cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ခရီးသွားခြင်း
ခရီးစရိတ်အတွက် ကုန်ကျရန် မတတ်နိုင်တဲ့အခါမှာ စနေ ၊ တနင်္ဂနွေနေ့ လိုမျိုးမှာ အနီးအနားက ပင်လယ်ကမ်းခြေမြို့ ၊ မိမိနေထိုင်ရာ မြို့နှင့် ကပ်လျက် ရှိသော တခြားတစ်မြို့ကို သွားရောက်လည်ပတ်သင့်ပြီး ခရီးစရိတ်အတွက် အကုန်အကျ ခံနိုင်လျှင်တော့ စရိတ်အကုန်ခံနိုင်လျှင် ခံနိုင်သလောက် ဝေးလံသော နေရများ ၊ ခရီးစရိတ်ဈေးများသောနေရာများကို မိမိ အလိုရှိသလို သွားရောက်လည်ပတ်နိုင်ပါတယ်။ ဘယ်လိုနေရာမျိုးကိုပဲသွားသွား ၊ မိမိနေထိုင်ရာ မြို့မှ အသစ်အဆန်းဖြစ်သော တခြားတစ်နေရာသို့ သွားရောက် လည်ပတ်သည် ဆိုလျှင်ပဲ ကလေးများအတွက် လမ်းခရီးအတွေ့အကြုံ၊ မိမိ နေထိုင်ရာမြို့ နှင့်မတူသော ဗိသုကာလက်ရာများ ကိုလေ့လာနိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။ လေယာဉ်၊ ကား၊ ရထား၊ ရေကြောင်းလမ်း စသည်ဖြင့် ခရီးသွားလာရန် နည်းအမျိုးမျိုး ရှိသည့်အနက် မည်သည့်နည်းဖြင့် သွားစေကာမူ ကလေးများအတွက် အသစ်အဆန်းဖြစ်လို့နေပါတယ်။ ကလေးများကို တစ်ခရီး တည်းသွား ခရီးသည်များနှင့် မိတ်ဆက်ပေးခြင်း လည်း ဖြစ်သွား သည့် အတွက် ကလေးများအတွက် လမ်းခရီးမှာ မိတ်ဆွေတိုးပွားလာစေ နိုင်ပါတယ်။
ခရီးမထွက်မီမှာတော့ ကလေးများကို သူတို့ရဲ့ကိုယ်ပိုင် ပစ္စည်းများကို ထုပ်ပိုးစေခြင်းဖြင့် သူတို့၏ တာဝန်ကို ခွဲဝေပေးနိုင်ပါတယ်။ ကလေးကြီးများက သူတို့ရဲ့ အရုပ်တစ်ရုပ်လောက်ကို ထည့်ယူခဲ့စေနိုင်သလို ၊ မူကြိုအရွယ် ကလေးငယ်များက သူတို့ရဲ့ ကျောပိုးအိတ်ထဲမှာ သူတို့ရဲ့ အသုံးအဆောင်များကို ထည့်ပါစေခြင်းဖြင့် တာဝန်ယူတတ်မှု နဲ့ အရေးကြီးမှုတို့ကို ကလေးများကို လေ့ကျင့်သင်ပေးရာရောက်ပါတယ်။
ဘယ်ကိုသွားရမယ်ဆိုတာကို စဉ်းစားတဲ့အခါမှာ ဥရောပနိုင်ငံများကို သွားရောက်လည်ပတ်ခြင်းက စရိတ်စက ကြီးမားလှပေမယ့် အိမ်နီးချင်း နိုင်ငံများ ကို သွားရောက်လည်ပတ်လျှင်တော့ စရိတ်သိပ်ကုန်ကျမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ကလေးများကို မတူညီသော ယဉ်ကျေးမှု ၊ ဘာသာစကား ၊ အဆောက်အဦ ဗိသုကာလက်ရာ ၊ အစားအသောက် အသစ်အဆန်းများ နဲ့ ပတ်ဝန်းကျင် ရနံ့သစ်တို့ကို မျက်စိဖွင့်ပေးရာ ရောက်ပါတယ်။ ကလေးများကို သူတို့ရဲ့ ဇာတိမြို့ရွာမှ ကွဲပြားခြားနားသော ၊ အသစ်အဆန်းဖြစ်နေသော နေရာဒေသတစ်ခုသို့ ပို့ဆောင်ပေးခြင်းဟာ သူတို့အတွက် ခြားနားခြင်းကို လေ့လာရန် အရေးကြီးလှပါတယ်။
ခရီးထွက်မည့်နေရာကို ရွေးချယ်သောအခါမှာလည်း ကလေးများ နှစ်သက်ပျော်ရွှင်မှုရရှိနိုင်သော နေရာဖြစ်ရန်လည်း လိုအပ်လှပါတယ်။ သမိုင်းဝင် အဆောက်အဦးများကို မြင်တွေ့ရသော အခါတွင်လည်း သမိုင်းစာအုပ်ထဲတွင် ပါရှိသော သင်ခန်းစာများကို ကလေးများ မျက်မြင် တွေ့မြင်နိုင်သလို တော ၊တောင် ၊ ရေ ၊ မြေ သဘာဝများကို ကလေးများကို ပြသကာ ပထဝီသင်ခန်းစာများကို ပြန်လည်မှတ်မိစေနိုင်ပါတယ်။ ကားလမ်းဖြင့် ခရီးသွားလာသောအခါတွင်လည်း မိုင်တိုင် အရေအတွက်များကို မှတ်သားစေခြင်းဖြင့် ကလေးများကို သင်္ချာသင်ခန်းစာကို လေ့လာစေနိုင်ပါတယ်။
လူကြီးများက အလုပ်တာဝန် ၊ အိမ်မှုတာဝန်များဖြင့် ပင်ပန်းနေသော်လည်း ကလေးများ ကျောင်းပိတ်ရက်ရှည်တွင် ကလေးများကို ခရီးတစ်ခုခု ပို့ဆောင် ပေးခြင်းဖြင့် ထိုခရီးသွားအတွေ့အကြုံများက သူတို့အတွက် လေ့လာမှတ်သား စရာများဖြင့် အကျိုးရှိလှသလို ဘဝတစ်သက်တာမှာ မှတ်မိနေမည့် ပျော်ရွှင်စရာနေ့ရက်များ ဖြစ်ပါပေလိမ့်မယ်။
နမ့်မော်ခေါက်ဆစ်ရွာ၊ နမ့်စန်မြို့နယ်
နမ့်မော်ခေါက်ဆစ်ရွာ (Nammawhkaukhsit)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ နမ့်စန်မြို့နယ်၊ မက်မုန်မွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၅၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မက်မုန်မွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၉၂၀ ဦး၊ မ ၃၆၂၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၅၄၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်စန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လင်္ကာရည်ကျော်
လင်္ကာရည်ကျော်သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ကလေးအထူးကုဆရာဝန်၊ စာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဒေါက်တာ ရဲမြင့်ကျော် ဖြစ်သည်။ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြန်အောင်မြို့နယ်၊ မြို့မ တဲကြီးကုန်းကျေးရွာ၊ အဖဦးတင်ညွန့်၊ အမိဒေါ်မြရီ တို့မှ ၁၉၆၁-ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၂၀)ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။
၁၉၇၉-ခုနှစ်တွင် အမှတ်(၂) ဒေသကောလိပ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းမှ ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေရေး အတတ်ပညာ ဒီပလိုမာ ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၈၀-မှ ၁၉၈၅ အတွင်း ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ရန်ကုန် နှစ်လည်မဂ္ဂဇင်း ကော်မတီ၏ တာဝန်ခံ စာတည်းအဖြစ် ဆောင်ရွက်ရင်း လင်္ကာရည်ကျော် အမည်ဖြင့် ဝတ္ထု၊ ကဗျာများ စတင်ရေးသားသည်။ ၁၉၈၅ တွင် အမ်ဘီဘီအက်စ် ဘွဲ့ရရှိပြီးနောက် ၁၉၈၆-၈၇ အတွင်း ဆေးသုတေသန ဦးစီးဌာနတွင် ကွင်းဆင်းသုတေသန အရာရှိတာဝန် ထမ်းဆောင်သည်။
၁၉၈၇-ခုနှစ်မှ ၁၉၉၀ အတွင်း ဗိုလ် အဆင့်ဖြင့် တပ်မတော်တွင် ဆေးမှူးတာဝန် ထမ်းဆောင်ရင်း ရှမ်းပြည်နယ်၊ မွန်ပြည်နယ်နှင့် ကရင်ပြည်နယ် ရှေ့တန်းစစ်မျက်နှာများတွင် အနေကြာခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ တွင် အရပ်ဘက် တာဝန်ပြန်လည် ထမ်းဆောင်သည်။
၁၉၉၀-ခုနှစ်မှ ၁၉၉၁ အတွင်း သထုံမြို့နယ် ပြည်သူ့ဆေးရုံတွင် လက်ထောက်ဆရာဝန် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၁ မှ စ၍ ဘွဲ့လွန်ဆေးပညာ သင်တန်းများ ဆက်တိုက်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၃-ခုနှစ်တွင် ဆေးတက္ကသိုလ်(၁) ရန်ကုန်မှ M,Med.Sc(Paediatrics) ဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၉၇-ခုနှစ်မှ ၁၉၉၉ အတွင်း UK နိုင်ငံသို့ ပညာတော်သင် သွားရောက်ပြီး MRCP (UK) ဘွဲ့၊ MRCPCH  ဘွဲ့နှင့် DCH(Glasgow)ဘွဲ့များ ရယူခဲ့သည်။ ၂၀၀၅-ခုနှစ်တွင် ဆေးတက္ကသိုလ်(၁) ရန်ကုန်မှ Dr.MedSc(Paediatrics) ပါရဂူဘွဲ့ကိုလည်းကောင်း၊ ၂၀၀၆-ခုနှစ်တွင် Royal College of Physicians of Edinburgh  မှ FRCP(Edin)ဘွဲ့ကိုလည်းကောင်း ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် Royal College of Paediatrics and Child Health, UK မှ FRCPCH ဘွဲ့ ချီးမြှင့် ခဲ့သည်။
၂၀၀၀-ပြည့်နှစ်မှ စ၍ နာမည်ရင်းဖြင့်ရေးသားသော ကလေးကျန်းမာရေးပညာ ဆောင်းပါးများဖြင့် စာပေနယ်သို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၃-ခုနှစ်တွင် ကျော်သက်ခိုင်စာပေမှ ထုတ်ဝေသော ကျန်းမာပြည့်ကြွယ်၊ ရင်သွေးငယ် စာအုပ်မှာ ပထမဦးဆုံး ထုတ်ဝေသော အင်တာဗျူး ဆောင်းပါးပေါင်းချုပ် ဖြစ်ပြီး ၂ဝဝ၄ ခုနှစ်တွင် နရသူခိ သုခချမ်းသာ မဂ္ဂဇင်းတွင် ပါရှိသော "အချစ်ကိုပင်လျှင် လျှပ်တပြတ်မျှသာ" ဝတ္ထုတိုဖြင့် စာပေနယ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ၂၀၀၆-ခုနှစ်တွင် ရတနာသိုက်စာပေမှ ထုတ်ဝေသော ပထမအိပ်မက် ဝတ္ထုတိုများ စာအုပ်မှာ ပထမဦးဆုံး ထုတ်ဝေသော ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ် စာအုပ်ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၇-ခုနှစ်တွင် နန်းဒေဝီစာပေမှ ထုတ်ဝေသော ကလေးကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အယူအဆ အမှားများ စာအုပ်မှာ ပထမဦးဆုံး ပင်ကိုရေး ဆောင်းပါးပေါင်းချုပ် ဖြစ်ပြီး ကြိုးကြာတောင်ပံခတ်သံ စာအုပ်မှာ ပထမဦးဆုံး ဝတ္ထုရှည် စဆုံးဖြစ်သည်။
ကြိုးကြာတောင်ပံခတ်သံ အား ဒါရိုက်တာ စင်ယော်မောင်မောင်မှ ရုပ်ရှင်အဖြစ်ရိုက်ကူးကာ ၂၀၀၉-ခုနှစ် မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု (ဇာတ်ကားဆု)ကို ဇင်ယော်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးမှ ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ကြိုးကြာတောင်ပံခတ်သံ ကို တက္ကသိုလ်များ မြန်မာစာအဖွဲ့က ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (မြန်မာစာ) အတွက် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။၂ဝဝ၉ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော ဒုတိယမြောက် ဝတ္ထုရှည် ဒေါက်တာရွှေသွေးနှင့်မပန်းမှုံ သည်လည်း အမျိုးသား စာပေဆု (ဝတ္ထုရှည်) ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၀၀ပြည့်နှစ်မှ စ၍ ကလေးကျန်းမာရေး ပညာပေးစာအုပ်များရေးသားထုတ်ဝေခဲ့ပြီး မမွေးဖွားမီမှ အရွယ်ရောက်သည်အထိ ကလေးပြုစုစောင့်ရှောက်နည်းများ စာအုပ်နှင့် ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် သုတစွယ်စုံစာပေဆု ကို အသုံးချသိပ္ပံ ဘာသာရပ်ကဏ္ဍ မှရရှိခဲ့သည်။ ဒုတိယအကြိမ် အဖြစ် ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် 'သား သို့ ' စာအုပ်ဖြင့် ယင်းဆုကို လူငယ်စာပေ ကဏ္ဍမှ ထပ်မံရရှိခဲ့သည်။
