cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ကျောက်တစ်လုံးဘုရား
ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်ဖြူမြို့မှ သုံးမိုင်ခန့် အကွာအဝေးတွင် တည်ရှိသည်။ ကျောက်တစ်လုံးဘုရားကို မြောက်ဦးခေတ် ရခိုင်ဘုရင် မင်းဗာကြီးက စတင် တည်ထားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ကြီးမားသော ကျောက်ဆောင်တစ်ခုလုံးကို လှိုဏ်ပတ်လမ်းများဖြင့် ဂူများထွင်းကာ ဘုရားရုပ်ပွားတော်များကို တည်ထားကိုးကွယ်ထားသည်။ စုစုပေါင်း ဂူပေါက် ၅၅ ပေါက်ရှိသည်။
ရေဗလုံ
ရေဗလုံ (Masked Finfoot) ကို ပါဏဗေဒအလိုအရ ဟယ်လီယိုပေး ပါဆွန်နာတာ (Heliopais personatus) ဟုခေါ်သည်။ ထိုငှက်သည် ဟယ်လီအော်နီသီဒီး မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်၏။ အလွန်တွေ့မြင့်ရခဲ၍ ရေဗလုံငှက်ကို လူသိနည်းသည်။ ရေထဲသို့ ပြွန်ချောင်းတစ်ခုဖြင့် လေမှုတ်သွင်းရာ၌ ရေပွက်များထကာ မြည်သောအသံကဲ့သို့သော ယင်း၏အသံကို စွဲ၍ ရေဗလုံငှက်ဟု ခေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့သော် အသံစူးသည်။ မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်ရန် အလွန်အန္တရာယ်ရှိသောငှက်ဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယတိုက်ငယ်၊ အင်ဒိုချိုင်းနား၊ မလေးရှားနိုင်ငံ၊ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည်။
ရေဗလုံငှက်၏ ကိုယ်ထည်သည် အလျား ၂၄ လက်မ ရှိသည်။ လည်တိုင်သည် ငန်း၏လည်တိုင်နှင့် တူသည်။ အဖိုနှင့် အမပုံသဏ္ဌာန်ချင်း မတူချေ။ ရေဗလုံငှက်အမများ၏ မေး၊ လည်ပင်းနှင့် လည်တိုင် အရှေ့ဘက်ပိုင်းများသည် ဖြူ၍ ပတ်လည်တွင် အမည်းရောင်ရှိသည်။ အဖိုများ၌မူ အနားဘက်၌ အဖြူရောင်များ ထပ်၍ ပါရှိသည်။ ငှက်ဖိုနှင့် ငှက်မများ၏ မျက်လုံးအရောင်မှာ အဝါဖြစ်သည်။ အဖိုများ၌ သားပေါက်ချိန်တွင် နှုတ်သီးရင်းတွင် အသားပိုကလေးတစ်ခု ထောင်လျက်ရှိသည်။ မိုးကုန်ချိန်တွင်မူ ထိုအသားပိုကလေးသည် တွန့်လိမ်သွား၍ ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ အမများ၌ ဤကဲ့သို့သော အသားပိုမျိုး မရှိချေ။ ငှက်ကလေးများသည် အမများနှင့် တူသော်လည်း ဦးခေါင်းထိပ်သည် မမည်းချေ။
ရေဗလုံငှက်တို့ကို သားပေါက်ချိန်၌ ရေလျှံသစ်တောဒေသများ၊ မြစ်ချောင်းများ၊ ရွံ့နွံထူထပ်သော နေရာများတွင် တွေ့ရလေ့ ရှိသည်။ သာမန်အချိန်များတွင်မူ ရေတက်ရေကျရှိသော ချောင်းများနှင့် အမြဲစိမ်းတောများအနီးရှိ ချောင်းများတွင် တွေ့ရတတ်သည်။ ရေဗလုံငှက်သည် လျင်မြန်စွာ ရေကူး ရေငုပ်နိုင်သည်။ ဘေးအန္တရာယ်နှင့် တွေ့ကြုံသောအခါ ကုန်းပေါ်သို့ ပြေးတက်၍ ပုန်းအောင်းတတ်သည်။ မထိတ်လန့်လျှင် ရေမှထ၍ ပျံသန်းတတ်ကြသည်။ ကြောက်လန့်လာလျှင် ရေထဲသို့ တစ်ကိုယ်လုံးငုပ်၍ ဦးခေါင်းနှင့် လည်တိုင်ကိုသာ ရေပေါ်တွင် ဖော်ထားတတ်ကြသည်။ ရေပြင်မှထ၍ ပျံသန်းရာတွင် ရေကြက်ဒုံနှင့် တူသည်။ သို့သော် ပထမတွင် ရေပြင်နှင့် ယင်း၏ တွဲလျားကျနေသော ခြေထောက်များ ထိနေတတ်သည်။ အရှိန်ရလာသောအခါတွင်မူ လျင်မြန်စွာ ပျံသန်းနိုင်သည်။ ကောင်းမွန်စွာလည်း လမ်းလျှောက်နိုင်၍ ကိုယ်ကို ခပ်စောင်းစောင်း ထားတတ်သည်။ ယင်း၏အစာမှာ ခရု၊ ပိုးကောင်နှင့် အသီးအရွက်များ ဖြစ်သည်။
အသိုက်များကို မှောင်ပိတ်နေသော နွယ်ပင်များကြားတွင် သစ်ကိုင်းကလေးများကို တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ထပ်၍ ပြုလုပ်ကြသည်။ ကျီးကန်းအသိုက်များနှင့် တူ၍ ခပ်ဝိုင်းဝိုင်းဖြစ်ပြီးလျှင် အချင်း ၁၅ လက်မခန့် ရှိတတ်သည်။ ဥများ အုသည့်နေရာကမူ အချင်း ခုနစ်လက်မခန့် ရှိတတ်သည်။ ဥများသည် မလိုင်ရောင် ဖြစ်ပြီးလျှင် အညိုနှင့် ခရမ်းရောင်အပြောက်များ ပါရှိသည်။ အသိုက်များကို ရေမျက်နှာပြင်နှင့် လက်မ အနည်းငယ်မှ ကိုးပေအထိ မြင့်သောနေရာများတွင် လုပ်တတ်သည်။ တစ်မြုံလျှင် ဥပေါင်း ငါးလုံးမှ ခုနစ်လုံးအထိ ရှိသည်။
ရေဗလုံငှက်တို့ကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဗင်္ဂလားပြည်နယ်နှင့် အာသံပြည်နယ်တို့မှ မြန်မာနိုင်ငံကို ဖြတ်၍ ဆူမတြာကျွန်းအထိ တွေ့နိုင်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း၌ ရေဗလုံငှက်များကို သာယာဝတီခရိုင် မြစ်မခမြစ်နား တစ်ဝိုက်တွင် တွေ့ရသည်။ ဗန်းမော်ခရိုင် ရွှေဂူမြို့နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် အင်းတော်ကြီးဒေသတွင်လည်း ရေဗလုံငှက်အချို့ကို တွေ့နိုင်သည်။ ထိုဒေသနေ လူများက ရေဗလုံငှက်များသည် ထိုဒေသ၌ မိုးဥတုတွင် သားပေါက်ကြသည်ဟု ဆိုသည်။ ကသာခရိုင်ဆိပ်သာအနီး၌လည်း ထိုငှက်များကို တွေ့ရသည်။ ဧရာဝတီ မြစ်ဝကျွန်းပေါ် ဒေသဖြစ်သော မြောင်းမြမြို့အနီးတွင်လည်း တွေ့နိုင်သည်။ ထို့အပြင် ပဲခူးခရိုင် အင်းတကော်ဘက်တွင်လည်း ထိုငှက်များကို တွေ့နိုင်သည်။ ရေဗလုံငှက်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၌ အမြင်ရနည်းသော်လည်း နေရာအနှံ့အပြားတွင် နေလေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ကြိုးကြာ၊ ရေကြက်ဒုံနှင့် အလားတူငှက်များ
နှောကုန်းရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
နှောကုန်းရွာ (Hnawkone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ တူးမြောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၅၆၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တူးမြောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၆၅ ဦး၊ မ ၅၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၀၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗစ်တာဟူးဂိုး
ဗစ်တာဟူးဂိုး(၁၈၀၂-၁၈၈၅)သည် ပြင်သစ်ကဗျာဆရာ၊ ပြဇာတ်ဆရာနှင့် ဝတ္ထုရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ပြင်သစ်စာဆိုတော် ဝတ္ထုစာရေးဆရာကြီး ဗစ်တာမာရီ ဟျူးဂိုးသည် ဥရောပစာဆိုတို့၏ အလယ်တွင် မားမားမတ်မတ် ရပ်နိုင်ခဲ့သူ ဖြစ်လေသည်။ သူသည် တစ်သက်လုံး ကြိုးကြိုးပမ်းပမ်း စာရေးသွား၏။ သူရေးသောစာများမှာ အရေ အတွက်အားဖြင့်လည်းများ၏။ အဆင့်အတန်းအားဖြင့်လည်း မြင့်၏။ အမျိုးအစားအားဖြင့်လည်း များပြား၏။ ထိုကြောင့် ဤမျှ မြောက်မြားလှသောစာကောင်းပေကောင်း အမျိုးမျိုးကို ရေးစွမ်းနိုင်သူ ဗစ်တာဟျူးဂိုးသည် အခြား စာရေးဆရာများနှင့်မယှဉ်သာအောင် ဖြစ်နေတော့၏။
ဗစ်တာဟျူးဂိုး၏ ကဗျာများကို စာဆိုတော်ကြီးတစ်ဦးက ဤသို့ ခြီးကျူးထားသည်။ ''ဗစ်တာဟျူးဂိုး၏ ကဗျာသစ် တစ်ပုဒ် ပေါ်လာသည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် သူ၏တေးကဗျာကို ပဲ့တင်ခတ်ကြသည်။ သံယောင် လိုက်ကာ တေးချင်းညည်း ကြသည်။ သီဆိုကြသည်။ သူ၏ ရွှန်းရွှန်းပသော တေးကဗျာ၊ ချိုအေးသာယာသော တေးကဗျာ၊ နှစ်လို့ဖွယ်ကောင်းသော တေးကဗျာသည် တူရိယာသံစုံ တစ်ခဲနက် တီးမှုတ်လိုက်ဘိ သကဲ့သို့ အသံမျိုးစုံ စီရရီထွက်ကာ လူတို့၏စိတ်ကို ပီတိ လွှမ်းမိုးစေနိုင်သည်။
လောကကြီးကို စိတ်နာမုန်းတီး နေသော ထောင်ထွက်သည် ကျေးဇူးရှင်ကိုပင် သတ်မည်ဟု ကြံပြီးမှ နောက်ပြန်တုံ့၍ ပစ္စည်းများ ခိုးယူ ထွက်ပြေးလေသည်။ ပုလိပ်များက လမ်းမှာ တွေ့၍ ဖမ်းကာ ဘုန်းတော်ကြီးထံသို့ ခေါ်ဆောင်လာရာ ဘုန်းတော်ကြီးက ထိုပစ္စည်းများကို သူက ပေးလိုက်ကြောင်း ပြောလိုက်သဖြင့် ချမ်းသာခွင့်ရလေသည်။ သူ၏ဘဝတွင် ဤကဲ့သို့ ဆင်းရဲသူတစ်ဦးအား သနားညှာတာ ခွင့်လွှတ် လိုက်ခြင်းကို ပထမဦးစွာ တွေ့ကြုံရသဖြင့် ထိုအချိန်မှစ၍ လူကောင်းဖြစ်ရန် စိတ်ပိုင်းဖြတ်လိုက်လေသည်။ လောကတွင် ကိုယ်ကသာ အနာခံရမည်ဟူသော ဆုံးမစကားနှင့် ဘုန်းတော် ကြီးက ငွေဖယောင်းတိုင်ခွက်တစုံကို ပေးလိုက်လေသည်။ ထိုအခါမှစ၍ ထောင်ထွက်ယောက်ျားသည် နောက်ကြောင်း ဖြစ်သော လူဆိုးဘဝကို ဇာတ်မြှုပ်၍ လူကောင်း တစ်ဦး အဖြစ်သို့ ရောက်ခဲ့လေသည်။ သနားကြင်နာခြင်း၏ အရသာကို လက်တွေ့ခံစားခဲ့ရသော ထိုသူသည် မိဘမဲ့ဖြစ်၍ သူတပါး၏ အိမ်၌ ကျွန်ခံနေရသော ကလေးမကလေးတယောက်ကို မွေးစား ကာ သမီးရင်းပမာ ချစ်ခင်နေလေသည်။ ထိုကလေးမကလေး အရွယ်ရောက် သောအခါ လူငယ်ပျိုတစ်ဦးနှင့် ချစ်ခင်နေကြောင်း သိရသောအခါ မိမိ၏ အထီးကျန် ဘဝ၌ တစ်ဦးတည်းသော အဖော်ကလေးကို မခွဲနိုင်ပဲ ရှိလေသည်။ သို့သော် ကိုယ်က သာ အနာခံရမည်ဟူသော ဩဝါဒအတိုင်း အနူးအညွတ် ခွင့်လွှတ်သည်သာမက ထိုသူငယ်ပျိုအား အဓိကရုဏ်းကြားထဲမှ အသက်စွန့်ကာ ကယ်ယူပေးခဲ့လေသည်။ ထိုဝတ္ထုကြီး၌ ဇာတ်လိုက်ဖြစ်သူ ထောင်ထွက်ယောက်ျား၊ သူ့အား ပြုပြင်ပေး သူ ဘုန်းတော်ကြီးနှင့် ထောင်ထွက်အား အမြဲလိုက်နေသူ ပုလိပ်အရာရှိ၊ ဤသုံးဦး၏ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ဇာတ်အိမ်တည် ထားသည်။ ပုလိပ်အရာရှိမှာလည်း သူ့နေရာနှင့်သူ အလွန် ဆီလျော်သော ဇာတ်ကောင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ဥပဒေနှင့် ညီအောင် လုပ်ရမည် ဟူသောဝါဒကို ရိုးတွင်းခြင်ဆီ အထိ စွဲမြဲပုံကို သရုပ်ဖော်ထားသည်မှာ စာဖတ်သူတို့စိတ်ကို ထိခိုက် စေသည်။
