cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
မဟာဝေဒလ္လသုတ်
အရှင်သာရိပုတ္တရာ ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် အရှင်ကောဋ္ဌိကထေရ်က ဒုပ္ပည၊ ပညဝါ ဝိညာဏံ၊ ပညာနှင့် ဝိညာဏ်၊ ဝေဒနာ၊ သညာ၊ ဝေဒနာ-သညာ-ဝိညာဉ်ဟု နိဿဋ္ဌအနက်ကြောင့် ဣန္ဒြေငါးပါးတို့နှင့် ပရိသုဒ္ဓ မနော ဝိညာဏ်ဖြင့် သိအပ်သောတရား၊ နေယျဓမ္မကိုသိသောဓမ္မ၊ ပညာ၏ကိစ္စ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ဖြစ်နိုင်သောအကြောင်း၊ စေတောဝိမုတ္တိ၊ စေတောဝိမုတ္တိဖလာနိသံသ၊ ပညာဝိမုတ္တိ ပညာဝိမုတ္တိဖလာနိသံသကို ဖြစ်စေနိုင်သော သမ္မာဒိဋ္ဌိကို ချီးမြှောက်သောအင်္ဂါရပ်များ။ ဘဝ၊ ပုနဗ္ဘဝါဘိနိဗ္ဗတ္တိ၊ အာယတိပုနဗ္ဘဝါဘိနိဗ္ဗတ္တိ မဖြစ်သောတရား၊ ပဌမဈာန်၊ ပဌမဈာန်အင်္ဂါ၊ ပယ်သောအင်္ဂါ၊ ပြည့်စုံသောအင်္ဂါ၊ နာနာဝိသယ နာနာဂေါစရ အညမညဂေါစရဝိသယန ပစ္စနုဘောန္တဖြစ်သော ဣန္ဒြေငါးပါးတို့၏ ပဋိသရဏ ပစ္စနုဘောတိ။ ဣန္ဒြေငါးပါးတို့စွဲ၍တည်သော ဓမ္မ၊ အာယု၌စွဲ၍တည်သောဓမ္မ၊ ဥသ္မာ၌ စွဲ၍တည်သောဓမ္မ၊ ယင်းတို့စွဲ၍တည်နေပုံ ဥပမာန၊ အာယုသင်္ခါရနှင့် ဝေဒနိယဓမ္မ၊ စိတ်စေတနာမရှိသော သစ်တုံးကဲ့သို့ ရှို့မြိုက်အပ် ပစ်ပယ်အပ်သည်ဖြစ်၍ ရူပကာယ ဖြစ်သောတရား၊ သေပြီးသောသူနှင့် နိရောဓသမာပတ်ဝင်စားသောသူတို့ ခြားနားချက်၊ အဒုက္ခ မသုခ စေတောဝိမုတ္တိသမာပတ်၏ အကြောင်းတရားများ၊ အနိမိတ္တစေတော ဝိမုတ္တိသမာပတ်၏ အကြောင်းတရားများ။ အနိမိတ္တစေတောဝိမုတ္တိ တည်ခြင်း, ထခြင်းကြောင်းတရားများ၊ အပ္ပမာဏစေတောဝိမုတ္တိ၊ အာကိဉ္စညစေတောဝိမုတ္တိ၊ သုညတာ စေတောဝိမုတ္တိ၊ အနိမိတ္တာ စေတောဝိမုတ္တိ လေးပါးတို့၏ ခြားနားချက်၊ နာနတ္ထနာနာဗျဉ္ဇန ခြားနားခြင်း၏အကြောင်းတရား။ ဧကတ္ထနာနာဗျဉ္ဇနတို့ကို မေးလျှောက်သည်ကို အရှင်သာရိပုတ္တရာက ဝေဖန်၍ ဖြေဆိုသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များစွာရှိပါသည်။
သိုက်ဝါးကုန်းရွာ၊ ဇငြွ်ပန်းကုန်း
သိုက်ဝါးကုန်းရွာ၊ ဇငြွ်ပန်းကုန်း
ရော်ရင်းကုန်းရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
ရော်ရင်းကုန်းရွာ (Yawyinkone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ ကောင်းကွေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၂၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကောင်းကွေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၃၈ ဦး၊ မ ၆၀၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၄၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်ဟုတ်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ပန်ဟုတ်ရွာ (Panghoke)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ကတ်ထိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၉၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကတ်ထိုက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၆၅၅ ဦး၊ မ ၃၆၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၂၅၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်ခူးရွာ၊ နမ့်တောင်
ဝမ်ခူးရွာ (Wanhku)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ နမ့်တောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၇၉၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်တောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၄၉ ဦး၊ မ ၁၅၇၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၂၅ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ ဝမ့်ခူး ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ဝိုင်းရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ညောင်ဝိုင်းရွာ (Nyaungwaing)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ တိလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၉၂၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တိလုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၉၂ ဦး၊ မ ၂၃၀၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၄၉၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောင်းစုရွာ၊ ကံစုအရှေ့
ကျောင်းစုရွာ၊ ကံစုအရှေ့
လဂွေချိုးမောရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်ဘက်တောရွာလေးရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
