cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ကိုးတိုင်း ကိုးဌာန
(၁) ကသ္မီရ- ဂန္ဓာရတိုင်း။ ။ ဟိမဝန္တာ၏ အနောက်မြောက်ဘက် ပန်ချပ်နယ်၏ အရှေ့မြောက်ဘက် စွန်းနှင့် စပ်လျက်ရှိသော ကသ္မီရတိုင်း၊ယင်း၏အနောက်ဘက် သိန္ဓုမြစ်ခြားလျက်ရှိသော ဂန္ဓာရတိုင်း၊ ၂-တိုင်းပေါင်းလျက် အာဖဂန်နစ္စတန်ပါဝင်သည့် ဌာနများသို့ အရှင်မဇ္ဈန္တိကထေရ်မြတ်ခေါင်းဆောင်သောအဖွဲ့ဝင် သံဃာတော် ၄-ပါး၊ အာသီဝိသောပမသုတ္တန် ဟောကြားကာ သာသနာပြုတော်မူကြသည်။
(၂) မဟိံသကတိုင်း။ ။ အိန္ဒိယနိုင်ငံတောင်ပိုင်းရှိ မိုက်ဆိုနယ်၊ ယင်းနယ်၏မြောက်ပိုင်းရှိ 'ချီတယ်ရ်'စီရင်စု ဌာနတို့သို့ မဟာဒေဝထေရ်ဦးဆောင်၍ အဖွဲ့ဝင်သံဃာတော် ၄-ပါး၊ ဒေဝဒူတသုတ္တန်ကိုဟောကြားလျက် သာသနာပြုတော်မူကြသည်။
(၃) ဝနဝါသီတိုင်း။ ။ ဘုံဘေမြို့နယ်၏ တောင်ဘက်ပိုင်း ကာဏာရာနယ်၊ ဟိုက်ဒရဗတ်နယ်၊ အရှေ့ဘက်ပိုင်းပြည်နယ်တို့သို့ အရှင်ရက္ခိတမထေရ် ခေါင်းဆောင်သောအဖွဲ့ဝင် သံဃာ၄-ပါးတို့ အနမတဂ္ဂသုတ္တန် ဟောကြား၍ သာသနာပြုတော်မူကြသည်။
(၄) မဟာရဋ္ဌတိုင်း။ ။ ဘုံဘေနယ် အလယ်ပိုင်း ပူနားမြို့စသော နယ်များသို့ အရှင်မဟာဓမ္မရက္ခိတမထေရ်ခေါင်းဆောင်၍ အဖွဲ့ဝင်သံဃာ ၄-ပါး ကြွတော်မူကာ မဟာနာရဒကဿပဇာတ်တော်ကိုဟောကြားတော်မူကာ သာသနာပြုတော်မူကြသည်။
(၅) အပရ န္တတိုင်း။ ။ မလဝါနယ် အနောက်တောင်ဘက် နရဗဒ္ဓခေါ် နမ္မဒါမြစ်၊ သစ္စဗန္ဓတောင်၊ သုပ္ပရကသင်္ဘောဆိပ် ဝါဏိဇ္ဇဂါမ စသည်တို့သို့ အရှင်ဓမ္မရက္ခိတ မထေရ် ခေါင်းဆောင်သော သံဃာတော် ၄-ပါးတို့ ကြွတော်မူကာ သဂ္ဂိခန္ဓောပမ သုတ္တန်ကို ဟောကြားတော်မူ၍ သာသနာပြုတော်မူကြသည်။
(၆) ယောနကတိုင်း။ ။ အိန္ဒိယပြည်၏ အပြင်ဘက် ပါရှား တူရကီ ဂရိတ် အီတလီတို့ တည်ရှိရာ ယင်း၏ရှေးဟောင်းအမည်မှာ သာကလတိုင်း- သာကလမြို့ဖြစ်၏။ မိလိန္ဒမင်းနှင့် ရှင်နာဂသိန်မထေရ်မြတ်တို့ မေးဖြေရာဌာနသို့ အရှင်မဟာရက္ခိတ မထေရ်ခေါင်းဆောင်ကာ အဖွဲ့ဝင် ၄-ပါးတို့ ကြွတော်မူလျက် ကာဠကာရာမသုတ္တန်ကို ဟောပြောကာသာသနာပြုတော်မူကြသည်။
(၇) စိနရဋ္ဌ ခေါ် စိန့်တိုင်း ၅-ရပ်။ ။ ဟိမဝန္တာ၏ အရှေ့ဘက်အရပ်နှင့် မြောက်ဘက်အရပ်ရှိ (၁) ခိုတန်၊ (၂) ဘူတန်၊ (၃) ယရကန်၊ (၄) တိဘက်၊ (၅) တရုတ်ပြည်တို့သို့ အရှင်မဇ္ဈိမထေရ်ခေါင်းဆောင်လျက် အဖွဲ့ဝင် ၄-ပါးတို့ ကြွချီတော်မူကြကာ ဓမ္မစက္ကပဝတ္တနသုတ္တန်ကို ဟောတော်မူ၍ သိမ်းသွင်းကာ သာသနာပြုတော်မူကြသည်။
(၈) သုဝဏ္ဏဘူမိ တိုင်း။ ။ စိန့်တိုင်းကြီး၏ တောင်ဘက် ရှမ်း၊ မြန်မာ၊ မွန်၊ ကရင်၊ ကချင်၊ ကယား၊ ယွန်း၊ ယိုးဒယား၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ လာအို စသော လူမျိုးတို့နေထိုင်ရာ သို့ အရှင်သောဏထေရ်နှင့် အရှင်ဥတ္တရထေရ် ၂-ပါးတို့ ဦးဆောင်ကာ အဖွဲ့ဝင်သံဃာ ၃-ပါးနှင့်ပေါင်း ၅-ပါးတို့ ကြွရောက်ကာဗြဟ္မဇာလသုတ္တန်ကို ဟောကြားတော်မူလျက် မြတ်ဗုဒ္ဓသာသနာတော်အတွင်းသို့ သိမ်းသွင်းတော်မူကြသည်။ (မှတ်ချက်။ ။ မြန်မာတို့က မွန်တိုင်းပြည်နယ် သထုံမြို့ကို သုဝဏ္ဏဘူမိဟု ယူဆကြသည်။ အိန္ဒိယကျောက်စာဌာနကမူ စုမတြာကျွန်းကို သုဝဏ္ဏဘူမိဟု ရေးထိုးကြသည်။)
(၉) တမ္ဗဒီပ ခေါ် သီဟိုဠ်ကျွန်း။ ။ ယခုအခါ သီရိလင်္ကာ ဟူ၏။ ဒေဝါနံပီယတိဿမင်းကြီး လက်ထက်အခါ သာသနာတော် ၂၃၆-ခုနှစ်၊ နယုန်လပြည့်နေ့တွင် အရှင်မဟာမဟိန္ဒထေရ် ဦးဆောင်၍ အရှင်ဣဋ္ဋိယထေရ်၊ အရှင်ဥတ္တိယထေရ်၊ အရှင်ဘဒ္ဒသာလထေရ်၊ အရှင်သမ္ဗလထေရ်မြတ် ၅-ပါးတို့ ဦးဆောင်ကာ အဖွဲ့ဝင် ၁၃-ပါးနှင့် အရှင်မဟိန္ဒ၏တူတော် သုမနသာမဏေ၊ ဘဏ္ဍုက ခေါ် လူဥပါသကာတို့ သွားရောက်ကြကာ စူဠဟတ္ထိပဒေါပမသုတ္တန်ကို ဟောကြား၍ ဗုဒ္ဓဘာသာ အရှည် တည်တံ့အောင် တည်တံ့တိုးပွားအောင် သာသနာပြုတော်မူသွားကြလေသည်။
ကိုကိုမောင် (စာရေးဆရာ)
စာရေးဆရာ ကိုကိုမောင်ကို ကသာခရိုင်၊ မော်လူးမြို့တွင် ၁၉၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့၌ အဖ စာတိုက်ဗိုလ် ဦးညိုနှင့် အမိ ဒေါ်တင်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ အမည်ရင်းမှာ ချစ်လှိုင် ဖြစ်သည်။ ရွှေကူနှင့် မန္တလေးမြို့များတွင် မူလတန်းပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် ကသာမြို့ အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်းတွင် ရှစ်တန်း အောင်မြင်သည် အထိ ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် အရှေ့ဘာလင်၌ ကျင်းပသော ကမ္ဘာ့ လူထုပွဲတော်သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး၊ ထို့မှတဆင့် မော်စကိုတွင် ကျင်းပမည် ဖြစ်သော 'နိုင်ငံတကာ ကွန်မြူနစ် လူငယ်များ' ညီလာခံသို့ တက်ရောက်ရန် ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း နိုင်ငံတကာ ကွန်မြူနစ်များက ကိုချစ်လှိုင်အား ယုံကြည်မှု မရှိသဖြင့် တက်ရောက်ခွင့် မပေးခဲ့ချေ။ ထို့ကြောင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံ ပါရီမြို့တွင် သောင်တင်ပြီးနောက် ပြင်သစ်၌ ပညာ ဆက်သင်ခဲ့သည်။ ပြင်သစ်ပြည် တက္ကသိုလ်ဝင် စာမေးပွဲ (ဝိဇ္ဇာပိုင်း) ကို ဖြေဆိုပြီးနောက် ပါရီမြို့ ဆော်ဗွန်း တက္ကသိုလ် ပြင်သစ်စာပေနှင့် အတွေးအခေါ် သမိုင်းဘာသာရပ်ကို ဆရာ အတတ်သင် အင်တီကျူတွင် ၂ နှစ် သင်ခဲ့သည်။
ဆိုက်ကိုတွင် ဝင်ရောက် အမှုထမ်းခြင်း
၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်နဲ့ ပညာသင်ကြားရေး မပြီးစီးမီ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လာခဲ့သည်။ ထိုသို့ ပါရီမှ ပြန်လာပြီးနောက် ကိုချစ်လှိုင်သည် ဆိုဗီယက် ယူနီယံ ဆန့်ကျင်ရေး၊ ကွန်မြူနစ် ဆန့်ကျင်ရေး အလံကို ဆွဲကိုင် လှုပ်ရှားလာခဲ့သည်ဟု မြန်မာ့ နိုင်ငံရေး လောကတွင် ပြောစမှတ် ပြုခဲ့ရသူ ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် တပ်မတော် စိတ်ဓာတ် စစ်ဆင်ရေး ဌာနသို့ ဒု-ဗိုလ်မှူးကြီး အဆင့်နှင့် တန်းတူသော အရပ်သား စစ်မှုထမ်း အရာရှိ အဖြစ် ဝင်ရောက် အမှုထမ်းသည်။ ထို ဆိုက်ကို (ခေါ်) တပ်မတော် စိတ်ဓာတ် စစ်ဆင်ရေး ဌာနမှ အခြား အရပ်သား စစ်မှုထမ်း လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် တဦးဖြစ်သူ ဂျာနယ်ကျော် စောဦးနှင့် ပေါင်းပြီး တချိန်က လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်ဟောင်း လက်ဝဲသမားများအား 'ဓမ္မန္တရာယ်' ဟု ပြည်သူ အကြားမှာ တံဆိပ်ခတ်နှိပ် ဝါဒဖြန့်မှုကို အောင်အောင်မြင်မြင် ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင် လက်အောက် ငယ်သားများနှင့် လူထု အပေါ်မှာ မောက်မာရာ၌လည်း တော်လှန်ရေး ကောင်စီဝင် တဦး ဖြစ်သူ ဗိုလ်မှူးချုပ် တင်ဖေနှင့် အပြိုင် နာမည်ကြီးသူ ဖြစ်သည်။
ထိုသို့ အလံဖြူ ကွန်မြူနစ် အဖြစ် တောခိုသွားပြီးမှ စစ်တပ်နှင့် ပြန်ပေါင်းကာ ကွန်မြူနစ် ဆန့်ကျင်ရေး စာများကို ရေးနေသော သတင်းစာဆရာ ဂျာနယ်ကျော် စောဦးနှင့် အလံနီ လူထွက် ချစ်လှိုင်တို့ကို သူတို့နှင့် များစွာ ရင်းနှီးသူ တည်မြဲ ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဟောင်း သခင်ချစ်မောင်က၊ "မင်းတို့ နှစ်ယောက်က ဗိုလ်ချပ်ဈေးက အိမ်သာတွေမှာ 'မိန်းမသွားရန်'၊ 'ယောက်ျားသွားရန်' ဆိုင်းဘုတ်ရေးပေးတဲ့ လူနဲ့ အတူတူပါပဲကွာ" ဟု မျက်နှာကို စေ့စေ့ကြည့်ပြီး နောက်ပြောင် ဝေဖန်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
မဆလ ခေါင်းကိုင် ဖခင်ကြီး
၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်နေဝင်း ဦးဆောင်သည့် စစ်တပ်က 'တော်လှန်ရေး ကောင်စီ' အမည်ဖြင့် နိုင်ငံတော် အာဏာ အရပ်ရပ်ကို လက်နက် အားကိုးဖြင့် သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် တော်လှန်ရေး ကောင်စီနှင့် နောက်ပိုင်းတွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် မြန်မာ့ ဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ် ပါတီ (မဆလ) အတွက် လမ်းစဉ် (၂၁) ချက်ကို ရေးဆွဲ လမ်းညွှန်ပေးခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဗိုလ်နေဝင်း ဦးဆောင်တဲ့ တော်လှန်ရေး ကောင်စီ အမည်ခံ အာဏာသိမ်း စစ်အုပ်စုနဲ့ မဆလ ပါတီအား ဂေါတမ ဗုဒ္ဓ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ ဗုဒ္ဓဘာသာ သဘောတရား အချို့နဲ့ ကွန်မြူနစ် ဝါဒက သဘောတရား အချို့တို့ကို ရောကြော်လုပ်ပြီး 'အညမည သဘောတရား' လို့ အမည် ပေးထားသည့် နိုင်ငံရေး သဘောတရား လက်နက်ကို တပ်ဆင် ပေးခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ပြည်သူလူထုအားလည်း စစ်ကျွန်အဖြစ် နွံနစ်သွားစေမည့် 'အညမည သဘောတရား' နိုင်ငံရေး အတွေးအခေါ်တွေကို မဆလ ဗဟို နိုင်ငံရေး သိပ္ပံ (မင်္ဂလာဒုံ) သင်တန်းကျောင်းနဲ့ တက္ကသိုလ် ကောလိပ်တွေမှာ သင်ကြားနေတဲ့ နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ ဘာသာရပ်မှ တဆင့် လူထုအကြား ပြန်နှံ့ စိမ့်ဝင်အောင် ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ ဦးဆောင် ပါဝင်ပြီး လက်တွေ့ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် စာရေးဆရာ ကိုကိုမောင်အား ငြိမ်းချမ်းရေး မြတ်နိုးသူ၊ နိုင်ငံရေးမှာ ရန်သူမရှိ မိတ်ဆွေသာ ရှိဟု အယူအဆရှိသူ၊ ဆရာကြီး ဒဂုန်တာရာက "ယနေ့ခေတ်၏ တရားခံ" ဟု လက်ညှိုး တဲ့တဲ့ထိုးပြီး ပြောဆိုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ဦးချစ်လှိုင်သည် ဗိုလ်နေဝင်းရဲ့ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် မဆလ ပါတီ အတွက် ထမ်းဆောင်နေသော တာဝန်များမှ အနားယူခဲ့သော်လည်း မဆလ တပါတီ ဆိုရှယ်လစ် ဖွဲ့စည်းပုံ ဥပဒေ (၁၉၇၄) ရေးဆွဲရာတွင် အဓိက အခန်းက ပါဝင်ခဲ့သည်ဟု သိရသည်။
