cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nashville sound
မူရင်း
Nashville sound ကို Decca Records, RCA Records နှင့် Columbia Records များ(Nashville, Tennessee) ဝန်ထမ်းများမှ တီထွင်ခဲ့ကြသည်။ Steve Sholes, Owen Bradley နှင့် Bob Ferguson စသော မန်နေဂျာများနှင့် မှတ်တမ်းတင်အင်ဂျီနီယာ Bill Porter တို့ပါဝင်ခဲ့သည်။ သူတို့သည် honky tonk ပုံစံ၏ အစိတ်အပိုင်းများနှင့် ၁၉၅၀ pop ဂီတ၏ အစိတ်အပိုင်းများကို ပေါင်းစပ်၍ တီထွင်ခဲ့ကြသည်။ pop ဂီတတည်ဆောက်ပုံနှင့်ထုတ်လုပ်မှုများကို အသုံးပြုထားသည်။ ထုတ်လုပ်သူများသည် Nashville A-Team ဟုအသိများသော စတူဒီယိုဂီတသမားများအုပ်စုကို အားထားယုံကြည်ကြသည်။ အလိုက်သင့်ပြောင်းလဲပြီးဖန်တီးစေခဲ့သည်။ Anita Kerr Quartet သည် ၁၉၆၀အစောပိုင်း၏ အဓိကနောက်ခံအဆိုအုပ်စုဖြစ်သည်။ ၁၉၆၀တွင် Time မဂ္ဂဇင်းမှ Nashville ကို Hollywood ၏ ဒုတိယအကြီးဆုံး မှတ်တမ်းတင်ဌာန ဖြစ်လာခဲ့သည်။
Nashville sound ဟူသော ဝေါဟာရကို ၁၉၅၈တွင် Music Reporter မှ Jim Reeves နှင့် Time မဂ္ဂဇင်းမှ Reeves အကြောင်းဆောင်းပါးတွင် ထုတ်ဖော်ပြခဲ့သည်။ အခြား ရှာဖွေလေ့လာသူများသည် ကွဲပြားသော မှတ်တမ်းများ၌ Nashville sound ၏စတင်တည်ထောင်မှုကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ ၁၉၅၆ နိုဝင်ဘာမှ Ferlin Husky ၏ Gone မှတ်တမ်းတွင် Nashville sound သို့ ရည်ညွှန်းစေခဲ့သည်။ Jim Reeves ၏ Four Walls သည် ၁၉၇၅ ဖေဖော်ဝါရီ မှတ်တမ်းတွင် ပထမဆုံး Nashville sound မှတ်တမ်း ဖြစ်သည်။ RCA အခြေစိုက် ထုတ်လုပ်သူနှင့် ဂီတာသမားများသည် ပထမတီထွင်မှုဖြစ်သော Don Gibson ၏ Oh Lonesome Me ကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။
ရန်ကုန်အလွန် (ရုပ်ရှင်)
ရန်ကုန်အလွန် သို့မဟုတ် Beyond Rangoon သည် ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင်ရိုက်ထားသော ဒါရိုက်တာ John Boorman မှ Laura Bowman (Patricia Arquette မှသရုပ်ဆောင်၏) အကြောင်းကို ရိုက်ကူးထားသော ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် မြန်မာပြည် ၈၈၈၈ သပိတ်မှောက်နေသည့် အချိန်တွင် အမေရိကန်သူတစ်ယောက် မြန်မာပြည်သို့ လည်ပါတ်သွားချိန်နှင့် တိုက်ဆိုင်၍ ဖြစ်ပျက်ခဲ့သော အရာများကို သရုပ်ဖော်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ရုပ်ရှင်ကားကို မလေးရှားနိုင်ငံရှိ ပီနန်မြို့ နှင့် တခြားသော နေရာများတွင် ရိုက်ကူးခဲ့ပြီး၊ တကယ့်အဖြစ်အပျက်ကို ပြန်လည်ရိုက်ကူးထားသည့် ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။
ထိုဇာတ်ကားတွင် Bowman သည် မထင်မှတ်ပဲ၊ ဒီမိုကရေစီရရှိရန် နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားနေကြသည့် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများနှင့် ပူးပေါင်းမိသွားကာ၊ ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် ဦးအောင်ကိုနှင့်အတူ မြန်မာပြည်တွင် လည်ပါတ်ခဲ့သည်။ မြန်မာပြည်တွင် ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒပြနေသော ကျောင်းသားများကို မဆလ စစ်အစိုးရမှ ဆိုးရွားစွာ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းမှုများကြောင့်၊ ကျောင်းသားများသည် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ထွက်ပြေးခဲ့ကြရသည့် ပုံရိပ်ကိုလည်း သရုပ်ဖော်ထားသည်။
Laura Bowman ၏ သား နှင့် ခင်ပွန်းသည် ၎င်းတို့၏အိမ် ခိုးဖောက်ခံရာတွင် အသက်ခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ အမဖြစ်သူမှ ဖြစ်ပျက်ခဲ့သော အရာများကို မေ့ပျောက်နိုင်ရန် မြန်မာပြည်သို့ အလည်အပါတ်သွားရန် အကြံပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာပြည်သို့ရောက်သောအခါ ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်း မှ ဒီမိုကရေစီလမ်းကို ထောက်ခံကြသော သူများအား ကြမ်းတမ်းစွာ ကိုင်တွယ်ခဲ့ပုံနှင့်၊ မြန်မာပြည်၏ အနာဂတ် ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဦးဆောင်နေသည့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ပထမဦးဆုံး မြင်ဘူးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြသည် ပစ်မိန့်ပေးနေသည့် ကြားမှ သတ္တိရှိစွာ၊ လက်နက်များ ချိန်ထားသော စစ်သားများကြားထဲသို့ ရဲဝံ့စွာ ဖြတ်သွားခဲ့ပြီး၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သို့ ဗိုလ်မှူးမှ ပစ်ရန် အမိန့်ပေးနေသော်လည်း မည်သည့် စစ်သားမျှ မပစ်ဝံ့ပေ။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အဖြစ် ဂျပန်မင်းသမီး Adelle Lutz မှ သရုပ်ဆောင်သည်။
Laura Bowman ၏ နိုင်ငံကူးလက်မှတ် ပျောက်သောအခါ မြန်မာပြည်မှ ထွက်မရဖြစ်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်အသစ် မရမီ အချိန်တွင် ရန်ကုန် အနီးတဝိုက် လည်ပါတ်ရန်ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီးနောက်၊ ပါမောက္ခဟောင်း ဦးအောင်ကို ၊ ဒီမိုကရေစီရေး ကြိုးပန်းနေကြသော ကျောင်းသားများ၊ ဘုန်းကြီးများ နှင့်တွေ့ဆုံခဲ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် စစ်အစိုးရမှ သူ့ကို ရန်သူ သူပုန် စာရင်းတွင် ထည့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
ရုပ်ရှင်ကားတောက်လျှောက်တွင် စစ်သားများကြားမှ လွတ်မြောက်ရန် မြန်မာနိုင်ငံမှ လျှို့ဝှက်ထွက်ပြေးကြရပုံကို သရုပ်ဖော်ထားပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ဒေါက်တာဖြစ်သူ Laura သည် ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ဆက်လက်နေထိုင်ရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်ပြီး၊ မြန်မာပြည်မှ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်လာကြသည့် ဒုက္ခသည်များကို ဆေးကုသကာ ဇာတ်လမ်းကို အဆုံးသက်ထားသည်။
နောက်ဆုံး စာတမ်း မထိုးမီတွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ပုံကို ဖော်ပြပြီး၊ သူမ၏ ဘဝ ဇာတ်ကြောင်းကို ပြောပြကာ စာတမ်းထိုး အဆုံးသတ်သည်။
မြင့်ဦးရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
မြင့်ဦးရွာ (Myintu)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ ကျီရပ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၆၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျီရပ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၁၀ ဦး၊ မ ၁၂၇၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၈၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကမာလမ်း
ကမာလမ်း
ကျုံသနောင်ရွာ၊ မရမ်း
ကျုံသနောင်ရွာ၊ မရမ်း
ခလာ့ကထောင်ရွာ၊ တနိုင်းမြို့နယ်
ခလာ့ကထောင်ရွာ(Hkalarkahtaung)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ တနိုင်းမြို့နယ်၊ ဒနိုင်ယန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၂၂၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တနိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စက်ကုန်းရွာ၊ သရက်ချို
စက်ကုန်းရွာ၊ သရက်ချို
ကုန်းစုံရွာ၊ မိုင်းကောင်
ကုန်းစုံရွာ (Koneson)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ မိုင်းကောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၅၈၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းကောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၁၅ ဦး၊ မ ၆၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၁၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခေါင်းမီးခိုးငှက်နှုတ်သီးထူ
ခေါင်းမီးခိုးငှက်နှုတ်သီးထူ (Psittiparus gularis) သည် ငှက်မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အင်ဒိုချိုင်းနား၊ ဟိမဝန္တာတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိမဝန္တာတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
အေးပုံစုရွာ၊ မရမ်း
အေးပုံစုရွာ၊ မရမ်း
ဂျွန် လင်နွန်
ဂျွန်လင်နွန်အား လီပါပူးလ်မြို့ရှိ လီပါပူးလ်အမျိုးသမီးဆေးရုံတွင် မွေးဖွာခဲ့သည်။ ဖခင် အယ်ဖတ် လင်နွန်နှင့် မိခင် ဂျူနီယာလင်နွန်တို့၏ သားဖြစ်သည်။ ဂျော့ဟယ်ရီဆန်၊ ပေါ်လ် မက်ကာဒ်နီတို့နှင့်အတူ သည် ဘီတယ်လ်စ်တီးဝိုင်းအား လီပါပူးလ်မြို့တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ အဖွဲ့သို့ ရင်ဂို စတားရ် ဝင်ရောက်လာခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်းတွင် တဟုန်ထိုးအောင်မြင်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့၏ အလွန်စိတ်ကျေနှပ်စရာကောင်းသည့် တေးဂီတနှင့် သီဆိုဖျော်ဖြေမှုသည် ပရိသတ်အား စိတ်လှုပ်ရှားစေသည်။ မန်နေရာ ဘရိုင်ယန် အပ်စတိန်းနှင့် တေးသံသွင်း ဂျော့မာတင်တို့ကလည်း သည်ဘီတယ်လ်တီးဝိုင်း ဖျော်ဖြေပွဲများတွင် အထူးအောင်မြင်လာစေရန်အတွက် ကူညီပေးခဲ့ကြသည်။
ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ် အဆိုတော်များ ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ် အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ
အုတ်ရှစ်ခင်ရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
အုတ်ရှစ်ခင်ရွာ (Okeshitkhin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ မိချောင်းဂေါင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၂၁၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိချောင်းဂေါင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၅ ဦး၊ မ ၁၈၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၇၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထယ်ပန်းရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
ထယ်ပန်းရွာ(Htepan)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်ခရိုင်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ ဖွီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၉၃၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖွီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၅ ဦး၊ မ ၃၅၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းတပ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နားစံရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗိုတဲထန်ခေါ်ရွာ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်
ဗိုတဲထန်ခေါ်ရွာ (Botehtankhaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်၊ ဗိုတဲလာနူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၉၇၂ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နန်းယွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပိုင်ကလားကြီးရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
ပိုင်ကလားကြီးရွာ(Paingkalargyi)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ ပုဇွန်မြောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၉၉၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခင်းမဲအိဂျိဘူတာ
ခင်းမဲအိဂျိဘူတာ (欽明路駅 ခင်းမဲအိဂျိ- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ယာမဂုချိခရိုင်၊ အိဝခုနိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခနောင် (အရှေ့)
ခနောင် (အရှေ့)
မီးလောင်ကွင်းရွာ၊ သပြေကုန်း
မီးလောင်ကွင်းရွာ၊ သပြေကုန်း
ကျုံသမျှင်ရွာ၊ မရမ်း
ကျုံသမျှင်ရွာ၊ မရမ်း
ဘေရိဝါဒကဇာတ်
ဧကကနိပါတ် - ၆။ အာသီသဝဂ် -၅၉- ဘေရိဝါဒကဇာတ်။ ။ အဖန်ဖန်သားကို တား၍ နားမထောင်သဖြင့် ပျက်စီးရသော စည်တီးသမား သားအဖ အကြောင်း။
ဆုံးမခက်လှအတိတ်ပြ
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသောမြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အဆုံးအမခက်သော ရဟန်းတစ်ပါးရှိလေ၏။ ရဟန်းတို့သည် ထိုရဟန်းကို မြတ်စွာဘုရားထံ ဆောင်ယူသွားကြရာ မြတ်စွာဘုရားသည်“ရဟန်းတို့ ... ဤရဟန်းသည် ယခုအခါမှသာ အဆုံးအမခက်သည် မဟုတ်၊ ရှေးအခါကလည်း အဆုံးမခက်ဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသည်း။
ဖခင်မြစ်တားမနာကြား
လွန်လေပြီးသောအခါဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် စည်တီးမျိုး၌ဖြစ်၍ရွာငယ်တစ်ခုတွင် နေလေ၏။
တစ်ရံသောအခါဗာရာဏသီပြည်ဝယ်နက္ခတ်ပွဲသဘင် ဖြစ်လတ်သော် ထိုပွဲသဘင်ဝယ် စည်ကို အခစားတီး၍ပစ္စည်းဥစ္စာကို ယူမည်ဟု ကြံစည်လျက် သားကိုခေါ်၍ ပွဲသဘင်သို့သွားကာ စည်ကိုတီးသဖြင့်ဥစ္စာများစွာ ရလေ၏။
ပွဲသဘင်ပြီး၍မိမိတို့နေရာ ရွာငယ်သို့ ပြန်လာသောအခါ ခရီးအကြားဝယ် သူခိုးတို့နေရာတော်သို့ရောက်လျှင် စည်ကို ဆက်ကာ ဆက်ကာ မပြတ်တီးနေသော သားကို အဘသည်“အမောင် ...စည်ကို မပြတ် မတီးပါနှင့်၊ ခရီးသွားသော မင်းကြီးစည်ပမာ ရံခါ ရံခါသာ တီးပါ” ဟုဆုံးမ တားမြစ်လေ၏။
နားမထောင်ကပျက်စီးရ
သားလည်း အဘ တားမြစ်သည်ကိုမနာယူဘဲ စည်သံဖြင့် သူခိုးတို့ကို ပြေးစေမည်ဟု ပြောဆိုတာ မပြတ်သာ တီးလေ၏။သူခိုးတို့လည်း ရံခါရံခါသာ တီးသော စည်သံကို ကြားရလျှင် မင်းကြီးစည်သံ ထင်မှတ်၍အတန်ငယ် ပြေးပြီးမှ နားထောင်ပြန်ရာ တစ်စပ်တည်း မပြတ် တီးနေသော စည်သံကိုကြားရပြန်သဖြင့် မင်းကြီးစည်သံ မဟုတ်မှန်းသိ၍ တစ်ဖန် ပြန်လာကာ သားအဖ နှစ်ယောက်ကိုရိုက်နှက် ပုတ်ခတ်၍ ပစ္စည်းတို့ကို လုယူသွားကြကုန်၏။
ခိနရှိဘူတာ
ခိနရှိဘူတာ (鬼無駅 ခိနရှိ- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခဂါဝါခရိုင်၊ တခမဆွတ်မြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဘေရိဝါဒကဇာတ်
နားမထောင်ကပျက်စီးရ
“ဟယ်သားမိုက် ... နင် င့ါစကားကို နားမထောင်၊လမ်းသွားရင်း မင်းကြီစည်နှင့် တူအောင် ရံခါ ရံခါသာ တီးပါဟုဆိုလျက် ဆက်ကာ ဆက်ကာမပြတ်တီးသည့်အတွက် သူခိုးတို့ ယူသွားကြသဖြင့် ဆင်းဆင်းရဲရဲ ရှာဖွေစုဆောင်းရသောပစ္စည်းများ ဆုံးပါး ပျက်စီးရချေပြီ” –
ဟု အပြစ်တင်ကာ ပြောဆိုလေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ထိုအခါ စည်တီးသမား သားမိုက်သည် - ယခုအခါ အဆုံးမခက်သော ရဟန်း။
စည်တီးသမားသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဟုဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ကျိုးလိုဆုံးမ၊ မနာက၊ မုချပျက်စီးမြဲ။
(၂) ဆက်ကာ ဆက်ကာ၊ စည်တီးရာ၊ ဥစ္စာသူခိုးဆွဲ။
ငှက်နှုတ်သီးထူညို
ငှက်နှုတ်သီးထူညို (Psittiparus bakeri) သည် ငှက်မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဟိမဝန္တာတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
လွိုင်ကုန်ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
လွိုင်ကုန်ရွာ (Loikon)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ လွိုင်ကုန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၆၂၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွိုင်ကုန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၂၇ ဦး၊ မ ၁၀၃၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၆၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထိန်အင်းရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
ထိန်အင်းရွာ (Hteininn)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ ကျွဲသေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၆၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျွဲသေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၅၅ ဦး၊ မ ၁၂၈၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခရာဒူဂါးရွာ၊ တနိုင်းမြို့နယ်
ခရာဒူဂါးရွာ(Hkayardugar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ တနိုင်းမြို့နယ်၊ ဒနိုင်ယန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၂၃၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တနိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖီးလ် နိုက်တ်
ဖီလစ်ပ် ဟမ်ဆန် နိုက်တ် (Philip Hampson "Phil" Knight) သည် ၁၉၃၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး Nike,Inc. ၏ စတင်တည်ထောင်သူနှင့် ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သည်။ သူသည် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ကုမ္ပဏီ၏အမှုဆောင်အရာရှိချုပ်အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး ဘုတ်အဖွဲ့၏ ဥက္ကဋ္ဌနေရာကိုသာ ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားသည်။၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် Nike ရှိ တန်ဖိုးပေါင်း ယူအက်စ်ဒေါ်လာ ၁၁.၁ ဘီလီယံခန့်ရှိသော နိုက်တ်၏ ရှယ်ယာပိုင်ဆိုင်မှုများမှာ သူ့ကို U.S. တွင် ၂၃ ယောက်မြောက် အချမ်းသာ ဆုံးလူဖြစ်လာစေသည်။ Oregon တက္ကသိုလ်နှင့် Stanford စီးပွားရေးကျောင်းမှ ဘွဲ့ရလာသူဖြစ်သောကြောင့် သူသည် ထိုကျောင်း များကို မီလီယံဒေါ်လာပေါင်းရာကျော် လှူဒါန်းလေသည်။
နိုက်တ်သည် ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် Stanford စီးပွားရေးကျောင်းသမိုင်းတွင် အကြီးကျယ်ဆုံးဖြစ်သည့် အလှူ အတန်းတစ်ခုကို လှူဒါန်းခဲ့သေးသည်။ Oregon မြို့သားဖြစ်သည်နှင့်အညီ သူသည် နောက်ပိုင်းတွင် Nike ကုမ္ပဏီကို အတူ တည်ထောင်သူဖြစ်ခဲ့သည့် Oregon တက္ကသိုလ်ရှိ နည်းပြ Bill Bowerman အတွက် အပြေးပြိုင်ခဲ့ သည်။
အစောပိုင်းနှစ်များ
နိုက်တ်သည် ၁၉၃၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄ ရက်နေ့တွင် Portland, Oregon မွေးဖွားခဲ့ပြီး ရှေ့နေ့ တစ်ယောက်နှင့် သတင်းစာထုတ်ဝေသူတစ်ယောက်၏သားဖြစ်သည်။ နိုက်တ်သည် Portland ရှိ Cleveland အထက်တန်းကျောင်းတွင် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး Phi Gamma Delta (FIJI) တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားအသင်းတွင် အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ခဲ့ပြီး Eugene ရှိ Oregon တက္ကသိုလ်မှ သတင်းစာ ပညာဘွဲ့ကို ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင်ရရှိခဲ့သည်။
သူသည် ကျောင်းတွင် အလယ်အလတ်အပြေးသမားဖြစ်ပြီး Bill Bowerman ၏နည်းပြမှုအောက်တွင် ၄း၁၀ မိုင် အပြေးပြိုင်ကို အကောင်းဆုံးပြေးနိုင်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၇၊ ၁၉၅၈၊ ၁၉၅၉ ခုနှစ်တို့တွင် Varsity Letters ဆုများကို ရရှိခဲ့ သည်။
