cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
အင်္ဂလန်စိန်
အမည်ရင်းမှာ မကေသီဖြစ်ပြီး မိဘများ ကအဂ်လန်နိုင်ငံတွင်အလုပ်တာဝန်ဖြင့်နေထိုင်စဉ် ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင်မွေးဖွားခဲ့သည်။အသက် ၆ နှစ်မြန်မာပြည်​ပြန် ရောက်ရာ ​ရပ်ကွက်တွင်းတန်ဆောင်တိုင်ပွဲတော်ကလေးအငြိမ့်ကပြတင်ဆက်ရာရပ်ကွက်လူကြီးများက အဂ်လန်တွင် မွေး၍ ”အဂ်လန်စိန်အငြိမ့်”ဟုအမည်ပေးရာမှ ငယ်စဉ်လှုပ်ရှားခဲ့သောအနုပညာလှုပ်ရှားမှုများ(ကခြင်း စတိတ်ရှိုးသီဆိုချင်းများ)၌ အဂ်လန်စိန် ဟူအမည်တွင်ခဲ့သည်။၁၉၇၇ ခုနှစ် မော်လမြိုင်ရုပ်ရှင် ထုပ်လုတ်ရေးမှ မေတ္တာရှင်မလေးငြိမ်းငြိမ်းအိ ဇာတ်ကား အတွက် ကလေးသရုပ်ဆောင်အလိုရှိသည်ဟုသတင်းစာတွင်ကြေညာရာ ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်အနိုင်ရရှိ၍ ​ငြိမ်း​ငြိမ်းအိအဖြစ်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ရာမြန်မာ့ရုပ်ရှင်အကယ်ဒမီထူးချွန်ဆုရရှိခဲ့သဖြင့်အကယ်ဒမီငြိမ်းငြိမ်းအိ ဟုအမည်တွင်ခဲ့ပြန်သည်။ကလေးသရုပ်ဆောင်အဖြစ်ရုပ်ရှင်ကားများရိုက်ရင်း အရွယ်ရောက်လာရာ ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် စိုးစံတေးသံသွင်းမှထုပ်လုပ်သည့် ”စနိုးဝှိုက်” တေးစီးရီးဖြင့်အောင်မြင်မှုရရှိသဖြင့်တေးသံရှင်တစ်ယောက်အဖြစ်ပါအနုပညာလောကတွင်ရပ်တည်နိုင်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ
ဟတ်ကြီးချောင်းရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
ဟတ်ကြီးချောင်းရွာ(Hatgyichaung)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ ရွှေဖလားကျကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၉၄၄ ဖြစ်သည်။ အရပ်အခေါ်မှာ ဟတဲကြီးချောင်း ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခိအိ - ဆနိုဘူတာ
ခိအိ - ဆနိုဘူတာ (紀伊佐野駅 ခိအိ - ဆနို- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဝါခါယာမခရိုင်၊ ရှင်းဂူးမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အနောက်အရပ်
အနောက်အရပ် သည် အရပ်လေးမျက်နှာတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ အရှေ့အရပ်၏ ဆန့်ကျင်ဖက်အရပ်ဖြစ်ကာ တောင်အရပ်နှင့် မြောက်အရပ်တို့နှင့် ထောင့်မှန်ကျသည်။
ပြင်ပလင့်ခ်များ
ကဏ္ဍ:ဂျီဩမေတြီ
ဂျပ်ရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
ဂျပ်ရွာ (Gyat)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ ဂျပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၂၀၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒန်ကျင်ရွာ၊ ဆော့လော်မြို့နယ်
ဒန်ကျင်ရွာ(Dankyin)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဆော့လော်မြို့နယ်၊ ရှင်ဆွယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၄၄၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှင်ဆွယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃ ဦး၊ မ ၄ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆော့လော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စခန်းကြီး
စခန်းကြီး
ရှစ် (ဟောင်း)ရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
ရှစ် (ဟောင်း)ရွာ(Shiit(Haung))သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်ခရိုင်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ ရှစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၉၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှစ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၆ ဦး၊ မ ၂၅၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၅၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းတပ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စစ်တောင်းမြစ်
စစ်တောင်းမြစ်သည် ရှမ်းကုန်းမြင့်ဒေသ၏တောင်ဘက်စွန်းတွင် စတင်မြစ်ဖျားခံကာ ပဲခူးတိုင်းကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်း၍ မုတ္တမကွေ့ထဲမှ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။ အရှည်အားဖြင့် ၂၆၁မိုင် (၄၂၀ကီလိုမီတာ) ရှိပြီး အနောက်ဘက် ပဲခူးရိုးမနှင့် အရှေ့ဘက် ရှမ်းရိုးမတို့ကြားရှိ မြေနှိမ့်လွင်ပြင်ဒေသတွင် စီးဆင်းသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၄ခုမြောက်အရှည်ဆုံးမြစ်ဖြစ်သည်။ ရွေကျင်မြစ်၊သားပြချောင်းတို့သည်စစ်တောင်းမြစ်အတွင်းသို့စီးဝင်သည်။ ရွေကျင် မဒေါက် ကွမ်းဆိပ် သိမ်ဇရပ်တို့ကိုပြေးဆွဲနေသော စက်လှေများရှိသည်။ ကားလမ်းများမပေါ်ခင်က မွန်ပြည်နယ်နှင့်ပဲခူးတိုင်းကိုဆက်သွယ်ရာတွင် အထူးအရေးပါခဲ့သည်။ ကွမ်းဆိပ်သည် ထင်ရှားသော စစ်တောင်းမြစ်ကမ်းရွာကြီးတစ်ရွာဖြစ်သည်။
ထူးခြားထင်ရှားသည့်အချက်မှာစစ်တောင်းမြစ်တွင် ၂၅ မိုင် (၄၀ ကီလိုမီတာ) ခရီးကို တနှစ်ပတ်လုံး ရေလမ်းခရီးသွားလာနိုင်ပြီး မိုင်ပေါင်း ၅၅ (၉၀ ကီလိုမီတာ) ခရီးကို တနှစ်တွင် ၃-လကြာမျှ ရေလမ်းခရီး သွားလာနိုင်သည်။ ရေစီးသန်၍ နုန်းမြေပို့ချမှုနည်းပါးသောကြောင့် စစ်တောင်းမြစ်သည် စိုက်ပျိုးရေးကို ကောင်းစွာအထောက်အကူမပေးနိုင်ပေ။ သို့သော် ပဲခူးရိုးမမှ ထွက်ရှိသော သစ်လုံးများကို မျှောချတင်ပို့ရာတွင် အသုံးချကြသည်။
ဆက်သွယ်ရေး
သွားလာဆက်သွယ်ရေး လွယ်ကူစေရန် စစ်တောင်းမြစ်နှင့် ပဲခူးမြစ်ကို ဆက်သွယ်ဖောက်လုပ်ထားသည့် တူးမြောင်းရှိသည်။ ထို့ပြင် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ဘက်ကရင်ပြည်နယ်၊ မွန်ပြည်နယ်များနှင့် ဆက်သွယ်သွားလာရေးအတွက် တည်ဆောက်ထားသည့် စစ်တောင်းတံတားလည်းရှိသည်။
အရှေ့အရပ်
အရှေ့အရပ် သည် အရပ်လေးမျက်နှာတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ အနောက်အရပ်၏ ဆန့်ကျင်ဖက်အရပ်ဖြစ်ကာ တောင်အရပ်နှင့် မြောက်အရပ်တို့နှင့် ထောင့်မှန်ကျသည်။
ပြင်ပလင့်ခ်များ
ကဏ္ဍ:ဂျီဩမေတြီ
မုံညင်းရိုးရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
မုံညင်းရိုးရွာ (Monhnyinyoe)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ သံဘိုကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၆၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သံဘိုကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၉၃ ဦး၊ မ ၆၇၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၆၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တညင်ကုန်းရွာ၊ သဲဖြူ
တညင်ကုန်းရွာ၊ သဲဖြူ
ကံစုရွာ၊ ကညင်ကောက်ကြီး
ကံစုရွာ၊ ကညင်ကောက်ကြီး
စိုင့်အောင်ရွာ၊ ဒါးပိုင်ဆရာ
စိုင့်အောင်ရွာ၊ ဒါးပိုင်ဆရာ
ခိအိ - ရှိမိဇုဘူတာ
ခိအိ - ရှိမိဇုဘူတာ (紀伊清水駅 ခိအိ - ရှိမိဇု- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဝါခါယာမခရိုင်၊ ဟရှိမိုတိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
စဉ့်အိုးလဟာရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘရက် ဘာရွန်
ဘရက် ဘာရွန် (Brett Barron) သည် ဆန် မာထော် San Mateo မှ၁၉၈၄ ယူအက်စ် အိုလံပစ် ဂျူဒိုအဖွဲ့ဝင် ဖြစ်သည်။ ယူအက်စ် အမျိုးသား ချန်ပီယံရှစ်၌ ရွှေ ၅ ခုနှင့် ကြေးတံဆိပ်  ၅ ဆု ရသည်။ ၁၉၈၄ နွေအိုလံပစ်၌ ပခုံးဒဏ်ရာ ရသော်လည်း၊  အဆင့်ကိုးထိ ချိတ်နိုင်ခဲ့သည်။ ဘာရွန်သည် ၂၀၀၄ နွေအိုလံပစ် ဂျူဒိုအဖွဲ့၏ နည်းပြလည်း ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ဂျူဒိုမောင်
နှဲဝဲရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
နှဲဝဲရွာ (Hnewea)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ နှဲဝဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၈၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နှဲဝဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၆ ဦး၊ မ ၂၁၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပနီတွင်းရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(သထုံ)
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(သထုံ)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံမြို့နယ်၊ ဂေါ့ကျေးရွာရှိ ဝန္ဒာမိတောင်ခြေတွင် တည်ရှိသည်။ သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန၊ အဆင့်မြင့်သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဦးစီးဌာန လက်အောက်ရှိ နိုင်ငံပိုင်တက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