စာပေ ရေးသားမှုနှင့် စာရေးဆရာ ဘဝ
ကသာတွင် ဒုတိယကမ္ဘာစစ် မတိုင်မီ အစိုးရ ဟိုက်စကူး ကျောင်းသားဘဝ၌ စနေ နဂါးနီ ဂျာနယ်၊ ဒို့ကျောင်းသား စာစောင်တွင် 'မိုးကုတ်မောင်' အမည်ဖြင့် ဆောင်းပါးများ ရေးခဲ့သည်။ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ် အပြီးတွင် ဂျာနယ်ကျော်၌ 'မောင်သစ္စာ' အမည်ဖြင့် ဆောင်းပါး ရေးခဲ့သည်။ ထို့နောက် ပြည်သူ့စာပေ ထုတ်ဝေရေးတွင် ကော်မတီ အတွင်းရေးမှူး လုပ်ရင်း ၁၉၄၈-၅၀ နှစ်များတွင် မာ့က်စ်လီနင်ဝါဒ၊ ဒီမိုကရေစီသစ်၊ မာ့က်စ် လေ့လာနည်း စာအုပ်များနှင့် မာ့က်စ်ဝါဒနှင့် ဆိုဗီယက် (၁၉၅၃-၅၄) စာအုပ်များကို 'မောင်ချစ်ကြည်' အမည်ဖြင့် ရေးခဲ့သည်။
၁၉၅၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလမှ စ၍ 'ကိုကိုမောင်' အမည်ဖြင့် 'ပါရီတွင် သောင်တင်ခဲ့စဉ်က' အခန်းဆက် ဆောင်းပါးရှည်ကြီးကို မြဝတီ မဂ္ဂဇင်း၌ ရေးခဲ့သည်။ ရှုမဝ ရုပ်စုံ မဂ္ဂဇင်းတွင် 'ဒေစီရေး' ကို မြန်မာ ပြန်ဆိုခဲ့သည်။ ပေဖူးလွှာ မဂ္ဂဇင်းနှင့် နဝဒေး မဂ္ဂဇင်းများတွင် ဝတ္ထုတိုနှင့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည်များကို 'ကိုကိုမောင်'၊ 'ရွှေမိုး' အမည်များဖြင့် ရေးသားခဲ့သည်။ တော်လှန်ရေး ကောင်စီ အစိုးရ လက်ထက်တွင် 'ကိုကိုမောင်'၊ 'ရွှေမိုး' အမည်များဖြင့်ပင် ပုထုဇဉ်လောက အမြင် (ခေါ်) ဆိုရှယ်လစ် အတွေးအခေါ် ကျမ်းများကို ပြုစု ရေးသားခဲ့သည်။
ယခုအခါ 'မောင်ပျော့ပျောင်း' ကလောင် အမည်ဖြင့် သူရဇ္ဇ မဂ္ဂဇင်းတွင် ဘာသာရေး ဆောင်းပါးများ ရေးသားလျက် ရှိသည်။ ကလောင် အမည် 'ကိုကိုမောင်' အပြင် မိုးကုတ်မောင်၊ မောင်သစ္စာ၊ မောင်ချစ်ကြည်၊ မောင်ချစ်လှိုင်၊ ရွှေမိုး၊ မောင်ပျော့ပျောင်း၊ ကိုကိုမောင်ကြီး စသည့် ကလောင် အမည်များကိုလည်း အသုံးပြုပြီး စာများ ရေးသားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ထော်ပုလောရွာ၊ ပူတာအိုမြို့နယ်
ထော်ပုလောရွာ(Htawpulaw)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ပူတာအိုမြို့နယ်၊ နန့်တုံခူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၀၁၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နန့်တုံခူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၃၅ ဦး၊ မ ၁၁၀၈ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၂၄၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပူတာအိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒဿနဗေဒ
ဒဿနိကဗေဒဆိုသည်မှာ လူအများက လက်ခံသော အဆိုစကားများ (သို့) အဆိုအမိန့်များပင် ဖြစ်သည်။ များပြားလှစွာသော သမိုင်းဝင်ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ ပညာရှင်များ ပြောကြားခဲ့သော အတွေးအမြင်များပင်ဖြစ်သည်။ တစ်မူထူးခြားသော အဆိုအမိန့်များ အဆိုစကားများ ပင်ဖြစ်သည်။
လွတ်လပ်စွာ ကုန်သွယ်မှု သဘောတူညီချက်
လွတ်လပ်စွာ ကုန်သွယ်မှု သဘောတူညီချက် (Free Trade Agreement) သည် တစ်နိုင်ငံထက်ပိုသော နိုင်ငံများအကြားတွင် ကုန်သွယ်မှုနှင့် ပက်သတ်သော အတားအဆီးများ ၊ အခွန်အကောက်များ ကို လုံးဝ လျှော့ချနိုင်ရန် ရည်ရွယ်၍ စာချုပ် ချုပ်ဆိုထားကြခြင်း ဖြစ်သည်။
ခရခဆဘူတာ
ခရခဆဘူတာ  (唐 笠 駅 ခရခဆ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နဂနိုခရိုင်၊ ရှိမိုအိနတိုင်း၊ ယဆုအိုခမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခရခဝဘူတာ
ခရခဝဘူတာ  (辛皮駅 ခရခဝ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုခရိုင်၊ မိယဇုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဆိတ်နားရွာ
ဆိတ်နားရွာ
၁၉၉၇ စစ်တကောင်းငလျင်
၁၉၉၇ စစ်တကောင်းငလျင် ("ဘန်ဒါဘန်ငလျင်" ဟုလည်း သိကြ) သည် နိုဝင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့ 11:23 UTC အချိန်တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် - အိန္ဒိယ - မြန်မာ နယ်စပ်တွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် ငလျင်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ပြင်းအား Mw 6.1 ရှိသည်။ ငလျင်ဗဟိုချက်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မိဇိုရမ်ပြည်နယ်တောင်ပိုင်း ဖြစ်သည်။ ငလျင်နှင့် ပတ်သက်သည့်အချက်အလက်များကို ထုတ်ပြန်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ သို့သော် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ စစ်တကောင်းတွင်မူ ငါးထပ်အဆောက်အဦ ပြိုကျခဲ့ကာ လူ ၂၃ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။  ငလျင်လှုပ်ခတ်မှုကြောင့် ဒါခါမြို့ (Dakha) တွင်လည်း တုန်ခါမှုကို ခံစားခဲ့ရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသည့် ဘေးအန္တရာယ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များ ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များ ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များ
ထီဇလုပ်ရွာ၊ မင်းကင်းမြို့နယ်
ထီဇလုပ်ရွာ (Htizaloke)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးခရိုင်၊ မင်းကင်းမြို့နယ်၊ မိုးကောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၉၅၈ ဖြစ်သည်။
မော်ထက်ရွာ၊ သိန်တောင်
မော်ထက်ရွာ၊ သိန်တောင်
ဘောင်ကူးဝရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ဘောင်ကူးဝရွာ(Baungkuwa)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ တွီကင်းဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၃၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တွီကင်းဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၃၉ ဦး၊ မ ၅၁၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၅၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဓနုံးချောင်းရွာ၊ ဘုရားကြီးကုန်း
ဓနုံးချောင်းရွာ၊ ဘုရားကြီးကုန်း
သမုတ်ဒရိုးရွာ၊ သမုတ်ဒရိုး
သမုတ်ဒရိုးရွာ၊ သမုတ်ဒရိုး
ဇိနတ္ထပကာသနီကျမ်း
ဇိနတ္ထပကာသနီကျမ်းသည် ပြည်ခရိုင် ရွှေတောင်မြို့ကျီးသဲလေးထပ်ဆရာတော်ဘုရားကြီးအရှင်မုနိန္ဒာဘိဓဇထေရ် (မြန်မာ ၁၁၇၉- ၁၂၅၆) ရေးသားပြုစုခဲ့သော ကျမ်းဖြစ်သည်။ ရေးသားပုံမှာ ပထမတွဲမှ ဒဿမတွဲအထိ အတွဲကြီးဆယ်တွဲ၊ အခန်းငယ်ပေါင်း ကိုးဆယ်ကျော်တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်ကာ မြန်မာစကားပြေဖြင့် ရေးသားထားသည်။ စာမျက်နှာ (၅၇၂)မျက်နှာ ရှိသည်။ ဇိနတ္ထပကာသနီ= ဇိန-အောင်နိုင်သူ + အတ္ထ-အကြောင်းအရာ + ပကာသနီ-ထင်ရှားအောင်ပြဆိုခြင်း ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ဇိနတ္ထပကာသနီကျမ်း = မြတ်စွာဘုရားအကြောင်း ထင်ရှားစွာပြဆိုသောကျမ်း ဖြစ်ပေသည်။ *ဗုဒ္ဓဝင်
အကျဉ်းချုပ်
ထိုကျမ်းတွင် ပါဝင်သော အကြောင်းအရာအကျဉ်းချုပ်မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
နှင့် ကြမ်းတမ်းခက်ထန်သော နန္ဒောပနန္ဒ နဂါးမင်း၊ နာဠာဂိရိ ဆင်မင်းတို့ကို ဆုံးမတော်မူသော အခန်များလည်း ပါရှိသည်။
ထပ်ခူးရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
ထပ်ခူးရွာ (Htathku)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ လုံခွကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၉၀၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လုံခွကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၁၇ ဦး၊ မ ၁၃၄၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၆၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မကျေးရွာ
မကျေးရွာ
သပြေငူရွာ၊ ချောင်းဝ
သပြေငူရွာ၊ ချောင်းဝ
မောင်းတိုင်ကလေးရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေတွင်းကုန်းရွာ
ရေတွင်းကုန်း
ကိုးကား
ရေတွင်းကုန်း
ကညင်တပင်ရွာ၊ ဘုရားကြီးကုန်း
ကညင်တပင်ရွာ၊ ဘုရားကြီးကုန်း
သိုင်းကျွန်းရွာ၊ ကြွေချိုင် (ကူးတို့လေး)
သိုင်းကျွန်းရွာ၊ ကြွေချိုင် (ကူးတို့လေး)
ခရဟရှိမအဲဘူတာ
