ရွေးချယ်တင်မြှောက်ဖွဲ့စည်းပြီး ပြည်နယ်/တိုင်းနှင့် မြို့နယ်များတွင်လည်း သက်ဆိုင်ရာအဆင့်အလိုက် လုပ်ငန်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့များကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ပြည်သူ့လုပ်ငန်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့ ဥပဒေပုဒ်မ ၆၇ ဖြင့် ၁၉၄၈ ခုနှစ် စာရင်းစစ်ချုပ် အက်ဥပဒေကို ရုပ်သိမ်းခဲ့ပသည်။ ယခင်စာရင်းစစ်ချုပ်လက်အောက်ရှိ စာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး၊ ငွေစာရင်းမင်းကြီးရုံး၊ စာတိုက်နှင့်ကြေးနန်း ငွေစာရင်းဝန်ရုံး၊ ဒေသန္တရအဖွဲ့ ငွေစာရင်းဝန်ရုံးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး စာရင်းစစ် ညွှန်ကြားရေးဝန်ရုံးနှင့် စာရင်းနှင့်စာရင်းစစ်ပညာ လေ့ကျင့်ရေးသင်တန်းကျောင်းတို့ ပူးပေါင်းပြီး ၁၉၇၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလမှစ၍ ဗဟိုစာရင်းရုံးအဖြစ် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ငွေစာရင်းဝန်(ကာကွယ်ရေး) ရုံးကို ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်သို့ ၁၉၇၂ - ၇၃ နှစ်ကုန်တွင် လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်၊၊ ပြည်နယ်/တိုင်းနှင့် မြို့နယ်အဆင့်တို့တွင်လည်း စာရင်းရုံးများကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် ပြည်သူ့လုပ်ငန်း စစ်ဆေးရေးအဖွဲ့ ဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့်အညီ အသစ် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့က နိုင်ငံတော်အာဏာကို လွှဲပြောင်းယူခဲ့ပြီး ၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၈ ရက်စွဲပါ အမိန့်အမှတ်၊ ၅/၈၈ ဖြင့် စာရင်းစစ်ချုပ်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းကာ ပြည်သူ့လုပ်ငန်း စစ်ဆေးရေးဥပဒေကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၇ ရက်စွဲပါ အမိန့်အမှတ် ၇/၈၈ ဖြင့် စာရင်းစစ်ချုပ်နှင့် ဒုတိယစာရင်းစစ်ချုပ်တို့ကို ခန့်အပ် တာဝန်ပေးခဲ့သည်။
၂၀၁၁ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီမှ နိုင်ငံတော်အာဏာကို အစိုးရသစ်သို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ပြီး၊ ၂၀၁၀ ခုနှစ် ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ် ဥပဒေသစ်ဖြင့် ၁၉၈၈ ခုနှစ် စာရင်းစစ်ချုပ်ဥပဒေကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။ အစိုးရသစ်လက်ထက်တွင် ဗဟိုမှ အာဏာခွဲဝေပေးသည့် စနစ်ကို ပြောင်းလဲကျင့်သုံးခဲ့ပြီး၊ စာရင်းစစ်ချုပ်ဥပဒေသစ်အရ စာရင်းစစ်ရုံးများ၏ ဖွဲ့စည်းပုံသည် ယခင်နှင့် ကွဲပြားခြားနားသွားခဲ့သည်။ ယခုအခါ ၂၀၁၀ ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ် ဥပဒေသစ်ဖြင့် ပြည်ထောင်စု အဆင့်အတွက် ပြည်ထောင်စု စာရင်းစစ်ချုပ်နှင့် ဒုတိယစာရင်းစစ်ချုပ်တို့အား ခန့်အပ်၍ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး အသီးသီးတွင်လည်း ပြည်နယ်/တိုင်းဒေသကြီး စာရင်းစစ်ချုပ် (၁၄)ဦး ခန့်အပ်ထားသည်၊၊
ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေကို ၂၀၁၃ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၁ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
