cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း
လက်ရှိဦးစီးအဖွဲ့ဝင်များ
(၂ဝ)	ဦးဘဂျမ်း
(၂၁)	စောဘဦးကြီး
ထပ်မံဖြည့်စွက်သည့် ဦးစီးအဖွဲ့ဝင်များ
(၁)	ဦးဘဖေ
(၂)	ဦးသိမ်းမောင်
(၅)	ဦးမြ (ပျော်ဘွယ်)
(၆)	ဦးဘဝင်း
(၈)	သရာသာထို
(၉)	ဦးဘခိုင်
(၁ဝ)	သခင်လေးမောင်
(၁၁)	သခင်ညီ
(၁၂)	မစ္စတာရာမန်
(၁၃)	မစ္စတာရာရှစ် (ဦးဘတင်)
(၁၄)	ဦးကြင်မှိန်
(၁၅)	ဦးမျိုးရှု
ဖဆပလ အဖွဲ့ကြီးသည် နိုင်ငံရေးဂိုဏ်းပေါင်းစုံ စုဝေးပါဝင်သော အဖွဲ့ချုပ်ကြီးဖြစ်လာသည်။ ဖဆပလ ၏ နေသူရိန်ညီလာခံကြီးသည် ဗြိတိသျှနယ်ချဲ့များ အား များစွာ
တုန်လှုပ်ချောက်ချားစေခဲ့သော ညီလာခံ တစ်ရပ် ဖြစ်ခဲ့လေသည်။
ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး(ဆိုရှယ်လစ်)ပါတီ
ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ ဖိတ်ခေါ်ချက်အရ ပါဝင် ဆောင်ရွက်ကြလေသည်။ ပြည်သူ့အရေးတော်ပုံပါတီ  မှာ ကွန်မြူနစ်များနှင့် ပူးပေါင်း၍ တစ်ပါတီတည်း ဖြစ်ရန်
ကြိုးစားခဲ့သေးသော်လည်း မအောင်မြင်နိုင် တော့ပေ။ ထို့ကြောင့် ၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ အတွင်းတွင် သခင်မြ၊ ဦးဘဆွေနှင့် ဦးကျော်ငြိမ်းတို့ ခေါင်းဆောင်၍
ပါတီဟု အမည်ပေးကြ သည်။ နယ်များတွင်လည်း ပါတီခွဲများထူထောင်ရန် ညွန်ကြားချက်ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။ ဖျာပုံမြို့နယ်လုံး ဆိုင်ရာ ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး
(ဆိုရှယ်လစ်)ပါတီကို ၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၂ ရက်တွင် တည် ထောင်ဖွဲ့စည်းရာ ပါတီဌာနချုပ်၏ ထုတ်ပြန်ချက် စာတမ်းကို အောက်ပါအတိုင်း
ဖော်ပြထားသည်။
ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး(ဆိုရှယ်လစ်)ပါတီ၏ထုတ်ပြန်ချက်စာတမ်း
ရှေ့ဆောင်ရန် အချိန်ရောက်ပြီဟု ယုံကြည် သည့်အတိုင်း ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး ဆိုရှယ်လစ်ပါတီ ဟူ၍ အမည်ပြောင်းပြီး ဗြောင်ထူထောင်သော ပါတီ အသွင်သို့
ပြောင်းလိုက်လေပြီ။
ငါတို့ ဗမာတိုင်းရင်းသားတို့၏ ဘိုးဘပိုင်ပစ္စည်း ဖြစ်သော ဗမာပြည်ကြီးကို ပြန်ပိုင်ရေးနှင့် ဗမာ တိုင်းရင်းသားတိုင်း မိမိတို့ ကောင်းကျိုးဆိုးကျိုးကို မိမိဘာသာ
ဖန်တီးနိုင်ခွင့်ရရေးတို့အတွက် ကျောင်း သားခေါင်းဆောင်များ၊ သခင်များ၊ ကျောင်းဆရာများ၊ မျိုးချစ်ပုဂ္ဂိုလ်များထဲမှ လက်ရွေးစင်များကို ရွေးချယ် ၍ ၁၉၃၉
ခုနှစ်ကပင် စတင်၍ လျှို့ဝှက်ရေးပါတီ တစ်ခုအဖြစ်ဖြင့် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ အဂင်္လိပ်နယ်ချဲ့ စနစ်ကိုလည်း ငါတို့ တော်လှန်ခဲ့သည်။ ဖက်ဆစ်ဂျပန် များ
ဗမာပြည်တွင် အခြေစိုက် အမြစ်မတွယ်နိုင် အောင်   လျှို့ဝှက်ရေးလုပ်ငန်းများဖြင့်   ငါတို့ပင် တိုက်ခဲ့ကြသည်။ နောက်ဆုံး ကွန်မြူနစ်ပါတီ၊ ဗမာ့ တပ်မတော်နှင့် ငါတို့
ပါတီစုံဖွဲ့ပေါင်းပြီး ဖက်ဆစ် တိုက်ဖျက်ရေး ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့ချုပ်ကိုဖွဲ့စည်း ၍ ဂျပန်ကို အတိအလင်း ပုန်ကန်သောအခါ ငါတို့ ပါတီဝင်များသည်
စစ်တပ်အတွင်းမှ တိုက်သူတိုက်၊ စစ်တပ်အပြင်မှ ပြောက်ကျားရဲခေါင်များအဖြစ်ဖြင့် တိုက်သူတိုက်ခဲ့ကြသည်။  ငါတို့ရဲဘော်များသည် စစ်မြေပြင်၌လည်းကောင်း၊
ဂျပန်ကင်ပေတိုင်လက်ချက် ဖြင့်လည်းကောင်း အမြောက်အမြား သေကျေခဲ့ကြရ ပေသည်။
သို့သော် ယခုအခါ ကမ္ဘာ့အခြေအနေ ပြောင်းလဲ ခဲ့လေသည်။ ကမ္ဘာတစ်ခုလုံး လူထုအာဏာ လွှမ်းမိုးစ ပြုလာလေပြီ။ ထာဝစဉ်ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် ရှာကြံ
လျက်ရှိလေပြီ။ ၁၉၃၉ ခုနှစ် အင်္ဂလိပ်သည် ၁၉၄၅ ခုနှစ် အင်္ဂလိပ် မဟုတ်တော့။ လောလောဆယ် ဗမာ ပြည် နိုင်ငံရေးထူထောင်ရေးတို့အတွက် အရေးတကြီး
အလိုရှိအပ်သော ပါတီပေါင်းစုံ၊  အဖွဲ့ပေါင်းစုံ၊ ခေါင်းဆောင်ပေါင်းစုံတို့ပါဝင်သော      ညီညွတ်ရေး တပ်ဦးဂ ကိုလည်း ငါတို့လိုလားသည့်အတိုင်း လုံးပန်း၍
အောင်မြင်ခဲ့လေပြီ။ ထို့ကြောင့် အခြေအနေပြောင်းလဲ သည့်အလျောက် ငါတို့၏နည်းနှင့် ပရိယာယ်ကို အပြန် အလှန် အကျိုးနှင့်အကြောင်းဝေဖန်သောနည်းအရ
ငြိမ်းချမ်းရေးကို ရှာနေသော ကမ္ဘာကြီးတွင် အကြမ်းမဖက်သော နိုင်ငံရေးနည်းများဖြင့် ငါတို့၏ လွတ်လပ်ရေးကို ရှာကြံရမည်။ လူထုအာဏာ လွှမ်းမိုး သော
ကမ္ဘာကြီးတွင် လူထုတိုက်ပွဲဖြင့် အောင်ပွဲယူကြ ရမည်။ လျှို့ဝှက်သောလုပ်ငန်းများမှ အတိအလင်း လုပ်ငန်းများသို့ ပြောင်း၍ ဗြောင်လုပ်ရမည်။
ထို့ကြောင့် ငါတို့ပါတီကို လျှို့ဝှက်ရေးပါတီအဖြစ် မှ အတိအလင်းလုပ်ငန်းများကို လုပ်ဆောင်ရန် ဗြောင် ထူထောင်သောပါတီအဖြစ်သို့ ပြောင်းလိုက်ခြင်းဖြစ် သည်။
ငါတို့၏ရည်ရွယ်ချက်
(၁)	ထာဝရငြိမ်းချမ်းရေး။ ။ ဗမာပြည်နှင့်တကွ ကမ္ဘာကြီးမှ အဓမ္မစနစ်၊ နိုင်ရာစားဝါဒကြီး ကွယ်ပျောက်၍ သာတူညီမျှ ကမ္ဘာ့ဒီမို ကရေစီ  ညွန့်ပေါင်း အိမ်ထောင်ကြီး တည်ထောင်ရေး။
(၃)	လူမျိုးလွတ်လပ်ရေး။ ။ ဗမာတိုင်းရင်းသား တို့သည် မိမိတို့၏ကောင်းကျိုးဆိုးကျိုးကို မိမိ တို့ကိုယ်တိုင် ဖန်တီးနိုင်ခွင့်ရရှိရေး။
(၄)	ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး။ ။ ပြည်သူတိုင်း မိမိ တို့ရသင့်ရထိုက်သော ပြည်သူ့အာဏာရရှိ၍ အခွင့်အရေးကျပ်ပြည့်ခံစားခွင့် ရရှိရေး။
ငါတို့၏ဝါဒ
ငါတို့၏ဝါဒမှာ လောကဓာတ်ပညာဖြင့် ခိုင်လုံ၍ သဘာဝကျသော (ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒ) (Socialism) ဖြစ်သည်။ ထိုဝါဒကို ငါတို့သည် ကမ္ဘာ့အခြေအနေ၊ ဗမာ့အခြေအနေနှင့် လျော်ညီအောင် ကျင့်သုံးသွား မည်။ ငါတို့သည် အပြန်အလှန် အကျိုးနှင့် အကြောင်း ဝေဖန်သော နည်းအရ အချိန်အခါနှင့် ဒေသ အလျောက် နည်းနှင့် ပရိယာယ်ကို ထိုးထွင်းဖန်တီး သွားမည့် ထိုးထွင်းဖန်တီးရေးသမားများ ဖြစ်ကြသည်။ ငါတို့သည် တိုးတက်ရေးအစဉ်နှင့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု ကို ယုံကြည်သူများ ဖြစ်ကြသည်။ ငါတို့ ပါတီဝင်များ ၏ လက်သုံးစကားများမှာ ငါမှန်လျှင် လိုက်လော့၊ ငါ မှားလျှင် ကြိုပြင်လော့ဆိုသောစကားပင် ဖြစ်သည်။ ဤစကားအတိုင်း ငါတို့ကျင့်သုံးမည်ဖြစ်၍ ငါတို့အား စေတနာဖြင့် ဝေဖန်ခြင်း၊ ပြင်ဆင်ခြင်းကို ငါတို့သည် အမြဲလက်ခံသည်။
