cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
နမ့်ဘော်လော့ရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
နမ့်ဘော်လော့ရွာ (Nambawlawt)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ ဖာခမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၀၃၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖာခမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၃၇ ဦး၊ မ ၁၁၁၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၄၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နားသျှိ (လားဟူ)ရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်
နားသျှိ (လားဟူ)ရွာ (Narshi (Larhu))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ လားရှိုးမြို့နယ်၊ လုပ်ဝိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၂၉၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လုပ်ဝိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၅၂ ဦး၊ မ ၁၉၄၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၉၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လားရှိုးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောင်သာ (မြောက်)ရွာ၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်
အောင်သာ (မြောက်)ရွာ (Aungthar(North))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်၊ အောင်သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၄၅၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အောင်သာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၃၉ ဦး၊ မ ၇၉၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၃၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှောက်ဟော်ရွာ၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်
ရှောက်ဟော်ရွာ (Shaukhaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ ရှောက်ဟော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၁၁၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှောက်ဟော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၈၄ ဦး၊ မ ၂၀၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၂၂၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သီးကုန်းရွာ၊ မြို့သစ်မြို့နယ်
သီးကုန်းရွာ (Theekone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မြို့သစ်မြို့နယ်၊ ပုတီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၇၂၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပုတီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၉၉ ဦး၊ မ ၁၈၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၈၁ ဦးနေထိုင်သည်။
၁၉ ရာစုနှစ်
၁၉ ရာစုနှစ် (၁ ဇန်နဝါရီ ၁၈၀၁ - ၃၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၀၀) စပိန်အင်ပါယာ၊ ပြင်သစ်အင်ပါယာ၊ ရိုမန်အင်ပါယာနှင့် မက်ဟယ်အင်ပါယာတို့၏ ပြိုလဲချိန်ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ဗြိတိသျှအင်ပါယာ၊ ရုရှားအင်ပါယာ၊ အမေရိကန်၊ ဂျာမန်အင်ပါယာ၊ ပြင်သစ်အင်ပါယာနှင့် ဂျပန်အင်ပါယာတို့ကို အင်အားကြီးစေခဲ့သည်။ ပြင်သစ်အင်ပါယာ ကျရှူံးပြီးနောက် ရုရှားနှင့် ဗြိတိသျှတို့သည် ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်း ဩဇာအာဏာရှိအင်ပါယာများအဖြစ် ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ရုရှားအင်ပါယာသည် အာရှအလယ်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ဘက်ပိုင်းသို့ ကျယ်ဝန်းလာခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှအင်ပါယာသည်လည်း ကနေဒါ၊ ဩစတျေးလျ၊ တောင်အာဖရိကနှင့် အိန္ဒိယသို့ လျင်မြန်စွာ တိုးချဲ့လာခဲ့သည်။ ရာစုနှစ်အကုန်တွင် ဗြိတိသျှသည် ကမ္ဘာ့ကုန်းမြေပြင်၏ ၅ ပုံ တစ်ပုံနှင့် ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ ၄ ပုံ ၁ ပုံကို ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။ ပထမဆုံး အီလက်ထရွန်းနစ်သည် ၁၉ ရာစုတွင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ တယ်လီဂရပ်၊ မော့စ်ကုဒ်နှင့် ပထမဆုံး တယ်လီဖုန်းခေါ်ဆိုမှုကို ၁၈၇၆ တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၁၈၇၈ တွင် အသုံးပြု၍ရသည့် ပထမဆုံး မီးသီးကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ လျှပ်စစ်စွမ်းအား၊ သင်္ချာ၊ ရူပဗေဒ၊ ဓာတုဗေဒနှင့် ဇီဝဗေဒစသော သိပ္ပံစူးစမ်းရှာဖွေမှုနှင့် တီထွင်မှုတို့သည် ၁၉ ရာစုတွင် လျင်မြန်စွာ အရှိန်တိုးလာခဲ့သည်။ ယင်းတို့သည် ၂၀ ရာစုနှစ် နည်းပညာအတွက် အခြေခံအချက်များဖြစ်သည်။ စက်မှုတော်လှန်ရေးသည် ဗြိတိသျှတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ဥရောပတိုက်၊ မြောက်အမေရိကနှင့် ဂျပန်သို့ ပြန့်နှံ့ခဲ့သည်။ ၁၉ ရာစုအတွင်း ဥရောပရှိ လူဦးရေသည် ၂၀၀ မီလီယံမှ ၄၀၀ မီလီယံအထက် ၂ ဆ ခုန်တက်ခဲ့သည်။ ရထားလမ်းအား စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သောကြောင့် သွားလာရေးနည်းလမ်းကို တစ်မျိုးတဖုံ ပြောင်းလဲပစ်သည်။ မြို့ပြလူနေမှုစနစ် ထွန်းကားလာခဲ့ကာ လန်ဒန်သည် လူဦးရေ ၁ မီလီယံမှ ၆.၇ မီလီထိ တိုးပွားလာခဲ့ပြီး လူဦးရေ အထူထပ်ဆုံးမြို့ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ကန်နီဟို
ကန်နီးဟို (ခ) ဟယ်ကျားကျင့် (၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၅၉ ဖွား) သည် ဟောင်ကောင် သရုပ်ဆောင်နှင့် ကန်တုံပေါ့ပ်/မန်ဒိုပေါ့ပ် အဆိုတော် ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၃ မှ ၂၀၁၂ ထိ  ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည့် ထိုင်ဝမ်နှင့် ပြည်မ တရုတ်ဇာတ်လမ်းတွဲ ဖြစ်သော ပေါင်ချိန်  တွင် ကျန်ကျောင်း ဇာတ်ကောင်ဖြင့် လူကြိုက်များခဲ့ပြီး၊ မာစတာ မာနှင့်  သူရဲကောင်းကြီး ဇာတ်ရုပ်ဖြင့်လည်း လူသိများခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် ဟိုသည်  လုပ်ငန်းရှင် တဦး ဖြစ်သည်။
ကနဦးဘဝ
ဟိုကို ၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၅၉ ခုနှစ်က ဗြိတိသျှဟောင်ကောင်တွင် မွေးသည်။ ကွမ်တုံးပြည်နယ်၊ အိန်းဖင် (广东恩平) ဇာတိ ဖြစ်သည်။ အစ်ကိုတယောက်၊ အစ်မတယောက် ရှိသည်။ မိဘများမှာ ဟိုငယ်စဉ်ကတည်းက ကွာရှင်းထားရာ အဘွားကို အလွန် တွယ်တာသည်။  တက္ကသိုလ်တက်စဉ် ဘောလုံးသမား ဖြစ်ချင်သော်လည်း အရည်အချင်း မမီခဲ့ချေ။ အလယ်တန်းကျောင်း တက်နေစဉ် အဘွား ဆုံးရာမှ ရည်မှန်းချက် ပြောင်းလဲသွားပြီး၊ ဖခင်က လေယာဉ်လက်မှတ် ပို့ပေးသဖြင့် အင်္ဂလန်တွင် ကြော်ညာဒီဇိုင်း သွားရောက်လေ့လာသည်။ ယောက်ဖလောင်းနှင့် အင်္ဂလန်တွင် တွေ့သည်။ ပညာသင်ကြားလေ့လာနေစဉ် အင်္ဂလန်ဝန်ကြီးချုပ် မာဂရက် သက်ချာက ပညာတော်သင်ကျောင်းသားများ၏ ပညာသင်စရိတ်ကို တိုးမြှင့်လိုက်ရာ၊ ကုန်ကျစရိတ် ကြီးမြင့်လာသော အခြေအနေမှန်ကို မလွဲသာ လက်ခံရကာ စွန့်လွှတ်လိုက်ပြီး၊ ပြန်လာသည်နှင့် အလယ်တန်း ကျောင်းနေဖက် တဦးဖြစ်သော ချိန်ကျိဆွင့်နှင့်အတူ သရုပ်ဆောင်သင်တန်းတက်ရန် စာရင်းသွင်းလိုက်ရာမှ မရွယ်ဘဲ စောကဲမင်းဖြစ်သကဲ့သို့ သရုပ်ဆောင် တဦး ဖြစ်လာသည်။ ရှောဘရားသားကို မဝင်ရောက်မီ၊ ပေကျင်းတက္ကသိုလ်တွင် သရုပ်ဆောင်ပညာကို  လေ့လာခဲ့သည်။ ကန်တုံဒေသိယစကား၊ အင်္ဂလိပ်နှင့် မန်ဒရင်ဘာသာစကားတို့ကို ပြောတတ်သည်။
သက်မွေး
ဟိုသည် ၁၉၈၂ တွင် အေရှားတယ်လီဗေးရှင်း (ATV) ၏ လေ့ကျင့်ရေးသင်တန်းကျောင်းတွင် စာရင်းသွင်းခဲ့ပြီး နောက်တနှစ်တွင် ကုမ္ပဏီနှင့်  စာချုပ် ချုပ်ပြီးကာ ATV သရုပ်ဆောင် တဦး တရားဝင် ဖြစ်လာသည်။ ATV မှ ရိုက်ကူး  ထုတ်လွှင့်သော ဒရာမာများစွာတွင် ပါဝင် သရုပ်ဆောင်ရာ၊ ယင်းတို့အနက် သွေးဓား (၁၉၉၀-၁၉၉၁) မှာ အလွန်ထင်ရှားသည်။
