cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ကောင်းမှုပင်
ကောင်းမှုပင် (Anisoptera scaphula) သည် သစ်ပင်ကြီးမျိုးဖြစ်၍ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ မလေးရှား၊ မြန်မာ၊ ထိုင်းနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရခိုင်တိုင်းတောင်ပိုင်း၊ ပဲခူးရိုးမနှင့် တနင်္သာရီတိုင်းရှိ အမြဲစိမ်း တောများ၌ ပေါက်သည်။ အမြင့်ပေ ၁၅ဝ ခန့်နှင့် လုံးပတ် ၁ဝ ပေမှ ၁၅ ပေခန့်အထိ ရှိတတ်သည်။ ပဲခူးရိုးမကဲ့သို့သော အချို့အရပ်ဒေသများ၌ သင်္ကတူ (သင်္ကန်းတူ)ပင်ကို ကောင်းမှုပင်ဟူ၍ မှားယွင်းခေါ်လေ့ရှိကြသည်။ ထားဝယ်နယ်တွင် ကဘန်ကောင်းမှုပင်ဟုခေါ်သော ကောင်းမှုပင်တစ်မျိုး ရှိသေးသည်။
ကောင်းမှုသားသည် ပေါ့၍ခိုင်ခံ့သော်လည်း တာရှည်မခံချေ။ သို့ဖြစ်၍ လက်ဖက်ခြောက်ကဲ့သို့ စားသုံးစရာပစ္စည်းများ ထည့်ရန် ပေါ့ပါးသော သေတ္တာများနှင့် ရိုးရိုးအိမ်အသုံးအဆောင်များ လုပ်ရန်လောက်သာ သင့်လျော်သည်။ သို့သော် မြန်မာနိုင်ငံ၌ လှေစပ်ရန်အတွက်လည်း ကောင်းမှုသားကို အသုံးများခဲ့ပေသည်။
ရှမ်းကုန်းရွာ
ရှမ်းကုန်းရွာ
ရေသွင်းစိုက်ပျိုးခြင်း
ရေသွင်းစိုက်ပျိုးခြင်း ဆိုသည်မှာ ရေလှောင်ထားသော နေရာတစ်ခုမှ ချောင်းငယ် မြောင်းငယ်တို့ဖြင့်၎င်း၊ အဝီစိတွင်းများမှ ရေစုပ်ယူ၍၎င်း လူတို့ ပြုပြင်ဖန်တီးကာ ကောက်ပဲသီးနှံ စိုက်ရာဒေသသို့ ရေပေးသွင်းခြင်းကို ခေါ်သည်။ ရေပေးသွင်းရာ၌ ရေမအိုင့်အောင် ရေလွှဲပေါက်ထားရလေသည်။ စိုက်ပျိုးပင်များအတွက် အလုံအလောက် မိုးရေရနိုင်သော ဒေသများတွင် ရေသွင်းပေးရန် မလိုချေ။ မိုးရေ လုံလောက်သည်တိုင်အောင် လိုသည့်အချိန်တွင် မိုးရေမရသော ဒေသများအတွက်လည်း စိုက်ပျိုးချိန် မိုးပါးချိန် မိုးပါးခိုက်တွင် ရေသွင်းပေးလျှင် ပို၍ အကျိုးရှိနိုင်လေသည်။
ရှေးနှစ်ပေါင်းများစွာကပင် မြေဩဇာထက်သန်ပါလျက် ရေလိုနေသဖြင့် အသုံးမဝင်ဖြစ်နေရသော မိုးပါး ရေရှားရပ်ဝန်းများရှိ မြေလပ်များကို စိုက်ပျိုးနိုင်ရန် လူတို့ကြံစည်အားထုတ်ခဲ့ကြသည်ကို ကမ္ဘာ့သမိုင်းစဉ်တွင် အထင်အရှားတွေ့ရပေသည်။ အီဂျစ်လူမျိုးတို့သည် ယနေ့တိုင် နွေရာသီတွင် နိုင်းမြစ်ထဲမှ ရေကို မောင်းတက်ဖြင့် ငင်ယူကာ အနီးအနားရှိ စိုက်ခင်းများသို့ ပို့ဆောင်စိုက်ပျိုးကြ၏။ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ဂါလန် ၃ဝ ဝင် သားရေအိတ်ကြီးများဖြင့် ရေတွင်းများမှ ရေကို ကျွဲနွားများ အကူအညီနှင့် ဆွဲငင်ယူပြီးလျှင် မြောင်းများမှတစ်ဆင့် စိုက်ပျိုးရာ လယ်ကွက်သို့ ရေသွင်းလေ့ရှိကြသည်။ ထိုအတူပင် အဆီးရီးယား၊ ဗက်ဗီလုံးနီးယား၊ တရုတ် စသောနိုင်ငံများတွင်လည်း မိုးပါးရေရှား ရပ်ဝန်းများ၌ ရေသွင်းစိုက်ပျိုး ခဲ့ကြလေသည်။
ခေတ်သစ်တွင်လည်း နိုင်ငံအသီးသီးမှ အစိုးရတို့သည် ငွေအမြောက်အမြား အကုန်ခံလျက် ကန်၊ ဆည်၊ တူးမြောင်း ပြုပြင်ခြင်း၊ အသစ်တူးဖော်ခြင်း စသည်တို့ဖြင့် စိုက်ပျိုးရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရန် ကူညီအားပေးကြလေသည်။ ယင်းသို့ဖြင့် ၁၈၉၄ ခုနှစ်တွင် အာဖရိကတိုက်ရှိ နိုင်းမြစ်ကို ဖြတ်ဆောက်ထားသော အက်ဆူဝမ် ဆည်တမံကြီးဖြင့် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ စိုက်ပျိုးရာဒေသများသို့ နွေအခါတွင် ရေလုံလောက် အောင် ပေးစွမ်းနိုင်ခဲ့လေသည်။ ထိုတမံကြီးသည် ၁ ၁/၄ မိုင်မျှပင် ရှည်ပေသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဣန္ဒုမြစ်ဝှမ်း၌ တည်ဆောက်ထားသော လွိုက်ဆည်တမံကြီးကလည်း လယ်မြေဧက ရှစ်ကုဋေ ၅ဝ ခန့်ရှိလေသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံတွင် မျက်နှာဖြူများ ဥရောပတိုက်မှ မရောက်မီကပင် နယူးမက္ကဆီကိုနှင့် အယ်ရီဇိုးနားပြည်နယ်များရှိ တိုင်းရင်းသားပွက်ဗလို လူမျိုးတို့သည် ဆည်မြောင်းဖောက်လုပ်ရေသွယ်ခြင်းကို တတ်မြောက်ပြီး ဖြစ်၏။
စပိန်လူမျိုးတို့ ရောက်လာသောအခါ တမံတုတ်နည်း၊ ရေလှောင်နည်းများ ထပ်မံသင်ကြားပေးခြင်းဖြင့် လယ်ရေသွင်းလုပ်ငန်း တိုးတက်လာခဲ့၏။ ရှေးရေလွှဲချောင်းမြောင်းများကို ယနေ့တိုင် သုံးနေကြသည့်ပြင်၊ ကော်လိုရားဒိုးမြစ်၌ ဆောက်လုပ်ထားသော ဗိုလဒါတမံကြီးကဲ့သို့ ခေတ်မီရေသွင်း ဆည် တမံ အများလည်း ရှိလေသည်။
ဆန်စပါးကဲ့သို့သော သီးနှံပင်များစိုက်သော လယ်မြေများသို့ ရေအပြည့်သွင်းရသော်လည်း သစ်သီးဝလံ စိုက်ပျိုးသော ခြံဥယျာဉ်များသို့မူ အပင်ပတ်လည် ရေသွယ်မြောင်းငယ်များ အနှံ့အစပ် တူးဖော်ရေသွင်းပေးရ လေသည်။ အချို့သော အနောက်နိုင်ငံများတွင် သတ္တုပိုက်လုံး၊ အုပ်ကြွပ်ပိုက်လုံးများကို သုံး၍ မြေအောက်မှ လိုရာအရပ်သို့ ရေသွင်းစိုက်ပျိုးကြ၏။ ရေမရသောနေရာသို့ ရေသွင်းစိုက်ပျိုးခြင်းထက် ရေလွှမ်းနေသော မြေနိမ့်ချိုင့်ဝှမ်း စိမ့်မြေတို့ကို ရေကာတာ၊ ရေလွှဲ ရေထုတ်မြောင်းများတူး၍ ပြုပြင်အသုံးချ စိုက်ပျိုးခြင်းက ပို၍ စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းသည်။ မြေလပ်နည်းပါးသော အနောက်နိုင်ငံများတွင် စိုက်ပျိုးရန် မြေယာသစ်ရဖို့အတွက် စိမ့်မြေ၊ ပင်လယ်ကမ်းခြေ ရေတိမ်ပိုင်း၊ အင်းတိမ်၊ အိုင်တိမ်တို့ကို ရေလွှဲရေထုတ်မြောင်းများ၊ ရေစုပ်ပိုက် လုံးများ အသုံးပြု၍ ခန်းခြောက်သွားအောင် လုပ်ယူရသည်။
ရှေးနှစ်ပေါင်းများစွာကပင် စိုက်ခင်းသစ် ဖန်တီးရာ၌ နာမည်ကျော်ခဲ့သော ဒတ်ချလူမျိုးတို့သည် ၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ်မှစ၍ ၁၈ မိုင်ရှည်သော ဆည်တမံကြီးဖြင့် မိမိတို့ နယ်သာလန်နိုင်ငံရှိ ဇိုင်ဒါဇီးခေါ် ပြည်တွင်း ပင်လယ်တိမ်ကို စိုက်ခင်းသစ်ဖြစ်အောင် အနှစ်သုံးဆယ်ကျော် ကြိုးစားကာ ဖန်တီးနိုင်ခဲ့လေသည်။ လေ ရဟတ် ၃ဝဝဝ ခန့်ရှိသဖြင့် လေရဟတ်နိုင်ငံဟုခေါ်ရခြင်းမှာလည်း မြေနိမ့်တွင် ဝပ်နေသည့်ရေကို ရေထုတ်မြောင်းသို့ ပို့ဆောင်ရာ၌ လေရဟတ်ကြီးများကို အသုံးချသောကြောင့် ဖြစ်လေသည်။
အင်္ဂလန်နိုင်ငံ အင်္ဂလီယာနယ်မှ ရှေးကမဖြတ်သန်းနိုင်သော နွံတောကြီး ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း အနှစ်တစ်ရာအတွင်း တစ်စတစ်စ ပြုပြင်ခဲ့သဖြင့် ယခု အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၌ မြေဩဇာအထက်သန်ဆုံးနယ် ဖြစ်နေလေပြီ။
ရေသွင်းခြင်းလုပ်ငန်းတွင် လူတို့ အသင့်အတင့် အောင်မြင်ခဲ့သော်လည်း လုံးဝ အောင်မြင်သည်ကား မဟုတ်ပေ။ ပုံစံအားဖြင့် သဲကန္တာရတွင်းရှိ စမ်းရေ ပေါ်ထွက်ရာအရပ်ဖြစ်သော အိုအေဆစ်တွင် အသီးအနှံ ဖြစ်ထွန်းပေါက်ရောက်သည်ကို ထောက်၍ ရေရလျှင် မည်သည့်သဲကန္တရမဆို အသုံးဝင်အောင် ပြုပြင်နိုင်ကြောင်း ထင်ရှားလှပေသည်။ သို့သော်လည်း အပြောကျယ်သော ဆဟားရားသဲကန္တာရကြီးကို အသုံးချနိုင်ရန်မူ လူတို့သည် စီမံကိန်းအမျိုးမျိုးဆွဲ၍ ကြံဆနေကြဆဲဖြစ်လေသည်။
ပြည်ထောင်စုအစိုးရ မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရ ဆည်မြောင်းဌာနသည် ရေသွင်းလုပ်ငန်းများကိုသာမက ရေလွှမ်းမိုးခြင်းမှ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေး လုပ်ငန်းများကိုလည်း တာဝန်ယူထားရလေသည်။ ထို့ပြင် ကူးသန်းသွားလာရေးအတွက် တူးဖောက်ခဲ့သော တွံတေးတူးမြောင်းနှင့် ပဲခူး-စစ်တောင်းတူးမြောင်း များကိုလည်း တာဝန်ယူခဲ့ရသည်တွင် ရေကြောင်းသွားလာရေးမှာဌာန၏ တာဝန်တစ်ခု ဖြစ်လာ၏။ သို့ဖြစ်၍ သဘာဝအခြေအနေများနှင့် တိုင်းပြည်သွင်ပြင်နေထားများအရ ဆည်မြောင်းဌာန၏ လုပ်ငန်းမှာ အထက်မြန်မာပြည်တွင် ရေသွင်းပေးခြင်းဖြစ်၍၊ အောက်မြန်မာပြည်တွင်မူ ရေကြောင်းသွားလာရေးနှင့် တမံတာရိုးများ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်း ဟူ၍ နှစ်မျိုးနှစ်စား ကွဲပြားနေပေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံရှိ အချို့သော ဆည်မြောင်းများမှာ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၉ဝဝ ကျော်လောက်ကပင် တည်ရှိခဲ့ကြ၏။ ပုဂံပြည် အနော်ရထာမင်းစောလက်ထက်တွင် မိတ္ထီလာခရိုင်၊ကျောက်ဆည်ခရိုင်တို့၌ ဆည်မြောင်းကန်ချောင်းများ ပြုစုတူးလုပ်ခြင်းဖြင့် နိုင်ငံတော် စည်ပင်သာယာအောင် စီမံဆောင်ရွက်ခဲ့ပုံများကို နိုင်ငံသမိုင်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။
