cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ခရစ်ယာန်ဘာသာ
ခရစ်ယာန်သာသနာ (ဂရိ စာလုံး Xριστός မှ၊ ခရစ်စတို့စ်၊ “ယေရှု”၊ စာပေအရ “ ဘိသိက်ခံသောသူ”) သည်တွ ဓမ္မသစ်ကျမ်းင် ဖော်ပြထားသော နာဇရက်မြို့သား ယေရှု၏ ဘဝအသက်တာနှင့် သွန်သင်မှုများအပေါ် အခြေခံသော တစ်ဆူတည်းသော ထာဝရဘုရားကို ယုံကြည်သောဘာသာရေးဖြစ်သည်။ ခရစ်ယာန်များသည် ယေရှုကို ထာဝရဘုရားသခင်၏ သားတော်၊ လူ့ဇာတိအဖြစ်ကို ခံယူသော ဘုရားသခင်နှင့် လူသားတို့၏ ကယ်တင်ရှင်အဖြစ် ယုံကြည်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ခရစ်ယာန်များသည် ယေရှုကို ခရစ်တော် သို့မဟုတ် မေရှိ ဟု အများအားဖြင့် ရည်ညွှန်းကြသည်။ ခရစ်ယာန်များဟု လူသိများသော ခရစ်ယာန်အယူဝါဒကိုထောက်ခံသူတို့က ယေရှုသည် ဟီဘရူးကျမ်းစာ (ခရစ်ယာန်သာသနာနှင့် ဂျူးဘာသာအယူဝါဒတို့တွင် တူညီသောသမ္မာကျမ်း၏ အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ခရစ်ယာန်သာသနာတွင် "ဓမ္မဟောင်းကျမ်း"ဟု ရည်ညွှန်းသည်) တွင် နိမိတ်ဖတ်ထားသော မေရှိယဟု ယုံကြည်သည်။
အင်ပင်စမ်းရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သပြေကန်ရွာ၊ တံတားဦးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တံတားဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှာရိရွာ၊ မတူပီမြို့နယ်
ရှာရိရွာ(Sharshi)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ မတူပီမြို့နယ်၊ ရှာရှိကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၁၃၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှာရှိကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၅ ဦး၊ မ ၂၉၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၁၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ခရစ်ယာန်ဘာသာ
ဧဝံဂေလိတရား
ခရစ်ယာန်ဂိုဏ်းခွဲအများစုက ယေရှုသည် သက်ရှိနှင့်သေလွန်ပြီးလူသားအားလုံးကို တရားစီရင်ရန်နှင့် ယေရှုကို ယုံကြည်လက်ခံသူများအား ထာဝရအသက်တာပေးရန်တစ်ဖန်ပြန်လည်ကြွလာဦးမည်ဖြစ် ကြောင်း သွန်သင်ကြသည်။ ယေရှုကို မြတ်သောအကျင့်သီလနှင့် ပြည့်စုံသည့် ဘဝအသက်တာ၏ စံပြပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ်သာမက ဘုရားသခင်၏ ဗျာဒိတ်တော်ကို ဖော်ပြသောသူ၊ ဘုရားသခင်မှ လူ့ဇာတိအဖြစ်ခံယူခြင်းဟူ၍လည်းမှတ်ယူကြသည်။ ခရစ်ယာန်များကယေရှုခရစ်တော်၏တရားဒေသနာများကိုဧဝံဂေလိတရား(“သတင်းကောင်း”)ဟုခေါ်ဆိုသောကြောင့်ရှေးအကျဆုံးရေးသားဖော်ပြချက်များတွင် သူ၏ သာသနာပြု ခြင်းကို ဧဝံဂေလိတရားများအဖြစ် ရည်ညွှန်းသည်။
ရှာရိရွာ၊ မတူပီမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတူပီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခရစ်ယာန်ဘာသာ
ဧဝံဂေလိတရား
ခရစ်ယာန်သာသနာသည် ဂျူးဘာသာအယူဝါဒ ဂိုဏ်းခွဲတစ်ခုအဖြစ် စတင်ခဲ့ပြီး အာဗြဟံဘာသာတရားဟုသတ်မှတ်ခွဲခြားထားသည်။ အရှေ့မက်ဒီတာရေးနီးယမ်းတွင်အစပြုပြီးဆယ်စုနှစ်အနည်းငယ် အတွင်း လျင်မြန်စွာ ကြီးထွားလာပြီး ဩဇာလွှမ်းမိုးလာခဲ့သည်။ ၄ ရာစုတွင် ရောမအင်ပါယာအတွင်း၌ အဓိကလွှမ်းမိုးကြီးစိုးသော ဘာသာတရား ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အလယ်ခေတ်တွင် ဥရောပတိုက်၌ ကျန်ရှိသောနိုင်ငံ အများစုကို ခရစ်ယာန်သာသနာအုပ်စိုးခဲ့သည်။ အရှေ့အလယ်ပိုင်း၊မြောက်အာဖရိကနှင့်အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏အချို့ဒေသများတွင်လည်း ခရစ်ယာန်အနည်းစု(တစ်ခါတစ်ရံများသည်လည်းရှိသည်) ရှိလာသည်။ စတင်တွေ့ရှိရာနှစ်များနောက်တွင် သာသနာပြုလုပ်ငန်းနှင့် လက်အောက်ခံ ကိုလိုနီအဖြစ် သိမ်းယူခြင်းတို့မှတဆင့် ခရစ်ယာန်သာသနာသည် အမေရိကနိုင်ငံများ၊ ဩစထရေလာဆီးယားနှင့် ကျန်ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများသို့ ပျံ့နှံ့သွားသောကြောင့် ခရစ်ယာန်သာသနာသည် အနောက်တိုင်း ယဉ်ကျေးမှုကို ပုံသွင်းရာတွင် အဓိက လွှမ်းမိုးရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၁ ရာစုအစောပိုင်းအထိ ခရစ်ယာန်ဘာသာ ယုံကြည်သူ သန်းထောင်ပေါင်း ၂.၂ ပတ်ဝန်းကျင်ခန့် ရှိနေခဲ့သည်။ ခရစ်ယာန်သာသနာသည် ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ သုံးပုံတစ်ပုံခန့်ကို ကိုယ်စားပြုပြီး ကမ္ဘာ့အကျယ်ပြန့်ဆုံး ဘာသာတရား ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ခရစ်ယာန်သာသနာသည် နိုင်ငံအတော်များများ၏ နိုင်ငံတော်ဘာသာလည်းဖြစ်သည်။ ခရစ်ယာန်သာသနာကို အဓိကအားဖြင့်သုံးအုပ်စုခွဲခြားနိုင်သည်။ ကက်သလစ်ဘာသာ၊ ပရိုတက်စတင့်ဘာသာ နှင့် အော်သိုဒေါ့က်စ် တို့ဖြစ်သည်။
ယေရှု ခရစ်တော်
ခရစ်ယာန်များ၏ ယုံကြည်မှုမှာ ယေရှုကို ထာဝရဘုရားသခင်၏သားတော် အဖြစ်နှင့် မေရှိယ (ခရစ်တော်) အဖြစ် ယုံကြည်ခြင်းဖြစ်သည်။ “မေရှိယ” ဟူသော ဘွဲ့အမည်သည် ဟီဘရူးစာလုံး מָשִׁיחַ (māšiáħ) မှ ဆင်းသက်လာပြီး ဗျာဒိတ်ခံသောသူ ဟုအဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဂရိဘာသာပြန် Χριστός (Christos) သည် အင်္ဂလိပ်စာလုံး “Christ” ၏ အရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်။
ခရစ်ယာန်များက မေရှိရ ဖြစ်သော ယေရှုသည် လူသားများ၏ ကယ်တင်ရှင်အဖြစ် အဖဘုရားသခင်က ဗျာဒိတ်ပေးထားသောသူဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြပြီး ယေရှုသည် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် ဖော်ပြပါရှိသော ကယ်တင်ရှင်အကြောင်း နိမိတ်များကို ပြည့်စုံစေခြင်းငှာ လာသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ခရစ်ယာန်တို့၏ မေရှိရ နှင့်ပတ်သက်သော အယူအဆသည် ခေတ်ပြိုင်ဖြစ်သော ဂျူးတို့၏ အယူအဆနှင့် သိသာထင်ရှားစွာ ကွဲပြားသည်။ ခရစ်ယာန်တို့၏ အဓိက ယုံကြည်မှုမှာ ယေရှု၏ အသေခံခြင်းနှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ အပြစ်များသော လူသားများသည် ဘုရားသခင်နှင့် ပြန်လည် သင့်မြတ်ခွင့်ရနိုင်ပြီး၊ ထိုအကြောင်းကြောင့် ဘုရားသခင်ကပေးသည့် ထာဝရအသက်တာအတွက် ကယ်တင်ခြင်း ဆုကျေးဇူးနှင့် ကတိတော်ကိုလည်းကောင်း ယုံကြည်လက်ခံခြင်း ဖြစ်သည်။
သမ္မာကျမ်း
ခရစ်ယာန်များ၏ ကျမ်းစာဖြစ်သည်။ ဓမ္မသစ်(၂၇ကျမ်း)နှင့် ဓမ္မဟောင်း(၃၉ကျမ်း) စုစုပေါင်း ၆၆ကျမ်းပါသည်။ သမ္မာကျမ်း ထာဝရဘုရား၏ နှုတ်ကပတ်တော်ဖြစ်သည်။ ရှင်ဘုရင်မှအစ တံငါသည်အထိ လူ၊ ကျမ်းတတ်ဆရာ၊ ပရောဖက်ပေါင်းများစွာ ရေးသားထားသည့် ကျမ်းစာဖြစ်သည်။ ခရစ်ယာန်များ၏ အခြေပြုကျမ်းစာဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံကျမ်းစာအသင်းမှ စာအုပ်များစွာ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ အွန်လိုင်းကျမ်းစာ Online Bible များစွာရှိသည်။
တရားစီရင်ခြင်းနှင့် ဘုရားသခင်
ခရစ်ယာန် သမိုင်းကြောင်း၏ အစောဆုံးရာစုနှစ်များတွင် ယေရှု၏ သဘာဝနှင့် ပတ်သက်သော ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုများ မြောက်မြားစွာရှိနေစဉ် အချိန်ကာလတွင် ခရစ်ယာန်များက ယေရှုသည် လူ့ဇာတိကို ခံယူသောဘုရားသခင်နှင့် “စစ်မှန်သော ဘုရားသခင်နှင့် စစ်မှန်သော လူသား” (သို့မဟုတ် တစ်ချိန်တည်းတွင် ဘုရားသခင်စစ်စစ်နှင့် လူစစ်စစ်ဖြစ်ခြင်း) ဖြစ်သည်ဟု အများအားဖြင့် ယူဆကြသည်။ ယေရှုသည် လူသားအဖြစ်လုံးလုံးရောက်ရှိပြီး သေမျိုးဖြစ်သော လူသားတို့ကဲ့သို့ နာကျင်မှုဝေဒနာနှင့် သွေးဆောင်မှုတို့ကို ခံစားခဲ့ရသော်လည်း အပြစ်မှကင်းစင်သူ ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်အဖြစ်ဖြင့် ယေရှုသည် သေခြင်းမှ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခဲ့သည်။ သမ္မာကျမ်းစာအရ “ဘုရားသခင်က ယေရှုကို သေခြင်းမှ ထမြောက်စေခဲ့သည်”၊ ယေရှုသည် ကောင်းကင်သို့ တက်ကြွသွားခဲ့သည်၊ “ခမည်းတော်၏ လက်ယာဘက်၌ ထိုင်နေတော်မူသည်”၊ ကျန်ရှိသော ကယ်တင်ရှင်အကြောင်း နိမိတ်ဖြစ်သည့် သေခြင်းမှ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်း၊ နောက်ဆုံးသော တရားစီရင်ခြင်းနှင့် ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်ကို နောက်ဆုံး ပြန်လည်တည်ထောင်ခြင်းကို ပြည့်စုံစေရန် နောက်ဆုံးအကြိမ် ပြန်လည် ကြွရောက်လာဦးမည် ဖြစ်သည်။ ရှင်မဿဲနှင့် ရှင်လုကာ ကျမ်းတို့အရ၊ ယေရှုသည် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်အားဖြင့် ပဋိသန္ဓေစွဲယူ၍ အပျိုစင်မာရိ မှ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ယေရှု၏ ငယ်စဉ်ဘဝကို ခရစ်ဝင်ကျမ်းများတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ သို့သော် ရှေးယခင်ကာလများတွင် ငယ်စဉ်ဘဝအကြောင်း ကျမ်းစာများမှာ လူသိများခဲ့သည်။ နှိုင်းယှဉ်ရလျှင် ယေရှု၏ အရွယ်ရောက်ပြီးဘဝ၊ အထူးသဖြင့် မသေဆုံးမီ ရက်သတ္တပတ် တစ်ပတ်အတွင်း သူ၏ဘဝကို ဓမ္မသစ်ကျမ်းရှိ ကျမ်းများတွင် ကောင်းစွာ မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ သမ္မာကျမ်းစာကိုးကားချက်များအရ ယေရှု၏ ဓမ္မအမှုတော်ဆောင်ခြင်းများတွင် သူ၏ ဗတ္တိဇံခံယူခြင်း၊ သူပြုသော အံ့ဩဘွယ်ရာအမှုများ၊ ဒေသနာတော်ဟောကြားခြင်း၊ သွန်သင်ခြင်းနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များ ပါဝင်သည်။
