cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
လပြည့်ညရဲ့စိန်ခေါ်သံ ဇာတ်လမ်းနောက်ခံနေရာများ
ရှန်းယန်နန်းတော်
ယင်ကျန့်နေသောနေရာဖြစ်သည်။ ထျန်းမင်က အတိတ်ကို ပြန်စဉ်းစားသောအခန်းတွင်လည်း ဤနန်းတော်ပါဝင်သည်။ ထျန်းမင်ကို ပြန်တွေ့ပြီးနောက်တွင် ကယ်နယဲ့က နန်းတော်မှ ထွက်လာခဲ့သည်။
ကြေးမုံကန်
ကန်လယ်တွင် ကျွန်းငယ်လေးတစ်ခုရှိသည်။ တွမ်းမုလုံနေခဲ့သောနေရာဖြစ်သည်။    ဇာမဏီဖြူ၏ငှက်က နောက်ယောင်ခံလိုက်နေကြောင်းသိကာ စွန့်ခွာချိန်အထိ ဇာတ်လမ်းတွင် ဤနေရာပါဝင်သည်။ အတွဲ ၂ ပြီးဆုံးသည့်အခါ ဤနေရာတွင်မိုးရွာနေပုံ ပြခဲ့သည်။ အလွန်လျှို့ဝှက်သော နေရာဖြစ်သဖြင့် နေရာသိမော့ဂိုဏ်းသားတစ်ဦး လမ်းညွှန်မှသာ ရောက်နိုင်သည်။
ကမ်းနဖူး
အတွဲ၁တွင်ပါဝင်သည်။ ယွဲ့အော် ထျန်းမင် တွမ်းမုလုံနှင့်ကယ်နယဲ့တို့ ကြေးမုံရေကန်မှ မော့ဂိုဏ်းစက်မှုမြို့တော်သို့ ပြောင်းခန်းတွင်တင်ဆက်ခဲ့သည်။ ပိုင်ဖုန့်ဟွမ်လိုက်တိုက်သဖြင့် ကမ်းနဖူးပေါ်သို့ရောက်လာပြီး ချီလျန့်တိုက်သဖြင့် ထွက်ပြေးသည်အထိ ဇာတ်လမ်းတွင်ပါဝင်သည်။
မြို့တွင်း
မော့ဂိုဏ်း အဓိကအခြေစိုက်ရာနေရာ ဖြစ်သည်။ စက်မှုမြို့တော်တွင်
ကျောက်တိုင်များ
စက်မှုမြို့တော်အနီးတွင်ရှိသည်။ အတွဲ၂တွင် ထျန်းမင် ယွဲ့အော် ရှောက်ယွီတို့၃ဦးသား ကုန်းစူးချိုလက်မှလွတ်အောင်ပြေးကြသောအခန်းတွင်ပါဝင်သည်။
ကမ်းနဖူး
အတွဲ၃တွင်ပါဝင်သည်။ စီးမင်ကြီး စီးမင်လေး လနတ်သမီးနှင့် ယွဲ့အော်တို့ပါသော ဇာတ်ဝင်ခန်း၏နောက်ခံဖြစ်သည်။ စီးမင်ကြီးက လနတ်သမီးကို အခြေအနေတင်ပြသည့်အချိန်တွင် တင်ဆက်ခဲ့သည်။
စက်မှုမြို့တော်အပြင်ဘက်ရှိ တောအုပ်အတွင်းတွင်ရှိသည်။ အတွဲ၂တွင်ပါဝင်သည်။ ဝေ့ကျွမ်းနှင့်ချီလျန့်တို့ စကားပြောခန်း ပိုင်ဖုန့်ရောက်လာကာ သံတူကြီးနှင့် အရိပ်မဲ့လင်းနို့တိုက်သည့်အကြောင်း ဆွေးနွေးခန်းမှသည် ကုန်းစူးချိုရောက်လာပြီး တွမ်းမုလုံအကြောင်းပြောခန်းများပါတင်ဆက်သည်။
ရင်းယန်ဂိုဏ်းနေရာ
ရင်ယန်ဂိုဏ်းအဓိက အခြေစိုက်ရာနေရာဖြစ်သည်။ အတွဲ၃တွင် စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ပင်မဇာတ်လမ်းတွင် အသေးစိတ်မတင်ဆက်သော်လည်း စီးမင်လေးဇာတ်လမ်းတိုတွင်မူ အကျယ်တဝင့်ပြသသည်။ စက်မှုမြို့တော်ဖျက်သိမ်းပြီးချိန်တွင် လနတ်သမီးက ယွဲ့အော်ကိုခေါ်သွားသည့် နေရာဖြစ်သည်။
ဈေး
အတွဲ၄တွင်စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ထျန်းမင် ရှောက်ယွီနှင့် ကျန်းလျန်တို့၃ဦး ကုန်းစွန်းလင်လုန်ကိုရှောင်ပြေးခန်း ရှီးလန်တို့မျက်လှည့်ပြခန်း မြို့တွင်းသို့ တောက်ကျစ်လာစုံစမ်းခန်းတို့တွင်ပါဝင်သည်။
တံတား
စန်းဟိုင်မြို့၏ဈေးအနီးတွင်ရှိသောတံတားဖြစ်သည်။
လီစီးအဆောင်
အတွဲ၄တွင် စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ လီစီးနှင့် ကျောက်ကောင်းတွေ့ခန်း ဝေ့ကျွမ်းကလီစီးကို လာရောက်သတိပေးခန်းများတွင်ပါဝင်သည်။
ကျောက်တိုင်များ
ပင်လယ်အနီးတွင်ရှိသည်။ အတွဲ၄တွင် ထျန်းမင် ရှောက်ယွီနှင့်ရှီးလန်တို့ ၃ဦးကို ကုန်းစူးချို၏စက်ရုပ်က လိုက်တိုက့်သောအခါ ပြေးကြရာမှ ကျောက်တိုင်များပေါ်ရောက်လာသည်။
ကမ်းပါးယံ
အတွဲ၅တွင်ပါဝင်သည်။ တောက်ကျစ်ရပ်နေသောကမ်းနဖူးအစွန်းရှိသစ်ပင် ချောက်ထဲကျသွားချိန်မှ စစ်သူုကြီးကျန်း၏စစ်သားများက တောက်ကျစ်ကိုဖမ်းချိန်အထိနှင့် ကျန်းလျန်နှင့်တောက်ကျစ်တို့စကားပြောကြသောအခန်းများတွင်ပါဝင်သည်။
ကမ်းနဖူး
အတွဲ၄တွင်ပါဝင်သည်။ စန်းဟိုင်မြို့ပြင်ရှိ တောအုပ်အတွင်းတွင် တည်ရှိသည်။ ဝေ့ကျွမ်းပျောက်သွားပြီးနောက် လျှိုရှားအဖွဲ့တွေ့ဆုံခန်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ဝေ့ကျွမ်း၏တည်နေရာကို ဆက်လက်စုံစမ်းရန် ချီလျန့်က အမိန့်ပေးပြီးသည်အထိ ဤနေရာ၌တင်ဆက်ခဲ့သည်။
အတွဲ၄တွင်ပါဝင်သည်။ အရိပ်မဲ့လင်းနို့လက်မှလွတ်သွားသည့် အချိန်တွင် ရှီးလန်နှင့်ရှောက်ယွီတို့စကားပြောခန်း၌တင်ဆက်သည်။
အတွဲ၄တွင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ပိုင်ဖုန့်ဟွမ်က ချီလျန့်လိမ်ကြောင်းသိခန်း ချီလျန့်နှင့်ပိုင်ဖုန်ဟွမ်တိုက်ခန်း ချီလျန့်နှင့် ရှန့်ချီတိုက်ခန်း ရှန့်ချီနှင့်ပိုင်ဖုန့်ဟွမ်တိုက်ခန်းများကို ဤနေရာတွင်တင်ဆက်ခဲ့သည်။
အတွဲ၄အပြီးတွင်ပါဝင်သည်။ ရှောင်လုံက ရှန့်ရှောက်ယွီအမိန့်အတိုင်း စစ်သားစုဆောင်းရန်ထွက်သွားသည့် အခန်းကို တင်ဆက်ခဲ့သည်။ ဇာတ်လမ်းပိုင်းများတွင် မထည့်သွင်းဘဲ သီးသန့်တင်ဆက်သည်။
တံတား
စန်းဟိုင်မြို့ပြင်ရှိတောအုပ်တွင်းတွင်ရှိသည်။ ချီလျန့် ဝေ့ကျွမ်းနှင့် ပိုင်ဖုန့်ဟွမ်တို့၃ဦး ရှန့်ချီနှင့် ဆုံခန်း ဝေ့ကျွမ်းနှင့် ရှန့်ချီတိုက်ခန်း ချီလျန့်နှင့် ပိုင်ဖုန့်ဟွမ်တို့ တံတားသို့ပြန်လာကြည့်ခန်းတို့တွင် တင်ဆက်ခဲ့သည်။
တောင်ကြား
အတွဲ၄တွင်ပါဝင်သည်။ မုန်ထျန့်ခေါင်းဆောင်သော ရွှေမီးလျှံမြင်းတပ်က မော့ဂိုဏ်းကျေးရွာကို လာတိုက်သဖြင့် ကယ်နယဲ့က ထွက်တားခန်းတွင် တင်ဆက်ခဲ့သည်။
အတွဲ၄တွင်ပါဝင်သည်။ ချီလျန့်ကို ရှန့်ချီလက်မှ ကယ်အပြီး ပိုင်ဖုန့်ဟွမ်နှင့်ချီလျန့်တို့ စကားပြောခန်းတွင် တင်ဆက်ခဲ့သည်။
မော့ဂိုဏ်းကျေးရွာ
စန်းဟိုင်အခြေစိုက် မော့ဂိုဏ်းသားများ နေထိုင်ရာ ဖြစ်သည်။ စက်မှုမြို့တော် ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် မော့ဂိုဏ်းကို ဤကျေးရွာတွင် ပြောင်းရွှေ့အခြေစိုက်ခဲ့သည်။ စက်ဆရာပန်းအခန်း၏အောက်တွင်ရှိသည်။ အခန်းတွင်းရှိ ဗီရိုမှတဆင့် လမ်းဖွင့်ကာဝင်ရသည်။ အခန်းတွင်းတွင် ဗီရိုများ စားပွဲနှင့် မူလကျားဖြူစက်ရုပ်လည်းရှိသည်။ လျှို့ဝှက်ပြေးလမ်းနှင့် ဆက်နေသောနေရာလည်းဖြစ်သည်။ စက်ဆရာပန်းက နဂါးနက်စာလိပ်ကိုဖွင့်ရန် ကြိုးပမ်းခန်း ထျန်းမင်က စက်ဆရာပန်းကို စက်ပြင်သင်ပေးရန်ပူဆာခန်း ကြယ်တက ထျန်းမင်တို့ကိုရှာခန်းများတွင် မြေအောက်ခန်းပါဝင်သည်။
ကွန်ဖြူးရှပ်ကျောင်း
ထျန်းမင်နှင့် ရှောက်ယွီတို့ စာသင်ရာနေရာ ဖြစ်သည်။
အတွဲ၄တွင် စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ရန်လူက ကျောင်းသားများကို မြင်းစီးပြိုင်ခိုင်းသော အခန်းတွင်ပါဝင်သည်။
အတွဲ၄တွင်ပင် မိတ်ဆက်သည်။ ကျောင်းသားများ လေ့ကျင့်နေစဉ် ရှန့်ရှောက်ယွီနှင့်ကွန်ဖြူးရှပ်ကျောင်း ကျောင်းအုပ်တို့စကားများခန်း ရှောက်ယွီတဦးတည်း မြားပစ်လေ့ကျင့်ခန်းတို့တွင်ပါဝင်သည်။
အတွဲ၃တွင်စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ထျန်းမင်နှင့်ရှောက်ယွီတို့ကွန်ဖြူးရှပ်ကျောင်းသို့ စရောက်လာချိန်တွင်ပါဝင်သည်။ အတွဲ၄တွင်လည်း ထျန်းမင်ညဘက်မအိပ်ဘဲ ကုဗတုံးကစားနေသော အခန်းတွင် ထည့်သွင်းတင်ဆက်ခဲ့သည်။
အတွဲ၃တွင်စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ကျန်းလျန်တို့၏ဆရာလည်းဖြစ် ကွန်ဖြူးရှပ်ကျောင်း၏နာယကလည်းဖြစ်သော လူကြီးမင်းရွှီနေထိုင်သည်။ ထျန်းမင်က ကုန်းစွန်းလင်လုန်ကို အနိုင်ပြောနိုင်ကြောင်းကြားသဖြင့် ထိုပုဂ္ဂိုလ်က ထျန်းမင်ကို ခေါ်တွေ့ခန်းတွင်ပါဝင်သည်။ ထျန်းမင်နှင့် လူကြီးမင်းရွှီတို့ကျားထိုးပြိုင်ကြသောနေရာလည်းဖြစ်သည်။ အတွဲ၄တွင် လူကြီးမင်းရွှီက ထျန်းမင်ကိုခေါ်၍ တွမ်းမုလုံကို ကယ်နိုင်မည့်နည်းလမ်းရှာတွေ့ပြီဖြစ်ကြောင်းပြောသော အခန်းတွင်လည်း တင်ဆက်ခဲ့သည်။ အတွဲ၃တွင်စတင် မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ကွန်ဖြူးရှပ်ကျောင်း၏ ဧည့်ခန်းဖြစ်ပြီး လီစီးနှင့်အပေါင်းအပါများ လာလည်ခန်း ဖူညဲ့က ရန်လူနှင့်ကျန်းလျန်ကို ခေါ်ဆူခန်းတို့တွင် ပါဝင်သည်။
အိပ်မက်လှေ
ကုန်းစူးချို ပုံဖော်တည်ဆောက်သောလှေဖြစ်သည်။ စန်းဟိုင်မြို့ကို ကင်းလှည့်သော စက်ရုံငှက်များမှာ အိပ်မက်လှေမှ ထွက်ခွာလာခြင်း ဖြစ်သည်။ အိပ်မက်လှေတွင်းရှိ အခန်းများကြားတွင်ရှိသည်။ ထျန်းမင် ရှောက်ယွီနှင့်ရှီးလန်တို့ လှေပေါ်ရှိလူများ လူတွေ့မည်စိုး၍ပြေးကြသောအခန်း စီးမင်ကြီး စီးမင်လေးနှင့် ကြယ်တစေတို့ ဝေ့ကျွမ်းအကြောင်းဆွေးနွေးခန်းများတွင်ပါဝင်သည်။
မဟာတံတိုင်း
အတွဲ၄တွင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ မဟာတံတိုင်းတံခါးဝရှိရုပ်တုကိုဆွဲတင်ရာတွင်ကြိုးပြတ်သဖြင့် ပြုတ်ကျခန်း မဟာတံတိုင်းကို အခြားလူမျိုးများ ဖြတ်ကျော်တိုက်ခိုက်ခန်းများတွင် ပါဝင်သည်။
=အတိတ်ဖြစ်ရပ် နောက်ခံနေရာများ=
ဟန်နိုင်ငံနန်းတော်
ချီလျန့်နေခဲ့သော နန်းတော်ဖြစ်သည်။ ချီလျန့် အတိတ်ကို ပြန်သတိရသော ဇာတ်ဝင်ခန်းတွင် ဤနန်းတော်ကို နောက်ခံထား တင်ဆက်ခဲ့သည်။
ကွေကူဂိုဏ်းနေရာ
ကယ်နယဲ့နှင့် ဝေ့ကျွမ်းတို့ သိုင်းပညာသင်ယူခဲ့သော နေရာဖြစ်သည်။