အင်ဘက်တောရွာလေးရွာ (Inbettawywarlay)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ အင်ဘက်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၅၄၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်ဘက်တောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၆၉ ဦး၊ မ ၇၁၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၈၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကျောက်ကြီးမျှောင်ရွာ၊ စေတီခုံ
ကျောက်ကြီးမျှောင်ရွာ၊ စေတီခုံ
ပလီမော်ရွာ၊ ကျွဲထိုး
ပလီမော်ရွာ၊ ကျွဲထိုး
အလယ်စု / ပန်းပုကွင်းရွာ၊ ပန်းပုကွင်း
အလယ်စု / ပန်းပုကွင်းရွာ၊ ပန်းပုကွင်း
ရုံးပင်ရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ရုံးပင်ရွာ (Yonepin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ကျောက်ဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၄၈၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်ဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၈၂ ဦး၊ မ ၂၁၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၁၆၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သိက္ခာ၊ မောင်
၂ဝဝ၅ ခု၊ ဇူလိုင်ထုတ် ရာပြည့် ဦးစိုးညွန့် စုစည်း တည်းဖြတ်တဲ့ '၂ဝ ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ ၁ဝဝ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျုဉ်း' စာအုပ်မှ စာရေးတွေရဲ့ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျုဉ်း တွေကို ပြန်လည် ကူးယူ ဖော်ပြတာ ဖြစ်ပါတယ်။
မောင်သိက္ခာ [၁၉၂၉ - ၁၉၈၂]
ရန်ကုန်မြို့ မြို့မ အထက်တန်း ကျောင်းမှ ၁၉၅၁ တွင် တက္ကသိုလ်ဝင် စာမေးပွဲ (မက်ထရစ်) ကို အောင်မြင် ခဲ့သည်။ ၁၉၅၁ မှ ၁၉၅၄ ခုနှစ် အထိ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၌ ဥပစာ သိပ္ပံ အထက်တန်း အထိ ပညာ သင်ယူ ခဲ့သည်။ လူဝင်မှု ကြီးကြပ်ရေး ဌာနတွင် လူဝင်မှု ကြီးကြပ်ရေးမှူး (Asst. Immigration Officer) အဖြစ် အမှု ထမ်းခဲ့သည်။ အမှုထမ်း ဘဝဖြင့် မြန်မာပြည် အနှံ့ ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၆ ခုတွင် အမှုထမ်း ဘဝမှ အငြိမ်းစား ယူခဲ့သည်။
၁၉၄၈ ခုမှစ၍ 'ခင်မြင့် (ဆကာကြီး)' အမည်ဖြင့် ဝတ္ထုတိုနှင့် ဆောင်းပါးများ စတင် ရေးခဲ့သည်။ ၁၉၅၆ ခု ဒီဇင်ဘာလထုတ် "ပြည်သူ့ ဂျာနယ်" တွင် 'မောင်သိက္ခာ' ကလောင် အမည်နှင့် ရေးသား ခဲ့သည်။ အိုးဝေ၊ ဟံသာဝတီ၊ ကြေးမုံ၊ ဗိုလ်တထောင်၊ လုပ်သား စသည့် သတင်းစာများ၊ လင်းယုန်၊ ပြည်သူ့ ဂျာနယ်၊ ရှုထောင့် စသည့် ဂျာနယ်များ၊ အိုးဝေ မဂ္ဂဇင်း၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် နှစ်လည် မဂ္ဂဇင်း၊ လူထု ပညာ၊ ရှုမဝ၊ မိုးဝေ၊ မြဝတီ၊ ဂီတ ပဒေသာ၊ ရုပ်ရှင် မဂ္ဂဇင်း၊ စာပေ လုပ်သား မဂ္ဂဇင်း များတွင် ဆောင်းပါးများ၊ တံငါနှင့် ရေလုပ်ငန်း ဝတ္ထုတိုများ၊ ဘဝ သရုပ်ဖော် ဝတ္ထုတိုများ၊ တောင်ပေါ်ဒေသ အတွေ့အကြုံ များနှင့် အမဲလိုက် ဝတ္ထုတိုများ ရေးသား ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း ၁၉၇၉ ခု ဩဂုတ်လမှ စတင် ရေးခဲ့သည့် မြစ်ဝကွ္ဆန်းပေါ် ဒေသ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ပတ်သက်ရာ ပြည်သူတို့ ဘဝကို ဖော်ကျူးသော ဝတ္ထုတို များမှာ ထင်ရှား ခဲ့သည် ဆကာကြီး ဒေသ ဇလွန်ဘက်တန်းရွာ အဘဉာဏ်နှင့်ကြွက်နီတို့ ကျက်စားရာ အင်းအိုင် ချောင်းမြင်းများ ဆီမှ ငါးညှီ၊ ရွှ့ံပုပ်နံ့၊ ချေင်းရေနံ့နှင့် အတူ အဘဉာဏ် တို့၏ ခွေ္ဆးနံ့၊ အားမာန်နှင့် ညည်းသံ တို့ကိုပါ ရက်ရှယ် ရေးဖွဲ့ ခဲ့သည်။ သုတနှင့် စေတနာတို့ ပေါင်းစပ် ဖွဲ့ယှက်မှု ထူးခြား ကောင်းမွန် လှသည်။ "တံငါဘဝ သရုပ်ဖော် ဝတ္ထုများတွင် မြန်မာ စာပေ၌ ကြယ်နီသည် မီးရှူး တန်ဆောင် ဖြစ်ခဲ့သည်။ မောင်သိက္ခာလည်း တိုတောင်းသော အချိန် ကာလ လေးတွင် တံငါ ဘဝ သရုပ်ဖော်များကို ရေးနိုင်ခြင်းဖြင့် မှတ်တိုင် စိုက်ထူ ခဲ့သည်" ဟု ကေတု ဘုန်းမော်က သုံးသပ် ခဲ့သည်။ "ဆရာ သိက္ခာတွင် တကယ် သိက္ခာ ရှိပါပေသည်။ ဘာကြောင့်ဆို ကိုယ်ပိုင် ရေးနည်း ရေးဟန်ဖြင့် ထိထိမိမိ ရေးသား နိုင်ပါ သောကြောင့်တည်း" ဟု မင်းဏီက မှတ်ချက် ပေးခဲ့သည်။
ရေပြာပေါက်ချိန်နှင့် ရေလုပ်သား ဝတ္ထုတိုများ (ဝတ္ထုတို ၁၅ ပုဒ် စုစည်းမှု) [၁၉၈၅]၊ ရေချို ငါးမျိုးစုံ မွေးမြူနည်း (၁၉၈၇)နှင့် ရေဆူလို့ ပွက်ကရော့နှင့် အခြား ဝတ္ထုတိုများ (ဝတ္ထုတို ၂၆ ပုဒ် စုစည်းမှု) [၂ဝဝ၂] တို့ကို ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။
သရက်ချိုရွာ