ယခုအခါ ဆရာသည် ပါမောက္ခ၊ ဌာနမှူး၊ ကလေးကျန်းမာပညာဌာန၊ ဆေးတက္ကသိုလ်(၁) ရန်ကုန်၊ တာဝန်ခံ ကလေးအထူးကုဆရာဝန်ကြီး၊ ကလေးဆေးရုံကြီး ရန်ကုန် တာဝန်မှ အငြိမ်းစား ယူခဲ့ပြီး အာစီယံကလေးအထူးကုဆရာဝန်များအသင်းချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကို ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ရင်း ရသ၊ သုတ နှင့် ဓမ္မစာပေများ စဉ်ဆက် မပြတ် ရေးသားလျက်ရှိသည်။
ထုတ်ဝေပြီးသောစာအုပ်များ
လင်္ကာရည်ကျော် ကလောင်အမည်ဖြင့် ထုတ်ဝေထားသည့် စာအုပ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
ဓမ္မဆောင်းပါး
ပါမောက္ခ ရဲမြင့်ကျော်(ဒေါက်တာရဲ) ကလေးအထူးကုဆရာဝန်ကြီး အနေဖြင့် ထုတ်ဝေထားသော စာအုပ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကလေးအထူးကုဆရာဝန်များ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
မျိုးကျော့မြိုင်
မျိုးကျော့မြိုင် သည် မြန်မာနိုင်ငံသား အဆိုတော်၊ အသံသွင်း ထုတ်လုပ်သူ၊ အသံ အင်ဂျင်နီယာတစ်ယောက်ဖြစ်သည်။ သူသည် မြန်မာပြည်ရဲ့ Hip Hop လောကကို စတင်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး သီချင်းကောင်းများစွာကို ကိုယ်တိုင်ရေးစပ်သီဆိုခဲ့သူဖြစ်သည်။ သူသည် ၁၉၉၀ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၀၀ ခုနှစ်များက အအောင်မြင်ဆုံး အဆိုတော်တစ်ယောက်ဖြစ်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ဟစ်ဟော့ တေးဂီတနှင့်ပတ်သက်၍ အလွှမ်းမိုးဆုံး အနုပညာရှင်တစ်ယောက်အဖြစ် ယူဆထားသည်။ သူသည် အနည်းဆုံး အလ်ဘမ်ပေါင်း ၁၁ အထိ ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ မျိုးကျော့မြိုင် သည် ကုန်းဘောင်ခေတ် မြန်မာဘုရင်  ဗဒုံမင်း(ခေါ်) ဘိုးတော်ဘုရား နှင့် ဘကြီးတော်ဘုရား လက်ထက်တွင် "မင်းကျော်သီဟသူ" ဟူသော ရွှေဘွဲ့တော်ကို ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသော ဒလမြို့စား  မွန်လူမျိုးစစ်ကဲကြီးမောင်ထော်လေး (နောင်အခါ မော်လမြိုင်မြို့ စစ်ကဲ တရားသူကြီး)မှ ဆင်းသက်လာသူဖြစ်သည်။
အနုပညာလှုပ်ရှားမှု
မျိုးကျော့မြိုင်သည် အနုပညာအလုပ်တွေကို ၁၉၈၆ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းမှာကတည်းက လုပ်ကိုင်လာခဲ့သူဖြစ်သည်။ မြန်မာပြည်ရဲ့ Hip Hop လောကကို စတင်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး သီချင်းကောင်းများစွာကို ကိုယ်တိုင်ရေးစပ်သီဆိုခဲ့သူဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပရိသတ်အကြိုက်ဆုံးနဲ့ စိတ်အဝင်စားဆုံးသီချင်းဆိုပြိုင်ပွဲတခုဖြစ်တဲ့ Myanmar Idol ပြိုင်ပွဲရဲ့ ဒိုင်တဦးအဖြစ်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။
ဘိုးခွေလေးရွာ၊ ညောင်ချောင်း
ဘိုးခွေလေးရွာ၊ ညောင်ချောင်း
ဝီရိယ
ဝီရိယ ပါရမီ= ဇွဲလုံ့လ စွမ်းပကားကြီးမားရန် ဖြည့်ကျင့်ခြင်း။
အကြောင်းအရာ ကိစ္စတစ်ခုကို တစိုက်မှတ်မှတ် အလေးထားဆောင်ရွက်ခြင်း။
နိုးကြားတက်ကြွစွာဖြင့် အလေးထားဆောင်ရွက်ခြင်း
ငတောက်တူချေရွာ
ငတောက်တူချေရွာ
သာစည်ရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
သာစည်ရွာ (Tharsi)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၊ ကရားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၂၇၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖောင်းပြင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မျက်ဖြေလင်္ကာ
ရေပွက်ပမာ ခဏတာ
ရေးစပ်သူ။ ။ အနန္တသူရိယ အမတ်ကြီး
ခေတ်။ ။ မြန်မာ - ၄၇၄ - ၅၃၅ ခန့်
ဗာဟိရာနိစ္စသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် အာယတနတို့သည် အနိစ္စတို့တည်း။ ထိုအာယတနတို့သည် ဒုက္ခတို့သာတည်း၊ ထိုအာယတနတို့သည် အနတ္တတို့သာတည်း။ ထိုအနတ္တဖြစ်သော အာယတနတို့ကို “ငါ့ဟာမဟုတ်၊ ငါမဟုတ်၊ ငါ၏ အတ္တမဟုတ်”ဟု အမှန်အတိုင်း ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့် ရှုရမည်-ဟု ဗာဟိရာယတန တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ ရှုပုံကို ဟောတော်မူပြီး အနတ္တလက္ခဏသုတ် ဒေသနာတော် နည်းဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
လဟာကျွန်းရွာ၊ ပေါက်တန်းလေး
လဟာကျွန်းရွာ၊ ပေါက်တန်းလေး
နောင်ပလိန်ရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
နောင်ပလိန်ရွာ(Naungpalein)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ နောင်ပလိန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၁၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နောင်ပလိန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၁၅၄ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၁၉၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျုံသလွန်ရွာ၊ ပေချောင်
ကျုံသလွန်ရွာ၊ ပေချောင်
ခွဆုံရွာ၊ ထိန်ပင်
ခွဆုံရွာ၊ ထိန်ပင်
သီဟသူရဘွဲ့
သီဟသူရဘွဲ့မှာ မြန်မာ့တပ်မတော်တွင် အောင်ဆန်းသူရိယဘွဲ့ပြီးလျှင် ဂုဏ်သိက္ခာအားဖြင့် ဒုတိယအမြင့်မားဆုံးသော ဆုတံဆိပ်ဖြစ်သည်။ အောင်ဆန်းသူရိယဘွဲ့ ချီးမြှင့်ခံထိုက်သည့် အရည်အချင်း ရာနှုန်းပြည့်မမီသော်လည်း ၎င်းအရည်အချင်းနီးပါးမျှ တိုက်ပွဲအတွင်း မိမိတို့၏ အသက်ကို ပဓာနမထားပဲ နိုင်ငံတော် အကျိုးအတွက် ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ စွန့်လွှတ်စွန့်စား တိုက်ခိုက်သော စစ်သည်များကို ချီးမြှင့်လေ့ရှိသည်။
ပြည့်စုံရမည့် အရည်အချင်းများ
အောင်ဆန်းသူရိယဘွဲ့ ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခြင်းခံထိုက်သည့် အရည်အချင်းကို ရာနှုန်းပြည့်မမီသော်လည်း ယင်းအရည်အချင်းနီးပါးမျှပြည်စုံသော တပ်မတော်သားများအား သီဟသူရဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းနိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ / တံဆိပ်များ ကဏ္ဍ:စွမ်းရည်သတ္တိဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ
ယွန်းဘုရင်
အပြင် ၃၇မင်းနတ်များတွင်ပါဝင်သောနတ်တစ်ပါးဖြစ်သည်။
သမိုင်း
ယွန်းဘုရင်နတ်သည် ဇင်းမယ်ဘုရင် ဗြသံဟု ဆိုကြသည်များလည်း ရှိသည်။ ဘုရင့်နောင်၏ စစ်သုံ့ပန်းတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဝမ်းရောဂါဖြစ်ပွားပြီး ၁၅၅၈ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်၌ နတ်ရွာစံခဲ့ရာမှ နတ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ယွန်းနတ်ဟု ခေါ်တွင်ကြသည်။
ရုပ်တုထုလုပ်ခြင်း
ပလ္လင်ပေါ်တွင် ထိုင်နေပြီး ဓားလွယ်ကို ကိုင်ထားဟန် ဖြစ်သည်။
ဘီလူးပန်းဆွဲ
ဘီလူးပန်းဆွဲ
ဘီလူးပန်းဆွဲဟူသည်မှာ အစွယ်ငေါ⁠ငေါပြူထွက်နေသော ဘီလူးပါးစပ်အတွင်းမှ ပုလဲပုတီးကုံးများ တွဲရရွဲကျနေသကဲ့သို့ ခြူးပန်းခြူးနွယ်များ စီရရီကျနေပုံ ပြုလုပ်ထွင်းထုရေးခြယ်ထားသော အပြောက်အမွှမ်း အဆင်အယင် ဖြစ်သည်။ မြေစိုက်စေတီများတွင် ခေါင်းလောင်းနားနှင့် ရင်ဖွဲ့စည်းအကြားတွင်လည်းကောင်း၊ ကုလားကျောက်ခံစေတီများတွင် အတွင်းနံရံ၊ အပြင်နံရံအထက်ပိုင်းရှိ နဖူးစည်းပတ်လည်တွင်လည်းကောင်း ဘီလူးပန်းဆွဲဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသည်ကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။ စေတီတော်၏ အဆင်တန်ဆာအပြောက်အမွှမ်းတွင်သာမက အာနန္ဒာစေတီတော်တွင်ရှိသော မယ်တော်မာယာနှင့် ညီမတော် ဂေါတမီတို့၏ ခါးဝတ်တန်ဆာတွင်လည်း ဘီလူးပန်းဆွဲဖြင့် အလှဆင်ထားသည်ကို တွေ့ရသည်။
ဘီလူးပန်းဆွဲကို အင်္ဂတေဖြင့် ဖောင်းကြွဖြစ်အောင် ပြုလုပ်လေ့ရှိပြီး အချို့သောဘီလူးပန်းဆွဲများကိုမူ ကျောက်သားပကတိဖြင့် လက်ရာမြောက်စွာထွင်းထုထားသည်။ ပုဂံ ကျောက်ဂူဥမင်တွင် ကျောက်ဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော ဘီလူးပန်းဆွဲများကို လေ့လာနိုင်သည်။
မူလအစ
