cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ကော့တိုင်းပြေရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
ကော့တိုင်းပြေရွာ(Kawttaingpyay)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ မြပတိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၅၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြပတိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၄၂၀ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၀၆၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပုံရောင်းရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ကြပ်ပင်ရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
ညောင်ကြပ်ပင်ရွာ (Nyaungkyatpin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ လင်းတကိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၂၁၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လင်းတကိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၂ ဦး၊ မ ၅၆၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငရုပ်ပွ
ငရုပ်ပွ သည် စိုက်ပျိုးရသောအပင်မျိုးဖြစ်ပြီး အသီးသည် အနီ၊ အဝါ၊ အစိမ်း၊ အဖြူနှင့် ပန်းရောင်အစရှိသည်ဖြင့် အရောင်အသွေးစုံလင်သည်။ မူရင်းမှာ မက္ကဆီကို၊ ဗဟိုအမေရိကနှင့် တောင်အမေရိကတို့ဖြစ်သည်။ ငရုပ်ပွကို စပိန်သို့ တင်သွင်းခဲ့ရာမှ ၁၄၉၃ ခုနှစ်တွင် ဥရောပနှင့် အာရှတိုက်သို့ ပြန့်နှံ့ခဲ့သည်။ ငရုပ်ပွစိုက်ပျိုးနည်းကို ၁၉၂၀ ခုနှစ်များတွင် ဟန်ဂေရီနိုင်ငံ၌ တိုးတက်ကောင်းမွန်စေခဲ့သည်။ စိုက်ပျိုးရန်အတွက် အပူချိန် 21 to 29 °C နှင့် ပူနွေး၍ စိုထိုင်းသောမြေသားတွင် ကောင်းမွန်စွာဖြစ်ထွန်းသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ငရုတ်ပင်များ
အပျိုမြှေး
အပျိုမြှေး (Hymen) ခေါ် မလိင်အင်္ဂါ အမြှေးပါးသည် mucous အမြှေးပါး အခေါက် ဖြစ်ပြီး အပြင်ပိုင်း မအင်္ဂါပေါက်ကို တစိတ်တစ်ပိုင်းအားဖြင့် ကာထားသည်။ အပျိုမြှေးသည် မအင်္ဂါဇာတ်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာတို့သည် အပျိုမြှေးပေါက်လျှင် အပျိုမစစ် ဟုယူဆကြသော်လည်း အပျိုဟုတ်မဟုတ်မှာ အပျိုမြှေး ဖြင့်ဆုံးဖြတ်၍ မရသလို ကြိုတင် စစ်ဆေးရန်လည်း မဖြစ်နိုင်ပေ။ သံသယ ရှိသော မုဒိန်းမှုများတွင် မှု အပျိုမြှေး ပျက်မပျက် သေချာစွာ စစ်ဆေးနိုင်သော်လည်း အပျိုမြှေး စစ်ချက်တစ်ခုတည်းနှင့်တော့ အထူးသဖြင့် အရွယ် မရောက်သေးလျှင် အတည်မပြုနိုင်ပေ။  အပျိုမြှေး ၏ ပုံစံမှာ ထုံးစံအားဖြင့် လခြမ်းပုံရှိပြီး အခြားပုံ များစွာလည်း ရှိကြသည်။  သားမွေးပြီးနောက် အပျိုမြှေးကို carunculae myrtiformes ခေါ်ပြီး လုံးဝ မရှိပဲလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။
= ကိုးကား = <References />
ရန်ကင်းရွာ
ရန်ကင်းရွာ
ကိုးကား
ရန်ကင်း
ကမ္ဘာ့ကြက်ခြေနီနေ့
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီအဖွဲ့အစည်းနှင့် လခြမ်းနီ အဖွဲ့အစည်း လူမှုရေး လှုပ်ရှားမှု အဖွဲ့အစည်းကြီးသည် နိုင်ငံတကာဆိုင်ရာ လူသားခြင်း စာနာသော လှုပ်ရှားမှုတစ်ခုဖြစ်ပြီး အထိုအဖွဲ့အစည်းတွင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အဖွဲ့ဝင်ပေါင်း ၉၇ သန်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ထိုအဖွဲ့အစည်းအား လူသားတို့၏ ဘဝနှင့် ကျန်းမာရေး ကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ဖွဲ့စည်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။ သက်ရှိလူသားတို့အတွက် ပိုမိုသေချာသော လေးစားမှု၊ ဝေဒနာခံစားနေရသော ဒုက္ခများမှ ကာကွယ်တားဆီးပေးရန် တို့အတွက် အသားအရောင်၊ အသက်အရွယ်၊ အဖိုအမ၊ လူမျိုးနှင့် ဘာသာရေး၊ အဆင့်အတန်း စသည်တို့အား ခွဲခြားခြင်း မရှိသည့် အခြေခံ အခြေအနေများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ကြက်ခြေနီနေ့ အခမ်းအနားများကို မေလ ၈ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပပြုလုပ်ရခြင်းမှာ ထိုနေ့သည် ဟင်နရီဒူးနန့်၏ မွေးနေ့ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဟင်နရီဒူးနန့်ကို ၁၈၂၈ ခုနှစ်၊ မေလ ၈ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး ကြက်ခြေနီအဖွဲ့ကြီး ဖြစ်ပေါ်လာအောင် စတင်အုတ်မြစ်ချ တည်ထောင်ခဲ့သည့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်ပင် သူ၏မွေးနေ့ဖြစ်သည့် မေလ ၈ ရက်နေ့တွင် ကြက်ခြေနီနေ့ အထိမ်းအမှတ် အခမ်းအနားများကို ကျင်းပပြုလုပ်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။
က ချင်လျက် လက်ကျိုး
က ချင်လျက် လက်ကျိုး ဟူသည် မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက်
က ချင်သူသည် ကရခါနီးမှ လက်ကျိုးသဖြင့် မကလိုက်ရ ဖြစ်သကဲ့သို့ မိမိအစွမ်းအစကို ပြမည်ဟု အားခဲထားသူသည် အစွမ်းအစကို ပြရခါနီးမှ အကြောင်းမညီညွတ်သောကြောင့် မပြလိုက်ရဖြစ်သည်။
ရေဝန်ကြီးရွာ၊ ထန်းတပင်
ရေဝန်ကြီးရွာ၊ ထန်းတပင်
​ရွှေကျောင်းကုန်းရွာ၊ တောင်လယ်
ရွှေကျောင်းကုန်းရွာ၊ တောင်လယ်
၁၈၅၇
ဇန်နဝါရီလ
(၁) ရက်။
ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်
ပအိုဝ်းအမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ် (Pa-O National Organisation၊ အတိုကောက် PNO) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ကြီးမြို့အခြေစိုက် ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသား ကိုယ်စားပြု နိုင်ငံရေးပါတီ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဧပြီ ၂ ရက်နေ့တွင် ပါတီတည်ထောင်ခွင့် စတင်လျှောက်ထားခဲ့ပြီး ဧပြီ ၂၃ ရက်နေ့တွင် တည်ထောင်ခွင့် ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ် မေလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင် ထံတွင် ပါတီမှတ်ပုံတင်အမှတ် ၅ ဖြင့် ပါတီကို မှတ်ပုံတင်ခဲ့သည်။
၁၈၅၇
ဖေဖော်ဝါရီလ
(၁) ရက်။
ဧပြီလ
(၁) ရက်။
ဇွန်လ
(၁) ရက်။
ကိုကာကိုလာ ကုမ္ပဏီ
ကိုကာကိုလာ ကုမ္ပဏီသည် နိုင်ငံပေါင်းစုံတွင် အခြေစိုက်သော အယ်လ်ကိုဟော မပါဝင်သည့် အဖျော်ယမကာမျိုးစုံ ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူး ဈေးကွက်တင် ရောင်းချသည့် အမေရိကန်ကုမ္ပဏီ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဌာနချုပ်မှာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ဂျော်ဂျီယာပြည်နယ်၊ အတ္တလန္တာမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ ၁၈၈၆ ခုနှစ်တွင် ဂျော်ဂျီယာပြည်နယ်၊ ကိုလံဘတ်မြို့မှ ဆေးဝါးပညာရှင် ဂျွန် ပန်မ်ဘာတန် တီထွင်ခဲ့သည့် ကိုကာကိုလာ အချိုရည်ထုတ်လုပ်သည့် ကုမ္ပဏီအဖြစ် နာမည်ကျော်ကြားသည်။
၁၈၅၇
ဇူလိုင်လ
(၁) ရက်။
ဩဂုတ်လ
(၁) ရက်။
စက်တင်ဘာလ
(၁) ရက်။
အောက်တိုဘာလ
(၉) ရက်။
ဒီဇင်ဘာလ
(၁) ရက်။
မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၇
မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၇သည် နိုဘိုတယ် ဟိုတယ်၊ ရန်ကုန် ၌ ၂၀၁၆ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၆ရက်နေ့ တွင်ကျင်းပသော (၅)ကြိမ်မြောက် မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ပြိုင်ပွဲဖြစ်သည်။ ပြိုင်ပွဲအြပီးတွင် အနိုင်ရရှိသူ ဇွန်သံစဉ်၊ ရန်ကုန် အား မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၆ အလှမယ် ထက်ထက်ထွန်း၊ ရန်ကုန် မှ သရဖူလွှဲပြောင်းခဲ့သည်။ အနိုင်ရရှိသူသည် အမေရိကန်နိုင်ငံ တွင်ကျင်းပသည့် မယ်စကြဝဠာ ၂၀၁၇သို့ မြန်မာကိုယ်စားပြုအဖြစ် သွားရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့မည်။
ပဲခင်းမရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
ပဲခင်းမရွာ (Pekhinma)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ ပဲခင်းမကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၁၆၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြွန်ရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ပြွန်ရွာ (Pyun)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ ပြွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၄၄၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပြွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၁၇ ဦး၊ မ ၁၄၆၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၇၉ ဦးနေထိုင်သည်။
