cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
မြနန်းနွယ်
မြနန်းနွယ် သည် ရန်ကုန်မြို့ ဗိုလ်တစ်ထောင်စေတီတော် တွင် တည်ရှိသည်။ သူမအား တစ်ထီးတစ်နန်းဖြင့် ကျောင်းဆောင်ဆောက်ကာ ထားရှိထားပြီး ဘုရားဒါယကာမကြီးတစ်ဦးအဖြစ်လည်းကောင်း၊သိုက်နန်းရှင်တစ်ဦးအဖြစ်လည်းကောင်း သက်ဝင် ယုံကြည်ကြ၍  လူသိများသည်။ ထိုင်းလူမျိုးများအကြားလည်း ထင်ရှားသူဖြစ်သည်။ ရုပ်တုနားကပ်ပြီး တီးတိုးဆုတောင်းသည့် လူသိများသော အပြုအမှုတစ်ခုကိုလည်း ခံယူရသည်။
ငယ်ဘဝ
မြနန်းနွယ်ကို ၁၈၉၇ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ မိုးကုတ်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူမသည် စော်ဘွား၏သားမြေးဖြစ်ပြီး ချမ်းသာနှင့် နန်းခမ်းတို့၏သမီးဖြစ်သည်။ အသက် ၁၅ နှစ်အရွယ်တွင် အိန္ဒိယတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး ၁၉ ၂၆ ခုနှစ်တွင် B.A ဖြင့် ဘွဲ့ရခဲ့သည်။ မိုးကုတ်မြို့မှ ဂုဏ်သရေရှိသူများသည် သူမအား လက်ထပ်ချင်သော်လည်း ငြင်းပယ်ခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။ ငယ်ငယ်ကတည်းက အသားမစားဟုလည်းဆိုကြသည်။ ၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် သူမ၏ အိပ်မက်ထဲတွင် အဖြူရောင် ဝတ်စုံဝတ် အဘိုးကြီး က သူမအား သာသနာပြုအဖြစ် ရန်ကုန်သို့ ပြောင်းရွှေ့သင့်သည်ဟု ပြောခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဗိုလ်တထောင်ဘုရားလမ်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ကာ ဗိုလ်တထောင်ဘုရားကို နေ့စဉ် သွားရောက်ခဲ့သည်။ အစိမ်းရောင်အဝတ်အစားကို အမြဲဝတ်ဆင်ထားသည်ဟုလည်းပြောကြသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ပျက်စီးသွားသည့် ဗိုလ်တစ်ထောင်စေတီတော်အား ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းအပါအဝင် ဘာသာရေးလုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်လှူဒါန်းခဲ့သည်ဟု မှတ်ယူကြသည်။
ကွဲပြားသည့် မှတ်တမ်းအချို့
မြနန်းနွယ်အား ဗိုလ်တထောင်ဆံတော်ဦးစေတီတော်တွင်သာမဟုတ်၊ လှိုင်သာယာရှိ ရှေးဟောင်းရွှေရင်အေး စေတီတော်၌ လည်းကောင်း၊ အောင်မြေသာယာရွှေစေတီတွင် လည်းကောင်း၊ သန်လျင်မြို့ရှိ မွေ့လွန်းရှင်စေတီတော်တွင်လည်းကောင်း မြနန်းနွယ်နတ်နန်း တွေ့ရှိရသည်။
ယုံကြည်ပသခြင်း
မြနန်းနွယ်သည် ၁၉၅၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် မိုးကုတ်မြို့တွင် နာတာရှည် ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ပြီးနောက်ပိုင်း မြနန်းနွယ်သည် ယုံကြည်ပသခံရသူတစ်ဦးဖြစ်လာသည်။  ၁၉၉၀ ခုနှစ်အရောက်တွင် သူမ၏ ဘုရားကန်တော့်နေဟန်ရုပ်တုကို ထိုစဉ်ကာလ လက်ထက်က ဗိုလ်တစ်ထောင်စေတီတော်၏ ဂေါပကတစ်ဦးဖြစ်သူ ဦးအောင်ဆုက ကြီးကြပ်ထုလုပ်ခဲ့သည်။ သူမ၏ အကြောင်းအားလည်း စာအုပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။စာအုပ်ထဲတွင် သူမပိုင်ဆိုင်သော ကျောက်မျက်ရတနာများအား စေတီတော်အတွက် ရက်ရောစွာလှူဒါန်းခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ထိုနောက်ပိုင်းမှ စပြီး မြနန်းနွယ်သည် ပူဇော်ပသမှုကို ခံယူသူဖြစ်လာခဲ့သည်။အထူးသဖြင့် ပညာရေးကိစ္စပိုင်း တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲဖြေဆိုခံနီးအချိန်တွင် ကန်တော့ပွဲများ လာရောက်ထိုးသူ အထူးများပြားသည်။ အရောင်းအဝယ်အလုပ်အကိုင်၊ စီးပွားရေးဆိုင်ရာကိစ္စများ၊သိုက်ပိုင်းဆိုင်ရာကိစ္စများ အပြင် အိမ်ထောင်ပြု သားမွေး အတွက်လည်း ကန့်တော့ပွဲထိုးကြသည်။ ဝါတွင်း(၃)လကာလရောက်တိုင်း သူမကို သီလရှင်ဝတ်ပေးကြသည်။ နှစ်စဉ် မွေးနေ့ရောက်တိုင်း မွေးနေ့ပွဲလည်းကျင်းပပေးကြသည်။
ဘီလ် ကလင်တန်
ဝီလီယမ် ဂျက်ဖာဆန် ဘီလ် ကလင်တန် (၁၉၄၆ ဩဂုတ် ၁၉ ရက်မွေး) သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ၏ ၄၂ ယောက်မြောက် သမ္မတဖြစ်သည်။ ၁၉၉၃ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၁ ခုနှစ် အထိ သမ္မတအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ အသက် ၄၆ နှစ် အရွယ်တွင် သမ္မတ ဖြစ်ခဲ့သဖြင့် သူသည် တတိယမြောက် အငယ်ဆုံး အမေရိကန် သမ္မတဖြစ်သည်။ သူသည် စစ်အေးတိုက်ပွဲ အပြီးတွင် ပထမဆုံး သမ္မတဖြစ်ခဲ့ပြီး ဘေဘီဘွန်မာခေါ် စစ်အပြီးခေတ် မွေးဖွားသူများတွင် ပထမဆုံး သမ္မတဖြစ်သည်။ သူ၏ ဇနီး ဟီလာရီ ကလင်တန် သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဖြစ် ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၁ ရက်မှ စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး သူတို့ နှစ်ဦးစလုံးသည် ယေးလ် ဥပဒေကျောင်းမှ ဂျူရစ် ဒေါက်တာ (J.D.) ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့ကြသည်။
နောင်ဖားအံရွာ၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်
နောင်ဖားအံရွာ (Nawnghparan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုးမိတ်ခရိုင်၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်၊ လွယ်ဆာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၇၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်ဆာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၆၂ ဦး၊ မ ၃၆၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၂၄ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိုးသည်ရွာ
အိုးသည်ရွာ
လွန်းထားထား (ဆေးတက္ကသိုလ်)
လွန်းထားထား (ဆေးတက္ကသိုလ်) သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျော်ကြားသော ဆရာဝန်နှင့် စာရေးဆရာဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး
ဦးစိုးနောင်နှင့် ဒေါ်မြရီတို့က ၁၉၇၁ ခု၊ ဇွန်လ ၈ ရက်၌ ရန်ကုန်မြို့တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ အမည်ရင်းမှာ ထားထားလင်း ဖြစ်သည်။ ဒဂုံ (၂) တွင် ၁၉၇၆ ခုနှစ်မှ စတင် ပညာသင်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် ၁၀ တန်းကို လေးဘာသာဂုဏ်ထူးနှင့် အောင်သည်။ ၁၉၈၇ ခုနှစ်မှစ၍ ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) သို့ တက်သည်။ ၁၉၉၈ ခုတွင် ဆရာဝန်ဘွဲ့ ရသည်။ ၁၉၈၈ အရေးအခင်းကာလ ကျောင်းပိတ်ရက်များကြောင့် ၁၁ နှစ် ကြာမှ ဘွဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။
အိမ်ထောင်ရေး
ဗြိတိန် သမားတော်ဘွဲ့ရသည့် အံ့ထွန်းမောင်နှင့် လက်ထပ်ကာ အင်္ဂလန်သို့ သွားနေသည်။ မေမိုးမာန်အောင် ဟူသော သမီးတစ်ယောက် ရှိသည်။
စာပေရေးသားခြင်း
ဆယ်တန်းကတည်းကပင် မဂ္ဂဇင်းများသို့ ဝတ္ထုတို/ရှည်များကို လွန်းထားထား အမည်နှင့် ပို့သည်။ ပထမဆုံး လုံးချင်းဝတ္ထုကို ၁၉၉၀ ပြည့်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် ထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့သည်။
ချောင်းဖျားရွာ၊ ဇုက္ကနီ
ချောင်းဖျားရွာ၊ ဇုက္ကနီ
မီးဇာဝရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
မီးဇာဝရွာ(Meezarwa)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ဖတ်ချောင်းဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၃၇၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖတ်ချောင်းဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၆ ဦး၊ မ ၅၆၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၅၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခြေတော်ရာ ကျောင်းစုရွာ၊ တောင်လုံးစု
ခြေတော်ရာ ကျောင်းစုရွာ၊ တောင်လုံးစု
ခနောခနီ (ကျွန်းကလေး)ရွာ၊ ဆင်ကူးကြီး
ခနောခနီ (ကျွန်းကလေး)ရွာ၊ ဆင်ကူးကြီး
ကျုံလွတ်တမရွာ၊ သောကြာ
ကျုံလွတ်တမရွာ၊ သောကြာ
ညောင်ချဉ်ကျောင်းရှေ့ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ညောင်ချဉ်ကျောင်းရှေ့ရွာ (Nyaungchinkyawngshey)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ မွှေးပြင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၇၁၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မွှေးပြင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၁၈ ဦး၊ မ ၁၆၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၅၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။
အေဒင်ရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
