cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ရခိုင်ဘာသာစကား
ရခိုင်စာပေ အသုံးပြုမှု နည်းပါးသော်လည်း ရခိုင်တို့သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း စကားများကို အစောဆုံး ရယူအသုံးပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် ဆိုသော အထောက်အထားများ ရှိသည်။ ရခိုင်ရှိ ကျောက်စာကို အစောဆုံးခရစ်နှစ် (၆) ရာစုခန့်တွင် ရေးထိုးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ ရှေးရခိုင်တို့သည် ကောင်းမှု ကုသိုလ် မှတ်တမ်းများကို ဂုပ္တအက္ခရာကို အသုံးပြုပြီး သင်္သက္ကတ ဘာသာဖြင့် ရေးထိုးမှုများလည်း ရှိကြောင်း သိရသည်။ ရခိုင် ဘာသာစကားသည် ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ မြို့နယ်နှင့် ကျေးရွာများတွင် အဓိက ပြောဆိုသုံးစွဲနေကြပြီး ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ လူဦးရေအများစုသည် မြန်မာဘာသာကိုသာ စာရေးသားရာတွင် အသုံးပြုကြောင်း သိရသည်။
သမိုင်းကြောင်း
ရခိုင်စာပေသည် ဓည၀တီခေတ် (အေဒီ တစ်ရာစု) ခန့်ကပင် စတင် ထွန်းကားခဲ့ကြောင်း၊ အထောက်အထားတွေ့ရသည်။ ဓညဝတီ မြို့ဟောင်းအနီးမှ တောင်ပေါက်ကြီးကျောက်စာတွင် အသောကခေတ်က အသုံးပြုခဲ့သော ဗြဟ္မီအရေးအသားဖြင့် ရေးထိုးထားသည်ကိုတွေ့ရသည်။ ထို့အပြင် ဗြဟ္မီအက္ခရာ အရေးသား စာတန်းပါ ဗိုက်ပူဘုရား ကျောက်စာသည်လည်း ဓည၀တီခေတ် ရခိုင်စာပေ ထွန်းကားမှု၏ သက်သေ ပင် ဖြစ်သည်။ ဝေသာလီခေတ် (အေဒီ လေးရာစုမှ ဆယ်ရာစု) တွင် ရခိုင်စာပေ ထွန်းကားမှုသည် ကျယ်ပြန့်ခဲ့သည်။ အေဒီ ခြောက်ရာစု ဂုပ္ပတ အက္ခရာ ဖြင့် ရေးထိုးထားသော ယေဓမ္မာ ရခိုင်ကျောက်စာများစွာကို ဤခေတ်တွင် တွေ့ရသည်။ ဝေသာလီခေတ်၏ အထင်ရှားဆုံး ကျောက်စာမှာ အေဒီ ၇၂၉ တွင် ရေးထိုးသော အာနန္ဒစန္ဒြမင်း ကျောက်စာဖြစ်သည်။ ထိုကျောက်စာတွင် ရခိုင် မင်းဆက်များကို ဂါထာ ၆၅ ဂါထာဖြင့် ရေးထိုးထားသည်။ ထိုသို့ မင်းစဉ်မင်းဆက်များကို အစအဆုံးမှတ်တမ်း တင်ထားသည့် ကျောက်စာမျိုးမှာ မြန်မာပြည်တွင်သာမက အိန္ဒိယပြည်တွင်ပါ အစောဆုံးဟု သိရသည်။ ဝေသာလီခေတ်တွင် ကျောက်စာများသာမက မော်ကွန်းလင်္ကာ၊ သျွှန်းလိုက်ရတု၊ စသည့် ရတုကဗျာများ ထွန်းကားခဲ့သည်။ အမတ်ကြီး မေဓပညာရေးသားသည့် မေဓပညာ မော်ကွန်းလင်္ကာမှာ ဝေသာလီခေတ် လက်ရာဟု ထင်ရှားသည်။ လေးမြို့ခေတ် (အေဒီ ၁၁ ရာစု ၁၅ ရာစု) တွင် ကျောက်စာအရေးအသားများများနှင့် အတူ ကဗျာစာပေများလည်း ထွန်းကားသည်။ ဗျည်း ၃၃ လုံးလင်္ကာမှာ လေးမြို့ခေတ်တွင် ပေါ်ထွန်းခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာစာပေတွင် ထင်ရှားသည့် လောကသာရပျို့ကို ရခိုင်သူမြတ်က လေးမြို့ခေတ်တွင် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ လေးမြို့ခေတ် ရခိုင်ကျောက်စာများအနက် လောင်းကြက်တောင်မော် ကျောက်စာနှင့် မဟာထီး မီးကျောင်းရုပ် ကျောက်စာတို့မှာ ထင်ရှားသည်။ လောင်းကြက်တောင်မောင် ကျောက်စာသည် အလျား ပေ ၃၀ ရှိပြီး မြန်မာပြည်တွင် အကြီးဆုံး ကျောက်စာ ဖြစ်သည်။ မြောက်ဦးခေတ်တွင် ရေးစပ်သီကုံးခဲ့သော ဘဒူမင်းညို၏ ရခိုင်မင်းသမီးဧချင်း၊ နန်းတွင်းမိညို၏ ကိုယ်ရည်သွေးရတုနှင့် စာဆို ဥက္ကာပျံ၏ ၁၂ လ ရာသီ ရတုတို့မှာ ထင်ရှားသည်။ မြောက်ဦးခေတ် ရခိုင်စာဆိုတော် ဥက္ကာပျံ၏-
ဟူသည့် မိုးဖွဲ့ရတုသည် ရခိုင်ဘာသာစကား၊ ရခိုင်သံ၊ ရခိုင်ကာရန် ဖြင့် ရေးဖွဲ့ထားသည့် ရခိုင်စာပေ ၏ အကောင်းဆုံး သာဓက ပြယုဂ် ဖြစ်သည်။
ဘိုးတော်ဗဒုံမင်း ရခိုင်ကို သိမ်းသော် ရခိုင်စာပေများကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သဖြင့် ရေးရခိုင်စာပေအထောက်အထားများ မရှိသလောက် နည်းပါးသွားခဲ့သည်။ သကျသာကီဝင် မာယုလက်ထက်တွင် စတင်ကာ စာပေ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ကြောင်း ပြောဆိုနေသော်လည်း သက်သေအထောက်အထား အခိုင်အမာ မရှိပေ။ ရခိုင်လူမျိုးများ၏ စာပေမှာ သင်္သက္ကရိုက် စာပေဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ သင်္သက္ကရိုက်စာပေသည် အလွန်ရှေးကျသော အိန္ဒိယ ဘာသာရပ် တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ ရခိုင်ပြည်၏ ရှေးဟောင်းစာပေများမှာ သင်္သက္ကရိုက်ဘာသာ စာပေမှ ဘာသာစကားနှင့် စာပေသို့ တစတစ ပြောင်းလဲလာပြီး ရခိုင်ဘာသာ စာပေဘဝသို့ ပြောင်းရွေ့ လာခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
မျဉ်းဖြောင့်များမှလုံးဝိုင်းသောရခိုင်စာ
ရှေးရခိုင် ကျောက်စာ၊ ရခိုင်ပြည်သုံး ဒင်္ဂါးများမှာ ရေးထိုးထားသော စားများမှာ များသောအားဖြင့် မျဉ်းဖြောင့်များဖြင့် ရေးသားထားသော စာများကို တွေ့ရှိရကြောင်းသိရသည်။ အက္ခရာ အသံထွက်များမှာလည်း သင်္သက္ကရိုက်ဘာသာနှင့် အားလုံးနည်းပါး တူညီနေသဖြင့် သင်္သက္ကရိုက်ဘာသာမှ ပြောင်းရွေ့လာကြောင်း အထောက်အထား တစ်ရပ်အဖြစ် တွေ့ရှိရကြောင်း သိရသည်။
ရခိုင်စာပေကို ပေထက်အက္ခရာ တင်လာသောအခါတွင် ရေးသားရာတွင် လွယ်ကူရန် လုံးဝိုင်းသော အက္ခရာများအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲ အသုံးပြုခဲ့ကြကြောင်း သိရသည်။ ရှေးရခိုင် မင်းကောင်းမင်းမြတ်တို့သည် ပိဋိကတ် ကျမ်းဂန်များ၊စာပေပရိယတ္တိများကို ပေးမူများဖြင့် ရေးမှတ်ကာ နန်းတော် ပိဋိကတ်တိုက်အတွင်း သိမ်းဆည်းစုဆောင်းလာခဲ့ကြကြောင်း သိရသည်။ ရဟန်းပညာရှိ၊ လူပညာရှိတို့သည် ပျို့ကဗျာများ၊ လင်္ကာများနှင့်ရတုရကန် တို့ကိုရေးသားခြင်း ဗေဒင်အတတ်၊ ဆေးအတတ်၊ နက္ခတ်တာရာ အတတ်စသော လောကီပညာများကိုလည်း ရေးမှတ်ကြ ကြောင်းသိရသည်။
ဝေါဟာရ
ရုံးသုံး မြန်မာဘာသာစကားမှ သီးသန့်ခြားနားနေသော စကားလုံးအသုံးအနှုံးများလည်း ရှိသည်။ ရုံးသုံးမြန်မာဘာသာစကားနှင့် အရင်းအမြစ်မတူသော မူရင်းစကားလုံးအချို့လည်းရှိသည်။ ဥပမာ "sarong" (MY လုံခြည် ရုံးသုံးမြန်မာဘာသာစကား, MY ဒယော ရခိုင်ဘာသာစကား). အခြားစကားလုံးများမှာ ရုံးသုံးမြန်မာဘာသာစကားတွင်မတွေ့ရသည့် ဘင်္ဂလီ, အင်္ဂလိပ် နှင့် ဟင်ဒီ ဘာသာစကားတို့မှ မွေးစားထားသောစကားလုံးများ ဖြစ်ကြသည်။ ဥပမာ "hospital," ရုံးသုံးမြန်မာဘာသာစကားတွင် MY ဆေးရုံ ဖြစ်သော်လည်း ရခိုင်ဘာသာစကားတွင်မူ MY သေပ်လှိုင် (pronounced ) ဟု သုံးစွဲကြသည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား "sick lines" မှ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ အချို့စကားလုံးများတွင် ခြားနားသော အဓိပ္ပာယ်များရှိကြသည်။ (ဥပမာ "afternoon", ရခိုင်ဘာသာစကားတွင် MY ညစ နှင့် ရုံးသုံးမြန်မာဘာသာစကားတွင် MY ညနေ) ထို့အပြင် အချို့သော ရှေးကျသည့် ဗမာစကားအချို့ကို ရခိုင်ဘာသာစကားတွင် ပိုမိုသုံးစွဲလေ့ရှိကြသည်။ ဥပမာ နာမ်စား အဖြစ် ရခိုင်ဘာသာစကားတွင် MY အကျွန် ဟု သုံးစွဲပြီး ရုံးသုံးမြန်မာဘာသာစကားတွင် ( MY ကျွန်တော် ဟု သုံးစွဲသည်။)
ခြားနားချက်
ရုံးသုံးမြန်မာဘာသာစကားနှင့် ရခိုင်ဘာသာစကားတို့ကြား ထင်ရှားသောခြားနားချက်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်:
လေယူလေသိမ်း
Arakanese prominently uses the sound, which has merged to the  sound in standard Burmese. Also, Arakanese has merged various vowel sounds like MY ဧ  vowel to ဣ. Hence, a word like "blood" is MY သွေး in standard Burmese while it pronounced  in Arakanese. According to speakers of standard Burmese, Arakanese only has an intelligibility of seventy-five percent with Burmese. Moreover, there is less voicing in Arakanese than in Standard Burmese, occurring only when the consonant is unaspirated. Unlike in Burmese, voicing never shifts from to.
