cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဥပတ္ထမ္ဘကကံ
ကုသိုလ် ဥပတ္ထမ္ဘကကံက ကုသိုလ်ကြောင့်ဖြစ်သော ခန္ဓာအစဉ်ကို ထောက်ပံ့ သည်လည်းရှိ၏။ ဥပမာ အားနည်းသော ကုသိုလ်ကံကြောင့် လူ့ဘဝ ဖြစ်လာရသူကို (ပါဏာတိပါတမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းတည်းဟူသော) ကုသိုလ် ဥပတ္ထမ္ဘကကံက လာရောက်ပြီး ဤသို့ပြော၏၊ (မပြောသော်လည်း ပြောသကဲသို့ ဖြစ်၏)
ထိုဥပတ္ထမ္ဘကကံသည်— (က) ဇနကကံကို အကျိုးပေးခွင့်ရအောင်လည်း ကူညီထောက်ပံ့သည်။ (ခ) ဇနကကံ၏အကျိုးကို ကြာရှည်စွာ တည်တံ့အောင်လည်း ကူညီ ထောက်ပံ့သည်။ (ဝိဘာဝိနီ၊၁၆၉။ မ၊ဋီ၊၃၊၃၇၄။)
(က) မရဏာသန္န ( သေခါနီး) အခါ ကုသိုလ်ဇောစောလျှင် နောက်ဘဝ၌ ကုသိုလ် ဇနကကံ အကျိုးပေးခွင့်ရအောင် ကူညီ ထောက်ပံ့သည်၊ အကုသိုလ်ဇော စောလျှင် အကုသိုလ်ဇနကကံ အကျိုးပေးခွင့်ရအောင် ကူညီထောက်ပံ့သည်။ ပရမတ္ထဒီပနီ၊ဣတိဝုတ်၊၂၀၄-၅။ ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၆၉-လာ စကားတို့ဖြင့် ယင်းသို့ အကျိုးပေးနိုင်ကြောင်း ထင်ရှား၏၊ ပဝတ္တိအခါ၌လည်း ကုသိုလ်တရားတို့ကိုများစွာပြုလုပ်နေလျှင် ထိုကုသိုလ် ဥပတ္ထမ္ဘက ကံများက ရှေးရှေးကပြုခဲ့သော ပဝတ္တိ ကုသိုလ်ဇနကကံများအကျိုးပေးခွင့်ရအောင် ကူညီထောက်ပံ့ကြသည်၊ အကုသိုလ် တရားတို့ ကို များစွာပြုလုပ်နေလျှင်လည်း ထိုအကုသိုလ် ဥပတ္ထမ္ဘကကံများက ရှေးရှေးက ပြုခဲ့သော ပဝတ္တိအကုသိုလ်ဇနကကံများ အကျိုးပေးခွင့်ရအောင် ကူညီထောက်ပံ့ကြသည်။
(ခ) ဇနကကံသည် ဖြစ်စေအပ်သော ကောင်းကျိုး မကောင်းကျိုးများကို ကြာရှည်စွာ တည်တံ့ခိုင်မြဲလာအောင် ဥပတ္ထမ္ဘကကံများက ထောက်ပံ့၏၊ ကုသိုလ် အကုသိုလ် ဇနကကံ၏ အစွမ်းကြောင့် လူနတ်တိရစ္ဆာန် ခန္ဓာအစဉ်ကို ရရှိလာရာ ယင်းခန္ဓာအစဉ် ကြာရှည်စွာ တည်မြဲအောင် ဝုဍ္ဎာပစာယန စ သော ကုသိုလ် ဥပတ္ထမ္ဘကကံများက အသက်၏ ဘေးအန္တရာယ်ကို ကာကွယ်ပေး၏၊ အသက်ရှည်ကြောင်း ဆေးဝါးကောင်းများကို မှီဝဲနိုင်ခွင့်ရှိအောင် ကူညီထောက်ပံ့၏။
ကုသိုလ်ဥပတ္ထမ္ဘကကံက အကုသိုလ်ဇနက ကံကြောင့် ဖြစ်သော ရုပ်နာမ်ခန္ဓာ အစဉ် အကုသိုလ်ဥပတ္ထမ္ဘကကံက ကုသိုလ် ဇနက ကံကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်နာမ်ခန္ဓာ အစဉ်ကို ထောက်ပံ့ နိုင်သေး၏။ ရှင်းဦးအံ့-- အကုသိုလ် ဇနကကံကြောင့် နဂါး ဂဠုန်စသော ခန္ဓာအစဉ်ကို ရရှိလာရာ ပဝတ္တိအခါ၌ ရှေးက ပြုခဲ့ဘူးသော ကုသိုလ် ဥပတ္ထမ္ဘကကံ၏ ကူညီ ထောက်ပံ့မှုကြောင့် တန်ခိုးအာနုဘော်ကြီးခြင်း စသောအကျိုးတရားများကိုရရှိလာပေသည်၊ ကုသိုလ်ဇနကကံကြောင့် ဝိနိပါတိက အသုရာ ခန္ဓာအစဉ်ကို ရရှိလာရာ ပဝတ္တိအခါ ရှေးကပြုခဲ့ဘူးသော အကုသိုလ် ဥပတ္ထမ္ဘကကံ၏ ကူညီ ထောက်ပံ့မှုကြောင့် ကြာမြင့်စွာဆင်းရဲခံရခြင်းစသော အနိဋ္ဌအကျိုးများကို ရရှိလာသည်။
ကက္ကူကြီး (မြောက်)ရွာ၊ ကက္ကူကြီး
ကက္ကူကြီး (မြောက်)ရွာ၊ ကက္ကူကြီး
သစ်ပုတ်ကုန်းရွာ၊ သစ်ပုတ်ကုန်း
သစ်ပုတ်ကုန်းရွာ၊ သစ်ပုတ်ကုန်း
ဘိုင်လော၊ ညွန်ကြားချက်၊ အသင်းဥပဒေ
( By Laws or Bye Law ) ဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေများကိုမဆန့်ကျင်ဘဲ မြူနီစီပယ် (Municipal) ဌာနများက ၎င်းတို့၏ ဌာနဆိုင်ရာလုပ်ငန်း တာဝန်များကို သတ်မှတ်ချက်နှင့်အညီ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် တဆင့်ခံဥပဒေပြုခြင်းဖြစ်သည်။
အာရပ်
(an Arab ) အာရပ် (Arabic: عربي‎, ʿarabi) ဆိုသည်မှာ မျိုးနွယ်စု၊ယဉ်ကျေးမှု သို့မဟုတ် ဘာသာစကားကိုအခြေခံ၍ သတ်မှတ်ထားသော လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးတစ်ယောက်ပင် ဖြစ်လေသည်။ အများကိန်းဖြစ်သော Arabs (အာရပ်များ) ဆိုသည်မှာ သမိုင်းစဉ်တစ်လျောက် အာရေးဗီးယား ဒေသ (Arabia) တွင်အုပ်စိုးနေထိုင်ခဲ့ကြသော ဆမ်မစ်တစ် (Semitic ) မိသားစုဘာသာစကားကိုပြောဆိုသော လူမျိုးစု ကို ရည်ညွှန်းသည်။ အာရပ်ဗ်များသည် ယခုအခါ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်ရှိဒေသများ တွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်လျက်ရှိပြီး ကမ္ဘာ့အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် အများဆုံးနေထိုင်ကြသည်။
ဒေါင်းဆင်ဒရုန်း
ဒေါင်းဆင်ဒရုန်း (Down syndrome) သို့မဟုတ် ထွိုင်ဆိုမီ-၂၁ (Trisomy 21 ) သည် မျိုးရိုးဗီဇအစဉ်မကျခြင်းဖြစ်ပြီး ခရိုမိုဆုမ်း-၂၁ တွင် ၂ ခုတစ်စုံ ဖြစ်ရမည့်အစား ၃ ခုတွဲကာ ၃ ခုတစ်စုံ ဖြစ်လာသည်က ဒီရောဂါ အရင်းခံတည်း။ ထိုသို့ဖြစ်က ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာဖွံ့ဖြိုးမှု နှေးခြင်း၊ အသိဉာဏ်ဖွံ့ဖြိုးမှု အနိမ့်စားမှ အလတ်စားအထိ ဖြစ်ခြင်း၊ မြင်သာသော မျက်နှာသွင်ပြင်ဆိုင်ရာ ရှိခြင်းတို့ တွေ့ရသည်။ ဒေါင်းဆင်ဒရုန်းရသူ၏ ပျမ်းမျှဉာဏ်ရည်မှာ ၅၀ သာဖြစ်ပြီး ၈ နှစ်သား ၁၀ နှစ်သားကလေး၏ ဉာဏ်ရည်မျှသာ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ကွဲပြားသည်လည်း ရှိ၏။
ဝမ်ဆိုင်း (၁)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဝမ်ဆိုင်း (၁)ရွာ (Wanhseng (1))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ကတ်ဖကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၃၃၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကတ်ဖကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၄၉ ဦး၊ မ ၃၅၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၁၃၄ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ ဝမ်ဆိုင်း ဖြစ်သည်။
ဒေါင်းဆင်ဒရုန်း
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒေါင်းဆင်ဒရုန်း
ဝမ်ဆိုင်း (၁)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သဗ္ဗမံသလာဘဇာတ်
စတုက္ကနိပါတ် - ၂။ ပုစိမန္ဒဝဂ် -(၃၁၅) သဗ္ဗမံသလာဘီဇာတ်။ ။ မုဆိုး၊ အစ်ကို၊ အဖဟုခေါ်၍ အမဲသား တောင်းသူများသည် စကားအလိုက် ထိုက်သင့်ရုံသာရ၍ အဆွေဟုခေါ်၍ တောင်းသူသာ အမဲသားအားလုံး ရသောအကြောင်း။
အမဲအရသာ သာရိပုတ္တရာ
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် တချို့သောရဟန်းတို့သည် ဝမ်းကျဆေးကို သောက်လေ့ရှိကုန်၏။ ထိုရဟန်းတို့အား အမဲအရသာဆွမ်းဖြင့် အလိုရှိကုန်၏။
သူနာပြုရဟန်းတို့သည် ဆွမ်းခံဝတ်ဖြင့် အမဲအရသာဆွမ်းမရကြကုန်။ ထိုအခါ ရှင်သာရိပုတ္တရာကို လျှောက်ထားကြရာ ရှင်သာရိပုတ္တရာသည် ထိုရဟန်းတို့ကိုခေါ်၍ ဆွမ်းခံသည်ရှိသော် အမဲအရသာဆွမ်းကို သပိတ်ပြည့်အောင် ရကြကုန်၏။ သူနာရဟန်းတို့ကို လှူဒါန်းကြကုန်၏။ သူနာရဟန်းတို့လည်း အမဲအရသာဆွမ်းကို ဘုဉ်းပေးရသဖြင့် ကျန်းမာကုန်၏။
တစ်နေ့သ၌ ရဟန်းတို့သည် တရားသဘင်၌ ရှင်သာရိပုတ္တရာကို အမှီပြု၍ အမဲအရသာ ဆွမ်းရကြောင်းကို စကားစပ်မိ၍ ပြောဆိုနေကြရာ မြတ်စွာဘုရားကြွလာတော်မူ၍ သိတော်မူလျှင် “ရဟန်းတို့ ... သာရိပုတ္တရာသည် ယခုအခါ၌သာ အမဲကို ရသည်မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌လည်း ရဖူးပြီး” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
တောင်းနည်းဖြာဖြာ နည်းယူရာ
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် သူဌေးသားဖြစ်လေ၏။ တစ်နေ့သ၌ မုဆိုးတစ်ယောက်သည် များစွာသော အမဲသားတို့ကိုရလျှင် လှည်းယာဉ်၌ ပြည့်စေ၍ ရောင်းမည်ဟု မြို့သို့လာလေ၏။
ထိုအခါ ဗာရာဏသီပြည်၌နေသော သူဌေးသားလေးယောက်တို့သည် မြို့မှထွက်၍ တစ်ခုသော ခရီးလမ်းအနီး၌ စုံရုံးကာ မိမိတို့မြင်ဖူးတွေ့ဖူးရာကို ပြောဆိုလျက် နေကုန်၏။ ထိုသူဌေးသား လေးယောက်တို့တွင် သူဌေးသားတစ်ယောက်သည် အမဲသားအပြည့် တင်လာသော လှည်းယာဉ်ကို မြင်လျှင် - ငါအမဲသားရအောင် သွား၍ မုဆိုးထံ တောင်းမည်ဟု ပြောဆိုကာ မုဆိုးထံကပ်၍ “ဟယ် မုဆိုး ... ငါ့အား အမဲသားပေးလော့” ဟု - ဆို၍ တောင်းလေ၏။ ထိုအခါ မုဆိုးသည် -
“အဆွေ ... သင်ကား တောင်းသူဖြစ်လျက် သင်၏စကားသည် ကြမ်းတမ်းလှ၏။ သင်၏စကားသည် အမြှေးနှင့်တူ၏။ သို့အတွက် သင့်အား အမြှေးကိုပေးမည်” –
ဟု ဆို၍ အသားအသွေးမရှိသော အမြှေးကိုပေးလေ၏။
ထိုနောက် သူဌေးသားတစ်ယောက်သည် အမဲသားတောင်းသော သူဌေးသားကို “သင် ဘယ်လိုဆို၍ တောင်းသနည်း” ဟု မေး၏။ “ဟယ်” ဆို၍ တောင်းသည်ဟု ပြန်၍ပြော၏။ ထိုသူဌေးသားသည် “ငါတောင်းဦးမည်” ဟု ပြောဆိုကာ မုဆိုးထံကပ်၍ “အစ်ကိုကြီး ... ငါ့အား အမဲသား ပေးပါ” ဟုဆို၍ တောင်းပြန်၏။ မုဆိုးလည်း -