ယေရှု၏ သေဆုံးခြင်းနှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်း
ခရစ်ယာန်တို့က ယေရှု၏ သေလွန်ပြီးမှ ပြန်လည် ရှင်ပြန်ထမြောက်တော်မူခြင်းသည် ၎င်းတို့ယုံကြည်ခြင်း၏ အဓိက အကြောင်းအရင်း ဖြစ်ပြီး (၁ ကောရိန္သု ဩဝါဒစာပဌမစောင် ၁၅ တွင်ရှု) လူ့သမိုင်းကြောင်းတွင် အရေးအကြီးဆုံး ဖြစ်ရပ် ဖြစ်သည်ဟု မှတ်ယူကြသည်။ ခရစ်ယာန်ယုံကြည်မှုများထဲတွင် ယေရှု၏ အသေခံခြင်းနှင့် ပြန်လည် ရှင်ပြန်ထမြောက်တော်မူခြင်းသည် ခရစ်ယာန် အယူဝါဒနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ယုံကြည်မှုတို့ တွင်အခြေခံကျသော အဓိက ဖြစ်ရပ်နှစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဓမ္မသစ်ကျမ်းအရ ယေရှုသည် လက်ဝါးကပ်တိုင်တွင် တင်၍အသတ်ခံခဲ့ရပြီး ခန္ဓာကိုယ်အားဖြင့် သေဆုံးခဲ့သည်၊ သင်္ချိုင်းတွင် မြှပ်နှံခံခဲ့ပြီးမှ သုံးရက်အကြာတွင် သေခြင်းမှ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခဲ့သည်။
သေလွန်ခြင်းနှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းတို့နှင့်ပတ်သက်၍ ပြောဆိုမှုများအပေါ် အငြင်းပွားမှုများသည် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ စကားရည်လုပွဲများနှင့် ဘာသာရေးနှီးနှောဖလှယ်ပွဲများ အများအပြားတွင် ဖြစ်ပွားကြသည်။ ရှေးဦး ခရစ်ယာန်ပြောင်းလဲသူနှင့် သာသနာပြုဖြစ်သော တမန်တော် ရှင်ပေါလုက “ခရစ်တော်သည် ထမြောက်တော်မမူလျှင်၊ ငါတို့ဟောပြောခြင်း၌ အကျိုးမရှိ သင်တို့ယုံကြည်ခြင်း၌လည်း အကျိုးမရှိ။” ဟုရေးသားခဲ့သည်။
ဓမ္မမင်္ဂလာအမှုများ
ခရစ်ယာန်ယုံကြည်မှုနှင့် အကျင့်တွင် ဓမ္မမင်္ဂလာအမှုသည် ခရစ်တော်က စတင်ခဲ့သော ဘုရားဝတ်ပြုခြင်း တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျေးဇူးတော်နှင့် အထွတ်အမြတ်ထားသော ထူးခြားဆန်းကြယ်မှုကို ကိုယ်စားပြုလုပ်ဆောင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤဝေါဟာရသည် လက်တင်စကားလုံး sacramentum မှ ဆင်းသက်လာပြီး ထူးခြားဆန်းကြယ်မှု ဟူသော စကားလုံးကို ဂရိသို့ ဘာသာပြန်ရန် အသုံးပြုလေ့ ရှိသည်။ မည်သည့် ဘုရားဝတ်ပြုခြင်းများသည် မင်္ဂလာရှိသည် ဆိုသည်နှင့် ၎င်းသည် မင်္ဂလာရှိစေရန် မည်သည့် လုပ်ရပ်ကို ဆိုလိုသည်ဟူသော နှစ်ရပ်စလုံးအပေါ် ရှုမြင်မှုများသည် ခရစ်ယာန် ဂိုဏ်းများနှင့် ဓလေ့ထုံးစံများအကြားတွင် ကွဲပြားမှုရှိသည်။
မဂေါင်အင်ထန်ဂေါ့ရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
မဂေါင်အင်ထန်ဂေါ့ရွာ(Magaunginhtangawt)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ကွမ်ရှင်မာကျယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၆၂၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခရစ်ယာန်ဘာသာ
နိုင်ငံအလိုက် ခရစ်ယာန်သာသနာ
ခရစ်ယာန်သာသနာကို နိုင်ငံတော်ဘာသာအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော နိုင်ငံများအော်သိုဒေါ့က်စ် ခရစ်ယာန်သာသနာ ပရိုတက်စတင့်ဘာသာ ရိုမန်ကက်သလစ်ဘာသာ ကက်သလစ်၊ ပရိုတက်စတင့်နှင့် အော်သိုဒေါ့က်စ်ဟူသော အဓိက ဂိုဏ်းခွဲ၃ အုပ်စုကွဲပြားနေသည့် ယုံကြည်သူ ခန့်မှန်းအရေအတွက်ဖြစ်သော သန်းထောင်ပေါင်း ၂.၁ ခန့် ကြောင့်ခရစ်ယာန်သာသနာသည် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဘာသာတရား ဖြစ်နေသည်။ လွန်ခဲ့သော နှစ်တစ်ရာအတွင်း ခရစ်ယာန်များသည် ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ ၃၃ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ရပ်တည်နေခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ခရစ်ယာန် ယုံကြည်သူလူဦးရေကို အဓိက ပြောင်းလဲစေခဲ့သည်။ ဖွံ့ဖြိုးဆဲ နိုင်ငံများတွင် (တစ်နေ့လျှင် ၂၃၀၀၀ ခန့်) ကျယ်ပြန့်စွာ ပွားများလာမှုသည် ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံများတွင် အလွန်အမင်းကျဆင်းမှုနှင့် အတူတွဲလျက် ဖြစ်ပေါ်နေသည်။ အဓိကအားဖြင့် ဥရောပနှင့် မြောက်အမေရိက (တစ်နေ့လျှင် ၇၆၀၀ ခန့်) တွင် အများဆုံး ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဥရောပ၊ အမေရိကနိုင်ငံများ၊ ဖိလိပိုင်နိုင်ငံနှင့် တောင်အာဖရိကနိုင်ငံတို့တွင် အဓိကကိုးကွယ်သည့်ဘာသာ ဖြစ်နေဆဲ ဖြစ်သည်။ သို့သော် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ၏ မြောက်ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်း၊ သမုဒ္ဒရာပိုင်းဒေသများ (ဩစတြေးလျနှင့် နယူးဇီလန်)၊ ဥရောပမြောက်ပိုင်း (ဂရိတ်ဗြိတိန်၊စကင်ဒီနေဗီးယားနှင့် အခြားနေရာများ အပါအဝင်)၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမနီ၊ အွန်တေးရီးယို၏ ကနေဒီးယန်း ပြည်နယ်များ၊ ဗြိတိသျှကိုလံဘီယာနှင့် ကွိဘက်နှင့် အာရှ၏အချို့အစိတ်အပိုင်းများ (အထူးသဖြင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်း၊တောင်ကိုရီးယား၊ထိုင်ဝမ်နှင့် မကာအို) အပါအဝင် နေရာအများအပြားတွင် လျော့ပါးလာလျက် ရှိသည်။
ခရစ်ယာန်သာသနာ၏ အဓိက ဂိုဏ်းခွဲများ
ခရစ်ယာန်သာသနာ၏ အဓိက အစိတ်အပိုင်း သုံးမျိုးမှာ ရိုမန်ကက်သလစ်အသင်းတော်၊ အော်သိုဒေါ့က်စ် အသင်းတော်နှင့် ပရိုတက်စတင့်အသင်းတော်တို့ ဖြစ်သည်။ ပရိုတက်စတင့် အသင်းတော်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် နှစ်ခြင်းခရစ်ယာန် အသင်းတော်ဟူ၍ ခေါ်ဆိုသည်။ ဤအမျိုးအစား သုံးခုထဲမှ တစ်ခုခုနှင့် မကိုက်ညီသော အခြား ခရစ်ယာန် အုပ်စုများရှိသည်။ နိုင်စင်းခရိဒ် (Nicene Creed) ကို “ရိုမန်ကက်သလစ်၊ အရှေ့ပိုင်း အော်သိုဒေါ့က်စ်၊ အင်္ဂလိကန် နှင့် အဓိက ပရိုတက်စတင့် အသင်းတော်များက ခိုင်လုံမှုရှိ၍ ယုံကြည်ထိုက်သည်ဟု လက်ခံထားသည်”။ ၎င်းတို့ကိုယ်ကို ၎င်းတို့ ခရစ်ယာန်ဟု ခေါ်ဆိုသော အုပ်စုများအကြား ခြားနားသော အယူဝါဒများနှင့် အလေ့အကျင့်များ ရှိသည်။ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အယူအဆများအရ အုပ်စုအများအပြားသည် ဤအမျိုးအစားခွဲခြားမှုစနစ်ကို ငြင်းပယ်သည်ဟု သုံးသပ်သော်လည်း ဤအုပ်စုများကို တစ်ခါတစ်ရံ ခရစ်ယာန်ဂိုဏ်းခွဲများအောက်တွင် သတ်မှတ်သည်။ အခြားကွဲပြားမှုမှာ အရှေ့ပိုင်း ခရစ်ယာန်သာသနာနှင့် အနောက်ပိုင်း ခရစ်ယာန်သာသနာအကြား အာရုံစိုက်စရာများ ရှိခြင်းဖြစ်သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင်း ပါရာချာပ် ( ဂိုဏ်းကြီးများမှ ခွဲထွက်) ဟူသော အသင်းတော်ငယ်လေးများလည်း ပေါ်ပေါက်ပြီး သာသနာ ပြန့်ပွားရေးကို ဆောင်ရွက်နေကြသည်။ ထိုအသင်းတော်လေးများသည် မည်သည့်ဂိုဏ်းဟု တိကျစွာ မရှိပေ။
ဗိုလ်သခင်ဆရာ
လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ပြည်တွင်းစစ်ရပ်စဲရေးအတွက် ဆရာကြီး သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း နာယကအဖြစ်ဆောင်ရွက်သော ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးကော်မတီ လုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ရင်း တစ်ဖက်မှလည်း စာရေးဆရာ၊ သတင်းစာဆရာ၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာ ဘဝတွင် ကျင်လည်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ စာရေးဆရာအသင်း၏ တက်ကြွသော အမှုဆောင်တစ်ဦးအဖြစ် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ နယူးဒေလီမြို့တွင် ကျင်းပသော အာရှစာရေးဆရာညီလာခံသို့ ဦးထွန်းဖေ (ဝန်ကြီးဟောင်း၊ ထွန်းနေ့စဉ် ဦးထွန်းဖေ) အပါအဝင် အခြားစာရေးဆရတို့နှင့် အတူ ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် တက်ရောက်ခဲ့သည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ရုပ်ရှင်မြို့တော် ဘုံဘေ (ယခု မွန်ဘိုင်း)တွင် လင်ကုန်ကူးမယ် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီး သွားရောက်ရိုက်ကူးစဉ် အိန္ဒိယနိုင်ငံ သမ္မတကြီး ဒေါက်တာရာဂျင်ဒရယ်ပရာဆတ်၊ ဝန်ကြီးချုပ် ပန်ဒစ်နေရူး အပါအဝင် အစိုးရအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်များ၊ ကမ္ဘာကျော် အိန္ဒိယရုပ်ရှင်မင်းသား၊ မင်းသမီးများ ဖြစ်ကြသော ရသ်ချ်ကပူး၊ နာဂစ်တို့နှင့် ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်ခဲ့သည်။