အေဒင်ရွာ(Aden)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ ပန်ခတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၉၁၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်ခတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၁ ဦး၊ မ ၁၄၉ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၀၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကြေးနီကန်ရွာ၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်
ကြေးနီကန်ရွာ (Kyaynikan)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်၊ ခံလူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၆၉၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခံလူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၁၆ ဦး၊ မ ၁၃၉၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၁၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စက်တင်ဘာ ၂၀၀၈
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စက်တင်ဘာ ကဏ္ဍ:၂၀၀၈
မှာတမ်း
တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ရည်ငံသည့်အလျောက် ပေးသောစာမျိုးကိုသာ မှာတမ်းဟု ခေါ်သည် မဟုတ်သေး။ မြန်မာမင်းများလက်ထက်တော်အခါက ဗြဲတိုက်မှ လွှတ်တော်သို့လည်းကောင်း၊ လွှတ်တော်မှ ဗြဲတိုက်သို့လည်းကောင်း ပေးပို့ကြသော အမှာစာများကိုလည်း မှာတမ်းဟူ၍ပင် ခေါ်ဝေါ်ကြောင်း သိရသည်။
မှာတမ်း အရေးအသားသည် ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် ပေါ်ထွန်း၍ ခေတ်ထခဲ့သည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ် စာဆိုတော် တစ်ဦးဖြစ်သူ ဦးစံသူ (ဦးစံတူလည်း ဟူ၏။)သည် ရွှေနန်းဘွဲ့ မှာတမ်း စာစုကို ရေးသားခဲ့၏။ ဦးစံသူသည် ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် မှာတမ်းရေးသားခြင်းဖြင့် ထင်ရှားသော စာဆိုဖြစ်သည်။ စလေ ဦးပုညသည်လည်း မှာတမ်းအများကို ရေးသားခဲ့သည်ဟု မြန်မာစာပေ ဂန္ထဝင်များတွင် ဖော်ပြပါရှိ သော်လည်း အပြည့်အစုံ မတွေ့ရသေးချေ။ လူကြီး၊ လူငယ်တို့ နှုတ်ကဆောင်လျက်ရှိသော ပန်းစမ္ပယ်၊ နန်းလယ်မှာ မပေါ်ခိုက်ဟာမို့၊ အလိုက်တော် တန်သင့်ရုံပ၊ ခံပွင့်ကိုကုံး။ နန်းရဝေ၊ မန်းမြေစမ္ပယ်လှိုင်တော့၊ ခံပန်းခိုင် ယာယီရွေ့တယ်၊ တောလေ့ရွာထုံး။ဆိုသည့် ဒွေးချိုးမှာ ဦးပုညရေးသားသော မြမန်ဂီရိန်၊ မဟီသိန်ဝယ်ချီ သည့် မယ်ဘွဲ့မှာတမ်းတွင် ပါဝင် သည်။ ထို့ပြင် အဆွေးနယ်ချဲ့သူတို့ ညည်းလေ့ရှိသည့် ''ကြင်ရ သူ၊ ဝဋ်ကယ်၊ ခွင့်မအား လင့်စားတွယ်တာလို့၊ ဘယ့်လောက် ကြာ ကမ္ဘာဆန်းကာမှ၊ သာခန်းတစ်ကြိမ်တွေ့မယ်လို့၊ အောက်မေ့မိတယ်။ ။ ခက်စရာ အပွေမှုတွင်ဖြင့်၊ စက္ကဝါ ကုဋေသုဟာမို့၊ ဆွေသမု မြစမ္ပယ်၊ ခတယ်လို့ ခွင့်မတုံး။ ။ မှိတ်လို့သာ လောရ၊ လိပ်ကျော ကြောင်ကလော်သို့၊ ပြောင်ချော်ချော် သည်အချစ်ကိုဖြင့်၊ တစ်ခေတ်တွင် တစ်ခါ တွေ့ရတယ်၊ ပြောရွှေ့မဆုံး ဟူသော လေးချိုးကိုလည်း ထိုမှာတမ်း၌ပင် တွေ့ရလေသည်။ ထိုမှာတမ်း ခွန်းတုံ့ပြန်သော မင်္ဂလာဇေယျုံ၊ ရွှေဘုံဇာတိချီသည့်မောင်ဘွဲ့ မှာတမ်းလည်း ရှိသေးသည်။ သို့ဖြင့် ဆရာတစ်ဦးတည်းပင် မယ်ဘွဲ့၊ မောင်ဘွဲ့များကို မောင်နှင့်မယ်များအတွက် အပြန်ပြန် အလှန်လှန် ရေးပေးတတ်ကြောင်း သိသာနိုင်သည်။ ကဗျာ ဗန္ဓသာရကျမ်း''တွင် မန္တလေး မောင်ဘိုးရင် ဆိုသူရေးသည့် မောင်ဘွဲ့မှာတမ်းတစ်စောင်ကိုလည်း တွေ့ရသေးသည်။
ထိုနောက် မှာတမ်းရေးခြင်းဖြင့် ထင်ရှားသူ တစ်ဦးမှာ မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်၊ ရတနာပုံ သတင်းစာ အယ်ဒီတာ ဦးထင်ခေါ် ဘိုးဝဇီရဖြစ်သည်။
ဘိုးဝဇီရမှာ ပထမဆုံး မြန်မာသတင်းစာ ဆရာကြီးလည်းဖြစ်၏။ သူသည် မှာတမ်းကို အမြောက်အမြား ရေးသားခဲ့လေသည်။ ဘိုးဝဇီရ၏ မှာတမ်းများမှာ အချစ်ရေးကို မဏ္ဍိုင်ပြု၍ ဆဲ့နှစ်ရာသီဘွဲ့များကို ရေးသားထားသော မှာတမ်းများဖြစ်သည်။ တစ်နည်းဆိုသော် ဘိုးဝဇီရသည် ချစ်မေတ္တာကို မတည်၍ ဆဲ့နှစ်ရာသီဘွဲ့မှာတမ်းများကို ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။ ထိုကြောင့် သူ၏ မှာတမ်းများကို ဆဲ့နှစ်ရာသီဘွဲ့ မှာတမ်းများအပြင် မိတ်သင်္ဂဟများ တောင်းပန်သောကြောင့် ရေးပေးရသော ရည်းစားပေးမှာတမ်းများကိုလည်း ပြုစုခဲ့သေးသည်။
ဆွေမျိုး
ဆွေမျိုး
ဆွေမျိုးဟူသည် တဦးနှင့်တဦး သွေးသားတော်စပ်သည်ဟုပြောလိုလျှင် အမျိုး၊ အမျိုးတော်သည်ဟု ပြောတတ်ကြသည်။ အဆွေဟု ပြောလျှင်မူကား အဓိပ္ပာယ်မပြည့်စုံတော့။ ခင်မင်ကျွမ်းဝင်သော အဆင့်မျှသာဟု ယူဆတတ်ကြသည်။ သွေးသားတော်စပ်သည်ဟု မထင်ကြ။ ဆွေမျိုးစပ်ဝေါဟာ ရများကို ရှေးဦးတီထွင်သုံးစွဲခဲ့ကြသော ပုဂံခေတ်အခါကမူ အမျိုးနှင့်အဆွေကို လက်ခုပ်လက် ဝါးသုံးထားကြောင်း ဤသို့တွေ့နိုင်သည်။ ၁။ ငနောင်အာငသာလည်ဂေါင်။ ငမ္လိယ်လည်ဂေါင်။ ငအဆုယ်လည်ဂေါင်။ သူတစ်ထူလည်ဂေါင်။ (၄၇၄၊ ပုံ ၃၆၄ က၊ ၃၆-၃၇) ၂။ အမ္လျဝ်ခပင်ပြုန်တီစိယ်သတေ (၅၆၉၊ ပုံ ၁၆ဝ က၊ ၂၈-၂၉) ၃။ ငာဆုယ်တွင်္ကျင်္လည်ကောင် ငသ္ခိင်မင်ဧအဆုယ်တွင်ကျင် လည္ကေုပင် ပ္လင်္သူလည်ကောင် ၄။ ငဆုယ်ငမ္လျိုဝ်ငသာငမ္လိယ် (၆၁၇၊ ပုံ ၁၈၆၊ ၁၆) ၅။ ငသာငမိယ်ငာဆုယ်ငဝါ သူတပါလေည်ကောင် (၆၂၄၊ ပုံ ၂ဝ၆၊ ၈) အထက်ပါသာဓကများကို လေ့လာကြည့်လျှင် မိဖသားမြေးများကို ဖော်ပြပြီးနောက် ငဆုယ်ဟုလည်းကောင်း၊ အမ္လျိုဝ်(အမျိုး)ဟုလည်းကောင်း၊ ငဆုယ်ငမ္လျိုဝ်(ငဆွေငမျိုး)ဟုလည်းကောင်း၊ အဆွယ်အဝါ(အဆွေ အဝါး)ဟုလည်းကောင်း သုံးသည်ကို တွေ့ရပေသည်။ ပြီးမှ တပါးတခြားသူများကို သူတစ်ထူ(သူတစ်ထူး) ပ္လင်္သူ(ပြင်သူ)၊ သူတပါ(သူတပါး)ဟူ၍ခေါ်သည်။ မြလူ(၅၂၇၊ ပုံ ၅၊ ၂၆)ဟုလည်းသုံးတတ်သည်။ တက္ကသိုလ်မြန်မာအဘိဓာန်၊ အပိုင်း ၅ တွင်လည်း ဆွေ၏အနက်ကို နံ၊ ၁၊ သားချင်း။ ပေါက်ဖော်၊ ခင်ပွန်း၊ အဆွေ။ ၂။ (ထားဝယ်)အဖဖက်က သွေးသားတော်စပ်သူ ၃။ မိဖဆွေမျိုးတို့ ရေတွက်ရာတွင် သုံးရသောသင်္ချာပစ္စည်းစကားဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့် ပြသည်။ စင်စစ် ဆွေနှင့်ဆွယ်တို့သည် အသံအထက်အောက် နီးနီးကပ်ကပ် ရှိနေသည့်ဝေါဟာရ နှစ်လုံးဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ ဆွေ၏အနက်ရင်းမှာ (မိမိနှင့်မခြား)ဆွယ်နှိုင်းအပ်သည့်သူ၊ စပ်သွယ် တူညီသူ၊ ချစ်ကျွမ်းဝင်သူဟု ဆိုနိုင်ပေသည်။ ဆွေမျိုးဟူသော ဝေါဟာရမှ အောက်ပါဝေါဟာရ များ ဆွယ်ပွားလာသည်။
ဆားတောင်ကြီးရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
ဆားတောင်ကြီးရွာ (Sartaunggyi)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ မင်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၈၃၇ ဖြစ်သည်။
ဆွေမျိုး
မျိုး၊ အမျိုး
မျိုးရိုးအနွယ်စဉ်ဝင်သူ၊ သွေးသားတော်စပ်သူ၊ သားချင်း၊ ပေါက်ဖော်၊ အဆွေအဝါး ဟူသည့်အနက်ဆောင်သည်။
ဆားတောင်ကြီးရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆွေမျိုး
အဆွေအမျိုး
ဆွေမျိုးကိုပင် ဝေါဟာရ အ-တလုံးရှေ့ကစပ်ကာ မတြာဝက် မတြာပြည့်ဖြင့် ခေါ်ဆို အသုံးပြုခြင်းဖြစ်သည်။ အဓိပ္ပာယ်မှာ ဆွေမျိုးနှင့်အလားတူပင် ဖြစ်သည်။
မသူတော်ခုနစ်ပါး
ကိုယ့်ဂုဏ်ကိုယ်ဖော် မသူတော်ခုနစ်ပါး ဟူသည့် စကားပုံမှ လာသည်။ မိမိဂုဏ်ပုဒ်ကို ထုတ်ဖော်ဝင့်ကြွားသူသည် မသူတော်များသာ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။
ဆွေမျိုး
အမျိုးအဆွေ
ဆွေမျိုး၊ အဆွေအမျိုးသည် အပြိုင်စကားပေါင်းဖြစ်သည့်အပြင် အခြားသံတူကြောင်း ကွဲ ဝေါဟာရမရှိသည့်အလျောက် ယင်းကို ရှေ့နောက် နေရာရွှေ့ပြီး အမျိုးအဆွေဟု သုံးခြင်း ဖြစ်သည်။
ဆွေမျိုးသားချင်း
သားဟူသည် အသွေးအသား၊ ငယ်ရွယ်သူ၊ အမိအဖတို့က မွေးဖွားလာသောသားယော ကျာ်းစသည့်အနက်တို့ရသည်။ သားနှင့်ချင်းဟူသော ပစ္စည်းစကားတွဲလိုက်သည့်အခါ ဆွေမျိုး ပေါက်ဖော်ဟူသည့်သက်ရောက်အဓိပ္ပာယ်ကို ဆောင်သည်။ ဤသို့လျှင် ဆွေမျိုးနှင့်အနက်တူ သားချင်းကို ပေါင်းစပ်၍ သုံးတတ်သည်သာမက သား နှင့်ချင်းကို ခွဲထုတ်ပြီး ဆွေမျိုးနှင့်တလုံးချင်း အစဉ်လိုက်စပ်ကာ ဆွေမျိုးသားချင်းဟု သုံးတတ် ကြသေးသည်။
မသူတော်ခုနစ်ပါး
ကိုယ့်အမည်ကို ကိုယ်ဖော်ထုတ် မြည်တွန်တတ်သော တိရစ္ဆာန် သတ္တဝါများကား ခုနစ်ပါးရှိသည်။ ထိုခုနစ်ပါးမှာ -
ဆွေမျိုး
အဆွေအဝါး