ရွှေဘိုခရိုင်တွင် ရေသွင်းတူးမြောင်းများ အများဆုံးရှိ၏။ ရွှေဘိုမြို့မြောက်ဘက် ၂၆ မိုင်အကွာရှိ ကဘိုရွာတွင် မူးမြစ်မှ ရေများကို ရွှေဘိုတူးမြောင်းနှင့် ရေဦးတူးမြောင်းသို့ ရေသွင်းပေးသည့် ဆည်တော်ကြီး ရှိလေသည်။ (ကဘိုရေလွှဲဆည်--လည်း ရှု။) ယင်းသည့် တူးမြောင်းနှစ်ခုအား ရေအလို့ငှာ ကိုးစား အားထားရသည့် လယ်မြေပေါင်းမှာ ဧကသုံးသိန်း သုံးသောင်း ခန့်မျှ ဖြစ်၏။ ရှေးခေတ် မြန်မာ့လက်ရာဖြစ်ခဲ့သည့် မူးတူး မြောင်းဟောင်းမှာ ယခင်က ကဘိုဆည်တော်ကြီးအထက် ၂၆ မိုင်အကွာ ကင်းရွာတွင် မူးမြစ်မှရေကို လွှဲယူလျက် တောင် ဘက်သို့ ထိုးဆင်းပြီးလျှင် ရွှေဘိုအနီး မဟာနန္ဒာကန်၌ အဆုံး သတ်လေသည်။
အထက်မြန်မာပြည်ကို အင်္ဂလိပ်တို့ သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ပထမဆုံး တူးဖော်သည့် တူးမြောင်းမှာ မန္တလေးတူးမြောင်း ဖြစ်၏။ ချောင်းမကြီးမှ ရေများကို ထိုတူးမြောင်းတွင်းသို့ ပေးသွင်းရန်အတွက် ဆည်တော်ကြီးကို မန္တလေးအရှေ့မြောက် မိုင် ၃ဝ အကွာရှိ ဆည်တော်၌ ထားရှိ၏။ ထိုတူးမြောင်းသည် ၄၂ မိုင် ရှည်လျား၍ ဧကပေါင်း ရှစ်သောင်းခန့်မျှရှိသော လယ်ယာများကို ရေသွင်းဖြန့်ဖြူးပေးလေသည်။ ရှေးခေတ် ဟောင်း တူးမြောင်းဖြစ်သော ရွှေတစ်ချောင်းတူးမြောင်းသည် မန္တလေးတူးမြောင်းမှ ရေလွှဲယူ၏။ ယင်းကို အားထားနေရသော ဆည်ရေသောက် လယ်ယာများမှာ ဧကတစ်သောင်းငါးထောင်မျှ ရှိ၏။ ထို့ပြင် ထုံးဖိုဆည်တော် တူးမြောင်းနှင့် တောင်ကန် ရေကန်တို့ကလည်း ဧကငါးထောင်ခန့်ကို ရေသွင်းပေးသေး၏။ ကျောက်ဆည်ခရိုင်ရှိ ဆည်မြောင်းများမှာ ခရစ်နှစ် ၁ဝဝဝ ပြည့်ခန့်တွင် ရှေးမြန်မာမင်းများ တူးဖော်ခဲ့သည့် ဆည်မြောင်း များ ဖြစ်၍ ယခုအခါ များစွာသော ဆည်မြောင်းတို့ကို ခေတ်မီ စံနစ်အားဖြင့် ပြုပြင်စီမံထားပြီး ဖြစ်သည်။ ယင်းသည့် ဆည်မြောင်းများကို ရေသွင်းဖြည့်တင်းပေးရန် မြောက်ဘက်၌ ဇော်ဂျီ မြစ်ရှိ၍၊ တောင်ဘက်၌ ပန်းလောင်မြစ်ရှိသည်။ ထိုမြစ်နှစ်သွယ် သည် ကွန်ချာဖြန့်ထားသကဲ့သို့သော မြောင်းမတော်၊ မြောင်း လက်တံ မြောက်မြားစွာတို့ကို ရေဖြည့်တင်းပေးလေသည်။ ယင်းတို့ကို အမှီသဟဲပြုနေရသော လယ်ယာများမှာ ဧကပေါင်း ၁၇၆ဝဝဝ ခန့်မျှ ရှိ၏။
မိတ္ထီလာခရိုင်ရှိ အင်းရင်တူးမြောင်းနှင့် ဝမ်းတွင်း ဆည် မြောင်းများသည် လယ်ယာဧကပေါင်း ၈ဝဝဝ ခန့်ကို ရေသွင်း ပေးသည်။ မင်းဘူးခရိုင်၌ ရေသွင်းတူးမြောင်းများကို စလင်းတူး မြောင်းစု၊ မုံးတူးမြောင်းစုနှင့် မန်းတူးမြောင်းစုဟူ၍ သုံးစုခွဲထားသည်။ စလင်းတူးမြောင်းများကို ၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင် ဖောက်လုပ် ပြီးစီးခဲ့၍ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မဖြစ်မီ နောက်ဆုံးတူးဖော်ခဲ့သော တူးမြောင်းများဟု ဆိုရပေမည်။ ဧကပေါင်း ၂၃ဝဝဝ ခန့်ကို ရေသွင်းပေး၏။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကန်များမှ ရေပေးသွင်းခြင်းများလည်း ရှိသေး၏။ အဓိကရေကန်မှာ မိတ္ထီလာကန်ဖြစ်၍ မိတ္ထီလာ ခရိုင်၌ပင်ရှိသော ညောင်ရမ်းမင်းလှကန်သည်လည်း ထင်ရှား သည့်အပြင် အခြားရေလှောင်ကန်ငယ် လေးများလည်း နိုင်ငံ တွင်း အနှံ့အပြား တွေ့ရလေသည်။ မိတ္ထီလာကန်ကြီးကို မှီခို အားထားရသည့်ပြင် ဧကပေါင်းလေးသောင်းခန့်သော လယ်ယာ တို့သည် ဤကန်ရေကို မှီနေရ၏။ ညောင်ရမ်းမင်းလှကန်သည် လယ်ယာဧကပေါင်း နှစ်သောင်းငါးထောင်ခန့်မျှကို ရေပေးသွင်း ၏။
မြေယာတိုးချဲ့ စိုက်ပျိုးသည်နှင့်အမျှ မိုးရေကြီးခြင်း၊ မိုးနှောင်းခေါင်ခြင်း စသည်တို့ကြောင့် ပျက်စီးရသည့် ဧရိယာ သည်လည်း တိုးတက်နေရာ တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးသည့် မြေယာများ တွင် စိတ်ချရအောင် မုတ်သုန်ရာသီဖြင့် မိုးမှန်မှန် ရွာသည့် နေရာများတွင် ရေကြီးမူနှင့် ဆားငန်ရေတက်မှုတို့ကို ကာကွယ် ရန် ရေနုတ်မြောင်းများ၊ တာတမံများနှင့် မိုးခေါင်ရေးရှားဒေသ များတွင် ရေရရှိရန် ဆည်မြောင်းများ၊ ရေလှောင်ကန်များ၊ ရေတွင်းများကို တိုးချဲ့တည်ဆောက်လျက် ရှိသည်။ ယင်းတို့အနက် ထင်ရှားသော ဆည်မြောင်းတာတမံ လုပ်ငန်းများမှာ-မုန်တိုင်ရေလှောင်ကန်၊ ကြက်မောက်တောင် စီမံကိန်း၊ ဝါရှောင်စီမံကိန်း၊ ကဘော်ချိုင့်ဝှမ်းဆည်မြောင်း တာတမံစီမံကိန်း၊ မိုးခေါင်ရေရှားဒေသ ဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်း၊ မူးမြစ်ဝှမ်းစီမံကိန်း၊ စစ်တောင်းမြစ်ဝှမ်း စီမံကိန်း၊ နဝင်း ဆည်မြောင်းတာတမံ စီမံကိန်း စသည်တို့ ဖြစ်လေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး
ဘဉာဏ် (ပန်းချီဆရာ)
ပန်းချီဆရာကြီး ဦးဘဉာဏ်ကို ၁၈၉၇ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၃ရက်‌နေ့တွင် အဖ ဦးဘအို အမိ ‌ဒေါ်ညိုတို့မှ ပန်းတနော်မြို့တွင် ‌မွေးဖွားခဲ့သည်။ မြန်မာအနုပညာရှင် ဦးဘိုး‌မောင်ထံမှ ပန်းချီပညာ ကို အသက် ၁၄ နှစ်အရွယ်မှစ၍ ‌လေးနှစ်တိုင် ‌အောင် သင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၁၅ ခုနှစ်တွင် ‌မော်လမြိုင်မြို့ရှိ ‌နော်မန်‌ကျောင်း၌ ပန်းချီပညာကို ဆက် လက်သင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ လန်ဒန်မြို့ရှိ Royal College of Art ၌ ပန်းချီ ပညာသင်ယူပြီး ၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် Spenlove School of Modern Painting (Yellow Door Studio) ၌ ဆက်လက်၍ ပညာသင်ယူခဲ့သည်။
၁၉၂၄ ခုနှစ်တွင်Royal Etcher ‌အောင် လက်မှတ်ကို လန်ဒန်မှ ရရှိခဲ့သည်။ ယင်း‌နောက် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လာပြီး ရန်ကုန်‌ကောလိပ်တွင် အနုပညာသင်ကြားသူဆရာအဖြစ် အလုပ်လုပ် ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံသို့ ပြန်သွားရပြီး ဥ‌ရောပနိုင်ငံများသို့ လှည့်လည်၍ ပန်းချီ‌ရေးဆွဲရင်း ပန်းချီပညာကို ဆက်လက်ဆည်း ပူးခဲ့သည်။ ၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လာခဲ့သည်။ ပန်းချီဆရာကြီး ဦးဘဉာဏ်သည် ၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ ‌အောက်တိုဘာလ ၄ ရက်‌နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ပန်းချီဆရာကြီး ဦးဘဉာဏ်သည် အ‌နောက်တိုင်းအကယ်ဒမစ်ပန်းချီကို တည်‌ထောင်သူနှစ်ဦး အနက်မှတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ကျန်တစ်ဦးမှာ ဦးဘ‌ဇော် (၁၈၉၁-၁၉၄၃)ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် သု‌တေသီ ရာမညကို⁠ကိုနိုင်၏ မြန်မာ့ပန်းချီသမိုင်း စာအုပ်ရှိ ကိုလိုနီ‌ခေတ် ဘိလပ်‌ရောက် မြန်မာပန်းချီဆရာ များ၊ အခန်း(၄)၌ (ဆရာဦးဘဉာဏ်သည်)မြန်မာ့ ပန်းချီ‌လောကတွင် ဆီ‌ဆေး‌ရေးနည်းတစ်‌ခေတ် ဆန်းသစ်ထူ‌ထောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ဆရာကြီး၏ ဆီ‌ဆေး‌ရေးချက်နှင့် ဓားချက်ကိုမှီသူ မ‌ပေါ်‌သေး‌ပေ ဟု ‌ရေးသား‌ဖော်ပြထား သည်။
ထို့အပြင် (ဆရာဦးဘဉာဏ်သည်) မြန်မာ့ ပန်းချီ‌လောကတွင် ‌ရှေ့‌ဆောင်ဖြစ်လာပြီး ‌ရေ‌ဆေး၊ ဆီ‌ဆေး၊ မင်၊ ခဲ၊ ‌ကြေးပုံနှိပ်(Etching)၊ ပိုစတာ၊ ဒီဇိုင်း စသည့်တို့ကို ခွဲခြားနားလည်၍ တိုးတက် လာသည်။ စံပြလူပုံ ‌ရေးဆွဲခြင်း၊ သဘာဝပုံများ ‌ရေးဆွဲခြင်းများလည်း ‌ပေါ်လာသည် ဟု ဆက် လက်‌ရေးသား ‌ဖော်ပြထားသည်။
ပန်းချီဆရာကြီး ဦးဘဉာဏ်၏ ဂန္ထဝင်လက် ရာများ အထူးပန်းချီပြပွဲကို ရန်ကုန်မြို့၊ ကိုယ့် မင်းကိုယ့်ချင်းလမ်း(‌ရေခဲဆိုင်ကားမှတ်တိုင်)ရှိ ယဉ်‌ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန၏ ပန်းချီပန်းပုခန်းမတွင် ဒီဇင်ဘာလ ၄ ရက်‌နေ့မှ ၁၃ ရက်‌နေ့အထိ ပြသခဲ့သည်။
ငယ်ဘဝ ဘဉာဏ်၊ ဦး(မြန်မာ ၁၂၅၉- ၁၃ဝ၇ ခန့်)
ပန်းချီပါရမီရှင် ဦးဘဉာဏ်၏ မိဘများမှာ မအူပင်ခရိုင်၊ ပန်းတနော်မြို့နေ ဦးဘအိုနှင့် ဇနီး ဒေါ်ညိုတို့ဖြစ်ကြသည်။ ဦးဘအိုနှင့် ဒေါ်ညိုတို့တွင် (၁) မောင်ဘကြည်၊ (၂) မောင်ဘဟန်၊ (၃) မောင်ဘစံ၊ (၄) မောင်ဘဉာဏ်၊ (၅) မမမြ၊ (၆) မောင်တဖန်ဟူ၍ သားသမီး ၆ ယောက်ရှိရာ၊ ဦးဘဉာဏ်သည် စတုတ္ထ မြောက် သားဖြစ်၍ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၅၉ ခုနှစ် ပြာသိုလဆန်း ၃ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။
ငယ်စဉ်က ပန်းတနော်မြို့ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျောင်း၌ စာပေပညာ သင်ကြားဆည်းပူးသည်။ သို့သော် မောင်ဘဉာဏ်သည် ကျောင်းနေစဉ်ကပင် စာပေသင်အံ လေ့ကျက်မှုထက် ရုပ်ပုံဆွဲခြင်းကို ပို၍ စိတ်သန်ပြီးလျှင် ပန်းချီပညာ အထုံပါရမီ ပါကြောင်းကို ထိုစဉ်ကပင် အရိပ်အရောင် ပြခဲ့လေသည်။
ပန်းချီပညာများကို လေ့လာဆည်းပူးခြင်း