Because Arakanese has preserved the sound, the  medial (preserved only in writing in Standard Burmese with the diacritic MY ြ) is still distinguished in the following consonant clusters:.
The Arakanese dialect has a higher frequency of open vowels weakening to. An example is the word for "salary," (MY လခ) which is in standard Burmese, but  in Arakanese.
The following are consonantal, vowel and rhyme changes found in the Arakanese dialect:
ပြင်ပလင့်ခ်များ
ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ
ကွန်လေရွာ၊ မိုးနဲမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးနဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
​လှေဆွဲရွာ၊ ဇရစ်ရိုး
လှေဆွဲရွာ၊ ဇရစ်ရိုး
ဘိုးပန်းလှရွာ၊ မြစ်ကြီးဘိုး
ဘိုးပန်းလှရွာ၊ မြစ်ကြီးဘိုး
မန်တွန်းရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
မန်တွန်းရွာ (Mantun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ မန်တွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၉၇၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်တွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၆၈ ဦး၊ မ ၁၄၄၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၁၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကံသာရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မုံရွာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆန့်ကျင်နေသော တောင်တန်း (ရုပ်ရှင်)
Brokeback Mountain သည် ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသသည့် ထိုင်ဝမ် ဒါရိုက်တာ လီအန်း၏လက်ရာ အချစ်ဇာတ်လမ်း ရုပ်ရှင် ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။ ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသည့် Annie Proulx ၏ အမည်တူ ဝတ္ထုတိုကို မှီငြမ်း ရိုက်ကူးထားသည်။ ၁၉၆၃ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၃ ခုနှစ်အတွင်း အမေရိကန် အနောက်ပိုင်းဒေသမှ အမျိုးသား နှစ်ဦး၏ အချစ်ဇာတ်လမ်း ဖြစ်သည်။
Brokeback Mountain ဇာတ်ကားသည် ဗီးနစ် ရုပ်ရှင်ပြပွဲတွင် ရွှေခြင်္သေ့ဆုကိုလည်းကောင်း၊ ဗြိတိသျှ ရုပ်ရှင်နှင့် ရုပ်သံ အကယ်ဒမီ ဆုပေးပွဲ၊ ရွှေကမ္ဘာလုံးဆုပေးပွဲအပါအဝင် အရေးပါသည့် ရုပ်ရှင်ဆုပေးပွဲများတွင် အကောင်းဆုံး ဇာတ်ကားနှင့် အကောင်းဆုံး ဒါရိုက်တာဆုကိုလည်းကောင်း ရရှိခဲ့သည်။ ဒါရိုက်တာ လီအန်းသည်လည်း ယင်းဇာတ်ကားဖြင့် အော်စကာဆုပေးပွဲတွင် အကောင်းဆုံး ဒါရိုက်တာဆုကို ရရှိခဲ့သည်။ Brokeback Mountain ဇာတ်ကားသည် ယနေ့အထိ နံပါတ် ၁၁ မြောက် ဝင်ငွေအကောင်းဆုံး အချစ်ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။
ဒါအိုချိမ်းရွာ၊ ဟားခါးမြို့နယ်
ဒါအိုချိမ်းရွာ(Dauchim)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးခရိုင်၊ ဟားခါးမြို့နယ်၊ ဒါအိုချိမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၅၂၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဒါအိုချိမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၃၈ ဦး၊ မ ၃၇၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၁၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟားခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟုန်းငိုင်
ဦးဟုန်းငိုင် (Hong Ngai) သည် မြန်မာနိုင်ငံ ချင်းပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ၂၀၁၁ မတ်လမှ ၂၀၁၆ မတ်လအထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ဦးဟုန်းငိုင်သည် တပ်မတော်မှ အငြိမ်းစား ဗိုလ်မှူးချုပ်ဖြစ်ပြီး ချင်းပြည်နယ် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီဝင် တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၂၀၁၀ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ချင်းပြည်နယ် လွှတ်တော်အတွက် မင်းတပ်မြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ် ၂ မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်များ
သဲပုံ (အနောက်)ရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
သဲပုံ (အနောက်)ရွာ (Theapon(West))သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ မြေဖြူကျင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၃၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြေဖြူကျင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၁၉ ဦး၊ မ ၁၃၄၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၆၀ ဦးနေထိုင်သည်။
SIMBAD
SIMBAD ဆိုသည်မှာ Set of Identifications, Measurements, and Bibliography for Astronomical Data အားရည်ညွန်းပြီး နေစကြဝဠာပြင်ပမှ နက္ခတ္တဆိုင်ရာအရာဝတ္ထုများအား မှတ်တမ်းတင် စာရင်းပြုစုသည့် အချက်လက်ပင်မဖြစ်သည်။ ယင်းအား ပြင်သစ်နိုင်ငံမှ Centre de données astronomiques de Strasbourg ဟူသောအဖွဲ့အစည်းက ထိန်းသိမ်းသည်။ ၁၉၇၉ ခုနှစ်မှ အစပြုကာ စာရင်းပြုစုလာခဲ့ရာ ၂ဝ၁၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် မတူညီသော နာမည်ပေါင်း ၁၅၂၂၄၅၃၆ ခုအောက်တွင် ကိုးကားချက်ပေါင်း ၈၃၁၃၃၇ဝ ခုနှင့် အရာဝတ္ထုအကြောင်းရာပေါင်း ၅၄၄၆၃၄၂ အထိရှိလာခဲ့သည်။ ဂြိုဟ်ပု 4692 SIMBAD အား ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် မှည့်ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။
ရွာကြီးရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ရွာကြီးရွာ (Ywargyi)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ သပြေကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၃၃၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သပြေကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၈၀၅ ဦး၊ မ ၃၃၆၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၁၆၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇော်ဝင်းရှိန် (စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်)
ဇော်ဝင်းရှိန်(၁၅ နိုဝင်ဘာ ၁၉၇၈)သည်  လူငယ်လုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးဖြစ်ကာ လယ်ယာစီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်းတစ်ခုဖြစ်သည့် Ayeyar Hinthar Holdings Co.,Ltd ၏ တည်ထောင်သူနှင့် ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်ပြီး ဝိတိုရိယဆေးရုံ အပါအဝင်  A Bank ဟု လူသိများသည့်  ဧရာဝတီတောင်သူလယ်သမား ဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်အား တည်ထောင်သူ တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး
အသက်ဆယ့်ခြောက်နှစ်တွင် ကျောင်းထွက်ခဲ့ကာ  ဖခင်ဖြစ်သူ၏   မိသားစုစီးပွားရေးလုပ်ငန်းဖြစ်သော ဆန်စပါးကဏ္ဍသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။
စီးပွားရေးနယ်ပယ်သို့ဝင်ရောက်လာခြင်း
၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ဆောက်လုပ်ရေးနှင့် အလူမီနီယမ် လုပ်ငန်းအား လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်မိတ်ဆွေများနှင့်အတူ စပ်တူလုပ်ကိုင်ရင်း ကိုယ်ပိုင်စီးပွားရေး လုပ်ငန်း အား စတင်ခဲ့သည်။ယင်းနောက်  Ayeyar Hinthar Trading Co., Ltd ကို ရင်းနှီးသော သူငယ်ချင်းတစ်ဦးနှင့် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ နှစ်အနည်းငယ်အတွင်း ထိုကုမ္ပဏီသည်  မြန်မာပြည်၏ အကြီးမားဆုံးဆန်တင်ပို့နိုင်သည့် ကုမ္ပဏီစာရင်းဝင် ဖြစ်လာခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ၎င်း၏စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများအားလုံးကို စုစည်း၍ ဧရာဟင်္သာဟိုးလ်ဒင်းကုမ္ပဏီအဖြစ် ပြောင်းလဲ တည်ထောင်ခဲ့သည်။  ဝိတိုရိယဆေးရုံ အား လုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦး နှင့် ပူးပေါင်း၍ ၂၀၁၁ ခုနှစ်ဇွန်လ ၂၅ရက်တွင်ရန်ကုန်မြို့၌တည်ထောင်ခဲ့ကာ လက်ရှိတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ထိပ်တန်းဆေးရုံတစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။  ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် အများပိုင်ကုမ္ပဏီဖွဲ့စည်း၍ ဧရာဝတီတိုင်း၊ ပုသိမ်မြို့တွင် ပုသိမ်စက်မှုမြို့တော်အား တည်ထောင်ခဲ့သည့်အပြင် ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ဧရာဝတီတောင်သူလယ်သမားများဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်အား