cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီဘုံ
လူတို့၏ နှစ်(၁၆၀၀)သည် ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီ နတ်ပြည်၏ တစ်ရက်ဖြစ်သည်။
ကားရော်မွန်ခွေရွာ၊ လဟယ်မြို့နယ်
ကားရော်မွန်ခွေရွာ (Karyawmunkhway)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ လဟယ်မြို့နယ်၊ ကားရော်နောက်ညိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၇၉၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဟယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှင်မဖြူကျွန်း
ရှင်မဖြူကျွန်းက အင်္ဂလိပ်လို Shapuree (ရှပူရီ) လို့ခေါ်သည်။ နတ်မြစ်ဝပေါ်တွင် ရှိသည်။ ခရစ်နှစ် ၁၈၂၄-ခုနှစ်တွင် ပထမ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာစစ် စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ်၊ ဘကြီးတော်(စစ်ကိုင်းမင်း) လက်ထက်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ရှင်မဖြူကျွန်းကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ အငြင်းပွားရာမှ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ခရစ်နှစ် ၁၈၂၆-ခုနှစ်တွင် ရန္တပိုစာချုပ်ချုပ်ဆိုပြီး စစ်ပွဲပြီးဆုံးသည်။
ရှင်မဖြူကျွန်းသည် စစ်တကောင်းကုန်းမြေနှင့် တစ်ဆက်ထဲနီးပါးဖြစ်ပြီး ဒီရေကျသည့်အခါ ကျွန်းနှင့် ကုန်းမကြီးကြားရှိရေသည် လူ့ခါးခန့်သာရှိပြီး အလွယ်တကူဖြတ်ကူးနိူင်သည်ဟုသိရှိရသည်။
သာစည်မြို့နယ်
သာစည်မြို့နယ် သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင် တွင်ပါဝင်သည့် မြို့နယ်ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ သာစည်မြို့ ဖြစ်သည်။
သမိုင်း​ကြောင်း
ပုဂံ​ခေတ် အ​နော်ရထာမင်း လက်ထက်က ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် ဆက်စပ်​နေ​သော သာဂရ၊ လှိုင်းတက်နှင့် ​ညောင်ရမ်းတို့ကို ကင်း​စောင့်မြို့အဖြစ်ထားကာ မင်းညီမင်းသားများ ထား၍ အုပ်ချုပ်​စေခဲ့သည်။၁၈၈၆ခုနှစ်တွင် မြို့အုပ်အဖြစ် လှိုင်းတက်တွင်ထားကာ အုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီး​နောက် ၁၈၈၇တွင် သာစည်မြို့အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ အုပ်ချုပ်​စေခဲ့သည်။၂၈.၂.၁၉၇၃တွင် သာစည်မြို့နယ်ကို သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
နယ်နိမိတ်
သာစည်မြို့နယ်၏ အ​ရှေ့ဘက်တွင် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ က​ေလာမြို့နယ်၊ ပင်းတယမြို့နယ်နှင့် ရွာငံမြို့နယ်၊​တောင်ဘက်တွင် ​​ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်နှင့် ရမည်းသင်းမြို့နယ်၊အ​နောက်ဘက်တွင် မိတ္ထီလာမြို့နယ်၊ ​မြောက်ဘက်တွင် ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်များ တည်ရှိသည်။
​​မြေမျက်နှာသွင်ပြင်
​ပင်လယ်​ရေမျက်နှာပြင်အထက် ​ပေ၇၀၀အထက်တွင် တည်ရှိသည်။​မြို့နယ်၏ အ​ရှေ့ဘက်သည် ရှမ်းရိုးမ​တောင်တန်းဖြစ်ကာ သစ်​တောများဖုံး​နေပြီး အ​နောက်ခြမ်းသည် ​မြေပြန့်လွင်ပြင်ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်အတွင်း မြစ်​ချောင်းများစီးဆင်းမှု နည်းပါးသည်။ ထင်ရှား​သော​ချောင်းမှာ စမုံ​ချောင်းဖြစ်သည်။
လူဦး​ရေ
သာစည်မြို့နယ်တွင်နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများတွင် ဗမာလူမျိုးများ အများဆုံးနေထိုင်ကြသည်။ ထို့နောက် ကရင်၊ရှမ်း၊ကချင်၊ရခိုင်နှင့် အခြားလူမျိုးများ အစဉ်လိုက်များပြားစွာနေကြသည်။ ကိုးကွယ်မှုအနေဖြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကို အများဆုံး ကိုးကွယ်ကာ အစ္စလာမ်၊ဟိန္ဒူနှင့် ခရစ်ယာန်ကိုးကွယ်သူဦးရေမှာ အစဉ်လိုက်များပြားသည်။ မြို့နယ်ဦးရေ၏ ၀.၀၀၀၄၅%မှာ အခြားသော နိုင်ငံခြားလူမျိုးနွယ်ဝင်များဖြစ်သည့် အိန္ဒိယနှင့် အခြားစသည့်လူမျိုးများဖြစ်သည်။
စီးပွား​ရေး
သာစည်မြို့နယ်သည် မန္တ​လေးတိုင်းအတွင်းရှိ စီးပွား​ရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု နည်းပါး​သောမြို့နယ်ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်​နေလူထုသည် စိုက်ပျိုး​ရေးကို အဓိကထားလုပ်ကိုင်သည်။ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းနှင့် ​ကျပန်းအလုပ်များလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ လူနည်းစုမှာ စက်ယက္ကန်းကို စီးပွားဖြစ် လုပ်ကိုင်ကြသည်။ မြို့နယ်၏ အဓိကထွက်ကုန်မှာ ငရုပ်​ခြောက်ဖြစ်ပြီး ရန်ကုန်နှင့် မန္တ​လေးမြို့များသို့ တင်ပို့​ရောင်းချသည်။ ထို​ဒေသများမှ ​ဆောက်လုပ်​ရေးပစ္စည်း၊ ​ရေထွက်ကုန်ပစ္စည်းနှင့် အဝတ်အထည်များ ပြန်လည် တင်သွင်းသည်။ တပ်မ​​တော်ပိုင် ဖိနပ်စက်ရုံ၊တပ်မ​တော်ပိုင် မိုး​ရေကာဖျင်စက်ရုံနှင့် ပုဂ္ဂလိကစက်ရုံ၄ရုံ၊ နိုင်ငံပိုင်အလုပ်ရုံ ၁၄ရုံ၊ပုဂ္ဂလိကအလုပ်ရုံ ၄ရုံနှင့် အိမ်တွင်းစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း ၃၉၄ခု တည်ရှိသည်။
ပို့​ဆောင်ဆက်သွယ်​ရေး
သာစည်မြို့နယ်သည် ရန်ကုန်၊မန္တ​လေး​ဒေသများသို့ ကားလမ်း၊ရထားလမ်းသာမက ရှမ်းပြည်နယ်သို့ဆက်သွယ်​သော မိတ္ထီလာ-​တောင်ကြီး-ကျိုင်းတုံ-တာချီလိတ်လမ်း​ပေါ်တွင် တည်ရှိခြင်း၊ ရှမ်းပြည်နှင့် ကယားပြည်နယ်များသို့ ရထားလမ်းများရှိခြင်းတို့​ကြောင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်​ရေး ​ကောင်းမွန်​သောမြို့နယ်ဖြစ်သည်။
အထက
အထက်တန်းကျောင်း ၉ကျောင်းရှိသည်။
အမက
မူလတန်း၊မူလွန်၊အလယ်တန်း(ခွဲ) ၁၈၉ကျောင်းရှိသည်။
ထင်ရှား​သော​နေရာများ
အောင်ချမ်းသာ
နောင်ဘလန်ရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
နောင်ဘလန်ရွာ(Nawngbalang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ မြို့သစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၀၅၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့သစ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၅၅ ဦး၊ မ ၁၂၂၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၃၈၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်းနားရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
အင်းနားရွာ (Innnar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ကုန်စွာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၇၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်စွာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၃၀ ဦး၊ မ ၈၅၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်မူရွာသစ်ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
နောင်မူရွာသစ်ရွာ (Nawngmuywarthit)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ ဘန့်ပြင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၆၇၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘန့်ပြင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၅၆ ဦး၊ မ ၁၆၃၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုးလောရွာ၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်
မိုးလောရွာ (Moelaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုးမိတ်ခရိုင်၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်၊ ဟဲထင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၇၆၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟဲထင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၈၆ ဦး၊ မ ၄၄၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၃၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖွန်းလူမျိုး
ဖွန်းလူမျိုးတို့သည် တိဘက်-မြန်မာ အနွယ်ဝင်များဖြစ်ကြ၍ မရှု၊ မရှီ၊ အဇီ၊ မိုင်းသာလူမျိုးများသို့ပင် မြန်မာစကားပြော လူမျိုးငါးမျိုးအနက် တစ်မျိုးအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ယင်းတို့သည် ရှမ်းလူမျိုးများနှင့် ပို၍ ဆင်သည်ဟု တချို့ကဆို၍ တချို့ကမူ မြန်မာတို့နှင့် ပို၍ ဆင်သည်ဟု ဆိုကြသည်။
မိုးကောင်းမင်းများလက်ထက် လက်အောက်ခံလူမျိုး ရှစ်မျိုးအနက် တစ်မျိုးအပါအဝင်ဖြစ်ပြီး ဖွန်းကြီးမျိုး၊ ဖွန်းငယ်မျိုး ဟူ၍ ရှိကြောင်းဖြင့်လည်း ဆိုကြသည်။
ဖွန်းလူမျိုးတို့သည် တရုတ်နိုင်ငံ မင်တီနှင့် မင်ဝန်ဒေသမှ မိုးကောင်းမြို့အနီး နမ္မတီချောင်းဝန်းကျင်သို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်လာသော လူမျိုးမှဆင်းသက်လာသည်ဟု အဆိုရှိသည်။ ယင်းတို့အနက် လူခပ်များများသည် အထက်ချင်းတွင်းအရပ်ရှိ မောင်တီးအရပ်သို့ပြောင်းရွှေ့သွား၍ ကျန်လူနည်းစုက ဧရာဝတီပထမမြစ်ကျဉ်းဒေသသို့ ပြောင်းရွှေ့ နေထိုင်ကြသည်။ မြစ်ကျဉ်းဒေသသို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ကြသော သူတို့၏ အဆက်အနွယ်များကို ဖွန်းခေါ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။
