cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဆက်သွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့
သမိုင်းအကျဉ်း
၁၉၄၈ ခုနှစ် လွပ်လပ်ရေးရပြီးနောက် အချက်ပြဆက်သွယ်ရေးတပ်ကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းရာတွင် အချက်ပြဆက်သွယ်ရေးအတတ်သင်တပ်ခွဲ (Burma Signal Training Squadron - BSTS) ကို မေမြို့တွင် အခြေပြု၍ ဗိုလ်မှူး စောထွန်းစိန် မှလည်းကောင်း၊ အချက်ပြဆက်သွယ်ရေးတပ်ခွဲ (Burma Signal Squadron - BSS) ကို မင်္ဂလာဒုံတွင် အခြေပြု၍ ဗိုလ်မှူး ရှိန်း နှင့် ဗိုလ်မှူး ဘနီ တို့မှလည်းကောင်း တာဝန်ယူအုပ်ချုပ်၍ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ကေအင်ဒီအို (KNDO) များ ဆူပူသောင်းကျန်းသောအချိန်တွင် (၃၁-၀၁-၁၉၄၉) ရက်နေ့မှစ၍ အချက်ပြဆက်သွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ရှိ ကရင်အချက်ပြဆက်သွယ်ရေး အရာရှိ/စစ်သည်များသည် နယ်ချဲ့ပယောဂကြောင့် တပ်တွင်းသူပုန်ထကြွ၍ စက်ပစ္စည်းများ ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့သဖြင့် ဗမာပြည်အနှံ့ အဆက်အသွယ်ပြတ်တောက်ခဲ့ပြီး (၀၅-၀၂-၁၉၄၉) ရက်နေ့တွင် ဆက်သွယ်မှုများပြန်လည်ရရှိခဲ့ရာမှ "ဆက်သွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့နေ့" အဖြစ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
အချက်ပြဆက်သွယ်ရေးဌာနမှ အချက်ပြဆက်သွယ်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူးရုံးအဖြစ် (၀၁-၀၁-၁၉၅၆) ရက်နေ့တွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းလိုက်ပြီး အချက်ပြဆက်သွယ်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူးအဖြစ် စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူမှာ ကြည်း ၃၅၆၇၊ ဗိုလ်မှူးကြီး ရှိန်း ဖြစ်သည်။
ငှက်ပျောချောင်းရွာ
ငှက်ပျောချောင်းရွာ
ကိုးကား
ငှက်ပျောချောင်းရွာ
ဆက်သွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့
ဖွဲ့စည်းပုံ
ဆက်သွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ ၏ အဆင့်အမြင့်ဆုံး ဦးစီးရုံးမှာ “ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း)၊ ဆက်သွယ်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး” ဖြစ်သည်။ ခန့်အပ်သော အမြင့်ဆုံးရာထူးမှာ ‘ဆက်သွယ်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူး ’ ဖြစ်ပြီး အဆင့်မှာ ဗိုလ်ချုပ် ဖြစ်သည်။ ဆက်သွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့အား အောက်ပါတပ်များဖြင့် ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည် -
ခရမ်းမြို့နယ်
ခရမ်းမြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ သန်လျင်ခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ခရမ်းမြို့ ဖြစ်သည်။
ရွာသစ်ရွာ၊ ဂရမ်း
ရွာသစ်ရွာ၊ ဂရမ်း
ကွမ်းသီးတောရွာ၊ စစ်ကွင်းကွမ်းခြံ
ကွမ်းသီးတောရွာ၊ စစ်ကွင်းကွမ်းခြံ
ခွန်ဆိုင်တော်ယန်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ခွန်ဆိုင်တော်ယန်ရွာ(Hkunhsengtawyang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ မြစ်ဆုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၄၂၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြစ်ဆုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၅ ဦး၊ မ ၃၀၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၄၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ခရဲလီရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်
ခရဲလီရွာ(Khayeli)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ မြဝတီခရိုင်၊ မြဝတီမြို့နယ်၊ တီသဲလယ်(မောခီး)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၃၅၇ ဖြစ်သည်။
ခွန်ဆိုင်တော်ယန်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လှဲဆိပ်ရွာ၊ ကြုံကြီး
လှဲဆိပ်ရွာ၊ ကြုံကြီး
ကျွန်းကြား (အရှေ့)ရွာ၊ ကျားကိုက်
ကျွန်းကြား (အရှေ့)ရွာ၊ ကျားကိုက်
အောင်မြေရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်
အောင်မြေရွာ (Aungmyay)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ ကြခတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၀၉၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်
ဘွဲ့တံဆိပ်ဟူသည် အလှူကိုခံယူထိုက်သော ပုဂ္ဂိုလ်ထူး၊ ပုဂ္ဂိုလ်မြတ်တို့၏ အမှတ်အသားအဆောင်အယောင်များ ဖြစ်သည်။ ဘွဲ့တံဆိပ်ကို အလှူခံရသော ပုဂ္ဂိုလ်များသည် အကျင့်အာစာရ ရှိခြင်းဟူသော သီလဂုဏ်၊ ဖြောင့်မတ်တည်ကြည်ခြင်းဟူသော သမာဓိဂုဏ်၊ လုပ်ရည်ကိုင်ရည် အစွမ်းသတ္တိရှိခြင်းဟူသော ပညာဂုဏ်တို့ဖြင့် လွှမ်းထုံကျော်စောတော်မူသော ပုဂ္ဂိုလ်ထူး၊ ပုဂ္ဂိုလ်မြတ်တို့သာလျှင် အလှူကို ခံယူထိုက်သည်။ ကျမ်းဂန်များတွင် လှူဒါန်းပူဇော်ခြင်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဥပါယ်လေးမျိုးပြရာ၌ ဒါနဥပါယ်၊ သင်္ဂဟတရားလေးပါးပြရာ၌ ဒါနသင်္ဂဟ၊ ရာဇဓမ်တရားဆယ်ပါးပြရာတွင်လည်း ဒါနရာဇဓမ်၊ သုံးဆယ့်ရှစ်ဖြာမင်္ဂလာတရားတို့ကို ဖော်ပြရာတွင်လည်း ဒါနမင်္ဂလာနှင့် ပူဇမင်္ဂလာတို့အဖြစ် ဖော်ပြထားပေသည်။
ထိုဥပါယ်လေးပါး၊ သင်္ဂဟတရားလေးပါး၊ ရာဇဓမ်တရားဆယ်ပါး၊ သုံးဆယ့်ရှစ်ဖြာမင်္ဂလာတရားတို့သည် ရှေးမင်းကောင်းမင်းမြတ်တို့ ကောင်းမွန်စွာအားထုတ်အပ်၊ ကျင့်သုံးအပ်သော အချက်များဖြစ်လေသည်။ မင်းဟူ၍ သမုတ်ခြင်းခံယူကြသော သာသနာ့ဒါယကာ မဟာဓမ္မရာဇ် မင်းကောင်းမင်းမြတ်တို့သည် ဘွဲ့တံဆိပ်အဆောင် အယောင် ပေးအပ်ချီးမြှောက်ခြင်း၊ ဆက်ကပ်လှူဒါန်းခြင်းများကို ပြုလုပ်ကြရာ၌ ဗုဒ္ဓသာသနာတော် အရောင်အဝါ ထွန်းလင်းမတောက်ပမီအခါက လူပုဂ္ဂိုလ်တို့အားသာလျှင် ပေးအပ်ချီးမြှောက်ခဲ့ကြသည်ဟု သိရသည်။
သမိုင်းကြောင်း
ဗုဒ္ဓဟူ၍ အထင်အရှားပွင့်တော်မူပြီးနောက် ဗုဒ္ဓသာသနာတော်ကြီး ထွန်းလင်းတောက်ပတော်မူသော အခါတွင်မူကား ဗုဒ္ဓကိုယ်တော်တိုင်ကပင် ရဟန်းပုဂ္ဂိုလ်နှင့် လူပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ဧတဒဂ်ဘွဲ့ထူးများကို ပေးအပ်ချီးမြှောက်တော်မူခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓရှင်တော်ဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်စံလွန်တော်မူပြီးသည့်နောက် မဇ္ဈိမဒေသစသော ဗုဒ္ဓသာသနာတော်ထွန်းကားရာ နိုင်ငံအသီးသီး၌ ဗုဒ္ဓကိုယ်တော်တိုင် ဧတဒဂ်ဘွဲ့ထူး ပေးအပ်ချီးမြှောက်ခဲ့သော ထုံးတမ်းစဉ်လာကို လိုက်နာသောအားဖြင့် သာသနာ့ဒါယကာ မဟာဓမ္မရာဇ် မင်းကောင်းမင်းမြတ်တို့သည် ရဟန်းပုဂ္ဂိုလ်နှင့် လူပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ဘွဲ့တံဆိပ်အဆောင် အယောင်တို့ကို ထိုက်သည့်အားလျှော်စွာ ဆက်ကပ်လှူဒါန်း ပူဇော်ခြင်း၊ ပေးအပ်ချီးမြှောက်ခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်း ပုဂံပြည် ကျန်စစ်သားမင်း လက်ထက်တွင် သံဃသေနမဟာထေရ်အား သံဃသေနဝရ ပဏ္ဍိတ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်၊ အလောင်းစည်သူမင်းလက်ထက် ဓာတွတ္ထသာရကျမ်းပြု မဟာထေရ်အား မဟာအဂ္ဂပဏ္ဍိတ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်၊ နရပတိစည်သူမင်းလက်ထက် လောကုပ္ပတ္တိ ပကာသနီကျမ်းပြုမဟာထေရ်အား အဂ္ဂပဏ္ဍိတ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်၊ ကျစွာမင်းလက်ထက် သဒ္ဒနီတိကျမ်းပြု ဆရာတော်အား အဂ္ဂဝံသအဂ္ဂပဏ္ဍိတ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်၊ နရသီဟပတေ့မင်း လက်ထက် နိရုတ္တိနယပါရဂူ ဖြစ်သောမဟာထေရ်အား ဒိသာ ပါမောက္ခ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်တို့ကို လှူဒါန်းပူဇော်ခဲ့ဖူးသောထုံး ရှိလေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်း ဟံသာဝတီပြည်၊ ရာမာဓိပတိ ဘွဲ့ခံ ဓမ္မစေတီမင်းလက်ထက်၌ ကလျာဏီသိမ်တွင် ရဟန်းပေါင်း ၁၅ဝဝဝ ကျော်တို့ကို ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာပြု၍ ရဟန်းပြု ပေးသော သုဝဏ္ဏသောမထေရ်ကြီးအား ကလျာဏီတိဿ ဘွဲ့ တံဆိပ်တော်၊ ဒလမြို့ အရှင်သာရိပုတြာမထေရ်အား ဓမ္မဝိလာသ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်တို့ကို လှူဒါန်းပူဇော်ခဲ့ဖူးသော ထုံးလည်းရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်း ဝိဇယပုရ အင်းဝနေပြည်တော်ကြီး၌ သာလွန်မင်းတရားကြီး လက်ထက် ပြည်ပဉ္စင်းကျော်အား တိပိဋကလင်္ကာရ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်၊ အင်းဝပဉ္စင်းကျော်အား အရိယာလင်္ကာရ ဘွဲ့တံဆိပ်တော် တို့ကို လှူဒါန်းပူဇော်ခဲ့ဖူးသော ထုံးလည်းရှိသည်။ ရတနာသီခကုန်းဘောင်နေပြည်တော် အလောင်းမင်းတရားကြီးလက်ထက်မှစ၍ မန္တလေးရတနာပုံ ပထမမြို့တည်နန်းတည် ပဉ္စမသင်္ဂါယနာတင် မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး လက်ထက်တိုင်အောင် ဆရာတော်၊ သံဃာတော်တို့အား ရာဇဂုရု ဘွဲ့တံဆိပ်တော်နှင့် ရာဇာဓိရာဇဂုရု ဘွဲ့တံဆိပ်တော်တို့ကိုလှူဒါန်း ပူဇော်ခဲ့ဖူးလေသည်။ သီပေါမင်းလက်ထက်တွင်လည်း ရာဇဓိရာဇဂုရု ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကိုပင် ငါးမျိုး ငါးဆင့်ထား၍လှူဒါန်း ပူဇော်ခြင်းကို ပြုခဲ့သည်။ လူပုဂ္ဂိုလ်များကိုလည်း လူနှင့်သင့်လျော်သော ဘွဲ့တံဆိပ် အဆောင်အယောင်များကို ပေးအပ်ချီးမြှောက်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ဘွဲ့တံဆိပ်တော်များ
