cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ကြက်တောင်ရိုက်ခြင်း
ကြက်တောင်ရိုက်ကစားခြင်းသည် နူးညံ့သိမ်မွေ့၍ လက်မှခြေထောက်အထိ တစ်ကိုယ်လုံး လှုပ်ရှား ပြေးလွှားရသောကြောင့် ချွေးများထွက်ပြီးလျှင် ဣရိယာပုတ် မျှတသော ကစားမျိုးဖြစ်လေသည်။ အသက်အရွယ်၊ ကျားမ မရွေး ကစားနိုင်ခြင်း၊ နေရာမရွေး ကစားနိုင်ခြင်း၊ ပစ္စည်းကိရိယာ လိုအပ်ချက် အတွက် အကုန်အကျ အသင့်အတင့်သာ ရှိခြင်း တို့ကြောင့် အချို့ ဝါသနာထုံ၍ ကျန်းမာလိုသောသူများမှာ နွေမိုးမရှောင်ဘဲ ကြက်တောင်ရိုက် ကစားကြသည်။
သမိုင်း
ကြက်တောင်ရိုက်ကစားခြင်းကို ရှေးဦးစွာ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ စထွင်လိုက်သည်။ အိန္ဒိယကို ဗြိတိသျှတို့ စစ်နိုင်သောအခါ အိန္ဒိယမှတစ်ဆင့် အင်္ဂလန်ပြည်သို့ ထိုကစားနည်း ရောက်ရှိသွားသည်။ အင်္ဂလန်ပြည်မှတစ်ဖန် ကမ္ဘာအရပ်ရပ်သို့ ပျံ့နှံ့သွားလေသည်။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် ၁၈၇၃ ခုနှစ် လောက်ကစ၍ ကြက်တောင်ရိုက်ကစားခြင်းသည် ခေတ်စားလာခဲ့၏။ ဗက်မင်တန်ဟူသောအမည်မှာ အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် ပထမဆုံး ကြက်တောင်ရိုက်ကစားသော နေရာတစ်ခု၏အမည်ကိုယူ၍ မှည့်ခေါ်ထားခြင်းဖြစ်လေသည်။
စည်းမျဉ်းစည်းကမ်း
ကြက်တောင်ရိုက် ကစားခြင်း စည်းမျဉ်းများမှာ မည်သည့်နိုင်ငံတွင်မဆို အတူတူပင် ဖြစ်သည်။ တစ်ဖက်တစ်ယောက်စီနေ၍ ကစားသည့် ကစားကွင်းမှာ အနံ ၁၇ ပေသာရှိ၍၊ တစ်ဖက် ၂ ယောက်စီ နေ၍ ကစားသည့်ကွင်းမှာ အနံပေ ၂ဝ ရှိသည်။ အလျားမှာမူကား အတူတူပင် ဖြစ်၏။
ပစ္စည်းကိရိယာ
ကြက်တောင်ရိုက်ကစားရာတွင် လိုအပ်သောဝတ္ထုပစ္စည်းများမှာ ဗက်တံ ၂ ချောင်း သို့မဟုတ် ၄ ချောင်း၊ ကြက်တောင် ဖော့လုံး ၁ ခု၊ အလျား ၁၇ ပေမှ ပေ ၂ဝ နှင့် အနံ ၂ ပေခွဲ ရှိသော ပိုက် ၁ ခုနှင့် ညီညာသော ကစားကွင်းဖြစ်သည်။
ကစားကွင်း
ကစားကွင်း၏ ပမာဏမှာ အလျား ၄၄ ပေ၊ အနံပေ ၂ဝ သို့မဟုတ် ၁၇ ပေ ရှိသည်။ နယ်နိမိတ်မျဉ်းကြောင်းများ၏ အကျယ်မှာ ၁ ၁/၂ လက်မရှိသည်။ အများအားဖြင့် နယ်နိမိတ် မျဉ်းကြောင်း၏ အရောင်မှာ အဖြူရောင်ဖြစ်သည်။ တဦးချင်း ပွဲ အတွက် နယ်နိမိတ် နှင့် နှစ်ယောက်တွဲ ပွဲ အတွက် နယ်နိမိတ် များကို မျဉ်းများဖြင့် မှတ်သား ထားသည်။ စပေးကြက်တောင် အတွက် အလယ်မျဉ်း နှင့် ရှေ့မျဉ်းများကိုလည်း မှတ်သားထားသည်။
ပိုက်ကို ကစားကွင်းအလည် တည့်⁠တည့်၌ ကန့်လန့်ဖြတ် ရှိစေရန် ဘေးမျဉ်းကြောင်းများ တစ်ဖက်တစ်ချက်၌ စိုက်ထားသော တိုင် ၂ တိုင်တွင် ချည်နှောင်ထားရသည်။ ပိုက်၏အမြင့်မှာ အလည် ခေါင်တွင် ၅ ပေရှိ၍ ဘေးတစ်ဖက်တစ်ချက်ရှိ တိုင်ထိပ်တို့တွင် ၅ ပေ ၁ လက်မ ရှိသည်။
ကြက်တောင်
ဖော့လုံးတွင် ကြက်တောင်ဖြစ်စေ၊ ငှက်တောင်ဖြစ်စေ၊ ၁၄ ချောင်းမှ ၁၆ ချောင်းအထိ ပါရှိသည်။ ဖော့လုံး၏ အချင်းမှာ ၁ လက်မမှ ၁ လက်မအထိရှိ၍ ကြက်တောင်များ၏ အရှည်မှာ ၂ ၁/၂ လက်မမှ ၂ ၁/၄ လက်မအထိ ရှိရသည်။
ဗတ်တံ
ကစားသမားတိုင်းသည် ဗတ်တံ တခုစီဖြင့် ကြက်တောင်ကို ရိုက်ကစားရသည်။ ဘတ်တံ တခု၏ တဖက်စွန်း တွင် လက်ဖြင့်ဆုပ်ကိုင်ထားရန် လက်ကိုင် ရှိသည်။ ဗတ်တံ၏ အခြား အစွန်းဖက်တွင် ကြက်တောင် ကို ရိုက်ခတ်သည့် ဗတ် ပြား ရှိသည်။ ဗတ်ပြား မှာ ရှည်မြောမြော စက်ဝိုင်းပုံရှိ၍ စက်ဝိုင်းအနားသတ်မှာ သေးသွယ် သော ပေါင် (ဘောင်) ဖြစ်သည်။ ဘောင် တလျှောက် အပေါက်ငယ်များ တန်းစီဖောက်ထားသည်။ ပေါင်၏ အပေါက်များတွင် ထည့်သွင်း တပ်ဆင်ထားသော နိုင်လွန်ကြိုးငယ်များကို ပေါင်အတွင်း (စက်ဝိုင်းအတွင်း) နေရာလွတ် တွင် ခပ်တင်းတင်း ဆွဲကာ လေးကွက်ကြား ယက်လုပ်ထားသည်။
ဒိုင်လူကြီး
ကြက်တောင်ပွဲ တပွဲကစားလျင် ပထမ ဒိုင်လူကြီး တဦး၊ လက်ထောက်ဒိုင်လူကြီး တဦး၊ အမှတ်ရေဒိုင်လူကြီး တဦး၊ နယ်နိမိတ်မျဉ်း ဒိုင်လူကြီး ၆ ဦး၊ ပေါင်း ဒိုင်လူကြီး ၉ ဦး တို့ က ကြီးကြပ်သည်။
အမှတ်
အရှုံးအနိုင်အမှတ်ကို ရေတွက်ရာတွင် အချို့က ၁၅ မှတ်အထိ ရေတွက်၍ အချို့ကမူ ၂၁ မှတ်အထိ ရေတွက်လေ့ရှိကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယှဉ်ပြိုင်ကစားရသော အားကစားများ ကဏ္ဍ:မိုးလုံလေလုံ အားကစားများ
ပျိန်းညောင်ရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
ပျိန်းညောင်ရွာ (Pyingnyawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ ဟွေဟေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၈၈၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟွေဟေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၆၀ ဦး၊ မ ၉၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၃၅ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုလားကရွာ
ကုလားကရွာ
​ဇောင်းယားပင်ဆိပ်ရွာ၊ မုဆိုးကွင်း
ဇောင်းယားပင်ဆိပ်ရွာ၊ မုဆိုးကွင်း
သုယောနန္ဒီဇာတ်
'''ပဉ္စကနိပါတ် - ၁။ မဏိကုဏ္ဍလဝဂ် -(၃၆၀) - သုယောနန္ဒီဇာတ် ဗာရာဏသီမင်းလက်မှ ဂဠုန်မင်း ဆောင်ကြဉ်းကာ မွေ့လျော်နေစဉ် မှာပင် သဂ္ဂခေါ်စောင်းသမားနှင့် မွေ့လျော်ပြန်သော သုယောနန္ဒီ မိဖုရား အကြောင်း။
တဏှာအရင်းပြု ပျင်းရိမှု
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် တန်ဆာဆင်အပသော မိန်းမကိုမြင်၍ သာသနာတော်၌ ငြီးငွေ့ပျင်းရိသော ရဟန်းကို အကြောင်းပြု၍ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
မိဖုရားဂဠုန်မြင် ချစ်ကြိုးငင်
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် တမ္ဗမင်း မင်းပြုသည်ရှိသော ထိုမင်းအား သုယောနန္ဒီ အမည်ရှိသော မိဖုရားကြီး ရှိလေ၏။ ထိုမိဖုရားကြီးသည် မြတ်သော အဆင်းကို ဆောင်၏။
အလုပ်အကျွေးတို့သည် ကြွေအန်ကစားသော လုလင်ကိုမြင်လျှင် သုယောနန္ဒီမိဖုရားကြီးအား ရုပ်ရည်လှပသော လုလင်တစ်ယောက်သည် အကျွန်ုပ်တို့ မင်းကြီးနှင့် မပြတ်ကြွေအန်ကစားလေ့ရှိ၏ဟု လျှောက်ထားကြကုန်၏။ ထိုအခါ မိဖုရားကြီးသည် ထိုလုလင်ကို မြင်လိုသဖြင့် တန်ဆာဆင်ကာ မင်းကြီး ကြွေအန်ကစားရာသို့ သွားလေ၏။ ဂဠုန်မင်းနှင့် သုယောနန္ဒီမိဖုရားကြီးတို့အချင်းချင်း မြင်ကြလျှင် အလွန်တပ်စွန်းသော စိတ်ရှိကြကုန်၏။
နန်းလုံးမိုက်မှောင် မိဖုရားဆောင်
ဂဠုန်မင်းသည် သုယောနန္ဒီကို ခိုးယူမည်ဟု ကြံစည်လျက် မိမိဂဠုန်တို့ အာနုဘော်ဖြင့် ဗာရာဏသီတစ်ပြည်လုံးကို လေပြင်းမုန်တိုင်းကျစေ၏။ နန်းတွင်းရှိလူတို့သည် နန်းတော်ကြီးတုန်လေ၏။ ထိုအခါ နန်းတွင်းရှိလူတို့သည် နန်းတော်ကြီး ပြိုလိမ့်မ်ညကို ကြောက်သောကြောင့် အလျင်အမြန် အပြင်သို့ ထွက်ကြကုန်၏။ ဂဠုန်မင်းသည် တစ်ဖန် အမိုက်မှောင်ကို ကျစေလျက် မိဖုရားကြီးကို ကောင်းကင်ခရီးဖြင့် ဆောင်ယူကာ ဂဠုန်ပြည် မိမိဗိမာန်၌ ထားလေ၏။ မိဖုရားကြီးရောက်ရာအရပ်ကို သိသောသူ မရှိလေ။
ဂဠုန်မင်းလည်း သုယောနန္ဒီနှင့်တကွ အလိုရှိတိုင်း မွေ့လျော်၍ တမ္ဗမင်းကြီးထံ သွားကာ ကြွေအန်ကစားမြဲ ကစားလေ၏။ တမ္ဗမင်းကြီးလည်း မိဖုရားကြီး ရောက်ရာအရပ်ကို မသိသဖြင့် သဂ္ဂ မည်သော စောင်းသမားကိုခေါ်၍ “အမောင် … မိဖုရားကြီး မည်သည့်အရပ်သို့ ရောက်နေသည်ကို မသိ၊ သို့အတွက် အမောင်၏ အစွမ်းဖြင့် အနှံ့အပြား ရှာဖွေလျက် မိဖုရားကြီး ရောက်ရာအရပ်ကို သိအောင် စုံစမ်းချေ” ဟု စေလွှတ်လိုက်လေ၏။
စောင်းသံအတွက် သင်္ဘောပျက်
