cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၃
ဗကပအနောက်မြောက်တိုင်းတပ် (သို့မဟုတ်) တိုက်တိုင်းအောင်(၇)
က ဆက်သွယ်ရေးနှင့်ဆေးမှူးတာဝန်များ ထမ်း ဆောင်ကြရသည်။ အနောက်ရိုးမတပ်ရင်းသည် ဗိုလ် သက်ထွန်း၏အဓိကစစ်အင်အားဖြစ်ပြီး ဗိုလ်သက်ထွန်း
ကိုယ်တိုင် တပ်ရင်းမှူးအဖြစ် ခေါင်းဆောင်ထားသော တပ်ဖြစ်သည်။
အနောက်ရိုးမတပ်ရင်းသည်တိုက်တိုင်းအောင်(၇) ပင်ဖြစ်သည်။ လူအင်အားမှာလည်း ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် ၂၅ဝ အထိ တိုးတက်ခဲ့သည်။ လက်နက်အနေနှင့်
နှစ်လက်မစိန်ပြောင်း၊ ဂျီ-၄၊ဂျီ-၃၊ကာဘိုင်နှင့်ရိုင်ဖယ် များကိုင်ဆောင်ကြသည်။ တိုင်းတပ်၏အောက်တွင် တိုင်းကော်မတီ စိုးသိမ်းခေါင်းဆောင်သောလူ အင်အား
၉ဝ ခန့်ရှိ မင်းဘူးခရိုင်တပ်ရှိသည်။ မင်းဘူးခရိုင်တပ် သည် တိုင်းတပ်နှင့်ရံဖန်ရံခါပူးတွဲလှုပ်ရှားပြီး များသော အားဖြင့် သီးခြားလှုပ်ရှားသည်။ ထို့အပြင် သရက်ခရိုင်
အနောက်မြောက်ခြမ်းနယ်မြေကို အမှတ်(၁)မှ အမှတ် (၈)အထိ ပိုင်းခြား၍ ထုတ်လုပ်ရေးတပ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်း ထားသေးသည်။
ဗိုလ်သက်ထွန်းနှင့် အနောက်ရိုးမတပ်ရင်း(ခေါ်) တိုက်တိုင်းအောင်(၇)(ခေါ်) ဗကပအနောက်မြောက် တိုင်းတပ်သည် လက်အောက်ခံခရိုင်တပ်၊ မြို့နယ်တပ်
များနှင့်ပူးပေါင်း၍ တပ်မတော်အင်အားနည်းစခန်းများ၊ အင်အားနည်းစစ်ကြောင်းများ၊ပြည်သူ့ရဲစခန်းနှင့် ပြည်သူ့စစ်များအား ကြိုးမဲ့ကြေးနန်းကြားဖြတ်ဖမ်းယူခြင်း
ခိုဆန်ရွာ၊ ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်
ခိုဆန်ရွာ (Hkohsan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်၊ တာကော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၈၈၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တာကော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၃၂ ဦး၊ မ ၂၀၁၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၄၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၃
ဗကပအနောက်မြောက်တိုင်းတပ် (သို့မဟုတ်) တိုက်တိုင်းအောင်(၇)
စစ်ရေး အကဲမသာပါက ရွာနီများ၊ ရွာပုန်းများနှင့်တောတောင် လျှိုမြောင်ထူထပ်သောအနောက်ရိုးမဒေသပေါ်တွင် ငြိမ်သက်စွာခိုအောင်းနေလေ့ရှိသည်။
ဗိုလ်သက်ထွန်း၏အနောက်မြောက်တိုင်းတပ်တွင် ဒေသခံချင်းအမျိုးသားများ အများအပြားပါဝင်သောကြောင့် နယ်မြေကျွမ်းကျင်ကြသည်။ အပင်ပန်းအဆင်းရဲ
လည်း ခံနိုင်ကြသည်။  ဗိုလ်သက်ထွန်းကိုလည်း ယုံကြည်ကိုးစားကြသဖြင့်ဗိုလ်သက်ထွန်း၏ခေါင်းဆောင်မှုမှာခိုင်မြဲသည်။ ဒေသခံပြည်သူလူထုဆန့်ကျင်ရေးကို
ခိုဆန်ရွာ၊ ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၃
ဗကပအနောက်မြောက်တိုင်းတပ် (သို့မဟုတ်) တိုက်တိုင်းအောင်(၇)
အတတ်နိုင်ဆုံးရှောင်ကြဉ်သဖြင့်လည်း နယ်ခံကျေးရွာများ၏ကူညီထောက်ပံ့မှုကိုရရှိသည်။ ဗိုလ်သက်ထွန်း သည် ဗကပဗဟိုဌာနချုပ်၏ဆန္ဒအရ အနောက်မြောက်
တိုင်းတပ်ကို တိုက်တိုင်းအောင်(၇)အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့ရ သော်လည်း တိုက်တိုင်းအောင်(၇)သည် ပဲခူးရိုးမမှ တိုက်တိုင်းအောင်တပ်များနှင့် မတူညီခဲ့ပေ။ ဗကပ ဗဟို
သည် ဗိုလ်သက်ထွန်းအား စိတ်မချသည့်အလျောက် မည်သည့်ကူညီထောက်ပံ့မှုမျိုးကိုမှ မပေးခဲ့သည့်အပြင် မိမိတို့ကိုယ်တိုင်လည်း ပဲခူးရိုးမတွင် ရှုံးနိမ့်လျက်ရှိရာ
ဗိုလ်သက်ထွန်းသည် တသီးတခြားသာ လှုပ်ရှားခဲ့ရလေ သည်။
ဗကပ အနောက်မြောက်တိုင်းမှပြဿနာများ
ဗကပအနောက်မြောက်တိုင်း၏အမြင့်ဆုံး ခေါင်းဆောင်မှာ ဗိုလ်သက်ထွန်းပင်ဖြစ်သည်။ ဗိုလ် သက်ထွန်းအပြင် အခြားအရေးပါသောခေါင်းဆောင် တစ်ဦးမှာ
စိုးသိမ်း(ခေါ်)ချစ်ဖေ(ခေါ်)တိုးမောင်ဖြစ်ပြီး တိုင်းကော်မတီဝင်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ တိုင်းရုံးတာဝန် ခံအဖြစ်လည်းကောင်း၊ မင်းဘူးခရိုင်ပါတီကော်မတီနှင့်
နိုင်ငံရေးမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်ယူပြီး ဗိုလ် သက်ထွန်းနှင့် သက်တူရွယ်တူခန့်ပင်ဖြစ်သည်။ တော တွင်း၌ စိုင်းလိုင်းရွာသူ မသိန်းကြည်နှင့် အိမ်ထောင်ကျ
ပြီး သားတစ်ယောက်ထွန်းကားသည်။ စိုးသိမ်းသည် ပုံမှန်လိုက်နေသူဖြစ်ပြီး ၁၉၇၂ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းမှ တက်ကြွလာသူဖြစ်သည်။ စစ်ရေးထက် နိုင်ငံရေးကို
ပိုမိုကျွမ်းကျင်သည်။ အောင်လှ(ခေါ်) ကျော်ညိမ်းသည် မင်းဘူးခရိုင် တပ်မှူးနှင့်အနောက်မြောက်တိုင်းတပ် ဒုတိယတိုင်းမှူးဖြစ်သည်။ ဗိုလ်သက်ထွန်းနှင့် သက်တူ
ရွယ်တူပင်ဖြစ်သည်။  ဆက်ဆံရေးမာကျောသဖြင့် စိုးသိမ်းကဲ့သို့အောက်ခြေ၏ ထောက်ခံမှုကို ရရှိသူမဟုတ် ပေ။
ရဲဒင်သည် တပ်ခွဲ(၂)နိုင်ငံရေးမှူးဖြစ်ပြီး လှရွှေ သည် တပ်ခွဲ(၂)၏တပ်ခွဲမှူးဖြစ်သည်။ ဘစောကြီး၊ ဟင်းဖား၊ တောင်ပြာ၊ ဝင်းမောင်(ဗိုလ်သက်ထွန်း၏ မွေးစားသား)၊
ထွန်းရင် စသောသူများမှာလည်း ဗိုလ် သက်ထွန်းအားကိုးရသည့် ခေါင်းဆောင်ငယ်များဖြစ် သည်။
သို့သော်    တပ်ခွဲ(၁)နိုင်ငံရေးမှူးစိန်အောင် (လက်နက်ချ)နှင့် ဗိုလ်သက်ထွန်းတို့မှာမူ ပဋိပက္ခများ ရှိနေခဲ့ကြသည်။ ဗိုလ်သက်ထွန်းသည် စိန်အောင်အပေါ် တွင်
မကျေနပ်မှုများရှိနေခဲ့ရာမှ စိန်အောင်သည် အသက်ဘေးအန္တရာယ်ကိုစိုးရိမ်လာသဖြင့် လက်နက်ချ အလင်းဝင်လာခဲ့ရသည်။ ယင်းတို့နှစ်ဦး၏ပဋိပက္ခ ဖြစ်ရသည့်
အကြောင်းရင်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
