cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
မနောဒုစ္စရိတသုတ်
၁-မိမိကိုယ်တိုင် မိမိကိုယ်ကို မစွပ်စွဲခြင်း၊ ၂-ပညာရှိတို့(ဉာဏ်ဖြင့်)စိစစ်၍ ချီးမွမ်းခြင်း၊ ၃-ကောင်းသောကျော်စောသံ ပျံ့နှံ့ထွက်ခြင်း၊ ၄-မသူတော်တရားမှ ကင်းခြင်း၊ ၅-သူတော်ကောင်းတရား၌တည်ခြင်း-ဟူသော မနောသုစရိုက်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ အကျိုးအာနိသင်ငါးပါးတို့ကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
ထီလေးသိမ်ရွာ၊ ပိတ္တာ
ထီလေးသိမ်ရွာ၊ ပိတ္တာ
သီဟသူရ (အင်းဝ)
သားတော်အကြီးနော်ရထာကို မဟာသီဟသူရ ဟူသောဘွဲ့နှင့် အိမ်ရှေ့နှင်းတော်မူသည်။ သားတော်လတ် သတိုးကျော်ကို သတိုးဓမ္မရာဇာဟူသောဘွဲ့ဖြင့် စကု၊ စလင်း၊ ဖောင်းလင်း၊ လယ်ကိုင်း၊ မြို့သစ်၊ တိုင်တား၊ မင်းတုန်း၊ သရက်၊ မြေထဲ၊ ကညင်မြောင်တို့ကိုလည်းပေးတော်မူသည်။ သားတော် အငယ်ကို သီရိဓမ္မာသောက ဟူသောဘွဲ့ဖြင့်မြေတူးမြို့ကိုလည်း ကျွေးပေးတော်မူသည်။ နောက် နော်ရထာအမည်နှင့် ရမည်းသင်း၊ ဝတီး၊ ယင်းတော်၊ လှိုင်းတက်ညောင်ရမ်း၊ ပေါက်မြိုင်မြို့များကိုလည်း ပေးတော်မူသည်။ သမီးတော် ဘိုးတော် ရှင်မယ်ကို မိုးညှင်းမင်းတရားတူတော် မြောက်ဘက် နော်ရထာနှင့် စုံဖက်တော်မူ၍ မြေတူးနှင့်ပေါက်သစ်ကို ပေးတော်မူသည်။ မင်းတရားကြီးတွင် ဤသားတော် သမီးတော်များအပြင် သမီးလတ်ဘိုးတော်ရှင်ဘွား၊ သမီးအငယ် နတ်ရှင်နှမတော်တို့လည်း ရှိသေးသည်။ သီဟသူမင်း နန်းတက်သောအခါ တောင်ငူစားသည် မခန့်မညားနေ၍ ဆက်မြဲကပ်မြဲကို မဆက်ကပ်ဘဲနေရာ သီဟသူအမျက်တော်ရှိ၍ ၈၃၂ ခုနှစ်တွင် သားတော်အိမ်ရှေ့မင်း၊ သားတော်သတိုး ဓမ္မရာဇာ တို့ကို တောင်ငူသို့အလုံးအရင်းနှင့်ချီစေသည်။ တောင်ငူစား မခံနိုင်၍ အညံ့ခံရလေသည်။
ယုံကြည်တည်မြဲကြသောအရှင်နှင့်ကျွန်
မင်းချင်းရောက်၍ အမိန့်တော်အတိုင်း ပြန်ကြားသော် တောင်ငူစားက " ငါ့အရှင် အမိန့်တော်အတိုင်း တည်အောင် ငါ့ဦးသျှောင်ကို ကိုင်၍ချုပ် " ဟု ဆို၏။ မင်းချင်းလည်း အမိန့်တော်အတိုင်း ပြု၏။ ပြီးမှ မြင်းလျင်စီး၍ အခြွေအရံ သုံးရာနှင့် ရောက်လာ၏။
ထိုအခါ ဘုရင်သီဟသူရသည် အိမ်ရှေ့မင်းနှင့် မှူးတော် မတ်တော်တို့ရှေ့ စုံညီတွင် " မောင်မင်းတို့သည် ငါ့ကျွန်ကို မယုံမကြည် လျှောက်ကြသည်၊ ယခု စည်သူကျော်ထင် ရောက်လာပြီ၊ ဘယ်သို့ လျှောက်ကြဦးမည်နည်း " ဟု မေးတော်မူ၏။ အိမ်ရှေ့မင်း စသူတို့လည်း မည်သို့မျှ မလျှောက်ဝံ့ကြ။ ဦးချ၍သာ နေကြကုန်၏။ ထိုအခါမှ ထပ်မံ၍ ကြီးကျယ်စွာ ချီးမြှောက်တော် မူပြန်လေသတည်း။
မြေးတော်သတိုးကျော်လုပ်ကြံ၍ ဘိုးတော်နရပတိမင်း နတ်ရွာစံရသဖြင့် သတိုးကျော်နှင့်ခမည်းတော် သီဟ သူတို့ အပေါ်မယ်တော် အတုလသီရိမဟာရာဇာဒေဝီနှင့်တကွ ညီတော် ပြည်မင်း၊ သာယာဝတီမင်း ဦးရီးတော်များက စိတ်တော်ခု၍ မချေမငံရိုင်းပြကြသည်ကိုသိသဖြင့် သီဟသူမင်းကြီးသည် ၈၃၄ ခုနှစ်တွင် ရေအားကြည်းအားအများ စီရင်တော်မူ၍ မိဖုရားနှင့်တကွ ပြည်သို့ချီတော်မူကာ သာယာချေငံသော စကားဖြင့် သိမ်းမြန်းပိုက်ထုပ်တော်မူသည်။ ဖိုးဦးတောင်၌ သစ္စာတော်ပေး၍ စားမြဲ ကျေးရွာစည်းစိမ်ကို မရှုတ်မချ စားစေသည်။ ယင်းသို့ပြည်မြို့သို့စုန်၍ ဆွေတော် မျိုးတော် များကို သိမ်းမြန်းပိုက်ထုပ်ရသောကြောင့် ပြည်စုန်သီဟသူဟု တွင်သည်။ သက္ကရာဇ် ၈၃၆ ခုနှစ်တွင် ညောင်ရွှေ၊ နောင်မွန်၊ ရပ်စောက်စားတို့ မကျိုးမနွံပြုသဖြင့် အုန်းပေါင်စော်ဘွား စစ်ကူတောင်းသဖြင့် ဆင်မြင်းအလုံးအရင်းနှင့်ပို့ရာ မြို့လုံးပျက်၍ စော်ဘွားနှင့်တကွ သားမယားများကိုသုံ့ပန်းအဖြစ် ဖမ်းခဲ့နိုင်သည်။ မြို့စားသုံးဦးကိုသစ္စာပေး၍ အုန်းပေါင်စော်ဘွားနှင့် တစ်ချက်တစ်ပေါင်းတည်း ဖြစ်စေသည်။ သက္ကရာဇ် ၈၃၇ ခုနှစ်တွင် မွန်ကျေးကောလိယတွင်သော သစ်တိန်ညင်သို့ တောင်ငူ စည်သူကျော်ထင်အား ဗိုလ်မှူးခန့်၍ အလုံးအရင်းနှင့်လုပ်ကြံစေရာ မွန်တို့ပျက်၍ ကောလိယမြို့ကို သိမ်းပိုက်မိသည်။
တရုတ်တို့လည်း နယ်ခြားသံတိုင် စိုက်ကြောင်းကြား သဖြင့် လာရောက်နှုတ်ပစ်သည့်ပြင် မြန်မာတို့စိုက်သည် ထင်မှား၍ ပဏ္ဏာတောင်းလေရာ သီဟသူကငြင်းသော် တရုတ်တို့က သူရဲကောင်းမြင်းတစ်စီး စီးချင်းတိုက်ရန် ဆိုလှာသည်။ သီဟသူလည်း သမိန်ဗရမ်းကို စီးချင်းတိုက်ရန် ရွေးချယ်စေလွှတ်သည်။ စီးချင်းတိုက်ရာတွင် တရုတ် သူရဲကောင်း ဆလုံကျော်ခေါင်ကို သမိန်ဗရမ်းသည် လှံနှင့်ထိုး၍ အကျ၌ ခေါင်းဖြတ်ယူခဲ့နိုင်သည်။ ဘုရင်သီဟသူလည်း အားရတော်မူသဖြင့် သမိန်ဗရမ်းအား သူအလိုရှိသည်အတိုင်း ဟံသာဝတီနေပြည်တော်သို့ အဆောင်အယောင်အခမ်းအနားနှင့် ပြန်ပို့တော်မူသည်။ မွန်မင်းဓမ္မစေတီလည်း အားရတော်မူ၍ ဘုရင်သီဟသူအား အထူးထူးသောထည်မျိုးအုပ် မျိုးများစွာ ပေးသည်။
သက္ကရာဇ် ၈၄၂ ခုနှစ်တွင်အိမ်နိမ့် ၄၂ နှစ်၊ စည်းစိမ် ၁၂ နှစ်၊ သက်တော် ၅၄ နှစ်တွင် သီဟသူ ဘုရင် နတ်ရွာစံသည်။ နတ်ရွာမစံမီ သားတော်များတစ်ဆင့် ကိုတစ်ဆင့် ကြီးစဉ်ငယ်လိုက်ရိုသေရန်၊ စည်းစည်းလုံးလုံး နေထိုင်ရန် ဆုံးမတော်မူခဲ့သည်။ သီဟသူဘုရင်၏ ကောင်းမှုတော်တို့ကား သင်ပန်းအရပ်၌ ပဉ္စမာလိန္ဒရတနာ မြစည်းခုံ နှင့်ရွှေကျောင်းဆောင်၊ ရွှေသိမ်တော်၊ ပုဂံတွင် ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၊ ရွှေစည်းခုံအောက်ရန် အောင်မြင် ရွှေကျောင်းတော်၊ ရတနာစေတီတွင်းဝယ် ရွှေကျောင်းတော်၊ ထူပါရုံတွင်းဝယ်ရွှေကျောင်းတော်၊ဖွားတော်မူသောစစ်ကိုင်းမြို့ တွင်းဝယ်ရွှေကျောင်းတော်၊ ချောင်းပေါက်အရပ်၌ ရတနာ မဉ္ဇူဘုရားနှင့် ရွှေကျောင်းတော်တို့ဖြစ်သည်။
ဇန်နဝါရီ ၁၉၈၄
ကိုးကား
January 1984
ပရောက်ရွာ၊ မော်လိုက်မြို့နယ်
ပရောက်ရွာ (Payauk)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ မော်လိုက်မြို့နယ်၊ ယူးဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၀၅၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မော်လိုက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခမိယာမဘူတာ
ခမိယာမဘူတာ  (神山駅 ခမိယာမ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နီးဂတခရိုင်၊ အဂနိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
သူကြီးစုရွာ၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်
သူကြီးစုရွာ (Thugyisu)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်၊ မာန်မြေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၉၅၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မာန်မြေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၈၅ ဦး၊ မ ၂၅၉၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၇၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေနံချောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောမရွာ၊ မင်းကင်းမြို့နယ်
တောမရွာ သည် မြန်မာနိုင်ငံအနောက်ပိုင်း၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးခရိုင်၊ မင်းကင်းမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ရွာတစ်ရွာဖြစ်သည်။
အညာစု
အညာစု
ကိုးကား
အညာစု
နေပြည်တော်ကောင်စီ
နေပြည်တော်ကောင်စီ (Naypyidaw Council) သည် မြန်မာနိုင်ငံတော် သမ္မတ၏ တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင်ရှိသည့် နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေကို စီမံအုပ်ချုပ်သည့် အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။
ကောင်စီကို သမ္မတမှ ဖွဲ့စည်းပြီး အရပ်သားနှင့် တပ်မတော် ကိုယ်စားလှယ်များကို ကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် သမ္မတမှ ရွေးချယ်သည်။ ကောင်စီကို သမ္မတအား တိုက်ရိုက် အစီရင်ခံရသည့် ဥက္ကဋ္ဌတစ်ဦးမှ ဦးဆောင်သည်။ နေပြည်တော် ကောင်စီသည် ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေး ဦးစီးဌာန နှင့် တွဲဖက်ထားပြီး အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေး ဦးစီးဌာန အကြီးအကဲသည် နေပြည်တော် ကောင်စီ၏ အတွင်းရေးမှူးလည်း ဖြစ်သည်။
ဒုံးဒုံးပြင်ရွာ
ဒုံးဒုံးပြင်ရွာ
ခမောင်းချောင်းရွာ၊ ကျောက်တောင်
ခမောင်းချောင်းရွာ၊ ကျောက်တောင်
ကြဝက်တန်းရွာ၊ ဂျိုခေါင်း
ကြဝက်တန်းရွာ၊ ဂျိုခေါင်း
ခမိ − ယဂိဘူတာ