ဆရာတော်ကြီးများ၊ ဂန္ထဓုရ ပရိယတ္တိ ဝန်ဆောင် စာချဆရာတော်များ၊ ဝိပဿနာ ဓုရ ပဋိပတ္တိဝန်ဆောင် ကမ္မဋ္ဌာန်းနည်းပြ ဆရာတော်များ၊ နယ်လှည့် ဓမ္မကထိကနှင့် ပြည်တွင်းပြည်ပ သာသနာပြုပုဂ္ဂိုလ်များ၊ ဗုဒ္ဓသာသနာတော်ကို ပစ္စည်းလေးပါးတို့ဖြင့် ထူးခြားစွာ ထောက်ပံ့လှူဒါန်းနေကြသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များအား သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်များကို ဆက်ကပ်လှူဒါန်း အပ်နှင်းသည်-
NGC 177
NGC 177 သည် စီတပ် ကြယ်စုတန်းမှ အလင်းနှစ် ၂၀၀ မီလီယံ ကွာဝေးသော ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်သည်။ ယင်းအား ၁၈၈၆ ခုနှစ်တွင် Frank Muller ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
လုတ်ကွတ်ရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခေးနင်းရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
ခေးနင်းရွာ (Hkaynin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ နားစံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၇၄၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားစံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၄၁ ဦး၊ မ ၅၈၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၂၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လာခွတ်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
လာခွတ်ရွာ (Larkhut)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းအင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၀၇၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းအင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၁၉ ဦး၊ မ ၁၃၉၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၁၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သာယာကုန်းရွာ၊ ဂရမ်း
သာယာကုန်းရွာ၊ ဂရမ်း
င/ထရံချင်းဌေးရွာ
င/ထရံချင်းဌေးရွာ
ပန်စီတိုင်းရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
ပန်စီတိုင်းရွာ (Panghsiteing)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ မန့်ယန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၂၇၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန့်ယန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၅၉ ဦး၊ မ ၇၁၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၇၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှာရေပြင်ရွာ၊ ရှာရေပြင်
ရှာရေပြင်ရွာ၊ ရှာရေပြင်
မြေပြာကံရွာ၊ မကွေးမြို့နယ်
မြေပြာကံရွာ (Myaypyarkan)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မကွေးမြို့နယ်၊ မကြီးခြေတောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၇၇၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မကြီးခြေတောက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၂၉ ဦး၊ မ ၁၆၉၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၂၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မကွေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
​ရေတွင်းကုန်းရွာ၊ ကျားကိုက်
ရေတွင်းကုန်းရွာ၊ ကျားကိုက်
ကျွန်းဒိပ်ရွာ၊ ကျွန်းဒိပ်
ကျွန်းဒိပ်ရွာ၊ ကျွန်းဒိပ်
တီသဲလယ်ရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်
တီသဲလယ်ရွာ(Tithealel)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ မြဝတီခရိုင်၊ မြဝတီမြို့နယ်၊ တီသဲလယ်(မောခီး)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၃၅၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြဝတီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သုံးခွမြို့နယ်
သုံးခွမြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ သန်လျင်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အုပ်ချုပ်ရေးရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ သုံးခွမြို့ ဖြစ်သည်။ မုတ္တမပင်လယ်ကွေ့၏ အရှေ့တောင်ဖက်အရပ်တွင် တည်ရှိသည်။
ပြည်တော်သာရွာ၊ ကဝမြို့နယ်
ပြည်တော်သာရွာ (Pyitawthar)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကဝမြို့နယ်၊ ကမ်းပြောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၅၈၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကမ်းပြောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၂၃ ဦး၊ မ ၆၂၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၄၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မီးဝရွာ
မီးဝရွာ
ကျီးချောင်းရွာ၊ ဂရမ်း
ကျီးချောင်းရွာ၊ ဂရမ်း
ပါရာနကန်
ပါရာနကန် သည် နန်ယန် ဟု လူသိများသည့် ဗြိတိသျှကိုလိုနီအုပ်ချုပ်သော မလေးကျွန်းဆွယ်ရှိ ဆိပ်ကမ်းများ၊ အင်ဒိုနီးရှားကျွန်းစုများနှင့် စင်္ကာပူတို့ရှိ တောင်ပိုင်းတရုတ်အခြေချနေထိုင်သူများ၏ ပထမမျိုးဆက်မှ အရှေ့တောင်အာရှ ပင်လယ်ရေကြောင်းအထိ ၎င်းတို့၏ မျိုးရိုးစဉ်ဆက်ဆင်းသက်လာသော လူမျိုးစုတစ်စုဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် ပါရာနကန်ယဉ်ကျေးမှုသည် ပါရာနကန်လွှမ်းမိုးရာ ဗဟိုချက်မများဖြစ်သော မလက္ကာ၊ စင်္ကာပူ၊ ပီနန်း နှင့် မီဒန် တို့ရှိ ရာစုနှစ်များစွာကြာသော အသွင်ကူးပြောင်းမှုနှင့် လူမျိုးခြားလက်ထပ်ခြင်း၏ သမိုင်းကြောင်းမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော ကျွန်းစုဒေသများ၏ ဒေသဆိုင်ရာယဉ်ကျေးမှုများနှင့် ရှေးဟောင်းတရုတ်ယဉ်ကျေးမှုကို ထူးခြားစွာ ပေါင်းစပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
တရုတ်ဆန်မှုကို ကွဲပြားခြားနားစွာဆန့်ကျင်သော ပါရာနကန်များသည် မိသားစုတစုချင်းစီ၏ သမိုင်းကြောင်းများ ကျယ်ပြန့်စွာကွဲပြားမှုအဖြစ်ခံယူကြပြီး၊ လူမျိုးပေါင်းစုံဝါဒဖြင့် ပင်ကိုဝိသေသလက္ခဏာကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ခြင်းဟူသော လူမျိုးပေါင်းစုံအသိုင်းအဝိုင်းတစ်ခုဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ မလေး/အင်ဒိုနီးရှားစကားစုဖြစ်သော “တရုတ်မဟုတ်သော တရုတ်လူမျိုး” (Orang Cina Bukan Cina) သည် ပါရာနကန်ဝိသေသလက္ခဏာနှင့် တရုတ်ဝိသေသလက္ခဏာတို့ကြား ရှုပ်ထွေးသောဆက်နွယ်မှုကိုပေါင်းစပ်ထားသည်။ မျိုးရိုးစဉ်ဆက်၏ သီးခြားထူးခြားချက်များနှင့် တစ်မူထူးခြားသော နီးစပ်သည့်ယဉ်ကျေးမှုများသည် ပါရာနကန်များကို ဒေသတွင်းသို့ နောက်ပိုင်းမျိုးဆက်များဖြစ်သော တရုတ်ရွှေ့ပြောင်းအခြေချသူများ၏ သားစဉ်မြေးဆက်များနှင့်ခွဲခြားသိမြင်နိုင်သော အဓိကအချက်ဖြစ်သည်။
တောင်ပိုင်းတရုတ်၊ မလေးနှင့် အင်ဒိုနီးရှားကျွန်းစုများမှ နန်ယန် လူမျိုးစု အနည်းငယ်သည် ၁၈ ရာစုအစောပိုင်းတွင် ဗမာနိုင်ငံသို့လည်း ပြောင်းရွှေ့အခြေချလာကြပြီး ၁၉ ရာစုအလယ်တွင် ပါရာနကန် လူမျိုးစုများ၏ပညာရေးအတွက် ၎င်းတို့၏ သားစဉ်မြေးဆက်များ အဆင့်မြင့်ပညာသင်ကြားနိုင်ရန် နန်ယန် အထက်တန်းကျောင်း/ ယခင် အလယ်တန်းကျောင်း (လက်ရှိ - အမှတ် (၂) အခြေခံပညာ အထက်တန်းကျောင်း၊ ဗဟန်းမြို့နယ်) ကို စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး စိန ပါရာနကန် လူမျိုးများ၏အရှေ့တောင်အာရှအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအတွင်း နန်ယန် ပညာရေးကျောင်းများနှင့် တက္ကသိုလ်များထဲတွင် အစောဆုံးပညာရေးအုတ်မြစ်တစ်ခုအဖြစ် ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။
ရင်းမြစ်ဗေဒ
