cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
မှိုင်းမပါကြောင်း
ခက်ဆစ်
၁။ ကိုးမှော် = မှော်ကိုးမျိုး၊ အင်းမန္တာန် စသည်တို့ဖြင့် စီရင်၍ သိဒ္ဓိပြီးစေသော အတတ်။
၂။ ဘိလပ်စံ = ဘိလပ်မင်း (ဝါ) အင်္ဂလိပ်မင်း။
၃။ အနိစ္စာ = အနိစ္စရောက်သည်။
၄။ ဘိဇ္ဇနာ = ပျက်စီးသည်။
၅။ စန်းဒါးစန်းဒီ = မှုန်တိမှုန်မွှား (ဘန်း)။
၆။ တံခါးဗိုလ် = တံခါးစောင့်။
မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော ခေါင်းစဉ်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။
အရှင်ဃတမဏ္ဍဒါယကထေရ်
ဃတမဏ္ဍဒါယက အမည်ရှိ ပုဂ္ဂိုလ်များမှာ
စီနမာလေတံတား
စီနမာလေတံတား(ސިނަމާލެ ބްރިޖް)သည် မော်လဒိုက်နိုင်ငံရှိ တံတားတစ်စင်းဖြစ်ပြီး မာလေကျွန်း၊ ဟူဟူလေကျွန်းနှင့် ဟူဟူမာလေကျွန်းတို့ကို (ဟူဟူလေကျွန်းကိုဖြတ်၍) ဆက်သွယ်ပေးထားသည်။ ၁.၃၉ ကီလိုမီတာရှည်သော တံတားတွင် နှစ်လမ်းသွား ကားလမ်း၊ မော်တော်ဆိုင်ကယ်များအတွက် သီးခြားလမ်းနှင့် လူသွားလမ်းတို့ ပါဝင်ပြီး ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ တရုတ်အစိုးရထံမှ ထောက်ပံငွေရရှိထားသောကြောင့် မူလက ဤတံတားကို တရုတ်-မော်လဒိုက် ချစ်ကြည်ရေးတံတားဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။  မော်လဒိုက်နိုင်ငံအတွက် ကျွန်းအချင်းချင်းဆက်သွယ်ပေးထားသော ပထမဆုံးသော တံတားဖြစ်သည်။
မာလေနှင့် ဟူဟူလေကျွန်းအကြားတွင် တံတားတည်ဆောက်ရန် အကြံအစည်သည် ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံး ထွက်ပေါ်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး သမ္မတ Maumoon ၏ သမ္မတရွေးကောတ်ပွဲကမ်ပိန်းအတွင်း တံတားတည်ဆောက်ရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ကတိပေးပြီးသည့်နောက် ၂၀၀၈ ခုနှစ် ကျယ်ပြန့်စွာ ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ နောက်ထပ် သမ္မတလောင်း ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်သူဖြစ်သည့် Mohamed Nasheed သည် အစပိုင်းတွင် ထိုအကြံအစည်နှင့်ပတ်သက်၍ ဝေဖန်ခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် မာလေ၊ ဟူဟူလေ၊ ဟူဟူမာလေ၊ ဗီလင်ဂီလီနှင့် ဂူလ်ဟိုင်းဖာဟူကျွန်းတို့ကို တံတားဖြင့်ဆက်ပေးမည့်ဟု တန်ပြန်ကတိပေးခဲ့ရသည်။
တံတားသည် US$ ၂၁၀ မီလီယံခန့် ကုန်ကျခဲ့သည်ဟု ခန့်မှန်းပြီး ထိုအထဲမှ US$၁၂၆ သန်းကို တရုတ်အစိုးရမှ အစိုးရထောက်ပံ့မှုအဖြစ် ပေးချေပေးမည်ဖြစ်သည်။ တရုတ်ဆိပ်ကမ်းအင်ဂျင်နီယာကုမ္ပဏီသည် အဓိက ကန်ထရိုက်တာဖြစ်ပြီး မလေးရှားနိုင်ငံတွင် ဆူလ်တန် အဗ္ဗဒူလ် ဟာလင် မူအက်ဒမ် ရှား တံတားအား တည်ဆောက်ခဲ့ရာတွင် နာမည်ကောင်းများ ရရှိခဲ့သော ကုမ္ပဏီဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မော်လဒိုက်နိုင်ငံရှိ တံတားများ
ကောရဏ္ဍပုပ္ဖိယ၊ သကိံသမ္မဇ္ဇကဝဂ်
အရှင်ကောရဏ္ဍပုပ္ဖိယထေရ်   သည်  မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ကောရဏ္ဍပုပ္ဖိယထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
ပြည်တော်အေးရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်ကျီးတောရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
ဝမ်ကျီးတောရွာ (Wankyeetaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်၊ နမ့်ယန်းလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၇၅၃ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းခတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထီးလှိုင်ရှင်စေတီ
ထီးလှိုင်ရှင်စေတီသည် အင်းဝမြို့ဟောင်း စည်တိုပုံမြို့ရိုးအတွင်း မယ်နုအုတ်ကျောင်း၏ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ ပုဂံခေတ်တွင် ကျန်စစ်သားမင်းသည် အနော်ရထာမင်း၏ အမျက်ဘေးမှ တိမ်းရှောင်စဉ်က ဤကုန်းမြေကို ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ဤကုန်းမြေတွင် နားနေစဉ် နောက်မှ ထပ်ကြပ်မကွာလိုက်ပါလာသော တပ်များသည် ကျန်စစ်သားအား မျက်စိအောက်တွင် ပျောက်ကွယ်သွားသည်ကို တွေ့လိုက်၍ ကြောက်စိတ်ဝင်ပြီး ရှောင်ပြေးကြသည်ဟု ဆိုသည်။ ဤအဖြစ်ကို တွေ့မြင်သော ကျန်စစ်သားသည် ဤကုန်းမြေအား အောင်မြေအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ နန်းစံဘုရင်အဖြစ်သို့ရောက်သောအခါ ဤနေရာတွင် ထီးလှိုင်ရှင်ဘွဲ့အမည်ဖြင့် စေတီတည်ထားသည်။ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၇၂၆-ခုနှစ်တွင် သတိုးမင်းဖျားသည် ဤထီးလှိုင်ရှင်ကုန်းကို အမှီပြု၍ အင်းဝနေပြည်တော်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ဘကြီးတော်မင်း လက်ထက်တွင် မိဖုရားခေါင်ကြီး မယ်နုသည် ဤစေတီကြီးကို ရွှေသင်္ကန်းကပ်လှူပူဇော်၍ ထီးတော်သစ် တင်လှူပူဇော်စေခဲ့သည်။ စေတီမှာ မြေစိုက်စေတီအမျိုးအစားဖြစ်သည်။ ဂေါပကအဖွဲ့မှ အနီးကပ်ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်လျက်ရှိပြီး ရှေးဟောင်းသုတေသနနှင့် အမျိုးသားပြတိုက် ဦးစီးဌာနအနေဖြင့်လည်း လိုအပ်သော အကြံဉာဏ် ကျွမ်းကျင်မှုဆိုင်ရာ အကူအညီများပေး၍ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်လျက်ရှိသည်။
မိုးရွာမှ ပျိုးသာမည်
မိုးရွာမှ ပျိုးသာမည် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
စပါးစိုက်သည့် အချိန်တွင် မိုးသင့်တင့်အောင်ရွာမှ ပျိုးပင်တို့ ရှင်သန်မည်။
ရက်သီနီယမ်
thumb|ဓာတ်‌ငွေ့အဆင့်အပြီး ရက်သီနီယမ်သတ္တုပုံဆောင်ခဲ
ရက်သီနီယမ် (Ruthenium) ဒြပ်စင်သည် rhodium, palladium, osmium, iridium, platinum စသော ဒြပ်စင်များနှင့်အတူ platinum group metals အုပ်စုထဲတွင် ပါဝင်သည်။ Ruthenium ဒြပ်စင်သည် မာကြော၍ အဖြူရောင်ရှိသော ဒြပ်စင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းဒြပ်စင်သည် အခန်းအပူချိန်ကြောင့် အရောင် မှေးမှိန်သွားခြင်းမရှိပါ။ သို့သော် အပူချိန် ၈၀၀ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် တွင် လေနဲ့ဓာတ်ပြု၍ အောက်ဆိုဒ်ဖြစ်နိုင်သည်။ ၎င်းဒြပ်စင်သည် အက်စစ်အပူ (သို့မဟုတ်)အအေး၊ aqua regia များ၏ တိုက်စားခြင်းကို ခံနိုင်သော်လည်း၊ potassium chlorate ပေါင်းထည့် လိုက်သောအခါ ပျော်ရည်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားနိုင်သည်။ ၎င်းသည် molten alkalis ထဲတွင် ပျော်ဝင်ပါသည်။
အသုံးပြုခြင်း
ရက်သီနီယမ်ဒြပ်စင် ကို လျှပ်စစ်စက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း၊ ဓာတုဆိုင်ရာ စက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် ၄၀ ရာခိုင်နှုန်း နှင့် အခြားသေးငယ်သော သတ္တုစပ် လုပ်ငန်းများတွင် ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း ဖြင့် လိုအပ်လျက် ရှိသည်။ သတ္တုရိုင်းအနေဖြင့် အသုံးပြုမှုပမာဏမှာ အလွန်နည်းပါးသည်။ လျှပ်စစ်လုပ်ငန်းများတွင် လျှပ်ကူးပစ္စည်းအဖြစ် အဓိကအသုံးပြုခဲ့ကြသော်လည်း၊ ယခုအခါတွင် chip resistors အဖြစ် ပြောင်းလဲအသုံးပြုနေသည်။ ဓာတုဗေဒစက်မှုလုပ်ငန်း များတွင် electrochemical cells တွင်းရှိ ကလိုရင်းအား ထုတ်ယူရန်အတွက် လျှပ်ဖိုတိုင် (anodes)အဖြစ် အသုံးပြုပါသည်။
၎င်းဒြပ်စင်သည် palladium နှင့် platinum ဒြပ်စင်များကို မာကြောစေရန်အတွက်လည်းကောင်း၊ ပမာဏ အနည်းငယ်ပေါင်းထည့်ခြင်းဖြင့် titaniumin ဒြပ်စင်၏ တိုက်စားခြင်းမှ ခုခံနိုင်ရန်အတွက် လည်းကောင်း အသုံးပြုကြသည်။ ၎င်းကို နန်းကြိုးအမျှင်များနှင့် လျှပ်စစ်စီးဆင်းနိုင်သော သတ္တုစပ်များ (alloys)၊ လက်ဝတ်ရတနာများ၊ ဘောပင်၏ ဘောစိများ (pen nibs) နှင့် ဝင်ရိုးများအဖြစ် အသုံးပြုနိုင်သည်။ ထိုဒြပ်စင်ကို cobalt, molybdenum, nickel, tungsten နှင့် အခြားသောဒြပ်စင်များဖြင့် ပေါင်းစပ်၍ သတ္တုစပ် (alloys) အဖြစ်လည်း အသုံးပြုနိုင်သည်။ ရက်သီနီယမ် ဒြပ်ပေါင်းကို ကြွေထည်မြေထည် နှင့် ဖန်ထည်ပစ္စည်းများ၏ အရောင်အဖြစ် အသုံးပြုနိုင်သည်။ Ruthenium သည် စွယ်စုံသုံးဒြပ်ကူ ပစ္စည်းတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး၊ ဆီသန့်စင်မှုတွင် ဟိုက်ဒရိုဂျင် ဆာလဖိုက်(H2S)အား ဖယ်ထုတ်ရန်နှင့် အခြားစက်မှု လုပ်ငန်းများ ဖြစ်သော methanol ထဲမှ acetic acid ထုတ်လုပ်ခြင်းအတွက် လည်းကောင်း၊ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ထဲမှ ammonia ထုတ်လုပ်ခြင်းအတွက် လည်းကောင်း အသုံးပြုနိုင်သည်။ အချို့သော ruthenium အစုအဝေးများသည် မြင်နိုင်သောရောင်စဉ်(visible spectrum)များမှ ဖြာထွက်လာသော အလင်းကို စုပ်ယူနိုင်သောကြောင့် နေရည်ခြည်စွမ်းအင် နည်းပညာအတွက် ဆက်လက်သုတေသန ပြုလုပ်လျက် ရှိသည်။