မိတ်ဖက်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များနှင့် စတင် တည်ထောင်ခဲ့ကာ ဘဏ်လုပ်ငန်းအား ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။အဆိုပါပုသိမ်စက်မှုမြို့တော် စီမံကိန်းအတွက် တောင်သူများ၏ လယ်ယာများအားရောင်းချရန် ဧရာဝတီတိုင်းဝန်ကြီးချုပ် ဦးသိန်းအောင် နှင့် ဖိအားပေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်ဟု ဧရာဝတီက ဖော်ထုတ်ရေးသားသည်။ ယင်းအပြင် ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း မိုးမိတ်မြို့အနီး ရွှေလီမြစ်ပေါ်တွင် တည်ဆောက်မည့် ရွှေလီရေအားလျှပ်စစ် ရေကာတာ စီမံကိန်း အပိုင်း ၃ ကိုလည်း  လုပ်ပိုင်ခွင့်ရရှိထားသူလည်းဖြစ်သည်။ ဇော်ဝင်းရှိန်သည် ထိပ်သီးလုပ်ငန်းရှင် ဦးဇော်ဇော်နှင့် အလွန်ရင်းနှီးသူဖြစ်ကာ ယခင် နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ နှင့်လည်း နီးကပ်သော ဆက်ဆံရေးရှိခဲ့သူဖြစ်သည်။အထူးသဖြင့် ရှစ်လုံးကြီးဟု ခေါ်ကြသော ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သီဟသူရ တင်အောင်မြင်ဦးနှင့် အထူးနီးကပ်သည့် ဆက်ဆံရေးရှိကာ စစ်တပ်အရာရှိကြီးများနှင့်ပါ နီးကပ်သော ဆက်ဆံရေးရှိသူအဖြစ် ဖော်ညွှန်းခြင်းလည်းခံရသည်။  ဇော်ဝင်းရှိန်သည် ရန်ကုန်စစ်သမိုင်းပြတိုက်နေရာဟောင်းတွင် ဂျပန်ကုမ္ပဏီများနှင့် ပူးပေါင်းကာ အဆင့်မြင့်ဟိုတယ်နှင့် ရုံးခန်းများပါဝင်သော Y Complex စီမံကိန်းကို လုပ်ကိုင်နေသူလည်းဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်က  အာဖရိကနိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်သည့် အိုင်ဗရီကို့စ်နိုင်ငံအတွင်း ဖျက်ဆီးလိုက်သော ဆန်တန်ချိန် ၁ သောင်း ၈ ထောင်ကျော်ကို တင်သွင်းခဲ့သည့် ကုမ္ပဏီ ၃ ခု အနက် ဇော်ဝင်းရှိန်၏ ဧရာဟင်္သာကုမ္ပဏီလည်း ပါဝင်သည်ဟု ဘီဘီစီ၏ ဖော်ပြခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။
မိသားစုဘဝ
ဇော်ဝင်းရှိန်သည် ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်ရွှေယင်းမာနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သမီး ၃ဦးထွန်းကားခဲ့သည်။
၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီနောက်ပိုင်းဖြစ်ရပ်များ
ရက်အနည်းငယ် ခေတ္တထိန်းသိမ်းစစ်မေးခြင်းခံရပြီးနောက်   နေပြည်တော်ရှိ နိုင်ငံတော် သမ္မတအိမ်တော် ငုရွှေဝါခန်းမအတွင်း ၂၀၂၁ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၄ရက်နေ့က  ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးစီးပြုလုပ်သော  မြန်မာနိုင်ငံဘဏ်များအသင်း နာယက၊ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် တာဝန်ရှိသူများ၊ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များမှ ဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ တာဝန်ရှိသူများ တွေ့ဆုံပွဲသို့ ဇော်ဝင်းရှိန် တက်ရောက်ခဲ့သည်။
စစ်တပ်ရိက္ခာအတွက် ဆန်စပါးဝယ်ယူပေးသော ကုမ္ပဏီများထဲ ဇော်ဝင်းရှိန်ပိုင်ဆိုင်သော ဧရာဟင်္သာ ကုမ္ပဏီလည်း ပါသည်ဟု ၂၀၂၂ခုနှစ် မတ်လ ၂၁ရက်တွင် ဧရာဝတီသတင်းဌာနက  သတင်းဖော်ပြထားသည်။
ယင်းအပြင် ကာတာအခြေစိုက် အူရီဒူး၏ မြန်မာပြည်ရှိ လုပ်ငန်းခွဲ အူရီဒူးမြန်မာကို အမေရိကန် ဒေါ်လာ သန်း ၅၇၆ သန်းဖြင့် စင်ကာပူအခြေစိုက် Nine Communications ကုမ္ပဏီသို့ ရောင်းချလိုက်သည့် အရောင်းအဝယ်နောက်ကွယ်တွင် ဦးဇော်ဝင်းရှိန် ပါဝင်ကြောင်း Myanmar Nowက ဖော်ထုတ်ရေးသားထားသည်။
၎င်းသည် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်(၂၁၅/ ၂၀၂၂) ဖြင့် ၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၉ ရက်တွင် သီရိပျံချီဘွဲ့ ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခြင်းခံရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၁၉၇၈ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်သူများ
မုတ်တောရွာ၊ ကော့စိန်
မုတ်တောရွာ၊ ကော့စိန်
ဗွတ်ဝါမျက်ကွက်
ဗွတ်ဝါမျက်ကွက် (Tricholestes criniger) သည် မလေး ကျွန်းဆွယ်၊ ဆူမတြာကျွန်း၊ ဘော်နီယိုကျွန်းများတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသောငှက်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:မလေးရှားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဘရူနိုင်းနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
သံတွဲမြို့နယ်
သံတွဲမြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ သံတွဲခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ သံတွဲမြို့ ဖြစ်သည်။
ပထဝီဝင်
သံတွဲမြို့သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၏ တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ အရှေ့မှ အနောက်သို့ ၂၈.၃၃ မိုင်နှင့် တောင်မှ မြောက်သို့ ၄၈ မိုင် ကျယ်ဝန်းပြီး ဧရိယာမှာ ၁၃၆၀.၁၆ စတုရန်းမိုင် (၈၇၀,၅၀၄ ဧက) ဖြစ်သည်။ တောင်တန်းများ ဝန်းရံလျက်ရှိပြီး ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အမြင့် ၁၈ ပေတွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၇
ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း မိုးအဆက်မပြတ် ရွာသွန်းပြီး တောင်ကျ‌ချောင်းရေတိုက်စားကာ ချောင်းကမ်းပါးများပြိုကျလာသဖြင့် ဇူလိုင် ၂၄ ရက်နေ့တွင် သံတွဲမြို့နယ်၊ ပုဇွန်ဖြေကျေးရွာတွင် ဘုရားဆင်းထုတော်များအား အရေးပေါ်ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ရသည်။
ဘုတလင်မြို့
ဘုတလင်မြို့သည် အထက်မြန်မာနိုင်ငံ၊ စစ်ကိုင်းတိုင်း အောက်ချင်းတွင်း ခရိုင်တွင်ရှိ ဘုတလင် မြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်မြို့ဖြစ်သည်။ အောက်ချင်းတွင်း ခရိုင်အတွင်း ထင်ရှားသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်၍ မုံရွာမြို့၏ မြောက်ဘက် မိုင် ၂ဝ ခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ဘုတလင်မြို့နယ်သည် အောက်ချင်းတွင်း ခရိုင်အတွင်း အစည်ကားဆုံး မြို့နယ်ဖြစ်၍ ခရိုင်၏ အရှေ့မြောက်ကျသော မြို့နယ်ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်တစ်ခုလုံးသည် ၄၅၁ စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်း၍၊ သူကြီးတိုက်နယ် ၄၉ နယ်၊ ကျေးရွာပေါင်း ၁၇၅ ရွာပါဝင်သည်။ နောက်ဆုံး သိရသော မြို့နယ် လူဦးရေမှာ ၇ဝ၁၆၂ ယောက် ဖြစ်သည်။
မိုးနည်းရေရှား ရပ်ဝန်းဒေသတွင် တည်ရှိသဖြင့်၊ ဘုတလင်မြို့နယ်တွင် မိုးနည်း၍ နွေအခါ အတော် အတန် ပူပြင်းပြီးလျှင် ဆောင်ရာသီ၌ ချမ်းအေးသည်။ ဘုတလင်မြို့နယ်အဖြစ် စတင်ဖွဲ့စည်းခြင်းကို ၁၈၉၄ ခုနှစ်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့၍၊ ရှေးက ကူတော်မြို့နယ် တစ်ခုလုံးနှင့် အရာတော်မြို့နယ် တစ်စိတ်တစ်ဒေသတိုကို ဖဲ့ထုတ်ကာ ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။
ဘုတလင်မြို့သည် မုံရွာ-ရေဦး (ရွှေဘိုခရိုင်) မော်တော်ကားလမ်း၊ မီးရထားလမ်း၌ တည်ရှိ၍၊ ညောင် ကန်၊ မောင်းထောင်၊ သခွတ္တနယ်၊ ငပယင်း၊ မြို့သစ်စသော ကျောထောက်နောက်ခံ ကောင်းသည့် ဒေသများ ရှိသဖြင့်၊ ငြုတ်၊ ပဲ၊ ပြောင်၊ ဝါဂွမ်း၊ ထန်းလျက်၊ ဆီ စသော မိုးပါး ရေရှား ဒေသထွက် သီးနှံများ ရောင်းဝယ် ဖောက်ကားမှုဖြင့် စည်ကားသော မြို့ဖြစ်လေသည်။
ဘုတလင်မြို့သည် မီးရထားလမ်းအားဖြင့် မုံရွာမြို့နှင့် ၂၂ မိုင်ဝေး၍၊ ရွှေဘိုခရိုင် ရေဦးမြို့နှင့် ၃၅ မိုင်ခန့်ဝေးသည်။ မော်တော်ကားလမ်းအားဖြင့် မုံရွာနှင့် ၂၁ မိုင်ဝေး၍ ရေဦးမြို့ နှင့် ၃၃ မိုင်ခန့်ဝေးသည်။ ထိုပြင် ၁၂ မိုင် ကွာဝေးသော ကူတော်သို့လည်းကောင်း၊ ၅ မိုင်ကွာဝေးသော ညောင်ကန်သို့ လည်းကောင်း မော်တော်ကား လမ်းကြမ်းများရှိသည်။
ဘုတလင်မြို့လယ်တွင် သီရိဓမ္မသောကမင်းကြီး အမိန့်တော်ဖြင့် တည်ထားခဲ့သည်ဆိုသော ရန်အောင်မြင် ဘုရား နှင့် ရေကန်ကြီးရှိသည်။ မြို့၏ မြောက်ဘက်တွင် ကန်တော် ကြီးအမည်ရှိ တစ်ဘက်ဆည် ကန်ကြီးသည်လည်း မြို့ကျက် သရေဆောင်တစ်ရပ် ဖြစ်ပေသည်။
ဘုတလင်မြို့မှဣတ္ထိဒုဇ္ဇန ကထာကျမ်းပြု ခုံမင်းကြီး ဦးပြေ့ကျော်ဟု ရှေးကစာဆိုတစ်ဦး ပေါ်ထွန်းခဲ့သည်။ ဘုတလင်မြို့နယ် အတွင်းရှိ ညောင်ကန်ရွာမှ ညောင်ကန် ဆရာတော် ဦးပုတ်၊ မောင်းထောင်ရွာမှ စိန္တကျော်သူ ဦးဩ၊ တွင်းသင်းတိုက်ဝန် မဟာစည်သူ၊ သံချိုဦးကျော်လှ၊ မောင်းထောင်သာသနာပိုင် ဆရာတော်အစရှိသော ရှေးစာဆို တော်ကြီးများ ပေါ်ထွက်ခဲ့သည်။ ထိုမြို့နယ်အတွင်း၌ပင်ရှိသော ငပယင်းရွာသည် စစ်သူကြီး မဟာဗန္ဓုလ၏ ဇာတိအရပ် ဖြစ်ပေသည်။ သို့ဖြင့် ဘုတလင်နယ်မြေသည် လက်ရုံးရည် နှလုံးရည်ဖြင့် ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်ထူး ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များ ပေါ်ထွန်းရာ နယ်မြေဟု ဆိုရပေမည်။