တာဝန်များ
ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်၏ တာဝန်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
လုပ်ပိုင်ခွင့်များ
ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်သည် ပုဒ်မ ၁၁ နှင့် ၁၂ တို့အရ မိမိအား အပ်နှင်းထားသော တာဝန်နှင့် လုပ်ပိုင်ခွင့်များကို ဒုတိယ စာရင်းစစ်ချုပ်၊ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်စာရင်းစစ်ချုပ်နှင့် စာရင်းစစ်ရုံးအဆင့်ဆင့်ရှိ စာရင်းစစ်အရာရှိများအား လွှဲအပ်ဆောင်ရွက်စေနိုင်သည်၊၊
ဖွဲ့စည်းပုံ
500x500px|thumb|left
ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ရုံးနှင့် စာရင်းစစ်ရုံး အဆင့်ဆင့်တို့ကို အောက်ပါ အတိုင်း ဖွဲ့စည်းထားသည်။
ရွှေကျောင်းရွာ၊ ပင်ဟင်းခါး
ရွှေကျောင်းရွာ (Shwekyaung)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ဗန်းမောက်မြို့နယ်၊ ပင်ဟင်းခါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၆၄၆ ဖြစ်သည်။
တောင်ညို / ကျောက်ခဲနီရွာ၊ ညောင်မှော်
တောင်ညို / ကျောက်ခဲနီရွာ၊ ညောင်မှော်
သဲဖြူချောင်းရွာ၊ သဲဖြူချောင်း
သဲဖြူချောင်းရွာ၊ သဲဖြူချောင်း
တွန်းဇံမြို့နယ်
တွန်းဇံမြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ချင်းပြည်နယ် တီးတိန်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ တွန်းဇံမြို့ ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
၁၈၇၀ ခုနှစ်တွင် ကမ်းဟောက်နယ်စား ပူခေါကျင့် လက်ထက်တွင် ခေါဝုန်အရပ်တွင် အိမ်ခြေ ၃၀ ခန့်ရှိသောရွာအဖြစ် နေလာခဲ့ပြီး တွန်းဇံရွာဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။ တွန်းဇံမှ 'တွန်း'ဆိုသည် မှာ အတူတကွသွားလာနေထိုင်ခြင်း၊ 'ဇံ'ဆိုသည်မှာ အခြေစိုက်နေထိုင်ခဲ့သောအရပ်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ၁၉၂၀ ခုနှစ်တွင် ကမ်းဟောက်နယ်စား ပူကျင့်ဟောက်ခုပ် လက်ထက်တွင် တွန်းဇံရွာကို ယခင်နေရာမှ ခွောင်ခန့်အရပ်သို့ ပြောင်းစေခဲ့ပြီး တွန်းဇံဟုပင်ခေါ်စေခဲ့သည်။ ၁၉၆၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ၂၀ ရက်နေ့တွင် မြို့ပိုင်ရုံးဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထဲရေးနှင့်သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ တွန်းဇံမြို့နယ်ကို သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ပြန်သော ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၏စာရင်းအရ တွန်းဇံမြို့နယ်ရှိ တွန်းဇံမြို့တွင် ရပ်ကွက်(၂)ခု၊ ကျေးရွာအုပ်စု (၃၁)ခု၊ ကျေးရွာ (၉၁)ရွာ၊ ကျီခါးမြို့တွင် ရပ်ကွက်(၂)ခုတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
ပထဝီဝင်အနေအထား
မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၃ ဒီဂရီ ၃၀ မိနစ်နှင့် ၂၄ ဒီဂရီအကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၃ ဒီဂရီ ၂၀ မိနစ်နှင့် ၉၄ ဒီဂရီ ၁၀ မိနစ်အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ဧရိယာစတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၁၃၆၀.၃၅၆ စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။
