cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ပါစီစပင်ဆာ
၁၉၄၅ခုနှစ်တွင် သူသည် မဂ္ဂနက်ထရွန် တစ်ခုကိုဖွင့်နေခိုက်တွင် သူ၏အိပ်ကပ်အတွင်းမှ ချောကလက်တောင့် အရည်ပျော်ကျလာသည်ကို သတိထားလိုက်မိသည်။ ထို့နောက်သူသည် ပြောင်းဖူးစေ့အနည်းငယ်ကို မဂ္ဂနက်ထရွန်ရှေ့သို့ ယူလာပြီး ထားကြည့်သည်။ ပါဝါပေးလိုက်သောအခါ ပြောင်းဖူးစေ့များ ပေါက်ပေါက် လှော်သကဲ့သို့ ပေါက်ကွဲကြလေသည်။ ယင်းတွေ့ရှိချက်မှ မိုက္ကရိုဝေ့(ဗ်)မီးဖို ကို တီထွင်လိုက်သည်။ ၁၉၄၇ခုနှစ်တွင် ရေသီယွန်ကုမ္ပဏီမှ ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး မိုက္ကရိုဝေ့(ဗ်)မီးဖို ကို ရောင်းချခဲ့သည်။ သူသည် မိုက္ကရိုဝေ့(ဗ်)မီးဖို တီထွင်မှုကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ၏ တီထွင်မှုဆိုင်ရာမူပိုင်ခွင့် မှတ်ပုံတင်ခဲ့ရာ မှတ်ပုံတင်အမှတ် ၂,၄၉၅,၄၂၉ ဖြစ်သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် သူသည် ရေသီယွန်ကုမ္ပဏီ၏ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာနှင့် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူသည် ရေသီယွန်ကုမ္ပဏီတွင် အလုပ်လုပ်ရင်းဖြင့် ကိုယ်ပိုင်တီထွင်မှုပေါင်း (၃၀၀)ကျော်ကို မူပိုင်ခွင့် မှတ်ပုံတင်ခဲ့သည်။ သူ့တွင် သားသမီး (၃)ယောက်ထွန်းကားခဲ့သည်။ ဂျိမ်း(စ်)၊ ဂျွန် နှင့် ဂျော့(ခ်ျ) တို့ဖြစ်ကြသည်။
တမော့ကြီးရွာ၊ တမော့ကြီး
တမော့ကြီးရွာ၊ တမော့ကြီး
တောင်ရှည် (အထက်)ရွာ၊ တောင်ရှည်
တောင်ရှည် (အထက်)ရွာ၊ တောင်ရှည်
ကွင်းချောင်းရွာ၊ ကွမ်းချောင်းသာယာကုန်း
ကွင်းချောင်းရွာ၊ ကွမ်းချောင်းသာယာကုန်း
တမာကုန်းရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
တမာကုန်းရွာ (Tamarkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ ပင်းဇင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၆၃၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချိုင့်ဝှမ်းမြစ်ဝှမ်းများ
ချိုင့်ဝှမ်းများသည် သာမန်အားဖြင့် မြေအောက်လှုပ်ရှားမှု ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတတ်သည်။ မြေအောက်လှုပ်ရှားမှုကြောင့် မြေမျက်နှာပြင်ထက်၌ မြေကြီးသည် စုန့်တက်လာပြီးလျှင် တောင်တန်းများ ဖြစ်ပေါ်လာတတ်၍ အပေါ်ယံမြေလွှာတွင် တွန့်ခေါက်ကြောင်းများ သို့မဟုတ် မြေလွှာပြတ်လွဲကြောင်း များ ဖြစ်ပေါ်လာတတ်လေသည်။ ယင်းသို့ဖြင့် ပေါ်ပေါက် လာသော ချိုင့်ဝှမ်းများအပြင် မြေဆီလွှာနှင့် ကျောက်မာတို့ တိုက်စားခြင်းခံရသဖြင့် ပေါ်ပေါက်လာသော ချိုင့်ဝှမ်းများလည်း ရှိသေးသည်။ ချိုင့်ဝှမ်း အားလုံးလိုလိုပင် တောင်တန်းများ အကြားတွင် ရှိတတ်သည်။ အချို့မှာ တောင်တန်းများနှင့် ယှဉ်ပြိုင်တည်ရှိကာ၊ အချို့မှာ တောင်တန်းများကို ကန့်လန့် ဖြတ်၍ တည်ရှိ၏။ ထိုသို့ ကန့်လန့်ဖြတ်တည်ရှိသော ချိုင့်ဝှမ်း များမှာ အများအားဖြင့် တောင်တန်းအပြတ် တစ်နေရာကို တိုက်စားစီးဆင်းသွားသော မြစ်ချောင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ် လာတတ်သည်။ ယင်းတို့မှာ ကျဉ်းမြောင်း နက်ရှိုင်းပြီးလျှင် ယင်းတို့တစ်လျှောက် မြစ်ချောင်းများ စီးဆင်းတတ်သည်။ ချိုင့်ဝှမ်းအောက်ခြေမှာလည်း ထိုမြစ်ချောင်း အောက်ခင်းပြင် ထက်ပင် မကျယ်တတ်ပေ။
ထိုကန့်လန့်ဖြတ် ချိုင့်ဝှမ်းမျိုးသည် တောင်တန်းအမြင့်ပိုင်း တွင် တည်ရှိသောအခါ ယင်းတို့တစ်လျှောက် တောင်ကြားလမ်း များကို တွေ့ရတတ်၏။ တောင်ကြားလမ်းများမှာ စစ်တပ်များ၊ ကုန်သည်များ စသည်တို့ ချီတက်ကူးသန်းသွားလာရာ လမ်းမ ကြီးများအဖြစ် အလွန်အရေးပါလေသည်။ ထင်ရှားသော တောင်ကြားလမ်းကြီး တစ်ခုမှာ အာဖဂနိစတန်နိုင်ငံ ကာဗူမြို့ အနီးရှိ ခိုင်ဗာတောင်ကြားလမ်း ဖြစ်ပေသည်။
မြစ်ချောင်းများသည် မြစ်အောက်ခင်းပြင်ကို တဖြည်းဖြည်း နက်သည်ထက် နက်အောင် ပြုပြင်လျက်ရှိစဉ်၊ လေမိုးနှင့် ဆီးနှင်း စသည်တို့က ချိုင့်ဝှမ်းကမ်းပါးယံများကို တိုက်စား လျက် ရှိလေသည်။ အစတွင် မြစ်အောက်ခင်းပြင်ကို နက်အောင် ပြုသောလုပ်ငန်းမှာ ပို၍မြန်သည်။ သို့သော် မြစ် ချောင်းတို့၏ မျက်နှာပြင်သည် ယင်းတို့စီးဝင်ရာ ရေထု မျက်နှာပြင်နှင့် တစ်ပြေးတည်းဖြစ်သော အခါ၌ကား တဖြည်း ဖြည်း ရေစီးနှေးသွားသဖြင့် မြစ်အောက်ခင်းပြင်ကို မနက်စေ တော့ပေ။
သို့ရာတွင် မြစ်သည် ယင်း၏ရေစီးကြောင်း၌ အတား အဆီး တစ်ခုခုနှင့်တွေ့လျှင် ရေစီးကြောင်း ပြောင်းလွဲသွား တတ်ရာ မြစ်မှာ ကျယ်သည်ထက် ကျယ်လာတတ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ မြေဆီလွှာကိုတိုက်စား၍ ဖြစ်ပေါ်လာသော ချိုင့်ဝှမ်း တို့သည် မြစ်ဖျားခံရာတွင် ကျဉ်းမြောင်းနက်ရှိုင်း၍ မြစ်ဝတွင် ကျယ်ပြန့်သည်။ ထို့ပြင် မြစ်ဝတွင် အောက်ခြေမှာ ကျယ်ပြန့် ညီညာပြီးလျှင် မြေဩဇာ ကောင်းမွန်တတ်၏။ ကျတ်တီးပြင် ဒေသများ၌ကား ချိုင့်ဝှမ်းကမ်းပါးယံများကို တိုက်စားသည့် လုပ်ငန်းထက် မြစ်အောက်ခင်းပြင်ကို နက်အောင် ပြုလုပ် သည့် လုပ်ငန်းက ပို၍မြန်သောကြောင့် နက်ရှိုင်းသောလျှိုကြီး များ ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။ ထိုကဲ့သို့သော ချောက်ကြီးများတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အယ်ရီဇိုးနားပြည်နယ်ရှိ ဂရင်းကင် ညွန်ချောက်သည် အထင်ရှားဆုံး ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် အသုံးများသော ပိုးသတ်ဆေးများ
အင်ဖာနို ၁၀ wp (ပင်လုံးပြန့်ပိုးသတ်ဆေး)
၎င်းသည် ပင်လုံးပြန့် အာနိသင်ရှိ ထိသေ၊စားသေ ပိုးသတ်ဆေး အမှုန့်ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ခြစ်စားပိုးများ၊ စုပ်စားပိုးများ နှင့် တွင်းအောင်ပိုးများ နှိမ်နင်းရာတွင် ကောင်းစွာ အသုံးပြုနိင်သည်။ ဆေးဖျန်းပြီးဆောင့်ဆိုင်းရမည့် ရက်မှာ ၇ ရက်ဖြစ်သည်။ စပါး၊ ပဲနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များတွင် အသုံးပြုနိုင်သည်။ တစ်ဧကနှုန်းထားသည် ၃၀ မှ ၁၂၀ ဂရမ်ဖြစ်သည်။ ပြည်တွင်းရှိပိုးသတ်ဆေးရောင်းသော ဆိုင်များတွင် အလွယ်တကူဝယ်ယူနိုင်သည်။ အဆင့် ၂ အဆိပ်ပြင်းအားရှိသည်။
ပါဒန် ၅၀ sp (ပင်လုံးပြန့်ပိုးသတ်ဆေး)
ဆေး ၁ကီလိုတွင် ကာတက် CARTAP 500 ဂရမ်ပါဝင်သည်။ပင်လုံးပြန့်အာနိသင်ရှိသည်။ ၁၀၀ ဂရမ်အထုပ်အနေဖြင့်လာသည်။ ရေ ၁ ဂါလံတွင် ဆေးမှုန့် ၅ -၁၀ ဂရမ်ထည့်ပါ။ သီးနှံအများစုနှင့် ပိုး အများစုကို နှိမ်နင်းနိုင်သည်။ နာမည်ကြီး ဆေးဖြစ်သည်။ အဆိပ်သင့်မှု အဆင့် ၃ ရှိသည်။ ရွက်ဖျားဖြူနီမတုတ်အတွက် ဆေး ၁ ဆ ရေ အဆ ၅၀၀ ဖြင့် စပါးစေ့ကို ရေ ၆ နာရီမှ ၁၂ နာရီထိစိမ်ပါ။
ဖော်မိုင်ရာ ၂၀ % wp (Imidacloprid) (ပင်လုံးပြန့်ပိုးသတ်ဆေး)
ပင်လုံးပြန့်အာနိသင်ရှိပိုးသတ်ဆေး။ နာမည်ကြီးပိုးသတ်ဆေး။ ပျ၊ ဖြုတ်၊ သရစ်လှေး၊ ပင်စည်ထိုး၊ ယင်ဖြူ၊ ရွက်ထွင်းပိုးများအတွက် အသုံးပြုသည်။ တစ်ဧကဆေးနှုန်းထား ၁၅-၄၅ ဂရမ် အသုံးပြုပါ။ ဆေးဖျန်းပြီး စောင့်ဆိုင်းရမည့်ရက် ၇-၁၄ ရက်ဖြစ်သည်။ အဆင့် ၂ အဆိပ်ပြင်းအားရှိသည်။ ဖြေဆေးမရှိပါ။
ဒိုင်မီသိုအိပ် DIMETHOATE 40% W/V EC
ပင်လုံးပြန့်အာနိသင်ရှိ ပိုးသတ်ဆေးဖြစ်သည်။
အဆီဖိတ် Acephate 75%w/w sp
ပင်လုံးပြန့် အာနိသင်ရှိ ပိုးသတ်ဆေး ဖြစ်သည်။ ဘက်စုံသုံး ပိုးသတ်ဆေးဖြစ်သည်။ Phosphate ဓာတ် ပါဝင်သောကြောင့် အပင်ကို အားဖြစ်စေသည်။
ကာဗာရိုင်း Carbaryl 5% w/w wp
ထိသေစားသေ အာနိသင်ရှိပိုးသတ်ဆေးဖြစ်သည်။ သီးနှံပေါင်း ၆၀ ကျော်တွင် အသုံးပြုသည်။ လိပ်ပြာ၊ ဖလံ ၊ ပိုးလောက်ကောင်းများ၊ စုပ်စားပိုးများ၊ ကျိုင်းများ၊ ခြ ၊ ပုရစ်နှင့် အိမ်တွင်းပိုးများဖြစ်သည့် ပုရွက်ဆိတ် ပင့်ကူ၊ ပိုးဟပ်များကိုလည်းကာကွယ်နိုင်သည်။ အဆိပ်သင့်မှု အဆင့် ၂ ရှိသည်။
ဆိုက်ပါမီသရင် Cypermethrin 10% w/v EC
စုပ်စားပိုးများ၊ သီးလုံးဖောက်ပိုးများ ကိုနှိမ်နင်းနိုင်သည်။
လာဘီလိုက် ၇၀% ဆေးမှုန့် (ပင်လုံးပြန့်မှိုသတ်ဆေးမှုန့်)
MANEB 50% +THIOPHANATE METHYL 20% + INERT MATERIAL 30 % ပင်လုံးပြန့်အာနိသင်ရှိသော မှိုသတ်ဆေးဖြစ်သည်။ စပါးဂုတ်ကျိုးရောဂါ၊ ရွက်ဖုံးခြောက်၊ ဖားဥမှိုရောဂါ၊ သံချေးရောဂါ၊ ပင်ညှိုးရောဂါ၊ ဒေါင်းနီးမှိုရောဂါ၊ ကြက်သွန်တောက်တဲ့မြီးရောဂါ၊ ပင်နာကျစောရောဂါ၊ နှောင်းပင်ကျရောဂါ၊ မှဲ့ပြောက်စွန်းရောဂါ၊ အနာချိုင့် ရောဂါများ ကို ကောင်းစွာကာကွယ်နှိမ်နင်းနိုင်သည်။ အဆင့် ၄ အဆိပ်ပြင်းအားရှိသည်။
ဘန်ကိုနေး ၇၅ wp (ထိသေမှိုသတ်ဆေး)
ai= chlorothalonil 75% w/w ထိသေမှိုသတ်ဆေးဖြစ်သည်။ အဆိပ်ပြင်း အဆင့် ၃ ရှိသည်။ ဘန်ကိုနေး ၁.၂၅ ဂရမ်မှ ၁.၆ ဂရမ်ကို ရေ ၁ လီတာနှင့်ရောဖျန်းပါ။ ဆေးဖျန်းပြီး ၇-၁၄ စောင့်ဆိုင်းပါ။
တော့ပ်ဆင်အမ် ၇၀% WP (ပင်လုံးပြန့်မှိုသတ်ဆေး)
Thiophanate methyl 70% w/w ၊ ဆေးမှုန့် ၇၀ -၁၀၀ ဂရမ်ကို ရေ ၁၀၀ လီတာနှုန်းဖြင့်ဖျန်းပါ။ ၁၀၀ ဂရမ် အထုပ်အဖြစ်လာသည်။ ဖြေဆေးမရှိပါ။ ပင်လုံးပြန့်အာနိသင်ရှိသည်။
မက်တာလက်ဇီး (Metalaxyl 35% w/w wp)
ပင်လုံးပြန့်အာနိသင်ရှိ မှိုသတ်ဆေးဖြစ်သည်။
လစ်တိုစင် အပင်ဟော်မုန်းဆေး 2.00 SL
အပင်ကြီးထွားရန်၊ အသီးအပွင့်များမကြွေရန်၊ သီးနှံများ အရည်အသွေးမြင့်ရန်၊ အမြစ်ထွက်အားကောင်းရန်၊ မျိုးစေ့များ အညှောင့် ပေါက်ကောင်းရန် အသုံးပြုသည်။ မျိုးစေ့အတွက် ရေ ၁ ဂါလံတွင် ၅ စီစီ (၁၂ နာရီကြာစိမ်ပါ)၊ အမြစ်စိမ်ခြင်း အတွက် ရေ ၂ဂါလံတွင် ၅ စီစီ(၁ မိနစ် ၂မိနစ်စိမ်ပါ)၊ စိုက်ခင်းဖျန်းရန်အတွက် ရေ ၁၄ ဂါလံတွင် ၁၀ စီစီ ထည့်ပါ(၂ ကြိမ် မှ ၃ ကြိမ်ထိဖျန်းရန်)။
လစ်တောနစ် Litonik အပင်ဟော်မုန်းဆေး
2.5 cc per 1 gallon. Same as above.