သဂ္ဂစောင်းသမားသည် ရိက္ခာအပြည့်အစုံကိုယူ၍ မြို့တော်မှထွက်ကာ စုံစမ်းလျက် သွားလတ်သော် [ကုရုကစ္ဆ] သင်္ဘောဆိပ်သို့ ရောက်လေ၏။ ထိုအခါ ကုန်သည်တို့သည် သုဝဏ္ဏဘူမိသို့သွားရန် လှေတို့ကို ပြင်ဆင်လျက် ရှိကြကုန်၏။ သဂ္ဂစောင်းသမားသည် ကုန်သည်တို့ထံကပ်၍ “အရှင်တို့ … အကျွန်ုပ် စောင်းသမားဖြစ်ပါ၏။ လိုက်ပါရစေ၊ လှေခအတွက် စောင်းတီး၍ ပြပါမည်” ဟု တောင်းပန်လေ၏။ ကုန်သည်တို့လည်း ကောင်းပြီ လိုက်ခဲ့ဟု ခွင့်ပြုကာ သမုဒ္ဒရာ၌ အတူသွားကြကုန်၏။
ကုန်သည်တို့သည် အတော်သွားမိကြလျှင် စောင်းသံကို နားထောင်လိုသဖြင့် စောင်းသမားကိုခေါ်၍ “အမောင် … စောင်းတီးပါ နားထောင်လိုကြ၏” ဟု ပြော၏။ “အရှင်တို့ … အကယ်၍ အကျွန်ုပ်စောင်းတီးပါမူ ငါတို့ တုန်လှုပ်ချောက်ချားလာကြလိမ့်မည်၊ ထိုအခါ လှေပျက်စီးလိမ့်မည်” ဟု ပြောကြား၏။ “အမောင် … စောင်းတီးသဖြင့် ငါးတို့တုန်လှုပ်ချောက်ချားခြင်းမည်သည် မရှိခဲ့စဖူး၊ တီးသာတီးပါ” ဟု ပြော၏။ “အရှင်တို့ … ကောင်းပြီ၊ အမျက်မထွက်ကြလင့် တီးပါမည်” ဟု စောင်းသံကို လွှတ်ကာ သီချင်းဆို၍ တီးလေ၏။ စောင်းသံနှင့် သီချင်းသံသည် ကိုက်ညီလျက် အလွန်သာယာနာပျော်ဖွယ် ရှိလေ၏။
စောင်းသမားတွေ့ပြန် ကျင့်ဖောက်ပြန်
ထိုအခါ ငါးတို့သည် စောင်းသံဖြင့် အလွန်ယစ်ကုန်လျက် တုန်လှုပ်ချောက်ချားလာကုန်၏။ မကာန်းတစ်ကောင်သည် ခုန်သဖြင့် လှေတွင်း၌ ကျရကား လှေသည် ကွဲပျက်စီးကာ နစ်မြုပ်လေ၏။ သဂ္ဂ စောင်းသမားသည် ပျဉ်ချပ်တစ်ခုကိုရ၍ ပျဉ်ချပ်ပေါ်၌ အိပ်လျက် လေစုန်အတိုင်း သွားလတ်သော် သေဒုမကျွန်း ဂဠုန်မင်း၏ ဗိမာန်ဖြစ်သော ပညောင်ပင်ကြီးအနီးသို့ ရောက်လေ၏။ ဂဠုန်မင်းလည်း ကြွေအန်ကစားသွားခိုက် ဖြစ်လေ၏။
သုယောနန္ဒီသည် ဗိမာန်မှဆင်းသက်ကာ ကမ်းနား၌ လှည့်လတ်လတ်သော် သဂ္ဂစောင်းသမားကိုမြင်လျှင် သိ၍ “အချင်း … အသင် ဘယ်မှလာနည်း” ဟု မေးလေ၏။ စောင်းသမားလည်း အကြောင်းစုံအဖြစ်အပျက်ကို ပြောကြားလေ၏။ သုယောနန္ဒီလည်း “အကြောက်လင့်” ဟု အားပေး၍ စောင်းသမားကို လက်နှက်ဖက်တို့ဖြင့် ပိုက်ချီကာ ဗိမာန်သို့တင်၍ နံသာရေကို ချိုးစေလျက် နတ်တို့အဝတ်ကို ဝတ်စေကာ တစ်ဖန် နတ်တို့အိပ်ရာ၌ အိပ်စေပြီးလျှင် ကာမဂုဏ်ဖြင့် အလိုရှိတိုင်း မွေ့လျော်စေ၏။ ဂဠုန်မင်းလာသောအခါ ဖုံးလွှမ်း၍ ထားလျက် ဂဠုန်မင်း သွားသောအခါ စောင်းသမားနှင့် မွေ့လျော်လေ၏။
စောင်းသမားတွေ့ကြုံ မင်းလျှောက်ပုံ
“အို - တမ္ဗမင်းကြီး … ဤဗာရာဏသီပြည်မှ ဝေးသော ဂဠုန်ပြည်၌ သုယောနန္ဒီနေပါ၏။ ထိုအရပ်၌ ပညောင်ပင်ကြီးကို ခြံရံ၍ ပေါက်နေသော ကြည်းပန်းတို့အနံ့သည် မွှေးကြိုက်လှ၏။ သမုဒ္ဒရာငယ်လည်း အလွန်မြည်ဘိ၏။ အကျွန်ုပ်ကို ကာမဂုဏ်တို့ ထိုးကျင့်လှပါ၏” –
ဟု သီချင်းဆိုကာ တမ္ဗမင်းကြီးအား လျှောက်ထားလေ၏။ သဂ္ဂ စောင်းသမားစကားကို ဂဠုန်မင်းကြားလျှင် -
ဟု စောင်းသမားအား မေးလေ၏။
အဖြစ်ကုန်စင် လျှောက်ထားတင်
ထိုနောင်မှ စောင်းသမားသည် -
“အို-တဗ္ဗမင်းကြီး … အကျွန်ုပ်သည် ကုရုကစ္ဆသင်္ဘောဆိပ်မှ သွားသော ကုန်သည်တို့နှင့် လိုက်ပါသွားရာ မကာန်းတို့ကြောင့် လှေပျက်စီးခဲ့ရ၏။ ထိုအခါ ပျဉ်ချပ်တစ်ခုဖြင့် ကူးခဲ့၏”
“အို-တမ္ဗမင်းကြီး … အမြဲ စန္ဒကူးနံ့သာ လိမ်းကျံ၍ ရှုချင်စဖွယ် ကြည်ညိုဖွယ်ရှိသော သုယောနန္ဒီည် အကျွန်ုပ်ကို သိမ်မွေ့နူးညံ့သောစကားဖြင့် နှစ်သက်စေ၍ အမိသည် သားကို ချီမသကဲ့သို့ လက်နှစ်ဖက်တို့ဖြင့် ချီမခဲ့ပါ၏” ။
“အို - တမ္ဗမင်းကြီး … အမူအရာ နူးညံ့စွာ ကြည့်လေ့ရှိသော သုယောနန္ဒီသည် အကျွန်ုပ်ကို ထမင်းအဖျော် အဝတ်တန်ဆာ အိပ်ရာနေရာဖြင့် လည်းကောင်း၊ ကိုယ်အတွေ့ဖြင့် လည်းကောင်း မွေ့လျော် ရောင့်ရဲစေပါ၏။ သင်မင်းကြီးသည် ဤသို့ သိတော်မူပါလော့” –
ဟု တဗ္ဗမင်းကြီးအား လျှောက်ထားပြန်၏။ ဂဠုန်မင်းသည် စောင်းသမား ပြောဆိုနေစဉ် လျှင် နှလုံးမသာသည်ဖြစ်၍ ငါသည် ဂဠုန်ပြည်၌ နေလည်း မိန်းမကို စောင့်ရှောက်ခြင်းငှာ မတတ်နိုင်၊ သီလမရှိသော မိန်းမဖြင့် အဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်းဟု သုယောနန္ဒီကို တစ်ဖန် ယူဆောင်ကာ တဗ္ဗမင်းကြီးအားပေး၍ ဂဠုန်ပြည်သို့ ပြန်လေ၏။ ထိုအခါမှစ၍ တစ်ဖန် မလာတော့ပြီ။
မြတ်စွာဘုရားသည် ဒေသနာတော်ကိုဆောင်၍ သစ္စာကိုပြသည်၏အဆုံး၌ သာသနာတော်၌ ငြီးငွေ့သော ရဟန်းသည် သောတာပတ္တဖိုလ်၌ တည်လေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ တမ္ဗမင်းသည် - ယခုအခါ အာနန္ဒာ။
ဂဠုန်မင်းသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) မိန်းမမိညဲ၊ စောင့်နိုင်ခဲ၊ အမြဲကျင့်ယုတ်မာ။
(၂) သုယောနန္ဒီ၊ ကျင့်ပလီ၊ ဌာနီဂဠုန်ရွာ။
(၃) သဂ္ဂမည်ငြား၊ စောင်းသမား၊ ပျော်ပါးနှစ်ခြိုက်စွာ။
သုယောနန္ဒီဇာတ် ပြီး၏။
မတောင်ရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
မတောင်ရွာ(Mataung)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ မံစံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၂၉၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မံစံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄ ဦး၊ မ ၃၁ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၇၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သရက်တပင်ရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
သရက်တပင်ရွာ (Thayettapin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ညောင်ပင်မြင်းစီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၄၄၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်ပင်မြင်းစီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၃၉ ဦး၊ မ ၁၁၁၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၅၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တယ်ပင် (၃)ရွာ၊ သကန်ဝ
တယ်ပင် (၃)ရွာ၊ သကန်ဝ
ကွမ်းခြံကုန်းရွာသစ်ရွာ၊ အစုကြီး
ကွမ်းခြံကုန်းရွာသစ်ရွာ၊ အစုကြီး
သာယာကုန်းရွာ၊ ငကွ
သာယာကုန်းရွာ၊ ငကွ
ဂန့်ဂေါ်ကုန်းရွာသစ်ရွာ၊ မုဆိုးကွင်း
ဂန့်ဂေါ်ကုန်းရွာသစ်ရွာ၊ မုဆိုးကွင်း
ကဇုနိကန်
ကဇုနိကန် သည် မာလဝီနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကန်သည်  Vwaza Marsh Game Reserve တွင် တည်ရှိသည်။
ကဇုနိဆာဖာရီကမ့်သည် ကန်၏ အနီးတွင် တည်ရှိသည့် အရေးပါသည့် လူနေဧရိယာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကန်တွင် ရေမြင်းများကိုလည်း တွေ့ရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မာလဝီနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
မြောင်းဘွေရွာ၊ မြောင်းဘွေ
မြောင်းဘွေရွာ၊ မြောင်းဘွေ
နောင်မိုရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
နောင်မိုရွာ (Nawngmo)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဆိုင်းလင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၀၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆိုင်းလင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၉၂ ဦး၊ မ ၁၁၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၅၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ဘဲအင်းရွာ၊ ဘဲအင်း
ဘဲအင်းရွာ၊ ဘဲအင်း
ရွာသစ်ရွာ၊ လယ်ရှည်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကနီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပဇင်းနိမ့်ရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