ပုဂံခေတ်ကပင် အဆွေအမျိုးနှင့်မခြားထပ်တူ အဆွေအဝါးကိုလည်း သုံးခဲ့ကြောင်း အထက်တွင် ပြဆိုခဲ့ပေပြီ။ အဝါးသည် လူ့အဝါး၊ အဝါးဝတို့မှာကဲ့သို့ အကြောင်းအခြင်းဟူသည့် အနက်ကို ဆောင်သည်။ ဤအဝါးသည်လည်း အရောင်ဟော အဝါနှင့်မိတ်တူဝေါဟာရဖြစ်၍ ယင်းမှ အဓိပ္ပာယ်ရွေ့ရှားလာခြင်းပေလားဟု တွေးထင်မိသည်။ အဆွေအဝါးဟုဆိုရာတွင် သား ချင်းပေါက်ဖော်တည်းဟူသော အကြောင်းအခြင်း (ဝါ) ဆွေမျိုးသားချင်း၊ ဆွေမျိုးဟုပင် အဓိ ပ္ပါယ်ရပေသည်။ တနည်းလည်း အပိုစာလုံးပြုတ်ကာ ဆိုးရွားမှ ဆိုးဝါး၊ ရွမ်းပြင်းမှ ဝမ်းပြင်း၊ မိုးရွာမှ မိုးဝါဖြစ်လာသကဲ့သို့ ဆွေဖွားမှ ဆွေဝါးဖြစ်လာခြင်းများလားဟုလည်း တွေးဆမိပေသည်။
မသူတော်ခုနစ်ပါး
စသည်တို့ဖြစ်သည်။ တိရစ္ဆာန် သတ္တဝါမှတစ်ပါး လူတို့သည် မိမိတို့၏ အမည်ဂုဏ်ပုဒ် ကို ကိုယ်တိုင်ထုတ်ဖော်ကြွားဝင့်ခြင်း၊ ကိုယ့်ဂုဏ်ကို ကိုယ်ဖော်ခြင်းတို့သည် လူတို့၏ကျင့်ဝတ် တွင် အကျုံးမဝင်၊ လူကောင်းတို့ အပြုအမှုမဟုတ်။ တိရစ္ဆာန်တို့၏အလုပ်၊ တိရစ္ဆာန်တို့၏ အမူ အကျင့်သာ ဖြစ်သည် စသည်ဖြင့် ရှုတ်ချ၍ဆိုသည်။ ထောင်လွှားတက်ကြွခြင်းမာနသဘောသို့ ရောက်သောကြောင့် သူတော်ကောင်းတို့ စက်ဆုပ်ကြသည်။ အမည်ကိုစွဲ၍ ခေါ်တွင်ခြင်းဖြစ်သော်လည်း တင်စား၍ဆိုသည်။
ဆွေမျိုး
ပေါက်ဖော်၊ ဆွေမျိုးပေါက်ဖော်
ပေါက်ဖော်သည် တမိဝမ်းမှ အတူပေါက်သည့်(ဝါ)အတူမွေးဖွားသည့်အဖော်အဖက်၊ သားချင်း ဆွေမျိုးဟူသည့်အနက်တို့ကို ဆောင်သည်။ ပုဂံခေတ်က ပေါက်ဖော်ကို အသံလေးလေး ဖြင့် ပေါက်ပေါဟု ရွတ်ဆိုနေလေသလားမသိ။ ပေါက်ပေါဟု ရေးသည်ကို တွေ့ရသည်။ ဖော်ဟူ သောအသံပြေကို ပေါဟူသော အမြင့်တက်သံဖြင့် ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ တရုတ်အမျိုးသားတို့ကို ပေါက်ဖော်ဟုခေါ်သည်မှာလည်း စင်စစ် ဆွေမျိုးသားချင်းဟူသည့်သဘောထားခံယူချက်ဖြင့် သုံး ခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။ အထက်ပါ အနက်တူ ဝေါဟာရနှစ်ခုကို တွဲ၍ ဆွေမျိုးပေါက်ဖော်ဟုလည်း အသုံးပြုကြသေးသည်။
အနောက်ချောင်းရွာ၊ ဇုက္ကနီ
အနောက်ချောင်းရွာ၊ ဇုက္ကနီ
​ဗေလုံဒေ့ရွာ၊ သောကြာ
ဗေလုံဒေ့ရွာ၊ သောကြာ
ဒုံရွာ၊ ဒုံ
ဒုံရွာ၊ ဒုံ
ကံကြီးပြင်ရွာ
ကံကြီးပြင်ရွာ
သလွန်
သလွန်သည် နန်းမနန်းဦး၌ တည်ထား မြဲဖြစ်သော ဘုရင်မိဖုရားတို့၏အိပ်ရာခုတင်အထူးပင် ဖြစ်သည်။ အုံးထားလက်တင်တို့၌ ကုမုဒြာ ကြာဖူး ကြာပွင့် ကြာရိုး ကြာရွက်တို့ဖြင့် လိမ်ယှက်နေဟန် ရွှေစသော ရတနာတို့ဖြင့် မွမ်းမံခြယ်လှယ်ထားသည်။ အလျားခုနစ်တောင်၊ အနံခုနစ်တောင်၊ ခြေခြောက်ချောင်းတပ်ဖြစ်သည်။ ပြူစောထီး သည် ခမည်းတော်နေမင်းက လေးမြှားအပ်၍ ငှက်၊ ဝက်၊ ဘီလူး၊ ဘူး၊ ရှူးပျံ၊ ကျား၊ ရန်သူ ခြောက်ပါးကို နှိမ်နင်းအောင်မြင်၍ မင်း၏အဖြစ်ကိုရောက်သည့် အောင်ခြင်း နိမိတ်ထင်ရှားစေလိုသဖြင့် ငှက်၊ ဝက်၊ ဘီလူး၊ ဘူး၊ ရှူးပျံ၊ ကျားတို့သဏ္ဌာန်ခြောက်ရုပ်လုပ်၍ မပြတ်အိပ်ယာနေရာတွင် အောက်အခံဖြစ်သော ခြေခြောက် ချောင်းတပ်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ရွှေဘုံနိဒါန်း၌လာသည်။
သလွန်သည် အခြားနေရာတို|့ထက်သာလွန်သောကြောင့် သာလွန်နေရာဟုခေါ်ရာမှ သလွန်ဖြစ်လာသည်ဟု အချို့က ဆိုကြသည်။ အချို့ကမူ အိပ်ရာ၊ ခုတင်၊ ခုံမြင့်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသောမွန်စကား ဒေန်သွာန်ဟူသော စကားမှလာ သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဒေန်သွာန်မှဒေန်သဝန်၊ ယင်းမှသလဝန်၊ သလွန်ဟူ၍ ဖြစ်လာတန်ရာသည်ဟုယူကြသည်။ သလ ဝန်ဟူသောအရေးအသားကို ပုဂံမြို့အရှေ့တောင်ယွန်းမြောက် ကူနီဘုရားကျောက်စာစာကြောင်းရေ ၁၄ ၌ • ''တာဝ် တန်ကျတ်ရိယ် ၁ ရှုယ်၊ သလဝန်၁၊ဤမ်ရာတာဝ်နက်၊ပူစင် တံတိုင်၁၊ ခံတင်မွန်၁၊ ခင်နှီဦအစုံ၊ကွံချပ်၁''ဟူ၍ပါရှိလေသည်။ ဘုရင်မင်းမြတ်တို့၏စက်တော်ခေါ်ရာ သလွန်သည် နန္ဒကုမာရမင်းလက်ထက်မှစ၍ ပေါ်ပေါက်ကြောင်းနှင့် ရွှေဘုံ နိဒါန်း၌ပင် အကျယ်ပြဆိုသည်။
မြတ်စွာဘုရားသခင်၏ စက်လက္ခဏာတော်ပေါင်း ၁ဝ၈ ကွက်တွင်ရွှေအင်းပျဉ်ရွှေသလွန်ပုံပါလေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှု ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ပေါက်တူးတောင်ရွာ၊ ပေါက်တူးတောင်
ပေါက်တူးတောင်ရွာ၊ ပေါက်တူးတောင်
ဝမ်းတုန်းနောက်အင်းရွာ၊ လဟယ်မြို့နယ်
ဝမ်းတုန်းနောက်အင်းရွာ (Wantonenaukinn)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ လဟယ်မြို့နယ်၊ ကူကူးနောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၈၃၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကူကူးနောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၂ ဦး၊ မ ၅၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၃၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ ဝမ်တုန်းနောက်အင်း ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဟယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေဖြူရွာ၊ သရက်မြို့နယ်
ရေဖြူရွာ (Yaehpyu)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ သရက်မြို့နယ်၊ ရေဖြူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၉၉၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရေဖြူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၇၄ ဦး၊ မ ၈၃၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သရက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နည်းလမ်းဆိုင်ရာကျမ်းစာ
ဆင်ခြင်တုံတရားကို မှန်ကန်စွာ စီမံခန့်ခွဲခြင်းနှင့် သိပ္ပံဘာသာရပ်များတွင် အမှန်တရားရှာဖွေခြင်းဆိုင်ရာ နည်းလမ်းအပေါ် အကျယ်တဝင့်ဆွေးနွေးဖော်ပြချက် (Discours de la Méthode Pour bien conduire sa raison, et chercher la vérité dans les sciences; Discourse on the Method of Rightly Conducting One's Reason and of Seeking Truth in the Sciences) သည် ဒဿနဆိုင်ရာနှင့် ကိုယ်ရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိ ကျမ်းစာတစ်စောင်ဖြစ်၍ ရနေး ဒေးကာ့က ၁၆၃၇ တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုကျမ်းမှ ကိုးကားချက်စာစုတစ်ခုဖြစ်သော "Je pense, donc je suis" (ငါ တွေးသည်၊ ထို့ကြောင့် ငါ ရှိသည်။ (သို့) ငါ စဉ်းစား/တွေးနေသည်၊ ထို့ကြောင့် ငါ တည်ရှိသည်။) ဆိုသည့် စကားဖြင့် လူသိအများဆုံးဖြစ်သည်။ ထိုစကားစုသည် ဤကျမ်း၏ အတွဲ (၄) တွင်ပါရှိသည်။ စကားအသုံးအနှုန်း အတိအကျမဟုတ်သော်လည်း ဤတူညီသော ထိုစာစုမျိုးကို ၁၆၄၁ တွင် ထွက်ရှိသည့် ပထမ ဒဿနတရားအပေါ် စဉ်းစားသုံးသပ်ခြင်း (Meditations on First Philosophy) စာအုပ်တွင် ပါဝင်ထားကာ ထိုစာစု၏ လက်တင်မူမှာ Cogito, ergo sum ဖြစ်ပြီး ၁၆၄၄ ၌ ဖြန့်ချိခဲ့သော ဒဿနဆိုင်ရာ မူစနစ်များ (Principles of Philosophy) တွင် ထပ်မံတွေ့ရသည်။
နည်းလမ်းဆိုင်ရာကျမ်းစာ ကျမ်းစာသည် ခေတ်သစ်အတွေးခေါ်ဆိုင်ရာသမိုင်းတွင် ဩဇာအညောင်းဆုံး ကျမ်းများထဲက တစ်ခုဖြစ်သည့်အပြင် သဘာဝသိပ္ပံဘာသာရပ်များ ပေါ်ထွန်းလာရာတွင်လည်း အရေးပါခဲ့လေသည်။ ဤလက်ရာ၌ ဒေးကာ့သည် သံသယဝါဒ (သို့ အချို့သောအသိဉာဏ်သည် မဖြစ်နိုင်ဆိုသည့် အယူအဆ) ဆိုင်ရာ ပြဿနာများကို ကိုင်တွယ်ဖော်ပြထား၍ ထိုဝါဒကို အခြားသော ဒဿနပညာရှင်များစွာကလည်း ရှေးယခင်ကာလများ၌ လေ့လာခဲ့ကြဖူးသည်။ တစ်ဖက်၌ ၎င်းမတိုင်မီ ရှေးလူများ၊ ၎င်းနှင့်ခေတ်ပြိုင်သူများကို ရည်ညွှန်းဖော်ပြထားစဉ် အခြားတစ်ဖက်တွင် ၎င်းတွေ့ရှိခဲ့သည့် အမှန်တရားသည် ဝိဝါဒမရှိ (အငြင်းပွား၍မရ) ဟု ရှင်းလင်းပြသရန် ထိုသူတို့၏ ချဉ်းကပ်ပုံများကို ပြုပြင်မွမ်းမံထားသည်။ ဆင်ခြင်တုံတရားဆိုင်ရာ ၎င်း၏ အဖွင့်စာသားကို "အရာရာကို သံသယထားရမည်၊ သို့မှသာ ကြိုတင်(ရှိနေပြီးဖြစ်သော) အယူအဆ သဘောပေါက်နားလည်မှုများမှ ကင်းလွတ်၍ လတ်ဆတ်သော ရှုထောင့်အမြင်တစ်ခုမှ လောကကို ချဉ်းကပ်သုံးသပ်နိုင်မည်"ဟု စတင်ထားသည်။
ထိုစာအုပ်ကို နယ်သာလန်နိုင်ငံ လိုက်ဒန် (လိဒန်) မြို့တွင် စဦးဖြန့်ချိခဲ့ကာ နောင်တွင် လက်တင်သို့ ပြန်ဆိုခဲ့ပြီး အမ်စတာဒမ်မြို့၌ ၁၆၅၆ တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ အခြားထင်ရှားသော စာအုပ်များဖြစ်သည့် Meditations on First Philosophy ၊ Principles of Philosophy ၊ Rules for the Direction of the Mind များ နှင့်အတူ ကာတီးဇီယန် (ဝါဒ) ဟု အသိများသော အသိဉာဏ်ဆိုင်ရာ သီအိုရီဖြစ်သည့် epistemology ၏ အခြေခံတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၁၆၃၇ စာအုပ်များ
သူတို့ တိုက်ခဲ့ရသောစစ်နှင့် သူတို့ ရှာနေသော ငြိမ်းချမ်းရေး
