cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ
မြန်မာဘာသာစကား
မြန်မာဘာသာစကားသည် တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများတွင် ပါဝင်ပြီး တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ (Tibeto-Burman) ၏ အခွဲဖြစ်သော Burmish ဘာသာစကားအုပ်စုတွင် ပါဝင်သည်။ တိဗက်-ဗမာနွယ်စကားအုပ်စုတွင် မြန်မာဘာသာသည် အကျယ်ပြန့်ဆုံး ပြောဆိုသုံးနှုန်းသည့် စကားဖြစ်ကာ တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားများတွင် ဒုတိယအကျယ်ပြန့်ဆုံး ပြောဆိုသည့် ဘာသာစကား ဖြစ်သည်။ မြန်မာဘာသာသည် တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားများတွင် စတုတ္ထမြောက် အရေးအသားစနစ်ကို ဖွံ့ဖြိုးသည့် ဘာသာဖြစ်သည်။ မြန်မာစာများတွင်ပါဠိစကားလုံးများကိုထည့်သွင်းအသုံးပြုကြပေသည်။
တိုင်းရင်းသား ဘာသာစကားများ
မြန်မာဘာသာစကားနှင့် မြန်မာဒေသိယစကားများ အပြင်၊ ရှမ်းဘာသာစကား (၃.၂ သန်း ပြောဆို)၊ ကရင်ဘာသာစကား (၂.၆ သန်း ပြောဆို)၊ ဂျိန်းဖောဘာသာစကား (၉၀၀,၀၀၀ ခန့်ပြောဆို)၊ အမျိုးမျိုးသော ချင်းဘာသာစကား (၇၈၀,၀၀၀ ပြောဆို) နှင့် မွန်ဘာသာစကား (မွန်-ခမာ၊၁.၁ သန်း ခန့်ပြောဆို) အပါအဝင် အခြားဘာသာစကား တစ်ရာခန့်ရှိသည်။ ထိုဘာသာစကားအများစုသည် မြန်မာအက္ခရာကို အသုံးပြုကြသည်။
အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား
ယနေ့အချိန်တွင် မြန်မာဘာသာစကားသည် ပင်မဘာသာစကားဖြစ်ပြီး၊ အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားကို ဒုတိယဘာသာစကား အနေဖြင့် ပြောဆို အသုံးပြုနေကြသည်။ ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်း မှ ၁၉၆၄ ခုနှစ်အထိ အဆင့်မြင့်ပညာရေးစနစ်တွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားသည် ပင်မဘာသာစကား ဖြစ်ခဲ့သည်။
အသွင်ယောင် ပကတိ
အသွင်ယောင် ပကတိ(virtual reality) (ဗာတျူအယ် ရီအယ်လ်လီတီ) သို့မဟုတ် ဗွီအာရ် (VR) ဆိုသည်မှာ ကွန်ပျူတာဖြင့် ဖန်တီးထားသည့် အတုအယောင် လောကတွင် ကွန်ပျူတာ ဖန်ဆင်းမှုကြောင့် တွေ့မြင်ခံစားရသော အတွေ့အကြုံ ကို ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။
အသွင်ယောင် ပကတိ ကို ကွန်ပျူတာဖြင့် ဖန်ဆင်းရာတွင် အမြင်နှင့် အကြားအာရုံကို အဓိကထား၍ ဖန်တီးမှုပြုလေ့ ရှိသော်လည်း ဖန်တီးမှုတွင် အခြားအာရုံများပါ ပါဝင်နိုင်သည်။
လူသား၏အာရုံကို လွှမ်းခြုံစိုးမိုးနိုင်သော အသွင်ယောင်ပကတိ လောကတွင် ပကတိ နှင့် အသွင်တူ ကမ္ဘာလောကကို ဖန်ဆင်းနိုင်သလို စိတ်ကူးယဉ် ကမ္ဘာလောကကိုလည်း ဖန်တီးနိုင်သည်။
လက်ရှိ ဗွီအာရ် နည်းပညာ နှင့် ဖန်တီး မှုတွင် အသွင်ယောင် ပကတိ ခေါင်းစွပ် မျက်မှန် သို့မဟုတ် ရုပ်ပုံဖော်ပြစက်များ အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ အသုံးပြုသူ ၏ အမြင်၊ အကြား၊ ထိတွေ့မှု နှင့် အခြား အာရုံများကို တီထွင်ဖန် ဆင်းရာတွင် အထူးပြုလုပ်ထားသော အခန်း သို့မဟုတ် ရုပ်ပုံများ ကို အသုံးပြု၍ အရိပ် အယောင် လောက တွင် တကယ်ရောက်ရှိ နေသကဲ့သို့ ထင်မှတ်ရအောင် ဖန်တီးသည်။
စကားလုံးရင်းမြစ်
ဗာတျူအယ် (virtual) (မြန်မာဘာသာပြန် - အသွင်ယောင်) ကို "အနှစ် သာရအားဖြင့် အလားတူဖြစ် သော်လည်း အမှန် တကယ် မဖြစ်၊ မရှိ" ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် အင်္ဂလိပ်စာတွင် တစ်ဆယ့်လေး ရာစုနှစ် နှစ်ကတဲကစတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဤ ဝေါဟာရကို ၁၉၅၉ ခုနှစ် ကတဲက စတင်၍ ကွန်ပျူတာလောက တွင် "ရုပ်ဝတ္ထုအား ဖြင့် အမှန်တကယ် မရှိ သော်လည်း ဆော့ဖ်ဝဲရ် ဖြင့် ဖန်တီးထားသောအရာ" ဟူသော ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် အသုံးပြုခဲ့သည်။
မာလကာသီး
ရုက္ခဗေဒ အလိုအားဖြင့် မာလကာပင်ကို ဆစ်ဒီယမ် ဂွာဂျဗား ဟုခေါ်၏။ ရခိုင်လို ဂိုယိုင်ပင်ဟု ခေါ်သည်။ ထိုအပင်သည် မာတေစီအီးမျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၌ သဘာဝအလျောက် ပေါက်သော အပင်မျိုး မဟုတ်ပေ။ မူလပေါက်ရာ အရပ်မှာ မြောက်အမေရိကတိုက်ရှိ မက္ကဆီကိုနယ်နှင့် တောင်အမေရိကတိုက်ရှိ ပီရူးနိုင်ငံတို့ဖြစ်ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်းသို့ တစ်ဆင့်ယူဆောင်စိုက်ပျိုးသည့် သစ်ပင်ငယ်များ ဖြစ်သည်။
ရေမဝပ်သည့် သဲဆန်ဆန် ဂဝံမြေမျိုး၌ မာလကာပင်များ ကောင်းစွာဖြစ်ထွန်းသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် မေမြို့အနီး ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်နှင့် အခြားအရပ်ရှိ ခြံဥယျာဉ်များ၌ မာလကာပင်များကို စိုက်ပျိုးထားကြသည်။ မာလကာပင်များ ပွားလာအောင် မြေထုပ် စည်းခြင်း၊ အကိုင်းဆက်ခြင်း၊ အကိုင်းမြေမြု|ပ်ခြင်း၊ သားတက်ဖြတ် စိုက်ခြင်း စသည့် နည်းအမျိုးမျိုးတို့ဖြင့် စိုက်ပျိုးနိုင်သည်။ သို့သော် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အစေ့စိုက်နည်းကိုသာ အသုံးပြုကြသည်။ တစ်ပင် နှင့် တစ်ပင် ပေ ၂ဝ စီခွာ၍ အတန်းလိုက် စိုက်သင့်သည်။ အပင် သက် ၃ နှစ်ခန့်ရှိလာသောအခါ အသီးသီးတော့၏။ အပင်သက် နုစဉ် အချိန်မှစ၍ အကိုင်းအခက်တို့ကို ချိုင်ပေးလျှင် အသီးများ သီးနိုင်သည်။
အခေါက်သည် ချောမွတ်၍ ညိုဖျော့ဖျော့ အရောင်တွင် အကွက်များ ပေါ်လျက်ရှိသည်။ အချင်း ၁ ၁ /၂ လက်မခန့်ရှိသော အပွင့်ဖြူများ ပွင့်ရာ အနံ့အနည်းငယ်မွေး၏။ မာလကာပင်မျိုး အများအပြားရှိသော်လည်း စင်စစ် မာလကာဖြူမျိုးနှင့် မာလကာနီ မျိုးဟူ၍ နှစ်မျိုးသာ ခွဲခြားထားသည်။ မာလကာဖြူမျိုး အပင်တို့တွင်အပွင့်များ တစ်ပွင့်ချင်းပွင့်၍ သစ်သော့သီးပုံ အသီးများသီးသည်။ အနီမျိုး အပင်တို့တွင်ကား တစ်ခိုင်တွင် ၂ ပွင့်၊ ၃ ပွင့်စီ အခိုင်လိုက်ပွင့်၍ အသီးမှာ အလုံး၊ သို့မဟုတ် ရှည်ဝိုင်းဝိုင်းရှိကြ သည်။ မာလကာသီးအတွင်း၌ မာသောအစေ့ငယ်များ အများအပြား ရှိ၏။ အသီးမှည့်လျှင် အသားပျော့လာ၍ အရသာမှာ ချိုယောင် ယောင်ဖြစ်သည်။ အသီးတစ်ခုလုံးကို စားရသည်။
အသီးမှည့်ထက် အသီးစိမ်း အပွများကို အချို့ပို၍နှစ်သက်ကြသည်။ အသီးစိမ်းနှင့် အသီးမှည့်များအပြင် မာလကာယို ပြုလုပ်၍လည်း စားကြသည်။ မာလကာသားသည် ညိုမွဲမွဲအရောင်ရှိ၍ အတော်အသင့်မာသည်။ ယင်းအသားကို သေနတ်ပြောင်းခံအသား ပြုလုပ်ခြင်း၊ ပုံထွင်းခြင်း၊ သင်္ချာအတိုင်းအတာ ကိရိယာများ ပြုလုပ်ခြင်းတို့၌ အသုံးပြုကြသည်။
အိုင်တိုရွာ၊ ခမောက်စု
အိုင်တိုရွာ၊ ခမောက်စု
ဇီးငူ (ဇင်းငူ)ရွာ၊ အင်းတကော
ဇီးငူ (ဇင်းငူ)ရွာ၊ အင်းတကော
စာကလေး
စာကလေးအမျိုးအစား (၁၅)မျိုးခန့် ရှိရာ အရောင်နှင့် ပုံသဏ္ဌာန် နှစ်မျိုးမှ သုံးမျိုးအထိ ကွဲပြားနေတတ်သည်။ စာကလေး အမျိုးမျိုး ရှိသည့်အနက် ပါဏဗေဒအရ 'ပါစာဒိုမက်စတီကပ်'၊ 'ပါစာ မွန်တန်နပ်'၊ 'ပါစာ ဖလေဗျိုလပ်' အမည်ရှိ စာကလေးတို့သည် ထင်ရှား၏။ 'ပါစာဒိုမက်စတီကပ်' စာကလေးကို အိမ်စာဟူ၍ သိကြသည်။ ထိုစာကလေးသည် အလျား ၆ လက်မအထိ ရှိတတ်သည်။ ဦးခေါင်းသည် မွဲပြာ၍ ရင်အုပ်မှာ နက်၏။ ပူအိုက်သော ရာသီဥတုတွင် အလွန်ဆူညံစွာ အော်မြည်တတ်သည်။ သားပေါက်ချိန်တွင် သာမန်ချိန်ထက် စူးရှစွာ အော်မြည်တတ်သည်။ ထိုစာကလေးများကို တောမှာထက် မြို့၌ အတွေ့ရများသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် လွင်ပြင်များ၌ ကျက်စားလေ့ရှိသည်။ မြစ်ချောင်းအနီးအပါးရှိ တံငါတဲများတွင် တွေ့ရသည်။ တစ်နှစ်ပတ်လုံး သားပေါက်၏။ အသိုက်ကို တဲထဲ၊ အိမ်ထဲမှာ ပြုလုပ်တတ်ကြသည်။
ထိုစာကလေးမျိုးကို ဥရောပတိုက်၊ အာရှတိုက်၊ အာဖရိကတိုက် မြောက်ပိုင်းတို့တွင် အနှံ့အပြား တွေ့ရသည်။ အမေရိကတိုက်နှင့် ဩစတြေးလီးယားတိုက်တို့၌လည်း ရှိသည်ဟု ဆို၏။ 'ပါစာ မွန်တန်နပ်'စာကလေးမျိုးသည် အိမ်စာကလေးနှင့် ခပ်ဆင်ဆင်တူသည်။ သို့ရာတွင် အော်မြည်ရာ၌ အသံကွဲပြားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထိုစာကလေးမျိုးကို တောရွာတို့မှအပ တဲအိမ်၊ စရပ်၊ ဘုန်းကြီးကျောင်း စသော အဆောက်အအုံများ၌ တွေ့ရသည်။ တစ်နှစ်ပတ်လုံး သားပေါက်၏။ အသိုက်ကို အိမ်များ၊ သစ်ပင်အခေါင်းများ၌ ပြုလုပ်တတ်သည်။ ထိုစာမျိုး၏ဥမှာ 'ဒိုမက်စတီကပ်' စာကလေးဥထက် ငယ်သည်။ တစ်မြုံလျှင် ၄ ဥမှ ၅ ဥအထိ ရှိသည်။
စာဝါ