ငါတို့ကား အသက်နှင့် စည်းစိမ်ကို စွန့်လှူ၍ တို့တိုင်းပြည်အား ပူဇော်ခဲ့သူများဖြစ်သည်။ နယ်ချဲ့ စနစ် ညှဉ်းပန်းမှု၊ ဖက်ဆစ်ဓားပြတို့၏ ရက်စက် ကြမ်းကြုတ်မှုတို့ဖြင့် နပန်းလုံးခဲ့သူများ ဖြစ်သည်။ တိုင်းပြည်လွတ်လပ်ရေး၊ လူမျိုးလွတ်လပ်ရေးတို့ အတွက် ငါတို့၏ အသက်ပေါင်းများစွာ ကျဆုံးခဲ့၏။ သို့သော် ငါတို့ကား မတုန်လှုပ်၊ လျှို့ဝှက်လုပ်ကိုင်ရ  မည့်အချိန်တွင် လျှို့ဝှက်ပါတီအဖြစ်ဖြင့် ဘယ်လောက် ကြီးလေးသော အန္တရာယ်ပင်ဖြစ်စေ ငါတို့ မတွန့် မဆုတ်ခဲ့လေပြီ။ ငါတို့သည် မိမိတို့အလုပ်နှင့်ပတ်သက် ၍ တစ်ဆိတ်ကို တစ်အိတ်လုပ်သူများမဟုတ်။ ငါတို့၏ စေတနာ၊ ငါတို့၏သဘောထားကို အလုပ်ဖြင့် ပြသူ တို့သာဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဗမာပြည်အနှံ့အပြား ဖွဲ့စည်းပြီး ရှိနေကြသော ငါတို့ပါတီဝင်များကို အတိအလင်း လုပ်ငန်းများဖြင့် ပြည်သူတို့အကျိုးကို မားမားမတ်မတ် ရှေ့ဆောင်၍ တိုးတက်ရေး အစဉ်အတိုင်း ချီတက် ကြရန် ငါတို့ ဆင့်ဆိုသည်။ အယူသီးမှုကို စွန့်ပယ်ရန် ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒကို  ကာလဒေသနှင့်လျော်ညီအောင် ထိုးထွင်းဖန်တီးလိုသော လက်ဝဲဂိုဏ်းသားများအား ငါတို့ ဖိတ်ခေါ်သည်။ ငါတို့နှင့် စုရုံးကြလော့။ ငါတို့ သည် တိုးတက်ရေး အစဉ်အတိုင်း ထိုးထွင်းဖန်တီး၍ ချီတက်ကုန်အံ့။ လောလောဆယ် ဗမာပြည် နိုင်ငံရေး ထူထောင်ရေးတွင် ဖက်ဆစ်တိုက်ဖျက်ရေး ပြည်သူ့ လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့ချုပ်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ဖြင့် အဖွဲ့ချုပ်၏ ရှေ့ဆောင်ချက်အတိုင်း တစ်သဝေ မတိမ်း ကြိုးပမ်းကြကုန်အံ့။
ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး (ဆိုရှယ်လစ်) ပါတီ၏ ထုတ်ပြန်ချက်စာတမ်းမှာ ယင်းပါတီ၏ မူဝါဒသဘော တရားနှင့် ရှေ့လုပ်ငန်းစဉ်များပင် ဖြစ်သည်။ ယင်း ပါတီဝင်တို့သည် လောကဓာတ်ပညာဖြင့် ခိုင်လုံ၍ သဘာဝကျသော ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒကို လက်ခံသည်။ အဆိုပါ ဝါဒမှာ သိပ္ပံနည်းကျဆိုရှယ်လစ်ဝါဒ (Scientific Socialism ) (ခေါ်) မာ့ခ်စ်ဝါဒ(Marxism) ပင် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဆိုရှယ်လစ်များသည် ကွန်မြူနစ် တို့ကဲ့သို့ ပုံတူကူးခြင်းကို ရှောင်ရှားထားပြီး မြန်မာ နိုင်ငံ၏ လက်ရှိအခြေအနေနှင့် လျော်ညီအောင် ကျင့်သုံးမည်ဟု ဆိုကြသည်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေ  ဖဆပလ   အဖွဲ့ထဲတွင် တပ်မတော်၊  ကွန်မြူနစ်ပါတီနှင့် ဆိုရှယ်လစ်ပါတီတို့ မှာ အင်အားအကောင်းဆုံးအဖွဲ့ကြီးများ ဖြစ်သည်။ တပ်မတော်ခေါင်းဆောင်များအတွင်းတွင်လည်း ဆိုရှယ် လစ်ပါတီဝင်များရော ကွန်မြူနစ်ပါတီဝင်များပါရှိနေကြ သည်။ ဖဆပလအဖွဲ့ကြီး၌ ဆိုရှယ်လစ်၊ ကွန်မြူနစ်တို့ ကဲ့သို့ လက်ဝဲဝါဒီ(Liftist)များ ပါဝင်သကဲ့သို့ (၁) မျိုးချစ် အဖွဲ့၊ (၂) ရခိုင်အမျိုးသမီး၊ အမျိုးသား အစည်းအရုံး၊ (၃) ဗဟိုကရင်အဖွဲ့ချုပ် စသောအဖွဲ့များလည်းပါဝင်၍  လွတ်လပ်ရေးကိုကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။
ကန္ဒီစာချုပ်
ဖဆပလအဖွဲ့ကြီးသည် နေသူရိန်ညီလာခံကြီး၌ ဗမာ့တပ်မတော်အဆိုကို တညီတညွတ်တည်း ဆုံးဖြတ် ခဲ့သည်။ လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုလမ်းကြောင်းတွင် တပ်မတော်၏အရေးမှာ အရေးတကြီးဖြစ်၍လာသည်။ ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးကို အဓိကအခန်းမှ ပါဝင်ဆင်နွှဲ ခဲ့သော ဗမာ့တပ်မတော်၊ ပြောက်ကျားတပ်များ၊ အခြားလက်နက်ကိုင်တပ်များမှာ အင်္ဂလိပ်ပြန်ဝင်လာ သောအခါတွင် ဖျက်သိမ်းခံရမည့်ကိန်းနှင့် ကြုံကြိုက် နေသည်။ ထို့ကြောင့် နေသူရိန်ညီလာခံသည် ဗမာ့ တပ်မတော်အဆိုကို အတည်ပြု  ဆုံးဖြတ်ရခြင်း  ဖြစ်သည်။ ယင်းအဆိုမှာ မျိုးချစ်ဗမာ့တပ်မတော်နှင့် ပြောက်ကျားတပ်များအား အမြဲတမ်း စစ်တပ်အဖြစ် ထားရန် ဆုံးဖြတ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
နေသူရိန်ညီလာခံဆုံးဖြတ်ချက်အား ဆွေးနွေးရန် မဟာမိတ်စစ်ဌာနချုပ်မှ လော့လူဝီ မောင့်ဘက်တန် သည် ဖဆပလကိုယ်စားလှယ်များအား ဖိတ်ကြားလိုက် သည်။ ဖဆပလအဖွဲ့ကြီးက သီဟိုဠ်နိုင်ငံ၊ ကန္ဒီမြို့ရှိ မဟာမိတ်စစ်ဌာနချုပ်သို့ သွားရောက်ဆွေးနွေးရန် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းခေါင်းဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့ကို စေလွှတ်သည်။ ယင်းကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -
(၁)	ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း
(၂)	ဦးဘဖေ (ဘကြီးဘဘေ၊ ကွယ်လွန်)
(၃)	စောဘဦးကြီး(တောခို၊ ကေအင်(န်)ယူ၊ အသေမိ)
(၄)	ဦးညိုထွန်း (အငြိမ်းစား သံအမတ်ကြီး)
(၅)	ဗိုလ်လကျာ် (တောခို၊ ပြည်ပြေး၊ သေဆုံး)
(၆)	ဗိုလ်နေဝင်း(လမ်းစဉ်ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း)
(၇)	ဗိုလ်ဇေယျ (တောခို၊ ဗကပ၊ အသေမိ)
(၈)	ဗိုလ်ဇော်မင်း(ဗိုလ်မှူးချုပ်ဟောင်း မောင်မောင်ကျော်ဝင်း)
(၉)	ဗိုလ်ကျော်ဇော (ဗိုလ်မှူးချုပ်ဟောင်း၊ တောခို)
(၁ဝ)	ဗိုလ်မောင်မောင် (ဗိုလ်မှူးချုပ်ဟောင်း)
(၁၁)	သခင်သန်းထွန်း(ဗကပ ဥက္ကဋ္ဌ သေဆုံး) တို့ဖြစ်သည်။
ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ဦးဆောင်သော ကိုယ်စား လှယ်အဖွဲ့သည် ၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၄ ရက် တွင် ရန်ကုန်မြို့မှ စတင်ထွက်ခွာကြသည်။ ထိုအချိန် က
ကိုသိန်းဖေသည် အိန္ဒိယပြည်တွင်ရှိနေသေးရာ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် ကိုသိန်းဖေနှင့်လည်း ဝင် ရောက်ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ ကိုသိန်းဖေက စစ်အတွင်း ခရီးသည်
စာအုပ်တွင် အောက်ပါအတိုင်း ရေးသား ထားသည် -
ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း စစ်ထဲမှာ ဆက်လက် အမှုထမ်းရေးနှင့် နိုင်ငံရေးဝင်ရေးပြဿနာကို  ကျွန်တော်တို့သည် အမြင်နှစ်မျိုးဖြင့် ဆွေးနွေး ကြသည်။
တစ်မျိုးမှာ ရှေ့အဖို့ နိုင်ငံရေးတိုက်ပွဲ က ပိုအရေးကြီးတော့မည်။ နိုင်ငံရေးအင်အားစု အမျိုးမျိုးကို စုစည်းနိုင်သောခေါင်းဆောင် လိုနေ သည်။ ထိုနေရာနှင့်
