cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဆာဝေါ်လတာစကော့
၁၈၂၆ ခုနှစ်တွင် စကော့၏ စာအုပ် ထုတ်ဝေသူသည် စီးပွားပျက်ကာ လူမွဲစာ ခံသွားရသဖြင့် အကြွေးငွေ ပေါင် ၁၃ဝဝဝဝ ခန့်ကို ပေးဆပ်ရန်အတွက် တာဝန်သည် စကော့ အပေါ်သို့ ကျရောက်လာခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် လူမသန်စွမ်း သလောက် စိတ်အားထက်လှသော စာဆိုကြီး စကော့သည် အနည်းငယ်မျှ တုန်လှုပ်ခြင်းမရှိဘဲ ပေးဆပ်ရန်ရှိသမျှ ကြွေးမြီများကို အပြေအကျေ ပေးဆပ်ရန် တာဝန်ယူလိုက်လေသည်။ အကုသိုလ်ကံတို့မည်သည် တစ်ခုပြီးတစ်ခု ဆက်တိုက်လာ တတ်သော သဘောရှိသည့်အတိုင်း စကော့၏ချစ်ဇနီးသည် ၁၈၂၆ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန် အနိစ္စ ရောက်သွားလေသည်။ စကော့ကိုယ်တိုင်လည်း ဒူလာနှင့်သွက်ချာပါဒ လေဖြတ်ရောဂါများ စွဲကပ်လာသည်။ သို့ရာတွင် စကော့သည် စိတ်ပျက်အားငယ်ခြင်း မရှိဘဲ သူ၏တာဝန်များကို ကျေပြွန်စွာ ထမ်းဆောင် သွားခဲ့သည်။ စကော့သည် မနားမနေ ကြိုးစား၍ ကြွေးမြီဟူ သမျှတို့ကို စာမူပိုင် အာမခံငွေများနှင့် ဖလှယ်ကာ ပေးဆပ် လိုက်သည်။ ကြွေးမြီတို့မှာ စကော့ကွယ်လွန်ပြီးနောက် များမကြာမီအတွင်း၌ ရှင်းပြီးဖြစ်သွားလေသည်။
အလုပ် သုံးလေးမျိုးကို မလစ်ဟင်းရအောင် ဇွဲသန်သန်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ခြင်းကြောင့် စကော့၏ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်လေ တော့၏။ ဆရာဝန်များ၏ အကြံပေးချက်အရ စကော့သည် ကျန်းမာရေးအတွက်၊ မြေထဲပင်လယ်သို့ အစိုးရကစီမံပေးသော သင်္ဘောတစင်းဖြင့် ခရီးထွက်ခဲ့လေသည်။ သို့ရာတွင် လောကကြီးတွင် ကြာရှည်စွာနေရတော့မည် မဟုတ်ကြောင်း ကိုယ်တိုင် သိရှိလာသောစကော့သည် သူ၏နေရင်းအရပ်သို့ အမြန်ပြန်ပို့ ခိုင်းလေသည်။ စကော့တလန်ပြည် သို့ပြန်ရောက်ပြီး နောက် ၁၈၃၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ကမ္ဘာကျော် ကဗျာစာဆိုနှင့် ဝတ္ထုရေးဆရာကြီး ဆာဝေါ်လတာ စကော့ ကွယ်လွန်အနိစ္စရောက်ခဲ့သည်။
ဂျွန် မက္ခဖီး
ဂျွန် ဒေးဗစ် မက္ခဖီး (၁၉၄၅ စက်တင်ဘာ ၁၈ - ၂၀၂၁ ဇွန် ၂၃) သည် ဗြိတိန်-အမေရိကန် ကွန်ပျူတာပရိုဂရမ္မာ၊ စီးပွားရေးသမားနှင့် နှစ်ကြိမ်တိုင် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်ဖူးသူ ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၇ တွင် ပထမဆုံး စီးပွားဖြစ် အန်တိုင်ဗိုင်းရပ်စ်ဆော့ဝဲလ်ကို ရေးပြီး ၎င်းကိုရောင်းရန် မက္ခဖီးရောင်းရင်းများလုပ်ငန်းကို ထောင်သည်။ ၁၉၉၄ ခု၌ ကုမ္ပဏီမှ ရှယ်ယာအားလုံးကို အင်တဲလ်သို့ရောင်းကာ ၎င်းလုပ်ငန်းမှ ထွက်သည်။
၎င်းနောက်တွင် မက္ခဖီးသည် အလုပ်မဖြစ်သော ဟန်ပြဆော့ဝဲလ်သာဖြစ်သည်ဟု ဝေဖန်ကာ ထိုအန်တိုင်ဗိုင်းရပ်စ်ဆော့ဝဲလ်အား ဖြုတ်ရန် သုံးစွဲသူတို့ကို အဓိကတိုက်တွန်းသူ ဖြစ်လာသည်။ အင်တဲလ်က အမည်ပြောင်းရန် ခေတ္တမျှ ကြိုးပမ်းဖူးသော်လည်း နောက် မက္ခဖီးဟူသောအမည်အတိုင်း ပစ္စည်းတံဆိပ်ကို ဆက်ထားခဲ့သည်။
၂၀၀၇ ခုတွင် ဒေါလာ သန်း ၁၀၀ မျှ ကြွယ်ဝဖူးသည်။ သို့သော် စီးပွားပျက်ကပ်၌ မသင့်လျော်သော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတို့ကြောင့် ကံကောင်းမှုတို့ ပြုန်းလေသည်။ သူပိုင်ကုမ္ပဏီမှ ထွက်ပြီးနောက် ပေါဝေါ စကားပြောပရိုဂရမ်ထုတ်သည့် ထရစ်ဘယ်လ်ဗွိုက်စ်၊ ကိုရမ်အိက်စ်၊ ဖျူးချားတန့်စ် စန်ထရယ်၊ အဲဗားကီး၊ အမ်ဂျီတီ အရင်းရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု၊ လက်စကိုးနှင့် အခြားသော လုပ်ငန်းများကို ထူထောင်ဖူးသည်။ စမတ်ဖုန်းအက်ပ်၊ ဝှက်စာသွင်းငွေကြေးစနစ်၊ ယောဂနှင့် စိတ်ပျော်ဆေးလုပ်ငန်းများတွင် ကျင်လည်သည်။ ဘလိဇ်၌ နှစ်အတန်ကြာအခြေချသော်လည်း ၂၀၁၃ ခု၌ လူသတ်မှုတွင် သံသယရှိသူအဖြစ် အဖမ်းအဆီးပြုခြင်းကို ရှောင်ရန် အမေရိကန်သို့ ပြန်လာသည်။
၂၀၂၀ အောက်တိုဘာလတွင် အခွန်ရှောင်မှုအတွက် အမေရိကန်နိုင်ငံကိုယ်စား စပိန်က မက္ခဖီးကို ဖမ်းသည်။ အမေရိကန်ဖယ်ဒရယ်အစိုးရရှေ့နေတို့က မက္ခဖီးသည် လေးနှစ်ကြာ ဝင်ငွေခွန်ပေးရန် ရှောင်လွှဲနေကြောင်း အမှုတင်ပြီးသောကြောင့်တည်း။
စပိန်က အမေရိကန်သို့ လွှဲတော့မည်ဟု ကြေညာပြီး မရှေးမနှောင်းကာလဖြစ်သော ၂၀၂၁ ခု၊ ဇွန်လ ၂၃ ရက်တွင် မက္ခဖီးကို ဘာစီလိုနာအနီးရှိအကျဉ်းခန်းထဲ၌ ကြိုးဆွဲ၍သတ်သေကြောင်း တွေ့ရသည်။
ကဏ္ဍ:၁၉၄၅ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ ကွယ်လွန်သူများ
ပြွန်ကြီးရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
ပြွန်ကြီးရွာ (Pyungyi)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ ရုံးသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၁၅၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယူးတားပြည်နယ်
ယူးတားပြည်နယ်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အနောက်ဘက်ပိုင်း ရော့ကီး တောင်တန်း ဒေသဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်တွင် အိုင်ဒဟိုးပြည်နယ်၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ဝိုင်းအို မင်းပြည်နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ကော်လိုရာဒိုပြည်နယ်နှင့် တောင်ဘက်တွင် အရီဇိုးနားပြည်နယ်တို့ အသီး အသီး ဝန်းရံလျက်ရှိ၏။ ယူးတားပြည်နယ် တစ်ခုလုံးသည် ကုန်းပြင်မြင့်ဖြစ်၍ ဝေါဆက် တောင်တန်းသည် ထိုပြည်နယ်ရှိ တောင်နှင့်မြောက် ဖြတ်လျက် တည်ရှိသည်။ အရှေ့မြောက်ဘက်၌ ယူအင်းတာတောင်တန်းများ ရှိလေသည်။ ထင်ရှားသော မြစ်များမှာ ကော်လိုရာဒိုမြစ်၊ ဝက်ဗာမြစ်၊ ဗဲယားမြစ်နှင့် ဂျော်ဒန်မြစ်တို့ ဖြစ်၏။ ဂျော်ဒန်မြစ်သည် ဂရိတ်ဆော့လိပ်ခေါ် ရေငန်အိုင်ကြီးထဲသို့ စီးဝင်သည်။ ထိုရေငန်အိုင်ထဲရှိ ရေသည် ပင်လယ်ရေထက်ပင် သုံးဆကျော်မျှ ပို၍ ငန်၏။ ထိုအိုင်ကြီး၏ အနောက်ဘက်တွင်ရှိသော ဂရိတ်ဆော့လိပ် သဲပြင်ကြီး ပေါ်၌ ကမ္ဘာ့စံချိန်ထွင်သည့် မော်တော်ကား အမြန်စီးပွဲများကို ကျင်းပလေ့ရှိသည်။
ယူးတားပြည်နယ်တွင် မိုးအလွန်နည်း၍ ခြောက်သွေ့သဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးအတွက် ဆည်မြောင်းများကို အားကိုးရသည်။ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် သတ္တုတူဖော်ရေးလုပ်ငန်းတို့သည် အရေးပါအရာရောက်သော လုပ်ငန်းများ ဖြစ်သည်။ သိုးဆိတ်များကိုလည်း မွေးမြူကြသည်။ ဂျုံ၊ သကြား မုန်လာ၊ မြင်းစားဂျုံ၊ မုယော၊ အယ်လဖားဖားပင်၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်တို့သည် ထင်ရှားသော ကောက်ပဲသီးနှံများဖြစ်၍ ယူးတားပြည်နယ်၌ ကြက်သွန်ကို အကြီးအကျယ် စိုက်ပျိုးသည်။
ယူးတားပြည်နယ်သည် တွင်းထွက်သတ္တုများဖြင့် ကြွယ်ဝ၍ ရွှေကို အများဆုံး တူးဖော်ရရှိသည်။ အခြား ထင်ရှားသော တွင်းထွက်ပစ္စည်းများမှာ ကြေးနီ၊ ငွေ၊ ခဲ၊ သွပ်တို့ ဖြစ်သည်။ ယူးတားဟူသော ပြည်နယ်အမည်မှာ ထိုဒေသ၌မူလက နေထိုင်ခဲ့သော ယူတေး၊ သို့မဟုတ် ယူတော အင်ဒီးယန်းလူမျိုးကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ထားသော အမည်ဖြစ်၏။ ၁၈၄၇ ခုနှစ်သို့ ရောက်သောအခါ၌ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အရှေ့ပိုင်းမှ မော်မန်ဂိုဏ်းဝင် အချို့သည် ယူးတားပြည်နယ်သို့ လာရောက်၍ အခြေ စိုက်နေထိုင်သည်။ ၁၈၄၈ ခုနှစ်တွင် ထိုနယ်ပယ်ဒေသသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ပိုင်နက် နယ်ပယ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၈၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ယူးတားပြည်နယ်ဟူ၍ ဖွဲ့စည်းခဲ့၏။ ထိုစဉ်အခါက ယူတားပြည်နယ်သည် ကုန်းခေါင်ခေါင်အရပ်ဖြစ်၏။ သို့ရာတွင် မော်မန်တို့၏ ကြိုးပမ်းမှုကြောင့် နောင်အခါ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်း၊ သတ္တုတူးဖော်ရေးလုပ်ငန်း၊ စက်မှုလုပ်ငန်းတို့ဖြင့် စည်ကားသော ပြည်နယ်ဖြစ်လာပေသည်။ ထို ကြောင့် ယူးတားပြည်နယ်ကို ပျားအုံပြည်နယ်ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ယူးတားပြည်နယ် သည် ၁၈၉၆ ခုနှစ်တွင် ပြည်ထောင်စုအတွင်း ပြည်နယ်တစ်နယ်အဖြစ် ပါဝင်ခွင့် ရခဲ့သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်တွင်းက ယူးတားပြည်နယ်ရှိ စက်ရုံများ၊ လယ်ယာခြံမြေများနှင့် သတ္တုတွင်းများတွင် ကုန်ထုတ်လုပ်မှု အကြီးအကျယ် တိုးတက်ခဲ့သည်။ ထိုနောက်တွင်လည်း စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းများသည် များစွာ တိုးတက်ထွန်းကားလျက် ရှိ၏။ ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ယူးတားပြည်နယ် အရှေ့ အလယ်ပိုင်းတွင် ယူရေးနီးယမ်း သတ္တုတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ယူးတားပြည်နယ်သည် ၈၄,၈၉၉ စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်း၍ လူဦးရေ ၂,၉၀၀,၈၇၂ (၂၀၁၃ ခန့်မှန်း) ရှိသည်။ မြို့တော်မှာ လူဦးရေ ၁၈၉၄၅၄ ယောက်ရှိသော ဆော့လိပ်စီးတီးမြို့ ဖြစ်သည်။
