cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
လူမျိုးစု
လူမျိုးဝိသေသ နှင့် မျိုးရိုး
၁၉၅၀ တွင် နိုင်ငံတကာမှ ထင်ရှားသော ပညာရှင်အချို့ (Ashley Montagu (အက်ရှ်လေ မွန်တက်ဂူ)၊ Claude Lévi-Strauss (ကလောဒီ လယ်ဗွီ-စထရော်(စ်))၊Gunnar Myrdal (ဂန်နာ မိုင် ရာဒယ်)၊ Julian Huxley (ဂျူလီရန် ဟူစ်လေ) စသူတို့အပါအဝင်) လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သော UNESCO (ယူနက်စ်စကို) ၏ လူမျိုးရေးပုစ္ဆာ တွင်အကြံပြုထားသည်မှာ "နိုင်ငံသားနှင့်ဆိုင်သော၊ ကိုးကွယ်မှုနှင့်ဆိုင်သော၊ ပထဝီအနေအထား၊ ဘာသာစကား ဆိုင်ရာ နှင့် ယဉ်ကျေးမှုနှင့်ဆိုင်သောအုပ်စုများသည် လူမျိုးရေးအုပ်စုတို့နှင့် အတိအကျတိုက်ဆိုင် မနေကြောင်း နှင့် ထိုအုပ်စု များ၏ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ထူးခြားသည့်လက္ခဏာများမှာ လူမျိုးရေးထူးခြားသည့် လက္ခဏာများတို့နှင့် အထင်အရှား ရေးဆွဲဖော်ပြထားသော မျိုးရိုးဗီဇ ဆက်သွယ်မှု မရှိကြောင်း ဆိုထားသည်။ 'လူမျိုးရေး' ဟူသော အသုံးအနှုန်းအား ခေတ်စားသောစကား အဖြစ် အသုံးပြုသောအခါ ထိုကဲ့သို့သော အရေးကြီးသည့်အမှားများ ပြုလုပ်မိသည့် အလေ့အထရှိသောကြောင့်၊ လူတို့၏ လူမျိုးရေး အကြောင်းပြောရာတွင် 'လူမျိုးရေး' ဟူသော အသုံးအနှုန်းအားဖြုတ်ခဲ့ပြီး 'လူမျိုးစု' ဟူ၍ ပြောခြင်းသည် ပို၍ အဆင်ပြေ ကောင်းမွန်ပေမည်။"
လူမျိုးဝိသေသသည် ပေါင်းစပ်ထားသည့်ယဉ်ကျေးမှု၊ ဘာသာစကား၊ အမူအကျင့် သို့မဟုတ် ကိုးကွယ်မှုဆိုင်ရာ ထူးခြားသည့် လက္ခဏာ တို့အားလည်း မကြာခဏအဓိပ္ပာယ်ပွားများစေသည်။ ဥပမာ - တစ်စုံတစ်ဦးအား ဂျူး သို့မဟုတ် အာရပ် ဟု ခေါ်ရန်သည် လူမျိုး အမျိုးအစားတစ်ခုချင်းအတွင်း အတူတူဖြစ်သော ဘာသာစကား၊ ကိုးကွယ်မှု၊ ယဉ်ကျေးမှု နှင့် လူမျိုးရေးလက္ခဏာ တို့တစ်ဆုပ်လုံးအား တစ်ပြိုင်နက်ပင် မှီငြမ်းမှုပြုရမည် ဖြစ်သည်။ ထိုကဲ့သို့ ကျယ်ပြန့်သော လူမျိုး အမျိုးအစားများအား ကြီးမားသောလူမျိုးဝိသေသ ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ယင်းသည် သူတို့အား သေးငယ်သော၊ ပိုမို၍စိတ်အတွင်း၌ရှိသော လူမျိုးဝိသေသ လက္ခဏာများ ဖြစ်သည့် သေးငယ်သော လူမျိုးဝိသေသ မှလည်း ကွဲပြားစေသည်။
လူမျိုးဝိသေသ နှင့် နိုင်ငံ
အချို့သော ဖြစ်ရပ်များတွင် အထူးသဖြင့် နိုင်ငံများဖြတ်သန်း၍ ရွှေ့ပြောင်းခြင်း သို့မဟုတ် ကိုလိုနီချဲ့ထွင်ခြင်း တို့တွင် လူမျိုးဝိသေသသည် နိုင်ငံသားနှင့် ဆက်နွယ်နေသည်။ မနုဿဗေဒပညာရှင်များ နှင့် သမိုင်းပညာရှင်တို့သည် Ernest Gellner (အားနက်(စ်) ဂယ်(လ်)နာ)နှင့် Benedict Anderson (ဘန်းနဒစ်(တ်)အန်ဒါဆန်)တို့ အဆိုပြုထား သော လူမျိုးဝိသေသ၏ ခေတ်အမှီဆုံးသောအသိအမြင်အတိုင်း လိုက်လာခဲ့ရာ ဆယ့်ခုနစ်ရာစုတွင် ခေတ်မီသော နိုင်ငံတော်စနစ် တိုးပွားလာသည်နှင့်အတူ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာသော နိုင်ငံများ နှင့် နိုင်ငံချစ်စိတ်ဓာတ် တို့ကို တွေ့ရသည်။ နိုင်ငံများ၏ယူဆထားသော နယ်နိမိတ်များ နှင့် ပြည်နယ်နယ်နိမိတ်များ တစ်ထပ်တည်းကျသည့် (သို့မဟုတ် စံပြတစ်ထပ်တည်းကျသည့်) "အမျိုးသား-နိုင်ငံများ" ပေါ်ထွန်းလာသည်တွင် ထိုသူတို့သည် အရေအတွက်တိုးပွားစေခဲ့ သည်။
ထို့ကြောင့် အနောက်နိုင်ငံတို့တွင် လူမျိုးရေး နှင့် နိုင်ငံ ကဲ့သို့ လူမျိုးဝိသေသအယူအဆသည် ပြည်နယ် နယ်နိမိတ်များ အား ပိုမိုရှင်းလင်းစွာနှင့် တင်းကျပ်စွာ သတ်မှတ်လာသည့် တစ်ချိန်တည်းတွင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပြည်သူလူထု၏ လှုပ်ရှားမှုကို ကုန်သွယ်မှုဆိုင်ရာဝါဒ နှင့် အရင်းရှင်ဝါဒ တို့မှ တိုးမြှင့်ပေးသော ဥရောပ ကိုလိုနီချဲ့ထွင်မှု အခြေအနေ တွင် တိုးတက်လာသည်။ ဆယ့်ကိုးရာစုအတွင်းတွင် ခေတ်ပေါ်ပြည်နယ်များသည် အများအားဖြင့် "နိုင်ငံများ" ဟုကိုယ်စားပြုရန်သူတို့အခွင့်အရေးတောင်းဆိုခြင်းဖြင့် တရားမျှတမှုကို ရှာဖွေကြသည်။ သို့သော်လည်း လူမျိုးတို့၏-ပြည်နယ်များ တွင် ခြွင်းချက်မရှိ နိုင်ငံသားဘဝမှ အကြောင်းတစ်စုံတစ်ရာကြောင့် ဖယ်ထုတ် ထားခြင်း ခံရသည့် လူထုတို့ ပါဝင်သည်။ ဖယ်ထုတ်ထားသော အုပ်စုတို့၏ အုပ်စုဝင်များသည် ထို့ကြောင့်ပင် သာတူညီမျှ ရှိခြင်းကို အခြေခံ၍ ထည့်သွင်းပေးရန် သို့မဟုတ် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့် တောင်းခံခြင်း၊ တစ်ခါတရံ သူတို့ပိုင် လူမျိုးတို့၏-ပြည်နယ်တွင် လုံးဝ နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာခွဲနေရေး အထိပင် အလိုရှိကြသည်။ ထိုသို့သော အခြေအနေများ တွင် - တစ်နယ်မှ တစ်နယ် သို့ လူတို့ပြောင်းရွှေ့သောအခါ သို့မဟုတ် တစ်ပြည်နယ်မှ အနိုင်ရရှိခြင်း သို့မဟုတ် ၎င်း၏ နိုင်ငံတော်နှင့်ဆိုင်သော နယ်နိမိတ်တို့ကိုကျော်လွန်ပြီး လူထုအားကိုလိုနီပြုခြင်း - လူမျိုးစုများသည် တစ်နိုင်ငံ တည်းဟု အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုသတ်မှတ်သော်လည်း အခြားသောပြည်နယ်တွင် နေထိုင်သည့်လူတို့မှ ဖော်ထုတ်ဖြစ်ပေါ် လာသည်။
လူမျိုး-နိုင်ငံတော် ပဋိပက္ခ
ဆယ့်ကိုးရာစုတွင် လူမျိုးရေးအဓိကရုဏ်းတို့၏ အမြင်သဘောထားတို့သည် နိုင်ငံချစ်စိတ် ကို ချည်နှောင်ထားကြောင်း လူမျိုးတစ်မျိုးနှင့်ဆိုင်သော နိုင်ငံချစ်စိတ် ဟူသည့် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ သဘောတရား ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက် လာခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပထမဆုံးအနေနှင့် Johann Gottfried von Herder (ဂျိုဟန်း ဂေါ့တ်ဖရိုင်း ဗွန် ဟာဒါ) ပါဝင်သည့် ဂျာမန် သဘော တရား ပညာရှင်တို့မှ ရှုမြင်ခဲ့သည်။ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းတို့မှ လူမျိုးအနှောင်အဖွဲ့ပေါ်တွင် အာရုံစိုက်ခြင်း အဖြစ်များသည် မည်သို့ဆိုစေ သမိုင်းကြောင်း သို့မဟုတ် သမိုင်းဝင် အခြေအနေတို့အား ဖယ်ထုတ်ခြင်းသို့ ရောက်ရှိပြီး အမျိုးသားရေးဝါဒီတို့၏ပန်းတိုင် တရားမျှတကြောင်း ပြသခြင်းတွင် ရလဒ်အဖြစ်ထွက်လာသည်။ ယင်းတို့ကို ဥပမာအနေနှင့် ကိုးကားနိုင်သည့် ကာလနှစ်ခုမှာ ဆယ့်ကိုးရာစု ဂျာမန်အင်ပိုင်ယာ ၏ ပေါင်းစည်းပြီးကျယ်ပြန့်လာခြင်း နှင့် နှစ်ဆယ်ရာစု တတိယ (ပိုကောင်းသော ဂျာမန်) အင်ပိုင်ယာ တို့ ဖြစ်သည်။ ယင်းတို့ တစ်ခုစီသည် အားလုံးသော-လူမျိုးများ အတွေးအခေါ်ဖြစ်သည့် အစိုးရတို့သည် ဂျာမန်လူမျိုးများ အမြဲတမ်း မှီတင်းနေထိုင်လျက်ရှိသော မြေများကို ဝယ်ယူနေခြင်းသာ ဖြစ်သည်ဟူသော အတွေးအခေါ်တို့ကို တိုးမြင့်လာစေသည်။ စံပြ လူမျိုးများ-ပြည်နယ်သို့ နောက်မှ ရောက်လာသူများ ဖြစ်သည့် Ottoman (အော့တ်တိုမန်) နှင့် Austro-Hungarian (အော့စ်ထရို-ဟန်ဂေရီရန်) အင်ပိုင်ယာများ ပြိုကွဲမှုကြောင့် အရှေ့နှင့် တောင်-အရှေ့ဘက် ဥရောပအနီးတွင် ကြီးပြင်းသူများ၊ ထို့ပြင် ယခင် ဆိုဗီယက်သမ္မတနိုင်ငံ ပြင်ပတွင် ကြီးပြင်းလာသူများ ကဲ့သို့သော သူတို့၏ သမိုင်းမှာ လူမျိုးရေးအတွင်းအဓိကရုဏ်းများ ဟု မှတ်သားထားသည်။ ထိုကဲ့သို့သော အဓိကရုဏ်းများမှာ ကမ္ဘာကြီး၏အခြားသောဒေသများမှာကဲ့သို့ပင် လူမျိုး ပေါင်းစုံနေသော ပြည်နယ်များအတွင်းတွင် သူတို့အကြားဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သောအခါ ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် အဓိကရုဏ်းများသည် လူမျိုးပေါင်းစုံနေသော ပြည်နယ်တွင် လူမျိုးရေးအတွင်း အဓိကရုဏ်းများ ဖြစ်သောအခါ ပြည်တွင်းစစ်များ အဖြစ် မကြာခဏမှားယွင်းစွာ သတ်မှတ်ခံရပြီး ဝိသေသပြုခြင်းခံရသည်။
အချို့သောနိုင်ငံများအတွင်းရှိ လူမျိုးများ
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တွင် "လူမျိုး" ဟူသော အသုံးအနှုန်းသည် အခြားသောနိုင်ငံအချို့တို့တွင် ကျယ်ပြန့်စွာ သုံးစွဲကြရာမှ မတူသောအဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက် တစ်မျိုးကို ယူဆောင်လာသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် သမိုင်းဝင် နှင့် လက်ရှိဖြစ်နေသော အကျိုးဆက်ဖြစ်သည့် အတူတကွ စုစည်းထားသော၊ ထိုသို့မလုပ်လျှင် လူမျိုးစုများ အဖြစ် မြင်ရမည်ဖြစ်သည့် လူမျိုးရေးကွဲပြားမှုများကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဥပမာအဖြစ် လူမျိုးပေါင်းစုံ၊ "နိုင်ငံသား" သို့မဟုတ် အာဖရိကမှ ဘာသာစကားဆိုင်ရာအုပ်စုများ၊ အာရှ နှင့် ပစိဖိတ်ကျွန်းများ၊ လက်တင်အမေရိက နှင့် ဒေသခံ အမေရိကန်တို့သည် လူမျိုးအနည်းစုအဖြစ် ကြာမြင့်စွာစုပေါင်းနေထိုင်လာကြသည်။ (လက်ရှိတွင် အာဖရိကန် အမေ ရိကန်၊ အာရှတိုက်သား၊ လက်တင် နှင့် မူလအမေရိကန် တိုင်းရင်းသား သို့မဟုတ် အမေရိကန် အင်ဒီယန်း အဖြစ် အသီးသီး သတ်မှတ်ထားသည်။)