ဖွန်းစကားကို လူကြီးများသာပြောတက်၍ လူငယ်များသည် မြန်မာစကားကိုသာ ပြောဆိုကြသည်။ ဖွန်းစကားကို လူကြီးများ ပြောဆိုသည့်အခါလူငယ်များက စကားဝှက်ပြောသည်ဟုပင် ထင်ကြသည်အထိ ဖွန်းစကားသည် တိမ်ကောလျက် ရှိနေလေပြီ။
အကယ်ကြီးတဲတန်းရွာ၊ လေးအိမ်ကုန်း
အကယ်ကြီးတဲတန်းရွာ၊ လေးအိမ်ကုန်း
အလန်းရွာ၊ အလန်း
အလန်းရွာ၊ အလန်း
မတ္တေယျသုတ်
အမိအပေါ်၌ပြုကျင့်ရမည့် ကျင့်ဝတ်တို့ကို ပြုကျင့်သောသူတို့သည် နည်းပါး လှကုန်၏။ မပြုကျင့်သောသူတို့သာ များလှကုန်၏-ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ထူးမြောင်းလေးရွာ
ထူးမြောင်းလေးရွာ
ပြင်ချောင်းရွာ၊ အုန်းချောင်း
ပြင်ချောင်းရွာ၊ အုန်းချောင်း
ကုလားကုန်းရွာ၊ သနွံသနော့
ကုလားကုန်းရွာ၊ သနွံသနော့
တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်‌တော်
တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်‌တော်ဆိုသည်မှာ တိုင်းပြည်တစ်ခုအတွက် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အ‌ခြေခံဥပ‌ဒေတစ်ရပ်ကို ‌ရေးဆွဲ‌စေရန်၊ ပြည်သူတို့က ‌ရွေး‌ကောက်တင်‌မြှောက်၍ အခွင့်အာဏာလွှဲအပ်ခြင်း ခံရသည့် ကိုယ်စားလှယ်‌တော်များပါဝင်‌သော လွှတ်‌တော်ကို ဆိုလိုသည်။
၁၇၈၇ ခုနှစ်မှ ၁၇၉၁ ခုနှစ်အထိ ကျင်းပခဲ့‌သော ပြင်သစ် အမျိုးသား ကိုယ်စားလှယ်ညီလာခံသဘင်ကြီးကို ပထမဆုံး အကြိမ် တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်‌တော်ဟူ၍ ‌ခေါ်‌ဝေါ်ခဲ့‌လေသည်။ ယင်းသို့ ‌ခေါ်‌ဝေါ်ခဲ့သည်မှာလည်း ၁၇၉၁ ခုနှစ် ဥပ‌ဒေပြု လွှတ်‌တော်နှင့် ကွဲပြားခြားနား‌စေရန်အတွက်ဖြစ်၏။ ထိုညီလာခံ သဘင်ကြီးက ၁၇၉၁ ခုနှစ်တွင်၊ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အ‌ခြေခံ ဥပ‌ဒေတစ်ရပ်ကို ‌ရေးဆွဲခဲ့‌လေသည်။ ပထမကမ္ဘာစစ်ကြီးအပြီး၌ ဥ‌ရောပနိုင်ငံ အများအပြားတွင်၎င်း၊ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးအပြီး၌ ဥ‌ရောပနှင့် အာရှနိုင်ငံ အများအပြားတွင်၎င်း တိုင်းပြည်ပြု လွှတ်‌တော်များကိုဆင့်‌ခေါ် အစည်းအ‌ဝေးများကျင်းပခဲ့ကြ ‌လေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလ ၂၇ ရက်‌နေ့၌ ချုပ်ဆိုလက်မှတ်‌ရေးထိုးခဲ့သည့် ‌အောင်ဆန်းအက်တလီစာချုပ် အရ တိုင်းသူပြည်သားများသည် မိမိတို့၏ ကံကြမ္မာကို မိမိတို့ ဖန်တီးနိုင်ရန်အတွက် တိုင်းပြည် ပြုလွှတ်‌တော်တစ်ရပ်ကို ဖွဲ့စည်းရမည်ဖြစ်သည့်အတိုင်း ထိုနှစ်ဧပြီလတွင် တိုင်းပြည်ပြု လွှတ်‌တော်‌ရွေး‌ကောက်ပွဲများ ကျင်းပရန် စီစဉ်ခဲ့‌လေသည်။
တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်‌တော်သို့ အရွယ်‌ရောက်သူတိုင်း မဲ‌ပေးနိုင် သည့်စံနစ်ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံသားများကိုသာ ‌ရွေး‌ကောက်တင် ‌မြှောက်ရမည်ဖြစ်ရာ ပြည်မအတွက် ကိုယ်စားလှယ်များကို ၁၉၃၅ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ‌တော် အက်ဥပ‌ဒေအရ ပြဋ္ဌာန်းထား သည့် မဲဆန္ဒနယ်များအတိုင်း တစ်နယ်လျှင် နှစ်ဦးကျစီ ‌ရွေး ‌ကောက်တင်‌မြှောက်ရန် သတ်မှတ်‌ပေးခဲ့၍၊ ကိုယ်စားလှယ်‌တော် ဦး‌ရေမှာ ကရင်လူမျိုးများအတွက် ၂၄ ဦး နှင့် အဂင်္လိပ်မြန်မာ ကပြားများအတွက် ၄ ဦးအပါအဝင် ၂၁၀ ဖြစ်၏။ နယ်စပ် ‌ဒေသများအတွက် ၄၅ ဦး သတ်မှတ်‌ပေးခဲ့ရာ ရှမ်းပြည်အတွက် ၂၆ ဦး၊ ကချင်‌တောင်တန်း‌ဒေသအတွက် ၇ ဦး၊ ချင်း ၈ ဦး၊ ကရင်နီ ၂ ဦးနှင့် သံလွင်ခရိုင်အတွက် ၂ ဦးဖြစ်‌လေသည်။
၁၉၄၇ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၇ ရက်‌နေ့တွင် တိုင်းပြည်ပြု လွှတ်‌တော်‌ရွေး‌ကောက်ပွဲများကို ကျင်းပခဲ့၏။ သို့‌သော် တိုင်း ပြည်ပြုလွှတ်‌တော်ညီလာခံ မကျင်းပမီ ပဏာမအ‌နေဖြင့် ဖဆပလ အဖွဲ့ကြီးသည် ‌မေလအတွင်းဝယ် ရန်ကုန်မြို့ ဂျူဗလီ ‌ဟော၌ ပြည်လုံးကျွတ် ညီလာခံသဘင်ကြီးတစ်ရပ်ကို ဖိတ်‌ခေါ် ကျင်းပခဲ့‌လေသည်။ ထိုညီလာခံသဘင်ကြီး၌ အချက် ၁၄ ချက် ပါဝင်‌သော အဆိုတစ်ရပ်ကို ‌မေလ ၂၃ ရက်‌နေ့တွင် ပြဋ္ဌာန်း အတည်ပြုခဲ့ရာ ယင်းမှာ တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်‌တော်က ‌ရေးဆွဲ အတည်ပြုရမည့် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အ‌ခြေခံ ဥပ‌ဒေသစ်အတွက် အ‌ခြေခံပင် ဖြစ်‌လေသည်။
တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်‌တော် ပထမညီလာခံကို ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဇွန်လ ၉ ရက်‌နေ့တွင် စတင်ကျင်းပခဲ့၏။ ဇွန်လ ၁၁ ရက် ‌နေ့တွင် သခင်နုအား လွှတ်‌တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ‌ရွေး‌ကောက်တင် ‌မြှောက်ခဲ့ကြ၍၊ ဇွန်လ ၁၆ ရက်‌နေ့ ဗိုလ်ချုပ်ဦး‌အောင်ဆန်း သည် တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်‌တော်က ‌ရေးဆွဲရမည်ဖြစ်သည့် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အ‌ခြေခံဥပ‌ဒေအတွက် အ‌ခြေပြုရမည့် အချက် ကြီး ၇ ချက်ပါဝင်‌သော ရည်ညွှန်းပြဋ္ဌာန်းချက် အဆိုတစ်ရပ်ကို တင်သွင်းခဲ့‌လေသည်။ ဇွန်လ ၁၈ ရက်‌နေ့တွင် အဖွဲ့ဝင် ၇၅ ဦးပါဝင်‌သော ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အ‌ခြေခံဥပ‌ဒေကြမ်း ‌ကော်မတီ ကြီးနှင့် ဆပ်‌ကော်မတီများကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထို‌နောက်တွင် တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်‌တော် ပထမညီလာခံကို ရုပ်သိမ်းလိုက် ‌လေသည်။
ထိုအ‌တောအတွင်း ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက်‌နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ် ‌အောင်ဆန်းနှင့်တကွ အ‌ပေါင်းအပါဝန်ကြီးများ လုပ်ကြံသတ် ဖြတ်ခြင်းခံရသဖြင့် တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ်‌ရေးတာဝန်ကို သခင်နုက ‌ခေါင်း‌ဆောင်ခံယူလိုက်ရလေသည်။ သို့ဖြစ်၍ တိုင်းပြည်ပြု လွှတ်‌တော် ဒုတိယညီလာခံကို ဇူလိုင်လ ၂၉ ရက်‌နေ့ တွင် စတင်ကျင်းပခဲ့‌သောအခါ၊ လစ်လပ်လျက်ရှိ‌သော လွှတ် ‌တော်ဥက္ကဋ္ဌကြီး‌နေရာတွင် ‌ညောင်‌ရွှေ‌စော်ဘွားကြီး ‌စော‌ရွှေသိုက် အား ‌ရွေး‌ကောက်တင်‌မြှောက်လိုက်ကြ‌လေသည်။ ထိုဒုတိယ ညီလာခံတွင် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အ‌ခြေခံဥပ‌ဒေကြမ်း‌ကော်မတီ က ‌ရေးဆွဲခဲ့‌သော အ‌ခြေခံဥပ‌ဒေကြမ်းကို တင်ပြကာ ဂရု တစိုက် ‌ဆွေး‌နွေးစဉ်းစားကြပြီး အ‌ခြေခံမူများကို လက်ခံလိုက် ကြ‌လေသည်။
ထို‌နောက် တတိယညီလာခံတွင် အပြီးသတ် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အ‌ခြေခံဥပ‌ဒေတစ်ရပ်ကို ‌ရေးဆွဲတင်ပြရန် ဟူ‌သော ရည်ညွှန်းချက်များနှင့်တကွ အ‌ခြေခံဥပ‌ဒေကြမ်း အ‌ချော‌ရေးဆွဲ‌ရေး ‌ကော်မတီတစ်ရပ်သို့ အ‌ခြေခံဥပ‌ဒေကြမ်းကို လွှဲအပ်လိုက်ပြန်‌လေသည်။
တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်‌တော်သည် ဖွဲ့စည်း အုပ်ချုပ်ပုံ အ‌ခြေခံဥပ‌ဒေ ပုဒ်မ ၂၃၁ အရ၊ ပါလီမန်လွှတ်‌တော် နည်းလမ်းကျနစွာ ဖွဲ့စည်းတည်‌ထောင် ပြီးသည်အထိ၊ ယာယီပါလီမန်အဖြစ် ဆက်လက်တည်မြဲကာ တာဝန်ဝတ္တရားများကို ဆက်လက် ထမ်း‌ဆောင်သွား‌လေသည်။
ကိုးကား
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ ၅
​လေးအိမ်ကုန်းရွာ၊ လေးအိမ်ကုန်း
လေးအိမ်ကုန်းရွာ၊ လေးအိမ်ကုန်း
ကုလားစုရွာ၊ အလန်း
ကုလားစုရွာ၊ အလန်း
Folk metal
Folk metal သည် heavy metal ဂီတနှင့် tradiontional folk ဂီတတို့ ပေါင်းစပ်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး ၁၉၉၀ ခုနှစ်များအတောအတွင်းတွင် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ ဝိသေသလက္ခဏာများမှာ traditional singing styles လျော့နည်းစေရန် folk instrument များကို ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုထားသည်။ (ဥပမာအားဖြင့် နယ်သာလန်မှ folk metal တီးဝိုင်း Heidevolk, ဒိန်းမတ် တီးဝိုင်း Sylvatica နှင့် စပိန်တီးဝိုင်း Stone of Erech) ၎င်းသည် တစ်ခါတစ်ရံတွင် folk rock ၏ soft instrumentation များလွှမ်းမိုးခြင်းဖြင့် ထင်ရှားသည်။
မူရင်းဇစ်မြစ်