ခမိ − ယဂိဘူတာ  (上八木駅 ခမိ − ယဂိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟီရိုရှီးမားခရိုင်၊ ဟီရိုရှီမားမြို့၊ အဆမိနမိရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
စပေ့အက်ခ်စ် ဒရာဂွန်
စပေ့အက်ခ်စ် ဒရာဂွန် (SpaceX Dragon) သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသည့် စပေ့အက်ခ်စ် (SpaceX) အာကာသ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ကုမ္ပဏီမှ ဒီဇိုင်းရေးဆွဲ တည်ဆောက်ထားသော အာကာသယာဉ် တစ်စင်းဖြစ်သည်။ စပေ့အက်ခ်စ် ဒရာဂွန်ကို ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် ဖယ်လ်ကွန် ၉ (Falcon 9) ဒုံးပျံဖြင့် လွှတ်တင်ခဲ့ပြီး ၎င်းသည်လည်း ပုဂ္ဂလိက ကုမ္ပဏီမှ လွှတ်တင်သော ပထမဆုံး အာကာသယာဉ် ဖြစ်သည်။
ပေါင်ကျင့်ဟောက် စာအရေးအသားစနစ်
ပေါင်ကျင့်ဟောက်အက္ခရာသည် တီးတိန်ဘာသာစကားအတွက် အသုံးပြုခဲ့သော အက္ခရာဖြစ်သည်။
ယူနီကုဒ်
ကဏ္ဍ:ကူကီး-ချင်းနွယ် ဘာသာစကားများ
တန်ဖင်ချက်ရွာ၊ နောင်မွန်းမြို့နယ်
တန်ဖင်ချက်ရွာ(Tanhpinchet)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ နောင်မွန်းမြို့နယ်၊ ထုံလာဒမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၀၄၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထုံလာဒမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၅ ဦး၊ မ ၁၀၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၂၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နောင်မွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခမိယ − ချေား − နိရှိဘူတာ
ခမိယ − ချေား − နိရှိဘူတာ  (紙屋町西 ခမိယ − ချေား − နိရှိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟီရိုရှီးမားမြို့၊ နခရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဂျပန်ဘာသာစကား
ဂျပန်ဘာသာစကား(နိဟွန်း-ဂို "Nihon-go" သို့ နစ်ပွန်ဂေါ့ "Nippon-go")(日本語) သည် အရှေ့အာရှရှိ ကျွန်းနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်သည့် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ရေးသားပြောဆို အသုံးပြုသော ဘာသာစကားတစ်ခုဖြစ်သည်။ တူညီသောဘာသာစကားမိသားစုမှ ဆင်းသက်လာသည့် တားကစ်ချ်၊ မွန်ဂိုလီယမ်း နှင့် ဂျပန်ဘာသာစကားတို့၏ မူလရင်းမြစ်ဖြစ်သည် အော်တာအစ်ဘာသာစကားဖြစ်သည်ဟု သီအိုရီအရ သိရှိရသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံနှင့် ပတ်သက်သည့် အစောဆုံး မှတ်တမ်းကို တရုတ်လူမျိုးတို့၏ စာရွက်စာတမ်းများမှ တဆင့် တွေ့ရသည်။ ထိုမှတ်တမ်းများထဲမှ တစ်ခု၏ အဆိုအရ ဂျပန်တွင် အလွန်သေးငယ်သော နိုင်ငံပေါင်း မြောက်မြားစွာ ရှိပြီး စစ်ပွဲများ မကြာခဏ ဖြစ်ပွားလေ့ ရှိကာ နောက်ဆုံးတွင် ဘုရင်မ အုပ်ချုပ်ပြီး ခိုင်မာတောင့်တင်းသော နိုင်ငံ တစ်ခုအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့၍ ငြိမ်းချမ်းရေး ရခဲ့သည် ဟု ဆိုသည်။ ဂျပန်တို့သည် ၅ရာစု နှင့် ၆ရာစု လွန်ပြီးနောက်တွင် သူတို့ဘာသာ စတင်၍ သမိုင်းရေးသားလာခဲ့ကြသည်။ ကိုရီးယား နှင့် တရုတ်နိုင်ငံမှ လူတို့က ဂျပန်တို့အား တရုတ်စာရေးနည်း စနစ်ကို သင်ကြားပေးခဲ့ကြသည်။
အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားတွင် စကားလုံးများ၏ အစီအစဉ်သည်အလွန်အရေးပါသည်။ ဥပမာအနေဖြင့် "Is it?" နှင့် "It is" ဝါကျ၏ အဓိပ္ပာယ်သည် ကွဲပြားခြားနားသည်။ ဂျပန်ဘာသာစကားတွင် စကားလုံး၏နောက်ဆုံးတွင် ထပ်မံပေါင်းထည့်ခြင်း သို့မဟုတ် ပြောင်းလဲခြင်းဖြင့် များပြားလှသော ထိုကွဲပြားမှုများကို ပြုလုပ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဂျပန်စကားလုံးများတွင် ကိုယ်ခန္ဓာ(Body)ဟုခေါ်သည့် တိုင်(stem) ရှိပြီး အစိတ်အပိုင်းများပေါင်းထည့်ခြင်း(နောက်ဆက်တွဲများ-suffix)ရှိသည်။ နောက်ဆက်တွဲအားပြောင်းလဲပေးခြင်းဖြင့် စကားလုံး၏အဓိပ္ပာယ်ကို ပြောင်းလဲနိုင်သည်။
ဂျပန်ဘာသာစကားတွင် သရ အက္ခရာ ၅မျိုး(a,i,u,e,o)ရှိပြီး တစ်မျိုးစီတွင် အတိုအရှည်မတူသည့် အသံနှစ်မျိုးရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ ah, ee, oo, eh, နှင့် o တို့ဖြစ်ကြသည်။ ထိုသို့ သရအက္ခရာ၏အရှည်ကို ပြောင်းလဲခြင်းဖြင့် စကားလုံး၏ အဓိပ္ပာယ်အား ပြောင်းလဲစေနိုင်သည်:ojisan (おじさん, ဦးလေး) and ojiisan (おじいさん, အဘိုး)။ ထို့အပြင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာရှိ "L" နှင့်တူသည့် အသံထွက်တစ်မျိုး ရှိသည့်အပြင် ယင်းသည် အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ "R" အသံထွက်နှင့် တူနေပြန်သည်။ ထို့ကြောင့် ယင်းစကားလုံးအသံထွက်သည် ဂျပန်လူမျိုးအများစုအား အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားလေ့လာရာတွင် "L" and "R" အသံထွက်ခက်ခဲစေသည့် အကြောင်းအချက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် အင်္ဂလိပ်ဘာသာတွင် မရှိသော အသံထွက်တစ်ခုဖြစ်သည့် Tsu (つ) ဆိုသည့်စကားသည် ဂျပန်ဘာသာတွင်ရှိသည်။ ၎င်းအသံထွက်အား "tsunami" (つなみ) ဟူသည့် စကားလုံးတွင် တွေ့ရနိုင်ပြီး ၎င်းစကားလုံးမှာ ထူးခြားသည့်ရာသီ သို့မဟုတ် မြေငလျင်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ကြီးမားသည့် ပင်လယ်လှိုင်းကြီးများအားရည်ညွှန်းသည့် ဂျပန်စကားလုံး ဖြစ်သည်။
ဂျပန်ဘာသာစကားတွင် ကြိယာသည် ဝါကျတစ်ခု၏ နောက်ဆုံးတွင်သာ ရှိပြီး ကတ္တား (ပြုလုပ်သူ) သည် အစတွင်ရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။ များစွာသော ဝါကျများတွင် ကတ္တားမရှိချေ။ နားထောင်သူသည် ဝါကျတွင် ပါဝင်သည့် ကြိယာပုံစံနှင့် စကားအရှေ့အနောက် အစီအစဉ်ကို စဉ်းစားသုံးသပ်ကာ မည့်သည်အရာသည် ကတ္တား( ပြုလုပ်သူ)ဖြစ်သည်ဟု ခန့်မှန်းနိုင်သည်။
ဂျပန်အခေါ် နိဟွန်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ဂျပန်ဘာသာစကားကို နိဟွန်ဂေါ့ (日本語) ဟု ခေါ်ကြသည်။ ဂေါ့ ၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ ဘာသာစကားဖြစ်သည်။ နိဟွန်းဆိုသည့်စကားလုံးအား ပုံမှန်စကားလုံးအဖြစ်အသုံးပြုနေချိန်၌ တစ်ခါတရံတွင် နိပွန်ဆိုသည့် စကားလုံးနှင့် နိပွန်ဂေါ့ဆိုသည့် စကားလုံးတို့ကို အသုံးပြုကြပြီး ယင်းစကားနှစ်လုံးအား မျိုးချစ်စိတ်ပိုရှိသည်ဟု တွေးထင်ကြသည်။ ခန်ဂျီစကားလုံး၏ ထူးခြားသော လက္ခဏာများ အဓိပ္ပာယ်မှာ "နေအမျိုးအနွယ်" ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ဂျပန်နိုင်ငံသည်အရှေ့ဘက်အစွန်းပိုင်းတွင်ရှိပြီး နေသည် ဂျပန်နိုင်ငံတည်ရှိရာဘက်မှ ထွက်လာခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထိုအကြောင်းကြောင့်ပင် ဂျပန်နိုင်ငံအား "နေထွက်ရာ တိုင်းပြည် (Land of the Rising Sun)"ဟု ခေါ်ကြခြင်းဖြစ်သည်။
ဗျည်းသရအက္ခရာများ
ဂျပန်စာသင်ပုန်းကြီးကို ဂျပန်ဘာသာအားဖြင့် ဂေါ်ဂျူးအွန်း( Gojuu-on )ဟု ခေါ်ကာ အသံပေါင်း ၅၀ ဟု ဆိုလိုသည်။ မြန်မာ၌ ဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးကဲ့သို့ဖြစ်သည်။
သဒ္ဒါမိတ်ဆက်
မြန်မာသဒ္ဒါနှင့် အချို့သော နေရာမှလွဲ၍ အလွန်ဆင်တူသည်။
မြန်မာ၌ ကတ္တား၊ ကံ၊ ကြိယာနောက်ဆက် ရှိသလို ဂျပန်ဘာသာ၌လည်း နောက်ဆက်ရှိသည်။ ပိုများ၍ အတန်ငယ် ရှုပ်ထွေးသည်သာ ရှိလေသည်။
နာမဝိသေသန(ကေးယောရှိ) ၂ မျိုးရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ
ပိုင်ဆိုင်မှုကို ပြလိုသောအခါ နော့/နို့(no)ကို ခံသုံးရသည်။
တီးတိန်ဘာသာစကား
တီးတိန် သို့မဟုတ် ဇိုမီးဘာသာစကားသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ချင်းပြည်နယ်၏ မြောက်ပိုင်းဒေသများနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မဏိပူရပြည်နယ်၏ အရှေ့တောင်ဒေသများတွင် အများအပြားပြောဆိုကြသော ဘာသာစကားတစ်ခုဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ ကလေးမြို့နှင့် မော်လိုက်မြို့တို့တွင်လည်း အများအပြားပြောဆိုကြသေးသော်လည်း ဖလမ်း၊ မီဇို၊ မြန်မာ အစရှိသော ဘာသာစကားများတို့ကိုလည်း ရောနှောပြောဆိုလေ့ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ ကဏ္ဍ:ကူကီး-ချင်းနွယ် ဘာသာစကားများ
ပုဂ္ဂလပ္ပသာဒသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ပုဂ္ဂိုလ်ကိုကြည်ညိုခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အပြစ်ငါးမျိုးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