ကျောင်းမှထွက်လျှင် ပန်းတနော်မြို့ရှိ ပန်းပုနှင့် စပ်ဆရာ ဦးဘိုးမောင်ထံတွင် မိမိဝါသနာနှင့် နီးစပ်သဖြင့် အလုပ်သင် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်သည်။ မောင်ဘဉာဏ်သည် ဦးဘိုးမောင်ထံမှ ရှေးမြန်မာ ပန်းချီရေးဆွဲနည်း တို့ကို လေ့လာဆည်းပူးသည်။ ပန်းချီပါရမီ ပါလာသူ ဖြစ်သဖြင့် မောင်ဘဉာဏ် ရေးဆွဲသော ပန်းချီကားများသည် မူလပုံပန်း သွင်ပြင်လက္ခဏာတို့ကို တထပ်တည်း ပေါ်လွင်စေသည်။ ထို့ကြောင့် ထိုစဉ်က ဘုန်းတော်ကြီးများ၏ ပုံတူကား ရေးဆွဲရာ၌ မောင်ဘဉာဏ်၏ လက်ရာကို အထူးတလည် လူကြိုက်များခဲ့သည်။
ယင်းသို့ဦးဘိုးမောင်ထံတွင် လုပ်ကိုင်နေစဉ် တစ်နေ့တွင် မအူပင်မှ အင်္ဂလိပ်အရေးပိုင်သည် နယ်လှည့်ယင်းပန်းတနော်သို့ရောက်လာသည်။ ထိုအရေးပိုင်သည် ပန်းချီပညာကို ဝါသနာပါ၍ လေ့လာလိုက်စားသူ ဖြစ်သည်။ ပန်းချီကားများ ရောင်းသောဆိုင်တွင် မောင်ဘဉာဏ်၏ လက်ရာများကိုတွေ့လျှင် လက်စွမ်းလက်စကို သဘောကျသဖြင့် ခေါ်ယူတွေ့ဆုံသည်။ အရေးပိုင်က မိမိရှေ့တွင်ပင် မြန်မာနရားရုပ်ကို မောင်ဘဉာဏ်အား ရေးဆွဲစေရာ မောင်ဘဉာဏ်က ရှေးရိုးမြန်မာပန်းချီစံနစ်အတိုင်း ကျကျနနရေးဆွဲပြသည်။ ထိုအခါ အရေးပိုင်သည် အလွန်နှစ်ခြိုက်သဘောကျသွားကာ ရွှေဒင်္ဂါးများ ဆုချသည်။
ထိုအရေးပိုင်သည် မောင်ဘဉာဏ်အား ရွှေဒင်္ဂါး ဆုချရုံဖြင့် မကျေနပ်သေးပေ။ ပန်းချီအလားအလာရှိသော မြန်မာလူငယ် မောင်ဘဉာဏ်ကို မြေတောင် မြှောက်ပေးလိုသည်။ ထို့ကြောင့် မောင်ဘဉာဏ်အား အစိုးရ အထောက်အပံ့ဖြင့် မော်လမြိုင်မြို့ပုံဆွဲဆရာဖြစ် သင်ကျောင်းသို့သွားရောက် သင်ကြားရန် စီစဉ်ပေးလေသည်။
မော်လမြိုင်မြို့တွင် ပန်းချီပညာသင်ကြားခြင်း
မောင်ဘဉာဏ် မော်လမြိုင်မြို့သို့ရောက်လာသောအခါ၊ စိန်မက်သယူးကျောင်းမှ ကျောင်းအုပ်ကြီးသည် မစ္စတာ အီး၊ ဂျီ၊ အင်၊ ကင့်ချ်ဖြစ်သည်။ မစ္စတာကင့်ချ်သည် ပန်းချီအနုပညာရှင် တစ်ဦးဖြစ်၍၊ ပန်းချီအလားအလာရှိသော မြန်မာလူငယ်ကလေးများကို မြေတောင် မြှောက်ပေးနေသော စေတနာရှင်တစ်ဦးလည်းဖြစ်လေသည်။ နောင်အခါ မြန်မာပြည် ပန်းချီအသင်းကို တည်ထောင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။ မစ္စတာကင့်ချ်သည် မောင်ဘဉာဏ်၏ လက်စလက်နများကို တွေ့ရသောအခါ၊ နှစ်ခြိုက်အားရခြင်းဖြစ်၍ မိမိကျောင်းသို့ပြောင်းရွှေ့စေပြီးလျှင် မောင်ဘဉာဏ်အား ပန်းချီပညာကို ဆက်လက် သင်ကြားပေးသည်သာမက အင်္ဂလိပ်စာကိုပါ သင်ပေး လေသည်။ ထိုစဉ်က မောင်ဘဉာဏ်သည် စာသင်းခန်း နံရံတွင် ပန်းဘဲမောင်တင့်တယ် ဇာတ်ထုပ်နှင့် ကင်းထောက်လုလင် ရုပ်ပုံများကို ဆေးရောင်စုံ ခြယ်လှယ်ရေးဆွဲခဲ့ရာ၊ မြင်တွေ့သူအပေါင်းတို့ များစွာနှစ်ခြိုက် သဘောတွေ့ကြလေသည်။
ပန်းချီပါရမီ ပါလာသော မောင်ဘဉာဏ်သည် မိမိအား ကူညီဝိုင်းဝန်း ပြုစုပျိုးထောင်ပေးမည့် ပုဂ္ဂိုလ်များကို မိမိကိုယ်တိုင်က မကြိုးစားရဘဲ ဆက်ကာဆက်ကာ တွေ့ရသည်။ လန်ဒန်မြို့မှ မစ္စတာ ရေးလန်ကတ်စတာ အမည်ရှိ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးသည် မြန်မာပြည်ဘုရင်ခံ၏ ဧည့်သည်တော်အဖြစ် ရန်ကုန်မြို့သို့ရောက်ရှိလာရာ၊ မြန်မာပြည်အတွင်း လှည့်လည်သွားလာစဉ် မော်လမြိုင်မြို့သို့ရောက်လာသည်။ ထိုအခါ စိန်မက်သယူးကျောင်းမှ မောင်ဘဉာဏ်၏ လက်ရာများကို တွေ့မြင်သွားသည်။ ရန်ကုန်မြို့သို့ပြန်ရောက်သောအခါ ဘုရင်ခံအား မောင်ဘဉာဏ်၏ ပန်းချီအလားအလာ ရှိပုံကို ပြောပြသွားသည်။ ထို့ကြောင့် ဘုရင်ခံသည် မောင်ဘဉာဏ်၏ လက်ရာများကို ကိုယ်တိုင် ကြည့်ရှုပြီးနောက် မောင်ဘဉာဏ်အား ရန်ကုန်သို့ပြောင်းရွှေ့လုပ်ကိုင်ရန် စီစဉ်ပေးသည်။ ထိုအခါ မစ္စတာ ကင့်ချ်ကလည်း မောင်ဘဉာဏ်အား ရန်ကုန်ကောလိပ်မှ ပါမောက္ခ အီး၊ အင်၊ ဝပ်နှင့် ဆက်သွယ်ပေးသည်။ ပါမောက္ခ ဝပ်သည်လည်း ပန်းချီအနုပညာရှင်ကြီး တစ်ဦးဖြစ်၍၊ ဘားမား အတ်ကလပ်ခေါ် မြန်မာပြည် ပန်းချီအသင်းကို တည်ထောင်ခဲ့သူများတွင် တစ်ဦးအပါအဝင် ဖြစ်လေသည်။
ရန်ကုန်မြို့၌ ပန်းချီပညာသင်ကြားခြင်း
ကိုဘဉာဏ်၏ လက်ရာများသည် တိုးတက်လာလေရာ၊ ထိုစဉ်က ဂျူဗလီဟောတွင် ကျင်းပလေ့ရှိသော မြန်မာပြည် လက်မှုပညာပြပွဲများသို့ တင်သွင်းပြသနိုင်ခဲ့၍၊ ဆုတံဆိပ်များစွာ ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် ပါမောက္ခဝပ်၏ တိုက်တွန်းထောက်ခံချက်အရ မြန်မာပြည်အစိုးရက ကိုဘဉာဏ်အား ပန်းချီပညာတော်သင် အဖြစ် ဘိလတ်သို့ စေလွှတ်လေသည်။ ဒုသနသောဟု ဖက်ဆစ်မျာကိုပြောသည်
အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် ပန်းချီပညာသင်ကြားခြင်း
အင်္ဂလန်တွင် ဦးစွာ၌ ရွိုင်ရယ်ကောလိပ် အော့အတ် ပန်းချီတော်ဝင် ကျောင်းကြီးတွင် အက်ချင်း ( ကြေးပြားပေါ် ပုံထွင်းခြင်း ) ပညာကို ၁ နှစ်နှင့် ၆ လခန့်သင်ကြားသည်။ ရွိုင်ရယ်အက်ချာခေါ် ဘွဲ့လက်မှတ် ရခဲ့သည်။ ထို့နောက် ပန်းချီကျော်ကြီး တစ်ဦးဖြစ်သော မစ္စတာဖရင့် စပင်းလပ် ထံတွင် သင်ကြားဆည်းပူး သည်။ ထိုစဉ်အခါကပင် ကိုဘဉာဏ်၏ လက်ရာများသည် ဗြိတိသျှ ပန်းချီပြပွဲကြီးများတွင် တင်သွင်းပြသနိုင် လောက်အောင် အဆင့်အတန်း တိုးတက်လာသည်။ ဗိလတ် ပန်းချီပြပွဲကြီးများတွင် တော်ရုံအဆင့်အတန်းရှိသော ပန်းချီကားများပြပွဲ မသွင်းနိုင်ချေ။၁၉၂၄ ခုနှစ်တွင် ပညာတော်သင် နှစ်စေ့၍ မြန်မာပြည်သို့ပြန်ရောက်လာပြီး ရန်ကုန်အစိုးရကျောင်းတွင် ပြန်လည်အလုပ်လုပ်သည်။ သို့သော် ဆရာကိုဘဉာဏ်သည် အင်္ဂလန်၌ ၃ နှစ်ကျော်ခန့်သင်ကြားဆည်းပူးခဲ့ရသော ပန်းချီပညာကို အားမရ၊ တင်းမတိမ်နိုင်သေးပေ။ အနောက်တိုင်း ပန်းချီစနစ်များကို အနောက်တိုင်း၌ ဆက်လက်ဆည်းပူးလိုသေးသည်။ ထို့ကြောင့် အထက်လူကြီးများကလည်း ထောက်ခံသဖြင့် ကိုဘဉာဏ်သည် နယ်လှည့် ပန်းချီပညာတော်သင်အဖြစ် ဥရောပနိုင်ငံများသို့သွားရောက်ရန် အစိုးရက ခွင့်ပြုလိုက်လေသည်။
အနောက်ဥရောပနိုင်ငံများသို့ ပန်းချီပညာလေ့လာဆည်းပူးခြင်း
ယင်းသို့ဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် အနောက်တိုင်းသို့လာခဲ့ပြန်ရာ ယခုတစ်ကြိမ်တွင်မူ ဆွစ်ဇာလန်၊ အီတလီ၊ စပိန်၊ ပြင်သစ်၊ ဟော်လန်၊ ဘယ်လ်ဂျီယံ၊ ဂျာမနီစသော အနောက်တိုင်း နိုင်ငံကြီးများသို့လှည့်လည်ပြီးလျှင် အနောက်တိုင်း ပန်းချီစံနစ် အမျိုးမျိုးကို လေ့လာဆည်းပူးခဲ့လေသည်။ ထိုနိုင်ငံများ၌ လှည့်လည်လေ့လာဆည်းပူးပြီးမှ လန်ဒန်သို့လာခဲ့သည်။ လန်ဒန်သို့ရောက်သည့်အချိန်တွင် ၁ နှစ်နှင့် ၆ လမျှ ရှိခဲ့ပြီဖြစ်၍၊ မြန်မာပြည် အစိုးရက ထောက်ပံ့ကြေးပေးရန် ကန့်သတ်ထားသော ကာလအပိုင်းအခြား စေ့နေပြီ ဖြစ်သောကြောင့် ထောက်ပံ့ကြေး ရပ်စဲလိုက်လေသည်။
အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၌ ပန်းချီပညာဖြင့် အသက်မွေးရပ်တည်၍ ပညာဆက်လက်ဆည်းပူးခြင်း
ထောက်ပံ့ကြေး ရပ်စဲလိုက်သော်လည်း အင်္ဂလန်တွင် သောင်တင်နေသော ကိုဘဉာဏ်က စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်း မရှိပေ။ မိမိပညာကို အားကိုး၍ မိမိဝင်ငွေနှင့်ပင် အင်္ဂလန်၌ ဆက်လက်ပညာဆည်းပူးရန် စိတ်ပိုင်းဖြတ်လိုက်သည်။ ထို့ကြောင့် တစ်ဖက်မှ ပန်းချီကားများ ရေးဆွဲရောင်းချယင်း တစ်ဖက်မှ ပန်းချီပညာကို ဆက်လက်ဆည်းပူးသည်။ ထို့အချိန်က ပညာဆက်လက် ဆည်းပူးသော ကျောင်းမှာ ယဲလိုးဒိုး ပန်းချီအနုပညာကျောင်း ဖြစ်သည်။ အင်္ဂလန်ကဲ့သို့ ပန်းချီအနုပညာသည် ထိတ်ထိတ်ကြဲများ ပေါများသည့် ဒေသတွင် တန်ရုံပန်းချီအခြေခံဖြင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းနိုင်ရန် ခဲယဉ်းလှသည်။ ထိုစဉ်က ဘိလတ်တွင် ကိုဘဉာဏ်၏ ပန်းချီကားများသည် တန်ဖိုးအတော်အတန် ရရှိခဲ့ပေသည်။ ယင်းကဲ့သို့ ပန်းချီပညာသည် ပေါများသော ဘိလတ်တွင် မိမိပညာဖြင့် အသက်မွေးနေနိုင်သည်ကို ထောက်၍ ကိုဘဉာဏ်၏ ပန်းချီအဆင့်အတန်း မည်မျှမြင့်သည်ကို ခန့်မှန်းနိုင်ပေသည်။
ယင်းသို့ဖြင့် အင်္ဂလန်တွင် ၄ နှစ်နှင့် ၆ လခန့်ကြာခဲ့သည်။ ထိုအတွင်း တော်ရုံ ပန်းချီကားများကို အနားသီရန်ပင် လက်မခံသည့် အလွန်ကြီးကျယ်သော နယူးလင်တန် ပန်းချီပြတိုက်မှ ပြပွဲကြီးတွင် ကိုဘဉာဏ်၏ လက်ရာများ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ပြသနိုင်ခဲ့သည်။ ဤသို့ဖြင့် မြန်မာလူမျိုး တစ်ဦး၏ ပန်းချီလက်ရာသည် အနောက်တိုင်း ထိပ်တန်းပန်းချီလက်ရာများနှင့် ယှဉ်ပြိုင်လိုက်နိုင်အောင် ကိုဘဉာဏ်က စွမ်းဆောင်ကာ မြန်မာ့ ဂုဏ်ကို ဆောင်ခဲ့သည်။ အင်ပိုင်ယာမား ကက်တင်းဘုတ်ခေါ် အဖွဲ့ကြီးက ကြီးမှူးသည့် ပိုစတာပြိုင်ပွဲကြီးတွင်လည်း ကိုဘဉာဏ်သည် ပထမစွဲခဲ့လေသည်။ ထို့ကြောင့် ကိုဘဉာဏ်၏ ဆရာဖြစ်သော ပန်းချီကျော်ကြီး မစ္စတာဖရင့် စပင်းလပ် စပင်းလပ်က မိမိထံ ပညာဆည်းပူးကြသည့် တပည့်များအနက် မောင်ဘဉာဏ်သည် ပန်းချီပါရမီ အထူးချွန်ဆုံး ဖြစ်သည်ဟု ချီးကျူး၍ လက်စွပ်တစ်ကွင်း ဆုချခဲ့လေသည်။