'ပါစာ ဖလေဗျိုလပ်' စာကလေးမျိုးကို စာဝါဟူ၍ သိကြသည်။ အလျား ၅ ၁/၂ လက်မရှိသည်။ အခြားစာကလေးများထက် အသံကျယ်သည်။ တောအရပ်ရှိ လဟာပြင်နှင့် စိုက်ခင်းများ၌ တွေ့ရသည်။ တစ်နှစ်ပတ်လုံး သားပေါက်၏။ တစ်ခါတစ်ရံ အခြားစာကလေးများနှင့် ရော၍ နေတတ်ကြသည်။ ဤစာမျိုးကို မြန်မာ ယိုးဒယား၊ အင်ဒိုချိုင်းနားနိုင်ငံများတွင် တွေ့ရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရခိုင်တိုင်း၊ ချင်းတောင်ဒေသ၊ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း၊ တောင်ပိုင်းရှမ်းပြည်နယ်နှင့် ကယားပြည်နယ်များတွင် အမြဲနေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းတွင် အများဆုံးတွေ့ရ၏။ မေမြို့တစ်ဝိုက်ရှိ စိုက်ခင်းများတွင် ကျက်စားသည်။ ပေ ၄ဝဝဝ အမြင့်အထိ နေနိုင်ကြသည်။ စာဗူးတောင်းသည် မြက်ခြောက်၊ လျှော်မျှင် စသည်တို့ဖြင့် အိမ်မိုးစွန်း၊ သစ်ပင်၊ ချုံဖုတ်ပင်များ၌ တွဲလျားကျအသိုက် ရက်လုပ်၍ နေတတ်သည်။ ထိုစာမျိုးကို အင်္ဂလိပ်လို 'ဗီးဗားပတ်' ဟူ၍ ခေါ်သည်။ စာဗူးတောင်း မျိုးခွဲစားရှိရာ စာခေါင်း ကွက်၊ စာဝတီး၊ စာဘုန်းကြီးတို့သည် ထိုစာမျိုးထဲတွင် ပါသည်။
ထိုစာကလေးများ အသိုက်ရက်လုပ်ထားပုံမှာ စိတ်ဝင်စားဖွယ်ရာ ကောင်းသည်။ အသိုက်ကို အိမ်တန်စက်မြိတ် သို့မဟုတ် သစ်ကိုင်းတို့တွင် တွယ်လျက်လုပ်တတ်သည်။ အသိုက် ပုံသဏ္ဌာန် မှာ အထက်မှ ခပ်သေးသေးဆင်းလာပြီး အလယ်တွင် ကြီးနေသည်။ အောက်ဘက်၌ ဝင်ပေါက်ထွက်ပေါက်အတွက် ခပ်သေးသေး အခေါင်းတစ်ခု ရှိသည်။ အချို့ အသိုက်များတွင် အပေါက်ကို ဘေး၌ထားသည်။ အသိုက်လုပ်နေစဉ် အလွန်ဆူညံစွာ အော်မြည်တတ်ကြသည်။ မိုးတွင်းအခါ၌ သားပေါက်ကြသည်။ ထိုစာမျိုးကို အရှေ့တိုင်းနိုင်ငံများတွင် အနှံ့အပြား တွေ့ရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် လွင်ပြင်များ၌ အများအားဖြင့် တွေ့ရတတ်သည်။
စာကလေးအမျိုးမျိုး ရှိသည်။ ဦးခေါင်းမွဲပြာ၍ ရင်အုပ်နက်သည်။ အထက်လွှတ်ရန် မြို့ထဲတွင် လှည့်လည်ရောင်းချသည်ကို တွေ့ရတတ်သည်။ အုတ်လိုက်ကျက်စားတတ်၍ ရေကန်၊ မြစ်ချောင်းအနီးတွင် တွေ့ရတတ်သည်။ စပါးခင်းများကို ဖျက်ဆီးတတ်သည်။ ဥမှာရှည်မျော၍ ပြာမွဲမွဲရှိသည်။ ဥရောပတိုက်၊ အာဖရိကတိုက်မြောက်ပိုင်းနှင့် အာရှတိုက်အနှံ့အပြားတွင် တွေ့ရှိရသည်။ ပသျှူးစာ၊ ပဲခူးစာ စသော စာအမျိုးအမည်များလည်း ရှိသည်။
ပသျှူးစာ
ပသျှူးစာနှင့် အိမ်စာတို့မှာ အနည်းငယ် ကွာခြားပြီး ပသျှူးစာမှာ ခေါင်းထိပ်တွင် အနီရောင်၊ ပါးတွင်အမည်းကွက်ပါရှိပြီး ပိုမိုလှပသည်။ အိမ်စာမှာ ဦးခေါင်းထိပ်တွင် မီးခိုးရောင်အဖြစ် မြင်တွေ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် ငှက်ချစ်သူများက စာငှက်များကို ဓာတ်ပုံရိုက်ကြရာတွင် လူတိုင်း သတိမထားမိသော ပသျှူးစာငှက်များကို အားထားရိုက်ကူးကြသည်။
ချားလ် မက်ဆီယာ
ချားလ် မက်ဆီယာ (26 June 1730 – 12 April 1817) သည် ပြင်သစ်လူမျိုး နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်ဖြစ်သည်။ သူသည် မက်ဆီယာ အရာဝတ္တုများ ဟု သိကြသည့် နက်ဗျူလာ ၁၁၀ ခု၊ ကြယ်အစုအဖွဲ့များပါဝင်သော နက္ခတ္တဗေဒဆိုင်ရာ စာရင်းတခုကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ မက်ဆီယာသည် ကောင်းကင်ယံ၌ အမြဲတမ်းတည်ရှိသော အရာဝတ္ထုများနှင့် တခါတရံပေါ်လာတတ်သည့် အရာဝတ္ထုများကို နက္ခတ္တဗေဒ စောင့်ကြည့်လေ့လာသူများအား ကွဲပြားသိရှိစေရန် ရည်ရွယ်၍ ယင်းအရာဝတ္ထုများကို မှတ်တမ်းတင်ပြုစုခဲ့သည်။
မွေးချင်း ၁၂ ယောက်တွင် မက်ဆီယာသည် ၁၀ ယောက်မြောက်သားဖြစ်ပြီး ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ လော်ရိန်းဒေသတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူ၏ အကိုနှင့် အစ်မများ ၆ ယောက်သည် ငယ်ငယ်က ဆုံးပါးသွားခဲ့ပြီး သူ့ဖခင်မှာ ၁၇၄၁ ခုနှစ်တွင် ဆုံးပါးခဲ့သည်။ ချားလ် မက်ဆီယာ၏ နက္ခတ္တဗေဒအပေါ် စိတ်ဝင်စားမှုမှာ ၁၇၄၄ ခုနှစ်တွင် ပေါ်လာခဲ့သော ကြယ်တံခွန်ကြောင့် ဖြစ်သည်။ မက်ဆီယာသည် ကြယ်တံခွန်ပေါင်း ၁၃ ခုကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ သူ၏ ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုကို ယင်းအချိန်အခါက ပြင်သစ်ဘုရင် ၁၅ယောက်မြောက် လူးဝစ်က ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် Ferret of Comets ဟူသော နာမည်ပြောင် သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြင်သစ် နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များ
ကျိုက်အင်း
ကျိုက်အင်း
ကိုးကား
ကျိုက်အင်း
လှည်းဆိပ်ရွာမရွာ၊ လှည်းဆိပ်
လှည်းဆိပ်ရွာမရွာ၊ လှည်းဆိပ်
ပိန်ရိန်းရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းတပ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖေါင်းတောရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
ဖေါင်းတောရွာ (Hpawngtaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ဖေါင်းတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၀၇၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖေါင်းတောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၁၄ ဦး၊ မ ၁၉၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၅၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
NGC 1851
NGC 1851 သည် ကြယ်စုတန်း ကိုလမ်ဘာ မှ globular cluster ဖြစ်သည်။
ကပိုင်ရွာမရွာ၊ ကပိုင်
ကပိုင်ရွာမရွာ၊ ကပိုင်
မဲခေါင်းရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
မဲခေါင်းရွာ (Mekhaung)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ နှောက်စမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၇၁၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နှောက်စမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၂၀ ဦး၊ မ ၇၂၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၄၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ပေါ်ပယ်ထာရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
ပေါ်ပယ်ထာရွာ (Pawpeihtar)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ ကျေးစီး (တောင်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၃၉၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သွားရောဂါကုပညာ
ယခုအခါလူများတွင် ဖြစ်ပွားတတ်သည့် အချို့သောရောဂါများသည် သွားများကြောင့်ဖြစ်သည်ကို သိလာကြလေသည်။ သွားများကိုဂရုမစိုက် ပေါ့ပေါ့ဆဆထားမှုကြောင့်ရောဂါပိုးများ ဝင်ရောက်နိုင်သဖြင့် သွားဖုံးများတွင်လည်းကောင်း၊ သွားများတွင်လည်းကောင်း အနာများ စတင်ဖြစ်ပွားနိုင်လေသည်။ ထိုကြောင့် သွားစိုက်ဆရာဝန်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရသော ဆရာဝန်များထံသို့ ခြောက်လလျှင်တစ်ကြိမ်ကျ သွားများကို သွားရောက်ပြသ၍ စုံစမ်းစစ်ဆေးခြင်းခံယူထိုက်လေသည်။ ယခုခေတ် သွားစိုက်ဆရာများသည် ရှေးခေတ် သွားစိုက်ဆရာများကဲ့သို့ သွားများကို နုတ်ပေးတတ်ရုံ၊ စိုက်ပေးတတ်ရုံ၊ ဖာ၍ပေးတတ်ရုံမျှနှင့် မပြီးတော့ဘဲ ပါးစပ်နှင့်ပတ်သက်သော အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများနှင့် သွားတွင်ဖြစ်ပေါ်တတ် သည့်ရောဂါများ၏ အကြောင်း ရင်းများကိုလည်း နားလည်ရန် လိုလာပေတော့သည်။
ထို့ပြင်သွားများ၏ ချွတ်ယွင်းချက်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တတ်သည့် ရောဂါများကိုလည်း နားလည်ရမည်ဖြစ်ပြီးလျှင် မည်ကဲ့သို့ ကုသထိုက်ကြောင်းကိုလည်း ပြောကြားနိုင်မည့်အရည်အခြင်း ရှိရမည်ဖြစ်လေသည် သွားစိုက်ဆရာသုံးစွဲသည့် ကိရိယာများသည်လည်း ခေတ်အမီဆုံးဖြစ်ပြီးလျှင် သူ၏နားလည်မှုသည်လည်း ကျယ်ဝန်းနိုင်သမျှ ကျယ်ဝန်းရမည်ဖြစ်လေသည်။
သွားစိုက်ပညာသည် အရေးကြီးသည့်ပညာရပ်တစ်ခု ဖြစ်လာပြီဖြစ်သောကြောင့် သွားစိုက်ဆရာ တစ်ယောက် ဖြစ်လာနိုင်ရန်နှစ်ရှည်လများ သင်ကြားရပေသည်။ သွားစိုက်ပညာကို သင်ကြားလိုသူသည် ဆယ်တန်း စာမေးပွဲကိုအောင်မြင်ရမည် ဖြစ်ပြီးလျှင် အစိုးရ အသိအမှတ်ပြုထားသည့် ဆေးရုံတစ်ရုံနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည့်သွားဘက်ဆိုင်ရာဌာနတွင် ဝင်ရောက်သင်ကြားရန် ပြဋ္ဌာန်းထားပြီးဖြစ်လေသည်။
ဗြိတိသျှနိုင်ငံတွင် သွားနှင့်စပ်လျဉ်းသည့်အဖွဲ့များကို ခေတ်သစ်တက္ကသိုလ်များကသာလျှင်ပေး၍ရှေးကျသည့် အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်၊ သို့မဟုတ် ကိန်းဗရစ် တက္ကသိုလ်များမှဘွဲ့များကိုမပေးချေ။ သွားစိုက် ပညာကို အောင်မြင်ပြီး၍ အလုပ်လုပ်သောအခါ၌လည်း ယူနိုက်တက်ကင်း ဒမ်းနိုင်ငံရှိသွား စိုက်ပညာ ရှင်များအဖွဲ့တွင် မှတ်ပုံတင်ထားရန်လိုကြောင်းဥပဒေဖြင့်ပညတ်ထားလေသည်။ ပထမဆုံးသွားစိုက်ပညာသင်ကျောင်းကို အမေရိကန်နိုင်ငံ ဗောလတီးမိုးမြို့တွင် ၁၈၃၉ ခုနှစ်၌ ဖွင့်လှစ်ခဲ့၍ ဗြိတိန်နိုင်ငံတွင် ၁၈၅၈ ခုနှစ်၌ နှစ်ကျောင်းဖွင့်ခဲ့ပေသည်။ ထိုကျောင်းနှစ်ကျောင်း သည်နောင်သောအခါ တော်ဝင်သွားစိုက်ဆေးရုံနှင့် အမျိုးသားသွားစိုက်ဆေးရုံများ ဖြစ်လာကြပြီးလျှင် ယခုအခါ လန်ဒန်တက္ကသိုလ်လက်အောက်တွင် ရှိကြလေသည်။