NASA X-43
NASA X-43 ဟာ နာဆာမှ ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ မောင်းသူမဲ့လေယာဉ်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့အမြန်ဆုံး လေယာဉ်အဖြစ် စံချိန်တင်ထားပါတယ်။
တစ်နာရီကို မိုင် ၇၀၀၀ အထိ အမြန်ဆုံး‌မောင်းနိုင်ပါတယ်။ သုတေသနပြုလုပ်ရန်ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ထုတ်လုပ်ထားပြီး သုံးစီးထုတ်လုပ်ခဲ့ရာ တစ်စီးကပျက်စီးသွားပါပြီ။ တစ်စီးချင်းစီရဲ့ ပျမ်းမျှတန်ဖိုးက အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၂၃၀ ကျော် ရှိပါတယ်။ သူ့မှာပါဝင်တဲ့ အင်ဂျင်နဲ့ အစိတ်အပိုင်းများကိုတော့ ကုမ္ပဏီတစ်ခုဆီကနေ ဝယ်ယူ တပ်ဆင်ထားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ နာဆာအနေနဲ့ အာကာသဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများမှာ အသုံးပြုစေဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ တစ်နာရီ မိုင် ၇၀၀၀ ပြေးတဲ့ လေယာဉ်ကို ပင်လယ်သမုဒ္ဒရာအထက် လေပြင်မှာပဲ စမ်းသပ်ပါတယ်။
Scramjet အင်ဂျင် အမျိုးအစားကို အသုံးပြုထားတာကြောင့် Scramjet လေယာဉ်လို့လည်း ခေါ်ပါတယ်။ Scramjet ဟာ အင်ဂျင်တွင်း ဆီလောင်ကျွမ်းပေါက်ကွဲမှုအားကို Supersonic Air Flow မှာ ဖြစ်စေတာကြောင့် သာမန်လေယာဉ်အင်ဂျင်များနဲ့မတူပဲ မြန်ဆန်ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။၂၀၀၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလက အမြန်ဆုံး X-43 ကို ထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး အခြားသော X စီးရီး လေယာဉ်များလည်း ရှိနေပါသေးတယ်။ ဟိုင်ပါဆောနစ် ပရောဂျက်ဖြစ်ပြီး ရည်ရွယ်ချက်က အသံထက်မြန်တဲ့ လေယာဉ်ကို ထုတ်လုပ်ဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ရှမ်းကုန်း
ရှမ်းကုန်း
ကုန်းစုရွာ၊ ပိတ္တာ
ကုန်းစုရွာ၊ ပိတ္တာ
စံကြောရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
စံကြောရွာ (Sankyaw)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ဆင်တိုင်းကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၉၃၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆင်တိုင်းကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၉၈ ဦး၊ မ ၁၆၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၉၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လိုခါးပလိုရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
လိုခါးပလိုရွာ(Lokharpalo)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ခမာဒီဖိုလီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၂၅၄ ဖြစ်သည်။ လိုခါးပလိုကျန်းမာရေးဌာနခွဲ ရှိသည်။
အ.ထ.က(၁)မန္တလေး
အမှတ် (၁) အခြေခံပညာ အထက်တန်းကျောင်း၊ မန္တလေး သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးမြို့၊ အောင်မြေသာဇံမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။
ခမိယချေားဘူတာ
ခမိယချေားဘူတာ  (神谷町駅 ခမိယချေား - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုကျိုမြို့အရှေ့ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကျွဲခတ်ပြားရွာ
ကျွဲခတ်ပြားရွာ
ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗသုတ်
ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာတော်၏ အရည်အချင်း ၅-မျိုးကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ဝတိန်ရွာ၊ ဒေါင့်ချောင်း
ဝတိန်ရွာ၊ ဒေါင့်ချောင်း
ရေတွင်းကုန်းရွာ၊ ကြာကွင်း
ရေတွင်းကုန်းရွာ၊ ကြာကွင်း
ထိုင်းစမိုင်း လေကြောင်းလိုင်း
ထိုင်းစမိုင်း လေကြောင်းလိုင်းသည် ထိုင်းလေကြောင်းလိုင်း၏ လေကြောင်းလိုင်းခွဲ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဒေသတွင်း ပျံသန်းနေသည့် လေကြောင်းလိုင်း တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဇွန်လိုင်လတွင် စတင်ပျံသန်းပြီး ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ရုံးချုပ်တည်ရှိသည်။
သမိုင်း
၂၀၁၁ ခုနှစ် မေလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ထိုင်းလေကြောင်းလိုင်း ၏ အုပ်ချုပ်မှုဒါရိုက်တာအဖွဲ့က တန်ဖိုးနည်း လေကြောင်းလိုင်းတစ်ခု ဖွင့်လှစ်ရန် ကြော်ငြာခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် စတင်ပျံသန်းရန် စီစဉ်ခဲ့သည်။ ထိုင်းလေကြောင်းလိုင်း၏ ဥက္ကဋ္ဌ အမ်ပွန် ၏ ကြော်ငြာချက်အရ ထိုင်းစမိုင်း လေကြောင်းလိုင်းသည် တန်ဖိုးနည်း လေကြောင်းလိုင်း နှင့် ပုံမှန်လေကြောင်းလိုင်း နှစ်ခုကြားတွင် တည်ရှိမည် ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ နာမည်ရွေးချယ်မှုကို ပြိုင်ပွဲပြုလုပ်ပြီး နာမည်ပေါင်း ၂၂၂၉ ခုထဲမှ ရွေးချယ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
စတင်ပျံသန်းပြီး ၂ နှစ်အတွင်း အမြတ်ငွေ ဘတ် ၅ သန်းခန့် ရရှိခဲ့သည်။
ပျံသန်းရာ မြို့များ
ထိုင်းစမိုင်း လေကြောင်းလိုင်းသည် အောက်ဖော်ပြပါ မြို့များသို့ ပျံသန်းလျက်ရှိသည်။
လေယာဉ်
ထိုင်းစမိုင်း လေကြောင်းလိုင်းသည် အဲဘတ်စ် အေ၃၂၀-၂၀၀ လေယာဉ် (၁၄) စီးဖြင့် ပျံသန်းလျက်ရှိသည်။ လေယာဉ်တစ်စီးတွင် ထိုင်ခုံ ၁၇၄ ခုံ နှင့် အထူး ထိုင်းပလပ်စ် ထိုင်ခုံ ၃၀ ဖြင့် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဇွန်လ တွင် လေယာဉ် (၄) စီး ပထမဆုံး ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ၃ နှစ်အတွင်း လေယာဉ် အစီး (၂၀) အထိ တိုးချဲ့ခဲ့ပြီး အိမ်နီးခြင်းနိုင်ငံများနှင့် တရုတ်နိုင်ငံ တောင်ပိုင်းသို့ တိုးချဲ့ပျံသန်းခဲ့သည်။ <center style="min-height: 118px;" class="">
ခ
ခညောင်း - ခညွတ် - ခဏချင်း ခဏတစ်ဖြုတ် ခဏပန်း ခနဲ (ဝင်း ~၊ ထိန် ~) ခနဲ့တဲ့တဲ့ ခနော်ခနဲ့ ခနောက်စိမ်း ခနောင်းခနဲ့ပင် ခနပ် (အိုးလက်ရိုက်) ခနွှဲ ခပေါင်းရေကြည်ပင် ခမည်းခမက် ခမည်းပေး- ခမည်းဖခင် ခမန်း (လုနီးနီး) ခမျာ ခယ - ခယဝယ ( ~ လုပ် -) ခယောင်းတော ခရာ - ခရာ (တူရိယာ) ခရာစောက်အင်း ခရာတုတ် - ခရာတွတ် - ခရာပင် ခရီးကျုံ့ ခရီးကြုံ - ခရီးပန်း - ခရုစုတ်ငှက် ခရုတုတ်ငှက် ခရုပတ်ဗွေ ခရူပင် ခရေစေ့တွင်းကျ ခရေပင် ခရော်ခရွတ် ခရိုး (ခြံစည်းရိုး) ခရင်းကောင် ခရိုင် (ထီး ~) ခရိုင်ဝန် ခရား ကရား ခရင်း ခက်ရင်း ခရစ်ယာန် ခရမ်းကစော့ပင် ခရမ်းကြွပ်ပင် ခရမ်းခေါင်းပင် ခရမ်းချဉ်ပင် ခရမ်းစပ်ပင် ခရမ်းပိပင် ခရမ်းပင် ခရမ်းပိမ့်(လိမ္မော်) ခရမ်းရောင် ခရွတ်ခရော် ခလေး ကလေး ခလောက်ဆန် - ခလောက်ဆွဲ (အိမ် ~) ခလုတ် (မီး ~) ခလုတ်ဆူးငြောင့် ခလုတ်တံသင်း ခလယ်ကောင် ခဝါသည် ခအုံးပင်
ခါ
ခါ (သွား ~ စ၊ သွား ~ နီး၊ သွား ~ မှ) ခါချ - ခါချဉ်ထုပ် ခါချဉ်အုံ ခါတော်မီ ခါတင်က ခါတိန်ညင် ခါလီ (~ ဆွဲ၊ ~ ပြန် -) ခါလည်ခါကျူး
ဆတ်ဆတ်ခါ - ၊ ဆန်ကောဆန်ခါ၊ တလင်းချေးခါ - ၊ တစ်ခါတလေ၊ ပစ်ပစ်ခါခါ၊ ပျိုးချေးခါ - ၊ ပြောင်တလင်းခါ - ၊ ဖြူခါစင် - ၊ ဖြူခါပြာခါကျ - ၊ လှုပ်ခါ - ၊ အခါမလင့်မီ၊ အချိန်အခါ။
ခါး
ခါးကျဉ် - (ခါးသေး - ) ခါးကြိုးတန်ဆာ ခါးကြောင်ရုပ် ခါးခါးသီးသီး ခါးချစ် - (တူးချစ် - ) ခါးချည့် - ခါးချပ်ဝတ် - ခါးစည်းရင်ကျယ် - ခါးစည်း ခါးဆီးပတ်မြီ ခါးတောင်းကျိုက် - ခါးထစ်ခွင် - ခါးပတ် ခါးပန်းကြိုး ခါးပန်းသတ် - ခါးပုံစ ခါးဖုမုန်လာပင် ခါးဖန့်ဖန့် ခါးမျက် - ခါးရန်းကြိုး ခါးလှည့်လက်ဖွဲ့ ခါးသေးရင်ချီ
ကြက်ဟင်းခါးသီး၊ ငှက်ခါး၊ တူးတူးခါးခါး၊ မုန့်ဟင်းခါး မုန့်ဟင်းငါး။
ခု
ခုခံ - ခုတင်က ခုတင်ခု ခုတင်ညောင်စောင်း ခုတင်တုန်းက ခုတုံး ခုနက ခုနတုန်းက ခုနစ်ခု ခုနစ်စဉ်ကြယ် ခုနစ်လံရေ ခုနစ်သံချီ ခုနှစ်သက္ကရာဇ် ခုနှိမ် - ခုလတ် (အလယ်အလတ်) (လမ်း ~)
ခိုးလို့ခုလု၊ စိတ်ခု - ၊ တစ်စုံတစ်ခု၊ ယခု။
ခူ
ခူဆံပင် ခူဆန် (ရက်ကန်း ~) ခူသံ (လှည်းဖနောင့်သံ)
ခူး
ခူးခပ် - ခူးဆွတ် -
ဆားတွင်းရွာ၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်