ဗိုလ်သခင်ဆရာသည် စာပေရေးသားခြင်းကို ငယ်စဉ်ကတည်းက ဝါသနာထုံခဲ့ပြီး ၎င်းဖြတ်သန်းရာ ခေတ်ထဲမှ အမြင်မတော်မှုများကို မထိတရိ ကလိတိတိ သရော်ရာတွင် အထူးကျွမ်းကျင်သည်။ ထိုစဉ်က ထွက်ရှိသော ရှုထောင့်ဂျာနယ်နှင့် ရွှေတူဂျာနယ်တို့တွင် တစ်ခန်းရပ်ပြဇာတ်များ၊ နေ့စဉ်မှတ်တမ်းများကို အပတ်စဉ် ရေးသားခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ရှုမဝ၊ မြဝတီမဂ္ဂဇင်းတို့၌ ဟာသကွက်စိပ်များ လစဉ်ရေးသားခဲ့သည်။ ဗိုလ်သခင်ဆရာကလောင် အမည်အပြင် ဆရာကျင်ခဲအမည်ဖြင့်လည်း ရေးသားသည်။ ဗိုလ်သခင်ဆရာ၏ ထင်ရှားသော လက်ရာများမှာ အဲ...ဟုတ်ပေါင်ယောင်လို့" လုံးချင်းဝတ္ထုရှည်၊ ဟာသကွက်စိတ်၊ ယောက်ျားနှင့်မိန်းမ၊ ဟာသအဘိဓာန်၊ ၂၀ ရာစုဇာတ်သဘင် စာအုပ်များ ဖြစ်သည်။ အဲ...ဟုတ်ပေါင်ယောင်လို့'သည် ကိုယ်တိုင်ကျင်လည်လှုပ်ရှားနေသော ရုပ်ရှင်လောက နောက်ခံ သရုပ်ဆောင်၊ ဒါရိုက်တာ၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာတို့နှင့် ပတ်သက်သည့် ဘဝသရုပ်ဖော် ဝတ္ထုဖြစ်သည်။ ထိုဝတ္ထုကို ကိုယ်တိုင် ဒါရိုက်တာလုပ်၍ ဘယ်ဆုတောင်းမလဲ ချစ်သူ အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ခဲ့သည်။ ဟာသအဘိဓာန်သည် အမေရိကန်ကြည်းတပ် လက်ရွေးစင် စာအုပ်ဖြစ်သည့် THESAURUS of HUMOUR မှ Mildred Meiers Jack Knapp တို့၏ စာများကို ဘာသာပြန်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ဗိုလ်သခင်ဆရာသည် ၂၀၁၅-ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၀-ရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ ဝိတိုရိယဆေးရုံ၌ ကွယ်လွန်သည်။ ဇနီးဒေါ်ညွန့်ညွန့်ဆွေနှင့် သားသမီး နှစ်ယောက် ကျန်ရစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
လတ်၊ ဦး
ဦးလတ် (၁၂၂၈ - ၁၂၈၃)
ပဉ္စမ သင်္ဂါယနာတင် ဘဝရှင် မင်းတုန်းမင်း တရာကြီးသည် ရတနာပုံ ရွှေထီး ရွှေနန်းကို သိမ်းမြန်း စိုးစံတော် မူပြီး သည့်နောက် ၁၄ နှစ် မြောက်ဖြစ်သော သက္ကရာဇ် ၁၂၂၈ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ ဘယဆေးတန်းရပ်၊ လမ်းအမှတ် ၂၁ ၌ ဦးလတ်ကို ဖွားမြင်သည်။ အဖမှာ ကျောက်ကုန်သည်နှင့် ငွေပန်းထိမ် ဆရာကြီး ဦးမြတ်စံ ဖြစ်၍ အမိမှာ ဒေါ်ထွေး ဖြစ်သည်။
ဦးမြတ်စံ - ဒေါ်ထွေး တို့တွင် သားသုံးယောက် ထွန်းကားသည့် အနက် ဦးလတ်မှာ ဒုတိယမြောက် သားဖြစ်၍ ငယ်ရွယ်စဉ် ကပင် မြန်မာ စာပေ ဗဟုသုတ တို့ကို များစွာ လိုက်စားသူ ဖြစ်ပေသည်။ ရှေးပညာရှိ ကဝိ သူမွန် တို့၏ ကဗျာ လင်္ကာ တို့ကိုလည်း နှုတ်တက် အာဂုံ ဆောင်လျက် ဘုရားဟော ဇာတ်တော်ကြီး များကို ဖတ်ရှုခြင်း၊ မြန်မာဝတ္ထု၊ နန်းတွင်းဇာတ်၊ ပြဇာတ် စသည် တို့ကို လေ့လာခြင်းဖြင့် အချိန်ကို ကုန်လွန် စေခဲ့သည်။
သို့ရာတွင် ဦးလတ်သည် မြန်မာစာ တခုတည်း ကိုသာ တဖက်သတ် ဖတ်ရှု လေ့လာသည် မဟုတ်သေး။ ထိုစဉ် အခါက အောက်မြန်မာပြည် တခုလုံးကို အင်္ဂလိပ်တို့ သိမ်းပိုက် စိုးမိုးပြီး ဖြစ်သည့် အပြင် အမိ အဖ လုပ်သူများ ကလည်း ခေတ်ကာလ အလျောက် မင်းမှုထမ်း အလုပ်ကို အထူး အားကျ ဂုဏ်ယူ လိုသောကြောင့် အင်္ဂလိပ် စာသင်ကျောင်းသို့ ပို့ဆောင် အပ်နှံ ကြသည့် အတိုင်း ဦးလတ်သည် အင်္ဂလိပ် စာပေ ကိုလည်း ထူးထူးချွန်ချွန်ပင် သင်ကြား ဆည်းပူး ခဲ့သူ တယောက် ဖြစ်လေသည်။
သို့နှင့် ဦးလတ် အရွယ် ရောက်၍ လူလား မြောက်သော အခါ မိဘ ရိုးရာ ဖြစ်သော ကုန်သည် အလုပ်တွင် စိတ်ဝင်စား လှသော်လည်း မိဘ တို့၏ အလိုသို့ လိုက်ကာ အင်္ဂလိပ် အစိုးရ၏ လက်အောက် ရာဇဝတ် ဌာနတွင် ဝင်ရောက် အမှုထမ်း ရသည်။
ဦးလတ်သည် မြန်မာ စာပေနှင့် အင်္ဂလိပ် စာပေတို့ တွင်သာ ထူးချွန်သည် မဟုတ်သေး။ အပြော အဟော ကောင်းခြင်း၊ အနေအထိုင် ကျစ်လျစ်ခြင်း၊ ပေါင်းသင်း ဆက်ဆံမှု၌ ရည်မွန်ခြင်း၊ ပေးအပ်သော တာဝန် ဝတ္ထရား များကို ကျေပွန်စွာ ထမ်းဆောင် နိုင်ခြင်း တို့ကြောင့် များမကြာ မြင့်မီပင် ရာဇဝတ် ဝန်ထောက် ရာထူးသို့ တိုးတက် ခန့်အပ်ခြင်း ခံရသည်။ ထို ရာဇဝတ် ဝန်ထောက် ရာထူးဖြင့်ပင် တောင်ငူမြို့၊ ရွှေဘိုမြို့၊ ကသာ မြို့များသို့ သွားရောက် အမှု ထမ်းရ၏။ စင်စစ် ဦးလတ်သည် ရာဇဝတ် ဝန်ထောက် ရာထူး အဆင့်ထက် ရာဇဝတ် ဝန်ကြီး ရာထူး အဆင့်သို့ တိုးတက် ချီးမြှင့်ခြင်း ခံထိုက်သူ တစ်ဦးပင် ဖြစ်ပေ၏။ သို့ရာတွင် ထိုစဉ်က မျက်နှာဖြူများ၏ ဝါဒမှာ အထက်တန်းစား ရာထူးကြီး များကို မိမိ မျက်နှာဖြူများ ကိုသာ ပေးအပ်ရန် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဦးလတ်သည် မြန်မာ လူမျိုးတို့ အဖို့ အမြင့်ဆုံး အတန်း ဖြစ်သော ထိုရာဇဝတ် ဝန်ထောက် ရာထူး အဆင့်နှင့်ပင် ကျေနပ် နှစ်သိမ့်၍ နေရသည်။
ဤသို့လျှင် ဦးလတ်သည် ကသာမြို့၌ ရာဇဝတ် ဝန်ထောက် အဖြစ်ခြင့် အမှုထမ်း နေခိုက် မရေမတွက် နိုင်လောက်သော သိရင်း ကျွမ်းရင်း မိတ်ရင်း ဆွေရင်း အများတွင် ဇာတ်ဆရာ ဦးရွှင်နှင့် ထိုဇတ်ဆရာ ဦးရွှင်၏ သမီး မစန်းကြည် တို့လည်း ပါဝင် ခဲ့ကြ၏။ စင်စစ် အားဖြင့်သော် ဦးလတ်သည် ဒွေးချိုး လေးချိုး တေးထပ် စသည့် ကဗျာ လင်္ကာ အရေးအသားတွင် ထူးချွန်သူ ဖြစ်သဖြင့်သာ ထိုကဲ့သို့သော သဘင်သည် များနှင့်ပင် ခင်မင် သိကျွမ်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပေသည်။ ထိုဇာတ်ဆရာ၊ ထိုမင်းသမီး တို့နှင့် ဦးလတ်တို့ ခင်မင် သိကျွမ်း ကြကြောင်းကို မစန်းကြည်အား ပိုးပန်း နေသော ကသာမြို့မှ အင်္ဂလိပ် အရာရှိကြီး တဦးက သိရှိသော အခါ ဦးလတ်အား အောင်သွယ် ခိုင်းလာ၏။ သို့ရာတွင် ပင်ကိုက ပင်လျှင် အမျိုးသားစိတ် ကိန်းဝပ်လျက် ဇာတိမာန် ပြင်းထန် လှပေသော ဦးလတ်သည် မြန်မာ အမျိုးသမီး တဦးကို တိုင်းတပါး လူမျိုး လက်သို့ မအပ်လို။ သို့နှင့် ငြင်းဆန် ရှောင်တိမ်း ခဲ့ရာမှ တစတစ ဦးလတ်နှင့် ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကြီး တို့သည် စိတ်ဝမ်း ကွဲပြား လာရကာ နောက်ဆုံး၌ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကြီး၏ ပယောဂနှင့် ဦးလတ်သည် ကသာ စီရင်စု ဗန်းမော် ဒေသသို့ ပြောင်းရွှေ့ခြင်း ခံရသည် အထိ ရောက်သွားသည်။
ထိုအခါ အကြောင်းရင်း အဖြစ်မှန်ကို သိကြသော မိတ်ဟောင်း ဆွေဟောင်းများက "ဦးလတ်တော့ မစန်းကြည် ခိုက်တာပဲ" ဟု ကရုဏာ ဒေါသခြင့် ပြောကြ ဆိုကြ၍ ဦးလတ်ထံ အားပေးစာများ ရေးသား ပေးပို့ ကြလေလျှင် ဦးလတ်၏ ပြန်စာများတွင် အောက်ပါ လေးချိုး ကလေးကို တွေ့ကြရ ကုန်၏။
"ပြည် တဝိုက်ကယ်က၊ 'ကြည်' ခိုက်တယ်လို့ ဆိုသူဆို၊ ၊ မှန်တိုင်းသာပ၊ 'ကြံသိုင်း'- မတ်ပဂေးတို့လို၊ တွေးကြထိုထို၊ ၊ 'ကြည်' အပျို၊ ကြည်ညိုလို့ ကျုပ် မပေး၊ ၊ ကြည်သူ၊ မကြည်ရတာကြောင့်၊ ငမှိုင်းမှာ စိုင်းကာွ့ွကရတယ်၊ တိုင်းဌာနဝေး။ ။ "
ထိုကဲ့သို့ အကြောင်းရင်း အဖြစ်မှန်ကို သိကြသော မိတ်ဟောင်း ဆွေဟောင်းများ အနက် ရေနံချောင်း မြို့ရှိ တွင်းရိုး တွင်းစား များလည်း ပါဝင် ကြလေသည်။ ထို့ကြောင့်လည်း ထိုတွင်းရိုး တွင်းစားများ၏ တိုက်တွန်း ဖိတ်ကြားချက် အရ ဦးလတ်သည် ပုလိပ် ဘက်မှ နုတ်ထွက်ကာ ရေနံချောင်းမြို့ အနီး ညောင်လှမြို့ ရှိ ဘီ-အို-စီ ကုမ္ပဏီ မန်နေဂျာလင်း (ဗ) (Mr. Lamb) ဆိုသူ့ ထံတွင် ဘာသာပြန် အရာရှိ အဖြစ် အေးချမ်းစွာ သွားရောက် လုပ်ကိုင် လေတော့သည်။
သို့နှင့် သက္ကရာဇ် ၁၂၈၃ ခုနှစ်သို့ တိုင်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ် နှစ်ဦးတွင် ရင်ညွန့် ဆီမှာ အောင့်တတ်သော ဝေဒနာ အခံကား ပြင်းထန် လာခဲ့သည်။ ကဆုန် လပြည့်နေ့သို့ မတိုင်ရောက်မီ တခုသော မွန်းလွဲ အချိန်တွင် မိမိ ရုံးခန်း အတွင်း အလုပ် လုပ်နေခိုက် ဦးလတ်သည် ရင်ညွန့် ဆီမှ အောင့်တက်လာ ပြန်ကာ အော့ရင်း အန်ရင်း ထိုးလဲ ရှာတော့သည်။ လုပ်ဖော် လုပ်ဖက်များက ချက်ချင်းပင် ဆေးရုံသို့ ပို့၍ ဆေးဝါး တိုက်ကျွေးပြီး အိမ်သို့ ခေါ်ဆောင် သွားကြ ပါ၏။ သို့ရာတွင် ဝေဒနာကား မသက်သာ။ ဦးလတ်သည် ထို့နေ့ ညတွင်ပင် မထသော လဲလျောင်းခြင်းဖြင့် လဲလျောင်း သွားရ ရှာတော့သည်။
ကဗျာများ စပ်ခြင်း၊ ဝတ္ထုများ ရေးခြင်း၊ အရွှန်း အသော စာဟော စာပြောများ ပြုလုပ်ခြင်း တို့မှ အပ ဦးလတ်သည် ဘိလိယက် ထိုးခြင်း၊ တရုတ် ကျင်ဖဲ ကစားခြင်း၊ ခြင်းလုံး ခတ်ခြင်း တို့ကိုလည်း ဝါသနာ ပါသေးသည်။ ဝါသနာ ပါရုံမျှ မက သာမန် ပုဂ္ဂိုလ်တို့ ထက်ပင် ထူးထူးချွန်ချွန် တတ်မြောက်သည် ဟုလည်း အဆို ရှိပါ၏။ ရေနံချောင်း - ညောင်လှတွင် နေရစဉ်က ဘိလိယက် မထိုးရ သောကြောင့် စိတ်ပျက်ကြောင်းနှင့် မိတ်ဆွေကြီး မော်ပီ ဆရာသိန်းထံ စာတစောင် ရေးဖူး၏။ ထိုအခါ ဆရာသိန်းကြီးက "ဘလီဇော်၊ ပြည်တော်နှင့်ကွာဝေး။ ။ လက်ဝဲတော် - သုန္ဒရလို၊ ခင်းကြုံရသေး" ဟု ပြန်ကြား လိုက်ကြောင်းဖြင့် အမှတ်အသား ရှိခဲ့သည်။
ဦးလတ်၏ စိတ်နေ သဘောထား၊ စာပေ အရေးအသား တို့နှင့် ပတ်သက်၍မူ သွေးသောက် ပုံနှိပ်တိုက်မှ အင်္ဂလိပ် သက္ကရာဇ် ၁၉၅၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ အတွင်း စာတစ်စောင် တဖွဲ့ အဖြစ် ရိုက်နှိပ် ထုတ်ဝေ လိုက်သော ဆရာကြီး၏ 'သုံးဘုံ' ဝတ္ထုလာ ဆရာဇော်ဂျီ (ဦးသိန်းဟန်) ၏ အမှာစာကို ကြည့်ရှုခြင်း အားဖြင့် ကွင်းကွင်းကွက်ကွက် သိသာ နိုင်ပေသည်။ ဆရာ ဇော်ဂျီက အောက်ပါ အတိုင်း ရေးမှာ ထားပါ၏။
