cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
မန္တလေးမြို့
မီးရထားလမ်း
မန္တလေး ဘူတာကြီးမှာ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အဓိက အချက်အချာ လမ်းဆုံမှာ တည်ရှိသည်။ မန္တလေးမှ ရထားဖြင့် ရန်ကုန်မြို့၊ နေပြည်တော်၊စစ်ကိုင်းမြို့၊ ပုဂံ၊ပြင်ဦးလွင်မြို့၊ လားရှိုးမြို့၊ မုံရွာမြို့၊ ပခုက္ကူမြို့၊ ကလေးမြို့၊ ဂန့်ဂေါမြို့၊ ရွှေဘိုမြို့၊ ကောလင်းမြို့၊ နဘားမြို့၊ ကန့်ဘလူမြို့၊ မိုးညှင်းမြို့၊ ဟိုပင်မြို့၊ မိုးကောင်းမြို့၊ မြစ်ကြီးနားမြို့ မြို့များသို့ ရောက်ရှိနိုင်သည်။
မန္တလေးမြို့တွင် ယခင်က မြို့ပတ် ဓာတ်ရထားရှိခဲ့သော်လည်း ယခုမြို့ပတ်ရထား စနစ်မရှိပေ။
ကားလမ်း
မန္တလေးမြို့သည် အိမ်နီးချင်း အင်အားကြီး နိုင်ငံများဖြစ်သော တရုတ်နိုင်ငံနှင့် အိန္ဒိယ နိုင်ငံတို့နှင့် ချိတ်ဆက်ရန်အတွက် အချက်အချာနေရာတွင် တည်ရှိသည်။ အာရှအမြန်လမ်းများသည် မန္တလေးမြို့ကို ဖြတ်သန်းသွားလာလျက်ရှိသည်။
မြို့ပြလူဦးရေ
ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ၏ ခန့်မှန်းချက်များအရ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမြို့၏ လူဦးရေသည် စုစုပေါင်း ၁ သန်းခန့် ရှိသည်ဟု သိရသည်။ လူဦးရေ တိုးတက်နှုန်းများအရ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် မြို့နေလူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁.၅ သန်းခန့်ရှိလာမည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ယဉ်ကျေးမှု မြို့တော်ဖြစ်သော မန္တလေးမြို့သည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၀ ခန့်က တရုတ်လူမျိုးများ ဝင်ရောက်လာခဲ့ပြီး တရုတ်ယဉ်ကျေးမှုများ စီးဆင်းဝင်ရောက်လာသည်။ တရုတ်လူမျိုးများသည် မြန်မာနိုင်ငံသား စိစစ်ရေးကဒ်များကို တရားမဝင်ရကြသည်။ ယခုအခါ တရုတ်လူမျိုးများမှာ မြို့နေလူထု၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရှိနေပြီ ဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယလူမျိုးများသည်လည်း မန္တလေးမြို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။
ဗမာဘာသာစကားမှာ အဓိက ဘာသာစကားဖြစ်သည်။ တရုတ်ပြည်မကြီး စကားကို တရုတ်တန်း နှင့် ဈေးချိုတော် အနီးတဝိုက်တွင် တွင်တွင်ကျယ်ကျယ် အသုံးပြုကြသည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားမှာ တတိယဘာသာစကား အဖြစ် ပြောဆိုနေကြသည်။
အုပ်ချုပ်ရေး
မန္တလေးမြို့သည် မန္တလေးမြို့တော် စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီ ၏ အုပ်ချုပ်မှုတွင် တည်ရှိသည်။ မန္တလေးမြို့တော် စည်ပင်သာယာနယ်နိမိတ်ကို  မြို့နယ်၆ခု ၊အရံမြို့နယ် ၁ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ မန္တလေးစည်ပင်သာယာရေးကော်မတီ နယ်နိမိတ်တွင် အောက်ဖော်ပြပါ မြို့နယ် (၆)မြို့နယ်ပါဝင်သည်။
ယဉ်ကျေးမှု
မန္တလေးမြို့ တွင် ဝါကျွတ်ချိန်မှစ၍ တပို့တွဲတပေါင်း အထိ ပွဲလမ်းတွေ ဆက်နေသည်။ ဘုရားပွဲ၊ ကထိန်ပွဲ၊ အလှူပွဲ၊ ကျောင်းရေစက်ချ၊ ဘုန်းကြီးပျံ၊ မင်္ဂလာဆောင်၊ အောင်ပွဲ၊ ကလေးမွေးနေ့ပွဲ၊ ဘောလုံး အနိုင်ရ၍ ဂုဏ်ပြုပွဲ စသဖြင့် ကြံဖန်ပြီးကို ပွဲထည့် ပွဲခင်းကြသည်။ အထူးသဖြင့် ဘုရားပွဲတွေမှာ ဆိုလျှင် အငြိမ့်တွေ၊ ဇာတ်တွေ၊ တီးဝိုင်းတွေ၊ ဆိုင်းများ ဖောဖောသီသီ ပါတတ်သည်။ ဘုရားပွဲအစ ဘုရားသုံးဆူက၊ ဘုရားပွဲအဆုံး ဝါခင်းကုန်းဟု ဆိုရိုးပြုကြသည်။ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင်တည်ထောင်ခဲ့သော မန္တလေးမြို့ခံ မြို့မ အပျော်တမ်း တူရိယာအဖွဲ့ သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သက်တမ်း အရှည်ကြာဆုံး တူရိယာ အသင်း တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဝိုင်အမ်ဘီ ဆရာတင်၊ မြန်မာညွန့် ဆရာတင်၊ နန်း​တော်​ရှေ့ဆရာတင်၊ အလင်္ကာကျော်စွာမြို့မငြိမ်း၊ အလင်္ကာကျော်စွာရွှေမန်းတင်မောင်၊ အစရှိသော မြန်မာ့ဂီတ​လောကတွင်ထင်ရှား​ကျော်ကြားလှ​သော မန္တလေးမြို့ခံ သဘင်ပညာရှင် နှင့် ဂီတစာဆိုကြီးများ ပေါ်ထွက်ခဲ့လေသည်။
မန္တလေး စကား၊ ရန်ကုန် အကြွား၊ မော်လမြိုင် အစား ဟူသော မြန်မာဆိုရိုးစကား စကားပုံတစ်ခု အဖြစ်ကျန်ရစ်အောင်ပင် မန္တလေးသူ မန္တလေးသားများ သည် စကားကြွယ်ကြသည်။
မန္တလေးမုန့်တီ၊ မန္တလေးပဲကြော်၊ ထိုးမုန့် အစရှိသည်တို့ သည်ကျော်ကြားသည်။
စီးပွားရေး
မန္တလေးမြို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းနှင့် အထက်ပိုင်း ဒေသများ၏ အဓိက စီးပွားရေးဗဟိုချက်ဖြစ်သည်။ တရုတ်နှင့် အိန္ဒိယ တို့ကဲ့သို့သော ပြည်ပ ကုန်သွယ်မှုများအတွက် လမ်းကြောင်းသည် မန္တလေးမြို့ကို ဖြတ်သွားရသည်။ အဓိက စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများမှာ ပိုးထည်လုပ်ငန်း၊ ကျောက်စိမ်း ဖြတ်တောက် အရည်တင်ခြင်း၊ ပရိဘောဂ လုပ်ငန်း၊ အလှဆင်ကျောက်လုပ်ငန်း၊ ကျောက်ဆင်းတုတော်များနှင့် သစ်သား ရုပ်ပွားတော်များ ထုလုပ်ခြင်း၊ ငွေပြားခတ်ခြင်း၊ ရွှေဆိုင်းခတ်ခြင်း၊နှင့်ရွှေချည်‌ငွေချည် အစရှိသည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
အခြေခံပညာ
မန္တလေးမြို့တွင် အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းပေါင်း ၃၈ကျောင်း ရှိသည်။
အားကစား
မန္တလေးမြို့တွင် ရိုးရာအားကစားနည်းများဖြစ်သော ခြင်းလုံး၊ မြန်မာ့သိုင်း စသည့်အားကစားနည်းများသည် လူအများစိတ်ဝင်စားလေ့ရှိသည်။ မဟာမုနိဘုရားကြီးရှိ ခြင်းလုံးအားကစားရုံ၌ နှစ်စဉ်ဇူလိုင်လတွင် ဝါဆိုခြင်းပွဲတော် ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ ထို့အပြင် ပုဂ္ဂလိကခြင်းလုံးအားကစားရုံများ၌ ခြင်းလုံးပြိုင်ပွဲများလည်း ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ မြန်မာ့သိုင်းအတွက် သိုင်းကလပ်များလည်းရှိသည်။ မြို့တော်ဝန်မီနီမာရသွန်ပွဲကိုလည်း နှစ်စဉ်လွတ်လပ်ရေးနေ့တွင် ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ မြို့နေလူထုသည် မန္တလေးတောင်နှင့် ကျုံးဘေးများတွင် လမ်းလျှောက်ခြင်း၊ စက်ဘီးစီးခြင်း၊ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားအားကစားနည်းများ ပြုလုပ်လေ့ရှိကြသည်။
ရတနာပုံ ဘောလုံး အသင်းသည် ၂၀၀၉ခုနှစ်တွင် ​ပေါ်ထွက်လာခဲ့ပြီး မန္တ​လေးမြို့အ​ခြေစိုက်​ဘောလုံးအသင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ်အစပိုင်းကာလများတွင် အောင်မြင်မှုများ အတော်အတန်ရရှိခဲ့သောအသင်းဖြစ်ကာ 2010 AFC President Cup (၂၀၁၀ အာရှဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် ဥက္ကဋ္ဌဖလား) တွင် မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြု ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့် ရရှိပြီး အဆိုပါ အာရှဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် ဥက္ကဋ္ဌဖလား ၂၀၁၀ တွင်လည်း အနိုင်ရဗိုလ်စွဲ ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်နှင့် ကမ္ဘာ့ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်(FIFA)တို့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ပြီး တည်ဆောက်သည့် ဘောလုံးအကယ်ဒမီ (မန္တလေး)လည်းတည်ရှိကာ ​အောင်မြင်​သော​ဘောလုံးသမားများ ​မွေးထုတ်​ပေးနိုင်ခဲ့သည်။ အားကစားနှင့်ကာယပညာသိပ္ပံ (မန္တလေး)မှာလည်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယမြောက် အားကစားနှင့်ကာယပညာသိပ္ပံဖြစ်သည်။
မြို့၏အားကစားကွင်း/ရုံ အဆင့်အတန်းမှာ ၂၀၁၃ခုနှစ်မတိုင်မီအထိ အဆင့်အတန်း နိမ့်ကျခဲ့သည်။ မြို့နယ်များအလိုက် အားကစားကွင်းများ ရှိသော်လည်း အဆင့်အတန်းမမီပေ။ သမိုင်းဝင် ဗထူး အားကစားကွင်းမှာ မြို့၏အဓိကအားထားရာ အားကစားကွင်းတစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၃ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ၏ အမျိုးသမီးဘောလုံးပွဲစဉ်များကို လက်ခံကျင်းပရန်အတွက် မန္တလာသီရိ အားကစားကွင်းကို တည်ဆောက်ပြီးမှသာ မန္တလေးမြို့တွင် နိုင်ငံတကာအဆင့်မီ အားကစားကွင်းကြီး ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ ဗထူးအားကစားကွင်းကို အဆင့်မြှင့်တင်ခြင်း၊ အောင်မြေမန္တလာ အားကစားကွင်း၊ ရွှေမန်းတောင် အားကစားကွင်းကဲ့သို့သော အခြားအားကစားကွင်းများကို အဆင့်မြှင့်တင်ခြင်း၊ ဗထူးအားကစားပြိုင်ဝင်း၊ မန္တလာသီရိအားကစားပြိုင်ဝင်း၊ ရွှေမန်းတောင် လူငယ်လေ့ကျင့်ရေးစခန်းတို့၌ အဆင့်မီမိုးလုံလေလုံအားကစားရုံများ တည်ဆောက်ခြင်းတို့ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ခုနှစ်အရောက်တွင် မန္တလေးမြို့၌ မန္တလာသီရိအားကစားကွင်းနှင့် အောင်မြေမန္တလာအားကစားကွင်းတို့မှာ အားကစားနည်းမျိုးစုံကို လက်ခံကျင်းပနိုင်သည့် နိုင်ငံတကာအဆင့်မီ အားကစားကွင်းများ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဆေးသမားငယ်ရွာ၊ ဆေးသမား