၁၉၈၈ တွင်၊ သူ၏ အနုပညာအလုပ်ကို ထိုင်ဝမ်သို့ ပြောင်းရွှေ့လာပြီး သမိုင်းဝင် စစ်သူကြီး ယွဲ့ဖေး (岳飞) အဖြစ် သရုပ်ဆောင်ရသည့် သူ၏ ပထမဆုံးသော  ထိုင်ဝမ်ဇာတ်လမ်းတွဲ ဖြစ်သော တိမ်နှင့် လရဲ့ လီရှစ်ထောင် (八千里路云和月) တွင်  ပါဝင်သည်။ ၎င်းမှာ ချက်ချင်းပေါက်သွားကာ ဟို့နာမည်သည် ရေပန်းအလွန်စားသွားသည်။  တရုတ်တယ်လီဗေးရှင်းအဖွဲ့အစည်း CTS က ထုတ်လုပ်သည့် ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများ  ရိုက်ကူးရာ၊ မေချင်းနှင့် တွဲဖက်၍ အဆုံးမဲ့အချစ် (不了情)၊ လောကီအချစ် (红尘有爱)၊  လုလင်ကျန်းစန်းဖုန်း (少年张三丰) နှင့် စာအုပ်နှင့်ဓား တို့လည်း ပါဝင်သည်။ ၁၉၉၃ ထိုင်ဝမ် ရုပ်သံ  ပေါင်ချိန် (包青天) တွင် ကျန်ကျောင်း (展昭) အဖြစ် သူ၏ ဇာတ်ရုပ်ကြောင့်လည်း  အာရှအသိုင်းအဝိုင်းတွင် အကြီးအကျယ် နာမည်ကျော်လာသည်။ ၁၉၉၄ တွင် ထပ်မံ  ရိုက်ကူးသော ပေါင်ချိန် (包青天之滴血红梅) တွင်လည်း ကျန်ကျောင်းအဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်သည်။
ဟိုသည် ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ဟိုသည် ရုပ်ရှင်ကားပေါင်းများစွာ ရိုက်ကူးခဲ့ရာ၊ ယင်းတို့တွင် အင်ဒီလုနှင့် တွဲဖက်၍  ထောင်ထဲကနဂါး (狱中龙)၊ မိသားစုကိစ္စ (清官难宪)၊ ဇုံနီ (爆炸令) နှင့် ဝံပုလွေနီ  (虎猛威龙)တို့ ပါဝင်သည်။ ၁၉၉၇ တွင် ထိုင်ဝမ်ဒရာမာ ဖြစ်သော ဘော်ဒီဂတ်ဇာတ်လမ်းတွဲ  ဖြစ်သော ကျောက်စိမ်းအရုပ်များ (保镖之翡翠娃娃)၊ လျှို့ဝှက်စာသလင်းကျောက် (保镖之情人保镖)  နှင့် နတ်မိမယ်အလား (保镖之天之娇女) တို့တွင် သရုပ်ဆောင်သည်။
၂၀၀၉ တွင် ပြည်မတရုတ်ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ ဖြစ်သော ပေါင်ချိန်တွင် သရုပ်ဆောင်သည်။ ၎င်းနှစ်မှာပင်၊  ဟောင်ကောင် စိတ်ကူးယဉ်သိုင်းရုပ်ရှင် မုန်တိုင်းစစ်သည်တော်များ (风云II) တွင်  ဝူမင် (အမည်မဲ့) အဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်သည်။
၂၀၁၀ တွင် စင်ကာပူမင်းသမီး ကျိန့်ဟွေ့ယွိ (郑惠玉) နှင့် အချစ်ရှရာ (割爱) ရုပ်ရှင်တွင်  ပါဝင်သည်။ လာဘ်နတ်တည်းခိုခန်း (财神客栈) တွင် ရှဲ့ထင်ဖုန်း (谢霆锋)၊ ချိုက်ကျောယင်  (蔡卓妍)၊ ကျန်းကျားဟွေး (张家辉) တို့နှင့် တွဲဖက် ပါဝင်ထားသည်။
နောက်ဆုံး ဟို စီးပွားရေးနယ်ပယ်ထဲ ဝင်ရောက်သွားပြီး၊ ၂၀၁၄ တွင် သူက ကျင့်ကျားကျွမ့် (劲家庄) ခေါ်တွင်သည့် ကျန်းမာရေး စားသောက်ကုမ္ပဏီ ဖွင့်လိုက်သော  နေရာ ဟွေ့ကျိုး၏ ခရီးသွားသံတမန်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။ ကျင့်ကျားမှာ သူ့နာမည်ကိုပဲ  ပြန်ယူထားသည်။ လူများ ကျန်းမာရေးနှင့် အညီ စားသောက်နေထိုင်ရန် သူ နှိုးဆော်သည်။  စီးပွားရေး လုံးပန်းနေရသည့်အတွက်၊ ပေါင်ချိန်ကား ရိုက်သည်နှင့် တရုတ်ပြည်ရှိ  ရှိုးပွဲများတွင် ရံခါ ဖျော်ဖြေသည်မှ လွဲ၍၊ သရုပ်ဆောင်နှင့် သီချင်းဆိုခြင်း  အတော်များများကို ဆိုင်းငံ့လိုက်သည်။ ထိုအချိန်ကတည်းက  သရုပ်ဆောင်နှင့် သီဆိုခြင်းမှ ဟို ဝေးကွာသွားသည်။
ပုဂ္ဂိုလ်ရေး
အနီတာ လီနှင့်လည်း မေတ္တာရှိခဲ့သည်။ ၁၉၉၈ တွင် ရုပ်ရှင်ရိုက်ရင်း ထိုင်ဝမ်တွင် ယင်းတို့ ဆုံကြသည်။ ၄ နှစ်အကြာ ၂၀၀၁ တွင် ကွဲကွာကြသည်။
ဟိုသည် လက်ရှိချိန်ထိ တကိုယ်တည်းသမား ဖြစ်နေသေးကာ၊  သားသမီး မရှိချေ။
ပြင်ပလင့်
ကဏ္ဍ:၁၉၅၉ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:တရုတ် အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ ကဏ္ဍ:တရုတ် အမျိုးသား အဆိုတော်များ
ကျုံပငရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်
ကျုံပငရွာ  သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေကျင်မြို့နယ် ရှိ ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ: ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဧရာဝတီ ဖလော်တီလာ ကုမ္ပဏီ
ဧရာဝတီ ဖလောတီလာ ကုမ္ပဏီ (Irrawaddy Flotilla Company) သည် မြစ်တွင်းသွား ရေကြောင်းလိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ပြီး ဧရာဝတီမြစ်တွင်း၌ လည်ပတ်သည်။ ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ်များတွင် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ မြစ်တွင်းသွားသင်္ဘောအများဆုံးရှိသည့် လှေအုပ်ဖြစ်ပြီး အစီး ၆၀၀ ကျော် ရှိခဲ့သည်။
စတင် လည်ပတ်ပုံ
၁၈၅၂ ခုနှစ် ဒုတိယ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ စစ်ပွဲတွင် ဗြိတိသျှတပ်စုများအား ပို့ဆောင်နိုင်ရန် ဘုရင်ခံချုပ် လော့ ဒါလဟိုဇီက အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီပိုင် မီးသင်္ဘော ၄ စီးကို ကလကတ္တားမှ ရန်ကုန်သို့ ယူလာသည်။ စစ်ပြီးသောခါ မီးသင်္ဘော ၇ စီးအထိ ရှိနေပြီး စာနှင့် အခြားသယ်ပို့မှုများလုပ်ဆောင်ရန် ဆက်လက်ထားရှိခဲ့သည်။
၁၈၆၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်နှင့် မန္တလေးသို့ တပ်စုများ၊ ကုန်နှင့်စာများအား ၅ နှစ် သယ်ပို့ခွင့် စာချုပ်နှင့်အတူ ထိုရေယာဉ်အုပ်အား လေလံတင်သည်။ ဂလက်စဂိုမှ တော့ဒ်နှင့် ဖင်ဒလေ ကုမ္ပဏီ (Todd, Findley & Co.) က တစ်သိန်းခွဲနှင့်လေလံအောင်ကာ ၁၈၆၅ ခုနှစ်တွင် စာချုပ်ချုပ်ပြီး ဧရာဝတီ ဖလော်တီလာ ကုမ္ပဏီနှင့် ဘားမိ အက်စ်အန် ကုမ္ပဏီ (Irrawaddy Flotilla Company & Burmese SN Co. Ltd.) ဟူ၍ ဖြစ်လာသည်။ အင်္ဂလန်မှ အခြားလုပ်ငန်းရှင်များက အစုစပ်ပါဝင်ကြကာ ရုံးချုပ်ကို ဂလပ်စဂိုးတွင် ထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရုံးချုပ်မှာ ရန်ကုန်မြို့၊ ပန်းဆိုးတန်းမြို့နယ်တွင် ရှိသည်။ မန်နေဂျာချုပ်မှာ ပက်ဒီ ဟန်ဒါဆန် (Paddy Henderson) ဖြစ်သည်။ ထိပ်ပိုင်းအရာရှိများမှာလည်း အင်္ဂလိပ်များဖြစ်ပြီး စာရေးစာချီနှင့် အနိမ့်ပိုင်းရာထူးများကို မြန်မာနှင့် အိန္ဒိယလူမျိုးများအား ခန့်အပ်သည်။
အစောပိုင်းတွင် ရန်ကုန်မှ အောင်လံအထိ သွားလာသည်။ ၁၈၆၈ ခုနှစ်တွင် စာချုပ်ပြန်ပြင်ရာ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်မှသည် ဗန်းမော်အထိ သယ်ပို့ခွင့် ရှိလာသည်။ လုပ်ငန်းကျယ်ပြန့်လာသည်နှင့်အထိ သင်္ဘောအစင်းရေတိုးမြှင့်ရာ ပထမဆုံးတစ်စီးအား ဗန်းမော်အထိသွားနိုင်ရန် မင်းတုန်းမင်းနှင့် သွားရောက်ညှိနှိုင်းခဲ့သည့် ကော်မရှင်နာ ကာနယ် ဖရေးအား ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ကာနယ်ဖရေး မီးသင်္ဘော (P.S. Colonel Phayre) ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။ သင်္ဘောများကို စကော့တလန်ပြည်၊ ကလိုက် (Clyde) မြို့၌ တည်ဆောက်ပြီး ပြန်လည်ဖြုတ်ယူကာ မန္တလေးတွင် ပြန်ဆင်သည်။ ပြန်လည်တည်ဆောက်ရာ၌ စကော့လူမျိုးများက ကြီးကြပ်ပြီး စစ်တကောင်းကုလားများက တပ်ဆင်ကြသည်။
၁၈၆၉ ခုနှစ် ဆူးအက်တူးမြောင်း ဖွင့်လှစ်ပြီးနောက် ကုန်သွယ်မှု ဖွံ့ဖြိုးလာပြီး လုပ်ငန်းချဲ့ထွင်ရန် လိုအပ်လာသောကြောင့် လုပ်ငန်းအမျိုးအစားပြောင်းလဲကာ ၁၈၇၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ဧရာဝတီ ဖလော်တီလာ ကုမ္ပဏီဟု အမည်တပ်ကာ ယက်တပ် မီးသင်္ဘော ၁၃ စီး၊ ဇက် ၂၉ စီးနှင့် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်းသည်။
၁၈၈၅ ခုနှစ်တွင် မီးသင်္ဘော ၂၄ စီးနှင့် ဇက် ၂၃ စီးအထိ ရှိလာသည်။ သင်္ဘောသစ်များကို ဒန်ဘာတန် (Dumbarton) ရှိ ဒန်နီသင်္ဘောကျင်း (Denny's Dockyard) တွင် တည်ဆောက်သည်။ ပုံစံထုတ်သူမှာ မန်နေဂျာ ကန်နဒီ ဖြစ်သည်။
တတိယ အင်္ဂလိပ် မြန်မာ စစ်ပွဲကာလ
၁၈၈၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာတွင် အက်ရှလေအီဒန် မီးသင်္ဘော (P.S. Ashley Eden) ဖြင့် ကပ္ပတိန် ဂျေ ဂျေ ကူးပါးက အင်္ဂလိပ်တို့၏ ရာဇသံကို သီပေါမင်းအား ပေးရာ အထိန်းသိမ်းခံရသည်။ ရာဇသံပေးထားသည့် နိုဝင်ဘာလ ၅ ရက်ရောက်သည်အထိ ထူးခြားမှုတစုံတရာ မရှိခဲ့။ နိုဝင်ဘာ ၉ ရက်တွင် ကင်းဝန်မင်းကြီးက ပြန်စာနှင့်အတူ ကူးပါးအား လွှတ်ပေးခဲ့သည်။ အရပ်သားဖြစ်သော်လည်း စွမ်းစွမ်းတမံစွမ်းဆောင်မှုအတွက် အင်္ဂလိပ်အစိုးရက ကူးပါးကို ရွှေနာရီတစ်လုံး ပေးသည်။
၁၈၈၅ ခုနှစ်၊ တတိယ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲ ဖြစ်ပွားသောအခါ အင်္ဂလိပ်အစိုးရက သင်္ဘောများကို သိမ်းယူပြီး မင်းလှမြို့ အထက်နှင့်အောက်ကို တပ်စွဲရာ ၂ မိုင်ခန့်ရှည်သည့် သင်္ဘောအုပ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ စစ်သား ၉၅၀၀၀၊ နောက်ပါ ၇၀၀၀၊ သေနတ် ၇၇ လက်နှင့်၊ စားနပ်ရိက္ခာအဖြစ် တိရစ္ဆာန်များကိုပါ တင်ဆောင်ထားသည့် ၎င်းရေတပ်အား ကြီ:ကြပ်သူမှာ ဗိုလ်ချုပ် ပရင်ဒါဂတ် (General Prendergast) ဖြစ်သည်။ ကပ္ပတိန် ဘက်ကတ် (Beckett) ဦ:စီ:သည့် ပဲလိုးမီးသင်္ဘော (P.S. Paelow) က သင်္ဘောအုပ်ကို ဦးဆောင်ကာ နိုဝင်ဘာ ၁၇ တွင် မင်းလှခံတပ် ကို သိမ်းသည်။ ဤနေရာသည် သီပေါမင်း၏ နောက်ဆုံးခုခံခဲ့သည့်နေရာဖြစ်ပြီး နိုဝင်ဘာ ၂၇ တွင် အညံ့ခံသည်။ ကပ္ပတိန် ပတ်တာဆန် (Patterson) မောင်းနင်သည့် သူရိယမီးသင်္ဘော (P.S. Thooreah) ဖြင့် နိုဝင်ဘာ ၂၉ ရက်တွင် သီပေါမင်း၊ စုဖုရားလတ်၊ သမီးတော်နှစ်ပါး၊ စုဖုရားကြီးနှင့် ဆင်ဖြူမရှင် မိဖုရားကြီ:တို့အား ကာနယ် စလေဒင် (Colonel Sladen) က ခေါ်ဆောင်ကာ အိန္ဒိယအနောက်ဘက်ကမ်းရှိ ရတနာဂီရိ (Ratnagiri) သို့ ပို့ဆောင်လိုက်သည်။