ဆားတွင်းရွာ (Sartwin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်၊ မန်ကျည်းပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၂၁၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ကျည်းပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၃၉ ဦး၊ မ ၉၂၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၆၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ခ
ခူး
တန်ခူးလ။
ဆားတွင်းရွာ၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝန်းသိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခ
ခဲ
ခဲ - (ရေ ~ -) ခဲ - (သွား ~ ၊ လာ ~ ၊ လုပ် ~) ခဲကတ် - ခဲတံ ခဲတစ်ပစ်ဝေး - ဂဲတစ်ပစ်ဝေး ခဲပုပ် ခဲဖိုးငွေ ခဲဖျက် ခဲဖွယ်စားဖွယ် ခဲဖွယ်ဘောဇဉ် ခဲယဉ်း - ခဲယမ်းမီးကျောက် ခဲရာခဲဆစ် ခဲလံကျည်တောက် ခဲလံချောင်း ခဲတံချောင်း
ကိုက်ခဲ - ၊ ကျောက်ခဲ (မြေခဲ၊ ရွှံ့ခဲ)၊ ခက်ခဲ - ၊ နေကျောက်ခဲ၊ မိုက်ခဲ၊ ရေခဲ၊ လိပ်ခဲတည်းလည်း၊ အုံခဲ - ။
ခေါ
ခေါပုတ် ခေါပန်းတောင်း ခေါပျဉ်မုန့်
ခေါ်
ခေါ် ခေါ်ဗုံ
ဆင့်ခေါ် - ၊ ဖိတ်ခေါ်၊ တစ်ခေါ်၊ မေးထူးခေါ်ပြော၊ အခေါ်အဝေါ်၊ အော်ခေါ် - ။
ခံ
ခံကတုတ် ခံစား စံစား - ခံစစ် (တိုက်စစ် ~) ခံစပ်ပင် ခံတက်ပင် ခံတောင်း ခံတပ် ခံတွင်း ခံနိုင်ရည်ရှိ - ခံပင် ခံပြင်း - ခံဝန်ချက်
ခုခံ - ၊ ချက်လှည့်ခံ - ၊ ခြင်းခံတန်း၊ ချွေးခံအင်္ကျီ၊ ငုံ့ခံ - ၊ ငှက်ချေးခံ၊ စစ်ခံစစ်ထိုး၊ ဆေးလိပ်အစီခံ၊ ဆိုးမျိုးခံ - ၊ ဆက်ခံ - ၊ ဆုတ်ခံခံ - ၊ ဆိပ်ခံသမ္ဗန်၊ ဆွမ်းခံပြန်ချိန်၊ ဇိမ်ခံပစ္စည်း၊ ညီလာခံ၊ ညှော်ခံဆေး၊ တရားခံပြေး၊ တင်းခံ - ၊ တစ်ဆင့်ခံ၊ တောင့်ခံ - ၊ ထောက်ခံ - ၊ ထွေးခံ၊ ဒကာခံ - ၊ ဒိုင်ခံ - ၊ ဒဏ်ခံရ - ၊ ဒုံးခံ - ၊ ဓားစာခံ၊ နာခံမှတ်သား - ၊ နားတော်ခံ၊ နေဆာခံ - ၊ နောက်ယောင်ခံ - ၊ နည်းနာခံ - ၊ ပဉ္ဇင်းခံရှင်ပြု - ၊ ပတ္တာခံ - ၊ ပွတ်ခံ - ၊ မီးခံအုတ်၊ မင်ခံစက္ကူ၊ မျက်ရည်ခံမှဲ့၊ မြေခံရက်၊ မြင်းခံ၊ ရမန်ခံ - ၊ ရေခံတည် (ကျောက်ပျဉ် ~ )၊ လည်စင်းခံ - ၊ ဝန်ခံ - ၊ အနွံအတာခံ - ၊ အာခံ - ၊ အာမဘန္တေခံ - ၊ ဧည့်ထောက်ခံ - ၊ အိမ်လက်ခံတိုင်၊ ဥုံခံ - ၊ အောက်ခံ၊ အောက်ခံအင်္ကျီ။
ခံ့
ခိုင်ခံ့ - ၊ အခံ့ချုပ်စာအုပ်၊ အခံ့သား။
ခို
ခို (တိရစ္ဆာန်) ခိုကတ် - (အလုပ် ~ -) ခိုကပ် - (သူတစ်ပါးထံ ~ နေ -) ခိုဂျာ ခိုဒါအရှင်မြတ် ခိုနန်းချိုး ခိုမြီးချ - ခိုလှုံ -
ကြာခို - ၊ တည်းခို - ။
ခိုး
ခိုးကြောင်ခိုးဝှက် ခိုးထုပ်ခိုးထည် ခိုးသားဓားပြ
မီးခိုး၊ အခိုးအငွေ့။
ခက်
ခက်ခဲ - ခက်တရော် (ကိုယ်လက် ~ ရှိ -) ခက်ထန် - ခက်မငါးဖြာ ခက်ရင်းခွ
နာကျင်ခဲခက် - ၊ သစ်ရွက်သစ်ခက်၊ အခက်အလက်၊
ခေါက်
ခေါက်ချိုးစောင် ခေါက်ဆွဲကြော် ခေါက်တုံ့ခေါက်ပြန် ခေါက်တုံ့ချည် - ခေါက်တွန့် ခေါက်ပြန်ကြေး ခေါက်မုန့် ခေါက်ရိုးကျိုး -
တုံးခေါက် - ၊ သစ်ခေါက်၊ အခေါက်ရေ၊ အသားခေါက်။
ခိုက်
ခိုက် (သွား ~ ၊ လာ ~) ခိုက်ခိုက်တုန် - ခိုက်မိ - ခိုက်ရန်ဒေါသ
ထိခိုက် - ၊ အခိုက်အတန့်၊
ခင်
ခင်တုရင် ခင်တိတ်လှည်း ခင်တန်း ခင်ထိတ်ငှက် ခင်ပုပ်ငှက် ခင်ပုပ်စင် (လှေ ~) ခင်ပုပ်ပင် ခင်ပွန်း ခင်ပွန်းပစ် ခင်ဗျား ခင်မင် -
ခင်း
ခင်းကျင်း - ခင်းနှီး
စစ်ခင်း - ၊ နံနက်ခင်း၊ ယာခင်း၊ အခင်း။
ခေါင်
ခေါင်ချုပ် - ခေါင်စည်းကြောင်း ခေါင်ညွန့် ခေါင်တိုင် (အိမ် ~) ခေါင်မိုး ခေါင်ရေ (ဒီရေ) ခေါင်ရည် ခေါင်ရန်းပင် ခေါင်လျောက် ခေါင်သူကြီး ခေါင်အုပ်
မိုးခေါင် - ၊ လွင်တီးခေါင်၊ ဝေးလံခေါင်ဖျား၊ သန်းခေါင်ယံ၊ အလယ်ခေါင်၊ အာခေါင်။
ခေါင်း
ခေါင်း (ဦး ~) ခေါင်းကျိန်း - ခေါင်းခု ခေါင်းခဲ - ခေါင်းချင်းရိုက် - ခေါင်းစီးစာကြောင်း ခေါင်းစဉ် ခေါင်းစည်းကြိုး ခေါင်းဆောင် ခေါင်းဆတ် - ခေါင်းညိတ် - ခေါင်းညိမ့် ခေါင်းတိုင် (မီးခိုး ~) ခေါင်းတည် - ခေါင်းတပ် - ခေါင်းတုံး (ဦးပြည်း) ခေါင်းနားပန်းကြီး - ခေါင်းပါး - ခေါင်းပေါင်း ခေါင်းပိတ် (ဝါးလုံး ~) ခေါင်းပန်းလှန် - ခေါင်းပုံဖြတ် - ခေါင်းဖြီးသည့်ဘီး ခေါင်းမာ - ခေါင်းမြီးခြုံ - ခေါင်းရိတ် - ခေါင်းရွတ်ဗျပ်ထိုး - ခေါင်းရှုပ် - ခေါင်းလောင်း ခေါင်းလျှော်ရည် ခေါင်းအုံ - ခေါင်းအုံးစွပ်
တောခေါင်း၊ လူသေအခေါင်း၊ လိပ်ခေါင်းရောဂါ၊ ဝမ်းခေါင်း၊ အခေါင်းပေါက်၊ ဦးခေါင်း အုတ်ခေါင်း ။
ခိုင်
ခိုင်ကျည် - ခိုင်ကြေး ခိုင်ခံ့ - ခိုင်နှုန်း ခိုင်မာ - ခိုင်လုံ -
ပန်းခိုင်၊ မေးခိုင်ရောဂါ၊ ရခိုင်မုန့်တီ၊ ရာခိုင်နှုန်း၊ ဝမ်းခိုင် - ။
ခိုင်း ခိုင်း ခိုင်းနှိုင်း - ခိုင်းဖတ်
အခိုင်းအစေ။
ခတ်
ခတ် - (ကျွဲ ~ -) ခတ် - (ပုတ် ~ -) ခတ် - (မျက်စဉ်း ~ -၊ ဆား ~ -) ခတ် - (လှော် ~ -) ခတ် - (သော့ ~ -) ခတ်ကွင်း ခတ်ခုံ (လှေ ~) ခတ်ချိုပင် ခတ္တာပန်း ခတ္တိယ ခတ်နှိပ် - (တံဆိပ် ~ -) ခတ်ပုတ် - ခတ်လှေ
ကြခတ်ဝါး၊ ကြက်ခြေခတ်၊ ခြင်းရိုင်ခတ် - ၊ ဆားခတ် - ၊ ဆေးခတ် - ၊ တူရိယာလက်ခတ်၊ တံဆိပ်ခတ်နှိပ် - ၊ တောက်တက်ခတ် - ၊ တိုက်ခတ် - ၊ ထူးခတ် - ၊ ဒဏ်ခတ် - ၊ နက္ခတ်၊ ပိုင်းတန်းခတ် - ၊ ပစ်ခတ် - ၊ ပစ်စလက်ခတ်၊ ပိတ်သင်းခတ်ပင်၊ ပျာယာခတ် - ၊ ဘူးလည်သီးခတ်ချည် - ၊ ဘောက်ဘက်ခတ် - ၊ ဘောင်ခတ် - ၊ ဘွာခတ် - ၊ မီးခတ်ကျောက်၊ မောင်းကြေးနင်းခတ် - ၊ မျက်စဉ်းခတ် - ၊ မျက်တောင်ခတ် - ၊ မျက်နှာကဲခတ် - ၊ မျဉ်းခတ် - ၊ ယောက်ယက်ခတ် - ၊ ယပ်ခတ် - ၊ ရက်ကန်းလက်ခတ်၊ ရိုက်ခတ် - ၊ ရင်ခတ်ပင်၊ ရုတ်ရက်ခတ် - ၊ ရုန်းရင်းဆန်ခတ်၊ ရှုပ်ယှက်ခတ် - ၊ ရွှေမျက်ပါးခတ် - ၊ လူးလာဆန်ခတ်၊ လက်ခမောင်းခတ် - ၊ လက်ထိပ်ခတ် - ၊ လက်ပမ်းပေါက်ခတ် - ၊ လုံးကြီးတင်ဆန်ခတ်၊ သံခြေချင်းခတ် - ၊ အိုးတန်ဆန်ခတ်စကား၊ အန်ခတ် - ။
ခုတ်
ခုတ် - (စက် ~ -) ခုတ် - (ဓားဖြင့် ~ -) ခုတ်ချိုင် - ခုတ်စဉ်း - ခုတ်ဖြတ် - ခုတ်လှဲ -
ဂျပ်ခုတ်စောင်၊ စက်ခုတ် - ၊ တွင်ခုတ် - ၊ ထိုးခုတ် - ၊ ဓားခုတ်ကောင်၊ ဓားလွယ်ခုတ်၊ သောင်ခုတ်သင်္ဘော၊ သစ်ခုတ်ကျားစီး၊ သစ်ခုတ်သမား။
ခေတ်
ကျောက်ခေတ်၊ သူ့ခေတ်သူ့ခါ။
ခန်
ခန်တမာ ခန္တီတရား ခန္ဓာကိုယ် ခန္ဓာငါးပါး ခန္ဓာဝန်
ဓမ္မခန်၊ သရက္ခန်ပင်။
ခန့်
ခန့်ခွဲ - (စီမံ ~ -) ခန့်ညား - (ကြောက်ရွံ့ - ၊ ရိုသေ -) ခန့်တိုင်းကုံ - ခန့်တွက် - ခန့်မှန်း - ခန့်မှန်းခြေ ခန့်အပ် -
ငါးနှစ်ခန့်၊ စီမံခန့်ခွဲ - ၊ ပမာမခန့်၊ မခိုးမခန့်၊ မခန့်တရန့်၊ မလေးမခန့်၊ အခန့်သင့် - ။
ခန်း
ကုန်ခန်း - ၊ ကိန်းခန်း၊ ချွဲခန်းသလိပ်၊ စခန်း၊ စံခန်း၊ စေးမခန်းပင်၊ စက်ခန်း၊ စမ္မခန်း (ဗေဒင်သုံး)၊ ဆုံးခန်းတိုင်ရောက် - ၊ တိုက်ခန်း၊ တိုင်းခန်းလှည့်လည် - ၊ တစ်ခန်းရပ်ပြဇာတ်၊ တစ်နေကုန် တစ်နေခန်း၊ ဓာတ်ခွဲခန်း၊ နှာရောင်ခန်း၊ ပြခန်း၊ မီးစာကုန် ဆီခန်း၊ လေ့ကျင့်ခန်း၊ လင်ခန်းမယားခန်း၊ သေခန်းရှင်ခန်း၊ သင်ခန်းစာ၊ အခန်းခမ်းအနား၊ အံ့မခန်း။
ခုန်
ခုန်ကျိခုန်ကျော် ခုန်ပေါက်ပြေးလွှား - ခုန်ပျံ - ခုန်လွှား -
ဆွေ့ဆွေ့ခုန် - ၊ တစ်ဆွေ့ခုန် မြားဆိပ်၊ ပြေးခုန်ပစ်၊ ဖားခုန်ဖားဆင်း (မညီမညွတ်)၊ ဖန်ခုန်ကစား - ၊ မြူးခုန် - ၊ ရင်ခုန်သံ၊ လှပ်လှပ်ခုန် - ၊ အမြင့်ခုန် - ။
ခပ်
ခပ် - (တစ်ဖက်ကမ်း ~ -) ခပ် - (ရေ ~ -) ခပ် ( ~ နည်းနည်း၊ ~ များများ) ခပ်ချို (ယောက်ချို) ခပ်တန်းတန်း ခပ်ထတ်ထတ် (မပျော့မမာ) ခပ်ပြာ ခပ်မဆိတ် ခပ်ယူ - ခပ်သိမ်း ခပ်သွတ်
တစ်ဖက်ကမ်းခပ် - ၊ ထုတ်ချင်းခပ် - ၊ ပျားပန်းခပ် - ၊ ဖိုးမီသိန်းခပ် - ၊ မြက်သီးခပ် - ၊ ရေခပ် - ၊ ရွှေကျင်ခပ်ပဝါ၊ လူခပ်သိမ်း၊ အချင်းခပ်သိမ်း။
ခုပ်
စားမာန်ခုပ် - ၊ ဇယ်ခုပ် - ၊ လက်ခုပ်ပင်၊ လက်ခုပ်လက်ဝါး၊ လျင်ခုပ်၊ ဝါးလက်ခုပ်။
ခမ်း
ခမ်းကြီးနားကြီး ခမ်းနား -
ကျောင်းသင်္ခမ်း၊ တခမ်းတနား၊ နှုတ်ခမ်း၊ မျက်ခမ်းစပ်ရောဂါ၊ မင်းခမ်းမင်းနား၊ အခမ်းအနား။
ခုံ
ခုံ (ထိုင် ~) ခုံညင်းဒိုး ခုံညင်းပင် ခုံတမင် ခုံတိုင် ခုံတန်းလျား ခုံဖိနပ် ခုံမင် - ခုံရုံး ခုံလောက် ခုံသမာဓိ ခုံသမတ်
ကမ်းခုံ၊ ချားခုံ (ရက်ကန်းသုံး)၊ ချစ်ခုံ (ရက်ကန်းသုံး)၊ ခြေခုံလက်ခုံ၊ ငြင်းခုံ - ၊ စည်းခုံစေတီ၊ ဆီးခုံ၊ ဇာတ်ခုံ၊ တံခါးခုံ၊ တွင်ခုံ၊ တွန်းခုံ၊ ထိုင်ခုံ၊ ထစ်ခုံ၊ ပန်းတည်ခုံ၊ ပျဉ်ခုံ၊ ပွတ်ခုံ၊ ဖားခုံညင်း၊ ဖိုခုံလောက်၊ မီးပွတ်ခုံ၊ မျောက်ခုံညင်းပင်၊ မြင်းခုံ (ထိုင်ခုံရှည်)၊ မြင်းခုံတိုင်၊ မှောက်ခုံအိပ် - ၊ မှန်တင်ခုံ၊ လှေကားခုံ၊ သောင်ခုံ၊ သန်လျက်ခုံ၊ အနုညာတခုံ၊ အပ်ချုပ်ခုံ၊ အုတ်ခုံ။