ကိုဘဉာဏ် အင်္ဂလန်တွင် ရှိစဉ်က၊ ပန်းချီအနုပညာနှင့် စပ်လျဉ်းသော အောင်လက်မှတ် အများအပြား ရရှိခဲ့သည်။ ရရှိခဲ့သော လက်မှတ်များအနက် ထူးခြားသော လက်မှတ်တစ်စောင်လည်း ပါဝင်သည်။ ထိုလက်မှတ်မှာ ပဉ္စမမြောက် ဂျော့ဘုရင်မင်းမြတ်က ဥက္ကဋ္ဌအိမ်ရှေ့ဥပရာဇာ ဝေလမင်းသားက အတွင်းအရေးမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်သော လူသားအချင်းချင်း ကူညီရိုင်းပင်းရေး-တော်ဝင် အသင်းကြီးမှ လက်မှတ်ဖြစ်သည်။ ထိုလက်မှတ်ကို ရခဲ့ခြင်းမှာ တစ်ခါသော် ကိုဘဉာဏ်သည် တင်းမြစ်ထဲရှိ ကုန်တွဲကြီးများအပေါ်တွင် ပန်းချီဆွဲနေစဉ် ရေထဲသို့တစ်စုံတစ်ခု ကျသွားသံကြားသဖြင့်၊ ပန်းတနော်သား ရေကူးလျင်သူပီပီ၊ ရေထဲခုန်ဆင်းကယ်လိုက်ရာ၊ ကယ်ဆယ်မိသူမှာ ဂျော့ဘုရင်၏ အနွယ်တော်တစ်ဦး ဖြစ်နေကြောင်း နောက်မှသိရသည်။ ထို့ကြောင့် ဂျော့ဘုရင် မင်းမြတ် ကိုယ်တိုင် ဧည့်ခံပွဲကျင်းပပြီးလျှင်၊ ထိုလက်မှတ်ကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ သို့သော် ကိုဘဉာဏ်သည် ထိုလက်မှတ်ကိစ္စ အတွက် ဝင့်ကြွားခြင်းမရှိခဲ့ချေ။
ပန်းချီပညာသင် ဆရာတစ်ဦးဘဝ
ယင်းသို့နေထိုင်လာယင်း ဆွေမျိုးကိစ္စအမှုပွေ၍ တရားတပေါင် ဖြစ်ရသဖြင့် စိတ်ထိခိုက်လာပြီးနောက် လူကြီးများ၏ တိုက်တွန်းချက်အရ ဆရာဖြစ်သင်ကောလိပ် ပန်းချီဘက်ဆိုင်ရာတွင် ဝင်ရောက်အမှုထမ်းသည်။ ဦးဘဉာဏ်သည် အသက် ၄၁ ကျော်အထိ လူပျိုကြီးအဖြစ် နေလာပြီးမှ အိမ်ထောင်ပြုသည်။ ဦးဘဉာဏ်၏ ဇနီးသည်မှာ ဒေါ်စိန်ခိုင်ဖြစ်လေသည်။
ဆရာဖြစ်သင်ကောလိပ်၌ အမှုထမ်းနေစဉ် မြန်မာပြည်၍ မပေါ်ပေါက်ဖူးသေးသော နံရံရေးပန်းချီခန်းကို စေတနာဝန်ထမ်း ရေးဆွဲပေးသည်။ အေးအေးဆေးဆေး နားနားနေနေ ရေးဆွဲခြင်းဖြစ်၍ ၃ နှစ်ကြာမှ ပြီးစီးသည်။ ထိုပန်းချီခန်းကြီးကို ရေးဆွဲနေစဉ် ထိုစဉ်က မြန်မာပြည်ဘုရင်ခံ ဆာအာခီဗော ကော့ခရိန်းနှင့် အခြားမျက်နှာဖြူ အထက်တန်းအရာရှိကြီးများ မကြာခဏ လာရောက်ကြည့်ရှုကြသည်။ ဘုရင်ခံ အိမ်တော်၌ ထားရန် ဆီဆေးပန်းချီ ကားကြီး ၄ ချပ်ကိုလည်း ရေးဆွဲပေးသည်။ ဆရာဖြစ်သင်ကောလိပ်မှ နံရံပန်းချီခန်းသည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက ဗုံးထိပျက်စီးရာ၌ ပါသွားသည်။ ဘုရင်ခံအိမ်တော်အတွက် ပန်းချီကားကြီးများကိုမူ ယခုထက်တိုင် သမ္မတအိမ်တော်၌ တွေ့ရသေးသည်။
ဂျပန်ခေတ် ပန်းချီဆရာဘဝ
ဂျပန်ခေတ်၌ ဇနီးနှင့်အတူ မော်လမြိုင်သို့သွား၍ နေသည်။ သို့သော် အဓိပတိဒေါက်တာဘမော်၏ အစိုးရအမိန့်ဖြင့် ဟယ်လပင်လမ်း (ယခု ပြည်ထောင်စုရိပ်သာလမ်း) တွင် အစိုးရ ပန်းချီသိပ္ပံ လာရောက်ဖွင့်လှစ်၍ ဆောင်ရွက်ပေးရသည်။ ဂျပန်ခေတ်တစ်လျှောက်လုံး ပန်းချီဆွဲသည်ထက် ပုတီးစိပ်နေသည်က များလေသည်။
ဘဝနိဂုံး
မြန်မာပန်းချီလောကတွင် ဆီဆေးဖြင့် ရေးခြယ်ခြင်းကို ဦးဘဉာဏ်က စနစ်တကျ စတင်ခဲ့သည်။ ဦးဘဉာဏ်သည် ဆီဆေးဖြင့် ရေးခြယ်ရာ၌ အလွန်ကျွမ်းကျင်သူဖြစ်သည်။ အရွယ်ကောင်းစဉ်၌ ကွယ်လွန်သွားခြင်း ဖြစ်ရာ၊ အသက်ရှည်ရှည် ရှိနေခဲ့ဦးမည်ဆိုလျှင် မြန်မာပန်းချီလောက၌ တိုးတက်မှု အများအပြားကို ဆောင်ရွက် လိမ့်ဦးမည်ဟု ယုံကြည်ရပေ။ ဦးဘဉာဏ်၏ လက်ရာကောင်း ပန်းချီကား အများအပြားတို့သည် နိုင်ငံခြားသို့ရောက်ကုန်သည်။ ထို့ကြောင့် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရက ဦးဘဉာဏ်၏ ဇနီးထံတွင် ကျန်ရှိသေးသော ပန်းချီကားများကို ခြုံ၍ ဝယ်ယူလိုက်ပြီးလျှင် နိုင်ငံတော်ပြတိုက်၌ ထိန်းသိမ်းထားလေသည်။
အသက် (၁၂၀) ပြည့် အထိမ်းအမှတ်
ဦးဘဉာဏ်၏ အုတ်ဂူနေရာအား သူကွယ်လွန်ခဲ့သည့် ကတိုးရွာတွင် ပြန်လည် တွေ့ရှိခဲ့သည်။ သူ့အုတ်ဂူ နေရာအား ပြန်လည် မွမ်းမံခြင်းကို ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ပြုလုပ်ပြီး၊ အသက် (၁၂၀) ပြည့် ဂုဏ်ပြုအထိမ်းအမှတ်ပွဲကို ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ကတိုးရွာတွင်ပင် ထပ်မံ ပြုလုပ်သည်။ ကတိုးရွာတွင် အမှတ်တရ ရုပ်တုစိုက်ထူခြင်းနှင့် စာကြည့်တိုက် ဖွင့်လှစ်ခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
မိုးကွဲရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
မိုးကွဲရွာ (Moekwe)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ မိုးကွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၂၈၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုးကွဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၉၆ ဦး၊ မ ၁၁၃၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၂၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သပြေလှရွာ၊ ညောင်ပင်ဆိပ်
သပြေလှရွာ၊ ညောင်ပင်ဆိပ်
သနပ်ကုန်း
သနပ်ကုန်း
ကိုးကား
သနပ်ကုန်း
တပ်အင်အားဖြည့်တင်းရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး
တပ်အင်အားဖြည့်တင်းရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး မှာ ဗိုလ်ချုပ် တောက်ထွန်း ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
စစ်သားစုဆောင်းရေးတပ်ကို လွတ်လပ်ရေးမရမီ ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၂၂)ရက်နေ့၌ ပြင်ဦးလွင်မြို့(မေမြို့)တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး တပ်မတော်စစ်သားစုဆောင်းရေးအရာရှိအဖြစ် ဒုတိယဗိုလ် မန်းဒေးဗစ်အား တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဗိုလ်မန်းဒေးဗစ်သည် စစ်သားစုဆောင်းရေးတပ်တွင်ပင် ဗိုလ်မှူးအဆင့်ထိ နှစ်အလိုက် အထက်ဌာနကြီးများ၏ လိုအပ်ချက်အရ သတ်မှတ်ပေးထားသောအင်အားများကို စုဆောင်းပေးခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ (၁၀)ရက်နေ့ တပ်မတော်ညွှန်ကြားလွှာ(မြန်မာပြည်) အမှတ် (၁၄/၄၇)နှင့်အညီ စစ်သားစုဆောင်းရေးတာဝန်ခံများခန့်ထားစေပြီး တိုင်းနှင့်ပြည်နယ်အလိုက် အဖွဲ့ခွဲ၍ စုဆောင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှု အန္တရာယ်ကြောင့် လုံခြုံမှုမရှိသဖြင့် ပြင်ဦးလွင်မြို့မှ ရန်ကုန်မြို့ပြည်လမ်း၊ (ယခု တပ်မတော်ဆေးတက္ကသိုလ်နေရာ)သို့ ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် ပြောင်းရွေ့ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၉ ခုနှစ် မေလမှစပြီး အတွင်းဝန်ရုံး၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနမှ တစ်နှစ်လျှင် တစ်ကြိမ် ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းခန့်ထားခြင်းမျိုးဖြစ်ပြီး တပ်သားသစ်များအား လိုအပ်ချက်အရ အမိန့်ချမှတ်ကာ တိုင်းနှင့်ပြည်နယ်အလိုက် အဖွဲ့ဖွဲ့၍ လိုက်လံစုဆောင်းသည့် စနစ်မျိုး ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၅၂ ခုနှစ် မတ်လမှစတင်ပြီး အတွင်းဝန်ရုံး၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနမှ တစ်နှစ်လျှင်တစ်ကြိမ် ခွင့်ပြုမိန့်ဖြင့် ခွင့်ပြုခဲ့ပြီး တစ်ကြိမ်လျှင် တပ်သားသစ် (၅၀၀)ဦး စုဆောင်းသွားရန် သတ်မှတ်ထားရှိသည်။
၁၉၆၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် တပ်မတော်စစ်သားစုဆောင်းရေးအလံနှင့် တပ်ဖွဲ့ဝင်လက်မောင်းတံဆိပ်များ သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။
ဖွဲ့စည်းပုံ
တပ်အင်အားဖြည့်တင်းရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး လက်အောက်ရှိ တပ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -
ပြင်ပလင့်ခ်များ
ကဏ္ဍ:တပ်မတော် (ကြည်း) ကဏ္ဍ:စစ်လက်ရုံး/ အကူ/ ဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံးများ
ကြိုးခေရွာ၊ မရမ်း
ကြိုးခေရွာ၊ မရမ်း
အိုလက်ဂ် ဒါရီပါစကာ