ဗိုလ်အောင်ဆန်း သင့်လျော် သည်။ အခြားတစ်မျိုးမှာ နိုင်ငံရေးတိုက်ပွဲက ပို အရေးကြီးသည်ဆိုသောအချက်ကိုမငြင်း။ သို့သော် စစ်ရေးအခန်းမှာလည်း
မသေးဟုဆိုသည်။ ဗိုလ်အောင်ဆန်းမှာ နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်အနေ နှင့် အရည်အချင်းမပြည့်၊ ဆက်ဆံမှုညံ့သည်။ ပရိယာယ်မတတ်။ ဗိုလ်အောင်ဆန်းသည် စစ်
ဗိုလ်ချုပ်အဖြစ်ဖြင့် ပို၍အသုံးဝင်မည်။ ပထမ အမြင်နှင့်ဆိုက စစ်ဘက်တွင် အခြား ထမ်းရွက် သူများရှိသည်။ နိုင်ငံရေးဘက်တွင် အင်အားစု အမျိုးမျိုး စုစည်းရန်နှင့်
အမျိုးသားညီညွတ်ရေး တည်ဆောက်ရန်တာဝန်ကို ဗိုလ်အောင်ဆန်း  သာလျှင် အကျေပွန်ဆုံးထမ်းရွက်နိုင်မည်ဟု ဖြေရှင်းကြလေသည်။
ကွန်မြူနစ်များသည် နိုင်ငံရေးဘက်တွင် ခေါင်း ဆောင်မှုကို များစွာတပ်မက်နေကြပြီးဖြစ်သည်။ သခင် သန်းထွန်းသည် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ခေါင်းဆောင်မှု နှင့်
ပတ်သက်ပြီး မြုံနေသော်လည်း ဂိုရှယ် က ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း နိုင်ငံရေးသို့ မဝင်ထိုက်။ စစ်ဘက် မှာသာ ခေါင်းဆောင်ထိုက်သည်ဟု ဆိုသည်။ ဗိုလ် လကျာ်က
ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းသည် နိုင်ငံရေးတိုက်ပွဲ၊ အမျိုးသားစည်းရုံးရေးတိုက်ပွဲအတွက် နိုင်ငံရေးသို့ မဝင်၍ မဖြစ်ဟု ဆိုသည်။ တပ်မတော်တွင် အခြားသူ များရှိကြောင်း
ဆိုသည်။ ကိုသိန်းဖေက ဗိုလ်လကျာ် ကို ထောက်ခံလိုက်သည်။ ထို့နောက် ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်းကိုယ်တိုင်ကလည်း စစ်တပ်မှထွက်ပြီး နိုင်ငံရေးဘက်တွင်
ဦးဆောင်မှုပေးမည်ဟု ပြောလာ သည်။
၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၆ ရက်နှင့် ၇ ရက် များတွင် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် အောက်ပါ အချက်များကို မောင့်ဘက်တန်နှင့် ဆွေးနွေးသဘော တူပြီး
ကန္ဒီစာချုပ်၃ ကို ချုပ်ဆိုကြသည်။
(၁)	ဗမာ့တပ်မတော်ကို တကွဲတပြားစီ ဖျက် သိမ်း၍ တစ်ဦးစီ စစ်တပ်အတွင်းသို့ သိမ်း သွင်းမည့် မူလစနစ်ကို ဆိုင်းခဲ့ရသည်။
(၂)	ဗမာ့တပ်မတော်အား မြန်မာပြည် စစ်တပ် အတွင်းသို့ ပူးပေါင်းလိုက်သည်။
(၅)	တပ်မတော်သားများစုံစမ်းရေးကို မဟာမိတ် ကိုယ်စားလှယ်၊ တပ်မတော်ကိုယ်စားလှယ် တို့ ပူးတွဲအဖွဲ့ဖွဲ့ကာ ဆောင်ရွက်စေခဲ့သည်။
(၆)	တပ်မတော်သားများသည် လစာ၊ ခွင့်ရက်၊ ဆေးဝါးကုသခြင်းစသော ရသင့်ရထိုက် သည့် အခွင့်အရေးများကို ရခဲ့သည်။
မောင့်ဘက်တန်က ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းအား ဗိုလ်မှူးချုပ်ရာထူးဖြင့် တပ်မတော်တွင် ဆက်လက် လုပ်ကိုင်ရန် ကမ်းလှမ်းလိုက်သည်။ သို့သော် ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်းက ငြင်းပယ်လိုက်သည်။ ထို့နောက် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းသည် နိုင်ငံရေးဘက်တွင် လုံးဝ ဦးဆောင်မှုပေးရန်အတွက် တပ်မတော်မှ နုတ်ထွက် လိုက်ရသည်။
တပ်မတော်တစ်ရပ်လုံးမှာလည်း နိုင်ငံရေး နှင့် မပတ်သက်စေရန်အတွက် ဖဆပလအဖွဲ့ကြီးမှ နုတ်ထွက်လိုက်ရသည်။ ကန္ဒီစာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေး ထိုးသူများတွင်
ကရင်ခေါင်းဆောင် စောဘဦးကြီး လည်း ပါသည်။ စောဘဦးကြီး၏ဆန္ဒနှင့် ပတ်သက်၍ ဒေါက်တာမောင်မောင်က မြန်မာ့နိုင်ငံရေးခရီးနှင့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းစာအုပ်
စာမျက်နှာ ၂၅၆ တွင် အောက်ပါအတိုင်း ရေးသားထားသည် -
'ဦးဘဘေက သတင်းစာဆရာများအား မပြောခဲ့သည့်အချက် ရှိလေသည်။ ထိုအချက် သည် နိုင်ငံ၏အနာဂတ်အတွက် ကောင်းသော နိမိတ်မဟုတ်၊
ရင်လေးဖွယ်ရာသာ ဖြစ်၏။ အချင်းချင်း ရင်းရင်းနှီးနှီး ပြောဆိုကြရာများတွင်  ဦးဘဘေက စောဘဦးကြီးအား ကရင်အမျိုးသား များ၏ လိုလားချက်ကို မေး၏။
ကရင်ပြည်နယ် ရရင် ကျေနပ်မှာလားမေးရာ စောဘဦးကြီးက ပြုံး၍ ဦးဘဘေ ကျွန်တော်တို့က ဒါလောက်နဲ့ မရဘူး၊ ဒီထက်ပိုပြီး လိုချင်တယ်ဟု ပြောလေ သည်။'
'ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းက ကန္ဒီဆွေးနွေးပွဲတွင် စောဘဦးကြီး မျက်စိလည်သွားခဲ့ရခြင်းကို ဤသို့ ပြောဖူးသည်။
ကွန်ဖရင့်စားပွဲတွင် တောင်ပေါ်လူထုသည် စစ်အတွင်းတစ်လျှောက်လုံး  အဂင်္လိပ်ဘက်မှ တိုက်ခိုက်ခဲ့၍ ၎င်းတို့အား ကာကွယ်ရန် အင်္ဂလိပ် တွင်
တာဝန်ရှိသည်ဟူ၍ ပြောခဲ့သည်။ ထိုအခါ တွင် စောဘဦးကြီး မျက်စိလည်ပြီး ဟိုဘက် ပါ သွားခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မှမထွက်ခွာမီ ကျွန်တော်တို့ ဆွေးနွေးကြသောအခါတွင် အခြေအနေမှာ သိပ် ကောင်းပါသည်။ ဟိုရောက်၍ နှစ်ရက်၊ သုံးရက် ရှိမှ ဤသို့ဖြစ်ခြင်းဖြစ်သည်ဟုဖော်ပြခဲ့သည်။'
ကန္ဒီစာချုပ်အရ တပ်မတော်ကို အသစ်ပြန်လည် ဖွဲ့စည်းသောအခါ တော်လှန်ရေးဆင်နွှဲခဲ့ကြသည့် ရဲဘော်အပေါင်းမှာ တပ်မတော်သို့ အားလုံးဝင်ခွင့်မရ   ကြပေ။
ထို့ကြောင့် ဖဆပလအဖွဲ့ချုပ်၏ အစီအမံဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းသည် ပြည်သူ့ရဲဘော်တပ်ဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်း၍ တော်လှန်ရေးဆင်နွှဲခဲ့ကြသည့် လူငယ်၊ လူ ရွယ်များအား နိုင်ငံရေးအရစုစည်းထားရလေသည်။'
ဆာပေါ်ထွန်းအစိုးရ
၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁၅ ရက်တွင် မြန်မာပြည်ရှိ ကက်(စ်)ဘီစစ်အုပ်ချုပ်ရေးကို တရားဝင် ရုပ်သိမ်းလိုက်သည်။ ထိုနေ့တွင်ပင် ကလီယိုပတ်ထရား
သင်္ဘောဖြင့် ရန်ကုန်သို့ရောက်လာသော ဘုရင်ခံဆာ ဒေါ်မန်စမစ်က အုပ်ချုပ်ရေးကို လက်ခံလိုက်သည်။ ထို့နောက် မြန်မာနိုင်ငံစစ်အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ပတ်သက်၍
စက္ကူဖြူစာတမ်း ထွက်လာသည်။ သခင်စိုးက စက္ကူနီ စာတမ်းကို ရေးသားပြီး ပြက်ရယ်ပြု၍ ချေပသည်။ စက္ကူဖြူစာတမ်းမှာ မြန်မာနိုင်ငံအား အဆင့်ဆင့်
လွတ်လပ်ရေးပေးရေးသာ ဖြစ်သည်။ လွတ်လပ်ရေး ရလျှင်လည်း ဗြိတိသျှ ဓနသဟာယ နိုင်ငံရေးအဆင့် သာ ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ ဖဆပလ အဖွဲ့သည် ဗိုလ်ချုပ်
အောင်ဆန်း၏ဦးဆောင်မှုဖြင့်  လွတ်လပ်ရေးရရှိ  အောင် နိုင်ငံရေးတိုက်ပွဲ ဝင်ရတော့သည်။
ဖဆပလ ခေါင်းဆောင်များသည် အောက်တိုဘာ လကုန်ပိုင်းနှင့် နိုဝင်ဘာလ ပထမပတ်ထဲတွင် ဘုရင်ခံ နှင့် ဆွေးနွေး၍ တောင်းဆိုချက်များကို တင်ပြကြသည်။