ခရဟရှိမအဲဘူတာ  (唐橋前駅 ခရဟရှိမအဲ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိဂခရိုင်၊ အိုးဆွတ်မြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဖန်းခါးစဉ်ရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်
ဖန်းခါးစဉ်ရွာ (Hpankharsin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရေဦးမြို့နယ်၊ ဖန်းခါးစဉ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၄၀၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကမ်းဒိတ်ရွာ
ကမ်းဒိတ်ရွာ
ခန်ဇိုးဘူတာ
ခန်ဇိုးဘူတာ  (閑蔵駅 ခန်ဇိုး - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိဇုအိုခမြို့၊ အအိုအိရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
မင်းဆီး (မြောက်)ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
မင်းဆီး (မြောက်)ရွာ (Minhsee (North))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ ပေါ့အင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၅၇၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေါ့အင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၁၇ ဦး၊ မ ၄၆၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၀၉၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွှေကာရွာ၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်
ရွှေကာရွာ (Shwekar)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်၊ ဟင်းငူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၇၅၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟင်းငူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၆၅ ဦး၊ မ ၁၅၃၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၉၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ခင်ခင်ထူး
ခင်ခင်ထူး သည် မြန်မာအမျိုးသမီး စာရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်ကာ ဝတ္ထုတို၊ ဝတ္ထုရှည် များစွာရေးသား ထုတ်ဝေထား၍ အမျိုးသား စာပေဆု ရရှိထားသော သူလည်းဖြစ်သည်။ကျေးလက်နောက်ခံ အချစ်ဝတ္ထုများကို ရိုးရာအတွေးများဖြင့် ဖော်ကျူးရေးတတ်သူ၊ မအိမ်ကံ အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည်ကနေ ပရိသတ်ကြား ပေါက်သွားခဲ့သူဟု ဘီဘီစီသတင်းက ဖော်ပြသည်။ဆရာမခင်ခင်ထူး၏ အောင်မြင်ကျော်ကြားခဲ့သည့် ဝတ္ထုများစွာထဲမှ ပန်းကြာဝတ်မှုန် ဝတ္ထုသည် ရုပ်ရှင်အဖြစ် ရိုက်ကူးရာတွင် အကယ်ဒမီဆု ၂ဆုအထိရရှိခဲ့သည်။ယင်းအပြင် “ဆူးပန်းခွေသွယ်ဘယက်နှင့် ပေရွက်လိပ်နားတောင်းဆင်” ကို “ခသုံးလုံး” ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးက ဇာတ်လမ်းတွဲအဖြစ်၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင်  ပုံဖော်ရိုက်ကူးသည်။
ရွှေကာရွာ၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခင်ခင်ထူး
ဘဝအကျဉ်း
၁၉၆၅ ဒီဇင်ဘာ(၁၇)ရက်နေ့တွင် မြင်းခြံမြို့၌ အဖ-ဦးညို၊ အမိ-ဒေါ်မြတင်တို့က မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း(၆)ယောက်တွင် တတိယမြောက် တစ်ဦးတည်းသော သမီးဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဒေါ်ထူးထူး ပင်ဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်က မြင်းခြံမြို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၈၅၌ မန္တလေးတက္ကသိုလ်မှ ဓာတုဗေဒဘာသာရပ်ဖြင့် ဘွဲ့ရရှိခဲ့ကာ ၁၉၈၉တွင် မူလတန်းပြဆရာမအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉ဝပြည့်နှစ်တွင် အလယ်တန်းပြဆရာမဖြစ်လာကာ ၁၉၉၂၌ မန္တလေးသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ဧပြီလထုတ် ရွှေဝတ်မှုန် မဂ္ဂဇင်းတွင် ပါရှိသော ပန်းပန်ပါရစေ ဝတ္ထုတိုဖြင့် စာပေနယ်သို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့ သည်။
၁၉၉၃မှစ၍ မဂ္ဂဇင်းများတွင် ဝတ္ထုတို၊ ဝတ္ထုရှည်များရေးသားကာ အားကစားဂျာနယ်များတွင်လည်း ဘောလုံးဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့၏ ။ အချို့ဝတ္ထုတိုများကို ဂျပန်ဘာသာ၊ ဂျာမန်ဘာသာသို့ ပြန်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ၁၉၉၉တွင် မဂ္ဂဇင်းပါဝတ္ထုတိုများကို စုစည်းလျှက် သနပ်ခါး ဝတ္ထုတိုများထွက်ရှိခဲ့ကာ သူမ၏ ပထမဆုံး လုံးချင်းစာအုပ်ဖြစ်သည်။
၂၀၀၁ ရောက်သောအခါ အလယ်တန်းပြဆရာမအဖြစ်မှ နုတ်ထွက်၍ နောင်တစ်နှစ်တွင် 'ကျမချစ်သော ဘောလုံးသူရဲကောင်းများ' (စတားပလေယာကောက်ကြောင်း) စာအုပ်ထွက်ခဲ့သည်။ စာရေးဆရာ နေဝင်းမြင့် နှင့် အိမ်ထောင်ပြုခဲ့သည်။ ၂၀၀၃၌ ဖက်စိမ်းကွမ်းတောင်ရွှေဝတ္ထုတိုများ ဖြင့် အမျိုးသားစာပေ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်ဆုရရှိခဲ့သည်။
စာနယ်ဇင်းများတွင် ဝတ္ထုတို၊ ဝတ္ထုရှည်၊ ဆောင်းပါးများ အပုဒ်(၁၀၀)ကျော်ရေးသားခဲ့ပြီး ဖြစ်လေသည်။
ထင်ရှားသောစာအုပ်များ
ဆရာမ ခင်ခင်ထူး၏ ထင်ရှားသော စာအုပ်များမှာ :
ဆုတံဆိပ်များ
၂၀၀၃တွင် အမျိုးသားစာပေဆုကို ဖက်စိမ်းကွမ်းတောင်ရွှေဝတ္ထုတိုများ ဖြင့်ရရှိခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
လှည်းပျက်တောင်ရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မောင်ကျော်ရွာသစ်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
မောင်ကျော်(ရွာသစ်)ရွာ(Maungkyaw(Ywarthit))သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ မောင်ကျော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၂၂၇ ဖြစ်သည်။
မင်းဆီးရွာမရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
မင်းဆီးရွာမရွာ (Minhseeywarma)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ ပေါ့အင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၅၇၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေါ့အင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၁၇ ဦး၊ မ ၄၆၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၀၉၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောက်လှေခါးရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေချမ်းသာရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုးကောင်းရွာ၊ မင်းကင်းမြို့နယ်
မိုးကောင်းရွာ (Moekaung)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးခရိုင်၊ မင်းကင်းမြို့နယ်၊ မိုးကောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၉၅၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းကင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ်စေရွာ၊ ပူတာအိုမြို့နယ်
နမ်စေရွာ(Namsay)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ပူတာအိုမြို့နယ်၊ နန့်တုံခူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၀၁၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နန့်တုံခူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၃၅ ဦး၊ မ ၁၁၀၈ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၂၄၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပူတာအိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခြောက်အိမ်တန်းရွာ
ခြောက်အိမ်တန်း
ဖက်လိပ်ရွာ၊ ဖက်လိပ်
ဖက်လိပ်ရွာ၊ ဖက်လိပ်
မြဂိုးစုရွာ၊ ဘုရားကြီးကုန်း
မြဂိုးစုရွာ၊ ဘုရားကြီးကုန်း
မရမ်းကျွန်းရွာ၊ ကြွေချိုင် (ကူးတို့လေး)
မရမ်းကျွန်းရွာ၊ ကြွေချိုင် (ကူးတို့လေး)
ဖိန်းကားရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်
ဖိန်းကားရွာ (Hpeinkar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရေဦးမြို့နယ်၊ ဖိန်းကားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၄၀၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကမ်းဒိတ်ဝရွာ
ကမ်းဒိတ်ဝရွာ
ခန်းဇခိဂဝဘူတာ
ခန်းဇခိဂဝဘူတာ  (神崎川駅 ခန်းဇခိဂဝ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာခရိုင်၊ အိုဆာကာမြို့၊ ယောဒိုဂဝရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံ
ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံ (တရားဝင်အခေါ်အားဖြင့် ဘီလာရုဇ်သမ္မတနိုင်ငံ) သည် အရှေ့ဥရောပတွင် ရှိသော ကုန်းတွင်းပိတ်နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများမှာ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ရုရှားနိုင်ငံ၊ တောင်ဘက်တွင် ယူကရိန်းနိုင်ငံ၊ အနောက်ဘက်တွင် ပိုလန်နိုင်ငံ၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် လစ်သူယေးနီးယားနိုင်ငံ နှင့် လတ်ဗီယာနိုင်ငံ တို့ဖြစ်ကြသည်။ မြို့တော်မှာ မင့်စ် (Minsk) မြို့ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံဧရိယာ ၂၀၇,၆၀၀ စတုရန်း ကီလိုမီတာ၏ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းမှာ သစ်တောများဖြစ်သည်။ အဓိကစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများမှာ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ထုတ်လုပ်ရေး တို့ဖြစ်သည်။