ပဇင်းနိမ့်ရွာ (Pazinneint)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ ပဇင်းနိမ့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၅၀၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပဇင်းနိမ့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၃၁ ဦး၊ မ ၉၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အုတ်ကျင်းရွာ၊ မုဆိုးကွင်း
အုတ်ကျင်းရွာ၊ မုဆိုးကွင်း
မော်လူးမြို့
မော်လူးမြို့ သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး မြောက်ပိုင်း၊ ကသာခရိုင်၊ အင်းတော်မြို့နယ်တွင် ပါဝင်သော မြို့ငယ်တစ်မြို့ဖြစ်ပြီး ရွှေဘို-မြစ်ကြီးနားကားလမ်း နံဘေးတွင် တည်ရှိသည်။
ကသာခရိုင် အင်းတော်မြို့နယ် မော်လူးကျေးရွာအုပ်စုကို မြို့အဖြစ် တိုး ချဲ့ပြင်ဆင် ဖွဲ့စည်းကြောင်း ပြည်ထဲ ရေးဝန်ကြီးဌာနက ၂၀၁၈ခုနှစ် မေ လ ၁၀ ရက်တွင် ထုတ်ပြန် ကြေညာခဲ့သည်။
အင်းတော်မြို့နယ် မော်လူး ကျေးရွာအုပ်စုမှ မော်လူး၊ ဟဲနု၊ ကရင်၊ အုန်းဒုတ်၊ မင်းသာကျေး ရွာငါးရွာကို စုစည်း၍ မင်းရာဇာ၊ မင်းဇေယျာ၊ မင်းချမ်းသာ၊ မင်း သုခ၊ မင်းသစ္စာ၊ မင်းသီရိဟူ၍ ရပ်ကွက်ခြောက်ခု ပါဝင်သော မော်လူးမြို့အဖြစ် တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်း သဖြင့် ကျေးရွာငါးရွာကို ပယ် ဖျက်ခဲ့သည်။ မော်လူးကျေးရွာ အုပ်စုတွင် ကျန်ရှိသော ပဲခူး၊ ရွာ ရှည်၊ သက်ရင်းတာ ဟူသည့်ကျေး ရွာ သုံးရွာစုစည်း၍ ပဲခူးကျေးရွာ အုပ်စု၊ နားခွင်းကျင် ကျေးရွာနှင့် လွင်ဦးကျေးရွာနှစ်ရွာ စုစည်း၍ နားခွင်းကျင်ကျေး ရွာအုပ်စုအဖြစ် အမည် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
စေတီပုထိုးများ
ဒီပင်္ကရာမဟောစေတီတော်သည် မော်လူးမြို့ နှင် ၁ မိုင် အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နှစ်စဉ်ပွဲတော်ကျင်းပခွင့် ဘုရားပွဲတော်များထဲမှာ ဒီပင်္ကရာဘုရားပွဲတော်သည်လည်း တစ်ပွဲ အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ တတိယ သင်္ဂါယနာတင် သီရိဓမ္မာသောကမင်း ကြီး လှူဒါန်းကောင်းမှုဖြစ်သော တန် ခိုးကြီး သမိုင်းဝင် စေတီ တစ်ဆူဖြစ်သည်။ https://www.mdn.gov.mm/my/meaaluudes9ttiukny-diipngkraa-bhuraapaitteaa-cnnykaasiukmiukcaa-kngpniungreattk-paitteaalunkhunre
ကျောက်စိမ်းထွက်ရာ‌‌‌ဒေသများ
အုတ်ရှစ်ကုန်းမှော် သူရောင်းမှော်  ထုံးတောင်မှော်  တို့ ရှိကြသည်။ ကွေ့ကြီး -လုံးတော်ကျောက်စိမ်းမှော်သည် မော်လူးဘူတာမှ အနောက်မြောက်ဘက်( ၄) မိုင်ခန့်အကွာတွင်တည်ရှိသည်။ သူရောင်းမှော်သည် မှော်လူးမှ အနောက်ဘက် (၃) မိုင်ခန့်အကွာတွင်လည်းကောင်း၊ အုတ်ရှစ်ကုန်းမှော်သည် မော်လူးမှ အနောက်တောင်ဘက် (၈) မိုင်ခန့်အကွာတွင်တည်ရှိသည်။
ငကွရွာ၊ ငကွ
ငကွရွာ၊ ငကွ
မျက်လုံးဝါဇွေး
မျက်လုံးဝါဇွေး သို့မဟုတ် ချုံတိုးငှက်မျက်ကွင်းနီ (Chrysomma sinense) သည် ငှက်မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အရှေ့တောင်အာရှ၊ တောင်အာရှတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ပျိန်းယောရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နေပူကုန်းရွာ၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်
နေပူကုန်းရွာ (Naypukone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်၊ ညောင်ပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၂၂၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်ပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၄၄ ဦး၊ မ ၈၉၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကအုလိုင်းကန်
ကအုလိုင်းကန် သည် မာလဝီနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကန်သည် ချီစတီမြို့၏ အနောက်ဘက် ၈ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ကန်သည် ညိကအမျိုးသားပန်းခြံတွင် တည်ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မာလဝီနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
အာဋာနာဋိယသုတ်
အာဋာနာဋိယသုတ် သည် ဒီဃနိကာယ်၏ (၃၂) ခုမြောက်သုတ်ဖြစ်၍ ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်၌ ဟောကြားခဲ့သည်။ ဤသုတ်သည် ဘုရားမြတ်စွာကို မကြည်ညိုမမြတ်နိုးသော နတ်များ၊ ဂန္ဓဗ္ဗများ၊ ယက္ခများသည် ဘုရားမြတ်စွာ၏ ဥပါသကာနှင့် ဥပါသိကာတို့အား အနှောင့်အယှက်ပေးခဲ့သော် မည်သို့မည်ပုံ ချွတ်လွှဲရမည့်အကြောင်း ညွှန်ပြသောသုတ်ဖြစ်သည်။
မြတ်စွာဘုရားလက်ထက်တော်အခါက သာသနာတော်ကို မသက်ဝင် မယုံကြည်ကြသော၊ သီလစောင့်သူများ၏ ဘုန်းကံကို မခံနိုင်သော ဘီလူး မိစ္ဆာများက သာသနာ့အနွယ်ဝင် ပရိသတ်လေးပါးဖြစ်သော ရဟန်း၊ ရဟန်းအမ၊ သာသနာ့ ဒါယကာ၊ သာသနာ့ ဒါယိကာမတို့ကို ဖမ်းဆီးနှောင့်ယှက်ကြလေသည်။ ထို မိစ္ဆာဘီလူးများ ယဉ်ကျေးလာပြီး သာသနာတော်တွင် သက်ဝင်ယုံကြည်လာစေရန် အာဋာနာဋိယသုတ် ရွတ်ဆိုစေသည်။
နောက်ခံ
အာဋာနာဋိယသုတ်ဖြစ်ပေါ်လာပုံမှာ စတုမဟာရာဇ်နတ်မင်းကြီးလေးပါးသည် အာဋာနာဋ ဟုခေါ်ဆိုသော နတ်မြို့တော်၌ စုရုံးစည်းဝေးကြကာ ဝိပဿီဘုရားမှစ၍ ဂေါတမဘုရားအထိ ခုနှစ်ဆူသော ဗုဒ္ဓများ၏ ဂုဏ်တော်ကို အာရုံပြု၍ ရှိခိုးပြီး အာဋာနာဋိယသုတ်ကို ဖွဲ့ဆိုခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက်မှ ဘုရားရှင်၏ ဓမ္မစက်၊ ၎င်းတို့၏ အာဏာစက်ကို မခံယူကြသော နတ်ဆိုးများကို ဤသို့ ဤသို့သော နတ်ပြစ်ဒဏ်များခတ်မည် ဆိုကြသည်။ ထိုသို့ဆိုကြပြီးနောက်မှသာ လူ့ပြည်ရှိ ဂေါတမဗုဒ္ဓရှိရာသို့ များပြားသော နတ်စစ်သည်ဗိုလ်ပါများနှင့်အတူ သွားခဲ့ကြသည်။
စတုမဟာရာဇ်နတ်မင်းကြီးလေးပါးသည် လေးဘက်လေးလံရှိ မြို့တံခါးအတွင်း၊ အပြင်၊ အနီးတို့တွင် ၎င်းတို့၏တပ်များကို အစောင့်ချထားကြ၍ ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူသော ဂေါတမဗုဒ္ဓရှိရာသို့ ရောက်လာကြသည်။ ဘုရားရှင်ကို နှုတ်ဆက်ပြီးနောက် အခြားသော ယက္ခများနှင့်အတူထိုင်ကြသည်။ ဝေဿဝဏ်နတ်မင်းခေါ် ကုဝေရနတ်မင်းက ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်ကို ဤသို့ဆိုလေသည်။
""အသျှင်ဘုရား မြတ်စွာဘုရားအား မကြည်ညိုသော တန်ခိုးကြီးသော ဘီလူးတို့သည် ရှိပါကုန်၏၊ အသျှင်ဘုရား မြတ်စွာဘုရားအား ကြည်ညိုသော တန်ခိုးကြီးသော ဘီလူးတို့သည် ရှိပါကုန်၏၊ အသျှင် ဘုရား မြတ်စွာဘုရားအား မကြည်ညိုသော တန်ခိုးအလတ်စားရှိသော ဘီလူးတို့သည် ရှိပါကုန်၏၊ အသျှင် ဘုရား မြတ်စွာဘုရားအား ကြည်ညိုသော တန်ခိုးအလတ်စားရှိသော ဘီလူးတို့သည် ရှိပါကုန်၏၊ အသျှင်ဘုရား မြတ်စွာဘုရားအား မကြည်ညိုသော တန်ခိုးအနိမ့်စားရှိသော ဘီလူးတို့သည် ရှိပါကုန်၏၊ အသျှင်ဘုရား မြတ်စွာဘုရားအား ကြည်ညိုသော တန်ခိုးအနိမ့်စားရှိသော ဘီလူးတို့သည် ရှိပါကုန်၏။ အသျှင်ဘုရား များသောအားဖြင့် ဘီလူးတို့သည် မြတ်စွာဘုရားအား မကြည်ညိုကြပါကုန်။
အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် မြတ်စွာဘုရားသည် အသက်သတ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းငှါ တရားကို ဟောတော်မူ၏။ မပေးသော ဥစ္စာကို ခိုးယူခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းငှါ တရားကို ဟောတော်မူ၏။ ကာမဂုဏ်တို့၌ မှားသောအားဖြင့် ကျင့်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းငှါ တရားကို ဟောတော်မူ၏။ မဟုတ်မမှန်သော စကားကို ပြောခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းငှါ တရားကို ဟောတော်မူ၏။ မူးယစ်မေ့လျော့ကြောင်းဖြစ်သော သေအရက်ကို သောက်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းငှါ တရားကို ဟော တော်မူ၏။ အသျှင်ဘုရား ဘီလူးတို့သည် များသောအားဖြင့် အသက်သတ်ခြင်းမှ မရှောင်ကြဉ်ကြကုန်၊ မပေးသော ဥစ္စာကို ခိုးယူခြင်းမှ မရှောင်ကြဉ်ကြကုန်၊ ကာမဂုဏ်တို့၌ မှားသောအားဖြင့် ကျင့်ခြင်းမှ မရှောင် ကြဉ်ကြကုန်၊ မဟုတ်မမှန်သော စကားကိုပြောခြင်းမှ မရှောင်ကြဉ်ကြကုန်၊ မူးယစ်မေ့လျော့ကြောင်း ဖြစ်သော သေအရက်ကို သောက်ခြင်းမှ မရှောင်ကြဉ်ကြကုန်၊ ထိုနတ်ဘီလူးတို့သည် ထိုတရားတော်ကို မနှစ် သက် မမြတ်နိုးကြပါ။ အသျှင်ဘုရား မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်တို့သည် အသံနည်းကုန်သော ပြည်ရွာတွန်သံ မရှိကုန်သော လူတို့၏ အငွေ့အသက် ကင်းကုန်သော လူတို့၏ လျှို့ဝှက်သော အမှုကို ပြုခြင်းငှါ ထိုက်ကုန်သော ကိန်း အောင်း၍ နေခြင်းငှါ လျောက်ပတ်ကုန်သော ဝေးကွာသော တောကျောင်းတို့ကို မှီဝဲနေထိုင်ပါကုန်၏။ ထို ကျောင်းတို့၌ နေသော တန်ခိုးကြီးသော ဘီလူးတို့သည် ရှိပါကုန်၏။ အကြင်ဘီလူးတို့သည် မြတ်စွာ ဘုရား၏ သာသနာတော်၌ မကြည်ညိုကုန်၊ ထိုဘီလူးတို့ကို ကြည်ညိုစေရန် မြတ်စွာဘုရားသည် အာဋာနာဋိယမည်သော ပရိတ်အရံအတားကို ရဟန်းယောက်ျား ရဟန်းမိန်းမ ဥပါသကာယောက်ျား ဥပါသိကာ မိန်းမတို့၏ အကာအကွယ် အစောင့်အရှောက် ဖြစ်ခြင်းငှါ သင်ပေးတော်မူပါလော့ဟု (လျှောက်၏)။"
ထို့နောက် ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်က ထိုနတ်မင်းကြီးလေးပါး၏ ပြောဆိုမှု (တရားမန္တန်) ကို ရဟန်းတို့အား ပြန်လည်ဟောပြောပြသည်။
ဤသုတ်၏ နိဒါန်း၌ ဘုရားရှင် ခုနှစ်ဆူတို့၏ ဂုဏ်တော်များကို ရွတ်ဆိုပူဇော်ရှိခိုးမှုများပါဝင်၍ နတ်မင်းကြီးလေးပါး၏ ဂုဏ်အင်များကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။ ထို့အပြင် နတ်စစ်သည် (၄၁) ပါးတို့၏ အမည်များကိုလည်း ဖော်ပြထားသေး၏ ။
အာဋာနာဋိယသုတ် ပါဠိတော်
၁။ အပ္ပသန္နေဟိ နာထဿ၊ သာသနေ သာဓုသမ္မတေ။ အမနုဿေဟိ စဏ္ဍေဟိ၊ သဒါ ကိဗ္ဗိသ ကာရိဘိ။
၁။ အပ်ပသန်နေဟိ နာထတ်သ
သာသနေ သာဓုသမ်မတေ
အ-မနုတ်သေဟိ စန် ဒေ ဟိ
၂။ ပရိသာနံ စတဿန္နံ၊ အဟိံ သာယ စ ဂုတ္တိယာ။ ယံ ဒေသေသိ မဟာဝီရော၊ ပရိတ္တံ တံ ဘဏာမ ဟေ။
၂။ ပရိသာနံ စတတ်သန်နံ
အ-ဟိမ်သာယ စ ဂုတ်တိယာ
ယံ ဒေသေသိ မဟာဝီရော၊
ပရိတ်တံ တံ ဘဏာမ ဟေ
၃။ဝိပတ်သိတ်သ စ နမတ်ထု
စက်ခုမန်တတ်သ သိရီမတော
သိခိတ်သပိ စ နမတ်ထု
သတ်ဗ-ဘူတာနုကမ်ပိနော
၄။ ဝေဿဘုဿ စ နမတ္ထု၊ နှာတကဿ တပဿိနော။ နမတ္ထု ကကုသန္ဓဿ၊ မာရသေနာ ပမဒ္ဒိနော။
၄။ဝစ်သ ဘုတ်သ စ နမတ်ထု၊
နှာတကတ်သ တပတ်သိနော
နမတ်ထု က-ကုသန်ဓတ်သ
မာရ-သေနာ-ပမတ်ဒိနော
၅။ ကောဏာဂမနဿ နမတ္ထု။ ဗြာဟ္မဏဿ ဝုသီမတော။ ကဿပဿ စနမတ္ထု၊ ဝိပ္ပမုတ္တဿ သဗ္ဗဓိ။
ကလီယို ပတ်ထရာ ကျောက်တိုင်
ကလီယို ပတ်ထရာ ကျောက်တိုင်မှာ အမေရိကန် ရောက် ရှေးဟောင်း ကလီယို ပက်ထရာကျောက်တိုင်ဖြစ်၍ နယူးယော့မြို့ စင်ထရယ်ပတ် ဥယျာဉ်အတွင်း၌ စိုက်ထူထားသည်။ အမြင့်ပေ ၆၇ ပေခန့်ရှိ၏။ ၆၈ ၁။၂ ပေခန့်မြင့်သော အလားတူ ကျောက်တိုင်တတိုင်ကို အင်္ဂလန်ပြည် လန်ဒန်မြို့ ဝိတိုရိယ တာပေါ်တွင် စိုက်ထူထားသည်။ ယင်းတို့၏ သက်တမ်းမှာ နှစ်ပေါင်း ၃၅ဝဝ ခန့် ရှိပေသည်။
အာဋာနာဋိယသုတ်
အာဋာနာဋိယသုတ် ပါဠိတော်
၅။ကောဏာဂမနတ်သ နမတ်ထု၊
ကလီယို ပတ်ထရာ ကျောက်တိုင်
ရှေးနှစ်ပေါင်း ၃၅ဝဝ ခန့် က အီဂျစ်နိုင်ငံတွင် တတိယ သော့သမီးဘုရင်ကြီးသည် ဟီလီ ယိုပိုလစ်မြို့၌ စံနေတော်မူခဲ့၏။ ဟီလီယိုပိုလစ်၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ ရေမြို့တော်ဖြစ်လေသည်။
သော့သမီးဘုရင်သည် ယခုအခါ နိုင်းမြစ်ပေါ်ရှိ အက်ဆွမ်းမြို့အနီး ဆိုင်အီးနီး ကျောက်ကျင်းများမှ တန်ချိန် ၂ဝဝ ခန့်စီရှိသော အလွန်ကြီးမား ရှည်လျားသည့် လုံးချင်းကျောက်တိုင် တစ်စုံကို တူးယူစေ၍ မြစ်သို့အရောက်သူ၏ကျေးကျွန်များကို ဆွဲယူစေခဲ့၏။ ထိုနောက် မြို့တော်သို့ရောက်အောင် မြစ်ကြော တစ်လျှောက် ဖောင်ဖြင့် မျှောယူခဲ့သည်။ မြို့တော်သို့ ရောက်သောအခါ ဘုရင်၏ ဘုန်းတန်ခိုးထင်ရှားစေရန်နှင့် နေနတ်သားကို ပူဇော်ပသရန် ထိုကျောက်တိုင်ကြီးများကို စိုက်ထူစေခဲ့လေသည်။ ထိုကျောက်တိုင်ကြီးများကို ကလီယို ပတ်ထရာ ဇာထိုးအပ်များဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်သမုတ်ကြသော်လည်း၊ ထိုဘုရင်မနှင့် တစ်စုံတစ်ရာ မသက်ဆိုင်ပေ။ ထိုကျောက်တိုင်များသည် လေးမြှောင့်ဖြစ်ပြီးလျှင်၊ အဖျားဖက်သို့ ရှူးသွားကာ ချွန်နေသဖြင့် ဇာထိုးအပ်ဟု တင်စား၍ ခေါ်ခြင်း ဖြစ်လေသည်။ ဒုတိယ ရမ်မီးဆီးဘုရင် လက်ထက်သို့ရောက်သောအခါ ထိုကျောက်တိုင်ကြီးများကို အလက်ဇန္ဒြီးယားမြို့ရှိ နန်းတော် သို့ ရွှေ့ပြောင်း စိုက်ထူထားခဲ့သည်။ ထိုမြို့တွင် နှစ်ပေါင်း ၂ဝဝ နီးပါးမျှ တည်နေခဲ့ပြီးနောက်၊ ပြိုလဲသဖြင့် မြေဖုံးသွားရာ ထိုကျောက်တိုင်များသည် နှစ်ပေါင်းအတန်ကြာမျှ တိမ်မြုပ်နေ ခဲ့လေသည်။ ၁၈ဝ၁ ခုနှစ်သို့ ရောက်မှ ဆာရပ်အက်ဗါကရွမ်ဗီသည် ထိုကျောက်တိုင်များကို တူးဖော်တွေ့ရှိခဲ့သည်၊ အက်ဗာကရွမ်ဗီသည် ထိုကျောက်တိုင်များကို အင်္ဂလန်ပြည်သို့ ယူဆောင်ပြီးနောက်၊ သူ၏ အောင်မြင်မှုကို အမှတ်တရ ဖြစ်စေခြင်းငှာ အထိမ်းအမှတ်တိုင်အဖြစ်ဖြင့် စိုက်ထူထားလို၏။
အာဋာနာဋိယသုတ်
အာဋာနာဋိယသုတ် ပါဠိတော်
ဗြန်မဏတ်သ ဝုတ်သီ-မတော
ကတ်သပတ်သ စ နမတ်ထု
ကလီယို ပတ်ထရာ ကျောက်တိုင်
ထိုသို့သယ်ယူရန် စရိတ်စကအတွက် သူနှင့်သူ့မိတ်ဆွေများသည် ပေါင် ၇ဝဝဝ ပင် စုဆောင်းထားခဲ့ကြ၏။ သို့သော် ဆာရပ်၏ အကြံအစည်ကား အထမမြောက်ဘဲ ရှိခဲ့၏။ ထိုမျှလောက် ထုထည်ကြီးမား၍ ရှည်လျားသော ကျောက်တိုင်ကြီးကို အီဂျစ်နိုင်ငံမှ အင်္ဂလန်ပြည်သို့ သယ်ယူ သွားရန်မှာ မလွယ်ကူလှပေ။ အင်္ဂလန်ပြည်တွင် စတုတ္ထ ဂျော့ဘုရင် နန်းတက်စဉ်က အီဂျစ်ဘုရင်ခံ မေဟီမတ် အလီသည် ဂျော့ဘုရင်အား နန်းတက်ပွဲအထိမ်းအမှတ် လက်ဆောင်အဖြစ် ထိုကျောက်တိုင်ကြီးကို ပေးအပ်ဘူးရာ၊ ဂျော့ ဘုရင်က ငြင်းပယ်ခဲ့လေသည်။
အာဋာနာဋိယသုတ်
အာဋာနာဋိယသုတ် ပါဠိတော်
ဝိပ်ပ မုတ်တတ်သ သတ်ဗ-ဓိ
ကလီယို ပတ်ထရာ ကျောက်တိုင်
၁၈၇၇ ခုနှစ်သို့ ရောက်သောအခါ ဆာ အီရက်ဇမမ်ဝီ လဆန် ဆိုသူက စရိတ်ကြေးငွေ စိုက်ထုတ်ပေးသဖြင့် ဆာဂျိမ်း အယ်လက်ဇန္ဒာသည် ထိုကျောက်တိုင်ကြီးကို အင်္ဂလန်ပြည်သို့ သယ်ယူရန် တာဝန်ယူခဲ့လေသည်။ ထိုကျောက်တိုင်ကြီးကို အလွန်ခဲယဉ်းစွာ သယ်ယူခဲ့ရ၏။ အယ်လက်ဇန္ဒြီးယားမြို့ ဆိပ်ကမ်းတွင် ကျောက်တိုင်ကိုငုံ၍ ပြောင်းသဏ္ဌာန် အခေါင်းရှည် အိမ်ကြီး (ဝါ)သေတ္တာကြီး ပြုလုပ်ပြီးလျှင်၊ အောက်တွင် သင်္ဘောဧရာကဲ့သို့ ဧရာခံပေးပြီးနောက် တက်မလည်း တပ်ဆင် ပေးရသည်။ ထိုကျောက်တိုင်ကို လူ ၆ ယောက်ထိန်းလျက် အတူလိုက်ပါနိုင်ရန် အခန်းတစ်ခုကိုလည်း ဆောက်လုပ် ပေးရသည်။ ထိုနောက် မီးသင်္ဘောနှစ်စင်းဖြင့် ဆွဲယူရန် စီစဉ်ခဲ့လေသည်။
အာဋာနာဋိယသုတ်
အာဋာနာဋိယသုတ် ပါဠိတော်
၆။ အင်္ဂီရသဿ နမတ္ထု၊ သကျပုတ္တဿ သိရီမတော။ ယော ဣမံ ဓမ္မံ ဒေသေသိ၊ သဗ္ဗဒုက္ခာပနူဒနံ။
၆။ အင်ဂီရ-သတ်သ, နမတ်ထု
ကလီယို ပတ်ထရာ ကျောက်တိုင်