“အဆွေ ... လောက၌ လူတို့သည် ကိုယ်အင်္ဂါကိုအစွဲပြု၍ အစ်ကိုဟု ခေါ်ဝေါ်ကြ၏။ သင်၏စကားသည် ကိုယ်နှင့်တူ၏။ သို့အတွက် သင့်အား ကိုယ်သားကို ပေးမည်” -
ဟု ဆို၍ ကိုယ်သားကို ပေးလေ၏။ နောက်သူဌေးသား တစ်ယောက်သည် အမဲသားတောင်းသော သူဌေးသားကို “သင်ဘယ်လိုဆို၍ တောင်းသနည်း” ဟု မေး၏။ အစ်ကို ဆို၍ တောင်းသည်ဟု ပြန်၍ပြောပြန်၏။ ထိုသူဌေးသားလည်း “ငါတောင်းဦးမည်” ဟု ပြောဆိုကာ မုဆိုးထံ ကပ်၍ “အဖ ... ငါ့အား အမဲသားပေးပါ” ဟုဆို၍ တောင်းပြန်၏။ မုဆိုးလည်း -
“အဆွေ ... အဖ ဟူသော စကားကိုဆိုသော သားသည် အဖ၏နှလုံးကို တုန်လှုပ်စေ၏။ သင်၏ စကားသည် နှလုံးသားနှင့်တူ၏။ သို့အတွက် သင်အား နှလုံးသားကိုပေးမည်” –
ဟု ဆို၍ နှလုံးသားကို ပေးလေ၏။ နောက်သူဌေးသားတစ်ယောက်သည် အမဲသားတောင်းသော သူဌေးသားကို “သင် ဘယ်လိုဆို၍ တောင်းသနည်း” ဟု မေး၏။ “အဖ ဆို၍ တောင်းသည်” ဟု ပြန်၍ပြော၏။ ထိုသူဌေးသားလည်း “ငါတောင်းဦးမည်” ဟု ပြောဆိုကာ မုဆိုးထံကပ်၍ “အဆွေခင်ပွန်း ... ငါ့အား အမဲသားပေးပါ”ဟု ဆို၍ တောင်းပြန်၏။ မုဆိုးလည်း -
“အဆွေ ... ရွာပင်ဖြစ်သော်လည်း အဆွေခင်ပွန်း မရှိသောရွာကား တောနှင့်တူ၏။ သင်၏စကားသည် ကိုယ်အလုံးစုံနှင့်တူ၏။ သို့အတွက် သင့်အား အမဲသားအလုံးစုံကို ပေးမည်” –
ဟု ဆို၍ လှည်းယာဉ်၌ရှိသော အမဲသား အလုံးစုံကို ပေးလေ၏။ သူဌေးသားလည်း မုဆိုးအား လှည်ယာဉ်ကို အိမ်သို့မောင်းစေ၍ မုဆိုးအား ပေးကမ်း ပူဇော်လေ၏။ မုဆိုး၏ သားမယားကိုလည်း ခေါ်စေ၍ မုဆိုးအလုပ်ကို ပယ်စွန့်စေပြီးလျှင် မိမိ၏ဥစ္စာအလယ်၌ နေစေလျက် စည်းစိမ်ခံစားကာ မုဆိုးနှင့် အဆွေခင်ပွန်းမပျက်ဘဲ အသက်ထက်ဆုံး သင့်တင့်ညီညွတ်စွာ နေလေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ မုဆိုးသည် - ယခုအခါ သာရိပုတ္တရာ။
အလုံးစုံ အမဲသားရသော သူဌေးသားသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) သူဌေးသားများ၊ မုဆိုးအား၊ အသားတောင်းကြရာ။
(၂) ဟယ်-ဆိုသူ့အား၊ အမြှေးထား၊ ကိုယ်သား အစ်ကိုမှာ။
(၃) အဖနှလုံး၊ ဆွေလှည်းလုံး၊ ရထုံးရှုကြပါ။
သဗ္ဗမံသလာဘီဇာတ် ပြီး၏။
ဖိုးခွေးရိုးရွာ၊ မြို့ကုန်း
ဖိုးခွေးရိုးရွာ၊ မြို့ကုန်း
NGC 127
NGC 127 သည် မိန် နက္ခတာရာမှ Lenticular ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၅၀ နိုဝင်ဘာ ၄ တွင် Bindon Stoney ဆိုသူမှ NGC 126 နှင့် 130 တို့နှင့်အတူ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
ငါးတောကြီးကုန်းရွာ၊ ဘွက် (အရှေ့)
ငါးတောကြီးကုန်းရွာ၊ ဘွက် (အရှေ့)
တာဆန်းရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
တာဆန်းရွာ (Tarsang)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်၊ ဝိုးလိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၄၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝိုးလိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၄၄ ဦး၊ မ ၉၇၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၁၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အာလဝါကရွာ
အာလဝါကရွာ
လက်ဝဲတက်ရွာ၊ ဝပြေ
လက်ဝဲတက်ရွာ၊ ဝပြေ
ဓလေ့ထုံးစံ
ဥပဒေ၏ ရှေးဦးအကျဆုံးသော အရင်းအမြစ်သည် ဥပဒေပြုခြင်းနှင့်ဖြတ်ထုံးများ မဟုတ်ပဲ၊ ဓလေ့ထုံးစံများသာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဓလေ့ထုံးစံသည်လူ့ဘောင်အဖွဲ့အစည်းတိုင်းက မှန်ကန်မူ၊ တရားမျှတမူနှင့် အသုံးြုပမူဆိုင်ရာ သဘောတရားများအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားသော လူ့အပြုအမူဆိုင်ရာသဘောတရား Rule of conduct များကို စုပေါင်းထားခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
ဓလေ့ထုံးစံသည်ဥပဒေကဲ့သို့ စွမ်းအင်အာဏာရှိရခြင်းမှာ- ဓလေ့ထုံးစံတရပ်တွင် တရားမျှတမူသဘော တရားများနှင့် အများပြည်သူဆိုင်ရာ သဘောတရားများပါရှိခြင်းဖြစ်ပြီး၊ တရားရုံး များက တရားစီရင်ရာတွင် အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ စည်းကမ်းများကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရန်ကြိုးစားရာ၌ စည်းကမ်းသစ်များကိုချမှတ်ခြင်းထက်၊ အချိန်ကြာမြင့်စွာက လက်ခံကျင့်သုံးလာခဲ့သော စည်းကမ်းများဖြင့်ပင်ဆုံးဖြတ်သင့်ကြသည်ဟု ဆယ်လ်မွန် ကရေးသားခဲ့သည်။
ဓလေ့ထုံးစံတွင် နိုင်ငံတော်၏အခွင့်အာဏာအရမဟုတ်ပဲ၊ လူ့ဘောင်အဖွဲ့အစည်း၏အများ ပြည်သူ ထင်မြင်ချက် Public opinion ဖြင့် လက်ခံအသိအမှတ်ပြုထားသော သဘောတရားများပါဝင်ပေသည်။ သို့ရာ တွင် အကယ်၍ ပြဋ္ဌာန်းဥပဒေနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များကွဲလွဲ၍ အငြင်းပွား ကြသည့်အခါ ပြဋ္ဌာန်းဥပဒေ Statute Law ၏ ပြဋ္ဌာန်းချက်ကိုသာ လိုက်နာရမည်ဖြစ်ပေသည်။
ဥပဒေကဲ့သို့လေးစားလိုက်နာကြရသည့် ဓလေ့ထုံးစံသည် နှစ်မျိုးနှစ်စားရှိသည်။ ပထမ တမျိုးမှာ သဘောတူညီချက်မပါရှိဘဲ၊ သက်ဆိုင်သူများကလိုက်နာရမည့် သဘောတူညီချက်ဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယတမျိုးမှာ သဘောတူညီချက်များမှတဆင့် သက်ဆိုင်ရာအမှုများတွင်သာ လိုက်နာရမည့် ဓလေ့ထုံးစံဖြစ်သည်။ ဆယ်လ်မွန်ကမူ ယင်းဓလေ့ထုံးစံနှစ်မျိုးကို ဥပဒေရေးရာဓလေ့ထုံးစံ Legal custom နှင့် သဘောတူညီမှု ဆိုင်ရာဓလေ့ထုံးစံ Conventional custom - ဟုခွဲခြားသတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ဥပဒေရေးရာဓလေ့ထုံးစံသည် ဥပဒေအာနိသင်ရှိ၍ လူအများက ဥပဒေကဲ့သို့ လေးစားလိုက်နာကြရသည်။ သဘောတူညီမှုဆိုင်ရာ ဓလေ့ ထုံးစံမှာမူ သဘောတူညီချက်ရထားသည့် သက်ဆိုင်သူများကသာလိုက်နာရပေသည်။ ဓလေ့ထုံးတမ်းဆိုင်ရာ အရင်းအမြစ်မှရသော သဘောတူညီချက်ကို သဘောတူညီမှုဆိုင်ရာ ဓလေ့ထုံးစံဟု ခေါ်ဆိုပေသည်။ ဥပမာအားဖြင့် လူနှစ်ယောက်သည် ပဋိညာဉ်စာချုပ်တခုကို ချုပ်ဆိုရာတွင် ဓလေ့ထုံးတမ်း ဥပဒေတခုခုအပေါ်တွင် အခြေခံထားခြင်းဖြစ်ပါက စာချုပ်ချုပ်ဆိုသောကိစ္စရပ်အတွက် အသိအမှတ်ပြုပြီးသည့် အသုံးအနှုန်းတည်ရှိနေလျှင် သက်ဆိုင်သူများသည် အဆိုပါ (ဓလေ့ထုံးတမ်းအရတည်ရှိနေသည့်) အသုံးအနှုန်း ကို ရည်ရွယ်၍ စာချုပ်ချုပ်ဆိုကြခြင်းဖြစ်ကြောင်း မှတ်ယူရမည်ဖြစ်ပေသည်။ ဥပဒေရေးရာဓလေ့ထုံးစံတွင် ဒေသဆိုင်ရာဓလေ့ထုံးစံ Local custom နှင့် အရပ်ရပ်ဓလေ့ထုံးစံ General custom ဟူ၍ နှစ်မျိုးနှစ်စားရှိသည်။ ဒေသဆိုင်ရာဓလေ့ထုံးစံတခုကို တရားရုံးများကဥပဒေအဖြစ် အသိအမှတ် ပြုရန်အတွက် ယင်းဓလေ့ထုံးစံသည် ဥပဒေကချမှတ်ထားသောလိုအပ်ချက်များနှင့်ပြည့်စုံရန်လိုပေသည်။ အဓိကလိုအပ်ချက်များမှာ- (၁) လျှော်ကန်သင့်မြတ်ခြင်း reasonableness၊ (၂) ပြဋ္ဌာန်းဥပဒေနှင့်ကိုက်ညီခြင်း conformity with statute law (၃) အခွင့်အရေးအဖြစ်သိမှတ်လိုက်နာခြင်း observance as of right နှင့် (၄) မမှတ်မိနိုင်လောက်အောင် ရှေးကျခြင်း immemorial antiquity တို့ဖြစ်သည်။ အရပ်ရပ်ဓလေ့ထုံးစံကို တနိုင်ငံ လုံးက ဥပဒေကဲ့သို့လိုက်နာကြရသည်။ နိုင်ငံ၏ အရပ်ရပ်ဓလေ့ထုံးစံသည် ဒေသဆိုင်ရာဓလေ့ထုံးစံကဲ့သို့ပင် မမှတ်မိနိုင်လောက်အောင် ရှေးကျမှသာ ဥပဒေရေးရာဓလေ့ထုံးစံဖြစ်၍ ဥပဒေကဲ့သို့စွမ်းအင်အာဏာရှိပေသည်။
နောင်မုတ်ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
နောင်မုတ်ရွာ (Nawngmoke)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ ဖာဖိတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၁၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖာဖိတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၇၀ ဦး၊ မ ၅၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၁၀ ဦးနေထိုင်သည်။
တိုက်ကြီးကုန်းရွာ၊ သစ်ပုတ်ကုန်း
တိုက်ကြီးကုန်းရွာ၊ သစ်ပုတ်ကုန်း
ကျွန်းတောရွာ၊ ဘွက် (အရှေ့)
ကျွန်းတောရွာ၊ ဘွက် (အရှေ့)
ရောင်စုံစနိုက်
ရောင်စုံစနိုက် သည် ငှက်မျိုးစိတ်တခုဖြစ်ပြီး အာဖရိကတိုက်၊ တောင်အာရှနှင့် အရှေ့တောင်အာရှဒေသများတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စင်ရော်၊ ရေညှောင့်ကောင်နှင့် အလားတူငှက်များ ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အာဖရိကတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကက္ကူကြီး (တောင်)ရွာ၊ ကက္ကူကြီး
