cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
မိဿ နက္ခတ်တာရာ
မဿိ နက္ခတာရာ သည် ၁၂ လ ရာသီခွင်၏ ကြယ်စုတန်း တစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းသည် အနောက်ဘက်တွင် မိန် နက္ခတာရာ နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် တောင်းရပ် ကြယ်စုတန်းတို့ကြား တည်ရှိသည်။ နက္ခတ္တဆိုင်ရာ သင်္ကေတမှာ (Unicode ♈) ဖြစ်ပြီး ၂ ရာစု နက္ခတ္တပညာရှင် တော်လမီ၏ ၄၈ ခု ကြယ်စုတန်းစာရင်းမှ တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ခေတ်သစ် ကြယ်စုတန်းများ ၈၈ စာရင်းတွင်လည်း ပါဝင်သည်။ အလယ်အလတ်တန်းစား ကြယ်စုတန်းဖြစ်ကာ အဆင့်အားဖြင့် ၃၉ ခုမြောက်ဖြစ်သည်။ မဿိ နက္ခတာရာသည် မှေးမှိန်သော ကြယ်စုတန်းဖြစ်ပြီး တောက်ပသောကြယ်များ ၄ စင်းပါဝင်သည်။ ယင်းတို့မှာ Hamal (Alpha Arietis)၊ Sheratan (Beta Arietis)၊ Mesarthim (Gamma Arietis) နှင့် 41 Arietis တို့ဖြစ်ကြသည်။
ကိုးကား
Bibliography
အွန်လိုင်း ရစ်းမြစ်များ
တောင်စဉ် ခုနှစ်ထပ်
တောင်စဉ် ခုနှစ်ထပ်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာ အယူအဆအရ ၃၁-ဘုံရှိရာ ထိုဘုံများတွင် မြင်းမိုရ်တောင်ကြီးကို ဝန်းဝိုင်းပတ်ခွေလျက် တည်နေကြသော တောင်ရံခုနစ်ထပ်ကို ခေါ်ဆိုသည်။ ဘုရားခြေတော်ရာရှိ စက်လက္ခဏာတွင်လည်း ပါရှိလေသည်။
တောင်စဉ် ၇-ထပ်ကား
(၁) ယုဂန္ဓိုရ်တောင်။ (၂) ဤသဓရတောင်၊ (၃) ကရဝီကတောင်။ (၄) သုဒဿနတောင်၊ ၅) နေမိန္ဓရတောင်။ (၆) ဝိနတကတောင်။ (၇) အဿကဏ္ဏတောင်တို့ ဖြစ်လေသည်။ ၎င်းတောင်တို့၌ ရတနာအမျိုးမျိုးရှိသည်၊ နတ်မင်းကြီး များနှင့်တကွ နတ်ဘီလူးများ လည်းအမြဲနေထိုင်ကြလေသည်။
တောင်စဉ် ၇-ထပ် မြင်းမိုရ်တောင်ကို ဝန်းရံ၍ တည်နေပုံ
(၁) ယုဂန္ဓိုရ်တောင်သည် ပဌမဦးဆုံး မြင်းမိုရ်တောင်ကို တံတိုင်း ကာရံသကဲ့သို့
ထီး၏အဝန်းအဝိုင်းကဲ့သို့ ( ဝန်းရံ၍တည်၏။
(၂) ဤသဓရတောင်သည် ယုဂန္ဓိုရ်တောင်ကို ဝန်းရံ၍ တည်၏။
(၃) ကရဝီကတောင်သည် ဤသဓရတောင်ကို ဝန်းရံ၌ တည်၏။
(၅) နေမိန္ဓရတောင်သည် သုဒဿနတောင်ကို ဝန်းရံ၍ တည်၏။
(၆) ဝိနတကတောင်သည် နေမိန္ဓရတောင်ကို ဝန်းရံ၍ တည်၏။
(၇) အဿကဏ္ဏတောင်သည် ဝိနတကတောင်ကို ဝန်းရံ၍ တည်၏။ ဤတောင်စဉ် ၇-ထပ်တို့ မြင်းမိုရ်တောင်ကို ဝန်းရံ၍ တည်နေကြလေသည်။ ဤကား ပါရာဇိကဏ်အဋ္ဌကထာ အစရှိသော အဋ္ဌကထာ, ဋီကာ ကြီးများအလို ဖြစ်ပေသည်။
တစ်နည်း
(၁) အဿကဏ္ဏတောင်သည် ပဌမဦးဆုံး မြင်းမိုရ်တောင်ကို ဝန်းရံ၌တည်၏။
(၂) ဝိနတကတောင်သည် အဿကဏ္ဏတောင်ကို ဝန်းရံ၍ တည်၏။
(၃) နေမိန္ဓရတောင်သည် ဝိနတကတောင်ကို ဝန်းရံ၍ တည်၏။
(၅) ဤသဓရတောင်သည် ယုဂန္ဓိုရ်တောင်ကို ဝန်းရံ၍တည်၏။
(၆) ကရဝီကတောင်သည် ဤသဓရတောင်ကို ဝန်းရံ၍ တည်၏။
(၇) သုဒဿနတောင်သည် ကရဝီကတောင်ကို ဝန်းရံ၍ တည်၏။ ဤကဲ့သို့တောင်စဉ် ၇-ထပ်တို့ မြင်းမိုရ်တောင်ကို ဝန်းရံ၍ စောင်းတန်းသဖွယ် တည်နေကြလေသည်။ ဤကား ဇာတ်ပါဠိတော်နှင့် ဇာတ် အဋ္ဌကထာ တို့ အလိုဖြစ်ပေသည်။
တောင်စဉ် ၇-ထပ်တို့၏ပမာဏ
(၁) ယုဂန္ဓိုရ်တောင်သည် သမုဒ္ဒရာထဲ၌ ယူဇနာ (၄၂၀၀၀) လေးသောင်းနှစ်ထောင် နစ်ဝင်၍ သမုဒ္ဒရာအထက်၌ ယူဇနာ(၄၂၀၀၀) လေးသောင်းနှစ်ထောင်ပင် မြင့်သည်။ အကျယ် အဝန်းအားဖြင့် ယူဇနာ(၂၁၀၀၀)နှစ်သောင်း တစ်ထောင် ကျယ်ဝန်းသည်။
(၃) ကရဝီကတောင်သည် သမုဒ္ဒရာထဲ၌ ယူဇနာ (၁၀၅၀၀) တစ်သောင်း ငါးရာ နစ်ဝင်၍ သမုဒ္ဒရာ အထက်၌ ယူဇနာ(၁၀၅၀၀) တစ်သောင်းငါးရာပင် မြင့်သည်။ အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် ယူဇနာ(၅၂၅၀) ငါးထောင် နှစ်ရာ့ ငါးဆယ် ကျယ်ဝန်းသည်။
(၄) သုဒဿနတောင်သည် သမုဒ္ဒရာထဲ၌ ယူဇနာ (၅၂၅၀) ငါးထောင် နှစ်ရာ့ ငါးဆယ် နစ်ဝင်၍ သမုဒ္ဒရာအထက်၌ ယူဇနာ(၅၂၅၀) ငါးထောင် နှစ်ရာ့ ငါးဆယ်ပင် မြင့်သည်။ အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် ယူဇနာ (၂၆၂၅) နှစ်ထောင် ခြောက်ရာ နှစ်ဆယ့် ငါးယူဇနာ ကျယ်ဝန်းသည်။
(၅) နေမိန္ဓရတောင်သည် သမုဒ္ဒရာထဲ၌ ယူဇနာ (၂၆၂၅) နှစ်ထောင် ခြောက်ရာ နှစ်ဆယ့်ငါး ယူဇနာ နစ်ဝင်၍ သမုဒ္ဒရာ အထက်၌ ယူဇနာ (၂၆၂၅) နှစ်ထောင် ခြောက်ရာ နှစ်ဆယ့်ငါးယူဇနာပင် မြင့်သည်။ အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် ယူဇနာ (၁၃၁၂၁/၂) တစ်ထောင် သုံးရာ တစ်ဆယ့်နှစ်ယူဇနာခဲ့ ကျယ်ဝန်းသည်။
(၆) ဝိနတကတောင်သည် သမုဒ္ဒရာထဲ၌ ယူဇနာ(၁၃၁၂၁/၂) တစ်ထောင် သုံးရာတစ်ဆယ့်နှစ်ယူဇနာခွဲနစ်ဝင်၍ သမုဒ္ဒရာ အထက်၌ဇယူနာ(၁၃၁၂၁/၂)တစ်ထောင်သုံးရာ တစ်ဆယ့်နှစ်ယူဇနာခွဲပင်မြင့်သည်။ အကျယ် အဝန်းအားဖြင့် ယူဇနာ(၆၅၆၁/၄) ခြောက်ရာ ငါးဆယ်ခြောက်ယူဇနာ တစ်ဂါဝုတ် ကျယ်ဝန်းသည်။
(၇) အဿကဏ္ဏတောင်သည် သမုဒ္ဒရာ ထဲ၌ ယူဇနာ(၆၅၆၁/၄) ခြောက်ရာငါးဆယ့် ခြောက်ယူဇနာ တစ်ဂါဝုတ်နစ်ဝင်၍ သမုဒ္ဒရာ အထက်၌ ယူဇနာ(၆၅၆၁/၄) ခြောက်ရာငါးဆယ့် ခြောက်ယူဇနာ တစ်ဂါဝုတ်ပင် မြင့်သည်။ အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် ယူဇနာ(၃၂၈) သုံးရာနှစ်ဆယ့်ရှစ်ယူဇနာကျယ်ဝန်းလေသည်။
မေ ၁၉၉၈
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မေ ကဏ္ဍ:၁၉၉၈
ကျွန်းသာယာရွာ၊ ကဿဝင်
ကျွန်းသာယာရွာ၊ ကဿဝင်
စမ်းကြီးရွာ၊ လှော်ကထား
စမ်းကြီးရွာ၊ လှော်ကထား
ရိုးလယ်ရွာ၊ သဲကုန်း
ရိုးလယ်ရွာ၊ သဲကုန်း
Symphonic metal
Symphonic metal သည် heavy metal ဂီတ၏မျိုးခွဲတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ သိပ်သည်းသော ဒရမ်၊ ဂီတာနှင့် classical ဂီတ၏အစိတ်အပိုင်းတို့ဖြစ်ပြီး symphonic instrument, choir နှင့် occasion နှင့် full symphony orchestral တို့ပါဝင်သည်။ ဤအမျိုးအစား၏ လူသိများသောတီးဝိုင်းမှာ ဖင်လန်တီးဝိုင်း Nightwish ဖြစ်သည်။ power metal ၏သတိရစေနိုင်သော keyboard များမှာ ဤမျိုးခွဲ၏မကြာခဏ အရေးပါသော အရာတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ symphonic metalတီးဝိုင်းများ၏ မကြာခဏထူးခြားချက်မှာ အမျိုးသမီးအဆိုရှင်များဖြစ်ပြီး nickname အဖြစ် opera metal (သို့) operatic metal ဟုလည်းခေါ်သည်။ အခြားထူးခြားချက်မှာ ဒုတိယမြောက် အဆိုရှင်၏ growl သံများ ဖြင့်ဖျော်ဖြေတင်ဆက်မှုဖြစ်ပြီး gothic metal ၏ ကြမ်းတမ်းသော လက္ခဏာများပါဝင်သည်။ ထူးခြား၍ အရေးပါသော symphonic metal တီးဝိုင်းများမှာ ဖင်လန်တီးဝိုင်း Nightwish၊ ဆွီဒင်တီးဝိုင်း Therion နှင့် နယ်သာလန်တီးဝိုင်း Epica တို့ဖြစ်သည်။ ၎င်းတီးဝိုင်းများသည် ဤအမျိုးအစားထဲတွင် ကြီးမားစွာ အသုံးပြုထားသော film score များတွင် ကြီးမားစွာ အာရုံစိုက်ထားသည်။
ဂီတဆိုင်ရာ ဝိသေသလက္ခဏာများ
symphonic metal တွင် အဓိက ဂီတဆိုင်ရာလွှမ်းမိုးမှုမှာ gothic metal၊ power metal နှင့်classical ဂီတတို့ဖြစ်သည်။ music workstation keyboard များနှင့် orchestraများမှာ မကြာခဏဂီတ၏ focal point ဖြစ်သည်။ ဤအရည်အသွေးမှာ အခြားmetal မျိုးခွဲများမှ ကွဲပြားသောမျိုးခွဲဖြစ်သည်။ အခြားတူရိယာများ မှာ ဂီတများ၊ ဘေ့စ်နှင့်ဒရမ်တို့ဖြစ်သည်။ ငွေကြေးကျပ်တည်းမှုအပေါ်မူတည်၍ တီးဝိုင်းများလူသိနည်းခြင်းမှာ ထူးခြားသော လက္ခဏာဖြစ်သည်။ အချို့ symphonic metal တီးဝိုင်းများမှာ keyboard များသုံးခြင်းကို ရှောင်ကြည်ကြသည်။ live symphony orchestra (သို့) album များကို choirဖြင့် orchestral backing track များကို အသုံးပြု၍ အသံသွင်းကြသည်။ (သို့) sequencerထဲတွင် virtual software များကို အသုံးပြု၍အသံသွင်းကြသည်။ နက်ရှိုင်း၍ ရှုပ်ထွေးသော arrangement များဖြစ်သည်။ ဤပုံစံထဲမှ ဂီတနှင့်ဘေ့စ်အလုပ်တို့ကို ကြေညာရန်ခက်ခဲသည်။ gothic metal ကဲ့သို့ black metal ၊ death metal၊ power metal နှင့် progressive metal တို့နှင့် rock နှင့် metal ပုံစံများ ၏ synthesis တို့ကို ဖော်ပြကြသည်။ သို့သော် gothic metal ကဲ့သို့ မတူညီပါ။ ကွဲပြားသော အကြိမ်ရေများနှင့်အတူ ဤမျိုးခွဲထဲရှိ တီးဝိုင်းအများစုသည် ထို instrument ပိုမိုလွယ်ကူစေရန် အသုံးပြုကြသည်။ နားဝင်ချို၍ မှတ်မိလွယ်သော melody များသည် metal မျိုးခွဲများမှာ တစ်ခုဖြစ်သော symphonic metalကို ပြုလုပ်ကြသည်။ သီချင်းများမှာ အခြားmetalမျိုးခွဲများထက် ပျော်ရွင်ဖွယ်ရာဖြစ်သော်လည်း မြင့်မားသော atmospheric ဖြစ်သည်၊ သေခြင်းတရားနှင့်အတူ သီချင်းများသည် အရေးပါသော major-key fanfares နှင့်ထူးခြားသည်။ ထူးခြားချက်မှာ creating mood နှင့် atmosphere သည် keyboard sound ၏ရွေးချယ်မှုဖြစ်သည်။ စာသားအကြောင်းအရာများသည် ကျယ်ပြန့်စွာ ဖုံးအုပ်ထားသည်။ power metal နှင့် opera (symphonic progressive rock) တကယ်မရှိသော အကြောင်းအရာများကို စိတ်ကူးယာဉ်ခြင်းနှင့် ဒဏ္ဍာရီနှင့်ဆိုင်သော အကြောင်းအရာများကို တွေ့ရှိရသည်။ ဤအမျိုးအစားမှ တီးဝိုင်းများမှာ အမျိုးသမီးအဆိုရှင်နှင့် ထူးခြား၍ ထုံးစံအားဖြင့် soprano ဖြစ်သည်။ ၎င်းမှာ တီးဝိုင်းအများကြီးနဲ့ဆိုင်ပါသည်။ အများအားဖြင့် female-fronted တီးဝိုင်းများနဲ့ဆိုင်ပါသည်။ operatic lead vocal များဖြင့် ထူးခြားသည်။ Nightwish (Tarja Turuner), Epica, Haggard, Therion, Operatika, Dremora, Dol Ammad, Vision of Atlantis, Aesma Daeva, Almora တို့ပါဝင်သည်။ operatic style သည် symphonic metal သို့ ချည်နှောင်ထားသည်။ avant-grade metal, progressive metal, gothic metal နှင့် melodic metal များတွင်လည်း ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