နောင်းအိန်ရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြုံးနေရင် သတိထား
ပြုံးနေရင် သတိထား သည် ၂၀၀၄ ခုထွက် မြန်မာ ရုံတင်ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။ ငြိမ်းမင်း၏ ဇာတ်ညွှန်းကို စိမ်းပါနီ ထုတ်လုပ်ရေးအတွက် မောင်မျိုးမင်း ရိုက်သည်။ ၂၀၀၄ ခု၊ ဩဂုတ်လ ၁၃ ရက်တွင် ရုံတင်သည်။
ဒွေး၊ ကျော်ရဲအောင်၊ ရာဇာနေဝင်း၊ ထွန်းအိန္ဒြာဗို၊ မြင့်မြင့်ခိုင်၊ ခိုင်နှင်းဝေ၊ ပုလဲဝင်း၊ မိုးဒီ၊ သျှားညို၊ ဧရာနှင့် စိန်ရိုး တို့ ပါဝင်ထားသည်။
တင်ဆက်ရွာ
တင်ဆက်ရွာ
ဘာယေရွာ၊ ကမ်းဒေး
ဘာယေရွာ၊ ကမ်းဒေး
ထီတလီရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ထီတလီရွာ (Htitali)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ စင်းတောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၃၅၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စင်းတောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၃၇၈ ဦး၊ မ ၄၃၈၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၇၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။
အပ္ပဋိကမ္မသုတ်
(၂)သုတ် ရှိပါသည်။
အပ္ပဋိကမ္မအာပတ်ကို ပဋိကမ္မအာပတ်ဟု ပြ(ပြောဟော, ရေးသား, ယူဆ, ပြုကျင့်)ကြသော ရဟန်းတို့သည် လူအများ အစီးအပွားမဲ့ရန်၊ ချမ်းသာမဲ့ရန်၊ အကျိုး စီးပွားမဲ့ရန်၊ နတ်, လူတို့ဆင်းရဲရန် ကျင့်သုံးကြကုန်၏။ သည်သာမကသေး ထိုရဟန်းတို့သည် များစွာသော အကုသိုလ်ကိုလည်း တိုးပွားစေကြကုန်၏။ သဒ္ဓမ္မသုံးဖြာ ဤသာသနာတော်ကို ကွယ်ပျောက်စေသူတို့လည်း ဖြစ်ကုန်၏-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အပ္ပဋိကမ္မအာပတ်ကို အပ္ပဋိကမ္မအာပတ်ဟု ပြ(ပြောဟော, ရေးသား, သင်ကြား ယူဆ, ပြုကျင့်)ကြသော ရဟန်းတို့သည် လူအများတို့ ကြီးပွား ချမ်းသာရန်၊ နတ်, လူတို့ချမ်းသာစေရန် ပြုကျင့်ကြသူတို့ ဖြစ်ကုန်၏။ သည်သာမကသေး ထိုရဟန်းတို့သည် များစွာသော ကုသိုလ်တရားတို့ကို တိုးပွားစေကြကုန်၏။ သဒ္ဓမ္မသုံးဖြာ ဤသာသနာတော်ကိုလည်း ကြာရှည်လေးမြင့်တည်တံ့စေသူတို့ ဖြစ်ကုန်၏-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
တမော့ဖျားရွာ၊ တမော့ကြီး
တမော့ဖျားရွာ၊ တမော့ကြီး
လမ်းသမိုင်ရွာလေးရွာ၊ လမ်းသမိုင်ရွာလေး
လမ်းသမိုင်ရွာလေးရွာ၊ လမ်းသမိုင်ရွာလေး
တောလောရွာ၊ လဟယ်မြို့နယ်
တောလောရွာ (Tawlaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ လဟယ်မြို့နယ်၊ လွန်းထောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၈၇၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဟယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လွယ်ဝိုင်ရွာ၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်
လွယ်ဝိုင်ရွာ (Loiwaing)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုးမိတ်ခရိုင်၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်၊ မန်ကောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၇၄၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ကောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၀ ဦး၊ မ ၂၇၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၄၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငန်းသောင်ဝရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ငန်းသောင်ဝရွာ(Nganthaungwa)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ခဝဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၃၅၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခဝဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၀၀ ဦး၊ မ ၆၃၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၃၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စောသင်မောင်
ခွန်လောအား ယောက်ဖဖြစ်သူ သမိန်မြောင်းမြသတ်ဖြတ်ပြီးနောက် ကိုယ်တိုင်နန်းတက်ရန်ကြံသော်လည်း မယားဖြစ်သူ နှင်းဥရိုင်က တားမြစ်သဖြင့် သားဖြစ်သူ စောအောအားနန်းတင်လေသည်။ သောက္ကတဲမင်း ဗြရီထံသံစေကာ မင်းပြောင်းမင်းလွဲဖြစ်ကြောင်း လျှောက်တင်ပြီး ဘွဲ့အမည်တောင်းခံလေသည်။ သောက္ကတဲမင်းလည်း အဆွေအမျိုးမကင်းသည်ကိုထောက်၍ စောသင်မောင် (၁၃၁၁-၁၃၂၃) ဟူသောဘွဲ့ပေးသည့်အပြင် သမီးတော် မေနှင်းထပီ ကိုလည်းပေးသနားသည်။ သို့ဖြင့် စောသင်မောင်နန်းတက်သည်အထိ သောက္ကတဲနှင့်မုတ္တမ ဆက်ဆံရေးမှာ မဟာမိတ်ချစ်ကြည်ရေး ခိုင်မြဲနေဆဲပင်ဖြစ်သည်။ သားဖြစ်သူ စောသင်မောင်အုပ်ချုပ်သည်ဆိုသော်လည်း ဖခင်ဖြစ်သူ သမိန်မြောင်းမြဦးဆောင်ကာ ပြည်ရေးရပ်ရာများကိုစီမံသဖြင့် တိုင်းပြည်အရေးမှာတောင့်တင်း၏။ ထားဝယ်နှင့် တနင်္သာရီမြို့များကိုတိုက်ခိုက်အနိုင်ယူသည်။ ထို့ပြင်အနောက်ဘက်ရှိ မြောင်းမြ၊ပုသိမ်၊ဒဂုံ၊ဒလ မြို့များကိုလည်းသိမ်းယူသည်။ သားတော် စောအဲကံကောင်း နှင့် သမီးတော် တစ်ပါးကိုမြင်သည်။ မြေးနှစ်ဦးရပြီးလျှင် သမိန်မြောင်းမြနှင့် နှင်းဥရိုင်တို့လည်း အသီးသီးကွယ်လွန်သည်။ နန်းသက်ရှစ်နှစ်အတွင်း အပြင်ရန်စစ်မရှိသဖြင့် ငြိမ်းချမ်းမှုရရှိခဲ့သည့်အပြင် နိုင်ငံကိုလည်း မွန်ဒေသအားလုံးနီးပါး သိမ်းယူချဲ့ထွင်နိုင်ခဲ့သည်။ စောသင်မောင် လွန်လျှင် ညီဖြစ်သူ စောဇိတ် မင်းပြုသည်။
တမာကုန်းရွာ၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်
တမာကုန်းရွာ (Tamarkone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်၊ ဆည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၇၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆည်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၆၆ ဦး၊ မ ၂၇၂၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၁၉၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ဈေးအနောက်ရွာ
ဈေးအနောက်ရွာ
အောက်ကျော်ရွာ၊ ထီးလင်းမြို့နယ်
အောက်ကျော်ရွာ (Aukkyaw)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ထီးလင်းမြို့နယ်၊ အောက်ကျော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၃၃၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အောက်ကျော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၄ ဦး၊ မ ၉၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထီးလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မီးနင်းရွာ၊ ဓအင်းဓဓဝယ်ဓ
မီးနင်းရွာ၊ ဓအင်းဓဓဝယ်ဓ
ရာဇကုမာရ်
ရာဇကုမာရ် (ပါဠိ: ရာဇကုမာရ) သည်မြန်မာ့သမိုင်းတွင်ထင်ရှားသည့်မင်းသားဖြစ်သည်။ ကျန်စစ်သားမင်း အနာသည်းပြီး သေလွန်ချိန်နီးချိန်တွင် ရာဇကုမာရ်သည်သူ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကိုလှူဒါန်းပြီး ဆင်းတုတော်များအဖြစ်သွန်းလုပ်ကာ ကျန်စစ်သားမင်းအတွက် ပူဇော်ပေးခဲ့သည်။ အစဉ်အလာတွင် ရှင်ဘုရင်၏သားသည် အိမ်ရှေ့စံထီးညွန့်နန်းလျာဖြစ်လေ့ရှိသော်လည်း ကျန်စစ်မင်း၏ မွန်မြန်မာ ပိုမိုစည်းလုံးညီညွတ်ခိုင်မြဲစေလိုသည့် ဆောင်ရွက်ချက်အဖြစ်လူသိများသော မြေးတော်အား အိမ်ရှေ့အရာ အပ်နှင်းမှုအပေါ် စိတ်မကွက်သော ရာဇကုမာရ်၏ သဘောထားကြီးမြင့်မှုကို အသိအမှတ်ပြုလေးစားကြသည်။ သို့သော် ထိုအချက်ထက် သမိုင်းတန်ဘိုးဝင်နေသည့်အချက်မှာ ယင်းက ကျန်စစ်သားမင်းအတွက်ပြုလုပ်သောအလှု အကြောင်းရေးထိုးပေးခဲ့သည့် မြစေတီကျောက်စာ (ခေါ်) ရာဇကုမာရ်ကျောက်စာကြောင့်ဖြစ်သည်။ (ယင်းကျောက်စာသည် မြန်မာစာပေအက္ခရာများသမိုင်းတွင် အစောဆုံးရေးထိုးမှတ်တမ်းတင်မှုဟု ယနေ့ထက်တိုင်လက္ခံထားကြရသောတွေ့ရှိမှုဖြစ်သည်) တွေ့ရှိရသမျှ သမိုင်းအထောက်အထားများအရ ဗမာလူမျိုးတို့အတွက် ပထမဆုံးသမိုင်းဝင် စာပေကို ကျောက်ထက်အက္ခရာအဖြစ် စတင်ရေးထိုးခဲ့သည်ကြောင့်ဖြစ်သည်။
= ငြင်းခုံမှုများ = ရာဇကုမာရ်၏ ဘဝဆိုင်ရာအချက်များနှင့်ပတ်သတ်၍ ကျန်စစ်သား၏ သားအရင်းဟုတ်၊ မဟုတ် ဟူ၍အမြင်နှစ်မျိုး ကွဲလျက် ရှိသည်။ အချို့က ကျန်စစ်သားသည်အနော်ရထာ မင်းကြီး၏ အမျက်ကြောင့် နန်းတွင်းမှ တိမ်းရှောင်ရချိန်အတွင်း မထီးအမည်ရ ရဟန်း၏ တူမဖြစ်သူ သမ္ဘူလနှင့် ငြိစွန်းကာ ကိုယ်ဝန်ရရှိသည်။ အနော်ရထာမင်း လွန်၍ စောလူးမင်း နန်းတက်ရာ ကျန်စစ်သားအား နန်းတွင်း၌အမှုထမ်းရန် ပြန်လည်ခေါ်ယူသဖြင့် ကိုယ်ဝန်နှင့် သမ္ဘူလ ကို လက်စွပ်တစ်ကွင်းပေးအပ်ပြီး သားမွေးလျှင် နန်းတော်သို့ ဤလက်စွပ်ဖြင့်လိုက်လာရန်၊သမီးမွေးလျှင် လက်စွပ်ကိုရောင်း၍ ဘဝဝမ်းကြောင်းရန် မှာကြားသည်။ နောင်တွင် ကျန်စစ်သား မင်းဖြစ်သော် သမ္ဘူလက သားတစ်ယောက်ကို လက်ဆွဲခေါ်လာပြီး လက်စွပ်ပြကာ ကျန်စစ်သား၏ သားဖြစ်ကြောင်းဆိုသည်။ ကျန်စစ်သားကလည်း ၎င်းအား ဓညဝတီ နှင့် တောင်စဉ် ၇ ခရိုင်ကိုစားစေသည်။ ထို့ကြောင့် ရာဇကုမာရ်သည် ကျန်စစ်သား၏ သားဖြစ်သည်မှာ ခိုင်မာမှုရှိသည်ဟုဆိုကြသည်။
