cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ရွှေစွန်ညို
ရွှေစွန်ညို ကစားနည်း
ရွှေစွန်ညို ကစားရာတွင် ခေါင်းဆောင်လုပ်သူ၏ ခါးတွင် ဝတ်ထားသော လုံချည်နှင့် ခါးကြားတွင် အခြားကစားသူ၏ လက်ချောင်းများကို သွင်း၍ ကိုင်ထားရသည်။ သူ့နောက်တွင်လည်း အခြားကစားသူ တစ်ဦးက အလားတူ ကိုင်ထားလေ သည်။ ထိုနည်းအတိုင်း ခေါင်းဆောင်လုပ်သူ၏ နောက်ဘက်တွင် ကလေးများည် တစ်ယောက်၏ လုံချည်နှင့် ခါးကြားတွင် တစ်ယောက်၏ လက်ချောင်းကလေးများကို သွင်းကာ ကိုင်ထားကြလေသည်။ ကစားသူ ကလေးတစ်ယောက်က ရွှေစွန်ညိုအဖြစ် ကစားရ၍ သူက ခေါင်းဆောင်လုပ်သူ၏ နောက်ဆုံးတွင် ရှိနေသူ မထွေးကို မိအောင်ဖမ်းရလေသည်။ ခေါင်းဆောင်ဖြစ် သူကလည်း သူ၏လက်နှစ်ဖက်ကို ဆန့်ထုတ်ပြီးလျှင် နောက်ဆုံးတွင် ရှိနေသူ မထွေးအား မမိစေရန် ကာဆီးပေးလေသည်။ ကစားပွဲအစတွင် ရွှေစွန်ညို လုပ်သူနှင့် မထွေး၏ ရှေ့ဘက်ရှိ ခေါင်းဆောင်လုပ်သူတို့သည် အမေး အဖြေများ ပြုလုပ် ကြရလေသည်။ ပြုလုပ်ကြပုံမှာ - ခေါင်းဆောင် - ရွှေစွန်ညို ဘာကိုလိုလို့ ဝဲပါတယ် ရွှေစွန်ညို - မထွေး လိုလို့ ဝဲလာတယ် ခေါင်းဆောင် - မထွေးမပါ တို့ချည်းလာ ရွှေစွန်ညို - ပါပါရဲ့သား နောက်က ထား ခေါင်းဆောင် - မထွေးအသား ခါးလှတယ် ရွှေစွန်ညို - ပင်လယ်ရေနှင့် ဆေးပါမယ် ခေါင်းဆောင် - ပင်လယ်ရေ ခန်းပြီ ရွှေစွန်ညို - မြစ်ရေနှင့် ဆေးပါမယ် ခေါင်းဆောင် - မြစ်ရေ ခန်းပြီ ရွှေစွန်ညို - ချောင်းရေနှင့် ဆေးပါမယ် ခေါင်းဆောင် - ချောင်းရေ ခန်းပြီ ရွှေစွန်ညို - ဆန်ဆေးရေနှင့် ဆေးပါမယ် ခေါင်းဆောင် - ဆန်ဆေးရေ တို့မပေး ရွှေစွန်ညို - မထွေး လွတ်အောင်ပြေး ဟုဆိုသော အခါတွင် စွန်များဝဲသကဲ့သို့ ဗယ်မှညာ၊ ညာမှဗယ်သို့ ကိုယ်ကိုတိမ်းငဲ့၍ လက်နှစ်ဖက် ဆန့်တန်းပြီးလျှင် မထွေးကိုမိရန် ကြိုးစားရလေသည်။ ခေါင်းဆောင်လုပ်သူက လည်း အထက်တွင် ဆိုခဲ့သည့်အတိုင်း သူ၏ လက်များကို ဆန့်တန်းပြီး လျှင် မထွေးကို ရွှေစွန်ညို မမိစေရန် ကာကွယ်ပေးရလေသည်။ ကစားရာတွင် ကလေးရှစ်ယောက်မှ ဆဲ့ငါးယောက်အထိ ကစားလေ့ရှိကြသည်။ ရွှေစွန်ညို လုပ်သူမှာ များသောအား ဖြင့် ယောက်ျားကလေးဖြစ်လေ့ရှိသည်။ ခေါင်းဆောင်လုပ်သူသည် ကစားသူများတွင် များသောအားဖြင့် အကြီးဆုံးဖြစ်လေ့ ရှိသည်။ အမှန်မှာ ရွှေစွန်ညိုသည် မထွေးကို မိခဲလေသည်။ ထိုနည်းဖြင့် ကစားသူများ မောလာသည့်တိုင်အောင် ကစားလေ့ ရှိ ကြလေသည်။
ပိတောက်ပင်ရွာ၊ သရက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သရက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်ခုတ်ရွာ၊ နမ့်စန်မြို့နယ်
နမ့်ခုတ်ရွာ (Namhkoke)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ နမ့်စန်မြို့နယ်၊ နောင်ဟီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၇၃၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်ဟီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၇၄ ဦး၊ မ ၃၅၆၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၀၃၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်စန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂရမ်းရွာသစ်ရွာ၊ ဖို့ခမီဒေါင့်
ဂရမ်းရွာသစ်ရွာ၊ ဖို့ခမီဒေါင့်
ကြက်ရေကြီးရွာ၊ ကြက်ရေကြီး
ကြက်ရေကြီးရွာ၊ ကြက်ရေကြီး
ပုဗ္ဗေနိဝါသသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် “သတိပဋ္ဌာန်လေးပါးတို့ကို ပွားများအပ်, ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့ အလာပြုအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့် ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိအဘိညာဉ်ဖြင့် ပုဗ္ဗေနိဝါသကို အဖန်ဖန်အောက်မေ့တော်မူနိုင်၏”ဟု ရဟန်းတို့အား အရှင်အနုရုဒ္ဓါထေရ် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
ရေဆိုးကုန်းရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
ရေဆိုးကုန်းရွာ (Yaesoekone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ ဘုရားပြန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၇၀၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လွိုင်ကော် လေဆိပ်
လွိုင်ကော် လေဆိပ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကယားပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်မြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။
တင်းတိန်ရံရွာ၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်
တင်းတိန်ရံရွာ (Tinteinyan)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်၊ တင်းတိန်ရံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၁၅၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျွန်းလှမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အော်လံပြင်ရွာ
အော်လံပြင်ရွာ
သထုံနယ် (ရှမ်းပြည်)
သထုံနယ် (ရှမ်းပြည်)
သထုံနယ်သည် ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်းရှိ နယ်တစ်နယ်ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၉ ခုနှစ် စော်ဘွားများ အာဏာမစွန့်မီကာလအထိ မြို့စားအုပ်ချုပ်ခဲ့ သည်။ ထိုနယ်၏မြောက်ဘက်တွင် ဘန်းယဉ်နှင့် မိုင်းပွန်နယ် တစ်စိတ်တစ် ဒေသရှိသည်။ နမ့်ပွန်မြစ်သည် အရှေ့ဘက်တွင် သထုံနယ်ကို မောက်မယ် နယ်နှင့်ပိုင်းခြားထားသည်။ တောင်ဘက်တွင် နမ့်တမ်ဖတ်ချောင်းသည် သထုံ နယ်နှင့် ကယားပြည်နယ်ကို ပိုင်းခြားထားသော နယ်နိမိတ်ဖြစ်သည်။ သထုံ နယ်၏အနောက်တောင်ဘက်တွင် စကွယ်နယ်တစ်စိတ်တစ်ဒေသရှိ၍ အ နောက်ဘက်တွင် စကားနယ်ရှိသည်။ နမ့်တမ်ဖတ်ချောင်း၏အနောက်ဘက် ရေဝေ ကုန်းတန်းသည် သထုံနယ်နှင့် စကားနယ်တို့ကို ပိုင်းခြားထားသည်။ ညောင် ရွှေနယ် တစ်စိတ်တစ်ဒေသသည် အနောက်မြောက်ဘက်တွင် သထုံနယ်နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း စပ်လျက်ရှိလေသည်။
သထုံနယ်အတွင်း ပအိုဝ်းလူမျိုး(တောင်သူ)နှင့် ရှမ်းလူမျိုးတို့ နေထိုင် လျက်ရှိကြသည့်အပြင် ကရင်လူမျိုးများကိုလည်းတွေ့ရသည်။ ကရင်ရွာများကို နမ့်တမ်ဖတ်ချောင်း တစ်လျှောက်တွင်တည်ထားကြသည်။ ထိုရွာများသည် ညောင်ရွှေနယ်စပ်အထိရောက်သည်။ သထုံနယ်သည် ရှမ်းပြည်ရှိ ပအိုးနယ် တစ်နယ်ဖြစ်၍ ထိုနယ်တွင် ပအိုးလူဦးရေသည်အများဆုံးဖြစ်လေသည်။ ပအိုးနှင့် ရှမ်းအားလုံးလိုပင် ဗုဒ္ဓဝါဒီများဖြစ်ကြ၍ ဘာသာရေးကို အလွန်လေး စားကြသည်။ သထုံနယ်သည် ချမ်းအေး၍စိုစွတ်သော်လည်း ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သည်။ နမ့်တမ်ဖတ်မြစ်ဝှမ်း၌သာ မိုးတွင်းအခါ ငှက်ဖျားရောဂါကို သတိထားကြရသည်။
သထုံနယ်၌ တွင်းထွက်သတ္တုများမရှိသလောက်ဖြစ်သည်။ ထို ဒေသသည် များသောအားဖြင့် ရေဝပ်ခြင်းကင်းသော ထုံးကျောက်မြေများ ဖြစ်၍ ရွာချလိုက်သောမိုးရေတို့သည် ထုံးကျောက်မြေများ အတွင်းသို့ စိမ့်ဝင်ပျောက်ကွယ်သွားကြလေသည်။
ဆန်စပါးမှလွဲလျှင် သထုံနယ်၏ အဓိကထွက်ကုန်သည် ဝါဂွမ်း နှင့် ဆေးရွက်ဖြစ်သည်။ ကျေးရွာများရှိ အိမ်များစွာတို့၌ ချည်ထည်များရက် လုပ်သည့် ရက်ကန်းစင်များကိုတွေ့ရသည်။ မြေ ရေတစ်ကောင်းများကိုတိုင်း မောင်း၊ လွယ်ပွတ်နှင့် ဆီဆိုင်ရွာကြီးများတွင် လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။ ပအိုး များအကြိုက် ငွေနားဍောင်း၊ ငွေဆံညှပ် စသော ငွေထည်ပစ္စည်းများကိုလည်း လုပ်ကိုင်ရောင်းချကြလေသည်။
ကျွန်းတောများကို သထုံနယ်၏အရှေ့တောင်ဘက် တောင်စွန်း တွင်တွေ့ရှိရသည်။ ကျွန်းတောများဟု ဆိုသော်လည်း အင်ကြင်း၊ သစ်ယာ၊ အင်နှင့် ထင်းရှူးပင်များ ပေါက်ရောက်သော တောင်ကုန်းဒေသသည် လေးပုံ သုံးပုံခန့်ဖြစ်သည်။ ကျွန်းပင်များကို မြေနိမ့်ပိုင်းများ၊ နမ့်ပွန်နှင့် နမ့်တမ် ဖတ်မြစ်ကမ်းပါးတစ်လျှောက်တို့တွင် တွေ့ရလေသည်။ ပျဉ်းကတိုးပင်များလည်း ရှိသည်။ ရှေးကသထုံနယ်၏ သစ်တော်အကျယ်အဝန်းသည် ၈၁ စတုရန်း မိုင်ခန့်မျှပင်ကျယ်ဝန်းခဲ့သည်။ နောင်အခါ တောင်ယာခုတ်ထွင်ကြ၍လည်း ကောင်း၊ အရမ်းမဲ့ခုတ်လှဲကြ၍လည်းကောင်း၊ သစ်တောများ အတော်ပင် ပျက်စီးယုတ်လျော့ခဲ့လေသည်။