သူတို့ တိုက်ခဲ့ရသော စစ်နှင့် သူတို့ ရှာနေသော ငြိမ်းချမ်းရေး စာအုပ်သည် စာရေးဆရာ သန်းဝင်းလှိုင် ရေးသားသည့် မြန်မာနိုင်ငံတွင်း လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများနှင့် အစိုးရကြား၌ ငြိမ်းချမ်းရေး တည်ဆောက်ခြင်းများအား ရေးသားထားသည့် စာအုပ်ဖြစ်သည်။ အခန်းပေါင်း ၁၇ ခုပါဝင်ပြီး လွင်ဦးစာပေမှ ၂၀၁၅ ဇွန်လတွင် ပထမအကြိမ် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ကာဗွန်မိုနောက်ဆိုဒ်အဆိပ်သင့်ခြင်း
ကာဗွန်မိုနောက်ဆိုဒ်အဆိပ်သင့်ခြင်း ဆိုသည်မှာ ကာဗွန်မိုနောက်ဆိုဒ်အား သာလွန်သောပမာဏအထိ ရှူသွင်းမိပါက ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ရောဂါလက္ခဏာများမှာ တုတ်ကွေးရောဂါနှင့် ဆင်တူသည်။ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ မူးဝေခြင်း၊ အော့အန်ခြင်း၊ အားနည်းခြင်း၊ လည်ချောင်းနာခြင်းတို့ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပြီး အာရုံထွေပြားခြင်းနှင့် သေဆုံးမှုအထိ ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။
ခြုံငုံကြည့်ခြင်း
ကာဗွန်မိုနောက်ဆိုဒ်အဆိပ်သင့်ခြင်းသည်သင်၏သွေးစီးကြောင်းတွင်ကာဗွန်မိုနောက်ဆိုဒ်များစုပုံလာသောအခါဖြစ်ပေါ်သည်။ လေထဲတွင် ကာဗွန်မိုနောက်ဆိုဒ်အလွန်များနေလျှင် သင့်ခန္ဓာကိုယ်သည်သင်၏ သွေးနီဆဲလ်များအောက်ဆီဂျင်ကို ကာဗွန်မိုနောက်ဆိုဒ်ဖြင့် အစားထိုးဝင်စေသည်။ ၎င်းသည်ပြင်းထန်သော တစ်ရှူးများပျက်စီးခြင်းနှင့် အသက်ပင်ဆုံးရှုံးနိုင်သည်။ ကာဗွန်မိုနောက်ဆိုဒ်သည်ဓာတ်ဆီ၊ သစ်၊ propane၊ မီးသွေးသို့မဟုတ်အခြားလောင်စာများဖြင့်လောင်ကျွမ်းစေသောအရောင်မရှိ၊ အနံ့မရှိ၊ အရသာမရှိသောဓာတ်ငွေ့ဖြစ်သည်။ လေ ဝင်လေထွက်မကောင်းသော ကိရိယာတန်ဆာပလာများအတွင်းနှင့် အင်ဂျင်များ၊ အထူးသဖြင့် တင်းကျပ်စွာအလုံပိတ်ထားသောနေရာ၌ ကာဗွန်မိုနောက်ဆိုဒ်သည် အန္တရာယ်ရှိသောအဆင့်အထိစုနေနိုင်သည်။ သင် သို့မဟုတ်သင်နှင့်အတူရှိနေသောသူတစ်ဦး သည်ကာဗွန်မိုနောက်ဆိုဒ်အဆိပ်သင့်ခြင်းဖြစ်နိုင်သည်ဟုထင်ပါက လတ်ဆတ်သောလေ ရှိရာသို့ သွားပြီးလျှင် အရေးပေါ်ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ရယူပါ။
ရောဂါလက္ခဏာများ
ကာဗွန်မိုနောက်ဆိုဒ်အဆိပ်သင့်ခြင်း၏လက္ခဏာများနှင့်လက္ခဏာများမှာအောက်ပါတို့ပါဝင်သည်။
ကာဗွန်မိုနောက်ဆိုဒ်အဆိပ်သင့်ခြင်းသည် အထူးသဖြင့်အိပ်ပျော်နေသူ (သို့) အရက်မူးနေသောသူများအတွက် အထူးအန္တရာယ်များသည်။ လူတွေမှာပြဿနာတစ်ခုရှိနေတာက တိမပြုမိခင်မှာပြန်ပြောင်းလို့မရတဲ့ ဦးနှောက်ပျက်စီးတာ ဒါမှမဟုတ်သေတာတောင်ရှိနိုင်ပါတယ်။
ဖြစ်ပွားခြင်း
ကာဗွန်မိုနောက်ဆိုဒ်အဆိပ်သင့်ခြင်းသည်အငွေ့လောင်ကျွမ်းခြင်းကိုရှူရှိုက်မိခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ သင်အသက်ရှူလိုက်သောလေထဲတွင်ကာဗွန်မိုနောက်ဆိုဒ်အလွန်များနေလျှင်သင့်ခန္ဓာကိုယ်သည်သင်၏သွေးနီဆဲလ်များအောက်ဆီဂျင်ကိုကာဗွန်မိုနောက်ဆိုဒ်ဖြင့်အစားထိုးသည်။ ၎င်းသည်သင်၏တစ်သျှူးများနှင့်ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများဆီကိုအောက်ဆီဂျင်မရောက်ရောက်အောင်တားဆီးပေးသည်။
လောင်စာဆီသုံးပစ္စည်းများနှင့် အင်ဂျင်အမျိုးမျိုးသည် ကာဗွန်မိုနောက်ဆိုဒ်ကို ထုတ်လုပ်သည်။ ဤအရင်းအမြစ်များမှ ထုတ်လုပ်သော ကာဗွန်မိုနောက်ဆိုဒ်ပမာဏသည် များသောအားဖြင့်စိုးရိမ်စရာ မဟုတ်ပါ။ သို့သော် ၎င်းတို့အားပိတ်ထားသော သို့မဟုတ်တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းပိတ်ထားသောနေရာများတွင်သုံးလျှင် ဥပမာအားဖြင့် လေထွက်ပေါက်မရှိသော မီးဖိုချောင်အတွင်း၌မီးဖိုနှင့် ချက်ပြုတ်ခြင်း - ကာဗွန်မိုနောက်ဆိုဒ်သည် အန္တရာယ်ရှိသောအဆင့်သို့ ရောက်နိုင်သည်။ မီးရှို့နေစဉ်မီးခိုးငွေ့ရှူမိခြင်းသည်လည်း ကာဗွန်မိုနောက်ဆိုဒ်အဆိပ်သင့်စေနိုင်သည်။
ရှုပ်ထွေးမှုများ
ထိတွေ့မှုအတိုင်းအတာနှင့် ကြာချိန်ပေါ် မူတည်၍ ကာဗွန်မိုနောက်ဆိုဒ်အဆိပ်သင့်ခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ဥပမာ-အမြဲတမ်း ဦး နှောက်ပျက်စီးခြင်း သင်၏နှလုံးကို ထိခိုက်ခြင်းသည် အသက်အန္တရာယ်ရှိသောနှလုံးရှုပ်ထွေးမှုများကို ဖြစ်စေနိုင်သည် ဥပမာ-သန္ဓေသားသေဆုံးခြင်း (သို့) ကိုယ်ဝန်ပျက်ကျခြင်း။
ကာကွယ်ခြင်း
ရိုးရှင်းသောကြိုတင်ကာကွယ်မှုများသည် ကာဗွန်မိုနောက်ဆိုဒ်အဆိပ်သင့်ခြင်းကို ကာကွယ်နိုင်သည်။ ကာဗွန်မိုနောက်ဆိုဒ်ဓာတ်ငွေ့ဖမ်းစက်များတပ်ဆင်ပါ။ သင့်အိမ်ရှိအိပ်ခန်းတစ်ခုစီ၏အနီးရှိစင်္ကြံကိုတစ်ခုထားပါ။ သင်၏မီးခိုးငွေ့ဖမ်းစက်ဘက်ထရီများကိုစစ်ဆေးသည့်အခါတိုင်းဘက်ထရီကိုစစ်ဆေးပါ၊ အနည်းဆုံးတစ်နှစ်လျှင်နှစ်ကြိမ် အချက်ပေးသံထွက်လာလျှင်အိမ်မှထွက်သွားပြီး ၉၁၁ သို့မီးသတ်ဌာနကိုခေါ်ပါ။ မော်တော်အိမ်များနှင့်လှေများအတွက်ကာဗွန်မိုနောက်ဆိုဒ်ဓာတ်ငွေ့ဖမ်းစက်များကိုလည်းရရှိနိုင်သည်။
ကားကိုမစခင်ကားဂိုဒေါင်တံခါးကိုဖွင့်ပါ။ သင်၏ကားကိုသင်၏ကားဂိုဒေါင်၌ဘယ်တော့မှမထားခဲ့ပါနှင့်။ သင့်တွင်တွဲထားသောဂိုထောင်ရှိလျှင်အထူးသတိထားပါ။ ကားဂိုဒေါင်တံခါးဖွင့်ထားသည့်တိုင်သင်၏အိမ်၏ကျန်အိမ်နှင့်ကပ်လျက်နေရာတစ်နေရာတွင်သင်၏ကားကိုထားခဲ့ခြင်းသည်လုံခြုံမှုမရှိပါ။
အကြံပြုထားသည့်အတိုင်းဓာတ်ငွေ့သုံးပစ္စည်းများသုံးပါ။ သင်၏အိမ်ကိုအပူပေးရန်ဓာတ်ငွေ့မီးဖိုသို့မဟုတ်မီးဖိုကိုဘယ်တော့မှမသုံးပါနှင့်။ ခရီးဆောင်ဓာတ်ငွေ့သုံးမီးဖိုအပြင်ဘက်ကိုသာသုံးပါ။ တစ်စုံတစ်ယောက်သည်သူတို့ကိုနိုးနိုးကြားကြားရှိစောင့်ကြည့်ရန်နှင့်လောင်စာဆီလောင်ကျွမ်းစေသောအာကာသအပူပေးစက်များကို သုံး၍ လေကောင်းလေသန့်ရရှိရန်တံခါးများသို့မဟုတ်ပြတင်းပေါက်များဖွင့်ထားသည်။ မြေအောက်ခန်းသို့မဟုတ်ကားဂိုဒေါင်ကဲ့သို့အလုံပိတ်နေရာ၌မီးစက်ကိုမသုံးပါနှင့်။
သင်၏လောင်စာဆီသုံးပစ္စည်းများနှင့် အင်ဂျင်များကိုကောင်းမွန်စွာ လေဝင်လေထွက်ထားပါ။ ဤအရာများပါဝင်သည်:
သင်၏မီးဖိုအပါအ ၀ င်ဓာတ်ငွေ့သုံးစက်များအတွက်နှစ်စဉ်စစ်ဆေးမှုအကြောင်းသင်၏ utility ကုမ္ပဏီအားမေးမြန်းပါ။ သင့်တွင်မီးလင်းဖိုရှိလျှင်၎င်းကိုကောင်းမွန်စွာပြုပြင်ပါ။ သင်၏မီးဖိုခေါင်းတိုင်နှင့်မီးကို နှစ်စဉ်သန့်ရှင်းပါ။ ပြန်လည်ပြုပြင်နေစဉ်လေ ၀ င်ပေါက်များနှင့်မီးခိုးခေါင်းတိုင်များကိုအပိတ်မထားပါနှင့်။ ၎င်းတို့ကိုစောင် သို့မဟုတ်အပျက်အစီးများဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားခြင်းမရှိကြောင်း စစ်ဆေးပါ။
အဖြစ်အပျက်တစ်ခုသို့မပြန်မီပြုပြင်မှုများပြုလုပ်ပါ။ သင့်အိမ်၌ ကာဗွန်မိုနောက်ဆိုဒ်အဆိပ်သင့်မှုဖြစ်ပွားခဲ့လျှင် သင်ထိုနေရာသို့မပြန်မီ ကာဗွန်မိုနောက်ဆိုဒ်အရင်းအမြစ်ကို ရှာဖွေပြုပြင်ရန်အရေးကြီးသည်။ သင့်ဒေသမီးသတ်ဌာန (သို့) အကျိုးဆောင်ကုမ္ပဏီသည်ကူညီနိုင်လိမ့်မည်။
ပိတ်ထားသောဧရိယာတွင်အရည်ပျော်များနှင့်အလုပ်လုပ်သောအခါသတိထားပါ။ ဆေးသုတ်ခြင်းနှင့်အရောင်တင်ဆိုးဆေးများတွင်တွေ့ရများသော Methylene chloride သည်ရှူရှိုက်မိသောအခါကာဗွန်မိုနောက်ဆိုဒ်သို့ဖြိုခွဲနိုင်သည်။ methylene chloride နှင့်ထိတွေ့ခြင်းသည်ကာဗွန်မိုနောက်ဆိုဒ်အဆိပ်သင့်စေနိုင်သည်။ အိမ်တွင်ပျော်ရည်များနှင့် အလုပ်လုပ်သည့်အခါ ၎င်းတို့ကို အပြင်ဘက်သို့လေဝင်လေထွက်ကောင်းသော နေရာများတွင်သာသုံးပါ။ ညွှန်ကြားချက်များကို ဂရုတစိုက်ဖတ်ပြီးအညွှန်းတွင် ဘေးကင်းလုံခြုံရေးသတိပေးချက်များကိုလိုက်နာပါ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတော်တဆမှုများ
အထက်သက္ကယ်ရွာ၊ အထက်သက္ကယ်
အထက်သက္ကယ်ရွာ၊ အထက်သက္ကယ်
ပြိုင်ပင်ရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ပြိုင်ပင်ရွာ(Pyaingpin)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ဖတ်ချောင်းဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၃၇၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖတ်ချောင်းဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၆ ဦး၊ မ ၅၆၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၅၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ရွှေသာယာရွာ၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်
ရွှေသာယာရွာ (Shwetharyar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုးမိတ်ခရိုင်၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်၊ လွယ်ဆာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၇၂၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်ဆာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၆၂ ဦး၊ မ ၃၆၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၂၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သရက်ပင်