ဂျောင်ရွာ၊ ကျခတ်ကုန်း
ဂျောင်ရွာ၊ ကျခတ်ကုန်း
ထောင်ပြင်ရွာ
ထောင်ပြင်ရွာ
စကိတ်စီးခြင်း
စကိတ်စီးခြင်းဆိုသည်မှာ ဖိနပ်တွင် သံမဏိပြားကိုတပ်၍ ရေခဲပြင် သို့မဟုတ် မာကျောညီညာသော သမံတလင်း၊ ကတ္တရာစေးလမ်းစသော မျက်နှာပြင်များတွင် လျှောတိုက်၍ စီးနင်းသွားလာခြင်း ဖြစ်သည်။ သံမဏိပြားများ မပေါ်ပေါက် သေးသော ရှေးခေတ်ကမူ အရိုးကို ခြေထောက်တွင်ချည်ပြီးလျှင် တောင်ဝှေးကို အားပြု၍ ရေခဲပြင်များတွင် လျှောတိုက် စီးနင်း လေ့ရှိကြသည်။ ယင်းသို့ ခြေတွင် တပ်ဆင်စီးနင်းရသောအရာ ကိုပင် စကိတ်ဟုခေါ်သည်။ သံမဏိကို လူတို့ သုံးစွဲလာကြမှ သာ ရေခဲပြင်တွင် စီးနင်းရသော စကိတ်မှာ သံမဏိပြားဖြစ် လာ၍ အခြား မျက်နှာပြင်များ အတွက်မူ ရိုလာစကိတ်ခေါ် သံမဏိဘီးငယ်ကလေးများ တပ်ဆင်ထားသော စကိတ်မျိုးကို သုံးစွဲလာကြသည်။ စကိတ်စီးရာဌာကိုလိုက်၍ စကိတ်နှစ်မျိုး ရှိသကဲ့သို့ အလှစီး၊ အမြန်စီး စသော မိမိစီးနင်းမည့်ဟန်ကို လိုက်၍လည်း စကိတ်ပုံစံအမျိုးမျိုးရှိလေသည်။ စကိတ်စီးရာ တွင် အရေးကြီးသောအချက် ၄ ချက်ကို လိုက်နာရမည်။ ထို အချက်များမှာ (၁) ခြေထိပ်တို့ကို ဘေးသို့ ကာပေးရန်၊ (၂) ရှေ့သို့အားယူပြီးလျှင် ကိုယ်၏အလေးချိန်ကို ခြေနှစ်ဖက်ပေါ်၌ ထိန်းပေးရန်၊ (၃) ခြေကို တစ်ဖက်ပြီးတစ်ဖက် ကျဲကျဲလှမ်းရန်၊ (၄) ခြေချင်းဝတ်ကို မြဲမြံစွာ ထိ်န်းထားနိုင်ရန်တို့ ဖြစ်ကြ သည်။ ဆောင်းရာသီတွင် ရေခဲလေ့ရှိသော အလွန်အေးသည့် မြောက်ပိုင်းနိုင်ငံများတွင် စကိတ်စီးခြင်းအလေ့အထ ခေတ်စား လာခဲ့သည်မှာ နှစ်ပေါင်းအလွန်ကြာလေပြီ။ မြောက်ပိုင်းနိုင်ငံ များ ဖြစ်သော စကန်ဒီနေးဗီးယား၊ ဖင်လန်နှင့် ဟော်လန်နိုင်ငံ များမှာ စကိတ်စီးခြင်းကို ဦးစွာလိုက်စားခဲ့သော နိုင်ငံများ ဖြစ်သည်။ အမြန်စီး၊ အလှစီးစသော စကိတ်စီးပြိုင်ပွဲများကို ဥရောပတိုက်နှင့် မြောက်အမေရိကတိုက်တို့တွင် အနှံ့အပြား ကျင်းပလာခဲဲ့ကြသည်မှာ နှစ်ပေါင်း ၁ဝဝ ပင်ရှိပြီ ဖြစ်သော် လည်း ၁၉၂၄ ခုနှစ်ကျမှသာ ကမ္ဘာ့အိုလံပစ်ကစားပွဲများတွင် ဆောင်းရာသီ ပြေးခုန်ကစားပွဲ တစ်ခုအဖြစ်ဖြင့် ပါဝင်ခဲ့လေ သည်။ သိပ္ပံပညာဖြင့် ရေခဲပြင်များကို ဖန်တီးပြုလုပ်နိုင်စွမ်း ရှိလာသောအခါ ရေမခဲသောအရပ်များ၌ပင် ကစားရုံကြီးများ ဆောက်၍ စကိတ်စီးနိုင်ကြသည်။ ယခုအခါ အင်္ဂလန်ပြည်နှင့် တကွ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်၌ ထိုကဲ့သို့သော ကစားရုံကြီး ပေါင်း ၃ဝ နီးပါးရှိလေသည်။
စကိတ် အမြန်စီးတွင် စကန်ဒီနေးဗီးယား လူမျိုးများကို မည်သူမျှ မမီချေ။ ဤခေတ်၌ ကမ္ဘာ့စကိတ် အလှစီးပြိုင်ပွဲတွင် ပထမစွဲသူမှာ နော်ဝေးနိုင်ငံမှ ဆိုနီယာဟိန်းအမည်ရှိ အမျီုးသမီး ဖြစ်လေသည်။ အမျိုးသားနှင့် အမျိုးသမီး နှစ်ယောက်တွဲ၊ စကိတ် အမြန်စီးပြိုင်ပွဲများ ကျင်းပသောအခါ အမျိုးသမီး များသည် အမျိုးသားများထက် စကိတ်စီးခြင်းတွင် ပိုမိုကျွမ်း ကျင်ကြောင်း တွေ့ရပေသည်။
ဆင်ပိုက်ရွာသစ်ရွာ၊ ဆင်ပိုက်
ဆင်ပိုက်ရွာသစ်ရွာ၊ ဆင်ပိုက်
ကြက်ဆူကွင်းရွာ၊ စခန်းကြီး
ကြက်ဆူကွင်းရွာ၊ စခန်းကြီး
ကျုံပတောရွာ၊ ကျုံပဒီကျုံပတော
ကျုံပတောရွာ၊ ကျုံပဒီကျုံပတော
ကုန်းဘောင်ရွာ၊ ဆားပြင်
ကုန်းဘောင်ရွာ၊ ဆားပြင်
ခရက်ဒစ် ကဒ်
Credit card ဆိုတာ အကြွေးယူနည်း တစ်မျိုးပါ။ Credit card ကိုသုံးပြီး ပစ္စည်းတွေ၊ ဝန်ဆောင်မှုတွေကို ငွေလက်ငင်း မပေးပဲ credit စာရင်းထဲမှာ မှတ်ခိုင်းထားပြီး ဝယ်ယူသုံးစွဲလို့ ရပါတယ်။ ကော်ဖီဆိုင်မှာ စားသောက်ပြီး ကျသင့်ငွေကို credit card နဲ့ ရှင်းတယ်ဆိုရင် ကိုယ့်ဆီက ပိုက်ဆံ လောလောဆယ်မှာ မပေးရပဲ အကြွေးစာရင်းထဲ မှတ်ထားပြီး လကုန်မှ ကျသင့်ငွေ စုစုပေါင်းကို ပြန်ရှင်းတဲ့ သဘောပါ။ ရီတော့ ရီရသား။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ လက်ဖက်ရည်ဖိုး မရှိလို့ မှတ်ထားလိုက်ကွာ လကုန်မှ ပေါင်းရှင်းမယ် ဆိုရင် ဆိုင်ရှင်ကော ပတ်ဝန်းကျင်ကပါ သိပ်မကြည်ပါဘူး။ နိုင်ငံတကာမှာတော့ ဒီလို credit နဲ့ရှင်းတဲ့ ပုံစံက modern lifestyle တစ်ခုလို ဖြစ်နေပါပြီ။ ပစ္စည်း တစ်ခုခုဝယ်ဖို့ ငွေလက်ငင်းပေးစရာ မလိုပဲ လကုန်မှပေး အခုတော့ ချက်ချင်း ယူသွားလို့ ရတယ် ဆိုတော့ ဘယ်လောက် ကောင်းလဲဗျာ။ ပျော်တာပေါ့။ ဒီတော့ credit card တွေရအောင် လျှောက်ကြမယ်။
ဘယ်လို လျှောက်ရမလဲ။ လွယ်ပါတယ်။ ဘဏ်ကိုသွား လျှောက်ချင်တဲ့ card လျှောက်၊ ဘဏ်က လက်ခံတယ်ဆိုရင် အများဆုံး အကြွေးနဲ့ ဘယ်လောက် သုံးလို့ရတယ် ဆိုတဲ့ credit limit ပမာဏ တစ်ခုနဲ့ credit card ကိုင်လို့ရပြီ။ ဒီလို အဆင်ပြေတဲ့ payment facility တွေ သုံးလို့ ရပြီပေါ့။ ဒါပေမယ့် မြန်မာနိုင်ငံက လက်ဖက်ရည်ဆိုင်နဲ့ credit card လက်ခံတဲ့ ဆိုင်နဲ့ ကွာခြားချက် တစ်ခုရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ credit card နဲ့ ရှင်းလိုက်တယ် ဆိုရင် ဒီရှင်းတဲ့ပမာဏကို ဘဏ်က ကိုယ့်ရဲ့ credit limit ထဲကဖြတ်ပြီး ခဏ စိုက်ထုတ် ပေးထားတာပါ။ ဒီအကြွေး ပြန်မရရင်ဆိုတဲ့ risk ကို ဘဏ်က ခံပေးထားတဲ့ သဘောပေါ့။
မြန်မာ လက်ဖက်ရည် ဆိုင်ကတော့ ဒီအကြွေး မရရင်ဆိုတဲ့ risk ကို ဆိုင်ရှင် ကိုယ်တိုင်က ခံထားရတာ ဆိုတော့လဲ ဘယ်ကြည်နိုင် မလဲဗျာ။ ဘဏ်အနေနဲ့ ကလည်း ဒီကောင် အကြွေးမဆပ်နိုင်ရင် ဆိုတဲ့ risk ကို ယူရမှာ ဆိုတော့ လွယ်လွယ်နဲ့တော့ credit card တွေ ဘယ်ထုတ် ပေးမလဲ။ လစာ ဘယ်လောက်ရတယ်၊ လက်ရှိ နေနေတဲ့ အိမ်က ငှားထားတာလား၊ အိမ်ပိုင်လား၊ ဒီလစာကို မှီခိုနေတဲ့လူ ဘယ်နှစ်ယောက်ရှိလဲ အဲလိုမျိုး အချက်ပေါင်း များစွာကို စဉ်းစားပြီးမှ မရှုံးလောက်ဘူး ထင်တဲ့ လူကိုပဲ ထုတ်ပေးမှာ။ ဒီတော့လဲ ဒီလို အစစ်အဆေး မရှိတဲ့ မြန်မာ လက်ဖက်ရည်ဆိုင်က အကြွေးနဲ့ သောက်ရတာမှ ပိုလွယ်ဦးမယ် ထင်ပါ့။
ဘယ်လိုမျိုးတွေ သုံးလို့ရလဲ
Credit card ရပြီဆိုရင် card မှာ Master, Visa, American Express စသဖြင့် brand name တစ်ခုခုပါပါမယ်။ အဲဒီတော့ ဒီ brand ကို လက်ခံပါတယ် ဆိုတဲ့ ပြည်တွင်း ပြည်ပက ဘယ်နေရာမှာမဆို သုံးစွဲလို့ ရပါမယ်။ Credit card နဲ့ တစ်ခုခု ဝယ်လိုက်ပြီ ဆိုရင် sales slip အရောင်း ပြေစာမှာ လက်မှတ်ထိုး ရပါတယ်။ ဆိုင်ရှင်က copy တစ်စောင် သိမ်းထားပြီး card ပိုင်ရှင်ကို လက်ခံ တစ်စောင် ပေးပါလိမ့်မယ်။ ပြီးတော့ ဒီကျသင့်ငွေကို ဘဏ်က ထုတ်ရှင်း ပေးထား ပါလိမ့်မယ်။ လကုန်တော့မှ တစ်လလုံး အတွင်း ဘဏ်က စိုက်ပေးထားရတဲ့ ကျသင့်ငွေကို card ပိုင်ရှင် ဆီကို bill ပို့ပြီး အကြွေး တောင်းပါလိမ့်မယ်။
Credit card ကိုသုံးပြီး online purchase တွေလဲ လုပ်လို့ ရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သတိကြီးကြီး ထားဖို့တော့ လိုပါမယ်။ ဒီ ကတ်ရဲ့ အချက်အလက် တွေကို သိသွားတဲ့ ဘယ်သူမဆို online ကနေ ဝယ်ချင်တာတွေ လျှောက်ဝယ်လို့ ရသွားနိုင်ပါတယ်။ ဒီတော့ လကုန်လို့ credit bill ရောက်လာ ရင်တော့ card ပိုင်ရှင်အစစ် မျက်လုံးသာ ပြူးပေတော့။ ကိုယ့် credit limit ငါးထောင်ရှိရင် ရှိသလောက် တစ်သောင်းရှိရင် ရှိသလောက် သုံးသွားလို့ ရတာကိုး။ အဲဒီတော့ နာမည်ကြီး ယုံကြည် စိတ်ချရတဲ့ online site တွေမှာသာ credit card အသုံးပြုပြီး ဝယ်ယူသင့် ပါတယ်။ Transaction ပြီးလို့ ထွက်လာတဲ့ acknowledgment page လိုမျိုးတွေ ကိုလည်း သိမ်းထားပြီး လကုန်လို့ bill ရရင် ကိုယ်ပေးရတဲ့ ပမာဏနဲ့ ကိုယ်တကယ် သုံးတာ ဟုတ်မဟုတ် ပုံမှန် စစ်ဆေးသင့် ပါတယ်။
Credit Card လစဉ် Bill တွင် ပါရှိသည့် အချက်များ
Card ထုတ်ပေးတဲ့ ဘဏ်ကနေ လစဉ် credit card bill statement များ ပို့ပေးပါတယ်။ တချို့ ဘဏ်တွေကတော့ e-statement လိုမျိုး online banking ကနေ ကိုယ်တိုင် ဝင်စစ်လို့ရတဲ့ service မျိုးတွေ ပေးပါတယ်။ စာရွက်တွေ သိမ်းမထားချင်တဲ့ လူမျိုးတွေ အတွက် e-statement ပဲစစ်မယ်၊ paper statement တွေ မလိုချင်ဘူး ဆိုလဲ ရပါတယ်။ ဒီ statement ထဲမှာဆိုရင် တစ်လအတွင်း credit card နဲ့ သုံးစွဲသမျှ စာရင်းတွေ အကုန်ပါပါတယ်။ အဲဒီတော့ ဒီစာရင်းကို လစဉ်ရတိုင်း သေချာ စစ်ဆေးပြီး မရှင်းလင်းတာ ရှိရင် ဘဏ်နဲ့ ချက်ချင်း ဆက်သွယ် ဖြေရှင်း သင့်ပါတယ်။
