cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဌာန်းကရိုဏ်းပယတ်
= ပယတ် အက္ခရာများ = ပိတ်ခြင်း အခါ၊ ဌာန်ကရိုဏ်းဖြစ်သော လည်ချောင်းသားနှစ်ခုကို ပိတ် သောအားဖြင့် ရွတ်ဆိုရသည်။ နှင့် သ၊ ဟနှစ်လုံး။ ဤအက္ခရာ ၉ လုံးကိုရွတ်ဆိုသောအခါ၊ မိမိ တို့နှင့်ဆိုင်ရာဌာန်ကရိုဏ်းတို့ကို ပွင့်ပွင့် ပြုသောအားဖြင့် (ဖွင့်သောအားဖြင့်) ရွတ်ဆိုရသည်။ တို့ကိုထိခြင်း ဈ၊ ဥ၊ ဋ၊ ဌ၊ ဍ၊ ဎ၊ ဏ၊ တ၊ ထ၊ ဒ၊ ဓ၊ န၊ ပ၊ ဖ၊ ဗ၊ ဘ၊ မ။ ဤအက္ခရာ ၂၅ လုံးတို့ကို ရွတ်ဆိုသောအခါ၊ မိမိတို့နှင့်ဆိုင် ရာ ဌာန်ကရိုဏ်းတို့ကို ကောင်း စွာစိစိထိစေ၍ ရွတ်ဆိုရသည်။ ကရိုဏ်းတို့ကို လုံးကို ရွတ်ဆိုသောအခါ မိမိတို့အနည်းငယ်ထိခြင်း နှင့်ဆိုင်ရာ ဌာန်ကရိုဏ်းတို့ကို ထိယောင်မူကာမျှဖြင့်(အနည်းငယ်ထိကာမျှဖြင့်) ရွတ်ဆိုရသည်။
ဤ ဌာန်ကရိုဏ်းပယတ်ဟုဆိုသော အမည်များသည်ကား ပါဠိဘာသာကိုစွဲ၍ ဖြစ်ပေါ်လာကြသည်။ သို့ရာတွင် မြန်မာ အသံကာရံ ခြောက်ဆယ့်လေးမျိုးနှင့် ဆက်စပ်ဖြစ်ပေါ်လာသော သရဗျည်း အက္ခရာတို့၌လည်း ယခုပြဆိုပြီးခဲ့သော ဌာန်ကရိုဏ်း ပယတ်စဉ်အတိုင်း လျော်ရာသွင်း၍ယူရသည်။
ကျိုက်ခဘင်ရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
ကျိုက်ခဘင်ရွာ(Kyaikkhabin)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ခရစ်ကျောက်တန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၆၁၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခရစ်ကျောက်တန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၁၇၄ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၉၉၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချက်စတာမြို့
ချက်စတာမြို့သည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ချက်ရှိုင်းယားတွင် ရှိသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်ပြီး ဒီးမြစ်ပေါ်တွင် တည်ရှိကာ ဝေလနိုင်ငံ ၏ နယ်စပ်နှင့် နီးစပ်သည်။ လူဦးရေ ၇၇၀၄၀ ဦးရှိပြီး ချက်ရှိုင်းယား နှင့် ချက်ရှိုင်းယား အနောက်ပိုင်း ဒေသတွင် လူဦးရေ အများဆုံး ဖြစ်သည်။ ချက်စတာမြို့အား ၁၅၄၁ ခုနှစ်တွင် မြို့အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
မျောက်နော့ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
မျောက်နော့ရွာ(Myauknawt)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ အင်တျိန်ခရမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၀၀၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြက်ရိုးရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
ကြက်ရိုးရွာ (Kyetyoe)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ ကြက်ရိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၂၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကြက်ရိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၅၈ ဦး၊ မ ၉၂၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၇၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂန့်ဂေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖိုတွန်
ဖိုတွန် သည် အလင်းပါဝင်သည့် လျှပ်စစ်သံလိုက်ဖြာထွက်မှုများအားလုံး၏ ကွမ်တမ် အခြေခံအမှုန် ဖြစ်သည်။ ဖိုတွန်သည် ထုထည်တန်ဖိုး သုညရှိပြီး ယင်း၏ သက်ရောက်မှုကို အင်မတန်သေးငယ်သည့်အဆင့်သို့ လေ့လာရသည်။ ဖိုတွန်လှိုင်း၏ သဘောတရားများအား မည်သည့် စက်မှုပိုင်းဆိုင်ရာ စံနမူနာနှင့်မျှ မဖော်ပြနိုင်ပေ။
ဘဲငါးရာရွာ၊ မြို့
ဘဲငါးရာရွာ၊ မြို့
ခြောက်အိမ်တန်းရွာ၊ အခြားကလေး
ခြောက်အိမ်တန်းရွာ၊ အခြားကလေး
တကယ်သူရွာ၊ ဝက်လဟာ
တကယ်သူရွာ၊ ဝက်လဟာ
ဂွေးတောက်ကွက်သစ်ရွာ၊ ဂွေးတောက်
ဂွေးတောက်ကွက်သစ်ရွာ၊ ဂွေးတောက်
လွိုင်ခူးရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကနိရွာ၊ ကနိ
ကနိရွာ၊ ကနိ
ဒွန်ကီဘွိုင်း
ဒွန်ကီဘွိုင်း(Donkeyboy) ဆိုသည်မှာ နော်ဝေနိုင်ငံ၌ ၂၀၀၅ ခုနှစ်မှ စ၍ ပေါ့ပ်သီချင်းများကိုသီဆိုသည့် အဆိုအဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည်။ အဖွဲ့သားများတွင် Cato Sundberg (vocals, rhythm guitar), Kent Sundberg (synth, vocals), Peter Michelsen (guitar, backing vocals), Thomas Drabløs (drums), and Alexander Garborg Ågedal (bass guitar) တို့ပါဝင်ကြသည်။ ၂၀၁၁ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ၎င်းတို့၏ မြို့သားလေး (Cityboy) သီချင်းဖြင့် ဒိန်းမတ် နှင့် နော်ဝေနိုင်ငံတို့တွင် နံပါတ် ၁ နေရာသို့ရရှိခဲ့သည်။
ကြတ်နန်ပင်
ကြတ်နန်ပင်ကို ကျနပင်၊ ပင်လယ်အုန်းပင်ဟူ၍လည်း ခေါ်ကြသေးသည်။ ထိုအပင်မျိုးကို မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသများနှင့် ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းနှင့် တနင်္သာရီကမ်းရိုးတန်းတလျှောက်၌ လမုပင်၊ လမဲ့ပင်များ ပေါက်ရောက်ရာ စိမ့်မြေအရပ်များတွင် တွေ့မြင်နိုင်သည်။
ရခိုင်တိုင်းနှင့် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသတွင် အိမ်တိုင်ထူရန် အတွက် ကြတ်နန်းသားကို အသုံးပြုကြသည်။ အထူးသဖြင့် မြိတ်နယ်အတွင်းရှိ ဝိတိုရိယအငူတဝိုက်မှ ရသော ကြတ်နန်သားသည် ချောမောဖြောင့်စင်းသဖြင့် စံမှီပြီးလျှင် အရွယ်လောတော် ပျဉ်များကိုလည်း ရနိုင်သည်။
သင်္ချာပညာရေး
မျက်မှောက်ခေတ်ပညာရေး၌ သင်္ချာပညာသင်ကြားပို့ချခြင်း၊ သင်ယူခြင်း အစရှိသည့် လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် ၎င်းတို့နှင့်သက်ဆိုင်သည့် သုတေသနလုပ်ငန်းများကို သင်္ချာပညာရေးဘာသာဟု ခေါ်ကြသည်။
ဝါဘိုရွာ
ဝါဘိုရွာ
ကျွန်းဆွယ်
ကျွန်းဆွယ် (Peninsula) (လက်တင်စကားလုံးမှ ဆင်းသတ်လာပီး paene က "almost" ဟုအဓိပ္ပာယ်ရပြီး insula ကတော့ "island(ကျွန်း)" ဟုအဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ကျွန်းဆွယ်ဆိုသည်မှာ ကုန်းမြေ၏ တစိတ်တပိုင်းဖြစ်ပြီး ဘေးမျက်နှာပြင်သုံးဖက်၌ ရေများဝန်းရံထားပြီး ကျန်တဖက်မှာ ကုန်းမြေနှင့် ဆက်စပ်တည်ရှိနေသည်။ ကမ္ဘာ့ အကြီးဆုံးကျွန်းဆွယ်မှာ အာရေဗျကျွန်းဆွယ် (Arabian Peninsula) ဟုခေါ်ပြီး ၁ မီလီယံစတုရန်းမိုင်ကျော် ကျယ်ဝန်းပြီး ယီမင်နိုင်ငံ၊ အိုမန်နိုင်ငံ၊ကာတာနိုင်ငံ၊ ဘာရိန်းနိုင်ငံ၊ ကူဝိတ်နိုင်ငံ၊  ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံ၊ အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စုနိုင်ငံ နှင့် ဂျော်ဒန်နိုင်ငံနှင့်အီရတ်နိုင်ငံ၏ တစ်စိတ်တပိုင်းတည်ရှိသည်။ အာရှတိုက်၏ အရေးပါသောကျွန်းဆွယ်မှာ ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်နှင့် အင်ဒိုချိုင်းနားကျွန်းဆွယ်တို့ဖြစ်ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် အင်ဒိုချိုင်နားကျွန်းဆွယ်ပေါ်တွင်တည်ရှိသည်။
ကိုးကား
1.Britannica:Planet Earth:Discover and understand our world's natural wonders.