လူမျိုးဝိသေသဟူသည် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ ကန့်သတ်မှုများထက်၊ ရုပ်ဆင်းအသွင်ထက် အတိအကျဆိုရလျှင် အသား အရောင်ချင်း ဆက်နွယ်နေသောအုပ်စုများ၏ အစုအဝေးဟု ရည်ညွှန်းလေ့ရှိသည်။ "လူမျိုး" ဟူသည့် စကားအား ထိုရည်ရွယ်ချက်အတွက် ပိုမိုအသုံးများကြသည်။ (ဥပမာ - အီတာလျံ၊ မက်ဆီကန်၊ ပြင်သစ်၊ ရုရှ၊ ဂျပန် စသည်ဖြင့် တို့သည် လူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည်)။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် အထင်ရှားဆုံးဖြစ်သည့် လက်တင်အမေရိကန် မှ ဆင်းသက်လာသော လူများကို "မိခင်ဘာသာစကားအဖြစ် စပိန်ဘာသာပြောသော လက်တင်အမေရိကနိုင်ငံသား" သို့မဟုတ် "လက်တင်အမေရိက ခေါ် တောင်အမေရိကတိုက်သား" လူမျိုးအဖြစ် အုပ်စုခွဲထားသည်။ ယခင်က အရှေ့တိုင်း လူမျိုးအုပ်စုဟု သတ်မှတ်ထားသူများအား ယခုအခါ သန်းခေါင်စာရင်းအတွက် အာရှတိုက်သား လူမျိုးစု အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
"လူမည်း" နှင့် "အာဖရိကန်အမေရိကန်" ဟူသည့် အသုံးအနှုန်းများသည် မတူသော်လည်း အမေရိကန်ပြည် ထောင်စုတွင် လူမျိုး အမျိုးအစားခွဲခြင်းအဖြစ် နှစ်မျိုးလုံးကို သုံးသည်။ ၁၉၈၀ နှောင်းပိုင်းတွင် "အာဖရိကန်အမေရိကန်" ဟူသည့် အသုံးအနှုန်းသည် အသင့်လျော်ဆုံး နှင့် နိုင်ငံရေးအရ မှန်ကန်သော လူမျိုးသတ်မှတ်ခြင်း အဖြစ် အမှန်မှတ် ယူထားသည်။[55] ယင်းမှာ အမေရိက၏အတိတ်ဖြစ်သော "ကပ္ပလီလူမျိုး" တို့၏ သမိုင်းနောက်ခံအမြင်များနှင့် ဆက်နွယ်လေ့ရှိခဲ့သော လူမျိုးဆိုင်ရာမညီမျှမှုတို့မှ ပြောင်းလဲရန် ရည်ရွယ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သော်လည်း ယင်းမှာ လူမည်း၊ အရောင်နှင့်သူ၊ နီဂရိုး နှင့် အလားတူသော မှောင်သော အသားအရည် အရောင်ရှိသူ မည်သူကိုမဆို ပထဝီအနေအရ ဆင်းသက်မှု ကိုဘေးဖယ်ပြီး ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်သည့် အသုံးအနှုန်းများအတွက် ရိုးရိုးရှင်းရှင်းအစားထိုးလိုက်သော အသုံးအနှုန်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။
"လူဖြူ" ဟူသည့် အသုံးအနှုန်းသည် ယေဘုယျအားဖြင့် ဥရောပ (အခြားသော ဥရောပသားတို့ အခြေချသည့် အမေရိက၊ ဩစတြယ်အေးရှား နှင့် တောင်အာဖရိက နိုင်ငံများ) သို့ ခြေရာကောက်နိုင်သည့် မျိုးရိုးမှ ဆင်းလာသူတို့ နှင့် ယခု အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် နေထိုင်သူတို့အား ဖော်ပြသည်။ အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင်နေထိုင်သူများသည် တစ်ခါတရံ "လူဖြူ" အမျိုးအစားတွင် ပါဝင်နိုင်သည်။ ယင်းတွင် အနောက်တောင်အာရှ နှင့် မြောက်အာဖရိက မှ လူများ ပါဝင်သည်။ အထက်တွင်ဆိုခဲ့ပြီးသမျှအားလုံးသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အမျိုးအစားခွဲခြင်းနှင့် အညီ "လူဖြူ" လူမျိုး အုပ်စု၏ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် အမျိုးအစားခွဲထားသည်။ ထိုအမျိုးအစားအား မိခင် ဘာသာစကား အဖြစ် စပိန်ဘာသာပြောသော လက်တင်အမေရိကနိုင်ငံသား နှင့် မိခင်ဘာသာစကားအဖြစ် စပိန် ဘာသာပြောသော လက်တင်အမေရိကနိုင်ငံသားမဟုတ်သူများ အဖြစ် နှစ်အုပ်စု ခွဲသည်။ (ဥပမာ - မိခင်ဘာသာ စကားအဖြစ် စပိန် ဘာသာပြောသော လက်တင်အမေရိကနိုင်ငံသားမဟုတ်သူ လူဖြူနှင့် မိခင်ဘာသာစကားအဖြစ် စပိန်ဘာသာ ပြောသော လက်တင်အမေရိကနိုင်ငံသားလူဖြူ)။ အရှေ့အာရှ မှ လူများတွင် ပုံမှန်အားဖြင့် ဖျော့သော အသားအရောင် ရှိသော်လည်း၊ လူမျိုး အုပ်စုတို့၏ လူမှုဝန်းကျင်အရ-တည်ဆောက်ထားသော သဘာဝ ပေါ်တွင် ရောင်ပြန်ဟပ်သော သူတို့၏ မွန်ဂိုလွိုက် ရင်းမြစ်ကြောင့် "လူဖြူ" အဖြစ်မသတ်မှတ်ပေ။
ဥရောပ
ဥရောပတွင် လူမျိုး အုပ်စုပေါင်း များစွာရှိသည်။ Pan (ပန်) နှင့် Pfeil (ပီဖီးလ်) (၂၀၀၄) တို့မှ ၈၇ ခု သော ထင်ရှားသည့် "ဥရောပ ပြည်သူလူထုများ" ကို ရေတွက်ခဲ့ပြီး၊ ယင်းတို့မှ ၃၃ ခု သည် အနည်းဆုံး အုပ်ချုပ်ရေး ပြည်နယ် တစ်ခုတွင် လူဦးရေ အများစုဖြစ်နေပြီး၊ ကျန်သော ၅၄ ခုမှာ လူမျိုးငယ်များ အဖြစ် သူတို့နေထိုင်သည့် ပြည်နယ် တိုင်းတွင် ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည် (သူတို့သည် နိုင်ငံတော်အဆင့်အောက်ရှိ သီးခြားရပ်တည်မှုအတွင်း နယ်ခံဒေသ ဆိုင်ရာ လူများစု ဖြစ်နိုင်သော်လည်း)။ ဥရောပတွင် နိုင်ငံတော်နှင့်ဆိုင်သော အနည်းစုလူဦးရေ အားလုံးပေါင်းသည် ၁၀၅ မီလီယံ သို့မဟုတ် ရ၇၀ မီလီယံ ဥရောပသားတို့၏ ၁၄% ဟုခန့်မှန်းနိုင်သည်။ ပြင်သစ်နှင့် ဆွစ်ဇာလန် အပါအဝင် ဥရောပနိုင်ငံ အတော်များများသည် သူတို့တွင် နေထိုင်သောလူဦးရေ၏ လူမျိုး ဆိုင်ရာ သတင်းအချက်အလက်များကို ကောက်ယူစုဆောင်းခြင်း မပြုပေ။ ရုရှ တွင် ၈၀% ရုရှလူမျိုး အများစု အပြင် များစွာသော အသိအမှတ်ပြုထားသည့် လူမျိုးအုပ်စု တို့ရှိသည်။ အကြီးဆုံး အုပ်စုမှာ Tatars (တာတာ(စ်)) (၃.၈%) ဖြစ်သည်။ အုပ်စုသေးများကို ရုရှ၏ အာရှအပိုင်းတွင် တွေ့ရသည်။ (ဆိုက်ဘေးရီးယား၏ တိုင်းရင်းသားများ တွင်ကြည့်)
တရုတ်
တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ သည် တရားဝင် ၅၆ မျိုးသော လူမျိုးအုပ်စုတို့ကို အသိအမှတ်ပြုထားပြီး၊ အကြီးဆုံးမှာ ဟန်တရုတ် ဖြစ်သည်။ အတော်များများမှာ အနောက်တိုင်းဆန်လာကြပြီ ဖြစ်သော်လည်း အနည်းစုဖြစ်သော လူမျိုးစု အတော်များများတွင် သူတို့ကိုယ်ပိုင် ယဉ်ကျေးမှုများ၊ ဘာသာစကားများ နှင့် ကိုယ်ပိုင်လက္ခဏာတို့ ရှိကြသည်။ ဟန် တို့မှာ ဒေသအပိုင်းအခြားအရ နှင့် နိုင်ငံရေးသဘောအရ တရုတ်နိုင်ငံ နေရာအများစုတွင် လွှမ်းမိုးကြီးစိုးသော်လည်း ဟန်တို့ လူနည်းစုဖြစ်သော တိဘက် နှင့် ရှင်ကျင်း ဒေသတို့တွင် လွှမ်းမိုးမှုနည်းသည်။ တစ်အိမ်ထောင်လျှင် ကလေးတစ်ယောက်မူဝါဒ သည် ဟန်လူမျိုးကိုသာ သက်ရောက်သည်။
ဂင်နန်ဂါးရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ဂင်နန်ဂါးရွာ(Ginnanggar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ကွမ်ရှင်မာကျယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၆၂၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်နေရွာ၊ အုံပုံ
မန်နေရွာ (Mannay)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ အုံပုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၉၄၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝဲဒေါင့်ရွာ၊ သာယာကုန်း
ဝဲဒေါင့်ရွာ၊ သာယာကုန်း
လုံထန်းတလန်ရွာ၊ မတူပီမြို့နယ်
လုံထန်းတလန်ရွာ(Lonhtantalan)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ မတူပီမြို့နယ်၊ ဆော်တီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၁၄၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆော်တီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၉၆ ဦး၊ မ ၄၃၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၃၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတူပီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြည်တွင်းညီညွတ်ရေး အကြံပေးအဖွဲ့
ဖြစ်ပေါ်လာပုံ
တော်လှန်ရေးကောင်စီ ကြေညာချက်အမှတ် (၇၂) ဖြင့် ‘ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံပြည်တွင်း ညီညွတ်ရေး အကြံပေးအဖွဲ့’ ကို ၁၉၆၈၊ ဒီဇင်ဘာလ-၄ ရက်နေ့မှာ ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့ပါတယ်။ ၁၉၆၈၊ နိုဝင်ဘာ-၂၉ မှာ တော်လှန်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နေဝင်းက အမှတ် (၁၆) ဝင်ဒါမီယာ နေအိမ်မှာ နိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင် ဟောင်း (၃၃) ဦးကို ဖိတ်ခေါ်ပြီး အမျိုးသား စည်းလုံး ညီညွတ်ရေး အတွက် အကြံဉာဏ်များ ပေးကြဖို့ ညီညွတ်ရေးတွင်မက ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံတခု ပေါ်ထွန်းလာတဲ့အထိ အကြံဉာဏ်ကောင်းများ ပေးကြဖို့ဆိုပြီး တွေ့ဆုံပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီတွေ့ဆုံပြောဆို အကြံဉာဏ်တောင်းခံခြင်း ဆိုတာရဲ့ရလဒ်အဖြစ် ‘ပြည်တွင်းညီညွတ်ရေး အကြံပေးအဖွဲ့’ ကြီးပေါ်ပေါက်လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ရည်ရွယ်ချက်
အကြံပေးအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းရခြင်းရဲ့ ရည်ရွယ်ချက် ကိုလည်း ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတွင်းရှိ လုပ်သားပြည်သူ တို့၏ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး၊ တိုင်းရင်းသား လူမျိုးများ အရေးတို့တွင် အဓွန့်ရှည်စွာ တကယ် အကျိုး ထိရောက်စေမည့် ပြည်တွင်း ညီညွတ်ရေးကို မည်သို့ တည်ဆောက်သင့်သည် နှင့် ပတ်သက်၍ နည်းလမ်း အကြံဉာဏ်များ ဆွေးနွေး တိုင်ပင်ပြီး ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ တော်လှန်ရေး ကောင်စီ အား တင်ပြရန် ပြည်တွင်း ညီညွတ်ရေး အကြံပေး အဖွဲ့ ကို ဖွဲ့စည်း လိုက်သည်လို့ ကြေညာချက် မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။
သက်တမ်းကာလ နှင့် ပါဝင်သည့် ပုဂ္ဂိုလ်များ
အကြံပေးအဖွဲ့ ရဲ့ သက်တမ်း ကာလ အဖြစ် ၁၉၆၈-ဒီဇင်ဘာမှ ၁၉၆၉၊ မေလ-၃၁ ရက်နေ့အထိ (၆) လ သတ်မှတ် ထားပါတယ်။ တရားဝင် ဖွဲ့စည်း ပေးလိုက်တဲ့ အကြံပေး အဖွဲ့ကြီး မှာ နိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင် ဟောင်း ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး (၃၃) ဦး ပါဝင်တဲ့ အတွက် “၃၃-ဦး အကြံပေးအဖွဲ့” လို့ပဲ လူသိများခဲ့ပါတယ်။