ပါရာနကန် (Peranakan) ဟူသော စကားလုံးသည် ရင်သွေး သို့မဟုတ် အမျိုးအနွယ်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော မလေးနှင့် အင်ဒိုနီးရှားစကားလုံး Anak ၏ သဒ္ဒါသက်ရောက်မှုရှိသည်။ ရှေ့ဆက် per- နှင့် နောက်ဆက်တွဲ -an ကို မူရင်း anak သို့ပေါင်းထည့်ခြင်းဖြင့်အထူးပြုထားသော ပါရာနကန် (Peranakan) သည် အနက်အဓိပ္ပါယ်အမျိုးမျိုးရှိသည်။ မိခင်ဝမ်းတွင်းပမာ အဓိပ္ပာယ်ရနိုင်သည်၊သို့မဟုတ် အဘိုးအဘွားများ သို့မဟုတ် ဝေးကွာသောဘိုးဘွားများ အပါအဝင် မျိုးရိုးစဉ်ဆက်နွယ်ဖွား၊ မျိုးရိုး သို့မဟုတ်မျိုးရိုးစဉ်ဆက်ကို ကိုယ်စားပြုသူအဖြစ် သုံးနိုင်သည်။ အလိုအလျောက် အသုံးများသော စကားစပ်သုံးရာတွင် ပါရာနကန်ဟူသော စကားလုံး၏ နောက်တွင် တူညီသော နာမ် မရှိပါက မျိုးနွယ်စု၏ သီးခြားလူမျိုးကို ရည်ညွှန်းခြင်းမပြုနိုင်ပေ။ ဥပမာအားဖြင့် ကျုံးဟွာ/စိန ပါရာနကန် သည် "တရုတ်အမျိုးအနွယ်များ" ဟု ရိုးရိုးရှင်းရှင်းဆိုလိုသည်၊ အလားတူ ဂျာဝီ ပါရာနကန်သည် "အာရပ်အမျိုးအနွယ်များ"၊ သို့မဟုတ် ဘလန်ဒါ ပါရာကန် သည် "ဒတ်ခ်ျအမျိုးအနွယ်များ" ဟုဆိုနိုင်သည်။
သို့သော် ဝေါဟာရပြောင်းလဲမှုတစ်ခုကြောင့် ပါရာနကန် ဟူသောစကားလုံးသည် “ဒေသတွင်းမွေးဖွားလာသော်လည်း ဌာနေတိုင်းရင်းသားမဟုတ်” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ရသော “တင်စား” ကိုးကားသော စကားလုံးအဖြစ် အသုံးပြုလာပါသည်။ အင်ဒိုနီးရှားဘာသာစကားတွင် ၎င်းသည် "ကပြား" သို့မဟုတ် "သွေးနှော" ကို ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် စိန ပါရာနကန် သို့မဟုတ် ကျုံးဟွာ ပါရာနကန် ဟူသောဝေါဟာရသည် “တရုတ်မိခင်ဝမ်းတွင်း” သို့မဟုတ် "တရုတ်သားစဉ်မြေးဆက်" သို့မဟုတ် "တရုတ်ဆွေစဉ်မျိုးဆက်" သို့မဟုတ် “တရုတ်မှဆင်းသက်သည်” ဟု ဆိုရိုးနှင့် ရှေးအယူရှိနိုင်သည်။ သို့သော် နောက်ပိုင်းတွင်မူ“ပြည်တွင်း၌ မွေးဖွားသော်လည်း ဌာနေတိုင်းရင်းသားမဟုတ်သော တရုတ်လူမျိုး” သို့မဟုတ် “ကပြားတရုတ်လူမျိုးများ” ဟုပင်ဖြစ်သည်လာပါသည်။ ဝေါဟာရပြောင်းလဲမှုသည် သွေးနှောခြင်းမှ ပေါ်ပေါက်လာခြင်း၊ သို့မဟုတ် အစောဆုံး တရုတ်လူမျိုးများ၏ ယဉ်ကျေးမှု ပေါင်းစပ်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် မလေးကျွန်းဆွယ်ရှိ အခြားသော ဌာနေတိုင်းရင်းသားမဟုတ်သော အခြေချနေထိုင်သူများအနေဖြင့် ၎င်းတို့အား ရည်ညွှန်းသည့်အခါတိုင်း ရှုပ်ထွေးမှုများရှောင်ရှားရန် သို့မဟုတ် ကွဲပြားမှုကိုအလေးပေးဖော်ပြရန် လိုအပ်သည့် တိုင်းရင်းသား အမွေအနှစ်များကို သတ်မှတ်ရန်လိုအပ်သည်ဟု ယူဆရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ လူမျိုးများ ကဏ္ဍ:ဟန်တရုတ် အုပ်စုခွဲများ
ဥတ္တရသုတ်
ဥတ္တရနတ်သားက ဥပနီယသုတ် (သံ၊၁၊၂။)အတိုင်း လျှောက်ထားသဖြင့် ယင်းသုတ်အတိုင်းပင် ဘုရားရှင် မိန့်ကြားတော်သည့်သုတ်။
မိုက်ဟုန်းလိန်ရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
မိုက်ဟုန်းလိန်ရွာ (Maikhuonglein)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ မိုင်းကောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၂၃၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းကောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၂၄ ဦး၊ မ ၁၁၁၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၃၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
NGC 178
NGC 178 သည် စီတပ် ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၈၅ နိုဝင်ဘာ ၃ တွင် Ormond Stone ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ကိသာဂေါတမီထေရီ
ကိသာဂေါတမီထေရီမှာ ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား လက်ထက်တော်တွင် သင်္ကန်း ခေါင်းပါးစွာ ခြိုးခြံ၍ ကျင့်ကြံနိုင်ခြင်းကြောင့် လူခစီဝရဓာရန ဧတဒဂ်အရာဖြင့် ချီးမြှောက်ခြင်းခံရသော ဘိက္ခူနီရဟန္တာမ ဖြစ်သည်။ ကိသာဂေါတမီသည် ပဒုမုတ္တရဘုရားရှင် လက်ထက်တော်ကစ၍ ပါရမီဆည်းပူးခဲ့ရာ ကဿာပဘုရားရှင် လက်ထက်တော်တွင် ကိလီမင်းကြီး၏ သမီးတော်ခုနစ်ပါးအနက် ဓမ္မာမင်းသမီး ဖြစ်လာသည်။ ဂေါတမ မြတ်စွာဘုရား လက်ထက်တော်တွင် သာဝတ္ထိပြည် သူဌေးကြီးတစ်ဦး၏ သမီးဖြစ်လာသည်။ အမည်မှာ ကိသာဂေါတမီဟု တွင်သည်။
အရွယ်ရောက်သော် မိဘများ ဆင်းရဲသွားသဖြင့် ဆင်းရဲ ပင်ပန်းစွာ နေရသည်။ ထိုအချိန်တွင် သာဝတ္ထိပြည်ရှိ သူဌေးကြီးတစ်ဦးသည်လည်း သူ၏ ပိုင်ဆိုင်သော ရွှေ၊ ငွေများ အားလုံး မီးသွေးဖြစ်ကာ ဆင်းရဲသွားသည်။ ထိုအခါ မိတ်ဆွေတစ်ဦး၏ အကြံပေးချက်အရ ထိုက်တန်သူနှင့် တွေ့လျှင် မီးသွေးများ ရွှေငွေအဖြစ်သို့ ပြန်၍ ပြောင်းလဲလာမည်ဟု ယုံမှတ်ကာ ထိုသူဌေးကြီးသည် မီးသွေးများကို ဈေးတွင် ဆိုင်ခင်း၍ ရောင်းချသည်။
တစ်နေ့သ၌ ကိသာဂေါတမီသည် ဈေးသို့သွားရာ ထို သူဌေးဟောင်း၏ဆိုင်မှ မီးသွေးများကို ရွှေများအဖြစ်နှင့်သာ တွေ့မြင်ရသဖြင့် 'ဤရွှေများကို ကုန်အောင် ဘယ်သူ ဝယ်နိုင်ပါမည်နည်း'ဟု ဆိုင်ရှင်သူဌေးအား မေးမြန်းမိသည်။ ထိုအခါ သူဌေးဟောင်းသည် ဘုန်းကံရှိသူကို တွေ့ရပြီဟု ဝမ်းသာစွာ ကိသာဂေါတမီ၏ နေရပ်များကို မေးမြန်း၍ မိမိ သားကြီးနှင့် ထိမ်းမြားရန် စီစဉ်သည်။ ကိသာဂေါတမီ၏ လက်နှင့်ကိုင်ခဲ့သော မီးသွေးများအားလုံးသည်လည်း ရွှေစင်အတိ ပြန်၍ ဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့ဖြင့် ကိသာဂေါတမီသည် သူဌေးသားနှင့် လက်ထပ်ရလေသည်။
ထိုအခါ ပညာရှိတစ်ဦးက ကိသာဂေါတမီအား သင်၏ သားငယ်ကို ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားက အသက်ရှင်အောင် ကုသပေးနိုင်လိမ့်မည်ဟု တရားရစိမ့်သောငှာ မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ညွှန်လိုက်၏။ ကိသာဂေါတမီလည်း ဝမ်းမြောက်စွာဖြင့် သားငယ်အလောင်းကိုပိုက်၍ မြတ်စွာဘုရားထံတော်သို့ သွားလေသည်။ မြတ်စွာဘုရားသည် ကိသာဂေါတမီကို မြင်သောအခါ ကယ်တင်လို၍ ပရိယာယ်ဖြင့် လူမသေဘူးသော အမျိုးအိမ်မှ မုန်ညင်းဆီကို ရအောင်ရှာယူခဲ့လျှင် အသက်ရှင်အောင် ပြုလုပ်ပေးမည်ဟု မိန့်တော်မူသည်။
ကိသာဂေါတမီသည် လူမသေသော အမျိုးအနွယ်အိမ်မှ မုန်ညင်းဆီကို ရရှိရန် တစ်အိမ်တက်ဆင်း လှည့်လည် ရှာဖွေသည်။ ထိုသို့ ရှာဖွေရာတွင် လူမသေဘူးသော အိမ်ဟူ၍ မတွေ့ရသည့်ပြင် ကြင်နာသော လူတစ်ယောက်က လူမသေသေးဘူးသောအိမ်ကို ရှာဖွေ၍ အဘယ်အခါမျှ တွေ့နိုင်မည်မဟုတ်ကြောင်း ပြောပြလေသည်။ ထိုအခါမှ ကိသာဂေါတမီသည် သတိရကာ မသေခြင်းဟူသည်မရှိဘဲ လူအားလုံးကား သေတတ်သော သဘောတရားရှိကြောင်းကို ဆင်ခြင်စဉ်းစားမိ၍ သားငယ်အလောင်းကို စွန့်ပစ်လိုက်ပြီးလျှင် မရဏနုဿတိ ကမ္မဋ္ဌာန်းကို စီးဖြန်းသည်။
ထိုနောက် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ရောက်သောအခါ မြတ်စွာဘုရားက မုန်ညင်းဆီရပြီလောဟု မေးသည်။ ကိသာဂေါတမီလည်း မိမိသံဝေဂရပုံကို လျှောက်ထား၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားက တရားဟောပြော၍ သောတပတ္တမဂ်ကိုရကာ ရဟန်း ပြုလေသည်။
တစ်နေ့သ၌ ဆီမီးကိုအကြောင်းပြု၍ ခန္ဓာချုပ်ငြိမ်းသော သဘောတရားကို ထင်မြင်ကာ ဝိပဿနာဉာဏ်ရ သည်။ ထိုနောက် ရဟန္တာဖြစ်တော်မူရာ ကောင်းမွန်သောသင်္ကန်းကို မတပ်မက်ဘဲ ပံ့သုကူသင်္ကန်းကိုသာ ဆင်းရဲခံ၍ ဝတ်ဆင် တတ်သောကြောင့် မြတ်စွာဘုရားက လူခစီဝရဓာရနဧတဒဂ်ဘွဲ့ထူးဖြင့် ချီးကျူးခြင်း ပြုတော်မူသည်။
ထိုမှစ၍ ကိသာဂေါတမီထေရီအဖြစ် ထင်ရှားကျော်ကြားခဲ့လေသည်။
လစ်ဗရယ်ပါတီ
၁၈၈၅-ခုနှစ်၌ ဟုမ္မရူးဥပဒေကြမ်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ပါတီတွင် အတွင်းသဘောကွဲလွဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာသည်တွင် နိုင်ငံရေးအာဏာကို လက် လွှတ်လိုက်ရလေသည်။ တစ်ဖန် ၁၈၉၂ ခုနှစ်မှ ၁၈၉၅ ခုနှစ်အထိ အစိုးရ ဖွဲ့နိုင်ခဲ့ပြီးလျှင် ၁၉ဝ၅ ခုနှစ်မှ အစပြု၍ ၁ဝ နှစ်ခန့် နိုင်ငံရေးအာဏာရရှိ၍ နိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်ခဲ့ရပြန်လေသည်။ ပထမကမ္ဘာစစ်အတွင်း ညွန့်ပေါင်းအစိုးရ အဖွဲ့တွင်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ စစ်ပြီးသောအခါ ပါတီမှာ အလွန်အင်အား နည်းလျက်ရှိနေသည်။ ပါတီလုပ်ငန်းစဉ်များမှာ များသောအားဖြင့် ဆောင် ရွက်ပြီးဖြစ်ခဲ့၍ ကျန်နေသော လုပ်ငန်းရပ်များကိုလည်း နိုင်ငံက စိတ်ဝင် စားခြင်းမရှိတော့သဖြင့်လည်းကောင်း၊ လေဘာပါတီမှလည်း တစ်စတစ်စ လစ်ဗရယ်ပါတီထက် အင်အားတောင့်တင်းလာကာ အတိုက်အခံပါတီအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုရသည့်အခြေသို့ပင် ရောက်ရှိခဲ့သဖြင့်လည်းကောင်း လစ်ဗရယ် ပါတီသည် တဖြည်းဖြည်း နာမည်မှေးမှိန်သွားရလေသည်၊ အခြားထင်ရှားသော လစ်ဗရယ်ခေါင်းဆောင်ကြီးများမှာ ဂျိမ်း ဖောက်၊ ရစ်ချတ်ကော့ဗဒင်၊ ဂျွန်ဗရိုက်၊ အိပ်အိပ် အက်စကွစ်နှင့် ဒေးဗစ် လွိုက်ဂျော့တို့ ဖြစ်ကြသည်။
တက္ကသိုလ်နှင်းဝေ
နှင်းဝေ ၊တက္ကသိုလ်