မွန်ပြည်နယ်အတွင်းတွင် အစိုးရကွန်ပျူတာကောလိပ်(မော်လမြိုင်)အား ၂၀၀၀ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့ တွင် အစိုးရနည်းပညာကောလိပ်(မော်လမြိုင်) (ယခု နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မော်လမြိုင်))၏ ပရဝုဏ်တွင် စတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၂၀ဝ၁ ခုနှစ် နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ကျိုက်မရောမြို့နယ်၊ ညောင်ပင်ဆိပ် ကျေးရွာအုပ်စု၊ မော်လမြိုင်စက်မှုဇုန် အနီးသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(မော်လမြိုင်) အဖြစ်သို့ တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ပြီး ဘွဲ့ကြို/ဘွဲ့လွန် သင်တန်းများ ဖွင့်လှစ်သင်ကြားခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(မော်လမြိုင်)အား သထုံမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(သထုံ)အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
သင်တန်းများ
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(သထုံ)မှ ဖွင့်လှစ်သင်ကြား ပို့ချလျက်ရှိသော သင်တန်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
ပေးအပ်ချီးမြှင့်သောဘွဲ့များ
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(သထုံ)မှ ပေးအပ်ချီးမြှင့်သော ဘွဲ့ဒီဂရီများနှင့် အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
နောင်ပါစွန်းရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
နောင်ပါစွန်းရွာ (Nawngparsun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ယမ်းတွင်းငါးကြောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၀၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယမ်းတွင်းငါးကြောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၄၅၁ ဦး၊ မ ၁၈၄၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၆၉၁၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နည်းပညာတက္ကသိုလ်(စစ်တွေ)
thumb|ပင်မ​ဆောင် နည်းပညာတက္ကသိုလ်(စစ်တွေ)သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ စစ်တွေမြို့၊ ရေချမ်းပြင်တွင် တည်ရှိသည်။ ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ကျောင်းသားလူငယ်များ အိုးအိမ်မကွာ အလွယ်တကူတက်ရောက်နိုင်ရန် စစ်တွေနည်းပညာကောလိပ်အဖြစ် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် တက္ကသိုလ်အဆင့်တိုးမြင့်ခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း
အစိုးရနည်းပညာကောလိပ် (စစ်တွေ)အား ၁၉၉၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် စစ်တွေမြို့ ပြည်တော်သာရပ်ကွက်၌ အကျယ်အဝန်းဧက ၆ ဧကရှိသော မြေကွက်တွင် စတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် စစ်တွေမြို့နယ်၊ ခုတင်ပိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၊ ရေချမ်းပြင်ကျေးရွာအနီး အကျယ်အဝန်း ၄၀ ဧကရှိသော မြေကွက်တွင် အသစ် ဆောက်လုပ်ထား သော သုံးထပ်ဆောင်သစ်တွင် ပြောင်းရွှေ့ သင်ကြားဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်အဆင့်သို့ ၂၀၀၇ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။
သင်ကြားမှုစနစ်
နည်းပညာတက္ကသိုလ်(စစ်တွေ)တွင် ဌာနခွဲများရှိပြီး ၎င်းဌာနများ၏ အမည်များမှာ -
အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်များ
အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ (ဘွဲ့ကြို) အတွက်ဘာသာရပ်များမှာ
ကန်သာ
ကန်သာ
အင်တိုင်းသာရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
အင်တိုင်းသာရွာ (Intaingthar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ ဂျပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၂၀၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗြူးရွှေဝါ
ဗြူးရွှေဝါ (Bruguiera sexangula) သည် လမုတောပင်အမျိုးအစား အပင်တမျိုးဖြစ်ပြီး မီတာ ၃၀ အထိ ကြီးထွားနိုင်သည်။ အရှေ့တောင်အာရှ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ဩစတြေးလျနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။
ဟတ်ကြီးချောင်းဖျားရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
ဟတ်ကြီးချောင်းဖျားရွာ(Hatgyichaunghpyar)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ ရွှေဖလားကျကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၉၄၆ ဖြစ်သည်။ အရပ်အခေါ်မှာ ဟတဲကြီးချောင်းဖျား ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သဲဖြူအောက်စုရွာ၊ သဲဖြူ
သဲဖြူအောက်စုရွာ၊ သဲဖြူ
အုပ်ဖိုရွာ၊ ကညင်ကောက်ကြီး
အုပ်ဖိုရွာ၊ ကညင်ကောက်ကြီး
ချင်းတွင်းမြစ်
ချင်းတွင်းမြစ်(Chindwin River)သည် ဧရာဝတီမြစ်၏ အကြီးဆုံးသော မြစ်လက်တက်ဖြစ်သည်။ သလ္လာဝတီမြစ် ဟုလည်း မြန်မာစာပေတွင် ရေးသားသည်။ မြစ်သည် အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်အနီးရှိ ပတ်ကွိုင်တောင်တန်းနှင့် ကူးမွန်တောင်တန်းများမှ စတင်မြစ်ဖျားခံ၍ စီးဆင်းလာသည်။ ချင်းတွင်းမြစ်ကို အိန္ဒိယရှိ မဏိပူရပြည်နယ်တွင် နိုင်းထိမြစ် ဟုခေါ်ကြသည်။ ချင်းတွင်းမြစ်၏အစပြုရာအမည်သညာမှာ –တနိုင်းခ— ဖြစ်သည်။ –ခ— ဆိုသည်မှာ ကချင်ဘာသာစကားဖြင့် –ရေ—၊ –မြစ်—ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရသဖြင့် –တနိုင်းခလွင်ပြင်ဒေသမှ ဖြတ်သန်းစီးဆင်းလာသည့်မြစ်—ဟူ၍အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ရမည်။ –တနိုင်းခ—ကို နာဂတိုင်းရင်းသားများက –ဒီနဲ—ဟုလည်း ခေါ်ဝေါ်ကြသေးသည်။ ထို့အပြင် –သလ္လာဝတီ—ဟူ၍ လည်း ရှေးသမိုင်းအစဉ်အလာအရ ခေါ်တွင်ခဲ့ကြသည်။ –သလ္လာ—ဆိုသည်မှာ –မြား—၊–ဝတီ— ဆိုသည်က –ရေ— ဖြစ်၍ မြားကဲ့သို့ ရေစီးသန်သည့်မြစ်ကြီးဟု တင်စားခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်ဟုအဆို ရှိခဲ့သည်။ –ချင်းတွင်း—ဆိုသည်ကိုမူ– ချင်းတောင်တန်းဒေသမှ စီးဆင်းလာသည့်မြစ်—ဟု ဝိဂြိုဟ်ကျင်းခဲ့ကြသည်။ အမှန် ဆိုရလျှင် –ချင်းတွင်း—ဟူသည့်အခေါ်အဝေါ်သည် ပုဂံခေတ်ကပင် စတင်ခေါ်ဝေါ်သုံးနှုန်းလာခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။ မြောက်မှတောင်သို့ စီးဆင်းသည့် ချင်းတွင်းမြစ်သည် မိုင်ပေါင်း ၇၅၀ ထိရှည်လျားကာ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အဓိကမြစ်ကြီးဖြစ်သည့် ဧရာဝတီမြစ်အတွင်းသို့ မြင်းခြံမြို့အနီးတွင် စီးဝင်သည်။
ဇာစ်မြစ်
ချင်းတွင်းမြစ်သည် တနဲ၊ တဝန်၊ တရုံမြစ်များ တွေ့ဆုံရာမှ စတင်လေသည်။ တနဲမြစ်မှာ ကူမွန်တောင်တန်းရှိ ရွှေတောင်ကြီးတောင် အနီးတွင် မြစ်ဖျားခံသည်။ ထိုမှ ဟူးကောင်းတောင်ကြားအထိ မြောက်စူးစူးသို့ စီးဆင်း၍ အနောက်ဘက်သို့ကွေ့ရာ၌ ဟူးကောင်းတောင်ကြားမှ စီးဆင်းလာသော တရုံမြစ်နှင့် ပူးပေါင်းလေသည်။ ထိုမြစ်ဆုံမှ တောင်ဘက်သို့ စီးဆင်းရာ ရေတံခွန်များ လွန်ပြီးနောက် ဇင်ဂလိန်ခန္တီးနယ်သို့ ရောက်၏။ ဤမှတစ်ဖန် အထက်ချင်းတွင်းခရိုင်ကို ဖြတ်၍စီးဆင်းသည်။ ထိုနေရာမှ အောက်ဘက်သို့ ရောက်လာသောအခါ အရှေ့ဘက် ကျောက်စိမ်းတွင်းများဒေသတွင် မြစ်ဖျားခံခဲ့သော ဥရုမြစ်သည် ပထမဆုံး မြစ်လက်တက် အဖြစ် ဟုမ္မလင်းမြို့နှင့် မိုင်အနည်းငယ်ကွာနေရာတွင် ချင်းတွင်းမြစ်တွင်းသို့ စီးဆင်းလေသည်။ ထိုမှတစ်ဖန် ချင်းတွင်းမြစ်သည် သောင်သွပ်နယ်၏ အရှေ့ဘက်နယ်နိမိတ်အဖြစ် စီးဆင်းလာသည်။ ချင်းတွင်းမြစ်၏ အခြားမြစ်လက်တက်တစ်ခုဖြစ်သော ယူးမြစ်သည် အနောက်ဘက်ရှိ ကဘော်မြစ်ဝှမ်းမှ ချင်းတွင်းမြစ်တွင်းသို့ စီးဝင်ပေါင်းဆုံလာ၏။ ဤမှတစ်ဖန် ချင်းတွင်းမြစ်သည် မော်လိုက်မြို့ကို ဖြတ်၍စီးဆင်းလာရာ အနောက်ဘက် ချင်းနယ်မှ စီးလာသော မြစ်သာမြစ်နှင့် ကလေးဝတွင် ပေါင်းဆုံမိလေသည်။
အထက်ချင်းတွင်းခရိုင်အတွင်း၌ ချင်းတွင်းမြစ် စီးဆင်းလာစဉ်က မြစ်ဝှမ်းသည် ကျဉ်းမြောင်းသည်။ မြစ်ကြော တစ်လျှောက်တွင် ထူထပ်သောသစ်တောကြီးများသည် မြစ်ကမ်းပါးအထိ ပေါက်ရောက်သည်။ အနည်းငယ်သော နေရာများတွင် ညီညာသောကမ်းခြေများ ရှိသော်လည်း ကိုင်းတောများ ပေါက်နေသည်။ ရွာများသည် တစ်ရွာနှင့် တစ်ရွာ အလှမ်းဝေး၍ ရွာလည်းနည်းပါးသည်။ လူနေလည်း ကျဲသည်။ အောက်ချင်းတွင်း ခရိုင်သို့ ရောက်လာသောအခါမူ ချင်းတွင်းမြစ်၏ မြင်ကွင်းများသည် တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ဖြစ်လာသည်။ မောက်ကတော်ရွာမှ စ၍ မြစ်ဝှမ်းသည် ကျယ်လာ၍ တောင်များသည် မြစ်ကမ်းခြေနှင့် ဝေးသွားသည်။ ထိုဒေသ တစ်လျှောက်တွင် ရွာငယ်များကို ပို၍ တွေ့မြင်နိုင်သည်။