2.Charles F. Keyes:The Golden Peninsula: Culture and Adaptation in Mainland Southeast Asia
နွားခြံကုန်းရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
နွားခြံကုန်းရွာ(Nwarchankone)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ခရစ်ကျောက်တန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၆၁၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခရစ်ကျောက်တန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၁၇၄ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၉၉၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
​ရေကျော်ဝရွာ၊ ရေမနေပင်ကိုင်း
ရေကျော်ဝရွာ၊ ရေမနေပင်ကိုင်း
စီကိုင်းရွာ၊ ကြို့ပင်
စီကိုင်းရွာ၊ ကြို့ပင်
ယောရွာ၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်
ယောရွာ (Yaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်၊ ထန်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၉၄၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကန့်ဘလူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
HTML
ကဏ္ဍ:ပရိုဂရမ်းမင်း ကဏ္ဍ:ပရိုဂရမ်းမင်း ဘာသာစကား
ကြို့ကုန်းရွာ၊ ဂုမ္မကွင်း
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပုံတီးရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ပုံတီးရွာ (Pongtee)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ မိုင်းပျဉ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၀၂၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းပျဉ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၃၄ ဦး၊ မ ၂၇၃၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၅၆၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နော့လန်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
နော့လန်ရွာ(Nawtlan)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ အင်တျိန်ခရမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၀၀၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်ကျောင်းရွာ၊ မိုင်းဟိန်း
မန်ကျောင်းရွာ (Mankyawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ မိုင်းဟိန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၆၀၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းဟိန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၈၃ ဦး၊ မ ၁၃၂၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောက်ဆိပ်ရွာ၊ ငလုံးစု
ကျောက်ဆိပ်ရွာ၊ ငလုံးစု
မြေအောက်မီးရထား
မြေအောက်မီးရထားဆိုသည်ကား မြေအောက်လိုဏ်ခေါင်းကြီးများ အထဲတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားဖြင့် ခုတ်မောင်းနေသော မီးရထားများဖြစ်သည်။ မြေအောက် မီးရထားသည် တက္ကစိ၊ ထရော်လီ၊ ဓာတ်ရထားစသော အခြားလူစီးယာဉ်များနှင့်စာလျှင် ဈေးအသက်သာဆုံး၊ ခရီးအသေချာဆုံး၊ အမြန်ဆုံးယာဉ်ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ တိုင်းကြီးပြည်ကြီးများ၏ မြို့ကြီးပြကြီးများသည် လူဦးရေ အလွန်ထူထပ်သဖြင့် ကူးသန်းသွားလာရေး၌ အလွန်ပင် အခက်အခဲ တွေ့ကြရ၏။ ထိုကြောင့် မြို့ရှိ လူဦးရေအလိုက် ကူးသန်းသွားလာရေး၌ လွယ်ကူစေရန် ပြည်ပိုင် အစိုးရတို့သည် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကို အနည်းနည်း အဖုံဖုံပြုလုပ်ပေးကြရ၏။ ယင်းသို့သော မြို့ကြီးများတွင် အချိန်သည် အလွန်အဖိုးတန်လေရာ မြို့သူမြို့သား အလုပ်သမား လူထုအဖို့ ကျယ်ဝန်းလှသော မြို့ကြီး၏ တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ သွားလာနိုင်ရေးမှာ လူဦးရေထူထပ်သော မြို့ကြီးများ၌ အလွန်ပင် အချိန်ကြန့်ကြာ၍ အခက်အခဲတွေ့ကြရလေသည်။ ထိုကြောင့် လျင်မြန်၍ စရိတ်ကုန်သက်သာသော သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး နည်းလမ်းများကိ ထိုကဲ့သို့သော မြို့ကြီးများ၌ အလွန်ပင် လိုအပ်လှပေသည်။ ယင်းသို့သော မြို့ကြီးများ ၌ မီးရထား၊ ဓာတ်ရထား၊ ထရော်လီ၊ ဘတ်စကားများနှင့်ပင် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးမှာ မလုံလောက်သေးချေ။ ထိုကြောင့် မြေပြင်ပေါ်တွင် သာမက မြေအောက်တွင်ပါ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် လမ်းကြောင်းများ တီထွင်လာ ရာမှ မြေအောက်မီးရထားများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့လေသည်။ ထိုမြေအောက် မီးရထားများကို သုံးသည့်စံနစ်မှာ လန်ဒန်မြို့တွင် ပထမဆုံး စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့၏။
၁၈၆၃-ခုနှစ်တွင် လန်ဒန်မြို့တော်တွင်း အတွက် စတင်ဖွင့်လှစ် အသုံးပြုခဲ့၍ ၁၈၆၈ ခုနှစ်တွင် ဆင်ခြေဖုံးရပ်ကွက်များအတွက် စတင်ဖွင့်လှစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဦးစွာ၌ မြေအောက် မီးရထားမျာ မောင်းနှင်ရန် ရေနွေးငွေ့ အားကို ပင် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ထိုအခါက မီးရထားများသည်ကျဉ်းကျပ်သည့်ပြင် ရေနွေးငွေ့သုံးသည့်အတွက် မီးရထားလမ်း လိုဏ်ခေါင်းသည် မီးခိုးများဖြင့် အသက်ရှူကျပ်ကာ ၊ မီးရထားစီးများသည်လည်း အလွန်ဆင်းရဲဒုက္ခ ဖြစ်ကြရ၏။ မြေအောက်ဖြစ်နေသဖြင့် သန့်ရှင်းသော လေဝင်လေထွက် ကောင်းကောင်းရရန် အရေးကြီးရာ၊ ဆိုခဲ့သော စံနစ်ကို တာရှည်သုံးသွားရန် မဖြစ်သဖြင့် တိုးတက်ပြုပြင်ရလေသည်။ ယင်းသို့ဖြင့် မြေအောက် မီးရထားများသည်လျှပ်စစ်ဓာတ်ဖြင့် မောင်းနှင်သည့် ရထားများဖြစ်လာကာ၊ မြေအောက်လိုဏ်ခေါင်းတွင် လေဝင်လေထွက်ပေါက် လုံလောက်စွာထားပေးရ၏။ ထိုမီးရထားလမ်းများ ဆောက်လုပ်ပုံမှာလည်း နှစ်မျိုးရှိသည်။ ပထမနည်းမှာ လမ်းမကြီးများကို တူးဖော်ထုတ်ပစ်ပြီးလျှင် မြေအောက်ထဲတွင် နက်လှသော မြောင်းကြီးများ တူးပြီးနောက် မီးရထားလမ်းများ ပြုလုပ်၏။ ထိုနောက်မှ အပေါ်မှ လမ်းမကြီးများကို ပြန်ခင်းလေသည်။ ထိုကဲ့သို့သော မြေအောက် မီးရထားလမ်းမျိုးမှာ လေးထောင့် ရှည်လျားလျားဖြစ်၏။ ထိုသို့သော မီးရထားလမ်းမျိုး နှစ်ခုဖြတ်ကျော်သည့် လမ်းဆုံများတွင် တစ်လမ်းကို အခြားတစ်လမ်းထက် မြေအောက်နက်နက်တွင် ဖောက်လုပ်ထားရလေသည်။
အခြားတစ်နည်းမှာကား မြေအောက်လိုရှိသည့်အနက်တွင် ပြွန်ခေါင်းသဖွယ် လိုဏ်ခေါင်းကြီးများကို ဖောက်လုပ်ခြင်ဖြစ်၏။ ထိုနည်းမှာ မြေပြင်ပေါ်မှ လမ်းများကို ဖျက်ရခြင်းမရှိချေ။ ထိုမီးရထားလမ်းများသည်ကား လုံးဝန်းသော သဏ္ဌာန်ရှိကြ၍ လိုဏ်ခေါင်းနံရံများသည် သံပြွန်ခေါင်းကြီးများဖြစ်ကြ၏။ လန်ဒန်မြေအောက်မီးရထားသည် အစတွင် ဆိုခဲ့သော ပထမစံနစ်ကိုသုံးခဲ့၏။ သို့သော်နောင်အခါတွင်ကား ဒုတိယစံနစ်ကို သုံခဲ့ရာ ယခုအခါ လန်ဒန်မြေအောက် မီးရထားများကို လန်ဒန်ပြွန်ခေါင်းများ ဟုပင် ခေါ်ဆိုကြသည်။ နယူးယော့မြို့ရှိ မြေအောက် မီးရထားလမ်းများကား ယခုထက်တိုင် ပထမစံနစ်အတိုင်း ပြုလုပ်ထားသည့် လမ်းမျိုးကို သုံးလျက်ပင်ရှိ၏။
လန်ဒန်မြေအောက် မီးရထားမျိုးသည် ရန်ကုန်နှင့် ဆင်ခြေဖုံးရပ်ကွက်သွား အချို့သော ဒီဇယ်မီးရထားများကဲ့သို့ ရထားခေါင်းတွဲသည် နောက်ကလူစီးတွဲများနှင့် တစ်ပုံစံတည်းပင်ဖြစ်သည်။ ခေါင်းတွဲရှေ့ဆုံးပိုင်း၌ ဓာတ်အားဖွင့်ပိတ်သော ခလုတ်များပါသည့် ၃ ပေကျယ်အခန်းကလေးတစ်ခန်းပါသည်။ ထိုအခန်း၌ မောင်းသူဝင်၍ ခလုတ်ဖွင့်ကာ မောင်းနှင်ရသည်။ ခေါင်းတွဲ၏ ကျန်အပိုင်း၌မူ လူစီးတွဲအတိုင်း ထိုင်ခုံများရှိသည်။ ရထား နောက်ဆုံးတွဲသည် ဂတ်တွဲဖြစ်သည်။ ဂတ်တွဲဆိုသော်လည်း ဂါတ်ဗိုလ်၏အခန်း ၃ ပေ ကျယ်ကလေးမှအပ ကျန်နေရာများသည် လူစီးတွဲအတိုင်းပင် ထိုင်ခုံများ ရှိသည်။ ဂါတ်ဗိုလ်က လျှပ်စစ်ဓာတ်ဖြင့် ခလုတ်နှိပ်၍ ရထား တစ်ခုလုံးမှ တွဲတံခါးမျာကို ဖွင့်ပေးပိတ်ပေးရသည်။ တံခါးပိတ်ပြီးသော် ခေါင်းတွဲကို ခလုတ်နှိပ်ကာ အချက်ပေးလျှင်၊ ခေါင်းတွဲမောင်းသူက မောင်းထွက်သွားတော့သည်။ မြေအောက် မီးရထားသည် တစ်နာရီလျှင် မိုင် ၄ဝ မျှ ခုတ်မောင်းသည်။ တစ်နာရီလျှင် ၁ဝ စက္ကန့်မှ ၁၅ စက္ကန့်လောက် သာရပ်သည်။ ရုံးတက်ရုံးဆင်းချိန်တွင် တစ်မိနစ်တစ်စင်းမျှ ရှိလျက် အခြားအချိန်များတွင် ၃ မိနစ်မှ ၅မိနစ် တစ်စင်းရှိတတ်သည်။
