cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
နွယ်စိုး
နွယ်စိုး [၁၉၁ဝ - ၁၉၉၅]
မူလတန်း ပညာကို လှည်းကူး၊ ရန်ကုန်၊ ကျိုက်လတ်၊ မြောင်းမြ၊ မအူပင် မြို့များတွင် သင်ယူ ခဲ့သည်။ ငါးတန်းမှ စ၍ ရန်ကုန် စိန်ဂွ္ဆန်း ကျောင်းတွင် ဆည်းပူး ခဲ့သည်။ ၁၉၂၆ တွင် ဆယ်တန်း အောင်ပြီး၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၌ ဆက်လက် ပညာ သင်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၁ တွင် ဝိဇ္ဇာ အင်္ဂလိပ်စာ ဂုဏ်ထူးတန်း အောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၁ - ၃၃ တွင် လန်ဒန် တက္ကသိုလ်၌ ဆက်လက် ပညာ သင်ယူ ခဲ့သည်။ ၁၉၃၆ တွင် ဥပဒေ ဘွဲ့နှင့် ၁၉၄၇ တွင် မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရခဲ့သည်။
ဘင်္ဂါလီ အကယ်ဒမီတွင် မြန်မာစာ ဆရာ (၁၉၃၃)၊ 'ဈေးနှုန်း' သတင်းစာ ကြော်ငြာ မန်နေဂျာ (၁၉၃၄)၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်တွင် အချိန်ပိုင်း အင်္ဂလိပ်စာ နည်းပြ (၁၉၃၄ - ၃၆)၊ 'နယူး ဘားမား' သတင်းစာ စေတနာ့ ဝန်ထမ်း လက်ထောက် အယ်ဒီတာနှင့် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် အင်္ဂလိပ်စာ ဌာန လက်ထောက် ကထိက (၁၉၃၆)၊ ပဲခူးတွင် ဝန်ထောက် (၁၉၄၃)၊ နိုင်ငံခြားရေး ရုံးတွင် အတွင်းဝန် (၁၉၄၃-၄၄)၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် အင်္ဂလိပ်စာ ဌာနမှူး (၁၉၄၄)၊ အရေးပေါ် တက္ဗသိုလ် အင်္ဂလိပ်စာ ကထိက (၁၉၄၅ - ၄၉)၊ အင်္ဂလိပ်စာ ဌာန ပါမောက္ခ (၁၉၄၉ - ၅၅)၊ ၁၉၅၅ - ၅၇ တွင် အချိန်ပိုင်း အင်္ဂလိပ်စာ ပါမောက္ခ၊ မြန်မာနိုင်ငံ ဘာသာပြန် စာပေ အသင်း မြန်မာ့ စွယ်စုံကျမ်း စာမူ တာဝန်ခံနှင့် အရောင်း ဌာနမှူး၊ ဝန်ကြီးချုပ်၏ အတွင်းဝန် (၁၉၅၇ - ၅၈)၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် အင်္ဂလိပ်စာ ပါမောက္ခ (၁၉၅၈ - ၆၇)၊ ၁၉၆၇ မှစ၍ ပညာရေး အရာရှိ စသည်ဖြင့် အမှု ထမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၇၅ တွင် အငြိမ်းစား ယူခဲ့သည်။
လူငယ်များ ကြီးပွားရေး အသင်း အတွင်းရေးမှူး (၁၉၃၄ - ၃၅)၊ ပညာ ပြန့်ပွားရေး အသင်း ဘဏ္ဍာရေးမှူး (၁၉၃၄)၊ ကျေးလက် ပြုပြင်ရေး အဖွဲ့ ကော်မတီ လူကြီး (၁၉၃၅ - ၄၂)၊ တက္ကသိုလ် သမဝါယမ အသင်း ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌ (၁၉၃၆ - ၄၁)၊ ဂန္ဈလောက အတွင်းရေးမှူး (၁၉၃၆ - ၃၈ နှင့် ၁၉၄၁)၊ ဇီဝိတဒါန ဆေးရုံ အတွင်းရေးမှူး (၁၉၃၇ - ၃၈)၊ ဘားနဒ် ပိဋကတ်တိုက် အတွင်းရေးမှူး (၁၉၃၈ - ၄၂)၊ တက္ကသိုလ် သမဝါယမ အသင်း ဥက္ကဋ္ဌ (၁၉၄၃ - ၄၄)၊ ၁၉၄၆ တွင် မြန်မာ နိုင်ငံ သုတေသန အသင်း အတွင်းရေးမှူး၊ ထို့နောက် အယ်ဒီတာ၊ ထို့နောက် ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌ၊ မြန်မာ နိုင်ငံ ဘာသာပြန် စာပေ အသင်း အဖွဲ့ဝင် လူကြီး၊ ပညာရေး စုံစမ်းမှု ကော်မတီ အတွင်းရေးမှူး (၁၉၅၄ - ၅၈)၊ မြန်မာ သမိုင်း ကော်မရှင် အဖွဲ့ဝင်နှင့် ပညာရေး တက္ကသိုလ် နှစ်လည် မဂ္ဂဇင်း ကော်မတီ နာယက (၁၉၇ဝ - ရ၄) စသည့် တာဝန်များကို ယူခဲ့သည်။ အိန္ဒိယ နိုင်ငံ သိပ္ပံ ပညာ နှီးနှော ဖလှယ်ပွဲသို့ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် ကိုယ်စားလှယ် (၁၉၅ဝ)၊ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု မီချီဂန် တက္ကသိုလ်သို့ ပညာတော်သင် (၁၉၅၁ - ၅၂)၊ အိန္ဒိယ နိုင်ငံလုံး ဆိုင်ရာ တက္ကသိုလ်များ ကွန်ဖရင့်သို့ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် ကိုယ်စားလှယ် (၁၉၅၃)၊ ထို့ပြင် အမေရိကနှင့် ဥရောပသို့ ပညာရေး မစ်ရှင် ခေါင်းဆောင် အဖြစ် သွားရောက် ခဲ့သည်။
၁၉၂၇ တွင် လူငယ်များ ကြီးပွားရေး အသင်းထုတ် စာစောင်များ၌ စာ စတင် ရေးသား ခဲ့သည်။ ၁၉၃၄ ခု ကြီးပွားရေး မဂ္ဂဇင်းတွင် "မအူပင်" ဆောင်းပါးကို 'နွယ်စိုး' ကလောင် အမည်ခံ၍ စ ရေးခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာ နှစ်ဘာသာ ကွ္ဆမ်းကျင်သည်။ မြန်မာစာ ကိုလည်း လင်္ကာ၊ စကားပြေ နှစ်ထွေ နိုင်နင်းသူ ဖြစ်သည်။ ရသဟန် အဖွဲ့အနွဲ့တွင် ဟာသ စွက်၍ ရေးသား တတ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဝတ္ထုတို၊ ဆောင်းပါး၊ ရသ စာတမ်းငယ် (အက်ဆေး) များ သာမက ကဗျာများ ကိုလည်း ရေးခဲ့သည်။ စိမ်းလန်းသော တောင်ကုန်းများ၊ ကုသိုလ်ဆက် (၁၉၃၆) စသည့် ရသ စာတမ်း ငယ်များ၊ ရန်ကုန် ဆိပ်ကမ်း၊ တဝက်တပျက်၊ တိရစာ္စန်ရုံ၊ ကမာရွတ် စသည့် ကဗျာများ၊ စက်မှု ကိရိယာ၊ အညာကြိုက်၊ စေတနာရှင်၊ ကံ. .... ကံ (Max Beerbohm ၏ ဝတ္ထု တပုဒ်ကို မှီးသည်) စသည့် ဝတ္ထုတိုများ၊ စာပေ အဖွင့် ပုံသစ် လောင်းသင့်ပြီ၊ ဝတ္ထုတို နိဒါန်း (ခင်နှင်းယု၏ ကြေးမုံရိပ်သွင် ဝတ္ထုတိုများ [၁၉၆ဝ] စာအုပ်တွင် ပါဝင်သည်) စသည့် ရသ စာပေ ရေးရာ၊ ဝတ္ထု ရေးရာ အယူအဆ ဆောင်းပါးများ၊ ကမာ္ဘ့ ယဉ်ကျေးမှု၊ မြန်မာ့ ဦးစွန်း၊ ဗမာ့ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဗမာ့ အကပညာ စသည့် ယဉ်ကျေးမှု မိတ်ဆက် ဆောင်းပါးများသည် အင်္ဂလိပ်စာ ပါမောက္ခ တဦး၏ မြန်မာစာ၊ မြန်မာ စကား၊ မြန်မာ ယဉ်ကျေးမှု ချစ်ခင် ကွ္ဆမ်းဝင်ခြင်း ပြယုဂ်များပင် ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံရေးနှင့် အချစ်လေးပါး (၁၉၄၆) ဝတ္ထုတိုများ စာအုပ်ကို ထုတ်ဝေ ခဲ့သည်။ အမည်ရင်း ဦးမျိုးမင်းဖြင့် Archway English Course (၁၉၅၇) နှင့် အင်္ဂလိပ်စာ သင်ကြားရေး (၁၉၅၉) တို့ကိုလည်း ရေးခဲ့သည်။ 'မြင့်ဝင်း' ကလောင် အမည်ဖြင့်လည်း ရေးခဲ့ ဖူးသည်။ ဝဏ္ဏ ကျော်ထင်ဘွဲ့ (၁၉၅၄)နှင့် သီရိ ပျံချီဘွဲ့ (၁၉၆၁) ချီးမြှင့် ခံရသည်။
ဘဝနိဂုံး
၁၉၉၅ ခု စက်တင်ဘာ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန် ခဲ့သည်။
စာညွှန်း
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ဝဲချောင်းရွာ၊ ဆိပ်သာ
ဝဲချောင်းရွာ၊ ဆိပ်သာ
ကြမ်းတိုက်ရွာ
ကြမ်းတိုက်ရွာ
နမ်နူးရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
နမ်နူးရွာ(Namnu)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်၊ ကောင်လိုလပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၁၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကောင်လိုလပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၁ ဦး၊ မ ၂၀၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၀၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပုဂံတူရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်
ပုဂံတူရွာ (Bagantu)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ ရင်းမကျင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၀၃၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပရိညသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ခန္ဓာငါးပါးသည် “ပရိညေယျ” ပိုင်းခြား၍သိအပ်သောတရား၊ ရာဂ, ဒေါသ, မောဟကုန်ရာ နိဗ္ဗာန်သည် “ပရိညာ”ဖြင့် ပိုင်းခြား၍သိနိုင်သောတရားဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ဆင်ဆိုက်ထန်ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
ဆင်ဆိုက်ထန်ရွာ (Hsinsaikhtan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ ပန်လွမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၂၂၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်လွမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၆၇ ဦး၊ မ ၅၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေကောင်းချိန်ရွာ၊ သစ်ပုတ်ချိန်
ရေကောင်းချိန်ရွာ၊ သစ်ပုတ်ချိန်
လင်းတိုင်းရွာ၊ ပွဲစားဂုံညင်းတန်း
လင်းတိုင်းရွာ၊ ပွဲစားဂုံညင်းတန်း
လုပ်နုရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
လုပ်နုရွာ (Lokenu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဝမ်ဟိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၂၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ဟိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၃၆ ဦး၊ မ ၂၉၃၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၇၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ဘုမ္မနိုးရွာ၊ မင်းဘူးမြို့နယ်
ဘုမ္မနိုးရွာ (Bonmanoe)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ မင်းဘူးမြို့နယ်၊ ခံကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၀၆၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခံကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၂၆ ဦး၊ မ ၈၈၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၁၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝလာကံ (ကုလား)ရွာ၊ တောင်ထောင်ဟယား
ဝလာကံ (ကုလား)ရွာ၊ တောင်ထောင်ဟယား
တောင်တိုက်ရွာ
တောင်တိုက်ရွာ
နယူးကလတ်စီးတီး ပြေးခုန်ပစ်အားကစားကွင်း