ယခုကာလ မြန်မာနိုင်ငံတွင် သွားစိုက်ပညာဟု မသုံးနှုံးကြတော့ဘဲ သွားဘက်ဆိုင်ရာ ဆေးတက္ကသိုလ်များမှ ပေးအပ်သော ဘီဒီအက်စဘွဲ့(သွားဘက်ဆိုင်ရာ ဆေးပညာဘွဲ့) ဖြင့် သွားနှင့်ခံတွင်းဆေးပညာ ဟု သတ်မှတ်ခေါ်ဝေါကြလေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သွားရောဂါကုပညာ
တောင်ပေါ်စာနှုတ်သီးထူဂုတ်ဝါ
တောင်ပေါ်စာနှုတ်သီးထူဂုတ်ဝါ (Mycerobas affinis) သည် စာကလေးမျိုးနွယ်ဝင် ငှက်တမျိုးဖြစ်ပြီး ဘူတန်နိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ နီပေါနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဘူတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(မန္တလေး)
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(မန္တလေး)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်၊ တအုံကျေးရွာ အနီးတွင် တည်ရှိသည်။ စုစုပေါင်း ဧရိယာအကျယ်အဝန်းမှာ ၁၃၈.၀၇ ဧက ဖြစ်သည်။
B.C.Sc နှင့် B.C.Tech ဘွဲ့နှစ်မျိုးကို ပေးအပ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(မန္တလေး) ၂၀၀၂ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် စတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌရုံး၏ ၂၀၀၇ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၉ ရက် နေ့စွဲပါစာအမှတ်၊ ၀၁/နယက(ဥ)/စ၀-၁အရ၊ အစိုးရကွန်ပျူတာကောလိပ် မှ ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(မန္တလေး) အဆင့်သို့ ၂၀၀၇ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၀ ရက်နေ့တွင် တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။
တောဝက်
တောဝက် (Wild Boar) သည် ဝက်အမျိုးအနွယ် ဆွီဒေး(Suidae) မျိုးရင်း တွင် ပါဝင်ပြီး အာတီယိုဒတ်တိုင်း မျိုးစစ်ဖြစ်သည်။ သူတို့သည် ယနေ့အချိန်တွင် ကမ္ဘာအရပ်ရပ်ရှိ နေရာဒေသတိုင်းလိုလိုတွင် ကျက်စားလေ့ ရှိကြပြီး ၎င်းတို့၏ စားကျက် မဟုတ်သော နေရာများတွင်ပင် ကျင်လည်နေထိုင်ကြသည်။
တောဝက်တို့သည် အစုံစားသတ္တဝါများ ဖြစ်ကြပြီး ပတ်ဝန်းကျင် အပြောင်းအလဲကို အလွယ်တကူ လက်ခံနိုင်ကြသည်။ ရှေးခေတ်အခါက ဥရောပတွင် ၎င်းတို့ကို ကိုယ်အင်္ဂါ အစိတ်အပိုင်းများ အတွက် အမဲလိုက်ခြင်း ခံခဲ့ရပြီး ရှေးခေတ် ယဉ်ကျေးမှု လူ့အဖွဲ့အစည်းတို့၏ ဒဏ္ဍာရီ ပုံပြင်များတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ ဂရိ၊ ဖိုနီးရှင်း နှင့် ပါရှန်းဒဏ္ဍာရီတို့တွင် ၎င်းတို့အား ကြမ်းကြုတ်သော သတ္တဝါများအဖြစ် ဖော်ပြလေ့ ရှိကြပြီး အချို့က မကောင်းဆိုးဝါး အဖြစ်ပင် ဖော်ပြတတ်ကြသည်။ အချို့ကမူ ၎င်းတို့အား ရဲရင့်ပြီး ခွန်အားကြီးမားသော သတ္တဝါများ အဖြစ် ဖော်ပြလေ့ ရှိကြသည်။ အချို့ကမူ ၎င်းတို့အား ဒုက္ခပေးတတ်ပြီး တခြားတိရစ္ဆာန်များ အပေါ် ဒုက္ခပေးတတ်သော သတ္တဝါများ အဖြစ် မြင်လေ့ ရှိကြသည်။ ယနေ့တိုင်အောင်ပင် လူတို့သည် တောဝက်တို့ကို အမြင် အမျိုးမျိုးဖြင့် ရှုမြင်လေ့ ရှိကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခွာစုံပါသော တိရစ္ဆာန်များ
မိုင်ယာမီမြို့
မိုင်ယာမီမြို့ (Miami; ; ) သည် ဖလော်ရီဒါပြည်နယ် အရှေ့တောင်ပိုင်း အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ၏ ကမ်းရိုးတန်းပေါ်တွင် တည်ရှိသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်ပြီး မိုင်ယာမီ-ဒိတ် ကောင်တီ၏ မြို့တော် ဖြစ်သည်။ ထိုကောင်တီမှာ ဖလော်ရီဒါ ပြည်နယ်တွင် လူဦးရေ အများဆုံး ဖြစ်ပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် အဌမမြောက် လူဦးရေ အများဆုံး ဖြစ်ကာ လူဦးရေ ၂,၅၀၀၀,၆၂၅ ဦး ရှိသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ၄၂ မြို့မြောက် လူဦးရေ အများဆုံး မြို့ ဖြစ်ပြီး မြို့တွင်း လူဦးရေ ၃၉၉,၄၅၇ ဦး ရှိသည်။ တောင်ဖလော်ရီဒါ မက်ထရိုပိုလစ်တန် ဧရိယာ အတွင်း အဓိက၊ အလယ်ဗဟိုကျကာ၊ လူဦးရေ အများဆုံး ဖြစ်ပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အရှေ့တောင်ပိုင်းတွင် လူဦးရေ အများဆုံး မက်ထရိုပိုလစ် ဖြစ်သည်။ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း ဗျူရို၏ အဆိုအရ မိုင်ယာမီ မက်ထရို ဧရိယာသည် သတ္တမမြောက် လူဦးရေ အများဆုံးနှင့် ပဉ္စမမြောက် အကြီးဆုံး မြို့ပြဧရိယာဖြစ်ပြီး လူဦးရေ ၅.၅ သန်းမျှ ရှိသည်။
ဝမ်စောက် (နေ)ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ဝမ်စောက် (နေ)ရွာ (Wansawk (Nay))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ဟိုနားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၅၅၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုနားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၇၆ ဦး၊ မ ၁၆၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၇၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွှေသမင်
ရွှေသမင်သည် ခွာစုံနို့တိုက်သတ္တဝါမျိုး ဖြစ်ပြီး မျိုးစဉ် Artiodactyla၊ မျိုးရင်း Cervidae၊ မျိုးစိတ် Cervus eldi ဖြစ်ပြီး မျိုးစိတ်ခွဲ သုံးမျိုးရှိကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ရွှေသမင်အား ဇီဝဗေဒပညာရှင်များမှ Eld's Deer ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ Eld's Deer အား ၁၈၃၈ တွင် ဗြိတိသျှတပ်မတော်အရာရှိ Percy Eld မှ အိန္ဒိယနိုင်ငံ မဏိပူရ ချိုင့်ဝှမ်းဒေသတွင် စတင်တွေ့ရှိ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့၍ တွေ့ရှိသူအမည်အား အစွဲပြုကာ Eld's Deer ဟု ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။
အိန္ဒိယ သမင်မျိုးစိတ် Cervus eldi eldi အား အိန္ဒိယနိုင်ငံ မဏိပူရပြည်နယ်တွင်သာ တွေ့ရပြီး ယခုအခါ အကောင်ရေ ၂၀၀ ခန့်သာ ကျန်ရှိတော့သည်။ နောင်ရေရှည်တွင် မျိုးသုဉ်းမည့် အန္တရာယ်များစွာဖြင့် ရင်ဆိုင်ရဖွယ်ရှိကြောင်း သိပ္ပံပညာရှင်များမှ ကြိုတင်ခန့်မှန်း ဟောကိန်း ထုတ်ထားသည်။ ယင်းသမင်များကို မဏိပူရဘာသာစကားဖြင့် Sangai ဟု ခေါ်တွင်လေသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ကိုးလ်ကတ္တားမြို့ရှိ အလီပိုးတိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်တွင် ဤမဏိပူရ ရွှေသမင်များကို ခြံလှောင်သားဖောက်မွေးမြူမှု အစီအစဉ် ပြုလုပ်ခဲ့ရာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ မဏိပူရရွှေသမင်များစွာ ပေါက်ဖွား နိုင်ခဲ့သည်။
ထိုင်း၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ လာအို၊ ဗီယက်နမ်နှင့် ဟိုင်နန်ကျွန်းတို့၌ တွေ့ရှိရသော သမင်မျိုးစိတ်ကွဲများမှာ Cervus eldi siamensis ဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်း ၁၀ ကောင်မှ အကောင် ၃၀ အထိသာ ရှိနိုင်တော့ကြောင်း ခန့်မှန်းထားပြီး မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်ခြင်းမှ ကာကွယ်နိုင်ရန် နိုင်ငံတော်အဆင့် စီမံကိန်းများချမှတ်၍ ဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။ လာအိုနှင့် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံများတွင် ကောင်ရေအလွန်နည်းပါးနေပြီး ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင်မူ မျိုးသုဉ်းလုနီးပါး ဖြစ်နေသည်။ တရုတ်ပြည်၊ ဟိုင်နန်ကျွန်းတွင်မူ သမင်ကောင်ရေ ရာဂဏန်း အနည်းငယ်ခန့်ကို ခြံလှောင်၍ မွေး မြူ ထားသည်။
မြန်မာ့ရွှေသမင်
အရွယ်အစား၊ ဦးချိုပုံသဏ္ဌာန်၊ ရာသီအလိုက်ပြောင်းလဲသည့် အမွှေးအရောင်ပေါ်မူတည်ပြီး သမင်မျိုးကွဲပြားသည်ဟု ထင်ကြသည်။ သို့သော် မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိသော သမင်အားလုံးသည် ရွှေသမင် မျိုးစိတ်များသာ ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ ရွှေသမင်မျိုးစိတ်အား သိပ္ပံအမည် Cervus eldi thamin ဟု ခေါ်ဆိုပြီး သိပ္ပံအမည်တွင်ပင် မြန်မာအခေါ် thamin ဟုပါရှိကာ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒေသရင်း မျိုးစိတ်ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ညွှန်းထားပြီး ဖြစ်သည်။ ယခင်က မြန်မာနိုင်ငံ၏ မြို့နယ် ၂၃ မြို့နယ်တွင် တွေ့ရှိကြောင်း မှတ်တမ်းများအရ သိရသော်လည်း ၁၉၉၇ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၀၃ ခုနှစ်တို့၌ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ကွင်းဆင်း စာရင်းကောက်ယူမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ ယခုအခါတွင် မြို့နယ်ရှစ်မြို့နယ်၌သာ တွေ့ရှိရတော့သည်။