မြေငူကျွန်း
မြေငူကျွန်းသည် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်တွင်းတွင် တည်ရှိသည့် ကျွန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ပါဝင်သည့် ကျွန်းတစ်ခုဖြစ်ကာ စစ်တွေမြို့၏ တောင်ဘက် ၅ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိပြီး အရှေ့ဘက်ရှိ ပိန္နဲချောင်းကျွန်းနှင့် ၂ ကီလိုမီတာခန့်ကျယ်သော ရေလက်ကြားဖြင့် ပိုင်းခြားထားသည်။
ဗစ်တာဟူးဂိုး
ထိုဝတ္ထုတွင် စိတ်ထိခိုက်ဖွယ် အကောင်းဆုံးသော အခန်းမှာ ထောင်ထွက်ယောက်ျားသည် သူ့မွေးစားသမီး၏ ချစ်သူကို အဓိကရုဏ်းထဲမှနေ၍ ပါရစ်မြို့တော်၏ မြေအောက် အညစ် အကြေး ရေများသွားရာ လိုဏ်မြောင်း လမ်းကြောင်း အတိုင်း ထမ်းယူ ကယ်ဆယ်သောအခန်း ဖြစ်သည်။ ထိုအခန်းမှာ သူတို့လာရသောခရီး၏ စက်ဆုပ်ရွံရှာဖွယ် ကောင်းပုံကို ဝိဘစ္ဆရသပေါ်အောင်လည်းကောင်း၊ ဇာတ်လိုက်၏ အံ့ဩ ဖွယ်ကောင်းလောက် အောင် ဝီရိယစိုက်ပုံကို အဗ္ဘုတရသ ပေါ်အောင်လည်းကောင်း၊ ချစ်သမီးအတွက် အသက်ကြီးရင့်မှ အသက်စွန့် ရရှာသော ဇာတ်လိုက်အား သနားဖွယ်ကောင်းပုံကို ကရုဏာရသပေါ်အောင်လည်းကောင်း သရုပ်ဖော် ရေးသားခြင်း မှာ ကြက်သီးမွေးညှင်းထဖွယ် ကောင်းလေသည်။ ဗစ်တာဟျူးဂိုးသည် အံ့ဩဖွယ်ကောင်းသည့် အဖြစ်အပျက် မျိုးကို သနားဖွယ် ကြောက်မက်ဖွယ်နှင့် ရောစပ်ရေးသားရာတွင် သူမတူအောင် ကောင်းမွန်လေသည်။
မြေငူကျွန်း
ပထဝီဝင်
မြေငူကျွန်းသည် ရခိုင်ပြည်ရှိ ဖရုံကာကျွန်းများအနက် အနောက်ဘက် အစွန်ဆုံး ကျွန်းလည်းဖြစ်သည်။ မြေငူကျွန်းသည် ၃၃ ကီလိုမီတာရှည်လျားကာ အကျယ်မှာ ၃.၈ ကီလိုမီတာခန့်ရှိသည်။ မြငူကျွန်းတွင် ရွာပေါင်း ၂၂ ရွာရှိသည်၊ ကျွန်း၏ တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် ကုလားသိမ်ရွာနှင့် မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင် သဲခုံရွာတို့ တည်ရှိသည်။ ပြိုင်းတောင်ကျေးရွာအုပ်စု၊ပြိုင်းတောင်ကျေးရွာသည်‌ေမြငူကျွန်းတွင်လူဦးရေအများဆုံးနေထိုင်သောကျေးရွာဖြစ်သည်။ ကျွန်းမြောက်ဖျားပိုင်း သဲခုံသောင်ပေါ်တွင် တည်ရှိသော သဲခုံရွာသည် နှစ်စဉ် ပင်လယ်ရေ တိုက်စားမှုကြောင့် ရွာတည်နေရာ အကျယ်အဝန်းမာ ဖြည်းဖြည်းချင်း တိုက်စားရေမြုတ်လာနေသည်။ မြေငူကျွန်းအား အရှေ့နှင့်အနောက်ကို တောင်တန်းမှနေရာယူထားသည်ကျွန်း၏ တောင်ပိုင်းနှင့် မြောက်ပိုင်းကို ကုန်းလမ်းခရီးဖြင့် သွားလာနိုင်ရန်အလို့ငှာ မြေသားလမ်း ဖောက်လုပ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ ကျွန်း၏အရှေ့ဘက်တွင်ရွာချင်းစပ်ဖေါက်လုပ်ထားသောမြေသားလမ်းမရှိသောကြောင် ရေလမ်းသာအသုံးပြုနေရသည်။
ဗစ်တာဟူးဂိုး
နိုထရာဒမ်မှ ခါးကုန်းကြီးဝတ္ထု၌ နိုထရာဒမ် ဘုရားရှိခိုး ကျောင်း မျှော်စင်ကြီးပေါ်၌နေသော ရုပ်ရည် ရူပကာ အလွန် ဆိုးဝါး စက်ဆုပ်ဖွယ်ကောင်းသော သတ္တဝါကြီးကို ဇာတ်လိုက် အဖြစ်နှင့် ရေးသားခဲ့သည်။ ထိုသတ္တဝါကြီးသည် ဝတ္ထုဖတ်သူ တို့၏ စိတ်တွင် အခြားအခြားသော ဝတ္ထုများ၌ တွေ့ရသော ဇာတ်လိုက်များထက်ပင် စွဲလမ်းစိတ်ထိခိုက်စေခဲ့သည်။ ထိုဝတ္ထု တွင် ဇာတ်လိုက်မင်းသမီးကို ကြိုးပေး ကွပ်မျက်မည့်ဆဲဆဲတွင် ခါးကုန်းကြီးက ပွေ့ယူကာ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းကြီး ခေါင်းမိုး ပေါ်သို့ သာသနာ့မြေ သာသနာ့မြေ ဟု ဟစ်အော်တက် ပြေးသည့်အခန်းမှာ တစ်အုပ်လုံးတွင် အကောင်ဆုံးသော အခန်း တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုခေတ်က ဘုရင့်အမိန့်သည် သာသနာ့မြေထဲသို့ မလိုက်နိုင်သဖြင့် မင်းသမီးအား သယ်ယူ ပြေးခြင်း ဖြစ်ရာ ထိုအခန်းမှာ အသည်းထိတ်ဖွယ် ကောင်းလှ သည်။
ဗစ်တာဟျူးဂိုးသည် ၁၈၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် နိုင်ငံခြားမှ မိမိ၏ဇာတိ ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ ပြန်ရောက်လာကာ လူအများ၏ ချီးမြှောက်ခြင်းကို ခံယူရလေသည်။ ယခင်က မထုတ်ရဟု တားမြစ်ပိတ်ပင်ထားသော ပြဇာတ်များကို ထိုအခါမှ တစ်ဖန် ပြန်လည် ထုတ်ဝေကာ စင်တင်ကပြရလေသည်။ သူ၏ ကဗျာ များကိုလည်း သီချင်း များအဖြစ် တီးမှုတ် သီဆိုကြလေသည်။ ၁၈၈၅ ခုနှစ် မေလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် အသက် ၈၃ နှစ်အရွယ် ၌ ဗစ်တာဟျူးဂိုး ကွယ်လွန်ရာ ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ ကျော်စော ထင်ရှားသော ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ မြှုပ်နှံရာ သင်းချိုင်း၌ ခမ်းနား ကြီးကျယ်စွာ မြှုပ်နှံသင်္ဂြိုဟ်လိုက်ကြလေသည်။
အောက်ပိုးလောင်းရွာ၊ ပိုးလောင်း
အောက်ပိုးလောင်းရွာ၊ ပိုးလောင်း
ညောင်ပင်လယ် (ကုလားပုန်း)ရွာ၊ ညောင်ပင်လယ် (ကုလားပုန်း)
ညောင်ပင်လယ် (ကုလားပုန်း)ရွာ၊ ညောင်ပင်လယ် (ကုလားပုန်း)
ခင်ပြန့်ကြီးရွာ၊ မကွေးမြို့နယ်
ခင်ပြန့်ကြီးရွာ (Khinpyantgyi)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မကွေးမြို့နယ်၊ ဂျုတ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၇၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဂျုတ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၈၃ ဦး၊ မ ၁၈၂၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မကွေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇိုင်ပင်တောရွာ၊ ကန့်ကော်တော
ဇိုင်ပင်တောရွာ၊ ကန့်ကော်တော
မဂူရွာ၊ မဂူ
မဂူရွာ၊ မဂူ
စောခွေးမင်း
သက္ကရာဇ် ၇၂-ခု( အေဒီ ၇၁၀ ) တွင် ပိတ်တောင် (ပိတ်တောင်း)မင်း ၏ ညီတော်သူ ငခွေး(စောခွေး)မင်းဖြစ်၏။ အိမ်နိမ့် ၅၅-နှစ်၊ စည်းစိမ် ၆-နှစ်၊ သက်တော် ၆၁-နှစ် တွင် အနိစ္စရောက်သည်။ ရောက်လိုသော် ကြသပတေးကြယ် ၁၅-ရက်တိုင်အောင် တံခွန်ပြ၏။ အရိပ်ပြန်၏။ နံတော် တနင်္လာသား ဖြစ်သည်။
နတ်ချောင်းရွာဟောင်းရွာ
နတ်ချောင်းရွာဟောင်းရွာ
လက်ျာ-ဖရီးမင်းစာချုပ်
လက်ျာ-ဖရီးမင်းစာချုပ်သည် အောင်ဆန်း-အက်တလီ စာချုပ်မှ ပူးတွဲဖြစ်ပေါ်လာသော ဩဂုတ်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် မြန်မာ နိုင်ငံ၊ ရန်ကုန်မြို့တော်၌ ဗြိတိသျှအစိုးရကိုယ်စား ဂျွန်ဒဗလျူဖရီးမင်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ ယာယီအစိုးရကိုယ်စား ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဗိုလ်လက်ျာတို့နှစ်ဦး သတောတူချုပ်ဆို၍ လက်မှတ်ရေးထိုးကြသည်။ ၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ဗြိတိသျှ အောက် လွှတ်တော်၌ ဗြိတိသျှနန်းရင်းဝန် ကလီမင့်ရစ်ချတ် အက်တလီသည် မြန်မာ ပြည်အား အာဏာလွှဲပြောင်းပေးအပ်ရေးကို ဆွေးနွေးရန် မြန်မာနိုင်ငံမှ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တစ်ဖွဲ့ကို ဖိတ်ခေါ်ခဲ့လေသည်။ ထိုဖိတ်ခေါ်ချက်အရ ဘုရင်ခံ၏ အမှုဆောင်ကောင်စီအဖွဲ့ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌနှင့်ဖဆပလအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သော ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းသည် မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားလှယ်တော်အဖွဲ့ ခေါင်းဆောင်အဖြစ်ဖြင့် လန်ဒန်မြို့တော်သို့သွားရောက်၍ ဗြိတိသျှအစိုးရ နှင့် ဆွေးနွေးခဲ့လေသည်။
ထိုဆွေးနွေးပွဲများအပြီးတွင် ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၇ရက်နေ့၌ ဗြိတိန်နိုင်ငံဘုရင်မင်းမြတ် အစိုးရနှင့် မြန်မာနိုင်ငံဘုရင်ခံ၏ အမှုဆောင်ကောင်စီမှ ကိုယ်စားလှယ်တို့ ဆွေးနွေးတိုင်ပင်ရာ မှ ရောက်ရှိခဲ့သော အဆုံးသတ်ချက်များပါဝင်သည့် အောင်ဆန်း-အက်တလီ စာချုပ်ကို လန်ဒန်မြို့တွင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် နန်းရင်းဝန် အက်တလီတို့ လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။
ထိုစာချုပ်တွင်ပါဝင်သော အဆုံးသတ်ချက်များအနက် ကာကွယ်ရေး အဆုံးသတ်ချက်များလည်း ပါဝင်ရကား ယင်းအဆုံးသတ်ချက်များကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဗိုလ်လက်ျာနှင့် ဂျွန် ဒဗလျူဖရီးမင်း တို့သည် အောက်ပါကာကွယ်ရေးစာချုပ်ကို သဘောတူလက်မှတ်ရေးထိုး ချုပ်ဆိုကြခြင်းဖြစ်လေသည်။ စာချုပ်၏မူရင်းမှာ ဤသို့ဖြစ် သည်။
ပူးတွဲစာ
၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့တော်၌ လက်မှတ်ရေးထိုးသော ကာကွယ်ရေး သဘောတူညီချက်။