ပါဝင်ခဲ့ရတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး (၃၃) ဦးကတော့ -
အစုလိုက်
သတင်းစာတချို့ကတော့ (၃၃) ဦး ကော်မတီ လို့လဲ ခေါ်ဝေါ်ကင်ပွန်းတပ်ခဲ့ပါတယ်။ အကြံပေးအဖွဲ့ဟာ သတ်မှတ်ကာလ (၆) လအတွင်း အစည်းအေဝး (၉၃) ကြိမ် ကျင်းပဆွေးနွေးခဲ့ကြပြီး အစီရင်ခံစာ ပြုစု တဲ့ အခါမှာ တူရာတူရာ အစုလိုက် အစုလိုက် အစု (၄) စုခွဲပြီး အကြုံပြုချက် (၄) ခုအဖြစ် စုစည်း ပေါင်းရုံး တင်ပြ ခဲ့ကြပါတယ်။ အစီရင်ခံစာမှာ အဖွဲ့ဝင် (၁၈) ဦး၏ အကြုံပြုချက်၊ အဖွဲ့ဝင် (၁၁) ဦး၏ အကြုံပြုချက်၊ ဦးကျော်ငြိမ်းပါ (၃) ဦး၏ အကြုံပြုချက်၊ ဦးနု၏ အကြုံပြုချက်ဆိုပြီး (၄) ခုရှိနေခဲ့ပါတယ်။
အကြံပြုချက်များ
တရားဝင်သတ်မှတ်ထားတဲ့ ကာလ အတိုင်းအတာ အတိုင်း အကြုံပြုချက် (၄) မျိုးပါ အကြံပေး စာတမ်း တွေကို ၁၉၆၉၊ မေလ-၃၁ ရက်နေ့မှာ (၃၃) ဦး အကြံပေးအဖွဲ့ ကနေ တရားဝင် တင်သွင်းခဲ့သည်။
ဦးဗဆွေ ပါ ၁၈ဦး အကြံပြုချက်
ဦးဗဆွေ၊ ဦးကျော်မင်း၊ ဗိုလ်ခင်မောင်လေး၊ ဗိုလ်မှူးအောင်၊ သခင်တင်၊ ဗိုလ်မင်းခေါင်၊ နိုင်အောင်ထွန်း၊ ဒူဝါဇော်ရစ်၊ ဒူဝါဇော်လွန်း၊ စဝ်ပြည့်၊ စဝ်စိုင်းလုံ၊ စဝ်ဝဏ္ထ မန်းဝင်းမောင်၊ ဆရာသာထို၊ ဦးထပ်လိင်း၊ ဦးလွမ်ပုံ၊ ဦးရွှေóကိင်၊ ဗိုလ်ခင်မောင် စတဲ့ (၁၈) ဦးရဲ့ အကြုံပြုချက် ကတော့
ဆိုပြီး အကြုံပြုခဲ့ပါတယ်။
သခင်ချစ်မောင် (ဝိဓူရ)ပါ ၁၁ဦး အကြံပြုချက်
ဆိုပြီး အကြုံပြုခဲ့ကြပါတယ်။
ဦးကျော်ငြိမ်းပါ ၃ဦး အကြံပြုချက်
ဆိုတဲ့ အကြံဉာဏ်တွေကို အကြုံပြုတင်ပြထားပါတယ်။
ဦးနု ၏ အကြံပြုချက်
ဦးနုတဦးတည်းရဲ့ အကြုံပြုချက်ကတော့
ဦးနေဝင်း ၏ သုံးသပ်ချက်
(၃၃) ဦးရဲ့ အကြံပေးချက်တွေ ကို လည်း တော်လှန်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နေဝင်းက လက်မခံ ပယ်ချ ခဲ့ပါတယ်။ ဦးနု တဦးတည်းရဲ့ အကြုံပြုချက် လုံးဝ လက်မခံနိုင်ကြောင်း တိတိလင်းလင်း ထုတ်ဖော် ပြောဆို ခဲ့သလို ကျန် (၃၂) ဦးရဲ့ အကြုံပြုချက် တွေကိုလဲ (၂၁) ဦး (၁၈+၃) အကြံပေးချက်နဲ့ (၁၁) ဦးရဲ့ အကြံပေးချက် အဖြစ် ခွဲကန့်ပိုင်းခြား ကြည့်မြင်ကာ (၂၁) ဦးရဲ့အကြံပေးချက်တွေကို လုံးဝ ဖယ်ရှား ပစ်ခဲ့သည်။ (၁၁) ဦးရဲ့ အကြံပေးချက် ကိုတော့  တော်လှန်ရေး ကောင်စီ ရဲ့ အမြင်နဲ့ နီးစပ်တာ တွေ့ရှိသည် လို့ စကားအားဖြင့် ပြောဆိုခဲ့ပေမဲ့ အဆုံးမှာ လက်တွေ့အရကတော့ ဖယ်ရှား ပစ်ခဲ့တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ၁၉၇၁ ခုနှစ်၊ ပထမ အကြိမ် မဆလ ပါတီညီလာခံသို့ တင်သွင်းတဲ့ နိုင်ငံရေး အစီရင်ခံစာမှာ ပြည်တွင်း ညီညွတ်ရေး အကြံ ပေးအဖွဲ့သည် ဆိုရှယ်လစ်စနစ် တည်ဆောက်ရေး နှင့် တိုင်းရင်းသား စည်းလုံး ညီညွတ်ရေး တို့နှင့် ပတ်သက်၍ ထိရောက်သည့် အကြံဉာဏ်များ ကို ပေးနိုင်ခဲ့ခြင်းမရှိ လို့ ကောက်ချက် ဆွဲပြခဲ့ပါတယ်။
အဖွဲ့နိဂုံး
(၃၃) ဦး အကြံပေးကော်မတီဟာ (၆) လပဲ သက်တမ်းရှည်ကြာခဲ့ရပြီး ဘာမှ မယ်မယ်ရရ ရလဒ်ကောင်း မထွက် ခဲ့ရတဲ့ အဖွဲ့ကြီးတခုအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နေဝင်းရဲ့ အချိန်ဆွဲကစားကွက်အတွင်းမှာ အလဟဿ အချိန် ကုန်ခဲ့ရတဲ့ အဖွဲ့ကြီးအဖြစ် နိဌိတံသွားခဲ့ရပါတော့တယ်။
အသက် ၂၂ နှစ်အောက် အာရှဖလား
အသက် ၂၃ နှစ်​အောက် အာရှဖလားဘောလုံးပြိုင်ပွဲ (၂၀၁၆–၂၀၂၀ : အာရှအသက် ၂၃ နှစ်​အောက်ချန်ပီယံရှစ်​ဘောလုံးပြိုင်ပွဲ၊ ၂၀၁၃ : အာရှအသက် ၂၂ နှစ်အောက်ချန်ပီယံရှစ်ဘောလုံးပြိုင်ပွဲ) သည် အာရှဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် မှကြီးမှူးကျင်းပ​​သော အာရှအဆင့် သက်တမ်းအလိုက်လူငယ်​ဘောလုံးပြိုင်ပွဲဖြစ်သည်။ ပထမဆုံးအကြိမ်ကျင်းပ​သော ၂၀၁၃ အသက် ၂၂ နှစ်အောက် အာရှဖလား ကို ၂၀၁၁ ခုနှစ် တွင်စတင်ရန်ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၂၀၁၃ ခုနှစ် မှစ၍သာ ပြိုင်ပွဲများကို ကျင်းပခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် တွင် ခြေစစ်ပြိုင်ပွဲ(အရည်ချင်းစစ်ပြိုင်ပွဲ) များစွာကို အုပ်စု အလိုက် စ​တင်၍ ကျင်းပခဲ့သည်။ ထိုပြိုင်ပွဲများကို ၂ နှစ် တစ်ခါကျင်းပ ရန် ဆုံးဖြတ်ထား​သည်။ ထူးခြားချက်မှာ ၂၀၁၆ ခုနှစ်မှစ၍ ​ပြိုင်ပွဲ၏အသက်ကန့်သတ်ချက်အား အသက် ၂၃ နှစ်အောက်အဖြစ် ​ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ကာ ​နွေရာသီအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲကျင်းပသည့် နှစ်များတွင် ပြုလုပ်​သော အသက် ၂၃ နှစ်​​အောက်အာရှဖလားပြိုင်ပွဲကို ​​ထိုနှစ်၏နွေရာသီအိုလံပစ်အားကစားပွဲ အမျိုးသား​ဘောလုံးပြိုင်ပွဲအတွက် ခြေစစ်ပွဲ အဖြစ်ကျင်းပရန်ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။
ပြိုင်ပွဲပုံစံ
အသက် ၂၃ နှစ်အောက် အာရှဖလား ပြိုင်ပွဲပုံစံ မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
လေးကောရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
လေးကောရွာ(Laykaw)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ တေးမူဒိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၈၀၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တေးမူဒိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၅၅၃ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၇၄၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ငါးရန့်အိုရွာ၊ မြောင်မြို့နယ်
ငါးရန့်အိုရွာ (Ngaryantoh)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ မြောင်မြို့နယ်၊ ငါးရန့်အိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၃၀၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြောင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘူးသနွတ်
ဘူးသနွတ်
သံလွင်ဆီ
သံလွင်ဆီဆိုတာ သံလွင်သီးကနေရရှိတဲ့ အဆီဖြစ်ပြီး သံလွင်သီးကို Olea europaea ; မျိုးရိုး Oleaceae လို့ မှတ် သားနိုင်ပါတယ် ။ သံလွင်ဆီကို ယေုယျအားဖြင့် ချက်ပြုတ်ခြင်း အလှအပရေးရာ ၊ ဆေးဝါးထုတ်လုပ်ခြင်း ၊ ဆပ်ပြာ နဲ့ လောင်စာဆီတွေ အဖြစ်လည်းအ သုံးပြုနိုင်ပါတယ် ။ ကမ္ဘာတဝှမ်းလုံးမှာ သံလွင်ဆီကို အသုံးပြုကြပြီး အထူး သဖြင့် မြေထဲပင်လယ်အနီးတဝိုက် ဒေသတွေမှာ အသုံးများကြပါတယ် ။
သံလွင်ဆီ ၌ ပါဝင်သော အရာများ
သံလွင်ဆီမှာ အဓိကအားဖြင့် ရောနှောနေတဲ့ triglyceride အစုအဝေးတွေဖြစ်တဲ့ oleic acid, palmitic acid နဲ့ တခြား fatty acids တွေနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားပါ့တယ် ။ ဒါ့အပြင် squalene 0.7 % နဲ့sterols အနည်းငယ် လည်းပါဝင် ပါတယ် ။ သံလွင်ဆီက ပါဝင်ဖွဲ့စည်းမှုဟာ နေရာဒေသ ၊ စိုက်ပျိုး ရိတ်သိမ်းချိန် ၊ အဆီထုတ်ယူမှု နည်း နဲ့ ရာသီ ဥတုတွေအပေါ်မူတည်ပါတယ် ။ သံလွင်ဆီမှာ သဘာဝ ထုတ်ကုန်တွေဖြစ်တဲ့ ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင် ပစ္စည်း တွေပါဝင်ပြီး အချောမသတ်ရသေးတဲ့ အဆီ extra-virgin unprocessed olive oil ဟာ သူ့ရဲ့ ခါးသက် တဲ့ အရသာရယ် စူးရှတဲ့ အရသာရယ်ဟာ tyrosl , hydroxytyrosol , oleocanthal နဲ့ oleuropein စတဲ့ ဓာတ်တွေ ပါဝင်တဲ့အတွက်ဖြစ်ပါတယ် ။
အာဟာရနှင့် ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများ
လေ့လာစမ်းသပ်မှုတွေအရ အစားအသောက်ထဲမှာ monunsaturated fats တွေ များများစားစား ပါဝင်နေခြင်းဟာ နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းနဲ့ နှလုံးသွေးကြော အဆီဖုံးရောဂါတွေ ကို လျော့ ကျစေ တယ် လို့ သိရပါ တယ် ။ ဒါဟာ အရေးကြီးပါတယ် ။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ သံလွင်ဆီမှာ monounsaturated fats တွေအများ အပြားပါ ဝင်နေပြီး အထူးသဖြင့် oleic acid ပဲဖြစ်ပါတယ် ။ US မှာဆိုရင် သံလွင်ဆီထုတ် ကုန်တွေမှာ ထုတ် လုပ်သူတွေက အောက်ပါတိုင်း ကျန်းမာရေး အကြောင်းတွေရေးထားလေ့ရှိတယ် ။
ချစ်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)
ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ချစ်ဆွေသည် မြန်မာ့တပ်မ​တော်တွင် တာဝန်ထမ်း​ဆောင်ခဲ့သူဖြစ်ကာ လယ်ယာစိုက်ပျိုး​ရေးနှင့် ဆည်​မြောင်းဝန်ကြီး၊ သစ်​​တော​ရေးရာဝန်ကြီး၊ ​မွေးမြူ​ရေးနှင့် ​ရေလုပ်ငန်းဝန်ကြီး၊ သမဝါယမဝန်ကြီး စသည်ဖြင့်တာဝန်ထမ်း​ဆောင်ခဲ့သည်။ အငြိမ်းစားယူပြီးနောက် နောင်စစ်သည်အမည်ဖြင့် စာပေ များ ရေးသားခဲ့ပြီး ‘သေတစ်နေ့ မွေးတစ်နေ့’မှာ အထင်ရှားဆုံးဖြစ် ကာ တတိယတွဲအထိ ရေးသား ထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့သည်။
သံလွင်ဆီ
အာဟာရနှင့် ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများ
- သံလွင်ဆီ ၂၃ ဂရမ် နေ့ စဉ်စားပေးခြင်းဖြင့် နှလုံးသွေးကြော အဆီဖုံးနှင့် နှလုံးသွေးကြော ကျဉ်းရောဂါအားလျော့ နည်းစေနိုင် ပါတယ် ။ ဒါဟာ သံလွင်ဆီမှာပါတဲ့ monounsaturated fats ကြောင့်ဖြစ်ပါတယ် ။ ဒီလို ကောင်း ကျိုးတွေကို ရရှိဖို့အတွက် သံလွင်ဆီဟာ saturated fat တွေနေရာမှာ အစားထိုးနိုင်ပြီး သင်တစ်နေ့တာ စားသောက် တဲ့ကယ်လီရီ အရေအတွက်ကိုလည်း မများစေပါဘူး ။