အချို့ကမူ ရာဇကုမာရ် သည် ကျန်စစ်သား၏ သားမဟုတ်၊ဆွေမျိုးမကင်းသည့် လက်အောက်ငယ်သားဖြစ်သည်ဟုဆိုကြသည်။ အကြောင်းပြချက်မှာ ကျန်စစ်သားရေးထိုးသည့် မည်သည့်ကျောက်စာတွင်မှ ထိုအကြောင်းအရာတို့ကို မတွေ့ရဖူးသောကြောင့်ဟုဆိုသည်။ ကျောက်စာမှတ်တမ်းမခိုင်လုံမှုမျှဆိုလျှင် ငြင်းရန်အကြောင်းမလုံလောက်သေး အခြားအကြောင်းပြချက်လိုအပ်သည်ဟု အေရာ ကဆိုသည်။
​ပျော်ကုန်းရွာ၊ ငရန့်ချောင်းတောင်ချောင်း
​ပျော်ကုန်းရွာ၊ ငရန့်ချောင်းတောင်ချောင်း
ဦးဖြိုးဝေစုရွာ၊ တမော့ကြီး
ဦးဖြိုးဝေစုရွာ၊ တမော့ကြီး
အနဝသေသာပတ္တိသုတ်
(၂)သုတ် ရှိပါသည်။
အနဝသေသအာပတ်ကို သာဝသေသအာပတ်ဟု ပြ (ပြောဟော, ရေးသား သင်ကြား, ယူဆ, ပြုကျင့်)ကြသော ရဟန်းတို့သည် လူအများအစီးအပွားမဲ့ရန် ချမ်းသာ မဲ့ရန် အကျိုးစီးပွားမဲ့ရန် နတ်, လူတို့ ဆင်းရဲရန် ကျင့်သုံးကြကုန်၏။ သည်သာ မကသေး ထိုရဟန်းတို့သည် များစွာသော အကုသိုလ်ကိုလည်း တိုးပွားစေကြကုန်၏။ သဒ္ဓမ္မ သုံးဖြာ ဤသာသနာတော်ကို ကွယ်ပျောက်စေသူတို့လည်း ဖြစ်ကုန်၏-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အနဝသေသအာပတ်ကို အနဝသေသအာပတ်ဟု ပြ (ပြောဟော, ရေးသား, သင်ကြား, ယူဆ, ပြုကျင့်)ကြသော ရဟန်းတို့သည် လူအများတို့ ကြီးပွား ချမ်းသာရန် နတ်, လူတို့ ချမ်းသာစေရန် ပြုကျင့်ကြသူတို့ ဖြစ်ကုန်၏။ ကုသိုလ်တရားကို တိုးပွား စေကြကုန်၏။ သဒ္ဓမ္မသုံးဖြာ ဤသာသနာတော်ကိုလည်း ကြာရှည်လေးမြင့် တည်တံ့ စေသူတို့ ဖြစ်ကုန်၏-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ရွာတော်ကုန်းရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
ရွာတော်ကုန်းရွာ (Ywartawkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ ပင်းဇင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၆၃၆ ဖြစ်သည်။
ရေကျော်ရွာ၊ လမ်းသမိုင်ရွာလေး
ရေကျော်ရွာ၊ လမ်းသမိုင်ရွာလေး
ကောင်းလှိုင်းရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ကောင်းလှိုင်းရွာ (Kawnghlaing)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ စင်းတောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၃၃၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စင်းတောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၃၇၈ ဦး၊ မ ၄၃၈၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၇၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ပရန်ငေါန်ရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
ပရန်ငေါန်ရွာ(Prangngawn)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ ပရန်ငေါန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၁၆၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အူဘာလင်ဂန် ကောင်းကင်ယံ လေယာဉ်တိုက်မှု
၂၀၀၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁ရက်တွင် ဘက်ရှ်ကီးရီးယန်း လေကြောင်းလိုင်း လေယာဉ်ခရီးစဉ်အမှတ် ၂၉၃၇ အနေနှင့် ပျံသန်းသော တူပိုလက်ဗ် တီယူ-၁၅၄ အမျိုးအစား လေယာဉ် နှင့် ဒီအိတ်ချ်အယ်လ် ကုန်စည်ပို့ဆောင်ရေးမှ ဘိုးအင်း၇၅၇ ကုန်တင်လေယာဉ် တို့ ဆွစ်ဇာလန် နယ်စပ်အနီး ဂျာမန်နိုင်ငံတောင်ပိုင်း ကွန်စတင့်ရေကန် နံဘေးရှိ အူဘာလင်ဂန်မြို့ ၏ အပေါ် ကောင်းကင်ယံတွင် တိုက်မိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ တူပိုလော့ လေယာဉ်ပေါ်ရှိ ခရီးသည်နှင့် လေယာဉ်အမှုထမ်း ၆၉ ဦးနှင့် ဘိုးအင်း ၇၅၇ ပေါ်မှ လေယာဉ်အမှုထမ်း နှစ်ဦးတို့ သေဆုံးခဲ့သည်။
ဂျာမန် ဖက်ဒရယ် ဗြူရိုရှိ လေယာဉ်ဆိုင်ရာ မတော်တဆမှုများ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေး အေဂျင်စီ က လေယာဉ်တိုက်ရသည့် အကြောင်းမှာ ဆွစ်ဇာလန်မှ လေကြောင်းထိန်းသိမ်းရေး အရာရှိ၏ ချို့ယွင်းချက်ကြောင့် လည်းကောင်:၊ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ရှောင်ကွင်းရေးစနစ် အသုံးပြုရမည့် အဆင့်ဆင့်နည်းလမ်းများနှင့် ပတ်သက်၍ ရှုပ်ထွေးမှုများ ရှိနေခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း ဖြစ်သည်ဟု ရှာဖွေဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။
ငုံ၊ ​ဦး ​(ပုသိမ်မြို့​ဝန်)
ငုံ၊ ဦး (ပုသိမ်မြို့ဝန်)
ဦးငုံသည် ဦးမြတ်ထွန်းတို့ ကဲ့သို့ပင် သူ့ကျွန်မခံလိုသော တော်လှန်ရေးသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ အောက်မြန်မာနိုင်ငံ၌ ဝန်ရှင်တော်မင်းကြီး ဖြစ်ခဲ့ဖူးသော ဖိုက်က သူ့အကြောင်းကို ဤသို့ဖော်ပြခဲ့သည်။ “စစ်ဖြစ်စက ပုသိမ်သို့ လူ(၂၀ဝ၀ဝ)နှင့် မြန်မာဘုရင်က စေလွှတ်သည့် ပုသိမ်မြို့ဝန်မင်းကြီးမောင်ငုံမှာ ယခုထိ ထကြွသောင်းကျန်းဆဲပင် ရှိသေးသည်။ သူ့အား မနှိမ်နင်းသမျှကာလပတ်လုံး အခြေအနေမှာ နေသားတကျရှိလိမ့်မည် မဟုတ်ချေ”
ဦးငုံနှင့် သူ၏နောက်လိုက် ခေါင်းဆောင်တို့သည် ပုသိမ်အထက်ပိုင်း နယ်တစ်နယ်လုံးကို လုံးဝချုပ်ကိုင်ထား နိုင်ခဲ့ကြသည်။ သူ၏လက်ထောက် ခေါင်းဆောင်များအနက် ထင်ရှားသူတို့မှာ ဦးသိန်းနှင့် ဦးသာပုံတို့ ဖြစ်သည်။ လေးမျက်နှာတိုက်ပွဲ၌ မင်းကြီးဦးငုံ ကိုယ်တိုင် လူ(၃၀ဝ၀)ကျော်ခန့်ကို ဦးစီး၍ ဝန်ရှင်တော်မင်းကြီး ဖိုက် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သော ဗြိတိသျှတပ်ကြီးကို သတ္တိပြောင်မြောက်စွာ ရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ဖိုက်၏မှတ်တမ်း၌ ဖော်ပြပါရှိသည်။
ဒလ
ဒလ
ကိုးကား
ဒလမြို့နယ်
ဒလမြို့နယ်က ရှေးနှစ်ပေါင်း များစွာကတည်းက မွန်လူမျိုးတွေတည်ထောင်ခဲ့တဲ့ သုဝဏ္ဏဘူမိပြည်ရဲ့ မြိုပြနိုင်ငံ တစ်ခု ၁၃၈၆ ၁၃၈၆ ကနေ ၁၄၂၂ အထိဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ အင်းဝနဲ့ ဟံသာဝတီ ၃၆ နှစ်ကြာစစ်ပွဲမှာ ဒလ ဆိုတာ ထင်ထင်ရှားရှား အဓိကနေရာက ပါဝင်ခဲံတယ်
မြန်မာ ဘုရင်ကတလှည့် မွန်ဘုရင်ကတစ်လှည့် အပြန်အလှန် အာဏာတည်ခဲ့တဲ့ နေရာတစ်ခုပေါ့
ဒလ ကို ပုဂံခေတ်က တလ လို့ ခေါ်ဆိုပြီး တလ ဆိုတာက မွန်ဘာသာစကား တုန်တလဲ့ ကနေဆင်းသက်လာတာဖြစ်ပြီး တုန်တလဲဲ့ ဆိုတာက မွန်ဘာသာနဲ့ သူရဲကောင်းမြို့ လို့ အဓိပ္ပာယ် ရတယ်
ဒလမှာ ထူးခြားချက်ကတော့ သစ် အဟောင်းဆိုင်တွေ အများအပြား ရှိနေခြင်းဖြစ်သည်
ချောင်းသုံးခွရွာ၊ ကမ်းဒေး
ချောင်းသုံးခွရွာ၊ ကမ်းဒေး
ဘောလ်တစ် ပင်လယ်
ဘောလ်တစ်ပင်လယ်သည် မြောက်ဥရောပတွင် တည်ရှိသော ကုန်းတွင်းပင်လယ် တစ်ခုဖြစ်ပြီး စကင်ဒီနေးဗီးယား၊ ဖင်လန်နိုင်ငံ၊ ရုရှားနိုင်ငံ၊ ဘောလ်တစ်နိုင်ငံများ၊ ပိုလန်နိုင်ငံနှင့် ဂျာမနီနိုင်ငံတို့ကြားတွင် တည်ရှိသည်။
ထောင်စုနှစ်ပေါင်း များစွာ တိုင်အောင်ပင် ဘောလ်တစ်ပင်လယ်သည် သူ၏ ကမ်းခြေရှိ နိုင်ငံများကို ဆက်သွယ်ပေးထားသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် ဘောလ်တစ်ပင်လယ် ကမ်းခြေနိုင်ငံများရှိ ယဉ်ကျေးမှုများမှာ ဆင်တူသည်ကို တွေ့နိုင်သည်။ ထိုနိုင်ငံ အများစုမှာ ဥရောပနိုင်ငံများ ဖြစ်ကြသည့် အတွက် ဘောလ်တစ်ပင်လယ်ကိုလည်း ဥရောပ ပင်လယ်တစ်ခု အဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။
မခွါလယ်ရွာ၊ လဟယ်မြို့နယ်
မခွါလယ်ရွာ (Makhwarlel)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ လဟယ်မြို့နယ်၊ မခွာလယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၈၇၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဟယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချောင်းဦးမြို့
ချောင်းဦးမြို့သည် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းမှ မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။
သမိုင်း/အချက်အလက်
ချောင်းဦးမြို့သည် မုံရွာခရိုင် (အောက်ချင်းတွင်းခရိုင်) အတွင်းရှိ၊ မြို့ပိုင်ရုံးစိုက်ရာ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မဖြစ်မီက၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်အတွင်း မြင်းမူနယ်အပိုင်၊ မြို့ပိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။ စစ်ပြီးနောက်၌၊ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာ မြို့နှင့် ဝေးကွာ၍ အုပ်ချုပ်ရေးလုပ်ငန်း တွင်ကျယ်မှုမရှိသဖြင့်၊ နီးစပ်ရာ မုံရွာခရိုင်အတွင်း သွတ်သွင်းထားခဲ့သည်။ စစ်ကိုင်း ရေဦးသွား ရထားလမ်းနှင့် ကားလမ်းများအပေါ်၌ တည်ရှိ၍၊ မြင်းမူမြို့နှင့် ၂၂ မိုင် ဝေးကွာပြီးလျှင်၊ မုံရွာမြို့နှင့် ၁၄ မိုင် ဝေးသည်။