အစားအစာ
အစားအစာဆိုသည်မှာ လူတို့နေ့စဉ် စားသုံးနေသည့် အဓိကစားသောက်မှုပုံစံများဖြစ်သည့် နံနက်စာ၊ နေ့လယ်စာ နှင့် ညနေစာများသာမက၊ ကြားအချိန်များတွင်ပါ စားသုံးသည့် သားရေစာများ၊ မုန့်များ၊ အသီးအနှံများပါ ပါဝင်သည်။ အစားအစာများမှာ အမျိုးအစား များစွာရှိသည်။ သို့သော် ထိုသို့များပြားသည့် အတွက် အစားအစာ တစ်ခုနှင့် တစ်ခု တွဲဖက်၍ မစားသင့်သော အစာများရှိပေသည်။ (ဥပမာ။ ။ ဘဲဥ နှင့် ဖရဲသီး) ဒေသတစ်ခုနှင့် တစ်ခု၊ လူမျိုးတစ်မျိုးနှင့် တစ်မျိုး အစားမစာများ မတူသည်ကို တွေ့ရသည်။
ပတ္တမြားဂမုန်း
ပတ္တမြား ဂမုန်းသည်  ပတ္တမြားမှန်လျှင် နွံမနစ် ဆိုသည့်အတိုင်းအတိတ်တစ်ဘောင် နိမိတ်ဆောင်သည့်
ဂမုန်းဖြစ်ပါသည်။
စီးပွားလာဘ်လာဘ တိုးတက်တော့မည်ဆိုလျှင် သို့မဟုတ် ငွေအစုလိုက်အပြုံလိုက်
ဝင်တော့မည်ဆိုလျှင် မိမိစိုက်ပျိုးထားသော ပတ္တမြား ဂမုန်းများပွင့်တတ်ပါသည်။
ပတ္တမြား ဂမုန်းအပင်မှာ နာနတ်ပင်နှင့် ဆင်သယောင်ထင်ရသော်လည်း ပတ္တမြားဂမုန်းပင်၏ အရွက်မှာ
နာနတ်ရွက်ကဲ့သို့ မရှည်ဘဲ ထိပ်ဖျားဝိုင်း၍ အရွက်များဘေးတွင်ဆူးမရှိပါ။
အပင်တစ်ပင်သည် တစ်ကြိမ်သာပွင့်ပြီး နောက်ထပ်အပွင့်မပွင့်ပါ။ အပင်သစ်ထပ်မံထွက်ခြင်းဖြင့်သာမျိုးပွားပါသည်။
ပတ္တမြားဂမုန်းပွင့်သည် အရွက်များအလယ်မှ ဖူးတံထွက်လာကာ ရိုးတံရှည်လျက် ပွင့်လာတတ်ပါသည်။
ပွင့်သောအခါ ပွင့်ဖတ်လေးများထိပ်တွင် အနီရဲရောင် အပွင့်တံများ ဝန်းရံပွင့်ပြီး ပတ္တမြားကဲ့သို့ လှပပါသည်။
ပတ္တမြားဂမုန်းပွင့် အားဘုရားကပ်လှူ၍ ပဠာန်း ၂၄ ပစ္စည်း ရွတ်ဖတ်ပူဇော်ပါက စီးပွားလာဘ်လာဘပိုမို
တိုးတက်စေပါသည်။
အလယ်မြောင်ရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
အလယ်မြောင်ရွာ (Ahlelmyaung)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ကင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၁၇၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၀၁၆ ဦး၊ မ ၃၁၂၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၁၃၇ ဦးနေထိုင်သည်။
အဘဲရေတံခွန်ကြီး
ဤရေတံခွန်သည် ၁၉၉၀ ခုနှစ် ဂျပန်နိုင်ငံ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဝန်ကြီးဌာနမှ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် “ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အကောင်းဆုံး ရေတံခွန် ၁၀၀” တွင် ပါဝင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ရေတံခွန်များ
အလယ်မြောင်ရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငါးဘဲဖြူ
ငါးဘဲဖြူ (Mola carplet; သိပ္ပံအမည် Amblypharyngodon mola) သည် ရေချိုငါးအသေးမျိုး တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ယင်းကို အာဖဂန်နစ္စတန်၊ ပါကစ္စတန်၊ အိန္ဒိယ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရသည်။ အရွယ်ရောက်ပြီးအကောင်များကို ရေအိုင်များ၊ မြောင်းများ၊ ရေစီးနှေးသော စမ်းချောင်းများ၊ လယ်ကွင်းများတို့တွင် တွေ့နိုင်သည်။ အရွယ်အစားအနေဖြင့် 20 cm အထိ ရှိတတ်သည်။
အန္ဒိယတိုက်ငယ်တွင် ငါးဘဲဖြူကို အစားအစာအဖြစ် စားသုံးကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရသောငါး ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရသောငါး ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရသောငါး ကဏ္ဍ:ပါကစ္စတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရသောငါး
လူထုဦးလှ
လူထုဦးလှ (၁၉၁၀–၁၉၈၂)ကို ပဲခူးတိုင်း ညောင်လေးပင် မြို့နယ် ပုစွန်မြောင်း ရွာတွင် အဖ ကုန်သည် ဦးပု၊ အမိ ဒေါ်ခိုင် တို့မှ ၁၉၁၀ ခု ဇန်နဝါရီ ၁၉ ရက် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ နံနက် ၇:၄၅ နာရီတွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း သုံးယောက်တွင် အငယ်ဆုံး ဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ မောင်လှ ဖြစ်သည်။ ပုစွန်မြောင်းရွာ ဆရာ ဦးဖေခိုင် ကျောင်းတွင် ၄ တန်းအထိ ပညာ သင်ယူ ခဲ့သည်။ ၁၉၂၆ တွင် ညောင်လေးပင်မြို့ အာစီအမ် (ရိုမန်ကက်သလစ် သာသနာပြု) ကျောင်းမှ ခုနစ်တန်း အောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၀ ပြည့်နှစ်တွင် ရန်ကုန် အစိုးရ အထက်တန်း ကျောင်းမှ ၁၀ တန်း အောင်ခဲ့သည်။
ဆယ်တန်း အောင်ပြီးနောက် စာရင်းကိုင် စာရေး သင်တန်း တက်ခဲ့သည်။ ထိုသို့တက်နေရင်း မှာပင် လူငယ်များ ကြီးပွားရေး အသင်း သတင်းများကို သတင်းစာ များသို့ ပေးပို့ ခဲ့သည်။ ၁၉၃၁ တွင် ဘောလုံးသမား တဦး အဖြစ် မြူနီစီပယ်တွင် ရာပြတ် အင်စပက်တော် ဝင်လုပ် ခဲ့သည်။ တပြိုင်တည်း မှာပင် လူငယ်များ ကြီးပွားရေး အသင်းတိုက် စာကြည့်တိုက်မှူး၊ လူငယ်များ ကြီးပွားရေး အသင်း ညကျောင်း ဆရာ အဖြစ် ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။ ၁၉၃၂ တွင် "ကြီးပွားရေး မဂ္ဂဇင်း" ထုတ်ဝေသည့် အခါ စာ စရေး ခဲ့သည်။ ၁၉၃၃ တွင် "ကြီးပွားရေး လမ်းညွှန် မဂ္ဂဇင်း" ထုတ်ဝေသည့် အခါတွင် "ကြီးပွားရေး မဂ္ဂဇင်း" ကို မန္တလေးသို့ ပြောင်းရွှေ့ ထုတ်ဝေ ခဲ့သည်။ စစ်အတွင်း၌ မဂ္ဂဇင်း ရပ်ဆိုင်း ထားပြီး ကိုယ်ပိုင် စာအုပ်များ ရိုက်နှိပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုကာလ အထိ 'ကြီးပွားရေး မောင်လှ'၊ 'ကြီးပွားရေး အယ်ဒီတာ မောင်လှ' ကလောင် အမည်များကို အသုံးပြု ခဲ့သည်။
လူထု ဂျာနယ် ၁၅ ရက် တကြိမ်ထုတ်ကို ၁၉၄၅ တွင် လည်းကောင်း၊ လူထု သတင်းစာကို ၁၉ ဧပြီ ၁၉၄၆ တွင် လည်းကောင်း စတင် ထုတ်ဝေသော အခါ "လူထုဦးလှ" ကလောင် အမည် တွင်လာ ခဲ့သည်။ ၁၉၅၁ - ၅၂ တွင် လူထု ဂျာနယ်နှင့် သတင်းစာကို ပူးတွဲ ထုတ်ဝေ ခဲ့သည်။ ထိုအခါမှ စ၍ သတင်းစာ ဂျာနယ် လုပ်ငန်းကို ဇောက်ချ လုပ်ကိုင် ခဲ့သည်မှာ ၇ ဇူလိုင် ၁၉၆၇ တွင် လူထု သတင်းစာ ရပ်ဆိုင်း သွားခဲ့သည် အထိပင် ဖြစ်သည်။ ထို့နောက်ပိုင်းတွင် လုံးချင်း စာအုပ်များ ကိုသာ ဆက်တိုက် ရေးထုတ် ခဲ့သည်။
စာပေနှင့် လူထု လူတန်းစား အဖွဲ့အစည်း များတွင် ပါဝင် ခဲ့သည်။ စာရေးဆရာ အသင်း အမှုဆောင် (၁၉၃၇) မန္တလေး အာဇာနည် ၁၇ ဦး ဈာပနသို့ စာရေးဆရာ အသင်း ကိုယ်စားလှယ် (၁၉၃၈) ၊ ဂျပန်ခေတ် စာရေးဆရာ အသင်း အဝေးရောက် အမှုဆောင်၊ အာရှ လူငယ် အသင်း ခရိုင် ဥက္ကဋ္ဌ (၁၉၄၃)၊ အထက် မြန်မာနိုင်ငံ ဖဆပလ အဖွဲ့ ဝါဒ ဖြန့်ချိရေးမှူး (၁၉၄၅)၊ အထက် မြန်မာနိုင်ငံ စာရေးဆရာ အသင်း ဥက္ကဋ္ဌ (၁၉၄၇)၊ ဗထူး အားကစားကွင်း ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌ (၁၉၅၀) တာဝန် များကို ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။ ဂျပန်ခေတ် အာရှလူငယ် အသင်း ခရိုင် ဥက္ကဋ္ဌ လုပ်ခဲ့ သောကြောင့် ၁၉၄၅ တွင် ဗြိတိသျှ နယ်ချဲ့၏ အဖမ်းဆီး ခံရခြင်း အပါအဝင်၊ ဖဆပလခေတ်၊ မဆလ ခေတ်တို့၌ ၅ ကြိမ်တိတိ ဖမ်းဆီး ခံခဲ့ ရသည်။
သတင်းစာနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ် ၁၉၅၂ တွင် ဆိုဗီယက်၊ တရုတ်၊ ချက်၊ အရှေ့ဂျာမနီ၊ ၁၉၅၇ တွင် သီရိလင်္ကာ၊ ၁၉၆၀ တွင် အင်္ဂလန်၊ ပြင်သစ်နှင့် အနောက် ဂျာမနီ၊ ဂျပန်၊ ၁၉၆၂ တွင် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ များသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။
ရရှိခဲ့သော ဆုများ
ထောင်နှင့် လူသား ဖြင့် ၁၉၅၇ ခုနှစ် စာပေဗိမာန် စာပဒေသာဆု၊ လှောင်ချိုင့်တွင်းမှ ငှက်ငယ်များ ဖြင့် ၁၉၅၈ ခုနှစ် ယူနက်စကို စီးပွားရေး လူမှုရေး ဆိုင်ရာဆု၊ ရခိုင် ကျေးလက် ပုံပြင်များ ဖြင့် ၁၉၆၃ ခုနှစ် စာပေဗိမာန် အနုပညာ စာပေဆုတွင် ကလေး သူငယ် ဆိုင်ရာ စာပေ ဒုတိယဆုများ ရရှိ ခဲ့သည်။
ထင်ရှားသော စာပေလက်ရာများ
သတင်းစာ ဆရာ၊ စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်နှင့် လျော်ညီစွာပင် စာမျိုးစုံ ရေးသား ခဲ့သည်။
၁၉၆၂ ခုနှစ်မှ စ၍ ထုတ်သည့်
ကွယ်လွန်ခြင်း
၁၉၈၂ ခု ဩဂုတ်လ ၇ ရက်နေ့ နံနက် ၈:၁၅ နာရီတွင် မန္တလေးမြို့၌ ကွယ်လွန် ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
စည်ပင်ရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