နယူးကလတ်စီးတီး ပြေးခုန်ပစ်အားကစားကွင်းသည် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံရှိ အားကစားကွင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။၂၀၁၉ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ၏ ပြေးခုန်ပစ်ပွဲစဉ်များနှင့် ပိတ်ပွဲကို လက်ခံကျင်းပခဲ့သည်။
တည်ဆောက်ခြင်း
ဤပြေးခုန်ပစ်အားကစားကွင်း အပါအဝင် နယူးကလတ်မြို့ အားကစားကွင်းရုံများ တည်ဆောက်ခြင်းကို ၂၀၁၈ ဧပြီလ ၂၅ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သည်။ ဤ၂၀၁၉ ဇူလိုင်အစပိုင်းတွင် တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်း၏ ၉၈ရာခိုင်နှုန်းပြီးစီးခဲ့သည်။၂၀၁၉ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားမစတင်ရန် ရက်၅၀အလိုဖြစ်သော အောက်တိုဘာ ၁၂ရက်တွင်မှ တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများ အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံရှိ အားကစားကွင်းများ
ခင်မောင်စိုး
ဦးခင်မောင်စိုးသည် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်ကိုယ်စားပြု ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်နှင့် ပြည်သူ့လွှတ်တော် စီးပွားရေးနှင့် ဘဏ္ဍာရေးတိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးရေးကော်မတီအတွင်းရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူဖြစ်သည်။ သူသည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီဝင်တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။
အစောပိုင်းဘဝ
ဦးခင်မောင်စိုးကို ၁၉၅၅၊ အောက်တိုဘာလ ၃၀ ရက် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်၊ တမာကုန်းရွာတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
ပညာရေး
အခြေခံပညာကို ဝမ်းတွင်းမြို့နယ် တမာကုန်းရွာ အလယ်တန်းကျောင်း၊ သဲတော-ဝမ်းတွင်း အထက်တန်းကျောင်းတို့တွင် သင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၇၃ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၄ ခုနှစ်အထိ မကွေးကောလိပ်၊ တောင်ကြီးကောလိပ်တို့၌ ပထမနှစ်နှင့် ဒုတိယနှစ်တို့ကို တတ်ရောက်ခဲ့သည်။ မန္တလေးတက္ကသိုလ်တွင် သင်္ချာဘာသာဖြင့် တတိယနှစ်အထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေး
ဦးခင်မောင်စိုးသည် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်အလုပ်အမှုဆောင်အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူဆောင်ရွက်နေသည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ် မှိုင်းရာပြည့်အရေးအခင်းတွင် ပါဝင်လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်မှုကြောင့် ထောင် ၁နှစ် ကျခံဖူးခဲ့သည်။
ကညင်နှစ်ပင်ရွာ၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်
ကညင်နှစ်ပင်ရွာ (Kanyinhnitpin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်၊ ချောင်းရင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၈၉၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ချောင်းရင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၆၃၀ ဦး၊ မ ၆၂၅၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၈၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်လေးပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရင်းမကျင်းရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရီဒမ်းရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
ရီဒမ်းရွာ(Ridam)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်၊ ကောင်လိုလပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၀၆၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကောင်လိုလပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၁ ဦး၊ မ ၂၀၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၀၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောက်ခွက်ရွာ၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်
ကျောက်ခွက်ရွာ (Kyaukkhwet)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်၊ ဝက်ဝံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၈၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝက်ဝံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၁၂ ဦး၊ မ ၃၄၀၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၆၂၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သာယာကုန်းရွာ၊ ပွဲစားဂုံညင်းတန်း
သာယာကုန်းရွာ၊ ပွဲစားဂုံညင်းတန်း
မတ်ဟင်မြောင်းရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
မတ်ဟင်မြောင်းရွာ (Mathinmyaung)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဝမ်ဟိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၁၆၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ဟိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၃၆ ဦး၊ မ ၂၉၃၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၇၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗီဇသုတ်
(၃)သုတ် ရှိပါသည်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံး နေတော်မူစဉ် မျိုးစေ့ငါးမျိုး၊ ကြီးပွားစည်ပင် ပြန့်ပွားနိုင်သော (အောင်မြင်သော) မျိုးစေ့၊ မကြီးပွား မစည်ပင် မပြန့်ပွားနိုင် (မအောင်မြင်)သောမျိုးစေ့၊ ဝိညာဏဋ္ဌိတိလေးမျိုးနှင့် ပထဝီဓာတ်၊ နန္ဒီရာနှင့် အာပေါဓာတ် မျိုးစေ့ငါးမျိုးနှင့် အကြောင်းနှင့် တကွသော ကမ္မဝိညာဏ်တို့တူကြပုံ၊ ကမ္မဝိညာဏ်တည်သည်ရှိသော် ခန္ဓာငါးပါးသို့ ကပ်၍တည်ပုံ၊ ခန္ဓာငါးပါးမှတစ်ပါး ကမ္မဝိညာဏ်၏ လာရောက်ရာ၊ သွားရောက်ရာ၊ စုတိနှင့်ပဋိသန္ဓေ ကြီးပွားစည်ပင် ပြန့်ပွားမှုကို မပညတ်နိုင်ပုံ၊ ခန္ဓာငါးပါးဟူသော ဓာတ်၌ ရာဂကိုပယ်ပြီးလျှင် ကမ္မဝိညာဏ်၏တည်ရာ အာရုံပြတ်သွားပုံ ပြုစီရင်မှု ကိလေသာမှလွတ်မြောက်သွားပုံ၊ ရောင့်ရဲနိုင်ပုံ၊ တောင့်တမှုမရှိတော့ပုံ၊ မျက်မှောက် ဘဝ၌ ငြိမ်းအေးပုံ၊ “ခီဏာ ဇာတိ၊ ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကတံ ကရဏီယံ၊ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယ”ဟု သိနိုင်ပုံကို ခန္ဓာတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ အကျယ်ဝေဖန်၍ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။ - ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဗီဇဂါမ်၊ ဘူတဂါမ် အားလုံးတို့သည် မြေကြီးကိုမှီ၍ မြေကြီး၌တည်၍ ကြီးပွားစည်ပင် ပြန့်ပွားခြင်းသို့ရောက်သကဲ့သို့ ထို့အတူ သီလကိုမှီ၍ သီလ၌တည်၍ ဝိဝေကနိဿိတ၊ ဝိရာဂနိဿိတ၊ နိရောဓနိဿိတ၊ ဝေါဿဂ္ဂပရိဏာမီဖြစ်အောင် အဋ္ဌင်္ဂိကအရိယာမဂ်ကို ပွားများသည်ရှိသော် ဓမ္မတို့၌ ကြီးပွားစည်ပင်ပြန့်ပွားခြင်းသို့ရောက်ပုံ၊ အဋ္ဌင်္ဂိကအရိယာမဂ်ကို တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ ပွားများပုံအပြည့်အစုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် တမာမျိုးစေ့၊ သဗွတ်ခါးမျိုးစေ့ ဗူးခါးမျိုးစေ့မျိုးစေ့တို့သည် ခါးစပ်သော အရသာကို ဖြစ်စေသကဲ့သို့ ထို့အတူ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပ၊ မိစ္ဆာဝါစာ၊ မိစ္ဆာကမ္မန္တ၊ မိစ္ဆာအာဇီဝ၊ မိစ္ဆာဝါယာမ၊ မိစ္ဆာသတိ၊ မိစ္ဆာသမာဓိ၊ မိစ္ဆာဉာဏ၊ မိစ္ဆာဝိမုတ္တိ ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံသည် အယူအားလျော်စွာ ပြည့်စုံသည်ရှိသော် စေတနာ၊ ပတ္ထနာ၊ ပဏိဓိ၊ သင်္ခါရတရားတို့သည် အနိဋ္ဌ၊ အကန္တ၊ အမနာပ၊ အဟိတဖြစ်သော ဒုက္ခ ဖြစ်ရန် ဖြစ်၏။ ယုတ်မာသော အယူအမြင်ရှိခြင်းကြောင့်ပေတည်း။ ကြံမျိုးစေ့၊ သလေးမျိုးစေ့၊ မုဒရက်(သဗြက်)မျိုးစေ့တို့သည် သာယာချိုမြိန် သောအရသာကို သွန်းလောင်းခြင်းငှာဖြစ်သကဲ့သို့ အယူအမြင်၏ ကောင်းခြင်းကြောင့် သမ္မာဒိဋ္ဌိ ... သမ္မာဝိမုတ္တိရှိသောပုဂ္ဂိုလ်၏ ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံတို့သည် အယူအမြင်အားလျော်စွာ ဆောက်တည်အပ် ပြီးစေအပ်သော စေတနာ၊ ပတ္ထနာ၊ ပဏိဓိ၊ သင်္ခါရတို့သည် ဣဋ္ဌ၊ ကန္တ၊ မနာပ၊ ဟိတ၊ သုခအတွက်ဖြစ်ကုန်၏ဟု သမ္မာမဂ္ဂင် ၁၀-ပါး၊ မိစ္ဆာမဂ္ဂင် ၁၀-ပါးတို့ကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
နမ့်ကယ်ပုရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခံကုန်းရွာ၊ မင်းဘူးမြို့နယ်
ခံကုန်းရွာ (Khankone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ မင်းဘူးမြို့နယ်၊ ခံကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၀၅၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခံကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၂၆ ဦး၊ မ ၈၈၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၁၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပုံစုတ်ရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