ချစ်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)
ငယ်ဘဝနှင့် မိသားစု
ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ချစ်ဆွေကို မြန်မာနိုင်ငံ၊ မော်လမြိုင်မြို့၊ သင်္ဘောလဲရပ်၊ မက်ကရေးလမ်းတွင် မွန်လူမျိုးအဖ ဦးလှဘော်နှင့် အမိ ဒေါ်ခင်တင့်တို့မှ ၁၉၃၂−ခုနှစ်၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၁၈−ရက်၌ မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း ၆ ယောက်အနက် စတုတ္ထမြောက်ဖြစ်သည်။ ၅−နှစ်အရွယ်တွင် မော်လမြိုင် ဗုဒ္ဓဘာသာ အထက်တန်းကျောင်း၌ ပညာစတင် သင်ကြားသည်။ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ ပဲခူးမြို့သို့ စာတိုက်အင်စပတ်​တော်အဖြစ် ​ပြောင်းစဉ်က ပဲခူးမြို့သို့ ​ပြောင်းခဲ့ကြပြီး မက္ကရက်(သ်) အင်္ဂလိပ်စာ အလွတ်သင်​ကျောင်းတွင် ပညာဆက်လက် သင်ကြားခဲ့သည်။၂နှစ်အကြာတွင် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ စစ်ကြီးပြီး​နောက် ဖခင်မှာ ရန်ကုန်စာတိုက်မှူးကြီူအဖြစ် ​ပြောင်းကာတာဝန်ထမ်း​ဆောင်ခဲ့သဖြင့် ​ရေ​ကျော်ရပ်ရှိ မက်သဒစ်​ကျောင်းတွင် ပညာသင်ခဲ့သည်။၁၉၅၁ခုနှစ်တွင် ပဲခူးမြို့ ဆရာကြီးဦးဘစိန်၏ အလွတ်သင်​ကျောင်းမှ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း​အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ထို့​နောက် ရန်ကုန်မြို့ ဆိပ်ကမ်း​ကော်မရှင်နာရုံးတွင် စာ​ရေးအဖြစ် တစ်နှစ်ခန့် လုပ်ကိုင်ခဲ့ကာ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်သို့ တက်​ရောက်ခဲ့သည်။၁၉၅၇ခုနှစ် ဇွန်လ၁၉ရက်​နေ့တွင် ​ဒေါ်မြင့်မြင့်ခင်နှင့် လက်ထက်ခဲ့သည်။
သံလွင်ဆီ
အာဟာရနှင့် ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများ
ဒီလို ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ၂၀ဝ၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁ရက်နေ့မှာ FDA ကကြေညာခဲ့ပြီး ဒီလို အလားတူ စာတမ်းမျိုးကို omega-3 fatty acids တွေပါဝင်တဲ့ မက်မွန်စေ့နဲ့ ဘန်လျှောင်ပင်စေ့တို့မှာလည်း ကြော်ငြာဖို့ ခွင့်ပြုခဲ့ပါတယ် ။
ချစ်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)
တပ်မ​တော်သားဘဝ
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်သို့ တက်​ရောက်​နေစဉ် ဗိုလ်သင်တန်း အမှတ်စဉ်၈အတွက် သင်တန်းသား​ခေါ်ယူသဖြင့် ဝင်​ရောက်​ဖြေဆိုရာ ​အောင်မြင်ခဲ့သည်။၁၉၅၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ၂၆ရက်​နေ့တွင် သင်တန်းဆင်းကာ ကွတ်ခိုင်မြို့ရှိ အမှတ် (၁)ကယား​သေနတ်ကိုင်တပ်ရင်းတွင် ဒုတိယဗိုလ်အဖြစ် စတင်တာဝန်ထမ်း​ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့​နောက် မူဆယ်၊မန္တ​လေး၊မြစ်ကြီးနား၊​ကောလင်း၊ဝန်းသို၊ပင်လည်ဘူး၊ဖီ​မော်၊ဆားလင်းကြီး၊ကျားတက်၊မင်းတိုင်ပင်၊ကပိုင်၊​ချောက်၊​တောင်တွင်းကြီး၊​အောင်လံ​ဒေသများတွင် တာဝန်ထမ်း​ဆောင်ခဲ့သည်။
သံလွင်ဆီ
အာဟာရနှင့် ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများ
သံလွင်ဆီဟာ နှလုံးကျန်းမာရေးကို အလွန်အထောက်အကူပြုကြောင်း စမ်းသပ်မှုတွေအများကြီးရှိခဲ့ပါတယ် ။ အထူး သဖြင့် ကိုလက်စထရော ကိုပုံမှန် လည်ပတ်စေပြီး LDL cholesterol ကို ဓာတ်တိုးစေပါတယ် ။ ဒါ့အပြင် သံလွင် ဆီမှာ အရောင်ကျစေတယ် ၊ သွေးခဲတာကို ဆန့်ကျင်ခြင်း ၊ သွေးတိုးရောဂါကို သက်သာစေခြင်း နဲ့ သွေးကြောကျယ်စေခြင်းစတဲ့ စွမ်းရည်တွေရှိပါတယ် ။
ချစ်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)
တပ်မ​တော်သားဘဝ
၁၉၅၉ခုနှစ်တွင် ​တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၊ အ​ရှေ့​တောင်တိုင်း​စစ်ဌာနချုပ်တို့တွင် တာဝန်ထမ်း​ဆောင်ပြီး ၁၉၆၆ခုနှစ်တွင် ဒုတိယတပ်ရင်းမှူး၊ ဗိုလ်မှူးအဖြစ် က​လောတွင် တာဝန်ထမ်း​ဆောင်ခဲ့သည်။၁၉၇၀တွင် စစ်ဦးစီးမှူး (ဒုတိယတန်း)အဖြစ် ကာကွယ်​ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး (စစ်ဆင်​ရေးဌာန)သို့ ​ပြောင်းကာတာဝန်ထမ်း​ဆောင်ရသည်။ တစ်နှစ်ခန့်အကြာတွင် ကယားပြည်နယ်ရှိ ခလရ-၅၄သို့ တပ်ရင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်း​ဆောင်ရသည်။​​ဝှေပုံလောင်းခရီးရှည်ချီတက်ပွဲကို ချီတက်ခဲ့ပြီး စစ်ရုံးတွင် စစ်ဦးစီးမှူး ပထမတန်း(စစ်ဆင်​ရေး)အဖြစ်နှင့် ထပ်မံတာဝန်​ပေးခံရပြန်သည်။
သံလွင်ဆီ
အာဟာရနှင့် ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများ
အချို့သောလေ့လာမှုတွေအရ သံလွင်ဆီရဲ့ Phenolic ပါဝင်မှုဟာ နှလုံးကိုကာကွယ်ပေးနိုင်တဲ့ အစွမ်းသတ္တိရှိ တယ်လို့ ဆိုပါတယ် ။ သံလွင်ဆီကို ရေရှည်သာအသုံးပြုမယ်ဆိုရင် သွေးလွှတ်ကြောနံရံတွေရဲ့ ကျုံ့နိုင်ဆန့်နိုင်စွမ်း အားကို များစေပြီး သွေးကြောတွေရဲ့ stress ကိုနည်းစေပါတယ် ။ ဒါကြောင့် နှလုံး တိုက်ခိုက်ခံရ မှုနဲ့ လေဖြတ်ခြင်း ကိုလည်း ကာကွယ်ပေးနိုင်ပြန်ပါတယ် ။
ချစ်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)
တပ်မ​တော်သားဘဝ
ထို့​နောက် ထားဝယ်စစ်ဗျူဟာတွင် ဗျူဟာမှူးအဖြစ် နှစ်နှစ်ခန့် တာဝန်ထမ်း​ဆောင်ခဲ့သည်။ ဆိုဗီယက်ပြည်​ထောင်စုတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ စစ်သံမှူးအဖြစ် တာဝန်​ပေးအပ်ခံခဲ့ရပြန်သည်။ ထို့​နောက် အ​ရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တွင် ၂လခန့်တာဝန်ထမ်း​ဆောင်ခဲ့ပြီး အမှတ်၇၇​ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်တွင် တပ်မမှူး (ဗိုလ်မှူးချုပ်)အဖြစ် တာဝန်​ပေးခံရကာ ​နောင်တွင် အ​ရှေ့​မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး၊အ​ရှေ့​တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးများအဖြစ် တာဝန်ထမ်း​ဆောင်ခဲ့ပြန်သည်။၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် ကာကွယ်​ရေးဝန်ကြီးဌာန အမှတ်(၂)စစ်ဆင်​ရေး အထူးတပ်ဖွဲ့မှူးဖြစ်လာကာ ၁၉.၁၁.၁၉၈၆တွင် ဗိုလ်ချုပ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
သံလွင်ဆီ
အရေပြားနဲ့ သံလွင်ဆီ
သံလွင်ဆီရဲ့ ကောင်းကျိုးတွေအရ သံလွင်ဆီကို လိမ်းဆေးအလှဆီအနေနဲ့လည်း ထုတ်လုပ်လာကြပါပြီ ။ အထူးသဖြင့် Extra virgin olive oil ဟာ အရေပြားကို moisturizing စွမ်းရည်ပေးပြီးခြောက်သွေ့တဲ့ အရေပြား ပိုင်ရှင်တွေအတွက် သင့်လျှော်ပါတယ် ။ ဒါ့အပြင် OCM ဆိုတာဟာ Oil cleansing method ဖြစ်ပြီး မျက်နှာကို extra virgin olive oil, castor oil နဲ့တခြားနံသာဆီတွေ ပေါင်းပြီး သန့်စင်စေတဲ့ နည်းတစ်မျိုးလည်းဖြစ်ပါတယ် ။ နားအတွင်းပိုင်းသန့်စင်ဖို့ကို လည်းတချို့ အသုံးပြုကြပါသေးတယ် ။ သံလွင်ဆီကို မျက်နှာနဲ့ တခြားခန္ဓာကိုယ် က အမွှေးတွေဖယ်ရှားသုတ်သင်ဖို့အတွက် shaving oil အနေနဲ့လည်းအသုံးပြုနိုင်ပါသေးတယ် ။ စမ်းသပ်မှုတွေ အရ သံလွင်ဆီလိမ်းပေးခြင်းဖြင့် သံလွင်ဆီနဲ့ UVB rays တွေထိတွေ့ရင် ကျူမာနဲ့ အရေပြားကင်ဆာတွေကို ကာကွယ်ပေးနိုင်တဲ့အစွမ်းလည်း ရှိနေပြန်ပါတယ် ။
ချစ်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)
နဝတဝန်ကြီး
၁၉၈၈ခုနှစ် တပ်မ​တော်အာဏာသိမ်းချိန်တွင် နိုင်ငံ​တော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်​ဆောက်​ရေးအဖွဲ့ (နဝတ)တွင် အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုသို့တာဝန်ထမ်း​ဆောင်စဉ် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန၊ ​မွေးမြူ​ရေးနှင့် ​ရေလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာနနှင့် သမဝါယမ ဝန်ကြီးဌာနတို့၏ ဝန်ကြီးတာဝန်များပါ ထမ်း​ဆောင်ခဲ့သည်။
သံလွင်ဆီ
အရေပြားနဲ့ သံလွင်ဆီ
သံလွင်ဆီဟာ အလာ့ဂျစ် ဓာတ်မတည့်မှုတွေမဖြစ်စေနိုင်ပါဘူး ။ သံလွင်ဆီမှာ ဝမ်းပျော့စေတဲ့ laxative စွမး်ရည် ရှိပြီး ဒါကြောင့် သူ့ကို stool softener အဖြစ်သုံးနိုင်ပါတယ် ။ ဒါ့အပြင် အူတွေကျုံ့တာ ကိုလည်း တား ဆီးပေးနိုင်ပါတယ် ။ သံလွင်ဆီမှာပါတဲ့ Oleocanthal ဟာ cyclooxygenase (COX) အင်ဇိုင်းကို တား ဆီးပေး တဲ့ Non-selective inhibitor လည်းဖြစ်ပါတယ် ။ အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးထဲက ibuprofen နဲ့သွားဆင် ပါတယ် ။
သင်းတိမ်းရွာ၊ တံတားဦးမြို့နယ်
သင်းတိမ်းရွာ (Thintein)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ တံတားဦးမြို့နယ်၊ သင်းတိမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၁၇၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သင်းတိမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၀၅ ဦး၊ မ ၇၈၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
သံလွင်ဆီ
ကိုးကား
http://www.thettantcho.com/
သင်းတိမ်းရွာ၊ တံတားဦးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တံတားဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်ဘားပန်ရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