သဘာဝတွင် တွေ့ရှိမှုအခြေအနေ
ရက်သီနီယမ်သည် ကမ္ဘာမြေပြင်တွင် တွေ့ရှိနိုင်သော အရှားပါးဆုံး ဒြပ်စင်ထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ Ruthenium သည် သီးသန့် တွေ့ရှိနိုင်သော ဒြပ်စင်တစ်ခုဖြစ်သော်လည်း၊ တခါတရံတွင် ၎င်းကို platinum, osmium, iridium တို့နှင့်အတူ တွဲဖက်၍ မြောက်အမေရိက ၊ တောင်အမေရိက နှင့် တောင်အာဖရိက တို့တွင် တွေ့ရှိရသည်။ ၎င်းဒေသများတွင် laurite, ruarsite နှင့် ruthenarsenite ကဲ့သို့သော ဒြပ်ပေါင်းများအဖြစ်လည်း အနည်းငယ်တွေ့ရှိနိုင်သည်။ ထိုဒြပ်ပေါင်းအားလုံးသည် စီးပွားဖြစ်ထုတ်ယူနိုင်သော အရင်းအမြစ် မရှိသလောက် ရှားပါးသည်။ ရက်သီနီယမ်ထဲတွင် နီကယ်ဒြပ်စင် တွဲဖက်ပါဝင် နေတတ်သည်။ တစ်ကမ္ဘာလုံး ထုတ်လုပ်မှုအနေဖြင့် တစ်နှစ်လျှင် ၁၂ တန် ရှိပြီး၊ ၅ တန် ခန့် အရန်အဖြစ် ထုတ်လုပ်သည်။
ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုများ
ရက်သီနီယမ် ဒြပ်ပေါင်း လူအများစု အပေါ်သို့ သက်ရောက်မှုသည် ကြုံတောင့်ကြုံခဲ ဖြစ်ရပ်တစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။ ထိုဒြပ်ပေါင်း အားလုံးကို ပြင်းထန်သောအဆိပ် အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ကင်ဆာ ဖြစ်စေနိုင်သော အရာကဲ့သို့ လည်းကောင်း အလေးထား သတိပြုသင့်ပါသည်။ ၎င်းဒြပ်ပေါင်းသည် လူများ၏ အရည်ပြားကို ပြင်းထန်စွာ စွန်းထင်း ထိခိုက်စေပြီး၊ မျိုချမိပါကလည်း အရိုးများထိ ပြင်းထန်စွာ ပျက်စီးစေနိုင်သည်။ RuO2 နှင့် RuO4 တို့သည် အပြင်းထန်ဆုံး အဆိပ်များ ဖြစ်သောကြောင့် ရှောင်ရှားသင့်ပါသည်။
Rhutenium 106 သည် ကမ္ဘာ့လေထုထဲတွင် နျုကလီးယားလက်နက်များ စမ်းသပ်မှုအတွက် radionuclides တစ်အခုအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ထိုစမ်းသပ်မှုကို ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် မှ စတင်စမ်းသပ်ခဲ့ပြီး နှင့် ၁၉၈၀ ခုနှစ်တွင် တရုတ်တို့၏ စမ်းသပ်မှုဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့ကြသည်။
ပတ်ဝန်းကျင်သို့ သတ်ရောက်မှုများ
အပင်များအပေါ် ရက်သီနီယမ် ဒြပ်စင်၏ အကျိုးသက်ရောက်မှု အလွန်နည်းပါးသည်။ လေ့လာချက်များအရ ပတ်ဝန်းကျင်သို့ ရက်သီနီယမ် ဒြပ်စင်သည် လွန်စွာ ဆိုးကျိုးသက်ရောက်နိုင်ခြင်း မရှိသေးပါ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဓာတုဗေဒ ဒြပ်စင်များ
ရေနီပေါက်ရွာ၊ ဘောလခဲမြို့နယ်
ရေနီပေါက်ရွာ(Yaenipauk)သည် ကယားပြည်နယ်၊ ဘောလခဲခရိုင်၊ ဘောလခဲမြို့နယ်၊ ဘောလခဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၇၈၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘောလခဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဩဝါဒသိက္ခာပုဒ်
အမှုသည်—ဆဂ္ဂီရဟန်းများ၊
ဆဗ္ဗဂ္ဂီတို့ အကြံ
ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် ထိုကဲ့သို့ ပစ္စည်းရမှုကို အားကျ၍ ဘိက္ခုနီတို့ထံသွားပြီးလျှင် “ငါတို့ဆီသို့လည်း ဩဝါဒ ခံယူကြပါဥုး”ဟု ပြောကြလေ၏၊ ထိုအခါ ဘိက္ခုနီတို့သည် စိတ်မခိုင်ကြသောကြောင့် ဆဗ္ဗဂ္ဂီတို့စကားကို လိုက်နာ၍ ဆဗ္ဗဂ္ဂီတို့ထံ ဩဝါဒခံ သွားကြလေ၏။ ထိုအခါ ဆဗ္ဗဂ္ဂီတို့သည် တရားစကားကို နဲနဲပါးပါးသာပြော၍ တနေ့လုံး မင်းကြီးတို့အကြောင်း သူရဲကောင်းတို့၏ အကြောင်းစသော ရဟန်းနှင့်မဆိုင်သော စကားမျိုးကိုပြောကာ အချိန်တန်မှ ပြန်ကြတော့ဟု လွှတ်လိုက်ကြလေသည်၊ ထို့နောက် ဘုရားအထံ ရောက်ကြ၍ ဩဝါဒများ ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ရကြရဲ့လား”ဟု မေးတော်မူရာ, ထိုဆဗ္ဗဂ္ဂီတို့၏ အကြောင်းစုံကို လျှောက်ကြသဖြင့် ဘိက္ခုနောဝါဒသမ္မုတိကို ခွင့်ပြုတော်မူပြီးလျှင် သိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။
သိက္ခာပုဒ်
ယော ပန ဘိက္ခု အသမ္မတော ဘိက္ခုနိယော ဩဝဒေယျ, ပါစိတ္တိယံ။
မြန်မာပြန်
ဘိက္ခုနီတို့ကို ဩဝါဒပေးသောရဟန်းဟု သမုတ်ခြင်းကို “ဘိက္ခုနောဝါဒသမ္မုတိ”ဟု ခေါ်၏၊ ထိုကဲ့သို့ သမ္မုတိရသူ မဟုတ်လျှင် ဘိက္ခုနီတို့ကို ဩဝါဒမပေးရ၊ ပေးလျှင် ဤပါစိတ်အာပတ်သင့်သည်။
ဘိက္ခုနောဝါဒကအင်္ဂါ ၈-ပါး
ထိုသိက္ခာပုဒ်ပညတ်တော် မူပြီးနောက် ။ ဆဗ္ဗဂ္ဂီတို့သည် “ဘိက္ခုနောဝါဒက”ဟု မိမိတို့အချင်းချင်း သမုတ်ကြပြီးလျှင် ဘိက္ခုနီတို့ထံသွား၍ “ငါတို့လည်း သမ္မုတိ ရကြပါ၏, ငါတို့ထံသို့လည်း လာ၍ ဩဝါဒခံယူကြပါ”ဟုပြောပြီးလျှင် ရှေးနည်းအတိုင်း ဩဝါဒပေးကြပြန်ရာ ဘုရားရှင်သိတော်မူ၍ ဘိက္ခုနောဝါဒက ပုဂ္ဂိုလ်၏အင်္ဂါ ၈-ပါးကို “၁-ပါတိမောက္ခသံဝရသီလရှိခြင်း, ၂-ပိဋက ဗဟုသုတရှိခြင်း, ၃-ဥဘတောဝိဘင်းနှင့် ပါတိမောက်ကို နှုတ်တက်ရခြင်း, ၄-ကောင်းသော စကားလုံးနှင့် ကောင်းသောအသံရှိခြင်း, ၅-ဘိက္ခုနီသံဃာ (အားလုံးမဟုတ်သော်လည်း) အများ၏ အကြည်ညိုခံရခြင်း, ၆-ဘိက္ခုနီတို့ကို တရားဟောစွမ်းနိုင်ခြင်း, ၇-ရှေးလူ ဘဝတုန်းက ဘိက္ခုနီတို့၌ ကာယသံသဂ္ဂ သိက္ခမာန်သာမဏေတို့၌ မေထုန်မှုကို မပြုဘူးခြင်း, ၈-ဝါ ၂၀ ရရှိခြင်း”ဟု သတ်မှတ်တော်မူရလေသည်။
အမရရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်
အမရရွာ (Ahmara)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်၊ ပုကိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၃၀၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပုကိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၁၈ ဦး၊ မ ၂၁၄၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၆၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိကျောင်းမြစ် (လင်ပိုပို)
မိကျောင်းမြစ်(crocodile river;Krokodilrivier)သည် တောင်အာဖရိကရှိ မြစ်တစင်း ဖြစ်သည်။ မာရိကိုမြစ်နှင့် မိကျောင်းမြစ်တို့ ပေါင်းဆုံ စီးဆင်းသောအခါ၊ လင်ပိုပိုမြစ် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
NGC 263
NGC 263 သည် စီတပ် ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၈၆ ခုနှစ်တွင် Francis Leavenworth ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ကာဇန်မြို့
ကာဇန်မြို့(Каза́нь; Казан)သည် ရုရှားနိုင်ငံ၊ တာတာစတန်ရီပါ့ပလစ်၏ မြို့တော်ဖြစ်ပြီး အကြီးဆုံးမြို့လည်းဖြစ်ကာ လူဦးရေ ၁,၁၄၃,၅၃၅ ဦး နေထိုင်ကြသဖြင့် ရုရှားနိုင်ငံ၏ ဆဌမမြောက် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးမြို့လည်းဖြစ်သည်။ ကာဇန်မြို့သည် ဗော်ဂါမြစ်နှင့် ကာဇန်ကာမြစ်တို့ပေါင်းဆုံရာတွင် တည်ထားသော မြို့ဖြစ်ပြီး ရုရှားနိုင်ငံ၏ ဥရောပရုရှားဘက်အပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ ကာဇန်ကရင်မလင်သည် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာအဖြစ် ထိန်းသိမ်းထားရာ နန်းတော်တစ်ခုဖြစ်သည်။
၂၀၀၉ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် Russian Patent Office သည် ကာဇန်မြို့အား ရုရှားနိုင်ငံ၏ "တတိယမြောက်မြို့တော်"ဟုသော အမည်နာမကို မြို့တော်၏ အမှတ်လက္ခဏာအဖြစ် အသုံးပြုနိုင်သော အခွင့်အာဏာကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ထို ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင်ပင် ကာဇန်မြို့အား "ရုရှားနိုင်ငံ၏ အားကစားမြို့တော်"အဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။ ကာဇန်မြို့သည် အိမ်ရှင်အဖြစ် 2013 Summer Universiade၊ 2014 World Fencing Championships၊ the 2015 World Aquatics Championships တို့ကို အိမ်ရှင်အဖြစ်လက်ခံကျင်းပခဲ့ပြီး ၂၀၁၇ ဖီဖာ ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းဖလားနှင့် ၂၀၁၈ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားတို့တွင်လည်း ပြိုင်ပွဲလက်ခံကျင်းပရာ အိမ်ရှင်မြို့ထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ကာဇန်မြို့သို့ ခရီးသွားဧည့်သည် ၂.၁ မီလီယံ လာရောက်လည်ပတ်ခဲ့ကြပြီး ၂၀၁၄ ခုနှစ်နှင့်နှိုင်းစာလျှင် ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းမျှ တိုးတက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ကာဇန်ကရင်မလင်သို့ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ခရီးသွား ၁.၅ မီလီယံမျှ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် မြို့တော်၏ ဟိုတယ်လည်းဖြစ် ရေဥယျာဉ်ကဲ့သို့ ဖျော်ဖြေရေးအဆောင်အဦများပါသော "Kazan Riviera" တွင် ၁ မီလီယံမျှသော ခရီးသွားတို့ လာရောက်ခဲ့ကြသည်။
သဲကန်ရွာ၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်
