cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
စာတိုက်
စာတိုက်
ရှေးမြန်မာဘုရင်၊ ဖိဖုရားနှင့် မင်းညီမင်းသားတို့လည်း မှန်စီရွှေချ စာတိုက်တော်များကို ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများသို့ လှူဒါန်းလေ့ ရှိကြသည်။ မင်းတုန်းမင်းဆရားကြီး၏ မိဖုရား ခေါင်ကြီးသည် မှန်စီရွှေချ စာတိုက်တော်ကို မှန်ကျောင်းသို့ လှူတော်မူခဲ့သည်။ ယင်းစာတိုက်မှာ လန်ဒန်မြို့ ပြတိုက်မှ တစ်ဆင့်၊ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည် ယူဆောင်ခဲ့သောစာတိုက် ဖြစ်၏။ ထိုစာတိုက်တွင် အခြေ ၁၂ ချောင်းရှိ၍ ၆ ပေခွဲခန့် မြင့်သည်။ မှန်စီရွှေချ၍ အထက်တွင် ပြာသာဒ်ပေါက်ထား သည်။ 'ရွှေဘိုရှင်ဘုရင်သ္မီးတော်၊ မင်းတုံးမင်း မိဘုရားခေါင် ကြီး၊ စုကြီး သို့မဟုပ် စုကြီးစု၊ မှန်ကြောင်းတွင် လှူသော စာတိုက်ဟု ကြေးပြားတွင် ကမ္ပည်းထိုးထားလေသည်။
အာဖရိကကြောင်ရိုင်း
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြောင်မျိုးရင်းဝင် တိရစ္ဆာန်များ
Felis lybica
ညောင်ဝင်းရွာ၊ ငါးပိဆိပ်
ညောင်ဝင်းရွာ၊ ငါးပိဆိပ်
ကန်နက်ရွာ၊ အိုးဘို
ကန်နက်ရွာ (Kannet)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ အိုးဘိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၆၆၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အိုးဘိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၀၄ ဦး၊ မ ၁၅၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အမြောင်းရွာ၊ အရွဲ
အမြောင်းရွာ၊ အရွဲ
နလူးစု
နလူးစု
ပန်းဝါရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
ပန်းဝါရွာ (Pangwar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ နောင်ဝိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၁၉၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်ဝိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၈၉ ဦး၊ မ ၁၄၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၈၄ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွန်ပန်ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ကွန်ပန်ရွာ (Kunpang)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ မြို့မဆင်ခြေဖုန်း (ရှေ့)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၃၉၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့မဆင်ခြေဖုန်း (ရှေ့)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၉ ဦး၊ မ ၅၀၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၀၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကောင်းရှုံမြို့
ကောင်းရှုံမြို့ (တရုတ် - 高雄) သည် တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ ဗဟိုအစိုးရမှ တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်သည့် မြို့ပြကြီး ၅ ခု အနက် တစ်မြို့ဖြစ်ပြီး ထိုင်ဝမ်တောင်ပိုင်းဒေသတွင် တည်ရှိသည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ရှိရင်းစွဲ ကောင်းရှုံမြို့နှင့် ကောင်းရှုံခရိုင် ပေါင်းစည်းကာ ပိုမိုကြီးမားသည့် မြို့ပြ ဖြစ်လာသည်။ ကောင်းရှုံမြို့တွင် လူဦးရေ ၂.၇ သန်းခန့်နေထိုင်ကြပြီး ထိုင်ဝမ်၏ လူဦးရေ အထူထပ်ဆုံးနှင့် ရှင်းပေမြို့ပြီးနောက် ဒုတိယအကြီးမားဆုံး မြို့ဖြစ်သည်။ ၂၉၄၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းကာ ထိုင်ဝမ်တွင် အကျယ်ဆုံးမြို့ပြဖြစ်သည်။
ဝန်လေးဝ
ဝန်လေးဝ
ပန်းတောက်ကုန်းရွာ၊ ငါးပိဆိပ်
ပန်းတောက်ကုန်းရွာ၊ ငါးပိဆိပ်
ရွှေကျီးကုန်းရွာ၊ ဗျောသလန်း
ရွှေကျီးကုန်းရွာ၊ ဗျောသလန်း
မဲပလိခီးရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
မဲပလိခီးရွာ(Mepalikhee)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ မဲပလိကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၉၅၈ ဖြစ်သည်။ အရပ်အခေါ်မှာ မဲပလီခီး ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လက်ပန်ဆိပ် (တောင်)ရွာ၊ အဝိုင်းနင်းဂျမ်း
လက်ပန်ဆိပ် (တောင်)ရွာ၊ အဝိုင်းနင်းဂျမ်း
မေရှင် (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)
​မေရှင်သည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်​လောကနှင့် ဂီတ​လောကတို့တွင် စစ်ကြို​ခေတ်မှစတင်၍ ​​ကျော်ကြားလာခဲ့​သော ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့ရ နိုင်ငံ​​​ကျော် ရုပ်ရှင်မင်းသမီး၊ အဆို​တော်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ
ဒေါ်မေရှင်ကို (၁၂၇၈ ခုနှစ်) ၁၉၁၇-ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ဝ-ရက်နေ့တွင် မန္တလေး အရှေ့ပြင် အောင်တော်မူရပ်၌ အဖ ပွဲစားကြီး ဦးခင်လေး၊ အမိ ဒေါ်ဖွားယုံတို့က မွေးဖွားခဲ့သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဒေါ်သန်းရှင် ဖြစ်သည်။ မွေးချင်း ညီအမ ၅ ဦးအနက် အငယ်ဆုံး သမီးဖြစ်ကာ အမဖြစ်သူများမှာ ဒေါ်ချစ်စု၊ ဒေါ်ချစ်ဥ၊ ဒေါ်သိန်းချစ်၊ ဒေါ်ပွားယဉ်တို့ ဖြစ်သည်။ ဝက်စလီယန်ကျောင်းမှ ၇-တန်း၁၉၃၆ခုနှစ် တွင်အောင်မြင်ခဲ့သည်။
အနုပညာခရီး
အနုပညာ၌ ပျော်မွေ့သော်လည်း အဆက်အသွယ်က မရှိသဖြင့် ၁၉၃၆ခုနှစ်တွင်မှ သူ၏ ဝါသနာကို အထောက်အကူ ပြုမည့် အကြောင်းတစ်ရပ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ အေဝမ်းဖလင် ရုပ်ရှင် ကုမ္ပဏီမှ ရုပ်ရှင်မင်းသမီးသစ်များ အလိုရှိကြောင်း လျှောက်ထားနိုင်ကြောင်း ကြော်ငြာအရ အမဖြစ်သူနှင့် တိုင်ပင်ကာ မန္တလေးအေဝမ်း တိုက်ခွဲသို့ သွားရောက်စုံစမ်းခဲ့သည်။ မန္တလေးတိုက်ခွဲမှာပင် လျှောက်လွာတင်ခဲ့သည်။ မကြာမီ ရန်ကုန်အေဝမ်းကုမ္ပဏီမှ ရုပ်ရှင်မင်းသမီးအဖြစ် ရွေးချယ်ကြောင်း အကြောင်းပြန်ကြားခဲ့ရာ ရန်ကုန်သို့ ဆင်းလာခဲ့ပြီး ကုမ္ပဏီသို့သွားရာမှ မူလ နန်းရှင် အမည်ကို မေရှင်ဟု ပြောင်းလဲမှည့်ခေါ်ခဲ့သည်။ အေဝမ်းမှ မေသန်းဟူသော မင်းသမီးကို မွေးထုတ်ပြီးဖြစ်ရာ နောက်ထပ် ရောက်လာ ကြသော မင်းသမီးများကို မေရှင်၊ မေချစ်၊ မေမြင့်၊ မေနု၊ မေသစ်၊ မေဆန်း၊ မေလွင် စသည်ဖြင့် မေ နာမည်များ မှည့်ခေါ်ခဲ့သည်။
အနုပညာဘဝပြင်ပ
၁၉၅၁မှ ၁၉၅၈ခုနှစ်အထိ မြန်မာ့အသံတွင် မှုထမ်းခဲ့ပြီး ၁၉၅၈ခုနှစ်၌ ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သော်လည်း မန္တလေးမြို့ မဟာမြတ်မုနိ ဘုရားတွင် လှူဒါန်း ခဲ့သည်။
အတ္ထုပ္ပတ္တိစာအုပ်
အေဝမ်းရုပ်ရှင် တခေတ်တွင် မေရှင်ဟု နာမည်ကြီးသည့် ရုပ်ရှင်မင်းသမီးကြီးနှင့် အဆိုတော်ကြီးလည်း ဖြစ်သူ ဒေါ်မေရှင်၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိကို "ပန်းတပွင့်ရဲ့ ရင်ခုန်သံ" အမည်ဖြင့် စာရေးဆရာမ ဝင်းဝင်းမြင့် (နန်းတော်ရှေ့) က ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး
၂၀၀၈ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၃ရက် ည၁၁နာရီ ၃ဝမိနစ်၊ အသက် -၉၁ နှစ် အရွယ်တွင် မန္တလေးမြို့ရှိ အောင်တော်မူ ရပ်ကွက်၊ ၂၆ ဘီလမ်း၊ ၆၂ လမ်းနှင့် ၆၃ လမ်းကြား၊ မြစန္ဒာလမ်းသွယ်ရှိ 'ရတနာ' နေအိမ်တွင် အဆုတ်ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
"အဆုတ်ထဲကို ရေဝင်တယ်ဆိုပြီး ဆေးရုံက မှတ်ချက်ချတယ်။ ဆရာဝန်က အိမ်ခေါ်သွား ဆိုတော့ အိမ်မှာပဲ ဆုံးသွားတာပါပဲ။ ပြီးခဲ့တဲ့ စနေနေ့ ဆေးရုံတက်တာ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က ဖောက်လာပြီး ဆုံးသွားတာပါ" ဟု ဒေါ်မေရှင်၏ တူဖြစ်သူ တစ်ဦးက မဇ္ဈိမ သတင်းဌာန ကို ပြောပြသည်။
ဒေါ်မေရှင်၏ ကြွင်းကျန်သော ရုပ်ကလာပ်ကို စက်တင်ဘာလ ၅-ရက်နေ့၊ ညနေ ၃-နာရီတွင် ကြာနီကန် သုသာန်တွင် ဂူသွင်း သင်္ဂြိုဟ်ရာ မိသားစုများနှင့်အတူ ရုပ်ရှင်၊ဂီတ ပညာရှင်များ၊ မြို့မိမြို့မများ လိုက်လံပို့ဆောင် ပေးခဲ့ကြသည်။
တကိုင်းရွာ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နန်းယွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂျွန် ဟပ်စ်
သာသနာပြုပြင် ရေး ခေါင်းဆောင်ကြီးတစ်ဦးဖြစ်သော ဂျွန်ဟပ်စ (Jan Hus) သည် ၁၃၆၉ ခုနှစ်ခန့်တွင် ပိုဟီးမီးယားပြည်နယ်၌ မွေးဖွားလေသည်။