ကက္ကူကြီး (တောင်)ရွာ၊ ကက္ကူကြီး
ချောင်းခွရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
ချောင်းခွရွာ (Chaunggwa)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ ရေရှင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၂၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရေရှင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၂၆ ဦး၊ မ ၇၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၆၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂန့်ဂေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြို့ကုန်းရွာ၊ မြို့ကုန်း
မြို့ကုန်းရွာ၊ မြို့ကုန်း
ရက်ကန်းသမားငှက်
ရက်ကန်းသမားငှက်
ကျော်မြင့်ထွန်း (ဘောလုံးသမား)
ကျော်မြင့်ထွန်း(၂၀ မေ ၁၉၉၁ ခုနှစ်)သည် ဘောလုံးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် မြန်မာ နေရှင်နယ် လိဂ်ပြိုင်ပွဲဝင် မကွေး ဘောလုံးအသင်းတွင် ကစားလျက်ရှိသည်။
ဒုံမောက်ကလန်ရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ဒုံမောက်ကလန်ရွာ (Donmaukkalan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ စငေါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၈၇၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စငေါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၁၂ ဦး၊ မ ၃၄၂၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၅၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုင်းတုံးတာလေးရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
မိုင်းတုံးတာလေးရွာ (Maingtonetarlay)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ မိုင်းတုံးတာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၄၉၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂွမ်ခွန်းရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ဂွမ်ခွန်းရွာ(Gumhkun)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ ဂမ်ခွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၃၇၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဂမ်ခွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၈၅ ဦး၊ မ ၂၂၂ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၇၀၇ ဦး နေထိုင်သည်။
အောက်ထူးကံရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
အောက်ထူးကံရွာ (Aukhtukan)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ထူးကံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၆၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထူးကံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၈၂ ဦး၊ မ ၄၃၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၁၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇုစ်
ဇေဥစ်(Ζεύς) သို့မဟုတ် ဇုစ်(Zeus)သည် ဂရိဒဏ္ဍာရီမှ နတ်ဘုရားများထဲတွင် အဓိကအကျဆုံး နတ်မင်းကြီး ဖြစ်သည်။ ဂရိဒဏ္ဍာရီအရ အိုလံပတ်တောင်တော်ပေါ်မှ လူနတ်လောကကို အုပ်ချုပ်မင်းလုပ်ကာ စိုးစံတော်မူ၏။ ရောမဘာသာစကားဖြင့်မူ ယူပီတာ (Jupiter)ဟု အမည်တွင်လေသည်။ ၎င်းမှာ အိုလံပတ်စ်တောင်မှ နတ်ဘုရားများ၏ အကြီးအမှူး ဖြစ်သလို ကောင်းကင်ကို အစိုးရသောနတ်ဘုရားလည်းဖြစ်ပေသည်။ ဇူးစ်ကို အနုပညာလက်ရာပစ္စည်းများတွင် ဩဇာရှိသော အသက်အရွယ်ရသော မုတ်ဆိတ်ကျင်ဆွယ်နှင့် အမျိုးသားတစ်ဦးအဖြစ် ပုံဖော်ကြသည်။ လက်နက်မှာ လျှပ်စီးမိုးကြိုးသွားဖြစ်သည်။ သူ့ကို သိမ်းငှက်၊ နွားသိုး နှင့် ဝက်သစ်ချပင်အိုစသည့် သင်္ကေတများနှင့်လည်း ရံခါဖော်ပြကြသည်။
မွေးဖွားခြင်း
ဇူးစ်သည် ခရိုနပ်စ်(Cronus or Kronos) နှင့် ရီးယာ(Rhea) တို့၏ သားအငယ်ဆုံးဖြစ်သည်။ ခရိုနပ်စ်မှာ တနေ့တွင် သူမွေးဖွားသော ကလေးများထဲက တစ်ယောက်⁠ယောက်သည် သူ့အားနန်းချလိမ့်မည်ဆိုသည့် တဘောင်နမိတ်စကားအား သူ့မိခင် ဂိုင်ယာ(Gaia or Gaea)ထံမှ ကြားခဲ့သည်။ သူကိုယ်တိုင်မှာလည်း ဖခင် ယူရေးနပ်စ်(Uranus)ကို နန်းသိမ်းတိုက်ပွဲဆင်ကာ ထီးနန်းလုယူခဲ့သောကြောင့် ဤနိမိတ်စကားကို စိုးရိမ်ထိတ်လန့်ကာ မိန်းမဖြစ်သူ ရီးယာ မွေးဖွားသမျှအား တစ်ယောက်မကျန် ဝမ်းဗိုက်အတွင်းသို့မျိုချခဲ့သည်။ ဇူးစ်အလှည့်တွင် ရီးယာက ဉာဏ်ဆင်၍ ကလေးအစား ကျောက်တုံးကိုအဝတ်ပတ်၍ ပေးခဲ့ရာ ခရိုနပ်စ်ငိုက်မိသွားပြီး ထိုပေးသည့်အရာကိုပဲ ချက်ချင်းမျိုချခဲ့သည်။
ခရိုနပ်စ်အားတော်လှန်ခြင်း
ဇူးစ်အရွယ်ရောက်သောအခါ အိုလံပတ်စ်တောင်သို့ ပြန်လာပြီး ခရိုနပ်စ်၏ ဝမ်းဗိုက်ထဲနှင့် တာတားရပ်စ်(Tartarus)( အလွန်တရာနက်သော အမှောင်ထုမြေအောက်ကမ္ဘာ) ရှိ ညီအစ်ကိုမောင်နှမများအားကယ်ဆယ်ကာ ထိုသူများ၏အကူအညီဖြင့် တိုက်တန်များအား စစ်ကြေညာ၍ (Titanomachy) တိုက်ခိုက်ချေမှုန်းခဲ့ရာ အနိုင်ရရှိသောကြောင့် ခရိုနပ်စ်နှင့် တိုက်တန်အများစုကို တာတားရပ်စ်၌ ပြန်လည် ချုပ်နှောင်ထားနိုင်ခဲ့သည်။
အာဏာခွဲဝေခြင်း
ထို့နောက် မိမိကိုယ်ကို အိုလံပတ်စ်တောင်၏ အရှင်သခင်၊ ကောင်းကင်ကိုအစိုးရသော နတ်ဘုရားဟုကြေညာကာ နတ်ဘုရားအပေါင်း၏ အကြီးအကဲ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အစ်ကိုဖြစ်သူများအားလည်း နယ်ပယ်အုပ်ချုပ်ခွင့်များပေးအပ်ခဲ့သည်။ ပိုဆိုက်ဒန်(Poseidon) ကိုပင်လယ်ရေပြင်ကို အုပ်စိုးခွင့်၊ ဟေဒီးစ်(Hades)အား မြေအောက်ကမ္ဘာအုပ်စိုးခွင့်များ ပေးခဲ့သည်။
ပုဂ္ဂလပညတ် (ပုဂ္ဂလပညတ္တိ)
ပုဂ္ဂလပညတ္တိ (ပုဂ္ဂလပညတ်ကျမ်း) အထက်ပါ ၃-ကျမ်းကို ဟောကြားစဉ်တွင် နတ်ဗြဟ္မာတို့၏ စိတ်၌ ‘လောကတွင် ပရမတ္ထဓမ္မများသာ အရေးပါပြီး ပညတ်တရားတွေက အရေးမပါဘူးလား’ ‘ပရမတ္ထတရားတွေသာ ရှိပြီး ပညတ်တရားတွေဆိုတော မရှိတော့ဘူးလား’ စသဖြင့် သံသယဝင်လာကြသည်။ ထိုသံသယများကို ဖြေဖျောက်တော်မူရန် ပုဂ္ဂိုလ် ပညတ်များကို ဟောကြားသည့် ပုဂ္ဂလပညတ်ကျမ်းကို ဟောတော်မူသည်။ -- ပုဂ္ဂလပညတ်ကျမ်းဟူသည်…
ဇုစ်
အိမ်ထောင်ရေး
နတ်တို့သနင်း မင်းဖြစ်ပြီးနောက် အစ်မတော်စပ်သူ ဟီရာ(Hera)အားမိဖုရားကြီးမြှောက်ခဲ့သည်။ ဟီရာကို အိမ်ထောင်ရေးနတ်ဘုရားမ ဟုသိရှိရသည်။ ဇူးစ်မှာ အိမ်ထောင်ရေးအရှုပ်တော်ပုံ များကာ ဟီရာမှာလည်း ဇူးစ်ရဲ့ မိန်းမကိစ္စများတွင် အမြဲတစေပါဝင်ကာ မိမိပြိုင်ဘက်များကို နှိမ်နင်းခြင်းတွင်လည်း နာမည်ကြီးသူဖြစ်သည်။ ဇူးစ်နတ်မင်းသည်ကား နတ်သမီးများသာမက လူသားအမျိုးသမီးများနှင့်လည်း ရှုပ်⁠ရှုပ်ထွေးထွေး ဖြစ်ခဲ့သည်။ တချို့မူကွဲများတွင် ငယ်ရွယ်သော ယောက်ျားလေးများနဲ့ပါ ပတ်သတ်မှုများရှိခဲ့သည်။ လူနှင့်ရသော သားသမီးများ၊ နတ်နှင့်ရသော သားသမီးများရောမြောက်မြားစွာရှိ၏ ။
ပုဂ္ဂလပညတ် (ပုဂ္ဂလပညတ္တိ)
အဘိဓမ္မပိဋက ၇ ကျမ်းအနက် ပုဂ္ဂလပညတ္တိကျမ်းသည် စတုတ္ထမြောက်ကျမ်းရင်းတစ်အုပ် ဖြစ်သည်။ ပုဂ္ဂိုလ်များအကြောင်းကိုသာ သီးခြားဟောဖော်ညွှန်ပြထားသော ကျမ်းတစ်ကျမ်း ဖြစ်သည်။ မြတ်စွာဘုရာရှင် ဟောကြားတော်မူသော ပညတ် ၆-ပါး ရှိသည့်အနက် ပုဂ္ဂလပညတို့သည်နောက်ဆုံးပညတ် ဖြစ်ပြီး အသဘာဝပညတ်အဖြစ် ပရမတ္ထသစ္စာနယ်ပယ်တွင် အမှန်တကယ်မရှိသော တရားဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း သမုတိသစ္စာနယ်ပယ်တွင် အထင်အရှား အသုံးဝင်နေသောတရား ဖြစ်သည်။ အမှန်တကယ်တွင် လူပုဂ္ဂိုလ်ပေါင်းများစွာကို အုပ်စုများခွဲခြားပြီး ဟောထားသော ကျမ်းကြီးတစ်ကျမ်း ဖြစ်သည်။ ပုဂ္ဂိုလ်နှစ်မျိုးနှစ်စားတည်း စသည်ဖြင့် ပုဂ္ဂိုလ်ဆယ်မျိုးဆယ်စားအထိ အခန်းကဏ္ဍ ၁၀ ခုဖြင့် ခွဲခြားဖော်ပြထားပါသည်။
ဧကကပုဂ္ဂလပညတ္တိကျမ်းတွင် ဈာန်သမာပတ်ဆိုင်ရာပုဂ္ဂိုလ်များ၊ ပုထုဇဉ်နှင့် အရိယာပုဂ္ဂိလ်များ၊ ကျင့်ပြီး-ကျင့်ဆဲပုဂ္ဂိုလ်များ၊ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓတို့နှင့်တကွ ပညာ၊ သဒ္ဓါအစဉ်ရှားမှီးနေသူများစသည်ဖြင့် ပုဂ္ဂိုလ် (၅၄) မျိုးတို့ကို ကွဲပြားစွာ ဖော်ပြထားပါသည်။
ထိုပညတ်တရားတို့သည် လောကီဘုံသားတို့ အမှန်ပြု၍ ခေါ်ဝေါ်ပြောဆိုသော တရား၊ သမုတိသစ္စာ အမှန်တရားမျိုးဖြစ်ပါ၍ အမိ-အဖ၊ ဆရာ-တပည့်၊ မောင် နှင့် နှမ …. စသည့် ပညတ်တရားများကို ပယ်ခွာ လိုက်လျှင် လောကကြီး ပရမ်းပတာ၊ စည်းမဲ့ကမ်းမဲ့ ဖြစ်သွားနိုင်ပါသည်။