ကိုလိုနီ လက်အောက်ကာလ
သီပေါမင်းအား ရတနာဂီရီသို့ ပို့ဆောင်ပြီးနောက် ကုမ္ပဏီမန်နေဂျာအား ဂုဏ်ပြု၍ ကန်တော်ကြီးတစ်နေရာကို ကင်နဒီစွန်း (Kennedy Point) ဟု အင်္ဂလိပ်အစိုးရက အမည်ပေးခဲ့သည်။
၁၈၉၄ တွင် သံလွင်မြစ်နှင့် မော်လမြိုင်အနီးရှိ ဂျိုင်း၊ အတ္ထရံမြစ်များသို့ လမ်းကြောင်းချဲ့သည်။ တိုင်းရင်းသားလုပ်ငန်းရှင် ဦ:နာအောက်နှင့် လုပ်ငန်းပြိုင်ဆိုင်မှု ရှိခဲ့သော်လည်း အချိန်မကြာမီပင် ပြိုင်ဘက်မရှိ ရေကြောင်းလိုင်း ပြန်ဖြစ်လာသည်။
၁၉၀၆ ခုနှစ် ဝေလမင်းသားနှင့်ဇနီး မြန်မာပြည်သို့ လာရောက်သည့်အခါ စီးနင်းသည့် ဂျပန်မီးသင်္ဘော (P.S. Japan) ကို ကပ္ပတိန် လာတေ့စတီး (La Taste) က မောင်းနှင်ပေးသည်။ ဝေလမင်းသားမှာ ၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် အက်ဒဝပ် (၈) အဖြစ် နန်းတက်သူ ဖြစ်သည်။
အောက်မြန်မာပြည်မှ မန္တလေးသို့သွားသည့် ရထားလမ်းမှာ စစ်တောင်းမြစ်ပေါ်မှ ဖြတ်သည်။ သို့ဖြစ်ရာ အနောက်ဘက်အခြမ်းရှိ ကုန်စည်များ၊ ချောက်နှင့် ရေနံချောင်းမှ ရေနံတို့ကို သယ်ဆောင်ရန် သင်္ဘောများမှာ အဓိကအားထားရာ ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ်များတွင် သင်္ဘော ၆၂၂ စီး၊ မီးသင်္ဘော ၂၆၇ စီး၊ ဇက် ၃၅၅ စီးအထိ ရှိလာသည်။ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး မြစ်တွင်းသွားလုပ်ငန်းဖြစ်လာရာ အလုပ်သမား ၄၀၀၀ ကျော် ရှိခဲ့သည်။
၁၉၄၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၃၀ ရက်တွင် မော်လမြိုင်အား ဂျပန်များ သိမ်းသည့်အခါ ဂျိုင်းမြစ်ထဲရှိ ကုမ္ပဏီပိုင် ခရီးသည်တင်သင်္ဘောအား ဂျပန်လေယာဉ်က နစ်မြှုပ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် မော်လမြိုင်ကိုယ်စားလှယ်သည် လုပ်ငန်းပိုင်ပစ္စည်းများကို ရောင်းချ၍ သင်္ဘော ၅ စင်းနှင့် ရန်ကုန်သို့ ပြန်လာသည်။ အင်္ဂလိပ်အစိုးရက ရန်ကုန်နှင့် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ရှိ သင်္ဘော ၄၀၀ ခန့်အား မန္တလေးသို့ လိုက်ပါခဲ့ရမည်ဟု အမိန့်ထုတ်သည်။ ၃ စီးကိုသာ စစ်တွေသို့ သွားခွင့်ပြုသည်။
ဂျပန်တို့၏ စစ်ချီမှု အရှိန်လျော့စေရန် ၁၉၄၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၈ တွင် မန်နေဂျာ ဂျွန် မော်တန် (John Morton) က သင်္ဘောများကို ဖျက်ဆီးစေခဲ့ရာ မေလမှ ဧပြီလအတွင်း မန္တလေးတွင် ၁၁၂ စီး၊ ကသာတွင် ၉၆ စီး ဖျက်သည်။ မေလ ၄ ရက်တွင် အလုပ်သမားများအား လခထုတ်ပေးကာ လူစုခွဲသည်။ သင်္ဘောဖျက်ဆီးပုံမှာ ရေယက်ဝင်ပေါက်အား ချဲ့ပြီး သင်္ဘောဝမ်းအား စက်သေနတ်ဖြင့် ပစ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ကုမ္ပဏီဝန်ထမ်းများ အာသံနယ်သို့ ထွက်ပြေးကာ လုပ်ငန်းအဆုံးသတ်သို့ ရောက်သွားသည်။
ကိုလိုနီခေတ်လွန်ကာလ
၁၉၄၈ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ကုမ္ပဏီအား ပြည်သူပိုင်သိမ်းလိုက်ပြီး ပြည်တွင်းရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေး အဖြစ် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းသည်။ ၁၉၅၀ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၆ ရက်တွင် ရှယ်ယာရှင်များ၏ သဘောတူညီချက်အရ ကုမ္ပဏီအား တရားဝင် ဖျက်သိမ်းလိုက်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း ကဏ္ဍ:ကိုလိုနီခေတ်
နီနီခင်ဇော်
နီနီခင်ဇော် သည် မြန်မာ ပေါ့ခ် အဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူမသည် ဆေးတက္ကသိုလ် ၂၊ရန်ကုန် တွင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။။
သူမသည် ၂၀၁၃ အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲ ဖွင့်ပွဲနှင့် ပိတ်ပွဲအခမ်းအနားများတွင် ပါဝင်ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ သူသည် သံစဉ်များနှင့်ကမ္ဘာ သီချင်းပြိုင်ပွဲ၏ ၂၀၀၈ ရာသီ၌ အနိုင်ရခဲ့သည်။။
အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း
သူမသည် ၂၀၀၈ခုနှစ် သံစဉ်များနှင့်ကမ္ဘာ အဆိုပြိုင်ပွဲ၏ အနိုင်ရသူဖြစ်သည်။ သူမသည် ၂၇ ကြိမ်မြောက် ဆီးဂိမ်းစ်၌ သွေးချင်းတို့ဌာနေ မြန်မာပြည်၊ ထာဝရမြန်မာ၊ ပြန်ဆုံမယ် တေးတို့ဖြင့် ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ ၎င်းသီချင်းများသည် ယခုတိုင်အောင်မြင်ဆဲ ဖြစ်သည်။
တစ်ကိုယ်​တော်​ဖျော်​ဖြေပွဲများ
နီနီခင်​ဇော်၏ တစ်ကိုယ်​တော်​ဖျော်​ဖြေပွဲများကို ရတ် ဗော်လူးရှင်း ဖျော်ဖြေပွဲ (REDVolution Shows) အမည်များဖြင့် ကျင်းပ​​လေ့ရှိသည်။ သူ၏ ပထမဆုံးတစ်ကိုယ်​တော်​ဖျော်​ဖြေပွဲကို ၂၀၁၇ခုနှစ်ဧပြီ၁ရက်​နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ပြည်သူ့ရင်ပြင်တွင်ကျင်းပခဲ့သည်။ ဒုတိယ​မြောက်ပွဲကို ၂၀၁၈ခုနှစ် ဧပြီ ၇ရက်နှင့်၈ရက်တို့တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ အမျိုးသားဇာတ်ရုံတွင် Retro Themeဖြင့်ကျင်းပခဲ့သည်။ တတိယ​မြောက် ​ဖျော်​ဖြေပွဲကို ၂၀၁၉ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် Party Themeဖြင့် မန္တ​လေးမြို့တွင် ကျင်းပမည်ဖြစ်သည်။
အ​သေးစားတစ်ကိုယ်​တော်​ဖျော်​ဖြေပွဲအဖြစ် fg live loungeမှ ကျင်းပ​သော မိုးရာသီ​ဖျော်​ဖြေပွဲများတွင်လည်း ​ဖျော်​ဖြေခဲ့သည်။၂၀၁၉ခုနှစ် ဇူလိုင်လ၂၀ရက်​နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ ​ရေကူးအသံလွှင့်ရုံ၌ တတိယ​မြောက် တစ်ကိုယ်​တော်အ​ခွေ၏ Music Video စတင်ဖြန့်ချိခြင်းနှင့်အတူ ​ဖျော်​ဖြေခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ
သူမသည် စူပါ ရက် (အနီရောင်) အမည်ဖြင့် အလှကုန်များ ထုတ်လုပ်နေသည်။
နမ်လော့ခလုတ်
နမ်လော့ သို့မဟုတ် နူးမရစ်လော့ (⇭) သည် ကွန်ပျူတာကီးဘုတ်အများစုတွင် ပါဝင်သည့် ခလုတ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ကပ်လော့ (Caps Lock) နှင့် စခရိုးလော့ (Scroll lock)ကဲ့သို့ပင် အဖွင့်အပိတ်ပြုလုပ်ရသည့် ခလုတ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ကိန်းဂဏန်းခလုတ်၏ လုပ်ဆောင်မှုများ ပြုလုပ်နိုင်ရန်အတွက် အဖွင့် သို့မဟုတ် အပိတ် စသည့် အခြေအနေနှစ်ခုကို ဖော်ပြသည်။ ထိုသို့ဖော်ပြရာတွင် များသောအားဖြင့် အသုံးပြုသူအား မြင်သာစေရန် အဖွင့်အပိတ် အခြေအနေကို ဖော်ပြသည့် LED မီးတစ်ခုကို ကွန်ပျူတာကီးဘုတ်တွင် တပ်တင်ထားသည်။
အစောပိုင်း ခလုတ် ၈၄ ခုပါဝင်သည့် IBM PC ကီးဘုတ်များတွင် Cursor control သို့မဟုတ် Arrow ခလုတ်များသည် ကိန်းဂဏန်းခလုတ်အကွက်နှင့် တသီးတခြား မတည်ရှိပေ။ ထို့အတွက်ကြောင့် နမ်လော့ခလုတ်ကို ထည့်သွင်းလာကြသည်။ အစောဆုံးသောကီးဘုတ်များတွင်မူ ကိန်းဂဏန်းခလုတ်များ၊ Cursor control ခလုတ်များ (မြားခလုတ်များ) သည် သီးခြားစီ တည်ရှိခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း IBM သည် ‌အစောပိုင်းကာလ PC ကီးဘုတ်များတွင် ကုန်ကျစရိတ်လျှော့ချရန် ထိုနှစ်ခုကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။ အချို့လပ်တော့များတွင် နမ်လော့ခလုတ်သည် ပါဝင်လာမှု မရှိဘဲ ကီးများကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြုရသည်။
ယခုခေတ်ကာလ ကီးဘုတ်များတွင် ကိန်းခဏန်းခလုတ်အကွက် (Numeric pad) နှင့် မြားခလုတ်တို့သည် သီးခြားပါဝင်လာကြသည်။ သို့သော်လည်း နမ်လော့ခလုတ်ကို အသုံးပြုမှုနည်းပါးကြပြီး အမြဲတမ်း ဖွင့်ထားကြသည်က များသည်။ လပ်တော့ကွန်ပျူတာများတွင် ကြုံတွေ့ရသည်မှာ နမ်လော့ကို ဖွင့်ပိတ်ပု့ရန်အတွက် Fn ကီးကို တွဲထက်အသုံးပြုရခြင်း ဖြစ်သည်။ လပ်တော့တစ်ခုသို့ ပြင်ပမှ full-size ကီးဘုတ်တစ်ခု ချိတ်ချက်အသုံးပြုသည့်အခါတွင် နမ်လော့သည် ပုံမှန်အားဖြင့် ပွင့်နေမည် ဖြစ်သည်။ အက်ပဲကီးဘုတ်များသည် မြားခလုတ်နှင့် ကိန်းဂဏန်းများကို အတူတကွ ပေါင်းစပ်ထားမှု မရှိပေ။ အက်ပဲမှ ထုတ်လုပ်သည့် ကီးဘုတ်များတွင် ကိန်းဂဏန်းအကွက် ပါဝင်သော်လည်း နမ်လော့ခလုတ် ပါဝင်မှု မရှိပေ။ ထိုအစား Clear ခလုတ်ကို ဤကီးဘုတ်များတွင် ထည့်သွင်းထားသည်။