အရပ်ရပ်ကိစ္စ
၁။ မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရနှင် ဗြိတိသျှနိုင်ငံအစိုးရတို့ ချုပ်ဆိုသော ဤကာကွယ် ရေးသဘောတူညီချက်ကို နှစ်တိုင်းနှစ်နိုင်ငံတို့သည် လွတ်လပ်စွာ ချုပ်ဆိုပြီး စီးသည်။ ဤသဘောတူညီချက်သည် မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရနှင့် ဗြိတိသျှနိုင်ငံ အစိုးရတို့ နောင်အခါတွင် ဖွဲ့နိုင်ကြမည်ဖြစ်သော စစ်မှုမဟာမိတ်ဖြစ်ရေးကို မထိခိုက်ချေ။ ဤသဘောတူညီချက်ကို အာဏာလွှဲပြောင်းရေးစာချုပ်နှင့် ဆက်စပ်ကာ စေ့စပ်ချုပ်ဆိုပြီးဖြစ်သည်။
စာချုပ်ချုပ်ဆိုသူတို့၏ ပြည်ထောင် အချင်းချင်း ဝတ္တရားများနှင့်လည်းကောင်း၊ အငြင်းဖြစ်မှု ဖြေရှင်းရေးနှင့် လည်းကောင်း၊ အလားတူ အမှုကိစ္စများနှင့်လည်းကောင်း စပ်လျဉ်းသော အာဏာလွှဲပြောင်းရေးစာချုပ်ရှိ ပြဋ္ဌာန်းချက်များသည်ထိုစာချုပ်ပါ ပြဋ္ဌာန်း ချက်များနှင့် မဆန့်ကျင်စေဘဲဤသဘောတူညီချက်နှင့် သက်ဆိုင်လိမ့်မည်။
ဗြိတိသျှစစ်တပ်များ ထွက်ခွာရေး
၂။ ဤသဘောတူညီချက်ရှိ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့်မဆန့်ကျင်စေဘဲ၊ ဗြိတိသျှနိုင်ငံအစိုးရသည် ဗြိတိသျှနိုင်ငံအစိုးရစစ်တပ်များကို မြန်မာနိုင်ငံသို့ အာဏာလွှဲပြောင်းပေးပြီးသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် လျင်မြန်နိုင်သမျှလျင်မြန်စွာမြန်မာနိုင်ငံမှရွှေ့ယူထွက်ခွာစေလိမ့်မည်။ ထိုသို့ အပြီးတိုင်ရွှေ့ယူထွက်ခွာစေမှုအတွက် လိုအပ်သော စပ်ကြားအချိန်ကာလအပိုင်းအခြားနှင့် စပ်လျဉ်း၍ နှစ်တိုင်း နှစ်နိုင်ငံအစိုးရတို့လည်း သင့်မြတ်အောင် စေ့စပ်စီမံလိမ့်မည်။ ဗြိတိသျှနိုင်ငံအစိုးရစစ်တပ်များကို မြန်မာနိုင်ငံမှ ရွှေ့ယူထွက်ခွာစေရာ၌ မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရသည် ဘုရင်မင်းမြတ်၏စစ်တပ်များအား တတ်နိုင်သမျှ ကူညီကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန်သဘောတူသည်။
ဗြိတိသျှနိုင်ငံအစိုးရ၏ ငွေကြေးဆိုင်ရာ ခွင့်ပြုချက်များ
၃။ ဗြိတိသျှနိုင်ငံအစိုးရသည် - (က) ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့မှစ၍ မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ကုန်ကျခဲ့သော ကာကွယ်ရေးစရိတ်များနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၂ ရက်က ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်တော်ဌာနသို့ ပေးပို့သောစာအရ မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရထံမှ တောင်းဆိုအပ်သော ငွေများကို စွန့်လွှတ်ရန် သဘောတူသည်။
(ခ) သဘောတူခဲ့သော အဆင့်အတန်းအထိ မြန်မာနိုင်ငံ စစ်တပ်များအား ကနဦး စစ်အသုံးအဆောင်များကို လွှဲပြောင်းပေးသည့်အတွက် စရိတ်များကို မတောင်းမဆိုရန် သဘောတူသည်။
(ဂ) သဘောတူခဲ့သော အဆင့်အတန်းအထိ မြန်မာနိုင်ငံ စစ်တပ်များအား ကနဦး အထောက်အပံ့ အရံပစ္စည်းများကိုလွှဲပြောင်းပေးသည့် အတွက် စရိတ်များကို မတောင်းဆိုရန် သဘောတူသည်။
(ဃ) အာဏာလွှဲပြောင်းပေးသည့်နေ့ရက်တွင် စစ်တပ်များနှင့် ဘုရင့်လေတပ်တို့၏ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ကျန်ရှိရစ်မည့် မရွှေ့မပြောင်းနိုင်သော ပစ္စည်းများကို မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရအား အခမဲ့ လွှဲပြောင်းပေးရန် သဘောတူသည်။ သို့ရာတွင် အထက်ပါ (ခ)(ဂ)(ဃ) အပိုဒ်များတွင် ဖော်ပြခဲ့သော လွှဲပြောင်းပေးသည့်ပစ္စည်းများတွင် ချေးငှားရေးဆိုင်ရာ ပစ္စည်းများမပါချေ။
ဗြိတိသျှနိုင်ငံ အမှုထမ်း မစ်ရှင်အဖွဲ့များ
၄။ မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရ၏ ဆန္ဒနှင့်အညီ ဗြိတိသျှနိုင်ငံအစိုးရသည် - (၁) ရေတပ်၊ ကုန်းတပ်၊ လေတပ်ဆိုင်ရာ မစ်ရှင်အဖွဲ့တစ်ခုကို မြန်မာနိုင်ငံ၌ထားရှိရန် သဘောတူသည်။ (၂) အပျော်အမှုထမ်းများကို ရရှိပါက ထိုမစ်ရှင်အဖွဲ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ တပ်ဖွဲ့များအတွက် ပညာသင်ပေးသော ရာထမ်းမှုထမ်းများနှင့် အခြားရာထမ်းမှုထမ်းများကို ပါဝင်စေရန်သဘောတူသည်။ (၃) မြန်မာနိုင်ငံ တပ်ဖွဲ့များ၏ ရာထမ်းမှုထမ်းများအတွက် ဗြိတိသျှနိုင်ငံရှိ ဘုရင်မင်းမြတ်၏ ဌာနများတွင် စစ်ပညာသင်ယူနိုင်သော အခွင့်အရေးများကိုထားရှိရန် သဘောတူသည်။ မစ်ရှင်အဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် တာဝန်များ၊ စစ်ပညာသင်ပေးသော ရာထမ်းမှုထမ်းနှင့် အခြားရာထမ်းမှုထမ်းများ ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် တာဝန်များ၊ ဗြိတိသျှနိုင်ငံ ရာထမ်းမှုထမ်းများ၏ ရာထူးအလုပ်ဆိုင်ရာ စည်းကမ်းချက်များ၊ ထို့ပြင် စစ်ပညာသင်ယူနိုင်သော အခွင့်အရေး အသေးစိတ်ကိစ္စများနှင့်စပ်လျဉ်း၍ နှစ်တိုင်း နှစ်နိုင်ငံအစိုးရတို့သည် တစ်သီးတခြား စေ့စပ်ပြော ဆိုကြရလိမ့်မည်။
ဤသဘောတူညီချက် ဖြစ်ပေါ်လာအောင် ဖန်တီးကြသောအကြောင်းခြင်းရာကိစ္စတို့ကို ချောမောနိုင်စေရန် အထူးစီမံချက်အဖြစ်ဖြင့် ဗြိတိသျှနိုင်ငံအစိုးရသည် အထက်ပါအပိုဒ်ခွဲ ၂ အရ ဆိုထားသည့် စစ်ပညာ သင်ပေးသော ရာထမ်းမှုထမ်းများ မပါဝင်သော မစ်ရှင်အဖွဲ့အတွက် ကုန်ကျသည့်စရိတ်ကို မတောင်းမဆို စွန့်လွှတ်ရန်အသင့်ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် အာဏာလွှဲပြောင်းပေးပြီးသည့်နောက် သုံးနှစ်ကာလ အပိုင်းအခြားအတွက် ဗြိတိသျှနိုင်ငံရှိ ဘုရင်မင်းမြတ်၏ ဌာနများတွင် စစ်ပညာသင်ယူနိုင်သော အခွင့်အရေးများ ထားရှိသဖြင့် ကုန်ကျသော စရိတ်ကိုလည်းမတောင်းမဆို စွန့်လွှတ်ရန် အသင့်ဖြစ်သည်။ ဗြိတိသျှနိုင်ငံအစိုးရသို့ပေးသွင်း ရန်ရှိသော ငွေများနှင့် ပင်ရှင်များ၊ ဆုငွေများမှတစ်ပါး မြန်မာနိုင်ငံ စစ်တပ်များ၏ အကျိုးငှာ အမှုထမ်းရွက်ကြသော စစ်ပညာသင်ပေးသည့် ရာထမ်းမှုထမ်းနှင့် အခြားရာထမ်းမှုထမ်းများအတွက် ကုန်ကျသောစရိတ်ကို မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရက ကျခံရလိမ့်မည်။
ရေတပ်ဆိုင်ရာ
၅။ ဗြိတိသျှနိုင်ငံအစိုးရသည် မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရအား ဤသဘောတူညီချက်ရှိ နောက်ဆက်တွဲ၌ ဖော်ပြထားသော ရေတပ်ဆိုင်ရာ သင်္ဘောများကို အခမဲ့ လွှဲပြောင်းပေးရန် သဘောတူသည်။ လေကြောင်းဆိုင်ရာ အထောက်အပံ့များ
၆။ ဤသဘောတူညီချက်ရှိ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် မဆန့်ကျင်စေဘဲ ဗြိတိသျှ နိုင်ငံအစိုးရသည် - (က) နှစ်တိုင်းနှစ်နိုင်ငံအစိုးရတို့ သဘောတူညီသော မင်္ဂလာဒုံလေယာဉ်ပျံကွင်း ထားရှိရေးစရိတ်၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသကို ပေးဝေရန် သဘောတူသည်။ ထိုစရိတ်တွင် ကျွမ်းကျင်လိမ္မာမှုဆိုင်ရာ ရာထမ်းမှုထမ်းများအတွက် စရိတ်ပါဝင်သည်။ (ခ) မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရအား မိမိကိုယ်တိုင်တာဝန်ယူ၍ ဆောင်ရွက်နိုင်စေရန် အချိန်ပေးအပ်သော တစ်နှစ်ထက်မပိုသည့် ကာလအပိုင်းအခြား အတွက် အစိုးရနှစ်ခုတို့ သဘောတူသော သင့်လျော်သည့် အဆင့် အတန်းများနှင့်အညီ မင်္ဂလာဒုံလေယာဉ်ပျံကွင်းကို ထားရှိနိုင်ရန်နှင့် အသုံးပြုနိုင်ရန်အလို့ငှာ လိုအပ်သော ကျွမ်းကျင်လိမ္မာမှုဆိုင်ရာ ရာထမ်းမှုထမ်းများကို ပေးအပ်ရန်သဘောတူသည်။ (ဂ) အစိုးရနှစ်ခုတို့ သဘောတူညီသော အဆင့်အတန်းများနှင့်အညီ စစ်တွေနှင့် မြိတ်မြို့များတွင် လေယာဉ်ပျံကွင်းများ ထားရှိနိုင်ရန် ငွေပေါင်း ၄ဝဝဝဝ ထက်မပိုသောငွေကို နှစ်စဉ်တိုင်း သုံးနှစ်ကာလ အပိုင်းအခြားအတွက်ပေးရန် သဘောတူသည်။
စစ်ပစ္စည်းထောက်ပံ့ရေး
၇။ ဤသဘောတူညီချက်ကို ချုပ်ဆိုပြီးစီးသောကြောင့် ထင်ရှားလာသော နှစ်ပြည်ထောင် ချစ်ခင်ရင်းနှီးမှုကို ထောက်ထားငဲ့ညာသောသဘောဖြင့် ဗြိတိသျှနိုင်ငံ အစိုးရသည် မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရက စစ်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူ သောအခါတွင် လျော်ကန်သင့်မြတ်သော အခွင့်အရေးများကိုပေးရန် သဘောတူသည်။
မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရ ဆောင်ရွက်အပ်သော တာဝန်များ