မြေမျက်နှာသွင်ပြင်
ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ပျှမ်းမျှ ၄၇၄၀ ပေအထက်တွင် တည်ရှိသည်။ တောင်ကုန်းတောင်တန်းပေါများပြီး အရှေ့ဘက် နတ်မြောင်းကြိုးဝိုင်းတွင် မြေပြန့်အနည်းငယ်ရှိသည်။ မဏိပူရမြစ်သည် မြို့နယ်အတွင်း မြောက်မှတောင်သို့ စီးဆင်းနေသည်။
လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး
တွန်းဇံမြို့နယ်သည် ကုန်းလမ်းကြောင်းသာတည်ရှိပြီး လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ခက်ခဲသည်။ ယာယီရဟတ်ယာဉ်ကွင်း ၂ ကွင်းရှိသည်။ ကလေးမြို့နှင့် ခရီးသည်တင်ယာဉ်လိုင်းများရှိသည်။
အထက
အထက်တန်းကျောင်း ၆ကျောင်းရှိသည်။
အမက
မူလတန်း၊မူလွန်၊အလယ်တန်း(ခွဲ) ၇၆ကျောင်းရှိသည်။
ကြာညိုကန်ရွာ
ကြာညိုကန်ရွာ
NGC 125
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
တင်ဝင်းအောင် (ဘောလုံးသမား)
တင်ဝင်းအောင်(၁၄ ဧပြီ ၁၉၉၂ ခုနှစ်)သည် မြန်မာလက်ရွေးစင် ဘောလုံးသမား တစ်ဦးဖြစ်ပြီး အလယ်တန်း နေရာတွင် ကစားသည်။
နောင်ရန် (နောင်ရှမ်း)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
နောင်ရန် (နောင်ရှမ်း)ရွာ (Nawngyang (Nawngshan))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ကတ်ဖကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၂၀၇၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကတ်ဖကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၄၉ ဦး၊ မ ၃၅၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၁၃၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကမ္ဘာ့အလုပ်သမားနေ့
အလုပ်သမားနေ့သည် မေလ ၁ ရက်နေ့ဖြစ်ပြီး အစိုးရရုံးများ၊ အလုပ်ရုံများ၊ ဈေးဆိုင်ကန္နားများကို ပိတ်၍ အလုပ်သမားများ၏ အင်အားပြပွဲများ၊ စီတန်းလမ်းလျှောက်ပွဲများ စသည့် အလုပ်သမားနေ့ အထိမ်းအမှတ်ပွဲများကို ကျင်းပလေ့ရှိသည်။
မေဒေးခေါ် အလုပ်သမားနေ့သည် ကမ္ဘာ့အလုပ်သမား လူတန်းစားများအဖို့ နိုင်ငံရေး သဘောတရားအရ လွန်စွာအရေးပါသော နေ့ကြီးဖြစ်သည်။ ရှေးနှစ်ပေါင်းများစွာက အလုပ်သမား ပစ္စည်းမဲ့လူတန်းစားအား ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်ခဲ့သော အရင်းရှင်စနစ်ကို တော်လှန်၍ အလုပ်သမားတို့၏ ဘဝသစ် တည်ဆောက်ရန် အလုပ်သမားများ သွေးစည်းလိုက်သည့်နေ့ဟု ဆိုထိုက်ပေသည်။
မေဒေးပေါ်ပေါက်လာအောင် ဖန်တီးလိုက်သော အလုပ်ရှင်နှင့် အလုပ်သမားတို့၏ ပဋိပက္ခမှုမှာ ၁၉ ရာစုဆန်းစမှစ၍ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် နိဒါန်းပျိုးခဲ့သည်။ ထိုခေတ်က အလုပ်သမားများမှာ နေထွက်မှနေဝင် တစ်နေ့လျှင် ၁၆ နာရီမှ နာရီ ၂၀ အထိ ပင်ပန်းကြီးစွာ အလုပ်ရုံ၊ စက်ရုံများတွင် အလုပ်ဆင်းကြရသည်။ မည်မျှပင်ပန်းကြီးစွာ လုပ်ကိုင်စေကာမူ သူတို့၏ ဘဝမှာ များစွာအောက်ကျ၍ လူစဉ်မမှီချေ။ သူတို့၏ နေရေး၊ ထိုင်ရေးနှင့် ကျန်းမာရေးမှာ များစွာ အဆင့်အတန်း နိမ့်ကျခဲ့သည်။