(က)	စိန်အောင်သည်ပထဝီ နှင့်အတန်းပညာကို 	အဓိကထားသူ၊ လူနှင့်လက်နက်ကိုသာ ဦးစားပေးသူဟု ဗိုလ်သက်ထွန်းက ယူဆ သည်။
(ခ)	ဗိုလ်သက်ထွန်းက တပ်မတော်ထိုးစစ်ကာလ 	များတွင် အနောက်ရိုးမအပေါ်တွင်သာ        ခိုအောင်းနေလိုပြီး စိန်အောင်က ထိုးစစ်ကို 	ထိုးစစ်ဖြင့်
ရိုက်ချိုးရမည်ဆိုသဖြင့် မကြာ ခဏအငြင်းပွားသည်။
(ဂ)	ဗိုလ်သက်ထွန်းက ပြောက်ကျားစစ်ကို အားသန်ပြီး တပ်များကို ခေတ္တသာ စုစည်း လေ့ရှိသည်။ စိန်အောင်က တပ်များကို စုစည်းပြီးလျှင်
ပြန်လည်ဖြန့်ခွဲလိုစိတ်မရှိပေ။
(ဃ)	ဗိုလ်သက်ထွန်း၏အမိန့်ကို စိန်အောင်က နာခံလေ့မရှိသဖြင့်စိန်အောင်ကိုပြန်လည် ပြင်ဆင်ရေးသမားအဖြစ် ဗိုလ်သက်ထွန်းက စွပ်စွဲခဲ့သည်။ ဗိုလ်သက်ထွန်း
က ဂူတစ်ဂူ တည်းတွင် ခြင်္သေ့နှစ်ကောင်အောင်း၍ မဖြစ်ကြောင်းပြောကြားခဲ့ရာ စိန်အောင် သည် ဗိုလ်သက်ထွန်းကို ခြေရာတိုင်းလာ သည်ဟု ထင်မြင်ခဲ့ပုံရသည်။
(င)	၁၉၆၈ ခုနှစ်၊ အမ်းတိုက်ပွဲတွင် စိန်အောင် 	သည် ဗိုလ်သက်ထွန်း၏အမိန့်မရဘဲ ရခိုင် 	ပြည်နယ်ဒေသခံကော်မတီ ဖိုးယုံ တို့နှင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
(စ)	တိုင်းရုံးမှဆေးတပ်သား မယုအား ဗိုလ်သက်ထွန်းက ချစ်ရေးဆိုသည်ကို စိန်အောင်က ကန့်ကွက်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံရေးအရ၊ အသက် အရွယ်အရ၊
အတွေ့အကြုံအရကွာခြားလွန်းသူ ကို လက်မထပ်သင့်ကြောင်း စိန်အောင် က ဗိုလ်ချုပ် စိန်တင် (လက် နက် ချ) နှင့် မကြည်တို့အား ဥပမာပြ၍ တင်ပြခဲ့သည်။
မယုသည် ရုံးမှလက်နှိပ်စက်စာကူးစောရီ (မယားကြီးရှိသူ)နှင့်အိပ်စက်နေသည်ကို မိခဲ့ဖူးသဖြင့် သူတစ်ပါးနှင့်အိပ်ပြီးသား ဇာတ်တူသား မိန်းမနှင့်မိမိတို့
ခေါင်းဆောင် မယူသင့် ဟု စိန်အောင်က ဝေဖန်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဗိုလ်သက်ထွန်းသည် ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် မယု ကိုယူပြီး ၁၉၇၈ ခုနှစ်အထိပေါင်းသင်းခဲ့ သည်။
(ဆ)	စိန်အောင်နှင့်ဗိုလ်သက်ထွန်း၏မွေးစား သား ဌာနချုပ်တပ်ခွဲနိုင်ငံရေးမှူးဝင်းမောင်တို့ မသင့်တင့်ကြပေ။ ဗိုလ်သက်ထွန်း၏ဇနီး မယုနှင့်စိန်အောင်၏
ဇနီးမမြမေ တို့မှာလည်း အမျိုးသမီးတပ်ဖွဲ့တွင် မသင့်တင့်ကြပေ။
(ဇ)	စေတုတ္တရာတိုက်ပွဲနိဂုံးချုပ်၌ ဗိုလ်သက်ထွန်း က ဖြည်းဖြည်းနှေးနှေးစဉ်းစားပြင်ဆင်၊ အမြန်ဖြန့်၊ အမြန်တိုက်၊ အမြန်လိုက်ဟူသော နှေး(၁)၊ မြန်(၃)စနစ်
ကြောင့် အောင်မြင် သည်ဟုသုံးသပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် မင်းဘူး ခ ရိုင် မှ အ တွင်း ရေး မှူး ဟောင်း အောင်မောင်းအား စစ်ပြေးအတွေးအခေါ် မှ  ကာကွယ်ပေးခဲ့
သဖြင့် စိန်အောင်က မကျေမနပ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ (ဈ)	ဗိုလ်သက်ထွန်း၏ယောက်ဖဖြစ်သူ လှရွှေ အား တိုင်းကော်မတီအဖြစ်ခန့်အပ်ရန် လျာ ထားသည်ကို စိန်အောင်က ဝေဖန်ကန့်ကွက် ခဲ့သည်။
သို့နှင့် ဗိုလ်သက်ထွန်းနှင့်စိန်အောင်တို့၏ပဋိပက္ခ များမှာ ကြီးမားသည်ထက်ကြီးမားလာရာမှ စိန်အောင် လက်နက်ချအလင်းဝင်လာခဲ့ရတော့သည်။ စိန်အောင်
သည် တိုက်ပွဲပေါင်းများစွာကို ဗိုလ်သက်ထွန်းနှင့် အတူ တကွသော်လည်းကောင်း၊ သီးခြားသော်လည်းကောင်း၊ ပါဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သူဖြစ်ရာ စစ်ရေး၊ နိုင်ငံရေးအစဉ်
အလာရှိသူဖြစ်သည်။ စိန်အောင်လက်နက်ချသွားသော အခါ ဗိုလ်သက်ထွန်းအနေနှင့် အားကိုးရသူတစ်ဦးဆုံးရှုံး သွားခဲ့ရသည်။ စိန်အောင် ဘက်ပါသူများ၏
ဆန့်ကျင်မှု နှင့်လည်း ရင်ဆိုင်ရသည်။ သို့သော် ဗိုလ်သက်ထွန်း သည် အနောက်မြောက်တိုင်းတွင် ပဋိပက္ခကိုနိုင်နင်းစွာ ကိုယ်တွယ်ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့သည်။
ဗိုလ်သက်ထွန်းသည် ၁၉၆၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလမှ စတင်၍ အနောက်မြောက်တိုင်းတပ်ကို သေသေချာချာ ဦးဆောင်မှုပေးခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။ ဗိုလ်သက်ထွန်း ဗဟို
ဌာနချုပ်လုံခြုံရေးတာဝန်ယူနေရစဉ် တိုင်းတပ်တွင် ဒေါက်တာနတ်(ခေါ်)ထွန်းမောင်ခေါင်းဆောင်ပြီး အင်အား ၅ဝ ခန့်သာရှိသည်။ တိုင်းတပ်သည် ၁၉၆၄ ခုနှစ်၊
ဩဂုတ်လအထိ တိုက်ကွက်ဖော်နိုင်ခဲ့ခြင်းမရှိပေ။ ဗိုလ်သက်ထွန်းခေါင်းဆောင်မှုပေးနိုင်သည့်အချိန်မှစ၍သာ တိုင်းတပ်သည် စစ်ရေးအရဦးမော့လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
သို့သော် ၁၉၆၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ၊ စက်တင်ဘာ လခန့်တွင် ဗကပဗဟိုမှ ဗိုလ်ဇေယျ၊ ဗိုလ်သက်တင်နှင့် ဗိုလ်အောင်မြင့်တို့တိုင်းတပ်သို့ရောက်ရှိလာပြီး ၆၄ လမ်းစဉ်
အကောင်အထည်ဖော်ရေးကိုဆောင်ရွက်ခဲ့ကြရာ ဗိုလ်သက်ထွန်းသည် ဗဟို၏ချုပ်ကိုင်မှုအောက်၌ပင် ရှိ နေခဲ့ရသည်။
၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် နစ်ဖြူသင်တန်းကျောင်းတစ်ခု ကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ဗိုလ်ဇေယျ၊ ဒေါက်တာနတ်၊ စိုးသိမ်း၊ သက်တင်၊ ဗဟိုကော်မတီနှင့်ရခိုင်ပြည်နယ်ကော်မတီ
ကျော်မြတို့က  နိုင်ငံရေးဘာသာရပ်ကို   ပို့ချပြီး ဗိုလ်သက်ထွန်းနှင့်အောင်မြတ်တို့က စစ်ရေးဘာသာရပ်၊ တင်မောင်က အချက်ပြဆက်သွယ်ရေးဘာသာရပ်တို့ကို
ပို့ချခဲ့သည်။ ဗဟိုသင်တန်းကျောင်းတွင် လူ ၂ဝဝ သင်တန်းတက်ခဲ့ကြပြီး အောင်လှကလည်း တိုင်းတပ် စစ်ရေးသင်တန်းကျောင်းကို တစ်ပြိုင်တည်းဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ထိုနှစ်တွင် ဗဟို၏ညွှန်ကြားချက်အရ ဗိုလ် သက်ထွန်းသည် တိုင်းတပ်၏နိုင်ငံရေးမှူးတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ရသည်။ ၁၉၆၇ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၆ ရက်တွင် ခလရ(၄၄)