ဖဆပလ၏ တောင်းဆိုချက်မှာ ကြားဖြတ်အစိုးရ ဖွဲ့စည်းရေးဖြစ်သည်။ ဘုရင်ခံက မြန်မာများပါဝင်သည့် ကြားဖြတ်အစိုးရကို လက်ခံသော်လည်း ကောင်စီ ၁၄
နေရာရှိသည့်အနက် ၁၁ နေရာကို ဖဆပလအား ပေးရန် တောင်းဆိုချက်ကို ငြင်းပယ်လိုက်သည်။ ခုနစ် နေရာသာ ပေးမည်ဟု သဘောတူသည်။ ပြည်ထဲရေး ဌာနကို
ဖဆပလ လက်ထဲ မအပ်နိုင်ဟုလည်း ဆိုသည်။ ကောင်စီလူကြီး အမည်စာရင်းတွင် ကိုသိန်းဖေ ပါဝင်နေရာ ကိုသိန်းဖေသည် အိန္ဒိယကွန်မြူနစ်များ နှင့်
အဆက်အသွယ်ရှိသူဖြစ်သဖြင့် ဘုရင်ခံက လက်မခံ။ ဖဆပလ၏တောင်းဆိုချက်ကို ဂရုမစိုက်ဘဲ အလိုတော်ရိများသာပါဝင်သည့် ဆာပေါ်ထွန်းအစိုးရ ကို
ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ ထို့ကြောင့် ဖဆပလသည် နိုင်ငံရေးတိုက်ပွဲကို ဆက်လက် ဆင်နွှဲရပြန်သည်။
=ကွန်မြူနစ်ပါတီ နှစ်ခြမ်းကွဲခြင်း=
သခင်စိုး၏ အစီရင်ခံစာ
များ ပေါ်ပေါက်နေသည်။ ဒုတိယအကြိမ်  ပါတီကွန်ဂရက်တွင် ပါတီဝင်အဖြစ်မှ နှစ်နှစ်ရပ်စဲခြင်းခံရ သော သခင်စိုးသည် ပထမပိုင်းတွင် နိုင်ငံရေးမလုပ်
တော့ပါ ဟူ၍ ကြွေးကြော်ခဲ့သည်။ သို့သော် သခင်စိုး သည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ ခေါင်းဆောင်မှုပြဿနာတွင် ကိုသိန်းဖေနှင့်  သခင်သန်းထွန်းက  ဂိုဏ်းဖွဲ့၍
တိုက်ခိုက်သည်ဟု ယူဆထားသည်။ အိန္ဒိယရောက် ကိုသိန်းဖေ နှင့် မြန်မာပြည်မှ သခင်သန်းထွန်းတို့ ပူးပေါင်းပြီး သခင်စိုးကို ဖယ်ရှားသည်။ ခေါင်းဆောင်
နေရာ လုသည်ဟု သခင်စိုးကိုယ်တိုင်က ထင်မြင်ယူဆ နေသည်။ ကိုသိန်းဖေနှင့် သခင်သန်းထွန်း ကိုယ်တိုင် မှာမူ သခင်စိုးကို လုံးဝ ပစ်ပစ်ခါခါ
မလုပ်ဝံ့ကြပေ။
မြေအောက်လှုပ်ရှားမှုတွင် သခင်စိုးသည် ပါတီဝင် အများအပြားအား ခေါင်းဆောင်မှုပေးနိုင်ခဲ့သူဖြစ် သည်။ ထို့ကြောင့် သခင်စိုးကို  ပါတီအား  လုံးဝ
ကျောခိုင်းမသွားပါရန် ပြန်လည်ချော့မော့စည်းရုံးခဲ့ ကြရသည်။
ဒုတိယအကြိမ် ပါတီကွန်ဂရက်မှ ရွေးချယ်တင် မြှောက်လိုက်သော ဗဟိုကော်မတီသည် နောက်ထပ် အစည်းအဝေးက တစ်စုံတစ်ရာ ကျင်းပနိုင်ခြင်းမရှိဘဲ
ဖြစ် သည်။ ပြည်သူ့အရေးတော်ပုံပါတီနှင့် ပူးပေါင်းလိုသူ များ၊ မပူးပေါင်းလိုသူများ၊ သခင်စိုးကို ထောက်ခံသူ များ၊ မထောက်ခံသူများမှာ နီးစပ်ရာအုပ်စုလိုက်
ဂိုဏ်း ဖွဲ့ပြီး လှုပ်ရှားနေကြသည်။ ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် သခင်စိုးကို ပြန်လည်၍ နေရာပေးလာရတော့သည်။
သခင်စိုးသည်လည်း ယင်း၏ခေါင်းဆောင်မှုကို ပြန်လည်တည်ဆောက်နိုင်ရန်အတွက် ကြိုးပမ်းမှုတွေ ပြုလုပ်လာသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ သွားရောက်ပြီး
အိန္ဒိယကွန်မြူနစ်ခေါင်းဆောင် ဂျိုရှီနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ သည်။ ထိုအချိန်တွင် အိန္ဒိယကွန်မြူနစ်ပါတီသည် ဘရောက်ဒါဝါဒအမှားကို  သိမြင်လာပြီ  ဖြစ်သည်။
အိန္ဒိယကွန်မြူနစ်ပါတီ အပါအဝင် နိုင်ငံရေးပါတီများ သည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်း မဟာမိတ်တို့ကို အတော်အသင့် ကူညီခဲ့သည်။ အိန္ဒိယတပ်သား
အများ အပြားသည် မဟာမိတ်တပ်များတွင် ပါဝင်၍ အမှု ထမ်းခဲ့ကြသည်။ အိန္ဒိယကွန်မြူနစ်ပါတီသည် စစ်ကြီး ပြီးဆုံးပါက မဟာမိတ်များက အိန္ဒိယနိုင်ငံကို
အလို အလျောက်လွတ်လပ်ရေးပေးလိမ့်မည်ဟု ထင်မြင် ယူဆကာ ဘရောက်ဒါဝါဒကို ကြွေးကြော်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် မဟာမိတ်တို့သည်
အိန္ဒိယကွန်မြူနစ်ပါတီသည် ဘရောက်ဒါဝါဒကို လက်မခံနိုင်တော့ပေ။ အမေရိကန်နိုင်ငံတွင်ပင် ဘရောက်ဒါဝါဒသည် အမေရိကန်ကွန်မြူနစ်ပါတီကို
ဖျက်သိမ်းစေခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ သခင်စိုးသည် ဂျိုရှီနှင့် တွေ့သောအခါ ဘရောက်ဒါဝါဒကို ဂျိုရှီနည်းတူပင် လက်မခံနိုင်တော့ပေ။ ထိုအချိန်တွင် မြန်မာပြည်တွင်
သခင်စိုးသည် ဂျိုရှီ၏လမ်းစဉ်ကို  လက်ခံပြီး မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်ရောက်လာသည်။ ကိုသိန်းဖေနှင့်  သခင်သန်းထွန်းကလည်း ဂျိုရှီထံမှ လမ်းညွန်ချက်ရယူ
ခဲ့သည့် သခင်စိုးကို အရေးတယူနေရာပေး၍ ကြိုဆို ကြရသည်။ သခင်စိုးသည်  နိုင်ငံရေးအစီရင်ခံစာ တစ်စောင်ကို ရေးသား၍ ဗဟိုကော်မတီသို့ တင်သွင်း
လိုက်သည်။
ဗဟိုကော်မတီသည် သခင်စိုး၏ အစီရင်ခံ စာကို ဆွေးနွေးရန် အစည်းအဝေးတစ်ရပ် ကျင်းပရ တော့၏။
၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၂ ရက်တွင် ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီအစည်းအဝေး စတင် ကျင်းပသည်။ အစည်းအဝေး၏ရည်ရွယ်ချက်မှာ သခင် စိုး၏
ဝေဖန်ရေးအစီရင်ခံစာကို ဆွေးနွေး၍ အတည် ပြုရန်ဖြစ်သည်။ တစ်ချိန်က မဟာမိတ်နှင့် ပေါင်းစည်း ရေးကို ပြင်းပြင်းထန်ထန်ကျင့်သုံးခဲ့သော  သခင်စိုး
သည် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ ဘရောက်ဒါဝါဒ၊ အချောင်သမားဝါဒကို စိတ်အားထက်သန်စွာ ဝေဖန် ခဲ့သည်။ ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေးအပြီးတွင် အင်္ဂလိပ်
အား ဆက်လက်တိုက်ထုတ်ခြင်းမပြုဘဲ ပြန်လည်လက်ခံခြင်း မှာ လုံးဝမှားသည်ဟူ၍လည်း အောက်ပါအတိုင်း ထောက်ပြခဲ့သည်။
'ဗမာပြည်သို့ ပြန်ရောက်လာသော ဗြိတိသျှ နယ်ချဲ့စနစ်ကို ဖိနှိပ်ညှဉ်းဆဲသူများအဖြစ်ဖြင့် ယူဆရမည့်အစား လွတ်လပ်ရေးတိုက်ပွဲသမား များဟု ယူဆခဲ့လေပြီ။
ဗြိတိသျှနယ်ချဲ့စနစ်နှင့်  ဖက်ဆစ်တို့၏ အလိုတော်ရိများဖြစ်သည့်  ဦးဘဖေ၊  ဦးပု၊   ဦးအေး၊ ဆာဂျေအေမောင်ကြီး၊ ဦးဖိုးဗျော့ စသော သူများကိုတိုင်းပြည်၏
နန်းပန်ကျောက်သွေးရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
နန်းပန်ကျောက်သွေးရွာ (Nangpangkyaukthway)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ တောင်ထီဗွါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၂၇၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်ထီဗွါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၂၃ ဦး၊ မ ၃၃၆၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄၈၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း
သခင်စိုး၏ အစီရင်ခံစာ
နံပါတ်တစ်ရန်သူများ အဖြစ်ဖြင့် သဘောထားရမည့်အစား မဟာမိတ် များအဖြစ်ဖြင့် ဆက်ဆံခဲ့လေပြီ'
'ဂျိုရှီဟု ကြွေးကြော်ရမည့်အစား ဒေါ်မန် စမစ်ဟု ကြွေးကြော်ခဲ့လေပြီ'