သထုံနယ်သည် ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၌ ပအိုးတို့၏အချက်အချာ ဒေသဖြစ်သည်။ ထိုနယ်ရှိ ပအိုးတို့၏ မူလဇာစ်မြစ်သည် တနင်္သာရီတိုင်း သထုံပြည်မှ ပြောင်းရွှေ့လာသူများ၏အဆက်အနွယ်များဟု ဆိုကြသည်။ သက္ကရာဇ် ၄၁၈ ခုနှစ်တွင် ပုဂံပြည့်ရှင် အနော်ရထာမင်းသည် သထုံပြည်ကို တိုက်ခိုက်လာသောအခါ သထုံပြည်ပျက်၍ သထုံပြည့်ရှင် မနုဟာမင်းလည်း ပုဂံသို့ပါလေသည်။ သထုံပြည်ပျက်ပြီးနောက်တွင် မြန်မာတို့ စိုးမိုးမှုကိုမခံလို သော သထုံပြည်မှ ပအိုးတို့သည် သထုံမှ ရေနှင့် မြေတို့ကိုယူဆောင်ကာ နယ်သစ်မြေသစ်ရှာရန် သထုံမှခွာခဲ့ကြသည်။ အချို့သည် ရှမ်းပြည်တောင် ပိုင်းသို့ရောက်ခဲ့ကြရာ အိုးအိမ်တည်၍ အခြေစိုက်ခဲ့ကြသည်။ နှစ်ကာလကြာ မြင့်သော် လူဦးရေ တိုးပွား၍ ရွာအိမ်ခြေတို့လည်း များပြားလာသည်။
သထုံမှ ပြောင်းရွှေ့လာကြသည့် ပအိုးတို့၏ အဆက်အနွယ်များ ရွာခြေ အိမ်ခြေ တည်ထောင်သည့်အထဲတွင် ခန်ဆိုင်းရွာလည်း ပါဝင်သည်။ ခန်ဆိုင်းကို ရွာကြီးတစ်ရွာအဖြစ် တည်ထောင်ပေးသူ တစ်ဦးလည်းဖြစ်၍ ရွာ၏ ပထမဆုံး အကြီးအကဲလည်းဖြစ်သူသည် ခွန်စံဦးဟုအမည်ရှိသည်။ ထိုအချိန် ကာလသည် မြန်မာနိုင်ငံ၌ အမရပူရမြို့တည် ဘိုးတော် မင်းတရား (ဗဒုံမင်း)၏ လက်ထက်တော်ဖြစ်သည်။ မင်းတရားကြီးသည် ခွန်စံဦး အုပ် ချုပ်သော ဒေသများကို ပအိုးတို့၏ မူလဇာတိအရပ်ဒေသကို အစွဲပြုပြီးလျှင် သထုံနယ်ဟု ခေါ်ဝေါ်သမုတ်စေသည်။ ခွန်စံဦး လွန်သောအခါ ညီတော်သူ ဦးမြတ်အောင်သည်ဆက်ခံ၍ ခွန်ဆိုင်းမှလင်းပွန်းသို့ ပြောင်းရွှေ့၍ မြို့တည် သည်။ ဦးမြတ်အောင်၏သား ဦးနိုင်၏လက်ထက်တွင်မူ လင်းပွန်းမှပြောင်း၍ ကန်ဝင်းတွင် မြို့တည်ပြန်သည်။ ဦးနိုင်၏ လက်ထက်မှစ၍ မြန်မာဘုရင် အား အခွန်ပဏ္ဏာတော် ဆက်သခဲ့လေသည်။
ရွှေဘိုမင်း၏ လက်ထက် ၁၁၉၉ ခုနှစ်တွင် သထုံနယ်၏ အကြီး အမှူးကို မြို့စားဘွဲ့ပေးသနားသည်။ မြို့စားခွန်အို၏ လက်ထက်တွင် သက္က ရာဇ် ၁၂၄၂ ခုနှစ်၌ လွယ်ပွတ်သို့ပြောင်း၍မြို့တည်ပြန်လေသည်။ ခွန်အို သည်လင်းပင်မင်းသား၏ ဖက်တော်သားတစ်ဦးဖြစ်၍ လင်းပင်အရေးတော်ပုံ တွင်ပါဝင်ခဲ့သည်။ ညောင်ရွှေစော်ဘွားစဝ်မောင်(နောင် ဆာစဝ်မောင်)ကိုပင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် စဝ်မောင်သည် ဒဏ်ရာရကာ ဘုရင့်နေပြည်တော်သို့သွား ရောက် ခိုလှုံနေခဲ့ရသည်။
ထိုစဉ်ကာလက ရှမ်းပြည်၌ စော်ဘွားနယ် အချင်းချင်းထိပါးတိုက် ခိုက်မှုအရေးအခင်း ဖြစ်ပွားမှုများရှိခဲ့သော်လည်း သထုံနယ်သည် ထိုအရေး များတွင်မပါဝင်ခဲ့ပေ။ တောင်ဘက် ကရင်နီ(ယခုကယားပြည်နယ်)နယ်မှ ဝင် ရောက်တိုက်ခိုက်ခြင်းများကို မောက်မယ်၊ စကွယ်စသော နယ်များသည် စိုးရိမ်ကြောက်ရွံ့နေကြရသည်။ သထုံနယ်မှာမူ ကရင်နီ(ကယား)တို့က တိုက် ခိုက်လာလျှင်လည်း ခုခံကာကွယ်နိုင်စွမ်းရှိခဲ့ပေသည်။ အခြားနယ်များက လာရောက်တိုက်ခိုက်ခြင်းကိုလည်းမခံခဲ့ရဘူးချေ။ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၄၉ ခုနှစ်အထိ ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်းတွင် အစွန်ဆုံးကျ၍ အပျက်အစီးမခံရသော နယ်အချို့တွင် သထုံနယ်လည်းအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ဗြိတိသျှအစိုးရက သထုံ နယ်ကိုသိမ်းသွင်းစဉ်ကာလသည် ခွန်အို၏လက်ထက်ဖြစ်၍ ခွန်အိုသည် ငွေ ခွန်မှူးဘွဲ့အမည်ဖြင့် အုပ်ချုပ်လျက်ရှိသည်။ နောင်အခါ သထုံနယ်သည် မြို့စားနယ်တစ်နယ် ပြန်ဖြစ်လာ၍ ဆီဆိုင်တွင် မြို့စားရုံး စိုက်ပြန်လေသည်။ ထိုကြောင့် သထုံနယ်ကို ရုံးစိုက်ရာမြို့ကို အစွဲပြုပြီးလျှင် ဆီဆိုင်နယ်ဟု လည်း ခေါ်ကြလေသည်။
ဆီဆိုင်မြို့သည် ဟိုပုံး - လွိုင်ကော် ကားလမ်းပေါ်တွင် ရှိသည်။ ဟိုပုံးသည် တောင်ကြီး - လွိုင်လင် ကားလမ်းပေါ်တွင်ရှိ၍ လွိုင်ကော်သည် ကယားပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်လေသည်။ ထို့ကြောင့် သထုံနယ်ရှိ မြို့ရွာ တို့သည် တောင်ပိုင်းရှမ်းပြည်၏ နယ်များနှင့်လည်းကောင်း၊ ကယားပြည် နယ်နှင့်လည်းကောင်း ကူးသန်းဆက်သွယ်ရေးမခဲယဉ်းလှပေ။
မြန်မာ့အိုးခွက်လုပ်ငန်း
အိုးသည် ရှေးနှစ်ပေါင်း ၅ဝဝ ခန့်ကပင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည် ဟု ခန့်မှန်းရသည်။ ထိုအထောက်အထားကို တရုတ်နိုင်ငံ၌ တွေ့ရသည်။ ရှေးခေတ်က ကမ္ဘာသူ ကမ္ဘာသားတို့သည် ဝါးဆစ်ဗူး၊ သစ်ရွက်၊ ကျောက်ခွက် စသည်တို့ကို ထည့်စရာ အဖြစ် သုံးစွဲကြရာမှ အိုးကို တီထွင် ဖန်တီးခဲ့ခြင်း ဖြစ်လေ သည်။
ခမ်းဆွမ်းရွာ၊ မဘိမ်းမြို့နယ်
ခမ်းဆွမ်းရွာ (Hkamsum)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုးမိတ်ခရိုင်၊ မဘိမ်းမြို့နယ်၊ လွယ်ဆောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၈၃၉ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့အိုးခွက်လုပ်ငန်း
မြန်မာနိုင်ငံ၌ ရှေးအခါက ထမင်းဟင်း စားသုံးသော မြေစလုံ၊ ပန်းကန်လုံး အကြီး၊ အငယ်၊ အလတ်စားတို့ကို မဲနယ်မှုန့်များ သုတ်လိမ်း၍ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ထို ပြာနှမ်း နှမ်းမြေစလုံအကျား အမျိုးမျိုးတို့ကို ပစ္စည်းဥစ္စာ ကြွယ်ဝ၍ ချမ်းသာသော ဥစ္စာရှင်များကသာ စားသောက်ကြရာ၌ သုံးစွဲနိုင် ကြလေသည်။ တောင်သူ လယ်သမား ဆင်းရဲသားတို့ကမူ နှီးကိုဖြာ၍ ရက်လုပ်ထားသည့် နှီးစားပျစ်နှင့်တစ်မျိုး၊ ဗန်း စကောကို သစ်ဆေးသုတ်နှင့်တစ်ဖုံ၊ စဉ့် သုတ်မထားသော မြေအိုး၊ မြေစလောင်းဖုံး၊ မြေပန်းကန်၊ မြေစလုံ သက်သက် တို့ဖြင့် တစ်လှည့် ထမင်းဟင်းလျာများကို ထည့်၍ စားသောက် ခဲ့ကြရလေသည်။ နောက်ပိုင်း ခေတ်များတွင် ချမ်းသာသူများ သုံးသည့် ကျွန်းသားကို တွင်ခဲထားသည့် ဗျပ်များပေါ်လာသည်။
ခမ်းဆွမ်းရွာ၊ မဘိမ်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မဘိမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြန်မာ့အိုးခွက်လုပ်ငန်း
(တွင်ခံသည် ဆိုသည်မှာ ပွတ်ခံထားခြင်းကို ဆိုလိုပေသည်။) ဗျပ်ကို ပြုလုပ်ရာ၌ တစ်ထောင်၊ တစ်ထောင့်ထွာ၊ နှစ် တောင်ရှိသည့် ကျွန်းပင်ချောချော ပင်လုံးပင်တံတို့ကို ငမန်း လွှကြီးဖြင့် ငါးလက်မမှ ခြောက်လက်မအထိ တိတိကျကျ ပိုင်းဖြတ်ပြီးလျှင် ထိပ်တည့်တည့်မှ ပွတ်ခံပေးရသည်။ ထိုအခါ အလယ်ခွက်၍ နှစ်လက်မခွဲ သုံးလက်မခန့် စောက်ရှိသော ကျွန်းသားအဝိုင်း ဗျပ် ဖြစ်လာ၏။ ထိုဗျပ်ကို သစ်စေး၊ ဟင်္သ ပြဒါး သုတ်ထားသဖြင့် နီမြန်းရဲတောက်သော အသွေးအရောင် ရှိသည်။ ထိုဗျပ်နှင့် အိမ်သူအိမ်သား လေးငါးခြောက်ယောက် တို့သည် ထမင်း၏အလယ်ဗဟိုတွင် ဟင်းခွက်ကို တည်၍ စား ကြရသည်။ ထိုသို့ ရှေးမြန်မာများသည် ဗျပ်ဝိုင်း၊ ဒေါင်းလန်း၊ စားပျစ်၊ မြေစလုံ၊ အင်တုံ စဉ့်သုတ်တို့နှင့် အစားအသောက် များကို စားသောက်ခဲ့ကြရလေသည်။
အိုးသည် လူအဖို့ မရှိလျှင် မဖြစ်သော ပစ္စည်းတစ်ခု ဖြစ်လေသည်။ မျက်မှောက်ခေတ်တွင် ဒန်အိုး၊ သတ္တုအိုး စသည်တို့ ပေါများလာသည်မှာ မှန်ပေသည်။ သို့သော် ၈၅ ရာခိုင်နှုန်းမျှသော မြန်မာလူမျိုးတို့သည် မြေအိုးကို လက် မလွှတ်ကြသေးချေ။ ထိုအချက်မှာ ထမင်း၊ ဟင်း ချက်ခြင်း၊ ရေနွေးကျိုခြင်း ဟူသော မီးဖိုချောင်သုံး အတွက်ကိုသာ ဆိုလို ခြင်း ဖြစ်သည်။ မြန်မာလူမျိုးတိုင်း မြေအိုးမှ အပ အခြား ပစ္စည်းကို အစားထိုး၍ မသုံးစွဲသေးသော နေရာတစ်နေရာရှိ၏။
ယင်းမှာ သောက်ရေအိုး ဖြစ်လေသည်။ အချို့ နိုင်ငံခြား တိုင်းပြည်များ၌ပင် သောက်ရေတည်ရန် မြေအိုးကို အသုံးပြု သည်ဟု သိရပေသည်။
မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု တစ်ရပ် အဖြစ်ဖြင့် စေတီ၊ ပုထိုးများကို ရေချမ်းဆက်ကပ်သည့် နေရာတွင် မြန်မာလုပ် မြေအိုးသည် ပနံအရဆုံး ဖြစ်လေသည်။ သပြေပန်းထိုး၍ အောင်နိမိတ်ဆင် ကြသည့် ရေချမ်းအိုးမှာ မြေအိုးပင် ဖြစ်သည်။ နှစ်သစ်ကူး သင်္ကြန်ပွဲတော်၊ ကဆုန်ညောင်ရေသွန်းပွဲတော်စသော နေ့ထူး ရက်မြတ် အခါများတွင် မြန်မာအမျိုးသမီးကလေးများ ကျောင်း ကန်ဘုရားများသို့ ရွက်သွားကြသော ရေအိုးများမှာ မြေအိုးများ ဖြစ်ကြသည်။ တောလက်ကျေးရွာများ၌ နေဝင်ရိုးရီ အချိန်၌ တေးများ ကျူးရင့်၍ ရေခပ်ကြသော ကျေးတောသူ လုံမေတို့ အသုံးပြုကြသည့် ရေအိုးများမှာလည်း မြေအိုးများသာ ဖြစ်ကြ လေသည်။
လူသုံးပစ္စည်းတို့တွင် မရှိလျှင် မဖြစ်သလောက် အရေးပါ လှသော အိုးကို မည်သို့ မည်ပုံ ပြုလုပ်ပါသနည်း။ ပြုလုပ်ပုံမှာ ထုထောင်းပြီးသောမြေညက်များကို နူးနပ်၍ သမစေရန် ရေဖြင့် ဆွတ်လောင်းပြီးလျှင် အကြိမ်ကြိမ် မွှေနှောက်ပေးရသည်။
မြေညက်ဟု ဆိုရာတွင် တစ်နယ်မြေပေါ် မြေနက်တစ်ဆ၊ မြေနီ တစ်ဆခွဲ ရောစပ်ရသည်။ မြေနီက ကြမ်းနေလျှင် ဆတူ ရောစပ်ပေးရသည်။ ထိုသို့ ပြုလုပ်စီရင်ပြီးသော မြေကြီးသည် အိုးလုပ်ရန် အသင့် ဖြစ်နေပေပြီ။