ဆေးသမားငယ်ရွာ၊ ဆေးသမား
ဂရက်ကလိုင်ရွာ၊ ဖုန်းဆိုး (တောင်)
ဂရက်ကလိုင်ရွာ၊ ဖုန်းဆိုး (တောင်)
ထီဆုံရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ထီဆုံရွာ (Htihson)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ လွယ်အွန့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၉၅၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်အွန့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၆၃ ဦး၊ မ ၃၀၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၀၁၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တမ်ပူရာ
တမ်ပူရာ (天ぷら သို့မဟုတ် 天麩羅) သည် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၊ ပင်လယ်စာများပါဝင်သည့် ဂျပန်အကြော်စုံ ဖြစ်သည်။
ပါဝင်သည့်ပစ္စည်းများ
ရိုးရာနည်းအတိုင်း ချက်ပြုတ်သည့် တမ်ပူရာတွင် ပင်လယ်စာအမျိုးမျိုးနှင့် အသီးအရွက်များသည် အဓိက ပါဝင်သည့် ပစ္စည်းများ ဖြစ်သည်။
ပင်လယ်စာ
တမ်ပူရာတွင် လူကြိုက်အများဆုံးမှာ ပုဇွန်ဖြင့်ပြုလုပ်ထားသည် အဲဘိတမ်ပူရာ ဖြစ်သည်။ တမ်ပူရာပြုလုပ်ရာတွင် ပါဝင်သည့် ပင်လယ်စာများမှာ အောက်ပါတို့ ဖြစ်သည်။
ဟင်းသီးဟင်းရွက်
ဟင်းသီးဟင်းရွက်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည် တမ်ပူရာကို ယဆအိတမ်ပူရာဟု ခေါ်သည်။ ဤတမ်ပူရာပြုလုပ်ရာတွင် ပါဝင်လေ့ရှိသည့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်တို့မှာ အောက်ပါတို့ ဖြစ်သည်။
အုပ်တွင်းရွာ၊ ပွတ်ကုန်း
အုပ်တွင်းရွာ၊ ပွတ်ကုန်း
ခြိမ်းလွန်းသည့်မိုး မရွာ
ခြိမ်းလွန်းသည့်မိုး မရွာ ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက်
ရွာတော့မယောင် ခြိမ်းလွန်းသော မိုးသည် မရွာသကဲ့သို့ တကယ်လုပ်တော့မယောင် ကြီးကြီးကျယ်ကျယ် ပြောလွန်းသော သူသည် လက်တွေ့တွင် တကယ် မလုပ်ချေ။
မိုင်းကောင်ရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
မိုင်းကောင်ရွာ (Mongkawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ မိုင်းကောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၅၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းကောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၁၅ ဦး၊ မ ၆၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၁၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မကျီးကန်ရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
မကျီးကန်ရွာ (Magyikan)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ သစ်တက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၈၂၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သစ်တက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၁၇ ဦး၊ မ ၂၂၃၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၃၄၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝါးရှောင်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ဝါးရှောင်ရွာ(Warshawng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဝါးရှောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၇၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝါးရှောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၇၇ ဦး၊ မ ၂၂၇၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၄၅၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စီအက်စ်အမ်အေ
စီအက်စ်အမ်အေ (CSMA) ဆိုသည်မှာ ကွန်ပျူတာ ကွန်ယက် ချိတ်ဆက်ခြင်းများတွင် အသုံးပြုလေ့ ရှိသော နည်းလမ်းတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ဖြစ်နိုင်ခြေ အပေါ်တွင် အခြေခံ ဖန်တီးထားပြီး ကွန်ယက်ကြိုး (network cable) အစရှိသည့် ကြားခံနယ်ကို ရယူသုံးစွဲသည့် နည်းလမ်း တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ စီအက်စ်အမ်အေ၏ အင်္ဂလိပ် အခေါ်အဝေါ်မှာ (Carrier sense multiple access) ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ စီအက်စ်အမ်အေသည် OSI မော်ဒယ်လ်၏ ဒုတိယအလွှာ (Layer 2) တွင် သုံးစွဲလေ့ ရှိသည်။
စီအက်စ်အမ်အေ အသုံးပြုထားသော ကွန်ယက်သည် မိမိ ပေးပို့လိုသော ဒေတာ အချက်အလက်များကို မပို့လွှတ်မီ အချိန်တွင် ကြားခံနယ်တွင် လက်ရှိ ထုတ်လွှင့်နေသူ ရှိမရှိ ဦးစွာ စစ်ဆေးလေ့ ရှိသည်။ ထို့အပြင် စီအက်စ်အမ်အေ အသုံးပြုထားသော ကွန်ယက်တွင် ကြားခံနယ်တစ်ခုထဲကို ဝေမျှ သုံးစွဲနေသူ တစ်ဦး ထက်မက ရှိနိုင်သည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် multiple access ဟု ခေါ်ဝေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
စီအက်စ်အမ်အေ စနစ်သည် အက်စ် အလိုဟာ (S-ALOHA) ဟု ခေါ်သည့် စလော့တက် အလိုဟာ နည်းလမ်း၏ အားနည်းချက်များကို ကျော်လွှားနိုင်ရန် တီထွင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ စီအက်စ်အမ်အေ အပေါ်တွင် အခြေခံ၍ ထပ်မံမွမ်းမံထားသော ပရိုတိုကောလ်များမှာ စီအက်စ်အမ်အေ/စီအေ (CSMA/CA) နှင့် စီအက်စ်အမ်အေ/စီဒီ(CSMA/CD) တို့ ဖြစ်ကြသည်။
တာကြီး
တာကြီး
Leonhart
Squall Leonhart သည် Squaresoft (ယခု Square Enix) မှထုတ်ဝေသော RPG အမျိုးအစားဂိမ်းဖြစ်သည့် Final Fantasy VIII ၏ အဓိကဇာတ်ကောင်ဖြစ်သည်။ Squall သည် အခြားသောဂိမ်းများတွင်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဥပမာအားဖြင့် Kingdom Hearts ဂိမ်းစီးရီးတွင် Leon ဟူသော အမည်ဖြင့်ပါဝင်ခဲ့သည်။ Final Fantasy VIII တွင် Squall သည် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအထူးသင်တန်းကျောင်းဖြစ်သော Balamb Garden မှ အသက် ၁၇ နှစ်ရှိ SeeDs ဟုခေါ်သော ကြေးစားစစ်သည်လေးဖြစ်သည်။ ဂိမ်းဇာတ်လမ်းကြောင်းအရ Squall သည် ှQuistis Trepe ၊ Zell Dincht ၊ Selphie Tilmitt ၊ Irvine Kinneas တို့နှင့် ခင်မင်ရင်းနှီးကာ Rinoa Heartilly နှင့်ချစ်ကျွမ်းဝင်ခဲ့သည်။
ခွေးကလေးအရောဝင် ပါးလျက်နာလျက်
ခွေးကလေးအရောဝင် ပါးလျက်နားလျက် ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက်
ခွေးကလေးကို အရောဝင်ပါက ပါးနားမရှောင် လျက်သကဲ့သို့ မသိတတ်သူကို အရောဝင်ပါက လူရှေ့သူရှေ့မရှောင် အရိုအသေတန်သည်။
အုန်းတောကြီးရွာ၊ ဆေးသမား
အုန်းတောကြီးရွာ၊ ဆေးသမား
ယင်းကဒစ်ရွာ၊ ဖုန်းဆိုး (တောင်)
ယင်းကဒစ်ရွာ၊ ဖုန်းဆိုး (တောင်)
စမ်းသပ်ခြင်း
စမ်းသပ်ခြင်း (experiment) သည် ယူဆချက် တစ်ခုကို ဟုတ်မဟုတ် သိအောင် လုပ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
ဝှေ့ကြိုင်းရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖောင်းပြင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကစော်ဖောက်ခြင်း
ကစော်ပေါက်ခြင်း (သို့) ကစော်ဖောက်ခြင်း (Fermentation) ဆိုသည်မှာ ဇီဝဓာတ်ပေါင်းများကို သက်ရှိဇီဝပစ္စည်းများ သို့မဟုတ် တဆေးပင်မှုန့်များအားဖြင့် ဖွဲ့စည်းမှုပြောင်းလဲခြင်း၊ ခွဲဖျက်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ကာဗွန်ဒိုင် အောက်ဆိုဒ်များ ထွက်ပေါ်မြဲဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် အရက်ပြုလုပ်ရာ၌ ကစီဖတ်များနှင့် ဖျော်ရည်များကို တဆေးဖြင့် အချဉ်ဖောက်ရာမှ အင်ဇိုင်းများ ဖြစ်ပေါ်လာပြီးနောက် သကြားကို အရက်ပျံအဖြစ် ပြောင်းလဲပေးလေသည်။ အရက်ပျံကို ရေနံဓာတ်ပစ္စည်းများနှင့် အက်သလင်းတို့မှ ထုတ်လုပ်နိုင်သော်လည်း ရှေးက ကစော်ဖောက်စေခြင်းဖြင့်သာ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ကစီကို ကစော်ဖောက်စေခြင်းဖြင့် အက်စီတုန်း ရရှိကြောင်းကို ပထမကမ္ဘာစစ် အတွင်းက ဒေါက်တာချိမ်စေ့ဇမင်း တွေ့ရှိခဲ့ရလေသည်။ ရှာလကာရည်၊ ပုန်းရည် ပြုလုပ်ရာ၌လည်း ကစော်ဖောက်ခြင်းဖြင့်သာ ပြုလုပ်သည်။ ကစော်ဖြစ်စေသော ဇီဝပစ္စည်းနှင့် မူလပစ္စည်းကိုလိုက်၍ ထွက်ရှိသော ပစ္စည်းအမျိုးကွဲလေသည်။
သကြားမှ အယ်လကိုဟော (အရက်) ဖြစ်လာခြင်း၊ အယ်လကိုဟောမှ တဖန် ရှလကာရည် (ပုန်းရည်) ဖြစ်လာခြင်း၊ သစ်သီးများ အမှည့်လွန်၍ပုပ်သိုးသွားခြင်း၊ ပေါင်မုန့်များ ပွလာခြင်း၊ နွားနို့ ချဉ်သွားခြင်းစသော အဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်းမျိုးကို ကစော်ဖောက်ခြင်းဟု ခေါ်၏။ စပျစ်သီး၊ ပန်းသီး စသော အသီးများမှရသော သကြား၊ ကောက်နှံများမှရသော သကြားများထဲသို့ တဆေးထည့်လိုက်သောအခါ ကစော်ပေါက်လာ၍ အယ်လကိုဟောနှင့် ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက် တို့ကိုရ၏။