သာယာဝတီခရိုင် လက်ပံတန်းမြို့၌ ၁၉၃၈ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ( ၈ ) ရက်နေ့ အဖ ဦးဘီစီဘရူးဝါး၊ အမိ ဒေါ်ရှင်တို့မှ ဖွားမြင်သည်။ အမည်ရင်း ဦးတင်ဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။ ထို့ပြင် R.A ( မှတ်ပုံတင်ရှေ့နေ ) စာမေးပွဲကိုလည်း ဝင်ရောက်ဖြေဆိုခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် မြန်မာစာဌာန၌ ကထိက အဖြစ် ထမ်းရွက်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်နှင်းဝေ ကလောင်အမည်ဖြင့် ပြက္ခဒိန်ပေါင်းချုပ် ( ၁၂၁၇ - ၁၃၄၇ ) အပါအဝင် လုံးချင်းစာအုပ် ( ၃၅) အုပ်၊ ဝတ္ထုတို ( ၈၀ ) ၊ ကဗျာ ( ၅၀ ) နှင့် ဆောင်းပါး ( ၁၀၀ )ခန့် ရေးသားခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ကျောင်းသင် ခန်းစာ ပို့ချချက်များကိုလည်း ရေးသားခဲ့သည်။ စာဆိုသည် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလယ်တန်းကျောင်းဆရာမ ဒေါ်ခင်မာအေး ( အလက ( ၇ ) လှိုင် ) နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး ကြည့်မြင့်တိုင် မြို့နယ် ထီးတန်းအိမ်ရာ တိုက် ၆၆/၇၂၊ အခန်း ( ၂၀၇) တွင် နေထိုင်လျက် ရှိသည်။ ယခုအခါ မြန်မာစာဌာန ကထိက အဖြစ်မှ အငြိမ်းစား ယူပြီးနောက် အလွတ်ပညာသင်ကျောင်းများ၌ မြန်မာစာဆရာအဖြစ် သင်ကြားပို့ချလျက် စာပေများကို ဆက်လက်ပြုစုရေးသားလျက် ရှိသည်။
ကျမ်းကိုးစာရင်း
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ကင်းလိပ်ချော
ပြင်ပလင့်ခ်များ
ကဏ္ဍ:တွားသွားသတ္တဝါများ
ဖရန့် လဇ္ဇ
ဖရန်စ် လစ်(စ်)တ် (Franz Liszt Liszt Ferencz) သည် ဟန်ဂေရီလူမျိုး တေးရေးဆရာ၊ စန္ဒရားတီးခတ်သူ၊ ဂီတအသင်ဆရာနှင့် အော်ဂန်တီးခတ်သူဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် သူသည် ပရဟိတသမားနှင့် စာရေးဆရာအဖြစ်နှင့်လည်း လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ သူအား သမိုင်းတစ်လျှောက် အကျွမ်းကျင်ဆုံးသော စန္ဒရားဆရာဟု ပညာရှိတို့ကဆိုကြသည်။
ဘဝအကြောင်း
ဖရန့် လဇ္ဇသည် ၁၈၁၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ဟန်ဂေရီနိုင်ငံ ရေဒင်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့ရာ ငယ်စဉ်ကချူခြာလှသည်။ တစ်ခါက သူ့အားသေပြီဟုထင်ကြ၍ လက်သမားများကို ခေါ်ငင်လျက် ခေါင်းစပ်ရန် တိုင်းထွာသောအခါမှပင် မသေသေးကြောင်းသိကြရ၏။ သူ၏ဖခင်မှာ စာရင်းကိုင်အလုပ်ကို လုပ်ကိုင်နေသော်လည်း တူရိယာပညာကို အတော်အတန် တတ်မြောက်သဖြင့် ငယ်စဉ်ကပင် သူ့အား ဂီတပညာကို သင်ပေးခဲ့လေသည်။ လဇ္ဇသည် အသက် ကိုးနှစ်အရွယ်က ပွဲသဘင်တစ်ခု၌ အသုံးတော်ခံခဲ့ရရာ ကမ္ဘာကျော် ဂီတဆရာကြီး ဘီသိုဗင်ပင်လျှင် များစွာနှစ်သက်လှသဖြင့် လဇ္ဇအား ပွေ့ဖက်နမ်းရှုတ်ခဲ့ဖူးလေသည်။
ထိုနောက် ဟန်ဂေရီမှူးမတ်များက ငွေကြေးစုဆောင်း၍ အကုန်အကျခံကာ ဂီတပညာ သင်ယူစေရန် ဗီယင်းနားမြို့သို့ စေလွှတ်ခဲ့လေသည်။ ဗီယင်းနားမြို့တွင် ခြောက်နှစ်တိုင်တိုင် ပညာဆည်းပူးနေစဉ်အတွင်း၌ ပွဲပေါင်းများစွာတွင် ပါဝင်သီဆိုတီးပြခဲ့ရာ လူတိုင်းနှစ်သက်၍ ချီးကျူးခြင်းခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ ပါရမီကြောင့် သူ့အား ဟန်ဂေရီပြည်ဖွား အံ့ဖွယ်တစ်ပါး ဟုပင် အမည်ပေးခဲ့ကြသည်။ ၁၈၂၈ ခုနှစ်တွင် သူ၏ဖခင် ကွယ်လွန်သောအခါ လဇ္ဇသည် ၁၇ နှစ်မျှသာရှိသေးသော်လည်း နာမည်ကျော်ကြားလှသဖြင့် သူ၏မိခင်အား သူတတ်သောပညာဖြင့် လုပ်ကျွေးရန် မခဲယဉ်းတော့ပေ။ အီတလီနိုင်ငံမှ ကမ္ဘာကျော်တယောဆရာကြီး ပါဂါနီနီသည် တယောပညာတွင် သူမတူအောင်ထွန်းပေါက်ကျော်ကြားသကဲ့သို့ပင် လဇ္ဇသည် စန္ဒရားပညာတွင် တစ်ဖက်ကမ်းခတ် တတ်ရမည်ဟု စိတ်ပြဋ္ဌာန်းလျက် မနေမနားအားထုတ်သင်ကြားလေသည်။ သူ၏ဝီရိယဇွဲကြောင့် ယခုတိုင်စန္ဒရားပညာတွင် လဇ္ဇကို မှီသူမရှိခဲ့သေးချေ။ နောက်နှစ်များတွင် ၁၅ နှစ်ပတ်လုံး သူအသုံးတော်ခံရာ အရပ်တိုင်း ဩဘာသံမစဲတော့ပေ။ တစ်ခါသော် ဗီယင်းနားမြို့သို့ သွားရောက်အသုံးတော်ခံခဲစဉ်က ဩစတြီးယားဧကရာဇ်ထံမှ မှူးမတ်ဘွဲ့ထူးတစ်ခုကိုပင် ရရှိခဲ့လေသည်။ ထိုအချိန်အတွင်းတွင် ကမ္ဘာကျော် ဂီတဆရာကြီးများဖြစ်ကြသော ရှိုပန်၊ ရောဗတ်ရှူးမန်းစသည့် ပညာရှင်ကြီးများနှင့် ရင်းနှီးသော မိတ်ဆွေဖြစ်ခဲ့လေသည်။ လဇ္ဇသည် အပေးအကမ်း ရက်ရောသူဖြစ်သဖြင့် သူ၏မိတ်ဆွေ ပညာသည်များအား အဘက်ဘက်က ကူညီခဲ့လေသည်။ ၁၈၄၇ ခုနှစ်မှစ၍ သူရသမျှ ဝင်ငွေများအားလုံးလိုလိုကိုပင် ပေးလှူပစ်ခဲ့လေသည်။ ဂီတဆရာကြီးဗေးထိုးဗင်၏ အထိမ်းအမှတ် ရုပ်တုဖြစ်မြောက်ရေးတွင် ငွေလိုနေသော အခါ သူ၏အိတ်ထဲကပင် စိုက်ထုတ်ပေးလှူခဲ့သည်။ သူ၏မွေးဖွားရာဇာတိအရပ်တွင် ဆင်းရဲသားများအား ထောက်ပံ့ရန် အမြဲတမ်းရန်ပုံငွေ ဖွင့်လှစ်၍ ကူညီထောက်ပံ့ခဲ့ပေသည်။ ၁၈၄၈ ခုနှစ်တွင် ပြပွဲအလုပ်များကိုစွန့်၍ နန်းတော်တွင် ဂီတညွှန်ကြားသူအဖြစ် အမှုထမ်းပြီးလျှင် ငယ်ရွယ်သူ ဂီတပညာရှင်များအား အစစအရာရာ အကူအညီပေး၍ ချီးမြှင့်ခဲ့လေသည်။ လဇ္ဇသည် သူ့ခေတ်က တေးသီချင်းစပ်ဆိုသီကုံးသူများကဲ့သို့ မထင်ရှားခဲ့သော်လည်း သာယာနာ ပျော်ဖွယ်ဖြစ်သည့် တီးကွက်များကို ထားခဲ့နိုင်လေသည်။ ဟန်ဂေရီ ပြည်သူပြည်သားများနှင့်လိုက်အောင် သူသည် စန္ဒရားတူရိယာ တီးကွက်ဆန်းများကို သာမန်တတ်ရုံနှင့် မတီးနိုင်၊ စန္ဒရားကို တကယ်နိုင်နင်းစွာ တတ်မြောက်သူ များသာလျှင် တီးနိုင်ကြ၏။ လဇ္ဇသည် အယူဝါဒဆိုင်ရာတွင် အထူးရိုသေ ကိုင်ရှိုင်းသူဖြစ်သည့်အတိုင်း ၁၈၆၅ ခုနှစ် အသက် ၅၄ နှစ် အရွယ်တွင် သာသနာ့ဝန်ထမ်းအဖြစ် ဘုန်းကြီးဝတ်ခဲ့၍ မသေမီ ၂၁ နှစ်ပတ်လုံး ရောမ ကက်သလစ်ဂိုဏ်းကြီးတွင် ကျောင်းထိုင်ဘုန်းကြီးအဖြစ်ဖြင့် နေထိုင်ခဲ့လေရာ ၁၈၈၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်လေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟန်ဂေရီ ဂီတပညာရှင်များ
နှင်းမြ
ဒေါ်နှင်းမြကို ကျိုက်မရော အပိုင် ထပ်ကေးရွာ၌ ၁၈၈၇ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ( ၁၀ ) ရက်၊ စနေနေ့တွင် မော်လမြိုင် ဒိုင်းဝန်ကွင်းနေ အမျိုးဘာသာသာသနာကို ပြုစုအားပေး စောင့်ရှောက်ခဲ့သော မွန်သစ်ကုန်သည် သူဋ္ဌေးကြီး ဦးသာညှင်းနှင့် အမိ ဒေါ်ရင်တို့မှ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ မွေးချင်းခြောက်ဦး အနက် ပဉ္စမမြောက် သမီး ဖြစ်သည်။ ဒေါ်နှင်းမြသည် ဝံသာနုဂျီစီဘီအေ သမ္မတ ဦးချစ်လှိုင်၏ နှမအရင်း ဖြစ်သည်။ ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးသာညှင်းသည် သားသုံးယောက် အား အင်္ဂလိပ်စာသင်ကျောင်း၌ ပညာဆည်းပူးစေလျက် သားအကြီးဆုံး ဦးဦးဘော်ကို အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ ဝတ်လုံဘွဲ့ယူရန် စေလွှတ်ပြီး သားလတ် ဦးချစ်လှိုင်နှင့် သားငယ် ဦးမြတ်ငြိမ်တို့အား မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဘွဲ့ယူပြီး အင်္ဂလန်သို့ စေလွှတ်ကာ ဝတ်လုံဘွဲ့ယူစေသော်လည်း သမီးတို့ကိုမူ အိမ်၌ ပင် ကျောင်းများကဲ့သို့ နံနက်ချိန်၊ မွန်းလွဲချိန် မှ ညနေချိန်အထိ အသက် ( ၂၀ )တိုင်အောင် အရေး၊ အဖတ်၊ အတွက်တို့ကို အခြေခံမှ စပြီး မြန်မာစာပေ ကျမ်းဂန် ဇာတ်ကြီး ( ၁၀ ) ဘွဲ့၊ သဒ္ဒါသင်္ဂြိုဟ်၊ ဗေဒင် စသည်တို့ကို တတ်ကျွမ်းသည် အထိ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဒေါ်နှင်းမြသည် ပျဉ်းမနား စက်သူဌေး ဦးဖေအောင် နှင့် အိမ်ထောင်ကျ၍ သမီး မမြသန်း၊ ဗိုလ်စိန်တင်နှင့် မောင်ငွေတင် တို့ကို ထွန်းကားခဲ့သည်။ ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ဦးဖေအောင်သည် မျိုးချစ်ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်၍ မော်လမြိုင်မြို့မှ မင်းတိုင်ပင် အမတ် ဖြစ်ခဲ့သည့်နည်းတူ သားသမီးတို့မှာလည်း မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ် ရင့်သန်သူများ ဖြစ်ကြသည်။ ဒေါ်နှင်းမြသည် စီးပွားရေး အမြင်ကျယ်သည့် အပြင် နိုင်ငံခြား ဓနရှင်များနှင့်လည်း အပြိုင်အဆိုင် လုပ်၍ မြန်မာ့စီးပွားရေး ကို မြှင့်တင်ရန် ကြိုးစားလုပ်ကိုင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ သူကိုယ်တိုင်လည်း မော်လမြိုင် ကျားတံတား ဆန်စက် ပိုင်ရှင်ဖြစ်သည်။ ခင်ပွန်းသည် ဦးခင်အောင် နှင့်အတူ ကွပ်ကဲအုပ်ချုပ်ကာ စပါးကို အကြီးအကျယ်ဝယ်ယူပြီး ဂျာမနီ နိုင်ငံနှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ်ရောင်းချခဲ့သည်။ သတ္တုတွင်း မိုင်းများ ဖြစ်သော သထုံနယ် ဇင်းကျိုက်တောင်ရှိ ရန်ကြီးအောင် သတ္တုမိုင်းနှင့် လှိုင်းဘွဲ့နယ် ဒေါနတောင်ခြေရှိ ပြည်စိုးမိုင်းအပြင် မြိတ်ခရိုင်မှ ဘုတ်ပြင်းမိုင်း တို့ကိုလည်း ဒေါ်နှင်းမြကိုယ်တိုင် ဦးစီးအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ထိုမိုင်းများမှ ထွက်သော သံနှင့် ဝူလ်ဖရမ်တို့ကို ဟယ်ဖရင်စမစ် အင်္ဂလိပ်ကုမ္ပဏီမှ တဆင့် အနောက်နိုင်ငံသို့ တင်ပို့ရောင်းချခဲ့သည်။