အိုးလုပ်ရန် လိုအပ်သော ကိရိယာတို့မှာ(၁)အိုးထိန်းစက် (အိုးတွင်းစက်ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။) (၂) ပလာ (၃)လက်ခု တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အိုးထိန်းစက် ဆိုသည်မှာ အကျယ် တစ်တောင်ခန့် ရှိသော သစ်သားဝိုင်းတစ်ခုကို အလယ်တွင် ဝင်ရိုးတိုင်ကဲ့သို့ တိုင်တိုကလေးစိုက်ထား၍ ထိုတိုင်ငုတ်ကလေးတွင် အ ကျယ် တစ်တောင်ခန့်ရှိသော သစ်ပြား ဝိုင်းတစ်ခုကို ဆုံလည်ကဲ့သို့ စရွေးစွပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုသစ်ပြား ဝိုင်း၏ ဘေးနှစ်ဘက်တွင် လက်ကိုင်ရန် သစ်သားစွန်းက လေးနှစ်စ ပြုလုပ်ထားသည်၊ ထိုအစွန်းကလေးနှစ်စကို လက်နှင့်ကိုင်၍ လှည့်လျှင်သစ်ပြားဝိုင်းကလေးသည် အလွယ်တကူ လည်ပတ်နိုင်လေသည်။
ပလာဆိုသည်မှာ အရှည် တစ်ပေခန့်နှင့် ပြက် သုံး လက်မခန့် ရှိသော သစ်သားလက်ရိုက်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ထိုပလာတွင် (က) ပြည် ပလာ (ခ) မော်လုံး ပလာ (ဂ)ပန်းပလာ ဟူ၍ သုံးမျိုး ရှိပြန်သည်။ ပြည်ပလာကို အိုးအထူအပါး ညီစေရန် ညိ|ရာ၌ အသုံးပြုသည်။ မော်လုံး ပလာကို အိုးအထူအပါး ညိ|ရာ၌ပင် အိုး၏ ဖင်ပိုင်းကဲ့သို့ ရွှံ့သား ထူသည့်နေရာမှ ရွှံ့သားပါးသည့် နေရာသို့ ဖြန့်ညိ| ရာ၌ အသုံးပြုသည်။ ပန်းပလာကိုမူ အထူအပါးညိ|၍ စိတ်ကြိုက်ပုံစံသို့ ရောက်သည့်အခါ မှန်ကူကွက်ကလေး များ၊ ပန်းနွယ်ပန်းပွင့် ကလေးများ၊ ကျေးရုပ်ကလေးများ စသည်ဖြင့် အိုးကို အလှဖော်ရာ၌အသုံးပြုလေသည်။
အိုးပုံ လောင်းရာ၌ လူနှစ်ယောက် လုပ်ကိုင်တတ်ကြသည်။ ပထမ လူတစ်ယောက်က အိုးထိန်းစက်ကို ချာချာလည် အောင်လှည့်ပေးရသည်။ ဒုတိယ လူတစ်ယောက်က အ သင့်ရှိပြီး ဖြစ်သော ရွှံ့မြေညက်ကိုလုံး၍ ချာချာလည်နေ သော အိုးထိန်းစက်၏ အလယ်ဗဟိုတွင် တည်ကာ လက် နှစ်ဘက်ဖြင့် အလိုရှိသော အိုးပုံစံသို့ ရောက်အောင် ပြုပြင် ပေးသည်။ ထိုသို့အိုးပုံလောင်းခြင်းသည် သုံးမိနစ်မျှကြာ လျှင် ပြီးစီးသည်။ အိုး၏အကြီးအငယ်ကိုလိုက်၍ ရွှံ့မြေကို မှန်းဆကာ ယူငင်ပြီးလျှင်ချာချာလည်နေသော အိုးထိန်းစက် ပေါ်သို့ တင်လိုက်ပုံသည်လည်းကောင်း၊ ထိုရွှံ့တုံးကို လက် နှစ်ဖက်ဖြင့် ပြုပြင်ပေးရုံမျှဖြင့် တဖြည်းဖြည်း အိုးဖြစ်လာပုံ သည်လည်းကောင်း အလွန်ကြည့်၍ကောင်းပေသည်။ ထို လုပ်ငန်းကို အိုးထွင်းသည်ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထွင်းပြီး (ပုံလောင်းပြီး)သော အိုးကို အိုးခတ်မည့်သူထံပို့ရလေသည်။
အိုးခတ်သူသည် အထက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သော လက်ခုကို အိုး၏ အတွင်းဘက်မှ ခု၍ ခံ၍ အပြင်ဘက်မှ ပလာဖြင့် ခတ်၍ ပုတ်၍ အထူအပါးကို ညိ|ပေးသည်။ ထိုသို့ အထူ အပါးညိ|ရာ၌ မြေနက်၊ မြေနီ ရောစဉ်က အချိုးမကျခဲ့လျှင် ပလာတွင် ရွှံမြေညက်များကပ်၍ ပါလာတတ်သည်။ ထိုသို့ ဖြစ်လျှင်သဲကြမ်းကို ဖြူး၍ ပေးရသည်။ သဲကြမ်း အဖြူး များသော အိုးသည် နောင်အခါ၌ ရေစိမ့်များ၍ ရေအေး သည်။ ပြာသိုလတွင်ပြုလုပ်သည့် ရေအိုးသည် အေးသည် ဟု ဆို၍ သောက်ရေအိုးတည်ရန် ပြာသိုအိုးကို ရွေးချယ်၍ ဝယ်လေ့ရှိ ကြသည်။
မီးတောက်အရှိန်ညီစေရန် ပြင်ဆင်ပြီးသောအခါတွင် မီးရှို့ပေးသည်။ ထိုသို့ ပြုလုပ်သည်ကို အိုးဖို သည်ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ အိုးဖုတ်သည်ဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်ကြ သည်။ နှစ်နာရီခန့် ကြာ၍ မီးအရှိန်ကျသွား သောအခါ အိုး၏နခမ်းကိုတီးခေါက်၍ ကြည့်လျှင် 'ဒေါင်၊ ဒေါင်၊ ဒေါင်၊ ဒေါင်'ဟူသောအသံ ထွက်ပေါ် လာသည်။ ထိုအခါ အိုးအဖြစ်သို့ အပြီးတိုင် ရောက်ရှိသွားလေပြီ။ ခြောက်သွေ့သော အိုးခွက်တို့ကို ဆေးဒန်းမှုန့် ဖျော်ထား သော ရေဖြင့် သုတ်လိမ်း၍ မီးဖုတ်လိုက်လျှင် စဉ့်ရည် သုတ်ပြီး နီဝါသဏ္ဌာန် အသွေးအရောင် ဖြစ်လာလေသည်။ ဆေးဒန်းမှုန့်အစား ကန့်မှုန့်၊ ဇဝက်သာမှုန့်၊ ဒုတ္တာမှုန့်များ ကိုလည်း သုတ်နိုင်ပေသည်။ စိန်နှင့် ဟင်းရိုင်းချော်များ သည် အနီရောင်ကိုပေးနိုင်သောကြောင့် သုတ်လိမ်းခြင်း နည်းပါးခဲ့သည်။
ထိုဓာတ်ဆေးမှုန့်ကို တမာစေးကျဲကျဲနှင့် ဖျော်၍ သုံးလျှင် အကျိုး ရှိနိုင်ပေသည်။
အိုးဆိုရာတွင် အိုးပုတ်မှ စ၍ ချိုးရုပ်၊ စလယ်ဝင်အိုး၊ ခွက်ဝင်အိုး၊ အိုးစရည်း၊ အိုးကြီးထုတ်များ အထိ ပုံစံအရွယ် အမျိုးမျိုး ရှိလေသည်။ အချို့အရပ်များတွင် သောက်ရေအိုး၊ ရေတကောင်း၊ လက်ဖက်ရည် ကရား စသည်တို့တွင် ကိန္နရာရုပ်၊ နဂါးရုပ်၊ ဘီလူးရုပ် စသည်ဖြင့် အနုပညာ လက်ရာများဖော်ထားသည်ကို တွေ့ရ လေသည်။ မြန်မာ ဘုရင်များ အုပ်စိုးစဉ်က အိုးလုပ်ငန်းကို အရေးတယူ အသားပေးခဲ့ကြသဖြင့်အိုးတော်ဆက် အမှုထမ်းများ နေထိုင် ရန် ရပ်ကွက်များကိုပင် သီးသန့်၍ ပေးခဲ့ကြလေသည်။ ထိုကြောင့် စစ်ကိုင်း၊ အမရပူရ၊ မန္တလေး၊ ရွှေဘိုစသော ထီးစိုက်နန်းတည် မြို့ကြီးများ၌ ယခုတိုင် အိုးတော်ရပ် အိုးဖိုရပ်ဟူသော အမည် များဖြင့်ရပ်ကွက်များ တည်ရှိ နေကြသည်။ တွံ့တေးမြို့၊ မော်လမြိုင်မြို့တို့၌လည်း အိုးခွက် လုပ်သော လုပ်ငန်းများ ရှိကြသည်။
ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ ခေတ်သစ် မြေထည်၊ ကြွေထည် လုပ်ငန်း လိုအပ်သည့်အတွက်လည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြေထည်၊ ကြွေထည်လုပ်ငန်းများ၏ အဆင့်အတန်း တိုး တက်အောင် ပြုလုပ်ပေးရန်အတွက် လည်းကောင်း၊ ၁၉၅၄ ခုနှစ်နှစ်ဦးပိုင်က ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ လက်တွေ့သု တေသနလုပ်ငန်းအဖွဲ့တွင် မြေထည်ကြွေထည်လုပ်ငန်း သု တေသနဓာတ်စမ်းခန်းတစ်ခုကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့လေသည်။ ထိုသုတေသန ဓာတ်စမ်းခန်းကို တည်ဆောက်ရာတွင် ဒိန်းမတ်နိုင်ငံကကုလသမဂ္ဂမှ တစ်ဆင့် အကူအညီ များစွာ ပေးခဲ့သဖြင့် ဓာတ်ခွဲခန်းရှိ ကိရိယာ တန်ဆာပလာအများ အပြားမှာ ဒိန်းမတ်နိုင်ငံဖြစ်များ ဖြစ်ကြပေသည်။ ထို့ပြင် မြေအိုး၊ မြေခွက် လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ဒိန်းမတ်နိုင်ငံသား ပါရ ဂူတစ်ဦးကိုလည်း ကုလသမဂ္ဂမှ တစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံသို့ စေလွှတ်ခဲ့ပေသည်၊ ဓာတ်စမ်းခန်း ဆောက်လုပ်ပြီးစီးသည့် ၁၉၅၄ ခုနှစ် နှောင်းပိုင်းလောက်အချိန်မှ စ၍ မြန်မာရွှံမြေ များနှင့် အခြားမြေထည်ကြွေထည်လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ပစ္စည်း များကို စနစ်တကျစုဆောင်း စမ်းသပ် စစ်ဆေး လာခဲ့ကြ ပေသည်။ ယင်းသို့ စမ်းသပ်စစ်ဆေးရာတွင် မြန်မာနိုင်ငံ တွင်းရှိ မြေထည်လုပ်ငန်းများ၌ အသုံးပြုသော သဘာဝ ပစ္စည်းရိုင်းများကို ဓာတ်သဘောအရ စမ်းသပ်ခြင်း မြေထည်၊ ကြွေထည် ပစ္စည်းသစ်များတိုးတက်ဖြစ်မြောက် အောင် လုပ်ဆောင်ပေးခြင်း၊ ကြွေထည်ပစ္စည်းမျာ၊ မီးခံ အုတ်၊ နံရံကပ် ကြွေပြား နှင့်အိမ်တွင်း လက်မှု လုပ်ငန်းများအတွက် အုတ်ကြွပ်ပြားများ ဖြစ်မြောက်လာရေး အတွက် စမ်းသပ်မှု များ ပြုလုပ်ပေးခြင်း အစရှိသည်တို့ ပါရှိကြလေသည်။ ထို့ပြင် မြန်မာနိုင်ငံတွင်းရှိ အိုးဖိုများအ တွက်မြေထည် ကြွေထည် ပြုလုပ်ရန် နည်းသစ်များကို စီမံပေးသော လုပ်ငန်းများလည်း ပါရှိလေသည်။
သပြေကုန်းရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
သပြေကုန်းရွာ (Thapyaykone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ လွယ်မောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၆၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်မောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၉၂ ဦး၊ မ ၅၀၂၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၅၁၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗူဒ္ဓဂါမရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ဗူဒ္ဓဂါမရွာ(Buddhagarma)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ အလယ်ဒိန်ကင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၆၁၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အလယ်ဒိန်ကင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၆၂ ဦး၊ မ ၅၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၂၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျုံတနှီးတာကွေ့ရွာ၊ ကြခတ်ကွင်း
ကျုံတနှီးတာကွေ့ရွာ၊ ကြခတ်ကွင်း
မြစ်ကလေးရွာ၊ မြစ်ကလေး
မြစ်ကလေးရွာ၊ မြစ်ကလေး
​ရှောပြာကုန်းရွာ၊ ရှောပြာကုန်း
ရှောပြာကုန်းရွာ၊ ရှောပြာကုန်း
အဝီစိတွင်း