သမိုင်းအရ၊ ရှေးအခါက 'ချောင်းဦးဆယ်ရွာ'ဟု ထင်ရှားခဲ့၍၊ ပုဂံပြည် စောရဟံမင်းကြီးလက်ထက်၊ သက္ကရာဇ် ၂၈၇ ခုနှစ်၊ မိဂသီနှစ်၊ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၄ ရက်၊ တနင်္ဂနွေနေ့တွင်၊ ရွာတည်သည်။ ရွာတည်ရာအရပ်၌ အစဉ် အလာအရ၊ ဓာတ်အင်းများ မြှုပ်နှံရာတွင်၊ တူးရွင်းသံမီးတောက်သောကြောင့် 'သံတောက်ရွာ'ဟု သမုတ်စေပြီးလျှင်၊ ထိုရွာကို ရွာမပြု၍ ရွာပေါင်း ၁ဝ ရွာ ပြုစုခဲ့ရာမှ 'သံတောက်ဆယ်ရွာ' ဟု ပြောင်းလဲခေါ်တွင်လာသည်။
တိုင်းရံကျောက်-သံတောက်တည် ဟူသော ဆိုရိုးဖြင့် သံတောက်ရွာတည်သည့်ခုနှစ်သက္ကရာဇ်ကို အမှတ်အသားပြုခဲ့သည်။ (ပဋိလုံကောက်နည်းဖြင့် ကောက်ယူရသည်။) ၎င်းသံတောက်ရွာသည် ရှမ်း၊ လဝ ( ခေါ် ) ဝ တိုင်းရင်းသားများနှင့် အခြားတိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုများလည်း အတူတကွနေထိုင်ခဲ့ကြသည့် ထောင်စုပြရွာတစ်ရွာ အဖြစ် စည်ကားခဲ့ရာ ထို့နောက်မှ ကျန်စစ်သား မင်းသား မင်းမျက်သင့်ခံရ၍၊ ပုန်းအောင်းတိမ်းရှောင်ခဲ့ကာ၊ မင်းဖြစ်သောအခါ အထိမ်းအမှတ် ဘုရားပုထိုးစေတီတော်များနှင့် ချောင်းဦးမြို့အဖြစ် သတ်မှတ်သမုတ်ခဲ့သည်။ ယခုအချိန်ထိ ချောင်းဦးမြို့တွင် ကျန်စစ်သားမင်းနှင့်ပတ်သက်သော အထောက်အထားပြနေရာများ၊ရေထွက်များ၊ဘုရားပုထိုးစေတီတော်များ၊ရပ်ကွက်ကျေးရွာများ စသည်တို့အပြင် ရှမ်း၊ လဝ(ဝ)လူမျိုးများ နေထိုင်သွားကြောင်း အထောက်အထားများ (အထူးသဖြင့် ဘုရားပုထိုးစေတီများနှင့် ရပ်ကွက်ကျေးရွာများ)လည်း အထင်အရှားရှိနေပေသေးသည်။ ကရင်မျိုးနွယ်စုများ နေထိုင်သွားခဲ့သည့် ကျေးရွာများတွင်လည်း ဘုရားပူဇော်ပွဲပြီးတိုင်း ကရင်ဒုံးယိမ်းအက ကကြသည့် သားစဉ်မြေးဆက် ရိုးရာဓလေ့တစ်ခုကိုလည်း ယခုထက်တိုင် တွေ့မြင်နိုင်သေးသည်။
ကျန်စစ်မင်းလက်ထက်
ချောင်းဦးမြို့ဟု အမည်နာမ ခေါ်ဝေါ်သမုတ်ခြင်းမှာ ကျန်စစ်သားမင်းသည် နွယ်ခွေချောင်းအတိုင်း ပဲပြစ်တောရွာအရပ်မှ ထွက်ခဲ့ကာ ချောင်းဦးမြို့နေရာ အရပ်သို့ရောက်သောအခါ တစ်ဖက်ကမ်းသို့ကူးနိုင်ရန် ချောင်းညာမှ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် စီးဆင်းလာသော ချောင်းရေလှိုင်းလုံးကြီးများနှင့်အပြိုင် လှံထောက်ကာ ပြေးလာရာ မြို့တည်ရာအရပ်၌ ချောင်းရေလှိုင်းလုံးကြီးများကသာ ဦးသွားသဖြင့် မင်းဖြစ်၍ မြို့တည်စေသော် ချောင်းဦးဟု သတ်မှတ်သမုတ်တော်မူခဲ့သည်။ ချောင်းရေကျချိန် မြို့နေရာဘက်ကမ်းသို့ ကူးလာသောအခါ ပုဂံပြည်မှ ဝန်မင်းများ ကြိုတင်စောင့်နှင့်ပြီး၊ ခယကြိုဆိုကြကာ ပုဂံပြည်သို့ ပြန်လည်လိုက်ပါမည့်အကြောင်း တောင်းပန်ခယကြသည့်နေရာကို နောင် မင်းဖြစ်လျှင် ဝင်္ခယ(ဝင်ခယ/ဝန်ခယ)စေတီတော်ကို တည်စေခဲ့သည်။ ကျန်စစ်မင်းသားသည် အနော်ရထာမင်းဒေါသမပြေသေးကြောင်း အခြေအနေမှန်ကို သုံးသပ် ရိပ်မိသဖြင့် ပြန်မလိုက်သေးကြောင်း ငြင်းဆိုကာ တစ်ကိုယ်တော်တည်း ချောင်းဦးအရပ်တွင်ပင် လှည့်လည်ပုန်းအောင်းနေစဉ် ယခု ထီးလှိုင်ရှင်စေတီတော်နေရာ၌ အနားယူနေခိုက် အနီးတွင်စိုက်ထားသော အရိန္ဒမာလှံတော်သည် ရင်ဘတ်တော်ပေါ်သို့ လဲကျလာသဖြင့် ရန်သူ့ရန်မှ ဆက်လက်လွတ်မြောက်ခဲ့သဖြင့် ထိုနေရာတွင် သဲပုံစေတီငယ်လေး တည်ထားခဲ့ပြီးနောက် မင်းဖြစ်လျှင် ထီးလှိုင်ရှင်စေတီတော်ကို တည်ထားစေခဲ့သည်။ (ထိတ်လန့်ရှင်ဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ရာမှ ထီးလှိုင်ရှင်ဟု ပြောင်းလဲကြောင်းလည်း ပါးစပ်ရာဇဝင်ပြောဆိုကြသည်။ သမိုင်းတွင် ထင်ရှားသော အမည်မှာလည်း ထီးလှိုင်ရှင်ပင်ဖြစ်ရာ မူလကတည်းကပင် ထီးလှိုင်ရှင်ဟု ဘွဲ့တော်ဆက်ကပ်ခဲ့သည်လည်းဖြစ်နိုင်သည်။ သို့မဟုတ် ပါးစပ်ရာဇဝင်အတိုင်း ထိတ်လန့်ရှင်ဟုခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်လည်း ဖြစ်တန်ရာသည်။)
ထို့ပြင် ရဲမက်စစ်သည်များ အရှေ့မှအုပ်၍ဖမ်းရာ မဖမ်းမိသော အရပ်ကို အရှေ့မအုပ်ရပ်၊ အနောက်မှအုပ်၍ဖမ်းရာ မဖမ်းမိသောအရပ်ကို အနောက်မအုပ်ရပ်၊ ကျန်စစ်မင်းသားထွက်ပြေးရာ ဆံတော်မျှကိုသာ စွဲမိသောအရပ်ကို ဆံတော်စွဲရပ်၊ ရဲမက်စစ်သည်လှေများတက်လာသောအရပ်ကို ရဲလှေရပ်ဟု ခေါ်ဝေါ်အမည်တွင်ခဲ့ရာ၊ ယနေ့ထက်တိုင်ပင် ထိုအမည်များနှင့်ရပ်ကွက်များ (အရှေ့မအုပ်၊ အနောက်မအုပ်၊ ဆံတော်စွဲ၊ ရဲလှေရပ်ကွက်များ) အထင်အရှားရှိနေပေသည်။ (အရှေ့မအုပ်/အနောက်မအုပ်အမည်တွင်ပုံ မူကွဲများလည်း ရှိသေးသည်။) မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ ချောင်းဦးမြို့သည် သမိုင်းတွင် ကျန်စစ်သားမင်းနှင့်ဆက်နွယ်ပတ်သက်နေခဲ့သော ရှေးအလွန်ကျသည့် အရပ်ဒေသဖြစ်ခဲ့သည်ဆိုသည်ကိုမူ ငြင်းဆန်၍ ရနိုင်မည်မဟုတ်ပေ။
အလောင်းစည်သူမင်း တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သော ဘုရားပုထိုးစေတီတော်များ
ရတနာကြငှာန်းရွှေဂူမြတ်စွာဘုရားကြီးသည် ချောင်းဦးမြို့ရှိ အလောင်းစည်သူမင်းကြီး၏ ထင်ရှားသော ကုသိုလ်တော်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဘုရားကြီးပရဝုဏ်တော်အတွင်းတွင် ကျောက်စာတိုက်လည်းရှိသည်။ အခြား ထင်ရှားသော အလောင်းစည်သူမင်း၏ကုသိုလ်တော်တစ်ခုမှာ ဖောင်တော်ဦးဘုရားဖြစ်သည်။ ချောင်းဦးမြို့တွင် အလွန်ရှေးကျသော ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများစွာလည်းရှိသည်။ မည်သည့်ခေတ်ကဟု မခန့်မှန်းနိုင်သော ရှေးဟောင်းအုတ်ကျောင်းတော်ကြီးတစ်ကျောင်းလည်းရှိသည်။ (သမိုင်းမူကွဲအရ ရွှေဂူကြီးမြတ်စွာဘုရားကို ညောင်ဦးစောရဟန်းမင်း သို့မဟုတ် ပုပ္ပါးစောရဟန်းမင်းခေါ် တောင်သူကြီးမင်း မြန်မာသက္ကရာဇ် ၂၈၈ ခုနှစ်တွင် တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သည်ဟုလည်း ဆိုသည်။ အဌ် အဌ် ခြူ - ရွှေဂူစောရဟံ အရ သက္ကရာဇ်-၂၈၈ ခုနှစ်တွင် ရွှေဂူဘုရားကြီးကို စောရဟံ(ခ)စောရဟန်းမင်း တည်ထားခဲ့သည်ဟု ခေတ်အဆက်ဆက် လက်ခံပြောဆိုလာခဲ့ကြသည်။ (ပဋိလုံ ကောက်နည်းဖြင့်) သက္ကရာဇ်- ၂၈၈ခုနစ် ဘုရားတည်ကြောင်း ယခုခေတ်ရေးထိုးထားသော ရတနာရွှေဂူဘုရားကြီး ကျောက်စာတွင် ဖော်ပြပါရှိသည်။)
ပုဂံခေတ်နှောင်း
ပုဂံခေတ် နောက် - အင်းဝခေတ်၊ စစ်ကိုင်းခေတ်စသည်တို့တွင်လည်း ချောင်းဦးမြို့သည် ထောင်စုပြရွာအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ထောင်ပြုမြို့အဖြစ်လည်းကောင်း အေးချမ်းစည်ကားစွာ တည်ရှိခဲ့သည်။ အင်းဝခေတ် အင်းဝဘုရင်များ၏ နိုင်ငံတည်ထောင်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်များတွင် အမြင့်မြို့ပြနှင့် ချောင်းဦးဆယ်ရွာသည် တွဲဖက်လျက် အရေးပါစွာ ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ အင်းဝဘုရင် မင်းကြီးစွာစော်ကဲသည် ချောင်းဦးဆယ်ရွာအနောက်ဘက်ရှိ အမြင့်မြို့စားဖြစ်ခဲ့သည်။
ကုန်းဘောင်ခေတ်
ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် ရတနာပူရ တတိယ မြို့တည် နိဗ္ဗန်ဆိပ်ဦးစေတီဒါယကာ ဆင်ဖြူရှင်လက်ထက် မဟာရတနာပုံ ပိဋကတ် တိုက်စိုး ချောင်းဦးဆယ်ရွာစား ရမ္မသီရိကျော်ထင်သည် ထင်ရှားသော စာပေပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ မင်းတုန်းမင်းလက်ထက် ချောင်းဦးဆယ်ရွာစား အမြင့်မြို့ဝန် မင်းလက်ဝါးသည် အုပ်ချုပ်ရေးတွင် ထင်ရှားသူတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဆင်ဖြူတိုင်ရွာ၊ ထားဝယ်မြို့နယ်
ဆင်ဖြူတိုင်ရွာ(Sinhpyutaing)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ ဆင်ဖြူတိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,120 ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ခုနစ်၊ စက်တင်ဘာလ၏ ထားဝယ်မြို့နယ်ဒေသဆိုင်ရာအချက်အလက်များအရ ၈.၅၉ဧက ရှိသော မူလွန်ကျောင်း ၌ ဆရာ/ဆရာမ ၈ဦး၊ ကျောင်းသား/သူ ၇၃ဦး ရှိကာ ဆရာ/ဆရာမ တစ်ဦးလျှင် ကျောင်းသား/သူ ၉ယောက် နှုန်းအချိုးကျသည်။ ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာနခွဲရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထားဝယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချောင်းဦးမြို့
ပထဝီဝင်တည်နေရာ
