cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
၂၀၁၈ အာရှ မသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲ
လာဘ်ကောင်
၂၀၁၈ အာရှမသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲ၏ အထိမ်းအမှတ်လာဘ်ကောင်မှာ MoMoအမည်ရှိ လင်းယုန်ဖြစ်သည်။MoMoဟူသော အမည်မှာ Motivation နှင့် Mobilityမှ ယူထားခြင်းဖြစ်သည်။၎င်းသည် မြို့တော်ဂျာကာတာနှင့် စိတ်ဓာတ်ခွန်အားကို ကိုယ်စားပြုသည်။
ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနား
၂၀၁၈ အာရှ မသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲ၏ ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားကို ၂၀၁၈ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၆ရက်နေ့တွင် ဂျာကာတာမြို့ရှိ ဂျီလိုရာ ဘန်ကာနို အားကစားရုံစုအတွင်း တည်ရှိသော ပင်မအားကစားကွင်း၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ အင်ဒိုနီးရှားသမ္မတနိုင်ငံ သမ္မတ ဂျိုကို ဝီဒိုဒိုက ပြိုင်ပွဲကို ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။
ပိတ်ပွဲအခမ်းအနား
၂၀၁၈ အာရှ မသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲ၏ ပိတ်ပွဲအခမ်းအနားကို ၂၀၁၈ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁၃ရက်နေ့တွင် ဂျာကာတာမြို့ရှိ ဂျီလိုရာ ဘန်ကာနိုအားကစားရုံစု အတွင်း တည်ရှိသော မတ်ရ အားကစားကွင်း၌ ကျင်းပခဲ့သည်။၂၀၂၂ပွဲတော်ကို လက်ခံကျင်းပမည့် တရုတ်နိုင်ငံ၊ ဟန်ကျိုးမြို့၏ ဒုတိယမြို့တော်ဝန်က အာရှမသန်စွမ်းအားကစားကော်မတီအလံကို လွှဲပြောင်းရယူခဲ့သည်။
ပါဝင်သည့်နိုင်ငံများ
၂၀၁၈ပွဲတော်တွင် တောင်ကိုရီးယားနှင့် မြောက်ကိုရီးယားသည် အလံတစ်ခုတည်းအောက်မှ ချီတက်ခဲ့ကြသည်။
ဆုတံဆိပ်ဇယား
၂၀၁၈ အာရှမသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲတွင် ရွှေတံဆိပ် ၅၀၇ခု၊ ငွေတံဆိပ် ၄၉၇ခု၊ ကြေးတံဆိပ် ၅၃၇ခု၊ စုစုပေါင်း ဆုတံဆိပ် ၁၅၄၁ခုတို့ကို ချီးမြှင့်နိုင်ခဲ့သည်။ အိမ်ရှင်နိုင်ငံ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာရှမသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲ
ကူဖြူရွာ၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်
ကူဖြူရွာ (Kuhpyu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်၊ ကူဖြူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၇၇၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကူဖြူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၈၂ ဦး၊ မ ၁၀၆၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၅၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဇီးကုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
​မြွေဟောက်ရွာ၊ လိပ်ပုတ်
မြွေဟောက်ရွာ၊ လိပ်ပုတ်
ခင်မောင်ရင် (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)
မအူပင်မြို့ အစိုးရအထက်တန်းကျောင်း၌ ပညာသင်ကြားနေဆဲ ခရစ်နှစ်၁၉၂၀ပြည့်နှစ် ပထမကျောင်းသား သပိတ်ကြီးနှင့် ဆုံခဲ့သည်။ ထို့နောက် မန္တလေးမြို့ အမျိုးသားအထက်တန်းကျောင်းနှင့် ဝက်စလီယန်သာသနာပြုကျောင်းများ၌ ပညာဆက်လက်သင်ကြားပြန်သည်။ ကျောင်းမှထွက်သောအခါ ရေစကြိုမြို့အမျိုးသားကျောင်းတွင် ဆရာအဖြစ် ခေတ္တထမ်းဆောင်ပြီးနောက် ရန်ကုန်မြို့ အစိုးရပုံနှိပ်တိုက် လစ်သိုဂရတ်ဖစ်ဌာန(ကျောက်ပုံနှိပ်ဌာနခွဲ) တွင် (၁ဝ)နှစ်ကြာမျှ အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။
အစိုးရပုံနှိပ်တိုက်တွင် အမှုထမ်းလျက်ရှိစဉ် ဘားမားဖိုတိုပလေးဖလင်း ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင် ဦးဘငြိမ်းနှင့် ရင်းနှီးလာသောအခါ ဦးဘငြိမ်း၏ တိုက်တွန်းချက်အရ ဧကပါဒုကဇာတ်ကားတွင် မင်းသားအဖြစ် ပထမဆုံးပါဝင်အသုံးတော်ခံသည်။ ထို့နောက် မကြာမြင့်မီပင် မသန်းသန်းနှင့်အကြောင်းပါခဲ့သည်။
ခင်မောင်ရင်မှာ ဟန်အမူအရာကောင်းလှသဖြင့် ပွဲဦးထွက် ဇာတ်ကားပင်ဖြစ်လင့်ကစား လူအများသဘောကျကြသည်။ ထို့ကြောင့် အလုပ်မှထွက်၍ ရုပ်ရှင်နယ်သို့ ကူးပြောင်းသွားခဲ့ လေသည်။
ခင်မောင်ရင်သည် ဗြိတိသျှဘားမားရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီ၌၊ နေနှင့်လ ရွှေနှင့်မြ၊ ဝတ္တရား၊ အချစ်ဆုံး၊ ဗိုလ်အောင်ဒင်၊ မိုးခေါင်ကျော်စွာ စသော အသံတိတ် အသံထွက်ဇာတ်ကား ပေါင်းများစွာတွင် ဇာတ်လိုက်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့လေသည်။ မိုးခေါင်ကျော်စွာမှာ ခင်မောင်ရင် နောက်ဆုံးပါဝင်သော ဇာတ်ကားဖြစ်လေသည်။
ခင်မောင်ရင်သည် ကာလပေါ်သီချင်းများကိုသာမက ရှေး သီချင်းကြီးများကိုလည်း နိုင်နင်းစွာဆိုနိုင်သည်။ မန္တလေးမြို့တွင် ကျောင်းနေစဉ်က သီချင်းကြီး၊ သီချင်းခံ့များကို ဆရာကောင်းများထံတွင် နည်းယူသင်ကြားခွင့်ရရှိခဲ့သည်။ ပပငယ်ဝင်းဝင်း အစချီသောပတ်ပျိုးမှာ ခင်မောင်ရင် နှစ်သက်သော သီချင်းကြီးတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။ ကိုယ်တိုင်သီဆို၍ ဓာတ်ပြားသွင်းခဲ့လေသည်။ သူသည် အတီးအမှုတ်တူရိယာဖက်တွင် အဘက်ဘက်မှ ခေါက်မိသော်လည်း တယောကို ပိုမိုနိုင်နင်းလေသည်။
နမ့်ပတီးရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
နမ့်ပတီးရွာ (Nampatee)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ နမ့်ပတီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၁၁၈ ဖြစ်သည်။
ခင်မောင်ရင် (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)
၁၉၃၉ခုနှစ်တွင် ခင်မောင်ရင်သည် ဗြိတိသျှဘားမား ကုမ္ပဏီမှ ထွက်လိုက်သည်။ ထိုအချိန်တွင် သူ၏ ကျန်းမာရေး အခြေအနေမှာလည်း ယုတ်လျော့နေလေပြီ။ စစ်အတွင်း၌ မအူပင်မြို့သွားရောက်၍ ညီ၊ ညီမများနှင့်အတူ နေထိုင်ခဲ့လေသည်။ ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်သန်းသန်းနှင့် သား ၂ ယောက်ထွန်းကားပြီး ခင်မောင်ရင်သည် ၁၉၄၆ခု နှစ်ဦးပိုင်းတွင် အမှတ် ၂၂၊ သတိပဋ္ဌာန်လမ်း ၊ ကျောက်မြောင်းနေအိမ်၌အူရောင်ရောဂါနှင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ခင်မောင်ရင်သည် မျိုးချစ်စိတ်ထက်သန်သော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ လူအများနှင့် ဖော်ဖော်ရွေရွေ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံတတ်သည့်အပြင် အပေးအကမ်းရက်ရောပေသည်။ ပျော်ပျော်ရွှင်ရွှင်နေတတ်သည်။ အပေါင်းအသင်း မိတ်ဆွေသင်္ဂဟ ဆွေမျိုးသားချင်းများနှင့် စကားလက်ဆုံကျသည့်အခါများတွင် ရယ်ရွှင်စရာများကို ပြောလေ့ရှိတတ်သည်။ ခင်မောင်ရင် ရိုက်ကူးခဲ့သောဇာတ်ကားများနှင့် သီဆိုခဲ့သောသီချင်းများမှာ ယနေ့တိုင်ကျော်ကြားလျက်ရှိသည်။
နမ့်ပတီးရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်မူကထောင်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
အင်မူကထောင်ရွာ(Inmukahtaung)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ ဆွပ်မာတူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၉၅၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မီးဝရွာ၊ မီးဝ
မီးဝရွာ၊ မီးဝ
လက်ပန်ညီနောင်ရွာ
လက်ပန်ညီနောင်ရွာ
အယုဒ္ဓယဘဏ်
အယုဒ္ဓယအများပြည်သူဆိုင်ရာကုမ္ပဏီလိမိတတ်ဘဏ်(Bank of Ayudhya Public Company Limited) သည် ခေါင်စရီ (Krungsri) ဟူသောအမှတ်တံဆိပ်အား ယေဘူယျအသုံးပြုပြီး လူသိများထင်ရှားသော ဘဏ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ထိုင်းနိုင်ငံရှိ အိမ်ခြံမြေ၊ ချေးငွေ၊ စုငွေများနှင့် ပက်သက်သည့် ပဥ္စမမြောက် အကြီးဆုံးဘဏ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
မကျီးကန်ရွာ၊ မကွေးမြို့နယ်
မကျီးကန်ရွာ (Magyikan)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မကွေးမြို့နယ်၊ တောင်ခွင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၈၈၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်ခွင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၈၉ ဦး၊ မ ၁၄၉၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၈၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မကွေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖာငဲ့ (၃)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဖာငဲ့ (၃)ရွာ (Hparngeit (3))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းနော့/ဖာတကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၄၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းနော့/ဖာတကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၂၁ ဦး၊ မ ၁၂၇၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၉၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ကုန်းရွာ၊ ညောင်ကုန်း