ဘီလူးပန်းဆွဲ၏ စတင်မြင်ဖျားခံရာသည် အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်းဒေသမှဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် အရှေ့တောင်အာရှသို့ ဗြာဟ္မဏဘာသာနှင့်အတူ ဘီလူးပန်းဆွဲရောက်ခဲ့ရာ မြန်မာနည်းတူ ခမာယဉ်ကျေးမှုထွန်းကားရာဒေသများတွင် ဘီလူးပန်းဆွဲကို တွေ့နိုင်သည်။
ကိတ္တိမုခ
ဘီလူးပန်းဆွဲကို ကိတ္တိမုခဟု ခေါ်သည်။ ကိတ္တိ- ကျော်စောသော၊ မုခ- မျက်နှာ သို့မဟုတ် နှုတ်ခန်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဗြာဟ္မဏပူရာဏ်ကျမ်းတို့တွင်လာသော ကိတ္တိမုခ၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
ဗိဿနိုးနှင့် ရာဟုအသူရာဇာတ်လမ်း
နတ်ဒေဝတာတို့သည် မအို၊ မနာ၊ မသေ အမြဲတည်နေပြီး နုပျိုကျန်းမာစေသည့် အမတ အမြိုက်ရေကို ရရှိရန်ကြိုးစားကြသောလည်း မိမိတို့ချည်း မစွမ်းနိုင်သဖြင့် အသူရာတို့၏ အကူအညီကို တောင်းခံခဲ့ရသည်။
ထိုအမတအမြိုက်ရေကို ရရှိရန်အတွက် အပြောကျယ်သည့် ပင်လယ်သမုဒ္ဒရာကြီးကို မွှေနောက်နိုင်ရမည်ဖြစ်သည်။ နတ်ဒေဝတာနှင့် အသူရာတို့ ပူးပေါင်းကြိုးစားပြီး ရရှိလာသော အမြိုက်ရေကို ညီမျှစွာ ခွဲဝေရန် ကတိထားခဲ့သော်လဲ အသူရာတို့က အကောက်ကြံကာ အမြိုက်ရေအကုန်လုံးကို အပိုင်စီးသွားသည်။ ထိုသို့ အဝေမတည့်ဖြစ်နေရာ ဗိဿနိုးနတ်မင်းကြီးကို အမြိုက်ရေခွဲဝေပေးရန် အကူအညီတောင်းကြသည်။ ဗိဿနိုးနတ်မင်းသည် အမြိုက်ရေကို အသူရာတို့အားမပေးပဲ နတ်တို့အား လွှဲပေးလိုက်သည်။ ထိုအခါ ရာဟု မည်သော အသူရာသည် နတ်ယောင်ဖန်ဆင်းလျှက် အမြိုက်ရေကို ဝေစုအဖြစ် လက်ခံသုံးဆောင်လေသည်။
ဤသည်ကို နေနတ်သားနှင့် လနတ်သားတို့က ရာဟုအသူရာ၏ လှည့်ဖျားမှုကို ရိပ်မိပြီး ဗိဿနိုးနတ်မင်းကြီးကို တိုင်တန်းလျှောက်ထားကြသည်။ ထိုအခါ ဗိဿနိုးနတ်မင်းကြီးက ရာဟုအသူရာ၏ ခေါင်းကို ဖြတ်လိုက်လေသည်။
ရာဟုအသူရာသည် အမြိုက်ရေကို သုံးဆောင်စဉ် ခေါင်းဖြတ်ခံလိုက်ရသောကြောင့် ဦးခေါင်းပိုင်းသည် အမတအမြိုက်ရေ၏ အရသာကို ခံစားရလေတော့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ရာဟုအသူရာသည် နေနတ်သားနှင့် လနတ်သားတို့အပေါ် ရန်ငြိုးထားပြီး အမြဲတမ်း ကိုက်ဝါးစားမျိုရန် ကြံစည်လေသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ နေနှင့် လတို့သည် ရာဟုအသူရိန်၏ ဖမ်းစားခြင်းကို ခံရလေသည်။ ထိုသို့ ရာဟုဖမ်းစားခံရခြင်းကို နေကြတ်ခြင်း လကြတ်ခြင်းဟုခေါ်ကြသည်။ လကို ရာဟုဖမ်းစားသည်၊ လငပုပ်ဖမ်းသည်ဟူ၍လည်း ခေါ်ကြသည်။
မူကွဲ
တချို့အဆိုအရ ရာဟုအသူရာသည် အမတအမြိုက်ရေ၏ တန်ခိုးကြောင့် ဦးခေါင်းဖြတ်ခံရသော်လည်း အသက်မသေဘဲ ဂြိုဟ်ကြီးတစ်လုံးအဖြစ် ပြောင်းသွားသည်။ လငပုပ်ဖမ်းချိန်မှလွဲ၍ အခြားအချိန်များတွင် သူ့ကို မမြင်တွေ့နိုင်ချေ။ ရဟု၏ မိခင်မှာ ခြင်္သေ့မဖြစ်ပြီး မူလကပင် အလင်းရောင်နှင့် အမှောင်ထုကို ဖန်တီးနိုင်စွမ်းသည့် တန်ခိုးစွမ်းအားကြီးမားသူဖြစ်သောကြောင့် လူတို့အား ကောင်းကျိုးဆိုးကျိုး ပေးနိုင်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
သီဝနှင့် ရာဟုအသူရာ ဇာတ်လမ်း
နောက်ထပ်ဇာတ်လမ်းတစ်ခုမှာ ဤသို့ဖြစ်သည်။ ဇလန္တခေါ်အသူရာသည် ယောဂအကျင့်ကို လုံလစိုက်ကာ ပြင်းထန်စွာအားထုတ်သဖြင့် သိဒ္ဓိတန်ခိုးအမျိုးမျိုးဖြင့် ပြည့်စုံလေသည်။ ထိုအခါ မာန်မာန ထောင်လွှားပြီး သီဝနတ်မင်းကိုပင် ပမာမခန့်ပြုလာသည်။ သီဝ၏ ကြင်ယာတော်လောင်း ပဗ္ဗတီနတ်သမီးကို လိုချင်နှစ်သက်၍ တမန်စေ၍ ပဗ္ဗတီကို တောင်းရမ်းလက်ထပ်ရန် စကားကမ်းလှမ်းခိုင်းသည်။ သူစေလွှတ်သောတမန်ကား ရာဟုအသူရာပင်ဖြစ်သည်။ တမန် ရာဟုအသူရာ၏ စကားကိုကြားသောအခါ သီဝနတ်မင်းသည် ဒေါသအမျက်ပြင်းစွာထွက်၍ သူ၏ နဖူးအလယ်ခေါင် (အာဇဉာစကြ)နေရာမှ ဆင်ခေါင်းနှင့် နတ်ဘီလူးတစ်ကောင်ကို ဖန်ဆင်းလိုက်သည်။
ထိုဘီလူး၏ ဟိန်းဟောက်သံသည် မိုးခြိမ်းသံကဲ့သို့ ကြောက်ခမန်းလိလိဖြစ်သည်။ မျက်လုံးသည် မီးတောက်မီးလျှံကဲ့သို့ အလျှံတညီး⁠ညီးထွန်းလင်းလျက်ရှိသည်။ လည်ဆံမွေးတို့သည်လည်း စကြာစဠာအနှံ့ဖြန့်ကျက်မိုးလျက်ရှိသည့် အသားစားကျူးသည် မဟာဧရာမဘီလူးကြီးဖြစ်လေသည်။ ထိုဘီလူးကြီးကို မြင်ရသောအခါ ရာဟုအသူရာသည် အားကိုးရာမရ တုန်လှုပ်ချောက်ချားကာ သီဝနတ်မင်းထံ အသက်ဘေးမှ ချမ်းသာပေးပါရန် တောင်ပန်ရလေသည်။ သတ္တဝါတို့ကို သနားညှာတာတတ်သူမဟာကရုဏာရှင် သီဝနတ်မင်းကြီးသည် လောကကို အစဉ်စောင့်ရှောက်သူဖြစ်သောကြောင့် အသက်ချမ်းသာခွင့်ပြုခဲ့သည်။
သို့သော် အသားစားကြူးသည့် ထိုဘီလူးအတွက် အသားလိုသည်။ ထို့ကြောင့် ရာဟုအသူရာ၏ လက်နှစ်ဖက်၊ ခြေအစုံကို အကုန်စားစေရန် သီဝနတ်မင်းက ဘီလူးကြီးကို အမိန့်ပေးလေးသည်။ ဘီလူးကြီးက စားကောင်း⁠ကောင်းနှင့် စားလိုက်ရာ ကိုယ်လုံးပါကုန်၍ ဦးခေါင်းသာကျန်တော့သည်။ ထိုအခါ သီဝနတ်မင်းက ရာဟုအသူရာခေါင်းပြတ်ကို "သင့်အား ယနေ့မှစ၍ ကိတ္တိမုခဟု ခေါ်တွင်ကြစေ။ ငါစံမြန်းရာ ဗိမာန်နန်းတွင် အမြဲမပြတ် စောင့်ကြပ်ရမည့် ဒွါရပါလတံခါးစောင့်အရာတည်စေ" ဟု အမည်ပေးကာ တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့သည်။
ထိုမှစ၍ ရာဟုအသူရာသည် ကိတ္တိမုခဟူသော အမည်သစ်ဖြင့် ဗြာဟ္မဏဝါဒီတို့ ကိုးကွယ်သော နတ်တစ်ပါးအဖြစ် ပါဝင်လာသည်။
မူကွဲ
ပူရာဏ်ကျမ်းတစ်ခု၏ အဆိုကား ဤသို့ဖြစ်သည်။ ပဗ္ဗတီကို လာရောက်တောင်းရမ်းသော ရာဟုအသူရာအား သီဝနတ်မင်းကြီးက သူ၏ တတိယမျက်လုံး (တြိလောစန) မှ ကြောက်မက်ဖွယ်သတ္တဝါတစ်ကောင်ဖန်ဆင်းပြီး တိုက်ခိုက်နှိမ်နင်းသည်။ ထိုသို့မတိုက်ခိုက် မနှိမ်းနင်းမှီ ဖန်ဆင်းထားသော သတ္တဝါကြီးအား မိမိကိုယ်ကို ပြန်ပြီး ဝါးစမျိုရန် အမိန်ပေးလိုက်ရာ အမိန့်ကို မလွန်ဆန်ဝံ့ဘဲ မိမိကိုယ်ကို ပြန်ဝါးမျိုရာ ဦးခေါင်းသာ ကျန်တော့သဖြင့် ထိုဦးခေါင်းကို ကိတ္တိမုခဟု ခေါ်တွင်စေသည်။
ဘုရားကျောင်း၊ စေတီပုထိုးများတွင် သုံးစွဲလာပုံ
ဘီလူးပန်းဆွဲသည် ကျက်သရေမင်္ဂလာ၏ အထိန်းအမှတ်၊ ဘေးအန္တရာယ်တားဆီးကာကွယ်ခြင်း၏ အမှတ်အသားအဖြစ် သက်ဆိုင်ရာ ဘာသာဝင်တို့က သက်ဝင်ယုံကြည် အသုံးပြုလျက်ရှိသည်။
ကိတ္တိမုခခေါ်သော ဘီလူးပန်းဆွဲကို ဗြာဟ္မဏဝါဒီတို့၏ဘုရားကျောင်းများတွင် စတင်ပြုလုပ်သုံးစွဲခဲ့ကြပြီး ထိုမှစကာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့၏ စေတီပုထိုးများ၌ စေတီတော်၏ အဆင်တန်ဆာအဖြစ် ထည့်သွင်းသုံးစွဲလာကြသည်။ ပုဂံခေတ်တွင် ဦးခေါင်းပိုင်းသာတွေ့ရသော ဘီလူးပန်းဆွဲသည် နောက်ပိုင်းတည် စေတီပုထိုးများတွင် အစွယ်ငေါ⁠ငေါပြူးထွက်နေသော ဘီလူး၏ အာခေါင်နှစ်ဘက်ကို လက်နှစ်ဘက်ဖြင့် အသားကုန်ဖြဲကာ ခြောက်လှန့်နေသော ဘီလူးပန်းဆွဲပုံစံကို တွေ့လာရသည်။
တချို့သောသူများ၏ အယူအဆ
ဘီလူးပန်းဆွဲ၏ စတင်မြစ်ဖျားခံရာကို မသိသူများက မေရုတောင်သဏ္ဌာန်တည်ထားသော စေတီတော်ကို မိမိတို့ အစောင့်အကြပ်ကျရာ အာလိမ်ငါးဆင့်မှနေ၍ ယက္ခကုမ္ဘဏ်တို့ ဝိုင်းရံခပြီး စောင့်ရှောက်ကြဟန် ထည့်သွင်းထားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ထင်မြင်ယူဆကြသည်။
လူန ၁၆
လူန ၁၆ သည် ဆိုဗီယက်ယူနီယံ၏ လူမပါသော အကာသယာဉ်ဖြစ်ပြီး လူန စီမံကိန်း၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်။ ယင်းသည် လမျက်နှာပြင်သို့ ဆင်းသက်ရန် ကြိုးစားရာ၌ မအောင်မြင်ခဲ့သည့် ငါးခုမြောက်အစင်းလည်းဖြစ်သည်။
ပေါင်းခြင်း
ပေါင်းခြင်း (Steaming) သည် ရေနွေးငွေ့၏ အပူရှိန်အားဖြင့် စားစရာများကို ပျော့ပျောင်းနူးညံ့ အောင်ပြုလုပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
နည်းလမ်းများ
ပေါင်းနည်းနှစ်နည်းရှိသည်။ တစ်နည်းမှာပေါင်းချောင်၊ ပေါင်းအိုး ကိုအသုံးပြု၍ အပေါက်ပါသော အပေါ်အိုးအဆင့်တွင် အစာထည့်ကာ အောက်ခံရေနွေးအိုးမှ ရေနွေးငွေ့ဖြင့် ပေါင်းကာ ကျက်နပ်စေခြင်းဖြစ်သည်။ ဥပမာ - ကောက်ညှင်းပေါင်း၊ ပီလောပီနံပေါင်း၊ ကန်စွန်းဥပေါင်းခြင်းမျိုး ဖြစ်သည်။ ဒုတိယနည်းမှာ. အစားအစာထည့်ထားသော ချိုင့်၊ အိုးငယ်၊ မီးပူခံဖန်၊ ကြွေခွက်ကို ရေဆူအိုးတွင်ထည့်ကာ အဖုံးကို အလေးဖိ၍ ပေါင်းခြင်းမျိုးဖြစ်သည်။ ဥပမာ- ပူတင်း၊ ပေါက်စီ၊ တီကွေး၊ ဝက်သားပေါင်းများ စသည်တို့မှာ နှစ်ထပ်အိုးနှင့်ပေါင်းခြင်းဖြစ်သည်။
တင်ညွန့် (ဟင်ညွန့်)ရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
တင်ညွန့် (ဟင်ညွန့်)ရွာ (Tinnyunt (Hinnyunt))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ နောင်လိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၁၈၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်လိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၃၂၆ ဦး၊ မ ၃၅၂၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၈၅၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောက်ခေတ်ဟောင်း