ကျေးနားမျှော်စင်
ဇာမဏီဖြူ၏ အတိတ်ကို တင်ဆက်သော အထူးကာတွန်းရုပ်ရှင် ဇာတ်လမ်းတိုတွင် ပါဝင်သည်။ နုန့်ယွီနေသော မျှော်စင်ဖြစ်သည်။ နုန့်ယွီ စောင်းတီးသောအခါ ကျေးငှက်များက ဤမျှော်စင်သို့ လာရောက်၍နားထောင်ခဲ့ကြသည်။
တောင်ပေါ်ဆေးခန်း
တွမ်းမုလုံ ပညာသင်ခဲ့သော နေရာဖြစ်သည်။ တွမ်းမုလုံ သတိမေ့ခါနီး မိမိဆရာမကို အောက်မေ့သော ဇာတ်ဝင်ခန်းတွင် တောင်ပေါ်ဆေးခန်း ပါဝင်သည်။
ယန့်နိုင်ငံနန်းတော်
ကောင်းယွဲ့ နေခဲ့သောနေရာ ဖြစ်သည်။ ချင်စစ်သားများ နန်းတော်ကို လာရောက်မသိမ်းပိုက်ခင်အထိ နေခဲ့သည်။ ကောင်းယွဲ့က ထျန်းမင်ကို မိမိမင်းသမီးဖြစ်ကြောင်း ဝန်ခံသောဇာတ်ဝင်ခန်းတွင် ဤနန်းတော်ကို ပြသခဲ့သည်။
ချူနန်းတော်ရင်ပြင်
ချူနိုင်ငံနန်းတော်၏ မင်းရင်ပြင်ဖြစ်သည်။ အတွဲ၄တွင် စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ချူမင်းသားရှန့်ရှောက်ယွီကို စစ်ဦးထုပ်ချီးမြှင့်သောနေရာဖြစ်သည်။ ရှောက်ယွီက မိမိဝတ်ဆင်ခဲ့သော စစ်ဝတ်တန်ဆာကို ပြန်တွေ့သောအခါ အတိတ်ကိုသတိရသောအခန်းတွင်ထည့်သွင်းတင်ဆက်ခဲ့သည်။
တံတား
နှင်းဖြူ၏အတိတ်ကိုဖော်ပြသော ဇာတ်လမ်းပိုင်းတွင်တင်ဆက်ခဲ့သည်။ ကောင်းကျန့်လီအဖမ်းခံရသောအခန်းတွင်ပါဝင်သည်။ စစ်သူကြီးလွှတ်လိုက်သောလူ၃ယောက်နှင့်တိုက်ရာမနိုင်ဘဲ အဖမ်းခံရသောအခန်းတွင် ထည့်သွင်းတင်ဆက်ခဲ့သည်။
ယန့်စစ်သူကြီးအိမ်တော်
အတွဲ၃တွင်ပါဝင်သည်။ နှင်းဖြူက ထိုစစ်သူကြီးကိုသတ်ခန်း ကောင်းကျန့်လီနှင့် စစ်သူကြီးလူတို့တိုက်ခန်းများပါသော အပိုင်းတွင် ထည့်သွင်းတင်ဆက်ခဲ့သည်။
အိုက်ရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်
အိုက်ရွာ (Aik)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရေဦးမြို့နယ်၊ တောင်ပြင်ငယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၄၀၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖန်မွတ် (မန်ထိုက်)ရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
ဖန်မွတ် (မန်ထိုက်)ရွာ (Hpanmut (Manhtaik))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ မွတ်လေ့ (ဖန်မွတ်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၉၈၇ ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံသားများ၏ အခွင့်အရေးများကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ပေးသည့် ဥပဒေ
၁၉၇၅ ခုနှစ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥပဒေအမှတ် (၂) ကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပါသေးသည်။ ယင်းဥပဒေမှာ နိုင်ငံသားများ၏ အခွင့်အရေးများကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ပေးသည့် ဥပဒေပင်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံသားတိုင်းသည် အခြေခံဥပဒေပါ အခွင့်အရေးများကိုလည်းကောင်း၊ ရှိရင်းစွဲဥပဒေပါ အခွင့်အရေးများကိုလည်းကောင်း အပြည့်အဝ ရရှိစေရမည်ဟူ၍ ပြဋ္ဌာန်းထားသည့်အပြင် နိုင်ငံသားတိုင်းသည် တရားဝင် ရရှိခံစားခွင့်ရှိသော အခွင့်အရေးများ ရရှိစေရန် နိုင်ငံတော်က ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ပေးရမည်ဟူ၍ ထိုပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥပဒေအမှတ် (၂) တွင် ပြဋ္ဌာန်းထားပေသည်။ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥပဒေအမှတ် (၂) ကို ပြဋ္ဌာန်းပြီးနောက်ပိုင်းတွင်မှ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥပဒေ အမှတ် (၃) ကို ပြဋ္ဌာန်းလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။
လုံဟောက်ရွာ၊ ဟားခါးမြို့နယ်
လုံဟောက်ရွာ(Lunghau)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးခရိုင်၊ ဟားခါးမြို့နယ်၊ ဆွမ်ဆင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၅၃၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆွမ်ဆင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၀ ဦး၊ မ ၂၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၉၄ ဦး နေထိုင်သည်။
လေးကံရွာ၊ လေးကံ(ယခင်ပေါက်တောကြီး)
လေးကံရွာ၊ လေးကံ(ယခင်ပေါက်တောကြီး)
နမာမိ
ရှိခိုးခြင်း(၂)မျိုး
(၁)နမာမိ - ညွှတ်ခြင်း၊ ကိုင်းခြင်း၊ ရှိုင်းခြင်း တို့ဖြင့် ရှိခိုးခြင်း။ ညွှတ် - ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ၊ မိဘ၊ ဆရာ တို့ရဲ့ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ညွှတ်တာ၊ ဦးခေါင်းညွှတ်ပြီး အလေးအမြတ်ပြုကြောင်း ဖော်ပြတာ။ ကိုင်း - ခေါင်းရောကိုယ်ပါ ကိုင်းပြီး ဝပ်ချတာ။ ရှိုင်း - ကုန်းပြီး နောက်သုံးလမ်းလောက် လက်အုပ်ချီပြီးဆုတ်ခွာခြင်း။ (လမ်းမှာတွေ့ အချိန်မရလျှင်သုံး)
(၂)ဝန္ဒာမိ - တည်ခြင်းငါးပါးဖြင့်ရှိခိုးခြင်း။ ခြေ၊ လက်၊ နဖူး၊ တံတောင်၊ ဒူး (အေးအေးဆေးဆေး ပို၍ အလေးအမြတ် ပြုသည့်သဘော)
ဘင်္ဂလားလေးရွာ၊ ရေတွင်းကုန်း
ဘင်္ဂလားလေးရွာ၊ ရေတွင်းကုန်း
ကျောင်းရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ်
ကျောင်းရွာ (Kyaungywar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ ကျပိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၉၅၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မုံရွာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အုံးနှဲချောင်းရွာ၊ သာဒူးချောင်း
အုံးနှဲချောင်းရွာ၊ သာဒူးချောင်း
ရွှေဂဲကုန်းရွာ၊ ရွှေကူမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေကူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အဒိုးရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
အဒိုးရွာ(Ahdoe)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ အဒိုးသဲပျော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၁၆၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မှော်ကွန်းရွာ၊ တံတားဦးမြို့နယ်
မှော်ကွန်းရွာ (Hmawkun)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ တံတားဦးမြို့နယ်၊ ဈေးချိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၁၉၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဈေးချိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၃၇ ဦး၊ မ ၁၂၇၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၁၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တံတားဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မျက်ခုံးဖြူပိုးကောင်ဖမ်းငှက်ကျောမွဲ
မျက်ခုံးဖြူပိုးကောင်ဖမ်းငှက်ကျောမွဲ (Ficedula hyperythra) သည် ဘူတန်နိုင်ငံ၊ ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ နီပေါနိုင်ငံ၊ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၊ ထိုင်ဝမ်၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရသည့် ငှက်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကလေးသူငယ် အခွင့်အရေး သဘောတူစာချုပ်
ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ ကလေးသူငယ် အခွင့်အရေး သဘောတူညီချက် (ယေဘုယျအားဖြင့် အတိုကောက်စာလုံး CRC၊ CROC သို့မဟုတ် UNCRC) သည် ကလေးများ၏ နိုင်ငံသား၊ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ ကျန်းမာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးများကို ရှင်းလင်းတင်ပြသည့် လူ့အခွင့်အရေး သဘောတူညီချက်များဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ငယ်ရွယ်သူ ကလေးအများစုအား တိုင်းပြည်တစ်ပြည်၏ ဥပဒေအရ အသိအမှတ်ပြုခြင်း မရှိပါက အထက်ပါ သဘောတူစာချူပ်သည် အသက်တစ်ဆယ့်ရှစ်နှစ်အောက် ရှိသူမည်သူမဆိုကို ကလေးဟူ၍ လူသားတစ်ဦးအနေဖြင့် ယေဘုယျ သတ်မှတ်သည်။
ဤသဘောတူညီချက်ကို အတည်ပြု လက်မှတ်ရေးထိုးထားသည့် နိုင်ငံများသည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဥပဒေနှင့် အကျုံးဝင်သည်။ လိုက်နာကျင့်သုံးခြင်း ရှိမရှိကို ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ ကလေးသူငယ် အခွင့်အရေး ကော်မတီက စောင့်ကြည့်သည်။ UNCRC ကို ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ နိုင်ငံများမှ အဖွဲ့ဝင်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ တစ်နှစ်လျှင် တစ်ကြိမ် ထိုကော်မတီက ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံ၏ တတိယ ကော်မတီသို့ အစီရင်ခံစာ တင်သွင်းရသည်။ ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံက CRC ဥက္ကဋ္ဌ၏ တင်ပြချက်များကိုလည်း ကြားနာသည်။ ညီလာခံက ကလေးသူငယ်များ အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို လက်ခံ လိုက်နာကျင့်သုံးသည်။