စီးပွားရေးလုပ်ငန်းကို စတင်စွန့်စားခြင်း
Frank Shallenberger ၏အတန်းတွင်တက်ရင်း အားကစားကိုချစ်မြတ်နိုးသော နိုက်တ်သည် အခြား ချစ်မြတ်နိုးရာအရေးကိစ္စအဖြစ် သူ့ကိုယ်သူ စီးပွားရေးစွန့်ဦးတီထွင်သူတစ်ဦးဖြစ်ကြောင်းသိရှိခဲ့သည်။ နိုက်တ်က Stanford မဂ္ဂဇင်းရှိ ဆောင်းပါးတစ်ခုတွင် “အဲဒိအတန်းကတော့ တကယ်ကိုအံ့အားသင့်စရာ တစ်ခဏပါပဲ။ Shallenberger က စီးပွားရေးစွန့်ဦးတီထွင်သူအမျိုးမျိုးအကြောင်းကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ပြသွားတယ်။ သူကျုပ်ကိုပြောနေတာလို့ ကျုပ်နားလည်လိုက်တယ်” ဟု အတိတ်ကိုပြန်လည်ဖော်ပြခဲ့သည်။
“ဒါဟာငါတကယ်လုပ်ချင်တဲ့ဟာပဲ” လို့ ကိုယ့်ကိုကိုယ်ပြောခဲ့မိတာကို မှတ်မိသေးတယ်။ ထိုအတန်းအတွက် နိုက်တ်သည် စီးပွားရေးကိစ္စတစ်ခုအကြောင်းကို အကောင်အထည်ဖော်ရသည်။
သူ၏စာတမ်း “ဂျပန်ကင်မရာက ဂျာမန်ကင်မရာထက် ပိုကောင်းသလို ဂျပန်အားကစားဖိနပ်က ဂျာမန် အားကစားဖိနပ်ထက်သာမလား” သည် သူဖိနပ်ရောင်းလာစေမိရန်အတွက် လိုအပ်သောအဆိုအကြောင်း ပြချက်တစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။ နိုက်တ်သည် Masters of Business Administration ဘွဲ့ကို ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ရခဲ့သည်။ နိုက်တ်သည် ဘွဲ့ရသောအခါ ကမ္ဘာအနှံ့လှည့်လည်သွားနေခဲ့ရာ ၁၉၆၂ နိုဝင်ဘာလတွင် ဂျပန်ရှိ Kobe မြို့တွင် ရပ်နားခဲ့သည်။
ဤတွင် Kobe ရှိ Onitsuka ကုမ္ပဏီထုတ် Tiger တံဆိပ်အပြေးဖိနပ်များကို စတင်တွေ့ရှိခဲ့ခြင်းဖြစ် သည်။ ဈေးနှုန်းသက်သာပြီး အရည်အသွေးကောင်းကို သဘောကျသောကြောင့် နိုက်တ်သည် အရောင်းအဝယ်လုပ် ရန် ဆက်သွယ်ခဲ့ပြီး Mr.Onitsuka က လက်ခံတွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ဆွေးနွေးတိုင်ပင်ပြီးနောက်တွင် နိုက်တ်သည် အနောက်ဘက် United States နိုင်ငံများအတွက် Tiger အပြေး ဖိနပ်များကို ဖြန့်ဖြူးရောင်းချခွင့်ရရှိသွားလေသည်။
Tiger နမူနာဖိနပ်များသည် Potrland, Oregon တွင် စာရင်းကိုင်တစ်ဦးအဖြစ် လုပ်ကိုင်နေသော နိုက်တ်ထံ သို့ရောက်လာရန် တစ်နှစ်နီးပါးကြာသွားသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဖိနပ်နမူနာများကိုရရှိသွားသောအခါ နိုက်တ်သည် Eugene ရှိ Bill Bowerman ဆီသို့ ဖိနပ် ရောင်းရရန်နှင့် ဩဇာညောင်းထိရောက်သော ထောက်ခံချက်ရရန်မျှော်လင့်ပြီး ဖိနပ်နမူနာ နှစ်ရံပို့လိုက်သည်။ နိုက်တ်အတွက်အံ့ဩစရာမှာ Bowerman သည် ဖိနပ်များကိုမှာယူရုံတင်မက ပိုကောင်းသည့် အပြေးဖိနပ်များအတွက် အကြံဉာဏ်သစ်များပေးပြီး နိုက်တ်နှင့်စပ်တူလုပ်ကိုင်ရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။ သူတို့နှစ်ယောက်သည် Blue Ribbon အားကစားကုမ္ပဏီ Nike အပြေးဖိနပ်၏မွေးနေ့ ၁၉၆၄ ဇန်နဝါရီ ၂၅ နေ့တွင် စတင်လက်တွဲလုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
Nike ၏မူလအစ
နိုက်တ်၏ပထမဆုံးအရောင်းသည် အနောက်မြောက် Pacific တွင် ကျင်းပသောပြိုင်ပွဲ Plymouth Valiant တွင် ဒဏ္ဍာရီတွင်လောက်အောင် ရောင်းခဲ့ရသည်။ ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် ထိုရောင်းရမှုများကြောင့် နိုက်တ်သည် စာရင်းကိုင်အလုပ်မှထွက်လိုက်ကာ Blue Ribbon အားကစားလုပ်ငန်းကို အချိန်ပြည့်လုပ်နိုင်လာစေသည်။ နိုက်တ်၏သူငယ်ချင်းဖြစ်သူ Jeff Johnson က Nike ဟူသောနာမည်ကို အကြံပေးခဲ့သည်။ Nike ဆိုသည်မှာ အောင်မြင်ခြင်းဟူသော အဓိပ္ပာယ်ကိုဆောင်သည့် ဂရိနတ်ဘုရားမတစ်ယောက်၏ အမည်ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အားကောင်းပြင်းထန်သောတံဆိပ်များထဲမှ တစ်ခုအပါအဝင် Nike အမှတ်တံဆိပ်သည် Carolyn Davidson ဆီတွင် ဒေါ်လာ ၃၅ ဖြင့် လုပ်ငန်းအပ်နှံခဲ့သည်။ Nike ဝက်ဘ်ဆိုက်တွင်ဖော်ပြချက်အရ နိုက်တ်က “အဲဒါကိုသိပ်တော့မကြိုက်ဘူး၊ ဒါပေမယ့် ဆက်တော့လုပ်နေမှာပါပဲ” ဟုပြောခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း Nike သည် ၁၉၈၀ တွင် ပြည်သူများအတွက် စတင်ထုတ်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၃ တွင် Davidson ၏ ကုမ္ပဏီတံဆိပ် အတွက် ထည့်ဝင်ငွေများကို မဖွင့်ဟမသိနိုင်သောငွေပမာဏကို ပြန်ပေးခဲ့သည်။
အလုပ်သမားပြဿနာများ
၁၉၉၆ ခုနှစ်ထုတ် “Downsize This!” အမည်ရှိ Michael Moore ၏စာအုပ်တွင် နိုက်တ်ကို “လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ လူလိမ်လူဆိုး” ဟုသမုတ်ခဲ့သည်။ သူတို့ကုန်ပစ္စည်းရရန် အသက် ၁၄ နှစ်အရွယ်ခန့် ကိုယ်ဝန်သည်အမျိုးသမီးလေးများက စက်ရုံအတွက် ဖိနပ် ချုပ်နေရသော Indonesian sweatshops ၏ကြမ်းတမ်းခက်ခဲသော အခြေအနေအကြောင်းကို စာအုပ်ထဲတွင် အကိုးအကားဖြင့်ညွှန်းထားသည်။
ဤပြဿနာကိုဖြေရှင်းနိုင်မည်ဟု လက်ခံယုံကြည်သော မျှော်လင့်ချက်ဖြင့် Moore သည် နိုက်တ်ဆီသို့ သွားခဲ့သည်။ ထိုတွေ့ဆုံခန်းအကြောင်းကို Moore ၏ရုပ်ရှင် The Big One တွင် တွေ့မြင်နိုင်ပြီး Moore သည် CEO အယောက် ၂၀ ခန့်ကို သူ့ရုပ်ရှင်အတွက် တွေ့ဆုံချင်သော်လည်း နိုက်တ်တစ်ယောက်သာ လက်ခံစကားပြောခဲ့သည်။
ပရဟိတလုပ်ငန်းများ
၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် နိုက်တ်သည် Oregon ရှိအားကစားများတွင် အထူးထည့်ဝင်ငွေများ လှူဒါန်းခဲ့သောကြောင့် Oregon Sports Hall of Fame တွင် ရာထူးအပ်နှင်းခံခဲ့ရသည်။ နိုက်တ်သည် အားကစားသမားအတွက် အဓိကကျသော Oregon တက္ကသိုလ်သို့ ဒေါ်လာ ၂၃၀ မီလီယံကို အလှူငွေထည့်ဝင်သင့်ကြောင်း ယုံကြည်ခဲ့သည်။
၂၀၀၇ ဩဂုတ်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် နိုက်တ်နှင့် ဇနီးဖြစ်သူ Penny တို့သည် နောက်ထပ် မီလီယံ ဒေါ်လာ ၁၀၀ ကို Oregon တက္ကသိုလ်အားကစားအသင်းရန်ပုံငွေအဖွဲ့သို့ လှူဒန်းမည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ထိုလှူဒါန်းမှုသည် ကျောင်း၏သမိုင်းတွင် အကြီးကျယ်ဆုံးမှတ်တမ်းတင်စရာဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း နိုက်တ်၏ အားကစားဌာနသို့ လှူဒါန်းထည့်ဝင်ငွေများသည် မကျေနပ်အငြင်းပွားစရာ မပါဘဲနှင့် မလာပေ။
သူ၏ထင်ရှားလှသောလှူဒါန်းငွေများကြောင့် သန်စွမ်းကျန်းမာသော အားကစားစွမ်းရည်မြင့်သူအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ မည်သည့်တက္ကသိုလ်အားကစားပွဲများအတွက်မဆို “အကောင်းဆုံးခုံနေရာ” ကိုရရှိပြီး ဘောလုံးအသင်း အားကစားသမားအဝတ်လဲခန်းတွင် ကိုယ်ပိုင်အဝတ်လဲဗီရိုရရှိကာ အားကစားဆိုင်ရာအဆောက်အဦ မှာ သူ၏ နာမည်၊ စာကြည့်တိုက်မှာ သူ၏မိခင်နာမည်၊ ဥပဒေကျောင်းမှာ သူ့ဖခင်နာမည်နှင့် ဆောက်လုပ်ဆဲဖြစ်သော ဘက်စကက်ဘောကွင်းမှာ သူ့သားအမည်ဖြင့်ဖြစ်သည်။
သို့သော်လည်း အငြင်းပွားဖွယ်ကောင်းသည်မှာ သူ၏သူငယ်ချင်း အာမခံရောင်းသူ Pat Kilkenny ကို အားကစားဒါရိုက်တာအဖြစ် ခန့်အပ်လိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ အားကစားစွမ်းရည်မြင့်သူ လူချမ်းသာ Kilkenny သည် ဘွဲ့ရပညာတတ်သူမဟုတ်သလို ဂျာမန် အတွေ့အကြုံလည်းရှိသူမဟုတ်ပေ။
Kilkenny သည် Oregon တက္ကသိုလ်ကိုတက်ရောက်ခဲ့သော်လည်း ဘွဲ့မရပဲ ကျောင်းမှ နုတ်ထွက်ထားသူဖြစ်သည်။ San Diego အခြေစိုက် Arrowhead အာမခံအေဂျင်စီ၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်အောင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ဒေါ်လာ ၁ ဘီလီယံတန်ဖိုးရှိ အာမခံသွင်းငွေများဖြင့် သူ၏ကုမ္ပဏီကို ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ရောင်းချခဲ့သည်။
၂၀၀၈ အေပရယ် ၆ ရက်နေ့တွင် လွှင့်သော ESPN ၏ Outside the Lines သတင်းကဏ္ဍတွင် နိုက်တ်ကို Oregon တက္ကသိုလ်ကို လှူဒါန်းခဲ့သော သူ၏လုပ်ရပ်များကို မီးမောင်းထိုးပြခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် Phil နိုက်တ်သည် Stanford စီးပွားရေးကျောင်း၏သမိုင်းတွင် အကြီးကျယ်ဆုံး ဖြစ်သည့် ဒေါ်လာ ၁၀၅ မီလီယံကို လှူဒါန်းခဲ့သည်။
နိုက်တ်သည် သူ၏အထက်တန်းကျောင်းဖြစ်ခဲ့သော Cleveland ကျောင်းကိုလည်း ပြေးလမ်းများ၊ ဘောလုံး ကွင်းနှင့် အားကစားရုံများအတွက် ငွေကြေးအထောက်အပံ့ပြုခဲ့သေးသည်။ ၂၀၀၈ အောက်တိုဘာတွင် Phil နှင့် Penny တို့သည် OHSU ကင်ဆာအဖွဲ့အစည်းသို့ ဒေါ်လာ ၁၀၀ မီလီယံ ပေးအပ်လှူဒါန်းခဲ့ပြီး Oregon ကျန်းမာရေးနှင့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ်အတွက် သမိုင်းတွင် အကြီးမားဆုံးလက်ဆောင် ဖြစ်ခဲ့သည်။ အသိအမှတ်ပြုသောအားဖြင့် ထိုတက္ကသိုလ်ကို OHSU နိုက်တ်ကင်ဆာအဖွဲ့အစည်းဟု နာမည် ပြောင်းလဲခေါ်ဆိုခဲ့သည်။
နှောင်းပိုင်းနှစ်များ
၂၀၀၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၈ ရက်နေ့တွင် နိုက်တ်သည် CEO ရာထူးမှနုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး ဘုတ်အဖွဲ့၏ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် သာ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် Mark Parker နေရာကိုဝင်ခဲ့သူ S.C. Johnson & Son လုပ်ငန်း၏ CEO William Perez နေရာတွင် သူ့ကိုအစားထိုးခဲ့သည်။ 3.	In 2002, နိုက်တ်purchased Will Vinton (Animation) Studios, where his son, Travis, worked as an animator, and changed the name to LAIKA.
၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် နိုက်တ်သည် သူ၏သား Travis အင်နီမေတာအဖြစ် အလုပ်လုပ်နေသော Will Vinton အမည်ရှိ ကာတွန်းစတူဒီယိုကို ဝယ်လိုက်ပြီး LAIKA ဟုအမည်ပြောင်းခဲ့သည်။ ထိုနောက်ပိုင်းနှစ်များတွင် Travis သည် LAIKA ဘုတ်အဖွဲ့ဝင်ဒါရိုက်တာဖြစ်လာပြီး ၂၀၀၉ မတ်လ တွင်တော့ Nike alum Dale Wahl အစား LAIKA ၏ CEO ဖြစ်လာခဲ့သည်။ LAIKA သည် ၂၀၀၉ ဖေဖော်ဝါရီလထဲတွင် သူတို့စတူဒီယို၏ ပထမဦးဆုံးရုပ်ရှင် Coraline ကို ထုတ်လွှင့်နိုင်ခဲ့ သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ဘီလျံနာများ
ရုံးချောင်းရွာ၊ မရမ်း
ရုံးချောင်းရွာ၊ မရမ်း
တယောဓမ္မဇာတ်
ဧကကနိပါတ် - ၆။ အာသီသဝဂ် -၅၈- တယောဓမ္မဇာတ်။ ။ မျောက်မင်းအမျိုးမျိုးသတ်၍ မသေဘဲ တယော ဓမ္မတရားကို စောင့်သုံးသဖြင့် အနိုင်ရရှိသော မျောက်ငယ်အကြောင်း။
သတ်ရန်အမှုဒေဝဒတ်ပြု
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသောမြတ်စွာဘုရားသည် ဝေဠုဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဒေဝဒတ် ရဟန်းသည်မြတ်စွာဘုရားကိုသတ်ရန် လုံ့လပြုကာ နေလေ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် တရားသဘင်ဝယ် ရဟန်းတို့ ...ဒေဝဒတ်သည် ငါဘုရားကို သတ် ယခုအခါမှသာ လုံ့လပြုသည် မဟုတ်၊ ရှေးအခါကလည်းလုံ့လပြုဖူးပြီဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
မျောက်မင်းရန်မှစောင့်ရှောက်ရ
လွန်လေပြီးသောအခါဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဒေဝဒတ် အလောင်းသည် မျောက်တို့အကြီးအမှူးဖြစ်လျက် မျောက်အပေါင်း ခြံရံကာ ဟိမဝန္တာ တောအရပ်၌ နေလေ၏။
ထို မျောက်မင်းသည်မိမိကိုစွဲ၍ မွေးဖွားလာသော မျောက်ထီးတို့ကို မိမိစည်းစိမ်ကို လုယူမည် ကြောက်သဖြင့်ငယ်စဉ်ကပင် သွားဖြင့် ကိုက်ဖြတ်ကာ ဝှေးစေ့ကို ထုတ်ပစ်လေ့ရှိ၏။
ထိုအခါမျောက်မတစ်ကောင်သည် မျောက်မင်းကို စွဲ၍ ကိုယ်ဝန်တည်လာသောအခါ ကိုယ်ဝန်ကို စောင့်ရှောက်ရန်တောင်ခြေရင်းတစ်ခုသို့သွား၍ ပုန်းလျှိုးကာ နေလေ၏။ ကိုယ်ဝန် ရင့်လတ်သော် သားငယ်ကိုဖွားမြင်လေ၏။
မျောက်ငယ်ကြီးမြောက်အဖထံရောက်
မျောက်ငယ်သည်ကြီးပြင်းလတ်သော် ကိုယ်ခန္ဓာထွားကျိုင်း၏။ အားအစွမ်းနှင့် ပြည့်စုံ၏။ အလွန် လိမ္မာ၏။တစ်နေ့သ၌ အမိကို “မိခင် ... အကျွန်ုပ်ဖခင် အဘယ်မှာနည်း” ဟု မေးလေ၏။ “အမောင် ...ဤမည်သော တောင်ခြေရင်းဝယ် မျောက်အပေါင်း ခြံရံကာနေ၏” ဟု ပြော၏။ “မိခင် ... ဖခင်ထံသွားလိုပါသည်၊ ကျွန်ုပ်ကိုပို့ပါ” ဟု တောင်းပန်လေလျှင “အမောင် ... မသွားလေနှင့်၊အမောင့် ဖခင် မျောက်မင်းသည် မျောက်ထီးမွေးလာလျှင် သူ့စည်းစိမ်ကို လုယူမည်ကြောက်သဖြင့် အငယ်ကပင် သွားဖြင့် ကိုက်ဖြတ်ကာ ဝှေးစေ့ကို ထုတ်ပစ်လေ့ရှိ၏” ဟုပြော၏။ “မိခင် ... အကျွန်ုပ် မကြောက်ပါ၊ ဖခင်ထံသာပို့ပါ၊ အကြောင်းကို သိရလိမ့်မည်”ဟု တောင်းပန်ပြန်၏။
လည်ကိုဖိညှပ် သားကိုသတ်
မျောက်ငယ်လည်းဆင်ပြောင်ကဲ့သို့ အားကြီးလှသဖြင့် မျောက်မင်း၏ လည်ပင်းကို ဖက်ကာ ပြန်၍ ညှစ်လေ၏။ထိုအခါ မျောက်မင်းသည် အရိုးကွဲမတတ် နာကျင်လှသဖြင့် မျောက်ငယ်ကိုလွှတ်၍လက်လျှော့ရရှာ၏။
သူလိမ္မာကြံဆရန်အောင်ရ
ထိုအခါ ဒကရက္ခိုသ်သည် “ငါသည်ဤမျှလောက်ကြာအောင် အံ့ဖွယ်သရဲ ထူးကဲလှသော ပညာရှိ ယောကျ်ားကို မမြင်စဖူး၊ကြာပန်းတို့ကိုလည်း လိုသလောက် ရအောင် ယူလာသည်၊ ငါ့အာဏာ လွှမ်းမိုးရာ အရပ်သို့လည်းမသက်ဆင်းပေ” ဟု အောက်မေ့ကာ ရေကို နှစ်ဖြာခွဲလျက် ရေထဲမှ တက်ကာ မျောက်ငယ်ထံချဉ်းကပ်၍ -
ရန်အောင်ကြောင်းတရားသုံးပါး
(၁) ဒက္ခိယ ...လိမ္မာသည့်အဖြစ်၊
(၂) သူရိယ ...ရဲရင့်ခြင်း၊
ဤတရားသုံးပါးကိုယ်တွင်း၌ ရှိသူတို့မှာ တစ်ဖက်သော ရန်ကို အောင်နိုင်မြဲ ဖြစ်သည်၊သင်မျောက်မင်း၏ ကိုယ်တွင်း၌လည်း ဤတရားသုံးပါး ရှိသဖြင့် အကျွန်ုပ်ကိုအောင်နိုင်ပေသည်” ဟု ချီးကျူးစကား ပြောကြားလေ၏။
ထို့နောက်တစ်ဖန်ဒကရက္ခိုသ်က “အရှင်မျောက်မင်း ... အဘယ်အတွက် ကြာပန်းတို့ကို ယူလာပါသနည်း” ဟုမေးပြန်၏။ မျောက်ငယ်က “ငါ့ဖခင်သည် ငါ့ကို မင်းမြှောက်မည်ဟု ဆို၍ မင်းမြှောက်ရန်အတွက် ယူပါသည်” ဟု ပြောလေ၏။ တစ်ဖန် ဒကရက္ခိုသ်က ဤလို မင်းဖြစ်မည့်ယောကျ်ားကောင်းမှာ ကြာပန်းတို့ကို ကိုယ်တိုင်ယူဆောင်ခြင်းငှာ မသင့်၊ အကျွန်ုပ်လိုက်ပို့ပါမည်ဟု ပြောဆို၍ ကြာပန်းတို့ကို ဆောင်ယူလျက် နောက်မှ လိုက်ပို့လေ၏။
မျောက်မင်းဖခင်သေပွဲဝင်
ထိုအခါမျောက်အပေါင်းတို့လည်း သားဖြစ်သော မျောက်ငယ်အား မင်းမြှောက်ကြကုန်၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ မျောက်မင်းသည် - ယခုအခါ ဒေဝဒတ်။
မျောက်မင်း၏သားသည် -- ယခုအခါ ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဟုဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ရဲရင့်လိမ္မာ၊ ရှိပညာ၊ သုံးဖြာရန်အောင်ကြောင်း။
(၂) တရားသုံးတန်၊ တွင်းသန္တာန်၊ အမှန်ရှိဖို့ကောင်း။
(၃) တရားကိုယ်တွင်၊ မျောက်ငယ်ပင်၊ အောင်မြင်ရှေးထုံးဟောင်း
တယောဓမ္မဇာတ် ပြီး၏။
ဗိုတဲလာနူးရွာ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်
ဗိုတဲလာနူးရွာ (Botelarnu)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်၊ ဗိုတဲလာနူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၉၇၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နန်းယွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်တောင်းရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
နောင်တောင်းရွာ (Nawngtawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ကျိုင်းခမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၁၃၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျိုင်းခမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၂၂ ဦး၊ မ ၁၄၂၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၄၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှင်မိန်ရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ရှင်မိန်ရွာ (Shinmein)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ ကူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၄၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၂၆ ဦး၊ မ ၁၈၇၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၉၉ ဦးနေထိုင်သည်။
သင်္ခဓမဇာတ်
ဧကကနိပါတ် - ၆။ အာသီသဝဂ် -၆၀- သင်္ခဓမဇာတ်။ ။ အဖန်ဖန်အဖကို တား၍ နားမထောင်သဖြင့် ပျက်စီးရသော ခရုသင်းမှုတ်သမား သားအဖ အကြောင်း။
ဆုံးမခက်လှအတိတ်ပြ
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသောမြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အဆုံးမခက်သော ရဟန်းတစ်ပါးရှိလေ၏။ ရဟန်းတို့သည် ထိုရဟန်းကို မြတ်စွာဘုရားထံ ဆောင်ယူသွားကြရာ မြတ်စွာဘုရားသည်“ရဟန်းတို့ ... ဤရဟန်းသည် ယခုအခါမှသာ အဆုံးမခက်သည် မဟုတ်၊ ရှေးအခါကလည်း အဆုံးမခက်ဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသည်း။
ဖခင်မိုက်အားသားကတား
လွန်လေပြီးသောအခါဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ခရုသင်းမှုတ်သောအမျိုး၌ ဖြစ်လေ၏။
အိမ်သို့ပြန်လာရာခရီးအကြား၌ သူခိုးတို့နေရာ တော်အုပ်သို့ရောက်လျှင် သားသည် ခရုသင်းကို မပြတ်မှုတ်နေသော အဖကို “ဖခင် ... ခရုသင်းကို မပြတ် ဆက်ကာ ဆက်ကာ မမှုတ်ပါနှင့်၊ ခရုသင်းသံကိုကြားလျှင် သူခိုးတို့လာလိမ့်မည်” ဟု တားမြစ်လေ၏။
မလိုက်နာကဆုံးရှုံးရ