ငါးဘတ်ဝရွာ၊ ရွှေကူမြို့နယ်
ငါးဘတ်ဝရွာ(Ngarbatwa)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ရွှေကူမြို့နယ်၊ ငါးဘတ်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၉၁၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ငါးဘတ်ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၈၈ ဦး၊ မ ၁၃၁၀ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၅၉၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေကူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခင်မောင်ဦး
ဦးခင်​မောင်ဦးသည် ကယားပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ဦးသိန်းစိန်အစိုးရလက်ထက် ၂၀၁၁ခုနှစ်မှ ၂၀၁၆ခုနှစ်အထိ ကယားပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ပထမအကြိမ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။၂၀၂၁ခုနှစ် အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ပြည်နယ်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာကာ ဩဂုတ်လ ၁ရက်နေ့တွင် အိမ်စောင့်အစိုးရဖွဲ့သောအခါ ကယားပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဒုတိယအကြိမ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၂ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃၁ရက်​နေ့တွင် အနားယူခဲ့သည်။
ရွေးကောက်ပွဲဝင်ခြင်း
ဦးခင်မောင်ဦးသည် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီဝင်အဖြစ်ဖြင့် ၂၀၁၀ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဘော်လခဲမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ် (၁) မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကာ ကယားပြည်နယ် လွှတ်တော် အမတ်အဖြစ် ရွေးကောက်ခံခဲ့ရသည်။
၂၀၁၅ ဇွန်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ကယားပြည်နယ်၏ ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီး၊ လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီး၊ စက်မှုဝန်ကြီးနှင့် ဗမာတိုင်းရင်းသားဝန်ကြီးများနှင့်အတူ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ဇူလိုင် ၁၃ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ ဦးခင်မောင်ဦးအား ပါတီစည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ပျက်ပြားစေပြီး ၂၀၁၅ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ပါတီ၏ မူဝါဒများကို ဖောက်ဖျက်သည်ဟုဆိုကာ ပါတီမှ ထုတ်ပယ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။
အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၁၅ တွင် တစ်သီးပုဂ္ဂလကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးအနေဖြင့် ဘောလခဲမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) မှနေ၍ ထပ်မံဝင်ပြိုင်ရာ အနိုင်မရခဲ့ဘဲ ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။
ယင်းနောက် နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများမှ ခေတ္တအနားယူပြီး ကယားပြည်နယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ သို့  ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၀ တွင် ကယားပြည်နယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ ကိုယ်စားပြုပြီး လွိုင်ကော်ပြည်နယ်လွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) မှနေ၍ ဝင်ပြိုင်ရာတွင်လည်း ရွေးချယ်မခံရဘဲ ရှုံးနိမ့်သည်။
၂၀၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၂ရက်တွင် ကယားပြည်နယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ မှ နှုတ်ထွက်သည်။
စစ်မှုထမ်းခြင်း
ဦးခင်မောင်ဦးသည် အငြိမ်းစား တပ်မတော်(လေ) တိုက်လေယာဉ်မှူး အရာရှိဟောင်းတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ စစ်တက္ကသိုလ် ဗိုလ်လောင်းအမှတ်စဉ်(၁၄) ကျောင်းဆင်းတစ်ဦးဖြစ်ကာ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်ထိ တပ်မတော်တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
မိသားစုဘဝ
ဦးခင်မောင်ဦးသည် လွိုင်ကော်မြို့ ဇာတိ ကယားတိုင်းရင်းသားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဦးခင်မောင်ဦး၏ ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးကျော်ဒင်သည် ဆိုရှယ်လစ်ခေတ်က ကရင်နီပြည်သူ့ကောင်စီ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်များ
နယ်စပ်ဒေသနှင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ဦးစီးဌာန
ဦးစီးဌာနနောက်ခံသမိုင်းကြောင်း
နယ်စပ်ဒေသနှင့်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးလုပ်ငန်းများ အကောင်အထည်ဖော်ရာတွင် နယ်စပ်ဒေသနှင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု အကောင်အထည်ဖော်ရေး လုပ်ငန်းကော်မတီ၏ ရုံးလုပ်ငန်းများအား တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် အရာထမ်း (၄၉) ဦး၊ အမှုထမ်း (၁၅၈) ဦး၊ ဝန်ထမ်းစုစုပေါင်း (၂၀၇) ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော နယ်စပ်ဒေသနှင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု အကောင်အထည်ဖော်ရေး လုပ်ငန်းကော်မတီရုံးအား နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက် ရေးအဖွဲ့၏လက်အောက်တွင် သီးခြားရုံးတစ်ရုံးအဖြစ် နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေး အဖွဲ့ရုံး၏ ၁၉၉၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၈) ရက်နေ့စွဲပါ ရုံးအမိန့်အမှတ်စဉ် (၁၇/၉၂) ဖြင့် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ဆက်လက်၍ ဥပဒေဘောင်အတွင်း ဝင်ရောက်လာသည့် အဖွဲ့အစည်းများ ပိုမိုများပြားလာသည့်အလျောက် ယင်းတို့ အခြေပြုရာဒေသများ ဘက်စုံဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ရေးဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ရန်အတွက် ဖွဲ့စည်းပုံ ပြန်လည်ပြင်ရေးဆွဲထားသည့် နယ်စပ်ဒေသနှင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု အကောင်အထည်ဖော်ရေး လုပ်ငန်းကော်မတီရုံး ဖွဲ့စည်းပုံ (မူကြမ်း) အား ၁၉၉၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ (၈) ရက်နေ့ ဝန်ကြီးများရုံးရှိ နယ်စပ်ဒေသနှင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန အစည်းအဝေးခန်းမတွင် ကျင်းပပြုလုပ်သည့် အစည်းအဝေးတွင် နယ်စပ်ဒေသနှင့်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအကောင်အထည်ဖော်ရေး ဗဟိုကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ ကိုယ်တိုင်တက်ရောက်၍ အသေးစိတ် စိစစ်ပြင်ဆင်ဖြည့်စွက်ပြီး ဦးစီးဌာနရုံးအဖြစ် ဖွဲ့စည်းရေး လမ်းညွှန်ခဲ့သည်။
နယ်စပ်ဒေသနှင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု အကောင်အထည်ဖော်ရေး ဗဟိုကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ၏ လမ်းညွှုန်ချက်နှစ်အညီ ရေးဆွဲ ပြုစုထားသော နယ်စပ်ဒေသနှင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ဦးစီးဌာန ဖွဲ့စည်းပုံအား ၁၉၉၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ (၂၅) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပပြုလုပ်သော အစိုးရအဖွဲ့အစည်းအဝေး အမှတ်စဉ် (၄၀/၉၅) တွင် တင်ပြခဲ့ရာ အစိုးရအဖွဲ့၏ အတည်ပြုချက် ရရှိုခဲ့သဖြင့် နယ်စပ်ဒေသနှင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု အကောင်အထည်ဖော်ရေး လုပ်ငန်းကော်မတီရုံးကို နယ်စပ်ဒေသနှင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ဦးစီးဌာန အဖြစ် ပြင်ဆင်တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ နယ်စပ်ဒေသနှင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ဦးစီးဌာန၏ ဖွဲ့စည်းပုံကို နယ်ဘက် အရာထမ်း (၁၉၄) ဦး၊ အမှုထမ်း (၁၉၆၄) ဦး၊ စစ်ဘက်အင်ဂျင်နီယာ တပ်ရင်းအရာရှို (၁၀၅) ဦး၊ အခြားအဆင့် (၃၄၂၀) ဦး၊ စုစုပေါင်း (၅၆၈၃) ဦး ဖြင့် ဖွဲ့စည်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။
နယ်စပ်ဒေသ ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသော ပြည်နယ်(၇) ခု၊ တိုင်း (၂) ခုနှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ(၆) ခုတို့၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ခန့်မှန်းစတုရန်းမိုင် (၈၄၆၉၆.၄၉) ရှိ၍ အကျုံးဝင်သည့်မြို့နယ်(၇၀) မြို့နယ်ရှိပြီး ယင်းဒေသများတွင် နေထိုင်လျက်ရှိသော လူဦးရေမှာ (၈.၃၉) သန်းကျော်ခန့်ရှိသည်။