မြန်မာ့ရွှေသမင်ကို ရွှေစက်တော် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တော၊ ချပ်သင်း တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တော နှင့် အလောင်းတော်ကဿပ အမျိုးသားဥယျာဉ်များတွင် ကာကွယ်စောင့် ရှောက် ထားလေသည်။
မြန်မာ့ရွှေသမင်မျိုးများသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် အထက် အမြင့်ပေ ၁၆၅ မှ ၁၃၁၂ ပေအတွင်းရှိ အင်တိုင်းတော၊ ရွက်ပြတ်တောနှင့် တောခြောက်၊ ဖုန်းဆိုးတော၊ တောပြုတ်နှင့် စိုက်ပျိုးမြေများအနီးတွင်သာ အများအပြား ရှင်သန်ကျက်စားလေ့ ရှိသည်။ ပျမ်းမျှ ကိုယ်အလေးချိန် ၁၅၄ ပေါင်မှ ၂၈၆ ပေါင်အထိ ရှိပြီး တစ်ကောင်လျှင် လှည့်လည်ကျက်စား သွားလာမှု ဧရိယာ ၂၉၆၅ ဧကမှ ၄၂၀၀ ဧကအထိ ရှိနိုင်သည်။ အထီးများသည် နွေရာသီတွင် ရွှံ့နွံလူးလေ့ရှိပြီး လှည့်လည်ကျက်စား သွားလာမှု ဧရိယာမှာ အမများထက် ပိုမိုကျယ်ဝန်းသည်။ အထူးသဖြင့် နွေရာသီတွင် အုပ်စုဖွဲ့ နေလေ့ရှိသည်။ မြက်၊ ဖန်ခါး၊ ဆီးဖြူ၊ တယ် စသည့် အသီးများနှင့် တစ်ခါတစ်ရံ ပင်ပျော့ပင်များကို အဓိကထား စားသောက်တတ်သည်။ အထီးများတွင်သာ ဦးချိုပါရှိပြီး အမများတွင် ဦးချိုမပါရှိပါ။
သမင်အထီးငယ်များသည် တစ်နှစ်သားအရွယ်ခန့်တွင် မိတ်လိုက်မျိုးပွားနိုင်ပြီး အမငယ်များမှာမူ ရက်ပေါင်း ၄၅၆ ရက် ကျော်မှသာ ကိုယ်ဝန်ရ မျိုးပွားနိုင်သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလလယ်မှ မေလအတွင်း မိတ်လိုက်ပြီးချိန်တွင် အထီးများ ချိုလဲလေ့ရှိသည်။
သားလွယ်ကာလသည် ရက်ပေါင်း ၂၂၀ မှ ၂၄၀ ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ရွှေသမင်နှင့် ထိုင်း၊ လာအို၊ ကမ္ဘောဒီးယားတို့မှ သမင်မျိုးကွဲများသည် အောက်တိုဘာလနှင့် နိုဝင်ဘာလများတွင် သားပေါက် သည်။ မဏိပူရသမင်မှာမူ အောက်တိုဘာလမှ ဒီဇင်ဘာလကုန်အတွင်း သား ပေါက်သည်။
သားတစ်ကောင်တည်းသာ ပေါက်တတ်သည်။ သမင်ပေါက်ကလေးတွင် မွေး ကင်းစ၌ အဖြူပြောက်ကလေးများ ပါတတ်သည်။ အသက်ကြီးလာသည်နှင့်အမျှ ယင်းအဖြူပြောက်ကလေးများ ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ အသက် ၇လသားအ ရွယ်တွင် နို့ဖြတ်သည်။ ၁၈လသားအရွယ်မှစ၍ မျိုးပွားနိုင်ပြီ ဖြစ်သည်။
ထူးခြားမှုများ
ရွှေသမင်မျိုးစိတ်တစ်မျိုးချင်းစီအလိုက် ထူးခြားမှုများ ရှိလေသည်။ မဏိပူရသမင်များမှာ စိမ့်တော၊ နွံတောများတွင် ကျက်စားသည်။ မြန်မာ့ရွှေသမင်များမှာ အင်တိုင်းတော၊ တောခြောက်၊ ရွက်ကြွေတောများ တွင် ကျက်စားသည်။ ထိုင်း၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ လာအိုနှင့် ဗီယက်နမ်မှ သမင်များမှာလည်း ရွက်ကြွေ တောများတွင်သာ ကျက်စားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သမင်မျိုးရင်းဝင်
ဟယ်ရီဆန် ဖို့ဒ်
ဟယ်ရီဆန် ဖို့ဒ် (Harrison Ford ; /ဟယ်ရီဆန် ဖော့ဒ်/) သည် အမေရိကန်နိုင်ငံသား ရုပ်ရှင်မင်းသား၊ လေယာဉ်မှူး၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် တက်ကြွလှုပ်ရှားသူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ အထိ ၎င်းရိုက်ကူးခဲ့သော ရုပ်ရှင်များမှ စုစုပေါင်း ပြည်တွင်းရုံတင်ဝင်ငွေ (လက်မှတ်ရောင်းချရမှု) မှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅.၁ ဘီလီယံအထိရှိ၍ ကမ္ဘာအနှံ့ ရုံတင်ဝင်ငွေစုစုပေါင်းမှာ ၉.၃ ဘီလီယံကျော်ရှိသောကြောင့် သမိုင်းတစ်လျှောက် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ၏ ရုံတင်ဝင်ငွေ ရရှိမှု စုစုပေါင်းပမာဏတွင် အဆင့်လေး နေရာ၌ ရှိသည်။ ထိုရုံတင်ဝင်ငွေအပြင် အကယ်ဒမီဆု တစ်ကြိမ်၊ ရွှေကမ္ဘာလုံးဆု လေးကြိမ် လျာထားခြင်းခံခဲ့ရပြီး စေတန်ဆု သုံးကြိမ်၊ AFI Life Achievement ဆုနှင့် Cecil B. DeMille ဆုတို့ကို ရရှိခဲ့သည်။
ရုပ်ရှင်လောကသို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး မထင်မရှားနေရာ၊ ဇာတ်ပို့နေရာများတွင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ဖို့ဒ်သည် အာကာသဇာတ်လမ်းတွဲကြီးဖြစ်သည့် ၁၉၇၇ ထွက်ရှိသော စတားဝေါ ခေါ် ကြယ်တာယာစစ်ပွဲရုပ်ရှင်တွင် ဟန်ဆိုလို (Han Solo) အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ရာမှ ကမ္ဘာအနှံ့ အောင်မြင်ကျော်ကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် (၄၂) နှစ်ကြာ ကာလအတွင်း ထွက်ရှိခဲ့သည့် နောက်ဆက်တွဲ ရုပ်ရှင်လေးကားတွင်လည်း ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် လူသိများခဲ့သည်မှာ Raiders of the Lost Ark (၁၉၈၁) မှစတင်သည့် အင်ဒီယာနာ ဂျုံးဇ် ဇာတ်ကားများဖြစ်သည်။ သိပ္ပံဇာတ်ကားများ ဖြစ်သော Blade Runner (၁၉၈၂) ၊ Blade Runner 2049 (၂၀၁၇) တို့တွင် ရစ်ခ် ဒက်ကာ့ခ် ဇာတ်ကောင်အဖြစ်လည်းကောင်း တွန်ကလန်စီဇာတ်ကားတွဲများဖြစ်သည့် Patriot Games (၁၉၉၂) ၊ Clear and Present Danger (၁၉၉၄) တို့တွင် ဂျက်ရိုင်ယန်အဖြစ်လည်းကောင်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ သရုပ်ဆောင်သက်တမ်းမှာ နှစ်ခြောက်ဆယ်ကျော်ရှိပြီဖြစ်ကာ သမိုင်းတစ်လျှောက် အထင်ကရရှိသော ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူး/ထုတ်လုပ်သူများနှင့် ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ရာ၌ ဂျော့ဂျ် လူးကပ်စ်၊ ဖရန့်စစ် ဖော့ဒ် ကော့ပိုလာ၊ စတီဗန် စပီးလ်ဘတ်ခ်၊ ရစ်ဒ်လီ စကော့၊ ပီတာ ဝီးယာ၊ ရိုမန် ပေါ်လန်းစကီး၊ မိုက် နီကိုလပ်စ်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ
ရှားခဲစုရွာ၊ ခမောက်စု
ရှားခဲစုရွာ၊ ခမောက်စု
ကျောက်ကန်ကွင်း
ကျောက်ကန်ကွင်း
မုနန်ခမ်းရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
မုနန်ခမ်းရွာ(Munahkam)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ဆိုင်ရန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၆၈၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အရှေ့ရွာ၊ ဦးဒေါင်း
အရှေ့ရွာ၊ ဦးဒေါင်း
ကျောင်းစုရွာ၊ ကပိုင်
ကျောင်းစုရွာ၊ ကပိုင်
အောက်ကျင်းရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်
အောက်ကျင်းရွာ (Aukkyin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ မြင်းမူမြို့နယ်၊ မူးဝရွာထောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၁၉၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းမူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောသရက်
တလိုင်းခေါင်း (Talainggaung) ၏ ရုက္ခဗေဒ အမည်မှာ Madhuca longifolia ဖြစ်သည်။
ကဏ္ဍ:သစ်ပင်များ
ပါစယ်တာဝါ
ပါစယ်တာဝါ
ကမ္ဘာပေါ်တွင် နာမည်အကြီးဆုံး နာရီစင်ကြီးမှာ ဘစ်ဘင်(Big Ben)ခေါ် နာရီစင်ကြီးဖြစ်ပြီး အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ လန်ဒန်မြို့တွင် တည်ရှိလေသည်။ ထိုနာရီစင်ကြီး နှစ်ပေါင်းတစ်ရာပြည့်သည့်နေ့တွင် ဗြိတိသျှပါလီမန်၌ နှစ်တစ်ရာ ဂုဏ်ပြုအထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ပါလီမန်အမတ်များက သုံးမိနစ် မတ်တတ်ရပ်၍ အရိုအသေပြုခဲ့ကြဘူးပေသည်။ ဘစ်ဘင်နာရီကြီးသည် ၁၉၄၂-ခုနှစ်၊ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးဖြစ်သောအခါ ဂျာမန်လေတပ်မှ လန်ဒန်မြို့ကို ဗုံးကြဲသဖြင့် တုန်ခါမှုကြောင့် တစ်ကြိမ်သာ စက်ရပ်နားခဲ့ရဘူးလေသည်။ ထိုနာရီကြီးမှာ ယနေ့အထိ လန်ဒန်မြို့သူမြို့သားများအား အချိန်မှန်မှန် အလုပ်အကျွေးပြုနေဆဲပင် ဖြစ်ပေသည်။