၁၉၉၀ တွင် အဆိုရှင် Martin Walkyier သည် ယခင်သူ၏တီးဝိုင်း Sabbat မှ ထွက်ခွာပြီး အင်္ဂလိပ်တီးဝိုင်း Skyclad ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ Skyclad သည် thrash metal တီးဝိုင်းအဖြစ်စတင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဂီတသမား Mike Evans က သူတို့၏ပွဲဦးထွက် album ဖြစ်သော Wayward Sons of Mother Earth မှ track တိုင်းတွင် တယော ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်။ ထိုကြိုးစားမှုကို Eduardo Rivadavia of AllMusic က ambitious နှင့် groundbreaking အဖြစ်ဖော်ပြခဲ့သည်။ ပွဲဦးထွက် album တွင် ပါဝင်သော သီချင်း "The Widdershin Jig" သည် အထူးသဖြင့် အရေးပါသော၊ ပထမဆုံး metal ဟု ချီးကျူးဂုဏ်ပြုခံရသည်။ Cruachan တီးဝိုင်းမှ Keith Fay သည် Skyclad သည် folk metal ဖန်တီးသူဟု အသိအမှတ်ပြုသည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် Martin Walkyier ထွက်ခွာခဲ့သော်လည်း Skyclad သည် သူတို့ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခြင်းမှစ၍ ဆယ်စုနှစ်နှစ်ခုအထိ active folk metal group အဖြစ် ကျန်ရစ်သည်။ ပေါ်တူဂီတီးဝိုင်း Moonspell သည် အမျိုးအစားထဲတွင် သက်တမ်းရှိကြောင်း ပေါ်လွှင်သည်။ သူတို့၏ ၁၉၉၄တွင် ပထမဆုံးထွက်ရှိသော Under the Moonspell သည် folk နှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းလွှမ်းမိုးမှုဖြင့် ထင်ရှားသည်။ ဆက်လက်၍ "Wolfheat" album သည် gothic metal ထဲသို့ အကူးအပြောင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
စရိုက်
ပင်ကိုရိုးရာ သူတကာဖြစ်နေကျထက် လွန်ကဲပိုမို၍ အဖြစ်များသည့် အမူအရာကို စရိုက် ဟုခေါ်သည်။ စရိုက်သည် အမှုအကျင့် တစ်ခုကို အသိစိတ်မှ တမင်ကြံစီခြင်းမရှိပဲ မသိစိတ်မှ အလိုလို ဖြစ်ပေါ်ကာ ဆက်တိုက် ပုံမှန် ပြုကျင့်ရာမှ စွဲမြဲဖြစ်ပေါ်လာသည်။
မြန်မာ အယူအဆတွင် စရိုက် ၆ မျိုးရှိသည်။ ဟိုဟာ ဒီဒင်း အာရုံ မရှက် လိုက်စား၊ နေရာတကာ ရှူး ရှဲ အမြဲစိတ်တို၊ ထိုင်းထုံ ဖျင်းအ၊ အောက်ကျ နောက်ကျရှိ၊ ရတနာ သုံးပါး လွန် ကြည်ညို၊ အရာရာ ထက်မြက် စဉ်စား ဆင်ခြင် ပြောတိုင်းမယုံ၊ အကြံအစည်များပြီး အလုပ်မတွင်တတ်။
ဇွန် ၂၀၀၂
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဇွန် ကဏ္ဍ:၂၀၀၂
နော့ဂူဂျန်မိုင်ရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရဟန်းပျို အဖွဲ့
သခင်လှုပ်ရှားမှု ခေတ်အတွင်း ၁၉၃၆ ခုနှစ်ဝန်းကျင်မှာ ရဟန်းပျိုအဖွဲ့ တွေ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ပေါ်ထွန်းလာခဲ့ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ၁၉၃၈-၃၉ ၁၃၀၀ ပြည့် အရေးတော်ပုံ ကာလ အတွင်းမှာတော့ ရဟန်းပျိုအဖွဲ့ အသီးသီးရဲ့လှုပ်ရှားမှု တွေဟာ ပိုမို ပေါ်လွင် ထင်ရှားလာခဲ့ပါတယ်။ ရန်ကုန်မြို့မှာ ရဟန်းပျိုအဖွဲ့ တွေ ရှိခဲ့တဲ့အပြင် နယ်မြို့တချို့မှာလဲ ဥပမာအားဖြင့် ဇလွန် ရဟန်းပျို အဖွဲ့၊ ရွှေဘို ရဟန်းပျိုအဖွဲ့ တို့လို ရဟန်းပျို အဖွဲ့တွေ ပေါ်ထွန်းခဲ့ပါတယ်။ ရန်ကုန်မြို့ မှာ ရန်ကုန် အနောက်ပိုင်း သာသနာ့ မာမက ရဟန်းပျိုအဖွဲ့ချုပ် ထင်ရှားခဲ့သလို မန္တလေးမြို့မှာ မန္တလေး ရဟန်းပျို အဖွဲ့ချုပ် ဟာလဲ ထင်ရှားခဲ့ပါတယ်။ ရေနံမြေ အလုပ်သမား သပိတ်ကြီး စတင် ပေါ်ပေါက်လာတဲ့ အချိန်မှာ ရန်ကုန်အနောက်ပိုင်း ဆိုင်ရာ သာသနာ့ မာမက ရဟန်းပျိုအဖွဲ့ချုပ် ကနေ နယ်ချဲ့ အရင်းရှင် ဆန့်ကျင်ရေး၊ ရေနံမြေ သပိတ် အောင်မြင်ရေး အတွက်ဆိုပြီး ရေနံမြေ ကိုယ်စားလှယ်များ အဖြစ် ရဟန်းပျိုရဲ့ ဆရာတော် ဦးပါမောက္ခ၊ ဦးကေသရနဲ့ ဦးအာစရ တို့ကို ရေနံမြေကို စေလွှတ်ခဲ့ပါတယ်။ ဦးပါမောက္ခ နဲ့ ဦးအာစရ တို့ဟာ အလုပ်သမား တွေဖက်က ပြတ်ပြတ်သားသား ရပ်တည်လှုံ့ဆော် တရားဟော ခဲ့ကြတဲ့အတွက် ဆရာတော် ဦးအာစရကို နယ်ချဲ့အစိုးရက ပုဒ်မ (၁၀၇)နဲ့ ဖမ်းဆီးအရေးယူခဲ့ပါတယ်။ မန္တလေးမှာ ရဟန်းပျိုအဖွဲ့ ရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ကတော့ ဦးကလျာဏ ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၁၀−၂−၁၉၃၉ နေ့မှာ မန္တလေး မြို့မှာ သံဃာ၊ ကျောင်းသား၊ လူထု စီတန်း လှည့်လည်ပွဲကြီး ကို ဦးဆောင် လှုပ်ရှားခဲ့ပါတယ်။ မန္တလေး အရေးပိုင် နဲ့ ရာဇဝတ် ဝန်ကြီးတို့ ခေါင်းဆောင်တဲ့ စစ်တပ် ပုလိပ်တပ်တွေ က သေနတ် နဲ့ ပစ်ခတ် ဖြိုခွင်းတဲ့အတွက် အာဇာနည် (၁၇) ဦး သွေးမြေကျရမှုကြီး ဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။ ၁၇ ဦး ကျဆုံးရမှုမှာ သံဃာတော် (၇) ပါး ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။ ၁၇-၂-၁၉၃၉ နေ့မှာ အာဇာနည် (၁၇) ဦး သဂြိုဟ်ဈာပနမှာ သာသနော့ ၀ပုလ္လ ရဟန်းပျို အဖွဲ့၊ မဟာ သမဂ္ဂ ရဟန်းပျို အဖွဲ့၊ ဝံသဟိတကာရီ ရဟန်းပျိုအဖွဲ့၊ ဗဟို သာသနာ မာမက ရဟန်းပျိုအဖွဲ့၊ ဇလွန် ရဟန်းပျိုအဖွဲ့၊ သာသနာ့ ဝိသုဒြွိ ရဟန်းပျိုအဖွဲ့၊ ရွှေဘို ရဟန်းပျို အဖွဲ့နဲ့ မန္တလေး ရဟန်းပျို အဖွဲ့မှ အုပ်ချုပ်တဲ့ အဖွဲ့ (၁၃) ဖွဲ့တို့ တက်ရောက် လိုက်ပါ ပို့ဆောင်ခဲ့ကြပါတယ်။ မန္တလေး ရဟန်းပျို အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးကလျာဏ နဲ့ အတူ ထင်ရှားခဲ့တဲ့ ရဟန်းပျို ခေါင်းဆောင် ဆရာတော် တွေကတော့ ရွှေမျက်မှန် ဦးဩဘာသ၊ အာဇာနည် ဦးသုမန စတဲ့ ရဟန်းတော်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။ လွတ်လပ်ရေး ရပြီးခေတ်၊ ဖဆပလ ခေတ် တွေ အတွင်းမှာလဲ “ရဟန်းပျိုအဖွဲ့” တွေ ဆက်လက် တည်ရှိပြီး လှုပ်ရှားမှု တွေရှိနေခဲ့တာ တွေ့ရပါတယ်။ တော်လှန်ရေးကောင်စီ စစ်အစိုးရတက်လာပြီး ၁၉၆၄ နောက်ပိုင်းမှာတော့ ရဟန်းပျိုအဖွဲ့ကြီးတွေလဲ တစစ မှေးမှိန်ပျောက်ကွယ်သွားရပါတော့တယ်။
ကော်တုန်ရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
ကော်တုန်ရွာ (Kawton)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ ကျီးပင်ကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၆၇၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တလပါးရွာ၊ သရက်မြို့နယ်
တလပါးရွာ (Talapar)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ သရက်မြို့နယ်၊ တလပါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၀၁၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တလပါးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၃၄ ဦး၊ မ ၇၅၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၉၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သရက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပုံဒေါရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ပုံဒေါရွာ(Pondaw)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ချိုင်းစနူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၆၂၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ချိုင်းစနူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၃၆ ဦး၊ မ ၄၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၂၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တုန်ဟုန်းရွာမရွာ၊ နမ့်စန်မြို့နယ်
တုန်ဟုန်းရွာမရွာ (Tenghuongywarma)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ နမ့်စန်မြို့နယ်၊ တုန်ဟုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၆၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တုန်ဟုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၆၈ ဦး၊ မ ၃၃၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၀၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်စန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချောင်းမရေရွာ
ချောင်းမရေရွာ
တိုင်းဗားမြစ်
တိုင်းဗားမြစ်သည် အီတလီနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းတွင် အ‌ရေးပါ အရာ‌ရောက်‌သော မြစ်ကြီးဖြစ်သည်။ တပ်စကန္နီပြည်နယ်ဘက်ရှိ အက်ပနိုင်း‌တောင်တွင် မြစ်ဖျားခံ၍ ‌မြေထဲပင်လယ်ထဲသို့ စီးဆင်း သည်။ ၂၄၅ မိုင်ခန့်ရှည်လျား၏။ အထက်ပိုင်းတွင် ‌ရေစီးသန် ၍၊ မြစ်ဝမှ မိုင် ၁၀၀ ခန့်အထိသာ သ‌င်္ဘောများ ကူးသန်းသွား လာနိုင်သည်။ ထိုမြစ်‌ကြောင်းတစ်‌လျှောက်တွင် မြို့ကြီးအများ ရှိရာ ‌ရောမမြို့ကြီးသည် ထိုမြစ်ဝမှ ၂၁ မိုင်ခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
‌ရှေး‌ရောမနိုင်ငံသမိုင်းတွင် ထိုမြစ်ကြီးမှာ အလွန်ထင်ရှား၏။ ‌ရှေး‌ရောမလူမျိုးတို့သည် တိုင်းဗားမြစ်ကြီးကို မှီခိုအားထားကြရသဖြင့် ‘အဖ တိုင်းဗားမြစ်ကြီး’ဟု‌ခေါ်ဆိုကြ‌လေသည်။ ‌ရှေး ‌ရောမနိုင်ငံကို ‌ရောမမြို့ကြီးမှာ မြို့‌တော်ဖြစ်၍ ထိုမြို့‌တော်ကို ရန်သူတို့ လွယ်ကူစွာဝင်‌ရောက် တိုက်ခိုက်ခြင်း မပြုနိုင် ‌အောင် တိုင်းဗားမြစ်ကကာဆီး‌ပေးထား‌လေသည်။ ထိုအ‌ကြောင်း နှင့်ဆက်သွယ်၍ ‌ရောမအာဇာနည်တစ်ဦး ‌ပေါ်ထွက်ခဲ့ဘူး၏။
‌ရောမနိုင်ငံတည်စ‌ခေတ်တွင် အီထရပ်စကန်လူမျိုးများကို လား‌ပေါ်စီနားအမည်ရှိ သူတစ်ဦးက ‌ခေါင်း‌ဆောင်၍ ‌ရောမနယ်များကို သိမ်းပိုက်ရန် စစ်ချီ‌လေ၏။ ထိုအခါ ‌ရောမလူမျိုး တို့သည် ရန်သူတို့ကို အစွမ်းကုန် ခုခံကြ၇‌လေသည်။ သို့‌သော် ရန်သူအင်အားသည် တဖြည်းဖြည်း ကြီးမားလာ‌လေရာ ‌ရောမ မြို့၏တစ်ဘက်ကမ်း တိုင်းဗားမြစ်ကိုဖြတ်ကူးထား‌သော တံတား ကို ရန်သူတို့ စီးမိ‌လေသည်။
ထိုအခါမှ ဟို‌ရေးရှပ်သည် တိုင်းဗားမြစ်ကြီးအား တိုင် တည်၍ မြစ်ထဲသို့ ခုန်ချလိုက်‌လေသည်။ ထို‌နောက် ဟို‌ရေး ရှပ်သည် အရှိန်ပြင်းလှ‌သော ‌ရေစီးထဲမှမြစ်ကမ်းသို့ တက်လာ နိုင်‌လေရာ ‌ရောမတို့က ‌သောင်း‌သောင်းဖြဖြ ဆီးကြိုကြ‌လေသည်။