နယ်စပ်ဒေသနှင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဦးစီးဌာန၏ ဆောင်ပုဒ်
'နယ်စပ်ဒေသနှင့်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ အမြန်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရမည်'
ဦးစီးဌာနရည်ရွယ်ချက်
နယ်စပ်ဒေသနှင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ပေးရခြင်း၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်များမှာ
ဦးစီးဌာန၏ မူဝါဒ၊ ရည်မှန်းချက်နှင့် လုပ်ငန်းစဉ်များ
နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန၏ မူဝါဒ (၄) ရပ်အနက် နယ်စပ်ဒေသနှင့်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဦးစီးဌာနမှ အေက်ပါမူဝါဒများကို အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ပါသည်-
နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန၏ ရည်မှန်းချက် (၇) ရပ်အနက် နယ်စပ်ဒေသနှင့်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဦးစီးဌာနမှ အေက်ပါရည်မှန်းချက်များကို အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ပါသည်-
နယ်စပ်‌ရေးရာဝန်ကြီးဌာန၏ လုပ်ငန်းစဉ် (၁၈) ရပ်ရှိသည့်အနက် နယ်စပ်ဒေသနှင့်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဦးစီးဌာနမှ အောက်ပါလုပ်ငန်းစဉ်များကို အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ပါသည်-
ဦးစီးဌာနဖွဲ့စည်းပုံ
နယ်စပ်ဒေသနှင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဦးစီးဌာန လက်အောက်တွင် အောက်ပါအတိုင်း ရုံးဌာနများ ဖွင့်လှစ်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်-
တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်ဖွံ့ဖြိုးမှုကြီးကြပ်ရေးရုံးများ
ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည့် နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများ
နယ်စပ်ဒေသနှင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် အောက်ပါနိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
ဓာတ်တော်ရွာ
ဓာတ်တော်ရွာ
စိန်ချောင်း (ကုလားစု)
စိန်ချောင်း (ကုလားစု)
လက်မထောင်းရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်
လက်မထောင်းရွာ (Letmahtaung)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရေဦးမြို့နယ်၊ အုပ်ဖိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၃၉၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပိန်းကောမရွာ၊ မြစ်ကြီးဘိုး
ပိန်းကောမရွာ၊ မြစ်ကြီးဘိုး
မိုက်ခရိုဆော့ဖ် ဝင်းဒိုးစ်
Microsoft Windows (သို့မဟုတ် Windows) ဆိုသည်မှာ မိုက်ခရိုဆော့ဖ်ကော်ပိုရေးရှင်း မှထုတ်လုပ်သော ကွန်ပျူတာ စက်လည်ပတ်ရေး စနစ် ကိုရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်သည်။ မိုက်ခရိုဆော့ဖ် ကော်ပိုရေးရှင်းမှ Windows ဆိုသောအမည်ဖြင့် ယခင် MS-DOS တွင် Graphical User Interfaces (GUIs) များအပေါ် စိတ်ဝင်စား မှုကြီးထွား လာသည် နှင့်အမျှထပ်မံအဆင့်မြှင့်ကာ ၁၉၈၅ နိုဝင်ဘာလတွင်စတင် မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ Microsoft Windows သည် ကမ္ဘာ့ တစ်ကိုယ်ရေသုံးကွန်ပျူတာများ၏ ဈေးကွက်တွင် အချိန်တိုတိုဖြင့် ကြီးထွားစိုးမိုးလာနိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ် IDC conference မှာ IDC မှ Vice President ဖြစ်သူ Avneesh Saxena က Windows သည် လက်ရှိ Client Operatingsystem ဈေးကွက်မှာ ၉၀% ခန့်နေရာယူထားပြီလို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ လက်ရှိ နောက်ဆုံး Windows ၏ client version အဖြစ် Windows 10 နေရာယူထားပြီး၊ Server version အဖြစ် Windows Server 2012 ကိုအသုံးပြုနေပြီဖြစ်သည်။
16-bit Operating Environments
(GUI)Graphical User Interface ကို အသုံးပြုထားသည့် အစောဆုံး Windows version များဖြစ်သည်။ များသောအားဖြင့် ယင်းတို့ကို MS-DOS အပေါ်မှာတင်၍ run ထားပြီး ၎င်းတို့ကို file system services များအတွက် အသုံးပြုခဲ့သည်။ အစောဆုံးဟု ယူဆနိုင်သည့် 16-bit Windows version များတွင် operating system ၏လုပ်ဆောင်ချက်များ မပါဝင်ပေ။ ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင် executable file format များနှင့် ကိုယ်ပိုင် device drivers (timer, graphics, printer, mouse, keyboard )စသည့် application များအတွက် လိုအပ်ချက်များလည်း မပါဝင်ပေ။ MS-DOS နှင့်မတူသည်မှာ Windows သည် အသုံးပြုသူများအား အမျိုးမျိုးသော graphical application တွေကို တစ်ချိန်တည်းတစ်ပြိုင်တည်းတွင် အသုံးပြုနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။
Windows Vista
ထုတ်လုပ်မှု အဆင့် ကြာရှည်စွာ အချိန်ယူပြီးနောက်ပိုင်း ၂၀၀၆ ခုနှစ် နိုင်ဝင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့မှာ Windows Vista ကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ User Interface မွန်းမံမှုများ ပါဝင်ပြီး နည်းပညာပိုင်းနှင့် လုံခြုံရေးပိုင်းအရ ပြောင်းလဲမှုများစွာ ပါဝင်သည်။ သို့သော် စက်အတက် နှေးခြင်း၊ အလုပ်လုပ်နိုင်မှု ကျဆင်းခြင်း စသည်တို့ကြောင့် Windows Vista ဟာ အောင်မြင်သင့်သလောက် မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။ 2008 ခုနှစ် နှစ်စပိုင်းတွင် Windows Server 2008 ကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။
Windows 7
၂၀၀၉ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၂ ရက်နေ့တွင် မိုက်ခရိုဆော့ဖ် ကုမ္ပဏီမှ Windows 7 နှင့် Windows Server 2008 R2 တို့ကို ကွန်ပျူတာ ထုတ်လုပ်သူများကို စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ယခင် Windows Vista ထက် ပိုမိုများပြားသော လုပ်ဆောင်ချက်အသစ်များကို မိတ်ဆက်ပြသနိုင်ခဲ့သည်။ Windows Vista နှင့် အသုံးပြု၍ ရသော အက်ပလီကေးရှင်းများ အားလုံးကို Windows 7 မှာ အသုံးပြုနိုင်အောင် လုပ်ဆောင်ထားသည်။ Windows 7 တွင် Multi-touch ဟုခေါ်သော ပိုမိုထားခြားသောထိတွေ့မှု စနစ်၊  Windows Task-bar အသစ်ပြောင်းလဲခြင်း နှင့် Home-Group ဟုခေါ်သော ချိတ်ဆက်မှုစနစ်အသစ် တို့ အပါအဝင် လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းများကို မြှင့်တင်ထားရှိသည်။
Windows 8 နှင့် 8.1
Windows 8 ၏ အဆင့်မြှင့်တင်မှုအဖြစ် Windows 8.1 ကို အောက်တိုဘာလ ၁၇ ရက်နေ့ ၂၀၁၃ ခုနှစ်က ထုတ်ခဲ့သည်။ Metro UI ကို ထပ်မံမွန်းမံပြီး SkyDrive ကိုလည်း ကောင်းမွန်အောင် ထပ်မံလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
Windows 10
၂၀၁၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် အသစ်ထွက်ရှိမည့် Windowsအဖြစ် Windows 10 ကို ကြော်ငြာခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇွန်လိုင်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် တရားဝင်ထွက်ရှိခဲ့သည်။ Windows 8 တွင် မပါဝင်ခဲ့သော Start Menu ပြန်လည်ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ Windows Store ကိုလည်း မျက်နှာပြင်အပြည့်အသုံးမပြုတော့ပေ။ Virtual Desktop System ကိုလည်းအသစ်ထပ်မံ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ Windows 10 ကို Windows 7 SP1 မှ စတင်၍ အလွယ်တကူ အဆင့်မြှင့်တင်နိုင်မည်ဟု ဆိုသည်။
ယခင်က Windows XP သည် လူသုံးအများဆုံးဖြစ်ခဲ့သော်လည်း အခုအချိန်တွင် Windows 7 ကို အသုံးပြုသူပိုမိုများပြားလာခဲ့သည်။ မိုက်ခရိုဆော့ဖ် သည် Windows XP နှင့်ပက်သက်သောထောက်ပံ့မှုများကို ၂၀၁၄ ဧပြီလ ၈ ရက်နေ့တွင် ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။ Tablet များနှင့် Windows Phone များပေါ်မှာတော့ ဝင်းဒိုးစ် ၈ ကို စတင်အသုံးပြုခဲ့ပြီး Windows 8.1 နှင့် Windows 10 ကိုလဲ အသုံးပြုလာကြပြီဖြစ်သည်။
ဒါ့ဖနပ်စ် (ဂြိုဟ်ရံလ)
ဒါ့ဖနပ်စ် သည် စနေဂြိုဟ်၏ အတွင်းပိုင်းဂြိုဟ်ရံလတစင်းဖြစ်ပြီး ယာယီအမည်မှာ S/2005 S 1 ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် အချင်းအားဖြင့် ၈ ကီလိုမီတာခန့်ရှိပြီး စနေဂြိုဟ်အား စနေဂြိုဟ်၏ ခါးပတ်ကွင်း A ring မှ လှည့်ပတ်လျက်ရှိသည်။
ကြိုချောင်းအောက်ရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
ကြိုချောင်း(အောက်)ရွာ(Kyochaung(Lower))သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ သာမိတိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၁၇၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆိုက်ပရပ်စ်နိုင်ငံ