သဲကန်ရွာ (Theakan)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်၊ ညောင်တိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၄၅၁၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်တိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၂၈ ဦး၊ မ ၉၈၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၁၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဥက္ကောဋနသိက္ခာပုဒ်
အမှု—ငြိမ်းပြီးသောအဓိကရုဏ်းကို လှုံ့ဆော်ပေးမှု။
အမှုသည်—ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းများ
ငြိမ်းပြီးသောကံကို ထပ်မံလှုံဆော်မှု
အဓိကရုဏ်းတခုသည် ဝိနည်းတော်နှင့်အညီသံဃာတော်များ ဆုံးဖြတ်သဖြင့် ငြိမ်းဧပြီးဖြစ်နေ၏။ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့ကား (ထိုသို့ဝိနည်းတော်နှင့်အညီ ငြိမ်းဧပြီးကြောင်း သိပါလျက်) “အကတံကမ္မံ=ကံကို မပြုအပ်သေး၊ ဒုက္ကဋံ ကမ္မံ (ပြုပြီး စေကာမူ) ကံကို မကောင်းသဖြင့် မတရားသဖြင့် ပြုအပ်ပြီ၊ ပုနကာတဗ္ဗံ ကမ္မံ-ကံကို ထပ်၍ ပြုသင့်၏၊ အနိဟတံ အဓိကရုဏ်းကို မနုတ်အပ်သေး၊ ဒုန္နိဟတံ (နုတ်အပ်ပြီး ဖြစ်စေကာမူ) မကောင်းသဖြင့် မတရားသဖြင့် နှုတ်အပ်၏၊ ပုန နိဟရိတဗ္ဗံ = ထပ်၍နုတ်သင့်၏”ဤသို့ပြောဆိုကာ ထပ်၍ကံပြုအောင် လှုံ့ဆော်ပေးကြလေသည်၊ ထို့ကြောင့်ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော် မူရသည်။
သိက္ခာပုဒ်
ယော ပန ဘိက္ခု ဇာနံ ယထာဓမ္မံ နိဟတာဓိကရဏံ ပုနကမ္မာယ ဥက္ကောဋေယျ, ပါစိတ္တိယံ။
မြန်မာပြန်
အကြင်ရဟန်းသည် တရားသဖြင့် ငြိမ်းစေအပ်ပြီးသော အဓိကရုဏ်းဟုသိလျက် တရားနည်းလမ်းအတိုင်း နှိမ်နင်းအပ်ပြီးသော အဓိကရုဏ်းကို ထပ်မံ၍ ကံပြုဘို့ရာ လှုံ့ဆော်ပေးအံ့၊ ထိုရဟန်းပါစိတ်အာပတ်သင့်၏။
နမ့်ဟက်ကော်ရွာ၊ မိုင်းဖြတ်မြို့နယ်
နမ့်ဟက်ကော်ရွာ (Namhetkaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းဖြတ်မြို့နယ်၊ ဝမ်ပုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၉၃၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ပုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၀၈ ဦး၊ မ ၄၀၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၁၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ဃတမဏ္ဍဒါယက၊ သကိံသမ္မဇ္ဇကဝဂ်
အရှင်ဃတမဏ္ဍဒါယကထေရ်   သည်  မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ဃတမဏ္ဍဒါယကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
ကျောင်းရွာ၊ ကန်ကြီး
ကျောင်းရွာ (Kyaung)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ မိတ္ထီလာမြို့နယ်၊ ကန်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၄၀၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကန်ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၂၆ ဦး၊ မ ၁၃၅၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၇၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိတ္ထီလာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရိုဒီယမ်
ရိုဒီယမ် (Rhodium) သည် ruthenium, palladium, osmium, နှင့် iridium တို့နှင့် element အဖွဲ့အစည်း တစ်ခုဖြစ်သည်။ ရိုဒီယမ်သည် platinum ကဲ့သို့ group metals မှာတာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။ Rhodium သည် အရောင်စိုသည့် ငွေဖြူရောင်ဖြစ်သည်။ Platinum ပြီးနောက် rhodiunm သည် အမြင့်မားဆုံးသော အရည်ပျော်မှတ် နှင့် အနိမ့်ဆုံးသော သိပ်သည်းဆ ရှိသည်။ Rhodium သည် မြင့်မားသော အပူချိန်၊ မာကျောမှု ရှိပြီး ကြာရှည်အသုံးခံနိုင်သည်။၎င်းကို အနီရောင်(red) ဖြစ်ခါနီးအထိအပူပေးပါက oxide ဖြစ်သွားပြီး မြင့်မားတဲ့အပူချိန်မှာဆိုရင်တော့ element အဖြစ်ပြောင်းသွားသည်။ 600°C အပေါ်မှာဆိုရင် ၎င်းသည် လေထုနဲ့ ရေထုကို မထိခိုက်နိုင်ပေ။၎င်းမှာ aqua regia (nitrohydrochloric acid) ပါဝင် သည့်အတွက်ကြောင့်အက်ဆစ်အများစု ထဲမှာမပျော်ဝင်ပဲ ပူနွေးပြီး ပြင်းအားရှိတဲ့ sulfuric acid အထဲတွင်သာပျော်ဝင်သည်။ ထို့အပြင် molten alkalis အားဖြင့်လည်းပြိုကွဲနိုင်သည်။
အသုံးပြုပုံ
ရိုဒီယမ် ဒြပ်စင်၏ ၈၅ ရာခိုင်းနှုန်းသည် ကားများ အတွက် catalytic converters အဖြစ် အသုံးပြုသည်။ ၎င်းဒြပ်စင်၏ အဓိက အသုံးပြုမှုများသည် platinum နှင့် iridium တို့တွင် သတ္ထုစပ် အဖြစ်အသုံးပြုသည်။ ၎င်းသတ္ထုစပ်များကို မီးပြင်းဖိုများ ၊ ကလောင်တံများ၊ ဆေးထိုးအပ်များ၊ ဝါယာကြိုးပြုလုပ်ခြင်း များနှင့် ပလပ်ခုံ များ ပြုလုပ်မှုများတွင် အသုံးပြုသည်။ ၎င်းဒြပ်စင် ကို BP-Monsanto ဖြစ်စဉ်များကဲ့သို့ စက်မှု လုပ်ငန်းများတွင် ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြု သည်။
thumb|၇၈ ဂရမ် ရိုဒီယမ်နမူနာ thumb|ရှာဖွေတွေ့ရှိသူ ဝယ်လက်စတွန် ဝီလီယမ်ဟိတ် ဂျက်ဆွန် thumb|ရိုဒီယမ်အုပ်ထားသည့် ရွှေဖြူ လက်ထပ်လက်စွပ်
ပတ်ဝန်းကျင်တွင်တွေ့ရှိမှုအခြေအနေ
ရိုဒီယမ်ဒြပ်စင်သည် ပေါင်းစပ်မှု့မရှိသော ဒြပ်စင်များကဲ့သို့ ရှားပါးစွာတွေ့ရသည်။ ရိုဒီယမ်ကို စီးပွားဖြစ် အနေဖြင့် ကြေးနီးများ နှင့် နီကယ်များ သန့်စင်မှု့များ သန့်စင်မှုများ အားဖြင့် ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ၎င်း ဖြစ်စဉ်တွင် ရေဒီယမ် ပမာဏ သည် ဝ.၁ ရာခိုင်နှုန်း ပါဝင်သည်။ ရေဒီယမ်အများစုကို တောင်အာဖရိက နှင့် ရုရှားနိုင်ငံများတွင် ထုပ်လုပ်ကြသည်။ ၎င်း ဒြပ်စင်၏ ၁ နှစ်အတွင်းပြန်းမျှထုပ်လုပ်မှူသည် ၁၆ တန်ဝန်းကျင် ရှိသည်။
ကျန်းမာရေးအပေါ်သက်ရောက်မှုများ
Rhodium ဒြပ်စင်များကို ရှားပါး တွေ့ရှိရသည်။ များစွာသော Rhodium compound များကြောင့် အဆိပ်သင့်ခြင်းများ၊ ကင်ဆာရောဂါများ ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ထို့အပြင် Rhodium compounds များသည် အရေအပြားများကို ပြင်းထန်စွာ ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရစေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဓာတုဗေဒ ဒြပ်စင်များ
စီပိုင်းရွာ၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်
စီပိုင်းရွာ (Sipaing)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်၊ စီပိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၀၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စီပိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၉၄ ဦး၊ မ ၁၅၁၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၉၁၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေတာရှည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်ပိန်းရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
ဝမ်ပိန်းရွာ (Wanping)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်၊ နမ့်ယန်းလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၇၅၀ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းခတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟိုတာရွာ၊ ဘောလခဲမြို့နယ်
ဟိုတာရွာ(Hotar)သည် ကယားပြည်နယ်၊ ဘောလခဲခရိုင်၊ ဘောလခဲမြို့နယ်၊ လွယ်ဝိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၈၀၀ ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ ထိုရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ။
နမ့်ခုမ်ရွာ၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်
နမ့်ခုမ်ရွာ (Namhkon)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ မိုင်းယကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၈၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းယကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၉၈ ဦး၊ မ ၁၆၀၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၀၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဈာန်ရသူဆိုရန် သင့်ပေလိမ့်
ဈာန်ရသူဆိုရန် သင့်ပေလိမ့်
ကုသလံ ကံကြမ္မာရယ်ကြောင့်၊ ဈာန်ရသူ ဆိုရန်သင့်ပေလိမ့် ငြမ်းမဆင် ထန်းပင်မြင့်၊ လမ်းထွင်လင့်နိစ္စမူ။
ဒီယာရွာ၊ မတ္တရာမြို့နယ်
ဒီယာရွာ (Diyar)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ မတ္တရာမြို့နယ်၊ ညောင်အုပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၁၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်အုပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၄၇ ဦး၊ မ ၁၈၁၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၆၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ဈာန်ရသူဆိုရန် သင့်ပေလိမ့်