ချောင်းဦးမြို့သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၂၃၁.၄၆ ပေတွင် တည်ရှိပြီး မြောက်လတ္တီကျု ၂၂° ၄၅' နှင့် အရှေ့လောင်ဂျီကျု ၉၅° ၈' မှ ၉၅° ၂၅' အကြား တည်ရှိသည်။ ချောင်းဦးမြို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေသော မြို့နယ်များမှာ အရှေ့ဘက်တွင် မြင်းမူမြို့နယ်၊ တောင်ဘက်နှင့် အရှေ့တောင်ဘက်တွင် မြောင်မြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် ဆားလင်းကြီးမြို့နယ် နှင့် မြောက်ဘက်တွင် မုံရွာမြို့နယ်တို့ဖြစ်သည်။ အနောက်ဘက်တွင် ချင်းတွင်းမြစ် ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။
ချင်းတွင်းမြစ်နှင့် ၆ မိုင်ဝေးကွာ၍၊ ကုန်းပိုင်းလည်းမကျ ရေပိုင်းလည်းမက ဗဟိုဒေသ၌ တည်ရှိသောကြောင့်၊ ယာလုပ်ငန်း၊ လယ်လုပ်ငန်းများဖြင့်၊ အရောင်းအဝယ် ဖွံ့ဖြိုးသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ ပဲ၊ ပြောင်း၊ နှမ်း၊ ဝါနှင့် စပါးများ ထွက်သည်။ မြို့၏ လူဦးရေမှာ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ကောက်ယူခဲ့သော သန်းခေါင်စာရင်းအရ၊ ၆၄၄၂ ယောက်ခန့် ရှိလေသည်။
ထင်ရှားသော နေရာဒေသများ
ရှေးဟောင်းသမိုင်းဝင် ဘုရားပုထိုး စေတီများ များစွာရှိသည်။ ချောင်းဦးမြို့တွင် စေတီပုထိုးပေါင်း ၂ဝဝ ကျော်ရှိ၍၊ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းပေါင်း (၆ဝ)ကျော် ရှိသည်။ ထင်ရှားသော စာသင်တိုက်ကြီးများအနက် မဟာဓမ္မာရုံပါဠိတက္ကသိုလ်ကြီးကို ၁၂၆၅ ခုနှစ်တွင် ဆရာတော်ကြီး ဘဒ္ဒန္တဒီပမာလာက စတင်တည်ထောင်တော်မူခဲ့ရာ ၁၃၆၅ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလ (၂ဝဝ၄ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလ)တွင် ရာပြည့်ပွဲကြီးကို ကျင်းပနိုင်ခဲ့သည်။ ဆရာတော်ဘုရားကြီး ဘဒ္ဒန္တဒီပမာလာကို အင်္ဂလိပ်အစိုးရက အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့တံဆိပ်တော် ဆက်ကပ်ပူဇော်ခဲ့သကဲ့သို့ ဒုတိယဆရာတော်ဘုရားကြီး ဘဒ္ဒန္တမာနိတ၊ (လက်ရှိ) တတိယနာယကဆရာတော်ဘုရားကြီး ဘဒ္ဒန္တဝရသမ္ဗောဓိ တို့ကိုလည်း အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့တံဆိပ်တော်များ အဆက်ဆက် ဆက်ကပ်ပူဇော်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ အခြားထင်ရှားသော ဆရာတော်ကြီးများမှာ ရွှေတောင်ဆရာတော်ဘုရားကြီး၊ သိမ်တော်ဆရာတော်ဘုရားကြီး၊ ဇေယျသုခဆရာတော်ဘုရားကြီးတို့ဖြစ်သည်။ ထင်ရှားသော စာသင်တိုက်ကြီးများမှာ မဟာဓမ္မာရုံပါဠိတက္ကသိုလ်၊ ရွှေတောင်ကျောင်းတိုက်၊ သိမ်တော်ကျောင်းတိုက်၊ ဇေယျသုခကျောင်းတိုက်၊ ညောင်ပင်ပဇ္ဇောတာရုံကျောင်းတိုက်စသည်တို့ဖြစ်သည်။
လမ်းညွှန်
မုံရွာ-မန္တလေးရထားနှင့် ချောင်းဦး-ပခုက္ကူရထားတို့ဖြင့် ချောင်းဦးသို့ရောက်နိုင်သည်။ ကား၊ ဆိုင်ကယ်နှင့် အခြားယာဉ်လမ်းကြောင်းများဖြင့်လည်း မန္တလေး(သို့မဟုတ်) မုံရွာမှ သွားရောက်နိုင်သည်။ ချောင်းဦးမြို့သည် မန္တလေးမြို့မှ ၈၄ မိုင်ခန့်ဝေးပြီး၊ မုံရွာမြို့မှ တောင်ဘက် ၁၄မိုင် ခန့်ဝေးသည်။ ထို့ပြင် ချောင်းဦးမှ ပခုက္ကူသို့ ဆက်သွယ်ရေးလမ်းပန်းကောင်းမွန်သည်။
စီးပွားရေး
ချောင်းဦးမြို့သည် အဓိကဆက်သွယ်ရေးအဝေးပြေးလမ်းမကြီးများနှစ်ခု၏ဆုံမှတ်တွင်တည်ရှိပြီး၊ တစ်မြို့နယ်လုံး လယ်ယာမြေများ ဧကမြောက်မြားစွာရှိသဖြင့်၊ မြို့နေလူထုစီးပွားရေးသည် လွန်စွာကောင်းမွန်ပြီး၊ ဆန်ရေစပါး သစ်သီးဝလံ ပေါများကြွယ်ဝသည်။ စီးပွားရေး၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးကောင်းမွန်သဖြင့် နေပျော်သော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။
ရာသီဥတု
မြန်မာနိုင်ငံ၏အလယ်ပိုင်းဒေသတွင်တည်ရှိပြီး ရာသီဥတုသမမျှတသည်။ အပူပိုင်းဇုံ စိုစွတ်ခြောက်သွေ့သော ရာသီဥတုရှိသည်။
ပညာရေး
စက်မှု/နည်းပညာ အထက်တန်းကျောင်း T.H.S
ထူးခြားထင်ရှားချက်များ
လွပ်လပ်ရေးတိုက်ပွဲဝင် ငြိမ်းချမ်းရေးဗိသုကာ ဆရာကြီး သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း က ဖခင်၏အမျိုးများရှိရာ ချောင်းဦးမြို့နယ်သို့ လာရောက်ရင်း ချောင်းဦးဆယ်ရွာသီချင်းကို ရေးဖွဲ့သီကုံးခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစောဆုံးအမျိုးသားကျောင်းများတည်ထောင်သည့် မြို့များတွင် ချောင်းဦးမြို့သည်လည်း တစ်မြို့အပါအဝင် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ပဲခူးမြို့မရွှေကူဆရာတော်ဘုရားကြီး ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒာစာရ၊ မန္တလေးမြို့မ မစိုးရိမ်တိုက်သစ်ဆရာတော်ကြီး ဘဒ္ဒန္တသီရိနန္ဒာဘိဝံသ နှင့် မုံရွာမြို့ သထုံဝံသဆရာတော်ကြီး ဘဒ္ဒန္တပညာဝံသတို့ ငယ်စဉ်က မဟာဓမ္မာရုံပါဠိတက္ကသိုလ်တွင် ပရိယတ္တိစာပေများ လေ့လာဆည်းပူး သင်ကြားခဲ့ဖူးသည်။ ထို့ပြင် မဟာဗောဓိတထောင်ဆရာတော်ဘုရားကြီး ဦးနာရဒသည်လည်း ချောင်းဦးမြို့နယ်အတွင်း ကျီကုန်းရွာတွင် ပရိယတ္တိစာပေ သင်ယူလေ့လာခဲ့သည်။
၁၃၇၄ ခုနှစ်၊ သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့(၃ဝ.၁ဝ.၂ဝ၁၂)တွင် ချောင်းဦးမြို့၌ အကြိမ်(၇ဝ)မြောက် မြို့လုံးကျွတ်မဟာပဝါရဏာပွဲတော်ကို စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ အောင်အောင်မြင်မြင် ကျင်းပနိုင်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ တစ်မြို့နယ်လုံးဆိုင်ရာ သံဃာတော်များ၏ သီတင်းကျွတ်ကာလ စုပေါင်း မဟာပဝါရဏာပြုပွဲကို ၁၉၄၂ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ ယနေ့အချိန်ထိ စဉ်ဆက်မပြတ် ပြုလုပ်ကျင်းပလျက်၊ သံဃာ့ဒါနလောင်းလှူပွဲတော် ပဒေသာဒါနပွဲတော်ကြီးကိုလည်း နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ပြုလုပ်ကျင်းပ လှူဒါန်းပူဇော်လာခဲ့ကြသည်မှာ ယခု ၂ဝ၁၂ ခုနှစ်တွင် အကြိမ်(၇ဝ)မြောက်ပြည့်ခဲ့ပြီဖြစ်ရာ၊ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ သက်တမ်းအရှည်ဆုံး မြို့လုံးကျွတ်မဟာပဝါရဏာပွဲတော်များတွင် ထိပ်ဆုံးမှပါဝင်ပေသည်။
၂၀၂၁ ဖြစ်စဉ်
၂၀၂၁ ခု၊ မတ်လ ၁၆ ရက်တွင် အာဏာသိမ်းမှုဆန့်ကျင်ရေး ညသပိတ်ပြုလုပ်ရာ စစ်တပ်မှ ပစ်ခတ်ဖြိုခွဲ၍ ၂ ဦး သေသည်။
အမှတ်တရ ထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်
.သခင် အံ့ကြည်(လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင် ဒုတိယအဆင့်၊ ၁၉၉၀ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီရွေးကောက်ပွဲ အနိုင်ရလွတ်တော်အမတ်၊(NLD)
တောင်ရှည် (အောက်)ရွာ၊ တောင်ရှည်
တောင်ရှည် (အောက်)ရွာ၊ တောင်ရှည်
အဝပြန်ရွာ၊ ဒေါင့်ကြီး
အဝပြန်ရွာ၊ ဒေါင့်ကြီး
မြို့ချောင်းကြီးရွာ (မြို့ချောင်းကြီး)
မြို့ချောင်းကြီးရွာ၊ မြို့ချောင်းကြီး
ဘာရိန်းနိုင်ငံ
ဘာရိန်းနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အမည်မှာ ဘာရိန်းဘုရင့်နိုင်ငံ (Kingdom of Bahrain) ဟုဖြစ်သည်။ ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ အတွင်းရှိ ကျွန်းငယ်လေးဖြစ်ပြီး အယ်လ်ခါလီဖာ (Al Khalifa) တော်ဝင်မိသားစုမှ အုပ်ချုပ်သည်။ ဘာရိန်းနိုင်ငံသည် ကျွန်းပေါင်း (၃၃)ခုဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသော ကျွန်းစုနိုင်ငံဖြစ်သော်လည်း ဘာရိန်းကျွန်းမှာ အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ ၅၅ကီလိုမီတာရှည်ပြီး ၁၈ကီလိုမီတာကျယ်သည်။ ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံသည် ဘာရိန်းနိုင်ငံ၏ အနောက်ဘက်တွင်ရှိပြီး ဖာ့ဒ်ဘုရင်တမံပေါင် (King Fahd Causeway) ဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ၁၉၈၆ခု၊ နိုဝင်ဘာလ (၂၅)ရက်နေ့တွင် အဆိုပါတမံပေါင်ကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ဘာရိန်းပင်လယ်ကွေ့၏ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် ကာတာနိုင်ငံ ရှိသည်။ ကာတာ-ဘာရိန်းတမံပေါင် စီမံကိန်းပြီးစီးလျှင် ကမ္ဘာ့အရှည်ဆုံး ပေါင်းကူးတမံဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ ဘာရိန်းနိုင်ငံသည် ရေနံနှင့် ပုလဲ ကြွယ်ဝသော တိုင်းပြည်ဖြစ်သည်။ မိုးမျှော်အဆောက်အဦးများလည်း အများအပြားရှိသည်။ ဘာရိန်းကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးဗဟိုဌာန နှင့် ဘာရိန်း ဘဏ္ဍာရေးဆိပ်ကမ်းတို့အပြင် အခြားမိုးထိုးအဆောက်အဦးအများအပြားရှိသည်။ ၁၀၂၂မီတာအမြင့်ရှိမည့် မာဂျန်တာဝါ ကို ဆောက်လုပ်ရန် စီစဉ်လျက် ရှိသည်။
ကွမ်းခြံကုန်းမြို့