ညောင်ကုန်းရွာ(Nyaungkone)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်၊ ညောင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၅၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၁၂ ဦး၊ မ ၁၀၃၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၉၄၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးညှင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အတွင်းဘုတ်ချောင်းရွာ၊ ကြိမ်ချောင်းကြီး
အတွင်းဘုတ်ချောင်းရွာ၊ ကြိမ်ချောင်းကြီး
ပြည်သူ့ရေးရာ စီမံခန့်ခွဲမှု
ပြည်သူ့ရေးရာ စီမံခန့်ခွဲမှု(Public Administration) ဆိုတာ အစိုးရ ပေါ်လစီ အခွဲတွေကို လေ့လာတာ၊ ဖွံ့ဖြိုးအောင်လုပ်တာ၊ ဖော်ဆောင်တာလို့ အကြမ်းအားဖြင့် ဖော်ပြနိုင်ပါတယ်။
​ရေလယ်ကွင်းရွာ၊ ဓအဓဓလောက်ဓ
ရေလယ်ကွင်းရွာ၊ ဓအဓဓလောက်ဓ
ခင်မောင်ရင်
ခင်မောင်ရင် အမည်ရှိ လူပုဂ္ဂိုလ်များမှာ -
ပြင်ညီရွာ၊ လေးတောင်ချောင်း
ပြင်ညီရွာ၊ လေးတောင်ချောင်း
အကယ်ရိုးရွာ၊ ညောင်ကုန်း
အကယ်ရိုးရွာ၊ ညောင်ကုန်း
ရွာမပြင်ရွာ
ရွာမပြင်ရွာ
ကုံပေါင်ရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မောက်မယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပေါက်မ (မြောက်)ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်
ပေါက်မ (မြောက်)ရွာ (Paukma(North))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ ပေါက်မကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၀၂၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လျှပ်စစ်ပုံသွင်းနည်း
လျှပ်စစ်ပုံသွင်းနည်းသည် လျှပ်စစ် ဓာတ်အားကိုအသုံးပြု၍ ပုံနှိပ်စာလုံးများ ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ပုံနှိပ်စာလုံးများပြုလုပ်ရာ၌ စာလုံးများပြုလုပ်မည့် သတ္တုများကို ထွင်း၍၎င်း၊ သတ္တုစားဆေးတင်၍၎င်း၊ ပြုလုပ်ကြသည်။ သို့သော် လျှပ်စစ်ပုံသွင်းနည်း၌ စာလုံးများကို လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို အသုံးပြု၍ လျှပ်စစ်ဓာတ်ဖြင့် ဓာတ်ခွဲနည်းဖြင့်ပြုလုပ်ကြသည်။ ပဌမ ဖယောင်းကို အိုးထဲတွင် ကြိုသည်။ ထို့နောက် ဖယောင်း ကို ပုံသွင်းမည့် ခွက်ထဲသို့ လောင်းထည့်လိုက်သည်။ ထိုနည်း ဖြင့် ဖယောင်းပေါ်၌ ပြုလုပ်လိုသော စာလုံးများကို ပြောင်းပြန် ထင်စေသည်။ ထိုနောက် ဖယောင်းပုံစံပေါ်တွင် ဂရပ်ဖိုက် (ခဲနက်) မှုန့်များကို ဖြူးပေးသည်။ ထိုသို့ပြုလုပ်ခြင်းသည် ဖယောင်းသို့ လျှပ်စစ်ဓာတ် လိုက်စေရန်ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် လျှပ်စစ်ဓာတ်အိုး၏ ဓာတ်မတိုင်ကို ပုံစံခွက်နှင့်ဆက်၍ ဓာတ်ဖိုတိုင်ကို ကြေးနီစတခုနှင့်ဆက်ပေးသည်။ ယင်းတို့ နှစ်ခုစလုံးကိုမှု ကော့ပါးဆာလဖိတ်ရည်ထဲတွင် နှစ်ထားရသည်။ ထို့နောက် လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို လွှတ်ပေးရသည်။ ထိုအခါ ဖယောင်း ပုံစံခွက်ပေါ်၌ ကြေးနီသတ္တုများ အမြေ|းပါးကဲ့သို့ တင်လာသည်။ ဓာတ်ဖိုတိုင်ကို နစ်ကယ် သို့မဟုတ် သံစပျော့များနှင့်လည်း ဆက်ထားတတ်ကြသည်။ လျှပ်စစ်ဖြင့် ဓာတ်ခြွဲခင်းကို ဆက်၍ ပြုလုပ်ပေးသည်နှင့်အမျှ သတ္တုအမြေ|းပါးသည် တဖြေးဖြေးထူ လာသည်။ အမြှးပါးသည် တလက်မ၏ အပုံတထောင်ပုံ ရှစ်ပုံမျှလောက်အထိ ထူလာစေရန် နှစ်နာရီခန့်ကြာသည် ထိုသတ္တုအမြေ|းပါးသည် စက္ကူအထူစားလောက်ရှိလာသော အခါ လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို ရပ်ပြီးလျှင် ကော့ပါးဆာလဖိတ်ရည် ထဲမှ ထုတ်ယူ၍ သတ္တုအမြှးပါးကို ခွာယူလိုက်သည်။ ပြီးလျှင် ထိုအလွှာကို တောင့်တင်းခိုင်ခန့်စေရန် အနောက်ဘက် မှ ပုံနှိပ်စာလုံးလုပ်သည့် သတ္တုကို အရည်ကျို၍ လောင်းထည် ပေးသည်။ ပုံနှိပ်စာလုံးများပြုလုပ်သည့် သတ္တုမှာ ခဲ၊ သံဖြူနှင့် အင်တီမိုနီ အနည်းငယ်ရောထားသော သတ္တုစပ်တမျိုးဖြစ်သည်။ ထို့နောက် စာလုံးချပ်ကို အလိုရှိသည့်ပုံစံ အထူအပါး ရရှိစေရန် ပြုပြင်ပေးသည်။ ထို့အပြင် စာလုံး၏ အနားထောင့်စွန်းများကို ည|ိပေးပြီးလျှင် စာလုံး၏ မျက်နှာကိုလည်း တညီတည်းဖြစ်စေရန် ပြုလုပ်ပေးသည်။ ထိုစာလုံးပုံများကို သစ်သားတုံးများပေါ်တွင် တပ်၍ အသုံးပြုလေ့ရှိကြသည်။
လျှပ်စစ်ပုံစံသွင်းနည်း၌ နည်းအမျိုးမျိုးရှိသည်။ တချို့စာလုံး များကို ပြုလုပ်ရာ၌ ပဌမ ဖယောင်းပုံစံခွက်ပေါ်၌ နစ်ကယ်အထူ တလက်မ၏ အပုံတထောင်ပုံတပုံမျှ အထူရှိအောင် ပြုလုပ်ပေးသည် ထို့နောက် ထိုနစ်ကယ် အမြှးပါးပေါ်၌ နောက်ထပ် ကြေးနီအထူ တလက်မ အပုံတထောင်ပုံခုနစ်ပုံခန့်ရှိလာစေရန် လျှပ်စစ်ဖြင့် ဓာတ် ခွဲနည်းဖြင့် တဖန်ပြုလုပ်ပေးကြသည်။ တချို့ ကြေးနီနှင့် ပြုလုပ်ထား သော စာလုံးများကို နစ်ကယ်စိမ်၍ ထားတတ်ကြသည်။ တာရှည် အသုံးပြုလိုသော ကြေးနီစာလုံးများကို ခရိုမီယမ် စိမ်ထားတတ်ကြ သည်၊ အကောင်းဆုံး စာလုံးများကို ပြုလုပ်ရာ၌ ပုံစံလောင်းရာတွင် ဖယောင်းအစား အလွန်ပါးသော ခဲပြားများကို အသုံးပြုကြသည်။ ဤကဲ့သို့သော စာလုံးပုံစံများကို နစ်ကယ်နှင့် အုပ်လိုက်သောအခါ ထိုစာလုံးများသည် အကောင်းဆုံး ပုံနှိပ်စာလုံးများ ဖြစ်လာလေသည်။
စာအုပ်များကို ထုတ်လုပ်ရာတွင် လျှပ်စစ်ပုံသွင်းနည်းဖြင့် ပြုလုပ် ထားသော စာလုံးချပ်များဖြင့် ပုံနှိပ်လေ့ရှိကြသည်။ ထိုသို့ ပြုလုပ် လေ့ရှိကြသည်မှာ ထိုစာလုံးပုံစံများသည် တာရှည်ခံခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ စာအုပ်များအရောင်းရတွင်ကျယ်သဖြင့် နောက်တကြိမ် ထပ်၍ ရိုက်နှိပ်ရန် လိုလျှင် စာလုံးပုံစံများကို အဆင်သင့် ရရှိ နိုင်လေသည်။
ပဒဲကောရွာ၊ ကြိမ်ချောင်းကြီး
ပဒဲကောရွာ၊ ကြိမ်ချောင်းကြီး
မုံသန်းပြင်ရွာ၊ မီးဝ
မုံသန်းပြင်ရွာ၊ မီးဝ
သဲကုန်းရွာ၊ ညောင်ကုန်း
သဲကုန်းရွာ၊ ညောင်ကုန်း
ကျိန်ခရောင်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ကျိန်ခရောင်ရွာ(Kyeinhkayawng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ ဆွပ်မာတူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၉၄၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သပြေကွင်းရွာ၊ လိပ်ပုတ်
သပြေကွင်းရွာ၊ လိပ်ပုတ်
အီဒါးနီမြို့
အေဒီယာနိုပယ်မြို့သည် တူရကီ နိုင်ငံ၊ အစ္စတန်ဗူမြို့၏ အနောက်မြောက် မိုင် ၁၃ဝ အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ယခုအခါ ထိုမြို့ကို အီဒါးနီမြို့ဟုခေါ်တွင်၍ လူဦးရေ ၃ဝ,၈၆၅ ယောက် နေထိုင်သည်။ ထိုမြို့အမည်သည် ရောမဧကရာဇ် ဟယ်ဒြီယန် (အေဒီ ၁၁၇-၁၃၈) ကိုအစွဲပြု၍ မှည့်ခေါ်သော အမည်ဖြစ်သည်။
ရှေးအခါက အေဒီယာနိုပယ်မြို့သည် စစ်ရေးစစ်ရာ အတွက် အနေအထားကောင်းသောကြောင့် ဗော်လကန်နိုင်ငံများ နှင့်ဆိုင်သောသမိုင်းတွင် ထင်ရှားသောမြို့ဖြစ်သည်။ မြို့အနီး၌ လည်းကောင်း၊ မြို့တွင်း၌လည်းကောင်း ထင်ရှားသောစစ်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ အေဒီ ၃၇၈ ခုနှစ်တွင် ဗီစီဂေါ့သလူမျိုးတို့ သည် ထိုမြို့အနီး၌ ရောမဧကရာဇ်ဗေးလင့်ကို တိုက်ခိုက် အောင်မြင်ခဲ့သည်မှ အစပြု၍ ရောမအင်ပိုင်ယာနိုင်ငြံကီးလည်း စတင်ယိုယွင်း ကျဆင်းလာခဲ့လေသည်။ ၁၃၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် တူရကီတို့က အေဒီယာနိုပယ်မြို့ကို သိမ်းယူရာ နှစ်ပေါင်း တစ်ရာနီးပါးမျှ မြို့တော်အဖြစ်တည်ရှိခဲ့သည်၊ မြို့အမည်ကို လည်း အီဒါးနီမြို့ဟူ၍ ပြောင်းခေါ်ခဲ့ကြသည်။
တစ်ဆယ့်ကိုးရာစုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားသော ရုရှနှင့်တူရကီ တို့၏ စစ်ပွဲများအတွင်းက ရုရှတို့သည် ထိုမြို့ကို နှစ်ကြိမ်မျှ သိမ်းပိုက်မိခဲ့ကြသည်။ တစ်ဖန် ၁၉၁၃ ခုနှစ်တွင် ဘူလဂေးရီး ယားနိုင်ငံက ထိုမြို့ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းယူခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် စစ်ပြေငြိမ်းရေးစာချုပ်အရ တူရကီတို့၏လက်သို့ ပြန်၍ပေးအပ် ရသည်။ ပထမကမ္ဘာစစ် (၁၉၁၄-၁၈) ပြီးဆုံးသောအခါ ဂရိ တို့က အီဒါးနီမြို့ကို ရရှိလေသည်။ ထို့နောက် ၁၉၂ဝ-၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဂရိနှင့်တူရကီတို့စစ်ပွဲ၌ ဂရိတို့အရေး နိမ့်သဖြင့် အီဒါးနီမြို့ကို တူရကီသို့ ပြန်၍ပေးအပ်ခဲ့ရလေသည်။
ရွှေတိဂုံစေတီတော်