မူရင်းနှင့်ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်
အစောပိုင်းsymphonic metal တီးဝိုင်းသည် အမေရိကန်thrash metal အုပ်စုဖြစ်သော Believer ဖြစ်ပြီး သူတို့၏ ၁၉၉၁ခုနှစ် album “Sanity Obscure” တွင်ပါဝင်သော Dies Irae သီချင်းသည် Therion နှင့် Nightwish တီးဝိုင်းတို့ကို operatic သို့ ချဉ်းကပ်စေခဲ့သည်။ Jeff Wagner အရ သူ၏ Mean Deviation တွင် ထိုသီချင်းသည် metal သမိုင်းကိုအရေးကြီးစွာ ပြောင်းလဲခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။ symphonic metal ၏ အရင်းအမြစ်ကို အစောပိုင်း death metal နှင့် gothic metal တီးဝိုင်းများတွင် တွေ့မြင်နိုင်သည်။ သူတို့၏ဂီတတွင် symphonic အစိတ်အပိုင်းများကို အသုံးပြုထားသည်ကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။ အထူးသဖြင့် swiss extreme metal တီထွင်သူဖြစ်သူ Celtic Frost ၏၁၉၈၇တွင် ထွက်ရှိသော Intro the Pandemonium album သည် symphonic metal တီထွင်သူ Therion ကိုလှုံ့ဆော်စေခဲ့သည်။ အခြားအစောပိုင်းလွှမ်းမိုးမှုများမှာ ဖင်လန် progressive metal တီးဝိုင်း Waltan ၏ album “Yeah! Yeah! Die! Die! Death Metal Symphony in Deep C” album ဖြစ်သည်။ operatic female vocal များ၊ classical instrumentation နှင့် progressive element များသည် Dark Tranquillity ၏ sound ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၉၆အလယ်တွင် Rageသည် Lingua Mortis ကိုဖြန်ချီခဲ့သည်။ တီးဝိုင်းသည် Prague Symphony Orchestra ဖြစ်သည်။ Nightwish နှင့် Within Temptation တို့၏ ၁၉၉၇တွင် ထွက်ရှိခဲ့သော ပထမဆုံးalbum များတွင် Therion ၏ symphonic ဖြင့် ကြီးမားစွာလွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ Within Temptationသည် gothic metal ဖြင့် ပို၍ လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ symphonic metal တီးဝိုင်းများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ၂၀၀၀အစောပိုင်းတွင် အာရုံစိုက်လာခဲ့သည်။ Fain Fell Within, After Forever, Epica, Delain, Haggard, Leaves’ Eyes, Xandria နှင့် Edenbridge ပါဝင်သည်။ keyboard နှင့် အမျိုးသမီးအဆိုရှင်ဖြင့် ထင်ရှားသည်။ symphonic metalသည် တီးဝိုင်းများဖြင့် သီချင်းများနှင့် album ကို အသုံးပြုလာကြသည်။ ၎င်းမှာ death metal, doom metal, gothic metal, power metal (သို့) black metal တို့တွင် အရင်းခံသည်။
ရွာပိုလေးရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်
ရွာပိုလေးရွာ (Ywarpolay)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ မြင်းမူမြို့နယ်၊ ညောင်ရင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၁၇၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းမူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှိန်ဒန်ဂါးရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ရှိန်ဒန်ဂါးရွာ(Shingdangar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ရှကရမ်ဂါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၆၉၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မအိမ့်
မအိမ့်သည် မြန်မာရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာနှင့်စာရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည့်အပြင် လူသိများသည့် ခြေလေးချောင်းရုပ်ရှင်၏ အဓိကစာရေးသူလည်းဖြစ်သည်။
၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းပြီးသောနောက် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇွန်လ ၅ ရက်နေ့တွင် စစ်အစိုးရသည် ခြေလေးချောင်းရုပ်ရှင်တွင်ပါဝင်သည့်မအိမ့်ကို ဖမ်းဆီခဲ့ပြီးအင်းစိန်ထောင်တွင်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် ရာဇသတ်ကြီး ပုဒ်မ ၅၀၅(ခ) အရထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်ချသည်။  ဖမ်းဆီးခံရပြီးနောက် နှိပ်စက်ခံရသည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ် မေလ ၃ရက်နေ့တွင် သာယာဝတီအကျဉ်းထောင်မှ ပြန်လွတ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရုပ်ရှင် ပညာရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ (သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ) ကဏ္ဍ:မြန်မာဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ
ယောင်ပလုန်းရွာ၊ ကွမ်းကျိုး
ယောင်ပလုန်းရွာ (Yawngpalong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ ကွမ်းကျိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၈၃၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မာရီ ကျူးရီး
မာရီ ကျူးရီး (Marie Skłodowska Curie; ; ; ၇ နိုဝင်ဘာ ၁၈၆၇ – ၄ ဇူလိုင် ၁၉၃၄) သည် ပိုလန် ရူပဗေဒနှင့် ဓာတုဗေဒ ပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ရေဒီယိုသတ္တိကြွခြင်းကို ရှေးဦးစွာ သုတေသနပြုခဲ့သူဖြစ်သည်။  သူမသည် နိုဘဲလ်ဆုကို ရရှိခဲ့သော ပထမဆုံး အမျိုးသမီးတစ်ဦး ဖြစ်သလို နိုဘဲလ်ဆု နှစ်ကြိမ်ရရှိသော ပထမဆုံးပုဂ္ဂိုလ်၊ တစ်ဦးတည်းသော အမျိုးသမီးဖြစ်ပြီး မတူညီသော သိပ္ပံပညာရပ်နှစ်မျိုးအတွက် နိုဘဲလ်ဆုရသော တစ်ဦးတည်းသော ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်သည်။
ရုရှားနိုင်ငံတွင် ကလေးထိန်းဆရာမအလုပ်ကို ခေတ္တလုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီးနောက် မာရီကျူးရီးသည် တော်လှန်ရေးကျောင်းသားအဖွဲ့တွင် ပါဝင်ခဲ့သဖြင့် ဝါဆောမြို့မှ ပါရီမြို့သို့ တိတ်တဆိတ် ထွက်ပြေးခဲ့ရသည်။ ထိုနောက် မာရီသည် ပညာဆက်လက်သင်ကြားခွင့် ရရှိသဖြင့် ကြိုးကြိုးပမ်းပမ်း သင်ယူခဲ့သည်တွင် သိပ္ပံဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့လေသည်။ ထို့နောက် ပါမောက္ခ ပီယဲကျူးရီနှင့် မာရီတို့သည် တစ်ဦးကိုတစ်ဦး မေတ္တာသက်ဝင် ချစ်ခင်ခဲ့ကြရာ ၁၈၉၅-ခုနှစ်တွင် ထိမ်းမြားလက်ထပ်လိုက်ကြသည်။ ပီယဲကျူးရီမှာ ထိုစဉ်က ပါရီမြို့ရှိ ရူပဗေဒနှင့် ဓာတုဗေဒပညာရပ်များကို သင်ကြားပို့ချသော မျူနီစီပယ်ကျောင်း အထွေထွေ ရူပဗေဒ ပါမောက္ခဖြစ်သည်။ ဝါသနာတူညီလှသော ဇနီးမောင်နှံတို့သည် သိပ္ပံပညာပြဿနာများကို ဆွေးနွေးတိုင်ပင်လျက် သုသေတန လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၀၆ ခုနှစ်တွင် အမ်ဗက္ကရယ်ဆိုသူသည် အလွန်အလေးချိန်စီးသော ယူရေနီယမ် သတ္တုတွင် ရေဒီယိုသတ္တု ရှိကြောင်း စုံစမ်းရှာဖွေ တွေ့ရှိခဲ့လေသည်။ မေရီနှင့် ပီယဲတို့သည် အမ်ဗက္ကရယ် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော ရေဒီယိုသတ္တုတွင် များစွာ စိတ်ဝင်စားလာကြ၍ အခြားဒြပ်စင် များတွင်လည်း ထိုရေဒီယိုသတ္တု ရှိမည်ဟု ယုံကြည်သဖြင့် စူးစမ်းရှာဖွေကြည့်ရာတွင် သိုရီယမ် သတ္တုတွင်လည်း ရေဒီယိုသတ္တုရှိကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ၁၈၉၈ ခု ဇွန်လတွင် သူတို့သည် ပစ်ချဗလင်း ကတ္တရာမှ ရေဒီယိုသတ္တုရှိသော ဒြပ်စင်တစ်ခု တွေ့ရှိခဲ့လေသည်။ ယင်းကို မာရီသည် သူ၏ဇာတိချက်ကြွေ ပိုလန်ပြည်ကို ဂုဏ်ပြုသောအနေဖြင့် ပိုလိုနီယမ်ဟု မှည့်ခေါ်ခဲ့၏။ ထိုနှစ်တွင်ပင် ဂျီးဗီးမွန် ဆိုသူနှင့်အတူ ရေဒီယမ်ကို တွေ့ရှိပြန်သည်။ သူတို့သည် ပိုလိုနီယမ်နှင့် ရေဒီယမ်တို့ကို ပစ်ချဗလင်းကတ္တရာမှ ပင်ပန်းကြီးစွာ ထုတ်ယူရရှိခဲ့ကြသည်။ ရေဒီယမ်မှာ ယခုအခါ ကင်ဆာနှင့် အခြားရောဂါများကို ကုသရာတွင် အသုံးပြု ရသော ထူးဆန်းသည့်ဒြပ်စင်တစ်ခု ဖြစ်ပေသည်။ ၁၉ဝ၃ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်ပြည်တော်ဝင် အသင်းက ကျူးရီဇနီးမောင်နှံတို့အား အကြီးဆုံးသိပ္ပံဂုဏ်ထူး ဖြစ်သော ဒေဗီတံဆိပ်ဖြင့် ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ်၌ပင် ရူပဗေဒ ပညာရပ်အတွက် အမ်ဗက္ကရယ်နှင့် တွဲဖက်၍၊ နိုဘဲလ်ဆုကို ရရှိခဲ့၏။