Statement date
bill ထုတ်ပေးတဲ့ နေ့ပါ။ နောက်ဆုံး တစ်ခေါက် ဘီလ်ထုတ်ပေးတဲ့ နေ့ကနေ ဒီဘီလ် ထုတ်ပေးတဲ့နေ့ သုံးထားသမျှ အသုံး စာရင်းကို ဒီဘီလ်ထဲမှာ ပါပါမယ်။
Payment due date
နောက်ကျကြေး မပေးချင်ရင် ဒီဘီလ်ရဲ့ ကျသင့်ငွေကို နောက်ဆုံး ပေးရမယ့်နေ့ပါ။ card ပိုင်ရှင်အနေနဲ့ ကျသမျှ အကုန် ရှင်းရင်ရှင်း ဒါမှမဟုတ် minimum sum လို့ခေါ်တဲ့ အနည်းဆုံး မဖြစ်မနေ သွင်းရမယ့် ပမာဏကို ရှင်းရင်ရှင်းလို့ ရပါတယ်။
Amount due
ဒါကတော့ ကိုယ့် credit card နဲ့သုံးထားပြီး မပေးရသေးတဲ့ ငွေစုစုပေါင်းပါ။ Credit card ထုတ်ပေးတဲ့ ဘဏ်အဖွဲ့အစည်း တွေဟာ များသော အားဖြင့် ဒီစုစုပေါင်း ငွေပမာဏကို payment due date မတိုင်ခင် အကုန် ပြန်ဆပ်ရင် အတိုးမယူ ကြပါဘူး။ အဲဒီတော့ ကိုယ်က ကိုယ်ပြန်ဆပ်နိုင်တဲ့ amount ကိုပဲ credit card နဲ့သုံးပြီး ရှင်းတယ် ဆိုရင် ဒီကဒ်ကို အတိုးမပေးရပဲ (interest free) သုံးနိုင်ပါတယ်။ တစ်ကယ်လို့ ဒီ amount ကို အကုန်မပေးနိုင်ပဲ minimum sum ပဲ ပြန်ဆပ်တယ် ဆိုရင်တော့ အတိုး စပေးရပါပြီ။ ဒီအတိုးနှုန်းတွေ ကလည်း တစ်နှစ်ကို ၂၄% လောက် ရှိတတ်ပါတယ်။ အဲဒီတော့ credit card တွေနဲ့ သုံးပြီဆိုရင် လစဉ်မှန်မှန် ကျသမျှ အကုန် ပေးနိုင်ဖို့ စဉ်းစားပြီး သုံးစွဲသင့်ပါတယ်။
Minimum sum
ဒါကတော့ ကျသမျှ အကုန် မရှင်းနိုင်သေးဘူး ဆိုရင် အနည်းဆုံး ရှင်းရမယ့် ပမာဏပါ။ များသောအားဖြင့် ကိုယ်မပေး ရသေးတဲ့ ပမာဏရဲ့ ၃% – ၅% ဒါမှမဟုတ် ၅၀ဒေါ်လာ ဒီနှစ်ခုထဲ့က ပိုများတဲ့ ပမာဏတစ်ခု ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ သတိထား ရမှက ဒီ minimum sum ပဲ ပြန်ဆပ် လိုက်တယ်ဆိုရင် ကိုယ့်ရဲ့ interest free သုံးလို့ရတဲ့ facility ပျက်သွားပါပြီ။ လက်ကျန် ပမာဏကို နောက်လကို ဆက်ယူသွားပြီး အဲဒီ amount ကနေစ နေ့စဉ် အတိုးပေးရပါပြီ။ Full payment ပြန်မလုပ်မချင်း နောက်ထပ် ဝယ်သမျှကလည်း အတိုးချက်ချင်း စပေးရပါပြီ။
Late payment charge
တစ်ကယ်လို့ payment due date မတိုင်ခင် အတွင်းမှာ အကုန်လုံးလည်း မရှင်းဘူး၊ minimum sum လဲ မပေးဘူး ဆိုရင်တော့ card issuer သတ်မှတ်ထားတဲ့ ပေးရမယ့် နောက်ကျ ကြေးတွေပါ။
Interest charge
ဒါကတော့ minimum sum ပဲပေးရင် စပေးရမယ့် အတိုးနှုန်း တွေပါ။ များသော အားဖြင့် တစ်နှစ်ကို ၂၄%၊ တစ်ရက်ကို ၀.၀၆၆% လောက် ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ Credit card သုံးလိုက်တဲ့ နေ့ transaction affect ဖြစ်တဲ့ နေ့ကနေစပြီး တွက်ပါတော့မယ်။
Transactions in foreign currency
Local currency နဲ့မဟုတ်ပဲ နိုင်ငံခြားမှာ ဒါမှမဟုတ် online ကနေ တစ်ခြား currency တစ်ခုခုနဲ့ သုံးထားတဲ့ transaction တွေပါ။ ဒီ transaction တွေကို local currency ကို ပြန်ပြောင်းပြီးမှ bill မှာ ဖော်ပြပါမယ်။ ဒီပြောင်းလဲတဲ့ exchange rate ကတော့ ဘဏ်တစ်ခုနဲ့တစ်ခု နေ့တစ်နေ့နဲ့ တစ်နေ့ပေါ် မူတည်ပြီး ပြောင်းလဲ နိုင်ပါတယ်။ ဒါတွေကို ဘယ်လို တွက်လဲ ဆိုတာတွေ foreign currency နဲ့ သုံးလိုက်ရင် ပေးရတဲ့ fee တွေအကြောင်းကိုတော့ bill statement နောက်ဆုံးမှာ explanatory note ရှင်းလင်း ချက်အနေနဲ့ ဖော်ပြထားလေ့ ရှိပါတယ်။
Terms and Conditions
ကျွန်တော်တို့တွေ အွန်လိုင်းမှာ ဘာလုပ်လုပ် T&C ဆိုတာ တွေ့နေကျဆိုတော့ ဖတ်တောင် ဖတ်မနေတော့ပါဘူး။ ဘာလာလာ Agree လိုက်တာ ချည်းပါပဲ။ ဒါပေမယ့် ဒီလို ငွေရေး ကြေးရေးနဲ့ ဆိုင်တာတွေ ကိုတော့ T&C ကို သေချာ ဖတ်သင့်ပါတယ်။ ဒီ T&C ထဲမှာ နှစ်စဉ်ကြေး၊ minimum sum ပမာဏ၊ အတိုးနှုန်း၊ ကတ်ပျောက်ဆုံး ပျက်ဆီးရင် ဘယ်လို တာဝန်ယူမယ် စသဖြင့် အရေးကြီးတဲ့ အချက်တွေ ပါပါတယ်။ ဒီ T&C ထဲမှာ မရှင်းလင်းတာ ရှိရင် card issuer နဲ့ မေးမြန်း တိုင်ပင် သင့်ပါတယ်။
Annual fee
ဒါကတော့ ကတ်သုံးစွဲခြင်းအတွက် ပေးရမယ့် နှစ်စဉ်ကြေးပါ။ တချို့တွေကတော့ ကတ်အသစ် မိတ်ဆက်အနေနဲ့ ဖြစ်ဖြစ် customer ကို ဆွဲဆောင်ဖို့ပဲ ဖြစ်ဖြစ် annual fee ဘယ်နှစ်နှစ် free ဆိုတဲ့ promotion တွေရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် free ပေးတဲ့ နှစ်ပြည့်သွားရင် ဒီနှစ်စဉ်ကြေးကို ပေးရမှာပါ။
Cash advance fee
credit card တွေမှာ cash advance ထုတ်လို့ရတယ့် feature ပါတတ်ပါတယ်။ ဆိုလိုတာက ဝယ်စရာအတွက် သုံးစွဲဖို့ မဟုတ်ပဲ အရေးပေါ်ငွေလိုတဲ့ အတွက် ကိုယ့် credit limit ထဲကနေ ပိုက်ဆံ ကြိုထုတ်တဲ့ သဘောပါ။ ဒီလို ထုတ်တယ်ဆိုရင် ပေးရမယ့် အတိုးအပြင် processing လုပ်ခတွေ အတွက်ပါ ပေးရပါမယ်။
Late payment charge
ဒါကတော့ အပေါ်မှာ ပြောထားတဲ့ ပေးရမယ့် မတိုင်ခင် အနည်းဆုံး ပေးရမယ့် ပမာဏတောင် မပေးရင် ကျသင့်မယ့် နောက်ကျကြေးပါ။
Finance charges (Interest charges)
ဒါကတော့ ရှိသမျှအကြွေးအကုန် မဆပ်မချင်း ပေးရမယ့် အတိုးပါ။ ဒီအတိုးတွေ ဘယ်လို တွက်လဲ ဆိုတာကို ကိုယ်ယူထားတဲ့ credit card issuer နဲ့ သေသေချာချာ နားလည်အောင် လုပ်ထားသင့်ပါတယ်။ ဘာလို့လဲ ဆိုတော့ ပေးစရာ ရှိတာကို မပေးပဲ လတွေ ဆက်သွားရင် အရင်းပေါ်အတိုးပါ ပေါင်းပြီး အကြွေးတွေ အများကြီး ဖြစ်သွားနိုင်လို့ပါ။
Outstanding Balance တွေ မပေးနိုင်တော့လျှင်
ပေးရမယ့် အကြွေးကို ပြန်မဆပ်တာ နောက်ကျတာ တွေဟာ ကိုယ့်ရဲ့ Credit report ထဲမှာ အကုန် မှတ်တမ်း ရှိနေပါတယ်။ ဒီမှတ်တမ်းထဲမှာ ဒီလိုမျိုး bad record တွေ ရှိနေခဲ့ရင် နောက်တစ်ချိန် အိမ်ဝယ်ဖို့ ဖြစ်ဖြစ် ကားဝယ်ဖို့ ဖြစ်ဖြစ် အကြောင်း တစ်ခုခုကြောင့် ဘဏ်လိုမျိုး ငွေကြေး အဖွဲ့အစည်း တွေကနေ ငွေသွားချေးတဲ့ အခါမှာ approve ဖြစ်ဖို့ အတွက် chance နည်းသွား ပါလိမ့်မယ်။
ဒါတွေကတော့ credit card တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဖတ်ဖူး မှတ်ဖူး သလောက်ပါ။ နောက်အပိုင်း ကျရင်တော့ လိမ်လည်မှုတွေ fraud တွေကနေ ရှောင်ရှားနိုင်ဖို့ ဘာတွေ လုပ်သင့်တယ်။ ကတ်ပျောက်ရင် ဘယ်လို လုပ်သင့်တယ် ဆိုတာတွေ Credit card လျှောက်ရင် ဘာတွေ မေးဖို့ လိုမလဲ ဆိုတာတွေကို ဆက်လက် ရေးသားသွားပါမယ်။
ကိုးကား
http://www.myanmartutorials.com မှ ကူးယူဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။
ကံဇတ်ကုန်းရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ကံဇတ်ကုန်းရွာ (Kanzatkone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ကျောက်တံခါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၈၇၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်တံခါးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၆၃ ဦး၊ မ ၇၁၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၇၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုန်းခန်ရွာ၊ မိုးနဲမြို့နယ်
ကုန်းခန်ရွာ (Konehkan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုးနဲမြို့နယ်၊ ကုန်းလွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၂၇၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်းလွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၂၈ ဦး၊ မ ၉၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးနဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောင်မြေရွာ၊ မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်
အောင်မြေရွာ(Aungmyay)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်၊ နန့်ကျင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၆၉၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နန့်ကျင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၉၄ ဦး၊ မ ၁၀၂၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၁၁၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိချောင်းတွင်းရွာ၊ မော်လိုက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မော်လိုက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မင်းရပ်ရွာ
မင်းရပ်ရွာ