မြေအောက်မီးရထား ဘူတာရုံတိုင်းတွင် ဘူတာအမည်ကို မှန်ဆိုင်းဘုတ်ဖြင့် ရေးထားသည်။ ဆိုင်းဘုတ်ရှိရာ အပေါက်မှမြေအောက်သို့ လှေခါးတိုကလေး တစ်စင်းနှစ်စင်းနှင့်ဆင်းသွားလျှင် လက်မှတ်ရုံသို့ရောက်၍ လက်မှတ်ဝယ်ရသည်။ လက်မှတ်ရုံများ အပြင်ပိုက်ဆံထည့်လိုက်လျှင် မိမိအလိုရှိသည့် ရထားလက်မှတ် အလိုအလျောက် အထဲမှ ထွက်ပေါ်လာသော စက်များလည်း ရှိသည်။ လက်မှတ်ရလျှင် ရထားစင်္ကြံများရှိရာ မြေအောက်သို့ ရိုးရိုးလှေကားဖြင့်လည်းကောင်း၊ လှိ်မ့်လှေခါးဖြင့် ဆင်းသွားရသည်။ ထိုနောက်ဘူတာရုံတွင်အခမဲ့တောင်းယူနိုင်သော မြေအောက်မီးရထား မြေပုံ၌ မိမိသွားလိုသော လမ်းစဉ်ကို ရှာဖွေပြီးလျှင် ရထားကိုစောင့်ရသည်။ ရထားဝင်လာ၍ ဘူတာ၌ ဆိုက်သောအခါ တွဲတံခါးများ အလိုလိုပွင့်လာသည်။ ရထားပေါ်သို့ ခရီးသည်များ တက်ပြီးသော် စက္ကန့်အနည်းငယ်ကြာသောအခါ၊ တံခါးများအလိုလို ပိတ်၍ ရထားထွက်သွားသည်။
ရထားတွဲ မျက်နှာကြက်နှင့် နံရံ ဆက်စပ်ရာထောင့်ကွေးတွင် ခရီးစဉ်တစ်လျှောက်ရှိ ဘူတာများအမည်ကို မြေပုံနှင့်တွဲတိုင်း၌ပြထားသည်။ ဘူတာသို့အဝင် ကိုက်တစ်ရာခန့်နှင့် ဘူတာမှအထွက် ကိုက်တစ်ရာခန့်အထိ ရထားသွားရာလိုဏ်ခေါင်းတစ်လျှောက်တွင် တွဲတွင်းမှ မြင်နိုင်သော လိုဏ်ခေါင်းနံရံနေရာ၌ ရောက်မည့်ဘူတာအမည်ကို ဆယ်ပေကွာခန့်တွင် တစ်ခုကျကပ်ထားသည်။ ရထားရပ်ရန်အရှိန်သတ်လိုက်သောခဏ၌ပင် လိုဏ်ခေါင်းနံရံကို တွဲပြတင်းမှန်ပေါက်မှ ကြည့်လိုက်လျှင် ဆိုက်မည့် ဘူတာကို အလွယ်တကူ သိနိုင်သည်။ မိမိ အလိုရှိရာ ဘူတာသို့ရောက်လျှင် ထွက်ပေါက်ဟု မီးဆိုင်းဘုတ် ဆွဲထားသော လမ်းအတိုင်း လိုက်လာပါက၊ အထက်လှိမ့်လှေခါးဖြင့် မြေပြင်သို့ ထွက်လာနိုင်သည်။ ယခုအခါ မြေအောက် မီးရထားများကို အလွန် လူသုံးများနေသဖြင့် တိုးတက်ပြုပြင် ချဲ့ထွင်မှုများ ပြုလုပ်လျက်ရှိ၏။ ထိုမြေအောက် မီးရထားမျိုးသည် လန်ဒန်မြို့တွင် သာမက အမေရိကိန်နိုင်ငံရှိ နယူးယော့မြို့၊ ဖိလဒဲလဖီးယားမြို့၊ ဗော့စတန်မြို့၊ရှီကာဂိုမြို့ကြီးများ၌လည်းကောင်၊ တော်ငအမေရိကတိုက် ဗွေနို့ဆိုင်းရက်မြို့၊ စပိန်နိုင်ငံ မဒရစ်မြို့၊ ပြင်သစ်နိုင်ငံ ပါရစ်မြို့၊ ရုရှားနိုင်ငံ မောစကိုမြို့နှင့် ဂျပန်နိုင်ငံ တိုကျိုမြို့များတွင် လည်းကောင်း ရှိလေသည်။ နယူးယော့မြို့တော်ရှိ မြေအောက် မီးရထားသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင်အကြီးဆုံးနှင့် ဆောက်လုပ်ပုံ စံနစ်အကောင်းဆုံးဖြစ်၍ မောစကိုမြို့ မြေအောက်မီးရထားမှာ အလှပဆုံး ဖြစ်၏။
မြေအောက်မီးရထားလမ်းများ ခဲခဲယဉ်းယဉ်းနှင့် ဖောက်ထားပုံကို ကြည့်၍ ယခုခေတ် အင်ဂျင်နီယာပညာသည် မည်မျှ စွမ်းဆောင်နိုင်ပုံကို သိနိုင်ပေသည်။ လန်ဒန်မြေအောက် မီးရထားလမ်းများမှာ လန်ဒန်တစ်မြို့လုံး၏ မြေအောက်၌ အနှံ့အပြား ဖောက်လုပ်ထား၍ ၊ ဝင်္ကပါတမျှ ရှုပ်ထွေးပွေလိမ်လျက်ရှိပေ၏။ သို့ဖြစ်ပါလျက် လမ်းတစ်လမ်းပေါ်၌ပင် တစ်နာရီအတွင်း ရထားအစင်း ၄ဝ ခန့်သည် တိုက်မိခြင်း၊ နှောင့်နှေးခြင်း မရှိဘဲ ခုတ်မောင်းနေ ကြသည်မှာ အံ့ခြီးဖွယ်ရာတစ်ရပ်ပင် ဖြစ်ပေတော့သည်။
ဗြဟားရွာ
ဗြဟားရွာ
ရော်နယ် ဟာဒင်
ပါမောက္ခရော်နယ်ဟာဒင် (Ronald Harden) သည် ဆေးပညာသင်ရိုးညွှန်းတမ်း၊ စာမေးပွဲစစ်ဆေးခြင်းနှင့် သင်ကြားမှု/သင်ယူမှု နယ်ပယ်များတွင် နည်းလမ်းသစ်များစွာကို တီထွင် အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဆေးပညာသင်ကြားရေးဘာသာရပ်နယ်ပယ်တွင် ထင်ရှားကျော်ကြားသူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ပါမောက္ခဟာဒင်သည် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ ဂလပ်စဂိုမြို့ ဆေးကျောင်းမှ ဆေးပညာဘွဲ့ ရရှိခဲ့ပြီး ဆေးပညာသင်ကြားရေးဘာသာရပ် နယ်ပယ်သို့ အချိန်ပြည့်မဝင်ရောက်မီက ဟော်မုန်းဗေဒ ဆရာဝန်တစ်ဦးအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် Centre for Medical Education, University of Dundee  ဌာနတွင် ပါမောက္ခနှင့် ညွှန်ကြားရေးမှူး အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ဆေးပညာသင်ကြားရေး ပညာရပ်ဂျာနယ်တစ်ခုဖြစ်သည့် Medical Teacher ၏ တည်းဖြတ်သူ Editor လည်းဖြစ်သည်။
ဆေးပညာသင်ကြားရေးစာအုပ်များ
ဆေးပညာသင်ကြားရေးစာအုပ်များစွာကို ရေးသားခြင်း၊ တည်းဖြတ်ခြင်းများပြုခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ ထင်ရှားသော စာအုပ်အချို့မှာ -
ဆေးပညာသင်ကြားရေးဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများ
ရေးသားပြီးသော ဆေးပညာသင်ကြားရေးဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ သုတေသနဆောင်းပါးများအပါအဝင် ဆောင်းပါး ၄၀၀ ကျော်အနက် အချို့မှာ -
Harden's Blog
ပါမောက္ခဟာဒင်၏ Harden's Blog သည် ဆေးပညာသင်ကြားရေးဘာသာရပ်တွင် ထင်ရှားပြီး ခေါင်းစဉ်ပေါင်း ၃၀၀ နီးပါးကို ရေးသားပြီးပြီဖြစ်သည်။
စုန်းကဝေအတတ်
မြန်မာတို့၏ ရှေးဟောင်းအယူ၌ စုန်းဟူသည် အရောင် အဝါတောက်ပ၍၊ လူကို ဖမ်းစားနိုင်သော တန်ခိုးရှိသည်ဟု ယုံမှတ်ကြသည်။ စုန်းဟူသော ဝေါဟာရမှာ ဇုဏှဟူသော ပါဠိ သဒ္ဒါမှ ပျက်၍၊ ဇုန်း၊ စုန်းဟူ၍ အဆင့်ဆင့်ပြောင်းလဲလာသည် ဟု ယေဘုယျအားဖြင့် ယူဆကြသည်။
လောကီအင်္ဂုတ္တိုရ်ကျမ်းရင်းကြီးအရ စုန်းမျိုးခုနစ်ပါးရှိသည် ဟုဆိုသည်။ ယင်းတို့ကား ခြေစုန်း၊ ခေါင်းစုန်း၊ ကိုယ်စုန်း၊ မောက်လုံးစုန်း၊ မောက်ပြားစုန်း၊ အိန့်ကလိန့်စုန်း၊ ကဝေ မြောက်စုန်းဟူ၍ ခုနစ်မျိုးတည်း။
ကဝေသာရကျမ်းအလို၌ ခြေစုန်း၊ ခေါင်းစုန်း၊ ကိုယ်စုန်း၊ မောက်လုံးစုန်း၊ မောက်ပြားစုန်းတို့သည် ယင်းတို့၏ ကိုးကွယ်ရာနတ် အထူးမရှိခြင်းကြောင့် မိမိတို့ကိုယ်တိုင် ဖမ်းစားကြရသည်။ အိန့်တလိန့်စုန်းနှင့် ကဝေမြောက်စုန်းတို့၌မူ အထူးကိုးကွယ်သော နတ်များရှိခြင်းကြောင့် ယင်းနတ်တို့ကို စေစား၍ ဖမ်းစားနိုင်သည်ဟုဆိုသည်။
အချို့သော ကျမ်းပြုပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အလို၌ ဇော်ဂနီကို စုန်း ဟူ၍မပြချေ။ မိစ္ဆာနတ်စိမ်းဟုသာ ဆိုကြ၏။ ကဝေသာရကျမ်းအလို၊ ဇော်ဂနီဟူရာ၌ ဟူ၍ ဇော်ဂနီလေးမျိုးရှိ၏။
ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ သဘာဝဓမ္မတို့ကို လူတို့ကိုကောင်းစွာမ သိရှိကြရသေးသောခေတ်တွင် ကြောက်ရွံ့ခြင်း၊ အယူသည်းခြင်း၊ ဆင်ခြင်တုံတရား ကင်းမဲ့ခြင်း စသည်တို့ကြောင့် လူတို့သည် စုန်းကဝေ စသည်တို့၌ ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ အသိတရား မဖွံဖြိုးသေးသော ခေတ်၌ မြန်မာနိုင်ငံ၌သာမက၊ ယနေ့ယဉ်ကျေးမှု အဆင့်အတန်းမြင့်သည်ဆိုသော နိုင်ငံကြီးများ၌ပင်လျှင် စုန်းအတတ်ကို ယုံကြည်ခဲ့ကြကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ စုန်းအတတ်နှင့်စပ်လျဉ်းသော အနောက်နိုင်ငံအယူအဆ ဗဟုသုတတို့ကို အောက်တွင် ဆက်လက်၍ ဖော်ပြလိုက်သည်။
ရှေးရောမခေတ်မတိုင်မီ နှစ်ပေါင်းများစွာကစ၍ အီဂျစ်ပြည်တွင် စုန်းအတတ်သည် ခေတ်စားခဲ့သည်။ ရောမ ဥပဒေများတွင် စုန်းအတတ်သည် ခေတ်စားခဲ့သည်။ ရောမ ဥပဒေများတွင် စုန်းအတတ်ကို တတ်သူတို့အား ရာဇဝတ်ပြစ်မှု ကျူးလွန်သူဟူ၍ ပညတ်ထားသည်။
စုန်းကဝေတို့သည် လူကိုသာမက၊ လူတို့ပိုင်ဆိုင်သော ကျွဲ၊ နွား၊ လယ်ယာ၊ ချောင်းမြောင်းတို့ကိုလည်း ပြုစားတတ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ကလေးများကိုလည်း ဖမ်းစားတတ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။ စုန်းမတို့သည် ရေကြီးရအောင်သော်လည်းကောင်း၊ မိုးခေါင်၊ စပါးသီးနှံ ပျက်စီးရအောင်သော်လည်းကောင်း၊ လူကိုတိရစ္ဆာန်ဖြစ်အောင်သော်လည်းကောင်း ဖန်တီးနိုင်သည်ဟုလည်း ဆိုကြသည်။ ထို့ကြောင့် ရောမဥပဒေတွင် ကောက်ပဲသီးနှံများကို ဖျက်ဆီးခြင်း၊ ဘုရားဝတ်ကျောင်းမှ ပစ္စည်းများကို ဖျက်ဆီးခြင်း၊ လူသေအလောင်းကို တူးဖော်ခြင်း၊ ရုပ်တုများ ပြုလုပ်ခြင်းစသော စုန်းပညာနှင့်မကင်းသည့် လုပ်ငန်းများကို အရေးယူ တားမြစ်ထားပေသည်။ ထို့ပြင် အရပ်သူ အရပ်သားတို့မှာလည်း၊ လူတစ်ဦးတစ်ယောက် ရုတ်တစ်ရက်နာမကျန်းရှိ၍ သေလတ်သော် စုန်း ပြုစားခြင်းကြောင့်ဟု ယူမှတ်ကြသည်။
စုန်းပြုစားသူတို့သည် မိမိတို့က ပြုစားလိုသူ၏ ရုပ်ပုံ အတုကို ဖယောင်းဖြင့်ထုလုပ်၍ ဆေးဝါးမန္တရားဖြင့် စီရင်ကြသည်ဟုဆိုသည်။ အချို့ကား ပြုစားခြင်းခံရမည့်သူ၏ လက်သည်း၊ ခြေသည်း၊ ဆံပင်၊ အဝတ်အစား စသည်တို့ကိုရလျှင် ပြုစားနိုင်သည်ဟုဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် အလွန်ရှေးကျသော လူတို့သည် လူပြုစားခံရမည်ကိုကြောက်ရွံ့၍၊ ခြေသည်း၊ လက်သည်းနှင့် ဖြတ်ပြီးသော ဆံပင်တို့ကို ကောင်းစွာသိမ်း ဆည်းထားတတ်ကြသည်။
