cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဟစ်တလာ
ဟစ်တလာ အဲဒေါ့(ခရစ် ၁၈၈၉-၁၉၄၅)
သို့သော် ဖွန်ပေပင်တို့ လူစုက စွမ်းဆောင်မှုကြောင့် ၁၉၃၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃ဝ ရက်နေ့တွင် ဟစ်တလာသည် ဂျာမန်လွှတ်တော်၏ အဓိပတိ(ဝန်ကြီးချုပ်) ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင် သမ္မတ ဟင်ဒင်ဗတ် ကွယ်လွန် သောအခါ ဟစ်တလာသည် အဓိပတိရာထူးနှင့် သမ္မတရာထူး နှစ်ခုလုံးကို ပူးတွဲ ထမ်းရွက်လေသည်။ ဟစ်တလာသည် သူ၏ ရည်မှန်းချက်အတိုင်း ဂျာမနီနိုင်ငံ၏ အထွတ်အထိပ်အဖြစ်သို့ ရောက်ပြီဖြစ်ရာ သူ၏ လုပ်ငန်းစဉ်ကို ချမှတ်ကာ စတင် ဆောင်ရွက်လေတော့သည်။ နိုင်ငံ စည်းလုံးတောင့်တင်းမှုအတွက် ရှေးဦးစွာ သူသည် အတိုက်အခံပါတီများကို နှိပ်ကွပ် တိုက်ဖျက်သည်။ သူ၏ ပါတီများထဲမှ သူ၏ သဘောချင်း မတိုက်ဆိုင်သူများကိုလည်း ပါတီ သန့်ရှင်းရေးဟု အကြောင်းပြကာ သုတ်သင်ပစ်လေသည်။ နာဇီ ပါတီမှသာလျှင် တရားဝင်ပါတီဖြစ်သည်ဟု ကြေညာပြီးသော် တစ်ပါတီစနစ်ကို ထူထောင်လေသည်။ နိုင်ငံရေးအာဏာများကိုလည်း သူ၏ လက်ဝယ်ထားရှိပြီးနောက် သူ၏ လူယုံများမှတဆင့် နိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်သည်။ ဂျာမနီနိုင်ငံကို မည်ကဲ့သို့ အသွင်ပြောင်းလိုက်သနည်းဟူမူ ဂျာမန်လူများစုသည် ဟစ်တလာကို မိမိတို့အား ကယ်တင်မည့်သူဟူ၍ပင် မှတ်ထင်လာကြတော့၏။ ထို့ပြင် အတိုက်အခံ ပါတီများကို နှိပ်ကွပ် သည်ထက်ပင် ယဟူဒီများကို အနည်းငယ်မျှ သွေးစပ်သူများကိုပင် မချန်ပဲ ပိုမို ပြင်းထန်စွာ နှိပ်ကွပ် ညှဉ်းပန်းသည်။ နိုင်ငံမှလည်း နှင်ထုတ်ခဲ့လေသည်။ ထိုနောက်တွင် ဂျာမနီနိုင်ငံ၏ ဂုဏ်သရေကို ပြန်ဆယ်သည့် လုပ်ငန်းစလေတော့သည်။ နာဇီတို့သည် ဂျာမနီနိုင်ငံသည် စစ်ရှုံးနိုင်ငံအဖြစ် ကမ္ဘာ့အလယ်တွင် မျက်နှာငယ်နေရသည်ကို မျက်နှာရှိရှိနှင့် တင့်တင့် တယ်တယ်ဖြစ်အောင် ဆောင်ရွက် ပေးမည်ဟု ဂျာမန်လူထုကို ကတိပေးခဲ့သည်။ ထိုကတိအတိုင်း ဆောင်ရွက်ဖို့ပင် ဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်လေသည်။ သို့ဖြစ်၍ ပထမတွင် လျှို့ဝှက်စွာ လက်နက်များကို တပ်ဆင် လေသည်။ နောင်အခါတွင်ကား အတိအလင်း လက်နက်များကို ပြုလုပ် တပ်ဆင်လေတော့သည်။ ထိုသို့ လက်နက်အင်အား ဖြည့်တင်းကာ နိုင်ငံတကာနှင့် ယှဉ်ပြိုင်သာအောင် ကြိုးပမ်းမှုမှာ နောက်ဆုံး စစ်မက် ဖြစ်ပွားသည့် အခြေသို့ ဆိုက်ရောက်တတ်သည့်အတိုင်း ဟစ်တလာ ခေါင်းဆောင်သော နာဇီတို့သည်တစ်နည်းအားဖြင့် စစ်ဖြစ်ပွားရန် ကြိုးပမ်းမှုကို စတင် ဆောင်ရွက်သည်ဟု ဆိုနိုင်ပေသည်။ စင်စစ်သော်ကား အင်အား ဖြည့်တင်းပြီးနောက် နောက်တကြိမ် စစ်ပွဲကြီးတရပ်ကို ဆင်နွှဲ ကာ အနိုင်ယူလိုက်လျှင် ယခင်က ဂျာမနီနိုင်ငံ အသရေမဲ့ခဲ့သည်ကို သင်ပုန်းချေရာရောက်မည်ဟု နာဇီတို့သည် တထစ်ချ မှတ်ယူထားကြ၏။ ဤသို့ဖြင့် လက်နက်များ တပ်ဆင်ပြီးနောက် ဂျာမန် အမျိုးသားများ စစ်ထဲ မဝင်မနေရ ဥပဒေကို ပြန်လည် ပြဋ္ဌာန်းလိုက်လေသည်။ နိုင်ငံပေါင်းချုပ် အသင်းကြီးမှ နုတ်ထွက်လိုက်၏။ ၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် ရိုင်းလန်းနယ်ကို ချီတက် သိမ်းပိုက် လိုက်သည်။ ထိုနောက် ၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် ဂျာမနီနိုင်ငံမှ သိမ်းယူထားသော ဂျာမန် ကိုလိုနီနယ်များကို ပြန်လည် ပေးအပ်ရမည်ဟု တောင်းဆိုလေသည်။ ၁၉၃၉ ခုနှစ်မှာပင် ဟစ်တလာသည် အီတလီ အာဏာရှင် မူဆိုလိုနီနှင့် နားလည်မှုရယူကာ သူတို့၏ အကူအညီဖြင့် စပိန် ပြည်တွင်းစစ်ပွဲတွင် အနိုင်ရ၍ အာဏာသိမ်းပိုက်ခဲ့သော ဖရန်ကို အစိုးရကို အသိအမှတ် ပြုလေသည်။ ( မူဆိုလိုနီ ဗင်နီတို။)
( ဖရန်ကို။)
၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် အီတလီနှင့် မဟာမိတ် စာချုပ် လက်မှတ်ရေးထိုးလေသည်။ ၁၉၃၈ ခုနှစ်ဦးတွင် နာဇီ တပ်များသည် ဩစတြီးယားနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်လိုက်သည်။ ချက်ကိုစလိုဗား ကီးယားနိုင်ငံမှ ဆူဒက်တန်နယ်ကို မျူးနစ် စာချုပ်အရ ရရှိပြန်သည်။ ၁၉၃၉ ခုနှစ်ဦးတွင် ချက်ကိုစလိုဗား ကီးယားနိုင်ငံရှိ ကျန်နယ်များကို သိမ်းယူ၏။ ထိုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ရုရှနိုင်ငံနှင့် ရန်မပြုရေး စာချုပ်ချုပ်ဆိုပြီးနောက် စက်တင်ဘာလတွင် ပိုလန်နိုင်ငံကို တိုက်ခိုက်လေသည်။ ထိုအခါကစ၍ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး ဖြစ်လေတော့သည်။ ( ကမ္ဘာစစ်ကြီး၊ ဒုတိယ။)
ဒုတိယကမ္ဘာစစ် အစတွင် နာဇီဂျာမနီနှင့် အပေါင်းပါ နိုင်ငံများသည် အောင်ပွဲအလီလီ ခံခဲ့ရသော်လည်း မကြာမီ တစ်ရှုံးထဲရှုံးရသည့် အခြေနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ကြရလေသည်။ ထိုသို့ တစ်ရှုံးထဲရှုံးနေသဖြင့် နိုင်ငံအလုံးပြုတ်ပြုတ်ပြုန်းရတော့မည့် အရေးကို ကြိုတင်သိရှိလာကြသော အထက်တန်း စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အရာရှိကြီးများသည် နိုင်ငံကို ကယ်တင်ရန်အတွက် ဟစ်တလာကို ၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင် လုပ်ကြံလေသည်၊ သို့သော် အထမမြောက်ခဲ့ချေ။
၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် ဘာလင်မြို့တော်ကြီးတွင် နေရာ အတော် များများ၌ ရုရှစစ်တပ်များက သိမ်းပိုက် တပ်စွဲမိပြီးသောအခါ ဂျာမန် ရေတပ်ဗိုလ်ချုပ် ဒိုးနက်က ဟစ်တလာ ကျဆုံးသွားပြီ ဖြစ်၍ သူက ဟစ်တလာ့နေရာကို ဆက်ခံကြောင်း ကျေညာလေသည်။
ဘုရားကြီးကုန်းရွာ၊ ကွမ်းတော
ဘုရားကြီးကုန်းရွာ၊ ကွမ်းတော
ကျွန်းပေါက်ဆင်အိုးရွာ၊ ကျွန်းပေါက်ဆင်အိုး
ကျွန်းပေါက်ဆင်အိုးရွာ၊ ကျွန်းပေါက်ဆင်အိုး
ဂမုန်းနနွင်း
အလုံး အဖု အမြစ် ရှိသည်။ အပင်အရွက် တစ်နှစ်တစ်ခါ လဲသည်။
မူးဝါးလူမျိုး
မူးဝါးလူမျိုး
အာဖရိကတိုက် အနောက်မြောက်ဘက် မြေထဲပင်လယ် ကမ်းခြေတစ်လျှောက်၊ ယခုအခါ မိုရော့ကို၊ တျူနစ်ဇီးယာနှင့် အယ်လဂျီးရီးယားဟု ခေါ်တွင်သော ဒေသကို ရှေးအခါက ဗာဗရီနယ်များဟု ခေါ်တွင်၏။ ထိုဗာဗရီနယ်တွင် နေသူများကို ဗာဗာလူမျိုးဟုခေါ်၏။ မူးဝါးလူမျိးတို့သည် ယင်းဗာဗာလူမျိုး အုပ်စုကြီးတွင် အပါအဝင်ဖြစ်လျက် ယင်းတို့မှ ဆက်နွယ်ပေါက်ဖွားလာသူများ ဖြစ်၏။ ဗာဗရီနယ်တွင် အပါအဝင် ဖြစ်၍ ယခုအခါ မိုရော့ကိုဟု ခေါ်သောဒေသကို ရှေးက မော်ရီတီးနီးယားဟုခေါ်တွင် လျက် ယင်းအမည်မှာလည်း ရောမလူမျိုးတို့ မှည့်ခေါ်သော အမည်ဖြစ်၏။ မော်ရီတီးနီးယားတွင် နေထိုင်သူတို့ကို ရောမလူမျိုးတို့ကမောရီဟုခေါ်၏။ မူးဝါးဟူသော စကားသည် ယင်းစကားမှ ပျက်လာသော စကားဖြစ်သည်။
ကာလရွေ့လျောလတ်သော် အာဖရိက အနောက်မြောက်ပိုင်းတွင် နေထိုင်လျက် အစ္စလမ် အယူဝါဒီများဖြစ်၍ အာဗီစကားပြောပြောဆိုသူ မှန်သမျှကို မူးဝါးဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်လာသည်မှာ ယခုတိုင်ဖြစ်၏။ ၇ ရာစုနှစ်အတွင်းက အာရပ်လူမျိုးတို့သည် အာဖရိကတိုက်မြောက်ပိုင်းသို့ နယ်ချဲ့ယင်း ရောက်ရှိလာပြီးလျှင် ဗာဗာလူမျိုးတို့နှင့် တွေ့ဆုံမိကြသည်။ အာရပ်တို့သည် လူနည်းစုပင် ဖြစ်သော်လည်း လူများစုဖြစ်သော ဗာဗာတို့ကို မိမိတို့ ကိုးကွယ်ရာဖြစ်သော အစ္စလာမ်အယူဝါဒတွင်းသို့ တဖြည်းဖြည်း သွတ်သွင်း၏။ အာရပ်နှင့် ဗာဗာတို့ ပူးပေါင်း၍ စပိန်နိုင်ငံတွင်သို့ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်သည်။ ထိုလူမျိုး နှစ်စုတို့ သွေးနှောကာ ပေါက်ဖွားလာသူတို့သည် မူးဝါးဟူ၍ တွင်လာ၏။
မူးဝါးလူမျိုးတို့သည် အလယ်ခေတ်တွင် ထင်ရှားခဲ့၍၊ ယဉ်ကျေးမှုအရာ၌ အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ခဲ့၏။ မူးဝါးယဉ်ကျေးမှုဟု ဆိုရသော်လည်း တစ်စိတ်တစ်ဒေသအားဖြင့်ကား အာရပ်ယဉ်ကျေးမှုပင် ဖြစ်၏။ စပိန်နိုင်ငံတွင် မူးဝါးလူမျိုးတို့၏ ရှေးဟောင်း အနုပညာ လက်ရာကောင်းများကို ယခုတိုင် တွေ့နိုင်ပေသေးသည်။
မူးဝါးလူမျိုးတို့သည်စပိန်နိုင်ငံကို နှစ်ပေါင်း ၅ဝဝ ခန့် အုပ်စိုးခဲ့၍ ကောက်ဒိုးဗားကို အစိုးရသော ကဲလစ်ဘုရင် လက်ထက်တွင် အထွတ်အထိပ်သို့ရောက် ရှိခဲ့၏။ နှစ်ပေါင်းများစွာပင် ကော်ဒိုးဗားသည် အနောက် ဥရောပတိုက်၌ အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ခရစ် ၁၂၁၂ နှစ်မှစ၍ မူးဝါးတို့ အင်အား ဆုတ်ယုတ်နေခဲ့ပြီ ဖြစ်သော်လည်း စိပန်ဘုရင် ဖာဒီနန်နှင့် အဇ္ဇဗဲလားမိဖုရားတို့လက်ထက် ၁၄၉၂ ခုနှစ်တွင်မှ အပြီးတိုင် တိုက်ခိုက်အောင်မြင်သည်။ မူးဝါး အမြောက်အမြားပင် အာဖရိကတိုက်မြောက်ပိုင်းသို့တိုက် ထုတ်ခြင်း ခံရ၏၊ စပိန်နိုင်ငံတ္တငါ ကျန်ရစ်သူတို့အား စပိန်လူမျိုးတို့က မောရစ္စတိုဟု ခေါ်၏။ အာဖရိကတိုက်သို့ ပြန်ရောက်သွားသူတို့ကူမူ အဒန်လျူရှန်ဟု ခေါ်ကြလေသည်။
အိတ်သယ
အိတ်သယ
Nonmetal