သဘောတူညီချက်များ
သဘောတူညီချက်ကို အတည်ပြု လက်မှတ်ရေးထိုးထားသည့် နိုင်ငံများမှ အစိုးရများသည် သဘောတူညီချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်ရာတွင် တိုးတက်မှု ရှိမရှိနှင့် ပတ်သက်၍ ၎င်းတို့၏ တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးမှုကို တစ်ခါတရံ စစ်ဆေးနိုင်ရန်အတွက် ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ ကလေးသူငယ် အခွင့်အရေး ကော်မတီသို့ အစီရင်ခံစာ တင်သွင်းရန်နှင့် ကော်မတီရှိရာသို့ တက်ရောက်ရန် လိုအပ်သည်။ ၎င်းတို့၏ အစီရင်ခံစာအပြင် ကော်မတီ၏ စာဖြင့်ရေးသားထားသော သဘောထားများနှင့် အရေးတယူပြုရာအကြောင်းအရာများကို ကော်မတီ၏ ဝက်(ဘ်)ဆိုဒ်တွင် ရနိုင်သည်။ ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံက သဘောတူညီချက်ကို အတည်ပြု ပြဋ္ဌာန်းပြီးနိုင်ငံများမှ လက်မှတ်ရေးထိုးရန်အတွက် ၁၉၈၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၀ရက်နေ့ (ကလေးသူငယ်များ ရပိုင်ခွင့် ကြေညာစာတမ်း အကြိမ် ၃၀ မြောက် နှစ်ပတ်လည်နေ့) တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ လိုအပ်သော တရားဝင် အတည်ပြုသည့် နိုင်ငံအရေအတွက် ရပြီးနောက် သဘောတူညီချက်ကို ၁၉၉၀ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂ ရက်နေ့တွင် စတင်ကျင့်သုံးခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ဆိုမာလီနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှ လွဲ၍ ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံပေါင်း ၁၉၆ နိုင်ငံက အတည်ပြုခဲ့သည်။ ဆိုမာလီနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးအဖွဲ့ ဝန်ကြီးများက သဘောတူညီချက်ကို အတည်ပြုရန် အစီအစဉ် များ ကြေညာခဲ့သည်။
ရွေးချယ်နိုင်သည့် စာချုပ်မူကြမ်း နှစ်ခုကို ၂၀၀၀ ခုနှစ် မေလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် လက်ခံကျင့်သုံးခဲ့သည်။ ပထမ နောက်ဆက်တွဲ သဘောတူညီချက်သည် ကလေးသူငယ်များအား စစ်ပွဲပဋိပက္ခများ၌ ပါဝင်မှုကို တားမြစ်ထားပြီး ဒုတိယ နောက်ဆက်တွဲ သဘောတူညီချက်သည် ကလေးသူငယ်များကို ရောင်းချခြင်း၊ ကလေးပြည့်တန်ဆာ အဖြစ် ခိုင်းစေခြင်းနှင့် ကလေးညစ်ညမ်းစာပေတွင် အသုံးပြုခြင်းများကို တားမြစ်ထားသည်။ အထက်ပါ မူကြမ်း နှစ်ခုစလုံးကို နိုင်ငံပေါင်း ၁၄၀ မှ တရားဝင် အတည်ပြုခဲ့သည်။
အကြောင်းအရာ
သဘောတူညီချက်သည် ကလေးများနှင့် အထူးသက်ဆိုင်သော လိုအပ်ချက်များ၊ အခွင့်အရေးများ နှင့် ပတ်သက်သည်။ နိုင်ငံများက စိတ်အားထက်သန်စွာ ဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်သည်။ ဤနည်းလမ်းသည် ယခင်က နိုင်ငံများစွာ၌ တွေ့ရှိရသည့် ကလေးများကို ပိုင်ဆိုင်သော ပစ္စည်းများ သို့မဟုတ် ရွှေ့ပြောင်းနိုင်သော ပစ္စည်းများအဖြစ် သဘောထား ဆက်ဆံပြုမူခြင်းဖြင့် တစ်ခါတရံ မိသားစုတွင်း အငြင်းပွားမှုများကိုဖြစ်စေသည့် ယေဘုယျ ဥပဒေနည်းလမ်းများနှင့် ခြားနားပါသည်။
တရားစီရင်ခြင်းများတွင် သဘောတူညီချက်ကို ကောင်းမွန်စွာ အကောင်အထည်ဖော်ရာ၌ ကလေးအုပ်ထိန်းခြင်းနှင့် အုပ်ထိန်းသူ ဥပဒေများကို ပြုပြင်စစ်ဆေးမှု တစ်ခု လိုအပ်သည် သို့မဟုတ် အနည်းဆုံး တည်ဆဲ ဥပဒေများအတွင်း တီထွင်မှုနည်းလမ်း လိုအပ်သည်။ သဘောတူညီချက်က ကလေးတိုင်း၌ အခြေခံ အခွင့်အရေး အချို့ရှိခြင်း၊ အသက်ရှင်ခွင့်အပါအဝင် ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင်အမည်နှင့် မည်သူမည်ဝါဖြစ်ကြောင်း သက်သေခံချက်၊ မိသားစုတွင်း သို့မဟုတ် ယဉ်ကျေးမှု အဖွဲ့အစည်းအတွင်း မိဘများ၏ ပြုစုပျိုးထောင်မှုနှင့် မိဘများနှင့် ခွဲခွာနေသည့်တိုင် မိဘများနှင့် အဆက်အသွယ်ရှိခြင်းတို့ကို အသိအမှတ်ပြုသည်။ နိုင်ငံများက မိဘများကို မိဘဝတ္တရားနှင့် အညီ ဆောင်ရွက်ခွင့်ပြုစေရန် သဘောတူစာချုပ်က တာဝန်အရ လုပ်ဆောင်စေသည်။ ကလေးများ၌ သူတို့၏ အတွေးအမြင်များကို ဖော်ပြခွင့်နှင့် ယင်းအတွေးအမြင်များကို သင့်လျော်သောအခါတွင် ကြားနာခွင့်နှင့် အကောင်အထည်ဖော်ခွင့်ရှိခြင်း၊ ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းနှင့် ခေါင်းပုံဖြတ်ခံရခြင်းတို့မှ ကာကွယ်ရန်၊ ကာကွယ်ထားသော ကိုယ်ပိုင် လွတ်လပ်ခွင့်ရှိခြင်းနှင့် ကလေးတို့၏ ဘဝသည် အလွန်အမင်း ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခံ တစ်ခု မဖြစ်စေရန် လိုအပ်သည်ကို သဘောတူညီချက်က အသိအမှတ်ပြုသည်။
ကလေးသူငယ်အခွင့်အရေးကော်မတီ
ကလေးတစ်ဦးအား သူ့ကို စောင့်ရှောက်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ မည်သည့် တရားရေးရာ အငြင်းပွားခြင်း၌မဆို သီးခြားတရားဥပဒေဆိုင်ရာ ကိုယ်စားလှယ်ကို သဘောတူ လက်မှတ်ရေးထိုးထားသော နိုင်ငံများက ဖြည့်ဆည်းပေးရန် လုပ်ဆောင်စေသည်။ ထို့ပြင် ဤကိစ္စမျိုးတွင် ကလေး၏ ရှုထောင့်အမြင်ကိုလည်း ကြားနာစေရန် သဘောတူညီချက်က တောင်းဆိုသည်။ ကလေးများအား သေဒဏ်ချမှတ်ခြင်းကိုလည်း တားမြစ်သည်။
ကလေးသူငယ် အခွင့်အရေးကော်မတီက ၎င်း၏ အထွေထွေ ရှင်းလင်းချက် ၈ (၂၀၀၀) တွင် အားလုံးသော နိုင်ငံအဖွဲ့အစည်းများအနေနှင့် ကလေးများအား ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ နာကျင်စေသော ပြစ်ဒဏ်နှင့် လူ့သိက္ခာညှိုးနွမ်းစေသော ပြစ်ဒဏ်ပုံစံများအားလုံးကို အလျင်အမြန် လှုပ်ရှား၍ တားမြစ်ခြင်း၊ ဖျက်သိမ်းခြင်းကို ဥပဒေအရ လုပ်ဆောင်ရန် ဖော်ပြထားသည်။ သဘောတူစာချုပ်ပါ အပိုဒ် ၁၉ တွင် နိုင်ငံအဖွဲ့အစည်းများက “ကလေးများကို ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သို့မဟုတ် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုများမှ ကာကွယ်ရန် သင့်လျော်သော တရားဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် စီမံခန့်ခွဲအုပ်အုပ်ခြင်းနှင့်ဆိုင်သော လူမှုရေးနှင့် ပညာရေး အရေးယူ ဆောင်ရွက်ချက်များ ဆောင်ရွက်ရမည်” ဟု ဖော်ပြထားသည်။ သို့သော် ခန္ဓာကိုယ်ကို နာကျင်စေသော ပြစ်ဒဏ်ကို မရည်ညွှန်းပါ။ ဤအချက်နှင့် ပတ်သက်၍ ကော်မတီ၏ အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက်ကို ဩစတြေးလျ၊ကနေဒါနှင့် ဗြိတိန်နိုင်ငံများအပါအဝင် များစွာသော နိုင်ငံများက အတိအလင်း ကန့်ကွက်ခဲ့ကြသည်။ဥရောပ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ တရားရုံးက ဥရောပ လူ့အခွင့်အရေး သဘောတူညီချက်ကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုသောအခါ ဤသဘောတူညီချက်ကို ရည်ညွှန်းကိုးကားမှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် လက်မှတ်ရေးထိုးသူများ
ဆိုမာလီ နိုင်ငံနှင့် အမေရိကန် ပြည်တောင်စုမှ တစ်ပါး၊ ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတိုင်းက ၂၀၀၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် သဘောတူညီချက်ကို တရားဝင် အတည်ပြုလက်ခံ သဘောတူခဲ့ကြသည် (အချို့မှာ ဖော်ပြထားသော မသေချာမှုများ သို့မဟုတ် ရှင်းလင်းချက်များ)။ ဆိုမာလီနိုင်ငံက မကြာခင်ဆောင်ရွက်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။
ဩစတြေးလျနိုင်ငံ
ဩစတြေးလျနိုင်ငံသည် ၁၉၉၉ ခုနှစ်ကတည်းက သဘောတူစာချုပ်၏ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် National Observer မဂ္ဂဇင်း၏ ဆောင်းပါးတစ်ခုတွင် “အနောက်နိုင်ငံ မိသားစုများ၏ တန်ဖိုးထားမှုများကို အဆုံးစွန် ဖျက်ဆီးမှုအတွက် ခြောက်လှန့် သက်ဝင်လှုပ်ရှားမှုများ လက်ဝယ်ရှိနေခြင်း” ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ကလေးသူငယ် ရပိုင်ခွင့် ကော်မတီကိုလည်း “ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ကလေးများအတွက်သာ တာဝန်ရှိသည်ဟု အခိုင်အမာ ပြောကြားနေသော မည်သူကမျှ ရွေးကောက်ထားသည်မဟုတ်သည့်အဖွဲ့ (သို့ဖြစ်၍ မည်သူ၌မျှ အလွန်အမင်း တာဝန်မရှိ)" ဟူ၍လည်းကောင်း ဖော်ပြထားသည်။
ကနေဒါ