ကျောက်ခေတ်ဟောင်း (Paleolithic ) ကာလ ဆိုသည်မှာ သမိုင်း မတင်မီ ကာလ ဖြစ်ပြီး ရှေးအကျဆုံးသော ကျောက်လက်နက် ကိရိယာများ စတင် အသုံးပြုလာကြသည့် အချိန် ဖြစ်သည်။ ကျောက်ခေတ်ဟောင်းကာလကို ဟိုမီးနန်လူ တို့ ကျောက်လက်နက်များကို စတင်အသုံးပြုခဲ့သည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂.၆ သန်းခန့်မှ စတင် ရေတွက်ပြီး လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၀,၀၀၀ ခန့် အထိ ဖြစ်သည်။ ကျောက်ခေတ်ဟောင်း နောက်တွင် ကျောက်ခေတ်လယ် (Mesolithic) ဟု သတ်မှတ်သည်။ ကျောက်ခေတ်ဟောင်းနှင့် ကျောက်ခေတ်လယ်ကူးပြောင်းသည့် ကြားကာလ သည် နေရာဒေသကို လိုက်၍ နှစ်ထောင်ပေါင်းများစွာ ကွဲပြားခြားနားနိုင်သည်။
ကျောက်ခေတ်ဟောင်း ကာလတွင် လူတို့သည် ဘန်း (bands) ဟုခေါ်သည့် အစုအဖွဲ့ အသေးစားကလေးများဖြင့် နေထိုင်လေ့ ရှိကြပြီး သစ်ဥသစ်ဖုများ ရှာဖွေခြင်း၊ တောရိုင်းကောင်များကို ရှာဖွေ အမဲလိုက်ခြင်းတို့ဖြင့် အသက်ဆက် နေထိုင်ကြသည်။
မွှေကြော်ခြင်း
မွှေကြော်ခြင်း (Stir frying) သည် မီးရှိန်ပြင်းပြင်းပေါ်ရှိ အလွန်ပူနေသော ဒယ်အတွင်းသို့ ကြော်လိုသည့် ပစ္စည်းများ ထည့်ပြီး ကျက်သည် အထိ ဟိုဘက်သည်ဘက် လှန်ပေးခြင်း နည်းလမ်းဖြစ်သည်။ ကြော်ဒယ်အတွင်းသို့ ဆီလောင်းထည့်ပြီး ပူလာလျှင် ကြက်သွန်နီ၊ ချင်း၊ ကြက်သွန်ဖြူ များ ထပ်ထည့်ကာ မွှေးလာသည် အထိ မွှေကာဆီသတ်ရမည်။ ပြီးလျှင် ချက်မည့် ပစ္စည်း အားလုံးထည့်ကာ အတူတူရောနှောသွားအောင် မွှေကြော်ပေးခြင်းမျိုး ဖြစ်သည်။  ဤလုပ်ဆောင်ချက်များအားလုံးသည် အချိန်တိုအတွင်း လျင်မြန်စွာ ပြုလုပ်ရသည်။ သို့မှသာ အကျက်လွန်၊ အနူးလွန်ခြင်း မဖြစ်စေနိုင်ပါ။
ဗာဟိရဒုက္ခသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ဗဟိဒ္ဓါယတန ခြောက်ပါးတို့တွင် တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီကို အနတ္တလက္ခသုတ် ဒေသနာတော်အတိုင်း ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
တောင်လှမော်ရွာ
တောင်လှမော်ရွာ
ဘိုးခွေးကြီးရွာ၊ ညောင်ချောင်း
ဘိုးခွေးကြီးရွာ၊ ညောင်ချောင်း
ကျောက်ကြီးပြင်ရွာ၊ ဥယျာဉ်ပြင်
ကျောက်ကြီးပြင်ရွာ၊ ဥယျာဉ်ပြင်
အောင်သာရွာ၊ ခင်ဦးမြို့နယ်
အောင်သာရွာ (Aungthar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ခင်ဦးမြို့နယ်၊ မုံတော (မြောက်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၅၀၂ ဖြစ်သည်။
ရှင်ကွ
ရှင်ကွနတ်သည် မန္တလေးဘိုးတော်၏ နှမဖြစ်သည်။ ရွှေဖျဉ်းညီနောင်အရေးတွင် မန္တလေးဘိုးတော်နှင့်အတူရော၍အသက်ခံရကာ နတ်ဖြစ်သည်ဟူ၏။ နတ်ရုပ်မှာ ကြာခံခုံတွင် ဆံထုံးလုလင်ကြည့်၊ ဆံထိုး၊ ဆံကျင်အစုံနှင့် လက်နှစ်ဖက်ကိုတွဲလွဲချကာကွ၍ သွားဟန်ထုလုပ်ထားသည်။
သောင်ဦးရွာ၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်
သောင်ဦးရွာ(Thaungu)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်၊ လွဲမွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၆၁၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွဲမွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၃၁ ဦး၊ မ ၁၇၂၄ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၂၅၅ ဦး နေထိုင်သည်။ ၎င်းရွာသည် တိမ်ကောသွားခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးညှင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်သုံးလုံးမီးတောင်
တောင်သုံးလုံး သည် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးနှင့် ကချင်ပြည်နယ်တွင် တည်ရှိနေသည့် အသက်ဝင်လှုပ်ရှားမှု မရှိတော့သည့် ကြီးမားသည့် စုပေါင်းမီးတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤမီးတောင် ပေါက်ကွဲမှုနှင့် ဆက်နွယ်သည့်မှတ်တမ်း မရှိပေ။ သို့သော် ဤမီးတောင်သည် အာရှတိုက်နှင့် အိန္ဒိယတို့၏ တိုက်ဆုံမှု၏ သက်သေဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တောင်များ
ဝိညာဏဉ္စာယတန
ဝိညာဏဉ္စာယတနဘုံ ဆိုသည် ဝိညာဏဉ္စာယတန ဝိပါက် နာမက္ခန္ဓာတရားလေးပါး၊ ထို ဝိပါက် နာမက္ခန္ဓာတရားလေးပါးနှင့် ပိုင်းခြားထားသည့် ကောင်းကင်အရပ်ကို ခေါ်သည်။ အာကာသာနဉ္စာ ယတနဘုံနှင့် ယူဇနာ ငါးသန်း၊ ငါးသိန်း၊ ရှစ်ထောင် ကွာဝေးသည်။ ဝိညာဏဥစ္စာယတနဘုံဟု ဆိုသော်လည်း ပုံသဏ္ဌာန်အထင်အရှားမရှိပေ။ ဝိညာဏဥစ္စာယတနဘုံကို သိလွယ်အောင် ပုံသဏ္ဌာန်ဖြင့် ဖော်ပြရလျှင် ဝိုင်းဝိုင်းဝန်းဝန်း ဝ-အက္ခရာ ကွင်းပြီးရေးသားဖော်ပြသင့်သည်။
ဝိညာဏဉ္စာယတနဘုံတွင် တိဟိတ်ပုထုဇဉ်တစ်ယောက်နှင့် သောတာပတ္ထိမဂ္ဂဌာန် ပုဂ္ဂိုလ်ကြဉ်တဲ့ အရိယာပုဂ္ဂိုလ် (၇)ယောက်ရသည်။ ဝိညာဏဥစ္စာယတနဘုံကို ရောက်လာသော ပုဂ္ဂိုလ်များသည် ဝိညာဏဥစ္စာယတနဈာန်ကို ရကြသည်။ ထိုဈာဉ်ကို ရရန်အတွက် အာကာသာနဉ္စာ ယတန ကုသိုလ် ဝိညာဏ်ကို ဝိညာဏံအနန္တံ ၊ ဝိညာဏံအနန္တံ ဟု အဖန်ဖန် ကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းကြရသည်။
ဝိညာဏဥစ္စာယတနဘုံ၏ ပဋိသန္ဓေစိတ်သည် ဝိညာဏဥစ္စာယတန ဝိပါက်စိတ်ဖြစ်သည်။ ဝိညာဏဥစ္စာယတနဘုံရှိ ဗြဟ္မာများသည် သက်တမ်းအားဖြင့် ကမ္ဘာလေးသောင်း အသက်ရှည်သည်။ ဝိညာဏဥစ္စာယတနဘုံသည် ကမ္ဘာကြီးပျက်သည့် အထဲတွင် မပါဝင်ပေ။
လဟာဂမုံရွာ၊ လဟာဂမုံ
လဟာဂမုံရွာ၊ လဟာဂမုံ
ဗာဟိရာနတ္တသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ... သီတင်းတော်မူနေစဉ် ဗာဟိရာယတန တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီသည် အနတ္တဖြစ်ပုံမှစ၍ အနတ္တလက္ခဏသုတ် ဒေသနာတော် အတိုင်း ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
၂၀၁၃ -၂၀၁၄ ကမ္ဘာ့အကျော်ကြားဆုံး တက္ကသိုလ်များ
အကိုးအကား
<References/>
ရေနွေးဖြောခြင်း
ရေနွေးဖြောခြင်း (Blanching) သည် နူးညံ့သည့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ ပြုတ်ရန် အချိန်မလိုအပ်ပါက ရေနွေးအိုးထဲတွင်ဖြစ်စေ၊ ပန်းကန်လုံးထဲသို့ ရေနွေးလောင်း၍ ဖုံးအုပ်ခြင်းဖြင့် အသီးအရွက်များ နွမ်းနယ်ပျော့ပြောင်းအောင် ပြုလုပ်ခြင်းနည်းမျိုး ဖြစ်သည်။ ဥပမာ - ကြက်ဟင်းခါးရွက်ကို ရေနွေးဖျော၍ တို့စားသည်။ ရုံးပတီသီးကိုလည်း ရေနွေးဖျော၍ တို့စရာလုပ်စားသည်။
ဆည်ကံရွာဟောင်းရွာ
ဆည်ကံရွာဟောင်းရွာ
ရင်ကောက် (ဘုရားချောင်း)ရွာ၊ ဒရင်ကောက်
ရင်ကောက် (ဘုရားချောင်း)ရွာ၊ ဒရင်ကောက်
ရသေ့ကြောင်
ရသေ့ကြောင်(၁၅၂-၁၆၇)
သက္ကရာဇ် ၇၄-ခုနှစ်၌ သမုဒ္ဒရာဇ်မင်း လွန်သောအခါတွင် ပျူစောထီးက ကျေးဇူးရှင် ဆရာရသေ့ကို ပင့်ဖိတ်၍ ပုဂံတွင် မင်းပြုစေခြင်းအားဖြင့် ရသေ့ကြောင်မင်း ဖြစ်လာသည်။ ရာဇဝင်အရ လူပြောများသည်မှာ ရသေ့ကြောင်မင်းသည် ပျူစောထီးမင်း၏ ငယ်ဆရာရသေ့ဖြစ်ပြီး၊ ပျူစောထီး ပုဂံမြို့ကို ရန်အပေါင်းမှကင်းစင်စေပြီးနောက်တွင် သမုဒ္ဒရာဇ်မင်း၏ သမီးတော် သီရိစန္ဒာဒေဝီနှင့် လက်ဆက်ကာ အိမ်ရှေ့အရာကို ရခဲ့သည်။ မင်းစည်းစိမ် ၁၅-နှစ်တွင် နတ်ရွာစံတော်မူလေသည်။ ထို့နောက် သက္ကရာဇ် ၈၉-ခုနှစ်တွင် ပျူစောထီး နန်းတက်၏။
ရေမကြီးအိုင်ရွာ၊ ပေါက်တန်းလေး
ရေမကြီးအိုင်ရွာ၊ ပေါက်တန်းလေး
စီဇာမွာလ်ရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
စီဇာမွာလ်ရွာ(C.Zamual)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ စီဇာမွာလ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၃၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စီဇာမွာလ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၆ ဦး၊ မ ၂၅၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၈၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လူန ၁၉
လူန ၁၉ သည် ဆိုဗီယက်ယူနီယံ၏ လူမဲ့စက်ရုပ်အာကာသယာဉ်တစ်စင်းဖြစ်ပြီး လူန စီမံကိန်း၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်။ ယင်းသည် လမျက်နှာပြင်မှ ဓာတ်ရောင်ခြည် ဂါမာရောင်ခြည်များအား လေ့လာခဲ့သည်။
လမိုင်းရွာ၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်
လမိုင်းရွာ (Lamaing)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်၊ တလုပ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၅၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တလုပ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၀၈ ဦး၊ မ ၁၅၉၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖျဲ ဂါဆန်ဒီ