ပုံစုတ်ရွာ (Pongsoke)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မောက်မယ်မြို့နယ်၊ ကဒူးကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၄၈၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကဒူးကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၉၃ ဦး၊ မ ၂၁၁၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၂၀၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မောက်မယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆိပ်သာလေးရွာ၊ ဆိပ်သာ
ဆိပ်သာလေးရွာ၊ ဆိပ်သာ
မြန်မာ့ရိုးရာ စစ်တုရင်
စစ်တုရင်ကစားနည်းသည် တစ်ဖက်နှင့် တစ်ဖက် စစ်တိုက်သကဲ့သို့ လူ၏ ဦးနှောက် ဉာဏ်ရည်ဉာဏ်သွေးကို ပြိုင်ဆိုင်ရသော ကစားနည်း ဖြစ်သည်။ စစ်တုရင်ကစားနည်းကို အင်္ဂလိပ်လို (Chess) ဟုခေါ်သည်။ မြန်မာစစ်တုရင် ကစားနည်းသည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာစစ်တုရင်ကစားနည်းနှင့်မတူ၊ ကွဲပြားခြားနားမှုရှိသည်။ မြန်မာ့ စစ်တုရင်ကစားနည်းတွင် ၆၄-ကွက်ပါသောကစားကွက်နှင့် တစ်ဖက်လျှင် ကစားရုပ် ၁၆-ရုပ်စီကို အသုံးပြုသော်လည်း ကစားခုံ အနေအထား ကစားရုပ်နေရာချပုံနှင့် ကစားရုပ်များ၏ ရွေ့လျားပုံတို့ မတူပေ။
ပေါ်ပေါက်လာပုံသမိုင်း
မြန်မာ့ စစ်တုရင်ကစားနည်းသည် လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း (၁၃၀၀)ကျော်ခန့်မှစ၍ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ခေတ်စားခဲ့သော ကစားနည်းဖြစ်သည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် ကမ္ဘာ အရပ်ရပ်သို့ပြန့်နှံ့ခဲ့ကာ မြန်မာနိုင်ငံသို့ အေဒီ (၈)ရာစုတွင် ရောက်ရှိခဲ့သည်။ စစ်တုရင်ကစားနည်း၏ မူလအမည်မှာ “စတုရင်္ဂ” ဖြစ်ပြီး စစ်အင်္ဂါလေးပါး(ဆင်၊ မြင်း၊ ရထား၊ ခြေလျင်တပ်ဖွဲ့များ)ဖြင့် စစ်ထိုးသဏ္ဌာန်ပြု ကစားရသော ကစားနည်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ “စတုရင်္ဂ”မှ “စတုရင်”၊ “စစ်တုရင်”အဖြစ် ပြောင်းလဲသုံးနှုန်းခဲ့သည်။ စစ်တုရင်သည် ရှေးယခင်က မင်းညီမင်းသား၊ မှူးမတ်ဗိုလ်ပါ တို့ စစ်ဗျူဟာခင်းကျင်းတိုက်ခိုက်ရာတွင် ထက်မြက်ကျွမ်းကျင်ရန်နှင့် အပေါင်းအသင်းများအတွင်း ကိုယ်ရည်ကိုသွေးယှဉ်ပြိုင်ကာအပျင်းလည်းပြေရန် လေ့ကျင့် ကစားရသော တော်ဝင်ကစားနည်းဖြစ်သည်။
ကစားခုံ
မြန်မာစစ်တုရင်ခုံတွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာစစ်တုရင်ခုံကဲ့သို့ အဖြူအမည်း အမှတ်အသားများ မရှိပေ။ စစ်တုရင်ခုံသည် စတုရန်းကွက် ၈ ကွက်စီပါရှိသော ဒေါင်လိုက် ၈ တန်း၊ အလျားလိုက် ၈ တန်း စုစုပေါင်း စတုရန်းကွက် ၆၄ ကွက်ပါရှိသည့် လေးထောင့်ကွက်ကြီး ဖြစ်သည်။ ဆေးရောင်ချယ်ထားခြင်း မရှိသော်လည်း ခေါင်ကြောင်း ထောင့်ဖြတ်မျဉ်း နှစ်ကြောင်းကို ကြက်ခြေခတ် ဖြတ်ရေးဆွဲထားသည်။ ၎င်းထောင့်ဖြတ်မျဉ်းများကို စစ်ကဲကြိုး (စစ်ကဲမျဉ်း) ဟုခေါ်သည်။ စကားခုံအရွယ်အစားမှာ အလျား ၂၄ လက်မ၊ အနံ ၂၄ လက်မ ရှိပြီး ကစားကွက်ကလေးများ၏ အရွယ်အစားမှာ ၃ လက်မ ပတ်လည်စီ ဖြစ်သည်။
ကစားရုပ်များ
စစ်တုရင် ကစားရုပ်များမှာ စုစုပေါင်း (၃၂)ရုပ်ဖြစ်ပြီးအမျိုးအစား(၆)မျိုး ဖြစ်သည်။ အရောင်အားဖြင့် အနီနှင့် အနက် ခွဲထားသည်။ တစ်ဖက်လျင် - အနီရောင်ရုပ်ရသောသူက စတင် ရွှေ့ရသည်။ ကစားရုပ်များကို ထုလုပ်ရာတွင် ပုံသဏ္ဌာန် နှစ်မျိုးထုလုပ်ကြသည်။ တစ်မျိုးမှာ ရာမမင်းသားနှင့် သူ၏ဘက်တော်သား မျောက်များမှတစ်ဘက်၊ ဒဿဂီရိဘီလူးနှင့် သူ၏ဘက်တော်သား ဘီလူးများမှ တစ်ဘက် သရုပ်ဖော်ထုလုပ်ထားသည့် ကစားရုပ်များဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင် အနက်မင်းကြီးသည် ရာမမင်း၏ ပုံဖြစ်သည်။ အနီမင်းကြီးကား ဒဿဂီရိ၏ ပုံဖြစ်သည်။ နောက်တစ်မျိုးမှာ မင်းမြောက်တန်ဆာငါးပါး ဝတ်ဆင်ထားသည့်မြန်မာဘုရင်နှင့် အမှုတော်ထမ်းတို့၏ ပုံဖြင့် သရုပ်ဖော်ထုလုပ်ထားသော ကစားရုပ်များဖြစ်သည်။
မင်းကြီး၏ လှုပ်ရှားမှု
မင်းကြီးသည် ၎င်းတည်ရှိရာမှ အရပ်ရှစ်မျက်နှာသို့ တစ်ကြိမ်လျှင် တစ်ကွက် ရှေ့နိုင်သည်။ စစ်တုရင်၌ ပြိုင်ဘက်မင်းကြီးကို အမိဖမ်းရန်စီမံဆောင်ရွက်နိုင်လျှင် အနိုင်ရကာပွဲပြီးဆုံးသည်။ မင်းကြီးသည် ဘေးလိုင်းနှင့် ထောင့်ကွက်များမှအပ မည်သည့် နေရာတွင် တည်ရှိသည် ဖြစ်စေ၊ အတားအစီးမရှိပါက ၈ ကွက်အထိ စိုးမိုးထားနိုင်သည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ စစ်တုရင် နှင့် အလားတူပင်ဖြစ်သည်။
စစ်ကဲ၏ လှုပ်ရှားမှု
စစ်ကဲသည် ၎င်းတည်ရှိရာ ထောင့်ဖြတ် အကွက်များသို့ တစ်ကြိမ်လျှင် တစ်ကွက်ရွေ့နိုင်သည်။ စစ်ကဲသည် ဘေးလိုင်းနှင့် ထောင့်ကွက်များရောက်ရှိနေခြင်းမှအပ မည်သည့်နေရာ၌ ရှိသည်ဖြစ်စေ၊ ယင်းတည်ရှိရာနှင့်ထိဆက်နေသောထောင့်ဖြတ် ၄ ကွက်အား စိုးမိုးထားနိုင်သည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ စစ်တုရင်ရှိ ဘုရင်မရုပ်တာဝန်မျိုးယူရသော်လဲ စွမ်းဆောင်ရည်နှင့် ရွေ့ကွက်ပုံပန်းမှာ အလွန်ကွာခြားပါသည်။ စစ်ကဲသည် ဘေးတိုက်ထက်အောက် ရွှေ့နိုင်စွမ်းမရှိပဲ ရွှေ့နည်းရွှေ့ဟန်တွင် ဘိရှော့နှင့် နည်းစပ်သည်။
ဆင်၏ လှုပ်ရှားမှု
ဆင်သည် ၎င်းတည်ရှိရာမှ ထောင့်ဖြတ် အကွက်များနှင့် ရှေ့တည့်တည့် အကွက်သို့ တစ်ကြိမ်လျှင် တစ်ကွက်ရွေ့နိုင်သည်။ စစ်ကဲထက် ရှေ့တည့်တည့် အကွက်ပို ရွေ့နိုင်ခြင်းသည်ထူးခြားချက်ဖြစ်သည်။ ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာစစ်တုရင်ကစားနည်းတွင်ပါရှိသော ဘိရှော့နှင့် မြန်မာစစ်ဘုရင်ရှိစစ်ကဲတို့မှာ မိမိနှင့်ထောင့်ဖြတ်လိုင်း မတူသော နေရာများသို့လုံးဝ သွားရောက်နိုင်ခြင်းတိုက်ခိုက်နိုင်ခြင်းစွမ်းရည်များမရှိပဲ ဆင်မှာ ရှေ့တစ်ကွက်တက်လိုက်သည်နှင့် မိမိ၏ထောင့်ဖြတ်တည်နေရာကိုပြောင်းလဲနိုင်စွမ်းသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ (အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာစစ်တုရင်တွင် ထောင့်ဖြတ်ရောင်တူ ဘိရှော့နှစ်ရုပ်နှင့်ဘုရင်သာကျန်ရှိတော့လျှင် ရှောင်တိမ်းတတ်သောပြိုင်ဘက် ဘုရင်တစ်ရုပ်တည်းကို အမိမဖမ်းနိုင်သော်လည်း ဆင်နှင့်စစ်ကဲနှစ်ကောင်သာကျန်သူက ပြိုင်ဘက်၏ဘုရင်ထည်းတည်းကိုအမိဖမ်းနိုင်သည်။)
မြင်း၏ လှုပ်ရှားမှု
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ စစ်တုရင်မှာ ကဲ့သို့ပင် L ပုံသဏ္ဌာန် ရွေ့လျားရသည်။ မြင်းသည် ရွေ့လျားနိုင်သောအကွက်များတွင် အတားအဆီး မရှိပါက ၈ ကွက်အထိ စိုးမိုးထားနိုင်သည်။ မြင်းသည် ယင်းတည်ရှိရာနေရာ၏ထက်အောက်ဘယ်ညာအကွက်တို့နှင့် ထောင့်ဖြတ်ကျပြီးမူလတည်ရှိရာနှင့် ဝေးရာအကွက်များသို့ ကျော်လွှားကာ စိုးမိုးရွေ့လျားနိုင်ခြင်းဖြစ်ရာ တစ်ကြိမ်ရွှေ့တိုင်း ထောင့်ဖြတ်နေရာတည်ရှိမှုအနေအထားအမြဲပြောင်းလဲနေပါသည်။
ရထား၏ လှုပ်ရှားမှု
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ စစ်တုရင်နှင့် အတူတူပင်ဖြစ်သည်။ လမ်း၌အတားအဆီးမရှိပါက ၁၄ ကွက်အထိစိုးမိုးထားနိုင်သည်။ တစ်ခုမှတ်သားရမည်က မြန်မာစစ်တုရင်တွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ စစ်တုရင်နှင့် ကွာခြားသည်က ဘုရင်နှင့် ရဲတိုက် တစ်ပြိုင်နက် နေရာရွေ့ပြောင်းနိုင်သည့် ကတ်စ်လင်း (ရထားပြောင်း) ရွှေ့ကွက် မျိုးမရှိပါ။
နယ်၏ လှုပ်ရှားမှု
နယ်ရုပ်သည် ရှေ့သို့တစ်ကွက် မျှတက်နိုင်သည်။ နယ်ရုပ်သည် ၎င်း၏ ညာဘက်နှင့် ဘယ်ဘက်ထောင့်ဖြတ် အကွက်ရှိ ဆန့်ကျင်ဘက် ကစားသမား၏ အရုပ်ကို စားပိုင်ခွင့် ရှိသည်။ အကယ်၍ စစ်ကဲ ကျဆုံးသွားပါက နယ်ရုပ်သည် စစ်ကဲ ကြိုးသို့လာရောက်ပြီး စစ်ကဲအဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်သည်။ ယေဘူယအားဖြင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ စစ်တုရင်နှင့် အလားသဏ္ဌာန်တူသောလည်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ စစ်တုရင်ကဲ့သို့ ပထမဆုံး ရွေ့ကွက်တွင် ၂ ကွက် တက်ရောက်နိုင်ခွင့် မရှိခြင်း မှာ ကွာခြားသည်။ စစ်ကဲတိုးမြှင့်ပြီးပြီးခြင်း စစ်ကဲစွမ်းရည်မရသေးပဲ နောက်ရွှေ့လှည့်မှရခြင်းစသော အသေးစိတ်စည်းကမ်းများလိုက်နာရသေးသည်။
စွမ်းအင်ကွာခြားချက်
တစ်နည်းအားဖြင့် -
သို့သော် တစ်ခါတစ်ရံ ကစားကွက် အနေအထားကို လိုက်၍ စွမ်းအင်သတ်မှတ်ချက်များမှာ အပြောင်းအလဲ ရှိတက်သည်။ ဥပမာ-အနေအထားကောင်းမှန် ခိုင်ခန့်လျက်ရှိသော စစ်ကဲသည် တစ်ခါတစ်ရံ ဆင်၊ မြင်း၊ ရထားတို့ထက် တန်ဖိုးရှိနေ တတ်သည်။ ကစားရုပ်များအပြား ရှိနေစဉ်တွင် မြင်းသည် ဆင်ထက် တန်ဖိုးရှိသည်ဟု ယေဘုယျ မှတ်ယူနိုင်သည်။
ရွေ့ကွက်မှတ်တမ်း
ကစားရုပ်များ၏ အတိုကောက်များ
အမှတ်လက္ခဏာ သင်္ကေတများ အကွက်နံပါတ်များ
