cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
သပြုပင်ရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
သပြုပင်ရွာ (Thabyupin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ကျွန်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၆၂၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျွန်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၂၇ ဦး၊ မ ၉၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၀၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေပြာစမ်းရွာ၊ ကုန်းသာ
ရေပြာစမ်းရွာ၊ ကုန်းသာ
ဟတ်ဟိုင်းရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဟတ်ဟိုင်းရွာ (Hathai)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ကတ်တောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၂၅၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကတ်တောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၅၆၆ ဦး၊ မ ၂၅၇၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၁၄၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သဘာဝ တွင်းထွက် ကျောက်မျက်
သဘာဝ တွင်းထွက် ကျောက်မျက်ဆိုသည်မှာ ဇီဝမူလ ကျောက်မျက်များ ကဲ့သို့မဟုတ်ဘဲ တူညီသော ဓာတုဖွဲ့စည်းမှု နှင့် တိကျသော ပုံဆောင်စနစ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် အဇီဝမူလ အစိုင်အခဲ ဖြစ်သည်။
သဘာဝ တွင်းထွက် ကျောက်မျက်၏ ဂုဏ်အင်္ဂါများ
သဘာဝ တွင်းထွက် ကျောက်မျက်ဟုသတ်မှတ်နိုင်ရန် အောက်ပါအချက်များနှင့် ပြည့်စုံရန် လိုအပ်သည်။
ထင်ရှားသော သဘာဝ တွင်းထွက် ကျောက်မျက်များ
ပတ္တမြား၊ နီလာ၊ ကျောက်စိမ်း၊ မြ
ကျောက်တွင်းကုန်းရွာ၊ မြက်ရိပ်ကျွန်း
ကျောက်တွင်းကုန်းရွာ၊ မြက်ရိပ်ကျွန်း
သုရာဃဋဇာတ်
'''တိကနိပါတ် - ၄။ အဗ္ဘန္တရဝဂ် -၂၉၁ - သုရာဃဋဇာတ် ဖခင်ဖြစ်ဖူးသော သိကြားမင်းသည် သေသောက်ကြူးဖြစ်၍ ဆင်းရဲနေသောသားအား အလိုရှိတိုင်းရသော ဣစ္ဆာသရအိုးကို လာပေးရာ အရက်မူးလျက် ခွဲပစ်သော သေသောကြူးမိုက်အကြောင်း။
တူရင်းကိုပင် အိမ်မှနှင်
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အနာထပိဏ်သူဌေးကြီး၏ တူတော်တစ်ယောက်သည် မိဘတို့ဥစ္စာ ဖြစ်သော ရွှေငွေ ကုဋေလေးဆယ်ဆို့ကို သုရာသောက်ခြင်းဖြင့် ဖျက်ဆီးဖြုန်းတီးကာ အနာထပိဏ်သူဌေးကြီးထံသို့ လာလေ၏။
အနာထပိဏ် သူဌေးကြီးသည် တူအား ကုန်သွယ်လောဟု ဆုံးမကာ အသပြာတစ်ထောင်ကို ပေးလိုက်၏။ ထိုအသပြာတစ်ထောင်ကိုလည်း ဖျက်ဆီး၍ သူဌေးကြီးထံ လာပြန်၏။ သူဌေးကြီးလည်း တူအား တစ်ဖန် အသပြာါငးရာ ပေးလိုက်ပြန်၏။ ဖျက်ဆီး၍ လာပြန်၏။ တစ်ဖန် တူအား ပုဆိုးကြီးနှစ်ထည်ကို ပေးလိုက်ပြန်၏။ ဖျက်ဆီး၍ တစ်ဖန် လာပြန်လျှင် သူဌေးကြီးသည် တစ်စုံတစ်ရာကို မပေးတော့ဘဲ တူကို လည်ပင်းကိုက်ကာ အိမ်မှနှင်ထုတ်စေ၏။
ထိူသူဌေးတူသည် ကိုးကွယ်ရာမရှိဖြစ်၍ သူတစ်ပါးတို့ တိုက်နံရံကိုမှီ၍ သေရ၏။ လူတို့သည် အလောင်းကို မြို့ပ၌ စွန့်ပစ်ကြကုန်၏။ ထိုအခါ သူဌေးကြီးသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့သွား၍ တူအကြောင်း အလုံးစုံကို မြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်ထားလေ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် “သူဌေးကြီး … ထိုတူကို သင်သည် အဘယ်မှာ ရောင့်ရဲစေနိုင်အံ့နည်းဟု ရှေးအခါ ငါသည် အလုံးစုံသော အလိုဆန္ဒကို ပေးတတ်သော အိုးကို ပေး၍ လည်း ရောင့်ရဲစေအံ့သောငှာ မတတ်နိုင်” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
ကုဋေလေးဆယ်လုံး သေသောက်ဖြုန်း
ထိုအခါ သူဌေးသားသည် မဏ္ဍပ်ဆောက်ကယ လူအပေါင်း ခြံရံလျက် သေရည်ကိုသောက်၏။ မူးယစ်ပျော်ပါး၏။ ကျွမ်းထိုးခြင်း၊ ရေချိုးခြင်း၊ တန်ဆာဆင်ခြင်း၊ ကခြင်း စသည်ကို ပြုလုပ်သော သူတို့အား အသပြာ တစ်ထောင်စီပေး၏။ မန်းမကြူးခြင်း၊ သေသောက်ကြူးခြင်း၊ အမဲသား ငါး အစားကြူးခြင်းသို့ရောက်လျက် အဘယ်အရပ်၌ သီချင်းဆိုသနည်း၊ အဘယ်အရပ်၌ တီးမှုတ်သနည်း၊ အဘယ်အရပ်၌ ကပြသနည်း အစရှိသည်ဖြင့် ပွဲသဘင်ကို ရှာဖွေမေးမြန်းကာ ပျော်ပါးကာနေ၏။
ဤသို့လျှင် အသောက်အစား အပျော်အပါးတို့ကို လိုက်စားပျော်မြူးလျက် မေ့မေ့လျော့လျော့ နေလတ်သော် မကြာမြင့်မီလျှင် ဥစ္စာ ကုဋေလေးဆယ်နှင့် အတွင်းအပ အသုံးအဆောင် ဟူသမျှတို့ကို ဖျက်ဆီးဖြုန်းတိီး၍ ကုန်ခန်းသဖြင့် ဆင်းရဲနွမ်းပါ အထီးကျန်သော အဖြစ်သို့ ရောက်လေ၏။ ပုဆိုးနွမ်းကိုဝတ်လျက် ဆင်းဆင်းရဲရဲ နေထိုင်စားသောက်၏။
သိကြားစောင်မ ဆင်းရဲရ
သိကြားမင်းသည် ဆင်ခြင်ကြည့်ရှုလတ်သော် သားဆင်းရဲ နွမ်းပါးနေသော အဖြစ်ကိုသိ၍ သား၌ ချစ်ခင်းသဖြင့် လာပြီးလျှင် အလုံးစုံသော အလိုဆန္ဒကို ပေးတတ်သော အိုးကို ပေး၍ “အမောင် … ဤအိုးကို မကွဲရအောင် စောင့်ရှောက်ပါ၊ ဤအိုး ရှိလတ်သော် အလိုဆန္ဒ ဟူသမျှကို ပြည့်စုံစေနိုင်၏၊ သတိထားလော့” အကြိမ်ကြိမ် မှာထားဆုံးမပြီးလျှင် နတ်ပြည့်သို့ ပြန်လေ၏။ ထိုအခါမှ စ၍ သူဌေးသားသည် လိုတိုင်းရသဖြင့် သေကိုသာ သောက်လျက်နေ၏။
တစ်နေ့သ၌ သူဌေးသားသည် အလွန် သေရည်မူးယစ်လတ်သော် သတိမရတော့ဘဲ အိုးကို ကောင်းကင်သို့ မြှောက်၍ အောက်ကခံလတ်သော် တစ်ကြိမ်တည်းဖြင့်သာလျှင် လွဲချော်ကာ မြေသို့ကျ၍ ကွဲလေ၏။ အိုးကွဲသောအခါ မှ စ၍ တစ်ဖန် ဆင်းရဲနွမ်းပါးပြန်သဖြင့် ပုဆိုးနွမ်းကိုဝတ်လျက် ခွက်လက်စွဲကာ တောင်းစားပြီးလျှင် သူတစ်ပါးတို့ တိုက်နံရံ၌ မှီလျက် သေရလေ၏။
မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်ကို ဆောင်တော်မူပြီးလျှင် -
“သေသောက်ကြူးသည် အလုံးစုံသော အလိုဆန္ဒကို ပေးတတ်သော အိုးကိုရ၍ ထိုးအိုးကို စောင့်ရှောက် ထိန်းသိမ်းနိုင်သမျှ ကာလပတ်လုံး ထို သေသောက်ကြူးအား ချမ်းသာကိုရ၏။ မိုက်သော သေသောက်ကြူးသည် ယစ်မူးမေ့လျော့သဖြင့် ဟော့ရမ်းကြမ်းတမ်းသောအခါ အိုးကို ခွဲဘိ၏။ အိုးကွဲသော နောက်ကာလ၌ အဝတ်မဆီး အချည်းနှီးဖြစ်၍ လည်းကောင်း၊ ရံခါ ပုဆိုးနွမ်းကို ဝတ်ဆီးရသည် ဖြစ်၍ လည်းကောင်း ဆင်းရဲပင်ပန်းရ၏။ မိုက်သော သေသောက်ကြူးသည် အိုးကိုရ၍ နောက်ကာလ၌ ပူပန်ဆင်းရဲသကဲ့သို့၊ ထို့အတူ လူမိုက်သည် ဥစ္စာရ၍ မေ့မေ့လျော့လျော့ သုံးဖြုန်း၍ ကုန်းခန်းသော နောက်ကာလ၌ ပူပန်ဆင်းရဲရ၏”
ဟု ဟောကြား ဆုံးမတော်မူ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
· ထိုအခါ အိုးခွဲသော သေသောက်ကြူးသည်-ယခုအခါ သူဌေးကြီး၏တူ။
သိကြားမင်းသည် -ငါဘုရားဖြစ်လာပြီ-
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ပစ္စည်းဥစ္စာ၊ သုံးဖြုန်းရာ၊ ကုန်ကာဆင်းရဲမယ်။
(၃) ပေးပါသော်လဲ၊ မရောင့်ရဲ၊ မိုက်ခဲလူမယ်။
သူရာဃဋဇာတ် ပြီး၏။
ဟွေ့တက်ရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ဟွေ့တက်ရွာ (Hwayttet)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ ကုန်းကျိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၇၇၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်းကျိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၅၉ ဦး၊ မ ၁၃၉၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၄၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငေါ်လုံရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ငေါ်လုံရွာ(Ngawlong)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ လန်ယန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၃၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လန်ယန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၆ ဦး၊ မ ၂၈၉ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၈၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွင်းကြီးရွာ၊ ရေနံ့သာ
ကွင်းကြီးရွာ၊ ရေနံ့သာ
UGC 4879
UGC 4879 သည် Local Group ထဲတွင် ပုံစံအတည်တကျမရှိသော သီးခြားအဆန်ဆုံး ဂယ်လက်ဆီဖြစ်သည်။
ခြောက်ကောင်ရွာ၊ ချောင်းသာ
ခြောက်ကောင်ရွာ၊ ချောင်းသာ
ချင်းကုန်းရွာ၊ ကုန်းသာ
ချင်းကုန်းရွာ၊ ကုန်းသာ
လှည်းပွဲရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
လှည်းပွဲရွာ (Hlepwe)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ နောင်းမူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၄၃၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နောင်းမူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၉၉ ဦး၊ မ ၃၃၃၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၅၃၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်နမ်ရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