သဲကျောက်၊ ကျောက်စရစ်ကဲ့သို့သော မြေအောက်ရှိ ကျောက်ပွ အထပ်ထပ်ကို လွန်သွားဖြင့် နက်စွာ ဖောက်ထွင်းရာမှ ဖိအားဖြင့် မြေပေါ်သို့ ရေများပန်း၍ တက်လာသည့် တွင်းကို အဝီစီတွင်းဟု ခေါ်သည်။ မြေအောက်ရှိရေသည် ရေစိမ့်ဝင်နိုင်သော ကျောက်ပွလွှာ တွင်ရှိရာ ထိုကျောက်ပွလွှာသည် မာ၍ ကျစ်လျစ်ပြီးလျှင် ရေစိမ့်မဝင်နိုင် သော အထက်အောက် ကျောက်ထပ်လွှာနှစ်ခု၏ အကြားတွင် ညပ်လျက်ရှိနေသည်။ အထက်မှမာ၍ ကျစ်လျစ်သော ကျောက် ထပ်က ဖုံးအုပ်ထားသဖြင့် အပေါ်သို့ရေများ ထိုးထွက်မသွား နိုင်ပေ။ အောက်မှလည်း အလားတူ မာ၍ ကျစ်လျစ်သော ကျောက်လွှာက ခံထားသောကြောင့် အောက်သို့ နောက်ထပ် ရေစိမ့်၍ ထွက်မသွားနိုင်ချေ။
ကျောက်ပွလွှာအကြောသည် တစ်ဖက်တွင် အတော်အတန် မြင့်သော မြေမျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် တည်ရှိနေ၍ ထိုနေရာမှ မြေအောက်သို့ တဖြည်းဖြည်း နိမ့်ဆင်းသွားလေသည်။ မိုးရွာ သည့်အခါတွင်ဖြစ်စေ၊ ဆီးနှင်းများ ပျော်သည့်အခါတွင်ဖြစ်စေ ရေသည် ထိုကျောက်ပွလွှာထိပ်မှ အကြောအတိုင်း တစိမ့်စိမ့် အောက်သို့ စိမ့်ဝင်သွားပြီးလျှင် နိမ့်သောနေရာ တစ်နေရာသို့ စီးသွားကာ သာမန် စမ်းရေပေါက်အဖြစ်ဖြင့် ထွက်တတ်လေ သည်။ ထိုသို့ ထွက်ပေါက်မရှိပဲ ကျောက်လွှာထပ်နှစ်ခုကြားတွင် ပိတ်မိလျက်ရှိသော ထိုရေမျိုးရှိသည့်နေရာတွင် အဝီစီတွင်း တူးဖောက်လိုက်သည့်အခါ အထက်မှ ဖိအားကြောင့် ရေသည် မြေမျက်နှာပြင်ပေါ်သို့ ပန်း၍ တက်လာလေသည်။ အချို့ အဝီစီတွင်းမှ ရေသည် မြေမျက်နှာပြင်ပေါ်သို့ ပန်း၍တက်လာ လေ့ရှိသော်လည်း အချို့တွင်းများတွင် ရေသည် အပေါ်သို့ ပန်း၍ တက်မလာသဖြင့် စက်ဖြင့် စုတ်ယူကြရသည်။
ခြောက်သွေ့သော သဲကန္တာရမြေများတွင် တစ်ခါတစ်ရံ တစ်မိုင်နီးပါးမျှ နက်စွာ ဖောက်ထွင်းတူးရာမှ မြေအောက် စမ်းရေကို တွေ့ရှိရသဖြင့် ရေများ ပန်းတက်လာရာ ထိုတစ် ဝိုက်တွင် ဥယျာဉ်များ၊ လယ်ယာများ၊ နွားစားကျက်များ ဖြစ် လာကြသည်။ ဆဟားရား သဲကန္တာရတွင် လှည့်လည် နေထိုင် ကြသူများသည် ဤကဲ့သို့သော အဝီစီတွင်းမျိုး တစ်ဝိုက်တွင် သာ လုပ်ကိုင်နေထိုင်ကြသည်။ 0x100သစတြေီးလီးယားတိုက်ရှိ ကျွဲနွား မွေးမြူရာ ဌာနကြီးများသည် အဝီစီတွင်းမှ ရေ၏ ကျေးဇူးကြောင့် တည်တံ့လျက်ရှိကြသည်။ ရှေးအခါက ဤ အဝီစီတွင်းမျိုးကို အီဂျစ်နိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံနှင့် အရှေ့တိုင်း နိုင်ငံများတွင် တူးခဲ့ကြဖူးသည်။ ပြင်သစ်နိုင်ငံ ပက်ဆီမြို့အနီးရှိ ကျော်စောထင်ရှားသော အဝီစီတွင်းတစ်တွင်းသည် တစ်နေ့လျှင် ရေဂါလံပေါင်း ငါးသန်း ခြောက်သိန်းထွက်၍ မြေပေါ်သို့ ၅၄ ပေ ပန်းထွက်သည်။ ဂျာမနီနိုင်ငံ၊ လိုက်ပဇစ်မြို့အနီးရှိ အနက် ဆုံး အဝီစီတွင်းသည် တစ်မိုင်ကျော်နက်သည်။
ရေအမြောက်အမြားသုံးသော အလုပ်ရုံစက်ရုံနှင့် အဆောက် အအုံကြီးများစွာတို့သည် အဝီစီတွင်းမှရေကို လိုသလောက်ရ ကြသဖြင့် ငွေကုန်သက်သာသည့်ပြင် မြေအောက် အလွန်နက် သောနေရာမှ ရရှိသည့်ရေ ဖြစ်သဖြင့် ညစ်ညူးခြင်း မရှိပေ။ ထိုကြောင့်မြစ်ရေ၊ ကန်ရေများသည် မသန့်ရှင်းသဖြင့် သန့်ရှင်း အောင် စစ်ယူရသကဲ့သို့ အဝီစီတွင်းမှရသောရေကို အထပ်ထပ် စစ်ရန် မလိုချေ။
မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့အပြား၌ အထူးသဖြင့် ရေရှားပါးသော ဒေသများတွင် ရေအလုံအလောက် ရရှိရေး အတွက် ကျေးလက် သန့်ရှင်ရေးနှင့် ရေရရေးအဖွဲ့များက အဝီစီတွင်းများကို လိုက်လံ တူးဖော်ပေးလျက်ရှိရာ များစွာ အောင်မြင်လျက်ရှိသည်။ အဝီစီတွင်းများ တူးရာတွင် လက်နက်ကိရိယာ အမျိုးမျိုး အသုံးပြုကြ၏။ တစ်ခါတစ်ရံ မြေသွင်းတိုင်များကို တိုင် ဆောင့်စက်ဖြင့် ရိုက်သွင်းသကဲ့သို့ မြေအောက်သို့ ရိုက်သွင်း တူးဖော်ကြသည်။ သို့ရာတွင် မာသောကျောက်နှင့် တွေ့သည့် အခါ၌ကား ပတ်လည်လွန်သွားကို သုံးရသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ အလွန်မာသောကျောက်ကို ထိုးဖောက်တူရသည့်အခါ လွန်သွား ထိပ်၌ အလွန်မာကျော၍ အဖိုးတန်သောစိန်များဖြင့်တူးယူကြ ရလေသည်။
ဓာတုဗေဒ ညီမျှခြင်း
ဓာတုဗေဒ ညီမျှခြင်း ဆိုသည်မှာ သင်္ကေတများ၊ ဖော်မြူလာများ အသုံးပြု၍ ဓာတုဓာတ်ပြုမှု၏ သင်္ကေတဆိုင်ရာ တင်ဆက်ဖော်ပြမှုဖြစ်သည်။ ထို၌ ဓာတ်ပြုပစ္စည်းများကို ဘယ်ဖက်အခြမ်းတွင် ထားရှိ၍ ရလဒ်ပစ္စည်းများသည် ညာဖက်အခြမ်းတွင် ထားရှိကာ အပေါင်းလက္ခဏာကို ဓာတ်ပြုပစ္စည်းများကြားတွင်လည်းကောင်း ဓာတုဖြစ်စဉ် ရလဒ်ပစ္စည်းများကြားတွင်လည်းကောင်း ထားရှိပြီး မြားသင်္ကေတသည် ရလဒ်ပစ္စည်းများ ညွှန်ပြနေသည့်အပြင် ဓာတ်ပြုမှု၏လားရာကိုလည်း ပြသပေးသည်။ သင်္ကေတများ နံဘေးရှိ မြှောက်ဖော်ကိန်းများနှင့် ပါဝင်ပစ္စည်းများ၏ ဖော်မြူလာများသည် ပမာဏပြ ကိန်းဂဏန်းများ၏ ပကတိတန်ဖိုးများဖြစ်ကြသည်။ ပထမဆုံး ဓာတုဗေဒ ညီမျှခြင်းကို ၁၆၁၅ ၌ ယွန်း ဘေ့ဂန်က ပုံဆွဲ၍ စတင်ဖော်ပြခဲ့သည်။
မုံဝိုင်ရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
မုံဝိုင်ရွာ(Monwaing)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ မရူဝါထန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၀၄၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သံဒိတ်ရွာ၊ ကျုံဒါတ်
သံဒိတ်ရွာ၊ ကျုံဒါတ်
သုဓမ္မသင်္ဂဟ
သင်္ဂဟအဖွဲ့တွင် သုဓမ္မသင်္ဂဟနှင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဟူ၍ (၂) ဖွဲ့ထားရှိပေသည်။ သင်္ဂဟအဖွဲ့ (၂) ဖွဲ့စလုံးအတွက် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အရာရှိများအတွက်နှင့် အရပ်ဘက်ဆိုင်ရာ အရာရှိများအတွက်ဟူ၍ (၂) မျိုးစီ ခွဲခြားထားသည်။ ယင်းသို့ ခွဲခြားထားသော်လည်း၊ အဆင့်အတန်းမှာ ခြားနားခြင်းမရှိပေ။ သုဓမ္မသင်္ဂဟတွင် -
ဟူ၍ အဆင့်အတန်း (၃) မျိုးခွဲခြားထားသည်။
အရည်အချင်း သတ်မှတ်ချက်
သုဓမ္မသင်္ဂဟဘွဲ့များအတွက် အရည်အချင်းသတ်မှတ်ချက်များမှာ နိုင်ငံတော်အတွက် ထူးကဲစွာ အမှုထမ်းသူများ၊ အကျိုးဆောင်သူများဖြစ်ရမည်။ ယင်းသုဓမ္မသင်္ဂဟသုံးမျိုးကို အဆင့်အလိုက်ချီးမြှင့်ရာတွင် စွမ်းဆောင်မှုအတိုင်းအတာအပေါ်မူတည်၍ သတ်မှတ်ထားသည်။
နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲအတွက် ဘွဲ့တံဆိပ်ဆိုင်ရာ ထူးခြားချက်
နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲသည် နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲအဖြစ်ဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ်အတွင်း ရာထူးအလျောက် သုဓမ္မသင်္ဂဟနှင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟများ၏ အကြီးအမှူးဖြစ်သည့်အပြင် သုဓမ္မသင်္ဂဟတွင် "အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ" ဖြစ်၍ ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟတွင် "အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ"လည်း ဖြစ်သည်။
အခြားပြဋ္ဌာန်းချက်များ
သင်္ဂဟဂုဏ်ထူးများကို အခြားနိုင်ငံရှိ ဂုဏ်ထူးအဆင့်အတန်းများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ထားခြင်းမရှိ။ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတွင် အကောင်းဆုံး အမြင့်ဆုံးဟုထားသော ဂုဏ်ထူး၊ ဘွဲ့ထူးများမှာ အခြားမည်သည့် နိုင်ငံများတွင်မဆို အကောင်းဆုံး၊ အမြင့်ဆုံးဟုထားသော ဂုဏ်ထူး၊ ဘွဲ့ထူးများနှင့် တန်းတူသည်ဟု ယူဆသည်။ ဘွဲ့ရသူတို့အား ရွှေ ၃ကျပ်သားထက်မနည်း ပါဝင်သော ရွှေတံဆိပ်များ ချီးမြှင့်သည်။ အဆောင်အယောင်တို့ကို ပြဋ္ဌာန်းထားသည်နှင့်အညီ ဝတ်ဆင်ရပေသည်။ နိုင်ငံခြားစိုးရများက ပေးသော ဘွဲ့၊ ဆု၊ တံဆိပ်များအတွက် ဖဲကြိုးများကို ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရကပေးသော ဘွဲ့တံဆိပ်များအတွက် ဖဲကြိုးများနောက် ပြီးဆုံးမှ တပ်ဆင်ရန် ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။
ဘွဲ့များကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခြင်းခံရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်၏အမည်ရှေ့တွင်ဖော်ပြ၍ ခေါ်ဝေါ် အသုံးပြုရသည်။ ရာထူးနှင့်အမည်ကို တွဲခေါ်ရသော ပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်ပါက ဘွဲ့အမည်ကို ရာထူးနှင့်အမည် ကြားတွင် ဖော်ပြ၍ခေါ်ဝေါ်အသုံးပြုရသည်။ ရာထူးနှင့်အမည်တွဲ၍ မခေါ်ရသောပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်ပါက ဘွဲ့အမည်ကို ဦး၊ ကို၊ ဒေါ်၊ မ ရှေ့တွင်ဖော်ပြ၍ ခေါ်ဝေါ်အသုံးပြုရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ အဆောင်အယောင်၊ ဘွဲ့၊ တံဆိပ်များ
ပုံအက္ခရာစနစ်
ကဏ္ဍ:စာရေးစနစ် အမျိုးအစားများ
ဗနွဲ့ကုန်းရွာ၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်