စစ်တုရင်ခုံ၌ အလျားလိုက် ၈တန်း၊ ဒေါင်လိုက် ၈တန်း ရှိရာတွင် အနီသမားဘက်မှ ပထမဆုံး အလျားလိုက်တန်း၏ ဘယ်ဘက်ထောင့်ကွက်မှ ညာဘက်ထောင့်ကွက်အထိ အကွက်များကို အစဉ်လိုက်အတိုင်း က၊ခ၊ဂ၊ဃ၊င၊စ၊ဆ၊ဇ ဟူ၍ မှတ်သားရသည်။ ထို့နောက် ဒေါင်လိုက်လိုင်း အသီးသီးတွင် အောက်ခြေ ၁ မှ အပေါ်ဆုံး ၈ အထိ နံပါတ်အစဉ်တိုင်း မှတ်ရသည်။ ပုံတွင်ကြည့်ပါ။
ရွေ့ကွက်မှတ်တမ်းရေးရာတွင် နှစ်မျိုး ရေးသားနိုင်သည်။
ပူးပေါင်းဖော်ပြရာတွင် ဘယ်ဘက်ဂဏန်းတွဲသည် အနီသမား တက်ကွက်ဖြစ်ပြီး၊ ညာဘက်ဂဏန်းတွဲသည် အနက်သမား တက်ကွက်ဖြစ်သည်။ ခွဲခြားဖော်ပြရာတွင် တုံးတို(-)အမှတ်အသားမပါသော ဂဏန်းတွဲသည် အနီသမားတက်ကွက်ဖြစ်ပြီး (-)ပါသောဂဏန်းတွဲသည် အနက်သမားတကျကွက်ဖြစ်သည်။
ကစားရုပ်များ နေရာချထားခြင်း (စစ်တည်ခြင်း)
မြန်မာစစ်တုရင်ပြိုင်ပွဲများတွင် ပွဲမစမီအချိန်၌ ကစားခုံကို ကန့်လန့်ဖြတ် အဝတ်ဖြင့် ကာရံထားပြီး ကစားသမားနှစ်ယောက်မှာ ကန်လန့်ကာ၏ နောက်ကွယ်၌ ကစားရုပ်များကို မိမိတို့စိတ်ကြိုက် နေရာချနိုင်သည်။ မြန်မာစစ်တုရင်တွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာစစ်တုရင်ကဲ့သို့ ပုံသေစစ်တည်ရခြင်းမျိုးမရှိပေ။ မြန်မာစစ်တုရင်၌ စစ်တည်ခြင်းညံ့ဖျင်းပါက ဆက်ရွေ့ရန်ပင်မလိုပဲ ရှုံးလိမ်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုနိုင်သူများရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ရှေးက စစ်တည်နည်းများကို တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မတွေ့ရှိမသိမြင်စေရန် ကစားကွက်ခုံအလယ်၌ ကန့်လန့်ကာ ကာထားပြီး စစ်တည်လေ့ရှိသည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာစစ်တုရင်၌ စစ်တည်ခြင်းနှင့် အဖွင့်ပိုင်း နည်းဗျူဟာများသည် သီးခြားစီဖြစ်သော်လည်း မြန်မာစစ်တုရင်၌ စစ်တည်ခြင်းသည်ပင် အဖွင့်ပိုင်း နည်းဗျူဟာများဖြစ်သည်။ စစ်တည်ခြင်းပြီးသည်နှင့် နယ်တက်ဖျက်ခြင်း နှစ်လှည့်သုံးလှည့်ခန့်အတွင်း အလယ်ပိုင်းအဆင့်သို့ ကူးပြောင်းကစားသွားနိုင်သည်။
စစ်တည်ရာ၌ စတင်တည်ရသော ကစားရုပ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။ •(၁) ဘယ်ဘက်ခြမ်းမှာ နယ်လေးလုံးကို ကစားသူ၏ အမှတ်-၃ အလျားလိုက်တန်းရှိဘယ်ဘက်ခြမ်း အကွက်လေးကွက်တွင်တည်ရသည်။ ညာဘက်ခြမ်းမှ နယ်လေးလုံးကို ကစားသူ၏ အမှတ်-၄ အလျားလိုက်တန်းရှိ ညာဘက်ခြမ်း အကွက်လေးကွက်တွင် တည်ရသည်။ •(၂) ကစားသူများ၏ နောက်ဆုံးအတန်းတွင် ရထားနှစ်ခုကို စိတ်ကြိုက်အကွက်များတွင် တည်ရသည်။ •(၃) ကျန်ကစားရုပ်များကို မိမိတို့နယ်ရုပ်များ၏ အနောက်တွင် စစ်တည်နည်းကိုလိုက်၍ စိတ်ကြိုက်တည် နိုင်သည်။ စစ်တည်ခြင်း နည်းဗျူဟာများစွာ ရှိသော်လည်း မူမှန်စစ်တည်နည်းမှာ (၈) မျိုး သာရှိသည်။ •(၁) မင်းကြီးပုန်း (မင်းပုန်း) •(၂) မြင်းဆက် •(၃) မြင်းယှဉ် •(၄) မြင်းချိတ် •(၅) မြင်းထပ် •(၆) မြင်းခွ •(၇) အတွင်းစစ်ကဲပေါက် •(၈) ဆင်ယှဉ်မြင်းခွ တို့ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းစစ်တည်နည်းမူမှန်များကို မြန်မာစစ်တုရင်ဖခင်ကြီး ဦးဘေဆောင်က တီထွင်ထားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ယနေ့တိုင် အခြေခံမူမှန်စစ်တည်နည်းများအဖြစ် ကစားကြလျက်ရှိသည်။ စစ်တည်ရာတွင် အနီသမားက စတင်တည်ရသည်။ တည်ပြီးပါက ပြန်မပြင်ရပေ။ အနီသမားတည်ပြီးသော် အနက်သမား တည်ရသည်။ အနီသမား စတင်ရွေ့ပြီးသည်နှင့် အနက်သမားလည်း ပြန်မပြင်ရချေ။ နယ်များကိုမူ နှစ်ဦးနှစ်ဘက် ပြိုင်တူတည်နိုင်သည်။ အနီသမားစစ်တည်ခြင်းကို လိုက်စစ်ဟုခေါ်၍ အနက်သမားစစ်တည်ခြင်းကို ခံစစ်ဟုခေါ်သည်။ သို့သော်လည်းကောင်းတို့သည် တိုက်စစ်ခံစစ်နည်းပရိယာယ်၊ နည်းဗျူဟာသဘောနှင့် သက်ဆိုင်ခြင်းမရှိပေ။ မည်သည့်စစ်တည်းနည်းကို သုံးသည်ဖြစ်စေ အနီသမားတည်သောစစ်ကို လိုက်စစ်(တိုက်စစ်) အဖြစ်သတ်မှတ်၍ အနက်သမားတည်သောစစ်ကို ခံစစ်အဖြစ်သတ်မှတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် စစ်တည်နည်းအသီးသီးကို လိုက်စစ်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ခံစစ်အဖြစ်လည်းကောင်း နှစ်မျိုးစလုံးအတွက် အသုံးပြုနိုင်သည်။ အနီသမားတည်သောစစ်ကိုကြည့်၍ သင့်လျော်သောခံစစ်ကို အနက်သမားက ရွေးချယ်တည်ရသည်။ လိုက်စစ်နှင့် ခံစစ်အတွက် အကောင်းဆုံးနှင့် အသင့်လျော်ဆုံး လိုက်ဖက်ညီသည့်စစ်တည်နည်းတို့မှာ-
ဖော်ပြပါ မူမှန်စစ်တည်နည်း (၈)မျိုး အပြင်- ဥပမာ- စလင်းပြင်ကွက်၊ မြင်းဆက်ပြင်ကွက်၊ မြင်းခွပြင်ကွက်) စသည့် စစ်တည်နည်းတို့လည်း ရှိသည်။ အိမ်ထောင့်ကွက်တည်နည်းကို ရှေးက လက်ခံကစားကြသော်လည်း ယခု လက်ခံကစားခြင်းမရှိတော့ပေ။ စစ်ကဲလွဲဟူသည်မှာ အနက်သမားက ၎င်း၏စစ်ကဲကို အနီသမား၏ စစ်ကဲလမ်းနှင့် လွှဲဖယ်တည်ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် အနက်သမားက စစ်ကဲလွဲ၍တည်သော စစ်တည်နည်း အမျိုးမျိုး၏ပုံစံအတိုင်း အနီသမားကလည်း စတင်တည်ကစားနိုင်သည်။
ယေဘူယျအားဖြင့် မြန်မာစစ်တုရင်သမားတို့သည် မြင်းထပ်၊ မြင်းခွစစ်တည်နည်းတို့ကို ခုံမင်စွာ ကစားလေ့ရှိကြသည်။ ဦးဘေဆောင်၏တပည့် ဆရာကြီး ဦးမောင်ကလေးသည် မြင်းခွစစ်တည်နည်းမှလွဲ၍ တခြားမည်သည့်စစ်တည်နည်းဖြင့် ပြိုင်ဘက်က လိုက်စစ်တည်သည်ဖြစ်စေ မြင်းထပ်စစ်တည်နည်းဖြင့်သာ ခံထိုးလေ့ရှိသည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီးသည့် နောက်ပိုင်း၌ ထင်ရှားခဲ့သော မုန့်ဟင်းခါးဦးမောင်သည် လိုက်စစ်နှင့်ခံစစ် နှစ်မျိုးစလုံး၌ မြင်းထပ်စစ်တည်နည်း တစ်မျိုးတည်းဖြင့်သာ ကစားလေ့ရှိသည်။ ဦးမဲသည် မြင်းဆက်ကစားခြင်း၌ အလွန်ထင်ရှားပြီး၊ ဦးထွန်းဉာဏ်၊ ဦးကျော်သန်း စသူတို့မှာ မြင်းထပ်ကစားခြင်း၌ နာမည်ကြီးသူများဖြစ်သည်။
စစ်ကဲတင်ခြင်း
စစ်တုရင်စကားပွဲ တစ်ခုတွင် တစ်ဘက်လျှင် စစ်ကဲရုပ်တစ်ခုစီသာရှိရသည်။ ရှိရင်စွဲစစ်ကဲ ကျသွားပါက အောက်ပါအချက်များနှင့် ညီညွတ်သောနယ်ကို စစ်ကဲတင်နိုင်သည်။
စသည်တို့ဖြစ်နေပါက ၎င်းအကွက်၌ စစ်ကဲမတင်ရပေ။
သရေပွဲ
ဖမ်းကွက်ကို ပြေးသောမင်းကြီးအလှည့်မှ စတင်ရေတွက်သည်။ ဖမ်းသောသူအလှည့်ပြီးမှ (၁)ကွက်ပြီးမြောက်သည်။ ပြေးသောမင်းကြီးသည် လေးကွက်တွင်း ၅ ခုရှိအကွက်များမှ စတင်ပြေးရလျှင် ဖမ်းကွက်အရေအတွက်ကို အမှတ်စဉ် ၄ မှစတင်ရေတွက်ရသည်။ ပြိုင်ပွဲများတွင် သရေတောင်းဆိုလိုပါက ပြိုင်ပွဲကြီးကြပ်သူကို ကြိုတင် အသိပေးရမည်။
(၃)တစ်ဘက်နှင့်တစ်ဘက် အောက်ပါအရုပ်များကျန်ရှိပြီး အကွက် ၅၀ တိုင်အောင် တစ်ဖက်သူ၏မင်းကြီးကို အမိမဖမ်းနိုင်လျှင် သရေတောင်းဆိုနိုင်သည်။
(၄)ကစားပွဲတစ်ခုတွင် တူညီသောကစားကွက်အနေအထား ၃ကြိမ်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့လျှင် ကစားသူတစ်ဦးဦးက သရေတောင်းဆိုနိုင်သည်။
အခေါ်အဝေါ်
စစ်ကဲပွတ်တိုင်လှည့် = စစ်တုရင်ကစားရာတွင် စစ်ကဲက မင်းကြီးကို ခွေ၍ ပတ်ပတ်လည် ပြေးနေရအောင်လုပ်သည်။
ပြန်လည်ဖော်ထုတ်
၂၀၁၃ ခုနှစ်၊ ၂၇ ကြိမ်မြောက် ဆီးဂိမ်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် အိမ်ရှင်နိုင်ငံအဖြစ် လက်ခံကျင်းပခဲ့ပြီး တိမ်မြုပ်နေသော မြန်မာ့ရိုးရာ စစ်တုရင် ကစားနည်းကို ထည့်သွင်း ယှဉ်ပြိုင်စေခဲ့သည်။
ဂွေးကုန်းရွာ၊ မကျီးပင်ကွင်း
ဂွေးကုန်းရွာ၊ မကျီးပင်ကွင်း
ကစပ်အပေါ်ရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်
ကစပ်(အပေါ်)ရွာ(Kasat(Upper))သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်၊ ကစပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၇၁၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကစပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၆၆၂ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၃၉၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လက်ခုတ်ရွာ
လက်ခုတ်ရွာ
ကုန်းသာရွာ၊ ပဒက်
ကုန်းသာရွာ၊ ပဒက်
​ရေကျော်ရွာ၊ ဆိပ်သာ
ရေကျော်ရွာ၊ ဆိပ်သာ
ဆာရ်ဒပ်ရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
ဆာရ်ဒပ်ရွာ(Sardat)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်၊ ကောင်လိုလပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၁၂၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကောင်လိုလပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၁ ဦး၊ မ ၂၀၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၀၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်လင်းတောင်းရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
နမ့်လင်းတောင်းရွာ (Namlintawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းပတ် (အောက်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၅၄၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းပတ် (အောက်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၉၈ ဦး၊ မ ၁၂၄၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၄၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျုံတုန်းရွာ၊ ပဒက်
ကျုံတုန်းရွာ၊ ပဒက်