မယ်ဇလီပင်ရွာ၊ ညောင်ဇောက်
မယ်ဇလီပင်ရွာ (Meizalipin)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ မိတ္ထီလာမြို့နယ်၊ ညောင်ဇောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၃၉၄၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်ဇောက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၆၀ ဦး၊ မ ၂၃၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၃၂၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိတ္ထီလာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်ကျောက်လုံရွာ၊ တာချီလိတ်မြို့နယ်
ဝမ်ကျောက်လုံရွာ (Wankyauklong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ တာချီလိတ်မြို့နယ်၊ ဖန်မင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၇၀၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖန်မင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၁၄ ဦး၊ မ ၄၇၉၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၇၁၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တာချီလိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အုပ်တွင်းကုန်းရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
အုပ်တွင်းကုန်းရွာ (Oketwinkone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ ပန်းတင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၀၃၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်းတင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၇၄ ဦး၊ မ ၉၉၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၇၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နတ်တလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကရဝေးဆိပ် (အောက်)ရွာ၊ ဘီးလင်းမြို့နယ်
ကရဝေးဆိပ်အောက်ရွာ'(Karawayseik(Lower))သည် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံခရိုင်၊ ဘီးလင်းမြို့နယ်၊ ဝင်းသောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၉၈၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝင်းသောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၁၂ ဦး၊ မ ၆၃၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၄၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘီးလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဥဿယဝါဒိကာသိက္ခာပဒ
အမှု—'''တရားစွဲမှု။
အမှုသည်—'''ထုလ္လနန္ဒာ။
ဘဏ္ဍာတိုက်နှင့် စပ်၍ ငြင်းခုံခြင်း
ဥပါသကာ တစ်ယောက်သည် ဘိက္ခုနီ သံဃာအား ဘဏ္ဍာတိုက်တစ်ခုကို လူပြီးနောက် မကြာမီကွယ်လွန်သွား၏၊ ကျန်ရစ်သော သား ၂-ယောက်တို့တွင် တစ်ယောက်သည် သဒ္ဓါတရားကောင်း၍ တစ်ယောက်ကား သဒ္ဓါတရားမရှိ၊ ညီအစ်ကို ၂-ယောက် အမွေခွဲကြသောအခါ သဒ္ဓါတရားမရှိသူက “ဘဏ္ဍာတိုက်ကိုလဲ အမွေခွဲကြစို့”ဟုပြော၏၊ သဒ္ဓါရှိသူက “ဒီလိုမပြောပါနှင့်, ဘိက္ခုနီသံဃာအား လှူခဲ့ပြီးဖြစ်တယ်” ဟု ပြော၏၊ သဒ္ဓါမရှိသူသည် နောက်တစ်ကြိမ် ပြောပြန်၏၊ သဒ္ဓါကောင်းသူကလည်း ရှေးနည်းအတိုင်း တားမြစ်၏။
ထို့နောက်တစ်ကြိမ်ထပ်၍(၃-ကြိမ်တိုင်တိုင်)ပြောသောအခါ သဒ္ဓါကောင်း သူက “ငါရလျှင်လဲ ငါကဘဲ ပြန်လှူမည်”ဟု ကြံ၍ “ခွဲဝေတာပါ”ဟု ပြောလိုက်၏၊ အမွေဝေသောအခါ ထိုဘဏ္ဍာတိုက်သည် သဒ္ဓါမရှိသူဘက်မှာ မဲကျလေ၏၊ ထိုအခါ သဒ္ဓါမရှိသူက လာ၍ နေထိုင်ကြသော ဘိက္ခုနီတို့ကို နှင်လေတော့၏၊ ထုလ္လနန္ဒာသည် “အမောင်, ဒီလိုမနှင်ပါနှင့်၊ သင်၏အဘက ဘိက္ခုနီသံဃာအား လှူခဲ့ပြီးဖြစ်ပါတယ်” ဟုပြော၍ “လှူတယ်, မလှူဘူး” အငြင်းအခုန်ဖြစ်ကာ တရားသူကြီးများထံ (မည်သူ့ဟာ ဖြစ်သင့်သလဲဟု) မေးမြန်းကြလေသည်။
တရားသူကြီး။ ။ ဒီဘဏ္ဍာတိုက်ကို ဘိက္ခုနီသံဃာအား လှူကြောင်း အသိသက်သေဘယ်သူရှိပါသလဲ။
မဲတောရွာ၊ ဗန်းမောက်မြို့နယ်
မဲတောရွာ (Metaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ဗန်းမောက်မြို့နယ်၊ မံထုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၆၈၆ ဖြစ်သည်။
ဥဿယဝါဒိကာသိက္ခာပဒ
ဘဏ္ဍာတိုက်နှင့် စပ်၍ ငြင်းခုံခြင်း
ထုလ္လနန္ဒာ။ ။ တစုံတစ်ခု လှူတွဲအခါ အသိသက်သေထား၍ လူတယ်လို့ အသင်တရားသူကြီးများ မြင်ဘူးကြားဘူးပါသလား။
ရှင်ရှန်ရွာ၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်
ရှင်ရှန်ရွာ (Shinshan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ ရှောက်ဟော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၁၁၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှောက်ဟော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၈၄ ဦး၊ မ ၂၀၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၂၂၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ဥဿယဝါဒိကာသိက္ခာပဒ
ဘဏ္ဍာတိုက်နှင့် စပ်၍ ငြင်းခုံခြင်း
တရားသူကြီး။ ။ အရှင်မပြောတာ ဟုတ်တယ် (အသိသက်သေထား၍ လှူတယ်လို့ မရှိခဲ့ဘူး) ဟု သဘောပေါက်၍ ထိုဘဏ္ဍာတိုက်ကို ဘိက္ခုနီသံဃာပိုင်ဟု ဆုံးဖြတ်လိုက်ကြလေသည်။
ဒဏ်တပ်ခံရပုံ
ထိုအခါ တရားရှုံးသော ထိုယောက်ျားသည် (နဂိုကပင် သဒ္ဓါတရား မရှိတဲ့အပေါ်မှာသာ၍ မကြည်ညိုသောကြောင့်)–ဒီကတုံးမတွေဟာ သမဏီ = ရဟန်းမ အကောင်းတွေ မဟုတ်ကြဘူး၊ ယောက်ျားတွေကို နှောင်ဖွဲ့တတ်သော (ဗန္ဓကီ = လင်ငယ်နေသော) အကောင်မတွေ” ဟုဆဲရေးရှုတ်ချသောကြောင့် ထုလ္လနန္ဒာသည် တရားသူကြီးများကို တိုင်လေရာ တရားသူကြီးတို့က ထိုသူ့ကို ဒဏ်တပ်ကြလေသည်။
အာဇီဝကတွေ့နှင့် တိုက်ပေးပုံ
ထိုသို့ဒဏ်တပ်ခံရသောအခါ ထိုယောက်ျားသည် ဘိက္ခုနီ ကျောင်းတိုက်အနီးဝယ် အာဇီဝက (တိတ္ထိ)တို့၏ ကျောင်းကိုဆောက်၍ သူ့ ကျောင်းထိုင်သော အာဇီဝကတို့ကို “ကိုယ်တော်တို့လာကြ, ဘိက္ခုနီတွေကို ဆဲကြ”ဟု တိုက်တွန်းလေသည်၊ ထုလ္လနန္ဒာသည် ထို(အာဇီဝကတို့နှင့် ရန်တိုက်ပေးတဲ့) အကြောင်းကိုလည်း တရားသူကြီးတို့အား တိုင်ပြန်လေရာ, ထိုယောက်ျားကို ဖမ်းဆီး ချုပ်နှောင်ကြလေသည်။
သိက္ခာပုဒ် ပညတ်ရခြင်း
(အကြောင်းမှန်မသိသူ) လူအများက “ဘိက္ခုနီတို့သည် ပထမအကြိမ် ဘဏ္ဍာတိုက်ကို တရားသူကြီးတို့အား အတင်းယူစေကြတယ်, ဒုတိယအကြိမ် ဒဏ်တပ်စေကြတယ်, ယခုတတိယအကြိမ် ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်စေကြ၊တယ်, နောက်တစ်ကြိမ်ဆိုလျှင် အသတ်ခိုင်းကြတော့မှာဘဲ”ဟု ကဲ့ရဲ့ကြသည်ကို ဘိက္ခုနီများကြားသဖြင့် ဘိက္ခုတို့အား လျှောက်ထားရာ, ဘိက္ခုတို့ကတဆင့် ဘုရားရှင်အား လျှောက်ထားသောကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။
မြန်မာပြန်
အကြင်ဘိက္ခုနီသည် (အိမ်ပိုင်ရာပိုင်ရှိသော) အိမ်ရှင်ယောက်ျား, အိမ်ရှင် ယောက်ျား၏သား (ညီအစ်ကို), ကျွန်, အလုပ်သမား, အောက်ထစ်ဆုံးရဟန်း ပရိဗိုဇ်, ဤသူများနှင့် အငြင်းအခုံဖြစ်ပွား၍ တရားတွေ့အံ့၊ ထိုဘိက္ခုနီသည် ပထမလွန်ကျူး ဆဲခဏ၌ သင့်ရောက်အပ်သော တရားသူကြီးတို့ ဆုံးဖြတ်ပြီးသည်နှင့် တပြိုင်နက် သင့်ရောက်အပ်သော သံဃာမှ နှင်ထုတ်ကြောင်းဖြစ်သော သံဃာဒိသေသ်အာပတ်သင့်၏။
မှတ်ချက်
[ဤအာပတ်သည် ၃-ကြိမ်တိုင်တိုင် ဉတ်ကမ္မဝါစာဖြင့် ဆုံးမပြီးသည့် အခါမှ သင့်ရောက်ရသော အာပတ်မဟုတ်, ပထမလွန်ကျူးဆဲခဏ၌ပင် သင့်ရောက်အပ်သော အာပတ်ဖြစ်သည်။ ဤအာပတ်သင့်၍၊ မာနတ်ကျင့် နေရသည့်အခါ ထိုကျင့်ဝတ်များကို ကျင့်နေခိုက်၌ သံဃာမှနှင်ထုတ်ထားရာ ရောက်သောကြောင့် သံဃာမှ နှင်ထုတ်ကြောင်းအာပတ်” ဟု ဆိုသည်။]
အာပတ်အမျိုးမျိုး
တရားစွဲမည်ဟုကြံ၍ သက်သေဖြစ်စေ, အဖော်ဖြစ်စေ ရှာလျှင်လည်းကောင်း, တရားရုံး-တရားသူကြီးထံ သွားလျှင်လည်းကောင်း, ခြေလှမ်းတိုင်း ဒုက္ကဋ်အာပတ်များစွာသင့်၏၊ တရားလို တရားခံ ၂-ဦးတွင် တစ်ဦးဉီး၏ (ပြောလိုသော)စကားကို တရားသူကြီးအား ပြောလျှင် ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏၊ ထို့နောက်အခြား တစ်ဦး၏ ပြောလိုသောစကားကို တရားသူကြီးအား ပြောလျှင် ဘိက္ခုနီမှာ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ်သင့်၏။ တရားသူကြီးတို့ ဆုံးဖြတ်ပြီးသောအခါ ရှုံးသည်ဖြစ်စေ နိုင်သည်ဖြစ်စေ-ဘိက္ခုနီမှာ သံဃာဒိသေသ် အာပတ်သင့်၏။