ထို့အတူ မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း ဘစ်ဘင်နာရီကြီးကဲ့သို့ သက်တမ်းအရှည်အကြာဆုံး နာရီစင်ကြီးတစ်ခု ရှိသည်။ ထိုနာရီစဉ်ကြီးကတော့ ပြင်ဦးလွင်မြို့ရှိ ပါစယ်တာဝါ(Purcell Tower)နာရီစင်ကြီးပဲ ဖြစ်သည်။ ပြင်ဦးလွင်နာရီစင်ကြီးမှာ ၁၉၃၄-ခုနှစ်၊ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ဂီးလက်အင်ဂျွန်ဆင် ကုမ္ပဏီ(Gillete & Johnson Co.)မှ ဗြိတိသျှ ပဉ္စမမြောက် ဂျော့ဘုရင်၏ နန်းစံသက် (၂၅)နှစ်မြောက် ငွေရတုသဘင် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ထုတ်လုပ်ခဲ့သော နာရီအနည်းငယ်အနက် တစ်လုံးအပါအဝင် ဖြစ်လေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံအတွက် တစ်လုံး ယာထားရာတွင် မန္တလေးမြို့မှ မစ္စတာပါစယ် (Mr Purcell)နှင့် ပြင်ဦးလွင်မြို့မှ ရှေ့နေကြီး မစ္စတာ အာဇင်း(Mr M.Azin)တို့၏ ကြိုးပမ်းမှုကြောင့် ပြင်ဦးလွင်မြို့အတွက် ရရှိလိုက်ခြင်းပဲဖြစ်သည်။ နာရီစင်ကို ၁၉၃၅-ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့မှ ကလပ်အင်ဂရေ့ချ် ဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီ (Clark & Graig Co.)မှ တာဝန်ယူတည်ဆောက်ပေးခဲ့သည်။ နာရီစင်ကြီးကို ၁၉၃၆-ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း ကုန်ကျငွေမှာ ၁၇၀၀၀-ကျပ် ဖြစ်သည်။ နာရီအလှူရှင် မစ္စတာပါစယ်က ငွေ ၁၁၀၀၀-ကျပ် မတည်လှူဒါန်း၍ ပြင်ဦးလွင် မြူနီစပယ်က ငွေ ၆၀၀၀-ကျပ် ထည့်ဝင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ နာရီစင်ကြီးကိုလည်း ထိုအချိန်မှ စ၍ ပါစယ်တာဝါ(Purcell Tower)ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။ မစ္စတာပါစယ်မှာ နာရီစင်ကြီးအပြင် ယခုပြင်ဦးလွင် ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးရှိ သူနာပြုဆရာမများ နေထိုင်လျက်ရှိသော နှစ်ထပ်အဆောက်အဦ တစ်ခုကိုလည်း လှူဒါန်းခဲ့သေးသည်။ မစ္စတာပါစယ်သည် အာမေးနီးယန်းလူမျိုး တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ ဘိုးဘွားများမှာ မင်းတုန်းမင်းနှင့် သီပေါမင်း လက်ထက်တော်များအထိ နန်းတွင်းသို့ အချိန်မရွေး ဝင်ထွက်ခွင့် ရရှိခဲ့သော ကုန်သည်ကြီးများဖြစ်သည်။
ပြင်ဦးလွင်နာရီစင်ကြီးမှာ အမြင့်ပေ ၇၅-ပေရှိပြီး အရပ်လေးမျက်နှာမှ နေ့ရောညပါ မြင်နိုင်ရန်အတွက် ဒိုင်ခွက်အကျယ် ၄-ပေခွဲစီရှိ နာရီ လေးခုကို တပ်ဆင်ထားသည်။ ထို့အပြင် အတွင်း၌ ဝက်စမင်စတာချိုင်း( Westmister Chime) ခေါ် ကြီးစဉ်ငယ်လိုက် ခေါင်းလောင်းလေးလုံးနှင့် တစ်နာရီထိုးတိုင်း အချက်ပြည့်တီးသည့် ခေါင်းလောင်းကြီးတစ်လုံး၊ စုစုပေါင်း ခေါင်းလောင်းကြီး ငါးလုံး တပ်ဆင်ထားသည်။ ခေါင်းလောင်းလေးလုံးမှာ ၁၅-မိနစ်လျှင် တစ်ကြိမ် သံစုံကျူးရင့်ရန် အတွက်ဖြစ်သည်။
ထူးခြားချက်
ထိုနာရီစင်ကြီး၏ ထူးခြားချက်မှာ ၁၅-မိနစ်လျှင် တစ်ကြိမ် မြည်သည့် သံစဉ်တီးလုံး လေးမျိုးရှိပြီး ထိုလေးမျိုးစလုံးမှာ သူ့အဓိပ္ပာယ်နှင့်သူ ရှိသည်။
အဓိပ္ပာယ်မှာ-
နာရီစက်များမှာ သံပတ်ဖြင့် လည်ခြင်းဖြစ်သည်။ သီတင်းတစ်ပါတ်လျှင် နှစ်ကြိမ် သံပတ်ပေးရသည်။ နာရီတွင် တပ်ဆင်ထားသော စက်ပစ္စည်း အစိတ်အပိုင်း အမျိုးမျိုး၏ စုစုပေါင်း အလေးချိန်မှာ သုံးတန်ခန့်ရှိသည်။
ခေတ္တ ရပ်နား
ထိုနာရီစင်ကြီးမှာ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး ပြီးခါနီး ၁၉၄၅-ခုနှစ်၊ မတ်လနှင့် ဧပြီလ၌ ခေတ္တရပ်နားခဲ့ဘူးသည်။ ထိုစဉ်က နာရီရပ်နားခဲ့ရခြင်းမှာ နာရီကြီး၌ တပ်ဆင်ထားသော စက်ပစ္စည်းများကို လူအချို့က ဖြုတ်ယူပြီး သံတိုသံစ ရောင်းသည့် ဆိုင်တွင် ရောင်းချခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
၁၉၄၅-ခုနှစ် မတ်လ ၁၅-ရက်နေ့တွင် ပြင်ဦးလွင်မြို့ကို ဂျပန်လက်မှ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သော အမှတ်(၁၉) ဗြိတိသျှတပ်မမှ ဗိုလ်မှူးဒီမက်တို့ချ်(Major DeMatoech)ဆိုသူ စစ်အုပ်ချုပ်ရေး အရာရှိက ဦးသိန်း(ယခု အတ်ချားဘရားသား နာရီဆိုင်)ကို ခေါ်ယူပြီး နာရီစင်မှ နာရီ ဘာကြောင့်အလုပ်မလုပ်သနည်းဟု ခေါ်ယူမေးမြန်းသောအခါ ဦးသိန်းက အဖြစ်အပျက် အကြောင်းစုံကို ပြောပြလိုက်လေသည်။ သို့နှင့် ဗိုလ်မှူးဒီမက်တို့ချ်သည် ပြင်ဦးလွင်ဈေးကြီးအတွင်းရှိ သံတိုသံစ ရောင်းသည့် ကုလားများအား စစ်အုပ်ချုပ်ရေးရုံးစိုက်ရာ (ယခု မေဦးလွင်ရုပ်ရှင်ရုံ၊ ယခင် ဝှိုက်တဝေး အဆောက်အဦ) သို့ ကြည်သာစွာ ခေါ်ယူတွေ့ဆုံခဲ့လေသည်။
ချောင်းဖျားစုရွာ၊ ကပိုင်
ချောင်းဖျားစုရွာ၊ ကပိုင်
မြယာရိုး
မြယာရိုး
ယောင်ပန်ရွာ၊ ယုံကလို့
ယောင်ပန်ရွာ (Yawngpang)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ ယုံကလို့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၉၇၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရစ်ဖေါက်ကုန်းရွာ၊ ခမောက်စု
ရစ်ဖေါက်ကုန်းရွာ၊ ခမောက်စု
မြန်မာ့စင်းချောလိပ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လိပ်များ
သွေးခုန်ခြင်း
သွေးခုန်ခြင်း
နှလုံးမှသွေးသည် သွေးကြောများ အတွင်းသို့ ပန်းထုတ်ခြင်းကြောင့် သွေးကြောများတွင် ဖောင်းလိုက်ကျုံ့လိုက်ဖြစ်နေသည်။ ယင်းသို့လှုပ်ရှားမှု ဖြစ်နေသည်ကိုအရေပြားနှင့် အနီးကပ်ဆုံးသွေးကြောများ၌ စမ်းသပ်ကြည့်ခြင်းဖြင့်သိသာသည်။ များသောအားဖြင့် လက်ကောက် ဝတ်ရှိအရိုးနှင့်အရေပြားကြားတွင်ရှိသော သွေးကြောတွင် သွေးခုန်ပုံကိုစမ်းသပ်လေ့ရှိကြသည်။ ဤနေရာ၌ သွေးကြောများမှာ အောက်တွင်အရိုးခံရှိပြီး အရေပြားနှင့် အနီးစပ်ဆုံး ဖြစ်သောကြောင့် အစမ်းရလွယ်ကူသည်။
သွေးခုန်ပုံကိုစမ်းခြင်းသည် လူနာ၏ ရောဂါအခြေအနေကို အကဲခတ်ရာ၌ အကူအညီပေးသည်။ လူကောင်းတို့၏သွေးခုန်ပုံမှာပျမ်းမျှခြင်းအားဖြင့် တစ်မိနစ်လျှင် ၇၂ကြိမ်မျှခုန်၍ ကလေးများ တွင်ကားအကြိမ် ၁၂ဝ မျှခုန်၏။ သို့သော်အချို့၌ထိုထက်နည်း၍ အချို့၌ကားထိုထက်များ၍ခုန်၏။ ကျန်းမာရေးကိုလုံးဝမထိခိုက်စေဘဲ ပင်ကိုနှေးခြင်းမြန်ခြင်းမှာ မထောင်းတာလှသော်လည်း ကျန်းမာခြင်းကို ထိခိုက်စေသောနှေးခြင်းမြန်ခြင်းကိုကား အထူးဂရုစိုက်ရန်လိုလေသည်။
သွေးခုန်ပုံအနှေးအမြန်အပြင် သွေးခုန်ပုံ အမျိုးအစားကိုလည်း သွေးစမ်းခြင်းဖြင့်သိနိုင်သည်။ သွေးကျဲသည်၊ သွေးပျစ်သည်၊ အကြောထဲတွင်သွေးပြည့်သည်၊ သွေးနည်းသည်စသည်ဖြင့်ခွဲခြား၍သိ နိုင်လေသည်။ ဖျားနေသည့်အခါ၌ဖြစ်စေ၊ နှလုံးရောဂါ ဖြစ်သည့်အခါ၌ဖြစ်စေ၊ နာ့ဗ်ကြောများအသွားအလာမမှန်သည့် အခါ၌ဖြစ်စေ၊ သွေးခုန်အလွန်မြန်တတ်သည်။ သို့ရာတွင်တိုက်ဖွိုက်ခေါ် အူရောင်ဖျား ရောဂါဖြစ်သည့်အခါ သွေးခုန်နှုန်းအလွန်နှေးသည်ကိုတွေ့ရ၏။ သွေးခုန်အလွန်နှေးခြင်းမှာတိုက်ဖွိုက် ရောဂါ၏အထူးခြားဆုံးသောလက္ခဏာတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။
သွေးခုန်မမှန်ဆိုရာ၌တစ်ခါတစ်ရံ သွေးခုန်ပုံမှာ လေးငါးချက်အလွန်လျင်မြန်စွာခုန်ပြီးနောက် နှေးသွားလိုက်၊ မြန်လာလိုက်ဖြစ်သည်ကိုဆိုသည်။ အစာမကြေခြင်းကြောင့် လည်းကောင်း၊ အရက်ဆေးလိပ်စသော နစ်ကိုတင်အဆိပ်များပါသည့် အစားအသောက်များ ကိုအသောက်အစားကြူးမှုကြောင့်လည်းကောင်း၊ နှလုံးရောဂါ ဖြစ်သည့်အခါ၌လည်းကောင်း၊ သွေးခုန်မမှန်ဖြစ်တတ်သည်။
ကူးစက်တတ်သောရောဂါများဖြစ်ပြီးနာ လန်ထကာစတွင်လည်း ဖြစ်တတ်၏။ သွေးခုန်အနှေးအမြန်မှာ ကလေးနှင့်လူကြီး တွင်သာကွာခြားသည်မဟုတ်၊မိန်းမနှင့်ယောက်ျားတွင်လည်း ကွာခြားလေသည်။ ယောက်ျားထက်မိန်မကခုနစ်ကြိမ် ရှစ်ကြိမ်ပို၍သွေးခုန်မြန်သည်ကို တွေ့ရ၏။
လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်​​ရေး လုပ်ငန်း
လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်​​ရေး လုပ်ငန်း (Electric Power Generation Enterprise) သည် လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ လျှပ်စစ်စွမ်းအားဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
တာဝန်များ
*ဓာတ်အားစနစ်နှင့် ချိတ်ဆက်သော တည်ဆောက်ပြီး နိုင်ငံပိုင် ရေအား (စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနမှ တည်ဆောက်ပြီး စက်ရုံများအပါအဝင်) နှင့် အပူစွမ်းအင်သုံး ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ မောင်းနှင်ခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းပြုပြင်ခြင်း၊ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်ခြင်း၊
ချေမှုန်းရေးရိုင်ဖယ်
Assault rifle ခေါ် ချေမှုန်းရေး ရိုင်ဖယ်များသည် မောင်းပြန်ရိုင်ဖယ်အမျိုးအစား ပင်ဖြစ်ပြီး ကျည်တစ်တောင့်ခြင်းရော အတွဲလိုက်ပါ ပစ်ခတ်နိုင်ကြသည်။ အဓိကဝိသေသမှာ ကျည်ဆန်သွားနှုန်းအရှိန် ဖြစ်ပြီး ပစ္စတိုသေနတ်နှင့် သာမန်ရိုင်ဖယ်တို့ ကြားတွင်ရှိသည်။ ထို့အပြင် အရွယ်အစားအားဖြင့် ပိုမိုသေးငယ် ပေါ့ပါးသလို၊ ပိုမိုသေးငယ်သည့် ကျည်တောင့်များကို အသုံးပြုသည်။
အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အရှုပ်အထွေး
ခြေမှုန်းရေးရိုင်ဖယ်များ နှင့်ပတ်သတ်၍ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ စံသတ်မှတ်ချက်မျိုး မရှိပဲ နိုင်ငံအသီးသီး စံသတ်မှတ်ချက် အမျိုးမျိုးကွဲ ပြားလျက် ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် အချို့ရိုင်ဖယ်များအား မောင်းပြန်ရိုင်ဖယ်/ချေမှုန်းရေးရိုင်ဖယ် အဖြစ် အမည်နှစ်မျိုးဖြင့် ရောနှော တွေ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။
ပေါ်ပေါက်လာပုံသမိုင်း