ပေါ့ခင်ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ပေါ့ခင်ရွာ (Pawthkin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ လွယ်မောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၆၁၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်မောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၉၂ ဦး၊ မ ၅၀၂၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၅၁၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အုပ်သင်္ဘောရွာ၊ အုပ်သင်္ဘော
အုပ်သင်္ဘောရွာ၊ အုပ်သင်္ဘော
အလယ်ကုန်းရွာ၊ ထားဝယ်မြို့နယ်
အလယ်ကုန်းရွာ(Ahlelkone)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ ကနိုင်းဒါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,087 ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ခုနစ်၊ စက်တင်ဘာလ၏ ထားဝယ်မြို့နယ်ဒေသဆိုင်ရာအချက်အလက်များအရ အမက မူကြိုကျောင်း ၌ ဆရာ/ဆရာမ ၂ဦး၊ ကျောင်းသား/သူ ၄၀ဦး ရှိကာ ဆရာ/ဆရာမ တစ်ဦးလျှင် ကျောင်းသား/သူ ၂၀ယောက် နှုန်းအချိုးကျသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထားဝယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောက်မောစုန်းကြီးရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
အောက်မောစုန်းကြီးရွာ(Aukmawsonegyi)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ မောစုန်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၆၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မောစုန်းကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၃ ဦး၊ မ ၃၅၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၀၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘူးကျွန်း (တောင်)ရွာ၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်
ဘူးကျွန်း (တောင်)ရွာ (Bukyun(South))သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်၊ ဘူးကျွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၉၃၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘူးကျွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၄၉ ဦး၊ မ ၁၂၂၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၇၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေနံချောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်မွန်းမြို့နယ်
နောင်မွန်းမြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နောင်မွန်းမြို့နှင့် ပန်နန်းဒင်မြို့တို့ ပါဝင်ပြီး မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ နောင်မွန်းမြို့ ဖြစ်သည်။
မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၇.၆၅ နှင့် ၂၈.၂၅ ဒီဂရီ အကြား အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၇နှင့် ၉၈.၀၉ ဒီဂရီ အကြားတွင်တည်ရှိသည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၁၈၀၀ ပေ မြင့်သော တောင်ပေါ်ဒေသဖြစ်သည်။ မြို့နယ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ၂၅၁၂ စတုရန်းမိုင်ရှိသည်။
သရက်သုံးပင်
သရက်သုံးပင်
ကိုးကား
သရက်သုံးပင်
ရုံးသာရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
ရုံးသာရွာ (Yonethar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ ရုံးသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၆၃၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စခန်းကြီး (အရှေ့)ရွာ၊ စခန်းကြီး
စခန်းကြီး (အရှေ့)ရွာ၊ စခန်းကြီး
ကျုံပဒီရွာ၊ ကျုံပဒီကျုံပတော
ကျုံပဒီရွာ၊ ကျုံပဒီကျုံပတော
ကြေးဝိုင်း
ကြေးဝိုင်း
ဆိုင်းဝိုင်းဖွဲ့စည်းပုံကို ပိုင်းခြား၍ ကြည့်လျှင် ဆိုင်းဝိုင်း၌ ပတ်ဝိုင်း၊ ကြေးဝိုင်း၊ ပတ်မကြီး၊ နှဲဟူသည်တို့မှာ အဓိက အစိတ်အပိုင်းများဖြစ်ကြသည်ကို တွေ့ရလိမ့်မည်။ အကျယ် တစ်ပေကိုးလက်မခန့်ရှိသော ပန်းပြားပေါင်း ရှစ် ပြားကိုစပ်၍၊ ကြေးဝိုင်းလုပ်လေ့ရှိသည်။ သို့သော် တစ်ခါတစ်ရံ ပန်းပြားခြောက်ခုဖြင့်သာ စပ်လုပ်ကြသည်။ ထိုသို့ပန်းပြား ခြောက်ခုဖြင့် လုပ်သောအခါ၊ ပန်းပြား တပြား၏အကျယ်မှာ နှစ်ပေလေးလက်မဖြစ်သည်။ ကြေးဝိုင်း၏ အဝန်းမှာ ၁၄ ပေ ခန့်ရှိသည်။ အမြင့်မှာ တစ်ပေလေးလက်မခန့် မြင့်သည်။ ကြေး ဝိုင်းတွင် ကြေးနောင်ပေါင်း ၁၈ လုံးဖြစ်စေ၊ ၁၉ လုံးဖြစ်စေ တပ်ဆင်ရသည်၊ ကြေးနောင်ကို လက်ခတ်နှင့် တီးရသည်။ ကြေးဝိုင်းကို ပတ်ဝိုင်းနည်းတူ မှန်စီရွှေချပြုလုပ် လေ့ရှိကြ သည်။ ရှေးရိုးမူအတိုင်းမှာ ကြေးနောင်ဝိုင်းကို ပန်းပြားကြီး များဖြင့် တပ်ဆင်လေ့ရှိသော်လည်း၊ နှောင်းအခါ၌ ပန်းပြား အစား ပွတ်လုံးများဖြင့် တပ်ဆင်ကြသည်။
ယင်းကျားလူမျိုး
ယင်းလူမျိုး
မွန်ခမာအုပ်စုမှ ဝ ပလောင်အုပ်စုထဲတွင် ပါဝင်သော ယင်းလူမျိုးအနွယ်ဝင်တို့သည် များသောအားဖြင့် ရှမ်းပြည် တောင်ပိုင်း ကျေးသီးမံစံနယ် အတွင်းပိုင်းရှိ ကျေးလက်တောရွာများ၌လည်းကောင်း၊ ပင်လုံမြို့ အနီးတစ်ဝိုက်တောင်တန်းဒေသရှိ ကျေးရွာများ၌လည်းကောင်း နေထိုင်ကြသည်။ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း၌ အနည်းငယ် မျှလောက်သာ နေထိုင်သည်။ မိုးနဲနယ်ရှိ သံလွင်မြစ်အနောက်ဘက် တောင်ကုန်းများမှာ ယင်းတို့၏ ဗဟိုအချက်အချာဒေသ ဖြစ်၏။ အချို့သည် ကျိုင်းတုံနယ်တွင် ပျံ့နှံ့နေသည်။ ထိုလူမျိုး စုကို မြန်မာတို့က ယင်းဟူ၍လည်းကောင်း၊ ရှမ်းတို့က ယန်းဟူ၍ လည်းကောင်း အမည်မှည့်ခေါ်ကြသည်။ ယန်းလမ်း သို့မဟုတ် ဟင်းနက် နှင့် ယန်းဆက်၊ သို့မဟုတ် ယင်းကျားဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိရာ ယင်း နက်ကို အချို့က ကရင်နက်ဟု ခေါ်ဆိုကြ၍ ယင်းကျားကို ကရင်ကျား ခေါ်ဆိုကြလေသည်။
ယန်းလမ်းတို့သည် ရှမ်းအမျိုးသားတို့နှင့် တစ်ရွာတည်း၌ ရောပြွမ်း၍ နေထိုင်လေ့ရှိသည်။ သိန္နီတောင်ပိုင်းနယ်နှင့် ကျေးသီးမံစံနယ်တို့တွင် ဆန်စပါးအပြင် ဝါကိုလည်း စိုက်ပျိုး လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ယန်းလမ်း အမျိုးသမီးတို့သည် ပလောင် အမျိုးသမီးတို့ကဲ့သို့ ဝတ်ဆင်ကြသည်။ အမျိုးသားတို့ကမူ ရှမ်းအမျိုးသားတို့ကဲ့သို့ပင် ဝတ်ဆင်ကြသည်။
တောင်ဘက်အစွန်ပိုင်းသို့ ရောက်ရှိနေကြသော ယင်းကျား တို့သည် တောင်ပေါ်ကရင်တို့နှင့် ပို၍နီးစပ်ကြသည်။ ထိုကြောင့် ယင်းကျားအမျိုးသမီးတို့ ဝတ်ဆင်ပုံမှာ တောင်ပေါ်ကရင်အမျိုးသမီးတို့ ဝတ်ဆင်ပုံနှင့် တူသည်။ သို့ရာတွင် အဖြူနှင့် အနီ အစင်းကျား သင်တိုင်းကို ဝတ်ဆင်လေ့ရှိကြသည်။ ခြေထောက် တွင် ကြေးချေကျငိးများကိုလည်း ဝတ်ဆင်ထားလေ့ ရှိကြသည်။ ယင်းလူမျိုး၏ လူဦးရေမှာ ၁၄ဝဝဝ ခန့် ရှိသည်။
ဆဝါလာတသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ မိမိ အကျိုးစီးပွားများရန်လည်းမကျင့် သူတစ်ပါးအကျိုးစီးပွား များရန်လည်း မကျင့်သောပုဂ္ဂိုလ်သည် ရွာ၌ဖြစ်စေ၊ တော၌ဖြစ်စေ သစ်သားကိစ္စ၌ အသုံးမပြု ရသော အစနှစ်ဖက်၌ မီးစွဲလောင်ထား၍ အလယ်၌ မစင်လိမ်းကျံပေနေသော လူသေကောင်ကို မီးရှို့ရာ၌ အသုံးပြုသော ထင်းမီးစနှင့်တူသောပုဂ္ဂိုလ်ဟု လည် ကောင်း၊ သူတစ်ပါးအကျိုးစီးပွားကိုသာ ပြုကျင့်ပြီး မိမိ၏အကျိုးစီးပွားကို မပြုကျင့် သောပုဂ္ဂိုလ်ကို အမှတ်(၁) ပုဂ္ဂိုလ်ထက် အဘိက္ကန္တတရ၊ ပဏီတတရ ဖြစ်၏ဟု လည်းကောင်း၊ မိမိ၏အကျိုးစီးပွားကိုသာ ပြုကျင့်၍ သူတစ်ပါးတို့၏အကျိုးစီးပွားကို မပြုကျင့်သောပုဂ္ဂိုလ်သည် အမှတ်(၁၊၂)ပုဂ္ဂိုလ်တို့ထက် အဘိက္ကန္တတရ၊ ပဏီတတရဖြစ်၏ဟုလည်းကောင်း၊ မိမိသူတစ်ပါးနှစ်ဦးလုံး အကျိုးစီးပွားကို ပြုကျင့်သူသည် ရှေ့ပုဂ္ဂိုလ်(၃)ဦးတို့ထက် အဂ္ဂ, သေဋ္ဌ, ပါမောက္ခ, ဥတ္တမ, ပဝရဖြစ်သူ၊ နွားနို့အရသာ(၅)မျိုးတို့တွင် ထောပတ်ကြည်နှင့် တူသောပုဂ္ဂိုလ်ဟု ၄င်းပုဂ္ဂိုလ် လေးမျိုးကို ဝေဖန်၍ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌ ဆဝါလာတူပမပုဂ္ဂိုလ်သည် ဒုဿီလပုဂ္ဂိုလ်မဟုတ် အပ္ပဿုတ, ဝိဿဋ္ဌကမ္မန္တ ဂေါဏသဒိသပုဂ္ဂိုလ်ကို ဟောတော်မူကြောင်း ဖွင့်ပြထားပါသည်။
ဒိန်ဂလူးရွာ၊ မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်