တရားခံဖြစ်လျှင် အာပတ်မသင့်
ဘိက္ခုနီက တရားမစွဲဘဲ လူဝတ်ကြောင်က ဘိက္ခုနီအား တရားစွဲရာ၌ တရားခံအဖြစ်ဖြင့် ခေါ်ယူ၍သွားရရာ၌ကား သွားခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း, မှန်ကန်သောစကားကို ပြောခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း, အာပတ်မသင့်၊ တရားပြီးဆုံးသောအခါ၌လည်း မိမိအနိုင်ရစေကာမူ အာပတ်မသင့်။
အစောင့်အရှောက်တောင်းခြင်း
မိမိတို့ ကျောင်းအနီး၌ ရွာသားကလေးများ သေသောက်ကြူးများ ခိုးသူများက မတော်မလျော်ပြုလုပ်ကြသော်လည်းကောင်း, ကျောင်းနှင့်သက်ဆိုင်သော သစ်ပင်များကို ခုတ်ဖြတ်ကြသော်လည်းကောင်း, သစ်သီးများကို ဆွတ်ခူးကြသော်လည်းကောင်း, သပိတ်သင်္ကန်းစသည်ကို ခိုးသွားကြသော်လည်းကောင်း, ဆိုင်ရာအစိုးရအားပြောပြ၍ အစောင့်အရှောက်တောင်းခွင့်ရှိ၏၊ (တရားမစွဲကောင်းး) ထိုသို့အစောင့်အရှောက်တောင်းရာ၌ လွန်ခဲ့ပြီးသော အမှုအတွက်ဖြစ်စေ အနာဂတ်၌ မပြုကြဖို့ဖြစ်စေ ပြစ်မှုရှိသူ (သို့မဟုတ် လွန်ကျူးတတ်သူ)တို့၏ နာမည်ကို ထုတ်ဖေါ်၍ မပြောရ၊ ထုတ်ဖေါ်ပြောသည့်အတွက် ထိုသူတို့ကိုဖမ်း၍ ဒဏ်တပ်လျှင် ဘိက္ခုနီမှာ ဘဏ္ဍာစားထိုက်၏၊ (၁၀-တပ်လျှင် ထိုတစ်ဆယ်ကို ဘိက္ခုနီက ထိုအမှုသည်အား အစားပေးရမည်-ဟူလို၊) ဒဏ်တပ်တော့မှာဘဲဟု သိသော်လည်း ဘိက္ခုနီမှာ ဘဏ္ဍာစားသာထိုက်၏၊ မည်သူမည်ဝါဟာ ဘိက္ခုနီများကို အနှောင့်အရှက်ပေးနေသည်, သို့မဟုတ် ပေးလိမ့်မည့် သူတို့ကို ဒဏ်တပ်ပါဟု တိုက်ရိုက်ခိုင်းလျှင်ကား ၅-ပဲလောက် ဒဏ်တပ်လျှင်ပင် ဘိက္ခုနီမှာ ပါရာဇိက ကျတော့၏။
ဆိုင်ရာအစိုးရက “အရှင်တို့အား နှောင့်ရှက်သူဆိုတာ သူပါလဲ”ဟု မေးလျှင် “ဘယ်သူဘယ်ဝါဟု ငါတို့မပြောကောင်း, သင်တို့ဘာသာ သိကြလိမ့်မပေါ့၊ ငါတို့တော့ အစောင့်အရှောက်ကိုသာ တောင်းတာဘဲ၊ ခိုးသွားတဲ့ ပစ္စည်းကိုလဲ ပြန်ရအောင် လုပ်ပေးကြပါ”ဟု ပြောရမည်၊ ဤသို့နာမည်ကို ထုတ်ဖေါ်မပြောဘဲ အစောင့်အရှောက်ကိုသာ တောင်းကောင်း၏၊ ထိုသို့ နာမည်မပြောဘဲ အစောင့်အရှောက်ကိုသာ တောင်းရာ၌ ဆိုင်ရာအစိုးရ ဘာသာပြုလုပ်သူကို ဖွေရှာ၍ ဒဏ်တပ်လျှင် (ထိုသူ့ဥစ္စာကို အကုန်သိမ်းသော်လည်း) ဘိက္ခုနီမှာ လုံးဝအပြစ်မရှိ။
သပိတ်သင်္ကန်းခိုးနေသည်ကို မြင်၍ (သူ့ကိုဖမ်းပြီး ဒဏ်တပ်ပါစေ-ဟူသော စေတနာဖြင့်) “သူခိုး = သူခိုး” ဟူ၍ မအော်ကောင်း၊ ထိုသို့ အော်သောကြောင့် ဆိုင်ရာက လိုက်ဖမ်း၍ ဒဏ်တပ်လျှင် အော်သူမှာ ဘဏ္ဍာစားထိုက်၏၊ ဆိုင်ရာအစိုးရသည် မိမိစကားကို ဧကန်နားထောင်မည့်သူ ဖြစ်လျှင် “မည်သူဟာ ငါ၏ပရိက္ခရာကို ခိုးသွားသည်၊ ပြန်ရအောင် လုပ်ပေးပါ, ဒဏ်တော့ မတပ်ပါနှင့်”ဟု နာမည်ကို ထုတ်ဖေါ်ပြောဆိုမှုသည်လည်း ပြောကောင်း၏-ဟု အဋ္ဌကထာ၌ ခြွင်းချက်ဆို၏။ ဤပြခဲ့သော စကား အားလုံးသည် ဘိက္ခုနီများနှင့်သာမက, ဘိက္ခုများနှင့်လည်း သက်ဆိုင်၏။ [“ယောစာယံ ဘိက္ခုနီနံ ဝုတ္တော, ဘိက္ခုနီပိ ဧသေဝနယော”- အဋ္ဌကထာ။]
မှတ်ချက်
ဤသိက္ခာပုဒ်၌ ထုလ္လနန္ဒာ၏ တရားစွဲမှုသည် အမှန်ဘက်ကစွဲမှုဖြစ်၏၊ ထိုအမှန်တရားကိုသော်လည်း လူဝတ်ကြောင်-သာသနာပရသေ့ပရိဗိုဇ်များနှင့်မပြုရ၊ မိမိကို နှိပ်စက်သော်လည်းကောင်း, မိမိ၏, သို့မဟုတ် သံဃာ၏ ပစ္စည်းတစုံတရာကို မတရားယူထားသော်လည်းကောင်း, ကာကွယ်ပေးရန်, ပြန်ရအောင် ပြုလုပ်ပေးရန် တိုင်တန်းမှုကိုသာ ပြုရသည်၊ တရားမစွဲရ၊ ဘိက္ခုများလည်း ဤအတိုင်း လိုက်နာရမည်။ ဘိက္ခု -ဘိက္ခုနီစသော သီတင်း သုံးဖော် အချင်းချင်း အငြင်းအခုန် ဖြစ်ရာကား (အဓိကရဏ သမထ ခန္ဓက၌ လာသည့်အတိုင်း) ဝိနည်းဓိုရ်ရဟန်းတော်များထံ အဆုံးအဖြတ် ခံရမည်၊ ထိုသို့ ဆုံးဖြတ်၍ မနာခံရာ၌ကား ပစ္စည်းမှု မဟုတ်လျှင် သူ့ထိုက်နှင့် သူကံ ထားရုံသာ၊ ပစ္စည်းမှုကို မတရားယူထားရာ၌ကား အာဏာပိုင်သူများထံ တရားမစွဲဘဲ အကူအညီကို တရားသဖြင့် တောင်းနိုင်စရာ ရှိသည်။
ဝင်းကန်ရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်
ဝင်းကန်ရွာ (Winkan)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ ဇလုပ်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၄၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇလုပ်ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၂၄ ဦး၊ မ ၉၂၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၅၃ ဦးနေထိုင်သည်။
နာဂဒီပပုရာဏဝိဟာရ
နာဂဒီပပုရာဏဝိဟာရ သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ မြောက်ပိုင်းစီရင်စုနယ် ဂျက်နာခရိုင် (Jaffna) တွင် တည်ရှိသည့် ရှေးဟောင်းဗုဒ္ဓဘာသာစေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ အထွတ်အမြတ်ထားရာ ဗုဒ္ဓသာသနာ့နယ်မြေ ၁၆ ခု (Solosmasthana) တွင် ဤစေတီတော်သည် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ခေတ်ပြိုင်ကာလ သမိုင်းများအရ စေတီတော် တည်ရှိသည့် နေရာသို့ ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားသည် ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိပြီး ငါးနှစ်မြောက်တွင် ကြွရောက်တော်မူခဲ့သည်။ မြတ်စွဘုရားသည် ရန်လိုနေသည့် နဂါးမင်းနှစ်ဦးဖြစ်သည့် Chulodara နှင့် Mahodara အကြားတွင် နေကာ ငြိမ်းအေးအောင် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
မဟာဝံသကျမ်းနှင့် တမီဗုဒ္ဓဘာသာမော်ကွန်းမျာအရ ရှေးဟောင်းသမိုင်းများတွင် စိန်စီခြယ်ထားသည့် ပလ္လင်နှင့် ဗုဒ္ဓ၏ ခြေတော်ရာပါရှိသည့် ကျောက်တုံးတစ်ခုသည် Nainativu (နဂဒီးပ) ကျွန်းတွင် တည်ရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုနေရာသို့ အိန္ဒိယမှ ဘုရားဖူးများသည် သွားရောက်ကာ လည်ပတ်ဖူးမြော်ကြသည်။
သမိုင်းနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု
စေတီတော်တည်ရှိရာနေရာသည် မြတ်စွာဘုရားသည် ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိပြီး ငါးနှစ်မြောက်အချိန်တွင် ဒုတိယမြောက်အကြိမ်အဖြစ် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံသို့ လာခဲ့ရာနေရာဖြစ်သည်။ နဂါးမင်းနှစ်ပါးဖြစ်သည့် Chulodara နှင့် Mahodara တို့၏ အကြားတွင် သီတင်းသုံးကာတရားထိုင်ခဲ့သည်။
ရန်မူလာသည့် နဂါးမင်းတို့သည် မြင်သည့်အခါ မြတ်စွာဘုရားသည် တန်ခိုးကို အသုံးပြုကာ ကောင်းကင်ထက်တွင် သီတင်းသုံးနေခဲ့သည်။ ထိုအခါ နဂါးမင်းတို့သည် အံ့အားသင့်ခြင်း ပျော်ရွှင်ခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်လာရသည်။ မြတ်စွာဘုရားသည် နဂါးတို့ကို တရားဟောကြားသည့်အခါတွင် နဂါးမင်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရား၌ သက်ဝင်ယုံကြည်ကြကာ အရိုအသေပေးခဲ့ကြသည်။ နဂါးမင်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားအား ပလ္လင်ကို လှူဒါန်းကာ မြတ်စွာဘုရားအပေါ်၌ သက်ဝင်ယုံကြည်သူများ ဖြစ်သွားကြသည်။
ဤဝိဟာရကို Devanampiya Tissa နှင့် ဒုဋ္ဌဂါမဏိမင်း လက်ထက်များတွင် ပြင်ဆင်မှုများ၊ အဆင့်မြှင့်တင်မှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြပြီး ထိုနေရာကိုလည်း မြင့်မြတ်သည့်နေရာတစ်ခုအဖြစ်သို့ ရောက်စေခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ
ကျုံပကူးဖျားရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်
ကျုံပကူးဖျားရွာ  သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေကျင်မြို့နယ် ရှိ ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ: ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သာစည်ရွာ၊ မတ္တရာမြို့နယ်
သာစည်ရွာ (Tharsi)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ မတ္တရာမြို့နယ်၊ သမင်တွင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၀၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သမင်တွင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၉၈ ဦး၊ မ ၁၁၇၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၇၁ ဦးနေထိုင်သည်။
နမ့်ဘော်မာလေးရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