ဤသို့အားဖြင့် ‌ရောမ၏ ရန်သူများသည် ဆုတ်ခွါသွားကြရ သဖြင့် ‌ရောမမြို့‌တော်ကြီးမှာ ရန်သူတို့‌ဘေးမှ ကင်း‌ဝေးသွား‌လေ ၏။ ‌ရောမအုပ်ချုပ်‌ရေးအဖွဲ့က ဟိုး‌ရေးရှပ်အား ချီးမြှင့်‌မြှောက် စား၍ ‌ရောမမြို့ကို ကယ်တင်သူအဖြစ် ‌ကျောက်ရုပ်ပင် ထုလုပ် ထားကြ‌လေသည်။ ‌နောင်တွင်လည်း ဟိုး‌ရေးရှပ်၏ စွန့်စားပုံမှာ လူကြိုက်များ‌သော ပုံပြင်တစ်ခု ဖြစ်လာ‌လေသည်။
ကိုးကား
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ ၅။
ဒူးဆိပ်ရွာ၊ အဝဘိတ်
ဒူးဆိပ်ရွာ၊ အဝဘိတ်
ညောင်ပင်တန်းရွာ၊ လေးအိမ်ကုန်း
ညောင်ပင်တန်းရွာ၊ လေးအိမ်ကုန်း
ပန်းတင်ရွာ၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်
ပန်းတင်ရွာ (Pangtin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုးမိတ်ခရိုင်၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်၊ ဟဲထင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၇၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟဲထင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၈၆ ဦး၊ မ ၄၄၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၃၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သက္ကယ်ကျွန်းရွာ၊ လက်ပံကျွန်း
သက္ကယ်ကျွန်းရွာ၊ လက်ပံကျွန်း
ပညာသုတ်
(၃)သုတ် ရှိပါသည်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် “အရိယ ပညာ စက္ခုနှင့် ပြည့်စုံသူတို့သည် ငါဘုရား၏ လက်သည်းခွံပေါ်၌ရှိသည့် မြေပံ့ပမာ အလွန်နည်းလှစွာ၏”ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယ အစဖြစ်သော မရသေးသော ဝိပဿနာပညာကို ရရှိရန် ရရှိပြီးသည်ရှိသော် လွန်စွာ တိုးပွား များပြားလာရန်, ပြန့်ပြောရန်, ဘာဝနာပြည့်စုံလုံလောက်စေနိုင်သော တရား (၈)မျိုး, ယင်းတရား ၈-မျိုးနှင့်ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် သီတင်းသုံးဖော်တို့ ချစ်ခင်လေးစား စိတ်နှလုံးတိုးပွား, ရဟန်းတရားများရရန်, တစ်ပေါင်းတည်းဖြစ်ရန်ဖြစ်၏ဟု ရဟန်းတို့အား အကျယ်တဝင့် ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ --- ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဝီတရာဂစိတ် အစရှိသော စိတ် ၉-မျိုးကို ပညာဖြင့် လွန်စွာ အဖန်ဖန်လေ့ကျက်အပ်ပြီးသော ရဟန်းသည် မိမိ ရဟန္တာဖြစ်ပုံကိုပြောဆိုရန် သင့်လျော်၏ဟု စိတ်တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ အဖန်ဖန်လေ့ကျက်ပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ချင်းရိုင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်
ချင်းရိုင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်သည် ထိုင်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်း ချင်းရိုင်မြို့တွင် တည်ရှိသည်။ ချင်းရိုင်မြို့လယ်မှ ၁၀ ကီလိုမီတာ အကွာတွင် တည်ဆောက်ထားသည်။ ၁၉၉၈ ခုနှစ်ကတည်းက ထိုင်းလေဆပ်များကုမ္ပဏီက အုပ်ချုပ်လျက်ရှိသည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ခရီးသည် ၁ သန်းကျော် လေယာဉ် ၇၀၀၀ကျော်ကို ကိုင်တွယ်နိုင်ခဲ့သည်။ လေဆိပ်မှာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်ဖြစ်သောလည်း ကူမင်းသို့သာ ပျံသန်းလျက်ရှိသည်။
ကားရော်နောက်ညိုရွာ၊ လဟယ်မြို့နယ်
ကားရော်နောက်ညိုရွာ (Karyawnauknyo)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ လဟယ်မြို့နယ်၊ ကားရော်နောက်ညိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၇၈၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဟယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပင်စိမ်းစု (မြောက်)ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ပင်စိမ်းစု (မြောက်)ရွာ (Pinseinsu (North))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ ဘန့်ပြင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၆၇၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘန့်ပြင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၅၆ ဦး၊ မ ၁၆၃၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
နတ်မြစ်
နတ်မြစ်သည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့အကြားတွင် နှစ်နိုင်ငံနယ်နမိတ် စည်းအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော မြစ်ဖြစ်သည်။ နတ်မြစ်ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် Naf River၊ ရခိုင်ဘာသာဖြင့် နတ်မြစ်၊ ဘင်္ဂါလီဘာသာဖြင့် : নাফ নদী(အသံထွက်-နတ်နဒီ) ဟူ၍ အသီးသီးခေါ်ဆိုကြသည်။ ၎င်းမြစ်သည် ကို့စ်ဘဇာ ပြည်နယ် အရှေ့တောင်ဘက်အစွန်ဆုံးမှ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ် တစ်လျောက်လုံးတွင် တည်ရှိပိုင်းခြားထားသည်။ ထိုမြစ်သည် ရခိုင်ရိုးမတောင်တန်းမှ မြစ်ဖျားခံလာကာ အရှေ့တောင်ဘက် ပြည်နယ်များ၏ နယ်ခြားစည်းအဖြစ် စီးဆင်းလာပြီး ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်အတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။ မြစ်ဝှမ်းအကျယ်မှာ ၁.၆၁ ကီလိုမီတာမှ ၃.၂၂ ကီလိုမီတာခန့်ရှိသည်။ မြစ်သည်ဒီရေ၏အကျိုးသက်ရောက်မှုကိုလည်း ခံရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ စစ်တွေမြို့အရှေ့ဘက် ကမ်းပါးအဖြစ် နှင့် ကို့စ်ဘောက်ဇာပြည်နယ် တက်နက် သည် အနောက်ဘက် မြစ်ကမ်းပါးအဖြစ်ရှိနေကြသည်။ မြစ်၏ယေဘူယျအနက်မှာ ၁၂၈ ပေ(၃၀မီတာ) နှင့် အနက်ဆုံးနေရာတွင် ပေ ၄၀၀ (၁၂၀ မီတာ) အထိရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။
မိုင် ၅၀ မျှ ရှည်သည်။ ဒီရေသည် ၄၅ မိုင်အထိ ရောက်သည်။ မြစ်ဝမှ ၂၄ မိုင်တွင် မြို့သစ်ချောင်းက စီးဝင်သည်။ ရခိုင်ဘက်ကမ်းတွင် ဒီရေချောင်းမြောင်း ပေါများသည်။ ဒီရေ လွှမ်းမိုးမှုကြောင့် စပါးဖြစ်ထွန်းမှုနည်းသဖြင့် ငတ်မြစ်ဟု တွင်ခဲ့သည်။ နတ်မြစ်မှ အနောက်ဘက်ရှိ ရခိုင်ကိုးကွယ်မှုဝင် နတ်တောင်ကို အစွဲပြုထားသည်။ နတ်မြစ်သည် ပုဇွန်မွေးမြူခြင်းကြောင့် ထင်ရှားလာသည်။ မြစ်ဝတွင် ရှင်မဖြူကျွန်း ရှိသည်။
ရှင်မဖြူကျွန်းသည် နတ်မြစ်ဝတွင် တည်ရှိနေပြီး သမိုင်းကြောင်းအရ ပထမ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ် ဖြစ်ပွားရန်အတွက် ဆုံးဖြတ်ချက်များ ချက်ချင်း ဆိုသလိုချမှတ်ရေးနှင့် အရေးကြီးသည့်အခန်းတွင် ပါဝင်အသုံးတော်ခံခဲ့သည့် နေရာလည်းဖြစ်သည်။
Indie pop
Indie pop သည် Alternative rock ဂီတ၏မျိုးခွဲတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ၁၉၈၀အလယ်လောက်တွင် United Kingdom မှ စတင်ခဲ့သည်။ ဤမျိုးခွဲသည် ၁၉၈၀ အစောပိုင်းတွင် Postcard Records label မှ စကော့တလန် post-punk တီးဝိုင်းများနှင့် ၁၉၈၀အလယ်မှ UK independent တီးဝိုင်း the Smiths တီးဝိုင်းအပေါ် အရင်းခံခဲ့သည်။ indie pop သည် Punk rock ၏ DIY ethic ဖြင့် တက်ကြွမှုဖြစ်စေခဲ့သည်။ ideologics နှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ Fanzine, Labe တို့နှင့် အောင်မြင်ခဲ့သည်။ indie pop သည် [Indie rock]] မှ ကွဲပြားခြားနားပြီး melodic ဆန်၍ ကြမ်းတမ်းမှု လျော့နည်းသည်။ ၁၉၈၀တွင် NME magazine ၏ C86 tape ဖြန့်ချိမှုနှင့်အတူ indie pop ဟု အမျိုးအစားဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဤစုစည်းထားမှုသည် Primal Scream, The Pastels နှင့် Wedding Present တို့နှင့်ထူးခြားသည်။ ၆၀s pop နှင့် melodic power pop song structure တို့ပါဝင်သည်။ ၈၀ နောက်ပိုင်းအထိ indie popသည် ဝေဖန်ခြင်းခံရသည်။ underachievement တို့ဖြစ်သည်။ သို့သော် C86 indie pop ဖြစ်စဉ်သည် UK မှ independent music ၏ အရေးပါသော လှုပ်ရှားမှုအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရသည်။ ၂၀၀၆၏စုစည်းထားမှု CD86: 48 tracks form the birth of indie popဟုအသိအမှတ်ပြုခံရသည်။ indie pop သည် ရှေ့ဆက်လာခဲ့ပြီး ဂီတပညာရှင်များကို တက်ကြွစေခဲ့သည်။ UK တွင်သာမက ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးအထိ တီးဝိုင်းအသစ်များ၊ label များ clubများ ပေးအပ်မြှပ်နှံထားခဲ့သည်။ Indie pop ၏ မွေးနေ့ကို limited- circulation photocopied fanzines မှ post-punk ပေါက်ကွဲခြင်းမှ လေ့လာနိုင်သည်။ London မှ Rough Trade Records နှင့် Glasgow မှ Postcard Records ကဲ့သို့ record labelများတွင် အခြေခံထားသည်။ Record Business magazine ၏ ပထမအပတ်တွင်းတွင် indie singles နှင့် album chart များ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ UK music press တွင် chart များထုတ်ဝေခဲ့သည်။ UK music press တွင် chart များ တက်ကြွစွာ လှုပ်ရှားစေခဲ့သည်။ British musical weekly New Musical Expressတွင် Cassette များပေါင်းစည်းထားသော C81 ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ဤ cassette ၏ ထူးခြားချက်မှာ အုပ်စုများကို ကျယ်ပြန့်စွာတန်းထားသည်။ post-punk ၏ကွဲပြားစွာချဉ်းကပ်လာမှုကို တန်ပြန်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