ဗနွဲ့ကုန်းရွာ (Banwetkone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်၊ ဟံမြင့်မိုရ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၅၈၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟံမြင့်မိုရ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၂၇ ဦး၊ မ ၂၁၈၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၁၁၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒေးဗစ် အက်တန်ဘရော့ချ်
သူသည် ဘီဘီစီ၏ အကြီးတန်း မန်နေဂျာဟောင်း တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး၊ ၁၉၆၀ နှင့် ၁၉၇၀ ခုနှစ်များတွင် ဘီဘီစီ-၂ ၏ ကြီးကြပ်ရေးမှူး နှင့် ဘီဘီစီရုပ်မြင်သံကြား အစီအစဉ် ညွှန်ကြားရေးမှူး တို့အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ သူ၏ မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်များသည် ဆယ်စုနှစ် ၈ခုမျှကြာမြင့်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့မှာ Zoo Quest၊ Planet Earth franchise၊ Natural World၊ The Blue Planet နှင့် ၎င်း၏နောက်ဆက်တွဲ တို့ပါဝင်သည်။
သူသည် ရုပ်မြင်သံကြား၏ အဖြူအမည်းခေတ်၊ ဆေးရောင်စုံခေတ်၊ အကြည်(HD)ခေတ်၊ သရီးဒီ(3D)ခေတ် နှင့် ဖိုးကေ(4K)ခေတ်အားလုံးကို မှီသည့်၊ ခေတ်အဆက်ဆက် ရုပ်/သံအစီအစဉ်များအတွက် ဗြိတိသျှ ရုပ်ရှင်နှင့် ရုပ်မြင်သံကြား အနုပညာအကယ်ဒမီကျောင်းမှပေးအပ်သော BAFTAs ဆုကို ဆွတ်ခူးနိုင်သည့် တစ်ဦးတည်းသောသူ ဖြစ်သည်။
အက်တန်ဘရော့ချ်၏ အစောပိုင်းအလုပ်သည် သဘာဝလောက၏ ရင်သပ်ရှု့မောဖွယ် အရာများကို ပိုမိုအလေးထားခဲ့သော်လည်း နှောင်းပိုင်းကာလ အလုပ်တွင် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အား အကျိုးပြုစေသော အကြောင်းအရာများကို ပို၍ ပြောဆိုလာခဲ့သည်။ သူသည် ဂြိုဟ်ကမ္ဘာ တစ်ခုလုံးဆိုင်ရာ ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး၊ လူဦးရေတိုးပွားမှု ထိန်းချုပ်ရေး၊ ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်၊ အသားစားသုံးမှု လျှော့ချရေး နှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရမည့် နယ်မြေဧရိယာများ ပိုမိုသတ်မှတ်ပေးရေး စတဲ့ ကိစ္စရပ်များကို ထောက်ခံခဲ့လေသည်။ သူသည် လူဦးရေ အဆမတန် များပြားနေမှုအပေါ် အငြင်းပွားဖွယ် အမြင်များ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့သောကြောင့် ဝေဖန်ခံခဲ့ရသည်။ ၎င်း၏ ၂၀၂၀ ခုနှစ်မှတ်တမ်းရုပ်ရှင် ဖြစ်သော ဒေးဗစ် အက်တန်ဘရော့ချ်:  ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ဂြိုဟ်ကမ္ဘာပေါ်မှ သက်ရှိတစ်ခု  ရုပ်ရှင်သည် သူ့ဘ၀နှင့် အနာဂတ်ရပ်တည်မှု ကိုယ်ပိုင်သက်သေခံချက်အဖြစ် တွေးမြင်ထားလေသည်။
သူ၏ ရုပ်/သံလွှင့်ခြင်းနှင့် သဘာဝကိုနှစ်သက်ခြင်းတို့ကြောင့် အန်ပီအာ(NPR)က သူသည် "ကမ္ဘာတစ်ဝန်းသို့ လှည့်လည်ခဲ့သူ၊ ဇာတ်လမ်းနောက်ခံစကားပြောရာ၌ သူ့ရဲ့ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြစ်တဲ့ တပိုင်းတစ တီးတိုးပြောဆိုမှုနည်းလမ်းသုံးပြီး သူရဲ့ ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုတွေ နဲ့ စိတ်အားထက်သန်မှုတွေကို မျှဝေပေးခဲ့သူ" ဟူ၍ ထုတ်ပြန်ခဲ့လေသည်။ ၂၀၁၈ နှင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ်တို့၌ အက်တန်ဘရော့ချ်သည် ဇာတ်လမ်းနောက်ခံစကားပြော ထူးချွန်မှုအတွက် ‘ပရိုင်းတိုင်းမ်အမ္မီ ဆု’ကို ဆွတ်ခူးခဲ့သည်။ ယူကေ၌ လူအတော်များများမှ သူ့အား နိုင်ငံ့အဖိုးတန်ရတနာအဖြစ် သတ်မှတ်ထားကြသော်လည်း   သူ့အနေဖြင့် ထိုကဲ့သို့ သုံးနှုန်းခံရသည်ကို မနှစ်သက်ပေ။ သူသည်  နောင်တွင် ဒါရိုက်တာ၊ ထုတ်လုပ်သူ နှင့် သရုပ်ဆောင် ဖြစ်လာခဲ့သူ ရစ်ချတ် အက်တန်ဘရော့ချ် ၏ ညီဖြစ်ပြီး၊ မော်တော်ယာဉ် အလုပ်အမှုဆောင် နောင်တွင် ဖြစ်လာခဲ့သူ ဂျွန် အက်တန်ဘရော့ချ်၏ အစ်ကိုလည်း ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၁၉၂၆ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:ဘီဘီစီ ကဏ္ဍ:သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင်
ဆူးတွင်းရွာ၊ မြစ်ကလေး
ဆူးတွင်းရွာ၊ မြစ်ကလေး
ဖွတ်လှိုင်းရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
ဖွတ်လှိုင်းရွာ (Hputhlaing)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ ဖွတ်လှိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၆၆၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
Crust punk
Crust punk (crust) သည် anarcho-punk, hardcore punk နှင့် extreme metal လွှမ်းမိုးမှုတို့မှ ဂီတပုံစံတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ဤပုံစံသည် ၁၉၈၀အလယ်တွင် အင်္ဂလန်မှ ပေါ်ထွက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သီချင်းစာသားများသည် နိုင်ငံရေးနှင့် လူမှုရေးမကောင်းမြင်ဝါဒဖြင့် ရေးထားခြင်းဖြစ်သည်။ crust ဟူသော ဝေါဟာရကို Hellbastard တီးဝိုင်း၏ ၁၉၈၆ album “Ripper Crust” demo တွင်တွေ့ရသည်။ crust သည် bassy (သို့) dirty sound များဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။ မြန်သော tempoများနှင့် တီးခတ်ကြသည်။ အဆိုမှာ လည်ချောင်းသံဖြင့် မာန်ဖီဟိန်းဟောက်သံ(သို့) စူးရှသံများဖြင့် သီဆိုကြသည်။ ဝေါဟာရနှင့် ပတ်သက်၍ Hellbastard, Amebix တို့၏မှုရင်းပုံစံဟု ဖော်ပြကြသည်။
တူရိယာတီးခတ်မှု
crust punk သည် hardcore punk နှင့် anarcho-punk တို့မှ ကူးယူထားသော ပုံစံဖြစ်ပြီး metal riff များဖြင့် ရောနှောထားသည်။ tempoများမှာ မြန်၍ thrashcore (သို့) grindcore တို့၏အတိုကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ဂီတဆိုင်ရာအသံများကို ခြုံငုံကြည့်လျှင် stripped down ပုံစံမျိုးဖြစ်သည်။ ဒရမ်တီးခတ်ပုံမှာ မြင့်သောအမြန်နှုန်းနှင့် D-beat များကို တစ်ခါတစ်ရံအသုံးပြုကြသည်။
အဆိုရှင်နှင့် စာသားများ
အဆိုမှာ နှစ်ယောက်(သို့မဟုတ်) နှစ်ယောက်ထက်ပိုသော အဆိုရှင်များပါဝင်ကြသည်။ crust punk သီချင်းများမှာ nuclear စစ်ပွဲများ၊ စစ်မက်ဝါဒ၊ ရဲများ၊ ဖိစီးနေသော အခြေအနေနှင့် ဖက်ဆစ်ဝါဒများဖြစ်သည်။ Amebix တီးဝိုင်းသည် လျှို့ဝှက်နက်နဲသော ယုံကြည်မှုနှင့် ဂမ္ဘီရသုတများကို စိတ်ဝင်စားခဲ့သည်။ Hellbastard ဂီတသမားနှင့် အဆိုရှင်ဖြစ်သူ Malcolm “Scruff” Lewty ကmetal နှင့် crust punk စာသားများရှိသီးခြားထင်ရှားမှုကို ဖော်ပြခဲ့သည်။
ရှေ့ပြေးနမိတ်
Anarcho-punkတီးဝိုင်း Crassနှင့် D-beat တီးဝိုင်း Discharge တို့ကြောင့် crust punk အဖြစ်အပျက်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ဆွီဒင်အုပ်စု Crude SS, Skitslickers/Anti Cimex နှင့်Mob 47နှင့် ဖင်လန်တီးဝိုင်းRattus တို့အစောပိုင်းတွင်လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ Amebix သည် post-punk တီးဝိုင်းများမှ လွှမ်းမိုးမှုယူဆောင်လာခဲ့သည်။ Publiv image Ltd, Bauhaus, Joy Division နှင့် Killing Joke တို့ပါဝင်သည်။ Black Sabbath နှင့် Motorhead တို့၏ proto-metal အသံများသည် Amebix နှင့် Antisect တို့အပေါ်ကြီးမားစွာလွှမ်းမိုးခဲ့သည်။
၁၉၈၀ ခုနှစ်များ
Crust ကို ၁၉၈၅တွင် Amebix နှင့် Antisect တို့၏ Arise LP နှင့် Out from the Void Single အသီးသီးတွေ့ရှိရသည်။ crust ဟူသော ဝေါဟာရကို Hellbastard တို့၏ ၁၉၈၆ Ripper Crust demo တွင်တွေ့ရှိရသည်။ Ripper crust ကြောင့် ပထမဆုံး crust ကို punk ၏ နောက်ဆက်တွဲအဖြစ် အသုံးပြုလာသည် ဟုဆိုသည်။ ထို့နောက် Crustcore အမျိုးအစားတစ်ခုလုံး၏သီးခြား starting point ဖြစ်လာသည်ဟုဆိုသည်။ punk ဂျာနယ်လစ် Felix Von Havoc အခိုင်အမာဆိုခဲ့သည်မှာ Doom, Excrement of War, Electro Hippies နှင့် Extreme Noise Terror တီးဝိုင်းတို့သည် traditional UK crust sound များဖြင့် စတင်ခဲ့သည့် ပထမဆုံးတီးဝိုင်းများ ဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။ ဤပုံစံ၏ထပ်ပေါင်းထားသောမျိုးခွဲများ စတင်၍ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ anarcho-punk အုပ်စုသည် အစ၌ metal မှ လွှမ်းမိုးမှုများ ယူဆောင်လာခဲ့သည်။ Extreme Noise Terro သည် grindcore ထဲသို့ ဤပုံစံကို ဖွံဖြိုးစေခဲ့သည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ဤအုပ်စုမှ ဂီတာသမား Pete Hurley က ဤပုံစံ၏ တီးသူအဖြစ် အမှတ်ရစေခြင်းကို စိတ်ဝင်စားမှုမရှိ ပါဘူး။ ဒါနဲ့ပတ်သက်လို့ ကျွန်တော်တို့ ဘာမှလုပ်စရာမရှိပါဘူး။ ENT ဟာအမြဲတမ်းလိုလို hardcore punk တီးဝိုင်းဖြစ်ပါလိမ့်မည်။ grindcore တီးဝိုင်း၊ stenchochore တီးဝိုင်း၊ trampcore တီးဝိုင်းမဟုတ်ပါဘူး။ အခြားမျိုးခွဲမဆို သင်ပြောနိုင်ပါတယ်။