၂၀ ရာစုနှစ်အထိ ဘယ်လာရုစ်သည် Principality of Polotsk၊ Grand Duchy of Lithuania၊ ရုရှားအင်ပါယာ နှင့် Polish–Lithuanian Commonwealth စသော အခြားသောတိုင်းပြည်များ၏ နယ်မြေဖြစ်ခဲ့သည်။ ရုရှားတော်လှန်ရေး ပြီးနောက်တွင် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုဝင် သမ္မတနိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်လာသည်။ လက်ရှိနယ်မြေ ပိုင်ဆိုင်မှုမှာ ၁၉၃၉ ပိုလန်ကို ရုရှားတို့ သိမ်းပိုက်ပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ဒုတိယပိုးလစ်ရှ်သမ္မတနိုင်ငံမှ နယ်မြေအချို့ပါ ထပ်မံရရှိပြီး ဘယ်လိုရုရှားဆိုဗီယက်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံအဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။     ၎င်း၏နယ်မြေရောတိုင်းပြည်ပါ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင် လုံးဝပျက်စီးခဲ့သည်။ တိုင်းပြည်လူဦးရေ၏ သုံးပုံတစ်ပုံခန့် သေဆုံးခဲ့ပြီး စီးပွားရေးရင်းမြစ် ထက်ဝက်ကျော် ဆုံးရှုံးခဲ့သည်။ စစ်ပြီးခေတ်တွင် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာခဲ့သည်။ စစ်ဒဏ်ကို ခါးစည်းခံခဲ့ရသော ဘယ်လာရုစ်သည် ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ကြီး၏ မူလတည်ထောင်သူ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။
ကြည်ဇင်၊ မောင် (နာဂတောင်တန်း)
နာဂတောင်တန်း မောင်ကြည်ဇင် [၁၉၃၁ - ၁၉၇၈]
နာဂတောင်တန်းခရိုင် ဟုမ္မလင်းမြို့နယ် မောင်းခန်းရွာ၌ အဖ ရှမ်းလူမျိုး တောင်သူကြီး ဦးစိုးပင်၊ အမိ ဒေါ်စောခင် တို့က ၁၉၃၁ ခု (သက္ကရာဇ် ၁၂၉၃ ခု ဝါဆိုလ) တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဦးကြည်ဇင် ဖြစ်သည်။ လောကုတ္တရာစာပေနှင့် မြန်မာစာပေ အဆီအနှစ်များကို ဇာတိ မောင်းခန်းရွာ ရွှေတဆယ့်ကိုးရွာ ဂုဏ်းချုပ်ဆရာတော် ဦးဇယန္တထံတွင် လည်းကောင်း၊ စာပေအခြခံပညာကို ဆရာ ဦးဘိုးထွေး၊ ဆရာဦးကိုကြီး၊ ဆရာ ဦးဘဆန်း စသော လက်ဦးဆရာများထံတွင် လည်းကောင်း၊ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်း စစ်ဘေးအန္တရာယ်ကို ပြေးလွှားရင်း စာပေ ဗဟုသုတနှင့် လူ့လောက ဗဟုသုတ များကို မိခင်ကြီး ဒေါ်စောခင် ထံတွင်လည်းကောင်း သင်ယူခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ၆ နှစ်ခန့်မျှ သင်္ကန်း ဝတ်ခဲ့ဖူးရာ ဦးပဉ္စင်းသုံးဝါ ရခဲ့သည်။ ကျောင်းဆရာ၊ ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေး အရာရှိ၊ ထွန်းနေ့စဉ်သတင်းစာ အယ်ဒီတာ စသည်ဖြင့် လုပ်ကိုင်ခဲ့ဖူးသည်။ ၁၉၅၆ - ၅၇ မှစပြီး ကြေးမုံဂျာနယ်၊ ဟံသာဝတီသတင်းစာ၊ ပြည်ထောင်စုသတင်းစာ၊ မဏ္ဍိုင်သတင်းစာ တို့တွင် နယ်သတင်းထောက်အဖြစ် လုပ်ကိုင်ရင်း ဝတ္ထုတိုနှင့် ဆောင်းပါးများ စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ ၁၉၅၇ ခုနှစ် မေလထုတ် မြဝတီမဂ္ဂဇင်းတွင် ပါရှိခဲ့သည့် "နာဂ တောင်တန်းမှ ထူးဆန်းသော ကြေကွဲမှု" ဝတ္ထုတိုကို 'နာဂတောင်တန်း မောင်ကြည်ဇင်' ကလောင် အမည်နှင့် ရေးသားပြီး မဂ္ဂဇင်းလောကထဲသို့ ဝင်ခဲ့သည်။ "တောင်ပေါ်မြေနှင့် မြေပြန့်ပန်း" သည် ပထမ ဆုံးသော လုံးချင်းဝတ္ထု ဖြစ်သည်။ တောင်ပေါ်မြေနှင့် မြေပြန့်ပန်း (၁၉၆၄)၊ ပြေစေချင်သည့် သည်ချစ်ကြိုး (၁၉၆၄)၊ အကယ်ဒမီ ကိုလွန်းပွေ (၁၉၆၅)၊ နော် (၁၉၆၆)၊ မချစ်သော်လည်း မမုန်းပါ (၁၉၆၇)၊ အောင်ပွဲခြိမ့်ခြိမ့် ရင်သိမ့်သိမ့် (၁၉၆၈)၊ ဖျောက်ဆိတ်ပင်ကို သက်သေတည် (၁၉၇ဝ) နှင့် မုန်းစေချင်ဘိသည် (၁၉၇၁) မှာ ထင်ရှားသည်။ "တောင်ပေါ်မြေနှင့် မြေပြန့်ပန်း" ဖြင့် ၁၉၆၄ ခုနှစ် အနုပညာစာပေဆိုင်ရာဆု ဝတ္ထုရှည် ပထမဆု၊ "အောင်ပွဲခြိမ့်ခြိမ့် ရင်သိမ့်သိမ့်"ဖြင့် ၁၉၆၈ ခုနှစ် အမျိုးသား စာပေဆု ဝတ္ထုရှည် တတိယဆု တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။ စာပေလောကသို့ ဝင်လာခြင်းမှာ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ညီညွတ်ရေးနှင့် မဖွံ့ဖြိုးသေးသောဒေသများအတွက် ပြုပြင်ရေး လုပ်ငန်းများကို ထုတ်ဖော်လိုသောဆန္ဒကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။
ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံ
ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုပြိုကွဲခြင်း (၁၉၈၅-၁၉၉၁) ဖြစ်ပွားစဉ်ကာလ ၁၉၉၀ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ (၂၇)ရက်တွင် ဘယ်လာရုစ်ပါလီမန်မှ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်မှုကို ကြေညာခဲ့သည်။ ၁၉၉၁၊ ဩဂုတ်လ (၂၅)ရက်တွင် လွတ်လပ်ရေးကြေညာခဲ့သည်။ အလက်ဇန္ဒားလူကာရှင်ကို (Alexander Lukashenko) သည် ၁၉၉၄မှစ၍ သမ္မတဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၀၀ခုနှစ်မှစ၍ ဘယ်လာရုစ်နှင့် ရုရှားတို့သည် ပိုမိုပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအတွက် စာချုပ်ချုပ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ဘယ်လာရုစ်သည် လွတ်လပ်သောနိုင်ငံများဓနသဟာယအဖွဲ့ (Commonwealth of Independent States) ၏ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအနက် လူသားဖွံ့ဖြိုးမှုအညွှန်းကိန်း (Human Development Index) အမြင့်မားဆုံးနိုင်ငံဖြစ်သည်။
ကြည်ဇင်၊ မောင် (နာဂတောင်တန်း)
ဘဝနိဂုံး
၁၉၇၈ ခု ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့၊ အသက် ၄၇ နှစ် အရွယ်တွင် ကွယ်လွန် ခဲ့သည်။
စာညွှန်း
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံ
ဘယ်လာရုစ်လူဦးရေ၏ ၉.၄၉%ခန့်သည် မြို့ပြတွင်နေထိုင်ကြသည်။ ၈၀%ကျော်သည် ဒေသခံဘယ်လာရုစ်များ၊ ရုရှား၊ ပိုးလ် နှင့် ယူကရိန်းလူမျိုးများဖြစ်ကြသည်။ ၁၉၉၅ခုနှစ် ဆန္ဒခံယူပွဲမှစ၍ ဘယ်လာရုစ်တွင် တရားဝင် ရုံးသုံးဘာသာစကား (၂)မျိုး ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ ဘယ်လာရုစ်ဘာသာနှင့် ရုရှားဘာသာတို့ဖြစ်ကြသည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် နိုင်ငံတော်၏ ကိုးကွယ်ရာဘာသာကို အတိအကျပြဋ္ဌာန်းထားခြင်းမရှိပေ။ ရုရှားအော်သိုဒေါက်ကျောင်းတော်ဂိုဏ်းမှာ အများစု ကိုးကွယ်ကြသောဘာသာဖြစ်သည်။ ဒုတိယအများဆုံးမှာ ရိုမန်ကက်သလစ်ဂိုဏ်းဝင်များဖြစ်သည်။
ဝေါဟာရရင်းမြစ်
ဘီလာရုဇ် ဟူသောဝေါဟာရသည် ဘဲလ် (အဖြူ) နှင့် ရုစ် (ရုရှား) ဟူသော စကားလုံးများနှင့် ပေါင်းစပ်ထားရာ "ရုရှားဖြူ" ဟူ၍အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ အချို့သောဘာသာစကားများတွင် ဤနိုင်ငံကို "ရုရှားဖြူနိုင်ငံ" ဟုခေါ်ဆိုကြသည်။
တောင်နောက်ရွာ၊ မိုးနဲမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးနဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုန်ဟိုးရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
ကုန်ဟိုးရွာ (Konehoe)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ လုံခွကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၉၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လုံခွကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၁၇ ဦး၊ မ ၁၃၄၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၆၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘောလုံး လူရမ်းကားဝါဒ
ဘောလုံး လူရမ်းကား ဝါဒ (Football hooliganism) သည် တစ်ခါတစ်ရံ အင်္ဂလိပ်ရောဂါဟု ဗြိတိသျှ မီဒီယာများက ညွှန်းဆို ကြသည်။ ထိန်းမနိုင်သိမ်း မနိုင်သောင်းကျန်းပြီး ဖျက်လိုဖျက်ဆီး လုပ်တတ်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဘောလုံးအသင်း ပရိသတ်များ၏ ရန်ပွဲများ၊ လက်သရမ်းဖျက်ဆီးခြင်း နှင့် ခြိမ်းခြောက်ခြင်း များတို့ ဖြစ်ကြသည်။ အားပေးသူ ပရိသတ်များ အကြား ဖြစ်ပွားသော ရန်ပွဲများသည် ဘောလုံးပွဲများ မစတင်မီ နှင့် ကျင်းပပြီး အချိန်များ၌ ရဲများ၏ ဖမ်းဆီးခြင်းကို ရှောင်ရှားရန် ဘောလုံးကွင်းနှင့် ဝေးရာ ကြိုတင် ချိန်းဆို ထားကြသော နေရာများတွင် ဖြစ်ပွားတတ်ကြသည်။ သို့မဟုတ်လည်း ၎င်းတို့သည် အားကစားကွင်းထဲတွင် သို့မဟုတ် အားကစားကွင်းအနီးရှိ လမ်းများပေါ်၌ ကောက်ကာငင်ကာ ထပေါက်ကွဲတတ်ကြသည်။ ဘောလုံးလူရမ်းကား ဝါဒတွင် အော်ဟစ်မှုများ၊ ထိုးပွဲကြိတ်ပွဲ အသေးစားများ၊ ကြီးမားသော အုပ်စုလိုက် ပဋိပက္ခရန်ပွဲ များတွင် ဘတ်တံများ၊ ပုလင်းများ၊ ကျောက်ခဲများ၊ ဓားများနှင့် ပစ်စတို ကဲ့သို့သော သေစေနိုင်သော လက်နက်များဖြင့် လုပ်ဆောင်ခြင်းများ အကျုံးဝင်သည်။ တချို့သော ဖြစ်ရပ်များတွင် အားကစားကွင်းတွင်း ရန်ပွဲများသည် ပရိသတ်များ အထိတ်တလန့် ထွက်ပြေးရင်း အကာအရံများ သို့မဟုတ် နံရံများ ပြိုကျသည့်အခါ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှုများ ဖြစ်ပွား လေ့ရှိသည်။ အချို့ ပြင်းထန်သော ဖြစ်ရပ်များတွင် လူရမ်းကားများ၊ ရဲများ နှင့် ရပ်ကြည့်သူများ အသတ်ခံရတတ်သည်။ အကြမ်းဖက်ရန်ပွဲ နှိမ်နှင်းရေး ရဲများက မီးသတ်ပိုက်များ၊ ကျည်ကာကားများ နှင့် မျက်ရည်ယိုဗုံးများ အသုံးပြုကာ ကြားဝင် နှိမ်နှင်းပေးရတတ်သည်။