ဧရာဝတီမြစ်ဆုံမှ အထက်မိုင်ပေါင်း ၄ဝဝအထိ သင်္ဘောခုတ်မောင်း နိုင်သည်။ မီးသင်္ဘောများသည် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ကင်းတပ် မြို့အထိလည်းကောင်း၊ မိုးတွင်းအခါတွင် ဟုမ္မလင်းအထိလည်းကောင်း ဆန်တက်နိုင်ပေသည်။ လှေငယ်များနှင့်မူ မြစ်ကြောင်း တစ်လျှောက်လုံး စုန်ဆန်သွားလာနိုင်သည်။ ချင်းတွင်း မြစ်တွင်း၌ သစ်များကို ဖောင်ဖွဲ့၍ မျှောချကြသည်။ မြစ်ကမ်းပါးများတွင် ဆေးကိုင်းများ၊ ပဲကိုင်းများ စိုက်၏။ မြစ်အောက်ပိုင်းတွင်ကား ကောက်ပဲ သီးနှံခင်းများအတွက် ချင်းတွင်းမြစ်မှ ရေကိုသွယ်၍ ယူကြသည်။
ချင်းတွင်းမြစ်၏ လက်ယာဘက်ကမ်းတွင် သောင်သွပ်၊ ကလေးဝ၊ ကန္နီ စသောမြို့များ တည်ရှိ၍ လက်ဝဲဘက်ကမ်းတွင် ဟုမ္မလင်း၊ ကင်းတပ်၊ အလုံ၊ မော်လိုက်နှင့် မုံရွာမြို့ကြီးများ တည်ရှိသည်။ ချင်းတွင်းမြစ်ကို စွဲ၍ အောက်ချင်းတွင်းခရိုင်၊ အထက်ချင်းတွင်းခရိုင်ဟူ၍ ခရိုင်ခွဲခြားထားသည်။ ချင်းတွင်းမြစ်ဖျားတွင် ရွှေအနည်းငယ်ထွက်၍ ပယင်းတွင်းများ၊ ကျောက်စိမ်းတွင်းများလည်း ရှိလေသည်။
ချင်းတွင်းမြစ်ကြောင်းတွင် မင်းကင်း၊ စစ်တောင်းနှင့် ဖောင်းပြင်မြို့များလည်းရှိသည်။ ကလေးဝမြို့ အောက်ဘက် အရှေ့ဘက်ကမ်းရှိ ရွှေကျင်မှ ရွှေဘိုခရိုင်သို့ လမ်းပေါက်သည်။ ပန်းသာမှာ အင်းတော်ရေနံတွင်း အတွက် မြစ်ဆိပ်ဖြစ်၍ ကလေးဝတွင် ကျောက်မီးသွေးတွင်းများ ရှိသည်။
ဧရာဝတီမြစ်တွင်းသို့ ပခုက္ကူအထက်တွင် စီးဝင်သော ချင်းတွင်းမြစ်၏ အောက်မြစ်ဝသည် ပုဂံမင်း တစ်ပါး ဖောက်လုပ်ခဲ့သော တူးမြောင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုတူးမြောင်းသည် နှစ်ပေါင်းကြာမြင့်စွာ ပိတ်ဆို့နေခဲ့ရာ ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၈၂၄ ခုနှစ် ရေကြီးသည့်အခါတွင်မှ ပြန်၍ပေါက်သွားသည်ဟု သမိုင်းအမှတ်အသား ရှိသည်။
တနိုင်း၊ တဘိုင်၊ တဝမ် နှင့် တရုံး မြစ်များ ဟူးကောင်းချိုင့်ဝှမ်းအတွင်း ပေါင်းဆုံရာမှ ချင်းတွင်းမြစ် အဖြစ်စတင်စီးဆင်းသည်။ ထိုနောက် အနောက်တောင်ယွန်းယွန်းသို့ စီးဆင်းကာ တစ်ဖန်အရှေ့တောင်ဘက်သို့ ပြန်လည်ဦးတည်၍ စီးဆင်းသည်။ မြောက်ဘက်ပိုင်း စီးဆင်းရာလမ်းတစ်လျှောက်တွင် အတော်အတင့် ကြမ်းတမ်းသည့် မြေမျက်နှာပြင်များကို ဖြတ်သန်းခဲ့ရသည်။ ထိုသို့ ဖြတ်သန်းရာတွင် ထိုဒေသများရှိ မြစ်ချောင်းများကို မြစ်လက်တက်များအဖြစ် လက်ခံစီးဆင်းသည်။
သမိုင်းထဲက ချင်းတွင်းမြစ်
သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ မြန်မာမင်းများသည် ချင်းတွင်းမြစ်ကို အသုံးပြုမှုနည်းပါးခဲ့သည်။ သို့သော် ညောင်ရမ်းခေတ်၏ နောက်ဆုံးကာလများတွင် မဏိပူရမှ ကသည်းများ မြန်မာနိုင်ငံကို ကျူးကျော် ဝင်ရောက်လာရာတွင် ချင်းတွင်းမြစ်ကို အသုံးချခဲ့ကြကြောင်း အထောက်အထားများအရ သိရှိရသည်။ ကသည်းတို့သည် ဘာသာရေးယုံကြည်ချက်ဖြစ် ဧရာဝတီမြစ် ထိကျူးကျော်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုသို့ကျူးကျော်ရာတွင် အင်းဝတစ်ဖက်ကမ်း စစ်ကိုင်း အထိပင်ရောက်ရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းတွင်လည်း ဂျပန်တပ်များ အိန္ဒိယသို့ ချီတက်ရာတွင်လည်းကောင်း၊ မဟာမိတ်တပ်များ ဂျပန်တို့ကို နောက်မှလိုက်လံတိုက်ခိုက်၍ မြန်မာနိုင်ငံတွင်းသို့ ပြန်ဝင်ရောက်ရာတွင်လည်းကောင်း ချင်းတွင်းမြစ်ကို အသုံပြုခဲ့ကြသည်။ မဟာမိတ်တပ်များပြန်လည် ထိုးစစ်ဆင်ရန်အတွက် ချင်းတွင်းမြစ်ရေကြီးချိန်ဖြစ်သည် မိုးကာလကို မဟာမိတ်တပ်မှူးဖြစ်သည့် ဗိုလ်ချုပ်စတီးဝဲလ်က ရွေးချယ်ခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။
ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ ရွှေဂုံတိုင် မိန့်ခွန်း
ဒီလိုကျွန်မတို့ကိုလာထောက်ခံတဲ့အတွက်ကျေးဇူးတင်တဲ့စကားနဲ့ပဲစပါရစေ။ ပထမဦးဆုံးအနေနဲ့ ပြောရမှာက အားလုံးကို ကျေးဇူးတင်ပါတယ်လို့ ပြောပါရစေ။ တစ်ယောက် တစ်ယောက်ကို မတွေ့ရတာ တော်တော် ကြာပါပြီ ဒါပေမယ့် ဘယ်လောက်ပဲ မတွေ့ရတာ ကြာကြာ ကျွန်မအပေါ်မှာ ပြည်သူတွေရဲ့ ထားတဲ့ မေတ္တာနဲ့ ယုံကြည်ချက် အရ ကျွန်မတို့ ခိုင်ခိုင်မာမာ ရှိတယ် ဆိုတာ တွေ့ရလို့ အင်မတန်မှ စိတ်ချမ်းသာ ပါတယ်၊ အင်မတန်မှ အားတက် ရပါတယ်။ ကျွန်မတို့ လုပ်ချင်တဲ့ အလုပ်ကို လုပ်ဖို့ဆိုရင် ပြည်သူတွေက ဘာလိုချင်လဲ ဆိုတာ ကျွန်မတို့ သိပါတယ်။ သိတယ်လို့ ထင်တယ်နော် ဘာလိုချင်လဲဆိုတာ
ကဏ္ဍ:၂၀ရာစု မိန့်ခွန်းများ
တောင်အရပ်
တောင်အရပ် သည် အရပ်လေးမျက်နှာတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ မြောက်အရပ်၏ ဆန့်ကျင်ဖက်အရပ်ဖြစ်ကာ အရှေ့အရပ်နှင့် အနောက်အရပ်တို့နှင့် ထောင့်မှန်ကျသည်။
ပြင်ပလင့်ခ်များ
ကဏ္ဍ:ဂျီဩမေတြီ
ဂီးဒါး မိုပါဆွန်း
ငယ်ဘဝ
မိုပါဆွန်း၏အမည် အပြည့်အစုံမှာ အန်းရီရာနေ အာလဗဲဂီးဒါ မိုပါဆွန်းဖြစ်၏။ မိုပါဆွန်းသည် ခရစ် ၁၈၅ဝ ပြည့်နှစ်ဩဂုတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင် နော်မန်ဒီနယ်၌ မွေးဖွားသည်။ ငယ်စဉ်က အက်ဗတိုးရှိ စာသင်ကျောင်းတွင် ပညာသင်ယူ၍ ရူအန်းတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ ကျောင်းမှ ထွက်သောအခါ ပါရစ်မြို့၌ ရေတပ်ဌာနတွင် စာရေးအဖြစ် ၁ဝ နှစ်မျှ အမှုထမ်းသည်။ မိုပါဆွန်းသည် ကစားခုန်စားတွင် ဝါသနာထုံသည်ဟု ဆို၏။ မိုပါဆွန်းအား စာရေးဆရာ ဖြစ်အောင် သွန်သင် နည်းပြပေးသူမှာ နာမည်ကျော် စာရေးဆရာ ဖလိုဗဲယားဖြစ်သည်။ ဖလိုဗဲယားသည် မိုပါဆွန်း၏ မိခင်နှင့် ရင်းနှီးခင်မင်သော မိတ်ဆွေတစ်ဦး ဖြစ်ရုံမက၊ မိုပါဆွန်း ဗတ္တိဇံမင်္ဂလာခံယူစဉ်က ကြီးမှူးသူ ခေါင်းကိုင်ဖခင်လည်းဖြစ်၏။ မိုပါဆွန်းသည် ဖလိုဗဲယား၏ နေအိမ်တွင် အနေများသည်ဖြစ်ရာ နာမည်ကျော် စာရေးဆရာကြီးများ ဖြစ်ကြသော အေမီးဇိုလာ၊ တူရဂေနျက်စသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် တွေ့ဆုံခွင့်ရခဲ့၏။ သို့ဖြစ်၍ အားကစားဖက် တွင် ဝါသနာ ပါသော မိုပါဆွန်းသည် စာပေဖက်သို့ ညွှတ်လာသည်။ ဖလိုဗဲယားသည် ၇ နှစ်တိုင်တိုင်ကြပ်မတ်၍ မိုပါဆွန်းအား စာပေအရေးအသားများကို အလေ့အကျင့်ပေးကာ နည်းပေးပြသခဲ့လေသည်။
ဦးစွာ၌ မိုပါဆွန်းသည် ကဗျာကို လက်တည့်စမ်းကြည့်ခဲ့၏။ ခရစ် ၁၈၈၁ ပြည့်နှစ်တွင် ဒက်ဗတ်ဟု ခေါ်သော သူ၏ကဗျာစုစာအုပ်ကို ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ သို့သော် မိုပါဆွန်းသည် ကဗျာဖြင့် ဟန်ပုံမရသောကြောင့် ဝတ္ထုတိုဖက်သို့ လှည့်ခဲ့ပြန်၏။ ထိုနှစ်တွင်ပင် သူ၏ပထမဆုံးဝတ္ထုတို 'ဗေဒါဆွိ'(အဆီတုံး)သည် ထင်ရှားသော စာရေးဆရာ တို့၏ လက်ရာများပါသော 'ဝတ္ထုပဒေသာ' စာအုပ်တွင် ပါလာလေရာ လူအများသဘောကျနှစ်ခြိုက်ခဲ့လေသည်။ ထိုပွဲဦးထွက်ဝတ္ထုတိုသည်ပင် မိုပါဆွန်း၏ လက်ရာမြောက်ဝတ္ထုတိုတစ်ပုဒ်လည်းဖြစ်၏။ ထိုအချိန်မှစ၍ မိုပါဆွန်းသည် နာမည်ရလာကာ ဝတ္ထုတို၊ ဝတ္ထုရှည်များကို ဆက်လက်ရေးသား လေတော့သည်။
အထက်တွင် ဆိုခဲ့သည့်အတိုင်း မိုပါဆွန်းသည် ဝတ္ထုတိုများတွင် ပိုမိုပြောင်မြောက်၏။ သူ အပြောင်မြောက်ဆုံး လက်ရာများမှာ အဆန်းမဖက်ဘဲ ရှင်းလင်းပြတ်သား တိကျသော အသုံးအနှုန်းများဖြင့် ဖော်ပြထားသည်ချည်း ဖြစ်၏။ သူမြင်တွေ့သမျှကို သဘာဝအတိုင်း ဖော်ပြလေ့ရှိ၏။ ထိုကြောင့် သဘာဝ ဆရာကြီးဟုပင် ဆိုထိုက်ပေသည်။ အထူးသဖြင့် လူတို့၏ သဘာဝကို သဘာဝကျကျပင် ဖော်ပြတတ်၏။ သူသရုပ်ဖော်သော ဇာတ်ကောင်များမှာ တောသားပင်ဖြစ်စေ၊ နိုင်ငံရေးသမားပင် ဖြစ်စေ၊ ဂုဏ်ကြီးရှင် အမျိုးသမီးပင်ဖြစ်စေ၊ လူမိုက်ပင်ဖြစ်စေ သူကိုယ်တိုင် သိကျွမ်းဘူးသူများကိုသာ ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ မိုပါဆွန်းသည် မျက်စိရှင်သန်သလောက် ကလောင်လည်း ထက်မြက်၏ ဤသို့ဝတ္ထုပါ ဇာတ်ကောင်များကို သရုပ်ဖော် ကောင်းသူ မိုပါဆွန်း၏ ဘဝမှာ ချမ်းမြေ့ လှသည်မဟုတ်။ စိတ်သောကများ၍ မှိုင်တွေနေရတတ်သူဖြစ်၏။ သူ၏ စာပေများသည်ပြောင်မြောက်သည်ဟု ဆိုရငြားလည်း အပျော်ဖတ်ရန်အတွက်ကား မသင့်လျော်ချေ။ မိုပါဆွန်းသည် အကောင်ဖက်ထက် အဆိုးဖက်ကို ပို၍ မြင်၏။ လောကကြီး၏ ယုတ်မာပုံ၊ မကောင်းပုံ၊ အဆင်မပြေပုံ စသည်များကို ဖော်ပြ လေ့ရှိ၏။ သူ၏ အချို့သောစာအုပ်များမှာ ဆိုးယုတ်သူများ အကြောင်းကို ဖော်ပြထားသည်ဖြစ်ရာ အစိုးရကပင်ထုတ်ဝေခြင်းမပြုရန် တားမြစ်ပိတ်ပင်ရ၏။ သူ၏ အကောင်းဆုံးစာများကို ဖတ်လျှင်ပင် ဖတ်သူသည် စိတ်မသက်သာဘဲ ညှိုးငယ်ကာ၊ လောကကြီးသည် အလုံးစုံဆိုးရွားယုတ်မာသည်ဟု ထင်လာမိတတ်၏။ သို့ရာတွင် ယင်းအကြောင်းအရာများသည် သရုပ်ပါလှသဖြင့် ဖတ်သူတို့အား စွဲစွဲလမ်းလမ်း ဖြစ်စေသည်။