ခုံး
ခုံး (သပ်စီ ~ ၊ တိုးစီ ~) ခုံးကျော်တံတား ခုံးကောင် ခုံးတံတား ခုံးမျက်စ
မျက်ခုံးမွှေး။
ချ
ချ - (ကျအောင် ~ -) ချရားပင် ချရားပွင့်ဆံထုံး ချရားသီး (စေတီ ~ ) ချလန် (ငွေသွင်း ~ )
ကချလာ၊ ကမချသင်ပုန်းကြီး၊ ကိုယ်အန်းချ - ၊ ကြွေးဆယ်မြီချ - ၊ ချပါတီ၊ ချရားပင်၊ ချရားပွင့်ဆံထုံး၊ ချီတုံချတုံ၊ ချောက်ချ - ၊ ချုံးပွဲချငို - ၊ ငိုချင်းချ - ၊ ငွေသွင်းချလန်၊ စတည်းချ - ၊ စာချ - ၊ စေတီချရားသီး၊ စိတ်နှလုံး တုံးတုံးချ - ၊ ဆံချ - ၊ ဆံမြိတ်ချ - ၊ ဆံအိတ်ချ ၊ ဆန်ခါချ - ၊ ဆွဲကြိုးချ - ၊ ဇယားချ - ၊ ဇောက်ချလုပ် - ၊ တထစ်ချ၊ ဓားမဦးချမြေ၊ နားချ - ၊ နှိမ့်ချ - ၊ ဖားလျားချ - ၊ ဖောက်သည်ချ - ၊ ဖြတ်စာချ - ၊ ဖွင့်ချ - ၊ မုချဆတ်ဆတ်၊ မောင်းချဓား၊ မျောက်မြီးချ - (ခါးတောင်းကျိုက် -)၊ မျဉ်းချ - ၊ မြီချမြီဆယ်၊ မှိုင်တွေချ - ၊ မှတ်ချက်ချ - ၊ မှန်စီရွှေချ၊ ရတုအချီအချ၊ ရှုတ်ချ - ၊ ရွှေပိန်းချ - ၊ ဝက်သစ်ချပင်၊ ဝိုက်ချမောက်ချ၊ ဝန်ချ - ၊ သက်ကြီးခေါင်းချအချိန်၊ သတ္တုချ - ၊ သန်ချဆေး၊ ဟီးချ - ၊ ဟိန်းချ - ၊ အပုပ်ချ - ၊ ဧကန်မုချ၊ အုန်းလေးဖျက်ချ - ၊ အိပ်မွေ့ချ - ။
ရဲဘော်စျေး
ရဲဘော်ဈေး
ခ
ချာ
ချာ - (ညံ့ဖျင်း -) ချာတူးလံ - ချာတိတ် ချာရစ် ချာလပတ်လည် -
ကပေါက်ချိ ကပေါက်ချာ၊ ကပေါက်တိ ကပေါက်ချာ၊ ကံချာကစား - ၊ ကွန်ချာ၊ ကွန်ချာဖူး၊ ချက်ချာ - ၊ ချူချာ - ၊ ဂဏန်းသင်္ချာ၊ စေ့စပ်သေချာ၊ စုတ်ချာ - ၊ ဆွေမျိုးရင်းချာ၊ တပ်အပ်သေချာ၊ ထိပ်ချာ၊ ဒေါင်ချာစိုင်း - ၊ ဒေါင်ချာလည် - ၊ နုံချာ - ၊ ပတ်ချာလည် - ၊ ဖက်သချာနာ၊ ဖျင်းချာ - ၊ ဗရချာ၊ ဗွေချာ၊ မာချာ - ၊ ယောင်ချာချာ၊ ယောင်တိယောင်ချာ၊ ရူးချာချာ၊ လုံးချာလိုက် - ၊ သဝေချာလည် - ၊ သေချာဂန၊ သည်းချာ၊ သွက်ချာပါဒရောဂါ၊ သွက်ချာလည် - ၊ အချက်အချာ၊ အူချာပေါက် - ။
ချား
ချောက်ချား - ၊ ပန်းထိမ်လက်ချား၊ ဖရင်းချားသီချင်း၊ လက်ပုတ်ချား၊ သွေးလေချောက်ချား - ။
ချိ
ချိ - (များပြား -)
ချောင်ချိ -၊ ဖြန့်ချိ - ၊ မခံချိမခံသာ၊ မချိတရိ၊ မချိတင်ကဲ၊ မချိမဆံ့၊ မချိသွားဖြဲ၊ သက်သာချောင်ချိ - ၊ အချိ (ပေါ) ။
ချီ
စစ်ချီ - ၊ တစ်ချီတစ်မောင်း၊ ပါချီပါချဲ့၊ ပန်းချီ၊ မြှောက်ချီ၊ အချီအချ။
ချီး
ချီး (ဗိသုကာသုံး) ချီးကျူး - ချီးမွမ်း - ချီးမြှောက် - ချီးမြှင့် - ချီးအံ့ -
ချူ
ချူ - (သစ်သီး ~ -၊ ဝမ်း ~ -) ချူချာ - ချူစား - (ဘန်း) ချူပုံး (ဝမ်း ~) ချူလုံး (နွား ~) ချူသံပါအောင်ညည်း -
ချူး
မန်ချူး
သံတူ ခြူး ကိုလည်းကြည့်
ချေ
ချေ (မှဲ့) ချေ - (သင်ပုန်း ~ -) ချေ (သတ္တဝါ) ချေချွတ် - ချေငံ - ချေဆိုချက် ချေဆတ် - ချေပ - ချေဖျက် - ချေမှုန်း - ချေသငယ်
ချေး
ချေး (မစင်) ချေးကုန်း - ချေးငှား - ချေးတုတ်ခနောင်း ချေးပင်ကလောပင် ချေးယိုအိမ်
နှာချေး၊ မျက်ချေး၊ သချေး၊ အချေးစပ် - ။
ချဲ
ချဲ - (ကျဲအောင် ~ -)
ချဲ့ ချဲ့ - (ကျယ်အောင် ~ -) ချဲ့ထွင် -
နယ်ချဲ့လက်ပါးစေ၊ ပါချီပါချဲ့၊ အချုံ့အချဲ့။
ချော
ချော - ( ~ - ၊ လှ -) ချောကလက် ချောကျိကျိ ချောစာ ချောဆွဲ - ချောထောက် - ချောထုပ် ချောပို့ - ချောပစ် - ချောမိ - (ဘန်း) ချောမြေ့ - ချောမွေ့ - ချောမွတ် -
လူချော၊ အမြန်ချောပို့။
ချော့
ချော့မြှူ -
ကလေးချော့တေး။
ချော်
ချော် - (လွဲ ~ -) ချော်ချွတ် - ချော်ရည် ချော်လဲ -
ချို
ချို (ဦး ~) ချိုကုပ် ချိုကျိုးနားရွက်ပဲ့ ချိုကြွ - ချိုချဉ် ချိုစောင်း ချိုဆိမ့် - ချိုတည်လူး ချိုထား - ချိုပျပျ ချိုပြုံး - ချိုမြမြ ချိုမြက် - ချိုမြိန် - ချိုသာ - ချိုအီ - ချိုအေး -
ဈေးချို၊ မချိုမချဉ်မျက်နှာ၊ မျက်နှာချိုသွေး - ၊ အချိုအချဉ်။
ချို့
ချို့ - (နှစ် ~ - ၊ ရက် ~ -) ချို့ငဲ့ - ချို့တဲ့ - ချို့ယွင်း - (ချို့တဲ့မှားယွင်း - )
အချို့တဝက်။
ချိုး
ချိုး - (ကျိုးအောင် ~ -) ချိုး (ငှက်) ချိုး (ထမင်း ~ ) ချိုးကူ - ချိုးကပ် - ချိုးခြေရာမြက် ချိုးစာကောက်မြက် ချိုးနှိမ် - ချိုးပိန်တူးငှက် ချိုးဖျက် - ချိုးမှုတ် - ချိုးရေသုံးရေ ချိုးလင်းပြာ ချိုးလည်ပြောက် ချိုးသိမ်းငှက်
ဂရို့ချိုး - ၊ စာချိုး - ၊ ငရဲချိုး၊ ဆေးထမင်းချိုး၊ တစ်ချိုးတည်း (တစ်ပုံစံတည်း)၊ တစ်ဆစ်ချိုးလမ်း၊ ဒွေးချိုး၊ မျောက်ချိုးဝါး၊ မှိုချိုးမျှစ်ချိုး၊ ရေချိုး - ၊ လေးချိုး၊ သစ်စိမ်းချိုးချိုး - ၊ အချိုးကျ။
ချက်
ချက် - (ထမင်း ~ -) ချက် (ကိုယ်ခန္ဓာ ~) ချက် (တံခါး ~) ချက်ကလိချိုင်း ချက်ကျလက်ကျ ချက်ကောင်းမိ - ချက်ကျောက် ချက်ကြိုး ချက်ကြွေ - ချက်ချာ - ချက်ချက်မြည် - ချက်ချင်းပြီး ချက်စေ့လက်စေ့ ချက်ဆေး ချက်တစ်ဖြုတ် ချက်ထိုး - (တံခါး ~ -) ချက်ထိုး - (စစ်တုရင်ကစား -) ချက်ပြုတ် - ချက်ဗွေ ချက်မြှုပ်အရပ် ချက်လက်မှတ် ချက်လှည့်ခံ -
တစ်ချက်ခုတ် နှစ်ချက်ပြတ်၊ လုပ်ဆောင်ချက်။
ချောက်
ချောက်ကမ်းပါး ချောက်ချ - ချောက်ချား - ချောက်ချီးချောက်ချက် ချောက်တွန်း -
ကတောင်ချောက်ချား၊ ကယောင်ချောက်ချား၊ ချောက်ချီးချောက်ချက်၊ တုန်လှုပ်ချောက်ချား - ၊ ထောင်ချောက်၊ ထုတ်ချောက်၊ ပလီစိချောက်ချက်၊ ပိဋကသုံးပုံ ချောက်ချားနိုင် - ၊ မြောင်ချောက်ကြား၊ ဝှန်ချောက် - (ပေါ) ၊ သွေးလေချောက်ချား - ၊ ဧကန်ထုတ်ချောက်။
ချင်
ချင် - (စား ~ -) ချင်ချင်မာ - ချင်ချင်မြည် - ချင်ခြင်းဖြစ် - ချင်တိုင်း (ဖြစ် ~ ဖြစ် -) ချင်ရဲပြေ - ချင်ရွေးပင်
လိုချင် - ၊ သေချင်ပက်ကျိ၊ သွားချင်လာချင် - ၊ အိပ်ချင်မူးတူး။
ချင့်
ချင့် - (ခန့်မှန်း -) ချင့်ချိန် - ချင့်မြော် - ချင့်မှန်း - ချင့်ဝန်
မချင့်မရဲ။
ချင်း
ချင်း (တစ်ယောက် ~) ချင်း (နေ့ ~ ည ~) ချင်း (သင်း) ချင်းခြောက် ဂျင်းခြောက် ချင်းစောင် ချင်းစိမ်းတက် ချင်းတ (အကြောင်း ~) ချင်းနင်း - ( ~ ထိုးဖောက် -) ချင်းပင် ဂျင်းပင် ချင်းပြည်နယ် ချင်းယားပင် ချင်းသုပ် ဂျင်းသုပ်
ကျွဲအချင်း၊ ချက်ချင်းပြီး၊ ခြေချင်းဝတ်၊ ငါးမြစ်ချင်း၊ ငိုချင်းချ - ၊ စုံတွဲသီချင်း၊ စက်ဝိုင်းအချင်း၊ ဆွေမျိုးသားချင်း၊ ညတွင်းချင်း၊ တစ်ခဏချင်း၊ တစ်မုဟုတ်ချင်း၊ တစ်ယောက်ချင်း၊ ထည်ချင်းလဲ - ၊ ထုတ်ချင်းခပ် - ၊ ဒုံးချင်း၊ နေ့ချင်းညချင်း၊ နိုင်းချင်း၊ နှစ်ချင်းပေါက် - ၊ ပွဲချင်းပြီး - ၊ ဗြုန်းချင်းဒိုင်းချင်း၊ ဘေးချင်းတိုက်၊ မကုန်မချင်း၊ မင်းချင်း၊ မျက်နှာချင်းဆိုင်၊ မြစ်ချင်းပြီးဆေး၊ မွေးချင်းပေါက်ဖော်၊ ရေချင်းယားပင်၊ ရောက်လျှင်ရောက်ချင်း၊ လတ်တလောချင်း၊ လုံးချင်းဝတ္ထု၊ လွှာချင်းစောင်၊ သီချင်း၊ သူငယ်ချင်း၊ သံခြေချင်းခတ် - ၊ သွေးချင်းသားချင်း၊ အကြောင်းချင်းတ၊ အချင်းကြီး အချင်းငယ်၊ အချင်းချင်း၊ အချင်းခပ်သိမ်း၊ အချင်းများ - ၊ အချင်းဝက်၊ အချင်းအတ၊ အရည်အချင်း၊ အဲချင်း၊ အောက်ချင်းငှက်၊ အောက်ချင်းစာပင်၊ အိုင်ချင်း။
ချောင်
ချောင် - (မကျပ်) ချောင်ကုပ်နေ - ချောင်ကြိုချောင်ကြား ချောင်ချိ - ချောင်လည် -
သက်သာချောင်ချိရေး၊ အချောင်ရ - ၊ အာချောင် - (ဘန်း) ။
ချောင်း
ချောင်း - (သူခိုး ~ -) ချောင်းကတ် - ချောင်းကြားပင် ချောင်းကြိုမြောင်းကြား ချောင်းကြည့် - ချောင်းခေါင်း ချောင်းခြောက်ဆိုး - ချောင်းစလုတ် ချောင်းဆိုးရောဂါ ချောင်းနပန်း ချောင်းနောင်း - ချောင်းမြောင်း - ချောင်းရံ ချောင်းရိုးမြောင်းရိုး ချောင်းဟန့် -
ချုံးချုံးကျချောင်း၊ စမ်းချောင်း၊ တစ်ချောင်းပုဒ်၊ တုတ်ချောင်း၊ ပြွန်ချောင်း၊ လည်ချောင်း၊ သူခိုးချောင်း - ၊ အချောင်းလိုက်။
ချိုင်
ချိုင် - (အကိုင်း ~ -) ချိုင်ချ -
ချိုင့် ချိုင့် (ထမင်း ~) ချိုင့် (နိမ့်ရာ ~) ချိုင့် (လှောင် ~) ချိုင့်ခွက် - ချိုင့်ဝှမ်း -
တစ်ဆင့်ချိုင့်၊ ပိန့်ချိုင့် - ။
ချိုင်း
ချိုင်းကလိ ချိုင်းကြား ချိုင်းထောက်ခွ ချိုင်းမွေး
ချစ်
ချစ် - (ခါး ~ -၊ တူး ~ -) ချစ်ကြိုက် - ချစ်ကြင် - ချစ်ကြည် - ချစ်ကျွမ်းဝင် - ချစ်ခုံ (ရက်ကန်းသုံး) ချစ်ချစ်တောက်ပူ - ချစ်တီး
ခါးချစ် - ၊ တူးချစ် - ၊ မျိုးချစ်စိတ်၊ မျက်ချစ်ဆေး။
ချဉ်
ချဉ်စုတ်စုတ် ချဉ်ပေါင်လက်ခြားပင် ချဉ်ပစ်ပင် ချဉ်ပြွတ်ပင် ချဉ်ဖတ် ချဉ်ဖြုံ့ဖြုံ့ ချဉ်ဖြုံးဖြုံး ချဉ်ယုတ်ပင် ချဉ်ရည်ဟင်း