NME သည် C86 နှင့်အတူ C81 တို့၏နောက်သို့ လိုက်လာခဲ့သည်။ UK မှဂီတဖြစ်ရပ်ကို ဆင်ခြင်သုံးသပ်၍ ဒီဇိုင်းရေးဆွဲထားခြင်းဖြစ်သည်။ UK တွင် indie pop မွေးဖွားခြင်းဟုလည်း ဆိုနိုင်သည်။ UK ဂီတသည် ၁၉၈၆တွင် four weekly paper document မှ တီးဝိုင်းအသစ်များနှင့်အတူ ယှဉ်ပြိုင်လိုစိတ်ပြင်းပြခြင်း ဖြစ်သည်။ တီးဝိုင်းအုပ်စုများသည် label များမှ စိတ်ဝင်စားမှုနှင့် အချစ်ရေးများ အဓိကနေရာဖြစ်သည်။ NME ၏သတင်းစာဆရာများက C86သည် ဥပမာတစ်ခု သို့သော် NME၏ hip hop war သည် ထုတ်ကုန်တစ်ခုဖြစ်ပြီး progressive black ဂီတနှင့် ဝါသနာရှင်များ၏ ဂီတအခြေခံဂီတအမည် C86ကို ကိုယ်စားပြုသည်ဟု ဆိုသည်။ C86၏ ထူးခြားသော အစောပိုင်းတီးဝိုင်းများမှာ Primal Scream နှင့် Pastels တို့ဖြစ်ပြီး Ron Johnson label မှ ဖြန့်ချိထားခြင်းဖြစ်ပြီး တစ်မှုထူးခြားမှုမှာ C86သည် Jangle popသည် အနုပညာရသများကို သိမှတ်နားလည်ခြင်းဖြစ်သည်။ C86 နှင့် အမျိုးအစားများတစ်ညီတညွတ်တည်းပေါင်းစပ်ထားမှုကို ဝေဖန်ရေးဆရာများ အဓိကငြင်းခုံထားမှုကို တီးဝိုင်းများကို တစ်ကျမ်းတည်းပေါင်းစပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ အဖြစ်အပျက်များသည် အခြားဖြစ်ရပ်များကဲ့သို့ လုံးဝတည်ရှိနေသည်။ Marxist ဂိုဏ်းများကဲ့ သို့ အုပ်စုများသည် အဓိကတည်ဆောက်ထားသည်။ The June Brides နှင့် Jasmine Minks သည် Alan McGee ၏ Living Room Club ၏အကြီးမားဆုံးနာမည်များဖြစ်သည်။ Manic Street Preacher ၏ ဘေ့စ်ဂီတသမား Nicky Wire က တီးဝိုင်းများ၏ လွတ်လပ်စွာ တွေးမြင်နိုင်မှုမှာ “လူတွေဟာ သူတို့ကိုယ် သူတို့ အရာရာတိုင်းနှင့်ပတ်သက်၍ သူတို့၏ ကိုယ်ပိုင်မှတ်တမ်းတင်ခြင်းများ ပြုလုပ်ကြသည်။ အနုပညာလက်ရာများပြုလုပ်ကြသည်။ fanzine များကို ရေးကြသည် ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ဂီတ၏ ဖော်ပြချက် စိတ်ဝင်စားမှုလျော့နည်းမှု မြန်ဆန်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ C86တီးဝိုင်းများသည် UK ဂီတဖော်ပြချက်ကြောင့် သူတို့ကိုယ်သူတို့ အဖြစ်အပျက်မှ ကွာဝေးစွာ ပြုစုပျိုးထောင်ကြသည်။ C86သည် pejorative ဝေါဟာရဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ခုနှစ်တွင် UK မှအာရုံစိုက်ထားသော Rough Trade Shops ပေါင်းစည်းထားသော Indie pop Vol:1 ထွက်လာခဲ့သည်။
လွှမ်းမိုးမှုများ
Popသမိုင်းရေးဆရာ Jon Savage က သူ၏စာအုပ် Time Travel တွင် ခြေရာခံထားသည်မှာ C86၏ဂီတဆိုင်ရာနှင့် indie pop မှ Velvet Underground ၏ eponymous တတိယမြောက်album အထိတစ်စွန်းတစ်စလိုက်ရှာခဲ့သည်။ Power Pop ၏အရေးပါသော လွှမ်းမိုးမှုမှာ punkနှင့် post-punk ကဲ့သို့ဖြစ်သည်။ နားဝင်ချိုလွယ်သော melody များကို Ramones နှင့် Buaa Cocks တို့ပြုလုပ်ထားပြီး punk လွှမ်းမိုးမှုများပါဝင်သည်။ C86နှင့် indie pop တို့တွင် မလွှမ်းမိုးမီ the Smith ၏ post-punk သည် လွတ်လပ်သော Postcard label တွင် လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ Josef K နှင့် Orange Juice တို့ပါဝင်သည်။ The Jesus and Mary Chain ၏အသံသည် Velvet Underground ၏ melancholy noise နှင့် Beach Boys pop melody များကို ပေါင်းစပ်ထားသည်။ Phil Spector ၏ Wall of Sound production မှထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ post-punk တီးဝိုင်း Joy Division မှ New Order တီးဝိုင်းပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ synthpop, technoနှင့် house ဂီတတို့ကို စမ်းသပ်လေ့လာထားသည်။ Dinosaur Jr နှင့် Cocteau Twin တို့နှင့်အတူ The Jew and Mary Chain သည် ၁၉၈၀နောက်ပိုင်း shoegaze လှုပ်ရှားမှုနှင့်အတူ ပုံသွင်းထားသော လွှမ်းမိုးမှုများဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကလှုပ်ရှားမှုမှာ ၁၉၈၀အဆုံးမှ Madchester ဖြစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ New Order နှင့် Factory record တို့မှ ပိုင်ဆိုင်သော Manchester မှ night club တစ်ခုဇြစ်သော the Hacienda တစ်ဝိုက်တွင် အခြေစိုက်ခဲ့သည်။ Madchester တီးဝိုင်းများမှာ Happy Mondays နှင့် the Stone Roses တို့ဖြစ်ပြီး acid house dance နှင့် Northern Soul နှင့် Funk တို့ရောစပ်ထားသည်။ Jangle pop သည် နှင့် indie သည် ပေါင်းစပ်ထားခြင်းသည် ၁၉၈၆တွင် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ Talulah Gosh နှင့်Razorcuts တို့ပါဝင်သည်။ UK အခြေစိုက် Sarab Record သည် သူတို့၏ ပထမဆုံးမှတ်တမ်းတင်မှုကို ၁၉၈၇တွင် ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ Jangly indie pop များပါဝင်ပြီး the Field Mice နှင့် Heavenly များပါဝင်သည်။ လှုပ်ရှားမှုသည် ၁၉၉၀တွင် ယိမ်းယိုင်လာခဲ့သည်။ အမေရိကန် indie pop တီးဝိုင်း Beat Happening ၏ ၁၉၈၅ eponymous debut album သည် indie pop sound ၏ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွင် လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် မြောက်အမေရိကတွင် ဖြစ်သည်။ ဖြစ်ရပ်သည် အမေရိကန်တွင် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ခဲ့ပြီး label များမှာ K Record နှင့် Slumberland Record တို့ဖြစ်သည်။ US တီးဝိုင်းများ၏ riot girl လှုပ်ရှားမှုသည် C86 တွင် အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ စကော့တလန်တီးဝိုင်း Belle and Sebastian သည် အမှတ်ရစရာ လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ အမေရိကန်တွင် “twee” “twee pop” နှင့် “Cutie”စသော ဝေါဟာရများသည် indie pop ၏ ဥပမာအချို့အနေဖြင့် ဖော်ပြရန် အသီးသီးမွေးစားခံရသည်။ အမျိုးအစားများပြောင်းလဲဖြစ်ပေါ်ခြင်းဟုလည်းခေါ်သည်။ Indie pop ၏ ခြားနားမှုသည် punk လွှမ်းမိုးမှုခံရသည်။ ၁၉၉၀အလယ်တွင် အတိုချုံးဖြစ်ပေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ “Cuddlecore” ဟုလည်း ခေါ်သည်။ ထိုအမျိုးအမည်ကို Shonen Knife, Cub, Tullycraft, Bunnygrunt, The Softies နှင့် Maow တို့အသုံးပြုခဲ့ပြီး harmony vocal များနှင့် pop melodies များနှင့် punk style ဂီတဆိုင်ရာ နောက်ခံများဖြင့်ဖော်ပြထားသည်။ Cuddlecore တီးဝိုင်းများသည် အမြဲတမ်းမဟုတ်သော်လည်း ထုံးစံအတိုင်း riot girrl ဖြစ်ရပ် အပြောင်းအလဲတွင် အမျိုးသမီးကိုယ်စားပြုကြသည်။ ၂၀၀၀အလယ်တွင် British Club များဖြစ်သော “How Does it Feel to Be Loved, Scared to Danceနှင့် Moogie Wonder Land တို့သည် C86မှ ထုတ်လွှင့်ခြင်းခံရပြီး Labrador Record ကိုဖြတ်သန်း၍ indie pop ကိုတင်ပို့ရောင်းချခြင်းခံရသည်။
ဆင်းရဲသား အကျိုးဆောင် အဖွဲ့
ဆင်းရဲသားများ အကျိုးကို ဆောင်ရွက်ခဲ့တဲ့ အီတလီနိုင်ငံ ရောမမြို့က ဖေဘီယန် အမည်ရှိ စစ်ဗိုလ်ကြီး ရဲ့ နာမည်ကို ယူပြီး ဖွဲ့စည်းခဲ့တဲ့ ဖေဘီယန် အဖွဲ့ ဆိုတာ ပေါ်ပေါက် ခဲ့ဖူးပါတယ်။ ဗမာပြည်မှာလဲ ဆင်းရဲသား အကျိုးဆောင် (ဖေဘီယန်) အဖွဲ့ ဆိုတာ ၁၉၃၆ ခုနှစ်၊ ရွေးကောက်ပွဲ မတိုင်ခင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပါတယ်။ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဒီးဒုတ် ဦးဘချို၊ ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ကျောင်းသား ခေါင်းဆောင် ကိုနု၊ အတွင်းရေးမှူး အဖြစ် ဦးဘခိုင် တို့က ဦးဆောင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါတယ်။ ၁၉၃၆ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ပါဝင် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး အမတ်တဦး ရွေးကောက်ခံ ခဲ့ရပါတယ်။ ၁၉၃၈ ခုနှစ်၊ ထောင့်သုံးရာပြည့် အရေးတော်ပုံကြီး မှာ ဖေဘီယန် ပါတီက ခေါင်းဆောင်များလဲ ပါဝင်အားပေး ထောက်ခံခဲ့ကြပါတယ်။
ကျုံဖဲရွာ၊ ဓဓဓနုံကုန်းဓ
ကျုံဖဲရွာ၊ ဓဓဓနုံကုန်းဓ
ဇွန် ၂၀၀၃
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဇွန် ကဏ္ဍ:၂၀၀၃
ကုန်းကုလားစုရွာ၊ တောင်အူချောင်းဖျား
ကုန်းကုလားစုရွာ၊ တောင်အူချောင်းဖျား
သုံးအိမ်တန်းရွာ၊ သနွံသနော့
သုံးအိမ်တန်းရွာ၊ သနွံသနော့
အမတ်ကြီးကုန်းရွာ၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်