အမိ အဖ၊ ဆရာသမားတို့ကို ရိုသေလေးစားခြင်း၊ ကျေးဇူးဆပ်ခြင်း၊ သားသမီးတို့ကို ကျွေးမွေး ပြုစုစောင့်ရှောက်ခြင်း၊ အသက်ကြီးသူတို့အား အရိုအသေပေးခြင်း၊ ကျေးဇူးရှင်တို့အား ကျေးဇူးဆပ်ခြင်း၊ လှူဒါန်းပေးကမ်းခြင်း၊ သီလဆောက်တည်ခြင်း၊ သတ္တဝါပညတ်တို့ကို အာရုံပြု၍ သမထ ဘာဝနာ ပွားများခြင်း၊ မေတ္တာကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းခြင်း၊ ဝိပဿနာတရားပွားများအားထုတ်ခြင်းစသဖြင့် ပညတ်ပေါ် အမှီပြု၍ လိုက်နာကျင့်သုံးကြရခြင်း ဖြစ်သည်။
အဆုံးစွန်၌ပင် ခန္ဓာ၊ အာယတန၊ ဓာတ်၊ သစ္စာစသော အမည်များသည်ပင်လျှင် ပညတ်ဖြစ်သော်လည်း ဤပညတ်တရားများကြောင့် ဘုရားရှင်က တရားဟောနိုင်ပြီး၊ လူ-နတ်-ဗြဟ္မာတို့က တရားတော်များကို နာယူနိုင်ကြခြင်း ဖြစ်သည့်အတွက် ပညတ်တရားသည်လည်း သူ့နေရာနှင့်သူ အသုံးဝင်လှပေသည်။
သီလရှိသောသူ - သီလမရှိသောသူ၊ ယုတ်မာသောသူ - မြင့်မြတ်သောသူ၊ ကိလေသာထူပြောသူ - ကိလေသာခေါင်းပါးသူ စသည်ဖြင့် အမျိုးအစား ကွဲပြားမှုကို ပညတ်တရားဖြင့်ပင် သတ်မှတ်ရသည်။
ထိုသို့သောအကြောင်းရင်းများကြောင့် မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် ပညတ်တို့၏ အရေးပါပုံ၊ သမုတိသစ္စာ နယ်ပယ်တွင် အမှန်ဖြစ်ပုံ၊ ဒါန၊ သီလ၊ သမထ၊ ဝိပဿနာဘာဝနာတို့၌ ပယ်၍မရပုံ စသည်တို့ကို ဝေနေယျသတ္တဝါတို့ ထင်ရှားစေခြင်းငှာ၊ ကွဲပြားစေခြင်းငှာ ရည်သန်၍ ပုဂ္ဂလပညတ်ကျမ်းတော်ကြီးကို ဟောကြားတော်မူခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောထားသည့် အစဉ်အားဖြင့် ပညတ် (၆) ပါး ရှိပါသည်။၎င်းတို့မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
(၁) ခန္ဓပညတ် 	- ခန္ဓာ ၅-ပါး 	 	(Concepts of Aggregates)
(၂) အာယတနပညတ် 	- အာယတန ၁၂-ပါး 	(Concepts of Bases)
(၃) ဓာတုပညတ် 	- ဓာတ် ၁၈-ပါး 	(Concepts of Elements)
(၄) သစ္စပညတ် 	- သစ္စာ ၄-ပါး  	(Concepts of Truths)
(၅) ဣန္ဒြိယပညတ် 	- ဣန္ဒြေ ၂၂-ပါး 	(Concepts of Controlling Faculties)
အမှတ်စဉ် (၆) အသဘာဝပညတ် (အဝိဇ္ဇာမာနပညတ်) - အမှန်တကယ်မရှိသောတရား၊
အမှတ်စဉ် (၆) ဖြစ်သည့် ပုဂ္ဂလပညတ်ကို အခြားကျမ်းတို့၌ အပြားအားဖြင့် မပြဆိုဘဲ ၌ကျမ်း၌သာ ပုဂ္ဂလပညတ်အပြားကို ပြတော်မူသောကြောင့် များပြားသော ပုဂ္ဂလပညတ်ကို အစွဲပြု၍ တဗ္ဗာဟုလ္လနည်းဖြင့် ပုဂ္ဂလပညတ်ဟူသော နာမည်ကို ဆိုအပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ပုဂ္ဂိုလ်အပြားအားဖြင့် ၁၀ ပါး ပြားပါသည်။
အုပ်စုပေါင်း ၁၄၇ စုရှိပါသည်။၎င်းတို့မှာ
(၁) ဧကက ပုဂ္ဂလပညတ္တိ 	- ၅၄ 	(ပုဂ္ဂိုလ်တစ်မျိုးတစားတည်း)
(၂) ဒုက ပုဂ္ဂလပညတ္တိ 	- ၂၆ 	(ပုဂ္ဂိုလ် နှစ်မျိုး နှစ်စားတည်း)
(၃) တိက ပုဂ္ဂလပညတ္တိ 	- ၁၇ 	(ပုဂ္ဂိုလ် သုံးမျိုး သုံးစားတည်း)
(၄) စတုတ္ထ ပုဂ္ဂလပညတ္တိ 	- ၃၀ 	(ပုဂ္ဂိုလ် လေးမျိုး လေးစားတည်း)
(၅) ပဉ္စက ပုဂ္ဂလပညတ္တိ 	- ၁၄ 	(ပုဂ္ဂိုလ် ငါးမျိုး ငါးစားတည်း)
(၆) ဆဋ္ဌက ပုဂ္ဂလပညတ္တိ 	- ၁ 	(ပုဂ္ဂိုလ် ခြောက်မျိုး ခြောက်စားတည်း)
(၇) သတ္တက ပုဂ္ဂလပညတ္တိ 	- ၂ 	(ပုဂ္ဂိုလ် ခုနှစ်မျိုး ခုနှစ်စားတည်း)
(၈) အဋ္ဌက ပုဂ္ဂလပညတ္တိ 	- ၁ 	(ပုဂ္ဂိုလ် ရှစ်မျိုး ရှစ်စားတည်း)
(၉) နဝက ပုဂ္ဂလပညတ္တိ 	- ၁ 	(ပုဂ္ဂိုလ် ကိုးမျိုး ကိုးစားတည်း)
ပုဂ္ဂလပညတ်ကျမ်းကြီးတွင် ပုဂ္ဂိုလ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အခန်းကဏ္ဍ ၁၀ ခုခွဲခြားထားရှိပြီး ဧကကပုဂ္ဂလပညတ္တိမှ ဒဿကပုဂ္ဂလပညတ္တိထိ အုပ်စုပေါင်း ၁၄၇၊ ပုဂ္ဂိုလ်အမျိုးအစားပေါင်း ၃၉၄ ဦး ပါဝင်ကြောင်း တွေ့ရှိရပါသည်။
မိမိတို့သည် ပုထုဇဉ်များ ဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ မိမိတို့ ကျင်လည်ကျက်စားရာ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ပုဂ္ဂိလု်များအကြောင်းဖြစ်သည့်အတွက် လွန်စွာ စိတ်ဝင်စားဘွယ်ကောင်းလှပါသည်။
သမုတိသစ္စာနယ်ပယ်၌ ပညတ်အရေးပါပုံကို ကောင်းစွာနားလည်သဘောပေါက်နိုင်ပါသည်။
ထိုပုဂ္ဂိုလ်အမျိုးအစားများစွာထဲမှ ပထမအခန်းကဏ္ဍဖြစ်သည့် ဧကကပုဂ္ဂလပညတ္တိမှ မိမိဖြစ်လိုသော၊ ဖြစ်သင့်သော၊ ဖြစ်ထိုက်သောပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ရန် ကြိုးစားအားထုတ်ရန် လိုသကဲ့သို့ ရှောင်ကြဉ်ထိုက်သောပုဂ္ဂိုလ်များ အကြောင်းသိရှိပါကလည်း ရှောင်ကြဉ်ရန် လိုအပ်လှပါသည်။
ဤကျမ်းကို နားလည်သဘောပေါက်ခြင်းအားဖြင့် မိမိတို့ နေ့စဉ်ဘဝတွင် ပြန်လည်သုံးသပ်၊ ဆင်ခြင်နိုင်မည်ဆိုလျှင် လေ့လာရကြိုးနပ်သော ကျမ်းကြီးတစ်ကျမ်း ဖြစ်သည်။
အသည်း
အသည်း (肝) သည် သတ္တဝါများ၏ အဓိက သက်ရှိအင်္ဂါ များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ပုံမှန်အားဖြင့် အဆိပ်ထုတ်ခြင်း၊ ပရိုတင်းများ ပေါင်းစပ်ခြင်း၊ အာဟာရများကို သိုလှောင်ခြင်း၊ သည်းခြေ နှင့် ယူရီးယား တို့ကို ထုတ်လုပ် ပေးသည်။ အသက်ရှင်သန်ရန်အတွက် အသည်းသည် လိုအပ်ပါသည်။
ဆေးပညာတွင် အသည်းနှင့် ပတ်သက်သည့် အင်္ဂလိပ်ဝေါဟာရများသည် အသည်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရှိသည့် ဂရိဘာသာ hēpar (ήπαρ) မှ ဆင်းသက်လာသည့် hepato- သို့မဟုတ် hepatic- နှင့် အစပြုလေ့ရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့် အသည်းရောင် ရောဂါကို Hepatitis ဟုခေါ်သည်။
အသည်း
ကိုယ်ခန္ဓာ၏ အရည်အိတ်ခေါ် ဂလင်းအပေါင်း တို့တွင် အသည်းသည် အကြီးဆုံးဖြစ်၍ လူ၏ ကိုယ်ခန္ဓာတွင် အလေးချိန်အားဖြင့် အောင်စငါးဆယ်၊ သို့မဟုတ် ရှစ်ဆဲ့ကိုးကျပ်သား ကျော်ကျော်ခန့်မျှ ရှိသည်။ ရင်နှင့် ဝမ်းကိုခြားသော ဒိုင်ယာဖရမ် (အမြှေး)အောက်တွင် ကပ်လျက် ဝမ်းခေါင်း၏ လက်ယာဘက်၌ တည်ရှိလေသည်။ အသည်းသည် အပ်ထိပ်ခန့်မျှရှိသော အမြှေးအိမ်ကလေးများနှင့် ထိုအမြှေးအိမ်တို့အကြားတွင်ရှိသော ဆံချည်မျှင် သွေးကြောငယ်တို့ဖြင့် ပြွမ်းလျက် တည်ရှိ၏။ အသည်းတွင် သွားလာလျက်နေသော အကြောကြီး သုံးကြောရှိလေသည်။ ထိုအကြောတို့မှာ (၁) အသည်းတွင်ရှိသော ဆဲများ ထောက်ပံ့ရန် နှလုံးမှ သွေးသန့်ကို ယူဆောင်လာသော သွေးလွှတ်ကြော၊ (၂) အစာအိမ်၊ အူသိမ်၊ သရက်ရွက်နှင့် ပန်ကရိတို့မှလာသော သွေးပြန်ကြောမ (ပေါ်တယ်သွေးပြန်ကြော)၊ (၃) အသည်းမှ အစာချေရာ၌ အထောက်အပံ့ဖြစ်စေရန် ထုတ်ပေးသည့် အရည်ကို ဆောင်ယူသွားသော အကြောတို့ ဖြစ်၏။ ထိုအကြောကြီး သုံးခုတို့သည် အသည်းသို့ ရောက်သောအခါ အကြောငယ်ပေါင်း မြောက်မြားစွာအဖြစ်သို့ အစိတ်စိတ် အမြွှာမြွှာ ကွဲသွား၍ အသည်း၏အစိတ်အပိုင်း အရပ်ရပ်တွင် ပျံ့နှံ့လျက် တည်ရှိကြ၏။ အသည်းသည် ဂလင်းတို့တွင် အကြီးဆုံးဖြစ်ရခြင်းမှာအကြောင်းမဲ့မဟုတ်ချေ။ အသည်း၌ အလွန်အရေးကြီးသော လုပ်ငန်းလေးရပ် ရှိ၏။ ထိုလုပ်ငန်းတို့မှာ - (၁) အစာချေရာ၌ အသုံးဝင်သော သည်းခြေရည် (ဗိုင်းအရည်)ကို ထုတ်ပေးရခြင်း၊ (၂) အစာအိမ်၊ အူသိမ်၊ အူမကြီးတို့မှ စုတ်ယူလာသော သကြားကို ဂလိုင်ကိုဂျင် (တိရစ္ဆာန်ကစီ)အဖြစ်ဖြင့် ဆဲများတွင် သိမ်းဆည်းထား၍ ကြွက်သားမှလိုသောအခါ ထုတ်ပေးရခြင်း၊ (၃) အစာကြောင်းနှင့် အသည်းဆက်နေသည့် သွေးပြန်ကြောမဖြင့် ရောက်ရှိလာသော အာဟာရဓာတ်များကို အညစ်အကြေးတစ်ခြား အာဟာရဖြစ်စေသော ဓာတ်တစ်ခြား ခွဲခြား ချက်လုပ်ပြီးနောက် အညစ်အကြေးရည်ကို ဆီးအဖြစ်ဖြင့် စွန့်ထုတ်ပေးရခြင်း၊ (၄) အဆီကို အောက်ဆီဒေးရှင်းခေါ် အောက်ဆီဂျင်နှင့် ပေါင်းစပ်နိုင်အောင် ပြုပြင်ပေးရခြင်းဟူသောလုပ်ငန်းများ ဖြစ်သည်။ အသည်းကို ကြောရိုးရှိသတ္တဝါမှန်သမျှနှင့် ကြောရိုးမဲ့ သတ္တဝါအချို့တွင် တွေ့ရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အစာခြေ စနစ်
ရစ်ငှက်
ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရစ်အမျိုးမျိုးရှိသည်။ ပါဏဗေဒအလိုအားဖြင့် ရစ်များသည် ဒေါင်း၊ ငုံး၊ တောကြက်များနှင့်အတူ ဖာစီအင်နီဒီး မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည်။ ရစ်အမျိုးမျိုး၌ ပါဏဗေဒ အမည်အမျိုးမျိုး ရှိသည်။ ပါဏဗေဒအလိုအားဖြင့် လိုဖူရာ လျူကိုမယ်လင်နာ ခေါ် ရစ်မျိုး၏ ကိုယ်အလျားမှာ လက်မ ၂ဝ မှ ၂၇ အထိ ရှိသည်။ ပါဏဗေဒအလိုအရ လိုဖူရာနစ်သီးမားရပ်ဟု ခေါ်သည့် ရစ်မျိုး၏အရွယ်မှာ ပထမရစ်မျိုး လောက်ပင်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ခြေထောက်နီ၍ အဖို၌ ၁၈ လက်မမှ ၂၆ လက်မအထိ ရှည်သော အမြီး ရှိသည်။ ထိုရစ်ဖိုများ၏ ကိုယ်အထက်ပိုင်းသည် ဖြူ၍ အောက်ဘက်ပိုင်းသည် မည်း၏။ မျက်နှာအရေပြားသည် ကြက်သွေးရောင်ဖြစ်၍ ဦးခေါင်းနှင့် အမောက်များသည် မည်းလျက် ရှိသည်။