သခင်စိုး၏ ဝေဖန်ရေးအစီရင်ခံစာ
သခင်စိုးသည်  ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ ဘရောက်ဒါဝါဒအမှားကို   သခင်သန်းထွန်းနှင့် ကိုသိန်းဖေအပေါ်သို့ လုံးလုံးလျားလျား ပုံချလိုက်သည်။ ကိုသိန်းဖေသည်
ဘရောက်ဒါဝါဒကို အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ တင်ပို့ပေးသူဖြစ်ပြီး သခင်သန်းထွန်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ မှ လက်ခံကျင့်သုံးသူဖြစ်သည်ဟု အပြစ်ဖို့သည်။ ကို သိန်းဖေက
'ငါတို့အမှားများမှတစ်ဆင့်' ဟူသော စာတမ်းတစ်စောင်ကို ရေးသားတင်သွင်း၍ ချေပ သည်။ သို့သော် သခင်စိုးသည် ကိုသိန်းဖေ၏ချေပချက် ကို လက်မခံဘဲ
စာအုပ်ကြီးများကို ကိုးကား၍ အပြင်း အထန် ဖိနှိပ်ဝေဖန်တော့သည်။ သခင်စိုးသည် ယင်း အားဖြုတ်ချခဲ့သော ဒုတိယအကြိမ် ပါတီကွန်ဂရက်ကို လည်း
'ဤမျှ အဘက်ဘက်တွင် တာဝန်ချို့ယွင်းခဲ့သော ငါတို့ပါတီသည် ပါတီအဖြစ်ဖြင့် ဆက်လက် တည်နိုင်သေး၏လော။ ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ မရှိတော့ဘူးဟူသော
ရဲဘော်ဂျိုရှီက ပြောစကား ကို ငါတို့ ပြန်လှန်ချေပနိုင်၏လော။ ထို့ကြောင့် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ ဒုတိယအကြိမ် မြောက် ကွန်ဂရက်သည် အချောင်သမားဝါဒ
အောင်ပွဲဆင်သော ကွန်ဂရက်ဟုလည်းကောင်း၊ ပါတီဖျက်သိမ်းရေးကွန်ဂရက်ဟုလည်းကောင်း ဗမာ့ရာဇဝင်တွင် မှတ်တမ်းတင်ရတော့မည်'
သခင်စိုးသည် တစ်ချိန်က ဗြိတိသျှနယ်ချဲ့များကို ဒီမိုကရေစီ မဟာမိတ်များအဖြစ် ကြိုဆိုထောက်ခံခဲ့ သော်လည်း ဝေဖန်ရေးအစီရင်ခံစာတွင်မူ ဖက်ဆစ် ဝါဒီအဖြစ်
ထိုးနှက်တိုက်ခိုက်လိုက်သည်။ လွတ်လပ်ရေး နှင့် ပတ်သက်၍ ဗြိတိသျှအစိုးရအပေါ် မကျေမနပ် ဖြစ်နေသော ကွန်မြူနစ်ပါတီဝင်အချို့သည် သခင်စိုး ကို
ထောက်ခံကြတော့သည်။
ဗြိတိသျှနယ်ချဲ့စနစ် ကို တိုးတက်နေသော အင်အားစုအဖြစ် အကဲဖြတ် ခဲ့လေပြီ' (သခင်စိုး၏ ဝေဖန်ရေးအစီရင်ခံစာ၊ စာမျက်နှာ ၄)
သခင်စိုးသည် ကွန်မြူနစ်ပါတီတစ်ခုတည်းကို သာ ဝေဖန်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ကွန်မြူနစ်ပါတီ ပါဝင် ဆောင်ရွက်နေသော ဖဆပလ အဖွဲ့ကြီးကိုပါ ဝေဖန် ခဲ့သည်။
လွတ်လပ်ရေးရရှိရန် အမျိုးသားရေးကို ရှေ့တန်းတင်၍ ကြိုးစားနေသော ဖဆပလကိုမှားသည် ဟု ဆိုသည်။ လူတန်းစားပဋိပက္ခကို ရှေ့တန်းတင်ရန် သာ
အလေးပေးဝေဖန်ခဲ့သည်။
'ရန်သူအကြီးဆုံးဖြစ်သည့် ဗြိတိသျှနယ်ချဲ့ စနစ်ကို တိုက်ဖျက်ရန်  ဖွဲ့စည်းထားသော လူတန်းစားမျိုးစုံ ပါဝင်သည့်အဖွဲ့ချုပ်ဂ အတွင်း ၌ပင် လူတန်းစားတိုက်ပွဲကို
ဆင်နွှဲရမည့်အစား လူတန်းစားချင်း ငြိမ်းချမ်းရေးကို လုပ်ခဲ့လေပြီ။ လူတန်းစားတိုက်ပွဲကို ဖြစ်ပေါ်အောင်လုပ်ရမည့် အစား လူတန်းစားစေ့စပ်ရေးနှင့် လူတန်းစား
အတိုက်အခံဖြစ်မှုကို ချောမွေ့အောင် လုပ်ပေး ရေးကို ရှေ့နေလုပ်ပေးခဲ့သည်။'
(သခင်စိုး၏ ဝေဖန်ရေးအစီရင်ခံစာ၊ စာမျက်နှာ ၅၊ ၆)
ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် လူတန်းစားပဋိပက္ခကို မျက်ကွယ်ပြုသော ဖဆပလတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခြင်း ဖြင့် ဖောက်ပြန်သော ပါတီတစ်ရပ် ဖြစ်သွားသည်ဟု သခင်စိုးက
ဆိုသည်။ ထိုသို့ ဖြစ်သွားရခြင်းမှာလည်း ကိုသိန်းဖေနှင့် သခင်သန်းထွန်းတို့ကြောင့်ဟု စွပ်စွဲ လိုက်သည်။ သခင်စိုး၏ ဝေဖန်ရေးအစီရင်ခံစာမှ
'ထို့ကြောင့် ဂျပန်ခေတ်တွင် ပါတီ၌ စုပေါင်း ခေါင်းဆောင်မှုမရှိဟု ဆိုခြင်းသည် ဂျပန်အား ခုခံတိုက်ခိုက်ရာတွင် ပြည်သူတို့၏အကူအညီ မပါဟူသော အင်္ဂလိပ်
ဝါဒဖြန့်ချိချက်နှင့် တစ်သံ တည်းဖြစ်နေသောကြောင့် အလိုတော်ရိစကား မျှသာ ဖြစ်ချေသည်။ ပါတီတွင် စုပေါင်းခေါင်း ဆောင်မှုမရှိ ဟူသော စွပ်စွဲချက်နှင့်
ပတ်သက်၍ ဝန်ခံရပေမည်။ လက်ယာ အချောင်သမားများ နှင့်မူ ပါတီသည် စုပေါင်းခေါင်းဆောင်မှု မရှိချေ။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် အဆွေတို့ သိကြသည့် အတိုင်း
ပုန်ကန်ထကြွရေး လုပ်ပြီးသောအခါ လက်ယာအချောင်သမားများကို စုပေါင်းခေါင်း ဆောင်ခွင့် ပေးလိုက်သည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် ပါတီ သည်
မုဒိမ်းအကျင့်ခံရပေသည်။'
ကင်းကွာနေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် အဆွေသည် အချောင် သမားများအား ပါတီကို ဦးဆောင်ခွင့်မပေး သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် အဆွေသည် အချောင်သမားများပါတီကို ဖဆပလအဖွဲ့ချုပ်၏ နောက်မြီးဆွဲဖြစ်သွားအောင် လုပ်ခွင့်မပေးသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ အဘယ့်
ကြောင့်ဆိုသော် အဆွေသည် အချောင်သမားများ အား ပါတီကိုဖျက်သိမ်းခွင့် မပေးသောကြောင့် ဖြစ်သည်။'
(သခင်စိုး၏ ဝေဖန်ရေးအစီရင်ခံစာ၊ စာမျက်နှာ ၁၃၊ ၁၄၊ ၁၅)
သခင်စိုး ခွဲထွက်ခြင်း
သခင်စိုးသည် ဘရောက်ဒါဝါဒ အမှားကို ကို သိန်းဖေနှင့် သခင်သန်းထွန်းအပေါ်သို့ ပုံချသည်သာ မက ဖဆပလ အဖွဲ့ချုပ်ကိုလည်း ဝေဖန်တိုက်ခိုက်ခဲ့ သည်။
ပြောတော့သည်။ သခင်စိုး၏ ဝေဖန်ရေး အစီရင်ခံစာ စာမျက်နှာ ၂ဝ တွင် အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြထားသည်။
မိမိဣန္ဒြေ ကို စောင့် ထိန်းနိုင်သော အမျိုးသမီးကောင်းတစ်ယောက် နှင့် တူပေသည်။ အတွေ့အကြုံနည်းသောပါတီ သည် လျှပ်ပေါ်လော်လည်သော မိန်းကလေးနှင့်
တူသည်။ ထိုမိန်းကလေးသည် ယောက်ျားကောင်း တစ်ယောက်နှင့်တွေ့ပါက  ထိုယောက်ျား၏ သွန်သင်ချက်ဖြင့်  မိန်းမကောင်းတစ်ယောက် ဖြစ်နိုင်စရာအကြောင်း
ရှိပေသည်။ သို့မဟုတ် လက်ယာအချောင်သမား မုဒိမ်းကျင့်သူနှင့်တွေ့ လျှင် ပျက်စီးတတ်သည်။'
'ထို့ကြောင့် စက္ခုရူပေနသံဝါသာ စာဂ ပုတ္တံ ဝိဇာယတိ ဆိုဘိသကဲ့သို့ လျှပ်ပေါ်လော်လည်ပြီး လင်သားကိုလည်း မျှော်နေသည့်မိန်းမနှင့်တူသော သခင်စိုးသည်
ဗြိတိသျှနယ်ချဲ့စနစ်၏ဩဇာကို ပါတီတွင်းသို့ တပွေ့တပိုက်ကြီး ယူလာသည့် လက်ယာအချောင်သမား သိန်းဖေနှင့် တွေ့သော အခါ
သခင်စိုးသည် မိမိကိုယ်မိမိ မသိနားမလည်သူ အမျိုးသမီးလေးနှင့် ခိုင်းနှိုင်းပြီး သခင်သန်းထွန်းနှင့် ကိုသိန်းဖေကိုမူ မုဒိမ်းသမားနှင့် နှိုင်းလိုက်သည်။ သခင်
သန်းထွန်းနှင့် ကိုသိန်းဖေသည် သခင်စိုးအား မည်ကဲ့ သို့မျှ ပြန်လည်ချေပနိုင်ခြင်း မရှိပေ။ သခင်စိုး၏ ဝေဖန်ရေးအစီရင်ခံစာကိုလည်း ကောင်းစွာ သဘော ပေါက်