၁၉ဝ၄ ခုနှစ်တွင် ပီယဲကျူးရီသည် ဆော်ဗွန်းတက္ကသိုလ်၌ ရူပဗေဒပါမောက္ခရာထူးကို ရလေသည်။ သို့ရာတွင် ၁၉ဝ၆ ခု ဧပြီလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ပါမောက္ခပီယဲကျူးရီသည် ပါရီမြို့တော်၌ ကုန်တင်ရထား မတော်တဆ ကြိတ်မိသဖြင့် အနိစ္စ ရောက်သွားလေသည်။ မာရီကျူးရီးလည်း ခင်ပွန်းသည်၏ ပါမောက္ခရာထူးကို ဆက်ခံရရှိခဲ့လေသည်။ သူသည် ရေဒီယမ်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ သုတေသနလုပ်ငန်းများ ဆက်လက်လုပ်ကိုင်ခဲ့ရာ ရေဒီယမ်ကို ပထမဆုံး သန့်သန့်ထုတ်ယူနိုင်ခဲ့၍၊ ရေဒီယမ်၏ အက်တမ်အလေးဆနှင့် ရုပ်ဂုဏ်များကို စူးစမ်းတွေ့ရှိလာပြန်၏။
ထိုကြောင့် ၁၉၁၁-ခုနှစ်တွင် ဓာတုဗေဒပညာရပ်အတွက် နိုဘဲလ်ဆုဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရပြန်သည်။ နိုဘဲလ်ဆုကို နှစ်ကြိမ် ရခဲ့သူများတွင် ပထမဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ထူး ဖြစ်ပေသည်။ သူတို့ ဇနီးမောင်နှံ တွေ့ရှိခဲ့သော ရေဒီယမ်ဒြပ်စင်နှင့် စပ်လျဉ်း၍၊ သုတေသနလုပ်ငန်းများ မကြာခဏ ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာတွင် ယင်းဒြပ်စင်၏ ရေဒီယိုသတ္တုဒဏ်ကို ခံရဖန်များသဖြင့် သွေးအားနည်းသောရောဂါ ရရှိပြီး မဒမ်ကျူးရီးသည် ၁၉၃၄ ခု ဇူလိုင် ၄ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်အနိစ္စရောက်သွားလေသည်။ သူ့တွင် သမီး နှစ်ယောက် ကျန်ခဲ့ရာ အကြီး အိုင်ရင်းကျူးရီးနှင့် သူ၏ခင်ပွန်းသည် ဖရက်ဒရစ်ဇောလျိုးတို့သည် မိဖများ၏ သုတေသနလုပ်ငန်းကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်ခဲ့ရာ ၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင် ဓာတုဗေဒပညာအတွက် နိုဘဲလ်ဆု ရရှိခဲ့လေသည်။
သမီးအငယ် အီဗာကျူးရီးသည် သူ့မိခင်အတ္ထုပ္ပတ္တိကို ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး အတွင်းက လစ်ဗီးယား၊ ရုရှား၊ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် တရုတ်နိုင်ငံ စစ်မျက်နှာ များသို့ စစ်သတင်းထောက်အဖြစ် ရောက်ခဲ့ဘူးလေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဒီယိုဓာတ်သတ္တိကြွမှု ကဏ္ဍ:ပြင်သစ် ရူပဗေဒပညာရှင်များ
Nazi punk
Nazi punk (a neo-Nazi) သည် punk subculture ၏အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဝေါဟာရသည် ဂီတအမျိုးအစားများနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ ၎င်းသည် တစ်ခါတစ်ရံသည် hatecore ဟုလည်း ရည်ညွန်းနေသည်။ Nazi punk ဂီတသည် punk rock ၏အခြားအမျိုးအစားများ၏ အမျိုးအစားများဖြစ်သည်။ စာသားများဖြင့် ကွဲပြားမှုမှာ လူအသားရောင်ကွဲပြားမှု၊ ရဟူဒီလူမျိုး၊ လိင်တူဆက်ဆံမှုကြိုက်နှစ်မှု၊ ကွန်မြူနစ်တို့ ပါဝင်သည်။ မင်းမဲ့ဝါဒီနှင့် လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုများကို မုန်းတီးမှုဖော်ပြခဲ့သည်။ ယင်းသည် punk ၏ မျိုးခွဲတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး သိသာလျှင်ကွဲပြားသော ယှဉ်ပြိုင်မှုမှာ အာဏာရှင်ပပျောက်ရေး၊ ဖက်ဆစ်ဝါဒပပျောက်ရေးနှင့် left-wing စသော စိတ်ကူးသစ်များကို punk ယဉ်ကျေးမှုထက်သာလွန်သောခြင်းဖြစ်သည်။ အစောပိုင်း punk များမှာ Sid Viciousနှင့် Siouxsie Sioux ရှိနေစဉ်တွင် နာဇီပုံရိပ်များဖြစ်သော Swastikas အပြင်းအထန်ရိုက်ခတ်ရန် ရှင်းလင်းကြိုးစားမှုသည် နာဇီဝါဒ၏ အမျိုးစစ်မှန်သော မူရင်းသဘောတရားထက် အဓိကကျသည်။ ၁၉၇၈ဗြိတိန်တွင် အဖြူရောင်အမျိုးစားထိပ်တန်းတွင် Punk Front ဟုခေါ်သော punk လူငယ်အဖွဲ့အစည်းရှိခဲ့သည်။ Punk Frontသည် တစ်နှစ်အကြာတွင် အင်္ဂလိပ်များpunk စွာစုဆောင်းခဲ့သည်။ အဖြူရောင်စွမ်းအား punk တီးဝိုင်းများမှာ The Dentists, the Ventz, Tragic Minds နှင့် White Boss တို့ပါဝင်သည်။ သူတို့သည် ပြုလုပ်ခဲ့သည် မျော်လင့်ချက်မှာ ပြည်သူတင်ဆက်မှုများကို ကြိုတင်စာရင်းသွင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် ဤနည်းဗျူဟာသည် အလုပ်မလုပ်ခဲ့ပေ။ သူတို့သည် racist skinhead တီးဝိုင်းသို့ ကူးပြောင်းခဲ့သည်။ Nazi punk မျိုးခွဲသစ် အမေရိကန်တွင် ၁၉၈၀အစောပိုင်းတွင် ပြန်လည်ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ hardcore punk ဖြစ်ရပ်ပြန်လည်ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။
မွေတော်ရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
မွေတော်ရွာ (Mwaytaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ဟွေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၉၉၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟွေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၈၉ ဦး၊ မ ၂၇၉၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၆၈၈ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေ
ရေ(Water)သည် အောက်ဆီဂျင်နှင့် ဟိုက်ဒရိုဂျင် ပေါင်းစပ်ထားသော ဓာတုပစ္စည်း ဖြစ်သည်။ ယင်း၏ ဓာတုဗေဒ ဖော်မြူလာမှာ H2Oဖြစ်သည်။ အရောင်မရှိ ဖောက်ထွင်းမြင်နိုင်ကာ အနံ့ကင်းပြီး အရသာမရှိပါ။ ရေသည် အသုံးအများဆုံး သော ဖျော်ရည်ဖြစ်ပြီး အများအားဖြင့် အရည် ဖြစ်သည်။ အစိုင်အခဲ အခြေအနေကို‌ ရေခဲဟု ခေါ် ပြီး အငွေ့ အခြေအနေကို ရေငွေ့ ဟုခေါ်သည်။ ရေအတုကို ဓာတ်ခွဲခန်း၌ ဟိုက်ဒရိုဂျင်နှင့် အောက်ဆီဂျင်ကို ရောစပ်ခြင်းဖြင့် ဖန်တီးနိုင်သည်။
ထမင်းအသက် ခုနစ်ရက်၊ ရေအသက် တစ်မနက်ဟူ၍ ဆိုရိုးစကားရှိသည်။ ရေသည် လူနှင့် သက်ရှိမှန်သမျှအတွက် မရှိလျှင် မဖြစ်သော ပစ္စည်းဖြစ်သည်။ အပင်အားလုံးအတွက်လည်း ရေသည် မရှိလျှင် မဖြစ်ချေ။ မြန်မာနိုင်ငံကဲ့သို့ လယ်ယာကိုင်းကျွန်းပေါ်တွင် အားထားနေရသော နိုင်ငံအဖို့ လယ်ယာ ဖြစ်မြောက်ရေးအတွက် မိုးရေကို လွန်စွာအားကိုးရလေသည်။
လူသည် ရေကိုသောက်သုံးရန်နှင့် ဆေးကြောရန်အတွက် လိုပေသည်။ ရေချိုးရန်နှင့် ထမင်းချက်ရန် အတွက်လည်း လိုသည်။ လူများ ရှူနေကြရသော လေပြီးလျှင် ရေသည် လူ့အတွက် ဒုတိယအရေးအကြီးဆုံး ပစ္စည်း ဖြစ်ကောင်း ဖြစ်ပေ လိမ့်မည်။ ရေသာမရှိလျှင် သက်ရှိမှန်သမျှသည် သေကုန်ကြပေလိမ့်မည်။ သက်ရှိတိရစ္ဆာန်နှင့် အပင်များတွင် ရေသည် အခြားပစ္စည်းများထက် ပို၍ပါရှိသည်။ ကုန်များကို တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ ပို့ဆောင်ပေးရာတွင်လည်း မြစ်ချောင်းများနှင့် ပင်လယ်သမုဒ္ဒရာများရှိ ရေများပေါ်တွင် သွားလာနိုင်ကြသည့် လှေသင်္ဘောများဖြင့် တင်ဆောင်လျှင် စရိတ်မှာ အသက်သာဆုံး ဖြစ်တတ်ပေသည်။ ချောင်းများ၊ မြစ်များ၊ ပင်လယ်သမုဒ္ဒရာ များနှင့် အင်းအိုင်များသာမရှိလျှင် ကမ္ဘာကြီးသည် ငြီးငွေ့ဖွယ်ရာ ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။ ချောင်း၊ မြစ်၊ ပင်လယ်၊ သမုဒ္ဒရာနှင့် အင်းအိုင်များဟု ခေါ်နေကြခြင်းမှာလည်း ယင်းတို့ရှိ ရေများ ကြောင့်သာ ခေါ်နေနိုင်ကြခြင်း ဖြစ်ပေသည်။ ထိုကြောင့် ရေသည် သက်ရှိအဖို့ လွန်စွာအရေးကြီးလေသည်။ ဓာတုဗေဒအလိုအားဖြင့် ရေသည် အဆင်းမရှိသည့်အရည်တစ်မျိုး ဖြစ်၍ ရေကို ဓာတုသင်္ကေတဖြင့် H2O ဖြစ်သည်။
ဓာတ်ကြီးလေးပါးအနက် အာပေါဓာတ် ရေသည် ကမ္ဘာမြေပေါ်တွင် အရည်အခြေအနေအဖြစ် အများဆုံးတွေ့ရသည့် အရာဝတ္ထုဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့မြေမျက်နှာပြင် လေးပုံသုံးပုံကို ဖုံးလွှမ်းလျက်ရှိသည်။ သန့်စင်သည့်ရေသည် အနံ့အသက်၊ အရောင်အဆင်း မရှိပါ။ မြစ်ချောင်း၊ အင်းအိုင်နှင့် ပင်လယ်သမုဒ္ဒရာများတွင် ရေအမြောက်အမြားကို တွေ့ရှိနိုင်သည်။ မိုးရေသည် တိမ်လွှာများ ငွေ့ရည်ဖွဲ့ရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ရေစက်များဖြစ်သည်။ အအေးလွန်သည့်အခါများတွင် ရေသည် အခဲဘဝသို့ ပြောင်းကာ ရေခဲဖြစ်လာသည်။ အအေးပိုသည့်ရာသီတွင် မိုးရေများသည် ရေခဲ သို့မဟုတ် နှင်းများအဖြစ် ရွာချတတ်သည်။ အင်မတန်ပူပြင်းသည့်အခါ ရေများ ဆူပွက်ကာ အငွေ့အဖြစ် ပြောင်းလဲတတ်သည်။
အပင်များနှင့် လူအပါအဝင်သတ္တဝါများသည် အသက်ရှင်သန်နိုင်ရန် အာဟာရဓာတ်များအတွက် ရေကိုအားထားကြရသည်။ ရေသည်လည်း ဓာတုပစ္စည်းများ ဓာတ်ပြုရာတွင် ကြားခံဒြပ်တမျိုးဖြစ်သည့်အပြင် သွေးသားများတွင် အဓိကပါဝင်သည့် ပစ္စည်းဖြစ်သည်။
နွားနို့၊ သစ်သီးဖျော်ရည်၊ ဝိုင်စသည့် သောက်သုံးဖွယ်ရာများတွင် အဓိကပါဝင်သည့် ပစ္စည်းမှာ ရေဖြစ်သည်။ ပင်လယ်သမုဒ္ဒရာအတွင်းရှိ ရေများသည် ရေငံဖြစ်ပြီး မြစ်ချောင်း၊ အင်းအိုင်မှ ရေများမှာ ရေချိုများဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် သောက်သုံးနိုင်သည့် ရေချိုရာခိုင်နှုန်း ၃ % သာရှိပြီး ကျန်သည်မှာ ရေငံများဖြစ်သည်။.