သာမန်ဆင်းရဲသား မျိုးနွယ်မှ ဆင်းသက်ပေါက်ဖွားလာသူ ဖြစ်သော်လည်း ပင်ကိုဉာဏ် ထက်သန်သူဖြစ်၍ ပရာဟ မြို့တော်ရှိ တက္ကသိုလ်တွင် ပညာ သင်ကြားနိုင်ခဲ့လေသည်။ တက္ကသိုလ်၌လည်း စာပေတွင် သူမတူအောင် ထူးချွန်ခဲ့၏။ စာပေ သင်ကြားတတ်မြောက်ပြီးသည့်နောက် အဆိုပါ ပရာဟတက္ကသိုလ်တွင်ပင် ဒဿနိကဗေဒ ပညာရပ် ဆိုင်ရာ ကထိကအဖြစ် စာပေပို့ချခဲ့လေသည်။ ထိုနောက် ၁၄ဝ၁ ခုနှစ်တွင် သာသာနာ့ဘောင်သို့ ဝင်ခဲ့ပြီးလျှင် ထိုဒဿနိကဗေဒ ဌာန၏ အကြီးအမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ တက္ကသိုလ်အတွက် တရားဟောဆရာ အဖြစ်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့ရလေ သည်။ ထိုအချိန်တွင် တက္ကသိုလ်ကြီးတစ်ခုလုံးကို ဂျာမန် လူမျိုးတို့က ကြီးစိုးခြယ်လယ်နေသဖြင့် စိတ်ဓာတ်တက်ကြွနေသည့် ဗိုဟီးမီးယန်း အမျိုးသားများအား သူကိုယ်တိုင် ခေါင်းဆောင်သော ဂျာမန်တို့၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးခြင်းမှ ကာကွယ် ပေးခဲ့၏။ ထိုကြောင့် ပရာဟ တက္ကသိုလ်၌ မတွင်ကျယ်နိုင်ကြတော့သော ဂျာမန်တို့သည် လိုက်ပဆစ်မြို့၌ တက္ကသိုလ်တစ်ခုကို ခွဲ၍ တည်ထောင်ကြလေသည်။
ဂျွန်ဟပ်စသည် ခရစ်ယာန် သာသနာအရေးကို နက်နက်နဲနဲ တွေးတော ကြံဆခဲ့သူ ဖြစ်ပေသည်။ ပရာဟ တက္ကသိုလ်တွင် ဒဿနိကဗေဒ ပညာရပ်ဆိုင်ရာ အကြီးအမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက် နေစဉ် ဗိုဟီးမီးယန်းလူထုအား ခရစ်ယန်တရားကို အချက်ကျကျ ဟောပြောခဲ့၏။ ထိုအချိန်တွင် ဥရောပတစ်တိုက်လုံး၌ လက်တင် ဘာသာဖြင့် ရေးသားထားသော ကျမ်းစာအုပ်များသာ ရှိသော်လည်း ဂျွန်ဟပ်စသည် ဗိုဟီးမီးယန်း လူထုအား တရား ဟောပြောရာတွင် နားလည်လွယ်စေရန် တိုင်းရင်းဘာသာစကားဖြင့်သာ ဟောပြောခဲ့သည်။
ဂျွန်ဟပ်စ၏ ဟောကြားချက်များမှာ လက်ရှိခရစ်ယာန် သာသနာ့ဝန်ထမ်းအဖွဲ့၏ အပြစ်အနာအဆာများကို ဖော်ပြသော သာသနာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး တရားများ ဖြစ်လေသည်။ ၁၃၈၄ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်သွားသော သာသနာပြုပြင်ရေး သမား အင်္ဂလိပ်လူမျိုး ဂျွန်ဝစ်ကလစ်၏ ယူဆချက်များကိုလည်း ဂျွန်ဟပ်စသည် အထူးပင် နှစ်သက်ယုံကြည်ခဲ့လေသည်။ ထိုမျှမကသေး သူသည် ဝစ်ကလစ်ပြုစုခဲ့သော ကျမ်းများကို ဗိုဟီးမီးယန်း ဘာသာသို့ ပြန်ဆိုပြီးသော် ထိုဘာသာပြန်ကျမ်း များကို ဗိုဟီးမီးယန်း ပြည်နယ်တွင် အနှံ့အပြား ထုတ်ဝေခဲ့လေ သည်။ ( ဝစ်ကလစ်။)
ဗိုဟီးမီးယန်း ပြည်သူပြည်သားတို့သည် ဂျွန်ဟပ်စ၏ ဟောပြောချက်များကို အထူးပင် နှစ်သက်ကြသော်လည်း သာသနာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကိုမူ လက်ခံရန် အဆင်သင့် မရှိကြသေး သည့်အပြင် သာသနာ့ဝန်ထမ်း အဖွဲ့နှင့် ရောမပုပ်ရဟန်းမင်းတို့၏ ဘုန်းတန်ခိုးမှာလည်း ကြီးမားလျက် ရှိနေပြန်သဖြင့် ဂျွန်ဟပ်စသည် မကြာမီပင် ဒုက္ခနှင့် ရင်ဆိုင်တိုးရလေသည်။ ဂျွန်ဟပ်စ၏ ဟောပြောချက်များကို ရောမပုပ်ရဟန်မင်း ကြားသောအခါ ဝစ်ကလစ် ရေးသားထားသော စာအုပ်စာတမ်းများကို မီးရှို့ ဖျက်ဆီးပစ်ရမည်ဟု အမိန့်ထုတ်လေသည်။ သို့ရာတွင် ဂျွန်ဟပ်စသည် ထိုအမိန့်ကို မနာခံသဖြင့် မိစ္ဆဒိဋ္ဌိဟု စွပ်စွဲဲခံရသည့်ပြင် တရားဟောပြောခြင်း မပြုရဟု ထားမြစ် ပိတ်ပင်ခြင်းလည်း ခံရလေသည်။
မိမိမှန်သည်ဟု ထင်သော ကိစ္စအတွက် အသက်ပင် စွန့်ရဲသူဖြစ်သော ဂျွန်ဟပ်စမှာကား ပုပ်ရဟန်းမင်း၏ အမိန့်ကို အနည်းငယ်မျှ ဂရုမထားချေ။ သူ၏နောက်တွင် ဗိုဟီးမီးယန်း လူထုကြီးရှိသောကြောင့်လည်း ထိုသို့ ဂရုမထားပဲ နေနိုင်ခြင်း ဖြစ်လေသည်။ ထိုမျှသာမက သူ၏ဟောပြောချက်များကို ဗိုဟီးမီးယား တစ်ပြည်လုံးနှင့် ဘုရင်ကပါ ထောက်ခံ၍ ပရာဟ တက္ကသိုလ်ကြီးကလည်း သူ၏ဟောပြောချက်များကို လေးစားလျက် ရှိသဖြင့် ပုပ်ရဟန်းမင်း၏ မတရားအမိန့်ကို ရဲဝံ့စွာ ဖီဆန်လိုက်ခြင်း ဖြစ်ပေသည်။ ထိုကြောင့် နေ့စဉ်နှင့် အမျှ သူ၏ ယုံကြည်ချက်များကို မရပ်မနား ဟောပြောခဲ့လေသည်။ ပုပ်ရဟန်းမင်းသည်လည်း သူ့အား အာဏာဖီဆန်လျက် တန်ခိုးကြီးမားစပြုလာသော ဂျွန်ဟပ်စအား ချိုးနှိမ် ဖျက်ဆီးပစ်ရန် အတိအလင်း ကြိုးစားလေတော့သည်။ သို့ဖြစ်၍ ၁၄၁ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဂျွန်ဟစ်စနှင့် သူ၏ နောက်လိုက်များသည် သပိတ်မှောက် ကံပြုခြင်း ခံရလေသည်။ သို့သော်လည်း ဆက်လက်၍ ပြောဟောမြဲ ပြောဟောနေခဲ့ရာ သူနေထိုင်ရာ ပရာဟမြို့တွင် ဘုရားဝတ်ပြု စည်းဝေးပွဲများ မလုပ်ရဟု ပုပ်ရဟန်းမင်းက ပညတ်ချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့လေသည်။ ထိုအခါ ဗိုဟီးမီးယားပြည့်ရှင် ဘုရင်က မြို့သူမြို့သားတို့၏ အကျိုးကို မြှော်ကိုး၍ ပရာဟမြို့မှ ခေတ္တရှောင်နေပြီးလျှင် အေးအေး ဆေးဆေးသာ နေထိုင်ပါရန် တောင်းပန်သဖြင့် ဂျွန်ဟပ်စသည် နှစ်နှစ်မျှ တရားမဟောပဲ ကျမ်းများ ပြုစုရေးသား၍သာ နေထိုင် ခဲ့လေသည်။
သို့ရာတွင် ပုပ်ရဟန်းမင်းနှင့် သာသနာ့ဝန်ထမ်းအဖွဲ့တို့ကမူ ဂျွန်ဟစ်စအား မည်သည့်နည်းနှင့်မျှ ခွင့်မလွှတ်လိုကြပဲ ထိရောက်စွာ အရေးယူ အပြစ်ပေးရန် အချက်ကောင်းကိုသာ ရှာခဲ့ကြလေရာ ၁၄၁၄ ခုနှစ်တွင် ဆွစ်ဇာလန်နယ်စပ်ရှိ ကွန်စတင့်မြို့၌ ကျင်းပမည်ဖြစ်သော သာသနာရေး အစည်းအဝေးကြီးသို့ လာရောက် ဖြေရှင်းရန် ဂျွန်ဟပ်စအား ဆင့်ခေါ် လေသည်။ ထိုအချိန်တွင် သာသနာစောင့် ရောမဧကရာဇ် ဆစ်ဂျစ်စမန်းကလည်း ဂျွန်ဟပ်စ၏ အန္တရာယ်ကို ကာကွယ်ပေးမည့်အပြင် အစည်းအဝေးပြီးလျှင် ဗိုဟီးမီး ယားပြည်သို့ ကောင်းမွန်စွာ ပြန့်ပိုပါမည်ဟု ကတိပြုလေသည်။
ဂျွန်ဟပ်စသည် သူ၏ယုံကြည်ချက် ယူဆချက်များကို သေချာစွာ ရှင်းလင်းပြလိုသောကြောင့်တစ်ကြောင်း ရောမဧကရာဇ်၏ ကတိကို ယုံကြည်သောကြောင့်တစ်ကြောင်း နောက်ပါ ၃ဝ နှင့်အတူ ကွန်စတင့်မြို့သို့ လာခဲ့လေသည်။ သူ့အား ကြည်ညိုလေးစားသူ လူအများသည် သူသွားရာ လမ်းတစ်လျှောက်တွင် မျက်ရည်စက်လက်ဖြင့် နှုတ်ခွန်းဆက်ယင်း ကျန်ရစ်ခဲ့ကြလေသည်။
အမှန်အားဖြင့်ဆိုသော် ဧကရာဇ် ဆစ်ဂျစ်စမန်း၏ ကတိမှာ ဂျွန်ဟပ်စအား ကွန်စတင့်သို့ လာရောက်စေရန် သွေးဆောင် ဖြားယောင်းချက်မျှသာ ဖြစ်၏။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ကွန်စတင့်မြို့သို့ ဆိုက်ရောက်၍ မကြာမီပင် ဂျွန်ဟစ်စအား ဖမ်းဆီး၍ အကျဉ်းချထားသောကြောင့်ပင်တည်း။ ပုပ်ရဟန်းမင်း၏ ဘက်တော်သားများသည် ဂျွန်ဟစ်စအား သံခြေကျဉ်း ခတ်ကာ တိုက်ပိတ်၍ လှောင်ထားပြီးလျှင် အမျိုးမျိုး ညှဉ်းပမ်း နှိပ်စက်ကာ သူ၏ဟောပြောချက်များ လုံးဝ မှားယွင်းကြောင်းကို ဝန်ခံစေလေသည်။ မည်မျှပင် ဆိုးရွားသော နှိပ်စက်ညှဉ်းပမ်းခြင်းကို ခံစားရစေကာမူ ဂျွန်ဟပ်စသည် သူ၏ ပြောဟော ချက်များ မှားယွင်းသည်ဟု ဝန်မခံသည့်အပြင် တရားနည်းလမ်း ကျသည်ဟူ၍သာ အတိအလင်း ပြောဆိုခဲ့လေသည်။
နောက်ဆုံးတွင် ဂျွန်ဟစ်စအား ထောင်မှထုတ်၍ တရားသူကြီးများရှေ့တွင် စစ်ဆေးလေသည်။ ဂျွန်ဟပ်စသည် သူ၏ သန့်ရှင်းသော ယုံကြည်ချက်များကို လူသိရှင်ကြား ပြောဆိုရမည် ဖြစ်သဖြင့် သူ့ခံစားရသော ညှဉ်းပမ်းနှိပ်စက်မှုများ၏ ဒဏ်ချက်များကိုပင် ခေတ္တမေ့လျော့ထားကာ လုံးစေ့ပါဌ်စေ့ စိတ်အားထက်သန်စွာ ပြောပြလေသည်။ သူ့အား စစ်ဆေးသည့်အချိန်တွင် ပုပ်ရဟန်းမင်းက ဂျွန်ဝစ်ကလစ်၏ စာအုပ်စာတမ်းများကို အတိအလင်း ရှုတ်ချပြစ်တင်ထားပြီး ဖြစ်သဖြင့် ဂျွန်ဝစ် ကလစ်၏ယူဆချက်များကို ဂျွန်ဟပ်စက စိတ်အားထက်သန်စွာ ကာကွယ်နေ၍ အကြောင်းမထူးတော့ချေ။ ထိုအကြောင်းကို ဂျွန်ဟပ်စကိုယ်တိုင် သိသော်လည်း မည်သို့မျှ သဘောမထားပဲ သူ၏ ယုံကြည်ချက်များကို စစ်ဆေးသော တရားသူကြီးများအား အတိအလင်း ရှင်းလင်းပြလေ၏။
သို့ရာတွင် တရားသူကြီးများကိုယ်တိုင်ကလည်း ဂျွန်ဟပ်စ၏အမှုကို အမှန်အတိုင်း စစ်ဆေးနေရန် မလိုပဲ သေဒဏ် ပေးရန်ကိုသာ ကြိုတင်စဉ်းစား ဆုံးဖြတ်ပြီးဖြစ်သဖြင့် ဂျွန်ဟပ်စ၏ ရှင်းလင်းချက်များကို အော်ဟစ်လှောင်ပြောင်၍ နှောင့်ယှက်ကြလေ၏။ ထောင်တွင်း၌ ညှဉ်းပမ်းနှိပ်စက်ခြင်း ခံခဲ့ရသော ဒဏ်ချက်များသည် တဖြည်းဖြည်း နာကျင်လာသည့်အပြင် သူ၏ ဖြေရှင်းချက်များမှာ သဲထဲရေသွန်သကဲ့သို့သာဖြစ်ကြောင်းသိလာသော ဂျွန်ဟပ်စသည် ဆက်လက် မရှင်းလင်းတော့ပဲ ဘုရားကိုသာ အာရုံပြုလျက် ဆိတ်ဆိတ်နေလေတော့သည်။ စီရင်ချက်ကို ကြိုတင်စဉ်းစားထားပြီးဖြစ်သော တရားသူကြီးများသည် ဂျွန်ဟပ်စအား သာသနာဖျက်ဆီးမှု ထင်ရှားသည်ဟု သေဒဏ်ပေး စီရင်လိုက်ကြလေသည်။ ၁၄၁၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ဂျွန်ဟပ်စအား လူအများရှေ့၌ အရှင်လတ်လတ် မီးရှို့သတ်လေသည်။ ဘုရားကိုသာ အာရုံပြုလျက်ရှိသော ဂျွန်ဟပ်စသည် မီးတောက် မီးလျှံများ တက်လာ၍ သူ့အား ဝါးမြိုလိုက်သည့်အထိ မတုန်မလှုပ်ပဲ တည်ငြိမ်စွာပင် အသေခံလိုက်လေသည်။ သူ၏ ပြာများကို ရိုင်းမြစ်အတွင်း ပစ်ချမျှောပစ်လိုက်လေသည်။ ဂျွန်ဟပ်စအား မတရားသက်သက် သတ်ဖြတ်ကြောင်းကို ကြားသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် ဗိုဟီးမီးယားပြည်နယ်ရှိ ဂျွန်ဟပ်စအား ချစ်ခင်ကြည်ညိုသူ အပေါင်းတို့ မခံမရပ်နိုင်ဖြစ်ကာ လက်နက်စွဲကိုင်၍ ရောမဧကရာဇ် ဆစ်ဂျစ်စမန်းအား တော်လှန် ပုန်ကန်ခဲ့ကြလေသည်။