ကနေဒါနိုင်ငံက အတည်ပြုခဲ့ပြီးဖြစ်သည့် သဘောတူစာချုပ်ကို တရားဝင်အတည်ပြုမှုကို ဦးစားပေးလျက် ကနေဒါနိုင်ငံ၏ တရားဥပဒေများသည် သဘောတူညီချက်စာချုပ်နှင့် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် သို့မဟုတ် လုံးလုံးလျားလျား လိုက်လျောညီညွတ်သည်။ ကနေဒါနိုင်ငံ၏ လူငယ်ရာဇဝတ်မှု ဥပဒေများသည် လူငယ်ရာဇဝတ်မှု တရားစီရင်ရေးဆိုင်ရာ အက်ဥပဒေ(YCJA) ကို အကျိုးသက်ရောက်စေရန်အတွက် အဓိက ပြောင်းလဲမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုအက်ဥပဒေသည် ၂၀၀၃ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့မှ စတင်၍ အကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိခဲ့သည်။ သဘောတူညီချက်အရ ကနေဒါနိုင်ငံသည် ၎င်း၏ မတူကွဲပြားသော တာဝန်ယူဆောင်ရွက်မှု ရှိကြောင်း ထိုအက်ဥပဒေက အထူးသဖြင့် ရည်မှန်းလျက် ရှိသည်။
သဘောတူညီချက်သည် အောက်ပါ အုပ်ချုပ်မှုဆိုင်ရာ ဥပဒေဆုံးဖြတ်ချက်များအပေါ် ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု ရှိခဲ့သည်- ဘေကာ ဗီ ကနေဒါ (နိုင်ငံသားနှင့် လူဝင်မှု ကြီးကြပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန) အိန္ဒိယ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ကလေးလုပ်သားများနှင့် ပတ်သတ်၍ ပိတ်ပင်တားဖြစ်ချက်များ အတိအလင်းမရှိပေ။ “အန္တရာယ်ရှိသည်”ဟု ယုံကြည် ယူဆရသော စက်ရုံလုပ်ငန်းများမှအပ စက်ရုံလုပ်ငန်းအများစုတွင် ကလေးလုပ်သားထားရှိမှုကို ယေဘုယျအားဖြင့် ခွင့်ပြုထားသည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ကလေးလုပ်သားများအား ဟိုတယ်များ၊ စားသောက်ဆိုင်များ၊နှင့် အိမ်တွင်းလုပ်သားများအဖြစ် ခိုင်းစေခြင်းကို တားမြစ်ထားသော်လည်း အိမ်များတွင် အကူအဖြစ် ငှားရမ်းလိုမှုမှာ ဆက်လက်မြင့်မားဆဲဖြစ်သည်။ ကလေးသူငယ်အခွင့်အရေး လှုပ်ရှားသူများက အသက် ၁၃ နှစ်အောက် ကလေးလုပ်သားဦးရေကို သန်း ၆၀ ကျော်ခန့် ခန့်မှန်းထားရာ အစိုးရအဖွဲ့၏ ရှေးရိုးစွဲများက လောလောဆယ် ခန့်မှန့်ထားသော ကလေးလုပ်သားဦးရေ ၁၂ သန်းထက် အလွန်မြင့်မားနေသည်။ စီးပွားရေး အောင်မြင်မှုရရှိနေပြီး အဏုမြူ မိသားစုသည် ကျယ်ပြန့်လာသည့်အတွက် ပြဿနာကို ရည်ညွှန်းဖော်ထုတ်မှု အနည်းငယ်သာ ရှိခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ကလေးအလုပ်သမားများ လိုအပ်မှုသည် ကြီးထွားလာနေသည်။ ယူနီဆက်၏ ကမကထပြုမှု၊ အူဒီရှာ၏ ဘဏ္ဍာရေးထောက်ပံ့မှုတို့ဖြင့် အိန္ဒိယအစိုးရ၏ ဦးဆောင်မှုသည် ကလေးသူငယ်စောင့်ရှောက်မှု ပြောင်းလဲရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ကောက်ကြောင်းများကို သတ်မှတ်သည်။
အီရန်
အီရန် အစ္စလမ် သမ္မတနိုင်ငံသည် ကလေးသူငယ် အခွင့်အရေး သဘောတူစာချုပ်၏ အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေး အဖွဲ့အစည်းများနှင့် နိုင်ငံခြား အစိုးရများက အီရန်နိုင်ငံသည် ပြစ်မှုကျူးလွန်သော ကလေးများကို ကွပ်မျက်သည့်အတွက် သဘောတူစာချုပ်ကို ချိုးဖောက်သည်ဟု ရှုတ်ချလေ့ရှိသည်။
အိုင်ယာလန်
အိုင်ယာလန် သမ္မတနိုင်ငံသည် ၁၉၉၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၁ ရက်တွင် သဘောတူစာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးပြီး တရားဝင် အတည်ပြုခဲ့သည်။၁၉၉၈ ခုနှစ် ဂျီနီဖာ ကမ္ဘာ့ကုလ သမဂ္ဂ ကလေးသူငယ် အခွင့်အရေးကော်မတီ၏ ပြန်လည်သုံးသပ်ချက်ကို ဝေဖန်ဖော်ပြတုံ့ပြန်သောအားဖြင့် အိုင်ယာလန်နိုင်ငံသည် ကလေးများအတွက် စုံစမ်းလေ့လာ အရေးယူဆောင်ရွက်ပေးရန် သမာဓိခုံရုံးကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော် ကလေးများဆိုင်ရာ မဟာဗျူဟာကို ရေးဆွဲခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ကော်မတီက အိုင်ယာလန် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေသည် နိုင်ငံတော်ကို သာမန်ထက် အလွန် ထူးခြားသော ဖြစ်ရပ်များမှတပါး ညှင်းပန်းနှိပ်စက်သည့် ကိစ္စများကို ကြားဝင် နှောက်ယှက်ခွင့် မပြုဟု ၎င်း၏ စိုးရိမ်မှုကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ အိုင်ယာလန်အစိုးရက ကလေးသူငယ် အခွင့်အရေးအတွက် အာမခံချက်ထားရန် ဖွဲ့စည်းပုံကို ပြင်ဆင်ရန် ကတိပြုသည်။
နယူးဇီလန်
၁၉၉၃ ခုနှစ် ဧပြီလ ၆ ရက်တွင် နယူးဇီလန် နိုင်ငံက ၎င်းတွင်ရှိရမည့် အာဏာပိုင်များ၏ သဘောသဘာဝအရ လူနှစ်ဦးကြား ခွဲခြားသိရှိခွင့်၊ စီးပွားရေး ခေါင်းပုံဖြတ်မှုအပေါ် ပြဋ္ဌာန်းထားသော ဥပဒေအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှု ချွင်းချက်များဖြင့် အတည်ပြုခဲ့သည်။ အငြင်းပွားစရာမှာ ၎င်းကို လူငယ် ပြစ်မှုကျူးလွန်သူများနှင့် လူကြီး ပြစ်မှုကျူးလွန်သူများ ခွဲခြားထားမှု အချက်များနှင့် တည်ဆဲဥပဒေက ပြည့်စုံလုံလောက်စွာ ကာကွယ်ထားခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် အယူခံတရားရုံက လူဝင်မှု ကြီးကြပ်ရေး ဝန်ကြီးနှင့် ၎င်း၏ဌာနသည် သဘောတူစာချုပ်ကို လွတ်လပ်စွာ လျစ်လျူခွင့် ရှိသည်ဟူသော ယူဆချက်ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။ အငြင်းပွားသည့် အချက်မှာ နိုင်ငံ၏ သစ္စာစောင့်သိမှုသည် တစ်ပိုင်းတစ်စအားဖြင့် မိမိအရည်အသွေးကို အထင်ကြီးအောင် ထုတ်ဖော်ပြသခြင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် မေလတွင် နယူးဇီလန်နိုင်ငံသည် ပြစ်မှုဆိုင်ရာ ပြင်ဆင်ချက် ဥပဒေ(အစားထိုးကဏ္ဍ ၅၉) ကို အတည်ပြု ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ ၎င်းသည် အမှားပြင်ဆင်ချက်၏ ရည်ရွယ်ချက်အပေါ် “ကျိုးကြောင်းဆီလျော်သော အင်အားစုများ” ၏ ခုခံချေပချက်ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။ ၎င်း၏ တတိယနှင့် နောက်ဆုံး မဲရွေးချယ်ပွဲတွင် ပါလီမန်က ၁၁၃ မဲ ရှစ်မဲဖြင့် ဥပဒေကို ထောက်ခံခဲ့သည်။
ယူနိုက်တက် ကင်းဒန်း(မ်)
၁၉၉၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလက် ၁၆ ရက်တွင် ယူနိုက်တက် ကင်းဒန်း(မ်)က သဘောတူစာချုပ်ကို များစွာသော ချွင်းချက်များ၊ ကြေညာချက်များနှင့် အတည်ပြု လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီးကလေးသူငယ်များ အခွင့်အရေး ကော်မတီသို့ ၎င်း၏ ပထမအစီရင်ခံစာကို ၁၉၉၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် တင်သွင်းခဲ့သည်။ ကော်မတီက တင်သွင်းသော အရေးကိစ္စများတွင် ဆင်းရဲမွဲတေမှုနှင့် မညီမျှမှုများတွင် ကြီးပြင်းလာခြင်း၊ ကလေးများအပေါ် အကြမ်းဖက်မှုများ ကျယ်ပြန့်လာခြင်း၊ ပြစ်မှုကျူးလွန်သူ လူငယ်များအား ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်မှုပြူပုံ၊ ငယ်ရွယ်သူများအတွက် ပြစ်မှုဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိမှုနှင့် ကလေးနှင့် လူငယ်များ၏ ရှုထောင့်အမြင်များ ဖော်ပြရမှု အခွင့်အရေး နည်းပါးခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။၂၀၀၂ ခုနှစ် ကော်မတီ၏ အစီရင်ခံစာတွင်လည်း အထက်က အစီရင်ခံစာနှင့် အကြောင်းအရာ တူညီပြီး ကလေးများ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်မှု အခြေအနေ ကောင်းမွန်မှု မရှိခြင်း၊ ခိုကိုးရာရှာဖွေနေသော သူများအပေါ် ဆက်ဆံပုံ မညီမျှခြင်း၊ ကလေးသူငယ် အခွင့်အရေးအပေါ် ဆင်းရချို့တဲ့မှု ဆိုးကျိုးသက်ရောက်ခြင်းများ ပါဝင်သည်။ ဤအကြောင်းများကြောင့် ၂၀၀၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် UK အစိုးရသည် ၎င်း၏ ချွင်းချက်များကို စွန့်လွှတ်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီး သဘောတူစာချူပ်ကို သဘောတူခဲ့သည်။
ကော်မတီက ‘ကလေးများ၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို လွန်မင်းစွာ ချိုးဖောက်မှု’ဟု ဖော်ပြသည့် ကလေးများကို မိဘများက ‘ကျိုးကြောင်းဆီလျော်သော ပြစ်ဒဏ်ပေးခြင်း’ အပေါ် ၂၀၀၂ အစီအရင်ခံစာ၏ တရားဝင် ချေပ ဝေဖန်ချက်ကိုUK အစိုးရက ပယ်ချခဲ့သည်။ ကလေးများ၊ လူငယ်လူရွယ်များနှင့် မိသားစုများ ဆိုင်ရာ သံတမန်က အနည်းငယ်သော မိဘများသည် စည်းကမ်းပုံစံတစ်ခုအဖြစ် လက်ဝါးဖြင့် ရိုက်ခြင်းကို အသုံးပြုသော်လည်း အများစုက တားမြစ်ချက်ကို ထောက်ခံခြင်းမပြုဟု ထင်မြင်ချက်ပေးခဲ့သည်။
ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ ကလေးသူငယ် အခွင့်အရေး သဘောတူစာချုပ်၏ အခြေခံ အဓိပ္ပာယ် ဖော်ဆိုမှုကို လိုက်နာ ကျင့်သုံးမှုအတွက် ၎င်း၏လုပ်ငန်းစဉ်အပေါ် မိသားစု ပညာရေး ယုံကြည်ချက် အဖွဲ့က ပါလီမန်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေး ပူးတွဲကော်မတီ၏ အထောက်အထားအရ ကလေးသူငယ် အခွင့်အရေးကော်မတီကို ဝေဖန်ခဲ့သည်။ ပူးတွဲကော်မတီ၏ အစီရင်ခံစာက ကုလသမဂ္ဂ ကလေးများအခွင့်အရေး ကော်မတီ၏ ကလေးများအား ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ နာကျင်စေသော အပြစ်ဒဏ်ပေးခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍လည်းကောင်း၊ ကျိုးကြောင်းဆီလျော်သော အပြစ်ပေးမှုအပေါ် သဟဇာတမဖြစ်သော ချေပချက်တို့ကိုလည်းကောင်း၊ သဘောတူစာချုပ်၏ တာဝန်ဝတ္တရားအရ ထောက်ခံပေးမှုတို့ကို အကောင်အထည်ဖော်ပေးရန် အစိုးရအတွက် အချိန်ကျရောက်လာပြီဟု ထောက်ခံခဲ့သည်။UK အစိုးရက ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အပြစ်ဒဏ်ပေးမှုကို အသုံးပြုခြင်းသည် မိဘတစ်ဦးစီ၏ ဆုံးဖြတ်ရန် ပြဿနာ ဖြစ်သည်ဟု တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် သဘောတူညီချက် စာချုပ်မူကြမ်းရေးဆွဲရာ၌ တက်ကြွစွာ ပါဝင်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် တရားဝင် အတည်ပြုခြင်း မရှိပေ ဆိုမာလီနိုင်ငံနှင့်အတူ သဘောတူညီချက်ကို ကမ္ဘာပေါ်တွင် အတည်မပြုသော နှစ်ခုတည်းသော နိုင်ငံနှစ်ခုအနက်မှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ သဘောတူစာချုပ်ကို ဆန့်ကျင်မှုသည် နိုင်ငံရေးနှင့် ဘာသာရေး ရှေးကျသူများထံမှ စိမ့်ဝင်သည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် အမွေအနှစ် ဖောင်ဒေးရှင်းက ပြည်တွင်း ပေါ်လစီအပေါ် ချုပ်ကိုင်မှုကို ခြိမ်းခြောက်မှုအဖြစ် ရှုမြင်သည်။
အခြားသော အဖွဲ့အစည်းများကလည်း ဆန့်ကျင်ကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် CRC သည် အိမ်တွင်းပညာသင်ခြင်းကို ခြိမ်းခြောက်နေသည်ဟု ငြင်းချက်ထုတ်သောအိမ်တွင်းပညာသင်ကြားရေးဆိုင်ရာ တရားဝင် ကာကွယ်မှု အဖွဲ့အစည်း (HSLDA)နှင့် သဘောတူစာချုပ်သည် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၏ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ အခန်းကြီး ၆ ပါ အမြင့်ဆုံး ဥပဒေစာပုဒ် အားဖြင့် ကလေးများနှင့် မိသားစုများဆိုင်ရာ အားလုံးသော အိမ်တွင်းဥပဒေများသည် အလိုလို ပျက်ပြယ်သွားမည်ဟု  ပြောကြားသော ParentalRights.org ကဲ့သို့သော မိဘအခွင့်အရေး အုပ်စုများ ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ ဆန့်ကျင်ခြင်းသည် မိသားစုများသို့ အသေးစိတ်စီမံအုပ်ချုပ်ရန် အခွင့်အာဏာကို ပြည်နယ် အစိုးရအရာရှိများအား ပေးအပ်ပြီး ကလေး၏ စိတ်အဝင်စားဆုံးအရာများ စံနှုန်းထားသည် အလွန် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဆန်သည့်အခါမျိုးတွင် မိဘများ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်သည် ကလေး၏ “စိတ်အဝင်စားဆုံးအရာများ”  အမှန်တကယ် ဖြစ်မဖြစ်ကို ပြန်လည်ဆန်းစစ်ခြင်းအပြင်လူနည်းစုကို မိဘများ၏ သဘောတူညီချက် မရှိဘဲ ကလေးဖျက်ချခွင့် ပေးခြင်းတို့ဖြင့် မိဘ အခွင့်အရေး ကို လျော့နည်းလာစေသည်။ သမ္မတ ဘားရတ် အိုဘာမားက သဘောတူညီချက်ကို အတည်ပြုရန် ပျက်ကွက်ခြင်းကို ကသိကအောက် ဖြစ်ရခြင်းအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့ပြီးဤအကြောင်းအရာကို ပြန်လည်သုံးသပ်ပါမည်ဟု ကတိပေးခဲ့သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် သဘောတူညီချက် နောက်ဆက်တွဲ နှစ်ခုလုံးကို လက်မှတ်ရေးထိုးပြီး အတည်ပြုခဲ့သည်။
နောက်ဆက်တွဲ သဘောတူညီချက်များ
၂၀၀၀ ခုနှစ် မေလ ၂၅ ရက်တွင် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံက မဖြစ်မနေမဟုတ်ဘဲ ရွေးချယ်ခွင့်ရှိသော သဘောတူညီချက် နှစ်ခုကို လက်ခံလိုက်သည်။ ပထမ သဘောတူညီချက်- လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခတွင် ကလေးများ ပါဝင်မှု ဆိုင်ရ နောက်ဆက်တွဲ သဘောတူညီချက်- အစိုးရအနေနှင့် ယင်း၏ စစ်တပ်အတွင်းသို့ အသက် ဆယ့်ရှစ်နှစ်အောက် ကလေးများကို တပ်သားသစ်များအဖြစ် သွင်းခြင်းမပြုရန် သေချာစေရမည်။ ထို့ပြင် အစိုးရ အဖွဲ့များအား အသက် ဆယ့်ရှစ်နှစ်အောက် စစ်သားများကို စစ်ပွဲတွင် ပါဝင်ခြင်း မရှိအောင် ဖြစ်နိုင်ချေ ရှိသမျှ ဆောင်ရွက်ရမည်ဟု မေတ္တာရပ်ခံသည်။ နောက်ဆက်တွဲ စာချုပ်ကို ၂၀၀၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်တွင် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။၂၀၁၀ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် စာချုပ်အဖွဲ့ဝင် ၁၃၉ နိုင်ငံ ရှိသည်။ အခြား ၂၄ နိုင်ငံက လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သော်လည်း ဥပဒေအဖြစ် အတည်ပြုခြင်းမရှိသေးပေ။
ဒုတိယ သဘောတူညီချက်- ကလေးများကို ရောင်းချခြင်း၊ ကလေးပြည့်တန်ဆာ၊ ကလေးညစ်ညမ်းစာပေ ဆိုင်ရာ နောက်ဆက်တွဲ သဘောတူညီချက်- ၎င်းဥပဒေအတွက် ကလေးများကို ရောင်းချခြင်း၊ ကလေးပြည့်တန်ဆာအဖြစ် ခိုင်းစေခြင်းနှင့် ကလေးညစ်ညမ်းစာပေစာပေများတွင် အသုံးပြုခြင်းတို့ကို တားမြစ်ရန် အစိုးရများတွင် တာဝန်ရှိသည်။ ၎င်းနောက်ဆက်တွဲစာချုပ်ကို ၂၀၀၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၈ ရက်တွင် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး စာချုပ်အဖွဲ့ဝင် ၁၄၂ နိုင်ငံ ရှိလာသည်။ အခြား ၂၅ နိုင်ငံက လက်မှတ်ရေးထိုးသော်လည်း ကျင့်သုံးခြင်း မရှိသေးပေ။
တတိယ နောက်ဆက်တွဲ သဘောတူညီချက်ကို ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် အသေးစိတ်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ယင်းစာချုပ်က ကလေးများ သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်စားလှယ်များက အကြမ်းဖက်မှုနှင့်ဆိုင်သော ကလေးများ ရပိုင်ခွင့်အရ တစ်ဦးချင်းစီ၏ မကျေနပ်ချက်များကို ဖိုင်တွဲ၍ တရားဝင် မှတ်တမ်းတင်ခွင့် ပြုမည်ဖြစ်သည်။
ဆီဆောင်ရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်
ဆီဆောင်ရွာ (Hsihsawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ အလယ်ပဒေါင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၉၂၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အလယ်ပဒေါင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၃၈ ဦး၊ မ ၃၃၉၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၉၃၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖယ်ခုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘဲ
thumb|ဘဲ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဝမ်းဘဲနှင့်ငန်းအမျိုးပေါင်း ၃၄ မျိုးရှိသည်ဟု သိရသော်လည်း ၆ မျိုးသာလျှင် ဌာနေငှက်များဖြစ်ကြသည်။ ကျန်အမျိုးများမှာ ဆောင်းရာသီဧည့်သည်ငှက်များ ဖြစ်ကြ၍ စက်တင်ဘာလ၊ သို့မဟုတ် အောက်တိုဘာလလောက်တွင် ရောက်လာပြီးလျှင် မတ်လတွင် တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့်သို့ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် ထို့ထက် မြောက်ဘက်ကျသော ဒေသများသို့ဖြစ်စေ တစ်ဖန် ပြန်သွားကြသည်။ ရေပျော်ငှက်များဖြစ်၍ ခြေချောင်းများတွင် ရေယက်ရှိသည်။ နှုတ်သီးပြားသည်။ အဖိုများမှာ အရောင်စုံ၍ တောက်ပြီး အမများမှာ ခပ်မှိုင်းမှိုင်းအရောင်ရှိသည်။ အမွှေးချချိန်တွင် အဖိုနှင့်အမမှာ ဆင်တူသည်။ ရေနေသတ္တဝါငယ်များနှင့် ရေတွင်ပေါက်သော အပင်များကို စားသောက်ကြသော်လည်း အချို့ကမူ ကွင်းပြင်များတွင် ကျက်စား၍ ကောက်နှံများကို စားသည်။ အများစုမှာ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ကြပြီး ခရီးဝေးပျံနိုင်သည်။ လည်တိုင်ကို ဆန့်လျက် လျင်မြန်စွာ ရှေ့သို့ဦးတည်၍ ပျံသည်။ အများစုမှာ ရေစပ်အနီး ချုံတောများတွင် အသိုက်ဆောက်ကြသော်လည်း အနည်းငယ်ကမူ သစ်ခေါက်များ၌ ဆောက်သည်။ အုပ်လိုက်သင်းလိုက် နေကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အများသုံးနာမည်အလိုက် ငှက်များ  ကဏ္ဍ:ဘဲမျိုးရင်းဝင် ငှက်များ
ဘိုဝါဆွန် ဘုဖာဝမ်