နမ့်ဘော်မာလေးရွာ (Nambawmarlay)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ ဖာခမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၀၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖာခမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၃၇ ဦး၊ မ ၁၁၁၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၄၈ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျုံချောင်းရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်
ကျုံချောင်းရွာ  သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေကျင်မြို့နယ် ရှိ ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ: ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လီဆော်မန်တိုက်ရွာ၊ နမ်ခမ်းဝူးမြို့နယ်
လီဆော်မန်တိုက်ရွာ (Lihsawmantaik)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝိန်းကောင်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ နမ်ခမ်းဝူးမြို့နယ်၊ ယောင် လုပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၆၅၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ်ခမ်းဝူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝန်ချီရွာ၊ မြို့သစ်မြို့နယ်
ဝန်ချီရွာ (Wunchi)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မြို့သစ်မြို့နယ်၊ ပုတီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၇၂၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပုတီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၉၉ ဦး၊ မ ၁၈၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၈၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြို့သစ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လွယ်ကျုံရွာ၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်
လွယ်ကျုံရွာ (Loikyon)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်၊ ပန်ဖိန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၁၂၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်ဖိန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၉၀ ဦး၊ မ ၃၈၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၇၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပညာရှိ
ကျမ်းဂန်တို့၌ ပညာကို အမျိုးမျိုးခွဲခြား ပြသကဲ့သို့ ပညာရှိကိုလည်း အစားစားမိန့်ဆိုကြသည်။ စကားများ ပြောဆိုကာမျှဖြင့် ပညာရှိမမည်၊ ဘေးမရှိ ရန်မမူ အေးငြိမ်းသောသူသည်သာ ပညာရှိမည်၏ ။
ကိုယ် နှုတ် နှလုံး သုံးပါးလုံးယဉ်ကျေး သိမ်မွေ့သော သူသည် ပညာရှိ ။ မိမိသူတပါး ၂-ဦးသားလုံး ဆင်းရဲအောင် မလှုံ့ဆော် မတိုက်တွန်းမူ၍ ထို၂-ဦးသားလုံး၏ အစီးအပွားကို ကြံစည်သော သူသည် ပညာရှိ ။
ပညာဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်၍ အကျိုးစီးပွားကို ရယူနိုင်သော သူသည် ပညာရှိ ။
ပစ္စုပ္ပန်နှင့် တမလွန်လောကအကြောင်းကို သိသော သူသည် ပညာရှိ ။
ခန္ဓာ ၅-ပါး၏ အဖြစ် အပျက်ကို သိသော သူသည် ပညာရှိ ။
အာယတန, ဓာတ်, ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နှင့် ဌာနာဌာန ဤ ၄ – မျိုးတို့၌ ကျွမ်းကျင် လိမ္မာသူသည် ပညာရှိ ။
သစ္စာ ၄-ပါးကို သိသော သူသည် ပညာရှိ
သီလ သမာဓိ ဝီရိနှင့် ပြည့်စုံ၍ တိဟိတ်ပဋိသန္ဓေ ပညာဟူသော ဇာတိပညာ, ကမ္မဋ္ဌာန်းအားထုတ်ပုံကို တတ်သိ နားလည်မှုဟူသော ပါရိဟာရိယပညာနှင့် ဝိပဿနာပညာ ရှိသော သူသည် မျက်မှောက် ဘဝ၌ပင် နိဗ္ဗာန်ကိုမျက်မှောက်ပြုကာ တဏှာ အရှုပ်အထွေးကို ဖြေရှင်းတော်မူနိုင်ကြသည် ။
ဇာတိပညာရှိမရှိ စုံစမ်းနည်း
လောက၌ ပေါ်လွင်ထင်ရှားသော အကြောင်းအရာနှင့် စပ်သည့် ပြဿနာကို မေးမြန်း စုံစမ်းခြင်းဖြင့် ဇာတိပညာ(ပင်ကိုဉာဏ်)ရှိ, မရှိကို သိနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ဒေဝါနံပိယတိဿမင်းအား အရှင်မဟိန္ဒထေရ်သည် ဤသို့ မေးမြန်း စုံစမ်းတော်မူသည်။
အရှင်မင်းကြီး-ဤသစ်ပင် အဘယ်အမည် ရှိသနည်း?
သရက်ပင်ပါဘုရား။
အခြားသရက်ပင်တွေ များစွာ ရှိသည်။
ဤသရက်ပင်ကို လည်းကောင်း၊ အခြားသရက်ပင်တို့ကိုလည်းကောင်း လွှတ်၍ အခြားသစ်ပင်ရှိသေးသလော?
ရှိသည်။ ယင်းတို့ကား သရက်ပင်များ မဟုတ်ကြပါ။
ဤသရက်ပင်သာ ဖြစ်သည်ဘုရား။
ဤသရက်ပင်ပြဿနာအားဖြင့် အရှင်မဟိန္ဒထေရ်သည် ဝေဒါနံပိယတိဿမင်း၏ ဇာတိပညာရှိအဖြစ်ကို သိတော်မူသည်။ တဖန် ဆွေမျိုး ပြသနကိုလည်း မေးမြန်းတော်မူပြန်သည်။
အရှင်မင်းကြီး-အရှင်မင်းကြီးအား ဆွေမျိုးများ ရှိသလော?
အရှင်ဘုရားမြောက်မြားစွာ ရှိသည်။
ထိုဆွေမျိုးတို့ကို လွှတ်၍ အခြားဆွေမျိုးမတော်သူများရှိပါသလား?
ဆွေမျိုးမတော်သူတို့ကား ဆွေမျိုးတော်သူတို့ထက် များပါသည်ဘုရား။
အရှင်မင်းကြီး၏ ဆွေမျိုးတော်သူတို့ကိုလည်းကောင်း၊ မတော်သူတို့ကို လည်းကောင်း လွှတ်၍ အခြားတစုံတစ်ယောက်သောသူ ရှိပါသေးသလော?
အရှင်ဘုရား...တပည့်တော်ပင် ဖြစ်သည်။
ပညာရှိ၏ ဂုဏ်ကျေးဇူး
ပညာမဲ့သူလူမိုက်တို့၏ ကဲ့ရဲချီးမွမ်းခြင်းသည် ပမာဏမဟုတ်၊ ပညာရှိတို့၏ ကဲ့ရဲ့ခြင်း ချီးမွမ်းမင်းသည်သာ ပမာဏဖြစ်သည် ။
ပညာမဲ့သူမိတ်ဆွေထက် ပညာရှိ ရန်သူသည် မြတ်၏ ။
လူမိုက်နှင့် အတူတကွ နေရခြင်းသည် ရန်သူနှင့် နေရသကဲ့သို့ အခါခပ်သိမ်း ဆင်းရဲ၏၊ ပညာရှိနှင့် အတူတကွ နေရခြင်းသည် ဆွေမျိုးနှင့် နေရသကဲ့သို့ ချမ်းသာသည် ။
ကျူးမိုးအိမ် မြတ်မိုးအိမ်မှ လွင့်စဉ်လာသော မီးသည် အိမ်ကြီးအိမ်ကောင်းတို့ကို လောင်ကျွမ်းသကဲ့သို့ အလုံးစုံသော ဘေးရန်တို့သည် သူမိုက်တို့ကြောင့် ဖြစ်ကုန်၏၊ ပညာရှိတို့ကြောင့် မဖြစ် ။
ပညာရှိသည် နည်းမှန်လမ်းမှန်ကို ကျင့်တတ်၏၊ မပြုသင့်သော အရာမျိုး၌ မတိုက်တွန်းတတ်၊ မှန်ကန်သော နည်းလမ်းသည် ပညာရှိအတွက် အကောင်း အမြတ် ဖြစ်သည်။ ပညာရှိသည် အကျိုးသင့် အကြောင်းသင့် ပြောဆိုသော် စိတ်မဆိုးတတ်၊ စည်းကမ်းနည်းလမ်းကို နားလည် ကျင့်သုံးတတ်၏၊ ထိုပညာရှိနှင့် ပေါင်းသင်းရခြင်းသည် ကောင်းမြတ်၏ ။
တောင်ဇလပ်ပန်းကို ပေါက်ဖက်နှင့် ထုပ်လျှင် ပေါက်ဖက်များလည်း မွှေးကြိုင်သွားသကဲ့သို့ ပညာရှိကို မှီဝဲသောသူသည် အခြားပညာရှိ သူတော်ကောင်းတို့၏ နှစ်သက်ဖွယ် ချီးမွမ်းဖွယ် ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ်သို့ ရောက်ရသည် ။
ပညာရှင်နှင့် ဥစ္စာရှင်
ပညာရှင်နှင့် ဥစ္စာရှင် ၂-ဦးတို့တွင် မည်သူက သာလွန်မင့်မြတ်ကြောင်း ဝိဒေဟရာဇ်မင်းကြီး အမေးတော်ရှိဖူးသည်။ ထိုအခါ မဟောသဓသုခမိန်နှင့် သေနကသုခမိန်တို အချေအတင် စကားစစ်ထိုးကြသည်။ ရှေးဦး သေနကသုခမိန်က ဥစ္စာရှင်က မြတ်ကြောင်း ဂ-ကြိမ်တိုင်တိုင် ဝါဒတင်ကာ အဆိုပြုသည်။ ထို့နောက် မဟောသဓသုခမိန်က ၈-ကြိမ်တိုင်တိုင် ထိုဝါဒကို ချေဖျက်၍ ပညာရှင်က မြတ်ကြောင်း ဖြေဆိုသည်။
၈-ကြိမ်မြောက်၌ သေနက သုခမိန်က “အရှင်မင်းကြီး-ပညာရှိသော အကျွန်ုပ်တို့ ၅-ဦးသည် အရှင်မင်းကြီးကို လက်အုပ်မိုးကာ ဆည်းကပ်ခစားကြရသည်။ အရှင်မင်းကြီးသည် နတ်ပြည် ၂-ထပ်ကို အစိုးရသော သိကြားမင်းကဲ့သို့ အကျွန်ုပ်တို့ကို အစိုးရတော်မူသည်။ ဤသည်ကို ထောက်ရှု၍ ပညာရှင်ထက် ဥစ္စာရှင်က မြတ်ပါသည်” ဟု လျှောက်တင်သည်။
ဤတွင် မဟောသဓ သုခမိန်က “အရှင်မင်းကြီး– တစုံတစ်ခုသော အမှုကြီး အမှုခက် ပေါ်ထွက်လာသောအခါ ပညာမဲ့သော ဥစ္စာရှင်သည် ပညာရှင် လူဆင်းရဲ၏ ကျေးကျွန် အစေအပါးကဲ့သို့ ဖြစ်ရသည်။ ပညာရှိစီရင်အပ်သော ထိုအမှုကြီး အမှုခက်၌ ဥစ္စာရှင် သူမိုက်သည် မသိ မမြင်နိုင်ပါ။ ထို့ကြောင့် ဥစ္စာရှင်ထက် ပညာရှင်က သာလွန် မြင့်မြတ်ပါသည်”ဟု ချေပ ဖြေဆိုသည်။
ထိုအခါ သေနက သုခမိန်သည် ဆက်လက်ဝါဒမတင်နိုင် ကြံမှိုင်၍သာ နေရရှာသည်။ ဆက်လက်၍ မဟောသဓ သုခမိန်က “မသိ မလိမ္မာသူ လူမိုက်တို့သည် စည်းစိမ်ဥစ္စာကိုသာ လိုလားတောင့်တကြ၍ ပညာရှိ သူတော်ကောင်းတို့သည် ပညာကို ချီးမွမ်းကြသည်။ သဗ္ဗညုဘုရားရှင်တို့၏ ဉာဏ်ပညာ(သဗ္ဗညုတာ)သည် အတုမဲ့ရတနာ ဖြစ်သည်၊ ဥစ္စာရှင် သူမိုက်သည် ပညာရှင် သူတော်ကောင်းကို ဘယ်သောအခါမှ မလွှမ်း မိုးမလွန်မြောက်နိုင်ပါ” ဟု နိဂုံးချုပ်လျှောက်တင်လေသည် ။ ဤသို့ စကားငယ်များကို အလျင်ပြော၍ နောက်မှ စကားကြီးများဖြင့် ဖိ၍ ပြောခြင်းကို တောင်သူယာခုတ် ပြောနည်းဟု စကားကြီးဆယ်ပါး၌ လာသည်။ ယင်းစကားကြီးဆယ်ပါးကို လောကဓမ္မရာဇဝတ္ထုဒီပနီကျမ်း၌ လာရှိကြောင်း တက္ကသိုလ် မြန်မာအဘိဓာန်၌ ညွှန်ပြထားသည်။
ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်
ပညာ
ဉာဏ်
ဆိုင်းဟောင်ရွာ၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်