ဒြပ်စင်အလှည့်ကျဇယား (Periodic Table)၏ ဒေါင်လိုက်အစုများတွင် အစု-၁၄ မှ အစု-၁၆ ထိ ပါဝင်သော ဒြပ်စင်များသည် Non-Metals များဖြစ်ကြသည်။ ၎င်း ဒြပ်စင်များသည် အပူနှင့် လျှပ်စီး ဖြတ်ကူးနိုင်သော ဂုဏ်သတ္တိမရှိကြပါ။ Metals များနှင့် မတူပဲ အလွန်ကျွတ်ဆတ် သောဂုဏ်သတ္တိ ရှိကြသည်။ နန်းဆွဲခြင်း(အမျှင်လုပ်ခြင်း) လုပ်ရန် မလွယ်ကူသလိုပင် အပြားခတ်(အချပ်ပါးလေးဖြစ်အောင်လုပ်ခြင်း) ရန်လည်း ခက်ခဲပါသည်။ သတ္တုမဟုတ်သော ဒြပ်စင်များသည် အခန်းအပူချိန်တွင် အခြေအနေ သုံးရပ်ရှိသည့်အနက်မှ အခြေအနေ နှစ်ရပ်အနေဖြင့် တည်ရှိနေနိုင်သည်။ အောက်စီဂျင်သည် အငွေ့အခြေအနေဖြင့် တည်ရှိနေနိုင်ပြီး ကာဗွန်သည် အခဲအခြေအနေဖြင့် တည်ရှိနေနိုင်သည်။ ၎င်း တို့တွင့် တောက်ပသော သတ္တုရောင် မရှိခြင်းသာမက အလင်းပြန်နိုင်ခြင်း လည်း မရှိပါ။ ၎င်းတို့၏ ဓာတ်တိုးကိန်းများမှာ + -၄ -၃ နှင် -၂ တို့ ဖြစ်ကြသည်။
လက်ပန်တုန်း (လက်ပန်ကုန်း)ရွာ၊ ပြလင်း
လက်ပန်တုန်း (လက်ပန်ကုန်း)ရွာ၊ ပြလင်း
နမ့်လင်းရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
နမ့်လင်းရွာ (Namlin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ မန်ကြူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၆၁၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ကြူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၅၁ ဦး၊ မ ၂၁၆၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၁၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟိုဟင်ရွာ၊ နောင်စွမ်း
ဟိုဟင်ရွာ(Hohin)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မံစီမြို့နယ်၊ နောင်စွမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၉၇၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နောင်စွမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၈၂ ဦး၊ မ ၁၆၇၂ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၁၅၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ထဟော (၂)ရွာ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်
ထဟော (၂)ရွာ (Htahaw(2))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်၊ ထဟော (၁)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၇၀၁၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နန်းယွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂမုန်းပြသာဒ်
အကြောညိုရာတွင် အဖြူရောင်ပျော့ပျော့ရှိသည်။ အကြောညိုပြီး အဖြူပေါက် ရေးရေးပါသည်။ ပြဿဒ်နှင့် တူ၏။ ဆိတ်ဖူးရွက်နှင့် သဏ္ဌာန်တူသည်။
ကွမ်းတောရွာ၊ ကွမ်းတော
ကွမ်းတောရွာ၊ ကွမ်းတော
မြင်းကပိုင်ရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
မြင်းကပိုင်ရွာ (Myinkapaing)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ မြင်းကပိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၆၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြင်းကပိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၃၂ ဦး၊ မ ၁၆၉၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၃၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပုံဆောင်ခဲ
ထိုသတ်မှတ်ချက်အရ သစ်တုံးတစ်တုံးကို ပုံဆောင်ခဲဟုခေါ်နိုင်မည်လောဟု သိလိုကြပေမည်။ ထိုသို့ကား မခေါ်နိုင်ချေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ထိုသစ်တုံးပုံ သဏ္ဌာန်တစ်မျိုး ဖြစ်နေခြင်းသည် အက်တမ်များ၏ အနေအထားကြောင့်မဟုတ်၊ လူတစ်ဦးက ထိုသစ်တုံး၊ သို့မဟုတ် လူတစ်ဦးက ထိုသစ်တုံး၊ သို့မဟုတ် ရွှံ့စေးကို ပုံဆောင်ခဲ၏ ပုံသဏ္ဌာန်များနှင့် တူစေရန် ပြုလုပ် ထားခြင်း ကြောင့်သာ ပုံဆောင်ခဲနှင့် တူနေခြင်းဖြစ်သည်။ ပုံဆောင်ခဲအစစ်များသည်သဘာဝအလျောက်သာ ဖြစ်ပေါ်ကြ သည်။
ပုံဆောင်ခဲအချို့တို့ကို မိမိကိုယ်တိုင် လုပ်ကြည့်မည်ဆိုလျှင် သဘာဝအလျောက် ပုံဆောင်ခဲများ မည်သို့ ဖြစ်ပေါ်လာသည်ကို ပို၍နားလည်နိုင်ပေမည်။ ထိုကြောင့် ရေနွေးတစ်ဖန်ခွက်အတွင်းသို့ ဆား (ရိုးရိုး အိမ်သုံးဆား) တစ်ဇွန်းခန့်ကိုယူ၍ ထည့်ကြည့်ပါ။ ဆားရေနွေးအတွင်းသို့ ပျောက်သွားသည်ကို တွေ့ရပေမည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် ဆားသည် ရေနွေးအတွင်းသို့ ပျော်ဝင်သွားလေသည်။ ထိုဆားရည်ကိုပင် ရက်အတော်ကြာကြာ ထည့်ထားကြည့်လျှင် ရေသည် ရေငွေ့အဖြစ်ဖြင့် ပျောက်ကွယ်သွားပြီးသော် ဆားကျန်ရစ်သည်ကို တွေ့ရပေမည်။ ထိုကျန်ရစ်သည့် ဆားကို သေချာစွာ စစ်ဆေးကြည့်လျှင် ပထမအရည်ပျော်သွားသည့် ဆားကဲ့သို့ အန်စာတုံးပုံရှိသည်ကို တွေ့ရပေလိမ့်မည်။ ဆားကိုပို၍လျင်မြန်စွာ ပြန်၍ပုံဆောင်ခဲဖြစ်စေလိုလျှင် ဆားရည်ကို ကျိုပစ်ရပေမည်။ ရေအားလုံး ရေနွေးငွေ့အဖြစ်နှင့် အငွေ့ပျံသွားသောအခါ ဆားကျန်ရစ်သည်ကို တွေ့ရပေမည်။
ထိုသို့ ကျန်ရစ်သည့် ဆားသည်လည်း အန်စာတုံးပုံ ဖြစ်သည်ကို တွေ့ရပေမည်။ ဆားသည် အစဉ်သဖြင့် အန်စာတုံး ပုံသဏ္ဌာန်အဖြစ် တည်ရှိလေသည်။ ထိုနည်းဖြင့် ပစ္စည်းတစ်မျိုး ပျော်ဝင်ရည်တစ်ခုတွင် တည်ရှိပုံနှင့် ပုံဆောင်ခဲပြန်၍ ဖြစ်လာပုံကို သိနိုင်ပေသည်။ အခြားပုံဆောင်ခဲများအဖြစ် တည်ရှိသော လူသိများသည့် ပစ္စည်းများမှာ ကန့်၊ ပရုတ်၊ လချေး၊ ကျောက်သလင်း၊ အဖိုးတန်ကျောက်မျက်အားလုံး၊ သတ္တုများဖြင့် သဘာဝအလျောက် ဖြစ်ပေါ်နေသည့် တွင်းထွက်ပစ္စည်း အစိုင်အခဲတိုင်းလိုလို ဖြစ်သည်။ ပုံဆောင်ခဲများကို တစ်မျိုးနှင့်တစ်မျိုး ခွဲခြားယူနိုင်ပေသည်။ ထိုသို့ပြုလုပ်ရာ၌ မျက်နှာပြင်များ ဆက်ရာထောင့်များကို ကြည့် ကြရ လေသည်။ ထိုလုပ်ငန်းတွင် အထူးကျွမ်းကျင်မှုလို၏။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ပုံဆောင်ခဲများ၌ မျက်နှာပြင် အမြောက်အမြား ပါရှိနေခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ သို့သော် အရှင်းဆုံးပုံဆောင်ခဲကို ကြည့်ဖြင်းဖြင့် ယင်းတို့၏ တည်ဆောက်ပုံ သဘောကို သိနိုင်ပေသည်။ ပုံဆောင်ခဲ ပုံသဏ္ဌာန်များသည် မရေမတွက်နိုင်အောင် များပြား သော်လည်း၊ ပုံစံခုနှစ်မျိုးအထိ အကျဉ်းချုံးယူနိုင်ပေသည်။ ထိုသို့ပြုလုပ်ရာ၌ ဂျီဩမေတြီနှင့်ဆိုင်သော ပုံစံများကိုအခြေခံပြီးပြုလုပ်ထားသည်။ ပုံဆောင်ခဲအဖြစ် မတည်ရှိသော ဓာတုဒြပ်စင်များ၊ သို့မဟုတ် ဒြပ်ပေါင်းများကို ပွင့်ပုံကင်းပစ္စည်း များဟု ခေါ်သည်။ ပြယုဂ်အနေဖြင့် ကာဗွန်ကို ပြနိုင်ပေသည်။ ထိုပစ္စည်းသည် ဆီမှိုင်းအဖြစ် တည်ရှိသော အခါ ပွင့်ပုံကင်း၍ စိန် သို့မဟုတ်၊ ခဲနက်အဖြစ် တည်ရှိသောအခါ ပုံဆောင်ခဲအဖြစ်နှင့် တည်ရှိလေသည်။
ပုံဆောင်ခဲများ ဖြစ်လာပုံကို ကြည့်ခြင်းဖြင့် ပါဝင်သည့် အက်တမ်တို့၏ အနေအထားကြောင့် ထိုသို့ ဖြစ်လာသည် ဆိုသည်မှာ ထင်ရှားလေသည်။ ပုံဆောင်ခဲတို့၏ မျက်နှာပြင်များသည် ချောမွတ်ပြီး ပြင်ညီဖြစ် ကြ၏။ ထိုသို့ဖြစ်ရသည်မှာ အက်တမ်များသည် တိကျသည့် ပုံစံဖြင့် တစ်ထပ်ပေါ်တစ်ထပ် တည်ရှိနေခြင်း ကြောင့်ဖြစ်သည်။ အက်တမ်များသည် အလွန်သေးငယ်ကြသဖြင့် ထိုသို့ တည်ရှိနေသည်ကို အမှန်အားဖြင့် မမြင်နိုင်ချေ။ သို့သော် အလင်းရောင်ခြည်များ အထူးသဖြင့် အိပ်စရေးရောင်ခြည်များကိုသာ ပုံဆောင်ခဲတစ်ခု အတွင်းသို့ ဖြတ်သွားစေပြီး ထိုရောင်ခြည်များ ပုံဆောင်ခဲ၏ အခြားတစ်ဖက်မှ ထွက်လာပုံကို ကြည့်ခြင်းဖြင့် အက်တမ်များ၏ တည်ရှိပုံအနေအထားကို သိနိုင်ပေသည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် ပုံဆောင်ခဲတစ်ခု၏ မျက်နှာပြင် များကို ဂေါ်လီလုံးကဲ့သို့ လုံးနေသည့်တိုင်အောင် သွေးထားတတ် ကြသည်။ သို့သော် အတွင်းရှိ အက်တမ်တို့ ၏ ဂျီဩမေတြီနှင့် ဆိုင်သောအနေအထား မပြောင်းလဲသည်ကို ထိုရောင်ခြည်နည်းဖြင့် သိနိုင်ပေသည်။ ထိုအချက်သည် ဓာတုဗေဒတွင် အလွန်အရေးကြီး၏။ ထို့ပြင်ကျောက်မျက်လုပ်ငန်းဖက်တွင်လည်း အလားတူ အရေးကြီး လေသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ကျောက်မျက်များသည် အများအားဖြင့် ပုံဆောင်ခဲများ ဖြစ်ခြင်း ကြောင့်ဖြစ်သည်။ အချို့တွင်းထွက်များတွင် ပုံဆောင်ခဲနှင့်ဆိုင်သော အနေအထားအတွင်းတွင် ရှိသော်လည်း အပြင်ဘက်တွင် ပုံဆောင်ခဲပုံသဏ္ဌာန်မရှိချေ။ ထိုကဲ့သို့သော တွင်းထွက်များကို ဆူဒိုခရစ္စတဲလိုင်းဟု ခေါ်သည်။
ကန့်ကဲ့သို့သော အချို့တွင်းထွက်များသည် ပုံဆောင်ခဲအဖြစ်နှင့် တည်ရှိသည်ဖြစ်စေ၊ ပွင့်ပုံကင်းအဖြစ် နှင့်တည်ရှိသည်ဖြစ်စေ အစဉ်သဖြင့် အရောင်တစ်မျိုးတည်းနှင့်သာ တည်ရှိလေသည်။ သန့်စင်ကျောက်သလင်း တွင်အရောင်မရှိချေ။ သို့သော် အခြားတွင်းထွက် အနည်းအကျဉ်းရှိနေလျှင်၊ အရောင်တစ်မျိုးဖြစ်လာစေနိုင် ပေသည်။