အဘသည် တားမြစ်သော်လည်းနားမထောင်ဘဲ “ခရုသင်းသံဖြင့် သူခိုးတို့ကို ပြေးစေမည်” ဟု ပြောဆိုကာ မပြတ်သာမှုတ်လေ၏။ သူခိုးတို့လည်း ရံခါရံခါ မှုတ်နေစဉ် မင်းကြီး ခရုသင်းထင်၍ ကြောက်သဖြင့်မလာဝံ့ဘဲနေရာ မပြတ်မှုတ်နေသောအခါမှ မင်းကြီးခရုသင်း မဟုတ်မှန်းမသိသဖြင့် လာ၍ပါသမျှဥစ္စာကို လုယူသွားကြလေ၏။
ထိအခါ သားသည်အဖအား -
“ဖခင် ...ခရုသင်းကို မပြတ် ဆက်ကာ ဆက်ကာ မမှုတ်ပါနှင့်ဟု ပြောလျက် နားမထောင်သည့်အတွက်ဆင်းဆင်းရဲရဲ ရှာဖွေရရှိထားသည့် ပစ္စည်းများကို သူခိုးတို့ လာပြီး ယူသွားကြပြီ” ဟုအပြစ်တင်ကာ ပြောဆိုလေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ ခရုသင်းမှုတ်သော အဘသည် - ယခုအခါ အဆုံးမခက်သော ရဟန်း။
သားသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ကျိုးလိုဆုံးမ၊ မနာက၊ မုချပျက်စီးမြဲ။
(၂) မပြတ်မှုတ်ခြင်း၊ ခရုသင်း၊ လက်ငင်းသူခိုးဆွဲ။
သင်္ခဓမဇာတ် ပြီး၏။
မုန်းရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
မုန်းရွာ (Mone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ မုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၃၀၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၉၂၁ ဦး၊ မ ၆၂၁၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၁၃၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငှက်နှုတ်သီးထူပါးဖြူ
ငှက်နှုတ်သီးထူပါးဖြူ (Paradoxornis guttaticollis) သည် ငှက်မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
သပြေကုန်းရွာ၊ သပြေကုန်း
သပြေကုန်းရွာ၊ သပြေကုန်း
ဗီယင်ကျန်းမြို့
ဗီယင်ကျန်းမြို့ (Vientiane; ; ; ວຽງຈັນ, Viang chan, ; เวียงจันทน์, Wiang Chan, ; វៀងច័ន្ទ, Vieng Chan, 비엔티안, Bientian,)သည် လာအိုနိုင်ငံ၏ မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ကြီးဖြစ်သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံနယ်စပ်အနီး မဲခေါင်မြစ်ကမ်းပါးတွင် တည်ရှိသည်။ မြန်မာကျူးကျော်မှု ဘေးအန္တရာယ်ကြောင့် ၁၅၆၃ ခုနှစ်တွင် ဗီယင်ကျန်းမြို့မှာ မြို့တော်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဗီယင်ကျန်းမြို့မှာ ပြင်သစ်များအုပ်ချုပ်ခဲ့စဉ်က အုပ်ချုပ်ရေးမြို့တော်ဖြစ်ခဲ့ပြီး စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုများကြောင့် ယခုအခါ လာအိုနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးအချက်အချာ နေရာတစ်ခုဖြစ်သည်။
ဗီယင်ကျန်းမြို့ရှိ ခန့်မှန်းလူဦးရေစာရင်းမှာ ၇၆၀,၀၀၀ (၂၀၁၅) ဖြစ်သည်။ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ၏ နှစ် ၅၀ မြောက်အဖြစ် ၂၅ ကြိမ်မြောက် အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲကို ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလက ဗီယင်ကျန်းမြို့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။
အမည်ရင်းမြစ်
မြို့၏ နာမည်မှာ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ ပါဠိဘာသာစကားမှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ရှေးလာအိုဘာသာစကား အရေးအသားအရ မြို့နာမည်၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ "စန္ဒကူးမြို့" ဖြစ်သော်လည်း လက်ရှိလာအိုဘာသာစကား အရေးအသားအရ ဗီယင်ကျန်း၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ ရေရေရာရာမရှိပေ။
လာအိုနိုင်ငံသားများက မြို့အမည်အဓိပ္ပာယ်မှာ "လစန္ဒာမြို့" ဟု ဆိုကြပြီး၊ အချို့များကမူ "စန္ဒကူးမြို့" က အမှန်ဖြစ်ကြောင်း ဆိုကြသည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် "လ" (moon) (သင်္သကရိုက်ဘာသာရှိ chandra चन्द्र မှ ຈັນ ချန် သို့မဟုတ် ຈັນທຣ໌ စန္ဒြ) နှင့် "စန္ဒကူး" (သင်္သကရိုက်ဘာသာရှိ chandana चन्दन မှ ຈັນ သို့မဟုတ် ຈັນທນ໌) တို့မှာ လက်ရှိခေတ် လာအိုဘာသာစကားရှိ "chan ချန်" စကားလုံးနှင့် ရေးသားပုံနှင့် အသံထွက် တူနေသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ မြို့အမည်ကို ထိုင်းဘာသာစကား (เวียงจันทน์ ဝီယင်ချန် ) နှင့် ခမာဘာသာစကား (វៀងចន្ទន៍) တို့ဖြင့်ရေးသားရာတွင် အဓိပ္ပာယ်အရ "စန္ဒကူးမြို့" ဟုသာ ညွှန်းဆိုလျက်ရှိခြင်းက "စန္ဒကူးမြို့" အမည်မှာ အမှန်ဖြစ်ကြောင်း ပညာရေးနှင့် သမိုင်းဆိုင်ရာ ရင်းမြစ်များက အခိုင်အမာဆိုကြသည်။
အီဖယ်လ် မျှော်စင်
နောက်ခံသမိုင်း
ပြင်သစ်တို့သည် နာမည်ကျော် ပြင်သစ်တော်လှန်ရေးကြီး နှစ်၁၀၀ပြည့် အထိမ်းအမှတ်အနေဖြင့် ပါရီမြို့တော်တွင် အထိမ်းအမှတ်အဆောက်အဦး တည်ဆောက်ရန် အကြံရကြသည့်နောက် ၁၈၈၉ ခုနှစ်တွင် ဗိသုကာပြိုင်ပွဲကျင်းပကာ ရွေးချယ်ခံရသည့် မျှော်စင်ပုံအား တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ သို့ဖြင့် လုပ်သားပေါင်း ၃၀၀ကျော်တို့သည် အထူးသန့်စင်ထားသည့် သံမဏိသံပေါင် အစိတ်အပိုင်းပေါင်း ၁၈၀၃၈ခု တို့ကို ဆက်စပ်တပ်ဆင်ကြသည်။ ထိုသို့တပ်ဆင်ရာတွင် ရီပစ်ပေါင်း ၂သန်းခွဲကျော် အသုံးပြူခဲ့ကြရသည်။ ထိုခေတ်ကာလများတွင် ဤကဲ့သို့မြင့်မားသည့် မျှော်စင် အဆောက်အဦးတည်ဆောက်ခြင်းသည် အလွန်အန္တရာယ်များလှသော်လည်း တာဝန်ယူကြီးကြပ်သည့် အင်ဂျင်နီယာ၊ ဗိသုကာများ၏ ကျွမ်းကျင်စေ့စပ်မှုတို့ကြောင့် တည်ဆောက်ရေးကာလအတွင်းတွင် လုပ်ငန်းခွင်အတွင်းသေဆုံးမှုအနေဖြင့် လုပ်သားတစ်ဦးသာ အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့သည်။ ၃၁ရက်၊ မတ်လ၊ ၁၈၈၉ ခုနှစ်တွင် စတင်ကာ ၆ရက်၊ မေလတွင် ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပါရီမြို့ရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ
​နောင်ဘိုရွာ၊ သရက်ချို
နောင်ဘိုရွာ၊ သရက်ချို
သရက်တော (အရီးလှိုင်စု)ရွာ၊ မရမ်း
သရက်တော (အရီးလှိုင်စု)ရွာ၊ မရမ်း
ဖလန်းကောင်ရွာ၊ တနိုင်းမြို့နယ်
ဖလန်းကောင်ရွာ(Hpalankawng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ တနိုင်းမြို့နယ်၊ ဒနိုင်ယန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၂၂၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တနိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကဆွန်ရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
ကဆွန်ရွာ (Kasun)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ ကဆွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၉၅၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကဆွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၅၁ ဦး၊ မ ၁၄၅၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၀၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပိုင်လာဝရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
ပိုင်လာဝရွာ(Painglarwa)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ ပုဇွန်မြောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၉၉၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘွန်းရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