ထူးကဲသောအနံ့အရသာနှင့် ပြည့်စုံသည့် အသီးကိုအကြောင်းပြု၍ သရက်ပင်သည်ကမ္ဘာ့အပူပိုင်း ဒေသ၌ ထင်ရှားကျော်ကြားသော သီးစားသစ်ပင် တစ်မျိုးဖြစ်ပေသည်။ စားကောင်းသောက်ဖွယ်များ၏ထူးခြားကောင်း မွန်သောအရသာနှင့်စပ်လျဉ်း၍ အသီးတွင်သရက်၊ အသားတွင်ဝက်၊ အရွက်တွင် လက်ဖက်ဟုစံပြုသောဆိုရိုးလည်း ရှိခဲ့လေသည်။
ရှေးကျသည့်အသီး
သရက်ပင်၏မူလဘူတသည်အလွန်ပင်ရှေးကျလှပေသည်။ မည်သည့်ခေတ်အခါကစတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်ကို အတိအကျ ဆိုနိုင်ရန်ခဲယဉ်းလှသည်။ ဗုဒ္ဓအယူဝါဒ ကျမ်းကြီးကျမ်းခိုင်များနှင့် ဇာတ်နိပါတ်တော်များတွင်လည်းကောင်း၊ အိန္ဒိယနှင့်မြန်မာ ဒဏ္ဍာရီပုံပြင်များတွင်လည်းကောင်း၊ သရက်ပင်သရက်သီးတို့နှင့် စပ်လျဉ်းသော အဖြစ်အပျက်အ ကြောင်းထုပ္ပတ်များ အမြောက်အမြားရှိလေသည်။ သာဝတ္ထိပြည် ကဏ္ဍမ္ဗ သရက်ဖြူပင်ရင်း၌ ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားသခင် ၏ယမက ပြာဋိဟာ ပြတော်မူခဲ့ပုံသည် ဂေါတမဗုဒ္ဓဝင်၌ထင်ရှားသော အကြောင်းတစ်ရပ် ဖြစ်ပေသည်။ ရှေးခေတ်အိန္ဒိယ၌ သရက်သီးသည် လူတို့၏အရေးပါသော အစားအစာ တစ်ရပ် ဖြစ်ကြောင်းမှာ သရက်သီးကို သင်္သကရိုက်ဘာသာဖြင့် ရေးသားသုံးနှုန်းထားသည့် စကာလုံးအားဖြင့် သိရသည်။ သရက်သီးကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏အပ ကမ္ဘာ၌ လူသိများပြားကျော်ကြားအောင် ဂုဏ်သတင်း ပျံ့လွင့်စေခဲ့သူသည် ခရစ်နှစ် ၆၆၂−၆၄၅ ခုနှစ်များတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဟိန္ဒူစတန်လွင်ပြင်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သူ တရုတ်ခရီးသည်ကြီး ဟူအင်ဆန် ဖြစ်သည်။ မဂိုဘုရင်အက္ကဗာ (ခရစ် ၁၅၅၆−၁၆ဝ၅)သည် ဒေလီမြို့တော်အနီးတွင် အပင်တစ်သိန်းမကသော သရက်သီး ဥယျာဉ်တော်ကြီးကို ပြုစုစိုက်ပျိုးစေခဲ့သည်ဟု သိရှိရပေရာ ထိုခေတ်ထိုအခါက ထိုမျှလောက်များပြားသော အပင်အရေအတွက်ရှိသည့် သစ်သီးဥယျာဉ်များ အလွန်နည်းပါးသေးသဖြင့် တန်ခိုးအာဏာကြီးမားသော ထိုဘုရင်ကြီးက ထိုမျှလောက် အရေးထား စိုက်ပျိုးခြင်းကို ထောက်ရှု၍ သရက်သီး၏ ဂုဏ်သတ္တိသည် နှယ်နှယ်ရရ မဟုတ်ကြောင်း ထင်ရှားလှပေသည်။
ပေါက်ရောက်ရာဒေသ
သရက်ပင်၏ မူလပေါက်ရောက်ရာဇာတိဒေသသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံအရှေ့ပိုင်းဒေသများ၊ အာသံပြည်နယ်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ နောင်အခါအခြား အပူပိုင်းဒေသများသို့လည်း မျိုးပျံ့နှံ့သွားသည် ဟူယူဆကြလေသည်။ သရက်ပင်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံမှတစ်ဆင့် အနောက်တိုင်းနိုင်ငံများသို့လည်း မျိုးပျံ့ခဲ့လေသည်။ ပေါ်တူဂီတို့သည် အိန္ဒိယသို့ ရောက်လာကြသောအခါ သရက်သီး၏ထူးခြားသော အရသာကို မြည်းစမ်းကြရသည်။ ထို့ကြောင့် မိမိတို့နိုင်ငံရင်းသို့ မျိုးယူ စိုက်ပျိုးခဲ့သော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့သေးပေ။ ပေါ်တူဂီတို့သည် သရက်သီးကို 'မန်းကေး၊'သို့မဟုတ်' မန်း ဂေး'ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြရာမှ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့်' မန်းဂိုး'ဟူသောအခေါ်အဝေါ်သို့ ရွေ့လျောလာခဲ့လေသည်။
သရက်ပင်ကို အနောက်နိုင်ငံများတွင် ၁၇ ရာစုနှစ်ခန့်တွင်မှ စိုက်ပျိုးအောင်မြင်ကြောင်းတွေ့ရသည်။ ပထမ ဆုံးစိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းသော ဒေသသည် ဘရာဇီးနိုင်ငံဖြစ်သည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစုများသို့ မျိုးပျံ့သွား၍ ယခုအခါ အမေရိကတိုက် အပူပိုင်းဒေသများတွင် တောသရက်ပင်များ အလေ့ကျပေါက်ရောက်နေသည်ကိုပင် တွေ့ကြရလေသည်။ သရက်ပင်သည် ပင်လယ်ရေပြင်မှ အမြင့်ပေ ၃ဝဝဝ အထိရှိသော အရပ်ဒေသများတိုင်အောင် ပေါက်ရောက် နိုင်လေသည်။ ထိုအပင်သည် ပူအိုက်သော ရာသီဥတုကို နှစ်သက်ပြီးလျှင် စမ်းမဆွဲ၊ ရေမဝပ်သော အရပ်ဒေသများ၌ ဖြစ်ထွန်းသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အထက်ပိုင်း၌ နုံးမြေဆန်သော မြစ်ငယ်နှင့် ကျောက်ဆည်နယ်တို့တွင်လည်းကောင်း၊ အောက်ပိုင်းတွင် ဂဝံ ကျောက်မြေဆံသော အရပ်ဒေသများ၌လည်းကောင်း ပေါက်ရောက် ဖြစ်ထွန်းလေသည်။
မျိုးစိတ်
သရက်ပင်သည် အန်နကားဒီယေးစီအီး မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်၍ ရုက္ခဗေဒအမည်အားဖြင့် မန်ဂျီဖီးယားအင်ဒီကား (Mangifera indica) ဟု ခေါ်သည်။ ရွက်မပြတ်သော အပင်မျိုး ဖြစ်ပြီးလျှင် တစ်ခါတစ်ရံ ပေ ၅ဝ မှ ပေ ၆ဝ အထိမြင့်လေသည်။ သို့သော် အချို့သရက်ပင်မျိုးတို့သည် အပင်အလတ်စားများ ဖြစ်ကြသည်။ သရက်ပင်တို့သည် အပင်သက် ရှည်ကြာကြ၍ အကိုင်းအခက် ဝေဖြာစွာ ထွက်ပြီးလျှင် အရိပ်ကောင်းသော အပင်များအဖြစ် အပူပိုင်းဒေသများ၌ ထင်ရှားလေသည်။
သရက်ရွက်များသည် အကိုင်းဖျားအခက်ဖျားတို့၌ စုရုံးထွက်ကြသည်။ ရွက်လွှဲ ထွက်ကြ၍ ရွက်ညှာတို့သည် အရင်းတုတ်သည်။ အရွက်တို့၏ ပုံသဏ္ဌာန်သည် လှံစွပ်ပုံ ရှိပြီးလျှင် အလျားခြောက်လက်မမှ ၁၆ လက်မအထိ ရှည်လျားသည်။ ဗြက်အကျယ်သည် နှစ်လက်မခန့်မှ သုံးလက်မခန့်အထိ အမျိုးမျိုးဖြစ်သည်။ အရွက်တို့၌ အကြောများ ပေါ်လွင်နေသည်။ အရွက်ရောင်သည် နုစဉ်အခါ၌ အနီရောင်၊ အညိုနုရောင်များဖြစ်သော်လည်း ရင့်လာလျှင် အစိမ်းပုပ်ရောင် ဖြစ် လာသည်။ အရွက်တို့သည် အနားညီလေသည်။
ဒီဇင်္ဘာလအလယ်မှ ဖေဖော်ဝါရီလကုန်အထိ သရက်ဖူးများ ပွင့်ကြသည်။ သရက်အဖူးအပွင့်တို့သည် ထိပ်ဖျား တွင်ရှိသော ပန်းခိုင်မျိုးဖြင့် ဖူးပွင့်ကြ၍ အပွင့်ကလေးများသည် သေးငယ်ပြီးလျှင် ပန်းရောင်ဖျော့ဖျော့ဖြစ်လေသည်။ အဖူး အပွင့်တို့တွင် သင်းပျံ့ပျံ့ရနံ့ရှိသည်။ အချို့အပွင့်တို့တွင် ဝတ်ဆံအဖိုအမနှစ်မျိုး ပါ၍ အချို့အပွင့်တို့တွင် ဝတ်ဆံဖိုသာ ပါလေသည်။ သရက် အဖူးအပွင့်တို့ကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် တို့စရာအဖြစ် စားသုံးကြလေသည်။ မတ်လလောက်တွင် တို့စားနိုင်သော အရွယ်သရက်သီး အကင်းများရရှိသည်။ ဧပြီလကုန် မေလဆန်းမှစ၍ သရက်သီးများ မှည့်ဝင်းလာကြသည်။ သရက်သီးမှည့်များကို ဧပြီလမှ ဇွန်လတိုင်အောင် စားကြရသည်။ အချို့သရက်မျိုးတို့ကား မိုးကျပြီးမှ အမှည့်ပေါ်သဖြင့် ဝါဆိုသရက်မျိုးဟု ခေါ်ကြသည်။ သရက်ပင်သည် အသီးစိမ်းများကိုသော် လည်းကောင်း၊ အသီးမှည့်များကိုလည်းကောင်း၊ ထောင်ပုံ၊ ရာပုံဈေး၌တင်၍ ရောင်းချနိုင်လောက်အောင် အများအပြားသီးသော အပင်မျိုးဖြစ်ပေသည်။ သို့သော် နှစ်နှစ်လျှင် တစ်ကြိမ်ပို၍ အသီးလှိုင်လှိုင် သီးတတ်လေသည်။
သရက်သီးစိမ်းများကို နုစဉ်အခါတို့စရာ အဖြစ်အစိမ်း တို့စားကြသည်။ အသီးအနည်းငယ်ကြီးလာလျှင် သုပ်၍လည်း စားကြသည်။ သနပ်ပြုလုပ်ခြင်း၊ ဆားရည်စိမ်ခြင်း စသည်ဖြင့်လည်း ပြုလုပ်သုံးဆောင်ကြသည်။ သရက်သီးမှည့်များကိုမူ ထိုအတိုင်း စားသုံးကြလေသည်။
သရက်သီးတို့သည် အမျိုးအစားလိုက်၍ အရွယ်အစား ပုံသဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုး ရှိကြလေသည်။ အငယ်ဆုံးအမျိုးအစားသည် ဆီးသီးခန့်မျှသာရှိ၍ အချို့အမျိုးအစားသည် တစ်လုံးလျှင် တစ်ပိဿာကျော်ခန့်ပင် အလေးချိန်စီးအောင် ကြီးမားသည်။ အချို့အသီးများသည် ဘဲဥပုံဖြစ်၍ အချို့သည် လုံးဝန်းသည်။ အချို့သည် အရင်းကား၍ အဖျားရှူးပြီးလျှင် အချို့တို့သည် ရှည်လျားလျား ပုံသဏ္ဌာန် ဖြစ်ကြသည်။ များသောအားဖြင့် အသီး၏အဖျားပိုင်းသည် ငှက်နှုတ်သီးကဲ့သို့ ခပ်ကောက်ကောက် ရှိတတ်လေသည်။ သရက်သီးများ မှည့်လာလျှင် အသီးခွံသည် လှပစွာ ဝါဝင်းလာသည်။ အနံ့လည်း မွှေးလာသည်။ အချို့အသီးမှည့် များသည် အနီတစ်ပိုင်း အဝါတစ်ပိုင်းဖြင့် တစ်မျိုးတစ်ဖုံ လှပကြပေသည်။ အချို့သရက်မျိုးတို့ကားမှည့်နေသည်တိုင်အောင် အစိမ်းပုပ်ရောင်ပင် ရှိနေတတ်လေသည်။