အမတ်ကြီးကုန်းရွာ (Ahmatgyikone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်၊ ကံဆွယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၈၀၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကံဆွယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၉၉ ဦး၊ မ ၃၈၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၇၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇိန်ထုံးကထောင်ရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
ဇိန်ထုံးကထောင်ရွာ(Zeinhtonekahtaung)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ မြို့သစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၀၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့သစ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၅၅ ဦး၊ မ ၁၂၂၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၃၈၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခါလာဦးရွာ
ခါလာဦးရွာ
အိုဘိုး
အိုဘိုး ဆိုသည်မှာ လျှာခင်နှစ်ထပ်ပါသော သစ်သား လေမှုတ် ကိရိယာတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
ရွှေတောင်စုရွာ၊ ဓဓဓနုံကုန်းဓ
ရွှေတောင်စုရွာ၊ ဓဓဓနုံကုန်းဓ
ဒလက်မေရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ဒလက်မေရွာ(Daletmay)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ဒလက်မေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၃၈၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဒလက်မေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၆၈ ဦး၊ မ ၄၀၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၇၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကားရော်ညဆာရွာ၊ လဟယ်မြို့နယ်
ကားရော်ညဆာရွာ (Karyawnyasar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ လဟယ်မြို့နယ်၊ ကားရော်နောက်ညိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၇၉၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဟယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟင်ခုတ်ရွာ၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်
ဟင်ခုတ်ရွာ (Hinhkoke)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုးမိတ်ခရိုင်၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်၊ ဟင်ခုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၇၃၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟင်ခုတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၇ ဦး၊ မ ၇၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တလပါး (တောင်)ရွာ၊ သရက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သရက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခိုင်မြဲတောင်ရွာ၊ အဝဘိတ်
ခိုင်မြဲတောင်ရွာ၊ အဝဘိတ်
ဇွန် ၂၀၀၄
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဇွန် ကဏ္ဍ:၂၀၀၄
ကျီးပင်ကန်ရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
ကျီးပင်ကန်ရွာ (Kyeepinkan)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ ကျီးပင်ကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၆၇၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အညတြသုတ်
ဘုရားရှင်က “လက်သည်းဖျားပေါ်၌ မြေမှုံ့အနည်းငယ်ကိုတင်ထားပြီး” ရဟန်းတို့အား “မိမိ လက်သည်းဖျားပေါ်ရှိ မြေမှုန့်သည် ဤကမ္ဘာမြေကြီးကို ထောက်ဆ၍ မရေတွက်လောက်မှ မနှိုင်းယှဉ်လောက်, အစိတ်အပိုင်းသို့လည်း မရောက်သကဲ့သို့ လူဘုံမှ အခြား(အပါယ်)ဘုံတို့၌ဖြစ်ကုန်သော သတ္တဝါတို့သည် လူ့ဘုံ၌ဖြစ်သော သတ္တဝါတို့ ထက် ပို၍များပုံ, သစ္စာလေးပါး အမှန်တရားကို မသိမမြင်ခြင်းကြောင့် ဤသို့ဖြစ်ရပုံ သစ္စာလေးပါးအမှန်တရားကို သိမြင်အောင်အားထုတ်သင့်ပုံ”ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
လှေကာထွေရွာ၊ လှေကာထွေ
လှေကာထွေရွာ၊ လှေကာထွေ
ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင် ကျန်းမာရေး
ကိုယ်ဝန်ရှိလာပါလျှင် မိခင်ဘေး အန္ကရာယ် ကင်းရန် မွေးလာသော ကလေး လည်း ကျန်းမာဖို့ ကိုယ်ဝန်ဆောင်နေတုန်းမှာ၊ မွေးဖွားနေတုန်းမှာ၊ မီးတွင်းမှာ အရေးတကြီးလုပ်စရာများရှိသည်။ ကိုယ်ဝန်အပ်ခြင်း ( ဗိုက်အပ်ခြင်း ) သည် ထိုအရေးတကြီးလုပ်စရာများထဲက တစ်ခုဖြစ်သည်။
ကိုယ်ဝန်ရှိပါ က ဆရာဝန် ဖြင့် စောစောပြရန်
ကိုယ်ဝန်ရှိနေတယ်လို့သိသိခြင်း အစောဆုံးစောင့်ရှောက်မှုကိုခံယူသင့်သည်။
ကိုယ်ဝန် စောင့်ရှောက်မှု ကို ဘယ်သူ့ဆီကယူသင့်သလဲ
လုံခြုံစိတ်ချရသော မိခင်ဘဝရရှိစေရေးအတွက် စနစ်တကျ စောင့်ရှောက်မှု ပေးနိုင်သော ဆရာဝန်၊ သူနာပြု နှင့် သားဖွားဆရာမများနှင့် ကိုယ်ဝန်ကိုအပ်ပြီး စောင့်ရှောက်မှု ခံယူသင့်သည်။
ခင်ပွန်း နှင့် မိသားစုက ဘယ်လိုကူညီပေးနိုင်သလဲ
ကိုယ်ဝန်ဆောင်စောင့်ရှောက်မှုခံယူ ရန်သွားသောအခါ အတူလိုက်ပါပေး နိုင်ပြီး၊ အိမ်တာဝန်အပါအဝင် လိုအပ်သည်များကို ကူညီပေးရပါမည်။ မွေးဖွား ရန် နှင့် အခြေအနေများအတွက် အတူတူပြင်ဆင်ကြရပါမည်။ ဥပမာ အားဖြင့် ငွေကြို စုထားခြင်း၊ အရေးပေါ်ဗိုက်နာပါက ဆေးရုံချက်ချင်းသွားနိုင်ရန် လိုအပ်သည့် ပစ္စည်းများ၊ သွားလာရေး စသည်တို့ကို ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားရှိခြင်း တို့ဖြစ်သည်။
ရပ်ရွာဝန်းကျင်၏အခန်းကဏ္ဍ
မိခင်နှင့် မွေးလာမည့်ကလေး၏ကျန်းမာရေးမှာ ရပ်ရွာ၏ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက်လည်း အရေးကြီးသောကြောင့်
ငစွယ်ရှင်ဆရာတော်
ပံ့သုကူ ငစွယ်ရှင် (သို့) ငစွယ်ရှင်ဆရာတော် သည် ပုဂံခေတ် နရပတိစည်သူမင်း လက်ထက်တွင် ကျော်စော ထင်ရှား၍၊ ရဟန္တာဟုပင် သမုတ်ခြင်းခံရသော ဆရာတော်ဖြစ်သည်။ ဘွဲ့တော်မှာ ရှင်သီလဗုဒ္ဓိဖြစ်သည်။ ထိုဆရာတော်သည် လှူသော သင်္ကန်းကို မခံ၊ ပံ့သုကူသင်္ကန်းကိုသာ ကောက်၍ အမြဲသုံးဆောင်တော်မူသည်။ ထိုအကြောင်းကြောင့် ပံ့သကူ မဟာထေရ်ဟု အမည်တွင်ဟန်တူ၏။ အခါတစ်ပါး၌ ငစွယ် ငယ်ဆိုသူသည် နွားကျောင်းဖော် သူငယ်ချင်းကို 'ငါသေဟန် ဆောင်မည် ငါ့အပေါ်မှာ အဝတ်ပုဆိုးလွှမ်းပြီး မထေရ်မြတ်ကို ပံ့သုကူကောက်ပါဟု လျှောက်ကြ'ဟု ပြောဆိုသဖြင့် သူငယ် ဖော်များက ထိုအတိုင်ပြုလုပ်၍ မထေရ်မြတ်ကို လျှောက်ကြ လေသော်၊ မထေရ်မြတ် ကြွလာပြီးလျှင် ပံ့သုကူကောက်တော်မူ သည်။ ထိုအခါ ငစွယ်ငယ်မှာ အဟုတ်တကယ် သေနေသဖြင့် မိဘများကို ပြောကြား၍ မထေရ်မြတ်အား လျှောက်ထားရာ၊ မထေရ်မြတ် ပရိတ်မေတ္တာပြုမှ ငစွယ်ငယ်ထ၍ ရှိခိုးလေသည်။ ထိုအခါမှစ၍ ငစွယ်ရှင်ဟုထင်ရှား ကျော်စောတော်မူသည်။ မြန်မာရာဇဝင် အစောင်စောင်တို့တွင် ပံ့သုကူ ငစွယ်ရှင်မဟာ ထေရ်ဟု ဖော်ပြပါရှိသည်။
ထိုရာဇဝင်တို့တွင် စူဠာမဏိဘုရားကိုတည်သော အခြင်း အရာမှ အစပြု၍၊ နရပတိစည်သူမင်းကြီးသည် ပံ့သုကူမဟာ ထေရ်၏ အဆုံးအမ၌ တည်လာသည့် အကြောင်းကို ဖော်ပြ ထားသည်။ ( စူဠာမဏိစေတီ။) အဖြစ်အပျက်မှာဤသို့တည်း။ နရပတိစည်သူမင်းကြီးသည် တူရွင်းတောင်သို့တက်၍ ပြန်တော် မူသောအခါ၊ စူဠာမဏိတည်သော အရပ်ချောက်တွင် ပတ္တမြား အရောင်တောက်သည်ကို မြင်တော်မူ၍၊ ဤအရပ်၌ ငါ့ကို ကောင်းမှုပြုစေလိုသည်ဟု ထိုချောက်ကို ပြည်သူအပေါင်းတို့ဖို့ ရ၏။ ထိုအခါ ပံ့သုကူ ငစွယ်ရှင် မဟာထေရ်သည် 'မင်းကြီး ကောင်းမှုဖြစ်စိမ့်မည်ဟူ၍ ယခုပြုသော အမှုသည် ကောင်းမှု မဖြစ်၊ မကောင်းမှုသာ ဖြစ်သည်။ မင်းကြီးလှူသော ဆွမ်းကို ငါမခံ'ဟု ဆိုတော်မူ၏။ မင်းကြီးလည်း 'ငါ့ဆွမ်းကို ဘုန်းပေး တော်မမူသော်၊ ငါ့ပြည်တွင် နေတော်မမူသည်ဖြစ်မှ လွတ်တော် မူမည်။ ပြည်သူတို့လှူသော ဆွမ်းသည်လည်း ငါ့ဆွမ်းမဟုတ် တုံလော'ဟု မိန့်တော်မူ၏။ သခင်မြတ် ပံ့သုကူလည်း မင်းကြီး ဤသို့ဆိုခဲ့ပါလျှင်၊ သီဟိုဠ်ကျွန်းသို့ ကူးမည်ဟု အကြံတော်ရှိ၍၊ စွယ်ကြိုအရပ် တောကြီးဝယ် သီတင်းသုံးနေတော်မူ၏။ သခင် မြတ် ပံ့သုကူထေရ်သွားခဲ့လျှင်၊ သရပါတံခါးစောင့် ဘီလူးသည် မင်းကြီးထွက်တော်မူသောအခါ မလွှဲမဖယ် တံခါးထက်ဝယ် ကားရားရပ်၏။ ဟူးရားဖြူ ဟူးရားညိုတိုလည်း ပံသုကူထေရ်ကို မသင့်သောစကားဖြင့် မိန့်တော်မူ၍၊ ဘီလူး မလွှဲမဖယ်နေတော် မူသည်ဟု နားတော်လျှောက်၏။ ထို့ကြောင့်မင်းကြီးသည် အမတ်တို့ကိုခေါ်၍၊ ပံ့သုကူထေရ်ကို အကြိမ်ကြိမ်ပင့်စေ၏။ သို့သော် မထေရ်သည် သီဟိုဠ်သို့ကြွအံ့ဟု သင်္ဘောဆိပ်သို့ သွားသည်တွင်၊ အမတ် တုရင်္ကပစ္စည်းသည် အထူးထူးသော တောင်းပန်ခြင်းတို့ဖြင့် သာသနာကို ချီးမြေ|ာက်ပါဟု တောင်း ပန်၏။ သခင်မြတ်လည်း သာသနာတော်ကိစ္စဖြစ်၍ လိုက် တော်မူလေ၏။ မင်းကြီးလည်း အမတ်ပေါင်းခြံရံလျက် ခရီးဦး ကြိုဆိုတော်မူပြီးလျှင်၊ သခင်မြတ်လက်တော်ကို မ၍ နန်းတော် သို့ ပင့်ဆောင်လေသည်။ ထိုအခါမှ ဘီလူးသည် တံခါးမှ ဆင်း၍ သခင်မြတ်ကိုဦးချလင့်၏။ နန်းတော်သို့ ရောက်လျှင် မင်းကြီးလက်တော်နှင့် ဆွမ်းကိုပြင်၍ လုပ်ကျွေးတော်မူ၏။ ယနေ့မှစ၍ သခင်မြတ်အဆုံးအမကို ခံပါတော့မည်ဟု လျှောက် ပြီးလျှင်၊ သားတော်ငါးပါးတို့ကိုလည်း သခင်မြတ်ထံ အပ်လေ သည်။