သို့သော် တဆေးကြောင့် တိုက်ရိုက်အားဖြင့် ဤသို့ပြောင်း၍ အယ်လကိုဟော ဖြစ်လာသည်မဟုတ်။ တဆေးမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော အင်ဇိုင်းကြောင့် သကြားနှင့်တကွ အခြား ပစ္စည်းများသည် မူလအခြေမှ ပျက်ပြားကာ ပစ္စည်းသစ်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားရသည်။ တဆေးမှာ စေး၍အမြှုပ်တက်နေသော ပစ္စည်းဖြစ်၏။ အရောင်မှာ အနည်းငယ်ဝါ၍ ဗက်တီးရီးယားများ ပါဝင်၏။ တဆေးကို အရက်ချက်ရာ၊ ကစော်ဖောက်ရာ၊ အချဉ်ဖောက်ရာတို့၌ များစွာ အသုံးပြုကြ ရလေသည်။
ခွေးကျိုးနဲ့ ယုန်လိုက်
ခွေးကျိုးနဲ့ ယုန်လိုက် ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကစော်ဖောက်ခြင်း
နွားနို့ချဉ်၊ ထောပတ်၊ ဒိန်ခဲ စသော ပစ္စည်းများဖြစ်လာခြင်း၏ အကြောင်းရင်းမှာလည်း အပင်လောကဆိုင်ရာ ပစ္စည်းများတွင် အရင်းခံသော ဗက်တီးရီးယားမျိုးအချို့မှ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အင်ဇိုင်းက နွားနို့ကို အခြေပြောင်းလဲသွားစေခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ထိုကြောင့် ကစော်ဖောက်ခြင်းသည် အင်ဇိုင်းများက တိုက်ရိုက် ဖြစ်စေ၊ သွယ်ဝိုက်၍ ဖြစ်စေ၊ ပစ္စည်းများကို မူလအခြေမှ ပျက်ပြားစေပြီးလျှင် ကစော်ပေါက်၍ ပစ္စည်းသစ်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲစေခြင်းပင် ဖြစ်၏။ လူခန္ဓာကိုယ်တွင်း၌လည်း ဓာတ်သဘာဝအားဖြင့် အင်ဇိုင်းများ ဖြစ်လာ၍ ထိုအင်ဇိုင်းများသည် လူတို့ စားလိုက်သော အစားအစာများကို ကြေညက်စေသည်။
ခွေးကျိုးနဲ့ ယုန်လိုက်
ရှင်းလင်းချက်
ယုန်ကို ခြေကျိုးနေသောခွေးနှင့် လိုက်လံဖမ်းသကဲ့သို့ မလွယ်ကူသော ကိစ္စတစ်ရပ်ကို ချို့ယွင်းချက် အားနည်းချက်များနှင့် လုပ်ဆောင်သည်။
ကစော်ဖောက်ခြင်း
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကစော်ဖောက်ခြင်း
ဆနင်ဂါးရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ဆနင်ဂါးရွာ(Saningar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ ဂွမ်လန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၁၆၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပွတ်ကုန်းရွာ၊ ပွတ်ကုန်း
ပွတ်ကုန်းရွာ၊ ပွတ်ကုန်း
အာဠာဝကဘီလူး
အာဠဝကဘီလူးသည် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားလက်ထက် ဘီလူးကြီးတစ်ပါးဖြစ်သည်။ အောင်ခြင်း ၈ ပါး ပါအတိုင်း မြတ်စွာဘုရားထံ၌ ကျွတ်တမ်းဝင်လေ၍ သောတပန်ဖြစ်လေသည်။
အာဠာဝက ဘီလူးကြီး
ဂေါတမ မြတ်စွာဘုရားလက်ထက်တော် တွင် မဇ္ဈိမဒေသ၏ အရှေ့မြောက်စွန်းဟိမဝန္တာ အနီးတွင် အာဠာဝီ တိုင်းပြည်ရှိ၏။ ထိုတိုင်းပြည်အတွင်း မင်းနေပြည်ကြီးနှင့် မနီး မဝေး ခရီးတဂါဝုတ်ကျော် ကွာဝေးသောအရပ်၌ ညောင်ပင်ကြီး တစ်ပင်ရှိသည်။ ထိုညောင်ပင်၌ အာဠာဝကဘီလူးသည် စတုမဟာရာဇ် နတ်မင်းတို့ထံတွင် ကျိုးနွံ့ခယလေ့ရှိသောကြောင့် မွန်းတည့်ကာလ ထိုညောင်ပင်ရိပ်ကျရာသို့ ရောက်ရှိ လာသော သတ္တဝါတို့အား စားပိုင်ခွင့်ရရှိလေသည်။ ထိုကြောင့် အာဠာဝကဘီလူးသည် ညောင်ပင်ရိပ်ကျရာသို့ ရောက်လာသမျှသော သတ္တဝါတို့ကို စားသောက်နေထိုင်၏။ ထိုဘီလူး၏ ဗိမာန်မှာ ထိုညောင်ပင်ကြီး၏အနီး တောကြီးအတွင်း၌ တည်ရှိ၍ လူများ တည်ထားသော မြို့ကဲ့သို့ တန်တိုင်းမြို့ရိုး၊ ပစ္စင်၊ ရင်လျှောက်၊ ရင်တား၊ ပြအိုး၊ တံခါး၊ ကျုံးမြောင်းလည်း ရှိ၏။ အပြန့်အားဖြင့် ငါးယူဇနာ၊ အစောက်အားဖြင့် သုံးယူဇနာရှိသော ထိုဗိမာန်၏ အထက်တွင် ကြေးကွန်ရက်တို့ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းထားသည် ဖြစ်ရကား လွန်စွာလုံခြုံလေသည်။
ကိုကို
ကိုကို သည် အစ်ကိုကိုဖြစ်စေ၊ အစ်ကိုအရွယ်ကိုဖြစ်စေ ချစ်ခင်ရင်းနှီးစွာ လေးစားစွာခေါ်သော စကားလုံး ဖြစ်သည်။ ညီအစ်ကို၊ မောင်နှမအချင်းချင်း အကြီးဖြစ်သူကို ညီငယ်၊ နှမငယ်က ခေါ်သော အခေါ်အဝေါ် ဖြစ်သည်။ လူအမည် အဖြစ်လည်း သုံးသည်။ အထူးသဖြင့် အမွှာညီအစ်ကိုများတွင် ကိုကို နှင့် ညီညီ ဟု ခေါ်လေ့ရှိသည်။ အိမ်ထောင်သည်နှင့် ချစ်သူ ရည်းစားများတွင်လည်း အမျိုးသမီးငယ်များက ကိုယ့်ထက်ကြီးသော ချစ်သူ၊ ခင်ပွန်းသည်ကို နာမ်စားအဖြစ် ကိုကိုဟု ခေါ်ဝေါ်လေ့ ရှိကြသည်။
အာဠာဝကဘီလူး
အာဠာဝီပြည့်ရှင်နှင့် အဠာဝက
တစ်နေ့တွင် အာဠာဝီပြည့်ရှင် ဘုရင်မင်းတရားသည် တောကစားထွက်တော်မူရာ၌ နောက်ပါခြွေရံမိဿံ သင်းပင်းတို့နှင့် တကွ မိမိတို့တာမှ သားကောင်ကို မလွတ်အောင် ဖမ်းကြစတမ်းဟု ကတိကဝတ်ပြုကြပြီးလျှင် လိုက်လံရှာဖွေကြရာ တစ်ခုသော သမင်ကို တွေ့လေသည်။ ထိုသမင်ကို ဝိုင်းဝန်းဖမ်း ကြရာတွင် သမင်သည် မင်းကြီး၏ တာမှ လွတ်ထွက်ပြေးလေသည်။ ထိုအခါ မင်းကြီးက လေးမြားသန်လျှက်တို့ကို ကိုင်ဆောင်ပြီးလျှင် သမင်၏နောက်သို့ အပြင်းလိုက်လေသည်။ မကြာမီကပင် သမင်ကို မိ၍ မောပန်းစွာနှင့် ပြန်လာခဲ့ရာ လမ်းခရီးအကြားတွင် နားနေဦးမည်ဟု နှလုံးပိုက်၍ အာဠာဝက ဘီလူး၏ ညောင်ပင်အရိပ်သို့ ဝင်မိ လေ သည်။ ထိုအခါ အာဠဝကဘီလူးသည် ညောင်ပင်ပေါ်မှ ဆင်းသက်၍ သင် မင်းကြီး မသွားနှင့်တော့၊ သင်ကား ငါ၏အစာဖြစ်ချေပြီဟုဆိုရာ၊ မင်းကြီးသည် များစွာ ကြောက်ရွံ့လျက် သူ၏ကိုယ်စား သမင်ကို စားရန် ပြောလေသည်။ သို့သော် သမင်ရောလူပါ သူ၏အရိပ်သို့ဝင်လာကြသဖြင့် လွှတ်ဖို့ရာ ခွင့်မရှိဟု ဘီလူးက ဆိုလေလျှင် နေ့စဉ်ထမင်းတစ်အုပ်နှင့် လူတစ်ယောက်ကျပို့ပါမည်။ မပို့သောနေ့ကျလျှင် ငါ့အား သင်စား ပိုင်စေဟုပြောဆိုမှ အခွင့်လွတ်လိုက်လေသည်။
မင်းကြီးလည်း နန်းတော်သို့ ရောက်သောအခါ မြို့ဝန် ကိုခေါ်၍ အကြောင်းကို ပြောကြားလျှင် မြို့ဝန်လည်း နေ့ရက် အပိုင်းအခြား မထားခဲ့မိသည်ကို မေးမြန်းသိရှိရ၍ ကြာမြင့်စွာ ဤတာဝန်ကို ရွက်ဆောင်ရလိမ့်မည် ဖြစ်လတ္တံ့ဟုသိသဖြင့် နေ့စဉ်နှောင်အိမ်မှ လူတစ်ယောက်ကျ အပြစ်မှ လွတ်အံ့သကဲ့သို့ ပရိယာယ် ဉာဏ်ဆင်ကာ အပြင်သို့ ထုတ်ပြီးသော် ဤထမင်းထုတ်ကို ညောင်စောင့်နတ်အား ပို့ဆက်၍ သွားလိုရာ သွားလေတော့ဟု နေ့စဉ် တစ်ယောက်ကျ စေလွှတ်လေသည်။ နှောင်အိမ်တွင်း၌ လူကုန်လတ်သော် ဥစ္စာထုပ်ကို သင့်လျော်ရာတွင် ချထား၍ ကောက်ယူသူအား အပြစ်ပြုကာ နှောင်အိမ်သို့ ချ၍ ရှေးနည်းအတိုင်း စေလွှတ်ပြန်၏။ နောင်ကာလကြာသော် ထိုအကြောင်းကို ပြည်သူတို့သိ၍ အပြစ်ရှိသူကို မရနိုင်လတ်သော် မွေးဖွားစ ပုခက်တွင်းရွယ် သူငယ်များကို ပို့ပြန်လေသည်။ ဤနည်းအားဖြင့် ၁၂ နှစ်တိုင်တိုင် လူပေါင်း ၄၃၂ဝ ကုန်လေသော် အာဠဝီပြည်၌ တစ်ယောက်သော သူငယ်ကိုမျှရှာ၍ မရနိုင်သဖြင့် တစ်နေ့သောအခါ မင်းကြီး၏သားတော် အာဠဝက ကုမာရမင်းသားငယ် တစ်ယောက်သာလျှင် ပြည်တော်တွင်ရှိကြောင်းကို လျှောက်ကြရာ ထိုမင်းသားငယ်ကိုပင် ပို့ရန်အမိန့်ကျ လေသည်။
မြတ်စွာဘုရားသခင်
အာဠာဝကမင်းသားအား ဘီလူးစားအဖြစ် မပို့မီ တစ်နေ့ နံနက်ကပင် မြတ်စွာဘုရားသခင်သည် မဟာကရုဏာ သမာပတ်ကို ဝင်စားတော်မူ၍ သဗ္ဗညုတညာဏစက္ခုဖြင့် လောကကို ရှုတော်မူသောအခါ အာဠာဝက မင်းသား၏ အနာဂါမိဖိုလ်သို့ရောက်မည့်အကြောင်း၊ အာဠာဝကဘီလူး သောတာပတ္တိဖိုလ်သို့ ဆိုက်ရောက်မည့် အကြောင်းနှင့် ရှစ်သောင်းလေးထောင်သော သတ္တဝါတို့၏ တရားရအံ့သော အကြောင်းကို မြင်တော်မူသဖြင့် လကွယ်နေ့ ညချမ်းအချိန်ကပင် တစ်ကိုယ်တော်တည်း ပရိက္ခရာရှစ်ပါးကို ယူဆောင်လျက် သာဝတ္ထိပြည်မှ ယူဇနာသုံးဆယ်ကွာသော အာဠာဝီပြည်သို့ ကြွတော်မူပြီးလျှင် အာဠာဝကဘီလူး၏ ဗိမာန်သို့အရောက်တွင် တံခါးစောင့်ဖြစ်သော ဂဒြဘဘီလူးက အာဠဝကဘီလူးထံ ခွင့်တောင်းပေးမည့် အကြောင်းလျှောက်ထား ပြီးနောက် အာဠာဝက ဘီလူးရှိရာသို့ ထွက်သွားလေသည်။
မြတ်စွာဘုရားသည် အာဠာဝကဘီလူး၏ ဗိမာန်တွင်းသို့ ဝင်ပြီးလျှင် အာဠာဝကဘီလူး၏ ရာဇပလ္လင်ထက်သို့ တက်၍ ထိုင်တော်မူသည်။ ထိုအခါ အာဠာဝကဘီလူး၏ မောင်းမမိဿံ တို့သည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ လာရောက်ကြပြီးလျှင် ရိုသေစွာ ရှိခိုး၍ ခြံရံကာ နေကြသောအခါ မြတ်စွာဘုရားက သင့်တော် သည့်တရား စကားများကို မိန့်ကြားဟောပြောနေလေသည်။ နတ်သဘင်အစည်းအဝေးတွင် သာတာဂိရိနှင့် ဟေမဝတ နတ်ဘီလူးနှစ်ယောက်တို့က အာဠာဝကဘီလူးအား သူ့ဗိမာန်၌ မြတ်စွာဘုရားစံပယ်တော်မူနေသဖြင့် လျင်မြန်စွာ သွားကာ ရှိခိုးပူဇော်ရန် ပြောကြားကြလေသည်။ တံခါးစောင့်ဖြစ်သော ဂဒြဘကလည်း မြတ်စွာဘုရားဗိမာန်တွင်း၌ စံပယ်နေတော်မူ ကြောင်းကို လျှောက်ကြားလေသည်။
အာဠာဝကအား မြတ်စွာဘုရား အောင်တော်မူခြင်း