Hooligan firm ဟုခေါ်သော ဘောလုံးအဖွဲ့များ သည် အခြားသော ကလပ်အသင်းများ၏ အားပေးသူများကို တိုက်ခိုက်ရန် နှင့် အတိုက်အခံပြုလုပ်ရန် ဖွဲ့စည်းထား တတ်ကြသေးသည်။ အချို့သော အဖွဲ့များသည် လက်ဝဲနှင့် လက်ယာ နှစ်ဘက်စလုံး ပါဝင်သော နိုင်ငံရေးကိစ္စရပ်များအတွက် ကလပ်အသင်းအား အားပေးထောက်ခံမှု နောက်ကွယ်တွင် အကြမ်းဖက်လှုပ်ရှားမှု လုပ်ခြင်းအားဖြင့် ၎င်းတို့၏ နိုင်ငံရေး အယူဝါဒကို စည်းရုံးဖို့ရန်အတွက် တည်ထောင်ထားခြင်းလည်း ရှိ၏။ အဖွဲ့၏ နိုင်ငံရေးအမြင်သည် အသင်းပရိသတ်အားလုံးကို ကိုယ်စားမပြုပေ။ ၁၉၇၀ နှင့် ၁၉၈၀ ခုနှစ် အစောပိုင်းကာလများတွင် ဗြိတိသျှ ဘောလုံးလူရမ်းကားများ၏ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုများသည် ပုံစံပြောင်းလဲလာကြသည်။ ကတုံးပြောင်ပြောင် နှင့် အလုပ်သမားများ ဝတ်ဆင်လေ့ရှိသော အဝတ်အစားများကို ဝတ်ဆင်ခြင်းသည် ရဲများက ဘောလုံးလူရမ်းကားများ အဖြစ် သတိထားမိစေသည့်အတွက် ယင်းအစား ဒီဇိုင်နာများ ချုပ်လုပ်ပေးသော အဝတ်အစားများနှင့် ဈေးကြီးသော အားကစားဝတ်စုံဆန်းများကို ဝတ်ဆင်လာကြသည်။
ဘောလုံးလူရမ်းကားများ အကြောင်းကို I.D., The Firm, Cass, The Football Factory, Green Street,Rise of the Footsoldier နှင့် Awaydays စသော ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများက ခြယ်မှုန်းပြသ ကြသည်။ The Football Factory နှင့် Among the Thugs ကဲ့သို့သော ဘောလုံးလူရမ်းကားများ အကြောင်း ရေးသားထားသော စာအုပ်များလည်း ရှိသေးသည်။ အချို့သော ဝေဖန်ရေးသမားများက ထိုသို့သော မီဒီယာများသည် အကြမ်းဖက်မှုနှင့် ဘောလုံးလူရမ်းကားများ၏ လူနေမှုဘဝ ပုံစံကို စွဲမက်ဖွယ်ဖြစ်အောင် ကိုယ်စားပြု နေကြသည်ဟု ဝေဖန်ကြသည်။
ဝေါဟာရသမိုင်း
လူရမ်းကားဝါဒ (hooliganism)ဆိုသော စကားလုံး နှင့် ပတ်သက်၍ သီအိုရီ မျိုးစုံရှိသည်။ အိတ်ဆောင် အောက်စဖို့ဒ် အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်တွင် ၁၈၉၀ ခုနှစ်များဆီက ကပွဲရုံများ၌ ဆူဆူညံညံပြုလုပ်တတ်ပြီး ရန်လိုတတ်သော အိုင်းရစ် မိသားစု တစ်စု၏ မိသားစု အမည် မှလာသည်ဟု ပုံပြင်ဆန်ဆန် ဖော်ပြပါရှိသည်။ ကလားရန့် ရုခ် (Clarence Rook) ရေးသားသော ၁၈၉၉ ခုနှစ်ထုတ် Hooligan Nights စာအုပ်တွင် ထိုစကားလုံးသည် လန်ဒန်တွင်နေထိုင်သော ဘားခန်းများ၏ အပေါက်စောင့်လုံခြုံရေး နှင့် သူခိုးတစ်ယောက် ဖြစ်သူ ပက်ထရစ် ဟူလီဟန် (Hoolihan) သို့မဟုတ် ဟူလီဂန် (Hooligan) မှ လာသည်ဟု အခိုင်အမာ ပြောဆိုသည်။
အစောပိုင်းကာလများတွင် အသုံးပြုမှု
လူရမ်းကား သို့မဟုတ် တေလေဂျပိုး (hooligan) ဆိုသော စကားလုံးကို အနည်းဆုံး ၁၈၉၀ ခုနှစ် နှစ်လယ်ပိုင်းလောက်တွင် အသုံးပြုနေပြီ ဖြစ်သည်။ လန်ဒန်ရှိ လမ်းပေါ်က ဂိုဏ်းတစ်ခု၏ အမည်ကို ထိုစကားလုံးနှင့် အသုံးပြုသည့် အချိန်နှင့် တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ "Scuttlers" ဆိုသော မန်ချက်စတာ လမ်းပေါ်က ဂိုဏ်းတစ်ခုသည် နာမည်ဆိုးနှင့် ကျော်ကြား နေပြီ ဖြစ်သည်။ ပထမဆုံး အသုံးနှုန်းကို မသိသော်လည်း ၁၈၉၄ ခုနှစ် လန်ဒန်ရဲ တရားရုံးတွင် လန်ဒန်မြို့ လမ်ဘာ့သ်(Lambeth) အပိုင်းရှိ လူငယ်ဂိုဏ်းတစ်ခု၏ အမည်ကို လူရမ်းကားလေးများ (the Hooligan Boys) နောက်ပိုင်းတွင် O'Hooligan Boys ဟု ရည်ညွှန်း ဖော်ပြပါရှိပြီးနောက်တွင် ထိုစကားလုံး ပထမဆုံး ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ၁၈၉၈ ခုနှစ်၌ လမ့်ဘာ့သ် (Lambeth) တွင် ဂိုဏ်းသား တစ်ဦး ကျူးလွန်ခဲ့သော လူသတ်မှု တစ်ခုကြောင့် ထိုစကားလုံး အသုံးနှုန်းသည် သတင်းစာ၊ ဂျာနယ်များတွင် တမုဟုတ်ချင်း ကျော်ကြားလာကာ ပို၍ လူသိများလာခဲ့သည်။ လန်ဒန်အခြေစိုက် Daily Graphic သတင်းစာ၏ ၁၈၉၈ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၂ ရက်နေ့၌ ပါရှိသော ဆောင်းပါးတွင် ‘လူရမ်းကားဝါဒ (Hooliganism) ၏ အမည်အောက်တွင် ကျူးလွန်သော လူမဆန်သည့် လုပ်ရပ်များသည် လန်ဒန်တောင်ပိုင်း၏ လူမှုနယ်ပယ် မှတ်တမ်းများတွင် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်း သော စကားလုံးတစ်ခု အဖြစ် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ’
နောက်ပိုင်းတွင် ၎င်းစကားလုံး၏ အဓိပ္ပာယ်သည် အနည်းငယ် ပြောင်းလဲလာပြီး အနှောက်ယှက် ပေးသောသူ၊ စတင် တိုက်ခိုက်သူ၊ ပြစ်မှုကျူးလွန်၍ ပျက်စီးမှုဖြစ်စေခြင်း၊ ဖျက်လိုဖျက်ဆီး လုပ်ဆောင်သော အမူအကျင့်ရှိသည့် တရားမဝင် အဖွဲ့အစည်းများ၏ အဖွဲ့ဝင် (အထူးသဖြင့် လူငယ်) များ၏ လက္ခဏာရပ် တစ်ခု အဖြစ် သုံးနှုန်းခြင်း မဟုတ်တော့ပေ။ ယင်းစကားလုံးသည် ၂၀ရာစု နှစ်တွင် နိုင်ငံတကာမှာပင် အသုံးတွင်ကျယ်လာခဲ့ပြီး ဆိုဗီယက်ယူနီယံ တွင် khuligan ဟု သုံးနှုန်းကာ နိုင်ငံရေး သဘောထားကွဲလွဲသူ၊ သရော်လှောင်ပြောင်သူများကို ရည်ညွှန်းရာ၌ အသုံးပြုသည်။ (ဆိုဗီယက်က အသုံးပြုသော khuligan သည် လူအ၊ လူနုံ နှင့် အသိဉာဏ်နည်းသော သူဟူ၍ အဓိပ္ပာယ် ရမည်ဟု ယူဆရသည်။)
သမိုင်းကြောင်း
ပထမဆုံး ဘောလုံးအကြမ်းဖက်မှုကို မည်သည့်အချိန်တုန်းက စတင်ခဲ့သည်ကို မသိရသော်လည်း အနည်းဆုံး ၁၄ ရာစုနှစ်ခန့်က အင်္ဂလန်နိုင်ငံမှာ စတင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။ ၁၃၁၄ခုနှစ် ဒုတိယမြောက် အက်ဒွပ်ဘုရင် လက်ထက် တွင် ဘောလုံးကစားနည်းကို ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ အဆိုပါပွဲများသည် ပုန်ကန်ခြားနားခြင်း သို့မဟုတ် ဆူပူအုံကြွခြင်းကို ဦးဆောင် ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်ဟု သူယုံကြည်သော ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ပထမဆုံး မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည့် ရမ်းကားမှု ဖြစ်စဉ်သည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် ၁၈၈၀ ခုနှစ်ကာလတဝိုက်တွင် ကျင်းပသော ခေတ်သစ် ကစားနည်းတွင် ဖြစ်သည်။ အဆိုပါကာလတွင် ဂိုဏ်းအဖွဲ့ဝင် ပရိသတ်များသည် ဒိုင်လူကြီးများ၊ ပြိုင်ဘက် အသင်း၏ ကစားသမားများနှင့် ပရိသတ်များကို ခြိမ်းခြောက်မှု များပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။
သမှဲ့ဖြူရွာ၊ ချောင်းဝ
သမှဲ့ဖြူရွာ၊ ချောင်းဝ
မောင်ကျော်အထက်ရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
မောင်ကျော်(အထက်)ရွာ(Maungkyaw(Upper))သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ မောင်ကျော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၂၂၄ ဖြစ်သည်။ မောင်ကျော်ကျန်းမာရေးဌာနခွဲ ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂွေ့ကြီးရွာ
ဂွေ့ကြီး
ဆိပ်ချေးပင်ရွာ၊ သမုတ်ဒရိုး
ဆိပ်ချေးပင်ရွာ၊ သမုတ်ဒရိုး
ဝက်ပုတ်ရွာ၊ မင်းကင်းမြို့နယ်
ဝက်ပုတ်ရွာ (Wetpoke)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးခရိုင်၊ မင်းကင်းမြို့နယ်၊ မိုးကောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၉၅၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းကင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထမင်းထုတ်ရွာ
ထမင်းထုတ်ရွာ
ခန်ယူးရှ - ဟိခိုဆန်းဘူတာ
ခန်ယူးရှ - ဟိခိုဆန်းဘူတာ  (歓 遊 舎 ひ こ さ ん 駅 ခန်ယူးရှ - ဟိခိုဆန်း - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖုခုအိုခခရိုင်၊ ဆိုအဲဒမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အောက်ပွီရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
အောက်ပွီရွာ(Aukpwei)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ တွီဆော့ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၅၈၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တွီဆော့ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၉ ဦး၊ မ ၃၆၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၂၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြင့်၊ ဆရာ (ဒါရိုက်တာ)
၂ဝဝ၅ ခု၊ ဇူလိုင်ထုတ် ရာပြည့် ဦးစိုးညွန့် စုစည်း တည်းဖြတ်တဲ့ '၂ဝ ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ ၁ဝဝ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျုဉ်း' စာအုပ်မှ စာရေးတွေရဲ့ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျုဉ်း တွေကို ပြန်လည် ကူးယူ ဖော်ပြတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါရိုက်တာ ဆရာမြင့် [၁၈၉၈ - ၁၉၇ဝ]