၁၈၂၀ ပြည့်နှစ်မှ ၁၈၄၀ ပြည့်နှစ်လောက်အထိ အလုပ်သမားခေါင်းဆောင်များသည် တစ်နေ့လျှင် အလုပ်ချိန် ၁၀ နာရီသာ ကန့်သတ်ထားရန် တောင်းဆိုကြသည်။ သို့သော် အလုပ်ရှင်များက အလွယ်တကူ မလိုက်လျောခဲ့ပေ။ အလုပ်ချိန် လျှော့ပေါ့ရေးအတွက် တိုက်ပွဲဝင်သော အလုပ်သမားများ ဖမ်းဆီးနှိပ်ကွပ်ခြင်း ခံရလေသည်။ အလုပ်သမား အင်အားစုများကလည်း အလျော့မပေးဘဲ ဆက်လက်ကြိုးပမ်းကြသည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ အလုပ်သမားတို့၏ တိုက်ပွဲသည် အင်္ဂလန်၊ ဂျာမနီ၊ ပြင်သစ်နှင့် ဩစတြေးလျတိုက်သို့ပင် ကူးစက်သွားသည်။
၁၈၈၄ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် အလုပ်သမားများအဖွဲ့ချုပ် ညီလာခံ၌ ၁၈၈၆ ခု မေလ ၁ ရက်နေ့မှစ၍ တစ်နေ့လျှင် ၈ နာရီသာ အလုပ်လုပ်ရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်၏။ အလုပ်သမား အဖွဲ့ခွဲများသို့လည်း ထိုဆုံးဖြတ်ချက်အတိုင်း အောင်မြင်သည်အထိ တိုက်ပွဲဝင်ကြရန် ညွှန်ကြားချက်များ ပေးပို့လေသည်။ အလုပ်သမားပေါင်း များစွာတို့သည် ဤညွှန်ကြားချက်အတိုင်း ဆောင်ရွက်ကြရာ တစ်ဖက်မှ အစွမ်းကုန် ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်ခြင်းကို ခံရသည်။ အချို့မှာ အလုပ်မှ ထုတ်ပစ်ခြင်း ခံရသည်။ အချို့မှာ ထောင်ကျ၍ သေကြေပျက်စီးသူများလည်း မနည်းချေ။ နောက်ဆုံးတွင် အလုပ်သမားများ၏ အရေးမှာ အောင်မြင်သွားလေသည်။
၁၈၈၉ ခုနှစ် ပါရီမြို့၌ ကျင်းပသော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဆိုရှယ်လစ်တို့၏ ဒုတိယညီလာခံက မေလ ၁ ရက်နေ့ကို ကမ္ဘာ့အလုပ်သမားနေ့ဟု သတ်မှတ်ပေးလိုက်သည်။ အဆိုပါ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ နှစ်စဉ် မေလ ၁ ရက်နေ့တိုင်းတွင် အလုပ်သမား ခေါင်းဆောင်အသီးသီးတို့က အလုပ်သမားအရေးများကို ဟောပြောခြင်း စသည့် အထိမ်းအမှတ်ပွဲများ ကျင်းပကြသည်။
ကမ္ဘာ့အလုပ်သမားနေ့တွင် အလုပ်သမားများ အားလုံးသည် လုပ်ခပြည့်နှင့် အားလပ်ခွင့်ရကြသည်။ ယခုအခါ ကမ္ဘာ့အလုပ်သမားနေ့ကို မြန်မာနိုင်ငံ အပါအဝင် နိုင်ငံပေါင်းများစွာ၌ အများပြည်သူ ရုံးပိတ်ရက်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားလေသည်။
ကမံတာရွာ၊ ဒေါ်ညိမ်း
ကမံတာရွာ၊ ဒေါ်ညိမ်း
မာကိုပိုလိုတံတား တိုက်ပွဲ
မာကိုပိုလိုတံတား တိုက်ပွဲသည် ၁၉၃၇ ခုနှစ် ပေကျင်းမြို့ (北京) နှင့် ၁၅ ကီလိုမီတာအကွာ မာကိုပိုလိုတံတား (တရုတ်အမည် - လူကိုးတံတား 盧溝橋) အနီးတွင် တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ (ယနေ့ခေတ် ကြည်းတပ် ဖြစ်လာသည့်) အမျိုးသား တော်လှန်ရေး တပ်မတော်နှင့် ဂျပန်အင်ပါယာ၏ တော်ဝင်တပ်မတော်တို့အကြား ဖြစ်ပွားသည့် စစ်ပွဲဖြစ်သည်။ ယင်းစစ်ပွဲကို ဒုတိယ တရုတ် ဂျပန် စစ်ပွဲ (ဂျပန်တော်လှန်ရေးတိုက်ပွဲ) ၏ အစနိဒါန်းဟု မှတ်တမ်းတင်ထားကြသည်။ တရုတ်တို့က ယင်းတိုက်ပွဲအား တမျိုးသားလုံး ဂုဏ်သိက္ခာညှိုးနွှမ်းစေသည့် အရှက်ရစေသည့် တိုက်ပွဲဟု ယူဆကြသည်။
ယင်းတိုက်ပွဲကို အနောက်တိုင်းသားများက လူကိုးတံတား တိုက်ပွဲ (Battle of Lugou Bridge) ဟုလည်း ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ တရုတ်တို့ကမူ ဇူလိုင် ၇ အရေးအခင်း (七七事變) သို့မဟုတ် လူကိုးတံတား အရေးအခင်း (盧溝橋事變) ဟု မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ဂျပန်တို့ကမူ ရိုကိုကျို အရေးအခင်း (Rokōkyō Jiken 盧溝橋事件) ဟု သိကြသည်။
နောက်ခံသမိုင်း