အာဠာဝကဘီလူးသည် ဟိမဝန္တာအရပ် နတ်တို့၏ အစည်းအဝေးမှ ပြန်လာ၍ မြတ်စွာဘုရားကို မြင်လေသော် စော်ကား သည့်သဘောအရနှင့် ရုတ်ခြည်းဒေါသထွက်ပြီးလျှင် လက်နက် အမျိုးမျိုး၊ မိုးကြိုးပုဆိန်၊ တိမ်ခိုး လျှပ်စစ်၊ ချုန်းထစ်ရိုက်ကျူးလျက် အထူးထူးသော ကြောက်မက်ဖွယ်တို့ဖြင့် မှုတ်လွှင့် ဖျောက်ဖျက်ရန် နှလုံးသွင်းနှင့် တန်ခိုးချင်းပြိုင်လေရာ အနိုင် မရ ရှုံးသည်ချည်းသာ ဖြစ်၍ နည်းသစ်ကြံကာ ပြဿနာကို မေးမြန်း၏။
အာဠာဝက နှင့် ဗုဒ္ဓ အမေးအဖြေ
ထိုပြဿနာကို အာဠာဝကဘီလူး၏ အမိအဖများသည် ကဿပမြတ်စွာဘုရားထံမှ အဖြေနှင့်တကွ သင်ကြားပြီးသော် သားဖြစ်သော အာဠာဝကအား ငယ်စဉ်ကပင် ကာလကြာရှည် သဖြင့် အဖြေကို မေ့လေလျှင် မေးစဉ် ပုစ္ဆာမျှကိုသာ မမေ့ရလေအောင် ရွှေပြားထက်၌ ဆေးဒန်းမြင်းသီလာဖြင့် သေချာစွာ ရေးကူး၍ ဗိမာန်ဦး၌ ထားလေသည်။
အာဠာဝကဘီလူးက-
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသခင်သည် ကဿပဘုရားက ဖြေကြားတော်မူသကဲ့သို့ ဖြေကြားတော်မူသည်မှာ-
ထိုသို့မြတ်စွာဘုရားဖြေဆိုသည်ကို အာဠဝကဘီလူးသည် အလွန် နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်လှသဖြင့် ကြွင်းသေးသော ပြဿနာကို ထပ်ကာ မေးမြန်းပြန်သည်မှာ-
မြတ်စွာဘုရားက ဖြေတော်မူသည်မှာ-
ထိုသို့ မြတ်စွာဘုရား ဖြေတော်မူသည်ကို ကြားရသောအခါ အာဠဝကဘီလူးသည် ပါရမီသမ္ဘာရ ရှိသူ ဖြစ်သည့်အလျောက် သောတာပတ္တိဖိုလ်၌ တည်လေသည်။
ထိုသို့ အာဠဝကဘီလူးအား တရားဟော၍ ပြီးဆုံးခြင်း၊ ထို ညဉ့်ကုန်လျက် နေအရုဏ်တက်လျက် မိုးသောက်ခြင်းနှင့် အာဠဝီပြည်သားတို့က အာဠဝကမင်းသားကို ဘီလူးစာအလို့ငှာ ပို့လာ၍ ရောက်ခြင်း တို့သည် တစ်ပြိုင်နက်ဖြစ်လေသည်။ အာဠဝီပြည်သားတို့သည် ဘီလူးအား အာဠဝကမင်းသားကလေးကို အလိုရှိသလိုပြုလုပ်ရန် ပေးအပ်လိုက်ရာ သောတာပန်အဖြစ်သို့ ရောက်ပြီးဖြစ်သော ဘီလူးက သူငယ်ကို လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် ချီငင်၍ အရှင်ဘုရား ဤသူငယ်ကို အလိုရှိရာ ပြုတော်မူပါ၊ အကျွန်ုပ်ကပ်လှူ ပါသည်ဟု ဆိုပြီးလျှင် ဘုရားအား သူငယ်ကလေးကို ကပ်လှူလေသည်။
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားက ချီငင်ခံတော်မူ၍ မင်းချင်းများကို ခေါ်ပြီးလျှင် မင်းသားအား ကောင်းစွာ ကျွေးမွေး၍ ကြီးရင့်သည့်အခါမှ မိမိထံသို့ ယူဆောင်လာရန် မှာကြားပြီးသော် မင်းချင်းတို့၏လက်သို့ ပြန်ရောက်ရသည်ကို အစွဲပြု၍ ထို မင်းသားငယ်ကို ထိုအခါက စ၍ ဟတ္ထာဠဝကမင်းသားဟု တွင်လေသည်။ ဟတ္ထာဠဝကမင်းသားလည်း အရွယ်သို့ ရောက်သောအခါ ခမည်းတော်မင်းကြီးနှင့်တကွ မှူးမတ်အပေါင်းများက အကြောင်းပြသ တိုက်တွန်းကြသဖြင့် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ အခြံအရံငါးရာ နှင့်တကွ ဆည်းကပ် ရောက်လာကြလေပြီးနောက် မကြာမီပင် အနာဂါမိဖိုလ်တည်ပြီးလျှင် အရံငါးရာနှင့်တကွ ဘုရားသခင်၏ ခုနစ်ယောက်သော သီတင်းဦးတွင် အပါအဝင် ထင်ရှားစွာ ဖြစ် လေသတည်း။
ချမ်းသာကုန်းရွာ၊ ဆေးသမား
ချမ်းသာကုန်းရွာ၊ ဆေးသမား
ညောင်ငုတ်တို
ညောင်ငုတ်တို
အလိုဟာ
အလိုဟာ (Aloha) ဆိုသည်မှာ ကွန်ပျူတာ ကွန်ယက်စနစ် များတွင် အစောဆုံး အသုံးပြုခဲ့သော နည်းစနစ် တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ဟာဝိုင်ယီ တက္ကသိုလ် မှ တီထွင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ အလိုဟာ နည်းလမ်းဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော ကွန်ပျူတာ ကွန်ယက်သည် ၁၉၇၁ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် စတင် အသက်ဝင်ခဲ့ပြီး ပထမဆုံး ကွန်ပျူတာ ကွန်ယက် နှင့် ပထမဆုံး ကြိုးမဲ့ကွန်ယက် ဖြစ်သည်။ အလိုဟာဆိုသည့် အဓိပ္ပာယ်မှာ ဟာဝိုင်အီကျွန်းစုတွင် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး နှုတ်ဆက်သည့်အခါ Hello(ဟလို)ကို အလိုဟာ ခေါ်ဆိုကြပြီး အလိုဟာမှာ Hello ဟုပြောသည့် အဓိပ္ပာယ်ဖြစ်သည်။
အလိုဟာ ကွန်ယက်သည် အလိုဟာ ကြားခံနယ်မြေ အသုံးပြုနည်းလမ်း ဟုခေါ်သည့် စတေရှင်များ ကျပန်း အချိန်တွင် ကြားခံနယ်ကို ရယူသုံးစွဲသည့် နည်းလမ်းကို အသုံးပြုထားပြီး ယူအိက်ဖ်အက်ဖ် (UHF) ဟု ခေါ်သည့် အလွန်ကြိမ်နှုန်းမြင့်သည့် လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းများကို သုံးစွဲထားကြခြင်း ဖြစ်သည်။
ကြိုးမဲ့ကွန်ယက် အဖြစ် တည်ဆောက်ရသည့် အကြောင်းရင်းမှာ ဟာဝိုင်ယီ တက္ကသိုလ်သည် ကျွန်းပေါ်တွင် တည်ရှိခြင်း ဖြစ်ပြီး အနီးနား တစ်ဝိုက်ရှိ ကျွန်းများတွင် ရှိနေသော ကွန်ပျူတာများနှင့် ကွန်ယက်ကို အသုံးပြု၍ ဆက်သွယ်နိုင်ရန် ရည်ရွယ်တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ခွေးကြီးမှ လက်ပေးသင်
ခွေးကြီးမှ လက်ပေးသင် ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက်
ခွေးကို ငယ်စဉ်က လက်ပေးမသင်ဘဲ ကြီးမှ သင်သကဲ့သို့ အရွယ်ကောင်းစဉ် သင်ထိုက်သော အတတ်ပညာကို မသင်ခဲ့ဘဲ အရွယ်လွန်မှ သင်သည်။
ကန်တောင့်ရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ကန်တောင့်ရွာ (Kantaunt)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ လွယ်အွန့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၉၄၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်အွန့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၆၃ ဦး၊ မ ၃၀၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၀၁၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆန်ပွန်းရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ဆန်ပွန်းရွာ (Hsanpun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ဝမ်လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၄၂၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်လုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၆၅ ဦး၊ မ ၉၉၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၆၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လှိုင်ကွယ်ရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
လှိုင်ကွယ်ရွာ(Hlaingkwei)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ရေပူကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၅၃၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရေပူကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၂၈၉ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၈၄၄ ဦး နေထိုင်သည်။ လှိုင်ကွယ်တံတားသည် ပေ ၃၀၀ ရှည် သံကူကွန်ကရစ်တံတား ဖြစ်ကာ၊ ကားသွားနိုင်သည်။ ကော့ကရိတ်မြို့နယ် မြစိမ်းရောင်ကျေးရွာစီမံကိန်း ၃၉ ရွာတွင် ပါဝင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အီလက်ထရွန်းနစ် အော်ဆီလေတာ
အီလက်ထရွန်းနစ် အော်ဆီလေတာ (Electronic Oscillator) ဆိုသည်မှာ တစ်ခုတည်းသော အီလက်ထရွန်းနစ် ဆစ်ဂနယ်များကို အကြိမ်ပေါင်းများစွာ ထပ်တလဲလဲ ထုတ်လွှင့်သော အီလက်ထရွန်းနစ် ပတ်လမ်း တစ်မျိုး ဖြစ်ပြီး ဆိုင်းဝေ့ဗ် (Sine Wave) စကွဲယား ဝေ့ဗ် (square wave) စသည်တို့ ကို ထုတ်လွှင့်လေ့ ရှိသည်။ ထိုပတ်လမ်းများကို အမျိုးမျိုးသော အီလက်ထရွန်းနစ် ကိရိယာများတွင် ထည့်သွင်း သုံးစွဲလေ့ ရှိသည်။ အော်ဆီလေတာမှ ဆစ်ဂနယ် ထုတ်လွှင့်ခြင်းကို ဥပမာ ပြရမည် ဆိုပါက ရေဒီယို နှင့် ရုပ်မြင်သံကြား ထုတ်လွှင့်စက်များ၊ ကွန်ပျူတာကို ထိန်းချုပ်မောင်းနှင်သော ကလော့ခ် ဆစ်ဂနယ်များ၊ ကွပ်ဇ် နာရီများ၊ အီလက်ထရွန်းနစ် အသံပြုစက်များမှ ထွက်ပေါ်လာသော အသံများနှင့် ဗွီဒီယိုဂိမ်း တို့ ဖြစ်ကြသည်။
Oscillateur
တောင်ဇီးရွာ၊ ဖုန်းဆိုး (တောင်)
တောင်ဇီးရွာ၊ ဖုန်းဆိုး (တောင်)
အင်တိုင်းရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
အင်တိုင်းရွာ (Intaing)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ အင်တိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၃၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်တိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၄ ဦး၊ မ ၃၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၁၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အနှိပ်ပညာ
အနှိပ်ပညာဟူသည် အနာရောဂါရှိသူတို့အား ပျောက်ကင်းချမ်းသာရန် ဆုပ်၊ နယ်၊ နင်း၊ နှိပ်ပေးသော ပညာဖြစ်၏။ ထိုပညာအကြောင်းကို ရှေးဆရာကြီးတို့ ရေးသားအပ်သော လင်္ကာ၌ ကိုးဆယ် ခြောက်ပါး၊ ရောဂါများကို၊
လက်ဖျားထိရောက်၊ ကင်းကွာပျောက်လိမ့်၊
ဒိုင်အိုစီဇင်တော်ဝင်သံတဲကျောင်း
ဒိုင်အိုစီဇင်တော်ဝင်သံတဲကျောင်း ( The Royal Diocesan High School ) (ယခု အ.ထ.က (၁၀)၊ မန္တလေး) သည် မင်းတုန်းမင်းတရားကြီးလက်ထက်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရှေးအကျဆုံး အထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ဒိုင်အိုသံတဲကျောင်းဟူ၍ လူသိများခဲ့သည်။