၁၉၆၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သူ အိုလက်ဂ် ဗယ်ဒီမာရိုဗစ်ချ် ဒါရီပါစကာ သည် Basic Element ကုမ္ပဏီ၏ရုရှားလူမျိုး အမှုဆောင်အရာရှိချုပ်ဖြစ်၍ ရုရှားအလူမီနံယံကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သော RUSAL တွင် ဘုတ်အဖွဲ့၏ဥက္ကဋ္ဌအမှုဆောင်ဖြစ်သည်။ ဒါရီပါစကာ သည် Dukes of Bedford ၏အိမ်ရာစခန်းဖြစ်သော လန်ဒန်ရှိ Belgrave Square တွင် အိမ် တစ်လုံးရှိသည်။ ဒါရီပါစကာ သည် Forbes မဂ္ဂဇင်း၏ခန့်မှန်းချက်အရ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ချမ်းသာကြွယ်ဝမှု ဒေါ်လာ ၂၈ ဘီလျံ ရှိပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် ၉ ယောက်မြောက် အချမ်းသာဆုံးဖြစ်ခဲ့သည်။၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ဒါရီပါစကာ သည် အဆင့် ၁၆၄ သို့ကျသွားခဲ့သည်ကို Forbes မဂ္ဂဇင်းက “သူ့အကြွေး တွေနဲ့ အခုပြိုပျက်နေတဲ့ဈေးကွက်ကို တောင့်ခံနိုင်မှာမဟုတ်ဘူး” ဟုဖော်ပြခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ၂၀၁၀ တွင် ခန့်မှန်းချက်အရ ဒေါ်လာ ၁၀.၇ ဘီလျံပိုင်ဆိုင်သောကြောင့် ကမ္ဘာ ပေါ်တွင် အချမ်းသာဆုံးဘီလျံနာစာရင်းတွင် နံပါတ် ၅၇ ဖြစ်လာခဲ့သည်။Forbes မဂ္ဂဇင်းအရ သူသည် အဓိကကုမ္ပဏီကြီးနှစ်ခုကို ရွှေ့ခဲ့ပြီး ရုရှားအစိုးရ၊ ဘဏ်နှင့်အခြား ကြွေးရှင်များကို သူ့ကြွေးတာဝန်များ ပြန်လည်ပေးဆပ်ရန်အတွက် စေ့စပ်ညှိနှိုင်းခဲ့သည်ဟုသိရသည်။
အခြေခံအကြောင်းအရာ
ဒါရီပါစကာ သည် ရုရှားနှင့်အခြားနိုင်ငံများတွင် ပိုင်ဆိုင်မှုများရှိပြီး ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင်တည်ထောင်ခဲ့သော ကြီးမားသည့်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကုမ္ပဏီဖြစ်သော Basic Element ၏ပိုင်ရှင်ဖြစ်သလို အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် လည်းဖြစ်သည်။Basic Element ၏အဓိကရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများမှာ စွမ်းအင်၊ ထုတ်လုပ်ရေးပိုင်း၊ ဘဏ္ဍာရေးရာ ဝန်ဆောင်မှုများ၊ ဆောက်လုပ်ရေးပိုင်းနှင့် လေယာဉ်ထုတ်လုပ်ခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ အဓိကရင်းနှီးမြှုပ်နှံပစ္စည်းများမှာ ကမ္ဘာပေါ်တွင်အကြီးဆုံးအလူမီနံယံထုတ်လုပ်သည့် RUSAL ကုမ္ပဏီ၊ GAZ Group မော်တော်ကားဆိုင်ရာကုမ္ပဏီ၊ နိုင်ငံ၏သက်တမ်းအရှည်ဆုံးသော Ingosstrakh အာမခံ ကုမ္ပဏီ၊ SOYUZ ဘဏ်၊ Aviakor လေယာဉ်ထုတ်စက်ရုံ၊ ရုရှား-အာရှရင်းနှီးမြှုပ်နှံရေးကုမ္ပဏီ၊ စွမ်းအင် ဖြည့်စည်းရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကုမ္ပဏီ Euro Sib Energo၊ စီမံရေးရာနှင့်ဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီ Glavmosstroy တို့ဖြစ်ကြသည်။Basic Element သည် ရုရှား၊ CIS နိုင်ငံများဖြစ်ကြသော အာဖရိက၊ ဩစတြေးလျ၊ အာရှ၊ ဥရောပနှင့် လက်တင် အမေရိကတို့တွင် အခြားသောကုမ္ပဏီအခွဲများကိုလည်း ပိုင်ဆိုင်သေးသည်။Basic Element ကုမ္ပဏီတွင် လူပေါင်း နှစ်သိန်းငါးသောင်းကို အလုပ်ခန့်အပ်ထားသည်။၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် Basic Element ၏တောင့်တင်းလှသော အခွန်ဘဏ္ဍာများသည် ယူအက်စ်ဒေါ်လာ ၂၆ ဘီလျံအထိ ပိုလျှံလာသည်။ ကုမ္ပဏီပိုင်ပစ္စည်းများ၏ ခန့်မှန်းခြေအရဈေးကွက်ပေါက်ဈေးမှာ ယူအက်စ်ဒေါ်လာ ၄၅ ဘီလျံခန့် ရှိသည်။ သို့သော်လည်း Izvestia နှင့် Wiener Zeitung အရ ဘဏ္ဍာရေးပျက်ကပ်ကြောင့် ဒါရီပါစကာ ၏ ကုမ္ပဏီအကြွေးများသည် ၂၀၀၈ နှစ်ဆုံးပိုင်းတွင် ဒေါ်လာ ၁၄ ဘီလျံအထိတိုးလာပြီး တစ်ကမ္ဘာလုံး စီးပွားရေးပျက်ကပ်အတွင်း ရုရှားနိုင်ငံတွင် အကြီးမားဆုံးသောဆုံးရှုံးမှုဖြစ်ခဲ့သည်။
အကြွေးဝန်ထုပ်
Rusal ကို ၂၀၁၀ ဇန်နဝါရီတွင် ဟောင်ကောင်သို့ပြောင်းရွှေ့လိုက်ခြင်းသည် အနီးအနားပတ်ဝန်းကျင် တွင် အငြင်းပွားမှုများဖြင့် ဖုံးအုပ်နေခဲ့ပြီး များပြားလှသောအကြွေးများကြောင့် ပိုင်ရှင် Oleg ဒါရီပါစကာ ကို Michael Cherney ကတရားစွဲဆိုခဲ့သည်။ အကြွေး ၁၅ ဘီလျံဖြင့် ပြည်သူများရှယ်ယာဝယ်ယူနိုင်ရန် ရုန်းကန်နေရသော Rusal ကုမ္ပဏီကို ငွေကြေး ဆိုင်ရာနယ်ပယ်အဖြစ် တရုတ်ဒေသတွင် အများလက်ခံအောင်လုပ်ခွင့်ပေးလိုက်လျှင် ဟောင်ကောင်ထိန်းသိမ်းမှုအဖွဲ့အစည်းက လျော့ပါးစေလိမ့်မည်ဟူသော ဝေဖန်ချက်ကို IPO က အာမခံပေးသည်။ သို့သော်လည်း ၂၀၁၀ ဇန်နဝါရီတွင် ရုရှားအလူမီနီယံကုမ္ပဏီ Rusal သည် ဟောင်ကောင်နှင့်ပဲရစ် နှစ်ခု၏ IPO များကို ဈေးနှုန်းသတ်မှတ်ခြင်းဖြင့် ယူအက်စ်ဒေါ်လာ ၂.၂၄ ဘီလျံကိုရရှိလာခဲ့သည်။ ကုမ္ပဏီသည် ဟောင်ကောင်ဒေါ်လာ ၁၀.၈ တန်ဖိုးကိုညွှန်ပြသည့် တိုးချဲ့ထားသော ရှယ်ယာအရင်း အနှီး ၁၁ ရာခိုင်နှုန်း ၁.၆၁ ဘီလျံဖိုးရှယ်ယာများထုတ်ရောင်းခဲ့သည်။RUSAL သည် ဟောင်ကောင်တွင် နာမည်ပေါက်သော ပထမဆုံးရုရှားကုမ္ပဏီဖြစ်လာသည်။
အခြားဆက်သွယ်မှုများ
၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ဒါရီပါစကာ သည် အာရှ-ပစိဖိတ်စီးပွားပူးပေါင်းရေးအကြံပေးကောင်စီ (ABAC) တွင် ဥက္ကဋ္ဌ လုပ်ရန် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။ သူသည် ထိုရာထူးကို ၂၀၀၇ ခုနှစ်ကတည်းက ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဒါရီပါစကာ သည် ရုရှားပြည်ထောင်စု၏စက်မှုလုပ်ငန်းရှင်နှင့်စွန့်ဦးတီထွင်သူအဖွဲ့၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ၊ ရုရှား အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာကုန်သည်ကြီးများအသင်း အမှုဆောင်ဘုတ်အဖွဲ့၏ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ယှဉ်ပြိုင်မှုနှင့် စွန့်ဦးတီထွင်မှု ကောင်စီအပြင် ရုရှားအစိုးရ၏ကိုယ်စားလှယ်လုပ်ငန်းများတွင် အသင်းဝင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူသည် Bolshoi ပြဇာတ်ရုံ၏အယုံကြည်ခံ၊ စီးပွားရေးစီမံခန့်ခွဲမှုကျောင်း၊ ပြည်သူစီမံခန့်ခွဲရေးကျောင်း၊ မော်စကို တက္ကသိုလ်ရှိ စီးပွားရေးကျောင်းနှင့် St. Petersburg တက္ကသိုလ်ရှိ စီးပွားရေးစီမံခန့်ခွဲမှု ကျောင်းတို့တွင် ဘုတ်အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သည်။ ဒါရီပါစကာ သည် အမျိုးသားသိပ္ပံထောက်ပံ့ရေးဖောင်ဒေးရှင်းနှင့် အမျိုးသားဆေးရန်ပုံငွေအဖွဲ့တို့၏ တွဲဖက် တည်ထောင်သူဖြစ်သည်။၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် ဒါရီပါစကာ သည် ရုရှားပြည်ထောင်စုအဖွဲ့ချုပ်မှ ချီးမြှင့်သော Order of Friendship ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။
The Wall Street ဂျာနယ်နှင့် The Financial Timesသတင်းစာတို့နှင့် တွဲဖက်ထုတ်ဝေသော နေ့စဉ်ထုတ်သတင်းစာ Vedomosti မှ ပေးအပ်သည့် နှစ်တစ်နှစ် အတွက် အကောင်းဆုံးစီးပွားရေး သမားဆုကို ၁၉၉၉၊ ၂၀၀၆ နှင့် ၂၀၀၇ ခုနှစ်အတွက် ရရှိခဲ့သည်။ ဒါရီပါစကာ သည် G8 ခေါင်းဆောင်များဆီသို့ တင်ပြရန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ စီးပွားရေးအသိုင်းအဝိုင်း များမှ ကမ္ဘာကြီးပူနွေးလာမှုကို အရေးယူရန် အဆိုပြုချက်များကို အနှစ်ချုပ်ဖော်ပြထားသည့် CEO Climate Policy Recommendation မူကြမ်းကိုရေးခဲ့သော နိုင်ငံတကာစီးပွားရေးခေါင်းဆောင် ၁၆ ယောက်ထဲမှ တစ်ယောက် အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ထိုအဆိုပြုချက်သည် တစ်ကမ္ဘာလုံးရှိ အောင်မြင်နေသည့်လုပ်ငန်းပေါင်း ၁၀၀ ထက်မနည်း သဘောတူ လက်မှတ်ထိုးထားကြပြီး ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ဂျပန်ဝန်ကြီးချုပ် Yasuo Fukuda ဆီသို့ ပေးအပ်ခဲ့သည်။G8 ခေါင်းဆောင်များသည် ထိုအဆိုပြုထောက်ခံချက်များကို ၂၀၀၈ ဇူလိုင် ရ ရက်မှ ၉ ရက်နေ့ထိ ထိပ်သီးညီလာခံတွင် ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ ထိုဖြစ်စဉ်သည် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးဟစ်တိုင်နှင့် ကမ္ဘာ့စီးပွာေးရးကောင်စီတို့ ပူးပေါင်းလိုက်ကာ တိုးတက်မှု ကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ရန် ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းနိုင်ခဲ့သည်။
ပညာရေးနှင့်အစောပိုင်းအသက်မွေးဝမ်းကြောင်းလုပ်ငန်းများ