နောင်နမ်ရွာ (Nawngnam)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ ဟိုက်ပါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၈၉၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုက်ပါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၀၈ ဦး၊ မ ၁၈၆၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၅၇၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကော်နီ
ကော်နီ သည် မြန်မာ အဆိုတော် တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဟဲဗီး မက်တယ် နှင့် ပေါ့ အမျိုးအစားသီးချင်းများကို သီဆိုခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။ ကော်နီ ၏ အအောင်မြင်ဆုံး ကာလများမှာ ၁၉၈၀ အစောပိုင်း မှ ၁၉၉၀ နောက်ပိုင်းထိ နာမည်ကျော်ကြားခဲ့သည်။
ပထမဦးဆုံး New Wave band ၏ နောက်ခံအဆိုတော်ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၀ အလယ်ပိုင်းကာလတွင်မှ အောင်မြင်သော အဆိုတော် တစ်ဦးဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူမ ၏ တေးရေးဆရာမှာ သုခမိန်လှိုင်ဖြစ်ပြီး သူမ၏ ပထမဆုံး သီချင်းခွေမှာ ၁၉၈၆ တွင်ထွက်ရှိသော တာဇံ ဖြစ်ကာ အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့ပြီး နင်ဂျာ အယ်ဘမ်ကို ဆက်လက်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ငယ်ဘဝ
တောင်ကြီးမြို့တွင် မွေးဖွားသည်။ အမည်ရင်း ရတနာထွန်းဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်က အသားဖြူပြီး ဆံပင်နီ သဖြင့် အိမ်နာမည် ကော်နီ ဟု အခေါ်ခံခဲ့ရသည်။ ဝန်ထမ်းမိဘများနှင့်အတူ ရန်ကုန် မင်္ဂလာဒုံသို့ ပြောင်းရွှေ့ နေထိုင်သည်။ ရှစ်တန်း ကျောင်းသူဘဝတွင် ရန်ကုန် New Wave တေးဂီတ အဖွဲ့ နောက်ခံသီဆိုသူ (ဟာမိုနီဆိုသူ) လျှောက်ထားခဲ့ပြီး အသက် ၁၆ နှစ် နှင့် ဟာမိုနီ သီဆိုသူဖြစ်လာသည်။ နယူးဝေ့ဖ် တေးဂီတ နှင့်အတူ စိုင်းထီးဆိုင် မေဆွိ ဂျေညီညီ မေခလာ အပါအဝင် နာမည်ကျော် အဆိုတော်များ နှင့် ရုပ်ရှင်တေးများ အတွက် ဟာမိုနီများ သီဆိုပေးခဲ့ရသည်။
မိသားစုဘဝ
အိမ်ထောင်မပြုသူဖြစ်သည်။ မိခင်နှင့် အတူနေထိုင်သည်။ မိတ်ဆွေဂီတသမားများနှင့် ခရီးသွားခြင်း၊ သီလရှင်ဝတ်ခြင်း၊ ခွေးကြောင်များ မွေးခြင်းတို့ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။
အဆိုတော်ဘဝ
၁၉၈၆ တွင် တေးရေး သုခမိန်လှိုင် စီစဉ်မှုဖြင့် ပထမဆုံး တေးစု ဖြစ်သည့် တာဇံ ကို ထုတ်လုပ်ဖြန့်ချီခဲ့ရာ အောင်မြင်မှုရခဲ့ပြီး မြန်မာတေးချစ်ပရိတ်သတ် တို့၏ အားပေးမှုရရှိသည့် အဆိုတော် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အနုပညာနာမည်ကို အိမ်နာမည် ကော်နီ အသုံးပြုခဲ့ပြီး ထိုအမည်ဖြင့်ပင် လူသိများ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တကိုယ်တော် တေးစု ဆယ့်တခု ထွက်ရှိခဲ့သည်။ အခြားအဆိုတော်များနှင့် တွဲဖက်ထွက်ရှိသောတေးစု ဆယ့်သုံးခု ထွက်ရှိခဲ့သည်။ ဂီတဖျော်ဖြေပွဲများစွာ သီဆိုဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ဂီတလောကနှင့် ကင်းကွာနေခဲ့ပြီး ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် တပုဒ်ချင်းသီဆိုထုတ်လုပ်သည့် သီချင်းသစ်များ ပြန်လည်သီဆိုခဲ့သည်။
အလင်းသန့် ကိရိယာ
အလင်းသန့် ကိရိယာ (ခေါ်) ပိုလာရီစကုတ် (Polariscope) သည် ကျောက်မျက်ရတနာတို့ကို အမျိုးအစားခွဲခြား စစ်ဆေးရာတွင် ထိရောက်စွာ အသုံးပြုနိုင်သည့် ကိရိယာဖြစ်သည်။ အခြေခံသဘောတရားအားဖြင့် ကျောက်မျက်တစ်မျိုးချင်းစီတွင်ရှိသည့် မတူညီသော အလင်းယိုင်ညွှန်းကိန်းနှင့် ပုံဆောင်စနစ်တို့ကို ခွဲခြားခြင်းဖြစ်သည်။
ဤကိရိယာတွင် ပိုလာရွိုက် (ခေါ်) အလင်းသန့်ပြား နှစ်ချက်ပါရှိပြီး တစ်ချပ်နှင့်တစ်ချပ် အလင်းတုန်ခါလမ်းကြောင်း ထောင့်မှန်ကျ တပ်ဆင်ထားသည်။ အများအားဖြင့် အောက်ခြေမှန်ချပ်ကို အသေတပ်ဆင်ထားပြီး အပေါ်မှန်ချပ်ကိုသာ လှည့်လည်နိုင်ရန် အရှင်တပ်ဆင်ထားကြသည်။ ကိရိယာအိမ်၏ အောက်ဆုံးတွင် မီးလုံးတစ်လုံးကို တပ်ဆင်သည်။
ရလဒ်
ထိုသို့ စမ်းသပ်ပြီးနောက် အောက်ပါ ရလဒ်များကို ရရှိနိုင်သည်။
(က) အလင်းတစ်ခုယိုင်ခြင်း
၃၆၀ ံလှည့်ရာတွင် ကျောက်သည် လုံးဝအမှောင် (သို့) အမှောင်အစင်းတန်းများကိုသာ တစ်ပတ်လုံးတွေ့ရမည်။
(ခ)အလင်းနှစ်ခုယိုင်ခြင်း
မှောင်ခြင်း နှင့် လင်းခြင်းကို ၄၅ ံ အနေအထားတိုင်းတွင် တွေ့ရမည်။
(ဂ)ပုံဆောင်ခဲအစုအဝေး (သို့) အောင်းဝင်ကျောက်များပြားသော ကျောက်
ကျောက်သည် ၃၆၀ ံအပြည့် လင်းနေမည်။
ပင်ကတိုင်းရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
ပင်ကတိုင်းရွာ (Pinkataing)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ ကျောက်မဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၄၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်မဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၂၁ ဦး၊ မ ၁၀၁၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၃၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြည်စိုးထွန်း
ကြည်စိုးထွန်း (၁၉၄၅ ဒီဇင်ဘာ ၉ ဖွား - ) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာ၊ ထုတ်လုပ်သူ၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု ငါးဆုရရှိထားပြီး မြန်မာနိုင်ငံ ရုပ်ရှင်အစည်းအရုံး ဥက္ကဋ္ဌ၊ အကယ်ဒမီ အကဲဖြတ် စိစစ်ရွေးချယ်ရေးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ စသည့် တာဝန်များကိုလည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ MRTV-4 ရုပ်သံလိုင်းတွင် မှတ်မှတ်ထင်ထင် မြန်မာ့ရုပ်ရှင် အမည်ဖြင့် ရှေးကာလမှစ၍ ခေတ်သစ်ကာလအထိ ရုပ်ရှင်နှင့်ပတ်သက်သော အကြောင်းအရာများကို တင်ဆက်ခဲ့သောသူတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။
ဘဝအကျဉ်း
မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကနှင့်ပတ်သက်၍ ဗဟုသုတစုံလင်သော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ်သည့်အပြင် MRTV-4 ရုပ်သံလိုင်းတွင် အသံတိတ်ခေတ်မှစ၍ ခေတ်သစ်ပိုင်းအထိ ရိုက်ကူးခဲ့သော ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ၊ သရုပ်ဆောင်များ၊ ဒါရိုက်တာများနှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခြင်း အစီအစဉ်များကိုလည်း ၂၀၀၉ မှစ၍ ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ၌ ကြည်စိုးထွန်း၏ မောင်ကျောက်ခဲနှင့် အခြားဝတ္ထုတိုများ စာအုပ်သည် ဆရာဝန်တင်ရွှေဆု ချီးမြှင့်ခံရ​ခဲ့သည်။
၂၀၁၁ တွင် အစာအိမ်ကင်စာခံစားရ၍ စင်္ကာပူနိုင်ငံ၌ ဆေးကုသမှု ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၂ တွင် ဒေါ်သီတာလင်းတည်ထောင်သော Laurel Art Academy သို့ ပူးပေါင်းခဲ့၏ ။
ထင်ရှားသည့် ရုပ်ရှင်များ
ကြည်စိုးထွန်း၏ ထင်ရှားသောဇာတ်ကားအချို့မှာ:
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာများ
ပန်ပျက် (လုံကာ)ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လှည်းဆိပ် (အရှေ့)ရွာ၊ အောက်လှည်းဆိပ်
လှည်းဆိပ် (အရှေ့)ရွာ၊ အောက်လှည်းဆိပ်
အားလ်ကန့်
အားလ်ကန့်အဆင်​့သည် ရှစ်ကြိမ်မြောက်ဖန်တီးလိုက်ပြီး အင်္ဂလန်၏ Peerage နှင့်ထဲမှာတစ်ချိန်က ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း၏ Peerage ။
ကျုံးထျန်ကျောင်း
ကျုံးထျန်ဘုရားကျောင်းသည် ဩစတြးလျနိုင်ငံရှိ ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်ဖြစ်သည်။ ကျောင်းတော်တည်ဆောက်မှုကို ၁၉၉၁ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သည်။
ရွှေထွန်းဖြူရွာ၊ မြက်ရိပ်ကျွန်း
ရွှေထွန်းဖြူရွာ၊ မြက်ရိပ်ကျွန်း
ပေသလပ် / ပေတလာကုန်းရွာ၊ ကုန်းသာ
ပေသလပ် / ပေတလာကုန်းရွာ၊ ကုန်းသာ
အစိုင်းကြီးရွာ၊ ဇင်ကျွန်း
အစိုင်းကြီးရွာ၊ ဇင်ကျွန်း
အားလ်ကင်းစတန်း