ပင်စိမ်းစု (တောင်)ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ပင်စိမ်းစု (တောင်)ရွာ (Pinseinsu (South))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ ဘန့်ပြင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၆၇၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘန့်ပြင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၅၆ ဦး၊ မ ၁၆၃၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မငေးကလေးရွာ၊ ဓဓဓနုံကုန်းဓ
မငေးကလေးရွာ၊ ဓဓဓနုံကုန်းဓ
ကချင်နားလုံရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
ကချင်နားလုံရွာ(Kachinnarlong)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ နားလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၂၅၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားလုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၉ ဦး၊ မ ၁၈၅ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၇၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြင်ချောင်းရွာ၊ ပြင်ချောင်း
ပြင်ချောင်းရွာ၊ ပြင်ချောင်း
ပထူးကြီး သင်္ဃရာဇာ
ပထူးကြီး သင်္ဃရာဇာ ဆရာတော်သည် ၇၂၆ ခုနှစ် အင်းဝခေတ် သတိုးမင်းဖျား လက်ထက်တွင် ထင်ရှားသော ဆရာတော်ဖြစ်သည်။ ပထူးကြီးကို ရာဇဝင်အစောင်စောင်တို့တွင် ပိထူး၊ ပန်းထူး၊ ပန်းတူးဟူ၍ အမျိုးမျိုးရေးသည်။ သင်္ဃရာဇာ ဆရာတော်သည် ပိဋကတ်ကျမ်းဂန်အရာ၌ တန်ရုံသာရှိသည်။ ဗေဒင်အရာ၌ကား လွန်စွာကျွမ်းကျင် တတ်မြောက်တော်မူသည်။ သတိုးမင်းဖျား အင်းဝမြို့ကို တည်မည်ကြံစဉ် အိပ်မက်မက် သည်ကို ပထူးကြီး သင်္ဃရာဇာဆရာတော်ပင် ဖတ်ရသည်။ ထိုဆရာတော်သီတင်းသုံးသည့် ကျောင်းကို သင်္ဃရာဇာကျောင်း ဟု ခေါ်တွင်၍၊ ကျောင်းအနီးရှိ ချောင်းကိုလည်း သင်္ဃရာဇာ ချောင်းဟုခေါ်တွင်ရာ ယခုတိုင်ဖြစ်သည်။ ပြုစုသည့်ကျမ်းများ မှာ။ (၁) လောကဒီပနီကျမ်း၊ (၂) ဩကာသဒီပနီကျမ်းတို့ ဖြစ် သည်။
ဇွန် ၂၀၀၅
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဇွန် ကဏ္ဍ:၂၀၀၅
ကပ္ပလံဒေဝေါရွာ၊ လဟယ်မြို့နယ်
ကပ္ပလံဒေဝေါရွာ (Katpalandaywaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ လဟယ်မြို့နယ်၊ ကပ္ပလံဒေဝေါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၈၂၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဟယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောက်တိုင်ရွာ၊ သနွံသနော့
ကျောက်တိုင်ရွာ၊ သနွံသနော့
ဗြိတိသျှပြတိုက်
ဗြိတိသျှပြတိုက်သည် လန်ဒန်မြို့တွင် တည်ရှိပြီး လူ့သမိုင်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ပြတိုက်တခု ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်မှ စုဆောင်းသိမ်းဆည်းထားသည့် မှတ်တမ်းများ၊ ရုပ်ပုံများ အပါအဝင် ရှေးဟောင်း အနုပညာလက်ရာ ပစ္စည်းအရေအတွက်ပေါင်း ၇ သန်းခန့်ရှိပြီး သမိုင်းဦးခေတ်မှ မျက်မှောက်ခေတ်ကာလအထိ ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည့် လူ့ယဉ်ကျေးမှု သမိုင်းအကြောင်းကို ကျယ်ကျယ်ပျံ့ပျံ့ မှော်ကွန်းတင် ပြသထားသည့် ကမ္ဘာ့အကြီးမားဆုံး စာရင်းဝင် ပြတိုက်တခုလည်းဖြစ်သည်။
ဗြိတိသျှပြတိုက်ကို ဆာဘွဲ့ရ သမားတော်ကြီး ဟန်းစ်စလုံး (Sir Hans Sloane) စုဆောင်းခဲ့သည့် ရှေးဟောင်းပစ္စည်းများဖြင့် အခြေခံ၍ ၁၇၅၃ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၇၅၉ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် အများပြည်သူ ကြည့်ရှုလေ့လာနိုင်ရန် လက်ရှိပြတိုက် အဆောက်အဦးတည်ရှိရာ ဘလွန်းစ်ဘာရီရှိ မွန်တေဂူဂေဟာတွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ လွန်ခဲ့သည့် နှစ် ၂၅၀ အတွင်း တိုးချဲ့ဆောက်လုပ်မှုကြောင့် ဌာနခွဲများစွာ ရှိလာရသည်။ ၁၈၈၇ ခုနှစ်တွင် ပထမဦးဆုံး တောင်ဘက်ကန်ဆင်တန်ရှိ သဘာ၀သမိုင်းပြတိုက်အား တိုးချဲ့ခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှပြတိုက်၏ စာဖတ်ခန်းကို ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် လက်ရှိဗြိတိသျှစာကြည့်တိုက်ဖြင့် အစားထိုးပြီးချိန်တွင် ဗြိတိသျှပြတိုက်သည် ရှေးဟောင်းပစ္စည်းများနှင့် စာကြည့်တိုက်အား အဆောက်အဦးတခုတည်းတွင် ထားရှိသည့် ပြတိုက်တခု ဖြစ်လာသည်။
ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်
ဝမ်းတွင်းမြို့နယ် သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင် တွင်ပါဝင်သည့် မြို့နယ်ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ဝမ်းတွင်းမြို့ ဖြစ်သည်။
သမိုင်း​ကြောင်း
ပုဂံ​ခေတ် အ​နော်ရထာမင်းလက်ထက်တွင် ကျန်စစ်မင်းသည် ဤ​ဒေသသို့ ​ရောက်ရှိလာရာ ရှမ်းပြည်နယ်မှ ​တောဝက်ကြီးတစ်​ကောင် ​သောင်းကျန်း​နေသဖြင့် အဆိုပါ​တောဝက်အား လိုက်လံရှာ​ဖွေနှိမ်နင်းခဲ့သည်။ ကျန်စစ်သားနှင့် ပက်ပင်းတိုးမိပြီး အသင့်ပါလာ​သော အရိန္ဒမာလှံဖြင့် ပစ်လိုက်ရာ ဝမ်းဗိုက်ကို ထုတ်ချင်း​ပေါက်ပြီး ​နေရာတွင်ပင် လဲကျ​သေဆုံးခဲ့သည်။ ဝမ်းဗိုက်အား ထိုးသွင်းအနိုင်ယူနိုင်ခဲ့သည့် ​နေရာကို ဝမ်းထွင်းဟု အမည်တွင်ရာမှ ​နောင်တွင် ဝမ်းတွင်းဖြစ်လာခဲ့သည်။၁၀.၁၁.၁၉၇၃ခုနှစ်တွင် ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ပထဝီဝင်အ​နေအထား
မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၁ဒီဂရီနှင့် ၂၁ဒီဂရီ ၂၅မိနစ် အကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၅ဒီဂရီ ၄၅မိနစ်နှင့် ၉၆ဒီဂရီ ၁၆မိနစ်အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ အရှေ့မှ အနောက်သို့ ၂၆မိုင်၊ တောင်မှမြောက်သို့ ၂၈.၅မိုင်ရှိပြီး ၅၄၃.၅၈စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။
နယ်နိမိတ်
ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်၏ အ​ရှေ့ဘက်တွင် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ ရွာငံမြို့နယ်၊​တောင်ဘက်တွင် ​​မိတ္ထီလာမြို့နယ်နှင့် သာစည်မြို့နယ်၊အ​နောက်ဘက်တွင် မလှိုင်မြို့နယ်၊ ​မြောက်ဘက်တွင် မြစ်သားမြို့နယ်နှင့် နွားထိုးကြီးမြို့နယ်များ တည်ရှိသည်။
​​မြေမျက်နှာသွင်ပြင်
​ပင်လယ်​ရေမျက်နှာပြင်အထက် ​ပေ၄၆၀အထက်တွင် တည်ရှိသည်။​ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်သည် ​တောင်ကုန်း​တောင်တန်းများ နည်းပါးပြီး ညီညာပြန့်ပြူးသည့် မြို့နယ်ဖြစ်သည်။ အ​ရှေ့ဘက်တွင် ရှမ်းကုန်ပြင်မြင့်နှင့် အ​နောက်ဘက်တွင် မယ်ညို​တောင်တန်းနိမ့်တို့က ​တောင်​မြောက် တံတိုင်းသဖွယ် ကာရံထားသည်။ မြို့နယ်အတွင်းတွင် အမြဲစီး​ဆင်း​နေ​သော ​ချောင်းနည်းပါးပြီး ​မိုးတွင်းတွင်သာ ​ရေ​ဝေ​ရေလဲ​တောင်ကုန်းများမှ ​တောင်ကျ​ရေဖြင့် စီးဆင်းလျက်ရှိသည်။
လူဦး​ရေ
ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်တွင်နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများတွင် ဗမာလူမျိုးများ အများဆုံးနေထိုင်ကြသည်။ ထို့နောက် အခြားလူမျိုးများ အစဉ်လိုက်များပြားစွာနေကြသည်။ ကိုးကွယ်မှုအနေဖြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကို အများဆုံး ကိုးကွယ်ကာ အစ္စလာမ်နှင့် ဟိန္ဒူကိုးကွယ်သူဦးရေမှာ အစဉ်လိုက်များပြားသည်။ မြို့နယ်ဦးရေ၏ ၀.၀၀၅၅%မှာ အခြားသော နိုင်ငံခြားလူမျိုးနွယ်ဝင်များဖြစ်သည့် အိန္ဒိယနှင့် တရုတ်စသည့်လူမျိုးများဖြစ်သည်။
စီးပွား​ရေး
ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်သည် မန္တ​လေးတိုင်းအတွင်းရှိ စီးပွား​ရေး အချက်အချာကျကာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်​သော မြို့နယ်ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်​နေလူထုသည် စိုက်ပျိုး​ရေးလုပ်ငန်း၊ဝန်​ဆောင်မှုလုပ်ငန်းနှင့် အိမ်တွင်းစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းများကို အဓိကထားကာ ​ဆောင်ရွက်ကြသည်။ စိုက်ပျိုး​ရေးကို အဓိကထား လုပ်ကိုင်ကာ ဆည်​ရေ​သောက်စနစ်ဧရိယာ ကျယ်ပြန့်သဖြင့် စီးပွား​ရေး​ကောင်းမွန်သည်။ မြို့နယ်၏ အဓိကထွကိကုန်မှာ စပါး၊ငရုပ်နှင့် ချည်ထည်တို့ဖြစ်ကာ ရန်ကုန်၊မန္တ​လေးမြို့များသို့ အများဆုံး တင်ပို့​ရောင်းချသည်။ နိုင်ငံပိုင် ချည်စက်ရုံအပါအဝင် စက်ရုံ၅ရုံ၊အလုပ်ရုံ၁၂ရုံ၊ အိမ်တွင်းစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း ၄၇၃၁ရုံ တို့တည်ရှိသည်။
ပို့​ဆောင်ဆက်သွယ်​ရေး
ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်သည် လမ်းပန်းဆက်သွယ်​ရေး​ကောင်းမွန်​သော မြို့နယ်ဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်-မန္တ​​လေးကားလမ်း၊ပင်းတလဲ-မိတ္ထီလာလမ်းတို့အပြင် မြို့မယ်အတွင်း ရန်ကုန်-မန္တ​လေး အမြန်လမ်းလည်း ဖြတ်သန်းသွားသည်။ ''==ပညာ​ရေး==
အထက
အထက်တန်းကျောင်း ၉ကျောင်းရှိသည်။
အမက
မူလတန်း၊မူလွန်၊အလယ်တန်း(ခွဲ) ၁၃၈ကျောင်းရှိသည်။