ဒိန်ဂလူးရွာ(Dinggalu)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်၊ နန့်ကျင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၆၉၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နန့်ကျင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၉၄ ဦး၊ မ ၁၀၂၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၁၁၇ ဦး နေထိုင်သည်။
လိပ်တင်ရွာ
လိပ်တင်ရွာ
မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံခြား သံရုံးများ
ပြည်ပရှိ သံရုံးများ
အများစုမှာ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘန်ကောက်မြို့ရှိ သံရုံးနှင့် မြန်မာနိုင်ငံကို ပူးတွဲတာဝန်ယူသည်။ ကွင်းအတွင်း၌ မြို့အမည်ကို ယှဉ်တွဲဖော်ပြထားလျှင် ထိုမြို့ရှိ သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံ၏ သံရုံးက မြန်မာနိုင်ငံအတွက်ပါ ပူးတွဲတာဝန်ဖြစ်သည်။ ကွင်းဖြင့် ယှဉ်တွဲဖော်ပြထားခြင်းမရှိလျှင် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘ​န်ကောက်မြို့ရှိ သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံ၏ သံရုံးက တာဝန်ယူခြင်းဖြစ်သည်။
အမျိုးသားမျက်စိဘဏ်
အမျိုးသားမျက်စိဘဏ်(ရန်ကုန်)ကို ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရန်ကုန်နှင့် မန္တလေး နှစ်မျိုးတွင်သာ မျက်စိဘဏ်ရှိသည်။ မျက်စိဘဏ်သည် ဆင်းရဲနွမ်းပါးပြီး ဆေးမကုသနိုင်သော် မျက်ကြည်တိမ် ဝေဒနာရှင်များကို ကူညီကုသပေးသည်။ မျက်စိဘဏ်သည် မျက်ကြည်လွှာ စုဆောင်းခြင်း၊ စစ်ဆေးခြင်းနှင့် လိုအပ်သော ဆေးရုံများသို့ ဖြန့်ဝေခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ပေးသည်။
မျက်ကြည်လွှာ အစားထိုးကုသခြင်း
မျက်ကြည်လွှာ အစားထိုးကုသခြင်း ဆိုသည်မှာ မျက်စိတစ်လုံးလုံးကို အစားထိုးကုသခြင်း မဟုတ်ပါ။ လူမျက်စိ၏ မျက်ကြည်လွှာကိုသာ အစားထိုး ကုသခြင်းဖြစ်သည်။ မျက်ကြည်လွှာလဲလှယ် ခွဲစိတ်ကုသမှု၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်း အောင်မြင်မှု ရရှိသည်။ မျက်ကြည်လွှာကို မည်သည့်အရွယ်မဆို အစားထိုး ကုသနိုင်သည်။
မျက်ကြည်လွှာ လှူဒါန်းခြင်း အကြောင်း
လူတစ်ဦး၏ မျက်ကြည်လွှာမကောင်းပါက ကွယ်လွန်သွားသူတစ်ဦးလှူဒါန်းခဲ့သည့် မျက်ကြည်လွှာနှင့်သာ အစားထိုးကုသနိုင်သည်။ လူ့မျက်ကြည်လွှာကို အခြားအစားထိုးကုသနိုင်သည့် ပစ္စည်း တီထွင်နိုင်ခြင်း မရှိသေးပေ။ မျက်ကြည်လွှာကို မျက်ကြည်လွှာ အလှူရှင် ကွယ်လွန်ပြီးနောက်မှ ထုတ်ယူခြင်း ပြုလုပ်သည်။ ကွယ်လွန်ပြီး ၄ နာရီအတွင်း မျက်ကြည်လွှာ အလှူရှင်၏ ကျန်ရစ်သူ မိသားစုက မျက်စိဘဏ်သို့ အကြောင်းကြားပေးရသည်။ မျက်စိအတွင်းတိမ်ရှိသူ၊ မျက်မှန်တပ်သူ၊ ဆီးချိုရောဂါရှိသူ၊ သွေးတိုးရောဂါရှိသူ၊ အသက်အရွယ်ကြီးသူ(၇၅ နှစ်အောက်) များလည်း မျက်ကြည်လွှာ လှူဒါန်းနိုင်သည်။ မျက်ကြည်လွှာ လှူဒါန်းရာတွင် မျက်စိတစ်လုံးလုံးကို ထုတ်ယူခြင်း မဟုတ်ပဲ၊ နာရီမှန်ကဲ့သို့သော အပေါ်ယံအလွှာကိုသာ ထုတ်ယူခြင်းဖြစ်သည်။ မျက်ကြည်လွှာလှူဒါန်းခြင်းဖြင့် ကွယ်လွန်သူ၏ မျက်နှာပုံပန်း သဏန် မပျက်စီးနိုင်ပါ။ မျက်တွင်း ဟောက်ပက် ဖြစ်မသွားပါ။ မျက်ကြည်လွှာကို ဘာသာမရွေး၊ လူမျိုးမရွေး အယုတ်အလတ်၊ အမြတ်မရွေး လှူဒါန်းနိုင်သည်။ မျက်ကြည်လွှာ တစ်စုံပေးလှူခဲ့ခြင်းဖြင့် မျက်ကြည်လွှာ မကောင်းသူနှစ်ဦးအား အလင်းဓာတ်လက်ဆောင်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ လှူဒါန်းခဲ့ခြင်းကြောင့် မျက်စိမမြင်သူ နှစ်ဦး၏ ဘဝကို အမြင်အာရုံပြန်လည်ရစေပြီး လူ့လောကထဲတွင် စိတ်ချမ်းသာစွာနှင့် နေထိုင်သွားစေနိုင်မှာဖြစ်သည်။ မျက်စိလှူဒါန်းခြင်းသည် အလွန့်အလွန်မွန်မြတ်သော အလှူဒါန ဖြစ်သည်။ ကြိုတင်လှူဒါန်းသူ ကွယ်လွန်ပြီးပါက ကျန်ရစ်သူ မိသားစုမှ မျက်စိဘဏ်သို့ အကြောင်းကြားပေးရန် လိုအပ်သည်။
လင်ဘာဒီယာရွာ၊ ဆင်ပိုက်
လင်ဘာဒီယာရွာ၊ ဆင်ပိုက်
အမျိုးသားမျက်စိဘဏ်
မျက်စိဘဏ်၏ လိပ်စာ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျန်းမာရေး
အာဘွိုင်း
အာဘွိုင်း (Ah Boy) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ဟစ်ဟော့အဆိုတော်၊ တေးရေးနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် ဖြစ်သည်။ မြန်မာဟစ်ဟော့ အဆိုအဖွဲ့ တစ်ခုဖြစ်သော ရော့စတား တွင် အဆိုရှင်အဖြစ် ပါဝင်ထားသည်။
ငယ်ဘဝ
အာဘွိုင်းကို မြိတ်မြို့တွင် ၁၉၈၆ ခု၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၃ ရက်တွင် ဦးစိန်ဝမ်နှင့် ဒေါ်မဉ္ဇူထွန်း တို့မှမွေးဖွားသည်။ မွန်နှင့်တရုတ်စပ်သော လူမျိုးဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ကျော်ဖြိုးထွန်း ဖြစ်သည်။ ဖခင်ဦးစိန်ဝမ်မှာ ထင်ရှားသော မော်လမြိုင်သား စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်း ၃ ယောက်အနက် အကြီးဆုံးသား ဖြစ်ပြီး ညီမတစ်ယောက်၊ ညီတစ်ယောက် ရှိသည်။ အာဘွိုင်းသည် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် အကယ်ဒမီ လွင်မိုး၏ တူ တော်စပ်သူလည်း ဖြစ်သည်။
မြန်မာ နိုင်ငံတကာကျောင်း (International School of Myanmar) မှ အထက်တန်း အောင်သည်။
အနုပညာ လှုပ်ရှားမှု
၂၀၀၂ ခု၊ ကျောင်းသားဘဝ၌ပင် အနုပညာလှုပ်ရှားမှု စသည်။ ရော့စတားအဖွဲ့တွင် ပါဝင်ကာ တစ်ကိုယ်တော်တေးစီးရီးထုတ်ရန် စိုင်းပြင်းသည်။ ၂၀၀၇ ခုတွင် တရုတ်တန်း အမည်ရှိ တေးစီးရီးကို ထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင်မူ စီးပွားရေးဘက်ကို အလေးပါကာ ဂီတလှုပ်ရှားမှု နည်းသွားသည်။
စီးပွားရေး လှုပ်ရှားမှု
မိသားစုမှာ လုပ်ငန်းအများအပြား ပိုင်ဆိုင်ရာ မြန်မာလိုက်တင် အိုင်ပီပီ (Myanmar Lighting IPP) ကုမ္ပဏီနှင့် ဘီးဒေါ့ (Bedok) ဆောက်လုပ်ရေးတို့တွင် မန်နေးဂျင်းဒါရိုက်တာအဖြစ် တာဝန်ယူ လုပ်ကိုင်လျက် ရှိသည်။
ဖြူ့ (FUSE) ကလပ်ကိုလည်း စပ်တူပိုင်သည်။
မိသားစု ဘဝ
၂၀၀၆ ခုတွင် အဆိုတော် စင်ဒီနှင့် လက်ထပ်ရာ သမီး ၂ ယောက်ရသည်။ ထို့နောက် ကွာရှင်းကြသည်။
၂၀၁၂ ခု၊ ဇွန်လ ၂၃ ရက်တွင် စံရတီမိုးမြင့်နှင့် တတွဲတွဲ ဖြစ်လာသည်။ သို့သော်လည်း မကြာမီပင် ပတ်သက်မှု မရှိတော့ပေ။
၂၀၁၆ ခုတွင် မြန်မာ မော်ဒယ်နှင့် သရုပ်ဆောင် မြတ်ရတနာကျော်နှင့် စုံတွဲခုတ်သည်။ ၂၀၁၇ ခု၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၁ ရက်တွင် လက်ထပ်ရာ သမီးဦး စကားလက်ဖြိုးထွန်း ကို ၂၀၁၈ ခုတွင် မွေးဖွားသည်။
သရက်ပင်ချောင်ရွာ၊ မော်လိုက်မြို့နယ်
သရက်ပင်ချောင်ရွာ (Thayetpinchaung)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ မော်လိုက်မြို့နယ်၊ မှော်ကူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၀၉၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မော်လိုက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂျပ်စတင် ဘီဘာ
ဂျပ်စတင် ဒရူး ဘီဘာ (Justin Drew Bieber) (၁၉၉၄ မတ်လ ၁ ရက်နေ့ဖွား) သည် ကနေဒါနိုင်ငံသား ခေတ်ပေါ် pop နှင့် R&B တေးသံရှင်ဖြစ်သည်။ ဘီဘာ၏ ယူကျု(ဘ်) (YouTube) ပေါ်ရှိ ဗွီဒီယိုအား ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် စကူတာ ဘရောင်း (Scooter Braun) က တွေ့ရှိခဲ့ပြီး နောက်တွင် ဘီဘာ၏ မန်နေဂျာ ဖြစ်လာသည်။ ဘရောင်းက ဘီဘာအား နာမည်ကျော် တေးသံရှင် အပ်ရှာ (Usher) နှင့် တွေ့ဆုံရန် စီစဉ်ပေးခဲ့ပြီး မကြာမီတွင် အပ်ရှာနှင့် ဘရောင်းတို့ ပူးတွဲတီထောင်ထားသည့် Raymond Braun Media Group (RBMG) နှင့် လက်မှတ်ရေးထိုး လိုက်သည်။ ထိုနောက်တွင် Island Records နှင့် တေးအယ်လ်ဘမ် ထုတ်ရန်စာချုပ်ချုပ်ဆိုလိုက်သည်။
ဂျပ်စတင် ဘီဘာ၏ ပွဲထွက် single ‘One Time’ ကို ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာတလွှား၌ ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ ယင်းသီချင်းသည် ကနေဒါနိုင်ငံ၏ အရောင်းရဆုံး ၁၀ စာရင်းတွင် ထိပ်မှလည်းကောင်း နိုင်ငံတကာ ဈေးကွက်တွင် အရောင်းရဆုံး ၃၀ စာရင်းဝင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ပထမဦးဆုံးသော အယ်လ်ဘမ် ‘My World’ ကို ထုတ်ဝေရာ အမေရိကန်တွင် ပလက်တီနမ် ဓာတ်ပြား စာရင်းဝင်ခဲ့သည်။ ဂျပ်စတင် ဘီဘာသည်လည်း ဗွေဆော်အယ်လ်ဘမ်မှ သီချင်း ၇ ပုဒ် ‘ဘီလ်ဘော့ဒ် ရေပန်းစားသီချင်း (၁၀၀)’ စာရင်းဝင်ခဲ့သည့် ပထမဦးဆုံးသော တေးသံရှင်ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကနေဒါ အမျိုးသား အဆိုတော်များ
သီဟဗာဟု