thumb| Tenison (Gules တစ်ကွေးပေါ်သုံးလက်ဝါးကပ်တိုင် crosslet fitchée sable azure engrailed ဒါမှမဟုတ်နောက်ဆုံး jessant-de-lys နှစ်ခုကျားသစ်ရဲ့မျက်နှာများအကြား) ကမတ်လ 1883 တော်ဝင်လိုင်စင် 10 ယူဆအဖြစ်၏လက်နက် ဟင်နရီ Ernest Newcomen ဘုရငျ Tenison, 8th Earl ၏ Kingston ညျလညျးမိမိလက်ထပ်ထိမ်းမြားပြီးနောက် Tenison ၏နောက်ထပ်အမည်သစ်ကိုရသောမွေးစားသောအခါ thumb|300x300px| Mitchelstown ရဲတိုက် ၊ ကောင်တီ ဖော့ဆို့ ၊ ယခင်ဘုရင်မိသားစု၏နေရာဖြစ်သည်။ အားလ်ကင်းစတန်းသည် အိုင်ယာလန် Peerage တွင်ခေါင်းစဉ်တစ်ခုဖြစ်သည် ။ ၎င်းကို ၁၇၆၈ ခုနှစ်တွင် အက်ဒွပ်ဘုရင်၊ ပထမ Viscount Kingston အတွက်ဖန်တီးခဲ့သည်။ အဆိုပါ Earl အဆိုပါလုပ်ငန်းခွဲခေါင်းစဉ်၏ကောင်တီအတွင်းရှိ Rockingham ၏ Baron Kingston, ရရှိထားသူ Roscommon (1764 ခုနှစ် created),  (1766 ခုနှစ်တွင်ဖန်တီးခဲ့သည်) Sligo ၏ကောင်တီအတွင်းရှိ Kingsborough ၏ Viscount Kingston,  Boyle ၌ Baron Erris, Roscommon ၏ကောင်တီ (၁၈၀၁ တွင်စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်)၊  နှင့် Roscommon ၏ကောင်တီရှိ (၁၈၀၆ ခုနှစ်တွင်ဖန်တီးထားသည့်) Boyle ၏ Viscount Lorton, (၁၈၀၆ ခုနှစ်တွင်ဖန်တီးခဲ့သည်)၊ အိုင်ယာလန် Peerage တွင်လည်းရှိသည်။ သူသည် အိုင်ယာလန် ၏ Baronetage တွင်လည်း baronet တစ်ယောက်ဖြစ်သည်။ ၁၈၂၁ နှင့် ၁၈၆၉ ကြားတွင် Earls သည် United Kingdom ၏ Peerage ရှိ Cork ကောင်တီရှိ (၁၈၂၁ ခုနှစ်တွင်ဖန်တီးခဲ့သော) Mitchelstown ရှိ Baron Kingston ဟူသောဘွဲ့ကိုလည်းပိုင်ဆိုင်ခဲ့သည်။
ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ် ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ် သည် ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန အောက်တွင်တည်ရှိသောတက္ကသိုလ်ဌာန တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ တွင် ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ် စုစုပေါင်း (၂၅) ခုရှိသည်။ တိုင်းနှင့် ပြည်နယ်အလိုက် ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်များ ဖွင့်လှစ်သင်ကြားပေးလျက်ရှိသည်။ တက်ရောက်၍ ရရှိနိုင်သော ဘွဲ့ အမျိုးအစားပေါင်း (၆) မျိုးရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ
B.C.Sc (Bachelor of Computer Science) - တက်ရောက်ရန် ကြာမြင့်ချိန် ၅ နှစ်
B.C.Tech ( Bachelor of Computer Technology) - တက်ရောက်ရန် ကြာမြင့်ချိန် ၅ နှစ်
B.C.Sc(Hon:) (Bachelor of Computer Science,Honour) - တက်ရောက်ရန် ကြာမြင့်ချိန် ၁ နှစ်
B.C.Tech(Hon:)(Bachelor of Computer Technology,Honour) - တက်ရောက်ရန် ကြာမြင့်ချိန် ၁ နှစ်
M.C.Sc (Master of Computer Science) - တက်ရောက်ရန် ကြာမြင့်ချိန် ၂ နှစ်
M.C.Tech(Master of Computer Technology) - တက်ရောက်ရန် ကြာမြင့်ချိန် ၂ နှစ် တို့ဖြစ်ကြသည်။
နွယ်ခွေရွာ၊ အောက်လှည်းဆိပ်
နွယ်ခွေရွာ၊ အောက်လှည်းဆိပ်
အလယ်ကျွန်းရွာ
ကိုးကား
အလယ်ကျွန်းရွာ
ဥတိုရွာ၊ ချောင်းသာ
ဥတိုရွာ၊ ချောင်းသာ
ကတ်ကျောင်းရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်သာယာရွာ၊ ကုန်းသာ
တောင်သာယာရွာ၊ ကုန်းသာ
ထရန်စစ်စတာ
ထရန်စစ်စတာ ဆိုသည်မှာ အီလက်ထရွန်းနစ် ဆစ်ဂနယ် နှင့် ပါဝါတို့ကို ချဲ့ထွင်ပေးနိုင်သည့် ကိရိယာနှင့် အဖွင့်အပိတ် လုပ်ပေးနိုင်သည့် တပိုင်းလျှပ်ကူးပစ္စည်း အမျိုးအစား တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ တည်ဆောက်မှုထဲတွင် တပိုင်းလျှပ်ကူးပစ္စည်းများ ပါဝင်ပြီး ပြင်ပ ပတ်လမ်းများနှင့် ချိတ်ဆက်နိုင်ရန် အတွက် အနည်းဆုံး ခြေထောက် ၃ ချောင်း ပါရှိသည်။ ထရန်စစ်စတာ၏ ခြေထောက်တစ်စုံသို့ ဗို့အား (သို့မဟုတ်) လျှပ်စီး ပေးပို့ခြင်းအားဖြင့် အခြား ခြေထောက် တစ်စုံတွင် စီးဆင်းနေသော လျှပ်စီးလမ်းကြောင်းကို ထိန်းချုပ်နိုင်သည်။ ထိန်းချုပ်ထားသော အထွက် လျှပ်စီးသည် အဝင် လျှပ်စီးထက် ပိုများလေ့ ရှိသဖြင့် ထရန်စစ်စတာကို ပါဝါ ချဲ့ထွင်ပေးသော ကိရိယာ အဖြစ် ခေါ်ဝေါ်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ယနေ့ခေတ် အခါတွင် ထရန်စစ်စတာ များကို တစ်ခုချင်း တွေ့နိုင်သကဲ့သို့ အိုင်စီပတ်လမ်းများ အတွင်း မြှုပ်နှံ ထည့်သွင်းထားခြင်း လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။
ထရန်စစ်စတာသည် ခေတ်သစ် အီလက်ထရွန်းနစ် ကိရိယာများ၏ အခြေခံ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ပြီး ခေတ်သစ် အီလက်ထရွန်းနစ် စနစ်များတွင် နေရာ အနှံ့အပြား တွေ့ရသည်။ ၁၉၅၀ ခုနှစ် ၎င်းကို စတင် တွေ့ရှိခဲ့ချိန်မှစ၍ ထရန်စစ်စတာကြောင့် အီလက်ထရွန်းနစ် နယ်ပယ် တစ်ခေတ်ဆန်းခဲ့ပြီး ပိုမိုသေးငယ်ပြီး တန်ဖိုးနည်းသော ရေဒီယို၊ ဂဏန်းတွက်စက်၊ ကွန်ပျူတာ နှင့် အခြားသော ကိရိယာများကို ထုတ်လုပ် လာနိုင်ခဲ့သည်။
ကျစွာ (စစ်ကိုင်း)
ကျစွာ (ကျော်စွာ၊ ၁၃၂၃–၁၃၄၉) သည် စစ်ကိုင်းမင်းဆက်တွင် ဘုရင်တစ်ပါးဖြစ်ပြီး ၁၃၃၉ မှ ၁၃၄၉ ခုနှစ်အထိ စိုးစံခဲ့သည်။ အသင်္ခယာ စောယွန်း၏ သားတော်ကြီးဖြစ်ပြီး နန္ဒပကြံမှ နန်းတင်ပေးခဲ့သည်။
အစောပိုင်းဘဝ
စစ်ကိုင်းဘုရင် အသင်္ခယာ စောယွန်းနှင့် မိဖုရား စောနှောင်းတို့မှ ၁၃၂၃ ခုနှစ် ဧပြီ ၉ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ သားသမီးလေးဦးအနက် ဒုတိယမြောက်ဖြစ်ပြီး ပင်းယဘုရင် တစ်စီးရှင် သီဟသူနှင့် ပုဂံဘုရင် ကျော်စွာတို့၏ မြေး ဖြစ်သည်။ ဖခင် စောယွန်းသည် ၁၃၂၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ သားတော်ကြီးဖြစ်သူ ကျစွာသည် လေးနှစ်အရွယ်ခန့်သာ ရှိသေးရာ ဦးရီးတော် တရဖျားကြီးက စောနှောင်းအား မိဖုရားခေါင်အဖြစ် လက်ထပ်ပြီး ထီးနန်းကို စိုးစံခဲ့သည်။ စောယွန်း၏ သားတော်ကြီးနှင့် တရဖျား၏ မိဖုရားခေါင် စောနှောင်း၏ သားတော်ကြီးဖြစ်သော ကျစွာအား ကြီးပြင်းလာချိန်တွင် ထီးနန်းပြန်လည်ပေးအပ်ရန် တရဖျားကြီး စီစဉ်ခဲ့ခြင်းရှိမရှိကို တိကျစွာ မသိရှိရပေ။
၁၃၃၅/၃၆ တွင် တရဖျားကြီး၏ သားတော်ဖြစ်သူ ရွှေတောင်တက်မှ ဖခင်အား နန်းချပြီး ထီးနန်းကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ သားသမီးများ၏ အသက်အန္တရာယ်စိုးရိမ်ရမှုကြောင့် စောနှောင်းသည် သားသမီးများ (နှင့် သမီးတော်ကြီး စိုးမင်းကိုယ်တော်ကြီး၏ ခင်ပွန်းဖြစ်သူ သတိုးဆင်ထိန်း) အား ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်သူ နန္ဒပကြံ၏ အကူအညီဖြင့် မင်းတုန်းမြို့သို့ ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။ သုံးနှစ်အကြာထိ နန္ဒပကြံအား ဆိတ်ဆိတ်နေရန် လာဘ်ထိုးခဲ့သည်။
နန်းတက်ခြင်း
ရွှေတောင်တက်သည် ကျစွာတို့အား မင်းတုန်းသို့ ပို့ဆောင်ထားခြင်းကို သိရှိပြီးနောက် ၁၃၃၉ ခုနှစ်တွင် မင်းတုန်းသို့ စစ်တပ်နှင့်တကွ ရောက်ရှိလာပြီး စစ်ကိုင်းသို့ ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ သို့သော် နန်းတော်သို့ ပြန်ရောက်ချိန်တွင် တရဖျားကြီး၏ သစ္စာခံများက ထကြွပုန်ကန်ကာ ရွှေတောင်တက်အား လုပ်ကြံလိုက်ကြသည်။ ယင်းနောက် ကျစွာအား နန္ဒပကြံမှ ထီးနန်းတင်ပေးခဲ့သည်။ ကျစွာသည် သီရိတြိဘဝနာဒီတျ ပဝါရ ဓမ္မရာဇာ ဘွဲ့ခံယူကာ ထီးနန်းရယူခဲ့သည်။
ထီးနန်းအုပ်ချုပ်ခြင်း
ကျစွာဘုရင် ထီးနန်းရယူပြီးနောက် နန္ဒပကြံအား ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် စစ်သေနာပတိအဖြစ် ပြန်လည်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ၁၆ နှစ်အရွယ်သာရှိသေးသူ ကျစွာဘုရင်သည် နန္ဒပကြံအား တိုင်းပြည်ကို စီမံခွင့် ပြုပေးခဲ့သည်။ ကျစွာဘုရင်လက်ထက်တွင် တိုင်းပြည်သည် ငြိမ်းချမ်းခဲ့သည်။ ပင်းယ ဥဇနာ၏ သမီးတော် စောပအို ကို လက်ထပ်ခြင်းဖြင့် စစ်ကိုင်း၏ မြစ်တစ်ဖက်ကမ်း ပင်းယနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ရယူနိုင်ခဲ့သည်။ (၁၃၄၀ နှင့် ၁၃၄၄ ခုနှစ်အကြား ငါးစီးရှင် ကျော်စွာမှ ပင်းယဥဇနာအား တိုက်ထုတ်ခဲ့ချိန်အထိ နှစ်ပြည်ထောင် ငြိမ်းချမ်းရေး တည်မြဲခဲ့သည်။) မြောက်ပိုင်းရှိ ရှမ်းပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များသည်လည်း မွန်ဂိုများနှင့် တိုက်ပွဲဝင်နေရသည့်အတွက် ၁၃၅၀ နှောင်းပိုင်းတွင်မှ အလယ်ပိုင်း မြန်မာပြည်ထောင်များကို ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။
ကျစွာဘုရင်၏ နန်းသက်သည် ၉ နှစ်ကျော်ကြာခဲ့သည်။ တူးဖော်ရရှိသော ကျောက်စာများသည် ကျစွာဘုရင်လက်ထက် ထူးခြားကြောင်းရာများ ရေးထွင်းထားသည်ကို မတွေ့ရှိရပေ။ မင်းတုန်းနှင့် စစ်ကိုင်းအကြားတွင် ကျစွာဘုရင်နှင့် မိဖုရားနှစ်ပါး မြေနှင့် ဘုန်းကြီးကျောင်းလှူဒါန်းခဲ့ရာ သမန္တဘုရားတွင် ကျောက်စာတစ်ခုကို ၁၃၄၃/၄၄ တွင် ကျစွာဘုရင်မှ ရေးထိုးခဲ့သည်။ ကျောက်စာတွင် မင်းတုန်းတွင် ပုန်းခိုနေရပုံနှင့် ရွှေတောင်တက် လာရောက်တိုက်ခိုက်ပုံများကို ရေးထိုးထားသည်။ အခြား ခေတ်ပြိုင်ကျောက်စာတစ်ခုတွင် ကျစွာဘုရင်သည် သူ၏ တူတော် ရာဟုလာမင်းသား (နောင်တွင် သတိုးမင်းဖျားဘုရင်) အား ၁၃၄၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၄ တွင် လက်ဆောင်ပန္နာများ ပေးအပ်ခဲ့ကြောင်း ရေးထိုးထားသည်။ ကျစွာဘုရင်သည် ၁၃၄၉ ခုနှစ် မတ်လ (ခန့်မှန်း) တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