တွင်းထွက်ပစ္စည်းတမျိုးတွင် ကြေးနီသည် အညစ်အကြေးအဖြစ် ရှိနေလျှင် ထိုတွင်းထွက်ပစ္စည်းကို နှစ်သက်ဖွယ်ကောင်းသည့် အပြာရောင်၊ သို့မဟုတ် စိမ်းပြာရောင် သန်းစေသည်။ သံသည် အညစ်အကြေးအဖြစ် တွင်းထွက်ပစ္စည်းတစ်ခုတွင် ရှိနေလျှင် ထိုပစ္စည်းတွင် နီကြန်ကြန်အရောင်သော်လည်းကောင်း၊ အဝါ ရောင်သော်လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် အညိုရောင်သော်လည်း ကောင်း သန်းနေစေပေလိမ့်မည်။
စိန်ကဲ့သို့ အလွန်မာကျောသည့် ပုံဆောင်ခဲကို အခြားပစ္စည်းများအား ဖြတ်ရန်၊ သို့မဟုတ် ဖောက်ရန် လွန်သွားအဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။ ထိုကဲ့သို့ အသုံးပြုသောစိန်သည် မကောင်းမွန်လှချေ။ ကောင်းမွန်သည့်စိန်သည် ကျောက်မျက်အဖြစ် ပို၍တန်ဖိုး ရှိပေသည်။ ကျောက်သလင်း ပုံဆောင်ခဲများကို စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ ရေဒီယိုများတွင် အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ မိုက္ကရိုစကုပ် အထူးအမျိုးအစားများအတွက် ကျောက်သလင်း ပုံဆောင်ခဲကိုဖြစ်စေ၊ ကယ်လဆိုက် ပုံဆောင်ခဲကိုဖြစ်စေ၊ ဖလူအိုရိုက်ပုံဆောင်ခဲကို ဖြစ်စေ အသုံးပြုသည်။ ပုံဆောင်ခဲများသည် ရှေးခေတ်လူများအဖို့ ဆင်ယင်ရန် တန်ဆာအဖြစ် အရေးကြီးခဲ့ရာမှ စိန်လွန် သွားများကို အသုံးပြုနေကြသည့် ယခုခေတ် လူများအဖို့ အလွန်အသုံးဝင်လျက် ရှိလေသည်။
ကိုးကား
<References />
ဟိုတပ်ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ဟိုတပ်ရွာ (Hotat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ မိုင်းခွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၅၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းခွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၄၂ ဦး၊ မ ၁၆၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၂၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောက်တော်ကြီးဘုရား(အမရပူရ)
ကျောက်တော်ကြီး ဘုရားသည် ပုဂံမင်းတရား၏ ကောင်းမှုတော် ဖြစ်၍ အမရပူရမြို့မှ တောင်ဘက် ၃ မိုင်ခန့် ကွာဝေးသော တောင်သမန် အနောက်တောင် ရွာနှစ်ရွာအကြားတွင် တည်ရှိ၏။ မဟာသကျရံသီဟူသောဘွဲ့တော်ဖြင့် ထင်ရှား တော်မူလေသည်။
မဟာမင်းထင်စည်သူ ရေးသည့် မဟာသကျရံသီ ကျောက်တော်ကြီး ကျောက်စာအရ၊ ကျောက်တော်ကို ငစဉ့်ကူးမြို့အဝင်၊ စုံမြို့စီရင်စု စကျင်တောင်မှ ပင့်ဆောင်ပြီးလျှင်၊ ဧရာဝတီမြစ်စဉ်အတိုင်း ပင့်ဆောင်ကာ၊ ရွှေကြက်ယက် ရွှေကြက်ကျ ဘုရားနှစ်ဆူအကြား ခရီးဖြင့် ဝင်တော်မူ၍ တောင်သမန်အင်းအနီး ယခု တည်ရှိသောအရပ်သို့ ပင့်ဆောင်သည်ဟု သိရသည်။
ဒုတိယမဟာရာဇဝင်တော်ကြီးတွင်ကား 'သက္ကရာဇ် ၁၂၁၁ ခုနှစ် နယုန်လဆန်း ၁၄ ရက်နေ့ကစ၍၊ ရတနာပူရ အင်းဝမြို့တွင် မဟာသကျရံသီ ကျောက်တော်ကြီးဘုရား ကိန်းဝပ်တော်မူသည့် အုတ်ပြာသာဒ် ပြိုပျက်သည်ကို၊ ကျောက်မော်မြို့စား ဝန်ကြီး သတိုးမင်းကြီး မဟာမင်းလှသီဟသူ၊ ပန်းပဲဝန်အတွင်းဝန် သတိုးမင်းကြီးမဟာမင်းလှကျော်သူတို့ကို၊ လှေအမှုထမ်း လူ ၃ဝဝဝ ပေးအပ်၍ ပင့်ဆောင်စေရာ၊ သုံးရက်နှင့် မုတ္တမတံခါးပြင်၊ ဘုရားပင့်ဆောင်ရန် ဘောင်ပေါ်သို့ရောက်ကြောင်း လျှောက်ထား၍၊ ၎င်းနှစ်ဝါဆိုလပြည့်ကျော် ၆ ရက်နေ့တွင်၊ ဆရာတော် သံဃာတော်တို့ကို၊ သမ္ဗာန်တော်များတွင် တင်ဆောင်၍၊ ရှေ့ဦး ရှေ့ဖျား ကြွသွားနှင့်စေပြီးလျှင် ဘဝရှင်မင်းတရားကြီးဘုရား၊ ဘောင်တော်လှေတော် သမ္ဗာန်တော်များနှင့် မင်းညီမင်းသား မှူးတော်မတ်တော်တို့ ခြံရံ၍ ထွက်တော်မူပြီးလျှင်၊ ဘုရားတင်ဘောင်ပြာသာဒ်ကို မီးသင်္ဘောတော်နှင့် ဆွဲစေ၍၊ ရွှေမြို့တော်တောင်မျက်နှာ၊ တောင်သမန်အနီး အထက်တည်ထားဆောက်လုပ်တော်မူသည့် အုတ်ပြာသာဒ်အတွင်း၊ ပင့်ဆောင်ကိုးကွယ်တော်မူ၏'ဟု စုံလင်စွာ ဖော်ပြမှတ်သားပါရှိလေသည်။
ကျောက်တော်ကြီးဘုရားသည် ထက်ဝယ်ဖွဲ့ခွေနေတော်မူသော ရုပ်ပွားတော်ဖြစ်၍၊ ဌာပနာပစ္စည်းများမှာ ရွှေဆင်းတု ၁၂ ဆူ၊ ငွေဆင်းတု ၃၅၈ ဆူ ဖြစ်သည်။ ဘုရားအတွင်း ဖိနပ်တော်နှင့်ကပ်လျက်ရှိသော တနင်္ဂနွေထောင့်၌ မဟာသကျရံသီဟူသော စာတမ်း ရေးထားသည့် ကျောက်ပြားတစ်ချပ်ရှိ၍ ဘုရား၏ တနင်္ဂနွေထောင့် တံတိုင်းအနီး၌မူ မဟာသကျရံသီ ဘရားသမိုင်း ရေးသားသော ကျောက်ပြားတစ်ချပ်ရှိ၏။ တံတိုင်းမြောက်ဘက်တွင်၊ အရှေ့အနောက် အတောင် ၂ဝ၊ တောင် မြောက် ၁ဝ တောင်ရှိသော ခြေတော်ရာ တိုက်ပျက်ရှိ၏။ ခြေတော်ရာမှာ ဘုရား၏ အာရုံခံ တနင်္ဂနွေထောင့်သို့ ပင့်ဆောင်ထားပြီးဖြစ်၏။ ဘုရားအာရုံခံအတွင်း ကျောဖက်တွင် ရဟန္တာရုပ်တုတော် ၈၈ ဆူ ရှိ၏။ ကျောက်တော်ကြီးဘုရားမှာ ပုဂံပြည်ရှိ အာနန္ဒာ ဘုရားပုံ သဏ္ဌာန်ပင် ဖြစ်၍ မြန်မာဗိသုကာများ၏ လက်ရာစစ်ဖြစ်၏။ စိတ်ဝင်စားဖွယ် ကောင်းသည်ကား၊ မုတ် ၄ မုတ်တို့တွင် ရေးခြယ်ထားသော ပန်းချီကားများ ဖြစ်လေသည်။ ထိုပန်းချီကားများသည် စစ်ကိုင်း၊ အမရပူရ၊ အင်းဝ၊ ပုခန်းကြီး၊ ပြည်နှင့် ရန်ကုန်မြို့များရှိ ပုဂံမင်း၏ ကောင်းမှုတော်များ ဖြစ်သော ပန်းချီကားများ ဖြစ်သည်။ ထူးခြားချက်မှာ အရှေ့မုခ်တွင် ရေးဆွဲထားသော ကောင်းကင်တမန်ပုံ ၂ ခုပင် ဖြစ်၏။ နက္ခတ်တာရာ ပုံများကိုလည်း တွေ့ရသည်။ ထိုပန်းချီကားများမှာ ထိုခေတ်၏ အဝတ်အစားများကို ဖော်ပြထားသော ခေတ်ကြေးမုံများ ဖြစ်၍ တန်ဖိုးရှိလှပေသည်။
မန္တလေးတွင် အမည်တူနှင့် အတူ ကျောက်တော်ကြီး ဘုရားမှာ ပုဂံ၏အာနန္ဒာ (ဝေဇယန္တာ) ကျောင်းဘုရား၏ ပုံတူတစ်ခုအဖြစ် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ ယင်းကို ပုဂံဘုရင်က ၁၈၄၇ တွင် ဆောက်တည်ခဲ့သည်။ ဘုရား၏အပြင်သားက ပုဂံအာနန္ဒာဘုရား နှင့် ရုပ်ပွားကောင်းတစ်ခုဖြစ်လျက်နှင့် ယင်းအတွင်းသရုပ်သဏ္ဌာန်တို့မှာ မူရင်းကဆိုလိုရင်း တို့နှင့် လားလားမှ မတူသလိုတွေ့ရသည်။ သို့သော်လည်း ယင်းဘုရားမှာ အထင်ကြီးထိုက်သည့်သာသနာ့ အဆောက်အဦး တစ်ခု ဖြစ်ရသည်မှာ ယင်း၏အရှေ့နှင့် အနောက် အဝင်အထွက်စမုတ်တို့က နံရံရေးပန်းချီများဖြင့် ဘုရားတည်သည့်ကာလ နေ့စဉ် လူနေမှုဘဝချယ်သဖော်ပြထားသည်။
ပုဂံမင်း(၁၈၄၆-၁၈၅၃)သည် ကုန်းဘောင်မင်းဆက်၌အရက်စက်ဆုံး ဘုရင်တစ်ပါး ဖြစ်သော်ငြားလည်း သူ့မင်းစံ တိုလှနှစ်သမယအတွင်း လူထောင်ချီကာသတ်ခဲ့ပါလည်း ထို ၇ နှစ်ကာလ ခြယ်ပြသမျှနံရံ ဆေးပန်းချီတို့က သူ့တိုင်းသူပြည်သားတို့အပေါ် မေတ္တာစေတနာ အဖြာဖြာ ကိုအထင်အရှားဖော်ကျူးထားသည့် အနှစ်သာရ ဆောင်လျက်ရှိပေသည်။ ကျောက်တော်ကြီးဘုရား၌ ၈၈ ပါးသော ကျောက်ဆင်းတုတော်များ စံပါယ်ထားလျှက်ယင်းတို့မှာ ဗုဒ္ဓဘုရား၏တပည့်သားတို့သာဖြစ်ကုန်ကြသည်။ လူတပိုင်း တိရစ္ဆာန် တဝက်နှင့် မနုသီဟ ခေါ် ဒဏ္ဍာရီဆန်လှသည့် ကျောက်သား ရုပ် ၁၂ ခုလည်းပါရှိသည်။ ပုဂံတွင် ဗုဒ္ဓရပ်တော်မူ ၄ ဆူပါသော အာနန္ဒာပုဂံဘုရားမှ လွဲ၍ စကျင်ကျောက်သားဖြင့်ထုထားသော ကျောက်စိမ်းရောင်ထွက် ပြိုးပြိုးပြက်ပြက်နှင့် ဗုဒ္ဓကြီးတစ်ဆူလည်းပါပါသေးသည်။ ယင်းဘုရားကား ဦးပိန်တံတား၏ အရှေ့ဘက်တွင်တည်နေတော်မူသည်။
မလှပန်းရွာ၊ မလှပန်း
မလှပန်းရွာ၊ မလှပန်း
ကျခတ်တောရွာ၊ ပြလင်း
ကျခတ်တောရွာ၊ ပြလင်း
ကင်းလှိရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
ကင်းလှိရွာ(Kinhlih)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်ခရိုင်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ ကင်းလှိကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၉၇၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကင်းလှိကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၀၃ ဦး၊ မ ၃၆၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၆၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းတပ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
Star Wars
ထိုရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများကို ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ထုတ်လုပ်သော (၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် Episode IV: A New Hope ဟု အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည့်) Star Wars ရုပ်ရှင်ဖြင့် စတင်ခဲ့ပြီး ကမ္ဘာတဝန်း လူငယ်များအကြား ရေပန်းစားကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ ထိုရုပ်ရှင်၏နောက် ဆက်လက်ရိုက်ကူးခဲ့သော The Empire Strikes Back (၁၉၈၀) နှင့် Return of the Jedi (၁၉၈၃) တို့သည်လည်း ၎င်းနည်းတူ အောင်မြင်ခဲ့ပြီး အဆိုပါ ရုပ်ရှင် သုံးကားကိုပေါင်း၍ Star Wars ၏ မူရင်း သုံးကားတွဲ ဇာတ်လမ်း ဟုခေါ်သည်။ အဆိုပါမူရင်းဇာတ်လမ်းများ၏ အကြို သုံးကားတွဲ ဇာတ်လမ်းကို ၁၉၉၉ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၅ ခုနှစ်အတွင်း ဖြန့်ချိခဲ့ပြီး ရုပ်ရှင်ဝေဖန်ရေးသမားများနှင့် ပရိသတ်များထံမှ အမျိုးမျိုးသော တုံ့ပြန်မှုများကို ရရှိခဲ့သည်။ နောက်ဆက်တွဲ သုံးကားတွဲ ဇာတ်လမ်းကိုလည်း ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် Star Wars: The Force Awakens ကို ဖြန့်ချိ၍ စတင်ခဲ့သည်။ Star Wars ရုပ်ရှင် ခုနှစ်ကားလုံး အကယ်ဒမီဆု အတွက် လျာထားခြင်းခံခဲ့ရပြီး ပထမဆုံး နှစ်ကားမှာ ဆုရရှိခဲ့သည်။ ငွေကြေးပိုင်းအနေဖြင့်လည်း ရုံဝင်ငွေ ၇ ဒဿမ ၅ သန်းကျော်အထိ အမြတ်ရခဲ့သောကြောင့် Star Wars ဇာတ်လမ်းတွဲများသည် ဝင်ငွေ တတိယအကောင်းဆုံး ရုပ်ရှင်ဇာတ်လမ်းတွဲအဖြစ် ရပ်တည်နိုင်ခဲ့သည်။ Star Wars ၏ ရုပ်ရှင်ဇာတ်လမ်းခွဲများ တွင် Star Wars: The Clone Wars (၂၀၀၈) အမည်ရှိ အန်နီမေးရှင်းဇာတ်လမ်းတွဲ နှင့် Rogue One (၂၀၁၆) တို့ပါဝင်ပြီး Rouge One မှာ ပထမဆုံး စာအုပ်မှ ရုပ်ရှင်အဖြစ်ပြန်လည်ရိုက်ကူးထားသော ရုပ်ရှင်ဖြစ်သည်။
အနောက်တခွန်တိုင်
အနောက်တခွန်တိုင်
ကျော်ရန်
ဦးကျော်ရန် (၁၂၂၉ - ၁၂++) သည် မြန်မာအမျိုးသား စာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ဘန်းမက်ရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
ဘန်းမက်ရွာ (Banmet)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ကျောက်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၀၉၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်တောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၈၆ ဦး၊ မ ၃၂၁၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄၉၈ ဦးနေထိုင်သည်။
လေ့လာနိုင်သော စကြဝဠာ
ဤစာမျက်နှာတွင် ဖော်ပြသော လက်လှမ်းမီနိုင်သမျှ လောက (အင်္ဂလိပ်: the observable universe) ဆိုသည်မှာ လူသားတို့၏ လက်ရှိနည်းပညာ အားနည်းသေးမှုကြောင့် ဤအပိုင်းကို ကျော်လျက် မလေ့လာနိုင်ခြင်းကို မဆိုလိုပါ။ လောက(Universe)တွင် သက်ရောက်မှုတိုင်းသည် အချိန်ယူလျက် ရွေ့လျားရသေးသည်။ သံလိုက်တစ်ခု စတင် ဖြစ်ပေါ်သည်နှင့်၊ မီးတစ်ခု တောက်လောင်သည်နှင့် ၎င်းတို့၏ သံလိုက်ဆွဲအား နှင့် အလင်းရောင် ဟူသော သက်ရောက်မှုတို့က ပတ်ဝန်းကျင်တခိုလုံးသို့ ချက်ချင်း မသက်ရောက်ပါ။ အလင်းအလျင်နှင့် အချိန်ယူ သက်ရောက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းက မြန်လွန်းသောကြောင့် သံလိုက်ဆွဲငင်မှု၊ အလင်းမြင်ရမှုတို့က ရုတ်ချည်းဖြစ်သည့်သဖွယ် လူအများ ထင်မှတ်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့ဖြင့် အကွာအဝေးများလွန်းသော ဒေသများမှ သက်ရောက်မှု မှန်သမျှသည်လည်း အချိန်များစွာ ယူပြီးမှ ကျွန်ုပ်တို့ထံ ရောက်ကြနိုင်ရာ ၎င်းသက်ရောက်မှု အလုံးစုံ မရောက်မီတွင် ၎င်းတို့ တည်ရှိခြင်း-မရှိခြင်းက ကျွန်ုပ်တို့အဖို့ သက်ရောက်ချက် စိုးစဉ်းမျှ မရှိသေးပေ၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ လောက (reality) ထဲ၌ မပါဝင်သေးပေ။ ထို့အပြင် လောက(Universe) ကြီးက ပြန့်ကားနေသဖြင့် အချို့သော အဝေးအလံ ကြယ်စုများ (the most distance galaxies) တို့သည် ကျွန်ုပ်တို့၏ လောက (reality) ထဲမှ ယုတ်လျော့ ပျောက်ကွယ်လျက် ရှိသည်။
ဘန်းမက်ရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျော်ရန်
ဘဝ
ဦးကျော်ရန်ကို ၁၂၂၉ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လပြည့်ကျော် ၅ ရက် တနင်္လာနေ့ (၁၉ ဩဂုတ် ၁၈၆၇) တွင် သာယာဝတီခရိုင် ခုနစ်ရွာမြို့၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ မိဘနှစ်ပါးမှာ ရွှေတောင်ဆရာကြီးနှင့် ဇနီးတို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဖရန့်ဇ် ရှူးဘတ်
ဖရန့်ချ် ပေတာ ရှူဘဲတ်(Franz Peter Schubert) သို့မဟုတ် ဖရန့်ဇ် ပီတာ ရှုဗတ်(Franz Peter Schubert၊ ၁၇၉၇ ၃၁ ဇန်နဝါရီ ~ ၁၈၂၈ ၁၉ နိုဝင်ဘာ)သည် ဩစတြီးယားလူမျိုး ဂီတပညာရှင်ဖြစ်သည်။
လေ့လာနိုင်သော စကြဝဠာ
လေ့လာနိုင်သောလောက (Observable Universe) သည် လောက(Universe) တစ်ခုလုံး၏ တစ်စိတ်တပိုင်း
လောက(Universe)၏ အရွယ်အစားကို မသိရပေ၊ ယင်းသည် အနန္တလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ လောက(Universe)၏ အချို့သောအပိုင်းများသည် မဟာပေါက်ကွဲမှုကတည်းက ထုတ်လွှင့်သည့်အလင်းများ ကမ္ဘာမြေရှိ ခြေရာခံကိရိယာများသို့ ရောက်ရှိရန် ဝေးကွာလွန်းလှသည်။ ထို့ကြောင့် ယင်းတို့သည် လေ့လာနိုင်သော လောက(Universe)၏အပြင်ဘက်တွင် တည်ရှိနေသည်။ အနာဂတ်တွင် ဝေးကွာသော ကြယ်စုများ၏ အလင်းသည် ကမ္ဘာမြေသို့ရောက်ရှိရန် အချိန်ပိုမိုကြန့်ကြာပေလိမ့်မည်။ မဟာပေါက်ကွဲမှုကတည်းက ပြန့်ကားသွားသော အဝေးမှဂလက်ဆီများသည် မိမိတို့ဆီရောက်ရန် အချိန်ယူရသည်။ ထို့ကြောင့် အနာဂတ်တွင် အဝေးမှ ဂလက်ဆီများအား (အရင်က မမြင်ဖူးသော) မြင်တွေ့ရပေမည်။ သို့သော် ယနေ့အခါ၌ လောက(Universe)သည် ​စွမ်းအင်နက်ကြောင့် လောကပြန့်ကားနှုန်းသည် အလျင်နှုန်း တိုးပြောင်းလျက် ပြန့်ကားနေသည်။ ယခုအတိုင်းဖြင့် ဆက်လက်ပြန့်ကားနေမည်ဆိုပါက အနီရောင်အရွေ့ကြောင့် အဝေးမှ ကြယ်စုများ မြင်ကွင်းမှ ထာဝရ ပျောက်ကွယ်သွားပေလိမ့်မည်။ အလန် ဂုထ် (Alan Guth) ၏ လောကဖောင်းပွခြင်းသီအိုရီအရ လောက(Universe)သည် မဟာပေါက်ကွဲမှုအပြီး ၁၀-၃၇ စက္ကန့်အကြာတွင် စတင်ခဲ့သည်။ ယင်းအဆိုအရ လက်ရှိ လောက(Universe)သည် လေ့လာနိုင်သောလောက (observable universe)ထက် အဆပေါင်း ၃×၁၀၂၃ ရှိနိုင်သည်ဟုဆိုသည်။ အချို့ကမူ လေ့လာနိုင်သောစကြဝဠာထက် အဆပေါင်း ၂၅၀ ရှိသည်ဟုဆိုကြသည်။
ကျော်ရန်
ဗုဒ္ဓဘာသာအသင်း တည်ထောင်ခြင်း
၁၂၆၇ ခုနှစ်တွင် အငြိမ်စား ယူခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် နေမျိုးဣန္ဒာဘိသက္ကရာဇာဘွဲ့ခံ သမားတော်ဆရာပေါကို မှီလျက် လက်ဝါးတံဆိပ်ဆေးတိုက်ကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ မြင်းခြံမြို့တွင် ကလျာဏသင်္ဂဟအသင်းကြီးကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၂၆၅ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့ဟိတကာရီသတင်းစာကို တစ်လနှစ်ကြိမ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ မန္တလေးမြို့တွင် ဗေဒင်ပညာရှိ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဖရန့်ဇ် ရှူးဘတ်
အနောက်တိုင်း ဂီတလောကတွင် အမြင့်ဆုံးနေရာ၌ ထားရသော ဂီတအနုပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သူ ဖရန်ဇပီတာရှူးဗတ်သည် ဩစတြီးယန်းလူမျိုး ဖြစ်သည်၊ ဂီတဝေဖန်ရေး ပုဂ္ဂိုလ်တို့က ရှူးဗတ်သည် ကဗျာအဆန်ဆုံးသော ဂီတပညာရှင်ဟု ဖော်ပြကြသည်။ ရှူးဗတ်အဖို့ သူတွေ့မြင်ရသမျှကို ဂီတအဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်စွမ်းရှိသူ ဟူ၍ပင် ဆိုကြရလောက်အောင် ဂီတဘက်၌ ပါရမီထူးချွန်လှသူ ဖြစ်သည်၊ သို့သော် ရှူးဗတ်၏ ဘဝသည် ဥက္ကာ၊ သို့မဟုတ် ကြယ်ပျံတစ်ခုနှင့် နှိုင်းယှဉ်ရပေ မည်။ ကြယ်ပျံသည် ကောင်းကင်၌ ရုတ်တရက် ထိန်ထိန်ညီးမျှ ပေါ်ထွက်လာပြီးလျှင် တစ်ခဏချင်း၌ ချုပ်ငြိမ်းသွားသကဲ့သို့ ရှူးဗတ်၏ဘဝသည်လည်း တစ်ခဏမျှသာ ထွန်းလင်းတောက် ပြောင်ရပြီးသော် ငယ်ငယ်ရွယ်ရွယ်နှင့် ဘဝဇာတ်သိမ်းခဲ့ရသည်၊ ရှူးဗတ်သည် ၃၁ နှစ်အရွယ်အထိသာ အသက်ရှည်ခဲ့၍ တိုတောင်းလှသော သူ့ဘဝတစ်သက်တာအတွင်း တေးဂီတအပုဒ်ပေါင်း ၆ဝဝ ကျော်ကို ရေးဖွဲ့သီကုံးခဲ့ရာ ဂီတပြဇာတ်များအပြင် ဆင်ဖနီဂီတ စသောတေးကြီး ဘွဲ့ကြီးသီချင်းကြီး သီချင်းခံများလည်း ပါဝင်လေသည်။
လေ့လာနိုင်သော စကြဝဠာ
ကြယ်များအား ရေတွက်ခြင်းဖြင့် လေ့လာမှု
ကြယ်အရေအတွက်အား တိတိကျကျသိရှိရန် နည်းလမ်းမရှိပေ၊ သို့သော် လက်ရှိအသိပညာဖြင့်ဆိုပါက သာမန်အားဖြင့် ၁၀၂၂ မှ ၁၀၂၄ ရှိလေသည်။   ယင်းအတိုင်းအတာပမာဏအား ပြေလည်စေရန် နည်းလမ်းတစ်ခုမှာ ကြယ်စုတို့၏ အရေအတွက်ကို ခန့်မှန်းရန်ဖြစ်ပြီး ကြယ်စုတစ်ခုချင်းစီတွင် ပါဝင်သော ပျမ်းမျှ ကြယ်အရေအတွက်နှင့် မြှောက်ရန်ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ် Hubble Ultra-Deep Field ပုံရိပ်အရ ခန့်မှန်းခြေ ကြယ်စုရေမှာ ၁၀,၀၀၀ ဖြစ်သည်။ နှိုင်းယှဉ်ရသော် ယင်းမှ ဖမ်းမိသည့် ကောင်းကင်၏ ဧရိယာသည် တစ်ဘက်စီတွင် ၃.၄ arc minutes ရှိသည်။ ထိုပုံရိပ်များသည် လပြည့်ဝန်းအရွယ်အစားနှင့် ကာမိစေရန် ပုံပေါင်း ၅၀ ကျော်လိုအပ်ပေလိမ့်မည်။ ယင်းဧရိယာသည် ကောင်းကင်တစ်ခုလုံးအတွက် နမူနာဆိုပါက လောက(Universe)တွင် ကြယ်စု(ဂယ်လက်စီ)ပေါင်း ၁၀၀ ဘီလီယံ ရှိလေသည်။ မကြာသေးခင် ၂၀၁၂ ခုနှစ်က ဟာဘယ်သိပ္ပံပညာရှင်များသည် နှိုင်းယှဉ်ဖွယ်ရှိသော ဧရိယာထက် ကြယ်စုပမာဏ ပိုများသည့် ပုံရိပ်အား Hubble Extreme Deep Field ဖြင့် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ယင်းပုံရိပ်အား အခြေခံကာ ပြီးပြည့်စုံသည့် ကြယ်အရေအတွက်ကို တွက်ချက်ရန် မိမိတို့အနေဖြင့် နောက်ထပ်ယူဆချက်များ လိုအပ်ပေသည်။ ဂယ်လက်စီကြီးများနှင့် ဂလက်ဆီပုများ၊ ယင်းတို့တွင် ပါဝင်သော ပျမ်းမျှ ကြယ်အရေအတွက် စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ယုတ္တိတန်သော ရွေးချယ်စရာမှာ ဂယ်လက်စီပေါင်း ၁၀၀ ဘီလီယံနှင့် ဂယ်လက်စီတိုင်းတွင် ပျမ်းမျှကြယ်အရေအတွက်ပေါင်း ၁၀၀ ဘီလီယံဟုဖြစ်သည်။ ရလဒ်မှာ ကြယ်အရေအတွက်ပေါင်း ၁၀၂၂ ဖြစ်သည်။
