cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဒံပေါက်
ဒံပေါက်ထမင်းအမျိုးမျိုး
ပါကစ္စတန်နှင့် အိန္ဒိယ မြောက်ပိုင်းတို့ရှိ ကရာချီမြို့နှင့် လားဟိုမြို့တို့တွင် ကြက်သားဒံပေါက်မှာ အထူးရေပန်းစားသည်။ အိန္ဒိယ Awadh ဒံပေါက်တွင် အာလူးပါ ပါဝင်ပြီး၊ Sindhi ဒံပေါက်မှာ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံတဝှမ်းတွင် စားသုံးကြသည်။ အိန္ဒိယတောင်ပိုင်း မလာဘာဒေသ၏ မလာဘာကြက်သား ဒံပေါက်မှာလည်း အခြားဒေသများတွင်ပါ ကျော်ကြားသည်။ ထို့အပြင် သက်သက်လွတ်ဒံပေါက်အား Tahiriဟုခေါ်ပြီး အိန္ဒိယနှင့် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံရှိ နေအိမ်များတွင် ချက်ပြုတ်စားသုံး ကြသည်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊နိုင်ငံရှိ ထမင်းဆိုင်များ အားလုံးလိုလိုတွင် ကြက်သားနှင့် သိုးသားဒံပေါက် ရောင်းချကြသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ဒံပေါက်မှာ ထိုင်းမူစလင် ဟင်းလျာအဖြစ် ထင်ရှားသည်။
မိုင်းယွန်းရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
မိုင်းယွန်းရွာ (Mongyun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ မိုင်းယွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၅၇၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းယွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၄၉ ဦး၊ မ ၁၃၈၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၃၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝေါလေမြိုင်မြို့
ဝေါလေမြိုင်မြို့ သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ မြဝတီခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်ခွဲအဆင့်ရှိ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့နယ်ခွဲတစ်ခုလုံး၏ လူဦးရေမှာ ၉,၂၁၃ ဦးဖြစ်ပြီး မြို့ပေါ်ရှိ လူဦးရေမှာ ၃,၀၈၃ ဦး ဖြစ်သည်။
ဂဠုန်စီမံချက်
ဂဠုန်စီမံချက်
ရန်ကုန်မြို့တော်၏ လူဦးရေသည် တစ်နေ့ထက်တစ်နေ့ တိုးတက် များပြားလာသည်။နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေးတွင်လည်း ပိုမို ကျယ်ပြန့်ရှုပ်ထွေးလာသည်။ လုပ်ငန်းစုံ ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်မှု တိုးပွားကြီးထွားလာသည်နှင့်အမျှ မြို့တော်နေသူများ၏ သွားလာ လှုပ်ရှားမှုများသည်လည်း များပြားလာသည်။ မသမာသူ ဒုစရိုက် သမားတို့သည် အေးချမ်းသာယာစွာ နေထိုင်သွားလာ လုပ်ကိုင် လျက် ရှိကြသည့် လုပ်သား ပြည်သူများထံမှ ပစ္စည်းများလိမ်ညာ ယူခြင်း၊ ခိုးဝှက်ယူခြင်း၊ ခါးပိုက်နှိုက်ခြင်း၊ အလစ်သုတ်ခြင်းသာ မကတော့ပဲ ခြိမ်းခြောက်လုယက်ခြင်း၊ အနိုင်အထက်ပြု၍ ရိုက် နှက်လုယူခြင်း စသည်ဖြင့် အတင့်ရဲရမ်းကား လာလေသည်။
ယင်းလူဆိုးများ၏ရန်ကို ခုခံကာကွယ်သူများနှင့် တာဝန်သိစွာ ဝင်ရောက်ကူညီဟန့်တားသူများကို လူဆိုးများက အသက်ကိုပါ အန္တရာယ်ပြုသည့် ဒုစရိုက်အပြစ်ဒဏ် ကြီးများကို ပြောင်ကျကျ ရဲတင်းစွာပြုမူလုပ် ဆောင်လာကြသည်။
ဒုစရိုက်မှုများ များပြားလာသောအခါ ရပ်ရွာအေးချမ်း သာယာရေးနှင့် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးအပိုင်းတွင် အနှောင့်အယှက် အဟန့်အတားများ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ မြို့နေလူထု အပေါင်း လည်း အထိတ်တလန့် ဖြစ်လာကြသည်။ ထို့ကြောင့် ပြည်ထဲ ရေးနှင့် သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာနသည် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ် လမ်း စဉ်ပါတီ၏ ဦးဆောင်မှုကိုခံယူကာ ရန်ကုန်မြို့တော် ဒုစရိုက်နှိမ် နင်းရေး ဗဟိုအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ ၎င်းနောက် အစိုးရဌာန အများအပြားနှင့် အာဏာပိုင် အဖွဲ့အစည်း အဆင့်ဆင့်တို့ ပူး ပေါင်းပါဝင်သော ကွပ်ကဲမှုအဖွဲ့ အဆင့်ဆင့်ကို ဖွဲ့စည်းလျက် ရန်ကုန်မြို့တော်ရှိ ဒုစရိုက်မှုများကို ထိရောက်လျင်မြန်စွာ နှိမ်နင်း သုတ်သင်နိုင်ရန်ဂဠုန် စီမံချက်ကိုရေးဆွဲ၍ ၁၉၇၇ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၃ ရက်နေ့မှစတင် အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ယင်း အချိန်မှစ၍ ဂဠုန်စီမံချက် အဆင့်(၁)ဖြင့် ဒုစရိုက်သမား များကို ဖော်ထုတ်အရေးယူ ရှင်းလင်းနိုင်ခဲ့လေသည်။ ဤကဲ့သို့ ဒုစရိုက်သမားများကို ရှင်းလင်းရာတွင် လမ်း စဉ်ပါတီ အဖွဲ့အစည်း အဆင့်ဆင့်က ပါဝင် စည်းရုံးခဲ့သည်။ ပြည်သူ့ကောင်စီအဆင့်ဆင့်က ပါဝင်ကြီးကြပ် ကွပ်ကဲခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် လုပ်သားပြည်သူများက နိုးကြားတက်ကြွစွာနှင့် တာဝန်သိသိ ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ပြစ်မှုများ၊ ဒုစရိုက် မှုများ သိသိ သာသာ ကျဆင်းလျော့နည်းခဲ့သည်ကို တွေ့ရလေ သည်။
ထို့ကြောင့် ဂဠုန်စီမံချက် အဆင့် (၂) အဖြစ် ၁၉၇၈ ခုနှစ် ဇွန်လ ၃ဝ ရက်နေ့အထိ ဆက်လက် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် အရှိန်မြှင့်ကာ ၁၉၇၈ ခုနှစ်ဇူလိုင်လ ၁ ရက်နေ့မှ စ၍ ဂဠုန်စီမံချက် အဆင့် (၃) ကို တိုးမြှင့် အကောင်အထည် ဖော်ခဲ့သည်။
ပြည်ထဲရေးနှင့် သာသာနာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ဖွဲ့စည်းပေး ခဲ့သည့် ရန်ကုန်မြို့တော် ဒုစရိုက်နှိမ်နင်းရေး ဗဟိုအဖွဲ့သည်ဂဠုန် စီမံချက် ၁၈ / ၇၉ ဖြစ်သော ရန်ကုန်မြို့တော်လုံခြုံရေး၊ တရား ဥပဒေ စိုးမိုးရေး၊စည်း ကမ်းသေဝပ် တည်ငြိမ်ရေးနှင့်ရပ်ရွာအေး ချမ်း သာယာသန့်ရှင်းရေး တည်ဆောက်ရန် စီမံချက်တစ်ရပ်ကို ရေးဆွဲလျက် ၁၉၇၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၃ရက်နေ့တွင်မြို့တော်ခန်း မ၌ အစည်းအဝေးကျင်းပ၍တင်ပြခဲ့သည်။ ယင်းအစည်းအဝေးမှ အတည်ပြု ဆုံးဖြတ်ချက်အရ၊ ဂဠန် စီမံချက် ၁၈ / ၇၉ ကို ၁-၈-၇၉ နေ့မှ အစပြု အကောင်အထည် ဖော်ဆောင်ရွက်ခဲ့ သည်။
ဂဠုန်စီမံချက် ၁၈ / ၇၉ တွင် ဆောင်ရွက်ရမည့် နည်းလမ်းများအဖြစ် အောက်ပါအတိုင်း အပိုင်း ၄ ပိုင်းသတ်မှတ်ထားသည်။
အထက်ပါအတိုင်း အပိုင်း ၄ ပိုင်းကို ခွဲခြားဆောင်ရွက်ရာ၌ အောက်ပါလုပ်ငန်းကဏ္ဍ ၈ ရပ်နှင့် အကျုံးဝင်စေရမည်ဖြစ်သည်။
အထက်ပါ လုပ်ငန်းကဏ္ဍများ အတွက် အသေးစိတ် ဆောင်ရွက်ရမည့် အချက်အလက်များကိုစီမံချက်တွင် ဖော်ပြထားပြီးနောက် ယင်းစီမံချက်ကိုအကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ရာ တွင် ကွပ်ကဲရန်အတွက် ကွပ်ကဲမှုအဖွဲ့ အဆင့်ဆင့်ကို တစ်ပါတည်း ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့လေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း
ကျောက်တော်မြို့နယ်
ကျောက်တော်မြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မြောက်ဦးခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ကျောက်တော်မြို့ ဖြစ်သည်။
ကျောက်တော်မြို့နယ် ရှိ ရွာများ
• 3 ပိန္နဲချောင်း
ဝက်မှိုင်း
ကျောက်တန်း
သဝင်ကိုင်း
ဒါးကုလား (ကရင်)ရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
ဒါးကုလား (ကရင်)ရွာ (Darkular(Kayin))သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ ဝက်လာတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၂၄၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝက်လာတောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၇၉ ဦး၊ မ ၈၁၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၉၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကျောက်တော်မြို့နယ်
ကျောက်တော်မြို့နယ် ရှိ ရွာများ
စိုင့်အောင်
ဒါးကုလား (ကရင်)ရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောက်တော်မြို့နယ်
ကျောက်တော်မြို့နယ် ရှိ ရွာများ
ရွှေလှိုင်
မနီခေါင်
ဗျာလာ
နေပူခံကျေးရွာ
စိန့် ဆာဗင် ဆာ ဂတ်တန် ခရစ်ယာန်ဘုန်းကြီးကျောင်း
စိန့် ဆာဗင် ဆာဂတ်တန် ခရစ်ယာန်ဘုန်းကြီးကျောင်း သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ ပွိုင်တိုးပြည်နယ်ရှိ စိန့် ဆာဗင် ဆာဂတ်တန်မြို့တွင် တည်ရှိသော ရိုမန်ကက်သလစ် ဘုရားရှိခိုးကျောင်း တစ်ကျောင်းဖြစ်သည်။