ကိုးကား
သရက်ချိုရွာ
သိက္ခာ၊ မောင်
ဘဝနိဂုံး
၁၉၈၂ ခု ဒီဇင်ဘာ ၂၆ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့ နံနက် ၁၁ နာရီတွင် ရန်ကုန် အနောက်ပိုင်း ပြည်သူ့ ဆေးရုံကြီး၌ ကွယ်လွန် ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ကွက်သစ်ရွာ၊ ကံစုအရှေ့
ကွက်သစ်ရွာ၊ ကံစုအရှေ့
နမ္မားရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
နမ္မားရွာ (Nanmar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ နမ္မားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၄၄၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ္မားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၂၆ ဦး၊ မ ၆၃၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၅၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျွန်းချောင်းရွာ၊ ရွှေညိုမ
ကျွန်းချောင်းရွာ၊ ရွှေညိုမ
ဆေးတက္ကသိုလ် (တောင်ကြီး)
ဆေးတက္ကသိုလ် (တောင်ကြီး) သည် အကျယ်အဝန်း မြေဧရိယာ ၄၆ ဧကပေါ်တွင် တည်ဆောက်ထားသည့် သုံးထပ်အဆောက်အအုံ ဖြစ်သည်။ သုံးထပ် ပင်မဆောင်၊ သုံးထပ်သင်ကြားရေးဆောင်၊ လူ (၂၅၀) ဆံ့ စာသင်ဆောင်၊ အမှုထမ်းအိမ်ရာ၊ အရာထမ်းအိမ်ရာ ၄ ခန်းတွဲ လေးထပ်ဆောင်၊ ပါမောက္ခချုပ်နေအိမ်၊ အရာထမ်းဆောင်၊ Lecture Theatre၊ စားသောက်ဆိုင်၊ ကျောင်းသူ အိပ်ဆောင်၊ ဧည့်ရိပ်သာ ၄ ခန်းတွဲ သုံးထပ်ဆောင်၊ ကျောင်းသား အိပ်ဆောင်၊ ဒုတိယ ပါမောက္ခချုပ် နေအိမ် ၂ထပ်၊ စာကြည့်တိုက်၊ E-Language Lab ၊ E-Library တို့ ပါဝင်သည်။
ဆေးတက္ကသိုလ် (တောင်ကြီး) မှ ကျောင်းသား ကျောင်းသူများအား သင်ကြား ပေးနိုင်ရေးအတွက် စဝ်စံထွန်းဆေးရုံကြီးနှင့် အမျိုးသမီးနှင့် ကလေးဆေးရုံတို့အား သင်ကြားရေး ဆေးရုံကြီးများအဖြစ် စီစဉ်ဆောင်ရွက်ထားရှိသည်။
ဆေးတက္ကသိုလ် (​တောင်ကြီး)တွင် ဘွဲ့ရ​​​ကျောင်းသားများမရှိ​သေးဘဲ ယခုအမြင့်ဆုံးသင်ကြား​နေ​သောအတန်းမှာ နောက်ဆုံးနှစ် အပိုင်း (က) ဖြစ်သည်။
ပေါင်ဝိန်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ပေါင်ဝိန်ရွာ (Pawngwein)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ကတ်ထိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၉၄၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကတ်ထိုက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၆၅၅ ဦး၊ မ ၃၆၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၂၅၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗြဟာဆတ္တာဇာတ်
စတုက္ကနိပါတ် - ၄။ ကောကိလဝဂ် -(၃၃၆) ဗြဟာဆတ္တဇာတ်။ ။ ဗာရာဏသီမင်း ဥယျာဉ်သို့ ရသေ့အသွင်ဖြင့်လာ၍ အဘကောသလမင်း၏ ဥစ္စာများကို တူးဖော်ယူငင်ပြီး ထွက်ပြေးသော ဆတ္တမင်းသား ရသေ့အကြောင်း။
အံ့ဖွယ်ရဟန်းပြု ဟောကြားမှု
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အံ့ဖွယ်သရဲကို ပြုလုပ်တတ်သော ရဟန်းတစ်ပါးကို အကြောင်းပြု၍ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
အသက်လွတ်ရေး မင်းသားပြေး
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ထိုဗြဟ္မဒတ်မင်းအား အကျိုးအကြောင်းကိုပြ၍ ဆုံးမတတ်သော ပညာရှိအမတ် ဖြစ်လေ၏။
ပညာရှိလိုမှု ရသေ့ပြု
ထိုပစ္စန္တရွာကို အမှီပြု၍ ရသေ့ငါးရာတို့သည် တော်တစ်ခုဝယ် သစ်ရွက်မိုးကျောင်းဆောက်၍ နေကြကုန်၏။ ဆတ္တမင်းသားသည် ရသေ့ငါးရာတို့ထံဝယ် တစ်စုံတစ်ခုသော အတတ်ပညာကို သင်ကြားရန် ရသေ့ရဟန်း ပြု၍ နေ၏။ အတတ်ပညာ သင်ကြားပြီးသော နောက်အဖို့၌ ရသေ့တို့၏ အကြီးအမှူးဂိုဏ်းဆရာ ဖြစ်လေ၏။
တစ်နေ့သ၌ ဆတ္တရသေ့သည် ရသေ့အပေါင်းကိုခေါ်၍ “အရှင်ဘုရားတို့ ... အဘယ်ကြောင့် မဇျ္စိမဒေသသို့ မသွားကြကုန်သနည်း” ဟု မေး၏။ “ငါ့ရှင် မဇျ္စိမဒေသ၌ လူတို့သည် ပညာရှိကုန်၏။ ထိုလူတို့သည် ပြဿနာကို မေးကုန်လတ္တံ့၊ အနုမောဒနာကို ပြုစေကုန်လတ္တံ့၊ မင်္ဂလာကို ရွတ်ဖတ်စေကုန်လတ္တံ့၊ မစွမ်းနိုင်သော် ကဲ့ရဲ့ကြကုန်လတ္တံ့၊ အကျွန်ုပ်တို့သည် ထိုဘေးမှ ကြောက်ရွံ့ကြသောကြောင့် မသွားပါကုန် ” ဟု ပြော၏။ “အရှင်ဘုရားတို့ ... မကြောက်ကြကုန်လင့်၊ အလုံးစုံသော အမှုကိစ္စတို့ကို အကျွန်ုပ် ပြုလုပ်မည်” ဟု ဝန်ခံကာ ရသေ့အတို့ကိုခေါ်၍သွားကြရာ ဗာရာဏသီပြည်သို့ ရောက်ကုန်၏။
ပြဿနာဖြေဆို မင်းကြည်ညို
ဗာရာဏသီမင်းကြီးသည် ကောသလမင်းကြီးကို ဖမ်း၍ သာဝတ္ထိပြည်တွင် မင်းချင်းတို့ကို ထားခဲ့၍ ပစ္စည်းဥစ္စာ အလုံးစုံကို ယူဆောင်ပြီးလျှင် ဗာရာဏသီပြည်သို့ပြန်ကာ ကြေးအိုးတို့၌ ထည့်သွင်းလျက် ဥယျာဉ်တော်၌ မြှုပ်နှံ၍ ဗာရာဏသီပြည်မှာပင် နေလေ၏။