သို့သော် ပင်လယ်သို့ မရောက်မီ ကျောက်တိုင်ကြီးသည် ရှေးဟောင်း သင်းချိုင်းတွင်းကြီးတခုထဲသို့ ကျသွားခဲ့၏။ တွင်းထဲမှ ခဲခဲယဉ်းယဉ်း ထုတ်ယူပြီးနောက်၊ ပင်လယ်ထဲသို့ ဆွဲယူသည့်အခါ၊ ကျောက်ဆောင်တစ်ခုနှင့် တိုက်မိသဖြင့် နစ်မြုပ်သွားပြန်ရာ တစ်ဖန် ဆယ်တင်ရပြီးလျှင်၊ အပျက် အစီးများကို ပြင်ဆင်၍ အင်္ဂလန်ပြည်သို့ သင်္ဘောဖြင့် တဖြည်းဖြည်း ဆွဲယူခဲ့ရလေသည်။ သို့ရာတွင် အင်္ဂလန်ပြည်သို့ မရောက်မီ လမ်းခရီး၌ ဗစကေးပင်လယ်အော်သို့ ရောက်သောအခါ လှိုင်းလေအလွန် ပြင်းထန်သဖြင့် ဆွဲယူလာသော သင်္ဘောသည်ကြိုးကို ဖြတ်၍ ထိုသေတ္တာရှည်ကြီးကို မျှောလိုက်ရသည်။ သို့သော် ကံအားလျော်စွာ အခြား အင်္ဂလိပ် သင်္ဘောတစ်စင်းကတွေ့၍ ဆွဲယူလာသဖြင့်၊ ထိုကျောက်တိုင်ကြီးသည် အင်္ဂလန်ပြည်သို့ ချောမောစွာ ဆိုက်ရောက်သွားလေ သည်။ ထိုကျောက်တိုင်ကြီးသည် အလျား ၆၈ ပေခွဲ ရှည်၍ ၁၈၆ တန်ခန့် စီးပြီးလျှင် နှင်းဆီသွေးရောင်ရှိသော နှမ်းဖတ်ကျောက် မျိုးဖြစ်သည်။ ထိုကျောက်တိုင်ကို လန်ဒန်မြို့ရှိ ဝိတိုရိယပေါ်တွင် ၁၈၇၈ ခု စက်တင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့၌ စိုက်ထူပြီးလျှင် အောက်ခုံတစ်ဖက်တစ်ချက်၌ ကြေးညိုစဖင့်ရုပ် တစ်ရုပ်စီထား ရှိသည်။ အီဂျစ်နိုင်ငံ၌ ကျန်ရစ်ခဲ့သော အလားတူ ကျောက်တိုင်တစ်ခုကို အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံ နယူးယော့မြို့သို့ ၁၈၇၉ ခုနှစ်တွင် ယူဆောင်ခဲ့၍၊ ၁၈၈၁ ခုနှစ်တွင် စင်ထရယ်ပတ် ဥယျာဉ်အတွင်း၌ စိုက်ထူထားရာ၊ ထိုကျောက်တိုင်မှာ ၆၇ ပေခန့် မြင့်လေသည်။
လကျာ်ရွာ
လကျာ်ရွာ
ဃဋိကာရသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံအတွင်း ဒေသစာရီခရီး ကြွချီတော်မူစဉ် အညတရ ပဒေသ၌ ရှေးကရှိခဲ့ဖူးသော ဝေဂလိင်္ဂနိဂုံး, ဃဋိကာရအိုးထိန်းသည်, ဇောတိပါလ လုလင်နှင့် ဃဋိကာရအိုးထိန်းသည်၏ ကဿပဘုရားရှင်၏ အဂ္ဂုပဋ္ဌာကဖြစ်ပုံ အကျယ်ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အာဋာနာဋိယသုတ်
အာဋာနာဋိယသုတ် ပါဠိတော်
သတ်ဗ-ဒုတ်ခါ-ပနူဒနံ
ဃဋိကာရသုတ်
အဋ္ဌကထာ၌ -ဘုရားရှင်တို့၏ ပြုံးတော်မူပုံနှင့် ဆက်စပ်၍ သိမှတ်ဖွယ် အကျယ်၊ အရှင်အာနန္ဒာ၏ ဘုရားရှင် ခေတ္တသီတင်းသုံးတော်မူရန် လျှောက်ထားခြင်း ရည်ရွယ်ချက်၊ “မုဏ္ဍက” “သမဏက”“ဝေါဟာရ”၊ သောတ္ထိ သိနာနိအဖွင့်၊ ဃဋိကာရ၏ ဇောတိပါလလုလင်ထံသို့ ခေါ်သွားခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်၊ ဇောတိပါလ ရဟန်းပြုပုံ၊ အဍ္ဎမာသုပသမ္ပန္နအဖွင့်၊ ပဏ္ဍုပုသကသာလိ-ပုဒ်အဖွင့်၊ သိက္ခာပုဒ်နှင့် ဘုရားရှင်၊ ကပ္ပဌိတိကဌာန၊ ဂုဏကထာလဒ္ဓလာဘ-စသည့် မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များ ပါရှိပါသည်။
အာဋာနာဋိယသုတ်
အာဋာနာဋိယသုတ် ပါဠိတော်
၇။ ယေ စာပိ နိဗ္ဗုတာ လောကေ၊ ယထာဘူတံ ဝိပဿိသုံ။ တေ ဇနာ အပိသုဏာ ထ၊ မဟန္တာ ဝီတသာရဒါ။
၇။ယေ စာပိ-နိတ်ဗုတာ လောကေ
ယထာဘူတံ ဝိပတ်သိသုံ
မဟန်တာ ဝီတ-သာရဒါ
ယံ နမတ်သန်တိ ဂေါတမံ
ဝိတ်ဇာစရဏ သမ်ပန်နံ
၉။ ဧတေ စညေ စ သမ္ဗုဒ္ဓါ၊ အနေကသတကောဋိယော။ သဗ္ဗေ ဗုဒ္ဓါ သမသမာ၊ သဗ္ဗေ ဗုဒ္ဓါ မဟိဒ္ဓိကာ။
၉။အေတေ စင်​ညေစ သမ်ဗုတ်ဓါ
မျက်လုံးဝါပင်ဂွင်း
မျက်လုံးဝါပင်ကွင်း
အာဋာနာဋိယသုတ်
အာဋာနာဋိယသုတ် ပါဠိတော်
အနေက သတ-ကောတိယော
မျက်လုံးဝါပင်ဂွင်း
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်ဂွင်းများ
အာဋာနာဋိယသုတ်
အာဋာနာဋိယသုတ် ပါဠိတော်
သတ်ဗေ ဗုတ်ဓာ သမ-သမာ၊
သတ်ဗေ ဗုတ်ဓာ မဟိတ်ဓိကာ
၁၀။ သဗ္ဗေ ဒသဗလူပေတာ ဝေသာရဇ္ဇေဟု ပါဂတာ။ သဗ္ဗေ တေ ပဋိဇာနန္တိ၊ အာသဘံ ဌာန မုတ္တမံ။
၁၀။ သတ်ဗေ ဒသ-ဗလူပေတာ၊
ဝေသာရစ်ဇေဟု ပါဂတာ
သတ်ဗေ တေ ပတိဇာနန်တိ
အာသဘံ ထာန မုတ်တမံ
၁၁။ သီဟနာဒံ နဒန္တေ တေ၊ ပရိသာသု ဝိသာရဒါ။ ဗြာဟ္မစက္ကံ ပဝတ္တန္တိ၊ လောကေ အပ္ပဋိဝတ္တိယံ။
ပရိသာသု ဝိသာရဒါ
ဗြန်မ-စက်ကံ ပဝတ်တင်တိ
လောကေ အပ်ပတိဝတ်တိယံ
၁၂။ ဥပေတာ ဗုဒ္ဓဓမ္မေဟိ၊ အဋ္ဌာရသဟိ နာယကာ။ ဗာတ္တိံသ လက္ခဏူပေတာ၊ သီတာနုဗျဉ္ဇနာ ဓရာ။
၁၂။ အုပေတာ ဗုတ်ဓ-ဓမ်မေဟိ၊
အတ်ထာရသဟိ နာယကာ
ဗတ်တိမ်သ လက်ခဏူ​ပေတာ
သီတာနုဗျင်ဇနာ ဓရာ
၁၃။ ဗျာမပ္ပဘာယ သုပ္ပဘာ၊ သဗ္ဗေ တေ မုနိကုဉ္ဇရာ။ ဗုဒ္ဓါ သဗ္ဗညုနော ဧတေ၊ သဗ္ဗေ ခီဏာသဝါ ဇိနာ။
၁၃။ ဗျာမတ်ပ-ဘာယ သုပ်ပ-ဘော
သတ်ဗေ တေ မုနိ-ကုန်ဇရာ
သမ္ဘာချိုင်ရွာ၊ မုဆိုးကွင်း
သမ္ဘာချိုင်ရွာ၊ မုဆိုးကွင်း
အာဋာနာဋိယသုတ်
အာဋာနာဋိယသုတ် ပါဠိတော်
ဗုတ်ဓာ သတ်ဗင်ညုနော အေတေ
၁၄။ မဟာပဘာ မဟာတေဇာ၊ မဟာပညာ မဟဗ္ဗလာ။ မဟာကာရုဏိကာ ဓီရာ၊ သဗ္ဗေသာနံ သုခါဝဟာ။
၁၄။မဟာ ပ-ဘော မဟာတေဇာ
မဟာပညာ မဟတ်ဗလာ
မဟာကာရုဏိကာ ဓီရာ
ပုံဟတ်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ပုံဟတ်ရွာ (Ponghat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ လွယ်လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၉၀၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်လုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၅၉ ဦး၊ မ ၁၇၈၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၆၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
အာဋာနာဋိယသုတ်
အာဋာနာဋိယသုတ် ပါဠိတော်
၁၅။ဒီပါ နာထော ပတိတ်ထာ စ၊
ပုံဟတ်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အာဋာနာဋိယသုတ်
အာဋာနာဋိယသုတ် ပါဠိတော်
တာဏာ လေဏာ စ ပါဏိနံ
ဂတီ ဗန်ဓူ မဟစ်သာသာ၊
သရဏာ စ ဟိတေသိနော
၁၆။ သဒေဝကဿ လောကဿ သဗ္ဗေ ဧတေ ပရာယဏာ။ တေသာ ဟံ သိရသာ ပါဒေ၊ ဝန္ဒာမိ ပုရိသုတ္တမေ။
၁၆။ သဒေဝကတ်သ လောကတ်သ
သတ်ဗေ အေတေ ပရာယဏာ
တေသာဟံ သိရ-သာ ပါဒေ
ဝန်ဒါမိ ပုရိသုတ်တမေ
၁၇။ ဝစသာ မနသာ စေဝ၊ ဝန္ဒာမေ တေ တထာဂတေ။ သယနေ အာသနေ ဌာနေ၊ ဂမနေ စာပိ သဗ္ဗဒါ။
ဝန်ဒါမေ တေ တ-ထာဂတေ
သာယနေ အာသနေ ထာနေ
ဂမနေ စာပိ သတ်ဗဒါ
၁၈။ သဒါ သုခေန ရက္ကန္တု၊ ဗုဒ္ဓါ သန္တိကရာ တုဝံ။ တေဟိ တွံ ရက္ခိတော သန္တော။ မုတ္တော သဗ္ဗဘယေဟိ စ။
၁၈။သဒါ သုခေန ရတ်ခန်တု၊
ဗုတ်ဓာ သန်တိကရာ တုဝံ
တေဟိ တွမ် ရက်ခိတော သန်တော
မုတ်တော သတ်ဗ-သယေဟိ စ
၁၉။ သဗ္ဗရောဂါ ဝိနီမုတ္တော၊ သဗ္ဗသန္တာပ ဝဇ္ဇိတော။ သဗ္ဗဝေရ မတိက္ကန္တော၊ နိဗ္ဗုတော စ တုဝံ ဘဝ။
၁၉။သတ်ဗ-ရောဂါ ဝိနီမုတ်တော
သတ်ဗ-သန်တာပ-ဝစ်ဇိတော
သတ်ဗ-ဝေရ မတိတ်ကန်တော
နိတ်ဗုတော စ တုဝံ ဘဝ
၂၀။ တေသံ သစ္စေန သီလေန၊ ခန္တိမေတ္တာ ဗလေန စ။ တေပိ အမှေ နုရက္ခန္တု၊ အရောဂေန သုခေန စ။
၂၀။တေသံ သစ်စေန သီလေန၊
ခန်တိမစ်တာ ဗလေနစ
တေပိ အမ်မှေ နုရက်ခန်တု
၂၁။ ပုရတ္ထိမသ္မိံ ဒိသာဘာဂေ၊ သန္တိ ဘူတာ မဟိဒ္ဓိကာ။ တေပိ အမှေ နုရက္ခန္တု၊ အရောဂေန သုခေန စ။
၂၁။ ပုရတ်ထိမတ်-သမိန် ဒိသာဘာဂေ
သန်တိ ဘူတာ မဟိတ်မိကာ
အ-ရောဂေန သုခေန စ
၂၂။ ဒက္ခိဏသ္မိံ ဒိသာဘာဂေ၊ သန္တိ ဒေဝါ မဟိဒ္ဓိကာ။ တေပိ အမှေ နုရက္ခန္တု၊ အရောဂေန သုခေန စ။
၂၂။ဒက်ခိဏတ်-သမိန် ဒိသာဘာဂေါ
သန်တိ ဒေဝါ မဟိတ်ဓိကာ
၂၃။ ပစ္ဆိမသ္မိံ ဒိသာဘာဂေ၊ သန္တိ နာဂါ မဟိဒ္ဓိကာ။ တေပိ အမှေ နုရက္ခန္တု၊ အရောဂေန သုခေန စ။
၂၃။ ပစ်ဆိမတ်-သမိမ် ဒိသာဘာဂေ
လယ်တီစုရွာ၊ အစုကြီး
လယ်တီစုရွာ၊ အစုကြီး
အာဋာနာဋိယသုတ်
အာဋာနာဋိယသုတ် ပါဠိတော်
သန်တိ နာဂါ မဟိတ်ဓိကာ
၂၄။ ဥတ္တရသ္မိံ ဒိသာဘာဂေ၊ သန္တိ ယက္ခာ မဟိဒ္ဓိကာ။ တေပိ အမှေ နုရက္ခန္တု၊ အရောဂေန သုခေန စ။
သန်တိ ယက်ခါ မဟိတ်ဓိကာ
၂၅။ ပုရတ္ထိမေန ဓတရဋ္ဌော၊ ဒက္ခိဏေန ဝိရူဠှကော။ ပစ္ဆိမေန ဝိရူပက္ခော၊ ကုဝေရော ဥတ္တရံ ဒိသံ။
ကုဝေရော အုတ်တရံ ဒိသံ
၂၆။ စတ္တောရော တေ မဟာရာဇာ၊ လောကပါလာ ယသဿိနော။ တေပိ အမှေ နုရက္ခန္တု၊ အရောဂေန သုခေန စ။
၂၆။ စတ်တာရော တေ မဟာရာဇာ
လောကပါလာ-ယသတ်သိနော
၂၇။ အာကာသဋ္ဌာ စ ဘူမဋ္ဌာ၊ ဒေဝါ နာဂါ မဟိဒ္ဓိကာ။ တေပိ အမှေ နုရက္ခန္တု၊ အရောဂေန သုခေန စ။
၂၇။အာကာသတ်ထာ စ ဘူမတ်ထာ
ဒေဝါ နာဂါ မဟိတ်ဓိကာ
၂၈။ ဣဒ္ဓိမန္တော စ ယေ ဒေဝါ၊ ဝသန္တာ ဣဓ သာသနေ။ တေပိ အမှေ နုရက္ခန္တု၊ အရောဂေန သုခေန စ။
၂၈။အိတ်ဓိမန်တော စ ယေ ဒေဝါ၊
၀သန်တာ အိဓ သာသနေ
၂၉။ သဗ္ဗီတိယော ဝိဝဇ္ဇန္တု၊ သောကော ရောဂေါ ဝိနဿတု။ မာ တေ ဘဝန္တန္တရာယာ၊ သုခီ ဒီဃာယုကော ဘဝ။