ရေမော်လီကျူးတွင် ဟိုက်ဒရိုဂျင်အက်တမ် ၂ ခုနှင့် အောက်ဆီဂျင်အက်တမ် ၁ ခုစီပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ရေ၏ ဓာတုသင်္ကေတမှာ H2O ဖြစ်သည်။ ရေတွင် မျက်နှာပြင်တင်းအား ရှိသောကြောင့် အရာဝတ္ထုများ၏ မျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် ပြန့်မသွားပဲ သေးငယ်သည့် ရေစက်အဖြစ် တွေ့ရှိရခြင်းဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာပေါ်မှာရှိသောရေ
ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရေထု အလွန် များပြားစွာ ရှိသည်။ ဂါလန်အားဖြင့် ထရီလီယံပေါင်း ၃၂၆ မီလီယံ (၃၂၆ နောက်မှ သုည ၁၈ လုံး) ဖြစ်၍ လီတာအားဖြင့် ၁၂၆ဝ x သုည ၁၈ လုံးဖြစ်သည်။ အဆိုပါ ရေများ၏ ဖြစ်စဉ်သည် ပုံမှန်အားဖြင့် လည်ပတ်နေ သည်။ ပင်လယ်၊ သမုဒ္ဒရာများမှ နေ့စဉ် အခိုးအငွေ့အဖြစ် လေထုအတွင်းသို့ ပျံတက်၍ ကုန်းမြေများရှိရာဘက်သို့ ရွှေ့လျားကာ မိုးရေ အဖြစ် ရွာချသည်။ အဆိုပါ မိုးရေများသည် မြစ်၊ ချောင်းများမှတစ်ဆင့် ပင်လယ်၊ သမုဒ္ဒရာများအတွင်းသို့ စီးဝင်ပြန်သည်။ ကမ္ဘာ့ မျက်နှာပြင်၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းကို ပင်လယ်၊ သမုဒ္ဒရာများ၏ ရေထုအဖြစ်ဖုံးလွှမ်းနေသည်။ အဆိုပါသမုဒ္ဒရာတို့၏ ပျမ်းမျှအနက်သည် မီတာ ၁ဝဝဝ ဝန်းကျင် ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့ရေထု အားလုံး၏ ၉၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် ပင်လယ်၊ သမုဒ္ဒရာများတွင်သာ ရှိပြီး ၎င်းတို့ သည် သောက်သုံး၍ မရသော ဆားငန်ရေများ ဖြစ်နေသည်။
ထို့ကြောင့် ၂ရာ ခိုင် နှုန်းမျှ သော ကမ္ဘာ့ ရေ ထု သည် ရေချို အဖြစ် တည် ရှိနေသည်။ ၁.၆ ရာ ခိုင်နှုန်းသော ရေများသည် ဝင်ရိုးစွန်း ဒေသများတွင် ရေခဲတောင်များ အဖြစ် တည်ရှိနေပြန်ပါသည်။ ဝ.၃၆ ရာခိုင်နှုန်းသော ရေကို မြေအောက်မှ တူးဖော်ရနိုင်သည်။ မြစ်ချောင်း၊ အင်းအိုင်များတွင် တွေ့မြင်နေရသည့် ရေထုသည် ဝ.ဝ၃၆ ရာခိုင်နှုန်းသာ ဖြစ်သည်။ ရာခိုင်နှုန်းအားဖြင့် အလွန် နည်းသော အဆိုပါ ရေများသည်ပင်လျှင် ဂါလန်အားဖြင့် အမြောက်အမြား ဖြစ်နေသောကြောင့် ယခု ကျွန်ုပ်တို့ နေ့စဉ် မပူမပင်ရဘဲ ရေကို သုံးစွဲနေရခြင်းဖြစ်သည်။ သင့်ခန္ဓာကိုယ်တွင်းမှာပင် ရေ ၆၅ ရာခိုင်နှုန်း ရှိနေသည်။ သင်သည် ပေါင် ၁ဝဝ အလေးချိန်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်နေလျှင် ရေ အလေးချိန်က ၆၅ ပေါင်ဖြစ်သည်။ ရေခဲသေတ္တာ၊ အအေးပုလင်းများနှင့် အခြားအစားအသောက်များတွင်လည်း ရေ များစွာ ရှိနေသည်။
စိုက်ပျိုးရေး
စိုက်ပျိုးရေးတွင် ရေ၏ အရေးအပါဆုံး အသုံးဝင်ပုံမှာ ရေသွင်းစိုက်ပျိုးရေးဖြစ်သည်။ ရေသွင်းစိုက်ပျိုးရေးသည် စားနပ်ရိက္ခာ ဖူလုံအောင် စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်နိုင်ရေးအတွက် သော့ချက်ဖြစ်သည်။ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံအချို့တွင် ရေ ၉၀ % ကို စိုက်ပျိုးရေးတွင် အသုံးချကြသည်။
သောက်သုံးရေ
လူ့ခန္ဓာကိုယ်တွင် အရွယ်အစားအလိုက် ရေပါဝင်နှုင်း ၅၅ % မှ ၇၈ % အထိပါရှိသည်။ အလုပ်ကောင်းကောင်းလုပ်နိုင်ရန် လူ့ခန္ဓာကိုယ်သည် နေ့စဉ် ရေ ၇ လီတာ လိုအပ်သည်။ တိကျသည့် ပမာဏမှာ လှုပ်ရှားမှု၊ အပူချိန်၊ စိုထိုင်းဆနှင့် အခြားအချက်များပေါ်တွင်လည်း မူတည်သည်။ ရေဓာတ်အများစုကို တိုက်ရိုက်သောက်သုံးခြင်းအပြင် အစားအစာနှင့် ဖျော်ရည်များမှ ရရှိသည်။ သန်မာသည့် လူတစ်ဦး ရေမည်မျှ သောက်သုံးရန် လိုအပ်သည်ကို တိတိကျကျ မသိရသေးသော်လည်း အနည်းဆုံးအားဖြင့် နေ့စဉ် ၆-၇ ဖန်ခွက်ခန့် (၂ လီတာခန့်) သောက်သုံးသင့်သည်ဟု ယူဆထားကြသည်။ ဆေးပညာကျမ်းဂန်များတွင်မူ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုနှင့် ပူအိုက်သည့် ရာသီကြောင့် ချွေးထွက်ြခင်းကို ထည့်မတွက်လျှင် သာမန် ယောက်ျားတဦးသည် နေ့စဉ် ရေ ၁ လီတာ သောက်သုံးသင့်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
ကျောက်ကပ် ပုံမှန်အလုပ်လုပ်သူများအဖို့ ရေများများ သောက်သုံးရန် ခက်ခဲသော်လည်း (အထူးသဖြင့် ပူအိုက်စွတ်စိုသည့်ရာသီနှင့် အားကစား လှုပ်ရှားချိန်တွင်) ရေအသောက်နည်းပါက ဥပဒ်ဖြစ်နိုင်သည်။ အားကစားလုပ်ချိန်တွင် လိုသည်ထက်ပို သောက်သုံးနိုင်သော်လည်း အသက်အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်သည့် ရေအဆိပ်သင့်မှု ဖြစ်ပွားတတ်သည်။ ထို့ကြောင့် နေ့စဉ် ရေ ၈ ခွက် သောက်သုံးသင့်သည်ဆိုသည့်အချက်မှာ သိပ္ပံပညာအရ အထောက်အထားများ မရှိသေးပါ။
သာမန်အားဖြင့် ရေဓာတ် ၂၀ % ကို အစားအစာများမှရရှိသည်။ ကျန်သည်မှာ ရေနှင့် ဖျော်ရည်သောက်သုံးမှုမှ ရရှိသည်။ လူ့ခန္ဓာကိုယ်မှ ရေဓာတ်ကို ဆီး၊ ချွေး သို့ မဟုတ် ထွက်သက်မှ ရေငွေ့အသွင်ဖြင့် စွန့်ထုတ်လေ့ရှိသည်။ အားကစားနှင့် ပူအိုက်ခြင်းကြောင့် ရေဓာတ်ဆုံးရှုံးမှု တိုးမြင့်လာသည့်အလျောက် နေ့စဉ် ရေဓာတ်လိုအပ်မှုလည်း တိုးမြင့်လာသည်။
လူသားများသည် ညစ်ညမ်းမှုနည်းပါးသည့် ရေကို လိုအပ်သည်။ အတွေ့များသည့် ညစ်ညမ်းပစ္စည်းများတွင် သတ္တုဓာတ်ဆား၊ ဗက်တီးရီးယားတို့ ပါဝင်သည်။
သောက်သုံးရန်မသင့်သော ရေ(၅)မျိုး
၎င်းရေများ သောက်သုံးရန်မသင့်ခြင်းမှာ အကြိမ်ကြိမ် ဆူပွက်ပြီးသောရေတွင် ကယ်လစီယံ၊ မက်ဂနီစီယံ၊ ကရိုရင်းနှင့် အခြားသတ္တုများ ပိုမိုတိုးလာပြီး ကျောက်ကပ်ကို ထိခိုက်စေနိုင်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။
ဘရိုမင်း
ဘရိုမင်း (Bromine) (ဓာတုသင်္ကေတ-Br)သည် သာမန်အပူချိန်တွင် နီညိုရောင်အရည်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အသက်ရှူကျပ်စေသည့် နှစ်လိုဖွယ်မကောင်းသော အနံ့ရှိသည်။ Bromine သည် သတ္တုမဟုတ်သော ဒြပ်စင်ဖြစ်ပြီး စံအပူချိန်နှင့် စံဖိအား တွင် အငွေ့ပျံပြီး၊ အနီရောင်အငွေ့အဖြစ် သို့ပြောင်းလဲပြီး chlorine ကဲ့သို့ စူးရှမွန်းကျပ်သော အနံ့ ထွက်လာသည်။ Bromine သည် chlorine နှင့် fluorine တို့ထက် တက်ကြွမှုအားနဲသော်လည်း၊ iodine ထက် တက်ကြွမှုအားကောင်းကာ၊ အခြားသော halogens များနှင့် ဆင်တူသည်။ ၎င်းသည် organic ပျော်ရည် များနှင့် ရေထဲတွင် ပျော်ဝင်နိုင်သည်။
အသုံးပြုခြင်း
ဘရိုင်မင်း (Bromine) ကို စက်ရုံများတွင် organobromo ဒြပ်ပေါင်း ပြုလုပ်ရန် အသုံးပြုကြသည်။ အဓိကအားဖြင့် ပတ်ဝန်းကျင်မှ dibromoethane ခေါ် gasoline ဆိုသောဓာတ်ဆီ ထုတ်လုပ်ရာတွင် အသုံးပြုသည်။ အခြားသော organobromines များကို ပိုးမွှားများ နှိမ်နင်းရာတွင်လည်းကောင်း၊ မီးသတ်ကရိယာများတွင် လည်းကောင်း၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာများတွင် လည်းကောင်း အသုံးပြုသည်။ ထို့အပြင် ရေသန့်စင်ရာတွင် လည်းကောင်း၊ ဆေးဝါးများတွင်လည်းကောင်း၊ ဓာတ်ပုံလုပ်ငန်းတွင် လည်းကောင်း ဟင်းသီးဟင်းရွက် များမှ ဆီထုပ်လုပ်ရာတွင် လည်းကောင်း အသုံးပြုနိုင်သည်။
သဘာဝမှာတွေ့ရှိမှုအခြေအနေ
ဘရိုမင်း (Bromine) သည် သဘာဝဒြပ်စင်တခုဖြစ်ပြီး များစွာသော organic ပစ္စည်းများထဲတွင် တွေ့နိုင်သည်။ လွန်ခဲ့သော နှစ်များစွာမှ စတင်ပြီး သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ရှိ organic bromines များကို လေ့လာခဲ့ကြသည်။ သဘာဝကြောင့် bromine ခဲများ ပျံ့နှံ့ခြင်းမှ bromine ဆားကိုဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ပင်လယ်ရေမှ bromine ဆားများကို ထုပ်ယူနိုင်သည်။ တစ်နှစ်တွင် bromine ဆား ၃၀၀.၀၀၀ တန် အထက် ထုတ်ယူကြပြီး၊ အများဆုံးထုတ်ယူသော နိုင်ငံများမှာ US, Istrael နှင့် UK တို့ဖြစ်သည်။ Anglesey နှင်. Wales ကမ်းခြေများတွင် အများဆုံး ထုတ်လုပ်နိုင်သည်။
ပတ်ဝန်းကျင်သို့ သတ်ရောက်မှုများ
Organic bromines များသည် microorganisms များကို ဖျက်စီးသောကြောင့် ၎င်းတို့အား disinfecting and protecting agents အဖြစ် မကြာခဏ အသုံးပြုကြသည်။ စိုက်ပျိုးရေးတွင် ၎င်းတို့အား greenhouse အဖြစ် အသုံးပြုသောအခါ ရေဖြင့် လွယ်ကူစွာသန့်စင်နိုင်သည်။ Organic bromine များသည် နို့တိုက်သတ္တဝါ များကို ပျက်စီးစေပြီး အထူးသဖြင့် ၎င်းတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ အထူးခြားဆုံးမှာ အာရုံဖျက်စီးခြင်းနှင့် DNA ဖျက်စီးခြင်းတို့ဖြစ်ပြီး ကင်ဆာဖြစ်ပွားမှုကို ကြီးထွားစေသည်။ Organic bromine တို့သည် စားသောက်များနှင့် အသက်ရှူခြင်းမှတဆင့် အရေပြား အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ကြသည်။ Organic bromine များသည် ဆွေးမြည့်ပျက်စီးရန် အလွန်ခဲယဉ်းပြီး၊ ၎င်းတို့ ပြိုကွဲ ပျက်စီးသော အခါ inorganic bromine များအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားကြသည်။ ၎င်းတို့နှင့် ထိတွေ့မိသောအခါ အာရုံကြောစနစ်များကို ပျက်စီးစေနိုင်သည်။ inorganic bromine ဖြစ်ပြီးနောက် ကျွဲနွားသတ္တဝါတို့၏ အစားအစာအဖြစ် အဆုံးသတ်သည်။ ထို့ကြောင့် ထောင်ပေါင်းများစွာသော နွား နှင့် ဝက်တို့သည် သေဆုံးကြသည်။ ၎င်းသတ္တဝါတို့တွင် symptons ကဲ့သို့သော အသဲရောဂါများ၊ ကြီးထွားမှုနှေးခြင်းများ၊ ခုခံအားကျဆင်းခြင်းများ၊ နို့ထွက်နှုန်း နည်းခြင်းများနှင့် မျိုးပွားမှုမရှိခြင်းများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဓာတုဗေဒ ဒြပ်စင်များ ကဏ္ဍ:ဟေလိုဂျင်များ