သမိုင်း
ကျောင်းကို မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၃၁ ခုနှစ်၊ နတ်တော်လပြည့်ကျော် ၁၁ ရက် (၁၈၆၉ ခုနှစ် ဇွန်လ ၄ ရက်) နေ့တွင် ဆောက်လုပ်ပြီးစီးခဲ့သည်။
မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်က သံတမန်များကို နေရာချထားပေးခဲ့သော သံဝင်းအမည်ရှိ ရပ်ကွက်တည်ရှိခဲ့ရာ ဒိုင်အို-သံတဲကျောင်း ဟု အမည်တွင်ခဲ့ပြီး ဗြိတိသျှအသိုင်းအဝိုင်းကမူ ( S.P.G Royal School) ဟု သိကြသည်။ လန်ဒန်မြို့အခြေစိုက် (S.P.G) သာသနာပြုအဖွဲ့က စေလွှတ်ခဲ့သူ ဆရာမှတ်ကြီးက ကျောင်းအုပ်ကြီးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
အနှိပ်ပညာ
စဉ်လာဥပဒေ၊ ထားခဲ့ပေသား၊
ဒိုင်အိုစီဇင်တော်ဝင်သံတဲကျောင်း
သမိုင်း
မင်းတုန်းမင်းက သားတော်များအား အင်္ဂလိပ်ဘာသာ သင်ယူရန်စေလွှတ်ခဲ့သည်။ သီပေါမင်းသည် မင်းသားဘဝက သံတဲကျောင်း၌ နှစ်နှစ်ကြာမျှ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ သင်ယူခဲ့သည်။ သီပေါမင်း၏ ကျောင်းဝင်အမှတ်မှာ ၂၇ ဖြစ်သည်။ မင်းသားများအပြင် မှူးမတ် သူဌေး သူကြွယ် ကုန်သည် တို့၏ သားများလည်း သံတဲကျောင်း၌ စာသင်ခဲ့သည်။
အနှိပ်ပညာ
အသေအချာ၊ နှိပ်ပုံမှာကား။ စသည်ဖြင့် စပ်ဆိုထားသည်။ အနှိပ်ပညာကို ဆရာကောင်း သမားကောင်းတို့ထံ နည်းခံသင်ကြား ကောင်းစွာတတ်မြောက် ကျွမ်းကျင်သောဆရာများကား အနာရောဂါရှိသူ တို့ကို အသေအချာ စမ်းသပ်၍၊ သူ့ရောဂါနှင့်သူ နှိပ်ကွက်ကျကျ တစ်ကြိမ်နှိပ်ကာမျှဖြင့် ပျောက်ကင်းချမ်းသာသွား၏။ ဆေးဝါးဓာတ်စာ စားရန်မလိုဟု ဆိုကြသည်။
အနှိပ်ပညာကား သေးနုပ် သိမ်ဖျင်းသောပညာမဟုတ်၊ ကြီးကျယ်မြင့်မြတ်သော ပညာဖြစ်၏။ အသက်အန္တရာယ်ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်နိုင်၏။ ကျန်းမာရေးအတွက် တာဝန်ယူနိုင်၏။ သင်ကြားရာ၌လည်း တကယ်တမ်းတတ်မြောက်၍ တိုင်းသူပြည်သား အကိုးကွယ်ခံ ဆရာတစ်ဆူလုပ်နိုင်လောက်အောင် သင်ကြားပါမူ တတ်မြောက်ကျွမ်းကျင်ရန် ခဲယဉ်း၏။ သိမ်မွေ့နက်နဲလှ၏။ ခဲယဉ်းပုံ သိမ်မွေ့နက်နဲပုံကို အကျဉ်းချုပ်မျှ ပြဆိုပါအံ့။
ဒိုင်အိုစီဇင်တော်ဝင်သံတဲကျောင်း
နှစ် ၁၅၀ ပြည့်ပွဲ
ကျောင်း၏ နှစ် ၁၅၀ ပြည့်ပွဲကို ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇွန်လ ၇ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။
အနှိပ်ပညာ
သင်ကြားလိုသူသည် နှိပ်ပေးရမည့် ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို စိစစ်ဝေဖန်ရ၏။ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကား အဆောက်အဦတစ်ခု သို့မဟုတ် ယန္တရားစက်ကြီးတစ်ခုအလား၊ အရိုးကြီး အရိုးငယ်တို့ကို အမာခံထား၍ အရိုးတစ်ခု နှင့် အရိုးတစ်ခုကို အကြော ကြီးအကြောငယ်တို့ဖြင့် မြဲမြံအောင် တုပ်နှောင်ဖွဲ့ချည်ဆက်စပ်ကာ၊ ထိုအရိုးနှင့် အကြောတို့ကို ပိုမိုတောင့်တင်းခိုင်မာလာအောင် အသားတို့ဖြင့် သုတ်လိမ်းမွမ်းမံလျက်၊ အပေါ်ယံက အရေထူ အရေပါးတို့ဖြင့် အုပ်ဖုံးလွှမ်းခြုံပြီး ဆောက်လုပ်ထားသော သက်ရှိအရာဝတ္ထုကြီးတစ်ခုဖြစ်သည်။
ထိုအရိုးအကြော အသားအရေတို့ဖြင့် ဆောက်လုပ်ထားသော ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို တစ်ဆင့်တက်၍ ဆံပင်၊ အမွေး၊ ခြေသည်း၊ လက်သည်းစသည်ဖြင့် အမာခံဖြစ်သော အဖတ်ပထဝီဓာတ် ၂ဝ နှင့် သည်းခြေသလိပ်၊ ပြည်စသည်ဖြင့် ပျစ်ချွဲယိုစီးသော အရည် အာပေါဓာတ် ၁၂ ပါးအားဖြင့် ၃၂ ကောဋ္ဌာသ ( သုံးဆယ့်နှစ်ကောဋ္ဌာသ။) ၃၂ ပုံပုံပြီးလျှင် ယင်း ၃၂ ကောဋ္ဌာသတို့၏တည်နေပုံ အကြီးအငယ် အရွယ်သဏ္ဌာန်တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ဆက်သွယ်ပုံ ပြုလုပ်ဆောင်ရွက်သည့် လုပ်ငန်းကိစ္စ ပြီးမြောက် နိုင်သည့် အစွမ်းသတ္တိစသည်တို့ကို အကြမ်း အားဖြင့် နားလည် အောင် စိစစ်၍ သင်ကြားလေ့လာရသည်။
ထို ၃၂ ကောဋ္ဌာသတို့တွင် နှိပ်ရာ၌ အသုံးဝင်ဆုံးဖြစ်သော ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို တစ်ဆင့်တက်ပြန်၍ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ဆက်စပ်ထောက်ကန်ထားသည့် အရိုးကြီး အရိုးငယ်သုံးရာ တို့ကိုလည်းကောင်း၊ ထို့ပြင် ခန္ဓာကိုယ်ကြီး၏ ဝဲဘက်၊ ယာ ဘက်၊ ရှေ့ဘက်၊ နောက်ဘက်၊ လက်ခြေ ဤခြောက်ဌာနတို့၌ တစ်ဌာနလျှင် ငါးချောင်းစီ ဖြာဆင်းနေသော အကြောမကြီး ၆ဝ နှင့် တစ်ကိုယ်လုံး ပိုက်ကွန်အုပ်ဖုံးထားသည့်အလား ယှက်ကာ သွားနေသော အကြောငယ် ၉ဝဝ၊ သို့မဟုတ် များစွာတို့ကိုလည်းကောင်း၊ တစ်ကိုယ်လုံး သုတ်လိမ်း မွမ်းမံ ထားသော အသားတုံးအသားတစ် ၉ဝဝ တို့ကိုလည်းကောင်း ယင်းတို့၏ တည်နေပုံ၊ အကြီးအငယ် အရွယ်သဏ္ဌာန် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ဆက်သွယ်ပုံ၊ ပြုလုပ် ဆောင်ရွက်သည့် လုပ်ငန်း ကိစ္စ၊ ပြီးမြောက်နိုင်သည့် အစွမ်းသတ္တိ စသည်တို့ကို လက်ဖြင့် စမ်းသပ်၍၊ သို့မဟုတ်၊ အရိုးပုံ၊ အကြောပုံ၊ အသားပုံတို့ကို ကြည့်ရှု၍ အသေးစိတ် နားလည်အောင် စိစစ်၍ သင်ကြား လေ့လာရသည်။
ခန္ဓာကိုယ်ကြီး၏အစိတ်အပိုင်းကို နားလည်ပြီးနောက် တစ်ဆင့်တက်ပြန်၍ အနာရောဂါ ဖြစ်လာပုံကို သင်ကြား ရသည်။ သင်ကြားရာ၌ မည်သည့်အနာရောဂါသည် မည်သည့် အစိတ်အပိုင်း၌ ဖြစ်၏။ ထိုအစိတ် ပိုင်း၌လည်း မည်သည့် အရိုးရှိသည်၊ မည်သည့်အကြောရှိသည်၊ မည်သည့်အသားရှိ သည်။ မည်သည့်အကြောကို ထိအောင်နှိပ်လျှင် အနာရောဂါ ပျောက်ကင်းနိုင်၏ စသည်ဖြင့် သင်ကြားလေ့လာရသည်။ သို့မှသာလျှင် ကောင်းစွာ တတ်မြောက်ကျွမ်းကျင်သောအနှိပ်သည် ဖြစ်နိုင်သည်။ ထိုအနှိပ်သည်မျိုးဖြစ်ပါမှ လူတို့၏ ကျန်းမာရေး အတွက် ရဲဝံ့စွာ တာဝန်ခံနိုင်သည်။
အနှိပ်ပညာကား ယခုအခါမှ ပေါ်ပေါက်လာသော ပညာ မဟုတ်၊ ရှေးရှေးအခါကပင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော ပညာဖြစ်သည် ဟု ယူဆသည်။ မင်းစိုးရာဇာ သူဌေးသူကြွယ်စသော ဂုဏ် သရေရှိ လူကြီးလူကောင်းတို့သည် ထူးခြားကြီးကျယ်သော အနာရောဂါမရှိသော်လည်း ညောင်းညာကိုက်ခဲသောအခါ၊ မအီ မသာရှိသောအခါ လက်ဖြင့်ဆုပ်နယ်ခြင်း၊ နှိပ်ခြင်း၊ ခြေဖြင့်နင်း ခြင်းတို့ကို ခံလေ့ရှိကြ၏။ ဆရာသမားတို့ကို တပည့်တပန်း တို့က၊ အမိအဘတို့ကို သားသမီးတို့က၊ သက်ကြီးရွယ်အိုတို့ကို အသက်အရွယ်ငယ်သူတို့က ကျင့်ဝတ်တစ်ခု အနေဖြင့် ဆုပ် နယ်ခြင်း နင်းနှိပ်ခြင်းကို ပြုလုပ်ပေးလေ့ ရှိကြ၏။ လူသာမက ယခုအခါ မြင်းမွေးသောသူတို့သည် မြင်းညောင်းညာသောအခါ၊ ဆီးဝမ်းချုပ်သောအခါ စသည်တို့၌ လက်ဖြင့် နှိပ်နယ်ပေးခြင်း ကား မျက်မြင်သာဓကဖြစ်သည်။
ငါးရာ့ငါးဆယ် နိပါတ်တော် အသာတမန္တန်ဇာတ်၌ တက္ကသိုလ်ဆရာကြီးထံ အသာတမန္တန်ကို သင်ကြားရန် လာ သောတပည့်အား တက္ကသိုလ်ဆရာကြီးက အမောင် အသက် ၁၂ဝ ရှိ၍ မျက်စိမမြင်သော ငါ၏ မိခင်အိုကြီးအား လုပ် ကျွေးပြုစုပါ၊ အသာတမန္တန်ကို တတ်မြောက်ပါလိမ့်မည်၊ လုပ်ကျွေးပြုစုသောအခါ မိခင်အိုကြီးအား ကိုယ်တိုင် ဆုပ် နယ်နင်းနှိပ်ပေးပါဟု မှာထားသောစကားသည် အနှိပ်ပညာ အတွက် သာဓက ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၌လည်း နှစ်ပေါင်းများစွာ ရှေးအခါကပင် အနှိပ်ခံသော အလေ့အထရှိသဖြင့် အနှိပ်ပညာ ရှိသည်ဟု ယူဆထိုက်သည်။ တိုင်းရင်းသားဆေးပညာအစီရင်ခံစာ၌ သက္ကရာဇ် ၁၁၆၉ ခုနှစ် (ဘိုးတော် မင်းတရား လက်ထက် လောက်တွင်) မဏိပူရက ကသည်းမင်းသမီးတစ်ပါးသည် မြန်မာဘုရင်မင်းမြတ်၏ မိဖုရားတစ်ပါးဖြစ်လာ၍ ယင်းနှင့်အတူ အနှိပ်အတတ်တွင် အထူးကျွမ်းကျင်သူဆရာတစ်ဦး ပါလာ သည်။ သက္ကရာဇ် ၁၂၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် မန္တလေးမြို့၌ ဆရာစ ခေါ် ဆရာတစ်ဦးရှိဘူး၍၊ ထိုနည်းအတိုင်း များစွာ ကုသ၍ အလွန်ထင်ရှားခဲ့ကြောင်း အဆိုရှိသည်။ သို့အတွက် မန္တလေး မြို့မှစ၍ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ထိုစဉ်အခါက စ၍ ကသည်းအနှိပ်ပညာ လည်း တစ်စတစ်စ ပျံ့သွား၏ဟု ယူဆဘွယ်ရှိသည်။ မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်သို့ ရောက်သောအခါ အနှိပ်ပညာ တိုးတက်ထွန်းကားလာသဖြင့် အနှိပ်ခံသော အလေ့အထလည်း ပိုမိုများပြားလာ၏။ အနှိပ်သည်တို့လည်း အဆင့်အတန်း မြင့် လာကြသည်။ ထိုကြောင့် စည်သူမောင်မောင်ကျော် ရေးသား အပ်သော မန္တလေးမြို့တည် နန်းတည်စာတမ်းတွင် သာသနာ တော်ရေး၊ တိုင်းပြည်ရေးများကို ဆောင်ရွက်တော်မူသော အကြောင်းကို ပြရာ၌ ဘဝရှင်မင်းတရားကြီးမှာ မှန်နန်းတော် ကြီး မြောက်ဘက် ရွှေနန်းတော်ကြီးတွင် အမြဲစံတော်မူသည်။ နံနက် ၆ နာရီခန့်အချိန် စက်တော်ခေါ်ရာမှ နိုးတော်မူလျှင် ပုဏ္ဏားဝန်ဟဇနနှင့်တကွ အသင့်စောင့်နေသော ကသည်းအနှိပ် တော် ရှစ်ယောက်တို့က အနှိပ် ဆက်ရသည်ဟု အဆိုရှိသဖြင့် အနှိပ်ခံသော အလေ့အထကား ဘုရင်မင်းမြတ်မှစ၍ တစ်နိုင်ငံ လုံး ရှိခဲ့ကြောင်း ထင်ရှားသည်။