မိသားစု
ကျစွာမင်းတွင် အနည်းဆုံး မိဖုရား နှစ်ပါးရှိခဲ့သည်။ မိဖုရား စောပအိုနှင့် မွေးဖွားခဲ့သော သမီးတော် စောစလာ သည် နောက်ပိုင်းတွင် ဥဇနာပြောင်၏ မိဖုရား ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ရာဇဝင်ကျမ်းများ၏ ကွဲလွဲမှုများ
မြန်မာရာဇဝင်ကျမ်းများတွင် ကျစွာဘုရင်၏ မွေးဖွားရက်၊ ကွယ်လွန်ရက်နှင့် ထီးနန်းသက်တမ်းများ ကွဲလွဲလျက်ရှိသည်။
နိမြို့
နိ (Nice ) သည် ပြင်သစ်ရှိ သတ္တမမြောက် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး မြို့ပြဒေသဖြစ်ပြီး အလပ,မဟိတီမာခရိုင် (Alpes-Maritimes department) ၏ မြို့တော်တည်း။ နိ၏ မြို့ပြဧရိယာသည်ပင် မြို့အုပ်ချုပ်ရေးအတိုင်းအတာကို ကျော်လွန်ကာ ၇၄၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၈၇ စတုရန်းမိုင်) အတွင်း လူဦးရေ ၁ သန်းကျော် နေထိုင်သည်။ ပြင်သစ်တောင်ပိုင်း မြေထဲပင်လယ်၏ ကမ်းခြေဖြစ်သော ဖရန့်ရေဗီယာရာနှင့် အလပတောင်တန်း၏ အခြေတွင် ရှိသည်။ နိသည် ပြင်သစ်၏ မြေထဲပင်လယ်ကမ်းခြေတလျှောက် မြို့များအနက် အလပကွတ်ဒဲ့ဇူယော်ပြည်နယ် (Provence-Alpes-Côte d'Azur) တွင် မာဆေးနောက် ဒုတိယအကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ မိုနာကိုမြေမှ ၁၃ ကီလိုမီတာ (၈.၁ မိုင်) အကွာ၊ ပြင်သစ်-အီတလီနယ်စပ်မှ ၃၀ ကီလိုမီတာ (၁၉ မိုင်) တွင် ရှိပြီး နိလေဆိပ်သည် ဒေသတွင်းဝင်ထွက်ရာ တံခါးပေါက်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းလျက် ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြင်သစ်နိုင်ငံရှိ မြို့များ
နောင်ချိုရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
နောင်ချိုရွာ (Nawnghkio)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ ဟိုက်ပါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၉၁၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုက်ပါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၀၈ ဦး၊ မ ၁၈၆၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၅၇၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
သရက်ပင်ညီအစ်ကိုရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
သရက်ပင်ညီအစ်ကိုရွာ (Thayetpinnyiahko)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ကျွန်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၆၃၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျွန်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၂၇ ဦး၊ မ ၉၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၀၉ ဦးနေထိုင်သည်။
နောင်ချိုရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သရက်ပင်ညီအစ်ကိုရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အားလ်သောမန်
အားလ်သောမန် ဆိုသည်မှာ အိုင်ယာလန်လယ်သမားများ သို့ မြင့်မြတ်သော ပုဂ္ဂိုလ် များကို ပေးအပ်သောဘွဲ့ဖြစ်ပြီး သားသမီးမှဆက်ခံခွင့်ရှိသည်။ ၎င်းသည် ရှေးဟောင်းအိုင်ယာလန်ဂိုဏ်း၏မြောက်ပိုင်းတွင်နေထိုင်သောအိုဘရိုင်မင်းဆက်အတွက် နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင်ဖန်တီးပေးခဲ့သည်။
ငေါ့လန်ရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ငေါ့လန်ရွာ(Ngawtlang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ လန်ယန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၃၆၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လန်ယန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၆ ဦး၊ မ ၂၈၉ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၈၅ ဦး နေထိုင်သည်။ ၎င်းရွာသည် တိမ်ကောသွားခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အားလ်သောမန်
ဘွဲ့ဆုံးရှုံးခြင်း
5 Henrietta လမ်း, Dublin]]
ပဒေသာရွာ
ပဒေသာရွာ
ကျောက်ပဒေါင်းရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆင်အိုးကြီးရွာ၊ ဆင်အိုး
ဆင်အိုးကြီးရွာ၊ ဆင်အိုး
ကုက္ကိုစုရွာ၊ အောက်လှည်းဆိပ်
ကုက္ကိုစုရွာ၊ အောက်လှည်းဆိပ်
ကျောက်ဦးရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ကျောက်ဦးရွာ (Kyauku)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ နောင်းမူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၄၂၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နောင်းမူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၉၉ ဦး၊ မ ၃၃၃၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၅၃၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝဲကြီးဒေါင့်ရွာ၊ ရေနံ့သာ
ဝဲကြီးဒေါင့်ရွာ၊ ရေနံ့သာ
ဟွေ့တက်ရွာ၊ လုံဟေး
ဟွေ့တက်ရွာ (Hwayttet)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ လုံဟေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၇၉၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လုံဟေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၃၂ ဦး၊ မ ၃၁၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၀၅၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အာရပ်အဖွဲ့ချုပ်
အာရပ်အဖွဲ့ချုပ် သည် အာဖရိက မြောက်ပိုင်းနိုင်ငံများ နှင့် အနောက်တောင် အာရှ နိုင်ငံများ တို့ ပူးပေါင်းဖွဲ့စည်းထားသော အဖွဲ့ဖြစ်သည်။ အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံ အများစု က အာရဗီဘာသာ စကားကို ရုံးသုံး ဘာသာစကား အဖြစ်အသုံးပြုသည်။ ရည်မှန်းချက်မှာ သွေးစည်းမှုရှိရန် နှင့် ပြဿနာများကို ပူးပေါင်းအဖြေရှာရန် တို့ ဖြစ်သည်။
အဖွဲ့ချုပ် က တရားဝင် မဖော်ပြထားသော်လည်း ၎င်းတို့၏ ရုံးသုံး စာရွက်စာတမ်းများ တွင် အာရဗီ ဘာသာစကားကိုသာ အသုံးပြုကြသည်။ ၁၉၄၅ ခုတွင် အီဂျစ်၊ လက်ဘနွန်၊ ဆော်ဒီအာရေးဗီးယား၊ ဆီးရီးယား၊ အီရတ်၊ ရီမင်၊ ထရန်စ် − ဂျော်ဒန် (ဂျော်ဒန်)စသည့် အာရပ် ၇ နိုင်ငံမှ အလက်ဇန္ဒားသဘောတူညီမှု အရ အဖွဲချုပ်ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ တွင် နိုင်ငံပေါင်း ၂၂ နိုင်ငံ ပါဝင်ပြီး အစ္စရေး၊ အီရီထရီယာ၊ ချဒ် နိုင်ငံများမှအပ အာရဗီ ဘာသာစကားကို တရားဝင် ရုံးသုံးအဖြစ် အသုံးပြုသော နိုင်ငံများ အားလုံးသည် အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်ကြသည်။
အာရပ်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ဆိုသည်မှာ အာရေဗျဘာသာစကားကိုအမျိုးသားဘာသာ စကားဖြစ် ပြောဆိုသုံးစွဲကြသည့် အာရပ်နိုင်ငံများကို စုစည်းထား သည့် အဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ် ဖြစ် သည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် အာရပ်လိဂ်ဟုခေါ်သည်။ အာရပ်မျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ကို ၁၉၄၅ ခုနှစ်မေလ ၁ဝရက် နေ့တွင် အီဂျစ်နိုင်ငံ ကိုင်ရိုမြို့၌ စတင်ဖွဲ့စည်း ခဲ့သည်။ စတင်ဖွဲ့စည်းစဉ်က ပါဝင်သော နိုင်ငံများမှာ အီဂျစ်၊ အီရက်၊ ဂျော်ဒန်၊ လက်ဗနွန်၊ ဆအူးဒီ အာရေဗျ၊ ဆီးရီးယားနှင့် ယေမင်နိုင်ငံတို့ဖြစ်၏။ ထိုမှနောက်ပိုင်းတွင် အဖွဲ့ဝင်သစ်များ တိုးပွားလာခဲ့ရာ ယခုအခါ အာရပ်အဖွဲ့ချုပ်တွင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ၂၁ နိုင်ငံရှိပေသည်။