တဖန် မိမိတို့သည် နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီတွင် ပျံ့နှံ့လျက်ရှိသော ကြယ်တို့၏ ပျမ်းမျှထုထည်အား လိုအပ်သည်။ နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီတွင် ကြယ်အများစုသည် M အမျိုးအစားကြယ်များဖြစ်ကြပြီး နေ၏ ၃၀% ထုထည်သာရှိကြသည်။ ကြယ်အမျိုးအစားတို့၏ ထုထည်အား ပျမ်းမျှယူဆလိုက်ပါက နေထုထည်၏ ၅၁.၁% ရှိကြကုန်သည်။ နေ၏ထုထည်သည် 2 kg ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် လက်ခံနိုင်ဖွယ်ရှိသော စကြဝဠာထဲမှ ကြယ်တစ်ခုချင်း၏ ထုတည်မှာ ၁၀၃၀ kg ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကြယ်များအားလုံး၏ထုထည်သည် ကြယ်အရေအတွက် (၁၀၂၂) နှင့် တူညီသည်။
အဝေးကွာဆုံး အရာဝတ္ထုများ
၂၀၁၁ ခုနှစ်အရ ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည့် အဝေးကွာဆုံးသော ဂလက်ဆီသည် UDFj-39546284 ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ဂါမာရောင်ခြည် လောင်ကျွမ်းမှု GRB 090423 အား တွေ့ရှိခဲ့ကာ အနီရောင်အရွေ့ ၈.၂ ရှိလေသည်။ ယင်းမှ ညွန်ပြသည်မှာ လောက(Universe)က သက်တမ်းအားဖြင့် ၆၃၀ မီလီယံနှစ်သာလျှင် ရှိသေးသည့်အချိန်မှ ကြယ်တစ်စင်းပေါက်ကွဲရာက ရောက်လာသော အလင်းဖြစ်ပေသည်။ ပေါက်ကွဲမှုသည် လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၁၃ ဘီလီယံနှစ်အကြာက ဖြစ်ပွားခဲ့သောကြောင့် အလင်းနှစ် ၁၃ ဘီလီယံအား မီဒီယာများတွင် အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ အနီရောင်အရွေ့ ၈.၂ ၏ မှန်ကန်သော အကွာအဝေးသည့် ၉.၂ Gpc ဖြစ်ပေမည်။ သို့မဟုတ် အလင်းနှစ် ၃၀ ဘီလီယံနှစ် ဖြစ်လေသည်။ အခြားသော အဝေးကွာဆုံးအရာဝတ္ထုမှာ Abell 2218 အလွန်မှဖြစ်ကာ ကမ္ဘာမြေမှ အလင်းနှစ် ၁၃ ဘီလီယံဖြစ်သည်။ မိမိတို့ ယခုလက်ရှိ ကမ္ဘာမြေမှမြင်ရသည့် ယင်းဂယ်လက်ဆီ၏ အလင်းသည် မဟာပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပြီး နှစ်ပေါင်း ၇၅၀ မီလီယံမှ ဖြစ်ပေသည်။
မိုးကုတ်စက်ဝိုင်းများ
မိမိတို့ လောက(Universe)ကို လေ့လာနိုင်စွမ်းသည် လောကလုံးဆိုင်ရာ မိုးကုတ်စက်ဝိုင်း (cosmological horizon) ကန့်သတ်ချက်များကို မကျော်လွန်စွမ်းလေရာ လောက(Universe)တွင် ဖြစ်ပွားသည့် များလှစွာသောဖြစ်ရပ်များအား သတင်းအချက်အလက်ရယူရာတွင် များစွာကွဲပြားလှသည်။ နာမည်အကျော်ကြားဆုံးသော မိုးကုတ်စက်ဝိုင်းသည် အမှုန်မိုးကုတ်စက်ဝိုင်း (particle horizon) ဖြစ်ပြီး မိမိတို့မြင်ရသည့် တိကျသောအကွာအဝေးအား ကန့်သတ်ထားသည်။ ယင်းသည် လောက(Universe)၏ သက်တမ်းကြောင့် ဖြစ်လေသည်။ လောက(Universe)သည် သက်တမ်းအားဖြင့် ၁၃ ဘီလီယံဆိုပါက မိမိတို့အနေဖြင့် အလင်းနှစ် ၁၃ ဘီလီယံကျော်ထက်ပိုဝေးသော အကွာအဝေးအား မြင်တွေ့ရမည်မဟုတ်ပေ။ အခြားသော မိုးကုတ်စက်ဝိုင်းများမှာ အနာဂတ်တွင် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော လောက၏ ပြန့်ကားမှုများကြောင့်ဖြစ်ပြီး ယင်းသည်အမှုန်မိုးကုတ်စက်ဝိုင်းထက် ပိုမိုကျယ်ပြန့်လှပေသည်။
ပြင်ပလင့်များ
ကဏ္ဍ:ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စကြဝဠာ ကဏ္ဍ:လေ့လာနိုင်သော စကြဝဠာ
ဖရန့်ဇ် ရှူးဘတ်
ဂီတပါရမီ ထူးကဲလှသော ရှူးဗတ်သည် ဆင်းရဲနွမ်းပါးသော မိဘများမှ ဆင်းသက်ပေါက်ဖွားခဲ့သည်။ ၁၇၉၇ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့၍ ငယ်စဉ်က ဂီတပညာကို ဖြစ်လို သင်ယူခဲ့ရရှာသည်။ ဖခင်ဖြစ်သူ ကျောင်းဆရာသည် ဂီတသမားလည်းဖြစ်ပေရာ ရှူးဗတ်အား တရောနှင့် ပီယာနို တီးနည်းကို မိမိတတ်သမျှ သင်ကြားပေးခဲ့သဖြင့် ရှူးဗတ်သည် ငါးနှစ်သားအရွယ်၌ပင် ဂီတအခြေခံ ရှိနေခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်၊ ကျောင်းစာသင်သည့်အရွယ်တွင်လည်း ရှူးဗတ်သည် ကျောင်းစာထက် သီချင်းရေးစပ်ရန်ကို စိတ်အားသန်နေခဲ့လေသည်။
ရှူးဗတ်သည် ၁၁ နှစ်သားအရွယ်မှ စ၍ ဂီတဘက်၌ ထူးချွန်သည့်အရည်အသွေး ပြလာသည်။ ၁၄ နှစ် အရွယ်တွင် သီချင်းကြီး သီချင်းခံများကို စပ်ဆိုနိုင်၍ ၁၉ နှစ်သားအရွယ်တွင် စပ်ဆိုခဲ့သော သအားလကင်းနှင့် သဝမ်ဒါးရား သီချင်း နှစ်ပုဒ်သည် ရှူးဗတ်၏ အကောင်းဆုံး တေးဂီတများတွင် ပါဝင်ခဲ့လေသည်။
တေးဂီတများကို ရေးသားစပ်ဆိုခဲ့သော်လည်း ရှူးဗတ်အတွက် အကျိုးခံစားမှု ထိုက်ထိုက်တန်တန် မရခဲ့သည်မှာ ရှူးဗတ်ကွယ်လွန်သည့်တိုင်အောင် ဖြစ်သည်။ ဂီတဝါသနာ အလွန်ထက်သန်လှသော်လည်း ဝမ်းရေးတွက် မလုံလောက်သဖြင့် ဖခင်နှင့်အတူ ကျောင်းဆရာအလုပ် ဝင်၍ လုပ်ကိုင်ရသည်။ ထိုအခါ ဂီတမြတ်နိုး၍ ငွေကြေးပြည့်စုံသူ ဖွန်ရှိုးဗား အမည်ရှိ လူငယ်တစ်ဦးသည် ရှူးဗတ်၏ တေးဂီတများကို နားဆင်ရသဖြင့် နှစ်ခြိုက်သောကြောင့် ရှူးဗတ်အား ကျောင်းဆရာအလုပ်မှ ထွက်စေပြီးလျှင် တေးဂီတများကိုသာ ရေးသားနိုင်စေရန် ငွေကြေးထောက်ပံ့လေသည်။
ထိုအခါ ရှူးဗတ်သည် တေးဂီတများကို အားသွန်ရေးစပ်သည်။ သို့သော် ဂီတလောကမှ ပုဂ္ဂိုလ်များက ရှူးဗတ်၏ တေးဂီတများကို အားပေးထောက်ခံခြင်း မပြုကြချေ။ ရှူးဗတ်၏ တေးဂီတများကိုလည်း တန်ရာတန်ဖိုးနှင့် ဝယ်ယူပုံနှိပ် ရောင်းချခြင်းလည်း မရှိကြချေ။ ထိုကြောင့် ရှူးဗတ်သည် မိမိ၏ တေးဂီတများကို တစ်ပုဒ်လျှင် ဆင့် ၂ဝ မျှလောက်ဖြင့်ပင် ရောင်းချခဲ့ရသည်၊ တစ်ခါတွင် မိမိ၏ကြွေးရှင်တစ်ဦးအား ငွေဖြင့် ကြွေးမဆပ်နိုင်သဖြင့် ဂီတပြဇာတ်တစ်ခု ရေးစပ်သီကုံး၍ ကြွေးဆပ်ခဲ့ရာ ကြွေးရှင်၏အစေခံသည် ထိုဂီတ စာမူများကို မီးမွှေးရန် အသုံးချခဲ့သဖြင့် ရှူးဗတ်၏ လက်ရာကောင်း ဂီတပြဇာတ်တစ်ပုဒ်သည် ကမ္ဘာမြေပေါ်မှ အမှတ်မထင် ကွယ်ပျောက် ဆုံးရှုံးခဲ့ရလေသည်။
ရှူးဗတ်သည် မိမိ၏ တေးဂီတများကို ဂီတလာကမှ ထောက်ခံအားပေးခြင်းမရှိ၊ ဂီတစာမူများကို ရောင်းချ၍ တန်ရာတန်ဖိုး မရရှိဘဲ အပေါစား ဖြစ်ခဲ့ရသည်ကို အလွန်စိတ်မချမ်း မသာ ဖြစ်ခဲ့ရှာသည်။ သို့သော် ဝါသနာကိုကား မစွန့်နိုင်ရှာ။ မိတ်ဆွေ သူငယ်ချင်းများကိုလည်း အလွန်ခင်မင်တတ်သူ ဖြစ်သည်။ သူ့အဖို့ မိမိဝါသနာသန်သော တေးဂီတများကို ရေးစပ်ခြင်း၊ ယင်းတို့ကို သူငယ်ချင်းများအား သီဆိုတီးမှုတ်ခြင်းဖြင့် မိမိ၏ စိတ်မချမ်းသာမှုကို ဖြေဖျောက်ရရှာသည်။ ၁၈၁၈ ခုနှစ်တွင် ကောင့်အက်စတာဟေဇီ၏ သားသမီးများကို ဂီတပညာသင်ကြားပေးရန် အလုပ်ရရှိ၍ ဝင်ငွေလည်း မှန်၊ ဝါသနာပါသော အလုပ်ကိုလည်း လုပ်ရသဖြင့် ရှူးဗတ်သည် အတန်ငယ်စိတ်ချမ်းသာမှု ရရှိသည်၊သို့သော် သူငယ်ချင်း များအပေါ် အလွန်ပြုစုသဖြင့် ရှူးဗတ်သည် ကြွေးမကင်းဘဲ ချောင်ချောင်လည်လည် မနေခဲ့ရရှာပေ။
ရှူးဗတ်သည် တေးဂီတများကိုသာ တရေးတည်း ရေးခဲ့ရ၍ ကိုယ်ခန္ဓာပင်ပန်းသည့်ဒဏ်၊ ဂီတလောကမှ သူ့အား အသိအမှတ်မပြုခဲ့သဖြင့် အားငယ်ဝမ်းနည်းခဲ့ရ၍ စိတ်ပင်ပန်းသည့် ဒဏ်၊ ဆင်းဆင်းရဲရဲ နေခဲ့ရသည့်ဒဏ်တို့ကြောင့် ရောဂါဖိစီး လာပြီးလျှင် ဗီယင်းနားမြို့၌ပင် ၁၈၂၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သွားလေသည်။
ရှူးဗတ်၏ ပုံပန်းသဏ္ဌာန်သည် ပုတိုက်တိုက် ဖြစ်သည်။ မျက်စိမှုန်သည်။ လူများများနှင့် တွေ့ရလျှင် ရှက်တတ်သည်။ ရိုးသားဖြောင့်မတ်၍ စိတ်ကောင်းရှိသည်။ တင်းတိမ်ရောင့်ရဲနိုင်သော သဘောရှိသည်။ အိမ်ထောင် မရှိချေ။
ကျော်ရန်
ဗုဒ္ဓဘာသာအသင်း တည်ထောင်ခြင်း
၁၂၆၈ ခုနှစ်တွင် သူကောင်းပြုတရားသူကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ၁၂၇၂ ခုနှစ်တွင် အမှုထမ်းကောင်းတံဆိပ်ရမင်းဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ အသင်းအဖွဲ့ပေါင်းများစွာတွင် ဦးစီးခေါင်းဆောင်အဖြစ် တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း
ဦးကျော်ရန် ကွယ်လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ကို မသိရပေ။
စာပေများ ရေးသားခြင်း
ဦးကျော်ရန် ရေးသားပြုစုခဲ့သည့် ကျမ်းများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ဝါးဘိုးရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