အင်ဘားပန်ရွာ(Inbarpang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ကွမ်ရှင်မာကျယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၆၃၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချစ်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)
သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်း​ရေး
ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ချစ်ဆွေသည် သစ်​တော​ရေးရာဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်း​ဆောင်စဉ် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်း​ရေးများ စဉ်ဆက်မပြတ် လုပ်​ဆောင်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်း ​ချောက်၊ ​ရေနံ​ချောင်း​ဒေသတွင် သဲကန္တာရအ​နေအထားသို့ ​ရှေးရှု​နေ​သော အစက်၂စက်ကို ​ကောင်းကင်ဓာတ်ပုံမှ ​တွေ့ရှိသဖြင့် လူသိရှင်ကြား ​ဖော်ထုတ်ပြသကာ ထိုအစက်များ ​ပျောက်ကွယ်သွား​အောင် ​ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း စိမ်းလန်းစိုပြည်​ရေးအတွက် ကိုရီးယားနိုင်ငံမှ ယုန်အီးစီမံကိန်းကို နမူနာယူကာ ​ဂွေးချို​တောင်တန်း စိမ်းလန်းစိုပြည်​ရေးစီမံချက်ကို ​ရေးဆွဲအ​ကောင်အထည်​ဖော်ခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ပုဂံရှိ ​လောကနန္ဒါ​ဘေးမဲ့ဥယျာဉ်၊ ပုပ္ပါးအပန်း​ဖြေစခန်း၊ လန်ပိကျွန်းအဏ္ဏဝါ​ဗေဒဥယျာဉ်တည်​ဆောက်ခြင်း၊ မြန်မာ့ကျားသတ္တဝါ ထိန်းသိမ်း​ရေး၊ တနင်္သာရီသစ်​တောထိန်းသိမ်း​ရေးလုပ်ငန်းနှင့်အတူ ပါချန်ကြိုးဝိုင်း​စောင့်​ရှောက်​ရေးများကိုပါ ​ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ရှင်မ​တောင်၊ နတ်မ​တောင်၊ တက်မ​တောင်၊ နတ်​တောင်၊ မဟာမြိုင်သစ်​တော​စောင့်​ရှောက်​ရေးများ ​ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း
၂၀၁၅ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ၂၈ရက်​နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ရွှေ​တောင်ကြား(၁)ရပ်ကွက် ​ငွေဝတ်မှုံရိပ်သာလမ်း၊ အိမ်အမှတ် (၇၀/ဘ)​၌ ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီး ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီးသည်၊ သား၃​ယောက်နှင့် သမီးသုံး​ယောက် ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
နကျီးကုန်းရွာ၊ ကညင်သောင်
နကျီးကုန်းရွာ၊ ကညင်သောင်
မင်္ဂလာကြီးရွာ၊ မင်္ဂလာကြီး (ပြင်ဖြူ)
မင်္ဂလာကြီးရွာ၊ မင်္ဂလာကြီး (ပြင်ဖြူ)
သမားချောင်းရွာ၊ သာယာကုန်း
သမားချောင်းရွာ၊ သာယာကုန်း
မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းစီမံခန့်ခွဲရေး နည်းဥပဒေ
မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းစီမံခန့်ခွဲရေး နည်းဥပဒေ သည် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနက အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁ / ၂၀၁၂၊ ၁၃၇၄ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လဆန်း ၁၄ ရက် (၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၃၁ ရက်) တွင် ထုတ်ပြန်သော နည်းဥပဒေများဖြစ်သည်။
လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနသည် မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ စီမံခန့်ခွဲရေးဥပဒေ ပုဒ်မ ၃၄၊ ပုဒ်မခွဲ (က) အရ အပ်နှင်းသော လုပ်ပိုင်ခွင့်ကိုကျင့်သုံး၍ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့၏သဘောတူညီချက်ဖြင့် အောက်ပါနည်းဥပဒေများကိုထုတ်ပြန်လိုက်သည်။
အခန်း(၁) အမည်နှင့် အဓိပ္ပာယ်ဖော်ပြချက် ၁။	ဤနည်းဥပဒေများကို မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ စီမံခန့်ခွဲရေးနည်းဥပဒေများဟု ခေါ်တွင်စေရမည်။ ၂။	ဤနည်းဥပဒေများတွင်ပါရှိသော စကားရပ်များသည် မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ စီမံခန့်ခွဲရေးဥပဒေတွင် ပါရှိသည့်အတိုင်း အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်စေရမည်။ ထို့ပြင် အောက်ပါ စကားရပ်များသည် ဖော်ပြပါအတိုင်း အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်စေရမည်- (က)	သီးခြားအဖွဲ့ ဆိုသည်မှာနေပြည်တော်ကောင်စီ သို့မဟုတ် တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အလိုက် မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ တင်ပြလာသည့် ကိစ္စရပ်များကို စစ်ဆေးရန် ဗဟိုကော်မတီကဖွဲ့စည်း သည့်အဖွဲ့ကို ဆိုသည်။ (ခ)	အထူးအဖွဲ့ ဆိုသည်မှာ မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်မှုအခြေအနေကိုစစ်ဆေးရန်ဗဟိုကော်မတီက အခါအားလျော်စွာ ဖွဲ့စည်း ပေးသည့်အဖွဲ့ ကို ဆိုသည်။ (ဂ)	 ပုံစံ ဆိုသည်မှာ ဤနည်းဥပဒေများတွင် သတ်မှတ်ထားသည့် ပုံစံကိုဆိုသည်။
အခန်း(၇) မြေလွတ်၊မြေလပ်နှင့်မြေရိုင်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့် ရရှိသူများအား ကာကွယ်ကူညီဆောင်ရွက်ခြင်း ၅၈။	ဗဟိုကော်မတီသည် - (က)	မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများလုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့်ရရှိသူက စိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းအတွက် နည်းပညာ၊မျိုးကောင်းမျိုးသန့်နှင့်အခြားပံ့ပိုးမှုများနှင့်စပ်လျဉ်း၍ အကူအညီတောင်းခံလာပါက ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ သက်ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်း၊ ဌာနများနှင့် ဆက်သွယ်ပြီး မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်း တည်ရှိရာနှင့် အနီးဆုံးရှိ သက်ဆိုင်သည့် ဌာန၊ အဖွဲ့အစည်းက လိုအပ်သလို ကာကွယ်ကူညီပံ့ပိုး ပေးရန် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်နိုင်သည်။ (ခ)	မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့်မြေရိုင်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့်ရရှိသူက မွေးမြူရေး လုပ်ငန်းအတွက် နည်းပညာ၊ မျိုးကောင်းမျိုးသန့်နှင့် အခြားပံ့ပိုးမှုများနှင့် စပ်လျဉ်း ၍ အကူအညီတောင်းခံလာပါက ပြည်ထောင်စုအစိုးရ မွေးမြူရေးနှင့် ရေလုပ်ငန်း ဝန်ကြီးဌာနနှင့်ဆက်သွယ်ပြီး မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့်မြေရိုင်း တည်ရှိရာနှင့် အနီးဆုံး ရှိ သက်ဆိုင်သည့် ဌာန၊ အဖွဲ့အစည်းက လိုအပ်သလို ကာကွယ်ကူညီပံ့ပိုးပေးရန် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်နိုင်သည်။ (ဂ)	မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့်ရရှိသူက ရင်းနှီး မြှုပ်နှံမှုအတွက် ချေးငွေများရရှိလို၍လည်းကောင်း၊ ပံ့ပိုးပစ္စည်းနှင့် ဝန်ဆောင်မှု အကူအညီရရှိလို၍လည်းကောင်းတင်ပြလာလျှင်နေပြည်တော်ကောင်စီ သို့မဟုတ် တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လုပ်ငန်းအဖွဲ့ သို့မဟုတ် အထူးအဖွဲ့၏ မြေပြင် သို့ သွားရောက်၍ ကွင်းဆင်း စစ်ဆေးတွေ့ရှိချက်များ၊ သက်ဆိုင်သည့် ဌာန၊ အဖွဲ့အစည်း၏ ထောက်ခံချက်များ အပေါ်အခြေခံ၍ စိစစ်ထောက်ခံပေးနိုင်သည်။ (ဃ)	မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့်မြေရိုင်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့်ရရှိသူက လုပ်ငန်း အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ပြီးနောက် မုန်တိုင်းကျရောက်ခြင်းကဲ့သို့သော သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ကြောင့် ကြီးမားသည့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများဖြစ်ပေါ်ပါက နေပြည်တော်ကောင်စီ သို့မဟုတ် တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လုပ်ငန်းအဖွဲ့ သို့မဟုတ်အထူးအဖွဲ့၏မြေပြင်သို့သွားရောက်၍ ကွင်းဆင်းစစ်ဆေးတွေ့ရှိချက်များ၊ သက်ဆိုင်သည့်ဌာန၊အဖွဲ့အစည်း၏ထောက်ခံချက်များအပေါ်အခြေခံ၍ နိုင်ငံတော်မှ အထူးချေးငွေရရှိရေးအတွက်သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနသို့စိစစ်ထောက်ခံပေးနိုင်သည်။
အခန်း(၉) ဥပဒေကြောင်းအရတရားစွဲဆိုခြင်း ၇၃။	မည်သူမဆို မြေလွတ်၊မြေလပ်နှင့်မြေရိုင်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့်ရှိသောမြေပေါ်ရှိ ပစ္စည်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အကျိုးဖျက်ဆီးကြောင်းကိုလည်းကောင်း၊ မြေလွတ်၊မြေလပ်နှင့်မြေရိုင်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊အသုံးပြုခွင့်ရရှိသူ သို့မဟုတ် ယင်း၏ကိုယ်စားတာဝန်ရှိသူ၏ ခွင့်ပြုခြင်းမရှိဘဲ ယင်း လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့်ရှိသောမြေတွင် ဝင်ရောက်ကျူးကျော် လုပ်ကိုင်ကြောင်းကိုလည်းကောင်း၊ မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့် ရရှိသူကိုဖြစ်စေ၊ ထိုသူ၏ သဘောတူခွင့်ပြုချက်အရ လုပ်ကိုင်သူကို ဖြစ်စေ၊ ယင်းလုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့်ရှိသောမြေတွင် လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုကို ဟန့်တားနှောင့်ယှက်ကြောင်းကိုလည်းကောင်း ပေါ်ပေါက်လျှင် မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများစီမံခန့်ခွဲရေး ဥပဒေပုဒ်မ ၂၆၊ ၂၇ နှင့် ၂၈ တို့အရ အရေးယူရန် တရားစွဲ ဆိုနိုင်သည်။ ၇၄။	မည်သူမဆို မြေလွတ်၊မြေလပ်နှင့်မြေရိုင်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့် ပြန်လည် ရုပ်သိမ်းထားသည့်မြေပေါ်မှ ထွက်ခွာဖယ်ရှားပေးရန် ပျက်ကွက်ကြောင်း ပေါ်ပေါက်လျှင် မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့်မြေရိုင်းများစီမံခန့်ခွဲရေးဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၉ အရ အရေးယူရန် တရားစွဲဆိုနိုင်သည်။