တိုင်းပြည်နှင့် အမျိုး ဘာသာ သာသနာကို ချစ်မြတ်နိုးသော စိတ်ဖြင့် အစ်ကိုကြီး ဝံသာနု ခေါင်းဆောင် ဦးချစ်လှိုင်နှင့် အတူ နိုင်ငံရေးကို ငွေအား၊ လူအားနှင့် ကိုယ်ပင်ပန်း စိတ်ပင်ပန်း ခံကာ အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီးများကို နိုင်ငံချစ်စိတ်နှင့် စည်းရုံးညီညွတ်အောင် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ အဘက်ဘက်က ငွေကြေး ပြည့်စုံပြီး ဖြစ်၍ အေးအေး စားနိုင်သော်လည်း မနေခဲ့ဘဲ နိုင်ငံရေးကို ဇောက်ချ၍ လုပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၂၉ ခုနှစ် ဥပဒေပြုကောင်စီတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ အမျိုးသမီးများ အမတ်ရွေးနိုင်ခွင့် ရှိလာသောအခါ ဒေါ်နှင်းမြသည် မော်လမြိုင်မှ တွဲရေး အမတ်လောင်းအဖြစ် နှင့် အရွေးခံခဲ့ရ၍ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပထမဆုံး မင်းတိုင်ပင် အမတ် ဖြစ်ခဲ့သည်။
ဒေါ်နှင်းမြသည် မင်းတိုင်ပင်အမတ်ဘဝတွင် မြန်မာအမျိုးသမီးများ မျက်စိပွင့်စေရန် စည်းရုံးဟောပြော လှုံ့ဆော်ပေးခဲ့သည့်အပြင် သဿမေဓ အခွန်မပေးရန်၊ အသက် ( ၁၈ ) နှစ် ပြည့်သော အမျိုးသမီးတိုင်း မဲဆန္ဒပေးနိုင်ခွင့် ရရန် စသော ဥပဒေတို့ကို အဆိုသွင်းခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ဒေါ်နှင်းမြသည် ဆရာတော်ဦးဥတ္တမအား အင်္ဂလိပ်အစိုးရက ထောင်ဒဏ်ပေးလိုက်သောအခါ ဒေါ်နှင်းမြတို့ ဝံသာနုအမျိုးသမီးများ စည်းဝေးကြပြီးလျင် နိုင်ငံခြား ကုန်များကို သပိတ်မှောက်၍ တိုင်းရင်းဖြစ် ပင်နီ နှင့် ထဘီများကို ဝတ်ဆင်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၄၅ ခု၊ ဩဂုတ်လတွင် ဂျပန်စစ်ပြီး၍ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ဖဆပလတည်ထောင်သည့်အခါ ဒေါ်နှင်းမြသည် မိမိတိုက်မှာပင် ဖဆပလ ဖွင့်လှစ်စေပြီး အမြဲ အစည်းအဝေး ပြုလုပ်ခွင့်ပေးခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းသည် ဒေါ်နှင်းမြအား အထူး ခင်မင်၍ ရင်းရင်းနှီးနှီးအရေးတယူ အလည်လာတိုင်း တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ဘိလပ်သို့ ဗိုလ်ချုပ်တို့ လွတ်လပ်ရေး တောင်းဆိုဖို့ သွားသည့်အခါ ဒေါ်နှင်းမြသည် ကြိုးစားပမ်းစား လှည့်လည် အလှူခံ၍ ဟောပြောကောက်ခံ စုဆောင်းပေးခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ကျဆုံးသွားပြီးနောက် ဖဆပလ အမတ်လောင်း ရွေးသောအခါ ဒေါ်နှင်းမြကို စာရင်းမှ ချန်လှပ်ခဲ့သော်လည်း ဒေါ်နှင်းမြကား သဘောထားကြီးစွာဖြင့် ဝိုင်းဝန်းကူညီမြဲ ကူညီခဲ့သည်။
ဒေါ်နှင်းမြသည် ဆရာကြီး သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း ဦးစီး ပါဝင်ဆောင်ရွက်နေသည့် ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေးအဖွဲ့ ၌လည်း ပါဝင်၍ အကြံဉာဏ်များ တင်ပြခဲ့သည်။ ထို့နောက် လောကုတ္တရာဘက်သို့ ကူးပြောင်း၍ အလှူဒါနနှင့် တရားဘာဝနာကို အချိန်ပြည့်ဆောင်ရွက် ရင်း ၁၉၇၄ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ( ၂၈ ) ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့၊ အသက် ( ၈၇ ) နှစ်အရွယ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့လေသည်။
‌ဂျော်ဆာရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
‌ဂျော်ဆာရွာ(Jausar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ မြစ်ဆုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၄၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြစ်ဆုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၅ ဦး၊ မ ၃၀၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၄၈ ဦး နေထိုင်သည်။
နမ့်ဖတ်ရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
နမ့်ဖတ်ရွာ (Namhpat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ နားစံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၇၄၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားစံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၄၁ ဦး၊ မ ၅၈၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၂၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အနာထပိဏ္ဍိကသုတ်
(၃)သုတ် ရှိပါသည်။
အနာထပိဏ္ဍိကနတ်သားက ဘုရားရှင်အား ဇေတဝန်ကျောင်းတော်ကြီး၌ သံဃာတော်များနှင့် ဘုရားရှင်တို့ သီတင်းသုံးနေတော်မူသည်။ မိမိ၏ပီတိ ပွားများ ရာဖြစ်ပုံ၊ သတ္တဝါတို့ စင်ကြယ် ကြောင်းတရားငါးပါး၊ ပညာရှိအမျိုးကောင်းသား၏ အရိယာမဂ်တရားတို့၌ စင်ကြယ် ကြောင်းအကျင့်၊ အရှင်သာရိပုတ္တရာ၏ ရဟန်တော် အားလုံးထက် သီလ, ပညာ (ကိလေသာ ငြိမ်းအေးမှု) ဥပသမဂုဏ်အားဖြင့် မြင့်မြတ်ပုံတို့ကို ဂါထာလေးဂါထာဖြင့် လျှောက်ထားပုံ၊ ဘုရားရှင်က ရဟန်းတော်တို့အား ပြန်လည် မိန့်ကြားတော်မူပုံ၊ အရှင်အာနန္ဒာ၏ အနုမာနဉာဏ်စွမ်းအင်တို့ကို ဟောပြရာသုတ်။
မကျန်းမမာဖြစ်နေသော အနာထပိဏ်သူဌေး၏ ပင့်လျှောက်ချက်အရ အရှင်သာရိပုတ္တရာသည် အရှင်အာနန္ဒာနှင့် အနာထပိဏ်သူဌေးအိမ်သို့ ကြွရောက်၍ ကျန်းမာရေးသတင်းမေးပါသည်။ အနာထပိဏ်သူဌေးက “မိမိ မကျန်းမမာဖြစ်နေပါကြောင်း၊ ဝေဒနာများ တိုးပွားနေပါကြောင်း” လျှောက်ထားပါသည်။
အရှင်သာရိပုတ္တရာက “ကျောင်းဒါယကာ ရတနာသုံးပါးကို မကြည်ညိုသူ သီလမရှိသူ, မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ, မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပ, မိစ္ဆာဝါစာ, မိစ္ဆာကမ္မန္တ မိစ္ဆာအာဇီဝ, မိစ္ဆာဝါယာမ မိစ္ဆာသတိ, မိစ္ဆာသမာဓိ, မိစ္ဆာဉာဏ, မိစ္ဆာဝိမုတ္တိ-တို့နှင့် ပြည့်စုံသောသူသည် ကွယ်လွန် ပြီးနောက် အပါယ်လေးပါးသို့ ကျရောက်ရမည်။ ယင်းတရားတို့သည် သင့်မှာမရှိ၊ သင်သည် ရတနာသုံးပါးကို ကြည်ညိုသည့် သဒ္ဓါ, အရိယကန္တသီလနှင့် ပြည့်စုံမှု၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိ သမ္မာသင်္ကပ္ပ၊ သမ္မာဝါစာ, သမ္မာကမ္မန္တ, သမ္မာအာဇီဝ, သမ္မာဝါယာမ, သမ္မာသတိ သမ္မာသမာဓိ, သမ္မာဉာဏ, သမ္မာဝိမုတ္တိ-တို့နှင့် ပြည်စုံမှုကို အကြိမ်ကြိမ် အဖန်ဖန် ရှုမြင်သည်ရှိသော် သင်၏ ဝေဒနာတို့သည် တခဏချင်း ပျောက်ကင်းပေလိမ့်မည်ဟု တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ ခွဲစိတ်၍ ဟောကြားတော်မူပါသည်။ အနာထပိဏ် သူဌေးလည်း ထိုနည်းအတိုင်း ရှုမှတ်သည်ရှိသော် အနာထပိဏ်သူဌေး၏ သန္တာန်၌ ဖြစ်ပေါ်နေသော ဝေဒနာတို့သည် တခဏချင်း ပျောက်ကင်းကုန်၏။
အနာထပိဏ်သူဌေးသည် မိမိအတွက်ချက်ပြုတ်ထားသော ဆွမ်းအုပ်ဖြင့် အရှင်နှစ်ပါးအား ဆွမ်းဆက်ကပ်ပါသည်။ ဆွမ်းဘုဉ်းပေးအပြီး အရှင်သာရိပုတ္တရာက “သဒ္ဓါ, သီလ, ပသာဒ, ဓမ္မဒဿနတရားလေးပါးနှင့် ပြည့်စုံသူသည် “အဒလိဒ္ဒ” = လူချမ်းသာမည်ပုံ၊ အသက်ရှင်ရကျိုးနပ်ပုံ၊ ဤတရားလေးပါနှင့် ပြည့်စုံအောင် အားထုတ်သင့်ပုံ”တို့ကို အနုမောဒနာ ဒေသနာအဖြစ် ဟောတော်မူပါသည်။
အဋ္ဌကထာ၌ -မိစ္ဆာဉာဏနှင့် မိစ္ဆာဝိမုတ္တိတို့ကိုလည်းကောင်း၊
ဋီကာ၌ -မိစ္ဆာပစ္စဝေက္ခဏာနှင့် မိစ္ဆာဝိမုတ္တိတို့ကိုလည်းကောင်း ဖွင့်ပြ ထားပါသည်။ --- အနာထပိဏ်သူဌေးက မိမိမကျန်းမမာဖြစ်နေပါကြောင်း, မိမိထံသို့ ကြွတော် မူပါရန် လျှောက်ထားသဖြင့် အရှင်အာနန္ဒာမထေရ်သည် အနာထပိဏ်သူဌေးအိမ်သို့ ကြွတော်မူပြီး “ဒါယကာသူဌေး ရတနာသုံးပါး၌ မကြည်ညိုခြင်း, သီလမရှိခြင်းဟူသော တရာလေးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော အကြားအမြင်မရှိသော ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်သည် ထိတ်လန့် တုန်လှုပ်မှု, သေရမည်ကိုကြောက်လန့်မှုဖြစ်၏။ ရတနာသုံးပါးကြည်ညိုခြင်း, သီလရှိခြင်း ဟူသော တရာလေးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော အကြားအမြင်ရှိသော အရိယာသာဝကသည် ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်မှုမှ သေရမည်ကိုကြောက်လန့်မှု မဖြစ်ဟု တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ ဟောတော်မူပါသည်။
အနာထပိဏ်သူဌေးက ဒေသနာတော်အဆုံး၌ မိမိသေရမည်ကို မကြောက်ပုံနှင့် ထိုတရားလေးပါး မိမိ၌ ရှိနေပုံကို လျှောက်ထားပါးသည်။ အရှင်အာနန္ဒာက “လူဘဝ အရတော်ပုံ၊ သောတာပန် အရိယာသာဝက ဖြစ်ပုံကို ဖြေကြားပေ၏” ဟု မိန်တော်မူသည့်သုတ်။
မုံသန်းပြင်ရွာ
မုံသန်းပြင်ရွာ
ငြိမ်းချမ်းအောင်ရွာ၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်
ငြိမ်းချမ်းအောင်ရွာ (Nyeinchanaung)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်၊ လက်ပန်လှကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၁၉၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လက်ပန်လှကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၆၀၄ ဦး၊ မ ၈၇၉၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၄၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သရက်တောရွာ၊ ကျွန်းဒိပ်
သရက်တောရွာ၊ ကျွန်းဒိပ်
ကြခတ်ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်