ရွှေတိဂုံ စေတီတော်မှာ ၃၂၆ ပေ မြင့်ပြီး ရန်ကုန်မြို့ရှိ သိင်္ဂုတ္တရ ကုန်းတော်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။  "လေးဆူဓာတ်ပုံ ရွှေတိဂုံ"ဟုလည်း ခေါ်တွင်သည်။ "စေတီအစ ရွှေတိဂုံက" ဟုဆိုကြသည်။
အမည်ခေါ်တွင်ပုံ
ရန်ကုန်တိုင်းဟု မပေါ်လွင်ခင်က ဥက္ကလာပမင်းကြီး စိုးစံရာ ဥက္ကလာပတိုင်း၊ ဥက္ကလာပမြို့ကြီးဟု သိမှတ်ခဲ့ကြသည်။ နောင်သောအခါ ဘလ္လိက နှင့် တဖုဿ ကုန်သည်ညီနောင်တို့က မြတ်စွာဘုရား ဆံတော်များ သယ်ဆောင်လာခဲ့ပီး သိင်္ဂုတ္တရကုန်းတော်ပေါ်တွင် စေတီတည်ထားခဲ့ကြပီး ထိုစေတီတော်ထဲတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ ဆံတော် ရှစ်ဆူနှင့်တကွ ရှေးရှေးသော ဘုရား ၃ ဆူတို့၏ အမွေအနှစ်များ ထည့်သွင်းထားခြင်းကြောင့် တိဂုံပစေတီဟု အမည်တွင်ခဲ့လေတော့သည်။ ထိုတိဂုံပမှသည် ဒဂုံအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပီး မူလမြို့အမည်ကွယ်ကာ ဒဂုံတိုင်း သမုတ်ခဲ့ကြသည်။ တတိယမြန်မာနိုင်ငံကို တည်ထောင်ခဲ့သော အလောင်းမင်းတရားလက်ထက်တွင် မွန် တို့ကို တိုက်ခိုက်အောင်မြင်ပြီးနောက် ဒဂုံကို ရန်ကုန်ဟု အမည် ပြောင်းလည်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ တိဂုံပဆံတော်ရှင်စေတီတော်သည် မြန်မာပြည်တွင်မှာ သာမက ကမ္ဘာ့တဝှမ်းမှာ ရွှေတိဂုံ ဟူသော အမည်နာမဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။
သမိုင်းကြောင်း
ဘီစီ (၅၈၈)၌ ယနေ့မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်း ရန်ကုန်မြို့အနီးတဝိုက်တွင် တည်ရှိခဲ့သော ဥက္ကလာပမင်းကြီး၏ နိုင်ငံတော်တွင် ပါဝင်သော အသိဉ္စနမြို့၌ သုဝဏ္ဏအမည်ရှိသော သူဌေးကြီးတစ်ဦးရှိလေသည်။ ထိုသူဌေးကြီးတွင် တဖုဿနှင့် ဘလ္လိက ဟူသော သားနှစ်ယောက်ရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် ကုန်သည်များ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းကုန်သည် ညီနောင်တို့သည် ကုန်များကို သင်္ဘောဖြင့် တင်ဆောင်ကာ မဇ္ဈိမဒေသသို့ ကုန်ရောင်းသွားကြသည်။ မဇ္ဈိမဒေသပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းသို့ ရောက်သောအခါ သင်္ဘောကို ဆိုက်ကပ်ကျောက်ချ၍ ကုန်များကို လည်းအစီးပေါင်း (၅၀ဝ)ပေါ်သို့ တင်ဆောင်ကာ မဇ္ဈိမဒေသ၌ လှည့်လည်ရောင်းချကြသည်။ တဖုဿ ဘလ္လိက ကုန်သည်ညီနောင်အဖွဲ့သည် ဗောဓိပင်အနီးသို့ ရောက်ရှိ လာခဲ့ကြ၏။ ကုန်သည်တို့ မဟာဗောဓိပင် အနီးသို့ရောက်ပြီး တစ်နေ့ သို့မဟုတ် တစ်ည၌ ရုက္ခစိုးနတ်သည် ကုန်သည်ညီနောင်အား ကိုယ်ထင်ပြခဲ့၏။ ကုန်သည်ညီနောင်တို့သည် ရုက္ခစိုးနတ်အား မြင်လျှင် အံ့ဩသွားကြ၏။ အသင်မည်သူနည်း ဟုမေး၏။
ရုက္ခစိုးနတ်က "အမောင်တို့ နားထောင်လော့ ကျွန်ုပ်က တခြားမဟုတ်၊ ကျွန်ုပ်သည် ဟိုးဘဝက အမောင်တို့နှင့် ဆွေမျိုးတော်စပ်ခဲ့သူများ ဖြစ်ပြီး၊ ကျွန်ုပ်သည် ဟိုးရှေးဘဝက ကောင်းမှုကောင်းကျိုးများ ပြုခဲ့သူ ဖြစ်သဖြင့် ယခုဘဝတွင် ရုက္ခစိုးနတ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ အမောင်တို့ ယခု သင်တို့ထံသို့ ရောက်ခဲ့သည်မှာ သင်တို့နှင့်ကျွန်ုပ်သည် ယခင် ဘဝဆွေမျိုးတော်စပ်ဖူးသူ ဖြစ်သဖြင့် သင်တို့အား အကျိုးပြုရန် ဤသို့ ကိုယ်ထင်ပြရခြင်းဖြစ်သည် အမောင်တို့" ဟုပြောသည်။ ကုန်သည်ညီနောင်က "အသင်က မည်သို့ အကျိုးပြုဖို့လာသနည်း"ဟု ရုက္ခစိုးနတ်ကို မေး၏။ ထိုအခါ ရုက္ခစိုးနတ်က"နားထောင်လော့ အမောင်တို့ ကျွန်ုပ်သင်တို့အား အကျိုးပြုသည်ဆိုသည်မှာ အခြားမဟုတ်ပါ။ ပြောရလျှင် အမောင်တို့ ရောက်ရှိနေသည့် မဇ္ဈိမဒေသတွင် သုံးလောကထွဋ်ထား ရှင်တော်မြတ်ဘုရားဟာ ပွင့်တော်မူပြီး လင်းလွန်းပင်ခြေရင်းမှာ သီတင်းသုံး စံတော်မူနေတာမို့ အမောင်တို့ သွားရောက် ပူဇော်လော့ တိုက်တွန်းလမ်းညွှန်လိုတယ် အမောင်တို့"ဟုဆိုလျှင် တဖုဿနှင့် ဘလ္လိက ကုန်သည်ညီနောင်တို့ အလွန်တရာ ဝမ်းမြောက်ကြည်နူးသွားကြ၏။ ချက်ချင်းပင် "ဒါဆို ကျွန်ုပ်အား လမ်းညွှန်ပြပါ ရုက္ခစိုးနတ်" ဟုပြော၏။ ထို့နောက် ရုက္ခစိုးနတ်သည် တဖုဿနှင့် ဘလ္လိက ကုန်သည်ညီနောင်တို့အား ဘုရားရှင် သီတင်း သုံးရာ လင်းလွန်းပင်အား လမ်းညွှန်ပြခဲ့၏။ သည်အခါ ကုန်သည် ညီနောင်တို့သည် သဒ္ဓါပီတိအပြည့်နှင့် ဘုရားရှင် သီတင်းသုံးရာ လင်းလွန်းပင်ရင်းသို့ သွားကြ၏။ မြတ်စွာဘုရားရှင်အား မုန့်ကြွပ်ကြော်၊ ပျားမုန့်ထုပ် တို့နှင့် ဘုရားရှင်အား လှူဒါန်းပူဇော်ခြင်းပြု၏။
ပထမဆုံး သရဏဂုံတည်သူ
ကုန်သည်ညီနောင်တို့ မြတ်စွာဘုရားရှင်အား မုန့်ကြွပ် ကြော်၊ ပျားမုန့်ထုပ်တို့နှင့် ပူဇော်သက္ကာကပြု လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ဘုရားရှင်မှ ဤသို့ လှူဒါန်းပူဇော်ခဲ့သည့်အတွက် ဗုဒ္ဓံသရဏံ ဂစ္ဆာမိ၊ ဓမ္မံသရဏံ ဂစ္ဆာမိ ဟူသည့် "ဒွေဝါစိက" သရဏဂုံ တည်ခဲ့ကုန်၏။ ထိုစဉ်က ဘုရားရတနာ၊ တရားရတနာ တည်းဟူသည့် ရတနာနှစ်ပါးသည်သာ ပေါ်ထွန်းခဲ့ပြီး၊ သံဃာရတနာသည် ပေါ်ပေါက်ခဲ့ခြင်းမရှိသေးပေ။ ထို့ကြောင့် လူသူအများသည် ရတနာနှစ်ပါးအားသာ ဆည်းကပ်ပူဇော်နေကြကုန်၏။ ဗုဒ္ဓဝင်သမိုင်းကို ပြန်ကြည့်လျှင် ဂေါတမဘုရားရှင် လက်ထက်၌ တဖုဿနှင့် ဘလ္လိက ကုန်သည်ညီနောင်တို့သည် ထူးခြားစွာ ဘုရားရှင်အား ပထမဆုံး ဆွမ်းကပ်ရသူနှင့် ပထမဆုံး သရဏဂုံ တည်သူများ ဖြစ်ခဲ့၏။
နောင်တော်ကြီးစေတီ
ထို့အတူ ဆံတော်(၄)ဆူအား စေတီတော်အဖြစ် တည်ထား ကိုးကွယ်ရန် ဆုံးဖြတ်ကြ၏။ စေတီတော်အား သိင်္ဂုတ္တရကုန်းတော် ၌ တည်ထားကိုးကွယ်ရန် မင်းနှင့်ပြည်သူတို့က ဆုံးဖြတ်ပြီး သိင်္ဂုတ္တရ ကုန်းတော်သို့ ပင့်ဆောင်ခဲ့၏။ သိင်္ဂုတ္တရကုန်းတော် သို့ရောက်လျှင် ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်၏ ဆံတော်(၄)ဆူအား ကြီးကျယ်ခန်းနားသည့် စံကျောင်း၊ မဏ္ဍပ်ကြီး ဆောက်လုပ်၍ပူဇော်ခဲ့သည်။ ယင်းစံကျောင်း မဏ္ဍပ်နေရာ၌ အထိမ်းအမှတ်စေတီတစ်ဆူ တည်ထားခဲ့ကြ၏။ ထိုစေတီသည် နောင်တော်ကြီးစေတီဟု အမည်တွင်၏။
ဌာပနာထားသော ဓာတ်တော်မြတ် ၄-ပါး
ဥက္ကလာပမင်းကြီးတည်ထားကိုးကွယ်တော်မူသော ရွှေတိဂုံ စေတီတော်ကြီး၌ ဘုရား ၄-ဆူ၏ ဓာတ်တော်မြတ်လေးဆူကို ဌာပနာထားသည်ဟု အဆိုရှိသည်။ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာတို့၏ ဆံတော်မြတ်၊ ဓာတ်တော်မြတ်တို့အား ရန်သူတို့ အလွယ်တကူ မဖျက်ဆီးနိုင်ရန်အတွက် နတ်တို့သည် ဌာပနာ တိုက်ထည့်သွင်းတည်ရန် ကြံရွယ်ပြီး သိင်္ဂုတ္တရကုန်းတော် အလယ်တည့်တည့်၌ ဇောက် ၄၀၄တောင်၊ အနံ ၄၄ တောင်ရှိသည့် ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းတစ်ခုတူးခဲ့၏။ ထိုဥမင်လိုဏ်ခေါင်းအတွင်း၌
သာသနာအစရွှေတိဂုံက
ဥက္ကလာပမင်းကြီးနှင့် ပြည်သူများပူးပေါင်း၍ ဌာပနာ တိုက် ကျောက်ဖျာအထက်၌ ဉာဏ်တော်(၄၄)တောင် အမြင့်ရှိသည့် စေတီတော်မြတ်တစ်ဆူအား တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့ပြီး ထိုစေတီအား "တိဂုမ္ဗစေတီတော်"ဘွဲ့ချီမော်ကွန်း ထိုးခဲ့၏။ ထို တိဂုမ္ဗစေတီတော်သည် ဂေါတမဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်မှာ ကမ္ဘာမြေပြင်တွင် ပထမဦးဆုံးစေတီဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံ၌ "သာသနာအစ ရွှေတိဂုံက"ဟု ကဗ္ဗည်းထိုး မော်ကွန်းတင်ခဲ့ပြီ ဖြစ်သတည်း။
ထူးခြားဖြစ်စဉ်
ခရစ်နှစ် ၁၉၀၃-ခုနှစ်၊ မတ်လ(၂)ရက် (၁၂၆၄ ခု၊ တပေါင်းလဆန်း ၅ ရက်) တနင်္လာနေ့တွင် ရွှေတိဂုံ စေတီတော် အင်္ဂါထောင့်သို့ ကျားတစ်ကောင် တက်ရောက်လာသဖြင့် သက်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်တို့က ပစ်သတ်ခဲ့ကြသည်။
ကျားသည်ခေါင်းလောင်းပုံ အနားလန်အစွန်းတွင် တက်၍ ဝပ်နေသည်ကို ဘုရားဖူးများသည် တွေ့ကာအုတ်အုတ်ကျက်ကျက် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘုရားလူကြီး တစ်ဦးဖြစ်သည့် ဦးရွှေဝိုင်းသည် ရန်ကုန်အရေးပိုင်၏ စာဖြင့် ထိုနေ့ နံနက် ၈ နာရီတွင် ဗိုလ်မှူးကြီး အီးလောဖို့ဒ် ကို သွားခေါ်ခဲ့သည်။ ဗိုလ်မှူးကြီးကို အပြင်မှပြန်အလာ လမ်းတွင် တွေ့ခဲ့သည်။ နီးရာအိမ်များမှ သေနတ်ရှာခဲ့သည်။ နှစ်လုံးပူးသေနတ်တစ်လက်ကို ကပ္ပတိန်ဂျင်းနင်း၏အိမ်မှ ရခဲ့သည်။ အီလောဖို့ဒ်နှင့်အတူ ကပ္ပတိန် ဘီဗီးလ်၊ ကပ္ပတိန်ဂျင်းနင်း တို့လည်း အတူလိုက်ပါလာကြသည်။
ကျားမှာတစ်ကောင်လုံးကို မမြင်ရဘဲ ကျောကုန်း၊ နောက်ခြေထာက်နှင့် အမြီးတို့သာ မြင်ရသည်။ ဗိုလ်မှူးကြီးလောဖို့ဒ်သည် ဂျင်းနင်းအား တန်ဆောင်ပေါ်သို့ တက်၍ နေရာယူခိုင်းခဲ့သည်။ ကပ္ပတိန် ဘီးဗီးလ်အား လီဗာပူဘုရင့်တပ်ရင်းမှ ရိုင်ဖယ်သေနတ်ကိုင် စစ်သားဆယ်ဦးကို ခေါ်ခိုင်းခဲ့သည်။ စစ်သား ၁၄ ဦးမျှ ရောက်လာကြသည်။ စစ်သားများကို နှစ်စုခွဲလိုက်သည်။ ထို့နောက် ကပ္ပတိန်ဂျင်းနင်းရှိသော တန်ဆောင်း၏ တစ်ဖက်တစ်ချက်စီတွင် နေရာယူခိုင်းသည်။ ထို့နောက်ကျားကို ဗိုလ်မှူးကြီးက အမိန့်ပေးသောအခါ ပစ်သတ်စေခဲ့သည်။ ကပ္ပတိန်ဂျင်းနင်းပစ်လိုက်သော ကျည်ဆန်တို့သည် ရင်အုပ်၊ ဘယ်နှင့်ညာ ပခုံးတို့တွင် ထိမှန်ခဲ့သည်။ ဆက်လက်ပစ်ခတ်ရာ ကျားသည် ထိုနေရတွင်ပင် ငြိမ်ကျသွားသည်။ သို့တိုင် ကျားသည် မသေသေးဘဲ ညည်းသံပြုနေသေးသည်း။ ဂျင်းနင်းသည် ကျားဆီသို့ ငြမ်းတွင်ချည်ထားသော ဝါးလှေကားဖြင့် တက်သွား၏။ ထို့နောက် ကျား၏ ရင်အုပ်တည့်တည့်ကို တစ်ချက်ပစ်လေသည်။ ထိုအခါမှ ကျားသည်သေလေသည်။