ယခုအခါ ဂျွန်ဟပ်စကို အမျိုးသားသူရဲကောင်းတစ်ဦးဟု အသိအမှတ်ပြုကာ သူ၏ ရုပ်တုတစ်ခုကို ပရာဟမြို့တွင် စိုက်ထူထားကြလေသည်။
ပုဇွန်ချောင်းရွာ၊ ငါးပိဆိပ်
ပုဇွန်ချောင်းရွာ၊ ငါးပိဆိပ်
ရုပ်ပွားတော်
ရုပ်ပွားတော်ဟူသည် ဘုရားရှင်တို့၏ ရုပ်လက္ခဏာများကို မှန်းဆ၍ ထုဆစ်၊ သွန်းလုပ် ဖန်တီးထားသော ရုပ်တုကို ခေါ်ဆိုသည်။ ဘုရားရှင်တို့သည် လူသာမန်တို့နှင့် မတူကွဲပြားသော လက္ခဏာတော်ကြီး (၃၂)ပါးနှင့် လက္ခဏာတော်ငယ် အပါး(၈ဝ) ရှိသည်။ ဗုဒ္မရုပ်ပွားတော်များကို ရပ်တော်မူ၊ ထိုင်တော်မူ၊ လျောင်းတော်မူ စသဖြင့် ပုံစံအမျိုးမျိုး တွေ့နိုင်သည်။ ဗုဒ္မရုပ်ပွားတော်များသည် ရသဗေဒအရ သာမန်သွန်းထုထားသည့် အနုပညာပစ္စည်း မဟုတ်ချေ။ ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ရာ မည်ကာမတ္တ (Image) မဟုတ်ချေ။ အနုပညာပစ္စည်း တစ်ခုအနေဖြင့် အလှထားသည့် ရုပ်ပြပစ္စည်းလည်း မဟုတ်ချေ။ အမှန်မှာ ရုပ်ပွားတော်များသည် ဗုဒ္မ ဟောကြားတော်မူအပ်သော တရားဓမ္မများကို ကိုယ်စားပြု ထုလုပ်ထားခြင်းဖြစ်၍ ထူးခြားမှုရှိသည်။ ဘုရားရှင် သက်တော်ထင်ရှားရှိစဉ် ဆင့်ပွားမှတ်တမ်းအရ ဗုဒ္မ၏ လက္ခဏာတော်ကြီးငယ်များဖြင့် တိကျတူညီအောင် ပုံတူ သွန်းလုပ် ထုဆစ်ထားခြင်းဖြစ်၍လည်း ဆည်းကပ်ကိုးကွယ်ထိုက်သည်။ (နောင်အခါ ဗုဒ္မရုပ်ပုံလွှာကို မိမိတို့ စိတ်ကူးအရ သွန်းလုပ် ကြည်ညိုကြသည်လည်း ရှိခဲ့သည်။)
မန္တလေးမြို့ မဟာမြတ်မုနိဘုရားကြီးသည် ဗုဒ္ဓ၏ လက္ခဏာတော်များဖြင့် သက်ရှိပမာ ထူးခြားစွာ သွန်းလုပ်ထားသော ရုပ်ရှင်တော်မြတ် တစ်ဆူဖြစ်သည်။ ဗုဒ္မမြတ်စွာသက်ရှိထင်ရှားစဉ်က ကိုယ်ငွေ့လှုံ၍ သွန်းလုပ်ခဲ့သည့် သက်တမ်းရှည်  ရုပ်ပွားတော်မြတ် တစ်ဆူဖြစ်သည်။ ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၉၅၇−ခုနှစ်က ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့တွင်  သာသနာသက္ကရာဇ် ၂၅၀ဝ−ပြည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် သွန်းလုပ်ခဲ့သော ရပ်တော်မူပုံ ဗုဒ္မရုပ်ပွားတော်သည်  ရိုးရာ လက္ခဏာတော်များဖြစ်သော ရောင်ခြည်စက်ဝန်း၊ ပြန့်ကားသော နားတော်၊ ပြုံးယောင်သမ်းနေသော နှုတ်ခမ်းတော်နှင့် လက်ယာရစ်လှည့်သော ဆံခွေတော်များ စသည် ဗုဒ္မ၏ထင်ရှားသော လက္ခဏာတော်အချို့တို့ဖြင့် ပါဝင်ထုလုပ်ထားသည်။ ယခုအခါ ဘန်ကောက်အမျိုးသားပြတိုက်တွင် ရှိသည်ဟု သိရပါသည်။
စေတီပုထိုးများသည်လည်း ထို့အတူ ဗုဒ္မနှင့်သက်ဆိုင်သည့် ဝတ္ထုပစ္စည်းများ၊ ဟောကြားတော်မူသော တရားဓမ္မများ၊ ကျမ်းစာများ စသည် ဌာပနာ၍ တည်ထားကိုးကွယ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ယဉ်ကျေးမှု
လေးအိမ်စုရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
လေးအိမ်စုရွာ(Layeinsu)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ မဲပလိကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၉၆၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂီယားနားနယ်များ
ဂီယားနား (The Guianas) အမည်ရှိသောနယ်မှာ သာမန်အားဖြင့် တောင်အမေရိကတိုက် အမေဇုံမြစ်၏ မြောက်ဘက်နှင့် အော်ရင်နိုးကိုးမြစ်၏ အရှေ့ဘက်၌ရှိ၍ အကြမ်းအားဖြင့် အကျယ်အဝန်း စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၆၉ဝဝဝဝ ရှိသောနယ် ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် ယခုအခါ၌ကား တောင်အမေရိကတိုက်တွင် ဗြိတိသျှ၊ ပြင်သစ်နှင့် အတ်ချ်တို့ စုပေါင်းပိုင်ဆိုင်ကြသောနယ်တို့ကို အတိအကျသတ်မှတ်၍ ဂီးယားနားနယ်ဟု ခေါ်သည်။ ထိုဂီယားနားနယ် ၃ နယ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင် ၁၇၈၅ဝဝ ရှိသည်။ အဆိုပါနယ် ၃ နယ်မှာ ဗြိတိသျှဂီယားနား၊ ဒတ်ချ်ဂီယားနားနှင့် ပြင်သစ်ဂီယားနားတို့ ဖြစ်၏။
ထိုဂီယားနားနယ် ၃ နယ်စလုံး၏ ပကတိအနေအထား အသွင်အပြင်မှာ တစ်မျိုးတည်းဖြစ်၏။ ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်း တစ်လျှောက်တွင် နိမ့်သောလွင်ပြင်ဒေသရှိ၍ အတွင်းဘက်တွင် ဂီယားနားကုန်းပြင်မြင့်ရှိသည်။ မြစ်များသည် မြင့်သောတောင်တန်းများမှ သမုဒ္ဒရာထဲသို့စီးဝင်ကြ၏။ ထိုမြစ်တို့သည် များသောအားဖြင့် ရေစီးသန်သဖြင့် လှေများကို ခရီးဝေးအတွက် အသုံးမပြုနိုင်ချေ။
ဂီယားနားနယ် ၃ နယ်လုံး၏ လူဦးရေ စုစုပေါင်းမှာ ၅၅ဝဝဝဝ ဖြစ်၏။ ထိုအနက် နိုင်ငံခြားလူမျိုးပေါင်းစုံသာလျှင် များပြား၍ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများမှာ အနည်းငယ်သာ ပါဝင်သည်။ ဗြိတိသျှဂီယားနားနယ်တွင် တိုင်းရင်းသားဦးရေ ၉ဝဝဝ၊ ဒပ်ချ်ဂီးယားနားနယ်တွင် ပြင်သစ်ဂီယားနားတွင် ၂၅ဝဝ မျှ ဖြစ်၏။ ခရစ် ၁၄၉၈ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာလှည့်သူ ကိုလံဘတ်သည် ဂီယားနားကမ်းခြေကို အဝေးကလှမ်း၍ မြင်ရုံသာမြင်ခဲ့ရသည်။ ကမ်းပေါ်သို့ မတက်ခဲ့ချေ။ အနောက်တိုင်းသားတို့၏ သုဝဏ္ဏ ဘုမ္မိဟုဆိုရမည်ဖြစ်သော အယ်ဒိုရားဒိုးနိုင်ငံကို စပိန်နှင့်ပေါ်တူဂီ သင်္ဘောသားတို့က ဂီယားနားနယ်၌ ရှာဖွေရန် ကြိုးစားသော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ချေ။ဗြိတိသျှလူမျိုး ဆာဝေါ်လတာရာလေးလည်း ထို့အတူပင် မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။ ၁၇ ရာစုအလယ်ပိုင်းသို့ ရောက်ခါမှ ထိုဒေသများ၌ ကိုလိုနီနိုင်ငံများကို ဥရောပတိုက်သားတို့ စတင်ထူထောင်မိကြလေတော့သည်။
ဗြိတိသျှဂီယားနားနယ်သည် တောင်အမေရိကတိုက်၏ မြောက်ဖက်ပင်လယ်ကမ်းတွင် တည်ရှိသည်။ ထိုနယ်ကို ဗြိတိသျှဘုရင်က 'ကရောင်းကိုလိုနီ'နယ်အဖြစ် အုပ်ချုပ်သည်။ ထိုနယ်မှာ စတုရန်းမိုင် ၈၃ဝဝဝ ကျယ်၏။ ၁၉၅၁ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၄၃၇ဝ၂၂ ရှိ၏။ လူမျိုးထဲတွင် အရှေ့အိန္ဒိယလူမျိုးနှင့် ကပ္ပလီများအများဆုံးဖြစ်၍ အင်္ဂလိပ်၊ ပေါ်တူဂီနှင့် တရုတ်အပြင် အခြားလူမျိုးများ သောင်းပြောင်းရှိကြ၏။ ထိုနယ်မှာ ပေ ၂ဝဝဝ အမြင့်မှကျလာသော ကိုင်အက်တူး ရေတံခွန်ကြောင့် ကျော်စော၏။ တွေ့ရှိနိုင်သော ဓာတ်သတ္တုများကား ရွှေ၊ စိန်၊ မန်ဂနိနှင့် ဗောက်ဆိုက်တို့ဖြစ်၍ ထုတ်ကုန်များကား သစ်သကြား၊ ဆန်၊ ရမ်အရက်၊ သကာ၊ ကာဖီနှင့် အုန်းသီးများ ဖြစ်၏။ မြို့တော်မှာ ဂျော့တောင်းဖြစ်သည်။
ဒပ်ချ်ဂီယားနားနယ်ကား ဗြိတိသျှနှင့် ပြင်သစ်ဂီယားနားနယ် ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ စတုရန်းမိုင် ၅၅,၁၂၉ ကျယ်၍၊ လူဦးရေမှာ ၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၁၇၇,၂၉ဝ ရှိ၏။ မြို့တော်မှာ ပရမ္မာရီဗိုဖြစ်သည်။ထိုနယ်ကို ဒပ်ချအစိုးရက တိုက်ရိုက်ခန့်အပ်သည့် ဘုရင်ခံ က အုပ်ချုပ်သည်။ ဒပ်ချ်ဂီယားနားနယ်၏ ထွက်ကုန်များမှာ ဗောက်ဆိုက်၊ ရွှေ၊ သကြား၊ ကာဖီ၊ ငှက်ပျောသီးနှင့် သစ်စသည်တို့ ဖြစ်၏။
ပြင်သစ်ဂီယားနားနယ်သည် တောင်အမေရိကတိုက် အရှေ့ မြောက်ထောင့်စွန်း၌ တည်ရှိ၍ စတုရန်းမိုင် ၃၄၇၄ဝ ကျယ် ဝန်း၏။ ၁၉၄၆ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၂၈၅၃၇ ရှိသည့်အနက် ကယင်းမြို့တွင် ၁၁၇၇ဝ၄ ယောက်ရှိလေသည်။ ပြင်သစ်ဂီယားနားနယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှာ ဗဟိုအစိုးရက တိုက်ရိုက်ခန့်ထားသော ဘုရင်ခံနှင့် သူ၏အတိုင်ပင်ခံအဖွဲ့၏လက်ထဲတွင်ရှိသည်။
ပြင်သစ်ဂီယားနားနယ်မှထွက်သော ကုန်ပစ္စည်းနှင့် အသီး အနှံများမှာ ကိုကိုး၊ ငှက်ပျောသီး၊ သစ်အမျိုးမျိုး၊ ရွှေ၊ ရမ် အရက်၊ သားရေအစိုအခြောက်၊ ဆန်စပါး၊ပြောင်းဆန်နှင့်ကြံပင် တို့ ဖြစ်လေသည်။
ကျွန်းကုန်းရွာ၊ ရွာကြီးအင်း