ပင်ဇိုင်းဒိုင်းနက်ရွာ၊ တောင်ထောင်ဟယား
ပင်ဇိုင်းဒိုင်းနက်ရွာ၊ တောင်ထောင်ဟယား
အမ်းသားရွာ
အမ်းသားရွာ
သစ်ချိုကုန်းရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်
သစ်ချိုကုန်းရွာ (Thitchokone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ ရုန်းပင်ကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၁၁၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အနတ္တသုတ်
(၈)သုတ် ရှိပါသည်။
ခန္ဓာငါးပါး၏ အနတ္တဖြစ်ပုံ၊ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့ သိမြင်ပုံမှစ၍ အရဟတ္တဖိုလ်ဉာဏ်, ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်ဖြစ်ပုံကို ရဟန်းတို့အား ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ -- အညတရ ရဟန်း၏ လျှောက်ထားချက်အရ “အနတ္တဖြစ်သော တရား၌ ဆန္ဒကို ပယ်စွန့် (နိုင်အောင်အားထုတ်) ရမည်”ဟု ဟောတော်မူရာ အညတရရဟန်းက “ခန္ဓာ ငါးပါး၏ အနတ္တဖြစ်ပုံ၊ ယင်း၌ဆန္ဒကိုပယ်စွန့်ရမည်”ဟု တရားတော်ကိုသိမြင်ပါကြောင်း လျှောက်ထားပါသည်။ ဘုရားရှင်က သာဓုခေါ်တော်မူပြီး တရားတော်၏အကျယ်ကို ဟောကြားတော်မူရာ အညတရရဟန်း အာသဝေါကင်းကွာ ရဟန္တာဖြစ်ပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ -- အနတ္တဖြစ်သော ခန္ဓာငါးပါးတို့၌ ဆန္ဒ ရာဂ, ဆန္ဒရာဂတို့ကို ပယ်စွန့် (နိုင်အောင် အားထုတ်)ရမည်ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ --- အရှင်ရာဓအား သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ “ခန္ဓာငါးပါးတို့၏ အနတ္တ ဖြစ်ပုံ၊ အရိယာတို့သိမြင်ပုံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်ဉာဏ်, ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်ဖြစ်ပုံတို့ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ - နီဝရဏတို့မှ ကင်းဆိတ်သော, တပ်မက်မှု ကင်းသော, ကိလေသာတို့ ချုပ်ငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန်ကိုမှီသော, ကိလေသာတို့ကို စွန့်လွှတ်ရာ နိဗ္ဗာန်၌ညွတ်သော ဆင်းရဲသော တရား၌ အစိုးမရ အလိုသို့မလိုက် “အနတ္တ” ဟု မှတ်သားမှု “ဒုက္ခ အနတ္တသညာ”နှင့်တကွ ဗောဇ္ဈင်ခုနစ်ပါးတို့ကို ပွားများလျှင် ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာပြုလျှင် အကျိုး အာနိသင်ကြီးမား၏ အစရှိသည်ဖြင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ - တစ်စုံတစ်ခုသောဓမ္မကို အနတ္တအားဖြင့် ရှုသောရဟန်းသည် လောကုတ္တရာ တရားအားလျော်သော အနုလောမိကခန္တီဉာဏ်နှင့် ပြည့်စုံနိုင်ပုံ၊ မဂ္ဂနိယာမသို့ သက်ဝင် နိုင်ပုံ၊ ဖိုလ်လေးပါးကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ပုံနှင့် အတ္တဟု နှလုံးသွင်းပါက ထိုသို့ မဖြစ်နိုင်ပုံကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခခွဲခြား၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ခဝမိယဘူတာ
ခဝမိယဘူတာ (川宮駅 ခဝမိယ- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အအိချိခရိုင်၊ နဂိုယမြို့၊ မိရိယာမရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
နမ့်လင်းဆိုင်ရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
နမ့်လင်းဆိုင်ရွာ (Namlinhseng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဝမ်ဟိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၁၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ဟိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၃၆ ဦး၊ မ ၂၉၃၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၇၂ ဦးနေထိုင်သည်။
မန့်ယိန်းရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
မန့်ယိန်းရွာ (Mantyein)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ ပန်လွမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၂၂၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်လွမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၆၇ ဦး၊ မ ၅၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်လင်းဆိုင်ရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အဘိဇာနသုတ်
ရုပ်, ဝေဒနာ, သညာ, သင်္ခါရ, ဝိညာဏ-ဟူသော ခန္ဓာငါးပါးတို့တွင် တစ် ပါးပါးကို ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် မသိပဲ, ပိုင်းခြား၍ မသိပဲ, စွဲမက်မှုမကင်းပဲ, မပယ်စွန့်နိုင် ပဲ, ဒုက္ခ၏ကုန်ဆုံးခြင်းငှာ မဖြစ်ထိုက်ပုံ၊ ယင်းခန္ဓာငါးပါးကို ထူးသောဉာဏ်ဖြင့်သိသည် ရှိသော်, ပိုင်းခြား၍ သိသည်ရှိသော် စွဲမက်မှုကင်းသည်ရှိသော်, ပယ်စွန့်နိုင်သည်ရှိသော် ဆင်းရဲဒုက္ခကုန်ဆုံးခြင်းငှာ ဖြစ်ထိုက်၏-ဟု ခန္ဓာတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီကို သုက္ကပက္ခ, ကဏှပက္ခခွဲ၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ကတုတ်ရွာ၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်
ကတုတ်ရွာ (Katoke)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်၊ ချောင်းရင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၈၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ချောင်းရင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၆၃၀ ဦး၊ မ ၆၂၅၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၈၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်လေးပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခမီလူမျိုး
ခမီလူမျိုးသည် ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရမှ တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားသည့် လူမျိုး(၁၃၅)မျိုးထဲတွင် ပါဝင်သည်။ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးကြီး (၈)မျိုးအနက် ချင်း နှင် ရခိုင် တိုင်းရင်းသားထဲမှ လူမျိုးစု တစ်စုဖြစ်သည်။
ခမီလူမျိုးတို့တွင် ခမီတိုင်းရင်းသားစာပေ ရှိသည်။
ခမီလူမျိုများသည့် ခရစ်ယာန်ဘာသာနှင် ရိုးရာကိုးကွယ်မှု များသည်။
ခမီလူမျိုးများသည် ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း ပလက်ဝဒေသနှင့် ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်၊ မောင်တောမြို့နယ်နှင့် ကုလားတန်မြစ်ရိုးတစ်လျှောက်တွင် နေထိုင်ကြသည်။
အခေါ်အဝေါ်
ခမီဆိုသည်ခေါ်ဝေါ်မှ ပုပုရွရွ လှုပ်ရှားသွားလာနေသော လူမျိုး ဖြစ်သည်။ ခမီတို့ကို ရခိုင်တို့က ချောင်းဖျား ခမီဟူ၍ ခေါ်ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချင်းလူမျိုးစု
တခိုးဖွန်းရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
တခိုးဖွန်းရွာ (Tahkoehpun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မောက်မယ်မြို့နယ်၊ ကဒူးကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၄၈၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကဒူးကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၉၃ ဦး၊ မ ၂၁၁၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၂၀၉ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မောက်မယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြောင်းပန်းကုန်းရွာ၊ မင်းဘူးမြို့နယ်
ကြောင်းပန်းကုန်းရွာ (Kyaungpankone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ မင်းဘူးမြို့နယ်၊ ခံကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၀၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခံကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၂၆ ဦး၊ မ ၈၈၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၁၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝါ့ခယ်ရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
ဝါ့ခယ်ရွာ(Wahkei)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်၊ ကောင်လိုလပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၁၂၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကောင်လိုလပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၁ ဦး၊ မ ၂၀၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၀၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကညင်ကုန်းရွာ၊ ပဒက်
ကညင်ကုန်းရွာ၊ ပဒက်
ပီထုရွာ၊ ပီထု
ပီထုရွာ၊ ပီထု
Spanish raw punk
spanish raw punk သည် Spanish punkနှင့် d-beat တို့ကိုရောနှောပေါင်းစပ်ထားသည်။ တချို့တီးဝိုင်းများသည် ရဲသားများ၏ လူမဆန်သော လုပ်ရပ်များ၊ ဘာသာရေးနှင့် အစိုးရ အတိအလင်းဆန့်ကျင်သောစာသားများကို ပေါင်းထည့်ထားသည်။ Spanish raw punk တီးဝိုင်းများ တွင် LAKRA ပါဝင်ပြီး RIP, Animales Muertos, Los Cruclos, @Patia No, Eskorbuto နှင့် Sin Dios.