ကြခတ်ရွာ (Kyakhat)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ ကြခတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၀၉၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကကုဓသုတ်
ဘုရားရှင် သာကေတမြို့အနီး အဉ္ဇနတောဝယ် သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ကကုဓဗြဟ္မာ၏ ‘နှစ်သက်မှု “စိုးရိမ်မှု” “မမွေ့လျော်မှု” မရှိခြင်းကို မေးလျှောက်သဖြင့် ဖြေကြားတော်မူသည့်သုတ်။
ကွင်းစခန်းရွာ၊ ဂရမ်း
ကွင်းစခန်းရွာ၊ ဂရမ်း
ကျွဲလမ်းရွာ၊ ကြုံကြီး
ကျွဲလမ်းရွာ၊ ကြုံကြီး
NGC 179
NGC 179 သည် စီတပ် ကြယ်စုတန်းမှ အလင်းနှစ် ၃.၃ မီလီယံ ကွာဝေးသည့် နှစ်ဖက်ခုံး ဂယ်လက်ဆီဖြစ်သည်။ ယင်းအား ၁၈၈၆ ခုနှစ်တွင် Francis Preserved Leavenworth ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ထီးတပလောရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်
ထီးတပလောရွာ(Hteetapalaw)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ မြဝတီခရိုင်၊ မြဝတီမြို့နယ်၊ တီသဲလယ်(မောခီး)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၃၆၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြဝတီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သပြေကျွန်းရွာ၊ အချွိန်ပြင်
သပြေကျွန်းရွာ၊ အချွိန်ပြင်
ဂျင်းခါးစေ့ရွာ
ဂျင်းခါးစေ့ရွာ
ကင်ဂိုအွန်
ကင်ဂိုအွန်(၂ ဇူလိုင် ၁၉၉၁ မွေး)သည် တောင်ကိုရီးယား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်ကာ ဝေဖန်သံညံခဲ့သော A Muse (၂၀၁၂)ရုပ်ရှင်ကားဖြင့် ပွဲဦးထွက်လာခဲ့သည်။ မှုခင်းသည်းထိတ်ရင်ဖို Monster (2014) နှင့်  Coin Locker Girl (2015) တို့တွင် ပါဝင်ခဲ့သလို သိုင်းဇာတ်လမ်းတွဲ Memories of the Sword (2015)၌လည်း ပါခဲ့သည်။ ၎င်းနောက် tvN ဇာတ်လမ်းတွဲများဖြစ်သော Cheese in the Trap (2016)နှင့် Guardian: The Lonely and Great God (2016)တို့၌လည်း ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးအဖြစ် ပါဝင်သည်။
ဝေခွဲမရ(A Muse) နှင့် စန်းပွင့်ခြင်း
၂၀၁၂ ၌ ကင်သည်ဝေခွဲမရဇာတ်ကား၌ ယောက်ျားနှစ်ဦး၏ နှောင်ကြိုးကို သဘောပေါက်လာသူ ၁၇ နှစ်အရွယ် အထက်တန်းကျောင်းသူ အွန်ဂျိုအဖြစ် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ရာ မီဒီယာများ၏ ဝေဖန်မှုနှင့် အာရုံစိုက်မှုကို ခံရသည်။  သူ့သရုပ်ဆောင်မှုက ထိုနှစ်၏ အကောင်းဆုံး မျက်နှာသစ် မင်းသမီးဆုကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။
၂၁ နှစ်ရှိနေပြီဖြစ်သည့်တိုင် တီဗီရုပ်ရှင်များ၌ တခန်းမှ မပါဖူးသူ ကင်သည် ကျောင်းတုန်းက ပြဇာတ်နှင့် ထုတ်လုပ်ရေးအနည်းအကျဉ်း၌သာ သရုပ်ဆောင်ဖူးလေသည်။ သူငယ်ချင်းများ၏ သိကျွမ်းဖွဲ့ပေးမှုကြောင့် ဝေခွဲမရရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာ ဂျန်ဂျီဝူးနှင့် တွေ့စဉ်ပင် ရုပ်ရှင်အတွက် လူရွေးပွဲခေါ်နေကြောင်း သတိမပြုမိပေ။ ဒါရိုက်တာနဲ့ စကားစမြည်ပြောပြီးနောက် လူတွေ့စစ်ဆေးတာလည်း ပြီးသွားတယ်၊ ဘာမှပြင်ဆင်ဖို့ အချိန်တောင် မရလိုက်ဘူးလေဟု ကင်က ပြောပြသည်။ လူတွေ့စစ်ဆေးခံရသူ သရုပ်ဆောင် ၃၀၀ ကျော်ထဲမှ သူမအရွေးခံရသည်။  ဒေါသထွက်စရာကောင်းသော ဇာတ်လမ်းကျောရိုးဖြစ်လျက်ပင် ရုပ်ရှင်ထဲ၌ လိင်ဇာတ်ဝင်ခန်း ၂ ခန်း ပါလေရာ ကင်သည် မရိုက်ကူးမီတွင် စိတ်ရှုပ်ထွေး၍ ရှက်ကြောက်ခဲ့ရသည်ဟု ဝန်ခံသည်။ သို့သော် ကင်မရာများ စတင်ရိုက်ကူးသည့်အခါ ဇာတ်ကောင်စရိုက်၌ စုံးစုံးနစ်မျောသွားခဲ့သည်။   ဂျန်ကပြောသည်မှာ ကင်သည် အဆိုပါ ရုပ်ရှင်ကြောင့်သာ မွေးဖွားလာခြင်းဟု ဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံးပိုင်းရိုက်နေတုန်းက သူ့မျက်နှာအမူအရာကို ခင်ဗျားတို့ တွေ့စေချင်စမ်းတယ်၊ ဇာတ်လမ်းရိုက်ကူးစတုန်းကနဲ့ လုံးလုံးလျားလျား ကွာခြားသွားပြီ၊ သူက သူအတွက်ကော အခြားသူတွေအတွက်ကော ဘယ်လောက် အဖိုးတန်တဲ့သူလဲဆိုတာ နားလည်သွားတဲ့ ပုံမျိုး၊ ကိုယ့်မှာ ကိုယ်ပိုင်အလှနဲ့ လုပ်နိုင်စွမ်းရှိတယ်ဆိုတာကို သဘောမပေါက်တဲ့လူတယောက်မှာ ရှိတဲ့ အရည်အချင်းမျိုး သူက ပြခဲ့တာပါဟု ပြောသည်။
သူမအလုပ်အကိုင်နှင့် ပတ်သက်၍ ခံစားချက်ကို ပြောရာတွင် ကင်က စတိတ်စင်ပေါ်မှာ ပထမဆုံးအကြိမ် ရပ်နေတုန်းက အရမ်းစိတ်လှုပ်ရှားခဲ့တယ်၊ ကျမရဲ့ လက်ကျန်ဘဝကိုလည်း ဒါကိုပဲ လုပ်သွားရမယ်ဆိုရင် သိပ်ပင်ပန်းမှာပဲလို့ တွေးမိပြီးတော့၊ ဒါပေမယ့်လည်း ဒုတိယအကြိမ် ဖျော်ဖြေတော့ ကျောမှာအတောင်ပံပေါက်နေသလိုပဲ ပီတိဖြစ် ခံစားရတယ်၊ စတိတ်စင်ပေါ်ကကို မဆင်းချင်တော့ဘူးဟူ၍ ပြောသည်။   ကြော်ငြာများတွင် သိပ်မပါတော့ရန် ဆုံးဖြတ်ချက်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ နောက်ရုပ်ရှင်ကားတွေ ရွေးချယ်ရာမှာ ကျမရဲ့ပုံရိပ် ဒါမှမဟုတ် အရှည်ကို သိပ်မတွေးဖြစ်ခဲ့ဘူး၊ ကျမစိတ်ပူနေတာက စီးပွားရေးကြော်ငြာတွေမှာ သရုပ်ဆောင်ခဲ့တာတွေက ကျမရဲ့ ဇာတ်ရုပ်ကို ထိခိုက်သွားမလား ဆိုတာပဲဟု ပြောခဲ့သည်။
ရုပ်ရှင်သို့ ပြန်လှည့်ခြင်း
ဝေခွဲမရဇာတ်ကားပြီးနောက် ကမ်းလှမ်းမှုများစွာ ရရှိခဲ့သော်လည်း နှစ်နှစ်ခန့် နားရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်ပြီး ဘွဲ့အပြီးထိတက်ရန် ကျောင်းသို့ ပြန်သွားခဲ့ပေသည်။ ၂၀၁၄ ၌ ငွေရောင်ပိတ်ကားပေါ်သို့ ပြန်လှည့်လာခဲ့သည်၊ သည်းထိတ်ရင်ဖို Monster ဇာတ်လမ်းတွဲ၌ စွယ်စုံရကြောင်း ပြခဲ့သည်၊ ရက်စက်သော ကွင်းဆက်လူသတ်သမား၏ အသတ်ခံခဲ့ရသော ညီမ၏ အစ်မ မသန်စွမ်းအမျိုးသမီးအဖြစ် သရုပ်ဆောင်ပြီး ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှု၊ မုန်းတီးမှုနှင့် လက်စားချေလိုမှုတို့ကြောင့် စိတ္တဇဖြစ်လုနီးနီး ဖြစ်ပုံကို သရုပ်ဖော်ခဲ့သည်။
၂၀၁၅ ၌ ၁၉၈၀ ခုနှစ်ကဂျပန်ဝတ္ထု Coin Locker Babies ကို အခြေတည်ထားသော မီးရထားဘူတာရုံရှိ အခပေးလော့ကာထဲ စွန့်ပစ်ထားခံရပြီး ငွေတိုးချေးစားသူ လုပ်ငန်းရှင်မကြီးက မွေးစားလိုက်ပြီးနောက်ဆုံး လုပ်ငန်းများကို ပိုင်ဆိုင်ရသူ မိန်းကလေးငယ်အကြောင်း ရိုက်ကူးထားသည့် Coin Locker Girl တွင် ကင်ဟဲဆူးနှင့်အတူ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။   နောက် ကင်သည် သိုင်းကား Memories of the Sword ဇာတ်လမ်းတွဲ၌ သူ လေးစားသော စံပြုပုဂ္ဂိုလ် မင်းသမီး ဂျွန်ဒိုယွန်နှင့်အပြိုင် သရုပ်ဆောင်ရလေသည်။   ထိုနောက်တွင်ကား နိုင်လိုမင်းထက်ဆန်သော ရှေ့နေအဖြစ် The Advocate: A Missing Body ၌ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ရုပ်သံပွဲဦးထွက်
တူညီသော ခေါင်းစဉ်နှင့် ဝက်တူးဇာတ်လမ်းပေါ် အခြေခံထားသည့် ရုပ်သံစီးရီး Cheese in the Trap နှင့် ပွဲဦးထွက်လာခဲ့သည်။   --- သရုပ်ဆောင် ထူးချွန်ခြင်းကြောင့် မျက်နှာသစ် ရုပ်သံမင်းသမီးအတွက် ပေစန်ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။ အဘွားနှင့် ပြန်ပြေလည်သော ဇာတ်လမ်း မိသားစုစတိုင် ကနိုလာ ရုပ်ရှင်တွင် ခေါင်းဆောင်ပါဝင်ရသည်။ ထိုနှစ်တွင်ပင် ကင်အွန်စွတ်ရေးသားသည့် စိတ်ကူးယဉ်အချစ်ဇာတ်လမ်းတွဲ အစောင့်အရှောက်၊ အထီးကျန်နတ်ကြီးတွင် ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးအဖြစ် ပါဝင်သည်။
ပုဂ္ဂိုလ်ရေး
ဩဂုတ် ၂၀၁၆ တွင် ကင်၏အကျိုးဆောင်က ထုတ်ပြန်သည်မှာ နောက်တက်သရုပ်ဆောင် ရှင်ဟာကျွန်းနှင့် ရည်ငံနေသည်ဟု ဖြစ်၏။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယား အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ
လီကျန် (၁)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တွင်းထွက်ပစ္စည်း
ကမ္ဘာမြေကြီး၏ မြေလွှာတွင် ကျောက်အမျိုးမျိုး ပါဝင်ကြသည်။ ထိုကျောက်အမျိုးမျိုးတို့သည် ခနိဇ (ဝါ) တွင်းထွက်ပစ္စည်းများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ကျောက်တွင် တွင်းထွက်ပစ္စည်း တစ်မျိုးတည်းသာ ပါဝင်သည်လည်း ရှိသည်။ နှစ်မျိုးမက ပါဝင်သည်လည်း ရှိသည်။ သဘာဝအလျောက် ပေါ်ပေါက်သော ဆားကျောက်များတွင် သိပ္ပံနည်းအရ ဆိုဒီယမ် ကလိုရိုက်ခေါ် ဆားဓာတ်ချည်း သက်သက်ပါသည်။ ဂျစ်ပဆမ်ခေါ် ကျောက်တွင် ကယ်လဆီယမ် ဆာလဖိတ်ဓာတ်ချည်း သက်သက်ပါသည်။ သို့ရာတွင် ဂရက်ဖိုက်ကျောက်၌မူကား လချေး၊ ဖဲလစပါး (စဉ့်ကျောက်တစ်မျိုး) ဟူသော ပစ္စည်းတို့ ပါဝင်ကြသည်။ ဤကဲ့သို့သော မြေလွှာရှိ ကျောက်အမျိုးမျိုးတို့ကို ဖန်တီးပေးသော ပစ္စည်းတို့သည် တွင်းထွက်ပစ္စည်းများ ဖြစ်ကြသည်။