ကျားသည် ငယ်ရွယ်သောကျားမ ဖြစ်သည်။ ကိုယ်မှာ ရှစ်ပေတိတိဖြစ်သည်။ ကိုယ်ပေါ်တွင် သေနတ်ဒဏ်ရာ ငါးချက်ထိမှန်ခဲ့သည်။ ဂျင်းနင်းပစ်ခတ်ခဲ့သော ကျည်ဆန်လေးချက်မှာ ရင်အုပ်၊ ကျောရှေ့၊ ကျောနောက်နှင့် နှလုံးတည့်တည့်ကို ထိမှန်ခဲ့သည်။ ဂေါ်ရာစစ်သားတို့ ပစ်၍ထိသော ဒဏ်ရာမှာ တစ်ချက်သာ ရှိသည်။ နောက်ခြေထောက်အနားမှ ဖြတ်ကာ အမြီးကို ထိမှန်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အမြီးသည် ပြတ်ပြီး အုတ်စွန်းတွင် တွဲလောင်းကျနေသည်။
ထိုကျားသည် ဘုရားပေါ်မတက်ခင်က ပုဇွန်တောင် အမဲသတ်ရုံအနီးတွင် ရှိသော တရုတ်လူမျိုးတို့၏ ဟင်းခင်းထဲသို့ ရောက်ခဲ့သည့် ခြေရာများ တွေ့ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ကုတ်ကိုင်းရေကူးဖက်ရှိ ခြံတစ်ခြံထဲတွင် နွားမတစ်ကောင်ကို ကိုသတ်ကာ စားသွား၏။
ထိုအချိန်ကာလ ဘုရားပေါ်သို့ ကျားတက်သည့် ဖြစ်ရပ်မှာ လူတို့ပါးစပ်ဖျားတွင် အပြောများသော ကိစ္စဖြစ်ခဲ့သည်။ ကျေးလက်တောရွာများအထိ သတင်းမှာ ပျံ့နှံ့သွားသဖြင့် အရပ်ရပ်မှ ဘုရားဖူးများ ရောက်လာကြလေသည်။ ထိုအဖြစ်ကို ထားဝယ်ဒိန်းသီချင်းများ ဖွဲ့ဆိုကြသည်။ အငြိမ့်၊ ဇာတ်များတွင် စည်းလွတ်၊ ကာရန်လွတ်သီချင်းများ ဖွဲ့ဆိုကြသည်။ စည်းလွတ်သီချင်းမှာ "ရွှေတိဂုံဘုရားမှာ ကျားတက်တာ၊ ငါးရက်ကြာ။ အို ... ရွှေတိဂုံ ဘုရားမှာလ၊ ကျားတက်တာ ငါးရက်ကယ်ကြာဗျ၊ ဂေါ်ရာတွေဝိုင်း၊ သေနတ်နဲ့ပစ်၊ ကျားစင်းစင်းသေ" ဟူ၍ ဖြစ်၏။ ရွှေတောင်ဆရာလွမ်း၏ ရွှေတိဂုံဘုရားအမှူးကို ကျားအဖူးတက်သော ပြဇာတ် မှာ လူကြိုက်များကာ ရောင်းမလောက်ခဲ့ပေ။ အရပ်ထဲတွင်လည်း ဘုရားပေါ်ကျားတက်သည်ကို မှော်ဘီနတ်ကြီး ဘုရားဖူးလာသည်ဟုလည်း ပြောဆိုကြလေသည်။
ခေါင်းလောင်းများ
ရွှေတိဂုံ စေတီတော်၊ ရင်ပြင်၌ ခေါင်းလောင်းစုစုပေါင်း (၂၉)လုံးရှိသည်။
ရွှေတိဂုံဖွဲ့စာများ
ရွှေတိဂုံဖွဲ့စာများ
ဖာငဲ့ (၄)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဖာငဲ့ (၄)ရွာ (Hparngeit (4))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းနော့/ဖာတကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၂၁၁၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းနော့/ဖာတကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၂၁ ဦး၊ မ ၁၂၇၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၉၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ညောင်ပင်ဘိုရွာ၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်
ညောင်ပင်ဘိုရွာ (Nyaungpinbo)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်၊ ကူဖြူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၇၈၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကူဖြူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၈၂ ဦး၊ မ ၁၀၆၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၅၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဇီးကုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျားနင်းကန်ရွာ
ကျားနင်းကန်ရွာ
လွယ်ရှောရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
လွယ်ရှောရွာ (Loishaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ နောင်အယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၂၅၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်အယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၄ ဦး၊ မ ၄၉၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
လဟယ်မြို့
လဟယ်မြို့  သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ လဟယ်မြို့နယ်၏ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာ မြို့ ဖြစ်သည်။
တောင်ခွင်ရွာ၊ မကွေးမြို့နယ်
တောင်ခွင်ရွာ (Taungkhwin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မကွေးမြို့နယ်၊ တောင်ခွင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၈၈၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်ခွင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၈၉ ဦး၊ မ ၁၄၉၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၈၆ ဦးနေထိုင်သည်။
လဟယ်မြို့
လဟယ်သည် နာဂသူကြီး အီနွယ်လှဟယ်ကို အစွဲပြု၍ လဟယ်ဟု ခေါ်သည်။ ၁၉၆၇-၆၈ ခုနှစ်တွင် ရာသီဥတု ကြမ်းတမ်းပြီး အဖျားအနာ ထူပြောလှသောကြောင့် နေရာသစ်ကို ရှာဖွေကြသော နာဂလိုင်နောင် မျိုးနွယ်စုသည် သစ်ခြောက်ပင်ကြီး တပင် အခေါက်ကွာနေသည့် နေရာတွင် မြို့ရွာ တည်ပြီး၊ ပီးကူရွာဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ပီးကူရွာသူကြီးကား အီနွယ်လှဟယ် ဖြစ်သည်။
တောင်ခွင်ရွာ၊ မကွေးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မကွေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လဟယ်မြို့
ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၄၃၁၃ ပေ အမြင့်တွင် တည်သော ‌လဟယ်သည် တောင်ပေါ်ဒေသ ဖြစ်သော်ငြား မြေပြန့်လွင်ပြင်များလည်း ရှိသည်။ လဟယ်သို့ ခန္တီးမြို့ တဖက်ကကမ်း ဆင်သေရွာမှ တဆင့် သွားနိုင်သည်။ ကားလမ်း မပေါက်မီက ဆင်သေရွာမှ ကုန်စည်များကို ဝန်တင်လားများဖြင့် ပို့ဆောင်ရသည်။ ခန္တီး ဆင်သေ လဟယ်လမ်းမှာ ၅၆ မိုင် ဝေးပြီး၊ ၁၉၅၂ တွင် ဖောက်လုပ်သည်။ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်၌ လမ်းကို ထပ်မံ ပြုပြင်ရာ ၁၉၉၂ တွင် ကုန်ပစ္စည်းများ အလွယ်တကူ ပို့ဆောင်နိုင်သည်။
ဆင်သေနှင့် လဟယ်အကြား ၅၃ မိုင် ခရီးသည် အလှမ်းမကွာလှသော်လည်း၊ နဂတောင်တန်းများထက် မော်တော်ကား တနေကုန် စီးရသော ခရီး ဖြစ်ပြီး၊ ထိန်ညိုတောင်ကုန်းကို ဖြတ်ကျော်ရသည်။
လိပ်ပုတ်ရွာ၊ ညောင်ကုန်း
လိပ်ပုတ်ရွာ၊ ညောင်ကုန်း
ကုန်းစုရွာ၊ ဓအဓဓလောက်ဓ
ကုန်းစုရွာ၊ ဓအဓဓလောက်ဓ
အတွင်းမရမ်းရွာ၊ ကြိမ်ချောင်းကြီး
အတွင်းမရမ်းရွာ၊ ကြိမ်ချောင်းကြီး
ညောင်ဝန်းပြင်ရွာ၊ လေးတောင်ချောင်း
ညောင်ဝန်းပြင်ရွာ၊ လေးတောင်ချောင်း
မဲဇာတောင်ခြေ ရတု
မဲဇာတောင်ခြေရတု ကို လက်ဝဲသုန္ဒရ အမတ်ကြီးက ရေးသားခဲ့သည်။ လူအမည်မှာ ဦးမြတ်စံ ဖြစ်သည်။ ရွှေဘိုနယ်၊ မန်ကျည်းတုံရွာ၌ ဖွားမြင်သည်။ အင်းဝဘုရင် ဆင်ဖြူရှင်လက်ထက်တွင် ရာဇဝတ်သင့်သည်ဆိုကာ မဲဇာအရပ်သို့ အပို့ခံခဲ့ရသည်။ မဲဇာအရပ်(ယခုကသာ၊ ထီးချိုင့်နယ်)သည် တောတောင်ကြီးမားသောကြောင့် လူသူအရောက်အပေါက် ရှားပါးသည်။ အလွန်အေး၍ ငှက်ဖျားကြီးသော အရပ်ပင်ဖြစ်သည်။ အမတ်ကြီးသည် မဲဇာသို့ ရောက်ပြီးနောက် ဤရတုကို ရေးစပ်ကာ ရှင်ဘုရင်အား ဆက်သခဲ့သည်။ ရှင်ဘုရင်က သနားတော်မူပြီး အပြစ်ဒဏ်မှ ကင်းလွတ်ခွင့်ပေးခဲ့သည်။ ထိုရတုသည် မဲဇာတောင်ခြေရတု ပင်ဖြစ်သည်။
အုန်းပင်စုရွာ၊ ဓအဓဓလောက်ဓ
အုန်းပင်စုရွာ၊ ဓအဓဓလောက်ဓ
ကုန်းဘောရွာ၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လိပ်မရွာ
လိပ်မရွာ
အုန်းပင်စုရွာ၊ ညောင်ကုန်း
အုန်းပင်စုရွာ၊ ညောင်ကုန်း
ဆွန်ဇူး
ဆွန်ဇူး ((အချို့က ဆွန်ဇီ၊ ဆွန်ဇဟုခေါ်)သည် တရုတ်လူမျိုး စစ်ဗိုလ်ချုပ်၊ စစ်ဗျူဟာမှူး၊ ဒဿနပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ရှေးခေတ်တရုတ်ပြည်၏ နွေဦးနှင့် ဆောင်းဦးကာလတွင်နေခဲ့သူဖြစ်သည်။ ဆွန်ဇူးကို "စစ်သေနကဗျူဟာ"ကျမ်းပြုစုသူအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုကြပြီး အဆိုပါကျမ်းမှာ အနောက်တိုင်းနှင့်အရှေ့တိုင်းဒဿနပညာရပ်များအပေါ် လွှမ်းမိုးမှုရှိသည်။ အနောက်တိုင်းတွင် "ဆွန်ဇူး"ဟူ၍ လူသိများသော နာမည်မှာ ဘွဲ့အမည်နှင့်ခေါ်သောအမည်ဖြစ်ပြီး ဇူး(ဇ)ဆိုသည်မှာ "ဆရာကြီး"ဟုအဓိပ္ပာယ်ရ၍ ဆွန်ဇူးဟူသည်မှာ "ဆရာကြီး ဆွန်"ဟု ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။
ဆွန်ဇူးအကြောင်းသမိုင်းမှာ မတိကျမသေချာပေ။ စိမာကျင်နှင့် အခြားသမိုင်းဆရာကြီးများက သူ့အား ဝူနိုင်ငံ၏ မှူးမတ်တစ်ဦးအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားသည်။
ဘဝမှတ်တမ်း