အနောက်နိုင်ငံ အယူအဆအရဆိုလျှင်၊ စေတန်ခေါ် နတ်ဆိုးကြီးသည် စုန်းအတတ်ကိုပေးသူဖြစ်လေရာ စုန်းအတတ်ကိုတတ်သူသည် စေတန်
န်အား ဝိညာဉ်ကို ပေးအပ်ထားရသူဟု ဆိုလေသည်။ စုန်းကဝေတို့သည် တိရစ္ဆာန်အသွင်ကိုယူကာ လူနှင့်လည်း ရောနှော နေထိုင်တတ်ကြသည်။ မိစ္ဆာနတ်တို့နှင့်လည်း ရောနှောနေထိုင်တတ်ကြသည်။ စုန်းကဝေတို့၌ မိစ္ဆာနတ်နှင့်ရသော သားသမီးများ ရှိတတ်သည်။ ထို့ကြောင့် လူမိန်းမက ဘီလူးကိုမွေးသည်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ထိုမွေးသော ဘီလူးမှာ မိစ္ဆာနတ်တို့နှင့်ရသော သားသမီး ဖြစ်သည် ဟူ၍လည်းကောင်း ယုံကြည်ကြသည်။ ဥရောပတိုက်တွင် စုန်းမများသည် မိမိတို့၏ကိုယ်ပေါ်တွင် ဖားပြုပ်နှင့် ယုန်ခြေထောက် အရုပ်များကို ဆေးထိုးထားလေ့ရှိသည်။
ဥရောပတိုက်တွင် ၁၅ ရာစုနှင့် ၁၇ ရာစုနှစ်လောက်မှစ၍ ၁၉ ရာစုနှစ်တိုင်အောင် စုန်းကဝေတို့ကို ရာဇဝတ်မှု ကျူးကျော် သူဟူ၍ ကားစင်တွင်သတ်ရန် အပြစ်ဒဏ်ပေးသည့်ထုံးတမ်းနှင့် ဥပဒေများရှိခဲ့သည်။ သမိုင်းဆရာတို့က ခရစ် ၁၄၈၄ ခုမှ ၁၇၈၂ ခုနှစ်အတွင်း စုန်းဟူသော စွပ်စွဲချက်ဖြင့် ခရစ်ယာန် ဝတ်ကျောင်းတော်၌ စီရင်ခဲ့သည်မှာ သုံးသိန်းနီးပါးမျှရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ ဂျာမနီ၊ အင်္ဂလန်၊ ပြင်သစ်၊ စပိန်နှင့် အီတလီနိုင်ငံတို့တွင် စုန်းများကို ဝတ်ကျောင်းများ၌ စီရင်လေ့ရှိ၏။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ကား စုန်းတို့ကို ဆေးလမ်မြို့၌ ပျူရီတန် ဂိုဏ်းဝင်တို့က စီရင်ကြသည်။
အနောက်နိုင်ငံတို့၏ အယူအဆ၌ စုန်းဟုတ်သည်၊ မဟုတ်သည်ကို အပ်ဖြင့်ထိုး၍စမ်းက သိနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ စုန်းဖြစ်ခဲ့လျှင်၊ စုန်း၏ ကိုယ်၌ အပ်ရာအပေါက်ထင်စေကာမူ နာကျင်ခြင်းမရှိဟုဆိုသည်။ ရှေးကအင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် မကောင်းဆိုးရွား ပူးကပ်ခြင်းရှိသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ တစ်ရံရော အခါက ကလေးများတက်၍ ပါးစပ်မှ တွယ်အပ်များကို အန် ထုတ်သည်ဟု သတင်းဖြစ်ပွားခဲ့ရာ လူအများသည် ထိုကလေးတို့ကို စစ်ဆေးကြည့်ရှုခဲ့ကြ၏။ ထိုကလေးများသည် 'ဆက်တန်'ဟူ၍ မိစ္ဆာနတ်၏ အမည်ကိုကား မဆိုနိုင်သည်ကို တွေ့ရလေသည်။ ထို့ကြောင့်လူတို့က ဆက်တန်နတ် ပူးနေသည်ဟု ယူဆကြသည်။
အနောက်နိုင်ငံများ၌ စုန်းအတတ်သည် ခရစ်ယာန်အယူဝါဒ မထွန်းကားမီ ရှေးဂရိနှင့်ရောမတို့လက်ထက်က ပေါ်ပေါက်လာပြီးလျှင် ခရစ်ယာန်အယူဝါဒ ထွန်းကားလာသောအခါ ပပျောက်သွားသည်။ စုန်းကဝေအတတ်မှာ အသိအလိမ္မာ အလွန်နည်းကြသေးသော ရှေးလူရိုင်းများခေတ်က စတင်ပေါ်ခဲ့ပေသည်။ ထိုစဉ်က လူများမှာ ဗဟုသုတနည်း၍ ဆင်ခြင်ဝေဖန်နိုင်သည့် အရည်အချင်းများ မရှိဘဲ၊ ကြောက်ရွံ့ခြင်း၊ အယူသည်းခြင်းစသော စိတ်ဓာတ်များသာ လွှမ်းမိုးနေကြသည်။ သူတို့၏စိတ်၌ လငပုပ်ဖမ်းခြင်း၊ နေကြတ်ခြင်းစသည် တို့ကိုပင် မကောင်းဆိုးရွားတို့က လုပ်သည်ဟု ယုံကြည်နေကြသည်။ ဂါထာမန္တရားတို့ကို အလွန် ယုံကြည်ကြသည်။ ဆေးဝါးများ မရှိသေးသောခေတ် ဖြစ်၍ တစ်စုံတစ်ယောက် နေထိုင်မကောင်းလျှင် မန်းမှုတ်ခြင်းဖြင့် ကုစားကြ၏။ လူရိုင်းတို့၏စိတ်၌ ကမ္ဘာကြီးသည် နှစ်ခြမ်းကွဲလျက် တစ်ဖက်၌ လူကောင်း သူကောင်းများရှိ၍ အခြားတစ်ယောက် နာဖျားလျှင်လည်းကောင်း၊ ဒုက္ခရောက်လျှင် လည်းကောင်း မကောင်းဆိုးရွားများက လုပ်သည်ဟု ယူဆ၍၊ ထိုမကောင်းဆိုးရွားများထွက်အောင် ကြိုးစား၍ ဂါထာမန္တရားများကို ရွတ်ဖတ်လေ့ရှိကြ၏။
ယခုအခါ စုန်းအတတ်ကို မှန်သောအယူမဟုတ်ဟု ယူဆလာကြသည်။ မှန်သောအယူကို လေးလေးနက်နက် ယုံကြည်ကြသောသူများမှာ စုန်းအတတ်ကို လုံးဝမယုံကြည်ချေ။
လွိုင်မွန်းရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စန်းလငွေသော် မြန်ပြည်ပေါ်
စန်းလငွေသော် မြန်ပြည်ပေါ် (Moon Over Burma) သည် ၁၉၄၀ ခုထွက် အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ဖြစ်ပြီး ဒါရိုက်တာ လူးဝစ်ကင်း (Louis King) ရိုက်ကူးသည်။ ပါရာမောင့် ရုပ်ရှင် (Paramount Pictures) မှ ထုတ်လုပ်ပြီး ၁၉၄၀ ခု၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်တွင် ရုံတင်သည်။
ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း
ရန်ကုန်သို့ အလည်အပတ်လာသည့် အမေရိကန် အကမယ်နှင့် သစ်ခွဲစခန်း မန်နေဂျာတို့ ချစ်ကြိုက်သည့်ဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။
ဝဍ္ဎကီသူကရဇာတ်
thumb တိကနိပါတ် - ၄။ အဗ္ဘန္တရဝဂ် -(၂၈၃) ဝဍ္ဎကီသူရကဇာတ်။ ။ ဝက်အပေါင်းကို အညီအညွတ် ဆုံးမစကား လိုက်နာစေပြီးလျှင် ဥပါယ်တံမျဉ်ဖြင့် ကြီးမားသော ရန်သူ ကျားကို အောင်နိုင်သည့် ဝဎုကီ ဝက်မင်းအကြောင်း။
အဇာတသတ်၊ လောသလ စစ်တိုက်ကြ
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ပေဿနဒီ ကောသလမင်း၏ အဖဖြစ်သော မဟာကောသလမင်းကြီးသည် ဗိမ္ဗိာသာရမင်းကြီးအား ဝေဒေဟီ မည်သော သမီးတော်ကို ပေးသည်ရှိသော် ရေချိုးကသယ်မုန့်ဖိုးအတွက် အခွန်တစ်သိန်းထွက်သော ကာသိကရွာကို လက်ဖွဲ့လိုက်သည်၏။
နောက်အခါ အဇာတသတ်မင်းသည် ခမည်းတော် ဗိမ္ဗိသာရမင်းကို သတ်သည်ရှိသော် ဝေဒေဟီ မိဖုရားလည်း သောကနှိပ်စက်သည်ဖြစ်၍ သေလွန်ရရှာ၏။ ထိုအခါ ကောသလမင်းသည် အဇာတသတ်မင်းကား ငါ့တူတော်ဖြစ်သော်လည်း အဖကိုသတ်ကာ င့ါနှမကိုလည်း သေစေဘိ၏။ သို့အတွက် အဖသတ် သူခိုးမင်းအား ငါ့ခမည်းတော် လက်ထက်က သင့်မယ်တော်အား လက်ဖွဲ့လိုက်သော ကာသိကရွာကို သင့်အား မပေးလို၊ ပြန်၍ တိုက်ယူမည်ဟု ကြံစည်၍ ထိုရွာကို အမှီပြုလျက် ကောသလမင်းနှင့် အဇာတသတ်မင်းတို့သည် ရံခါရံခါ စစ်တိုက်ကြ၏။ စစ်တိုက်ရာဝယ် အဇာတသတ်မင်းကာ နုပျို၏။ ကောသလမင်းကား အိုမင်း၏။ ကောသလမင်းသည် မပြတ် စစ်ရှုံးလေ၏။
အဇာတသတ်နိုင်ရန် ကောသလကြံ
ထိုအခါ ကောသလမင်းကြီးသည် အမတ်တို့ကိုခေါ်၍ “အမတ်တို့ ... ငါတို့ကား မပြတ်လျှင် စစ်ရှုံးကုန်၏၊ အဘယ်သို့ ပြကုန်အံ့နည်း” ဟု မေး၏။ “အရှင်မင်းကြီး .... ဘုရားရှင်တို့သည် ပညာရှိကုန်၏။ ရဟန်းတို့စကားကို သူလျှိုစေလွှတ်၍ နားထောင်စေရန် သင့်၏” ဟု လျှောက်ထားကုန်၏။ မင်းကြီးလည်း အမတ်တို့ လျှောက်ထားသော အတိုင်း ရဟန်းတို့စကားကို နားထောင်ရန် သူလျှိုတို့ကို စေလွှတ်လေ၏။
သူလျှိုယောကျ်ားတို့သည် ဇေတဝန် ကျောင်းတော်သို့သွား၍ အစဉ်မပြတ် ချောင်းမြောင်းကာ နားထောင်ကြကုန်၏။ တစ်နေ့သ၌ ဇေတဝန်ကျောင်းအစွန်ဝယ် ဒတ္တနှင့် ဓနုဂ္ဂဟတိဿ ဟူ၍ အိုမင်းသော မထေရ်နှစ်ပါးတို့နေရာ ကျောင်းသို့ ရောက်ကြ၍ ချောင်းမြောင်းကာ နားထောင်နေကြရာ ဓနုဂ္ဂဟတိဿထေရ်သည် ညဉ့်မစ္ဆိမယံတွင် နိုးလတ်၍ မီးဖိုတွင် မီးမွှေးပြီး ထိုင်လျက် “အရှင်ဒတ္တ ... အိပ်သဖြင့် အကျိုးမရှိ၊ ထပါဦးလော့” ဆို၍ ထလာသောအခါ၊ “သင်၏ ဝမ်းဗိုက်ကြီးသော ကောသလမင်းကား ထမင်းကို ဗိုက်ပြည့်အောင် စားဖို့သာသိသည်၊ တစ်စုံတစ်ရာ စစ်ထိုးခြင်း အစီအရင်ကို မသိ၊ ရှုံး၍သာလျှင် ပြေးရ၏” ဟု စကားစလိုက်၏။ ထိုအခါ ဒတ္တမထေရ်သည် “အရှင် ဓနုဂ္ဂဟတိဿ ... အဘယ်သို့ ပြုခြင်းငှာ သင့်သနည်း” ဟု မေးပြန်၏။ “အရှင်ဒတ္တ ... စစ်ထိုးခြင်းကား -
(၁) ပဒုမဗျူဟာ စစ်ထိုးခြင်း၊
(၂) စက္ကဗျူဟာ စစ်ထိုးခြင်း၊
ဟူ၍ သုံးမျိုး ဖြစ်၏။ ထိုသုံးမျိုးတို့တွင် အဇာတသတ်မင်းကို ဖမ်းလိုလျှင် ဤမည်သော တောင်ဝှမးနံရံနှစ်ဖက်၌ စစ်သည်တို့ကို ထားပြီးလျှင် ရှေ့မှ အားနည်းသော စစ်သည်ကိုပြလျက် တောင်ကြားသို့ဝင်သော အဖြစ်ကို မသိစေဘဲ ဝင်သောလမ်းခရီးကို ပိတ်ဆို့ကာ ရှေ့နောက် နှစ်ဖက်သော တောင်နံရံတို့၌ ကြော်ငြာကုန်လျက် ကွန်၌ထည့်အပ်သော ငါး၊ လက်၌ဆုပ်အပ်သော ငုံးကို ဖမ်းသကဲ့သို့ သကဋဗျူဟာ စစ်ထိုးခြင်းဖြင့် ဖမ်းလျှင် မိနိုင်သည်” ဟု ပြောပြန်၏။
သမီးပေးနှင့်း ကောသလမင်း
သူလျှိုတို့လည်း ထိုမထေရ်အို၏ သတင်းစကားကို မှတ်ယူကာ မင်းကြီးအား လေဆာက်ထားကြကုန်၏။ မင်းကြီးလည်း သူလျှိုတို့ကစားကို ကြားလျှင် စစ်သည်တို့ကို ပြင်ဆင်၍ ထွက်တော်မူကာ မထေရ်အိုတို့ ပြောသောအတိုင်း သကဋဗျူဟာ စစ်ထိုးနည်းဖြင့် စစ်ထိုးကာ အဇာတသတ်မင်းကို အရှင်ဖမး၍ ထိုကာသိကရွာကို ရရှိအောင်မြင်ပြီးလျှင် ဝဇီရမည်သော မင်းသမီးကို တူတော်အား လက်ထပ်၍ ထိုမင်းသမီးအား ထိုရွာကို ရေချိုးသကယ်မုန့်ဖိုးပြုကာ လက်ဖွဲလိုက်၏။ ထိုအကြောင်းသည် သံဃာ့ဘောင်၌လည်း ထင်ရှားလေ၏။