ဆိုင်းဟောင်ရွာ (Hsenghawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ တတ်နိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၀၈၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တတ်နိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၃၀ ဦး၊ မ ၁၀၁၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်းတင်ကြီးရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
ပန်းတင်ကြီးရွာ (Pantingyi)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ ပန်းတင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၀၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်းတင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၇၄ ဦး၊ မ ၉၉၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၇၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နတ်တလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒျူမီတာအမျိုးသားဥယျာဉ်
ဒျူမီတာသည် မွန်တီနီဂရိုးနိုင်ငံ အနောက်မြောက်ပိုင်းရှိ တောင်တန်း တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ အမည်ဖြင့် အမျိုးသားဥယျာဉ် ကို အမည်ပေးထားသည်။ အမြင့်ဆုံးတောင်ထိပ်ဖြစ်သော ဘာဘိုတော့ဗ် ကု သည် ၂,၅၂၃ မီတာမျှ မြင့်သည်။
မြောက်ဘက်တွင် တာရာမြစ်၏ ချောက်ကမ်းပါး တွင် လည်းကောင်း၊ အနောက်ဘက်တွင် ပီဗာမြစ်၏ ချောက်ကမ်းပါးတွင်လည်းကောင်း၊ တောင်ဘက်တွင် ကိုမာနီကာမြစ်၏ ချောက်ကမ်းပါးတွင် လည်းကောင်း နယ်နိမိတ် အဆုံးသတ်သည်။ အရှေ့ဘက်တွင် ၄,၉၂၁ ပေ (၁, ၅၀၀ မီတာ) မျှ မြင့်သော ဂျာဇီစကာ ပိုဗာ (ကန်များ၏ ကုန်းပြင်မြင့်) ဟု အမည်ရသော ကုန်းမြေမြင့် တစ်ခု နှင့် ဆက်စပ်သွားသည်။ ဆင်ဂျာဗီးနားတောင် သည် ဂျာဇီစကာ ပိုဗာ ကုန်းပြင်မြင့်၏ အရှေ့ဘက်တွင် ရှိသည်။
နမ့်မွဲရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
နမ့်မွဲရွာ (Nammwe)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ ဖာခမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၀၄၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖာခမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၃၇ ဦး၊ မ ၁၁၁၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၄၈ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေကြည်ပင်ရွာ၊ မြို့သစ်မြို့နယ်
ရေကြည်ပင်ရွာ (Yaekyipin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မြို့သစ်မြို့နယ်၊ ပုတီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၇၁၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပုတီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၉၉ ဦး၊ မ ၁၈၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၈၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြို့သစ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စံကျော်အင်းရွာ၊ ဗန်းမောက်မြို့နယ်
စံကျော်အင်းရွာ (Sankyawinn)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ဗန်းမောက်မြို့နယ်၊ မံထုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၆၈၇ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ယောင်ဆော့ရွာ၊ နမ်ခမ်းဝူးမြို့နယ်
ယောင်ဆော့ရွာ (Yawnghsawt)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝိန်းကောင်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ နမ်ခမ်းဝူးမြို့နယ်၊ ယောင် လုပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၆၅၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ်ခမ်းဝူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကန်ဘေးအိုင်ရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ: ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြသီတာ (အဆိုတော်)
မြသီတာသည် ၁၉၈၀ ဝန်းကျင်၌ ထင်ရှားခဲ့သော ခေတ်ဦးစတူဒီယို အမျိုးသမီးအဆိုတော်တစ်ယောက် ဖြစ်ပြီး အဆိုတော်များဖြစ်သည့်စိန်လွင်နှင့် ပလေးဘွိုင်းသန်းနိုင်တို့၏ ညီမအရင်းဖြစ် သည်။ Playboyအဖွဲ့၏ပင်တိုင်အမျိုးသမီးတေးသံရှင်တစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး Playboyစတိတ်ရှိုးများစွာတွင်ပါဝင်သီဆိုခဲ့သည်။
အယ်လ်ဘမ်များ
ထုတ်ဝေခဲ့သော အယ်လ်ဘမ်များမှာ
၁။ပလေးဘွိုင်းတသစ်ဆန်း အမှတ်-၃
(Playboyအဖွဲ့ဝင်များနှင့်အတူ ပါဝင်သီဆို)
၂။အဓိပတိလမ်းကလူ
("စိန်လွင်"၊"ပုလဲ"တို့နှင့်အတူ ပါဝင်သီဆို)
၃။တကယ့်မိန်းကလေး (၁၉၇၉)
("စိန်လွင်"နှင့် တွဲဖက်သီဆိုထုတ်ဝေ)
၄။ရှင်း (၁၉၈၃-၈၄?)
("ပလေးဘွိုင်းသန်းနိုင်"နှင့် တွဲဖက်သီဆိုထုတ်ဝေ)
၅။ပလေးဘွိုင်းရဲ့ပလေးဘွိုင်း အမှတ်-၁
၆။ပလေးဘွိုင်းရဲ့ပလေးဘွိုင်း အမှတ်-၂
၇။အချစ်လှေ
သီဆိုခဲ့သော တေးသီချင်း
၁။မောင်တို့ချယ်ရီ​မြေ
("မြန်မာပြည်သိန်းတန်"နှင့် တွဲဖက်သီဆို)
၂။မေတ္တာပန်းကုံး
("မှိုင်း"အမည်ဖြင့် သီဆို)
၃။လဲ့လဲ့ဝင်း
၄။ကိုကိုရေချစ်မိပြီ
၅။နင်ငါ့ကိုမမေ့ပါနဲ့
၆။ဒီနှစ်တော့အချစ်တွေသိမ်းထားဦးမယ်
("ထွန်းအိန္ဒြာဗိုလ်"က "လာမဲ့နှစ်မှာရည်းစားထားမယ်"ဟူ
သောအမည်ဖြင့်ပြန်ဆို)
၇။ချစ်ကမ္ဘာရှာမယ်
("စိန်လွင်"နှင့် တွဲဖက်သီဆို)
၈။ချစ်တုန်းမို့ညာပါ
၉။ချစ်စန်းပွင့်ချိန်
၁၀။မျက်လုံးလးမှိတ်ကွယ်
၁၁။ပြောတော့ဘာဖြစ်လဲ
၁၂။ဒါပါပဲ
၁၃။ ကျေးဇူးတင်တယ်မိုး
("မှိုင်း"အမည်ဖြင့် "စိန်လွင်"နှင့် တွဲဖက်သီဆို)
၁၄။စည်းကမ်းကသိပ်များ
၁၅။နှလုံးသားနှင့်ဦးနှောက်ပေါင်းလိုက်ပါ
("ပလေးဘွိုင်သန်းနိုင်"နှင့် တွဲဖက်သီဆို)
၁၆။ဆေးရောင်စုံမိန်းကလေး
၁၇။သူငယ်ချင်းချစ်သူ
("ခင်မောင်ထူး"နှင့် တွဲဖက်သီဆို)
၂၀။တွေး
("ပလေးဘွိုင်းသန်းနိုင်"နှင့် တွဲဖက်သီဆို)
၂၁။လှလို့လား
၂၃။ဘေဘီဘေဘီ
၂၄။ခွင့်တောင်းမှာပဲ
၂၅။​ပျော်
၂၆။ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေး
(MRTVရုပ်သံလိုင်း၌ "အေးချမ်းပါစေကမ္ဘာမြေ"တည်း
ဟူသောအမည်ဖြင့်သီဆို)
ပြန်လည်သီဆိုကြသူများ
"မြသီတာ"၏တေးသီချင်းများကို နောက်အဆိုတော်များ
ဖြစ်သည့် "ပိုးဒါလီသိန်းတန်"၊"ချောစုခင်"၊"ကဗျာဘွဲ့မှုး"၊
"ထွန်းအိန္ဒြာဗိုလ်"၊"အေးမြဖြူ" တို့ကပြန်လည်သီဆိုခဲ့ကြသည်။
စောရိဝုဋ္ဌာပိကာသိက္ခာပုဒ်
အမှု—'''ခိုးသူမကို ရဟန်းပြုပေးမှု။ '''
အမူသည်—'''ထုလ္လနန္ဒာ။
လင်ငယ်နေသော မိန်းမ
ဝေသာလီပြည်၌ ဝေသာလီပြည်၌ လိစ္ဆဝီမင်းတစ်ယောက်၏ ဇနီးသည်သည် လွန်ကျူး၍ ကျင့်လေ့ (လင်ငယ် နေလေ့) ရှိ၏၊ လိစ္ဆဝီမင်းသည် ထိုအကြောင်းကိုသိ၍ “ငါတောင်းပန်ပါတယ် ရှောင်ကြဉ်ပါ၊ မင့်ကို အကျိုးမဲ့ဖြစ်အောင် ပြုမိလိမ့်မယ်” ဟု ပြော၏၊ ထိုမိန်းမသည် ယောက်ျား၏ စကားကို နားမထောင်၊ ထိုအချိန်မှာ လိစ္ဆဝီမင်းအများ၏ အစည်းအဝေးရှိ၏၊ (လိစ္ဆဝီ မင်းတို့သည် တစ်လှည့်စီ တိုင်းပြည်ကို အုပ်ချုပ်၍ မကြာခဏလည်း စည်းဝေး ဆွေးနွေးလေ့ ရှိ၏၊) ထိုအစည်းအဝေး၌ အခြားမင်းတို့အား “မိမိဖို့ မိန်းမတစ်ယောက် ထပ်၍ ယူခွင့်ပေးရန် ခွင့်တောင်း၍ မိမိမယား လင်ငယ်နေသဖြင့် သတ်ချင်ကြောင်းကိုပါ ပြောပြ လေသော်, မင်းအများကလည်း ကိုယ့်သဘောအတိုင်း သိပေတော့ဟု ခွင့်ပြုလိုက်ကြလေသည်။
ထွက်ပြေး၍ ဘိက္ခုနီပြုလုပ်ခြင်း
ထိုမိန်းမသည် သူ့ကို သတ်တော့မည့်အကြောင်း ကြားရ၍ ပုလဲ, ပတ္တမြားစသော အကောင်းဆုံး ပစ္စည်းများ ခိုးယူ၍ သာဝတ္ထိမြို့သို့ ထွက်ပြေးပြီးလျှင် တိတ္ထိတို့အထံ တိတ္ထိ ရဟန်းမပြုပေးဖို့အကြောင်း ခွင့်တောင်းလေသည်၊ တိတ္ထိတို့ကား သူ့ကို “တိတ္ထိမ” ပြုမပေးလိုကြ၊ ထို့နောက် ဘိက္ခုနီတို့ထံ သွား၍ ခွင့်တောင်း ပြန်လည်း ဘိက္ခုနီသံဃာက ခွင့်မပြုကြ၊ ထုလ္လနန္ဒာထံသွား၍ ဘဏ္ဍာတွေကို ပြပြီး ခွင့်တောင်းလေရာ ထုလ္လနန္ဒာသည် ထိုဘဏ္ဍာတွေကိုယူ၍ ဘိက္ခုနီ ပြုလုပ်ပေးလေသည်။
ယောက်ျားလိုက်ရှာပုံ ကဲ့ရဲ့ပုံ
ထိုယောက်ျားသည် ထွက်ပြေးသော မိန်းမကို လိုက်၍ ရှာသောအခါ သာဝတ္ထိမြို့၌ ဘိက္ခုနီ ပြုနေသည်ကို တွေ့ရ၍ (ကောသလမင်း၏နိုင်ငံဖြစ်၍ သူမပိုင်ရကား ကောသလမင်းထံ တိုင်ကြားလေသည်၊ ကောသလမင်းသည် “ဘိက္ခုနီပြုနေလျှင် ဘာမှသူ့ကို မပြုပါနှင့်၊ ကောင်းစွာဟောထားအပ်သော ဘုရားတရားတော်ကို ကျင့်နေပါစေ”ဟု ပြောဆိုလေသော်, ထိုယောက်ျားသည် ဘိက္ခုနီအားလုံးကို သိမ်းကျုံး၍ “သူခိုးမကို ရဟန်းပြုပေးရမလား” ကဲ့ရဲ့ရှုတ်ချလေသည်၊ ထိုကဲ့ရဲ့သည်ကို ကြား၍ အကြောင်းမှန်ကို သိသော ဘိက္ခုနီတို့က ထုလ္လနန္ဒာကို အပြစ်တင်ပြီးလျှင် ဘိက္ခုတို့အား လျှောက်ထားသဖြင့် ဘုရားရှင် ကြားတော်မူသောကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော် မူရလေသည်။