ဆိုက်ပရပ်စ် (Cyprus) နိုင်ငံ၏ တရားဝင်အမည်မှာ ဆိုက်ပရပ်စ်သမ္မတနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ မြေထဲပင်လယ်အရှေ့ပိုင်းရှိ ယူရေးရှန်းကျွန်းနိုင်ငံ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ တူရကီနိုင်ငံ၏တောင်ဘက် မိုင် ၄ဝ အကွာ၊ ဆီးရီးယားနိုင်ငံ ၏ အနောက်ဘက် မိုင် ၆၀ အကွာ နှင့် လက်ဘနွန်နိုင်ငံ၏အနောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းသည် မြေထဲပင်လယ်အတွင်းတွင် တတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်းဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်များ လည်ပတ်မှု အများဆုံးတိုင်းပြည်တစ်ခု ဖြစ်သည်။  ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက် ဝင်ငွေမြင့်ပြီး လူသားဖွံ့ဖြိုးမှုညွှန်းကိန်းလည်း မြင့်မားသော ဆိုက်ပရပ်စ်နိုင်ငံသည် ၂၀၀၄ခုနှစ်၊ မေလ (၁)ရက်နေ့တွင် ဥရောပသမဂ္ဂသို့ မဝင်ရောက်မီအချိန်ထိ ဘက်မလိုက်လှုပ်ရှားမှုအဖွဲ့ ၏ တည်ထောင်သူအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ဘီစီ (၁၀,၀၀၀)ခန့်မှစ၍ ကျွန်းပေါ်တွင် လူသားများစတင်နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ရှေးဟောင်းသုတေသနဌာနမှ တူးဖော်ထားသော တွေ့ရှိချက်များအရ ကျောက်ခေတ်သစ် မှ Choirokoitia ကျေးရွာသည် သမိုင်းမတင်မီခေတ်ကတည်းက ဖြစ်ကြောင်း အထောက်အထားခိုင်လုံစွာတွေ့ရပြီး ယူနက်စကို မှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်အဖြစ် ကောင်းစွာထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ထားသည်။  ထို့ပြင် ဘုရင်များ၏ အုတ်ဂူများကိုလည်း တွေ့ရှိထားသည်။ ဆိုက်ပရပ်စ်နိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရှေးအကျဆုံးသော ရေတွင်းများ ရှိသော တိုင်းပြည်လည်း ဖြစ်သည်။  ကြောင်မျိုးနွယ်များကို အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်အဖြစ် ရှေးအကျဆုံး မွေးမြူကြောင်း အထောက်အထားကိုလည်း တွေ့ရှိထားသည်။  အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ၊ မဟာဗျူဟာကျသောနေရာတွင် တည်ရှိနေသော ဆိုက်ပရပ်စ်နိုင်ငံသည် သမိုင်းတစ်လျှောက် အင်အားကြီးနိုင်ငံတို့၏ အကြိမ်ကြိမ် ဝင်ရောက်ဆိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။  ဟစ်တိုက်(Hittites)၊ အဆီးရီးယန်း၊အီဂျစ် ၊ ပါရှန်း၊ ရပ်ရှီဒွန်းစ် (Rashiduns)၊ ဥမေယဒ်စ် (Umayyads)၊ လူဆစ်နန် (Lusignans)၊ ဗင်းနက်ရှန်း (Venetians) နှင့် အော့တမန် အင်ပိုင်ယာတို့ ဖြစ်ကြသည်။ မိုင်ဆီးနီးယန်း ဂရိလူမျိုးစုများ ဘီစီ (၂၀၀၀)တွင် ဝင်ရောက် အခြေချနေထိုင်လာပြီးနောက်တွင် ဆိုက်ပရပ်စ်သည် ဂရိမင်းဆက်များဖြစ်ကြသော တော်လမီ နှင့် ဘိုင်ဇန်တိုင်း အင်ပါယာတို့၏ လက်အောက်တွင်လည်း နေခဲ့ရဖူးသည်။ ဘီစီ (၃၃၃)တွင် မဟာအလက်ဇန္ဒား က ပါရှန်းတို့လက်မှ သိမ်းပိုက်လိုက်ပြန်သည်။ ၁၅၇၀တွင် တူရကီအော့တမန် အင်ပိုင်ယာက အောင်နိုင်ခဲ့ပြီး ရာစုနှစ် (၃)ခုကျော်မျှ သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ၁၈၇၈တွင် ဗြိတိသျှတို့လက်အောက်ကျရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၀တွင် လွတ်လပ်ရေးရခဲ့သည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်တစ်နှစ်တွင် ဓနသဟာယအဖွဲ့  ၏အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာသည်။
ကျွန်းအလယ်ရှိ လွင်ပြင်မှာ ရှေးအခါက သစ်တောကြီးများ ဖုံးလွှမ်းလျက် ရှိခဲ့ဘူး၍ ပင်လယ်ခရီးသွားခြင်း၌ ထင်ရှား ခဲ့သော ဖိုနီးရှန်တို့သည် ထိုသစ်တောများမှရသော သစ်သား များဖြင့် လှေ၊ သင်္ဘောများ တည်ဆောက်ကာ ပင်လယ်ခရီး သွားကြ၏။ ဆိုက်ပရပ်စ်ကျွန်းမှ ရရှိသော သတ္တုများမှာ ကြေးနီ၊ သဲကျောက်၊ ထုံးကျောက်၊ နှမ်းဖတ်ကျောက်၊ ကျောက်ဖြူနှင့် ကျောက်ဂွမ်းများ ဖြစ်လေသည်။
သမိုင်းကြောင်း
ရှေးအခါက ဆိုက်ပရပ်စ်ကျွန်းသည် အီဂျစ်၊ ပါးရှင်းနှင့် ရောမ လူမျိုးတို့၏ လက်အောက်သို့ ကျရောက်ခဲ့ဘူး၏။ ကရူးဆိတ် ခေါ် အယူဝါဒစစ်ပွဲတွင် အင်္ဂလန်ဘုရင် ပထမ ရစ်ချတ်သည် ထိုကျွန်းကို ခေတ္တသိမ်းပိုက်ရလိုက်သေး၏။ ထိုနောက် နှစ် ပေါင်း ၁ဝဝ ခန့် ကြာသောအခါ တူရကီလက်ထဲသို့ ရောက် သွားပြီးလျှင် ၁၈၇၈ ခုနှစ်တွင် တူရကီက ထိုကျွန်းကို ဗြိတိန် အား ပေးအပ်ခဲ့ပြန်သည်။ ၁၉၁၄ ခုနှစ် ပထမကမ္ဘာစစ်ကြီးတွင် တူရကီသည် ဗြိတိန်၏ရန်သူ ဖြစ်သွားသောအခါ ဆိုက်ပရပ်ကျွန်းမှာ ဗြိတိသျှကိုလိုနီနိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်လာလေသည်။ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် ဆိုက်ပရပ်စ်ကျွန်းမှာ ဗြိတိသျှ ကရောင်း ကိုလိုနီ ဖြစ် လာသည်။ သို့ရာတွင် ၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် ဆိုက်ပရပ်စ်ကျွန်းသည် ဂရိနိုင်ငံနှင့် ပေါင်းစပ်ရမည်ဟူသော နိုင်ငံရေး ကြိုးပမ်းမှုများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သဖြင့် ယခင်က ရှိရင်းစွဲဖြစ်သော ဥပဒေပြုအဖွဲ့ကို ဖျက်သိမ်း၍ ဘုရင်ခံ ကိုယ်တိုင် ဥပဒေပြုကာ အုပ်ချုပ်ခဲ့လေ သည်။ ယခုအခါ ဆိုက်ပရပ်စ်ကျွန်း၏ အုပ်ချုပ်ရေး ပြုပြင် ပြောင်းလဲရန်ကိစ္စတွင် ဆိုက်ပရပ်စ်သည် မူလဖြစ်သော ဂရိနိုင်ငံနှင့် ပေါင်းရမည်ဟူသည့် နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှုများ ပြန်လည် ပေါ်ပေါက်လျက်ရှိသည်။ ဆိုက်ပရပ်စ်ကျွန်းမှာ စစ်မက်ရေးရာ အတွက် အကွက်အကွင်းကျသော နေရာတစ်ခုဖြစ်သည့်အတိုင်း ဗြိတိသျှ အင်ပိုင်ယာနိုင်ငံ တွင် အရေးကြီးသော ဌာနတစ်ခု ဖြစ်လေသည်။
စကားအင်း (အလယ်)ရွာ၊ တံတားဦးမြို့နယ်
စကားအင်း (အလယ်)ရွာ (Sakarinn(Middle))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ တံတားဦးမြို့နယ်၊ စကားအင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၁၃၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စကားအင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၇၀ ဦး၊ မ ၂၀၁၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၆၈၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တံတားဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖန်းခါးကျင်းရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ်
ဖန်းခါးကျင်းရွာ (Hpankharkyin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ ဖန်းခါးကျင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၀၇၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖန်းခါးကျင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၁၅ ဦး၊ မ ၂၃၅၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၆၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မုံရွာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြေစွန်းတော်ရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
မြေစွန်းတော်ရွာ (Myaysuntaw)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ မြေစွန်းတော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၂၇၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြေစွန်းတော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၁၉ ဦး၊ မ ၁၉၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၇၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒေါင်ဗားရွာ၊ ဟားခါးမြို့နယ်
ဒေါင်ဗားရွာ(Dongva)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးခရိုင်၊ ဟားခါးမြို့နယ်၊ ဒေါင်ဗားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၅၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဒေါင်ဗားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၅ ဦး၊ မ ၁၉၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟားခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တစ်ညအိပ်နှစ်ရက် (ရုပ်သံအစီအစဉ်)
တစ်ညအိပ်နှစ်ရက် (2 Days & 1 Night သို့မဟုတ် 1 Night & 2 Days; အတိုကောက်အားဖြင့် 1N2D; ဟန်းဂု:1박 2일) သည် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ KBS2 ရုပ်သံလိုင်းက အပတ်စဉ် တနင်္ဂနွေနေ့တိုင်း ဒေသစံတော်ချိန် ၆:၂၅ နာရီတွင် ထုတ်လွှင့်ပြသလျက်ရှိသည့် လက်တွေ့ဘဝ ရသစုံအစီအစဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
လက်ရှိအဖွဲ့ဝင်များမှာ ဂင်မ်ဂျုံမင်း၊ ယောန်းဂျောင်ဟွန်း၊ မွန်းဆယ်ယွန်း၊ ဂင်မ်ဆောန်းဟို၊ ဒင်းဒင်း၊ ရာဗီတို့ ဖြစ်သည်။ အစီအစဉ်၏ ဆောင်ပုဒ်မှာ "Real Wild Road Variety" ဖြစ်သည်။ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံအတွင်း သွားရောက်လည်ပတ်စရာ နေရာများကို တင်ဆက်ရန် ရည်ရွယ်သည်။