အခန်း(၁၀) အထွေထွေ ၇၅။	ဗဟိုကော်မတီသည် နိုင်ငံတော်၏ မြေအသုံးချရေးမူဝါဒ ပီပြင်စွာ အကောင်အထည်ဖော် နိုင်ရေးအတွက် လိုအပ်သောအကြံပြုချက်များကို ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သို့ တင်ပြရမည်။ ၇၆။	ဗဟိုကော်မတီသည် မြေလွတ်၊မြေလပ်နှင့်မြေရိုင်းများ အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်မှု အခြေအနေကို ဗဟိုကော်မတီနှင့် နေပြည်တော်ကောင်စီ သို့မဟုတ် တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လုပ်ငန်းအဖွဲ့များထံ သတ်မှတ်ချက်များနှင့်အညီ တင်ပြစေရန် မြေလွတ်၊မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့်ရရှိသူအား ညွှန်ကြားနိုင်သည်။ ၇၇။	နေပြည်တော်ကောင်စီ သို့မဟုတ် တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လုပ်ငန်းအဖွဲ့ များသည် လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှု အခြေအနေအပြည့်အစုံကိုဗဟိုကော်မတီသို့  သုံးလလျှင်တစ်ကြိမ် အစီရင်ခံစာနှင့် ဘဏ္ဍာရေးနှစ် ကုန်ဆုံးသည့် မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့ အထိ နှစ်ချုပ်အစီရင်ခံစာ တို့ကို တင်ပြရမည်။ ၇၈။	ဗဟိုကော်မတီသည် မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ စီမံခန့်ခွဲမှု အခြေအနေနှင့် လုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်မှုအခြေအနေအပြည့်အစုံကို ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သို့ ခြောက်လလျှင် တစ်ကြိမ် အစီရင်ခံစာနှင့် ဘဏ္ဍာရေးနှစ်ကုန်ဆုံးသည့် မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့ အထိ နှစ်ချုပ်အစီရင်ခံစာ တို့ကို တင်ပြရမည်။ ၇၉။	မြေလွတ်၊မြေလပ်နှင့်မြေရိုင်းများ စီမံခန့်ခွဲရေးဥပဒေအရ ဖွဲ့စည်းသော ဗဟိုကော်မတီ သည် ယင်းဥပဒေမပြဋ္ဌာန်းမီက ဖွဲ့စည်းခဲ့သော မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့်မြေရိုင်းများစီမံခန့်ခွဲရေး ဗဟိုအဖွဲ့၏ တာဝန်နှင့်လုပ်ပိုင်ခွင့်များကို ဆက်ခံဆောင်ရွက်ရမည်။
( ပုံ ) မြင့်လှိုင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန
ဒေါင်းမို့ရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
ဒေါင်းမို့ရွာ (Daungmoet)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ ဒေါင်းမို့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၂၇၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဒေါင်းမို့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၀၈ ဦး၊ မ ၈၈၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၈၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်ဗုံဒေါ့ရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
အင်ဗုံဒေါ့ရွာ(Inbondawt)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ကွမ်ရှင်မာကျယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၆၃၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငါးပယ်ရွာ၊ မြောင်မြို့နယ်
ငါးပယ်ရွာ (Ngarpei)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ မြောင်မြို့နယ်၊ ငါးပယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၂၈၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြောင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရင်ပေါင်တိုင်ရွာ၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်
ရင်ပေါင်တိုင်ရွာ (Yinpaungtaing)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်၊ ရင်ပေါင်တိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၆၅၅ ဖြစ်သည်။
၂၀၂၂ ဖြစ်ရပ်
၂၀၂၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ရင်ပေါင်တိုင်ရွာကို စစ်ကောင်စီတပ်များ၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအပြင် အင်အား ၁၃၀ ခန့်ဖြင့် ဝင်ရောက်စီးနင်းပြီး ဒေသခံများကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ရာ အသက် ၁၀ နှစ်ခန့်ရှိ ကလေးတစ်ဦး အပါအဝင် အနည်းဆုံး လူ ၁၈ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်နေ့ညနေပိုင်းတွင် ရင်ပေါင်တိုင်ရွာအား Mi 35 တိုက်ခိုက်ရေးရဟတ်ယာဉ် ၃ စီးဖြင့် တစ်နာရီနီးပါးကြာ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ပြီး ရဟတ်ယာဉ် ၃ စီးဖြင့် စစ်သား ၆၀ ကျော် ချထားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ရင်ပေါင်တိုင်ရွာ ဒေသခံ ၂၀ ဦးကိုလည်း ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယင်းမာပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စိုင်
စိုင်သည် သတ္တဗေဒအရ 'ဗိုင်ဗော့ ဗန်တင်းဗာမင်နိကပ်'ဖြစ်သည်။ 'ဗိုးဗိဒီး'မျိုးရင်းတွင်ပါဝင်သည်။ ပြောင်ထက်အရွက်ငယ်၍ ကိုယ်လုံးထွားကျိုင်းသည်။ အမြင့် ၅ ပေခွဲရှိ သည်။ ထို့ထက်မြင့်သော စိုင်များလည်းရှိသည်။ ဦးချိုမှာ ပျမ်းမျှခြင်းအားဖြင့်၂၄ လက်မရှည်၍၊ လုံးပတ် ၁၄ လက်မရှိ သည်။ ပြောင်ထက် ခြေတံရှည်သည်။ စိုင်မနှင့် စိုင်ထီးကလေးတို့တွင် ဝင်းပြောင်သော သစ်အယ် သီးညိုအရောင်ရှိသည်။ မျက်နှာမှာ ဖြူသည်။ ခြေတံသည် ခွာအထက်မှဒူးဆစ်တိုင် အောင်ဖြူသည်။
တင်ပါးတွင်ထင်ရှားသော အဖြူကွက်ပါရှိသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ စိုင်ထီးကလေးများ၏ နံဘေးတွင် အဖြူပြောက်များကို တွေ့ရသည်။ ယင်းအပြောက်များသည် တဖြည်းဖြည်း မွဲပြာရောင်သို့ ပြောင်းသွားသည်။ ကြီးပြင်းသော စိုင်များ၏ အရောင်မှာ ညိုဝါရောင်ဖြစ်သည်။ စိုင်ထီးတွင် အများအားဖြင့် မျက်နှာမှ နှာယောင်တိုင်အောင်အဖြူရောင် ညစ်ညစ်ရှိသည်။ ကိုယ်လုံး၏အရောင်မှာ ကာကီရောင်ဖြစ်သည်။ လုံးလုံး မည်းမည်းနက်နေသောစိုင်ကို တွေ့ရခဲသည်။ စိုင်သည် ရွက်ကြွေတော၊ အမြဲစိမ်းတောများရှိ မြေညီ၌သော်လည်းကောင်း၊မညီညွတ်သော မြေပြင်၌သော်လည်းကောင်း၊ ကျက်စားရန် နှစ်သက်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၌ စိုင်ကိုသစ်တောရှိရာ တောင်ကုန်းများတွင် တွေ့ရသည်။ စိုင်သည် လူကိုမြင်လျှင် ထွက်မပြေးတတ်ချေ။ တစ်ခါတစ်ရံ လယ်တောယာတောများထဲသို့ပင် ဝင်လာတတ်သည်။ နံနက်ခင်းနှင့် မွန်းလွဲပိုင်းတွင် အစာရှာထွက်သည်။ ပူအိုက်သောအချိန်တွင် နားနေတတ်သည်။ မြက်ပင်၊ဝါးရွက်၊ ဝါးမျှစ် နှင့်အပင်ငယ်ကလေးများကို စားတတ်သည်။ ငန်သောအရသာကို နှစ်သက်သည်။ အအုပ်အသင်းဖွဲ့လျက် စားကျက်ကောင်းရာဒေသသို့ ရာသီအလိုက်ပြောင်းရွှေ့ ကျက်စားလေ့ရှိသည်။ စိုင်သည် ဖျတ်လတ်သည်။ အကြား၊အမြင်နှင့် အနံ့ခံကောင်းသည်။ ငြိမ်သက်စွာနေလေ့ရှိသည်။ နွားကဲ့သို့ အသံပြု တတ်သည်။ ထိတ်လန့်သောအခါ ကျယ်လောင်စွာအော်၍ တစ်ဟုတ်တည်းပြေးလွှားတတ်သည်။ စိုင်သည် များသောအားဖြင့် တစ်ကြိမ်လျှင် သားတစ်ကောင်သာပေါက်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံမှသာ နှစ်ကောင်ပေါက်တတ်၏။ စိုင်ကို မြန်မာနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ မလေးရှားနိုင်ငံ၏ ကျွန်းဆွယ်ဒေသ၊ ဘော်နီယိုကျွန်း နှင့် ဂျားဗားကျွန်းတို့တွင်တွေ့ရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် မဏိပူရတောင်ကုန်းများ၌လည်း တွေ့ရသည်ဟု အဆိုရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခွာစုံပါသော တိရစ္ဆာန်များ
သေဒါးမူဒိုးရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်ဂျင်နီယာ
လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင်
စက်မှုအတတ်ပညာရှင်များသည် စက်ဒီဇိုင်း၊ သုသေသန နှင့် စက်ထုတ်လုပ်ခြင်းများသာမက ကုန်ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ စမ်းသပ်ခြင်းနှင့် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းခြင်းများတွင်ပါ ပါဝင်သည်။ စက်မှုအတတ်ပညာရှင်များသည် မည်သည့်အတွက်ကြောင့် စက်ပျက်သည်များကိုလည်းကောင်း၊ ကုန်ထုတ်လုပ်ခြင်းများတွင် အရည်အသွေးမီရန် ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲခြင်းများတွင်လည်းကောင်း၊ စက်အသစ်များကို စမ်းသပ်ခြင်းတွင်လည်းကောင်း အဓိက ပါဝင်ကြသည်။ စက်မှုအတတ်ပညာရှင်များသည် လုပ်ငန်းတစ်ခုအတွက် မည်မျှကြာမည်၊ မည်မျှကုန်ကျမည်ကိုလည်း တွက်ချက်ပေးကြသည်။ အချို့သည် အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် အရောင်းဌာနများတွင် ဝင်ရောက် တာဝန်ထမ်းဆောင်ကြသည်။ အရောင်းဌာနတွင် စက်မှုအတတ်ပညာရှင်များသည် ဝယ်ယူသူတို့အတွက် နည်းပညာ၊ ကြိုတင်ခန့်မှန်းခြင်း၊ တပ်ဆင်ခြင်း နှင့် အသုံးပြုခြင်းတို့တွင် ပါဝင် ဆွေးနွေးသည်။
မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာ
မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာဆိုသည်မှာ ဆောက်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းအမျိုးမျိုးနှင့် ယင်းတို့အား ထိန်းသိမ်း ပြုပြင်ခြင်းလုပ်ငန်း (ဥပမာ အဆောက်အဦးများ၊ လမ်းများ၊ တံတားများ၊ ဥမင်လှိုဏ်ခေါင်းများ၊ လေယာဉ်ကွင်း၊ လေယာဉ်ပြေးလမ်းများ၊ ဆည်မြောင်း တာတမံများ၊ တူးမြောင်းများ၊ မိလ္လာမြောင်းများ၊ ဆိပ်ကမ်းများ) စသည်တို့အား အဓိက တာဝန်တစ်ရပ်အနေဖြင့် လုပ်ကိုင်နေကြသော အင်ဂျင်နီယာများ ဖြစ်သည်။
မြို့ပြလုပ်ငန်းခွင်တစ်ခုတွင် စီမံကိန်းချမှတ်ခြင်း (Planning)၊ ဆောက်လုပ်ခြင်း (Construction)၊ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းခြင်း (Maintenance) စသည့် အခြေခံ အချက်များ ပါဝင်သည်။ မြို့ပြ အင်ဂျင်နီယာများသည် နည်းပညာကိုသာမက စီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် ကြီးကြပ် ဆောင်ရွက်မှုများကိုလဲ နိုင်နင်းစွာ လုပ်ကိုင်တတ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။
စီမံကိန်း လုပ်ငန်းခွင်များအား အကောင်အထည်ဖော် လုပ်ဆောင်ရာတွင် မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာများသည် မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာ ဘာသာခွဲများဖြစ်သည့် ဒီဇိုင်းအင်ဂျင်နီယာများ၊ ဆောက်လုပ်ရေး အင်ဂျင်နီယာများ၊ ရေအရင်းအမြစ် ဆိုင်ရာ အင်ဂျင်နီယာများ၊ သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အင်ဂျင်နီယာများ၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးဆိုင်ရာ အင်ဂျင်နီယာများ၊ ဘူမိဗေဒဆိုင်ရာ အင်ဂျင်နီယာများ ကဏ္ဍအလိုက် စုဖွဲ့ပြီး ဆောင်ရွက်သကဲ့သို့၊ အခြား သက်ဆိုင်ရာ နယ်ပယ် အသီးသီးမှ အင်ဂျင်နီယာများ၊ ပညာရှင်များနှင့်လည်း ညှိနှိုင်းပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရသည်။
မြို့ပြလုပ်ငန်းခွင်သည် လူထုအတွက် သက်သာချောင်ချိစေရန်နှင့် ဘေးအန္တရာယ် ကင်းဝေးစေရန် အလုံးစုံတာဝန်ယူမှု ရှိရမည်။ မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာများ၏ လက်ဆွဲထားသည့် လုပ်ငန်းခွင် ဆောင်ပုဒ်မှာ အန္တရာယ် ကင်းရှင်းရေးသည် ပထမ (safety first) ဖြစ်သည်။ မြို့ပြလုပ်ငန်းခွင်တိုင်းတွင် လိုအပ်သော ကြိုတင် ကာကွယ်မှုများနှင့် ဘေးအန္တရာယ် ကင်းရှင်းရေး လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ထားရှိရမည် (လူနေအဆောက်အဦး ဆောက်လုပ်ရေးအတွက် လိုအပ်သော စည်းကမ်းများ၊ လမ်းဖောက်လုပ်ရေးတွင် လိုအပ်သော စည်းကမ်းများ၊ ဆည်လုပ်ငန်းအတွက် လိုအပ်သော စည်းကမ်းများ စသည်....)။
မြို့ပြ အင်ဂျင်နီယာများအနေဖြင့် ပတ်ဝန်းကျင် အတားအဆီးများ၊ လုပ်ငန်းခွင် အခက်အခဲများ၊ ဖြစ်ပေါ်လာမည့် ဆိုးကျိုးများအတွက် ကြိုတင်စဉ်းစား ကာကွယ်ထားရမည်။ ထို့အပြင် မထင်မှတ်သော သဘာဝ အန္တရာယ်များကိုလည်း မျှော်မှန်း ကာကွယ်ထားရမည် ( ဥပမာ-မိုးသည်းထန်မှု၊ လေမုန်တိုင်း၊ ငလျင်စသည်)
မြို့ပြ အင်ဂျင်နီယာတိုင်းသည် မည်သည့် ဆောက်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းခွင်ပင်ဖြစ်စေ အန္တရာယ် ကင်းရှင်းရေး ဦးစားပေး လုပ်ဆောင်ရမည့် အပြင် လုပ်ငန်းခွင် အဆင်ပြေချောမွေ့စေရေး၊ ရေရှည်ခိုင်ခံ့ရေး၊ ကုန်ကျစရိတ် သက်သာရေး စသည့်တို့အားလည်း အလေးပေး ဆောင်ရွက်ရမည်။ သို့မှာသာ မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာကောင်း တစ်ယောက်ပီသ နိုင်ပေမည်။
အင်တိုင်း (အရှေ့)ရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
အင်တိုင်း (အရှေ့)ရွာ (Intaing(East))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ အင်တိုင်း (အရှေ့)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၉၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်တိုင်း (အရှေ့)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၁၆ ဦး၊ မ ၈၅၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၆၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စန်းလှိုင်
ပန်းချီဆရာကြီး ဦးစန်းလှိုင်ကို မြန်မာနိုင်ငံ၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ဖျာပုံမြို့၊ မကျည်းတန်းရပ်၊ ရှိမ်းမကားလမ်း၌ အဖဦးခန့်၊ အမိဒေါ်တင့်တို့မှ ၁၉၂၃−ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ၊ ၂၄−ရက်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း ရှစ်ယောက်အနက် ပဉ္စမမြောက် ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်က ဖျာပုံမြို့ ဦးဖိုးသစ်ကျောင်းတွင် ပညာသင်ယူခဲ့ပြီး အင်္ဂလိပ်မြန်မာ ၇-တန်းအောင်မြင်သည်။ ဦးစန်းလှိုင်သည် ငယ်စဉ်ကပင် ပန်းချီအနုပညာ၌ စိတ်ဝင်စားသူဖြစ်ရာ အရွယ်ရောက်သောအခါ ပန်းချီဆရာမှတ် ဆရာဦးသိန်းညွန့်တို့ထံတွင် တပည့်ခံ သင်ယူခဲ့ပြီး ထိုဆရာကြီးတို့ထံမှ ဆီဆေး၊ ရေဆေး နှစ်မျိုးစလုံး ကျွမ်းကျင်ပိုင်နိုင်စွာ ရေးဆွဲနိုင်သော ပညာအမွေ ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရန်ကုန်မြို့တွင် ပန်းချီဆရာကြီး ဦးငွေကိုင်နှင့် ဦးလှမောင်ကြီးတို့ထံ၌ ပန်းချီပညာကို ဆက်လက်ဆည်းပူးခဲ့သည်။
၁၉၃၈-ခုနှစ်၊ အသက်(၁၄)နှစ်အရွယ်တွင် ဗြိတိသျှဘားမား ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီမှ ဦးဘထွန်း၊ အေဝမ်းရုပ်ရှင်မှ ဒါရိုက်တာ ဦးအောင်ဇံတို့နှင့် ဆက်သွယ်ပြီး ရုပ်ရှင်ပိုစတာ၊ ကြော်ငြာပန်းချီများကို ပန်းချီဆရာကြီး ဦးခင်အုန်းထံတွင် ဆက်လက်သင်ကြားခဲ့သည်။ ဦးစန်းလှိုင်သည် အသက်၁၃-နှစ်၊ ၁၄-နှစ် အရွယ်မှစ၍ ပန်းချီပညာဖြင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုခဲ့သူဖြစ်သည့်အလျောက် အသက် ၉၀ ကျော်အရွယ်အထိ ပန်းချီစန်းလှိုင်ဟူ၍ ထင်ရှားကျော်ကြားခဲ့သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကာလတွင် ဗမာ့ကာကွယ်ရေး တပ်မတော် (BDA) ၌ ဝင်ရောက်အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၄၃-ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်စစ်ဝန်ကြီးရုံး၊ ကင်းတပ်ဖွဲ့၌ အမှုထမ်းရသည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် မင်္ဂလာဒုံလေ့ကျင့်ရေးတပ်ရင်း(၁)သို့ ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။ ဖက်စစ်ဂျပန်တော်လှန်ရေးကာလတွင် ပြောက်ကျားတပ်ရင်း (၁၀၀၁)၌ ပါဝင်ခဲ့ကာ (၁၀၆)တပ်ရင်းမှ ပါဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၅-ခုနှစ်၊ မေလ(၁)ရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲနှင့် စစ်တောင်းမြစ်ဝှမ်း တိုက်ပွဲများ၌လည်း ပါဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီးတွင် ဇာတိဖျာပုံမြို့သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိကာ ပန်းချီရေးဆွဲခြင်းဖြင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုသည်။ ၁၉၄၆-ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် တပ်မတော်သို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်၍ တစ်နှစ်နီးပါး အမှုထမ်းသည်။ ထို့နောက် တပ်မှနုတ်ထွက်ကာ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ဦးစီးသည့် ပြည့်သူ့ရဲဘော်ဌာနချုပ်နှင့် ဆက်သွယ်၍ ဖျာပုံခရိုင် ပြည်သူ့ရဲဘော်အဖွဲ့၌ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်သည်။ ၁၉၄၇-ခုနှစ်တွင် ဒေါ်တင်အောင်နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သောင်းကျန်းသူနှိမ်နင်းရေး(၂)မှ တပ်ရင်းမှူး ဗိုလ်မင်းခေါင်ခေါ်ယူသဖြင့် တပ်ကြပ်ရာထူးဖြင့် တစ်နှစ်ကြာတာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။ ထို့နောက် တပ်မှ အပြီးအပိုင် နုတ်ထွက်ကာ ရန်ကုန်မြို့ ၂၇-လမ်းတွင် စန်းလှိုင်ပန်းချီအမည်ဖြင့် အချိန်ပြည့် ပန်းချီရေးဆွဲ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းခဲ့သည်။ ၁၉၅၆-ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ ဂျူဗလီဟော၌ ပန်းချီပြပွဲ ကျင်းပခဲ့သည်။ ၁၉၅၈-၅၉ခုနှစ်တွင် ဗမာပြည် ပန်းချီသမဂ္ဂ၌ အမှုဆောင်အဖြစ်၎င်း၊ ပန်းချီပန်းပုကောင်စီ စည်းရုံးရေးမှူးအဖြစ်လည်း၎င်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
တိုင်းလုံးကျော်၊ မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာတို့တွင် နေ့ထူးနေ့မြတ်အထူးထုတ်များ၌ သရုပ်ဖော်ရေးဆွဲပေးခဲ့ရပြီး ရှုမဝ၊ ငွေတာရီ၊ ပေဖူးလွှာ၊ မဟေသီ၊ ရတနာမွန်၊ မြတ်ဆုမွန် မဂ္ဂဇင်း၊ လုပ်သား၊ ပြည်သူ့ကြယ်နှင့် ခေတ်မြန်မာဂျာနယ်များ၊ မြစ်မခ၊ ဗျာဒိတ်ပန်းနှင့် တရားရိပ်မြိုင်စာစောင်တို့တွင် သရုပ်ဖော်ပန်းချီများ၊ ဒီဇိုင်းများကို ရေးဆွဲခဲ့သည်။
ကာစိုင်းမြစ်