သိက္ခာပုဒ်
ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ဇာနံ စောရိံ ဝဇ္ဈံ ဝိဒိတံ အနပလောကတွာ ရာဇာနံဝါ သံသံဝါ ဂဏံဝါ ပူဂံဝါ သေဏိံဝါ အညတြ ကပ္ပါ ဝုဋ္ဌာပေယျ၊ အယမ္ပိ ဘိက္ခုနီ ပဌာမာပတ္တိကံ ဓမ္မံ အာပန္နာ နိဿာရဏီယံ သံဃာဒိသေသံ။
မှတ်ချက်
ရှင်ဘုရင်ကိုယ်တိုင် အုပ်ချုပ်သောနေရာ၌ (“မည်သည့်မိန်းမအား ဘိက္ခုနီပြုပေးမလို့-ပါ”)ဟု မင်းကို တိုင်ကြားရမည်၊ ပူဂ, ဂဏ, သေဏီတို့ အုပ်ချုပ်သော နေရာ၌ ထိုပူဂ စသည်ကိုတိုင်ကြား ရမည်၊ ထိုသို့ မင်းစသူတို့တွင် တစ်ဦးဦးကို တိုင်ကြားပြီးနောက်လည်း ဘိက္ခုနီသံဃာကို တိုင်ကြားရဦးမည်။
ဂဏ စသည်
ဗိဿနိုးနတ်ကို ကိုးကွယ်သူ လူအပေါင်း, ခန္ဓနတ်ကို ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်သူ လူအပေါင်းကို “ဂဏ=ဂိုဏ်း”ဟု ခေါ်၏၊ သာသနာတော်နှင့်စပ်၍ ကုသိုလ်တရား အားထုတ်သော ဆွမ်းလောင်းအသင်း, ကထိန် အသင်း စသည်ကို “ပူဂ = အသင်းအပင်း”ဟု ခေါ်၏၊ နံ့သာကုန်သည် အထည်ကုန်သည် စသောကုန်သည် အစည်းအရုံးကို “သေဏိ”ဟု ခေါ်၏၊ ထိုဂဏစသည်တို့အား တစ်ရံတစ်ခါ သူတို့အင်အားအလိုက် သူတို့ဆိုင်ရာ ရပ်ကွက်၌ အုပ်ချုပ်ဖို့ရန် လွှဲအပ်ထားတတ်လေသည်။ ထိုသို့လွှဲအပ်ထားသော ဂဏစသည်အားသာ တိုင်ကြားရမည်-ဟု မိန့်တော်မူလိုသည်။
ပြုပေးအပ်သူ
လူဝတ်ကြောင် အဖြစ်ဖြင့် လာသူကိုသာ ဘိက္ခုနီပြု မပေးကောင်း၊ တိတ္ထိထံ၌ ရသေ့မ ပရိဗိုဇ်မ ပြုပြီးသူကိုဖြစ်စေ, အခြားသော ဘိက္ခုနီတို့အထံ သာမဏေမ ပြုပြီးသူကို ဖြစ်စေ ဘိက္ခုနီပြုပေးကောင်း၏၊ ထိုသို့ပြုပေးကောင်းသူမကို “ကပ္ပါ=ပြုပေးခြင်းငှါအပ်သူ”ဟု ခေါ်သည်။
ဝမ်ကျောက်နွဲ့ရွာ၊ တာချီလိတ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တာချီလိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကရုပ္ပိရွာ၊ သံဖြူဇရပ်မြို့နယ်
ကရုပ္ပိရွာ(Kayokepi)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်ခရိုင်၊ သံဖြူဇရပ်မြို့နယ်၊ ကရုပ္ပိကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၂၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကရုပ္ပိကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၀၁၇ ဦး၊ မ ၃၆၃၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၆၅၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံဖြူဇရပ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြသီတာရွာ၊ တွံတေးမြို့နယ်
မြသီတာရွာ သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ တွံတေးမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည့် ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။
အဒမ်တောင်ထိပ်
သမိုင်းဆိုင်ရာ
ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့သည် ခြေတော်ရာသည် မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ဘယ်ဘက်ခြေတော်ရာ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ သီရိလင်္ကာသို့ ကြွရောက်လာစဉ်က ချန်ခဲ့သည့် ခြေတော်ရာလည်း ဖြစ်သည်။ ထိုခြေတော်ရာသည် ဗုဒ္ဓဘာသာနတ်ဒေဝါများက ပင့်ဖိတ်မှု၏ အရိုအသေပြုမှု လက္ခဏာတစ်ရပ်အဖြစ် ရှိနေကြသည်။
နားတွမ်းရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်
နားတွမ်းရွာ (Nartum)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ လားရှိုးမြို့နယ်၊ လုပ်ဝိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၈၁၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လုပ်ဝိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၅၂ ဦး၊ မ ၁၉၄၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၉၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လားရှိုးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟူနား (ပလောင်)ရွာ၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်
ဟူနား (ပလောင်)ရွာ (Hunar (Palaung))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ တတ်နိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၀၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တတ်နိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၃၀ ဦး၊ မ ၁၀၁၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တာမကျိုင်းရွာ၊ ဗန်းမောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗန်းမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝါးနက်ရုံရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
ဝါးနက်ရုံရွာ (Warnetyon)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ ပန်းတင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၀၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်းတင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၇၄ ဦး၊ မ ၉၉၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၇၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နတ်တလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၂၀၂၀ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကပ်ရောဂါဖြစ်ပွားမှု (အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု)
ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင်ဖြစ်ပွားနေသော ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ရောဂါ ၂၀၁၉ ( COVID-19 ) သည် လတ်တလော ပြင်းထန် အသက်ရှုလမ်းကြောင်းရောဂါလက္ခဏာ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ၂ ( SARS-CoV-2 ) ကြောင့်ဖြစ်ပေါ်လာသော ကူးစက်ရောဂါအသစ်တစ်ခုသည် ၂၀၂၀ ဇန်နဝါရီလတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ ပြန့်နှံ့ခဲ့သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ ပြည်နယ်များ၌ အမေရိကန်ဆာမိုအာ မှလွဲ၍ ကိုလံဘီယာခရိုင်(ဝါရှင်တန်ဒီစီ၏ ယခင်အမည်) နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ နယ်မြေ အားလုံးတွင်ရောဂါများကိုအတည်ပြုနိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၀ မတ်လ ၂၈ရက်အထိ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည်ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရောဂါဖြစ်ပွားမှုအများဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ကာ ဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် စုစုပေါင်းသေဆုံမှုအများဆုံးနိုင်ငံ အဆင့်(၆)တွင်ရှိ၏ ။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ ပထမဆုံးသိရှိခဲ့ရသော ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ရောဂါ ၂၀၁၉ ဖြစ်ပွားမှုကို ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် အတည်ပြုခဲ့သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ ဝူဟန်မြို့ မှ (၅) ရက်စောပြီးပြန်လာသောအသက် (၃၅) နှစ်အရွယ်အမျိုးသားတစ်ဦးမှ တွေ့ရှိခြင်းဖြစ်သည်။ အိမ်ဖြူတော် ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ဖြစ်ပွားမှုဆိုင်ရာ အထူးလုပ်ငန်းအဖွဲ့ကို ဇန်နဝါရီလ 29 ရက်နေ့တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။  နှစ်ရက်အကြာတွင် သမ္မတဒေါ်နယ်လ် ထရန့်က  ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးအရေးပေါ် (အမေရိကန်) အား ကြေညာခဲ့ပြီး တရုတ်ပြည်မှခရီးသွားများအတွက် ကန့်သတ်ချက်များကို ကြေညာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ "ခရီးသွားခြင်း သို့မဟုတ် ရောဂါကူးစက်ခံရသူတစ်ဦးနှင့် နီးကပ်စွာအဆက်အသွယ်ပြုလုပ်ခြင်းမှ တစ်ဆင့်ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကူးစက်ခံရခြင်းအား မသိရှိရသေးသူ" တွင်ပထမဆုံးအကြိမ်ဖြစ်ပွားမှုကို ကယ်လီဖိုးနီးယားမြောက်ပိုင်းရှိ ရောဂါထိန်းချုပ်ရေးနှင့်ကာကွယ်ရေးဌာန (CDC) ကအတည်ပြုခဲ့သည်။