နားလည်ခြင်းမရှိပေ။ သို့သော် သခင်စိုး၏ ပုတ်ခတ်ဝေဖန်မှုများကို မချေပနိုင်တော့သောကြောင့် လက်မြှောက်အရှုံးပေးရတော့သည်။ ဝေဖန်စာကို
လက်ခံလိုက်ရသည်။ ထို့နောက် ဗဟိုကော်မတီသည် ပေါ်လစ်ဗျူရိုဖွဲ့စည်းရေး၊ ဗဟိုကော်မတီဝင်များအား ပြန်လည် တာဝန်ခွဲဝေရေးတို့ကို ဆောင်ရွက်သည်။
သခင်စိုးကမူ ဗဟိုကော်မတီ၏ ဆောင်ရွက်ချက် ဟူသမျှတို့ကို လက်မခံတော့ပေ။ မြန်မာပြည်တွင် ကွန်မြူနစ်ပါတီ မရှိတော့ဟူသော အဆိုကိုသာ ဖိ၍ ဆွေးနွေးသည်။
တက်ရောက်သူ ၂၈ ဦးအနက် ခုနစ်ဦး က သခင်စိုးကို ထောက်ခံသည်။ ကျန်ဗဟိုကော်မတီ ဝင် ၂ဝ ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို သခင်စိုးနှင့် ခုနစ်ဦးက မနာခံတော့ပေ။
အချောင်သမားတို့နှင့် ကင်းရှင်းခြင်း သည်သာ ဘော်ရှီဗစ်ပီသသည်။ လီနင်၏ဩဝါဒနှင့် ကိုက်ညီသည်ဟုဆိုကာ သခင်စိုးတို့လူစုသည် ကွန်မြူ နစ်ပါတီမှ
ခွဲထွက်လိုက်တော့သည်။
သခင်စိုးသည် ကွန်မြူနစ်ပါတီမှ ခွဲထွက်လိုက်ပြီး နောက်တွင် ကွန်မြူနစ်ပါတီတစ်ရပ်ကို သီးခြား ထူထောင်သည်။ သခင်စိုး၏ပါတီကို ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗမာပြည်ဟု
ခေါ်သည်။ ကိုသိန်းဖေနှင့် သခင်သန်းထွန်း တို့၏ပါတီကို ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီဟု ခေါ်သည်။  သခင်စိုး၏ပါတီကို အလံနီပါတီဟုလည်း ခေါ်သေး သည်။
သခင်စိုးသည် တိုက်ရဲတာ အလံနီ၊ သေရဲတာ အလံနီ ဟူသော ကြွေးကြော်သံဖြင့် လှုပ်ရှားစည်းရုံး လာသည်။ လွတ်လပ်ရေးတိုက်ပွဲနှင့် ပတ်သက်၍ သွေးဆူနေသူများ၊
တိုက်ချင်ခိုက်ချင်စိတ် ပြင်းပြနေသူ များ၊ စိတ်မရှည်နိုင်သူများမှာ သခင်စိုး၏ စည်းရုံးမှု နောက်ကို အတော်များများ ပါသွားကြလေသည်။
အလံနီပါတီသည် ကွန်မြူနစ်ပါတီမှ ခွဲထွက်ပြီး နောက် အခြေခံစခန်းများတွင် လူထုတိုက်ပွဲများ ဆင်နွှဲမည်ဟုဆိုကာ ဆူပူအုံကြွမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ဟံသာဝတီခရိုင်တွင် တောင်သူလယ်သမားများကို အခွန်တော်မပေးရန် လှုံ့ဆော်သည်။ အစိုးရက အခွန် တော်မပေးသော အလံနီလယ်သမားများ၏ ကျွဲ၊ နွား များကို
သိမ်းယူသောအခါ အလံနီများက ပြန်လုသည်။ ရန်ကုန်မြို့ မင်းမနိုင်ကွက်သစ်တွင် အာဏာဖီဆန်ရေး လုပ်ငန်းကို သခင်စိုးကိုယ်တိုင်ခေါင်းဆောင်၍ တဲအိမ်
များဝင်ဆောက်ကာ ဆောင်ရွက်သည်။ တရားရုံးကို သခင်စိုးခေါင်းဆောင်သော အလံနီများက ဝိုင်းကြ သည်။ သို့နှင့် အလံနီပါတီနှင့် အလံနီလယ်သမား သမဂ္ဂများကို
အစိုးရက မတရားသင်း ကြေညာတော့ သည်။ သခင်စိုးသည် အလံနီမှလွဲ၍ ရှိသမျှနိုင်ငံရေး အင်အားစုများကို ပုတ်ခတ်တိုက်ခိုက်လာသည်။
'ဗြိတိသျှနယ်ချဲ့သမားများကို တိုက်နိုင်ရန် ထိုသို့မတိုက်ခင် သိန်းသန်းကွန်မြူနစ်အချောင် သမားများကို ပြုတ်အောင်  တိုက်ရမည်။ အကြောင်းမူကား
အချောင်သမားဝါဒသည် နယ်ချဲ့သမား၏ အကြီးဆုံးသော နိုင်ငံရေးအကာ အကွယ်တည်း။ ၎င်းနောက် အချောင်သမား အောင်ဆန်းကို တိုက်ရမည်။ အကြောင်းမူကား
လူထုနောက်လိုက်များသော အောင်ဆန်းသည် အချောင်သမားဝါဒဖြင့် လူထုအား အများဆုံး ဖျက်ဆီးနိုင်သောကြောင့်တည်း။ အောင်ဆန်း သည် အလိုတော်ရိ
မောင်စောထက်၊ သို့မဟုတ် ဆာပေါ်ထွန်းထက်ပင် အန္တရာယ်ကြီးသည်။ အလိုတော်ရိများသည် လူထုနောက်လိုက်မရှိ သဖြင့် ကြောက်စရာမကောင်းလှချေ'ဟု သခင်စိုး
က ဆိုသည်။
၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ  ၆ ရက်တွင်  သခင် သန်းထွန်းသည် အလံနီများ၏ သွေးထိုးပေးမှုကို နားယောင်ကာ ဖဆပလ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး နေရာမှနုတ်ထွက်ပြီး
ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီအထွေ ထွေအတွင်းရေးမှူးနေရာကိုယူသည်။ ကိုသိန်းဖေသည် ညီညွတ်ရေးတပ်ပေါင်းစု တာဝန်ခံပေါ်လစ်ဗျူရိုလူကြီး ဖြစ်လာသည်။
နေရာအပြောင်း အလဲကို ဇူလိုင်လ ၆ ရက် ပါတီဗဟိုကော်မတီအစည်းအဝေးက အတည်ပြု သည်။
=နိုင်ငံရေးအင်အားစုများ ကွဲပြားလာခြင်း=
ဖဆပလ
မြန်မာနိုင်ငံကို ဗြိတိသျှနယ်ချဲ့တို့  ပြန်လည် အုပ်ချုပ်သောအခါ ဖဆပလသည် လွတ်လပ်ရေး ရရှိရန် အစွမ်းကုန် ကြိုးစားလေသည်။ ဖဆပလ အဖွဲ့ သည်
နိုင်ငံရေးပါတီပေါင်းစုံပါဝင်သော အဖွဲ့ကြီးဖြစ် ပြီး လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းရာတွင် အင်အားအကောင်း ဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဖဆပလ၏ ပွဲဦးထွက်တိုက်ပွဲမှာ
စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကို ရုပ်သိမ်းရန်ဖြစ်သည်။ ဖဆပလ၏ အပြင်းအထန် အရေးယူ ဆောင်ရွက်ချက်ကြောင့် ဗြိတိသျှနယ်ချဲ့တို့သည် ၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ လ ၁၅
ရက်တွင် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကို ရုပ်သိမ်းပေးခဲ့ ရသည်။ ဖဆပလ၏ တပ်မတော် ရပ်တည်ပိုင်ခွင့် တိုက်ပွဲမှာလည်း အတန်အသင့် အောင်မြင်သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။
ဗြိတိသျှတို့သည် မြန်မာတို့၏ လက်နက် ကိုင်တပ်များက ပြန်လည်တော်လှန်မည်ကို များစွာ စိုးရိမ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဖျက်သိမ်းနိုင်ရန် အမျိုးမျိုး ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။
နေသူရိန်ညီလာခံမှ တပ်မတော်အဆို ဆုံးဖြတ်ချက်အရ ဗြိတိသျှတို့သည် ကန္ဒီစာချုပ်ကိုချုပ် ဆို၍ တပ်မတော်ရပ်တည်ပိုင်ခွင့်ကို ပေးခဲ့ရသည်။ ကန္ဒီစာချုပ်အရ
အာဏာပိုင်တို့အား ပြင်းထန်စွာ ကန့်ကွက်အရေးဆို သဖြင့် နိုင်ငံရေးသမားများ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် ရရှိ ခဲ့သည်။ ဖဆပလအဖွဲ့ကြီးသည် စစ်ဘေးဒုက္ခသည်
ထောက်ပံ့ရေးအဖွဲ့ကို ၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၉ ရက် တွင် စတင်ဖွဲ့စည်း၍ လှုပ်ရှားခဲ့ရာ ၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၄ ရက်တွင် စစ်တောင်းကမ်းခြေ အတွက်
ငွေ ၄ဝဝဝ ကျပ်၊ သံဖြူဇရပ်အလုပ်သမား များအတွက် ငွေ ၄ဝဝဝ ကျပ်၊ တော်လှန်ရေးတွင် ကျဆုံးဒဏ်ရာရသော ရဲဘော်များအတွက် ငွေ ၂၇ဝဝ ကျပ်
လှူဒါန်းနိုင်ခဲ့သည်။
သို့သော် ကြားဖြတ်အစိုးရ ဖွဲ့စည်းရန်၊ အစိုးရအာဏာ အများအပြားကို ဖဆပလ က ရရှိရန် ကြိုးပမ်းမှုကိုမူ နယ်ချဲ့အစိုးရက ခွင့်မပြု သဖြင့် အောင်မြင်မှု မရရှိခဲ့ပေ။