အသီးမှည့်၏အတွင်းသားသည် ဝင်းဝါ၍သော်လည်းကောင်း၊ လိမ်မော်ရောင်သော်လည်းကောင်း ရှိတတ်၍ ပျော့အိနေသောထိုအတွင်းသားသည် ချိုအေးသောအရသာနှင့် တကွချိုမွှေး၍နေလေသည်။ သရက်သီးမှည့်၏အရသာကို အချို့စာဆိုကြီးများက နတ်သုဒ္ဓါနှင့်ပင် ခိုင်းနှိုင်းကြလေသည်။ မျိုးကောင်းသော သရက်သီးမှည့်၏ အရသာသည်လျှာတွင် စွဲကျန်ကာစားရသူ၌ နှစ်သိမ့်တင်းတိမ်မှုကိုဖြစ်စေသည်။ ဟယ်မီလတန်အမည်ရှိ အနောက်တိုင်းစာရေးဆရာအကျော် အမော်ကြီးတစ်ဦးကကမ္ဘာပေါ်ရှိ သစ်သီးများအနက် အပူပိုင်း ဒေသထွက် သရက်သီးမှည့်၏ အရသာသည် နှိုင်းယှဉ်၍ မရ လောက်အောင်ကောင်းလှပေသည်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ အခြား စာရေးဆရာအကျော်အမော်များကလည်း အသီးဘုရင်ဟုပင် လည်းကောင်း တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြလေသည်။ ဗုဒ္ဓစာပေ ကျမ်းဂန်ဇာတ်နိပါတ်တို့တွင် ဟိမဝန္တာ၌ပေါက်ရောက်သော အဗ္ဗန္တရသရက်သီး သည်အတုမရှိ၊ ထူးမြတ်လှသော အနံ့အရသာဖြင့်ပြည့်စုံသောကြောင့် ဝေဿဝဏ်နတ်မင်းတို့ သုံးဆောင်ကြကြောင်း ပါရှိသည်။ ယွန်းပဏ္ဏာသဇာတ်များ၌မူ အဗ္ဗန္တရသရက်သီးကို စားသုံးရသူသည် အိုသော်လည်းပျို၏။ အရည်လိပ်ခြင်း၊ ဆံဖြူခြင်းမရှိပြီ၊ အနာမျိုး ၉၆ ပါးမှ ကင်းသည်ဟုဆိုလေသည်။
မြန်မာဆေးကျမ်းများအလိုမှာ သရက်ပွင့်သည် နှုတ်ကိုမြိန်စေတတ်၏။ ဝမ်းမီးကိုတောက်စေတတ်၏။ မူးဝေသော ဝေဒနာကိုလည်းကောင်း၊ လက်ခြေမသိမ်းနိုင်သောအနာကိုလည်းကောင်း၊ အလွန်ပူသောသည်းခြေနာ၊ အဘိညာဉ်သန္နိပါတ်အနာ တို့ကိုလည်းကောင်း ချမ်းသာစေတတ်၏ဟု ဆိုသည်။
သရက်ရွက်သည် နှုတ်ကို မြိန်စေတတ်၏။ ဝမ်းမီးကို တောက်စေတတ်၏ဟုဆိုသည်။ သရက်သီး စိမ်းနုသည် ချဉ်၏၊ အဆီမရှိ၊ ခြောက်သွေ့၏။ သွေးသည်းချေကို ဖျက်စေတတ်၏။ နှုတ်ကို မြိန်စေတတ်၏။ သရက်သီးကင်းသည်လည်း ချဉ်ဖန်အရသာရှိ၏။ နှုတ်ကို မြိန်စေတတ်၏။ လေသည်းချေကို ပျက်စေတတ်၏။ သရက်သီးစိမ်းခြောက် သည်ဖန်ချဉ် အရသာရှိ၏။ လေသလိပ်ကို နိုင်၏။ ကျင်ကြီးအစုကိုဖျက်၍ ဝမ်းကို ရွှင်စေတတ်၏ ဟုဆိုလေသည်။
သရက်သီးပင်မှည့်သည်ကြေခဲ၏။ ချိုချဉ်ရသာရှိ၏။ လေကိုလွန်စွာနိုင်၏။ စဉ်းငယ်သည်းခြေကိုပျက်စေ တတ်၏ ဟူ၍ဆိုပေသည်။ ထို့ပြင်သရက်သီးမှည့်ကိုနယ်၍ အဖတ်နှင့်တကွ သုံးဆောင်လျှင်လည်းကောင်း၊ သရက်သီး မှည့်ရည်နှင့် နွားနို့ကိုသုံးဆောင်လျှင်လည်းကောင်း၊ ပျားရည်နှင့်ဖြစ်စေ၊ ထောပတ်နှင့်ဖြစ်စေ ရော၍သုံးဆောင်လျှင် သော်လည်းကောင်း ရရှိနိုင်သောအကျိုးအပြစ်များကိုလည်း မြန်မာဆေးကျမ်းများ၌ အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြထားပေသေးသည်။
အိန္ဒိယဆေးကျမ်းများ အလိုမှာ သရက်သီးမှည့်သည် အားကိုဖြစ်စေ၏။ စိတ်ချောက်ချားခြင်း၊ အစာမကြေခြင်း၊ ဝမ်းချုပ်ခြင်းတို့အတွက်အသုံးပြုနိုင်သည်။ မမှည့်သေးသော အသီးကို မီးဖုတ်၍အသားကို ယူပြီးလျှင် သကြားနှင့်ဖျော်ထားသော ယမကာကို ပုလိပ်ရောဂါ၊ ဝမ်းရောဂါများဖြစ်သည့်အခါ သုံးဆောင်ရသည်။ ထို့ပြင်တစ်ကိုယ်လုံးလိမ်းကျံထားလျှင် ထိုရောဂါများကိုကာကွယ်နိုင်သည်ဟုဆိုသည်။ အသီးမှသော်လည်းကောင်း၊ အခွံမှသော်လည်းကောင်း ထုတ်ယူသောအရည်သည် ဆုံစို့နာစသော ရောဂါဆိုးများတွင် ချုပ်ဆေးအဖြစ်အသုံး ပြုနိုင်သည်။ အချို့အရပ်ဒေသတွင် ထိုအရည် ကို သွေးလွန်သည့်အခါ လိမ်းကျံပေးကြလေသည်။
သရက်သီးမှည့်လှိုင်လှိုင်ပေါသည့်အခါ သရက်သီးမှည့်ရည်ကို နေခြောက်လှန်း၍ သရက်ပျဉ်ပြုလုပ်ကြသည်။ ထိုသရက်ပျဉ်သည် ရေငတ်ခြင်း၊ အော့အန်ခြင်း၊ လေသည်းခြေကိုနိုင်၏။ ပျံ့နှံ့လွယ်၏။ နှုတ်ကိုမြိန်စေတတ်၏။ နေရောင်ဖြင့်ကျက်သောကြောင့်ကြေလွယ်၏ဟု မြန်မာဆေးကျမ်းတို့တွင် ဆိုလေသည်။
မျိုးကောင်းသရက်သီးသည် နတ်သုဒ္ဓါနှင့် နှိုင်းယှဉ်ရလောက်အောင် အရသာထူးကဲသော်လည်းပေါ့ပျက်ပျက် ချဉ်စုတ်စုတ်နှင့် အနံ့နံသောအညံ့စား သရက်မျိုးများလည်း ရှိပေသည်။ မျိုးကောင်း သရက်သီးမှည့်သည် ဇွန်းနှင့်ကော်ခပ်၍ပင်စားနိုင်လောက်အောင် အသားပျော့အိနုညက်သော်လည်း မျိုးညံ့ သရက်သီးမှည့်များသည် အသားတွင် အမျှင်များလှသဖြင့် အစားရခက်လေသည်။
သရက်သီးမှည့်များသည် နွေရာသီစာဖြစ်သော်လည်း အစားများလွန်းလျှင်ဝမ်းလျှောတတ်သည်။ သရက်သီး မှည့်ပေါ်ချိန် ယင်ကောင်များလည်း အလွန်ပေါတတ်၍ ကာလဝမ်းရောဂါ ဖြစ်ပွားတတ်သဖြင့် သရက်သီးမှည့်ပေါ်ချိန်တွင် ကာလဝမ်းရောဂါ ဘေးကို သတိထားကြရလေသည်။
အပူပိုင်းဒေသများ၌သရက်ပင်များကို အနှံ့အပြား အမြောက်အမြားတွေ့ရသလောက် အမျိုးအစားလည်းများ ပြားလေရာ သရက်သီးမျိုးပေါင်း ၅ဝဝ ကျော်ရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်။ အိန္ဒိယ၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ ဗီယက်နမ်နှင့်မလ္လာယု ကျွန်းဆွယ်တို့မှလည်း သရက်မျိုးကောင်း အများအပြား ထွက်လေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် သရက်မျိုးကောင်းများစွာရှိသည်။ အချို့သည် တစ်နိုင်ငံလုံး၌ ကျော်ကြားထင်ရှားသောအမျိုးအစားဖြစ်သော်လည်း အချို့မှာမူ ဆိုင်ရာနယ်ပယ်၌သာ ကျော်ကြားကြသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ သရက်တစ်မျိုးတည်းပင် တစ်နယ်တွင် နာမည်တစ်မျိုးစီဖြင့် ကျော်ကြားနေသည်ကို တွေ့ကြရလေသည်။ တစ်နိုင်ငံလုံးတွင်သာမက အရှေ့အာရှတိုက်တွင်ပါ ကျော်ကြားသော မြန်မာသရက်မျိုးတို့မှာ မြန်မာနိုင်ငံ အထက်ပိုင်းမှ မန္တလေးနက်တဲ့နှင့် အောက်မြန်မာနိုင်ငံ အောက်ပိုင်းမှ ဆံစုမေ့သရက်တို့ ဖြစ်ပေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်းမှ နာမည်ကျော်အခြားသရက်များမှာ ရာဇမတ်၊ အောင်ဒင်နှင့် ပလူအိုက်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဝါဆိုသရက်၊ ရွှေစာရံသရက်တို့ သည်လည်း သရက်မျိုးကောင်းများတွင် ပါဝင်သည်။ အောက်ပိုင်းတွင် ဆံစုမေ့အပြင် တလဖက်၊ ဥသျှစ်၊ မချစ်စု၊ ပန်းဆွဲတို့သည်လည်း နာမည်ကျော်ကြားသေ ာသရက်မျိုးကောင်းများ ဖြစ်ကြပေသည်။ စိုင်သရက်မျိုးကား အသီးနုစဉ်ကပင် အနံ့မွှေး၍တို့စားရာ၌ ကြွပ် သောကြောင့်အသီးစိမ်းကို ပို၍ နှစ်ခြိုက်ကြလေသည်။
အခြား မြန်မာသရက်မျိုးတို့မှာ ကောက်ချိတ်၊ ချမ်းသာအိုး၊ ငှက်ပြာ၊ စိမ်းစား၊ ဆင်ပေါင်၊ တလုပ်ထော်တမောက်၊ တောစာ၊ တောင်စွန်းရင်ကွဲ၊ ထိပ်နီ၊ ထိပ်ပေါက်၊ ထိပ်လုံး၊ မနော်နွယ်၊ ပါးနီ၊ပျို့တငုံ ၊မင်းကြီး၊ မယ်တော်လက်သည်း၊ မရမ်းကြောင်၊ မိကျောင်းခေါင်း၊ မျောက်ခေါင်း၊ ရင်ကွဲ၊ ရေနံ၊ ရေဝင်၊ရွှေပေ၊ ရွှေလက်ရုံး၊ ရွှေလက်ဝါး၊ ရွှေလောက်စာ၊ ဝက်ခေါက်၊ သကြားဩဇာ၊ သရက်ညို၊ သရက်နီ၊ ငရက်ဖြူ၊ သလပ်ညို၊ သလပ်ဖြူ၊ ညိုကြီး၊ သုံးနှစ်၊ အစေ့စုတ်၊ အိုးတုတ် စသည်တို့ပင်တည်း။ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှသရက်မျိုးတို့ကိုလည်း မျိုးယူစိုက်ပျိုးကြရာ ထိုသရက်မျိုးတို့ကို ဗင်္ဂလားဟုခေါ်ကြသည်။ ဗင်္ဂလား သရက်မျိုးပေါင်းလည်း အများအပြားရှိလေသည်။
သရက်ပင်မျိုးများကို မြန်မာနိုင်ငံ၌များသောအားဖြင့် အစေ့ကိုပျိုး၍စိုက်ပျိုးကြသည်။ သရက်သီးတွင် အစေ့ တစ်စေ့တည်းပါရှိသည်။ အစေ့ခွံအိမ်သည် ခပ်ပြားပြားပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်၍ အမျှင်များလည်းရှိလေသည်။ အစေ့မှအပင် များပေါက်လွယ်သောလည်း မျိုးကောင်းသည့် အစားထဲမှ အကောင်းဆုံး သရက်သီးအစေ့ကိုပျိုးနိုင်မှသာလျှင် မူလအသီး၏ အရသာ ကိုမှီနိုင်သည်။ ထို့ပြင်အသားနွှင်ပြီးစ အစေ့ကိုပျိုးမှသာလျှင် အညှောက် ထွက်ကောင်းလေသည်။ မြန်မာ သရက်မျိုးတို့၏ အစေ့တို့သည် များသောအားဖြင့် ပင်လောင်းများသော အစေ့မျိုး ဖြစ်ကြ၍ တစ်စေ့မှအပင်ပေါက်နှစ်ပင်မှ ခြောက်ပင်ထက်ပင်ပိုမို၍ ထွက်နိုင်လေသည်။
အိန္ဒိယနှင့်အခြားသော အပူပိုင်းဒေသနိုင်ငံများ၌ သရက်ကို ကိုင်းကူးခြင်း (ပင်စည်ကူးခြင်း) ဖြင့်စိုက်ပျိုးကြသည်။ ထိုနည်းသည် အစေ့စိုက်ခြင်းထက်ပို၍ အကျိုးကျေးဇူးများသည်။ အစေ့စိုက်သရက်ပင်သည် ရှစ်နှစ်ခန့်ကြာမှ အသီးသီး၍ ကိုင်းစိုက်ပင်သည် လေးနှစ်ဖြင့် အသီးသီးနိုင်သည်။ အစေ့စိုက်အပင်သည် ကိုင်းစိုက်ပင်နှင့် နှိုင်းစာလျှင်အသီး နည်းသည်ဟုလည်းဆိုကြသည်။ ထို့ပြင် ကိုင်းစိုက်ပင်သည် အစေ့စိုက်အပင်ထက် မူလပင်မ၏ အသီးအရသာအတိုင်း ရရှိစေနိုင်သည်ဟုလည်း ဆိုကြလေသည်။ အစေ့စိုက်ပင်များကို ပျိုးခင်းမှ ရွှေ့ပြောင်းလျှင် အနက်သုံးပေ၊ အကျယ်သုံးပေရှိသော တွင်းကိုတူး၍ မြေဩဇာ ထည့်ပြီးမှ အပင်ပေါက်ကိုပြောင်းစိုက်ရသည်။ မိုးတွင်းအခါ၌သာလျှင် အပင်ပြောင်းရွှေ့သင့်ပေသည်။ စိုက်ခင်းတွင် တစ်ပင်နှင့်တစ်ပင်ကို ၂၆ ပေမှ ပေ ၃ဝအထိကွာခြားစေရသည်။ မြေကောင်းသည့် နေရာမျိုးဖြစ်လျှင် ၃၂ ပေထက်ပင် ပို၍ အလှမ်းကွာပေးရသည်။ ကိုင်းစိုက်ပင်များကို ပေ ၃ဝ ခန့်ကွာခြား၍ စိုက်ရလေသည်။
သရက်ပင်၏အခေါက်သည် ညိုမှိုင်းမှိုင်းအရောင်ရှိ၍ အသားသည် ညိုမွဲမွဲဖြစ်လေသည်။ အသားသည် အတော်အတန်မာ၍ခိုင်ခံ့သည်။ အနည်းငယ်ကြမ်းတမ်းသဖြင့် ချောမွတ်အောင်ပြုလုပ်ရန် ခဲယဉ်းသည်။ လေသလပ်ခံ၍ အသားသေအောင်ပြုလုပ်ရန် မခဲယဉ်းသော်လည်း လျင်မြန်စွာ အခြောက်မခံပါက အရောင်ပြောင်းသွား တတ်သည်။ သရက်သားကို အိမ်အဆောက်အအုံ၊ သေတ္တာ၊ လှေ၊ လှည်းဘီး ၊လှော်တက်၊ ရေစည်စသည်တို့ပြုလုပ်ရာ၌ အသုံး ပြုနိုင်သည်။ ထို့ပြင် မီးခြစ်အိမ် ပြုလုပ်ရန်အတွက်လည်း သရက်သားကို အသုံးပြုကြသည်။ လောင်းလှေများကိုလည်း သရက်သားဖြင့်ပြုလုပ်ကြသည်။ သရက်ပင်အခေါက်မှအစေးတစ်မျိုးကို ဆိုးဆေး၌ အသုံးချနိုင်ကြောင်း သိရှိရလေသည်။