ဖန်တီးခဲ့သော လက်ရာများ
မိုပါဆွန်း၏ များလှစွာသော ဝတ္ထုတိုများအနက် ထင်ရှားသည်တို့ကား 'အဆီတုံး'၊' စိန်လည်ဆွဲ'၊'ကြိုးတစ်ပင်'၊'ပျော်ရွှင်မှု'အစရှိသည်တို့ဖြစ်၏။ 'အဆီတုံး' မည်သော ဝတ္ထုတိုတွင် ပြင်သစ် ပရပ်ရှား စစ်ပွဲအတွင်းက ဖြစ်ရပ်တစ်ခုအကြောင်းကို သရုပ်ဖော်ထား၏။ ၁၈၈၁ ခုနှစ်တွင် 'မမ်ဆယ်တဲလီယား၏ အိမ်' ခေါ် ဝတ္ထုတို ပဒေသာကို ထုတ်ဝေသော အခါ စာပေဝေဖန်သူတို့ကမိုပါဆွန်းအား ဝတ္ထုတိုများရေးရာ၌ ကျွမ်းကျင်သော စာရေးဆရာအဖြစ် ချီးကျူးကြရ၏။ သူ၏ ပထမဆုံး ဝတ္ထုရှည်ဖြစ်သော 'ဘဝ' ဝတ္ထုကို ၁၈၈၃ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသည်။ ဝတ္ထုကောင်းတစ်ပုဒ် ဖြစ်၍၊ မိုပါဆွန်းသည် တိကျစွာ မြင်စွမ်းသည့်အဖြစ်ကို ထင်ရှား စေခဲ့သည်။ သို့သော် ယင်းဝတ္ထုတွင် စိတ်လှုပ်ရှားမှုလည်း မပါ၊ သင်ခန်းစာလည်း အကျုံးမဝင်ဘဲ အမှန်ကို ထုတ်ဖော် ထားသည်ဖြစ်၍ ထိထိမိမိ ရှိလှပေသည်။ 'ဗယ်လာမီ' ဝတ္ထုကို ၁၈၈၅ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသည်။ ထင်ရှားသော ဝတ္ထုကို ၁၈၈၅ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသည်။ ထင်ရှားသော ဝတ္ထုတစ်ပုဒ်ဖြစ်၏။ ' ပီယဲနှင့်ဇန်' မည်သော ဝတ္ထုရှည်၏ နိဒါန်းတွင် မိုပါဆွန်းသည် ဝတ္ထုနှင့်စပ်လျဉ်းသော သူ၏ သဘောတရားများကိုထုတ်ဖော် ရေးသားထားလေသည်။
ဘဝနိဂုံး
မိုပါဆွန်း၏ ဝတ္ထုကောင်းများသည် ၁၈၈ဝ ပြည့်နှစ်နှင့်နှင့် ၁၈၈၆ ခုနှစ်များအတွင်း၌ ထွက်ပေါ်ခဲ့၏။ ထိုနောက်တွင်ကား မိုပါဆွန်း၏ ကျန်းမာရေး ချွတ်ယွင်းလာသည်။ ၁၈၉၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ပါရစ်မြို့ရှိ စိတ္တဇဆေးရုံတစ်ခုတွင် ကွယ်လွန်လေသည်။
ဟော့စတက်ဒ် ၏ ယဉ်ကျေးမှု ဒိုင်မန်းရှင်း သီအိုရီ
ဟော့စတက်ဒ်၏ ယဉ်ကျေးမှု ဒိုင်မန်းရှင်း သီအိုရီမှာ ယဉ်ကျေးမှု အချင်းချင်း ကူးလူးဆက်ဆံရာတွင် အသုံးချသော မူဘောင် တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ဂီး ဟော့စတက်ဒ်မှ စတင် ဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုသီအိုရီမှ လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု၏ ယဉ်ကျေးမှုသည် ၎င်း၏ အဖွဲ့ဝင်များ ခံယူထားသော စံသတ်မှတ်ချက် တန်ဖိုးအား မည်သို့ သက်ရောက်မှု ရှိသည်၊ ထိုအချက်မှ ၎င်းတို့၏ အပြုအမူများနှင့် မည်သို့မည်ပုံ ဆက်စပ်နေသည် တို့ကို ဖော်ပြထားပြီး ကိန်းခွဲခြင်း နည်းလမ်းဖြင့် စိစစ် ဖော်ထုတ်ထားသည်။
ဟော့စတက်ဒ်သည် ၁၉၆၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၃ ခုနှစ်အတွင်း အိုင်ဘီအမ် ကုမ္ပဏီ ဝန်ထမ်းများ၏ ခံယူမှု စံသတ်မှတ်ချက် တန်ဖိုး အပေါ် ကောက်ယူထားသော စစ်တမ်းအား ကိန်းခွဲခြင်း နည်းအားဖြင့် ရလာသော ရလဒ်ပေါ်တွင် မူတည်၍ ၎င်း၏ မူလ မိုဒယ်လ်အား ထုတ်ဖော်ခဲ့သည်။ မူရင်း သီအိုရီတွင် ယဉ်ကျေးမှု စံသတ်မှတ်ချက် တန်ဖိုးတို့ကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာရာတွင် ဒိုင်မန်းရှင်း ၄ ခုအား တင်ပြခဲ့ပြီး ၎င်းတို့မှာ ပုဂ္ဂလဓိဌာန်ဝါဒ-စုပေါင်းဝါဒကွဲပြားမှု၊ မရေရာမှုများကို ရှောင်လွဲမှု၊ အာဏာ ကွာဟာမှု (လူမှုရေး အဆင့် ကွာဟချက် အနည်းအများ) နှင့် ပုရိသဝါဒ-ဣတ္ထိယဝါဒ ကွဲပြားမှု (အလုပ်ဦးစားပေး သို့မဟုတ် လူဦးစားပေး) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဟောင်ကောင်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော သီးခြား သုတေသန တစ်ခု ကြောင့် ဟော့စတက်ဒ် အနေနှင့် ပဉ္စမမြောက် ဒိုင်မန်းရှင်း ဖြစ်သော အရှည်ကို မျှော်တွေးမှုအား ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ထို အချက်မှာ မူလ ပါရာဒိုင်းတွင် ထည့်သွင်းဆွေးနွေးမှုမပြုခဲ့သော အချက်ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀ တွင် ဟော့စတက်ဒ်သည် ဆဋ္ဌမမြောက် ဒိုင်မင်းရှင်း ဖြစ်သော အပျော်ကျူးမှုနှင့် မိမိဘာသာ ထိန်းသိမ်းနိုင်မှုအား ထည့်သွင်း ခဲ့သည်။
ပဝါရဏာပွဲ
ယဉ်ကျေးမှုပွဲတော်များကို ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် မြန်မာပြည်ဖွား တိုင်းရင်းသားတို့သည် နှစ်စဉ် မြင်တွေ့နေကြရသည်။ ကိုယ်တိုင်လည်း ပါဝင်ပြုလုပ် ဆင်နွှဲခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် သီတင်းကျွတ်ပွဲတော်အခါတွင် ခြိမ့်ခြိမ့်သဲ ပျော်ပွဲဆင်ခဲ့ကြရသည်ကို သတိတရရှိနေကြမည် မလွဲပေ။ သို့သော် ‘ပဝါရဏာပွဲ’အကြောင်း သိသူကား နည်းလှပေမည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဤ‘သီတင်းကျွတ် ပဝါရဏာပွဲတော်’ကား ရဟန်းသံဃာတော်များ လိုက်နာကျင့်သုံးရန် ဗုဒ္ဓချမှတ်ပေးခဲ့သော ကျင့်စဉ် လုပ်ထုံးလုပ်ရပ် ဖြစ်သောကြောင့်ပါပေတည်း။
ရဟန်းသံဃာတော်များ အချင်းချင်း ဤသို့ဖိတ်ကြားရန် ပညတ်တော်မူခဲ့ရခြင်းအကြောင်းကို အနည်းငယ် ချဲ့ပြပါဦးမည်။ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာသည် သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်း၌ ဝါကပ်တော်မူ၏။ ရဟန်း တော်တော်များများလည်း ကျောင်းတိုက်တခုတည်းမှာ စုပေါင်း ဝါကပ်ကြသည်။ ထိုရဟန်းတို့သည် ‘အချင်းချင်း ညီညွတ်စွာ နေနိုင်ရေး၊ အငြင်းအခုန်ကင်းရေး၊ ချမ်းသာစွာ နေနိုင်ရေး’ဟူသော ဦးတည်ချက်ဖြင့် မူချ၍ သဘောတူ ကျင့်သုံးရန် ဆုံးဖြတ်ကြသည်။ ထိုဆုံးဖြတ်ချက်ကား – ‘အချင်းချင်း စကားမပြောရ၊ ဝစီပိတ်နေရမည်’ ဟူ၏။
ဆွမ်းခံရာမှ အရင်ဆုံး ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသူသည် ခြေဆေးရေ၊ ခြေဆေးအင်းပျဉ်၊ ခြေပွတ်အိုးခြမ်းတို့ကို ပြင်ဆင်ထားရမည်။ ဆွမ်းစားစရာ နေရာထိုင်ခင်း ခင်းကျင်းရမည်။ ပန်းကန် ခွက်ယောက်များ ဆေးကြောရမည်။ သောက်ရေ သုံးရေ တည်ထားရမည်။ ဆွမ်းခံရာမှ နောက်ဆုံးရောက်ရှိလာသူသည် စားကြွင်းစားကျန်များ ရှင်းလင်းရမည်။ နေရာထိုင်ခင်း သိမ်းဆည်းရမည်။ သောက်ရေသုံးရေအိုးများ နေထားတကျ ရှိစေ၍ ဆွမ်းစားကျောင်းကို တံမြက်လှည်း ရှင်းလင်းရမည်။ တစုံတဦးက သောက်ရေသုံးရေအိုးတို့၌ ရေမရှိသည်ကို တွေ့မြင်လျှင် ဖြည့်လောင်းရမည်။ တဦးတည်း မနိုင်လျှင် လက်အမူအရာဖြင့် အခြားရဟန်းတပါးပါးကို ခေါ်၍ အကူအညီ ရယူရမည်။ ဘယ်နည်းနှင့်မျှ စကားပြောဆိုခြင်းကို မပြုရဟူသော ဝစီပိတ်စည်းကမ်းချက်များဖြင့် တဝါတွင်းလုံး နေထိုင်ကြလေသည်။
ထိုရဟန်းတော်များသည် သီတင်းဝါလကျွတ်သောအခါ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာထံ သွားရောက် ဖူးမြော် ကန်တော့ကြလေသည်။ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာသည် အာဂန္တုကရဟန်းတော်များနှင့် ဝမ်းပန်းတသာ မေးမြန်းပြောဆိုလေ့ရှိသည့်အတိုင်း – “ချစ်သားတို့၊ ချမ်းချမ်းသာသာ နေထိုင်ခဲ့ကြရပါရဲ့လား၊ တဦးနှင့်တဦး ခိုက်ရန် ငြင်းခုံမှု ပြုခြင်းမရှိ ညီညွတ်စွာ နေထိုင်နိုင်ကြပါရဲ့လား”ဟု မေးမြန်းတော်မူသည်။ ထိုအခါ ရဟန်းတော်များက တဝါတွင်းလုံး သူတို့ နေထိုင်ခဲ့ကြပုံ လျှောက်ထား၍ ချမ်းသာစွာ နေခဲ့ရပါကြောင်း ပြန်ပြောင်း လျှောက်တင်ကြလေ၏။
ဤတွင် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာသည် ထိုရဟန်းတို့ကို ကဲ့ရဲ့ ရှုံ့ချတော်မူသည်။ အပြစ်တင်တော်မူသည်။ “သင်တို့သည် ချမ်းချမ်းသာသာ မနေခဲ့ကြရပါဘဲ ချမ်းသာစွာ နေခဲ့ကြရသည်”ဟု ဝန်ခံကြသည်။ သင်တို့၏ ဤဝစီပိတ်အကျင့်သည် တောတွင်းတိရစ္ဆာန်တို့၏ နေထိုင်နည်းသာ ဖြစ်သည်။ သိုးတွေရဲ့ နေထိုင်နည်းသာ ဖြစ်သည်။ ရန်သူအချင်းချင်းတို့၏ အမူအကျင့်နည်းတွေသာ ဖြစ်သည်။ (ရန်သူဖြစ်နေလျှင် အချင်းချင်း မပြောနိုင် မဆိုနိုင်ကြ။) သင်တို့သည် အဘယ်ကြောင့် ‘အ,အတို့၏ အကျင့်’၊ တိတ္ထိတို့၏ ကျင့်စဉ်ကို ဆောက်တည်ကျင့်သုံးကြရသနည်း။ ဤအကျင့်သည် သာသနာတော်ကို မကြည်ညိုသေးသူတို့အတွက် ကြည်ညိုလာရန်လည်းကောင်း၊ ကြည်ညိုပြီးသူတို့အတွက် ပိုမို၍ ကြည်ညိုသဒ္ဓါတက်စေရန်လည်းကောင်း မဖြစ်နိုင်ပေ ဟု ကဲ့ရဲ့ ရှုံ့ချတော်မူကာ “သာသနာပ တိတ္ထိတွေကျင့်စဉ်ဖြစ်သည့် ဤ‘လူအ,အကျင့်’။ ‘ဝစီပိတ်အကျင့်’ကို ကျင့်သုံးက ဒုက္ကဋ်အာပတ်သင့်စေ”ဟု သိက္ခာပုဒ် ပညတ်၍ ပိတ်ပင်တော်မူခဲ့လေသည်။
ဗုဒ္ဓမြတ်စွာသည် ဤသိက္ခာပုဒ် ပညတ်တော်မူပြီးနောက် ဝါကျွတ်ပြီးသော ရဟန်းတော်များအား အပြစ်မြင်က၊ ကြားက၊ ယုံမှားသံသယဖြစ်က ရေငုံနှုတ်ပိတ် (ဝစီိပိတ်) မနေဘဲ အချင်းချင်း ပြောဆိုဆုံးမဖို့ ဖိတ်ကြားထားရန် ဆက်လက် မိန့်ကြားတော်မူခဲ့သည်။ ဤအချိန်အခါမှ စ၍ သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့ ရောက်တိုင်း ရဟန်းတော်များ၏ ‘ပဝါရဏာပွဲ’သည် ပြုလုပ်မြဲ ဖြစ်လေသည်။