ကွမ်းခြံကုန်းမြို့သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။ ကွမ်းခြံကုန်းမြောက်ပိုင်းနှင့် ကွမ်းခြံကုန်းတောင်ပိုင်း မြို့နယ် ၂ နယ်၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်သည်။ ထိုမြို့နယ် ၂ နယ်သည် မြောက်ဘက် ဒလတောကြီးတန်းမှ နေ၍ တောင်ဘက်ပင်လယ်အထိ ရောက်သည်။ တောကြီးတန်းသည် မြေရင့်မြေကျက်ကုန်းတန်းဖြစ်၍၊ သစ်တော၊ ဝါးတော၊ ကော်ဖတ်တောနှင့် ဥယျာဉ်တို့ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းတည်ရှိသည်။ ကျန်မြေနိမ့်ပိုင်းမှာကား မြစ်ချောင်းတို့ဖြင့် သွယ်ဖြာယှက်သန်းလျက် မြေဩဇာကောင်းမွန်သော ပယ်လယ်တိမ် ပင်လယ်ကောမြေနုကျွန်းပေါ် ကွင်းပြင်ရပ်ဖြစ်သည်။
ကွမ်းခြံကုန်းမြို့မှာ မူလက ရန်ကုန်ခရိုင်၊ အံ့ကြီးမြို့နယ်၊ လှဝတီတိုက်တွင် ပါဝင်သောရွာတစ်ရွာမျှသာ ဖြစ်သည်။ ခရစ်နှစ် ၁၈၅၈ မှ ၁၈၇၇ ခုနှစ်အတွင်း အိမ်ခြေ ၂ဝ⁠ဝ ကျော်နှင့် လူဦးရေ ၁ဝ⁠ဝဝ ကျော်မျှသာ ရှိခဲ့ဘူးသည်။ များသောအားဖြင့် မွန်လူမျိုးများသာ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုစဉ်က ရွာသူရွာသားတို့၏ အလုပ်အကိုင် မှာ ဆားဦးများ ဖုတ်လုပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဆားဦးဖုတ်ရန် မြေစေးကို ရွာ၏မြောက်ဘက် တောကြီးတန်းရှိ အတွတ်အိုင်မှ ရသည်။
နှောင်းခေတ်တွင် အရှေ့ဘက်ကွမ်းခြံကုန်းရွာနှင့် အနောက် ဘက်တော်ပလွဲရွာ ၂ ရွာပေါင်း၍ ကွမ်းခြံ ကုန်းမြို့ဟု ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ဟံသာဝတီခရိုင် ကွမ်းခြံကုန်းမြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်ရာဖြစ်သည်။ ထိုမှတစ်ဖန် ကွမ်းခြံကုန်းမြို့နယ်ကို တောင်နှင့်မြောက် ၂ နယ်ခွဲပြန်သည်။ ကွမ်းခြံကုန်းမြို့ကို ကွမ်းခြံကုန်းချောင်းက အရှေ့အနောက် ဖြတ်သန်းစီးသွား၍ ကွမ်းခြံကုန်းချောင်း၏ လက်တက်များဖြစ်သော တော်ပလွဲချောင်းနှင့် တုတ်ခေါင်ချောင်းတို့က တောင်မြောက်ဖြတ်သန်းစီးသွားကြသည်။ ကွမ်းခြံကုန်းမြို့သည် ကွမ်းသီးပင်၊ အုန်းပင်တို့ဖြင့် စိမ်းလန်းသာယာစိုပြည်သည်။ ကွမ်းခြံကုန်းမြို့နယ်များတွင်၊ ကုန်းပိုင်းရှိလူများသည် ဥယျာဉ်လုပ်ကိုင် စားကြ၍၊ ကွင်းပိုင်းရှိလူများမှာ လယ်ယာလုပ်ကိုင်စားကြသည်။
ကွမ်းခြံကုန်းမြောက်ပိုင်းမြို့နယ်တွင် (၁)ကော့မှူးတိုက် (၂) ဣန္ဒာပူရတိုက် (၃) ထမ်းမနိုင်တိုက် (၄) မုတ်ကျွန်းတိုက် (၅) ကိုးတောင်တိုက်ဟူ၍ တိုက်ငါးတိုက် ကျေးရွာ ၅၈ ရွာ ရှိ သည်။ (၁) မြို့ကုန်းတိုက် (၂) တော်ကူးတိုက် (၃) ကညင် ကုန်းတိုက် (၄) ဈေးမသွယ်တိုက် (၅) ကမာပါတိုက်ဟူ၍ တိုက်ငါးတိုက် ကျေးရွာ ၄၅ ရွာတို့သည် ကွမ်းခြံကုန်း တောင်ပိုင်းမြို့နယ်၌ ပါဝင်ကြသည်။ တောကြီးတန်းနှင့် ကွင်းအစပ်ကို လျှောက်ကာ ပေတစ်ရာလမ်းဖောက်၍ ကွမ်းခြံကုန်းမြို့နှင့် တွံတေးမြို့ကို ဆက်ထားသည်။ ထိုလမ်းတစ်လျှောက်တွင် စေတီတော်အများသည် ကုန်းတန်းစောင်း၌ တည်ရှိကြကုန်သည်။ သမိုင်းဆရာတို့က ထိုစေတီတို့ကို တဖုဿ၊ ဘလ္လိကတို့ ဆံတော်ပင့်ခဲ့စဉ်က ဆီးကြိုရာအရပ်တို့တွင် တည်အပ်သော ဆံတော်ကြို ဘုရားများဟု အသိအမှတ်ပြုကြပေသည်။ ယင်းတို့အနက် အချို့မှာကား ဒေးဒနောရွာတွင် ကျိုက်ဒေးကနောင် (စစ်ပင်ကုန်းဘုရား)ခေါ် ဒေးဒနောဘုရား၊ အင်္ဂလုံးရွာတွင် ကျိုက်အံ့ခလွန်း(ချောင်အင်းဘုရား)ခေါ် အင်္ဂလုံး ဘုရား၊ ဆပဂန်ရွာ (မုံ့ဆန်းစားရွာ)တွင် ကျိုက်လှာပဂန် (မုံ့ဆန်းအိုင်ဘုရား)ခေါ် ဆပဂန်ဘုရား၊ ကလျာဏီ သိမ်ကျောက်စာ၌ လက္ခိယပုရဟုရေးသော လက္ခိုက်ရွာတွင် လက္ခိုက်ဘုရား၊ ကော့မှူးရွာတွင် ကျိုက်ကော့မှူး (ကျွန်းငူဘုရား)ခေါ် ကော့မှူးဘုရား၊ ဖရကြီးရွာတွင် ဖရကြီးဘုရားတို့ ဖြစ်ကြပေသည်။ အဆိုပါလမ်းမကြီးပေါ်တွင် မြို့ရိုးကျုံးမြောင်းအပျက်များ အထင်အရှားရှိသေး၍ မြို့ကုန်းရွာဟုတွင်သော ရွာတစ်ရွာလည်း ရှိပေသည်။ ကွမ်းခြံကုန်းမြို့မြောက်ဘက် မရန်းရွာဟောင်း သင်္ဂဇာဆရာတော်ဘုရား ဝါကပ်ခဲ့ရာ ကျိုက်ပတ်တောရမှာ ယခုအခါ ပျက်စီးလျက်ရှိလေပြီ။ ကွမ်းခြံကုန်းတောင်ပိုင်းမြို့နယ်၏တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် ကျယ်ပြန့်သော ပင်လယ်သောင်ပြင်တို့ဖြင့် အပန်းဖြေစခန်း ဖြစ်ခဲ့ဘူးသည့် လက်ခုပ်ကုန်းရွာ ရှိသည်။ မုတ်ကျွန်းတိုက်တွင် ရှေးက ရန်ကုန်မြစ်ကို စောင့်ရှောက်သော ဓနုတ်ကင်းရွာနှင့် ရှေးဟောင်းဓနုတ်စေတီတော်ကြီး(ဒလ) တည်ရှိသည်။ ထမ်းမနိုင်တိုက်တွင် ပင်လယ်ရေကို ဆားချက်၍ ကြီးပွားခဲ့သော ထမ်းမနိုင်ရွာရှိသည်။ ကို⁠ကိုကျွန်း နှစ်ကျွန်းသည်လည်း ဤတောင်ပိုင်းမြို့နယ်တွင် ပါဝင်ကြသည်။
ကွမ်းခြံကုန်းမြို့သည် စာရေးဆရာ ကဗျာဆရာ မင်းသုဝဏ် (ဦးဝန်) နှင့် နှမ ကဗျာဆရာမ နုယဉ် (ဒေါ်ယဉ်နု) တို့၏ မွေးရပ်ဌာနီ ဖြစ်သည်။
အာတိတ် သမုဒ္ဒရာ
အာတိတ်သမုဒ္ဒရာ သည် မြောက်ကမ္ဘာခြမ်းတွင် တည်ရှိပြီး အာတိတ် မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းဒေသ အများဆုံးပါဝင်ကာ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အဓိက သမုဒ္ဒရာ ဒေသကြီး ၅ ခုတွင် အသေးငယ်ဆုံးနှင့် အတိမ်ဆုံး ဖြစ်သည်။ အချို့သော သမုဒ္ဒရာဆိုင်ရာ ပညာရှင်များက ထိုနေရာကို အာတိတ်မြေထဲပင်လယ် သို့မဟုတ် အာတိတ်ပင်လယ်ဟု ခေါ်ဆိုလေ့ ရှိကြပြီး အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာ၏ မြေထဲပင်လယ်ဒေသ တစ်ခု အဖြစ် သတ်မှတ်ကြသော်လည်း နိုင်ငံတကာ ဟိုက်ဒရိုဂရပ်ဖ်ဖစ် အဖွဲ့အစည်းမှ ထိုနေရာကို သမုဒ္ဒရာ အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ အာတိတ်သမုဒ္ဒရာဒေသ ကို ကမ္ဘာပေါ်ရှိ သမုဒ္ဒရာများ၏ မြောက်ဘက် အစွန်ဆုံး အပိုင်းအဖြစ်လည်း ရှုမြင်နိုင်သည်။
အာတိတ်သမုဒ္ဒရာ
ကမ္ဘာ့မြောက်ဝင်ရိုးစွန်း၏ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ရေပြင်ကျယ်ကြီးသည် အာတိတ်သမုဒ္ဒရာဟု ခေါ်သည်။ ထိုရေပြင်ကျယ်ကြီးသည် ဥရောပ၊ အာရှနှင့် မြောက်အမေရိက တိုက်တို့၏ မြောက်ဘက်တွင်တည်ရှိ၍ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၅၅၄၁ဝဝဝ ကျယ်ဝန်းလေသည်။ အနက်ဆုံးနေရာတွင် ပေပေါင်း ၁၇၈၅ဝ နက်၏။ အာတိတ်သမုဒ္ဒရာ၏ ဗဟိုမှ ကမ္ဘာ့မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းအထိ မိုင်ပေါင်း ၅ဝဝ ခန့် ဝေးကွာ သည်။ အာတိတ်သမုဒ္ဒရာသည် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် ဗဲရင်းရေ လက်ကြားဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဗဲရင်းပင်လယ်ဖြင့် လည်းကောင်း ဆက်သွယ်လျက်ရှိသည်။ ဗတ်ဖင်ပင်လယ်အော်၊ ဂရင်းလန်း ပင်လယ်၊ ဒေးဗစ်နှင့် ဒိန်းမတ် ရေလက်ကြားများကမူအာတိတ် သမုဒ္ဒရာကို အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် ဆက်သွယ်ပေးကြလေ သည။ အာတိတ် သမုဒ္ဒရာကမ်းခြေတွင် ဗိုးဖတ်ပင်လယ် (မြောက်အမေရိကတိုက်ကမ်းလွန်)၊ ဝှိုက်နှင့် ဗဲရင်းပင်လယ်များ (ဥရောပတိုက်ကမ်းလွန်)၊ ကာရာ၊ လက်ပတက်နှင့် အရှေ့ဆိုက် ဗီးရီးယန်းပင်လယ် (အာရှတိုက် ကမ်းလွန်) များရှိသဖြင့် ထိုပင်လယ် များသည်လည်း အာတိတ်သမုဒ္ဒရာတွင် ပါဝင်ကြ လေသည်။ ထိုပင်လယ်များ အတွင်းသို့ စီးဝင်ကြသောအဓိက မြစ်များမှာ မက္ကင်ဇီ၊ အော့၊ လျိနာနှင့် ယင်နီဆေးတို့ဖြစ်သည်။ နယူးဖောင်လန်ကျွန်းကြီးသို့ မြူထူများကို သယ်ဆောင်လာသော အေးသည့်လားဗရာဒေါ ရေစီးကြောင်းသည် အာတိတ်သမုဒ္ဒရာမှ စ၍စီးလာခြင်း ဖြစ်သည်။ ဆိုဗီယက်အစိုးရ အရှေ့မြောက်လမ်းခေါ် ရေလမ်းတစ်ခုကို ၁၈၇၈-၁၈၇၉ ခုနှစ်တွင် တီထွင်ခဲ့သည်။ ထိုလမ်းသည် အာတိတ်သမုဒ္ဒရာကမ်းရှိ မားမန့်မှ ဗဲရင်းရေလက်ကြားသို့ သွားသည်။ ထိုနောက် လမ်းတစ်လမ်းမှာ အနောက်မြောက် ဘက်လမ်းဖြစ်၍ အမေရိကတိုက်၏ မြောက်ဘက်မှသွားသည်။ ထိုနောက် လမ်းကို ၁၉ဝ၅ ခုနှစ်တွင် ရိုအဲအားမန်ဆင်က အဆုံးသတ်သွားခဲ့လေသည်။ ထို့ပြင် အခြားဖြစ်နိုင်သည့် လမ်းလေးလမ်းလည်း ရှိသေးသည်။ သို့သော် ထိုလမ်းများသည် ရေခဲစိုင်မျောများကြောင့် ဘေးအန္တရာယ်နှင့် မကင်းကြချေ။ အာတိတ်သမုဒ္ဒရာ အတွင်း၌ ကျွန်းအမြောက်အမြားရှိရာ အကြီးဆုံးများမှာ ဂရင်းလန်း၊ ဗတ်ဖင်၊ဝိတိုရိယ၊အဲလဇမီးယား၊ ဗန့်နှင့် နိုဗယာ ဇင်လယာတို့ ဖြစ်သည်။ ဆိုမာဆက်၊ ပါရီ၊ မဲလဗီးဗတ်ဟတ်နှင့် ကနေဒါနိုင်ငံ၏ မြောက်ဘက်ရှိ အခြား ကျွန်းများသည် အာတိတ်သမုဒ္ဒရာ၏ ကျွန်းစု ဖြစ်သည်။ အာတိတ် သမုဒ္ဒရာရှိ အပင်နှင့် တိရစ္ဆာန်လောကသည် မြောက်အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာရှိ အပင်နှင့် တိရစ္ဆာန် လောကနှင့် မခြားနားချေ။ ရေခဲတမျှအေးသော အာတိတ် သမုဒ္ဒရာနှင့် လားဗရာဒေါ ရေစီးကြောင်းတို့တွင် ကော့ဒ၊ ဖလောင်ဒါနှင့် ဟယ်လီဗတ်တို့ကဲ့သို့သော အဖိုးတန် ငါးများနှင့် ပြည့်နှက် လျက်ရှိသည်။ ထို့ပြင် အာတိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်း၌ များသော အားဖြင့် ပင်လယ်ဖျံ၊ လင်းပိုင်ခေါင်းတို၊ ဝါးလရတ်ဖျံနှင့် ဝေလငါး များကိုလည်း တွေ့နိုင်သေးသည်။