ကျွန်းကုန်းရွာ (Kyunkone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ ရွာကြီးအင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၃၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွာကြီးအင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၇၁ ဦး၊ မ ၈၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၅၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကန်ကြီးကုန်း (ရွာသစ်)ရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ကန်ကြီးကုန်း (ရွာသစ်)ရွာ (Kangyikone(Ywarthit))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ တူရွင်းတိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၃၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တူရွင်းတိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၇၉ ဦး၊ မ ၃၀၉၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၃၇၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပါခါးရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျန်းမာရေးတက္ကသိုလ်
အခြေခံကျန်းမာရေးတက္ကသိုလ် (မကွေး) သည် မြန်မာနိုင်ငံကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန အောက်ရှိ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး တက္ကသိုလ် တစ်ခုဖြစ်ပြီး မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ တက္ကသိုလ် သည် ကျန်းမာရေးသိပ္ပံဘွဲ့ကို လေးနှစ် တက်ရောက်သင်ကြားစေပြီး နောက်တစ်နှစ်တွင် မဟာဘွဲ့ကို ပေးအပ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
ဆေးဆရာဝန်ရှားပါး၍ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ခက်ခဲပြီး လက်လှမ်းမမှီသော ကျေးလက်နေပြည်သူများအတွက် ရည်ရွယ် ၍ ဦးနုအစိုးရ၏ ကျန်းမာရေးပေါ်လစီအရ ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် ကျန်းမာရေးမှူးသင်တန်းကျောင်းကို ရန်ကုန်တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ သင်တန်းကျောင်းကို ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် အင်းစိန်သို့လည်းကောင်း၊ ၁၉၆၈ တွင် လှည်းကူးသို့လည်းကောင်း ပြောင်းရွေ့ခဲ့သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ထိုကျောင်းသည် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ကျန်းမာရေးမှူးသင်တန်းကျောင်းနှင့် အောင်ဆန်း Health Demonstration Unit (ကွင်းဆင်းဌာန) တို့ ပူးပေါင်း၍ အခြေခံကျန်းမာရေးလုပ်သားများအတွက် ကျန်းမာရေးသိပ္ပံကျောင်း (School of Health Science for Basic Health Workers) အဖြစ် အဆင့်မြင့်တင်ခဲ့သည်။ ထိုမှတဖန် University of Community Health (အခြေခံကျန်းမာရေးတက္ကသိုလ် / လူထုကျန်းမာရေး တက္ကသိုလ်) အဖြစ် ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် အဆင့်မြင့်တင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးမြို့သို့ ပြောင်းရွေ့ခဲ့သည်။ ကွင်းဆင်းဌာနကိုလည်း စလင်းမြို့နယ် တောစိမ့်ရွာသို့ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ပြောင်းရွေ့ခဲ့သည်။
သင်ရိုးညွှန်းတမ်း
နှစ်စဉ် ဇန်နဝါရီလ မှ အောက်တိုဘာလ အထိ တက်ရောက်သင်ကြားရသည်။ နောက်ဆုံးနှစ်တွင် ကျောင်းသားများသည် ရေးဖြေ၊ နှုတ်ဖြေ၊ ဆေးရုံတွင် လက်တွေ့ဖြေ၊ ကွင်းဆင်း၊ အစရှိသည်တို့ကို ဖြေဆိုကြရသည်။
နာပေဖုံရွာ၊ ဆော့လော်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆော့လော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျန်းမာရေးတက္ကသိုလ်
နောက်ဆုံးနှစ်
နောက်ဆုံးနှစ် ကျောင်းသားများသည် ပရိုတိုကော အတွက် သုတေသနစာတမ်းပြုလုပ်ရန် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး အတွင်းရှိ ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာန များသို အောက်တိုဘာလမှ နိုဝင်ဘာအထိ သွားရောက်နေထိုင်ရသည်။
ပေါင်းစည်းချိတ်ဆက်ထားသော ဆေးရုံများ
ကျောင်းသားကျောင်းသူများသည် ဆေးရုံတွင် ၃ လတာ လက်တွေ့ဆင်းရန် အတွက် အောက်ပါ ဆေးရုံများ ရှိသည်။
ကျောင်းသားများသည် မိမိတို့၏ သုတေသနစာတမ်းအတွက် ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာန သို့ ၈ ပတ် သွားရောက် လေ့လာရန်လိုသည်။
ဘွဲ့ အစီအစဉ်
ထိုတက္ကသိုလ်သည် ၄ နှစ် တက်ရောက်ပြီးပါက ကျန်းမာရေးသိပ္ပံဘွဲ့ (Bachelor of Community Health: B.Comm.H) ကို ပေးအပ်သည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်မှ စတင်၍ ကျန်းမာရေး မဟာ သိပ္ပံဘွဲ့ (Master of Community Health: M.Comm.H) ကို ပေးအပ်သည်။
ကိုးကား
1.UNION UNIVERSITY IN THE HEART OF MYANMAR http://www.uch.gov.mm/
ရန်းချောင်းရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
ရန်းချောင်းရွာ(Yangchaung)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်ခရိုင်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ မနာတာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၈၅၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မနာတာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၀၄ ဦး၊ မ ၄၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၅၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းတပ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗာရဟာဂီရီ ဗန်ကတ ဂီရီ
၁၉၆၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လအထိ အိန္ဒိယနိုင်ငံ သမ္မတကြီးအဖြစ် ငါးနှစ်တာတင်မြောက်ခြင်းခံခဲ့ရသော ရှရီဂီရီကို ၁၈၉၄ ခုနှစ်တွင် ဩရိဿပြည်နယ် ဘာချင်ပူမြို့တွင် မွေးဖွားသည်။ ဇာတိမြို့ရှိ ကာလီကာတ် တက္ကသိုလ်နှင့် အိုင်ယာလန်ပြည် ဒဗ္ဗလင်မြို့ရှိ အမျိုးသားကောလိပ်တို့တွင် ပညာသင်ကြား ခဲ့သည်။ ဝတ်လုံတော်ရ စာမေးပွဲကိုလည်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။
မဒရပ်တရားလွှတ်တော်တွင် ရှေ့နေလိုက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် အလုပ်သမားအရေးများတွင် ပါဝင်ဆောင် ရွက်ခဲ့၍ ထင်ရှားသော အလုပ်သမားခေါင်းဆောင် ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၂၆ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ မီးရထားအစည်းအရုံး ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် အလုပ်သမားကွန်ဂရက်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ထိုနောက် ဗဟိုဥပဒေပြု ပါလီမန်အမတ်အဖြစ် ၁၉၃၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၃၇ ခုနှစ်အထိ ရွေးကောက် တင်မြှောက်ခံရပြီး မဒရပ်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့ဝန်ကြီး ခန့်အပ်ခံရသည်။ အလုပ်သမားဌာန၊ စက်မှုလက်မှုဌာန၊ သမဝါယမနှင့် ကူးသန်း ရောင်းဝယ်ရေးဌာနများ၏ ဝန်ကြီးအဖြစ် ၁၉၃၇-၃၉ ခုနှစ်နှင့် ၁၉၄၆-၄၇ ခုနှစ်များအတွင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
သီဟိုဠ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ အိန္ဒိယသံအမတ်ရာထူးကို ၁၉၄၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်များတွင် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ အိန္ဒိယ ပြည် ဗဟိုအစိုးရအဖွဲ့တွင် တာဝန်အမျိုးမျိုးတွင် ထမ်းဆောင်ခွင့် ရခဲ့သော ရှရီဂီရီသည် ပြည်နယ်ဘုရင်ခံမင်းကြီး ရာထူးကိုလည်း ရခဲ့ဖူးသည်။
၁၉၆၇-၆၉ ခုနှစ်များတွင် ဒုတိယသမ္မတ တင်မြှောက်ခံရပြီး ၁၉၆၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် သမ္မတကြီးအဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသည်။
မင်းရဲကျော်စွာ
မင်းရဲကျော်စွာ (၁၃၉၁–၁၄၁၅၊ မြန်မာ ၇၅၂–၇၇၆) သည် အင်းဝဘုရင်မင်းခေါင်၏ သားတော် အိမ်ရှေ့စံတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ မင်းရဲကျော်စွာသည် ၁၃ နှစ် အရွယ်ကပင် စစ်ဘုရင်ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၂၅ နှစ်မြောက်မှ ကွယ်လွန်သည်အထိ ၁၆ နှစ်လုံးလုံး စစ်ကစားခဲ့သည်။
ဗာရဟာဂီရီ ဗန်ကတ ဂီရီ
၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ် အသက် ၈၅ နှစ်အရွယ်တွင် မဒရပ်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။
မင်းရဲကျော်စွာ