ဖျဲ ဂါဆန်ဒီ (Pierre Gassendi, ) သည် ပြင်သစ် အတွေးခေါ်ဆရာ၊ ကတ်သလစ်ရဟန်း၊ နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်နှင့် သင်္ချာပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၎င်းကို Pierre Gassend ၊ Petrus Gassendi ဟုလည်း ခေါ်ဝေါ်ကြ၏ ။ ပြင်သစ်ပြည် အရှေ့တောင်ပိုင်းရှိ ဘုရားကျောင်းတွင် အမှုထမ်းခဲ့စဉ် ပဲရစ်မြို့တွင်လည်း ကာလကြာကြာ နေထိုင်ခဲ့ဖူးကာ ယင်း၌ လွတ်လပ်စွာတွေးခေါ်ခြင်း ဉာဏပညာရှင်များ၏ ခေါင်းဆောင်လည်းဖြစ်လေသည်။ တက်ကြွသည့် စူးလမ်းလေ့လာတတ်သော သိပ္ပံဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည့် ဂါဆန်ဒီသည် ၁၆၃၁ ၌ မာကျူရီဂြိုဟ်၏ ဖြတ်သန်းခြင်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်များအကြောင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ လပေါ်ရှိ တွင်းနက်အမည်တစ်ခုကို ဂါဆန်ဒီဟုပင် ၎င်းကိုအစွဲပြု၍ အမည်ပေးထားသည်။
ပေါက်တောချေရွာ
ပေါက်တောချေရွာ
ချုပ်ချက် (အနောက်)ရွာ၊ ပင်းတယမြို့နယ်
ချုပ်ချက် (အနောက်)ရွာ (Chokechet (West))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်းတယမြို့နယ်၊ ကူးကော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၈၀၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကူးကော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၉၀ ဦး၊ မ ၃၀၉၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၉၈၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်းတယမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆန်ဆွဲရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ဆန်ဆွဲရွာ (Sanswea)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ဆန်ဆွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၈၁၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗာဟိရာနတ္တာတီတာနာဂတသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် အတိတ်၊ အနာဂတ်အာယတနတို့သည် အနတ္တတို့သာတည်း။ ပစ္စုပ္ပန်အာယတနတို့အား အဘယ် ဆိုဖွယ်ရာရှိတော့အံ့နည်း။ ဤသို့သိမြင်သော သုတဝန္တအရိယာသာဝကသည် အတိတ်အာယတနတို့၌ ငဲ့ကွက်တွယ်တာမှုမရှိတော့၊ အနာဂတ်အာယတနတို့၌ လွန်လွန်ကဲကဲ မစွဲလမ်းတော့၊ ပစ္စုပ္ပန်အာယတနတို့၌ ငြီးငွေ့ခြင်း နိဗ္ဗိန္ဒဉာဏ်အကျိုးငှာ တပ်မက်မောမှုကင်းခြင်း မဂ်ဉာဏ်အကျိုးငှာ၊ ဖလသမာပတ်ဖြင့် ချုပ်ငြိမ်းရန်အကျိုးငှာ ကျင့်ပေ၏-အစရှိသည်ဖြင့် ဗာဟိရာယတန တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီကို အကျယ်ဝေဖန်၍ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
နောင်ဖာလဲရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
နောင်ဖာလဲရွာ(Naunghparle)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ နောင်ပလိန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၁၆၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နောင်ပလိန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၁၅၄ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၁၉၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လွန်ကျော် - ၂ရွာ၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်
လွန်ကျော် - ၂ရွာ (Lunkyaw(2))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်၊ ပေါင်လောင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၂၅၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေါင်လောင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၆၉ ဦး၊ မ ၁၃၈၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၅၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုန်းစွန်းရွာ၊ လဟာဂမုံ
ကုန်းစွန်းရွာ၊ လဟာဂမုံ
အာကိဉ္စ ညာယတန
အာကိဉ္စ ညာယတနဘုံ ဆိုသည် အာကိဉ္စ ညာယတန ဝိပါက် နာမက္ခန္ဓာတရားလေးပါး၊ ထို ဝိပါက် နာမက္ခန္ဓာတရားလေးပါးနှင့် ပိုင်းခြားထားသည့် ကောင်းကင်အရပ်ကို ခေါ်သည်။ ဝိညာဏဉ္စာယတနဘုံနှင့် ယူဇနာ ငါးသန်း၊ ငါးသိန်း၊ ရှစ်ထောင် ကွာဝေးသည်။ အာကိဉ္စ ညာယတနဘုံဟု ဆိုသော်လည်း ပုံသဏ္ဌာန်အထင်အရှားမရှိပေ။ အာကိဉ္စ ညာယတနဘုံကို သိလွယ်အောင် ပုံသဏ္ဌာန်ဖြင့် ဖော်ပြရလျှင် ဝိုင်းဝိုင်းဝန်းဝန်း ဝ-အက္ခရာ ကွင်းပြီးရေးသားဖော်ပြသင့်သည်။
သဒ္ဒါကျမ်းပြုဆရာ အရှင်အနုရုဒ္ဓါထေရ်က `အရူပဘူမိ'ဟု ဘူမိသဒ္ဒါနှင့် အသုံးပြုထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ အာကိဉ္စ ညာယတနဘုံတွင် ရူပက္ခန္ဓာ မရှိ၊ နာမ်ခန္ဓာ သက်သက်ဘဲရှိ၍ ဘုံမခေါ်ဆိုနိုင်၊ ဘုံမမည်နိုင်ဘူးဟု အယူမှားများ မဝင်ရအောင် ဘူမိသဒ္ဒါကို ထည့်သုံးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဘုံဗိမာန်တွေမရှိ၍ ဘူမိသဒ္ဒါကို ထည့်သုံးထားခြင်း မဟုတ်ပေ။
အာကိဉ္စ ညာယတနဘုံတွင် တိဟိတ်ပုထုဇဉ်တစ်ယောက်နှင့် သောတာပတ္ထိမဂ္ဂဌာန် ပုဂ္ဂိုလ်ကြဉ်တဲ့ အရိယာပုဂ္ဂိုလ် (၇)ယောက်ရသည်။ အာကိဉ္စ ညာယတနဘုံကို ရောက်လာသော ပုဂ္ဂိုလ်များသည် အာကိဉ္စာညာယတနဈာန်ကို ရကြသည်။ ထိုဈာဉ်ကို ရရန်အတွက် အာကိဉ္စ ညာယတန ပထမာရုပ္ပဝိညာဏ်၏ စိုးစဉ်းမျှ အကြွင်းမရှိသော နတ္ထိဘောပညတ်ကို အာရုံပြု၍ နတ္ထိကိဉ္စိ၊ နတ္ထိကိဉ္စိ ဟု အဖန်ဖန် ကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းကြရသည်။
အာကိဉ္စ ညာယတနဘုံ၏ ပဋိသန္ဓေစိတ်သည် အာကိဉ္စ ညာယတန ဝိပါက်စိတ်ဖြစ်သည်။ အာကိဉ္စ ညာယတနဘုံရှိ ဗြဟ္မာများသည် သက်တမ်းအားဖြင့် ကမ္ဘာခြောက်သောင်း အသက်ရှည်သည်။ အာကိဉ္စ ညာယတနဘုံသည် ကမ္ဘာကြီးပျက်သည့် အထဲတွင် မပါဝင်ပေ။
ပေါက်တောချေရွာသစ်ရွာ
ပေါက်တောချေရွာသစ်ရွာ
ထရော်ဒေါင့် (စာဖြူစု)ရွာ၊ ဒရင်ကောက်
ထရော်ဒေါင့် (စာဖြူစု)ရွာ၊ ဒရင်ကောက်
မြောက်ဘက်ရှင်မ
မြောက်ဘက်ရှင်မနတ်သည် မြန်မာ့ရိုးရာနတ်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။
သမိုင်း
မြောက်ဘက်ရှင်မနတ်သည် မင်းရဲသိင်္ခသူ၏ ဇနီးတော်စပ်သူ ဖြစ်သည်။ မင်းရဲသိင်္ခသူမှာ ဘုရင်၏ ထီးတော်မိုး ဖြစ်သည်။
မြောက်ဘက်ရှင်မသည် စစ်ကိုင်းအနီးတွင် မီးဖွားရာတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီး ၃၇ မင်းဝင် နတ်တစ်းပါး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူ၏ သားတော်ဖြစ်သူကို တောင်ငူ၌ ပြုစုကြီးပြင်းလာရာ “တောင်ငူမင်းခေါင်” ဟု ထင်ရှားခဲ့သည်။
ရုပ်တုပြုလုပ်ခြင်း
မြောက်ဘက်ရှင်မ၏ ရုပ်တုပုံစံသည် မိန်းမငယ်ရွယ်ပုံစံထုလုပ်ကြသည်။ သို့သော် တစ်ခါတရံတွင် အဘွားကြီးအရွယ် ထုလုပ်ကြသည်လည်း ရှိသည်။ နန်းတွင်းအဝတ်အစားကို ဝတ်ဆင်ထားပြီး ဒူးတုပ်ကာ ခစားနေဟန် (သို့မဟုတ်) ပလ္လင်ထက်တွင် စံမြန်းနေဟန် ထုလုပ်ကြသည်။
အိုးဘိုတန်းရွာ၊ ပေါက်တန်းလေး
အိုးဘိုတန်းရွာ၊ ပေါက်တန်းလေး
ဝမ်ကုန်းရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
ဝမ်ကုန်းရွာ (Wankone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ နောင်လိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၂၁၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်လိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၃၂၆ ဦး၊ မ ၃၅၂၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၈၅၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ဗာဟိရဒုက္ခာတီတာနာဂတသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဗာဟိရာယတန ၆-ပါးတို့တွင် အတိတ်၊ အနာဂတ်ဖြစ်သော ဗာဟိရာယတနသည် ဒုက္ခဖြစ်ပုံ၊ ပစ္စုပ္ပန် အာယတနတို့၌ အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာရှိပါအံ့နည်း။ ဤသို့ရှုမြင်သော သုတဝန္တအရိယ သာဝကသည် အတိတ်၊ အနာဂတ်၊ အာယတနတို့၌ လွန်လွန်ကဲကဲ (တဏှာ၊ မာန၊ ဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့်) မနှစ်သက်တော့ပေ။ ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော အာယတနတို့ကို ငြီးငွေ့ခြင်းငှာ၊ တပ်မက်မှုကင်းခြင်း၊ ချုပ်ငြိမ်းခြင်းငှာ ကျင့်လေတော့၏ဟု ဗာဟိရာယတန တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီကို ခွဲစိတ်ဝေဖန်၍ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ကြောင်ဟဲင်းရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
ကြောင်ဟဲင်းရွာ(Congheng)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ စီဇာမွာလ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၃၄၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စီဇာမွာလ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၆ ဦး၊ မ ၂၅၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၈၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အနောက်မိဖုရား