ရသေ့တို့လည်း မင်းကြီး ဥယျာဉ်တော်၌နေကာ နံနက်အခါ မြို့တွင်းသို့ ဆွမ်းခံဝင်ကြရာ မင်းကြီး ဥပင့်ပြီးလျှင် မွန်မြတ်သော ယာဂု ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်တို့ကို လှူဒန်း၏။ ဆွမ်းဘုဉ်းပေးသည်တိုင်အောင် ပြဿနာကို မေးလျှောက်၏။ ဆတ္တရသေ့လည်း ခပ်သိမ်းသော ပြဿနာတို့ကို ဖြေဆို၏။ ဆွမ်းဘုဉ်းပေးပြီးသောအခါ အနုမောဒနာ ပြု၏။ မင်းကြီးသည် အတိုင်းထက်အလွန် ကြည်ညိုသဖြင့် ပင့်ဖိတ်ကာ ဥယျာဉ်တော်၌ နေစေ၏။
ဥယျာဉ်တော်မှ ဥစ္စာယူကြ
ဆတ္တရသေ့သည် ဥစ္စာကို ထုတ်ဖော်နိုင်သော မတ္တရားတတ်၏။ ဤဥယျာဉ်တော်ဝယ် အဘယ်အရပ်၌ ငါ့အဘကောလမင်းကြီး၏ ဥစ္စာတို့ကို မြှုပ်နှံထားသနည်းဟု မန္တရားကို မန်းမှုတ်ကာ ကြည့်ရှုလတ်သော် ဥစ္စာမြှုပ်နှံရာအရပ်ကိုမြင်၍ ဤဥစ္စာကိုယူကာ ငါတို့တိုင်းပြည်ကိုယူမည်ဟု ကြံစည်ပြီးလျှင် ရသေ့တို့ကိုခေါ်၍ “အရှင်ဘုရားတို့ .... အကျွန်ုပ်ကား ကောသလမင်းကြီး၏ သားတော်ဖြစ်သည်၊ ဗာရာဏသီမင်းသည် အကျွန်ုပ် အဘကိုဖမ်း၍ တိုင်းပြည်ကိုယူသည်ရှိသော် မထင်ရှားသော အသွင်ဖြင့် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ကာ ဤမျှလောက် ကြာမြင့်အောင် အသက်ကို စောင့်၍နေ၏၊ ယခု အကျွန်ုပ်အဘ၏ ဥစ္စာတို့ကို ပြန်၍ရပြီ၊ ဥစ္စာတို့ကို ဖော်ထုတ်ကာ တိုင်းပြည်ကို ပြန်၍ယူမည်” ဟု ပြော၏။ “အရှင်ဘုရားတို့ ... အဘယ်သို့ ပြကြမည်နည်း” ဟု မေး၏။ “ငါ့ရှင် ... အကျွန်ုပ်တို့လည်း အရှင်နှင့်အတူ လူထွက်၍ လိုက်ကြမည်” ဟု ပြော၏။ “အရှင်ဘုရားတို့ ... ကောင်းပြီး လိုက်ခဲ့ကြပါ” ဟု တိုင်ပင်ပြောဆိုပြီးလျှင် ကြီးစွာသော သားရေအိတ်တို့ကို လုပ်စေ၍ ညဉ့်အခါ ဥစ္စာတို့ကို တူးဖော်၍ယူကာ အိတ်တို့၌ထည့်စေလျက် အိုးတို့၌ မြက်တို့ကို ထည့်ခဲ့ပြီးလျှင် ရသေ့ငါးရာနှင့်တကွ လူတို့ကို သယ်ယူစေ၍ သာဝတ္တိပြည်သို့ သွားလေ၏။
ဥစ္စာဆုံးရ မင်းသောက
သာဝတ္ထိပြည်သို့ရောက်လျှင် အလုံးစုံသော မင်းချင်းတို့ကို ဖမ်းစေ၍ တစ်ပြည်လုံး သိမ်းယူကာ ပစ္စင်၊ ရင်တား၊ တံတိုင်း စသည်တို့ကို ပြုလုပ်စေ၍ ရန်သူမင်း စစ်မထိုးနိုင်အောင် အခိုင်အလုံ စီမံ၍နေလေ၏။ ရသေ့တို့ကိုသွားလျှင် လူတို့သည် ဗာရာဏသီမင်းကြီးအား ဥယျာဉ်တော်မှ ဥစ္စာတို့ကို ရသေ့တို့ ယူသွားကြောင်း လျှောက်ကုန်၏။ ဗာရာဏသီ မင်းကြီးလည်း ဥယျာဉ်တော်သို့သွား၍ ကြီးစွာသော စိုးရိမ်ခြင်း ဖြစ်လျက် မြို့သို့ပြန်၍ “မြက်သာတည်း၊ မြက်သာတည်း” ဟု မြည်တမ်းကာ နေတော့၏။ မင်းကြီး၏ စိုးရိမ်သောကငြိမ်းအောင် မည်သူမျှ မတတ်နိုင်ချေ။
ပညာရှိဟောပြ ငြိမ်းချမ်းရ
ထိုအခါ ပညာရှိအမတ်သည် မင်းကြီးစိုးရိမ်သောက ဖြစ်နေသည်ကို မည်သူမျှ မတတ်နိုင်၊ ငါ ပယ်ဖျောက်၍ ချမ်းသာရာ ရစေမည်ဟု ကြံစည်လျက် တစ်နေ့သ၌ မင်းကြီးနှင့်တကွ ချမ်းသာစွာနေစဉ် မင်းကြီး မြည်တမ်းသောအခါ၌ -
“မြတ်သောမင်းကြီး .... သင် မင်းကြီးသည် ‘မြက်သာတည်း - မြက်သာတည်း’ ဟု မြည်တမ်းဘိ၏၊ သင်မင်းကြီး၏ မြက်ကို အဘယ်သူ ဆောင်ယူသနည်း၊ သင်မင်းကြီးအား မြက်ဖြင့် ပြုဖွယ်ကိစ္စ ရှိပါသလော၊ မြက်ကိုသာ မြည်တမ်းဘိ၏”
ဟု မင်းကြီးအား လျှောက်လေ၏။ မင်းကြီးသည် ပညာရှိအမတ်၏ စကားကိုကြားလျှင် -
“ပညာရှိ ... မြက်သောအကျင့်ကို ကျင့်၍ ကျယ်ပြန့်သော ဗဟုသုတရှိသော ဆတ္တ ရသေ့သည် ဤဗာရာဏသီပြည်သို့ လာခြ့၏။ ထိုရသေ့သည် စင်စစ်ဥစ္စာ အလုံးစုံတို့ကိုယူ၍ အိုးတို့၌ မြက်ကိုထည့်၍ သွား၏”
ဟု ပညာရှိ အမတ်အား ပြောကြားလေ၏။ ပညာရှိအမတ်သည် မင်းကြီးစကားကို ကြားပြန်လျှင် -
“မြတ်သောမင်းကြီး ... အနည်းငယ်သော မြက်ဖြင့် ဥစ္စာအလုံးစုံကို အလိုရှိသော ဆတ္တာ ရသေ့သည် မိမိဥစ္စာ အလုံးစုံကို ယူသွားခြင်းကို လည်းကောင်း၊ မြက်ကို အိုးတို့၌ ထည့်ကာ ထားခဲ့၍ မယူခြင်းကို လည်းကောင်း ပြုဘိ၏၊ ထိုသို့ပြုခြင်း၌ မြည်တမ်းနေခြင်းကား အဘယ်အကျိုးရှိမည်နည်း” –
ဟု မင်းကြီးအား လျှောက်ထားပြန်၏။ မင်းကြီးလည်း ပညာရှိအမတ် စကားကို ကြားပြန်လျှင် -
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ ဗြဟာဆတ္တ ရသေ့သည် - အံ့ဖွယ်သရဲကို ပြုလုပ်သော ရဟန်း။
ပညာရှိအမတ်သည် - ငါဘုရားဖြစ်လာပြီ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) စိုးရိမ်သောက၊ နှိပ်စက်က၊ ဒုက္ခရောက်တတ်သည်။
(၂) ပညာရှင်ဆေး၊ တရားပေး၊ ငြိမ်းအေးစေနိုင်သည်။
ဗြဟာဆတ္တဇာတ် ပြီး၏။
လဂွေချိုးဇောရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