ကသတ်ဝင်အောက်စုရွာ၊ ကဿဝင်
ကသတ်ဝင်အောက်စုရွာ၊ ကဿဝင်
လှော်ကထားရွာ၊ လှော်ကထား
လှော်ကထားရွာ၊ လှော်ကထား
မေ ၁၉၉၉
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မေ ကဏ္ဍ:၁၉၉၉
ညောင်လေးပင်ရွာ
ညောင်လေးပင်
ကိုးကား
ညောင်လေးပင်
ပြည်တော်သာရွာ၊ ကဿဝင်
ပြည်တော်သာရွာ၊ ကဿဝင်
ဝါယောင်းငှက်မျက်နှာဖြူ
ဝါယောင်းငှက်မျက်နှာဖြူ (Pterorhinus sannio) သည် စာကလေးမျိုးနွယ်ဝင်ငှက်ဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံ၊ ဟောင်ကောင်၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
အောင်ပွင့်
မောင်အောင်ပွင့် (၁၉၄၅-၂၀၁၈) သည် မြန်မာလူမျိုး ကဗျာဆရာနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး လှုပ်ရှားသူ ဖြစ်သည်။ ယုံကြည်ချက်ကြောင့် ထောင် ၃ ကြိမ် ကျခဲ့ပြီး ၂၀ဝ၂ ခုနှစ်တွင် လူ့အခွင့်အရေးစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့မှ ဟဲလ်မင်းဟမ်း မက်ဂရန့်ဆု၊ ၂၀ဝ၄ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတကာသတင်းသမားများအခွင့်အရေး ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုကော်မတီမှ နိုင်ငံတကာစာနယ်ဇင်းလွတ်လပ်ခွင့်ဆုတို့ ရသည်။
ငယ်ဘဝ
၁၉၄၅ ခု၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်တွင် ဧရာဝတီတိုင်း၊ ပုသိမ်ခရိုင်၊ သာပေါင်းမြို့နယ်ရှိ ဘုရားကုန်းရွာနေ ဦးထွန်းမှိန်၊ ဒေါ်စာမတို့က မွေးသည်။ ငယ်မည်မှာ အောင်ပွင့် ဖြစ်သည်။
အသက် ၅ နှစ်အရွယ် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဈေးရောင်းသွားသော မိခင် ပြန်မလာတော့။ မိခင်မရှိသည့်နောက် ဖခင်က နောက်အိမ်ထောင်ပြုသည်။ သုံးနှစ်အရွယ် ညီဖြစ်သူနှင့် အောင်ပွင့်တို့ မိခင်၏ မိဘအိမ်၌ နေကြသည်။
ကဗျာဆရာ ဖြစ်လာခြင်း
၁၉၆၈ ခုတွင် မိုးဝေမဂ္ဂဇင်း၊ အမှတ် (၄) တွင် ညီမျှရန် ဟူသော မောင်အောင်ပွင့်လက်ရာကဗျာ ပါလာသည်။ ကဗျာကို အဓိကရေးသော်လည်း ကဗျာနှင့် ပတ်သက်သောဆောင်းပါးများလည်း ရေးသေးသည်။
သုံးထောင်ပြန်ဘဝ
၁၉၇၈ ခု၊ ဩဂုတ်လ ၆ ရက်တွင် အင်းစိန်ထောင်၌ ထောင် ၂ နှစ် ကျသည်။ ၁၇ လနှင့် ပြန်လွတ်ခဲ့သည်။
၁၉၉၇ ခုတွင် ကဗျာဆရာ ငြိမ်းသစ်နှင့်အတူ တံတားဦးရဲစခန်း၌ စာပို့စက် (Fax) တရားမဝင် လက်ဝယ်ထားမှု၊ မတရားအသင်းများနှင့်ဆက်သွယ်မှုတို့ဖြင့် အချုပ်ကျပြီး အတန်ကြာ အမှုရင်ဆိုင်ရသည်။ နောက် ၁၉၉၉ ခုတွင် အမိန့်ချရာ ထောင် ၈ နှစ် ကျပြီး အင်းစိန်ထောင်နှင့် သာယာဝတီထောင်တို့တွင် နေရသည်။ ၂၀၀၅ ခု၊ ဇူလိုင်လတွင် လွတ်သည်။
မိသားစုဘဝ
အသက် ၂၇ နှစ်အရွယ်တွင် ကျောင်းဆရာမ နန်းညွန့်ရွှေနှင့် အိမ်ထောင်ပြုသည်။ ငြိမ်းချမ်းနှင့် လုံမငြိမ်းချမ်းဟူ၍ သားသမီး ၂ ယောက် ရသည်။ ဇနီးဖြစ်သူမှာ ၂၀၁၈ ခု၊ ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်တွင် ဆုံးသည်။
ဘဝနိဂုံး
အသက်ရချိန်၌ အကျဉ်းကျခြင်းကြောင့် ကျန်းမာရေးချို့ယွင်းသည့်ပြင် ဇနီးမှာလည်း တိမ်းပါးသဖြင့် စိတ်ကိုယ်မခိုင်ဘဲ ၂၀၁၈ ခု၊ နိုဝင်ဘာလ ၃၀ ရက်တွင် ကွယ်လွန်သည်။ ဇနီးဖြစ်သူနှင့်အတူ ပုသိမ်မြို့ သရောင်းချောင်းသုဿာန်တွင် မြုပ်နှံထားသည်။
ရေးသားသော စာအုပ်များ
* ကဗျာစာအုပ် မဟုတ်။
ဆုတံဆိပ်များ
၂၀၁၂-ခု ဆဋ္ဌမအကြိမ်မြောက် တော်ဘုရားလေး(အောင်ဇေ)စာပေဆုတွင် ငြိမ်းချမ်းရေးညစာ အမည်ဖြင့် ကဗျာပေါင်းချုပ်ဆု ရရှိခဲ့သည်။
အောင်သာရွာ၊ တံတားဦးမြို့နယ်
အောင်သာရွာ (Aungthar)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ တံတားဦးမြို့နယ်၊ အောင်သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၀၃၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အောင်သာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၀၁ ဦး၊ မ ၁၅၄၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၉၄၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တံတားဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်းလယ်ရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
အင်းလယ်ရွာ (Innlel)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ အင်းလယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၇၉၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်းလယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၃၄ ဦး၊ မ ၉၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၀၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျွဲတလင်းအရှေ့စုရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
ကျွဲတလင်းအရှေ့စုရွာ (Kywetalinahsheysu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ ကျွဲတလင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၂၅၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျွဲတလင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၈ ဦး၊ မ ၃၂၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မှန်စီရွာ၊ ကွင်းကြီး
မှန်စီရွာ၊ ကွင်းကြီး
ကတ်သဝင်ရွာ၊ ကဿဝင်
ကတ်သဝင်ရွာ၊ ကဿဝင်
ကြအိုရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ကြအိုရွာ (Kyaoh)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ ကြအိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၃၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကြအိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၁၅ ဦး၊ မ ၂၈၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၁၉၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကံသာမြင့်
ကံသာမြင့်
​ထော်ဦးရွာ၊ သဲကုန်း
ထော်ဦးရွာ၊ သဲကုန်း
ဝါ့တောင်ဂါးရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ဝါ့တောင်ဂါးရွာ(Wartaunggar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ရှကရမ်ဂါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၆၉၄ ဖြစ်သည်။
တွီလီးရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
တွီလီးရွာ(Tuili)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်ခရိုင်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ ဒုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၀၁၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဒုတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၃၅ ဦး၊ မ ၄၆၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၉၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းတပ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အမှတ်(၆)ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံ
အမှတ်(၆)ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံ (အတိုကောက်: ကပစ(၆)) သည် ပဲခူးတိုင်း၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ညောင်ခြေထောက်ကျေးရွာတွင် တည်ရှိပြီး ဧက (၃၀၀၀) ကျော်ကျယ်ဝန်းကာ စစ်သည်အင်အား (၉၀၀) ကျော် ရှိသည်။ လက်နက်ငယ်ကျည်ဆန်အခွံနှင့် ကြေးပြားများကို ထုတ်လုပ်သည်။ လက်နက်အတွက် အသုံးပြုသည့် သံမဏိစက်ရုံကို တရုတ်ပညာရှင်များက တည်ဆောက်ပေးထားခြင်းဖြစ်သည်။
နန့်လင်းရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
နန့်လင်းရွာ (Namlin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ဟွေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၉၈၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟွေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၈၉ ဦး၊ မ ၂၇၉၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၆၈၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သင်္ကြန်စာ