ရစ်များ၏ အော်သံမှာ ကွဲအက်၍ အာလုပ်သံ ပါသည်။ ထိတ်လန့်သောအခါ ဟု-ကိ-ကိ ဟူ၍ အာလုပ်သံဖြင့် ထပ်ကာ ထပ်ကာ အော်တတ်သည်။ ပထမရစ်မျိုးဖြစ်သော လိုဖူရာ လျူကိုမယ်လင်နာ ကိုများသောအားဖြင့် ကျွန်းတောများတွင် တွေ့ကြရသည်။ ထိုရစ်မျိုးသည် တောကြက်အုပ်များ ဖွဲ့၍ ချောင်းကလေးများဘေးတွင် ကျက်စားကြသည်။ တောကြက်များကဲ့သို့ မဟုတ်ဘဲ ထိုရစ်မျိုးကို ရိတ်ပြီးစ လယ်ကွင်းများတွင် အတွေ့ရနည်းသည်။ သို့သော် အုပ်စုများ ဖွဲ့၍ နေခြင်းကိုမူ တစ်ခါတစ်ရံ ဆောင်းရာသီ နံနက်ပိုင်းများတွင် တွေ့ရတတ်သည်။ ထို့အပြင် လသာသောညဉ့်များ၌ ကွင်းပြင်များသို့ ထွက်၍ ကျက်စားတတ်ကြသည်ဟု ဆိုသည်။ ကြောက်ရွှံတတ်၍ လူကပ်မခံချေ။ မြေပေါ်၌သာ ပြေးတတ်ကြပြီးလျှင် မတတ်သာမှပင်ထ၍ ပျံတက်ကြသည်။ ထိုရစ်မျိုး၏ အဖိုများသည် အလွန်ရန်မူတတ်ကြသည်။ ယင်းတို့ကို တည်သည့်ရစ်ဖြင့် လွယ်ကူစွာ ဖမ်းယူနိုင်သည်။
ထိုရစ်မျိုးသည် များသောအားဖြင့် မတ်လမှ မေလအထိတွင် သားပေါက်တတ်ကြသည်။ သို့သော် တနင်္သာရီနယ်ဘက်တွင် ဇန်နဝါရီလ စောစောပိုင်းတွင် ဥတတ်ကြသည်။ နောက်တစ်ကြိမ် အောက်တိုဘာအထိ ဥကြပြန်သည်။ လေးဥမှ ဆယ်ဥ အထိရှိသော ဥများကို မြေကြီးပေါ်ရှိ ယက်ထားသော တွင်းများတွင် ဥအုတတ်သည်။ အရောင်မှာ အဖြူမှ နီဝါရောင်အထိ ရှိတတ်သည်။
ထိုရစ်မျိုးကို မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ တောင်ခြေများတွင်အတွေ့ရများပြီးလျှင် ပေ ၆ဝဝဝ အထိ မြင့်သော တောင်ကုန်းများတွင်လည်း အနည်းအကျဉ်း တွေ့ရသည်။ ဒုတိယရစ်မျိုးများကို ပေပေါင်း ၉ဝဝဝ အထိ မြင့်သော တောင်ကုန်းများပေါ်တွင် တွေ့ရသည်။ မြက်ခင်းများသို့ ထွက်ကြသည်ကို တွေ့ရခဲသည်။ ရစ်များ၏ အစာမှာ စပါး၊ ဂျုံ စသည့် ကောက်ပဲသီးနှံများ၊ သစ်စေ့၊ သစ်ရွက်၊ မြက်နုအပြင် ပိုးကောင်နှင့် ပိုးပေါက်စများ ဖြစ်လေသည်။
အမျိုးအနွယ်
ရစ်သည် Gallinae မျိုးစဉ်တွင်ပါဝင်ပြီး မျိုးရင်းမှာ Phasainidae ဖြစ်သည်။ ၎င်းမျိုးရင်းတွင်ပါဝင်သော တိရစ္ဆာန်များမှာ တောရိုင်းငှက်များဖြစ်သည့် ဒေါင်း၊ မင်းဒေါင်း၊ တောကြက်၊ ငုံး၊ တောင်ခါနှင့် ခါတို့ဖြစ်သည်။
သို့သော်မြက်ခင်းတောများ၌ နေထိုင်လေရှိသော Button Quails ခေါ် ငုံးတစ်မျိုးမှာ ၎င်းမျိုးရင်းတွင်မပါဝင်ပေ။ ၎င်းမျိုးရင်းတွင်ပါဝင်သော ငှက်တို့သည်မြေပေါ်တွင်ကျက်စားလေ့ရှိကြသည်။ ကြောက်ရွံ့သောအခါတွင် အိပ်တန်းဝင်သောအချိန်များတွင် သစ်ပင်ပေါ်၌နေလေ့ရှိသည်။ ထရာဂိုပန်ရစ် (Trangopans) မျိုးများမှတစ်ပါး မြေပေါ်၌ပင်ဥများဥကြသည်။ ပေါက်ပွားလာသောငှက်ကလေးများတွင် အမွေးနုကလေးများရှိပြီး ဥများပေါက်ပြီးလျှင် ပြီးချင်းလိုပင် လှုပ်ရှားသွားလာနိုင်သည်။
သိပ္ပံနည်းကျ မျိုးရိုးခွဲခြားခြင်း
ဤဇယားသည် မျိုးစိတ်များတစ်ခုနှင့် တစ်ခုအကြား မျိုးရိုးဆက်နွယ်မှုယူဆချက်အရ အစဉ်လိုက်ဖော်ပြထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးရင်းခွဲများ
လူသား ခန္ဓာဗေဒ
လူသား ခန္ဓာဗေဒသည် လူ့ခန္ဓာကိုယ် အတွင်းပိုင်း ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် အပြင်ပိုင်း အသွင်သဏ္ဌာန်ကို လေ့လာသည့် ပညာရပ် ဖြစ်ပြီး ယင်းပညာရပ်သည်လည်း ဇီဝကမ္မဗေဒနှင့် ဇီဝဓာတုဗေဒတို့နည်းတူ ဆေးပညာ၏ အခြေခံပညာရပ်များဖြစ်သည်။ ခန္ဓာဗေဒအား အကြမ်းဖျင်းနှင့် အနုစိတ်ဟူ၍ နှစ်ပိုင်းခွဲထားပြန်သည်။ အကြမ်းဖျင်း ခန္ဓာဗေဒမှာ သာမန်မျက်လုံးနှင့် ရှုမြင်နိုင်သည့် ခန္ဓာကိုယ် အဖွဲ့အစည်းကို လေ့လာခြင်းဖြစ်သည်။  အနုစိတ် ခန္ဓာဗေဒမှာမူ အနုကြည့်မှန်ပြောင်းဖြင့် ကြည့်ရှုမှသာ မြင်နိုင်သည့် တစ်ရှူးများ၊ ဆဲလ်များ၏ ဖွဲ့စည်းပုံကို လေ့လာသည်။
ဝမ်ဆိုင်း (၂)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဝမ်ဆိုင်း (၂)ရွာ (Wanhseng (2))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ကတ်ဖကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၃၅၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကတ်ဖကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၄၉ ဦး၊ မ ၃၅၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၁၃၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ဆူမတြာကျွန်း
ဆူမတြာကျွန်းသည် အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစုတွင် အနောက်ဘက်အကျဆုံး ကျွန်းဖြစ်၍၊ စတုရန်မိုင် ၁၆၆၇၈၉ မိုင်ခန့် ကျယ်ပြန့်ပြီးလျှင် လူဦးရေ ၇၈၄၁၁၇၅ ယောက်ခန့်ရှိ၏။ တစ်ကျွန်းလုံးသည် လှပစိမ်းလန်းသော အုန်း၊ ထန်း၊ ဓနိစသော အပင်မျိုးတို့ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းလျက်ရှိ၏။ မျောက်၊ ဆင်၊ ကြံ့နှင့် တောဝက်စသော သားကောင်များလည်းရှိသည်။ မြင့်မားသော တောင်တန်းများ၌ ယခုထက်တိုင် အငွေ့တစ်လူလူတက်နေသော မီးတောင်များရှိသည်။ တောင်များ၏အနောက်ဘက်သည် မတ်စောက်၍ အရှေ့ဘက်ဆင်ခြေလျှောတွင် မြစ်ငယ်ချောင်းငယ်များ စီးဆင်းလျက်ရှိ၏။ မြေဩဇာထက်သန်ကောင်းမွန်သဖြင့် သကြား၊ ဆန်စပါး၊ ကော်ဖီ၊ ငရုတ်ကောင်း၊ ဆေးရွက်များကို နိုင်ငံခြားသို့တင်ပို့ရန် များစွာ စိုက်ပျိုးကြ၏။
ဆူမတြားကျွန်းတွင် သံ၊ ကျောက်မီးသွေး၊ သံဖြူ၊ ရေနံ၊ ကြေးဝါနှင့် ရွှေများကို တွေ့ရှိရသည်။ ဆူမတြားကျွန်းရှိ လူမျိုးများမှာ အမျိုးမျိုးဖြစ်၍ ဘာသာစကားအမျိုးမျိုး ပြောဆိုကြ၏။ တိုင်းရင်းသားများသည် အများအားဖြင့် လယ်ယာကိုင်းကျွန်းကိုမှီခို၍ အသက်မွေးမြူကြသည်၊ အချို့တိုင်းရင်းသားများမှာမူ ယနေ့တိုင် မယဉ်ကျေးသေးဘဲ၊ လူရိုင်းဘဝဖြင့်သာ တောတောင်များကို မှီတင်း နေထိုင်လျက်ရှိကြ၏။ ရှေးအခါက ဟိန္ဒူတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု လွှမ်းမိုးရာဖြစ်ခဲ့၍၊ ထိုရှေးအယူဝါဒဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံပျက်များကို အချို့နေရာ များတွင် တွေ့ရ၏။ သို့ရာတွင် ၁၃ ရာစုနှစ်များအတွင်း၌ မွတ်စလင်တို့ လွှမ်းမိုးလာရာ၊ ယနေ့တိုင် တိုင်းရင်းသားများစွာတို့သည် မွတ်စလင်များဖြစ်ကြသည်။ ထို့နောက် ပေါ်တူဂီတို့က ဝင်ရောက် သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြန်၍၊ ၁၆ ရာစုနှစ်ကုန်ခါနီးတွင် ပေါ်တူဂီတို့အား ဒပ်ချလူမျိုးတို့က တိုက်ခိုက်မောင်းထုတ်လိုက်ပြီးလျှင် ဒပ်ချလူမျိုးပိုင်ကျွန်း ဖြစ်ခဲ့လေသည်။ ဆူမတြားကျွန်းသည် ၁၉၄၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၅ ခုနှစ်အထိ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်း ဂျပန်လက်အောက်သို့ ကျရောက်ခဲ့သည်။ ပါးဒန်း၊ မယ်ဒန်မြို့နှင့် ပါလင်ဗန်းမြို့ကြီးများသည် မီးရထားအဆက်အသွယ်ရှိ၍ ထင်ရှားသောမြို့ကြီးများဖြစ်၏။ ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် ဆူမတြာကျွန်းအပါအဝင် အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစုများကို စုပေါင်း၍၊ အင်ဒိုနီးရှားသမ္မတနိုင်ငံအဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။ သို့ဖြင့် ဒပ်ချ်တို့နှင့် အချင်းများခဲ့ရာ ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင်မှ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံပေါ်ပေါက်လာလေသည်။
စိန်ကျောင်းကုန်းရွာ၊ ဘွက် (အရှေ့)
စိန်ကျောင်းကုန်းရွာ၊ ဘွက် (အရှေ့)
ဝါးတောင်ရွာ၊ ဝပြေ
ဝါးတောင်ရွာ၊ ဝပြေ
ဒီပါရုံရွာ၊ ဒီပါရုံ
ဒီပါရုံရွာ၊ ဒီပါရုံ
ဥပဃာတကကံ
ကပ်၍-သတ်ဖြတ်-ဖြတ်တောက်-ဖျက်ဆီး-တတ်သော ကံ၊ ဥပဃာတကကံ။ (အားနည်းသော တပါးသောကံကိုလည်းကောင်း, ထိုကံ၏ အကျိုး ဝိပါက်ဖြစ်သော ရုပ်နာမ်ခန္ဓာ အစဉ်ကိုလည်းကောင်း လုံးဝပျက်စီးအောင် ပူးကပ်သတ်ဖြတ် ဖျက်ဆီးတတ်သော-ကံ-စေတနာသည် ဥပဃာတကကံမည်၏။ ဥပစ္ဆေဒကကံ-ဟုလည်း ခေါ်၏။ အကုသိုလ်ကံ အချင်းချင်း,  ကုသိုလ်ကံ အချင်းချင်း ပယ်ရှား တားဆီးတတ်သည့် ဥပဃာတကကံလည်းရှိ၏။ အကုသိုလ်ကံ မြောက်များစွာ ပြုလုပ်ထားသူ၌ အားကြီးသော အကုသိုလ်ဂရုကကံစသော ဥပဃာတကကံက အားနည်းသော အကုသိုလ်ကံကို အကျိုး မပေးနိုင်အောင် ပယ်ရှားတားဆီး၍ မိမိကသာ ဝင်ရောက် အကျိုးပေး၏။ ထို့အတူ ကုသိုလ်ကံပေါင်းများစွာ ပြုလုပ်ထားသူ၌လည်း အားကြီးသော ကုသိုလ်ဂရုကကံစသော ဥပဃာတကကံက အားနည်းသော ကုသိုလ်ကံကို ပယ်ရှား တားဆီး၍ မိမိကသာ ဝင်ရောက်အကျိုးပေး၏။ ကမ္မ လည်းကြည့်။ -