"... ဦးလတ်သည် ... ... ဉာဏ်ကောင်းသည်။ အာဝဇ္ဇန်း ကောင်းသည်။ ရယ်မော ပျော်ရွှင် တတ်သည်။ သနား ချစ်ခင် တတ်သည်။ မြန်မာဇာတ်၊ ရုပ်သေး၊ တေးဂီတ ဝါသနာ ထုံသည်။ မြန်မာ စာပေ ကျမ်းဂန် တတ်ကွ္ဆမ်းသည်။ အင်္ဂလိပ် ဘာသာ လေ့လာသည်။ ခရီး နှံ့စပ်သည် ဟုလည်း ဆိုသည်။ ထိုအဆို နှစ်ရပ်၏ သဘောသကန် တို့သည် ဦးလတ်၏ စာများတွင် ရိပ်ပြန် ထင်ရှားလျက် ရှိလေသည်။"
ဦးလတ်၏ 'စာများ' အနက် ရှေးဦး ပထမ ရေးသားသော စာမှာ 'စပယ်ပင် ဝတ္ထု' ပင် ဖြစ်၏။ ထိုဝတ္ထုကို ဦးလတ်သည် အသက် ၄၅ နှစ်ခန့် အရွယ် ရေနံချောင်း - ညောင်လှသို့ ရောက်မှ ရေး၍ ပထမ ဦးဆုံး အကြိမ် သက္ကရာဇ် ၁၂၇၃ ခုနှစ် အကုန် ၊ ၁၂၇၄ ခုနှစ် အဆန်း လောက်တွင် ပုဇွန်တောင် 'ဇေယျပူရိန်' စာပုံနှိပ်တိုက်မှ ရိုက်နှိပ် ထုတ်ဝေသည်။ ထိုသို့ ရိုက်နှိပ် ထုတ်ဝေ ပြီးသည့်နောက် စာတအုပ်ကို မိတ်ရင်း ဆွေရင်း ဖြစ်သော မော်ပီ ဆရာသိန်းကြီး ထံသို့ ပို့ခဲ့၏။ ဝတ္ထုနှင့် ပတ်သက်၍လည်း ဆရာ သိန်းကြီး၏ အကြံဉာဏ်နှင့် ဝေဖန်ချက် ကိုပါ တောင်းခံ လိုက်ပေရာ ဆရာသိန်းကြီး က အောက်ပါ စာချိုးနှင့် အစ ချီသော စာချိုး - ငါးပုဒ်ကို ဦးလတ် ထံသို့ ပေးပို့ လိုက်သတည်း။
"စပယ်ပင်၊ နယ်စဉ်သူလှည့်လို့၊ လူကြည့်အောင်ပျိုး။ ။ ထိုက်ကြလျှင် ပန်ပစေလို့၊ ဉာဏ်ကဝေတကယ်ဆန်းလိုက်တယ်၊ နမ်းကြ မညှိုး။ ။" ဤစာချိုး ငါးပုဒ်သာမက မော်ပီ ဆရာသိန်းကြီးသည် 'စပယ်ပင်ဝတ္ထု ချီးမွမ်းခန်း' ဟု ဆိုအပ်သော အောက်ပါ တေးထပ်ကိုလည်း ရေးစပ်၍ ပေးလိုက်၏။ ဦးလတ် ကိုယ်တိုင်က အထူးနှစ်သက် သဘောကျသောကြောင့် မော်ပီ ဆရာသိန်းကြီးထံသို့ ချက်ချင်းပင် သူကောင်းဆင် ပုဆိုးတစ်ထည်ကို ဉာဏ်ပူဇော်ခအဖြစ် ပေးဖို့လိုက်သော ဟူ၏။
"'စပယ်ပင်' ဝတ္ထု - ဝတ္ထု၊ ရှုကြ - ရှုကြ အကုန် - အကုန်၊ နုလှ - နုလှ အစုံ အစုံငယ်၊ တပုံ - တပုံ အယဉ်သုံး၊ ၊ စဆုံး - စဆုံး ဖတ်ကြပါလျှင်၊ မှတ်စရာ - မှတ်စရာ သာ၍ - သာ၍ မဆုံး၊ ၊ သုတ - သုတ လိုရာရာကို၊ ချိုစွာ - ချိုစွာ စီစဉ်ကုံး၊ ၊ ကြည်လင် - ကြည်လင် အစဉ်သုံးဖို့၊ ရွှင်ပြုံး - ရွှင်ပြုံး ရှိဖို့ကို၊ ၊ ကုန်းဘောင် - ကုန်းဘောင် နာသိင်္ဃ၊ ပဝရ - ပဝရ ထွန်းပ၊ ပြည်ရွှေဘို၊ ၊ လွမ်းစရာ့ - လွမ်းစရာ့ ကြည်စေပိုအောင်၊ ရည်ဆို - ရည်ဆို ရာဝင်ချပ်လို့၊ စာဖတ် - စာဖတ် ထပ်ထပ် ပဒုံ၊ ကပ်ဦး ပေါ်သည့်ပုံ၊ ၊ ဖတ်ကြ - ဖတ်ကြ ဝစနာ့စုံသည်၊ အမတ ရွှေဘုံ ရောက်ကြောင်းပေပလေး။"
ဦးလတ် ထမဦးဆုံး အကြိမ် ရေးသား ထားသော ထို 'စပယ်ပင် ဝတ္ထု' နှင့်ပင် ဦးလတ်၏ အမည်မှာ ထင်ရှား လာခဲ့သည်။ နောက်ထပ်လည်း အကြိမ်ကြိမ် ပုံနှိပ်ရ သေး၏။ 'စပယ်ပင် ဝတ္ထု' ကို လူကြိုက်များ၍ လူသိများလာသည့် အလျောက်လည်း 'စပယ်'၊ 'ပျော်တော်ဆက် စပယ်'၊ 'ပျော်တော်ဆက် မောင်စပယ်' ဟူသော အမည်ဝှက်ကို ထို 'စပယ်ပင် ဝတ္ထု' အပြီးတွင်မှ ဦးလတ် ယူလိုက်ဟန် တူသည်။ 'ရွှေပြည်စိုး ဝတ္ထု' ကို ရေးသား ပုံနှိပ်သော အခါ၌မူ ထို 'စပယ်' ဟူသော အမည်ဝှက်ကို ဦးလတ် သုံးလျက် ရှိလေပြီ။
"ပွင့်စပယ် အသွင်လှသော်လည်း၊ တင့်အတယ် မဆင်ကြချင်လို့၊ ထင်ကရ ကဲ့ရဲ့ဆို။ ။ တဏှာမွေ့ရန်ဖို့၊ ကြာငွေ့ သီသီဆန်သတဲ့၊ ဝစီသံ ဤဟန် ထောက်ရလျှင်၊ ရတီမှန် ပြည်တန်ကျောက်ကို၊ ကောက်မိကြလို။ ။ ကာလတွင် မြင်အသိတွေမို့၊ စာပြလျှင် ဘဝင်ထိစေတော့၊ ဆင်သတိ မပြတ်လိုအောင်၊ စပ်ဆိုသည့် အသွား။ ။ ဉာဏ်လွှာငယ်စီ၊ ဒဏ္ဍာရီ တစောင် ထိုးသော်လဲ၊ နောင်ကျိုး တခါဆင်လိမ့်၊ ဆရာသွင်စပယ်ပန်းတို့ကို၊ လှမ်းလိုက်ကြလား။ ။"
'စပယ်ပင် ဝတ္ထု' ကို ရေးသား ထုတ်ဝေ ပြီးသည့်နောက် ၂ နှစ်ခန့် အကြာ သက္ကရာဇ် ၁၂၇၆ ခုနှစ် (အင်္ဂလိပ် သက္ကရာဇ် ၁၉၁၄ ခုနှစ်) တွင် ဦးလတ်၏ ဒုတိယမြောက် 'ရွှေပြည်စိုး ဝတ္ထု' ကို ရန်ကုန်မြို့၊ ဖယ်ရာလမ်း (ပန်းဆိုးတန်း) တိုက်နံပါတ် ၂၆၊ မြန်မာပြည် ဗုဒ္ဓဘာသာ သာသနာပြု စာပုံနှိပ်တိုက်မှ ရိုက်နှိပ် ထုတ်ဝေ ပြန်လေသည်။ တတိုင်း တပြည်လုံးက နှစ်ခြိုက် ကြပါ၏။ သို့နှင့် ခေတ်အလိုက် ခေတ်အကြိုက်ကို သိသော ကုန်သည်ကြီးများက 'ရွှေပြည်စိုး' အမည်ကို ယူကာ 'ရွှေပြည်စိုး' ငှက်တံဆိပ်ကို ရေစစ္စတြီ ပြုလုပ်၍ ပဒုမ္မာပိတ်များ၊ ဖိနပ်များ စသည် တို့ကိုပင် 'ရွှေပြည်စိုး' ငှက်တံဆိပ်ဖြင့် ခတ်နှိပ် ရောင်းချကြ ကုန်သည်။
'စပယ်ပင် ဝတ္ထု' နှင့် 'ရွှေပြည်စိုး ဝတ္ထု' များ ထွက်ပေါ်သည့် နောက်ပိုင်းတွင် မိတ်ဆွေ အများ၏ ထပ်မံ တောင်းပန် တိုက်တွန်းမှု ကြောင့်လည်း "သုံးဘုံ' ဝတ္ထုနှင့် 'တနန်းပျော် ရင်သွေးတော်' ဝတ္ထုတို့ကို တချိန်တည်း တပြိုင်တည်းပင် ရေးသား စီရင် ပြန်သေး၏။ တချိန်တည်း တပြိုင်တည်း တွင်ပင်လည်း 'သုံးဘုံ' ဝတ္ထုကို 'ပျော်တော်ဆက်' မဂ္ဂဇင်းတွင် ထည့်သွင်း၍၊ 'တနန်းပျော် ရင်သွေးတော်' ဝတ္ထုကို 'မြန်မာ့အလင်း' သတင်းစာတွင် ထည့်သွင်း ခဲ့လေသည်။ ထိုဝတ္ထု ၂ ပုဒ် အနက် 'တနန်းပျော် ရင်သွေးတော်' ဝတ္ထုမှာ ရေနံချောင်းမြို့ တွင်းကြီး မင်းစုရပ်မှ တွင်းရိုး တွင်းစားများ အကြောင်း အပြင် မြင်ကွန်း မင်းသား၏ အတွင်းရေးများ ကိုပါ နှိုက်နှိုက်ခွ္ဆတ်ခွ္ဆတ် ခက်ခက်ခဲခဲ ရှာဖွေ ရေးသား ထားသော ဝတ္ထု ဖြစ်ပေသည်။ သို့ရာတွင် မည်သည့် အကြောင်းကြောင့် ဟူ၍ မသိ။ ထို 'တနန်းပျော် ရင်သွေးတော်' ဝတ္ထုကို ဦးလတ်သည် ဆက်လက် ရေးသားခြင်း မပြုတော့ဘဲ တဝက်တပျက်နှင့် ရပ်ထား လိုက်လေရာ ထိုဝတ္ထုကို ဖတ်ကြရန် အရသာ အကြိမ်ကြိမ် အမျိုးမျိုး တိုက်တွန်းကြ ကုန်သည်။ ဦးလတ်ကလည်း အကြိမ်ကြိမ်ပင် အကြောင်း အမျိုးမျိုး ပြကာ ဆက်လက် ရေးသားခြင်း မပြုဘဲ နေလေသည်။ တနေ့သော် ဦးလတ်သည် မော်ပီ ဆရာသိန်းကြီး ထံသို့ စာတစောင် နှင့်အတူ ပိုးပုဆိုး တထည် လက်ဆောင် ပါးလိုက် ရ၏။ ထိုအခါ မော်ပီ ဆရာသိန်းကြီးက လက်ဆောင်ရ၍ ဝမ်းမြောက် ကျေးဇူးတင်ကြောင်း အပြင် 'တနန်းပျော် ရင်သွေးတော်' ဝတ္ထုကို ဆက်လက် ရေးသားပါရန် တိုက်တွန်းကြောင်း ဖြင့်လည်း စာတစောင် ပြန်လိုက်သည်။ ထို့ကြောင့် မော်ပီ ဆရာသိန်းကြီး ထံသို့ ဦးလတ်၏ ပြန်စာတွင် အောက်ပါ တေးထပ်ကို ရေးညှပ် လိုက်ပေ၏။ ထိုတေးထပ်ကား ဦးလတ် ရေးသမျှသော 'စာ' တို့တွင် နှောင်းဆုံးရေး ကဏ္ဍမှ 'စံပြ' ကဗျာ တပုဒ် အဖြစ် ပါဝင် ပေလိမ်မည် ဖြစ်သတည်း။
"'တနန်းပျော်' လှလှဖတ်စေဖို့၊ ပြသ ဇာတ်ရေးရာလ၊ တသတ်လေးခမျာမှာ၊ မအေးရာ အခွင့်။ ။ သိပဲနဲ့ ချစ်သဟာရယ်၊ ပြစ်ဆာယာ ဝေးကတင်နှင့်။ ။ 'ရင်သွေးတော်' သန့်မျက်ဖျော်ကို၊ ကန့်ကွက်တော်မူသဖြင့်။ ။ လန့်ချက်နော် မြူမသင့်တယ်လို့၊ မြူဆင့်ဆင့်ခွင့်ပန်။ ။ ဇာတ်လိုက်မယ် အခွင့်ပေးကာမှ၊ ဖင့်မနှေး ရေးမယ်လို့ကြံ။ ။ သို့အတွက် ခုလစ်ဟန်ကို၊ မှုပြစ်ဒဏ် ဘယ်မပေးပါနှင့်၊ အမယ်လေး ညု၍ပလီ၊ နုတဲ့ မော်ပီ။ ။ ဤဝတ္ထု ဂန္ဓမာဆီကို၊ ဒဏ္ဍာရီ ထင်စမ်းနှင့်လေး။ ။"
ဦးလတ်သည် ၁၈၉၁ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် ဒုတိယ ပုလိပ် မင်းကြီးရုံး၌ စာကူး စာရေး အဖြစ် အလုပ် ဝင်ခဲ့ပြီး တစ တစ ရာထူး တက်လာကာ ၁၆၊ ၇၊ ၁၉ဝ၈ တွင် ကသာ မြို့မ ရာဇဝတ် ဝန်ထောက် ရာထူး ခန့်အပ် ခံရကြောင်း၊ ၂၂၊ ၂၊ ၁၉ဝ၉ တွင် ပသာ စီရင်စု ဗန်းမောက်၌ တာဝန် ယူရကြောင်း၊ ၃၁၊ ၃၊ ၁၉ဝ၉ တွင် ရာထူး ချခံရပြီး၊ ၁၆၊ ၂၊ ၁၉ဝ၉ တွင် ရာထူးမှ ထုတ်ပယ် ခံရကြောင်း၊ အစိုးရ ဝန်ထမ်းဆိုင်ရာ 'မြန်မာနိုင်ငံ ပြန်တမ်း' တွင် တွေ့ရသည့် အတွက် ဦးလတ်သည် အမူထမ်းသက် စောစောကပင် ရာဇဝတ် ဝန်ထောက် အဖြစ် ရောက်သည် ဆိုသည်မှာ မမှန်ကြောင်း၊ ဦးလတ် နောက်ဆုံး ပြောင်းရွှေ့ရာ နေရာသည် ဗန်းမော် မဟုတ်ဘဲ ဗန်းမောက် ဖြစ်ကြောင်း၊ အလုပ်မှ နုတ်ထွက်ခြင်း မဟုတ်ဘဲ ထုတ်ပယ် ခံရခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ဆရာ တိုက်စိုးက မိန့်ဆို ထားသည်။ ၁၉၉၄ ခု အောက်တိုဘာ လထုတ် စာပေ ဂျာနယ် ၂/၂၁၊ စာ ၁၅၇ - ၁၆ဝ မှ တိုက်စိုး၏ 'အကြောင်းအချက် ရှာနည်း' ရှု။ (တည်းဖြတ်သူ)
ရည်ညွှန်းကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ရွှေတချောင်းကျွန်း (ခ) အောင်ချမ်းသာရွာ၊ မြောင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြောင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကောင်းဆင့်ရွာ၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်
ကောင်းဆင့်ရွာ (Kaungsint)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်၊ ရွာသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၅၆၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယင်းမာပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သူဌေးကုန်းရွာ၊ ထန်းပင်ကွေ့ (အရှေ့)
သူဌေးကုန်းရွာ၊ ထန်းပင်ကွေ့ (အရှေ့)
ချောနဲကုန်းရွာ
ချောနဲကုန်း
ဂေဟဗေဒ
သိပ္ပံနည်းကျ ဂေဟဗေဒသည် သက်ရှိတို့၏ အကြောင်းကို အပြည့်အစုံ လေ့လာသည်။ ဘက်တီးရီးယား သေးသေးကလေးမှ စ၍ ကမ္ဘာတစ်ခုလုံးကို လွှမ်းခြုံနေသည့် ဖြစ်ရပ်များ အထိ ဖြစ်သည်။ ဂေဟဗေဒ ပညာရှင်များသည် မျိုးနွယ်စုတို့ ကြားရှိ ရှုပ်ထွေးပြီး အမျိုးမျိုး အစားစား ကွဲပြားသော သားကောင်ဖမ်းခြင်း၊ ဝတ်မှုန်ကူးခြင်း (အလယ်ပုံ) အစရှိသည့် ဆက်နွယ်မှုများကို လေ့လာကြသည်။ သက်ရှိတို့၏ အမျိုးမျိုးအစားစား ကွဲပြားပုံကို ကျက်စားရာ ဒေသ အမျိုးမျိုး ပေါ်တွင် မူတည်၍ ခွဲခြမ်း စိတ်ဖြာကြသည်။ ကုန်းပေါ်ရှိ ဂေဟဗေဒ စနစ်မှ စ၍ ရေထဲရှိ ဂေဟဗေဒစနစ် အထိ အမျိုးမျိုး ကွဲပြားကြသည်။