ငယ်ဘဝ
မင်းရဲကျော်စွာသည် အင်းဝဘုရင် ပထမမင်းခေါင်နှင့် မိဖုရား ရှင်မိနောက်တို့တွင် မြင်သည့် သားတော်ဖြစ်၍ ၇၅၂ ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်သည်။ ကိုယ်ဝန်ရှိစဉ်တွင်မိဖုရားသည် ဟံသာဝတီမှ မြေစေး၊ မုတ္တမ မှ မြေသင်းခဲ နှင့် ပင်စလိုင်ကျွန်း(ခေါင်းဆေးကျွန်း)မှ ရေအေး စသည်တို့ကို စားသောက်လိုသည့် ချဉ်ခြင်းဖြစ်လေသည်။ ငယ်မည်မှာ မင်းဖြူ ဖြစ်သည်။
ရခိုင်တိုက်ပွဲ
သက္ကရာဇ် ၇၆၅ ခုနှစ်တွင် ရခိုင်ဘုရင် ထောရာကြီးသည် အင်းဝပိုင် ယော၊ ဆော၊ လောင်းရှည်တို့ကို ထိပါးလာ၏။ ထိုအခါ ဘုရင်မင်းခေါင်သည် သားတော် မင်းရဲကျော်စွာကို ဗိုလ်မှူးခန့်၍ တပ် ၁ဝ တပ်နှင့် ရခိုင်သို့ ချီစေ၏။ ထိုအခါ မင်းရဲကျော်စွာသည် သက်တော် ၁၃ နှစ်သို့ ဝင်ရုံသာ ရှိသေးသည်။ ရခိုင်ဘုရင်လည်း စစ်သည်အများနှင့် နနွင်းတောင်က ကြို၍ ခံလာ၏။ လက်ဝဲ-လက်ယာ ၃ တပ်စီ၊ အလယ် ၄ တပ်ကို မင်းရဲကျော်စွာမှူး၍ ရဲမြတ်စွာ ဟူသော ဆင်ကိုစီးလျက် မြင်း ၃,ဝဝဝ အလယ်ကို ထွင်း၍ တိုက်၏။ ဤသို့ မင်းရဲကျော်စွာတိုက်၍ သူ့ဆင် ၄ စီး ၅ စီး လည်းပြီးနောက်၊ ရခိုင်ဘုရင် ထောရာကြီးစီးသောဆင်ကို တိုက်မည်ဟု လွှတ်လေရာ ရခိုင်ဘုရင်လည်း မခံနိုင်သဖြင့် ဆင်မှ မြင်းသို့ဆင်း၍ မြင်းတပ်နှင့် ခံသည်ကို အင်းဝမြင်းသည်တို့ဝိုင်း၍ တိုက်သည်တွင် ရခိုင်ဘုရင် ကျလေ၏။ ထိုအခါ ရခိုင်စစ်သည်တို့ ပျက်၍ ပြေးကြရလေသည်။ ရခိုင်မြို့ကိုသိမ်း၍မြို့စောင့်ထားပြီးလျှင် မင်းရဲကျော်စွာ တို့ ပြန်ခဲ့၏။ မင်းခေါင်သည် ကလေးစား အနော်ရထာမင်းစော အား ရခိုင်မြို့ကို ပေးတော်မူ၍ နောက်တစ်နှစ်တွင် သမီးတော် ရွှေပြည့်ချမ်းသာနှင့် ရခိုင်စား နော်ရထာကို စုံဖက်တော်မူ၏။
မွန်တိုက်ပွဲ
သက္ကရာဇ် ၇၆၈ ခုနှစ်တွင် ဘုရင်မင်းခေါင်သည် သားတော်မင်းရဲကျော်စွာကို ပုခန်းတရဖျားကြီးသမီး စောမင်းလှ နှင့် စုံဖက်တော်မူ၍ အိမ်ရှေ့နှင်းတော်မူသည်။ ဆင်ကောင်း၊ မြင်းကောင်း အလုံးအရင်းများ ပေးတော်မူ၏။ ထိုအခါ ညီတော် မင်းသိဒ္ဓတ် အားကျ၍ ပုန်ကန်သည်။ နောင်မင်းခေါင်နှင့်တိုက်ရာတွင် ရှုံး၍ ရာဇာဓိရာဇ်ထံ ခိုဝင်လေသည်။ သက္ကရာဇ် ၇၇၂ ခုနှစ် သက်တော် ၂ဝ တွင် မင်းရဲကျော်စွာသည် ဆင်၊ မြင်း၊ ဗိုလ်ပါအများနှင့် မွန်တို့ပြည်သို့ ချီလေ၏။ မြောင်းမြတွင် လှေတပ်ချင်း တိုက်၏။ မြို့ကိုကားမရချေ။ ပုသိမ် ခဲပေါင်မြို့များကိုလည်း လုပ်ကြံသည်။ မရချေ။ ထိုအခါ မင်းရဲကျော်စွာသည် မှူးမတ်ကြီးများနှင့် တိုင်ပင်ကာ မွန်တို့ပြည်ကို မလုပ်ကြံသေးဘဲ ပြန်၍ဆန်တက်ကာ ရခိုင် သံတွဲကို တိုက်ခိုက်အောင်မြင်ခဲ့ပြီးမှ အင်းဝသို့ ပြန်ခဲ့သည်။ ခမည်းတော်က ဆုလာဘ် များစွာပေး၏။ ရခိုင် သံတွဲမြို့ကို မင်းရဲကျော်စွာ လုပ်ကြံ၍ ရလေသည်နှင့် ရခိုင်မင်း နရမိတ်လှ ထွက်ပြေးရကြောင်းကို ရာဇာဓိရာဇ်ကြားသော် ၇၇၃ ခုနှစ်တွင် သံတွဲမြို့ကို လာရောက် လုပ်ကြံ အောင်မြင်၍ သမိန်ဗြသအိုက်၊ သမိန်အဲဂေါင်းပိန်တို့ကို သံတွဲမြို့တွင် အခိုင်နေစေသည်။ ထိုအကြောင်းကို ဘုရင် မင်းခေါင်ကြားသော် သားတော်မင်းရဲကျော်စွာအား အလုံးအရင်း ကြီးစွာနှင့် သံတွဲမြို့ကို ဝိုင်းထားစေ၏။ ဤသို့ ဝိုင်းထားသဖြင့် မြို့တွင်းသား မွန်တို့ ငတ်လှသောကြောင့် လွှား၊ မောက်တို တို့ကိုသာ ချက်ပြုတ်စားသောက်ကြရကုန်၏။ ထိုအခါ သမိန် ဗြသအိုက်သည် ရာဇာဓိရာဇ် အလုံးအရင်းနှင့် စစ်ကူလာမည့် ဟန် ဥပါယ်တံမျဉ်ကြံသဖြင့် မင်းရဲကျော်စွာတို့ တပ်ခေါက်ပြီးလျှင် အင်းဝသို့ ပြန်လေသည်။ ထိုနောက် သမိန်ဗြသအိုက်၊ သမိန်အဲဂေါင်းပိန်တို့လည်း ရခိုင်သို့ချီ၍ လုပ်ကြံအောင်မြင် သော် နရမိတ်လှကို နန်းတင်ပေးခဲ့လေသည်။
သိန္နီတိုက်ပွဲ
သက္ကရာဇ် ၇၇၄ ခုနှစ်တွင် သိန္နီစော်ဘွားသည် အလုံးအရင်းများစွာနှင့် အင်းဝသို့ ချီလာသည်ကို မင်းရဲကျော်စွာ ဗိုလ်မှူးပြု၍ ခုခံရ၏။ ရှေးဦးစွာ မြင်းတပ်ချင်းတိုက်ရာ စော်ဘွား၏ မြင်းတပ် ပျက်ပြီးနောက် မင်းရဲကျော်စွာသည် ဆင်တော် ငချစ်ခိုင်ကိုစီး၍ စော်ဘွားဆင်နှင့် အတန်ကြာဝှေ့ ပြီးနောက် စော်ဘွားမူးယစ်နေသည်ကို သိတော်မူသည်နှင့် စော်ဘွားဆင်ပေါ်သို့ ခုန်တက်ပြီးလျှင် စော်ဘွားနှင့်တကွ ကုန်း လယ် နောက်ပဲ့တို့ကိုပါ ခုတ်ချလိုက်လေသည်။ စော်ဘွားကျလျှင် ရှမ်းစစ်သည်တို့ ပျက်၍ ပြေးလေ၏။ စော်ဘွား၏ သားနှင့်သမက်များကလည်း ဗိုလ်ပါစုရုံး၍ သိန္နီသို့ပြန်လေသည်ကို မင်းရဲကျော်စွာသည် သိန္နီအထိလိုက် ကာ မြို့ကို အကြိမ်ကြိမ်လုပ်ကြံသော်လည်း မရချေ။ ၅ လခန့် ကြာသော် ရှမ်းတို့သည် တရုတ်တို့ထံမှ အကူအညီတောင်းလေ၍ တရုတ်တို့လာသည်ကို မင်းရဲကျော်စွာသည် တိုက်ဖျက်၍ လူသူဆင်မြင်းအများ ရလိုက်လေသည်။ မင်းရဲကျော်စွာ သိန္နီသို့ ချီသည်ကြားသော် ရာဇာဓိရာဇ် လည်း ပြည်မြို့ကို ဝန်းရံလုပ်ကြံလာသည်။ သို့ရာတွင် မြို့ကို ပေါက်အောင် မတတ်နိုင်ချေ။ တစ်လခန့်ကြာသော် မုတ္တမကျေး ရေးမြို့ကို ယိုးဒယားတို့တိုက်လာကြောင်းကြားရာ သားတော် အား ပြည်မြို့ကိုဝန်းရံစေ၍ ရာဇာဓိရာဇ်မှာ မုတ္တမသို့ ချီလေ သည်။ ဘုရင်မင်းခေါင်လည်း သားတော် သိန္နီမှပြန်ရောက်လျှင် မင်းရဲကျော်စွာကား ကြည်းကြောင်း၊ မင်းခေါင်ကား ရေကြောင်းချီရသည်။ ရာဇာဓိရာဇ်လည်း ပြည်မြို့သို့အရောက် ချီလာပြန်သည်။ ဤစစ်တွင် မွန်တို့အပျက်များသည်။ မွန်သူရဲကောင်း လဂွန်းအိမ်ကို မင်းရဲကျော်စွာ ဥပါယ်တံမျဉ်ဖြင့် သွေးခေါ်၍ တိုက်သည်ကို လိုက်မှားသည်နှင့် လက်နက်ထိ၍ လွန်သည်။
အင်းဝဘက်ကလည်း မွန်အမှုထမ်း သူရဲကောင်း ပြည်စား လက်ယာပျံချီ လက်နက်ထိ၍ ကျဆုံးသည်။ ရာဇာဓိရာဇ်လည်း အားလျော့သောကြောင့် အပြင်းစုန်လေရာ မင်းရဲကျော်စွာက နောက်ထပ်လိုက်လေ၏။ အင်းဝတို့ သန်လျင် ကိုရပြီးနောက် အနောက်ဘက်တစ်လွှားဖြစ်သော ပုသိမ်၊ မြောင်းမြ၊ ခဲပေါင်မြို့များမှ သုံ့ပန်းတို့ကို အင်းဝသို့ချည်း ပို့လေ၏။ နောင် အင်းဝသို့ သိန္နီက စစ်ရောက်သည်ကြား၍ အင်းဝတပ်တို့ ပြန်ကြသည်။ မော်တုံမော်ကယ်စား ရှမ်းတို့သည် နိုင်ငံတော်ဖြစ်သော မြေဒူးမြို့ကို ထိပါးလာသဖြင့် မင်းရဲကျော်စွာသည် သက္ကရာဇ် ၇၇၅ ခုနှစ်တွင် ချီတက်တိုက်ခိုက် အောင်မြင်ပြီးနောက် သက္ကရာဇ် ၇၇၆ ခုနှစ်တွင် မွန်တို့ပြည်သို့ ချီပြန်၏။ ရောက်သော် ခဲပေါင်မြို့ကို တပ်သားများအား အသက်စွန့်ကာ တိုက်ခိုက်စေပြီးနောက် အင်းဝတို့မှာ ရိက္ခာမလောက် ဖြစ်လေသည်။ ထိုနောက် မင်းရဲကျော်စွာသည် အင်းဝသို့ ရုတ်တရက် ခေတ္တပြန်သွားပြီးနောက် တစ်လအတွင်း ပြန်ရောက်လာ၏။ စစ်ဦးတွင် မွန်တို့ အကြိမ်ကြိမ်ရှုံး၍ ရာဇာဓိရာဇ်လည်း ဇာတာတော် မသန့်ဟုဆိုကာ မုတ္တမဘက်သို့ တိမ်းရှောင်နေရသည်။ အနောက်ဘက်တစ်လွှား ပုသိမ်၊ မြောင်းမြစသည်တို့လည်း အင်းဝများထံ ဝင်ကြလေသည်။ မင်းရဲကျော်စွာ မွန်သူရဲကောင်း သမိန်ဗရမ်းကိုရ၍ ခမည်းတော်ထံ ဆက်သသည်။ အင်းဝတို့လည်း စစ်တပ်တို့ကို အခွဲခွဲစီစဉ်လျက် အကြီးအကျယ် တိုက်ခိုက်ရန် ပြင်ဆင်လေသည်။
ကော့ကော့ကြောင်
ကော့ကော့ကြောင် (Kodkod) ၏ သိပ္ပံအမည်မှာ လီယိုပါဒတ် ဂွစ်နာ ဖြစ်သည်။ အမေရိကတိုက်တွင် တွေ့ရသောကြောင်မျိုးရင်းဝင်များအနက် အရွယ်အစား အသေးငယ်ဆုံး ဖြစ်သည်။ ချီလီနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းဒေသတို့တွင် လည်းကောင်း၊ ယင်းနှင့်တဆက်တစပ်တည်းရှိသော အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံရှိ ဒေသများတွင်လည်းကောင်း တွေ့ရသည်။
သွင်ပြင်လက္ခဏာ
ဦးခေါင်းနှင့်ကိုယ်အရှည်မှာ ၁၆လက်မမှ ၂၁လက်မ အထိ ဖြစ်ပြီး အမြီးအရှည်မှာ ၇လက်မမှ ၉လက်မအထိ ဖြစ် သည်။ အရောင်အသွေးမှာ အညိုဖျော့ဖြစ်ပြီး အညိုရင့်ရောင် အစက်အပြောက်များ ကိုယ်ပေါ်တွင် အတန်း လိုက် တည်ရှိသည်။ ရင်ဘတ်နှင့် ဝမ်းဗိုက်ပိုင်းတွင် အဖြူရောင်သမ်းသည်။ အမြီးတွင် အမည်းကွင်းများ ရှိ သည်။
မင်းရဲကျော်စွာ
ဒလတိုက်ပွဲ