လာအို ဝန်ကြီးချုပ် ဘိုဝါဆွန်ဘုဖာဝမ်ကို ၁၉၅၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၃ရက်နေ့က လာအိုနိုင်ငံ ဆာလာဝမ်ခရိုင်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ၁၉၆၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၄ ခုနှစ်အထိ လာအိုနိုင်ငံ ဆာလာဝမ်ခရိုင်နှင့် ချမ်ပါဆပ်ခရိုင်တို့တွင် ကျောင်းပညာ စတင်သင်ကြားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ကို ယခင် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု မော်စကိုမြို့ရှိ ကွန်မြူနစ်ပါတီ တက္ကသိုလ်မှ ရရှိခဲ့သည်။ သူသည် ၁၉၇၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၄ ခုနှစ်အထိ ချမ်ပါဆမ်ခရိုင် ဝန်ကြီးအဖွဲ့တွင် လည်းကောင်း၊ ၁၉၈၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၄ အထိ လာအိုပြည့်သူ့တော်လှန်ရေးပါတီ ဗဟိုကော်မတီ၏ ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးတွင်လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၄ မှ ၁၉၉၆ အထိ သူသည် ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးတွင် ဒုတိယ ဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၆ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၀ အိ လာအိုပြည်သူ့တော်လှန်ရေးပါတီ ဗဟိုကော်မတီ အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၁၀ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၃ ခုနှစ်အထိ လာအိုပြည်သူ့တော်လှန်ရေးပါတီ နိုင်ငံရေးဗျူရို အမြဲတမ်းအဖွဲ့ဝင် အဖြစ်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၀၃ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၆ ခုနှစ်အထိ လာအိုပြည်သူ့တော်လှန်ရေ:ပါတီ နိုင်ငံရေး ဗျူရိုအဖွဲ့ဝင်နှင့် အမြဲတမ်း ဒုတိယ ဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲပြီး လာအိုပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ၂၀၀၆ ဇွန်လမှ စတင်ခန့်အပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ သမ္မတ ဘိုဝါဆွန် ဘုဖာဝမ်သည် အိမ်ထောင်သည် တစ်ဦးဖြစ်ပြီး သားသမီး ၄ ဦးရှိသည်။
မြင်ကွန်းမင်းသား
မြင်ကွန်းမင်းသားကြီးကို သက္ကရာဇ် ၁၂၀၅-ခု၊ တပို့တွဲလဆုတ် (၁၄)ရက်၊ စနေနေ့၊ ညဉ့် (၃)ချက်တီးကျော်၊ တပေါင်းလဆန်း(၁)ရက်နေ့ အဝင်၊ တနင်္ဂနွေနေ့ အရုဏ်တက်လုနီးအချိန်တွင် ခမည်းတော် သီရိပဝရ ဇယာ နန္တယသပဏ္ဍိ တြိဘဝနာဒိတျာဓိပတိ မဟာဓမ္မရာဇာ ဓိရာဇာ တံဆိပ်နာမံ ခံတော်မူသော ပဉ္စမသင်္ဂါယနာတင် ဘဝရှင်မင်းတရားကြီး မင်းတုန်းမင်း နှင့် မယ်တော် တောင်ရွှေရေး မိဖုရားကြီး ရတနာဒေဝီမှ ဖွားမြင်သည်။ မင်းတုန်းမင်း အမရပူရမြို့၊ အိမ်နိမ့်စံအဖြစ် စံတော်မူစဉ် ဖွားမြင်တော်မူသော သားတော်ဖြစ်သည်။ ငယ်နာမည်မှာ မောင်မျိုးအေးဖြစ်ပြီး ပထမဆုံးရသောဘွဲ့တော်မှာ သီလဝ ဖြစ်သည်။ မြင်ကွန်းမင်းသားသည် ပုဂံမင်းလက်ထက်ကပင် သတိုးမင်းလှကျော်စွာဘွဲ့နှင့် မတဲမြို့ကို စားရ၏။ ခမည်းတော် မင်းတုန်းမင်း နန်းတက်သောအခါ သုမဟာသီရိဓမ္မရာဇာဘွဲ့နှင့် မြင်ကွန်းမြို့ကို စားရသောကြောင့် မြင်ကွန်းမင်းသားဟု ခေါ်ဆိုကြလေသည်။
မင်းတုန်းမင်း၏ သားတော်များတွင် အသက်အားဖြင့် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ သတ္တိဗျတ္တိ အကောင်းဆုံးနှင့် စိတ်ဓာတ်အားဖြင့် အထက်ဆုံးဖြစ်ပြီး ညီတော်၊ နှမတော်များကိုလည်း ချစ်ခင်သောကြောင့် ညီတော်၊ နှမတော်အားလုံးက အထူးပင် ချစ်ကြောက်ရိုသေရလေသည်။
မြင်ကွန်းမင်းသား ငယ်စဉ်က ရုပ်ရည်လက္ခဏာ ကြန်အင်္ဂါတို့နှင့် ပြည့်စုံသည့်အပြင် တည်ကြည်ဖြောင့်မတ်သော စိတ်ရင်းနှလုံးသား ထားရှိခြင်း၊ ရဲရင့်ခြင်းတို့ကြောင့် ပုဂံမင်း၏ ချစ်ကြည်မြတ်နိုးခြင်းကို ခံရသည်ဟု သိရှိရသည်။ သို့ဖြစ်၍လည်း ပုဂံမင်းက မြင်ကွန်းမင်းသားအား သားတော်ကြီးတစ်ပါးအရာထား၍ မွေးစားတော် မူခဲ့သည်။ ငယ်စဉ်ကပင် သီရိသုဓမ္မာ မဟာရာဇာ ဟူသော ဘွဲ့တော်ကိုလည်း ပေးသနားခြင်း ခံရသည်။ မင်းတုန်းမင်းသား ဘုရင်ဖြစ်လာသောအခါ သားတော် မြင်ကွန်းမင်းသားကို နန်းကျ ပုဂံမင်းထံမှ ပြန်လည်ခေါ်ယူပြီး အာသောကာ ရာမတိုက် ဆရာတော် ဦးကောသလ္လထံ အပ်နှံ၍ လောကီ လောကုတ္တရာ စာပေများကို သင်ကြားစေခဲ့သည်။
ကြံစည်ကြပုံ
မြင်ကွန်းမင်းသားသည် မိမိ၏ အထွေထွေ မကျေနပ်မှုကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် ညီတော်မြင်းခုန်တိုင်မင်းသားနှင့် တိုင်ပင်သည်။ ခမည်းတော်နှင့် ဘထွေးတော်တို့ကို ပုန်ကန်ပြီး ထီးနန်းသိမ်းပိုက်ရန် ကြံစည်သည်။ ထိုအကြံအစည်ကို ရတနာပုံနေပြည်တော်ရှိ အင်္ဂလိပ်ကိုယ်စားလှယ်များက အားပေးအားမြှောက်ပြုသည်။ နိုင်ငံတော် ခေတ်မီရေးအတွက် အားသွန်ခွန်စိုက် ဆောင်ရွက်နေသော ကနောင်မင်းသားမရှိလျှင် ခေတ်မီရေးလုပ်ငန်းများ ရပ်စဲကုန်လိမ့်မည်ဟု အင်္ဂလိပ်တို့က တွေးထင်ယုံကြည်ကြပုံပေါ်သည်။
စရိုက်ကြမ်းပြီး မိမိလုပ်ကိုင်ချင်ပြီဆိုလျှင် မည်သည့်အရေးကိုမျှ မငဲ့ကွက်၊ မည်သူ့မျက်နှာကိုမှ မထောက်သော မြင်ကွန်းမင်းသားသည် ထီးနန်းစည်းစိမ် လုယူရေးအတွက် လူယုံများကို စုသည်။ စာပေပညာရှင်၊ ဗေဒင်ပညာရှင် ဖြစ်သော စလေဦးပုညက အခါတော်ပေးသည်။ မြင်ကွန်း မြင်းခုန်တိုင်မင်းသားတို့သည် ဦးပုည တွက်ချက်ပေးသော အခါတော်အတိုင်း လှုပ်ရှားရန် ပြင်ဆင်ကြသည်။ (ပထမဆုံးလုပ်ကြံရန် ဦးပုညထံ အခါတောင်း၍ ကြိုးစားကြရာ၌ မင်းတုန်းမင်းတရား လယ်ထွန်မင်္ဂလာဆင်းချိန်တွင် လုပ်ကြံရန် ဖြစ်သည်။ သို့သော် စစ်အင်္ဂါလေးပါးနှင့် ဘုရင်ကို ဝိုင်းရံထားကာ ကြွမြန်းသောကြောင့် လုပ်ကြံရန် မအောင်မြင်ခဲ့ကြောင်း သိရှိရပေသည်။)
မြင်ကွန်း မြင်းခုန်တိုင် အရေးအခင်း
သက္ကရာဇ်၁၂၂၈-ခုနှစ်၊ ဒုတိယဝါဆိုလပြည့်ကျော်(၇)ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၁၈၆၆-ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ(၂)ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့တွင် ရတနာပုံနေပြည်တော် တစ်ခုလုံး အုံးအုံးကျွတ်ကျွတ် ဆူညံသွားစေသည့် အရေးအခင်းကြီးပေါ်လာသည်။ ထိုနေ့တွင် အိမ်ရှေ့စံ ကနောင်မင်းသားကြီး လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခံလိုက်ရသည်။ မင်းသားများသည် ခမည်းတော်ဖြစ်သော မင်းတုန်းဘုရင်ကိုပါ လုပ်ကြံဖို့ရာမှာ မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။ ထို့ကြောင့် ဘုရင်ပိုင် ရေနန်းစင်္ကြာ သင်္ဘောနှင့် အောက်ပိုင်း မလွန်အရပ်ကို စုန်ပြီး ပုန်ကန်ခဲ့သည်။ မကြာခင် အရေးနိမ့်သွားသည့်အတွက် အင်္ဂလိပ်သိမ်းထားသော မြန်မာပြည်အောက်ပိုင်းကို ဝင်ရောက်ခိုလှုံသွားသည်။
မြင်ကွန်းမင်းသား ညီနောင်တို့သည် နောက်လိုက်အခြွေအရံ အနည်းငယ်နှင့် ရန်ကုန်သို့ ထွက်ခွာလာရာ အလွန်မောပန်းတော်မူသဖြင့် တောစပ်တစ်ခု၌ အိပ်ပျော်နေစဉ် နယ်ချဲ့အင်္ဂလိပ်တို့က မလွတ်တမ်း အစောင့်အကြပ် ပြင်းထန်စွာဖြင့် ဖမ်းဆီးပြီးလျှင် အလွန်ကျဉ်းမြောင်းလှသော အချုပ်အနှောင်တို့ဖြင့် ကပ္ပလီကျွန်းသို့ ပို့လေသည်။ ထိုမြို့၌လည်း စိတ်မချရသေးသဖြင့် ကာလကတ္တားသို့ ၎င်း၊ ထိုမှတဆင့် ချူနာမြို့သို့၎င်း၊ တဖန် ဗာရာဏသီမြို့သို့ ၎င်း ပို့ဆောင်ကာ မည်သည့်ကိုမျှ ထွက်ခွင့် မပြုတော့ချေ။
ဘဝနိဂုံး
၁၉၀၈-ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ(၁၄)ရက်တွင် မြင်ကွန်းမင်းသား၏ မိခင် တောင်ရွှေရေးမိဖုရားသည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၊ ဆိုင်ဂုံမြို့ (ယခု-ဟိုချီမင်းမြို့)၌ ကွယ်လွန်သည်။
၁၉၂၁-ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ (၂၀)ရက်တွင် မြင်ကွန်းမင်းသားကြီး (၁၈၄၂-၁၉၂၁)သက်တော် (၇၉)နှစ်သည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ ဟိုချီမင်းမြို့၌ ကံကုန်သည်။
MIUI
MIUI ဆိုသည်မှာ MI User Interface ဟုခေါ်သောစကားလုံးအား အတိုကောက်ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်ပြီး မီ ယူ အိုင် (Me You I) ဟု အသံထွက်သည်။ ၎င်းအား ရှောင်းမီ (Xiaomi) ကုမ္ပဏီမှထုတ်လုပ်သော စမတ်ဖုန်းများနှင့် တက်ဘလက်ကွန်ပျူတာများတွင် အသုံးပြုရန်ရည်ရွယ်၍ ထုတ်လုပ်ထားပြီး ဂူဂဲလ် (Google) ၏ အန်းဒရွိုက်စက်လည်ပတ်မှုစနစ်အပေါ်တွင် အခြေခံထားသည်။ firmware ကို Google ၏ Android operating system ပေါ်တွင် အခြေခံသည်။ MIUI တွင် စက်၏သွင်ပြင်အား ပြောင်းလဲဖော်ပြပေးနိုင်သည့်လုပ်ဆောင်ချက် (Theming feature) အပါအဝင် အခြားသောလုပ်ဆောင်ချက်များစွာကိုလည်း ထောက်ပံ့ပေးထားသည်။
ရှောင်းမီမှထုတ်လုပ်သော စမတ်ဖုန်းများအနက် Mi A1, Mi A2 နှင့် Mi A2 Lite တို့မှလွဲ၍ အခြားသောစမတ်ဖုန်းမော်ဒယ်များအားလုံးတွင် MIUI အား အသင့်ထည့်သွင်းပြီးသားဖြစ်သည်။ ရှောင်းမီမှထုတ်လုပ်သော စက်ကိရိယာများသည် များသောအားဖြင့် အဆင့်မြင့်အန်းဒရွိုက်ဗားရှင်းတစ်ခုအထိသာတက်၍ အပ်ဒိတ်ရလေ့ရှိသော်လည်း MIUI အပ်ဒိတ်ကိုမူ လေးနှစ်အထိဆက်၍ ရလေ့ရှိကြသည်။ (ဥပမာအားဖြင့် ၂၀၁၆ ခုနှစ်ထုတ် Redmi Note 3 သည် ယခုအချိန်အထိ MIUI 10 အား ရရှိပြီးဖြစ်သည်။) MIUI အား ရှောင်းမီကုမ္ပဏီမှထုတ်လုပ်သော စမတ်ဖုန်းနှင့်တက်ဘလက်များအတွက် ထောက်ပံထားသည့်အပြင် ဆမ်ဆောင်း၊ ဆိုနီ၊ HTC၊ One Plus၊ Nexus နှင့် Pixel ကဲ့သို့သော အခြားစမတ်ဖုန်းများတွင်လည်း ထည့်သွင်းအသုံးပြုနိုင်ရန် ခွင့်ပြုထားသည်။