၈။ မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရသည် - (က) ဗြိတိသျှနိုင်ငံအစိုးရက လွှတ်သော ရေတပ်၊ ကုန်းတပ်၊ လေတပ်ဆိုင်ရာ မစ်ရှင်အဖွဲ့ကို လက်ခံရန်သဘောတူသည်။ ဗြိတိသျှ အကျိုးတူနိုင်ငံစု အပြင်အပရှိ အစိုးရများထံမှ စေလွှတ်သော မစ်ရှင်အဖွဲ့များကို လက်မခံရ။ (ခ) ဘုရင်မင်းမြတ်၏ ရေတပ်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရရေတပ်တို့ ရင်းနှီးစွာ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံမှု ရှိသည်ကို ရှေးရှုငဲ့ညာသောသဘောဖြင့် လည်းကောင်း၊ မိတ်ဆွေနိုင်ငံများနှင့်ဆက်ဆံရာတွင် ပြုမူလိုက်နာ အပ်သော စစ်မက်ငြိမ်းချမ်းဆဲ ထုံးစံများနှင့် လျော်ညီစွာလည်းကောင်း၊ ဤစာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုကြသောနှစ်တိုင်းနှစ်နိုင်ငံ၏ ရေတပ်ဆိုင်ရာ သင်္ဘောများတွင် ရောက်လေရာအရပ်ရှိ ရေတပ်ဆိုင်ရာအာဏာပိုင်အချင်းချင်း တိုက်ရိုက်ဆက်ဆံ အကြောင်းကြားရုံမျှဖြင့်တစ်ဦး၏ဆိပ်ကမ်းသို့ တစ်ဦးဝင်ရောက်နိုင်သောအခွင့် အရေးရှိရမည်ဟု သဘောတူသည်။ (ဂ) ဗြိတိသျှနိုင်ငံ အစိုးရလေတပ်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရလေတပ်တို့ ရင်းနှီးစွာ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံမှုကို ရှေ့ရှုငဲ့ညာသောသဘောဖြင့် လည်းကောင်၊ မိတ်ဆွေနိုင်ငံများနှင့် ဆက်ဆံရာတွင် ပြုမူလိုက်နာ အပ်သော စစ်မက်ငြိမ်းချမ်းဆဲ ထုံးစံများနှင့် လျော်ညီစွာလည်း ကောင်း ဤစာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုကြသော နှစ်တိုင်းနှစ်နိုင်ငံ၏ စစ်လေယာဉ်ပျံများတွင် လေတပ်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်အချင်းချင်းတိုက်ရိုက် ဆက်ဆံအကြောင်းကြားရုံမျှဖြင့် တစ်ဦး၏နယ်မြေအပေါ်သို့ တစ်ဦး ပျံသန်းသွားလာနိုင်သော အခွင့်အရေးမျိုး ရှိရမည်ဟု သဘောတူသည်။ ထို့ပြင် အချက် ၆ ၌ ပြညွှန်းထားသော သဘောတူချက်များလည်း ပါဝင်သည့် အစိုးရနှစ်ခုတို့၏ သဘောတူချက်ဖြင့် အခါကာလအားလျော်စွာ ပြဋ္ဌာန်းသတ်မှတ်အပ်သော လေယာဉ်ပျံကွင်းတွင် စခန်းချရပ်နားနိုင်သော အခွင့်အရေးများ ရှိရမည်ဟုလည်း သဘောတူသည်။ (ဃ) မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရ၏ သဘောတူမှုဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံသို့ အထောက်အပံ့ အကူအညီ ယူဆောင်လာသော ဘုရင်မင်းမြတ်၏ စစ်တပ်များအား၊ သို့တည်းမဟုတ် မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရ၏ သဘောတူမှုဖြင့်လည်း ကောင်း၊ ဗြိတိသျှအကျိုးတူ နိုင်ငံစုအဝင်အပါသက်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံသို့ အထောက်အပံ့ အကူအညီယူဆောင်လာသော ဘုရင်မင်းမြတ်၏ စစ်တပ်များအား သင့်မြတ်လျော်ကန်သော ကူညီမှုကိုပေးမည်ဟု သဘောတူသည်။ ထိုတူညီမှုတွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ လေကြောင်း၊ ကုန်းကြောင်း၊ ရေကြောင်းတို့ဖြင့် ချဉ်းကပ်နိုင်သောဝင်ရောက်နိုင်သော အခွင့်အရေးများပါဝင်သည်။
နောက်ထပ် စေ့စပ်ခြင်းများ
၉။ ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စများနှင့်စပ်လျဉ်း၍ အစိုးရအချင်းချင်း နောက်ထပ် စေ့စပ်ခြင်းမပြုရဟု ဤသဘောတူညီချက်မတားမြစ်ရ။ သို့ရာတွင် ထိုစေ့စပ်ချက်များသည် နှစ်ဦးနှစ်ဖက်၏ သဘောတူမှုကို မရရှိလျှင် ဤသဘောတူညီချက်အရ နှစ်ဦးနှစ်ဖက်တို့ ပြုအပ်သော ဝတ်တရားများကို မထိခိုက်စေရ။
ကာလ အပိုင်းအခြား
၁၀။ ဤသဘောတူညီချက်ရှိ ပြဋ္ဌာန်းချက်များသည် အစကနဦးတွင် အာဏာ လွှဲပြောင်းပေးပြီးနောက် သုံးနှစ်ခန့် အတည်ဖြစ်နေရမည်။ သုံးနှစ်ကုန်လွန်ပြီးသောအခါ၌မူကား တစ်ဦးဦးက တစ်ဆယ့်နှစ်လ ကြိုတင်အကြောင်း မကြားမခြင်း အတည်ဖြစ်နေရမည်။
ဗိုလ်လက်ျာ ဂျွန် ဒဗလျူဖရီမင်း
၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၉ ရက်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ စာချုပ်များ
ပဒဲကောရွာ၊ အစုကြီး
ပဒဲကောရွာ၊ အစုကြီး
ဇေယျာသော်
ဇေယျာသော် (ဖြိုးဇေယျာသော်၊ ၂၆ မတ် ၁၉၈၁ - ၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၂) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားနှင့် ဟစ်ဟော့အဆိုတော်ဟောင်း တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူ၏ အစိုးရဆန့်ကျင်သော သီချင်းစာသားများကြောင့် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရပြီး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အဖွဲ့က ဇေယျာသော်အား ယုံကြည်ချက်ကြောင့် အကျဉ်းကျခံရသူ (prisoner of conscience ဟု ရည်ညွှန်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့်အတူ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြောက်ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းပြီး  တစ်နှစ်နှင့်ငါးလကျော်အကြာ  ၂၀၂၂ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၃ရက်တွင် ၎င်းအားအကြမ်းဖက်တိုက်ဖျက်ရေး ဥပဒေကျူးလွန်သည်ဆိုသော စွပ်စွဲချက်ဖြင့်   စစ်ကောင်စီက အင်းစိန်ထောင် ထဲ ကွပ်မျက်ခဲ့သည်။ အမေရိကန်အခြေစိုက် Council on Foreign Relations တတ်သိပညာရှင်များအဖွဲ့က ၂၀၂၂ ခုနှစ်အတွင်း ကွယ်လွန်ခဲ့သည့် ကမ္ဘာပေါ်ကထင်ရှားသည့် ပုဂ္ဂိုလ်၁၀ ဦးစာရင်းထဲ ၎င်းအား သတ်မှတ်ထည့်သွင်းဖော်ပြသည်။
အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး
ဇေယျာသော်ကို ၁၉၈၁ ခုနှစ် မတ်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး မိဘများမှာ သွားဆေးတက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ်ဟောင်း ဒေါက်တာမြသော်နှင့် ဒေါ်ခင်မေဝင်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။  အ.ထ.က(၆)ဗိုလ်တထောင်မှ အထက်တန်းပြီးဆုံးခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် ရတနာပုံတက္ကသိုလ်သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် ရတနာပုံတက္ကသိုလ် အဝေးသင်ကျောင်းသားအဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့ကာ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာ အထူးပြုဖြင့် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။
ဟစ်ဟော့ဂီတ လှုပ်ရှားမှု
၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဇေယျာသော် ပါဝင်သော ACID အဖွဲ့သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသော ဟစ်ဟော့ အယ်လ်ဘမ်ကို စတင်ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ စတင်ခြင်း အမည်ရှိ ထိုအယ်လဘမ်သည် ကျဆုံးလိမ့်မည်ဟု မြန်မာ့ဂီတလောကတွင်းမှ ခန့်မှန်းခဲ့ကြသော်လည်း နှစ်လကျော်ကြာအထိ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ထိပ်ဆုံးနေရာတွင် ရှိနေခဲ့သည်။
သူ၏ လူမှုရေးလုပ်ဆောင်မှုများကြောင့် ဇေယျာသော်သည် လူသိများလာခဲ့သည်။ ဟသပညာရှင် ဇာဂနာတည်ထောင်သော HIV ကူးစက်ခံမိဘမဲ့ကလေးများအတွက် ရန်ပုံငွေရှာဖွေခြင်းကို ကဗျာဆရာ စောဝေနှင့် အောင်ဝေးတို့နှင့်တူ ပါဝင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ဇေယျာသော်၏ ဟစ်ဟော့မိတ်ဆွေများဖြစ်သော ငယ်ငယ်နှင့် အတူ ဇဂနာ၏ မိဘမဲ့ကလေးများအား အင်္ဂလိပ်စာ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။
မျိုးဆက်သစ်လူငယ်များအစည်းအရုံး လှုပ်ရှားမှုနှင့် ဖမ်းဆီးခံရခြင်း
မြန်မာစစ်အုပ်ချုပ်သူများဖြစ်သော နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ ကို ဆန့်ကျင်သော လူငယ်လှုပ်ရှားမှုအဖြစ် မျိုးဆက်သစ်လူငယ်များ အစည်းအရုံး (generation wave) ကို တည်ထောင်သူလေးဦးတွင် ဇေယျာသော်သည် တစ်ဦးအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ရွှေဝါရောင်တော်လှန်ရေးပြီးနောက် ၂၀၀၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် မျိုးဆက်သစ်လူငယ်များအစည်းအရုံးကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ဒီမိုကရေစီအရေး လှုံ့ဆော်စာများကို ဂရပ်ဖီတီများ၊ လက်ကမ်းစာစောင်များဖြင့် ဖြန့်ဝေခဲ့သည်။ ထိုအဖွဲ့သည် ရမ်ဘိုဇာတ်ကားအပါအဝင် အစိုးရဆန့်ကျင်ရေး ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများကို ဝေငှခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ် မတ်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ဆရာစံလမ်းမရှိ စားသောက်ဆိုင် တစ်ဆိုင်တွင် ဇေယျာသော်နှင့် အပေါင်းပါ ၆ ဦး ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရခြင်းအပါအဝင် ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလအထိ မျိုးဆက်သစ်လူငယ်များအစည်းအရုံးဝင် သုံးဆယ်ကျော် အကျဉ်းကျခံခဲ့ရသည်။ ဧပြီလတွင် အက်ဆစ်အဖွဲ့ဝင် ရန်ရန်ချမ်းသည်လည်း ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။
တရားစီရင်ခြင်းနှင့် ထောင်ဒဏ်ချမှတ်ခံရခြင်း