ဒါရီပါစကာ သည် Nizhny Novgorod Oblast ရှိ Dzerzhinsk တွင်မွေးဖွားခဲ့သော်လည်း Krasnodar Krai တွင်ကြီးပြင်းခဲ့ရသည်။ ခိုင်မာသောအချက်အလက်များအရ သူသည် နဂိုမူလကပင် Belarusian ဖြစ်သည်။ သူသည် မော်စကိုတက္ကသိုလ်မှ ရူပဗေဒဘာသာကို ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် မဟာတန်းမှအောင်မြင်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၆ ခုနှစ် တွင်တော့ Plekhanov ရုရှားစီးပွားရေးအကယ်ဒမီမှ စီးပွားရေးဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့ပြန်သည်။၁၉၉၄-၉၇ ခုနှစ်အတွင်း သူသည် Sayanogorsk Smelter ၏အထွေထွေမန်နေဂျာဖြစ်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၇-၂၀၀၁ ခုနှစ်၌ နောက်ပိုင်းတွင် Basic Element ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကုမ္ပဏီဖြစ်လာမည့် Sibirsky အလူမီနီယံ စက်ရုံ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။The Guardian ကဖော်ပြသည်မှာ “ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုကြီး ပြိုကွဲသွားပြီးအချိန်တွင် နိုင်ငံသည် ဖရိုဖရဲ ဖြစ်ကာ ယိုယွင်းပျက်စီးလျက်ရှိသည်၊ ဒါရီပါစကာ သည် သူ့ကိုယ်သူငတ်မသေသွားစေရန် ရုရှားတစ်ခုလုံးရှိ ဆောက်လုပ်ရေးဆိုက်ထဲတွင် အလုပ်လုပ်နေခဲ့သည်” ဟုရေးသားခဲ့သည်။ ကျုပ်တို့ပိုက်ဆံလုံးဝမရှိဘူး။ အဲဒါက နေ့စဉ်အတွက် တကယ့်ကိုလက်တွေ့ကျတဲ့ မေးခွန်းတစ်ခုပါပဲစာဆက်သင်ဖို့နဲ့အစားအစာအတွက် ပိုက်ဆံဘယ်ကရမလဲလို့ တွေးခဲ့တယ်။ သူ၏တက္ကသိုလ်တွင် သီအိုရီပိုင်းဆိုင်ရာ ရူပဗေဒနှင့်ပတ်သက်၍ အနည်းငယ်အလားအလာရှိသည်။ ဒါရီပါစကာ သည် သူ၏စာသင်ခြင်းများကို ဂရုမထားတော့ပဲ သတ္ထုအရောင်းအဝယ်လုပ်ငန်း အသေးလေးကို စတင်ခဲ့သည်။၁၉၉၃ နှင့် ၁၉၉၄ ခုနှစ်ကြားကာလများတွင် သူသည် စိတ်ညစ်ဖွယ်ရာ ကွန်မြူနစ်ခေတ် အလုပ်ရှင် တစ်ဦး၏ Siberian အလူမီနီယံစက်ရုံတွင် ရှယ်ယာ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းကို စုဆောင်းမိလာသည်။“ကျုပ်က ကျုပ်ကိုရှယ်ယာပိုင်ရှင်တစ်ယောက်အဖြစ် သတ်မှတ်ဖို့ မျှော်လင့်ထားတာ။ ဒါပေမယ့် သူတို့က မင်းရှယ်ယာမင်းပိုင်တယ် ငါတို့အလုပ်ငါတို့လုပ်မယ်ဆိုတဲ့ပုံစံမျိုးပြီးတော့ အဲဒါကမတူဘူးတဲ့လေ”(ဒါရီပါစကာ သည် အလုပ်သမားထုကို သပိတ်မမှောက်ရန်နှင့် ထုတ်လုပ်မှုကိုသာတိုးမြှင့်ရန် ဖျောင်းဖျ ပြောဆိုခဲ့သော်လည်း ယခုအချိန်ထိ မရှင်းလင်းသေးပေ။)
နောက်ပိုင်းအသက်မွေးဝမ်းကြောင်းလုပ်ငန်းများ
၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် သူသည် Sunday Times သတင်းစာ၏ လူချမ်းသာစာရင်းတွင် ကြွယ်ဝမှုခန့်မှန်းခြေ ၄၃၇၅ ပေါင်ဖြင့် စာရင်းဝင်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၆ တွင်တော့ မပါပြန်ပေ၊ သို့သော် ၂၀၀၆ ဩဂုတ်လထုတ် New York Times သတင်းအရ ရုရှားစီးပွားရေးသတင်းစာ Vedomosti က ဒါရီပါစကာ ၏စုစုပေါင်း ချမ်းသာ ကြွယ်ဝမှုကို ခန့်မှန်းရာ တွင် ဒေါ်လာ ၁၄ ဘီလျံခန့်ဟုပြောပြီး တကယ်သာမှန်ပါက ရုရှားတွင် အချမ်းသာဆုံးဖြစ်သည့်အပြင် Roman Abramovich နှင့် အပြိုင်ဖြစ်ကောင်းဖြစ်မည်ဟုဆိုသည်။၂၀၀၈ အေပရယ် ၁၈ ရက်နေ့ထုတ် Forbes မဂ္ဂဇင်း၏ “ ပိုင်ဆိုင်မှု ဒေါ်လာ ၂၈.၆ ဘီလျံရှိပြီး ယခင်နှစ်ထက် ၁၁.၈ ဘီလျံပိုများလာသည်”ဟူသောသတင်းအရ သူသည်ရုရှားတွင် အချမ်းသာဆုံးလူ ဖြစ်သွားခဲ့သည်။ ဒါရီပါစကာ သည် သူ့ပိုင်ဆိုင်ကြွယ်ဝမှုတွေကို ခန့်မှန်းတာတွေသည် ချဲ့ကားနေကြခြင်းဖြစ်ကြောင်းနှင့် သူကျခံ ရမည့်အကြွေးများကိုသာ ထည့်တွက်မည်ဆိုပါက ရုရှားထိပ်တန်းဘီလျံနာ ၁၀ ယောက် စာရင်းနှင့် အဝေးကြီး ဝေးနေမည်ဟု အပြောင်းအလဲမရှိပြောခဲ့သည်။၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် Forbes မဂ္ဂဇင်းက ဒါရီပါစကာ ၏ကြွယ်ဝချမ်းသာမှုကို ဒေါ်လာ ၂၄.၅ ဘီလျံ လျော့ပါးသွား ပြီး ၃.၅ ဘီလျံသာရှိတော့သည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိန်နိုင်ငံ Birmingham မြို့တော်ရှိ ကားထုတ်လုပ်သည့် LDV ဦးပိုင်မှ ရှယ်ယာများ အားလုံးကို အမေရိကန်အဖွဲ့အစည်း Sun Capital ထံမှ ဝယ်ယူနိုင်ခဲ့သည်။LDV ၏အဓိကထုတ်ကုန်မှာ အသေးစားစီးပွားဖြစ် Maxus ကားများဖြစ်သည်။၂၀၀၉ မေလတွင် LDV ကားလုပ်ငန်းသည် မလေးရှားရှိ မော်တော်ကားထုတ်လုပ်ရေးနှင့်ဖြန့်ချိရေး ကုမ္ပဏီ Weststar သို့ရောင်းရန် သဘောတူညီချက်လက်မှတ်ထိုးခဲ့သည်။၂၀၀၇ အေပရယ်တွင် Hans-Peters Haselsteiner ပိုင်ဆိုင်သော Strabag SE ဩစတီးယန်း ဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီတွင် ရှယ်ယာ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း (ယူရို ၁.၀၅ ဘီလျံ) ရရှိခဲ့သည်။
Strabag သည် ဥရောပတွင် ခြောက်ခုမြောက် အကြီးမားဆုံးသော ဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီဖြစ်သည်။၂၀၀၇ ခုနှစ် မေလတွင် Magna International ၏ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ Frank Stronach က ဒါရီပါစကာ သည် Magna တွင် နည်းဗျူဟာပိုင်းဆိုင်ရာ တွဲဖော်တွဲဖက်အဖြစ် လုပ်ကိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ သည်။၂၀၀၈ ဇူလိုင် ၂၅ ရက်နေ့တွင် GAZ Group သည် အမေရိကန်ကော်ပိုရေးရှင်း Chrysler ၏အခြေခံကို ဆည်းပူးထားပြီး ဗြိတိသျှစတူဒီယို Ultra Motive မှဒီဇိုင်းထုတ်ထားသော Sedan ကားစီးရီးကို စတင် ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။Magna International မှ အင်ဂျင်နီယာများနှင့်အထူးကျွမ်းကျင်သူများနှင့်အတူ လေ့ကျင့်ထားသော အလုပ်သမားများသည်လည်း ကားတပ်ဆင်ရာတွင် တက်ကြွစွာ စက်ကောင်းမွန်အောင် လုပ်ဆောင်ကြသည်။ အစိတ်အပိုင်းတပ်ဆင်သည့်နေရာတွင် နောက်ထပ်ပုံစံငယ်များ ထုတ်လုပ်နိုင်ရန်အတွက်လည်း ကြံစည်ကြသည်။၂၀၀၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၃ ရက်နေ့တွင် Magna International က ရုရှားစက်ပစ္စည်းများကို ကနေဒီယံရှိ အစိတ်အပိုင်းပြုလုပ်သူ၏ ရှယ်ယာပိုင်ရှင်အဖြစ် ပါဝင်ခွင့်မှရပ်စဲလိုက်ပြီဟု ကြေညာခဲ့ သည်။ သို့သော်လည်း ရုရှားတွင်လုပ်ကိုင်သော ကားပစ္စည်းနှင့် ဆက်စပ်ပစ္စည်းများလုပ်ငန်းကိုတော့ ဆက်လက်လုပ်ကိုင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောခဲ့သည်။၂၀၀၉ အေပရယ် ၃၀ တွင် Basic Element ကုမ္ပဏီကလည်း Strabag ရှိ သူ၏ရှယ်ယာ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း ကို ကုမ္ပဏီ၏အခြား ရှယ်ယာပိုင်ရှင်များဆီသို့ လွှဲပြောင်းလိုက်ကြောင်းကြေညာခဲ့သည်။Basic Element ကုမ္ပဏီသည် Strabag ၏ရှယ်ယာတစ်နေရာတွင် ဆက်လက်တည်ရှိနေပြီး Strabag ၏ ၉ နေရာရှိသော ကြီးကြပ်စီမံရေးဘုတ်အဖွဲ့တွင် နှစ်နေရာကိုရရှိခဲ့သည်။
လူမှုရေးလုပ်ငန်းများ
၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ဒါရီပါစကာ သည် Volnoye Dyelo အမည်ရှိ ရုရှားတွင် အကြီးဆုံးသော လူမှုရေး ဖောင်ဒေးရှင်းတစ်ခု (မေလ ၂၀၀၉ ထုတ် ရုရှား Forbes မဂ္ဂဇင်းတွင်ပါရှိသည်) ကိုတည်ထောင်သည်။ ထိုရန်ပုံငွေအဖွဲ့သည် ပညာရေးနှင့်သိပ္ပံဖွံ့ဖြိုးရေး၊ ဘာသာရေးနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အမွေအနှစ်များကို မပျောက်ပျက်အောင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးအဆင့်ကို တိုးမြှင့်ရန်အတွက် ရုရှားတွင် ပဏာမ ခြေလှမ်းပေါင်း ၄၀၀ ခန့်ကို ဦးတည်လှမ်းလျှောက်ခဲ့လေသည်။ သူတို့သည် ကလေးများ၊ သက်ကြီးရွယ်အိုများ၊ ပင်ကိုစွမ်းရည်ရှိသောလူငယ်များ၊ ဆရာဆရာမများ၊ ထူးချွန် ထင်ရှားသောသိပ္ပံသမားများနှင့် အခြားသောအဖွဲ့ဝင်များကို ကူညီကြသည်။ သုံးနှစ်အကျော်တွင် ရန်ပုံငွေအဖွဲ့သည် ငွေဒေါ်လာ ၁၈၀ မီလျံနှင့် ၆၅ မီလျံကို ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ရရှိလာသည်။ ရန်ပုံငွေအဖွဲ့၏ အထွေထွေညွှန်ကြားရေးမှူး Tamara Rumyantsyeva ၏ပြောစကားအရ ထိုအဖွဲ့ကို ဒါရီပါစကာ ကိုယ်တိုင် ပြန်လည်ငွေကြေးထောက်ပံ့ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။
လတ်တလောကိုးကားချက်များ
၂၀၀၈ နိုဝင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့ Peru နိုင်ငံ Lima ရှိ APEC Summit တွင် Oleg ဒါရီပါစကာ သည် ထိုဒေသ တွင်ပြုလုပ်သော APEC ခေါင်းဆောင်များအစည်းအဝေးတွင် ရုရှားသမ္မတ Dmitry Medvedev ကိုလိုက်လျော ခဲ့ပြီး ရုရှားအာဏာကို APEC စီးပွားရေးအကြံပေးကောင်စီသို့ လွှဲပြောင်းရန် ဦးဆောင်ပြောဆိုခဲ့သည်။“ဒီနေ့မှာတော့ ကျုပ်တို့မှာ ထုတ်လုပ်နေဆဲကုန်စည်ဈေးကွက်ကြီးရှိနေပြီ၊ ဘာလို့လည်းဆိုတော့ တစ်ကမ္ဘာလုံး က ကုန်စည်တွေကိုမသုံးမချင်း စီးပွားရေးမှာတိုးတက်မှုမရှိတဲ့အတွက်ကြောင့် ခင်ဗျားတို့ ထုတ်လုပ်မှုစွမ်းရည်ကို တစ်ခါတည်းနဲ့ ပိတ်ရပ်ပစ်လိုက်ဖို့က မဖြစ်နိုင်ဘူး။ အခုတော့ ရောင်းလိုအားနဲ့ဝယ်လိုအားနဲ့ မကိုက်ညီခင် အဲ့ဒိကာလကိုဖြတ်ကျော်ဖို့ အရေးကြီးနေပြီ။ မတ်လနဲ့အေပရယ်လအတွင်းမှာ ကျုပ်တို့အောက်ခြေကိုရောက်နိုင်ပြီး ရောင်းလိုအားဝယ်လိုအားအချိုးကို သေသေချာချာ သိနားလည်နိုင်လိမ့်မယ်”