ငါးချဉ်၊ စိတ်ချဉ်ပေါက် - ၊ ဆောက်ချဉ်ပင်၊ ညောင်ချဉ်ပင်၊ ဒိန်ချဉ်၊ ဓားလှီးချဉ် (ပုစွန်ချဉ်)၊ ပဲတီချဉ်၊ ပန်းချဉ်ပေါင်၊ ဘွဲ့ချဉ်ပင်၊ မက်လင်ချဉ် လျက်ဆား၊ မှော်ချဉ်ပင်၊ မှိုချဉ်ပင်၊ မျှစ်ချဉ်၊ လေချဉ်တက် - ၊ လက်လုပ်ချဉ်၊ ဝါးရောက်ချဉ်၊ အူချဉ်အူသိမ်။
ချဉ်း
ချဉ်း - (ကျဉ်းအောင် ~ -) ချဉ်းကပ် - ချဉ်းနင်းဝင်ရောက် -
ချည်
ချည်(သွား ~ လာ ~) ချည်ခင်စွပ်ငှက် ချည်ခင်ဝတ်ငှက် ချည်ငင် - ချည်ငင့် - ချည်တုပ် - ချည်မျှင် ချည်ဝင်အူပေါက် ချည်သေ့ - (ရက်ကန်းသုံး)
ကန်ကြိုးဆက်ချည် - ၊ ကျော့ချည် - ၊ ကြာချည် ကြာမျှင်၊ ကြက်ချေးစုချည် - ၊ ကွင်းလျှောချည် - ၊ ခောက်တုံ့ချည် - ၊ ချည်တုပ် - ၊ နန်းချည်၊ ပရိတ်ချည်၊ ပါချည်ပါချဲ့၊ ဖောက်ချည်တိုင်ချည်၊ ဖွဲ့ချည် - ၊ ဘူးလည်သီးခတ်ချည် - ၊ ဘန်ချည်ကြိုး၊ မာဆရိုက်ချည်၊ မင်းကိုချည် (မှန်ကူချည်)၊ မိန်းမချည်ချည် - ၊ မြိတ်စာချည်၊ မှန်ကူချည် (မင်းကိုချည်)၊ ယောလုံချည်၊ ရှာချည်ဖျင်၊ ရှုံ့ချည်နှပ်ချည်၊ ရွှေချည်ထိုးအထည်၊ ဝါချည်၊ သွားချည်လာချည်၊ အောက်ချည် (မင်းကိုချည်)၊ အပ်ချည်လုံး။
ချည့်
ချည့် - (အားနည်း -) ချည့်ချည့်ပါးပါး ချည့်နဲ့ -
စားရချည့်သေးရဲ့။
ချည်း
ချည်း (လက် ~ သက်သက်)
ထက်ချည်း၊ အချည်းစည်း၊ အချည်းနှီး။
ချိတ်
ချိတ် (ငါးမျှား ~ ၊ အင်္ကျီ ~) ချိတ်ကုန်တိုက်ကုန် ချိတ်ဆက် ချိတ်ဆွဲ - ချိတ်တိတ်တိတ်ပြော -
ချွန်းချိတ် - ၊ ငါးမျှားချိတ်၊ ငါးသံချိတ်၊ စောင်းချိတ်ပြော - ၊ ဋသန်လျင်းချိတ်၊ တွယ်ချိတ်၊ ပါးချိတ်ရိုး၊ ပုစွန်ဖော့ချိတ်၊ ပဲ့ချိတ်စက်၊ ဘေးချိတ်ထား - ၊ မီးကပ်မီးချိတ်၊ မျက်စောင်းချိတ် - ၊ လွန်းပြန်လက်ချိတ်ပုဆိုး၊ လှိုင်းချိတ်အဆင်၊ အချိတ်ပုဆိုး၊ အင်္ကျီချိတ်။
ချုတ်
ချုတ်ချုတ်မြည် -
ချန်
ချန် - (ကျန်အောင် ~ -) ချန်ခြွင်း - ချန်လှပ် -
တစ်ရက်ချန်၊ ထိမ်ချန် - ။
ချိန်
ချိန် - ( ~ ရွယ် -) ချိန်ခွင်ပေါင် ချိန်ခွင်လျှာ ချိန်စက် - ချိန်ဆ - ချိန်ထုပ် (ဗိသုကာသုံး) ချိန်ဝန် ချိန်သီး
မိုးရေချိန်၊ သီးချိန်တန်သီး၊ အချိန်ကာလ၊ အပူချိန်။
ချိန်း
ချိန်း - (တွေ့ဆုံရန် ~ -) ချိန်းချက် -
ချုန်း
ချုန်း - (မိုး ~ -) ချုန်းချုန်း (မြည်သံ)
ချပ်
ချပ် - (ကြားတွင်ညှပ် -) ချပ် - (ပြား ~ -) ချပ်ကြား ချပ်ကြောင်း (လှည်းလမ်း ~) ချပ်ခဲ - ချပ်ချပ်ရပ်ရပ် ချပ်ထူ ချပ်ပြား ချပ်ဘီး ချပ်မြောင် ချပ်ဝတ်တန်ဆာ
ချိပ်
ချိပ် (နီညိုရောင်) ချိပ်တံဆိပ် ချိပ်တောင့် ချိပ်ပိတ်စာအိတ် ချိပ်သင်ဖြူးပင် ချိပ်သတ်ပင်
ကောက်ညှင်းငချိပ်၊ ဆီးချိပ်ပင်၊ ညိုချိပ်ချိပ်၊ နီချိပ် - ၊ နက်ချိပ် - ၊ မည်းချိပ်ချိပ်။
ချုပ်
ချုပ် - (မိုး ~ -) ချုပ် - (အပ် ~ -) ချုပ်ကိုင် - ချုပ်ခုံ ချုပ်ချယ် - (ဟန့်တားပိတ်ပင် -) ချုပ်ငြိမ်း - ချုပ်စပ် (အထည် ~) ချုပ်ဆေး ချုပ်တည်း - ချုပ်ထိန်း - ချုပ်ပျောက် - ချုပ်ရိုးကြောင်း
ကန့်ချုပ်ပင်၊ ခြေချုပ်မိ - ၊ ဂိုဏ်းချုပ်၊ ငါးရိုးချုပ်၊ စာချုပ်စာတမ်း၊ စာချုပ်ပေတည်း၊ စာရင်းချုပ် - ၊ စုတေချုပ် - ၊ စက်ချုပ် - ၊ စိတ်ချုပ် - ၊ ဆီးချုပ် - ၊ ဇီဝိန်ချုပ် - ၊ ဇက်ချုပ် - ၊ ဈေးချုပ်ထည်၊ ဌာနချုပ်၊ ထောင်ကြီးချုပ်၊ ထိန်းချုပ် - ၊ ဓာတ်ချုပ် - ၊ နိဂုံးချုပ် - ၊ ပသျှူးချုပ်၊ ပိုက်ချုပ် - ၊ ပေါင်းချုပ် - ၊ ဖမ်းချုပ် - ၊ ဗိုလ်ချုပ်၊ မိုးချုပ် - ၊ ရက်ချုပ်၊ ရွာနီးချုပ်စပ်၊ လေချုပ် - ၊ ဝက်ချုပ်နာ၊ ဝက်သိုးချုပ်၊ ဝိုင်းကြီးချုပ်၊ ဝန်ကြီးချုပ်၊ အကျဉ်းချုပ် - ၊ အချုပ်အခြာ၊ အထည်ချုပ်စပ်၊ အပ်ချုပ်ခုံ၊ အုပ်ချုပ် - ။
ချမ်း
ချမ်းငြိမ်း ချမ်းစိမ့်စိမ့် ချမ်းတုန် - ချမ်းမြေ့ - ချမ်းသာ - ချမ်းသောင့်ချမ်းသာ ချမ်းအေး -
ကျေချမ်း - ၊ ကျောချမ်း - ၊ ငြိမ်းချမ်း - ၊ ညနေချမ်း၊ ရေချမ်းစင်၊ အေးချမ်း - ၊ အိမ်လုံးချမ်းသာပင်၊ စောင်ချမ်းပင်။
ချိမ့်
ချိမ့်မည် (လာ ~)
ချုံ
ချုံ (တော ~) ချုံတိုးဗျိုင်း ချုံပိတ်ပေါင်း ချုံပုတ် ချုံပုတ်ပေါင်း
ကလိမ်ချုံ၊ စေးချုံ၊ ဆူးချုံ၊ တောချုံ။
ချုံ့
ချုံ့ - (ကျုံ့အောင် ~ -) ချုံ့ချဉ်း - ချုံ့ယုံ့ - (ချုံ့ -)
အကျဉ်းချုံ့ - ၊ အချုံ့အချဲ့။
ချယ်
ကာချယ်ဆွဲ၊ ချုပ်ချယ် - (ဟန့်တားပိတ်ပင် - )၊ ရွေးချယ် - ။
ခြ
ခြကောင် ခြခြ ခြကုန်းတောင်ပို့ ခြခုံးကောင် (ခြပုန်းကောင်) ခြပုန်းကောင် (ခြခုံးကောင်) ခြသံ
ခြာ
ခြာ (တစ်ရက် ~ ၊ နှစ်ရက် ~) ခြာ - (အကြားလပ် ~ )
ရက်ခြာဖျား၊ ဒေါက်ခြာ၊ အချုပ်အခြာ။
ခြား
ခြား - (ကွဲပြား -) ခြားကန်သင်း ခြားနားချက် ခြားသန့် -
ခွဲခြား - ၊ တခြား၊ တခြားတစ်ပါး၊ တသီးတခြား၊ တစ်နေ့တခြား၊ ထူးခြား - ၊ ပိုင်းခြင်း - ၊ လူမျိုးခြား၊ လက်ခြားရွက်၊ လက်တစ်လုံးခြားလိမ် - ၊ လိမ္မာရေးခြား၊ သီးခြား။
ခြီး
ခြီး (ခရီး)
ခြူး
ခြူး (သတ္တဝါ) ခြူးပန်းခြူးနွယ်
ခြေ
ခြေ - (ကြေအောင် ~ -) ခြေကုန်လက်ပန်းကျ - ခြေကုပ်စခန်း ခြေကျင်လျှောက် - ခြေကျဉ် - ခြေခုံလက်ခုံ ခြေချင်းဝတ် ခြေချောင်းလက်ချောင်း ခြေချုပ်မိ - ခြေခြေမြစ်မြစ် ခြေချွတ်လက်ချွတ် ခြေစုံရပ် - ခြေစွပ် ခြေဆံလက်ဆံ ခြေဆုပ်လက်နယ် ခြေထောက် ခြေပစ်လက်ပစ် ခြေပုန်းခုတ် - ခြေပွတ်တိုင်လည် - ခြေဖဝါးလက်ဖဝါး ခြေမျက် - ခြေမျက်စိ ခြေမွှ - ခြေလျင်တပ် ခြေလွန်လက်လွန် ခြေသပွတ်လိုက် - ခြေသလုံး ခြေသည်လက်သည် ခြေသည်သူရဲ ခြေသည်းလက်သည်း ခြေသုတ်ဖုံ ခြေသိမ်းခေါင်းပိုက် ခြေအိတ်
ကင်းခြေများ၊ ကြက်ခြေခတ် - ၊ ကြက်ခြေနီအသင်း၊ ချိုးခြေရာမြက်၊ ခွေးခြေ (ခုံ)၊ ဂျင်ခြေလည် - ၊ စားခြေ၊ ဆင်ခြေကန် - ၊ ဆင်ခြေဆင်လက်၊ ဆင်ခြေဖုံးဒေသ၊ ဆင်ခြေလျှောမြေ၊ တိုင်းခြေပြည်မြစ်၊ တိမ်ခြေ၊ တွက်ခြေကိုက် - ၊ ဒေါင်းခြေပင်၊ ပုစွန်ခြေကြွေပင်၊ ပိုင်းခြေ၊ ပြောခြေပြောလက်၊ ဖဝါးခြေထပ်၊ ဗိုလ်ခြေ၊ ဗြူးခြေထောက်ပင်၊ မြူခြေ၊ မှန်းခြေ၊ မြှောက်ခြေ၊ လူခြေတိတ် - ၊ လက်ဆံခြေဆံ၊ လက်ဆိပ်ခြေဆိပ်၊ လက်တံခြေတံ၊ လက်ထိတ်ခြေထိတ်၊ သံခြေချင်းခတ် - ၊ သည်းခြေ၊ အမှတ်သည်းခြေ၊ အောက်ခြေလွတ် - ၊ အောက်ခြေသိမ်း၊ အိမ်ခြေရာခြေ။
ခြံ
ခြံ (ဥယျာဉ်) ခြံရံ -
ခြိုးခြံ၊ စည်းခြံ၊ ဒေါင်းခြံ၊ ပေါင်ခြံ၊ ပတ်ခြံ - ၊ ပန်းခြံ၊ ဝက်ခြံတင်းတိပ်၊ ဝက်ခြံလှည်း၊ ဝင်းခြံ၊ ဥယျာဉ်ခြံမြေ။
ခြိုး
ခြိုးခြံ -
ခြောက်
ခြောက် - (ကြောက်အောင် ~ -) ခြောက်ကပ် - ခြောက်ခန်း - ခြောက်ဂဏန်း ခြောက်စထောင်လှည်း ခြောက်ပေါက်သီချင်း ခြောက်ပြစ်ကင်း - ခြောက်လုံးပတ် ခြောက်လုံးပြူး ခြောက်လှန့် - ခြောက်သယောင်း - ခြောက်သွေ့ -
ကုန်ခြောက်ဆိုင်၊ ခန်းခြောက် - ၊ ချင်းခြောက်၊ ချောင်းခြောက်ဆိုး - ၊ ခြောက်သယောင်း - ၊ ခြိမ်းခြောက် - ၊ ငါးခြောက်၊ စာခြောက်ရုပ်၊ ဆေးခြောက်၊ ညှိုးခြောက် - ၊ တောခြောက် - ၊ ထုံးခြောက်ရောင်၊ ဒိုးခြောက် (ငါးခြောက်)၊ ဒုံးခြောက် (ပုစွန်ခြောက်)၊ ပတ်ခြောက် က - ၊ ပန်းခြောက်၊ ပိန်ခြောက် - ၊ ပျင်းခြောက်ခြောက်၊ မြစ်ခြောက်နာ၊ မွဲခြောက်ခြောက်၊ မှဲ့ခြောက်၊ မြွေစိမ်းမြီးခြောက်၊ လေးလုံးခြောက်ဖက်၊ လက်ဖက်ခြောက်၊ ဝဲခြောက်နာ၊ သွေ့ခြောက် - ၊ အခြောက်တိုက်၊ အာရုံခြောက်ပါး၊ အုန်းသီးဆန်ခြောက်။
ခြိုက်
ခြိုက် - ( ~ ဟောက် - ) ခြိုက်ခနဲ ခြိုက်ခြိုက်မြိုက်မြိုက် ခြိုက်မြိုက် - ခြိုက်ဟောက် -
နှစ်ခြိုက် - ။
ခြင်
ခြင် - (စပါး ~ -) ခြင်ကောင် ခြင်ခံတန်း ခြင်ဆီ ခြင်ညှပ် ခြင်ထောင် ခြင်ပိတ်တန်း ခြင်ပုန်း ခြင်ယပ် ခြင်္သေ့ ခြင်္သေ့လည်ပြန်
ခွက်ခြင်ရောင်း - ၊ စပါးခြင် - ၊ ဆင်ခြင် - ၊ ဆင်ခြင်တုံတရား၊ အကြောအခြင်၊ အခြင်ရနယ်၊ အိမ်မိုးခြင်တင်။
ခြင်း
ခြင်း (ဖြစ် ~၊ ပျက် ~) ခြင်းကြား ခြင်းခတ် - ခြင်းခြင်းနီ - ခြင်းတောင်း ခြင်းရာ (အကြောင်း ~) ခြင်းရိုင်ခတ် - ခြင်းလုံး
ခြောင်း
ခြောင်းခြောင်း (ဒေါသအမျက် ~ ထွက် -)
ရိုက်ခြောင်း - ၊ အငွေ့ခြောင်းခြောင်းထွက် - ။
ခြစ်
ခြစ် - (ရေး ~ -) ခြစ်ကုတ် - ခြစ်ခြစ်ကုတ်ကုတ် (ခြိုးခြိုးခြံခြံ) ခြစ်ခြစ်ခြုတ်ခြုတ် ခြစ်သား (လက်သမားသုံး)
ဇွန်းခြစ်အုန်းသီး၊ ထွန်ခြစ်၊ မီးခြစ်ဆံ၊ ရေခဲခြစ်၊ ရေးခြစ် - ၊ အာခေါင်ခြစ် အော် - ၊ အုန်းခြစ်
ခြည်
ခြည် (ရောင် ~ ) ခြည် (လက်စွပ်တစ် ~ ) ခြည် (အရိပ်အ ~ )
ကြာခြည်ရန် (နန်းသုံးအကာအရံ)၊ စောင်းပါးရိပ်ခြည်၊ စစ်ရိပ်စစ်ခြည်၊ ဆံခြည်ထွေး၊ ဆံခြည်မျှင်၊ တိမ်ခြည်၊ နာရီဆံခြည်၊ နေခြည်၊ မျက်ခြည်ပြတ် - ၊ မျက်ရိပ် မျက်ခြည်၊ မြူခြည်၊ ရောင်ခြည်၊ လက်စွပ်တစ်ခြည်၊ လင်းရောင်ခြည်၊ လျှပ်ခြည်၊ သွေးခြည်ဥ၊ အကွင်းအခြည်၊ အရိပ်အခြည်၊ အုန်းဆံခြည်ထွေး။