ရုပ်တု
မိန်းမအသွင် နန်းဝတ်နန်းစားဖြင့် ဒူးထောက်ကာ ကလေးငယ်ကို ချော့မြှူပိုက်ထွေးထားဟန် ထုလုပ်ကြသည်။
ကိုးကား
{{reflist}
လူန ၂၂
လူန ၂၂ သည် ဆိုဗီယက်တို့၏ လူန စီမံကိန်းမှ လူမဲ့အာကာသယာဉ်တစ်စင်းဖြစ်သည်။ လူန ၂၂ သည် ပတ်လမ်းလှည့်ပတ်သည့် မက်ရှင်တစ်ခုဖြစ်ပြီး လမျက်နှာပြင်မှ ဂါမာရောင်ခြည် ထုတ်လွှတ်မှု၊ ဒြပ်ဆွဲအားစက်ကွင်း၊ ကော့စမစ်ရောင်ခြည်များအား လေ့လာသည့် မက်ရှင်တစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။ ယင်းသည် လပတ်လမ်းကြောင်းထဲသို့ ဇွန်လ ၂ ရက်၊ ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် ရောက်ရှိခဲ့သည်။ မက်ရှင်သည် နိုဝင်ဘာလတွင် လောင်စာကုန်ဆုံးကာ အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။
သူရဘွဲ့
သူရဘွဲ့သည် မြန်မာ့တပ်မတော် စွမ်းရည်သတ္တိဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဂုဏ်သိက္ခာအားဖြင့် အောင်ဆန်းသူရိယဘွဲ့နှင့် သီဟသူရဘွဲ့များပြီးလျှင် အမြင့်မားဆုံး ဆုတံဆိပ်ဖြစ်သည်။ သီဟသူရဘွဲ့ ချီးမြှင့်ခံထိုက်သည့် အရည်အချင်း ရာနှုန်းပြည့်မမီသော်လည်း ၎င်းအရည်းအချင်းနီးပါးမျှ တိုက်ပွဲအတွင်း မိမိတို့၏ အသက်ကို ပဓာနမထားပဲ နိုင်ငံတော် အကျိုးအတွက် ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ စွန့်လွှတ်စွန့်စား တိုက်ခိုက်သော စစ်သည်များကို ချီးမြှင့်လေ့ရှိသည်။
ပြည့်စုံရမည့် အရည်အချင်းများ
သီဟသူရဘွဲ့ ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခြင်းခံထိုက်သည့် အရည်အချင်းကို ရာနှုန်းပြည့်မမီသော်လည်း ယင်းအရည်အချင်းနီးပါးမျှပြည်စုံသော တပ်မတော်သားများအား သူရဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းနိုင်သည်။
နောင်သရရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
နောင်သရရွာ(Naungthaya)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ နောင်ပလိန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၁၆၄ ဖြစ်သည်။ အရပ်အခေါ်မှာ နောင်တရ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နောင်ပလိန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၁၅၄ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၁၉၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နေဝသည နာသညာယတန
နေဝသညာနာသညာယတနဘုံ ဆိုသည် နေဝသညာနာသညာယတန ဝိပါက် နာမက္ခန္ဓာတရားလေးပါး၊ ထို ဝိပါက် နာမက္ခန္ဓာတရားလေးပါးနှင့် ပိုင်းခြားထားသည့် ကောင်းကင်အရပ်ကို ခေါ်သည်။ အာကိဉ္စ ညာယတနဘုံနှင့် ယူဇနာ ငါးသန်း၊ ငါးသိန်း၊ ရှစ်ထောင် ကွာဝေးသည်။ နေဝသညာနာသညာယတနဘုံဟု ဆိုသော်လည်း ပုံသဏ္ဌာန်အထင်အရှားမရှိပေ။ နေဝသညာနာသညာယတနဘုံကို သိလွယ်အောင် ပုံသဏ္ဌာန်ဖြင့် ဖော်ပြရလျှင် ဝိုင်းဝိုင်းဝန်းဝန်း ဝ-အက္ခရာ ကွင်းပြီးရေးသားဖော်ပြသင့်သည်။
သဒ္ဒါကျမ်းပြုဆရာ အရှင်အနုရုဒ္ဓာထေရ်က `အရူပဘူမိ'ဟု ဘူမိသဒ္ဒါနှင့် အသုံးပြုထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ နေဝသညာနာသညာယတနဘုံတွင် ရူပက္ခန္ဓာ မရှိ၊ နာမ်ခန္ဓာ သက်သက်ဘဲရှိ၍ ဘုံမခေါ်ဆိုနိုင်၊ ဘုံမမည်နိုင်ဘူးဟု အယူမှားများ မဝင်ရအောင် ဘူမိသဒ္ဒါကို ထည့်သုံးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဘုံဗိမာန်တွေမရှိ၍ ဘူမိသဒ္ဒါကို ထည့်သုံးထားခြင်း မဟုတ်ပေ။
နေဝသညာနာသညာယတနဘုံတွင် တိဟိတ်ပုထုဇဉ်တစ်ယောက်နှင့် သောတာပတ္ထိမဂ္ဂဌာန် ပုဂ္ဂိုလ်ကြဉ်တဲ့ အရိယာပုဂ္ဂိုလ် (၇)ယောက်ရသည်။ ထိုဘုံသို့ ရောက်လာသော ပုဂ္ဂိုလ်များသည် တခြားဘုံသို့ မပြောင်းတော့ဘဲ ထိုဘုံမှာပင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံသည်။ နေဝသညာနာသညာယတနဘုံကို ရောက်လာသော ပုဂ္ဂိုလ်များသည် နေဝသညာနာသညာယတနဈာန်ကို ရကြသည်။ ထိုဈာန်ကို ရရန်အတွက် အာကိဉ္စညာယတန ခေါ်သော ဈာန်စိတ်ကို သန္တမေတံ၊ ပဏီတမေတံ ဟု အဖန်ဖန် ကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းကြရသည်။
နေဝသညာနာသညာယတနဘုံ၏ ပဋိသန္ဓေစိတ်သည် နေဝသညာနာသညာယတန ဝိပါက်စိတ်ဖြစ်သည်။ ဝိညာဏဉ္စာယတနဘုံရှိ ဗြဟ္မာများသည် သက်တမ်းအားဖြင့် ကမ္ဘာ ရှစ်သောင်း အသက်ရှည်သည်။ ဝိညာဏဉ္စာယတနဘုံသည် ကမ္ဘာ ကြီးပျက်သည့် အထဲတွင် မပါဝင်ပေ။
နေဝသညာနာသညာယတနဘုံသည် ၃၁-ဘုံ၏ နောက်ဆုံးဘုံဖြစ်သည်။ အမြင့်ဆုံး ဘုံဖြစ်သည်။ လူပြည်မှ ယူဇနာ ၇ ကုဋေ၊ ၁ သန်း၊ ၈ သိန်း၊ ၅ သောင်း၊ ၆ ထောင် ဝေးကွာသည်။
ဘိတ်တောင်ရွာ၊ သင်းခေါင်မော်
ဘိတ်တောင်ရွာ၊ သင်းခေါင်မော်
ခန္တီ
ခန္တီပါရမီ (သင်္သကရိုက် ') သို့မဟုတ် khanti''' (ပါဠိ) သည် စိတ်ရှည်ခြင်း၊ သည်းခံခြင်းနှင့် ခွင့်လွှတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ခန္တီသည် ထေရဝါဒနှင့် မဟာယာန ဗုဒ္ဓဘာသာ နှစ်မျိုးစလုံးရှိ ပါရမီဆယ်ပါးတွင် တစ်ခု အပါအဝင် ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သင်္သကရိုက်ဝေါဟာရများ ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
အင်းပေါက်ရွာ၊ ခင်ဦးမြို့နယ်
အင်းပေါက်ရွာ (Innpauk)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ခင်ဦးမြို့နယ်၊ မုံတော (မြောက်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၅၀၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြင်ခေါင်ရွာသစ်ရွာ
ပြင်ခေါင်ရွာသစ်ရွာ
မြို့တောင်ရွာ၊ ဥယျာဉ်ပြင်
မြို့တောင်ရွာ၊ ဥယျာဉ်ပြင်
အဓိဋ္ဌာန်
အဓိဋ္ဌာန ပါရမီ= စိတ်ဆုံးဖြတ်သည့်အတိုင်း ခိုင်မြဲစွာလိုက်နာ ဖြည့်ကျင့်ခြင်း။
သာစည်ရွာ၊ သရောင်းအုန်းဒုတ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖောင်းပြင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗာဟိရာနိစ္စာတီတာနာဂတသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းတော်မူနေစဉ် အတိတ်၊ အနာဂတ် အာယတနတို့သည် အနိစ္စတို့သာတည်း။ ပစ္စုပ္ပန်အာယတနတို့၌ အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာ ရှိကုန်အံ့နည်း။ ဤသို့သိမြင်သော သုတဝန္တအရိယသာဝကသည် အတိတ် အာယတနတို့၌ ငဲ့ကွက်မှုမရှိတော့။ အနာဂတ်အာယတနတို့၌ လွန်လွန်ကဲကဲ မနှစ်သက်တော့။ ပစ္စုပ္ပန်အာယတနတို့ကို နိဗ္ဗိန္ဒ၊ ဝိရာဂ၊ နိရောဓအကျိုးငှာ ကျင့်နေတော့၏-ဟု ဗာဟိရာယတန တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီကိုဝေဖန်၍ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
ဒရယ်အင်းရွာ၊ ပင်းတယမြို့နယ်
ဒရယ်အင်းရွာ (Dayeiinn)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်းတယမြို့နယ်၊ ကူးကော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၈၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကူးကော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၉၀ ဦး၊ မ ၃၀၉၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၉၈၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်းတယမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မမုန်ကိုင်ရွာ၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်
မမုန်ကိုင်ရွာ(Mamonkaing)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်၊ မမုန်ကိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၅၉၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မမုန်ကိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၅၉၇ ဦး၊ မ ၄၅၂၂ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၉၁၁၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးညှင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လူန ၁၇
လူန ၁၇ သည် ဆိုဗီယက်တို့၏ လူန စီမံကိန်းမှ လူမဲ့အာကာသယာဉ်တစ်စင်းဖြစ်သည်။ လူန ၁၇ သည် ၁၉၇၀ နိုဝင်ဘာ ၁၅ ရက်တွင် လပတ်လမ်းထဲသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ကာ လမျက်နှာပြင်သို့ ငြင်သာစွာ ဆင်းသက်ခဲ့သည်။
အဇ္ဈတ္တာနတ္တာတီတာနာဂတသုတ်
အတိတ်, အနာဂတ်ဖြစ်သော စက္ခုသည် အတ္တမဟုတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်စက္ခု၌ အဘယ်ဆို ဖွယ်ရာရှိအံ့နည်း-ဤသို့ရှုမြင်သော အရိယာသာဝကသည် အတိတ်စက္ခု၌ ငဲ့ကွက်မှုမရှိ၊ အနာဂတ်စက္ခုကို မနှစ်သက်တော့၊ ပစ္စုပ္ပန်စက္ခုကို ငြီးငွေ့ခြင်းငှါ, တပ်မက်မှုကင်းခြင်းငှါ ချုပ်ငြိမ်းခြင်းငှါ ကျင့်၏-ဟု အဇ္ဈတ္တိကာယတန (၆) ပါးတို့ကို တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီရှုမှတ်ပုံကို ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