စည်ပင်ရွာ (Sipin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ ပဲခင်းမကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၂၁၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုန်းဝက်ချောင်း
ကုန်းဝက်ချောင်း
ကြိုးဖြူရွာ၊ ထန်းတပင်
ကြိုးဖြူရွာ၊ ထန်းတပင်
မင်းခေါင်နော်ရထာ
မင်းခေါင်နော်ရထာ သည် ကုန်းဘောင်မင်းဆက် တည်ထောင်ဦးက အလောင်းမင်းတရား ၏ ရဲဘက်တော် စစ်သူကြီးဖြစ်၏။ စစ်မှုရေးရာတွင် လိမ္မာကျွမ်းကျင်၍ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ တိုက်စွမ်းရှိသောကြောင့်တပ်ဦးမှချီ၍တိုက်ခဲ့ရသော သူရဲကောင်းတစ်ယောက်လည်းဖြစ်သည်။ သို့သော် အလောင်းမင်းတရားကြီးကံတော်ကုန်ပြီးသည့် နောက်တွင်မူကားမင်းခေါင် နော်ရထာသည်အလောင်းမင်းတရားကြီး၏သားတော် မြေဒူးမင်း(နောင်သော် ဆင်ဖြူရှင်) နှင့် စိတ်ဝမ်းကွဲပြီးလျှင်မင်းကိုပုန်ကန်သောသူပုန်အဖြစ် သေနတ်ချက်ဖြင့်ဇာတ်သိမ်းကျဆုံးရပေသည်။
ငယ်ဘဝ
မင်းခေါင်နော်ရထာ၏ အမည်ရင်းမှာ ဗိုလ်တွန် သို့မဟုတ် မုဆိုးချုံ ဗိုလ်တွန် ဖြစ်သည်။
အလောင်းမင်းတရား အမှုထမ်းခြင်း
မင်းခေါင်နော်ရထာ သည်အလောင်းမင်းတရားကြီးနှင့် ပြည်ထောင်ဖက် ရဲဘော်ကြီး ဖြစ်သည့်အတိုင်း ပွဲလမ်းရှိသမျှကို ရွပ်ရွပ်ချွံချွံတိုက်ခိုက်၍ အောင်ပွဲရသည်ကား များ၏။
ယိုးဒယားစစ်ပွဲများ
ယိုးဒယားသို့ ချီတက်တိုက်ခိုက်ရာတွင်လည်း ရှေ့ချီတာဝန်ခံ တိုက်ရသော ဗိုလ်မှူးကြီး ဖြစ်လေသည်။ ထိုသို့ ယိုးဒယားသို့ သွားရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့စဉ်က အလောင်းမင်းတရား၊ မြေဒူးမင်း၊ မင်းလှနော်ရထာတို့နှင့်အတူ ရှေ့တန်းက သွားရောက်တိုက်ခိုက်ရာ၌ အရေးပုံမလှသဖြင့် အလောင်းမင်းတရားကြီးတို့ တပ်တော်နုတ်၍ ဆုတ်ခွာရာတွင် အထူးယုံကြည်အားကိုးတော်မူသည့်အလျောက် အရေးအကြီးဆုံး ဖြစ်သည့် နောက်ခံတပ်ကို ဦးစီးကွပ်ကဲရန် မင်းခေါင်နော်ရထာ အား အပ်နှံတာဝန်ချထားခဲ့၏။
မင်းခေါင်နော်ရထာသည် အရှင် သခင်၏ ကျေးဇူးသစ္စာတော်ကို အထူးစောင့်ထိန်းသူ ဖြစ်၏။ တပ်များအားလုံး နောက်ဆုတ်၍ ခရီးတစ်တိုင် ၂ တိုင်ခန့် ရောက်လေလျှင် ယိုးဒယားတို့မြို့က အလုံးအရင်းနှင့် ထွက် ရောက် တိုက်ခိုက်၏။ မင်းခေါင်နော်ရထာ မူကား မြို့ရင်းတွင်ပင် တပ်နှင့် ကြံ့ကြံ့ခံနေ၏။ ယိုးဒယားတို့လည်း အထပ်ထပ် ဝန်းရံထားကြရာ တပ်မှူးများသည် ယိုးဒယားတို့၏ စစ်အင်အား ကို မိမိတို့ ခံနိုင်မည်မဟုတ်ဘဲ၊ ကြာလျှင် ဆုတ်ခွာနိုင်ရန်ပင် ခဲယဉ်းမည်ကို စိုးရိမ်သောကြောင့် မြောက်ကဝန်းရံထားသော ရန်သူတပ်များကို ထိုးဖောက်၍ထွက်မှ သင့်မည့်အကြောင်းပြော ဆိုသည်ကို မင်းခေါင်နော်ရထာ လက်မခံခဲ့ပေ။ မင်းခေါင် နော်ရထာကား မင်းတရားကြီးဆုတ်ခွာသည်မှာ နှစ်စခန်း သုံးစခန်းမျှသာ ရှိသေးသည်။ ယခု ငါတို့ ထိုးဖောက်၍ ထွက် လျှင် တိုက်ပွဲများဖြစ်မည်။ တိုက်ပွဲဖြစ်လျှင် ငါတို့အား ကူညီရ သည်နှင့် စခန်းနှောင့်နှေးချေတော့မည်။ မကြောက်ကြနှင့် ဆိုကာ မမာမကျန်းဖြစ်နေသော အလောင်းမင်းတရားကြီး အဆုတ်အခွာ ပျက်မည်ကို စိုး၍ အသက်ကို ပမာဏမထားဘဲ ယိုးဒယားတပ်များ၏ အဝိုင်းကိုသာခံ၍ နေလေသည်။ မြို့တွင်း မှ ထွက်၍ရံသောတပ်များကိုမူကား မိမိကိုယ်တိုင် ခေါင်းဆောင် ၍ တိုက်ရာ ယိုးဒယားတပ်များပျက်လေသည်။ မင်းခေါင်နော်ရထာ ထွက်၍ တိုက်သံကို ကြားလျှင် ဒုတိယ နောက်ခံတပ်ကို ကွပ်ကဲသော မင်းလှနော်ရထာလည်း မိမိတပ်များနှင့် အဆောတလျင်အကူအညီလာ၏။ ဤအကြိမ် တွင်လည်း မင်းခေါင်နော်ရထာသည် အရှင်သခင်ကို ငဲ့ည|ာကာ သွေးသောက်မှာ ဘဝရှင်မင်းတရားကြီးကိုသာ မီအောင်လိုက် လေ၊ နောက်ကအရေးအကြောင်းမှာ ငါ့တာဝန်ထားဟုပြောသော ကြောင့် မင်းလှနော်ရထာသည် အလောင်းမင်းတရားကြီးနောက် သို့သာ လိုက်ရလေသည်။
မြေဒူးမင်းနှင့် စိတ်ဝမ်းကွဲခြင်း
အလောင်းမင်းတရား နတ်ရွာစံကြောင်း သိသောအခါ မင်းခေါင်နော်ရထာသည် မြေဒူးမင်းနှင့် စိတ်ဝမ်းကွဲလျက်ရှိသည့် အလျောက် တပ်များကိုမီအောင်မလိုက်ဘဲ တောင်ငူကြောင်းပြန် လေသည်။ မင်းခေါင်နော်ရထာသည် မြေဒူးမင်း၏ နောင်တော် (နောင်တော်ကြီး)ထံ လူလွှတ်၍ မြေဒူးမင်းသည် ဗိုလ်မှူးတပ်မှူး တို့ဖြင့် မုတ္တမ မြသိန်းတန်ဘုရားမှာ သွေးသစ္စာ စည်းကြပ် ကြောင်း၊ နောက်တပ်များကိုလည်း မျိုးရိက္ခာ မပေးမပို့စေရ၊ စစ်တောင်းမြို့သူကြီး ခေါင်းအကြီးတို့ကို ဆင့်ဆိုကြောင်း၊ ဓားတော်ယိမ်းနွဲ့ပါးကိုလည်း သိမ်းယူကြောင်း၊ ထွတ်ချာဒေဝီနှင့် လည်း အပြောအဆိုရှိကြောင်းတို့ကို လျှောက်ထား၏။ တစ်ဖန် မြေဒူးမင်းကလည်း မင်းခေါင်နော်ရထာသည် တမင် ချန်ရစ်နေ ကြောင်း၊ လူ လက်နက် သိမ်းသွင်းကြောင်း၊ အခေါ်လွှတ်သော် လည်းမလိုက်ဘဲ တောင်ငူသို့ချီကြောင်း၊ ခမည်းတော် နတ်ပြည် စံတော်မူပြီ ကြားသည်ကစ၍ စိတ်နှလုံး မပျပ်မဝပ်ဟန် ရှိ ကြောင်းတို့ကို သံတော်ဦးတင်၏။ နောင်တော်ကြီးသည် မြေဒူးမင်းလျှောက်ထားသည်ကို ယုံကြည်တော် မမူသေး၊ ဝိုးဝါးပင် ထင်တော်မူ၏။ တောင်ငူ ကြောင်းပြန်လာသည့် မင်းခေါင်နော်ရထာကို တောင်ငူသို့ရောက် လျှင် တောင်ငူမင်းက ဖမ်းဆီးရန် ကြံသော်လည်း မင်းခေါင် နော်ရထာရိပ်မိ၍ မဖမ်းရလေ။ ဤတွင် မင်းခေါင်နော်ရထာ မင်းဧကရာဇ်ကို အထင်မှား၍ ပုန်ကန်လေတော့သသည်။
အင်းဝမြို့ကိုတိုက်ခြင်း
မင်းခေါင်နော်ရထာသည် တပ်မှူးတို့နှင့် တိုင်ပင်ပြီး အဆုံးတွင် အင်းဝမြို့ကိုတိုက်၏။ အင်းဝမြို့တွင်းမှ မြို့စောင့် တပ်တို့က ခုခံကြသော်လည်း မင်းခေါင်နော်ရထာကိုကြောက်ရွံ့ ပြီး ဖြစ်ကြသည်နှင့် ကြာရှည်မခံနိုင်ဘဲ အရှုံးပေးရ၏။ နောင် တော်ကြီးသည် မင်းလှနော်ရထာကို အင်းဝမြို့တွင်းသို့ လွှတ်၍ ထပ်မံ အခေါ်ခိုင်းပြန်သော်လည်း အချည်းနှီးပင်။ နောင်တော်ကြီးသည် အင်းဝမြို့ကို ဝန်းရံပိတ်ဆို့တိုက် ခိုက်စေသည်။ သို့သော် မင်းခေါင်နော်ရထာ အသက်မသေစေ နှင့်ဟု မှာလိုက်၏။ ကိုယ်တိုင်လည်း စစ်ကိုင်းသို့ ချီတက် သည်။
ဘဝနိဂုံး
မင်းခေါင်နော်ရထာ အင်းဝတွင်ရှိစဉ် မြို့ပြင်၌ တပ်များ ဝန်းရံနေသောကြောင့် မြို့သူမြို့သားများ မထွက်ဝံ့ကြသဖြင့် အစာရေစာငတ်မွတ်ကြ၏။ ဤသည်ကို မြင်လျှင် မင်းခေါင်နော်ရထာလည်း ကြာရှည်နေရန် မသင့်ဟု ဆင်ခြင်ပြီးလျှင် အင်းဝမြို့ တောင်မျက်နှာတံခါးမှ ထွက်သွား၏။ မင်းခေါင် နော်ရထာ ထွက်သွားသည်ကို သိသောအခါ တပ်သားများ လိုက်၍ တိုက်ခိုက်ကြရာ၊ ကျောက်ဆည် အရှေ့တောင်ခြေတွင် သေနတ်လုလင်တစ်ယောက် သေနတ်နှင့်ပစ်၍ ထိမှန်သောအနာ သည်းသည်နှင့် မည်သို့မျှ မခုခံနိုင်သည့်အတွက် ရဲမက်တော်တို့ ဝန်းရံ၍ ခေါင်းကို ဖြတ်သည်။ အလောင်းမင်းတရား၏ ရဲဘက် တော် မင်းခေါင်နော်ရထာ ဆုံးချေ၏။
မီတုံကထောင်ရွာ၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်
မီတုံကထောင်ရွာ(Mitonekahtaung)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်၊ မံရွတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၈၆၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မံရွတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၅၀ ဦး၊ မ ၆၁၈ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၁၆၈ ဦး နေထိုင်သည်။ ၎င်းရွာသည် တိမ်ကောသွားခဲ့သည်။
ဖုန်ကရော်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ဖုန်ကရော်ရွာ(Hponkraw)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဖုန်ကရော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖုန်ကရော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၀ ဦး၊ မ ၃၀၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၂၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေလှရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
ရေလှရွာ (Yaehla)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ရွာငံမြို့နယ်၊ မြင်းကျဒိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၉၅၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြင်းကျဒိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၄၂ ဦး၊ မ ၃၅၀၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၀၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထင်ရှားပြင်ရွာ၊ လက်ဝဲဒက်ပြင်ရှည်
ထင်ရှားပြင်ရွာ၊ လက်ဝဲဒက်ပြင်ရှည်
ကွင်းကြီးရွာ၊ ဝါးတောစွန်း
ကွင်းကြီးရွာ၊ ဝါးတောစွန်း
စက်တင်ဘာ ၁၉၄၄
ကိုးကား
1944
အုန်းပင်ချောင်း
အုန်းပင်ချောင်း
ကတွက်ပေါက် ဗျိုင်းစောင့်
ရှင်းလင်းချက်