လက်တွေ့တွင် တရုတ်နှင့် ဂျပန်ဆက်ဆံရေး တင်းမာမှုမှာ ၁၉၃၁ ခုနှစ် ဂျပန်တို့က မန်ချူးရီးယားကို ကျူးကျော်တိုက်ခိုက်ပြီး တရုတ် နောက်ဆုံးဧကရာဇ် ဖူယီ (溥儀) အားသိမ်းသွင်းကာ လွတ်လပ်သည့် မန်ချူးနိုင်ငံ (滿洲國) ထူထောင်ချိန်မှ စတင်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်အခါက တရုတ်ပြည်တွင် အုပ်စိုးနေသည့် ကွန်မင်တန်အစိုးရက မန်ချူးနိုင်ငံကို အသိအမှတ်ပြုရန် ငြင်းဆိုသော်လည်း ၁၉၃၁ ခုနှစ် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို စေ့စပ် ရယူခဲ့သည်။ သို့သော် ၁၉၃၂ ခုနှစ် ကုန်ပိုင်းတွင် ဂျပန်စစ်တပ်က ရဲ့ဟိုပြည်နယ် (熱河省) (ယနေ့ ဟေပေ၊ လျှောင်နိန်နှင့် အတွင်းမွန်ဂိုပြည်နယ် အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ဖျက်သိမ်းလိုက်ပြီး ဖြစ်သည်။) အား ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၃၃ ခုနှစ်တွင် ထိုပြည်နယ်ကို မန်ချူးနိုင်ငံအတွင်းသို့ သွတ်သွင်းလိုက်သည်။
၁၉၃၅ ခုနှစ် ဇွန်လ ၉ ရက် သဘောတူညီချက်အရ အရှေ့ပိုင်း ဟိုပေ (河北省) နှင့် ချာဟာ (察哈爾省 ၁၉၅၂ ဖျက်သိမ်း) ပြည်နယ်နှစ်ခုအား ဂျပန်က သိမ်းပိုက်ခြင်းကို တရုတ်က အသိအမှတ်ပြုလိုက်သည်။
၁၉၃၅ ခုနှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ဂျပန်က အရှေ့ဟိုပေ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ရေး ကောင်စီကို ဖွဲ့စည်းထူထောင်သည်။ သို့ဖြင့် ပေကျင်းမြို့၏ မြောက်ဘက်၊ အရှေ့ဘက်နှင့် အနောက်ဘက် ဒေသများအားလုံးကို ဂျပန်စစ်တပ်က ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။
ဒင်ဝိန်းရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
ဒင်ဝိန်းရွာ (Dinwein)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ ဖိုင်ကျောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၀၀၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖိုင်ကျောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၅ ဦး၊ မ ၃၀၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ဘယာရွာ၊ ဘယာ
ဘယာရွာ၊ ဘယာ
ဒင်ဝိန်းရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မာကိုပိုလိုတံတား တိုက်ပွဲ
နောက်ခံသမိုင်း
၁၉၀၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၇ ရက်က ဘောက်ဆာပရိုတိုကောအရ ပေကျင်းမြို့သို့ သံတမန်စေလွှတ် အခြေစိုက်စေသည့် နိုင်ငံတိုင်းကို ပေကျင်းနှင့် ထျဲန်းကျင်း (天津) ဆိပ်ကမ်းမြို့အကြား ဆက်သွယ်ဖောက်လုပ် ထားသည့် ရထားလမ်း တစ်လျှောက်ရှိ အချက်အချာနေရာ ၁၂ နေရာတွင် အစောင့်ချထားခွင့် ပေးရသည်။
၁၉၀၂ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁၅ ရက် နောက်ဆက်တွဲ သဘောတူညီချက်အရ တရုတ်အာဏာပိုင်များထံ အကြောင်းမကြားပဲ ထိုလုံခြုံရေး အစောင့်တပ်များ စစ်ရေးလေ့ကျင့်နိုင်သည်။ ၁၉၃၇ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ရထားလမ်းတစ်လျှောက်၌ ဂျပန်တပ်ဖွဲ့ဝင် ၇၀၀၀ မှ ၁၅၀၀၀ အထိ တိုးချဲ့ချထားလိုက်သည်။ ထိုတပ်ဖွဲ့ဝင်ဦးရေမှာ ဥရောပ အင်အားကြီးနိုင်ငံ အားလုံး၏ အစောင့်တပ်ဖွဲ့ဝင် အရေအတွက်ထက် ၇ ဆ ပိုများသည်။ ထို့ပြင် တရားမျှတမှု မရှိဟူ၍ မကြာခဏ ဝေဖန်ခံရသည့် ဘောက်ဆာပရိုတိုကော ခွင့်ပြုသည့် တပ်ဖွဲ့ဦးရေထက်ပင် ဂျပန်တပ်ဖွဲ့ဝင်ဦးရေက ပိုမိုများပြားနေသေးသည်။