ဆွန်ဇူးမွေးဖွားခဲ့ရာ ဒေသကို သမိုင်းအထောက်အထားမရှိ၍ မသိကြသေးပေ။ နွေဦးနှင့် ဆောင်းဦးနှစ်စဉ်မှတ်တမ်းအချို့အရ ဆွန်ဇူးသည် ချီပြည်နယ်တွင် မွေးဖွားသည်ဟုဆိုကြသည်။ သို့သော်လည်း စိမာကျင်က ဆွန်ဇူးသည် ဝူပြည်နယ်ဖွားဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ မွေးရာဒေသကွဲပြားနေသော်လည်း ဆွန်ဇူးသည် နွေဦးနှင့် ဆောင်းဦးကာလ( ခရစ်မပေါ်မီ ၄၇၅-၂၂၁)နှောင်းပိုင်းမှ မွေးဖွားခဲ့သူအဖြစ် လက်ခံကြလေသည်။
စိမာကျင် ထံမှ ဆွန်ဇူး၏ ထင်ရှားလူသိများသော ပုံပြင်တစ်ပုဒ်တွင် ဆွန်ဇူး၏စိတ်လှုပ်ရှားလွယ်မှုကို အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြထားသည်။ ဆွန်ဇူးအား မခန့်အပ်မှီတွင် ဝူနိုင်ငံဘုရင်မင်းမြတ်သည် သူ့အားစမ်းသပ်သည့်အနေဖြင့် ကိုယ်လုပ်တော်မောင်းမ ၁၈၀ ကို တိုက်ရည်ခိုက်ရည်ပြည့်ဝသော စစ်သားများဖြစ်လာအောင် လေ့ကျင့်ခိုင်းသည်။ ဆွန်ဇူးသည် ၎င်းတို့အားအုပ်စုနှစ်ခုခွဲ၍ ဘုရင်မင်းမြတ် မျက်နှာသာပေးသော ကိုယ်လုပ်တော်နှစ်ယောက်ကို အုပ်စုနှစ်ခုကို ဦးဆောင်စေသည်။ ဘုရင်မင်းမြတ်ကို အုပ်စုနှစ်ခုလုံး၏ အကြီးအကဲအဖြစ်တာဝန်ယူစေသည်။ သူကိုယ်တိုင်ကမူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ၎င်းတို့အား ဆွန်ဇူးက ညာညှိခိုင်းရာ ကိုယ်လုပ်တော်များမှာ တခစ်ခစ်ရယ်မောသာနေကြသည်။ စစ်သားတို့သည် ၎င်းတို့ကို ပေးအပ်သော အမိန့်ကို နားလည်ရန်မှာ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဖြစ်သူတွင် တာဝန်ရှိသည်ဟု ဆွန်ဇူးက ဆိုသည်။ တဖန်ထပ်မံ၍ ညာညှိရန် အမိန့်ထပ်ပေးရာ ကိုယ်လုပ်တော်များမှာ တခစ်ခစ်ရယ်လျက်သာနေပြန်သည်။ ထိုအခါ ဆွန်ဇူးက ဘုရင်မင်းမြတ်မျက်နှာသာပေးသော အုပ်စုခေါင်းဆောင် ကိုယ်လုပ်တော်နှစ်ယောက်ကို ဘုရင်မင်းမြတ်ကကန့်ကွက်နေသည့်ကြားမှ သတ်ပစ်ရန် အမိန့်ပေးလေသည်။ ဗိုလ်ချုပ်၏ စစ်သားများသည် အမိန့်ကို နားလည်ကြသော်လည်း မလိုက်နာကြခြင်းမှာ အုပ်စုကိုခေါင်းဆောင်သူတို့တွင် တာဝန်ရှိသည်ဟု ဆွန်ဇူးက ရှင်းပြသည်။ ဗိုလ်လုပ်မည့်သူသည် ဘုရင်မင်းမြတ်က ကန့်ကွက်သော်ငြား ၎င်းအားပေးအပ်ထားပြီးဖြစ်သော တာဝန်ကို ဆုံးခန်းတိုင်အောင်မြင်အောင် ဆောင်ရွက်ရမည်သာဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ အုပ်စုခေါင်းဆောင်နှစ်ယောက်ကို သုတ်သင်ပြီးသော် အခြားကိုယ်လုပ်တော်နှစ်ယောက်ကို ထပ်မံရွေးချယ်ကာ အုပ်စု ခေါင်းဆောင်လုပ်စေပြန်သည်။ ထိုမှစ၍ အုပ်စုနှစ်စုလုံးတို့သည် ကို့ယို့ကားယားလုပ်မှု၏ အကျိုးဆက်ကို သိမြင်ပြီးဖြစ်၍ ၎င်းတို့အား ခိုင်းစေသည်ကို မဆိုင်းမတွလိုက်လုပ်ကြလေတော့သည်။
ဥပနိသသုတ်
(၄)သုတ် ရှိပါသည်။ ဥပနိသာသုတ်ဟုလည်း ရှိသေး၏
အပြင်မရမ်းရွာ၊ ကြိမ်ချောင်းကြီး
အပြင်မရမ်းရွာ၊ ကြိမ်ချောင်းကြီး
ဥပနိသသုတ်
ဤကား ရုပ်, ဤကား ရုပ်၏အကြောင်း, ဤကား ရုပ်၏ချုပ်ခြင်း-ဟုသိသူ ဤအတူ ဝေဒနာ, သညာ, သင်္ခါရ, ဝိညာဏ်တို့ကို ယုံမှားမရှိ သိမြင်သောပုဂ္ဂိုလ်၏ အာသဝေါတရားတို့ ကုန်ခြင်းဖြစ်၏ဟု ဟောတော်မူ၏၊ မသိမမြင်သူအား အာသဝေါ တရားတို့ကုန်၏ဟု ဟောတော်မမူဟု ဘုရားရှင်က ရဟန်းတို့အား ဟောတော်မူပြီးလျှင် (၁)ခယဉာဏ၊ (၂)ဝိမုတ္တိ၊ (၃)ဝိရာဂ၊ (၄)နိဗ္ဗိဒါ၊ (၅)ယထာဘူတဉာဏဒဿန၊ (၆)သမာဓိ၊ (၇)သုခ၊ (၈)ပဿဒ္ဓိ၊ (၉)ပီတိ၊ (၁၀)ပါမောဇ္ဇ (၁၁)သဒ္ဓါ၊ (၁၂)ဒုက္ခ၊ (၁၃)ဇာတိ၊ (၁၄)ဘဝ၊ (၁၅)ဥပါဒါန်၊ (၁၆)တဏှာ၊ (၁၇)ဝေဒနာ၊ (၁၈)ဖဿ၊ (၁၉)သဠာယတန၊ (၂၀)နာမရူပ၊ (၂၁)ဝိညာဏ၊ (၂၂)သင်္ခါရ၊ (၂၃)အဝိဇ္ဇာ-ဟူသော ရှေ့တရား၏ အကြောင်း “ဥပနိသ”ကား နောက်တရားဖြစ်၏ “ပဋိလောမအားဖြင့်၎င်း၊ (၁)အဝိဇ္ဇာ၊ (၂)သင်္ခါရ၊ (၃)ဝိညာဏ၊ (၄)နာမရူပ၊ (၅)သဠာယတန၊ (၆)ဖဿ၊ (၇)ဝေဒနာ၊ (ဂ)တဏှာ၊ (၉)ဥပါဒါန၊ (၁၀)ဘဝ၊ (၁၁)ဇာတိ၊ (၁၂)ဒုက္ခ၊ (၁၃)သဒ္ဓါ၊ (၁၄)ပါမောဇ္ဇ (၁၅)ပီတိ၊ (၁၆)ပဿဒ္ဓိ၊ (၁၇)သုခ၊ (၁၈)သမာဓိ၊ (၁၉)ယထာဘူတဉာဏဒဿန၊ (၂၀)နိဗ္ဗိဒါ၊ (၂၁)ဝိရာဂ၊ (၂၂)ဝိမုတ္တိ၊ (၂၃)ခယေဉာဏ-ဟု အနုလောမ “ဥပနိသ” ရှေ့တရားသည် နောက်တရား၏ ဥပနိသဖြစ်ပုံကို၎င်း တောင်ထိပ်၌မိုးရွာသော ဥပမာဖြင့် အကျယ်အားဖြင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌-အဿုတဝန္တပုထုဇဉ်၏ ဝိညာဏာဒိဝဋ္ဋပူရဏဖြစ်ပုံနှင့် သုတဝန္တ ကလျာဏပုထုဇဉ်၏ ပုထုဇဉ်ဘဝ ဝိမုတ္တိသာဂရကိုပြည့်စေ၍ တည်ပုံ, အထက်ပါဓမ္မတို့၏ အဖွင့်များကို လေ့လာနိုင်ပါသည်။ - သီလပျက်စီးသော ဒုဿီလပုဂ္ဂိုလ်အား အဝိပ္ပဋိသာရအကြောင်း ပျက်စီး၏။ အဝိပ္ပဋိသာရမရှိ အကြောင်းပျက်စီးသည်ရှိသော် ပါမောဇ္ဇ, ပီတိ, ပဿဒ္ဓိ, သုခ, သမ္မာသမာဓိ, ယထာဘူတဉာဏဒဿန, နိဗ္ဗိဒါဝိရာဂ, ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿန-တို့တွင် ရှေးရှေးဓမ္မတို့မရှိခဲ့လျှင် နောက်နောက်ဓမ္မတို့၏ အကြောင်းပျက်စီးပုံကို သစ်ပင်ဥပမာဖြင့် ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် အကျယ်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ -- အထက်သုတ်အတိုင်း ရဟန်းတို့အား အရှင်သာရိပုတ္တရာ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ --- အထက်သုတ်အတိုင်း အရှင်အာနန္ဒာထေရ်က ရဟန်းတို့အား ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
လျှပ်စစ်ဓာတုဗေဒ
ဆယ့်ရှစ်ရာစုနှစ် နောက်ပိုင်းမှစ၍ ဓာတုဗေဒတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို စတင်အသုံးပြုလာခဲ့ကြရာ ဗန်မာရမ်ဆိုသူသည် လျှပ်စစ်ဓာတ်ပွတ်စက်ကို လှည့်နေစဉ်အတွင်း အိုဇုန်းဓာတ်ငွေ့ကို ပထမဆုံး တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ခရစ် ၁၈၈ဝ ပြည်နှစ်တွင် အယ်လက်ဇန္ဒြိုဗိုလတာသည် လျှပ်စစ်ဓာတ်အိုးကို အသစ်ထွင် ထမြောက်အောင်မြင်ခဲ့သည်၊
နောက်နှစ်နှစ်အကြာတွင် နစ်ကာလဆန်နှင့် ကာလိုင်းတို့သည် ရေတွင်လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို လွှတ်လိုက်ခြင်းအားဖြင့် ရေကို ဟိုက်ဒြိုဂျင်နှင့် အောက်ဆီဂျင် ဓာတ်ငွေ့နှစ်မျိုးအဖြစ် ကွဲထွက်သွားစေနိုင် ကြောင်းကို သိရှိလာကြသည်။ ၁၈ဝ၇ ခုနှစ် ရောက်လာသောအခါ ဆာ ဟန်ဖရီ ဒေဗီသည် လျှပ်စစ်ဓာတ်ခွဲနည်းဖြင့် ဆိုဒီယမ်နှင့် ပိုတက်ဆီယမ် တို့ကို ထိုသတ္တုတို့၏ ဟိုက်ဒရောက်ဆိုက် အရည်များမှာ ခွဲထုတ်ယူနိုင် ခဲ့သည်။ ဤကဲ့သို့ လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို အသုံးပြုသဖြင့် အက်တမ်များ၊ ဒြဗ် စင်များ ကွဲထွက်လာခြင်းနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ဓာတုဗေဒစည်းများရှိကြောင်းကို ၁၉ ရာစုနှစ် အလယ်လောက်ရောက်သောအခါ မိုက်ကယ်ဖားရာဒေးက စမ်းသပ်ပြ လေသည်။
လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို ဓာတုဗေဒတွင် အသုံးပြုသောအခါ လိုက်နာ ဆောင်ရွက်ရသည့် သဘောတရားများအနက် မူလအရင်းခံသဘောတရားမှာ အိုင်းယွန်းနိုက်ဗေးရှင်းခေါ် လျှပ်စစ်ဓာတ်ဝင် အစိတ်အပိုင်းများအဖြစ်သို့ အစည်းကွဲသွားတတ်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ လျှပ်စစ်ဓာတ် ဓာတ်လိုက်ရည် တစ် ခုခုထဲသို့ လျှပ်စစ်ဓာတ်လွှတ်လျှင် ဓာတ်လိုက်ရည်သည် အိုင်းယွန်းခေါ် လျှပ်စစ်ဓာတ်ဝင်နေသော အစိတ်အပိုင်းကလေးများအဖြစ်သို့ ကွဲထွက်သွား ၏။ အိုင်းယွန်းတွင် အက်တမ်တစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်ခုထက်ပို၍ ပါရှိတတ် ၏။ ရေတွင်ပျော်ဝင်နေသော ဟိုက်ဒြိုဂျင်ကလိုရိုက် ပျော်ဝင်ရည်ကိုကြည့် လျှင် ထိုပျော်ဝင်ရည်၌ ပျော်ဝင်ပစ္စည်းသုံးမျိုးရှိကြောင်းကို တွေ့ရှိရသည်။ ထိုပစ္စည်းသုံးမျိုးမှာ - (၁) အစည်းမကွဲသေးသော ဟိုက်ဒြိုဂျင်ကလိုရိုက် မော်လီကျူများ၊ (၂) လျှပ်စစ်အဖိုဓာတ်ကိုဆောင်သော ဟိုက်ဒြိုဂျင် အိုင်းယွန်းများ(H+ ) နှင့် (၃) လျှပ်စစ်အမဓာတ်ကို ဆောင်သော ကလိုရင်းအိုင်းယွန်းများ(CL_) ဖြစ်သည်။ ထိုပစ္စည်းသုံးမျိုးသည် ပျော်ဝင်ရည် တခုလုံးတွင် တညီတညွတ်တည်း ပျံ့နှံ့လျက်ရှိကြ၏။
အစည်းမကွဲသော ဟိုက်ဒြိုဂျင် ကလိုရိုက် မော်လီကျူများကား လျှပ်စစ်ဖြင့်ဓာတ်ခွဲသောအခါ မည်သို့မျှ ပါဝင်ခြင်း မရှိချေ။ အမှန်မှာ ပျော်ဝင်ရည်ထဲဲတွင်အစည်းမကွဲသော ဟိုက်ဒြိုဂျင် ကလိုရိုက်နှင့် အစည်းကွဲသွားသော ဟိုက်ဒြိုဂျင်အိုင်းယွန်း(H+ ) ကလိုရင်းအိုင်းယွန်း(CL_) တို့သည် အစည်းကွဲသွားလိုက်၊ အစည်းကွဲပြီးသည်နှင့် တပြိုင်နက် ပြန်၍ ပေါင်းစပ်လိုက်နှင့် ညီညွတ်မှု ရလျက်ရှိလေသည်။ ညီညွတ်မှု ရရှိပုံကို အောက်တွင် ပြထားသည်။ H   CLÛ H+ CL_