အဒုဋ္ဌုလ္လာပတ္တိသုတ်
(၂)သုတ် ရှိပါသည်။
အဒုဋ္ဌုလ္လအာပတ်ကို ဒုဋ္ဌလ္လအာပတ်ဟု ပြ (ပြောဟော, ရေးသား, ယူဆ, ပြုကျင့်ခဲ့ကြသော ရဟန်းတို့သည် လူအများအစီးအပွားမဲ့ရန်၊ ချမ်းသာမဲ့ရန်၊ အကျိုး စီးပွားမဲ့ရန်၊ နတ်, လူတို့ဆင်းရဲရန် ကျင့်သုံးကြကုန်၏။ သည်သာမကသေး ထိုရဟန်းတို့သည် များစွာသော အကုသိုလ်ကိုလည်း တိုးပွားစေကုန်၏။ ဤသဒ္ဓမ္မသုံးဖြာ သာသနာတော်ကို ကွယ်ပျောက်စေသူတို့လည်း ဖြစ်ကုန်၏-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ --- အဒုဋ္ဌုလ္လအာပတ်ကို အဒုဋ္ဌုလ္လအာပတ်ဟု ပြ(ပြောဟော, ရေးသား, သင်ကြား ယူဆ, ကျင်သုံးနေ)ကြသော ရဟန်းတို့သည် လူအများတို့ ကြီးပွား, ချမ်းသာရန်၊ နတ်, လူတို့ ချမ်းသာစေရန် ပြုကျင့်ကြသူတို့ ဖြစ်ကုန်၏။ သည်သာမကသေး ထို ရဟန်းတို့သည် များစွာသောကုသိုလ်တရားကို တိုးပွားစေကြကုန်၏။ သဒ္ဓမ္မသုံးဖြာ ဤသာသနာတော်ကိုလည်း ကြာရှည်လေးမြင့် တည်တံ့စေသူတို့ ဖြစ်ကုန်၏-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
စိုင်နိုင်ကြီးရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
စိုင်နိုင်ကြီးရွာ (Saingnainggyi)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ စိုင်နိုင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၇၇၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂျကာတာမြို့
ဂျကာတာမြို့သည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ မြို့တော် ဖြစ်ပြီး ယခင်က ဘာတေးဗီးယားမြို့ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ဂျားဗားကျွန်း ၏ အနောက်မြောက်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး ၂၅၅ စတုရန်းမိုင် (၆၆၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ) ရှိသည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ် လူဦးရေ စာရင်း အရ လူဦးရေ ၉,၅၈၀,၀၀၀ ဦး နေထိုင်သည်။ ဂျကာတာမြို့သည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် နိုင်ငံရေး ဗဟိုဌာနဖြစ်သည်။ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံနှင့် အရှေ့တောင်အာရှတွင် လူဦးရေ အများဆုံးမြို့ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဒသမမြောက် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။
ကျောင်းစုရွာ၊ မြို့ချောင်းကြီး
ကျောင်းစုရွာ၊ မြို့ချောင်းကြီး
ဒေါင့်ကြီး(အရှေ့)ရွာ၊ ဒေးဒရဲမြို့နယ်
ဒေါင့်ကြီး(အရှေ့)ရွာ၊ ဒေါင့်ကြီး
သပြုပင်ရွာ၊ သပြုပင် (ဘလိန်း/အိုင်ကြီး)
သပြုပင်ရွာ၊ သပြုပင် (ဘလိန်း/အိုင်ကြီး)
စောဇိတ်
စောဇိတ်သည် လေးဆက်မြောက်မဂဒူးမင်းအဖြစ် နောင်တော် စောသင်မောင်ထံမှ ထီးနန်းဆက်ခံသည်။ နန်းတက်လျှင် ဦးရီးတော်ခွန်လော၏သမီးဖြစ်သူကို မိဖုရားမြှောက်ကာ စန္ဒာမင်းလှဘွဲ့ပေးသည်။ မရီးဖြစ်သူ မေနှင်းထပီကိုလည်း မင်းမျိုးမင်းနွယ်ဖြစ်သည့်အတွင် ဆက်လက်ကာမိဖုရားမြှောက်သည်။ နန်းတက်ပြီးလျှင် တူတော်သူ စောအဲကံကောင်း အားထားဝယ်နှင့် တနင်္သာရီတို့ကိုတိုက်စေသည်။ နိုင်ပြီးပြန်လာသော်လည်း မှူးမတ်တို့က ကုန်းတိုက်သည်ကို ယုံကာ အမျက်ရှသဖြင့် ပဲခူးတွင် သံခြေချင်းခတ်ကာ ထားသည်။ သားတော်တစ်ပါးနှင့် သမီးတော် တစ်ပါး ဖွားမြင်ရာ ဗညားဦး၊မဟာဒေဝီ ဟုအမည်ပေးသည်။ နောင် သားတော်တစ်ပါးထပ်ရသော် မင်းလင်္ကာဟု ခေါ်စေသည်။ ဗြတ်ရှမ်းသား ၅၀၀ ကကျွန်ခံလာရာ အချီတော်ဇိတ်ပွန်ကို အုပ်ချုပ်စေသည်။ ဇိတ်ပွန်လည်း မိမိတွင် ရှမ်း ၅၀၀ ရှိသဖြင့်မသင့်သောအကြံကိုကြံလေသည်။ မိမိအိမ် ဥယျာဉ်အတွင်း အိမ်သစ်ဆောက်ကာ အိမ်ကို ကျုံးဖြင့်ပတ်ထားစေသည်။ နောက် စောဇိတ်အား အိမ်သစ်တက်မင်္ဂလာကျင်းပဟန်ပြုပြီး ဖိတ်ကြားသည်။ စောဇိတ်ရောက်လျှင် လက်အောက်ရှိ ရှမ်း ၅၀၀ ဖြင့် ဖမ်းကာသတ်သဖြင့် စောဇိတ်လွန်ပြီး ဇိတ်ပွန် မင်းပြုသည်။
ဇိတ်ပွန်
ဇိတ်ပွန်သည် စောဇိတ်အား သတ်ဖြတ်ကာ မုတ္တမနန်းကို သိမ်းပိုက်သည်။ သို့သော် မင်းမျိုးမင်းနွယ်မဟုတ်ပဲ တစ်ပါးမင်းဖြစ်သည့်အတွက် အများကမကြည်ဖြူပေ။ ၇ ရက်အရောက်တွင် မိဖုရားစန္ဒာမင်းလှက ဦးဆောင်ကာ မှူးမတ်၊ဗိုလ်ပါများနှင့် နန်းတွင်းသို့အခစားဝင်ဟန်ပြုပြီး ဇိတ်ပွန်ကိုသတ်ဖြတ်နန်းချကြသည်။ နောက် ပဲခူးတွင် သံခြေချင်းဖြင့်ထားသည့် စောအဲကံကောင်းကို ခေါ်ကာ မုတ္တမနန်းကိုအပ်သည်။
အ.ထ.က(၂)ကမာရွတ်
အမှတ်(၂) အခြေခံပညာ အထက်တန်းကျောင်း၊ ကမာရွတ် သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ကမာရွတ်မြို့နယ် အင်းလျားလမ်းတွင် တည်ရှိသည်။ တစ်ချိန်က စိန့်ဩဂတ်စတင်း (St. Augustine's School) ကျောင်းဟူ၍ နာမည်တွင်ခဲ့သည်။ သူငယ်တန်းမှ ဒွာဒသမတန်း အထိ ပညာသင်ကြားနိုင်သည်။
ကျောင်းအဆောက်အဦးများ
သဇင်ဆောင်
ပိတောက်ဆောင်
ချယ်ရီဆောင်
နှင်းဆီဆောင် (အလျား ၁၁၀ပေ၊ အနံ ၃၀ပေ၊ အမြင့် ၄၀ပေ)
ကံ့ကော်ဆောင်(အလျား ၁၁၅ပေ၊ အနံ ၃၀ပေ၊ အမြင့် ၄၀ပေ)
သရဖီဆောင်
ယခင်က တေဇခန်းမဟူ၍ ရှိခဲ့သော်လည်း ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင်မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့ရာ ထိုတေဇခန်းမ၏ နေရာတွင် သရဖီခန်းမကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ထင်ရှားသော ကျောင်းသားဟောင်းများ
အ.ထ.က (၂) ကမာရွတ်မှ အနုပညာရှင် အမြောက်အမြား ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ထဲမှ အချို့မှာ အောက်ပါတိုင်း ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ပထမစိန်ရတုအကြို မဂ္ဂဇင်း (၂၀၁၇)
တည်ပင်
တည်ပင်သည် အက်ဗနီပင်မျိုးဖြစ်သည်။ ရုက္ခ‌ဗေဒ အလို အားဖြင့် ‘ဒိုင်‌အော့စပိ‌ရော့’(Diospyros) မျိုးစိတ်ဖြစ်၍ ‘အက်ဗိ‌နေစီအီး’မျိုး ရင်းတွင် ပါဝင်သည်။ အဓိကအားဖြင့် တည်ပင်မျိုး‌ပေါင်း ၃ မျိုးရှိသည်။ သို့‌သော် တစ်မျိုးနှင့်တစ်မျိုးမှာ ဆင်တူယိုးမှား ဖြစ်သည်။ အ‌ရှေ့တိုင်းများတွင် စိုက်ပျိုးကြ‌သော တည်ပင် တစ်မျိုးကို ‘ဒိုင်‌အော့စပိရော့ကာကီး’(Diospyros kaki)ဟု‌ခေါ်သည်။ အထူးအား ဖြင့် ယင်းကို တရုတ်နိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းနှင့် ‌မြောက်ပိုင်း‌ဒေသ များတွင် စိုက်ပျိုးကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း စိုက်ပျိုးကြ သည်။ တည်သီးများကို အင်းဝ‌ခေတ်က တရုတ်နိုင်ငံမှ အ‌မြောက်အမြား တင်သွင်းခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။ ထိုတည်ပင်မျိုး ကို ပြင်သစ်နိုင်ငံ‌တောင်ပိုင်းနှင့် အ‌မေရိကန်ပြည်‌ထောင်စု တို့၌လည်း စိုက်ကြသည်။
ထိုတည်ပင်များ၏ အရွက်မှာကြီး၍ ‌တောက်ပ‌သော အစိမ်း နက်‌ရောင်ရှိသည်။ အပွင့်အ‌ရောင်မှာ စိမ်းဝါဝါဖြစ်သည်။ အသီး သည် ခရမ်းချဉ်သီးနှင့် ပုံသဏ္ဌာန်တူသည်။ အ‌ရောင်မှာ အဝါမှ အနီအထိ အမျိုးမျိုးရှိသည်။ ‌ကောင်းစွာမှည့်မှပင် စား၍အရသာ ရှိသည်။ တည်သီးကို လတ်လတ်ဆတ်ဆတ်ဖြစ်‌စေ၊ အ‌ခြောက် လှန်း၍ဖြစ်‌စေ၊ ယိုထိုး၍ဖြစ်‌စေ စားကြသည်။
အ‌မေရိကန်ပြည်‌ထောင်စုတွင် အရိုင်း‌ပေါက်‌သော ‘ဒိုင်‌အော့စပိ‌ရော့ ဗာဂျင်နီအားနာ’(Diospyros virginiana)ခေါ် တည်ပင်မျိုးရှိသည်။ ထိုတည်ပင် မျိုးသည် ‌ပေ‌ပေါင်း ၃၀ မှ ၅၀ အထိမြင့်သည်။ အရွက်မှာ ငှက်‌ပျောဖူးပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်။ အသီးများမှာ အချင်း လက်မ ဝက်မှ ၂ လက်မအထိရှိသည်။ အသီးထဲရှိအသားသည် လိမ်‌မော်ဝါ‌ရောင်ရှိ၍ အ‌စေ့များပါရှိသည်။ မမှည့်မီ အလွန် တစ်ရာဖန်၏။ မှည့်လာ‌သောအခါ အနံ့အရသာ အထူး‌ကောင်း ‌ပေသည်။ ထိုတည်ပင်၏အသားမှာ ကျစ်လျစ်၍မာသည်။
ရက်ကန်းလွန်းနှင့် ‌ဂေါက်သီးရိုက်တံများ ပြုလုပ်ရာတွင် အသုံး ပြုကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၌လည်း သစ်သား‌ကောင်းရနိုင်‌သော တည်ပင်မျိုးများရှိသည်။
‘ဒိုင်‌အော့စပိ‌ရော့လိုတပ်’(Diospyros lotus)ဟု‌ခေါ်‌သော တည်ပင်တစ် မျိုးကို အီတလီနိုင်ငံနှင့် အ‌ရှေ့တိုင်းနိုင်ငံများတွင် စိုက်ကြ သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၌လည်း ထိုတည်ပင်မျိုးကို ‌တွေ့ရသည်။
ပြင်ပလင့်ခ်များ
ကဏ္ဍ:သစ်သီးပင်များ
ဘယ်သန်