လဂွေချိုးဇောရွာ(Lagwaychozaw)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ လဂွေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၃၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လဂွေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၇၄ ဦး၊ မ ၃၉၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၇၆၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်ထံရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
ဝမ်ထံရွာ (Wanhtan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ ဟိုဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၈၄၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၄၇၅ ဦး၊ မ ၈၈၉၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၃၆၇ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ငှက်ချေးချောင်းရွာ၊ ဇငြွ်ပန်းကုန်း
ငှက်ချေးချောင်းရွာ၊ ဇငြွ်ပန်းကုန်း
ဝမ်ထံရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗေါင်းထုတ်ငှက်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရှေ့အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ဆဲလျူလို့
ဆဲလျူလို့ (Cellulose)သည် အပင်ဆဲများ၏ နံရံတွင်ပါရှိသော ဓာတ်ပစ္စည်းဖြစ်သည်။ ထိုပစ္စည်းသည် ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်ဖြစ်၍ ယင်း၌ ကာဗွန်၊ ဟိုက်ဒရိုဂျင်၊ အောက်ဆီဂျင်တို့ ပါဝင်သည်။ ဓာတုဗေဒ ဖော်မျူလာဖြင့် ဟု ဖော်ပြသည်။ ဆဲလျူလို့သည် ကစီ၊ သကြားတို့နှင့် နီးစပ်၏။ အပင်အားလုံးတွင် ဆဲလျူလို့ ရာခိုင်နှုန်း ၃ဝ ကျော် ပါရှိသည်။ အပင်စိမ်းမှန်သမျှသည် ဆဲလျူလို့ကိုလုပ်ယူနိုင်၏။ အပင်သည် "ဖိုတို ဆင်သဆစ် (Photosynthesis)" နည်းဖြင့် သကြားကို လုပ်ယူပြီးလျှင် သကြားအချို့ အဝက်ကို ဆဲလျူလို့အဖြစ် ပြောင်းပစ်သည်။
ဆဲနံရံများ၌ရှိသော ဆဲလျူလို့သည်အပင်၏အမြစ်နှင့် ပင်စည်တို့ကို တောင့်တင်းခိုင်မာစေသည်။ ဆဲလျူလို့နှင့် ကစီသည် ဓာတ်သဘောအရ ဖွဲ့စည်းပုံချင်း ဆင်တူသည်။ သို့ရာတွင် ကစီသည် ဆဲလျူလို့ထက် ကြေလွယ်သည်။
သစ်သီးနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်တို့တွင် ဆဲလျူလို့ပါရှိသည်။ အစာချေရာ၌ ဆဲလျူလို့သည် များစွာ အရေးပါအရာရောက်သည်။ အစာ၌ ဆဲလျူလို့ များများပါလျှင် အစာ မြန်မြန်ကြေ၍ ဝမ်းမချုပ်နိုင်ပေ။
ဆဲလျူလို့သည် ရေစိုသောအခါ ပွထသည်။ ရေထဲတွင် မပျော်ဝင်နိုင်ပေ။ ပစ္စည်းအနည်းငယ်လောက်နှင့်သာ ဓာတ်ဖက် ခြင်းရှိ၍ ဓာတ်ခန်းများတွင် ဆဲလျူလို့ကို အရည်စစ်စက္ကူ လုပ်ရန် အသုံးပြုသည်။ စက္ကူ၌ ဆဲလျူလို့အပြည့်နီးပါးမျှ ပါရှိ၏။ သစ်သား၌လည်း ဆဲလျူလို့ အပြည်နီးပါး ပါရှိသည်။ ဝါဂွမ်းထဲက ဆဲလျူလို့ကို နိုက်ထရစ်အက်ဆစ်၊ ဆာလဖျူရစ် အက်ဆစ်တို့နှင့် ရောစပ်ယူလျှင် နိုက်ထရိုဆဲလျူလို့ခေါ်သော ပစ္စည်းကို ရရှိသည်။ ထိုပစ္စည်းဖြင့် ပေါက်ကွဲစေတတ်သော ခဲယမ်းမီးကျောက်များကို ပြုလုပ်ယူနိုင်သည်။ ဆဲလျူလို့၊ နိုက်ထရစ်အက်ဆစ်၊ ဆာလဖျူရစ်အက်ဆစ်တို့ကိုပင် အချိုး တစ်မျိုးဖြင့်ရောစပ်၍ အရောင်တင်ဆေး၊ ချိပ်ဆေး၊ ဆဲလျူ လွိုက် စသည်တို့ကို ဖော်စပ်ယူနိုင်သေးသည်။ ထိုဆဲလျူလို့ နိုက်ထရိတ်ကို ပိုင်ရော့ဆလင်ဟု ခေါ်သည်။
ဗုဒ္ဓဓာတုစေတီ
ဘန်ဒါဘန်ရွှေစေတီတော်သည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓ၏ အယူဝါဒအဆုံးအမဖြင့် တည်ထားကိုးကွယ်သည့် စေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ ဘန်ဒါဘန်မြို့တွင် Marma (မာမ) လူမျိုးစုတည်ရှိပြီး ထိုလူမျိုးစုသည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်ကြသူများ ဖြစ်ကြသည်။ စေတီတော်ကို ၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့ပြီး ရခိုင်စေတီများပုံစံအတိုင်း တည်ထားကိုးကွယ်ထားသည်။
ရွာသစ်ကြီးရွာ၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြပ်ပြင်ကုန်းရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
ကြပ်ပြင်ကုန်းရွာ (Kyatpyinkone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ အင်ဘက်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၅၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်ဘက်တောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၆၉ ဦး၊ မ ၇၁၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၈၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်ယခုံရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ပန်ယခုံရွာ (Pangyahkon)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ တိလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၉၂၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တိလုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၉၂ ဦး၊ မ ၂၃၀၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၄၉၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပါးသီယာအင်ပါယာ