တွင်းထွက်ပစ္စည်းတွင် ဒြပ်စင်အများ ပါဝင်သော်လည်း၊ ဓာတ်သဘောအရ ဒြပ်ပေါင်းများအဖြစ် ပေါင်းစပ်သောကြောင့် ယင်းတို့ကို ထုချေခွဲစိတ်ရုံဖြင့် လွယ်ကူစွာ ခွဲထုတ်ရန် မဖြစ်နိုင်ချေ။ ရေနှင့် ပြဒါးမှလွဲလျှင် သဘာဝအလျောက် တွေ့ရသော တွင်းထွက်ပစ္စည်းမှန်သမျှကို အခဲအဖြစ်သာ တွေ့ကြရသည်။ ကျောက်မီးသွေးသည် အလွန်ရှေးကျသောခေတ်က ပေါက်ရောက်ခဲ့သည့် သစ်ပင်များ၏ အကြွင်းအကျန်ဖြစ်၍ တွင်းထွက်ပစ္စည်း အစစ်မဟုတ်ချေ။ သို့သော် တွင်းထွက်ပစစည်းနည်းတူ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း၊ တွင်းထွက်ပစ္စည်း၏ ဂုဏ်အင်္ဂါများရှိခြင်းကြောင့် ယေဘုယျအားဖြင့် တွင်းထွက်ပစ္စည်းအနေနှင့်ပင် ယူဆထားကြသည်။
သိပ္ပံပညာရှင်တို့သည် ယနေ့အထိ တွင်းထွက်ပစ္စည်းပေါင်း ၂၀၀၀ ကျော်ကို တွေ့ရှိခဲ့ကြပြီးဖြစ်သည်။ ယင်းတို့အနက် အမျိုး ၂၀၀ ခန့်ကို ကျောက်များတွင် အတွေ့ရများ၍ အများဆုံးတွေ့ရသော ပစ္စည်းများမှာ အမျိုး ၃၀ ခန့်ရှိသည်။ တွင်းထွက်ပစ္စည်းတို့သည် များသောအားဖြင့် ရှားပါး၍သော်လည်းကောင်း၊ အချို့မှာ လှပသောကြောင့်သော်လည်းကောင်း အဖိုးတန်သည်။
ဒြပ်စင်အချို့ကို တွင်းထွက်ပစ္စည်းအနေနှင့် တွေ့ရတတ်၍ ထိုသို့တွေ့ရသော ဒြပ်စင်များသည် ဓာတ်သဘောအားဖြင့် ထကြွမှု အနည်းဆုံးဖြစ်ကြသည်။ ပလက်တီနမ်၊ ကန့်၊ ကာဗွန်နှင့် ရွှေတို့မှာ အဆိုပါ ဒြပ်စင်မျိုး ဖြစ်ကြသည်။ ဆိုဒီယမ်၊ ကယ်လဆီယမ်နှင့် ကလိုရင်းတို့ကဲ့သို့ ဓာတ်သဘောအားဖြင့် ထကြွသော ဒြပ်စင်များကိုမူ ဒြပ်ပေါင်းများအဖြစ်ဖြင့်သာ အမြဲတမ်းတွေ့ရလေသည်။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဆီလီကွန်ဒြပ်ပေါင်းများ ပါဝင်သော တွင်းထွက်ပစ္စည်းကို အများဆုံး တွေ့ရသည်။ ဖဲလစပါးနှင့် လချေးတို့သည် ဆီလီကွန်ဒြပ်ပေါင်းများ ပါဝင်သော တွင်းထွက်ပစ္စည်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ကာဗွန်ဒြပ်ပေါင်းများကိုလည်း အနှံ့အပြားတွေ့ရ၍ အတွေ့ရ အများဆုံးမှာ ကယ်လဆိုက်ခေါ် ကယ်လဆီယမ် ကာဗွန်နိတ်ဖြစ်သည်။ တွင်းထွက်ပစ္စည်း အသီးသီးတွင် အပေါများဆုံး ပါဝင်သော ဒြပ်စင်မှာ အောက်စီဂျင်ဖြစ်သည်။ ဟင်မတိုက်ခေါ် တွင်းထွက်သံရိုင်းသည် သံနှင့် အောက်စီဂျင်တို့ ပါဝင်သော ဒြပ်ပေါင်းဖြစ်၍ ဆီလီကာဟု ခေါ်သော ကျောက်သလင်းမှာ ဆီလီကွန်နှင့် အောက်စီဂျင်တို့ ပေါင်းစပ်နေသော ဒြပ်ပေါင်းများဖြစ်သည်။
ထင်ရှားသော ဂုဏ်သတ္တိများ
တွင်းထွက်ပစ္စည်း အသီးသီးတွင် သီးခြားထင်ရှားသော ဂုဏ်သတ္တိများရှိသည်။ ဥဒါဟရုဏ်အားဖြင့် ကျောက်သလင်းကို အမြဲတမ်း ပုံစံတစ်မျိုးတည်း အနေနှင့်သာ တွေ့ရသည်။ မာကျောပုံ၊ သိပ်သည်းပုံ၊ တောက်ပပုံ၌လည်းကောင်း အလင်းနှင့်အပူတို့ကို ပို့ဆောင်ပေးရာ၌လည်းကောင်း အမြဲပင် တပြေးညီရှိသည်။ တွင်းထွက်ပစ္စည်း၏ ဂုဏ်အင်္ဂါများသည် ပေါင်းစပ်ပါရှိသော ဒြပ်စင်များပေါ်တွင် မူတည်သည်။
တွင်းထွက်ပစ္စည်းတို့၏ အပျော့အမာကို တိုင်းတာရန်အတွက် အပျော့ဆုံးဖြစ်သော ကန့်ကူမှ အမာဆုံးဖြစ်သော စိန်အထိ ပစ္စည်း ၁၀ မျိုးကို အမှတ် ၁ မှ ၁၀ အထိပေးကာ စံတင်ဇယား ပြုလုပ်ထားသည်။ တွင်းထွက်ပစ္စည်းများကို ယင်းတို့၏ သိပ်သည်းဆဖြင့်လည်း အမျိုးအစား ခွဲခြားနိုင်၍ အခြားနည်းများဖြင့်လဲ ခွဲခြားနိုင်သေးသည်။
တွင်းထွက်ပစ္စည်း အမျိုးမျိုး
တွင်းထွက်ပစ္စည်းများကို သတ္တုရောင်ထွက်သောပစ္စည်းနှင့် သတ္တုရောင်မဲ့သောပစ္စည်းဟူ၍ နှစ်မျိုးခွဲခြားနိုင်သည်။ သတ္တုရောင်ထွက်သော တွင်းထွက်ပစ္စည်းသည် အလင်းပိတ်တတ်သည်။ သတ္တုရောင်မဲ့သော တွင်းထွက်ပစ္စည်းသည် အလင်းပေါက်တတ်ပြီး များသောအားဖြင့် ဖန်နှင့်ဆင်တူသည်။ သတ္တုရောင်ထွက်သော တွင်းထွက်ပစ္စည်းတို့သည် များသောအားဖြင့် လေး၍ ရွှေ၊ ငွေ၊ ခဲ၊ သံ၊ သံဖြူနှင့် သွပ်တို့ကို ထိုပစ္စည်းမျိုးမှ ရရှိသည်။ သတ္တုရောင်မဲ့သော တွင်းထွက်ပစ္စည်းတို့သည် များသောအားဖြင့် ပေါ့၍ ကျောက်သလင်း၊ ကယ်လဆိုက်နှင့် ဖဲစပါးတို့ ပါဝင်သည်။
တွင်းထွက်ပစ္စည်းများ ဖြစ်ပေါ်လာပုံ
တွင်းထွက်ပစ္စည်းအားလုံးတို့သည် ရှေးဦးအခါက ရေတွင် ပျော်ဝင်နေသော ပျော်ရည်အဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ အပူတိုက်၍ အရည်ကျိုထားသကဲ့သို့ ပျော်နေသော အရည်မျိုးအဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း တည်ရှိခဲ့ကြရာမှ အောက်ပါနည်း သုံးနည်းအနက် တစ်နည်းနည်းဖြင့် အခဲဘဝသို့ ရောက်လာကြသည်ဟု ယူဆရသည်။
ပထမနည်းမှာ ဆားပြည့်ဝပျော်ဝင်ရည်မှ ဆားပွင့်များ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သကဲ့သို့ ရှေးကပင်လယ် သမုဒ္ဒရာ၊ အင်းအိုင်များတွင် တွင်းထွက်ပစ္စည်းများ ပျော်ဝင်လျက်ရှိသော ပျော်ဝင်ရည်တို့သည် တဖြည်းဖြည်း ခန်းခြောက်လာရာမှ ပျော်ဝင်နေသော ပစ္စည်းများသည် တဖြည်းဖြည်း ပုံဆောင်ခဲပွင့်များ ဖြစ်လာကြသည်။ တွင်းထွက်ဆိုဒါ၊ လက်ချားနှင့် သိန္ဓောဆားစသည်တို့မှာ ထိုနည်းအတိုင်း ဖြစ်ပေါ်လာသော တွင်းထွက်ပစ္စည်းများဖြစ်သည်။ သဘာဝအလျောက် ဆားပျော်ရည်များ တည်ရှိရာတို့အနက် အရေးအကြီးဆုံးမှာ ပင်လယ်သမုဒ္ဒရာဖြစ်သည်။
တစ်ခါတစ်ရံ တွင်းထွက်ပစ္စည်းများ ပျော်ဝင်နေသော ရေသည် ရေပူစမ်းရှိရေကဲ့သို့ အလွန်ပူသည်။ ကာလကြာညောင်းသော် ထိုရေသည် တဖြည်းဖြည်း အေးလာသောကြောင့်ဖြစ်စေ အငွေ့ပျံသွားသောကြောင့်ဖြစ်စေ ပျော်ဝင်နေသော ပစ္စည်းတို့သည် အနည်ထိုင်၍ အခဲအဖြစ်ဖြင့် ပေါ်ပေါက်လာကြသည်။ ဤနည်းဖြင့် မြေအောက်တွင် ကျောက်သလင်း၊ ကယ်လဆိုက်၊ ဂျပ်ပဆမ်နှင့် ရွှေစသည်တို့ ပါဝင်သော အကြောများ ဖြစ်ထွန်းလာခဲ့ကြသည်။
ဒုတိယနည်းမှာ အငွေ့ဘဝမှ အခဲဘဝသို့ ပေါင်းစုဖြစ်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ တွင်းထွက်ပစ္စည်းအချို့သည် မြေအောက်၌ ရှေးအခါက ဓာတ်ငွေ့အဖြစ် တည်ရှိခဲ့ကြဟန် တူသည်။ ထိုနောက် အဆိုပါဓာတ်ငွေ့တို့သည် တစ်နည်းနည်း အားဖြင့် မြေမျက်နှာပြင်သို့ လွတ်မြောက်ထွက်လာကြရာမှ အေးလာ၍ စုခဲသွားကြသည်။ ကန့်မှာ ဤကဲ့သို့ စုခဲဖြစ်ပေါ်လာသော တွင်းထွက်ပစ္စည်း တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
အချို့တွင်းထွက်ပစ္စည်းများသည် အလွန်ကြီးမားသော အပူရှိန်ကြောင့် အရည်ပျော်နေရာမှ ပုံဆောင်ခဲများ ဖြစ်လာကြသည်။ ဤအရည်မျိုးသည် ရုတ်တရက်အေး၍ ခဲသွားလျှင် ချော်တုံးချော်ခဲကဲ့သို့ အစိုင်အခဲ ဖြစ်သွားသည်။ သို့သော် တဖြည်းဖြည်းအေး၍ ခဲသွားပါမူ ဆားပျော်ဝင်ရည်မှ ဆားပွင့်များ ပေါ်ထွက်လာသကဲ့သို့ ပျော်ဝင်နေသော ပစ္စည်းများသည် ပုံဆောင်ခဲများအဖြစ် သီးခြား ဖြစ်ထွန်းလာကြသည်။ ကျောက်သလင်းနှင့် ဖဲလစပါးတို့မှာ ဤတတိယနည်းဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ကြသော တွင်းထွက်ပစ္စည်းတို့၏ သာဓကပင်ဖြစ်သည်။
တွင်းထွက်ပစ္စည်းတို့၏ အရေးကြီးပုံ
ကျောက်မီးသွေးနှင့် ရေနံသည် အထက်က ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း စင်စစ်အားဖြင့် တွင်းထွက်ပစ္စည်းများ မဟုတ်ကြသော်လည်း သာမန်အားဖြင့် တွင်းထွက်ပစ္စည်းဟု ယူဆထားကြသည်။ ဤပစ္စည်းနှစ်မျိုးသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အရေးအကြီးဆုံး လောင်စာများဖြစ်သည်။ လူတို့သည် ရေ၏ လှုပ်ရှားမှုမှ လျှပ်စစ်ဓာတ် စွမ်းအင်ကို ထုတ်ယူရရှိသည်။ ထိုနည်းတူ ယခုခေတ် လုပ်ငန်းများအတွက် မရှိမဖြစ် အသုံးဝင်သော သတ္တုမဟုတ်သည့် တွင်းထွက်ပစ္စည်းများကိုလည်း မြေအောက်မှ တူးဖော်ရရှိသည်။
တွင်းထွက်ပစ္စည်း အသီးသီး၏ ကျေးဇူးကြောင့် အက်ဆစ်၊ မြေဩဇာ စသည်တို့နှင့်တကွ ဓာတ်ဆား အမျိုးမျိုးကို ဖော်စပ်နိုင်ကြသည်။ ဖန်ထည်၊ ကြွေထည်၊ အိုးခွက်နှင့် အုတ်အမျိုးမျိုးကိုလည်း ပြုလုပ်နိုင်ကြသည်။ အရောင်ဆေး အမျိုးမျိုးနှင့် ခဲတံ၊ မင်တံ စသော စာရေးကိရိယာ အမျိုးမျိုးကို ဖန်တီးနိုင်ကြသည်။ စက်ဘီး၊ မော်တော်ကား၊ သင်္ဘော၊ လေယာဉ်ပျံ၊ ကြေးနန်း၊ ဓာတ်ပုံ၊ ရေဒီယို၊ ရုပ်မြင်သံကြားစက်မှ စ၍ စက်အမျိုးမျိုး၊ ယာဉ်အမျိုးမျိုး၊ အသုံးအဆောင် အမျိုးမျိုးကိုလည်း တည်ဆောက်နိုင်ကြသည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် တွင်းထွက်ပစ္စည်းများသာ မရှိပါက များပြားလှစွာသော နေ့စဉ် အသုံးအဆောင် ပစ္စည်းကိရိယာများကို ပြုလုပ်ဖန်တီးနိုင်ကြမည် မဟုတ်သဖြင့် လူနေမှုအခြေအနေသည်လည်း ယခုလောက် တိုးတက်နိုင်စရာ အကြောင်းမရှိချေ။
ဂျွန်ကိ
အင်္ဂလိပ်စာပေသမိုင်းတွင် ထင်ရှားသော ကဗျာစာဆိုတဦးဖြစ်သည့် ဂျွန်ကိသည် ၁၇၉၅ ခုနှစ်တွင် လန်ဒန်မြို့၌ ဖွားမြင်သည်။ သူ၏ ဖခင်မှာ အညတြ မြင်းထိန်းတစ်ဦးသာ ဖြစ်သောကြောင့် သားဖြစ်သူအား အထက်တန်း ပညာရပ်များကို သင်ကြားရန် တက္ကသိုလ်သို့ မစေလွှတ်နိုင်ခဲ့ရှာဘဲ သာမန်စာသင်ကျောင်းကလေးတွင်သာ ပညာသင်ကြားစေခဲ့ရသည်။
ဂျွန်မှာ ငယ်စဉ်ကပင် မဟုတ်မခံစိတ်ဓာတ်နှင့် မြင့်မြတ်သော သဘောထားရှိသူဖြစ်ရာ ကျောင်းသားတိုင်း ဆရာတိုင်းကပင် သူ့ကို ချစ်ခင်ကြလေသည်။ အထူးသဖြင့် သူနေသောကျောင်းမှ ဆရာကြီး၏သားနှင့် ချစ်ကျွမ်းတဝင် ခင်မင်ခဲ့ရာ ဤအချက်သည်ပင် ဂျွန်၏ နောင်ရေးကို ဖန်တီးခဲ့သော အကြောင်းတစ်ခု ဖြစ်လာလေသည်။