Bloomberg News – ဒါရီပါစကာ သည် ရုရှားတို့ကို သတ္ထုများဝယ်ရန်တိုက်တွန်းကာ ဝယ်လိုအားကို ပြန်လည် ရှင်သန်လာစေသည်။“နောက်နှစ်နှစ်လောက်အထိ ကျုပ်တို့ဒီလိုပဲ နိုင်ငံတော်ကို အရင်းအမြစ်တွေကို ပိုပြီးထိထိရောက်ရောက်သုံး လာဖို့ကူညီရင်းနဲ့ နေသွားရမှာပဲ။ ကျုပ်တို့တာဝန်ကတော့ စွန့်ပစ်ပစ္စည်းတွေ လျှော့ချဖို့ပဲ။ စီးပွားရေးကပ်လည်း ကြာကြာမခံပါဘူး။ လိုအပ်တာထက် ပိုမိုထုတ်လုပ်မှုရှိနေတဲ့နိုင်ငံတွေသာ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရမှာပါ။ ထုတ်လုပ်မှုစွမ်းရည်ကို ၂၀ ကနေ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက် တစ်နိုင်ငံလုံးလျှော့ချနိုင်ဖို့ မျှော်လင့်နေရပြီး ရုရှားဟာ လည်း တချို့တလေကိုမြင်နိုင်လိမ့်မယ်လို့ ထင်ပါတယ်”
ဥပမာဆိုရင် ဈေးပေါပေါကားတွေထုတ်လုပ်ဖို့အတွက် ဈေးကြီးကြီးပြည်တွင်းစက်ပစ္စည်းတွေ မရနိုင်ဘူး။ အစိုးရကလည်း ပိုသိသာထင်ရှားပြီး ခိုင်မာလာသင့်တယ်။ ဈေးနှုန်းမျှတဖို့အတွက်နဲ့ ဝယ်လိုအားရောင်းလိုအားညီမျှအောင်လုပ်ဖို့ကတော့ အစိုးရတာဝန်ပါပဲ။
ဒါအတွက်တော့ Manual ထိန်းချုပ်မှုလိုတယ်။ ဘယ်လိုပဲပြောပြော ကျုပ်တို့ကတော့ ကံကောင်းတဲ့နိုင်ငံပါ။ ဝယ်လိုအားကိုက်ညီနေတဲ့ အနောက်နိုင်ငံတွေနဲ့ပြောင်းပြန် ရုရှားတွေကတော့ ပိုက်ဆံသူတို့လက်ထဲရောက်လာ ပြီဆိုရင် ကျစ်နေအောင်စုထားတတ်ကြတယ်။ ပြောရရင်တော့ မိသားစုပေါင်း ၁၂ မီလျံ မျိုးဆက်တစ်ခုတည်းက တစ်မိုးအောက်ထဲနေကြတာလေ။ အိမ်ရာစီမံကိန်းအကြီးကြီးတစ်ခုတော့ ရှိတယ်၊ ပြည်သူတွေကတော့ သင့်တော်တဲ့ဈေးနှုန်းနဲ့သာရောင်းမယ် ဆိုရင် ဝယ်ကြမှာပဲ ကားနဲ့တခြားပစ္စည်းတွေအတွက်လည်း တူတူပဲပေါ့” ဟုပြောခဲ့သည်။
အမှုအခင်းများ
၂၀၀၆ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၄ ရက်နေ့တွင် မိုက်ကယ် ချာနေး သည် လန်ဒန်ရှိ စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ဗဟို တရားရုံးချုပ် တွင် ဒါရီပါစကာ ကို တရားဆိုင်ခဲ့သည်။ ချာနေး သည် ဒါရီပါစကာ ကယုံကြည်သောကြောင့် Rusal ၏ရှယ်ယာ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းကို အကျိုးပြုသော ပိုင်ရှင်တစ်ယောက်ဖြစ်ကြောင်း တရားဝင်ကြေညာသည်။ ထိုစွဲချက်မှာ ပယ်ချခံရသည်။
၂၀၀၇ ခုနှစ် မေလ ၃ ရက်နေ့တွင် Mr. Justice Langley က ဒါရီပါစကာ သည် အင်္ဂလန်နှင့်ဝေးလ် တို့တွင် အတည်တကျနေထိုင်ခြင်းမရှိသောကြောင့် အင်္ဂလိပ်ဥပဒေဖြင့် စီရင်ခြင်းမပြုနိုင်ဟု စီရင်ချက် ချလိုက်သည်။
၂၀၀၈ ဇူလိုင် ၃ ရက်နေ့တွင် Mr. Justice Christopher Clarke က ထိုအမှုကို အင်္ဂလန်တွင် ကြိုးစားကြည့်သင့်ကြောင်း၊ သို့သော်လည်း “ဒီအမှုအတွက် တကယ်စီရင်ရမှာက ရုရှားပါ ဘာလို့လည်း ဆိုတော့ ပင်ကို အနေနဲ့ကိုပဲ စီရင်မှုအဆုံးမှာ နှစ်ဦးနှစ်ဖက်လုံးရဲ့စိတ်ဝင်စားမှုကို အသင့်တော်ဆုံး ဖြေရှင်းနိုင်မှာမို့လို့ပဲ” ဟု ပြောခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ဇူလိုင် ၂၂ ရက်နေ့တွင် သူသည် ဒါရီပါစကာ ၏အသနားခံခွင့်ကို ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၃၁ ရက်နေ့တွင် အင်္ဂလန်နှင့်ဝေးလ်အယူခံရုံးက ဒါရီပါစကာ ၏အယူခံကို ပယ်ဖျက်လိုက်သည်။
ရာဇဝတ်မှုများနှင့်ပတ်သက်နေသော စွပ်စွဲချက်များ
၂၀၀၆ ဇူလိုင်လတွင် ဒါရီပါစကာ သည် Daimler Chrysler Group ကိုလေလံဆွဲမည့်အထဲ ပါဝင် ပတ်သက်နေပြီး သူ၏ United States ဝင်ခွင့်ဗီဇာကို အကြောင်းရင်းမဖော်ပြဘဲ ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။
Wall Street မဂ္ဂဇင်းကတင်ပြသည်မှာ ဒါရီပါစကာ သည် ရုရှားရှိပြစ်မှုများနှင့် ဆက်စပ်မှုရှိသည်ဟု စွပ်စွဲခံရပြီး အမည်မသိ U.S ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းရေးရုံးတော်မှ အရင်းအမြစ်နှစ်ခုအတွက် ရုံးတော်သို့ ဆင့်ခေါ်ခံရသည်ဟုဆိုသည်။ ဒါရီပါစကာ သည် ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် အပြည်ပြည်ဝင်ခွင့်ဗီဇာကို ရရှိခဲ့ပြီး FBI ၏ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ တစ်ဦးက ထင်မြင်ချက်ပေးဖို့ ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။ သူ၏ကိုယ်စားမဲဆွယ်ပေးခြင်းသည် ဥပဒေပြုအထက်လွှတ်တော်ခေါင်းဆောင်များနှင့် သမ္မတနေရာ ရွေးကောက်ခံမည့် Bod Dole နှင့် သူ၏ဥပဒေဆိုင်ရာလက်တွဲဖော် Alston & Bird တို့မှပြုလုပ်ပေးသွား သည်ဟု အထက်လွွှတ်တော်မှတ်တမ်းများက ပြသည်။
ဒါရီပါစကာ နှင့်ပတ်သက်နေသော “ပြည်နယ်ဝင်ခွင့်မူဝါဒနှင့်လုပ်ထုံးလုပ်စဉ်ဌာန”တွင် လုပ်ကိုင် နေသော Alston & Bird ကို ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်လာနှစ်သိန်းခြောက်သောင်းပေးခဲ့သည်။
၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ဒါရီပါစကာ သည် USA ကိုသွားရောက်လည်ပတ်ခွင့် နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင်ရရှိခဲ့ပြီး Wall Street ဂျာနယ်က ဒါရီပါစကာ သည် အမည်မသိ FBI စုံစမ်းရေးအရာရှိများနှင့် တရားဝင်တွေ့ဆုံပြီး ရာဇဝတ်မှုစစ်ဆေး ခြင်းပြုလုပ်ခံရပြီး စစ်ဆေးသည့်ဖြစ်စဉ်အတိအကျကို မသိရပေဟု ဖော်ပြရေးသားခဲ့ သည်။
ဒါရီပါစကာ သွားရောက်လည်ပတ်စဉ်တွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဘဏ်များဖြစ်သည့် Goldman Sachs Morgan Stanley တို့ထံမှ စီမံခန့်ခွဲမှုပုံစံများကို သွားရောက်လေ့လာခဲ့ရသည်။ ဒါရီပါစကာ ဦးဆောင်နေသော အလူမီနံယံကုမ္ပဏီ RUSAL သည် IPO ရှယ်ယာများထုတ်ရောင်းရန် ပြင်ဆင် နေခိုက်ဖြစ်သည်။
ဒါရီပါစကာ ၏ဝင်ခွင့်ဗီဇာပြဿနာသည် သူ့ကုမ္ပဏီအတွက် အလားအလာရှိသောရင်းနှီးမည့်သူများ အား စိတ်ချနေရန်အာမခံချက်မပေးနိုင်တော့ပဲ ဖြစ်လာသည်။
သူ၏ဝင်ခွင့်ဗီဇာကို ထိန်းချုပ်ကိုင်တွယ်ခဲ့သော ပြည်နယ်ဌာနက မည်သည့်အတွက်ကြောင့် ဒါရီပါစကာ ၏ ဗီဇာကိုရုပ်သိမ်းခဲ့ကြောင်းနှင့် ၂၀၀၉ ခုနှစ်အလည်အပတ်ခရီးကို ငြင်းပယ်ခဲ့သည့်အကြောင်းအပေါ် ဘာမှထုတ်ဖော်ပြောကြားခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ ဒါရီပါစကာ ၏စီးပွားရေးအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပတ်သက်၍ US ဖက်မှ ထိုအလည်အပတ်ခရီးသည် ပုံမှန်စီစဉ်ထားခြင်းမျိုးမဟုတ်ဟုသတ်မှတ်ကြသည်။ ဒါရီပါစကာ ကတော့ ရာဇဝတ်မှုနှင့်ဆက်စပ်နေသည်ဟူသော စွဲချက်ကို ထပ်ကာထပ်ကာငြင်းဆိုခဲ့ပြီး သူ၏ စီးပွားရေးပြိုင်ဖက်များက ဗီဇာအသိမ်းခံရအောင် တမင်လုပ်ခြင်းဖြစ်သည်ဟုသာပြောခဲ့သည်။
၂၀၀၉ ဇူလိုင်လအတွင်း BBC ကအင်တာဗျူးသောအခါ ဒါရီပါစကာ က အမေရိကန်အာဏာပိုင်များ သည် သူ၏ဗီဇာကိုရုပ်သိမ်းလိုက်ခြင်းဖြင့် သူ့ကုမ္ပဏီအတွက်ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော ရင်းနှီးမည့်သူများကို အဆိုးဖက်မှ အကျိုးသက်ရောက်စေပြီး ဒါရီပါစကာ ကို သူတို့နှင့်ပူးပေါင်းလာအောင် ကြိုးစားနေခြင်း ဖြစ်သည်ကြောင်းပြောခဲ့သည်။ El Mundo တွင်ပါသောဆောင်းပါးအရ ဒါရီပါစကာ နှင့် UGMK ၏အကြီးအကဲဖြစ်သူ Iskander Makhmudov တို့သည် စပိန်ရဲသားတစ်ယောက်ကို ငွေမည်းခဝါချခြင်းအကြောင်းကို စုံစမ်းမေးမြန်း နေခဲ့သည်ဟုရေးသားခဲ့ သည်။
ဒါရီပါစကာ သည် Malevsky နှင့် Izmailovskaya အဖွဲ့တို့ကို သူ့ထံမှခြိမ်းခြောက်ငွေညှစ်ရန် ခိုင်းစေခဲ့သော ကြောင့် Michael Chernoy ကို တရားစွဲဆိုခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဒါရီပါစကာ ကိုယ်တိုင်သည် ကုမ္ပဏီတွင် ရှယ်ယာ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းပိုင်ဆိုင်သော သူ၏အစ်ကို Andrei နှင့်အတူ Malevsky နှင့်အချိတ်အဆက်ရှိသည်ဟု စွပ်စွဲခံထားရပြီးဖြစ်နေသည်။
ထိုစွပ်စွဲချက်များအားလုံးကို ဒါရီပါစကာ ကငြင်းချက်ထုတ်လိုက်သည်။
ပီတာ မန်ဒဲလ်ဆန် နှင့်အဆက်အဆံ
ဒါရီပါစကာ သည် ပူးပေါင်းကုမ္ပဏီဖြစ်သော Rusal နှင့် Glencore တို့၏အဓိကရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ Nathaniel Rothschild နှင့်ခင်မင်ရင်းနှီးပြီး Rothschild မှတစ်ဆင့် George Osborne နှင့် Lord Peter Mandelson တို့ကို ၂၀၀၈ နွေကာလတွင် Corfu ရှိ သူ၏ရွက်လှေပေါ်တွင် သိကျွမ်းခဲ့ရသည်။ ပီတာ မန်ဒဲလ်ဆန် နှင့် အိုလက်ဂ် ဒါရီပါစကာ တို့သည် အားလပ်ရက်များတွင် ဒါရီပါစကာ ၏ရွက်လှေ Queen K ပေါ်တွင် အတူတူအချိန်ဖြုန်းပြီးနောက် ခင်မင်ခဲ့ခြင်းက သူတို့၏ပတ်သက်မှုကို စဉ်းစားဖွယ်ဖြစ်စေသည်။