ပသီအင်ပါယာ (ဘီစီ ၂၄၇ -အေဒီ ၂၂၄ )ကို (အာဆာစစ်အင်ပါယာ) ဟုလည်း လူသိများပါသည်။ အီရန်နိုင်ငံအတွက် နိုင်ငံရေးနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာပါဝါ ရှေးခေတ်အီရန်မှစတင်ခဲ့သည်။  အာဆာစက် ထိုဦးဆောင်သူကို Parni ၏ဒေသအောငျနိုငျအတွက်အနွယ် သိပြည်  အတွက် အီရန် တစ်ထို့နောက် 's အရှေ့မြောက်ဘက် satrapy အောက်မှာ (ပြည်နယ်) Andragoras ဟာဆန့်ကျင်ပုန်ကန်မှုအတွက် လူးဆဒ်အင်ပါယာ ။ Mithridates ငါ (r ကို။ ဂ။ 171-132 ဘီစီ) ကိုအလွန်ရယူနေဖြင့်အင်ပါယာချဲ့ထွင် မီဒီယာ နှင့် ပိုတေးမီးယား ဆလူးဆဒ်ကနေ။ ၎င်း၏အမြင့်မှာ Parthian အင်ပါယာ၏မြောက်ပိုင်းနေရာကကနေဆန့် ဥဖရတ် သည်ယခုအခါအလယ်ပိုင်း-အရှေ့ပိုင်းကဘာလဲဆိုတာအတွက် တူရကီ, ကျြမှောကျခတျေမှ အာဖဂန်နစ္စတန် နှင့်အနောက်ပိုင်း ပါကစ္စတန် ။ အဆိုပါပေါ်တွင်တည်ရှိပြီးအဆိုပါအင်ပါယာ, ပိုးလမ်းမကြီး ဟာအကြားကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်း ရောမအင်ပါယာ ထဲမှာ မြေထဲဝှမ်း နှင့် ဟန်မင်းဆက် ၏ တရုတ်, ကုန်သွယ်ရေးနှင့်စီးပွားကူးသန်း၏အလယ်ဗဟိုဖြစ်လာသည်။
မူလအစနှင့်တည်ထောင်ခြင်း
alt=Two sides of a silver coin. The one on the left bears the imprint of a man's head, while the one on the right a sitting individual.|thumb| Arsaces ငါ၏ ငွေ ဒရက်ခ်မာ ( r ။ ဂ။ 247-211 ဘီစီအီး) ဂရိဘာသာစကားကမ္ပည်း Ar "of Arsaces" အဘယ်ကြောင့် အာဆာစစ်တရားရုံးမှ 247 ရွေးချယ်ခဲ့သည် ဘီစီဘီစီ Arsacid ခေတ်၏မနှစ်ကအဖြစ်အပျက်သည်မရေရာပါ။ ADH Bivar ဒီလူးဆဒ်မှသိပြည်များ၏ထိန်းချုပ်မှုဆုံးရှုံးခဲ့ရယခုနှစ်ခဲ့ကြောင်းကောက်ချက်ချ Andragoras, ခန့်ထားသော satrap သူတို့ကိုဆန့်ကျင်ပုန်ကန်သူကို။ ထို့ကွောင့် Arsaces I သည် Parthia ကို Seleucid ထိန်းချုပ်မှုရပ်စဲသည့်အချိန်ကာလအထိသူ၏“ နှစ်ပေါင်းများစွာနောက်ကျကျန်ခဲ့ ” သည်။ သို့သော် Vesta Sarkhosh Curtis က Arsaces သည် Parni အနွယ်၏အကြီးအကဲအဖြစ်ခန့်အပ်ခဲ့သောနှစ်ဖြစ်သည်ဟုဆိုခဲ့သည်။ Homa Katouzian နှင့် Gene Ralph Garthwaite ကတစ်နှစ် Arsaces သိပြည်သိမ်းပိုက်ခြင်းနှင့်လူးဆဒ်အာဏာပိုင်များနှင်ထုတ်ခံရခဲ့သေး Curtis တောင်းဆို နှင့်မာရီယာ Brosius Andragoras မခံခဲ့ရကြောင်းပြည်နယ် အတွက် Arsacids အားဖြင့်ဖြုတ်ချ 238 သည်အထိ ဘီစီ။
အရေးအသားနှင့်စာပေ
left|thumb| ပသီလည်ရှည်တ​​ယော၊ ၃ ဘီစီ - အေဒီ ၃။
ပြင်ပလင့်များ
ကဏ္ဍ:အနောက်အာရှ သမိုင်း ကဏ္ဍ:အင်အားကြီး နိုင်ငံများ ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ
Modeling
Modeling နည်းလမ်းကို သိပ္ပံသုတေသနလုပ်ငန်များတွင် ရှေးယခင်တည်းက အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ တဖြည်းဖြည်းနှင့် သိပ္ပံနယ်ပယ်သစ်များဖြစ်သော design engineering, construction ၊ ဗိသုကာ၊ နက္ခဗေဒ၊ ရူပဗေဒ၊ ဓာတုဗေဒ၊ ဇီဝဗေဒ နှင့် နောက်ဆုံးမှာတော့ လူမှုရေး သိပ္ပံ ဘာသာထိပါ modeling ကို ကျယ်ပျံ့စွာသုံးစွဲလာခဲ့ကြသည်။ ၂၀ ရာစုမှာတော့ ခေတ်သစ် သိပ္ပံနယ်ပယ်အားလုံး၏ အသိအမှတ်ပြုမှုနှင့်အတူ modeling method သည် အောင်မြင်ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ သို့သော်လဲ အချိန်အတော်ကြာထိ Modeling Methodology သည် သီခြား သိပ္ပံ တစ်ခုအနေဖြင့် လွတ်လပ်စွာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ခဲ့သည်။ တညီတညွတ်တည်း သတ်မှတ်ထားသော စနစ် အယူအဆ၊ တညီတညွတ်တည်း သုံစွဲသော ဝေါဟာရမျိုး မရှိခဲ့ပါ။ တဖြည်းဖြည်းဖွံ့ဖြိုးရင်းဖြင့်သာ Modeling အခန်းကဏ္ဍသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ(a method of scientific cognition) သိပ္ပံကိုစူးစမ်းသိမြင်ခြင်း နည်းလမ်းတရပ် ဖြစ်လာပါတော့သည်။
Modeling - အခြေခံသဘောတရား