ဥပဃာတကကံ—ကံတပါးကို၎င်း, ကံတပါးကြောင့်ဖြစ်သော ခန္ဓာအစဉ်ကို၎င်း သတ်ဖြတ်တတ်သော ကုသိုလ်, အကုသိုလ်စေတနာသည် ဥပယာတကကံ မည်၏။ ယင်းဥပဃာတကကံကို ဥပစ္ဆေဒကကံဟုလည်းခေါ်သည်။ ကံတပါးကို တားမြစ် သတ်ဖြတ်တတ်သော ဥပဃာတကကံသည် (က) တပါးသော ကုသိုလ်ကံကို သတ်ဖြတ်တတ်သော အကုသိုလ် ဥပဃာတကကံ (ခ) တပါးသော အကုသိုလ်ကံကို သတ်ဖြတ်တတ်သော ကုသိုလ်ဥပဃာတကကံဟု နှစ်မျိုးရှိသည်။
ထိုတွင်—(က) အဇာတသတ်၏ တဘဝလုံး ဘုရားသခင်အား ဆည်းကပ်ခြင်းစသော ကုသိုလ်ကံများကို ဖခင် ဗိမ္ဗိသာရမင်းအား သတ်ခြင်းဟူသော အကုသိုလ် ဥပဃာတကကံက တားမြစ်သတ်ဖြတ်သည်။ ထို့ပြင် မရဏာသန္န အခါ၌လည်း ကုသိုလ်ကံ၏ အစွမ်းကြောင့် သုဂတိနိမိတ် ထင်လာစဉ် တဖန် အကုသိုလ် ဥပဃာတကကံက ထင်လာသော သုဂတိနိမိတ်ကို တားမြစ်သတ်ဖြတ်သည်၊ ယင်းသို့ တားမြစ် သတ်ဖြတ်ချက်ကြောင့် ဒုဂ္ဂတိနိမိတ် ထင်လာ၍ အပါယ်ဘုံ၌ ဖြစ်စေ၏။
(ခ) အင်္ဂုလိမာလမထေရ်၏ ခိုးသား ဘဝက ကျူးလွန်ခဲ့သော အကုသိုလ်ကံများကို မဂ်စေတနာဟူသော ကုသိုလ် ဥပဃာ တကကံက တားမြစ်သတ်ဖြတ်သည်။ ထို့ပြင် မရဏာသန္နအခါ၌လည်း အကုသိုလ်ကံ၏အစွမ်းကြောင့် ဒုဂ္ဂတိ နိမိတ်ထင်လာစဉ် တဖန် ကုသိုလ်ဥပဃာတက ကံက ထင်လာသော ဒုဂ္ဂတိနိမိတ်ကို တားမြစ်သတ်ဖြတ်သည်၊ ယင်းသို့ တားမြစ်သတ်ဖြတ်ချက်ကြောင့် သုဂတိနိမိတ် ထင်လာ၍ နတ်ပြည်၌ ဖြစ်စေ၏။ ( လာ သောဏမထေရ်၏ဖခင်ဝတ္ထုကိုလည်း ထောက်လေ။)
ကုသိုလ်ဇနကကံ၏အစွမ်းကြောင့် လူနတ် ခန္ဓာအစဉ်ကို ရရှိလာရာ အကုသိုလ် ဥပဃာတကကံ၏ တားမြစ်နှိပ်စက်မှုကြောင့် အသက်တမ်း မကုန်မီ လတ်တလော သေရခြင်းသည် ကံတပါးကြောင့် ရလာသော ခန္ဓာအစဉ်ကို အကုသိုလ်ဥပယာတကကံက တားမြစ် သတ်ဖြတ်သည်မည်၏။ (ဤအရာ၌ မြှားလွှတ်သော ဥပမာကိုလည်း ရှုလေ။ )
ကံတပါးကြောင့်ဖြစ်သော ခန္ဓာအစဉ်ကို သတ်ဖြတ်ရာ၌ (၁) သတ်ရုံသာ သတ်သော အရာ, (၂) သတ်ပြီးနောက် တပါးသောဇနကကံကို အကျိုးပေးခွင့်ပြုသော အရာ,  (၃) သတ်ဖြတ်ပြီးနောက် မိမိကိုယ်တိုင်ပင် ပဋိသန္ဓေကျိုးကို ဆက်လက်ပေးသော အရာဟု သုံးမျိုးရှိ၏။
ထိုတွင် (၁) ရှင်မဟာမောဂ္ဂလ္လာန်၏ ရှေးဘဝက အမိကို သတ်ခဲ့သော အကုသိုလ်ကံကြောင့် ခိုးသားငါးရာ၏ လက်ချက်ဖြင့် ပရိနိဗ္ဗာန် စံတော်မူရခြင်းသည် ကံတပါး၏ အကျိုးကို သတ်ရုံသာသတ်၍ နောက်ထပ် အကျိုးမဆက်သော ဥပဃာတကကံ အရာ ပေတည်း။
(၂) သာမာဝတီအမှူးရှိသော မောင်းမတို့သည် ရှေးဘဝ အကုသိုလ်ဥပဃာတကကံကြောင့် မီးလောင်ခံရ၍ သေဆုံးပြီးနောက် ကုသိုလ်ဇနကကံကြောင့် နတ်ပြည်၌ဖြစ်ရခြင်း ဝဂ္ဂုမုဒါမြစ်ကမ်းနား၌နေသော ရဟန်းငါးရာတို့သည် ရှေးဘဝ သားမုဆိုး ဖြစ်ခဲ့စဉ်က သားငှက်တို့ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သော အကုသိုလ် ဥပဃာတကကံကြောင့် ရဟန်းတု ရဟန်းယောင် မိဂလဏ္ဍိက၏ သတ်ဖြတ်မှုခံရ၍ သေဆုံးပြီးနောက် တပါးသော ကုသိုလ် ဇနကကံကြောင့် နတ်ပြည်၌ဖြစ်ရခြင်း သည် မိမိက သတ်ရုံသာ သတ်၍ တပါးသော ဇနကကံကို အကျိုးပေးခွင့် ပြုသော ဥပဃာတကကံ အရာပေတည်း။
(၃) ဒူသီမာရ်နတ်သည် ကကုသန် မြတ်စွာဘုရား၏ လက်ျာတော်ရံ အရှင်ဝိဓုရ၏ ဦးခေါင်းတော်ကို ကျောက်ခဲဖြင့်ပေါက်၏၊ ကလာဗုမင်းသည် အလောင်းတော် ခန္တီဝါဒီ ရှင်ရသေ့ကို သေကြေအောင် နှိပ်စက်၏၊ မာရ်နတ်နှင့် ကလာဗုမင်း၏ ခန္ဓာအစဉ်ကို အကုသိုလ်ကံက သတ်ဖြတ်၍ ထိုအကုသိုလ်ကံကြောင့်ပင် အဝီစိငရဲ၌ ပဋိသန္ဓေနေရခြင်းသည် သတ်ဖြတ်ပြီးနောက် မိမိကိုယ်တိုင်ပင် ပဋိသန္ဓေကျိုးကို ဆက်လက် ဆက်လက်ပေးသော ဥပဃာတကကံ အရာပေတည်း ။ ။ ဒူသီမာရ်နတ်အကြောင်းအကျယ်ကို တို့၌ကြည့်။)
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကျုံလှရွာ၊ မြို့ကုန်း
ကျုံလှရွာ၊ မြို့ကုန်း
တုံတစ်ရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
တုံတစ်ရွာ (Tontit)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်၊ ဝိုးလိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၅၉၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝိုးလိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၄၄ ဦး၊ မ ၉၇၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၁၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွှေလောင်းကန်ရွာ၊ ဘွက် (အရှေ့)
ရွှေလောင်းကန်ရွာ၊ ဘွက် (အရှေ့)
ဂျီပီအက်စ်
ဂျီပီအက်စ်(GPS) စနစ်ဆိုသည်မှာ ဂျီပီအက်စ်ရီဆီဗာများသည် အချိန်မှတ်အချက်ပြလှိုင်းများကို အနည်းဆုံးဂြိုဟ်တု သုံးလုံးမှဖမ်းယူပြီး မိမိတည်နေရာကို တွက်ချက်ရယူသော စနစ်ဖြစ်သည်။
မွေရုဝမ်တိပကန်
မွေရုဝမ်တိပကန် သို့မဟုတ် မွေရုဝနတိပ (အဓိပ္ပာယ်အားဖြင့် - ရွှံ့ထူသည့်ကန်") သည် ဇမ်ဘီယာနိုင်ငံ၊ မြောက်ပိုင်းစီရင်စုတွင် တည်ရှိသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရေအဝင်နှင့် အထွက်
ကန်အတွင်းသို့ စီးဝင်သည့် မြစ်များနှင့် ချောင်းများသည် အလွန်များပြားမှု ရှိပေ။ ကန်အတွင်းသို့ တောင်ဘက် ၃၂ ကီလိုမီတာရှိ Mporokoso တောင်မှ ရများနှင့် ကွန်ဂိုနိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ပိုင်းရှိ တောင်ကုန်းများမှ ရေများသည် စီးဝင်ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဇမ်ဘီယာနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
ခိုခြဲရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ခိုခြဲရွာ (Hkoche)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ စငေါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၈၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စငေါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၁၂ ဦး၊ မ ၃၄၂၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၅၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်များ
“သခင်ယေရှုကို ခရစ်တော်အဖြစ်ယုံကြည်သက်ဝင်သူ (သို့) သခင်ယေရှု၏သွန်သင် သောတရားကို လိုက်လျှောက်သောသူ ” တို့ကို ခရစ်ယာန်ဖြစ်သည်ဟု Webster’s Dictionary က အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားသည်။ ခရစ်ယာန်ဟူသည် မည်သို့သောအရာဖြစ်သည် ဟူသောအချက်မှ အစ ပြုရန်အလွန်သင့်တော်သည်။ သို့မဟုတ် တခြားလောကီပိုင်းဆိုင်ရာ အနက်ဖွင့်သည်နည်းတူ ခရစ် ယာန်ဟူသောစကားလုံးကို သမ္မာတရားဖော်ပြချက်နှင့် မကိုက်ညီပဲမှားယွင်းစွာ ဖော်ပြနိုင်သည်။
ခရစ်ယာန်ဟူသောစကားလုံးကို ဓမ္မသစ်ကျမ်းထဲတွင် သုံးကြိမ်တိုင်တိုင်တွေ့ရှိနိုင်သည်။ (တ၊ ၁၁:၂၆၊ ၂၆:၂၈၊ ၁ပေ၊ ၄:၁၆)။ သခင်ယေရှု၏နောက်လိုက်တပည့်တော်တို့၏ အကျင့်စရိုက်၊ အပြုအမူ၊ အပြောအဆိုတို့သည် ခရစ်တော်နှင့်တူသောကြောင့် အန္တိအုတ်မြုံ့တွင် သူတို့ကို “ ခရစ်ယာန်များ “ ဟုပထမအကြိမ်ခေါ်ခဲ့သည် (တ၊ ၁၁:၂၆)။ မယုံကြည်သူတို့က ယုံကြည်သူတို့ကို နောက်ပြောင် သောသဘောမျိုးဖြင့် ခရစ်ယာန်များဟု ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်း၏အဓိပ္ပာယ်သည် “ ခရစ်တော်ပိုင်ဆိုင် သောအဖွဲ့ ” သို့ “ ခရစ်တော်၏ နောက်လိုက်သူများ ” ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် Webster’s Dictionary ထဲတွင် ဖော်ပြထားသော အနက်ဖွင့်ဆိုချက်နှင့် ညီညွှတ်သည်။
ပန်ခါးရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
ပန်ခါးရွာ (Panghkar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ ဖာဖိတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၁၄၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖာဖိတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၇၀ ဦး၊ မ ၅၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၁၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေရှင်ရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
ရေရှင်ရွာ (Yaeshin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ ရေရှင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၂၂၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရေရှင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၂၆ ဦး၊ မ ၇၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၆၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂန့်ဂေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိန်းမကောင်းအင်္ဂါ (၆၄) ရပ်