ထို့ကြောင့် ရှေးပညာရှိတို့က – “မြတ်သံဃာလဲ၊ ဖိတ်ကြားမြဲ၊ ခြိမ့်သဲ ပဝါရဏာ”ဟု မော်ကွန်းထိုးခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်ပေ၏။
ပဝါရဏာပွဲ ပြုလုပ်ပုံ အစီအစဉ်
ကျောင်းတိုက်ရှိ ရဟန်းသံဃာအားလုံး သိမ်ထဲတွင် စုရုံး နေရာယူကြရသည်။ သံဃာအားလုံး စုံသောအခါ သွက်လက်ချက်ချာသော ရဟန်းတပါးပါးက သံဃာအားလုံးကို အသိပေး လျှောက်ထားရ၏။ “အရှင်ဘုရားတို့ .. သံဃာတော်သည် တပည့်တော်၏ စကားကို နားစိုက်တော်မူပါ။ ယနေ့ ပဝါရဏာပြုရမည့်နေ့ ဖြစ်သည်။ သံဃာတော်များ ညီလျှင် ပဝါရဏာပြုကြပါစို့”။ ဤသို့ သံဃာအားလုံးအား အသိပေးပြီးသောအခါ မထေရ်ကြီး (သံဃာပရိသတ်တွင် အကြီးဆုံးပုဂ္ဂိုလ်၊ သို့မဟုတ် ကျောင်းထိုင်ပုဂ္ဂိုလ်)က စ၍ ဆောင့်ကြောင့်ထိုင်ကာ လက်အုပ်ချီမိုးလျက် သိမ်အတွင်းရှိ သံဃာအားလုံး ကြားသိအောင် ဖိတ်ကြား လျှောက်ထားရသည်။
ရဟန်းတော်များသည် အချင်းချင်း ဤသို့ ဖိတ်ကြားထားသဖြင့် တစုံတရာ အပြစ်မြင်တွေ့ရလျှင် အချင်းချင်း ပြောဆိုညွှန်ပြခြင်းဖြင့် ပြုပြင် ထိန်းသိမ်းနိုင်ကြပေသည်။
ဗုဒ္ဓမြတ်စွာသည် ဤကဲ့သို့ ရဟန်းတော်များ အချင်းချင်း ဖိတ်ကြားထားခြင်းဖြင့် –
ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ၏ ဤ(ပဝါရဏာ)ကျင့်စဉ်သည် ပုဂ္ဂိုလ်အချင်းချင်းသာမဟုတ် အဖွဲ့အစည်းများ၊ နိုင်ငံအုပ်ချုပ်သူများပါ လိုက်နာကျင့်သုံးရမည့် နည်းလမ်းကောင်းများ ဖြစ်သည်။
လောကတွင် “မမှားသော ရှေ့နေ၊ မသေသော ဆေးသမား” မရှိနိုင်ချေ။ အမြော်အမြင်ရှိသူ ပညာရှင်တို့၏ ညွှန်ပြချက်၊ ဝေဖန်ချက် မရယူဘဲ “ငါ့လှေ ငါထိုး ပဂိုးရောက်,ရောက်၊ ငါ့မြင်း ငါစိုင်း စစ်ကိုင်းရောက်,ရောက်”ဟု ငါထင်ရာ ငါ့သဘော ငါတကော,ကောနေပါလျှင် ပျက်စီးဆုံးရှုံးခြင်း၊ နစ်နာခြင်းများဖြင့် ရင်ဆိုင်ရမည်မှာ မလွဲပေ။
ဤသို့ “ငါတကော ကောနေသူများ”ကို ဗုဒ္ဓမြတ်စွာက ဆန့်ကျင်ဟန့်တားတော်မူခဲ့၏။
“အပြစ်မြင်လျှင် အချင်းချင်း ပြောဆို ညွှန်ပြခြင်း၊ အမှားများကို ပြုပြင်သွားခြင်းဖြင့်သာ ငါဘုရား၏ ပရိသတ်သည် ကြီးပွားချမ်းသာနိုင်သည်။ ညီညွတ်သော အစည်းအရုံးသာ အငြင်းအခုန် ခိုက်ရန်ကင်း၍ ချမ်းသာခြင်းသုခ ရရှိနိုင်သည်” ဟူ၍ မိန့်ကြားတော်မူခဲ့သည်။ (ဝိနည်းပါဠိတော်)
တခါက အရှင်သာရိပုတ္တရာမထေရ်မြတ်ကြီးသည် အမှတ်တမဲ့ ဖြစ်၍ သင်္ကန်းစတဖက် အောက်သို့ လျှောကျနေလေ၏။ ထိုအခါ ရှင်သာမဏေငယ်လေးတပါးက – “အရှင်ဘုရား .. အရှင်ဘုရားရဲ့ သင်္ကန်းစ မညီမညာ ဖြစ်နေပါတယ်”ဟု ထောက်ပြခဲ့သည်။ ထိုအခါ အရှင်သာရိပုတ္တရာမထေရ်သည် ‘မလောက်လေး မလောက်စား ကိုရင်လေးက ငါ့ကို ပြောရပါမည်လား’ဟု အမှတ်တားတော်မမူပေ။ သင်္ကန်းကို ညီညာစွာ ပြင်ဝတ်ပြီး “ဆရာ .. ဒီအတိုင်း ဟုတ်ပါပြီလား”ဟု တလေးတစား မိန့်ကြားတော်မူခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ ဗုဒ္ဓချမှတ်ပေးထားသည့် (ပဝါရဏာ)ကျင့်စဉ်ကြောင့် ရှင်ငယ်ကလေးကပင် အမှားကို ထောက်ပြရဲခြင်း ထောက်ပြနိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဤသို့ အချင်းချင်း ပြုပြင်ထိန်းသိမ်း၍ လာခဲ့ကြခြင်းကြောင့်လည်း ‘ထေရဝါဒ ရဟန်းတော်များ’ကို ယနေ့ မြင်တွေ့နေရသေးခြင်း ဖြစ်သည်။ တခြား တပါးသော ဘာသာဝင်တို့၏ ထိုးနှက်ချက်၊ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် မဟုတ်သော မင်းဆိုးမင်းညစ်တို့၏ အဓမ္မနှိမ်နင်း တိုက်ဖျက်ချက်တို့၏ဒဏ်ကား မသေးငယ်လှ။ ခေတ်အဆက်ဆက် ထေရဝါဒရဟန်းတော်များ အလူးအလိမ့် ခံခဲ့ကြရသည်။ သို့သော် ရှိသမျှ အင်အား၊ ရှိသမျှ စွမ်းအားဖြင့် ထေရဝါဒကျင့်စဉ်ကို ဗုဒ္ဓအလိုတော်ကျအတိုင်း မြဲမြဲ ဆုပ်ကိုင်လာခဲ့ကြသောကြောင့်သာ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာသာသနာသည် ယနေ့တိုင် ‘ဗေဒါပျံ အံကိုခဲ၊ ပန်းပန်လျက်ပဲ’ဟု ဆိုရမလို ဖြစ်သည်။
“တစုံတရာသော အမှားအယွင်း တွေ့မြင် ကြားသိ သံသယရှိပါက ပြောဆိုပါ။ မိမိအမှားကို တွေ့ရလျှင် အမှန်ရောက်အောင် ပြင်ပါမည်”ဟူသော ဤဖိတ်မံချက်ဖြင့် ရဟန်းတော်များ အချင်းချင်း တံခါးဖွင့်ဝါဒ ကျင့်သုံး၍ သာသနာတော်ကို ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်တော်မူလာခဲ့ကြပေသည်။ ဗုဒ္ဓချမှတ်တော်မူခဲ့သည့် ဤကျင့်စဉ်အတိုင်း ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့ တသွေမတိမ်း လိုက်နာကြမည်ဆိုပါလျှင် နိုင်လိုမင်းထက် မတရားနှိပ်စက်ခြင်း၊ အချင်းချင်း သတ်ဖြတ်ခြင်းများ ရှိတော့မည် မဟုတ်ပေ။ အချင်းချင်း သွေးစည်း ညီညွတ်၍ သာယာဝပြောသော လောကသစ်ကို ဖန်တီးနိုင်ကြပေလိမ့်မည်။ ဤကျင့်စဉ်မှ ကျွနု်ပ်တို့ သွေဖည်ကြလျှင်ကား –
သံဘိုကြီးရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
သံဘိုကြီးရွာ (Thanbogyi)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ သံဘိုကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၆၃၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သံဘိုကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၉၃ ဦး၊ မ ၆၇၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၆၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နှံးကနိုင်ရွာ၊ သင်္ဃန်းဒေါင့်
နှံးကနိုင်ရွာ၊ သင်္ဃန်းဒေါင့်
ညောင်တံခါးရွာ၊ သဲဖြူ
ညောင်တံခါးရွာ၊ သဲဖြူ
အထူးစီးပွားရေးဇုန်
အထူးစီးပွားရေးဇုံသည် (Special Economic Zone, SEZ) နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ အတွင်းရှိ သမားရိုးကျ စီးပွားရေး ဥပဒေများထက် ပို၍ လွတ်လပ်သော စီးပွားရေး ဥပဒေများဖြင့် ပြဋ္ဌာန်း သတ်မှတ်ထားသော မြေနေရာ ဖြစ်သည်။ SEZ သည် များပြားသော ဇုံများ စုပေါင်းထားခြင်း ဖြစ်ပြီး လွတ်လပ်သော ကုန်သွယ်ရေး ဇုံများ (Free Trade Zones, FTZ)၊ ပို့ကုန်လုပ်ငန်းဇုံများ (Export Processing Zones, EPZ))၊ စက်မှုဇုံများ ၊ လွတ်လပ်သော ဆိပ်ကမ်း နယ်မြေများ၊ မြို့ပြဇုံများ စသည်တို့ ပါဝင်ကြသည်။ အထူးစီးပွားရေးဇုံ တစ်ခုတွင် ၎င်း၏ နယ်မြေအတွင်း အခြား အထူးဇုံများစွာ ပါဝင် ဖွဲ့စည်းနိုင်သည်။
SEZ တည်ထောင်ခြင်း၏ အဓိက ရည်မှန်းချက်မှာ နိုင်ငံခြား ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု တိုးမြှင့်ရန် ဖြစ်သည်။ အစောဆုံးနှင့် လူသိအများဆုံး အထူးစီးပွားရေးဇုံမှာ တရုတ်နိုင်ငံမှ စီးပွားရေးဇုံများဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံတော် ခေါင်းဆောင် တိန့်ရှောင်ဖိန် (Deng Xiaoping) က ၁၉၈ဝ အစောပိုင်းကတည်းက တည်ထောင်ခဲ့သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ၏ အအောင်မြင်ဆုံး အထူးစီးပွားရေးဇုံမှာ Shenzhen ဖြစ်ပြီး နှစ်ပေါင်း (၂၀) အတွင်း ရွာငယ်လေး တစ်ရွာအဖြစ်မှ လူဦးရေ (၁၀) သန်းကျော် နေထိုင်သည့် မြို့ကြီးအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲအောင် စွမ်းဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ၏ နမူနာကို ယူ၍ ဘရာဇီး၊ အိန္ဒိယ၊ အီရန်၊ ဂျော်ဒန်၊ ကာဇက်စတန်၊ ပါကစ္စတန်၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ ပိုလန်၊ ရုရှ နှင့် ယူကရိန်းတို့ကလည်း SEZ များ တည်ထောင်လာခဲ့ကြသည်။
နိုင်ငံတကာရှိ အထူး စီးပွားရေးဇုံများ
(၁) တရုတ်နိုင်ငံ (၂) အိန္ဒိယနိုင်ငံ (၃) အင်ဒိုနီးရှား (၄) မြန်မာနိုင်ငံ
ခတ္တိယရွာသစ်
ခတ္တိယရွာသစ်
လစင်းရွာ၊ ဆော့လော်မြို့နယ်
လစင်းရွာ(Lahsin)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဆော့လော်မြို့နယ်၊ ရှင်ဆွယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၄၄၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှင်ဆွယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃ ဦး၊ မ ၄ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆော့လော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘလက်ဘယ်ရီ
ဘလက်ဘယ်ရီ (BlackBerry) သည် ကြိုးမဲ့ လက်ကိုင်စက်ပစ္စည်း (စမတ်ဖုန်း) တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ဘလက်ဘယ်ရီလီမိတက်မှ ဒီဇိုင်းဆွဲထုတ်လုပ် ရောင်းချသည်။
နတ်ရေကန်ရွာ၊ သဲဖြူ
နတ်ရေကန်ရွာ၊ သဲဖြူ
သင်္ဃန်းချောင်းရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
သင်္ဃန်းချောင်းရွာ (Thinganchaung)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ဗောဓိကွင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၀၅၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဗောဓိကွင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၉၄ ဦး၊ မ ၁၄၈၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၈၀ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအမည်မှာ သင်္ဃန်းတောင်း ဖြစ်သည်။