တစ်နေ့သ၌ ရဟန်းတို့သည် တရားသဘင်ဝယ် “ငါ့ရှင်တို့ ... ကောသလမင်သည် ဓနုဂ္ဂဟတိဿမထေရ်၏ အစီအရင်ဖြင့် အဇာတသတ်မင်းကို အောင်နိုင်သည်” ဟု စကားစပ်မိ၍ ပြောဆိုနေကြရာ မြတ်စွာဘုရား ကြွလာတော်မူ၍ သိတော်မူလျှင် “ရဟန်းတို့ ... ဤဓနုဂ္ဂဟတိဿသည် ယခုအခါ၌သာ စစ်ထိုးခြင်း၌ လိမ္မာသည် မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌လည်း လိမ္မာဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကိုဆောင်တော်မူသတည်း။
ဝက်မင်းမွန်မြတ် ဘေးမဲ့လွှတ်
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် တော၌ ရုက္ခစိုးနတ် ဖြစ်လေ၏။ ထိုအခါ ဗာရာဏသီပြည်ကို မှီ၍နေသော လက်သမားရွာမှ လက်သမားတစ်ယောက်သည် အဆောက်အအုံအတွက် တောသို့သွားသည်ရှိသော် တွင်းတစ်ခုတွင် ကျ၍နေသော ဝက်ငယ်တစ်ကောင်ကိုမြင်လျှင် သနားသဖြင့် အိမ်သို့ဆောင်ယူကာ မွေးမြူထားလေ၏။ ထိုဝက်ငယ်သည် ကြီးပြင်းလတ်သော် ကိုယ်ကြီးလျက် ခွန်အားဗလနှင့် ပြည့်စုံ၏။ ကောက်သော အစွယ်ရှိ၏။ အကျင့်စာရိတ္တ ကောင်း၏။ လက်သမား မွေးမြူထားသောကြောင့် “ဝဍ္ဎကီသူရက” ဟု အမည်ထင်ရှား၏။ သခင် လက်သမား အလုပ်လုပ်သောအခါ နှုတ်သီးဖြင့် သစ်ကိုလှန်၍ပေး၏။ မျဉ်းကြိုးကို ကိုင်၏။ နှုတ်သီးဖြင့် ကိုက်ကာ ပဲခွပ်ပုဆိန် စသည်တို့ကို ယူ၍ပေး၏။
ထိုအခါ လက်သမားသည် ငါ့အိမ်မှာနေလျှင် ဤဝက်ကို တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် သတ်၍စားလိမ့်မည်ဟု ကြံစည်ကာ တစ်နေ့သ၌ ဘေးကင်းရာတောတွင် လွှတ်လိုက်၏။ ထိုဝက်လည်း တောသို့ဝင်၍ ဘေးကင်းရာ၊ ချမ်းသာရာ အရပ်ကို ကြည့်ရှုလတ်သော် ကြီးကျယ်သော တောင်ချောက်ကြား တစ်ခုကိုမြင်၍ ထိုအရပ်သို့ သွားလေ၏။ ထိုရပ်ကား များစွာသော ဝက်တို့ဖြင့် ပြွမ်း၏။ ထိုအရပ်၌နေသော ဝက်တို့သည် ဝဎုကီသူကရဝက်ကိုမြင်လျှင် လာ၍ ချဉ်းကပ်ကုန်၏။
ရန်ကင်းစေချင် စစ်ဗျူဟာဆင်
ဝဍ္ဎကီသူရဝက်သည် မိမိထံ ချဉ်းကပ်လာော ဝက်အပေါင်းကိုမြင်လျှင် “အချင်တို့ ... ဤအရပ်ကား အစာရေနှင့် ပြည့်စုံသဖြင့် မွေ့လျောဖွယ်ရှိ၏” ဟု ပြောလတ်သော် ဝက်တို့သည် “အရှင် ... မွေ့လျော်ဖွယ်ရှ်ိသည်ကား မှန်ပါ၏၊ သို့သော်လည်း ဘေးရန်ရှိသည်” ဟု ပြော၏။ “အချင်းတို့ ... အဘယ်ဘေးရန် ရှိသနည်း” ဟု မေး၏။ “အရှင် ... ကျားဘေးရန် ရှိပါသည်” ဟု ပြောလျှင် “ထိုကျားသည် စောစောကလာ၍ မြင်တိုင်း၊ မြင်တိုင်းသော ဝက်တို့ကို ကိုက်၍ သတ်စားပါသည်” ဟု ပြော၏။ “အချင်းတို့ ... မပြတ်လာ၍ ကိုက်သလော၊ ရံခါ ရံခါ လာ၍ ကိုက်သတ်သလော” ဟု မေး၏။ “အရှင် ...မပြတ်လာ၍ ကိုက်သတ်ပါသည်” ဟု ပြော၏။ “အချင်းတို့ ... ကျား ဘယ်လောက်များသနည်း” ဟု မေးပြန်လျှင် “အရှင် ... တစ်ကောင်တည်း ဖြစ်ပါသည်” ဟု ပြော၏။ “အချင်းတို့ ... သင်တို့မှာ ဤမျှလောက် များပြားပါလျက် တစ်ကောင်းတည်းသော ကျားအား စစ်မထိုးနိုင်ကြသလော” ဟု ပြော၏။ “အရှင် ... မထိုးနိုင်ပါ” ဟု ပြောလျှင် “အချင်းတို့ ... ထိုကျားကို ငါဖမ်းမည်၊ ငါစကားကို နားထောင်ကြကုန်လော၊ ကျား ဘယ်မှာနေသနည်း” ဟု ပြောလျှင် “အရှင် တောင်တစ်လုံးမှာ နေပါသည်” ဟု ပြောဆိုကြကုန်၏။
ဤသို့သောနည်းဖြင့် စီရင်ပြီးလျှင် ဝဎုကီသကရဝက်သည် ခြောက်ဆယ်၊ ခုနစ်ဆယ်မျှသော စစ်ထိုးဝက်တို့ကို ခေါ်ယူ၍ ထိုထိုအရပ်တွင် နေကြလော့၊ မကြောက်ကြလင့်ဟု အမှုကို စီရင်နေစဉ် အရုဏ်တက်လေ၏။
စစ်ဆင်ပြီးမြောက် ကျားလာရောက်
ထိုအခါ ကျားသည် လာ၍ အချိန်ရောက်ပြီဟုသိလျှင်သွား၍ ဝက်တို့ရှေ့ တောင်ပြင်တွင်ရပ်လျက် မျက်စိတို့ကိုဖွင့်၍ဝက်တို့ကို ကြည့်၏။ ဝဍ္ဎကီသူရကဝက်သည် ထိုကျားကို အတူပြန်၍ ကြည့်ကြကုန်ဟု အမှတ်သညာကိုပေးသဖြင့် ဝက်တို့သည် ပြန်၍ကြည့်ကြကုန်၏။ ကျားသည် မျက်နှာကိုမော်၍ နားထောင်၏။ ဝက်တို့လည်း ထိုအတူ မျက်နှာကိုမော်၍ နားထောင်ကြကုန်၏။ ကျားသည် ကျင့်ငယ်ကို စွန့်၏။ ဝက်တို့လည်း ထို့အတူ ကျင့်ငယ်ကို စွန့်ကြကုန်၏။ ဝက်တို့သည် ကျား ပြုလုပ်တိုင်း အတူပြု၍ မခန့်လေးစား ပြုလုပ်ကြကုန်၏။
ကျားသည် ရှေးအခါ၌ ဝက်တို့သည် ငါကြည့်လိုက်သောအခါ ပြေးကြကုန်၏။ ငါ့ကို ပြန်၍ မကြည့်ဝံ့ကြကုန်။ ယနေ့၌ကား မပြေးကြဘဲ ဆန့်ကျင်ဘက်ရန်သူ ပြုကြကုန်၏။ ငါ ပြလုပ်တိုင်း အတူပြု၍ မလေးမခန့် ပြုလုပ်ကြကုန်၏။ စင်စစ် စစ်နိုင်ရာမြေ ဦးခေါင်းကိုသိ၍ ထိုအရပ်၌တည်လျက် စီရင်တတ်သော ဝက်တစ်ကောင် ရှိပေလိမ့်မည်။ ယနေ့ ငါသွားသော် အောင်မြင်လိမ့်မည် မထင်ဟု ကြံစည်လျက် ပြန်လည်ကာ မိမိနေရာသို့ သွားလေ၏။
ရသေ့စဉ်းလဲ ကျားနှင့်တွဲ
ထိုအရပ်၌ ကျား စားကြွင်းစား၍ ကျားကို စီမံပေးသော ရသေ့စဉ်းလဲတစ်ယောက် ရှိ၏။ ထိုရသေ့စဉ်းလဲသည် ဝက်ကို မရခဲ့ဘဲ အချည်းှနှီးပြန်လာသော ကျားကိုမြင်လျှင် -
“အို ကျား .... ရှေးအခါ သင်သည် ဤအရပ်၌ ဝက်တို့ကို ကိုက်သတ်နှိပ်စက်ကာ ကောင်းနိုးရာရာ အသားကို စားဘိ၏။ ယခုအခါ၌ကား သင်သည် တစ်ယောက်ထီးတည်းလာကာ ကြံမှို်နေဘိ၏၊ အို ကျား ... ယနေ့ သင့်မှာ အားအစွမ်း မရှိတော့ဘူးလော” -
ဟု လှမ်း၍ ပြစ်တင် ပြောဆိုလေ၏။ ရသေ့စဉ်းလဲ စကားကို ကြားလျှင် ကျားသည် -
“အို ရသေ့ ... ဤဝက်တို့သည် ရှေးအခါ၌ ငါ့ကိုမြင်လျှင် ကြောက်ရွံထိတ်လန့်ကာ ပုန်းအောင်းရာကို ရှာဖွေကြလျက် အသီးသီး တခြားစီ အရပ်လေးမျက်နှာကို ပြေးကြကုန်၏။ ။ ယခုအခါ၌ကား ငါမအောင်မြင်နိုင်သော အရပ်၌တည်ကာ အညီအညွတ် တပေါင်းတည်း စည်းဝေးကာနေကြ၏” –
ဟု ရသေ့အား ပြန်ကြားပြောဆိုလေ၏။ ထိုအခါ ရသေ့စဉ်းလဲသည် ကျားအား “အို-ကျား ... မကြောက်လင့်၊ သွားချေ၊ သင် အသံပြုလိုက်လျှင် ဝက်တို့သည် အလွန်ကြောက်ရွံ့ထိတ်လန့်ကာ တကွဲတပြား ပြေးကြလိမ့်မည်” ဟု အားပေးမြှောက်ပင့်ကာ တိုက်တွန်းပြန်၏။
ကျားနှင့် ဝက်မင်း စစ်ထိုးခြင်း
ကျားသည် ရသေ့စဉ်းလဲ အားပေးမြှောက်ပင့်ပြန်သောကြောင့် အားမာန်တက်ကာ ရဲရင့်လာရကား တစ်ဖန်သွားလျက် တောင်ထိပ်ပေါ်တွင် ရပ်ပြန်၏။ ထိုအခါ ဝဍ္ဎကီသူရကဝက်သည် တွင်းနှစ်ခုတို့အလည်၌ နေလင့်၏။ ဝက်တို့သည် ကျားကို မြင်ပြန်လျှင် “အရှင် ... သူခိုးကြီး လာပြီ” ဟု ပြောကြပြန်၏။ ဝဍ္ဎကီသူရကဝက်လည်း အချင်းတို့ ... မကြောက်ကြလင့်၊ ယခု ဖမ်းမည်” ဟု ပြောလေ၏။
ကျားသည် မြည်၍ ဝဍ္ဎကီသူရကဝက်အပေါ်သို့ တစ်ဟုတ်တည်း ပြေးဆင်းလာ၏။ ဝက်လည်း မိမိအပေါ်သို့ ကျား ပြေးလာသောကာလ၌ ပြန်၍ လျင်မြန်သော အဟုန်ဖြင့် အဖြောင့်တူးထားသော တွင်းသို့ သက်လေ၏။ ကျားသည် လျင်မြန်သော အဟုန်ကို ချုပ်တည်းခြင်းငှာ မတတ်နိုင်ရကား ဝက်၏ အထက်အဖို့ဖြင့် သွားကာ ဆောင်းကဲ့သို့ မျက်နှာရှိ၍ ဖီလာကန့်လန့် တူးထားသော တွင်း၏ အလွန်ကျဉ်းသော မျက်နှာဝ၌ လက်အုပ်ချီသကဲ့သို့ဖြစ်၍ နေလေ၏။
ဝက်သည် ကျုင်းမှထွက်၍ မိုးကြိုးကဲ့သို့ လျင်မြန်သော အဟုတ်ဖြင့် ပြေးသွားကာ ကျား၏ ပေါင်ကြား၌ အစွယ်ဖြင့် မွှန်းပြီးလျှင် အညှို့တိုင်အောင် ခွဲ၍ ကောင်းသော အသားတို့ကို အစွယ်ဖြင့်ထွင်းလျက် ကျားထိပ်ကို ကိုက်ဖောက်လျက် သင်တို့ရန်သူကို ယူကြလော့ ဟု ချီပြီးလျှင် ကျင်းဝသို့ ပစ်ချလိုက်၏။ ရှေးဦးစွာ ပြေးလာသော ဝက်တို့သည် ကျားသားကို စားလိုက်ကြရကုန်၏။ နောက်မှလာသော ဝက်တို့သည် ကျားသား မကျန်တော့သဖြင့် စားရသော ဝက်တို့၏ နှုတ်သီးကိုသာ နမ်းရကုန်၏။
ရသေ့စဉ်းလဲ ရန်ပြုပွဲ
ရသေ့စဉ်းလဲလည်း မိမိနေရာမှထ၍ ကျားသည် ယနေ့ကြာမြင့်လှသည်၊ ဝက်တို့ပင် ဖမ်းကုန်သလောဟု စုံစမ်းရန် ကျားလာရာ ခရီးသို့ ကြိုဆိုရန် သွားလတ်သော် မိမိထံအတင်းလိုက်လာသော ဝက်တို့ကိုမြင်၍ ရသေ့ပရိက္ခရာတို့ကို စွန့်ပစ်ကာ အနီးရှိ ရေသဖန်းပင်သို့ တက်လေ၏။ ဝက်တို့မြင်လျှင် “အရှင် ... ရသေ့စဉ်းလဲ ပြေး၍ ရေသဖန်းပင်သို့ တက်သည်” ဟု ပြောကြကုန်၏။
ရန်အောင်ဝက်မင်း မင်းမြှောက်ခြင်း
ဝက်တို့သည် ကျားရန်သူနှင့် ရသေ့စဉ်းလဲရန်သူကို အောင်မြင်ကြလျှင် ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ အောင်ပွဲခံလျက် ဝဍ္ဎကီသူရကဝက်ကို ရေသဖန်းတုံးပေါ်တွင်နေစေ၍ ရသေ့စဉ်းလဲ အသုံးအဆောင်ဖြစ်သော ခရုသင်းဖြင့် ဂင်္ဂါရေကို ဆောင်ကာ ဦးထိပ် အဘိသိက်သွန်းလောင်းပြီးလျှ် မင်းမြောက်ကြကုန်၏။ နုပျိုသော ဝက်မတစ်ကောင်ကိုလည်း မိဖုရားကြီး မြှောက်ကြကုန်၏။ [ထိုအခါမှစ၍ ယနေ့ထက်တိုင် မင်းတို့ကို ရေသဖန်းပျဉ် နေစေ၍ ခရုသင်းသုံးခုတို့ဖြင့် ဘိသိက် သွန်းကြသော အလေ့အထ ဖြစ်သတည်း။]
လယ်ဓမ္မရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
လယ်ဓမ္မရွာ (Leldamma)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ ကြက်ရိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၂၇၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကြက်ရိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၅၈ ဦး၊ မ ၉၂၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၇၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ဝဍ္ဎကီသူကရဇာတ်