ဗျိုင်းသည် ကတွတ်ပေါက်မှ ထွက်လာမည့် ငါးကို ဖမ်းရန် စောင့်မျှော်နေသကဲ့သို့ အခွင့်အလမ်းတစ်စုံတစ်ရာကို မျှော်လင့်ခြင်းကြီးစွာဖြင့် စောင့်ကြည့်နေသည်။
မူလရင်းမြစ်
တစ်ဦးတစ်ယောက်သည် အခြားပုဂ္ဂိုလ် တစ်ဦးတစ်ယောက်အား တွေ့ဆုံလိုသဖြင့်... ပုဂ္ဂိုလ်လာသော လမ်းမှ အချိန်ကြာမြင့်စွာ စောင့်ဆိုင်းနေရလျှင် ကတွတ်ပေါက် ဗျိုင်းစောင့် နေရသည်ဟု ဆိုစမှတ်ပြုကြလေသည်။ [၁၃၂၈] ဘာသာစာ။ ၂၄၂။
က ရိုး မက ဆန်း၍က နှပ်ပစ်ခံရ
က ရိုး မက ဆန်း၍က နှပ်ပစ်ခံရ သည် မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက်
ကချေသည်သည် ကနေကျအတိုင်း မကဘဲ ဆန်းပြားစွာ ကမိသောကြောင့် ပရိသတ်၏ ကိုယ်ထိလက်ရောက် ရှုတ်ချခြင်း ခံရသကဲ့သို့ မိမိအလုပ်ကို မိမိလုပ်နေကျအတိုင်း မလုပ်ဘဲ မဆင်မခြင် ဆန်းပြားစွာ ပြုလုပ်မိသောကြောင့် ပြစ်တင်ရှုတ်ချခြင်းခံရသည်။
အယ်လ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံရှိ ရေကန်များစာရင်း
အောက်ပါတို့သည် အယ်လ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံရှိ ရေကန်များစာရင်း ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အယ်လ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
စမြောင်ရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
စမြောင်ရွာ (Samyaung)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ မသဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၀၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မသဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၂၂ ဦး၊ မ ၂၀၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၆၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စာပေစိစစ်ရေး
မြန်မာနိုင်ငံ စာပေစိစစ်ရေးဌာနသည် ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်တွင်ရှိပြီး အမှတ်(၄)၊ ဝင်္ကပါလမ်း၊ ဗဟန်း၊ ရန်ကုန်တွင် ရှိသည်။
သမိုင်း
၁၉၆၂ ခုနှစ် တွင် ဦးနေဝင်း ဦးဆောင်သည့် တော်လှန်ရေး ကောင်စီ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ပါလီမန်ခေတ်က ခွင့်ပြုခဲ့သည့် ပုံနှိပ်မီဒီယာ လွတ်လပ်ခွင့်များ ရုပ်သိမ်းခံရပြီး ပုံနှိပ်သူများနှင့် ထုတ်ဝေသူများ မှတ်ပုံတင်နည်းဥပဒေကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ သတင်းစာများ၊ စာစောင်များနှင့် လုံးချင်း စာအုပ်များအားလုံး ထုတ်ဝေခြင်း မပြုမီ စာပေစိစစ်ရေး ဌာနသို့ ကြိုတင်တင်ပြရပြီး ထိုသို့တင်ပြခြင်း မပြုဘဲ ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့လျင် ထုတ်ဝေသူသာမက ပုံနှိပ်သူများပါ ဖမ်းဆီးပြီး Press Act ဟုခေါ်ဆိုသည့် အထက်ပါ ၁၉၆၂ ခုနှစ် ပုံနှိပ်သူများနှင့် ထုတ်ဝေသူများ မှတ်ပုံတင်နည်းဥပဒေအရ အပြစ်ပေးသည်။
ဖွဲ့စည်းပုံ
ညွှန်ကြားရေးမှူးများမှာ ၁၉၈၈ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၁ ထိ ဗိုလ်မှူးမောင်ဝင်း၊ ဗိုလ်မှူးတင်စိုး၊ ဗိုလ်မှူးအေးထွန်းနှင့် ဗိုလ်မှူးတင့်ဆွေတို့ဖြစ်သည်။ စာဖတ်မှူး၊ ဦးစီးအရာရှိ၊ လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်၊ ဒုတိယပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး၊ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး တို့ကို အဆင့်ဆင့် ဖြတ်သန်းပြီး အတည်ပြုချက်ရမှ စာတစ်အုပ်ကို ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခွင့် ရှိသည်။
မူဝါဒ အပြောင်းအလဲ
၂၀၀၁ ဇွန် တွင် ဂျာနယ် နှင့် မဂ္ဂဇင်း ၁၇၈ စောင်အကျုံးဝင်သည့် တင်ပြီးမှ ထုတ်သည့်စနစ်အစား ထုတ်ပြီးမှ တင်သည့်စနစ်ဖြင့် ပြောင်းလဲခွင့်ပြုလိုက်သည်။ ၁၉၆၂ ခု တော်လှန်ရေးကောင်စီ အစိုးရက ရေးဆွဲပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည့် ပုံနှိပ်သူများနှင့် ထုတ်ဝေသူများ အက်ဥပဒေမှာမူ အသက်ဝင်ဆဲဖြစ်သည်။
လန်းခိုဘိုင်းရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
လန်းခိုဘိုင်းရွာ(Lankhobaing)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ မြပတိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၅၈ ဖြစ်သည်။ အရပ်အခေါ်မှာ လမ်းခွက်ပိုင် ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြပတိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၄၂၀ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၀၆၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒဒ္ဒရဇာတ်
(၂)ဇာတ် ရှိပါသည်။ ဒုကနိပါတ် - ၃။ ကလျာဏဝဂ် -၁၇၂ - ဒဒ္ဒရဇာတ်။ ။ မိမိအသံဖြင့် မိမိဇာတ်ကို သိစေသော ခြင်္သေ့မာန်တက်နေသည် မြေခွေးအကြောင်း။
တရားဟောချင်လှ ကောကာလိက
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အကြားအမြင်များသော ရဟန်းတို့သည် သံဃာ့ပရိသတ်အလယ်၌ ကြည်ညိုဖွယ်သောအသံဖြင့် တရားဟောလေ့ရှိကုန်၏။
ထိုအခါ ကောကာလိကသည် မိမိညံ့ဖျင်းသေ အဖြစ်ကို မသိဘဲ တရားဟောလိုလှသဖြင့် ရဟန်းတို့အလယ်တွင် ငါတို့လည်း ကြည်ညိုဖွယ်သော အသံဖြင့် တရားဟောလိုပါသည်။ ငါတို့အားလည်း တရားဟောရန် အလှည့်ပေးကြပါ၊ ကြွေးကြော်ကာ နေလေ၏။ သံဃာ့ဘောင်တွင် ကောလာလိက တရားဟောလိုခြင်းသည် ထင်ရှားလေ၏။
ဆန်းကြည်ဝတ်ဆင် တရားပွဲဝင်
ရဟန်းတို့သည် တစ်နေ့သ၌ ကောကာလိက၏ အစွမ်းသတ္တိကို သိလိုကြသဖြင့် ကောကာလိကအား “ ငါ့ရှင် ကောကာလိက ... ယနေ့ သဃာ့အစည်းအဝေးတွင် တရားဟောရန်သင့်ကို အလှည့်ပေးမည် တရားဟောမည်လော” ဟု ပေးလေလျှင် ကောကာလိက “ကောင်းပြီး ဟောပါမည်” ဟု ဝန်ခံလေ၏။
နေဝင်၍ တရားနာရန်အချိန်ကို ကြွေးကြော်လတ်သော် ရဟန်းတို့သည် စည်းဝေးကြကုန်၏။ ထိုအခါ ကောကာလိကသည် လိပ်သရွေးပန်း အဆင်းနှင့်တူသော သင်းပိုင်ကိုဝတ်၍ မဟာလှေကားပန်း အဆင်းနှင့်တူသော ကိုယ်ဝတ်ကိုရုံကာ တရားဟောမဏ္ဍပ်တွင် ခင်းထားအပ်သော ဓမ္မကထိကနေရာ၌ ဆန်းကြယ်သောယပ်တောင်ကို ကိုင်လျက်နေလေ၏။
ပရိသတ် ကြောက်လွဲ အရှက်ကွဲ
ထိုခဏဝယ် ကောကာလိက ကိုယ်မှ ချွေးတို့သည် ယိုထွက်ကုန်၏။ ကြည်ညိုဖွယ်သော အသံဖြင့် တရားဟောမည်ဟု ဟန်ပြင်ကာ ရှေးဦးအစ ပထမပုဒ်ကို ရွတ်ဆိုပြီးသောအခါ ရွတ်ဆိုစရာပုဒ် ရှာမရတော့ဘဲ အရှက်ကွဲကာ တုန်လှုပ်လျက် နေရာမှထပြီးလျှင် မိမိပရိဝုဏ်သို့ ပြန်ရလေ၏။ ထိုအခါ အကြားအမြင်များသော တခြားဓမ္မကထိက တစ်ပါး တက်၍ ဟောရ၏။
ရဟန်းတို့သည် တရားသဘင်ဝယ် ကောကာလိကအကြောင်း စကားစပ်မိ၍ ပြောဆိုနေကြရာ မြတ်စွာဘုရားကြွလာတော်မူ၍ “ရဟန်းတို့ .... ကောကာလိကသည် ယခုအခါ၌သာ မိမိပြောဆိုသောစကားဖြင့် မိမိညံ့ဖျင်းသော အဖြစ်ကို ထင်ရှားစေသည်မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌လည်း ထင်ရှားစေဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
ခြင်္သေ့တုယူ မြေခွေးအူ
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ခြင်္သေ့မျိုး၌ဖြစ်၍ ခြင်္သေ့များစွာ၏ မင်းဖြစ်ကာ ဟိမဝန္တာအရပ်တွင် ငွေဂူ၍နေလေ၏။ ထိုဂူ၏ အနီးဖြစ်သော ဂူတစ်ခုတွင် မြေခွေးတစ်ကောင်သည် နေလေ၏။
တစ်နေ့သ၌ မိုးရွာသည်ရှိသော် အလုံးစုံသော ခြင်္သေ့တို့သည် ခြင်္သေ့မင်း ဂူတံခါး၌ စည်းဝေးကြကုန်လျက် ခြင်္သေ့သံကိုဟောက်၍ ပျော်မြူး ကစားကြကုန်၏။ ခြင်္သေ့တို့ဟောက်သံကို ကြားလျှင် မြေခွေးသည် အကြောမခံ ဟောင်လေ၏။
ချည်းနှီးညံ့လှ ကဲ့ရဲ့ကြ
“ဖခင် ခြင်္သေ့မင်း ... ကျယ်လောင်စွာသော အသံဖြင့် ငွေတောင်ကို ပဲ့တင်ထပ်စေလျက် ဟောင်ကာ မိမိအသံဖြင့် မိမိကိုယ်ကို သိစေသော သတ္တဝါကား အဘယ်မည်သော သတ္တဝါဖြစ်သနည်း။ ထိုအသံကို အတုပြု၍ ခြင်္သေ့တို့သည် မဟောက်ဝံ့ကုန်သလော” - ဟု မေးလ၏။ အဖခြင်္သေ့မင်းလည်း သားဖြစ်သော ခြင်္သေ့ငယ်အား -
“ချစ်သား ... ထိုဟောင်သော သတ္တဝါကား သားမျိုးတို့တွင် ဂုဏ်မရှိသော မြေခွေးဖြစ်၏။ ထိုမြေခွေး၏ အမျိုးဇာတ်ကို စက်ဆုပ်ကုန်သည်ဖြစ်၍ ခြင်္သေ့တို့သည် မဟောက်ဘဲ ဆိတ်ဆိတ်နေကြကုန်၏” ဟု ပြောကြားလေ၏။ ထိုမြေခွေးအား မိမိ ဟိန်းဟောင်သော အသံဖြင့်လျှင် အချည်းနှီး ညံ့ဖျင်းသော အဖြစ်ကို သိစေသည်။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ မြေခွေးသည် - ယခုအခါ ကောကာလိက။
ခြင်္သေ့မင်း၏ သားငယ်သည် - ရာဟုလာ
ခြင်္သေ့မင်းသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၂) ခြင်္သေ့အယောင်၊ မြေခွေးဆောင်၊ ဟောင်သံဖြင့်ပင်သိ။
ဒဒ္ဒရဇာတ် ပြီး၏။
မန်ကန်ဟွေလင်ရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