ဂေဟဗေဒ (ဂရိဘာသာ oîkos, "ဂေဟာ"; -λογία, -logia, ဘာသာဗေဒ၊ အင်္ဂလိပ် - ecology) သည် သက်ရှိများ ဖြန့်ကျက်တည်ရှိပုံ၊ ဦးရေနှင့် သက်ရှိ အော်ဂင်နစ်ဆင်များနှင့် သဘာဝဝန်းကျင်အကြား မည်သို့ အပြန်အလှန် သက်ရောက်မှု ရှိသည်ကို လေ့လာသည့် သိပ္ပံပညာတရပ်ဖြစ်သည်။ သက်ရှိ အော်ဂင်နစ်ဆင်၏ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ရုပ်သတ္တိများ ပါဝင်သည်။ ယင်းသတ္တများတွင် အဇီဝအချက်များဖြစ်သည့် နေရောင်ခြည်၊ ရာသီဥတု၊ ဘူမိအနေအထားနှင့် ဇီဝအချက်များဖြစ်သည့် ယင်းသက်ရှိများနှင့်အတူ ကျက်စားနေထိုင်ကြသည့် အခြားသက်ရှိများ ပါဝင်သည်။
"Ecology" ဆိုသည့် ဝေါဟာရကို နှုတ်ပြောစကားအနေဖြင့် social ecology၊ deep ecology စသည်တို့တွင် ထည့်သွင်းသုံးနှုန်းကြသကဲ့သို့ သဘာဝဝန်းကျင် သို့မဟုတ် သဘာဝဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဝါဒ ဟူသောစကားလုံးများ၏ အဓိပ္ပာယ်တူ ဝေါဟာရအဖြစ် အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။
Ecology သို့မဟုတ် oekologie ဟူသော ဝေါဟာရကို ဂျာမန် ဇီဝဗေဒပညာရှင် Ernst Haeckel က ၁၈၆၆ ခုနှစ်တွင် တီထွင်ခဲ့ပြီး "အော်ဂင်နစ်ဆင်နှင့် ယင်းတို့၏ ပတ်ဝန်းကျင်အကြား ဆက်နွှယ်မှုအား လေ့လာသည့် သိပ္ပံပညာရပ်"ဟု အဓိပ္ပာယ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ Haeckel သည် ဤသဘောတရားကို အသေးစိတ် ဆက်လက် ပြုစုခဲ့ခြင်းမရှိပါ။ ပထမဦးဆုံးသော ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်ကို (တက္ကသိုလ်တွင် ပထမဦးဆုံးသော သင်တန်းနှင့်အတူ) ဒိန်းမတ် ရုက္ခဗေဒပညာရှင် Eugenius Warmingက ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းစောစောပိုင်း စာအုပ်ကြောင့်  Warming အား ဂေဟဗေဒပညာရပ်အား ထူထောင်ခဲ့သူဟု နောင်လာနောက်သားများက အသိအမှတ်ပြုကြသည်။
ရှာဖြူရိုးရွာ၊ သစ်ဖြူကွင်း
ရှာဖြူရိုးရွာ၊ သစ်ဖြူကွင်း
ဝ ပြည်နယ်သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ
လွန်ခဲ့သော အနှစ် (၂ဝ) ကာလ ၁၉၈၉ ခုနှစ်က "ဝ" ပြည်သူများ၏ ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်အခွင့်အရေးကို ပြန်လည်ရယူနိုင်ရန်နှင့် "ဝ" ပြည် ကို ပြန်လည်ဖော်ထုတ်နိုင်ရန် "ဝ" အမျိုးသား ခေါင်းဆောင်ကြီးများနှင့် "ဝ" အမျိုးသားတပ်မတော်တို့သည် ရဲရင့် ပြတ်သား သောစိတ်ဓာတ်ဖြင့် "ဝ" ပြည်နယ်သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ UWSPနှင့် ပြည်နယ်သွေးစည်းညီညွတ်ရေး တပ်မတော်UWSA တို့ကို စတင်ဖွဲ့စည်း ထူထောင်လာခဲ့ကြသည်။
သမိုင်းကြောင်း
ဝ ဒေသသည်ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့မြောက်ပိုင်း၌ ရှိပြီး တောင်တန်းထူထပ်သည့်အပြင် အင်္ဂလိပ်ကိုလိုနီခေတ်ကာလကပင် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာ မသက်ရောက်ခဲ့သည့် ဒေသဖြစ်သည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီး ကာလမှာလည်း ဝ ဒေသ သို့ ပြည်မအစိုးရ ဩဇာအာဏာသက်ရောက်မှု မရှိခဲ့ပေ။ ၁၉၅၀-နောက်ပိုင်း တရုတ်ပြည်မှ စစ်ရှုံးပြီး ဝင်ရောက်လာသည့် ကူမင်တန်တပ်များနှင့် နယ်ခံကာကွယ်ရေးတပ်များ၏ ဗိုလ်ကျမှုကို ခုခံတိုက်ခိုက်သည့် ဝ လယ်သမားသူပုန်အဖွဲ့များသည် ၁၉၆၆ ဝန်းကျင်မှစ၍  ဝဒေသတွင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။  ထိုလယ်သမား ပြောက်ကျားတပ်ဖွဲ့များတွင် ခွင်းမားဒေသမှ ပေါက်ယိုချမ်း၊ ပေါက်စမ်ပန်းတို့ ဦးစီးသည့် ပြောက်ကျားတပ်၊ အိုက်ချိန်ဒေသမှ အိုက်ခိန်း၊ အိုက်ခလုံးတို့ ဦးစီးသည့် ပြောက်ကျားတပ်၊ ပန်ဝိုင်ဒေသမှ ကျောက်ညီလိုင် ဦးစီးသည့် ပြောက်ကျားတပ်၊ ဟူစွမ်ဒေသမှ လူရှင်းကော့ ဦးစီးသည့် ပြောက်ကျားတပ်တို့မှာ ထင်ရှားသည်။
၁၉၆၈-ခုနှစ် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီတပ်ဖွဲများ အရှေ့မြောက် နယ်စပ်သို့ ဝင်ရောက်လာသည့် နောက်တွင် ဝ လယ်သမား ပြောက်ကျားတပ်ဖွဲ့များအား စည်းရုံးသိမ်းသွင်းခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဝ လယ်သမား ပြောက်ကျားခေါင်းဆောင်များမှ တဆင့် ဝလူထုအား စည်းရုံးသိမ်းသွင်း နိုင်ခဲ့ပြီး ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီထဲတွင် အင်အားကောင်းသော တိုက်ရည်ခိုက်ရည်ရှိသော ဝတပ်ဖွဲ့ ပေါ်ထွက်လာခဲ့ပြီး ဝဒေသအများစုကို လွတ်မြောက်စေနိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၉-ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇)ရက်နေ့တွင် ဝခေါင်းဆောင် ကျောက်ညီလိုင်နှင့် ပေါက်ယိုချမ်းတို့ ဦးစီးသည့် ဝတပ်ဖွဲ့သည် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီမှ ပုန်ကန်ခွဲထွက်ပြီး  UWSP/UWSA ဝ ပြည်နယ်သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ/ ဝ ပြည်နယ်သွေးစည်းညီညွတ်ရေး တပ်မတော်အဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် နဝတ အစိုးရနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ယူခဲ့ပြီး နဝတက ရှမ်းအထူးဒေသ ၂ အဖြစ်သတ်မှတ် ပေးခဲ့သည်။ လက်ရှိ UWSP/UWSA တပ်ဖွဲ့ အနေနှင့် ရပ်တည်ခဲ့သည်မှာ ၃၂-နှစ် ရှိခဲ့ပြီး၊ လယ်သမား ပြောက်ကျား သူပုန်၊ ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီကာလများကတည်းက တွက်လျင် ၅၅-နှစ်ခန့် လက်နက်ကိုင်သက်တမ်းရှိပြီဖြစ်သည်။
ခေါင်းဆောင်မှု
UWSP သည် ဝ ဒေသ၏ အဓိက ခေါင်းဆောင်မှုဖြစ်သည်။ UWSPအား အဓိက ခေါင်းဆောင်သည် ဗဟိုနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ အမြဲတမ်းကော်မတီ ဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် အဖွဲ့ဝင် (၈)ဦး ရှိသည်။
၎င်းအမြဲတမ်းကော်မတီ အောက်တွင် ဗဟိုကော်မတီဝင် ၁၈ ဦး၊ အရံ ဗဟိုကော်မတီဝင် ၂၁ ဦး ပါဝင်သည့် ဗဟိုကော်မတီ ရှိသည်။
နိုင်ငံရေးဌာန
UWSP အောက်တွင် ဝပြည်နယ်ပြည်သူ့အစိုးရနှင့် UWSA ကို ဖွဲ့စည်းထားရှိသည်။
လှိုင်းကျယ်
လှိုင်းကျယ်(Broadband)ဆိုသည်မှာ ဆက်သွယ်ရေးလှိုင်းများ လွှင့်ရာ သို့ ပို၍ ကြီးမားသည့် လှိုင်းဗြက် ကို အသုံးပြုသည့် စက်၊ ဆိုလိုရင်းမှာ ပုံမှန်အသုံးပြုနေသည့် လှိုင်း သို့ စက်ပစ္စည်းများတွင် ပို၍ကျယ်ဝန်းအောင် လုပ်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်(လှိုင်းကျယ်လျင် အသွားအလာလုပ်နိုင်သည့် အချက်အလက် ပမာဏ ပိုများလေဖြစ်)။
အခေါ်အဝေါ် "broad" သည် နေရာအများတွင် အသုံးပြုသည့် စကားလုံးဖြစ်သည်။ ရူပဗေဒမှ ဆင်းသက်လာသည့် စကားလုံးဖြစ်ပြီး၊ အသံပျံ့နှံ့ခြင်းဆိုင်ရာ နှင့် ရေဒီယို အင်ဂျီနီယာ စနစ် တို့တွင် အသုံးပြုကြသည့် wideband နှင့်လည်း ဆင်တူဖြစ်သည်။ သို့သော် ထို Broadband အခေါ်အဝေါ်သည် ၁၉၉၀ ခုနှစ်ပိုင်းများတွင် အင်တာနက် ချိတ်ဆက်မှု အမည်တစ်ခုဖြင့် ရောင်းချအသုံးပြုခြင်းများကြောင့် လူသိများလာသည်။
ဆက်လေ့လာရန်
နိုင်ငံများအလိုက်-
ကိုးကား
विस्तृत पट्टी
ပေါက်ကုန်းရွာ၊ မဲဇလီ
ပေါက်ကုန်းရွာ၊ မဲဇလီ
လက်ခုတ်ပင်ရွာ၊ တာပါတ် (အနောက်)
လက်ခုတ်ပင်ရွာ၊ တာပါတ် (အနောက်)
နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး
နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီးသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒများနှင့် သံတမန်ကိစ္စရပ်များကို ကိုင်တွယ်သည့် နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ အကြီးအမှူး ဝန်ကြီးဖြစ်သည်။ တရားဝင်အားဖြင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး (Union Minister for the Ministry of Foreign Affairs) ဟုအသုံးပြုသည်။ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့အတွင်း ထိပ်ပိုင်းတွင်တည်ရှိကာ နိုင်ငံရေးအရ အရေးပါသောရာထူးတစ်ခုဖြစ်သည်။ လက်ရှိဝန်ကြီးမှာ ဦးသန်းဆွေဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့် ကိုလိုနီခေတ်က တိုင်းပြည်၏ နိုင်ငံခြားရေးရာများကို မြန်မာနိုင်ငံ၏သဘောအလျောက် စီမံခွင့်ရပြီး နိုင်ငံခြားရေးရာဌာန စတင်တည်ထောင်သည့်နေ့ကို နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ နှစ်ပတ်လည်နေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ ထိုစဉ်ကဌာနအကြီးအကဲ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းကို ပထမဆုံးနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဟု သတ်မှတ်ထားသည်။
လက်ရှိအချိန်အထိ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး (၂၄)ဦးရှိသည်။ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်မှာ ၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဖြစ်လာပြီး ပထမဆုံးသော အမျိုးသမီးနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဖြစ်သည်။ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများသည် အရပ်သားများသာမက နိုင်ငံရေးအခြေအနေကြောင့် တပ်မတော်သားများကပါ ဝန်ကြီးများအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ဖူးသည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဝန်ကြီး