ဈာန်ရသူဆိုရန် သင့်ပေလိမ့်
ခါးယံမှာ ဓားသန်လျက်နှင့်၊ တရက်လျှင် နှစ်ကြိမ်ပ၊ ထက်ဝတိန် ဘွေတခိုမှ၊ နေညိုလျှင်ရေချိုအိုး၊ ကြိုးနှင့်သယ်ယူ။
ဒီယာရွာ၊ မတ္တရာမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတ္တရာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟုန်းကန့်ရွာ၊ နမ္မတူမြို့နယ်
ဟုန်းကန့်ရွာ (Huongkant)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ နမ္မတူမြို့နယ်၊ ဝိန်းနန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၅၂၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝိန်းနန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၈၈ ဦး၊ မ ၈၇၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၅၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ဈာန်ရသူဆိုရန် သင့်ပေလိမ့်
ဈာန်ရသူဆိုရန် သင့်ပေလိမ့်
နော်ရထာစံတည်တဲ့၊ ပုဂံပြည် စည်ပွင့်လင်းစဉ်က၊ ရွာမြင်မူသာတဲ့ ကျေးမှာဖြင့်၊ မောင်ထွေးနာမည်နှင့်၊ တရာရည်ပင်စည်ထန်းတို့၊ ကျင်ကျွမ်းကာ နေ့စဉ်တက်နိုင်လို့၊ ဝင်ထွက်ကာ ကျန်စစ်သားတို့နှင့်၊ ခစားရအတူတူ၊ ကျော်ဇမ္မူခြိမ့်သဲ။
ဟုန်းကန့်ရွာ၊ နမ္မတူမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ္မတူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဈာန်ရသူဆိုရန် သင့်ပေလိမ့်
ဈာန်ရသူဆိုရန် သင့်ပေလိမ့်
နွေအခါ၊ ရေပြာညိုတဲ့၊ ရွှေထန်းဖိုခန်းကာပပြန်တော့၊ ထန်းမမှာ လှမ်းကာဟက်လို့၊ ထန်းလျက်ပါ ချက်ကာရောင်းရ၊ သိန်းသောင်းရေ ရွှေငွေလျှံလို့၊ ပြေပုဂံ ကျန်စစ်သားတို့နှင့်၊ စစ်များစွာအောင်သည့်ရေးရယ်ကြောင့်၊ မောင်ထွေးနာမည်ရင်းငယ်နှင့်၊ ရာဇဝင်စာတင်လို့သွင်းခဲ့၊ မြင်းမူသားနဲ။
ခက်ဆစ်
၁။ ကုသလံ = ကုသိုလ်။
၂။ ကံကြမ္မဇ = ကမ္မဇ (ပါ)၊ အတိတ်က ပါလာသော ကံအရင်း။
၃။ နိစ္စဓူ = နိစ္စဓူဝ (ပါ)၊ အစဉ်အမြဲ။
၄။ မောင်ထွေး = မောင်ထွေရူး။
၅။ တရာရှည် = ထန်းပင်တရာ၏ အရှည်။
၆။ မြင်မူသားနဲ = မြင်းမူသား မောင်ထွေရူး၏ နည်းအတိုင်း။
မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော ခေါင်းစဉ်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။
လဒူ
လဒူ (लड्डू) သည် မုန့်ချိုလုံးတမျိုး ဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယတိုက်ငယ်တွင် စပေါ်သည်။ သင်္သကရိုက်စကား လတ္တိက မှ လာသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဂျုံ၊ ဆီနှင့် သကြားကို အခြေခံလုပ်ပြီး မြေပဲ၊ သီဟိုဠ်စေ့ခြောက်တို့ ထည့်တတ်သည်။ ပွဲလမ်းသဘင်နှင့် ဟင်ဒီ ဘာသာရေး အခမ်းအနားတို့တွင် တည်လေ့ရှိသည်။
ဝင်းဖေမြင့် (ပန်းချီ)
ပန်းချီ ဝင်းဖေမြင့်ကို မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးမြို့နယ်တွင် အဖ မြေစာရင်းအင်စပက်တော် ဦးဘဂျမ်း၊ အမိ ဒေါ်တင်အေးတို့မှ ၁၉၅၁-ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း ၄ ယောက်အနက် ဒုတိယသားဖြစ်သည်။
၁၉၆၆-ခုနှစ်တွင် ဆယ်တန်းအောင်သည်။ မကွေးကောလိပ်ကို ဆက်လက်ပညာသင်ကြားပြီး ၁၉၆၈-ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်သို့ ပြောင်းလာခဲ့သည်။ ရုက္ခဗေဒအထူးပြု ဘွဲ့ရပြီးသောအခါ ဖွဲနုဆီခဲ စက်ရုံတွင် အလုပ်ဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် တစ်ကိုယ်တော်ပန်းချီပြပွဲကို လောကနတ်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယအကြိမ် တစ်ကိုယ်တော်ပန်းချီပြပွဲကိုလည်းကောင်း၊ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် တိမ်တစ်ရာ တစ်ကိုယ်တော်ပန်းချီပြပွဲကိုလည်းကောင်း၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် portrait တစ်ရာ တစ်ကိုယ်တော်ပန်းချီပြပွဲကိုလည်းကောင်း၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် Trish Gallery ၌ စိတ်နှင့်မြင်သော ရှုခင်းများ ပန်းချီပြပွဲကိုလည်းကောင်း၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် အဖြူအမည်း ပန်းချီပြပွဲများကိုလည်းကောင်း ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ပန်းချီပညာနှင့်ပတ်သက်၍ အရည်အချင်းရှိသော တပည့်များစွာ မွေးထုတ်ပေးလျှက် ရှိပါသည် 2022 ခုနှစ်အတွင်း မျက်လုံးခွဲစိတ်မှုကို မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။ ပန်းချီဝင်းဖေမြင့်သည် ဦးလွန်းကြွယ်၊ ဦးသိန်းဟန်၊ ဦးပေါ်ဦးသက်နှင့် ဦးရွှေအောင်သိမ်းတို့ထံတွင်ပန်းချီပညာဆည်းပူးခဲ့သည်။ မန္တလေးနှင့်ရန်ကုန်မြို့တို့မှ ဆရာသမားများ၏ ပညာအမွေ စုံစုံလင်လင် ရရှိခဲ့သည့်အတွက့် ရုပ်အမြင်ကော စိတ်အမြင်ကိုပါ သူ၏ ပန်းချီကားများတွင် ထည့်သွင်းဖန်တီးလေ့ရှိပြီး အရောင်၊ အရုပ်၊ ဟင်းလင်းပြင် သဘောတရားများကို အချိုးအစားလှပစွာ ဖန်တီးရေးဖွဲ့လေ့ရှိပါသည်။ Idea magazine တွင်ရေးသားခဲ့သော ဆောင်းပါးများအား "အရောင်တွေအကြောင်း ပန်းချီကားတွေအကြောင်း" ဟူသောအမည်ဖြင့် စာအုပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ အဆိုပါစာအုပ်အား ၃ ကြိမ်တိုင်တိုင်ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၂ တွင်လည်း ပန်းချီရေးနေရင် "နှစ်ငါးဆယ် ဘယ်လိုကုန်သွားမှန်းမသိ" ဟူသောစာအုပ်အားရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
နမ့်လင်းကော်ရွာ၊ မိုင်းဖြတ်မြို့နယ်
နမ့်လင်းကော်ရွာ (Namlenkaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းဖြတ်မြို့နယ်၊ ဝမ်ပုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၉၂၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ပုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၀၈ ဦး၊ မ ၄၀၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၁၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းဖြတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခေတ်ဦးပုဂံပြည်
ခေတ်ဦးပုဂံပြည်သည် ၁၁ ရာစုအလယ်ပိုင်း ပုဂံပြည်ကိုမချဲ့ထွင်မီ ခရစ်နှစ် ပထမထောင်စုနှစ်တွင် တည်ရှိခဲ့သော နိုင်ငံဖြစ်သည်။ မြန်မာရာဇဝင်ကျမ်းများအရ ပုဂံမင်းဆက် ၅၅ ဆက်ရှိပြီး အေဒီ ၂ ရာစု၌ပင် ပုဂံပြည်ကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်ဟုဆိုကြသည်။
ရေဒီယိုကာဗွန်တိုင်းတာမှုများအရ ပုဂံဒေသတွင် အစောဆုံးလူသားအခြေချနေထိုင်မှုမှာ ၇ ရာစုအလယ်ပိုင်း၌သာ စတင်ကြောင်းဖော်ပြသည်။ သုတေသနလောကတွင် အများလက်ခံထားသည်မှာ ပုဂံပြည်ကို အေဒီ ၉ ရာစုအလယ်ပိုင်း၌သာ စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည် ဟူ၍ဖြစ်သည်။
ရာဇဝင်
မဟာရာဇဝင်ကြီး၏ ဖော်ပြချက်အရ ပုဂံပြည်ကို ပွင့်တော်မူပြီးသော ဘုရားများလက်ထက်က အောက်ပါအတိုင်းခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။
ပထမပုဂံမင်းဆက်
အေဒီ ၁၀၇ (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၂၉) ၌ သမုဒ္ဒရာဇ်မင်းသည် မျက်မှောက်ခေတ် ညောင်ဦးမြို့အနီး၌ အရိမဒ္ဒနာမြို့တည်၍ ရွာပေါင်း ၁၉ ရွာကိုစုစည်း၍ ပုဂံပြည်အဖြစ်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုရွာ ၁၉ ရွာတို့မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
သမုဒ္ဒရာဇ်မင်းလွန်လေသော် ပျူစောထီးနန်းတက်သည်။ သူ၏နန်းသက်အတွင်း၌ ဓမ္မသတ်စည်းမျဉ်းပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ပထမပုဂံမင်းဆက်သည် ပိုက်သေဉ်လည်မင်းအထိဖြစ်ရာ အေဒီ ၄ ရာစုတွင် သေဉ်လည်ကြောင်မင်းမှ သီရိပစ္စယာသို့နန်းရွှေ့ခဲ့သည်။ အောက်ပါတို့မှာ ပထမပုဂံမင်းဆက်စာရင်းဖြစ်သည်။
ဒုတိယပုဂံမင်းဆက်
အေဒီ ၃၄၄ ၌နန်းတက်ခဲ့သော သေဉ်လည်ကြောင်မင်းသည် သီရိပစ္စယာမြို့တည်၍ နန်းရွှေ့တော်မူခဲ့သည်။ ဒုတိယပုဂံမင်းဆက်သည် ၃၄၄ ခုနှစ်မှ ၅၁၆ အထိဖြစ်သည်။ ၄၃၉ ခုနှစ်၌ ရက္ခမံ၊ မုက္ခမံ၊ သူရဲ ဟူသောအမတ်သုံးဦးတို့ နန်းလုခဲ့ကြရာ မုက္ခမံအမတ်သည် သုံးလအုပ်ချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်သူရဲက မုက္ခမံကိုနန်းချ၍ မင်းပြုခဲ့သည်။
တတိယပုဂံမင်းဆက်
သက္ကရာဇ် ၅၁၆ ၌နန်းတက်ခဲ့သော သိုက်တိုင်မင်းသည် သီရိပစ္စယာမြို့ကိုပစ်ပြီး တမ္ပဝတီမြို့တည်၍ နန်းရွှေ့ခဲ့ပြန်သည်။ တတိယပုဂံမင်းဆက်သည် ၅၁၆ မှ ၈၄၆ ခုနှစ်အထိဖြစ်သည်။ ထိုကာလတွင် အရေးပါသောမင်းမှာ ပုပ္ပါးစောရဟန်းဖြစ်သည်။ ခရစ်နှစ် ၆၄၀ (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၅၆၂) တွင် သက္ကရာဇ်ဖြိုကိန်းနှင့်ကြုံရာ ၅၆၂ မှ အနှစ် ၅၆၀ ဖြို၍ ၂ နှစ်အကြွင်းထားခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်သည်။