ဝက်သားပုတ်ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သေကန်ရွာ
သေကန်ရွာ
သိန်းသန်းထွန်း
သိန်းသန်းထွန်း သည် မြန်မာလူမျိုး စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။
ရုပ်ရှင်အဖြစ် အသွင်ပြောင်းမှုများ
မိုးတစ္ဆေ ဝတ္ထုကို ရုပ်ရှင်ရိုက်ရန် ကျော်ဟိန်းက ဝယ်ယူသော်လည်း မရိုက်ဖြစ်ပေ။ ၂၀၁၇ ရောက်မှသာ ရာဇဝင် ရိုင်းသူများ အမည်ဖြင့် စိန်ဌေးရုပ်ရှင်အတွက် မောင်မျိုးမင်းက ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
ကညင်ကောက်ရွာ၊ မကျီးပင်ကွင်း
ကညင်ကောက်ရွာ၊ မကျီးပင်ကွင်း
ခိုင်မြဲခြင်းနိယာမ
ပိုစတယ် ၏ ဥပဒေသ (Postel's law) တစ်ခုဖြစ်သော ခိုင်မြဲခြင်း နိယာမ (Robustness Principle) သည် Transmission Control Protocol (TCP) တွင် "သင့် လက်ခံနိုင်မှုကို ဖြန်ထားပြီး၊ သင့် လုပ်ဆောင်မှုကို တစ်စိုက်မက်မက်ရှိပါ (be conservative in what you do, be liberal in what you accept from others)" ဟုဆိုသည်။
ပဒက်ရွာ၊ ပဒက်
ပဒက်ရွာ၊ ပဒက်
ခိုင်မြဲခြင်းနိယာမ
ကိုးကား
<References />
​လေးဆူရွာ၊ လေးဆူ
လေးဆူရွာ၊ လေးဆူ
ကျွန်းတပင်ရွာ၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်
ကျွန်းတပင်ရွာ (Kyuntapin)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်၊ ဝက်ဝံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၈၂၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝက်ဝံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၁၂ ဦး၊ မ ၃၄၀၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၆၂၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကိုးမြို့ရှင်နှင့် ပုလဲယဉ်
ကိုးမြို့ရှင်နှင့် ပုလဲယဉ် သည် မြန်မာ့မိရိုးဖလာကိုးကွယ်ယုံကြည်ကြသည့် နတ်များ ဖြစ်ကြသည်။
သမိုင်း
ပန်းတောင်းပြည် မင်းလှစည်သူနှင့် မိဖုရားကြီး ကူနီဒေဝီတို့တွင် သားတော်အိမ်ရှေ့မင်း ကိုးမြို့ရှင်နှင့် သမီးတော် ပုလဲယဉ်ဟူ၍ သားသမီး နှစ်ယောက်ရှိသည်။ ဘုရင်ကြီး၏ ချစ်ခင်ယုံကြည်ခြင်းခံရသည့် အထိန်းတော် ဗလကျော်ထင်ကွယ်လွန်ပြီးနောက် မင်းကြီးသည် မြင်းစီးကောင်း ဗိုလ်မှူးကျော်စွာကို သားတော်ကြီးလေးပါးတစ်ပါးအပါအဝင်နှင့်အတူ သူကောင်းပြုခံခဲ့ရသည်။
ထိုကဲ့သို့ ဗိုလ်မှူးမင်းကျော်စွာသည် ဘုရင့်သားတော်အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိသည့်နေ့မှ စတင်ကာ ဦးညိုဆိုသူကို အိမ်တော်ဝန် ခန့်အပ်၏။ မိမိမှာမူ အသောက်အစား၊ လောင်းကစား၊ မိန်းမများနှင့် ပျော်ပါးလျက် ရှိ၏။
စောသီဟ၏ ပုန်ကန်ခြင်း
နေပြည်တော်သို့ ရောက်သည့်အခါတွင် စောခွန်ကြည်၏ သားနှစ်ယောက်အား မင်းကျော်စွာနှင့် ကိုးမြို့ရှင်တို့အား တစ်ယောက်လျှင် တစ်ဦးစီ မွေးစားရန် ပေးသင့်သော်လည်း မင်းကြီးသည် မင်းကျော်စွာအား ကလေးငယ်အား ပေး၍ မွေးစားစေပါက ပျက်စီးမည်စိုးသဖြင့် ထိုကလေးငယ်နှစ်ဦးအား ကိုးမြို့ရှင်နှင့် နှမတော်ပုလဲယဉ်တို့ကို မွေးစားစေခဲ့သည်။ မင်းကျော်စွာကိုမူ ဆုလာဘ်တော်အဖြစ် ပုခန်းမြို့ကို အပိုင်စား ပေးခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစကာ မင်းကျော်စွာသည် ပုခန်းမင်းကျော်စွာဟု တွင်ခဲ့သည်။
ပုခန်းမင်းကျော်စွာ၏ ကြံစည်မှု
ခွန်ချို၊ ခွန်သာအတွက် ပုခန်းမင်းကျော်စွာသည် ရှက်နာစိတ်ဖြစ်ကာ မင်းကြီးအား လုပ်ကြံ၍ ထီးနန်းရယူပြီး ပုလဲယဉ်ကို မိဖုရားမြှောက်ရန် ကြံစည်လေတော့သည်။ ဤသို့ဖြင့် ခွန်ချို၊ ခွန်သာတို့သည် အရွယ်ရောက်လာ၏။ ထိုအခါ ပုခန်းမင်းကျော်စွာသည် မိမိ၏ အကြံအစည်ကို အနှောက်အယှက်ဖြစ်မည်ကို စိုးရိမ်သဖြင့် မင်းကြီးအား ရှမ်းပြည်တွင် သူပုန်ထနေကြောင်းကို မင်းကြီးအား ယုံလောက်အောင် လျှောက်ထားခဲ့သည်။ မင်းကြီးသည် ယုံကြည်တော်မူပြီး ခွန်ချို၊ ခွန်သာတို့ကို ရှမ်းပြည်သို့ စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ခွန်ချိုခွန်သာတို့သည် ရှမ်းပြည်သို့ ရောက်သွားရာတွင် မည်သည့် ဆူပူမှုမျှ မတွေ့ရပေ။ သို့သော်လည်း မင်းကြီး၏ အမိန့်အတိုင်း သုံးနှစ်အုပ်ချုပ်ကြလေသည်။
ခွန်ချို၊ ခွန်သာတို့မရှိသည့် ညဉ့်အချိန်တွင် ပုခန်းဦးမင်းကျော်သည် ဘက်တော်သားများနှင့် နန်းတော်အတွင်းသို့ဝင်ရောက်ကာ မင်းကြီးနှင့် မိဖုရားကို လုပ်ကြံကာ ထီးနန်းကို ရယူးခဲ့သည်။
ထိုအချိန်တွင် ကိုးမြို့ရှင်သည် နှမဖြစ်သူကို ထမ်း၍ ခမည်းတော်၏ အသိဟောင်းဖြစ်သူ ကျောက်ထပ်ရွာသူဌေးကြီး ဦးသာမြတ်အိမ်သို့ ထွက်ပြေးခဲ့သည်။ ထိုအိမ်တွင်ပင် မထင်မရှားဆင်းရဲသားအဖြစ်နှင့် နေထိုင်ခဲ့သည်။
ဤသို့ဖြင့် ကိုးမြို့ရှင်သည် နှမဖြစ်သူကို သူဌေးကြီး၏ အိမ်တွင် ထားရှိခဲ့ပြီး မိမိမှာမူ ခွန်ချိုခွန်သာတို့ကို ရှာရင်း တိုင်းပြည်အရေးကို စနည်းနာရန် ထွက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် နှမဖြစ်သူ ပုလဲယဉ်သည် သူဌေးကြီး၏ သားဖြစ်သူ မောင်လတ်နှင့် သင့်မြတ်လေသည်။ ထို့နောက်တွင် သမီးကလေးတစ်ဦး ဖွားမြင်ပြီး အဘိုးဖြစ်သူကပါ အသည်းစွဲချစ်ခင်ကြ၍ “သဲသဲကလေး” ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။
ဤသို့ဖြင့် ခွန်ချိုနှင့် ခွန်သာတို့သည် တိုင်းပြည်သို့ ပြန်လည်ကာ ရောက်ရှိလာ၏။ ထိုအခါ ဦးမင်းကျော်သည် ထီးနန်းကို လုယူရသည်မှာ ခွန်ချိုနှင့်ခွန်သာတို့အတွက် ဖြစ်ကြောင်း၊ မိမိမှာ အသက်အရွယ်ကြီးရင့်ပြီဖြစ်၍ ဥပုသ်ဆောင်ဝင်ကာ တရားအားထုတ်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောလေ၏။ ထိုသို့ ယုံအောင်ပြောကြားပြီးသည့်နောက်တွင် ထီးနန်းတင်ပေးကာ ဦးမင်းကျော်ခိုင်းတာကို လုပ်ပါမည်ဟု သစ္စာဆိုခိုင်းခဲ့သည်။
ခွန်ချိုခွန်သာတို့ကို ထီးနန်းတင်ပေးပြီးနောက်တွင် ကိုးမြို့ရှင်ကို ရှာဖွေကာ ခေါင်းဖြတ်ဆက်သရန် ခိုင်းလေ၏။ ခွန်ချိုခွန်သာတို့လည်း သစ္စာရည်သောက်ကာ ကတိပြုထားသည့်အတွက် ကိုးမြို့ရှင်ကို ရှာဖွေကြလေသည်။ ထို့နောက်တွင် တောတစ်ခု၌ ကိုးမြို့ရှင်ကို တွေ့ကြလေသည်။ ခွန်ချိုခွန်သာတို့လည်း မိမိအား မွေးစားသည့် ဖခင်ဖြစ်သူကို မသတ်ဖြတ်လိုသည့်အတွက် ကိုးမြို့ရှင်သည် သစ္စာအဓိဋ္ဌာန်ပြုကာ သူ၏ ဦးခေါင်းကို ကိုယ်တိုင်ဖြတ်ပေးခဲ့လေသည်။
ဤသို့ဖြင့် ခွန်ချိုခွန်သာတို့သည် ကိုးမြို့ရှင်၏ ဦးခေါင်းကို ဂွေးချိုတောင်စကားဝါပင်ရိပ်သာစခန်းတွင် စံတဲနန်း၌ စောင့်နေသော ဦးမင်းကျော်အား သွားရောက်ဆက်သခဲ့လေသည်။ ဦးမင်းကျော်သည် စီမံထားသည့်အတိုင်း ခွန်ချိုခွန်သာတို့ကို ဖမ်းဆီးကာ သတ်ဖြတ်လေ၏။ ထိုအခါ ခွန်ချို၊ ခွန်သာတို့လည်း နတ်စိမ်းဖြစ်သွားကြပြီး စကားဝါပင်ကို လှဲချလိုက်ရာ ဦ:မင်းကျော်နှင့် အိမ်တော်ဝန်တို့ စကားဝါပင်ပိကာ သေဆုံး၍ နတ်ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။
ကိုးမြို့ရှင်သည်လည်း နတ်ဘဝဖြင့် ညီမပုလဲယဉ်ထံသို့ သွားရောက်ကြည့်ရှုလေ၏။ မောင်နှမနှစ်ဦးသည် အစ်ကိုတစ်သက်နှမတစ်သက် အိမ်ထောင်ဘက်မရှာဘဲ လူပျိုအပျိုဘဝနှင့် နေကြမည်ဟု သစ္စာပြုထားကြသူများဖြစ်၏။ ညီမဖြစ်သူ အိမ်ထောင်ရှင်ဘဝဖြင့် ကလေးတစ်ယောက်ရနေသည်ကို သိရသောအခါ လူ့ဘဝတွင်မထားဘဲ နတ်ဘဝသို့ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ ထိုအခါ ပုလဲယဉ်သည် သမီးဖြစ်သူ သဲသဲကလေးကို မခွဲနိုင်သဖြင့် ကြောင်ယောင်ဆောင်ကာ ပုခက်အတွင်းသို့ ခုန်ချရာ သဲသဲကလေးလည်း လန့်ကာ သေဆုံး၍ နတ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ မောင်လတ်မှာလည်း ဇနီးနှင့် သမီးဖြစ်သူ သေဆုံးသဖြင့် ရင်ကွဲနာကျကာ သေဆုံးခဲ့ပြီး နတ်ဖြစ်ခဲ့သည်။
သမိုင်း(မူကွဲ)
ရှမ်းစော်ဘွားတစ်ဦး၏ သားနှစ်ယောက်ဖြစ်သော ခွန်ချို၊ ခွန်သာတို့သည် ရှမ်းဘုန်းတော်ကြီးတစ်ပါး၏ ကာယသိဒ္ဓိပြီးမြောက်သည့် ဆေးကိုထိုးပြီးနောက် ဆိုးသွမ်းကြသည်။ ထိုအခါ ဦးမင်းကျော်နှင့် အမတ်ကြီး ဗညားဒလတို့က သွားရောက်ကာ ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။