အကြောင်းအရာ
ရိုမန်နပ်စ် ဗိသုကာပုံစံ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းအား ၁၁ ရာစု အလယ်ပိုင်းတွင် စတင်တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ၁၁ ရာစုနှင့် ၁၂ ရာစု လက်ရာ လှပသော နံရံဆေးရေးပန်းချီများ အများအပြား ပါဝင်ကာ ထိုနံရံဆေးရေး ပန်းချီများမှာ အလွန်ကောင်းမွန်စွာ ထိန်းသိမ်းထားနိုင်သည့် အခြေအနေ ရှိသည်။ ၁၉၈၃ ခုနှစ်မှစ၍ ယူနက်စကို ၏ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ စာရင်းဝင်ခဲ့သည်။
လက်ဝါးကပ်တိုင်ပုံရှိသော ဘုရားရှိခိုးကျောင်းတွင် စတုရန်းပုံ မျှော်စင်သည် ကန့်လန့်ဖြတ်နေရာ၏ အပေါ်တွင် ရှိသည်။ ဖြတ်မင်းလမ်း(transept) အား ဦးစွာတည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ခွိုင်ရာ (choir) နှင့် ၎င်းအား ဝိုင်းပတ်ထားသော ဝတ်ပြုဆောင် ၅ ခုအား ထောင့်ကျကျ စက်ဝိုင်းခြမ်းပုံ အဟိုက်ထဲတွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ နောက်တဆင့်တွင့် အကန့်သုံးကန့်ရှိသော လူပုဂ္ဂိုလ်တို့ ထိုင်ရာ အဆောင် (nave) ကို တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ခေါင်းလောင်းမျှော်စင်နှင့် ဆင်ဝင်တို့ကို တည်ဆောက်ခဲ့ကာ နောက်ဆုံးအဆင့်တွင် လူပုဂ္ဂိုလ်တို့ ထိုင်ရာ အဆောင် ၆ ကန့်ကို ထပ်မံ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ခေါင်းလောင်းမျှော်စင်အား ကျောက်တုံးချောများဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး အချွန်မှာ ၈၀ မီတာမြင့်ကာ ၁၄ ရာစုတွင် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ၁၉ ရာစုတွင် ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
စည်ပိုင်းပုံရှိသော အမိုးခုံးများရှိသည့် လူပုဂ္ဂိုလ်တို့ ထိုင်ရာ အဆောင်အား လက်ရာပြောင်မြောက်စွာ ခြယ်မှုန်းထားပြီး ထိပ်ဆုံးတွင် သစ်ရွက်ပုံ တိုင်အုပ်ရှိသည့် တိုင်လုံးများဖြင့် ထောက်ကန်ထားသည်။
ဘုရားရှိခိုးကျောင်း၏ အောက်တွင် အာဇာနည်ညီအစ်ကိုဖြစ်သော စိန့်ဆာဗင် နှင့် စိန့် ခရစ်ပီယံတို့ကို မြှုပ်နှံရာ အခန်းရှိပြီး သူတို့၏ ဘဝကို ဖော်ပြထားသော အင်္ဂတေပန်းချီများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသည်။
ဘွက်ကုန်းရွာ၊ ထူ
ဘွက်ကုန်းရွာ၊ ထူ
ကုန်းညောင်ရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
ကုန်းညောင်ရွာ (Konenyaung)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ နောင်လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၁၉၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်လုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၆၅၅ ဦး၊ မ ၃၆၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၃၂၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ဝက်တုပ်ကွေးရောဂါ
ဝက်တုပ်ကွေးရောဂါ (Swine influenza) သည် ဝက်တုပ်ကွေး ဗိုင်းရပ်စ် အမျိုးအစား တစ်ခုခုကြောင့် ဖြစ်ပွားသည့် ကူးစက်ရောဂါတစ်ခု ဖြစ်သည်။ Swine influenza virus (SIV) သို့မဟုတ် swine-origin influenza virus (S-OIV) သည် ဝက်များတွင် ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသော တုပ်ကွေးဗိုင်းရပ်စ်အုပ်စုဝင် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးမျိုး ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်အထိ တွေ့ရှိထားပြီးသော SIV ဗီဇမျိုးများတွင် influenza C နှင့် Influenza A ၏ မျိုးကွဲများ ဖြစ်ကြသော H1N1, H1N2, H2N1, H3N1, H3N2, နှင့် H2N3 တို့ ပါဝင်သည်။
ကုန်းညောင်ရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝက်တုပ်ကွေးရောဂါ
မြန်မာနိုင်ငံ
ဝက်တုပ်ကွေးရောဂါသည် မြန်မာပြည်တွင် ၂၀၀၉ ခုနှစ်မှ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် H1N1 (2009) တုပ်ကွေးရောဂါ ဖြစ်ပွားသူ ရန်ကုန်မြို့တွင် သုံးဦးနှင့် ချင်းပြည်နယ်တွင် ၁၀ ဦးတွေ့ရှိရပြီး တစ်ဦး သေဆုံးကြောင်း ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာနက ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၄ ရက်တွင် သတင်းထုတ်ပြန်သည်။
H1N1 သံသယလူနာ ၃၅ ဦးအား ဓာတ်ခွဲစစ်ဆေးရာ လူနာ ၁၇ ဦးတွင် ရောဂါဖြစ်ပွားကြောင်း စစ်ဆေးတွေ့ရှိထားပြီး ဇူလိုင် ၂၆ ရက်အထိ သံသယ သေဆုံးလူနာအပါအဝင် သေဆုံးသူ လေးဦးအထိရှိသည်။
၁။ ဆက်သွယ်ရေး
ရောဂါဘယဖြစ်ပွားသည့်အခါ သွားလာလှုပ်ရှားမှုများအား တားဆီးကန့်သတ်ချက်များ ချမှတ် ပြဋ္ဌာန်းခြင်းမျိုးကဲ့သို့ အရေးပေါ်အခြေအနေတစ်ရပ်ပေါ်ပေါက်လာချိန်တွင် မိသားစုမှာ အတူတကွ ရှိချင်မှရှိနေပါလိမ့်မည်။ သို့ဖြစ်ပေရာ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မည်သို့မည်ပုံဆက်သွယ်ကြမည်၊ အခြေအနေအမျိုးမျိုးတွင် မည်သည်တို့ကို လုပ်ဆောင်ကြမည်ဆိုသည်များနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားရန်အရေးကြီးလှပေသည်။ ပြောပြနိုင်သည့် အဓိက ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ်ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ပါလိမ့် မည်။
(ဆေးထိုးခါနီး သုံးသော ဂွမ်းဖတ်များ) ဖြင့် ရောင်းချလေ့ရှိသည်။) (ရေရှည် ကုသရန်အတွက် ဆရာဝန်က ညွှန်ကြားထားသည့်ဆေးဖြစ်လျှင် သုံးလစာ ရှိနေပါစေ။) (အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်များကိုလည်း မမေ့ပါနှင့်) အိမ်ထဲ၌ မည်သည့်နေရာတွင် သတ်သတ် သီးသန့်ထားနိုင်မည်ကိုစဉ်းစားထားပါ။ ထိုအခန်းကို မည်သို့ လေဝင်လေထွက်ရှိနေစေမည်နည်း။ ထိုအခန်းမှ လေများ သည် အိမ်ပြင်သို့သာ ထွက်သွားရမည်ဖြစ်ပြီးအိမ်ထဲသို့ ထိုအခန်း ထဲမှ လေများ မဝင်အောင် ဆောင်ရွက်ရန်မှာအရေးကြီးသည်။ ထိုသို့ရှိနေစေရန် မည်သို့ ဆောင်ရွက်နိုင်မည်ကိုစဉ်းစားထားပါ။ A/H1 N1 လို့ခေါ်တဲ့ ဒီဝက်တုပ်ကွေးဟာ ဝက်သားစားရုံနဲ့ မကူးစက်နိုင်ပါဘူး။ ဝက်သားနဲ့ ဝက်သားထွက် ပစည်းများကို အပူချိန် ၇၀-ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ်နဲ့ ချက်ပြုတ်ပါက ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ရှင်သန်မှုမရှိနိုင်တော့ပါ။ ကိုင်တွယ်တဲ့နေရာမှာလည်း သန့်ရှင်းစွာစနစ်တကျကိုင်တွယ်ပါက ရောင်းချသူများမှာလည်း ကူးစက်မှု မရှိနိုင်တော့ပါ။
A/H1 N1 တုပ်ကွေးရောဂါကူးစက် ခံထားရတဲ့လူရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်မှ ထွက်တဲ့အရည်များ (နှာရည်၊ တံတွေး) စတာတွေဟာ မထင်မှတ်ဘဲ မသိလိုက်ဘဲ ကျန်းမာတဲ့လူရဲ့ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းထဲကို ဝင်သွားပါက ရောဂါကူးစက်နိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် လူသူထူထပ်လွန်းတဲ့ နေရာတွေကို မသွားသင့်ပါ။ အကယ်၍ မဖြစ်မနေသွားရမည်ဆိုလျှင်လည်း နှာခေါင်းစည်းတပ်ပြီး သွားလာနိုင်သလို ပြန်လာပါကလည်း လက်ကိုသေချာစွာ ဆေးကြာသင့်ပါတယ်။
လက်ဟာ ရောဂါပိုး ပျံ့နှံ့နိုင်ရာ ကြားခံဖြစ်တဲ့အတွက် လူအများနဲ့ ထိတွေ့တဲ့နေရာတွေသွားပြီးတဲ့အခါ လက်ကို သေချာစွာ ဆေးကြောသင့်ပါတယ်။ အကယ်၍ မိမိမှာ တုပ်ကွေးလက္ခဏာ ခံစားရပါက ရိုးရိုးတုပ်ကွေးလား၊ A/H1 N1 ရောဂါလားဆိုတာ သံသယရှင်းသွားအောင် ဆရာဝန်နဲ့ ပြသသင့်ပါတယ်။ မည်သည့်တုပ်ကွေးဖြစ်ပါစေ အဓိကမှာ မိမိမှာ ကိုယ်ခံအားကောင်းဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။ ကိုယ်ခံအားကောင်းအောင် အာဟာရပြည့်ဝတဲ့ အစားအသောက်ကို စားခြင်း၊ ရေလုံလုံလောက်လောက် သောက်ခြင်း၊ အားကစား လိုက်စားခြင်းဖြင့် ကြံ့ခိုင်အောင်ပြုလုပ်သင့်ပါတယ်။
ကျောက်ပုံနှိပ်အတတ်
လစ်သိုဂရပ်ဖီခေါ် ကျောက်ပုံနှိပ်အတတ်မှာ၊ လက်ဦး၌ ကျောက်ပြားသက်သက်ဖြင့် ပုံနှိပ်ယူသော အတတ်ဖြစ်သည်။ မျက်နှာပြင်ပေါ်တွင်ဓာတုနည်းဖြင့် စာသားနှင့်ပုံရိပ်တို့ကိုထင်စေပြီး ယင်းပေါ်သို့စက္ကူဖြင့်ဖိကပ်ကာပုံနှိပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် ယခုအခါ ကျောက်ပြားအစား ပလိပ်ပြားများ၊ သွပ်ပြားနှင့် အလူမီနီယမ်ပြားများ ကိုလည်း အသုံးပြုလျက် ရှိကြပေသည်။