သစ္စာ
သစ္စာ ဆိုသည်မှာ သူ့အမည်သညာနှင့် သူ့သဘာဝ အစဉ်ထာဝရ ညီညွတ်ဖြောင့်မှန်သည်ကို ဆိုသည်။ သစ္စာသည် (၂) မျိုးရှိ၏။ ၎င်း (၂) မျိုးတို့မှာ
(၁) သမ္မုတိသစ္စာ
(၂) ပရမတ္ထသစ္စာ တို့ ဖြစ်ကြသည်။
သမ္မုတိသစ္စာ
လောကီဘုံသား လူအများတို့၏ ခေါ်ရိုး ပြောရိုးဖြစ်သော သမ္မုတိပညတ်တို့၏ အလယ်၌ အဖြောင့်အမှန်မျိုးသည် သမ္မုတိသစ္စာ ဖြစ်သည်။ အတ္တရှိ၏၊ ဇီဝရှိ၏၊ ပုဂ္ဂိုလ်ရှိ၏၊ သတ္တဝါရှိ၏၊ လူရှိ၏၊ နတ်ရှိ၏၊ သိကြားရှိ၏၊ ဗြဟ္မာရှိ၏၊ ဆင်၊ မြင်း၊ ကျွဲ၊ နွား ရှိ၏၊ ဦးခေါင်း၊ လက်၊ ခြေ စသော အင်္ဂါကြီးငယ် ရှိ၏၊ ဆံပင်၊ အမွေး၊ ခြေသည်း၊ လက်သည်း ရှိ၏ စသည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
သမ္မုတိသစ္စာသည် မုသာဝါဒ၏ ဆန့်ကျင်ဖက် ဖြစ်သည်။ မုသာဝါဒကို ပယ်နိုင်၏။ တစ်ဘဝအတွင်းတွင် အခါခါ ဖြစ်ခြင်း၊ အခါခါချုပ်ခြင်းဟူ၍ မရှိဘဲ တစ်ခုတည်းနှင့် တစ်သက်လုံး ခိုင်မြဲ၍နေသော အတ္တမည်သည် ဧကန်အမှန် ရှိ၏။ ဇီဝမည်သည် ဧကန်အမှန်ရှိ၏ဟု ပြောဆိုကြသော စကားမျိုးတို့သည် လောကီဘုံသား လူအများတို့၏ ပြောရိုးဆိုရိုးအတိုင်း ပြောဆိုကြသော စကားဖြစ်၍ ပြောဆိုသောသူမှာ မုသာဝါဒမဖြစ်၊ ဘယ်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်ကိုမှ လှည့်စားခြင်း မဖြစ်ပေ။
ပရမတ္ထသစ္စအလိုအားဖြင့် ထိုစကားမျိုးသည် အနိစ္စ၌ နိစ္စဟူ၍ ဖောက်ပြန်ခြင်း၊ အနတ္တ၌ အတ္တဟူ၍ ဖောက်ပြန်ခြင်းတည်းဟူသော ဝိပလ္လာသအမှန် ဖြစ်၏။ ထိုဝိပလ္လာသတရားကို မပယ်နိုင်သေးသမျှ ကာလပတ်လုံး သံသရာဝဋ်ဒုက္ခမှ မလွတ်နိုင်။ ပုဂ္ဂိုလ်ရှိ၏၊ သတ္တဝါရှိ၏၊ ဆံပင်၊ အမွေး၊ ခြေသည်း၊ လက်သည်း ရှိ၏ဟူရာတို့သည်လည်း ထိုနည်းအတူပင် ဖြစ်သည်။
ပရမတ္ထသစ္စာ
ပရမတ္ထသစ္စာဆိုသည်မှာ ဓာတ်သဘာဝ ဓမ္မသဘာဝ အလိုအားဖြင့် အလွန်ဟုတ်မှန်လှသော ရှိ၊ မရှိ စကားမျိုး တရားမျိုးသည် ပရမတ္ထသစ္စာ မည်၏။
ရှိ၊ မရှိ နှစ်ပါးတို့တွင် ရှိဆိုသည်မှာ ပထဝီ ရှိ၏။ အပေါဓာတ်၊ တေဇောဓာတ်၊ ဝါယောဓာတ် ရှိ၏။ စိတ်ဝိညာဏ်ရှိ၏။ ဖဿ၊ ဝေဒနာ၊ သညာ၊ စေတနာ ရှိ၏။ ရုပ်ခန္ဓာ ရှိ၏။ နာမ်ခန္ဓာ ရှိ၏ စသည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
မရှိဆိုသည်မှာ အတ္တမရှိ၊ ဇီဝမရှိ၊ ပုဂ္ဂိုလ်မရှိ၊ သတ္တဝါမရှိ၊ လူမရှိ၊ နတ်မရှိ၊ သိကြားမရှိ၊ ဗြဟ္မာမရှိ၊ ဆင်၊ မြင်း၊ ကျွဲ၊ နွား မရှိ။ ဦးခေါင်းဟူ၍ မရှိ၊ လက်၊ ခြေ စသော အင်္ဂါကြီးငယ်ဟူ၍ မရှိ၊ ဆံပင်၊ အမွေး၊ ခြေသည်း၊ လက်သည်း ဟူ၍ မရှိ စသည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
အတ္တမရှိ၊ ဇီဝမရှိဆိုသည်မှာ တစ်ဘဝအတွင်းတွင် အခါခါဖြစ်ခြင်း၊ ချုပ်ခြင်းဟူ၍ မရှိဘဲ တစ်ခုတည်းနှင့် တစ်သက်လုံး ခိုင်မြဲ၍နေသော အတ္တ၊ ဇီဝ ဟူ၍မရှိဟု ဆိုလိုသည်။
ပုဂ္ဂိုလ် မရှိ၊ သတ္တဝါ မရှိ ဆိုသည်မှာ ရုပ်ဓာတ်၊ နာမ်ဓာတ်တို့သည်သာ ရှိ၏။ ထိုရုပ်ဓာတ်၊ နာမ်ဓာတ်တို့သည်လည်း ပုဂ္ဂိုလ်မဟုတ်၊ သတ္တဝါမဟုတ်၊ နတ်၊ ဗြဟ္မာ စသည် မဟုတ်ပေ။ ထိုရုပ်ဓာတ်၊ နာမ်ဓာတ်တို့မှတစ်ပါး ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါဟူ၍ အသီးအခြားမရှိ လူ၊ နတ်၊ ဗြဟ္မာစသည်လည်း မရှိဟု ဆိုလိုသည်။
ပရမတ္ထသစ္စာသည် (၂) မျိုးရှိ၏။ ၎င်း (၂) မျိုးတို့မှာ
(၁) ရုပ်တရား
ရုပ်တရား
ရုပ်တရားသည် (၂၈)ပါး ရှိ၏။ ထို (၂၈)ပါးတို့မှာ
နာမ်တရား
နာမ်တရားသည် (၅၄) ပါး ရှိ၏။ ထို (၅၄) ပါးတို့မှာ
မွန်ပြည်သစ်ပါတီ
မွန်ပြည်သစ်ပါတီ(ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ)၏ ဥက္ကဋ္ဌမှာ နိုင်ဟံသာ၊ ဒုဥက္ကဋ္ဌမှာ နိုအောင်မင်း နှင့် အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးမှာ နိုင်‌ဇေယျတွဲဖက်အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးမှာ နိုင်ဝင်းလှ ပြည်တွင်းရေးရာဌာနကြီး တာဝန်ခံမှာ ဗဟိုအလုပ်မှုဆောင် နိုင်ဗညားလယ် နှင့် မွန်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (MNLA) ၏ စစ်ဦးစီးချုပ် နိုင်ဗညားမဲ့စန်းတို့  ဖြစ်ကြသည်။
မွန်ပြည်သစ်ပါတီသည် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ညီညွတ်သော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖက်ဒရယ်ကောင်စီ (UNFC) ၏ အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃ ရက်နေ့တွင် တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ် (NCA) တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။
သာတီတောင်စုရွာ၊ ပေါက်တန်းကြီး
သာတီတောင်စုရွာ၊ ပေါက်တန်းကြီး
အင်ရှာအလ္လာဟ်
အင်ရှာအလ္လာဟ် (အာရပ်: ان‌شاءالله) သည် အာရပ်ဘာသာစကား (အာရဘီ) မှ စကားစု တစ်ခုဖြစ်၍ "ဘုရားရှင်၏ စိတ်ဆန္ဒ၊ အလို" (သို့) "ဘုရားရှင် အလိုရှိက" ဟူသောအနက်ရှိသည်။
ဤစကားစုကို များသောအားဖြင့် မွတ်စလင်များ၊ အာရပ်ခရစ်ရှန်များနှင့် အခြားဘာသာတရားရှိ အာရပ်စကားပြောဆိုသူများက သုံးနှုန်းကြ၍ အနာဂတ်တွင်ဖြစ်မည့်ကိစ္စရပ်များကို ရည်ညွှန်းရာ၌ သုံးစွဲကြ၏ ။ ဘုရားသခင်သာ အလိုမရှိပါက မည်သည့်အရာမျှမဖြစ်ပျက်နိုင်၊ ဘုရားရှင်၏ စိတ်ဆန္ဒသည် လူသားများ၏ စိတ်ဆန္ဒထက် သာလွန်ကြီးမြတ်ပေသည်ဟူသော ယုံကြည်ချက်ကို ဖော်ပြပေးသည်။
ထိဖြစ်ရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
ထိဖြစ်ရွာ (Htihpyit)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ နောင်လိုင်မူဖိတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၀၇၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်လိုင်မူဖိတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၂၁ ဦး၊ မ ၁၈၈၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၆၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။
အင်ရှာအလ္လာဟ်
ဤစကားစုသည် စကားစပ်သဘောအရ ပြောင်းပြန်သဘောလည်း ရှိနိုင်သည်။ ညွှန်းဆိုသည့်သဘောမှာ မည့်သည့်အရာမျှဖြစ်မြောက်မည်မဟုတ်ဘဲ ဘုရားရှင်လက်တွင်းသို့သာ ဝကွက်အပ်ရန် ဟူသော အနက်ရှိပြီး ရံခါ ဖိတ်ကြားမှုများကို ငြင်းဆန်ရန်အတွက်လည်း အပျော့သဘောမျိုး သုံးစွဲနိုင်သည်။.
ထိဖြစ်ရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြားချောင်းကြီးရွာ
ပြားချောင်းကြီးရွာ
အင်ရှာအလ္လာဟ်
ဤဝေါဟာရကို အစ္စလာမ်ဘာသာ၏ ကိုရမ်ကျမ်းတွင်ဖော်ပြထားကာ ကိစ္စရပ်တစ်ခုကို မစတင်မီ အလ္လာဟ်၏ နာမတော်ဖြင့် အောင်မြင်ရန် အစပြုခြင်းဖြစ်ပေသည်။ ၎င်းစတင်ခြင်းသည်လည်း ဧကန်မလွဲ အမှန်ပင်အောင်မြင်မှုရရှိလိမ့်မည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရရှိ၏ ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အစ္စလာမ်ဘာသာ ကဏ္ဍ:ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ဝေါဟာရများ
ငပေါ်/နန်းဖော့ရွာ၊ ကကရန်
ငပေါ်/နန်းဖော့ရွာ၊ ကကရန်
ကွင်းလျှားစောင်းရွာ၊ ဂုံညင်းတန်း
ကွင်းလျှားစောင်းရွာ၊ ဂုံညင်းတန်း
ဗားရ်စခန်းရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
ဗားရ်စခန်းရွာ(Varsakhan)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ စီဇာမွာလ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၃၄၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စီဇာမွာလ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၆ ဦး၊ မ ၂၅၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၈၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေရှင်ကုန်းရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ရေရှင်ကုန်းရွာ (Yaeshinkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ဆန်ဆွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၈၁၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တလုပ်ကုန်းရွာ၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှင်ဘို့မယ်ဘုရား
ရှင်ဘို့မယ်ဘုရားသည် မန္တလေးမြို့၊ ချမ်းအေးသာဇံမြို့နယ် ၈၄-လမ်း။ ၂၉နှင့် ၃၀-လမ်းကြား လမ်း အရှေ့ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ဈေးချိုနဲ့လည်းနီးပြီး မြို့လယ်ခေါင် လူစည်ကားရာအရပ်တွင် တည်ရှိလေသည်။ အနောက်ဘက်တွင် ခတ္တိယအနွယ်ဝင်များ နေထိုင်ရာ ခတ္တိယဝင်း တည်ရှိသည်။ အင်းဝနေပြည်တော် မင်းငါးဆက်တိုင် မိဖုရားကြီးအဖြစ် ချီးမြှင့်မြှောက်စားခြင်းခံရသူ ရုပ်ချောသူ မိဖုရားကြီး စောဘို့မယ် (ခေါ်) ရှင်ဘို့မယ်က သက္ကရာဇ် ၇၉၂ - ခုနှစ်တွင် ရှေးခေတ်အခေါ် ခတ္တိယရွာဦးထိပ်၌ တည်ထားကိုးကွယ်တော်မူခဲ့သည်။