၂၉။ သတ်ဗီတိယော ဝိဝစ်ဇန်တု၊
သောကော ရောဂေါ ဝိနတ်သတု
မာ တေ ဘဝန်တွန်တရာယာ
သုခိ ဒီဃာယုကော ဘဝ
၃၀။ အဘိဝါဒန သီလိဿ၊ နိစ္စံ ဝုဍ္ဎာပစာယိနော။ စတ္တာရော ဓမ္မာ ဝဍ္ဎန္တိ၊ အာယု ဝဏ္ဏော သုခံ ဗလံ။
၃၀။ အဘိဝါဒန-သီလိတ်သ
စတ်တာရော ဓမ်မာ ဝတ်ဒန်တိ၊
အာဋာနာဋိယသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ။
အာတာနာတိယ-သုတ်တံနတ်ထိတံ
အာဋာနာဋိယသုတ် မြန်မာပြန်
၁. သူတော်ကောင်းအပေါင်းက ကောင်းပါပေသည်ဟု လက်ခံချီးကျူးထားသော မြတ်စွာဘုရား၏သာသနာတော်ကိုပင် မကြည်ညိုမသက်ဝင်နိုင်ကြသော လူကြမ်း ဘီလူးတို့သည် ရက်စက်တတ်ကြကုန်၏။ မည်သည့်အခါမဆို နိုင်ထက်စီးနင်း နှိပ်စက်ကလူ ပြုတတ်ကြ၏။
၂. ထိုဘီလူး လူကြမ်းတို့က ပရိသတ်ကို မညှင်းဆဲ မနှိပ်စက်နိုင်စေရန်နှင့် သူတို့ကပင် ကူညီစောင့်ရှောက်လာစေရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ကြီးမြတ်သောလုံ့လရှိတော်မူသော် မြတ်စွာဘုရားက ဤအာဋာနိဋိယ ပရိတ်တော်အရံအတားကို  ဟောကြားတော်မူခဲ့ခြင်းဖြစ်ပေသည်။ ယခုအခါ၌ ဤပရိတ်တော်ကို ကျွန်ုပ်တို့ စုပေါင်း၍ ရွတ်ဆိုကြပါကုန်စို့။
၃. စက္ခု ငါးပါးနှင့်ပြည့်စုံတော်မူသော ဘုန်းကျက်သရေနှင့်ပြည့်စုံတော်မူသော ဝိပဿီမြတ်စွာဘုရားအား အကျွန်ုပ်၏ဦးညွှတ်ရှိခိုးခြင်းဖြစ်ပါစေ။ သတ္တဝါ အားလုံးအပေါ် ကြင်နာသနားမှုဖြင့် အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်တော်မူသော သိခီမြတ်စွာဘုရားအားလည်း အကျွန်ုပ်၏ ဦးညွှတ်ရှိခိုးမှုဖြစ်ပါစေ။
၄. မကောင်းမှု အညစ်အကြေးကို ဆေးကြောသန့်စင်ပြီးဖြစ်သော ခြိုးခြံသော အကျင့်ကိုလည်း ကျင့်တော်မူသော ဝေဿဘူမြတ်စွာဘုရားအားလည်း အကျွန်ုပ်ရှိခိုးပါ၏။ မာရ်စစ်သည် အပေါင်းကို နှိမ်နှင်းအောင်မြင်တော်မူသော ကကုသန်မြတ်စွာဘုရားအားလည်း အကျွန်ုပ် ရှိခိုးပါ၏။
၅. မကောင်းမှု ဟူသမျှအပ်ပြုပြီးသော ငါးပါးသောဝသီဘော်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော ကောဏာဂုံမြတ်စွာဘုရားအားလည်း အကျွန်ုပ်ရှိခိုးပါ၏။ ခပ်သိမ်းသောကိလေသာတို့မှ လွတ်ကင်းတော်မူပြီးသော ကဿပမြတ်စွာဘုရားအားလည်း အကျွန်ုပ်၏ ဦးညွှတ် ရှိခိုးခြင်းဖြစ်ပါစေ။
၆. လူတို့၏ ဆင်းရဲဒုက္ခဟူသမျှကို ပယ်ဖျောက်နိုင်စွမ်းရှိသော တရားတော်မြတ်ကို ဟောကြားတော်မူပေ၏။ ကိုယ်တော်မှလည်း အရောင်အဝါကွန့်မြူးဖြာယှက် ထွက်တော်မူ၏။ ဘုန်းကျက်သရေနှင့်လည်း ပြည့်စုံတော်မူပေ၏။ သကျသာကီဝင်မင်းသားလည်း ဖြစ်တော်မူ၏။ ထိုဂေါတမမြတ်စွာဘုရားအား အကျွန်ုပ်၏ ဦးညွှတ်ရှိခိုးခြင်းသည် ဖြစ်ပါစေသတည်း။
၇. လောက၌ ငြိမ်းအေးကုန်ပြီးသော ဘုရားရှင်အဆူဆူတို့သည် ယထာဘူတကျကျသိကုန်၏။ ချောပစ်ကုန်းတိုက်သော စကားမျိုးကို မည်သည့်အခါမျှ ဆိုမိန့်တော်မမူ၊ ကြီးလည်းကြီးမြတ်ကုန်၏။ ကြောက်ရွံ့ခြင်းလည်း ကင်းကုန်၏။
၈. ဝိဇ္ဇာသုံးပါး၊ ဝိဇ္ဇာရှစ်ပါး၊ စရဏတဆယ့်ငါးပါးတို့နှင့် ပြည့်စုံတော်မူ၍ မြတ်လှစွာသော ရဲရင့်ခြင်းအတိ ရှိတော်မူသော နတ်လူတို့၏ အစီးအပွားကိုဆောင်တော်မူတတ်သော   ဂေါတမနွယ်ဖွား ရှင်တော်မြတ်ဘုရားကို ရှိခိုးဦးညွှတ်ကြပါကုန်၏။
၁ဝ. ခပ်သိမ်းကုန်သော ဘုရားရှင်တို့သည် အားတော်ဆယ်ပါးနှင့် ပြည့်စုံတော်မူ၏။ ရဲရင့်သော ဝေသာရဇ္ဇဉာဏ်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူကြ၏။ မြတ်သောယောက်ျား ဥသဘဖြစ်တော်မူ၍ သဗ္ဗညုတဉာဏ်ကို   ရရှိကြောင်း ဝန်ခံကြကုန်၏။
၁၂. ဘုရားရှင်တို့သည် လူသုံးပါးတို့၏ ခရီးလမ်းညွှန် ဖြစ်ကြ၏။ ဘုရား၏ကျေးဇူးတရား (၁၈) ပါးနှင့်ပြည့်စုံကြကုန်၏။ (၃၂) ပါးသော ယောက်ျားမြတ်တို့၏လက္ခဏာတော်ကြီးတို့နှင့်လည်း ပြည့်စုံတော်မူကြ၏။ လက္ခဏာတော်ငယ် (၈ဝ) တို့နှင့်လည်း ပြည့်စုံတော်မူကြ၏။
၁၃. ဘုရားရှင်ဟူသမျှ ကိုယ်တော်အလုံးမျှ တလံမျှလောက်ရောင်ခြည်တော် အမြဲထွက်လျက်ရှိ၏။ ရဟန်းဟူသမျှတို့ထက် ကြီးမြတ်၏။ ခပ်သိမ်းသောတရားကိုလည်း သိ၏။ ကိလေသာအာသဝေါလည်း ကင်း၏။ မာရ်ငါးပါးကိုလည်း အောင်ပြီးဖြစ်၏။
၁၄. ဘုရားရှင်တို့သည် များစွာသော ရောင်ခြည်တော်၊ ကြီးသောတန်ခိုး၊ ထွတ်မြတ်သောပညာ၊ စွမ်းသန်သော ခွန်အား၊ အတိုင်းမသိသော ကရုဏာ၊ စွဲမြဲသောလုံ့လတို့ကို ပိုင်တော်မူကြ၏။ သတ္တဝါအများကောင်းကျိုးချမ်းသာကိုလည်း ဆောင်တော်မူတတ်ကြကုန်၏။
၁၅. မြတ်စွာဘုရားရှင်တို့သည် သတ္တဝါအပေါင်းတို့၏ မှီခိုရာကျွန်းလည်း ဖြစ်၏။ ကိုးကွယ်ရာလည်းဖြစ်၏။ တည်ရာလည်းဖြစ်၏။ စောင့်ရှောက်ရာလည်းဖြစ်၏။ ဘေးအန္တရာယ်မှ ပုန်းကွယ်ရာလည်းဖြစ်၏။ လာရောက်ရာလည်း ဖြစ်၏။ ဆွေမျိုးသဖွယ်လည်းဖြစ်၏။
၁၆. ထိုဘုရားရှင်တိုင်းသည် နတ်တို့၏ လဲလျောင်းရာ၊ လူတို့၏ မှီခိုရာ ဖြစ်ကြကုန်၏။ အကျွန်ုပ်သည် ယောက်ျားဟူသမျှတို့ထက် သာလွန်မြင့်မြတ်တော်မူသော ထိုဘုရားရှင်တို့၏ ခြေတော်တို့ကို ဦးနှိမ် ရိုကျိုး ရှိခိုးပါ၏။
၁၇. အကျွန်ုပ်သည် အိပ်နေသောအခါ၌ဖြစ်စေ၊ ထိုင်နေသောအခါ၌ဖြစ်စေ၊ ရပ်နေသောအခါ၌ဖြစ်စေ၊ လမ်းသွားနေသောအခါ၌ဖြစ်စေ၊ မည်သည့်အခါ၌မဆို ထိုဘုရားရှင်တို့အား နှုတ်ဖြင့်လည်းကောင်း စိတ်ဖြင့်လည်းကောင်း အမြဲမပြတ် ရှိခိုးပါ၏။
၁၉. သင်သည် အနာမရှိ ပကတိကျန်းမာသူ၊ ပူပန်ခြင်း ကင်းသူ၊ ရန်သူဟူသမျှကို လွတ်မြောက်နိုင်သူ၊ ငြိမ်းအေးချမ်းမြေသူ ဖြစ်ပါစေသတည်း။
၂ဝ. ထိုဘုရားရှင်တို့သည် သီလ၊ သစ္စာ၊ ခန္တီ၊ မေတ္တာတို့၏ စွမ်းပကားဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့ကို အနာမရှိ ပကတိချမ်းသာအောင် အစဉ်သဖြင့်စောင့်ရှောက်ကြပါစေကုန်သတည်း။
၂၁. အရှေ့မျက်နှာအရပ်၌ တန်ခိုးကြီးသော ဂန္ဓဗ္ဗနတ်တို့ ရှိကြကုန်၏။ ထိုနတ်တို့သည် ကျွန်ုပ်တို့ကို အနာမရှိ ပကတိချမ်းသာအောင် အစဉ်တစိုက်စောင့်ရှောက်ကြပါစေကုန်သတည်း။
၂၂. တောင်ဘက်အရပ်မျက်နှာ၌ တန်ခိုးကြီးသော ကုမ္ဘဏ်နတ်တို့ ရှိကြကုန်၏။ ထိုနတ်တို့သည်လည်း ကျွန်ုပ်တို့ကို အနာမရှိ ပကတိချမ်းသာအောင် အစဉ်သဖြင့် စောင့်ရှောက်ကြပါစေကုန်သတည်း။
၂၃. အနောက်အရပ်မျက်နှာ၌ တန်ခိုးကြီးသော နဂါးတို့ရှိကြကုန်၏။ ထိုနဂါးတို့သည်လည်း ကျွန်ုပ်တို့ကို အနာမရှိ ပကတိချမ်းသာအောင် အစဉ်စောင့်ရှောက်ကြပါစေကုန်သတည်း။
၂၄. မြောက်ဘက်အရပ်မျက်နှာ၌ တန်ခိုးကြီးသောဘီလူးတို့သည် ရှိကြကုန်၏။ ထိုဘီလူးတို့သည်လည်း ကျွန်ုပ်တို့ကို အစဉ်သဖြင့် စောင့်ရှောက်ကြပါစေကုန်သတည်း။
၂၅. အရှေ့အရပ်မျက်နှာ၌ ဂန္ဓဗ္ဗနတ်တို့ကို အစိုးရသော ဓတရဋ္ဌနတ်မင်း၊ တောင်အရပ်မျက်နှာ၌ ကုမ္ဘဏ်တို့ကို အစိုးရသောဝိရူဠကနတ်မင်း၊ အနောက်အရပ်မျက်နှာ၌ နဂါးတို့ကိုအစိုးရသော ဝိရူပက္ခ နတ်မင်း၊ မြောက်အရပ်မျက်နှာ၌ ဘီလူးတို့ကို အစိုးရသော ကုဝေရနတ်မင်း။
၂၆. ထိုနတ်မင်းကြီးလေးပါးတို့သည် လူတို့ကို စောင့်ရှောက်တတ်ကြကုန်၏။ အခြွေအရံလည်းများကုန်၏။ ထိုနတ်မင်းကြီးတို့သည် ကျွန်ုပ်တို့ကို အနာမရှိ ပကတိချမ်းသာအောင် အစဉ်မပြတ် စောင့်ရှောက်ကြပါစေကုန်သတည်း။
၂၇. ကောင်းကင်၌တည်သော နတ်များ၊ မြေ၌တည်သော နတ်များ၊ နဂါးများသည် တန်ခိုးအလွန်ကြီးကြသည်။ ထိုတန်ခိုးကြီးနတ်၊ နဂါးတို့သည် ကျွန်ုပ်တို့ကို အနာမရှိ ပကတိချမ်းသာအောင် အစဉ်မပြတ် စောင့်ရှောက်ကြပါစေကုန်သတည်း။
၂၉. ဘေးရန်ခပ်သိမ်းကင်းစေကုန်သတည်း။ စိုးရိမ်ကြောင့်ကြ ကင်းစေကုန်သတည်း။ အနာရောဂါဟူသမျှ ပျောက်စေကုန်သတည်း။ သင့်အား အန္တရာယ် တစုံတရာမဖြစ်စေသတည်း။ ချမ်းချမ်းသာသာနှင့် အသက်ရှည်စွာ နေရပါစေသတည်း။