ခေးနှင်းရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ခေးနှင်းရွာ (Hkayhnin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ နားဟွယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၇၁၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားဟွယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၀၂ ဦး၊ မ ၁၁၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၉၇ ဦးနေထိုင်သည်။
သင်္ဃန်းချောင်းရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂေါင်နီရွာ၊ ဒါးပိုင်ဆရာ
ဂေါင်နီရွာ၊ ဒါးပိုင်ဆရာ
ခတ္တိယအုတ်ဖို
ခတ္တိယအုတ်ဖို
ကသောင်းရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
ကသောင်းရွာ (Kathaung)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ ဂျပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၂၀၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြောက်အရပ်
မြောက်အရပ် သည် အရပ်လေးမျက်နှာတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ တောင်အရပ်၏ ဆန့်ကျင်ဖက်အရပ်ဖြစ်ကာ အရှေ့အရပ်နှင့် အနောက်အရပ်တို့နှင့် ထောင့်မှန်ကျသည်။
ပြင်ပလင့်ခ်များ
ကဏ္ဍ:ဂျီဩမေတြီ
ရှစ် ( သစ် )ရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
ရှစ် ( သစ် )ရွာ(Shiit(New))သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်ခရိုင်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ ရှစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၀၁၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှစ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၆ ဦး၊ မ ၂၅၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၅၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းတပ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အဏုမြူ လက်နက်
ဖောက်ခွဲရေး ကရိယာ တစ်ခုဖြစ်သော နျူကလီးယာ လက်နက် ၎င်း၏ စွမ်းအင်ကို ဖြူးရှင်း သို့မဟုတ် ဖြူးရှင်း နှင့် ဖစ်ရှင်း ပေါင်းခြင်းတို့မှ ဖြစ်ပေါ်သော နျူကလီးယာ ဓာတ်ပြုခြင်း မှရှိသည်။ ၎င်းနှစ်ခုစလုံးသော ဓာတ်ပြုခြင်းများသည် အဆမတန် ရှိသော် စွမ်းအင်များကို အလွန်သေးငယ်သော အရာဝတ္ထုမှ ထွက်ပေါ်လာပြီး ကီလိုဂရမ် တစ်ထောင်မျှသာရှိသော ခေတ်ပေါ် နျူကလီးယာ လက်နက်သည် သာမန် အလွန်ပြင်းထန်သော ဖောက်ခွဲရေး ပစ္စည်း တစ်ဗီလီရမ် ကီလိုဂရမ် နှင့်ညီမျှသည်။ သေးငယ်သော နျူကလီးယာ လက်နက် ကရိယာပင်ဖြစ်ပါစေ၊ သာမန် ဗုံးထက် အဆပေါင်းများစွာ ပြင်းထန်ပြီး မြို့တစ်မြို့ကို ကောင်းစွာ ဖျက်ဆီးနိုင်သည်။ ထိုကြောင့် နျူကလီးယာ လက်နက် ကို အလုံးစုံ ဖျက်သုံးရေး လက်နက် (weapons of mass destruction) ဟုခေါ်ပြီး ၎င်း၏ အသုံးပြုမှုကို ထိမ်းချူပ်ထားကာ နိုင်ငံတကာ ပေါ်လစီ များတွင် အဓိက အငြင်းပွားရာဖြစ်သည်။
သမားရိုးကျဗုံးများထက် အရွယ်အစား၊ အလေးချိန်အားဖြင့် သေးငယ်ပေါ့ပါးသည့် အဏုမြူဗုံးများသည် မြို့ကြီးတမြို့လုံးကို ဖျက်ဆီးပစ်နိုင်စွမ်းရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံသီးသီးက အဏုမြူလက်နက်အား ဖျက်အားပြင်းလက်နက် (Weapons of Mass Destruction, WMD) အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ အဏုမြူလက်နက် မပြန့်ပွားရေးသည်လည်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဆက်ဆံရေးတွင် အာရုံစူးစိုက်နေသည့် အရေးကြီးသည့် အကြောင်းအရာ တရပ်ဖြစ်သည်။
ဟီရိုရှီးမားနှင့် နာဂါစာကီ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုပြီးနောက် အစမ်းသဘောဖြင့်သော်လည်းကောင်း၊ အင်အားပြသသည့် အနေဖြင့်သော်လည်းကောင်း အဏုမြူလက်နက်များကို အကြိမ်ပေါင်း ၂၀၀၀ ကျော် စမ်းသပ်ဖောက်ခွဲခဲ့သည်။ ယနေ့အထိ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၊ ရုရှား၊ ယူကေ၊ ပြင်သစ်၊ တရုတ်၊ အိန္ဒိယ၊ ပါကစ္စတန်နှင့် မြောက်ကိုးရီးယား စသည့် နိုင်ငံများသည် အဏုမြူလက်နက်များကို ပိုင်ဆိုင်ကြသည်။ အစ္စရေးတို့တွင်လည်း အဏုမြူ လက်နက်များ ရှိနိုင်သည်ဟု အများက ယုံကြည်ကြသည်။
၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် ဂျာမနီနိုင်ငံ၌ အိုဟန်နှင့် အက်(ဖ)စတြတ်စမန်း ဆိုသူတို့သည် ယူရေနီးယမ်းဒြဗ်စင်မှ ကွဲပွားခြင်းဖြစ်သည်ကို စတင်၍တွေ့ခဲ့ကြ၏။ ထိုသိရှိမှုကိုအခြေ တည်ကာ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အတွင်းက အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တွင် အမေရိကန်အစိုးရ၊ ဗြိတိသျှအစိုးရနှင့် ကနေဒါအစိုးရတို့ သည် ပူးပေါင်းကာ အက်တမ်ဗုံးဖြစ်မြောက်ရေးကို ကြံစည်ပြု လုပ်ခဲ့ကြသည်။ ပထမ အက်တမ်ဗုံးကို အစမ်းသဘောဖြင့် ၁၉၄၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် နျူးမက္ကဆီကိုရှိ သဲကန္တာရအတွင်း၌ ချကြည့်ရာ အောင်မြင်လေသည်။ ထိုနှစ်ဩ ဂုတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန် လေယာဉ်ပျံများသည် ဂျပန်နိုင်ငံ ဟီရိုရှီးမားမြို့ကို သွားရောက်၍ အက်တမ်ဗုံးတစ်လုံး ကိုချပြီးနောက် ၉ ရက်နေ့တွင် တစ်ဖန် နာဂါဆာကီမြို့ပေါ်၌ နောက်တစ်လုံးကိုချပြန်သည်။ ထိုအက်တမ်ဗုံးများမှာ ပြင်းထန် လှသဖြင့် ဂျပန်တို့သည် ထိုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၄ ရက်နေ့၌ပင် လက်နက်ချကာ အရှုံးပေးကြရလေသည်။ အက်တမ်ဗုံးတစ်လုံး ပေါက်ကွဲခြင်းသည် မည်မျှပြင်းထန်သနည်းဆိုသော် တီ၊ အင်၊ တီခေါ် ယမ်းတန်ချိန် ၂ဝဝဝဝ ပေါက်ကွဲသည်ထက်ပင် ပြင်း ထန်သည်ဟု ဆိုလေသည်။
အက်တမ်မှစွမ်းအင်ထုတ်ယူနိုင်မှုသည် သိပ္ပံသမိုင်းတွင် အဓိကအောင်မြင်မှုကြီးတစ်ရပ်ဖြစ်၏။ အက်တမ်၏စွမ်းအင်ကို အကောင်းဆိုး နှစ်ဖက်စလုံးတွင် ထိရောက်စွာ အသုံးပြုနိုင်ပေ သည်။ အဆိုးဖက်ဖြစ်သော စစ်မက်ရေးရာ၌ ထိုစွမ်းအင်ကို အသုံးပြုမည်ကိုဆိုလျှင် ကမ္ဘာတစ်ရပ်လုံးရှိ ယဉ်ကျေးမှုသည် ပျက်ပြုန်းသွားနိုင်စရာ အကြောင်းရှိပေသည်။ အကောင်းဖက် ဖြစ်သော စက်မှုလုပ်ငန်းတို့၌ အသုံးချနိုင်မည်ဆိုလျှင် လောက နိဗ္ဗာန်ကိုပင် ဖန်တီးနိုင်စရာအကြောင်းရှိပေသည်။
အက်တမ်ဗုံး မပေါ်သေးမီက ရူပဗေဒပညာရှင်ကြီးများ သည် ဒြဗ်နှင့်စွမ်းအင်မှာ သီးခြားစီဖြစ်သည်ဟု ယူဆခဲ့ကြ၏။ ဒြဗ်ကို ဖန်တီးခြင်းငှာသော်လည်းကောင်း၊ ဖျက်ဆီးခြင်းငှာသော် လည်းကောင်း မစွမ်းဆောင်နိုင်ဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။ စွမ်းအင်ကို လည်း ထို့အတူ ယူဆခဲ့ကြသည်။ သို့ရာတွင် အိုင်စတိုင်းခေတ် သို့ရောက်သောအခါ ဒြဗ်နှင့်စွမ်းအင်ကို တစ်ခုတည်းအဖြစ် ပူး ပေါင်းကြံစည်ကြည့်လာသည်။
အက်တမ်ဆောက်တည်ပုံနှင့် စပ်လျဉ်း၍ လော့ရားသား ဖို့သည် အက်တမ်တွင် နျူကလိယပ် (ဗဟိုဝတ်ဆံ) ရှိသည်ဟု ပြောခဲ့သည်။ ဗိုးဆိုသူက တစ်ဖန်ထပ်၍ အီလက်ထရွန်များ သည် နျူကလိယပ်ကို လှည့်လည်ကာ ဂြိုဟ်များ နေကိုပတ်၍ သွားနေသကဲ့သို့ သွားနေကြသည်ဟု တိုးချဲ့ပြီးပြောခဲ့ပြန်သည်။ ယခုအခါ ယူဆနေကြသည်မှာ အက်တမ်တွင် ပရိုတွန်၊ နျူထ ရွန်နှင့် အီလက်ထရွန်တို့ ပါဝင်သည်။ ပရိုတွန်နှင့် နျူထရွန် သည် အက်တမ်၏ နျူကလိယပ်တွင်ရှိပြီးလျှင် အီလက်ထရွန် တို့သည် နျူကလိယပ်ကို လှည့်ပတ်ကာ သွားနေကြသည်။ ပရိုတွန်တွင် လျှပ်စစ်အဖိုဓာတ်ရှိပြီးလျှင် အီလက်ထရွန်တွင် တူ ညီသည့် လျှပ်စစ်အမဓာတ်ရှိသည်။ နျူထရွန်တွင်ကား လျှပ်စစ် ဓာတ် လုံးဝမရှိချေ။ သာမန်ဓာတ်ပြောင်းမှုတွင် အက်တမ်၏ နျူကလိယပ်၌ မည်သို့မျှပြောင်းလဲမှုမရှိဘဲ အက်တမ်ချင်းသာ ပေါင်းစပ်၍ မော်လီကျူများ ဖြစ်ကြသည်။ သို့ရာတွင် အက် တမ်မှ စွမ်းအင်ထုတ်လွှတ်ရာ၌ကား နျူကလိယပ်တွင် ပြောင်း လဲမှုရှိလေသည်။
လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသည် ပရိုတွန်များကို တစ်ခုနှင့် တစ်ခု ဖဲကြဉ်စေမည် ဖြစ်သော်လည်း နျူထရွန်များကိုမူကား မည်သို့မျှမပြုလုပ်နိုင်ချေ။ ထို့ကြောင့် အခြားအား တစ်စုံတစ်ခု မရှိဘဲ အက်တမ်၏ နျူကလိယပ်သည် စု၍နေနိုင်မည်မဟုတ် ပေ။ အက်တမ်၏နျူကလိယပ်အတွင်း မပြောနိုင်လောက်အောင် သေးငယ်သည့် အကွာအဝေးများအကြားတွင် ပရိုတွန်များနှင့် နျူထရွန်များကို စုစည်းသောအားရှိသည်။ ထိုအားကို စုစည်း အားဟုခေါ်သည်။