သာလိကာ (မြန်မာ)
သာလိကာ (မြန်မာ)
MIUI
MIUI နှင့် ဂူဂဲလ်၏ဝန်ဆောင်မှုများ
ဂူဂဲလ်ကုမ္ပဏီသည် တရုတ်အစိုးရနှင့် သဘောတူညီမှုစာချုပ် ဖျက်သိမ်းခဲ့ပြီးနောက်တွင် ဂူဂဲလ်ထုတ်ကုန်အများစုအား တရုတ်ပြည်တွင်းအသုံးပြုမှုကို ပိတ်ဆို့ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် တရုတ်ပြည်တွင်းရောင်းချသော ရှောင်းမီကုမ္ပဏီ၏ထုတ်ကုန်များတွင် ဂူဂဲလ်ဝန်ဆောင်မှုများအရံသင့် မပါဝင်ပါချေ။ သို့သော် ရှောင်းမီကုမ္ပဏီအနေဖြင့် ၎င်းတို့၏ထုတ်ကုန်များကို တရုတ်ပြည်ပနိုင်ငံများအထိပါ တိုးချဲ့ရောင်းချနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့သို့တရုတ်ပြည်ပနိုင်ငံများအတွက် ရောင်းချခဲ့သည့် စမတ်ဖုန်းများနှင့် ထုတ်ကုန်များတွင်မူ ဂူဂဲလ်၏အီးမေးလ်ဝန်ဆောင်မှုဖြစ်သည့် Gmail၊ ဂူဂဲလ်၏မြေပုံဝန်ဆောင်မှု Gmaps၊ အက်ပ်များကို ဒေါင်းလုဒ်ရယူ၍ ဖုန်းတွင်းထည့်သွင်းအသုံးပြုနိုင်သည့် Google Play Store and Services အစရှိသည့် ဂူဂဲလ်၏ဝန်ဆောင်မှုများကို တစ်ပါတည်းထည့်သွင်းပေးထားခဲ့သည့်အပြင် တစ်ကမ္ဘာလုံးအားဖြန့်ချိသည့် MIUI ဗားရှင်းကိုလည်း ဂူဂဲလ်ကုမ္ပဏီမှ အသိအမှတ်ပြု‌ပေးထားပြီးဖြစ်သည်။
MIUI နှင့် အန်းဒရွိုက်စနစ်
MIUI အား အန်းဒရွိုက်စနစ်ပေါ်တွင် အခြေခံ၍ ပြုလုပ်ထားသော်လည်း ၎င်းအားအသုံးပြုရသည့်အသွင်အပြင်သည် Apple ကုမ္ပဏီမှထုတ်လုပ်သည့် iOS စက်လည်ပတ်မှုစနစ်နှင့် များစွာတူညီမှုရှိသည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် iOS ကဲ့သို့ပင် MIUI တွင်လည်း အက်ပ်များကို တစ်နေရာတည်းတွင် စုစည်းဖော်ပြပေးသည့် Application tray မပါရှိဘဲ ဖုန်း၏ မူလမျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် အတန်းလိုက်စီ၍ ဖော်ပြထားရှိသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ iOS နှင့်ဆင်တူသည့် အခြားသောအချက်များမှာ အက်ပ်သင်္ကေတ icons များကို ပုံစံတစ်မျိုးတည်းသာ သတ်မှတ်ထားရှိခြင်း၊ ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုခလုတ်ခုံ Dialer နှင့် ဖုန်းခေါ်ဆိုစဉ်အသွင်အပြင် in-call interface များ၊ ဆက်တင်ထဲရှိ အပြင်အဆင်များနှင့် အသိပေးချက်စာမျက်နှာရှိ ခလုတ်၏ သွင်ပြင်ပုံစံများပင် ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ပြုလုပ်ထားရှိမှုကြောင့်ပင် iOS အသုံးပြုသူများအား MIUI အသုံးပြုထားသည့် အန်းဒရွိုက်စက်ပစ္စည်းများကို အသုံးပြုချင်စိတ်ဖြစ်ပေါ်လာစေအောင် ဆွဲဆောင်ခဲ့သည်ဟုပင် အချို့သောသူများက ဝေဖန်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် မကြာသေးမီကပင် MIUI အား မူလအန်းဒရွိုက်စက်လည်ပတ်မှုစနစ်နှင့် ပိုမိုတူညီမှုရှိအောင် ၎င်း၏သုံးစွဲမှုသွင်ပြင်ကို ပြန်လည်ရေးဆွဲခဲ့သည်။ ဥပမာအားဖြင့် MIUI ၏ နောက်ဆုံးထွက်ဗားရှင်းဖြစ်သော MIUI 10 ၏ အစိတ်အပိုင်းတော်တော်များများသည် Android P ၏သွင်ပြင်ပုံစံများဖြင့် များစွာတူညီမှုရှိ‌နေသည်ဟု စောင့်ကြည့်လေ့လာသူများက ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ထိုသို့ပြောင်းလဲမှုများကို Xiaomi ၏ Mi Mix 2S မော်ဒယ်တွင် MIUI 9 ၏ ၂၀၁၁ ခုနှစ် ၅ လပိုင်း ၈ ရက်နေ့ကထုတ်ပေးခဲ့သော ပုံစံသွင်ပြင်များတွင် ပထမဆုံးအနေဖြင့် မြင်တွေ့ခဲ့ရသောကြောင့်ဖြစ်သည်။
MIUI အား မူလအန်းဒရွိုက်နှင့် ကွဲပြားစေသော အခြားအချက်တစ်ခုမှာ စက်၏သွင်ပြင်အား ပြောင်းလဲဖော်ပြပေးနိုင်သည့်လုပ်ဆောင်ချက် (Theming feature) ကို MIUI တွင် ထောက်ပံ့ပေးထား‌ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ အသုံးပြုသူများသည် Mi Market မှ မတူကွဲပြားသည့်သွင်ပြင်ပုံစံများကို ‌ရယူအသုံးပြုနိုင်သည်။ ကျွမ်းကျင်သည့်အချို့သုံးစွဲသူများအနေဖြင့် ၎င်းတို့စက်၏သွင်ပြင်ပုံစံအား မိမိကြိုက်နှစ်သက်ရာပုံစံသို့ ပြောင်းလဲအသုံးပြုရန်ကိုပင် ခွင့်ပြုပေးထားသည်။
ဝေဖန်ခြင်းနှင့် အငြင်းပွားမှုများ
MIUI ၏ Kernel ကို ရှောင်းမီကုမ္ပဏီမှ မူပိုင်ခွင့်တင်ထားသော်လည်း ထို့သို့ပြုလုပ်ခြင်းသည် Linux Kernel ၏ မူပိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာလိုင်စင်များကို ချိုးဖောက်မှုရှိနေသည်ဟူသော ဝေဖန်အငြင်းပွားမှုများကြောင့် ကုမ္ပဏီဘက်မှနေ၍ MIUI ၏ အချို့သောအစိတ်အပိုင်းများအတွက် ရင်းမြစ်ကုဒ်များကို ၂၀၁၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် GitHub စာမျက်နှာပေါ်သို့ လွှင့်တင်ပေးခဲ့သည်။ Mi 3၊ Mi 4၊ Mo Note နှင့် Redmi 1S အပါအဝင် အချို့သော စက်ပစ္စည်းများ၏ ရင်းမြစ်ကုဒ်များကိုမူ ၂၀၁၅ ခုနှစ် မတ်လတွင် ထပ်မံ၍ လွှင့်တင်ပေးခဲ့သည်။
Ice Cream နှင့် Jelly Bean ကဲ့သို့ အန်းဒရွိုက်စနစ်ပေါ်တွင် အခြေခံကာပြုလုပ်ထားသည့် MIUI ၏ လေးခုမြောက်ဗားရှင်း MIUI V4 မှစ၍ Tencent (ယခင်အမည် Kingsoft) ကုမ္ပဏီနှင့် တွဲဖက်ကာ MIUI ROM များတွင် ဗိုင်းရပ်စ်စစ်ဆေးနိုင်မည့်လုပ်ဆောင်ချက်အား ပေါင်းစပ်ထည့်သွင်းပေးခဲ့သည်။ သို့သော် အဆိုပါလုပ်ဆောင်ချက်သည် အသုံးမဝင်ဟု သုံးစွဲသူအများစုက ကန့်ကွက်ခဲ့သောကြောင့် အဆိုပါ ဗိုင်းရပ်စ်စစ်ဆေးပေးနိုင်သည့်လုပ်ဆောင်ချက်အား စက်အတွင်းမှဖယ်ရှားနိုင်သည့်နည်းလမ်းကို တရုတ်ပြည်တွင်းအတွက်ရည်ရွယ်သည့် MIUI ဖိုရမ်တွင် ပြန်လည်ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ထို့အပြင် MIUI V4 အား ရေးဆွဲပြင်ဆင်နေသည့်ကာလအတွင်း ဂူဂဲလ်ကုမ္ပဏီသည် တရုတ်အစိုးရနှင့် သဘောထားချင်းမတိုက်ဆိုင်မှုများ မြင့်တက်လာနေသောကြောင့် ရှောင်းမီကုမ္ပဏီသည် MIUI များတွင် ထည့်သွင်းလာခဲ့သည့် ဂူဂဲလ်၏မိုဘိုင်းဖုန်းဆိုင်ရာဝန်ဆောင်မှုများ (Google Mobile Services GMS) ကို စတင်၍ ဖယ်ရှားခဲ့သည်။ တရုတ်အစိုးရဘက်မှ တရုတ်ပြည်တွင်းရောင်းချမည့်၊ မည်သည့် Platform များတွင်မဆို ဂူဂဲလ်၏ဝန်ဆောင်မှုများအားလုံးကို အသုံးပြုခွင့်အား ပိတ်ဆို့ရပ်ဆိုင်းစေခဲ့ပြီး တရုတ်ပြည်တွင်းအတွက် ရည်ရွယ်၍ထုတ်လုပ်မည့် မည်သည့်စမတ်ဖုန်းများတွင်မဆို အဆိုပါ GMS  ဝန်ဆောင်မှုများကို ထည့်သွင်းထုတ်လုပ်ခွင့်မပြုတော့ချေ။ သို့သော်လည်း တစ်ကမ္ဘာလုံးအတွက်ဖြန့်ချိသည့် MIUI ဗားရှင်းများတွင်မူ GMS ဝန်ဆောင်မှုမှာ ပါရှိနေဆဲပင် ဖြစ်သည်။
ကုမ္ပဏီ၏ဝင်ငွေ တိုးတက်လာစေရန်အတွက် Xiaomi မှ MIUI ROM များတွင် အင်တာနက်ပေါ်တွင် ဒေတာများသိမ်းဆည်းနိုင်သည့် Cloud services များ၊  အခပေးသင်းမ်များနှင့် ဂိမ်းများအား ဝယ်ယူနိုင်မည့် Mi Credit ရောင်းချမှုများ စသည်ဖြင့် ၎င်းတို့၏ဝန်ဆောင်မှုများကို ထည့်သွင်းခဲ့သည်။
သရက်ချောင်းရွာမရွာ၊ သရက်ချောင်း
သရက်ချောင်းရွာမရွာ၊ သရက်ချောင်း
အာဆီယံတက္ကသိုလ်များ အားကစားပြိုင်ပွဲ
အာဆီယံတက္ကသိုလ်များအားကစားပြိုင်ပွဲ (ASEAN University Games;AUG)သည် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများရှိ တက္ကသိုလ်များအကြား ၂နှစ်လျှင်တစ်ကြိမ် ကျင်းပသော အားကစားပြိုင်ပွဲဖြစ်သည်။ဤပြိုင်ပွဲကို အာဆီယံတက္ကသိုလ်များ အားကစားကောင်စီ(AUSC)မှ ဦးစီးကျင်းပသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာဆီယံ နိုင်ငံတကာ အားကစားပြိုင်ပွဲများ
ရွှေချောင်းရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
ရွှေချောင်းရွာ (Shwechaung)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ ညောင်ဇောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၂၄၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်ဇောက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၉၁ ဦး၊ မ ၃၀၀၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၁၉၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြစ်တန်းကြီးရွာ၊ ရေတွင်းကုန်း
မြစ်တန်းကြီးရွာ၊ ရေတွင်းကုန်း
အောင်ချမ်းသာ (ခေါ်) အမှတ် (၉)ရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