ရင်းမြစ်များ
ကဏ္ဍ:ပုဂံခေတ် ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း
နဘူးတော (တောင်)ရွာ၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်
နဘူးတော (တောင်)ရွာ (Nabutaw(South))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်၊ ဆူးဖြူကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၇၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆူးဖြူကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၆၉ ဦး၊ မ ၂၇၈၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၀၅၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နွားထိုးကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဥယျာဉ်ရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်
ဥယျာဉ်ရွာ (Uyin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ လင်းကတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၅၄၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လင်းကတောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၂၅ ဦး၊ မ ၂၀၉၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၉၂၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗောဓိကုန်းရွာ၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်
ဗောဓိကုန်းရွာ (Bawdikone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်၊ ဆင်ဂွေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၉၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆင်ဂွေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၂၇ ဦး၊ မ ၁၄၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၆၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေတာရှည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မုန့်ပြားအစာသွတ်
တာကို (taco) သည် မက္ကဆီကန် ရိုးရာအစားအစာဖြစ်ပြီး ပြောင်း (သို့) ဂျုံနှင့်လုပ်သည့် မုန့်ပြားပေါ်တွင် အစာပလာထည့်ကာ စားရသည်။ အစာအဖြစ် အမဲသား၊ ဝက်သား၊ ကြက်သား၊ ပင်လယ်စာ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် ဒိန်ခဲတို့ကို သုံးတတ်သည်။ အစာမထည့်သော မုန့်ပြားကို အစပ်ရည် (salsa)၊ ငရုတ်၊ ထောပတ်သီး၊ ထောပတ်သီးနှစ် (guacamole)၊ တရုတ်နံနံ၊ ခရမ်းချဉ်သီး၊ ကြက်သွန်နီ၊ ဂေါ်ဖီရွက်တို့နှင့်လည်း တွဲစားတတ်သည်။
နောက်ခံသမိုင်း
စပိန်တို့ မက္ကဆီကိုသို့ ခြေချလာရာ တာကိုလည်း တွင်ကျယ်လာသည်။ ရှေးကပင် မက္ကဆီကိုတောင်ကြားတွင် ငါးသားလေးထည့်သည့် တာကိုအား စားလေ့ရှိကြောင်း သမိုင်းအထောက်အထားများ ရှိသည်။ စပိန်တို့ အုပ်ချုပ်သည့်ကာလတွင် ဥရောပသားတို့ တာကိုစားပွဲလုပ်ကြောင်း ဘာနယ် ဒိုင်ယက် ဒဲ ကတ်စတယ်လို၏ မှတ်တမ်းအရ သိရသည်။
ရိုးရာတာကို
ရိုးရာတာကိုတွင်ပင် မျိုးကွဲများစွာ ရှိသည်။
မုန့်ပြားမာတာကို
မုန့်ပြားအား မာအောင် ကြွပ်အောင်လုပ်ထားသည့် တာကိုကို အမေရိကန်၌ အစားများသည်။ ၂၀ ရာစု အစောပိုင်းကပင် တက္ကဆက်၊ ကာလီဖိုးနီးယားတို့မှသည် တာကိုစားမှုမှာ နိုင်ငံအနှံ့ တွင်ကျယ်လာသည်။ ၁၉၁၄ ခုထုတ် အချက်အပြုတ်စာအုပ်တွင် တာကိုလုပ်နည်း ထည့်ထားကြောင်း တွေ့ရသည်။
မုန့်ပြားမာတာကိုကို စူပါမားကတ်များတွင် အသင့်စားအဖြစ် ရောင်းသည်။ ၁၉၅၀ ပြည့်တွင် နယူးယောက်မှ စားသောက်ဆိုင်ရှင် ဂျူဗန်စီယို မယ်ဒိုနာဒိုက တာကိုလုပ်သည့် မုန့်ပြားလုပ်ခွက်ကို မူပိုင်ခွင့်တင်ကာ ရောင်းသည်။
မုန့်ပြားမာတာကိုတွင် ပြောင်းမုန့်ပြားကို အမဲမျှင်၊ ဒိန်ခဲ၊ ဂေါ်ဖီတို့ ထည့်တတ်ပြီး တခါတရံ ခရမ်းချဉ်သီး၊ ကြက်သွန်နီ၊ တရုတ်နံနံ၊ အချဉ်ရည်နှင့် ထောပတ်သီး (သို့) ထောပတ်သီးနှစ် ထည့်ကာ ရောင်းသည်။
မုန့်ပြားပျော့တာကို
ပြောင်းနှင့်ပင် လုပ်သော်လည်း မီးတိုက်၍လည်းကောင်း၊ ပေါင်း၍လည်းကောင်း လုပ်ခြင်းဖြင့် ရိုးရာဆန်ဆန် မုန့်ပြားပျော့တာကို ရလာသည်။ ၂၀၀၀ ပြည့် နောက်ပိုင်းတွင် စားသောက်ဆိုင်တွဲများနှင့် အကြီးစားထုတ်လုပ်သူတို့က ဂျုံနှင့် လုပ်လာကြသည်။
မုန့်ပြားပျော့တာကိုသည်လည်း မုန့်ပြားမာတာကိုကဲ့သို့သော အစာပလာများ သုံးသည်။
မနက်စာတာကို
တက္ကဆက်နေ မက္ကဆီကန်စာ ဖြစ်သည့် မနက်စာတာကိုတွင် အသား၊ ဥ၊ ဒိန်ခဲနှင့် အခြား အစာပလာကို ထည့်သွင်းသည်။ အချို့က မနက်စာတာကို အစမှာ အော်စတင်ကဟု ဆိုသည်။
ပနမ်းလူမျိုး
ပနမ်းလူမျိုးတို့သည် အရှေ့ဘက်မှ ခမီအမျိုးသားတို့နှင့် အတူ ဆင်းသက်လာကြသော အုပ်စုတစ်စု ဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။ ထို့နောက် ခမီတို့နှင့် ခွဲ၍ အနောက်မြောက်စူးစူးသို့ ထွက်သွားကြရာ ကလင်ကော့ (လူရှေ)တို့နှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံထဲတွင် တွေ့၍ နှစ်ပေါင်းများစွာ အတူနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။
မုန့်ပြားအစာသွတ်
အိန္ဒိယတာကို
အိန္ဒိယတာကို (သို့) နာဗာဂျိုမှာမူ မုန့်ပြား မဟုတ်ဘဲ မုန့်ကြော်သာ ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်နှင့် ကနေဒါတို့တွင် ပွဲခံစာအဖြစ် စားကြသည်။
ပနမ်းလူမျိုး
နောင်သောအခါ ကလင်ကော့(လူရှေ)တို့နှင့် မသင့်မတင့်ဖြစ်၍ ကုလားတန်မြစ်ဖျားခံရာအရပ်မှ တောင်ဘက်အရပ်သို့ ဆင်းလာခဲ့ကြသည်။ ယင်းကဲ့သို့ ရွှေ့ပြောင်းလာကြသည်မှာ လွန်ခဲ့သည့် အနှစ် ၂၀၀ ကျော်ခန့်က ဖြစ်သည်။
မုန့်ပြားအစာသွတ်
လူသိများ လုပ်ဆောင်ချက်
အမေရိကန်တွင် နှစ်စဉ် အောက်တိုဘာလ ၄ ရက်ကို အမျိုးသားတာကိုနေ့ အဖြစ် ပွဲခံလေ့ ရှိသည်။
ပနမ်းလူမျိုး
ပနမ်းယောက်ျားများသည် ကလင်ကော့တို့ကဲ့သို့ ဆံပင်ကို နောက်ထုံးထုံးကြသည်။ စကား ၁၀-လုံးတွင် ကလင်ကော့ စကားနှစ်လုံးလောက် ပါနေသည်။ တမာကူသောက်သော အလေ့အထသည် ယင်းတို့ထံမှ ရလာသော ယဉ်ကျေးမှုပင် ဖြစ်သည်။
ပနမ်း၊ ခမီ၊ မြို၊ အနူး၊ ခေါင်စိုတို့၏ အရပ်အမောင်း အသွင်အပြင်မှာ မြန်မာတို့နှင့် တူ၏။ အရပ်ဒေသကို လိုက်၍ အသားအရောင်၊ အဖြူ၊ အညို ကွဲသွားသည်။ ဆံပင်မည်းသည်။ မျက်ဆန်နက်သည်။ ပနမ်းအမျိုးသားတို့သည် ခမီတို့ထက် အရပ်အနည်းငယ် မြင့်သည်ကို တွေ့ရသည်။
ပနမ်းအမျိုးသမီးများသည် ရင်တစ်ဖက်ကို မဖုံးကြပေ၊ အပျိုအအို ခွဲခြားသိနိုင်သော အချက်များမှာ လည်ဆွဲပုတီးများ ဖြစ်ကြသည်။ အပျိုနှင့် ကလေးမရသေးသည့်အိမ်ထောင်သည် အမျိုးသမီးများသည် လည်ဆွဲပုတီးရှည်ကြီးများကို ခါးအထိ အရှည်ချ၍ ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ကလေးရသော အခါတွင် လည်ပင်းပတ် ပုတီးများကိုသာ ဝတ်ဆင်ကြတော့သည်။
ဝမ်ပူပါနိုးရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
ဝမ်ပူပါနိုးရွာ (Wanpuparnoe)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်၊ နမ့်ယန်းလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၇၅၅ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကောင်းခံရွာ၊ နမ္မတူမြို့နယ်
ကောင်းခံရွာ (Kawnghkan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ နမ္မတူမြို့နယ်၊ ဝိန်းနန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၅၂၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝိန်းနန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၈၈ ဦး၊ မ ၈၇၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၅၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ္မတူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်ပူပါနိုးရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းခတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခေါင်စိုလူမျိုး
ခေါင်စိုလူမျိုး Khongso သည် ချင်းလူမျိုးစာရင်းဝင် မြန်မာတိုင်းရင်းသားလူမျိုးစု ဖြစ်သည်။ အခြားအမျိုးသားများက ခေါင်စိုဟု ခေါ်ကြသော်လည်း ခေါင်စိုအမျိုးသားတို့ကမူ သူတို့ကို သူတို့ ခေါင်မီး ဟု ခေါ်ကြသည်။ ခေါင်စိုတို့သည် အနူး၊ ခူမီးတို့နှင့် ရောနှောနေထိုင်ကြသည်။ သူတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုသည် ခူမီးယဉ်ကျေးမှုနှင့် ခြားနားခြင်း မရှိပေ။ ခူမီးစကားကိုလည်း ပြောဆိုတတ်ကြသည်။ ခေါင်စိုတို့သည် ပလက်ဝမြို့နယ်တွင် နေထိုင်ကြသည်။
ခေါင်စို၊ အနူး၊ ခူမီး၊ ပနမ်းစသော ချင်းအမျိုးသား အမျိုးသမီးတို့၏ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုများသည် တစ်ဦးနှင့် တစ်ဦး အနည်းငယ်ကွာခြားမှုရှိသော်လည်း သာမန်အားဖြင့် ခွဲခြား၍ မသိနိုင်ကြပေ။