မင်းရဲကျော်စွာသည် ဒလတွင် တပ်ချ၍ အပြီးသတ်တိုက်ခိုက်ရန် ရာဇာဓိရာဇ်ထံ စာစေ၍ ရာဇာဓိရာဇ်လည်း ဒလသို့ စစ်သည်ဗိုလ်ပါများစွာနှင့် ချီလာလေသည်။ ရာဇာဓိရာဇ်သည် အမတ်ဒိန်အား မင်းရဲကျော်စွာကို အမျက်ဒေါသထွက်အောင်၊ တပ်က လိုက်၍ထွက်အောင် မြှူချေ ဟု စေလိုက်၏။ အမတ်ဒိန်လည်း ဆင် ၅ စီး၊ လူ ၇ဝဝ၊ ၈ဝဝ ခန့်နှင့် မင်းရဲကျော်စွာတပ်အနီးသို့ လာရောက်၍ နေရာ ပြင်ဆင် အကွက်ချဟန်ပြုသည်ကို မင်းရဲကျော်စွာက မွန်တို့ကို လုပ်ကြံရန် ငါတို့လာသည်။ ယခုသူတို့က ငါတို့တပ်ကိုရံမည် ပြုသည်။ ထွက်၍တိုက်တော့မည်ဟု မိန့်တော်မူသည်။ မင်းရဲကျော်စွာသည် ဆင်တော်ငချစ်ခိုင်ကို စီး၍ ထွက်ချီခဲ့၏။ လိုက်လတ္တံ့သော နောက်ပါတပ်များတွင်လည်း မြေဒူးစားသည် မွန်တို့ထံမှ ဖမ်းဆီးရမိထားသော ဗကမတ်ဆင်ကို စီးရာဆင်ခါ၍ ကျချေ၏။ ဗကမတ်လည်း မြေဒူးစားကျလျှင် တပ်တွင်းရှိသော ဆင်မြင်းလူသူတို့ကို လိုက်လံဝှေ့သတ်သဖြင့် ပရမ်းပတာ ပြိုပြိုကွဲကွဲရှိချေသည်။ ထိုကြောင့်လည်း ရဲမက် တော်တို့သည် မင်းရဲကျော်စွာ ကိုမမီနိုင် တန့်လျက်သာ ရှိနေခဲ့ ရာ၊ မင်းရဲကျော်စွာသည် ရှေ့သို့လွန်လာ၏။ ထိုအခါ ကလေးကျေးတောင်ညိုသည် မိမိတပ်သားများနှင့် အမီလိုက်ရန်ကြိုးစားရာ၊ သူစီးသောဆင် မုန်ပြင်းနေ၍ နောက်က မြင်းကတောင်သံ ကိုကြားလျှင် နောက်ကိုပြန်၍ ဝှေ့လေသဖြင့် အထွေးထွေးရှိကြ၍ ခြေသည်မြင်းသည် ကွဲသောကြောင့် မင်းရဲကျော်စွာကို မမီ တပ်တော်ပျက်လေသည်။ မွန်တို့တပ် ၆ တပ်အနက် ၄ တပ် နှင်နှင်အစဉ်အတိုင်း ပျက် လေသည်။ နောက်တစ်တပ်ကို အတိုက်တွင် ဆင်တော် ပန်းလှ သည်နှင့် နောက်ကဆင်ကူလည်းမမီလာသောကြောင့် ဆင်တော် ရပ်လေသည်။ ဤသို့ ဆင်တော်ကွဲ၍ ပန်းနေသည်ကိုမြင်သော်၊ ရာဇာ ဓိရာဇ်၏ သားတော် ၃ ပါးကြီးမှူး၍ ဆင်အစီး ၃ဝ ခန့်နှင့် အုံညီ၍တိုက်လေ၏။ ဆင်တော်ကို လှံချက်တစ်ရာလောက် ကျလျှင် နာကျင်လှသဖြင့် ဆင်တော်ခါသောကြောင့် ဆင်တော် ထက်က လျှောကျ၍ ပေါင်ကို ဆင်ထိချေ၏။ ရပ်တော်မမူနိုင် တွားသွားလျက် ရေကန်နား ဥနှဲပင်အောက်သို့ ဝင်၍နေရလေသည်။ ဖမ်း၍မိလျှင် ရာဇာဓိရာဇ်က မင်းသား သူငယ်ဖြစ်သူကို ငါစိတ်နှလုံးအထူးမရှိ။ မောင်သည် အစားအစာ ဆေးဝါး စားပါ။ ကျန်းမာလာလျှင် သည်တွင်နေလိုလည်း ငါ့သမီးတော် နှင့် စုံဖက်၍ အိမ်ရှေ့ပေးပါမည်။ အင်းဝသို့ ပြန်လိုလျှင်လည်း ကောင်းစွာပို့ပေးမည်။ ကျန်းမာအောင်သာ ဆေးဝါးကုသပါဟု မိန့်၍ ဆေးဝါးများ ပေးတော်မူ၏။
ကွယ်လွန်ခြင်း
မင်းရဲကျော်စွာကား ငါသည် ဟံသာဝတီ မွန်ပြည်ကို မရဘဲ ငါမပြန်ဟု ဓိဋ္ဌာန်ရင်းရှိသည်။ ယခု ငါ သို့စင်ဖြစ်ပြီးမှ သူ့ကျွန်မခံပြီ။ ငါ့အသက် ရှင်သော်ထက် သေသော်မြတ်၏။ ငါဆေးဝါး မစားပြီ။ ငါ့ကို သတ်ရန်ကိုသာ စီရင်တော့ဟု ဆိုလျှင် ရာဇာဓိရာဇ်လည်း မင်းရဲကျော်စွာကို သေခါနီးတိုင် အောင်မှ စိတ်ကိုမလျှော့၊ နောင်သော် ငါ့ကိုပင် ကြံပြန်ချိမ့် မည်ဟူ၍ မိုးသောက်လျှင် (မူကွဲ ညဉ့်တွင်ပင် ) ဆင်ထိ တော်မူသော အနာသည်း၍ အနိစ္စရောက်လေသည်။ အဟန် ကောင်းမွန်စွာ သင်္ဂြိုဟ်လေသည်။ ဤသို့လျှင် မင်းရဲကျော်စွာ သည် သက္ကရာဇ် ၇၇၆ ခုနှစ် နှောင်းတန်ခူးလဆန်း ၄ ရက်နေ့ (13 March 1415) ညဉ့် တွင် အနိစ္စရောက်သည်။ ဘုရင်မင်းခေါင်သည် ဒလသို့ စုန်လာ ၍ သားတော်၏အရိုးတို့ကို မွန်တို့မြှုပ်ထားရာမှ ဖော်ယူပြီးလျှင် ရွှေအိုးတွင်ထည့်ကာ မထီးအဝ (ယခုပသီဝ) တွင် ချလေသည်။
ကော့ကော့ကြောင်
အလေ့စရိုက်
သစ်ပင်တက်ကျွမ်းကျင်သော်လည်း မြေပေါ်တွင် အနေများသည်။ မြေကြွက်နှင့် ငှက်များ ကို ဖမ်းယူစားသောက်တတ်သည်။ လူတို့မွေးမြူသော ကြက်များကိုလည်း ဝင်ရောက်ဆွဲတတ်ပြီး ကြက်ဆွဲရန် တစ်ကောင်တည်းမလာဘဲ အုပ်စုလိုက်လာလေ့ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်များတွင် ကော့ကော့ ကြောင်၏ အရှည်ဆုံးသက်တမ်းမှာ ၁၁နှစ်ကျော် ဖြစ်သည်။
စွယ်တုန်းရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
စွယ်တုန်းရွာ (Sweitone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ စွယ်တုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၇၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စွယ်တုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၆၅ ဦး၊ မ ၄၁၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၈၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လက်ပန်ပင်ရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
လက်ပန်ပင်ရွာ (Letpanpin)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ ခရုတုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၉၅၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခရုတုတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၃၃ ဦး၊ မ ၁၃၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၅၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျုံမရေ
ကျုံမရေ
နောင်ဆိုင်တကုံးရွာ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်
နောင်ဆိုင်တကုံးရွာ (Naungsaitakone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်၊ တကုံး (၁)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၃၉၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နန်းယွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မုဒြာ
မုဒြာဟူသော ဝေါဟာရသည် သက္ကတဘာသာအားဖြင့် မုဒြာ၊ ပါဠိဘာသာအားဖြင့် မုဒ္ဒဖြစ်သည်။ မြန်မာဘာသာအရ လက်အနေအထား ပုံစံကို ခေါ်ဆိုသည်။ အချို့ ရုပ်ပွားဆင်းတုဆိုင်ရာ ပဋိမာသိပ္ပံပါရဂူကြီးများက မုဒြာဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဟတ္ထဟူ၍လည်းကောင်း ခွဲခြားခေါ်ဝေါ်ပညတ်ကြလေသည်။ အလွန်နက်နဲသိမ်မွေ့၍ အတွင်းငုပ်သော အနက်အဓိပ္ပာယ် သဘောတရားများကို ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်သည်။ အချို့မုဒြာမှာ လက်တစ်ဘက်တည်းဖြင့်သာ ဟန်အမူအရာ ပြခြင်းဖြစ်၍၊ အချို့မုဒြာမှာမူ လက်နှစ်ဘက်ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ လက်လေးငါးဆယ်ဘက်ဖြင့်ဖြစ်စေ ဟောကြားညွှန်ပြလိုသော သဘောတရားကို ဟန်အမူအရာ ပြထားခြင်းမျိုး ဖြစ်လေသည်။
မုဒြာသည် ရုပ်ပွားဆင်းတု၊ ရုပ်လုံးရုပ်ကြွ စသည်တို့ကို လေ့လာသုတေသန ပြုရာတွင် မသိလျှင်မဖြစ်သော အခြေခံအကျဆုံး ပဋိမာ သိပ္ပံပညာရပ်၏ သော့ချက်တစ်ခု ဖြစ်ပေသည်။
အကြမ်း(၆)မျိုး
မုဒြာများသည် ဗုဒ္မ၏ဘဝတစ်လျှောက်လုံးတွင် ဖြစ်ပျက်သမျှကို ပုံဖော်ထားခြင်းဟုဆိုနိုင်သည်။ အကြမ်းအားဖြင့် မုဒြာ(၆)မျိုး တွေ့နိုင်သည်။
သုံးကဏ္ဍ
ပါမောက္ခပိုဒုဝါလ်၏ အဆိုအမိန့်အရ - ယင်းတို့အနက် အသုံးအများဆုံး အထင်ရှားဆုံး မုဒြာပေါင်း (၄၅) ခုရှိကြောင်း သိရသည်။
မုဒြာ လေးဆယ့်ငါးပါး
• #အဉ္ဇလီ
• #ဝန္ဒနီ
• #ယောနိ
• #ဝေနာယကီ
• #ဟဒယ
• #သိရသ
• #သိခါ
• #ကဝစ
• #အသတြ
• #နေတ္တ (ဒွယ-တယ)
• #ဂရုဠ
• #ဂလိနီ
• #သုရသိ
• #အဘိဝါဟိနီ
• #ဌာပိနီ
• #သန္နိဓာပဏိ
• #သမ္မုနီ
• #အဝကုဏ္ဍနီ
ဒိုမိန်းအမည်
အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်
ဒိုမိန်းအမည်ဆိုတာ အင်တာနက် ချိတ်ဆက်ထားတဲ့ ကွန်ပျူတာတစ်ခု သို့မဟုတ် ကွန်ပျူတာအများကို ကိုယ်စားပြုတဲ့ အမည်တစ်ခုအနေနဲ့ ဆောင်ရွက်ပါတယ်။ ဒိုမိန်းအမည်ကို ဝဘ်ဆိုဒ်ရဲ့ URL မှာ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖော်ပြပါတယ်။ ဒီလို ဒိုမိန်းအမည်မျိုးကို Host name လို့လည်း ခေါ်ပါသေးတယ်။
မုဒြာ
မုဒြာ လေးဆယ့်ငါးပါး
• #ဝါသာဒနိ
• #သန္နိရောဓိနီ
ဒိုမိန်းအမည်
အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်
3.domain name အမည်ပေးစနစ် (Domain Name System - DNS) မှာ အခြားရည်ရွယ်ချက်တွေအတွက် လည်းသုံးပါတယ်။ဥပမာ e-mail လိပ်စာ တစ်ခုမှာ @ သင်္ကေတရဲ့ နောက်က အမည် နေရာမှာသုံးသလို .com လိုမျိုး Top-level domain name မှာလည်းသုံးပါတယ်။ Section Initiation Protocol (VoIP) တွေမှာလည်း သုံးပါတယ်။ DomainKeys တွေမှာလည်းသုံးပါတယ်။
မုဒြာ
မုဒြာ လေးဆယ့်ငါးပါး
• #သင်္ခ
ဒိုမိန်းအမည်
အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်
4.တစ်ခါတစ်လေမှာ domain name ကို web-address လို့လည်း အလွယ်တကူ နှုတ်ကျိုးပြီး ခေါ်လေ့ရှိပါတယ်။(တကယ်တော့ ဒီလိုခေါ်တာဟာ မမှန်ပါဘူး)
မုဒြာ
မုဒြာ လေးဆယ့်ငါးပါး
• #ဂဒါ
ပီမိုးနင်း
ရုပ်သွင်
ဆရာပီမိုးနင်း၏ ရုပ်ရည်မှာ လွန်စွာထိုင်းမှိုင်း လေးကန်လေသည်။ အသားအရည် စိုနေပြီး အတော်ပင်ဝသည်။ သူသည် ကတုံးဗိုကေကလေးနှင့် ဖြစ်လေ၏။ အင်္ကျီလက်တို ကော်လန်ကလေးဝတ်ထား၍ အပေါ်အင်္ကျီမပါ ရခိုင်လုံချည် အနီနှင့်အစိမ်းကွက်ကို ဝတ်ဆင်ထားလေသည်။ လက်တအုပ်ခန့်ရှိ အပြားရှိသော ခါးပတ်စိမ်းကြီးမှာ သူ၏တုတ်ခိုင်သောခါးတွင် ရေစည်သံပတ်ကြီးကဲ့သို့ ထင်ရှားစွာ ပေါ်လျက်ရှိပေသည်။ သူ့ရုပ်ကိုကြည့်လျှင် တရုတ်ကပြားကြီးနှင့် တူလေသည်။