မြန်မာမင်းတို့၏ အဆင်အဆက်က ယုံကြည်ကြသည်မှာ သင်္ကြန်ကာလတွင် သိကြားမင်းသည် တာဝတိံသာမှ လူ့ပြည်သို့ စစ်ဆေးရန် လာရောက်လေ့ ရှိသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ မြန်မာမင်းများ လက်ထက်မှစ၍ ယနေ့ထက်တိုင် သင်္ကြန်စာကို ထုတ်ပြန်လေ့ ရှိပါသည်။ သင်္ကြန်စာတွင် နှစ်သစ်ကို ကူးပြောင်းချိန်၊ နှစ်သစ်၏ ရာသီဥတုအခြေအနေ၊ သီးနှံအခြေအနေ၊ လာမည့်နှစ်တွင် ကြုံတွေ့ရမည့် နိုင်ငံ၏ အခြေအနေများနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဟောကိန်းများ ပါဝင်လေ့ ရှိသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ ကမ္ဘာ့အခြေအနေများ ပါဝင်ပြီး သင်္ကြန်စာကို နိုင်ငံတော်၏ ပြက္ခဒိန်တော်ဆက် အဖွဲ့က ထုတ်ဝေလေ့ ရှိသည်။
ပဒတ္တိုင်းရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်
ပဒတ္တိုင်းရွာ (Padattaing)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ မြင်းမူမြို့နယ်၊ ပဒတ္တိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၂၁၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းမူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝါယောင်းငှက်ခေါင်းမဲ
ဝါယောင်းငှက်ခေါင်းမဲ (Ianthocincla cineracea) သည် စာကလေးမျိုးနွယ်ဝင်ငှက်ဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကံကြီးရွာ၊ မြို့သစ်မြို့နယ်
ကံကြီးရွာ (Kangyi)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မြို့သစ်မြို့နယ်၊ မနော့ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၆၆၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မနော့ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၇၀ ဦး၊ မ ၅၁၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၈၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြို့သစ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မာလကာကုန်း (အနောက်)ရွာ၊ ခတ္တိယ (အထက်)
မာလကာကုန်း (အနောက်)ရွာ၊ ခတ္တိယ (အထက်)
အောင်စကွင်းရွာ၊ ကွင်းကြီး
အောင်စကွင်းရွာ၊ ကွင်းကြီး
ဆောင်ပိုင်ညာရွာ၊ အုန်းတော
ဆောင်ပိုင်ညာရွာ၊ အုန်းတော
နားခေးကန့်ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိုင်ယွန်ပြုရောင်ခြည်
ဂမ္မာရောင်ခြည်၊ အိတ်စ်ရေးရောင်ခြည်နှင့် အမြင့်ပိုင်း ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည် များသည် အိုင်ယွန်ပြုရောင်ခြည် ဖြစ်သော လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်း ရောင်စဉ်များ ဖြစ်ကြသည်။ အနိမ့်ပိုင်း ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်နှင့် ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်အောက် နိမ့်သော ကြိမ်နှုန်းရှိသည့် အလင်းရောင်၊ အနီအောက်ရောင်ခြည်၊ မိုက်ကရိုဝေ့ဗ်နှင့် ရေဒီယိုလှိုင်းများသည် အိုင်ယွန်ပြုရောင်ခြည်များ မဟုတ်ကြပါ။ ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်များမှာ အိုင်ယွန်ပြုရောင်ခြည် ဟုတ်ခြင်းမဟုတ်ခြင်း ခွဲ့ခြားရာမှာ တိကျတဲ့သတ်မှတ်မှုမရှိပါ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသည် အဆိုပါကွာခြားမှုသည် ၎င်းသက်ရောက်သည့် အက်တမ်နှင့် မော်လီကျူးများ၏ အခြေအနေပေါ် မူတည်၍ အိုင်ယွန်ပြုနိုင်စွမ်း ကွာခြားသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ရေဒီယိုသတ္တိကြွခြင်းတွင် ပေါ်ထွက်သည့် အယ်လ်ဖာအမှုန်၊ ဘီတာအမှုန်နှင့် နျူထရွန်များသည် အိုင်ယွန်ပြုနိုင်စွမ်းရှိသော အက်တမ်အောက် အမှုန်များ ဖြစ်ကြသည်။ ရေဒီယိုသတ္တိကြွ ရောင်ခြည်အားလုံးသည် အိုင်ယွန်ပြုရောင်ခြည်များ ဖြစ်ကြသည်။ အဘယ်ကြောင်ဆိုသော် ရေဒီယိုသတ္တိကြွခြင်းတွင် ထုတ်လွှတ်သည့် စွမ်းအင်သည် အိုင်ယွန်ပြုရန်အတွက် လိုအပ်သော စွမ်းအင်ထွက် လွန်စွာ ပိုမိုများပြား၍ ဖြစ်သည်။
ယောင်ရန်းရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
ယောင်ရန်းရွာ (Yawngyang)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ ကောင်းပီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၇၈၈ ဖြစ်သည်။
အမျိုးသမီးများ၏ အခွင့်အရေး
အမျိုးသမီးများ၏ အခွင့်အရေး ဆိုသည့် ဝေါဟာရသည် အသက်အရွယ်မရွေး အမျိုးသမီးများနှင့် မိန်းကလေးများအားလုံးတို့၏ လွတ်လပ်ခွင့်နှင့် ခံစားပိုင်ခွင့်ရှိသည့် အရာများအား ရည်ညွှန်းသည်။ တစ်ခုသော လူမှုအဖွဲ့အစည်းတွင် ဥပဒေ၊ ဒေသဆိုင်ရာ ဓလေ့ထုံးစံနှင့် အပြုအမူအားဖြင့် ဤအခွင့်အရေးကို သဘောတူညီချက်အဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းခြင်း၊ လျစ်လျူရှုခြင်း သို့မဟုတ် ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်ခြင်းတို့ကို ပြုကောင်းပြုနိုင်သည် သို့မဟုတ် မပြုနိုင်ပါ။ ဤလွတ်လပ်ခွင့်များကို အတူစုစည်းထားပြီး ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော လူ့အခွင့်အရေး၏ အယူအဆများမှ ခွဲခြားထားသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းအခွင့်အရေးတို့သည် အမျိုးသားများနှင့် ယောက်ျားလေးများ မွေးရာပါအခွင့်အရေးအဖြစ် ပိုင်ဆိုင်သော သို့မဟုတ် ၎င်းတို့အတွက်ဟု အသိအမှတ်ပြုထားသော လွတ်လပ်ခြင်းနှင့် မကြာခဏ ကွဲလွဲခြင်းကြောင့် လည်းကောင်း၊ ဤကိစ္စကို လှုပ်ရှားပြောင်းလဲရေးဝါဒီများက အမျိုးသမီးများနှင့် မိန်းကလေးများ ကျင့်သုံးသော အခွင့်အရေးများအပေါ် အမွေဆက်ခံမှု သမိုင်းကြောင်း သို့မဟုတ် ဓလေ့ထုံးစံ တစ်ဖက်သတ်အမြင်များဟုဆိုသောကြောင့် လည်းကောင်း ဖြစ်သည်။ အမျိုးသမီးများ၏ အခွင့်အရေးနှင့်ဆိုင်သော အယူအဆများနှင့် အများအားဖြင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိနေသော ကိစ္စများတွင် ကိုယ်ခန္ဓာဆိုင်ရာ ရိုးသားဖြောင့်မတ်ခွင့်နှင့် မိမိကိုယ်မိမိ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်၊ မဲပေးခွင့် (မဲဆန္ဒပေးခြင်း)၊ အရာရှိလုပ်ခွင့်၊ အလုပ်လုပ်ခွင့်၊ မျှတသော လုပ်ခ သို့မဟုတ် တန်းတူညီမျှသော လုပ်ခ ရရှိခွင့်၊ ပစ္စည်းဥစ္စာ ပိုင်ဆိုင်ခွင့်၊ ပညာသင်ယူခွင့်၊ စစ်တပ်တွင် အမှုထမ်းခွင့် သို့မဟုတ် စစ်မှုထမ်းရန် ဆင့်ခေါ်ခံရခွင့်၊ တရားဝင် ပဋိညာဉ်စာချုပ်များ ချုပ်ဆိုနိုင်ခွင့်နှင့် အိမ်ထောင်ရေး၊ မိဘ၊ ဘာသာရေး တို့နှင့်ဆိုင်သော အခွင့်အရေးတို့ ပါဝင်သော်လည်း ဤအချက်များသာဟု ကန့်သတ်မထားပါ။ အမျိုးသမီးများနှင့် ၎င်းတို့ကို ပံ့ပိုးသူများသည် စည်းရုံးလှုံ့ဆော် လှုပ်ရှားခဲ့ကြပြီး အမျိုးသားများကဲ့သို့ အခွင့်အရေးတန်းတူရရန် အချို့သော နေရာဒေသများတွင် ဆက်လက် လှုပ်ရှားတိုက်ပွဲဝင်နေဆဲ ဖြစ်သည်။
ကုလသမဂ္ဂနှင့် အမျိုးသမီးများ၏ အခွင့်အရေး
1946 ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂသည် အမျိုးသမီးများရေးရာ ကော်မရှင်အဖွဲ့ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ မူလက လူမှုရေးရာဌာန၏ လူ့အခွင့်အရေးဌာနခွဲတွင် အမျိုးသမီးများရေးရာ ဌာနစိတ်အဖြစ် ရှိခဲ့ပြီး ယခုအခါ စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေးကောင်စီ(ECOSOC)၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ 1975 ခုနှစ်မှ စတင်၍ ကုလသမဂ္ဂသည် အမျိုးသမီးများနှင့်ဆိုင်သော ကိစ္စများအတွက် မက္ကဆီကိုစီးတီးတွင် ကျင်းပခဲ့သော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အမျိုးသမီးများနှစ် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ညီလာခံမှစတင်၍ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ညီလာခံများကို စဉ်ဆက်မပြတ် ကျင်းပလာခဲ့သည်။ ဤညီလာခံများသည် အမျိုးသမီးများ၏ အခွင့်အရေးအတွက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ စုပေါင်းဆွေးနွေးမှုတစ်ခုကို ဖန်တီးပေးခဲ့သည့်အပြင်၊ ယဉ်ကျေးမှုမတူညီသော အမျိုးသမီးများအကြား ကွဲပြားမှုများနှင့် အခြေခံမူများကို တစ်ကမ္ဘာလုံး အသုံးပြုဖို့ ကြိုးစားရာတွင် ကြုံတွေ့ရသော အခက်အခဲများကိုလည်း ထင်ရှားစေခဲ့သည်။[42] ကမ္ဘာ့ညီလာခံလေးခုကို ကျင်းပခဲ့ပြီးဖြစ်ရာ ပထမညီလာခံကို မက္ကဆီကိုစီးတီး( အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အမျိုးသမီးများနှစ်၊ 1975)၊ ဒုတိယညီလာခံကို ကိုပင်ဟေဂင်(1980) နှင့် တတိယညီလာခံကို နိုင်ရိုဘီ(1985)တို့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ဘေဂျင်း(1995)တွင် ကျင်းပခဲ့သော စတုတ္ထအကြိမ် ကမ္ဘာ့အမျိုးသမီးများ ညီလာခံတွင် အရေးယူဆောင်ရွက်မှုလမ်းစဉ် ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။ ဤလမ်းစဉ်တွင် “ကျားမ တန်းတူရေးနှင့် အမျိုးသမီးများအား လုပ်ပိုင်ခွင့်အာဏာပေးရေး” အောင်မြင်ဖြစ်မြောက်ရန် ကတိကဝတ်ပြုခြင်း ပါဝင်သည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာနှင့် ဒေသဆိုင်ရာ ဥပဒေ