ယင်း ၂၁ နိုင်ငံမှာ ကော့တာ၊ ကူဝိတ်၊ ဆီးရီးယား၊ ဆူဒန်၊ ဆအူးဒီအာရေဗျ၊ ဆိုမားလီးယား၊တျူး နီးဇီးယား၊ တောင်ယေမင်၊ ဗာရိန်း၊ မော်ရီတေးနီးယား၊ မိုရော့ကို၊ မြောက်ယေမင်၊ လစ်ဗျ၊ လက်ဗနွန်၊ အာ ရပ်စောဘွား နယ်ပေါင်းစုနိုင်ငံ၊ အီဂျစ်၊ အီရက်၊ အိုမန်၊ အယ်လဂျီးရီးယားနှင့် ပယ်လက်စတိုင်လွတ်မြောက် ရေး အဖွဲ့တို့ ဖြစ်၏။ ပယ်လက်စတိုင်လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့သည် အာရပ်အဖွဲ့ချုပ်၏ နောက်ဆုံးအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ပြီး ၁၉၇၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် အဖွဲ့ဝင်ခွင့် ရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အာရပ်အဖွဲ့ချုပ်တွင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများမှ ကိုယ်စားလှယ်များပါဝင် သည့် ကောင်စီက အဖွဲ့ချုပ်၏လုပ် ငန်းများကို တာဝန်ယူဆောင် ရွက်သည်။ ယင်းကောင်စီ၏ အောက်တွင် နိုင်ငံရေးကော်မတီ အပါအဝင်အခြား ကော်မတီများရှိ၏။ ဌာနချုပ်ရုံးကို ကိုင်ရိုမြို့တွင် ထားရှိသည်။ အာရပ်အဖွဲ့ချုပ်၏ အဓိကလုပ်ငန်းမှာ လူမှုရေး၊ နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေး ကိစ္စရပ်များတွင် အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံများပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရေးပင်ဖြစ်၏။ အာရပ်အဖွဲ့ချုပ်၏ မျက်မှောက်နိုင်ငံ ရေးပြဿနာမှာ ၁၉၆၇ခုနှစ် စစ်ပွဲအတွင်းကအဇ္ဇရီယယ်တို့ဝင် ရာက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သော အာရပ်နယ်မြေများကို ပြန်လည်ရရှိရေး ပင်ဖြစ်သည်။ အာရပ်အဖွဲ့ချုပ်ဝင် နိုင်ငံများသည် အခြားပြဿနာ များတွင် သဘောကွဲလွဲမှုများ မကြာခဏ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော် လည်း အဇ္ဇရီယယ်နှင့် ဖြစ်ပွားသည့် စစ်ပွဲများတွင်မူ ညီညွတ်စွာ ပါဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။
အာရပ်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်သည် အာရပ်ဘာသာစကားကို အမျိုးသား ဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆိုသုံးစွဲကြသော အာရပ် နိုင်ငံများ စုပေါင်းထားသည့် အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်သည်။
အာရပ်နိုင်ငံများတွင် နေထိုင်ကြသော အာရပ်လူမျိုး သန်းပေါင်း ၁ဝဝ ကျော်သည် မျိုးနွယ်တစ်ခုတည်းမှ ဆင်း သက်လာကြသူများ ဖြစ်ကြသည်။ တူညီသော အာရပ်ဘာသာ စကားကိုလည်း ပြောဆိုကြသည်။ လက်ဗနွန်နိုင်ငံမှအပ ကျန် အာရပ်နိုင်ငံ အားလုံးသည် အစ္စလာမ်ဘာသာကို အဓိက ကိုး ကွယ်ကြသည်။ ထို့ပြင် အာရ်နိုင်ငံများသည် ကိုလိုနီဘဝမှ လွတ်မြောက်လာကြသော ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများ ဖြစ်ကြသည်။ ဤ ကဲ့သို့ တူညီသောလူမျိုးရေး၊ ဘာသာရေးနှင့် ဘာသာစကား အခြေခံတို့ဖြင့် အာရပ်နိုင်ငံများအကြား ညီနောင်စိတ်ထား ရှိစေမည့် ညီညွတ်ရေးကို ဖန်တီးပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ဤကဲ့သို့ ညီညွတ်ရေးအတွက် တူညီသော အခြေခံများ ရှိနေသလို သွေးကွဲစေမည့် အခြေအနေများလည်း ရှိနေကြသည့် အာရပ်နိုင်ငံများသည် နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေး၊ စီးပွားရေး လုပ်ငန်း များတွင် အတတ်နိုင်ဆုံး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန်အတွက် အာရပ်အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်ကို ၁၉၄၅ ခုနှစ် မတ်လ ၂၂ ရက် တွင် စတင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
စတင်ဖွဲ့စည်းချိန်တွင် အီဂျစ်၊ အီရတ်၊ ဂျော်ဒန်၊လက်ဗနွန်၊ ဆအူးဒီအာရေဗျ၊ ဆီးရီးယားနှင့် ယေမင်နိုင်ငံတို့ ပါဝင်ခဲ့ကြ သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အယ်ဂျီးရီးယား၊ ဗာရိန်း၊ ကူဝိတ်၊ လစ်ဗျ၊ မိုရော့ကို၊ အိုမန်၊ ကော့တာ၊ တောင်ယေမင်၊ မြောက် ယေမင်၊ ဆိုမာလီ၊ ဆူဒန်၊ တျူနစ်ဇီးယား၊ အာရပ်စော်ဘွားများ ပြည်ထောင်စု၊ မောရီတေးနီးယားစသည့် နိုင်ငံများလည်း ပါဝင် လာခဲ့ကြသည်။ ပါလက်စတိုင် လွတ်မြောက်ရေး အဖွဲ့ကိုလည်း အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ၁၉၇၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် လက်ခံခဲ့ လေသည်။
အဖွဲ့ချုပ်၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များကို အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများမှ ကိုယ်စားလှယ်များ ပါဝင်သော ကောင်စီက တာဝန်ယူ ဆောင် ရွက်ပေးသည်။ ထို့ပြင် ကောင်စီအောက်တွင် ကော်မတီ အသီး သီးကိုလည်း ဖွဲ့စည်းထားခဲ့ လေသည်။
၁၉၇၉ ခုနှစ် မတ်လ ၂၆ ရက်တွင် အီဂျစ်သမ္မတဒတ်နှင့် အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် ဗယ်ဂင်တို့သည် အမေရိကန်သမ္မတ ကာတာနှင့်အတူ အီဂျစ်-အစ္စရေး ငြိမ်းချမ်းရေးစာချုပ်ကို ဝါရှင်တန်မြို့၌ လက်မှတ်ရေးထိုး လိုက်ကြလေသည်။ ဤသို့ အီဂျစ်နိုင်ငံသည် အာရပ်ကမ္ဘာမှ ဖယ်ခွာကာ အရှေ့အလယ်ပိုင်းအတွက် ကိုယ်ပိုင်လမ်းစဉ်ဖြင့် ဆောင်ရွက် ခြင်းကို အာရပ်နိုင်ငံအများစုက မကျေမနပ် ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ အီဂျစ်နိုင်ငံကို နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်း အသီးသီးနှင့် အာရပ် အဖွဲ့အစည်းအသီးသီးမှ ထုတ်ပယ်ရန် ကြိုးစားကြသည်။
အီဂျစ်-အစ္စရေးငြိမ်းချမ်းရေး စာချုပ်အတွက် ဝါရှင်တန် မြို့၌ ဆွေးနွေးနေကြစဉ် အာရပ်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်၏ ကိုးကြိမ် မြောက် ထိပ်သီးညီလာခံကို အီရတ်နိုင်ငံ ဘဂ္ဂဒက်မြို့၌ ၁၉၇၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂ ရက်တွင် ကျင်းပကာ အီဂျစ်နိုင်ငံကို ညီလာခံသို့ မဖိတ်ပဲ ချန်ထားခဲ့သည်။
ထို့ပြင် အီဂျစ်နိုင်ငံ၏ လမ်းစဉ်ကို ဆန့်ကျင်ရာတွင် အယူအဆ ပြင်းထန်သော အယ်ဂျီးရီးယား၊ လစ်ဗျ၊ တောင် ယေမင်၊ ဆီးရီးယားနှင့် ပါလက်စတိုင် လွတ်မြောက်ရေး အဖွဲ့တို့က ကြံ့ကြံ့ခံတပ်ဦးတစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းကာ အီဂျစ်နိုင်ငံ နှင့် နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးနှင့်ဆက်သွယ်မှုအားလုံး ဖြတ်တောက် ကြကြောင်း ၁၉၇၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၄ ရက်က ကြေညာခဲ့ လေသည်။
ထို့နောက် အီရတ်နိုင်ငံ ဘဂ္ဂဒက်မြို့၌ကျင်းပသော အာရပ် နိုင်ငံခြားရေးနှင့်စီးပွားရေးဝန်ကြီးများ ညီလာခံက အီဂျစ်နိုင်ငံမှ အာရပ်သံအမတ်ကြီးများကို ပြန်လည်ခေါ်ယူရန် အီဂျစ်နိုင်ငံကို စီးပွားရေးအရ ဝိုင်းပယ်ရန် ဆုံးဖြတ်ကြသည်။ အာရပ်အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်၏ ဌာနချုပ်ကိုလည်း အီဂျစ်နိုင်ငံ ကိုင်ရိုမြို့မှ တျူနစ် ဇီးယားနိုင်ငံ တျူနစ်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့လေသည်။
ဤကဲ့သို့ အီဂျစ်နိုင်ငံ ဆန့်ကျင်ရေး လုပ်ငန်းများတွင် အာရပ်နိုင်ငံများသည် တစုံတရာသော အတိုင်း အတာအထိ စုပေါင်း ဆောင်ရွက်နိုင်ကြသော်လည်း မိမိတို့အချင်းချင်း အတွင်း၌လည်း ညီညွှတ်ရေး ပျက်ပြားမှုများ ရှိလာခဲ့ပြန်သည်။ အထူးသဖြင့် အီရန်-အီရတ်စစ်ပွဲတွင် ဆီးရီးယားခေါင်းဆောင် သော အာရပ်နိုင်ငံအချို့က အာရပ်နိုင်ငံဖြစ်သည့် အီရတ်ကို မထောက်ခံပဲ အီရန်ဘက် ယိမ်းခြင်းအတွက် အာရပ်နိုင်ငံများ သွေးကွဲစရာ ဖြစ်ရသည်။
အာရပ်ပြဿနာများကို အဖြေရှာရန်အတွက် အာရပ် အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်၏ ၁၁ ကြိမ်မြောက် ထိပ်သီးညီလာခံကို ဂျော်ဒန်နိုင်ငံ အမ္မန်မြို့တွင် ၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၅ ရက်မှ ၂၇ ရက်အထိ ကျင်းပခဲ့သည်။ ယင်းညီလာခံကို ရွှေ့ဆိုင်းပေးရန် ဆီးရီးယားက တောင်းဆိုပြီး တောင်းဆိုချက် မအောင်မြင်သောအခါ ဆီးရီးယား၊ အယ်ဂျီးရီးယား၊ တောင် ယေမင်၊ လစ်ဗျ၊ လက်ဗနွန်နှင့် ပါလက်စတိုင် လွတ်မြောက် ရေး အဖွဲ့တို့က ညီလာခံကို သပိတ်မှောက်ကြသည်။
အဖွဲ့ဝင်များ
အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံများမှာ −
သိုးဘိုရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခန္တီးရှမ်းလူမျိုး
ခန္တီးသည် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံမြောက်ဖျား ခန္တီးလုံ ခေါ် ပူတာအိုခရိုင်တွင် အများဆုံး နေထိုင်ကြသော ရှမ်းလူမျိုး တစ်မျိုး၏အမည် ဖြစ်သည်။ ပူတာအိုဒေသ၊ခန္တီးဒေသ နှင့် မိုးကောင်းမြို့နယ်ရှိ နမ္မတီးဒေသတို့တွင်နေထိုင်ကြသည်။ ခန္တီးဟူသော ဝေါဟာရမှာ ရှမ်း စကားဖြစ်၍ ရွှေမြေ (ခံ--ရွှေ၊ တီ--မြေ)ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် သုဝဏ္ဏဘုမ္မိဟူသော အမည်ဖြင့် မြို့များ ပြည်များ ထင်ရှားခဲ့ဘူး လေသည်။ ခန္တီးလုံနယ်အတွင်း ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသော နမ်းကွီ (မလိခ)မြစ်နှင့် ထိုမြစ်လက်တက်များတွင် ရွှေကျင်၍ ရရှိနိုင် သောကြောင့် ထိုဒေသကို ရွှေမြေ (ခန္တီး)ဟု ခေါ်ဝေါ်သည်မှာ ဆီလျော်လှပေသည်။