မုဒြာ
မုဒြာ လေးဆယ့်ငါးပါး
• #ပဒုမ
ဒိုမိန်းအမည်
အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်
နောက်ဖော်ပြမယ့် အကြောင်းအရာတွေဟာ မှတ်ပုံတင်ပြီး domain name များကိုပဲ အကျယ်တဝင့် ရှင်းထားတာဖြစ်ပါတယ်။
မုဒြာ
မုဒြာ လေးဆယ့်ငါးပါး
• #ဖရသု
• #ဟရိဏ
ဒိုမိန်းအမည်
ခြုံငုံဖော်ပြချက်များ
IP Address တွေကို ကိန်းဂဏန်းတွေနဲ့ ကိုယ်စားပြုပါတယ်။ IP Address တွေကိုပိုနားလည်နိုင်အောင် အမည်ပေးရာမှာdomain name များရဲ့ hostnames အမျိုးအစားကိုသုံးပါတယ်။ ဘယ်website ကိုမဆို Internet(သို့) Intranet အတွင်းက မတူညီတဲ့ IP Address ရှိတဲ့ တခြားနေရာတစ်ခုကို ကူးပြောင်းစေနိုင်ပါတယ်။
ပီမိုးနင်း
ဘဝဇာတ်ကြောင်း
"ကျွန်ုပ်သည် ၁၂၄၅ ခုနှစ် တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း ၆ ရက် တနင်္လာနေ့ နံနက် ၉ နာရီ၊ ဆွမ်းတော်ဗျို့ ဟု အော်ပြီး ဘုန်းကြီးကျောင်းသားကလေးများ ဆွမ်းခံသောအချိန်၌ မွေးဖွားခဲ့လေသည်။ ကျွန်ုပ်ကို ဖွားမြင်သော ထိုနေ့နံနက်၌ မိုးနှင်းများ ထူထပ်စွာ ကျရောက်နေရကား အချိန် ၉ နာရီ၊ ၁ဝ နာရီ ထိသည်တိုင်အောင် နေရောင်ခြည်ကို ကောင်းစွာ မမြင်ရချေ။ ထိုမျှ ထူထပ်စွာ ကျရောက်နေသော မိုးနှင်းများကို အစွဲပြု၍ ကျွန်ုပ်အား မိုးနှင်း ဟူသော အမည်ဖြင့် ရပ်ရွာက အသိအမှတ်အမည်ပေးကာ ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြလေသည်။"
ဤသို့လျှင် ဆရာကြီး ပီမိုးနင်းသည် မိမိ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိ ဖြစ်သော ပီမိုးနင်း၏ပီမိုးနင်း စာအုပ်တွင် မှတ်တမ်း တင်ခဲ့သည့်အတိုင်း သက္ကရာဇ် ၁၂၄၅ ခုနှစ် အတွင်းက သုံးဆယ်မြို့ ရွာမရပ်တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သူ ဖြစ်ပေသည်။ ငယ်မည်မှာ မိုးနှင်း ဖြစ်၍ ဇာတာအမည်မှာမူ မောင်ကျော်ညွန့် ဖြစ်သည်။
အမိ၊ အဖများမှာ ဆင်းရဲနွမ်းပါး ကြသည်။ ထို့ကြောင့်လည်း အမိလုပ်သူသည် တောင်းရွက်၍ ဈေးထွက်ရောင်းရသော အချိန်များတွင် မောင်ကျော်ညွန့် (ခေါ်) ပီမိုးနင်းသည် ငယ်ရွယ်သေးသူပင် ဖြစ်သောကြောင့် အိမ်တွင်နေရစ်ခဲ့ရ၍ ကွေးလေးနုနယ်သော နှမငယ်ကို ထိန်ကျောင်းရခြင်းများ ပြုလုပ်သည့်အပြင် အခြားအချိန်များ၌လည်း မိမိ အဝတ်၊ နှမငယ် အဝတ်၊ အမိအဝတ် တို့ကို လျှော်ဖွပ်ခြင်း၊ ဟင်းရွက် ဟင်းလျာ ရှာခြင်း ဖွေခြင်း၊ ညစာ နံနက်စာ ချက်ချင်း ပြုတ်ခြင်း စသော ဗာဟီရ အလုပ်များကို လုပ်ကိုင်ရရှာသည်။
သို့ကြောင့်ပင် အသက်အတန်ငယ်ရင့်မှသာ အာ-စီ-အင် (မ်) ခရစ်ယာန် သာသနာပြု ကျောင်းတွင် စာပေသင်ကြားခွင့် ရတော့သည်။ ထိုကျောင်းတွင် ၃ နှစ်ကျော် ၄ နှစ်ခန့် နေ၍ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာ ၄ တန်း အောင်ပြီးနောက် ကျောင်းအုပ် ဖြစ်သော ခရစ်ယာန် ဘုန်းကြီး ဖာသာရ်-ဝဲလဝါး၏ စောင်မ ကြည့်ရှုမှုဖြင့် မော်လမြိုင်မြို့ရှိ ဆန်မင်နာရီကျောင်း (Seminary School) ခေါ် ဘုန်းကြီး အတတ်သင်ကျောင်းသို့ သွားရောက်သင်ကြားခွင့် ရခဲ့သည်။ ထိုကျောင်းတွင် လက်တင်ဘာသာ၊ လက်တင် သဒ္ဒါကို အထူး တတ်မြောက်ပေသောကြောင့်လည်း ပညာကို တိုးတက် သင်ကြားစေရန်အလို့ငှာ ၃ နှစ်ခန့် အကြာတွင် ပီနံ မြို့ရှိ ‘ဂျင်နရယ် ကောလိပ်' (General College) ခေါ် ပြင်သစ်ပြည် ပါရစ် မြို့တော်မှ တဆင့် ခွဲ၍ ထားသော သိပ္ပံ ကျောင်းကြီးသို့ ပို့လွှတ်ခြင်း ခံရသည်။ သို့ရာတွင် ဗရင်ဂျီဘုန်းကြီး လုပ်ရန်ကို များစွာ စိတ်မပါသောကြောင့် ပီနံသို့ ရောက်၍ များမကြာမီ အသက် ၁၉ နှစ် အရွယ်တွင် မြန်မာပြည်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိ လာပြန်ကာ ရှေးဦးစွာ ငယ်ဆရာ ငယ်ကျောင်း ဖြစ်သော ဖာသာရ်-ဝဲလဝါး၏ အာ-စီ-အင် (မ်) ကျောင်းတွင်ပင် ဆရာအဖြစ် ခန့်ထား ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။
သည့်နောက်ပိုင်း တွင်မူ ကြို့ပင်ကောက်သို့ ပြောင်း၍ အာ-စီ-အင် (မ်) ကျောင်းဆရာအဖြစ် ခေတ္တခဏမျှ လုပ်ကိုင်လိုက်သေး၏။ သို့ရာတွင် ဆင်းရဲ နွမ်းပါးသူတို့ အကြား စိတ်၏တည်ငြိမ်မှု မရရှိနိုင်သေးသောကြောင့် ထိုမှ ဤမှ လှည့်လည် သွားလာနေကာ နောက်ဆုံးတွင် ပြည်မြို့သို့ ရောက်သွားသည်။ ပြည်မြို့ တွင်လည်း ခေတ္တခဏမျှလောက်သာ ပြည်ဆေးရုံကြီး၌ စာရေးကြီးအဖြစ် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ပြီး လယ်တီ ဆရာတော် ဘုရားကြီး ပြည်မြို့သို့ကြွလာတော်မူခိုက်တွင် အလုပ်မှထွက်ပြန်ကာ ဆရာတော်ဘုရားကြီး ထံတော်တွင် ရဟန်းခံလေသည်။ နောက် ပဉ္စင်းဝတ်နှင့်ပင် ရန်ကုန်မြို့သို့ ရောက်သွားပြီး တည်းစရာခိုစရာ မရှိသောကြောင့် ညောင်တုန်းကျောင်းတိုက်၊ ဦးဗျားတောရ ကျောင်းတိုက်၊ ဂျောင်ဝိုင်းကျောင်းတိုက် တို့သို့ လှည့်လည် နားနေပြီး နောက်ဆုံးတွင် သိက္ခာချ သင်္ကန်းချွတ်၍ လူဝတ်လဲ လိုက်လေသည်။
စာပေအရေးအသားတွင် အထူးဝါသနာထုံသော ဆရာကြီး ပီမိုးနင်း၏ စာရေးဆရာဘဝကား ဤတွင်စပေပြီ။ သင်္ကန်းဝတ်နှင့် ရှိစဉ် လောဂျစ် (ခေါ်) တက်ကျမ်း တစောင်ကို ပြုစုပြီးခဲ့လေသည်။ သို့သော် ဝမ်းရေးအတွက် ထိုကျမ်းကလေးကို ရောင်းရပေတော့မည်။ ထို့ကြောင့် ဟံသာဝတီ သတင်းစာတိုက်သို့ သွား၍ ထိုကျမ်းကလေးကို ပြရှာ၏။ ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ဆန့်ကျင်သည့်စာပေဟူ၍ ပယ်ခြင်းခံရသည်။ သို့ရာတွင် ထိုတိုက်ရှင် သူဌေး မစ္စတာရစ်ပလေ၏ ညှာတာထောက်ထားမှုကြောင့် ထိုတိုက်တွင်ပင် တလလျှင် ၃ဝိ ဖြင့် ဘာသာပြန်အလုပ်ကို လုပ်ကိုင်ခွင့် ရခဲ့သည်။
ဤ သတင်းစာတိုက်တွင်လည်း များစွာ မကြာခဲ့။ ၆ လခန့် ရှိသောအခါ ကျန်းမာရေး ချွတ်ယွင်းမှုကြောင့် အလုပ်မှ ထွက်လိုက်ရ ပြန်ကာ ကျန်းမာလာပြန်သော အခါ၌လည်း အလုပ်အကိုင် ရှားပါးမှုကြောင့် အမြို့မြို့ အနယ်နယ်သို့ လှည့်လည် ရှာဖွေရ ပြန်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဟင်္သာတမြို့အနီး ဓမ္ဘီမြို့သို့ ရောက်သွားကာ ငယ်ဆရာ ဖာသာရ်-ဝဲလဝါး၏ ကျေးဇူးကြောင့်ပင် ဓမ္ဘီကျောင်း၌ ဓမ္ဘီကျောင်းအုပ်ကြီးက ကျောင်းဆရာအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံရသည်။
ထိုအတွင်း ဒေါ်စိန်တင့် နှင့် ချစ်ကြိုက် ရည်ငံကာ များမကြာမီပင် လူကြီးမိဘများ၏ သဘောတူညီချက်အရ လက်ထပ်လိုက်ကြသည်။ ဆရာကြီးကား ထိုအချိန်တွင် အသက် (၂၄)နှစ်ခန့် ရှိလေသည်။
ချစ်စခင်စ ကြင်နာစ ဖြစ်သော ဇနီးကလေးအားလည်း မျက်စိအောက်က အပျောက် မခံနိုင်အောင် ချစ်လွန်းလှသည့်အပြင် ယောက္ခမလုပ်သူများကလည်း လယ်ယာချောင်းမြောင်းနှင့် အတော်အသင့် ပြည့်စုံသူများ ဖြစ်သဖြင့် အလုပ်မှ ထွက်လိုက်ပြန်လေသည်။ သို့နှင့် နောက်တနှစ်တွင် သားဦးကလေး မောင်ကျော်စိုးကို ဖွားမြင်ခဲ့ပေသည်။ ဆရာကြီး အသက် ၃ဝ ခန့်အရွယ်၊ အင်္ဂလိပ်သက္ကရာဇ် ၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် ပထမကမ္ဘာစစ်ကြီး ဖြစ်ပွားချိန်၌ သုံးဆယ်မြို့တွင် မိတ်ဆွေများ အကူအညီဖြင့် စာပုံနှိပ်စက်တစက် ထောင်ကာ မြန်မာ့မိတ်ဆွေမဂ္ဂဇင်း ကို ထုတ်ဝေနေခိုက် ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် စစ်၏ဒဏ်ကြောင့် စက္ကူများလည်း လုံလောက်စွာ မရ၊ ဈေးနှုန်းခ များလည်း အဆမတန် ကြီးလေးလာရသဖြင့် မဂ္ဂဇင်းထုတ်ဝေခြင်းကို ရပ်စဲပြီး ၆ နှစ်သား ဖြစ်သော သား မောင်ကျော်စိုးနှင့် ဇနီး ဒေါ်စိန်တင့် တို့ကို ထားခဲ့ကာ ရန်ကုန်မြို့သို့ အလုပ်ရှာ သွားပြန်သည်။ ရှေးဦးစွာ သူရိယသတင်းစာတိုက်တွင် စစ်သတင်းများကို ဘာသာပြန်ဆို ရေးသားသည့်ဘက်၌ အလုပ်ရ၏။ နောက် မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာတိုက်သို့ ရောက်ရှိ သွားပြန်၏။ ထိုမှတဖန် သူရိယသတင်းစာ တိုက်သို့ သံသရာလည်လာပြန်၏။
ဒိုမိန်းအမည်
ခြုံငုံဖော်ပြချက်များ
ကိန်းဂဏန်းတွေနဲ့ address အစား အက္ခရာများနဲ့ address ကိုသုံးခြင်းဖြင့် Internet သုံးစွဲသူများအနေနဲ့ website များနဲ့server-based ဝန်ဆောင်မှုများကို လွယ်လွယ်ကူကူ ရှာဖွေတွေ့ရှိနိုင်ပါတယ်။ domain name system ရဲ့ အလျော့အတင်းလုပ်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းရည်ကြောင့် IP Address များစွာကိုdomain name တစ်ခုတည်းအဖြစ်အသုံးပြုနိုင်ပြီး domain name များစွာကိုလည်း IP Address တစ်ခုတည်းအတွက် သုံးနိုင်ပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် server တစ်ခုဟာ လုပ်ငန်းများစွာ ဆောင်ရွက်နိုင်သလို (တစ်သီးပုဂ္ဂလ website များစွာကို host လုပ်နိုင်သလိုမျိုး) လုပ်ငန်းတစ်ခုတည်းကိုပဲ server များစွာ ဖြန်ေ့၀ခိုင်းစေနိုင်ပါတယ်။ IP Addressတစ်ခုတည်းကိုပဲ server များစွာကိုယ်စားပြုနိုင်ပါတယ်။