အမျိုးသမီးများအား နည်းမျိုးစုံဖြင့် ခွဲခြားဆက်ဆံမှု ပပျောက်ရေး သဘောတူစာချုပ်
1948 ခုနှစ်တွင် သဘောတူလက်ခံခဲ့သော တစ်ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေး ကြေညာစာတမ်း တွင် “အမျိုးသားများနှင့် အမျိုးသမီးများ၏ တန်းတူအခွင့်အရေး” ကို အလေးထားပြီး တန်းတူညီမျှမှုနှင့် တရားမျှတမှု နှစ်ခုလုံးကို ညွှန်းဆိုသည်။1979 ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေ ညီလာခံက အမျိုးသမီးများအား နည်းမျိုးစုံဖြင့်ခွဲခြားဆက်ဆံမှု ပပျောက်ရေး သဘောတူစာချုပ်(CEDAW)ကို သဘောတူလက်ခံခဲ့သည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အမျိုးသမီးများ အခွင့်အရေးဥပဒေကြမ်းတွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း 1981 ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ 3 ရက်နေ့တွင် စတင်ထိရောက်စွာ လုပ်ဆောင်လာခဲ့သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် CEDAW ကို အတည်ပြုခြင်းမရှိသည့် တစ်ခုတည်းသော ဖွံ့ဖြိုးပြီး နိုင်ငံဖြစ်သည်။
သဘောတူစာချုပ်သည် အမျိုးသမီးများအပေါ် ခွဲခြားဆက်ဆံမှုကို အောက်ပါအတိုင်း အဓိပ္ပာယ် သတ်မှတ်သည် - လိင်အပေါ်အခြေခံ၍ သက်ရောက်မှုရှိသော သို့မဟုတ် ပျက်စီးအားနည်းစေရန် ရည်ရွယ်သော သို့မဟုတ် အသိအမှတ်မပြုသော မည်သည့် ထူးခြားချက်မျိုး၊ ချန်လှပ်ခြင်းမျိုး သို့မဟုတ် ကန့်သတ်ခြင်းမျိုး မှန်သမျှမဆို၊ ၎င်းတို့၏ အိမ်ထောင်ရေးအခြအနေကို လေးစားမှုမရှိဘဲ အမျိုးသမီးများအပေါ် သာယာမှုယူခြင်း သို့မဟုတ် အသုံးချခြင်း၊ အမျိုးသားများနှင့် အမျိုးသမီးများ၏ တန်းတူအခွင့်အရေးကို အခြေခံသော လူ့အခွင့်အရေးနှင့် နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ လူမှုအဖွဲ့အစည်း သို့မဟုတ် မည်သည့်နယ်ပယ်တွင်မဆို အခြေခံလွတ်လပ်ခွင့်များ တို့ဖြစ်သည်။
သဘောတူစာချုပ်ကို အတည်ပြုသော နိုင်ငံများသည် ၎င်းတို့၏ ပြည်တွင်း တရားဥပဒေတွင် ကျားမတန်းတူရေးကို အလေးထားရန်၊ ၎င်းတို့၏ ဥပဒေများတွင် ခွဲခြားမှုကို ထောက်ပံ့နေသည့် အချက်များ အားလုံးကို ပယ်ရှားရန်နှင့် အမျိုးသမီးများအား ခွဲခြားဆက်ဆံမှုကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ပံ့ပိုးမှုအသစ်များကို ဥပဒေအဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းရန်တို့ လိုအပ်သောကြောင့် ကျားမဖြစ်မှုအပေါ် အခြေခံသော ခွဲခြားဆက်ဆံမှု ရပ်တန့်ရန် ဆောင်ရွက်မှုအစီအစဉ် တစ်ခုကိုလည်း ချမှတ်သည်။ ၎င်းအစိုးရတို့သည် အမျိုးသမီးများအပေါ် ခွဲခြားဆက်ဆံမှုကို ထိရောက်စွာ ကာကွယ်မှုပေးဖို့ အာမခံရန်နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးချင်း၊ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် လုပ်ငန်းခွင်များတွင် အမျိုးသမီးများအား နည်းမျိုးစုံဖြင့် ခွဲခြားဆက်ဆံမှု အားလုံး ပပျောက်ရန် လုပ်ဆောင်ချက်များအနေဖြင့် အထူးခုံရုံးများနှင့် ပြည်သူ့ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကိုလည်း ပြဋ္ဌာန်းရမည်ဖြစ်သည်။
မာပူတို ပဏာမသဘောတူညီချက်
မာပူတို သဘောတူညီချက်ဟု လူသိများသည့် အာဖရိကရှိ အမျိုးသမီးအခွင့်အရေးဆိုင်ရာ လူသားနှင့် လူအများ၏ အခွင့်အရေးနှင့်ပတ်သက်သော အာဖရိကန်အမိန့်ပြန်တမ်းအပေါ် ပဏာမသဘောတူညီချက်ကို မိုဇမ်ဘစ်နိုင်ငံ မာပူတိုတွင်2003 ခုနှစ် ဇူလိုင်လ 11 ရက်နေ့၌ ဒုတိယအကြိမ် တင်သွင်းသည့်အခါ အာဖရိကန် သမဂ္ဂအဖွဲ့က လက်ခံခဲ့သည်။2005 ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ 25 ရက်နေ့တွင် အာဖရိကန်သမဂ္ဂ၏ အဖွဲ့ဝင် 15 နိုင်ငံက အတည်ပြုပြီးနောက် ပဏာမသဘောတူညီချက်ကို ထိရောက်စွာ အသုံးပြုလာခဲ့သည်။ ပဏာမသဘောတူညီချက်သည် နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်ခွင့်၊ အမျိုးသားများနှင့် လူမှုရေးနှင့် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ တန်းတူရှိခွင့်၊ ၎င်းတို့၏ မျိုးဆက်ပြန့်ပွားမှုဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခွင့်နှင့် မမျိုးဆက်ပြန့်ပွားမှု အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ ဖြတ်တောက်ခြင်းကို ရပ်တန့်ခွင့် အပါအဝင် အမျိုးသမီးများ၏ အခွင့်အရေးကို အာမခံချက် အပြည့်အဝ ပေးသည်။
မျိုးဆက်ပြန့်ပွားမှုဆိုင်ရာ အခွင့်အရေး
မျိုးဆက်ပြန့်ပွားမှုဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးသည် လိင်နှင့်သက်ဆိုင်သော မျိုးဆက်ပြန့်ပွားခြင်းနှင့် မျိုးဆက်ပြန့်ပွားမှုဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးတို့နှင့်ဆက်နွယ်သည်။“မျိုးဆက်ပြန့်ပွားမှုဆိုင်ရာ အခွင့်အရေး” ကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေး ဥပဒေတွင် အသိအမှတ်မပြုဘဲ အောက်ဖော်ပြပါ အခွင့်အရေး အချို့ သို့မဟုတ် အားလုံး ပါဝင်နိုင်သော ကျယ်ပြန့်သော ဝေါဟာရ အဖြစ် အသုံးပြုသည်- တရားဝင် သို့မဟုတ် အန္တရာယ်ကင်းသော ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခွင့်၊ မိမိ၏ မျိုးဆက်ပြန့်ပွားရေးကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခွင့်၊ အဆင့်အတန်းပြည့်မီသော မျိုးဆက်ပြန့်ပွားမှုဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုကို ရရှိခွင့်၊ အတင်းအကျပ်ပြုလုပ်စေခြင်း၊ ခွဲခြားခြင်းနှင့် အကြမ်းဖက်ခံရခြင်းတို့မှ ကင်းဝေးလျက် မျိုးဆက်ပြန့်ပွားမှုဆိုင်ရာ ရွေးချယ်ခြင်းများ ပြုလုပ်နိုင်ရန် ပညာပေးခြင်းနှင့် အခွင့်အလမ်းများ ရရှိခွင့်တို့ ဖြစ်သည်။ မျိုးဆက်ပြန့်ပွားမှုဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးတွင် သန္ဓေတားခြင်းနှင့် လိင်မှတဆင့် ကူးစက်တတ်သော ရောဂါများအကြောင်း ပညာပေးခြင်းအပြင် အတင်းအကျပ်ပြုလုပ်သော သားကြောဖြတ်ခြင်းနှင့် သန္ဓေတားခြင်းမှ လွတ်မြောက်ရေး၊ ကျားမဖြစ်မှုအပေါ် အခြေခံသော မမျိုးဆက်ပြန့်ပွားမှု အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ ဖြတ်တောက်ခြင်း ကဲ့သို့သော လုပ်ဆောင်မှုများမှ ကာကွယ်ရေး သို့မဟုတ် FGC နှင့် ကျားမျိုးဆက်ပြန့်ပွားမှု အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ ဖြတ်တောက်ခြင်း သို့မဟုတ် MGM တို့ ပါဝင်ရန်လည်း နားလည်ရမည်။ မျိုးဆက်ပြန့်ပွားမှုဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးသည် အမျိုးသားနှင့် အမျိုးသမီးထု နှစ်ရပ်လုံး၏ အခွင့်အရေးအဖြစ် နားလည်ထားသော်လည်း အမျိုးသမီးများ၏ အခွင့်အရေးအဖြစ် အများအားဖြင့် ပြန့်ပွားလာသည်။ ကုလသမဂ္ဂ လူဦးရေရန်ပုံငွေ (UNPF) နှင့် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့(WHO) တို့သည် အမျိုးသမီးများ၏ အခွင့်အရေးအပေါ် အဓိက အလေးပေးခြင်းဖြင့် မျိုးဆက်ပြန့်ပွားမှုဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးကို ထောက်ခံသည်။ ဤအခွင့်အရေး အယူအဆကို ကုလသမဂ္ဂ၏ 1968 ခုနှစ်တွင် ကျင်းပသော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေးညီလာခံတွင် လူ့အခွင့်အရေးအကြောင်းရပ်၏ ကဏ္ဍငယ်အဖြစ် ဦးစွာ ဆွေးနွေးခဲ့သည်။ တီဟီရန် ကြေညာချက်၏ တစ်ဆယ့်ခြောက်ခုမြောက် ပိုဒ်ခွဲတွင် မျိုးဆက်ပြန့်ပွားမှုဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးကို လူ့အခွင့်အရေး၏ ကဏ္ဍငယ်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားပြီး “မိဘများတွင် ၎င်းတို့၏ သားသမီးအရေအတွက်နှင့် ကလေးတစ်ဦးနှင့်တစ်ဦးကြား အသက်အကွာအဝေးကို မိမိတို့ဘာသာ လွတ်လပ်စွာ ဆုံးဖြတ်နိုင်ပြီး တာဝန်ယူနိုင်သည့် အခြေခံလူ့အခွင့်အရေးရှိသည်”ဟု ဖော်ပြထားသည်။
ဝါယောင်းပြောက်လည်နီ
ဝါယောင်းပြောက်လည်နီ (Ianthocincla rufogularis) သည် စာကလေးမျိုးနွယ်ဝင်ငှက်ဖြစ်ပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၊ ဘူတန်နိုင်ငံ၊ တိဗက်နှင့် နီပေါနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိမဝန္တာတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကုလားဝဲ
ကုလားဝဲ
တျူးရင်းမြို့