ဂုဏ်ပြုဆု
၂၀၀၇ ခုနှစ်ကစ၍ ခရီးသွားကဏ္ဍ မြှင့်တင်ရေးကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့်အတွက် တောင်ကိုရီးယား ယဉ်ကျေးမှု၊ အားကစားနှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာနက ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် သမ္မတ၏ဂုဏ်ထူးဆောင်ဆုကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံရှိ ဖျော်ဖြေရေး ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယား ရသစုံရုပ်သံအစီအစဉ်များ ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားဘာသာစကား ရုပ်မြင်သံကြား အစီအစဉ်များ
ဈေးကုန်းရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ဈေးကုန်းရွာ (Zaykone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ သပြေကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၃၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သပြေကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၈၀၅ ဦး၊ မ ၃၃၆၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၁၆၉ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေချမ်းချောင်းမွေးရွာ၊ ရေစိုးချောင်း
ရေချမ်းချောင်းမွေးရွာ၊ ရေစိုးချောင်း
ဘုဇပတ်ပင်
အင်္ဂလိပ် အမည်ဖြင့် ဗတ်ချဟုခေါ်သော သစ်ပင်မျိုးကို ရှေးမြန်မာ စာပေကျမ်းဂန်တို့၌ ဘုဇပတ်ပင်ဟု ခေါ်ဝေါ် သုံးစွဲထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ယခုခေတ်တွင်မူချယ်ရီဖိုပင် ဟု ခေါ်တွင်လျက်ရှိသည်။ ထိုအပင်တို့သည် မြောက်အမေရိကတိုက်၊ ဥရောပတိုက်၊ အာရှတိုက် မြောက်ပိုင်း ဒေသ၊ ဟိမဝမ္ဗာာတောင်တန်း၊ တရုတ်နှင့် ဂျပန်တောင်တန်း ဒေသ စသော သမပိုင်းဒေသများ၌ ပေါက်ရောက်တတ်သော အပင်မျိုး ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ တောင်ကုန်းဒေသများ၌ လည်း ပေါက်ရောက်သည်။ ဝေါဟာရ လိန·ဒီပနီကျမ်း၌ အနောက်ကာသိတိုင်း စသည်တို့၌လည်းကောင်း၊ အာသံပြည် ဂေါ်ရခေါင်မြို့၌ လည်းကောင်း ပေါများသည်ဟု ဆိုထား လေသည်။
ဘုဇပတ်ပင်သည် ဗက်တျူလေစီအီးမျိုးရင်းဝင် ဖြစ်၍ မျိုးစု အများအပြားရှိရာ သစ်ပင်ကြီးမျိုးမှ ချုံဖုတ် အကြီးစား မျိုးအထိ ပါဝင်သည်။ ဘုဇပတ်ပင်တို့သည် ရွက်ကြွေပင် မျိုးဖြစ်သည်။ အအေးဒဏ်ကို ခံနိုင်ရည်ရှိ၍ ရှင်သန်လွယ်သော သစ်ပင်မျိုးလည်း ဖြစ်သည်။
ထိုအပင်တို့မှ အဖိုပွင့် အမပွင့်ဟူ၍ အပွင့်နှစ်မျိုး ပွင့်သည်။ အဖိုပွင့် ပွင့်ပြီးမှ အမပွင့်ပွင့်သည်။ အဖိုပွင့် တို့သည် ကြောင်မီးတူ ပန်းခိုင်မျိုးနှင့်တူ၍ အပွင့်ကလေး များသည် အပွင့်တံ၏ ပတ်လည်၌ ထွက်ပွင့်ကြသည်။ ဆောင်းရာသီ၌ အဖိုဖွင့်ပွင့်ရန် လက်ည|ိုးနှင့်တူသော ဖူးတံကလေးများ ထွက်စပြု၍ နွေကူးရာသီတွင် ရွှေဝါရောင် ပန်းခိုင်များသည် တွဲရရွဲကျလျှက် လှပစွာ ဖူးပွင့်ကြလေသည်။ အမပွင့်သည် အဖိုပွင့်ထက်သေး၍ ဆောင်းရာသီ၌ အရွက်များ ကြွေသည့်တိုင်အောင် ထိုအမပွင့်များ ကျန်ခဲ့သည်။ ထုအမ ပွင့်များမှ ကတော့ပုံ အသီး ကလေးများ အစီအရီ သီးကြ သည်။ အသီးထဲ၌ ပေါ့ပါး၍ အတောင်ကဲ့သို့အင်္ဂါပါသော အစေ့များရှိကြသည်။ ထိုအစေ့များသည် ဆောင်းလေဖြင့် လွင့်ပါးကြရာမှ အပင်များ ပြန့်ပွားခြင်း ဖြစ်လေသည်။
ဘုဇပတ်ပင်ကို သိရန်လွယ်ကူသော အချက်တစ်ရပ်မှာ အခေါက်များကို အလွယ်တကူခွာ၍ ရနိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ အခေါက်များသည် ပေါ့၍ပါးသည်။ အချို့အခေါက်များသည် စက္ကူများကဲ့သို့ပါးလွှာသောအလွှာများ အထပ်လိုက်ပါရှိသဖြင့် ယင်းတို့ကို တထပ်စီခွာပြီးလျှင် စာရေး၍ရသည်။ ထိုအပင်မှ သစ်တုံး၏ အသားဆွေးသွား သည့်တိုင်အောင် အခေါက် မဆွေးဘဲ ကျန်ခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။ တောင်းများ၊ သေတ္တာများကို ဘုဇပတ်သားနှင့် လုပ်ကိုင်ကြ၍၊ မြောက်အမေရိကတိုက်မှ တိုင်းရင်းသား အင်ဒီးယန်း လူမျိုးတို့သည် ကနူးခေါ် ဘောက်တူများကို ဘုဇပတ်အခေါက်ဖြင့် ပြုလုပ်ကြသည်။
ရုရှနှင့် စကန်ဒီ နေးဗီးယားစသော နိုင်ငံများတွင် ဘုဇပတ် အခေါက်ဖြင့် အိမ်အမိုး ပြုလုပ်ကြလေသည်။ ဘုဇပတ်သားကို အိမ်ထောင်ပရိဘောဂများ ပြုလုပ်ရန်၊ သင်္ဘောဆောက်ရန်၊ လယ်ယာသုံး ပစ္စည်းများ ပြုလုပ်ရန် အသုံးပြုကြသည်။ အချို့ဘုဇပတ်ပင်အမျိုးအစားတို့၏ အသားသည် နုညက်သဖြင့် အရောင်တင် ဆေးသုတ်၍ ကောင်း သည်။ ထို့ကြောင့် ဘုဇပတ်သားကို မဟောဂနီအတုအဖြစ် ရောင်းချကြသည်။
ဘုဇပတ်ပင်တို့သည် နေရာဒေသလိုက်၍ မျိုစုကွဲပြား သွားသည်။ ဥရောပတိုက်၊ အာရှမိုင်းနား၊ ဆိုက်ဗီး ရီးယား စသော ဒေသများ၌ အများဆုံး တွေ့ရသော ဘုဇပတ်ပင်တို့ သည် ဗက်တျူလာ အယ်လဗာမျိုးစုဝင် ဖြစ်ကြသည်။ ယင်းတို့အား ဘုဇပတ်အဖြူ၊ သို့မဟုတ် ဘုဇပတ် ငွေရောင်ဟု ခေါ်ကြ၍ အသက်ရှည်ကြသော အပင်မျိုး မဟုတ်ချေ။ အမြင့်ပေ ၄ဝ-၅ဝ အထိ ရှိတတ်၍ လုံးပတ်အချင်းသည် တစ်ပေထက် ကျော်ခဲ့သည်။
အင်္ဂလန်၌ တွေ့ရသော ဘုဇပ်ပင်များသည် ဗက်တျူလာ အယ်လဗာမျိုးစုမှ မျိုးကွဲများဖြစ်၍၊ ဗက်တျူလာ ပူဗီဆင်းဟု ရုက္ခဗေဒအမည်ဖြင့် ခေါ်သော ဘုဇပတ် ငွေရောင်တို့ဖြစ်သည်။ ဘုဇပတ်ငွေရောင်၏ အခေါက်သည် အမြစ်ရင်းမှ သုံးလေးပေ ခန့်တွင် မည်း၍ ကြမ်းတမ်းသည်။ အကိုင်းအခက်တို့သည် အောက်ဘက်သို့ညွတ်ကျနေရာ ကြည့်၍ အလွန်လှပသည်။ ရိုးရိုးဘုဇပတ်ပင်၏ အခေါက်သည် အရင်းတွင်ချောမွတ်၍ နီရဲနေသည်။ ရုရှ နိုင်ငံတွင် ဘုဇပတ်ပင်မှ အခေါက်၊ အသား နှင့် အစေးတို့ကို အမျိုးမျိုး အသုံးပြုကြလေသည်။
မြောက်အမေရိကတိုက်တွင် ဘုဇပတ် ၁ဝ မျိုးခန့် ပေါက်ရောက်သော်လည်း ထင်ရှားသော ၅ မျိုးခန့်ကိုသာ ဖော်ပြလိုပေသည်။ ယင်းတို့သည် နှူဖော်းလန်းဒေသမှ ဝါရှင် တန်ပြည်နယ်အထိ ပေါက်ရောက်ကြသည်။ ထိုဘုဇပတ် ၅ မျိုး တို့မှာ အခေါက်တွင် အဖြူခံ၌ အမည်းကွက်များ ပါရှိသော ဘုဇပတ်ဖြူ ( ဗက်တျူလာပေါ်ပျူ လီဖိုလီယာ )၊ စာရေးရနိုင် သော ပါးလွှာသည့် အခေါက်များရှိသည့် စက္ကူဘုဇပတ်၊ သို့မဟုတ် ကနူးဘုဇပတ် ( ဗက်တျူလာပပိုင်းရီဖဲရာ )၊ ဘုဇပတ် ပင်မျိုး အနက်အကြီးဆုံး အမြင့်ဆုံးဖြစ်သော ဘုဇပတ်ဝါ ( ဗက်တျူလာ လူတီးယား )၊ အနီရင့်ရောင် အကိုင်းနှင့် အခေါက်ရှိသော ဘုဇပတ်နီ (ဗက်တျူလာ နိဂရာ)၊ နှင့် အစေးကို အခေါက်မှ အဆီတစ်မျိုးထုတ်ယူနိုင်သောချယ်ရီ ဘုဇပတ် သို့မဟုတ် ဘုဇပတ်မည်း သို့မဟုတ် ဘုဇပတ်ချို ( ဗက်တျူလာလင်တာ ) တို့ဖြစ်ကြသည်။ ထို ၅ မျိုးလုံးမှ အဖိုးတန် သစ်များရရှိ၍ ဘုဇပတ်ဝါ၏ သစ်သည် အဖိုးအတန် ဆုံး ဖြစ်လေသည်။
အိန္ဒိယနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့တွင် ဘုဇပတ် ၃ မျိုးကို တွေ့ရသည်။ ယင်းတို့မှာ ဗက်တျူလာ ဆိုင်လင်ဒရို စတာချစ်၊ ဗက်တျူလာ ယူတီလစ်နှင့် ဗက်တျူလာ အယ်လနွိုက်ဒီးတို့ဖြစ် ကြသည်။ ပထမအမျိုးသည် ဟိမဝန္တာ တောင်တန်းအရှေ့ပိုင်း၊ နာဂတောင်တန်းနှင့် ငေါချန်း တောင်ကြားဒေသတို့တွင် ပေါက်ရောက်သည်။ အခေါက် သည် ပန်းရောင်၊ သို့မဟုတ် အနီရောင်ဖြစ်၍၊ သစ်ခေါက်ကို အရှည်လိုက်ခွာ၍ ရသည်။ အပင်အနေအားဖြင့် ဗက်တျူလာ အယ်လနွိုက်ဒီးနှင့် ဆင်တူ ယိုးမှား ဖြစ်သော်လည်း အခေါက်ချင်းကွာခြားလေသည်။
ဗက်တျူလာယူတီလစ်သည် အလတ်စား အပင်မျိုးဖြစ် သည်။ ဟိမဝန္တာတောင်တန်း တစ်လျှောက်၌ ပေါက်ရောက် သည်။ အမပွင့် တစ်ပွင့်ချင်း ပွင့်သည်။ အရွက်များသည် အောက်ဘက်၌ အမွေးထူသည်။ အခေါက်သည် ချောမွတ် တောက်ပြောင်၍ ဖြူတူတူ၊ ပန့်ဖျော့ဖျော့ အရောင်မျိုးရှိသည။ ထိုအခေါက်၌ စက္ကူကဲ့သို့အလွှာ များရှိသည်။ ထိုအလွှာ များတွင် စာရေး၍ရသည်။ သစ်၏အသားသည် ပန်းဖျော့ဖျော့ အရောင်ရှိ၍ အဆောက်အအုံ ဆောက်ရန် အသုံးပြုကြလေ သည်။
ဗက်တျူလာ အယ်လနွိုက်ဒီး ဘုဇပတ်မျိုးသည်လည်း အလတ်စား အပင်မျိုးဖြစ်သည်။ ဟိမဝန္တာတောင် တန်းအစ အဆုံး တစ်လျှောက်၌ လည်းကောင်း၊ အာသံ၊ မဏိပူရတွင် လည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ကလော၊ မေမြို့၊ ပခုက္ကူနယ် များနှင့် ဖို့ဟတ်ဇအရှေ့ရှိ တောင်ကုန်းဒေသများတွင် လည်းကောင်း ပေါက်ရောက်သည်။ အမ ပွင့်တို့သည် ၂ ပွင့်ဆိုင်၊ ၃ ပွင့်ဆိုင် ပွင့်သည်။ အရွက်များတွင် အမွေးမရှိ ချေ။ ထိုအပင်များကို ကချင်အမည်ဖြင့် လယန်းဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ရှမ်းအမည်ဖြင့် ဟရီးယန်းဟူ၍ လည်းကောင်း ခေါ်ကြသည်။ အခေါက်သည် ညိုညစ်ညစ်အရောင်ရှိ၍၊ အလျားလိုက် အလွှာများ ခွာ၍ရသည်။ သစ်သားများကို ထိုဒေသများ၌သာ အသုံးပြုကြ လေသည်။