American crust punkသည့် ၈၀အလယ်တွင် New York Cityတွင် Nausea တီးဝိုင်းနှင့်အတူ စတင်ခဲ့သည်။ ဤအုပ်စုသည် Agnostic Front မှ Roger Miret နှင့်အတူ Lower East Side Squat ဖြစ်ရပ်နှင့် New York hardcore တို့မှ ပေါ်ထွက်လာသည်။ San Francisco မှ Neurosis သည် Amebix မှကူးယူထားသည်။ Crust punk ကို West Coast တွင်စတင်ပွဲထုတ်ခဲ့သည်။ Disrupt (Boston), Antishism (South Carolina) MISERY နှင့် Destroy (Mineapolis) တို့ သည် အရေးပါသော crust အုပ်စုများဖြစ်သည်။
၁၉၉၀ ခုနှစ်များ
အရေးပါသော အမေရိကန် crust punk တီးဝိုင်းမှာ Pittsburgh, Pennsylvania မှ Aus Rotten ဖြစ်သည်။ crust punkသည် Minneapolis တွင်လည်း တိုးတက်ခဲ့သည်။ Profane Existence ဖြင့်လမ်းပြခဲ့သည်။ ထိုအချိန်အတောအတွင်းတွင် crust punk အုပ်စုသည် သက်သက်လွတ်စားခြင်းနှင့် ယောက်ျားများနှင့် တန်းတူအခွင့်အရေးရယူလိုသော အမျိုးသမီးဝါဒကို ပြဋ္ဌန်းခဲ့သည်။ အဖြစ်အပျက်ဖြင့် straight power violence အဖြစ်အပျက်နှင့် ပတ်သက်၍ crust punk သို့ နီးစပ်စေခဲ့သည်။ crust သည် Prank records နှင့် Crimethinc ရှိသော လူသိများသော ကိုယ်စားလှယ်မှာ His Hero is Gone တီးဝိုင်းဖြစ်သည်။ အရေးပါသော crust punk အုပ်စုများမှာ ဆွီဒင်မှ Driller, Killer, Totalitar, Skitsystem, Wolfbrigade နှင့် Disfear တို့ဖြစ်သည်။ ထိုအုပ်စုများသည် Scandinavian death metal ဖြစ်ရပ်နှင့်အတူ မျဉ်းပြိုင်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ခဲ့သည်။
ငကျဉ်တောက်ကုလားရွာ
ငကျဉ်တောက်ကုလားရွာ
ပလဝါရွာ၊ ပလဝါ
ပလဝါရွာ၊ ပလဝါ
ဈာနာဒိသုတ်
(၁၃)သုတ် ရှိပါသည်။
ဧကာဒသမသုတ်။
သတိပဋ္ဌာန်လေးပါးတရားတို့ကို ပွားများခြင်း ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာ ပြုခြင်းကြောင့် ဈာန ဝိမောက္ခ သမာဓိ သမာပတ္တိ သံကိလေသ ဝေါဒါနဝုဋ္ဌာနတို့ကို မှန်ကန်သည့်အတိုင်း ကွဲကွဲပြားပြား သိနိုင်၏ဟု ရဟန်းတို့အား အရှင်အနုရုဒ္ဓါ မထေရ် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ပဌမ ... ဒွါသမသုတ်။
ဂင်္ဂါမြစ်သည် အရှေ့ဖက်သို့ ညွတ်ယိမ်းကိုင်းရှိုင်း စီးဆင်းသွားသကဲ့သို့ ရူပါဝစရဈာန်လေးပါးတို့ကို ပွားများသည်ရှိသော် ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာ, ပြုအပ်သည်ရှိသော် နိဗ္ဗာန်သို့ ညွတ်လိမ်းကိုင်းရှိုင်းလေတော့၏ဟု ဈာန်တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ ဖြစ်စေပုံ ပွားများပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
တောင်ဘောရွာ၊ သရက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သရက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အဝတ်အစား
လူတို့သည် မိမိတို့ဓလေ့ထုံးစံအတိုင်း အဝတ်အစားများကို ဝတ်ဆင်လာခဲ့ကြသော်လည်း မည်သို့သော အကြောင်းများကြောင့် ဝတ်ဆင်ကြသည်ကိုမူ လူတိုင်း သတိပြု မိလိုမှ ပြုမိကြပေမည်။ အဝတ်အစား ဝတ်ဆင်ရာ၌ အကြောင်းပေါင်းများစာရှိနိုင်သော်လည်း အဓိကအကြောင်းများမှာ မိမိ ကိုယ်ကို တန်ဆာဆင်လိုမှုနှင့် အပူအအေး လုံစေလိုမှုပင် ဖြစ်တန်ရာသည်။ လူတို့သည် မိမိတို့ကိုယ်ကို မည်မျှ တန်ဆာ ဆင်လိုကြသနည်းဟူမူ အဝတ်အစားများ မဆင်မြန်းတတ်ကြမီ အချိန်ကပင် ဘီး၊ ဆံည|ပ်နှင့်တကွ အခြားအသေးအဖွဲ တန်ဆာ များကို သမိုင်မတင်မီခေတ် ဂူနေလူများ ဆင်မြန်း အသုံးပြုခဲ့ ကြောင်း တွေ့ရလေသည်။ စုန်းကဝေပြုစားခြင်းကို အချို့သော အဝတ်အစားမျိုးနှင့် ကာကွယ်နိုင်သည်ဟူသော ယုံကြည်ချက် ဖြင့် ဝတ်ဆင်ခဲ့ကြသည်လည်း ရှိပေသည်။ အရှက်အကြောက်ကို ဖုံးကွယ်လိုမှုမှာလည်း အကြောင်းတစ်ရပ် ဖြစ်၏။ သို့ရာတွင် ပလာကျင်း၍ နေထိုင်တတ်သော လူမျိုး၊ မလုံ့တလုံး ဝတ်ဆင် တတ်သော လူမျိုးများ ရှိနေခြင်းကို ထောက်လျှင် ဤအချက်မှာ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ လူမျိုးအားလုံးအတွက် မှန်သည်ဟု မဆိုသာချေ။
မိမိတို့၏ထုံးတမ်းဓလေ့ကိုလိုက်၍ လူမျိုးအသီးသီး၌ သီးခြား အဝတ်အစားများ ရှိကြပေသည်။ တစ်ဖန် လူတစ်မျိုး မှာပင် အချိန်၊ ရာသီ၊ အခမ်းအနားအလိုက် အဝတ်အစား များကို ခွဲခြားထားတတ်ပြန်သည်။ သို့ရာတွင် အဝတ်အစား အတွက် လူတို့ အသုံးပြုသော အထည်ပစ္စည်းနှင့် ပုံစံတို့မှာ သားစဉ်မြေးဆက် တသမ္မတ်တည်း မူသေ မတည်မြဲပဲ ယဉ်ကျေးမှုနှင့်တကွ စက်မှုလက်မှု တိုးတက်ပြောင်းလဲမှု အခြေ အနေကို အမှီပြု၍ တစ်ခေတ်မှ တစ်ခေတ်သို့ ပြောင်းလဲတတ် ပေသည်။ ပုံစံအားဖြင့် ပြရလျှင် ရှေးခေတ်လူတို့သည် သားမွေး၊ သားရေ၊ သစ်ခေါက်၊ မြက်ပင် စသည်တို့မှ အဝတ် အစားဖြစ်အောင် ပြုပြင် ချုပ်လုပ်ပြီး ဝတ်ဆင်ခဲ့ကြရ၏။ ထိုနောက်မှ သိုးမွေး၊ ချည်၊ ပိုးဖဲကတ္တီပါစသော ခေတ်ပေါ် အထည်များကို အသုံးပြုလာနိုင်ခဲ့ကြ လေသည်။
အဝတ်အစားများ ချုပ်ရာတွင် လက်ချုပ်နှင့်စက်ချုပ်နည်း နှစ်မျိုးတို့ဖြင့် မိမိတို့ဖာသာ အိမ်တွင် ချုပ်ယူသူများ ရှိသကဲ့သို့ ဆိုင်တွင်အပ်ပြီး ချုပ်စေသူများလည်း ရှိသည်။ ထို့ပြင် စက် ကိရိယာများ တစ်နေ့ထက် တစ်နေ့ တိုးတက်ဆန်းပြားလာခဲ့ သည့်အလျောက် အသင့်ချုပ်ပြီးသား အဝတ်အစားများ ရောင်းချ သည့် ဆိုင်များမှာ တစ်နေ့တခြား ပေါများလာလေသည်။ သို့ရာတွင် အဝတ်အစားနှင့် စပ်လျဉ်းသည့် ပုံစံ(ဘက်ရှင်)များ သည် အမျိုးမျိုး ပြောင်းလဲလျက်ရှိရကား တစ်ခါတစ်ရံ ထိုသို့ ဘက်ရှင်ပြောင်းလဲမှုကြောင့် အဝတ်အစားများကို အသင့်ချုပ် ပြီး ရောင်းချလေ့ရှိသူများ၌ အကြီးအကျယ် ထိခိုက်နစ်နာတတ် သည်ကို တွေ့ရတတ်လေသည်။
သနပ်ပင်
မြန်မာနိုင်ငံသားတို့သည် သနပ်ပင်ကို မမြင်ဘူးသူ ရှိချင်ရှိမည် ဖြစ်သော်လည်း သနပ်ဖက်ကိုကား မမြင်ဘူးသူရှားသလောက်ပင် ရှိချေမည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် မြန်မာနိုင်ငံ အရပ်ရပ်တိုင်း၌လိုပင် ဆေးလိပ်သောက်သူရှိသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဆေးလိပ်သောက်သူများအနက် အထူးသဖြင့် သနပ်ဖက်ဖြင့်လိပ်သော ဆေးပေါ့လိပ်ကို သောက်သူများလေသည်။
သနပ်ဖက်လုပ်ငန်းသည် ရှမ်းပြည်နယ်၏ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတစ်ရပ်ဖြစ်နေရာ ယခုအခါ တောရှင်း၍ သနပ်ပင်များကို တမင်စိုက်ပျိုးပြုစုကြ းသည်။ သနပ်ပင်တစ်ခြံလျှင် ပင်ရေ ၅ဝ မှ ၄ယဝဝဝ အထိစိုက်ပျိုးကြသည်။ ရေမဝပ်သော တောင်ခါးပန်းများတွင် စိုက်ပျိုးလေ့ရှိကြသည်။ ရှေးဦးစွာ ပြာသို၊ တပို့တွဲလများတွင် မြေရှင်း၍ မီးရှို့ရသည်။ တန်ခူးလတွင် တဖန် ထပ်မံမီးရှို့ရပြန်သည်။ ထို့နောက် ကဆုန်လတွင် မြေဆွကာ မျိုးကြဲရသည်။ သနပ်ပင်ကြီးများမှသီးသော သနပ်သီးကို နေလှန်း၍ ဆုံတွင်ဖွဲများထည့် ထောင်း၍ အခွံချွတ်သောအခါ ထွက်သောအစေ့သည် မျိုးဖြစ်သည်။ ယင်းမျိုးများမှ ပေါက်လာသော ပင်ပေါက်ကလေးများ နှစ်တောင့်ထွာခန့်ရှိသောအခါ နုတ်၍ မူလပင်မမြစ်ရှည်တစ်ခုသာထား၍ ဘေးသို့ဖြာထွက်နေသော အမြစ်များကို ဖြတ်တောက်ပြီးလျှင် တစ်ပင်နှင့်တစ်ပင် လက်မ ၅ဝ ခန့်စီ ခြား၍ စိုက်ရသည်။ မြေဩဇာကောင်းအောင် ထည့်ပေးခြင်း၊ မြေဆွပေးခြင်း၊ ပေါင်းနုတ်ပေးခြင်းတို့ကို မကြာခဏ ပြုလုပ်ရန်လိုသည်။ အပင် အတော်တက်၍ အကိုင်းအခက်များ ဖြာထွက်လာသောအခါ ပင်မကိုင်းကြီး နှစ်ကိုင်း သုံးကိုင်းသာချန်၍ ကျန်ကိုင်းများကို ချိုင်ပစ်ရသည်။ ယင်းသို့ချိုင်ရာ၌ ဓားထက်ထက်ဖြင့် တစ်ချက်တည်းပြတ်အောင် ခုတ်ရသည်။ တစ်ချက်နှင့်မပြတ်၍ နောက်နှစ်ချက် သုံးချက် ထပ်ခုတ်ရပါက အပင်နာ၍ အရွက် များလှီးတတ်သည်။ ယင်းသို့ ဘေးကိုင်းများကို ချိုင်ပစ်မှသာလျှင် ကိုင်းကြီးများသို့ အင်အားများစုသွား၍ အရွက်ကြီးထွားသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ နှစ်စဉ် တပို့တွဲ၊ တပေါင်းလများတွင် အကိုင်းခုတ်ကြသည်။ ထို့ပြင် အရွက်ကြီးထွားစေရန် အရွက်နှင့်အရိုးကြား၌ပေါက်သော အတက်ငယ်များကို သုတ်သင်ပစ်ကြသေးသည်။ မြေဩဇာကောင်းလျှင် သုံးနှစ်အရွယ် သနပ်ပင်မှ အရွက်ကိုခူးနိုင်၍ မြေညံ့က လေးနှစ်အရွယ်ရောက်မှ ခူးနိုင်သည်။ သနပ်ဖက် တစ်ပင်လျှင် အကောင်းအဆိုးလိုက်၍ ရွက်ရေ ၃ဝ မှ ၄ဝ အထိ ထွက်နိုင်သည်။ သနပ်ဖက်ကို ဝါဆို၊ ဝါခေါင်၊ တော်သလင်းလများ၌ ခူးကြ သည်။ အပင်များလည်း တစ်နှစ်လျှင် လေးကြိမ်ခူးကြသည်။ လေးကြိမ်ခူးသည့်အနက် နှစ်ကြိမ်အောင်မြင်က ထိုခြံရှင်သည် ကုသိုလ်ကောင်းသည်ဟု ဆိုကြသည်။