ကာစိုင်းမြစ်သည် ကွန်ဂိုမြစ်၏ မြစ်လက်တက်(ဘယ်ဘက်)တစ်စင်းဖြစ်ပြီး ဗဟိုအာဖရိကဒေသတွင် တည်ရှိသည်။ ထိုမြစ်သည် အင်ဂိုလာအလယ်ပိုင်းမှ စတင်စီးဆင်းပြီး အရှေ့ဘက်သို့ အင်ဂိုလာနိုင်ငံနှင့် ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံနယ်ခြားမျဉ်းသို့ ရောက်သည့်တိုင်အောင် စီးဆင်းသွားကာ ထိုမှမြောက်ဘက်သို့စီးဆင်း၍ ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံအတွင်းသို့ မရောက်မချင်း နယ်ခြားမြစ်တစ်ခုအဖြစ် စီးဆင်းသည်။ လုလုအာမြစ်နှင့် ဆန်ကုရုမြစ်တို့ ပေါင်းဆုံရာကြားရှိ အီလီဘိုမြို့မှစ၍ ကာစိုင်းမြစ်သည် အနောက်ဘက်သို့ ဦးတည်စီးဆင်းသွားသည်။ ကွန်ဂိုမြစ်နှင့် ပေါင်းဆုံခြင်းမရှိမှီ ကင်ဆာရှာအရှေ့မြောက်ရှိ ကွမြစ်ဝဒေသတွင် ကွမြစ်ဟု ခေါ်ကြသော ဖီမီမြစ်နှင့် ပေါင်းဆုံသည်။ ကာစိုင်းမြစ်ဝှမ်းဒေသတွင် အဓိကအားဖြင့် အီကွေတာမိုးသစ်တောဧရိယာများပါဝင်ပြီး မြေဩဇာညံ့သော၊ သဲဆန်သောဟု ထင်ရှားသော စိုက်ပျိုးမြေကို ထောက်ပံ့ပေးသည်။ ဤမြစ်သည် ကွန်ဂိုမြစ်၏ မြစ်လက်တက်တစ်ခုဖြစ်ပြီး စိန်များအား ထိုမြစ်အတွင်းတွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ ဖြတ်တောက်ရန်နှင့် သွေးရန် ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံရောက်ရှိနေသော ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သော စိန်တို့သည် ကာစိုင်းမြစ်မှဖြစ်သည်။
ပြင်ပလင့်များ
ကဏ္ဍ:အင်ဂိုလာနိုင်ငံရှိ မြစ်များ ကဏ္ဍ:ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံရှိ မြစ်များ
ဖူမာလာရွာ၊ သစ်ဖြူကွင်း
ဖူမာလာရွာ၊ သစ်ဖြူကွင်း
ညောင်ပင်ကွင်းရွာ၊ ကညင်သောင်
ညောင်ပင်ကွင်းရွာ၊ ကညင်သောင်
အဂတိ လေးပါး
အဂတိတရား လေးပါး  မှာ
ရခိုင်စု
ရခိုင်စု
ကိုးကား
ရခိုင်စု
ကဲရကယ်တောကြောင်
ကဲရကယ်တောကြောင်၏ သိပ္ပံအမည်မှာ ကဲရကယ် ကဲရကယ် ဖြစ်သည်။ ကဲရကယ်ကြောင်ရိုင်းဟုလည်း ခေါ်သည်။ အာဖရိကတိုက်၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ၊ အာရှအလယ်ပိုင်းနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရသော ကြောင်ရိုင်းတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ကိုယ်ထည်အရွယ်အစား အလယ်အလတ် ရှိသည်။ ကိုယ်ထည်တုတ်ခိုင်သည်။ ခြေတံရှည်သည်။ မျက်နှာတိုသည်။ နားရွက်အမွေးစုများ ရှည်သည်။ စွယ်သွားရှည်သည်။ သားမွေးမှာ အနီရောင် သမ်းသော အဝါရောင် (သို့မဟုတ်) သဲရောင် တပြင်တည်း ဖြစ်သည်။ ခါးနားတဝိုက်တွင် အရောင်ဖျော့ပြီး အနီရောင်သမ်းသော အမှတ်အသားများ ရှိသည်။ ပခုံးအမြင့် ၄၀ မှ ၅၀ စင်တီမီတာ (၁၆ မှ ၂၀ လက်မ) ရှိသည်။ ကိုယ်အလေးချိန် ၈ မှ ၁၈ ကီလိုဂရမ် (၁၈ မှ ၄၀ ပေါင်) လေးသည်။ ညအချိန်တွင် ကျက် စားသည်။
သွင်ပြင်လက္ခဏာ
ကဲရကယ်ကြောင်ရိုင်းသည် အိမ်ကြောင်ထက် အတန်ငယ်ကြီးမားသည်။ အသွေးအရောင်မှာ အောက်ပိုင်းတွင် အဖြူရောင်ရှိပြီး အပေါ်ပိုင်းမှာ နီညိုရောင် ဖြစ်သည်။ နားရွက်များမှာ အနက်ရောင်ဖြစ်ပြီး နားရွက်ဖျားရှိ အမွေး များမှာ ပန်းပွားသဖွယ်ရှည်ပြီး ဖျာလျက်နေပေသည်။ အမြီးမှာ ရှည်သည်။ မျက်စိများပေါ်တွင် အဖြူပြောက်နှစ် စက်စီ ရှိသည်။ ယင်းကြောင်ရိုင်းများသည် ချုံနွယ်ပိတ်ပေါင်း နှင့် မြက်တောများတွင် နေလေ့ရှိပြီး အသားစားသတ္တဝါမျိုး ဖြစ် သည်။ ကဲရကယ်ကြောင်ရိုင်းကို အိမ်တွင် မွေးထားပါကလည်း အလွယ်တကူ ယဉ်ပါးလာတတ်ပေသည်။
ပျံ့နှံ့ကျက်စားပုံ
အာဖရိကတိုက်တွင် ကဲရကယ်တောကြောင်ကို ဆဟာရ သဲကန္တာရ၏ တောင် ဘက်ဒေသများတွင် တွေ့ရသည်။ သို့သော်လည်း အာဖရိကတိုက်မြောက်ပိုင်း တွင်မူ ရှားပါးသည်။ အာရှတိုက်တွင်မူ ယင်းတို့ကို အာရေဗျကျွန်းဆွယ်၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ၊ တာ့ခ်မင်နစ္စတန်နိုင်ငံ၊ ဥဇဘက်ကစ္စတန်နိုင်ငံမှသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ အနောက်ပိုင်းအထိ တွေ့ရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြောင်မျိုးရင်းဝင် တိရစ္ဆာန်များ ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:ပါကစ္စတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:တူရကီနိုင်ငံတွင် တွေ့ရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်တွင် တွေ့ရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:အာဖရိကတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် တွေ့ရှိရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ
ဇီလိုကန်
ဇီလိုကန် သည် ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် Haut-Lomami စီရင်စုတွင် တည်ရှိသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကန်သည်  Lualaba မြစ်ပေါ်တွင် ရေအားလျှပ်စစ်ထုတ်ယူမည့် ဆည်တစ်ခု တည်ဆောက်ရာမှ ဖြစ်လာသည့် ကန်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ကြေးနီမိုင်းများ အဓိကရှိရာဒေသဖြစ်သည့် Kolwezi ဒေသ၏ အရှေ့မြောက်ဘက် ၁၀ မိုင် (၁၆ ကီလိုမီတာ) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
ပန်စိမ်းရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ပန်စိမ်းရွာ (Pangsein)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ခေးအုံအွေ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၄၆၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခေးအုံအွေ့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၁၈ ဦး၊ မ ၆၉၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၁၁ ဦးနေထိုင်သည်။
အင်ဘူဂေါ့ရာရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
အင်ဘူဂေါ့ရာရွာ(Inbugawtyar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ကွမ်ရှင်မာကျယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၆၂၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အဝေးသင်ပညာရေး
အဝေးသင်ပညာရေးသည် ပညာရေးနယ်ပယ်မှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး မျက်မှောက်တွင် စာသင်ခန်းကဲ့သို့သော မူလပညာရေးဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်နေရာတွင် မရှိသော စာသင်သားများထံသို့  ပညာသင်ကြားခြင်းအား အရောက်ပေးပို့ခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်နှင့်အတူ နည်းပညာကိုအခြေခံထားသည့် စနစ်သစ်ပညာရေးစနစ်ဖြစ်သည်။ တိုးတက်လာသည့် ခေတ်ကြီးတွင် ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းသည် ပြောင်းလဲမြန်ဆန်လာသည်နှင့်အမျှ ပညာသင်ယူရေးလမ်းကြောင်းသည်လည်း မြင့်မား လာရသည်။ ပညာသင်ယူရေးသည် ဒေသနှင့်ကာလကြောင့် အနှောက်အယှက်အတားအဆီးမဖြစ်စေရဆိုသည့်မူသည် ခေတ်သစ် ပညာရေးတွင် အဓိကကျသည့်အချက်ဖြစ်လာသည်။
ရည်ရွယ်ချက်များ
စာသင်ခန်းသည် ပညာရှာမှီးရာတစ်ခုတည်းသောနေရာ ဖြစ်သည်ဆိုသည့် အစဉ်အလာယူဆချက်တို့သည် ပြောင်းလဲ ရမည့် အချိန်ဖြစ်သည်။ အဝေးသင်ပညာကို စာပေးစာယူပညာဟူ၍ ယူဆကြရမည့်ခေတ်သည်လည်း ကုန်ဆုံးသွားပြီဖြစ်သည်။ နည်းပညာ သည် ပညာရေးအတွက် မမျှော်လင့်ထားသည့်ဝန်ဆောင်မှုများဖြင့် အားဖြည့်ပေးနိုင်ပြီဖြစ်သည်။
အဝေးသင်ပညာတွင် သင်ကြားရေးစနစ်သည် သင်ယူ သူဗဟိုပြုစနစ် (Learnered-centered) ဖြစ်သည်။ သင်ယူသူ စိတ်တိုင်းကျ အလိုကျပညာရေးစနစ်ဖြစ်ပြီး သင်ယူသူသည် မိမိလိုအပ်ချက်နှင့်အညီ စိတ်တိုင်းကျခံယူလေ့လာနိုင်စေမည့် ပညာရေးစနစ်လည်း ဖြစ်သည်။
လေးရွာ၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်
လေးရွာ (Lay)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်၊ ရွာထောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၇၁၀ ဖြစ်သည်။
အဝေးသင်ပညာရေး
ရည်ရွယ်ချက်များ
အဝေးမှလှမ်းသင်ရ၍ တတ်မြောက်မှုရှိပါ့မလား သံသယပွားစရာမလိုပေ။ စနစ်သစ်ပညာရေးသည် လိုလျှင်ကြံဆ နည်းလမ်းရ၊ ကိုယ်လုပ်မှ ကိုယ်ရဆိုသည့်သဘောကို အခြေခံလာသည်မှ ကြာခဲ့ပြီ။ "ကိုယ်တိုင်အားမထုတ်ဘဲရသည့်ပညာသည် ပညာမဟုတ်" ဟူ၍ သူတို့ပြောသည်ကလည်း နှစ်ပေါင်းမနည်းတော့ပြီ။
လေးရွာ၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယင်းမာပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အဝေးသင်ပညာရေး
ရည်ရွယ်ချက်များ
အဝေးသင်ပညာရေးသည် ကမ္ဘာတွင်အဘယ်ကြောင့် လိုအပ်ရသနည်း။
အမေရိကန်နိုင်ငံတွင်လည်း အဝေးသင်ပညာရေးသည် တိုးတက်ထွန်းကားလျက် ရှိသည်။ အကြောင်းရင်းမှာ သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ တိုးတက်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ အီးမေးလ်၊ အီလက်ထရောနစ်ဆက်သွယ်ရေးစနစ်၊ ကွန်ပျူတာအင်တာနက်တို့ကို သုံးချင်တိုင်းသုံးပြီး၊ သုံးနိုင်ခွင့်ရရေးကို နေရာအနှံ့ စီစဉ်ပေးထားသောကြောင့်လည်းဖြစ်မည်ထင်သည်။ အဝေးသင် ကျောင်းသားတစ်ယောက် ဖတ်စာအုပ် သို့မဟုတ် ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်ကို အင်တာနက်ကလှမ်းယူနိုင်သည်။ ကျောင်းလခကို အင်တာနက်မှ လှမ်းသွင်းနိုင်သည်။ အကြံဉာဏ်များကို အင်တာနက်မှ လှမ်းတောင်းနိုင်သည်။ စာမေးပွဲကို အင်တာနက်မှ လှမ်းဖြေနိုင်သည်။