မှ တပ်စိတ်နှစ်စိတ်အား ကျောက်ပုံရွာအနီး ခန့်မှန်းမြေပုံ ညွှန်း(တီ-၉၉၉ဝ၇၉)တွင် ချုံခိုတိုက်ခိုက် ခဲ့ရာ ခလရ (၄၄)မှ နှစ်ယောက်ကျဆုံးသကဲ့သို့ ဗိုလ် သက်ထွန်း၏
တိုင်းတပ်မှလည်း ဗိုလ်ကျော်လှ၊ ဗိုလ် မိုးဟိန်းတို့အပါအဝင် လေးယောက်သေဆုံးခဲ့ရလေရာ အရှုံးပေါ်သောတိုက်ပွဲပင်ဖြစ်သည်။ ကျောက်ပုံတိုက်ပွဲ သည် တိုင်းတပ်
မှ အမာခံအင်အားကို ပထမဆုံးအကြိမ် ထုတ်သုံးသောတိုက်ပွဲဖြစ်လေရာ အောက်ခြေထုက မတိုက်ခိုက်သင့်ကြောင်းဝေဖန်ခဲ့ကြသည်။ ဗိုလ် သက်ထွန်းကမူ စစ်ရေး
အရ ရှုံးသော်လည်း နိုင်ငံရေး အရ အမြတ်ရရှိကြောင်း သုံးသပ်ပြခဲ့သည်။ ၁၉၆၇ ခုနှစ်၊ မေလတွင် ဗိုလ်ဇေယျနှင့် ဒေါက်တာနတ်တို့ ဗဟိုသို့ပြန်သွားရာ
ဗိုလ်သက်ထွန်းနှင့်တိုင်းတပ်သည် ဗဟို၏ချုပ်ကိုင်မှုမှကင်းလွတ်သွားပြန်သည်။
၁၉၆၇ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ၊ စက်တင်ဘာလများတွင် အမှတ်(၈၈)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်သည် 'ခေတ်သစ် စစ်ဆင်ရေး'အမည်ဖြင့် ဗကပအနောက်မြောက်တိုင်းကို
ထိုးစစ်ဆင်ရာ ဗိုလ်သက်ထွန်းသည်  တိုင်းတပ်နှင့် သရက်ခရိုင်တပ်ကိုပူးပေါင်းပြီး ကျောက်ခုတ်နယ်မြေ တွင်  ရှောင်တိမ်းခဲ့ရသည်။  ဇူလိုင်လတွင်  နစ်ဖြူ
ပန်းမောင်(ခေါ်) တုတ်ပြဲ ထွက်ပြေးသဖြင့် တိုက်ကွက် ဖော်မည့်အစီအစဉ်များလည်း ပျက်ပြားခဲ့ရသည်။ ဩဂုတ်လ ၂၄ ရက်တွင် မင်းဘူး-ပဒန်းကားလမ်း၌
အရပ်ကားကို စစ်ကားထင်ပြီး မှားယွင်းတိုက်ခိုက်မိပြန် သည်။ နှစ်ကုန်ခါနီးတွင် ကချင်(၄)ကို ချုံခိုတိုက်ခိုက်ရန် ကြိုးစားသော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။ တိုင်းတပ်
မှာမူ အင်အား ၁၄၈ ယောက်ဖြစ်လာသည်။
၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင်ကား  ဗိုလ်သက်ထွန်းနှင့် တိုင်းတပ်သည် တပ်မ(၈၈)စစ်ကြောင်းများ၏ထိုးစစ်ကို ရှောင်ကွင်းရန် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ အမ်းမြို့နယ်ဘက်သို့
ရှောင်တိမ်းခဲ့ရသည်။ ၁၉၆၈ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၆ရက်တွင် အင်အားနည်းသော အမ်းမြို့ကိုလက်နက်ကိုင် အင်အား ၈ဝ၊ ရွာနီရွာပုန်းများမှ ရွာသား ၁ဝဝ ဖြင့် အလစ်ဝင်
ရောက်စီးနင်းခဲ့ကြသည်။ တပ်မတော်မှ လေးယောက်၊ ပြည်သူ့ရဲမှ တစ်ယောက်ကျဆုံးပြီး ဗိုလ်သက်ထွန်းဘက် မှလည်း ငါးယောက်သေဆုံးခဲ့ရာ နှစ်ဖက်အကျအဆုံး
မှာ မကွာခြားခဲ့ပေ။ ဗိုလ်သက်ထွန်းသည် အမ်းမြို့မှ သိမ်းဆည်းရရှိခဲ့သည့် ပစ္စည်းများအနက်မှ ပုလွဲရွာသား များအား တက်ထရွန်တစ်ဝတ်စာစီ၊ အပ်ချည်နှင့်အပ်များ
ဝေငှစည်းရုံးခဲ့သည်။ မေလ  ၇  ရက်တွင်လည်း စေတုတ္တရာစခန်းကိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ   တပ်မတော်မှ အရာရှိတစ်ဦးအပါအဝင် ၁၁ ယောက်ကျဆုံးခဲ့ရသည်။
ဗိုလ်သက်ထွန်းနှင့် တိုင်းတပ်သည် တပ်မတော် ထိုးစစ်များကိုရှောင်ကွင်းပြီး အမ်းမြို့နယ်နှင့် မင်းဘူး ခရိုင်တွင် အောင်မြင်မှုများရခဲ့သော်လည်း သရက်ခရိုင် တွင်
တပ်မတော်ထိုးစစ်များကို ရင်ဆိုင်ရန်ကျန်ရစ်ခဲ့ ရသည်။ ရဲဒင်၏ခရိုင်တပ်မှာမူ များစွာအထိနာခဲ့ရ သည်။ သရက်ခရိုင်တပ်သည် အင်အား ၂၁၁ ယောက် အထိ
တိုးပွားလာခဲ့သော်လည်း အကြိမ်ကြိမ်အတိုက်ခံ ရသဖြင့် ၁၃ ယောက်သေဆုံးပြီး ငါးယောက်လက်နက်ချ ခဲ့ကြသည်။ နှစ်ယောက်ကိုဖမ်းမိခဲ့သည်။ တိုင်းတပ်နှင့်
ရင်မဆိုင်ဘဲ ရှောင်တိမ်းခဲ့သဖြင့် ဗကပဗဟိုက စစ်ပြေး အတွေးအခေါ်သမားဟုဆိုကာ အရေးယူရန်စီစဉ်ခဲ့ သည်။
သရက်ခရိုင်ကျဆုံးလုနီးပါးဖြစ်လာပြီး လုံးဝ လက်လွှတ်ရတော့မည့်အခြေအနေတွင် ဗိုလ်သက်ထွန်း သည် ရဲဒင်၏ခရိုင်တပ်နှင့်အဆက်အသွယ်ရရန်ကြိုးပမ်း
ခဲ့သော်လည်း ၁၉၆၉ ခုနှစ်၊ မတ်လအထိ မအောင်မြင် ခဲ့ပေ။ ထို့ကြောင့် ဧပြီလ ၁၄ ရက်တွင် ခလရ(၂၆) အား တိုက်ကွက်ဖော်ပြပြီး အဆက်အသွယ်ရရန်ကြိုးပမ်း
ခဲ့ရသည်။ ၁၉၆၉ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် ဗိုလ်သက်ထွန်း ၏တိုင်းတပ်နှင့်ရဲဒင်၏သရက်ခရိုင်တပ်တို့ပြန်ပူးပေါင်း မိကြသော်လည်း ထိုအချိန်တွင် ရဲဒင်၏သရက်ခရိုင်တပ်
မှာ တပ်မတော်၏ချေမှုန်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ရဲဒင်အပါ အဝင် ယောက်ျား၊ မိန်းမစုစုပေါင်းငါးဦးသာ ကျန်ရှိ လေတော့သည်။  ဗိုလ်သက်ထွန်းက   ရဲဒင်အား
လူအင်အား ၂ဝ၊ စက်ကလေးသုံးလက်၊ စတင်းနှစ်လက်၊ ဂျီ-၃ သေနတ်နှစ်လက်ဖြည့်တင်းပေးပြီး သရက်ခရိုင် တပ်ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးကို ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။
ထို အချိန်တွင် ဗကပဗဟိုသည်လည်း တပ်မတော်၏စစ် ဆင်ရေးများကြောင့် ကျဆုံးလျက်ရှိရာ သရက်ခရိုင် အတွက် မည်သည့်အကူအညီမျှမပေးနိုင်ခဲ့ပေ။
ဗိုလ် သက်ထွန်းသည် သရက်ခရိုင်စိတ်ဓာတ်တက်ကြွရေး အတွက် စက်တင်ဘာလ ၂၄ ရက်တွင် သခင်သန်းထွန်း ကျဆုံးသည့်နေ့ အထိမ်းအမှတ် ပရဆိုင်းပြည်သူ့
ရဲစခန်း တိုက်ပွဲကို ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ သို့သော် တပ်မတော်တပ်ရင်းလေးရင်းပါဝင်သည့် ခေတ်သစ်အဆင့် (၅) စစ်ဆင်ရေးကြောင့် မင်းတုန်းမြို့နယ်၊ ခြောက်လံနှင့်
ကတီး တောင်နယ်မြေတွင် ခိုအောင်းနေရပြန်သည်။ သို့နှင့် ၁၉၆၉ ခုနှစ်ကုန်တွင် သရက်ခရိုင်အနောက်ခြမ်း၌ နစ်ဖြူအင်အားမှာ ၁ဝ၆ ယောက်အထိ ကျဆင်းသွား
ရသည်။