ခေါင်စိုအမျိုးသမီးများသည် ညာပခုံးမှကျသော ရင်ဖုံးစနှင့် ဘယ်ချိုင်းအောက်မှ လာသော ရင်ဖုံးကို ညာဘက်ရင်သားပေါ်တွင် တည့်တည့်ချည်ထားသည်။ ယင်းတို့ကား အပျိုများနှင့် လင်ရှိသော်လည်း ကလေးမရသေးသော အမျိုးသမီးများ၏ ဝတ်ဆင်ပုံဖြစ်သည်။ အိမ်ထောင်သည် အမျိုးသမီးများကား ရင်ကို တစ်စုံတစ်ရာ မဖုံးမဖိဘဲ နဂိုအတိုင်း ထားလေ့ရှိသည်။
လွယ်ဝိုင်းရွာ၊ ဘောလခဲမြို့နယ်
လွယ်ဝိုင်းရွာ(Lweiwaing)သည် ကယားပြည်နယ်၊ ဘောလခဲခရိုင်၊ ဘောလခဲမြို့နယ်၊ လွယ်ဝိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၇၉၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘောလခဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်တွန်းရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
ဝမ်တွန်းရွာ (Wantun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်၊ နမ့်ယန်းလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၄၄၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းခတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောက်ဖြူပညာရေးဒီဂရီကောလိပ်
ကျောက်ဖြူပညာရေးကောလိပ်(Kyaukphyu Education College)သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်ဖြူမြို့ရှိ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန အဆင့်မြင့်ပညာဦးစီးဌာန လက်အောက်ခံ ပညာရေးကောလိပ်ကျောင်း ဖြစ်သည်။ ကျောင်းသားသမဂ္ဂ ရှိသည်။
၂၀၁၉ ဒီဇင်ဘာမှ စပြီး၊ နိုင်ငံတဝန်း ပညာရေးကောလိပ် ၂၅ ကျောင်းကို ပညာရေးဒီဂရီကောလိပ်အဖြစ် အဆင့်တိုးမြှင့်ရာ ကျောက်ဖြူပညာရေးဒီဂရီကောလိပ် ဖြစ်လာသည်။ ယခင် ၂ နှစ်သင်တန်းမှ ၄ နှစ်သင်တန်းသို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
ဆန္ဒပြပွဲ
ဆရာအတတ်သင် ပညာရေးသင်တန်းနှင့်ပတ်သက်၍ ကျောင်းသူကျောင်းသားများအတွက် နစ်နာဆုံးရှုံးမှုများ ရှိသည်ဟု ဆိုကာ၊ ၂၀၁၈ စက်တင်ဘာတွင် ကျောင်းသားသမဂ္ဂမှ ဦးဆောင်သော ကျောင်းသား ၂၀၀ ခန့်သည် ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။ ၂၀၁၉ ဩဂုတ်တွင် မြန်မာပြညအနှံ့ လှုပ်ခတ်သွားသော ဖဲကြိုးစိမ်း လှုပ်ရှားမှုတွင်လည်း ပါဝင်ပြီး၊ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ စီမံသော ဒီပလိုမာရပြီးနောက် ဘွဲ့မရသေးသော ကျောင်းသား သောင်းချီအနက်မှ ၆၀၀၀ ခန့်ကိုသာ BA နှင့် BSc ဘွဲ့အတွက် ကန့်သတ် သင်တန်းပေးမည့် ကိစ္စအပေါ် မကျေနပ်ရာ၊ ကျောင်းသားသမဂ္ဂမှ လိုလားချက်များ တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။
နမ့်လင်းနွယ်ရွာ၊ မိုင်းဖြတ်မြို့နယ်
နမ့်လင်းနွယ်ရွာ (Namlennwe)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းဖြတ်မြို့နယ်၊ ဝမ်ပုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၉၂၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ပုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၀၈ ဦး၊ မ ၄၀၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၁၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းဖြတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခုန်စုန်ရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်
ခုန်စုန်ရွာ (Hkonson)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ လားရှိုးမြို့နယ်၊ ခုန်စုန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၈၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခုန်စုန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၁၇ ဦး၊ မ ၅၃၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၄၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လားရှိုးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လင်းရောင်ခြည်ရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်
လင်းရောင်ခြည်ရွာ (Linyaungchi)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်၊ ပွဲတမော့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၃၄၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပွဲတမော့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၄၉ ဦး၊ မ ၁၂၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၈၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နားဆန်းရွာ၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်
နားဆန်းရွာ (Narsang)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ မိုင်းယကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၈၂၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းယကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၉၈ ဦး၊ မ ၁၆၀၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၀၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထိပ်ပေါက်ရွာ၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်
ထိပ်ပေါက်ရွာ (Hteikpauk)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်၊ ဆင်ဂွေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၉၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆင်ဂွေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၂၇ ဦး၊ မ ၁၄၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၆၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေတာရှည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဥက္ခိတ္တသမ္ဘောဂသိက္ခာပုဒ်
အမှု—နှင်ထုတ်ခံရသော ရဟန်းနှင့်ပေါင်းသင်းမှု။
အမှုသည်—ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းများ။
သံဃာမှ ဖယ်ထုတ်ခံရသူ
ရှေ့သိက္ခာပုဒ်၌ ပြခဲ့သည့်အတိုင်း အရိဋ္ဌရဟန်းသည် သူ၏မိစ္ဆာအယူကို မစွန့်သောကြောင့် သံဃာတော်က ဥက္ခေပနီယကံ ပြုထား၏၊ [သူများနှင့် အပေါင်းအသင်း အဆက်အဆံ မပြုဘို့ရန် ဖယ်ထုတ်ကြောင်းကံကို ဥက္ခေပနီယကံ” ဟု ခေါ်၏၊ ထိုကံအပြုခံရသူကို “ဥက္ခိတ္တကပုဂ္ဂိုလ်” ဟု ခေါ်၏၊ (ဥက္ခိတ္တက = သံဃာမှ ဖယ်ထုတ်ထားအပ်သူ၊) ထိုသို့ ဖယ်ထုတ်ခံရသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် ထိုကံကို ပြန်၍ ရုပ်သိမ်းကြောင်းဖြစ်သော ကျင့်ဝတ်များကို ပြုကျင့်နေရ၏၊ ထိုသို့ကျင့်နေ၍ သံဃာက ကျေနပ်သောအခါ ကံကို ရုပ်သိမ်းပါရန် တောင်းပန်ရ၏၊ ထိုသို့တောင်းပန်၍ ကံကို ရုပ်သိမ်းပြီးသောအခါ သံဃာသို့ ပြန်၍သွင်းရာ ရောက်၏၊ သံဃာတွင်းသို့ ပြန်သွင်းမှုကို “အနုဓမ္မ = လျော်သော အကျင့်” ဟု ခေါ်၏၊ ထိုသို့ မသွင်းရသေးသူကို “အကတာနုဓမ္မ = လျော်သောအကျင့်ကို မပြုရသေးသူ” ဟု ခေါ်သည်။
ဥက္ခိတ္တကနှင့် ပေါင်းသင်းမှု
ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် အရိဋ္ဌရဟန်းကို ဥက္ခိတ္တက ပုဂ္ဂိုလ်မှန်းလည်းသိကြ၏၊ ဆိုင်ရာကျင့်ဝတ်ကို မကျင့်ဘဲ မိစ္ဆာအယူကိုလည်း မစွန့်ဘဲ နေသဖြင့် အနုဓမ္မကို (သံဃာက အပေါင်းအသင်း လုပ်ဘို့ရန် ပြန်၍သွင်းမှုကို) မပြုရသေးဟုလည်း သိကြ၏။
ထိုသို့ သိပါလျက် အရိဋ္ဌနှင့်အတူ အစားအဝတ်ကို ပေးလားကမ်းလား ယူလားငင်လား ပြုကြကုန်၏၊ စာပေကိုလည်း သင်လားချထား လုပ်ကြကုန်၏၊ (ဤသို့ အစားအဝတ်ကို ပေးကမ်းယူငင်မှုကို “အာမိသသံဘောဂ = အစားအဝတ်ကို အတူသုံးစွဲခြင်း”ဟု ခေါ်၏၊ စာပေကို သူ့ထံသင်ခြင်း, သူ့ကိုချပေးခြင်းကို “ဓမ္မသံဘောဂ = တရားကို အတူသုံးစွဲခြင်း”ဟု ခေါ်၏။ ဤ ၂-မျိုးလုံးကို သိက္ခာပုဒ်၌ “သံဘုဉ္ဇေယျ”ဟု မိန့်တော်မူသည်။)
ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် ထိုအရိဋ္ဌရဟန်းနှင့်အတူ ဥပုသ်ကံ, ပဝါရဏာကံ စသော ကံကြီးကံငယ်ကိုလည်း ပြုကြကုန်၏၊ (ဤသို့ ပြုခြင်းကို “သံဝါသ = အတူနေထိုင်ခြင်း”ဟု ခေါ်၏၊ သိက္ခာပုဒ်၌ “သံဝသေယျ”ဟု မိန့်တော်မူသည်၊ ထိုအရိဋ္ဌရဟန်းနှင့်အတူ အမိုးတူ အကာတူ ကျောင်း၌ အိပ်ကြကုန်၏၊ (ဤသို့ အိပ်ခြင်းကို “သဟသေယျ”ဟု ခေါ်၏၊ သိက္ခာပုဒ်၌ “သဟသေယျ”ဟု မိန့်တော်မူသည်၊ ဤသို့လျှင် ဥက္ခိတ္တကပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သော အရိဋ္ဌရဟန်းနှင့် ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့ အတူပေါင်းသင်း ဆက်ဆံမှုကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်၊ [သိက္ခာပုဒ်၏ အဓိပ္ပါယ်မှာ ဝတ္ထုကြောင်းဖြင့် ထင်ရှားပြီ၊ အရိဋ္ဌရဟန်းကား ထိုဥက္ခေပနီယကံ အပြုခံရပြီးနောက် ကျင့်ဝတ်များကို ကောင်းစွာမကျင့်ရုံသာမက, အတော်ကြာလျှင် ထိုမိစ္ဆာ အယူကို မစွန့်နိုင်ဘဲ လူထွက်လေတော့သည်။