ခြည်း
ဆတ်ခြည်း၊ ဖြုတ်ခြည်း၊ ရုတ်ခြည်း၊ သုတ်ခြည်း၊ သွတ်ခြည်း။
ခြုတ်
ခြုတ်ခြုတ်ထိ ခြုတ်ခြယ် - (ရန်ရှာ - )
ခြစ်ခြစ်ခြုတ်ခြုတ်။
ခြုပ်
ခြုပ် (ပ ~)
ခြမ်း
ခြမ်း - (ခွဲ ~ - ၊ ထက် ~ ခွဲ -)
ကြိမ်ခြမ်းတံစဉ်း၊ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ - ၊ တစ်ခြမ်းပဲ့၊ ထက်ခြမ်းကွဲ - ၊ ပေါက်ခြမ်း၊ ပွတ်ခြမ်းပွတ်လုံး၊ လခြမ်း၊ ဝါးခြမ်း၊ ဝေခြမ်း - ၊ ဝယ်ခြမ်း - ၊ အိုးခြမ်းကွဲ၊ အိုးစောင်ခြမ်း။
ခြိမ့်
ဆိုင်းတခြိမ့်ခြိမ့်တီး - ၊ ပွဲတခြိမ့်ခြိမ့်ခံ - ။
ခြိမ်း
ခြိမ်း - (မိုး ~ -) ခြိမ်းခြောက် - ခြိမ်းနွှံ - ခြိမ်းမဲ - ခြိမ်းမောင်း -
ထစ်ခြိမ်း - ၊ မိုးခြိမ်း - ၊ ရိုက်ခြိမ်း - ။
ခြုံ
ခြုံ - (လွှမ်း ~ - ) ခြုံငုံမိ - ခြုံထည် ခြုံပြော - ခြုံရုံ -
ခေါင်းမြီးခြုံ - ၊ ချွတ်ခြုံကျ - ၊ စောင်ခြုံ - ၊ ပိုက်ခြုံ - ၊ မုန့်သိုင်းခြုံ၊ လုံခြုံ - ၊ လွှမ်းခြုံ - ၊ ဝိုက်ခြုံ - ၊ ဝန်းခြုံ - ။
ခြယ်
ခြယ် - (ဆေး ~ -) ခြယ်စီ - ခြယ်နားကပ် ခြယ်မှုန်း - ခြယ်လှယ် - ခြယ်သ -
ခြုတ်ခြယ် - (ရန်ရှာ - )၊ စီခြယ် - ၊ စိန်ခြယ်ပန်း၊ ဆေးခြယ် - ၊ ဇဝါရေးခြယ် - ၊ မျက်နှာခြယ်မှုန့်။
ခွ
ခွ(ကဏန်းလက်မ၊ လေးတစ်မျိုး) ခွကျ - ခွကြား ခွကြမ်းစပါး ခွဆုံ ခွတိုးစပါး ခွတိုက် - ခွတုတ်
ကျော်ခွ - ၊ လေးခွ၊ လမ်းခွလမ်းဆုံ၊ သစ်ခွ။
ခွာ
ခွာချ - ခွာညိုပန်း ခွာပြာပန်း ခွာရာတိုင်း - (ဘန်း) ခွာရည်စီး - ခွာလိပ် - ခွာသဇင် (နွားပြေးပုံ)
ကပ်ခွာ၊ ခပ်ခွာခွာနေ - ၊ ဆုတ်ခွာ - ၊ ထွက်ခွာ - ၊ နွားခွာ၊ မြင်းခွာရွက်။
ခွေ
ခွေ (လှိမ့်ကစားရသည့် ~ ) ခွေခွေလေး ကွေး - ခွေညွတ် - ခွေနုံး - ခွေယိုင် - ခွေလိပ် - ခွေလိမ် -
ဗီဒီယိုခွေ၊ မုန့်ခွေ၊ အခွေ။
ခွေ့
ခွေ့ - (သဘော ~ -)
ချိုနှင့်ခွေ့ -
ခွေး
ခွေးကတက် ခွေးခြေ (ခုံ) ခွေးစပ်ကောင် ခွေးတရော်ပင် ခွေးတောက်ပင် ခွေးတောက်သိမ်ပင် ခွေးပုပ်ကောင် ခွေးမြီးပုတ်ပင် ခွေးမြီးမြက်ပင် ခွေးရူးပြန် - ခွေးလှေးကြမ်းပိုး ခွေးလှေးပျား ခွေးလှေးယားပင် ခွေးလျှာငါး ခွေးသားအုပ်မ ခွေးသေးပန်းပင် ခွေးသွားစိပ် ခွေးအာကပ်ကောက်ညှင်း ခွေးအန်ဖတ်မြက်
ခွဲ
ခွဲခန့် - ခွဲခြား - ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ - ခွဲစိတ် - ခွဲတမ်း ခွဲထားသတ်ပုံ ခွဲထုတ် - ခွဲဖောက် -
ရင်ခွဲရုံ၊ အုန်းသီးခွဲကစားနည်း (ဖဲ)။
ခွံ
ခွံ (အပေါ် ~ ၊ အရေ ~ ) ခွံနီစပါး ခွံပြောင်းပင် ခွံဖုံး ခွံဝါကောက်ညှင်း
စပါးခွံ၊ ဇယ်ခွံ - ၊ ပဲကြီးခွံတွန့် - ၊ မျက်ခွံ၊ ရွှေပုစွန်ခွံ၊ လက်သည်းခွံ၊ သံပရာခွံဦးထုပ်၊ အခွံ ခွာ - ၊ အခွံ ချွတ် - ၊ အခွံအခေါက်၊ အပော်ခွံ၊ အရေခွံ၊ ဦးခွံ၊ အင်္ကျီလည်ခွံ၊ အုန်းခွံရောင်။
ခွံ့
ခွံ့ - (အစာ ~ -)
ဇက်ခွံ့ -
ခွက်
ခွက်ကြုတ် ခွက်ကွန်းစား ခွက်ချင်းပြီး ခွက်ခြင်ရောင်း - ခွက်ခွက်လန် (~ အောင်ရှုံး -) ခွက်ထိုးခွက်လန်(~ ရယ် -) ခွက်ယောက်
ခြင်ခွက်၊ ဆီမီးခွက်၊ ဖဲခွက်စား၊ မျက်ခွက်၊ သောက်ရေခွက်၊ အခွက်ပြောင် - (ဘန်း) ။
ခွင်
ခွင်ကျ - ခွင်ပျောက် - ခွင်ဖန် - ခွင်ရာ (ကစားစည်းဝိုင်း) ခွင်ရှာ - ခွင်လုံးကျွတ် -
ချိန်ခွင်၊ ခြေခွင် - ၊ တရားခွင်၊ အလုပ်ခွင်။
ခွင့်
ခွင့်တင် - ခွင့်တောင်း - ခွင့်ပြု - ခွင့်ရက်ရှည် ခွင့်လွှတ် -
ဖျားနာခွင့်၊ သွားလာခွင့်၊ အခွင့်အရေး။
ခွင်း
ခွင်းချေ - (သဒ္ဒါသုံး)
ပစ်ခွင်း - ။
ခွတ်
သခွတ်ပင်
ခွန်
ခွန်သေခွန်ရှင် ခွန်အား
ကိုင်းခွန်၊ ကြယ်တံခွန်၊ ငါးတံခွန်၊ စံငှားခွန်၊ တံခွန်ကုက္ကား၊ မြေခွန်၊ ရေတံခွန်၊ လေတံခွန်၊ လက်ခွန်ယာနက်၊ သစ်ခုတ်သည့်ခွန်၊ အခွန်အတုတ်၊ အားခွန်ဗလ၊ အာသွန်ခွန်စိုက်။
ခွန့်
စခွန့်တီး - ပက်ခွန့်။
ခွန်း
ခွန်း (စကား ~ ) ခွန်းကြီးခွန်းငယ် ခွန်းတုံ့ပြန် - ခွန်းထောက်သဖြန်
မေးခွန်း။
ခွပ်
ခွပ် - (ကြက် ~ -) ခွပ်လက် (ကြက် ~ )
ကြက်ဆုတ်ခွပ်ပစ်၊ ပဲခွပ်၊ လှိုင်းကြက်ခွပ်။
ချွေ
ချွေတာရေး
ချွေး
ချွေးကန် - ချွေးခံအင်္ကျီ ချွေးငုပ် - ချွေးတပြိုက်ပြိုက် ချွေးတပ်ဆွဲ - ချွေးထုတ်ဆေး ချွေးဒီးဒီးကျ - ချွေးနှဲစာ ချွေးပြန် - ချွေးမ ချွေးသံ ချွေးသိပ် -
နဖူးကချွေး ခြေမကျ၊
ချွဲ
ချွဲကျိကျိ ချွဲကျပ် - ချွဲခန်းသလိပ် ချွဲပျစ် - ချွဲဟက် -
ချွံ
ချွံချွံ (မြည်သံ) ချွံချွံပြေး - ချွံချွံရက်ရက်
မိုးကြိုးချွံ - ၊ ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ။
ချွတ်
ချွတ်- (ကျွတ်အောင် ~ -) ချွတ်ချော် - ချွတ်ခြုံကျ - ချွတ်ချွတ် (မြည်သံ) ချွတ်စွပ်တူ - ချွတ်နင်း - ချွတ်ယွင်း - ချွတ်လား ချွတ်လွဲ - (မှားယွင်း -) ချွတ်လွှဲ - (ပယောဂကု -)
ဆွဲချွတ် - ၊ မဥမချွတ်။
ချွန်
ချွန် - (အဖျား ~ -) ချွန်ထက် -
ကိုယ်ထူးကိုယ်ချွန်၊ စာချွန်၊ စုလစ်မွမ်းချွန်၊ ထူးချွန် - ၊ မှိုချွန်ပင်၊ လူရည်ချွန်၊ လေချွန် - ၊ ဝါးချွန်၊ အဖျားချွန် - ၊ အချွန်နဲ့မ - ။
ချွန်း
ချွန်း ချွန်း - (အဖျား ~ -) ချွန်း (ဆင်) ချွန်းချက် ချွန်းချိတ် - ချွန်းတောင်းလက်နက် ချွန်းသတ် - ချွန်းအုပ် -
စုတ်ချွန်းချွန်း။
ခြွ
ခြွ - (ကြွအောင် ~ -)
ခြွေ
ခြွေ - (ကြွေအောင် ~ -) ခြွေချ - ခြွေဆွတ် - ခြွေရံသင်းပင်း ခြွေရွေ -
ဆွတ်ခြွေ - ၊ တောင်းဆုခြွေ - ၊ မိန့်ခွန်းခြွေ - ၊ အခြွေအရံ။
ခြွင်း
ခြွင်း - (ကြွင်းအောင် ~ -) ခြွင်းချက် ခြွင်းချန် -
ဇာတိပ္ဖိုလ်
ဇာတိပ္ဖိုလ်ပင်သည် 'မိုင်ရစ္စတီကေစီအီး' မျိုးရင်းဝင်ဖြစ်သည်။ ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ 'မိုင်ရစ္စ တစ်ကာ ဖရက်ဂရင်း'ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ထိုအပင်၏ ပင်စည်သည်ဖြောင့်၍၊ အကိုင်းများသည် အပင်၏ အောက်ခြေလောက်ဆီမှစ၍ ထွက်သည်။ မလ္လာယု ကျွန်းဆွယ်သည် ထိုအပင်၏ မူလပေါက်ရာ ဒေသဖြစ်သည်။ ဇာတိပ္ဖိုလ်ပင်ကို အရှေ့နှင့် အနောက် အိန္ဒိယကျွန်းစု၊ ဘရာဇီး၊ သီဟိုဠ်၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံတို့တွင် အောင်မြင်စွာ စိုက်ပျိုးလျက်ရှိကြသည်။
မြေအမျိုးအစား
ရေမဝပ်သည့် နုန်းမြေသားမျိုးဖြစ်ပြီး ရေစီး ရေလာကောင်းသော မြေမျိုးဖြစ်ရမည်။
ပျိုးထောင်ခြင်း
ပျိုးထောင်ခြင်းပြီးမှ စိုက်ရမည်။ အစေ့များကို အဖုံးပါသော ပျိုးသေတ္တာ သို့မဟုတ် အရိပ်ရသည့် ပြုပြင်ထားသော ပျိုးခင်းများတွင် အသီး စုဆောင်းပြီးလျှင် ပြီးချင်း ပျိုးရပါမည်။ အသီးများကို တာရှည်စွာ သိုလှောင် ထားခြင်း မပြုရပါ။ သဲတဆ မြေဆွေး ၂ ဆ ရောထားသည့်မြေတွင် မျိုးစေ့ကို ၁၂ လက်မစီ ခြားပြီး တစ်ခြမ်းစောင်း၍ ချရမည်။ အပေါ်မှ သဲနုနု ၁ လက်မခန့် ဖုံးထား၍ ရေအမြဲစိုနေအောင် ဂရုစိုက်လောင်းပေးရမည်။ ၆ လခန့် အကြာတွင် ဝါးဆစ် သို့မဟုတ် ပလတ်စတစ်အိတ်များတွင် တစ်ပင်စီ ပြောင်း၍ စိုက်ပေးရမည်။ နောက်ထပ် ၆ လခန့် အကြာ အမြင့် ၁ ပေ ရှိ တစ်နှစ်သားအရွယ် ပျိုးပင်ကလေးများအား မြေချစိုက်နိုင်သည်။ မျိုးစေ့များကို ပျိုးထောင်၍ ရယူခြင်းမှာ အဖိုပင်များ ဖြစ်တတ်၍ အမပင်အဖြစ် သေချာစေရန် အကိုင်းချင်းယှဉ်ပူးဆက်နည်းကို သုံးနိုင်သည်။(အစေ့များသည် မာကျောသော အခွံဖြင့် ဖုံးအုပ်လျက်ရှိသောကြောင့် အပင်ပေါက်ရေးတွင် နှောင့်နှေး၍ ပျက်စီးတတ်သည်။ ဇာတိပ္ဖိုလ်သီးကို အပင်ပေါက်မြန်စေရန်အတွက် ၂ ရက်ခန့် နေလှန်းပြီးအခွံကို အနည်းငယ်ပါးသွားအောင် သွေး၍လည်းကောင်း ၊အခွံကို အတွင်းဆံမနာစေဘဲ ခွဲ၍လည်းကောင်း စိုက်ပျိုးခြင်းဖြင့် လျင်မြန်စွာ အပင်ပေါက်ပြီး အပင်ပေါက်ရာခိုင်နှုန်းလည်း ကောင်း၏။)
စိုက်ပျိုးခြင်း
၈ လမှ တစ်နှစ်သား အရွယ်ရှိ ပျိုးပင်များကို စိုက်ခင်းတွင် တစ်ကျင်းနှင့်တစ်ကျင်း မြေအနေအထားလိုက်၍ ၂၄ ပေ မှ ၃၀ ပေ ၊ အကွာ ၂ ပေ၊ အနက် ၂ ပေ အကျယ်တူးပြီး မြေဆွေး ၃၀ ရာခိုင်နှုန်း ရောစပ်ထည့်သွင်းပြီး တစ်ကျင်းလျှင် တစ်ပင်နှုန်း စိုက်ရမည်။
ပြုစုဂရုစိုက်ခြင်း
ဇာတိပ္ဖိုလ် ပင်များသည် အပင်ငယ်စဉ်တွင် နေရောင်တိုက်ရိုက်ကျခြင်းကို မခံနိုင်သည့်အတွက် အရိပ်ပင်ကြီးများ စိုက်ပေးရမည်။ ငယ်စဉ်တွင် အပူရှိန်ကို ကြောက်သော်လည်း အပင်ကြီးလာသောအခါ အလင်းရောင်နှင့် အပူရှိန်ကို နှစ်သက်သဖြင့် အရိပ်လွတ်အောင် ဆောင်ရွက်ပေးရမည်။
ဆွတ်ခူးခြင်း