လွန်ခဲ့သော အင်္ဂလိပ်ခေတ်က မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရေဦးမြို့နယ်ရွာတစ်ရွာတွင် အနှိပ် ပညာကို ထူးချွန်စွာ တတ်မြောက်ကျွမ်းကျင်သော အနှိပ်သည် ဆရာကြီး တစ်ဦးရှိသည်။ ယင်ဆရာကြီးသည် တစ်ခါနှိပ်လျှင် အခငွေ ၅ဝ ကျပ် ယူလေ့ရှိ၏။ မည်သည့်ရောဂါမဆို တခါနှိပ်လျှင် ပျောက်ကင်းချမ်းသာ၏။ အလွန်ခိုင်ခံ့သော ရောဂါဖြစ်လျှင် နှစ်ခါသာနှိပ်ရ၏။ ရောဂါသည်များ အိမ်သို့ခေါ်၍ မလိုက်၊ အနှိပ်ခံ လိုသောရောဂါသည်တို့သည် ဆရာကြီးအိမ်သို့ လာကြ ရ၏။ နေ့စဉ်လာကြသော ရောဂါသည်များကား အိမ်ဝင်း အတွင်း၌ လှည်းဝိုင်းကြီးဖြစ်၍ နေသည်။ ထိုဆရာကြီး၏ ထူးခြားချက်ကား အိမ်သို့လာသော ရောဂါသည်များနှင့် နောက်ပါလူတို့အား အမြဲထမင်းကျွေး၍ လွှတ်လေ့ရှိသည်။ (ထိုဆရာကြီး၏အကြောင်းကို အထက်သို့ အမြဲတက်နေသာ လေနာရောဂါကို တစ်ကြိမ်နှိပ်ရုံဖြင့် ပျောက်ကင်းသွားသော မိတ်ဆွေတစ်ဦး ပြောကြားသဖြင့် သိရသည်။)
ထို့ပြင် အင်္ဂလိပ်လက်ထက်ကပင် တောရွာတစ်ရွာမှ ဦးပဉ္စင်းတစ်ပါးနှင့် ဘုရားဖူးလိုက်လာသော အနှိပ်သည် ဆရာ ကြီးတစ်ဦးသည် ရန်ကုန်မြို့ ဘုန်းကြီးကျောင်းတစ်ခုတွင် ခေတ္တ တည်းခိုကာနေ၏။ ထိုအခိုက် ရန်ကုန်မြို့ ရပ်ကွက်တစ်ခုတွင် လေဖြတ်ရောဂါသည်တစ်ဦးရှိ၏။ ရောဂါသည် ဇနီးသည် ယင်း ဦးပဉ္စင်း၏ညွှန်ကြားချက်အရ ဆရာကြီးအား အိမ်သို့ ပင့်ခေါ်၍ ရောဂါသည်ကိုပြ၏။ ဆရာကြီးသည် ရောဂါသည်၏ဝမ်းကို လက်ညိ|ုးဖြင့် အသာထောက်၍ စမ်းသပ်ကြည့်သည်။ စမ်းသပ် ပြီးသောအခါ ရောဂါသည်၏ဇနီးကို တစ်နေရာသို့ခေါ်ကာ သူငယ်မ၏ခင်ပွန်းကား ဤရောဂါမှ ထမြောက်တော့မည် မဟုတ်၊ နှိပ်ခွင့်မရှိ၊ နှိပ်သော်လည်း ရောဂါသည် ပင်ပန်းရုံသာ ရှိတော့မည်၊ လာမည့် သီတင်းကျွတ်လတွင် မုချ သေလိမ့်မည်၊ သေခါနီးလျှင် ရောဂါတိုးလာလိမ့်မည်ဟု ပြောဆို၍ ပြန်သွား သည်။ ထိုရောဂါသည်မှာ အနှိပ်သည်ဆရာကြီး ပြောဆိုသွား သည့်အတိုင်းပင် ဖြစ်ပြီးလျှင် သီတင်းကျွတ်လ၌ ကွယ်လွန်သွား ရှာ၏။ (ထိုဆရာကြီးအကြောင်းကို ရောဂါသည်ဇနီး ပြောကြား သဖြင့် သိရသည်။) ဤဆရာကြီး နှစ်ဦး၏အကြောင်းအရာကို ထည့်သွင်းဖော်ပြရခြင်းမှာ အနှိပ်ပညာ၏ အစွမ်းသတ္တိကို သိရှိ နားလည်ကြရန်သာ ဖြစ်သည်။
ယခုအခါ အနှိပ်ပညာသည် သိသိသာသာကြီး ဆုတ်ယုတ် လာခဲ့၏။ အနှိပ်ပညာကို ကောင်းစွာ တတ်ကျွမ်းသူ မရှိ သလောက်ပင် ဖြစ်နေ၏။ လက်ရှိအနှိပ်သည်များလည်း အလုပ် မရှိသဖြင့် အလုပ်တစ်ခု ဖြစ်ရန် လုပ်နေသူသာများ၏။ အနှိပ်မတတ် အနင်းဖက်ဆိုသည့်အတိုင်း နင်းလိုနင်း၊ နှိပ်လိုနှိပ်၊ ချိုးလိုချိုး ဖြစ်နေကြ၏။ ခန္ဓာကိုယ်အကြောင်းကို နားမလည်၊ ရောဂါအကြောင်းကိုလည်း လုံးလုံးမသိကြ၊ ထင်မိ ထင်ရာ နင်းကြ နှိပ်ကြ ချိုးကြသည်မှာ အရိုးအဆစ် လွဲသွား မည်၊ အကြောလွဲသွားမည်၊ ကိုယ်အင်္ဂါ အစိတ်အပိုင်း ချို့ယွင်း သွားမည်ကို ကြောက်ဖွယ်ကောင်းလှသည်။ သတိရှိကြပါကုန်။ နိဂုံးချုပ်အနေဖြင့် တိုက်တွန်းလိုသည်မှာ အနှိပ်ပညာ အကြောင်းအရာကို သိလိုလျှင်၊ သူ့ရောဂါနှင့် သူ့နှိပ်ကွက်ကို သိလိုလျှင် လောကဟိတရာသီကျမ်း အစတွင် ပြဆိုထားသော ရှေးဆရာကြီးတို့ လင်္ကာ သုံးပိုဒ်ကို ကြည့်ရှုမှတ်သားကြရန် ဖြစ်သည်။
ဇမ်ဘီယာနိုင်ငံ
ဇမ်ဘီယာနိုင်ငံ၏ ရုံးသုံးအခေါ်အဝေါ်မှာ ဇမ်ဘီယာသမ္မတနိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး အာဖရိကတောင်ပိုင်းတွင် ရှိသော ကုန်းတွင်းပိတ်နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံ များမှာ မြောက်ဘက်တွင် ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် တန်ဇေးနီးယားနိုင်ငံ၊ အရှေ့ဘက်တွင် မာလဝီနိုင်ငံ၊ တောင်ဘက်တွင် မိုဇမ်ဘစ်နိုင်ငံ၊ ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံ၊ ဘော့ဆွာနာနိုင်ငံ၊ နမီးဘီးယားနိုင်ငံ၊ အနောက်ဘက်တွင် အင်ဂိုလာနိုင်ငံ တို့ဖြစ်သည်။ မြို့တော်မှာ လူဆာကာမြို့ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံ၏ တောင်ဘက် အလယ်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ လူဦးရေအများစုမှာ တောင်ဘက်တွင် မြို့တော် လူကာဆာ အနီးနှင့် အနောက်မြောက်ဘက် ကော့ပါးဘဲ့ အနီးတွင် စုဝေးနိုင်ထိုင်ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဇမ်ဘီယာနိုင်ငံ
ကညင်တောရွာ၊ တောင်ရင်း
ကညင်တောရွာ၊ တောင်ရင်း
ဂွေတော်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ဂွေတော်ရွာ(Gwaytaw)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ ခန်ဒေါက်ယန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၀၀၆ ဖြစ်သည်။
အုန်တောရှေရွာ၊ ဆေးသမား
အုန်တောရှေရွာ၊ ဆေးသမား
ဂန္ဓာရုံ
ဂန္ဓာရုံ။ ။ ဂန္ဓာရုံဟူသည်ကား အနံ့ပင်ဖြစ်၏။ အနံ့ကို တိရစ္ဆာန်များ သည် လူတို့ထက် ပိုမို ထိရောက်စွာ ခံစားနိုင်ကြသည်။ ခွေး တစ်ကောင်ကို အဝတ်ဟောင်းတစ်စ ပေးလိုက်လျှင် ထိုခွေး သည် အဝတ်စပိုင်ရှင်ကို ရှာပေးနိုင်သည်။ ယင်းသို့ သိမှုမှာ အနံ့ဖြင့် ခွဲခြားသိရှိခြင်းပင် ဖြစ်၏။ သူစိမ်းတစ်ယောက်အား သူ့သခင်၏အဝတ်ကို ဆင်ပေးလိုက်ပါက တစ်ခဏမျှ ခွေးသည် သူစိမ်းအား သူ့သခင်အစစ်ဟု ထင်မှတ်လိမ့်မည်။ သို့ရာတွင် အနံ့ခံပြီးသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် သခင်အစစ် မဟုတ် မှန်းသိ၍ ရန်မူလိမ့်မည်။ ခွေးသည် အမြင်ထက် အနံ့ကကို အားကိုး သော တိရစ္ဆာန်မျိုး ဖြစ်သည်။ အနံ့သည် အရသာနှင့် များစွာ ဆက်သွယ်မှုရှိသည်။ ကျွန်ုပ်တို့ ခံစားရသော အနံ့အသက် ဟူသ၍မှာ အနံ့နှင့် ပတ်သက်သော နဗ်ကြောစွန်းများရှိသည့် နေရာတွင် အနံ့ဓာတ်ပစ္စည်းများ လာရောက်ထိတွေ့သောကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သည်။ အနံ့အသက်တစ်မျိုးသည် နဗ်ကြော တစ်မျိုးစီ နှင့် သက်ဆိုင်သည်။ ဆိုင်ရာနဗ်ကြောကို သွားရောက်တွေ့ထိ သောအခါ ဆိုင်ရာအနံ့အသက်ကို ရရှိနိုင်သည်။ ပစ္စည်းတစ်ခု သည် ဓာတ်ငွေ့အဖြစ်ဖြင့် တည်ရှိမှသာလျှင် ထိုပစ္စည်း၏ အနံ့ကို ရရှိနိုင်၏။ ဓာတ်ငွေ့များသည် ပျံ့နှံ့တတ်သော သဘောရှိ၍ အဝေး၌ရှိသော ပစ္စည်းများကို အနံ့ဖြင့် သိရှိကြ ရလေသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ ကျွန်ုပ်တို့ အအေးမိ၍ နှာစေး နေသည့်အခါများတွင် အစာစားသောက်ရာ၌ ခံတွင်းမတွေ့ဘဲ ဖြစ်တတ်ကြသည်။ အနံ့နှင့် အရသာသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု များစွာ ဆက်စပ်နေသောကြောင့် အနံ့မရရှိသောအခါတွင် အရသာပျက်၍ သွားသည်ကို တွေ့ရလေသည်။
ညောင်ကုန်းရွာ၊ ပွတ်ကုန်း
ညောင်ကုန်းရွာ၊ ပွတ်ကုန်း
ဝယ်ဘာရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ဝယ်ဘာရွာ(Weibar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဝါးရှောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၇၅၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝါးရှောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၇၇ ဦး၊ မ ၂၂၇၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၄၅၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခိုလိုရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ခိုလိုရွာ (Kholo)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ သမင်အင်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၀၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သမင်အင်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၃၁၀ ဦး၊ မ ၃၇၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၀၇၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုလားကုန်းရွာ၊ သရက်ကုန်း
ကုလားကုန်းရွာ၊ သရက်ကုန်း
မာလီဝိုင်ရွာ၊ ဖုန်းဆိုး (တောင်)
မာလီဝိုင်ရွာ၊ ဖုန်းဆိုး (တောင်)
ပိုးစားကုန်းရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
ပိုးစားကုန်းရွာ (Poesarkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၊ ပိုးစားကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၂၄၀ ဖြစ်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ ပွေးစားကုန်း ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖောင်းပြင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
NGC 467
NGC 467 သည် မိန် နက္ခတာရာမှ ဘဲဥပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၇၈၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၈ ရက်နေ့တွင် ဝီလီယံ ဟာရှယ်မှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ပြင်ပလင့်
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
ရာဂျစ် ဂန္ဒီ
ငယ်စဉ်ဘဝ