အလိုရှိသောစာနှင့် ပုံများကို ကျောက်ပြား ပေါ်၌ ပထမရေးဆွဲပြီးနောက် စက္ကူပေါ်သို့ ပုံနှိပ်ကူးယူရသဖြင့် လစ်သိုဂရပ်ဖီ သို့မဟုတ် ကျောက်ပုံနှိပ် အတတ်ဟု တွင်လာသည်။ ဤအတတ်သည် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းဖြစ်သော ပုံနှိပ်အတတ်လည်း ဖြစ်၍၊ ပန်းချီဆရာများအတွက် ပန်းချီလက်ရာပြ သုခုမပညာတစ်ရပ်လည်း ဖြစ်ပေသည်။ ပုံနှိပ်စာလုံးနှင့် ဘလောက်များတွင် စက္ကူပေါ်၌ မင်ထင်အောင် ရိုက်နှိပ်ပေးရမည့် အစိတ်အပိုင်းများသည် များသောအားဖြင့် ကျန်အစိတ်အပိုင်းများထက် မြင့်ကြွပြီး နေသည်ကို တွေ့ကြရမည်။ သို့ရာတွင် ကျောက်ပုံနှိပ်အတတ်၌ ထူးခြားချက်မှာ ပုံနှိပ်စရာ ကျောက်ပြား သို့မဟုတ် သတ္တုပြား၏ မျက်နှာ ပြင်သည် တစ်ပြင်လုံး ညီညာချောမွတ်လျက် ရှိခြင်းဖြစ်သည်။ ကျောက်ပုံနှိပ်အတတ်သည် ဆီနှင့်ရေ ရောစပ်ခြင်းမရှိသည့် အချက်ပေါ်တွင် မူတည်ပေါ်ပေါက်လာသော အတတ်ဖြစ်၍၊ ဤသို့ ကျောက်ပုံဖြင့် ပုံနှိပ်သည့်နည်းကို အလွိုက်စီနီဖဲလဒါး ဆိုသူ ဂျာမနီနိုင်ငံ ဗာဗေးရီးယား ပြည်နယ် မြူးနစ်မြို့သား တစ်ဦးက ၁၇၉၆ ခုနှစ်တွင် စတင်တီထွင်ခဲ့လေသည်၊ ဓာတ်ပုံဘလောက်များဖြင့် တန်ဖိုးနည်းပါစွာ ရိုက်နှိပ်နိုင်သည့်နည်း ပေါ်ပေါက် လာပြီးနောက်တွင်၊ ဤကျောက်ပုံနှိပ်နည်းသည် ကွယ်ပျောက်တိမ်ကောလုမတတ် ဖြစ်ခဲ့ရဘူးသည်။ သို့သော် ယခုအခါ ကမ္ဘာကျော် ပန်းချီဆရာကြီး အများကပင်၊ ဤနည်းကို ပြန်လည်အသက်သွင်းခဲ့ကြ၏။ ပုံနှိပ်လုပ်ငန်းတွင် ဤနည်းကို တဖြည်းဖြည်း အသုံးများလာကြ၏။ ရောင်စုံမြေပုံနှင့် ရုပ်ပုံများကိုလည်း ကျောက်ပုံနှိပ်နည်းဖြင့် ပုံနှိပ်ယူကြသည်။
ဝေါဟာရရင်းမြစ်
လစ်သိုဂရပ်ဖီဟူသော ဝေါဟာရမှာ ဂရိစကားမှ ဆင်းသက် လာ၍၊ ကျောက်ပေါ်၌ ရေးခြင်း ဆွဲခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
အသုံးပြုပုံပြုနည်း
ပုံနှိပ်ကျောက်ပြုလုပ်ပုံမှာ အသားပွသော ထုံးကျောက်ပြားတစ်ချပ်ကို ရှေးဦးစွာ မျက်နှာပြင်ချောမွတ် ညီညာလာအောင် ပွတ်တိုက်ပေးရသည်။ ထို့နောက် အဆီပါသော ကရေယွန် ရောင်စုံ ဆေးတောင့်နှင့်ဖြစ်စေ၊ အမဲဆီကဲ မင်နှင့်ဖြစ်စေ၊ လိုရာပုံ သို့မဟုတ် စာများကို ကျောက်ပြားပေါ်တွင် ရေးဆွဲ ပြီးလျှင် တမာစေး၊ သို့ မဟုတ် ထနောင်းစေးရည်ဖြင့် ကျောက်ပြားမျက်နှာပြင်ကို သုတ်လိမ်း၍ အခြောက်ခံရသည်၊ ထို့နောက် မျက်နှာပြင်ကို ရေဆေးပြီး အဆီကဲ မင်လုံးဖြင့် လှိမ့်သည်။ မင်လုံးလှိမ့်ပြီး မျက်နှာပြင်ကို ထင်းရှူးဆီအမှုန့် နှင့် ပြင်သစ်မြေဖြူအမှုန့် ၂ မျိုး ရောစပ်သည့် အမှုန့်ဖြင့် ဖြူး၍ နိုက်ထရစ်အက်ဆစ်နှင့် ကျောက်ချဉ်ရောသည့် ပျော်ဝင်ရည်ဖြင့် မျက်နှာပြင်တစ်ခုလုံး သန့်လာစေရန် ဆေးစားရသည်။ ထိုအခါ အက်ဆစ်ရည်သည် ဆေးရေးထားသည့် နေရာများမှအပ၊ ကျန်နေရာအားလုံးကို စားပစ်လိုက်သည်။ စားပစ်သည် ဆိုသော်လည်း နိမ့်ချိုင့်သွားအောင်စားပစ်ခြင်းကား မဟုတ်။ ချေးစင်၍ ရေနှင့်ထိက ရေစွဲနိုင်အောင် စားခြင်းသာ ဖြစ်၏။ ထို့နောက် ကျောက်ပြားကို ရေဆွတ်ပေးသောအခါ၊ အက်ဆစ်စားသွားသည့်နေရာများတွင် ရေစိုသွား၍ ဆေးရေးထားသည့် နေရာများတွင်မူ ရေမစိုချေ။
ထိုကျောက်ပြားမျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် ပုံနှိပ်မင်ကို ဒလိမ့်ဖြင့် လှိမ့်ပေးသောအခါ၊ မင်တွင် ဆီပါနေသည့်အတွက် ဆေးရေးထားသည့် နေရာများတွင်သာ စွဲပြီးလျှင်၊ ရေစိုနေသော နေရာများ၌ မစွဲနိုင်ပေ။ ဤသို့ မင်လှိမ့်ပြီးနောက် ကျောက်ပြားမျက်နှာပြင်ပေါ်၌ စက္ကူတစ်ရွက်ကို ဖိနှိပ်ပေးသောအခါ ဆေးတောင့် သို့မဟုတ် မင်ဖြင့် ရေးထားသည့် မူလအတိုင်း စက္ကူပေါ်တွင် ပုံနှိပ်ပြီးသားရလေသည်။ ထို့ကြောင့် အရောင်အမျိုးမျိုးနှင့် ပုံနှိပ်လိုသောအခါ ကျောက်ပြားအများကို အသုံးပြုရသည်။
ပုံနှိပ်ကျောက် ပြုလုပ်သည့်ကျောက်ကို ဗာဗေးရီးယားပြည်နယ် ဂျူရာတောင်မှ အများအစား ရရှိသည်။ သို့သော် ထိုကျောက်မျိုးကို လိုသလောက် မရနိုင်ခြင်း၊ ကွဲလွယ်တတ်ခြင်း၊ အချို့သောခေတ်မှီပုံနှိပ်စက်မျိုး၌ တပ်ဆင်၍ အသုံးမပြုနိုင်ခြင်း စသောအကြောင်းများကြောင့် အစားထိုးနိုင်သည့် ပစ္စည်းများကို စမ်းသပ် ရှာဖွေခဲ့ကြရာ နောက်ဆုံးတွင် သွပ်ပြားနှင့် အလျူမီနီယမ်ပြားများကို တစ်မျိုး တစ်မည် စီမံ၍ အသုံးပြုနိုင်ကြောင်း တွေ့ခဲ့ရသည်။ ပုံနှိပ်ကျောက်ပြား (သို့မဟုတ် သတ္တုပြား) ပေါ်၌ ရုပ်ပုံများ စာများကို ရေးသားပုံဖော်ရာတွင်၊ ဓာတ်ပုံ ဘလောက်ပြုလုပ်သည့်နည်းအတိုင်း၊ ဓာတ်ပုံမှတစ်ဆင့် ပုံကူးနိုင်သည်။ ထိုနည်းကို ဖိုတိုလစ်သိုဂရပ်ဖီ (ဓာတ်ပုံ ကျောက်ပုံနှိပ်)နည်းဟု ခေါ်၏။ ဆီမှိုင်း၊ ဆပ်ပြာ၊ ဖယောင်း၊ ဆီတို့ဖြင့် ဖော်စပ်ထားသော ပုံကူး စက္ကူပေါ်တွင် ပထမရေးပြီးမှ၊ ထိုစက္ကူကို မျက်နှာပြင်ပေါ်၌ ဖိ၍ ဆွဲပွတ်ပေးခြင်းဖြင့်လည်း ပုံကူးပေးနိုင်သည်။ ပုံနှိပ်ကျောက်များဖြင့် ပုံနှိပ်သည့်အခါ အော့ဖဆက်ခေါ် တစ်ဆင့်ခံပုံနှိပ်နည်းမျိုးဖြင့်လည်း ပုံနှိပ်နိုင်သည်။ အော့ဖဆက်ပုံနှိပ်နည်းတွင် ပုံနှိပ်ကျောက်ပေါ်ရှိ ပုံကို ရော်ဘာ ဒလိမ့်တုံး ပေါ်၌ ပထမ ထင်စေပြီးမှ၊ ရော်ဗာဒလိမ့်တုံးမှ တစ်ဆင့် စက္ကူပေါ်သို့ ပုံကိုကူးပြောင်း ပုံနှိပ်ပေးသည်။ ပုံနှိပ်ကျောက်ဖြင့် တိုက်ရိုက်ပုံနှိပ်နည်းတွင် စက္ကူအချောစားကိုသာ အသုံးပြုနိုင်သည်။ သို့သော် တစ်ဆင့်ခံ ပုံနှိပ်နည်းဖြင့် ပုံနှိပ်သောအခါ စက္ကူအကြမ်းစားများကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်သည်။ ယခုအခါ ယင်းစက္ကူနှစ်မျိုးလုံးကို အလွယ်တကူ ဝယ်ယူ သုံးစွဲနိုင်ကြသည်။
ကမာချိုက်
ကမာချိုက်
တံတားဦးရွာ၊ မျက်နီကွင်း
တံတားဦးရွာ၊ မျက်နီကွင်း
ပင်းယ-စစ်ကိုင်းခေတ်
ပင်းယ-စစ်ကိုင်းခေတ်မှာ ပုဂံပျက်သုဉ်းခဲ့ပြီးနောက်တွင် ပေါ်ထွန်းလာသည့် ထီးပြိုင်နန်းပြိုင်မင်းဆက်များဖြစ်သည်။ အမျိုးအနွယ်အားဖြင့်လည်း ရှမ်းများဖြစ်ကြကာ ဗမာစစ်စစ်များမဟုတ်ကြချေ။ ရှမ်းညီနောင်သုံးဦးအနက်မှ အငယ်ဆုံးဖြစ်သည့် ပင်းယမြို့တည် တစ်စီးရှင် သီဟသူ မှ စတင်တည်ထောင်သည့် မင်းဆက်များဖြစ်သည်။ အင်းဝနေရာတွင် မြို့တည်ရန် သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် ကြိုးပမ်းသော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။ ထိုနောက် ပင်းယမြို့ကိုတည်ပြီးလျှင် သီဟသူသည် သားငယ်ဖြစ်သူ အသင်္ခယာ စောယွန်း ကိုလူသူလက်နက်ပေးကာ စစ်ကိုင်းမြို့တည်ပေးပြီး မင်းပြိုင်ပြုစေသည်။ သို့ဖြင့် ပင်းယ (မြို့သက် ၅၂နှစ်) တွင် မင်း ၆ ဆက်၊ စစ်ကိုင်း (မြို့သက် ၄၉နှစ်)တွင် မင်း ၇ ဆက် စိုးစံကြရာ ပင်းယမှနရသူက စစ်ကိုင်းမှ မင်းပြောက်ကို မင်းမျိုးမင်းရိုးမှန်သူမဟုတ်ဟု စွပ်စွဲကာ မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ဘက်တလွှားရှိ မောရှမ်းများ၏အကြီးအကဲ သိုချီဘွားကို စစ်ကိုင်းအား သိမ်းယူပါရန် ပင့်ဖိတ်လေသည်။ သို့ဖြင့် သိုချီဘွားလည်း စစ်ကိုင်းကို ရှေးဦးစွာ တိုက်ခိုက်ပြီးနောက်ပင်းယ ကိုပါ တစ်ပါတည်းတိုက်ခိုက်ပြီး လူသူအမြောက်အမြားကို ကျွန်ပြုဖမ်းဆီးယူဆောင်သွား သဖြင့် ပင်းယ နှင့် စစ်ကိုင်းမင်းဆက်များ ပျက်စီးသွားရပြီးလျှင် ယင်းဒေသတစ်ဝိုက်တွင်ရှိကြသော မြန်မာလူမျိုး အမြောက်အမြားသည် ဘေးလွတ်ရာ တောင်ငူနှင့် ပြည်အပါအဝင် အခြားအရပ်ဒေသများဘက်သို့ ပြောင်းရွှေ့ထွက်ပြေးကြသည်။
စစ်ကိုင်းမင်း မင်းပြောက် ကြခတ်ဝရာသို့ပြေးသည်။ သတိုးမင်းဖျားသတ်၍ သေလေသည်။ ပင်းယမင်း နရသူကို ရှမ်းတို့ဖမ်းဆီး ခေါ်ဆောင်သွားသဖြင့် နောင်တွင် မောဝ်ပါ နရသူ ဟုလည်းခေါ်ကြသည်။ နရသူမရှိသည့်နောက် ပင်းယတွင် ဥဇနာပြောင်မင်းပြုသည်။ သို့သော် မကြာမှီမှာပင် စစ်ကိုင်းတွင် ရှိနေသည့် သတိုးမင်းဖျားက ပင်းယကိုတိုက်ပြီး စစ်ကိုင်း-ပင်းယ နှစ်နေရာကြားတွင် အင်းဝကိုတည်ကာ အင်းဝမင်းဆက်ကို စတင်တည်ထောင်သည်။
ပင်းယမင်းဆက် (၁၃၁၂ - ၁၃၆၄)
သော်တာလ ပင်းယတည် ဆိုရိုးစကားအရ (သော် = ၆၊ တာ = ၇၊ လ = ၄) ပင်းယအား တစ်စီးရှင် သီဟသူမင်းက ၆၇၄ - ခုနှစ်၌ တည်ထောင်သည်။
စစ်ကိုင်းမင်းဆက် (၁၃၁၅ - ၁၃၆၄)
သံတတိုင်း စစ်ကိုင်းတည်ဆိုရိုးစကားအရ ( သံ = ၆၊ တ = ၇၊ တိုင်း = ၇) စစ်ကိုင်းအား အသင်္ခယာ စောယွန်းမင်းက ၆၇၇ - ခုနှစ်၌ တည်ထောင်သည်။
စွတ်တမူရွာ၊ ယင်းယို
စွတ်တမူရွာ၊ ယင်းယို
စကြီးရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
