ကျော်မြ
ရဲဘော်ကျော်မြကို ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊မင်းတပ်ခရိုင်တွင်ပါဝင်သည့် ပလက်ဝမြို့နယ်တွင် အဖ ဦးကျော်ထွန်း အမိဒေါ် သူတို့မှ ၁၉၁၅ ခုနှစ်၊နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင်မွေးဖွားခဲ့ပါသည်။မွေးရင်း ၁ဝ ဦးအနက် တတိယမြောက်သားဖြစ်ပြီး ထူးခြားချက်မှာသူ့တွင်အမြွှာမွေးချင်းတစ်ဦးရှိနေခြင်းပင် ဖြစ်ပါသည်။၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင်တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းကိုဖြေဆိုအောင်မြင်ခဲ့ ပြီး ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်သို့တက်ရောက်ခဲ့ပါသည်။ထိုအချိန်ကာလမှာနယ်ချဲ့ ဗြိတိသျှတို့မြန်မာနိုင်ငံကိုအုပ်ချုပ်နေသည့်အချိန် ကာလဖြစ်ပြီးလူငယ်များအမျိုးသားရေးစိတ်ဓာတ်မြင့်မားဘိုးတက်စေရန် ရည်ရွယ်၍တည်ထောင်ခဲ့သည့် နဂါးနီစာအုပ်အသင်း ကြီးမှစာပေများလူထုအတွင်းရောက်ရှိပြန့်နှံ့နေသည့်အချိန်ကာလလည်းဖြစ်ပါသည်။ လက်ဝဲစာပေဖြစ်သည့်ကားလ်မာ့က်စ်အ ယူအဆဝါဒစာပေတို့ကိုဒဏ်ရာမှလွန်စွာနှစ်ခြိုက်ခဲ့ပြီး ဘဝလမ်းညွှန်အဖြစ် ခံယူခဲ့လေသည်။ရဲဘော်ကျော်မြသည် ဗြိဟ်သျှကိုလိုနီအစိုးရကို ဆန့်ကျင်သော ၁၉၃၆ ခုနှစ် ဒုတိယကျောင်းသားသပိတ်တွင် ရခိုင်ကျောင်းသားများကိုဦးဆောင် ကာတက်ကြွစွာဖြင့်ပါဝင်ခဲ့လေသည်။ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ဒုတိယကျောင်းသားများသပိတ်အပြီးတွင်ရခိုင်ကျောင်းသားများကိုဦးဆောင် တွင်စစ်ထွေသို့ရခိုင်ကျောင်းသား ခေါင်းဆောင်များနှင့်အတူသွားရောက်ကာ ကျောင်းသားသမဂ္ဂများဖွဲ့ ခြင်း ကျောင်းသားအားလုံးကိုစုစည်း၍နယ်ချဲ့ ဆန့်ကျင်ရေးတရားဟောခြင်းများနှင့်အတူရခိုင်ပြည်နယ်အနှံ့အပြားတွင်နယ်ချဲ့ ဆန့်ကျင်ရေးလှုပ်ရှားမှုများဖြစ်ပေါ်စေရန်ဦး ဆောင်နိုင်ခဲ့ပါသည်။၁၃၀၀ ပြည့်အရေးတော်ပုံကြီးတွင်ပါဝင်ခဲ့ပြီး ၁၉၄၀ ပြည့်နှစ်တွင်ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရရှိခဲ့ပြီး ရခိုင်ပြည်နယ်သို့ပြန်ကာ ဒေသတွင်းရှိ ရခိုင်တိုင်းရင်းသားတို့တိုးတက်ဖွင့်ဖြိုးရေးကိုရည်ရွယ်လျှက်ကျောင်းဆရာအလုပ်ကိုဝင် ရောက်လုပ်ကိုင်ပြီးမိမိသင်ယူတတ်မြောက်လာသောပညာကိုအများရရှိစေရန်ရည်ရွယ်ခဲ့ပါသည်။ ၁၉၄၂ ခုနှစ်ဖက်ဆစ်ဂျပန်တို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့သောအချိန်သို့ရောက်ရှိလာခဲ့သောအချိန်တွင်မတော့ မိမိ၏ဆောင်ရွက်လုပ် ကိုင်နေမှုကိုအားမရတော့ပဲအလုပ်မထွက်၍တော်လှန်ရေးထဲသို့ ရဲဘော်ကျော်မြ ဝင်ရောက်လာခဲ့ပါတော့သည်။ ၁၉၄၂ ခုနှစ်အတွင်းမှာပဲ ဗိုလ်ရန်အောင်ဟာ ဗမာ့လွတ်လပ်ရေး တပ်မတော် တပ်အင်အားတချို့နဲ့ အတူရပိုင်းသို့ရောက်ရှိလာခဲ့ကြပါသည်။ ဦးသာဇလှံ၊ ဦးအောင်ထွန်းဦး၊ ဦးဘစံ၊ ဦးညိုထွန်း၊ ဦးကျော်မြ (ရဲဘော်ကျော်မြ) တို့နဲ့ ညှိနှိုင်းတိုင်ပင် ဆောင်ရွက်ခဲ့။ ပြီးလျှင် ဗိုလ်ရန်အောင်၏တာဝန်ပေးချက်အရ ရဲဘော်ကျော်မြဟာ ဘူးသီးတောင်ဘဏ်ကို သွားရောက်သိမ်းပိုက် ခဲ့ပါသည်။ ဂျပန်ခေတ်ကာလတွင် ပလက်ဝမြို့ကို တာဝန်ပေးချက်အရ သိမ်းယူပြီး ပြည်သူ့ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ (PAC) တာဝန်ခံ မြို့အုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ ပါသည်။ထိုကဲ့သို့ဒေသ၏လိုအပ်ချက်အရမြို့အုပ်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ်အချိန်တွင် ရန်ကုန်သို့ကိစ္စတစ်ခုဖြင့်ရောက်ရှိခိုက် သခင်စိုးနှင့်ဆုံတွေ့ ခဲ့ရာမှ ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးတွင်ပါဝင်တော်လှန်နိုင်ရန်အတွက်တာဝန်ပေးခြင်းကိုခံရပါသည်။ ၁၉၄၃ ခုနှစ်ရောက်တော့ အိန္ဒိယဘက်မှာ ရှိတဲ့ ဦးသိန်းဖေတို့နဲ့ ဆက် သွယ်မှု လွယ်ကူအောင် ရခိုင်မျိုးချစ်တွေက ပလက်ဝကို ကြိုသိမ်းထား လိုက်သည်။ ဦးစိန္တာ၊ ဦးပညာသီဟ၊ ဦးကျော်မြ၊ ဦးဘစံ၊ ဦးအောင်သာဦးတို့က ရန်ကုန်ကို အကြိမ် ကြိမ် တက်ပြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနဲ့ တွေ့ လိုက်ကြ၊ ကွန်မြူနစ်ပါတီနဲ့ တွေ့လိုက်ကြ လုပ်ကြသည်။ ဦးကျော်ရင်လည်း အလားတူပဲဖြစ်သည်။ ကောင်းသည်တခုက အိန္ဒိယကနေ အလုပ်လုပ်နေတဲ့ ကိုသိန်း တို့ အဖွဲ့ မှာ ရခိုင်ရဲဘော်တွေက အများစုဖြစ်နေခြင်းဖြစ်သည်။ (၂ ) ALCHEMIST (ဖတပလ) ဖက်ဆစ်တိုက်ဖျက်ရေး ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေး အမျိုးသား ညီညွတ်ရေး တပ်ပေါင်းစုကြီး ဖွဲ့ပြီးတော့လည်း (ဖတပလ) နဲ့ ဆက်သွယ်ပြီး လုပ် ကိုင်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၄၄ ဩဂုတ်လက စတင်ပြီး စစ်ပညာသင်ကြားဖို့ အိန္ဒိယဘက် အသုတ် လိုက် လွှတ်နေကြပြီး နှစ်မကုန်မီ တော်လှန်မည့်အကြောင်းကို (ဖတပလ) ဌာနချုပ်သို့ သတင်းပို့ခဲ့ပြီးလည်း ဖြစ်သည်။ နောက်တချက်က ဟောမိတ်အင်္ဂလိပ်တွေကလည်း မြန်မာပြည် စစ်မျက် နှာဖွင့်ရာမှာ ရခိုင်တိုင်းကို ပထဆုံးတိုက်သင့်တဲ့တိုင်းလို့ သတ်မှတ်ထားတာဖြစ်သည်။ ဒီအခြေခံ အချက်အလက်ကောင်းတွေနဲ့ အခြေအနေ အသာမူ၊ အောက် မှာ ရခိုင်းတိုင်းဟာ ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးကို ပထမဆုံး ဆင်နွှဲခဲ့ပြီး အချိန်တို အတွင်း အောင်ပွဲရလိုက်တာဖြစ်သည်။ ၁၉၄၄ နှစ်ကုန်ခါနီးမှာ မဟာမိတ်တပ်တွေက စစ်တွေခရိုင်၊ မေယု၊ ကုလားတန်မြစ်ဖျားမှာရှိတဲ့ ဂျပန်တွေကို စတင်ထိုးစစ်ဆင်ပါသည်။ စစ်မျက်နှာ နောက်ပိုင်းကို ရခိုင်ပြောက်ကျား ရဲဘော်တွေကို လေထီးနဲ့ ချပေးပါသည်။ ရခိုင် ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးကို ခေါင်းဆောင်ဖို့ ကိုညိုထွန်းက တာဝန်ယူခဲ့သည်။ မဟာမိတ် (၁၃၆) တပ်ဖွဲ့ခေါင်းဆောင် မေဂျာကရူးနှင့်သူက ကြိုပြီး လေထီးနဲ့ ဆင်းကြသည်။ ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးကြီးပြီးစီးခဲ့ပြီးချိန်တွင်ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီမသခင်စိုးတို့လူစုမှာခွဲထွက်ခဲ့ကြပြီးကွန်မြူနစ်ပါတီ (ဗမာ ပြည်)ကိုသီးခြားဖွဲ့စည်းခဲ့ရာတွင်ရဲဘော်ကျော်မြသည် သခင်သန်းထွန်းဦးဆောင်သည့် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၌သာဆက် လက်လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာတွင် ၁၉၄၈ ခုနှစ်မတ်လ ၂၈ ရက်နေ့ အာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏လက်နှက်ကိုင်တော်လှန်ရေး ဆင်နွှဲရာသို့လိုက်ပါခဲ့သည်။ပဲခူးရိုးမရှိပါတီဗဟိုမှနေ၍ ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် စစ်တွေတွင်ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီပြည်နယ်ရုံးဖွင့် လှစ်ရန်အတွက် သခင်တင်မြ နှင့်အတူတာဝန်ပေးခြင်းကိုခံရပါသည်။ရဲဘော်ကျော်မြ မှာ ယခင်ကတည်းကရိုးရိုးဖြောင့်ဖြောင့် သမားဖြစ်ရာ သခင်တင်မြ၏အပြုအမူဆောင်ရွက်ချက်တို့ကိုနှစ်မြို့ခြင်းမရှိပေ။သခင်တင်မြမှ ရခိုင်သမ္မတနိုင်ငံထူထောင်ရေး ဟုဆိုသည့်ကြေညာချက်တစ်စောင်ကိုသူ့သဘောနှင့်သူထုတ်ပြန်ခဲ့သည့်ကိစ္စနှင့်ပတ်သက်ပြီး ရဲဘော်ကျော်ပြမှအပြင်းအထန် ကန့်ကွက်ခဲ့ရာနောက်ဆုံးတွင် ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခဲ့ပါသည်။ထိုစဉ်က ရဲဘော်ကျော်မြမှ ရခိုင်အမျိုးသားတို့သည် လူမျိုးရေးစိတ် တတ်ရှိကြသည်မှာမှန်သော်လည်း ဤကဲ့သို့ပြည်မမှခွဲထွက်ရန်တောင်းဆိုချက်မျိုးကိုမည်သည့်အခါမှုပြုလုပ်မည်မဟုတ်၊ ပြုလုပ်မည့်သူတို့ကိုလည်းအားပေးထောက်ခံဟုဆိုခဲ့ပါသည်။ နောက်ပိုင်းတွင်သခင်တင်ပြမှာလက်နှက်ချသွားပြီးဘက် ပြောင်းသွားခဲ့ပါသည်။၁၉၆၃ ခုနှစ်စေ့စပ်ဆွေးနွေးမှုအပြီးတွင် လမ်းစဉ်အဖြစ် ၆၄ လမ်းစဉ်ကိုချမှတ်ခဲ့လေသည်။ ရဲဘော်ကျော်မြ မှာ ထိုကာလများက စစ်တွေခရိုင်တွင်း၌ပင်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေခဲ့ပြီး ပဲခူးရိုးမ အတွင်း ပါတီမှာ ဖထသလုပ် ကိုင်ဆောင်ရွက်မှုများပြုလုပ်ခဲ့ရာများစွာပင်စိတ်သောကဖြစ်ခဲ့ရပါသည် ။ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ပါတီဝင်တချို့ မှထို ဖထသအလုပ် ကိုထောက်ခံကြသော်လည်းရဲဘော်ကျော်မြမှာပါဝင်ခဲ့ခြင်းမရှိ။ဖထသလမ်းစဉ်ကိုကျင့်သုံးနေရင်းကာလတွင်းမှာပင် ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင်ဥက္ကဋ္ဌကြီးသခင်သန်းထွန်းကျဆုံးခဲ့ရပြီးပါတီဗဟိုကိုသခင်ဇင်နှင့်သခင်ချစ်တို့ဆက်လက်ဦးဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏အဝေးရောက်ပါတီဗဟိုကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ သခင်ဗသိန်းတင်နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်မှသခင်တင်ထွန်းတို့ မှာ ထို ဖထသ လမ်းစဉ်အမှားကိုသိရှိနပြီဖြစ်သော်လည်း ဗဟိုကိုပြန်လည်ထိမ်းကျောင်းရန်ကိစ္စမှာမဖြစ်နိုင်သောကိစ္စဖြစ်နေ ခဲ့ရာ ပဲခူးရိုးမပါတီဗဟို၏ကျဆုံးခန်းမှာနီးကပ်နေပြီဖြစ်ပါသည်။ထိုအချိန်တွင် သခင်ဗသိန်းတင်မှတရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီကိုအ ကူအညီကောင်းသည်မှာ သင်ဂင်နဲ့သင်ချစ်တို့ကို ဒီကိုရောက်အောင်သာဂိက်ခေါ်ပေးပါ။ ဏသလမ်းစဉ်အမှားကိုပြောဆို ရှင်းပြဖို့ကျွန်တော်တာဝန်ယူပါ့မယ်ဟူ၍ ပြောဆိုခဲ့သည်ပင်ရှိကြောင်းရဲဘော်ကျော်ပြမှပြောကြားခဲ့ကြောင်းကိုသိရှိမှတ်သားမိ သူတို့မှပြန်ပြောချက်အရသိရှိရပါသည်။အဝေးရောက်ပါတီဗဟိုသည် ပဲခူးရိုးမပါတီဗဟိုတည်တံ့နိုင်စေရန်အတွက်များစွာကြီး စားအားထုတ်မှုကိုပြုလုပ်ဆောင်ရွက်နေခဲ့သော်လည်းထိုပြင်ဆင်ပြောဆိုလိုမှုတို့အကောင်အထည်ပပေမီကာလအတွင်းပင် သခင်ဇင်နှင့်သခင်ချစ်တို့ကျဆုံးခဲ့ကြရပါသည်။ အစိုးရတပ်မှရခိုင်တွင်ရှိသောပြည်နယ်ကွန်မြူနစ်ပါတီကိုထိုးဝင်ဆင်ခဲ့ရာ ရဲဘော်ကျော်မြသည်ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ရှိ ရှန်ခမာနီတို့၏ထံတွင်သွားရောက်တိမ်းရှောင်နေခဲ့ပါသည်။ ၁၉၇၅ ခုနှစ်ဗဟိုကော်မတီအသင်အရှေ့မြောက်စစ်ဒေသတွင်ဖွဲ့စည်းသည့်အချိန်တွင် ပါတီ၏ဗဟိုကော်မတီဝင်အဖြစ်ထည့် သွင်းဖွဲ့စည်းခဲ့လေရာ မကြာမီပင်ရဲဘော်ကျော်မြနှင့်ပါတီဗဟိုတို့အဆက်အသွယ်ရရှိခဲ့လေသည်။ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူသခင်ဗသိန်းတင်မှ ရဲဘော်ကျော်မြထံသို့တတစ်စောင်ကို မိုက်ကရိုဖလင်အတွင်းထည့်သွင်းကာပေးပို့ခဲ့လေရာ ရဲဘော်ကျော်မြမှာဝမ်း မြောက်စွာဖြင့်လက်ခံရရှိခဲ့ပါသည်။ရဲဘော်ကျော်မြလည်းဗဟို၏အရှေ့မြောက်စစ်ဒေသသို့ လာခဲ့ရာလမ်းတွင်စစ်ဆေးမှုများ စွာတို့ဖြင့်တွေ့ကြုံရစဉ်အခြေအနမဟန်သည်ကိုရိပ်စားမိသဖြင့် ပြန်လှည့်ခဲ့လေသည်။ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင်ရှိသောမဟာမိတ်ရဲဘော်တို့၏အကူအညီဖြင့်ကင်းစခန်းပေါင်းများစွာကိုခက်ခဲစွာဖြတ်သန်းခဲ့ပြီး ဒါကာမှတဆင့်ပီကင်းသို့လေကြောင်းဖြင့်ရောက် ရှိနိုင်ခဲ့ပါသည်။ပီကင်းတွင် ၄ လခန့်နေထိုင်ခဲ့ရပြီးနောက်ဆုံးတွင်တော့သူအလွန်လာချင်သည့် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီဗဟို သို့ရောက်ရှိခဲ့ပါတော့သည်။ ရဲဘော်ကျော်မြပါတီဗဟိုသို့ရောက်ရှိချိန်မှစတင်၍အနားယူချိန်အထိထမ်းဆောင်ခဲ့သောတာဝန်များကိုဖော်ပြလိုပါသည်။