ဘုန်းတော်ကြီး ပညာသင်ကြားရေးကျောင်း
သရဖူ
ရှေးမြန်မာမင်းများ၏ အဆင်တန်ဆာတောများအနက်သရ ဖူသည် မကိုဋ်တော်ကဲ့သို့ဦးခေါငိးတော်နှင့်ဆိုင်သည့်အဆင်တန်ဆာ ဟု အချို့ကဆိုကြ၍ အချို့ကမူလည်ရွဲရင်လွှမ်းတန်ဆာမျိုးဖြစ်သည် ်ဟု ယူဆကြသည်။ ရာဇောဝါဒမေတ္တာစာ၊ သမန္တစက္ခုဒီပနီကျမ်း စသည်တို့ကိုပြုစုတော် ်မူခဲ့သော မုံရွေးဇေတဝန်ဆရာတော်ဘုရား ကြီးကပါရမီတော်ခန်းပျို့ အဖြေကျမ်းတွင် ဤသို့ဆိုတော်မူခဲ့သည်။
'သရဖူကို ယခုအခါပညာရှိတို့သည် ဦးခေါင်းတန်ဆာအဝင်သွင်း၍ မကိုဋ်ဘောင်း၊ဦးပေါင်းဦးရစ်ကဲ့သို့ပျို့ကဗျာလင်္ကာရတုစပ်ဆိုကြ၏။ စာဟောင်းစာတမ်းမတွေဖူးချေ။ဦးခေါင်းတန်ဆာမှာလည်း ဘောင်း၊ မကိုဋ်၊ သင်း ကျစ်ဟူ၍သုံးပါးကိုသာတွေ့ဖူးသည်။ သရဖူနှင့်တကွ ွလေးပါးဟူ၍စာဟောင်း စာတမ်းမတွေ့ဘူးချေ။ ရှေးဆရာတို့ပျို့က ဗျာတို့၌လည်း ဦးခေါင်းတန်ဆာ၌ တိုက်ရိုက်ထိထိစပ်သည်ကိုမ တွေ့၊ လည်ရွဲရင်လွှမ်းတန်ဆာ၌သာ ရောရှက်၍စပ်သည်ကိုတွေ့ဖူး ချေသည်။ ဘုံခန်းတွင် ဗီရဏီနတ်သမီး၏အခြွေအရံတို့ဝတ်ဆင် ဟန်ကိုပြရာ၌ 'ရောင်မောင်းပြက်ပြက်၊ဘယက်သရဖူ၊ရွှေခြူသင်တိုင်း၊ ဘယ်နှင့်ခိုင်း၍နှိုင်းရှာပလိမ့်'ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဝေဠရိယနတ်သား ဆင်ဝတ်ဟန် တွင်'မြနားဍောင်းလည်း၊မြက်ကောင်းပြည့် ထူ၊သရဖူ တန်ဆာ၊လည်မှာစလွယ်၊ ဆယ့်ကိုးသွယ်သား၊ ရှုဖွယ်ရောင်ချက် ၊ဗြွံ့အမျက်ထက်'ဟူ၍လည်းကောင်း၊ 'ဝင်လစေမူ၊ ရွက်ထီးဖြူ၍၊ သရဖူလည်မှာ၊ တန်ဆာချစ်ဖွယ်၊ ဘယက်သွယ်နှင့်စံပယ်တင့်မြတ်၊ လွတ်ကြီးလွတ်ကို'ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ရွှေဗိမာန်ရှင်နတ်သား၏ အခြွေအရံနတ်သမီးမောင်းမတို့ဆင်ဟန် တို့ကိုဆိုရာ၌ 'တင့်တယ် ်မွေ့လျော်။ ခြွေရံတော်ကို၊မြော်လတုံလည်း၊ တပုံတည်းလျှင်၊စုလည်း ယကင်၊ စီအင်ပြောက်ကွက်၊ ဘယက်သရဖူ ၊ရွှေခြူသင်တိုင်း၊ဆိုင်း ရာရိုင်းလျှင်'စဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ဘူရိဒတ်လင်္ကာတွင်ဘူရိဒတ် ်နဂါးမင်းကို နဂါးမတို့ဆင်ယင်၍ခစားဟန်ပြရာ၌ 'ညီလာခစား၊ ထံပါးမကွေ၊ ကိုယ်ကြပ်နေလျက်၊ ရွှေကွန်ယက်နှင့်၊ဘယက်သရဖူ၊ ရွှေခြူရင်လွှမ်း၊ရွှေခြည်မွမ်း၍' ဟူ၍လည်းကောင်း၊ဤသို့စသည်ဖြင့် ရင်လွှမ်းတန်ဆာ၊ လည်ရွဲတန်ဆာစသည်တို့နှင့် အနိီးအပါးပြု၍ စပ်သည်။
ဆုတောင်းခန်းတွင်'ဆန်းကြယ်မွမ်းသား၊ရင်လွှမ်းရွှေခြူ၊သရဖူမကိုဋ်၊ ဦးစိုက်ပန်းခက်၊ ကွက်ရရွတ်တည်း၊ လက်လက်ငြိသား'ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ မဂ္ဃစိုးခန်းတွင် 'သုံးမြှောင့်မျက်ရံ၊ ကြာဝတ်ဆံနှင့်၊ အလျှံပြောင်ပြောင်၊ထိပ်ခေါင်လူလူ၊သရဖူတပ်တပ်၊ နပန်ယပ်လည်း' ဟူ၍ လည်းကောင်းဤသို့စသည်ဖြင့် ရင်လွှမ်းတန်ဆာအနီးအပါး ၌စပ်သည်။ တိုက်ရိုက်အားဖြင့် ဦးခေါင်းတန်ဆာဖြစ်ကြောင်းကိုမသိ သာလွန်းရှိသည်။
ရန်ကုန်မြို့ အတွင်းဝန်များရုံး ပညာရေးဌာနစာရေးကြီးဦးစံဘက မန္တလေးမြို့တောင်ငူ ကိုးခရိုင်ဝန်မင်း၊ မင်းကြီး မဟာမင်းထင်ရာဇာ ထံ မကိုဋ်တော်၊ သရဖူတော်၊ဥက္ကဋ္ဌ်တော်၊ စည်းပုံတော်၊ ဥသျှောင် တော်များအကြောင်းလျှောက်ထားမေးမြန်းသဖြင့် ဖြေကြားချက်တွင် သရဖူတော်သည်ဘုရင်မင်းဧကရာဇ်မှတစ်ပါး အခြားသူတို့မဆင်ရ သောဦးခေါင်းတန်ဆာမျိုးဖြစ်ကြောင်း ပုံဖြင့်သေချာစွာရေးဆွဲဖော်ပြ ဖြေဆိုခဲ့လေသည်။ ပုံတွင်သရဖူသည် မကိုဋ် တော်ကဲ့သို့ပင်ခေါင်း ဆောင်းတန်ဆာဖြစ်၍ အသေးစိတ်ခြယ်လှယ်ပုံ၌သာခြားနားကြောင်း တွေ့ရသည်။
ထို့ကြောင့်သရဖူသည် ရှေးက လည်ရွှဲရင်းလွှမ်းတန်ဆာကိုပင်ခေါ် ဟန်ရှိသည်။ သက္ကရာဇ် ၈ဝဝကျော်လောက် တွင်မှရင်လွမ်းတန်ဆာ မှ ဦးခေါင်းတန်ဆာအရာသို့ ကူးပြောင်းသည်။ သို့ကူးပြောင်းမှု ကြောင့်လူတို့သည်လည်ရွှဲနှင့်ဦးခေါင်းမကွဲမပြားရောထွေးယှက်တင် ်ရှိသည်။ အင်းဝခေတ်နောက်ပိုင်း၊ သို့မဟုတ်ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် ်မှုကား လည်ရွှဲတန်ဆာလုံးဝပျောက်၍ဦးခေါင်းတန်ဆာအဖြစ့်ကွဲကွဲ ွပြားပြားရောက်လာသည်ဟုအချို့ပညာရှင်တို့က ယူဆကြသည်။ သက္ကရာဇ် ၁၉၂ ခုနှစ်တွင် ဝက်မစွတ်နဝဒေးရေးအင်းဝမြို့ မဟာ အောင်မြေဘုံသာကျောင်း ကျောက်စာ ၌•• 'ပလ္လင်တော်နီး၊ ပြောင်ကြီးပေါက်သား၊ တောဖျားခြင်္သေ့၊စာရှာတွေ့သော်၊ ခြင်္သေ့မရှိုက်၊ ပင်မတိုက်တိ၊ အကြိုက်တော်မှတ်၊ လောကနတ်သား၊ လက်ဝါးဖြန့်ချုပ်၊ စည်းစုပ်ကားခြေ၊ဗောင်းရွှေသရဖူ၊ မြခြူမြိတ်နား၊ စုလျားဘယက်၊ ညီးညီးလက် မျှ၊ ပျံကွန်ကလျှင်၊ နှစ်ပါးရန်စ၊ငြိမ်း စေရသတည်း။' ဟုပါရှိရာ လောကနတ်ဆောင်းသော ခေါင်း ဆောင်းရတနာသည်သရဖူဟု အတိအလင်းသိရလေသည်။ လောက နတ်ရုပ်လုံးရုပ်တုများ၌ ဆောင်းထားသောသရဖူပုံသည်မကိုဋ်နှင့်ကွဲ ၍ဘောင်းနှင့်ပို၍တူသည်။ မကိုဋ်သည် ပြာသာဒ်ပုံ အဆင့်ဆင့် တက်၍ ထိပ်သို့ချွန်သွားသော်လည်း သရဖူကား ဘောင်းကဲ့သို့ပုံ တွင် ထိပ်မှအချွန်ပါခြင်းမျှသာဖြစ်သည်။ ဘောင်းကိုဝန်များဆောင်း ရသော်လည်း သရဖူကိုဝန်များဆောင်းခွင့်မရှိ၊ဘုရင်များသာဆောင်း ခွင့်ရှိသည်။
ယခုခေတ် အနောက်နိုင်ငံများရှိ လူများကမူများသောအားဖြင့်သရဖူ ဟုဆိုရာတွင် ရှင်ဘုရင်များနှင့်မိဖုရားများ မင်းခမ်းမင်းနားများ၌ ဦးခေါင်းတွင် ဆောင်းလေ့ရှိသောဦးခေါင်းတန်ဆာကိုခေါ်သည်ဟု နားလည်ကြပေသည်၊၊ထိုအဓိပ္ပာယ်ဖြင့်သာလျှင်လည်းသရဖူဟူသော စကားကိုသုံးစွဲလေသည်။ သို့ရာတွင် မူလက သရဖူသည်နန်းထိုင် သောဘုရင်နှင့် မည်သို့မျှသက်ဆိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ ရှေးခေတ် ပြေးပွဲ ပြိုင်ပွဲများတွင် အောင်ပန်းဆွတ်ခူးသူများအားပန်းများဖြင့်ပြုလုပ်ထား သော သရဖူများကို ချီးမြှင့်ရိုးရှိခဲ့ဖူးလေသည်။ ထိုနောက်တွင်ကား သရဖူကိုပန်းကုံးပန်း ပွင့်တို့ဖြင့်မဟုတ်ဘဲ၊ ထာဝစဉ်ခိုင်ခန့်သော ရွှေငွေကျောက်မျက်ရတနာတို့ဖြင့် ပြုလုပ်လာခဲ့ကြလေသည်။
ရှေးခေတ် ရောမလူမျိုးများသည် သူရသတ္တိကိုပြသည့်မြင့်မြတ်သော အပြုအမူများအတွက် ဂုဏ်ပြုသည့်အထိမ်းအမှတ်အဖြစ်ဖြင့်ရွှေသရ ဖူငွေသရဖူများ ချီးမြှင့်လေ့ရှိကြသည်။ ပမာအားဖြင့် မြို့တစ်မြို့ကို သိမ်းပိုက်အောင်မြင်သော စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတစ်ယောက်အား ထိုမြို့အ နီးမှခူးနုတ်၍ရသော မြက်ပင်များပန်းပွင့်များဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် သရဖူကို ချီးမြှင့်လေသည်။
အချို့သော ရောမနိုင်ငံတော်ဘုရင်များသည်ပြေးပွဲခုန်ပွဲများသို့ရှုစား ရန်ကြွရောက်တော်မူကြသည့်အခါတွင်ဦးရစ်များကို ဆင်မြန်းတော်မူ တတ်ကြပေသည်။ သို့ရာတွင်ထိုသို့ဦးရစ်များကို ဆင်မြန်းခြင်းသည် ဘုရင်မင်းမြတ်တည်းဟူသောရာထူးနှင့် မူလက မည်သို့မျှ သက် ်ဆိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ သို့ဖြစ်၍ရောမဘုရင်များသည် နောင်အခါတွင် ဦးရစ်များကို မင်းတို့၏အဆောင်အယောင်တစ်ခုအဖြစ်စတင်အသုံး ပြုကြသောအခါ တိုင်းသူပြည်သားများက များစွာမနှစ်မြို့ကြချေ။ လူများသည်ဦးရစ်နှင့်သရဖူကို ရုတ်တရက်မခွဲခြားနိုင်ကြသော်လည်း စင်စစ်ထိုနှစ်ခုမှာ များစွာခြားနားလေသည်။ ထို့ကြောင့် သရဖူဟူ၍ ရှင်ဘုရင်တို့သာဆောင်းသောအလေ့မှာအရှေ့တိုင်းမှအတုယူခဲ့ ကြောင်း ထင်ရှားပေသည်။
ဦးရစ်ဆိုသည်မှာစာမျက်နှာ ၄၅ အောက်ပုံတွင် ပြထားသည့်အတိုင်းဖြစ်၏။ သရဖူများမှာ အောက်ပုံတွင်ပြထား သည့်အတိုင်း ဖြစ်လေသည်။ ရှေးခေတ်သုံးဦးရစ်နှင့်ယခုခေတ်အ သုံးပြုလျက်ရှိကြသော သရဖူများသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ပုံသဏ္ဌာန် ်ချင်းများစွာ မကွာခြားသည့်အကြောင်းမှာယခုခေတ်သရဖူများကို ရှေးခေတ်သုံးဦးရစ်၏ပုံ သဏ္ဌာန်ကိုယူ၍ပြုလုပ်ထားသောကြောင့် ဖြစ်လေသည်။ ထိုနောက် သရဖူကိုဘုရင်အာဏာပိုင်များသာ ဆောင်းရရိုး ဖြစ်သောအစဉ်အလာ သတ်မှတ်သောအခါ သရဖူ များတွင်ဘုရင်များ မိဖုရားများ ဆောင်းသောသရဖူ၊မင်းညီမင်းသား များဆောင်းသောသရဖူ၊ မြို့စားရွာစားများဆောင်းသောသရဖူစသည် ်ဖြင့် သရဖူပုံသဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုးရှိလေသည်။ သရဖူအားလုံးတွင်ဘုရင် ်ဆောင်းသောသရဖူမှာ အဆင့်အတန်းအမြင့်ဆုံးဖြစ်၏။ မင်းညီမင်း သားမြို့စားရွာစားများမှာကား ဘုရင်ဆောင်းသောသရဖူအောက်အ ဆင့် အတန်းနိမ့်သော သရဖူငယ်များကိုသာ ဆောင်းရလေသည်။
ယခုခေတ်တွင် အနောက်နိုင်ငံများ၌အသုံးပြုနေကြသောမြို့စား (ဒျုဘွဲ့ရများ) ဆောင်းသောသရဖူငယ်မှာရွှေနဖူးစီးပေါ်တွင်ရွှေဖြင့်ပြီး သော စထရော်ဗယ်ရီရွက်ရှစ်ရွက်ကိုတပ်ဆင်ထားလေသည်။ မားကွစ်ဘွဲ့ရသူများဆောင်းသောသရဖူငယ်သည် နဖူးစီးပေါ်တွင် ထိုစထရော်ဗယ်ရိီရွက်မျိုးလေးရွက်သာပါ၍ တစ်ရွက်နှင့်တစ်ရွက် ်စပ်ကြားတွင်ပုလဲလုံးများကိုတပ်ဆင်ထားသည်။ မားကွစ်အောက် တစ်ဆင့်နိမ့်သောအားဘွဲ့ရများဆောင်းသောသရဖူများ၌ ရွှေနဖူးစီး ပေါ်တွင်ရောင်ခြည်တန်း ရှစ်သွယ်ထိုးထွက်နေ၍ ရောင်ခြည်တန်း တစ်ခုနှင့်တစ်ခုစပ်ကြားတွင် ရွှေဖြင့်ပြီးသော စထရော်ဗယ်ရီ ရွက် ်တစ်ရွက်စီ တပ်ဆင်ထားသည်။ စ ထရော်ဗယ်ရိီရွက်၏အမြင့်မှာ ရောင်ခြည်တန်း၏ အမြင့်လေးပုံတစ်ပုံရှိသည်။