EU ကုန်သွယ်ရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင် Mandelson သည် EU ၏အလူမီနီယံအခွန်များ လျှော့ချသည့်လုပ်ငန်း တွင် အကြီးအကဲဖြစ်ပြီး ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်၏ကိုယ်စား EU မူဝါဒများကို Mandelson ကကြားဝင်ဖျန်ဖြေပြီး အစု ရှယ်ယာများနှင့်ပတ်သက်၍ သဘောထားကွဲလွဲမှုများကို အကြံဉာဏ်ပေးရန်နှင့် ဒါရီပါစကာ ကို အကျိုးအမြတ် ရရှိစေသည်။
Nathaniel Rothschild နှင့် သူ၏အထက်တန်းကျောင်း တက္ကသိုလ်ကျောင်းများမှ သူငယ်ချင်းဖြစ်သူ George Osborne တို့သည် ရွက်လှေပေါ်တွင် ခင်ခဲ့စဉ်တုန်းက Conservative Party အတွက် ဒါရီပါစကာ ထံမှ အလှူငွေတောင်းခံရန် ကြိုးပမ်းနေကြသေးသည်။
ကိုယ်ပိုင်မိသားစုဘဝ
ဒါရီပါစကာ သည် Valentin Yumasheva နှင့် Tatyana Yeltsina တို့၏သမီးဖြစ်သူ Polina Yumasheva ကို လက်ထပ်ခဲ့ပြီး ကလေးနှစ်ယောက်ထွန်းကားခဲ့သည်။
ဘုရားကြီးစုရွာ၊ ဂျမ်းတိုက်
ဘုရားကြီးစုရွာ၊ ဂျမ်းတိုက်
အိမ်စာ (ငှက်)
'အိမ်စာ (House sparrow) (Passer domesticus) သည် စာကလေးမျိုးနွယ် ငှက်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာအနှံ့တွေ့ရှိနိုင်သည်။ အလျား 16 cm ခန်ရှိပြီး ထုထည် 24–39.5 g ခန့်ရှိကြသည်။ အမနှင့် ငှက်ပေါက်စများမှာ အညိုနှင့်မီးခိုးဖျော့ရောင်ရှိကြပြီး အထီးများမှာ မည်းနက်၊ ညိုသော အကွက်များ ရှိကြသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
မြစ်တိုက်ရခိုင်ရွာ
မြစ်တိုက်ရခိုင်ရွာ
ငစံဘော် (မုဆိုးချောင်း) (ရွာဟောင်း)ရွာ၊ ငစံဘော်
ငစံဘော် (မုဆိုးချောင်း) (ရွာဟောင်း)ရွာ၊ ငစံဘော်
ချောန်ကျွမ်းရွာ၊ ဟားခါးမြို့နယ်
ချောန်ကျွမ်းရွာ(Chawnchum)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးခရိုင်၊ ဟားခါးမြို့နယ်၊ ကျန်ဗားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၅၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျန်ဗားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၄၈ ဦး၊ မ ၁၁၃၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၈၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟားခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သပြေညွန့်ရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
သပြေညွန့်ရွာ(Thapyaynyunt)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ သပြေညွန့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၂၇၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သပြေညွန့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၈၃၁ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၀၆၇ ဦး နေထိုင်သည်။ သပြေညွန့်ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာန ရှိသည်။ ဘောဂလိမြို့အနီးရှိ ဤရွာတွင် ဘန္ဒန္တပဏ္ဍိတ ဆရာတော်ကျောင်းထိုင်သည့် ဗာရာဏသီကျောင်း ရှိသည်။ မြစိမ်းရောင်ကျေးရွာစီမံကိန်း ၆၇ ရွာတွင် ပါဝင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆင်ကျွန်းရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ်
ဆင်ကျွန်းရွာ (Sinkyun)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ ဘုမ္မနိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၉၄၂ ဖြစ်သည်။
သစ်ဆွေးမီးသွေး
သစ်ဆွေးမီးသွေးသည် စိမ့်မြေ၊ နုံးမြေ၊ ရွှံ့နွံများထဲတွင် နှစ်ပေါင်း ထောင်သောင်းမကသော ကာလကစ၍ တဖြည်းဖြည်း ဆွေးမြည့်လာခဲ့သည့် ရှေးဟောင်းအပင်တို့၏ အကျွင်းအကျန်များမှ အစိုင်အခဲဖွဲ့ကာ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်လေသည်။ အဆိုပါ အပင်များတွင် ရေမှော်၊ ရေညှိ၊ ကျူပင်၊ ကိုင်းပင်၊ မြက်ပင်မှ စ၍ အလွန်ကြီးမားသော အပင်ကြီးများအထိ ပါဝင်၏။
မြန်မာနိုင်ငံ ရေကန် ရေအိုင်များရှိ ဗေဒါပင်ကဲ့သို့ ရေဖြင့် ကင်းဝေးမနေနိုင်သော ရေညှိပင်၊ ရေမှော်ပင်၊ ကျူပင်၊ ကိုင်းပင်များ အနက် အချို့အပင်များသည် အပေါ်ယံ၌ အစို့အတက် ပေါက်၍ အသက်ရှင်နေကြသော်လည်း အောက်ဘက်တွင် သေလျက် ရှိကြ၏။ အမြစ်များသည် ရေကိုအဝစုတ်ယူလျှက် တဖြည်းဖြည်း ပုတ်ပွ ဆွေးမြည့်လာရာ အခြားအမှိုက်သရိုက်တို့နှင့် ငြိတွယ်ရောယှက်ပြီးလျှင် အစိုင်အခဲသည် ကြီးမားသည်ထက် ကြီးမားလာပြီးနောက် ရေအောက်သို့ နစ်မြုတ်သွားလေသည်။ တဖန် ရေအောက် မြေပြင်သို့ရောက်၍ ရွှံ့နွံများ စိမ်းမြေများဖြင့် ငြိတွယ်နစ်မြုတ်သွားပြန်သော အခါ လေဝင်ခြင်းမှ လုံးလုံးကင်းကာ အထပ်ထပ် ဖိနှိပ်မှုကလည်း ရှိပြန်သဖြင့် အစိုင်အခဲသည် ကျစ်လျစ်၍ လာပြန်သည်။ ထိုအတွင်း သဘာဝအလျောက် ဓာတ်ပြောင်းမှုများကလည်း ရှိပြန်သေးသည်။
ပထမ အစိုင်အခဲသည် မြက်ထွေး ကောက်ရိုးထွေးများကဲ့သို့ ဝါဖန့်ဖန့်ညိုမွဲမွဲ အရောင်ရှိ၏။ သို့ရာတွင် ရွှံ့နွံများဖြင့် ရောစပ်ပြီးလျှင် နှစ်ပရိစ္ဆေဒ ရှည်ကြာလတ်သော် ရွှံ့စေးနက်ကဲ့သို့ အညိုပုတ် ရောင်ဖြစ်ကာ နှစ်ပေါင်း ထောင်သောင်းမက ကြာသောအခါ သစ်ဆွေးမီးသွေးများ ဖြစ်လာလေသည်။ ထိုကြောင့် သစ်ဆွေးမီးသွေးသည် ကျောက်မီးသွေး ဖြစ်ပေါ်ရာလမ်းစဉ်တွင် ပထမဆင့် ဖြစ်သည်ဟူ၍လည်း သိအပ်ပေသည်။
အနောက်နိုင်ငံများတွင် ထိုသစ်ဆွေးမီးသွေးမျိုး ပေါများရာ အရပ်ဒေသများ၌ တောသူတောင် သားများသည် တူးဖော်ဖြတ်တောက်ကာ နေပူတွင်လှန်းပြီးနောက် လောင်စာအဖြစ် အသုံးပြုကြလေသည်။ သစ်ဆွေးမီးသွေးသည် ရုရှနိုင်ငံတွင် အလွန်ပေါများ၍ ယင်းတစ်နိုင်ငံတည်း၌ပင် ဧရိယာစတုရန်း မိုင်ပေါင်း ၆၅ဝဝဝ ခန့်ရှိကာ မြောက်အမေရိကတိုက် ကနေဒါနိုင်ငံတွင် စတုရန်းမိုင် ၃၇ဝဝဝ ခန့်ရှိလေသည်။ သို့သော် လူများသည် အခြားလောင်စာမရနိုင်သော နေရာများ၌သာ ယင်းတို့ကို တကူးတက ရှာဖွေ အသုံးပြုကြ၍ များစွာ မထင်ရှားချေ။ သစ်ဆွေးမီးသွေးများကို မြေလွှာအမျိုးမျိုးတွင် တွေ့ရ၏။ မြေမျက်နှာပြင်နှင့်နီးသော အလွှာတွင် တွေ့ရသော သစ်ဆွေးမီးသွေးသည် ညို၍ အောက်သို့ နက်လေလေ၊ အရောင်မှာ မည်းပြီးလျှင် ရွှံ့စေး နှင့် တူလေလေ ဖြစ်လာသည်။ မြောက်ဘက် ကမ္ဘာလုံးခြမ်းတွင် သစ်ဆွေးမီးသွေး ဖြစ်စေသော အပင်များသည် များသောအားဖြင့် ရေညှိပင်များနှင့် မှော်ပင်များဖြစ်ကြ၍ တောင်ဘက် ကမ္ဘာလုံးခြမ်းတွင်မူ ကျူပင်နှင့် ရေပေါ်ပေါက် အပင်များ ဖြစ်ကြလေသည်။ သစ်ဆွေးမီးသွေးထွက်သော တိုင်းပြည်များမှာ ရုရှနှင့် ကနေဒါနိုင်ငံတို့ အပြင် ဖင်းလန်၊ ဆွီဒင်၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ဂျာမနီ၊ ဂရိ၊ ဗြိတိန်၊ အိုင်ယာလန်၊ နျူးဖောင်းလန်း၊ နော်ဝေး၊ ဩစတြီးယားနှင့် ဒိန်းမတ်နိုင်ငံတို့ ဖြစ်ကြလေသည်။
အညိုရောင်ရှိသော သစ်ဆွေးမီးသွေးသည် ပေါ့၍ အရည်ကိုစုတ်သော သတ္တိရှိ၏။ ထိုသစ် ဆွေးမီးသွေးကို မြင်းများ ကျွဲ နွားများအတွက် အိပ်ရာအဖြစ် အသုံးပြုကြသည့်ပြင် သကာ တင်လဲ တို့နှင့်ရောစပ်၍လည်း ကျွဲစာ၊ နွားစာများအဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။ သစ်ဆွေးမီးသွေး အမည်းတွင် နိုက်တြိုဂျင်ဓာတ် အများအပြား ပါဝင်သဖြင့် မြေဩဇာအဖြစ်နှင့်လည်း အသုံးပြုကြလေသည်။
နှောပင်ရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
နှောပင်ရွာ (Hnawpin)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ဘင်ဂွကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၉၇၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘင်ဂွကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၇ ဦး၊ မ ၃၇၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၅၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သတ္တာဟကာလိက
ဆေး (၅)မျိုး ဘေသဇ္ဇသိက္ခာပုဒ်တော်တွင် ဆေးပစ္စည်း (၅) မျိုးတို့ကို ဖွင့်ပြထား၏။ ယင်း ဆေးပစ္စည်းတို့မှာ-
(၁) သပ္ပိ = ထောပတ်၊
(၃) တေလံ = ဆီ
တေလ-ဆီ ဟူရာ၌ နှမ်းဆီ၊ မုန်ညင်းဆီ၊ ကြက်ဆူဆီ၊ သားဆီများကိုပါ သွင်းယူကြသည်။ ဝံဆီ၊ ငါးဆီ၊ လင်းပိုင် (လပိုင်) ဆီ၊ ဝက်ဆီ၊ မြည်းဆီစသည်တို့ကို ဝသာတေလ = သားဆီဟု ဆိုသည်။ ငါးဆီများသည် ဆေးအဖြစ် အပ်စပ်သဖြင့် ငါးကြီးဆီများလည်း အပ်စပ်သည်၊ ဖာဏိတ (တင်လဲ)	ဟူသည်မှာ ကြံမှဖြစ်သော တင်လဲ၊ ထန်းပင်မှဖြစ်သော တင်လဲတို့တည်း။ အဖတ်မပါအောင် စစ်ပြီးသောကြံရည်မှစ၍ ကြံနှင့်ဆိုင်သမျှအားလုံးကို ဖာဏိတဟု ဆိုသဖြင့် သကြား၊ ထန်းရည်၊ သကာ၊ ထန်းလျက်များလည်း အပ်စပ်သည်။