အဓိပ္ပာယ်မှာ ရေတွင် ဟိုက်ဒြိုဂျင်ကလိုရိုက်ကို ထည့်လိုက်သောအခါ လျှပ်စစ်အဖိုဓာတ်ကို ဆောင်သော ဟိုက်ဒြိုဂျင် အိုင်းယွန်း (H+ ) နှင့်လျှပ်စစ်အမဓာတ်ကို ဆောင်သော ကလိုရင်းအိုင်းယွန်း (CL_) တို့သည် ကွဲထွက်သွားကြ၏။ ယင်းသို့ကွဲသွားပြီးသည်နှင့် တဖန် ဟိုက်ဒြိုဂျင်နှင့် ကလိုရင်းတို့သည် ပြန်၍ ပေါင်းစပ်ကြပြီးလျှင် ဟိုက်ဒြိုဂျင် ကလိုရိုက် အက်ဆစ် ပြန်ဖြစ်၏။ ဤသို့ဖြင့် ကွဲသွားလိုက် ပြန်ပေါင်းလိုက်နှင့် အစဉ်မျှတမှုရှိလေသည်။ ဆိုခဲ့သော အဖြစ်အပျက်သည် လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို ပျော်ဝင်ရည်ထဲသို့ မလွှတ်မီအချိန်တွင်ဖြစ်၏။ လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို ပျော်ဝင်ရည်ထဲသို့ လွှတ်လိုက်သည်နှင့် တပြိုင်နက် အစည်းကွဲနေသော အိုင်းယွန်းတို့သည် ဆိုင်ရာ လျှပ်စစ်ဓာတ်လိုက်တိုင်များသို့ အသီးအသီး ကူးသွားကြ၏။ လျှပ်စစ်အဖိုဓာတ်ကိုဆောင်သော ဟိုက်ဒြိုဂျင်အိုင်းယွန်း (H+ ) များသည် ဓာတ်မတိုင်ရှိရာသို့ သွား၍ လျှပ်စစ်အမဓာတ်ကို ဆောင်သော ကလိုရင်းအိုင်းယွန်း (CL_) များက ဓာတ်ဖိုတိုင်ရှိရာသို့ သွားကြ၏။
ထို့ကြောင့် အိုင်းယွန်းဆိုသည်မှာ လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို ဆောင်သော အက်တမ်တခု၊ သို့မဟုတ် လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို ဆောင်သော အက်တမ်အများကို ဆိုလိုသည်။ လျှပ်စစ်အဖိုဓာတ်ကို ဆောင်သော အိုင်းယွန်းများကို ကက်တိုင်ယွန်ဟုခေါ်၍ လျှပ်စစ်အမဓာတ်ကို ဆောင်သော အိုင်းယွန်းများကို အန်နိုင်ယွန်ဟု ခေါ်၏။
လျှပ်စစ်အဖိုဓာတ်ကို ဆောင်သော ဟိုက်ဒြိုဂျင် အိုင်းယွန်း (H+ ) သည်ဓာတ်မတိုင်သို့ရောက်၍ တွေ့ထိသောအခါ လျှပ်စစ်အဖိုဓာတ်သည် ပျောက်ပျက်သွားသောကြောင့် သာမန် ဟိုက်ဒြိုဂျင် အက်တမ် အဖြစ်နှင့်သာ ရှိ၏။ ဤကဲ့သို့ သာမန် ဟိုက်ဒြိုဂျင်အက်တမ်များ စုဝေးနေရာတွင် ဟိုက်ဒြိုဂျင် မော်လီကျူများ ဖြစ်လာပြီးလျှင် ပလုံစီများ ထလာလေသည်။
ထိုနည်းအတူ တချိန်တည်းမှာပင် လျှပ်စစ်အမဓာတ်ကို ဆောင်သော ကလိုရင်းအိုင်းယွန်း (CL_) ကလည်း ဓာတ်ဖိုတိုင်ရှိရာသို့ရောက်၍ တွေ့ထိသောအခါ လျှပ်စစ်အမဓာတ်သည် ပျောက်ပျက်သွားသောကြောင့်သာမန် ကလိုရင်းအက်တမ် အဖြစ်နှင့်သာရှိ၏။ ဤကဲ့သို့ သာမန်ကလိုရင်း အက်တမ်များ စုဝေးနေရာတွင် ကလိုရင်း မော်လီကျူများ ဖြစ်လာကြပြီးလျှင် ပလုံစီများ ထပြန်လေသည်။ ဟိုက်ဒြိုဂျင် အိုင်းယွန်းများနှင့် ကလိုရင်း အိုင်းယွန်းတို့သည် ပျော်ဝင်ရည်ထဲမှ ထွက်သွားကြသောကြောင့် အစည်းမကွဲသေးသော ဟိုက်ဒြိုဂျင်ကလိုရိုက်တို့သည် ထပ်၍ အစည်းကွဲကြပြီးလျှင်တဖန် အိုင်းယွန်းများ ဖြစ်ကြပြန်၏။ ဤသို့ လျှပ်စစ်ဓာတ် လွှတ်ထားလျှင် ဟိုက်ဒြိုဂျင်နှင့် ကလိုရင်းဓာတ်တို့သည် ဓာတ်ဖိုတိုင်နှင့် ဓာတ်မတိုင်တို့မှ အသီးအသီး ထွက်နေကြလေသည်။
လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို မည်သည့် အရည်တွင်မဆို လွှတ်လိုက်သောအခါ အိုင်းယွန်းများကွဲထွက်လာကြပြီးလျှင် ဆိုင်ရာဓာတ်လိုက်တိုင်များဆီသို့ အသီးအသီးသွားကြသည်။ ထိုအချင်းအရာမှာ အက်ဆစ် ပျော်ဝင်ရည်၊ ဗေ့ပျော်ဝင်ရည်နှင့် ဓာတ်ဆားပျော်ဝင်ရည်များတွင် ပိုမို၍ ထင်ရှား၏။ အကြောင်းသော်ကား အက်ဆစ်၊ ဗေ့နှင့် ဓာတ်ဆားတို့သည် ရေတွင် ပျော်ဝင်သည့်အခါတိုင်း လျှပ်စစ်ဓာတ်စီးမလွှတ်ခင်မှာပင် အိုင်းယွန်း အဖြစ်ဖြင့် အစည်းကွဲထွက်၍ ဓာတ်ဖောက်ပြန်မှုများ ဖြစ်နေသောကြောင့် တည်း။ ထိုကြောင့် မည်သည့်ပစ္စည်းမဆို ရေတွင်ပျော်ဝင်၍ ထိုပျော် ဝင်ရည်ထဲ၌ လျှပ်စစ်အဖိုဓာတ်ကို ဆောင်သော ဟိုက်ဒြိုဂျင် အိုင်းယွန်း (H+ ) များရှိလျှင် ထိုပစ္စည်းကို အက်ဆစ်ဟုခေါ်၏။ အကယ်၍ ပစ္စည်း တခု၏ပျော်ဝင်ရည်ထဲ၌ လျှပ်စစ်အမဓာတ်ကိုဆောင်သော ဟိုက်ဒရောက်ဆီအိုင်းယွန်း (HO_ ) များရှိလျှင် ထိုပစ္စည်းကို ဗေ့ဟုခေါ်၏။ အကယ်၍ ပစ္စည်းတခု၏ပျော်ဝင်ရည်ထဲ၌ ဟိုက်ဒြိုဂျင်အိုင်းယွန်း (H+ ) အစားအခြားလျှပ်စစ်အဖိုဓာတ်ကိုဆောင်သည့် အိုင်းယွန်းများနှင့် ဟိုက်ဒရောက်ဆီအိုင်းယွန်း (HO_ ) အစား အခြားလျှပ်စစ်အမဓာတ်ကို ဆောင်သည့် အိုင်းယွန်းများ ရှိခဲ့လျှင် ထိုပစ္စည်းကို ဓာတ်ဆားဟုခေါ်သည်။ အိုင်းယွန်းများ ကွဲထွက်တတ်သော အက်ဆစ်၊ ဗေ့နှင့် ဓာတ်ဆားတို့၏ ဥပမာများ ကို အောက်တွင်ပြထားသည်။
လဂျာဂါးရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
လဂျာဂါးရွာ(Lajagar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ ဆွပ်မာတူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၉၄၅ ဖြစ်သည်။
လွိုင်ခွင် (အောက်)ရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
လွိုင်ခွင် (အောက်)ရွာ (Loihkwin (Lower))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မောက်မယ်မြို့နယ်၊ ဟိုနမ့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၄၁၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုနမ့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၅၇၅ ဦး၊ မ ၄၈၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၄၆၀ ဦးနေထိုင်သည်။
လဂျာဂါးရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဦးထုပ်
thumb ဦးထုပ်သည် ဦးခေါင်း၏ အကာအကွယ်အတွွွက် ဖြစ်စေ၊ အလှအပအတွက်ဖြစ်စေ ဦးခေါင်းတွင် ဆင်မြန်းသော တန်ဆာဖြစ်သည်။ ဦးထုပ် မည်သို့စတင်၍ဖြစ်ပေါ်လာသည် ဆိုသည်ကို မပြောနိုင်ချေ။ သို့သော် ရှေးကမ္ဘာဦးလူများသည် မြက်၊ သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန် သားရေများဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ဦးထုပ်များကို အသုံးပြုခဲ့ကြလေသည်။ အေးမြသော ကမ္ဘာ့ မြောက်ပိုင်းနေ လူများသည် သားရေဖြင့်ပြုလုပ်သော ဦးထုပ် များကို အသုံးပြုခဲ့ကောင်း ပြုခဲ့ကြပေမည်။ အီဂျစ်နိုင်ငံကဲ့သို့ ကမ္ဘာ့တောင်ပိုင်းနေ ရှေးအီဂျစ် လူမျိုးတို့သည် မြက်ဦးထုပ်များ ကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ အဂ‡လန်ပြည်သို့ ၁၂ ရာစုအတွင်းခန့် က ဦးထုပ်များ စတင်ရောက်ရှိလာသည်ဟု သိရသည်။ ပထမ တွင် ရာသီဥတု၏ဒဏ်ကို ခံနိုင်စေရန် ဦးထုပ်များကို အသုံးပြု ခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သော်လည်း တဖြည်းဖြည်း အလှအပအတွက် ဖြစ်လာလေသည်။
လျှပ်စစ်ဓာတုဗေဒ
ဗေ့များ
ဆိုဒီယမ်ဟိုက်ဒရောက်ဆိုက်တွင် (န္ဒဏေယ ဥံ ပ္ပ ) အိုင်းယွန်းများရှိ၏။ ပိုတက်ဆီယမ် ဟိုက်ဒရောက်ဆိုက်တွင် (ုဏယ ဥံ ပ္ပ ) အိုင်းယွန်းများရှိ၏။
ဦးထုပ်
တစ်ဆယ့်လေးနှင့် တစ်ဆယ်ငါး ရာစုနှစ်များအတွင်း တွင် ဦးထုပ်များ၌ အထူးပုံသဏ္ဌာန်များ ပြုလုပ်လာကြပြီးလျှင် ယင်းတို့ကို ပညာရှင်အလုပ်သမားများက အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ၁၄ ရာစုနှစ်အတွင်းက ပညာရှင်အလုပ်သမားများသည် များသော အားဖြင့် ကြိတ်သက္ကလတ်ဖြင့်ပြုလုပ်သော အနားလန်ဦးထုပ် မြင့်မြင့်များကို ဆောင်းခဲ့ကြသည်။
စစ်သည်များအသုံးပြုသော ဟဲလမက်ခေါ် ဦးထုပ် တစ်မျိုးရှိသေးသည်။ ရှေးက ထိုဦးထုပ်မျိုးကို ဆောင်းကြခြင်း မှာ ဓားနှင့်မြားများ၏ဒဏ်ကို ကာကွယ်နိုင်ရန်အတွက်ဖြစ်၍ ဦးထုပ်ကို သတ္တုဖြင့်ပြုလုပ်ထားသည်။ ဦးထုပ်ပုံသဏ္ဌာန်များ မှာလည်း ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းရာ၊ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ကြောက်လန့်စေရန် ဖြစ်လေသည်။ ရှေးအခါက စစ်အသုံး အဆောင် ဦးထုပ်များကို လူမျိုးတိုင်းကပင် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
လွိုင်ခွင် (အောက်)ရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မောက်မယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဦးထုပ်
အမေရိကန် တိုင်းရင်းသားများကမူ သူတို့၏ဆံပင်များကို အနည်းငယ်မျှသာ ချန်လှပ်ပြီးလျှင် အကုန်ရိတ်ပစ်လေ့ရှိခဲ့ကြ၍ ကျန်ရှိသည့်ဆံပင်တွင် ဘေးရန်ကင်းစေမည့် အဆောင်များကို တပ်ဆင်ထား လေ့ရှိကြသည်။ ထိုကဲ့သို့သော စစ်အသုံး အဆောင် ဦးခေါင်းတန်ဆာပလာများအပြင် လူတစ်မျိုးစီ၌ အလှအပအတွက်နှင့် အခမ်းအနားအတွက် အသုံးပြုသော ဦးခေါင်းတန်ဆာပလာတစ်မျိုးစီ ရှိကြလေသည်။
အာရှတိုက်၏ အနောက်ဘက်ပိုင်းတစ်ခွင်သို့ သံပရာခွံ ဦးထုပ်တစ်မျိုးသည် ရောက်ရှိလာ၏။ ထိုဦးထုပ်မျိုး၏အရောင် မှာ များသောအားဖြင့် အနီရောင်ဖြစ်သည်။ အယူဝါဒရေးရာ (ရဟန်းနှင့်သီလရှင်များ) ဦးထုပ်မျိုးများကို အချို့နိုင်ငံများတွင် ယခုတိုင် အသီးသီးအသုံးပြုလျက် ရှိကြသေးသည်။ အာရပ် လူမျိုးများ အသုံးပြုကြသော ဗောင်းထုပ်သည်လည်း ဦးထုပ် တစ်မျိုးပင် ဖြစ်လေသည်။ အထိမ်းအမှတ် တစ်မျိုးမျိုးကိုသာ ထိုဦးထုပ်မျိုးတွင်တပ်ထားလျှင် ထိုသူ၏အဆင့်အတန်းကို သိ နိုင်လေသည်။ ဘုရင်များ၏ သရဖူများတွင် အထိမ်းအမှတ် အမျိုးမျိုးကို တပ်ဆင်ထားလေ့ရှိကြရာ၊ ရှေးတရုတ်ဘုရင်များ၏ သရဖူများတွင် နေနှင့်လတို့၏ ပုံသဏ္ဌာန်များကို တပ်ဆင်ထား လေ့ရှိကြသည်။