ဘွန်းရွာ(Bune)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်ခရိုင်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ သွီပန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၈၃၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သွီပန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၀ ဦး၊ မ ၂၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၉၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းတပ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရိုမန်ကက်သလစ် ခရစ်ယာန်ဘာသာ
မြန်မာနိုင်ငံကက်သလစ်သာသနာ သမိုင်းအကျဉ်း
မြန်မာနိုင်ငံသို့ ကက်သလစ်သာသနာ စတင်ဝင်ရောက်လာခြင်းသည် သာသနာပြုပုဂ္ဂိုလ်များအားဖြင့် မဟုတ်ပေ။ သာသနာပြုများ မရောက်လာမီ ဘာသာဝင်အချို့ အရင်ဦးစွာ ရောက်နှင့်ခဲ့ကြသည်။ ပုဂံခေတ် နရသီဟပတေ့မင်းလက်ထက် (မြန်မာသက္ကရာဇ်-၆၄၆) ခရစ်နှစ် အေဒီ-၁၂၈၅ တွင် တရုတ်ဘုရင် ကူဗလိုင်ခန်က ပုဂံကို ကျူးကျော်စစ် ဆင်နွှဲပြီးနောက်ပိုင်း ကျန်စစ်သား ဥမင်ရဲ့ အတွင်းဘက်နံရံ တစ်နေရာမှာ ခရူစူး အမှတ်အသားများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော ပဒုမ္မာကြာပွင့် တစ်ပွင့်ပုံကို ယခုတိုင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ အေဒီ ၁၄၉၇ ခုနှစ် Vasco di Gama က Good Hope အငူကို ရှာဖွေတွေ့ရှိ ပြီးနောက်ပိုင်း အာရှတိုက်ကို ရောက်ရှိလာသော ဥရောပတိုက်သား ကုန်သည်ပွဲစားများနှင့် ကြေးစားစစ်သားများ၏ ဝိညာဉ်ရေး စောင့်ရှောက်မှုအတွက် အထူး တာဝန် ယူရတဲ့ Chaplain ခေါ် ဘုန်းတော်ကြီး တချို့လည်း ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။
တစ်ဆယ့်ခြောက်ရာစုမှစ၍ ပေါ်တူဂီတို့ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် အဆက်အသွယ်များ ရှိခဲ့သည်။ ပေါ်တူဂီခေါင်းဆောင် အယ်လဗူကပ်သည် (၁၅၁၁) ခုနှစ်တွင် မလေးကျွန်းဆွယ်နှင့် မလက္ကာကိုသိမ်း၍ တနင်္သာရီ၊ မုတ္တမနှင့် ပဂိုးမြို့များသို့ စေတမန်များစေလွှတ်၍ အန်ထော်နီကော်ရီယာက(၁၅၁၉)ခုတွင် ပေါ်တူဂီကိုယ်စားနှင့် မုတ္တမမြို့စား ရောင်းဝယ်ရေး သဘောတူညီချက်ရခဲ့သည်။ စစ်တကောင်းတွင် အခြေပြုပြီး ပေါ်တူဂီတို့ အရောင်းအဝယ် အကြီးအကျယ် ဖြစ်ထွန်းခဲ့ရာ မြန်မာနိုင်ငံသို့ သေနတ်၊ အမြောက်များစွာ တင်သွင်းခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ပေါ်တူဂီနိုင်ငံသားတို့ ကိုယ်တိုင်ကတည်းကလည်း မြန်မာမင်းတို့ထံ၌ သေနတ်အမူထမ်းအဖြစ် ဝင်ရောက် အမှုထမ်းခဲ့ကြသည်။ တပင်ရွှေထီးလက်အောက်၌ ဂျိုဝါနောကယယ်ရော ခေါင်းဆောင်သည့် ပေါ်တူဂီအမှုထမ်း ခုနှစ်ရာ ရှိခဲ့ဖူးသည်။
မလက္ကာ တွင်ရှိသော St. Francis Xavier သည် ၁၅၄၈-ဇန်နဝါရီ-၂၀ နေ့စွဲဖြင့် သူ၏ အထက်အကြီးအကဲ St. Ignatius ထံသို့ ပဲခူးနိုင်ငံအတွက် သာသနာပြုအချို့ စေလွှတ်ပေးသင့်ကြောင်း အစီရင်ခံ တင်ပြခဲ့သည်။ သူတို့၏ Jesuit ဘုန်းတော်ကြီးတွေဟာ ၁၆ ရာစု ကုန်ခါနီးတွင် ပဲခူးသို့ လေးပါး၊ ၁၇ ရာစု အစပိုင်းတွင် အင်းဝသို့ နှစ်ပါး ရောက်ရှိခဲ့ကြသည်ဟု ဆိုသည်။
ပေါ်တူဂီ စစ်ဗိုလ် ဆာလ်ဗာ ဒေါ်ရီ ဘေအီရိုဒေ ဘော်ဆာသည် ခရစ်သက္ကရာဇ် (၁၅၅၀) အကုန် လောက်တွင် ရခိုင်ဘုရင် မင်းရာဇာကြီးထံ ဗိုလ်မှူးအဖြစ် ဝင်ရောက် အမှုထမ်းရာ သူနှင့် တွဲဖက်၍ ဖီးလစ် ဒီဗရစ်တိုနီ (ငဇင်္ကာ)လည်း အမှုထမ်းသည်။ ပေါ်တူဂီ စစ်သားများသည် ရခိုင်ဘုရင်မင်း ဖလောင်း၊ မုတ္တမစားစောဗညား၊ တောင်ငူ ဘုရင် တပင်ရွှေထီးနဲ့ ဘုရင့်နောင်တို့ထံ၌ အမှုထမ်းခဲ့ကြကြောင်း ဆရာကြီး ဦးဘသန်းရဲ့ ကျောင်းသုံးမြန်မာ ရာဇဝင်နှင့် အခြေပြ မြန်မာနိုင်ငံရေးသမိုင်း ပထမတွဲတို့တွင် လေ့လာတွေ့ရှိရသည်။ ခရစ်သက္ကရာဇ် (၁၅၉၉-၁၆၀ဝ) တွင် တောင်ငူနှင့် ရခိုင် ပူးပေါင်း၍ ဟံသာဝတီ နန္ဒဘုရင်ကို တိုက်ခိုက်သည့် အခါ ဖီးလစ်ဒီဗရစ်တိုသည် ရခိုင်ဘက်မှ ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ပေးခဲ့သည်။ ရခိုင်ဘုရင် မင်းရာဇာကြီးသည် ပဲခူးကို အောင်မြင်သောအခါ မိမိအား အကူအညီ ပေးခဲ့သော ဖီးလစ်ဒီဗစရစ်တို ခေါင်းဆောင်သည့် ပေါ်တူဂီတို့အား သန်လျင်ဆိပ်ကမ်းကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်း လူသူလက်နက် အင်အား တောင့်တင်းလာသောအခါ တောင်ငူဘုရင်ကိုရော ရခိုင်ဘုရင်ကိုပါ ထောင်ထားခြားနားရုံမက မုတ္တစားနဲ့ပူးပေါင်းပြီး တောင်ငူကို လုပ်ကြံခဲ့သည်။
ခရစ်သက္ကရာဇ် (၁၆၀၅)ခုတွင် မဟာဓမ္မရာဇာ (အနောက်ဘက်လွန်မင်း) အင်းဝထီးနန်းကို စိုးစံတော်မူသည်။ (၁၆၁၃)ခုတွင် သန်လျင်၌ နယ်ချဲ့ ခြေကုတ်ယူထားသော ပေါ်တူဂီ ခေါင်းဆောင် ဒီဗရစ်တိုကို အနိုင်တိုက်ယူပြီး ကွက်မျက်၍ ကျန် ပေါ်တူဂီလူမျိုးတို့နှင့် ၎င်းတို့၏ သားမယား အဆက်အနွယ် အပေါ်တူဂီ ခရစ်ယာန် လေးထောင်ကျော်ကို အင်းဝသို့ သုံ့ပန်းအဖြစ် ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။
သာလွန်မင်းသည် (၁၆၃၅)ခု ၌ ဒတ်ချ်ကုန်သည်များ ဖြစ်သော ဒီရက်စ်တွိုင်းရဲ နှင့် ဗီဒယဲရတ်ဆိန် ပေါပတာ (Dirck Steur and Wiert Jansen Popta) တို့ကို ဆက်သွယ်ခဲ့သည်။ ၎င်း အချိန်မှာပင် ယိုးဒယားသို့ ချီတက် တိုက်ခိုက်ရာ၌ ဖမ်းဆီး ရမိခဲ့သည့် အင်္ဂလိပ်၊ ပြင်သစ်၊ ဒတ်ချ်တို့ကို မူလ ရှိရင်း ပေါ်တူဂီများနှင့်အတူ နေရာ ချထားခဲ့သည်။ နိုင်ငံခြား စစ်အကျဉ်းသားများသည် လူဦးရေတိုးပွားလာပြီး အင်အားကောင်းလာရာ စိုးရိမ်တော်မူသဖြင့် စစ်မှုထမ်းဖို့ တချို့ကို ချန်ထားပြီး ကျန်ရှိသူများကို ချင်းတွင်းမြစ် အရှေ့ဘက်ကမ်းရှိ ပရိမ္မရွာသို့ ပို့ခဲ့သည်။ ယင်းနောက် ချင်းတွင်းမြစ်နှင့် မူးမြစ်ကြား တဝိုက်ရှိ ရွာများ၌ အစုခွဲ၍ မိမိတို့ ဘာသာကို လွတ်လပ်စွာ ကိုးကွယ်ပြီး အခြေချ နေထိုင်ခဲ့စေခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ "ဘုရင်ရဲ့ မိတ်ဆွေ" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော ဘုရင်ဂျီရွာများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ လစ္စဘွန်းမြို့ (၁၆၉၅) မှ ဘုန်းတော်ကြီး ဩဂုတ်စတင်း ဒေဂျေဇူး (Fr.Augustin De Jesu) ရေးခဲ့သော မှတ်တမ်းတွင် (၁၆၃၅) ခုနှစ် သူ အင်းဝ ရောက်စဉ်က သံလျင်မှ ဖမ်းလာသော ကက်သလစ် ခရစ်ယာန် (၄၀ဝ၀) ကျော်ကို အင်းဝ၌ တွေ့ရှိခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
အေဒီ-၁၇၃၀ ခုနှစ်တွင် သာသနာ ပြန့်ပွားရေး ဌာနချုပ်အတွက် ရဟန်းတော်များ ရှားပါးမှု အခက်အခဲကြောင့် ဘာနာဘိုက်ဘုန်းတော်ကြီး ဂါလီဇီယားကို ဆရာတော်သိက္ခာတင်ပေးပြီး မြန်မာပြည် သာသနာတော်တွင် လုပ်ဆောင်စရာရှိသမျှကို အသင်းဂိုဏ်းကြီး၏လက်သို့ အပြည့်အဝ အပ်နှင်းပေးခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ဘာနာဘိုက်ဘုန်းတော်ကြီးများ မြန်မာပြည်သို့ တစ်ဖွဲ့ပြီးတစ်ဖွဲ့ ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့်တကွ မြန်မာစာပေ၊ ယဉ်ကျေးမှု ဓလေ့ထုံးစံ စသည်များကို လေ့လာခဲ့ကြပြီး မြန်မာနိုင်ငံသားများနှင့် တစ်သားတည်း နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ အေဒီ-၁၇၅၀ ခုနှစ် သံလျင်တွင် ဘုရားကျောင်း တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ပဲခူးနှင့် အင်းဝ ဆင်နွှဲသည့် စစ်ပွဲတစ်ခုတွင် ပျက်စီးသွားပြီး တံတိုင်း၊ နံရံနှင့် အုတ်ရိုးများမှာ ယခုထိတိုင် ရှိနေသေးသည်။ အထောက်အထားပြနိုင်သည့် ရှေးအကျဆုံး ဘုရားကျောင်းဟု ဆိုနိုင်သည်။