ပုဂံခေတ် ကျောက်စာများတွင် ခန္တီးကို လူအမည် သို့ မဟုတ် ဒေသအမည်အဖြစ် တွေ့ရပေသည်။ စကု အနီးလောက် တွင် ခန္တီးဒေသ ရှိကြောင်းကိုလည်း သိရသည်။ ခန္တီး ဟူသော ကျောက်စာအရေးအသားသည် ခန္တီး နှင့် အတူတူဟု ဆိုလျှင် ခန္တီး တို့မှာ ပုဂံခေတ်လောက် ကတည်းက မြန်မာနိုင်ငံတွင်းသို့ ရောက်ရှိနေပြီလောဟု တွေးတောယူဆဖွယ်ရာ ရှိပေသည်။ ဘာသန္တရအားဖြင့် ထိုင်တရုတ်အစုခွဲဝင် ရှမ်းမျိုးတစ်မျိုး ဖြစ်သော ခန္တီးရှမ်းတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ဘက် အစွန်ဆုံး ခရိုင်ဖြစ်သော ပူတာအိုခရိုင် (ခန္တီးလုံ) ဟူးကောင်းမြေပြန့်၊ ချင်းတွင်းမြစ်ဝှမ်းအထက်ပိုင်းနှင့် အာသံပြည် အရှေ့ဘက်စွန် ဗြဟ္မပုတ္တရမြစ် တောင်ဘက်တွင် ရှိကြသော မစ်ရှမီလူမျိုးနှင့် ဆင်ပိုးလူမျိုးတို့၏ ဒေသအကြားဖြစ်သည့် ဆာဒိယနယ်တွင် အနှံ့အပြား နေထိုင်ကြသည်။
ခန္တီးရှမ်းတို့ အထက်ပါဒေသများသို့ မည့်သည့်အချိန် လောက်က စတင်ရောက်ရှိလာသည်ကို အတိအကျ မပြော နိုင်သေးပေ။ ယင်းတို့၏ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မှုမှာ မိုးညှင်း မိုးကောင်းရှိ ရှမ်းအမျိုးသားများနှင့်တကွ အာသံပြည် အာဟုံ ရှမ်းလူမျိုးတို့၏ ရွေ့ပြောင်းနေထိုင်မှုနှင့် ဆက်သွယ်လျက် ရှိသည်ဟု ယူဆသည်။ အာဟုံ ရှမ်းလူမျိုးတို့၏ သမိုင်း များဖြစ်သော ဗူရန်ဂျီတို့၌ အာဟုံရှမ်းတို့သည် အာသံပြည် တွင်းသို့ ခရစ် ၁၂၂၈ ခုနှစ်က ဝင်ရောက်လာသည်ဟု ဆိုသည်။ ပါမေက္ခဂျီ၊ အိပ်၊ လု(စ)က ခိုင်လုံသော တရုတ် သမိုင်းများကို ကိုးကား၍ အာဟုံတို့ ဝင်ရောက်လာသည် ဆိုသော ဗူရန်ဂျီသမိုင်းလာ သက္ကရာဇ်မှာ အနည်းဆုံးနှစ်ပေါင်း ၂ဝဝ ခန့် စောလွန်းသည်ဟု ယူဆလေသည်။
မင်မင်းဆက်တရုတ်သမိုင်းများအရ ရှမ်းကြီးဟု ခေါ်သော ရှမ်းတို့သည် ယူနန်နယ် အနောက်တောင် ဘက်ပိုင်းကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် သောကြောင့် ဝမ်ချီမည်သော စစ်သူကြီး သည် ခရစ်နှစ် ၁၄၄၅ ခုနှစ် ၁၄၅ဝ စပ်ကြားတွင် မော စော်ဘွား စုဂျန်ဖ (သိုငံဘွား)နှင့် သားစုချိဖ (သိုချီဘွား)တို့ကို တိုက်ခိုက်နှိမ်နင်းသဖြင့် မောရှမ်းများသည် ဧရာဝတီမြစ် အနောက်ဘက်သို့ ဆုတ်ခွာရွေ့ပြောင်းခဲ့သည်ဟု တွေ့ရှိရ လေသည်။ ဝမ်ချီ၏ နောက်ဆုံးတိုက်ပွဲတို့တွင် မင်စစ်တပ် များသည် ဧရာဝတီမြစ်ကိုကျော်၍ မိုးညှင်းနယ်အတွင်းသို့ ရောက်ခဲ့၏။ ဤအချိန်လောက်မှစ၍ အနောက်ဘက်ရှမ်းနယ် များဖြစ်သော ခန္တီးလုံနှင့် အာဟုံတို့ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်ဟု ယူဆဖွယ်ရာ ရှိလေသည်။
ခန္တီးရှမ်းတို့သည် မလိခမြစ်ဝှမ်းဒေသ ခန္တီးလုံဒေသနှင့် ဟူးကောင်းမြေပြန့်ဒေသတို့တွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ခဲ့ကြသော်လည်း နောက်ပိုင်းခေတ်များတွင် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ဖျား၊ အာသံပြည် အရှေ့ဖျားဒေသများသို့ ကချင်အမျိုးသားများ ရွေ့ပြောင်းနေထိုင် လာသောအခါ အချို့သော ခန္တီးရှမ်းတို့သည် ပူတာအိုမြေပြန့် ဒေသတွင် စုပေါင်း နေရစ်ခဲ့၏။ အချို့ကား တောင်ဘက် ချင်းတွင်းမြစ်ဖျားဒေသနှင့် အာသံပြည်ဖက်သို့ အသီးသီး ရွေ့ပြောင်းခဲ့ကြဟန် တူသည်။
အာသံပြည်ဘက်တွင် ဖြစ်ပျက်ခဲ့သော ခန္တီးတို့၏နောက်ပိုင်း သမိုင်းကို ထောက်ရှုခြင်းအားဖြင့် ခန္တီးတို့မှာ တိုက်ရေးခိုက်ရေး တွင် စွမ်းလွန်းတမံရှိခြင်း၊ ရဲရင့်ဖျတ်လတ်ခြင်း၊ လှုပ်ရှားထကြွ ခြင်းနှင့် ပြည့်စုံသူများဖြစ်ကြောင်း သိရပေသည်။ စွဂဒေအို ဂေါရိနတ် ဆင်ဂါမင်းလက်ထက် (၁၇၈ဝ- ၁၇၉၅)တွင် ခန္တီးတို့သည် ဆာဒိယနယ်တွင် ဗူရဟရာဇာနှင့် ကေရာဇာမည်သော အကြီးအကဲ ၂ ဦးတို့က အုပ်ချုပ်လျက်ရှိကြောင်း၊ ဗူရဟရာဇာနှင့် နောက်လိုက် ခန္တီးတို့သည် အာသံ အရှေ့မြောက်ပိုင်း ချိုကီဟတ်၌ မိုအာမရိယာလူမျိုးများ ပုန်ကန် ထကြွသည်ကို အခွင့်ကောင်းယူ၍၊ မိမိတို့ဒေသမှ ဆင်းသက် တိုက်ခိုက်ရာတွင် အရေးနိမ့်သဖြင့် ဗူရဟရာဇာပင်လျှင် အာသံ ဘုရင် လက်တွင်းသို့ ကျဆင်းခဲ့ရကြောင်း၊ နောက်လိုက်ခန္တီး တို့မှာ ထိုကိုလိုင်သစ်တောတွင် အခြေစိုက်ရန် နေရာချထားခြင်း ကို ခံရကြောင်း၊ ထို့နောက်သော် ဘူရဂိုဟိန်၏ အဖွဲ့အစည်းနှင့် တွဲဖက်ထားကြောင်း၊ ကမလေစွာ ဆင်ဂါဘုရင်လက်ထက် ၁၈ဝ၆ ခုနှစ်တွင် အာသံအရှေ့မြောက်ပိုင်းဒေသကို တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်ရာ၌ ခန္တီးတို့ ထကြွတိုက်ခိုက်ပြန်ကြောင်း၊ အာဟုံ ဘုရင်တပ်များသည် အဗောနှင့် မိရိလူမျိုးများကို တိုက်ခိုက် နှိမ်နင်းနိုင်ခဲ့သော်လည်း ခန္တီးတို့၏ ထကြွမှုကို ပရိယာယ်ဖြင့် ငြိမ်းချမ်းစေခဲ့ကြောင်း ဟူသည်တို့ကို တွန်ခွန်ဂီယဗူရန်ဂျီတွင် ဖော်ပြထားပေသည်။
အမှန်အားဖြင့် ၁၇၉၇ ခုနှစ်တွင် ခန္တီးတို့သည် အာဟုံ ဘုရင်ခံ ခိုဝါဂိုဟိန်အား တော်လှန်တိုက်ခိုက်၍ အာဟုရှမ်းတို့၏ အုပ်ချုပ်မှုမှ ကင်းလွတ်ခဲ့လေသည်။ မိမိတို့အထဲမှခေါင်းဆောင် တစ်ဦးကို ရွေးချယ်၍၊ ခိုဝါ ဂိုဟိန်ဟူသော အမည်ဖြင့် ဆက်လက်အုပ်ချုပ်စေပြီးလျှင် ခန္တီးတို့သည် ဆာဒိယနယ်ကို လွှမ်းမိုးလာခဲ့ကြ၏။ မြန်မာနိုင်ငံ၌ အင်္ဂလိပ်တို့၏ ပထမ နယ်ချဲ့စစ် ဖြစ်ပြီးနောက် မြန်မာဘုရင်တို့၏ ဩဇာအာဏာ သည် အာသံမဏိပူရတို့၏ ဆိတ်သုဉ်းခဲ့ရကား ထိုဒေသများသို့ အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီ၏ အုပ်ချုပ်ရေးကိုယ်စားလှယ်တို့ ရောက်ရှိ လာပေသည်။ သို့ပင်ဖြစ်လင့်ကစား ခန္တီးတို့ပိုင် ဆာဒိယနယ်သို့ ကိုယ်ထိလက်ရောက် ဖက်စွက်ခြင်းမပြုဘဲ ခိုဝါဂိုဟိန်ဆိုသူ ခန္တီး ခေါင်းဆောင် အုပ်ချုပ်မှုကို အသိအမှတ်ပြုရပေသည်။ ခန္တီးတို့ သည် နယ်စပ်ဒေသကို စောင့်ရှောက်ရန် တာဝန်ယူရသည်။ သို့သော် အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီကိုယ်စားလှယ်တို့က ဗိုလ်မှူးကြီး ဝှိုက်ဆိုသူကို နိုင်ငံရေးအရာရှိအဖြစ် ဆာဒိယနယ်အတွက် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ သို့ဖြစ်လင့်ကစား ခန္တီးတို့မှာ ဗြိတိသျှတို့၏ စွက်ဖက်မှုကို မနှစ်သက်သောကြောင့် ၁၈၃၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ထကြွ ပုန်ကန်၍ ဆာဒိယမြို့ကို တိုက်ခိုက်ကြရာ ဗိုလ်မှူးကြီးဝှိုက် ကျဆုံးသည်သာမက ခံမြို့ကိုပင် သိမ်းပိုက်လိုက်ကြသည်။ နယ်အတွင်း၌လည်း အနှံ့အပြား တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့၏။ ဗြိတိသျှတို့လည်း စစ်ကူများ ပို့ကာ အခြေအနေကို ပြန်လည်ထိန်းသိမ်း ပြီးလျှင် ဖမ်းမိသော ခန္တီးတို့အား အာသံပြည်အောက်ပိုင်းသို့ နယ်နှင် ရွေ့ပြောင်းစေ ခဲ့လေသည်။
ရွှေဘယက်ရွာ၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခန္တီးရှမ်းလူမျိုး
မြန်မာနိုင်ငံ ခန္တီးလုံဒေသရှိ ခန္တီးရှမ်းတို့မှာ အစဉ်အလာ အရ မြန်မာဘုရင်တို့၏ အုပ်ချုပ်မှုကို ခံယူကြသူများ ဖြစ်ကြ၏။ ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် မြန်မာဘုရင်တို့သည် ခန္တီးရှမ်းတို့ အား မိုးကောင်းစော်ဘွားမှတစ်ဆင့် အုပ်ချုပ်ကြ၏။ သို့ရာတွင် ခန္တီးတို့သည် မိမိတို့စော်ဘွားနှင့် မိမိတို့ လွတ်လပ်စွာနေကြ၍၊ မြန်မာဘုရင်ထံသို့ အခွန်နှင့် လက်ဆောင်ပဏ္ဏာတို့ကိုသာ ဆက်သရလေသည်။ ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက် (ခရစ်-၁၇၈၁- ၁၈၉၁)တွင် ခန္တီးရှမ်းများ အချင်းချင်း မသင့်မတင့်ဖြစ်၍ ဆူပူထကြွကြသောအခါ မိုးကောင်းစော်ဘွားသည် ယင်းတို့၏ ဒေသကို ငြိမ်းချမ်းစေ၍ ခန္တီးစော်ဘွား၏ ဆွေတော်မျိုးတော်တို့ အား မိုးကောင်းသို့ ခေါ်ယူထားခဲ့သည်။ ထိုနောက်သော် ခန္တီးစော်ဘွားက ခန္တီးကို အုပ်ချုပ်ရန် ကိုယ်စားလှယ် စေလွှတ်ပါ မည့်အကြောင်း တောင်းဆိုသောကြောင့် မြန်မာဘုရင်က စော်ဘွားတစ်ဦးကို စေလွှတ်အုပ်ချုပ်စေခဲ့၏။ ပုဂံမင်းလက်ထက် (ခရစ် ၁၈၄၆-၁၈၅၂)တွင် ခန္တီးတို့ အခွန်ပဏ္ဏာဆက်ရန် ပျက် ကွက်သောကြောင့် ပုဂံမင်းသည် စော်ဘွား ၇ ဦး ခေါင်းဆောင် သည့်တပ် ၇ တပ်ကို စေလွှတ်၍ အုပ်ချုပ်မှုကို ပိုမိုခိုင်မြဲစေ ခဲ့သည်။ ထိုစော်ဘွားတို့မှ ဆင်းသက်သူတို့သည် ယခုအချိန် တိုင် နယ် ၇ နယ်အဖြစ် ခန္တီးလုံ၌ ရှိနေသေး၏။
ရှေးအခါက ကြမ်းတမ်းခက်ထန်၍ စစ်မှုတွင် ဝါသနာပါခဲ့ကြသော်လည်း ယခုခေတ် ခန္တီးတို့မှာ နူးညံ့သိမ်မွေ့ ယဉ်ကျေး သူများ ဖြစ်နေကြ၏။ ငြိမ်းချမ်းစွာ နေလိုကြ၏။ အာဟုံရှမ်း တို့နှင့်မတူဘဲ ခန္တီးရှမ်းမှာ ဗုဒ္ဓအယူဝါဒကို လွန်စွာသက်ဝင်ယုံကြည်သူများ ဖြစ်ကြသည်။ ခန္တီးလုံမြေပြန့်တွင် နေကြသူ များ ဖြစ်သည့်အတိုင်း လယ်ယာစိုက်ပျိုး လုပ်ကိုင်၍ အသက် မွေးဝမ်းကျောင်းကြ၏။ အချို့က ဆန်စပါးအပြင် ဘိန်းပင်များ ကိုလည်း စိုက်ပျိုးကြ၏။ အချို့မှာဆင်ဖမ်းခြင်းဖြင့်အသက်မွေးသည်။
စားကျက်စုရွာ၊ ကုန်းသာ
စားကျက်စုရွာ၊ ကုန်းသာ
အားအန်ဂက်စ်၊ စကော့တလန်