၁၁၉၂ ခုနှစ်တွင် ဆောက်လုပ်ပြီးစီးသည့် မာကိုပိုလိုတံတားသည် ခုံးပေါင်း ၁၁ ခု ပါဝင်သည့် နှမ်းဖတ်ကျောက်တံတား ဖြစ်သည်။ ဗိသုကာ လက်ရာမြောက်သည့် အရေးပါသော တံတားလည်း ဖြစ်သည်။ ခန်းရှီးဧကရာဇ် (康熙 ၁၆၆၂ - ၁၇၂၂) က တံတားကို ပြန်လည် မွမ်းမံခဲ့သည်။ ပေကျင်းမြို့ အနောက်တောင်ဘက်ရှိ မြို့ရိုးကာရံထားသော ဝမ်ဖိန်မြို့ (宛平鎮) အပြင်ဘက်၍ တည်ရှိသည်။ ပေကျင်း - ဝူဟန့် (武漢) ရထားလမ်းပေါ်မှ အချက်အချာ နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အရေးအခင်း
၁၉၃၇ ခုနှစ် ဇွန်လမှစ၍ မာကိုပိုလို တံတား အနောက်ဘက်စွန်း ဒေသတွင် ဂျပန်တပ်များက စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများ အပြင်းအထန် ပြုလုပ်သည်။ အခြားသော နိုင်ငံခြား အစောင့်တပ်များက စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုကို ညပိုင်းတွင် လုပ်လေ့လုပ်ထ မရှိသလောက် ဖြစ်သော်လည်း ဂျပန်တပ်များက ညစဉ်ညတိုင်း လေ့ကျင့်သည်။ ဒေသခံပြည်သူများ အနှောက်အယှက် မဖြစ်စေရန် တရုတ်အစိုးရက မေတ္တာရပ်ခံသည်ကို ဂျပန်တို့က သဘောတူခဲ့သည်။
သို့သော် ၁၉၃၇ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၇ ရက်နေ့တွင် ဂျပန်တပ်က ကြိုတင်အသိမပေးပဲ ညပိုင်းစစ်ရေး လေ့ကျင့်မှု ပြုလုပ်သောအခါ တရုတ်တပ်က အံ့အားသင့်ပြီး သေနတ်ထောင်ဖောက်ရာမှ ည ၁၁ နာရီခန့်တွင် အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်မှု ခေတ္တဖြစ်ပွားသည်။ ဂျပန်စစ်သားတစ်ဦး စခန်းသို့ ပြန်မာလဘဲ ပျောက်ဆုံးနေရာ တရုတ်တို့ ဖမ်းထားသည်အထင်ဖြင့် တပ်ခွဲမှူး ဗိုလ်မှူး ခီယိုနာအို အိချိခိ (一木清直) က စစ်ဒေသမှူး ဗိုလ်မှူးကြီး ရန်ယာ မူတာဂုချီ (牟田口) ထံ သတင်းပို့သည်။ ဗိုလ်မှူးကြီး မူတာဂုချီက တရုတ်စစ်ဒေသမှူး ကြည်ရှင်းဝင် (吉星文) အား ပျောက်ဆုံး ဂျပန်စစ်သားကို ဝမ်ဖိန်မြို့အတွင်း ဝင်ရှာခွင့်ပေးရန် တောင်းဆိုသည်။
ယင်းနောက် ဂျပန်စစ်သား တပ်စခန်းသို့ ပြန်ရောက်သည့်တိုင် ပြန်ရောက်ကြောင်းကို ဗိုလ်မှူးကြီး မူတာဂုချီထံသို့ လည်းကောင်း၊ အခြားသော အထက်အရာရှိများသို့ လည်းကောင်း ထပ်မံ တင်ပြခြင်းမရပြုခဲ့ပေ။ ဤသို့ဖြင့် နှစ်ဘက် စစ်ရေးထိပ်တန်း ခေါင်းဆောင်များအကြား တင်းမာမှုအရှိန် မြင့်သွားရသည်။
ဇူလိုင်လ ၈ ရက်နေ့ နံနက် ၃ နာရီခွဲတွင် ဂျပန်တပ်များကို အင်အားဖြည့်သည်။ နံနက် ၄ နာရီ မိနစ် ၅၀ တွင် ဝမ်ဖိန်မြို့တွင်းသို့ ဂျပန်စုံစမ်းထောက်လှမ်းရေးသမား ၂ ဦးကို ဝင်ခွင့်ပြုသည်။ သို့သော် ဂျပန်စစ်တပ်က နံနက် ၅ နာရီမှစ၍ စက်သေနတ်များဖြင့် ပစ်သည်။ ထိုအတောအတွင်း သံချပ်ကာကားများနှင့်အတူ ချီတက်လာသည့် ဂျပန်တပ်က မာကိုပိုလို တံတားကို စတင် တိုက်ခိုက်သည်။ တရုတ်တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၀၀၀ ခန့်နှင့်အတူ ဗိုလ်မှူးကြီး ကြည်ရှင်းဝင်က မာကိုပိုလို တံတားအား ရန်သူ့လက်ထဲ အကျမခံဘဲ အစွမ်းကုန်ခုခံသော်လည်း ဆုတ်ခွာပေးခဲ့ရသည်။ သို့သော် ပတ်ဝန်းကျင် တပ်ကူများဖြင့် အင်အားစုစည်းကာ ဇူလိုင်လ ၉ ရက် နံနက် ၆ နာရီတွင် ပြန်လည် သိမ်းပိုက်နိုင်သည်။