စစ်ဆေးမေးမြန်းခံရစဉ်ကာလအတွင်း ဇေယျာသော်သည် ရိုက်နှက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ ဥပဒေအမှတ် ၆/၈၈ အားချိုးဖောက်မှုဖြင့် ထောင်ဒဏ် ငါးနှစ်ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ ဖမ်းဆီးခံရစဉ်အချိန်က အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၀ ဝန်းကျင်တန်ဖိုးရှိ ထိုင်းဘတ်ငွေ၊ စင်္ကာပူဒေါ်လာနှင့် မလေးရှားရင်းဂစ်ငွေများ ကိုင်ဆောင်သဖြင့် တရားမဝင်နိုင်ငံခြားငွေ ကိုင်ဆောင်မှုဖြင့် ထောင်ဒဏ်တစ်နှစ် ထပ်တိုးချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။
လွတ်မြောက်ခြင်းနှင့် နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများ
ကော့သောင်းအကျဉ်းထောင်တွင် အကျဉ်းကျခံနေရာမှ ၂၀၁၁ ခုနှစ် မေလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ဇေယျာသော်အား ကန်တော်ကြီး မျှော်စင်ကျွန်းတွင် ပြုလုပ်သော ဖျော်ဖြေပွဲတွင် ပါဝင်ခွင့်အား မင်္ဂလာတောင်ညွန့်မြို့နယ် ရဲစခန်းက တားမြစ်ခဲ့သည်။
ဇေယျာသော်သည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၂၀၁၂ ခုနှစ် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပုဗ္ဗသီရိမြို့နယ်မှ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်ခံခဲ့ရသည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဇမ္ဗူသီရိမြို့နယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်ခံခဲ့ရသည်။
၂၀၂၀-၂၂ ကာလများ
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် စင်ပြိုင် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ကို ဖွဲ့စည်းပြီးနောက် ဇေယျာသော်သည် NUG ၏ ရန်ကုန်ကိုယ်စားလှယ်နှင့် စစ်ကောင်စီကို လက်နက်ကိုင် ဆန့်ကျင် တိုက်ခိုက်ရန် ဖွဲ့စည်းထားသည့် အထူးတပ်ဖွဲ့နှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ် (PDF) ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်ဟု စစ်ကောင်စီက စွပ်စွဲခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ဒဂုံဆိပ်ကမ်းမြို့နယ်ရှိ ရတနာနှင်းဆီအိမ်ရာတွင် ဇေယျာသော်အား လက်နက်များနှင့် အတူ စစ်ကောင်စီက ဖမ်းဆီးခဲ့ကာ အကြမ်းဖက်မှု တိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေနှင့် တရားစွဲဆိုခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ဇေယျာသော်အား အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေပုဒ်မ ၄၉(က)၊ ၅၀(ဈ) နှင့် ၅၀(ည)တို့အရ သေဒဏ်ချမှတ်ကြောင်း စစ်ကောင်စီက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ယင်းနောက် ၄လကျော်အကြာတွင် ၎င်းအပေါ် ချမှတ်ထားသည့် သေဒဏ်ကို အတည်ပြုကြောင်း စစ်ကောင်စီဘက်က ကြေညာသည်။
ယင်းနောက်  ထောင်အာဏာပိုင်များက ၂၀၂၂ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၂ရက် ညနေ၆နာရီတွင် ဖြိုးဇေယျာသော်အား မိသားစုဝင်အချို့နှင့် အွန်လိုင်းမှတဆင့် တွေ့ဆုံခွင့်ပေးခဲ့သည်။
မိသားစုဝင်များက အကျဉ်းထောင်အာဏာပိုင်တို့ထံ သွားရောက်မေးမြန်းခဲ့ရာတွင်လည်း  ပြစ်ဒဏ်စီရင်ပြီးတာ အတည်ဖြစ်ကြောင်း တုံ့ပြန်စကားရရှိခဲ့ကာ စီရင်ခဲ့သည့် ရက်အတိအကျအား မပြောကြားခဲ့သည့်သဖြင့် ရုပ်အလောင်း၊အရိုးပြာ ရယူလိုမှုကို လက်မခံပယ်ချခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကဏ္ဍ:၂၀၁၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်သူများ
ထီမန်ရွာ၊ ဇရပ်ကွင်း
ထီမန်ရွာ၊ ဇရပ်ကွင်း
စောထွတ်
စောထွတ်သည် ၁၃၄၀ ခုနှစ်မှ ၁၃၄၄ ခုနှစ်အထိ ပင်းယစည်သူ၏ မိဖုရားခေါင် ဖြစ်သည်။ သူမ၏ ခင်ပွန်းကို မည်သည့် တော်ဝင်ရာဇဝင်ကျမ်းများတွင်မှ ဖော်ပြထားခြင်း မရှိပေ။ ပင်းယခေတ် ကျောက်စာများတွင်သာ "ဘုရင်" မြင်စိုင်းစည်သူ ဟု တွေ့ရသည်။ ကျောက်စာအရ ဥဇနာမင်း၏ ဆက်ခံသူဖြစ်သည်။ သူတို့၏ အကြီးဆုံးသမီးတော်ဖြစ်သူ စောကြီးသည် ငါးစီးရှင် ကျော်စွာနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။
တိန်းတိုက်ရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
တိန်းတိုက်ရွာ (Tingtaik)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ မိုင်းအော့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၉၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းအော့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၉၉ ဦး၊ မ ၁၁၈၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၈၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နတ်ချောင်းရွာသစ်ရွာ
နတ်ချောင်းရွာသစ်ရွာ
နောင်လုံရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
နောင်လုံရွာ (Nawnglong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ လွိုင်မွေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၂၀၉၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွိုင်မွေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၄၅ ဦး၊ မ ၃၀၅၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄၉၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပျဉ်းပင်ရွာ၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်
ပျဉ်းပင်ရွာ (Pyinpin)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်၊ ရှောက်ပင်ရိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၂၀၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှောက်ပင်ရိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၉၄၅ ဦး၊ မ ၁၅၂၄၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၁၉၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘွမ်ယောင်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ဘွမ်ယောင်ရွာ(Bumrong)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ လဂန်အင်ဘောက်တူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၀၃၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆိုင်းလိုင်ရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
ဆိုင်းလိုင်ရွာ (Hsenglai)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဟိုပုန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၂၉၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုပုန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၆၈ ဦး၊ မ ၉၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၃၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လက်ရေး လက်သား
လက်ရေး လက်သား
လက်ရေးလက်သား ရေးသားမှုအတတ် သည် ပညာတစ်ရပ်ဖြစ်လေသည်။ လက်ရေးလက်သား ညီညာလှပခြင်းမှာ လည်း ဂုဏ်အင်္ဂါတစ်ရပ်ဖြစ်၍ လေ့ကျင့်အပ်ပေသည်။ အစိုးရ အလုပ်ဌာန များတွင်လည်းကောင်း၊ ကုန်သည်ပိုင်းတွင်လည်းကောင်း လက်ရေးလက်သား ကောင်းသူသည် သူများထက်ထူး၍ ဂုဏ်ပြုခံရလေသည်။
လက်ရေး ရေးရာ၌ ပီသစွာရေးသားနိုင်ခြင်းသည် ပထမ အရေး ကြီးဆုံးအချက်ဖြစ်၍ လျင်မြန်စွာရေးနိုင်ခြင်းမှာ ဒုတိယအရေးကြီးသော အချက်ဖြစ်လေသည်။ လှပစွာရေးခြင်း၊ ဟန်အမျိုးမျိုးထွင်၍ရေးခြင်း စသည် တို့မှာ ယင်းအဓိကအချက်ကြီးနှစ်ချက်မှ ဆင့်ပွားလာလေသည်။ လက်ရေး မြန်လည်းမြန်၍ သေသပ်လှပရန်မှာ တစ်ခုတည်းသက်သက် မလေ့ကျင့်ဘဲ ထိုအင်္ဂါနှစ်ရပ်လုံးကို တစ်ပြိုင်နက်မျှ၍ လေ့ကျင့်သင့်သည်။ လက်ရေးအမြန် ကျင့်လွန်းလျှင် သော့သွားတတ်သည်။ အလှရေးနည်းကျင့်လျှင်လည်း နှေး လွန်း၍ လက်မသွားဘဲရှိတတ်သည်။
လက်ရေးကောင်းအောင်ကျင့်ရာ၌ ထပ်တလဲလဲရေးသားကြည့်ခြင်း သည် နည်းမှန်ဖြစ်၏။ တစ်ခါရေးကြည့်၍ တွေ့ရသောအမှားကို နောက် တစ်ခါ ရှောင်ကွင်းကာထပ်ကျင့်လျှင် ကျင့်ဖန်များသဖြင့် အသားသေသွား၍ လက်ရေးကောင်း လက်ရေးမှန်ကို ရနိုင်လေသည်။ စာရေးတော့မည်ဆိုလျှင် ဦးစွာ အနေအထားမှန်အောင်ထိုင်ရမည်။ ကြမ်းပေါ်၌ ခြေနှစ်ဖက်ကို ချထား ၍ ကုလားထိုင်တွင် မတ်လည်းမမတ်လွန်း၊ ကိုင်းလည်းမကိုင်းလွန်း အနေ မှန်ရအောင်ထိုင်ရမည်။ စာရွက်ကို မိမိရှေ့တည့်တည့် စားပွဲပေါ်တွင်ထား၍ စာရွက်ထိပ်ကို လက်ဝဲဘက်သို့ အနည်းငယ်စောင်းထားသင့်သည်။ ကလောင်တံ၊ ခဲတံစသည်တို့ကိုလည်း အနေမှန်ဖြစ်အောင် ကိုင်၍ရေးရမည်။ လက်ရေးစ၍ သင်သောသူသည် ကျောင်းသုံးသင်ပုန်းချပ်ကြီးပေါ်တွင် မြေဖြူ ဖြင့် အတော်ကြာအရေးကျင့်သင့်သည်။ သင်ပုန်းချပ်ကြီးပေါ်တွင် လက်ကို လွတ်လပ်စွာရွှေ့နိုင်သဖြင့် စက္ကူပေါ်တွင် ခဲတံ၊ မင်တံနှင့် ရေးသည်ထက် ပို၍လွယ်ကူသည်။