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး (Union Minister for the Ministry of International Cooperation) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားရေးနှင့် သက်ဆိုင်သော ဝန်ကြီး (၂)ဦးမှ တစ်ဦးဖြစ်သည်။၂၀၁၇ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီးကို ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် စတင်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။၎င်း၏တာဝန်မှာ တချို့သော နိုင်ငံခြားရေးရာကိစ္စများတွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးကိုယ်စား ဝန်ကြီးအဆင့်ဖြင့် တာဝန်ယူနိုင်ရန်ဖြစ်သည်။ လက်ရှိပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးမှာ ဦးကိုကိုလှိုင်ဖြစ်သည်။
စင်ပြိုင်ဝန်ကြီးများ
မြန်မာ့နိုင်ငံရေးတွင် ပြည်ပရောက် စင်ပြိုင်အစိုးရများရှိခဲ့ပြီး ထိုအစိုးရအဖွဲ့များတွင်လည်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများရှိခဲ့သည်။
ကိုးကား
* ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေး
တီးခူးရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်
တီးခူးရွာ (Teehku)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ ရီနွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၈၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရီနွဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၀၃၄ ဦး၊ မ ၈၆၀၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၆၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖယ်ခုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘက်ဒူလာကြေးညိုရုပ်ပွားတော်
ဘက်ဒူလာကြေးညိုရုပ်ပွားတော် သည် အနုရာဒပူရခေတ်ကာလက ပြုလုပ်ကိုးကွယ်ခဲ့သည့် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းရုပ်ပွားတော်ကို သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ဘက်ဒူလာမြို့တွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ ၎င်းကို အေဒီ ၆ ရာစုဝန်းကျင်က ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ကြေးညိုဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် အတွင်းဘက်အခေါင်းပါ ရုပ်ပွားတော်ဖြစ်သည်။ အမြင့်သည် ၅၄.၅ စင်တီမီတာ ရှိသည်။ ယခုအခါတွင် ကိုလံဘိုအမျိုးသားပြတိုက်တွင် ပြသထားသည်။
ရုပ်ပွားတော်
ရုပ်ပွားတော်၏ ပုံစံသည် ဗုဒ္ဓ ၏ ဝိရသန (Virasana ) ပုံစံဖြစ်ကာ လက်ယာဘက်လက်တော်သည် vitarka မုဒြာပုံစံ ဖြစ်သည်။ ရုပ်ပွားတော်သည် ဗုဒ္ဓသည် တရားဟောပြောနေဟန် ဖြစ်သည်။ လက်ဝဲဘက်လက်တော်သည် သင်္ကန်းကို ကိုင်တော်မူထားကာ ataka hasta မုဒြာပုံစံ ဖြစ်သည်။ အနုရာဒပူရခေတ်ကာလက ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များတွင် usnisha  ရုပ်ပွားတော်များကို အတန်အသင့် တွေ့ရတတ်သည်။ ဤရုပ်ပွားတော်ကို တွေ့ရှိခဲ့စဉ်က ရုပ်ပွားတော်သည် ပျက်စီးနေသည့် အခြေအနေ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ
ယင်းဒိုက်ကုန်းရွာ၊ သစ်ဖြူကွင်း
ယင်းဒိုက်ကုန်းရွာ၊ သစ်ဖြူကွင်း
ရင်းဆယ်ရွာ၊ ယင်းဆယ်
ရင်းဆယ်ရွာ၊ ယင်းဆယ်
တာဖောဒိုးရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
တာဖောဒိုးရွာ(Tarhpawdoe)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ ထီးဘောခီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၈၄၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျိုက်ကနာ
ကျိုက်ကနာ
ကုန်းတန်းကြီးရွာ၊ တာပါတ် (အနောက်)
ကုန်းတန်းကြီးရွာ၊ တာပါတ် (အနောက်)
မကောင်ထိန်ရော့ရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
မကောင်ထိန်ရော့ရွာ(Makawnghtingyawt)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ကွမ်ရှင်မာကျယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၆၂၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တရုတ်စုရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
တရုတ်စုရွာ (Tayokesu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ခေးအုံအွေ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၄၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခေးအုံအွေ့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၁၈ ဦး၊ မ ၆၉၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၁၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်နောင်ရွာ၊ ကတ်ဟီ
မန်နောင်ရွာ (Mannawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ ကတ်ဟီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၇၅၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာနှင့် ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေး ဦးစီးဌာန
သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာနှင့် ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေး ဦးစီးဌာန (Information Technology and Cyber Security Department) သည် ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ ဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။
သမိုင်း​ကြောင်းနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံ
၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၁၅) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပပြုလုပ်သော ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော် အစိုးရအဖွဲ့ အစည်းအဝေး အမှတ်စဉ် ( ၂/ ၂၀၁၅ ) အရ ဆက်သွယ်ရေးနှင့် အချက်အလက်နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန၊ ဝန်ကြီးရုံး၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာ အမှတ် (၉/၂၀၁၅) ဖြင့် သတင်း အချက်အလက် နည်းပညာနှင့် ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးဦးစီးဌာနကို ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁) ရက်နေ့မှ စတင်၍ တည်ထောင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာနှင့် ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေ ဦးစီးဌာန အနေဖြင့် ဌာနဆိုင်ရာ အသီးသီးမှ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ထား သည့် e-Government လုပ်ငန်းစဉ်များအား အကျိုးရှိရှိ ပေါင်းစပ် အသုံးပြုနိုင်ရေး၊ လုပ်ငန်းစဉ် အသစ်များအား လေ့လာ၍ စီမံကိန်း အသစ်များ ရေးဆွဲအကောင်အထည် ဖော်ဆောင်ရေး၊ သတင်း အချက်အလက် ဆက်သွယ်ရေး နည်းပညာ (ICT) စံနှုန်းများ သတ်မှတ်နိုင်ရေး၊ လိုအပ်သည့် ဥပဒေများ ပြဋ္ဌာန်းနိုင်ရေး၊ ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် ဥပဒေနှင့်အညီ သတင်းအချက်အလက် ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာနှင့် ဆိုက်ဘာ လုံခြုံရေး လုပ်ငန်းများ စနစ်တကျကြီးကြပ်၍ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်နိုင်ရေးနှင့် အဖွဲ့အစည်း၊ ဌာနဆိုင်ရာ အချင်းချင်းတို့အား ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ရေးတို့အတွက် ရည်ရွယ်၍ အောက်ဖော်ပြပါ ဌာနခွဲ(၆)ခုဖြင့် တည်ထောင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ရွာသာ (ရွာသာယာ)ရွာ၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်
ရွာသာ (ရွာသာယာ)ရွာ (Ywarthar(Ywartharyar))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်၊ ရွာသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၅၅၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယင်းမာပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပရိမ္မကျွန်းရွာ၊ မြောင်မြို့နယ်
ပရိမ္မကျွန်းရွာ (Pareinmakyun)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ မြောင်မြို့နယ်၊ ပရိမ္မကျွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၂၆၃ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြောင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တီနီးယားရွာ၊ မတူပီမြို့နယ်