right|thumb|250x250px| အစောပိုင်း mormaers, Ogilvys, Umfravilles, Bonkyll ၏ Stewarts နှင့်ဒေါက်ဂလပ်စ်၏လက်များကိုပြသထားသည့် Angus ကောင်တီ၏အလံ အားလ်အန်ဂက်စ် သို့မဟုတ်​ေမာမီယား၏အလယ်ခေတ်စကော့တလန်ပြည်နယ်၏အုပျခဲ့Angus ။ အဆိုပါခေါင်းစဉ်, စကော့တလန် Peerage အတွက်, Duke of Hamilton ကအားဖြင့်ကျင်းပခြင်း, Duke ရဲ့အကြီးဆုံးသား၏ယဉ်ကျေးခေါင်းစဉ်အဖြစ်အသုံးပြုသည်။ right|thumb|165x165px| de Umfreville, Angus ၏ Earls (1246 မှ) ၏လက်နက်များ thumb|165x165px| Stewart ၏လက်နက်များ၊ Angus of Earls (၁၃၂၉ မှ)
ဆိပ်ကြီးရွာ၊ ချောင်းသာ
ဆိပ်ကြီးရွာ၊ ချောင်းသာ
ဆင်သေကွေ့ရွာ၊ စိန်ဟိုင်း
ဆင်သေကွေ့ရွာ၊ စိန်ဟိုင်း
ကတ်တောင်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကတ်တောင်ရွာ (Kattaung)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ကတ်တောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၂၄၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကတ်တောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၅၆၆ ဦး၊ မ ၂၅၇၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၁၄၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ချင်းလင်းမယ်သီလရှင်ကျောင်းတော်
ချင်းလင်းမယ်သီလရှင်ကျောင်းတော် (Chi Lin Nunnery; ) သည် ဟောင်ကောင်၊ ကောင်လုံး ၊ စိန်တောင်ကုန်း (Diamond Hill) တွင် တည်ရှိသည့် ကြီးမားသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်ပြုပြင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ကျောင်းတော်၏ အခန်းများတွင် စကြာမုနိဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များ တည်ရှိသည်။ ဤရုပ်ပွားတော်များကို ရွှေ၊ မြေစေး၊ သစ်သား၊ ကျောက်တုံး စသည်တို့ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။
လင်းရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
လင်းရွာ (Lin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ ကျောက်ပဒေါင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၅၂၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်ပဒေါင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၅၀ ဦး၊ မ ၅၇၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၂၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟွေ့တက်ရွာ၊ နားတစ်
ဟွေ့တက်ရွာ (Hwayttet)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ နားတစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၀၅၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားတစ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၂၆ ဦး၊ မ ၄၉၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၂၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကော့စမော့ အနီရောင်အရွေ့ ၇
ကော့စမော့ အနီရောင်အရွေ့ ၇ (COSMOS Redshift 7, Galaxy Cosmos Redshift 7, Galaxy CR7 CR7) သည် အနီရောင်အရွေ့ များပြားသည့် ဂယ်လက်ဆီဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ CR7 သည် သက်တမ်းအရင့်ဆုံး အဝေးဆုံးမှ ဂလက်ဆီတစ်ခုပင်တည်း။ ယင်းသည် ကမ္ဘာမြေမှ အလင်းနှစ် ၁၂.၉ ဘီလီယံ ဝေးကွာသည့် ကြယ်စုတန်း Sextans တွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းဂယ်လက်ဆီသည် မဟာပေါက်ကွဲမှု စပြီးချင်း ဖွဲ့တည်ခဲ့ပြီး စကြဝဠာ၏ ပထမဆုံးမျိုးဆက်ကြယ်များ ပါဝင်သည်။ စကြဝဠာသည် သက်တမ်း ၈၀၀ မီလီယံနှစ်ခန့်ရှိချိန်၌ သက်ရှိဇီဝအတွက် လိုအပ်သော ဓာတုပစ္စည်းများ ကြယ်တာရာများ ဂြိုဟ်များ စသည်တို့ကို ဖွဲ့တည်စေခဲ့သည်။
ပွဲရက်စမ်းရွာ၊ ကုန်းသာ
ပွဲရက်စမ်းရွာ၊ ကုန်းသာ
အထုတ်သည်ရွာ
အထုတ်သည်ရွာ
ပေါဒေါ့ရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ပေါဒေါ့ရွာ(Pawdawt)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ လန်ယန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၃၆၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လန်ယန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၆ ဦး၊ မ ၂၈၉ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၈၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျွန်းကုန်းကြီးရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျွန်းဦးရွာ၊ ဘုတ်ချောင်း
ကျွန်းဦးရွာ၊ ဘုတ်ချောင်း
မိန်းမ မျိုးပွားအင်္ဂါ
ယောနိ သည် ကြွက်သားမျှင် (Fibromuscular) တို့ဖြင့် ဖွဲစည်းထားပြီး အလုံးခေါင်းပုံရှိကာ ခန္ဓာကိုယ်တွင်းရှိ သားအိမ် တိုင်အောင်ရောက်သည်။ အင်းဆက် အမများနှင့် အချို့သော ကျောရိုးမဲ့ သတ္တဝါ တို့လည်း ယောနိ ရှိပြီး သားမွေးလမ်းကြောင်းလည်း ရှိသည်။
အရပ်ခေါ်တွင် ယောနိကို Vagina သို့မဟုတ် အပြင်ပန်း မအင်္ဂါဟုသာ ထင်သော်လည်း အတိအကျအားဖြင့် ယောနိမှာ အတွင်းပိုင်းနှင့် အပြင်ပိုင်း အားလုံးပါသည်။
လူမိန်းမ၏ ခန္ဓာဗေဒ
လူ၏ ယောနိသည် အိပျော့သော အခေါင်း ဖြစ်ပြီး ဆီးခုံမှ သားအိမ် အထိရောက်သည်။ ကွဲပြားမှု များနိုင်သော်လည်း လူ့ယောနိမှာ လိင်စိတ်မဖြစ်ပေါ်သေးသည့် သာမန်အချိန်တွင် အကျယ် ၂.၃ မှ ၃ လက်မ အထိ ရှိပြီး အရှည်မှာ အတွင်းနံရံ အထိ ၃.၅ လက်မ ရှိသည်။ လိင်စိတ် နိုးထစဉ်တွင် ယောနိသည် ကျယ်၍ ရှည်လာသည်။ ၎င်း ကျုံ့နိုင်ကျယ်နိုင်မှုသည် လိင်ဆက်ဆံစဉ် နှင့် သားမွေးစဉ်တွင် အလိုက်သင့် ချဲ့ပေးသည်။ ယောနိ၏ အထက်ပိုင်းတွင် ဟန်ပြသာဖြစ်သော လိင်အင်္ဂါဇာတ်က ဆီးလမ်းကြောင်းနှင့်အတူ ကာထားသည်။
မိန်းမတစ်ယောက် မတ်တပ်ရပ်လျှင် မလိင်အင်္ဂါ အခေါင်းသည် လူ၏ နောက်ဖက် အထက်သို့ ၄၅ ဒီဂရီ ကျော်ကျော်လောက်ဖြင့် သားအိမ်အထိ တက်သွားသည်။ အခေါင်းပေါက်သည် ဆီးသွားရန် အပေါက်နောက်ရှိ vulva တွင် အဆုံးသတ်သည်။ လိင်အင်္ဂါဇတ်၏ အထက် လေးပုံတစ်ပုံကို စအို မှ Rectouterine အိပ် ဖြင့် ကာထားသည်။ လိင်အင်္ဂါ အခေါင်းအထက်တွင် ဆီးခုံမို့မို့ ရှိသည်။ မလိင်အင်္ဂါဇတ်သည် အခြား ကျန်းမာသော နို့တိုက် သတ္တဝါတို့၏နည်းတူ အနီရင့် ပန်းရောင်ရှိသည်။
ချောဆီ အရည်ကြည်ကို မလိင်အင်္ဂါ အခေါင်းပေါက်နှင့် ဆီးခုံ နားရှိ ဘာသိုလင် ဂလင်းများ (Bartholin's glands) က ထုတ်ပေးသည်။ မလိင်အင်္ဂါ အရွက်ချပ်သည် ဂလင်းများ မရှိသော်လည်း နံရံတလျှောက် အစိုဓာတ်ကို ပေးသည်။ မျိုးဥကြွေခြင်း (Ovulation) မဖြစ်မီနှင့် ကြွေဆဲတွင် ဆီးခုံ၏ ချွဲကျိ ဂလင်းများ (Mucus Glands) က အခြားချွဲကျိကျိ အရည်တစ်မျိုး ညှစ်ထုတ်ပေးသည်။ ၎င်း ချွဲကျိကျိအရည် အယ်လ်ကာလိုင်း အခြေကိုပေးပြီး သုတ်ကောင် ကြာရှည်စွာ ရှင်သန်ရေးအတွက် အထောက်အကူပြုသည်။
အပျိုမြှေးခေါ် မလိင်အင်္ဂါ အမြှေးပါးသည် ပါးလွှာသော တွယ်ဆက် တစ်ရှူး (connective tissue) ဖြစ်သော အမြှေး (membrane) ဖြစ်ပြီး မလိင်အင်္ဂါ အခေါင်းပေါက်အနီးတွင် ရှိသည်။ သတ္တဝါ အမတိုင်းကဲ့သို့ မလိင်အင်္ဂါ အမြှေးပါးသည် မထိုးဖောက်သည်အထိ မွေးကတည်းက အခေါင်းပေါက်ကို ကာကွယ်ထားသည်။ အမြှေးပါးသည် လိင်ဆက်ဆံခြင်း သို့မဟုတ် လိင်ဆက်ဆံခြင်း မဟုတ်ဘဲနှင့်လည်း ပေါက်ပြဲနိုင်သည်။ လိင်ဆက်ဆံခြင်းသည် အမြဲ အမြှေးပါးကို ပေါက်စေသည်တော့ မဟုတ်ချေ။ ထို့ကြောင့် အမြှေးပါး ရှိခြင်းသည် လိင်ဆက်ဆံခြင်း မပြုရသေးကြောင်း သက်သေမဟုတ်ချေ။
ကသီဒရယ် ဘုရားရှိခိုးကျောင်း
အလယ်ခေတ်အစဆီတွင် ဥရောပတိုက်ရှိနိုင်ငံများ၌ ဘာသာရေးကို များစွာ အလေး အမြတ် ပြုခဲ့ကြသည်။ ထိုခေတ်အခါက လက်တင်စာပေ တတ်မြောက်သော ဗရင်ဂျီဂိုဏ်းဝင်ဘုန်းကြီးများနှင့် လူပညာ ရှိများသည် ခရစ်ယန်တရားစာပေတို့ကို ဟောပြောကြလေသည်။ လူအများနှင့် သက်ဆိုင်သော သာသနာရေးဆိုင်ရာ ကျောင်းများ ကို တည်ဆောက်ကြရာ၌ မြို့ပြပြည်ရွာလည်း ကျက်သရေရှိ၊ ဘာသာရေးကိုလည်း ရိုသေကိုင်းရှိုင်းရာရောက်စေခြင်းငှါ၊ အမြင့်ဆုံးအပေါ်ဆုံးဖြစ်သော အဆောက်အအုံများကို ဆောက် လုပ်ခဲ့ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် မြို့ပြ ပြည်ရွာ၏ ကျက်သရေ ဆောင်အဖြစ် မြို့ဦးရွာဦး၌ ရွှေရောင်တပြောင်ပြောင် တောက်ပ သော ကျောင်းကန် ဘုရား စေတီပုထိုးစသည့် သာသနာရေး ဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများ ဆောက်လုပ်တည်ထားကြသကဲ့သို့ ပင် အဆောက်အအုံများကို အထူးကောင်းမွန်လှပအောင် သုခုမ ပညာရပ်များဖြင့် ခြယ်လယ်မွမ်းမံထားကြသည်။ ကသီဒရယ်ဘုရားရှိခိုးကျောင်းကြီးများကို မြင့်မားစွာ ဆောက်လုပ်လေ့ရှိခြင်းမှာ ဘာသာရေးကို အထွတ် အထိပ်သို့ တင်ထားခြင်းပင်ဖြစ်၍ ထိုဘုရားကျောင်းများ၌ နေထိုင်ကြသော ဘုန်းကြီးများကို အမြင့်မြတ်ဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်များဟု အသိအမှတ် ပြုထားသည်လည်း မည်ပေသည်။