အောင်ချမ်းသာ (ခေါ်) အမှတ် (၉)ရွာ (Aungchanthar(No.9))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ မင်းဂေါင်း (တောင်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၀၅၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မင်းဂေါင်း (တောင်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၅၇ ဦး၊ မ ၉၈၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၃၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆေးအိုးကျရွာ၊ ဆေးအိုးကျ
ဆေးအိုးကျရွာ၊ ဆေးအိုးကျ
S/2004 S 24
S/2004 S 24 သည် စနေဂြိုဟ်၏ ဂြိုဟ်ရံလတစင်းဖြစ်ပြီး အပြင်ဘက်အကျဆုံး ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်သည်။ ယင်းအား ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် Scott S. Sheppard ဦးဆောင်သော နက္ခတ္တပညာရှင်များက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုံမှန်မဟုတ်သော ဂြိုဟ်ရံလများ
ဘော်နယ်
ဘော်နယ်
ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း မြေလတ်ပိုင်း၌ ရှိသောဘော်နယ်သည် မြေလတ်ပိုင်းတွင် မြောက်ဘက်စွန်း အကျဆုံးဖြစ်သည်။ မြန်မာပြည်မဘက်မှ ကျောက်ဆည်ခရိုင်နှင့် နယ်ချင်းစပ်လျက်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်တွင် ကျောက်ဆည်ခရိုင်မှ ရဲယမန်းကျေးရွာရှိသည်။ အရှေ့ဘက်တွင် ရပ်စောက်နယ်၊ တောင်ဘက် တွင် ရေငံ (ရွာငံ)နယ်နှင့် အနောက်ဘက်တွင် ကျောက်ဆည်ခရိုင်တို့ရှိသည်။ နယ်၏ အကျယ် အဝန်းသည် စတုရန်းမိုင် ၇၄ဝ ရှိပြီးလျှင် လူဦးရေမှာ ၉ဝဝဝ ကျော်ခန့်ဖြစ်သည်။ နယ်အတွင်း၌ နေထိုင်ကြသူများသည် များသောအားဖြင့် ဓနုလူမျိုးများ ဖြစ်ကြ၍၊ ဗုဒ္ဓအယူဝါဒီများ ဖြစ်ကြလေသည်။
ဘော်နယ်သည် တောတောင်ထူထပ်သည်။ မြေမျက်နှာ ပြင်ကို ပကတိအပိုင်းအခြားအားဖြင့် နှစ်ပိုင်း ခွဲခြားထားသည်။ ဇော်ဂျီမြစ်ရိုး တစ်လျှောက်ကို မြေလက်ဟုခေါ်၍၊ မြေလတ် ကုန်းမြင့်ဒေသများကို တောင်လက်ဟု ခေါ်သည်။ ဇော်ဂျီမြစ် ဝှမ်း မြေပြန့်နှင့် ကုန်းပြင်မြင့် အကြားရှိ ဒေသသည် အလွန် တောင်ကုန်း ထူထပ်သည်။
ဘော်နယ်၏ အနောက်ဘက်၊ မြောက်ဘက်နှင့် အရှေ့ ဘက် နယ်နိမိတ်တို့ကို တောင်ရိုး တောင်တန်းများကသတ်မှတ် ပိုင်းခြားထားသည်။ အနောက်ဘက်မှ တောင်တန်းသည် မြန်မာ ပြည်မထဲသို့တဖြည်းဖြည်း ဝင်ရောက်သွားသည်။ ပေ ၅ဝဝဝ ကျော်သော တောင်ထွတ်အနည်းငယ်ခန့်သာ ရှိသည်။
မြစ်ငယ်နှင့် ဇော်ဂျီမြစ်ကို ပိုင်းခြားထားသော တောင်တန်းသည် ဘော်နယ်၏ မြောက်ဘက်နယ်နိမိတ်ဖြစ်၍၊ ထိုတောင်တန်းမှ အချို့တောင်ထွတ်များသည် ပေ ၅ဝဝဝနီးပါး ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်၌ ရပ်စောက်နှင့် ဘော်နယ်ကို ခြားထား သော တောင်တန်းသည် ပင်းတယနှင့် ရေငံ (ရွာငံ) နယ်တို့မှ လာသော မဲနယ်တောင်၏ ဆက်ဖြစ်သည်။ ပေ ၆ဝဝဝ ကျော် မြင့်သော တောင်ထွတ်များရှိသည်။ အရှေ့တောင်ရိုးနှင့် အနောက်တောင်ရိုး အကြားရှိ တောင်ထွတ်ကို ငွေတောင်ဟု ခေါ်၍ ၅၆ဝ၄ ပေမြင့်သည်။ လွယ်မွေတောင်ထွတ်သည် ပေ ၅၁၄ဝ ပေ မြင့်သည်။
နယ်အတွင်းရှိ မြစ်ချောင်းများမှာ ဇော်ဂျီမြစ်နှင့် ယင်း ၏ လက်တက်များဖြစ်သည်။ ဇော်ဂျီမြစ်သည် မြေလတ်ပိုင်းကို ဖြတ်သန်း၍ ကျောက်ဆည်ခရိုင်အတွင်းသို့စီးဝင်သည်။ ထိုမြစ်သည် လည်းကောင်း၊ ယင်း၏ လက်တက်များ ဖြစ်ကြ သော တတားနီ၊ တောင်ဗို၊ နမ့်လွယ်ချောင်းတို့သည် လည်းကောင်း လှေသင်္ဘောဖြင့် သွားလာရေးအတွက် အသုံး မပြုနိုင်ချေ။ နယ်အတွင်း လယ်မြေယာမြေတို့ကို ရေပေးသွင်း ရန်အတွက်မူ အသုံးဝင်လေသည်။
ငွေတောင်အနီးတွင် ငွေတွင်းများရှိ၍ ရှေးအခါက တူးဖော်လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသော်လည်း များစွာ အကျိုး ကျေးဇူး မရှိခဲ့ချေ။ ဇော်ဂျီမြစ်နှင့် တံတားနီချောင်းများ တစ်လျှောက် တွင် ကျွန်းသစ်၊ မဲ့ယွန်း ( သစ်ကတိုး ) နှင့် ရှားနည်း ငယ်ထွက်သော သစ်တော်များ ရှိလေသည်။
ရှမ်းပြည်နယ်မြေလတ်ပိုင်းရှိ နယ်များအနက် ဘော်နယ်သည် မြေ0x100သဇာ ကောင်းမွန်သဖြင့် စိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းသည် အဓိကဖြစ်သည်။ ဇော်ဂျီမြစ်နှင့် ယင်း၏ လက်တက်မြစ်ချောင်းများ၏ မြစ်ဝှမ်းမြေပြန့်ဒေသများ၌ လည်းကောင်း၊ တောင်ကုန်းစောင်းများ၌လည်းကောင်း စိုက်ပျိုးခင်းများ ယာခင်းများကို လုပ်ကိုင်ကြသည်။ အာလူး၊ ဂျုံ၊ ကော်ဖီ၊ ပဲအမျိုးမျိုးနှင့် သနပ်ဘက်ဆေးလိပ် လိပ်ရသော သနပ်ဘက်ပင်တို့ကို စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြ သည်။ မြေ0x100သဇာ ကောင်း၍ စိုက်ပျိုးရေး ဖြစ်ထွန်းစေကာမူ၊ ယခင်က တော တောင်ထူထပ်၍ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး မလွယ်ကူသဖြင့် ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားမှု ဖွံ့ဖြိုးသင့်သလောက် မဖွံ့ဖြိုးခဲ့ပေ။
ဘော်နယ်၏ နောက်ကြောင်းသမိုင်းကို ပြန်လှန်ကြည့် သည့်အခါ ထိုဒေသကို စတင်အုပ်ချုပ်ခဲ့သူသည် ကိုးသိမ်ရှင် ်ဟုခေါ်တွင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ကြောင်း သိရ၍၊ မည်နာမအတိအကျ မသိရချေ။ အလောင်းစည်သူမင်းသည် တောင်တန်းဒေသ တစ်ခွင် တိုင်းခမ်းလှည့်လည်စဉ်က ထိုပုဂ္ဂိုလ်လိုက်ပါခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ကိုးသိမ်ရှင်သည် အကျင့်သီလ ဉာဏ်ပညာနှင့် ပြည့်စုံသူတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သဖြင့် မင်းတရားကြီး နှစ်သက် တော် မူသောကြောင့် ဘော်နယ်ဒေသ တစ်ခွင်နှင့်တကွ ဆင် တစ်စီးကို အပိုင်စားပေးခဲ့သည်။ ကိုးသိမ်ရှင် စီရင်အုပ်ချုပ် ရသော ဒေသသည် အရှေ့ဘက်၌ ယခုရပ်စောက်နယ်ရှိ ရွှေအင်းတောင်စေတီ၊ တောင်ဘက် ယခု ရေငံ (ရွာငံ) နယ်ရှိ ရွှေပွင့်လန်းစေတီ၊ တောင်ဘက် ယခု ရေငံ (ရွာငံ) နယ်ရှိ ရွှေပွင့်လင်းစေတီ၊ အနောက်ဘက်၌ ယခုကျောက်ဆည်ခရိုင်ရှိ ရွှေပွင့်လန်း စေတီ၊ မြောက်ဘက်၌ မြစ်ငယ်-သုံးဆယ်နယ်ခြား စသည်ဖြင့် အပိုင်အခြား ရှိလေသည်။
ကိုးသိမ်ရှင်သည် ဆက်ခံသူမှာ မြေးဖြစ်သူ သုဒေဝ ဖြစ်သည်။ ထိုနောက် အဆက်ဆက် အုပ်ချုပ်လာခဲ့ရာ နောက်ပိုင်းတွင် ဦးကြာအိုဆိုသူ အုပ်ချုပ်သည်။ ဦးကြာအိုသည် ၁၈၇၃ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ရာ ဦးညိုလှိုင် အုပ်ချုပ်သည်။ ဗြိတိသျှတို့မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက်တွင် ဘော်နယ် ၌ ခိုးသား ဓားပြ ထူပြောလွန်း သဖြင့် ဘော်နယ်မြောက်ပိုင်း ဒေသကို ကျောက်ဆည်ခရိုင်ဝန် လက်သို့လွှဲအပ်ခဲ့ရာ ၁၈၉၅ ခုနှစ်တွင်မှ မြေလတ် နယ်ထဲသို့ပြန်၍ ပူးပေါင်းစေခဲ့သည်။
မြို့စားဖြစ်သူ ဦးညိုလှိုင်ကို ဗြိတိသျှစိုးရက ခရစ်နှစ် ၁၈၈၆ ခုနှစ်တွင် ငွေခွန်မှူးဟူ၍ အသိအမှတ်ပြုပြီးလျှင် ၁၉ဝ၇ ခုနှစ် တွင်မူ မြို့စားအဖြစ် ဆက်လက်အသိအမှတ်ပြုသည်။ ထို့ပြင် ဦးညိုလှိုင်အား၊ အေတီ၊ အမ်နှင့် ကေ၊ အက်စ၊ အမ်ဘွဲ့များဖြင့် ချီးမြှင့်ခဲ့လေသည်။
ဦးညိုလှိုင် ကွယ်လွန်ပြီးနောက်တွင် မြေးဖြစ်သူ စဝ်ခွန်နောင်က မြို့စားရာထူးကို ဆက်ခံသည်။ စဝ်ခွန် နောင် ကွယ်လွန်ပြီးနောက်တွင် ညီဖြစ်သူ စဝ်ခွန်အောင်က ဆက်ခံ အုပ်ချုပ်သည်။ စဝ်ခွန်အောင်သည် ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်မတိုင်မီ နှစ်များတွင် မြို့စားရာထူးဆက်ခံရန် အလုပ်သင်နေဆဲ ဖြစ် သည်။ စစြ်ဖစ်လာသောအခါ အခြေ အနေ ရှုပ်ထွေးနေသဖြင့် ၁၉၄၅ ခုနှစ် ဗြိတိသျှ အစိုးရတို့ပြန်လည်ရောက်ရှိလာ ပြီးနောက်မှ မြို့စားအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးသည့် နောက်တွင် မြို့စားအဖြစ်မှ စော်ဘွားအဖြစ် တိုးမြှင့် အသိအမှတ်ပြုခြင်း ခံရ၏။ ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ရှမ်းပြည်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးစံနစ် ပြောင်းပြီးသည့် နောက်၌ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲကြီးတွင် အမတ်အဖြစ် အရွေးခံရပြီးလျှင် ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရပြန် ကြားရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဘော်နယ်တွင် မြို့ကြီးရှိ ငါးဆူဘုရားသည် အထင် ရှားဆုံးဖြစ်၍၊ ဘုရားပွဲတော်သည်လည်း အကြီးကျယ်ဆုံး ဖြစ်သည်။ ငါးဆူဘုရားဟု ခေါ်ဝေါ်ခြင်းမှာ ဇော်ဂျီမြစ် အတွင်းမှ ဆယ်ယူရရှိသော ရုပ်ပွားတော် ငါးဆူကို တည်ထား ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် အလောင်းစည်သူမင်း၏ ရွှေလှံတော် စိုက်ခဲ့ရာ အရပ်၌ တည်ထားသည်ဆိုသော ရေဦးမြို့အနီးရှိ ရွှေလှံတော်စေတီ၊ ဒလပင်ရွာနီး ရှေးနှစ်ပေါင်း ၃ဝဝ ခန့်က ရွှေဥဒေါင်း၏ ဥများတွေ့သဖြင့် တည်ထားသော ရွှေဥဒေါင်း စေတီ၊ ငွေတောင်အနီးမှ ငွေတောင်ဘုရားစသည်တို့ရှိခဲ့သော် လည်း ယခုခါ ထင်ရှားခြင်း မရှိတော့ချေ။