၁၉ဝဝပြည့်နှစ်များအလွန်မှပင် မောင်းပြန်ရိုင်ဖယ်၊ စက်သေနတ်ငယ် နှင့် ကာဘိုင်တို့အကြား ရှိနိုင်မည့် ရိုင်ဖယ်အမျိုး အစားအား ဗြိတိန်၊ ဂျာမဏီ၊ ပြင်သစ်နှင့် အမေရိကန်တို့ စမ်းသပ်လျက် ရှိကြသည်။ သို့သော် ပထမဆုံးသော ထိုရိုင်ဖယ် အမျိုးအစားကို လက်တွေ့ အသုံးချနိုင် သူမှာ နာဇီဂျာမဏီ ဖြစ်သည်။ Maschinenkarabiner အမျိုးအစား အပါအဝင် စမ်းသပ်ပုံစံ အများအပြား ဖန်တီးအပြီး Sturmgewehr44 ခေါ် Stg44 တိုက်ခိုက်ရေး ရိုင်ဖယ်အား ၁၉၄၄တွင် နာဇီတို့ စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။ Sturmgewehr မှာ ဂျာမန်ဘာသာဖြင့် မုန်တိုင်းရိုင်ဖယ် ဟုအဓိပ္ပယ်ရပြီး ထိုမှတဆင့် Assault rilfe ဟူသော အယူအဆ စတင် လာခြင်းဖြစ်သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးနောက် ၁၉၄၇တွင် Mikhail Kalashnikov မှ Stg44 ဒီဇိုင်းအား မှီငြမ်းပြီး AK47 အားစတင် တီထွင်ခဲ့အပြီး အခြားသော ချေမှုန်းရေး ရိုင်ဖယ်များ အသီးသီး ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ယခုအခါ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအသီးသီးရှိ စစ်တပ်များတွင် ချေမှုန်းရေးရိုင်ဖယ် များအား အဓိကလက်နက်ငယ်အဖြစ် အသုံးပြုလျက် ရှိနေကြသည်။
ချေမှုန်းရေးရိုင်ဖယ်များ
M-16/အမ်၁၆
AK-47/အေကေ၄၇
TKB-059
AO-63
SAR-87
G-36
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(လားရှိုး)
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(လားရှိုး)သည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ လားရှိုးမြို့နယ်၊ မယ်ဟန်ကျေးရွာနှင့် လွယ်လွမ့်ကျေးရွာကြား၊ မန္တလေး-လားရှိုး ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ အကျယ်အဝန်းမှာ ၁၁၂ ဧက ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာ ၄ ရက်နေ့တွင် အစိုးရကွန်ပျူတာကောလိပ်(လားရှိုး) အဖြစ် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(လားရှိုး) အဖြစ် တိုးမြှင့်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ဝီလူးရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
ဝီလူးရွာ(Vilu)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်ခရိုင်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ ဘောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၈၃၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၄ ဦး၊ မ ၂၈၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၂၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းတပ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောက်ဖူးရွာ၊ တံတားဦးမြို့နယ်
ကျောက်ဖူးရွာ (Kyaukhpu)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ တံတားဦးမြို့နယ်၊ အင်ကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၀၄၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်ကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၁၁ ဦး၊ မ ၂၀၂၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ပေါ်ပိုးခီးရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
ပေါ်ပိုးခီးရွာ (Pawpoekhee)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ ကျေးစီး (တောင်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၃၉၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုန်းတီးရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
ကုန်းတီးရွာ (Konetee)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ဖေါင်းတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၀၈၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖေါင်းတောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၁၄ ဦး၊ မ ၁၉၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၅၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုလားစုရွာ၊ ကပိုင်
ကုလားစုရွာ၊ ကပိုင်
ဆားမလုံ
ဆားမလုံ
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(တောင်ကြီး)
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(တောင်ကြီး)သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ တောင်ကြီးမြို့မှ ၆ မိုင်ခန့်အကွာ တောင်ကြီး-ဟိုပုံး ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး၏ အနောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ တက္ကသိုလ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ၂၁၅ ဧက ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(တောင်ကြီး)သည် ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်ရှိ အမှတ် ၃ ဆက်သွယ်ရေး အလုပ်ရုံတပ်၏ မြေနှင့်အဆောက်အဦများကို သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန မှ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် လွှဲပြောင်းရရှိခဲ့ပြီး၊ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် အစိုးရကွန်ပျူတာကောလိပ်အဖြစ် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ် (တောင်ကြီး) အဖြစ် တက္ကသိုလ်အဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
မြောက်ရွာ၊ ဦးဒေါင်း
မြောက်ရွာ၊ ဦးဒေါင်း
ကင်မလင်းပင်
အမြဲစိမ်းလန်းနေသော အပင်ငယ်မျိုး ဖြစ်သည်။ အခေါက်သည် အပြာရောင်သန်းလျှက် ဗာဒံရောင် ရှိသည်။ အရွက်သည် ၃ လက်မှ မှ ၇ လက်မ အထိ ရှည်ပြီး ၁ လက်မခွဲမှ ၆ လက်မခန့်အထိ ကျယ်သည်။ အပွင့်သည် နီရောင်ရောင် ရှိသည်။ အဖို အမဟူ၍ နှစ်မျိုး ရှိသည်။ အသီးမှာ ငရုတ်ကောင်းစေ့ခန့် အသီးငယ် ကလေးများ ဖြစ်သည်။ နုစဉ် အစိမ်းရောင် ရှိ၍ ရင့်သောအခါ နီညိုရောင် ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သစ်သီးပင်များ
တောင်ပေါ်စာနှုတ်သီးထူတောင်ပြောက်
တောင်ပေါ်စာနှုတ်သီးထူတောင်ပြောက် (Mycerobas melanozanthos) သည် စာကလေးမျိုးနွယ်ဝင် ငှက်တမျိုးဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယတိုက်ငယ်နှင့် အရှေ့တောင်အာရှဒေသတွင် တွေ့ရှိရသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဟိမဝန္တာတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:တိဗက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ရှဂူဂါးရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ရှဂူဂါးရွာ(Shagugar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ဆိုင်ရန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၆၈၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကပိုင်အရှေ့စု(ကပိုင်ကုန်းစု)ရွာ၊ ကပိုင်
ကပိုင်အရှေ့စု(ကပိုင်ကုန်းစု)ရွာ၊ ကပိုင်
ရုန်းမြစ်
ရုန်းမြစ်သည် ဥရောပတိုက် ယဉ်ကျေးမှုခေတ်ဆန်းချိန်မှ စ၍ တောင်ဘက် မြေထဲပင်လယ်မှ ပြင်သစ်နိုင်ငံကို ဖြတ်ပြီး လျှင် မြောက်ပင်လယ်သို့ ပေါက်သော ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး လမ်းကြောင်း ဖြစ်ခဲ့လေသည်။ ရှေးအခါက မြေထဲပင်လယ်ဘက် မှ ကုန်သည်တို့သည် ဗြိတိန်နိုင်ငံမှ သံဖြူကို ဤလမ်းကြောင်း ဖြင့် သယ်ယူခဲ့ကြ၏။ ရောမလူမျိုးတို့သည် စစ်မှုရေးရာအတွက် ရုန်းမြစ်ကို အသုံးပြုခဲ့ကြ၏။ အလယ်ခေတ်က ဆာရဆင် စစ်သားနှင့် ကရူးဆိတ်စစ်သားတို့သည် ရုန်းမြစ်ကြောင်းဖြင့် ချီတက်ခဲ့ကြသည်။ ယခုအခါ ရုန်းမြစ်သည် ရိုင်းမြစ်၊ စိန်းမြစ်၊ လွှားမြစ်တို့နှင့်၎င်း၊ မာဆေးမြို့နှင့်၎င်း တူးမြောင်းများဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသောကြောင့် ဥရောပတိုက်တွင် အလွန်အရေးပါ အရာရောက်သော ရေလမ်းခရီး ဖြစ်သည်။
ရုန်းမြစ်သည် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံတောင်ပိုင်းရှိ ပေပေါင်း ၆ဝဝဝ ခန့်မြင့်သော အဲ့လပတောင်ပေး ရုန်းရေခဲမြစ်၌ မြစ်ဖျား ခံ၍ အရှိန်ပြင်းစွာ စီးဆင်းလာပြီးလျှင် ဂျီနီးဗားအိုင်ထဲသို့ ဝင် သည်။ ဂျီနီးဗားအိုင်ကို ဖြတ်၍ အနောက်တောင်ဘက်မှတစ်ဖန် စီးထွက်လာရာ ပြင်သစ်နိုင်ငံ လီယွန်မြို့တွင် မြစ်ကြောင်းသည် တောင်ဘက်သို့ ရုတ်တရက် ပြောင်းသွားသည်။ ထိုနောက် မာဆေးမြို့အနီးတွင် မြေထဲပင်လယ်သို့ မြစ်နှာမြွာ ခွဲ၍ စီးဝင် လေသည်။
ရုန်းမြစ်သည် မိုင် ၅ဝဝ ကျော်ခန့် ရှည်၍ မိုင် ၃၅ဝ အထိ သင်္ဘောကြီးများ ဆန်တက်နိုင်၏။ ထင်ရှားသော မြစ် လက်တက်များမှာ ဆုန်းမြစ်၊ အီဇာမြစ်နှင့် ဒူးရန့်မြစ်များ ဖြစ်သည်။ လီယွန်မြို့နှင့် ပင်လယ်အကြား မြစ်ကြောင်း တစ်လျှောက်တွင် ကမ်းနှစ်ဖက်စလုံး၌ စပျစ်ခြံများရှိ၏။ လက်ဝဲဘက်ကမ်း တစ်လျှောက်၌လည်း ဗီယင်း၊ ဗားလန်း၊ အက်ဗီညွန်၊ အားလ အစရှိသော သမိုင်းတွင် ထင်ရှားသည့် မြို့များ တည်ရှိသည်။
၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်နှင့် ဆွစ်ဇာလန်နယ်စပ်၌ ပေ ၃ဝဝ မြင့်သော ရေကာတာကြီးကို စတင် ဆောက်လုပ်ခဲ့ရာ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြောင့် ရပ်ဆိုင်းထားခဲ့ရသည်။ ၁၉၄၆ ခုနှစ်သို့ ရောက်မှ တစ်ဖန် ဆက်လက်၍ ဆောက်လုပ်သည်တွင် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၌ ပြီးလေသည်။
တလဖါးရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
တလဖားရွာ (Talahpar)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ နှောက်စမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၇၁၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နှောက်စမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၂၀ ဦး၊ မ ၇၂၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၄၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မူးဝရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်
မူးဝရွာ (Muwa)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ မြင်းမူမြို့နယ်၊ မူးဝရွာထောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၁၉၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းမူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အန်နီမေးရှင်း
အန်နီမေးရှင်း(Animation)ဆိုသည်မှာ တစ်ပုံနှင့်တစ်ပုံ အလွန့်အလွန်အသေးစိတ်ကာ ခြားနားသော ရုပ်ငြိမ်ပုံရိပ်များကို အလွန်မြန်လွန်းသော အလျင်ဖြင့် ပြသလျက် ပုံရိပ်များ အမှန်တကယ် လှုပ်ရှားပြောင်းလဲနေသည်ဟု ထင်မှတ်မှားအောင် စွမ်းဆောင်သည့် ဖြစ်စဉ်သာ ဖြစ်သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ရုပ်ရှင်များမှာတွေ့ရသည့်အတိုင်း ထင်မှတ်မှားစေခြင်းသည် မျက်စေ့မှောက်ခြင်းဖြစ်စဉ်ပေါ်တွင် မှီခိုသည်ဟု ယူဆရသည်။ အန်နီမေတာ(Animators)များသည် အန်နီမေးရှင်း ဖန်တီးရာတွင် အထူးကျွမ်းကျင်သော အနုပညာရှင်များ ဖြစ်ကြသည်။
အန်နီမေးရှင်းကို ပုံစံမျိုးစုံဖြင့် သိမ်းဆည်းမှတ်တမ်းတင်ထားနိုင်သည်။ အန္နာလော့ဂ်မီဒီယာ(Analogue media)၊ လှစ်ကနဲစာအုပ်(flip book)၊ ရုပ်ရှင်ဖလင်၊ ဗီဒီယိုတိပ်ခွေ၊ ဒစ်ဂျစ်တယ်မီဒီယာများနှင့်သာမက အန်နီမေးရှင်းလုပ်ထားသော ရုပ်ပုံဖလှယ်စီစဉ်မှုပုံစံ(animated GIF)၊ ဖလက်ရှ်အန်နီမေးရှင်း အစရှိသော စီစဉ်မှုပုံစံများအပါအဝင် ဒစ်ဂျစ်တယ်ဗီဒီယိုများနှင့်လည်း မှတ်တမ်းတင်ထားနိုင်သည်။ အန်နီမေးရှင်းကို ပြသရန်အလို့ငှာ ထုတ်လုပ်ထားသော နည်းပညာအသစ်များနှင့်တကွ ဒစ်ဂျစ်တယ်ကင်မရာ၊ ကွန်ပျူတာနှင့် ပရိုဂျက်တာများကို အသုံးပြုလျက်ရှိသည်။
အန်နီမေးရှင်းကို ဖန်တီးရာတွင် နည်းလမ်း အသွယ်သွယ် ရှိလေသည်။ တစ်နည်းမှာ ရိုးရာမပျက်အန်နီမေးရှင်းဖန်တီးခြင်း ဖြစ်၏။ ကျန်နည်းများမှာ နှစ်ဖက်၊သို့မဟုတ် သုံးဖက်မြင်ဝတ္ထုများ၊ ဖြတ်ညှပ်ကပ်စာရွက်များ၊ ရုပ်သေးရုပ်များနှင့် ရွှံ့ရုပ်များကို တရွေ့ရွေ့အန်နီမေးရှင်းဖန်တီးခြင်းပါဝင်သော နည်းလမ်းများဖြစ်ပေသည်။ ရုပ်ပုံများကို မြန်ဆန်လွန်းလှစွာ ပြသလေ့ရှိသည်ဖြစ်ရာ ထုံးစံအားဖြင့် တစ်စက္ကန့်လျှင် ရုပ်ပုံအကွက်ပေါင်း ၂၄၊ ၂၅ကွက်၊ အကွက် ၃၀၊ သို့မဟုတ် အကွက် ၆၀ အထိ ပြသလေ့ရှိသည်။ လှုပ်ရှားမှုနှင့် ရွေ့လျားမှုဖြစ်စဉ်များကို ရုပ်ငြိမ်ဆွဲသားချက်များအဖြစ်သို့ ဖမ်းဆုပ်ရယူရန် ကြိုးပမ်းမှုများ၏ ကနဦးဥပမာများကို ကျာက်ခေတ်ဦး ဂူတွင်းနံရံဆေးရေးပန်းချီများတွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ ၎င်းပန်းချီများတွင် တိရစ္ဆာန်များကို တစ်ချောင်းပေါ်တစ်ချောင်းထပ်ထားသော အနေအထားဖြင့် ခြေထောက်များကို ဖော်ပြထားလေ့ရှိသည်။ ရွေ့လျားမှုများကို တွေ့သိနားလည်ခြင်းအား ပုံဖော်ရန် ပြတ်ပြတ်သားသား အားထုတ်ထားကြခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။
ကျောက်ကန်ရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ကျောက်ကန်ရွာ (Kyaukkan)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ ကျောက်ကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၄၅၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်ကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၃ ဦး၊ မ ၅၈၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၃၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တျူတန်လူမျိုး
အင်္ဂလိပ်၊ ဂျာမန်၊ ဒပ်ချ၊ ဖလင်မစ်လူမျိုးတို့နှင့် စကန်ဒီနေးဗီယားနိုင်ငံရှိ လူမျိုးအသီးသီး တို့ပြောဆိုသော ဘာသာစကားကို တျူတန်ဘာသာစကားဟု ခေါ်သည်။ တျူတန်ဘာသာစကားကိုပြောသော လူမျိုးတို့သည် ယေဘုယျအားဖြင့် တျူတန်လူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော် အထူးသဖြင့် ဂျာမန်လူမျိုး တို့ကို တျူတန်လူမျိုးဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ မူလဘူတအားဖြင့်ကား တျူတိုနီဟုခေါ်သော လူမျိုးများသည် ဘီစီ ၃ ရာစုနှစ် လောက်က ဂျတ်တလန်ကျွန်းဆွယ်တွင် နေထိုင်ခဲ့သော လူမျိုးများဖြစ်သည်ဟု ယူဆရသည်။ တျူတန်လူမျိုးတို့သည် မူလနေထိုင်ရာ ဥရောပမြောက်ပိုင်းမှ ဆင်းသက်လာပြီးလျှင် ခရစ် ၄ ရာစုနှစ်မှ ၉ ရာစု နှစ်အထိ ဥရောပတိုက် အနောက်ဘက်ရှိ ရောမအင်ပိုင်ယာကြီးမှာ ယင်းတို့ကြောင့် ပြိုကွဲခဲ့ရလေသည်။ တျူတန်လူမျိုးတို့၏ ပုံပန်းသဏ္ဌာန်မှာ ကိုယ်ခန္ဓာထွားကျိုင်း သန်မာ၍ အရပ်အမောင်း မြင့်သည်။ မျက်လုံးပြာသည်။ ဆံပင်နီဖျော့ဖျော့အရောင်ရှိသည်။ ရဲစွမ်းသတ္တိနှင့် ပြည့်စုံ၍၊ စစ်တိုက် ဝါသနာပါသည်။ စစ်တိုက်ရာတွင် အလွန်ရက်စက် ကြမ်းကြုတ်ခြင်းကြောင့်၊ ရောမလူမျိုးတို့က တျူတန်လူမျိုးတို့ကို လူရိုင်းများဟု ခေါ်ဝေါ် လေ့ရှိကြသည်။
ငှက်မျက်ကွင်းဖြူဘေးနီ
ငှက်မျက်ကွင်းဖြူဘေးနီ (Chestnut-flanked white-eye) သည် မျိုးရင်း Zosteropidae ရှိ ငှက်ဖြစ်သည်။ ယင်းငှက်သည် မန်ချူးရီးယားတွင် သားပေါက်ပြီး ဆောင်းရာသီတွင် တရုတ်နိုင်ငံ အလယ်ပိုင်း၊ ယူနန်ပြည်နယ်နှင့် အရှေ့တောင်အာရှတွင် ဆောင်းခိုကြသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန်ချူးရီးယားတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ဝမ်စောက် (တိုက်)ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ဝမ်စောက် (တိုက်)ရွာ (Wansawk (Taik))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ဟိုနားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၅၅၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုနားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၇၆ ဦး၊ မ ၁၆၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၇၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သွေးတိုးအား
သွေးတိုးအား
သွေးတိုးအားဟူသည်မှာ လူ၏ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိ သွေးလွှတ်ကြောနံရံ များကိုသွေးဖိခြင်း၊ သို့မဟုတ်သွေးတိုးခြင်းကိုဆိုလိုသည်။ သွေးတိုးအား၏အမြင့်သည်နှလုံးကျုံ့ ခြင်း၏အားနှင့်နှုန်း၊ သွေးကြောစုများတွင်ရှိသော သွေး၏ပမာဏ၊ သွေးကိုသယ်ဆောင်သောသွေး လွှတ်ကြောများ၏ ရုန်းကန်သတ္တိများပေါ်တွင်တည်သည်။
ဆရာဝန်တစ်ဦးသည် လူတစ်ယောက်၏ သွေးတိုးအားကို တိုင်းတာရာ၌ ပထမလက်မောင်းတွင် တင်းတင်းပတ်ထားသော ရော်ဗာအိတ်ထဲသို့လေကိုထိုးသွင်း၏။ ယင်းသို့ လေထိုးသွင်းရာဝယ် လက်မောင်းရှိသွေးလွှတ်ကြော များတွင် စီးနေသောသွေးများရပ်သွားသောအခါမှ လေသွင်းခြင်းကို ရပ်လိုက်သည်။ သွေးအစီးရပ်သွားသောအခါ တိုင်းတာသည့်ပြဒါးချိန်သည် သွေးတိုးအားမည်မျှရှိ သည်ကိုပြနေတော့၏။ ဤပြနေသောအမှတ်အသားကား နှလုံးကျုံ့ချိန်တွင်သွေးတိုးအားပြသော အမှတ်ကိုမူ နှလုံးပွချိန်သွေးတိုးအားဟုခေါ်သည်။ သွေးတိုးအားကို အတိအကျ တိုင်းတာလိုလျှင် ရော်ဗာအိတ်ထဲရှိလေ၏ အတင်းအလျော့ကိုလိုက်၍ သွေးလွှတ်ကြောများတွင် ဖြစ်ပေါ်လာသောအသံများ ကိုနားကြပ်နှင့်နားထောင်ရန် လိုအပ်ပေသည်။ နှလုံးကျုံ့ချိန်သွေးတိုးအားကို အကြမ်းဖျင်း သတ်မှတ်ရန်အတွက် လက်ကောက်ဝတ်တွင် သွေးခုန်ခြင်းစမ်း၍ မရနိုင်သည့်အချိန်၌ တိုင်းတာသည့် ပြဒါးချိန်ပေါ်ရှိ အမှတ်ကိုယူနိုင်ပေသည်။ နှလုံးပွချိန်သွေးတိုးအားအတွက်မူ ပြဒါးချိန်၌နှလုံး ကျုံ့စဉ်ပြဒါးမတက်တော့သောအမှတ်ကိုယူနိုင်ပေသည်။
နှလုံးကျုံ့ချိန်နှင့်နှလုံးပွချိန် သွေးတိုးအားတို့ ခြားနားခြင်းကိုသွေးခုန်အားဟုခေါ်သည်။ လူကြီးတိုင်း၏ အခြေမှန်နှလုံးကျုံ့ချိန်သွေးတိုးအားသည် ၁၂ဝ မီလီမီတာခန့် ရှိရာ ၁၅ဝ မီလီမီတာထက် ကျော်လွန်သွားပါက မြင့်သည်၊ သို့မဟုတ် ပြင်းသည်ဟုယူဆရသည်။ နှလုံးပွချိန်အခြေမှန် သွေးတိုးအားသည် နှလုံးကျုံ့ချိန်သွေးတိုးအား၏ သုံးပုံနှစ်ပုံခန့်ရှိသည်။ သို့သော် ၉ဝ မီလီမီတာထက် ပိုသော နှလုံးပွချိန်သွေးတိုးအားမှန်သမျှကို မြင့်သည်ဟုပင်ယူဆရသည်။