သီဟဗာဟုမင်းသည် ဂေါတမဘုရားမပွင့်မီ အနှစ် ၁ဝဝအတွင်း က ဇမ္ဗူဒိပ်ကျွန်း လာဠရဌတိုင်း၊ သီဟပူရမြို့တွင် နန်းစံသောမင်းဖြစ်သည်။ ခြင်္သေ့နှင့်လူသားတို့ သင့်ရာမှမြင်သောသားတော်တည်း။ လင်္ကာဒီပ ခေါ် သီဟိုဠ်ကျွန်းကိုစတင်တည်ထောင်အုပ်စိုးသော ဝိဇယမင်း၏ ခမည်းတော်လည်းဖြစ်သည်။
ဂေါတမဘုရားသခင် မပွင့်မီအနှစ် ၁ဝဝ ခန့်၌ ဝင်္ဂတိုင်း(ယခုဗင်္ဂလားပြည်နယ်)ဝင်္ဂပြည်ကိုအုပ်စိုးသော ဝင်္ဂရာဇ်မင်း ကာလိင်္ဂမင်း၏သမီးတော်ကို ယူဆောင်၍ မိဖုရားပြုပြီးလျှင် ထီးနန်းစံလေသည်။ ထိုမင်းနှင့်မိဖုရားတို့၌ သမီးတော်တစ်ပါးဖွားမြင်၏။ မင်းသမီးကိုဖွားစအခါကပင် နိမိတ်ဖတ်သောပညာရှိတို့က ဇာတာစန်းလဂ်ကို တွက်ချက်ပြီးနောက် ကေသရာဇာခြင်္သေ့မင်း၏ မြောက်သားတော် ဖြစ်လတ္တံ့ဟု နိမိ်တ်ဖတ်ကြလေသည်။ ထိုကြောင့်လည်း မင်းသမီးအား ကေသရီဟု အမည်ပေးလေသည်။ အရွယ်ရောက်သောအခါ အလွန်လှပတင့်တယ်ရှုချင်ဖွယ်သော အဆင်းအင်္ဂါရှိ၏။ ကာမဂုဏ်တို့၌ ခုံမင်မက်မောအားကြီး၍ မယ်တော်မိဖုရားပင် တားမြစ်ဆုံးမမရနိုင်ရှိရကား ပြည်မှနှင်ထုတ်လိုက်ရလေသည်။ မင်းသမီးလည်းစိတ်အလိုအတိုင်းနေလိုရကား မထင်ရှားသော ဆင်းရဲသူမငယ်၏ အသွင်ဖြင့် မြို့မှထွက်လာစဉ် မဂဓတိုင်းကို သွားအံ့သော လှည်းကုန်သည်တို့နှင့်တွေ့၍ ထိုကုန်သည်တို့ကို အဖော်ပြုပြီးလျှင် တောအုပ်ခရီးသွားလေသည်။ လာဠတိုင်း ဖြစ်သော တောအုပ်သို့ရောက်သောအခါ ထိုတောအုပ်၏အတွင်း ကျောက်ဂူ၌နေသော ကေသရာဇာ ခြင်္သေ့မင်းသည် မိမိနေရာဂူမှထွက်၍ လှည်းတို့နောက်လိုက်ရာ လှည်းသမားတို့ ပြေးပုန်းရှောင်ရှားကြကုန်၏။ မင်းသမီးမူကား နိမိတ်ဖတ် ဆရာတို့၏ ဟောစကားကိုကြားယောင်ကာ မကြောက်မရွံ့ဘဲ ခြင်္သေ့ရှိရာသို့ပက်ပင်းပါပြေးလေသည်။
ခြင်္သေ့မင်းလည်းမင်းသမီးကို မြင်လျှင် ရွှင်လန်း တပ်မက်သောစိတ်ရှိသဖြင့် မင်းသမီးအပါးသို့ကပ်ကာ မင်းသမီးအား ကျောက်ကုံးအထက်၌တင်ပြီးလျှင် မိမိနေရာ ကျောက်ဂူသို့ဆောင်ပြီးလျှင် အတူတကွနေထိုင်ကြလေ၏။ ရက်လရှည်လတ်သော် ထိုမင်းသမီးအား ခြင်္သေ့ကိုစွဲ၍ ရသောကိုယ်ဝန်မှ သားတစ်ယောက်သမီးတစ်ယောက် အမြွာ ဖွားလေသည်၊ သတို့သား၏လက်ရုံးလက်မောင်း ခြေချောင်း အင်္ဂါတို့သည် ခြင်္သေ့မင်း၏လက်မောင်းလက်ရုံးနှင့် တူသော အခြင်းအရာ ရှိရကားသတို့သားကိုမူ သီဟဗာဟုဟူသောအမည်ပေးလေသည်။ သမီးကိုမူ သီဟသီဝလိဟုအမည်မှည့်သည်။ ခြင်္သေ့မင်းလည်း သားသမီးနှင့်ဇနီးတို့ကိုဂူ၌ထား၍ ဂူဝ၌ကျောက်ဖျာပိတ်ကာ အစာရှာကျွေး လေသည်။
အိုင်ဝိုင်းရွာ၊ ထားဝယ်မြို့နယ်
အိုင်ဝိုင်းရွာ(Aingwaing)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ ကလစ်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,119 ဖြစ်သည်။
သီဟဗာဟု
သီဟဗာဟုသည် အရွယ်သို့ရောက်သော်အသွင်သဏ္ဌာန် မတူသောမိခင်နှင့်ဖခင်တို့အဖြစ်ကိုမိခင်အားမေးရာ မှအကြောင်း အလုံးစုံကိုသိလေသည်။ တစ်နေ့သ၌ ခြင်္သေ့မင်း အစာရှာသွားခိုက် သီဟဗာဟုသည်ကျောက်ဖျာကိုဖွင့်၍ အမိကို လက်ယာပခုံးဖြင့်၊ နှမကိုလက်ဝဲပခုံးဖြင့်ထမ်းဆောင်လျက် မယ်တော်၏နေရပ်ဖြစ်သော ဝင်္ဂတိုင်းသို့ ရှေးရှုပြေးလေ၍ တစ်နေ့ချင်း ယူဇနာ ၂ဝ သော ခရီးကိုလွန်ကာ ဝင်္ဂတိုင်း နယ်စွန်ဖြစ်သော ပစ္စန္တရွာသို့ရောက်လေသည်။ ပစ္စန္တ ရွာ၌ မင်းသမီး၏ဦးရီးတော်သား အနုရုက္ခမင်းသည် အုပ်ချုပ်လျက်ရှိ၏။ အနုရုက္ခစစ်သူကြီးနှင့်တွေ့၍ သားအမိ သုံးယောက်တို့က အကြောင်းစုံပြောပြသောအခါ အရီးတော်မိဖုရား၏သမီးနှင့်မြေးများဖြစ်ကြောင်း သိသဖြင့်ဝင်္ဂမြို့သို့ ခေါ်ဆောင်သွားကာ ကေသရီအား မြောက်သားတော်အရာ၌ထားလေသည်။
အိုင်ဝိုင်းရွာ၊ ထားဝယ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထားဝယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သီဟဗာဟု
ခြင်္သေ့မင်းလည်းအစာရှာဖွေရာမှအပြန် ဇနီးနှင့် သားသမီးတို့ကိုမမြင်သော် အစာမစားနိုင်မအိပ်နိုင်ဖြစ်ကာ တောတောင်မြစ်ဝှမ်းအနှံ့ရှာဖွေလေသည်။ မတွေ့သော် လူတို့နေရာ တိုင်းစွန်ရွာနားကိုဝင်၌အစဉ် လှည့်ပတ်ကာ ရှာဖွေသဖြင့် ခြင်္သေ့ဝင်သမျှရွာတို့သည် ပျက်စီးကြလေ ကုန်သည်။ ထိုအကြောင်းကို ဝင်္ဂရာဇ်မင်းကြီးကြားသော် နှောင့်ယှက်ဖျက် ဆီးနေသောခြင်္သေ့ကို ဖမ်းဆီး သတ်ဖြတ်နိုင်သော သူအား အသပြာတထောင်ထုပ် ပေးမည့်အကြောင်း စည်လည်စေလေသည်။ ဖမ်းနိုင်သတ်နိုင်သူ မပေါ်သဖြင့် အသပြာတစ်ထောင်မှ နှစ်ထောင်၊ နှစ်ထောင်မှ သုံးထောင်အထိ စည်လည်သောအခါ 'ဤခြင်္သေ့ကား ငါတို့သားအမိကို မတွေ့သမျှ ရှာဖွေလိမ့်မည်။ မင်း၏ အသပြာထုပ်ကိုယူ၍ ငါသတ်မှ ဤခြင်္သေ့ရန် ငြိမ်းလွယ်မည်' ဟု သီဟဗာဟုသည်ကြံပြီးလျှင် မယ်တော်အား တိုင်ပင်လေသည်။ မယ်တော်ကနှစ်ကြိမ်တိုင်အောင် တားမြစ်လေသည်။ သုံးကြိမ်မြောက်၌ကား မယ်တော်အား မပန်ကြားတော့ဘဲ အသပြာထုပ်ကို လက်ခံလိုက်လေသည်။ ခြင်္သေ့ရန်ကိုနှိမ်နင်းရန် သီဟဗာဟုက လက်ခံလိုက် ကြောင်းကို မင်းကြီးကြားသောအခါ သီဟဗာဟုမင်းသား အားခေါ်တော်မူ၍ 'အမောင်သည်အကယ်၍ ခြင်္သေ့ကို ဖမ်းနိုင် သတ်နိုင်သည်ဖြစ်အံ့၊ဤတိုင်းရပ်အားလုံးကို မင်းပြုစိမ့်သောငှာ အမောင်အားငါပေးမည်'ဟုဂတိပေးလေသည်။ သီဟဗာဟုလည်း ဝန်ခံ၍ ဓားလှံလေးမြှားတို့ကိုယူပြီးလျှင် ခြင်္သေ့မင်းနေရာ ကျောက်ဂူသို့သွား၏။ ခြင်္သေ့မင်းလည်း အဝေးမှလာနေသော သားကိုမြင်လျှင် ချစ်ခင်သောမေတ္တာ စိတ်ဖြင့်ကိုယ်လုံးနှံ့လျက် မြှော်လင့်ကာနေ၏။ မင်းသားလည်း မြှားရောက်နိုင်သောနေရာမှ ရပ်တန့်၍ မြှားဖြင့်ပစ် လွှတ်၏။ ခြင်္သေ့လည်းသား၌ ချစ်ခြင်းမေတ္တာအဟုန်ဖြင့် တုန်လှုပ်လျက်နေသောကြောင့် ပစ်လွှတ်သော မြှား မစူးဘဲနဖူး ကိုမှန်ပြီးမှပြန်လည်၍ မင်းသားခြေရင်းသို့ကျ၏။ သီဟဗာဟုလည်းအကြိမ်ကြိမ်ပြန် ပစ်၏။ ပစ်ဖန်များသော်ခြင်္သေ့ သည် အမျက်ထွက်သဖြင့် လိုက်၍ နှိပ်စက်ခြင်းငှာကိုယ်ကိုလှုပ်ရှား၏။ ထိုအခါမှ ပစ်လွှတ်သောမြှားသည် နဖူးမှ စူး ဝင်၍ရင်သားမှ ထွင်းဖောက်ကာ နောက်ကျောကုန်းသို့ထွက်ပြီးလျှင် မြေသို့ ဝင်လေ၏။ သီဟဗာဟုမင်းသားသည် သေလေ သော ခြင်္သေ့ ဦးခေါင်းကိုမှင်ဆံနှင့်တကွဖြတ်၍ မင်းအားပြခြင်းငှာ ယူဆောင်လာခဲ့သည်။
ခြင်္သေ့ရန်ကိုနှိမ်နင်းပြီး၍ သီဟဗာဟုမင်းသား ဝင်္ဂရာဇ်ပြည်သို့ ပြန်လာသောအခါ ဝင်္ဂရာဇ်မင်းကြီးနတ်ရွာစံ နှင့်နေလေပြီ။ ဝင်္ဂရာဇ်မင်း၌လည်းသားတော်မရှိသည် တစ်ကြောင်း၊ သီဟဗာဟုမင်းသားသည်လည်း မင်းမြေးဖြစ်သည် တစ်ကြောင်း ခြင်္သေ့ရန်ကိုနှိမ်နင်းနိုင်ခဲ့သည်တစ်ကြောင်း တို့ကြောင့် မှူးမတ်အပေါင်းတို့ကသူ့အားမင်းပြုပါဟု ဆောက်နှင်းကြကုန်၏။ သီဟဗာဟုမင်းသားလည်း ဝင်္ဂရာဇ် ထီးနန်းကိုလက်ခံပြီးနောက် မယ်တော်၏ခင်ပွန်းဖြစ်သော ဦးရီး စစ်သူကြီးအနုရုက္ခအား ထီးနန်းကိုအပ်ကာမင်းပြုစေ၏။ ကိုယ်တိုင်မူကား နှမတော် သီဟသီဝလိကိုမိဖုရားပြု၍ လိုက်လိုသောသူ အပေါင်းကိုခေါ်၍ ဖွားတော်မူရာဌာနဖြစ်သော ဠလာတိုင်းတောအုပ်တွင် ခြင်္သေ့ဂူကိုအဦးထားကာ တောအုပ်ကို သင်ပြီးနောက် မြို့တည်နေလေသည်။ ယင်းမြို့ကိုလည်း သီဟပုရမြို့ဟုသမုတ်သည်။ ထက်ဝန်းကျင် ယူဇနာတစ်ရာ ရှိသောဟူ၏။ ယခုဗီဟာပြည်နယ်တောင်ပိုင်းဆောဠာနာဂပုရ ခရိုင် အတွင်း၌ တည်ရှိလေသည်။
သီဟဗာဟုမင်းကြီးသည် နှမတော်သီဟသီဝလိကို မိဖုရားမြှောက်၍ မင်းပြုသည်တွင် ထိုမိဖုရားမှအစုံအစုံသော သားယောက်ျားတို့ကို ၁၆ကြိမ်ဖွားသည်ဖြစ်၍ သားတော် သုံးကျိပ် နှစ်ယောက်ထွန်းကားလေသည်။ အကြီးဆုံးသားတော် ကား သီဟိုဠ်ကျွန်းကို တည်ထောင်ဖန်ဆင်းတော်မူသော ဝိဇယမင်းဖြစ်၏။
ထိုအောက် သားတော်သည် သုမိတ္တမည်၏။ ထိုအောက်သားတော်တို့၏ အမည်ကိုကျမ်းဂန်တို့၌မတွေ့ရချေ။
ကျွဲတဲကိုင်းရွာ၊ ဆားပြင်
ကျွဲတဲကိုင်းရွာ၊ ဆားပြင်
အင်းကန်
အင်းကန်
ပတ်ဝိုင်း
ပတ်ဝိုင်း
ဆိုင်းဝိုင်းဖွဲ့စည်းပုံကို ပိုင်းခြား၍ ကြည့်လျှင် ဆိုင်းဝိုင်း၌ ပတ်ဝိုင်း၊ ကြေးဝိုင်း၊ ပတ်မကြီး၊ နှဲဟူသည်တို့မှာ အဓိက အစိတ်အပိုင်းများဖြစ်ကြသည်ကို တွေ့ရလိမ့်မည်။
အတိုင်းအတာအရွယ်အစား
ဆိုင်းဝိုင်း ၏အဝန်းမှာ မြန်မာအသုံးအနှုန်းအားဖြင့် ဆယ်တောင်ထွာရှိ၍၊ ပေဖွဲ့သော် ၁၅ ပေ ၁ဝ ၁/၂ လက်မမျှရှိသည်။ ပတ်ဝိုင်း၏ အမြင့်မှာ ခြေထောက်ပါ နှစ်ပေ ရှစ်လက်မခန့်ရှိသည်။
ဗုံ (ပုံ) ကိုယ်ထည်
ပတ်ဝိုင်း၌ပါဝင်သော ပတ်လုံးတို့ကို ပိတောက်သားနှင့် ပြုလုပ်ရသည်။
ကျုံပပြင်ဝရွာ၊ ကျုံပဒီကျုံပတော
ကျုံပပြင်ဝရွာ၊ ကျုံပဒီကျုံပတော
ပတ်ဝိုင်း
တီးခတ် မျက်နှာပြင်
ပတ်လုံး (ပုံ) ကိုယ်ထည် ၏ နှစ်ဖက် ထိပ်အဝ များကို နွားသရေနှစ်ဘက်ပိတ်ပြီးလျှင် နွားသားရေကြိုးများနှင့် တင်းအောင် ဆွဲကျက်ထားလေသည်။
ပတ်စာ