ကလေးသူငယ်တို့ စက္ကူပေါ်၌ စ၍ရေးသောအခါ ချောမွတ်ပျော့ ပျောင်းသော ခဲတံဖြင့် စာရွက်ကြမ်းပေါ်၌ အရေးကျင့်စေအပ်သည်။ ကျောင်းတွင် သုံးတန်းရောက်သောအခါမှ မင်တံကို သုံးစေသင့်သည်။ ငယ်ရွယ်စဉ်ကတည်းက လက်ရေးပီသမှုကို မကျင့်ခဲ့လျှင် ကြီး ပြင်းလာသောအခါ အလုပ်အကိုင်၌လည်းကောင်း၊ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံမှု၌ လည်းကောင် ဂုဏ်ပျက်တတ်လေသည်။ မည်သည့်အလုပ်ကိုမဆို လုပ်ရာ တွင် ပိပြားသေဝပ်၍ စည်းကမ်းနိုင်သည်။ လက်ရေးလက်သားကိုကြည့်ခြင်း ဖြင့် ထိုသူ၏ စိတ်နေသဘောထား ပြုမူပုံတို့ကို ကောင်းစွာအကဲခတ်နိုင်၏။ ထို့ကြောင့် လက်ရေးလက်သား အမှုမဲ့အမှတ်မဲ့မရေးဘဲ စည်းကမ်းတကျ ရေးတတ်ဖို့ များစွာအရေးကြီးသည်။
လေးတဲရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
လေးတဲရွာ (Layte)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ တူးမြောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၅၆၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တူးမြောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၆၅ ဦး၊ မ ၅၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၀၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆော့ဖ်ဝဲလ်လိုင်စင်
ဆော့ဖ်ဝဲလိုင်စင်ဆိုသည်မှာဆော့ဖ်ဝဲအားအသုံးပြုခြင်း (သို့) ပြန်လည်ဝေငှခြင်းတို့ကိုထိန်းချုပ်သောဥပဒေရေးရာကိရိယာတစ်ခုပုံနှိပ်ထားသောစာရွက်စာတမ်းများဖြင့်ဖြစ်စေ၊ မပါဘဲဖြစ်စေ စာချုပ်ပါဥပဒေအရဖြစ်သည်။ ယူနိုက်တက်စတိတ်မူပိုင်ခွင့်ဥပဒေအရဆော့ဖ်ဝဲလ်အားလုံးသည်မူရင်းကုဒ်နှင့်အရာဝတ္ထုကုဒ်နှစ်ခုလုံးတွင်မူပိုင်ခွင့်ကိုကာကွယ်ထားသည်။ ထိုဆော့ဖ်ဝဲကိုအမေရိကန်အစိုးရမှတီထွင်သူ မဟုတ်လျှင်၎င်းတွင်မူပိုင်ခွင့်မရနိုင်ပါ။ မူပိုင်ခွင့်ရထားသည့်ဆော့ဖ်ဝဲရေးသားသူများသည်သူတို့၏ဆော့ဖ်ဝဲလ်ကိုအများဆိုင်သို့လှူဒါန်းနိုင်သည်။ ပုံမှန်ဆော့ဖ်ဝဲလိုင်စင်လိုင်စင်ရသူအားပုံမှန်အားဖြင့်အသုံးပြုသူအားခွင့်ပြုချက်ပေးပြီးဆော့ဖ်ဝဲမိတ္တူတစ်ခု (သို့) တစ်ခုထက် ပို၍ အသုံးပြုရန်ထိုကဲ့သို့သောအသုံးပြုမှုသည်မူပိုင်ခွင့်အောက်ရှိဆော့ဖ်ဝဲပိုင်ရှင်၏သီးသန့်ရပိုင်ခွင့်များကိုမူပိုင်ခွင့်ချိုးဖောက်မှုဖြစ်စေနိုင်သည်။
ဆော့ဖ်ဝဲလ်လိုင်စင်နှင့်မူပိုင်ခွင့်ဥပဒေ
ဖြန့်ဝေထားသောဆော့ဖ်ဝဲအများစုကိုလိုင်စင်အမျိုးအစားအလိုက်အမျိုးအစားခွဲခြားနိုင်သည် (ဇယားကိုကြည့်ရူရန်) မူပိုင်ခွင့်ဥပဒေအရဆော့ဖ်ဝဲအတွက်အသုံးများသောအမျိုးအစားနှစ်ခုဖြစ်သောကြောင့်လိုင်စင်ရသူအားအထူးအခွင့်အရေးများပေးသောလိုင်စင်များနှင့်အတူစီးပွားဖြစ်ဆော့ဖ်ဝဲနှင့်အခမဲ့နှင့်ပွင့်လင်းသောအရင်းအမြစ်ဆော့ဝဲများ (FOSS) တို့ဖြစ်သည်။ နှစ်ခုနှင့်တစ်ခုကွဲပြားခြားနားသောအယူအဆကွာခြားချက်မှာဖောက်သည်တစ်ဦးထံမှရရှိသောဆော့ဝဲလ်ထုတ်ကုန်ကိုပြုပြင်ရန်နှင့်ပြန်လည်အသုံးပြုနိုင်ရန်အခွင့်အရေးပေးခြင်းဖြစ်သည်။ အက်ဖ်(FOSS) ဆော့ဖ်ဝဲဖောက်သည်အားရပိုင်ခွင့်နှစ်မျိုးလုံးကိုလိုင်စင်ချထားသည်။ စီးပွားဖြစ်ဆော့ဖ်ဝဲသည်ပုံမှန်အားဖြင့်ဤအခွင့်အရေးများကိုလိုင်စင်မပေးသောကြောင့်အရင်းအမြစ်ကုဒ်ကိုလျှို့ဝှက်ထားသည်။
အထက်ပိုးလောင်းရွာ၊ ပိုးလောင်း
အထက်ပိုးလောင်းရွာ၊ ပိုးလောင်း
ဆော့ဖ်ဝဲလ်လိုင်စင်
ဆော့ဖ်ဝဲလ်လိုင်စင်နှင့်မူပိုင်ခွင့်ဥပဒေ
မူပိုင်ခွင့်ပြုထားသောဆော့ဖ်ဝဲလ်အသုံးပြုခွင့်ကိုကန့်သတ်ခြင်းနှင့်ခွင့်ပြုပေးခြင်းအပြင်ဆော့ ဖ်ဝဲလိုင်စင်များသောအားဖြင့်လိုင်စင်သဘောတူညီချက်တွင်ပါဝင်သူများအကြားတာဝန်နှင့်တာဝန်ကိုခွဲဝေပေးသောပြဋ္ဌာန်းချက်များပါဝင်သည်။ စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဆော့ဖ်ဝဲအရောင်းအဝယ်များတွင်ဤဝေါဟာရများသည်တာဝန်ရှိမှုကန့်သတ်ချက်များ၊ အာမခံချက်များနှင့်အာမခံချက်ငြင်းဆိုမှုများနှင့် အကယ်၍ ဆော့ဖ်ဝဲသည်မည်သူမဆို၏ဉာဏပစ္စည်းမူပိုင်ခွင့်ကိုချိုးဖောက်ပါကလျော်ကြေးပေးခြင်းတို့ပါဝင်လေ့ရှိသည်။ မူပိုင်ခွင့်ကာကွယ်ခြင်း၏အပြင်ဘက်တွင်လိုင်စင်မရှိသောဆော့ဖ်ဝဲသည်အများပိုင်ဒိုမိန်းဆော့ဖ်ဝဲလ်သို့မဟုတ်ဖြန့်ဝေခြင်းမရှိ၊ လိုင်စင်မဲ့နှင့်ပြည်တွင်းစီးပွားရေးကုန်သွယ်ရေးလျှို့ဝှက်ချက်အဖြစ်ကိုင်တွယ်သောဆော့ဝဲလ်ဖြစ်သည်။
=ကိုးကား=
ဇီးပင်ကြီးရွာ၊ ဇီးပင်ကြီး
ဇီးပင်ကြီးရွာ၊ ဇီးပင်ကြီး
မီနီ အစ္စရေး
Mini Israel (מיני ישראל) အနီး, ဣသရ တွင်တည်ရှိသော ပန်းခြံငယ် ဖြစ်သည်။ အဆိုပါပန်းခြံကို [ဒါဝိဒ်၏ [စတား]] ၏အသွင်သဏ္ဌာန်၌ရှိ၏။ ဒါဟာပြပွဲခန်းမနှင့်အတူ 385 ကျော်မော်ဒယ်များနှင့်သေးငယ်တဲ့ကုန်တိုက်ရှိပါတယ်။ အဆိုပါပန်းခြံ 2002 ခုနှစ်တွင်ဖွင့်လှစ်ခြင်းနှင့်တရားဝင်ဧပြီလ 7, 2003 အပေါ်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
စစ်တကောင်းမြို့
စစ်တကောင်းမြို့ သည် ယခုအခါ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယမြို့တော်ဖြစ်ပြီး၊ ပင်လယ်ဆိပ်ကမ်း မြို့ ဖြစ်သည်။ ထိုမြို့၏ အမည်သည် ရခိုင်ဝေါဟာရ ဖြစ်ပြီး၊ စစ်၏အဦးအဖျားဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။  ရခိုင်ပြည်ကျောက်စာများတွင် တွေ့ရသော ကုလားတွင်း စစ်ချီဟူသည့် ဝေါဟာရမှာ စစ်တကောင်းအပါအဝင် ဘင်္ဂလားဒေသတစ်ခွင်ကို စစ်ချီကြောင်း ဆိုလိုသည်။ ထို့ကြောင်း စစ်တကောင်းမြို့ အမည်သည် ဘင်္ဂလားကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်သော  ရခိုင်ဘုရင်များ၏ စစ်ပွဲများနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ ရခိုင်သမိုင်း အထောက်အထားများအရ စစ်တကောင်းမြို့ပါဝင်သော ဘင်္ဂလားဒေသကို ဝေသာလီခေတ် ရခိုင်ဘုရင် မဟာတိုင်းစန္ဒြားမင်းကြီး၏ သားတော် အိမ်ရှေ့မင်း သူရိယစန္ဒြားက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ဝေသာလီ နောက်ဆုံးမင်းဆက် စူဠစန္ဒြားသည် ဘင်္ဂလားကို စစ်ထိုးစဉ်၊ ပညာရှိများ လျှောက်ထားချက်အရ စစ်မထိုးပဲ ရခိုင်ပြည်သို့ ပြန်လာကြောင်း၊ စစ်မတိုက်ကောင်းဟု ပညာရှိတို့ ပြောစကားမှ စစ်တကောင်းဖြစ်လာကြောင်း ဖြင့်လည်း၊ ငမဲရာဇဝင်က ပြဆိုသည်။ စစ်တကောင်းမြို့သည် ဝေသာလီကို ဆက်ခံသော လေးမြို့ခေတ်နှင့် မြောက်ဦးခေတ် တို့တွင် ရခိုင်ဘုရင့်နိုင်ငံ၏ ပိုင်နက် နယ်မြေ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့်လည်း ယခုအခါ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်နေစေကာမူ မူရင်း ရခိုင်အမည် ဖြစ်သော စစ်တကောင်း အမည်တွင်နေခြင်း ဖြစ်သည်။
လက်သစ်တောင်တာ ဆုံးမစာ
လက်သစ်တောင်တာ ဆုံးမစာ ကို သျှင်မဟာရဋ္ဌသာရ (မြန်မာ ၈၃၀ - ၈၉၂) က ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။
လက်သစ်တောင်တာ ဆုံးမစာ
၁။ အစ်ကိုကြီးအား၊ ညီငယ်များလည်း၊ စကားနှုတ်ဆက်၊ ဖက်၍မဆို၊ ရိုသေလှစေ၊ ကိုကြီးအစ်မ၊ သည်နှစ်ဝကို၊ မိဘကဲ့သို့၊ မှတ်ပါလေ။
၂။ ဆွေကြီးမျိုးကြီး၊ အဘကြီးနှင့် ဦးရီးသားချင်း၊ ဘထွေးရင်းက၊ ဟူသမျှကို၊ ဂုဏဝုဍ္ဎ၊ ပစာယန၊ စိတ်ကသိစေ၊ ပြစ်မှားမိက၊ မသင့်ချေ။
၃။ ပေါက်ဖော်သားချင်း၊ တစ်ဝမ်းတွင်းမှ၊ အရင်းအနှစ်၊ ဖွေစိစစ်၍၊ အပြစ်စုပုံ၊ မခြားထုံသည်၊ အူတုံဖြစ်က၊ ချစ်ကြလေ။
၄။ သေတူရှင်ဘက်၊ ဆောင်ရွက်မကင်း၊ အချင်းချင်းတွင်၊ အခင်းကြီးငယ်၊ ရှိဝယ်ခါလည်း၊ မဖွယ်မသွေ၊ ညီညာကုန်း၍၊ ရုန်းကြလေ။
၅။ တစ်ယောက်စကား၊ တစ်ယောက်နားမှာ၊ မခါးရအောင်၊ သတိဆောင်၍၊ မောင်တို့ဆိုလေ၊ ပျားသကာသို့၊ ချိုလှစေ။
၆။ မတွေ့ခိုက်ရန်၊ မကျူးလွန်နှင့်၊ မျက်မာန်ဒေါသ၊ မထွက်ရအောင်၊ မာန်မာနကို၊ ချုပ်ကြလေ။
၇။ သေနှင့်အရက်၊ စီးပွားဖျက်ကို၊ တစ်စက်ကယ်မျှ၊ မသောက်ကြနှင့်၊ ရှောင်ကြပါလေ၊ ရှင်တော်ဟောသည့်၊ အဆိပ်ရေ။
၈။ ကိုယ်နှင့်လည်းစာ၊ သတ္တဝါကို၊ ကြင်နာလှစေ၊ သူ့အသက်ကို၊ ချစ်ပါလေ။
၁၀။ အပါယ်လေးပါး၊ လားမည့်အကြောင်း၊ မကောင်းမှုမှ၊ စပ်သမျှကို၊ ရှောင်ကြပါလေ၊ သေခါထုတ်ချောက်၊ ငရဲရောက်မည်၊ ရွံကြောက်စေ။
၁၁။ သူတော်ကောင်းနှင့်၊ ပေါင်းဖော်ယှဉ်တွဲ၊ လူမိုက်မဲတို့၊ ရှောင်လွှဲပါလေ၊ ဤသူအမြတ်၊ ဤသူလတ်က၊ ညစ်ထပ်ကြမ်းကြုတ်၊ ဤသူယုတ်ဟု၊ အဟုတ်အမှန်၊ မသွေလှန်သည်၊ ဧကန်ဆတ်ဆတ်၊ လူသုံးရပ်ကို၊ သိတတ်စေ။
၁၃။ ကွယ်ရာမဝေး၊ မျက်နှာဝေးက၊ တွေးလေကြံဘိ၊ မိမိသဘော၊ သို့ကျင့်သောဟု၊ ပြောရလူချင်း၊ မေတ္တာကင်းအောင်၊ သတင်းမပုပ် ပါစေနှင့်။
၁၄။ အရောင်းအဝယ်၊ အသွယ်သွယ်တွင်၊ လိုဖွယ်ရရန်၊ ဖိုးထိုက်တန်လျှင်၊ မှန်သည်ကိုလိုက်၊ လောဘတိုက်၍၊ လူမိုက်မဆိုရစေနှင့်။
၁၆။ သူ၏စီးပွား၊ ငါ့စီးပွားကို၊ ထောက်ထားမိစေ၊ ကြီးလောဘကို မျှတစေ။
၁၈။ ဟုတ်သောအကြံ၊ မှန်သောအကျင့်၊ သင့်သောအယူ၊ ဖြူသောနှလုံး၊ သူတော်ထုံးကို၊ စွဲသုံးသောထွေ၊ မှန်လှစေ။
၂၀။ ဖတ်ပြန်သော်ကား၊ ဖတ်ဖန်များက၊ သားမယားပင်၊ သိမြင်ကင်းကွာ၊ မလိမ္မာတည်း၊ စာပေစကား၊ နေ့တိုင်းကြားက၊ ထူးခြားလိမ္မာ၊ ရှိသည်သာတည့်။