ထိုဘုရားကို ရှေးယခင် လူများက ခတ္တိယဘို့မယ်ဘုရားဟု ခေါ်တွင်ခဲ့ကြသည်။ ယခုအခါ ခတ္တယ(ခတိယ) ပျောက်၍ ရှင်ဘို့မယ်ဘုရားဟု ခေါ်တွင်ကြသည်။ ဝင်းအတွင်း တည်ရှိသဖြင့် စေတီတန်ဆောင်း ဓမ္မာရုံတို့ ဝန်းရံပြည့်ကျပ်နေသည်။ ရာဇဝင်အရ မိဖုရားကြီး ရှင်ဘို့မယ်၏ နောက်ဆုံးကြင်ယာတော် မိုးညှင်းမင်းတရားကြီးသည် မိဖုရားရှင်ဘို့မယ် ဘုရားတည်သော (၇၉၂)ခုနှစ်တွင် မိမိစစ်စခန်းချ၍ နေထိုင်ခဲ့ဘူးသော စစ်ကိုင်းမြို့ ထန်းတောဥယျာဉ်၌ ရတနာစေတီ ဆင်များရှင် အမည်ရှိ ဘုရားစေတီတော် တစ်ဆူကိုလည်း တည်ထားခဲ့သည်။ ရှင်ဘို့မယ်သည် သီဟသူမင်း၏ မြေးတော် သိင်္ခသူနှင့် မင်းကြီးစွာစော်ကဲ၏ သမီးတော် လောကဒေဝီမှ မွေးဖွားခဲ့သဖြင့် မာနခဲ ရုပ်ချောမင်းသမီးဟု ထင်ရှားသည်။ အင်းဝမင်း (၄)ဆက်မြောက် မင်းဆွေ (ခေါ်) ပထမမင်းခေါင်းကြီးက သူမ (၈)နှစ်သမီးအရွယ်ကပင် တော်ကောက်၍ မိဖုရားခေါင်ကြီးအဖြစ် ချီးမြှင့်မြှောက်စားခဲ့သည်။ မြန်မာရာဇဝင်တွင် ရှင်ဘို့မယ်သည် အသက်အငယ်ဆုံး မိဖုရား တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ရှင်ဘို့မယ်ဘုရားသည် မန္တလေးမြို့သက်ထက် စောသော ဘုရားတစ်ဆူဖြစ်သည်။ လိုဏ်ဂူဘုရားဖြစ်၍ ရုပ်ပွားတော် တစ်ဆူပူဇော်ထားသည်။ ဉာဏ်တော် အတောင် သုံးဆယ်ကျော် ရှိသည်။ စေတီတော်၏ ပတ်လည်တွင် ခေတ်အဆက်ဆက် ရုပ်ပွားဆင်းတုတော်များ ပူဇော်ထားရှိသည်။ နှစ်စဉ်ဘုရားပွဲတော် သီတင်းကျွတ်လပြည့်ကျော်တွင် ကျင်းပသည်။ ပဋ္ဌာန်းရွတ်ဖတ်ပွဲများလည်း ကျင်းပသဖြင့် စည်ကားသော မြို့လယ်မှ ဘုရားတစ်ဆူ ဖြစ်သည်။
သူရဲကောင်းမှတ်တမ်းဝင်တံဆိပ်
သူရဲကောင်းမှတ်တမ်းဝင်တံဆိပ်သည် မြန်မာ့တပ်မတော် စွမ်းရည်သတ္တိဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
ပြည့်စုံရမည့် အရည်အချင်းများ
သူရဘွဲ့ဖြင့် ဂုဏ်ပြုချီးမြှင့်အပ်နှင်းထိုက်သည့် အရည်အချင်း ရာနှုန်းပြည့် မမီသော်လည်း ရန်သူနှင့်ရင်ဆိုင် တိုက်ခိုက်ရာ၌ ကြံ့ခိုင်သောစိတ်ဓာတ်၊ ပြောင်မြောက်သော သူရသတ္တိဖြင့် မိမိတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခြင်း။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ / တံဆိပ်များ ကဏ္ဍ:စွမ်းရည်သတ္တိဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ
ပါရာရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
ပါရာရွာ(Paryar)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ နောင်ပလိန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၁၆၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နောင်ပလိန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၁၅၄ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၁၉၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အဇ္ဈတ္တဒုက္ခာတီတာနာဂတသုတ်
အတိတ် အနာဂတ်ဖြစ်သော စက္ခုသည် ဆင်းရဲ၏။ ပစ္စုပ္ပန်စက္ခု၏ ဆင်းရဲမှုကား ဆိုဖွယ်မရှိ။ ဤသို့ ရှုမြင်သော အကြားအမြင်ရှိသော အရိယာသာဝကသည် အတိတ်စက္ခု၌ ငဲ့ကွက်မှုကင်း၏။ အနာဂတ်စက္ခုကို မနှစ်သက်။ ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော စက္ခုကို ငြီးငွေ့ခြင်းငှါ စွဲမက်မှုကင်းခြင်းငှါ ချုပ်ငြိမ်းခြင်းငှါ ကျင့်၏။ ဤနည်းအတူ အဇ္ဈတ္တိကာယတန တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ၌ ရှုမြင်ကျင့်သုံးရန် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
အာရှ
အာရှတိုက်သည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိတိုက်ကြီးများတွင် အကြီးဆုံးနှင့် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးဖြစ်သည်။ အာရှတိုက်ကို အာဖကာယူရေး‌ရှား၏ ကုန်းမြေ အစိတ်အပိုင်းဟု ခေါ်ဆိုလေ့ရှိကြသည်။ စူးအက်တူးမြောင်း၏ ရှေ့ဘက်၊ ယူရယ်တောင်တန်းများ၏ အရှေ့ဘက်၊ ကော့ကေးဆပ်တောင်တန်း၊ ကက်စပီယန်ပင်လယ်နှင့် ပင်လယ်နက်တို့၏ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ အာရှတိုက်သည် ကမ္ဘာ့မျက်နှာပြင်၏ ၈.၇ ရာခိုင်နှုန်း သို့မဟုတ် ကမ္ဘာ့ကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၂၉.၇ ရာခိုင်နှုန်းကို လွှမ်းခြုံတားသည်။ ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် အာရှတိုက်တွင် နေထိုင်ကြသည်။
အမည်မှည့်ခေါ်ခြင်း
အာရှဆိုသောအမည်သည် ရှေးဟောင်းဂရိဘာသာစကားမှတဆင့် လက်တင်ဘာသာသို့ ဆင်းသက်လာပြီး ထိုမှတဖန် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားသို့ ဆင်းသက်လာသည်။ အာရှဆိုသောအမည်အား ဘီစီ ၄၀၀ ခန့်က ဟီရိုဒိုးတပ်က အာရှမိုင်နားဟု ပထမဆုံးညွှန်းဆိုကြောင်းတွေ့ရှိရသည်။
နယ်နမိတ် ဆက်စပ်မှု
အာရှ၏ (ပထဝီ အနေအထားအရ ယူရေးစီယမ် ဥရောပ - အာရှ၏ ကျွန်းဆွယ်ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သော) ဥရောပနှင့် ထိစပ်နေသောအပိုင်းသည် ယူရယ်တောင်တန်းများ၊ ယူရယ်မြစ်၊ ကက်စပီယံပင်လယ်၊ ကော့ကေးဆပ်ပင်လယ်၊ ပင်လယ်နက်၊ အီဂျီယမ်ပင်လယ်၊ ဘော့(စ်)ပေါရပ်(စ်)ဒေသ နှင့် ဒါဒင်နယ်လီ ရေလက်ကြားတလျှောက် ဖြစ်သည်။ အာရှ၏ အာဖရိကနှင့် ထိစပ်မှုသည် မြေထဲပင်လယ်နှင့် ပင်လယ်နီကို ဆက်သွယ်ပေးသော စူးအက်တူးမြောင်းသာလျှင် ခြားသည်။ အာရှ၏အရှေ့မြောက် အစွန်တွင်ရှိသော ဆိုက်ဘေးရီးယားဆိုလျှင် မြောက်အမေရိကတိုက်နှင့် ဘာရင်းရေလက်ကြားသာ ခြားသည်။ အာရှတိုက်၏ တောင်ဘက်နယ်နမိတ်မှာ အေဒင်ပင်လယ်ကွေ့၊ အာရေဗီယမ်ပင်လယ် နှင့် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်-အရှေ့ဘက်တွင် တောင်တရုတ်ပင်လယ်၊ အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်၊ ပင်လယ်ဝါ၊ ဂျပန်ပင်လယ်၊ အော့ခို့(စ်ထ်)ပင်လယ်နှင့် ဘာရင်း ပင်လယ်- မြောက်ဘက်နယ်နမိတ်မှာ အာတိတ်သမုဒ္ဒရာတို့ ဖြစ်ကြသည်။
မြေမျက်နှာသွင်ပြင်နှင့် ပထဝီအနေအထား
ဘူမိဗေဒရှုထောင့်မှ ကြည့်လျှင် အာရှတိုက်သည် သက်တမ်းရင့် မြေထုများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ တောင်ဘက်ပိုင်းမှ အာရေဘီယမ်နှင့် အိန္ဒိယကျွန်းဆွယ် နှင့် မြောက်ဘက်ပိုင်းမှ ဆိုက်ဘေးရီးယား ကုန်းမြင့်များသည် အာရှအလယ်ပိုင်းမှ တွန့်လိပ်နေသော ကုန်းတန်းများ ခင်တန်းများကို ကာရံလျက် ရှိသည်။ အာရှတိုက်၏ အနောက်အလယ်ပိုင်းနှင့် ဆိုက်ဘေးရီးယား ဒေသအများစုကို မြောက်ဘက်မြေနိမ့်ဒေသ၊ ကျယ်ဝန်းလှသော တရုတ်ပြည် တိဘက်ဒေသကို (ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ပေ ၁၅၀၀၀ / မီတာ ၄၅၇၀ ) အလယ်ပိုင်း ကုန်းမြင့်ဒေသ၊ ယင်းကို ကမ္ဘာ့ အကြီးဆုံးတောင်တန်းများ ဖြစ်ကြသော ဟိမဝန္တာ၊ ခါရာကိုရမ်၊ ခွန်လွန်၊ သီယမ်ရှန်း နှင့် ဟိန္ဒူကွတ်(ရှ်) တို့က ဝန်းရံထားသည်။ တောင်ပိုင်း အိန္ဒိယနှင့် အာရေဘီယမ် ကျွန်းဆွယ်မှ တောင်ကြောများသည် ဂန်းဂျပ်(စ်)နှင့် တိဂရစ်-ယူဖရေးတီး(စ်) လွင်ပြင်များအထိ သွယ်တန်းမိသည်။ အာရှအရှေ့ပိုင်း မြေနိမ့်ဒေသ -တရုတ်ပြည်- တွင်လည်း တောင်ကုန်းများက အလယ်ပိုင်း ကုန်းမြင့်ဇုံအဖြစ် ပုံဖော်ပေးထားသည်။ နီပေါနိုင်ငံမှ ကမ္ဘာ့အမြင့်ဆုံး ဧ၀ရတ်တောင်ထွတ် (ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ပေ ၂၉၀၃၅/ မီတာ ၈၈၅၀) နှင့် ဂျော်ဒန်နိုင်ငံမှ ကမ္ဘာ့အနိမ့်ဆုံး ပင်လယ်သေ (ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အောက် ပေ ၁၃၁၂/ မီတာ ၄၀၀) တို့သည် အာရှတိုက်တွင်ပင် ရှိသည်။ မိခင်မြေထုမှ တိုးချဲ့ထွက်လာသော ကျွန်းဆွယ်များသည် သမုဒ္ဒရာများကို ပင်လယ်များ၊ ပင်လယ်အော်များအဖြစ် ကွဲသွားစေကုန်သည်။ ၎င်းတို့ကို မြောက်မြားလှစွာသော အာရှ၏ကျွန်းစုများက ဝန်းရံလျက် ရှိသည်။ အာရှ၏ ကမ္ဘာ့အရှည်ဆုံး စာရင်းဝင် မြစ်များသည် တောင်ကုန်းများတွင် မြစ်ဖျားခံ၍ မြေနိမ့်ပိုင်းသို့ စီးဆင်းသွားကြသည်။ ထိုမြစ်များမှာ ဆိုက်ဘေးရီးယားမှ အော့(ဘ်)အားတိ(ရှ်)၊ ယန်နီဆဲ-အာဂါနာ နှင့် လီနာ၊ အရှေ့နှင့် ရှေ့တောင်အာရှမှ အမ်မော်-အာဂန်၊ ဟွမ်ဟီး (မြစ်ဝါ)၊ ကျန်ဇီ (ယန်စီ)၊ မဲခေါင်၊ သံလွင်နှင့် ဧရာဝတီ၊ တောင်နှင့် အနောက်တောင်အာရှမှ (ဂင်္ဂါ) ဂန်းဂျပ်(စ်)-ဗြဟ္မာပူထရာ၊ အင်ဒူး(စ်) နှင့် တိဂရစ်-ယူဖရေးတီး(စ်)၊ အာရှအလယ်ပိုင်းမှ အမူဒါယာ၊ ဆီးဒါယာ၊ အီလီနှင့် တာရင်း-၎င်းမြစ်များမှရေသည် ကုန်းတွင်းပိုင်းရေကန်များတွင် ရပ်တန့်ခြင်း (သို့) သဲကန္တာရမြေထဲသို့ စိမ့်ဝင်သွားကြသည်။ အေရယ်ပင်လယ်၊ ဘေကာရေကန် နှင့် ဘာကတ်(ရှ်)ရေကန် တို့သည် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံးစာရင်းဝင် ကန်များ ဖြစ်ကြသည်။ အာရှတိုက်၏ ရာသီဥတုမှာ အပူပြင်းဆုံး သဲကန္တာရမှ အေးခဲနေသော ရေခဲပြင်၊ မုတ်သုံမိုးကြောင့် အမြဲစိုစွတ်သော ဒေသများမှ အမြဲခြောက်သွေ့နေသော ဒေသများထိ ရာသီဥတုမျိုးစုံ တွေ့နိုင်သည်။