ဝါးဘိုးရွာ (Warbo)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ နောင်ဘိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၃၆၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နောင်ဘိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၃၄ ဦး၊ မ ၉၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၇၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျိုက်ထီးရိုး စပါးအုံး
ကျိုက်ထီးရိုး စပါးအုံးမြွေ (သို့) မြန်မာ့ စပါးအုံးမြွေမြီးတိုသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်သာတွေ့ရသော ဒေသရင်းစပါးအုံး မျိုးစိတ်ဖြစ်ပြီး ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် အမြင့်ပေ ၁၂၈၀ (၃၉၀ မီတာ) ရှိ ရေတံခွန်မြောင်နေရာဒေသတွင်တွေ့ရှိရသည့် တစ်ကောင်တည်းသော မျိုးစိတ် နမူနာအရသာ သိရှိအတည်ပြုထားခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှစ၍ ၎င်းမျိုးစိတ်ကို IUCN ၏အနီရောင်စာရင်းတွင် အားနည်းသည့် ထိခိုက်လွယ်သော မျိုးစိတ် (Vulnerable species) အဖြစ် ထည့်သွင်းပြဋ္ဌာန်းထားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:မြွေများ
ဇရစ်ထူရွာ၊ ကွမ်းတော
ဇရစ်ထူရွာ၊ ကွမ်းတော
ဟဲလဗတ်ငါး
ကမ္ဘာတွင် ငါးအများအပြားရှိရာ ထိုငါးများအနက် ဟဲလဗတ်ငါးသည်အကြီးဆုံးနှင့် အရေးအကြီးဆုံးငါးဖြစ်လေသည်။ ထိုငါးမျိုးကို အမေရိကန်နိုင်ငံ ဆန်ဖရန်စစ္စကိုမြို့မြောက်ဘက် နယူယော့နှင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ ပင်လယ်များတွင် တွေ့နိုင်သည်။ ထိုငါး၏ မျက်စိများသည် ဦးခေါင်း၏ လက်ယာဘက်တွင်ရှိသည်။ ထိုလက်ယာဘက် အရောင်မှာ အညိုရင့်ရောင်ဖြစ်၍ လက်ဝဲဘက်၏အရောင်မှာ အဖြူရောင်ဖြစ်သည်။ ဖမ်းမိသမျှဟဲလဗတ်ငါးများအနက် ငါးမတို့ ၏အလေးချိန်သည်ပေါင် ၃ဝဝမှ ၄ဝဝအထိရှိကြ၍ ငါးထီးတို့၏အလေးချိန်မှာမူ ပေါင်ငါးဆယ်ကျော်လွန်ခဲလေသည်။ ဟဲလဗတ်ငါးများကို ဖမ်းရာတွင် ခိုင်ခံ့သည့်ငါးမျှားချိတ်ကြီးများကို အသုံးပြုကြသည်။ ထိုငါး မျှားချိတ်ကြီးများကို ကြိုးရှည်ရှည်ကြီးများတွင် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ပေအနည်းငယ်ခန့်စီ ခွာချည်ပြီးလျှင် ငါးစာများကိုတပ်၍ ပင်လယ်အောက်ခြေသို့ချပေးကြသည်။ ဟဲလဗတ်ငါး၏အနံ့အရသာမှာ နှစ်သက်ဖွယ် ကောင်းလေသည်။ ထိုငါး၏အသည်းဆီသည် ကော့ဒငါး၏အသည်းဆီထက်ပင်ပို၍ ဗီတာမင်အေ ကြွယ်ဝသေးသည်။ ထိုငါး၏အသည်းကို ဗီတာမင်ရရှိရေးအတွက် စီမံသောအခါ ဗီတာမင်ဒီကိုအနည်းငယ်ထည့်ပေးလေ့ရှိကြသည်။ ဟဲလဗတ်ငါးသည် များသောအားဖြင့် လေးပေမှငါးပေအထိ ကြီးလေ့ရှိသော်လည်း ခုနစ်ပေကျော်အထိကြီးသော ဟဲလဗတ်ငါးများလည်းရှိသေးသည်ဟု သိရလေသည်။ ထိုကဲ့သို့သောငါးမျိုး ကိုပေပေါင်း ၆ဝဝ အထိနက်ပြီးလျှင် ပင်လယ်ကမ်းခြေနှင့်အနည်းငယ်ဝေးကွာရာ ဒေသများတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည်ဟုဆိုလေသည်။ အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်းနေဟဲလဗတ်ငါးကို ပါဏဗေဒအလိုအရ ဟစ်ပိုဂလောဆပ်ဟစ်ပိုဂလောဆပ်ဟုခေါ်၍ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်းနေ ဟဲလဗတ်ငါးကိုမူ ဟစ်ပိုဂလောဆပ် စတီနိုလက်ပစ်ဟုခေါ်သည်။
ကောင်းမှုတော်ဘုရား
ရာဇမဏိစူဠာ ကောင်းမှုတော်သည် စစ်ကိုင်း၏ အကျော်ကြားဆုံး အနက်တဆူဖြစ်၍ စစ်ကိုင်းမြို့ မြောက်ဘက် (၆) မိုင်ခန့်အကွာ၌ တည်ရှိပြီး ဘွဲ့အမည်မှာ ရာဇမဏိစူဠာ ဖြစ်သည်။ မြန်မာသက္ကရာဇ် (၉၉၈) ခုနှစ်၊ ခရစ်နှစ် (၁၆၃၆)၊ တော်သလင်းလဆန်း (၁၀) ရက်၊ တနင်္လာနေ့တွင် သတိုးဓမ္မရာဇာ ဘွဲ့ခံ သာလွန်မင်းတရားကြီး တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သည်။
ထိုဒကာတော်မင်းသည် ပဲခူး ဟံသာဝတီ မြန်မာ နန်းမြို့တော်ကို ၁၆၃၅ ခုနှစ်တွင် ရွှေ့ပြောင်းနန်းစိုက်တော်မူရာ အင်းဝပြည် တည်ထောင်ရင်း ဒုတိယပြည်ထောင်စု အဖြစ် အမှတ်တရ သင်္ကေတ ပြုဖို့ရန်ရည်ရွယ်ခဲ့သည် ဟုဆို၏။ သို့သော်စေတီတော်အတွင်း၌ သီရိလင်္ကာ ကန္တီမှ ဗုဒ္ဓစွယ်တော်အပွားတစ်ဆူ ဌာပနာတော်မူရန်နှင့် ဟံသာဝတီဘုရင် ဓမ္မစေတီမင်း၏ တန်ခိုးပြာဒိတာဟာ ပြ သပိတ်လည်း ပါရဖို့ ရှိခဲ့သည်။ ယင်းပစ္စည်သည်း မူလက ပဲခူးမဟာစေတီတွင် ကိန်းဝပ်ခဲ့ရသည်။ (ဓမ္မစေတီ ဘုရင်သည် ဘုန်းကြီးလူထွက် တဦးဖြစ်ရုံ မျှမက ဟံသာဝတီ ရာဇဓိရာဇ်ဘုရင်၏ သမီးတော်၊ နောက်ပိုင်း ဘုရင်မ ရှင်စောပု ကိုးကွယ်သည့် ဆရာတော်နှစ်ပါး အနက်တစ်ပါးလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။
နောက်ဆရာမှာ ဓမ္မပါလ အမည်ရ၏။ ကောင်းမှု့တော် စေတီသည် ထူးခြားသည့်ပျူခေတ်လက်ရာ စပါးကျီသဏ္ဌာန် ထိပ်ဖူး ခုံးခုံးမှာ အဝန်း အားဖြင့် ပေ ၉၀ဝ သို့မဟုတ် ၂၇၄ မီတာရှိပြီး ၁၅၁ ပေ သို့မဟုတ် ၄၆ မီတာမြင့်ရှာသည်။ ပစ္စယံ ၃ ဆင့်အလားတူ အဝိုင်းဆင့်ခံထား၍ စေတီယင် ပြင်ပရဝုဏ်ကား နတ်မင်း အပါး ၁၂ဝ အား ကိုယ်စီနတ်နန်ပေးကာ ထွင်း၍ ထားပြီး စေတီတော်တဆူလုံးကို ၅ ပေ သို့မဟုတ် ၂.၅ မီတာဖြင့် ကျောက်ဆစ်ထု ကျောက်သားတိုင် အခိုင်အမာ ၈၁၂ ခု သော ကျောက်ဆီမီးတိုင် အကာအရံတို့ဖြင့် ဝန်းရံထား၏။ သီတင်းကျွတ် အခါသမယ  တာဝတိံသာနတ်ပြည်မှ မြတ်စွာဘုရား လူ့ပြည်သို့အဆင်း ရည်မှန်း၍ မီးပူဇော်ကြရာဝယ် တနိုင်ငံလုံး ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် အားလုံး လာဖူးမြော်၍ ဝါတွင်းကာလ ကုန်ဆုံးရချိန်အဖြစ် လှစ်ကျူးကော်ရော် ပူဇော်ကြသည်မှာ ဆီမီးခွက် တို့ကို တရင်ပြင်လုံး အပြည့်ဖုံးမျှ ထွန်းညှိကြလေသည်။ ဘုရား၏ တဒေါင့်တွင် ၈ ပေခွဲ သို့မဟုတ် ၂ မီတာခွဲ စေတီရင်ပြင်ဝယ် စိုက်ထူထားသော ကျောက်တိုင်က ကောင်းမှု့တော် သမိုင်းကို ဖော်ပြထားသည်။ ဘုရား၏ အနောက်ဘက် ကန် ၂ ကန်အနက် တကန်က မေတ္တာကန် ဟုအမည်ပေးထား၍ ကန်ဝန်းကျင်ရှိ မည်သည့် သစ်ပင်ကမှ အရွက်တခုတလေမှ ကန်မျက်နှာပြင် ကြွေကျသက်ဆင်းခြင်း မရှိဟုသိရသည်။
ပုံသဏ္ဌာန်
စေတီတော်ကို ပစ္စယံ သုံးဆင့်ခံထား၍ သပိတ်မှောက်ထားသကဲ့သို့ တည်ထားသည်။ ထိုကဲ့သို့ စပါးကျီပုံသဏ္ဌာန် စေတီများကို သီဟိုဠ်ကျွန်းတွင် အတွေ့များလေသည်။ စေတီတော်၏ ဉာဏ်တော်မှာ (၁၀၁) တောင်၊ လုံးပတ် (၅၀၂ တောင် ၂ မိုက် ၄ သစ်) ရှိပြီး စေတီတော် တည်ထားရာတွင် အုပ်ချပ်ရေပေါင်း (၁၀၁၂၆၅၅၂ ) ဖြင့် တည်ထားခဲ့သည်ဟု သိရသည်။
စေတီတော်ကို ကျောက်ဆီမီးတိုင် (၁၀၀၀) တိုင်တို့ဖြင့် ဝန်းရံထားလေသည်။
ရွှေဆင်းတု
ရွှေဆင်းတု (၁၀၀၀ ခန့်) သည် ညောင်ရမ်းခေတ်တွင် ထင်ရှားခဲ့သည့် စာဆိုတော်မင်းသမီးတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝ
ရွှေဆင်းတုကို သာလွန်မင်းတရားနှင့် မိုးနဲစော်ဘွားသမီး ငမြာကြီးကတော် ခင်သက်နှင်းတို့မှ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
သာလွန်မင်းသည် ၁၀၀၂ ခုနှစ်၊ နတ်တော်လတွင် ရွှေဆင်းတုနှင့် မင်းရဲအောင်တင်ကို လက်ထပ်ပေးပြီးနောက် စည်ပုတ္တရာမြို့ကို အပိုင်စားပေး၍ ကွမ်းခွက်လက်ဖက်အိုး စသည်ကိုလည်း ပေးခဲ့သည်။
စာပေများ ရေးသားခြင်း
ရွှေဆင်းတုသည် အနောက်ဘက်လွန်မင်းနှင့် မိုးကောင်းပန်ထွာစား ခင်မျိုးမြတ်တို့၏သား မင်းရဲအောင်တင်ထံသို့ ပြန်ကြားသော လွယ်လွယ်ကူကူချီရတုပိုဒ်စုံကို ရေးသားခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာဆိုတော်များ
နယူးကာဆယ်
နယူးကာဆယ် သည် အောက်ပါတို့ကို ရည်ညွန်းနိုင်သည်-
ကွမ်စိုင်ယန်ရွာ၊ တနိုင်းမြို့နယ်
ကွမ်စိုင်ယန်ရွာ(Kunsaiyang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ တနိုင်းမြို့နယ်၊ ရှိန့်ဘွေကောင့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၂၅၇ ဖြစ်သည်။
ခတ္တိယရွာ၊ ကွမ်းတော
ခတ္တိယရွာ၊ ကွမ်းတော
ကွမ်စိုင်ယန်ရွာ၊ တနိုင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တနိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုဟန် ဘမ်း
မိုဟန် ဘမ်း (मोहनबम, ၁၂ ဇွန် ၁၉၉၁ ဖွား)သည် ၃၉ ကြိမ်မြောက် ဩစတြေးလျ ဂျူဒိုချန်ပီယံရှစ်တွင် ရွှေတံဆိပ်ရသည့် နီပေါ ဂျူဒိုခ တဦး ဖြစ်ပြီး၊ ယင်းပြိုင်ပွဲမှာ ပထမဆုံး တောင်အာရှ ဆမ်ဘို ချန်ပီယံရှစ်နှင့် အိုးရှင်း ဂျူဒိုသမဂ္ဂ ခတ ချန်ပီယံရှစ်လည်း ဖြစ်သည်။  ၂၀၁၄ ဩဂုတ် ၈-၁၀ တွင် ဩစတြေးလျ ဂျူဒိုအဖွဲ့ချုပ်က ကြီးမှူးသော တောင်ပိုင်းခရော့စ် နိုင်ငံတကာ အိုးပင်း ဂျူဒိုချန်ပီယံရှစ်တွင် ကြေးတံဆိပ် ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၈ တွင် မိုဟန်သည် ဟို့ဟော့ ဂရင်းပရစ် (တရုတ်)ကို ဝင်ပြိုင်သည်။ ဩစတြေးလျသို့ အချိန်မီ ပြန်ပြီး၊ ကွင်းစလန်ပြည်နယ်၊ ရွှေကမ်းရိုးတန်း (Gold Coast)တွင် ကျင်းပသည့် ဩစတြေးလျ နိုင်ငံတော်အဆင့် ချန်ပီယံရှစ်၌ ဝင်ပြိုင်ရာ၊ နငဲ နော့ ခတ ပွဲစဉ်တွင် တွဲဖက် အက်ဒမန်း ယွင်နှင့်အတူ ရွှေတံဆိပ်ကို ဆက်တိုက်ငါးကြိမ်မြောက် ရရှိသည်။