မိန်းမကောင်းအင်္ဂါ (၆၄) ရပ် ယင်းတို့ကား
(၁)ခြေလက္ခဏာ ...................................... ၁၃ ရပ် (၂)ကိုယ်လက္ခဏာ ...................................... ၁၆ ရပ် (၃)စိတ်လက္ခဏာ ...................................... ၆ ရပ် (၄)လက်ဖဝါးလက္ခဏာ .................................... ၉ ရပ် (၅)လည်ပင်းလက္ခဏာ ..................................... ၁ ရပ် (၆)အသံလက္ခဏာ ...................................... ၃ ရပ် (၇)မျက်နှာလက္ခဏာ ...................................... ၈ ရပ် (၈)သွားလက္ခဏာ ...................................... ၁ ရပ် (၉)မျက်စေ့လက္ခဏာ ...................................... ၄ ရပ် (၁၀)ဆံပင်လက္ခဏာ ...................................... ၃ ရပ်
ကိုယ်လက္ခဏာ ၁၆ ရပ်
၁။ တက်သစ်စ လရောင်နှင့်တူသော ကိုယ်ရောင် ၂။လင်္ကျာရစ်လည်သောအချက် ၃။လင်္ကျာရစ်လည်သောဗွေ ၄။ရွှေသောအဆင်း ၅။နက်သောချက် ၆။ရှည်သောလက် ၇။ဖွံ့သောပေါင်ရှိခြင်း ၈။ကြီးမြတ်သော သားမြတ် ၉။ဆင်ကဲ့သို့သွားခြင်း ၁၀။သေးသွယ်သော ခါးရှိခြင်း ၁၁။သိမ်မွေ့သော အင်္ဂါရှိခြင်း ၁၂။ကောင်းသောကိုယ်ရှိခြင်း ၁၃။ဖွံ့ဖြိုးသော တင်သားရှိခြင်း ၁၄။ကိုယ်မွေးနည်းခြင်း ၁၅။လိပ်ကျောကုန်းကဲ့သို့အင်္ဂါရှိခြင်း ၁၆။ကြာပန်းကဲ့သို့မွှေးသောကိုယ်နံ့ရှိခြင်း
စိတ်လက္ခဏာ ၆ ရပ်
၁။ဖြူစင်သောနှလုံးရှိခြင်း ၂။ကောင်းသောအကျင့်သီလရှိခြင်း ၃။စင်ကြယ်သောအကျင့်သီလရှိခြင်း ၄။ချစ်ခင်နှစ်သက်ခြင်း ၅။အရိပ်ခြေသိခြင်း ၆။ဖြောင့်မတ်တည်ကြည်ခြင်း
လည်ပင်းလက္ခဏာ ၁ ရပ်
၁။လည်ရေး ၃ ဆင့်ရှိခြင်း
အသံလက္ခဏာ ၃ရပ်
၁။ ဟင်္သာသံနှင့်တူသော အသံရှိခြင်း ၂။အဆိုအမိန့်နှင့်သာယာသောအသံရှိခြင်း ၃။ဥဩသံနှင့်တူသောအသံရှိခြင်း
၁။လပြည့်ဝန်းနှင့်တူစွာရှိခြင်း ၂။ရှည်သောမျက်နှာရှိခြင်း ၃။နီသောနှုတ်ခမ်းရှိခြင်း ၄။ဖြိုးမောက်သောနှာတံရှိခြင်း ၅။ပြည့်ဖြိုးသောပါးရှိခြင်း ၆။မှဲ့ ဝက်ခြံ ကင်းစင်သော နဖူး၌ ဖြောင့်မတ်သော တချောင်းတည်းသော တံခွန် အလံတိုင် အရေးရှိခြင်း ၇။သံတ္တိမည်သောအရေးကဲ့သို့ နဖူးပြင်၌ အရေးရှိခြင်း ၈။ချွန်သောနှာခေါင်းရှိခြင်း
သွားလက္ခဏာ ၁ ရပ်
၁။ ခရုသင်းပွင့်သစ်စကို လွှနှင့်ဖြတ်သည့်အလား မယိုင်မကျဲမပေါက်သောချောမောသော နဂိုဖြင့် ကြည်၍ တင့်တယ်ခြင်း
မျက်စေ့လက္ခဏာ ၄ ရပ်
၁။မကျဉ်းမကျယ် တင့်တယ်သော မျက်စေ့ရှိခြင်း ၂။ကြာညိုပန်းနှင့်တူသောမျက်စေ့ (အချို့မှာ ပြာညိုသော မျက်စေ့ရှိခြင်း) ၃။သမင်မျက်စေ့နှင့်တူသော မျက်စေ့ ရှိခြင်း ၄။ပဒုမ္မာကြာကဲ့သို့ အချို့မှာ စိမ်းသောမျက်စေ့ ရှိခြင်း
ဆံပင်လက္ခဏာ ၃ ရပ်
၁။အဖျားကော့သော ဆံပင်ရှိခြင်း ၂။ရှည်သော ဆံပင်ရှိခြင်း ၃။သိမ်မွေ့သော ဆံပင်ရှိခြင်း
ဤကားကောင်းခြင်း ၆၄ ရပ်တည်း
ဆူမာချီယန်
ဆူမာချီယန်သည် ဝူးဧကရာဇ်မင်းလက်ထက် ဘီစီ ၁၄ဝ နှင့် ၁၃၅ ခုနှစ်တို့တွင် ထင်ရှားခဲ့သော နန်းတွင်းမော်ကွန်း ထိန်း သမိုင်းပညာရှင် ဆူမာတ်၏ သားဖြစ်သည်။ ဘီစီ ၁၄၅ ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဖွားရာဒေသမှာ ယန်စီ (မြစ်ဝါ) မြစ်အနောက်ဘက်ကမ်းခြေရှိ လွန်းမင်းတောင်၏ တောင်ဘက် တွင်ရှိသော ရွာကလေးဖြစ်သည်။ ယခုခေတ်၌ ထိုရွာကလေး မှာ ချီချွန်ရွာဟု အမည်တွင်၍၊ ရှင်စီခရိုင်၊ ဟန်ချင်မြို့နယ် အပိုင်၌ တည်ရှိသည်။
ဘုရင့်အမှုတော်ကို ထမ်းရွက်စဉ်၊ ဆူမာတန်သည် ဗေဒင် နက္ခတ်တို့ကိုလေ့လာခြင်း၊ ပြက္ခဒိန်တော် ပြုစုခြင်းနှင့် ရာဇဝင် ရေးရာ မှတ်တမ်းများကို စုဆောင်းသိမ်းဆည်းခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်ရသည်။ ထိုစဉ်တွင် သူသည်ရာဇဝင်ကျမ်းတစ်စောင် ရေးသားပြုစုခဲ့ရန်ကြံစည်မိ၏။ သို့သော် မအောင်မြင်ခဲ့ချေ။ ဘီစီ ၁ဝ၁ ခုနှစ် သေဆုံးခါနီးအချိန်တွင်မှ သူ၏သား ဆူမာ ချီယန်အား သူ၏ဆန္ဒဖြစ်သော ရာဇဝင်ကျမ်းပြုစုရေးကို ကြိုးစားပြီးမြောက်စေလိုကြောင်းဖြင့် မှာကြားသွားလေသည်။ ဤတွင် ဆူမာချီယန်လည်း သူ၏ ဖခင် စုဆောင်းမှတ်သား ရှာဖွေထားခဲ့သော ရာဇဝင်ရေးရာအချက်အလက်များကို အမွေအနှစ်အဖြစ်ရရှိလိုက်လေသည်။
ဆူမာချီယန်သည် ငယ်ရွယ်စဉ်အခါကပင် သူ၏ ဇာတိ ဖြစ်သော ရွာကလေးကိုစွန့်ကာ၊ ချန်ဂန်(ယခုစီအန်း)မြို့တော်သို့ စာပေသင်ကြားရန်ထွက်လာခဲ့၏။ သူ၏ သင်ဆရာများကား တုံချုံရှူးနှင့် ကွန်အန်ကူအိုတို့ဖြစ်ကြလေသည်။ အသက် ၂ဝ အရွယ်အထိ ဆူမာချီယန်သည် ကွန်ဖူးဇီး၏ ဂန္ထဝင်စာပေကြီး များကို လေ့လာခဲ့၏။ ထို့နောက် ရှေးဟောင်းနှင့် ခေတ်သစ် ရာဇဝင်ရေးရာ မှတ်တမ်းများကို စနစ်တကျ လေ့လာသည်။ ထိုအခါမှစ၍ သူသည် တရုတ်နိုင်ငံကြီးကို အနှံ့အပြား သွားလာလှည့်လည်ကာ၊ ရာဇဝင် ရေးရာဗဟုသုတများကို ရှာမှီး၏။ သုတေသနအမှုများပြု၏။ တိမ်မြုပ်နေသော ရှေးဟောင်းဒဏ္ဍာရီနှင့် ပုံပြင်များကို ဖော်ထုတ်မှတ်သား၏။ ထို့နောက် သူ့ဖခင်၏ နန်းတွင်းမင်းမှုထမ်းရာထူးကို ဆက် လက်ထမ်း ဆောင်ရလေသည်။
ဘီစီ ၉၈ ခုနှစ် အသက် ၄၈ နှစ်အရွယ်တွင် ဆူမာ ချီယန်သည် မတရားပြုမူခြင်းခံရသည်ဟု သူထင်မြင်ခဲ့သည့် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖက်မှ ဝင်ရောက် ပြောဆိုမိသောကြောင့် ဧကရာဇ် ဝူးက အမျက်တော်ရှကာ၊ သင်းကွပ်ဆုံးမခြင်းကိုခံခဲ့ရလေသည်။ ထိုအချိန်တွင် သူသည် ရှီချီခေါ် ရာဇဝင်မှတ်တမ်းကျမ်းကြီးကို ပြုစုရေးသားလာခဲ့သည်မှာ ၇ နှစ်ပင်ရှိလာခဲ့ပြီဖြစ်၏။ ထို့ ကြောင့် ဆူမာချီယန်သည် သူ၏ရာဇဝင် မှတ်တမ်း ကျမ်းကြီး ကို ပြီးစီးအောင် ပြုစုချင်သော စိတ်ဆန္ဒကြောင့်သာ သူ့ကိုယ် သူ သတ်မသေခဲ့ဘဲ၊ ဆိုးရွားခံပြင်းလှသော မင်းပြစ်မင်းဒဏ်ကို ကြိတ်မှိတ်၍ ခံယူခဲ့လေသည်။ ဘီစီ ၉၃ ခုနှစ် အသက် ၅၃ နှစ်သို့ ရောက်သောအခါတွင်ကား ဆူမာချီယန်သည် ရာဇဝင် မှတ်တမ်းကျမ်းကြီးကို အကြမ်းပြုစုပြီးစီးသွား ခဲ့လေသည်။ ဆူမာချီယန်၏ ရှီချီကျမ်းသည် အပိုင်းကြီး ၅ ပိုင်း၊ အခန်းငယ်ပေါင်း ၁၃ဝ မျှဖြင့် ဖွဲ့ထားသော ကျမ်းကြီးဖြစ်၏။ ရှေးဟောင်းဒဏ္ဍာရီလာ မင်းဝါမင်းလက်ထက်မှ ဘီစီ ၁ဝ၄- ၁ဝ၁ ခုနှစ်တိုင် ချူးခေတ် (ဧကရာဇ်ဝူးလက်ထက်)အထိ နှစ် ပေါင်း ၃ဝဝဝ ကျော်မျှသောကာလအတွင်း တရုတ်နိုင်ငံ၏ ရာဇဝင်ရေးရာ အဖြစ်အပျက်များကို မှတ်တမ်းတင်ထား၏။ ရှီချီကျမ်းရေးသားပြုစုပုံကို ရောမ၊ ခေါမရာဇဝင်ကျမ်း များနှင့် နှိုင်းယှဉ်သော် ရှီချီကျမ်းကပိုမို၍ ကျယ်ဝန်းပြည့်စုံ ကောင်းမွန်သည်။ ဆူမာချီယန်သည် တရုတ်လူမျိုးတို့ယနေ့တိုင် အသုံးပြုဆဲဖြစ်သော ပြက္ခဒိန်ကို ပြုပြင်ပေးခဲ့သည်။
တယော်ကုန်းရွာ၊ ကက္ကူကြီး
တယော်ကုန်းရွာ၊ ကက္ကူကြီး
ပိတောက်ချောင်းရွာ၊ သစ်ပုတ်ကုန်း
ပိတောက်ချောင်းရွာ၊ သစ်ပုတ်ကုန်း
နင်းကြမ်းကုန်းရွာ၊ ဘွက် (အရှေ့)
နင်းကြမ်းကုန်းရွာ၊ ဘွက် (အရှေ့)
ဇမ်ဘီယာနိုင်ငံရှိ ရေကန်များစာရင်း
အောက်ပါတို့သည် ဇမ်ဘီယာနိုင်ငံရှိ ရေကန်များစာရင်း ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဇမ်ဘီယာနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင် ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် ရေကန်များ
NGC 7840
NGC 7840 သည် မိန် နက္ခတာရာမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး New General Catalogue စာရင်း၏ နောက်ဆုံးတစ်ခုဖြစ်သည်။
ပြင်ပလင့်
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
အောင်ဟိန်းကျော် (ဘောလုံးသမား)
အောင်ဟိန်းကျော်(၁၉ ဇူလိုင် ၁၉၉၁ ခုနှစ်)သည် မြန်မာ အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်းနှင့် မြန်မာ ယူ-၂၂ အသင်းတို့မှ လက်ရွေးစင် နောက်တန်း ခံစစ်ကစားသမား တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူသည် 2013 AFC U-22 Asian Cup qualification ပြိုင်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ကစားခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာတွင် ဇေယျာရွှေမြေ ဘောလုံးအသင်းမှ ဧရာဝတီယူနိုက်တက် ဘောလုံးအသင်းသို့ ပြောင်းရွေ့သွားခဲ့သည်။
မင်းချောင်းရွာ၊ မင်းချောင်း
မင်းချောင်းရွာ၊ မင်းချောင်း