၃ဝ. ရတနာမြတ်သုံးပါးအား ရိုသေစွာ ရှိခိုးဆည်းကပ်လေ့ရှိသောသူ၊ သီလရှိသူ၊ သမာဓိရှိသူ၊ ပညာရှိသူတို့ကို အမြဲမပြတ်ရိုသေလေးစားတတ်သူသည် အသက်ရှည်၏။ အဆင်းလှ၏၊ ချမ်းသာကြီးပွား၏။ ခွန်အားဗလ တိုးတက်လေ၏။ အသက်ရှည်ခြင်း၊ အဆင်းလှခြင်း၊ ချမ်းသာကြီးခြင်း၊ ခွန်အားကြီးခြင်းဟူသော ဤကျေးဇူးတရားတို့သည် ထိုပုဂ္ဂိုလ်အဖို့ ထာဝစဉ် တိုးတက်လျက်သာနေကြကုန်သတည်း။
ကိုးကား
__INDEX__
ရေသိုးရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ရေသိုးရွာ (Yaythoe)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ညောင်ပင်မြင်းစီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၄၄၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်ပင်မြင်းစီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၃၉ ဦး၊ မ ၁၁၁၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၅၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြီးပင်ကုန်းရွာ၊ ငကွ
ကြီးပင်ကုန်းရွာ၊ ငကွ
ထောင်ကုန်းရွာ၊ မုဆိုးကွင်း
ထောင်ကုန်းရွာ၊ မုဆိုးကွင်း
တယ်ပင် (၁)ရွာ၊ သကန်ဝ
တယ်ပင် (၁)ရွာ၊ သကန်ဝ
ရွာသစ်ရွာ၊ အုမ္မ
ရွာသစ်ရွာ (Ywarthit)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ကနီမြို့နယ်၊ အုမ္မကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၈၈၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကနီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပုဇွန်ဖေရွာ
ပုဇွန်ဖေရွာ
အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစု
အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစု
အရှေ့အိန္ဒိယရှိ ကျွန်းစုသည် အာရှတိုက် အရှေ့တောင်ပိုင်းရှိ မလ္လာယုကျွန်းဆွယ်နှင့် ဩစတြေး လီးယားတိုက်အကြားတွင် မိုင်ပေါင်း ၄ဝဝ၁ နီးပါးမျှကျယ်ပြန့်လျက် သွယ်တန်းတည်ရှိနေ ပြီးလျှင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးမားဆုံးသော ကျွန်းစုဖြစ်သည်။ မိုလပ်ကပ်၊ နယူးဂင်းနီ၊ ဆူမတြား၊ ဗော်နီယို၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ ဂျားဗား၊ စဲလဗီး၊ ဗာလီ၊ လွမ်ဗော့ စသော ကျွန်းကြီးများနှင့်တကွ ထောင် ပေါင်းများစွာသော ကျွန်းငယ်တို့ ပါဝင်လေသည်။
ထိုကျွန်းစုတွင် မီးသေတောင်၊ မီးရှင်တောင်တို့ များစွာရှိ၍၃ တောင်ထူထပ်ပေါများပြီးလျှင် အပူပိုင်း သစ်တောကြီးများတွင် ဖုံးအုပ်လျက်ရှိ၏။ ကြီးစင်ငယ်လိုက်အားဖြင့် နယူးဂင်းနီကျွန်း၊ ဗော်နီယိုကျွန်း၊ ဆူမတြားကျွန်းနှင့် ဂျာဗားကျွန်းတို့ ဖြစ်လေ သည်။ အီကွေတာသည် ဤကျွန်းစုများ၏ အလယ်ဗဟိုကို ဖြတ်သွား၍၊ ရာသီဥတုမှာ ပူပြင်းစွတ်ဆိုပြီးလျှင် မိုးများသော ဒေသများဖြစ်၏။ စိမ်းလန်းစိုပြေသော သစ်တောကြီးများ ဖုံးလွှမ်းလျက်ရှိသဖြင့် သစ်ပင်၊ ပန်းပင်၊ ကျေးငှက်၊ သားရဲ စသော တောတိရစ္ဆာန်များ အကြောင်း လေ့လာရန် သဘာဝဖြင့် ကြွယ်ဝသောကျွန်းများပင် ဖြစ်သည်။ အပူပိုင်းဖြစ်သည့်အတိုင်း ဟင်းခတ် အမွေးအကြိုင်များ၊ သာဂူ၊ သကြား၊ ဆေးရွက်ကြီး၊ ကာဖီ၊ ရေနံနှင့် အုန်းသီး များစွာထွက်၏။ ထိုကျွန်းစုများမှာ အဖိုးတန်ထွက်ကုန်များမှာ ကြက်ပေါင် စေး၊ သကြား၊ ဆေးရွက်ကြီး၊ သစ်စေးကော်၊ ကာဖီ၊ လက်ဘက်ခြောက်၊ ရေနံ၊ သံဖြူ၊ အုန်းသားခြောက်နှင့် ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်များ ဖြစ်ကြသည်။
ဗာလီကျွန်းမှာ နက်ရှိုင်းသော ရေလက်ကြားကို ဖြတ်ကျော် ၍ လွမ်ဗော့ကျွန်းသို့ရောက်လျှင် တော တောင်ရေမြေ ကျေး ငှက်တိရစ္ဆာန်မှစ၍ အားလုံးပင် လုံးဝမတူပဲ ကွဲပြားလာ၏။ ဂျားဗားကျွန်း၏ အနောက် ပိုင်းတွင် အာရှတိုက်၏ သစ်ပင် ပန်းပင်၊ တောတိရစ္ဆာန်များကို တွေ့ရပြီးသော် လွမ်ဗော့ကျွန်း မှစ၍ အရှေ့ပိုင်း၌မူ ဩစတြေးလီးယားကျွန်း၏ တောတောင် ရေမြေ ကျေးငှက်တိရစ္ဆာန်မျိုးကို ရှာမှီးလေ့လာသူ အဲလဖရက် ရပ်ဆယ်ဝေါလေ့က ခွဲခြားသတ်မှတ်ခဲ့သဖြင့် ဂျားဗားကျွန်းနှင့် လွမ်ဗော့ကျွန်းစပ်ကြားတွင် ဝေါ့လေ့မျဉ်းကြောင်းဟူ၍ သဘာဝ ကွဲပြားပုံကို ခြားနားပြထားသော မျဉ်းအမှတ်အသား လမ်းကြောင်းရှိလေသည်။
ဤကျွန်းစုများမှ ထွက်သော အမွှေးအကြိုင်များကို ဥရောပ တိုက်ရှိ အနောက်တိုင်းသားများ အထူး နှစ်သက်သောကြောင့် နာမည်ကျော်စောခဲ့သဖြင့် ပေါ်တူဂီ၊ အာရပ်နှင့်တရုတ်လူမျိုးများ သည် ရှေးနှစ်ပေါင်း များစွာကပင် ရွက်သင်္ဘောများနှင့် စွန့်စား သွားလာလျက် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ခဲ့ကြ၏။ သို့ဖြင့် နောက် မကြာမီ ဥရောပတိုက်ရှိ အင်္ဂလန်၊ ပေါ်တူဂီနှင့် ဟော်လန်အစ ရှိသော တန်ခိုးကြီးနိုင်ငံများသည် ဤကျွန်းများကို အပြိုင် အဆိုင် စိုးမိုးအုပ်ချုပ်ရန် စစ်ခင်းပေးကြသည်။
နောင်အခါ ကျွန်းများစွာတို့ကို နယ်သာလန်နိုင်ငံ(ဟော်လန်) က ပိုင်ဆိုင်ခဲ့၍ ဗော်နီယိုကျွန်းမြောက်ပိုင်းနှင့် နယူးဂင်းနီကျွန်း ၏တစ်စိတ်တစ်ဒေသကိုသာ ဗြိတိသျှတို့က ပိုင်ခဲ့ကြလေသည်။ နယ်သာလန်နိုင်ငံက ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သော ကျွန်းများကို နယ်သာလန် အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစုဟု ခေါ်သည်။
ပထမကမ္ဘာစစ်ကြီး မဖြစ်မီက နယူးဂင်းနီကျွန်း အရှေ့မြောက်ပိုင်းကို ဂျာမန်တို့ ပိုင်ခဲ့သော်လည်း စစ်ပြီးသောအခါ ဩစတြေးလီးယားလက် အောက်သို့ လွှဲအပ်ခဲ့ရလေသည်။
၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် ဖိလစ်ပိုင်အား အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင်နိုင်ငံအဖြစ် လွတ်လပ်ရေးပေးခဲ့သဖြင့် အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစုတွင် ဖိလစ်ပိုင် သည် ပထမဆုံး လွတ်လပ်သောနိုင်ငံ ဖြစ်လာလေသည်။ နယ် သာလန် အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစုကား လွတ်လပ်ရေးကို ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ရခဲ့၍ ယခုအခါ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံဟု ထူထောင် ထားပြီး ဖြစ်လေသည်။
စူဠသကုလုဒါယီသုတ်
ဘုရားရှင် မာဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မောရနိဝါပ ပရိဗိုဇ်ကျောင်းတိုက်၌ သကုလုဒါယီပရိဗိုဇ်၏ လျှောက်ထား ချက်အရ ဧကန္တသုခလောက, ဧကန္တသုခလောကသို့ ရောက်ကြောင်း ပဋိပဒါ, ဗြဟ္မစရိယကို ကျင့်သုံးခြင်းကြောင့် အလွန်ထူးခြားမြင့်မြတ်သော အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ဗုဒ္ဓသာဝကတို့ ရောက်ရှိကြပုံကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ ဘုရားရှင်သည် ဆွမ်းခံချိန်စောနေသည့်အချိန်၌ ရံခါပရိဗိုဇ်တို့၏ ကျောင်းများသို့ ကြွတော်မူပုံ ပရိဗိုဇ်များက ဘုရားရှင်အား ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ကြိုဆိုကြပုံ၊ ပရိဗိုဇ်ပရိသတ်၏ အနေအထား၊ သကုလုဒါယီပရိဗိုဇ်က ပရိသတ်ကိုထိန်းသိမ်းပုံ၊ သကုလုဒါယီ ပရိဗိုဇ်က ပရိဗိုဇ်ပရိသတ်၏ မိမိအပေါ် ထားရှိသည့်သဘောထား၊ ဘုရားရှင်နှင့် တွေ့ဆုံရသည့်အခါ မိမိနှင့် ပရိဗိုဇ်ပရိသတ်၏လိုလားချက်၊ နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တ၏ ဂုဏ်ပုဒ်များနှင့် ဝန်ခံချက်၊ သကုလုဒါယီပရိဗိုဇ်၏ မေးမြန်းသော “ပုဗ္ဗန္တကထာ”ကို နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တ၏ ဖြေရှင်းချက်၊ ယင်းကိုမကျေနပ်သဖြင့် ဘုရားရှင်ကို သတိရပုံကို လျှောက်ထားပါသည်။ ဘုရားရှင်က “ပုဗ္ဗန္တ”ကို မေးလျှောက်သူအား ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏကထာ ဖြင့်လည်းကောင်း၊ အပရန္တကို မေးလျှောက်သူအား ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏကထာဖြင့် ဖြေကြားပုံ ကြောင်းကျိုးနှစ်ခု ဖြစ်ချုပ်မှု ဒေသနာတော် အကျဉ်းချုပ်ကို ဟောကြားတော်မူပါသည်။ သကုလုဒါယီပရိဗိုဇ်က မိမိသည် ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိဉာဏ်, ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်တို့ကို မရကြောင်း၊ ကြောင်းကျိုးနှစ်ဝ ဖြစ်ချုပ်နေမှုကိုလည်း အလွန်အမင်း မထင်မြင်ကြောင်းနှင့် မိမိဆရာ၏ဝါဒသည် “အယံပရမောဝဏ္ဏာ” ဖြစ်ကြောင်း၊ ပရမဝဏ္ဏထက်မြင့်မြတ်သော ပရမဝဏ္ဏမရှိသောကြောင့် ပရမဝဏ္ဏ ဖြစ်ကြောင်း လျှောက်ထားပါသည်။ ဘုရားရှင်က “ဇနပဒကလျာဏီ” ဥပမာဖြင့် ပရမဝဏ္ဏရှင်းပြချက်သည် မပီပြင်ကြောင်း မိန့်ကြားပါသည်။ သကုလုဒါယီပရိဗိုဇ်က မဏိဝေဠုရိယဥပမာဖြင့် ဝဏ္ဏအတ္တသည် အရောဂပရံ မရဏ-ဖြစ်ပုံကို လျှောက်ထားပါသည်။