အင်ဒီရာဂန္ဒီသည် သားမွေးဖွား၍ မြေးကလေး ရနေပြီဖြစ်ကြောင်းကို နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသမားဖြစ်နေသည့် သူမ၏ဖခင်ဂျဝါဟာလာနေရူးထံ အကြောင်းကြားလိုက်သော အခါ နေရူးကသမီးထံဝမ်းမြောက်ကြောင်း စာပြန်ရေးခဲ့ဖူးသည်။ ဂျဝါဟာလာနေရူးသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ရာဂျစ်ဂန္ဒီ၏ဖခင်မှာ သတင်းစာဆရာတစ်ဦးဖြစ်ပြီး မိခင်ဖြစ်သူအင်ဒီရာဂန္ဒီမှာလည်း ဖခင်နေရူးထံမှ နိုင်ငံရေးစိတ်ဓာတ်နှင့် အသိပညာများကိုဆက်လက်ခံယူရင်း နောက်ပိုင်းတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ရာဂျစ်သည်ငယ်စဉ်က နယူးဒေလီမြို့ရှိ အဘိုးဖြစ်သူနေရူး၏ တင်းမာတီအိမ်တွင် နေထိုင်ကြီးပြင်းခဲ့ရသည်။ ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် ရှစ်နီကီတန်အခြေခံအဆင့် ကျောင်းသို့ရာဂျစ်ကိုအပ်နှံပြီး ဟိန္ဒူဘာသာဖြင့် စတင်ပညာသင်ကြားစေသည်။ ထို့နောက် ဒီရာဒွန်းမြို့ရှိ ဒွန်းကျောင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့သင်ကြားစေသည်။ ထိုမှတစ်ဖန် ဗြိတိန်နိုင်ငံကင်းဘရစ်ချ်တက္ကသိုလ် ထရီနီတီကောလိပ်သို့ တက်ရောက်၍ ပညာသင်ခဲ့သည်။ ထရီနီတီကောလိပ်တွင် ပညာဆည်းပူးစဉ် အိန္ဒိယနိုင်ငံ နိုင်ငံခြားငွေကြေးသုံးစွဲမှု ဥပဒေအရတစ်နှစ်လျှင် ဒေါ်လာ ၂ဝဝဝ သာရသဖြင့် ပညာသင်စရိတ်ဖူလုံရန် မုန့်ဆိုင် တစ်ဆိုင်တွင် ရေခဲမုန့်ရောင်းသော အလုပ်ကို လုပ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် လန်ဒန်သိပ္ပံနှင့် စက်မှုဆိုင်ရာ အင်ပီရီယယ်ကောလိပ်တွင် ဆက်လက် သင်ယူခဲ့သည်။ ဗြိတိန်နိုင်ငံလေကြောင်းလိုင်းတွင် လေယာဉ်မှူးအဖြစ်လည်း လေ့ကျင့်သင်ကြားခဲ့သည်။ ထရီနီတီကောလိပ်၌ စက်မှုသင်တန်းတက်နေစဉ် အီတလီသူ ဆိုနီယာနှင့်တွေ့ဆုံ၍ချစ်ကျွမ်းဝင်ကာ ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင်လက်ထပ်ခဲ့ပြီးသားတစ်ယောက်၊ သမီးတစ်ယောက် ထွန်းကား သည်။ ထို့နောက် ဇနီးဖြစ်သူနှင့်အတူ အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ပြန်လာပြီး အိန္ဒိယ လေကြောင်းကုမ္ပဏီ၌ လေယာဉ်မှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။ မစ္စတာ ရာဂျစ်ဂန္ဒီသည် ၁၉၈၁ ခုနှစ် မေလအထိ အိန္ဒိယ လေကြောင်းဌာနတွင် ဖော်ကာ အက်ဗရို လေယာဉ်မှူးအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ဘိုးအင်း ၇၃၇ လေယာဉ်တွဲဖက် လေယာဉ်မှူး အဖြစ် လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှု
ရာဂျစ်သည်ဆိုနီယာကဲ့သို့ပင် မူလက နိုင်ငံရေးနှင့် ကင်းကင်းကွာကွာနေခဲ့သူဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် ညီဖြစ်သူဆန်ဂျေးဂန္ဒီမှာ လေယာဉ်ပျက်ကျသဖြင့် ကွယ်လွန်သွားသည့်အခါ ထိုစဉ်ကဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်သူ ၎င်း၏မိခင် အင်ဒီရာဂန္ဒီက ဆန်ဂျေး၏နေရာတွင်ဆက်လက် ထမ်းဆောင်ရန် တာဝန်ပေးခဲ့ရာမှ နိုင်ငံရေးလောကသို့ ရောက်ရှိလာခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၉၈၁ ခုနှစ် မေလ ၁ဝ ရက်နေ့မှစ၍ နိုင်ငံရေးလောကသို့ ဝင်ရောက်သည်။ ညီငယ် ဆန်းဂျေး၏ အမီသီမဲဆန္ဒနယ်တွင် ၁၉၈၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့က ကျင်းပသော ကြားဖြတ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲ၌ မစ္စတာရာဂျစ်သည် ပါလီမန်အမတ် အဖြစ် ရွေးချယ်ခံရသည်။ ကွယ်လွန်သူ ပါလီမန်အမတ် ဆန်ဂျေးဂန္ဒီ၏ ဥတ္တရာ ပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ်အမီသီမဲဆန္ဒနယ်တွင် လစ်လပ်သွားသော အမတ်နေရာအတွက် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲတွင် ၁၉၈၁ ခုနှစ်ဇွန်လတွင်ကျင်းပရာ ရာဂျစ်ဂန္ဒီပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး အနိုင်ရရှိခဲ့သဖြင့် ပါလီမန်အမတ်ဖြစ်လာသည်။ ထို့နောက် ၁၉၈၁ ခုနှစ် ဇွန်လမှာပင် ကွန်ဂရက်လူငယ် အလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်လာ သည်။
ထို့နောက်ရာဂျစ်ဂန္ဒီသည် အိန္ဒိယလူငယ်ကွန်ဂရက် အမျိုးသားအမှုဆောင်အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့ပြီး၁၉၈၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် တွင်ကွန်ဂရက်(အိုင်) ပါတီ၏အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ဖြစ်လာသည်။ မကြာမီ ပါတီဒုဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၈၄ ခုနှစ် အမ်မရစ်ဆာမြို့ရှိ ဆစ်ခ် ရွှေကျောင်းတော်ကိုအိန္ဒိယဗဟို အစိုးရတပ်ဖွဲ့ဝင်များ ဝင်ရောက် စီးနင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဆစ်ခ်ခေါင်းဆောင်နှင့်အကြမ်းဖက် သမားများသေဆုံးကြရာ ဆစ်ခ်လူမျိုးများအကြား မကျေနပ်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ရသည်။ ယင်းပြဿနာကြောင့်ပင် ဝန်ကြီးချုပ်အင်ဒီရာဂန္ဒီသည် ၁၉၈၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ဆစ်ခ်အမျိုးသားကိုယ်ရံတော် နှစ်ဦး၏လက်ချက်ဖြင့် လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခြင်း ခံလိုက်ရသည်။ ကွယ်လွန်သူအင်ဒီရာဂန္ဒီ၏နေရာတွင် သားဖြစ်သူရာဂျစ်ဂန္ဒီအား ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၈၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့တွင် ကွန်ဂရက်(အိုင်) ပါတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက် ခံရသည်။
ရွေးကောက်ပွဲအပြီးတွင်ရာဂျစ်ဂန္ဒီသည် အစိုးရဖွဲ့ရန်မကြိုးပမ်း တော့ဘဲ ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ကာ အတိုက်အခံ ပါလီမန်အမတ်တစ်ဦးအဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့သည်။ ရာဂျစ်ဂန္ဒီ၏ နေရာတွင် အမျိုးသားတပ်ဦးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဗွီပီဆင်းက ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်လာသည်။ ဝန်ကြီးချုပ်ဗွီပီဆင်းဦးဆောင်သည့် အစိုးရအဖွဲ့သည်လည်း ပြည်တွင်းပြဿနာမျိုးစုံနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီးနောက် ၁၉၉ဝ ပြည့်နှစ်နိုဝင်ဘာလတွင် နုတ်ထွက်ခဲ့ရသည်။ ထို့နောက်ဝန်ကြီးချုပ် ချန်ဒရာရှက်ကာ ဦးဆောင်သည့် လူနည်းစု အစိုးရတက်လာသည်။ ရာဂျစ်ဂန္ဒီ၏ ကွန်ဂရက်(အိုင်)ပါတီသည် ညွှန့်ပေါင်း အစိုးရအဖွဲ့တွင်ပါဝင်ခြင်းမရှိဘဲ ချန်ဒရာရှက်ကာ၏လူနည်းစု အစိုးရအဖွဲ့ကိုထောက်ခံကာ ကျားကန်ပေးခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ရာဂျစ်ဂန္ဒီနှင့်ချန်ဒရာရှက်ကာတို့အကြား မသင့်မြတ်မှုများကြောင့် ကွန်ဂရက်ပါတီ၏ထောက်ခံမှု မရရှိတော့သဖြင့် ချန်ဒရာရှက်ကာဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့ရသည်။ ဤသို့ဖြင့် ပါလီမန်ရွေးကောက်ပွဲအသစ်ကို ၁၉၉၁ ခုနှစ်မေလ ၂ဝ ရက်နေ့မှစ၍ ကျင်းပရန်ကြေညာခဲ့သည်။
ရာဂျစ်ဂန္ဒီသည်ရွေးကောက်ပွဲတွင် ကွန်ဂရက်ပါတီ အနိုင်ရရှိပြီး မိမိလက်လွတ်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသောနိုင်ငံရေးအာဏာ ပြန်လည်ရယူနိုင်ရေးအတွက် မရပ်မနား မဲဆွယ်စည်းရုံးလှုပ်ရှား ခဲ့သည်။ ကွန်ဂရက်ပါတီအောင်ပွဲခံလိမ့်မည်ဟုလည်း ယုံကြည်ထားသည်။ ယင်းသို့ရှိနေခဲ့ရာမှ တမီလ်နာဒူးပြည်နယ် မြို့တော် မဒရပ်မြို့ အနောက်တောင်ဘက် ၂၅ မိုင်အကွာရှိ ဆရီပါရင်ဘူဒါမြို့၌ ရွေးကောက်ပွဲမဲဆွယ်တရားပွဲပြုလုပ်ရန် စကားပြောစင်မြင့်သို့ဖြတ်လျှောက်အသွားတွင် ပန်းခြင်း တစ်ခုအတွင်းမှ ဗုံးပေါက်ကွဲသဖြင့် နေရာတွင်ပင် ပွဲချင်းပြီးသေဆုံးကာ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခြင်းခံလိုက်ရသည်။ ရာဂျစ်ဂန္ဒီ၏ရုပ်အလောင်းကို မေလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် မီးသင်္ဂြိုဟ်ပြီး အရိုးပြာများ ကိုလည်းဟိန္ဒူထုံးတမ်းစဉ်လာအရ နောက်ဆုံးခရီးအဖြစ်ဂင်္ဂါမြစ်နှင့် ယမုံနာမြစ်တို့ဆုံသည့်နေရာတွင် မေလ ၂၈ ရက်နေ့ကရေမျှောချခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင်ဇနီး သည်ဆိုနီယာဂန္ဒီနှင့်အတူ အသက် ၂၁ နှစ်အရွယ်ရှိ သမီးပရီယန်ကာနှင့်အသက် ၂ဝ အရွယ်ရှိသားရာဟူးတို့ကျန် ရစ်ခဲ့သည်။
ကျောက်စုရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ကျောက်စုရွာ (Kyauksu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ လွယ်အွန့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၉၃၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်အွန့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၆၃ ဦး၊ မ ၃၀၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၀၁၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇောဘုဂျာရွာ၊ ဇောဘုဂျာ
ဇောဘုဂျာရွာ၊ ဇောဘုဂျာ
ငါးတံတရာ
ငါးတံတရာ
အနန်း