ရန်အောင်ဝက်မင်း မင်းမြှောက်ခြင်း
“အို-ဝက်အပေါင်းတို့ ... ညီညွတ်သော ဝက်အပေါင်းတို့အား ရှိခိုးခြင်း ဖြစ်စေသတည်း။
လယ်ဓမ္မရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂန့်ဂေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝဍ္ဎကီသူကရဇာတ်
ရန်အောင်ဝက်မင်း မင်းမြှောက်ခြင်း
ဟု အရိုအသေပြုကာ ချီးကျူးပြောကြားလေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၂) အောင်မြေသိတတ်၊ စစ်ဆင်တတ်၊ ဗိုလ်မြတ်လက္ခဏာ။
(၃) ဝက်တွေညီပြန်၊ ရသေ့ရန်၊ ကျားရန်အောင်မြင်ပါ။
ဝဍ္ဎကီသူရကဇာတ် ပြီး၏။
ပက်တန်းကုန်းရွာ၊ ကြို့ပင်
ပက်တန်းကုန်းရွာ၊ ကြို့ပင်
ချောင်းဝရွာ၊ ကနိ
ချောင်းဝရွာ၊ ကနိ
ယောက်ျား အင်္ဂါတံ
ယောက်ျား လိင်တံ သည် ပြင်ပ လိင်အင်္ဂါ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ကျောရိုးရှိ သတ္တဝါ ဖြစ်စေ ကျောရိုးမဲ့ သတ္တဝါ ဖြစ်စေ အဖို သက်ရှိရုပ်စု တို့အတွက် တစ်ခုသော ဇီဝကမ္မကို လုပ်ဆောင်သည်။
ယောက်ျား လိင်တံသည် မျိုးပွားရေး အတွက် အင်္ဂါတစ်ခုဖြစ်ပြီး နည်းပညာကျကျပြောရလျှင် အပြင်ထွက် လိင်အင်္ဂါ (Intromittent Organ) ဖြစ်ပြီး အချင်းရှိ နို့တိုက် သတ္တဝါ (Placental Mammal) တို့အတွက် ကျင်ငယ်စွန့်ရန် ပြင်ပအင်္ဂါအဖြစ်လည်း တာဝန် ထမ်းဆောင်သေးသည်။ လိင်တန်ကို နို့တိုက် သတ္တဝါ များနှင့် တွားသွား သတ္တဝါ (Reptile) တို့တွင် အများအားဖြင့် တွေ့နိုင်သည်။
လူ၏ လိင်တံသည် တစ်သျှူး သုံးတန်းဖြင့် တည်ဆောက်ထားပြီး Corpora Cavernosa နှစ်ခုမှာ ကပ်လျက် ထပ်ကာရှိပြီး Corpus Spongiosum တစ်ခုမှာ အလယ်တွင်ရှိသည်။
Corpus Spongiosum အဆုံးတွင် အရွက်ကြီး၍ အသီးလို ဖုထွက်နေသော ကွမ်းသီးခေါင်း (Glans Penis) ရှိပြီး ၎င်းသည် အရွယ်ရောက်သော ယောက်ျားတို့တွင် ငုတ်ရှိုဖော်ပြနိုင်သော ရှေ့အရေပြား (Foreskin) ကိုရွက်ထားသည်။ ရှေ့အရေပြားနှင့် ထိစပ်ရာ လိင်တံ၏ အောက်နေရာကို ထိပ်အုပ်အမြှေးပါး ဟု ခေါ်သည်။ ဆီးလမ်းကြောင်း (Urinary Tract) ၏ နောက်ဆုံးပိုင်းဖြစ်သော ဆီးတံ (Urethra) သည် Corpus Spongiosum တလျှောက်ရှိပြီး ကွမ်းသီးခေါင်း ထိပ်တွင် ပွင့်သွားသည်။ လိင်တံသည် ဆီး အတွက် လမ်းကြောင်း ဖြစ်သလို သုက်ရည် ၏ သုတ်ပန်း (ejaculation) ရာ လမ်းကြောင်းလည်း ဖြစ်သည်။ သုက်ကောင်များကို ဝှေးစေ့မှ ထုတ်ပြီး ချိတ်ဆက်ထားသော် Epididymis တွင် သိုလှောင်ထားသည်။ သုက်ပန်းစဉ်တွင် သုတ်ကောင်များသည် ဆီးအိမ် နောက်ရှိ ပြွန်နှစ်ချောင်းကိုဖြတ်ကာ သုက်လမ်းကြောင်း တစ်လျှောက် ယက်ကန်၍ တက်လာသည်။ Seminal Vesicle များက အရည်ထပ်ထဲ့ပြီး သုက်လမ်းကြောင်းက ဆီးတံနှင့် တဖန် ပေါင်းပြန်သည်။ ပရိုစတိတ် နှင့် ကွမ်းသီးခေါင်း ဂလင်း (Bulbourethral Gland) တို့သည်လည်း အရည်များ ထပ်ထည့်ကြပြီး လိင်တံမှ သုတ်ရည်များ ပန်းထွက်စေသည်။
လူ၏လိင်တံ သည် အခြားနို့တိုက်သတ္တဝါများကဲ့သို့ လိင်တံရိုး (Erectile Bone) မပါဘဲ သွေး သက်သက်ဖြင့်သာ တောင်မတ်စေသည်။ လူ၏ လိင်တံသည် အခြား သတ္တဝါများဖြင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ကြီးသော်လည်း သိုလှောင်နိုင်ခြင်းကား မရှိချေ။
လူပျိုဖော်ဝင်ခြင်း
လူပျို ဖော်စဝင် သောအခါ ဝှေးစေ့များသည် စတင် ကြီးထွားလာပြီး လိင်တံ လည်းတဖြေးဖြေးကြီးလာသည်။ လိင်တံသည် ၁၀ နှစ်မှ စတင်၍ ကြီးထွားလာပြီး ၁၅ နှစ်ထိ ကြီးသည်။ ကြီးထွားခြင်းသည် ၁၈ - ၂၁ အတွင်း ပြီးဆုံးသည်။ ထိုအချိန်တွင် လိင်တံ တဝိုက်တွင် လိင်အင်္ဂါအမွေး ပေါက်သည်။
လိင်တံတင်းမာခြင်း
လိင်စိတ် နိုးထသောအခါ တင်းမာခြင်း (ခေါ်)တောင်ခြင်းသည် လိင်တံကို တင်း၍ကြွလာစေသည်။ ၎င်းဖြစ်စဉ်၏ အဓီက ဇီဝကမ္မ သဘောတရားမှာ လိင်တံတွင်းရှိ သွေးကြောများ ထဲသို့ သွေးများဖြည့်သွင်းခြင်းကြောင့် တစ်ရှူးအိတ်များတွင် သွေးပြည့်ကာ အလိုလိုကြီးထွားလာခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ သွေးမဝင်သော တစ်ရှူးများက သွေးများကို ပြန်ထွက်မသွားအောင် ထိမ်းပေးသည်။ သွေးများ မျှခြေရောက်သည်အထိ ပိုမိုဝင်လာပြီး အသွားအပြန် သွေးပမာဏ တူသောအခါ တည်ငြိမ်သော လိင်တံ အရွယ် ကိုရသည်။
တင်းမာခြင်းသည် အခြား လိင်ကိစ္စ များအတွက် အရေးမပါသော်လည်း လိင်ဆက်ဆံခြင်း ကို ကူညီသည်။
သုက်ပန်းခြင်း
သုက်ပန်းခြင်းသည် သုက်ရည်များ လိင်တံ မှ ပန်းထွတ်ခြင်း ဖြစ်ပြီး များသောအားဖြင့် လိင်ထွဋ်အထိပ် (orgasm) ရောက်လေ့ရှိသည်။ လိင်ဆက်ဆံစဉ် ကြွက်သားများ ဆက်တိုက် ကျုံ့ကြွခြင်းဖြင့် အဖို ဂမိတ် ပါသော သုက်ရည်ကို လိင်ချောင်းမှ တစ်ဆင့် မိန်းမ အင်္ဂါ အထိ သယ်ဆောင်သည်။ ၎င်းသည် လိင်စိတ်နှိုးဆွခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သည်။ ရှားပါးသော အဖြစ်မှာ ပရောစတိတ် ရောဂါ ကြောင့်လည်း သုက်ပန်းခြင်း ဖြစ်တတ်သည်။ သုတ်ပန်းခြင်းသည် အိပ်ပျော်စဉ် တွင် အပျော် အိပ်မက်များကြောင့် လည်း ဖြစ်တတ်သည်။
= ကိုးကား = <References />
မင်းရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
မင်းရွာ(Minywar)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ မင်းရွာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၆၂၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မင်းရွာကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၇၀၄ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၇၆၄၁ ဦး နေထိုင်သည်။ ၄.၂၃ ဧကကျယ် အထကခွဲ ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သရဲကုန်းရွာ၊ ကြို့ပင်
သရဲကုန်းရွာ၊ ကြို့ပင်
Windows Server 2008
Windows Server 2008 (အတိုကောက် "Win2K8" "WinServer2K8" "Windows 2008" သို့မဟုတ် "W2K8") သည် မိုက်ခရိုဆော့ဖ်၏ ဆာဗာ ကွန်ပျူတာ စက်လည်ပတ်ရေးစနစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် release လုပ်ခဲ့သည်။ ယခင် Windows Server 2003 အား ထုတ်လုပ်ခဲ့အပြီး ၅ နှစ်အကြာမှ release လုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၂ တွင် Windows Server 2008 R2 အား ဒုတိယအကြိမ် ထပ်မံ release လုပ်ခဲ့သည်။ မူလတွင် မိုက်ခရိုဆော့ဖ်၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဘေလ်ဂိတ်မှ codename အား Longhorn ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၇ တွင် Beta 1 အား ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့ပြီး ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၅ တွင် Beta 3 အား ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ Windows Server 2008 အား x86 x64 ဟူသော edition များဖြင့် မိုက်ခရိုဆော့ဖ်မှ ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် မိုက်ခရိုဆော့ဖ်မှ Windows Server 2008 သည် 32-bit ဖြင့်ထုတ်လုပ်သည့် ဝင်းဒိုး ဆာဗာများတွင် နောက်ဆုံး Edition ဟု ကြေညာခဲ့သည်။
ဟာမစ်ကာဇိုင်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်
ဟာမစ်ကာဇိုင်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ် (د حامد کرزي نړيوال هوايي ډګر; ; ) သည် အာဖဂန်နစ္စတန်၏မြို့တော် ကဘူးမှ ၅ ကီလိုမီတာအကွာတွင် ရှိသော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံ၏ အရေးအပါဆုံး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်ဖြစ်ပြီး စစ်အခြေစိုက်စခန်းကြီးများအနက် တခုလည်း ဖြစ်သည်။ လေယာဉ် ၁၀၀၀ ကျော်ထိန်းနိုင်သည်။ ယခင်က ကဘူး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်ဟု တွင်ပြီး ဒေသခံတို့က ခွါဂျာရဝါ့လေဆိပ် ခေါ်ကြသည်။ အချို့လေကြောင်းလိုင်းများပင် ခွါဂျာရဝါ့အမည်ကို သုံးတတ်သည်။ ၂၀၁၄ ခုတွင် သမ္မတဟောင်း ဟာမစ်ကာဇိုင်းကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် အမည်ပြောင်းခဲ့သည်။ ယင်းဆုံးဖြတ်ချက်ကို အာဖဂန်နစ္စတန် အမျိုးသားညီလာခံက အဆိုသွင်းရာ သမ္မတ အက်ရှရက်ဂါနီရော ဝန်ကြီးအဖွဲ့ကပါ သဘောတူခဲ့သည်။