ပြောင်းရွှေ့စေခဲ့ရာ ဗိုလ်သက်ထွန်းနှင့် တိုင်း တပ်အတွက် ရိက္ခာအခက်အခဲဖြစ်လာသည်။ သို့သော် ဗိုလ်သက်ထွန်းသည် မပြောင်းရွှေ့လိုသောကျေးရွာများ
ကိုစည်းရုံး၍ နိုင်ငံရေးအမြတ်ထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။ တောင်ပေါ်ဒေသမှ မပြောင်းရွှေ့လိုသူ ချင်းအမျိုးသားများကို လည်း ပြည်သူ့စစ်အဖြစ်ဖွဲ့စည်းခဲ့ရာ  ဧပြီလတွင်
အင်အား ၂ဝ သာရှိသော်လည်း နှစ်ကုန်တွင် ၁ဝဝခန့် ဖြစ်လာသည်။ တိုင်းတပ်အတွက်လည်း ချင်းအမျိုးသား ၁၂ဝ ကို စည်းရုံးနိုင်ခဲ့သည်။ ခေတ်သစ်အဆင့် (၅)
စစ်ဆင်ရေးပြီးဆုံးသွားသောအခါတွင်ကား တိုက်ကွက် များဖော်ထုတ်လာနိုင်ပြန်သည်။
၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် တိုက်ကွက်များပိုမိုဖော်ထုတ် လာပြီး တိုင်းတပ်ကိုလည်း အနောက်ရိုးမတပ်ရင်းဟု အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ အနောက်ရိုးမတပ်ရင်းတွင်
ဗိုလ်သက်ထွန်းသည် နိုင်ငံရေးမှူးနှင့်တပ်ရင်းမှူးဖြစ်ပြီး  စိန်အောင်သည် ဒုတိယတပ်ရင်းမှူးနှင့် တပ်ခွဲ(၁) နိုင်ငံရေးမှူး၊ တပ်ခွဲမှူးတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ကြသည်။
ကုန်းတန်းကြောရှိ နလဲ(ပီတီ-၉၉၁၃)နှင့် ကန်တုပ်ကျေးရွာများမှ ပြည်သူ့စစ်လက်နက် ၄ဝ ကိုသိမ်း၍ လည်း ဗကပပြည်သူ့စစ်များကို တပ်ဆင်ပေးခဲ့သည်။
တပ်မတော်ကလည်း အနောက်ရိုးမတပ်ရင်းကို စစ်ဆင်ရေးများဖြင့်  အဆက်မပြတ်ဦးတည်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အနောက်ရိုးမတပ်ရင်းသည် မြေပြန့်တွင် မနေနိုင်တော့
ဘဲ ရခိုင်ရိုးမပေါ်ရှိ အမ်းမြို့နယ်စပ်အထိ တိမ်းရှောင် နေ ခဲ့ ရ သည်။ ထို အ တော အ တွင်း တပ်မတော်၏ကြိုးမဲ့ကြေးနန်းဆက်သွယ်မှုများကို ဖော် ထုတ်၍
အပိုင်အနိုင်ထွက်တိုက်ခြင်းများပြုလုပ်နေလေ့ ရှိသည်။ အနောက်ရိုးမတပ်ရင်းသည် မြေပြန့်သို့ မဆင်း နိုင်သဖြင့်  ရိက္ခာအခက်အခဲဖြစ်လာရာ မူးချောင်းရိုး ရှိ
ဖြူကန်(ဝိုင်ဇက် - ၈၆၅၆)၊ ကတောင်းနက် (ဝိုင် -၉၆၇၆၁၈)၊  လယ်ကြီးဒေါင့်(ဝိုင်-၈၈၂၆၂၆) စသော ရွာများသို့အတင်းဝင်ရောက်ပြီး ဆက်ကြေးနှင့်ရိက္ခာ များ
အဓမ္မစုဆောင်းခဲ့ရသည်။
ဗိုလ်သက်ထွန်းသည် ဗကပဗဟိုနှင့်အဆက် အသွယ်ရရန် အောင်လှကိုစေလွှတ်ခဲ့ရာ ၁၉၇၂ ခုနှစ် နှစ်ဦးပိုင်းတွင် အောင်လှသည် ဗဟိုမှညွန်ကြားချက် နှင့်
အတူပြန်ရောက်လာပြီး   ဗဟိုမှညွှန်ကြားချက်အရ အနောက်ရိုးမတပ်ရင်းသည်လည်း တိုက်တိုင်းအောင် (၇)ဟု အမည်ပြောင်းလဲခဲ့ရသည်။ ဗိုလ်သက်ထွန်း က
ပြည်သူ့စစ်တပ်ခွဲ(၇ဝ၁)၊ (၇ဝ၂)၊ (၇ဝ၃)တို့ကို တိုးချဲ့ ဖွဲ့စည်းရာ တစ်ခွဲလျှင် လူ ၁ဝဝ ခန့်စီ တိုးတက်လာ သည်။ တိုက်တိုင်းအောင်(၇) သည်လည်း လူ ၂၃ဝ ခန့်အထိ
တိုးတက်လာသည်။ ဗိုလ်သက်ထွန်း၏ အင်အားစုများသည် ၁၉၇၂ ခုနှစ်အတွင်း တပ်မတော် မှလက်နက်မျိုးစုံ ၁၂၇ လက် သိမ်းဆည်းရရှိခဲ့ရာ အရှေ့ မြောက်
ဗကပကြောင့် ပဲခူးရိုးမဗကပများ ခေါင်းထောင် လာနိုင်သည့်အကျိုးဆက်ပင်ဖြစ်သည်။ တပ်မတော်၏ စစ်ဆင်ရေးအရှိန်လျော့ပါးပြီး ဒေသခံတပ်များသာ
ကျန်သောအချိန်များတွင် တိုက်တိုင်းအောင်(၇)သည် ပိုမို၍ လှုပ်ရှားနိုင်ခဲ့သည်ကိုလည်း တွေ့ရနိုင်သည်။
၁၉၇၃ ခုနှစ် နှစ်ဦးပိုင်းတွင် ဗိုလ်သက်ထွန်းနှင့် အင်အား ၂၅ဝ ခန့်သည် အင်အားပြ စည်းရုံးလှုပ်ရှား ခြင်းမျိုးများ ပြုလုပ်ခဲ့သေးသော်လည်း စစ်ရေးအရ
တိုက်ကွက်ဖော်မှုများမှာ လျော့နည်းလာသည်။ တပ် မတော်၏ စစ်ဆင်ရေးအရှိန်မြင့်တက်လာသောကြောင့်လည်း တိုက်တိုင်းအောင်(၇)သည် မကြာခဏထိုးနှက်
ခံလာရသည်။ ရိက္ခာအခက်အခဲတွေ့လာသောကြောင့်လည်း လက်နက်ကိုင်အင်အားစုများကို အလုံးအရင်း နှင့် စုစည်းထားရေးမှာ ပြဿနာပေါ်လာသည်။
တိုက်ကွက်ဖော်နိုင်ရန် စုစည်းရမည့်လုံလောက်သောအင်အား မှာ ရိက္ခာပေါ်တွင် တည်မှီလျက်ရှိလာသည်။ ဗိုလ်သက်ထွန်းသည် ဆားကွင်းရွာ(ဝိုင်-၈ဝ၄ဝ၈၅)နှင့်
နှစ်မိုင် အကွာတွင် ခိုအောင်း၍ ကဇက်ရွာ (ဝိုင်-၅၂ဝ၉၄ဝ)၊ လှေ့စင်(ဝိုင်-၈၃၇၉၄၆)နှင့် ပဲနီ၊ ပဲနောက်ချောင်းရိုး တစ်လျှောက်ရှိကျေးရွာများမှ ဆက်ကြေးရိက္ခာများ
စုဆောင်းခဲ့ရသည်။
၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင်  ကျေးရွာဆင်းရဲသားသမဂ္ဂ ဖွဲ့စည်းရေး၊ အာဏာဖြူဖြိုချ၍ အာဏာနီတည်ဆောက် ရေးစသည့် နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများကိုသာ အဓိကထား ၍
လုပ်ဆောင်လာသည်။ ၆၄ လမ်းစဉ်ကို အကောင် အထည်ဖော်ရာတွင် အပြစ်မဲ့ရွာသား ၁၅ ဦးလည်း အသတ်ခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် မြင်းကွေ့စခန်း ကို
တိုက်ခိုက်ခဲ့သော်လည်း အရှုံးနှင့်သာရင်ဆိုင်ရတော့ သည်။ ဗိုလ်သက်ထွန်းသည် အာဏာနီတည်ဆောက်ရေးအတွက် ကျေးရွာများတွင် အောက်ပါညွှန်ကြားချက်များ
ထုတ်ခဲ့သည်ကိုတွေ့ရသည်။
(က)	အစိုးရ၏မည်သည့်ကိစ္စကိုမျှ ရွာသားများ လိုက်နာလုပ်ဆောင်ခြင်းမပြုရ။
(ခ)	တပ်နှင့်ပြည်သူ့ရဲစသည့် အစိုးရစာများကို ပို့ပေးခြင်းမပြုလုပ်ရ။
(ဃ)	လှည်း၊ ထင်း၊ ရေ၊ နေရာထိုင်ခင်းစသည့် မည်သည့်လိုအပ်ချက်ကိုမျှ ကူညီလုပ်ကိုင် ပေးခြင်းမပြုရ။
(င)	ကျေးရွာကောင်စီနှင့် သမဝါယမအားလုံး ဖျက်သိမ်း၍ အာဏာနီသမဂ္ဂများထူထောင် ရမည်။
(စ)	အထက်ပါအချက်များကို မလိုက်နာပါက သေဒဏ်အထိအပြစ်ပေးမည်။
ဗိုလ်သက်ထွန်းသည် ၁၉၆၅ ခုနှစ်မှစ၍ ဗကပ ဗဟို၏ချုပ်ကိုင်မှုမှ ၁၉၇၂ ခုနှစ်အထိ ကင်းလွတ်ခဲ့ရာ ထိုနှစ်များအတွင်း စစ်ရေးအကောင်အထည်ဖော်မှု
အများဆုံးပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဗကပဗဟိုသည်  ဗိုလ် သက်ထွန်း၏ သီးခြားလှုပ်ရှားမှုများကို ၁၉၇၂ ခုနှစ်ကျမှ အောင်လှနှင့်အတူ  ညွှန်ကြားချက်များပေးပို့၍