ဘဲများ (ခေါ်) စီရင်စုရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ဘဲများ (ခေါ်) စီရင်စုရွာ (Bemyar(Siyinsu))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ဘဲများ (ခေါ်) စီရင်စုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၉၃၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘဲများ (ခေါ်) စီရင်စုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၀၃ ဦး၊ မ ၆၂၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၂၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှင်ကဝိဓဇ (ဗဟန္တောင်ဆရာတော်)
ရှင်ကဝိဓဇ (၁၂၅၁ - ၁၃၂၁) သည် “ဗဟန္တောင်ဆရာတော်” ဟု ထင်ရှားတော်မူခဲ့သည့် ကျမ်းပြုဆရာတော်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဘဝ
ဆရာတော်ကို ၁၂၅၁ ခုနှစ်၊ တန်ဆောင်မုန်းလဆုတ် ၆ ရက်နေ့တွင် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ရမ်းဗြဲမြို့ မြောက်ဘက် လက်ပံကြီးရွာ၌ ဦးမောင်သာဖြူ - ဒေါ်အောင်သာဖြူတို့မှ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
ငယ်စဉ်ကပင် လက်ပံရွာကျောင်း၌ စာပေများ သင်ကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် ရှင်တိလောကဂုရုဆရာတော်ထံ၌ စာပေသင်ကြား၍ သာမဏေပြုခဲ့သည်။ ဘွဲ့တော်မှာ “ရှင်ကဝိဓဇ” ဖြစ်သည်။ ထို့နောက်တွင် ပုသိမ်မြို့၊ ဝါးခယ်မမြို့တို့၌ ပညာသင်ကြားခဲ့ပြန်သည်။
ထို့နောက်တွင် ကွမ်းခြံကုန်းဆရာတော်ထံတွင် ရဟန်းဘောင်သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် မန္တလေးမြို့သို့ တက်ရောက်၍ ကိုးဆောင်ဆရာတော်ထံတွင် စာပေများ သင်ကြားခဲ့သည်။
၂ ဝါရသည့်အခါတွင် ပဲခူးမြို့ မင်းကျောင်းဆရာတော်ထံ၌လည်းကောင်း၊ မြင်းခြံမြို့ စမ်းကျဆရာတော်ထံ၌လည်းကောင်း၊ ပြည်မြို့ရှင်အရိယဝံသာလင်္ကာရထံ၌လည်းကောင်း ပညာဆည်းပူးခဲ့သဖြင့် ဆရာတော်သည် ကျမ်းဂန်နှံ့စပ်တော်မူသည်။
ရဟန်း ၉ ဝါအရတွင် ရခိုင်ပြည်သို့ ပြန်ကြွ၍ ရမ်းဗြဲမြို့ ဗဟန္တောင်ကျောင်းတိုက်ကြီးတွင် သီတင်းသုံးတော်မူခဲ့သည်။ ဆရာတော်သည် ဆဋ္ဌသင်္ဂီတိကာရကဆရာတော်အဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ကျမ်းများပြုစုခြင်း
ဆရာတော်သည် အောက်ပါကျမ်းများကို ရေးသားပြုစုတော်မူခဲ့သည်။
၂။ ဒါနဘေဒပကာသနီ၊
၃။ ဥပေါသထိကလက်စွဲ၊
၄။ သီလဘေဒပကာသနီ၊
၅။ ကထိနဝိဝါဒဝိနိစ္ဆယ၊
၆။ ပတ္တနိကုဇ္ဇနဩဝါဒကထာ၊
၇။ တာဝကာလိကဓဏိကဒိန္နဝိနိစ္ဆယ၊
၈။ ယထာဓမ္မဝိနယဝိနိစ္ဆယ၊
၁၀။ ဥဒကုက္ခေပသီမဝိနိစ္ဆယ၊
၁၁။ ဓာတုမနသီကာရရှုဖွယ်၊
၁၂။ ဝိဟာရဝိနိစ္ဆယ၊
၁၃။ ပဗ္ဗဇ္ဇဝိနိစ္ဆယ၊
ရွှေချောင်းရွာ၊ ကော့စိန်
ရွှေချောင်းရွာ၊ ကော့စိန်
ရှင်ကဝိဓဇ (ဗဟန္တောင်ဆရာတော်)
ကျမ်းများပြုစုခြင်း
၁၄။ ပရိဏတဒါနဝိနိစ္ဆယ၊
၁၅။ ပဉှာဗျာကရဏ၊
၁၆။ ဗုဒ္ဓဝင်သံပေါက်လင်္ကာ၊
၁၇။ မဟာသုပိနဇာတ်ဘာသာပြန်၊
၁၈။ ဓာတ်ကျမ်းသံပေါက်၊
၁၉။ ရသဓာတုကျမ်း၊
၂၀။ ဓာတုပကာသနီကျမ်းနောက်ဆက်တွဲ၊
၂၂။ ရမ်းဗြဲကျွန်းအတ္ထုပ္ပတ္တိနှင့် ဗဟန္တပဗ္ဗတနိကာယထေရဝံသပ္ပရမ္ပရကထာ။
ကျွန်းသုံးဆယ်ရွာ
ကျွန်းသုံးဆယ်ရွာ
ဆင်ချောင်းရွာ၊ တောချောင်း
ဆင်ချောင်းရွာ၊ တောချောင်း
ကျွန်းတောရွာ၊ ကော့စိန်
ကျွန်းတောရွာ၊ ကော့စိန်
ဟင်းရွက်မော်ရွာ
ဟင်းရွက်မော်ရွာ
ရေဇာတဲစုရွာ၊ ရေစိုးချောင်း
ရေဇာတဲစုရွာ၊ ရေစိုးချောင်း
လှည်းလမ်းကူး
ကိုးကား
လှည်းလမ်းကူး
မဂူချောင်းရွာ၊ မြစ်ကြီးဘိုး
မဂူချောင်းရွာ၊ မြစ်ကြီးဘိုး
တောင်ကုတ်မြို့နယ်
တောင်ကုတ်မြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ တောင်ကုတ်ခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ တောင်ကုတ်မြို့နယ်တွင် တောင်ကုတ်မြို့၊ မအီမြို့ နှင့် တန်းလွဲရာမမြို့တို့ ပါဝင်ပြီး မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ တောင်ကုတ်မြို့ ဖြစ်သည်။
ပြောင်တောင်ရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
ပြောင်တောင်ရွာ(Pyaungtaung)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ သာမိတိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၁၈၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အလိုတော်ပြည့်ဂူဘုရား
အလိုတော်ပြည့် ဂူဘုရားသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုဂံရှိ အနော်ရထာလမ်းမကြီး၊ မြောက်ဘက်ခြမ်း၊ ထီးလိုမင်းလိုဘုရား၏ အရှေ့တောင်အရပ်တွင် တည်ရှိသည်။
ဂူဘုရားသမိုင်း
ကျန်စစ်သားသည် မင်းမဖြစ်မီ စစ်သူကြီးအဖြစ် အနော်ရထာမင်းကြီးထံ ခစားနေစဉ် စစ်ထွက်ရန် အမိန့်တော် (ထွေတော်) ချမှတ်လေသည်။ ကျန်စစ်သားသည် စစ်သည်ဗိုလ်ပါ အလုံးအရင်းဖြင့် စစ်ထွက်ခဲ့ရာ ပေါက္ကံနေပြည်တော်၏ အရှေ့တောင်အရပ် (ယခု အလိုတော်ပြည့်ဘုရားတည်ရာ) ကုန်းမို့မိုအရောက်တွင် စိတ်လက်လေးလံခြင်းဖြစ်ရကား ထိုကုန်းမို့မို့ထက်၌ ဒူးထောက်ထိုင်ချ၍ အဓိဋ္ဌာန်ပြုလေသည်။ "မိမိသည် ယခုစစ်ထွက်လာရသော်လည်း စစ်တိုက်လိုစိတ်မရှိပါ။ တစ်ဖက် စစ်ပြိုင်ဖက်များသည် ပုဂံစစ်သည်များ စစ်ချီလာကြောင်းကြားရုံမျှနှင့် စစ်အောင်နိုင်သူ ဖြစ်ရပါလို၏။ မိမိပေါက္ကံပြည် ထီးနန်း၌ မင်းအဖြစ် ရရှိသောအခါ ယခုအဓိဋ္ဌာန်ပြုသည့်နေရာတွင် ဘုရားတည်ပြီး သာသနာပြုလိုပါ၏" ဟူ၍ အဓိဋ္ဌာန်ပြုခဲ့လေသည်။ ကျန်စစ်သားစစ်သူကြီးသည် အဓိဋ္ဌာန်ပြုရာကုန်း မှခွာ၍ စစ်ချီသောအခါ အဓိဋ္ဌာန်စိတ်အကြံအတိုင်း ပေါက်မြောက်အောင်မြင် ခဲ့လေသည်။
ပုဂံပြည်တွင် ကျန်စစ်သားမင်းအဖြစ် ရောက်ရောက်ခြင်း ရှင်အရဟံမထေရ်မြတ်နှင့် တိုင်ပင်ပြီး မိမိစစ်သူကြီးဘဝက အဓိဋ္ဌာန် ဆုတောင်းပြည်ခဲ့သည့်နေရာသို့ ချက်ချင်းသွားရောက်၍ အရှေ့ဘက် မျက်နှာလှည့် ဂူဘုရားငယ် တစ်ဆူကို ဦးစွာတည်ထားလေသည်။ ထိုဂူဘုရားငယ်ကို "အလိုပြည့်" ဘွဲ့မည်ကို သမုတ်ခဲ့လေသည်။
ဗိသုကာ လက်ရာများ
အလိုတော်ပြည့်ဘုရားသည် စေတီပေါက်တိုက်ခံဘုရားဖြစ်ပြီး ဖိနပ်တော်မှ အထွဋ်ထီးတော်အထိ ဉာဏ်တော် အမြင့် (၄၇) ပေခန့်သာ ရှိသည်။ အရှေ့ဘက် မျက်နှာလှည့်ဘုရားဖြစ်၍ ဂူလိုဏ်အတွင်း အရှေ့မြောက်ထောက်နံရံထုအတွင်းမှ အပေါ်သို့တက်ရန် ကြောင်လိမ်လှေကား ဖောက်လုပ်ထားသည်။ လိုဏ်အတွင်း၌ နံရံပြည့် နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ ဗျာဒိတ်ခန်းများ၊ သုတ်တရားဟောသည့် ရုပ်ပွားတော်၊ ဆေးရေးလက်ရာများရှိပြီး ရှေးမွန်ကမ္ပည်းစာ (မင်စာ)များရှိသည်။
(၁၂) ရာစုတွင် အလိုတော်ပြည့်ဘုရားကို "သင်ကြီး ငတုပ်သင်" ပြုပြင်ခဲ့ကြောင်း မြန်မာလို မင်စာမှတ်တမ်းရှိသည်။ ထိုမှတ်တမ်းမင်စာ၌ သက္ကရာဇ် ၅၅၆ ဟု ဖော်ပြထားရာ သင်ကြီးငတုပ်သင် ပြုပြင်သောကာလမှာ နရပတိစည်သူမင်းကြီး လက်ထက်ဖြစ်သည်။
အလိုတော်ပြည့် ဆရာတော်ဘုရား
နှစ်ကာလများ ကြာလာသောအခါတွင် အလိုတော်ပြည့်ဘုရားမှာ ချုံနွယ်ပိတ်ပေါင်းဖြင့် ပိတ်ဆို့လျှက် မထင်မရှားဖြစ်နေခဲ့ရာ ရှေးဟောင်းသုတေသနကသော်မှ ဦးစားပေး ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုစာရင်းဝင် ဘုရားတစ်ဆူအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း မခံခဲ့ရပါ။
တော်လန်ရွာ၊ ရွှေကူမြို့နယ်
တော်လန်ရွာ(Tawlang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ရွှေကူမြို့နယ်၊ ငါးဘတ်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၉၁၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ငါးဘတ်ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၈၈ ဦး၊ မ ၁၃၁၀ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၅၉၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေကူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗွတ်ဝါဖင်ညို
ဗွတ်ဝါဖင်ညို (Iole propinqua) သည် အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသောငှက်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
မြေစွန်းရွာသစ်ရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
မြေစွန်းရွာသစ်ရွာ (Myaysunywarthit)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ မြေစွန်းတော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၂၇၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြေစွန်းတော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၁၉ ဦး၊ မ ၁၉၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၇၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒွမ်ဗားရွာ၊ ဟားခါးမြို့နယ်
ဒွမ်ဗားရွာ(Dumva)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးခရိုင်၊ ဟားခါးမြို့နယ်၊ ဒွမ်ဗားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၅၄၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဒွမ်ဗားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၃ ဦး၊ မ ၂၇၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၀၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟားခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