သွေးတိုးအားပြင်းခြင်း၏အကြောင်းရင်းကိုတိတိကျကျ မသတ်မှတ်နိုင်သောအခါ လိုအပ်သောသွေးတိုးအားပြင်းခြင်းဟု ခေါ်သည်။ တစ်သမတ်တည်းသွေးတိုးအားပြင်းရန်အတွက် နှလုံးသည်သာမန်ထက်အချိန်ပိုအလုပ် လုပ်ရပေမည်။ လူတစ်ယောက်၏သွေးတိုးအားသည် ကိုယ်အား စိတ်အားစိုက်ထုတ်မှု၊ စိတ်လှုပ်ရှားမှု၊ မောပန်း ခြင်းနှင့် ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းစသည်တို့ကြောင့် တစ်နေ့နှင့်တစ်နေ့၊ တစ်နာရီနှင့် တစ်နာရီမတူဘဲ ပြောင်းလဲနိုင်ပေသည်။
ယေဘုယျအားဖြင့်အသက်ကြီးလာသည့်အခါ သွေးတိုးအားမြင့် လာတတ်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော်သွေးလွှတ်ကြောများ၏ ရုန်းကန်သတ္တိနည်းလာမှုကိုအကြောင်းပြု၍ သွေးစီး မှုနှေးလာခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ သွေးတိုးအားပြင်းခြင်းအတွက် စိတ်သောကဖြစ်နေလျှင်လည်း သွေးတိုးအားသည် ရှိသင့်သည်ထက်ပို၍မြင့်တတ်ပေသည်။ အချို့သောသူများတွင် သွေးတိုးအား ပြင်းခြင်းသည် နှလုံးရပ်ခြင်း၊ လေသင်ဓုန်းထိခြင်းနှင့် ကျောက်ကပ်ရောဂါစသည်များဖြစ်စေပြီး လျှင်လူကိုသေစေနိုင်လေသည်။
သွေးတိုးအားနိမ့်ခြင်း၊ သို့မဟုတ်ပျော့ခြင်းသည် များသောအားဖြင့်စိုးရိမ်ရမည့်ရောဂါ မဟုတ် ချေ။ နာတာရှည်ရောဂါသည်များနှင့်နာလန်ထသူများသည် သွေးတိုးအားပျော့တတ်သော်လည်းကျန်းမာလာသည့်အခါ မူလသွေတိုးအားသို့ပြန်ရောက်နိုင်ကြသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် သွေးတိုးအားပျော့ ခြင်းသည် ကုစားရမည့်ရောဂါမဟုတ်ချေ။
သူဌေးကွင်း
သူဌေးကွင်း
ကျီးပေါင်း
ကျီးပေါင်းသည် အခြားသစ်ပင်၏ ပင်စည်နှင့် အကိုင်း အခက်များပေါ်တွင် တွယ်ကပ်မှီခို၍ ရှင်သန်ကြီးပွားရသော ချုံပင်မျိုးဖြစ်သဖြင့်၊ အပင်လောက၌ အလွန်ထူးဆန်းသော အပင်ဟု ဆိုရပေမည်။ ကျီး ပေါင်းသီးတို့ကို ကျေးငှက်များ ကိုက်ချီစားသောက်ယင်း သစ်တစ်ပင်မှ တစ်ပင်သို့ လူးလာပျံသန်းစဉ်၊ သစ်ကိုင်းပေါ်တွင် နှုတ်သီးမှ တွယ်ကပ် ကျန်ရစ်ခဲ့သောအစေ့များမှ ကျီးပေါင်းပင်များ ပေါက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ လူနှင့်တိရစ္ဆာန်ကိုယ်ပေါ်ရှိ သန်းနှင့်လှေးတို့သည်လည်းကောင်း၊ ကိုယ်တွင်းရှိတုတ်ကောင်၊ သံကောင်တို့သည်လည်းကောင်း၊ လူနှင့်တိရစ္ဆာန်တို့၏ သွေးသားကိုမှီ၍ ရှင်သန်ကြီးပြင်းရသဖြင့်၊ ယင်းတို့မှီခိုရာ လူနှင့်တိရစ္ဆာန်တို့၏ ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်စေ၏။ ထို့အတူ၊ ကျီးပေါင်းတို့သည်လည်း မိမိတို့ရှင်သန်ကြီးပွားမှုအတွက် လိုအပ်သော အာဟာရဓာတ်အချို့ကို ပင်မသစ်ပင်မှ စုပ်ယူရရှိသဖြင့် ထိုအပင်၏ ကြီးပွားဖွံ့ဖြိုးရေးကို အနည်းနှင့်အများ ထိခိုက်စေသည်။ ကျီးပေါင်းပင်တို့သည် ရုက္ခဗေဒအလိုအရ 'လိုရန်သေစီ' မျိုးရင်းတွင်ပါဝင်၍ မျိုးကွဲပေါင်း ၃ဝ ထက် မနည်း ရှိသည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၌မူ၊ သရက်ကျီးပေါင်း၊ မန်ကျည်းကျီးပေါင်း၊ ဆီးကျီးပေါင်း၊ ထနောင်းကျီးပေါင်း စသည်ဖြင့် မှီခိုခံရသော သစ်ပင်ကို လိုက်၍ အမည်အမျိုးမျိုးမှည့်ခေါ်လေ့ရှိ ကြသည်။ သရက်ကျီးပေါင်း စသော ကျီးပေါင်းအချို့ကို မြန်မာတောသူတောင်သားများ တစ်ခါတစ်ရံ ဆေးတံလုပ်လေ့ရှိသည်။ ထိုမှတစ်ပါး၊ ကျီးပေါင်းတို့သည် ငယ်ရွယ်သောချုံပင်မျှသာဖြစ်သဖြင့်၊ ယင်းတို့ကို မယ်မယ်ရရ အသုံးချ၍ မရပေ၊ သို့ရာတွင် သာမန်အပင်တို့ကဲ့သို့ မြေတွင်မပေါက်ဘဲ အပင်မြင့်ပေါ်၌ ပေါက် သောကြောင့် သာမန်အပင်များထက် မြင့်မြတ်သည်ဟူ၍ကား၊ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်မှာပင် ယုံကြည် ယူဆလေ့ရှိကြ ပေသည်။ ကျီးပေါင်းများမှ ပီယဆေး ဖော်နိုင်သည်ဟူ၍ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ပြောလေ့ပြောထရှိခြင်းမှာ၊ ထိုယူဆချက်ကြောင့် ဖြစ်ဟန်တူ၏။ အင်္ဂလန်၊ အမေရိကန်၊ ဥရောပ စသောအနောက်တိုင်းများတွင်လည်း မစ္စယ်တိုး ဟူသော ကျီးပေါင်းတချို့မှာ ရှေးခေတ်မှစ၍ အလွန်ထင်ရှားခဲ့ရုံမက၊ ထိုအပင်များကို ယခုခေတ်တိုင်အောင် ပွဲလမ်းသဘင် အခမ်းအနားများတွင် အထူးသဖြင့် ခရစ္စမတ်ပွဲတော်အခါတွင်၊ ထုံးတမ်းဓလေ့အရ အမြတ်တနိုး သုံးစွဲလာခဲ့ကြပေသည်။ မြေသို့မခသေးသော မစ္စယ်တိုးပင်သည် ချမ်းသာသုခကို ပေးသည်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဘေးအန္တရာယ်ကင်း ဝေးစေသည်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ လာဘ်လာဘ ရွှင်လန်းစေသည်ဟူ၍လည်းကောင်း ယုံကြည်ကြသည်။ မစ္စယ်တိုးပင်သည် သမပိုင်းဒေသ၌ ပန်းသီးပင်များ ပေါ်တွင်လည်း ပေါက်နိုင်၏။ သို့သော် ဝက်သစ်ချပင်ပေါ်၌ အတွေ့ရရှားပါးသဖြင့် ဝက်သစ်ချမှရသော မစ္စယ်တိုးကို သာ၍ပင် မြင့်မြတ်သေးသည်ဟု ယူဆကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၌ မုတ္တမနယ်ရှိ မြင့်မားသော တောတောင်ဒေသများတွင် မစ္စယ်တိုးကို တွေ့ခဲ့ရဘူးသည်။ မစ္စယ်တိုးနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အနောက်နိုင်ငံများ၌ ရှိခဲ့သည့် ထူးဆန်းသော အလေ့အထ တစ်ခုမှာ၊ ခရစ္စမတ်ပွဲတော် အခါတွင် မစ္စယ်တိုးပင် ဆွဲချိတ် ထားသည့်နေရာအောက်သို့ ဝင်မိသောအမျိုးသမီးတစ်ဦးဦးကို နမ်းခဲ့သော် အပြစ်မရှိဟူသတတ်။ ဤသို့လျှင် ကျီးပေါင်းတို့ကို မြင့်မြတ်သည်ဟု ယူဆကြ လင့်ကစား၊ ထိုအပင်တို့သည် မှီခိုတွယ်ကပ်ရာ ပင်မကို နှိပ်စက်တတ်သည့်သဘောရှိသောကြောင့်၊ ကပ်ပါးရပ်ပါး လူစားမျိုးကို ကျီးပေါင်းနှင့် နှိုင်းပြလေ့ရှိကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခရစ္စမတ်ပင်များ ကဏ္ဍ:ကပ်ပါးပင်များ ကဏ္ဍ:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ
သောင့်ဒေါင့်ရွာ၊ ကပိုင်
သောင့်ဒေါင့်ရွာ၊ ကပိုင်
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(ကျိုင်းတုံ)
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(ကျိုင်းတုံ)သည် ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်း၊ ကျိုင်းတုံမြို့၊ ကတ်ဖကျေးရွာအုပ်စု၊ ယန်းလှကျေးရွာတွင် တည်ရှိပြီး ကျိုင်းတုံမြို့မှ ၄ မိုင် ကွာဝေးသည်။ ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ၃၃.၁၁ ဧက ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
အစိုးရကွန်ပျူတာကောလိပ်(ကျိုင်းတုံ)ကို ၂၀၀၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် တက္ကသိုလ်အဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။
NGC 7318
NGC 7318 (UGC 12099/UGC 12100 သို့မဟုတ် HCG 92d/b) သည် ကြယ်စုတန်း Pegasus မှ အလင်းနှစ် ၃၀၀ မီလီယံအကွာတွင်ရှိသော ထိတိုက်နေသည့် ဂလက်ဆီဖြစ်သည်။
ကြက်တက်ရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
ကြက်တက်ရွာ (Kyettet)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ဖေါင်းတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၀၇၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖေါင်းတောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၁၄ ဦး၊ မ ၁၉၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၅၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွာထောင်ရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်
ရွာထောင်ရွာ (Ywarhtaung)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ မြင်းမူမြို့နယ်၊ မူးဝရွာထောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၁၉၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းမူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝါးတိုးတိုးရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
ဝါးတိုးတိုးရွာ (Wartoetoe)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ ကျေးစီး (တောင်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၃၉၅ ဖြစ်သည်။
ညောင်တန်းရွာ၊ ခမောက်စု
ညောင်တန်းရွာ သည် ဧရာဝတီတိုင်း၊ လေးမျက်နှာမြို့နယ်၊ ခမောက်စု ကျေးရွာအုပ်စုဝင် ဖြစ်သည်။
နောက်ခံသမိုင်း
ရွာအနီးရှိ အင်းဘေးတွင် ညောင်ပင်များ တန်းလျက် ပေါက်နေသောကြောင့် ညောင်တန်းဟု တွင်သည်။ ရွာ၏သက်တမ်းမှာ နှစ် ၁၀၀ ခန့် ရှိပြီဟု သိရသည်။
အိမ်ခြေ
ရွာတည်စတွင် အိမ်ခြေ ၁၅၊ လူ ၄၅ ဦးမျှဖြင့် စခဲ့သည်။ ကရင်၊ ဗမာတို့ အဓိကနေထိုင်သည်။
ဆေးရုံ/ဆေးပေးခန်း
မရှိ။ အနီးရှိ ရွာမသို့ သွားရောက်ကုသသည်။