ချုပ် ကိုင်ရန် ကြိုးစားခဲ့ရသည်။ တပ်မတော်က ရိက္ခာ အကူအညီဖြတ်တောက်ရန် ရွာပုန်း၊ ရွာနီနှင့်တောင်ပေါ်ချင်း ရွာများအား ရွှေ့ပြောင်းရေးကိုဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ
ဗိုလ် သက်ထွန်းအနေနှင့် မရွှေ့ပြောင်းလိုကြသော ရွာသား များအပေါ် ပို၍ပင် စည်းရုံးရေးအောင်မြင်ခဲ့ရသည်။
ဗိုလ်သက်ထွန်းသည် နိုင်ငံရေးခံယူချက်ပြင်းထန်သူဖြစ်ပြီး   စည်းရုံးရေးပရိယာယ်ကြွယ်ဝသည်။ ထို့ကြောင့် စစ်ရေးကိုအဓိကထားပြီး ဒေသခံပြည်သူ လူထု
နှစ်ခြိုက်အောင် စည်းရုံးနိုင်သောစနစ်ကိုကျင့်သုံး ခဲ့သည်။ ဒေသခံပြည်သူလူထု၏ထောက်ပံ့ကူညီမှုကို အရယူ၍ တိုက်ကွက်များဖော်ခဲ့ရာ ဗဟိုနှင့်ကင်းလွတ်
နေသမျှကာလပတ်လုံးအောင်မြင်ခဲ့သည်က များသည်။
၁၉၇၂ ခုနှစ်မှစ၍ ဗဟိုညွှန်ကြားချက်အရ အာဏာနီတည်ဆောက်ရေးကိုဆောင်ရွက်ခဲ့ရသောအခါ ဒေသခံပြည် သူလူထုမှာ အကျပ်အတည်းတွေ့လာရ သည်။
ယခင်က ဗိုလ်သက်ထွန်းသည် တိုက်ကွက်ဖော် ရေးအတွက် တပ်မတော်သတင်းထောက်လှမ်းရာတွင် ရွာသားများကို တပ်မတော်နှင့်ရောနှောဆက်ဆံစေ၍
သတင်းရယူခဲ့သည်။ အာဏာနီတည်ဆောက်ရေးကာလ တွင်ကား ရွာသားများသည် တပ်မတော်ကိုအတွေ့ခံ၍ မဖြစ်နိုင်ပေ။ ၁၉၇၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ
ပြည်လုံးကျွတ် ဆန္ဒခံယူပွဲနှင့် ၁၉၇၄ ခုနှစ်ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့် ပြည်သူ့ကောင်စီအဆင့်ဆင့်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲများကို ကျေးရွာအတော်များများသည်
ဆောင်ရွက်ဝံ့ခြင်းမရှိခဲ့ ပေ။ ကျေးရွာသားများသည် အစိုးရ၏အုပ်ချုပ်ရေးစနစ် နှင့် အာဏာနီတည်ဆောက်ရေးကြားတွင် မလူးသာ၊ မလွန့်သာ ညပ်၍
နေခဲ့ကြရသည်။ သေဒဏ်အထိပေး ရန် ခြိမ်းခြောက်ခံလာရသောကြောင့်လည်း ကျီးလန့် စာစားဖြစ်လာကြသည်။ အချို့မှာ သတ်ဖြတ်ခံကြရ သဖြင့် အိုးပစ်၊
အိမ်ပစ်ပြေးသူများရှိလာသည်။ အချို့မှာ မနေဝံ့တော့သဖြင့် အာဏာနီနယ်မြေမှ လွတ်ရာသို့ရွှေ့ ပြောင်း ထွက်ပြေးကြသည်။
၁၉၇၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလမှစတင်၍ မင်းလှမြို့ နယ် အနောက်ခြမ်း(ပဲနီ၊ ပဲနောက်၊ ရေကြည်ချောင်း) ဒေသကို နစ်ဖြူအနောက်တိုင်းက အာဏာနီဒေသ အဖြစ်
သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ အစိုးရမှ ဖွဲ့စည်းထားသည့် အဖွဲ့အစည်းများ လုံးဝကင်းစင်ရန်လည်း အကြမ်းဖက် ၍ ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ ဖော်ပြပါ ရည်ရွယ်ချက်အရ
အစိုးရအမာခံ၊ အာဏာဖြူသမားများ၊  အာဏာနီ ဆန့်ကျင်ရေးသမားများ   စသည့်စွပ်စွဲချက်များဖြင့် ၁၉၇၄  ခုနှစ်၊  ဇန်နဝါရီလတစ်လအတွင်းမှာပင်
အောက်ပါအပြစ်မဲ့ကျေးရွာလူကြီး ၁၄ ဦး အသတ်ခံခဲ့ ကြရသည်။
(က)	ဦးဘိုးငြိမ်း၊ ကဒေါင်ကျင်းရွာ
(ခ)	ဦးအောင်လှိုင်၊ နွားလဲရွာ
(ဃ)	ဦးသီလေး၊ ကံကျောရွာ
(င)	ဦးထွန်းစိန်၊ ငါးဘတ်အိုင်ရွာ
(စ)	ဦးဘိုးရင်၊ ရွှေချောင်းရွာ
(ဆ)	ဦးကုလား၊ မီးလောင်ကုန်းရွာ
(ဇ)	ဦးညိုဝိုင်း၊ လှေ့စင်ရွာ
(ည)	ဦးသိန်းနိုင်၊ အောက်ကိုင်းရွာ
(ဌ)	ဦးချစ်ခွေး၊ သီးကုန်းရွာ
(ဍ)	ဦးမာဒင်၊ ချင်းကုန်းရွာ
(ဎ)	ဒေါ်ကျော့ခင်၊ သခွပ်ရင်းရွာ
သောင်းကျန်းသူများက သတ်ဖြတ်ရန် ဖမ်းဆီးကြ စဉ် ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်လာကြသူများမှာ စမ်းလယ် ရွာမှ ဦးဒေါညို၊ ဘန့်ပြင်ရွာမှ ဦးဖိုးချုံ၊ မီးလောင်ကုန်း ရွာမှ
ဦးအောင်စိန်နှင့်ဦးညီခွေး၊ အောက်ကိုင်းရွာမှ ဦးသိန်းမောင်နှင့်ဦးပုမောင်၊ ချင်းကုန်းရွာမှ ဦးပီလော၊ စမ်းကြီးရွာမှ ဦးလှစိုး၊ ဦးပေါက်ချိပ်၊ ဦးစံမြင့်၊ ဦးငွေသိန်း နှင့်ဦးရီ၊
ရေငံရွာမှဦးတုတ်ကြီး၊  စက်စက်ယိုရွာမှ ဦးတင်ဦးနှင့်မြို့သစ်ရွာမှ ဦးဝဲကျော်တို့ဖြစ်ကြသည်။
ဗဟိုအာဏာနီတည်ဆောက်ရေးညွှန်ကြားချက် အတိုင်း ဆောင်ရွက်ရာတွင် လုပ်နည်းလုပ်ဟန်သည် ဗိုလ်သက်ထွန်း၏ယခင်စည်းရုံးရေးမူများမဟုတ်တော့ပေ။
ပဲ ခူး ရိုး မ နှင့် မြစ် ဝ ကျွန်း ပေါ် ဒေ သ မှအာဏာနီ တည်ဆောက်ရေးပုံစံများကဲ့သို့ပင် အကြမ်းဖက်စည်းရုံးရေးဖြစ်လာသည်။ သို့နှင့် ကျေးရွာအများအပြားမှာ
အကျပ်အတည်းတွေ့လာကြရသည်။ ကျေးရွာများမှ ရေသာခိုသူများ၊ ခြေသလုံးအိမ်တိုင်များ၊အချောင်သမား များကို စုစည်း၍ ဆင်းရဲသားသမဂ္ဂများဖွဲ့စည်းလိုက်
သောအခါ ပို၍ ဆိုးရွားလာသည်။
ဗကပ ဗဟိုသည်  ပဲခူးရိုးမဒေသကြီးတွင် တိုက်တိုင်းအောင်(၁)မှ (၄)အထိ ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး သရက် ခရိုင်အရှေ့ခြမ်းတွင် တိုက်တိုင်းအောင်(၆)ကို ဖွဲ့စည်း ခဲ့သည်။
ထို့နောက် အနောက်ရိုးမတပ်ရင်းကို တိုက်တိုင်းအောင် (၇) အဖြစ် ပြောင်းလဲရန်ညွှန်ကြားခဲ့ သည်။ ဗကပဗဟိုဌာနချုပ်၏ရည်ရွယ်ချက်မှာ ဗိုလ်သက်ထွန်းနှင့်
အနောက်မြောက်တိုင်းအား တိုက်တိုင်းအောင်(၆)နှင့်  ဆက်စပ်လှုပ်ရှားစေပြီး ချုပ်ကိုင်ရန်ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်သက်ထွန်းအနေနှင့် အလံနီ ပါတီအပေါ် ဗကပဗဟို
ကဲ့သို့ပင် မင်းမဲ့ပါတီ၊ ဓနရှင် ပေါက်စပါတီအဖြစ် အမြင်ပြောင်းရန်လည်း ညွှန်ကြား ခဲ့သည်။ သို့သော် ပဲခူးရိုးမမှ တိုက်တိုင်းအောင်(၁)၊ (၂)၊ (၃)နှင့် (၄)၊
သရက်ခရိုင်အရှေ့ခြမ်းမှ တိုက်တိုင်းအောင် (၆)တို့သည် အာဏာနီတည်ဆောက်ရေးတွင် ပြည်သူ လူထုကိုဆန့်ကျင်သော အကြမ်းဖက်ဝါဒကိုကျင့်သုံး သဖြင့်
ကျဆုံးခဲ့ကြရာ တိုက်တိုင်းအောင်(၇)သည်လည်း အခြားတိုက်တိုင်းအောင်များနည်းတူပင် ကျဆုံးလာရ တော့သည်။ ဗိုလ်သက်ထွန်း၏အနောက်မြောက်တိုင်း
တပ်သည် ၁၉၇၄ - ၇၅ ခုနှစ်များတွင် အောက်ပါ အကျပ်အတည်းများကို ရင်ဆိုင်လာရတော့သည်။