သိက္ခာပုဒ်
ယော ပန ဘိက္ခု ဇာနံ တထာဝါဒိနာ ဘိက္ခုနာ အကဋာနုဓမ္မေန တံ ဒိဋ္ဌိံ အပ္ပဋိနိဿဋ္ဌေန သဒ္ဓိံ သမ္ဘုဉ္ဇေယျ ဝါ, သံဝသေယျ ဝါ, သဟ ဝါ သေယျံ ကပ္ပေယျ, ပါစိတ္တိယံ။
မြန်မာပြန်
အကြင်ရဟန်းသည် ဥက္ခိတ္တက ရဟန်းမှန်းသိလျက် ထို“တထာဟံ ဘဂဝတာ”အစရှိသော စကားကို ပြောလေ့ရှိသော မပြုအပ်သေးသော ဩသာရဏကံရှိသော ထိုမိစ္ဆာအယူကို မစွန့် သေးသော ရဟန်းနှင့်အတူတကွ အာမိသဓမ္မသံဘောဂကိုမူလည်း ပြုအံ့၊ ဥပုသ်ပဝါရဏာစသော သံဝါသကိုမူလည်း ပြုအံ့၊ သဟသေယျကိုမူလည်း ပြုအံ့၊ ထိုရဟန်းမှာ ပါစိတ်အာပတ်သင့်၏။
မိုက်ဟုန်းရွာ၊ ဘောလခဲမြို့နယ်
မိုက်ဟုန်းရွာ(Maikhone)သည် ကယားပြည်နယ်၊ ဘောလခဲခရိုင်၊ ဘောလခဲမြို့နယ်၊ လွယ်ဝိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၇၉၉ ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ ထိုရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘောလခဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆဲလ်သံသရာ
ဆဲလ်သံသရာ၏ကွဲပြားခြားနားသောအဆင့်တွင် ) နှင့် ဆဲလ်ဌာနခွဲ သမီးဆဲလ်နှစ်မျိုးထုတ်လုပ်ရန်။ ဘက်တီးရီးယား တွင်မရှိ ဆဲလ်နျူကလိယ ၌, ဆဲလ်သံသရာ B, C နှင့် D ကာလသို့ခွဲခြားထားတယ်။ B ကာလသည်ဆဲလ်ခွဲခြင်းအဆုံးမှ DNA ပွားများအစအထိဖြစ်သည်။ DNA ကိုပွားကို C ကာလအတွင်းတွေ့ရှိနိုင်သည်။ ဒီကာလသည် DNA ပွားခြင်း၏အဆုံးနှင့်ဘက်တီးရီးယားဆဲလ်များကိုသမီးဆဲလ်နှစ်လုံးခွဲထုတ်ခြင်းအကြားအဆင့်ကိုရည်ညွှန်းသည်။ နျူကလိယနှင့်အတူဆဲလ်များတွင် eukaryotes ၌ရှိသကဲ့သို့, ဆဲလ်သံသရာကိုလည်းအဓိကအဆင့်နှစ်ခုခွဲခြားထားသည်: interphase နှင့် mitotic (M) အဆင့် (mitosis နှင့် cytokinesis) ။ interphase အတွင်းတွင်ဆဲလ်ကြီးထွားလာခြင်း၊ mitosis အတွက်လိုအပ်သောအာဟာရများစုဆောင်းခြင်းနှင့်၎င်းကိုဆဲလ်ခွဲဝေခြင်းအတွက်ပြင်ဆင်ခြင်း DNA DNA ပွားခြင်းခံယူခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါ mitotic အဆင့်စဉ်အတွင်းပုံတူကူးယူခရိုမိုဆုန်းနှင့် cytoplasm သမီးဆဲလ်အသစ်နှစ်ခုသို့ခွဲထုတ်။ ဆဲလ်ကိုသင့်တင့်လျောက်ပတ်စွာခွဲခြမ်းနိုင်ရန်အတွက်ဟုလူသိများသောထိန်းချုပ်မှုယန္တရားများရှိသည်။
ဆဲလ်အချင်းချင်းခွဲခြားခြင်းသံသရာသည်အရေးပါသောလုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုတစ်ခုတည်းသောဆဲလ် [မျိုးဥမှမျိုးဥ] သည်ရင့်ကျက်သောသက်ရှိအဖြစ်သို့ ဆံပင်၊ အရေပြား၊ ]] s နှင့်အချို့ internal ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများ ကိုအသစ်ပြန်လုပ်သည်။ ဆဲလ်တွေခွဲပြီးသွားရင်သမီးဆဲလ်တစ်ခုစီဟာသံသရာအသစ်တစ်ခု interphase ကိုစတင်လိုက်တယ်။ interphase အဆင့်ဆင့်သည်များသောအားဖြင့် shape သုက်ပိုးပုံသဏ္ဌာန်ကွဲပြားခြင်းမဟုတ်သော်လည်းဆဲလ်သံသရာ၏အဆင့်တစ်ခုစီသည်ဆဲလ်ဌာနခွဲစတင်ခြင်းအတွက်ဆဲလ်ကိုပြင်ဆင်ပေးသောအထူးဇီဝဓာတုဗေဒဆိုင်ရာဖြစ်စဉ်များရှိသည်။
ခြင်္သေ့လက်ရွာ၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်
ခြင်္သေ့လက်ရွာ (Chinthaytlet)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်၊ ညောင်ပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၄၅၇၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်ပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၉၃ ဦး၊ မ ၄၄၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇော်ဝင်းဖေ (ပန်းချီ)
ပန်းချီဆရာ ဇော်ဝင်းဖေကို မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ လယ်ကိုင်းရွာတွင် ၁၉၆၀-ခုနှစ်၊ မေလ (၄)ရက်နေ့တွင် အဖ ကျန်းမာရေးမှူး ဦးတင်မောင်အေးနှင့် ကျောင်းဆရာမ ဒေါ်ဝမ်းတို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ငယ်စဉ်က လယ်ကိုင်းတွင် ကျောင်းနေသည်။ ဒုတိယတန်း ရောက်သောအခါ ဖခင်၏ အလုပ်တာဝန်အရ ရန်ကုန် တောင်ဥက္ကလာ (၄)ရပ်ကွက်သို့ ပြောင်းရွေ့နေထိုင်ကြသည်။
NGC 7302
NGC 7302 သည် ကမ္ဘာမြေမှ အလင်းနှစ် ၁၂၄ မီလီယံအကွာရှိ ကုံ နက္ခတာရာ၌ တည်ရှိသော နှစ်ဖက်ခုံး ဂလက်ဆီ ဖြစ်သည်။ ယင်းအား ၁၇၈၅ အောက်တိုဘာလ ၃ ရက်တွင် ဝီလီယံ ဟာရှယ်ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ပြင်ပလင့်
ကဏ္ဍ:ကုံ နက္ခတ်တာရာ
ဝမ်တွယ်ရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
ဝမ်တွယ်ရွာ (Wantwei)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်၊ နမ့်ယန်းလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၄၄၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းခတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကောင်းတပ်ရွာ၊ နမ္မတူမြို့နယ်
ကောင်းတပ်ရွာ (Kawngtat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ နမ္မတူမြို့နယ်၊ ဝိန်းနန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၅၁၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝိန်းနန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၈၈ ဦး၊ မ ၈၇၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၅၈ ဦးနေထိုင်သည်။
နဘူးတော (မြောက်)ရွာ၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်
နဘူးတော (မြောက်)ရွာ (Nabutaw(North))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်၊ ဆူးဖြူကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၇၉၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆူးဖြူကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၆၉ ဦး၊ မ ၂၇၈၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၀၅၅ ဦးနေထိုင်သည်။
အင်္ဂုလိပတောဒကသိက္ခာပုဒ်
အမှု—ကလိထိုး၍ ကစားမှု။
အမှုသည်—ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းများ။
သတ္တရသဝဂ္ဂီနှင့် ဆဗ္ဗဂ္ဂီ
“သတ္တရသဝဂ္ဂီ”ဟု ခေါ်သော ရဟန်းကလေး ၁၇-ပါးသည် အသက် ၂၀ ပြည့်မှ ရဟန်း ပြုရမည်” သိက္ခာပုဒ် မပညတ်မီက ရဟန်းပြု နှင့်ကြသဖြင့် သူတို့ ရဟန်းပြချိန်မှာ ၇-နှစ် အလွယ်သာရှိကြသေး၏၊ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့ကား အားအား ရှိလျှင် ထိုကိုယ်တော်ကလေးများကို ကျီစားလေ့ရှိကြ၏၊ အခါတပါး၌ သတ္တရသဝဂ္ဂီ ရဟန်းကလေးတပါးကို ဆဗ္ဗဂ္ဂီ ရဟန်းတို့က ဝိုင်း၍ ကလိထိုးပြီး (လက်ချောင်းတို့ဖြင့် ဂျိုင်းကြားစသည်ကို ထိုးပြီး) ရယ် အောင်ပြုကြလေရာ, ကိုယ်တော်ကလေးသည် အရယ်လွန်သဖြင့် မောဟိုက် ပင်ပန်းကာ အသက်ရှူကြပ်၍ သေရှာလေသည်၊ [ဥတ္တန္တော-အရယ်လွန်၍ ပင်ပန်းသည်၊ ဝါ-တက်သွားသည်၊ အနဿာသကော-ရှူသက် ရှိုက်သက် မရှိသည်၊ ဝါ-အသက် မရှူနိုင်သည်။ (ဟုတွာ) ကာလမကာသိ။] ထိုအကြောင်းကို ဘုရားရှင် ကြားတော်မူ၍-
လူဝတ်ကြောင် သာမဏေတို့ကို ကလိထိုး၍ ကစားလျှင်ကား ဒုက္ကဋ် အာပတ်သင့်သည်၊ ရဟန်းကိုဖြစ်စေ လူသာမဏေကိုဖြစ်စေ လက်ဖြင့်မဟုတ်ဘဲ တုတ်စသည်ဖြင့် ထိုး၍ ကစားလျှင်လည်း ဒုက္ကဋ်အာပတ်ပင်၊ ယခုကာလ၌ အမှတ်တမဲ့ ကစားတတ်ကြ၏, သတိပြုပါ။
ဖန်းကန်ရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်
ဖန်းကန်ရွာ (Hpankan)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ မကြီးကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၆၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မကြီးကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၉၀ ဦး၊ မ ၃၅၈၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄၇၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပွဲတမော့ (ရှမ်း)ရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်
ပွဲတမော့ (ရှမ်း)ရွာ (Pwetamawtshan)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်၊ ပွဲတမော့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၃၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပွဲတမော့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၄၉ ဦး၊ မ ၁၂၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၈၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒိုက်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆဲလ်ဌာနခွဲ