မန်ကန်ဟွေလင်ရွာ (Mankanhwaylen)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ မန်ကျောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၆၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ကျောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၄၀ ဦး၊ မ ၁၀၂၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၆၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ဒဒ္ဒရဇာတ်
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရဟန်းတစ်ပါးသည် အမျက်ထွက်တတ်၏။ ရဟန်းတို့သည် တရားသဘင်၌ ထိုရဟန်း၏အကြောင်းကို စကားစပ်မ၍ ပြောဆိုနေကြရာ မြတ်စွာဘုရား ကြွလာတော်မူ၍ သိတော်မူလျှင် “ရဟန်တို့... ဤရဟန်းသည် ယခုအခါ၌သာ အမျက်ထွက်တတ်သည်မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌လည်း အမျက်ထွက်တတ်သည်သာတည်း၊ အမျက်ထွက်သောကြောင့် ရှေးပညာရှိတို့သည် စင်ကြယ်သော နဂါးမင်း၏အဖြစ်၌ တည်ကုန်လျက် သုံးနှစ်တို့ပတ်လုံး ကျင်ကြီးတို့ဖြင့် ပြည့်သော မသန့်သောမြေ၌ နေရဖူးကုန်ပြီ၊” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
မန်ကန်ဟွေလင်ရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒဒ္ဒရဇာတ်
အမျက်ကြမ်းကြုတ် နဂါးယုတ်
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဟိမဝန္တာအရပ်ဝယ် ဒဒ္ဒရမည်သော တောင်ခြေရင်း၌ ဒဒ္ဒရမည်သော နဂါးပြည်တွင် ဒဒ္ဒရမည်သော နဂါးမင်းသည် မင်းပြုလေ၏။ ထိုနဂါးအား မဟာဒဒ္ဒရနှင့် စူလဒဒ္ဒရမည်သော သားတော် ညီနောင်နှစ်ဦးတို့သည် ရှိကုန်၏။ ထိုညီနောင်နှစ်ဦးတို့တွင် စူဠဒဒ္ဒရနဂါးသည် အမျက်ထွက်တတ်၏။ ကြမ်းကြုတ်၏။ နဂါးလုလင်မတို့ကို ဆဲရေးပုတ်ခတ်တတ်၏။
ခမည်းတော် ဒဒ္ဒရနဂါးမင်းသည် သားတော် စူဠဒဒ္ဒရနဂါး၏ ကြမ်းကြုတ်သော အဖြစ်ကိုသိလျှင် နဂါးပြည်မှနှင်ထုတ်စေ၏။ နောင်တော် မဟာဒဒ္ဒရနဂါးသည် ခမည်းတော်ကိုလည်း သည်းခံစေ၍ နှင်မထုတ်ဘဲ ထားလေ၏။ နှစ်ကြိမ်မြောက် နှင်ထုတ်စေရာ၌လည်း သည်းခံစေ၏။ သုံးကြိမ်မြောက်သောအခါ ဒဒ္ဒရနဂါးမင်းသည် မဟာဒဒ္ဒရရအား “သင်သည် ဤယုတ်မာသောအကျင့်ရှိသော နဂါးကို နှင်ထုတ်စေရာ၌ တားမြစ်ဘိ၏။ သင်တို့နှစ်ယောက်လုံး နဂါးပြည်မှ ထွက်၍ ဗာရာဏသီပြည်တွင် မစင်စွန့်ရာအရပ်၌ သုံးနှစ်ပတ်လုံး နေကြကုန်” ဟု နဂါးပြည်မှ နှင်ထုတ်လေ၏။
သည်းခံတရား ဟောမြက်ကြား
စူဠဒဒ္ဒရနဂါးသည် ကြမ်းကြုတ်သောကြောင့် သူငယ်တို့ မထီမဲ့မြင်ပြုခြင်းကို သည်းမခံနိုင်သည်ဖြစ်၍ အစ်ကိုအား -
“အစ်ကို ... ဤသူငယ်တို့အား အကျွန်ုပ်တို့ကို ဖားစိမ်းစား ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ရေမြွေဟူ၍ လည်းကောင်း ပုတ်ခတ်ဆဲရေးကုန်၏။ လျင်သောအဆိပ်ရှိသည်၏အဖြစ်ကို မသိကြကုန်၊ ဤသူငယ်တို့ မထီမဲ့မြင်ပြုခြင်းကို သည်းမခံနိုင်၊ နှာခေါင်းလေဖြင့်မှုတ်၍ သတ်မည်” –
ဟု ပြောဆိုလေ၏။ စူဠဒဒ္ဒရအား -
“ညီငယ် ... မိမိတို့တိုင်းနိုင်ငံမှ နှင်ထုတ်သဖြင့် တစ်ပါးသော တိုင်းနိုင်ငံသို့ ရောက်နေသူတို့မှာ ကဲ့ရဲ့ရှုတ်ချဆဲရေးသော စကားတို့ကို ထည့်ထားရန် ကြီးစွာသောကျီကျကို ဆောက်လုပ်ရမည်။ အမျိုးဇာတ်အားဖြင့် လည်းကောင်း၊ အကျင့်သီလအားဖြင့် လည်းကောင်း မသိသောသူကို မည်သည့်အရပ်၌ဖြစ်စေ လူတို့သည် ပူဇော်ခြင်း၊ မြတ်နိုးခြင်းကို မပြုကြကုန်၊ ဂုဏ်ကျေးဇူးကိုမသိသော သူတို့အထံ၌နေသောသူသည် သည်းခံရမည်။ အရပ်တစ်ပါး၌နေသော ပညာရှိသည် ကျွန်အမှုလုပ်၏ မီးဘေးဖြင့် ခြိမ်ခြောက်ခြင်းကို သည်းခံရမည်” –
ဟု ပြောဆိုဆုံးမ၏။ ဤသို့လျှင် မဟာဒဒ္ဒရ၊ စူဠဒဒ္ဒရနဂါးညီနောင်တို့သည် ဗာရာဏသီပြည် မစင်စွန့်ရာအရပ်၌ပင် သုံးနှစ်ပတ်လုံး နေကြရကုန်၏။ အဖနဂါးမင်းသည် သုံးနှစ်ပြည့်သောအခါ နဂါးညီနောင်တို့တို့ ခေါ်စေ၏။ နဂါးညီနောင်တို့သည်လည်း ထိုအခါမှစ၍ အမျက်မာန်ကင်းကြကုန်၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ထိုအခါ စူဠဒဒ္ဒရနဂါးသည် - ယခုအခါ အမျက်ထွက်သောရဟန်း။
မဟာဒဒ္ဒနရဂါးသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ဒေါသအမျက်၊ ဟုန်းဟုန်းထွက်၊ ပျက်စီးတတ်သည်သာ။
(၂) အရပ်တစ်ပါး၊ သွားရောက်ငြား၊ မမှားသည်းခံရာ။
(၃) မျိုးဇာတ်ကျင့်မူ၊ မသိသူ၊ မပူဇော်ပေရာ။
နွားတဲရွာ၊ ထန်းတပင်
နွားတဲရွာ၊ ထန်းတပင်
ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ တောင်လယ်
ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ တောင်လယ်
ရေဝက်ချောင်း
ရေဝက်ချောင်း
အီတလီဘာသာစကား
အီတလီဘာသာ (Italian; italiano) သည် အီတလီနိုင်ငံ၏ ရုံးသုံး ဘာသာစကားဖြစ်သည်။ ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၊ ဆန်မာရီနိုနိုင်ငံနှင့် ဗာတီကန်မြို့ပြနိုင်ငံတို့တွင်လည်း ရုံးသုံးဘာသာစကားတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဥရောပသမဂ္ဂအတွင်း တတိယအပြောအများဆုံးဘာသာစကားဖြစ်ပြီး မိခင်ဘာသာစကားအဖြစ်ပြောဆိုသူ ၆၉သန်းခန့်ရှိသည်။
ငါးကျီးအိုင်ရွာ၊ ဝါးတောစွန်း
ငါးကျီးအိုင်ရွာ၊ ဝါးတောစွန်း
ထန်းပင်ခြံရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
ထန်းပင်ခြံရွာ (Htanpinchan)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ မကျီးကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၀၇၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မကျီးကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၃၆ ဦး၊ မ ၃၇၅၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၆၉၅ ဦးနေထိုင်သည်။ ၎င်းရွာသည် စလေမြို့ပေါ်ရှိ ရပ်ကွက်များ ဖြစ်သွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြာစီရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
ကြာစီရွာ (Kyarsi)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ ပိတောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၁၅၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘိုးခင်စုရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မက္ကဋဇာတ်
ဒုကနိပါတ် - ၃။ ကလျာဏဝဂ် -၁၇၃ - မက္ကဋဇာတ်။ ။ မီးလှုံလို၍ ရသေ့ယောင်ဆောင်သော မျောက် အကြောင်း။
အံ့ဖွယ်ထင်မှတ် ယောင်ဆောင်လျက်
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရဟန်းတစ်ပါးသည် အံ့ဖွယ်သရဲကို ပြုတတ်၏။
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် “ရဟန်းတို့ ... ဤရဟန်းသည် ယခုအခါ၌သာ အံ့ဖွယ်သရဲကို ပြုတတ်သည်မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌လည်း မျောက်ဖြစ်၍ မီးလှုံလိုသဖြင့် အံ့ဖွယ်သရဲကို ပြုဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူတည်း၊ [ပကိဏ္ဏကနိပါတ် ဥဒ္ဒါလကဇာတ်၌ ထင်ရှားလတ္တံ့။]
သားနှင့်အဖ တောထွက်ကြ
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ကာသိက ရွာငယ်တစ်ခုဝယ် ပုဏ္ဏားမျိုးဖြစ်၍ အရွယ်သို့ ရောက်လတ်သော် အတတ်ပညာ သင်ကြားတတ်မြောက်ပြီးလျှင် အိမ်ထောင်ပြုလေ၏။
မယားပုဏ္ဏေးမတွင် သားတစ်ယောက် ဖွားမြင်၍ သားငယ် ပြေးသွားနိုင်သောအခါ ပုဏ္ဏေးမသည် သေလွန်လေ၏။ ပုဏ္ဏားသည် ပုဏ္ဏေးမ အလောင်းကို သင်္ဂြိုဟ်ပြီးလျှင် ငါ့မှာ အိမ်ရာထောင်ခြင်းဖြင့် အကျိုးမရှိပြီဟု လူဘောင်ကို ငြီးငွေ့လျက် သားငယ်ကိုယူကာမျက်ည်စက်လက်နှင့် ကျန်ရစ်သော ဆွေမျိုးအပေါင်းကို စွန့်လွှတ်ပြီးလျှင် ဟိမဝန္တာ အရပ်သို့ သွား၍ ရသေ့ရဟန်းပြုကာ နေလေ၏။
ရသေ့ယောင်ဆောင် မျောက်တစ်ကောင်
ရသေ့သည် မိုးအခါဝယ် တစ်နေ့သ၌ မိုးရွာသည်ရှိသော် ချမ်းအေးသဖြင့် မီးမွှေးလှုံပြီးလျှင် သစ်ပျဉ်ပြားပေါ်တွင် အိပ်၏။ သားဖြစ်သော ရသေ့ငယ်သည် အဖရသေ့၏ ခြေတို့ကို ဆုပ်နယ်လျက်နေ၏။
ထိုအခါ မျောက်တစ်ကောင်သည် အလွန်ချမ်းအေးသဖြင့် ကျောင်းတွင်း၌ရှိသော မီးကိုမြင်လျှင် ငါသည် ယခုအနေဖြင့် ကျောင်းတွင်းသို့ အကယ်၍ ဝင်ငြားအံ့၊ ငါ့ကို မျောက် မျောက်ဟုဆိုကာ ရိုက်ပုတ်၍ နှင်ထုတ်သဖြ်င့ မီးမလှုံရ ဖြစ်လတ္တံ့။ အကြောင်းတစ်ခုရှိသည်၊ ငါသည် ရသေ့တို့ အသွင်ကိုယူကာ ကျောင်းတွင်းသို့ဝင်၍ မီးလှုံမည်ဟု ကြံစည်ကာ ရသေ့တို့ သင်္ကန်းကို ဝတ်ရုံပြီးလျှင် ခြင်းတောင်းနှင့် တံချူကို ကိုင်၍ ကျောင်းတံခါးရှိ ထန်းပင်ကိုမှီကာ ဆောင့်ကြိုက်ထိုင်လျက် နေလေ၏။
အသွင်ဆောင်လင့် မောင်းနှင်ပြစ်
ရသေ့သည် ထိုမျောက်ကို မြင်လျှင် မျောက်မှန်း မသိဘဲ ရသေ့အိုတစ်ပါး ချမ်းသဖြင့် မီးလှုံလာသည် မှတ်ထင်လျက် ကျောင်းတွင်းသို့ ဝင်စေပြီးလျှင် မီးလှုံစေမည်ဟု ကြံစည်လျက် ဖခင်ရသေ့အား -