သနပ်ပင်သည် ပင်ကြီးမျိုးမဟုတ်ချေ။ လူတစ်ရပ်သာသာမျှသာ မြင့်သော အပင်မျိုးဖြစ်သည်။ တစ်နှစ်တစ်ခါ ရွက်ကြွေသစ်ပင်မျိုးဖြစ်သည်။ အကိုင်းအလက်ကို မခုတ်ဘဲထားပါက ပေ ၃ဝ အထိ မြင့်တတ်သည်ဟုဆို သည်။ ပင်စည်၌ အခေါက်ရှိသည်။ အရွက်သည် သုံးလက်မမှ ၁၂ လက်မ ခန့်ထိရှိသည်။ တခါတရံ တစ်တောင်ခန့်ရှိ အရွက်များကိုပင် တွေ့ရတတ်သည်။ အရွက်သည် ဥဝိုင်းလှံ စွပ်ပုံဖြစ်သဖြင့် ဖင်ပိုင်းသည် တညီတညာတည်း ကျယ်ဝိုင်း၍ အဖျားသည်လှံစွပ်ကဲ့သို့ ရှူးသွားသည်။ တစ်ရွက်နှင့်တစ်ရွက်အလွှဲပေါက်၍ရွက်ကြောသုံးခုစီရှိသည်။ ရွက်ညှာတံသည် တစ်လက်မခွဲခန့်ရှိသည်။ သနပ်ရွာကို သနပ်ဖက်ဟု အခေါ်များသည်။ သနပ်ပွင့်သည် ပွင့်ချပ်ငါးခု ပွင်ဖတ်ငါးခုရှိသည်။ ပွင့်ချပ်အုံသည် တိုသည်။ ပြောင်းကဲ့သို့အခေါင်းဖြစ်၍ ခေါင်းလောင်းကဲ့သို့ ထိပ်ကားသည်။ ပွင့်ဖတ် သည် အဖြူရောင်ဖြစ်လျှင် ကတော့ပုံကဲ့သို့ အဝကားသည်။ အတွင်းသား၌ မွှေးနုကလေးများရှိသည်။ တစ်ပင်တည်း၌ အဖိုပန်းနှင့် အဖိုအမအင်္ဂါနှစ်မျိုးစလုံးပါသော ပန်းပွင့်တတ်သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလမှ မေလအတွင်းအပွင့် ပွင့်သည်။ အသီးသည် အခွံမာသီးဖြစ်၍ အဝါ၊ သို့မဟုတ် ပန်းရောင်ဖြစ်သည်။ တစ်လက်မနီးနီးကြီးသည်။
သနပ်ဖက်ကို ဆေးလိပ်လိပ်ရန် အစိမ်းအတိုင်း အသုံးပြုရသည် မဟုတ်ချေ။ အမျိုးမျိုးပြုပြင်ပြီးမှ အသုံးပြုကြရသည်။ ဦးစွာ ခူးစဖက်ရွက် ကို မှောက်၍ကိုင်ပြီးသော် အကြောကလေးများကို တစ်ရွက်ချင်း သင်ပေးရသည်။ အကြောသင်ပြီး ဖက်များကို မြေလုံဖိုရှည်ကြီးပေါ်၌ တည်ထားသော ဒယ်ပြားအပက်ဝိုင်းများတွင် တင်၍လှော်ရသည်။ တစ်ဖိုတွင် ဆယ်ဒယ်မှ ၁၂ ဒယ်အထိတည်နိုင်၍ တစ်ဒယ်တွင် ဖက်ရွက် ၁၅ ရွက် ခန့်စီကာ အပေါ်မှ သဲထုတ်ဖိ၍လှော်ရသည်။ တဖက်ပြီးတဖက်လှည့်၍ လှော်ရ သည်။ ယင်းသို့ လှော်ပြီးသောဖက်များကို အကြီးအငယ်အလိုက် တစ်ရွက်စီ ရွေးထုတ်၍ ခုနစ်မျိုးခွဲခြားကာ အမည်သတ်မှတ်ကြသည်။
ဂဠုန်
“ လေးသောဝန်ကို ဆောင်ယူတတ်သော သတ္တဝါသည် ဂဠုန် မည်၏ ” ဟု မဂဓအဘိဓာန်များက အဓိပ္ပာယ် ဖော်ပြသည်။ ထို့အပြင် ဂဠုန်သည် ငှက်တို့၏မင်း ဖြစ်သည်။ ပါဠိဘာသာအားဖြင့် ဂဠုနရာဇာဟု ခေါ်သည်။ နဂါးတို့ကို နှိမ်နင်း သတ်ဖြတ်နိုင်သည်ဟု ကျမ်းဂန်များ၌ဆို၏။ ယင်း၏ အတောင်များမှာ ရွှေအဆင်းကဲ့သို့ တောက်ပြောင်လှပသည်ဟု အဋ္ဌကထာကျမ်းများ၌ ဆိုသည်။ သက္ကတ ဘာသာဖြင့် ဂရုဍ (garuda) ဟုခေါ်ပြီး ဟိန္ဒူဘာသာတွင် ဗိဿနိုး (vishnu) ဘုရား၏ စီးတော်ယာဉ် ဖြစ်သည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာကျမ်းဂန်များ၌ ဖော်ပြချက်
ဂဠုန်ငှက်များသည် နိုင်ငံတည်ထောင်ကာ နေထိုင်ကြသလို အုပ်ချုပ်သော ဂဠုန်ငှက်မင်း များလည်း ရှိကြသည်။ ဂဠုန်ငှက်မင်းသည် ယူဇနာ ၁၅၀ ခန့်အရွယ်ရှိကြောင်း သုတ်မဟာဝါအဋ္ဌကထာ၊ မဟာနိဒါန သုတ်၌ ပါရှိသည်။ ဂဠုန်မင်းသည် ဂဠုန်လေကိုပြုအံ့သောငှာ အားထုတ်လတ်သော် ယူဇနာ ၆၀၀ ရှိသောအရပ်သည် မလောက်ဟူ၍ သံယုတ်အဋ္ဌကထာ၌ လာရှိလေသည်။ မုက္ခပါဌ် ငါးရာ့ငါးဆယ် ဖြစ်စဉ် တိံသနိပါတ်၊ ပဏ္ဍရကဇာတ်တော်၌ကား ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား အလောင်းတော်သည် ဂဠုန်မင်း ဖြစ်ဖူးခဲ့သည်ဟု တွေ့ရလေသည်။
ဘုရားဟော မုက္ခပါဌ် ငါးရာ့ငါးဆယ် ဖြစ်စဉ် တိံသနိပါတ်ပဏ္ဍရကဇာတ်တော်၌ကား ဂေါတမမြတ်စွာ ဘုရားအလောင်းတော်သည် ဂဠုန်မင်းဖြစ်ဖူးခဲ့သည်ဟု တွေ့ရ လေသည်။
ဗေဒင်ကျမ်းဂန်များ၌ ဖော်ပြချက်
ဗေဒင်ကျမ်းဂန်များ၌
ဟူသော သံပေါက်အရ တနင်္ဂနွေဂြိုဟ်၏ အမှတ်အသားမှာ ဂဠုန်ဖြစ်သည်။ ရဲရင့်ခြင်း၊ အားခွန်ဗလကြီး ခြင်း၊ အောင်မြင်ခြင်းတို့ကိုဆောင်သည်။
ဟိန္ဒူဘာသာကျမ်းဂန်များ၌ ဖော်ပြချက်
ဟိန္ဒူဘာသာတွင် ဂရုဓ ခေါ် ဂဠုန်ငှက်သည် ရွှေရောင်အဆင်း ရှိသော လူသားကိုယ်၊ အဖြူရောင်မျက်နှာ၊ အနီရောင်တောင်ပံ နှင့် သိမ်းငှက်နှုတ်သီး ရှိသည်ဟု ဖော်ပြ ကြသည်။ ခေါင်းပေါ်တွင် သရဖူဆောင်းကာ နေရောင်အား ပိတ်ဆို့ထားနိုင်အောင်ပင် ကြီးမားသည်ဟု ဆိုသည်။
မဟာဘာရတ္တကျမ်းပါ ဂဠုန်ငှက်
ဖန်ဆင်းရှင်ဗရဟ်မာ သည် ကမ္ဘာနှင့် သက်ရှိသက်မဲ့ တို့အားဖန်ဆင်းရာတွင် ကူညီရန် ရီရှိ(rishi)ခေါ် ပညာရှိကြီး၁၀ဦးအား ဦးစွာ ဖန်ဆင်း သည်။ ထို၁၀ဦးအနက် ကရှက်ပ(Kashyapa) မှာ တစ်ဦးအပါအဝင် ဖြစ်ပြီး ဗိနတ္တ (vinata) နှင့် ကဒရူ (kadru) ဟူသော ညီအမ တော်စပ်သူ မယားနှစ်ဦး ရှိသည်။ ဗိနတ္တမှ ပေါက်ဖွားလာသော သားမှာ ဂဠုန်ဖြစ်ပြီး၊ ကဒရူမှ ပေါက်ဖွားလာသူများမှာ နဂါးများ ဖြစ်ကြသည်။ ဂဠုန်သည် ဥမှစပေါက်စဉ်တွင် ကမ္ဘာပျက်စဉ် ကောင်းကင်၌ ကျသောလောင်မီး ကဲ့သို့ အလျှံညီးညီး မီးလျှံကြီးဖြစ်သည် ဟုဆိုသည်။ နတ်သိကြားများမှ တောင်းပန်သောကြောင့် ၎င်း၏ အရွယ်အစားနှင့် ခွန်အားကို လျော့ချပေးသည် ဟုဆိုသည်။
ဂဠုန်၏မိခင် ဗိနတ္တသည် ညီမဖြစ်သူ ကဒရူနှင့် မိုက်မဲသော အလောင်းအစားပြုလုပ်ရာမှ ရှုံးနိမ့်ကာ ကျွန်အဖြစ်ရောက်ရှိ သွားသည်။ ထို့ကြောင့် ဂဠုန်မှ နဂါးတို့ထံ ချည်းကပ်ကာ ကျွန်အဖြစ်မှ မည့်သည့်အရာနှင့် ပြန်လည်ဝယ်ယူ ရမည်နည်းဟု မေးမြန်းရာ နတ်ပြည်ရှိ မသေဆေးရည် ကို ဆောင်ယူ ရမည်ဟု ဖြေသည်။ ထိုမသေဆေးပျားရည်အား နတ်များမှ အစောင့်အကြတ် အစီအမံ ယန္တရား များဖြင့် ကာကွယ်ထားသည်။ ဂဠုန်သည် နတ်ပြည်သို့တက်၍ စစ်ခင်းရာ နတ်များနေရာအနှံအပြားသို့ ထွက်ပြေးကြရသည်။ ထို့နောက် ကိုယ်ခန္ဓာအား သေးငယ်အောင်ကြုံ၍ စက်ယန္တရား မျာကြားမှ ဖြတ်ကာ နောက်ဆုံးတွင် အစောင့်မြွေကြီးနှစ်ကောင်အား တိုက်ခိုက်အောင်မြင်သည်။
နတ်ပျားရည်အား နှုတ်သီးဖြင့် ဆောင်ယူရင်း နဂါးတို့ထံ ပြန်အလာ လမ်းတွင် ဗိဿနိုးဘုရားနှင့် ဆုံတွေ့သည်။ ထိုအခါ ဗိဿနိုးက ဂဠုန်အား နတ်ပျားရည် သောက်သုံးရန်မလိုပဲ ထာဝရအသက်ကို ပေးသနားလိုက်သည်။ ကျေးဇူးတုံ့ပြန်သောအားဖြင့် ဗိဿနိုး၏ စီးတော်ယာဉ်အဖြစ် အသုံးတော်ခံ မည်ဖြစ်ကြောင့် ဂဠုန်က ကတိစကားဆိုသည်။ ထို့နောက် ဆက်လက်ထွက်ခွါလာရာ လမ်းတွင် အိန္ဒြာသိကြားမင်း (indra) နှင့် ဆုံတွေ့ ပြန်သည်။ အသက်ရှည်ဆေးရည်အား နဂါးတို့အသုံးပြုပြီး ပါက နတ်ပြည်သို့ ပြန်ပေးရန် တောင်းဆိုရာ ဂဠုန်က သဘောတူ ကြောင်းဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် သိကြားမင်းက ငှက်တို့၏ ဘုရင်အဖြစ် ဘွဲ့ပေးကာ၊ နဂါးအားလည်း အစာအဖြစ် အသုံးပြုရန် ခွင့်ပေးသည်။
ဂဠုန်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံရေး
ခရစ် ၁၉၃၀ ပြည့် နှစ်၌ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဗြိတိသျှအစိုးရအား ပုန်ကန်တော်လှန်သော ဆရာစံဦးဆောင်သည့် တောင်သူလယ်သမားအရေးတော်ပုံ ခေါ် လယ်သမားသူပုန်ထမှုကြီး ပေါ်ပေါက်ခဲ့ဖူးသည်။ စနေနံ(နဂါးဏ္ဍုပ်)ဖြစ်သော အင်္ဂလိပ်ကိုအောင်နိုင်စေခြင်းငှာ ဆရာစံသည် သုပဏ္ဏက ဂဠုနရာဇာ (ဂဠုန်မင်း)ဘွဲ့ကို ခံယူခဲ့သည်။
မြန်မာစာပေလာ ဂဠုန်
မြန်မာစာပေတို့တွင် ဂဠုန်အကြောင်းကို ဤသို့တွေ့ရသည်။
မှန်စွာဖွေရှာ သေချာမှန်းထင်ကြည့်၊
လွမ်းချင်သည့်စိတ်က ဝိပ္ပလ္လာ´
ဟူ၍ စိန်ခြယ်ဖြာရောင်လင်း ကြိုးသီချင်းတွင် တိမ်ကို တင်စားနှိုင်းဖွဲ့ခဲ့သည်။
မြန်မာစာပေလောကတွင် စာဆိုအကျော်အမော်တစ်ပါးဖြစ်သော ရှင်ဥတ္တမကျော်၏ တောလားရတုတွင်လည်း
`တိမ်ညိုမိလ္လာ၊ တိမ်စူကာနှင့်၊
တိမ်ပြာရောယှက်၊ မရန်းဖက်၍၊
တိမ်သက်တံ့ရောင်၊ အဝါပေါင်ဝယ်၊
မှောင်ခဲ့တခါ၊ ပြာခဲ့တစ်မျိုး၊
ညိုခဲ့တလီ၊ ရီခဲ့တဖုံ၊
မှုန်ခဲ့တချက်၊ ယုဂန်ထက်က၊
လေးဖက်လုံးခြုံ၊ တိမ်ဂဠုန်လည်း၊
ခိုးငွေ့လွှတ်ပြိုင်၊ ဂုဏ်ချင်းဆိုင်ခဲ့´
ဟူ၍ တိမ်ကိုပင် သက်ဝင်လှုပ်ရှား ဂဠုန်ငှက်အလား တင်စားနှုန်းဖွဲ့ခဲ့သည်။
“တောင်ဟုန်ပြင်းလျက်၊ ဂဠုန်စက်”
“တနင်္ဂနွေဂဠုန်၊ ရှေ့မြောက်ကြုံ၊ နေတုံခြောက်နှစ်မျှ”
ဆက်စပ်သောဝေါဟာရ
မြန်မာတို့ ဝေါဟာရ အသုံးအနှုန်းတွင် စစ်ဆင်စစ်တက်ရာ၌ ဂဠုန်တောင်ပံဖြန့်သည် ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဏ္ဍုန်းရင်းဆန်ခတ်ဖြစ်သည်ကို နဂါး ဂဠုန် လိုက်သည် ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဆေးပင်ဝါးပင်များတွင် ဂဠုန်လက်သည်းပင်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဂဠုန်ဆိုသောငှက်ကို အထူးတင်စား၍ ဆိုလေ့ရှိကြသည်။ ပသီပုံပြင်များတွင်လည်း ဂဠုန်ကဲ့သို့ကြီးမားသောငှက်များရှိကြောင်း ဖော်ပြပါရှိလေသည်။
အခြားအာရှနိုင်ငံများမှဂဠုန်ငှက်