တနင်္သာရီတိုင်း သောင်းရင်းနယ်တွင် သရက်မျိုးဝင် ဖြစ်ကြသော တောင်သရက်၊ သရက်စမ်း၊ သရက်ကင်း၊ သရက်ကန်၊ သရက်လည်ဟုခေါ်သော အပင်များရှိသေးသည်။ ယင်းတို့သည်အန်နကားဒီယေးစီအီးမျိုးရင်းဝင်ဖြစ် သော်လည်း မျိုးစိတ်ကွဲပြားခြားနားသည်။ ဆင်နင်းသရက်သည်လည်း သရက်တစ်မျိုးပင်ဖြစ်၍ တောသရက်ဟုလည်း ခေါ်ဝေါ်ကြလေသည်။
ထို့ပြင် သီဟိုဠ်သရက်သည်လည်း အခြားသရက်ပင်များနှင့် မျိုးရင်းတူဖြစ်သော်လည်း မျိုးစိတ်ကွဲပြားလေသည် (Anacardium occidentale)။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သစ်သီးပင်များ ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများရှိ အပင်များ ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားသင်္ကေတများ ကဏ္ဍ:ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၏ အမျိုးသားသင်္ကေတများ ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏ အမျိုးသားသင်္ကေတများ
သံချပ်
သံချပ်အဓိပ္ပာယ်
ယိမ်းချင်း၊ နတ်ချင်း၊ လှေတော်သံ စသော သီချင်းတို့၏အကြား၌ ထည့်သွင်းချပ်ညှပ်၍ တိုင်ကာ ဖောက်ကာ သီဆိုရသော သီချင်းသံတိုမျိုး ဖြစ်သောကြောင့် 'သံချပ်' ဟုခေါ်သည်။
စပ်နည်း
သံချပ်စပ်ရာတွင် အတိုင်၊ အဖောက် တစ်စုံစီ ပါရမြဲဖြစ်သည်။ အတိုင်ပိုဒ်တွင် ခုနစ်လုံးခံ၍ အပေါက်ပိုဒ်တွင် ခုနစ်လုံးဖြစ်စေ၊ ရှစ်လုံးဖြစ်စေ အုပ်ရသည်။ ကာရန် ယူပုံမှာ ၇ - ၃ သို့မဟုတ် ၇ - ၄ ဖြစ်သည်။
နမူနာ
- - - - - - +
နမူနာပြ ကဗျာများ
၁။ မိုးလားကွဲ မောင်တို့ မောင်တို့။ လေလားကွဲ့ မောင်တို့ မောင်တို့။ (သံချပ်အချီ)
၂။ ဘုန်းတော်ထွန်းလို့ လေးကျွန်းသာ ရွှေမြို့အောင်ချာ နတ်ပြည်အလား
၃။ ဖန်ပြာခွက်နဲ့ ကျောက်စက်ရေ အမောပြေအောင် တိုက်ပါ့မမ။
၄။ ရွှေလက်ခုပ် အုပ်ကာတီး ပျောသီးမှည့်မှည့် စားရအောင်။
၅။ အိုးစည်သားများ ကျက်သရေ ကမ္ဘာသင်္ချေ ပြောလို့မဆုံး။
၆။ တေဇာ ဝေဖြာ ကြေညာကျော် မိုးပေါ် ဘိုးတော် မ တဲ့ရပ်သား။
၇။ ဟေ့လား မောင်တို့ ဝါး။ (သံချပ်အချ)
ယခုအခါ သင်္ကြန်ပွဲတွင် သံချပ်ကဗျာများ အထူးခေတ်စားသည်။ သံချပ်ဝိုင်းများကို လူအများ ဝိုင်းအုံနားထောင်ကြသည်။ တိုင်းပြည်၌ ပြုပြင်စရာကိစ္စများကို လှောင်ပြောင်ရယ်မောယင်း ဟာသဉာဏ် ပါသော အကျိုးပြုအသိပေးသံချပ်များ စပ်ဆိုသည်မှာ မြန်မာ့အစဉ်အလာတခု ဖြစ်ပေသည်။
ငှက်ချောင်းရွာ၊ သောကြာ
ငှက်ချောင်းရွာ၊ သောကြာ
စက်တင်ဘာ ၂၀၀၉
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စက်တင်ဘာ ကဏ္ဍ:၂၀၀၉
လှေရိုးရွာ၊ တောင်လုံးစု
လှေရိုးရွာ၊ တောင်လုံးစု
ကာဒေးရှပ် စကေး
ကာဒေးရှပ် စကေး(Шкала Кардашёва)သည် ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့အစည်း(civilization) စွမ်းအင် အသုံးချနိုင်မှုပေါ်မူတည်၍ ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့အစည်း၏ နည်းပညာတိုးတက်မှုအဆင့်ကို တိုင်းတာသော စကေးဖြစ်သည်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် ဆိုဗီယက်နိုင်ငံသား နိုကိုလိုင်း ကာဒေးရှပ်(Kardeshev Scale)(Николай Кардашёв)ဆိုသူ ရူပနက္ခတဗေဒ ပညာရှင်တစ်ဦးက အဆိုပြုတင်သွင်းခဲ့သော ကာဒေးရှပ် စကေးဖြစ်သည်။ ထိုစကေးတွင် အဖွဲ့အစည်းတို့ကို ၎င်းတို့၏ စွမ်းအင်သုံးစွဲမှုပမာဏအလျောက် အမျိုးအစား (၁)၊(၂)၊(၃) စသည်ဖြင့် သတ်မှတ်ထားသည်။ ထိုအမျိုးအစားများသည် ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့အစည်းများ၏ နည်းပညာတိုးတက်မှုနှင့် စွမ်းဆောင်နိုင်ရည်တို့ကို ကိုယ်စားပြုသည်။
အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်
၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် ကာဒေးရှပ်၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အရ စွမ်းအင် အသုံးချနိုင်မှုပေါ်မူတည်၍ အဖွဲ့အစည်း သုံးမျိုးရှိသည်။
အမျိုးအစား (၁)
အမျိုးအစား (၁) အဖွဲ့အစည်းများသည် သူတို့၏ မိခင်ဂြိုဟ်တွင်ရှိသော သယံဇာတများအကုန်လုံးကို အသုံးချနိုင်ရသည်။ ကားဒေးရှပ်စကေးအရ အမျိုးအစား (၁) အဖွဲ့အစည်းများသည် စွမ်းအင်အနေ့နှင့် တစ်စက္ကန့်ကို ၁၀၁၆ ဝါဒ့်မှ ၁၀၁၇ ဝါဒ့်အကြား သုံးစွဲနိုင်ကြသည်။ ၂၁ ရာစု လူ့အဖွဲ့အစည်းအနေဖြင့် တစ်စက္ကန့်ကို ၄ × ၁၀၁၂ဝါဒ့်သာ သုံးစွဲနိုင်ပါသေးသည်။
အမျိုးအစား (၂)
အမျိုးအစား (၂) အဖွဲ့အစည်းများကတော့ တဆင့်မြင့်ပြီး သူတို့ မိခင်ကြယ်၏ နျူကလိယစွမ်းအင်အကုန်ကို ထုတ်ယူနိုင်စွမ်းရှိသည်။
အမျိုးအစား (၃)
အမျိုးအစား (၃) အဖွဲ့အစည်းများအနေနှင့် ကြယ်တာရာအစုအဝေးတစ်ခုလုံးရှိ စွမ်းအင်ကို စိတ်ကြိုက်ခြယ်လှယ်နိုင်တဲ့အထိ တက်ကျွမ်းသည်။
လက်ရှိလူ့အဖွဲ့အစည်း၏ စွမ်းအင်သုံးစွဲနိုင်မှု အခြေအနေ
ကြိုးမျှင်သီအိုရီ အထူးပြုရူပဗေဒပညာရှင်နှင့် အနာဂတ်ဝါဒီတစ်ဦးလည်းဖြစ်သူ ကကု မီချီအို (Michio Kaku) ကမူ လက်ရှိလူ့အဖွဲ့အစည်းသည် နှစ် ၁၀၀ မှ ၂၀၀ အတွင်း အမျိုးအစား (၁) အဖွဲ့အစည်း၊ နှစ်ထောင်ပေါင်းအနည်းငယ်တွင် အမျိုးအစား (၂) အဖွဲ့အစည်း၊ ၁၀၀,၀၀၀ မှ ၁ မီလီယံနှစ်တွင် အမျိုးအစား (၃) အဖွဲ့အစည်း သို့ ကူးပြောင်းနိုင်လိမ့်မည်ဟု ဟောကိန်းထုတ်ထားသည်။
ရူပဗေဒပညာရှင် ကားလ်ဆေဂန် (Carl Sagan) ၏အဆိုမှာ
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် တစ်ကမ္ဘာလုံးစွမ်းအင်သုံးစွဲမှု စုစုပေါင်းသည် ၅၅၃ exajoules (553×1018 J=153,611 TWh) ရှိပြီး ဆေဂန်၏ ကာဒေးရှပ်စကေးအရ ၀.၇၂၄ ရှိခဲ့သည်။
အမျိုးအစား (၁) အဖွဲ့အစည်း
အမျိုးအစား (၁) အဖွဲ့အစည်းများသည် မိခင်ဂြိုဟ်မှာ ကျရောက်လာတဲ့ သဘာဝကပ်ဘေး၊ အန္တရာယ်- ဥပမာ စူပါမိုးကြိုးမုန်တိုင်း၊ မီးတောင်၊ ငလျင် စတဲ့ဟာတွေ အားလုံးကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရုံသာမကပဲ ပင်လယ်သမုဒ္ဒရာရေပြင်ပေါ်တွင်လည်း မြို့များတည်ထားနိုင်ကြသည်။ ဟိုက်ဒရိုဂျင်အက်တမ်နှစ်လုံးဓာတ်ပြု၍ ဟီလီယမ်အက်တမ် ထွက်ရှိသည့် Fusion process အရလည်း သမုဒ္ဒရာရေထုထည်ကို စွမ်းအင်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲနိုင်စွမ်းရှိသည်။ ထို့ပြင် စကြဝဠာအတွင်းမှာ သဘာဝအလျောက်တည်းရှိနေသော ဆန့်ကျင်ဖက်ဒြပ် (anti-matter)ကို စုဆောင်းနိုင်မည့် နည်းပညာတွေလည်း ပိုင်ဆိုင်ကောင်း ပိုင်ဆိုင်နိုင်သည်။
အမျိုးအစား (၂) အဖွဲ့အစည်း
အမျိုးအစား (၂) အဖွဲ့အစည်းတွေကတော့ စွမ်းအင်အနေဖြင့် ၄ × ၁၀၂၆ ဝါ့ဒ်အထိ သုံးစွဲနိုင်ကြသည်။ ကြယ်များကို ဝိုင်းပတ်ကာရံထားပြီး ထိုကြယ်မှ ထုတ်လွှတ်သောစွမ်းအင်ကို အလေအလွင့်မရှိ စုပ်ယူနိုင်တဲ့ စိတ်ကူးယဉ်ဆန်ဆန် နေစွမ်းအင်သုံး စလောင်းပုံအစုအဝေးခေါ် ဒိုင်ဆင် စက်လုံး (Dyson Sphere) များမှာလည်း အမျိုးအစား (၂) အဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့ ဧရာမစွမ်းအင်လိုအပ်မှုကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်မည့် နည်းပညာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အခြားနည်းတွေကတော့ ကြယ်ဆီမှ ဒြပ်ထုကို တိုက်ရိုက်ထုတ်ယူခြင်း၊ တွင်းနက်ထဲသို့ ကြယ်တစ်လုံးကို ထည့်ကျွေးရာမှ ထွက်ရှိသော ဖိုတွန်များကို စုဆောင်းခြင်း၊ ဒြပ်နှင့် ဆန့်ကျင်ဖက်ဒြပ်တို့ကို သင့်လျော်စွာ ထိန်းသိမ်းဓာတ်ပြုစေ၍ ဖြစ်ပေါ်လာသော မဟာပေါက်ကွဲမှုမှ စွမ်းအင်ရယူခြင်း၊ အဆုံးစွန်အားဖြင့် စကြဝဠာအတွင်းမှာ မကြာခဏ ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသော ဂါမာစွမ်းအင် ပေါက်ကွဲမှုများကို ဖမ်းယူခြင်း စသည်တို့ပဲ ဖြစ်သည်။ အမျိုးအစား (၂) အဖွဲ့အစည်းတွေဟာ ခေတ်မီသော နည်းပညာများကို အသုံးပြုပြီး ကြယ်များပေါက်ကွဲခြင်း (supernova)၊ ဥက္ကာခဲဝင်ဆောင့်ခြင်း စသော နက္ခက်တာရာ ဘေးဥပါဒ်များကိုပင် အလွယ်တကူ ရှောင်ကျဉ်နိုင်စွမ်း ရှိသည်။ ၎င်းတို့ရဲ့ ဧရာမစွမ်းအင်သယံဇာတများကို အသုံးချပြီး စကြဝဠာရဲ့ အချိန်နေရာဖွဲ့စည်းပုံကို တွန့်လိမ်စေကာ တီကောင်တွင်း (wormhole) များကို ဖန်တီးပြီး စကြဝဠာအတွင်း လျင်မြန်စွာ ခရီးနှင်နိုင်ကြသည်။
ထိုင်ရာရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
ထိုင်ရာရွာ(Htaingyar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ ပန်ခတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၂၀၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်ခတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၁ ဦး၊ မ ၁၄၉ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၀၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငရဲကြီးရှစ်ထပ်