မိုဟန်ဘမ်းသည် ၂၀၁၈ နှင့် ၂၀၁၉ နှစ်တို့ကို အိုလံပစ် ကမ္ဘာ့ ဂျူဒိုပြိုင်ပွဲများ ဝင်ပြိုင်ရင်း၊ ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံရှစ် ဘကုပွဲစဉ်တွင် ဝင်ပြိုင်ရင်း၊ ဘူဒါပက်စ် ဂရင်းဆလမ်၊ ဇာဂရက် ဂရင်းပရစ်နှင့် တိုကျို ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံရှစ်တွင် တက်ရောက်ရင်းဖြင့်သာ အချိန်ကုန်သွားသည်။
ဘမ်းသည် ဩစတြေးလျ၊ ကင်ဘာရာရှိ ဟီးလ်စ် အားကစားအကယ်ဒမီကျောင်းဝယ် အိုလံပစ်သမား မတ် ဒီအကွီနိုနှင့်အတူ သိုင်းကွက်နည်းနာ ၁၂၇ ကွက်ကိုလည်း သရုပ်ပြပေးခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:၁၉၉၁ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:နီပေါ ဂျူဒိုမောင်
ဆောင်ပိုင်ညာရွာ၊ ကျွန်းပေါက်ဆင်အိုး
ဆောင်ပိုင်ညာရွာ၊ ကျွန်းပေါက်ဆင်အိုး
အီဖီးဆပ်ရှိ အာတဲမိ ဘုရားကျောင်း
အာတဲမိ ဘုရားကျောင်း သို့မဟုတ် အာတဲမိဆိယံအား ဒိုင်ယာနာ ဘုရားကျောင်းဟုလည်း ခေါ်ကြပြီး ဂရိဘုရားကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ကာ အာတဲမိနတ်သမီး အတွက် ရည်စူး ဆောက်လုပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုဘုရားကျောင်းမှာ အီဖီးဆပ် (ယနေ့ခေတ် တူရကီနိုင်ငံရှိ ဆယ်လ်စုမြို့ အနီး)တွင် တည်ရှိသည်။ ရှေးခေတ် ရှေးခေတ်ကမ္ဘာ့အံဖွယ်ခုနစ်ပါးတွင် တစ်ခု အပါအဝင် ဖြစ်ပြီး သုံးကြိမ် တိတိ ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့ကာ အေဒီ ၄၀၁ ခုနှစ်တွင် လုံးဝပျက်စီး သွားခဲ့သည်။ နောက်ဆုံး ဘုရားကျောင်း၏ အုတ်မြစ်နှင့် ရုပ်တု အပိုင်းအစများသာ ကြွင်းကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
လဲမီးရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
လဲမီးရွာ(Lemee)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ ဘဲစောလော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၈၃၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောက်ကြီးမြို့
ကျောက်ကြီးမြို့သည် ညောင်လေးပင်ခရိုင် ကျောက်ကြီးမြို့နယ်တွင် ပါဝင်၍ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့ဖြစ်သည်။ စစ်တောင်းမြစ်အတွင်းသို့ စီးဆင်းသော ကျောက်ကြီးချောင်း ကမ်းနဖူးပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ချောင်းသည် မြို့ကိုပတ်၍ စီးဆင်းသည်။ မြို့တည်နေပုံမှာ ချောင်းကိုအရှေ့အနောက်ခွ၍ တည်သည်။ မြို့အကျယ်အဝန်းမှာ အလျား ၂ မိုင် အနံ ၁/၂ မိုင်ခန့်ရှိ၍ မြို့နယ်မှာမူ စတုရန်းမိုင် ၁၂၁၇ ကျယ်ဝန်း၏။ မြို့ပေါ်တွင် လူနေအိမ်ခြေ ၄ဝဝ ခန့်ရှိ၍ ၁၉၅၃ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၁၄၈၉ ယောက်ခန့် ရှိသည်။ ကရင်လူမျိုးမှာ အများစုဖြစ်သည်။ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှုအတွက် လုပ်ကိုင်သော လုပ်ငန်းများကား လယ်နှင့် ကိုင်းများ ဖြစ်သည်။ သို့သော် စပါးကို ကျောက်ကြီးမြို့နယ် စစ်တောင်းမြစ်ဝှမ်းတလျှောက်တွင် ၁ဝ မိုင်ခန့်မျှသာ စိုက်ပျိုးသည်။ လမ်းခင်း ကျောက်တူး လုပ်ငန်းလည်းရှိသည်။ ထို့ပြင် မြို့၏မြောက်ဘက် ၂၄ မိုင်ကွာရှိ ထင်ရှားသော မုံးရွာကြီး၌ ကွမ်းသီးလုပ်ငန်းကို အကြီးအကျယ် လုပ်ကိုင်ကြသည်။ နာမည်ကျော် တောင်ငူကွမ်းသီးလုပ်ငန်းကို အကြီးအကျယ် လုပ်ကိုင်ကြသည်။ နာမည်ကျော် တောင်ငူကွမ်းသီးမှာ မုံရွာမှထွက်သော ကွမ်းသီးဖြစ်သည်။ မြို့ပေါ်၌ မြို့ပိုင်ရုံး၊ ရဲဌာန၊ အလယ်တန်းကျောင်း၊ ဆေးရုံများ ရှိသည်။ ပြည်တော်သာစီမံကိန်းအရ မြို့ အရှေ့ဘက် နှင့် အနောက်ဘက်ကို ဆက်သွယ်ဆောက်လုပ်ထားသော ဈေး တံတားကြီးခေါ် တံတားကြီး ရှိသည်။ မြို့အရှေ့ဘက် တစ်မိုင် ခန့်အကွာ တောင်ပေါ်၌ ခြေတော်ရာဘုရားခေါ် ထင်ရှားသော စေတီတစ်ဆူ ရှိသည်။ မြို့ အနောက်ပိုင်းကား ပို၍ စည်ကား သည်။ နှစ်စဉ်ကျင်းပလေ့ရှိသော ပွဲတော်ကား ရှင်ဥပဂုတ်ဖောင် တော်မျှောပွဲ ဖြစ်သည်။ ထိုပွဲတော်ကို နှစ်စဉ် တော်သလင်း လပြည့်နေ့တွင် ကျင်းပရာ လှေပြိုင်ပွဲ၊ ရေကူးပြိုင်ပွဲနှင့် ဝမ်းဘဲ ဖမ်းပွဲများပါ ကျင်းပကြသည်။
မြို့ဖြစ်ပုံ
ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၁၁၂ ခုနှစ်ဝယ် ငါးမြို့သူကြီး မောင်ဆုတောင်းသည် ဖခင်မောင်ကြောင်၏ အရိုက်အရာကို ဆက်ခံရာတွင် မူလရှိခဲ့သော ကပ်ကျေးရွာကို စွန့်ခွာပြီး၊ မြို့သစ်တည်ရန် နေရာသစ် ရှာဖွေသည်။ ပြဒါးချောင်း ပတ်လည် ကွေ့ဝိုက်စီးဆင်းနေကာ၊ အလယ်တွင် ကျွန်းငယ် ပေါ်ထွန်းနေသော ၎င်း နေရာကို မြို့သစ်တည်ပြီးနောက် ရွှေဂူဟု ခေါ်တွင်သော စေတီ ၁ ဆူကိုလည်း တည်သည်။ မန်းနေပြည်တွင် ထီးနန်းစိုးစံနေသော ဘာသာတရား ကြည်ညိုကိုင်းရှိုင်းလှသည့် ဘိုးတော်ဘုရားထံ ကုသိန္ဒာရုံတောင်ခြေဝယ် စေတီတည်ထား၍ ဆက်သကြောင်း သွားရောက် လျှောက်တင်သည်၌၊ ဘိုးတော်ဘုရား နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်သောကြောင့် မူလ ကပ်ကျေးရွာမှ ကျောက်ကြီးမြို့ဟု သမုတ်ခွင့်ပြုတော်မူသည်။
သုံးခွ (အနောက်)
သုံးခွ (အနောက်)
ဟဲသားပင်
ဟဲသားပင်အမျိုးပေါင်းလေးရာမျှရှိရာ ယင်းတို့သည် များသောအားဖြင့် အာဖရိကတိုက်၌ မူလပေါက်ရောက်ကြသည်။ ဂရိတ်ဗြိတိန်နိုင်ငံရှိ မြေရိုင်းများတွင် ပေါက်ရောက် လေ့ရှိသော အမြဲစိမ်းချုံပင်မျိုးဖြစ်သည်။ ဥရောပတိုက်ရှိ အချို့အစိတ်အပိုင်းများနှင့် အာဖရိကတိုက်တို့၌လည်း ပေါက်ရောက်သေးသည်။ ထိုအပင်မျိုး၏ပင်စည်သည်တို၍မွဲပြာရောင်ရှိပြီးလျှင် အမွေးများရှိလေသည်။ ထိုအပင်၏အကိုင်းများသည် တံမြက်စည်းနှင့်တူပြီးလျှင် အရွက်များမှာအပ်များနှင့် တူကြသည်။ ထိုအပင်၏ပန်း ရောင်အပွင့်သေးကလေးများသည် ခေါင်းလောင်းငယ်များနှင့်တူပြီးလျှင် အခိုင်ရှည်များအဖြစ်နှင့် ပွင့်ကြလေသည်။ ဥရောပတိုက်အချို့ဒေသများ၌ထိုဟဲသားပင်မျာုး ပေါက်ရောက်လျက်ရှိရာထိုအပင်များကိုတံမြက်စည်းများနှင့် ဝက်မှင်ဘီးများ ပြုလုပ်ကြလေသည်။ ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင် ပေါက်ရောက်သောဟဲ သားပင်များ၏ အမြစ်များကို ဆေးတံများပြုလုပ်ရန် အသုံးပြုကြသည်။ စကော့တလန်ပြည်တွင် အချို့ဆင်းရဲသားများသည် သူတို့၏ နေအိမ်များကို မိုးရာတွင်ဟဲသားပင်မှရရှိသည့်ပစ္စည်းများကို အသုံးပြုကြသည်။ အချို့နေရာများတွင် ဟဲသားပင်ကို ကျိုချက်ပြီးနောက် ရရှိသောအရည်ဖြင့် သားရေများကို နယ်လေ့ရှိကြသည်။ အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်များကို ဟဲသားပင်၏ အညှောက်များကိုကျွေးမွေးကြသည်။ ဟဲသားပင်၏ အစေ့များကိုငှက်များကလည်း ကြိုက်နှစ်သက်ကြသည်။ ဟဲသားပင်သည် အဲရစ်ကေဆီအီးမျိုးစဉ်၌ပါဝင်၍ ရုက္ခဗေဒအမည်အားဖြင့် ကယ်လူနာ ဗာလဂါရစ်ဟုခေါ်သည်။ အချို့အပင်များသည်လက်မအနည်းငယ်သာမြင့်ကြသော်လည်း အချို့အပင် များကမူ သုံးပေသို့မဟုတ် သုံးပေမက မြင့်တတ်ကြလေသည်။
ထဟော (၃)ရွာ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်
ထဟော (၃)ရွာ (Htahaw(3))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်၊ ဟူလောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၇၀၂၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နန်းယွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စစ္စပါးရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
စစ္စပါးရွာ (Sitsapar)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ မြင်းကပိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၆၅၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြင်းကပိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၃၂ ဦး၊ မ ၁၆၉၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၃၀ ဦးနေထိုင်သည်။
မျက်ခါးတောရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
မျက်ခါးတောရွာ (Myetkhartaw)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ စက်စက်ယိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၅၁၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စက်စက်ယိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၆ ဦး၊ မ ၆၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၃၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်ကုန်းရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