သက္ကရာဇ် ၁၁၁၇၊ (အေဒီ-၁၇၅၆ )ခုနှစ်တွင် မွန်များကို ကူညီဖို့ သံလျင်သို့ ရောက်ရှိလာသော ပြင်သစ် စစ်သင်္ဘော နှစ်စီးကို အလောင်းဘုရားက အနိုင်ရလိုက်ပြီး ပြင်သစ် စစ်သုံ့ပန်းများအား ဘုရင်ဂျီရွာများသို့ ပို့လိုက်ကြောင်း ကက်သလစ်ရာဇဝင်နှင့် ကျောင်းသုံး မြန်မာရာဇဝင်တို့တွင် တွေ့ရှိရသည်။ ဆင်ဖြူရှင်မင်းလက်ထက် (၁၇၆၈) ခုတွင် ဖြစ်ပွားသော တရုတ်မြန်မာစစ်တွင် ဘုရင်ဂျီ (ခရစ်ယာန်)များ စစ်မှုထမ်းကြရသည်။ ပြင်သစ်လူမျိုး ချီဗားလီယားမီးလပ် ဦးဆောင်သော ဘုရင်ဂျီတပ်သားများသည် ရဲဝံ့ ကျွမ်းကျင်သူများဖြစ်၍ တရုတ်မြန်မာစစ်ပွဲတွင် မြန်မာတို့က အောင်ပွဲ ခံရသည်။ ဖာသာရ်ပဲရ်ကော်တိုသည် ဘုရင်ဂျီ စစ်သားများကို လိုက်လံ စောင့်ရှောက်ရသည်။ ချီဗားလီးယားမီးလပ်သည်လည်း နန်းတော်တွင် ဩဇာရှိသူ တစ်ဦးဖြစ်လာပြီး ဆရာတော် ပဲရ်ကော်တိုသည်လည်း ဘုရင်၏ ဦးစားပေးခြင်း ခံရသည်။ (၁၇၆၉)ခု နိုဝင်ဘာလ (၃)ရက် နေ့စွဲနှင့် ဆရာတော်ပဲရ်ကော်တိုရေးသော စာတွင် တရုတ်မြန်မာစစ်ပွဲ တရုတ်တို့ကို အနိုင်ရပြီးနောက် ကျွန်ုပ်သည် အင်းဝ၊ နဘက်၊ ရွှေဘိုသို့ ပြန်လာခဲ့သည်။ ထူးထူးခြားခြား မှတ်တမ်းတင်ရမည်မှာ မြန်မာအက္ခရာ ခဲစာလုံးကို စမ်းသပ် တီထွင်ပြီး အေဒီ-၁၇၇၆ Pope PiusVI လက်ထက် ရောမားမြို့မှာ ပထမဆုံး အောင်မြင်စွာ ပုံနှိပ်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဆရာတော် Percoto သည် ပိဋိကတ် (၃) ပုံမှ တချို့ကို အီတလီဘာသာသို့ ဘာသာပြန်ဆိုနိုင်ခဲ့သည်။ အေဒီ-၁၇၇၀ ခုနှစ် မုံလှရွာတွင် ပထမဆုံး ရဟန်းဖြစ် သင်တန်းကျောင်းကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ၁၇၉၃ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ တိုင်းရင်းသားများထဲမှ ပထမဦးဆုံး ရဟန်းတော် (၃) ပါးကို မွေးထုတ် ပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုသူတို့မှာ ချမ်းသာရွာ ဇာတိ Fr. Joseph မောင်မောင်ကြီး၊ ချောင်းရိုးသား Fr. Andrew မောင်ကိုး နဲ့ ရန်ကုန်မှ Fr. Ignatius di Britto တို့ဖြစ်ကြသည်။
အေဒီ-၁၇၈၉ နောက်ပိုင်း ပြင်သစ်တော်လှန်ရေးကြီး ပေါ်ပေါက်လာပြီး ဘာနာဘိုက် အသင်းဂိုဏ်းကြီးမှာလည်း လူအင်အား နည်းပါးသွားခြင်းကြောင့် မြန်မာပြည် သာသနာကို ဆက်လက်၍ တာဝန်မယူနိုင်ကြတော့ပေ။ ဘာနာဘိုက် အသင်းဂိုဏ်းအနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံကို အေဒီ-၁၇၂၂ မှ ၁၈၃၀ ထိ (၁၀၈) နှစ် တာဝန်ယူခဲ့ကြသည်။ လူဦးရေအားဖြင့် ဆရာတော် တင်မြှောက်ခံရသူ (၆) ပါး၊ ဘုန်းတော်ကြီး (၂၇) ပါး၊ ထိုအထဲမှ (၄) ပါးသည် လမ်းခရီးတွင် မုန်တိုင်းမိပြီး သင်္ဘောပျက်ကာ ပျံလွန်တော်မူခဲ့ကြသည်။ ကိုရင်ကြီး (၂) ပါးနှင့် တိုင်းရင်းသား ရဟန်းတော် (၂) ပါးတို့ကလည်း သူတို့ အသင်းဂိုဏ်းမှာ သစ္စာခံယူခဲ့တဲ့အတွက် စုစုပေါင်း (၃၁) ပါး ဖြစ်သည်။
ဘကြီးတော်မင်းလက်ထက် (၁၈၂၄)ခုတွင် ဖြစ်ပွားသော အင်္ဂလိပ်မြန်မာ ပထမစစ်ပွဲတွင် အမှုထမ်းရသော ဘုရင်ဂျီများ စစ်ပွဲအတွင်း အများအပြား ကျဆုံး၍ ပြန်မလာကြသောကြောင့် ဘုရင်ဂျီရွာများ၌ လူဦးရေ အများအပြား လျော့နည်းသွားသည်။ ဘုရင်ဂျီ စစ်မှုထမ်းများသည် မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေးအတွက် သက်စွန့် ကြိုးပမ်း ထမ်းဆောင်ခဲ့ကြသူများ ဖြစ်သည်မှာ ထင်ရှားသည်။
အေဒီ-၁၈၄၂မှာ သာသနာပြန့်ပွားရေး ဌာနချုပ်က Oblates ဟုခေါ်သော မာရီးယား သခင်မဂိုဏ်းကို တာဝန်လွှဲပြောင်း ပေးအပ်ခဲ့သည်။ သူတို့၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ ၁၈၄၇-ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ St.Joseph သီလရှင်အသင်းဂိုဏ်း မော်လမြိုင်သို့ စတင် ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။
၁၈၅၂ ခုနှစ် ဒုတိယ အင်္ဂလိပ်မြန်မာစစ်ပွဲအပြီး စစ်ပြေငြိမ်းရေး စာချုပ်ချုပ်ဆိုရာတွင် မင်းတုန်းမင်းကြီး၏ စေခိုင်းချက်အရ Fr. Abbona နဲ့ Fr. Tarolli တို့သည် မြန်မာသံတမန်တွေဖက်မှ ပါဝင်ကူညီခဲ့ရကြောင်း ၁၉၆၃ ခုနှစ် မေလ ထုတ် The Guardian စာစောင်၌ သမိုင်းဆရာ Vivian Ba က ဖော်ပြထားသည်။ ပြင်သစ်နိုင်ငံ ပါရီမြို့ အခြေစိုက် နိုင်ငံခြား သာသနာပြု အသင်းဂိုဏ်း (ပြင်သစ် စာလုံးဖြင့် အတိုကောက် MEP) ပထမဆုံး ကြွရောက်လာခြင်းသည် မြန်မာသမိုင်း လေ့လာသူများကြား၌ လူသိများသော ဆရာတော်ကြီး Paul Ambrose Bigandat ကြောင့် ဖြစ်သည်။ သူ့အား လူသိများရခြင်းမှာ မင်းတုန်းမင်းကြီးက ဆရာတော်ကြီးကို အင်မတန် ခင်မင်ရင်းနှီးပြီး သာသနာတော်အတွက် အကူအညီများ ပေးခဲ့သလို၊ မင်းညီမင်းသားတွေကို အင်္ဂလိပ်စာနဲ့ သိပ္ပံဘာသာရပ်တွေ သင်ယူဖို့ ဆရာတော်ကြီးက စီစဉ်ပေးခဲ့သည်။ ဆရာတော်ကြီးသည် ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်းတော်များနှင့် တွေ့ဆုံ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းဂန်များကို လေ့လာပြီး ရှင်ဂေါတမ အကြောင်းကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ရေးသားခဲ့သည်။ ဥရောပတိုက်သားများအား ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် မိတ်ဆက်ပေးလိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ပညာရေးအတွက်လည်း ၁၈၅၈ ခုနှစ်တွင် Da Lasalle ကိုရင်ကြီးများကို ဖိတ်ကြားပြီး စာသင်ကျောင်းများ ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံကို (၃) ပိုင်း ပိုင်းကာ သာသနာပြုလုပ်ငန်းတာဝန်များ ခွဲဝေရန် ဆရာတော်ကြီးမှ တင်ပြခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သာသနာပြန့်ပွားရေး ဌာနချုပ်မှ ၁၈၇၀ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံကို Vicariate Apostolate ဟုခေါ်သော သာသနာအထူးနယ်မြေများအဖြစ် ခွဲခြားသတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။
တောင်ငူကို အခြေပြုပြီး မြန်မာနိုင်ငံ အရှေ့ဘက်ခြမ်းကို ဆရာတော် Biffi မှ တာဝန်ယူကာ အထက်မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ဆရာတော် ဘူးဒွန်း မှ တာဝန်ယူရသည်။ ဆရာတော် ဘီဂန်းဒက်မှ အောက်မြန်မာပြည်ကို တာဝန်ယူသည်။ တခြား သာသနာပြု အသင်းဂိုဏ်းများကိုလည်း ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သည်။ တောင်ကြီး၊ ကျိုင်းတုံဒေသသို့ အီတလီနိုင်ငံမှ PIME (ခေါ်) နိုင်ငံရပ်ခြား သာသနာပြု အသင်းဂိုဏ်း လာရောက်ခဲ့ကာ၊ ကချင်ပြည်နယ်သို၌ အိုင်ယာလန်နိုင်ငံမှ St. Columban အသင်းဂိုဏ်း လာရောက် သာသနာပြုခဲ့ကြသည်။ ပုသိမ်၊ ရန်ကုန်၊ မန္တလေးနှင့် ချင်းတောင်ဒေသသို့ MEP အဖွဲ့မှဆက်လက် တာဝန်ယူသည်။ ဘာသာရေးတင်မက၊ ပညာရေးအတွက်လည်း ကျောင်းသုံး စာအုပ်တွေ၊ အဘိဓာန်တွေ၊ ဘာသာပြန်စာပေနဲ့ ကျမ်းအမျိုးမျိုးကို ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ နောက်ထပ်လည်း ဆရာတော်များသည် သူတော်စဉ်ဂိုဏ်းများကို ဖိတ်ကြားပြီး အားဖြည့်ခဲ့သည်။ ၁၈၆၇ ခုနှစ်တွင် ကောင်းသော သိုးထိန်းသီလရှင် ဂိုဏ်းသည် ရန်ကုန်၌ အမျိုးသမီးကျောင်း ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၁၈၇၄ ခုနှစ်တွင် တိုင်းရင်းသူများသာ ပါဝင်သော St.Francis Xavier သီလရှင် ဂိုဏ်းကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး၊ ၁၈၈၉ ခုနှစ်တွင် Franciscan သီလရှင်များသည် မန္တလေး မနော်ရမန်၌ အနာကြီးရောဂါသည်များအတွက် ဆေးရုံဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ဘရင်၊ ဦး (ဟံသာဝတီ)
မောင်သုတ အမည်ခံ ဗိုလ်မှူး ဘသောင်း (မဟာ ဝိဇ္ဇာ၊ ရွှေတံဆိပ်ရ) ပြုစုကာ ဦးခင်အေး (မောင်ခင်မင်၊ ဓနုဖြူ) ပါမောက္ခ၊ မြန်မာစာ ဌာန၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် တည်းဖြတ် ဖြည့်စွက်တဲ့ ပဉ္စမအကြိမ် ၁၊ ဩဂုတ်၊ ၂ဝဝ၂၊ ရာပြည့် စာအုပ်တိုက်ထုတ် 'စာဆိုတော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိ' စာအုပ်က "ဟံသာဝတီ ဦးဘရင် (၁၂၅၆ - ၁၃၃၉)" အကြောင်းကို ပြန်လည် ကူးယူ ဖော်ပြတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဟံသာဝတီ ဦးဘရင် (၁၂၅၆ - ၁၃၃၉)