တွံတေးမြို့၌ အဖ ကုန်သည်ကြီး ဦးသာဗျော၊ အမိ ဒေါ်ရွှေဦး တို့က ၁၈၉၈ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၉ ရက် အင်္ဂါနေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။ ငယ်မည်မှာ မောင်စံမြင့်၊ အမည်ရင်းမှာ ဦးမြင့် ဖြစ်၍ ကလောင် အမည်မှာ ဒါရိုက်တာ ဆရာမြင့် ဖြစ်သည်။
တွံတေးမြို့ လွှစင်ပိုင်း ဦးစောလှိုင် ကျောင်းမှ ခုနစ်တန်း အောင်မြင် ပြီးနောက် ရန်ကုန်မြို့ ကူရှင် ကျောင်းတွင် ဆက်လက် ပညာ သင်ယူသည်။ ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာ ဝါသနာ ထုံခဲ့ပြီး အစ်မ ဝမ်းကွဲ မိန်းမ မင်းသား ဒေါ်စိန်မိုး ဇာတ်သဘင်သို့ ဝင်ကာ လက်ထောက် မင်းသား ဘဝမှ အပျိုတော် မင်းသမီး အထိ သင်ယူ လေ့လာ ခဲ့ဖူးသည်။ ကဗျာ လင်္ကာ ဆရာကြီး ဘိုကလေး ဦးသက်ရှည် ထံတွင် ကဗျာ လင်္ကာ ဆည်းပူး ခဲ့သည်။ ၁၉၂၃ ၌ ရွှေဥဒေါင်း ရုပ်ရှင် ကုမ္ပဏီတွင် ဒါရိုက်တာ အဖြစ် လုပ်ကိုင် ခဲ့သည်။ ၁၉၂၉ တွင် မန္တလေး တိုင်းချစ် သတင်းစာ၌ လက်ထောက် အယ်ဒီတာနှင့် မန္တလေး မဂ္ဂဇင်း တာဝန်ခံ အယ်ဒီတာ၊ ၁၉၃ဝ - ၃၁ တွင် သီပေါမြို့မှ ၁၅ ရက် တကြိမ်ထုတ် ရတနာသီဟ ဂျာနယ် အယ်ဒီတာ၊ ၁၉၃၃ ခုတွင် ဗြိတိသျှ ဘားမား ရုပ်ရှင် စသည် တို့၌ လုပ်ကိုင် ခဲ့သည်။ ၁၉၃၈ - ၃၉ ခုနှစ်တွင် တရုတ် - မြန်မာ လမ်းမကြီး ဖောက်လုပ်စဉ် မြန်မာ့ အလင်း သတင်းစာ၏ နယ်ခြား ခရီးသွား သတင်းထောက် အဖြစ် တာဝန် ယူခဲ့၏။ ၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ပဲရော့ ကုမ္ပဏီ၌ ဒါရိုက်တာ လုပ်ခဲ့သည် ရုပ်ရှင် လောကတွင် ရှိစဉ် "ရဂုံဗွေ"၊ "ငွေတောင်သူ" စသည့် ရှမ်းပြည်နယ် နောက်ခံ ဇာတ်ကား များကို ရိုက်ကူး ခဲ့သည်။
ဒုတိယ ကမ္ဘာ့စစ်ကြီး အတွင်းတွင် မြန်မာ့အလင်း၊ သူရိယ၊ ဗမာ့ခေတ် သတင်းစာများ အတွက် ဖျာပုံ သတင်းထောက် လုပ်ခဲ့သည်။ စစ်အပြီး ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်သို့ တက်လာ၍ မြိုင်ပြဇာတ် အဖွဲ့၌ ဒါရိုက်တာ လုပ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင်မူ စာပေ နယ်မြေသို့ ကွယ်လွန်သည် အထိ ပြည်လည် ခြေဦး လှည့်ခဲ့သည်။
၁၉၂၁ - ၂၂ ခုနှစ် တမတ်တန် ဝတ္ထု ခေတ်တွင် စတင် ရေးသား ခဲ့သည်။ ဒါရိုက်တာ ဆရာမြင့် ကလောင် အမည် အပြင် ဦးတိုင်းလုံးကျော် (ဦးတိုင်းကျော်)၊ ဟံသမြင့် အစ ရှိသည့် ကလောင် အမည်များ ဖြင့်လည်း ရေးသား ခဲ့သည်။ လူပျို့ အိတ်အောင် [ဦးတိုင်းလုံးကျော် ကလောင် အမည်နှင့်] (၁၉၄၁)၊ အပျိုချော့နည်း နိဿရည်း [လူပျို့ အိတ်ဆောင် စာအုပ်ကို ဒုတိယ အကြိမ် ချဲ့ထွင် ပြင်ဆင် အမည် ပြောင်း၍ ဦးတိုင်းလုံးကျော် ကလောင် အမည်နှင့်] (၁၉၄၁)၊ နတ်နှင့် ဝိဇ္ဇာ (၁၉၄၁)၊ တို့လူမျိုး (၁၉၄၆)၊ နတ်ပေါင်းစုံ (၁၉၆၁)၊ ရှမ်းပြည် ကြေးမုံ (၁၉၆၅)၊ မြေမြင့်ဆီမှ သွေးချင်းများ (၁၉၆၆) တို့မှာ ထင်ရှားသည်။ ငွေတာရီ၊ စန္ဒာ၊ ဆန်းသစ်ဦး၊ မြဝတီ၊ မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် မဂ္ဂဇင်း၊ ယဉ်ကျေးမှု စာစောင်၊ ရှုမဝ၊ သွေးသောက်၊ စာပေဗိမာန် မဂ္ဂဇင်း၊ ပေးဖူးလွှာ၊ လင်းရောင် စာပေ မဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ဆောင်းပါးပေါင်း (၇၅) ပုဒ်ကျော် ရေးခဲ့သည်။ နောက်ဆုံး လက်ရာ ဆောင်းပါးမှာ ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ် မတ်လ စန္ဒာ မဂ္ဂဇင်းမှာ ပါဝင်သည့် "ရွှေပလောင် ငွေပလောင်" ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည် ကြေးမုံ စာအုပ်ဖြင့် ၁၉၆၃ ခုနှစ် အနုပညာ စာပေ ဆိုင်ရာဆု၊ မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် အနုပညာ ဆိုင်ရာ စာပေ စတုတ္ထဆု ရရှိ ခဲ့သည်။
စာညွှန်း။ ။
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
မြင်းမထိ (အရှေ့)ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
မြင်းမထိ (အရှေ့)ရွာ (Myinmahti (East))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ ပေါ့အင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၅၆၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေါ့အင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၁၇ ဦး၊ မ ၄၆၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၀၉၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခနုမဘူတာ
ခနုမဘူတာ  (鹿沼駅 ခနုမ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုချိဂိခရိုင်၊ ခနုမမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကျောက်ထပ်ရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
ကျောက်ထပ်ရွာ (Kyaukhtat)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ ထန်းငယ်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၄၃၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထန်းငယ်တောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၉၄ ဦး၊ မ ၃၅၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၂၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နန့်တုံခူးရွာ၊ ပူတာအိုမြို့နယ်
နန့်တုံခူးရွာ(Namtonhku)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ပူတာအိုမြို့နယ်၊ နန့်တုံခူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၅၂၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နန့်တုံခူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၃၅ ဦး၊ မ ၁၁၀၈ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၂၄၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပူတာအိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပျဉ်ထောင်ကွင်းရွာ၊ သင်္ဘန်းကုန်း
ပျဉ်ထောင်ကွင်းရွာ၊ သင်္ဘန်းကုန်း
ကညင်ချောင်းရွာ၊ ရာဇူတိုင်ကညင်ချောင်း
ကညင်ချောင်းရွာ၊ ရာဇူတိုင်ကညင်ချောင်း
မီးလောင်ကျွန်းရွာ
မီးလောင်ကျွန်းရွာ
ထန်းကြီးရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်
ထန်းကြီးရွာ (Htangyi)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရေဦးမြို့နယ်၊ ထန်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၄၂၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လျှပ်စစ်နှင့်စက်မှု အင်ဂျင်နီယာ ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး
လျှပ်စစ်နှင့်စက်မှု အင်ဂျင်နီယာ ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံးညွန်ကြားရေးမှူးမှာ ဗိုလ်ချုပ် နေမျိုးဦး ဖြစ်သည်။ လျှပ်စစ်နှင့်စက်မှုအင်ဂျင်နီယာညွှန်ကြားရေးမှူးရုံးအောက်တွင်ရှိသော တပ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တပ်မတော် (ကြည်း) ကဏ္ဍ:စစ်လက်ရုံး/ အကူ/ ဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံးများ
ကံရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ကံရွာ (Kan)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ မိုးနံကျင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၈၉၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုးနံကျင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၃ ဦး၊ မ ၂၇၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၇၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မောင်ကျော်အလယ်ရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
မောင်ကျော်(အလယ်)ရွာ(Maungkyaw(Middle))သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ မောင်ကျော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၂၂၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သဲမုန်တိုင်း
သဲမုန်တိုင်း သို့မဟုတ် ဖုန်မုန်တိုင်း (အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့်-Sand Storm or en:Dust Storm) သည် အမှိုက်သရိုက်များနှင့် သဲမှုန်များအား သယ်ဆောင်လာသည့် လေပြင်းများတိုက်ခတ်ခြင်းကို ခေါ်ဆိုသည်။ ခြောက်သွေ့သော မျက်နှာပြင်မှ အမှိုက်သရိုက်၊ ဖုန်နှင့် သဲများကို မျက်နှာပြု မှုတ်ထုတ်လာသည့် လေပြင်းတိုက်ခတ်ချိန်တွင် ဖြစ်ပွားတတ်သည်။ သဲမှုန်များသည် လေကြောင့် အခြားနေရာသို့ ပျံ့လွင့်ခြင်း၊ ခုံပျံခြင်းစသည့်နည်းများဖြင့် သယ်ဆောင် ပို့ချခြင်းခံရပြီး ၎င်းဖြစ်စဉ့် ၌ တစ်ဘက်တွင် မြေဆီလွှာတိုက်စားခံရပြီး အခြားတစ်ဖက်တွင် ပိုချခြင်းခံရသည်။ အာရေဗျကျွန်းဆွယ် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ဆာဟာရဒေသနှင့် ခြောက်သွေ့ကုန်းမြေများ၊ အီရန်၊ ပါကစ္စတန် နှင့် အိန္ဒိယ စသည်တို့သည် သဲမုန်တိုင်း အဓိကဖြစ်ပွားသည့် ပင်ရင်းနေရာဖြစ်ပြီး အာရေဗျပင်လယ်တွင်းသို့ ပို့ချသည်။ ထို့ပြင် တရုတ်နိုင်ငံရှိ ထင်ရှားသော မုန်တိုင်းများသည် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာသို့ ဖုန်မှုန်များပို့ချသည်။ ဒေသစီးပွားရေးအား အကျိုးသက်ရောက်နေသည့်အပြင် ကမ္ဘာ့ရာသီဥတု၊ ဒေသတွင်း ရာသီဥတုနှစ်ခုစလုံးအား ပြောင်းလဲခြင်းများ ပြုလုပ်နေသော ကန္တာရဒေသမှလာသည့် မုန်တိုင်းများ တိုးပွားဖြစ်ပေါ်လာခြင်းသည် မြေယာအရိုင်းများအား ထိန်းသိမ်းမှုကို လျစ်လျူရှူထားခြင်း၊ ကမ္ဘာ့ခြောက်သွေ့နယ်မြေများအား ထိန်းသိမ်းမှု နည်းပါးခြင်း စသည့်အချက်တို့ကြောင့် ဖြစ်သည်ကို မကြာသေးမီကာလများကပင် ဆွေးနွေးတိုင်ပင်ခဲ့ကြသည်။