ဂဠုန်ငှက်နှင့်ပတ်သက်သည့် ပုံပြင်၊ ဒဏ္ဍာရီ၊ ဆိုရိုးနှင့် အနုပညာလက်ရာများကို ဟိန္ဒူနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာပြန့်ပွားခဲ့ဖူးရာ ဒေသများတွင် အမည်အမျိုးမျိုး ပုံသဏ္ဍန်အမျိုးမျိုးဖြင့် တွေ့ရသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ဂဠုန်ငှက်အား (ครุฑ krut) ဟုခေါ်ဆိုပြီး နိုင်ငံတော်အမှတ်တံဆိပ် အဖြစ် အသုံးပြုသည်။ ထိုင်းဘုရင့် မိသားစု၏အမှတ်တံဆိပ် အဖြစ်အသုံးပြုသော ဂဠုန်ငှက် ပုံသဏ္ဍန်မှာ (Krut Pha) ဖြစ်သည်။ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ တွင်လည်း ဂဠုန်ငှက်အား နိုင်ငံတော် အမှတ်တံဆိပ်အဖြစ်ပင် အသုံးပြုသည်။ ထို့အပြင် အင်ဒိုနီးရှား နိုင်ငံပိုင် လေကြောင်းလိုင်းမှာလည်း ဂရုဓလေကြောင်း (Garuda Airways)ဖြစ်သည်။ မွန်ဂိုးလီးယား နိုင်ငံတွင် (Khangarid) ဟုခေါ်ဆိုပြီး မြို့တော် Ulan Bator၏တရားဝင် အမှတ်တံဆိပ် ဖြစ်သည်။ ဂျပန်ဘာသာဖြင့်မူ Karura ဟုခေါ်ကြသည်။
ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တသုတ်
သတိပဋ္ဌာန်လေးပါးတို့ကို ပွားများ, ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာပြုခြင်းကြောင့် အခြားပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါတို့၏ ဣန္ဒြေအနုအရင့်ကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိနိုင်၏-ဟု အရှင်အနုရုဒ္ဓါထေရ်က ရဟန်းတို့အား သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ပဒေသာကုန်းရွာ၊ ကျုံဒါတ်
ပဒေသာကုန်းရွာ၊ ကျုံဒါတ်
ခတ်ခေါ်ရွာ၊ မဘိမ်းမြို့နယ်
ခတ်ခေါ်ရွာ (Hkathkaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုးမိတ်ခရိုင်၊ မဘိမ်းမြို့နယ်၊ လွယ်ဆောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၈၃၆ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မဘိမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောင်ချမ်းသာရွာ၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်
အောင်ချမ်းသာရွာ (Aungchanthar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်၊ ရေရှင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၂၂၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျွန်းလှမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သနပ္ပင်မြို့
သနပ်ပင်မြို့သည် အောက်မြန်မာနိုင်ငံ ပဲခူးတိုင်း၊ ပဲခူးခရိုင်၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်၏ မြို့ပိုင်ရုံးစိုက်မြို့ဖြစ်သည်။ ပဲခူးမြို့၏အရှေ့ဘက် ငါးမိုင် ခန့်အကွာတွင်ရှိသည်။
ဒေသသမိုင်း
သနပ်ပင်ဟုခေါ်ဝေါ်ခြင်းမှာ မြို့မတည်မီ ရှေးနှစ်ပေါင်း ၇ဝ ကျော်ခန့်က ယခုမြို့တည်ထားသည့်အရပ်တွင် သနပ်ပင် အများအပြားပေါက်ရောက်နေခဲ့၍ ယင်းတို့အနက် အပင်ကြီးနှစ်ပင်မှာ ပဲခူးမြို့မှပင် လှမ်း၍ မြင်နိုင်လောက်အောင် ကြီးထွားမြင့်မားသည်ဟုဆိုကြသည်။ ထိုစဉ်က ထိုအရပ်တွင် တဲကလေး လေးငါးလုံးခန့်သာရှိ၍ အနီးအနားမှာလည်း တောကောင်းသဖြင့် မျက်နှာဖြူလူမျိုးများ အမဲလိုက်စခန်းတစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။ အဓိ ကရ သနပ်ပင်ကြီးနှစ်ပင်ကိုအစွဲပြု၍ ထိုစခန်းကို သနပ်ပင်စခန်းဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြလေသည်။ ထိုဒေသပတ်ဝန်းကျင်တွင် နေထိုင်သူများမှာ မွန်လူမျိုးများဖြစ်ကြ၍ မြေရိုင်းဖုန်းဆိုးများကို ခုတ်ထွင်ရှင်းလင်းကာ စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။ လူနေအိမ်ခြေ တစ်စတစ်စ တိုးတက်လာရာ မြန်မာ ၁၁၇ဝ ပြည့်နှစ်ခန့်တွင် ထိုအရပ်ကို သနပ်ပင်ကျေးရွာဟု ခေါ်ဝေါ်လာကြသည်။ ယင်းမှ တစ်ဆင့် စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းသော နယ်မြေဒေသဖြစ်သဖြင့် တိုးတက်စည်ကားလာသောကြောင့် မြို့ပိုင်ရုံးစိုက် မြို့တစ်မြို့ဖြစ်လာလေသည်။
မြို့၏အကျယ်အဝန်းသည် နှစ်မိုင်ပတ်လည်ခန့်ရှိသည်။ ၁၉၅၃-ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေသည် ၆,၈ဝ၅ ယောက်ဖြစ်၍ ဗမာလူမျိုးသည် အများစုဖြစ်လေသည်။
ကျောက်ဆည်ခရိုင်
ပါဝင်သောမြို့နယ်များ
ကျောက်ဆည်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
တံတားဦးမြို့နယ်မှာ ၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလမှစ၍ တံတားဦးခရိုင် ဖြစ်သွားသည်။
အခြားမြို့ရွာများ
ကျောက်ဆည်ခရိုင်တွင် အမည်တူရွာ အမြောက်အမြား ရှိသည်။ အနောက်ငယ်တိုး၊ အရှေ့ငယ်တိုး၊ အနောက်နန်းရွာ၊ အရှေ့နန်းရွာ၊ အရှေ့သာဂရ၊ အနောက်သာဂရ၊ အရှေ့သပြေကုန်း၊အနောက်သပြေကုန်း၊ တောင်ပေါင်လောင်၊ မြောက်ပေါင်လောင်၊ သင်တောင်းကြီး၊ သင်တောင်းငယ် အစရှိသည်တို့ ဖြစ်သည်။
နယ်နိမိတ်
ကျောက်ဆည်ခရိုင်၏ အရှေ့ဘက်တွင် ရှမ်းပြည်နယ်မှ တောင်ကြီးခရိုင်နှင့် ဓနုကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ တောင်ဘက်တွင် မိတ္ထီလာခရိုင်နှင့် မြင်းခြံခရိုင်၊ အနောက်ဘက်တွင် မြင်းခြံခရိုင်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် မန္တလေးခရိုင်နှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းမှ စစ်ကိုင်းခရိုင်တို့ တည်ရှိသည်။
မြေမျက်နှာသွင်ပြင်
ခရိုင်၏ အရှေ့ဘက်ခြမ်းသည် ရှမ်းရိုးမ၏ တောင်စွယ်တောင်တန်းများဖြင့် တည်ရှိနေသည်။ အနောက်ဘက်ခြမ်းသည် ညီညာပြန့်ပြူးသည်။ ကျောက်ဆည်နယ်တစ်ဝိုက်တွင် စိုက်ပျိုးမြေများမှာ သဲဆန်သော မြေနီသဲဝန်းမြေများဖြစ်သည်။ရွှေသာလျောင်း၊ ပြက္ခရွေ၊ ဓာတ်တော်၊ နတ်တပင်၊ ကုလားကျောင်း၊ ထီးတော်ရိပ်၊ စပါယ်၊ နွားလည်ကောက် စသည့် တောင်တန်းများ တည်ရှိနေသည်။ မြန်မာပြည်၏ အလယ်ဗဟိုဟု မှတ်ယူကြသော ပြက္ခရွေတောင်သည် မြစ်သားမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။
ရေဆင်း
မြစ်ငယ်မြစ်သည် ကျောက်ဆည်ခရိုင်၏ မြောက်ဘက်တွင် မန္တလေးခရိုင်၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်အဖြစ် စီးဆင်းနေသည်။ အခြားမြစ်များမှာ ဇော်ဂျီ၊ ပန်းလောင်၊ စမုံ စသည့် မြစ်များဖြစ်ကာ စိုက်ပျိုးရေးအတွက် အရေးပါသည်။ အခြားသော ချောင်းများလည်း ဖြတ်သန်းစီးဆင်းနေကြသည်။ ဇော်ဂျီမြစ်နှင့် စမုံမြစ်တို့သည် မြစ်ငယ်မြစ်အတွင်း စီးဝင်ကာ မြစ်ငယ်မြစ်သည် တံတားဦးမြို့နယ်အစပ်တွင် ဧရာဝတီမြစ်အတွင်းသို့ ဆက်လက်စီးဝင်သည်။
လူဦးရေ
၂၀၁၄ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၏ လူဦးရေမှာ ၇၄၁,၀၇၁ဦးဖြစ်သည်။ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန၏ နှစ်စဉ်ထုတ်ပြန်ချက်များအရ ၂၀၁၉ခုနှစ်တွင် လူဦးရေမှာ ၇၁၀,၀၃၆ ဖြစ်သည်။ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်သည် အချက်အချာကျသည့် အားလျော်စွာ ခရိုင်အတွင်း လူဦးရေ အများဆုံးဖြစ်သည်။ ကျောက်ဆည်ခရိုင်တွင် လူဦးရေ၏ ၁၁ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သော လူဦးရေ ၈၀၀၀၀ကျော်သည် မြို့ပြတွင် နေထိုင်ကာ လူဦးရေ ၆.၆သိန်းခန့်သည် ကျေးလက်တွင် နေထိုင်ကြသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာကို အများဆုံး ကိုးကွယ်ကြသည်။
စီးပွားရေး
ကျောက်ဆည်ခရိုင်သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း စီးပွားရေး အသင့်အတင့် ကောင်းမွန်သော ခရိုင်ဖြစ်သည်။ ခရိုင်အတွင်းနေထိုင်သူများသည် စိုက်ပျိုးရေးကို အဓိကထား၍ လုပ်ကိုင်ကြသည်။ စပါး၊ ကြက်သွန်၊ ငရုတ်၊ ကုလားပဲ စသည်တို့ကို စိုက်ပျိုးကြသည်။
ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး
ကျောက်ဆည်ခရိုင်သည် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး လွယ်ကူသော ခရိုင်ဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်-မန္တလေး အမြန်လမ်းမကြီးသည် ခရိုင်၏ အနောက်အလယ်ပိုင်းမှ ဖြတ်သန်းသွားသည်။ ထို့အပြင် ရန်ကုန်-မန္တလေး ပြည်ထောင်စုလမ်းသည် ခရိုင်အတွင်း ဖြတ်သန်းသွားကာ အခြား မြို့နယ်ချင်းဆက်လမ်းများ၊ ခရိုင်ချင်းဆက်လမ်းများဖြင့် အခြားသော ပြည်နယ်/တိုင်း/ခရိုင်များသို့ လွယ်ကူစွာသွားလာနိုင်သည်။ မန္တလေးမြို့၏ အဓိကလေဆိပ်ဖြစ်သော မန္တလေးအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်သည် တံတားဦးမြို့နယ်အတွင်း၌ တည်ရှိသည်။
ပညာရေး
ကျောက်ဆည်ခရိုင်အတွင်း အဆင့်မြင့်ပညာရေးကဏ္ဍအတွက် ကျောင်းအများစုမှာ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်အတွင်း တည်ရှိသည်။