လမ်းခုလတ်တွင် ဗညားဒလက သတ်မည်ပြုရာ ဦးမင်းကျော်က တားမြတ်ခဲ့၏။ တိုင်းပြည်သို့ ရောက်သည့်အခါ မင်းကြီးက ကိုးမြို့ရှင်နှင့် ပုလဲယဉ်ကို မွေးစားရန် ပေးခဲ့သဖြင့် ရှက်နာစိတ်ဖြစ်ကာ ထီးနန်းကို လုပ်ကြံခဲ့သည်။
ကိုးကွယ်ခြင်း
ကိုးမြို့ရှင်သမိုင်းဝင်နတ်များသည် ၃၇ မင်းနတ်စာရင်းတွင် ပါဝင်မှုမရှိပေ။ သို့သော်လည်း နတ်ကန္နားပွဲများတွင် ပွဲပေးသောအခါ ၎င်းတို့အတွက် ဆက်သကြရသည်။
ခဝမိနမိဘူတာ
ခဝမိနမိဘူတာ (川南駅 ခဝမိနမိ- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ မိယဇခိခရိုင်၊ ခဝမိနမိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကြောင်လျှာဖျားရွာ၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်
ကြောင်လျှာဖျားရွာ (Kyaungsharhpyar)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်၊ ချောင်းရင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၈၉၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ချောင်းရင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၆၃၀ ဦး၊ မ ၆၂၅၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၈၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ဥဒါနသုတ်
ဘုရားရှင်သည် ဩရမ္ဘာဂိယသံယောဇဉ်တို့ကို ပယ်နိုင်သော နှလုံးသွင်းမှုနှင့် စပ်၍ ဥဒါန်းစကားမိန့်ကြားတော်မူသည်ကို အညတရရဟန်းကြားသိရပြီး မေးလျှောက်သဖြင့် အကြားအမြင်မရှိသော ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်၏ ခန္ဓာငါးပါးအပေါ်ရှုမြင်ပုံနှင့် အကြားအမြင်ရှိသော အရိယာသာဝက၏ရှုမြင်ပုံ ခြားနားချက် အာသဝက္ခယဉာဏ် ဆိုက်အောင်ရှုမှတ်ပုံကိုလည်း ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ပေါက်ပင်ကွင်းရွာ၊ မဲဇလီစာဖြူစု
ပေါက်ပင်ကွင်းရွာ၊ မဲဇလီစာဖြူစု
ဗညားဦး
ဆင်ဖြူရှင်ဗညားဦး(၆၈၅-၇၄၅) သည် မဂဒူးမင်းဆက် ၏ ၈ ဆက်မြောက်မင်းအဖြစ် မုတ္တမနန်းကို ၇၁၀မှ ၇၄၅ အထိ စိုးစံသည်။ ၇ဆက်မြောက်ဘုရင် ဗညားအဲလော၏ တူတော်သူဖြစ်သည်။ ခမည်းတော်မှာ စောဇိပ် ဖြစ်ပြီး မယ်တော်မှာ စန္ဒာမင်းလှ ဖြစ်သည်။ နန်းတက်ပြီးမကြာမှီတွင် တောကစားထွက်ရာ ဗြတ်လှိုင်းရွာသူ မွေးမဂူသောက် (လှထိပ်ခေါင်) ကိုတွေ့မြင်နှစ်သက်သဖြင့် မိဖုရားအဖြစ်ကောက်ယူတင်မြောက်သည်။ နန်းတက်ပြီး ခြောက်နှစ်အကြာတွင် နန်းစဉ်ရတနာဖြစ်သည့် ဆင်ဖြူတော် ကွယ်လွန်သည်။ လက်အောက်ခံ မြို့စားများ ဖြစ်သည့် လောက်ဖြား၊ အဲဗြပုန်၊ ဗြထဗ၊ ဥလိုတို့ ညီအစ်ကို လေးယောက်က တော်လှန်သဖြင့် ဒုန်ဝန်းမြို့ သို့ ယာယီ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ရသည်။ နောက် မကြာမီတွင် ဒုန်ဝန်းသို့ လာရောက် တိုက်ခိုက်ကြသည်ကို မခံနိုင်သဖြင့် ဟံသာဝတီ(ပဲခူး)သို့ ပြောင်းရွှေ့ကာ နန်းသစ်တည်ပြီး မင်းပြုပြန်သည်။ အစ်မတော် မဟာဒေဝီအား အားကိုး ချစ်ခင်ပြီး ဒဂုံ(ရန်ကုန်)ကို စားစေသည်။ နောင်တော် မင်းလင်္ကာ ပုန်ကန် ပြန်သဖြင့် နှိမ်နှင်းကာ ကွပ်မျက်ပြီး ၎င်း၏ မယား မွေ့သင်အား သိမ်းပိုက်သည်။ မင်းလင်္ကာ၏သား မိမိတူဖြစ်သူ မညီကံကောင်းကို ဒလစားအဖြစ် ဆက်ပေးသည်။ သားတော်တစ်ပါး(ဗညားနွဲ့)အား မွေ့သင်မှ ဖွားမြင်ရာ ချစ်မြတ်နိုးတော် မူလှသည် မရှိဟု သိရသည်။ လျှာတွင် အစက်ပျောက်များပါလာသည့်အတွက် အပံသုန်ပိုင်စက်(ဗသုန်ဗန်စက်) ဟု နာမည်ပေးသည်။ နောင်သော် ဗညားနွဲ့(ဗညားငယ်)ဟုခေါ်တွင်သည်။ မိဖုရားကြီးဖြစ်သော ဗျက်လှိုင်းရွာသူ မွေးမဂူတောက်မှ ဖွားသည့် ဘောငံမုန်(ဗောခုံမှိုင်း)ကို ပိုသာစွာ ကြည်ဖြူပြီး နန်းလျာအဖြစ် အလိုရှိခဲ့သည်။
ပုန်ကန်သူများဖြစ်သည့် လောက်ဖြားတို့ ညီအစ်ကိုများက ဇင်းမယ် မင်းထံသံစေကာ မဟာမိတ်ပြုပြီး ပဲခူးကိုတိုက်ရန် ဇင်းမယ်မင်းကို လျှောက်ထားကြောင်းသိရလျှင် မိမိသမီးတော် တလမေသီရိအား ဇင်းမယ်မင်းထံ ဆက်သပြီး မဟာမိတ်ပြုရသည်။ အခြားသမီးတော်တစ်ပါးဖြစ်သည့် တလမေဒေါကမူ ဗညားနွဲ့နှင့် ရည်ငံပြီး ထွက်ပြေးသဖြင့် ဗညားဦး အမျက်ထွက်ကာ ဗညားနွဲ့ကို အကျဉ်းချထားစေသည်။ နောင်သော် အမတော်မဟာဒေဝီနှင့် ကျန်အဆွေအမျိုးတို့တောင်းပန်သောကြောင့် ထောင်မှလွတ်ကာ တလမေဒေါ နှင့်လက်ဆက်ပေးသည်။ ဇင်းမယ်သို့ဆက်သ သည့်သမီးတော် သလမေသီရိတစ်ယောက် ဇင်းမယ်မင်း၏လေးမြတ်မှုကိုမရသဖြင့် စိတ်မချမ်းသာဖြစ်နေကြောင်းသိလျှင် ပုန်ကန်သူများဖြစ်သည့် လောက်ဖြားတို့ညီနောင်များအား စစ်ပြေငြိမ်းစကားဆိုပြီး သမီးတော်ကို ဇင်းမယ်မင်းထံမှ ပြန်ခေါ်ပြီး မိမိထံအပ်စေသည်။ အမတ်သားတစ်ဦးဖြစ်သည့် သမိန်မရူးက တောင်းယူသဖြင့် တလမေသီရိအား မရူးဖြင့် လက်ဆက်ပေးသည်။
ဇင်းမယ်စစ်
ဗညားဦး နန်းတက်ပြီး သုံးနှစ်အကြာ သက္ကရာဇ် ၇၁၃တွင် စောအဲဒိတ် နှင့် ဗေါကြယ်တို့ ဒုန်ဝန်းတွင် ပုန်စားသဖြင့် လိုက်လံနှိမ်နင်းရာ စောအဲဒိတ် နှင့် ဗေါကြယ်တို့ အရေးနိမ့်ပြီး ဇင်းမယ်သို့ဝင်ပြေးကြသည်။ ၎င်းတို့နှစ်ဦး၏ ကုန်းချောမှုကို ယုံ၍ ထိုနှစ်တွင်ပင် ဇင်းမယ်မင်းသည် မုတ္တမကို လုပ်ကြံစေ၏။ မြို့ငယ်များကျ၍ ရှမ်းတို့သည် မုတ္တမကို တစ်လ၊နှစ်လမျှ ဝန်းရံထားလေသည်။
ထိုအခါ ဗညားဦး၏ ဆင်ဖြူတော်သည် ရှင်ဘုရင်အား အိပ်မက်ပေးလေ၏။ အိပ်မက်အတိုင်း လုပ်လေသော် ဇင်းမယ်ရှမ်းစစ်သည်တို့လည်း ကစဥ့်ကလျား ပြေးလွှား၍တပ်ပျက်လေ၏။ ဆင်ဖြူတော်၏ တန်ခိုးကြောင့် ဇင်းမယ်စစ်ကို အနိုင်ရခြင်းဖြစ်လေ၏။ သုံ့ပန်း၊ ဆင်မြင်း၊ အမြောက်၊ သေနတ် များစွာရလိုက်လေ၏။
ကျိုက်ကလွန်ဗွန်ဇနာ (ကျွန်ပွန်ကျနတ်ဇနာ) စေတီတည်ခြင်း
ဆင်ဖြူရှင် ဗညားဦးသည် ဇင်းမယ်စစ်ကို နိုင်သည့်အထိန်းအမှတ်ဖြင့် သီဟိုဠ်မင်းထံ လက်ဆောင်များဖြင့် ရာဇသံစာပို့ကာ သရီရဓာတ်တော်ကို တောင်းခံလေ၏။ သီဟိုဠ်မင်းလည်း ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာဖြင့် သရီရဓာတ်တော်များကို ပေးခဲ့လေ၏။
မုတ္တမမှ ဒုန်ဝန်းသို့ ဆုတ်ခွာရခြင်း
ဇင်းမယ်စစ်ကို နိုင်ပြီး သုံးနှစ်အကြာတွင် သက္ကရာဇ် ၇၀၆ခုနှစ်တွင် ဆင်ဖြူတော် အသက် ၇၀၌ အနိစ္စရောက်သည်။ ဗညားဦးမှာ စိတ်မချမ်းမသာ လွန်စွာပူပင်သောကရောက်လေ၏။ ထိုအခါ လဗူတောတွင် ဆင်ကောင်းတစ်စီးကိုတွေ့ရှိခဲ့ကြောင်း ဆင်ရံကရိတို့ လာရောက်လျှောက်တင်ကြသည်။ ထို့နောက် ဗညားဦးမင်းသည် လဗူတောတွင်းသို့ ဝင်၍ လေးလမျှကြာအောင် ဆင်ရံလေ၏။ လဗူတောသို့သွားရာ သားတော်များ၊ မြေးတော်များ၊ ဆင်မြင်းဗိုလ်ပါနှစ်သောင်းကျော်၊ ယောက်ဖတော် ဗြထဗိုက်၊ အမတ်ပွန်စို၊ အန်နရာ၊ သမိန်ဇိပ်ဗြဲ၊ စောပြလက်စသော စစ်သေနာပတိ မြို့စားကြီးများနှင့် အခြားသော မြို့စားရွာစားများ ပါဝင်သည်။
ဤသို့ ဆင်ရံသွားစဉ်အတွင်း စောအဲပြသတ်၏သားများဖြစ်သော ဗြတ်ထဗတို့ ညီနောင်လေးယောက်(ဗြတ်ထဗ၊ အဲပြဗုန်၊ လောက်ဖြား၊ ဥလို)စလုံး ပုန်စားကြလေ၏။ ဗြတ်ထဗ ကမုတ္တမတွင်၊ အဲပြဗုန်က လဂွန်းဗျည်း၊ လောက်ဖြား ကမြောင်းမြနှင့် ဥလိုက မော်လမြိုင်တွင် အခိုင်အမာ နေနှင့်ကြ၏။
ဗြထဗိုက်လွန်သော် ဗညားဦးသည် မှော်ဘီစား ဇေယျသူရကို ဗိုလ်မင်းကြီးခန့်၍ မှူးမတ်သေနာပတိများကို အပ်၍ မုတ္တမကိုလုပ်ကြံစေပြန်သည်။ ဇေယျသူရလည်း အချိန်ကောင်းအခါကောင်းကိုရလျှင် ဗိုလ်ခြေအင်အားကြီးမားစွာဖြင့် မုတ္တမသို့ စစ်ချီကာ အပြင်းတိုက်လေသည်။ စစ်ပရိယာယ်မဆင်ဘဲ စိတ်လိုက်မာန်ပါတိုက်ခြင်းဖြစ်ရကား ဇေယျသူရမှာလည်း သေနတ်မှန်၍ ဆင်ထက်တွင်ပင် ကျလေသည်။ ဗိုလ်မင်းကြီးကျလျှင် တပ်ပျက်၍ဆုတ်ပြေးကြသည်။ ဗြတ်ထဗကလိုက်ရာ ဇင်းကျိုက်ရောက်လျှင် ဇေယျသူရ၏ တပ်မှူးအမတ်ငါးယောက်ကို မိလေသည်။၎င်းတို့ကို သဘောတွင် သံခြေချင်းခတ်ကာ ကုလားပြည်သို့ပို့လိုက်လေသည်။
ဇေယျသူရကျဆုံး၍ အမတ်ငါးဦးအား ကုလားပြည်သို့ အပို့ခံရသဖြင့် ဗညားဦးလည်း လွန်စွာစိတ်ဆင်းရဲတော်မူသည်။ မုတ္တမတိုက်ပွဲတွင် နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် တပ်ပျက်ခဲ့သဖြင့် နောက်ထပ်မတိုက်စေတော့ဘဲ၊ ဒုန်ဝန်းမြို့တွင်သာ သူ့ရှင်နေတော်မူသည်။ မြို့၊ ပြ၊ ကျုံးမြောင်း ခိုင်ခံ့အောင် စီရင်တော်မူသည်။