ဗုဒ္ဓဘာသာစာပေတို့အရ ၃၁ ဘုံ တွင် ငရဲကြီးရှစ်ထပ်သည် ဒုက္ခဆင်းရဲတို့ခံစားရာ အနိမ့်ဆုံးဘုံများ ဖြစ်သည်။
ဂျော့ချ် ဝေါလ်ကာ ဘုရှ်
ဘုရှ်သည် ၄၁ ယောက်မြောက် အမေရိကန် သမ္မတ ဂျော့ရှ် အိတ်ချ် ဒဗလျူ ဘုရှ် နှင့် ဘာဘရာဘုရှ်တို့၏ အကြီးဆုံးသားဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဖလော်ရီဒါ ပြည်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးဟောင်း ဂျက်ဘ် ဘုရှ်၏ အစ်ကိုလည်း ဖြစ်သည်။
ငရဲကြီးရှစ်ထပ်
သဉ္စိုဝ်း ငရဲ
သဉ္စိုဝ်း ငရဲ (Sañjīva) - အကုလိုလ်ကံ မကုန်သေးသမျှတစ်ခါတည်း သေကျေပျောက်ပျက်မသွားဘဲ ထပ်ခါထပ်ခါ အသက်ရှင်လျှက် ငရဲထိန်းတို့၏ ခုတ်ဖြတ်မှုကိုသာ ပြင်းစွာခံကြရရှာသော ငရဲ
ဂျော့ချ် ဝေါလ်ကာ ဘုရှ်
စက်တင်ဘာလ ၁၁ ရက်အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုသည်သူ၏ပထမဆုံးသက်တမ်းအပြီးရှစ်လအကြာတွင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
ငရဲကြီးရှစ်ထပ်
ကာလသုတ် ငရဲ
ကာလသုတ် ငရဲ (Kālasūtra) - ငရဲသားတို့ကို ငရဲထိန်းတို့က သားကောင်ကို ခွေးတွေ လိုက်သလို အတင်းလိုက်ကြပြီး မောဟိုက်သွားသည့်အခါ သစ်တုံးကြီးကို သစ်ရွေသမားတို့က ခုတ်ရွေကြသကဲ့သို့ ကျကျနန မျဉ်းကြိုးချ၍ ပက်လက်တစ်မျိုး၊ မှောက်လျက်တစ်မျိုး၊ ဝဲယာတစ်မျိုး၊ ရှေ့နောက်တစ်မျိုးအားဖြင့် အကုလိုလ်ကံ မကုန်သေးသ၍ လွတ်ခွင့်မရနိုင်ကြဘဲ အမျိုးမျိုးခုတ်ရွေခံကြရသော ငရဲ
သင်္ဃာတ ငရဲ
သင်္ဃာတ ငရဲ (Saṃghāta) - အောက်မြေအပြင်တွင် မီးလျှံများထလျှက် အထု (၉) ယူဇနာရှိသော သံမြေပြင်ကြီးဖြစ်၌ ငရဲသားတို့သည် ထန်းပင်ငုတ်လေးတွေစိုက်ထားသကဲ့သို့ ခါးထိအောင်စိုက်ထားခြင်းခံရပြီး အရှေ့အရပ်မှလာသော သံတောင်ကြီးက စားမည်ဝါးမည်ဆိုနေသလို တဒိန်းဒိန်း တခြိမ်းခြိမ်းမြည်ဟီးလျက် ကြိတ်ကာကြိတ်ကာ အနောက်အရပ်သို့သွားပြီး နောက်တောင်အရပ်မှ သံတောင်ကြီးက ထိုနည်းအတိုင်းပင် ကြိတ်ကာကြိတ်ကာမြောက်အရပ်သို့ သွားပြီးလျှင် အနောက်အရပ်သို့ ရောက်ပြီးသော သံတောင်ကြီးကလည်း အရှေ့အရပ်သို့ ကြိတ်ကာကြိတ်ကာ ပြန်၍လာခြင်းဖြင့် အရပ်လေးမျက်နှာမှသံတောင်တွေ သန်းဥတုတ်သလို ဖိနှိပ်ကြိတ်ချေသော်လည်း အကုသိုလ်ကံ မကုန်သမျှငုတ်စုစု ပေါ်ထွက်လျက် ဆက်ကာဆက်ကာ အကြိတ်ခံရရှာသော ငရဲ
ရောရုဝ ငရဲ
ရောရုဝ ငရဲ (Raurava) - မီးတောက်တို့သည် တဝုန်းဝုန်းထလျက် ငရဲသို့ကျရောက်သူတို့၏ ဒွါရ (၉) ပေါက်မှ အတင်းဝင်ရောက်လောင်ကျွမ်းသဖြင့် အလွန်အားငယ်စွာ တစာစာအော်ကြရရှာပြီး ပြင်းစွာငိုကြွေးခြင်းဖြင့် မီးတောက်မီးလျှံ အလောင်ခံနေကြရသော ငရဲ
မဟာရောရုဝ ငရဲ
မဟာရောရုဝ ငရဲ (Mahāraurava) - မီးခိုးများ ငရဲတစ်လုံးခုံး ဖုံးလွမ်းနေပြီး ငရဲသို့ကျရောက်သူတို့ကို မီးခိုးများက အတွင်းအပြင်အတင်းဝင်၍ နှူးနှပ်ကြသောကြောင့် ငရဲသူ ငရဲသားတို့မှာ ဘာမှမတတ်နိုင်ကြတော့ပဲ သနားစဖွယ် အားငယ်စွာ အော်နေကြရရှာသော ငရဲ
မဟာတာပန ငရဲ
မဟာတာပန ငရဲ (Pratāpana) - မီးလျှံထနေသော သံတောင်ကြီးနှင့် ထိုသံတောင်၏အောက်ခြေ၌ သံတံကျင်များ စိုက်ထူထားပြီး ငရဲသူ ငရဲသားများကို ငရဲထိန်းများက သံတောင်ပေါ်သို့ မတက်တက်အောင် ရိုက်နှက်၍ တင်ကြပြီး သံတောင်ပေါ်သို့ ရောက်သောအခါ ကံကြမ္မာအလျောက် လေမုန်တိုင်းပေါ်ပေါက်၍ ထိုလေမုန်တိုင်းက တောင်ခြေ၌ရှိသော တံကျင်ပေါ်ရောက်အောင် တိုက်လွှင့်ချလိုက်သဖြင့် တံကျင်အဖျား၌ ကားခနဲ စူးဝင်ခြင်းခံကြရရှာသော ငရဲ
အဝီဇိ ငရဲ
အဝီဇိ ငရဲ (Avici) - အဝီဇိ ဆိုသည်မှာ `အကြားမရှိ´ ဟုအဓိပွါယ်ရသည်။ အဝီဇိမှာ ငရဲခံနေရတဲ့ ငရဲသားတွေဟာ အလွန်များသဖြင့် တစ်ဦးနှင့် တစ်ဦး အကြားမရှိအောင် ပူးကပ်နေကြရသည်။ မီးတောက်မီးလျှံများ အကြားမရှိပဲ ငရဲတစ်ခုလုံး မီးလျှံများ ဆက်နေပြီး ငရဲသားချင်းလည်း ဝါးကျည်တောက်အတွင်း မုန်ညှင်းစေ့ကလေးတွေ ပြည့်ကျပ်နေသကဲ့သို့ အကြားမရှိ ပြည့်ကျပ်နေအောင် ဆင်းရဲဒုက္ခ အကြားအရှိ၊ ဒုက္ခမှ လွတ်ကင်း၍ ချမ်းသာခွင့် လုံးဝမရနိုင်ဘဲ မီးလျှံ၊ သတ္တဝါ၊ ဆင်းရဲခြင်း ဒုက္ခဤသုံးမျိုးတို့ဆက်စပ်နေသော အဝီစိငရဲ ဖြစ်သည်။ ငရဲကျရာတွင် အဝီစိကိုတန်းကျသူ နည်း၏။ ကံကြီးထိုက်သူတွေလောက်သာ တန်းကျသည်။
ကျမ်းကိုး
<References />
တပ်ရာ (ရခိုင်)ရွာ
တပ်ရာ (ရခိုင်)ရွာ
အမှတ်(၂၉) ခြေလျင်တပ်ရင်း
မွန်ပြည်နယ် ရေးမြို့နယ် အခြေစိုက်
သဲကုန်းရွာ၊ အထက်သက္ကယ်
သဲကုန်းရွာ၊ အထက်သက္ကယ်
ဆင်ကူးကြီးရွာ၊ ဆင်ကူးကြီး
ဆင်ကူးကြီးရွာ၊ ဆင်ကူးကြီး
ကျုံလှရွာ၊ သောကြာ
ကျုံလှရွာ၊ သောကြာ
ကာလီဒိုးနီယန် တောဝက်
ကာလီဒိုးနီယာ (သို့) အာတိုးလိယာ တောဝက်ည(Calydonian or Aetolian; ὁ Καλυδώνιος κάπρος or ὁ Καλυδώνιος ὗς) သည် ဂရိဒဏ္ဍာရီတွင် မိစ္ဆာသတ္တဝါဆိုးတစ်ကောင်ဖြစ်၍ နတ်ဘုရားများခေတ်က သူရဲကောင်းများစွာတို့ ကျော်လွှားသုတ်သင်ခဲ့ရသည့် တိရစ္ဆာန်များထဲက တစ်ကောင်ဖြစ်သည်။ အားတစ်မစ်နတ်ဘုရားမက အာတိုးလိယာဒေသ ကာလီဒွန်မြို့ကို ဖျက်ဆီးရန်စေလွှတ်ခဲ့သည်။ အကြောင်းရင်းမှာ ထိုမြို့ဘုရင်က နတ်ရိုးရာကန်တော့ပွဲ၌ သူမကိုပူဇော်မှုမပြုခဲ့သောကြောင့်ပင်ဖြစ်သည်။ "ကာလီဒိုနီယန် အမဲလိုက်ပွဲ" တွင် သူရဲကောင်းများစွာပါဝင်ဆင်နွှဲကြ၍ ထိုတော်ဝက်ကို သေစေနိုင်ခဲ့သည်။ သူရဲကောင်း အမျိုးသမီး အတ္တလန်းတာက မြားဖြင့် ပစ်နိုင်ပြီး အရေခွံကို ရရှိခဲ့သည်။ ဤအချက်သည် အမျိုးသားသူရဲကောင်းများကို ဒေါသထွက်စေခဲ့သည်။ စထရေးဘိုက သီးဆီးယပ်စ်သုတ်သင်ခဲ့သော ခရိုမိယွန်နီယန် တောဝက်မ၏ သားသမီးဖြစ်သည်ဟု မှားယွင်းစွာရယူဆထားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဏ္ဍာရီလာ သတ္တဝါများ
သင်္ချိကိုင်းရွာ၊ သင်္ချီကိုင်း
သင်္ချိကိုင်းရွာ၊ သင်္ချီကိုင်း
GD
GD အက္ခရာဖြင့် မြောက်မြားစွာသော အင်္ဂလိပ်သင်္ကေတများရှိသည်။
ဒရင်းချောင်းဖျားရွာ၊ အထက်သက္ကယ်
ဒရင်းချောင်းဖျားရွာ၊ အထက်သက္ကယ်
ကုန်းမိတ်ရွာ၊ နမ့်စန်မြို့နယ်
ကုန်းမိတ်ရွာ (Konemeik)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ နမ့်စန်မြို့နယ်၊ ဝမ်နောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၅၁၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်နောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၀၀ ဦး၊ မ ၁၉၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၅၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ဆင်နင်းရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
ဆင်နင်းရွာ (Sinnin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ မင်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၈၃၅ ဖြစ်သည်။
ကုန်းမိတ်ရွာ၊ နမ့်စန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်စန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆင်နင်းရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပရှာပူရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ပရှာပူရွာ (Pasharpu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ မွှေးပြင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၇၀၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မွှေးပြင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၁၈ ဦး၊ မ ၁၆၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၅၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိုမန်နိုင်ငံ
အိုမန်နိုင်ငံ၏ တရားဝင် အခေါ်အဝေါ်မှာ အိုမန် စူလတန်နိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး အာရှတိုက် အနောက်တောင်ပိုင်း အာရပ်ကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့တောင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသော နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု၊ အနောက်ဘက်တွင် ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံ၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် ယီမင်နိုင်ငံ တို့ဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။  အရှေ့တောင်ဘက်တွင် အာရပ်ပင်လယ် ကမ်းရိုးတန်းရှိပြီး အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် အိုမန်ပင်လယ်ကွေ့ရှိသည်။