(က)	ဗဟိုက အယုံအကြည်မရှိသဖြင့်  ကူညီ ထောက်ပံ့မှုမရခြင်း၊ ဗဟိုကိုယ်တိုင်က ကူညီ နိုင်သောအခြေအနေမရှိခြင်း။
(ခ)	စိန်အောင်လက်နက်ချပြီး     အဖွဲ့အတွင်း ပဋိပက္ခပေါ်လာခြင်း။
(ဂ)	ဗဟိုကော်မတီကျော်မြ၏ ရခိုင်ပြည်နယ် ကော်မတီနှင့် အစေးမကပ်သဖြင့် အကူ အညီမရခြင်း။
(ဃ)	ဗဟို၏ဆန္ဒအတိုင်း အာဏာနီအကောင် အထည်ဖော်ရာတွင်   ပြည်သူလူထုက ဆန့်ကျင်လာခြင်း။
ဗိုလ်သက်ထွန်း၏အခြေအနေမှာ ညှပ်ပူးညှပ်ပိတ် အခြေအနေတွင် ရှိလာသည်ဟုဆိုရမည်ဖြစ်သည်။ ဖိုးခေါင်တောင်တန်းကိုလည်းလက်လွှတ်ရတော့မည့်
အခြေအနေရှိလာရာ ဗိုလ်သက်ထွန်းသည် ပြည်သူ့စစ် (၇ဝ၄) ဒေသတိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းရန် တင်စိုး(ခေါ်)ခြုံတိုင်း အား တာဝန်ပေးခဲ့ရသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ(၁၈)
ရက်တွင် ဗိုလ်သက်ထွန်းနှင့်အင်အား ၂၇၅ ယောက် သည် သမင်ကတုတ်ရွာတွင်းတွင် တပ်မတော်စစ် ကြောင်းရှိသည်ထင်ပြီး ဝိုင်းဝန်းပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။
ထို့နောက် ရွာကိုဝင်ရောက်သိမ်းပိုက်ကြရာ ရွာပြင်တွင်ရှိနေသော တပ်မတော်စစ်ကြောင်းက လာ ရောက်တိုက်ခိုက်ခြင်းကိုခံခဲ့ကြရသည်။ ဗိုလ်သက်ထွန်း က
သမင်ကတုတ်တိုက်ပွဲ နှင့်ပတ်သက်၍ -
''ဒီတိုက်ပွဲဟာ တို့ရှုံးတာပဲ၊ အမြတ်မရဘူး၊ အရင်း ရှုံးတယ်၊ ရလာတဲ့ပစ္စည်းတွေက ရွာကပစ္စည်းတွေဖြစ် တယ်၊ အဲဒီတပ်စိတ်မှ ဒီလိုထဘီတွေ၊ မိန်းမအင်္ကျီတွေ
ထမ်းမထားဘူး၊ ရန်သူက ဝါဒဖြန့်မယ်၊ ကြေးစားတွေ လုပ်သလိုပဲ၊ ကြေးစားတွေရွာရောက်ရင် ဓာတ်မီးယူ၊ ရေဒီယိုသိမ်းလုပ်တယ်၊ ဓားပြတွေနဲ့တူနေတယ်၊ ဒီ
ပြောတာမှန်တာချည်းပဲ'' စသည်ဖြင့် ညည်းတွားပြောဆို ခဲ့သည်။ ဗိုလ်သက်ထွန်းသည် တိုက်ပွဲတိုင်းကိုစစ်ရေး အရရှုံးလျှင်ပင် နိုင်ငံရေးအရနိုင်သည်ဟု သုံးသပ်
ခဲ့သူ ဖြစ်ရာ ရှုံးသည်ဟုဝန်ခံပြောဆိုခြင်းမှာ ယခုတစ်ကြိမ် တွင်သာရှိသည်ဟုဆိုကြသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် ကျည်ဆန်အကုန်အကျများပြီး အရှုံးလည်းများခဲ့လေရာ
ခဲယမ်းလက်ကျန်ကလည်း နည်းပါးလာသည်။ ဆွဲမိုင်း၊ တိုက်မိုင်းနှင့်ကားမိုင်းများအတွက် ယမ်းဘီလူးမှာ ၁ဝ ပိဿာခန့်ရှိတော့သည်။ တိုက်တိုင်းအောင် (၇) (ခေါ်)
နောင်ပိုးရွာ၊ လဲချားမြို့နယ်
နောင်ပိုးရွာ (Nawngpoe)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လဲချားမြို့နယ်၊ ဝမ်ဟိုင့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၃၂၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ဟိုင့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၅၅ ဦး၊ မ ၁၄၆၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၁၅ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၃
ဗကပ အနောက်မြောက်တိုင်းမှပြဿနာများ
ရေရှည်အချိန်ဆွဲ၍ တိုက်နိုင်ခြင်းမရှိပေ။ ငွေရေး၊ ကြေးရေး အခက်အခဲဖြစ်နေသောကြောင့်လည်း နှစ်စဉ် ဆက်ကြေးငွေ ၂ဝဝဝဝ ကျပ်ခန့် ကောက်ခံနေရာမှ
၅ဝဝဝဝ ကျပ်ခန့် တိုးချဲ့ကောက်ခံရန်စီစဉ်ခဲ့ရသည်။ ထို့ပြင် ကမ္မမြို့ကို စီးနင်းတိုက်ခိုက်၍ ငွေတိုက်ကိုဖောက် ယူရန်လည်း စီစဉ်လျာထားခဲ့သည်။
ဗိုလ်သက်ထွန်းသည် တဖြည်းဖြည်းကျဆင်းလာ သော အနောက်မြောက်တိုင်းကိုပြန်လည်၍ ဦးမော့လာစေရန် နည်းမျိုးစုံဖြင့် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ဗိုလ်သက်ထွန်း သည်
အင်အားနည်းတပ်စခန်းများ၊ စစ်ကြောင်းအဖွဲ့ ငယ်များကို အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် အပိုင်အနိုင် တိုက်ခိုက်ခြင်း၊ တပ်မတော်စခန်းများ၊ စစ်ကြောင်းများ
၏အနေအထိုင်ပေါ့လျော့မှု၊ စည်းကမ်းပျက်ယွင်းမှုကို အခွင့်ကောင်းယူ၍တိုက်ခိုက်ခြင်း၊ တပ်မတော် ကြိုးမဲ့ ကြေးနန်းဆက်သွယ်မှုများကို ကြားဖြတ်ဖမ်းယူထောက်
မြေနီကုန်းရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်
မြေနီကုန်းရွာ(Myaynikone)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်၊ ဖားပြကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၈၁၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖားပြကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၃၉၁ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၈၀၉၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၃
ဗကပ အနောက်မြောက်တိုင်းမှပြဿနာများ
စစ်ကြောင်းများသည် သတိနှင့်သွားလာလှုပ်ရှားခြင်း၊ စစ်စည်းကမ်းများကို တင်းကြပ်စွာထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ကြိုးမဲ့ ကြေးနန်းဆက်သွယ်ရေးစနစ်များကိုပြုပြင်ခြင်း၊
အမာခံ များဖော်ထုတ်ခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်လာကြသောအခါ ဗိုလ် သက်ထွန်း၏ အောင်မြင်မှုမှာလည်း နည်းပါးလာသည်။ ဗိုလ်သက်ထွန်းသည် ၁၉၇၄ ခုနှစ်၊
ဖေဖော်ဝါရီလ ချင်း သောက်စခန်းတွင် ဆွေးနွေးပွဲကျင်းပ၍ အောက်ပါ အတိုင်းသုံးသပ်ခဲ့သည်။
မြေနီကုန်းရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၃
ဗကပ အနောက်မြောက်တိုင်းမှပြဿနာများ
ဘယ်လောက်ပဲ ထိုးစစ်ကြီးတွေထိုးထိုး၊ ဘယ်လောက်ပဲ တပ်များများ ငါတို့ကိုမတိုက်နိုင်ဘူး၊ လုပ်တဲ့တပ်များသာ ချေမှုန်းခံရမှာဖြစ်တယ်၊ တပ်မတော် တပ်မ,
မကလို့ ဘာတပ်ပဲလာလာ ချေမှုန်းပစ်မယ်၊ သူတို့ကို အလစ် အငိုက်ယူတိုက်ရင်ရတယ်၊ ခလရ(၄၄)အနေနဲ့ကြောက် လို့ ချုံတိုးတယ်၊ လမ်းအတိုင်းမသွားရဲဘူး၊