၂၁။ ရင်ဝယ်ဖြစ်ငြား၊ မွေးသည့်သားကို၊ မယ်ဘွားမိခင်၊ ဆုံးမသင်သို့၊ အကြင်ဆရာ၊ ထိုသူငါကို၊ လိမ္မာစေကြောင်း၊ ကောင်းပါစေလို၊ ဆိုပါသမျှ၊ ဩဝါဒကို၊ နားမျှမထောင်၊ မကြားယောင်သို့၊ မောင်တို့ပြုက၊ ယခုပစ္စုပ္ပန်၊ နောင်သံသရာ၊ ဆက်များစွာ၌၊ ချမ်းသာမည်ရေး၊ အလွန်ဝေးသည်၊ သေဘေးမလွဲ၊ ဝဋ်ဆင်းရဲမှ၊ ရွှေခဲဘယ့်နှယ်၊ အသွယ်သွယ်ကို၊ လွှဲဖယ်ကြံစည်၊ လွတ်ပါမည်။
၂၂။ နောင်သံသရာ၊ ရိက္ခာအတူ၊ ကံကျွေးဟူသည်၊ အလှူဆိုက၊ မဆုတ်ကြနှင့်၊ ရလှပါစေ၊ တံစက်အောက်တွင်၊ ခံသောက်အိုးတန်၊ ကျဖန်များက၊ ပြည့်ငြားသည်သာ၊ ထုံးဟောင်းစာကိုထောက်ပါလေ။
လျူရှောင်ဘို
လျူရှောင်ဘို (တရုတ်အသံထွက် - လျိုရှောင်ပေါ) ကို ၁၉၅၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူသည် တရုတ်လူမျိုး ပညာရှင်၊ စာရေးဆရာနှင့် လူ့အခွင့်အရေး လှုပ်ရှားသူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသား တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ အကျဉ်းကျခံရနေစဉ် အသည်းကင်ဆာ ရောဂါဖြင့် ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၃ ရက်တွင် ဆေးရုံ၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
သူသည် ၂၀၀၃ ခုနှစ်မှစ၍ လွတ်လပ်သော တရုတ် နိုင်ငံတကာ စာရေးဆရာများအသင်း စင်တာ ၏ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၈ ရက်တွင် ရဲများက လျူအား တရုတ်ပညာရှင်များနှင့် စာရေးဆရာများ စုပေါင်းလက်မှတ်ရေးထိုး၍ တရုတ် အစိုးရသို့ နိုင်ငံရေး အပြောင်းအလဲလုပ်ရန် တောင်းဆိုထားသော ပဋိညာဏ်စာတမ်း အမှတ် (၈) တွင် ပါဝင်ပတ်သက်နေမှုဖြင့် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ သူ့အား ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် တရားဝင် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ သူ့အား အချုပ်အခြာ အာဏာတည်တံ့ခိုင်မြဲရေးကို ချိုးဖောက်ရန် လှုံ့ဆော်သည် ဟူ၍ စွပ်စွဲခဲ့သည်။ သူ၏ အမှုကို ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် စစ်ဆေးခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၅ ရက်တွင် သူ့အား တရားရုံးမှ ထောင်ဒဏ် ၁၁နှစ် ချမှတ်ခဲ့သည်။ တရားရုံးမှ သူ၏ နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားနိုင်မှု အခွင့်အရေးကိုလည်း ၂ နှစ်မျှ ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။
ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး
လျူကို ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ဂျီလင်နယ် (吉林) ချန်ချွန်းမြို့ (長春) တွင် ပညာတတ် မိသားစုမှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူ၏ အဖေသည် သူ့အား ကျေးလက် နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှုများ ဖြစ်ပေါ်နေသည့် မွန်ဂိုလီးယား အတွင်းပိုင်းသို့ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ သူသည် အသက် ၁၉ နှစ် အရွယ်တွင် ဂျီလင်နယ်ရှိ ကျေးရွာတစ်ရွာတွင် အလုပ်လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ဆောက်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီ တစ်ခုတွင် အလုပ် ဝင်လုပ်ခဲ့သည်။
လျူသည် ဘေဂျင်း ဆရာအတတ်သင် တက္ကသိုလ်၏ စာပေ မဟာဌာန၌ ဘွဲ့ရပြီးချိန်တွင် ကထိကအဖြစ် ဝင်ရောက် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ သူသည် ထိုနေရာတွင်ပင် ပီအိတ်ချ်ဒီ ဒေါက်တာဘွဲ့ကို ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၈၀ခုနှစ်များတွင် သူ၏ အရေးပါသော စာတမ်းတစ်ခု ဖြစ်သည့် "ရွေးချယ်မှုများ အပေါ်ဝေဖန်ခြင်း - သုခုမနှင့် လူသားတို့၏ လွတ်လပ်မှုအကြောင်း လီဇီဟောင်းနှင့် ဆွေးနွေးခြင်း" ကြောင့် ပညာရေး နယ်ပယ်တွင် ထင်ရှား ကျော်ကြား လာခဲ့သည်။ ထိုစာတမ်းသည် ထင်ရှားသည့် တရုတ်အတွေးအခေါ်ပညာရှင် လီဇီဟောင်း၏ အတွေးအခေါ်များကို ဝေဖန်ထားခဲ့သည်။
၁၉၈၈ ခုနှစ်နှင့် ၁၉၈၉ ခုနှစ်များတွင် သူသည် တရုတ်ပြည် အပြင်ဘက်ရှိ ကိုလမ်ဘီယာ တက္ကသိုလ်၊ အော့စလို တက္ကသိုလ်နှင့် ဟာဝိုင်အီ တက္ကသိုလ်တို့အတွင် ပညာရှင် အဖြစ် အလည်အပတ် ရောက်ရှိနေခဲ့သည်။
လူ့အခွင့်အရေး လှုပ်ရှားမှုများ
လျူရှောင်ဘိုသည် လူ့အခွင့်အရေးကို မြှင့်တင်ရန် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ သူသည် တရုတ်အစိုးရအား ၎င်းတို့၏ လုပ်ဆောင်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ တာဝန်ယူရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ တရုတ်အစိုးရသည် သူ၏ အကြမ်းမဖက်သော နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှုကြောင့် သူ့အား ရဲစခန်းသို့ ခေါ်ယူ ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး အကျဉ်းထောင်သို့ မကြာခဏ ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။ ပထမဆုံး အကြိမ်မှာ ၁၉၈၉ခုနှစ် တင်နမင် ရင်ပြင် ဆန္ဒပြမှု ကြောင့် ဖြစ်သည်.
တရုတ်ပြည် ပြင်ပရှိ အဖွဲ့အစည်းများမှာ လျူ၏ လူ့အခွင့်အရေး လှုပ်ရှားမှုများကို သတိပြုမိပြီး သူ့အား ဆုများ ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် နယ်စည်းမခြား သတင်းထောက်များ အဖွဲ့မှ လျူ၏ လူ့အခွင့်အရေး လှုပ်ရှားမှုများကို ဂုဏ်ပြုသည့် အနေဖြင့် စာနယ်ဇင်း လွပ်လပ်မှုကို ကာကွယ်သူ အဖြစ် Fondation de France ဆုကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
ဆုမရမီ အချိန်
၂၀၁၀ ဇန်နဝါရီလ ၁၈ တွင် လျူကို နိုဘယ်ဆုပေးအပ်ရန် ထိုက်တန်သူ အဖြစ် အများဆုက ဝိုင်းဝန်း သတ်မှတ်ကြသည်။ ထိုသူများတွင် ဗားကလပ်ဟေဗယ်၊ ဒလိုင်းလားမား နှင့် ဒက်စမွန် တူးတူး တို့လည်း ပါဝင်သည်။ တရုတ်ပြည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ပြောခွင့်ရ ပုဂ္ဂိုလ် မကျောင်စူ က လျူကို နိုဘယ်ဆု ပေးအပ်မည်ဆိုပါက မှားယွင်းလိမ့်မည် ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ နိုဘယ်ကော်မတီ၏ အတွင်းရေးမှူး ဂျိုင်ယာ လွန်ဒီစတဒ်က ဆုချီးမြှင့်မှုတွင် တရုတ် အတိုက်အခံအင်အားစု၏ ပယောဂ မပါဝင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ တရုတ်ပြည်အတွင်းတွင် လျူအား နိုဘယ်ဆုပေးအပ်ရန် အဆိုပြုလွှာကို ဝိုင်းဝန်းလက်မှတ် ရေးထိုးကြကြောင်း နယူးယောက်တိုင်း သတင်းစာက ၂၀၁၀ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်တွင် သတင်းပို့ခဲ့သည်။
၂၀၁၀ စက်တင်ဘာ အတွင်းတွင်ပင် ချက်သမ္မတဟောင်း ဗားကလပ် ဟေဗယ် အပါအဝင် ချက်ကိုစလိုဗက်ကီးယား နိုင်ငံ သက္ကလတ်တော်လှန်ရေးတွင် ဦးဆောင်ဦးရွက် ပြုခဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ် ၃ ဦးတို့က လျူအား နိုဘယ်ဆု ပေးအပ်ရန် ထိုက်တန်ကြောင်း အင်တာနေရှင်နယ် ဟီရဲ ထရီဗြွန်း သတင်းစာသို့ အိတ်ဖွင့်ပေးစာတစ်စောင် ပေးပို့ခဲ့ပြီး ဝိုင်းဝန်းတောင်းဆိုမှုမှာ ခဏအကြာတွင် ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။
ဆင်သေရွာ၊ မကွေးမြို့နယ်
ဆင်သေရွာ (Sinthay)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မကွေးမြို့နယ်၊ ဂျုတ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၇၃၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဂျုတ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၈၃ ဦး၊ မ ၁၈၂၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မကွေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုလားပုန်းရွာ
ကုလားပုန်းရွာ
လက်ရေးတို
လက်ရေးရှည် (သာမန်လက်ရေး) အရေးအလွန်မြန် သော လူတစ်ယောက်သည် တစ်မိနစ်လျှင် စကားလုံးပေါင်း ၆ဝ ခန့် အထိသာ ရေးနိုင်သည်။ လက်ရေးတိုရေးနည်းသင်ထားသော လူတစ်ယောက် သည် လက်ရေးတိုနည်းဖြင့် တစ်မိနစ်လျှင် စကားလုံးပေါင်း ၁ဝဝ ရေးနိုင် သည်။ အထူးကျွမ်းကျင်သော လက်ရေးတိုသမားတို့ကား တစ်မိနစ်လျှင် စကားလုံးပေါင်း ၂၅ဝ ကျော်အထိ (တစ်စက္ကန့် လေးလုံးကျော်နှုန်း) ရေးနိုင် ကြောင်းသိရသည်။ လူထုစည်းဝေးပွဲတွင် စကားပြောသောသူတစ်ယောက် သည် တစ်မိနစ်လျှင် စကားလုံးပေါင်း ၁ဝဝ မှ ၁၅ဝ နှုန်းထိ ပြောသည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။ စီးပွားရေးကုန်သည်သည် သူပြောသောစကားကို သင်ခါစ လက်ရေးတိုသမား လိုက်ရေးနိုင်အောင်ပင် ဖြည်းဖြည်းပြောလေ့ရှိသည်။ လက်ရေးတို ရေးနည်းများကို ရှေးခေတ်ကတည်းက အသုံးပြုလာ ကြသည်။ ရောမနိုင်ငံပြု သုခမိန်တစ်ဦးဖြစ်သော ဆီဆရို (ဘီစီ ၁၁၆ - ၄၃) ပြောသောစကားများကို သူ၏အတွင်းရေးမှူးဖြစ်သူ တိုင်ရိုက လက်ရေး တိုတစ်မျိုးဖြင့် ရေးယူထားသည်။ အင်္ဂလန်ပြည်သည် ယခုခေတ် လက်ရေး တို မွေးထုတ်ရာဒေသဖြစ်သည်။ ၁၆ ရာစုနှစ်မှစ၍ ရှေ့သို့နည်းအမျိုးမျိုးကို အသုံးပြုလာကြသော်လည်း ခရစ် ၁၈၃၇ တွင် အိုင်ဇက်ပစ်တမင်ဆိုသူ ပထမဆုံးထုတ်ဝေသည့် အသံကိုလိုက်၍ လက်ရေးတိုရေးနည်းပေါ်လာမှသာ လက်ရေးတိုပညာကို လက်တွေ့အသုံးပြုလာကြသည်။ ယခုခေတ်တွင် လက် ရေးတိုရေးနည်း အမျိုးမျိုး အသုံးပြုလျက်ရှိသည့်အနက် အများအပြားပင် ပစ်တမင်းနည်းကို အခြေပြုကြသည်။ ထို့ကြောင့် ပစ်တမင်းသည် ၁၈၉၄ ခုနှစ်က ဆာဘွဲ့ဖြင့် ချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရလေသည်။