ဟံသာဝတီ ဦးဘရင်သည် ၁၂၅၆ ခုနှစ်၊ နတ်တော်လဆန်း ၂ ရက် (၁၈၉၄ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၈ ရက်) ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် မအူပင်မြို့၌ ဖွားမြင်သူ ဖြစ်သည်။ ဖခင်မှာ ဦးဘိုးမြ ဖြစ်၍ မိခင်မှာ ဒေါ်ချိမ့်အုန်း ဖြစ်သည်။ မွေးချင်း ၃ ယောက်တွင် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ဖခင် ဦးဘိုးမြမှာ ရဟန်းလူထွက် ဖြစ်၍ ဝိနည်း ၅ ကျမ်း အာဂုံ ဆောင်နိုင်သူ ဖြစ်သည်။ မိခင်မှာလည်း ဓမ္မပဒ၊ ငါးရာ့ငါးဆယ် စသည့် စာပေများကို ကျေပွန်သူ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဦးဘရင်၏ မိဘ နှစ်ပါးလုံး စာပေဓာတ်ခံ ရှိသူများ ဖြစ်သည်။
ဟံသာဝတီ ဦးဘရင်အား မန္တလေးမြို့ ဝက်စလီယန် အင်္ဂလိပ်ကျောင်း၊ ဖားသားလဖုန်းကျောင်း၊ အက်စ်ပီဂျီ သံတဲကျောင်းတို့တွင် မိဘများက အပ်နှံသော်လည်း ကျောင်းကောင်းကောင်း မတက်ဖြစ်ဘဲ နေရာမှ ၁၂၆၅ ခုနှစ်တွင် ကျောင်းနေချင်စိတ် ပေါ်လာသည့် အတွက် မိခင်နှင့် ဦးလေးတို့က တောင်ပြင် နန်းဦးတိုက် ဆရာတော် အရှင် အာဒိစ္စထံ အပ်နှံရာ ဆရာတော် သင်ကြားပေးသည့် အခြေခံ စာပေများကို အပတ်တကုတ် လေ့လာ သင်ယူသည်။ သဒ္ဒါကျမ်း၊ အဘိဓာန်ကျမ်း၊ အလင်္ကာကျမ်း၊ ဆန်းကျမ်းတို့ကို ကွ္ဆမ်းကျင် တတ်မြောက်လာသည်။ အခြေခံ ကျမ်းဂန်များ အတော် ပေါက်မြောက်ပြီးနောက် ဝါသနာ အလျောက် ကဗျာ လင်္ကာများ စပ်ဆို သီကုံးသည်။
ရှင်သာမဏေ ပြုသောအခါ 'ရှင်ဝါသဝဘွဲ့' ခံရသည်။ ရှင်သာမဏေ ဘဝဖြင့် သုတ်၊ ဝိနည်း၊ အဘိဓမ္မာ၊ အဋ္ဌကထာ ဋီကာတို့နှင့် အခြား ကျမ်းဂန်များကိုပါ သင်ယူ တတ်မြောက်သည်။ ရဟန်း အဖြစ် သာသနာ့ဘောင်တွင် ၇ ဝါ နေခဲ့သည်။ ထိုခေတ်က ကျော်ကြားသော ဇာတ်၊ ရုပ်သေး ပညာရှင်ကြီးများ၏ သဘင်ဆိုင်ရာ စာပေများကိုလည်း ကျက်မှတ် လေ့လာခဲ့သည်။ အကျႌချုပ်ပညာ၊ သင်္ကန်းချုပ်ပညာ၊ မုန့်အမျိုးမျိုး လုပ်သည့်ပညာ စသည်ဖြင့် လက်လှမ်းမီရာ အတတ်ပညာ များကိုလည်း လေ့လာ ဆည်းပူးခဲ့သည်။ မိတ္ထီလာမြို့တွင် စက်ချုပ် ပညာဖြင့် အသက်မွေးရင်း ဆရာတော်များ ထံတွင် ပညာ ဗဟုသုတ ဆည်းပူးပြီး 'မိတ္ထီလာကန် သမိုင်း' ကို ရေးသားခဲ့သည်။ တူရိယာ ဂီတ ပညာကိုလည်း လေ့လာ လိုက်စားခဲ့သည်။
လမ်းမီးတိုင်များ မီးထွန်း ကန်ထရိုက်တာ အလုပ်၊ တိရစ္ဆာန် ထောင်မှူး အလုပ်များကိုလည်း လုပ်ကိုင်သည်။ အသက် ၃၂ နှစ်တွင် မအုန်းစိန်နှင့် လက်ထက်သည်။
ထို့နောက် မန္တလေးမြို့ ရတနသိဒ္ဓိ ပုံနှိပ်တိုက်တွင် ဝင်ရောက် လုပ်ကိုင်ရင်း ပုံနှိပ်လုပ်ငန်းကို လေ့လာ သင်ယူသည်။ ထိုမှတဖန် မန္တလေး ဟံသာဝတီ ပုံနှိပ်တိုက်တွင် စာပြင် ဆရာအဖြစ် ခန့်ထားခံရသည်။ ကျောက်စာဝန်ကလေး ဦးမြ၏ လမ်းညွှန်မှုဖြင့် ရှေးဟောင်း မြန်မာ ကျောက်စာများကိုလည်း လေ့လာသည်။
မန္တလေး ဟံသာဝတီတိုက် ပျက်ပြီးနောက် ရန်ကုန်သို့ ပြောင်းရွှေ့ နေထိုင်သည်။ ထိုအချိန်တွင် ဇနီးမှာ မီးဖွားရင်း ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်တွင် ဆရာကြီး သခင် ကိုယ်တော်မှိုင်း၏ ကူညီ စောင့်ရှောက်မှုကြောင့် စာနယ်ဇင်း လောကနှင့် ဆက်သွယ်မိသည်။ ဆောင်းပါးများလည်း ရေးဖြစ်သည်။ တိုးတက်ရေး မဂ္ဂဇင်းတိုက်၌ တာဝန်ခံ အယ်ဒီတာ အဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ ထိုစဉ် တိုးတက်ရေး ဦးစိန် ဦးပဂျီငို၏ တိုက်တွန်းချက်အရ 'ရာဇဝင်သံခိပ်နှင့် အဖြေချုပ်' ကို ရေးသား ထုတ်ဝေသည်။
တိုးတက်ရေး မဂ္ဂဇင်းတွင် ၄ နှစ် ဆောင်ရွက်ပြီး ကျန်းမာရေး မကောင်းသဖြင့် အလုပ်မှ နုတ်ထွက်သည်။ ထိုစဉ် 'အလောင်းစည်သူ'၊ 'အနော်ရထာ'၊ 'ဆရာတော် ဦးဝိစာရ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိ' စာအုပ်များ ပြုစုသည်။ 'မင်းခေါင်ကြီး'၊ 'မင်္ဂလသုတ် အဖြေကျမ်း' တို့ကိုလည်း ဆက်လက် ပြုစုသည်။ စာရေးဆရာ ကလပ်၏ တိုက်တွန်းချက် အရ ၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် 'မြန်မာစာ အခြေပြကျမ်း' ကို ပြုစုသည်။ ဒုတိယ အိမ်ထောင်နှင့်လည်း ကွဲကွာသွားသည်။ ထို့နောက် သူရိယ သတင်းစာ တာဝန်ခံ အဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။
၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် မြန်မာစာ ဌာနတွင် အထူးနည်းပြည် ဆရာအဖြစ် ခန့်အပ် ခံရသဖြင့် သူရိယ သတင်းစာတိုက်မှ နုတ်ထွက်၍ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်တွင် အမှုထမ်းသည်။ ထိုမှတဖန် ဆရာဖြစ်သင် ကောလိပ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ အမှုထမ်းသည်။ တတိယ အိမ်ထောင်ဖြစ်သော ဒေါ်ကြင်ညွန့်နှင့် လက်ထပ်ပြီးနောက် ဆရာဖြစ်သင် ကောလိပ်မှ နုတ်ထွက်ပြီး ကျောင်းသုံး စာအုပ် အဖြေများ ရေးသား ထုတ်ဝေသည်။
ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များမှာ ကျောင်းသုံး မြန်မာစာအုပ်များ ဖြစ်သော ဇာတ်တော်ကြီး ဝတ္ထု၊ ပျို့၊ မော်ကွန်း၊ ပြဇာတ် စသည်တို့၏ ခက်ဆစ် အဖြေများ၊ လောကီ မင်္ဂလာ ၁၃ ပါး၊ စစ်ထွက် စာဆိုများ၊ လယ်သမား၊ ခရီးသည်ဘုရင်၊ မြန်မာ့သဘင် သမိုင်း၊ ၁၂ လရာသီ မြန်မာပြည်၊ ကဗျာ့စစ်ပွဲ၊ တရုတ် - မြန်မာ အရေးတော်ပုံ၊ နတ်ဆိုးဝါဒကျမ်း၊ လယ်သမား စကားပုံများနှင့် အဖြေ၊ ဂီတ သိပ္ပံ အခြေခံ စသည်တို့ ဖြစ်သည်။ ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် 'ဟံသာဝတီ ဦးဘရင်၏ ဦးဘရင်' ဟူသော ကိုယ်ရေး အတ္ထုပ္ပတ္တိကိုလည်း ပြုစုခဲ့သည်။ ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် ဟံသာဝတီ ဦးဘရင်၏ ဆောင်းပါးများကို စုစည်း၍ 'ရှေးထုံးစဉ်လာ' အမည်ဖြင့် စာပေဗိမာန်က စာအုပ် ထုတ်ဝေသည်။
ဟံသာဝတီ ဦးဘရင်သည် ၁၃၃၉ ခု၊ ဝါခေါင် လပြည့်ကျော် ၁၄ ရက် (၁၉၇၇ ခု၊ စက်တင်ဘာလ ၁၂ ရက်) တွင် ကွယ်လွန် အနိစ္စရောက်သည်။ ။
ကျမ်းကိုး ။ ။
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ပန်လော့ရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
ပန်လော့ရွာ (Panglawt)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ကျိုင်းခမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၁၃၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျိုင်းခမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၂၂ ဦး၊ မ ၁၄၂၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၄၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျွဲသေချိုင်းစုရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
ကျွဲသေချိုင်းစုရွာ (Kywethaychaingsu)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ ကျွဲသေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၆၆၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျွဲသေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၅၅ ဦး၊ မ ၁၂၈၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မီလန်နီးရှား
မီလန်နီးရှား (Melanesia; UK: ; US: ) သည် အိုရှန်းနီးယားရှိ ဒေသခွဲတစ်ခုဖြစ်ပြီး ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအနောက်အဆုံးမှ အာရာဖူရာပင်လယ်အထိနှင့် အရှေ့ဘက်တွင် ဖီဂျီနိုင်ငံအထိ ဖြစ်သည်။
ဤဒေသထဲတွင် ပါဝင်သည့် နိုင်ငံ လေးနိုင်ငံမှာ-
အဆိုပါ လွတ်လပ်သည့်နိုင်ငံများအပြင် မီလန်နီးရှားထဲတွင် အောက်ပါနယ်မြေများလည်း ပါဝင်ကြသည်။