စကြီးရွာ (Sagyi)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ စကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၆၆၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၃၅ ဦး၊ မ ၈၄၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၇၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွေးကောက်ပွဲစောင့်ကြည့်ခြင်း
ရွေးကောက်ပွဲစောင့်ကြည့်ခြင်းသည် တစ်ခု သို့မဟုတ် များစွာသော လွတ်လပ်သည့်ပါတီများမှ ရွေးကောက်ပွဲတစ်ခုကို လေ့လာကြည့် ရှု ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အမှန် တကယ်တွင် အခြားသောနိုင်ငံတစ်ခု သို့မဟုတ် အစိုးရမဟုတ်သည့်အဖွဲ့အစည်း (NGO) တစ်ခုမှ နိုင်ငံ၏ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းချက် နှင့် နိုင်ငံတကာစံနှုန်းများ အပေါ် အခြေခံပြီး ရွေးကောက်ပွဲ လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခု၏ အပြူအမူကို အခြေခံကျကျ ခန့်မှန်းရန်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံ နှင့် နိုင်ငံတကာဆိုင်ရာ ရွေးကောက်ပွဲလေ့လာသူများ ရှိကြသည်။
စောင့်ကြည့်သူများသည် ရွေးကောက်ပွဲ လိမ်လည်မှုကို တိုက်ရိုက်တားဆီးမှု မပြုလုပ်ရပါ။ သို့သော် ထိုသို့ဖြစ်ရပ်များကို မှတ်သားခြင်း နှင့် အစီရင်ခံခြင်းမျှသာ ပြုလုပ်ရမည်။ ရွေးကောက်ပွဲလေ့လာခြင်းသည် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပသည့်နေ့၏ လုပ်ငန်းများတစ်ခုတည်း ကို ကြည့်ရှုခြင်းထက် ရွေးကောက်ပွဲ လုပ်ငန်းစဉ် တစ်ခုလုံးအား ရှည်လျှားသည့်အချိန်ကာလ တလျှောက်လုံး တိုးမြှင့်ကြည့်ရှု ရခြင်းဖြစ်သည်။ ရွေးကောက်ပွဲတစ်ခု၏ ဥပဒေနှင့်အညီ ပြုလုပ်ခြင်းသည် အကယ်၍စောင့်ကြည့်သူတို့သည် သူတို့ကိုယ်သူတို့ ဘက်လိုက်မှု ကင်းရှင်းသူအဖြစ်မြင်လျှင် စောင့်ကြည့်သူတို့၏ ဝေဖန်ခြင်းဖြင့် ထိခိုက်နိုင်သည်။ ထင်ရှား သည့်တစ်ဦးတစ်ယောက်ကို ရံဖန်ရံခါ စောင့်ကြည့်သည့်အဖွဲ့၏ ဂုဏ်ထူးဆောင်ခေါင်းဆောင် ခန့်အပ်ခြင်းသည်ရှိ နှင့်ပြီးဖြစ်သည့် ဥပဒေနှင့်အညီပြုလုပ်ခြင်းကို ပိုမိုတိုးတက်ကောင်းမွန်လာစေရန် ကြိုးပမ်းချက်တစ်ခုဖြစ်သည်။
သမိုင်း
ပထမဆုံးစောင့်ကြည့်သည့် မဲပေးပွဲသည် မော်ဒေးဗီးရား (Moldavia) နှင့် ဝေါ်လက်ချီးရား (Wallachia) ရှိ ဆန္ဒခံယူပွဲဖြစ်သည်။ ထိုပွဲကို အဓိကဥရောပအာဏာရှိ သူ များ အများစုမှ စောင့်ကြည့်ခဲ့ကြသည်။ မဲပေးပွဲ စောင့်ကြည့်ခြင်းသည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး ပြီးဆုံးပြီးနောက်အထိ လုပ်ရိုးလုပ်စဉ် မဟုတ်ပါ။ မဲပေးပွဲလေ့လာခြင်း လှုပ်ရှားမှုများသည် စစ်အေးခေတ်ပြီးဆုံးခြင်း နောက်ပိုင်းမှ စ၍ သိသာထင်ရှားစွာ ကျယ်ပြန့်လာပြီး၊ ဒီမိုကရေစီ မဲပေးပွဲများ၏ အပြုအမူအပေါ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ စံနှုန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမှုနှင့်အတူ တွဲ၍ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။
၁၉၉၀ နှစ်များတွင်းတွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မဲပေးပွဲ လေ့လာကြည့်ရှုရေးသည် ဒီမိုကရေစီ အလေ့အကျင့်များ အားနည်းခြင်း သို့မဟုတ် ဒီမိုကရေစီအသွင်ကူးပြောင်းဆဲ ကာလရှိသည့် နိုင်ငံများ၏ မဲပေးပွဲများအပေါ်တွင် အာ ရုံ စူးစိုက်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း မကြာသေးမှီနှစ်များကအမေရိကန်၊ ပြင်သစ်၊ အင်္ဂလန် နှင့် ဆွစ်ဇာလန်များ အပါအဝင် ဒီမိုကရေစီ သက်တမ်းရှည်ကြာခဲ့သည့် နိုင်ငံများတွင် မဲပေးပွဲ စောင့်ကြည့်သည့် လေ့လာရေးမစ်ရှင် အရေအတွက် တိုးတက်များပြားလာခဲ့သည်။
အဖွဲ့အစည်းများ
ကြီးမား ကျယ်ပြန့် သည့် အင်ဂျီအိုများ (NGOs) ၏ သည်လည်း စောင့်ကြည့်ရေး အားထုတ်မှုများတွင် ပါဝင်နိုင်သည်။ ဥပမာ ကာတာစင်တာ သည် ကုလသမဂ္ဂ ရွေးကောက်ပွဲ အကူအညီပေးရေး ဌာနခွဲနှင့် အမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ်အဖွဲ့ တို့နှင့်အတူ ရွေးကောက်ပွဲ လေ့လာရေးအတွက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများ၏ အများသဘောတူ သတ်မှတ်ချက် အပေါ် ယေဘူယျ သဘောထား ရေးသားတည်ဆောက်ကြရာတွင် အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေ့လာကြည့် ရှုရေးသည် နိုင်ငံအများစုတွင် ပြည်တွင်းလေ့လာရေးအုပ်စုများပါ ဝင်မှ ပိုမိုပြည့်စုံစေသည်။
မဲထည့်သည့်နည်းများ
စံအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာရွေးကောက်ပွဲ လေ့လာရေး စေလွှတ်ထားသည့် အဖွဲ့များသည်၊ ဥပမာ၊ အသင့်အနေအထားဖြင့်၊ ဥရောပကော်မရှင် သို့မဟုတ် OSCE ဒီမိုကရက်တစ် အဖွဲ့အစည်းများနှင့် လူ့အခွင့်အရေးများအတွက်ရုံး (ODIHR) ၊ မဲပေးပွဲ လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုလုံးကို စောင့်ကြည့်သည်။ မဲထဲ့ပွဲကျွမ်းကျင်သူများ နှင့် ရေရှည်လေ့လာသူများသည် အမှန်တကယ် မဲထည့်ပွဲနေ့မတိုင်မှီ ရက်သတ္တပါတ်များစော၍ ကိုယ်စား လှယ်လောင်းမှတ်ပုံတငခြင်း၊ ဥပဒေဆိုင်ရာသတ်မှတ်ချက်၊ သတင်းထုတ်ပြန်မှုအခြေနေ၊ ရွေးကောက်ပွဲ စီမံ ခန့်ခွဲရေး၏ အလုပ်တာဝန်များ နှင့် ကျင်းပမည့်ပတ်ဝန်းကျင် တို့ကို ကြည့် ရှုပြီး လုပ်ငန်းများစတင် ရမည်။
မဲထည့်သည့်နေ့တွင် အချိန်ပိုင်းလေ့လာသူများသည် မဲ ရုံများဖွင့်လှစ်ခြင်း၊ မဲပုံး နှင့် မဲရေတွက်ခြင်း နှင့် ရလဒ်များကို အစဉ်တကျဖော်ပြခြင်း တို့ကို စောင့်ကြည့်ရသည်။ မဲထည့်ပွဲနေ့ပြီးဆုံး သည့်နောက်တွင် လေ့လာသူသည် မဲထည့်ပွဲနှင့်ပတ်သက်သည့် ချို့ယွင်းချက်များ နှင့် တိုင်ကြားချက်များကို မဲထည့်ပွဲ စီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့နှင့် တရားသူကြီးအဖွဲ့တို့နှင့် ဆွေးနွေးပြီး မည်မျှအထိ ဖြစ်နိုင်သည်ကို စောင့်ကြည့်ရန် ထိုနိုင်ငံတွင် နောက်ထပ် ရက်သတ္တပါတ်အနည်းငယ် ကျန်ရှိနေရဦးမည် ဖြစ်သည်။ လေ့လာသူများ၏ တွေ့ရှိချက်များကို မဲထည့်ပွဲနေ့ ပြီးဆုံးပြီးနောက်တွင် လူအများသိစေရန် ထုတ်ပြန်ပေး ရမည်။ များစွာသော ပြည်တွင်းလေ့လာသူများသည် သူတို့၏ ပါတီအကျိုးအတွက် ကြည့်ခြင်းဖြင့် ဘက်လိုက်သူ အဖြစ်ဦးတည်သွားပြီး၊ သူတို့ထံမှရရှိသည့် သတင်းအချက်အလက်များကို ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာဖော်ပြရန်မှာ နိုင်ငံတကာ လေ့လာသူများအတွက် စိမ်ခေါ်မှု တစ်ခုဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း နိုင်ငံအများ စုတွင် များစွာသော ဘက်မလိုက်သည့် ပြည်တွင်းအုပ်စုများလည်း ရှိနေကြသည်။ အချို့သော နိုင်ငံတကာ လေ့လာသူများ၏ ဓမ္မဓိဌာန်ကျမှုသည်လည်း မေးစရာဖြစ်နေသည်။
ရေရှည်လေ့လာသူများ (LTO)
လေ့လာရေး စေလွှတ်သည့် အဖွဲ့များ အများစုသည် ခြောက်ပါတ်မှရှစ်ပါတ် အချိန်အတွက် ရေရှည် စောင့် ကြည့်သူ (LTOs ဟုသိသည် ) အရေအတွက် အနည်းငယ်သာ စေလွှတ်သည်။ အချိန်တိုလေ့လာသူများ (STOs ဟုသိသည်) အရေအတွက်များများသည် ကျင်းပမည့်နောက်ဆုံးအပါတ်တွင် အရင်စေလွှတ် ထားသည့်အဖွဲ့နှင့် လာရောက်ပူးပေါင်းသည်။ အချိန်တိုလေ့လာသူများသည် မဲရုံနှင့်မဲရေတွက်ပုံ လုပ်ငန်းစဉ်များ၏ အရေအတွက် လေ့လာမှုကို အများဆုံးလုပ်ဆောင်ပေးပြီး၊ ရေရှည်လေ့လာသူများနှင့်အတူ အရည်အသွေးရှိသော အသေးစိတ်စစ်ဆေးခြင်း နှင့် ကျယ်ပြန့်သည့် နိုင်ငံရေးနေအထားအကြောင်း သတင်း အချက်အလက် ဆက်စပ်ပတ်သက်နေမှုများကို ပံ့ပိုးပေးသည်။
ဒေသအစိပ်အပိုင်း နှင့် ဒေသဆိုင်ရာစောင့်ကြည့်ခြင်း
နိုင်ငံတကာ လေ့လာသူ အဖွဲ့အစည်းများတွင် ပါလီမန် ရွေးကောက်ပွဲကို လေ့လာရန် ဆောင်ရွက်ပိုင်ခွင့် ရှိသော်လည်း၊ ဥရောပကောင်စီ၏ ကွန်ဂရက်သည် ဗင်းနစ်ကော်မရှင်နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်၍ ဒေသအစိပ်အပိုင်း နှင့် ဒေသဆိုင်ရာ မဲထည့်ပွဲများ စောင့်ကြည့်ရန် သီးသန့်လုပ်ပိုင်ခွင့်ရှိ သည်။ ဥရောပကောင်စီ၏ ကွန်ဂရက်သည် ဤအချက်တွင် ပြိုင်ဘက်မရှိ ဖြစ်သည်။ ဥရောပကောင်စီသည် ၁၉၉၀ မှစ၍ ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ် ၅၀ ကျော် ကို စောင့်ကြည့်လေ့လာပေးခဲ့သည်။
ကွန်ဂရက်၏ ရွေးကောက်ပွဲ လေ့လာရေးအပေါ် ထားရှိသည့် မူဝါဒပေါ်လစီသည် လုပ်ဆောင်မှုသုံးချက်အ ပေါ်တွင် အခြေခံထားသည်။