ဘုရားရှင်က မဏိဝေဠုရိယအရောင်၊ ပိုးစုန်းကြူးအရောင်၊ ဆီမီးအရောင်၊ မီးပုံကြီးအရောင်၊ နက္ခတ်ကြယ်တာရာအရောင်၊ လရောင်၊ နေရောင်တို့ကို အဆင့်ဆင့် နှိုင်းယှဉ်ပြတော်မူ၍ လရောင် နေရောင်တို့ထက် ထွန်းလင်းတောက်ပသော နတ်, ဗြဟ္မာတို့၏ အရောင်ရှိသေးပုံကို မိန့်ကြားတော်မူပြီး ဥဒါယီ၏ ပရမဝဏ္ဏသည် ပိုးစုန်းကြူ၏ အရောင်အောက်ပင် ယုတ်ညံ့နေပုံကို မိန့်တော်မူရာ သကုလုဒါယီပရိဗိုဇ်က မိမိတို့၏ အာစရိယသည် ရိတ္တ, တုစ္ဆ, အပရဒ္ဓ ဖြစ်နေပါသည်ဟု လျှောက်ပါသည်။
ဖေမြင့်
ဦးဖေမြင့် (၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၉ မွေးဖွား) သည် မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ် မတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ဝန်ကြီးအဖြစ် သမ္မတဦးထင်ကျော်က အဆိုပြုခဲ့ပြီး မတ်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က အတည်ပြုခဲ့သည်။
စူဠသကုလုဒါယီသုတ်
ဘုရားရှင်၏ မေးမြန်းတော်မူချက်အရ သကုလုဒါယီပရိဗိုဇ်က မိမိတို့ ဆရာ၏ဝါဒ၌ ဧကန္တသုခလောကရှိပုံ၊ ဧကန္တသုခလောကသို့ ရောက်ကြောင်း ပဋိပဒါသည် ပါဏာတိပါတဝိရတီ၊ အဒိန္နာဒါနဝိရတီ၊ ကာမေသုမိစ္ဆာစာရဝိရတီ၊ မုသာဝါဒဝိရတီ၊ အညတရတပေါဂုဏ သမာဒါနဝတ္တနဖြစ်ပုံ၊ ထိုအာကာရဝတိ ပဋိပဒါကို ကျင့်သည့်အခါ ကိုယ်ခန္ဓာသည် သုခ ဒုက္ခဖြစ်ပုံ၊ မိမိတို့ ဆရာဝါဒသည် ရိတ္တ တုစ္ဆ အပရဒ္ဓ ဖြစ်ပုံကို ဘုရားရှင်၏ စိစစ်မေးမြန်းတော်မူချက်များကို ဖြေဆိုရင်း လျှောက်ထားပါသည်။
သကုလုဒါယီပရိဗိုဇ်က မေးလျှောက်သည့်အခါ ဘုရားရှင်က သာသနာတော်၌ ဧကန္တသုခလောကရှိပုံ၊ ပထမဈာန် ဒုတိယဈာန် တတိယဈာန်တို့သည် ဧကန္တသုခလောကသို့ရောက်နိုင်သော ပဋိပဒါဖြစ်ပုံ ထိုပဋိပဒါသည် ဧကန္တသုခ လောက သစ္ဆိကတမဟုတ်သေး၊ ဧကန္တသုခ လောကသစ္ဆိကိရိယာယ၏ အာကာရ ဝတီသာ ဖြစ်သေးပုံကို မိန့်တော်မူသည့်အခါ ပရိဗိုဇ်ပရိသတ်က “ဧတ္ထမယံ အနယာမ သာစရိယကာ၊ ဧတ္ထမယံ အနဿာမ သာစရိယကာ၊ နမယံ ဣတော ဘိယျော ဥတ္တရိတရံ ပဇာနာမ”ဟု ပဲ့တင်ထပ်အောင် အော်ဟစ်ပြောဆိုကြပုံ၊ သကုလုဒါယီပရိဗိုဇ်၏ ဆက်လက်မေးလျှောက်ချက်အရ စတုတ္ထဈာန်သည် ဧကန္တသုခ လောကသစ္ဆိကတဖြစ်ပုံ၊ ထိုဧကန္တသုခ လောကထက် ထူးကဲမွန်မြတ်သော အခြားဓမ္မတို့အတွက် ရဟန်းတော်များ ဗြဟ္မစရိယကို ကျင့်သုံးနေကြပုံကို “ဗုဒ္ဓဂုဏ်တော်ကိုးပါးနှင့်တကွ ပထမဈာန် ဒုတိယဈာန် တတိယဈာန် စတုတ္ထဈာန် ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိဉာဏ် စုတူပပါတဉာဏ် အာသဝက္ခယဉာဏ် သစ္စာလေးအင် သိမြင်ကြပုံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ရောက်ရှိပုံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ရန်အတွက် ရဟန်းတော်များ ငါဘုရားအထံတော်၌ ဗြဟ္မစရိယကို ကျင့်သုံးနေကြပုံ ဤတရားတို့သည် အလွန်ထူခြားမြင့်မြတ်သော တရားတို့ဖြစ်ပုံကို ဟောကြားတော်မူပါသည်။
ဖေမြင့်
၂၀၂၁ နောက်ပိုင်းဖြစ်ရပ်များ
ဦးဖေမြင့်သည် ၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းခြင်းအစောပိုင်းကာလများတွင် အဖမ်းခံရသည်။ ပုဒ်မတပ် အရေးယူခံရခြင်း မရှိဘဲ နေပြည်တော် ရှိ စစ်ဌာနချုပ်တစ်ခုတွင် အကျယ်ချုပ်အဖြစ် တစ်နှစ်ခွဲခန့် နေခဲ့ရသည်။၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၈ရက်တွင် အကျယ်ချုပ်မှ ပြန်လွတ်လာသည်။ဦးဖေမြင့်အား နေအိမ်အကျယ်ချုပ်မှ ပြန်မလွှတ်မှီ ၁ရက်အလိုတွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီက သီရိပျံချီဘွဲ့ ပေးအပ်ခဲ့သည်။
စူဠသကုလုဒါယီသုတ်
သကုလုဒါယီပရိဗိုဇ် ဥပသကာအဖြစ်ခံယူပြီး ရဟန်းပြုလိုကြောင်း လျှောက်ထားသည့်အခါ ပရိဗိုဇ်ပရိသတ်က ဝိုင်းဝန်းတားမြစ်ကြပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ဖေမြင့်
စာပေရေးသားခြင်း
တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားဘဝကစ၍စာများ စတင်ရေးသားသည်။ အစပိုင်းတွင် ဘာသာပြန်ဝတ္ထုများ၊ ထိုနောက် ၁၉၈၆ ခုနှစ်က စ၍ ပင်ကိုရေးဝတ္ထုတိုများ ရေးသားသည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်စ၍ အတ္ထုပ္ပတ္တိနှင့် အသုံးချစိတ်ပညာဆိုင်ရာစာပေများ ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။
စူဠသကုလုဒါယီသုတ်
အဋ္ဌကထာ၌ ဘုရားရှင်က တရားဟောတော်မူရန်အတွက် သကုလုဒါယီ ပရိဗိုဇ်အား တရားဟောရန်အကြောင်း လျှောက်ထား မိန့်ကြားပုံ၊ သကုလုဒါယီ ပရိဗိုဇ်က ဘုရားရှင်အား သတိရပုံ၊ သုကုသလပုဒ်အဖွင့်၊ ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏ်ရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်နှင့် မရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်တို့ အခြေအနေ၊ သကုလုဒါယီ တရားမရနိုင်သော်လည်း နောင်အခါ အထောက်အပံ့ ဖြစ်နိုင်ပုံ ပံသုပိသာစကဝတ္ထု အပ္ပဋိဟီရကတံပုဒ်အဖွင့်၊ သုဘကိံဏှ ဗြဟ္မာလောကကို ပရမဝဏ္ဏဟု ယူဆပုံ၊ ဩသဓိတာရကာအဖွင့်၊ တပေါဂုဏအဖွင့်၊ ဧကန္တသုခ အာကာရဝတီ ပဋိပဒါကို မေးလျှောက်ခြင်းအကြောင်း၊ အနဿာမပုဒ်အဖွင့်နှင့် အဓိပ္ပါယ်၊ သစ္ဆိကိရိယာနှစ်မျိုးအဖွင့် သကုလုဒါယီပရိဗိုဇ် ဘုရားရှင်အထံတော်၌ ရဟန်းမဖြစ်ခြင်းအကြောင်း သကုလုဒါယီ ပရိဗိုဇ်အတွက် အနာဂတ်မျှော်မှန်းချက်၊ အသောကခေတ်၌ အဿဂုတ္တထေရ်ဖြစ် မေတ္တာဝိဟာရီ ဖြစ်ပုံတို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။
ဖေမြင့်
စာပေရေးသားခြင်း
“စာပေဂျာနယ်” ကို စတင်စီစဉ်သူတစ်ဦးဖြစ်၍ ဂျာနယ် အမှတ် – ၁၂ အထိ အယ်ဒီတာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၉ ဇန်နဝါရီမှ ၁၉၉၁ အကုန်ပိုင်းအထိ “သင့်ဘဝ မဂ္ဂဇင်း” အယ်ဒီတာအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့ပြီး၊ ၁၉၉၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလက စတင်၍ “ဒီလှိုင်းမဂ္ဂဇင်း” ၏ အယ်ဒီတာချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဆေးရုံ၊ အချစ်ဦး၊ လူနာဆောင် အမှတ်ခြောက်၊ ကျွန်းနှင့် အခြား ဝတ္ထုတိုများ၊ အောင်မြင်မှု ချမ်းသာသုခနှင့် ဓနဥစ္စာ၊ စိန်မြေဧကများစွာ၊ မဟာ ကရုဏာများနှင့် ဘာကြောင့် ခုထိမချမ်းသာသေးတာလဲ စသည့် စာအုပ်များသည် ဆရာဖေမြင့်၏ အောင်မြင်ကျော်ကြားသော စာအုပ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ဆရာဖေမြင့်သည် လူသုံးကုန်ပစ္စည်းရောင်းသူများနှင့် အခြားဝတ္ထုတိုများစာအုပ်ဖြင့် ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားစာပေဆု (ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်ဆု) ရရှိခဲ့သည်။