၁၀-၁၂ နှစ်အရွယ်တွင် စတင်သီးသည်။ သီးချိန်မှာ နယုန် ၊ဝါခေါင်လ ဖြစ်သည်။ အသီးမှည့်သော အခါ နှစ်ခြမ်းကွဲ၍ အတွင်းမှ အစေ့ကြွေကျသွားသည်။ ၎င်း အစေ့ကို အရိပ်ထဲတွင် အခြောက်ခံခြင်းဖြင့် အစေ့ခွံနှင့် အစေ့ဆံကို ရသည်။ အစေ့ခွံကို ဖုံးထားသည့် အမြှေးကို ဇာပွင့် ဟုခေါ်သည်။ အရွယ်ရောက်က တစ်ပင်လျှင် ပျမ်းမျှအသီး ၂၀၀၀ မှ ၄၀၀၀ ခန့် သီးသည်။
အာနိသင်
မြန်မာဆေးကျမ်းများ အလိုအရ ဇာတိပ္ဖိုလ်သည် ဖန် ၊ ခါး ၊ စပ်သော အရသာ ရှိ၏။ ပူသော ဂုဏ်သတ္တိရှိ၏။ ဝမ်းမီးတောက်စေ၏။ ကြေညက်လွယ်၏။ မွှေးကြိုင်၏။ အဆီသည် ဝမ်းမီးကို တောက်စေ၏။ အားတိုးစေ၏။ အဖျားရောဂါကို ထိရောက်စွာ ပျောက်စေ၏။ အသီးများကို စုဆောင်းပြီးသောအခါ၊ အသားများသည့် အခွံကိုခွာလိုက်ရသည်။ ထိုနောက် အကာကိုခွါယူ၍၊ အခြောက် လှန်းသည်။ ထိုအကာကိုပင် ဇာတိပ္ဖိုလ်ပွင့်ဟု ခေါ်မှတ်မှား တတ်ကြသည်။ အစေ့၏ အခွံကို ခွဲလိုက်သောအခါ မာသည့် အဆန်ကိုရသည်။ ဇာတိပ္ဖိုလ်သီးသည် ဘဲဥပုံရှိ၍ တစ်လက်မ ခန့်ရှည်သည်။ ယင်း၌ မညီညာသော မြောင်းများလည်းရှိသည်။ ဇာတိပ္ဖိုလ်သီးငယ်များမှ အဆီကို ထုတ်ယူကြသည်။
ယူးဝရွာ၊ မော်လိုက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မော်လိုက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ချောင်းရွာ၊ ပိတ္တာ
ညောင်ချောင်းရွာ၊ ပိတ္တာ
ဝန်ကြီးချုပ်
ဝန်ကြီးချုပ်သည် ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီ စနစ် ကျင့်သုံးသည့် နိုင်ငံများတွင် အစိုးရ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့တွင် ရာထူးအမြင့်ဆုံး ဝန်ကြီးဖြစ်သည်။ စနစ်အတော်များများတွင် ဝန်ကြီးချုပ်သည် ဝန်ကြီးအဖွဲ့ရှိ အခြားဝန်ကြီးများကို ရွေးချယ်နိုင်သလို ရာထူးမှ ဖယ်ရှားနိုင်သည်။ အစိုးရအတွင်း ဝန်ကြီးများအား ဌာနတစ်ခုမှ အခြားဌာနသို့လည်း ပြောင်းရွှေ့ခန့်အပ်နိုင်သည်။ စနစ်အများစုတွင် ဝန်ကြီးချုပ်သည် ဝန်ကြီးအဖွဲ့၏ သဘာပတိ သို့မဟုတ် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူသည်။ သမ္မတနှင့် ဝန်ကြီးချုပ် ပူးတွဲအုပ်ချုပ်သည့် နိုင်ငံများတွင်မူ ဝန်ကြီးချုပ်သည် နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲက ချမှတ်ထားသော မူဝါဒများ၊ လမ်းစဉ်များအား အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ရသည့် အရာရှိဖြစ်သည်။
င/အင်းရွာ
င/အင်းရွာ
ဌာနေ
ဌာနေ (ဇာတိမြေ) ဆိုသည်မှာ တစ်စုံတစ်ဦး၏ မွေးဖွားရာ နေရာ၊ မွေးရပ်နေရာ ဖြစ်သည်။ ယင်းနေရာကို ပုဂ္ဂိုလ်၏ အမည်၊ မွေးရက်တို့နှင့် တကွ တရားဝင် စာရွက်စာတမ်းများတွင် တွဲဖက် အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။
ကူးဝရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ကူးဝရွာ(Kuwa)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ပျဉ်ဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၅၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပျဉ်ဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၄၈ ဦး၊ မ ၇၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၅၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မရိုးပင်
ပုံသဏ္ဌာန် 	: 	အပင် -ချုံယောင် ပင်ငယ်မျိုး ဖြစ်၍ အမြင့်ပေ ၁၀-၁၅ ပေထိ မြင့် ၏ ။ ပင်စည် ရိုးတံဖြောင့် ၍ အစေးဖြူ များ ရှိ၏ ။ အရွက် -ရွက်လွှဲ ထွက်သည်။ အရွက် အလယ်ပိုင်း ကျယ်ပြန့် ၍ အဖျားသို့ ရှူးသွားသည်။ ရွက်ရင်း နှလုံးပုံ ရှိသည်။ အပေါ် မျက်နှာပြင် ပြောင်ချော၍ အောက်မျက်နှာပြင် သည် ငွေရောင် အမွေးနု များဖြင့် ဖုံးအုပ် နေသည်။ အပွင့် - ဆွတ်ဆွတ် ဖြူ သို့မဟုတ် ပန်းရောင် ဖျော့ဖြစ် ပြီး အဆုပ် လိုက် ပွင့် ၏ ။ ပွင့်ကိုင်း ရှည်သည်။ ပွင့်ဖတ် အုံ ထောင် မတ် သည်။ နတ်တော် ၊ ပြာသို တွင် ပွင့် သည်။ အသီး - အလျား ၃-၄ လက်မ အထိ ရှိ၍ ကောက်နေသည်။ အစေ့ ကျောက်ကပ်ပုံ ဖြစ်သည်။ ပြာသို တပို့တွဲ တွင် သီးသည်။ အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ 	: 	အမြစ် ၊ အပွင့် ၊ အစေး ၊ အကိုင်း ၊ အရွက် ။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ 	: 	မြန်မာ နိုင်ငံ အနှံ့အပြား တွင် ပေါက်ရောက်သည်။ အထူး သဖြင့် မြစ်ချောင်း ကမ်းပါး သောင်ပြင် များ တွင်တွေ့ နိုင်သည်။ သဘာ၀ အလျောက် ပေါက်ရောက် သည်။ အသုံးဝင်ပုံ 	: 	အာနိသင် - မြန်မာ ဆေးကျမ်း များ အလိုအရ မရိုးပင် သည် ချို၍ အနည်းငယ် ခါးသော အရသာ ရှိ၏ ။ အစေးသည် အနည်းငယ် ငန်၍ ခါး၏ ၊ ပူ၏ ၊ မရိုးပွင့်သည် သုက်ကို ပွားစေ၏ ၊ ကြေပျက် လွယ်၏ ၊ ဝမ်းမီး ကို တောက်စေ၏၊ ဝမ်းသက် စေ၏ ၊ အန်စေ တတ်၏ ၊ ခါး ၏၊ သက်၏ ၊ ချုပ်၏ ၊ ပူ၏ ၊ အားကို ဖြစ်စေ ၍ အသက် ကို ရှည်စေ၏ ။
လွမ်းဦးရွာ၊ ကျောက်တောင်
လွမ်းဦးရွာ၊ ကျောက်တောင်
ဒီဇင်ဘာ ၁၉၉၁
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒီဇင်ဘာ ကဏ္ဍ:၁၉၉၁
ပလောင်ပြည်နယ် လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး
ပလောင်ပြည်နယ် လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး (Palaung State Liberation Front; အတိုကောက် PSLF) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံရေး အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပလောင်ပြည်နယ် လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး၏ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သော တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် တွင် အဖွဲ့ဝင် ၁,၅၀၀ ခန့် ပါဝင်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
ပလောင်အမျိုးသား တပ်ဦးကို ၁၉၆၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ပလောင်အမျိုးသားတပ်ဦး၏ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သူ မိုင်းကွမ်းတောင်သည် ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (ကေအိုင်အေ) နှင့် မဟာမိတ်ပြုကာ ပလောင်ပြည် လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (Palaung State Liberation Organization; အတိုကောက် PSLO)နှင့် ယင်း၏ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ဖြစ်သော ပလောင်ပြည်နယ် လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (Palaung State Liberation Army; အတိုကောက် PSLA) ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၉၁ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၇ တွင် PSLP နှင့် PSLA တို့ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။ သို့သော် အချို့အဖွဲ့ဝင်များက အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို စိတ်ကျေနပ်မှုမရှိသဖြင့် ပလောင်ပြည်နယ် လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦးကို ၁၉၉၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး ဌာနချုပ်၌ မိုင်းတင်မောင်၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။
မြောင်းဆုံကြီးရွာ၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်
မြောင်းဆုံကြီးရွာ (Myaungsongyi)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်၊ မြောင်းဆုံကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၇၇၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြောင်းဆုံကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၇၆ ဦး၊ မ ၅၅၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၂၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝဲဘောင်း (လီဆူး)ရွာ၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်
ဝဲဘောင်း (လီဆူး)ရွာ (Weabaung (Lisuu))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုးမိတ်ခရိုင်၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်၊ သစ်ဆိမ့်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၉၁၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သစ်ဆိမ့်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၈၉၅ ဦး၊ မ ၃၇၂၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၆၁၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကင်းပွန်းချင်ကုန်းရွာ၊ ဂျိုခေါင်း
ကင်းပွန်းချင်ကုန်းရွာ၊ ဂျိုခေါင်း