ဆိုင်းတွင် ပတ်စာမှာလည်း အရေးကြီးသည်။ ပတ်စာကို အစာရေစာဟုလည်း ခေါ်သည်။ စည်တိုနှင့် ပလုတ်တုတ်မှအပ၊ ပတ်လုံး သားရေ မျက်နှာပြင်တို့ကို ရှေးအခါက မကျည်းသားကို ပြာချပြီး ထမင်းနှင့် ရောနယ်ထားသော ပတ်စာဖြင့် ကပ်၍ အသံညှိကြသည် ။ ပတ်လုံးသံ အတက် အကျ မှာ ပတ်စာ အရည်အသွေး နှင့် အထူအပါး ပေါ် မူတည်သည်။ မန်ကျည်းပြာမှာ တစ်ခြားပြာထက် အငန်ဓာတ်ပိုသည်။ မန်ကျည်းပြာ အပြင် ညောင်ပြာကို လည်း သုံးနိုင်သည်။ ညက်အောင် နယ်ထားသော ပတ်စာတပ်၍ အသံညှိသည့် အခါ ရာသီဥတု အပူအအေးပေါ်တည်ပြီး အသံပြောင်းသွားလေ့ရှိသည်။ ဆိုင်းဆရာများအနေနှင့် ပတ်စာကို ရွေးချယ်ရာတွင် အပျော့၊ အမာ စသည်ဖြင့် နှစ်သက်သလို သုံးလေ့ရှိကြသည်။ ပတ်စာ အပျော့ အမာကို ရွေးချယ်ရာတွင် နှာသီးဖျား၏ အမာ၊ နှာသီးဖျား၏ အပျော့ကို စံထားတတ်ကြသည်။
ယခု ကာလတွင်မူ နိုင်လွန်ပတ်စာဟု ခေါ်သည့် ကော်မှုန့်တစ်မျိုးအား ကြိတ်ကာရေနှင့်ဖျော်ပြီးနယ်ထားသောပတ်စာကို အသုံးပြုနေပြီ ဖြစ်သည်။ ပြာနုနှင့် ထမင်းကို သမအောင်ရော၍ ကြိတ်နယ်ထားသော ပတ်စာမှာ တစ်ညတာ တစ်ပွဲမျှသာ သုံးနိုင်သည်။ နိုင်လွန်ပတ်စာမှာ လေလုံအောင်ဘူးဖြင့်ထည့်၍ သိမ်းထားလျှင် မကုန်မချင်း သုံးနိုင်သည်။
နိုင်ငံခြားကော်မှုန့်ပတ်စာမှာ မြန်မာနည်းဖြစ်သည့် ထမင်းလုံးပတ်စာနှင့် ယှဉ်ပါက ကော်မှုန့်ပတ်စာမှာ အသံဝပ်၍၊ ထမင်းလုံးပတ်စာမှာ အသံလွင်သဖြင့် ဝါရင့် ဆိုင်းဆရာအများစုက ထမင်းလုံးပတ်စာကို ပိုမို နှစ်ကြသည်။
ပတ်ဝိုင်းတွင် ပတ်လုံးများ နေရာချပုံ တီးခတ်ပုံ နှင့် အသံထွက်
ဆိုင်းဆရာသည် မင်းပေါက်ကို ကျောခိုင်းကာ ပရိတ်သတ်ကို မျက်နှာမူ၍ ပတ်ဝိုင်း အလယ်တွင် ချထားသော ခွေးချေ ထိုင်ခုံပေါ်တွင် ထိုင်ရသည်။ ဆိုင်းဆရာ၏ လက်ဝဲဖက် အစွန် (မင်းပေါက် ဘေး) မှ စ၍ အသံအနိမ့်ဆုံး ပတ်လုံး (ပုံ အမှတ်စဉ် ၁) ကို ချိတ်ဆွဲပြီး ကျန်ပတ်လုံးများကို အသံနိမ့်ရာမှ မြင့်ရာသို့ အစဉ်အတိုင်း ညာဖက်သို့ ချိတ်ဆွဲထားသည်။ ဆိုင်းဆရာ၏ ညာဖက်အစွန်ဆုံး (မင်းပေါက်၏ ကျန် ဘေးတဖက်) ပတ်လုံးမှာ အသံ အမြင့်ဆုံး ဖြစ်သည်။ ဆိုင်းဆရာသည် မိမိ၏ လက်နှစ်ဖက်ကို သုံး၍ ပတ်လုံးများကို ရိုက်ခတ်ကာ တီးရသည်။
ဆိုင်းပညာသင်ရိး
မန္တလေး ပန်တျာ ကျောင်းတွင် ဆိုင်းပညာ သင်ရိုး အရ သုံးနှစ်ခန့် သင်ကြားပို့ချပေးသည်။
ပထမနှစ်
တံတျာ၊ သီတာ၊ သာယာ၊ ဝေဘာ၊ ထွေလာ စသည့် သီချင်း ၁၃ ပုဒ်ကို အပြီး သင်ယူရသည်။
ဒုတိယနှစ်
ဒုတိယနှစ်တွင် ဝေယံကိုပင် ကြိုးသီချင်းမှစပြီး မြိုင်ဟေမာ ယိုးဒယားသီချင်းတွင် ဆုံးသွားသည်အထိ သီချင်း (၁၃)ပိုဒ် သင်ရသည်။
တတိယနှစ်
တတိယနှစ်တွင် ရွှေပင်ရွှေဘုန်း ကြိုးသီချင်းမှ စတင်သင်ယူရပြီး နောက်ဆုံး ဆယ်-ဆယ်ရောင် သီချင်းတွင် ပြီးဆုံးသည်။
သံစဉ်လေ့ကျင့်မှု
မြန်မာ့ဂီတ တူရိယာများတွင် တျာ-တေ-တျော-ဆိုသည့် အခြေခံအသံ သုံးပါးသာ ရှိပါသည်။
အဆိုပါ အခြေခံ အသံသုံးပါးကို ချဲ့လိုက်သည့် အခါ အသံ ၇-ပါး ဖြစ်လာသည်။ ထို အသံ ၇-ပါးကို လေ့ကျင့်ရသည်။
သံစဉ် ၇-ပါးကို ကျွမ်းကျင်လာပြီးလျင် စည်းနဲ့ဝါးကို လေ့ကျင့်ရသည်။ ပြီးလျင် ထံတျာ ပုဇဉ်းတောင်သံကြိုးကို လေ့ကျင့်ရသည်။
အဆိုပါ အပိုင်းကို ကျွမ်းကျင်ပြီဆိုလျင် သီတာ၊ သာယာ၊ ဝေဘာ၊ ထွေတလာ၊ ဘုံဆောင်၊ ဇေယျာ၊ စိမ်းလဲ့လဲ့ စသည့် သင်လက် ကြီုးသီချင်းများကို လေ့ကျင့်ရသည်။ ပြီးလျင်
စသည့် သာနိုး (၅) ပိုဒ် ကို သင်ရသည်။
ရေနံတွိန်ရွာ
ရေနံတွိန်ရွာ
ကံသာအေးရွာ၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်
ကံသာအေးရွာ (Kantharaye)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်၊ ပလိပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၂၆၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပလိပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၅၈၃ ဦး၊ မ ၁၁၇၀၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၂၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွာနန်းရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
ရွာနန်းရွာ (Ywarnan)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ ရွာနန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၈၂၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြပ်ကွင်းရွာ၊ စခန်းကြီး
ကြပ်ကွင်းရွာ၊ စခန်းကြီး
ဖိုးပုဂံကုန်းရွာ၊ ဂွေးချောင်း
ဖိုးပုဂံကုန်းရွာ၊ ဂွေးချောင်း
ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့ဖြစ်သည်။
စိုးသိန်း
ဦးစိုးသိန်း (၇ စက်တင်ဘာ ၁၉၄၉ မွေးဖွား ) သည် သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်လက်ထက်တွင် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ဝန်ကြီး ခြောက်ဦးအနက် တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၂၀၁၂ ဩဂုတ် ၂၇ ရက်နေ့မှ ၂၀၁၆ မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ယခင်က အမှတ်(၂)စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ တပ်မတော် (ရေ)တွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် အနားယူခဲ့သည်။ စက်မှု (၁) နှင့် စက်မှု (၂) ဝန်ကြီးဌာနနှစ်ခုအား ပေါင်းစည်းလိုက်ပြီးနောက် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ကော်မရှင်၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ၂၀၁၀ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၃ ခုနှစ်အထိ တာဝန်ယူခဲ့သည်။
လုံပန်းရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
လုံပန်းရွာ(Lonpan)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ မောစုန်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၀၈၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မောစုန်းကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၃ ဦး၊ မ ၃၅၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၀၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နတ်စင်ရွာ၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်
နတ်စင်ရွာ (Natsin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်၊ ဘူးကျွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၉၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘူးကျွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၄၉ ဦး၊ မ ၁၂၂၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၇၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေနံချောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂျိမ်းစ် ဟားရစ် ဆီမွန်
ဂျိမ်းစ် ဟာရစ် "ဂျင်မ်" ဆီမွန် ကို ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး အမေရိကန်လူမျိုး သင်္ချာ ထူးချွန်သူ ပညာရှင်၊ ကုန်သည်နှင့် လူမှုရေးထူးချွန်သူဖြစ်သည်။ ၁၉၈၂ တွင် သူသည် ၁၅ ဘီလျံဒေါ်လာ ရင်းနှီးစီမံမှုဖြင့် Renaissance Technologies ဟု ခေါ်သော လျှို့ဝှက်စုံထောက်အသင်းကို နယူးရောက်ခ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး သူကိုယ်တိုင်ဦးစီးကာ အမှုဆောင်ချုပ်အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့ရာ ယခုအခါ ကမ္ဘာ့အအောင်မြင်ဆုံး အသင်းများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်နေပြီဖြစ်သည်။ သူသည် ခန့်မှန်းခြေ ၈.၅ ဘီလျံဒေါ်လာခန့် ချမ်းသာကြွယ်ဝသည်။
သူသည် သူ၏ဇနီး၊ သားသမီး ၃ ဦးတို့နှင့်အတူ မက်ဟန်တန်နှင့် လောင်းအိုင်လန်တို့တွင် နေထိုင်သည်။ သူသည် ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှုကို မလိုလားသူဖြစ်ပြီး Animal Farm ဝတ္တုထဲမှ မြည်း ဘန်ဂျမင်၏ စကားဖြစ်သော “ဘုရားသခင်က ယင်ကောင်တွေကိုဖယ်ရှားဖို့ ကျွန်တော့်ကို အမြီးပေးထားပေမယ့် ဘာအမြီး ဘာယင်ကောင်မှ မရှိတာကို ပိုလိုလားတယ်”ဆိုသည်ကို ကိုးကား၍ အင်တာဗျူးများကိုလည်း ဖြေဆိုရန် ရှောင်ရှားလေ့ရှိသည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် သူသည် ၂၀၁၀ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် အနားယူတော့မည်ဖြစ်သော်လည်း Renaissance တွင်တော့ တာဝန်ပိုင်းများကို ဝင်မစွက်ဖက်သည့် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆက်လက်ရှိနေမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။
