အီဂျစ်နိုင်ငံ
အာရပ်ပြည်ထောင်စုသမ္မတနိုင်ငံ
အီဂျစ်ဟူသောအမည်မှာမထင်မရှားသောဟု အနက်ထင်သည့် အီဂျစ်တပ်ဟူသော ဂရိ စကားမှ ဆင်း သက်လာ၏။ သို့သော် ရှေးအီဂျစ်လူမျိုးများကမူ သူတို့၏ တိုင်းပြည်ကို ခါမီဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်ကို တွေ့ရလေသည်။ ခါမီ၏အနက်မှာ မြေနက်ဟူ၍ဖြစ်ရာ နိုင်းမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက် ရှိ နုံးတင်မြေနု အရောင်ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဝေါ်ခြင်း ဖြစ်ပေ မည်။ မြန်မာဘာသာဖြင့် ရေးသားထားသော သမ္မာကျမ်းစာများတွင် အီဂျစ်ပြည်ကို အဲဂုတ္တုပြည် ဟူသောစကားလုံးဖြင့် သုံးစွဲထားသည်များလည်းရှိသည်။ အီဂျစ်နိုင်ငံသည် အာဖရိကတိုက်၏ အရှေ့မြောက်ပိုင်း၌ နိုင်းမြစ်၏ တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင် မြေ|ာင်လျက် တည်ရှိပေ သည်။ နိုင်းမြစ်သည် ထိုနိုင်ငံ၏ ကျောရိုးမကြီးသဖွယ် ဖြစ်နေ ၍ ထိုမြစ်သာ အီဂျစ်နိုင်ငံကို ဖြတ်သန်းမစီးဆင်းလျှင် အရှေ့ ဘက်ရှိ အာရေဗျသဲကန္တာရ၊ အနောက်ဘက်ရှိ လစ်ဗျသဲကန္တာရ များနှင့် အီဂျစ် နိုင်ငံမှာ မည်သို့မျှ ခြားနားခြင်းရှိမည် မဟုတ် ချေ။ နိုင်းမြစ်ကြီး ဖြတ်သန်းစီးဆင်းပြီးလျှင် တစ်နှစ်တစ်ခါ ရေလွှမ်းမိုးကာ မြစ်ဝှမ်းမြေများကို မြေဩဇာ ထက်သန်စေသော ကြောင့် အီဂျစ်နိုင်ငံကို နိုင်းမြစ်၏မေတ္တာ လက်ဆောင်နိုင်ငံ ဟူ၍ပင် အချို့က ခေါ်ဆိုကြလေသည်။ အီဂျစ်နိုင်ငံ၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ၃၈၆၁၉၈ စတုရန်းမိုင်ရှိ၍ အကြီးဆုံး အလျား ၆၇၅ မိုင်၊ အကြီးဆုံး အနံမိုင် ၇၆ဝ မျှရှိ၏။ အီဂျစ်နိုင်ငံ၏ အနေအထားမှာ လေးထောင့်ပုံသဏ္ဌာန် ဖြစ်၍ နိုင်းမြစ်၏ အောက်ဘက် ပိုင်းတွင် နံဘေးနှစ်ဖက်ရှိ သဲကန္တာရများအတွင်းသို့ပင် ပျံ့နှံ့တည်ရှိပြီးလျှင် ဆိုင်နိုင်းကျွန်း ဆွယ်လည်း ပါဝင်လေသည်။ ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းမှာ အကွေ့ အကောက် မရှိလှဘဲ ထင်ရှားသည့်တောင်တန်းမှာ အာရေဗျ၊ သို့မဟုတ် အရှေ့ဘက်တောင်ကုန်းဟုခေါ်သည့် တောင်တန်းများ ဖြစ်သည်။ အီဂျစ်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံး၏ အသုံးဝင်ဆုံးမြစ်မှာ နိုင်းမြစ်ဖြစ်၏။ အီဂျစ်နိုင်ငံ၏ မြေမျက်နှာပြင်မှာ နိုင်းမြစ်ဝှမ်းတစ်ဝိုက် တွင်သာ ညီညာပျံ့ပျူး၍ အနောက်ဘက် လစ်ဗျသဲ ကန္တာရ ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း မြင့်တက်သွားသည်။ ထိုသဲကန္တာရမှာ ပင်လယ်ပြင်ထက် ပေ ၁ဝဝဝ မြင့်၏။ အရှေ့ဘက်တွင်ရှိသော အာရေဗျ သဲကန္တာရသည် တဖြည်းဖြည်း မြင့်တက်သွားရာ ပင်လယ်နီအနီးရှိ တောင်ကုန်းဒေသမှာ ပေ ၇ဝဝဝ ခန့်မြင့် သည်။ အီဂျစ်နိုင်ငံတွင် မြေဩဇာ ထက်သန်ကောင်းမွန် ဆုံးသော ဒေသမှာ နိုင်းမြစ်၏ အနောက်ဘက်၌ အီဂျစ်နိုင်ငံ၏ မြို့တော် ကိုင်ရိုမြို့၏မြောက်ဘက် မိုင် ငါးဆယ်မျှအကွာတွင် ရှိသော ဖေယွမ်နယ်ဖြစ်သည်။ အီဂျစ်နိုင်ငံရှိ အချို့ဒေသတို့မှာ ပူပြင်းခြောက်သွေ့သဖြင့် လူတို့နေထိုင်ခြင်းငှါ မပြုနိုင်ကြချေ။ လူနေ များပြားသော ဒေသမှာ နိုင်းမြစ်တစ်ဝိုက်တွင်ဖြစ်၍ အထက်အီဂျစ်နှင့် အောက်အီဂျစ်ဟု နှစ်ပိုင်း ခွဲခြားထားသည်။ အထက်အီဂျစ်မှာ ကိုင်ရိုမြို့မှ အီဂျစ်နိုင်ငံ တောင်ဘက် နယ်နိမိတ်အထိရှည်၍ ကျဉ်းမြောင်းသော မြစ်ဝှမ်းဒေသဖြစ်၏။ အောက်အီဂျစ်မှာ အီဂျစ်နိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းရှိ နိုင်းမြစ်၏ မြစ်ဝကျွန်းပေါ် ဒေသ တစ်ခုလုံး ပါဝင်လေရာ မြေထဲပင်လယ်မှ ကိုင်ရိုမြို့အထိ ရှည်လျားသော အပိုင်းဖြစ်သည်။ အီဂျစ်နိုင်ငံ၏ ရာသီဥတုမှာ ပူပြင်းခြောက်သွေ့လှ၍ တစ်နှစ်လုံးတွင် လေးကြိမ်ငါးကြိမ်မျှသာ မိုးရွာသွန်း တတ်ပြီးလျှင် အချို့အရပ် ဒေသတွင်ကား မိုးရွာသည်ကိုပင် မမြင်ဘူးကြချေ။ မြေထဲပင်လယ်ကမ်းခြေ တစ်လျှောက်တွင်ကား တစ်နှစ်လျှင် မိုးရေချိန် ရှစ်လက်မခန့် ရွာသွန်းလေသည်။ ဤမျှ ခြောက်သွေ့သော ဒေသ ဖြစ်သော်လည်း မြောက်ဘက်မှ လေမှန်မှန် တိုက်ခိုက်နေခြင်းကြောင့်သာလျှင် လူတို့ နေထိုင်၍ ဖြစ်နိုင်လေသည်။ တောင်ဘက်မှ လေတိုက်သည့်အခါတွင်ကား သဲမုန်တိုင်းများ ကျရောက်တတ်၍ ယင်းသည့် တောင်လေကို ခမ်ဆင်ဟု ခေါ်ကြ၏။ အီဂျစ်နိုင်ငံ နေရာအနှံ့အပြားတွင် အလွန်တရာ ရေရှားပါးသည်။ နိုင်းမြစ်ကြီးသာ မရှိပါက အီဂျစ်နိုင်ငံမှာ ဆဟားရား သဲကန္တာရကြီး၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု အဖြစ်ဖြင့်သာ ရှိနေပေ လိမ့်မည်။ အောက်အီဂျစ်ပြည်တွင် နိုင်းမြစ်မှ သွယ်ယူဖောက်လုပ်ထားသော တူးမြောင်းများ ရှိ၏။ ထိုတူးမြောင်းများမှာ ရေသွင်း စိုက်ပျိုးရေး အတွက်လည်းကောင်း၊ ကူးသန်းသွားလာ ရေးအတွက်လည်းကောင်း အသုံးပြုရန် ဖြစ်လေသည်။ မြေဩဇာကောင်းမွန်သည့် ဖေယွမ်ဒေသမှာလည်း ရေသွင်းစိုက်ပျိုး လုပ်ကိုင်ရ၏။ အီဂျစ်နိုင်ငံ၏ တူးမြောင်း များထဲတွင် ဆူးအက်တူးမြောင်းသည် အရေးအပါဆုံးနှင့် အသုံးဝင်ဆုံး ဖြစ်သည်။ ထိုတူးမြောင်းသည် အီဂျစ်နိုင်ငံ၏ အရှေ့ မြောက်ပိုင်းရှိ ဆိုင်နိုင်းကျွန်းဆွယ်ကို ဖြတ်သန်းကာ မြေထဲပင်လယ်နှင့် ပင်လယ်နီတို့ကို ဆက်သွယ်ထားသည်။