နောင်ကုန်းရွာ (Naungkone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ နောင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၃၀၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နောင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၃၀ ဦး၊ မ ၁၅၂၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၅၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြံညှပ်မင်းသမီး
ကြံညှပ်မင်းသမီး (၁၁++ - ၁၂၀၃) သည် ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက်တွင် ထင်ရှားခဲ့သည့် အမျိုးသမီးစာဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ဘဝ
ကြံညှပ်မင်းသမီးသည် မက္ခရာမင်းသား မဟာသီရိသုဓမ္မရာဇာ၏ မျောက်သားတော် (ကြင်ယာ) ဖြစ်သည်။ သမီးတော် ပန်းတောင်းလေးမြို့စားကို ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း
ကြံညှပ်မင်းသမီးသည် ၁၂၀၂ ခုနှစ်၊ ဝါဆိုလဆန်း ၁၅ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
စာပေများ ရေးသားခြင်း
ကြံညှပ်မင်းသမီးသည် ရတုပိုဒ်စုံများကို ရေးသားခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာဆိုတော်များ
ချန်ထွန်း၊ သခင်
သခင် ချန်ထွန်း (အေဒီ ၁၉၂၁)
၁၉၂၁ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ (၁၁) ရက်နေ့တွင် ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ် မဲထီးရွာ တောင်သူလယ်သမား မြေပိုင်ရှင် ဦးဖိုးဆင့် ၊ ဒေါ်မြကြီးတို့ မှ ဖွားမြင်သည်။ ၁၉၂၆ခုနှစ်မှ ၁၉၃၂ ခုနှစ် မတ်လအထိ မဲထီးရွာဘုန်းကြီးကျောင်းနှင့် ဆရာဦးမှတ်ကျော်၊ ဆရာဦးအုပ်ကျော်တို့၏ မြန်မာမူလတန်းကျောင်းများ၌ လေးတန်းအောင်သည်အထိ နေခဲ့သည်။ ၁၉၃၂ ခုနှစ် ဇွန်လ မှ ၁၉၃၄ ခုနှစ် မတ်လအထိ တောင်တွင်းကြီး အစိုးရ အင်္ဂလိပ်- မြန်မာအထက်တန်းကျောင်း၌ သုံးတန်းနှင့် လေးတန်းရောက်အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၄ ခုနှစ်၊ဇွန်လမှ ၁၉၁၀ ပြည့်နှစ် မတ်လအထိ မန္တလေးမြို့ ဗဟိုအမျိုးသားအထက်တန်းကျောင်း ၌ ငါးတန်းမှ ဆယ်တန်းအောင်သည် အထိ နေခဲ့သည်။ ဆယ်တန်းကို ပါဠိဂုဏ်ထူးဖြင့် အောင်မြင်ခဲ့သည်။
၁၉၄၀ ပြည်နှစ် ဇွန်လမှ ၁၉၄၂ ခုနှစ် စစ်ကြီးဖြစ်၍ ကျောင်းပိတ်သည်အထိ မန္တလေးမြို့ ဥပစာကောလိပ်ကျောင်း၌ တက်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၀- ၄၁ ခုနှစ်ထုတ် ဥပစာကောလိပ်ကျောင်းမဂ္ဂဇင်းကို မြန်မာစာတည်း(အယ်ဒီတာ)အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ ဗျိုင်းရေအိုးစဉ်လမ်း၌ ပြုလုပ်သော ဥပစာ အထက်တန်းကျောင်းစာမေးပွဲကို ဝင်ရောက်ဖြေဆိုအောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမြို့လုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားသမဂ္ဂအမှုဆောင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး သပိတ်မှောက်ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်တစ်ယောက် ဖြစ်ခဲ့သည်။
အငြိမ်းစားယူ
၁၉၇၆ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလမှစ၍ သံအမတ်ကြီး အဖြစ်မှ အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။ အငြိမ်းစားဘဝတွင် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသောတာဝန်များ-
သခင်ချန်ထွန်းသည် ၁၉၄၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ (၂၂) ရက်နေ့တွင် မန္တလေးတိုင်း တံတားဦးမြို့နယ်အင်းဝမြို့ကျီးပင်ရွာ ပွဲစား ဦးဒေဝ၊ ဒေါ်ဒေါ်ညွန့်တို့၏ သမီး ဒေါ်အမာနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ရာ သမီး လေးဦး၊ သားတစ်ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။ ယင်းတို့မှာ-
ယခုအခါ တာမွေမြို့နယ် (၁၆၆) လမ်း၊ အမှတ် (၂၆/ ၂၈) ၌ နေထိုင်လျက်ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ သံအမတ်ကြီးများ
တောင်ရိုးရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
တောင်ရိုးရွာ (Taungyoe)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ ကျွဲဆွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၈၄၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျွဲဆွဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၅၈ ဦး၊ မ ၉၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၁၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မအောင်းရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
မအောင်းရွာ(M'Awng)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်ခရိုင်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ ကင်းလှိကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၉၇၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကင်းလှိကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၀၃ ဦး၊ မ ၃၆၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၆၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းတပ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆပ်မြိုရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
ဆပ်မြိုရွာ (Hsatmyo)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ကျောက်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၀၉၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်တောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၈၆ ဦး၊ မ ၃၂၁၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄၉၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လယ်စုရွာ၊ မလှပန်း
လယ်စုရွာ၊ မလှပန်း
ရေကျော်ရွာ၊ ပြလင်း
ရေကျော်ရွာ၊ ပြလင်း
အုန်းကုန်းရွာ၊ ကွမ်းတော
အုန်းကုန်းရွာ၊ ကွမ်းတော
နိုဘယ်ဂက်စ်
နိုဘယ်ဂက်စ် (Noble Gas) ၆ခုကို ဒြပ်စင်အလှည့်ကျဇယား (Periodic Table)၏ ဒေါင်လိုက်အုပ်စု အမှတ်စဉ်-၁၈ (ယခင်ဇယျားအဟောင်းတွင်အုပ်စု 0 )တွင် တည်ရှိသည်။ Noble gas များသည်အရောင်မရှိ၊ အနံ့မရှိသောဓာတ်ငွေ့များဖြစ်ကြသည်။ အက်တမ်တစ်လုံးတည်းနေသောဒြပ်စင်များဖြစ်ကြပြီးဓာတ်ပြုသတ္တိအလွန်နဲသည်။Noble Gases များသည် ဓာတ်တိုးကိန်း ၀ ရှိပြီး အလွယ်တကူ ဒြပ်ပေါင်း မဖြစ်နိုင်သောကြောင့် ၁၉၆၀ တိုင်အောင် အစွမ်းမဲ့ ဓာတ်ငွေ့များ (Inert Gases) တခါတရံ အေရိုဂျင်များ (aerogens) ) ဟု ခေါ်ဝေါ် သုံးစွဲခဲ့ကြသည်။ အားလုံးသော Noble Gases များ၏ အပြင်ဘက်ဆုံးအီလက်ထရွန် ပတ်လမ်းတွင် တည်မြဲရန်အများဆုံး ရှိနိုင်သော အီလက်ထရွန် အရေအတွက်မှာ ဟီလီယမ် (Helium) တွင် ၂ လုံးဖြစ်ပြီး ကျန် Noble Gases များ တွင် ၈လုံး စီ ဖြစ်ကြသည်။ Noble gas များသည် အထူးသဖြင့် ပြင်းထန်သော အခြေအနေများ အောက်တွင် မှလွဲ၍ ပုံမှန်အားဖြင့် ဓာတ်ပြုသတ္တိနည်းကြ၏။ Noble gas များ၏ ဓာတ်ပြုသတ္တိ နည်းခြင်း (အစွမ်းမဲ့ခြင်း)သည် ဓာတ်မပြုစေချင်သော နေရာများတွင် အသုံးချရန် အလွန် သင့်လျော်စေသည်။ ဥပမာ: အာဂွန်ကို လျှပ်စစ်မီးလုံးများတွင် ပူနေသော အဖြိုက်နက် tungsten နန်းကြိုးကို ဓာတ်တိုးစေခြင်းမှကာကွယ်ရန် အသုံးပြုသည်။ အောက်ဆီဂျင်နှင့် နိုက်ထရိုဂျင်အဆိပ်အတောက်ဖြစ်စေနိုင်ခြင်းမှကာကွယ်ရန် ဟီလီယမ်ကို ရေနက်ရေငုပ်သမားများအားရှူစေသည်။ ၎င်းတို့၏ Noble gases ဖြစ်သော၏ဂုဏ်သတ္တိများကို ခေတ်သစ်အက်တမ်တည်ဆောက်ပုံသီအိုရီဖြင့် ရှင်းပြနိုင်သည်။ ၎င်းတို့၏ အပြင်ဘက်ဆုံး shell တွင် valence အီလက်ထရွန် ၈လုံး (ဟီလီယမ်တွင်၂လုံး) ပြည့်ခြင်းကြောင့် ဓာတုဓာတ်ပြုခြင်းတွင်ပါဝင်ရန်(စိတ်သဘောထား)အစွမ်းအနည်းငယ်သာ ရှိစေသည်။ ထို့ကြောင့်အဆိုပါ noble gas တို့၏ ဒြပ်ပေါင်း ရာဂဏန်း အနည်းငယ်သာ ပြုလုပ်နိုင်သေးသည်။ noble gas အချင်းချင်းတို့သည် အရည်ပျော်မှတ်နှင့် ဆူမှတ်နည်းငယ်သာကွာခြားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နိုဘယ်ဂက်စ်များ
အောင်ဘုံသာ
အောင်ဘုံသာ
မေ့ဆေးထုံဆေး
လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်းတစ်ရာကျော်လောက်က သွားနုတ်လိုလျှင် ဖြစ်စေ၊ ကိုယ်အင်္ဂါ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုခုကို ခွဲစိတ်ကုသလိုလျှင်ဖြစ်စေ လူကို ခုတင်ပေါ်တွင် တင်၍ သားရေပတ်များဖြင့် မလှုပ်မရှားနိုင်အောင် ကျပ်တည်းစွာ စည်းထားပြီးမှ ခွဲစိတ်ကုသကြရ လေသည်။ ထိုအခါ မေ့ဆေးမပါဘဲ အစိမ်းသက်သက် ခွဲစိတ်ကုသရသဖြင့် လူနာမှာ သတိရလျက်ပင် နာကျင်ခြင်း ဝေဒနာကို မချိမဆန့် ခံစားရရှာသည်။ အချို့ လူနာများမှာ ရောဂါပျောက်ကင်းကြသော်လည်း များသေားအားဖြင့်ကား ခွဲစိတ်ကုသခြင်း၏ ဒဏ်ကိုမချိမဆန့် ခံစားယင်းပင် အသက်ဆုံးရှုံး ကြရလေသည်။ ဤသည်ကား မေ့ဆေးမပေါ်မီ ခေတ်က တွေ့ကြုံခံစားခဲ့ကြရသော ဒုက္ခများပင်တည်း။