“ဖခင် ... ရသေ့အိုတစ်ပါး ထန်းပင်ရင်းမှာ မှီနေပါ၏။ ကျွန်ုပ်တို့မှာလည်း မီးတင်းကုပ်ရှိပါ၏။ ချမ်းလာသော ထိုရသေ့အိုအား မီးတင်းကုပ်တွင် မီးလှုံပါစေ -
ဟု ပြောဆိုလေ၏။ ရသေ့ကြီးလည်း သားရသေ့၏ စကားကိုကြားလျှင် ထ၍ သစ်ရွက်မိုး ကျောင်းတံခါးတွင်ရပ်၍ ကြည့်လတ်သော် မျောက်အဖြစ်ကိုသိ၍ သားရသေ့ငယ်အား -
“ချစ်သား ... သီလရှိသော ရသေ့၏ မျက်နှာကား ဤကဲ့သို့မဟုတ်၊ ဤသတ္တဝါကား မျောက်ဖြစ်၏။ ဤမျောက် ကျောင်းတွင်းသို့ ဝင်သည်ရှိသော် ကျောင်းကို ဖျက်ဆီးလိမ့်မည်၊ သင်မခေါ်လေနှင့်” -ဟု ပြောဆိုတားမြစ်ပြီးလျှင် ဤအရပ်တွင် မနေလင့်ဟု မီးစတစ်ခုဖြင့် ပစ်၍ ပြေးစေ၏။ မျောက်သည် သင်္ကန်းကို စွန့်၍ သစ်ပင်သို့ တက်ကာ တောသို့ဝင်လေ၏။ ရသေ့ကြီးလည်း ဗြဟ္မဝိဟာရ တရားလေးပါးကို ပွားများ၍ ဗြဟ္မာပြည်သို့ လားရ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ မျောက်သည် - ယခုအခါ အံ့ဖွယ်သရဲပြုလုပ်သောရဟန်း။
ရသေ့ငယ်သည် - ရာဟုလာ
ရသေ့ကြီးသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) မငြိမ်လှုပ်ချောက်၊ သဘောကောက်၊ တောမျောက်တိရစ္ဆာန်။
(၂) မြင်ရာတုလုပ်၊ လူ့ဟန်လုပ်၊ လူရုပ်သွင်သဏ္ဌာန်။
မက္ကဋဇာတ် ပြီး၏။
ကရင်ပွက်ရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
ကရင်ပွက်ရွာ (Kayinpwet)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ရွာငံမြို့နယ်၊ မြင်းတွင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၉၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြင်းတွင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၅၇ ဦး၊ မ ၅၈၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကျောက်မှော်ကုန်းရွာ၊ ထန်းတပင်
ကျောက်မှော်ကုန်းရွာ၊ ထန်းတပင်
ကလိမ်စေ့ ငြမ်းဆင်
ကလိမ်စေ့ ငြမ်းဆင် ဟူသည် မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက်
စေတီပုထိုး အဆောက်အအုံများကိုသာ ငြမ်းဆင်ရမြဲဖြစ်သည်။ ကလိမ်စေ့သည် ငြမ်းဆင်ရသော အရာမဟုတ်။ ထိုသို့မဟုတ်ပါဘဲလျက် ကလိမ်စေ့ကို ငြမ်းဆင်သည်ဟု ဆိုသကဲ့သို့ ယုတ္တိမတန်သော စကားကို လှည့်ပတ်ပြောဆိုခြင်းကို ရည်ညွှန်းသည်။
မူလရင်းမြစ်
အဖိုးအိုမှာ အရက်သမားတို၏ "'ကလိမ်စေ့ ငြမ်းဆင်"'ကာ ယုတ်မာပုံကို...၊ ခေါင်းတခါခါနှင့် ရှင်းလင်းနေပါသည်။ [၁၃၁၉] မြဝတီ၊ ၅၊ ၃။ ၂၂၆။
ဒုံးချောင်းရွာ၊ လက်ဝဲဒက်ပြင်ရှည်
ဒုံးချောင်းရွာ၊ လက်ဝဲဒက်ပြင်ရှည်
ဂျိန်းဘာသာ
ဂျိန်းဘာသာ (Jainism) ကို ဂျိန်းဓမ္မအဖြစ် ရိုးရာစဉ်ဆက်ခေါ်ဆိုကြ၍ ဤဘာသာတရားသည် ရှေးဟောင်း အိန္ဒိယဘာသာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဂျိန်းဓမ္မသည် အဆက်ဆက်ပွင့်ခဲ့သည် တိရ်သံကာရ (ဘုရား) (သို့) ခေါင်းဆောင် (၂၄) ဆူသော ဘုရားများမှတဆင့် ၎င်းတို့၏ နာမ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အယူအဆ၊ သမိုင်း စသည်တို့ကို ခြေရာကောက်ပြန်ပြောင်း ကြည့်ရှုနိုင်သည်။ ပထမဆုံး တိရ်သံကာရမှာ ရိရှဘနာထ (ရသဘဒေဝ) (Rishabhanatha) (သို့) ဤခေတ်၏ အဒိနဘဂဝါဖြစ်ကာ ဂျိန်းရိုးရာသဘောအရ သူသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်သန်းပေါင်းများစွာက နေထိုင်ခဲ့သည်ဟု ယူဆထားသည်။ (၂၃) ဆူမြောက် ပရရှ်ဝနာထ (Parshvanatha) ကို သမိုင်းဆရာများက ဘီစီ ၇ (သို့) ၈ ရာစုများကဟု ဆိုကြကာ (၂၄) ဆူမြောက် မဟာဝီရကို ဘီစီ ငါးရာဟူ၍ ဖော်ပြကြသည်။ ဂျိမ်းဘာသာဝင်များက ဂျိမ်းဘာသာ၏ စကြဝဠာသဘောတရားမှ သံသရာ ကို လမ်းညွှန်ပြသကြသော တိရ်သံကာရ ဘုရားရှင်များနှင့်အတူ ဂျိန်းဘာသာသည် ထာဝရဓမ္မ ဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
အဓိကဘာသာရေး ယုံကြည်ချက်များမှာ အဟိံသဝါဒ (ahiṃsā, မညှင်းဆဲခြင်း)၊ အနေကန္တဝါဒ (anekāntavāda, ဘက်ပေါင်းစုံမှ ရှုမြင်ခြင်း)၊ အပါရိဂရာဟ (aparigraha, သံယောဇဉ်၊ တွယ်တာမှု မရှိခြင်း)၊ ခြိုးခြံစွာကျင့်ခြင်း (asceticism, ကာမဂုဏ်မမှီဝဲခြင်း) စသည်တို့ဖြစ်ကြသည်။
ဘာသာရေးကိုင်းရှိုင်းသော ဂျိန်းဘာသာဝင်များသည် အောက်ပါ အချက်ငါးခုကို လိုက်နာကြသည်။ အဟိံသ၊ အမှန်တရား (satya, သစ္စာ)၊ အစေယ (asteya, မခိုးယူခြင်း)၊ ဗြဟ္မစာရီအကျင့် (brahmacharya)၊ အပါရိဂရာဟ (ပိုင်ဆိုင်မှုမရှိခြင်း) တို့ဖြစ်ကြသည်။ ဤမူများသည် ဂျိန်းဘာသာဝင်တို့၏ လူမှုယဉ်ကျေးမှုကို များစွာသောနည်းလမ်းများဖြင့် အကျိုးသက်ရောက်ရာ နေမှုထိုင်ရာ၌ သက်သက်လွတ်စားသောက်ခြင်းများကိုလည်း ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ Parasparopagraho Jīvānām (ပါရာစပရောပါဂရာဟို ဂျိဝါနမ်) သည် ဂျိန်းဘာသာ၏ ဆောင်ပုဒ်ဖြစ်၍ အနက်မှာ နာမ်(ဝိဉာဉ်)တစ်ခုသည် အခြားနာမ်(ဝိဉာဉ်)ကို ကူညီဆောင်မရန် (သို့) အချင်းချင်း အထောက်အပံ့ အမှီသဟဲပြုရန် ဖြစ်သည်။ နမောကာရ မန္တန်သည် အခြေခံအကျဆုံး ဘုရားစာဖြစ်၏။
သမိုင်းကြောင်းနှင့် အထွေထွေ
ဂျိန်းဘာသာသည် ခရစ်တော်မပေါ်မီ ၆-ရာစုတွင် ဝါဓမ္မာနမဟာဝိရက ဟိန္ဒူဘာသာနှင့် ခွဲခြား၍ ထူထောင်သော ဘာသာတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းနှင့် မြောက်ပိုင်းတွင် ကိုးကွယ်သူအများအပြား ရှိသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ကိုးကွယ်သူ တစ်သန်းခွဲခန့် ရှိသည်။ ဂျိန်းဘာသာတည်ထောင်သူ မဟာဝီရ(ခေါ်) နိဏ္ဌဋနာလပုတ္တကို ဘက်ဆာရနယ်၌ ခရစ်တော် မပေါ်မီ ၅၉၉ တွင် ဖွားမြင်၍ အသက် ၄၂-နှစ်တွင် ဉာဏ်အမြင်ရကာ နှစ် ၃၀ တရားဟောပြီးနောက် အနိစ္စရောက်သွားသည်။ ရုပ်တုကိုးကွယ်ရာ မထားေချ။ ကံနှင့် ဘဝသစ်ဖြစ်ပေါ်မှုကို လက်ခံသည်။ ဒီဂမ္ဘရနှင့် ဆွီဂမ္ဘရ ဟူ၍ နှစ်ဂိုဏ်း ကွဲပြားသည်။
ဂျိန်းဘာသာသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ကိုးကွယ်ကျင့်သုံးကြသော ဘာသာတစ်မျိုး ဖြစ်ပြီး သတ္တဝါအားလုံးအား အကြမ်းမဖက်ရေး လမ်းစဉ်ပေါ်တွင် အခြေခံထားသည်။ ၎င်း၏ အတွေးအခေါ်နှင့် ကျင့်စဉ်များတွင် ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုး၍ မိမိ၏ စိတ်ဝိဉာဉ်ကို မြင့်မြတ်ရာသို့ ရောက်ရှိရန် နှင့် လွတ်မြောက်ရန်အတွက်ကို အဓိက ထားသည်။ မိမိ၏ ကိုယ်တွင်းရှိ ရန်သူကို အောင်နိုင်ပြီး ကြီးမြတ်သော အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိသော စိတ်ဝိဉာဉ်ကို ဂျိန်းဘာသာတွင် ဂျိန သို့မဟုတ် အောင်မြင်သူ၊ အောင်နိုင်သူ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ဂျိန်းဘာသာကို ရှာမန (Shramana ) (ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုး တရား) သို့မဟုတ် နာဂရန်သာ (Nirgrantha ) အတွယ်အတာမဲ့ ဟု ရှေးခေတ်ကျမ်းစာများတွင် ညွှန်းဆိုလေ့ ရှိကြသည်။ ဂျိန်းဘာသာအား အထွတ်အထိပ်သို့ရောက်စေသောသူမှာ ဗုဒ္ဓနှင့် ခေတ်ပြိုင်ဖြစ်သော မဟာဝီရ(ခေါ်) နိဏ္ဌဋနာလပုတ္တ ဖြစ်သည်။
ဂျိန်းဘာသာဝင်တို့သည် တိရစ္ဆာန်များကို ညှင်းပန်းမှုနဲ့ သတ်ဖြတ်မှုမဖြစ်ရအောင် ထွန်ယက်စိုက်ပျိုးသည့် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းအမှုကို မပြုလုပ်ပဲ ကုန်သွယ်စည်းပွားရေးကိုပဲ ဇောက်ချလုပ်ကိုင်သောကြောင့် ကြွယ်ဝချမ်းသာကြပြီး အသိပညာရှင်၊ အနုပညာရှင်များ ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ အုပ်ချုပ်သူ အာဏာပိုင်လုပ်ခြင်းသည် လူနှင့်တိရစ္ဆာန်​ကို ညှင်းပန်းရာ ကျသည်ဟု ဆိုပြီး ဂျိန်းဘာသာဝင်များသည် အုပ်ချုပ်သူ ဖြစ်အောင် မကြိုးစားခြင်းကြောင့် ဂျိန်းဘာသာသည် ခေတ်အဆက်ဆက် ဘုရင်များ၏ ချီးမြှောက်ခြင်းကို မခံခဲ့ရ၍ သာသနာပြန့်ပွားမှုနှုန်း အားနည်းခဲ့ပြီး၊ လူနည်းစုသာသနာသာ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျိန်းဘာသာ
အင်ဆာဂါးရွာ၊ မဝန်အူမား
အင်ဆာဂါးရွာ(Insargar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ မဝန်အူမားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၁၄၄ ဖြစ်သည်။
ကုသိုလ်တစ်ပဲ ငရဲတစ်ပိဿာ
ကုသိုလ်တစ်ပဲ ငရဲတစ်ပိဿာ ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အင်ဆာဂါးရွာ၊ မဝန်အူမား
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုသိုလ်တစ်ပဲ ငရဲတစ်ပိဿာ
ရှင်းလင်းချက်
ကုသိုလ်ဖြစ်စေရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့်လုပ်သော်လည်း လုပ်ပုံကိုင်ပုံ မလျော်ကန်လျှင် အကုသိုလ်များစွာ ဖြစ်ရသကဲ့သို့ ကောင်းစေလို၍ လုပ်သော်လည်း လုပ်ပုံကိုင်ပုံ မလျော်ကန်လျှင် အကျိုးထက် အပြစ်က များစွာ ပိုဖြစ်စေခြင်းကို ရည်ညွှန်းသည်။
နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံသို့ လာရောက်နေထိုင်ခြင်း
၂၀၀၈ ခုနှစ်အတွက် အသားတင် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မှုနှုန်း - အပေါင်း (အပြာ)၊ အနုတ် (လိမ္မော်)၊ ယခင်အတိုင်း (အစိမ်း)၊ နှင့် အချက်အလက်မရှိ (မီးခိုး)။ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံသို့ လာရောက်နေထိုင်ခြင်းသည် လူသစ်များကို နေထိုင်ရာနေရာ သို့မဟုတ် မှီတင်းနေထိုင်ရာ လူဦးရေနှင့် မိတ်ဆက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ အယူအဆဖြစ်ပြီး လူဦးရေနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဆက်စပ်မှုကို လေ့လာသောပညာရပ်တွင် အရေးပါပြီး၊ နိုင်ငံတစ်ပါးသို့ သွားရောက်အခြေစိုက်နေထိုင်ရန် မိမိနိုင်ငံမှထွက်ခွာခြင်း နှင့် တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ခြင်း တို့နှင့် ကွဲပြားခြားနားသည်။
စာရင်းဇယား အချက်အလက်များ
နိုင်ငံတကာ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများကြီးကြပ်ရေးအဖွဲ့အစည်း(IOM)က ယနေ့ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးတွင် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူ သန်း ၃၀၀ ကျော်ခန့် ရှိသည်ဟုပြောဆိုသည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ဥရောပတိုက်သည် နိုင်ငံခြားတိုင်းပြည်မှ ရွှေ့ပြောင်းလာရောက်နေထိုင်သူ လူဦးရေရ၀.၆သန်းကို အိမ်ရှင်အဖြစ် အများဆုံးလက်ခံခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးနှစ်အတွက် အချက်အလက်များကို လည်းရရှိနိုင်သည်။ မြောက်အမေရိကတိုက်သည် ဒုတိယ အများဆုံး လက်ခံခဲ့ပြီး ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူ ၄၅.၁ သန်း ကျော်ရှိ ကာ အာရှတိုက်သည် ၂၅.၃ သန်း နီးပါးကို အိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ်အခါ၌ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူ အလုပ်သမားအများစုမှာ အာရှတိုက်မှ ဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂက ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာအနှံ့အပြား၌ နိုင်ငံတကာ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူ ၁၉၁ သန်း နီးပါးရှိပြီး ၎င်းအရေအတွက်မှာ ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ ၃ ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ၁၉၉၀ ခုနှစ်မှစ၍ ၂၆ သန်း မြင့်တက်လာမှုကို ဖော်ပြသည်။ ၎င်းရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများ အနက် ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းမှာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ပြီးသော နိုင်ငံများတွင်နေထိုင်နေကြပြီး ၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် တိုးမြင့်လာခဲ့သည်။ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ဆဲ နိုင်ငံများတွင် ပြောင်းလဲမှုမရှိခြင်းမှာ ခိုလှုံသူဒုက္ခသည်များ လျော့နည်းလာခြင်းက အဓိကအကြောင်းရင်းဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပျမ်းမျှနှုန်း (ကုန်သွယ်ခြင်းလုပ်ငန်းများ အားလုံးတွင် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ကုန်သွယ်ခြင်း အချိုးအစား) နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ၎င်းက ၂၀ရာခိုင်နှုန်း ထက်ကျော်လွန်သည်။ ၎င်းတို့မွေးဖွားရာ နိုင်ငံ၏ပြင်ပတွင် နေထိုင်သူအရေအတွက်မှာ နောင်အနာဂတ်၌ မြင့်တက်လာမည်ဟု ခန့်မှန်းသည်။
၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ၏ သန်းခေါင်စာရင်းမှတ်တမ်းများအရ အနောက်အလယ်ပိုင်းဒေသ၊ ဥရောပအချို့ဒေသများ၊ အာရှတို်က်အနောက်တောင်ပိုင်းရှိ ဒေသငယ်များနှင့် အရှေ့အိန္ဒိယ ဒေသအနည်းငယ်တို့တွင် လာရောက်နေထိုင်သူဦးရေ ရာခိုင်နှုန်းအမြင့်ဆုံး ရှိခဲ့သည်။ သို့သော် နိုင်ငံတွင်း လာရောက်နေထိုင်ခြင်း သန်းခေါင်စာရင်းမှတ်တမ်းများသည် မှတ်တမ်းမရှိသော ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူ အလုပ်သမားများ၏ ဖုံးကွယ်ထားလိုသော သဘာဝကြောင့် အကြောင်းမလှစွာ ခိုင်မာမှုနည်းပါးလျက် ရှိသည်။ နိုင်ငံတကာ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများ ကြီးကြပ်ရေး အဖွဲ့အစည်းက ယနေ့ကမ္ဘာအနှံ့အပြားတွင် နိုင်ငံခြားတိုင်းပြည်မှ ရွှေ့ပြောင်းလာရောက် နေထိုင်သူများ ခန့်မှန်းခြေအရေအတွက်မှာ သန်း၂၀၀ကျော်ခန့် ဖြစ်သည်ဟု ခန့်မှန်းသည်။
ဂေါလ်အပ်(Gallup)၏ မကြာသေးသော စစ်တမ်းများအရ အရွယ်ရောက်ပြီးသောသူ သန်း ၇၀၀ ခန့်သည် အခွင့်အရေးရရှိလျှင် အခြားတိုင်းပြည်သို့ အပြီးရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်လိုကြသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ထိပ်တန်းဆန္ဒရှိသော သွားရောက်လိုသည့် နိုင်ငံဖြစ်သည်။
နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံသို့ လာရောက်နေထိုင်ခြင်းကို နားလည်သဘောပေါက်ခြင်း
နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံသို့ လာရောက်နေထိုင်ခြင်း နောက်ကွယ်ရှိ အထွေထွေယူဆချက်
နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံသို့ လာရောက်နေထိုင်ခြင်း ယူဆချက်တစ်ခုမှာ တွန်းအားပေးချက်များနှင့် ဆွဲဆောင်ချက်များအကြား ခွဲခြားသိမြင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ တွန်းအားပေးချက်များဆိုသည်မှာ မူလနိုင်ငံမှ နိုင်ငံတစ်ပါးသို့ သွားရောက်အခြေစိုက်နေထိုင်ရန် ထွက်ခွာခြင်း၏ အဓိက အကြောင်းရင်းကို ရည်ညွှန်းသည်။ စီးပွားရေးအရ ရွှေ့ပြောင်းသောကိစ္စရပ်တွင် (ပုံမှန်အားဖြင့်အလုပ်သမားများ ရွှေ့ပြောင်းခြင်း ) အလုပ်လုပ်ခနှုန်းထားများမှာ ထင်ရှားသော ကွဲပြားခြားနားမှုများဖြစ်သည်။ နိုင်ငံအသစ်မှ လုပ်ခတန်ဖိုးမှာ တစ်ဦးတစ်ယောက်၏ မူလနိုင်ငံမှလုပ်ခတန်ဖိုးထက် သာလွန်ပြီး ခရီးသွားလာမှု ကုန်ကျစရိတ် မမြင့်မားပါက ပြောင်းရွှေ့ရန် ရွေးချယ်ပေလိမ့်မည်။ အထူးသဖြင့်၁၉ရာစုနှစ်တွင်အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏စီးပွားရေးချဲ့ထွင်မှုကြောင့်လာရောက်နေထိုင်မှုနှုန်းမှာ မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး ထိုအကျိုးဆက်ကြောင့် လူဦးရေ၏ ၂၀% မှာ နိုင်ငံခြားတွင်မွေးဖွားခဲ့သူများဖြစ်၍ ယနေ့ နှုန်း၏ ၁၀% ဖြစ်ပြီး သိသာထင်ရှားသော အလုပ်သမားအင်အားစုကို ဖြစ်စေခဲ့သည်။ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ဆဲနိုင်ငံများမှ ဆင်းရဲသောသူ တစ်ဦးချင်းမှာ ၎င်းတို့၏မူလနိုင်ငံများထက် သာ၍မြင့်မားသော လူနေမှုအဆင့်အတန်းကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ပြီး နိုင်ငံများတွင် ရရှိနိုင်သည်။
တိကျရှင်းလင်းသော ကုန်ကျစရိတ်များ၊ လက်မှတ်ခ နှင့် သွယ်ဝိုက်သော ကုန်ကျစရိတ်၊ အလုပ်ချိန်ဆုံးရှုံးခြင်း၊ လူမှုအသင်းအဖွဲ့များ ဆုံးရှုံးခြင်းတို့ပါဝင်သော မိမိနိုင်ငံမှ ထွက်ခွာခြင်း၏ ကုန်ကျစရိတ်မှာလည်း နိုင်ငံတစ်ပါးသို့ သွားရောက်အခြေစိုက်နေထိုင်သူများကို မူလနိုင်ငံများမှ အဝေးသို့သွားစေရန် အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်နေသည်။ ၁၈ရာစုနှင့် ၂၀ရာစုအစောပိုင်းကာလ အတွင်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနည်းပညာများ တိုးတက်ခဲ့သည်နှင့်အညီ ခရီးသွားလာချိန်နှင့် ကုန်ကျစရိတ်များမှာ သိသိသာသာ လျော့နည်းလာခဲ့သည်။ ၁၇၀၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် အတ္တလန်တိတ် သမုဒ္ဒရာကိုဖြတ်ကျော်၍ ခရီးသွားခြင်းမှာ ပုံမှန် ၅ပါတ်မျှကြာမြင့်ခဲ့သော်လည်း ၁၉၀၀ ပြည့်လွန်နှစ်များဝန်းကျင်တွင် ၈ရက်ခန့်မျှသာကြာမြင့်ခဲ့သည်။
တွန်းအားပေးခြင်းနှင့် ဆွဲဆောင်ခြင်း အယူအဆ