နျူကလိယပ်တစ်ခုမှ စုစည်းအားပို၍များသည့် အခြား နျူကလိယပ်တစ်ခုသို့ ပြောင်းလဲသည့်အခါတိုင်းတွင် ဒြဗ်ထု သည် လျော့နည်းသွား၍ ထိုလျော့နည်းသွားသော ဒြဗ်ထုသည် စွမ်းအင်ဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။ ထိုအချက်ကို အခြေပြု၍ ရူပဗေဒဆရာကြီးများသည် အက်တမ်စွမ်းအင်ရနိုင်သည့်နည်းမှာ နှစ်နည်းရှိကြောင်းကို တွေ့ခဲ့ကြသည်။ ပထမနည်းမှာ အလွန် ပေါ့သော နျူကလိယပ်များကို လေးသော နျူကလိယပ်များ အဖြစ်သို့ ပြောင်းပေးသောနည်းဖြစ်၍ ဒုတိယနည်းမှာ အလေး ဆုံးဖြစ်သည့် နျူကလိယပ်များကို ခွဲပစ်သောနည်းဖြစ်သည်။ နက္ခတ္တဗေဒဆရာကြီးများက နေနှင့်ကြယ်များအတွင်း၌ဖြစ်သော စွမ်းအင်မှာ ပထမနည်းအရဖြစ်သည်။ ထိုနည်းဖြင့် စွမ်းအင်ရရှိ အောင် လူတို့ပြုလုပ်ခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်မည်မဟုတ်ဟု ဆိုကြ သည်။ အက်တမ်ဗုံး ပြုလုပ်ရာတွင် အသုံးပြုသောနည်းမှာ ဒုတိယနည်းဖြစ်သည်။
အက်တမ်၏ နျူကလိယပ်များကို ဖြိုခွဲနိုင်သည့်နည်းကို သိပ္ပံကဝိအများပင် စုံစမ်းလေ့လာခဲ့ကြ၏။ ၁၉၁၉ ခုနှစ်သို့ ရောက်သောအခါ အက်တမ်ဆောက်တည်ပုံကို ပြောခဲ့သည့် ရားသားဖို့ကပင် ရေဒီယမ်မှထွက်သည့် အာလဖာမြူမှုန်များဖြင့် နိုက်တြိုဂျင်ကို ဖောက်ကြည့်ရာ နိုက်ထရိုဂျင်နျူကလိယပ်မှ ပရို တွန်များ ထွက်လာသည်ကို တွေ့ခဲ့သည်။ နိုက်တြိုဂျင်သည် အောက်ဆီဂျင်၏ အိုင်ဆိုတုပ်အဖြစ်သို့ ပြောင်းသွားသည်။ ရား သားဖို့၏ တွေ့ရှိမှုကိုအားကျ၍ ကမ္ဘာအနှံ့အပြားတွင် သိပ္ပံဆရာ ကြီးများသည် အက်တမ်၏ နျူကလိယပ်ဖြိုခွဲမှုကို စမ်းသပ်ပြု လုပ်ကြလေသည်။ ထို့နောက် တဖြည်းဖြည်း လေ့လာခဲ့ကြရာ တွင် ရေဒီယမ်မှထွက်သည့် အာလဖာမြူမှုန်များထက် စွမ်းအင် ကြီးမားသော မြူမှုန်များဖြင့် အက်တမ်များကိုဖြိုခွဲလျှင် ပို၍ထိ ရောက်နိုင်ကြောင်း သိလာကြလေသည်။ ၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် အီး၊ အို၊ လောရင့် ဆိုသူက ဆိုင်ကလိုထရွန်ခေါ် ကရိယာတစ်ခုကို တီထွင်လိုက်၏။ ထိုကိရိယာတွင် အက်တမ်ကိုဖြိုခွဲမည့် မြူမှုန် များကို အလွန်ပြင်းထန်သည့် မြန်ရှိန်ရရှိအောင် သံလိုက်ဓာတ် နယ်တွင် လှည့်ပတ်သွားစေသည်။
၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ်လောက်တွင် ရားသားဖို့သည် လျှပ်စစ် ဓာတ်အားကင်းမဲ့ပြီး ပရိုတွန်၏ဒြဗ်ထုလောက်ရှိသော မြူမှုန်ရှိ လျှင် နျူကလိယပ်ဆောက်တည်ပုံ ပြဿနာမှာ ပို၍လွယ်ကူလိမ့် မည်ဟု ပြောခဲ့လေသည်။ ထိုမြူမှုန်ကို ရားသားဖို့က နျူထရွန် ဟုအမည်မှည့်ခေါ်သည်။ ၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် ဂျေ၊စီ၊ ချက်ဒဝစ် ဆိုသူသည် အက်တမ်ကိုဖြိုခွဲရာ၌ အချို့စမ်းသပ်မှုများတွင် တွေ့ ရသော ဖောက်ထွင်းမှုသတ္တိ အလွန်ကောင်းသည့် ရေဒီယေးရှင်း မှာ ထိုနျူထရွန်များပင် ဖြစ်ကြောင်းကို လက်တွေ့ပြသခဲ့လေ သည်။
ဆိုင်ကလိုထရွန်မှာ အလွန်အသုံးဝင်သော အက်တမ်ခွဲ ကရိယာဖြစ်၍ ထိုကိရိယာ၏သဘောကို အကျဉ်းမျှ သိထိုက်ပေ သည်။ ဆိုင်ကလိုထရွန်၏ အလယ်တွင် ခွန်အားအလွန်ကြီးမား သော လျှပ်စစ်သံလိုက်ရှိသည်။ သံလိုက်၏ ဝင်ရိုးစွန်းများကို လက်မအနည်းငယ်စီခြား၍ တစ်ခုပေါ်တစ်ခု ဆင့်ကာ တပ်ဆင် ထားသည်။ သံလိုက်တို့၏အကြားတွင် ကျယ်၍တိမ်သော ပြောင်းလုံးပုံပြည့်အခန်းကို ထည့်သွင်းထားသည်။ ထိုအခန်းတွင် တစ်ဖန် ပြောင်းလုံးပုံဝက် အခန်းနှစ်ခုကို မျက်နှာချင်းဆိုင်ချ ထားသည်။ ထို ပြောင်းလုံးပုံဝက် အခန်းများကို ဒီး ဟုခေါ် သည်။ ဒီးတို့ကို တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ဓာတ်မလိုက်အောင်လည်း ကောင်း၊ ပြောင်းလုံးပုံပြည့် အခန်းမနှင့် ဓာတ်မလိုက်အောင် လည်းကောင်း ပြုလုပ်ထားသည်။ ထိုအခန်းများတွင် ဟိုက်ဒြို ဂျင်၊ ဒျူတီရီယမ် (ဟိုက်ဒြိုဂျင်လေး)၊ သို့မဟုတ် ဟီလီယမ်ကို ဖိအားနည်းနည်းနှင့် ဖြည့်ထား၏။ အသုံးပြုသောဓာတ်ငွေ့၏ အမျိုးအစားကိုလိုက်၍ ဓာတ်အားရမြူမှုန်များသည် ပေါဆီထရွန် များ၊ ဒျူတာရွန်များ၊ သို့မဟုတ် အာလဖာမြူမှုန်များဖြစ်ကြ သည်။ ဆိုင်ကလိုထရွန်မှ အက်တမ်ကိုဖြိုခွဲရန် ထွက်လာသော ဓာတ်အားရမြူမှုန်များသည် တစ်စက္ကန့်လျှင်မိုင်ပေါင်း ၂ဝဝဝဝ ခန့် မြန်ရှိန်နှုန်းဖြင့် ထွက်လာသည်။ ထိုမြန်ရှိန်နှုန်းမှာ ရိုင်ဖယ် သေနတ်ကျည်ဆန်၏ မြန်ရှိန်နှုန်းထက် အဆပေါင်း ၃၅,ဝဝဝ ခန့်မျှ ပို၍လျင်မြန်သည်။
အက်တမ်သည် လေးလေလေ ဖြိုခွဲလိုက်သောအခါ စွမ်းအင်အထွက်မှာ များလေလေဖြစ်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆို သော် ပို၍လေးလံသောအက်တမ်၏ နျူကလိယပ်ကို ခိုင်မြဲစွာ စုစည်းထားရန် စွမ်းအင်ပို၍လိုသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ယူ-၂၃၅ အက်တမ်ကို ဖြိုခွဲလိုက်သောအခါ ထိုအက်တမ်၏ နျူကလိယပ် ကို စုစည်းထားသော စွမ်းအင်အားလုံးသည် ပြိုကွဲ၍ထွက်လာ သော အက်တမ်ငယ်နှစ်ခု၏ နျူကလိယပ်နှစ်ခုကို စုစည်းထား သည့် စွမ်းအင်စုစုပေါင်းထက် ပို၍များသည်။ ထိုပိုများသော စွမ်းအင်သည် နည်းနှစ်မျိုးဖြင့် အက်တမ်မှ လွတ်ထွက်သွား သည်။ ပထမနည်းမှာ တန်ခိုးကြီးသော အိပ်စရေးကဲ့သို့သော ရေဒီယေးရှင်း အဖြစ်ဖြင့် လွတ်ထွက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဒုတိယ နည်းမှာ အက်တမ်ကို နှစ်ခြမ်းပေါက်ကွဲစေသော စွမ်းအင်အဖြစ် ဖြင့် လွတ်ထွက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ကွဲထွက်သော အက်တမ်၏ အစိတ်အပိုင်းတို့တွင် အက်တမ်ငယ်များနှင့် နျူထရွန်များပါဝင် သည်။ ယူ-၂၃၅အက်တမ်ကို ဖြိုခွဲလိုက်သောအခါ ထိုအက်တမ်၏ နျူကလိယပ် ကို စုစည်းထားသော စွမ်းအင်အားလုံးသည် ပြိုကွဲ၍ထွက်လာသော အက်တမ်ငယ်နှစ်ခု၏ နျူကလိယပ်နှစ်ခုကို စုစည်းထား သည့် စွမ်းအင်စုစုပေါင်းထက် ပို၍များသည်။ ထိုပိုများသော စွမ်းအင်သည် နည်းနှစ်မျိုးဖြင့် အက်တမ်မှ လွတ်ထွက်သွား သည်။ ပထမနည်းမှာ တန်ခိုးကြီးသော အိပ်စရေးကဲ့သို့သော ရေဒီယေးရှင်း အဖြစ်ဖြင့် လွတ်ထွက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဒုတိယ နည်းမှာ အက်တမ်ကို နှစ်ခြမ်းပေါက်ကွဲစေသော စွမ်းအင်အဖြစ် ဖြင့် လွတ်ထွက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ကွဲထွက်သော အက်တမ်၏ အစိတ်အပိုင်းတို့တွင် အက်တမ်ငယ်များနှင့် နျူထရွန်များပါဝင် သည်။ ယူ-၂၃၅ အက်တမ်သည် ပေါက်ကွဲထွက်သည့်အချိန်၌ အပူချိန်စင်တီဂရိတ် ၂ဝဝ,ဝဝဝ,ဝဝဝ,ဝဝဝ,ဝဝဝ ဒီဂရီ ရှိသည်။
အက်တမ်ဗုံးပေါက်ကွဲရာ၌ ဖြစ်ပေါ်သော အက်တမ်စွမ်း အင်သည် မည်မျှ ဖျက်ဆီးအားရှိသနည်းဟူမူ ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟိရို ရှီးမားနှင့် နာဂါဆာကီမြို့များ၏ အပျက်အဆီးက သက်သေခံ ပေသည်။
၁၉၄၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၃ဝ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု စစ်ဖက်ဌာန၏ ထုတ်ပြန်ကြေညာချက်အရ ဟီရို ရှီးမားမြို့တွင် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူ ၁၃၅,ဝဝဝ (မြို့နေလူဦးရေ ထက်ဝက်ကျော်) ရှိခဲ့၍ ထိုလူဦးရေအနက် ၆၆,ဝဝဝ ခန့်မှာ သေဆုံးသူများဖြစ်ကြ၏။ နာဂါဆာကီမြို့မှာမူ လူဦးရေ ၁၉၅,ဝဝဝ ရှိသည့်အနက် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိသူ ဦးရေမှာ ၆၄,ဝဝဝ ဖြစ်၏။ ထိုအနက် ၃၉,ဝဝဝ မှာ သေဆုံးသူများ ဖြစ် ကြသည်။ ဗုံးကျသည့်နေရာ၏ တစ်မိုင်ပတ်လည်ရှိ အရာဝတ္ထု အားလုံးမှာ ကြေပျက်သွားကြောင်း သိရ၏။ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူ များမှာလည်း ဂမ်မာရောင်ခြည်များ၏ အပူရှိန်ကြောင့် အပူ လောင်အနာကြီးများဖြစ်ကြကြောင်း သိရလေသည်။
နောင်တဖန်ရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
နောင်တဖန်ရွာ (Nawngtahpang)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ယမ်းတွင်းငါးကြောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၀၁၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယမ်းတွင်းငါးကြောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၄၅၁ ဦး၊ မ ၁၈၄၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၆၉၁၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထိုလိုးခီးရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
ထိုလိုးခီးရွာ(Htoloekhee)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ လှဂွန်းပျိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၉၀၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်မားရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
မန်မားရွာ (Manmar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ လွယ်ငင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၄၉၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်ငင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၆၀ ဦး၊ မ ၁၅၉၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၉၅၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂေါဓဇာတ်