ခြေပူးကန်ရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ခြေပူးကန်ရွာ (Chaypukan)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ ညောင်နီကျင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၄၂၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်နီကျင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၁၀ ဦး၊ မ ၁၀၄၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၅၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စပင်းနစ်ဆဟာရ
စပန်းနစ်ရှ် (စပိန်ပိုင်) ဆာဟာရ ဒေသသည် အာဖရိကတိုက် အနောက်မြောက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်တွင် မောရော့ကိုနိုင်ငံ၊ အရှေ့ဘက်တွင် အယ်လ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ၊ အရှေ့ဘက်နှင့် တောင်ဘက်တွင် မော်ရီတေးနီးယားနိုင်ငံနှင့် အနောက် ဘက်တွင် အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာတို့ဝန်းရံတည်ရှိသည်။
မြောက်ပိုင်းတွင် ဆဂီယက်အယ်ဟမ်မရာနယ်နှင့် တောင်ပိုင်းတွင် ရီယိုထာအိုရိုနယ် နှစ်ခုပါဝင်သည်။ ယင်းဒေသ တစ်ခုလုံးနီးပါးသည် သဲကန္တာရနှင့် သဲကန္တရဆန်သော မြေများဖြစ်သည်။ ပူပြင်းခြောက်သွေ့ သော ရာသီဥတုကြောင့် စိုက်ပျိုးရေး ညံ့သည်။ ဆယ့်နှစ်ရာသီစီးဆင်းသော မြစ်ချောင်းများမရှိ၊ ၁ဝ၂၇ဝ၃ စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ် ခန့်မှန်းခြေအရ လူဦးရေ ၉၁ဝဝဝ ရှိသည်။ အများစုမှာ အိုးအိမ် အတည် တကျ မနေဘဲ သိုးကျောင်းဆိတ်မွေးရင်း လှည့်လည်သွားလာ နေထိုင်ကြသည်။ မြို့တော်မှာ အယ်အေယွန်မြို့ ဖြစ်သည်။
စပန်းနစ်ရှ်ဆာဟာရဒေသတွင် မုယောနှင့် ဖူးစားပြောင်း ကိုသာ အနည်းငယ် စိုက်ပျိုးသည်။ များသောအားဖြင့် သိုး၊ ဆိတ်နှင့် ကုလားအုပ်များကို မွေးမြူကြသည်။ ၁၉၆၅ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းသည် စီးပွားရေး၌ အရေး ပါသော လုပ်ငန်းဖြစ်လာသည်။ ပြည်ပသို့ ငါးခြောက်နှင့် ငါးထွက်ပစ္စည်းများကို အများဆုံး တင်ပို့သည်။
ဆန်ဟာ ဂျာဗာဗာ လူမျိုးစုများသည် အလယ် ခေတ်အချိန်က စပန်းနစ်ရှ်ဆာဟာရဒေသတွင် နေထိုင်ကြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အာရပ်ဘာသာစကားပြော ဗီဒိုအင်များ လွှမ်းမိုးသွားသည်။ ၁၅ ရာစုတွင် အဆိုပါ ဒေသသို့ ဥရောပတိုက်သားများ ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။
၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် အနောက်ဆာဟာရဒေသသည် စပိန်အစောင့်အရှောက်ခံ နယ်မြေများ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ် တွင် စပန်းနစ်ရှ်ဆာဟာရကို စပိန်နိုင်ငံ၏ ပင်လယ်ရပ်ခြား ပြည်နယ်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး ပြည်နယ်ဘုရင်ခံဖြင့် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
ကမ္ဘာ့အကြွယ်ဝဆုံးသော ဖော့စဖိတ် သတ္တုသိုက်များ ရှိသည်။ ၁၉၆၃ ခုနှစ်၌ ဗူကရားအရပ်တွင် ဖော့စဖိတ်သတ္တု သိုက်များ စတင်တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ဖော့စဖိတ်သတ္တု ထုတ်လုပ် မှုသည် တစ်နှစ်ထက်တစ်နှစ် တိုးတက်လာသည်။ မောရော့ကို နိုင်ငံသည် ကမ္ဘာတွင် ဖော့စဖိတ်သတ္တု အကြီးအကျယ် ထုတ်လုပ်သော နိုင်ငံဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ ကမ္ဘာ့ဈေးကွက် တွင် ဖော့စဖိတ်သတ္တု ရောင်းချမှု၌ အပြိုင်ဖြစ်လာနိုင်သော စပန်းနစ်ရှ် ဆာဟာရကို ချုပ်ကိုင်ထားလိုသည်။ ၁၉၅၆ ခုနှစ် မောရော့ကိုနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရပြီးချိန်မှစ၍ စပန်းနစ်ရှ်ဆာဟာရကို ပိုင်ဆိုင်လိုကြောင်း အရေးဆိုသည်။ အလယ်ခေတ်ကပင် စပန်းနစ်ရှ်ဆာဟာရကို မောရော့ကို ကပိုင်ခဲ့သည်ဟု အကြောင်း ပြသည်။ မော်ရီတေးနီးယား နိုင်ငံကလည်း စပန်းနစ်ရှ်ဆဟာရ တောင်ပိုင်းနယ်တွင် နေထိုင်ကြသူများသည်မော် ရီတေးနီးယား နိုင်ငံ၏ လူမျိုးစုများနှင့် မျိုးနွယ်တူကြောင်း အကြောင်းပြ၍ ထိုနယ်ကို ပိုင်ဆိုင်လိုကြောင်း ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် တောင်း ဆိုသည်။
ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေညီလာခံသည် စပန်းနစ်ရှ်ဆာဟာရ ဒေသနေလူက အနာဂတ်အရေးကို အဆုံးအဖြတ် ပေးနိုင် ရေးအတွက် ပြည်သူ့ဆန္ဒ ခံယူပွဲကို ကျင်းပရန် စပိန်၊ မောရော့ကိုနှင့် မော်ရီတေးနီးယားနိုင်ငံတို့ကို အကြိမ်ကြိမ် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ သို့သော် အကောင်အထည် မပေါ်ခဲ့ချေ။
အယ်လ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံကမူ ယင်းဒေသကို သီးခြားလွတ်လပ် သော နိုင်ငံအဖြစ် ရှိစေလိုကြောင်း ကြေညာသည်။ ၂၈ ကြိမ် မြောက် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေ ညီလာခံကလည်း စပန်းနစ်ရှ် ဆာဟာရ လွတ်လပ်ရေးအတွက် တောင်းဆိုပြီး ပြည်သူ့ဆန္ဒ ခံယူပွဲ ကျင်းပပေးရန် စပိန်နိုင်ငံအား တိုက်တွန်းခဲ့သည်။
စပိန်နိုင်ငံသည် ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေ ညီလာခံ၏ ဆုံးဖြတ် ချက်အရ ၁၉၇၅ ခုနှစ် ပထမနှစ်ဝက်၌ ပြည်သူ့ဆန္ဒခံယူပွဲ ကျင်းပရန် သဘောတူခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံး၏ ထင်မြင်ယူဆချက်ကို ရရှိသည်အထိ ဆိုင်းငံ့ထားရန် ကုလ သမဂ္ဂအထွေထွေညီလာခံက တောင်းဆိုသဖြင့် ပြည်သူ့ ဆန္ဒခံယူပွဲကျင်းပရေးကို ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့သည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံးက မောရော့ကိုနိုင်ငံနှင့် မော်ရီတေးနီးယား နိုင်ငံတို့သည် ကိုလိုနီမဖြစ်မီက ဆာဟာရ ဒေသနေ လူမျိုးစုများနှင့် တရားဝင် ကူးလူးဆက်ဆံမှု ရှိခဲ့သော်လည်း နယ်မြေပိုင်ဆိုင်အုပ်ချုပ်ခြင်း မရှိခဲ့ကြောင်းကို ၁၉၇၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ယူဆချက် ပေးခဲ့သည်။ သို့ဖြစ်၍နိုဝင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင် မောရော့ကို နိုင်ငံမှ လက်နက်ကိုင်ဆောင်ခြင်း မပြုသော လူပေါင်း ၃၅ဝ,ဝဝဝ တို့သည် စပန်းနစ်ရှ်ဆာဟာရ ဒေသသို့ ချီတက်ပွဲ ပြုလုပ်ကြသည်။
လူထုချီတက်ပွဲ ပြီးဆုံးသွားပြီးနောက် စပိန်၊ မောရော့ကိုနှင့် မော်ရီတေးနီးယား နိုင်ငံတို့သည် စပိန်နိုင်ငံ မက်ဒရစ်မြို့တွင် နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက်နေ့၌ ဆွေးနွေးပွဲ ပြုလုပ်သည်။ ဆွေးနွေးပြီးနောက် စပိန်နိုင်ငံသည် ၁၉၇၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် စပန်းနစ်ရှ်ဆာဟာရကို မောရော့ကိုနိုင်ငံနှင့် မော်ရီတေးနီးယား နှစ်နိုင်ငံသို့ လွှဲပြောင်း ပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ စပိန်သံအမတ်ကြီး က နိုဝင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ကြေညာခဲ့သည်။
စပန်းနစ်ရှ်ဆာဟာရ လွတ်လပ်ရေးကို လိုလားသော ပိုလစ်စာရီယိုတပ်ဦးကိုယ်စားလှယ် အမင်ဗာဆာက လွတ်လပ် ရေးမပေးပါက အကြမ်းဖက်မည့် အနေမျိုး ထုတ်ဖော် ပြောဆိုသည်။ သုံးနိုင်ငံ သဘောတူညီချက်အရ ယင်းဒေသတွင် စပိန်အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့အထိ ရှိနေရမည် ဖြစ်သော်လည်း မောရော့ကို တပ်များသည် ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် မြို့တော် အယ်အေယွန်သို့ ဝင်လာခဲ့သည်။ မော်ရီတေး နီးယားတပ်များကလည်း စပန်းနစ်ရှ်ဆာဟာရအတွင်း ဝင်လာပြန်သည်။ မောရော့ကိုနှင့် မော်ရီတေးနီးယားတပ်များသည် နယ်မြေဒေသ အတော် များများကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ မက်ဒရစ် သဘောတူညီချက် အရ စပိန်နိုင်ငံသည် ယင်းဒေသကို မောရော့ကိုနှင့် မော်ရီတေး နီးယားနိုင်ငံသို့ လွှဲပြောင်းပေးရမည် ဖြစ်သော်လည်း လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး ပီအက်ဖ်အယ်နှင့် ပိုလစ်ဆာရီယို အဖွဲ့က ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇-၂၈ ရက်တွင် ယင်းဒေသကို ဆာဟာရအာရပ် ဒီမိုကရက်တစ် သမ္မတနိုင်ငံအဖြစ် ကြေညာခဲ့လေသည်။