ယခုခေတ် လက်ရေးတိုနည်းတွင် စကားတစ်လုံးရေးရာ၌ ခြစ် ကြောင်းကလေးများ နည်းနိုင်သမျှနည်းစွာ အသုံးပြုကြသည်။ ယခု လက် တွေ့နည်းများတွင် ခြစ်ကြောင်းများ ပျမ်းမျှနှစ်ခုမှသုံးခုအထိ အသုံးပြုသည်။ လက်ရေးတိုအက္ခရာစဉ်တွင် ဗျည်း၊ သရနှင့် သရ နှစ်လုံးတွဲပါသော စကား လုံးများအတွက် သီးခြားအက္ခရာများပါဝင်သည်။ စကားလုံးများအတွက်ကို သာ အတိုကောက်နည်းအမျိုးမျိုးတို့ဖြင့် ရေးကြသည်။ သာမန်စကားလုံး အမြောက်အမြားအတွက် များသောအားဖြင့် ခြစ်ကြောင်းတစ်ကြောင်းပါသော အတိုကောက်ကို အသုံးပြုကြသည်။ ရှေ့ပစ္စည်း၊ နောက်ပစ္စည်းများအတွက် လည်း အတိုကောက်များကိုသုံးသည်။ လက်ရေးတိုနည်းဖြင့် ပို၍လျင်မြန်စွာ ရေးနိုင်ရန် စကားလုံးနှစ်လုံး သို့မဟုတ် အများစုပေါင်းထားသော စကားပိုဒ် များအတွက်လည်း အတိုကောက်များထားရှိသည်။
တစ်ဆယ့်ကိုးရာစုနှစ် မကုန်ခင်ကလေးတွင် လက်ရေးတို လက် နှိပ်စက်များ စတင်ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ထိုစက်များအနက် အချို့ကို လက်တွေ့စမ်းသပ်ကြည့်ရာ ကောင်းမွန်ကြောင်းတွေ့ရသဖြင့် အမြောက် အမြား အသုံးပြုကြသည်။
မြန်မာလက်ရေးတို။ ။ ပထမဆုံး လက်တွေ့အသုံးပြုသည့် မြန်မာလက်ရေး တိုနည်းကို ပုလိပ်မင်းကြီး ရှပ်တပ်ဝပ်တီထွင်ခဲ့၍ ၁၉ဝ၈ ခုနှစ်၌ စာအုပ် အဖြစ် ပုံနှိပ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါနည်းကို မန္တလေးမြို့ ပုလိပ်အတတ်သင် ကျောင်း၌ မသင်မနေရ ဘာသာရပ်တစ်ခုအဖြစ်ဖြင့် မြန်မာပြည်အစိုးရက ၁၉၂၂ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့စွဲ အမိန့်ဖြင့် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ ၁၉၁၂ ခုနှစ်၌ ပုံနှိပ်သည့် ''လွယ်ကူသောမြန်မာအတိုကောက် နည်း '' ခေါ် မြန်မာလက်ရေးတိုနည်းကို ဖြူးမြို့မှ အမိန့်တော်ရရှေ့နေ ဦးဆူးဟုံဆိုသူက တီထွင်ခဲ့သည်။
၁၉၁၅ ခုနှစ်၌ စတင်တီထွင်ခဲ့ပြီးလျှင် ၁၉၃ဝ ခုနှစ်၌ ပြန်လည် ပြုပြင်ထားသော မြန်မာလက်ရေးတိုစနစ်ကို အငြိမ်းစား ရာဇဝတ်ဝန်ထောက် ကလတ်ဆိုသူက ပုံနှိပ်ခဲ့သည်။ ထိုစနစ်မှာ စလုံးဒျူပလိုယန်ခေါ် အင်္ဂလိပ် လက်ရေးတိုးစနစ်ကို မှီငြမ်းပြုခဲ့ပေသည်။ ၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် ရွှေဘို ဦးဘငြိမ်း၏ မြန်မာလက်ရေးတိုဟူ၍ စာအုပ်တစ်အုပ် ထွက်ပေါ်လာသည်။ ပစ်တမင်း အင်္ဂလိပ်လက်ရေးတိုစနစ်ကို ၁၉၃၃ ခုနှစ်၌ မြန်မာ လက်ရေးတိုအဖြစ် တိုက်ရိုက်ပြောင်းလဲ တီထွင်သူမှာ မော်လမြိုင်ကျွန်းမှ ဦးသိန်းမောင်ဖြစ်၏။ ဦးသိန်းမောင်သည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးမဖြစ်မီက အလုံရပ်၊ အမှတ် ၁၅၇၊ ကြည့်မြင်တိုင်အောက်လမ်းမကြီး၌ မြန်မာအမျိုး သားကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးကျောင်း ဖွင့်ခဲ့ဖူး၏။ ၁၉၃၄ ခုနှစ်ဆန်း၌ ဦးအုန်းဘေဆိုသူသည် သူရိယနေ့စဉ်သတင်း စာ၌ အုန်ဘေ၏ မြန်မာလက်ရေးတိုစနစ်ကို စတင်ရေးသားဖော်ပြခဲ့သည်၊ ၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် သရက်မြို့မှ ဦးတိုးရွှေ၏ မြန်မာလက်ရေးတို စာအုပ်ထွက်ပေါ်ခဲ့၍ ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် ဒေါက်တာဦးဘ၏ ''မြန်တို သင်ပုန်းကြီးလက်ရေးတို''ခေါ် မြန်မာလက်ရေးတိုစာအုပ် ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ လက်တွေ့အသုံးပြုလျက်ရှိသော မြန်မာလက်ရေးတိုစနစ်များမှာ ဦးဌေးမောင်လက်ရေးတို၊ ဇွဲဦးအုန်းချိန်လက်ရေးတို ၊ သရက်မြို့မှ ဦးတိုးရွှေလက်ရေးတို စသည်တို့ဖြစ်ကြပေသည်။
ပိုးလောင်းရွာမရွာ၊ မဂူ
ပိုးလောင်းရွာမရွာ၊ မဂူ
လယ်တီဆရာတော်
လယ်တီဆရာတော် ဦးဉာဏဓဇ (၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၈၄၆ - ၂၇ ဇွန် ၁၉၂၃ ) သည် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုန်းတော်ကြီးတစ်ပါး ဖြစ်သည်။ လယ်တီဆရာတော်သည် ဒီပနီပေါင်းများစွာကို ရေးသားခဲ့ပြီး သာသနာပြုလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သဖြင့် ပြည်တွင်းပြည်ပ ထင်ရှားကျော်ကြားသည့် ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
​အနောက်ကျွဲလမ်းရွာ၊ ဇရပ်ကွင်း
အနောက်ကျွဲလမ်းရွာ၊ ဇရပ်ကွင်း
လယ်တီဆရာတော်
မိသားစု
ဓမ္မစာဆိုတော် လယ်တီ ဆရာတော်လောင်းလျာအား အဖ ဦးထွန်းသာ၊ အမိ ဒေါ်ကြုံးတို့က စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်၊ စိုင်ပြင်ကြီးရွာတွင် သက္ကရာဇ် ၁၂၀၈ ခုနှစ် နတ်တော်လဆန်း ၁၃ ရက် အင်္ဂါနေ့နံနက်တစ်ချက်တီးချိန်တွင် ဖွားမြင်တော်မူသည်။ ငယ်မည်မှာ မောင်တက်ခေါင် ဖြစ်၍ မွေးချင်း ၆ ဦးအနက် ဒုတိယမြောက် သားဖြစ်သည်။ မွေးချင်းခြောက်ဦးမှာ - တို့ ဖြစ်ကြသည်။
မင်္ဂလာနိမိတ်ထူးနှင့် ငယ်နာမည်
လယ်တီဆရာတော်လောင်းလျာဖြစ်သူ ဒုတိယသားကို ဖွားမြင်ဆဲအချိန်တွင် အိမ်ဥပစာအတွင်းရှိ မန်ကျီးပင်ကြီး၌ ထောင်ထားသော ဝါးလုံးများကြားထဲမှ စို့ (သက်တံ) ကြီး ပေါ်ထွက်လာကာ ကောင်းကင်သို့ ထိုးတက်သွားပြီးမှ တန်ဖန် ညွတ်ကိုင်းပြီး အိမ်တွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာပြန်သည်။ ထို့နောက်တစ်ဖန် ယင်းစို့ (သက်တံ) ကြီးသည် အိမ်တွင်းမှ အိမ်ခေါင်မိုးကိုဖေါက်ထွက်ပြီး အဝါတစ်တန့် အပြာတစ်တန့် အနီတစ်တန့်ဖြင့် ရောင်မျိုးစုံ ယှက်သန်းကာ ကောင်းကင်လမ်းသို့ ပျံသန်းကာ ပျောက်ကွယ်သွားသည်။
ယင်းကဲ့သို့သော မဖြစ်ဖူးမြဲ ထူးကဲလှသည့် မင်္ဂလာနိမိတ်ထူးကို အစွဲပြု၍ လယ်တီဆရာတော်လောင်းလျာဖြစ်သော ဒုတိယသားကို မောင်တက်ခေါင် ဟူ၍ အမည်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဝါးရုံကုန်းရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ဝါးရုံကုန်းရွာ (Waryonkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ ဝါးရုံကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၅၂၃ ဖြစ်သည်။
လယ်တီဆရာတော်
ရှင်သာမဏေဘဝ
မောင်တက်ခေါင် ၁၀ နှစ်သားအရွယ်တွင် စိုင်ပြင်ရွာ ကျောင်းမကျောင်း ဆရာတော် အရှင်နန္ဒထံ ပညာသင်ကြားရန် ကျောင်းအပ်နှံခဲ့သည်။ ကျောင်းသားအဖြစ်ဖြင့် ဘုန်းကြီးကျောင်း ပညာရေး၏ သင်ရိုးဖြစ်သော မင်္ဂလသုတ်၊ နမက္ကာရ၊ ရတနာရွှေချိုင့်၊ အတွင်းအောင်ခြင်း၊ အပြင်အောင်ခြင်း၊ လောကနီတိ၊ ဓမ္မနီတိ၊ ပရိတ်ကြီး စသည်တို့ကို သင်ကြားခဲ့သည်။
ဝါးရုံကုန်းရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒရယ်ချောင်းရွာ၊ အစုကြီး
ဒရယ်ချောင်းရွာ၊ အစုကြီး
လယ်တီဆရာတော်
ရှင်သာမဏေဘဝ
အသက် ၁၅ နှစ်သားအရွယ်တွင် ရှင်သာမဏေပြုခဲ့ရာ ဘွဲ့အမည်သည် ရှင်ဉာဏဓဇ ဖြစ်သည်။ ရှင်ဉာဏဓဇသည် သာမဏေဘဝဖြင့် ဆရာတော် အရှင်နန္ဒထံ၌ မြန်မာနိုင်ငံ ပါဠိပညာရေး၏ သင်ရိုးဖြစ်သော ကစ္စည်း သဒ္ဒါကြီး၊ အဘိဓမ္မတ္ထ-သင်္ဂြိုဟ်၊ ဝီထိလက်ရိုး၊ မာတိကာ၊ ဓာတုကထာ၊ ယမိုက်၊ ပဋ္ဌာန်း စသော နေ့ဝါညဝါကျမ်းများကို သင်ကြားခဲ့သည်။
ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်က ကျမ်းနှင့် ကဗျာများ
၁၈ နှစ်သားအရွယ်တွင် ရဲထွက်ရွာ အရှေ့ဘက် ဝေဒပါရဂူဆရာတော် အရှင်ဂန္ဓမာထံ၌ ဗေဒင်ဘက်ဆိုင်ရာ ပညာရပ်များကို သင်ယူခဲ့သည်။ ယင်းသို့ သင်ယူရင်း ကျည်းကန်ကိုရင်ကြီး၏ လင်္ကာကို နည်းယူပြီးလျှင် ဗိုလ်၊ သုဇိတာ၊ ဗျဉ္ဈတာ၊ ဇာတာဖွဲ့ သင်္ကြန်တွက် လက်ရိုးလင်္ကာများကို ဖွဲ့ဆိုရေးသားတော်မူခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က သာမဏေဘဝဖြင့် မဟော်ဇာတ်ထုပ်နှင့် မဟော်ကျေးစေခန်းရတု၊ ရှင်လောင်းလှည့် (သျှိုးလိုက်)ရတု ကဗျာများကိုလည်း ဖွဲ့ဆိုရေးသားတော်မူခဲ့သည်။  ထို့ပြင် သဒ္ဒါဘက်ဆိုင်ရာ သဒ္ဒါကျမ်းငယ်များကို သင်ယူရင်း ဝါစ္စ ဝါစက အကောက်ကျမ်းဟောင်းကို အားမရသဖြင့် 'ဝါစ္စဝါစက အကောက်ကျမ်းသစ်' ကိုလည်း သာမဏေဘဝ ဆယ်ကျော်သက်ကပင် ပြုစုရေးသားခဲ့သေးသည်။
ရဟန်းဘဝ
သက္ကရာဇ် ၁၂၂၈ ခု၊ ကဆုန်လဆန်း ၆ ရက်နေ့တွင် သာမဏေ ရှင်ဉာဏဓဇသည် စိုင်ပြင်ရွာ ကျောင်းမကျောင်း ခဏ္ဍသိမ်၌ ဆရာတော် အရှင်နန္ဒကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြုကာ ရဟန်းအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူသည်။