အခွင့်ထူးစရိတ် နည်းလေ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မှုနှုန်း အလားအလာ မြင့်မားလေ ဖြစ်သည်။ ဆင်းရဲခြင်းမှလွတ်မြောက်ခြင်း ( ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအရ သို့မဟုတ် နောက်ကွယ်ရှိ ဆွေမျိုးများအတွက်) သည် သမားရိုးကျ တွန်းအားပေးချက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အလုပ်အကိုင်များရရှိနိုင်ခြင်းသည် ဆက်စပ်နေသော ဆွဲဆောင်ချက်များဖြစ်သည်။ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များ နှင့် ဆင်းရဲလာခြင်းကြောင့် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မှုနှုန်းကို အားမြင့်စေနိုင်သည်။ ဤသို့သော ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ခြင်း အမျိုးအစားမှာ ဦးတည်ရာနိုင်ငံတွင် တရားမဝင် ပြည်တွင်းသို့လာရောက်နေထိုင်ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ (နိုင်ငံတစ်ပါးသို့ သွားရောက်နေထိုင်ရန် မိမိနိုင်ငံမှ ထွက်ခွာခြင်းမှာ မြောက်ကိုးရီးယား၊ မြန်မာ နှင့် ဆိုမာလီယာ ကဲ့သို့သော အချို့နိုင်ငံများတွင် တရားမဝင်ပါ။)
တွန်းအားပေးခြင်းနှင့် ဆွဲဆောင်ခြင်း အယူအဆတို့၏ အဓိကပြဿနာမှာ သုံးခေါက်ချိုး ဖြစ်ခြင်းပင်၊ ပထမအဆင့်အနေဖြင့် ၎င်းတို့သည် ထင်ရှားသိသာမှုကို ဖော်ပြထားသည်။ (အဓိပ္ပာယ်မှာ ဆင်းရဲသောနေရာဒေသများမှ သူများသည် ပို၍ချမ်းသာသောနေရာဒေသများသို့ သွားရောက်ရန် ရှာဖွေကြပေလိမ့်မည်။)၊ ဒုတိယအဆင့်အနေဖြင့် ၎င်းတို့သည် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မှုနူန်း ပေါ်ထွက်လာခြင်းကိုရှင်းပြနိုင်ခြင်းမရှိသေးပါ(တွန်းအားပေးခြင်းနှင့် ဆွဲဆောင်ခြင်းသည်သာ တည်ရှိမည်ဆိုလျှင် အဆင်းရဲဆုံးနိုင်ငံများမှ သူများသည် အချမ်းသာဆုံးသောနိုင်ငံများသို့ ရွှေ့ပြောင်းကြပေလိမ့်မည်။ တကယ်တမ်းတွင် ထိုကဲ့သို့ ရွှေ့ပြောင်းမှုမျိုးမှာ မရှိသလောက်ပင်)။ တတိယအဆင့်အနေဖြင့် ၎င်းတို့သည် ပေါ်ထွက်လာသော ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ခြင်းပုံစံများ၏ တည်ငြိမ်မှုကို ရှင်းမပြနိုင်ကြသေးပါ (အဓိပ္ပာယ်မှာ နိုင်ငံ က မှ နိုင်ငံ ခ သို့ ပြောငး်ရွှေ့မှု စတင်သည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက်၊ ၎င်းသည် အချိန်အတော် ကြာမြင့်သည်အထိ ရှိနေမည်။ ရွှေ့ပြောင်းရေးအတွက် တွန်းအားနှင့် ဆွဲအားပေးခဲ့သည့် အစဦးအခြေအနေများ နောက်ထပ် မရှိလျှင်ပင် တည်ရှိနေပေလိမ့်မည် (ဂျာမန် အမှု ဖြစ်သော ဂက်စတာဘိတ်တာ(Gastarbeiter) သို့မဟုတ် ဧည့်သည်အလုပ်သမားအစီအစဉ်က ဤဖြစ်ရပ်ကို ပြသနေသည်။
ရွှေ့ပြောင်းရခြင်းအကြောင်းအရင်းများ
နိုင်ငံတစ်ပါးသို့ သွားရောက်နေထိုင်ရန် မိမိနိုင်ငံမှ ထွက်ခွာခြင်းနှင့် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံတွင်း ဝင်ရောက်နေထိုင်ခြင်းသည် အလုပ်ခန့်အပ်ခြင်းစာချုပ်အရ တစ်ခါတစ်ရံ မဖြစ်မနေလုပ်ကိုင်ရခြင်းများဖြစ်သည် - ဘာသာရေးသာသနာပြုအဖွဲ့နှင့် ဝန်ထမ်းများ ၏ထုတ်လုပ်ခြင်း(သို့မဟုတ်)ဝန်ဆောင်မှုပေးခြင်း အဖွဲ့အစည်းများ၊ နိုင်ငံတကာ အစိုးရမဟုတ်သော အဖွဲ့အစည်းများ နှင့် သံတမန်ရေးရာလုပ်ငန်းများ ၏ ဝန်ထမ်းများနှင့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အရ ‘နိုင်ငံရပ်ခြား’ တွင်အလုပ်လုပ်ရန်တို့ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ကို ‘မိမိနိုင်ငံ၏ပြင်ပတွင်နေထိုင်သူ’ အဖြစ် မကြာခဏ ရည်ညွှန်းပြီး ၎င်းတို့၏ အလုပ်ခန့်အပ်ခြင်းအခြေအနေများ မှာ (အလားတူအလုပ်များအတွက်) အိမ်ရှင်နိုင်ငံတွင် လျှောက်ထားသူများနှင့် ထပ်တူထပ်မျှ သို့မဟုတ် ပို၍ကောင်းမွန်သည်။ အချို့သောရွှေ့ပြောင်းသူများအတွက်၊ ပညာရေးသည်အဓိကကျသော ဆွဲအားဖြစ်သည် (နိုင်ငံတကာ ကျောင်းသား အများစုမှာ နိုင်ငံတွင်း ဝင်ရောက်နေထိုင်သူများဟု သတ်မှတ်ခံရခြင်းမရှိသော်လည်း)။
ချမ်းသာ ကြွယ်ဝသောနိုင်ငံများမှ ပို၍ကောင်းမွန်သောရာသီဥတုရှိပြီး ကုန်ကျစရိတ် သက်သာသောနိုင်ငံများ သို့ အငြိမ်းစားယူရွှေ့ပြောင်းခြင်းသည် ပုံစံသစ်နိုင်ငံတကာ ရွှေ့ပြောင်းခြင်းဖြစ်သည်။ ဥပမာများတွင် အငြိမ်းစား ဗြိတိသျှနိုင်ငံသားများသည် စပိန် (သို့မဟုတ်) အီတလီနိုင်ငံသို့ လာရောက်နေထိုင်ခြင်း နှင့် အငြိမ်းစား ကနေဒါနိုင်ငံသားများ U.S သို့ (အဓိကအားဖြင့် U.S ရှိ ဖလော်ရီဒါ နှင့် တက္ကဆက်ပြည်နယ်များသို့) လာရောက်နေထိုင်ခြင်းများ ပါဝင်သည်။ စီးပွားရေးအရ မဟုတ်သော တွန်းအားပေးအချက်များတွင် ဖိစီးနှိပ်စက်မှု (ဘာသာရေးနှင့် အခြား တစ်နည်းနည်းအားဖြင့် )၊ မကြာခဏ မတော်မတရား အပြုခံရခြင်း၊ အနိုင်ကျင့်ခြင်း၊ ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်ခြင်း၊ လူမျိုးစု မျိုးဖြုတ်ခြင်းလူမျိုးစု မျိုးဖြုတ်ခြင်း၊ အစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်ခြင်း အပါအဝင်နှင့် စစ်အတွင်း အရပ်သားများ ဘေးအန္တရာယ် စွန့်စားမှုများ ပါဝင်သည်။ နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများမှာ အစဉ်အလာအားဖြင့် ဒုက္ခသည်များသွားလာမှုနှုန်းကို တွန်းအားပေးသည်- ဥပမာအားဖြင့် အာဏာရှင်စနစ်မှ လွတ်မြောက်ရန်အတွက်ဖြစ်သည်။
အချို့သောရွှေ့ပြောင်းခြင်းများမှာ မိသားစုပြန်လည်ပေါင်းစည်းရေး သို့မဟုတ် နိုင်ငံမတူသော နိုင်ငံသားများလက်ထပ်ခြင်း ကဲ့သို့ ဆွေမျိုးတော်စပ်မှုအပေါ် အခြေခံသောပုဂ္ဂိုလ်ရေးအကြောင်းများ ကြောင့် ဖြစ်သည် (ဥပမာ မိသားစု သို့မဟုတ် လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် နှင့်အတူနေရန် )။ အချို့ကိစ္စများတွင် တစ်စုံတစ်ဦးသည် ပြောင်းလဲသွားသော မျိုးချစ်စိတ် ပုံစံအဖြစ် နိုင်ငံသစ်သို့ ထွက်ခွာ နေထိုင်ချင်ကြပေလိမ့်မည်။ ပြစ်ဒဏ်စီရင်ခံရခြင်း မှရှောင်တိမ်းခြင်း (ဥပမာ ဖမ်းဆီးခံရခြင်းမှ ရှောင်တိမ်းခြင်း) သည် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအကြောင်းရင်းခံ အချက်ဖြစ်သည်။ ပြစ်မှုကျူးလွန်သူများသည် ၎င်းတို့၏ မည်သူမည်ဝါဖြစ်ကြောင်း အထောက်အထားများကို ဖုံးကွယ်ထားခြင်း သို့မဟုတ် ရှာဖွေတွေ့ရှိခံရခြင်းမှရှောင်တိမ်းရန် အခြားလွတ်မြောက်ရာလမ်းကိုရှာဖွေခြင်းများ ပြုလုပ်နိုင်သော်လည်း ပြစ်မှုသည် နိုင်ငံတကာက အသိအမှတ်ပြုသော ပြစ်မှုဖြစ်လျှင် ဤသို့သော မိမိနိုင်ငံမှ ထွက်ခွာခြင်း နှင့် အခြားနိုင်ငံတွင်း ဝင်ရောက်နေထိုင်ခြင်းသည် သာမန်အားဖြင့် တရားဝင်မဟုတ်ပေ။ ဥပမာ စစ်ရာဇဝတ်မှုအပြစ်ရှိသူများမှာ ၎င်းတို့ကိုယ်ကို စစ် သို့မဟုတ် သဘောထားကွဲလွဲမှုများ၏ ဒုက္ခသည်များအဖြစ် ပြောဆိုပြီး အခြားသောနိုင်ငံတစ်ခု အတွင်းတွင် ခိုလှုံခွင့်တောင်းခံခြင်း စသည့် သာဓကများရှိသည်။
ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ခြင်းမှ ပေါ်ထွက်လာသော စံသဘောထားကွဲလွဲမှု
နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံသို့ လာရောက်နေထိုင်ခြင်း၏ အဟန့်အတားများမှာ ဥပဒေကခွင့်မပြုသည်သာမက လာရောက်နေထိုင်ခြင်း၏ ဖြစ်ရိုးဖြစ်စဉ်နှင့် လူမှုရေးအဟန့်အတားများမှာလည်း အလွန် အရေးပါနိုင်သည်။ လာရောက်နေထိုင်သူများမှာ ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်သော အရာခပ်သိမ်းဖြစ်သည့် ၎င်းတို့၏မိသားစု၊ မိတ်ဆွေအပေါင်းအသင်းများ၊ အထောက်အပံ့ပေးသော အသိုင်းအဝိုင်းနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်း အစဉ်အလာ တို့ကိုလည်း ၎င်းတို့၏ တို်င်းပြည်မှ ထွက်ခွါလာသောအချိန်တွင် ထားခဲ့ကြရသည်။ ၎င်းတို့၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကိုလည်း များသောအားဖြင့် အရှုံးခံ၍ ရောင်းချပြီး ပြောင်းရွှေ့စရိတ်အဖြစ် အသုံပြုသည်။ ၎င်းတို့သည် နိုင်ငံအသစ်တခုသို့ ရောက်သောအခါ အလုပ်ရှာဖွေခြင်း၊ နေထိုင်ရန်နေရာ၊ ဥပဒေအသစ်များ၊ ဓလေ့ထုံးစံ စည်းမျဉ်းသစ်များ, ဘာသာစကား သို့မဟုတ် လေယူလေသိမ်းနှင့် ပတ်သက်သော အကြောင်းခြင်းရာများ၊ ဖြစ်နိုင်ဖွယ်ရာရှိသော လူမျိုးရေးပဋ္ဋိပက္ခ နှင့် အခြားသော ၎င်းတို့နှင့် ၎င်းတို့၏မိသားစုများကို ချန်လှပ်ထားခြင်း အပြုအမူ စသည့် များပြားလှသော မရေရာမသေချာမှုများ တို့တွေ့ကြုံရသည်။ ယင်းအတားအဆီးများမှာ နိုင်ငံတကာ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ခြင်းကို ကန့်သတ်သည့် သဘောဆောင်သည် (အခြားသောတိုက်များသို့ မှီတင်းနေထိုင်ကြသောသူများ အစုအဝေးအလိုက် ရွှေ့ပြောင်းခြင်း၊ ကြီးမားများပြားသောလူဦးရေများ တလိမ့်လိမ့်ဖန်တီးခြင်းနှင့် ၎င်းတို့၏ အခြေခံဖွဲ့စည်းမှုနှင့် ဝန်ဆောင်မှုများအပေါ် ဆက်စပ်နေသော အားထုတ်လုပ်ကိုင်ခြင်းများ၊ ရွှေ့ပြောင်းခြင်းတွင် ၎င်းရှိရင်းစွဲ ကန့်သတ်ချက်များကို လျစ်လျူရှုခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်နေသော နေရာများ)။