၂၀၂၁ ခု၊ ဩဂုတ်လတွင် ကဘူးအား တာလီဘန်တို့ သိမ်းလိုက်သည်နောက် အရပ်ဘက်လေယာဉ်ပြေးဆွဲမှုများကို အခြေအနေမတည်ငြိမ်ခင်အထိ အားလုံး ပယ်ဖျက်လိုက်သည်။ အမေရိကန်နှင့် နေတိုးတပ်ဖွဲ့များသာ လေဆိပ်တွင် ရှိနေသည်။ အာဖဂန်အမျိုးသားစစ်တပ်နှင့် အာဖဂန်အမျိုးသားရဲတပ်ဖွဲ့တို့က တပ်ဖျောက်ကာ ယင်းနယ်မြေတွင် ကင်းလှည့်ခြင်း မလုပ်တော့ပြီ။ ၂၀၂၁ ခု၊ ဩဂုတ်လ ၁၇ ရက်တွင် စစ်ဘက်လေယာဉ်ပြေးဆွဲမှုကို ပြန်စသည်။ ယခင်နေ့က လေယာဉ်ခိုးစီး၍ သေဆုံးသူ ၇ ယောက် ရှိခဲ့၏။
ကြို့ကုန်းရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ကြို့ကုန်းရွာ (Kyoetkone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ကြို့ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၆၁၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကြို့ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၇၇ ဦး၊ မ ၁၂၄၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၂၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သမိန်ထောသိမ်ကုန်းရွာ၊ သမိန်ထောသိမ်ကုန်း
သမိန်ထောသိမ်ကုန်းရွာ၊ သမိန်ထောသိမ်ကုန်း
ခရငူရွာ၊ ရေမနေပင်ကိုင်း
ခရငူရွာ၊ ရေမနေပင်ကိုင်း
အင်ဝိုင်းကောင်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
အင်ဝိုင်းကောင်ရွာ(Inwaingkawng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ အင်ဝိုင်းကောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၀၁၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်ဝိုင်းကောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၇ ဦး၊ မ ၂၈၂ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၃၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်းတောကြီးရွာ၊ ငလုံးစု
ပန်းတောကြီးရွာ၊ ငလုံးစု
အလန်းဖလွတ်ရွာ၊ အလန်းဖလွတ်
အလန်းဖလွတ်ရွာ၊ အလန်းဖလွတ်
ကြို့ပင်ရွာ၊ ကြို့ပင်
ကြို့ပင်ရွာ၊ ကြို့ပင်
မန်ကျောင်းရွာ၊ နောင်အက် (ပန်ကောင်းမူး)
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယောရွာ၊ ကျွန်းပင်ကုန်း
ယောရွာ (Yaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်၊ ကျွန်းပင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၀၀၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကန့်ဘလူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လုံမြင့်ရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
လုံမြင့်ရွာ (Longmyint)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ နမ့်ခုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၇၆၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်ခုတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၀၁ ဦး၊ မ ၂၀၅၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၆၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အာလဝါကရွာ၊ မြို့
အာလဝါကရွာ၊ မြို့
ကန်ကြီးကုန်းရွာ၊ ကြို့ပင်
ကန်ကြီးကုန်းရွာ၊ ကြို့ပင်
NGC 45
NGC 45 သည် စီတပ် ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်သည်။
အီဂျစ်ထုံးဟောင်းပုံပြင်များ
မြေ၊ ရေ၊ လေ၊ မီး စသည့် သဘာဝတရားများကို တန်ခိုးရှင် နတ်များဟု ရှေးသူဟောင်းတို့ အယူရှိခဲ့ကြသည်။ ထိုတန်ခိုးရှင် နတ်များမှာ လူသားတို့ထက် တန်ခိုးဣဒ္ဓိပါဒ် ကြီးမားသူ များဖြစ်၍ ကိုးကွယ်ဆည်းကပ် ထိုက်သည်ဟု ရှေးသူဟောင်းတို့သည် နတ်များကို ကိုးကွယ် ဆည်းကပ်ခဲ့ကြ သည်။ အီဂျစ်ရှေးသူဟောင်းတို့သည်လည်း ဤနည်းနှင့် နေနတ်သား၊ ရေနတ်သား စသည်ဖြင့် ကိုးကွယ် ဆည်းကပ်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် အီဂျစ်ရှေးသူဟောင်းတို့မှာ တစ်ရွာလျှင် နတ်တစ်ပါးကျစီ ကိုးကွယ်ခဲ့၍ မြို့ကြီးပြကြီးများ၌လည်း ထိုအတိုင်းပင် ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုနောက်တွင်မှ ကျေးရွာနတ်များ တဖြည်းဖြည်းပပျောက်လာကာ မြို့ပြနတ်ကြီးများကိုသာ ကိုးကွယ်လာ ကြသည်။ ယင်းသို့ တိုင်အောင်ပင် နတ်များမှာ များပြားလျက် ပင် ရှိကြသေးရာ ဘုရားတစ်ဆူတည်းဝါဒကိုပင် ဖြန့်ခဲ့သော် လည်း များစွာထမြောက် အောင်မြင်ခြင်း မရှိခဲ့ချေ။
ထို့ပြင် လူခန္ဓာကိုယ်မှ စွန့်ခွာလာခဲ့သော ထိုဝိညာဉ်၏ နောင်ရေးမှာ မူလပိုင်ရှင်၏ အသည်းနှလုံးကို ဟိုရပ်က သစ္စာတရားတည်းဟူသော အလေး ချိန်နှင့်ချိန်ဆကြည့်ပြီးမှ ဆုံးဖြတ်ချမှတ်သည့် အပေါ်တွင် တည် နေပေ၏။ ယင်းသို့ ချိန်တွယ် ကြည့်ရှုသည်ကို သစ္စဝါဒီနတ် သမီးမက်က စောင့်ကြပ်ကြည့်ရှု ပြီးနောက် စာရေးတော် နတ်မင်း သော့က မှတ်တမ်းတင်ရသည်ဟု ရှေးအီဂျစ်သူဟောင်း တို့ ယုံကြည်ကြလေသည်။
နောင်ခစ်ရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
နောင်ခစ်ရွာ(Naungkhit)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ မင်းရွာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၆၂၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မင်းရွာကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၇၀၄ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၇၆၄၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရားလ်သဲလူမျိုး
ရားလ်သဲများကို အဓိကအားဖြင့် Kawlni, Siakeng, Khelte နှင့် Lelhchhun မျိုးနွယ်စု (၄) ခုအဖြစ် ပိုင်းခြားထားသည်။ ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယ လူမျိုးများ
ကျွန်းဒတ်ရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂန့်ဂေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မော်လာယန်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငုတောရွာ၊ ဇင်းဘောင်
ငုတောရွာ၊ ဇင်းဘောင်
ဥယျာဉ်သာရွာ
ဥယျာဉ်သာရွာ
ကိုးကား
ဥယျာဉ်သာရွာ
မိုက်ဆီဆင်ရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
မိုက်ဆီဆင်ရွာ (Maikhsihsin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်၊ နားမွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၆၄၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားမွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၂၄၂ ဦး၊ မ ၄၈၀၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၀၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောဝင်ရွာ၊ ကြို့ပင်
တောဝင်ရွာ၊ ကြို့ပင်
ဟာမစ် ကာဇိုင်း
ဟာမစ် ကာဇိုင်း ( ၊ ၁၉၅၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၄ ဘွား) သည် အာဖဂန် နိုင်ငံရေးသမားဖြစ်ပြီး ၂၀၀၁ ခု၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်မှ ၂၀၁၄ ခု၊ စက်တင်ဘာလ ၂၉ ရက်ထိ တာဝန်ထမ်းသည်။ ကန်ဒါဟာရှိ ပိုပယ်ဇိုင် ဒါရန္နီ လူမျိုးစု၏ ခေါင်းဆောင်လည်း ဖြစ်သည်။
ကန်ဒါဟာဘွား ကာဇိုင်းသည် ကဘူးရှိ ဟာဘီဘီယာအထက်တန်းကျောင်းမှ အောင်ပြီး မဟာဘွဲ့ကို အိန္ဒိယမှ ရသည်။ နောက် ပါကစ္စတန်သို့ ပြောင်းနေကာ ဆိုဗီယက်-အာဖဂန်စစ်ပွဲကာလနှင့် စစ်ပြီးကာလများတွင် မူဂျာဟစ်တို့အတွက် ပြည်ပမှ ရန်ပုံငွေ ရှာပေးသည်။ အာဖဂန်နစ္စတန်အစ္စလာမ္မစ်နိုင်ငံဟူ၍ ဖြစ်လာသည်နောက် နိုင်ငံခြားရေးရာ ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် လုပ်သည်။ ဖခင်ဖြစ်သူ လုပ်ကြံခံရသည်နောက် ပိုပယ်ဇိုင်လူမျိုးစု၏ မျိုးနွယ်စုခေါင်းဆောင်ဖြစ်လာသည်။
၂၀၀၁ ခု၊ အောက်တိုဘာလတွင် အာဖဂန်နစ္စတန်သို့ အမေရိကန်တို့ ကျူးကျော်သည့်အခါ ကန်ဒါဟာပတ်ဝန်းကျင်ရှိ မျိုးနွယ်စုများကို ဦးဆောင်၍ တာလီဘန်တို့ကို တိုက်ခိုက်သဖြင့် ထင်ရှားလာသည်။ ၂၀၀၁ ခု၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ဂျာမနီ၌ကျင်းပသော အာဖဂန်နစ္စတန်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံတကာကွန်ဖရင့်၌ အာဖဂန်နိုင်ငံရေးသမားကြီးများက ကာဇိုင်းကို ကြားဖြတ်အစိုးရအဖြစ် ၆ လကြာ ဆောင်ရွက်ရန် ရွေးသည်။
၂၀၀၂ ခုတွင် အာဖဂန်နစ္စတန်ရှိ ကဘူးမြို့၌ ကျင်းပသော ထိပ်သီးညီလာခံမှ ကာဇိုင်းကို ၂ နှစ်သက်တမ်းရှိ ကြားဖြတ်သမ္မတအဖြစ် ဆက်ရွေးသည်။ ၂၀၀၄ သမ္မတရွေးကောက်ပွဲတွင် ကာဇိုင်းကပင် အနိုင်ရကာ အာဖဂန်နစ္စတန်အစ္စလာမ္မစ်နိုင်ငံ၏ သမ္မတဖြစ်လာသည်။ ဒုတိယသက်တမ်းကို ၂၀၀၉ သမ္မတရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရကာ သမ္မတဆက်လုပ်ရသည်။ ၂၀၁၄ ခု၊ စက်တင်ဘာလတွင် တာဝန်မှ အနားယူရာ အက်ရှရက် ဂါနီက ၎င်းအရာကို ဆက်ခံသည်။
အတုလ သာသနာပိုင် ဆရာတော်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာသာသနာပိုင်များ