ငယ်ဘဝနှင့်အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှုများ
ဂျင်မ် ဆီမွန် သည် မန်ဆာချူးဆက်ရှိ ဖိနပ်စက်ရုံပိုင်ရှင်သားဖြစ်ပြီး B.S သင်္ချာဘွဲ့ကို ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် မန်ဆာချူးဆက်နည်းပညာကောလိပ်မှ ရရှိခဲ့ကာ အသက် ၂၃ နှစ်အရွယ် ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် Ph.D သင်္ချာဘွဲ့ကို ဘာကလေ ရှိ ကယ်လ်ဖိုးနီးယားတက္ကသိုလ်မှရရှိခဲ့သည်။
ထိုသီအိုရီကို ရူပဗေဒသီအိုရီပိုင်းများတွင်လည်း ရောနှောသီအိုရီအဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။ ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် သူသည် ကုန်သွယ်ရောင်းဝယ်မှုနှင့် ငွေကြေးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများအတွက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် ပညာရေးလောကကို စွန်ခွာခဲ့သည်။
Renaissance Technologies
ဆယ်စုနှစ် ၂ ခုကျော်အတွင်း ကမ္ဘာတလွှား၏ ဈေးကွက်များတွင် ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားနေသော သူ၏ “Renaissance Technologies” အရံငွေကြေးအင်အားစုသည် သင်္ချာဆိုင်ရာ စံနမူနာများကို ခွဲခြမ်းပြီး ကုန်သွယ်မှုတွင် အသုံးချနိုင်သော အလုပ်ပေါင်းများစွာကို ခန့်ထားနိုင်ခဲ့သည်။ သူတို့ကုမ္ပဏီသည် ငွေကြေးဈေးကွက်တွင် ရောင်းဝယ်မှုတန်ဖိုးပြောင်းလဲခြင်းများကို ခန့်မှန်းနိုင်ရန် ကွန်ပျူတာအခြေခံသော နမူနာများကို အသုံးပြုသည်။
ထိုနမူနာများသည် စုဆောင်းရရှိသမျှ အချက်အလက်များအတိုင်း ခွဲခြမ်းတွက်ချက်ပြီး မပြောင်းလဲသော အချက်များကို ခန့်မှန်းရှာဖွေပေးသည်။ ကုမ္ပဏီက သင်္ချာပညာရှင်များ၊ ရူပဗေဒပညာရှင်များနှင့် သရုပ်ပြဂဏန်းကျွမ်းကျင်သူများ အပါအဝင် ငွေကြေးအင်အားမရှိသော ပညာရှင်များစွာကို အလုပ်ပေးခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးရင်းနှီးမှုမှာ Renaissance Institutional Equities Fund (RIEF)ဖြစ်သည်။
ယာမာဘုံ
ယာမာနတ်သက်သည် သူတို့၏အရေအတွက်အားဖြင့် နှစ်ပေါင်း(၂၀၀၀)ရှိသည်။
ဂျိမ်းစ် ဟားရစ် ဆီမွန်
Renaissance Technologies
RIEF သည် အဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ၏ ကိုယ်ပိုင်ငွေများပါဝင် တည်ထောင်ထားသော အခြားရန်ပုံငွေအဖွဲ့ဖြစ်သည့် လူသိများသော Medallion Fund ကို ရှေးရိုးနည်းအတိုင်း လုပ်ဆောင်ထားသည်။
ယာမာဘုံ
လူတို့၏အရေအတွက်အားဖြင့် (၁၄)ကုဋေ(၄)သန်းရှိသည်။
ဂျိမ်းစ် ဟားရစ် ဆီမွန်
Renaissance Technologies
“တခြားနယ်ပယ်တစ်ခုမှာ သင်္ချာ စွမ်းရည်အောင်မြင်မှုတွေ အကြီးအကျယ် ရရှိနေတာကိုမြင်ရတာဟာ တုန်လှုပ်ချောက်ချားစရာပါပဲ ” ဟု ပရင်စတန် တက္ကသိုလ်၏ အဆင့်မြင့်ပညာသင်ကြားရေး ကျောင်းမှ ရူပဗေဒပါမောက္ခဖြစ်သူ Edward Witten က ပြောခဲ့ပြီး သူ၏ ထင်မြင်ချက်များသည် ထင်ရှားသော ရူပဗေဒပညာရှင် အဖြစ် သီအိုရီပိုင်းအရ များစွာလက်ခံကြသည်။ (၂၀၀၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁ ရက်နေ့ထုတ် Wall Street ဂျာနယ်မှ Gregory Zuckerman ၏ “heard on the Street” )
ယာမာဘုံ
လူတို့၏ နှစ်(၂၀၀)သည် ယာမာနတ်ပြည်၌ (၁)ရက် ဖြစ်သည်။
ဂျိမ်းစ် ဟားရစ် ဆီမွန်
Renaissance Technologies
၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် Simons ကို နှစ်တစ်နှစ်၏ အကောင်းဆုံး ဘဏ္ဍာရေးအင်ဂျင်နီယာအဖြစ် နိုင်ငံတကာ ဘဏ္ဍာရေးအင်ဂျင်နီယာအသင်းမှ ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် သူသည် ပုဂ္ဂလိကဝင်ငွေ ၂.၈ ဘီလျံဒေါ်လာရှိပြီး ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ၁.၇ ဘီလျံဒေါ်လာ၊ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ၁.၅ ဘီလျံဒေါ်လာ (ထိုနှစ်၏ အာမခံရန်ပုံငွေမန်နေဂျာများတွင် အများဆုံးငွေကြေးရှင်)နှင့် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ၆၇၀ မီလျံဒေါ်လာရှိသည်။ ပြင်ပရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများအတွက် ငွေကြေးသည် အလွန်ဆိုးရွာနေချိန်တွင် စတော့ဈေးကွက်ကို တည်ငြိမ်စွာဆက်လက်ထိန်းထားရန် Renaissance ၏ ကုမ္ပဏီတွင်းလည်ပတ်ငွေကို မည်သို့စီမံသည်ကို လေ့လာသူများက သိလိုကြသည်။
ယာမာဘုံ
ကျမ်းကိုး
<References />
ဂျိမ်းစ် ဟားရစ် ဆီမွန်
Renaissance Technologies
ထိုကောလိပ်ကို Bernard Madoff ဖြင့် မိတ်ဆက်ပေးခဲ့၏။ သူ၏မိသားစု ဖောင်ဒေးရှင်းသည်လည်း မက်ဒေါ့ဖ် ထံတွင် ငွေကြေးရင်းနှီးမှုများရှိခဲ့သည်။ ထိုဖောင်ဒေးရှင်းကို သူ၏ဇနီးဖြစ်သူ မာရီလင်း စီမွန်က ဦးစီးလုပ်ကိုင်နေသည်။ သူကိုယ်တိုင်ကမူ အတွင်းရေးမှူးနှင့် ဘဏ္ဍာထိန်းသိမ်းသူအဖြစ် တာဝန်ယူသည်။
ကုသိုလ်ဖြစ် လှူဒါန်းမှုများ
ဆီမွန် ၏ ချမ်းသာကြွယ်ဝမှုများကို သူ၏ လူမှုရေးလုပ်ငန်းများစွာတို့တွင် ရန်ပုံငွေအဖြစ် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခဲ့သည်။ သူသည် သင်္ချာဆိုင်ရာသိပ္ပံပညာရပ်၏ ထောက်ပံ့သူဖြစ်ပြီး သုတေသနစီမံကိန်းများ၊ ဥက္ကဋ္ဌများ၊ အမေရိကန်နှင့်နိုင်ငံရပ်ခြားများတွင် ဟောပြောပွဲများကိုလည်း စီစဉ်ထောက်ပံ့ခဲ့သည်။
သူနှင့် သူ၏ ဒုတိယဇနီးဖြစ်သူ မာရီလင်း ဟောရီ ဆီမွန် တို့သည် ပညာရေးနှင့် ကျန်းမာရေးအပြင် သိပ္ပံသုနေသနလုပ်ငန်းများကိုပါ ထောက်ပံ့ပေးသော လှူဒါန်းမှုအဖွဲ့အစည်းကြီးဖြစ်သည့် Paul Simons ဖောင်ဒေးရှင်းကို ပူးတွဲတည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ ထိုဖောင်ဒေးရှင်း၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် Marilyn က တာဝန်ယူခဲ့ပြီး Jim က ဘဏ္ဍာထိန်းသူ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူသည်။
သူ၏ ပထမဇနီးဖြစ်သူ Barbara Simons နှင့်ရရှိခဲ့သော သားဖြစ်သူ Paul အတွက် အထိမ်းအမှတ် အနေဖြင့် သူသည် Stony Brook တွင် ဧက ၁၃၀ (0.53 km2) အကျယ်အဝန်းရှိသော Avalon အမည်ရှိ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး ဥယျာဉ်တစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
၁၉၉၆ ခုနှစ်က အသက် ၃၄ နှစ်အရွယ် ပေါလ် သည် ဆီမွန် အိမ်အနီးတွင် စက်ဘီးစီးနေစဉ် ကားတိုက်မှုဖြင့် သေဆုံးခဲ့သည်။ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် သားဖြစ်သူ အသက် ၂၃ နှစ်အရွယ် နစ်ခ် သည် အင်ဒိုးနီးရှား၊ ဘာလီခရီးတွင် ရေနစ်သေဆုံးခဲ့သည်။ နစ်ခ် သည် နီပေါလ်တွင် အလုပ်လုပ်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး ဆီမွန် မိသားစုသည် Nick Simons Institute အနေဖြင့် နီပေါလ်ကျန်းမာရေးဌာနသို့ အလှူငွေများစွာ လှူဒါန်းခဲ့ကြသည်။
ဂျင်မ်ဆီမွန် သည် ပြည်သူပိုင်ကျောင်းများတွင် သင်္ချာပညာရပ်ကို မြှင့်တင်ရန်ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် အကျိုးစီးပွားမဲ့အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည့် Math for America ကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် အစောပိုင်းတွင် သူသည် ၂၀၀၆ ခုနှစ်၏ Relativistic Heavy Ion Colliderကြောင့် စီမံကိန်းများရပ်ပစ်ရမည်ကဲ့သို့ ဖြစ်နေပြီး Brookhaven အမျိုးသားဓာတ်ခွဲခန်း၌ ဘဏ္ဍာရေးကျဆင်းနေချိန်တွင် ၁၃ မီလျံဒေါ်လာကို လှူဒါန်းကာ Renaissance Technologies Corporation နှင့် Brookhaven သိပ္ပံအဖွဲ့အစည်းတို့၏ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ကို ခေါင်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင်ပင် သူသည် Stony Brook ဖောင်ဒေးရှင်းမှတဆင့် Stony Brook တက္ကသိုလ်သို့ ၂၅ မီလျံဒေါ်လာ လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ထိုလှူဒါန်းမှုသည် တက္ကသိုလ်၏ သင်္ချာနှင့် ရူပဗေဒဌာနတို့၏ အကျိုးကိုရည်ရွယ်ခဲ့သည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၇ တွင် Stony Brook ၌ ပထဝီနှင့် ရူပဗေဒအတွက် Simons စင်တာကို တည်ထောင်ရန် Simons ဖောင်ဒေးရှင်းမှ ၆၀ မီလျံဒေါ်လာ လှူဒါန်းကြောင်း ဝန်ကြီး Eliot Spitzer က ကြေညာခဲ့ပြီး နယူးယောက်ခ်မြို့သမိုင်းတွင် အကြီးမားဆုံးသော ပြည်သူပိုင်တက္ကသိုလ်သို့ လှူဒါန်းမှုဖြစ်သည်။
Autism သုတေသန
(ကလေးဘဝမှစ၍ တဖြည်းဖြည်းဖြစ်လာသော အထီးကျန်စိတ်ဝေဒနာ)