မိန်းမ မျိုးပွားအင်္ဂါ
မလိင်အင်္ဂါ ၏ ဇီဝကမ္မဗေဒ
မလိင်အင်္ဂါ သည် များစွာသော ဇီဝကမ္မ အလုပ်များကို လုပ်ဆောင်သည်။
ယောနိ ထုတ်ခြင်း
မလိင်အင်္ဂါသည် ဓမ္မတာသွေး လာခြင်းနှင့် တစ်ရှူးများ ခန္ဓာကိုယ်မှ ထုတ်ခြင်း တို့ကိုပြုလုပ်ရန် လမ်းကြောင်းပေးသည်။ စက်မှု တိုးတက်သော လူအဖွဲအစည်းများတွင် ထိုသို့ ဓမ္မတာလာချိန်၌ ထိုအရည်များကို စုပ်ယူထားရန် အဆို့ (Tampon)၊ ဓမ္မတာခွက် (Menstrual Cup) နှင့် ကျန်းမာရေးပုဝါ (Sanitary Napkin) များကို အမျိုးသမီးသုံးအကာအကွယ် ပစ္စည်းအဖြစ် သုံးကြသည်။
ကသီဒရယ် ဘုရားရှိခိုးကျောင်း
ဥရောပတိုက်တစ်ခွင်ရှိ ထင်ရှားသော ကသီဒရယ် ဘုရား ရှိခိုးကျောင်းကြီးများ၏ အဆင်အပြင် အနေအထားမှာ ၃မျိုး ရှိသည်။ ပထမအမျိုးမှာ မြင့်မားသော အမိုးချွန်ကြီးများဖြင့် ဆောက်လုပ်သည့် ရှေးဘုရား ရှိခိုးကျောင်းကြီးများ ဖြစ်၍၊ ဒုတိယအမျိုးမှာ အနုစိတ်လက်ရာများဖြင့် မွမ်းမံထားသည့် ပုံစံဖြစ်ပြီးလျှင် အတွင်းဘက်၌လည်းကောင်း၊ အပြင်ဘက်၌၎ယလည်းကောင်း၊ လှပ ဆန်းကြယ်သောပန်းကြွ ရုပ်လုံးကြွများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထား လေသည်။ တတိယအမျိုးမှာ ကျောက်တိုင်စိုက်ထူသကဲ့သို့ သေးသေးသွယ်သွယ်နှင့် မားမားမတ်မတ် တည်နေသောပုံစံ ဖြစ်သည်။ အင်္ဂလန်ပြည် ကန်တာဗါရီ ကသီဒရယ်ဘုရား ရှိခိုးကျောင်းကြီးမှာ ထိုအမျိုး အစားပင် ဖြစ်၏။
မိန်းမ မျိုးပွားအင်္ဂါ
လိင်ဆက်ဆံမှု ပြုခြင်း
မိန်းမတစ်ယောက်၏ အကြိုက်အတိုင်း နှိုးဆွ သောအခါ နဗ်ကြောများသည် မလိင်အင်္ဂါ အခေါင်း၏ အပေါက်ဝတွင် စုဆုံသောကြောင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းပြုသောအခါ အလွန်ပင် အရသာပေးသည်။ လိင်စိတ် နိုးထစဉ်တွင် အထူးသဖြင့် အစေ့ကို ဆွပေးလျှင် မလိင်အင်္ဂါ အခေါင်း၏နံရံမှ သူ့ကိုယ်သူ ဆီလိမ်း ပေးသည်။ ၎င်းသည် လိင်ဆက်ဆံခြင်းမှဖြစ်ပေါ်သော ပွန်းစားမှုကို လျော့ကျစေသည်။ သုသေသန တွေ့ရှိချက်များအရ လိင်ဆက်ဆံစဉ် အစေ့သည် မလိင်အင်္ဂါဇတ်မှ ယောနိအထိရောက်အောင် ဆန့်ထုတ်သည်ဟု ဆိုသည်။
လိင်စိတ် နိုးထစဉ်တွင် ယောနိမှာ အလျှင်အမြန် ပျမ်းမျှအားဖြင့် ၄ လက်မလောက် ရှည်ထွက်လာပြီး နောက်တွင် လိင်စိတ်အလိုက် ဆက်လက်၍ ရှည်ထွက်သည်။  မိန်းမတစ်ယောက် အစွမ်းကုန် နိုးထသောအခါ ဆီးခုံကကျုံ့ကာ ယောနိက နေရာယူသွားသည်။ ယောနိ၏ နံရံသည် ချွဲသော အမြှေးအရေပြားများကို ခေါက်၍ အိပျော့အောင် လုပ်ထားသောကြောင့် ယောက်ျား အင်္ဂါတံ အရွယ် အလိုက် ကျုံ့ ချဲ့ပေးသည်။ သင့်တင့်စွာ လိင်စိတ် နိုးထလျှင် ဖြစ်နိုင်သော မည်သည့် အင်္ဂါတံ အရွယ်မဆို ချိန်ကိုက်နိုင်သည်။
= ဂျီပြောက် =
လိင်စိတ်နိုးထရာနေရာ (Erogenous Zone) တစ်ခုဖြစ်သော များသောအားဖြင့် ဂျီပြောက် (G-spot) သည် ယောနိ၏ နောက်ပိုင်း နံရံတွင်တည်ရှိပြီး အပေါက်ဝမှ ငါး စင်တီမီတာခန့် အကွာတွင် ရှိသည်။ လိင်ဆက်ဆံခြင်း ပြုစဉ် ဂျီပြောက်ကို မှန်ကန်စွာ နှိုးဆွပေးလျှင် အချို့သောမိန်းမတို့မှာ ပြင်းထန်သောအရသာကို ခံစားရသည်။ ဂျီပြောက်ဖြင့် လိင်အထွတ်ရောက်ခြင်း (Orgasm) သည် မိန်းမ အရည် ညှစ်ခြင်း (Female Ejaculation) ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သောကြောင့် အချို့သော ဆရာဝန် နှင့် သုတေသီ တို့က ဂျီပြောက်၏ သာယာမှုသည် အမှန်တကယ်ရှိသော အရာထက် ယောက်ျားတို့၏ Prostate ကဲ့သို့ စကန်း ဂလင်း (Skene's Gland) မှ လာသည် ဟု ယုံကြည်ကြသည်။  အချို့သော သုတေသီများမှာ ဂျီပြောက် ရှိကြောင်း ငြင်းဆိုသည်။
= သားမွေးခြင်း =
သားမွေးခြင်း ပြုစဉ်တွင် ယောနိသည် ကလေးကို သားအိမ်မှ မိခင် ပြင်ပ အထိရောက်ရန် သယ်ဆောင်ရန် လမ်းကြောင်းအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ သားမွေးစဉ် ယောနိ ကို မွေးလမ်းကြောင်း ဟုခေါ်သည်။ ယောနိသည် သားမွေးစဉ် အံ့ဩဖွယ် ကောင်းလောက်အောင်ပင် ပင်ကိုထက် အဆများစွာ ချဲ့နိုင်သည်။
= လိင် ကျန်းမာရေး နှင့် သန့်ရှင်းရေး =
ယောနိသည် သူ့ဘာသာသူ သန့်ရှင်းသော အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်း ဖြစ်သောကြောင့် အထူးစောင့်ရှောက်ရန် မလိုပေ။ ဆရာဝန်များသည် အများအားဖြင့် Douch ခေါ် ပိုက်သွင်း၍ ဆေးကြောခြင်းကို အားမပေးပေ။ ကျန်းမာသော ယောနိသည် ရောဂါ ဖြစ်စေတတ်သော ပိုးမွှား များကို ကာကွယ်သော အပြန်အလှန် အကျိုးပြု အဏုဇီဝ ပိုးမွှားများ ရှိနေသောကြောင့် ၎င်းအခြေကို ဖျက်ခြင်းသည် ဓမ္မတာ မမှန်ခြင်း စသည့် မလိုလားအပ်သော အကျိုးဆက်များ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ ကျန်းမာသော ယောနိ၏ အချဉ်ဓာတ်မှာ အပြန်အလှန် အကျိုးပြု အဏုဇီဝ သတ္တဝါများက ထုတ်လွှတ်သော လက်တစ် အက်စ် ကြောင့် ဖြစ်ပြီး အန္တရာယ်ရှိ ပိုးမွှားများ ပေါက်ပွားခြင်းကို ဟန့်တားသည်။
= အမျိုးသမီး ရောဂါ လက္ခဏာများ =
အဖု ပေါ်ခြင်း
ယောနိ၏ နံရံနှင့် အခြေတစ်ဝိုက်တွင် ရှိနေကျ မဟုတ်သော အဖုပေါ်လျှင် သာမန်မဟုတ်သည်မှာ သေချာပေါက် ဖြစ်သည်။ တွေ့နေကျမှာ ဘာသိုလင် အကြိတ် (Bartholin's cyst) ဖြစ်သည်။ ပဲစိကဲ့သို့ရှိ ၎င်းအကြိတ်သည် ယောနိအစပ်ရှိ ဂလင်းများ ပိတ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို သင့်တော်သလို ခွဲစိတ်ကုသခြင်း သို့မဟုတ် Silver Nitrateဖြင့် အလွယ်တစ်ကူ ကုသနိုင်သည်။ အခြား တွေ့နေကျမဟုတ်သော အဖု ပေါ်ခြင်း အကြောင်းမှာ Herpes Simplex ကြောင့်ဖြစ်သည်။ ၎င်းဖြစ်ပေါ်ရခြင်းမှာ အကြောင်းပေါင်းစုံစု၍ ဖြစ်ပေါ်လာပြီး အရေပြားခွံမှ ထွက်သော အရေကြည်များဖြင့် အလွန် နာကျင်သည်။ ယောနိတွင် ဖြစ်သော ကင်ဆာ ဖြင့် ပတ်သက်သော အဖုမှာ ရှားပါးပြီး အသက် ရ၀ ကျော်မှသာ ဖြစ်လေ့ရှိသည်။ ၎င်းတို့အနက် အတွေ့ရဆုံးမှာ squamous cell carcinoma ဖြစ်ပြီးနောက် adenocarcinoma နှင့် အလွန်ရှားပါးစွာ melanoma လည်း ဖြစ်တတ်သည်။
== ဓမ္မတာ သွေးသွန်ခြင်း ==
အများအားဖြင့် ဓမ္မတာ သွေးသွန်ခြင်းမှာ ပုံမှန် သို့မဟုတ် ဇီဝကမ္မကိစ္စ ဖြစ်ပြီး သွေး သို့ သားအိမ်မှ အကျိအချွဲ နှင့်အတူ လိင်စိတ် နိုးထသောအခါ ထွတ်သော အရည်ကြည် သို့မဟုတ် ဆီးခုံမှ ထုတ်သောအရည် တို့လည်း ရောပါသည်။ အခြား ကူးစက်ရောဂါ မဟုတ်သော ပြင်ပ အရာဝတ္တုတို့ကို ထုတ်ပယ်သော သဘာဝ ဖြစ်သည့် dermatitis လည်း ရှိပြီး မိန်းကလေးငယ်များ မိမိ ယောနိသို့ အရာဝတ္တု ထည့်သွင်းမိလျှင်လည်း ဖြစ်တတ်သည်။ နောက်အကြောင်း အရာများမှာ လိင်ကြောင့် ဖြစ်သော ကူးစက် ရောဂါ ဖြစ်ကြပြီး ဂနို (gonorrhoea)၊ chlamydia နှင့် trichomonas တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့မှ ထုတ်သော အရာများမှာ ဖြူ၍ အနည်းငယ် နံပြီး trichomonas မှ ဖြစ်လျှင် စူးရှသော အနံ့ ရှိပြီး အစိမ်းရောင် ရှိကာ ဂနို မှ ထုတ်သော အရာများမှာ အညိုရောင် သို့ အဝါရောင် သန်းပြီး အနာပြည် များလည်း ပါနိုင်သည်။
နာကျင်ခြင်း
နာကျင်ခြင်း အကြောင်းအားလုံးတို့မှာ ယောနိ နံရံ ၏ နူညံ့သော အမြှေးများ ပျက်ဆီးရာ နှင့် ပတ်သက်သည်။ ဖြစ်နေကြမှာ ပွန်းစားခြင်း နှင့် အကြိတ်များကြောင့် ဖြစ်သော အနာငယ်များ ကြောင့်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် လိင်ကျင့်လွန်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်နိုင်သော်လည်း အမှန်တစ်ကယ်မှာ အဝတ်စ သို့မဟုတ် ကျန်းမာရေးပုဝါ များဖြင့် အလွင်အကျွံ တိုက်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဆစ်ဖလစ် ကြောင့်ဖြစ်သော အနာ မှာ ဖောင်းကြွတတ် သော်လည်း မနာပေ။ ၎င်းတို့မှာ ယောနိ အတွင်းပိုင်းတွင် ဖြစ်သောကြောင့် မသိရှိနိုင်ပဲရှိတတ်သည်။ ယောနိ နံရံ အခေါက်အခွက် ၌ အပူဖုများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပြီး ၎င်းတို့သည် အလွန် နူညံ့ကာ ဖောင်းကြွပြီး ဆီးသွားရန် ခက်ခဲသည်။ ဖွံ့ဖြိုးဆဲ နိုင်ငံများတွင် ယောနိ အနာ ဖြစ်သော Leishmaniasis ကဲ့သို့ ကပ်ပါး ရောဂါ (parasitic disease) ရှိပြီး အနောက်နိုင်ငံများ တွင် မတွေ့ရပေ။
ယောနိ တွင် လိင်ဆက်ဆံခြင်း ပြုစဉ် HIV/AIDS ရောဂါများ စွဲကပ်နိုင်ပြီး ၎င်းမှာ အခြားရောဂါ များနှင့် သီးသန့် ဖြစ်သည်။ အထက်ပါ ယောနိ ရောဂါများကို အလွယ်တစ်ကူပင် ကုသနိုင်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံ အမွှေးရိတ်လိုက်လျှင်ပင် ကုသနည်း အဖြစ်သုံးသည်။
= ထပ်မံလေ့လာရန် ဓာတ်ပုံများ =
= ကိုးကား =