ရှေးနှစ်ပေါင်းငါးရာ၊ ခြောက်ရာခန့်က ဦးထုပ်လုပ်ငန်း သည် စက်မှုလုပ်ငန်း ဖြစ်လာခဲ့လေသည်။ ပထမတွင် ဦးထုပ် ပြုလုပ်သော ကြိတ်သက္ကလတ်ကို သိုးမွေးမှ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ အမေရိကတိုက်နှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ပွင့်သွားသောအခါ တွင်မူ သိုးမွေးအစား ဗီဗာဖျံ၏သားမွေးများဖြင့် ပြုလုပ်ယူလေ သည်။
၁၉၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလအတွင်းတွင် တူရကီလူမျိုး တို့၏ အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီးနှင့် တူရကီသမ္မတနိုင်ငံ၏ ပထမသမ္မတဖြစ်သော ကီမားအတာတပ်က တူရကီလူမျိုး အားလုံးအား သံပရာခွံဦးထုပ်မျိုးကို စွန့်လွှတ်ကြရန် အမိန့် တစ်ရပ် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ယခုအခါ တူရကီတို့သည် ကြိတ် သက္ကလတ်ဖြင့် ပြုလုပ်သော သက္ကလတ်ဦးထုပ်မျိုးကို နယူး ယောက်နှင့်လန်ဒန်မြို့များတွင် လူကြိုက်များသကဲ့သို့ အစ္စတန်ဗူ နှင့် အန်ကာရာမြို့များတွင် အသုံးပြုများနေကြသည်။
ကြိတ်သက္ကလတ်ဖြင့်ပြုလုပ်သော သက္ကလတ်ဦးထုပ် များကို ခရစ် ၁ဝဝဝ ပြည့်နှစ်ခန့်ကစတင်၍ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ အစဉ်အလာအရယုံကြည်ချက်မှာ ကြိတ်သက္ကလတ် ပြုလုပ်သည့် အတတ်ကိုအမှတ်တမဲ့ တွေ့ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုလေသည်။ တိဗက်ပြည်မှ ရဟန်းတစ်ပါးသည် တစ်နေရာမှ သူ၏ကျောင်း သို့ အပြန်တွင် သူ၏လွှာဖိနပ်၌ရှိသောအပေါက်ကို လမ်းတွင် တွေ့သော တွင်းယုန်၏အမွေးများဖြင့် ပိတ်ဆို့၍ ပြန်လာခဲ့ သည်။ ကျောင်းသို့အရောက်တွင် ထိုအမွေးများကို ဆွဲထုတ် လိုက်သောအခါ အပူဓာတ်၊ ရေငွေ့နှင့် လမ်းလျှောက်လာခဲ့သော လှုပ်ရှားမှုတို့ကြောင့် ထိုအမွေးများသည် ရက်ထည်သဖွယ် ဖြစ် နေသည်ကို တွေ့ရလေသည်။ ကြိတ်သက္ကလတ်ပြုလုပ်ရာတွင် ရေပူနှင့် ဖိအားပါသော လှုပ်ရှားမှုများသည် ယခုအခါ၌လည်း အရေးကြီးသော အချက်များပင်ဖြစ်သည်။ ခေတ်အမျိုးမျိုးတွင် ထိုကြိတ်သက္ကလတ်မျိုးဖြင့်ပင် များသောအားဖြင့် ဦးထုပ်များကို ပြုလုပ်ယူခဲ့ကြလေသည်။ ( ကြိတ်သက္ကလတ်။)
ကြိတ်သက္ကလတ်ကို အသုံးများကြခြင်းမှာ တွေ့ရသမျှသော ပစ္စည်းမျိုးများအနက် ထိုပစ္စည်းသည် တာရှည် အခံဆုံးနှင့် မချုပ်ဘဲနှင့် လိုသလိုပုံသဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုးကို ပြုလုပ် ယူနိုင်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။
သက္ကလတ်ဦးထုပ်ကိုပြုလုပ်ပုံမှာ ရှေးဦးစွာ သားမွေး သို့မဟုတ် သိုးမွေးအမျှင်များကို ကတော့ပုံရှိသော စည်တစ်ခု ပေါ်သို့မှုတ်၍ပို့ပေးသည်။ စည်သည် နှစ်ပေခွဲခန့်မြင့်၍ ထိုပုံ သဏ္ဌာန်သည် သက္ကလတ် ဦးထုပ်အဖို့ ပထမအဆင့်ဖြစ်သည်။ ထိုစည်သည် တဖြည်းဖြည်းလည်လျက်ရှိသည်။ အမွေးအမျှ၍် ကလေးများသည် စွတ်စိုလျက်ရှိသော စည်ပေါ်၌ လေစုတ်ပြွန် များအားဖြင့် ကပ်၍နေသည်။ လိုသောအထူရသည်အထိ ထိုသို့ ပြုလုပ်ပေးရသည်။
ထိုပုံသဏ္ဌာန်ကို မာကြောစေပြီးလျှင် စည်မှသတိဖြင့် ချွတ်လိုက်ပြီးနောက် အရွယ်ကိုရှုံ့စေခြင်းဖြင့် သေး၍သွားစေ သည်။ ထိုအခါ ကြိတ်သက္ကလတ်သည် ပို၍ခိုင်မာသွားသည်။ ထိုအကြမ်းထည်ကို ဦးထုပ်ပြုလုပ်သူများက တစ်ဖန် ပို၍ရှုံ့စေ ပြီးလျှင် လိုအပ်သလိုပုံသွင်းခြင်း၊ ဆေးဆိုးခြင်း၊ အချောကိုင် ခြင်း၊ အနားသတ်ခြင်းစသည်များဖြင့် ဦးထုပ်များကို လုပ်ယူကြ လေသည်။
မြက်ခြောက်များကို ရက်ပြီးလျှင် လုပ်ယူသော ဦးထုပ် မျိုးလည်း ရှိသေးသည်။ ကောက်ရိုးများကိုလည်း ဖွတ်မြီးထိုး ပြီးလျှင် စက်ဖြင့်ဦးထုပ်ဖြစ်အောင် ချုပ်ယူကြသည်။ ထိုဦးထုပ် မျိုးကို မာစေရန် ကော်တစ်မျိုးထည့်၍ပေးကြသည်။ ကောက်ရိုး ဦးထုပ်များအနက်အကောင်းဆုံးမှာ ပနာမာ ဦးထုပ်ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ၌ အထူးသဖြင့် အမျိုးသမီးများ၏ဦးထုပ်များ သည် ပုံသဏ္ဌာန်တွင် မကြာခဏပြောင်းလဲလေ့ ရှိကြသည်။ သို့သော် ပြုလုပ်သည့်ပစ္စည်းတွင်မူ ပြောင်းလဲခဲသည်။ အမျိုး သမီးများအဖို့ ဦးထုပ်လုပ်ရာတွင် အသုံးများသော ပစ္စည်းများ မှာ ကောက်ရိုး၊ ကြိတ်သက္ကလတ်၊ သားမွေးနှင့် ချည်ထည်တို့ ဖြစ်ကြ သည်။ ဦးထုပ်များတွင် တစ်ဖန် ပန်းပွင့်ပုံ၊ သစ်သီးပုံ၊ ငှက်ကလေးပုံ စသည်များကို အလှအပအဖြစ် တပ်ဆင်ထားလေ့ ရှိကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် နိုင်ငံခြားမှဦးထုပ်များ မရောက်လာမီ အခါကပင် ဝါးခမောက်၊ ဖက်ခမောက်၊ မြက်ခမောက် စသည် များကို ခေါင်းဆောင်းတန်ဆာပလာအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ နောင်သော် ဦးထုပ်ကို အတုယူပြုလုပ်ထားသော ဝါးပတ်ဦးထုပ် များလည်း ပေါ်လာသည်။ ဝါးခမောက်ကို ဝါးပတ်ဖြင့် ပြုလုပ် ထားသည်။ ဖက်ခမောက်ကို အင်ဖက်၊ နှီး စသည်တို့ဖြင့် ပြု လုပ်ထားသည်။ မြက်ခမောက်ကို မြက်ဖြင့် ပြုလုပ်ထား၍ ရှမ်းခမောက်ဟုလည်းခေါ်သည်။ ထိုခမောက်များမှာ အလွန် ပေါ့ပါး၍ နွေရော မိုးပါ ကောင်းစွာအသုံးခံသဖြင့်မြန်မာနိုင်ငံ ကျေးလက်တောရွာများတွင် အထူးသဖြင့်တောင်သူလယ်သမား များ အသုံးများကြသည်။
ရှေးမြန်မာဘုရင်များလက်ထက်က ဦးခေါင်းအတွက် တန်ဆာပလာများကို အထူးစီမံ ဖန်တီးယူကြသည်။ အခမ်း အနားများတွင် ဆီလျော်သလိုသုံးနိုင်ရန်အတွက် ပေါင်းတော် အမျိုးမျိုးကို ထားရှိခဲ့ကြသည်။ ထိုပေါင်းတော်များကို ပေါင်း တော်ဆောင်တွင်ထားရာ အထွတ်အမြတ်အဦးဖြစ်၍ ပေါင်းတော် ဆောင်ကို နန်းမနန်းဦးတည့်တည့်၌ ဆောက်လုပ်ထားသည်။ ပေါင်းတော်၊ သရဖူတော်၊ မကိုဋ်တော်၊ ပတ္တမြားပေါင်းတော်၊ နဝရတ်ပေါင်းတော်၊ ရွှေသားပေါင်းတော်၊ ငွေသားပေါင်းတော်၊ ပကတိပေါင်းတော်တွင် ရွှေသားရွှေတွန့်ပေါင်းတော်၊ စိန်တွယ် ပေါင်းတော်၊ မြတွယ်ပေါင်းတော်များကို ခေါက်တုံ့ပြင်ဆင် ထားရာဖြစ်၍ ပေါင်းတော်ဆောင်ဟု ခေါ်ဝေါ်သမုတ်လေသည်။
ဂျင်းခါးစေ့ရွာ၊ မီးဝ
ဂျင်းခါးစေ့ရွာ၊ မီးဝ
လျှပ်စစ်ဓာတုဗေဒ
ဓာတ်ဆားများ
ဆိုဒီယမ် ကလိုရိုက်တွင် (န္ဒဏေယ ဂ္ဂူ ပ္ပ ) အိုင်းယွန်းများရှိ၏။ ပိုတက်ဆီယမ် ကလိုရိုက်တွင် (ုဏယ ဂ္ဂူ ပ္ပ ) အိုင်းယွန်းများရှိ၏။ ဆိုဒီယမ် နိုက်ထရိတ်တွင် (န္ဒဏေယ န္ဒဥ၃ ပ္ပ )အိုင်းယွန်းများရှိ၏။ ဆိုဒီယမ် ဗိုင်ကာဗွန်နိတ်တွင် (န္ဒဏေယ ံဂ္ဂဥ၃ ပ္ပ )အိုင်းယွန်းများရှိ၏။
ဟိုက်ဒြိုကလောရစ် အက်ဆစ်ပျော်ဝင်ရည်ထဲသို့ လျှပ်စစ်ဓာတ် လွှတ်လိုက်သည့်အခါ ဟိုက်ဒြိုဂျင်နှင့် ကလိုရင်းတို့ ထွက်လာ ကြောင်းကို အထက်တွင်ပြခဲ့ပြီ။ သို့သော် ကော့ပါး ဆာလဖိတ် (ဂ္ဂကယ ှဥ၄ ) ပျော်ဝင်ရည်ထဲသို့ လျှပ်စစ်ဓာတ်လွှတ်လိုက်သည့် အခါတွင်မူကား (ဂ္ဂကဏ) ကော့ပါးခေါ် ကြေးနီသည် ဓာတ်မတိုင်တွင် စု၍နေသည်ကို တွေ့ရ၏။ လျှပ်စစ် အမဓာတ်ကိုဆောင်သော ဆာလဖိတ် (ှဥ၄ ပ္ပ ) အိုင်းယွန်းမှာမူ သတ်သတ်ထွက်မလာပဲ ရေနှင့် ရောသွားပြီးလျှင် ဆာလဖျူရစ် အက်ဆစ် ဖြစ်သွား၏။ ဖြစ်ပုံမှာ ၂ှဥ၄ ဏ ံ၂ဥ င်္ ံ၂ှဥ၄ ဏ ဥ၂ ဆာလဖိတ် အိုင်းယွန်း ဏ ရေ င်္ ဆာလဖျူရစ် အက်ဆစ် ဏ အောက်ဆီဂျင်
လျှပ်စစ်ဓာတ်စီးရသော နည်းတွင် အလွယ်ကူဆုံးသော နည်း တနည်းမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်၏။
ဆာလဖျူရစ် အက်ဆစ် အပျော့ရည် ထည့်ထားသော ဖန်အိုးတလုံး တလုံးထဲသို့ သွပ်တချောင်း (ဇည ) နှင့် ကာဗွန်တချောင်း (ဂ္ဂ ) ထည့်ထား၏။ (ဟိုက်ဒြိုကလောရစ်အက်ဆစ်ကိုလည်း သုံးနိုင်သည်။) အက်ဆစ်ရည်သည်သွပ်ချောင်းကို တဖြည်းဖြည်း စား၏။ သွပ်ချောင်းကို အက်ဆစ်စားရာမှ ထွက်လာသော သွက်အက်တမ် တခုတခုသည် သွပ်ချောင်းတွင် အီလက်ထရွန် နှစ်ခုစီ ချန်ထားရစ်ခဲ့၏။ ဤကဲ့သို့ ကျန်ရစ်ခဲ့သော အီလက်ထရွန်များသည် သွပ်ချောင်းတွင် လျှပ်စစ်အမဓာတ်ကိုဖြစ်စေ၏။ သွပ်ကို ဆာလဖျူရစ် အက်ဆစ်က စား၍ သွပ်အက်တမ်သည် သွပ်ချောင်းမှ ထွက်လာသောကြောင့် ဆာလဖျူရစ် အက်ဆစ်မှ ဟိုက်ဒြိုဂျင် အိုင်းယွန်း (ံဏ ) နှစ်ခုသည်လျှပ်စစ်အဖိုဓာတ်ကို ဆောင်ပြီးလျှင် ကာဗွန်ချောင်း (ဂ္ဂ ) ရှိရာသို့ သွားကြ၏။ ရောက်သွားကာ ဟိုက်ဒြိုဂျင် အိုင်းယွန်းတိုင်းသည် ကာဗွန်ချောင်းမှ အီလက်ထရွန်တခုစီကို ယူပြီးလျှင် ဓာတ်မျှတ သွားသောကြောင့် သာမန် ဟိုက်ဒြိုဂျင် အက်တမ် တခုဖြစ်သွား၏။ ထို့ပြင် ကာဗွန်ချောင်းမှ အီလက်ထရွန်များ ထွက်သွားသောကြောင့် ကာဗွန်ဓာတ်လိုက်တိုင်သည် လျှပ်စစ်အဖိုဓာတ်ကို ဆောင်၏။ သွပ်ဓာတ်လိုက်တိုင်သည် လျှပ်စစ်အမဓာတ် မပြည့်ဝမခြင်း အီလက်ထရွန်များကို ဆက်၍ဆက်၍ လက်ခံလျက်ရှိရာ လျှပ်စစ် အမဓာတ်နှင့် ပြည့်ဝသော အခါမှ အီလက်ထရွန်များ အလာရပ် သွားတော့၏။ ထိုနည်းအတူ ကာဗွန်ဓာတ်လိုက်တိုင်သည်လည်း လျှပ်စစ်အဖိုဓာတ်နှင့် ပြည့်ဝသောအခါမှ အီလက်ထရွန်များအထွက် ရပ်သွားတော့၏။ ဤအခြေအနေကို ရောက်သောအခါ အိုင်းယွန်း များ ပြောင်းလဲခြင်း မရှိတော့ချေ။