နယ်ချဲ့အစိုးရသည် အလိုတော်ရိများသာပါဝင်သော ဆာပေါ်ထွန်းအစိုးရ ကိုသာ အာဏာအချို့အဝက် လွှဲပေးခဲ့သည်။
ဖဆပလ အဖွဲ့ချုပ်၏ ပထမဆုံး ပြည်လုံးကျွတ် ညီလာခံသဘင်ကြီးကို ၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂ဝ ရက်တွင် ရွှေတိဂုံစေတီတော်၌ ကျင်းပခဲ့သည်။
ဆုံးဖြတ်ချက်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်-
(က)	နိုင်ငံရေး
(ခ)	နိုင်ငံပြန်ထူထောင်ရေးနှင့် နိုင်ငံသစ်ဖန်တီးရေး
(ဂ)	ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းလုပ်ငန်း
(ဃ)	စီးပွားရေးလုပ်ငန်း
(င)	စိုက်ပျိုးရေးနှင့် တောင်သူလယ်သမားကိစ္စ
(စ)	စက်မှုလက်မှုနှင့် အလုပ်သမားကိစ္စ
ဆုံးဖြတ်ချက်များ အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရေး အတွက် တိုက်ပွဲနည်းပရိယာယ်နှစ်သွယ်ကို ချမှတ်ခဲ့ ရာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
(၁)	ဒီမိုကရေစီအခွင့်အရေးတိုက်ပွဲ
(၂)	လက်နက်ကိုင်တိုက်ပွဲ
ဒီမိုကရေစီအခွင့်အရေးတိုက်ပွဲမှာ အနုနည်းနှင့် ဆင်နွှဲရန်ဖြစ်သည်။ လူထု၏အင်အားနှင့် တောင်းဆို ချက်များကို တင်ပြရန်၊ အကြမ်းမဖက်သောနည်းဖြင့်
တိုက်ပွဲဝင်ရန်ဖြစ်သည်။ ဖဆပလအဖွဲ့ကြီးသည် အနု နည်းနှင့်မရပါက လက်နက်ကိုင်တိုက်ပွဲကို ဆင်နွှဲရန် ပြင်ဆင်ထားခဲ့သည်။ လက်နက်ကိုင်တိုက်ပွဲအတွက်
အဓိကအင်အားမှာ တပ်မတော်နှင့် ပြည်သူ့ရဲဘော် အဖွဲ့ချုပ်ဂ တို့ ဖြစ်သည်။ ပထမအဆင့် ခြေလှမ်းမှာ နယ်ချဲ့အလိုတော်ရိ အစိုးရဖြစ်သည့် ဆာပေါ်ထွန်း
အစိုးရပြုတ်ကျရေးပင် ဖြစ်သည်။ ဖဆပလသည် သပိတ်များ၊ ဆန္ဒပြပွဲများကို ဦးဆောင်ကျင်းပ၍ လူထု တိုက်ပွဲများ ဆင်နွှဲခဲ့သည်။
ကွန်မြူနစ်ပါတီများ
ကိုသိန်းဖေနှင့် သခင်သန်းထွန်းခေါင်းဆောင် သော ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီနှင့် သခင်စိုးခေါင်း ဆောင်သော ကွန်မြူနစ်ပါတီဗမာပြည်(အလံနီပါတီ) တို့
ကြေညာခံရသောအခါ ဆန္ဒပြ၍ ကန့်ကွက်ခဲ့သည်။ သခင်စိုးကို ပြန်ပေါင်းရန်လည်း  နားချခဲ့သည်။ သို့သော် သခင်စိုးတို့လူစုကမူ ပြန်ပေါင်းရန် စိတ်မဝင်
စားခဲ့ကြပေ။
အချောင်သမားနှင့် ကင်းရှင်းရေးလမ်းစဉ် ကိုသာ တရားသေဆုပ်ကိုင်ထားပြီး ဆူပူအုံကြွမှုများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ မတရားအသင်း ကြေညာခံရပြီး
သောအခါတွင် အလံနီပါတီသည် တောခို၍ မြေ အောက်လှုပ်ရှားမှုများကိုသာ ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံရေး ဆူပူသောင်းကျန်းမှုများကို ဆောင်ရွက်နိုင်
ခဲ့သော်လည်း စစ်ရေးအရမူ ဗြိတိသျှနယ်ချဲ့တို့အား ထူးခြားစွာ အန်တုတော်လှန်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။
ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် ဖဆပလတွင် ပါဝင်နေသော်လည်း ဖဆပလ၏အရေးထက် ပါတီ၏ အရေးကိုသာ ဦးစားပေးလျက်ရှိသည်။ ဖဆပလအား
လွှမ်းမိုးနိုင်ရန်လည်း နည်းမျိုးစုံဖြင့် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် ကျင်းပသော ဖဆပလ ပြည်လုံးကျွတ်ညီလာခံကြီးတွင်လည်း ဖဆပလ ဥက္ကဋ္ဌ
နေရာအတွက် ဗြိတိသျှအလိုတော်ရိများက ဦးဘဘေ ကို တင်ရန် ကြိုးစားသကဲ့သို့ ကွန်မြူနစ်များကလည်း သခင်သန်းထွန်းနှင့် ကိုသိန်းဖေကို အပြိုင်တင်ရန်
ကြိုးစားခဲ့သည်။ သို့သော် အရပ်ရပ်မှတက်ရောက်လာ သော ဖဆပလကိုယ်စားလှယ် ၃ဝဝဝ နှင့် ပရိသတ် တစ်သိန်းခန့်က ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းကိုသာ ဖဆပလ
ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တစ်ခဲနက်  ထောက်ခံရွေးချယ်ခဲ့  ကြသည်။
သခင်သန်းထွန်း သည် ဥက္ကဋ္ဌ နေရာ မရနိုင်တော့ သောအခါ ဖဆပလ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးရာထူး မှ နုတ်ထွက်၍ ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး
အဖြစ် ဆောင်ရွက်တော့သည်။ ဆိုရှယ်လစ်ပါတီ မှ ဦးကျော်ငြိမ်းသည် ဖဆပလ အထွေထွေအတွင်းရေး မှူးဖြစ်လာပြီး သိန်းဖေသည် တွဲဖက်အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး
ဖြစ်လာသည်။
သခင်သန်းထွန်းသည် ကွန်မြူနစ်ပါတီခေါင်း ဆောင်မှုကို ချုပ်ကိုင်လာနိုင်သောအခါ နှစ်ပါတီ ပူးပေါင်းရေးကို ပထမဆုံး ဆောင်ရွက်လာသည်။ သို့သော် သခင်စိုး၏
အလံနီပါတီနှင့် သခင်သန်းထွန်း ၏ပါတီတို့သည် နိုင်ငံရေးအယူအဆကအစ သဘော ထားကွဲလွဲလာပြီဖြစ်ရာ ပြန်လည်ပေါင်းစည်းရေးတွင် များစွာ အခက်အခဲဖြစ်၍
(ခ)	လယ်သမားလူတန်းစား၊
(ဂ)	ပညာတတ်လူတန်းစား၊
(ဃ)	မြို့နေ ဒီမိုကရေစီလိုလားသည့် လူထုများ ဖြစ်သော လက်မှုပညာသည်များ၊ လုပ်သား ထုများ၊ လူလတ် အောက်တန်းစားများ၊
၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၆ ရက်တွင် ဗမာ ပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီအစည်းအဝေး ကျင်းပရာ သခင်သန်းထွန်းက အစီရင်ခံစာတစ်စောင်
တင်သွင်းသည်။ သခင်သန်းထွန်း၏ လူတန်းစား သတ်မှတ်ချက်မှာ စတာလင်နှင့် မော်စီတုံးတို့၏ အဆိုအမိန့်ကို ကိုးကားပြီး ပညာတတ်လူတန်းစားကို
ချန်လှပ်ခဲ့သည်။
(က)	ပစ္စည်းမဲ့လူတန်းစား၊
(ခ)	တောင်သူလယ်သမားလူတန်းစား၊
(ဂ)	မြို့နေ၊ တောနေ ဒီမိုကရေစီလိုလားသော လူလတ်တန်းစား၊	(Democratic Petty  Bourgeois)
သခင်သန်းထွန်းက ပညာတတ်လူတန်းစားဆို သည်မှာ လူတန်းစားမဟုတ်။ အလွှာတစ်ခုသာဖြစ်သည် ဟု ဆိုသည်။ ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ လုပ်ငန်းစဉ်ကိုလည်း
အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြထားသည်။
(က)	ဗြိတိသျှနယ်ချဲ့စနစ်လက်အောက်မှ ဗမာ ပြည်သည် လုံးဝလွတ်လပ်ရေးရရှိရန်နှင့်
(ခ)	ဗမာပြည်ရှိ တိုင်းရင်းသားအားလုံးတို့သည် မိမိတို့ကံကြမ္မာကို မိမိတို့ ဖန်တီးနိုင်ခွင့်ရှိပြီး အားလုံး သဘောတူလွတ်လပ်စွာ ဒီမိုကရေ စီသစ်ဗမာနိုင်ငံကို
ထူထောင်ကြရန် ဖြစ်ပေ သည်။
သခင်သန်းထွန်း၏ အစီရင်ခံစာတွင် ကွန်မြူနစ် တစ်ပါတီတည်းရှိရေးကို ဖော်ပြ၍ အလံနီများနှင့် ညီñွတ်ရေးတည်ဆောက်ရန် ကြိုးပမ်းထားသည်။
ဗဟိုကော်မတီအစည်းအဝေးကျင်းပသော ၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၆ ရက်တွင် ဖဆပလကို ဘုရင်ခံနှင့် စေ့စပ်ရန် အချက်အချို့ကို တင်ပြထားသေးသည်။