အနန်းပင် (Anan) ၏ ရုက္ခဗေဒ အမည်မှာ Fagraea fragrans ဖြစ်သည်။ အနန်းပင်သည် အရှေ့တောင်အာရှဒေသတွင် သဘာဝအတိုင်း ပေါက်ရောက်သော အမြဲစိမ်း အပင်ကြီးတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ မလေးရှားနှင့် စင်ကာပူတွင် တဲမ်ဘုစု (Tembusu)ဟု ခေါ်ကြသည်။ ၎င်း၏ ပင်စည်မှာ အညိုနက်ရောင်ဖြစ်ပြီး၊ သစ်ခေါက်မှာ ကြက်ဟင်းခါးသီးအခွံတွင်ရှိသော အခေါက်များနှင့် ပုံစံတူနည်းနည်းတူပြီး အမြှောင်းလိုက် အမြှောင်းလိုက် တွေ့ရသည်။ ၎င်းသည် တဖြောင့်တည်းကြီးလေ့မရှိပဲ ၄၀-မီတာ အမြင့်ထိ ရောက်ရှိနိုင်သည်။ အရွက်များမှာ အစိမ်းနုရောင်ရှိပြီး ဘဲဥပုံရှိကာ ၅-စင်တီမီတာ မှ ၈-စင်တီမီတာ အထိ ရှည်လျားသည်။ ၎င်း၏ ပန်းများသည် ဖြူဝင်းသောအရောင်ရှိပြီး ရင့်လာသောအခါ၌ အဝါရောင်သို့ ပြောင်းသွားလေ့ရှိကာ ညနေစောင်းပိုင်းအချိန်များတွင် စူးရှသော အမွှေးရနံ့ကို ထုတ်လွှင့်လေ့ရှိသည်။ အသီးများသည် ခါးသက်သော အရသာရှိ၍ အနီရောင်ဘယ်ရီ (berries)သီးများပုံ ဖြစ်ပြီး၊ မှည့်ရန် သုံးလကျော် ကြာကာ တဲရပါ့စ်(Pteropus) အသီးစားလင်းနို့များက လာရောက်စားသောက်လေ့ရှိကြသည်။
အသုံးပြုပုံများ
ဤသစ်ပင်မှ ထွက်ရှိသော သစ်သားသည် အလွန်မာပြီး ခြစားခြင်းကိုခံနိုင်ရည်ရှိသဖြင့် အကြီးစားအဆောက်အဦးများ၊ တံတားများနှင့် ပန်းပုထုဆစ်ရာတို့တွင် အသုံးပြုရန် အလွန်ပင်သင့်တော်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သစ်ပင်များ
အလန် ကျူးရင်း
အလန် မတ်သီဆွန် ကျူရင်း (Alan Mathison Turing၊၊ ၂၃ ရက် ဇွန်လ ၁၉၁၂ ခုနှစ် - ၇ ရက် ဇွန်လ ၁၉၅၄ ခုနှစ်) သည် ဗြိတိန်လူမျိုး ကွန်ပြုတာသိပ္ပံ စွန့်ဦးတီထွင်သူ၊ သင်္ချာပညာရှင်၊ ယုတ္တိဗေဒပညာရှင်၊ ဝှက်စာပညာရှင်နှင့် ဇီဝဗေဒပညာတွင် အသုံးချသင်္ချာပညာရှင် ဖြစ်သည်။ သူသည် ယနေ့ခေတ် ကွန်ပြုတာသိပ္ပံပညာရပ်တွင် များစွာ လွှမ်းမိုးမှုရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ပြီး သူ တီထွင်ခဲ့သော ကျူးရင်းမက်ရှင်း၏ အယ်ဂိုရစ်သမ်နှင့် တွက်ချမှု သဘောတရား အနှစ်သာရသည် ယနေ့ကွန်ပြုတာလောကကို များစွာ အထောက်အပံဖြစ်စေခဲ့သည်။ ထိုကျူးရင်းမက်ရှင်းသည် ယနေ့ခေတ်ကွန်ပြုတာများ၏ ကနဦးပုံစံဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုကြောင့် ကျူးရင်းကို Artificial Intelligenceနှင့် ကွန်ပြုတာသိပ္ပံ၏ ဖခင်အဖြစ် မှတ်ယူနိုင်ပေသည်။
စစ်ပြီးသည်နောက်မှာတော့ သူဟာ National Physical Laboratory တွင်အလုပ်လုပ်ခဲ့ပြီး အလိုအလျောက်တွက်ချက်သည့်စက်ကို ဒီဇိုင်းဆွဲခဲ့သည်။ ဒါဟာ ပရိုဂရမ်သိမ်းဆည်းနိုင်သော ကွန်ပြုတာတို့၏ ပထမဆုံးဒီဇိုင်းဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် သူသည် မန်ချက်စတာတက္ကသိုလ်ရှိ မက်ခ်နယူးမန်း၏ Computing Laboratory နှင့်ဆက်သွယ်ခဲ့ပြီး မန်ချက်စတာကွန်ပြူတာများ တီထွင်လေ့လာမှုကို တိုးတက်အောင် ကူညီခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သူသည် Mathematical biology ကို စိတ်ပါဝင်စားလာခဲ့ပြီး Morphogenesis ၏ ဓာတုအခြေခံ စာတမ်းငယ်ကို ရေးသားခဲ့သည်။
ကျူးရင်းကို လိင်တူချင်းကြိုက်နှစ်သက်မှုအက်ဥပဒေအရ ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် တရားစွဲခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ထိုကဲ့သို့သော အပြုအမှုသည် ယူကေတွင် ရာဇဝတ်မှု မြောက်ဆဲဖြစ်သည်။ သူသည် ထောင်ဒဏ်အစား ဓာတုနည်းဖြင့် ကုသခြင်းကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ကျူးရင်းကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ထိုနေ့သည် ၄၂ နှစ်မြောက်မွေးနေ့မတိုက်မီ ၁၆ ရက်နေ့အလိုဖြစ်ပြီး ဆိုင်ယမ်နိုက်အဆိပ်သင့်၍ သေဆုံးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ သေမှုသေခင်းစစ်ဆေးသူ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ သူသည် ကိုယ့်ကိုယ်ကို သတ်သေခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ သို့သော် သတ်သေတွေအရ ဒါအဖြစ်အပျက်ဟာ မတော်မဆ အဆိပ်သင့်ခြင်းနှင့်လည်း တူညီနေသည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် အင်တာနက်ကန်ပိန်းအရ ဗြိတိသျှဝန်ကြီးချုပ် ဂေါ်ဒွန်ဘရောင်းသည် “သူကိုဆိုးရွားသောနည်းလမ်းဖြင့် ကုသခဲ့မှု” အပေါ် ဗြိတိသျှအစိုးရအစား တရားဝင်လူထုတောင်းပန်မှုတစ်ခု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယအဲလီဇဘတ်ဘုရင်မကြီးကလည်း ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် သူ့အား ကွယ်လွန်ပြီးနောက် လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ကို ပေးသနားခဲ့သည်။
သစ်တက်ကုန်းရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
သစ်တက်ကုန်းရွာ (Thittetkone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ သစ်တက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၈၂၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သစ်တက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၁၇ ဦး၊ မ ၂၂၃၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၃၄၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြင်ဦးလွင်မြို့
ပြင်ဦးလွင်မြို့ (မေမြို့)သည် မန္တလေးမြို့ မှ အရှေ့မြောက်ဘက် ၄၂ မိုင် အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
တည်နေရာ
ပြင်ဦးလွင် မြို့နယ်သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင် အတွင်းတွင် တည်ရှိသည်။ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း တည်ရှိစေကာမူ မိုးနည်းရပ်ဝန်းတွင် မပါဝင်ပေ။ အကြောင်းမူကား ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်၏ အနောက်ဘက်စွန်း ယေဘုယျ အမြင့်ပေ ၃ဝဝဝ ကျော်တွင် တည်ရှိပြီး၊ မြေနိမ့်လွင်ပြင်တွင် တည်ရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ပြင်ဦးလွင် မြို့နယ်နှင့် ဆက်စပ်တည်ရှိသော မြို့နယ်လေးခု ရှိသည်။ မြောက်ဘက်နှင့် အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် နောင်ချို မြို့နယ်၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် မတ္တရာမြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် ပုသိမ်ကြီး မြို့နယ်နှင့် တောင်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်တွင် ကျောက်ဆည် မြို့နယ်တို့နှင့် ဆက်စပ်တည်ရှိသည်။ ပြင်ဦးလွင်မြို့သည် အမည် (၅) မျိုးဖြင့်ထင်ရှားသည်။ ၎င်းတို့မှာ မေမြို့၊ ပြင်ဦးလွင်၊ တောင်လှေကားမြို့တော်၊ ချယ်ရီမြေ၊ ပန်းမြို့တော်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
ပြင်ဦးလွင်မြို့သည် မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၂ ဒီဂရီ ၂ မိနစ် ၄.၃၈ စက္ကန့် ၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၆ ဒီဂရီ ၂၇ မိနစ် ၃၁.၄၉ စက္ကန့်အကြား တွင် တည်ရှိသည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်မှ ၃၅၁၀ ပေအမြင့်တွင် တည်ရှိသည်။ ပြင်ဦးလွင်မြို့ကို တောင်နိမ့်များ ဝန်းပတ်လျက်ရှိသည်။ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်နှင့် မိုင် ၃ဝဝ ကျော်၊ မုတ္တမကွေ့နှင့် မိုင် ၄ဝဝ ကျော် ကွာလှမ်းသည်။ မန္တလေးမြို့ နှင့်မော်တော်ကားလမ်းအားဖြင့်( ၄၃)မိုင်အကွာ မန္တလေးလားရှိုး မော်တော်ကားလမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် ၁၇ စတုရန်းမိုင်မျှ ရှိသည်။
ကျိန်ကြုံရွာ၊ ထူးကြီး
ကျိန်ကြုံရွာ၊ ထူးကြီး
ခန်ဒေါက်ယန်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ခန်ဒေါက်ယန်ရွာ(Hkandaukyang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ ခန်ဒေါက်ယန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၀၀၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြင်ဦးလွင်မြို့
မြို့သမိုင်း
ပြင်ဦးလွင်မြို့ရှိ ပါစယ်တာဝါ(Purcell Tower) ပြင်ဦးလွင်နာရီစင်ကြီးမှာ ၁၉၃၄-ခုနှစ်၊ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ဂီးလက်အင်ဂျွန်ဆင် ကုမ္ပဏီ(Gillete & Johnson Co.)မှ ဗြိတိသျှ ပဉ္စမမြောက် ဂျော့ဘုရင်၏ နန်းစံသက် (၂၅)နှစ်မြောက် ငွေရတုသဘင် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ထုတ်လုပ်ခဲ့သော နာရီအနည်းငယ်အနက် တစ်လုံးအပါအဝင် ဖြစ်လေသည်။
လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး
မန္တလေးမြို့မှ ပြင်ဦးလွင်သို့ ကားဖြင့်သွားသော် ၂ နာရီကြာသည်။ လမ်းတွင် သုံးထပ်ကွေ့လမ်းများကို တွေရသည်။ မီးရထားဖြင့် သွားလျှင်ပိုကြာသည်ဟု ထင်ရသည်။ အဘယ်ကြောင့် ဆိုသော် မီးရထားမှာ အရှိန် ပြင်းပြင်း မခုတ်ဘဲ မှန်မှန် တောင်တက်တောင်ဆင်းလုပ်ရ၍ ဖြစ်သည်။
အနီးစခန်းလေဆိပ် သည် ပြင်ဦးလွင်မြို့၊ အနီးစခန်းတွင် တည်ရှိသည်။