နတ်ရွာစံခြင်း
ဟံသာဝတီတွင် သုရှင် ဗညားဦး (ဆင်ဖြူရှင် ဗညားဦး) နာမကျန်း ဖြစ်ချိန်တွင် သားတော် ဗညားနွဲ့အား ကိုယ်စားအုပ်ချုပ်သည့် မဟာဒေဝီ နှင့် ယောက်ဖတော် သမိန်မရူးတို့ မှ သတ်ဖြတ်ကာ သမိန်မရူး ထီးနန်းရရန် ကြံလေသောကြောင့် ဗညားနွဲ့လည်း ကျွန်ယုံ ၃၀ ကျော်ဖြင့် ဒဂုံ (ရန်ကုန်) သို့ထွက်ပြေးကာ ပုန်ကန်သည်။ နောင်တွင် သမိန်မရူးရှုံးပြီး ဗညားနွဲ့စစ်ရေးသာပြီး ပဲခူးသို့ချီတက်လာချိန်တွင်ပင် ဆင်ဖြူရှင်ဗညားဦးလွန်လေသည်။ ဗညားဦးလွန်လျှင် ဗညားနွဲ့က ရာဇာဓိရာဇ် ဘွဲ့ဖြင့် ဟံသာဝတီထီးနန်းကို စိုးစံလေသည်။
နမ့်ပိန်း (အောက်)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
နမ့်ပိန်း (အောက်)ရွာ (Namping (Lower))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းပတ် (အောက်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၅၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းပတ် (အောက်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၉၈ ဦး၊ မ ၁၂၄၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၄၇ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ နားကောင်း ဖြစ်သည်။
စက်ရုံမော် (ရခိုင်)ရွာ
စက်ရုံမော် (ရခိုင်)ရွာ
နမ့်ပိန်း (အောက်)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
Melodic punk
Melodic punk သည် punk၏ပုံစံတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး melodic နှင့် up-beat တို့ဖြစ်သည်။ ထိုမျိုးခွဲ၏သီချင်းပုံစံကို Chicken Finger Fingers (CFF) တို့ပါဝင်သည်။ ထိုတီးဝိုင်းသည် အင်ဒိုနီးရှား၏ ဘန်ဂျာဘာရူမြို့မှ စတင်ခဲ့သည်။ ပြိုင်ဘက်ကင်းသောအသံများတွင် တည်ငြိမ်၍ နက်ရှိုင်းသောအသံများပါဝင်သည်။ ဤသီချင်းပုံစံကို skate punkနှင့် hardcore melodic punk ပါဝင်သည်။
နားကျဲရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
နားကျဲရွာ (Narkye)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဝမ်ဟိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၂၀၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ဟိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၃၆ ဦး၊ မ ၂၉၃၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၇၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝလာကံ (ရခိုင်)ရွာ၊ ပီထု
ဝလာကံ (ရခိုင်)ရွာ၊ ပီထု
ဦးဂရွာ၊ ဦးဂ
ဦးဂရွာ၊ ဦးဂ
ကျုံစိန်အပေါ်ရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်
ကျုံစိန်(အပေါ်)ရွာ(Kyonsein(Upper))သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်၊ ကစပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၇၁၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကစပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၆၆၂ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၃၉၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အကယ်ရွာ၊ လေးဆူ
အကယ်ရွာ၊ လေးဆူ
အရာခူးရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
အရာခူးရွာ(Ahyarhku)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်၊ ခင်လွမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၂၄၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခင်လွမ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈ ဦး၊ မ ၂၄ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မဲဇလီချောင်းရွာ၊ မဲဇလီစာဖြူစု
မဲဇလီချောင်းရွာ၊ မဲဇလီစာဖြူစု
ချင်းကုန်းရွာ၊ ဆူးကောက်ကြီး
ချင်းကုန်းရွာ (Chinkone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်၊ ဆူးကောက်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၄၄၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆူးကောက်ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၂၉ ဦး၊ မ ၁၄၄၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၇၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အဘိနန္ဒမာနသုတ်
ဘုရားရှင်ဟောတော်မူအပ်သော အကျဉ်းချုပ်ဒေသနာတော်ကို အညတရ ရဟန်းက သိရှိနားလည်ပါကြောင်း လျှောက်ထားသဖြင့် ဘုရားရှင်က မေးမြန်းတော် မူခြင်းကြောင့် “ခန္ဓာငါးပါးတို့တွင် တစ်ပါးစီတစ်ပါးစီကို တဏှာ, မာန, ဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့် မှားမှားယွင်းယွင်း နှစ်သက်တွယ်တာသောပုဂ္ဂိုလ်သည် မာရ်နတ်၏အနှောင်အဖွဲ့မှ မလွတ်မြောက်သူ။ မနှစ်သက် မတွယ်တာသူသည် မာရ်နတ်၏ အနှောင်အဖွဲ့မှ လွတ်မြောက်သူဖြစ်သည်”ဟု သိရှိနားလည်ပါကြောင်း ပြန်လည်ရှင်းလင်း လျှောက်ထားပါသည်။ ဘုရားရှင်က သာဓုသုံးကြိမ် ခေါ်တော်မူပြီး ဤအတိုင်း မှတ်သားရမည်ဟု မိန့်တော်မူသည့် ဒေသနာတော်အဆုံး၌ အညတရရဟန်း ရဟန္တာဖြစ်ပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ပါချီးရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
ပါချီးရွာ (Parchee)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဝမ်ဟိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၂၀၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ဟိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၃၆ ဦး၊ မ ၂၉၃၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၇၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရုန်းပင်ကန်ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်
ရုန်းပင်ကန်ရွာ (Yonepinkan)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ ရုန်းပင်ကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၁၀၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အစုကြီးရွာ၊ မကျီးပင်ကွင်း
အစုကြီးရွာ၊ မကျီးပင်ကွင်း
ကျောင်းစုရွာ၊ မဲဇလီစာဖြူစု
ကျောင်းစုရွာ၊ မဲဇလီစာဖြူစု
အညတရဘိက္ခုသုတ်
(၅)သုတ် ရှိပါသည်။
အညတရရဟန်း၏ လျှောက်ထားချက်အရ ဘုရားရှင်က အကျဉ်းချုပ်ဒေသနာတော် ဟောတော်မူသည်။ ယင်းအကျဉ်းချုပ်ဒေသနာတော်ကို အညတရရဟန်းက “မိမိ အကျယ်အားဖြင့် သိပါကြောင်း” လျှောက်ထားရာ၊ ဘုရားရှင်က မေးတော်မူသဖြင့် အညတရရဟန်းက “ခန္ဓာငါးပါးတို့တွင် တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီကို အာရုံပြု၍ (ရာဂစသည်တို့) ကိန်းသည်ရှိသော် ထိုကိန်းသောရာဂတို့ဖြင့် ရာဂကြီးသူ, ဒေါသကြီးသူ, မောဟကြီးသူ” ဟုခေါ်ဝေါ်ရပုံ၊ (ရာဂစသည်တို့) မကိန်းလျှင် ရာဂကြီးသူ စသည်ဖြင့် အခေါ်ဝေါ် မခံရပုံ”ကို လျှောက်ထားရာ ဘုရားရှင်က “ဤအတိုင်းရှုမှတ်ရမည်” ဟု သာဓုသုံးကြိမ်ခေါ်တော်မူ၍ မိန့်ကြားတော်မူပုံ၊ အညတရရဟန်း ရဟန္တာဖြစ်ပုံကို ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
အညတရရဟန်းက “ခန္ဓာငါးပါးတို့တွင် တစ်ပါးပါးကို အာရုံပြု၍ (ရာဂစသည်)ကိန်း၏၊ ထိုတရားသည် ကိန်းသောတရားနှင့်တကွ ပျက်စီး၏။ ထိုပျက်စီးသော ကိန်းသောတရားဖြင့် (ရာဂကြီးသူစသည်ဖြင့်) ခေါ်ဝေါ်ပညတ်ခြင်းသို့ရောက်၏၊ (ရာဂ စသည်) မကိန်းလျှင် ထိုတရားသည် ကိန်းသောတရားနှင့်တကွ မပျက်စီး၊ ထိုသို့ မပျက်စီးသော တရားဖြင့် (ရာဂကြီးသူစသည်ဖြင့်) ခေါ်ဝေါ် ပညတ်ခြင်းသို့ မရောက်ပါ” ဟု လျှောက်ထားရာ ဘုရားရှင်က သာဓုသုံးကြိမ် ခေါ်တော်မူပြီး “ဤအတိုင်း မှတ်ရမည်” ဟု ဟောတော်မူသဖြင့် တရားကျင့်သုံးရာ အညတရရဟန်း ရဟန္တာဖြစ်ပုံကို ဟောပြသည့်သုတ်။