နှစ်ဘက်စလုံးက မူလနေရာသို့ ပြန်ဆုတ်ပြီး အပစ်အခတ်ရပ်စဲမည်ဆိုလျှင် မာကိုပိုလို တံတား တိုက်ပွဲမှာ ထိုမျှနှင့် ပြီးဆုံးနိုင်သည်။ သို့သော်လည်း ဇူလိုင်လ ၉ ရက် ညသန်းခေါင်မှစ၍ ဂျပန်တပ်က အပစ်အခတ် ရပ်စဲရေးကို စတင်ချိုးဖောက်ရုံမက စစ်အင်အား ဖြည့်တင်းရေးကိုပါ ဆက်လက် ပြုလုပ်လာသဖြင့် တိုက်ပွဲက ပြင်းထန်လာသည်။ မာကိုပိုလို တံတား တိုက်ပွဲက တိုက်ပွဲအရှိန် မြှင့်တင်ပေးလိုက်သဖြင့် ဂျပန်နှင့် တရုတ်တို့၏ စစ်ပွဲကြီးကို ဦးတည်သွားစေသည်။
နိုင်ငံပေါင်းချုပ် အသင်းကြီး
နိုင်ငံပေါင်းချုပ် အသင်းကြီး သည် ၁၉၁၉ - ၂၀ ခုနှစ်အတွင်း ဗာဆိုင်းစာချုပ်အရ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သည့် အစိုးရများအကြား အဖွဲ့အစည်း တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ၁၉၃၄ - ၃၅ ခုနှစ်တွင် အဖွဲ့ဝင် ၅၈ နိုင်ငံရှိခဲ့ပြီး နိုင်ငံပေါင်းချုပ် အသင်းကြီး၏ အတိုင်းအတာ အကြီးမားဆုံး ကာလလည်းဖြစ်သည်။  အသင်းချုပ်၏ ရည်ရွယ်ချက်များတွင် အမျိုးသမီး အခွင့်အရေး၊ စစ်သား အခွင့်အရေး၊ လူဖြူမဟုတ်သူများ၏ အခွင့်အရေး စသည့် လူ့အခွင့်အရေးများအား မြှင့်တင်ပေးရေး၊ လက်နက်မပြန့်ပွားရေး၊ စစ်မက်တားဆီးရေး၊ နိုင်ငံများအကြား ကွာဟချက်များကို သံတမန်နည်းလမ်းအရ ညှိနှိုင်းဖြေရှင်းရေးတို့ ပါဝင်သည်။
ကျောက်ထပ်ရွာ၊ ကုန်းပြင်
ကျောက်ထပ်ရွာ၊ ကုန်းပြင်
ဗွတ်ကလုံ
ဗွတ်ကလုံ
ဒေါ်ညိမ်းရွာ၊ ဒေါ်ညိမ်း
ဒေါ်ညိမ်းရွာ၊ ဒေါ်ညိမ်း
သာလင်းရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
သာလင်းရွာ (Tharlin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ သာလင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၂၁၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သာလင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၁၃ ဦး၊ မ ၄၆၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၇၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂန့်ဂေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်တန်းရွာ၊ ညောင်မှော်
တောင်တန်းရွာ၊ ညောင်မှော်
ဂါးဒီးယန်း
ဂါးဒီးယန်း (the Guardian) သည် ဗြိတိသျှနေ့စဉ်သတင်းစာတစ်စောင်ဖြစ်ပြီး ၁၈၂၁ တွင် "မန်ချက်စတာ ဂါးဒီးယန်း" အဖြစ် စတင်တည်ထောင်ခဲ့၍ ၁၉၅၉ တွင် လက်ရှိအမည်ဖြင့် ရပ်တည်ခဲ့သည်။ ညီအမသတင်းစာများဖြစ်သော "အော့ဆာဗာ" (The Observer) နှင့် ဂါးဒီးယန်း အပတ်စဉ်" (The Guardian Weekly) များနှင့်အတူ ဂါးဒီးယန်းနေ့စဉ်သတင်းစာသည် "စကော့ ထရပ်စ်တ် လီမိတက်"က ပိုင်ဆိုင်သော "ဂါးဒီးယန်း မီဒီယာ အုပ်စု" ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်။
အုပ်ထိန်းသူအဖွဲ့ကို ၁၉၃၆ တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့၍ သတင်းစာ၏ ဘဏ္ဍာရေး၊ လွတ်လပ်သော တည်းဖြတ်ခြင်း စသည်များကို အာမခံနိုင်ရန်နှင့် ဂါးဒီးယန်း၏ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး ဩဇာခံနိုင်ရမှုမှ ကင်းရှင်း၍ လွတ်လပ်အမှီခိုကင်းစွာ ရပ်တည်သည့်တန်ဖိုး၊ လွတ်လပ်သော သတင်းပညာရပ်တို့ကို ထိန်းသိမ်းကွာကွယ်ပေးရန်ဖြစ်သည်။ ထိုအဖွဲ့ကို လီမိတက်ကုမ္ပဏီအဖြစ် ၂၀၀၈ တွင် ပြောင်းလဲတည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ မှစ၍သတင်းစာ၏ အဓိက ပုံနှိပ်သတင်းအပိုင်းများကို ဆိုက်သေး (tabloid) ပုံစံဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ အထိ ပုံနှိပ်မူသည် နေ့စဉ်စောင်ရေ ၁၂၆,၈၇၉ ရှိခဲ့၏ ။ သတင်းစာ၏ အွန်လိုင်းလိပ်စာမှာ "TheGuardian.com" ဖြစ်ပြီး အခြားနိုင်ငံတကာ ဝဘ်ဆိုက်နှစ်ခုလည်း တည်ရှိရာ ဂါးဒီးယန်း ဩစတေးလျနှင့် ဂါးဒီးယန်း ယူအက်စ်တို့ဖြစ်ကြသည်။ ဤသတင်းစာ၏ စာဖတ်ပရိသတ်သည် ယေဘုယျအားဖြင့် ဗြိတိသျှနိုင်ငံရေးတွင် လက်ဝဲယိမ်းသူများဖြစ်ကြကာ   ဆိုရှယ်လစ်ဘရယ်ဝါဒအတွက် စင်မြင့်တစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်နိုင်သော နာမည်ဂုဏ်သတင်းနှင့် လက်ဝဲယိမ်းတည်းဖြတ်ရေးသားမှုများသည် ထိုသတင်းစာဖတ်သူများကို ဂါးဒီးယန်းဖတ်ရှုသူများ၊ ဂါးဒီးယန်းသမားများ (Guardianista) ဟူ၍ လက်ဝဲယိမ်းသည့်အတွက် ချိုးနှိမ်သော ဂုဏ်ထူးဝိသေသများ တပ်ခံရခြင်း ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
ယူကေတွင် အရည်အသွေးရှိသော အခြားသတင်းစာများဖြစ်သည့် တိုင်းစ်၊ ဒေးလီး တယ်လီဂရပ်ဖ်၊ အင်ဒီပန်းဒန့်၊ အိုင် တို့အပါအဝင် ဂါးဒီးယန်းသတင်းစာသည်လည်း ဖတ်ရှုမှုများသော သတင်းစာတစ်စောင်ဖြစ်သည်။ ပုံနှိပ်မူ စောင်ရေအား ကျဆင်းသော်လည်း အွန်လိုင်းမူသည် ယူကေ၌ လစဉ် ဖတ်ရှုသူ ၂၃ သန်းကျော်ရှိသည်ဟု သိရှိရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂလန် သတင်းစာများ
ခမွေကြိမ်ချောင်းရွာ
ခမွေကြိမ်ချောင်းရွာ
မကျီးကုန်းလေးရွာ၊ သပြေကုန်း
မကျီးကုန်းလေးရွာ၊ သပြေကုန်း
ပန်ပျန်းရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ပန်ပျန်းရွာ (Pangpyang)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ကတ်ဖကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၂၀၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကတ်ဖကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၄၉ ဦး၊ မ ၃၅၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၁၃၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖျင်းလော့ရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ဖျင်းလော့ရွာ(Hpyinlawt)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ ချစ်ဂေါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၉၃၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ချစ်ဂေါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၉၈ ဦး၊ မ ၄၀၂ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၈၀၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကမ္ဘာပေါ်တွင် နေထိုင်ရန် အကောင်းဆုံး မြို့ကြီးများ
ကမ္ဘာပေါ်တွင် နေထိုင်ရန် အကောင်းဆုံး မြို့ကြီးများဆိုသည်မှာ တရားဝင်ပေးထားသော အမည် မဟုတ်ဘဲ နှစ်စဉ် ကောက်ခံရရှိသော လူနေမှု အဆင့်အတန်းပေါ်မူတည်သည့် အများ အသိအမှတ်ပြု စစ်တမ်းများ အရ အဆင့်သတ်မှတ်ထားသော မြို့ကြီးများ စာရင်းကို ခေါ်ဆိုသည်။ ဥပမာ နှစ်ခု ပြရလျှင် မာဆာ၏ နေထိုင်မှု အရည်အသွေးပေါ်မူတည်သည့် စစ်တမ်း (Mercer Quality of Living Survey) နှင့် အီခေါနမစ် (The Economist) မဂ္ဂဇင်း၏ ကမ္ဘာပေါ်တွင် နေထိုင်ရန် အကောင်းဆုံး မြို့ကြီးများ စာရင်း (မာဆာမှ အချက်အလက်များကို အသုံးပြုထားသည်) တို့ ဖြစ်သည်။