ဘယ်သန်ဆိုသည် လူ၏ လက်ဝဲလက်ကို ပိုမိုအားစိုက်၍ အသုံးပြုတတ်သူကို ခေါ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ လူသားများတွင် အများစုမှာ ညာသန် ဖြစ်ကြသည်။ အနည်းစုမှာ ဘယ်သန်ဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံးပေါ် စမ်းသပ်တွေ့ရှိချက်များအရ ဘယ်သန်များသည် ညာသန်များထက် စွမ်းရည်ထက်မြက်ကြောင်း သိရှိရသည်။ ၂၀ဝ၀-ပြည့်နှစ်က နယူးယောက်မြို့ စိန့်လော့ရင်းတက္ကသိုလ်တွင် သိပ္ပံပညာရှင်တစုသည် တက္ကသိုလ် ကျောင်းသူ၊ ကျောင်းသား ၁၂၀ဝ-ကို စီမံကိန်း တရပ်အနေဖြင့် စမ်းသပ်သုတေသနပြုခဲ့ကြသည်။ ထိုအခါ ဘယ်သန်များက ညာသန်များထက် ဉာဏ်စွမ်းရည် သာလွန်ထက်မြက်နေသည်ကို တွေ့ရသည်။ သိပ္ပံပညာရှင်အဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ဒေါက်တာ အာသာစီယာလမန်းက ကျွန်တော်တို့ စမ်းသပ်တဲ့တက္ကသိုလ် ကျောင်းသူ ကျောင်းသား ၁၂၀ဝ-ထဲမှာ ဘယ်သန်တွေဟာ ညာသန်တွေထက် ဉာဏ်စွမ်းရည်သာပြီး အိုင်ကျူ ၁၄၀-အထက် ရှိနေတာ တွေ့ရပါတယ်။ ဘယ်သန်တွေဟာ ညာသန်တွေထက် ဉာဏ်စွမ်းရည်လည်း ပိုမိုထက်မြက်ပါတယ်။ ပြဿနာအခက်အခဲတခုကို ကြုံတွေ့လို့ဖြေရှင်းရာမှာလည်း တိကျပြတ်သားစွာ၊ အောင်မြင်စွာ ဖြေရှင်းနိုင်တာကို တွေ့ရပါတယ်-ဟူ၍ မှတ်တမ်းတင်ဖော်ပြခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဒေါက်တာ အာသာစီယာလမန်းက ဘယ်သန်အများစုဟာ တီထွင်လုပ်ကိုင်ရတဲ့ လုပ်ငန်းများဖြစ်တဲ့ ဗိသုကာ၊ တေးဂီတ၊ အနုပညာ၊ စာပေစတဲ့ ပညာရပ်တွေမှာ အလွန်ထူးချွန်တာကိုလည်း တွေ့ရပါတယ်-ဟူ၍ မှတ်တမ်းတင်ဖော်ပြသည်။ သူ၏တင်ပြချက် မှန်ကန်ကြောင်း အများစုက ထောက်ခံကြသည်။
ယနေ့ကမ္ဘာတွင် အကျော်ကြားဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်တဦးဖြစ်သော အမေရိကန်သမ္မတ အိုဘားမားသည် ဘယ်သန်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ကမ္ဘာကျော် သိပ္ပံပညာရှင်ကြီး အဲလ်ဘတ် အိုင်းစတိုင်း၊ ပန်ချီဆရာကြီး ပီကာဆို၊ ပန်ချီနှင့် ရုပ်တု အနုပညာရှင်ကြီး လီယိုနာဒိုဒါဗင်ချီ၊ အမေရိကန်နိုင်ငံရေး သုခမိန်၊ စာရေဆရာနှင့် သိပ္ပံပညာရှင် ဖြစ်သူ ဘင်ဂျာမင် ဖရန်ကလင်၊ အမေရိကန်သမ္မတ ထောမတ်စ် ဂျက်ဖာဆင်၊ ကမ္ဘာကျော် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် နယ်လ်ဆင်ဒီရောခ်ဖဲလား စသူတို့သည်လည်း ဘယ်သန်များ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ပြင် ပြင်သစ်စစ်ဘုရင် နပိုလီယန် ဘိုနမ်ပတ်၊ ကမ္ဘာကျော် ရုရှားဝတ္ထုရေးဆရာကြီး လီယိုတော်စတွိုင်း၊ ကမ္ဘာကျော် ဒိန်းမတ်ပုံပြင်ဆရာကြီး အန်ဒါဆင်၊ ပန်းချီနှင့် ပန်းပုဆရာကြီး မိုက်ကယ် အန်ဂျလိုတို့သည်လည်း အစွမ်းထက်သော ဘယ်သန်များပင် ဖြစ်သည်။ ချာလီ ချက်ပလင်၊ အဆိုတော် ရုပ်ရှင်မင်းသားကြီး ဖရင့်စီနာထရာ၊ အမီတာဘဂျမ်း၊ အန်ဂျလီနာ ဂျိုလီ၊ နီကိုးကစ်မန်း၊ အင်္ဂလိပ်ဝတ္ထုရေးဆရာကြီး အိပ်ဂျီဂဲလ် တို့သည်လည်း ဘယ်သန်များဖြစ်ကြသည်။ ဂီတနှင့် အဆိုတော်များအနေဖြင့် ဘီသိုဗင်၊ မိုးဇက်၊ ပေါလ်မက်ကာတနီ၊ အမ်မီနမ်၊ So cene, Justin Bieber စသူတို့သည်လည်း ဘယ်သန်များပင် ဖြစ်သည်။ အားကစားသမားများအနေဖြင့် မိုက်တိုင်စန်၊ ဂျွန်မက်ကင်ရိုး၊ မာတီနာ နာဗာတီလိုဗာ၊ မွန်နီကာဆဲလ် စသူတို့သည်လည်း ဘယ်သန်များ ဖြစ်ကြသည်။
ကမ္ဘာ့သမိုင်းတွင် အကျော်ကြားဆုံးတစ်ဦးဖြစ်သော အလက်ဇန္ဒား-သ-ဂရိတ် (ဘီစီ ၃၅၆-၃၂၃) သည် ဘယ်သန်ပင်ဖြစ်သည်။ သူသည် အသက် ၃၀-အရွယ်မှာပင် ထိုခေတ်ထိုအခါက အကျယ်ပြန့်ဆုံးသော လက်နက်နိုင်ငံကြီးကို တည်ထောင်အုပ်စိုးနိုင်ခဲ့သည်။ လက်ရုံးရည်နှင့် ပြည့်စုံသော စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဖြစ်ရုံမက နိုင်ငံပြု သုခမိန်လည်း ဖြစ်သည်။ ဂရိယဉ်ကျေးမှုကိုလည်း မြေထဲပင်လယ်ကမ်းခြေဒေသများနှင့် အာရှတိုက် အတွင်းသို့ ပြန့်နှံ့စေခဲ့သည်။ သူသည် စစ်မြေပြင်မှနေ၍ ပို့စကတ်များကို ဘယ်လက်ဖြင့်ရေးကာ သူ၏ မိခင်နိုင်ငံဖြစ်သော မက်ဆီဒိုးနီးယား ပြည်သို့ ပေးပို့လေ့ရှိသည်။
မြန်မာပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များအနေဖြင့် ပန်းချီဆရာကြီး ပေါ်ဦးသက်၊ ဒေါက်တာဦးခင်အေး (အငြိမ်းစားပါမောက္ခ)၊ (မောင်ခင်မင်-ဓနုဖြူ)၊ ဦးဝင်းမွန် (တက္ကသိုလ်ဝင်းမွန်)၊ (တွဲဖက်ပါမောက္ခ-ငြိမ်း)၊ ရုပ်ရှင်မင်းသားညွန့်ဝင်း၊ ရုပ်ရှင်မင်းသမီးခင်သန်းနု၊ မင်္ဂလာမောင်မယ် ပင်တိုင်ပန်းချီဆရာ ပန်းချီကိုဟန်ရွှေတို့သည်လည်း ဘယ်သန်များ ဖြစ်ကြပေသည်။
ညောင်ချောင်းရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ညောင်ချောင်းရွာ(Nyaungchaung)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ခဝဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၃၅၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခဝဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၀၀ ဦး၊ မ ၆၃၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၃၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မကြောင်းဝေါရွာ၊ လဟယ်မြို့နယ်
မကြောင်းဝေါရွာ (Makyaungwaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ လဟယ်မြို့နယ်၊ မခွာလယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၈၇၃ ဖြစ်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ မကြောင်းဝါ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဟယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကောင်းမှီးရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ကောင်းမှီးရွာ (Kawnghme)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ စင်းတောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၃၆၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စင်းတောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၃၇၈ ဦး၊ မ ၄၃၈၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၇၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သမတန်းရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
သမတန်းရွာ (Thamatan)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ အုပ်ရှစ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၈၉၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အုပ်ရှစ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၇ ဦး၊ မ ၃၉၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၅၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်ကုလားရွာ၊ နမ့်စန်မြို့နယ်
ဝမ်ကုလားရွာ (Wankular)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ နမ့်စန်မြို့နယ်၊ ဝမ်နောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၃၄၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်နောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၀၀ ဦး၊ မ ၁၉၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၅၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်စန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သရက်တောင်ရွာ၊ သရက်တောင်
သရက်တောင်ရွာ၊ သရက်တောင်
ကြိမ်တောကျင်းရွာ၊ ကမ်းဒေး
ကြိမ်တောကျင်းရွာ၊ ကမ်းဒေး
ဖိုးခေါင်ချောင်းရွာ
ဖိုးခေါင်ချောင်းရွာ
ဂရုကာပတ္တိသုတ်
(၂)သုတ် ရှိပါသည်။
ဂရုကအာပတ်ကို လဟုကအာပတ်-ဟု ပြ (ပြောဆို) ခြင်းသည် ဗဟုဇန အဟိတ, ဗဟုဇနအသုခ စသည်ဖြစ်ပုံ၊ ဗဟုအပုညပသဝနဖြစ်ပုံ၊ သဒ္ဓမ္မအန္တရဓာပန ဖြစ်ပုံကို ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။ - ဂရုကအာပတ်ကို ဂရုကအာပတ်ဟု ပြ (ပြောဆို) ခြင်းသည် ဗဟုဇနဟိတ, ဗဟုဇနသုခစသည်ဖြစ်ပုံ, ဗဟုပုညပသဝနဖြစ်ပုံ၊ သဒ္ဓမ္မဌပနဖြစ်ပုံတို့ကို ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
အောင်းရွာ၊ ထီးလင်းမြို့နယ်
အောင်းရွာ (Aung)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ထီးလင်းမြို့နယ်၊ အောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၂၈၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၃ ဦး၊ မ ၃၀၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၉၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထီးလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချစ်ခင်၊ ဦး(ဒါရိုက်တာ)
ချစ်ခင်၊ ဦး၊ ဒါရိုက်တာ (မြန်မာ ၁၂၈ဝ-၁၃၄၂)
အကယ်ဒမီဆုရ ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာ ဦးချစ်ခင်သည် မြစ်ဝ ကျွန်းပေါ် ဝါးခယ်မဇာတိ ဖြစ်သည်။ အဖဦးဘရှိန်၊ အမိ ဒေါ်မန်းတို့မှ ၁၂၈ဝ ပြည့်နှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း ငါးယောက်အနက် ဒုတိယမြောက် ဖြစ်သည်။