ပက်ရှ်တွန်းဘာသာစကား
ပက်ရှ်တွန်းဘာသာစကား (پښتو) သည် အရှေ့အီရန်သားတို့ ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားမိသားစုတွင် ပါဝင်သည်။ ပါးရှန်းစာပေတို့တွင် အာဖဂန်စကား ( افغانی ) အဖြစ် သိကြသည်။
ပါရှတန်လူမျိုးတို့ အဓိကပြောဆိုသော ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး အာဖဂန်နစ္စတန်၏ ရုံးသုံးဘာသာစကား ၂ ခုအနက် တခုဖြစ်သည်။ ပါကစ္စတန်၌လည်း ဒုတိယလူသုံးအများဆုံး ဒေသိယဘာသာစကားဖြစ်ပြီး အနောက်မြောက်ပိုင်းရှိ ခီဘာ ပါတွန်ခွါပြည်နယ်နှင့် ဘာလိုချီစတန်ပြည်နယ်၏ မြောက်ပိုင်းဒိစတြိတ်များတွင် အထူးသဖြင့် သုံးသည်။ ပါရှတိုစကားပြောသူ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အနည်းဆုံး သန်း ၄၀ ရှိနိုင်သည်။ အမြင့်ဆုံးအနေဖြင့် သန်း ၆၀ ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းသည်။ ပါရှတန်လူမျိုးတို့၏ သီးခြားမျိုးနွယ်စုဖြစ်မှုကို ထင်ရှားစေသော အဓိကမှတ်ကျောက်တည်း။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ
မန်ပန်ရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
မန်ပန်ရွာ (Manpang)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ ကောင်းမောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၄၈၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကောင်းမောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၇၆ ဦး၊ မ ၉၁၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၈၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကိုးယောက်ရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ကိုးယောက်ရွာ (Koeyauk)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ ကညင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၃၄၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချောင်းနားစုရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ချောင်းနားစုရွာ (Chaungnarsu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ချောင်းနားစုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၄၉၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ချောင်းနားစုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၃၆ ဦး၊ မ ၆၇၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
AT&T
S&P 100 component
S&P 500 component
BellSouth
Ameritech
Pacific Telesis
Southwestern Bell
AT&T Inc. သည် တက္ကဆက်ပြည်နယ် Downtown Dallas ရှိ Whitacre Tower တွင် ရုံးချုပ်တည်ရှိသော အမေရိကန် နိုင်ငံစုံ ဆက်သွယ်ရေး လုပ်ငန်း ကိုင်ဆောင်ထားသော ကုမ္ပဏီတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဝင်ငွေအများဆုံး ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီဖြစ်ပြီး အမေရိကန်တွင် တတိယအကြီးဆုံး မိုဘိုင်းလ်တယ်လီဖုန်းဝန်ဆောင်မှုပေးသူဖြစ်သည်။ 2022 ခုနှစ်အထိ  AT&T သည် Fortune 500 ၏ အကြီးဆုံးအမေရိကန်ကော်ပိုရေးရှင်းများ၏ အဆင့် ၁၃ တွင် အဆင့် ၁၃ ၊ ဝင်ငွေ ဒေါ်လာ ၁၆၈ ဒသမ ၈ ဘီလီယံ ရှိသည်။
20 ရာစု၏အများစုတွင် AT&T သည် အမေရိကန်တွင် ဖုန်းဝန်ဆောင်မှုကို လက်ဝါးကြီးအုပ်ထားသည်။ ကုမ္ပဏီသည် ၁၈၇၈ ခုနှစ်တွင် စိန့်လူးဝစ်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော American District Telegraph ကုမ္ပဏီအဖြစ် သမိုင်းကြောင်းကို စတင်ခဲ့သည်။ [10] Arkansas ၊ Kansas ၊ Oklahoma နှင့် Texas တို့ကို ဆက်တိုက် ပေါင်းစပ်ခြင်းဖြင့် အနောက်တောင်ပိုင်း Bell တယ်လီဖုန်းကုမ္ပဏီ ဖြစ်လာခဲ့သည် ။ ထိုအချိန်က အမေရိကန်တယ်လီဖုန်းနှင့် ကြေးနန်းကုမ္ပဏီ၏ လုပ်ငန်းခွဲတစ်ခုဖြစ်သည်။ [11] နောက်ပိုင်းတွင် အလက်ဇန်းဒါးဂရေဟမ်ဘဲလ် က 1877 ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သော မူလ ဘဲလ်တယ်လီဖုန်းကုမ္ပဏီ၏ ဆက်ခံသူဖြစ်သည်။ [12] [13]American Bell Telephone Company သည် American Telephone and Telegraph Company (AT&T) ၏ လုပ်ငန်းခွဲကို 1885 ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ [14] 1899 ခုနှစ်တွင်၊ American Bell Telephone Company သည် ၎င်း၏ လုပ်ငန်းခွဲသို့ ၎င်း၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ရောင်းချပြီးနောက် မိခင်ကုမ္ပဏီ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ [15] ကုမ္ပဏီအား 1994 ခုနှစ်တွင် AT&T ကော်ပိုရေးရှင်း အဖြစ် ပြန်လည်အမှတ်တံဆိပ်အဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သည် ။ [16] 1982 United States v. AT&T ဆန့်ကျင် ရေးတရားစွဲဆိုမှုကြောင့် AT &T's ("Ma Bell") ၏ ဒေသဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းခွဲများ [17] ကို ခုနစ်ခုအဖြစ် စုဖွဲ့ထားသည့် [ 17] 18] ဒေသဆိုင်ရာ ဘဲလ်လုပ်ငန်းလည်ပတ်ရေးကုမ္ပဏီများ (RBOCs)၊ အများအားဖြင့် "ဘေဘီခေါင်းလောင်းများ" အဖြစ် ရည်ညွှန်းသော လွတ်လပ်သော ကုမ္ပဏီခုနစ်ခု၊ [18]၊Southwestern Bell Corporation (SBC) အပါအဝင်။ [19] နောက်ပိုင်းတွင် ၎င်း၏အမည်ကို ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် SBC Communications Inc. ဟု ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
2005 ခုနှစ်တွင် SBC သည် ၎င်း၏မိခင်ဖြစ်သူ AT&T ကော်ပိုရေးရှင်းကို ဝယ်ယူခဲ့ပြီး ပေါင်းစည်းထားသောအဖွဲ့အစည်းသည် ၎င်းကိုယ်တိုင် AT&T Inc. ဟုအမည်ပေးကာ ၎င်း၏သမိုင်းကြောင်း၊ ၎င်း၏အထင်ကရလိုဂိုနှင့် 2005 ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ 30 ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သော စတော့ရောင်းဝယ်ရေးသင်္ကေတဗားရှင်းကို အသုံးပြုကာ ၎င်း၏အမှတ်တံဆိပ်ကို စတင်ခဲ့သည်။ [21] AT&T Inc. သည် 2006 ခုနှစ်တွင် BellSouth ကော်ပိုရေးရှင်း ကို ၀ယ်ယူခဲ့ပြီး ၎င်း၏ယခင်ဖက်စပ်လုပ်ငန်းဖြစ်သော Cingular Wireless (2004 ခုနှစ်တွင် AT&T Wireless ကိုဝယ်ယူခဲ့သည်) ကို ရာနှုန်းပြည့်ပိုင်ဆိုင်ပြီး AT&T Mobility အဖြစ် ပြန်လည်အမှတ်တံဆိပ်အဖြစ် ပြောင်းလဲ ခဲ့သည်။ AT&T Inc. သည် 2016 ခုနှစ်၊ ဇွန်လ 12 ရက်၊ 2018 ရက်နေ့တွင် အတည်ပြုအဆိုပြုထားသော ပေါင်းစည်းမှုနှင့်အတူ Time Warner ကို 2016၊ [22] [23] တွင် ဝယ်ယူခဲ့သည်။AT&T သည် Time Warner ၏ အကြီးဆုံးနှင့် ထိန်းချုပ်ထားသော ရှယ်ယာရှင်အဖြစ် 2018 တွင် WarnerMedia အဖြစ် နာမည်ပြောင်းရန် ရည်ရွယ်သည်။ ကုမ္ပဏီသည် နောက်ပိုင်းတွင် WarnerMedia ၏ ရှယ်ယာရှယ်ယာများကို 2022 ခုနှစ်တွင် နုတ်ထွက်ကာ Discovery, Inc. နှင့် ပေါင်းစည်းကာ Warner Bros. Discovery ကို ဖန်တီးရန် ၊ သူ့အလိုလို ခွဲထွက်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏မီဒီယာလက်ရုံး။
လက်ရှိ AT&T သည် ယခင် Bell System အများစုကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းထားပြီး ခရီးဝေးဌာန အပါအဝင် မူရင်း AT&T ကော်ပိုရေးရှင်းနှင့်အတူ "Baby Bells" ခုနစ်ခုအနက် လေးခုပါဝင်ပါသည် ။
လမ်းခွဲခြင်းနှင့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲခြင်း (၁၉၈၂-၂၀၀၄)
နောက်ထပ်အချက်အလက်များ- ဘဲလ်စနစ်ပြိုကွဲမှု ၊ AT&T ၏ သမိုင်းကြောင်း § ပြိုကွဲ မှုနှင့် AT&T ၏သမိုင်း § ပြိုကွဲပြီးနောက် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံ 1982 ခုနှစ်တွင် US ထိန်းကျောင်းသူများသည် AT&T ၏ လက်ဝါးကြီးအုပ်မှုကို ဖြတ်တောက်ခဲ့ပြီး AT &T သည် ၎င်း၏ပြည်တွင်းလုပ်ငန်းခွဲများကို ခွဲထုတ်ရန် လိုအပ်ပြီး ၎င်းတို့ကို တစ်ဦးချင်းကုမ္ပဏီ ခုနစ်ခုအဖြစ် အုပ်စုဖွဲ့ကာ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ [33] အဆိုပါ ကုမ္ပဏီအသစ်များကို Regional Bell Operating Companies များဟု လူသိများကြပြီး၊ သို့မဟုတ် အလွတ်သဘောအားဖြင့် Baby Bells များဖြစ်သည်။ [34] AT&T သည် ခရီးဝေးဝန်ဆောင်မှုများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေသော်လည်း MCI နှင့် Sprint ကဲ့သို့သော ပြည်ပမှပံ့ပိုးပေးသော ပြိုင်ဖက်များထံမှ ပြိုင်ဆိုင်မှုများ တိုးလာ နေပါသည်။ [၃၅]