တီနီးယားရွာ(Tinia)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ မတူပီမြို့နယ်၊ ရှာရှိကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၁၃၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှာရှိကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၅ ဦး၊ မ ၂၉၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၁၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတူပီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂမုန်းအိုင်ရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
ဂမုန်းအိုင်ရွာ (Gamoneaing)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ ဂမုန်းအိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၂၃၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဂမုန်းအိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၇ ဦး၊ မ ၈၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျေးကုလားမ
ကျေးကုလားမကို အိန္ဒိယနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရသည်။ ကုလားမကြက်တူရွေး၊ ကုလားမကျေးဟုလည်း ခေါ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကြက်တူရွေးများတွင် အသံအကျယ်ဆုံး အော်နိုင်သောအမျိုးဖြစ်၏။ ဦးခေါင်းမွဲခြောက်ပြီး အထီးရောအမပါ နုတ်ခမ်းမွေးပါပြီး အရွယ်ရောက်အထီးက အပေါ်နုတ်ခမ်း ပန်းရောင်ဖြစ်သည်။ အသံအကျယ်ဆုံး အော်နိုင်သော အမျိုးဖြစ်သည်။
ကျေးကုလားမ၏ရင်အုပ်မှာ အနီရောင် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ကျေးကုလားမကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် “အနီရောင်ရင်အုပ်ရှိသော အိန္ဒိယကြက်တူရွေး”ဟု ခေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ကျေးကုလားမဆိုသည်မှာ ၎င်း ကြက်တူရွေးမျိုးကို ခေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ကြက်တူရွေးအမကိုသာ ကျေးကုလားမဟု ခေါ်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ၎င်းကြက်တူ ရွေးမျိုး အဖိုရော အမကိုပါ ကျေးကုလားမဟု ခေါ်ခြင်း ဖြစ်လေသည်။ ငှက်မဦးခေါင်းသည် မွဲခြောက်၍ အပြာရောင်သော်လည်းကောင်း၊ အစိမ်းရောင်သော်လည်းကောင်း၊ ရောလျက်ရှိသည်။ ရင်အုပ်မှာ အနီရင့်ရောင် ပေါက်နေသည်။ ငှက်ကလေးများတွင် တစ်ကိုယ်လုံး စိမ်း၍ အညိုရောင်များလည်း ရောနှောနေတတ်သည်။ အဖိုသည် အမထက် အနည်းငယ် ပိုထွားသည်။
အထီးအမခွဲခြားခြင်း
အထီးများသည်နှုတ်သီးနီ၍ အမများသည် နှုတ်သီးမဲကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြက်တူရွေးများ
တာပါတ် (အနောက်)ရွာ၊ တာပါတ် (အနောက်)
တာပါတ် (အနောက်)ရွာ၊ တာပါတ် (အနောက်)
ပြားသားရွာ၊ နွားရုံတောင်
ပြားသားရွာ၊ နွားရုံတောင်
ကွမ်းမကျောင်းစုရွာ၊ အိုင်သပြု
ကွမ်းမကျောင်းစုရွာ၊ အိုင်သပြု
မာကျယ်ဂါးရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
မာကျယ်ဂါးရွာ(Markyeigar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ကွမ်ရှင်မာကျယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၆၂၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မလေးကြက်တူရွေး
မလေးကြက်တူရွေး၏ သိပ္ပံအမည်မှာ လော်ရီကူးလက်စ်ဂါဂူးလက်စ် ဖြစ်သည်။ သေးငယ်သောကြက်တူရွေးတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး တစ်ကိုယ်လုံးအစိမ်းရောင်ရှိသည်။ ကိုယ်အလျား ၁၃ စင်တီမီတာ (၅.၁ လက်မ) ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတောင်ပိုင်း တနင်္သာရီတိုင်း ထိုင်းနိုင်ငံတောင်ပိုင်း၊ မလေးရှားနိုင်ငံ၏ကျွန်းဆွယ်ဒေသ၊ စင်ကာပူနိုင်ငံ၊ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ စူမတ်တြားကျွန်း၊ ဂျာဗားကျွန်းနှင့် ဘော်နီယိုကျွန်းတို့တွင် တွေ့ရသည်။ ပန်းပွင့်များ၊ အဖူးများ၊ ခွံမာသီးများ၊ သစ်သီးများ၊ သစ်စေ့များကို စားသည်။
ကဏ္ဍ:ကြက်တူရွေးများ
မရမ်းချောင်ရွာ၊ တာပါတ် (အနောက်)
မရမ်းချောင်ရွာ၊ တာပါတ် (အနောက်)
တာဘောကော်ဒိုးရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
တာဘောကော်ဒိုးရွာ(Tarbawkawdoe)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ ထီးဘောခီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၈၃၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တီးတီရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်
တီးတီရွာ (Teete)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ ရီနွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၈၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရီနွဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၀၃၄ ဦး၊ မ ၈၆၀၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၆၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖယ်ခုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကပီလာ
ကပီလာ သည် ကြယ်စုတန်း အော်ရီဂါတွင် အတောက်ပဆုံး ကြယ်တစ်စင်းဖြစ်ပြီး ညဘက်ကောင်းကင်ယံတွင် ဆဌမမြောက် အတောက်ပဆုံးဖြစ်ကာ မြောက်ကမ္ဘာခြမ်းတွင် အာကျူးရပ် နှင့် ဗီးဂ ပြီးလျင် တတိယမြောက် အတောက်ပဆုံးကြယ်ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် သာမန်မျက်စိဖြင့်ကြည့်လျင် ကြယ်တစ်စင်းအဖြစ် မြင်ရသော်လည်း အမှန်တကယ်မှာမူ ကြယ်လေးစင်းပါဝင်သော ကြယ်စုံတွဲ နှစ်ခုဖြစ်သည်။ ပထမဆုံး ကြယ်တစ်စုံသည် type-G ကြယ်ဘီလူးများ ဖြစ်ကြပြီး စက်ဝိုင်းပုံပတ်လမ်းဖြင့် အချင်းချင်း ၀.၇၆ AU အကွာမှ ၁၀၄ ရက်လျင်တစ်ကြိမ်နှုန်းဖြင့် လှည့်ပတ်နေကြသည်။ ယင်းကြယ်များသည် နေထက် ၃ ဆခန့် ကြီးမားကြသည်။ ဒုတိယတစ်စုံမှာ ပထမတစ်စုံနှင့် ၁၀၀၀၀ AU အကွာတွင် တည်ရှိပြီး သေးငယ်သည့် ကြယ်ပုနီများဖြစ်သည်။ ကပီလာ ကြယ်စနစ်သည် နေမှ အလင်းနှစ် ၄၂.၈ သာကွာဝေးသည်။
ပြင်ပလင့်များ
ကဏ္ဍ:ကြယ်များ
သပွတ်ပင်ရွာ၊ တံတားဦးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တံတားဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၂၀၁၃ အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲဝင် မြန်မာနိုင်ငံအသင်း
မြန်မာနိုင်ငံအသင်းသည် ၂၀၁၃ အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲသို့ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ဤပွဲသည် (၂၇)ကြိမ်မြောက် ကျင်းပခြင်းဖြစ်ကာ ၂၀၁၃ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ (၁၁)ရက်နေ့မှ (၂၂)ရက်နေ့အထိ မြန်မာနိုင်ငံ၊ နေပြည်တော်မြို့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။
အိမ်ရှင်နိုင်ငံဖြစ်သည်နှင့်အညီ အားကစားနည်းအားလုံးတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံအသင်း၏ သမိုင်းတွင် ပြိုင်ပွဲဝင်အရေအတွက် အများဆုံး ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ရွှေတံဆိပ် (၈၆)ခု၊ ငွေတံဆိပ် (၆၂)ခု၊ ကြေးတံဆိပ် (၈၅)ခု၊ စုစုပေါင်းဆုတံဆိပ် (၂၃၃)ခု ရရှိကာ နိုင်ငံအလိုက် ဒုတိယရရှိခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် တားမြစ်ဆေးဆိုင်ရာများကြောင့် နောက်ပိုင်းတွင် ဆုတံဆိပ်များ ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခံရမှုများ ရှိခဲ့သည်။
ပန်းညိုရွာ၊ မြောင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြောင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၂၀၁၃ အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲဝင် မြန်မာနိုင်ငံအသင်း
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအသင်း၏ အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မှုများ
နောင်နရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အမြှောင်ကန်ရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
အမြှောင်ကန်ရွာ (Ahhmyaungkan)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ အမြှောင်ကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၉၉၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အမြှောင်ကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၀၀ ဦး၊ မ ၁၂၇၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၇၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှာတလိုင်းရွာ၊ မတူပီမြို့နယ်
ရှာတလိုင်းရွာ(Siatlai)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ မတူပီမြို့နယ်၊ ရှာတလိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၁၄၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှာတလိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၃ ဦး၊ မ ၄၄၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၀၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတူပီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေဝေကြော
ရေဝေကြော သို့မဟုတ် ရေဝေကုန်းတန်း ဆိုသည်မှာ မိုးရွာကျခြင်းမှ လည်းကောင်း ၊ နှင်းနှင့် ရေခဲတို့ အရည်ပျော်ကျရာမှ လည်းကောင်း ရရှိသော ရေများ မြေအနိမ့်ပိုင်း ဒေသရှိ အမှတ်တစ်ခုသို့ ပေါင်းဆုံ စီးဆင်းပြီး ထိုနေရာမှာ ရေဝေကြော၏ ထွက်ပေါက်နေရာပင် ဖြစ်ပြီး ပုံမှန်အားဖြင့် မြစ်၊ ကန်၊ ရေလှောင်ကန်၊ မြစ်ဝ၊စိမ့်မြေ၊ ပင်လယ် သို့မဟုတ် သမုဒ္ဒရာ စသော ရေထုများ ဖြစ်သည်။ ချောင်းလက်တက်မှ ချောင်းငယ်သို့ ပေါင်းဆုံပြီး ချောင်းငယ်မှ တစ်ဖန် မြစ်ကြီး၏ လက်တက် တစ်ခုဖြစ်သော မြစ်ငယ်တစ်ခု အတွင်းသို့ စီးဝင်ခြင်း ကဲ့သို့သော အခြေအနေမျိုးတွင် ပိုမိုကြီးမားပြီး (ပိုမိုနိမ့်သော) ရေဝေကြောများ ဆက်တိုက် ရှိနေတတ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် မစ်ဆူရီမြစ် နှင့် အိုဟိုင်းယိုးမြစ်တို့သည့် ၎င်းတို့၏ ရေဝေကြော အတွင်း ရှိနေသကဲ့သို့ မစ္စစ္စပီမြစ်၏ ရေဝေကြော အတွင်းတွင်လည်း တည်ရှိနေကြသည်။
သက္ကယ်ပုရွာ၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်
သက္ကယ်ပုရွာ (Thetkeipu)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်၊ ဇီးဖြူပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၆၃၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယင်းမာပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြန်မာ့အာမခံလုပ်ငန်း
မြန်မာ့အာမခံလုပ်ငန်းသည် နိုင်ငံပိုင် အာမခံအဖွဲ့အစည်းဖြစ်ပြီး စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်ကာ ၁၉၅၂ ခုနှစ်က စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ အသက်အာမခံလုပ်ငန်းကို စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ကာ နောင်အခါ အသက်နှင့် အထွေထွေအာမခံ နှစ်မျိုးလုံး လက်ခံဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ရုံးချုပ်တည်ရာမှာ အမှတ်- ၆၂၇/၆၃၅၊ ကုန်သည်လမ်း၊ ရန်ကုန်မြို့ဖြစ်ပြီး တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် တိုင်း၊ ခရိုင်၊ မြို့နယ် ၃၈-ခု၌ ရုံးခွဲများ ဖွင့်လှစ်ထားရှိသည်။
မြန်မာ့အာမခံတွင် ပမာဏကြီးမားသော အရံ ရန်ပုံငွေများ (အသက် အာမခံရန်ပုံငွေ ကျပ် သန်းပေါင်း ၈၂၂၂.၁၇၊ အထွေထွေ အာမခံရန်ပုံငွေ ကျပ် ၄၅ဝ၆၁.၃၅ သန်း၊ အထွေထွေ သီးသန့်ရန်ပုံငွေ ကျပ် ၂၂၆၁.၉၅ သန်း)နှင့် ကြီးမားသော တစ်ဆင့်အာမခံ အကာအကွယ်များ လည်းရှိသည်။ မီးနှင့်ရေကြောင်း အာမခံ ပိုလွန် ဆုံးရှုံးမှုစာချုပ်များ၊ စွမ်းအင်အာမခံ စာချုပ်များ၊ မော်တော်ကား စိတ်ကြိုက် တာဝန်ယူမှု စာချုပ်များလည်း အခိုင်အမာချုပ်ဆို ဆောင်ရွက်လျှက်ရှိသည်။ အဆိုပါ တစ်ဆင့် အာမခံစာချုပ်များကို ကမ္ဘာထိပ်တန်း တစ်ဆင့်အာမခံ ကုမ္ပဏီကြီးများနှင့် ချုပ်ဆိုဆောင်ရွက် ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ၂ဝ၁၁-၂ဝ၁၂ ဘဏ္ဍာရေးနှစ် အတွင်း လျော်ကြေး စုစုပေါင်း ကျပ် ၁၅၇၁.၆ဝ သန်း ပေးလျော်ခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း
မြန်မာနိုင်ငံတွင် အာမခံလုပ်ငန်းကို ၁၈၂၆ တွင် စတင်ခဲ့သည်။ ပထမ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာစစ်အပြီး ဥရောပတိုက်သားများ မြန်မာနိုင်ငံတွင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်လာကြရာ ထိုလုပ်ငန်းများအတွက် အာမခံအကာအကွယ်ပေးနိုင်ရန် နိုင်ငံခြားအာမခံကုမ္ပဏီများ မြန်မာနိုင်ငံတွင် စတင်ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ၁၈၉၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၀ ခုနှစ်ကာလအတွင်း အာမခံကုမ္ပဏီပေါင်း ၁၁၀ အထိ ရှိခဲ့ရာ ယင်းတို့ အထဲတွင် ၁၉၃၇ ခုနှစ်အတွင်း၌ ဆာဦးသွင်မှ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တည်ထောင်သော မြန်မာပြည်အမျိုးသားအာမခံကုမ္ပဏီ လီမိတက် (Burma National Insurance Co., Ltd.) နှင့် ဒေါက်တာဦးဆက်မှ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တည်ထောင်သော မြန်မာနိုင်ငံ (အစိုးရ တာဝန်ခံချုပ်) အာမခံကုမ္ပဏီလီမိတက်ဟူ၍ မြန်မာကုမ္ပဏီ ၂ ခုသာ ရှိခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ဖြစ်လာ၍ အာမခံလုပ်ငန်းများ ရပ်တန့်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၂ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၄ ရက်နေ့တွင် ခန့်အပ်သော ဒုတိယကြားဖြတ်အစိုးရသည် မြန်မာနိုင်ငံ စစ်ဘေးဥပါဒ် (အသက်၊ မတော်တဆထိခိုက်ခြင်းနှင့်ပစ္စည်း) အာမခံနည်းဥပဒေ များကို ၁၉၄၃ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် အတည်ပြုပြဋ္ဌာန်းပေးခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ(အစိုးရတာဝန်ခံချုပ်) အာမခံကုမ္ပဏီသည် အာမခံ လုပ်ငန်းများ ပြန်လည်စတင်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ဘားမားနေရှင်နယ်အာမခံကုမ္ပဏီ (Burma National Insurance Co.,) ကို ၁၉၅၁ အာမခံ ကုမ္ပဏီများကို နိုင်ငံပိုင်ပြုလုပ်ခြင်းအက်ဥပဒေအရ ပြည်သူပိုင်ပြုလုပ်၍ ၁၉၅၂ ခုနှစ် မတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုအာမခံစနစ်အဖွဲ့ (Union of Insurance Board) အဖြစ် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၇ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁ ရက်နေ့မှ စတင်၍ အထွေထွေအာမခံလုပ်ငန်းကို တိုက်ရိုက် လက်ခံဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် အသက်အာမခံလုပ်ငန်းကို အစိုးရမှတပါး အခြားသူများမလုပ်ရန် တားမြစ်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး အထွေထွေအာမခံလုပ်ငန်းကို ပြည်ထောင်စုအာမခံစနစ်အဖွဲ့ (Union of Insurance Board) တစ်ခုတည်းကသာ လုပ်ကိုင်ရန် အမိန့်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၉ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ဘဏ်များပူးပေါင်းရာ၌ တစ်ခုတည်းသော ဘဏ်အဖြစ် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ ပြည်သူ့ဘဏ်ကို ဖွဲ့စည်းရာတွင် ပြည်ထောင်စုအာမခံစနစ်အဖွဲ့သည် လည်း ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥပဒေအမှတ် (၁၀)ဖြင့် အာမခံလုပ်ငန်းဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်း၍ ယင်းဥပဒေအရ ၁၉၇၆ ခု၊ ဧပြီလ ၁ ရက်မှစ၍ မြန်မာ့အာမခံလုပ်ငန်းကော်ပိုရေးရှင်းဟု သီးခြားအဖွဲ့အစည်းဖြင့် ရပ်တည်ကာ အာမခံလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၈၉ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာ့အာမခံလုပ်ငန်းကော်ပိုရေးရှင်း ကို မြန်မာ့အာမခံ လုပ်ငန်းဟု ခေါ်တွင်ခဲ့သည်။
ကညင်တောရွာ၊ ကညင်တော
ကညင်တောရွာ၊ ကညင်တော
ဈေးတာလေးရွာ
ဈေးတာလေးရွာ၊ အိုင်သပြု
တာပါတ် (အရှေ့)ရွာ၊ တာပါတ် (အရှေ့)
တာပါတ် (အရှေ့)ရွာ၊ တာပါတ် (အရှေ့)
ကြံ့မဲ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြံ့မျိုးရင်းဝင်များ
ရိုးရာပုံပြင်
သက်ကြီးသူတို့က ပြောပြသမျှ ပုံပြင်၊ ဆိုပြသမျှ၊ ရွတ်ပြသမျှ ကဗျာ၊ ကပြသမျှ ကပုံကနည်းတို့ကို သက်ငယ်သူတို့က စိတ်တွင် မှတ်သားခဲ့ကြသည်။ အမျိုးအဆက်ဆက် အဆင့်ဆင့် ကမ်းခဲ့သဖြင့် ယခုတိုင် တည်ရှိနေသော ပုံပြင်၊ ကဗျာ၊ သီချင်း၊ အကများကြောင့် ရှေးခေတ်လူတို့၏ ထုံးစံဓလေ့၊ အတွေးအခေါ်၊ အယူအဆ၊ ယုံကြည်မှုတို့ကို ကျွန်ုပ်တို့ သိရှိနိုင်ခဲ့ကြသည်။
ရိုးရာပုံပြင်
သက်ကြီးစကား သက်ငယ်ကြားဟူသော ဆိုရိုးရှိသည့် အတိုင်း တိုင်းပြည်တစ်ခုတွင် အသက်အရွယ်ကြီးသူတို့က နောင်လာနောက်သား သက်ငယ်သူတို့အား မိမိတို့မိဘ ဘိုးဘွား များထံမှ ကြားဖူးသော ပုံပြင်များကို တစ်ဆင့်ပြောပြလေ့ ရှိကြ သည်။ ထိုပုံပြင်တို့တွင် နတ်သား၊ နတ်သမီးအကြောင်း၊ လူ အကြောင်း၊ တစ္ဆေအကြောင်း၊ တိရစ္ဆာန်အကြောင်း စသည်တို့ ဖော်ပြပါရှိသည်။ အချို့ပုံပြင်တို့မှာ ထိတ်လန့်ဖွယ် ဖြစ်သည်။ အချို့တို့မှာကား အံ့ဩဖွယ်ကောင်းသည်။ အချို့တို့မှာ စိတ်ကြည် နူးဖွယ်ရာ ဖြစ်သည်။ အချို့တို့မှာကား ရယ်ရွှင်ဖွယ်ရာ ဖြစ် သည်။ ထို့ပြင်ယင်းပုံပြင်များအားဖြင့် ရှေးခေတ်လူတို့၏ ထုံးစံ ဓလေ့၊ အတွေးအခေါ်၊ အယူအဆ၊ ယုံကြည်မှုတို့ကို သိရှိနိုင် လေသည်။ မိမိတို့ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ မြင်မြင်သမျှ အရာတို့ကို ပုံပြင်များဖြင့် ရှင်းလင်းဖော်ပြထားကြသည်။ ထိုပုံပြင်များကို မည်သူက စထွင်ခဲ့ကြကြောင်းကိုလည်းကောင်း၊ ပုံပြင် တစ်ခုခုသည် မည်သည့်တိုင်းပြည်တွင် စ၍ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ကြောင်းကိုလည်းကောင်း မသိနိုင်ချေ။ တိုင်းပြည်ချင်း ခြားသော်လည်း ပုံပြင်ချင်း ဆင် တူသည်လည်းရှိသည်။ ဓလေ့ထုံးစံချင်း ညီသည်လည်းရှိ၏။ တစ်တိုင်းပြည်မှ တစ်တိုင်းပြည်သို့ ကူးသန်းသွားလာသူ ခရီးသည်တို့က ရိုးရာပုံပြင်များကို ယူဆောင်လာကြသည်ဟု ယုံကြည်ရလေသည်။