တျူးရင်းမြို့သည် အီတလီမြောက်ပိုင်း၊ ပိုးမြစ်ကမ်းပေါ်ရှိ မြို့ကြီးဖြစ်၍ အီတာလျံလူမျိုးတို့က မူယင်းမြို့ကို တိုရီးနိုမြို့ဟု ခေါ်သည်။ ပြင်သစ်နယ်စပ်နှင့် နီးကပ်စွာတည်ရှိသဖြင့် တျူးရင်းမြို့ သည် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးတွင် အရေးပါသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်၏။ လူဦးရေ ရ၂၇ ဝဝဝ ယောက်ခန့်ရှိ၍ အီတလီနိုင်ငံရှိ အကြီးဆုံးမြို့များတွင် စတုတ္ထမြို့ကြီးဖြစ်သည်။ ဥယျာဉ်ပန်းခြံ တို့ဖြင့် မွန်းမံထားသည့်အလျောက် အထူးသာယာလှသည်။ ပညာရေးဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများစွာ ရှိကြသည်တွင် စစ်ကျောင်းများ၊ ပြတိုက်များ၊ သိပ္ပံပညာလေ့လာရာဌာနများ၊ နက္ခတ်မျှော်စင်တိုက်ကြီးနှင့် တက္ကသိုလ်ကျောင်းကြီးကို ၁၄ဝ၄-ခုနှစ်က တည်ထောင်ခဲ့၏။
တျူးရင်းမြို့ရှိ ပြတိုက်များတွင် သမိုင်းဝင် ရှေးဟောင်းပစ္စည်း အများအပြားကို သိမ်းဆည်းထားရှိ၍ ပန်းချီပြတိုက်ခန်းများတွင် ကမ္ဘာကျော် ပန်းချီဆရာ ကြီး ဗန်ဒိုက်နှင့် အခြားပန်းချီကျော်များဖြစ်သည့် မိုက်ကယ် အန်ဂျလို၊ ဒါဗင်ချီနှင့် ရက်ဖီအယ်တို့၏ လက်ရာများကို တွေ့မြင်နိုင်ပေသည်။ တျူးရင်းမြို့သည် ရှေးဟောင်းမြို့တစ်မြို့ဖြစ်၍၊ သမိုင်းတွင် ထင်ရှားခဲ့သည်။ ဘီစီ ၂၁၈ ခုနှစ်တွင် ကားသေ့စစ်သူကြီး ဟန္နီဗောသည် အဲ့လပတောင်ကို ဆင်တပ်ကြီးနှင့်ဖြတ်ကျော်၍ တျူးရင်းမြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ဘူး၏။ အော်ဂပ်စတပ် ဘုရင် လက်ထက်၌ ရောမလူမျိုးတို့သည် တျူးရင်းမြို့ပတ်လည်တွင် ၂၁ ပေမြင့်သည့် မြို့ရိုးတစ်ခုကို ဆောက်လုပ်ခဲ့ရာ၊ ထိုမြို့ရိုးကြီး ၏ တစိတ်တဒေသမှာ ယခုတိုင်တည်ရှိနေသေးသည်။ ၁၄ ရာစုနှစ်အတွင်းတွင် တျူးရင်းမြို့သည် ပီးဒမွန့်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်ခဲ့၏။ ထိုမှတစ်ဆင့် ဆာဒင်းနီးယား တိုင်းပြည်၏ မြို့တော်ဖြစ် လာပြီးလျှင် မျက်မှောက်ခေတ်တွင် အီတလီနိုင်ငံ ကြီးပွားထွန်းကားရေးအတွက် အချက်အချာမြို့ ဖြစ်လာလေသည်။ ဤသို့ဖြင့် တျူးရင်းမြို့သည် ၁၈၆ဝ ပြည့်နှစ်မှ ၁၈၆၅-ခုနှစ်အထိ အီတလီ ဘုရင်မင်းမြတ်နိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဖြစ်ခဲ့သည်။ မြို့၏အနီးအပါးတွင်ရှိသော တောင်ကျချောင်းများမှ ရေအားကိုအသုံးပြု၍ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်ယူရရှိသဖြင့် တျူးရင်း မြို့သည် စက်မှုလုပ်ငန်းတွင် အထူးတိုးတက်လျက်ရှိ၏။ မော်တော်ကား၊ လေယျာဉ်ပျံနှင့် အခြား စက်ကရိယာများကို အများအပြား လုပ်ကိုင်သည့်ပြင်၊ ခြည်ထည်၊ ပိုးထည်၊ ကတ္တီပါထည်၊ ရေယွန်း ပိုးထည်၊ သားရေထည်နှင့် ဓာတုဗေဒ ပစ္စည်းများကိုလည်း ထုတ်လုပ်ရောင်းချလေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အီတလီနိုင်ငံရှိ မြို့များ
အမှတ်(၉)ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံ
အမှတ်(၉)ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံ (အတိုကောက်: ကပစ(၉)) သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ကျောက်ဖူးကျေးရွာအနီးမှာတည်ရှိပြီး မြေဧက (၄၀၀၀) ကျော်ပေါ်တွင်၊ စစ်သည်အင်အား (၆၀၀) ကျော်ဖြင့် MA-1, MA-2, MA-3, MA-4, MA-5 ကျည်ဆန်များကို ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။
ကဏ္ဍ:ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံများ
ထောက်ရှာကုန်း (တောင်)ရွာ၊ ခတ္တိယ (အထက်)
ထောက်ရှာကုန်း (တောင်)ရွာ၊ ခတ္တိယ (အထက်)
အင်ဂါးခရင်ရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မျက်ညိုချောင်ရွာ၊ သဲကုန်း
မျက်ညိုချောင်ရွာ၊ သဲကုန်း
နားခဲကြီးရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
နားခဲကြီးရွာ (Narhkegyi)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ဟွေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၉၈၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟွေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၈၉ ဦး၊ မ ၂၇၉၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၆၈၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇီးပင်ကွင်းရွာ၊ ကွင်းကြီး
ဇီးပင်ကွင်းရွာ၊ ကွင်းကြီး
ရောင်လောင်းရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
ရောင်လောင်းရွာ(Gawnglaung)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်ခရိုင်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ ရောင်လောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၀၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရောင်လောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၂ ဦး၊ မ ၂၀၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၉၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒကျဆုံးရခြင်း
ဆိုရှယ်လစ်စနစ်သည် နှစ်ဆယ်ရာစု၏ မဟာဝါဒ၊ မဟာဘဝကြီးတစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။ ဆိုရှယ်လစ်စနစ်က ပြည်သူတွေကို မည်သည့် ကတိများပေးခဲ့သနည်း။ ချမ်းသာရမည်၊ ညီမျှရမည်၊ ဆင်းရဲခြင်းကင်းရမည်၊ ဒုက္ခတွေကင်းဝေးရမည်၊ ဖိနှိပ်မှုတွေ ကင်းရမည် စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုးသောဟောပြောချက်များကြားတွင် ပြည်သူတွေက ဘဝသစ်တစ်ခုကို မျှော်မှန်းရင်း စိတ်ကူးတွေ ယဉ်ခဲ့ကြသည်။ အခြားဘာကိုမျှ နားမယောင်ချင်နေပါစေ ‘‘သာတူညီမျှ’’ ဆိုသည့်စကားသည် စိတ်ချမ်းသာမှုအပေးနိုင်ဆုံး စကားလုံးလေးတစ်လုံးဖြစ်မည်ထင်သည်။
ဆိုရှယ်လစ်စနစ်အစတွင် လူတွေက အရင်းအနှီးစုဆောင်း၊ ဘုံဝါဒကိုတည်ဆောက်ကာ အခက်အခဲ အမျိုးမျိုးကို ရင်ဆိုင်ရင်း အောင်မြင်မှုလေးတွေရရှိခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဗဟိုဦးစီးချုပ်ကိုင်မှုစနစ်ကကြီးစိုးလာသည့်အခါ အောက်ခြေနှင့် ကင်းကွာပြီး ကျဆုံးခန်းများနှင့် ရင်ဆိုင်လာရသည်။ အစပိုင်းတွင် ရရှိခဲ့သည့်အောင်မြင်မှုများသည် အစိုးရကြားဝင်လိုက်မှ ပျက်စီးရကိန်း ဖြစ်လာခဲ့ရသည်။ မက်လုံးပေးထားသည့် အသားတုံးကြီးသည် စားရမှာလည်း သဲတရှပ်ရှပ်၊ ပစ်ရမှာလည်း အဆီနှင့်ဝင်းဝင်းဖြစ်လာရသည်။ ရေရှည်ကျင့်သုံးကြည့်လိုက်မှ ဆိုရှယ်လစ်စနစ်သည် နိုင်လိုမင်းထက်ပြုကျင့်မှုများ၊ မလွတ်လပ်မှုများ၊ ချုပ်ကိုင်မှုများ၊ အလုပ်မဖြစ်မှုများနှင့်ရင်ဆိုင်လာရသည်။
ဆိုရှယ်လစ်စနစ်အခြေခံသဘောတရားသည် ပိရမစ်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု (Ponzi Scheme) ကိုမူလကအခြေခံခဲ့သည်။ ထိုသဘောတရားကလည်းမအောင်မြင်ခဲ့ပေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် စကတည်းကမှားနေသောကြောင့်ဟု ထောက်ပြကြသည်။ အလားတူ ပြည်သူပိုင်ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ကုစားကြသော်လည်း ပျော့ကွက်အားနည်းချက်တွေများသဖြင့် အနာနှင့်ဆေး တည့်အောင် မပေးနိုင်သေးဘဲ နာတာရှည်ဖြစ်လာရသည်။ ဆိုရှယ်လစ်စနစ်မအောင်မြင်ရခြင်းသည် တရားသေသဘောတရားများကို ဆုပ်ကိုင် လွန်းခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ လူ့သဘောနှင့် လူ့မနောသည် ရပ်တန့်နေသည့်အသွင်မဆောင်ကြောင်း ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒီတွေက မမြင်နိုင်ခြင်းသည် ကျဆုံးခန်းသို့ဖန်လာစေသည့် အကြောင်း တရားများဖြစ်လာခဲ့ရသည်။ ကမ္ဘာ့ကျင့်သုံးသည့်နိုင်ငံများအတွင်း ဆိုရှယ်လစ်စနစ်ကျဆုံးရခြင်းသည် ‘‘လူတွေကို မက်လုံးကောင်းကောင်း မည်သို့ပေးသင့်ကြောင်းကို နားမလည်ကြသောကြောင့်’’ ဟူ၍လည်းသုံးသပ်ကြသည်။
အရင်းရှင်စီးပွားရေးစနစ်တွင် ‘‘မက်လုံး’’ သည် အဓိကကျင့်သုံးရသည့်သဘောတရားဖြစ်သည်။ ဈေးနှုန်းတန်ဖိုး၊ အရှုံး အမြတ်၊ ပုဂ္ဂလိကပိုင်ဆိုင်ခွင့်၊ ရောင်းသူ ဝယ်သူသဘောတူလျှင် အပြန်အလှန်လွတ်လပ်စွာလုပ်ပိုင်ခွင့်စသည့် တိုက်ရိုက် စီးပွား ကုန်သွယ်ခွင့်တို့သည် အရင်းရှင်စနစ်၏ မက်လုံးများဖြစ်သည်။
အင်းရွာကြီးရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
အင်းရွာကြီးရွာ (Innywargyi)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ အင်းရွာကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၆၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်းရွာကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၀၁ ဦး၊ မ ၅၁၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၁၇ ဦးနေထိုင်သည်။