ပရိယာယ် ကြွယ်ဝတယ်၊ ဂိတ်စခန်းလုံခြုံရေးအတွက်လည်း ထားရ၊ ထိုးစစ်လည်း လုပ်ချင်၊ ကျေးရွာကျောရိုးတွေလည်း  ဖြိုချချင်ပေမယ့် တပ်မလောက်လို့
မလုပ်နိုင်ဘူး၊ ခမရ (၅ဝ) တပ်အနေနဲ့ အခုချိန်မှာ သတိရှိနေတယ်၊ ရွာကို ရောက်ရင်လည်း သတိရှိရှိနဲ့နေပြီး ကတုတ်ကျင်းတူး တယ်၊ နေ့မလှုပ်ရှားဘဲ
နေ့မသွားဘူး၊ ညသွားတယ်၊ လမ်းမသုံးဘူး၊ ခလရ(၅ဝ) ကွန်မန်ဒိုကလည်း ချုံလျှောက်တိုးတယ်၊ ကွန်မန်ဒိုတွေက ချုံတိုးကောင်တွေ၊ ခုစစ်ဆင်ရေးဝင်တဲ့
တပ်တွေကလည်း (ဆက်သွယ်ရေး)စက်မသုံးဘဲ စက် ပိတ်အလုပ်လုပ်နေတယ်၊ ဘာလုပ်လို့ ဘာလုပ်ရမှန်း မသိတော့ဘူး၊ တချို့ဆိုရင်  မှန်းပြီးလုပ်နေရတယ်၊
ဒါကြောင့် တိုက်ရခက်တယ်''
ဗိုလ်သက်ထွန်းပြီးလျှင် စစ်ရေးတွင် အားကိုးရဆုံး သော ဒုတိယခေါင်းဆောင်ရဲဘော်စိန်အောင်(ခေါ်) ဗိုလ်တိုးလွင်နှင့်လည်း ပဋိပက္ခမှာ ပို၍ကြီးမားလာသည်။
ဗိုလ်သက်ထွန်းက မင်းကို တစ်နေ့ ဗဟိုကမွေးချင်မွေး မယ်၊ ဂူတစ်လုံးတည်း ခြင်္သေ့နှစ်ကောင်အောင်းလို့မဖြစ် ဘူးဟု ပြောကြားကာ ဖြုတ်၊ ထုတ်၊ သတ်ရန် စီစဉ်
သဖြင့် စိန်အောင်(ခေါ်)ဗိုလ်တိုးလွင်သည် ၁၉၇၃ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ(၁ဝ)ရက်၌ ခလရ(၄၄)တိုင်းတာဝ ခန်းသို့ လက်နက်ချအလင်းဝင်သွားခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
သို့သော် ဗိုလ်သက်ထွန်းသည်  အောက်ပါအတိုင်း ကြွေးကြော်၍ အနောက်မြောက်တိုင်းအခြေအနေကို တတ်နိုင်သမျှ အဖတ်ဆယ်ခဲ့သည်။
''ဖိုးခေါင်တောင်တန်းကနေပြီး ဘင်္ဂလားပင်လယ် အော်အထိ အာဏာနီတည်ဆောက်ပြီး တစ်ပြည်လုံးကို သိမ်းပိုက်မယ်၊ တရုတ်ပြည်မှာ ကျင်ကန်တောင်
ဗမာ ပြည်မှာ ဖိုးခေါင်တောင်''
ထို့နောက် ၁၉၇၃ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ(၁)ရက် တွင် ဖိုးခေါင်တောင်တန်းအခြေခံဒေသနီတောင့်တင်း ကြံ့ခိုင်ရေး ကြွေးကြော်သံများ ကို ထုတ်ပြန်၍ နိုင်ငံရေး၊
စစ်ရေးလှုံ့ဆော်ချက်များပြုလုပ်ခဲ့သည်။ စိန်အောင် သည် ကြွေးကြော်သံများထုတ်ပြန်ပြီး ၁ဝ ရက်အကြာ တွင် လက်နက်ချခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။  ၁၉၇၄  ခုနှစ်၊
ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက်တွင် ငေါတောင်အနောက်ခြမ်း လွတ်မြောက်ရေးတိုက်ပွဲ ဒုတိယအဆင့်လုပ်ငန်းစဉ်ကို ထုတ်ပြန် ပြန်သည်။ သို့သော် ၁၉၇၄  ခုနှစ်၊  မေလ
အတွင်းတွင် အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၏ ရှေ့တန်းစစ်ဗျူဟာအဖွဲ့က   လက်ပန်တံခါးတောင်ပိုင်း နယ်မြေ၊ လက်ပန်တံခါး၊ ရေနံမ၊ ရှမ်းတပ်ကြီးနယ်မြေ၊
ရေနံမ အရှေ့ဘက်ကန်ရွာ(ဇက်-၁၃၁၉၂၅) နယ်မြေ များအား မိုးကျော်စစ်ဆင်ရေးဖြင့် အသေးစိတ် ပိုက်စိပ်တိုက်၍ ရှင်းလင်းခဲ့ရာ ဗိုလ်သက်ထွန်း၏ တိုင်း
တပ်သည်လှုပ်ရှားမှုမပြုနိုင်ဘဲ ငြိမ်သက်စွာခိုအောင်း နေခဲ့ရသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်အတွင်း တပ်မတော် စစ် ကြောင်းများနှင့် တိုင်းတပ်၊ ခရိုင်တပ်များမှ အဖွဲ့ငယ်
ကို လက်နက်ခဲယမ်း တဖြည်းဖြည်းချို့တဲ့လာစေသည်။ ၁၉၇၄   ခုနှစ်၊  ဖေဖော်ဝါရီလ  ပထမပတ်အထိ နှစ်လတာကာလအတွင်း ပဲနီ၊ ပဲနောက်ဒေသကို
တပ်မတော်က စစ်ဆင်ရေးလုပ်ရာ သောင်းကျန်းသူ ငါးယောက်အသေမိခဲ့ပြီး တစ်ယောက်ဒဏ်ရာရသွား ခဲ့သည်။ သုံးယောက်ဖမ်းဆီးရမိပြီး  တစ်ယောက်
လက်နက်ချဝင်ရောက်လာသည်။ တပ်မတော်မှ ပြောပလောက်အောင်ထိခိုက်ကျဆုံးမှုမရှိခဲ့ပေ။
ဗိုလ်သက်ထွန်းသည် ဗကပဘေးနံအင်အားစုများ ၏ အကူအညီမရသဖြင့် သီးခြားရပ်တည်နေရသော အခြေအနေကို စိတ်ပျက်ငြီးငွေ့လာခဲ့သည်။ အနောက်မြောက်
တိုင်း၏အခြေအနေနှင့်ပတ်သက်၍ ဗိုလ်သက် ထွန်းက လက်နက်ချအလင်းဝင်လာပြီးနောက်တွင် အောက်ပါအတိုင်း ထွက်ဆိုချက်ပေးခဲ့သည်ကိုတွေ့ရ သည်။
အထားမှာ လွန်စွာဆိုးရွားခဲ့သည်၊ တပ်မတော် ထိုးစစ်များ ဖိအားနှင့်အရှိန်အဟုန်မှာ တစ်စတစ်စ ပိုမိုပြင်းထန်မြင့်မားလာပြီး ရေရှည်ဆွဲ၍ ကျွန်တော် တို့အား
အလုံးအရင်းအင်အားနှင့်တိုက်ခိုက်ရန် လမ်းပွင့်နေခဲ့သည်၊ ကျွန်တော်တို့သည် ပြည်ပမှ ဖြစ်စေ၊ ပြည်တွင်းမှဖြစ်စေ မည်သည့်အကူအညီ မျှမယူဘဲ
ကိုယ့်ဝမ်းစာကိုယ်ရှာစားကာ နှစ်ပေါင်း များစွာ ရပ်တည်နေခဲ့ရသည်၊  အမှန်စင်စစ်    ကျွန်တော်တိုက်ရိုက်ဦးစီးကွပ်ကဲခဲ့သော အနောက်
ရိုးမကြီး၏မဟာဗျူဟာအနေအထားမှာ အထီးကျန် အနေအထားဖြစ်ခဲ့သည်၊ ပခုက္ကူခရိုင်တစ်ခုလုံး ကိုလည်း ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် လုံးဝလက်လွှတ်ရပြီး
ကျန်တပ်စိတ်တစ်စိတ်ကိုသာ မိမိထံခေါ်ယူထား ကာ ၎င်းအချိန်မှစ၍ ပခုက္ကူသို့ လုံးဝပြန်လည် ဝင်ရောက်နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပါ၊ မင်းဘူးခရိုင်ကို ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင်
ဆုံးရှုံးခဲ့ရပြီး မင်းဘူးအင်အားများမှာ ထိုအချိန်မှစ၍ မူလအခြေခံဒေသဟောင်းအတွင်း ပြန်လည်အခြေစိုက်နိုင်ခြင်းမရှိတော့ဘဲ ကျောက်ဖြူ ခရိုင် ဒလက်ချောင်း၊
အေးချောင်း၊ အမ်းချောင်းများ အတွင်းတွင်သာ ကပ်ရပ်ခိုလှုံနေခဲ့ရသည်၊ မိမိအနေ နှင့် အဆိုပါအင်အား ၁ဝဝ ယောက် ပတ်ဝန်းကျင် ရှိသည့် အင်အားဝန်ထုပ်
ဝန်ပိုး ကြီးကို လက်နက် ခဲယမ်း၊ ဘဏ္ဍာရေးထောက်ပံ့မှုအရ လေးလံစွာ နှစ်ပေါင်း များစွာထမ်းဆောင်နေခဲ့ရသည်။
လုပ်ဖော် ကိုင်ဖက်များသည်  မင်းဘူးခရိုင်အင်အားစုအတွင်း အမြောက်အမြားရှိသော်လည်း သူတို့သည် ဖိုးခေါင် တောင်တန်းအား မည်သို့မျှ မည်မည်ရရ
အကူအညီ ပေးခဲ့ခြင်းမရှိ။ သူတို့ဘာသာ ချောင်းဖျားချောင်းနား ဒေသတွင် ငြိမ်ငြိမ်သက်သက်ရပ်တည်နိုင်ဖို့သာ လျှင် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။ စစ်ဆင်ရေးနယ်မြေ