ရာဗတ်မြို့တွင် ဧပြီလ ၁၄ ရက်နေ့က မောရော့ကို နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနှင့် မော်ရီတေးနီးယား နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးတို့သည် အနောက်ဆာဟာရနယ်ခြား သတ်မှတ်ရေး အတွက် စည်းဝေးပြီး သဘောတူ လက်မှတ် ရေးထိုး ခဲ့ကြသည်။ မော်ရီတေးနီးယားနိုင်ငံသည် နယ်မြေ၏ သုံးပုံတစ်ပုံထက် နည်း၍ရရှိသည်။ ဗူကားရ်ဖော့စဖိတ် သတ္တုသိုက် ပါဝင်သော စပန်းနစ်ရှ်ဆာဟာရ၏ သုံးပုံနှစ်ပုံ သည် မောရော့ကိုနယ်မြေတွင် ပါဝင်သွားသည်။ ပိုလစ်ဆာရီယို ပြောက်ကျားတပ်များက မောရော့ကိုနိုင်ငံကိုလည်း ၁၉၇၆ ခု အတွင်းက တိုက်ခိုက်သည်။ မော်ရီတေးနီးယားနိုင်ငံကိုလည်း ၁၉၇၇ ခုနှစ်အတွင်းက တိုက်ခိုက်သည်။
ဂျင်မီဝေးလ်စ်
ဂျင်မီဒေါ်နာ "ဂျင်ဘို" ဝေးလ်စ် (၇ ဩဂုတ် ၁၉၆၆ )သည် အမေရိကန် အင်တာနက် လုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဝီကီပီးဒီးယားအား တွဲဖက်တည်ထောင်ကာ တွန်းအားပေး ဆောင်ရွက်နေသူဖြစ်သည်။   ၎င်းသည် ဝီကီမီဒီယာရန်ပုံငွေအဖွဲ့၏ ဘုတ်အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ပြီး ဘုတ်အဖွဲ့မှ ခန့်အပ်သည့် "အဖွဲ့အစည်းထူထောင်သူ" နေရာကို ရရှိထားသည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ၎င်းသည် အိန်ဂျယ်လာ ဘီးစ်လီ နှင့်အတူ အခမဲ့ ဝက်ဘ်ဆိုက်ဖြစ်သည့် ဝီကီယာကို ထူထောင်ခဲ့သည်။
လာရီစန်ဂါအပါအဝင် အခြားသူများနှင့်အတူ ဂျင်မီဝေးလ်စ်သည် ၂၀၀၁-ခုနှစ်တွင် လွှင့်တင်ခဲ့သည့် ဝီကီပီးဒီးယား၏ အခြေခံအုတ်မြစ်ကို ကူညီထူထောင်ခဲ့သည်။ ဝီကီပီးဒီးယားသည် အခမဲ့ အင်တာနက် စွယ်စုံကျမ်းဖြစ်ပြီး လွှင့်တင်ပြီး မကြာမီပင် အရှိန်အဟုန်နှင့် ကြီးထွားလာကာ လူသိများလာသည်။ ဝီကီပီးဒီးယားအား လူသိများလာသည့်အလျောက် ဂျင်မီဝေးလ်စ်သည် အစီအစဉ်အား တွန်းအားပေးသူနှင့် ပြောခွင့်ရပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်လာသည်။ လူအများက ဂျင်မီဝေးလ်စ်အား ဝီကီပီးဒီးယား၏ တွဲဖက်ထူထောင်သူဟု ကိုးကားဖော်ပြကြသော်လည်း ၎င်းကမူ မိမိသာလျှင် တစ်ဦးတည်းသော ထူထောင်သူဟု ဆိုသည်။
အမေရိကန် အယ်ဘားမားပြည်နယ် ဟန့်စ်ဗီးလ် (Huntsville, Alabama) တွင် မွေးဖွားသည့် ဂျင်မီဝေးလ်စ်သည် ပုဂ္ဂလိကကျောင်းငယ်တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ဒီ့နောက်တွင် ငွေရေးကြေး အထူးဘာသာဖြင့် တက္ကသိုလ်ဘွဲ့နှင့် မဟာဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ မဟာတန်းကျောင်းသားဘဝတွင် ဂျင်မီဝေးလ်စ်သည် တက္ကသိုလ် ၂ ခုတွင် စာသင်ကြားပြသခဲ့သည်။ ဂျင်မီဝေးလ်စ်သည် အိုင်းရန်းဒ်၏ ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျကျ အတွေးအခေါ်အား လေးစားကြည်ညိုသူဖြစ်ကာ မိမိကိုယ်ကို လွတ်လပ်ရေးဝါဒီဟု သမုတ်လေ့ရှိသည်။
ဂျင်မီဝေးလ်စ်သည် ကမ္ဘာ့အကြီးမားဆုံး စွယ်စုံကျမ်း ဝီကီပီးဒီးယားအား ထူထောင်ခဲ့သည့်အတွက် တိုင်းမ်မဂ္ဂဇင်းက ၎င်းအား ၂၀၀၆ ခုနှစ်၏ ဩဇာလွမ်းမိုးမှု အကြီးမားဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ရွေးချယ်ဖော်ပြခဲ့သည်။ ဂျင်မီဝေးလ်စ်သည် လက်တွေ့တွင် ဝီကီပီးဒီးယား၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်ဘဝနှင့် ပညာရေး
ဝေးလ်စ် ကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ အလာဘားမားပြည်နယ်၊ ဟန့်စ်ဗီးလ်မြို့ တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူ၏ဇနီး ခရစ္စတင်း ရိုဟန် (to Christine Rohan) နှင့် ၁၉၉၇ ခုနှစ် လက်ထပ်စာချုပ် မှတ်တမ်းအရ သူ၏ မွေးရက်မှာ ၁၉၆၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၇)ရက်နေ့ ဖြစ်သည်။ သို့သော် သူ၏ ယာဉ်မောင်းလိုင်စင် မှတ်ပုံတင်ကဒ် ပေါ်တွင်မူ သူ၏ မွေးရက်မှာ ၁၉၆၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၈) ရက် ဖြစ်နေရာ ကွဲလွဲချက် ရှိနေသည်။ သူ၏ ဖခင် ဖြစ်သူ ဂျင်မီ (Jimmy)မှာ ဟင်းသီးဟင်းအရွက်ကုန်စုံဆိုင်မှ မန်နေဂျာ တစ်ယောက် ဖြစ်ပြီး၊ သူ့မခင်ဖြစ်သူ ဒေါရစ် (Doris) နှင့် အဘွားဖြစ်သူ အာရ်မာ (Erma) တို့သည် ကိုယ်ပိုင်ကျောင်း ဖွင့်လှစ်ထားသည်။ ကိုယ်ပိုင်ကျောင်း ဆိုသော်လည်း စာသင်ခန်းတစ်ခန်းတည်းသာရှိသော အိမ်ကျောင်းငယ်ကလေးတစ်ခုမျှသာ ဖြစ်သည်။ ဝေးလ်စ် သည် ယင်းကျောင်းလေးမှာပင် ငယ်စဉ်ဘဝ ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ သူနှင့်အတူ အခြားသော ကလေး လေးယောက် သူအပါအဝင် စုစုပေါင်းမှ ကျောင်းသား ငါးယောက်သာ ရှိသော သူ့မိခင်နှင့် အဘွားတို့၏ အဆိုပါ အိမ်ကျောင်းကလေးတွင် သူတို့အားလုံးအား အတန်းတစ်တန်းတည်းသာ ထားပြီး သင်ကြားသည်။
(၈)တန်း အောင်ပြီးသောအခါ ဝေးလ်စ် သည် ဟန့်စဗီးလ်မြို့ ရှိ တက္ကသိုလ်အကြိုကျောင်း ဖြစ်သော ရန်းဒေါ့လ်ဖ်ကျောင်း (Randolph School) သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ Wales has said that the school was expensive for his family, but that "Education was always a passion in my household … you know, the very traditional approach to knowledge and learning and establishing that as a base for a good life." သူသည် သူ၏ ဘဏ္ဍာရေးပညာဆိုင်ရာ ဘွဲ့ဒီဂရီကို ဩဘွန်းတက္ကသိုလ်မှ ရရှိခဲ့သည်။ ယင်းနောက် မဟာဘွဲ့ကို မပြီးဆုံးသေမီကပင် သူ့သည် ဒေါက်တာဘွဲ့သင်တန်းအတွက် ဝင်ခွင့် ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူသည် အင်ဒီယားနားတက္ကသိုလ်တွင် ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပညာကို ဆည်းပူးခဲ့သည်။ သူသည် ပညာသင်ယူနေစဉ်ကာလအတွင်း တက္ကသိုလ် နှစ်ခုစလုံးတွင် စာသင်ကြားပေးခဲ့သော်လည်း ပါရဂူဘွဲ့ အတွက် လိုအပ်သော ကျမ်းပြုခြင်းကို မပြုလုပ်ခဲ့ပေ။
ရှီကာဂို Chicago Options Associates and Bomis
From 1994 to 2000, Wales was the research director at Chicago Options Associates, a futures and options trading firm in Chicago. By "speculating on interest rate and foreign-currency fluctuations," he had soon earned enough to "support himself and his wife for the rest of their lives," according to Daniel Pink of Wired. During this time, one of the projects Wales undertook was the creation of the web portal Bomis which featured user-generated webrings and that, according to The Atlantic Monthly, "found itself positioned as the Playboy of the Internet." For a time the company sold erotic photographs, and Wales described the site as a "guy-oriented search engine" with a similar market to Maxim. Questions have arisen about the nature of its content. Bomis did not become successful, but in March 2000 hosted and provided the initial funding for the Nupedia project.
နျူပီးဒီးယားနှင့် ဝီကီပီးဒီးယား
In March 2000, Wales started a peer-reviewed, open-content encyclopedia, Nupedia ("the free encyclopedia"), and hired Larry Sanger to be its editor-in-chief. Nupedia was characterized by an extensive peer-review process designed to make its articles of a quality comparable to that of professional encyclopedias. After Sanger publicly proposed on January 10, 2001, the idea of using a wiki to create an encyclopedia, Wales installed wiki software on a server and authorized Sanger to pursue the project under his supervision. Sanger dubbed the project "Wikipedia" and, with Wales, laid down the founding principles and content, establishing an Internet-based community of contributors during that year. Wikipedia was initially intended to be a wiki-based site for collaboration on early encyclopedic content for submission to Nupedia, but Wikipedia's rapid growth quickly overshadowed Nupedia's development. Sanger worked on and promoted both the Nupedia and Wikipedia projects until Bomis discontinued funding for his position in February 2002; Sanger resigned as editor-in-chief of Nupedia and as "chief organizer" of Wikipedia on March 1. Wales has said that he initially was so worried with the concept that he would wake up in the middle of the night, wanting to check the site for vandalism. In the early years, Wales supplied the financial backing for the project. In a 2004 interview with Slashdot, Wales explained his motivations about Wikipedia, "Imagine a world in which every single person on the planet is given free access to the sum of all human knowledge. That's what we're doing."