နားမကျိုင်းရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
နားမကျိုင်းရွာ (Narmakyaing)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ မိုင်းတုံးတာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၄၉၆ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချစ်ဂေါခေါင်ရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ချစ်ဂေါခေါင်ရွာ(Chitgawhkawng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ ဂေါ့ယွမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၃၈၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဂေါ့ယွမ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၅ ဦး၊ မ ၂၄၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၉၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆူးကောက်ပင်
ဆူးကောက်ပင်သည် ဆူးရှိသော ချုံပင်ကြီးမျိုးဖြစ်သည်။ ရုက္ခဗေဒအလိုအားဖြင့် 'ဆက်ဇယ်ပင်နီးယားနျူးဂါး'(Caesalpinia nuga; ယခုအခါတွင် Caesalpinia crista )ဟုခေါ် သည်။ မျိုးရင်းမှာ 'လီဂူမီနိုးစီး'(Leguminosae၊ သို့မဟုတ် Fabaceae)ဖြစ်သည်။ ပင်စည်နှင့် အကိုင်း အခက်များသည် ချောမွတ်၏။ အရွယ်သည် အလျားလက်မဝက် မှ ၂ ၁/၄ လက်မအထိရှိသည်။ မေလမှ အောက်တိုဘာလ အတွင်း အပွင့်ပွင့်တတ်သည်။ ပွင့်ည|ာမှာ ၃ လက်မမှာ ၄ လက်မအထိ ရှည်သည်။ အပွင့်အရောင်ဝါသည်။ အနီရောင် အနားရှိသော အပွင့်များလည်းရှိသည်။
​တောင်ကြီးကန်းရွာ၊ ဘဝသစ်
တောင်ကြီးကန်းရွာ၊ ဘဝသစ်
ရှမ်းကွင်းရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ရှမ်းကွင်းရွာ (Shankwin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ထူးကံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၆၅၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထူးကံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၈၂ ဦး၊ မ ၄၃၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၁၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘွက် (အလယ်)ရွာ၊ ဘွက် (အရှေ့)
ဘွက် (အလယ်)ရွာ၊ ဘွက် (အရှေ့)
အလယ်စုရွာ၊ ကက္ကူကြီး
အလယ်စုရွာ၊ ကက္ကူကြီး
ဝက်နှုတ်သီးရွာ၊ ဝက်နှုတ်သီး
ဝက်နှုတ်သီးရွာ၊ ဝက်နှုတ်သီး
စိန့်အိုက်ဗ်မြို့
thumb|စိန့်အိုက်ဗ်မြို့ စိန့်အိုက်ဗ်မြို့ (St Ives) သည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ကွန်ဝေါလ်ကောင်တီတွင် ရှိသော ပင်လယ်ကမ်းခြေမြို့တစ်မြို့ နှင့် ပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းမြို့ တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ စိန့်အိုက်ဗ်မြို့သည် ဆဲလ်တစ်ပင်လယ် ကမ်းရိုးတန်းပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး ပင်န်ဇန့်မြို့ ၏ မြောက်ဘက်၊ ကင်မ်ဘွန်းမြို့၏ အနောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ ရှေးယခင် အချိန်များက စီးပွားဖြစ် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းကို လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း ကျဆင်းလာပြီးနောက် ယခုအခါတွင် အပန်းဖြေစခန်းမြို့ အဖြစ် ရပ်တည်လျက် ရှိသည်။ စိန့်အိုက်ဗ်မြို့သည် တော်ဝင်ကြေညာချက်ဖြင့် ၁၆၃၉ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ အနုပညာရှင် အများအပြား ရှိခြင်းကြောင့် ထင်ရှားသည်။ ဂါးဒီးယန်း သတင်းစာမှ ၂၀၀၇ ခုနှစ် အကောင်းဆုံး ပင်လယ်ကမ်းခြေမြို့ အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ဝမ်ထမ်ရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
ဝမ်ထမ်ရွာ (Wanhtam)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်၊ ဝိုးလိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၆၀၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝိုးလိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၄၄ ဦး၊ မ ၉၇၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၁၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခိုလပ်ရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ခိုလပ်ရွာ (Hkolat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ စငေါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၈၅၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စငေါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၁၂ ဦး၊ မ ၃၄၂၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၅၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆူးလေပင်
ရုက္ခဗေဒအလိုအားဖြင့် ဆူးလေပင်ကို 'တရိုင်ဗျူလပ် တာရက်စတြစ်'ဟု ခေါ်သည်။ မျိုးရင်းမှာ 'ဇိုင်ဂိုဖိုင်လေးစီအီး' ဖြစ်သည်။ ထိုအပင်သည် လမ်းဘေးနှင့်လယ်မြေယာမြေများတွင် တွေ့ရတတ်သော တစ်နှစ်ခံ သို့မဟုတ် နှစ်ကြာခံ ပေါင်းပင်မျိုး ဖြစ်သည်။ အမွေးထူသည်။ မြေပေါ်တွင်လဲ၍ ပေါက်တတ် သည်။ အရွက်များသည် ငှက်မွေးသဏ္ဌာန် ဆိုင်ပေါက်တတ်၍ တစ်ရွက်နှင့် တစ်ရွက်မတူကြပေ။ စက်တင်ဘာလမှ မတ်လ အတွင်း အပွင့်ပွင့်၏။ ဝါသော ပွင့်ဖတ်များရှိသည်။
ဘွက် (အနောက်)ရွာ၊ ဘွက် (အရှေ့)
ဘွက် (အနောက်)ရွာ၊ ဘွက် (အရှေ့)
ဝမ်ဆိုင်းလွယ်ရွာဟောင်းရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဝမ်ဆိုင်းလွယ်ရွာဟောင်းရွာ (Wanhsengloiywarhaung)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ကတ်ဖကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၂၀၇၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကတ်ဖကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၄၉ ဦး၊ မ ၃၅၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၁၃၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ပန်ဂျုံရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
ပန်ဂျုံရွာ (Pangjon)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ ဖာဖိတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၁၅၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖာဖိတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၇၀ ဦး၊ မ ၅၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၁၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေရှင်မရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
ရေရှင်မရွာ (Yaeshinma)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ ရေရှင်မကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၂၃၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရေရှင်မကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၁၈ ဦး၊ မ ၇၈၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၀၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ဘန့်ဘွေးကုန်းရွာ၊ သစ်ပုတ်ကုန်း
ဘန့်ဘွေးကုန်းရွာ၊ သစ်ပုတ်ကုန်း
မြို့ချောင်းရွာ (မင်းချောင်း)
မြို့ချောင်းရွာ၊ မင်းချောင်း
ဉာဏ်စဉ်
ဗောဓိအလောင်းအလျာ အာဇာနည် ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးတို့သည် မိမိတို့ရည်သန် ပန်ဆင်အပ်သည့် ဗောဓိဉာဏ်အလိုက် ထိုက်သည် အားလျော်စွာ ပါရမီဖြည့်ကျင့်တော်မူကြပြီးလျှင် နောက်ဆုံးပစ္ဆိမဘဝ၌ ဝိသုဒ္ဓိ ၇-ပါး ယာဉ်ရထားဖြင့် အဆင့်ဆင့်တက်ကာအထွတ် အထိပ်ဖြစ်သည့် ဗောဓိဉာဏ်သို့ ရောက်တော်မူကြသည်၊
စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလ
နောက်ဆုံးပစ္ဆိမဘဝဝယ် ဗောဓိအလျာ ပုဂ္ဂိုလ်သူမြတ်ကြီးတို့သည် သူ့အသက် သတ်မှုမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းစသော ပါတိမောက္ခသံဝရသီလ,
အသက်မွေးမှု၏ စင်ကြယ်ခြင်းအာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလ,
ဆွမ်း သင်္ကန်း ကျောင်း ဆေး ပစ္စည်း ၄-ပါးတို့ကို ဉာဏ်နှင့်ယှဉ်ကာ ဆင်ခြင်သုံးစွဲခြင်း ပစ္စယသန္နိဿိတသီလ ဟူသော စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလကို ခရုသင်းပွတ်သစ် ပုလဲနှစ်အသွင် စင်ကြယ်အောင် ကျင့်သုံးတော်မူကြသည်။