အင်္ဂလိပ်လူမျိုး ကဗျာဆရာတို့သည် အများအားဖြင့် ဆိတ်ငြိမ်သာယာသော တောရွာဒေသများတွင် အချိန် ကုန်လွန် စေတတ်ကြသော်လည်း ဂျွန်ကိမှာမူ သူ၏ ကလေးဘဝကို စည်ကားလှသော လန်ဒန်မြို့တော်ကြီးတွင်သာ ကုန်လွန်စေ ခဲ့ရလေသည်။ အလှအပကို သဘောကျတတ်ခြင်းကား ကိ၏ နဂိုဓာတ်ခံပင် ဖြစ်၏။ 'အလှ သည် သစ္စာ၊ သစ္စာသည် အလှ' ဤကား ကိ၏ ဝမ်းတွင်းပါ ယုံကြည်ချက်ဖြစ်သည်။ ကိအဖို့ လောကကြီးတွင် အရေးအကြီးဆုံးသော အရာတစ်ခုတည်း သာရှိ၏။ ထိုအရာသည် အခြားမဟုတ် အလှပင်ဖြစ်၏။ ကိသည် သူနှင့် တစ်ခုတည်းပေါ်ပေါက်လာသော ရှဲလီ၊ ဝမ်ဇဝပ် စသည့် ကဗျာစာဆိုကြီးများကဲ့သို့ ကမ္ဘာ ကြီးကို ပြောင်းလဲလို၊ တော်လှန်လိုသော ဆန္ဒရှိသည့် စာဆိုမျိုး မဟုတ်ချေ။ အလှအပတည်းဟူသော သာယာသည့် လောကဝယ် စိတ်ကူးယဉ်ကာ ပျော်မွေ့နေလိုသော စိတ်ကူးယဉ် အလှစာဆို (ဝါ) အနွဲ့စာဆိုတစ်ဦးသာလျှင် ဖြစ်ပေသည်။
၁၈၈၁ ခုနှစ်တွင် မိဘနှစ်ပါး ကွယ်လွန်လေရာ ကိသည် ကျောင်းမှထွက်ပြီးသော် ဆရာဝန်တစ်ဦးထံတွင် လက်ထောက် အဖြစ် လုပ်ကိုင်ရ၏။ သို့ရာတွင် ထိုလုပ်ငန်းတွင် စိတ်မဝင်စားဘဲ ကဗျာလင်္ကာများ စီကုံးရေး သားသည့်ဖက်သို့သာ စိတ်ယိုင်လျက်ရှိသည်။ ထိုကြောင့် ဆေးဝါးကုသသည့် လုပ်ငန်းကို စွန့်ပယ်ကာ သူဝါသနာစူးရှသော စာဆိုလောကသို့ ဝင်ရောက် ခဲ့သည်။ ကိသည် သူ၏ ပထမဆုံးကဗျာစာအုပ်ကို ၁၈၁၇ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့ရာ စာပေအကဲခတ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ပြင်းထန်စွာ ဝေဖန် ရှုတ်ချခြင်းကို ခံရသည်။ သို့ရာတွင် စိတ်ပျက်ခြင်းမရှိဘဲ 'အင်ဒင်မီယွန်'အမည်ရှိ ကဗျာ ရှည်ကြီးတစ်ပုဒ်ကို နောက်ထပ် ရေးသားထုတ်ဝေပြန်သည်။ ထိုကဗျာမှလည်း စာပေဝေဖန်ရေးသမားများ၏ အပြစ်ပြောဆိုခြင်း ခံရပြန်၏။ ထိုကြောင့် ကိသည် သူ့ကဗျာများ၏ ချွတ်ယွင်းချက်များကို ကိုယ်တိုင် သိမြင်ရကား ထိုကဗျာတို့ကို ကောင်းသည်ထက်ကောင်းအောင် ထပ်မံပြုပြင်ရေးသားခဲ့၏။
ကိ၏ နောက်ပိုင်းကဗျာစုကား အင်္ဂလိပ်စာပေလောကတွင်မည်သည့်အခါမျှ တိမ်မြှုပ်သွားနိုင်တော့မည် မဟုတ်သော ကဗျာ အညွန့်အဖူးများ ဖြစ်လေသည်။ သို့ရာတွင် ကဗျာပါရဂူ ကိမှ စိတ်လက် ချမ်းချမ်းသာသာ နေရသည်ဟူ၍ မရှိရှာဘဲ နုနယ်ပျိုမျစ် အသက် ၂၆ အရွယ်တွင် အီတလီနိုင်ငံသို့ ဆေးကုသွားရင်း ချောင်းဆိုးသွေးပါရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်အနိစ္စ ရောက်ခဲ့လေသည်။
ဥက္ကန်ရွာ၊ ဥက္ကန်
ဥက္ကန်ရွာ၊ ဥက္ကန်
ကွမ်းခြံချောင်ဓနုံးရွာ၊ ကျွန်းဒိပ်
ကွမ်းခြံချောင်ဓနုံးရွာ၊ ကျွန်းဒိပ်
မကြီးကန်ရွာ၊ မကွေးမြို့နယ်
မကြီးကန်ရွာ (Magyikan)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မကွေးမြို့နယ်၊ မကြီးကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၇၈၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မကြီးကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၂၆ ဦး၊ မ ၃၅၈၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၇၀၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မကွေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကန့်ဘလာချောင်းရွာ၊ ပြင်ဘိုးကြီး
ကန့်ဘလာချောင်းရွာ၊ ပြင်ဘိုးကြီး
ကြက်သွန်နီ
ကြက်သွန်နီသည် အော်လီယံ (Allium) မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သော အော်လီယံဆက်ဖာ (Allium cepa) မျိုးစိတ် ဖြစ်သည်။ မြေပေါ်တွင် ထောင်မတ်နေသော အညှောက်(vertical shoot) ပါရှိသည်။ ၎င်းသည် ကြက်သွန်ဖြူနှင့် မျိုးစိတ်ချင်းနီးစပ်သည်။ အလယ်ပိုင်း အာရှဒေသတွင် ကြက်သွန်နီအရိုင်းများ ပေါက်ရောက်သည်။ ကြက်သွန်နီကလေး ကို သီးသန့်မျိုးစိတ်အဖြစ် သတ်မှတ်လေ့ရှိသည်။
ပုံသဏ္ဌာန်
အပင် ပင်ပျော့ ပင်ငယ်မျိုးဖြစ်သည်။ အမြင့် ၁ ပေခန့်ထိရှိသည်။ ပင်စည်မှာ ဥ၏ အောက်ခြေတွင် ရှိပြီး အနည်းငယ် မာကျော၍ အဝိုင်းငယ်ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်။ ၎င်းမှ အမြစ်များ ဖြာထွက်သည်။ အရွက် အရွက်စုပြုံထွက်သည်။ ပြွန်ပုံရှိပြီး ပြောင်ချော၍ ပျော့ပျောင်းသည်။ အခေါင်းပါသည်။ အပေါ်ဘက်သို့ သေးသွယ်၍ ကျဉ်းမြောင်းသွားသည်။ ရွက်ထိပ်ချွန်သည်။ အစိမ်းရင့်ရောင် ရှိသည်။ ရွက်ရင်းဖြူသည်။ အပွင့် လုံးဝိုင်းသော ထီးပုံသဏ္ဌာန် ပန်းခိုင်တွင် ကြယ်ပုံပန်းပွင့်အဖြူလေးများ ပွင့်၏။ ပွင့်ဖတ်အုံ ရှည်မျောမျော ပုံရှိပြီး ထိပ်ချွန်သည်။ ဝတ်ဆံဖိုတိုင်မှာ ပွင့်ချပ်ထက် ရှည်သည်။ ပြာသို၊ တပို့တွဲတွင် ပွင့်သည်။ ဥ နီညိုရောင်ရှိပြီး လုံးဝိုင်းသည်။ ဥအပေါ်ယံကို ပါးလွှာသော အဖတ်များဖြင့် အထပ်ထပ် ဖုံးအုပ်နေသည်။ အတွင်း၌ အရည်ရွှမ်းသော အသားဖတ်များ ရှိ၏။
အသုံးဝင်ပုံများ
ကြက်သွန်နီကို ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်အဖြစ် ကမ္ဘာ့လူမျိုးပေါင်းစုံတို့တွင် အသုံးပြုကြသည်။ ကြက်သွန်နီဥ (bulb) အပြင် ကြက်သွန်မြိတ်ကိုလည်း စားသုံးနိုင်သည်။ ယခုအခါ ကြာရှည်ခံအောင် အအေးခံ၍လည်းကောင်း၊ အခြောက်ခံရေထုတ်၍လည်းကောင်း၊ အမှုန့်ပြုလုပ်၍လည်းကောင်း သိုလှောင်ကြသည်။ အရှေ့တိုင်းသားများက ကြက်သွန်နီကို ဟင်းထဲထည့်ချက်စားသည့်အပြင် ပါးပါးလှီး၍ လတ်လတ်ဆတ်ဆတ် အစိမ်းစားကြသော်လည်း ဥရောပတိုင်းသားများကမူ ဟင်းထဲတွင်သာ ထည့်ချက်ပြီး စားလေ့ရှိကြသည်။ ကြက်သွန်နီမျိုးပေါ်မူတည်၍ အချို၊ အစပ်၊ အမွှေး အရသာစုံရှိသည်။ ကြက်သွန်နီကို ရှာလကာရည်နှင့် နှပ်၍ သနပ်ပြုလုပ်၍လည်း စားသုံးကြသည်။ ဩစတြေးလျနိုင်ငံတွင် အရန်ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်အဖြစ် ငါးဟင်းတွင် ထည့်သုံးသည်။ ဗြိတိန်တွင် ဒိန်ခဲ (cheese) နှင့် ရောနယ်၍ သနပ်ပြုလုပ်စားလေ့ရှိသည်။ အီရန်၊ အိန္ဒိယ နှင့် ပါကစ္စတန်တို့တွင် နေ့စဉ်စားသုံးရသော အခြေခံအစားအစာအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
ကြက်သွန်နီအမှုန့်
ကြာရှည်ခံအောင် စီမံပြုပြင်ထားသော ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်အမှုန့်ဖြစ်သည်။ ရေထုတ်ထားသော ကြက်သွန်နီများကို ညက်နေအောင်ကြိတ်ပြီး အမှုန့် ပြုလုပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ များသောအားဖြင့် အနံ့ပြင်းသော ကြက်သွန်နီမျိုးကို ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ ကြက်သွန်နီမှုန့်ပြုလုပ်လေ့ရှိသောအမျိုးများမှာ ကြက်သွန်နီအမှုန့်သည် ခွေးများအတွက် အဆိပ်အတောက်ဖြစ်စေသည်။
ကြက်သွန်နီစားသုံးမှုသမိုင်း
လွန်ခဲ့သောနှစ်ထောင်ပေါင်းများစွာကတည်းကပင် ကြက်သွန်နီကို လူသားတို့ စားသုံးခဲ့ကြသည်။ ကြေးခေတ် ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းများနှင့် ဘီစီ(၅၀၀၀) ခေတ်က ကျောက်လက်နက်များတွင် ကြက်သွန်နီကို စားသုံးခဲ့ကြောင်း သဲလွန်စများတွေ့ရသည်။ သို့ရာတွင် ကြက်သွန်နီကို စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ကြောင်း အထောက်အထားများကိုကား မတွေ့ရပေ။ ရှေးဟောင်းသုတေသန ဆိုင်ရာ ခိုင်လုံသော အထောက်အထားများအရ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း (၂၀၀၀)ကျော်က အီဂျစ်ပြည်တွင် ကြက်သွန်နီ စိုက်ပျိုးခဲ့ကြောင်း အထောက်အထားများကို တွေ့ရသည်။
ကြက်သွန်နီသည် ပျံ့နှံ့ပေါက်ရန် လွယ်ကူသည်။ ရှေးခေတ် အီဂျစ်လူမျိုးများသည် ကြက်သွန်နီ၏ လုံးဝန်းကျစ်လျစ်သောပုံပန်းနှင့် အလွှာအထပ်ထပ် ရှိနေခြင်းကြောင့် အသက်ရှည်စေသည်ဟုယုံကြည်ကာ ကြက်သွန်နီကို ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။
ရှေးအီဂျစ်အားကစားသမားတို့သည် ကြက်သွန်နီကသွေးလှည့်ပတ်မှုကို ညီမျှအားကောင်းစေသည်ဟု ယုံကြည်ကာ ကြက်သွန်နီအများအပြားစားသုံးကြသည်။ ရောမ ဂလေဒီယေတာ တို့သည် ကြွက်သားများ သန်မာစေရန် ကြက်သွန်နီနှင့်ပွတ်တိုက်ပေးကြသည်။ ကြေးစားအငှားခ ပေးချေရာတွင် ကြက်သွန်နီပမာဏဖြင့် ပေးလေ့ရှိသည်။ အောင်ပွဲရ၍ ဆုချလျှင်လည်း ကြက်သွန်နီကို ဆုအဖြစ် ပေးလေ့ရှိသည်။ ဆရာဝန်များကလည်း ချောင်းဆိုးခြင်း၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်းများမှ သက်သာစေရန်၊ မြွေဆိပ်ပြေစေရန်နှင့် ဆံပင်ကျွတ်ခြင်းမှ ကင်းဝေးစေရန်အတွက် ကြက်သွန်နီကို ဆေးအဖြစ်ညွှန်းခဲ့ကြသည်။ ကြက်သွန်နီသည် အမေရိကတိုက်သို့ ၁၄၉၂ခုနှစ်တွင် ကိုလံဘတ်စ် နှင့်အတူ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် အမေရိကတွင် ကြက်သွန်နီအရိုင်းများ ရှိနှင့်ပြီးဖြစ်သည်။ ဒေသခံ အင်ဒီးယန်းတို့သည် ကြက်သွန်နီအရိုင်းကို စားသုံးကြသည်။ အမျိုးသမီးများ သားမြုံခြင်းကို ကုသရန်အတွက်လည်း ကြက်သွန်နီကို ဆေးအဖြစ် ဆရာဝန်များက ညွှန်းခဲ့ကြသည်။ အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန် ခွေး၊ ကြောင်၊ နွားများကိုပါ ကြက်သွန်နီ တိုက်ကျွေးခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ယခုခေတ် လေ့လာတွေ့ရှိချက်များအရ ကြက်သွန်နီသည် အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်များ၏ အစာချေဖျက်ခြင်းကို အဆိပ်အတောက် ဖြစ်စေနိုင်သည်။