ဝီကီမီဒီယာရန်ပုံငွေအဖွဲ့
In mid-2003, Wales set up the Wikimedia Foundation (WMF), a non-profit organization founded in St. Petersburg, Florida, and now based in San Francisco, California. Originally chairman of the foundation, Wales has held the honorary title of Chairman Emeritus since 2006. He is now one of eight directors who make up its Board of Trustees. The work he carries out for the foundation has always been unpaid, including his appearances to promote the organization at computer and educational conferences. In a 2007 interview, Wales said that he thought that "donating" Wikipedia to the foundation was both the "dumbest and the smartest" thing he'd done. On the one hand, he noted, Wikipedia was worth US$3 billion (by his estimation); on the other, donating it made possible the success he achieved.
In March 2008, Wales was accused by former Wikimedia Foundation employee Danny Wool of subsidizing personal expenditures with foundation funds. Wool also stated that Wales had his Wikimedia credit card taken away in part because of his spending habits, though Wales denied this claim. Foundation Chair Florence Devouard and former foundation interim Executive Director Brad Patrick denied any wrongdoing by Wales or the foundation, saying that Wales accounted for every expense and that, for items for which he lacked receipts, he paid out of his own pocket. Later in March 2008, it was alleged by Jeffrey Vernon Merkey that Wales had edited Merkey's Wikipedia entry to make it more favorable in return for donations to the Wikimedia Foundation, an allegation Wales dismissed as "nonsense."
ဝီကီယာ
In 2004, Wales and then-fellow member of the WMF Board of Trustees Angela Beesley founded the for-profit company Wikia, Inc. Wikia is a wiki farm—a collection of individual wikis on different subjects, all hosted on the same website. Its most popular wikis include Memory Alpha (devoted to Star Trek), WoWWiki (World of Warcraft) and Wookieepedia (Star Wars). Another service offered by Wikia is an open source web search engine named Wikia Search, intended to challenge Google and introduce transparency and public dialogue about how it's created into the search engine's operations. Wales stepped down as Wikia CEO to be replaced by angel investor Gil Penchina, a former vice president and general manager at eBay, on June 5, 2006.
Roles of Wikipedia creators
Wales has asserted that he is the sole founder of Wikipedia and has publicly disputed Larry Sanger's designation as a co-founder of Wikipedia, describing the claim as "preposterous" to The Boston Globe in 2006 and calling "the whole debate silly" in an April 2009 interview. Sanger was identified as co-founder at least as early as September 2001 by The New York Times and was referred to as a founder alongside Wales in Wikipedia's first press release in January 2002. In August of that year, Wales identified himself as "co-founder" of Wikipedia. In addition to developing Wikipedia in its early phase and guiding the project, Sanger was responsible for the idea of applying the wiki concept to the building of a free encyclopedia, and for the name "Wikipedia". In a 2005 memoir for Slashdot, Sanger nevertheless ascribed the broader idea to Wales: "To be clear, the idea of an open source, collaborative encyclopedia, open to contribution by ordinary people, was entirely Jimmy's, not mine, and the funding was entirely by Bomis. … The actual development of this encyclopedia was the task he gave me to work on." In response to Wales' view, Sanger posted on his personal webpage many links which appear to confirm his role in founding Wikipedia, all of which described Wales and Sanger as the co-founders. In a discussion in March 2007 with Brian Bergstein of the Associated Press, Wales said: "When you write this up please do not uncritically repeat Sanger's absurd claim to be the co-founder of Wikipedia." He added: "I am not bent out of shape about it. The facts are on my side, which is why I bother so little about it." Wales' role in the Wikipedia community has been described as benevolent dictator, constitutional monarch and spiritual leader.
Wikipedia biography
In late 2005, Wales edited his own biographical entry on the English Wikipedia. Writer Rogers Cadenhead drew attention to logs showing that in his edits to the page, Wales had removed references to Sanger as the co-founder of Wikipedia. Sanger commented that "having seen edits like this, it does seem that Jimmy is attempting to rewrite history. But this is a futile process because in our brave new world of transparent activity and maximum communication, the truth will out." Wales was also observed to have modified references to Bomis in a way that was characterized as downplaying the sexual nature of some of his former company's products. In an article in the July 31, 2006, issue of The New Yorker magazine, Stacy Schiff expanded on this topic, stating that Wales was "caught airbrushing his Wikipedia entry—eighteen times in the past year" and that he was "sensitive about references to the porn traffic on his Web portal". In both cases, Wales argued that his modifications were solely intended to improve the accuracy of the content. He apologized for editing his own biography, a practice generally frowned upon at Wikipedia. Wales said in the Wired interview, "People should not do it, including me. I wish I had not done it."
Personal life
His first wife, Pam, was quoted in a September 2008 W magazine article as saying that Wales, because he believed altruism was evil, discouraged her from pursuing a nursing degree when they were married: "His whole 'Mr. Save the World' is so contrary to what he said every day for seven years." Late in March 1997, Wales married his second wife, Christine, in Monroe County, Florida. They have a daughter named Kira and are separated. , Wales resided in the St. Petersburg, Florida, area.