ဖြစ်စဉ်
ပွယောင်းသော သဲမြေမျက်နှာပြင်များပေါ်တွင် အားပြင်းသောလေ တိုက်ခတ်ဖြတ်သန်းချိန်တွင် သဲမုန်များသည် အစပိုင်းတွင် တုန်ခါလာပြီး နောက် ခုန်ပျံလာကြခြင်းများတိုးပွားလာသည်။ ထိုသို့ ထိန်းချုက်မှု လျော့လျဲလာပြီး ပျက်စီးလာသည့် မြေပြင်အား ထပ်ကာတလဲလဲ တိုက်ခတ်လာခြင်းသည် အမှုန်ငယ်များအား ခုန်ပျံခြင်းဖြင့် အဝေးသို့ရောက်ရှိသွားစေရန် အစတင်လုပ်ဆောင်သည်။ လေ၏အပေါ်ပိုင်းတွင် အလွန်သေးငယ်သောအမှုန်များသည် ဆိုင်းငံ့နေရန်ဖြစ်လာပြီး ထိုနေရာမှ သဲမှုန်များအား တွားသွားခြင်း၊ ခုန်ပျံခြင်းနှင့် လွင့်မျောခြင်းဟူသည့်အဆင့်များဖြင့် ရွေ့လျားရန် တန်းစီနေသည့် ယန္တရားတစ်ခုဖြစ်စေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သဲမုန်တိုင်းများ ကဏ္ဍ:ရာသီဥတု ဘေးအန္တရာယ်များ
ရေချမ်းသာရွာ၊ ရွှေလိုင်ပွီ
ရေချမ်းသာရွာ(Yaechanthar)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ရွှေလိုင်ပွီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၅၀၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွှေလိုင်ပွီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၈၄ ဦး၊ မ ၆၃၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၂၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇကာရွာ၊ မင်းကင်းမြို့နယ်
ဇကာရွာ (Zagar(Sikar))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးခရိုင်၊ မင်းကင်းမြို့နယ်၊ မိုးကောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၉၆၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းကင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မောင်မျိုးပုံ (ညောင်ရမ်းမင်းသား)
မင်းတုန်းမင်း နှင့် ဒုတိယ မြောက်ရွှေရေးဆောင် မိဖုရား တို့မှ ဖွားမြင်သော ပထမ သားတော်ဖြစ်သည်။ အမည်အပြည့်အစုံမှာ ညောင်ရမ်းမင်းသား မောင်မျိုးပုံ ဖြစ်သည်။ ညီမှာ ညောင်အုပ်မင်းသား မောင်မျိုးယုံ၊ ညီမမှာ ကျောက်ဆောက် မင်းသမီး ဖြစ်သည်။
ခရစ်နှစ် ၁၈၈၄ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ကာလကတ္တားမြို့တွင် နတ်ရွာစံသည်။
အက်ဖ်-၂၂ ရက်ပ်တာ
လော့ခ်ဟိမာတင်/ဘိုးအင်း အက်ဖ်-၂၂ ရက်ပ်တာသည် လူတစ်ယောက်စီး အင်ဂျင် ၂လုံးတပ် ပဉ္စမမျိုးဆက် ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်းမြင့်မားသော (supermaneuverable) တိုက်လေယာဉ်ဖြစ်ပြီးကို ရေဒါမြင်ကွင်းမှ ဖမ်းမိရန် ခက်ခဲသော ရေဒါလှိုင်း ပုံရိပ်လျော့ နည်းပညာ (stealth technology) ကို အသုံးပြုထားသည်။ အဓိကအားဖြင့် လေကြောင်း စိုးမိုးရေး တိုက်လေယာဉ်ဖြစ်သော်လည်း ၎င်း၏ မြင့်မားသော စွမ်းဆောင်ရည်များကြောင့် မြေပြင်တိုက်ခိုက်ရေး ၊ အီလက်ထရောနစ် စစ်ဆင်ရေး နှင့် ရှာဖွေထောက်လှမ်းရေး တာဝန်များကိုလည်း ထမ်းဆောင်နိုင်သည်။ လော့ခ်ဟိမာတင် အေရိုနော့တစ်သည် အဓိက ကန်ထရိုက်တာဖြစ်ပြီး လေယာဉ်ဖရိမ် အစိတ်အပိုင်း အမြောက်အမြား၊ လက်နက် စနစ်များ နှင့် အက်ဖ်-၂၂ ကို အပြီးသတ် တပ်ဆင်ခြင်းတို့ အတွက် တာဝန်ယူဆောင်ရွက်သည်။ ထိုအစီအစဉ်တွင် ပါတနာ ဖြစ်သော ဘိုးအင်း ကာကွယ်ရေး၊ အာကာသနှင့် လုံခြုံရေးကမူ အတောင်ပံများ၊ ကိုယ်ထည်နောက်ပိုင်း၊ အေဗီရွန်းနစ် တပ်ဆင်မှု နှင့် ပိုင်းလော့နှင့် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရေး သင်တန်းပေးခြင်းများကို တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်သည်။
ရတနာနတ်မယ်
ရတနာနတ်မယ် (၁၉၃၂- ၂၀၂၀) သည် ဦးနေဝင်း ၏ စတုတ္ထ အိမ်ထောင်ဖက်အဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံတော်ခေါင်းဆောင်၏ဇနီး ဂုဏ်ပုဒ်ရရှိခဲ့သည်။ မိခင်မှာ ကနောင်မင်းသားအဆက်နွယ်ဖြစ်၍ ဖခင်မှာ ဩစတေးလျနိုင်ငံသားဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်အမည်အားဖြင့် ဂျူးန် ရို့ဇ် ဘဲလာမီ (June Rose Bellamy) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။
ငယ်ဘဝ
ဩစတြေးလျ နိုင်ငံသား၊ အင်္ဂလိပ်လူမျိုး မြင်းပွဲဒိုင် ဟာ့ဘတ် ဘယ်လာမီ (Herbert Bellamy) (၁၈၇၈-၁၉၆၃) နှင့် လင်းပင်ထိပ်တင်မလတ် (၁၈၉၄-၁၉၆၃) တို့မှ ၁၉၃၂ ခု၊ ဇွန်လ ၁ ရက်တွင် ရန်ကုန်၌ မွေးသည်။ အဖိုးအဖွား ဖြစ်သော လင်းပင်မင်းသားကြီးနှင့် ရေနံသာခင်ခင်ကြီးတို့က အသက်ကြီးမှ ကလေးရသောကြောင့် နတ်ကပေးသောကလေးဟု ဆိုကာ ရတနာနတ်မယ်ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။ ကနောင်မင်းသား၏ မြစ်တော် တစ်ယောက် ဖြစ်သည်။
၁၉၄၂ ခု၊ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ဖြစ်၍ ဂျပန်ဝင်လာသည့်အခါ ရန်ကုန်၌ ဗုံးဒဏ် ခံရ၍ အိန္ဒိယသို့ စစ်ရှောင်သည်။ အိန္ဒိယမြောက်ပိုင်း၊ ဂင်္ဂါနှင့် ယမုံနာမြစ်တို့ ဆုံရာ အလဟာဘတ် (Allahabad) တွင် အခြေချသည်။ အသက် ၁၁ နှစ်၌ ကလင်ပုံ (Kalimpong) ရှိ စိန့်ဂျိုးဆက် သီလရှင်ကျောင်း၌ တက်ရသည်။ သာသနာပြုကျောင်းမှ သီလရှင်ဆရာမက သွေးနှောဖြစ်နေ၍ ပညာပြသည်ကို ရွဲ့ရာ ကျောင်းထုတ်ခံရသည်။
အသက် ၁၄ နှစ်အရွယ်ရောက်မှ မြန်မာပြည် ပြန်လာကာ မေမြို့ (ယခု ပြင်ဦးလွင်) ၌ နေသည်။ ဗြိတိသျှတို့ နွေရှောင်မြို့ဖြစ်ရာ သစ်တော သစ်ပင်များဖြင့် အုံ့ဆိုင်းနေပြီး ဖခင် ဘယ်လာမီ၏ အကြိုက် ဖြစ်သည်။ မြင်းမွေးကာ မကြာမကြာ တောပစ်ထွက်တော့သည်။ သစ်ခွလည်း စုသည်။ လက်ကျန်ဗြိတိသျှ အသိုင်းအဝိုင်းက ဘယ်လာမီအား လက်အောက်ခံနိုင်ငံသား ဖြစ်ခြင်းကြောင့် လည်းကောင်း၊ မြင်းပွဲဒိုင် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် လည်းကောင်း မနှစ်မြို့ကြသော်လည်း မိခင်၏ တော်ဝင်မျိုးဆက်ဟူသော ခေါင်းစဉ်မှာ တခါတရံ အသုံးဝင်နေရာ အခက်အခဲ ကြီးကြီးမားမားမရှိ။
မေမြို့၊ စိန့်မိုက်ကယ် အမျိုးသမီး အထက်တန်းကျောင်း (ယခု အမှတ် (၄) အခြေခံပညာ အထက်တန်းကျောင်း) ၌ ပညာ ဆက်သင်သည်။ စာစီစာကုံးပြိုင်ပွဲတွင် ဆုရရာ အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ နယူးယောက်သို့ လေ့လာရေးခရီး (၃) လကြာ သွားခွင့် ရဖူးသည်။
ခရမ်းရောင်လွင်ပြင် အား ငြင်းပယ်ခြင်း
၁၉၄၆ ခုတွင် ခရမ်းရောင်လွင်ပြင် ဇာတ်ကားတွင် ပါဝင်ရန် ကမ်းလှမ်းခံရသည်။ သို့သော်လည်း ထုတ်လုပ်သူဘက်မှ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် မလျော်သော တောင်းဆိုချက်များကြောင့် ငြင်းဆန်လိုက်သည်။ (ထိုနေရာတွင် ဝင်းမင်းသန်းက ဝင်ရိုက်ရာ အထူးနာမည်ကျော်သည်။)
ပထမအိမ်ထောင်
၁၉၅၄ ခု၊ အသက် ၂၂ နှစ်အရွယ်တွင် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့မှ မြန်မာနိုင်ငံ၌ တာဝန်ကျသည့် ငှက်ဖျားဆိုင်ရာ အကြံပေးဆရာဝန် အီတာလျံလူမျိုး မာရီယို ပို့စတစ်လီယွန် (Mario Lucia Postiglione) နှင့် အိမ်ထောင်ကျသည်။ သားဦးမွေးပြီး ခုနှစ်လအကြာတွင် ကွန်မြူနစ်များက ခင်ပွန်းသည် မာရီယိုအား ပြန်ပေးဆွဲကာ ငွေတောင်းသည်။ နိုင်ငံတော်အား ထိန်းသိမ်းရန် လိုသော လက်နက်များဝယ်ရန်ဟု ဆိုသည်။ ပြန်လွတ်ပြီးနောက် ကုလသမဂ္ဂ၏ အစီအစဉ်ဖြင့် မာရီယို တာဝန်ကျရာ ဒမာစကပ် (Damascus)၊ ဂျနီဗာ (Geneva) နှင့် မနီလာ (Manila) မြို့များသို့ လိုက်နေသည်။ ၁၉၆၃ ခု၊ ဖိလစ်ပိုင်၌ ရှိနေစဉ် ဖခင်ဖြစ်သူဆုံးရာ ရန်ကုန်သို့ ပြန်လာဖြစ်သည်။
၁၉၆၃ ခု၊ ဇွန်လရောက်သော် မာရီယိုနှင့် ကွာရှင်းလိုက်သည်။ သားနှစ်ယောက်ဖြစ်သော မိုက်ကယ် (Michael) နှင့် မောရစ် (Maurice) တို့ကို တာဝန်ယူလိုက်သည်။
ဦးနေဝင်း၏ ဇနီး
ကွာရှင်းပြီး မကြာမီပင် မိခင်ဖြစ်သူ မကျန်းမာသည့်သတင်း ရောက်လာသည်။ ထိုအချိန်မတိုင်မီ ၁၉၆၂ ခုတွင် မြန်မာပြည်အား ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်း အုပ်ချုပ်ကာ ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်နေပြီ ဖြစ်သည်။ ရောမသံရုံးက မြန်မာသို့ သွားရန် ပြည်ဝင်ခွင့် မပေးနိုင်တော့ပေ။ ကေတီဘသန်း (ဗိုလ်ချုပ် နေဝင်း၏ ဇနီး) နှင့် ပတ်သက်ပြီး ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းနှင့် အဆက်အဆံရှိရာ ကြေးနန်းရိုက်၍ အကူအညီတောင်းရသည်။ ရောမလေဆိပ်၌ပင် လာကြိုမည်ဟူသောသတင်း ပြန်ရသည်။ မရှေးမနှောင်းပင် မိခင်ဖြစ်သူ တိမ်းပါးကြောင်း သိရပြန်သည်။ သို့ဖြစ်ရာ သတင်းမေး ခရီးမှသည် အရိုးကောက်ခရီး ဖြစ်သွားသည်။ ထိုကိစ္စနှင့်ပင် ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းနှင့် ရင်းနှီးသွားသည်။