တိုးချဲ့ ရေးလုပ်ငန်းများကိုလည်း မလုပ်ခဲ့ကြပါ။ ဒလက် ချောင်း၊ အေးချောင်း၊ အမ်းချောင်းဒေသများမှာ အမှန်စင်စစ် စစ်အေးဒေသများအဖြစ် နှစ်ပေါင်း
များစွာရပ်တည်ခဲ့ကြသည်။    အလားတူပင် ကျောက်ဖြူခရိုင်၊   စစ်တွေခရိုင်တို့ပါဝင်ရာ ကိုကျော်မြ၏ရခိုင်ပြည်နယ်ဆိုသည်မှာလည်း
ကျွန်တော်တို့၏ဖိုးခေါင်တောင်တန်းအား ကူညီ ဖေးမရန်  စိတ်ကူးစိတ်သန်းပင်ရှိပုံမရပေ၊ ကျွန်တော်၏လှုပ်ရှားတိုက်ခိုက်မှုများကို သူတို့အနေ ဖြင့်
ခနားဘွမ်ရွာ၊ မံစီမြို့နယ်
ခနားဘွမ်ရွာ(Hkanarbum)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မံစီမြို့နယ်၊ ခနားပါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၃၅၈ ဖြစ်သည်။
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၃
ဗကပ အနောက်မြောက်တိုင်းမှပြဿနာများ
စာနှင့်ပေနှင့်ချီးကျူးဩဘာပေးကြ၏။''
''တပ်မတော်စစ်ကြောင်း၊ တပ်မတော်တပ်ရင်း တပ်ဖွဲ့အမြောက်အမြား ကျွန်တော်တို့နှင့်ရင်ဆိုင်ရ သည့်အခြေအနေကို သူတို့များစွာနှစ်ထောင်း
အားရဖြစ်မိကြသည်။ သူတို့လိုချင်သည်မှာ သူတို့ရခိုင်ပြည်နယ် တစ်ခုလုံးငြိမ်သက်အေးဆေး နေရန်ဖြစ်၍ သူတို့အပေါ်အာရုံစူးစိုက်လာစေမည့် လှုပ်ရှားမှုမှန်သမျှကို
သူတို့ မလုပ်မိအောင် သတိထားနေခဲ့ကြသည်။ ကျွန်တော်တို့က ရိုးမအရှေ့ ခြမ်းတွင်အနေကျပ်၍ ရိုးမအနောက်ခြမ်းကိုသိမ်း ယူလိုက်သောအခါ သူတို့က
ခနားဘွမ်ရွာ၊ မံစီမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မံစီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၃
ဗကပ အနောက်မြောက်တိုင်းမှပြဿနာများ
အဆိုပါနယ်မြေများ ကို သူတို့အားပြန်လည်လွှဲအပ်ရန်သာ တောင်းဆို နေကြသည်။''
၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်အနောက်မြောက် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နှင့်အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တို့ ပူးပေါင်း၍ စစ်ဆင်ရေးများကိုဆင်နွှဲသောအခါ ဗိုလ်
သက်ထွန်း ၏တိုက်တိုင်းအောင်(၇)(ခေါ်) အနောက် မြောက်တိုင်းသည် မြေပြန့်သို့မဆင်းနိုင်တော့ဘဲ တောင်ပေါ်ဒေသတွင်သာ ခိုအောင်းနေခဲ့ရတော့သည်။
ဗိုလ် သက်ထွန်းနှင့်နောက်ပါအင်အားစုများသည် ဧရာဝတီ မြစ်၏အနောက်ဘက်ကမ်းတွင် မြေပြန့်ဒေသမှ အနောက်ရိုးမပေါ်သို့ တဖြည်းဖြည်းဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။
ဖိုးခေါင်တောင်တန်းကိုပါ လက်လွှတ်ရတော့မည့် အခြေအနေသို့ရောက်ရှိလာသောအခါ ရခိုင်ပြည်နယ် ကော်မတီ၏နယ်မြေဖြစ်သော ရခိုင်ရိုးမအနောက်ခြမ်း သို့
ဝင်ရောက်ခိုအောင်းခဲ့ရလေရာ ရခိုင်ပြည်နယ် ကော်မတီမှ ကိုကျော်မြ (ဗဟိုကော်မတီဝင်) တို့နှင့် ပဋိပက္ခဖြစ်လာရသည်။ စစ်ဆင်ရေးတွင် အနောက်ပိုင်း တိုင်း
စစ်ဌာနချုပ်လည်းပါဝင်လျက်ရှိရာ ဗိုလ်သက်ထွန်း ၏အင်အားစုများသည် အရှေ့နှင့်အနောက်စစ်မျက်နှာ နှစ်ဖက်ညှပ်၍ အခက်အခဲတွေ့လာခဲ့ရသည်။
ဗိုလ်သက်ထွန်း၏အင်အားစုများသည် စစ်ရေး အရ အောင်မြင်မှုအတန်အသင့်ရရှိခဲ့ကြဖူးသော်လည်း ပြည်သူနှင့်တပ်မတော်တို့၏ချေမှုန်းတိုက်ခိုက်ခြင်းကိုခံ
လာကြရလေရာ ၁၉၇၅ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် ပဲခူးရိုးမ ဒေသ၌လည်း ဗကပဗဟိုချုပ်ငြိမ်းပြီးဖြစ်သဖြင့် အနုတ် လက္ခဏာပြပြီး တောက်လျှောက်ပင်ကျဆုံး
လာရတော့ သည်။
=ပြည်ပြေးတို့၏ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်မှုများ=
စစ်ရေးပြင်ဆင်မှုနှင့် အခြေစိုက်စစ်စခန်းများ တည်ဆောက်ခြင်း
ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်းဦးနုသည် ပြည်ပသို့ထွက်ခွာ သွားရာမှ ဦးလောရုံက  ထိုင်းနိုင်ငံသို့ခေါ်ယူသွား ကြောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံမှထွက်ပြေးသွားကြသော နိုင်ငံ
ရေးသမားဟောင်းကြီးများစုစည်း၍ ၁၉၆၉ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၂ ရက်တွင် ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီပါတီ ထူထောင်ခဲ့ကြောင်း၊ တော်လှန်ရေးအစိုးရအား စစ်ရေး
အရတိုက်ခိုက်ကြရန် ပြည်ပအကူအညီများတောင်းခံနေ ကြကြောင်း၊ စီအိုင်အေသူလျှိုဦးလောရုံသည် ပြည်ပြေး လှုပ်ရှားမှုတစ်ခုလုံးအား ကြိုးကိုင်နေသူဖြစ်ကြောင်း
တင်ပြခဲ့ပြီးလေပြီ။ ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၁ ရက်တွင် ဦးနုခေါင်းဆောင်သည့်အဖွဲ့ဝင် ၃၆ ဦးပါဝင်သော ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီပါတီဌာနချုပ်ကို ဖွဲ့စည်း၍
ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဗန်ကောက်မြို့ ဆွိုင်(၁၈) တွင် အခြေစိုက်ခဲ့ကြသည်။  ပြည်ချစ်လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်ကိုဖွဲ့စည်းပြီး  လက်နက်တပ်ဆင်ခြင်း၊ လေ့ကျင့်ခြင်းများ
ပြုလုပ်လာကြသည်။
နိုင်ငံတကာ စာနယ်ဇင်းများမှတစ်ဆင့်  ဝါဒဖြန့်လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ပြည်ပနိုင်ငံများမှ အကူအညီတောင်းခံ ခြင်းတို့ကိုလည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်၊ မေလ ၂၅ ရက်တွင် ကေအင်န်ယူတပ်ဦး၊  မွန်ပြည်သစ် ပါတီတို့နှင့် ပူးပေါင်း၍ 'တိုင်းရင်းသားလူမျိုး ပေါင်းစုံ ညီညွတ်ရေးနှင့် လွတ်မြောက်ရေး
တပ်ပေါင်းစု'ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ အခြားသောင်းကျန်းသူများနှင့်လည်း အဆက်အသွယ်ရယူရန် သိမ်းသွင်းရန်ကြိုးစားခဲ့သည်။