ပီမိုးနင်း
ဘဝဇာတ်ကြောင်း
သူရိယသတင်းစာတိုက်တွင် လုပ်ကိုင်နေခိုက် အလုံရပ်ရှိ ‘ဘက်ပတစ်’ ကျောင်း၌ လက်တင်ဆရာတယောက် အလိုရှိကြောင်း ကြော်ငြာစာ တွေ့သဖြင့် အမည်ရင်း ဖြစ်သော မောင်ကျော်ညွန့် အမည်နှင့် လျှောက်ထားရာ မြန်မာလူမျိုးကို မခန့်နိုင်ကြောင်း နောက်တစ်နေ့တွင် စာပြန်လာလေသည်။ ထို့ကြောင့် အင်္ဂလိပ် အမည်နှင့်တဆင်ယောင်ယောင်ရှိသော အရပ်အခေါ် မိုးနင်းကို သတိရလာကာ မော်လမြိုင်သွားစဉ်က ယူထားသော ဗရင်ဂျီဘာသာအမည် ဖီးလစ် (Philip) မှ အစလုံး အတိုကောက်ယူ၍ ပီမိုးနင်းဟု တစ်ကြိမ်ထပ်မံ၍ လျှောက်လွှာတင်ပြန်သောအခါကျမှသာလျှင် လက်တင်ဘာသာကိုလည်း နဂိုတတ်ကျွမ်းမှု ဓာတ်ခံရှိသည့်အလျောက် အလုပ်ရလေတော့သည်။ ထိုကျောင်းတွင် ဆရာကြီးသည် လက်တင်စာများကို ၄ တန်းမှ ၁ဝ တန်းအထိ တယောက်တည်းသင်ကြားပေးရ၏။ နောက် နွေလကျောင်းပိတ်ရက်သို့ ရောက်သော် ပေါ်ထွက်စ ဖြစ်သော ပညာ့အလင်းမဂ္ဂဇင်း နှင့် အခြားအခြားသောမဂ္ဂဇင်းတို့သို့ ဝတ္ထုများ၊ ဆောင်းပါးများကို ရေးသား ပေးပို့နေရာမှ ပညာ့အလင်းမဂ္ဂဇင်းပိုင်ရှင် ဦးတင်၏ တောင်းပန်ချက်အရ ထိုမဂ္ဂဇင်းတိုက်သို့ ဝင်ရောက်ကာ လစဉ်ဝတ္ထုနှင့် အခြားအခန်းပေါင်းများစွာကို တာဝန်ယူရ၏။ သို့နှင့် မဂ္ဂဇင်းမှတဆင့် သတင်းစာကိုပါ တိုးချဲ့ လိုက်သော အခါတွင် ဘက်ပတစ်ကျောင်းသို့ မပြန်တော့ဘဲ ထိုမဂ္ဂဇင်း၊ သတင်းစာနှစ်ခုစလုံးတွင်ပင် တည်းဖြတ်သည့်ဘက်မှ ဆက်လက် လုပ်ကိုင်သည်။
ဒိုမိန်းအမည်
ခြုံငုံဖော်ပြချက်များ
Host name များကိုASCIIစာလုံးများ -a မှ z (စာလုံးအကြီးအသေးမလို)၊ 0 မှ 9 ထိဂဏန်းများ၊ hyphen(-)စတာတွေနဲ့အသီးသီးဖြစ်စေ စုပေါင်းလျက်ဖြစ်စေ အမည်ပေးခွင့်ရှိပါတယ်။ မှတ်ပုံတင်လုပ်ငန်းတွေအနေနဲ့လည်း စည်းမျဉ်းများနဲ့ကိုက်ညီတဲ့ domain name များကိုသာ မှတ်ပုံတင်ပေးပါတယ်။ စည်းမျဉ်းမကိုက်ညီသော domain name တစ်ခုမှာ လုံး၀အသုံးမကျပါ။
ပီမိုးနင်း
ဘဝဇာတ်ကြောင်း
ပညာ့ အလင်း သတင်းစာ၌ ပိုက်ဆံကြီး အမည်ဖြင့် ဆောင်းပါးများကို လည်းကောင်း၊ နေရီရီ၊ ပွဲစားကြီးသားအဖနှင့် မြမြ စသော ဝတ္ထုရှည်ကြီးများကိုလည်းကောင်း ရေးသားခဲ့ပေ၏။ သို့ရာတွင် ပညာ့အလင်း ၌လည်း များစွာမကြာပဲ အလုပ်မှ ထွက်ပြီးနောက် အောင်တော်မူ ခေါ် တနင်္ဂနွေ တစ်ပတ်လျှင် တကြိမ်ထုတ် ဝတ္ထုကလေးများကို ထုတ်ဝေပြန်လေသည်။ ဤတွင်လည်း များစွာ အကျိုးမပေးသောကြောင့် ဝတ္ထုစာအုပ်ကလေး (၁၄)အုပ် ထုတ်ပြီးသည့် အဆုံးတွင် ရပ်စဲလိုက်ရသည်။
ဒိုမိန်းအမည်
ခြုံငုံဖော်ပြချက်များ
နိုင်ငံတကာ domain name စနစ် (Internationalized Domain Name;IDN System) ကို host name များရှိ character အသုံးပြုခွင့် စည်းမျဉ်းများကို ကျော်လွှားနိုင်ဖို့ တီထွင်ထားပါတယ်။ domain name များကို domain ဟူ၍ တိုတိုတုတ်တုတ် ခေါ်လေ့ရှိပြီး domain name မှတ်ပုံတင်ဝယ်ယူသူများကို domain owner များဟုခေါ်ကြပါတယ်။
မုဒြာ
မုဒြာ လေးဆယ့်ငါးပါး
• #အဘယ
ဒိုမိန်းအမည်
ခြုံငုံဖော်ပြချက်များ
ယေဘူယျသဘောတရားအရ IP Address တစ်ခုနဲ့ server အမည်တစ်ခု အပြန်အလှန်ပြောင်းလဲနိုင်ပါတယ်။ Internet service တော်တော်များများမှာ sever တွေဟာ ဘယ်ဟာသုံးပြီးပြီလဲဆိုတာ မသိနိုင်ပါဘူး။ ဒါပေမယ့် web ကိုစိတ်ဝင်စားမှု အဆမတန် တိုးပွားလာတာကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် server တွေထက် website အရေအတွက် ပိုများနေတယ်ဆိုတာ သိနိုင်ပါတယ်။ ဒါကိုလိုက်လျောညီထွေဖြစ်စေဖို့ hypertext transfer protocol(HTTP) ကနေ client မှ server ကို ဘယ်အမည်ကတော့ဖြင့်သုံးပြီးပြီ ဖြစ်ကြောင်း သတင်းပေးပို့စေပါတယ်။ ဒါကြောင့် IP Address တစ်ခုရှိတဲ့ server တစ်ခုဟာ ကွဲပြားတဲ့ domain name တွေနဲ့ site များစွာကိုဆောင်ရွက်နိုင်ပါတယ်။ ဒီစွမ်းရည်ကို virtual hosting လို့သုံးနှုန်းပြီး web hosts များအသုံးများပါတယ်။
ဥပမာ 208.77.188.166 ဆိုတဲ့ IP Address ဟာ အောက်ပါ site တွေကို ကိုယ်စားပြုနိုင်ပါတယ်။
example.com
www.example.com
example.net
www.example.net
example.org
www.example.org
domain name တစ်ခုကို မှတ်ပုံတင်လိုက်တာနဲ့ host name နဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ data တွေကို user ဆီပို့ပေးပါတယ်။
Top-level domains
domain name တိုင်း Top-level domain(TLD) name နဲ့ အဆုံးသတ်ရပါတယ်။TLD name များဟာ (character အနဲဆုံး 3 လုံးပါဝင်တဲ့) မျိုးတူ အမည်စာရင်းထဲက တစ်ခုဖြစ်နိုင်သလို ISO - 3166 ကို အခြေခံထားတဲ့ character နှစ်လုံးပါ territory code လည်းဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ Top-level domain များကို first-level domain လို့လည်းတစ်ခါတစ်ရံခေါ်ကြပါတယ်။ = other-level domains = top-level domain အပြင် second-level domain(SLD) လည်းရှိပါသေးတယ်။ SLD တွေဟာ .com .net တို့လို TLD တွေရဲ့ ဘယ်ဘက်မှာရှိပါတယ်။
နောက် third-level domain တွေကို second-level domain တွေရဲ့ ဘယ်ဘက်မှာ ဖော်ပြလေ့ရှိပါတယ်။
fourth level fifth-level စသည် အကန့်အသတ်မရှိ ရှိနိုင်ပါသေးတယ်။ level တစ်ခုစီကို အစက် (dot) (သို့မဟုတ်) ပုဒ်ဖြတ်သင်္ကေတ (period symbol) တစ်ခုစီနဲ့ ခြားထားပါတယ်။
third-level နဲ့ သူ့ရဲ့အထက် level များကို sub domain လို့လည်းခေါ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် sub domain ဆိုတဲ့ term ကို technical အရ level အားလုံးမှာ သုံးပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုရင် top-level domain ကိုယ်တိုင်ကိုယ်က root domain (zeroth-level domain လို့ ခေါ်ပြီး dot တစ်ခုတည်းနဲ့ သတ်မှတ်ထားပါတယ်) ရဲ့ sub domain ဖြစ်နေလို့ပါ။
မုဒြာ
မုဒြာ လေးဆယ့်ငါးပါး
• #ဝရဒ
• #သူလ
• #ကပါလ
• #စက္က
• #ပါဏဟုတိ
• #အပါန
• #သမာန
• #ဥဒါန
• #ဗျာန
ပီမိုးနင်း
ဘဝဇာတ်ကြောင်း
ဤသို့ အားဖြင့် စာရေးဆရာ၏ မြင့်တုံ နိမ့်တုံ ဘဝ နှင့်ပင် ဒဂုန်မဂ္ဂဇင်း၊ လန်ဒန်အတ်မဂ္ဂဇင်း၊ ကဝိမျက်မှန်မဂ္ဂဇင်း၊ ကဝိတံခွန် မဂ္ဂဇင်း၊ ဗြိတိသျှဘားမား မဂ္ဂဇင်း၊ တက္ကသိုလ်မဂ္ဂဇင်း၊ သူရိယ မဂ္ဂဇင်း စသောမဂ္ဂဇင်းများ၊ သူရိယသတင်းစာ၊ မြန်မာ့ အလင်း သတင်းစာ၊ သစ္စာဝါဒီ သတင်းစာ၊ ဗန္ဓုလ သတင်းစာ စသော သတင်းစာများ၊ ဗန္ဓုလ ဂျာနယ်၊ ဒီးဒုတ် ဂျာနယ် စသော ဂျာနယ်များတွင် ဝတ္ထုများ၊ ဆောင်းပါးများကို အများအပြား ရေးသား လေတော့သည်။
မုဒြာ
မုဒြာ လေးဆယ့်ငါးပါး
• #သရ
ပီမိုးနင်း
ဘဝဇာတ်ကြောင်း
ထိုအခိုက် ဗန္ဓုလ ဂျာနယ်တွင် ခေတ္တ ခဏမျှ ဝင်ရောက် လုပ်ကိုင်ရင်း ပိုင်ရှင်များက ဗန္ဓုလသတင်းစာနှင့် ဗန္ဓုလရုပ်ရှင် တို့ကိုပါ တိုးတက် ချဲ့ထွင်လိုက်သောအခါ သားဖြစ်သူ မောင်ကျော်စိုးက ရှေးဦး ပထမ ချစ်တဲ့သူရယ် ဇာတ်ကားတွင် ဇာတ်လိုက် အဖြစ် ပါဝင် ရိုက်ကူးသည်။ ထိုအခါတွင် ဆရာကြီးက ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ ဒါရိုက်တာအဖြစ် သင်ကြား ပြသသည်။
မုဒြာ
မုဒြာ လေးဆယ့်ငါးပါး
• #စာပ
• #ကုမ္မ
ပီမိုးနင်း
ဘဝဇာတ်ကြောင်း
နောက် သား မောင်ကျော်စိုးသည် ဗြိတိသျှဘားမား ရုပ်ရှင်သို့ ရောက်သွားပြန်၍ တစ်ကိုယ်တော် ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးသည်။ ထိုစဉ်အခါ တွင်လည်း ဆရာကြီးကိုယ်တိုင် အကူအညီများစွာ ပေးခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဆယ်နာရီ ဇာတ်ကားကို ဆက်လက် ရိုက်ကူး နေစဉ်အတွင်း သားမောင်ကျော်စိုးမှာ လူ မသမာတစ်ဦး၏ ဓားချက်ကြောင့် အသက်ပါသွားရလေသည်။ ဆရာကြီးကား စုတ်တသပ်သပ်နှင့် အထူးတလည်ပင် နှမြောတသရှာမိ၏။ထို့ကြောင့် စိတ်အပျက်ကြီး ပျက်လျက် အလုပ်မှလည်း တခါတည်း ထွက်လိုက် ပေတော့သည်။ ဖခင်နည်းတူပင် မျက်စိအလင်း ချွတ်ယွင်းခဲ့ရသဖြင့် ပူဆွေးသောက ရောက်နေရှာသော မိခင် ဒေါ်စိန်တင့် မှာလည်း ၃ လ နီးပါးခန့် မစားနိုင် မသောက်နိုင် ဖြစ်ပြီးသည့်နောက် သား၏ နောက်သို့ ကောက်ကောက်ပါအောင် လိုက်သွား ရှာလေသည်။
မုဒြာ
မုဒြာ လေးဆယ့်ငါးပါး
• #ဇလ
• #ဂန္ဓ