နောက်တစ်နှစ်အကြာတွင် ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်း ဥရောပသို့လာရာ ကေတီ ဆုံးပြီဖြစ်ကြောင်း သိလိုက်ရသည်။ သားနှစ်ယောက်နှင့် ရုန်းကန်နေရသည်ကို သိပြီးနောက် မြန်မာပြည် ပြန်လာရန် ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းက တိုက်တွန်းသည်။ နောက်တစ်ကြိမ် ဥရောပခရီး၌ ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းက လက်ထပ်ခွင့် တောင်းသည်။
အကြိမ်ကြိမ် စဉ်းစားပြီးနောက် ရန်ကုန်သို့ ပြန်ကာ ၁၉၇၆ ခု၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် လက်ထပ်ဖြစ်သွားသည်။ နှစ်ဦးနှစ်ဖက်မှာ အကျိုးအမြတ်အတွက် လက်ထပ်ခြင်းမျိုး ဖြစ်ရာ တာရှည် မခံလိုက်။ တခါသော် ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းက အရက်ခွက်ဖြင့် လှမ်းပက်သည်။ အိမ်စေများ ရှေ့ဖြစ်သဖြင့် အကြီးအကျယ် ရန်ဖြစ်ကြသည်။ နောက်တရက်တွင် စန္ဒာဝင်း (ဦးနေဝင်း၏ သမီး) နှင့် ကိုယ်ရံတော်များက ပြည်ပထွက်ခွင့်ရှိသော တစီးတည်းသော လေယာဉ်ဖြင့် ပြည်ပသို့ ပြန်ပို့သည်။ အကျယ်အကျယ်မဖြစ်လို၍ ပြန်ပို့လိုက်ခြင်း ဖြစ်သော်လည်း ပြန်ခွင့်ရခြင်းကိုပင် ကံကောင်းသည်ဟု ယူဆရသည်။ ဤသို့ဖြင့် ငါးလကြာအိမ်ထောင်ရေး တစ်ခန်းရပ်သွားသည်။
လုပ်ဆောင်မှုများ
၁၉၈၃ ခုမှ စကာ အရှေ့တိုင်းစာနှင့် အီတလီစာ ချက်ပြုတ်နည်းကို သင်ကြားသော (Associazione Culturale Arte e Gastronomia Orientale) အချက်အပြတ်သင်တန်း ဖွင့်ထားသည်။
အလှူအတန်းအနေဖြင့် ရန်ကုန်ရှိ ဆရာဝန်များမှတဆင့် ဆေးကျောင်းမတက်နိုင်သူများကို ထောက်ပံ့သည်။ နာဂစ် ဖြစ်ပြီးနောက် ရွာတရွာကိုလည်း အကူအညီများ ပေးခဲ့သည်။
သားငယ် မောရစ်မှာ ဆိုင်ကယ်မတော်တဆမှုဖြင့် ကွယ်လွန်သွားပြီ ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း မောရစ်၏သား အသက် ၄၄ နှစ်အရွယ် အဲလက် (Alex) မှာ သူနှင့် အတူနေပေးသည်။ နာဂစ်ကာလ မြန်မာပြည်သို့ ပြန်သောအခါ လင်းပင်မင်းသား၏ အုတ်ဂူကို သွားကြည့်ဖြစ်သည်။ ကျောင်းထိုင် ၁၀ ပါး အပါအဝင် ဘုန်းကြီး အပါး (၁၂၀) ကို အရုဏ်ဆွမ်း ကပ်ကာ အမျှဝေဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း
ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက် ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် အသက် ၈၈ နှစ်အရွယ် ရတနာနတ်မယ် (ခ) June Rose Bellamy သည် အီတလီနိုင်ငံ ဖလော်ရင့်မြို့၌ နှလုံးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ဟင်းငူရွာ၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်
ဟင်းငူရွာ (Hinngu)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်၊ ဟင်းငူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၇၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟင်းငူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၆၅ ဦး၊ မ ၁၅၃၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၉၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေပြင်ညှိဆည်
အချို့သောတူးမြောင်းများ၌ ရေပြင်ညှိဆည်များ တပ်ဆင် ထားသည့်အကြောင်းကို ကြားဖူးကြပေမည်။ ရေပြင်ညှိဆည် ဆိုသည်မှာ တူမြောင်းအတွင်း မြင့်ရာမှ နိမ့်ရာသို့ဖြစ်စေ၊ နိမ့် ရာမှ မြင့်ရာသို့ဖြစ်စေ သင်္ဘောများ တက်ဆင်းသွားလာနိုင် အောင် ရေမျက်နှာပြင်ကို နှိမ့်ပေး၊ မြှင့်ပေးနိုင်သော စီမံချက် ဖြင့် ဆောက်လုပ်ထားသည့် သေတ္တာပုံသဏ္ဌာန် ရေကန်အရှင် ပင် ဖြစ်၏။ ရေကန်ပေါင်နှင့် အောက်ခံများကို ကွန်ကရိဖြင့် ပြုလုပ်ထား၍ အထက်ဘက်နှင့် အောက်ဘက်တွင် ဖွင့်နိုင် ပိတ်နိုင်သော သံမဏိတံခါးအရှင်ကြီးများ တပ်ဆင်ထားသည်။ ရေသွင်းရေလွှတ်ပေါက်များကိုလည်း တပ်ဆင်ထားသည်။ ရှေးကဆိုလျှင် တူးမြောင်းများကို နေရာတိုင်း၌ ဖောက် ချင်သလို မဖောက်နိုင်၊ မြေမျက်နှာပြင်ညီသော ဒေသများ၌သာ ဖောက်လုပ်နိုင်ခဲ့ပေသည်။ တိုးတက်လာသော အင်ဂျင်နီယာ ပညာ၏ ကျေးဇူးကြောင့် ၁၄ ရာစုနှစ်၊ သို့မဟုတ် ၁၅ ရာစု နှစ်လောက်တွင် ရေပြင်ညှိဆည်များ ဆောက်လုပ်သည့်အတတ် ကို တတ်ကျွမ်းနားလည်ပြီးသည့် နောက်တွင်ကား တူးမြောင်း ဖောက်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းသည် အဆပေါင်းများစွာ လွယ်ကူ လာပေတော့သည်။
ကမ္ဘာကျော် ပနားမားတူးမြောင်းကြီးတွင် တစ်နေရာ၌ သင်္ဘောများကို ပေ ၈ဝ အမြင့်သို့ တစ်ဆင့်ပြီး တစ်ဆင့် တင် ပေးရသော တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ရသည့် ဂါတွန်းရေပြင်ညှိ ဆည်များ ရှိသည်။ အလျားပေ ၁ဝဝဝ၊ အနံ ပေ ၁၁ဝ၊ အနက် ၈၁ ပေရှိကာ ကွန်ကရိကုဗကိုက်ပေါင်း နှစ်သန်းဖြင့် ဆောက်လုပ်ထားခြင်း ကို ထောက်၍ မည်မျှကြီးမားသည့် ရေပြင်ညိ|ဆည်ကြီး ဖြစ်မည်ကို ခန့်မှန်းနိုင်လောက်ပေသည်။ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အကြီးဆုံးသင်္ဘောကြီးပင် လွယ်ကူချောင်ချိစွာ ဖြတ်သန်းသွားလာနိုင်အောင် ကြီးမားပေသည်။ ထိုရေပြင်ညှိ ဆည်ကြီးတွင် ရေကို ဖွင့်ပိတ်ပေးနိုင်သည့် ဧရာမသံမဏိတံခါး ကြီးများ တပ်ဆင်ထားသည့်အနက် တံခါးတစ်ခုမှာ ခြောက်ထပ် တိုက်မက မြင့်၍ အထူခုနစ်ပေ၊ အကျယ် ၆၅ ပေရှိရကား တန်ချိန် ၅ဝဝ ခန့် အလေးစီးသည်ဟု ဆို၏။ ထိုမျှကြီးမား လေးလံသော်လည်း ထိုတံခါးကြီးများကို လျှပ်စစ်ဓာတ်အားဖြင့် အလွယ်တကူပင် ဖွင့်နိုင် ပိတ်နိုင်ပေသည်။ ရေသွင်းရေလွှတ် ပေါက်ပေါင်းမှာ ၁ဝ၅ ခု ရှိလေသည်။
သင်္ဘောတစ်စီးသည် ထိုရေပြင်ညှိ ဆည်ကြီးကို အနိမ့်မှ အမြင့်သို့ ကျော်ဖြတ်လိုသောအခါ ရေပြင်ညှိဆည်၏ အထက် ဘက်ရှိ တံခါးများကို ပိတ်ထားပြီးလျှင် အောက်ဘက်ရှိ တံခါး များကို ဖွင့်ထားရသည်။ ပြီးလျှင် ကမ်းနဖူးတစ်လျှောက်တွင် ခုတ်မောင်းသော မီးရထားခေါင်းတွဲမှ ကြိုးများဖြင့် ထိုသင်္ဘော ကို ပထမဆင့် ရေပြင်ညှိဆည်ထဲသို့ ဆွဲသွင်းပေးသည်။
ထိုနောက် သံမဏိတံခါးများကို ပိတ်၍ ဒုတိယဆင့် ရေပြင်ညှိ ဆည်နှင့် ရေမျက်နှာပြင်ချင်း ညီလာသည့်တိုင်အောင် ရေသွင်း ပေးရသည်။ ထိုနောက် ပထမနှင့် ဒုတိယဆည် အကြားရှိ သံမဏိတံခါးကို ဖွင့်၍ သင်္ဘောကို ဒုတိယဆည်အတွင်းသို့ ခုတ်မောင်းစေပြီးလျှင် တတိယဆည်အတွင်းရှိ ရေနှင့် ရေ မျက်နှာပြင် ညီအောင် ရေသွင်းပေးရပြန်သည်။ ဤနည်းဖြင့် သင်္ဘောသည် တစ်နာရီအတွင်း ပေ ၈ဝ မျှ အမြင့်သို့ တစ်ဆင့်ပြီးတစ်ဆင့် မြင့်တက်လာပြီးသော် တူးမြောင်း တစ်လျှောက် ဆက်လက်၍ ခုတ်မောင်းသွားနိုင်လေသည်။ ထူးခြားချက်တစ်ခုမှာ အဆိုပါ ရေပြင်ညှိဆည်ကြီးတွင် အတက် အဆင်း သင်္ဘောနှစ်မျိုးအတွက်ရအောင် တံခါးနှစ်ထပ်သဘော ဖြင့် စီမံထားသောကြောင့် သင်္ဘောအချို့က နိမ့်ရာမှ မြင့်ရာသို့ တက်နေသည့်အချိန်မှာပင် အမြင့်မှအနိမ့်သို့ဆင်းသည့် သင်္ဘော များကလည်း ဆင်းနေနိုင်ပေသည်။
ဂျာမနီနိုင်ငံကို ဖြတ်၍ မြောက်ပင်လယ်မှ ဗောလတစ် ပင်လယ်အရောက် ဖောက်လုပ်ထားသည့် ကီးတူးမြောင်း တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင် ရှိသော ရေပြင်ညှိဆည်ကြီးများမှာ ပနားမားတူးမြောင်းရှိ ရေပြင်ညှိဆည်တို့ထက်ပင် ကြီးသည်ဟု သိရသည်။ ထိုတူးမြောင်းကို ၁၈၈၇ ခုနှစ်တွင် စတင်၍ ဆောက်လုပ်ပြီးလျှင် ၁၈၉၅ ခုနှစ်တွင် အပြီးသတ်သည်။ မကြာသေးသောနှစ်များအတွင်းက ထိုတူးမြောင်းကို ပြန်လည် ပြုပြင်ခဲ့ရာ ယခုအခါတွင် ထိုတူးမြောင်း၏ အတိမ်ဆုံးနေရာ သည် ၃၆ ပေ နက်၍ တူးမြောင်း၏ အောက်ဘက်တွင် ၁၄၄ ပေ ကျယ်သည်။ အပေါ်မျက်နှာပြင်အကျယ်မှာ ၃၃၅ ပေ ဖြစ် သည်။ အဆိုပါတူးမြောင်းသည် ၆၁ မိုင်ရှည်လေသည်။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံရှိ မန်ချက်စတာတူးမြောင်းသည် ၃၅ ၁/၂ မိုင်သာ ရှည်သော်လည်း တူးမြောင်းများတွင် အထူးခြားဆုံးဟု ဆိုနိုင် ပေသည်။ ရေပြင်ညိ|ဆည် အစုံပေါင်း ငါးစုံရှိသည်။ ထို ရေပြင်ညိ| ဆည်များဖြင့် ရေပြင်ကို ပြုပြင်ပေးနိုင်၍ မန်ချက် စတာမြို့နှင့် ပင်လယ်ကမ်းခြေတို့၏ မျက်နှာပြင်အနိမ့်အမြင့် ခြားနားချက် ၅၈ ၁/၃ ပေသည် ပပျောက်သွားပြီးလျှင် မန်ချက်စတာမြို့ကို ပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းမြို့ ဖြစ်စေလေသည်။ ဆွီဒင်နိုင်ငံရှိ ယားတာတူးမြောင်းတွင်လည်း ရေပြင်ညှိ ဆည် ပေါင်း ၅၈ ခုမျှ ရှိ၏။ ဆူးအက်တူးမြောင်းတွင်မူ ရေပြင်ညှိ ဆည် ဆို၍ တစ်ခုမျှ မရှိချေ။
သဲပြား
သဲပြား
ကိုးကား
သဲပြား
ဌေးအောင်
ဦးဌေးအောင် (၁၂ ဇွန် ၁၉၅၂ ဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား တပ်မတော် အရာရှိဟောင်းနှင့် နိုင်ငံရေးသမား တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူသည်  အစိုးရနှစ်ဆက်အထိ ဟိုတယ်ခရီးဝန်ကြီး တာဝန်ယူခဲ့သူလည်းဖြစ်သည့်အပြင်  အဂတိတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ပါ ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။