(၂)ဇာတ် ရှိပါသည်။ ဧကကနိပါတ် - ၁၄။ အသမ္ပဒါနဝဂ် -၁၃၈ - ဂေါဓာဇာတ်။ ။ သီလရှိယောင်ဆောင်ပြီး မိမိထံ ဆည်းကပ်လာသော ဖွတ်မင်းကို သတ်စားရန်ကြံစည်သည့် ကောက်ကျစ်သော ရသေ့ အကြောင်း။
အံ့ဖွယ်ထင်အောင် အယောင်ဆောင်
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အံ့ဖွယ်သရဲကို ပြုလုပ်တတ်သော ရဟန်းတစ်ပါးကို အကြောင်းပြု၍ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
ဖွတ်မင်းဆည်းကပ် ရသေ့မြတ်
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် အဘိညာဉ်သမာပတ်နှင့် ပြည့်စုံ၍ ခြိုးခြံသော အကျင့်ရှိသော ရသေ့တစ်ပါးသည် ပစ္စန္တရာဇ်ရွာကို အမှီပြု၍ တောကျောင်းတစ်ခုတွင် နေလေ၏။ ရွာနေလူတို့သည် ရသေ့ကို ရိုသေစွာ လုပ်ကျွေးကြကုန်၏။
ဘုရားအလောင်းသည် ဖွတ်မျိုး၌ဖြစ်၍ ရသေ့၏ စင်္ကြံဦး တောင်ပို့တစ်ခုဝယ် နေလျက် နေ့တိုင်း၊ နေ့တိုင်း ရသေ့ထံ နှစ်ကြိမ်၊ သုံးကြိမ် ဆည်းကပ်ကာ အကျိုးအကြောင်းနှင့် စပ်သော တရားစကားကို မှတ်သားနာယူလေ၏။
တစ်နေ့သ၌ ရသေ့သည် ရွာသားတို့ကို ပန်ကြား၍ အရပ်တစ်ပါးသို့ ဖဲသွားလေ၏။ ထိုအခါ ကောက်ကျစ်စဉ်းလဲသော ရသေ့တစ်ပါးသည် လာလတ်၍ ကျောင်းတွင်နေ၏။ ဖွတ်ကြီးသည် ဤရသေ့လည်း အကျင့်သီလရှိသည် ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု ရှေးနည်းအတူ ရသေ့ထံ ဆည်းကပ်လေ၏။
ဖွတ်မင်းသတ်ရန် ရသေ့ယုတ်ကြံ
နေ့အခါ အခါမဲ့ မိုးရွာသည်ရှိသော် တောင်ပို့မှ *ယင်(ပလူ)တို့သည် ထွက်ကြကုန်၏။ ဖွတ်တို့သည် ယင်တို့ကို စားလိုသဖြင့် ရှာဖွေကာ လှည့်ပတ်သွားလာကုန်၏။ ရွာသားတို့သည် ဖတ်တို့ကိုသတ်၍ ယူဆောင်ကာ ကောင်းသော အရသာရှိအောင် အချိုအချဉ် ချက်ပြုတ်၍ ရသေ့အား ကပ်လှူကြကုန်၏။
ရသေ့သည် ဖွတ်သားကို စားရ၍ ရသတဏှာဖြင့် နှောင်ဖွဲ့သည် ဖြစ်ရကား “ဒါယကာတို့ ... ဤအသားကား အလွန် စား၍ကောင်းသည်၊ ဘာအသားနည်း” ဟု မေးလေ၏။ “အရှင်ဘုရား ... ဖွတ်သားပါ” ဟု လျှောက်ထားကြ၏။ ရသေ့လည်း ဒါယကာတို့ စကားကိုကြားလျှင် ငါ့ထံသို့ ဖွတ်ကြီး နေ့တိုင်းလာသည်၊ သတ်၍စားမည်ဟု ကြံစည်လျက် အိုးကို လည်းကောင်း၊ ချဉ်ဆားစသည်တို့ကို လည်းကောင်း ဆောင်စေ၍ လျောက်ပတ်သောအရပ်၌ အသင့်ထားနှင့်၏။ ဆောက်ပုတ်(လက်ရိုက်) တစ်ခုကို ကိုင်ကာ သင်္ကန်းခြုံ၍ ကျောင်းတံခါးဝ၌ ဖွတ်ကြီးအလာကိုသာ စောင့်လျက် ငြိမ်သက်စွာ နေနှင့်၏။ [*ယင်- ပလူကို ဆိုဟန်ရှိသည်။ ယင် တောင်ပို့မှာ နေသည်ကို မတွေ့ဖူးပေ။ ပလူ ဆိုသည်လည်း အတောင်ပေါက်၍ ပျံသော ခြပျံပင် ဖြစ်သည်။]
ဣန္ဒြေဖောက်ပြန် စုံစမ်းဉာဏ်
ညချမ်းအခါ၌ ဖွတ်ကြီးသည် ရသေ့ထံသို့ ဆည်းကပ်သွားမည်ဟု တွင်းမှထွက်၍ လာလတ်သော် အနီးသို့ရောက်လျှင် ရသေ့၏ ဣန္ဒြေဖောက်ပြန်ခြင်းကိုမြင်၍ ဤရသေ့ကား ခါတိုင်းနေ့များနှင့်မတူ၊ ငါ့ကို ဣန္ဒြေပျက်၍ ကြည့်ဘိသည်၊ အကဲမရ စုံစမ်းမည်ဟု လေအောက်ဘက်သို့သွားလျှင် ဖွတ်သားနံ့ရ၍ ဤကောက်ကျစ်စဉ်းလဲသော ရသေ့ကား ယနေ့ ဖွတ်သားကို စားရသည် ဖြစ်လတ္တံ့၊ ရသတဏှာဖြင့် နှောင်ဖွဲ့အပ်သည်ဖြစ်၍ ဆည်းကပ်လာသော ငါ့ကို ဆောက်ပုတ်နှင့် ရိုတ်သတ်၍ စားလိုသည် ဖြစ်လတ္တံ့ဟု ဆင်ခြင်ကာ အနားသို့မကပ်ဘဲ ပြန်လေ၏။
ရသေ့စဉ်းလဲပင် ခြိမ်းခြောက်နှင်
“အို - ရသေ့ကောက် ... ငါ သင့်ထံ အကျင့်သီလ ရှိသည်မှတ်၍ ဆည်းကပ်၏၊ ယခု သင် ကောက်ကျစ်စဉ်းလဲသော အဖြစ်ကို သိရပြီ။ သင်ကဲ့သို့သော သူခိုးကြီးအား ဆံကျစ်ဖြင့် လည်းကောင်း၊ သစ်နက်ရေဖြင့် လည်းကောင်း အကျိုးမရှိ။ သင့်ကိုယ်တွင်းမှာ ဖုံးလွှမ်းအပ်သော ကိလေသာရှိ၏။ သင်ကား ပြင်ပတွင် အရောင်တင်၍ထား၏။ သင် ဤအရပ်မှာနေသဖြင့် အကျိုးမရှိ၊ အမြန်ပြေးလော့၊ အကယ်၍ မပြေးမူ ရွာနေသူတို့ကို ပြောကြားကာ နှိပ်စက်စေမည်” ဟု
ကောက်ကျစ်စဉ်းလဲသော ရသေ့လည်း ဤအရပ်မှာ မနေဝံ့တော့ဘဲ အရပ်တစ်ပါးသို့ ဖဲသွားလေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(စစ်တွေ)
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(စစ်တွေ)သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ စစ်တွေမြို့၊ ပြည်တော်သာရပ်ကွက်၊ ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး၏ဘေးတွင် တည်ရှိပြီး ၄.၈၆၄ ဧက ကျယ်ဝန်းသည်။ သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန၊ အဆင့်မြင့်သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဦးစီးဌာန လက်အောက်ရှိ နိုင်ငံပိုင်တက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဂေါဓဇာတ်
ဇာတ်ပေါင်း
ထိုအခါ ကောက်ကျစ်စဉ်းလဲသော ရသေ့သည် - ယခုအခါ အံ့ဖွယ်သရဲကို ပြုသော ရဟန်း။
ရှေးဦးနေ၍ သီလရှိသော ရသေ့သည် - သာရိပုတ္တရာ။
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(စစ်တွေ)
သမိုင်းကြောင်း
အစိုးရကွန်ပျူတာကောလိပ်(စစ်တွေ)ကို ၂၀ဝ၀ ပြည့်နှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် ရခိုင်ပြည်နယ် ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးအသင်း (စစ်တွေ)ရုံးတွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၂၀ဝ၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် အစိုးရနည်းပညာကောလိပ် ယခုနေရာသို့ ပြောင်းရွှေ့ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၂၀ဝ၇ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် အစိုးရကွန်ပျူတာကောလိပ်(စစ်တွေ)ကို တက္ကသိုလ်အဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။
ဂေါဓဇာတ်
ဇာတ်ပေါင်း
ကျောက်သွေးသမားသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(စစ်တွေ)
သင်တန်းများ
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(စစ်တွေ)မှ ဖွင့်လှစ်သင်ကြား ပို့ချလျက်ရှိသော သင်တန်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
ဂေါဓဇာတ်
ဇာတ်ပေါင်း
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(စစ်တွေ)
ပေးအပ်ချီးမြှင့်သောဘွဲ့များ
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(စစ်တွေ)မှ ပေးအပ်ချီးမြှင့်သော ဘွဲ့ဒီဂရီများနှင့် အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
ဂေါဓဇာတ်
ဆောင်ပုဒ်
(၁) သင်္ကန်းဝတ်လစ်၊ ထုံးဆံကျစ်၊ ကောက်ကျစ်ရသေ့ညာ။
(၂) ဖွတ်ကြီးလာလင့်၊ ဆောက်ပုတ်ဖြင့်၊ ပစ်လွင့်သတ်သည်သာ။
ဂေါဓာဇာတ် ပြီး၏။
-- ဧကကနိပါတ် - ၁၅။ ကကဏ္ဋကဝဂ် -၁၄၁- ဂေါဓာဇာတ်။ ။ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော မိတ်ဆွေပုသင် ပေါင်းသင်းသော ဖွတ်ငယ်ကြောင့် ဖွတ်တစ်မျိုးလုံး ပျက်စီးလုမတတ်ဖြစ်သော အကြောင်း။
ရန်သူပေါင်းဖက် မျိုးလုံးပျက်
[ပစ္စုပ္ပန် ဝတ္ထုသည် မဟိဠာမုခဇာတ် ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထုနှင့် တူ၏။]
ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ် သားတားမြစ်
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ဖွတ်မင်း ဖြစ်၍ မြစ်ကမ်းနားရှိ တွင်းကြီးတစ်ခုဝယ် အရာမကသော ဖွတ်တို့ဖြင့် ခြံရံလျက်ရှိနေ၏။
ထိုဖွတ်မင်း၏ သားဖြစ်သော ဖွတ်ငယ်ကား ပုတ်သင်တစ်ကောင်နှင့် အဆွေခင်ပွန်းဖွဲ့ကာ အတူတကွ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာနေလျက် ပုတ်သင်ကိုဖတ်၍ ကစားကြ၏။ ဖွတ်တို့သည် ဖွတ်ငယ်၏အကြောင်းကို ဖွတ်မင်းအား ပြောကြားကုန်၏။
ဖွတ်မင်းသည် သားငယ်ကိုခေါ်၍ “အမောင် ... ပုတ်သင်နှင့် အဆွေခင်ပွန်း မဖွဲ့လင့်၊ ပုတ်သင်ကား အမျိုးယုတ်၏၊ ပုတ်သင်နှင့် အဆွေခင်ပွန်းဖွဲ့လျှင် ၎င်းကိုမှီ၍ ဖွတ်တွေ တစ်မျိုးလုံး ပျက်စီးလိမ့်မည်” ဟု ဆုံးမ တားမြစ်လေ၏။ ဖွတ်ငယ်သည် အဖဖွတ်မင်း၏ စကားကို နားမထောင်၊ အကျွမ်းတဝင် ပုတ်သင်နှင့်သာ နေလေ၏။
ကျီစားလွန်းရာ ရန်ငြိုးရှာ
တစ်နေ့သ၌ ဖွတ်မင်းသည် သားငယ်ကို အဖန်ဖန်ဆုံးမတားမြစ်၍ မရတော့သဖြင့် “ငါတို့အား ပုတ်သင်ကို မှီ၍ မုခ ဘေးတွေ့သည်ရှိသော် ပြေးထွက်ဖို့ လမ်းရရန် ကယ်ပေါက်တစ်ခု လိုသည်” ဟု ကြံစည်ကာ နံပါးတစ်ဖက်တွင် ကယ်ပေါက် ဖောက်စေ၏။
ဖွတ်ငယ်လည်း အစဉ်သဖြင့် ကြီးထွားသောကိုယ် ရှိလေ၏။ ပုတ်သင်ကား ရှေးက ပမာဏအတိုင်းသာ ရှိ၏။ ဖွတ်ငယ်သည် ရံခါ ပုတ်သင်ကိုဖတ်ကာ အပေါ်က ဖိလေ၏။ ပုတ်သင်မှာ တောင်ထွက်ဖြင့် ဖိသကဲ့သို့ ဖြစ်လေ၏။ ထိုအခါ ပုတ်သင်သည် ပင်ပန်းသည်ဖြစ်၍ ဖွတ်သည် ဤလိုသာ ငါ့ကို နှစ်ရက်၊ သုံးရက် ဆက်ဖိလျှင် ငါ သေရလိမ့်မည်၊ မုဆိုးတစ်ယောက်နှင့် အဆွေခင်ပွန်းဖွဲ့ကာ ဖွတ်တစ်မျိုးလုံး ဖျက်ဆီးမည်ဟု ကြံစည်လျက်သာနေ၏။