Wales had a brief relationship with Canadian conservative columnist Rachel Marsden in 2008 that began after Marsden contacted Wales about her Wikipedia biography. After accusations that Wales' relationship constituted a conflict of interest, Wales announced in March 2008 on his Wikipedia user page (and later on his personal blog) that there had been a relationship but that it was over and claimed that it had not influenced any matters on Wikipedia. Marsden claimed to have learned about the breakup by reading about it on Wikipedia.
Philosophy
Wales is a self-avowed "Objectivist to the core", and named his daughter Kira after the heroine in Ayn Rand's debut novel We the Living, although he has said "I think I do a better job—than a lot of people who self-identify as Objectivists—of not pushing my point of view on other people." He ran an electronic mailing list on "Moderated Discussion of Objectivist Philosophy". When asked about Rand by Brian Lamb in his appearance on C-SPAN's Q&A in September 2005, Wales cited "the virtue of independence" as important to him personally. When asked if he could trace "the Ayn Rand connection" to having a political philosophy at the time of the interview, Wales reluctantly labeled himself a libertarian, qualifying his remark by referring to the United States Libertarian Party as "lunatics" and citing "freedom, liberty, basically individual rights, that idea of dealing with other people in a matter that is not initiating force against them" as his guiding principles. An interview with Wales served as the cover feature of the June 2007 issue of the libertarian magazine Reason, in which Wales cited Austrian School economist Friedrich von Hayek's work on price theory and decentralised information The Use of Knowledge in Society as "central" to his thinking about "how to manage the Wikipedia project".
ကမာကလိပ်
ကမာကလိပ်
ညောင်ကုန်းရွာ၊ ထူ
ညောင်ကုန်းရွာ၊ ထူ
ပြည်မင်း
ပြည်မင်း (၁၆ မေ ၁၆၁၉ – ၁၄ ဧပြီ ၁၆၇၂) သည် ၁၆၆၂ ခုနှစ်မှ ၁၆၇၂ ခုနှစ်အထိ တောင်ငူထီးနန်းကို စိုးစံခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ပြည်မင်းသည် သာလွန်မင်း၏ သားတော် ဖြစ်ပြီး နောင်တော် ပင်းတလဲမင်းကို ပုန်ကန်ကာ နန်းတက်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ မပြုသင့်သည့် အမှုကို ပြုခဲ့သဖြင့် ပြေလည်ရာပြေလည်ကြောင်းအနေဖြင့် ဆရာတော်၊သံဃာတော်များကို နန်းတွင်းသို့ပင့်ဖိတ်ကာ မိမိဆန္ဒအလျောက် ပြုကျင့်ခြင်းမဟုတ်ကြောင်း၊ အမှူးအမတ်တို့၏ ဆန္ဒအရသာဖြစ်ကြောင်း လျှောက်တင်လေသည်။ ဆရာတော်အများက ချီးပ ပြီး ပြောဆိုကြသော်လည်း၊ မြောက်နန်းကျောင်းဆရာတော်ကမူ "ယခု ဒကာတော် လျှောက်ထားသည်မှာ ငါတို့အရာမဟုတ်၊ ညီတော်နောင်တော်နှစ်ပါး ဟုတ်မဟုတ်ကို အောက်ကိုရောက်မှပဲ ငြင်းကြခုန်ကြပေရော့"ဟု မိန့်တော်မူလေသည်။ သို့သော် ပြည်မင်း၏တောင်းပန် မှုကြောင့် ဆရာတော်လည်း ရာဇဝင်ချုပ် တစ်စောင်ရေးသားစီရင်တော်မူခဲ့လေသည်။
ထိုမင်းလက်ထက်တွင် နာမည်ကျော် နန်းစဉ်ရတနာဖြစ်သည့် ပတ္တမြားငမောက်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီး နန်းတွင်းသို့ ဆက်သလာလေသည်။ သို့သော် နောင်တွင် ငမောက်သည် မိမိအား ပတ္တမြားကို အပြည့်အဝ မဆက်သကြောင်းသိလျှင် ဆွေမျိုးများနှင့် တကွသတ်စေသည်။ နန်းသက် ၁၀ နှစ်အရောက်တွင် နတ်ရွာစံသဖြင့် သားတော် နရာဝရ အင်းဝနန်းကို ဆက်ခံသည်။
၂၀၁၂ ရခိုင်ပြည်နယ် အရေးပေါ်အခြေအနေ ထုတ်ပြန်ကြေငြာခြင်း
ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာ နိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး၊ ဥပဒေကဲ့သို့ အာဏာတည်သော အမိန့်အမှတ် ၁/၂၀၁၂ ၁၃၇၄၊ နယုန်လပြည့်ကျော်၊ ၆ ရက်၊ ၂၀၁၂ ဇွန် ၁၀ အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာခြင်း။ ၁။ ရခိုင်ပြည်နယ် မြို့နယ်အချို့တွင် ပြည်နယ်အေးချမ်းမှု ပျက်ပြားသည့် အခြေအနေများ ဖြစ်ပေါ်မှုကြောင့် ပြည်သူများ၏ လုံခြုံရေးနှင့် တည်ငြိမ်အေးချမ်းစွာ နေထိုင်နိုင်ရေး အတွက် ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ...၈ ရက်မှ စတင်၍ ပြစ်မှုဆိုင်ရာ ကျင့်ထုံးဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၄၄ ထုတ်ပြန်၍ ထိန်းသိမ်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ပြည်မင်း
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၁၆၁၉ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၁၆၇၂ ကွယ်လွန်သူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဘုရင်များ
၂၀၁၂ ရခိုင်ပြည်နယ် အရေးပေါ်အခြေအနေ ထုတ်ပြန်ကြေငြာခြင်း
၂။ သို့သော်လည်း ဆူပူ အကြမ်းဖက်မှုများမှာ ပိုမိုများပြား ကျယ်ပြန့်လာပြီး ပြစ်မှုဆိုင်ရာ ကျင့်ထုံး ဥပဒေပုဒ်မ ၁၄၄ ထုတ်ပြန်ဆောင်ရွက်ရုံဖြင့် ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများကို ထိရောက်အောင် ဆောင်ရွက်နိုင်စွမ်း မရှိတော့ကြောင်း တွေ့ရှိရသဖြင့် ပြည်သူများ၏ လုံခြုံရေးနှင့် တည်ငြိမ်အေးချမ်းစွာ နေထိုင်နိုင်ရေးကို အမြန်ဆုံး ပြန်လည် ဖော်ဆောင်ပေးနိုင်စေရန် အတွက် ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၁၂ ပုဒ်မခွဲ (က) အရ ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း ယနေ့မှစ၍ အရေးပေါ် အခြေအနေ ကြေညာလိုက်သည်။
၃။ ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၁၃၊ ပုဒ်မခွဲ (က) အရ တာဝန်ထမ်းဆောင်ရာတွင် ထိရောက်မှုရှိစေရန် တပ်မတော်၏ အကူအညီကို ရယူဆောင်ရွက်ရမည်။
၄။ ဤအမိန့်သည် ယနေ့မှ စ၍ နောက်အမိန့်တစ်စုံတစ်ရာ ထုတ်ပြန်မှု မရှိမခြင်း အတည်ဖြစ်သည်။
၅။ ဤအမိန့်သည် ဥပဒေကဲ့သို့ အာဏာတည်ရမည်။ (ပုံ) သိန်းစိန် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်
ကျုံဒိုးမြို့
ကျုံဒိုးမြို့ သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်ခွဲအဆင့်ရှိ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။
ခရောင်ရွာ၊ ဆော့လော်မြို့နယ်
ခရောင်ရွာ(Hkayawng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဆော့လော်မြို့နယ်၊ ကျီးရှင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၄၇၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျီးရှင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၁ ဦး၊ မ ၈၄ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၆၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆော့လော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သရောသာရွာ၊ ယင်းယို
သရောသာရွာ၊ ယင်းယို
ဖလန်းရွာ၊ တပ်မင်းချောင်း
ဖလန်းရွာ၊ တပ်မင်းချောင်း
စိန်ကုန်းရွာ၊ ထူ
စိန်ကုန်းရွာ၊ ထူ
မျိုးသုဉ်းမှုအန္တရာယ်ကျရောက်ခြင်းမရှိနိုင်သေးသော မျိုးစိတ်
IUCN အနီရောင်စာရင်း၏ မျိုးသုဉ်းမှုအန္တရာယ်ကျရောက်ခြင်းမရှိနိုင်သေးသော မျိုးစိတ်  ( Least Concern - LC ) ဆိုသည်မှာ သက်ဆိုင်ရာ ဇီဝမျိုးစိတ်တစ်ခု (သို့) တစ်စုသည် တောရိုင်းသဘာဝ၌ ဦးရေအမြောက်အမြား ရှင်သန်နေထိုင်လျက် ရှိနေသည့်အတွက်ကြောင့် ၎င်းမျိုးစိတ်အပေါ် နိုင်ငံတကာ သဘာဝထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း (IUCN)မှ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရန် မလိုအပ်သေးသော မျိုးစိတ်အဖြစ် သတ်မှတ်ပေးသည့် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အမျိုးအစားသတ်မှတ်ချက် တစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းတို့သည် မျိုးသုဉ်းရန် ခြိမ်းခြောက်ခံရသော မျိုးစိတ်၊ မျိုးသုဉ်းရန် ခြိမ်းခြောက်ခံရလုနီးနီး မျိုးစိတ် အစရှိသည့် အဆင့်တွင်အကျုံးမဝင်ပေ။
မျိုးစိတ်တစ်ခုသည် အကောင်ရေပမာဏ လုံလောက်စွာမရှိပါက မျိုးသုဉ်းမှု ဖြစ်နိုင်ခြေနည်းပါးသော မျိုးစိတ် ဟု သတ်မှတ်ခံရမည်မဟုတ်ပေ။ ဤအဆင့်သတ်မှတ်ချက်တွင် အကျုံးဝင်ရန် တိကျသောသတင်းအချက်အလက်များ လိုအပ်သည်။ ဤအဆင့်အတန်းအဖြစ် သတ်မှတ်မှုတွင် တိရစ္ဆာန်မျိုးစိတ် စုစုပေါင်း (၁၄၀၃၃) ခုပါဝင်ပြီး သိပ္ပံနည်းကျ မဖော်ပြရသေးသော မျိုးစိတ်ပေါင်းများစွာလည်း ပါဝင်သည်။ "' လူသားတို့သည် ဤအဆင့်အတန်းသတ်မှတ်ချက်၌ အောင်မြင်စွာ စာရင်းသွင်းခံထားရ၏၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အလွန်ပေါများသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ' "
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး
လှကြူဝင်း
လှကြူဝင်း
ဆာဒီရွာ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်
ဆာဒီရွာ (Hsardi)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်၊ ပီနောင်စွပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၈၈၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နန်းယွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချောက်ရိုးရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
ချောက်ရိုးရွာ(Chaukyoe)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်ခရိုင်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ မကွီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၉၁၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မကွီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၄ ဦး၊ မ ၂၁၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းတပ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မသမံရွာ၊ ယင်းယို
မသမံရွာ၊ ယင်းယို