ဆဲလ်ဌာနခွဲ  ဆိုသည်မှာမိဘ ဆဲလ် ကိုသမီးဆဲလ်နှစ်ခုသို့မဟုတ်နှစ်ခုထက် ပို၍ ခွဲခြားသောလုပ်ငန်းစဉ်ဖြစ်သည်။ ဆဲလ်ဌာနခွဲကိုများသောအားဖြင့်ပိုကျယ်သော ဆဲလ်သံသရာ တွင်တွေ့ရှိရသည်။ eukaryote s များတွင်ကွဲပြားခြားနားသောဆဲလ်ကွဲပြားခြင်းအမျိုးအစားနှစ်မျိုးရှိသည်။ အသီးအရွက်ခွဲခြားခြင်း၊ သမီးဆဲလ်တစ်ခုစီသည်မိဘဆဲလ် (mitosis) နှင့်မျိုးရိုးဗီဇနှင့်တူညီသောမျိုးပွားခြင်းဆဲလ်များနှင့်မျိုးပွားခြင်းဆဲလ်ဌာနခွဲတို့ဖြစ်သည်။ ဆဲလ်များ၌ [ခရိုမိုဆုန်း] များကို haploid gamete s (meiosis)] ထုတ်လုပ်ရန်တစ်ဝက်လျှော့ချသည်။ ref ref = ": 0">  Meiosis သည်ကွဲပြားမှုနှစ်ခုပါသော DNA ကိုပွားခြင်းတစ်လှည့်ပတ်အားဖြင့် haploid သမီးဆဲလ်လေးခုကိုဖြစ်ပေါ်စေသည်။ Homologous ခရိုမိုဆုန်း s ကိုပထမ ဦး ဆုံးဌာနခွဲ၌ခွဲခြားထားကြသည်, နှင့်အစ်မ chromatids ဒုတိယဌာနခွဲတွင်ကွဲကွာ။ ဤဆဲလ်အချင်းချင်းခွဲခြားခြင်းသံသရာနှစ်ခုလုံးသည်သူတို့၏ဘဝသံသရာတစ်ချိန်ချိန်တွင်မျိုးပွားခြင်းဖြစ်စဉ်တွင်အသုံးပြုသည်။ သူတို့နှစ် ဦး စလုံးသည်နောက်ဆုံး eukaryotic ဘုံဘိုးဘွားတွင်ရှိသည်ဟုယုံကြည်ရသည်။
နံကရိုင်းမယ်တော်
နံကရိုင်းမယ်တော်သည် မြန်မာ့မိရိုးဖလာကိုးကွယ်ယုံကြည်သည့် နတ်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။ ပဲခူးတလိုင်းမယ်တော်ဟူသော ရိုးရာနတ်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။
တွံတေး၊ဒလ၊မုတ္တမ၊မော်လမြိုင်၊ရန်ကုန်စသော မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်းဒေသသားမျာ၏ အထူးပူဇော်မှုခံရသော ရိုးရာနတ်မယ်တော်လည်းဖြစ်၏။
သမိုင်း
နံကရိုင်းမယ်တော်၏ သမိုင်းကို နှစ်မျိုးတွေ့ရသည်။ ဇာတ်သည်သဘင်သည်များ ကပြကြသည့် သမိုင်းနှင့် မွန်ရာဇဝင်နှင့် စေတီပေါင်းချုပ်လာ သမိုင်းတို့ ဖြစ်သည်။
ဇာတ်သဘင်လာ သမိုင်း
သက္ကရာဇ် ၁၈၇ တွင် ဟံသာဝတီတွင် သမလမင်းကြီး စိုးစံလျက်ရှိ၏။ ထိုမင်းသည် ဝိမလဟု အမည်ရှိသည့် ညီတော်ကို အိမ်ရှေ့မင်းအဖြစ်နှင့် မြှောက်စားထား၏။ ထို့နောက်တွင် ညီတော်အား တက္ကသိုလ်ပြည်သို့ သွား၍ ပညာသင်ကြားရန်၊ ပညာသင်ကြားပြီး ပြန်လာပါက ကြီးစွာ မြှောက်စားမည်ဟု ကတိပေးလေသည်။ ညီဖြစ်သူ အိမ်ရှေ့မင်းလည်း ပညာသင်ရန် သွားလေသည်။
သမလမင်းကြီးသည် ရွှေဖရုံပွင့်ထဲတွင် သန္ဓေရှိသည် ဆိုသည့် မင်းသမီးကို “ရွှေဖရုံမယ်” ဟူသည့် ဘွဲ့ဖြင့် မိဖုရားကြီးအရာထားကာ သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ မင်းကြီးသည် ပညာတော်သင်သွားသည့် ညီတော်ကို ကာလကြာရှည် မေ့လျော့နေ၏။
ညီတော်ဖြစ်သူသည် ပညာသင်ကြားပြီးနောက် တိုင်းပြည်သို့ ပြန်လာသည့်အခါ အစ်ကိုဖြစ်သူသည် သူ၏ ကတိကို မတည်ပဲ လျစ်လျူပြုလျက်ရှိလေသည်။ ထိုအခါ ညီဖြစ်သူသည် အမျက်ထွက်ကာ သမလမင်းကို လုပ်ကြံ၍ ထီးနန်းကို သိမ်းပိုက်လေသည်။
ထိုအခါတွင် ရွှေဖရုံမယ်သည် သားငယ်တစ်ယောက်ကို ဖွားမြင်လေသည်။ ထိုအခါ သားတော်ကလေးကို သတ်ဖြတ်စေဟု ဝိမလသည် မိန့်တော်မူရာ ရွှေဖရုံမယ်သည် ကလေးကို ယူဆောင်ကာ ကျွဲကျောင်းရာအရပ်နှင့်နီးသည့် တောစပ်တွင် ဖုံးကွယ်ကာ ဝှက်ထားခဲ့သည်။
ထိုအချိန်တွင်ပင် ကွယ်လွန်သွားရှာပြီဖြစ်သည့် သမလမင်းကြီးသည် ရုက္ခစိုးနတ် ဖြစ်နေ၏။ ထိုအခါ စွန့်ထားခြင်း ခံထားရသည့် သားတော်ကလေးကို ပြုစုစောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။ ကလေးအား “နံကရိုင်း” ဟုအမည်ရှိသည့် ကျွဲမအား နို့တိုက်ကျွေးမွေးစေ၏။ ဤသို့ဖြင့် ကလေးသည် ကြီးပြင်းလာခဲ့သည်။
တစ်ခုသောအချိန်တွင် မွန်တို့ အလိုမရှိသဖြင့် နှင့်ထုတ်ခဲ့သည့် ဟိန္ဒူလူမျိုးတို့သည် အရပ်ခုနစ်တောင်ရှည်သည့် လန်ဗားအမည်ရှိသည့် ကုလားကြီးကို တပ်မှူးထား၍ ဟံသာဝတီကို တိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီးမည့် အရေးသည် ပေါ်လာ၏။ ထိုအခါ ဝိမလမင်းကြီးသည် ကုလားတို့ကို တိုက်ခိုက်နိုင်မည့် စစ်သူရဲကောင်းကို ရှာဖွေစေ၏။ ထိုသို့တိုင် ရှာဖွေသော်လည်း မတွေ့ဘဲ ဖြစ်နေ၏။
တစ်ခုသောအချိန်တွင် မုဆိုးတစ်ယောက်သည် အမဲရှာထွက်ရင်း ကျွဲအုပ်အလယ်တွင် ရဲစွမ်းသတ္တိရှိသည့် လူငယ်တစ်ယောက်ကို တွေ့ရကြောင်း ဇနီးသည် ဖြစ်သူကို ပြော၏။ ထိုဇနီးမှတစ်ဆင့် မင်းကြီးသည် ကြားသိရကာ ထိုလူစွမ်းကောင်းလူငယ်ကို ရှေ့တော်သို့ ခေါ်စေ၏။
ရှေ့တော်သို့ ရောက်သည့်အခါ ရုက္ခစိုးသမလမင်းကြီးသည် ညီတော်ဖြစ်သူကို ကိုယ်ထင်ပြကာ ဤလူစွမ်းကောင်းသည် မိမိ၏ သားတော်ဖြစ်ကြောင်း ပြောလေ၏။ ထိုအခါ ဝိမလမင်းကြီးသည် သူ၏တူတော်အား ရန်သူအပေါင်းကို အောင်နိုင်ရန် အစွဲပြုကာ “အဿကုမ္မာ” ဟု အမည်ကို ပေးကာ ချီးမြှင့်မြှောက်စားတော်မူ၏။ ဝိမလမင်းသည်လည်း တူဖြစ်သူကို မိမိ၏ အမှားအား ဝန်ချတောင်းပန်၏။
ဤသို့ဖြင့် အဿကုမ္မာမင်းသားလေးသည် လန်ဗားကုလားတို့ကို မတိုက်ခိုက်မီ ၇ ရက်အချိန်ပေးရန် ပြောဆိုပြီး မိခင်ကဲ့သို့ ကျေးဇူးရှိသည့် “နံကရိုင်း” ကျွဲမကြီးထံမှ ခွင့်ပြုချက် ရယူခဲ့သည်။ နံကရိုင်းကျွဲမကြီးက ခွင့်ပြုပေးခဲ့သည်။ ထို့အပြင် လန်ဗားကုလားတို့ကို တိုက်ခိုက်အောင်မြင်နိုင်မည့် နည်းလမ်းကို သင်ကြားပြသပေးလေသည်။
ဤသို့ဖြင့် အဿကုမ္မာသည် လမ်းခရီး၌ မြစ်တစ်ခုကို ဖြတ်ကူးမည်အပြုတွင် ဒီရေတို့သည် တက်လာ၏။ ထိုအခါ အဿကုမ္မာသည် တက်လာသော ဒီရေတို့ကို တက်မလာနိုင်စေရန် တားမြစ်လိုက်၏။ ထိုအခါ မေခလာ နတ်သမီးသည် ဒီရေကို တားမြစ်ရပါမည်လောဟု အပြစ်ဆိုလေသည်။
နတ်သမီးသည် “အသင်တောတွင်းသား မင်္ဂလာဆောင်သောနေ့မှာ ဇမ္ဗူရာဇ်ရွှေစင်ကိန်းအောင်းနေသည် ကျွဲခေါင်းကို ဖြတ်ကာ ကျွန်ုပ်ကို တင်မြှောက်ရမည်” ဟု ဆို၏။ မင်းသားသည် ပြိုင်ပွဲတွင် ရှုံး၍ ကတိအတိုင်း ပြုပါမည်ဟု ဝန်ခံခဲ့သည်။
ထို့နောက်တွင် အဿကုမ္မာသည် ဟံသာဝတီသို့ ပြန်လာပြီး လန်ဗားကုလားတို့နှင့် တိုက်ခိုက်ကာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် ဝိမလမင်းကြီးသည် သမီးတော် စောစန္ဒာနှင့် လက်ထပ်ပေးခဲ့ကာ အိမ်ရှေ့အရာ အပ်နှင်းခဲ့သည်။ လက်ထပ်သောနေ့တွင် နတ်သမီးကို ပေးထားသည့်ကတိအတိုင်း ဇမ္ဗူရာဇ်ရွှေစင်ကိန်းသည့် ကျွဲခေါင်းကို ဖြတ်ရန် ရှာဖွေလေသည်။ ထိုအခါ နံကရိုင်းကျွဲမကြီး၏ ချိုတွင် ဇမ္ဗူရာဇ်ရွှေစင်ကိန်းနေသည်ကို တွေ့ကြရလေသည်။
ကျွဲမကြီးက မိမိခေါင်းကို ဖြတ်၍ နတ်တင်ရန် မင်းသားအား ပြောသော်လည်း မင်းသားသည် မိမိ၏ ကျေးဇူးရှင်ခေါင်းကို မဖြတ်လိုပေ။ ထိုအခါ ကျွဲမကြီးသည် မိမိ၏ လည်ပင်းအပေါ်ဓားတင်လိုက်ရန် ပြော၍ ဓားတင်လိုက်ရာ ကျွဲမကြီးက သစ္စာပြုသဖြင့် ခေါင်းပြတ်သွားလေသည်။ ထို့နောက်တွင် ထိုနံကရိုင်းကျွဲမကြီး၏ ခေါင်းပြတ်ကြီးဖြင့် မေခလာနတ်သမီးကို ဆက်သလေသည်။
ထိုသို့ အဿကုမ္မာသည် မိခင်သဖွယ်ကျေးဇူးကြီးသည့် နံကရိုင်းကျွဲမကြီးကို သတ်ဖြတ်သည့် ကြီးလေးသည့် ကံကို ပြေပျောက်စေရန် ကျွဲခေါင်းကို ဖြတ်ကာ နံကရိုင်းကျွဲမကြီးကို တင်မြှောက်ပသကြသည်။ ထိုအခါမှ စတင်ကာ မွန်လူမျိုးတို့၏ ရိုးရာနတ်ဖြစ်လာ၍ အစဉ်အလာဖြစ်လာကာ ကျွဲခေါင်းဖြတ်၍ နတ်တင်မြှောက်လာကြသည်။ ကာလရွေ့လျားလာသည့်အခါတွင် ငါး၊ ငါးရံ့ စသည်တို့ကို နဖားထိုးကာ တင်မြှောက်လာကြသည်။
မွန်ရာဇဝင်လာသမိုင်း
သမလမင်းကြီးသည် ဟံသာဝတီထီးနန်းကို စိုးစံလျက် ညီဖြစ်သူ ဝိမလမင်းသားကို အိမ်ရှေ့အရာ ပေးသနားထား၏။ သမလမင်းသည် ဘူး၊ ဖရုံ၊ တောင်ယာပဲခင်းလုပ်ကိုင်စားသောက်သည့် မဲအိုးလောင်း၏ သမီးဖြစ်သူကို မိဖုရားတင်မြှောက်ရန် မှူးမတ်တို့ကို သွားရောက်ဆောင်ကြည်းခိုင်း၏။ ထိုအခါ အမျိုးသမီးလေးသည် ကြောက်ရွံ့သဖြင့် ရွှေဖရုံခြမ်းထဲသို့ ဝင်ရောက်ပုန်းအောင်းနေ၏။ သို့သော်လည်း မှူးမတ်တို့သည် အမျိုးသမီးလေးကို နန်းတော်သို့ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့ပြီး မင်းကြီးသည် မိဖုရားတင်မြှောက်ခဲ့သည်။
ဘွဲ့တော်ကိုလည်း မွန်ဘာသဖြင့် "ကပိုထော်" ဟု ပေးခဲ့သည်။ မြန်မာဘာသာဖြင့် "ရွှေဖရုံမယ်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ (မွန်ရာဇဝင်တစ်စောင်တွင်မူ မိဖုရားကို ရွှေဖရုံမယ်ဖြစ်၍ "ထော်ပွီမန်ဖွိုင်း" ဟု ခေါ်သည်။) မိဖုရားကြီးသည် သားတော်တစ်ပါး ဖွားမြင်ပြီးသည့်အခါတွင် ညီဖြစ်သူ ဝိမလမင်းသားသည် အစ်ကိုဖြစ်သူကို လုပ်ကြံကာ ထီးနန်းကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် မိဖုရားကြီး မွေးဖွားပြီး မိမိနှင့် တူတော်စပ်သည့် ကလေးငယ်ကိုလည်း ဟံသာဝတီနှင့် သထုံပြည်နယ်ခြားရှိ "ကွမ်အပ်သာ" တောအရပ်တွင် သွားရောက်လွှင့်ပစ်စေခဲ့သည်။
ကလေးငယ်ကို တောင်ယာလုပ်ကိုင်စားသောက်သည့် တလိုင်းကရင်အမျိုးသမီး မုဆိုးမတစ်ဦးဖြစ်သည့် "မိနံကရိုင်း" သည် ကျွဲကျောင်းထွက်လာရင်းတွေ့သဖြင့် ကောက်ယူမွေးစားခဲ့သည်။ ကလေးငယ်အား ကွမ်အပ်သာ တောစပ်မှ ရခဲ့သည်ကို အမှတ်တရ ဖြစ်စေရန် "အမ်သာ" ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။ "ကွမ်သာ" မှာ မွန်ဘာသာဖြင့် နယ်ခြားမင်းသားဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ထို့ကြောင့် "နယ်ခြားမင်းသား" ဟု ခေါ်ခဲ့ရာမှ ကာလရွေ့လျားလာသည့်အခါတွင် "အသားမင်းသား" ဖြစ်လာခဲ့သည်။