ဓာတ်လိုက်တိုင်များကို လျှပ်စစ်ဓာတ်အိုး အပြင်ဘက်မှ သတ္တု ကြိုးတခုခုနှင့် ဆက်သွယ်ပေးလိုက်လျှင် သွပ်ဓာတ်လိုက်တိုင် နှင့် ကာဗွန် ဓာတ်လိုက်တိုင် နှစ်ခုကြားတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ် စီးနေ၏။ အိုင်းယွန်းများ ပြောင်းလဲမှုရပ်စဲသွားသောအခါမှ သာလျှင် လျှပ်စစ်ဓာတ်စီး ရပ်စဲသွားလေသည်။
ဇည ဏ ၂ံဂ္ဂူ င်္ ဇညဂ္ဂူ၂ ဏ ံ၂ ဇင့်(သွပ်) ဏ ဟိုက်ဒြို ကလောရစ် အက်ဆစ် င်္ ဇင့် ကလိုရိုက် ဏ ဟိုက်ဒြိုဂျင်
ထိုနည်းအတူ ကော့ပါး ဆာလဖိတ် ဓာတ်ဆားရည်ထဲသို့ သွပ်ကို ထည့်လိုက်သောအခါ သွပ်သည် ကော့ပါး (ကြေးနီ) ကို ဖယ်ထုတ်လိုက်၏။ ဖယ်ထုတ်လိုက်ပုံမှာ အောက်ပါ အတိုင်းဖြစ်၏။
ဇည ဏ ဂ္ဂကှဥ၄ င်္ ဇညှဥ၄ ဏ  ဂ္ဂက ဇင့် ဏ ကော့ပါး ဆာလဖိတ်   င်္ ဇင့်ဆာလဖိတ် ဏ ကော့ပါး (ကြေးနီ)
ယင်းသို့ ဖယ်ထုတ်လိုက်ပုံသည် အိုင်းယွန်းများ လှုပ်ရှား မှုကိုသာလျှင် အရင်းခံသောကြောင့် အိုင်းယွန်းများနှင့်သာ သက်ဆိုင်လေသည်။ အောက်တွင် ဖော်ပြထားသော သတ္တု များနှင့် ဟိုက်ဒြိုဂျင်တို့သည် အိုင်းယွန်းများ ကွဲထွက်နေ သောအရည်တွင် တခုကိုတခု အစဉ်အတိုင်း ဖယ်ရှားနိုင်၏။
ပုံပမာအားဖြင့် လစ်သီယမ်သည် ပိုတက်ဆီယမ်ကို၎င်း၊ ထိုအောက် ရှိ ဒြဗ်စင်အသီးအသီးကို၎င်း ဖယ်ရှားနိုင်၏။ ပိုတက်ဆီယမ်သည် ဆိုဒီယမ်ကို၎င်း၊ ထိုအောက်ရှိ ဒြဗ်စင်အသီးအသီးကို၎င်း ဖယ်ရှား နိုင်၏။ ဆိုဒီယမ်သည် ဗေရီယမ်ကို၎င်း ထိုအောက်ရှိ ဒြဗ်စင်အသီးအသီးကို၎င်း ဖယ်ရှား၏။ ဤသို့ဖြင့် အစဉ်အတိုင်း ဖယ်ရှားသွားနိုင်ကြပေသည်။ ယင်းကဲ့သို့ စီစဉ်ထားသော စာရင်းကို သတ္တုတို့၏ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားစဉ် စာရင်းဟုခေါ်၏။ လျှပ်စစ်ဓာတ် အိုးတခုတွင် ဓာတ်လိုက်တိုင်နှစ်ခုရှိရာ ထိုဓာတ်လိုက်တိုင် နှစ်ခုလုံးသည်အကယ်၍ သတ္တုချည်းဖြစ်ခဲ့လျှင် စာရင်း၌ အထက်ဖက်ကျသော သတ္တုသည် ဓာတ်မတိုင်ဖြစ်၍ အောက်ဘက် ကျသော သတ္တုချောင်းသည် ဓာတ်ဖိုတိုင်ဖြစ်သည်။ ဓာတ်လိုက်တိုင် ပြုလုပ်ထားသော သတ္တုနှစ်မျိုးသည် စာရင်းတွင် အထက်နှင့်အောက် ကပ်မနေပဲ ကွာနေလေလေ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားမှာ ပို၍ကောင်းလေ လေဖြစ်၏။ အဓိပ္ပာယ်မှာ လျှပ်စစ်ဓာတ်အိုးတွင်ရှိသော လျှပ်စစ် ဓာတ်အား ပို၍ကောင်းသည်ဟု ဆိုလို၏။ သတ္တုဓာတ်အား ပျော် ဝင်ရည်များကို လျှပ်စစ်ဓာတ်ဖြင့် ဓာတ်ခဲရာတွင်မူကား အဆိုပါ စာရင်းတွင် အပေါ်ဘက်ကျသော သတ္တုဖြစ်လေလေ၊ ပျော်ဝင်ရည်မှ ထိုသတ္တုကို ထုတ်ပစ်ရန် လိုအပ်သော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားမှာ ပို၍များရလေလေဖြစ်သည်။ သို့မှသာလျှင် ပျော်ဝင်ရည်မှ လွတ် ထွက်လာသည့် သတ္တုသည် ဓာတ်မတိုင်တွင် စု၍နေမည်ဖြစ်လေသည်။
ဓာတ်ငွေ့များမှ အိုင်းယွန်းကွဲထွက်ခြင်း
ဓာတ်ငွေ့များသည် အရည်နှင့် အခဲတို့ထက်ပို၍ လွတ် လပ်စွာ နေရာတကာသို့ ပျံ့နှံ့သွားနိုင်ကြသည်။ ယင်းသို့ ပျံ့နှံ့နိုင်ခြင်းကြောင့် ဓာတ်ငွေ့တို့၏ အက်တမ်များသည် တု နှင့်တခု တိုက်ခိုက်မိတတ်ကြလေသည်။ ယင်းသို့ တိုက်ခိုက် မိကြခြင်းကြောင့်၎င်း၊ နေပူရှိန် အလင်းရောင် အိပ်စရေး ရောင်ခြည် စသည်တို့ကြောင့်၎င်း ဓာတ်ငွေ့တို့၏ အက် တမ်များသည် အိုင်းယွန်းများအဖြစ်သို့ အစည်းကွဲထွက် သွားကြ၏။ အရည်သည် အိုင်းယွန်းများအဖြစ်ဖြင့် အစည်း ကွဲထွက်မှုကြောင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်လိုက်နိုင်ဘိသကဲ့သို့ ဓာတ် ငွေ့သည်လည်း လျှပ်စစ်ဓာတ်လိုက်နိုင်၏။ သို့သော် ဓာတ်ငွေ့ တို့၏ အစည်းကွဲထွက်မှုသည် အရည်တို့၏ အစည်းကွဲထွက်မှု လောက် အသုံးမဝင်လှချေ။ ယခုအခါ နီယွန် မီးလုံးများ ထွန်းရာ၌လောက်သာ ဓာတ်ငွေ့တို့၏ အစည်းကွဲထွက်မှုကို လက်တွေ့အသုံးပြုလျက်ရှိလေသည်။
အိုင်းယွန်း နိုက်ဇေးရှင်းခေါ် အိုင်းယွန်းများအဖြစ် အစည်းကွဲထွက်မှုသည် ယခုအခါဆေးဖက်ဆိုင်ရာတွင် များ စွာပင် အသုံးဝင်လာလေသည်။ အသုံးပြုပုံမှာ ကိုယ်ခန္ဓာ အတွင်းသို့ အရေပြားမှတဆင့် လိုအပ်သောဆေးဖြင့် စီမံ ထားသည့် အိုင်းယွန်းများကို လျှပ်စစ်ဓာတ် အကူအညီဖြင့် သွင်းပေးခြင်းဖြစ်၏။ ဤနည်းကို အထူးသဖြင့် အဆစ်အမြစ် ရောင်သောရောဂါများ ကုသရာတွင် အသုံးပြုလေသည်။
ပေါက်မ (တောင်)ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်
ပေါက်မ (တောင်)ရွာ (Paukma(South))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ ပေါက်မကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၀၂၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
​တောကြီးရွာ၊ လိပ်ပုတ်
တောကြီးရွာ၊ လိပ်ပုတ်
သင်တောရွာ၊ ဘုရားကြီးကုန်း
သင်တောရွာ၊ ဘုရားကြီးကုန်း
ရာပြည့်စာအုပ်တိုက်
ရာပြည့်စာအုပ်တိုက်သည် မြန်မာနိုင်ငံ ရန်ကုန်မြို့ရှိ စာပေဖြန့်ချိရေး စာအုပ်တိုက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
သမိုင်းအကျဉ်း
၁၉၉၅ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၁ ရက်နေ့တွင် ရာပြည့်စာအုပ် အမှတ် ၁ ဖြစ်သော မောင်ပေါ်ထွန်း၏ ကမ္ဘာ့အအောင်မြင်ဆုံး  စီးပွားရေး သူရဲကောင်းများ ထွက်ရှိခဲ့သည့်အတွက် ထိုရက်ကို ရာပြည့်စာအုပ်တိုက် တရားဝင် ထူထောင်သည့် နေ့ရက်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ဘုရားရင်ပြင်ရှိ ခေါင်းလောင်းပုံကို စာအုပ်တိုက် အမှတ်တံဆိပ်အဖြစ် ယူထားသည်။
စာအုပ်ထုတ်ဝေရေး လုပ်ငန်းတစ်ခုတည်းကိုသာ ဇောက်ချလုပ်ကိုင်၍၊ တစ်လ နှစ်အုပ်နှုန်း ထုတ်ဝေရန်၊ နှစ် ပတ်လည်တိုင်းတွင် အထူးထုတ် စာအုပ်ထုတ်၍ ခေတ်ဟောင်း ခေတ်သစ် ဂန္ထဝင် မြောက်သည့်  မြန်မာနှင့် ကမ္ဘာစာပေ များရှိ ဝတ္တုတို၊ ဝတ္တုရှည်၊ အတ္ထုပ္ပတ္တိ၊ သမိုင်း၊ ဘာသာရေး၊ ပရဟိတ၊ စိတ်ပညာ နှင့် စိတ်ဓာတ်ခွန်အား စာများကို ဦးစားပေးထုတ်ဝေ၍၊ စာအုပ် ၁ဝဝ ပြည့်တိုင်း ရာပြည့် အထိမ်းအမှတ်ပွဲများ  ကျင်းပခဲ့သည်။ မြန်မာစာပေလောကအတွင်းသို့ ကမ္ဘာ့ဂန္ထဝင် စာပေများကို စွမ်းသမျှ ထည့်ဝင်နိုင်ရန် ဦးတည် လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ တိုင်းပြည်အတွင်း ရှိသင့်သည်ထင်သည့် အစာအုပ်များကိုလည်း အကျိုးအမြတ် ပဓာန မထားဘဲ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ စက္ကူကောင်းကောင်း ပုံနှိပ်အရည်အသွေးမြင့်မြင့်၊ ချုပ်လုပ်မှု  အဆင့်အတန်းရှိရှိ၊ ပုံနှိပ် အမှားနည်းနည်း နှင့် စာအုပ်ကောင်းများဖြစ်ရန် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
ညောင်ပင်ဘိုရွာသစ်ရွာ၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်
ညောင်ပင်ဘိုရွာသစ်ရွာ (Nyaungpinboywarthit)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ဇီးကုန်းမြို့နယ်၊ ကူဖြူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၇၈၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကူဖြူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၈၂ ဦး၊ မ ၁၀၆၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၅၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဇီးကုန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖာတရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဖာတရွာ (Hparta)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းနော့/ဖာတကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၄၇၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းနော့/ဖာတကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၂၁ ဦး၊ မ ၁၂၇၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၉၃ ဦးနေထိုင်သည်။
စိုင်မော် (ထက်)ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
စိုင်မော် (ထက်)ရွာ (Saimaw (Upper))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ နမ့်ပတီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၁၂၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သဝင်ကိုင်းရွာ
သဝင်ကိုင်းရွာ
မရမ်ကောင်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
မရမ်ကောင်ရွာ(Maramkawng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ ဆွပ်မာတူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၉၄၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချောင်းဗြဲကြီးရွာ၊ ကြိမ်ချောင်းကြီး
ချောင်းဗြဲကြီးရွာ၊ ကြိမ်ချောင်းကြီး
အကြောင်းအရာ ထိန်းချုပ်ရေး ဆော့ဖ်ဝဲလ်
အကြောင်းအရာ ထိန်းချုပ်ရေး ဆော့ဖ်ဝဲလ် (ဆင်ဆာဆော့ဖ်ဝဲလ် ဟုလည်းခေါ်သည်) သည် နိုင်ငံရေး၊ ညစ်ညမ်းစာပေ စသည့် အကြောင်းအရာများ အထူးသဖြင့် အင်တာနက်ပေါ်ရှိ ဤကဲ့သို့သော အကြောင်းအရာများအား စာဖတ်သူများ ဖတ်ရှုခွင့်ရှိမရှိ ထိန်းချုပ်ပေးသည့် ဆော့ဖ်ဝဲလ် တစ်မျိုးဖြစ်သည်။