ဖဆပလနှင့် ဘုရင်ခံတို့ ဆွေးနွေးပွဲကျင်းပရန်၊ ဖဆပလ ကို ဘုရင်ခံ၏အစိုးရထဲဝင်ရန်လည်း တိုက်တွန်း ဆော်ဩထားသည်။ ဖဆပလကိုယ်စားလှယ်များနှင့်
ဖဆပလတွင် မပါဝင်သည့် နိုင်ငံရေးသမားများကို စုဝေး၍ နိုင်ငံရေးကွန်ဖရင့်တစ်ရပ် ကျင်းပရန်လည်း လှုံ့ဆော်ခဲ့သည်။
၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂ဝ ရက်တွင်ကား သခင်သန်းထွန်းက  ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းအား အောက်ပါအတိုင်း စာရေးခဲ့သည် -
'ယနေ့ စီအယ်လ်အေ(ရှားပါးစရိတ်)တိုက်ပွဲ များသည် ထက်မြက်သော စီးပွားရေးတိုက်ပွဲများသာ ဖြစ်ရာ နိုင်ငံရေးအာဏာသိမ်းရေးတိုက်ပွဲများနှင့်
မရှုပ်ထွေးစေသင့်ချေ။ ပုလိပ်သပိတ်နှင့် စာတိုက် သပိတ်များသည် အခြေအနေကို ပြောင်းပစ်လိုက်သည် ကား မှန်၏။ (အရေအတွက်မှ အရည်အချင်းသို့
ပြောင်းလဲခြင်း၏ ဥပမာတစ်ရပ်) သို့ရာတွင် တိုက်ပွဲ များ၏အခြေခံမှာ စီးပွားရေးခေါင်းဆောင်များက သပိတ်များကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အခြေအနေကို
အသုံးပြုရမည်မှန်သော်လည်း (နိုင်ငံရေးတောင်းဆို ချက်များကို တင်ပြရမည်ဖြစ်သော်လည်း) သပိတ် မှောက်ခေါင်းဆောင်တို့သည် သပိတ်များသည်
သခင်သန်းထွန်းသည် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် ဖဆပလမှ ဦးဆောင်ဆင်နွှဲနေသော အထွေထွေအမှုထမ်းပေါင်းစုံသပိတ်ကြီးကို ပုတ်ခတ်ဝေဖန်လိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် ဖဆပလတွင် ပါဝင် သည့်အလျောက် သပိတ်တွင်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ကွန်မြူနစ်ပါတီက စက်တင်ဘာအရေးတော် ပုံခေါ် အထွေထွေ
အမှုထမ်းပေါင်းစုံသပိတ်ကြီးကို နိုင်ငံရေးတိုက်ပွဲဟု မသတ်မှတ်ဘဲ စီးပွားရေးတိုက်ပွဲ အဖြစ် နှိမ့်ချ၍ သတ်မှတ်လိုက်သည်။ သို့သော် သပိတ် ကြီးမှစ၍
တစ်ပြည်လုံးတွင် ဆူပူသောင်းကျန်းမှုများ ပျံ့နှံ့သွားစေရန်ကား သွေးထိုးဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။ ဖဆပလမှာမူ အထွေထွေသပိတ်အရှိန်ဖြင့် ရွေးကောက် ပွဲ
အမြန်ဆုံးကျင်းပရန် ပြင်းပြင်းထန်ထန် အရေးဆိုနေ သည်။ ဘုရင်ခံအစိုးရသည် ဖဆပလကို အာဏာအပ် နှင်းရေးထက် အလိုတော်ရိများကို ပွဲထုတ်ရန်သာ
ကြိုးစားနေသည်။
စစ်အတွင်းတစ်လျှောက်လုံး ယူဂန္ဓာ နိုင်ငံတွင် အကျယ်ချုပ်ဖြင့်နေခဲ့ရသည့် ဂဠုန်ဦးစော ကို မြန်မာပြည်သို့ ပြန်ပို့ပေးပြီး နိုင်ငံရေးလောကသို့ ဝင်စေသည်။ ဂျပန်ပြည်
ဆူဂါမိုထောင်ထဲရောက်နေ သော ဒေါက်တာဘမော်ကိုလည်း ပြန်ခေါ်သည်။ စင်ကာပူတွင်ရောက်နေသော သခင်ထွန်းအုပ်ကိုလည်း ပြန်ခေါ်၍ ဘုရင်ခံကောင်စီလာ
လူကြီးခန့်သည်။ သခင်ထွန်းအုပ်က ဖဆပလကို ပြင်းထန်စွာ ဝေဖန် သည်။
ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင် သခင်ထွန်းအုပ်က ဘီအိုင်အေ စစ်ချီစဉ် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းသည် သေဒဏ်စီရင်ခဲ့ သည်ဟု ဖော်ထုတ်ပြောကြားရာ ဘုရင်ခံက ဗိုလ်ချုပ် ကို
ရာဇဝတ်ကြောင်းအရ ဖမ်းဆီးတရားစွဲရန် စဉ်းစား လာသည်။ နောက်ဆုံး  ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် ဖဆပလကို ဖြိုခွင်းရန် မအောင်မြင်သောအခါ ဘုရင်ခံ
ဆာဒေါ်မန်စမစ်သည် ခွင့်ဖြင့် ပြန်သွားရပြီး မေဂျာ ဂျင်နရယ်ရန့်စ် (ဆာဟူးဘတ်စ်ရန့်စ်) ဘုရင်ခံဖြစ်လာ သည်။ သို့သော် ဘုရင်ခံသစ်သည်လည်း မထိန်းနိုင် တော့ဘဲ
ဆာပေါ်ထွန်း၏ အလိုတော်ရိအစိုးရ (ဘုရင်ခံ အမှုဆောင်ကောင်စီလာအဖွဲ့)သည် ပြုတ်ကျသွားရ တော့၏။
လက်နက်ကိုင်ဆူပူသောင်းကျန်းမှုများ
ဆာပေါ်ထွန်းအစိုးရ  ပြုတ်ကျသွားသောအခါ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းခေါင်းဆောင်သည့် ဖဆပလ ကြားဖြတ်အစိုးရ တက်လာသည်။ ဤသို့တက်လာရ ခြင်းမှာ
အောင်ဆန်းအစိုးရသည် ၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ လ ၂၇ ရက်တွင် တက်လာပြီးနောက် စက်တင်ဘာလ ၂၉ ရက်တွင် စက္ကူဖြူစာတမ်း ဖျက်သိမ်းပေးရန် တစ်ခဲနက်
ဆန္ဒပြပွဲကြီးကို ဦးဆောင်ကျင်းပခဲ့သည်။ ကွန်မြူနစ်များသည် ထိုဆန္ဒပြပွဲကြီးကို ကိုယ်တိုင် ကိုယ်ကျ ပါဝင်ဆင်နွှဲကြသည်။
တစ်ပြည်လုံးတွင်ကား ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ သွေး ထိုးပေးမှု၊ နယ်ချဲ့တို့၏ ဖိနှိပ်မှုတို့ကြောင့် ဆူပူမှုများ ပျံ့နှံ့နေပြီ ဖြစ်သည်။ ကွန်မြူနစ်-ဆိုရှယ်လစ်ပဋိပက္ခ
များ၏ဂယက်၊ ကွန်မြူနစ်-ဖဆပလပဋိပက္ခ၊ ကွန်မြူနစ် နှစ်ပါတီပဋိပက္ခများ၏ ဂယက်သည် တစ်ပြည်လုံးသို့ ပျံ့နှံ့နေပြီ ဖြစ်သည်။ ရေနံမြေတွင် ကွန်မြူနစ်များက
ဆူပူသောင်းကျန်းကြရာ ဗိုလ်မှူးကြီးနေဝင်း၏ တပ်ရင်း (၄)သည် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခမဖြစ်ပေါ်လာစေရေး အတွက် သိမ်မွေ့စွာ ထိန်းခဲ့ကြရသည်။ ဆိပ်ဖြူမှ
ကွန်မြူနစ် အငတ်တပ်ဖွဲ့များကိုလည်း တပ်ရင်း(၄)က ပင် အကာအကွယ်ပေးခဲ့ရသည်။ ဗြိတိသျှတို့၏ ကြောင်နက်တပ်ဖွဲ့ကမူ ဆူပူမှုများကို ခပ်ကြမ်းကြမ်းပင်
နှိမ်နင်းခဲ့သည်။
ပျဉ်းမနားနယ်၏ နိုင်ငံရေးအကွဲဂယက်မှာ အပြင်းထန်ဆုံးပင် ဖြစ်သည်။ ကွန်မြူနစ်လက်နက်ကိုင် တပ်များ နှင့် ပြည်သူ့ရဲဘော်များမှာ ရန်စောင်နေကြ သည်။
ဗိုလ်တာရာ(ရဲဘော်သုံးကျိပ်)၏ လက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့မှာ ကွန်မြူနစ်များဖြစ်နေသည်။ ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ လက်နက်ကိုင်များနှင့် အလံနီတို့သည် မကြာခဏ
တိုက်ခိုက်ကြသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ ပြည်သူ့ ရဲဘော်များလည်း တိုက်ပွဲတွင် ပါလာသည်။ အင်္ဂလိပ် ကြောင်နက်တပ်ဖွဲ့က ရမ်းကားသဖြင့် တောခိုသူတွေ လည်း ရှိသည်။
ဗိုလ်မှူးကြီးနေဝင်းသည် တပ်ရင်း(၄)နှင့်အတူ ပျဉ်းမနားသို့ ရောက်ရှိလာသည်။ ထို့နောက် ပြည်သူ့ ရဲဘော်ခေါင်းဆောင်များနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးသည်။ ဗိုလ်တာရာ၊
ဗိုလ်တောက်ထိန်တို့နှင့်လည်း တွေ့ဆုံ သည်။ ပဋိပက္ခများကို စေ့စပ်ဖြေရှင်းသည့် အခိုက် အတန့်သာ ပြေလည်ရသော်လည်း လုံးလုံးလျားလျား ပြေလည်မှုကား
မရခဲ့ပေ။
ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် အစိုးရအဖွဲ့ (ကောင်စီ လာလူကြီးများ)တွင် ဖဆပလ  ဥက္ကဋ္ဌ  ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်း၊  ဆိုရှယ်လစ်ပါတီ   ဥက္ကဋ္ဌ  သခင်မြ၊