ရံဖန်ရံခါ ကျွန်တော်တို့သည် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ တကယ့်အရာဝတ္ထုများကို လေ့လာစူးစမ်းရန် ခက်ခဲခြင်း မဖြစ်နိုင်ခြင်းမျိုး ကြုံရတက်သည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းတို့၏ အမျိုးအစားထွေပြားမှု၊ ရှုပ်ထွေးစွာ ဖွဲ့စည်းထားမှု စသည်တို့ကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်မျိုးတွင် ၎င်းတို့အား လေ့လာရန်အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းမှာ မော်ဒယ် တည်ဆောက်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ပိုမိုရိုးရှင်းစွာနားလည်းနိုင်စေရန် တကယ့်အရှိတရားကို ထင်ဟပ်စေမည့် အဓိက စရိုက်လက္ခဏာ အချို့ကိုသာ မော်ဒယ်တွင် ထည့်သွင်း ဖော်ပြထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုကဲ့သို့သော ချဉ်းကပ်လေ့လာနည်း၏ အသုံးဝင် ထိရောက်မှု ကို ရာစုလိုက်ချီ၍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာသော သိပ္ပံ မှ သက်သေပြလျက်ရှိသည်။ ယနေ့အချိန်တွင် Model များသည် အမျိုးမျိုးသော စက်ကိရိယာများ၊ စက်ယန္ထရားများ၊ အဆောက်ဦးများ၊ လျှပ်စစ် ဆားကစ်ဘုတ်များ တည်ဆောက်ခြင်းနှင့် ဒီဇိုင်းရေးဆွဲခြင်းတို့တွင် အရေးကြီးသည့် အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်နေကြသည်။ အဘယ့်ကြောင်ဆိုသော ကြိုတင်ပုံကြမ်း (sketch) ရေးဆွဲထားခြင်းမရှိဘဲ သာမန်ရိုးရှင်းသော စက်အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုတောင် ထုတ်လုပ်ရန်ဖြစ်နိုင်ပါ။ ရှုပ်ထွေးသော အလုပ်လုပ်ပုံ (complex mechanism) များကို ဆိုလျှင်ဖြင့်မူ ဆိုဘွယ်မရှိပါ။
မော်ဒယ်လင်း (Modeling)
Modeling ဆိုသည်မှာ မော်ဒယ် တည်ဆောက်ခြင်းနှင့် ၎င်းတို့ကို လေ့လာစမ်းစစ်ခြင်းအားဖြင့် ပတ်ဝန်းကျင်လောကကို စူစမ်းသိမြင်ခြင်း နည်းလမ်း တစ်ခုပင်ဖြစ်သည်။ သိပ္ပံဘာသာရပ်အမျိုးမျိုးသည် အရာဝတ္ထုများ၊ ဖြစ်စဉ်များ အပေါ်ကို ရှု့ထောင့်မျိုးစုံမှ သုတေသနပြုပြီး မတူညီသော မော်ဒယ် အမျိုးအစားများကို တည်ဆောက်လေ့လာကြသည်။ ရူပဗေဒ တွင် အရာဝတ္ထုများ၏ အပြန်အလှန်သက်ရောက်မှုနှင့် ပြောင်းလဲမှု ဖြစ်စဉ်များကို လေ့လာသည်။ ဓာတုဗေဒမှာတော့ ၎င်းတို့၏ ဓာတုဒြပ်ပေါင်းများကို လေ့လာသည်။ ဇီဝဗေဒမှာဆိုလျှင် သက်ရှိ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ၏ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံနှင့် အမူအကျင့်များကို လေ့လာကြသည်။
မော်ဒယ် (Model)
မော်ဒယ် ဆိုသည်မှာ အသစ်ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အရာတစ်ခု ၎င်းသည် လေ့လာစူစမ်းလိုသော ဖြစ်စဉ်/ဖြစ်ရပ်များ၊ အရာဝတ္ထုများ၏ ပဓာနကျသည့် လက္ခာများကို ထင်ဟပ်စေသည်။ တနည်းအားဖြင့် မူလအရာဝတ္ထု၏ အစားထိုးပုံစံဖြစ်ပြီး မူလနှင့်စဉ်တူသည် သို့သော် ပိုပြီးရိုးရှင်းသော အသွင်ဖြင့် မူလအရာဝတ္ထုကို ကိုယ်စားပြုခြင်းဖြစ်သည်။ အရာဝတ္ထု တစ်ခုတည်းကို မော်ဒယ် အမြောက်အမြားဖြင့် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြနိုင်သကဲ့သို့ အရာဝတ္ထုအမျိုးမျိုးကိုလည်း မော်ဒယ် တစ်ခုတည်းဖြင့် ဖော်ပြနိုင်သည်။ ကျွှန်တော်တို့ ကမ္ဘာကြီးသည် သောင်းပြောင်းထွေလာသော အရာဝတ္ထုများဖြင့် ပြည့်နက်နေသည်။ ၎င်းအရာများဖြင့် ထိတွေ့ဆက်နွှယ်ကြသည့်အခါ ရှုပ်ထွေးသောအရာဝတ္ထု (complex object)၊ ရိုးရှင်းသော အရာဝတ္ထု(simple object) စသည့် သဘောတရားအယူအဆများကို နားလည်ရန် လိုအပ်လာသည်။ ရှုပ်ထွေးသောအရာများသည် ရိုးရှင်းသောအရာများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားကြသည်။ ဥပမာ - အုတ်ခဲ သည် ရိုးရှင်းသောအရာဝတ္ထု သို့သော် အဆောက်အဦးသည် ရှုပ်ထွေးသောအရာဝတ္ထု ဖြစ်သည်၊ ကိုယ်ထည်၊ လက်ကိုင်၊ ဘီး စတာတွေသည် ရိုးရှင်းပြီး စက်ဘီး သည် ရှုပ်ထွေးသောအရာ ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် အရာဝတ္ထုတိုင်းသည် အခြားအရာဝတ္ထုများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထား သည်ကို နားလည်သဘောပေါက်နိုင်သည်။ ထိုကဲ့သို့ ဖွဲ့စည်းခြင်းအားဖြင့် စနစ် ဆိုသည်ကို ဖြစ်ပေါ်လာစေသည်။
စနစ် (system)
စနစ် ဆိုသည်မှာ ရှုပ်ထွေးသော အရာဝတ္ထုဖြစ်ပြီး အချင်းချင်း အပြန်အလှန်ဆက်သွယ်ထားသော အစိတ်အပိုင်းများ(elements)ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ စနစ် တိုင်းတွင် ၎င်းတို့၏ တိကျသော ရည်ရွယ်ချက်(goal) အသီးသီးရှိကြသည်။ စနစ် တိုင်းကို ၎င်းတို့အား ဖွဲ့စည်းထားသော အစိတ်အပိုင်းများ၏ အစုအဝေးအားဖြင့်သာမက ထိုအစိတ်အပိုင်းများအား တစ်ခုတည်းသော အရာဝတ္ထုဖြစ်သွားစေရန် ချိတ်ဆက်ပေးသည့်နည်းလမ်းများ အစီအစဉ်များအားဖြင့်လည်း သတ်မှတ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ စနစ်တိုင်းကို ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံ (structure) အားဖြင့် သတ်မှတ်သည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ စနစ် ဥပမာများမှာ - အိမ်၊ ကား၊ လူ၊ ကွန်ပျူတာ၊ စက်ဘီး၊ တီဗွီ အစရှိသည်ဖြင့် ဖြစ်သည်။
ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံ (structure)
ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံဆိုသည်မှာ စနစ် တစ်ခုအား ဖွဲ့စည်းထားသော အစိတ်အပိုင်းများ အချင်းချင်းကြားမှ ဆက်သွယ်မှု အစုအဝေး တစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်း ဆက်သွယ်မှုပုံစံ(ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံ)သည် စနစ် ၏ ရည်ရွယ်ချက်ပေါ်မူတည်၍ ကွဲပြားကြသည်။
ထန်းပင်ကုန်းရွာ၊ စေတီခုံ
ထန်းပင်ကုန်းရွာ၊ စေတီခုံ
ဥယျာဉ်ထုံးရွာ၊ ပန်းပုကွင်း
ဥယျာဉ်ထုံးရွာ၊ ပန်းပုကွင်း
ရုပ်ဆိုင်ရွာ၊ ရုပ်ဆိုင်
ရုပ်ဆိုင်ရွာ၊ ရုပ်ဆိုင်
စူဠဝေဒလ္လသုတ်
ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဝိသာခဥပါသကာက မေးလျှောက်သဖြင့် ဓမ္မဒိန္နာထေရီက သက္ကာယ၊ သက္ကာယသမုဒယ၊ သက္ကာယနိရောဓ၊ သက္ကာယနိရောဓဂါမိနီပဋိပဒါ၊ ဥပါဒါန၊ ဥပါဒါနက္ခန္ဓ၊ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ၊ အရိယ အဋ္ဌင်္ဂိကမဂ္ဂ၊ တယောခန္ဓသင်္ဂဟိတ၊ သမာဓိ၊ သမာဓိနိမိတ္တ၊ သမာဓိပရိက္ခာရ၊ သမာဓိဘာဝနာ၊ သင်္ခါရ၊ သညာ ဝေဒယိတနိရောဓ သမာပတ္တိ၊ ဝေဒနာ၊ သုခ၊ ဒုက္ခ၊ အနုသယ၊ အနုသယပဟာန၊ ပဋိဘာဂ၊ ဘဂဝတော ဓမ္မဒေသနာ အနမောဒနာ-တို့ကို အကျယ်ဟောပြသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌ ဝိသာခနှင့် ဓမ္မဒိန္နာထေရီတို့၏ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိ၊ ဘုရားရှင် ရာဇဂြိုဟ် နေပြည်တော်ဝင်သည်နေ့၌ ဥပါသကာအဖြစ်ခံယူသူ တစ်သောင်း၊ ဗိမ္ဗိသာရဘုရင်နှင့် သောတာပန်အရိယာဖြစ်သူ တစ်သိန်းတစ်သောင်းရှိသည်။ ထို၌ ဝိသာခသူဌေးလည်း သောတာပန်ဖြစ်ပုံ၊ အနာဂါမ်၏ အသွင်အပြင်။ ဓမ္မဒိန္နာ ဘိက္ခုနီပြုခြင်းအကြောင်း၊ အတိတ်ကုသိုလ်၊ ရဟန္တာထေရီဖြစ်ပုံ၊ ပုစ္ဆာမေးခြင်း အကြောင်း၊ ဓမ္မဒိန္နာထေရီ ဖြေဆိုပုံဥပမာများ၊ ဗုဒ္ဓသာသနာတော်နှင့် အရိယသစ္စာ၊ ဂဏ္ဍိပဥှာ၊ ဂုဠှပဥှာ၊ ဩဝတ္တိကသာရပဥှာ၊ ခန္ဓာငါးပါးနှင့်အတ္တဒိဋ္ဌိ၊ ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ၊ သဿတဒိဋ္ဌိ၊ ဘဝဒိဋ္ဌိ၊ ဝိဘဝဒိဋ္ဌိတို့ဖြစ်ပုံ၊ သမာဓိ, ဝီရိယ, သတိတို့ ကျေးဇူးပြုပုံ ဥပမာ၊ ပညာနှင့် ဝိတက်တို့ ကျေးဇူးပြုပုံ ဥပမာ၊ ဧကစိတ္တက္ခဏ မဂ္ဂသမာဓိ၊ ဝိတဏ္ဍဝါဒီ၊ သခါရသုံးပါး၊ သညာဝေဒယိတနိရောဓပဥှာ၊ အာဂမနီယကထာ၊ ဝေဒနာနှင့် နိရောဓသမာပတ်၊ ဝေဒနာနှင့်အနုသယ၊ အဖြေတစ်ခု အမေးနှစ်ခု၊ ဝိသဘာဂနှင့် ပဋိဘာဂ၊ သဘာဂနှင့် ပဋိဘာဂ၊ အပ္ပဋိဘာဂ၊ ပဋိဘာဂ၊ ပြဿနာ တို့အကြောင်း၊ ဘုရားရှင်၏ အတည်ပြုချက် ဥပမာတို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။
ဋီကာ၌ ဥပနိဿယအဖွင့်၊ ဓမ္မဒိန္ဒာဘိက္ခုနီပြုခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်၊ လာဘသက္ကာရပစ္စယ၊ ဥပါဒါနနှင့် ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ၊ ရုပ်နှင့်အတ္တ၊ ဒိဋ္ဌိဂတိကနှင့် သာဝကတို့ ရှုမြင်မှုချင်း မတူပုံ၊ သင်္ခတအဖွင့်၊ သီလ, သမာဓိ ပညာတို့၏ သပ္ပဒေသ, နိပ္ပဒေသဖြစ်ပုံ နေယျတ္တ, နီတတ္ထ အဓိပ္ပါယ်၊ အာသေဝန, ဘာဝနာ, ဗဟုလီကမ္မအဖွင့် သုညတ, အနိမိတ္တ, အပ္ပဏိဟိတ, ကာယိက, စေတသိက, အနုသယဟူသော မှတ်သားဖွယ်အဖွင့်များကို တွေ့နိုင်ပါသည်။
ဤသုတ်၏ အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များစွာ ရှိပါသည်။ -
ကျွဲဘိရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ကျွဲဘိရွာ (Kywebi)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ကြို့ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၆၁၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကြို့ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၇၇ ဦး၊ မ ၁၂၄၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၂၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗျိုင်း
ဗျိုင်းသည် မြန်မာလူမျိုးများနှင့် ရင်းနှီးပြီး ငှက်တစ်ကောင်ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် ကလေးများနှင့် ငယ်စဉ်ကတည်းက ရင်းနှီးခဲ့သော ငှက်တစ်ကောင် ဖြစ်သည်။ ကလေးငယ်ကို မိခင်ဖြစ်သူက အိပ်ရာဝင်သီချင်းများဖြင့် ချော့သိပ်ရာတွင် “လူကလေးရဲ့ အိပ်ချိန်တန် ၊ ဗျိုင်းရှေ့ကပျံ၊ ပျံလေသည့်ကိုရွှေဗျိုင်း ၊ ညွှတ်တွေကဝိုင်း၊ ညွှတ်ကိုင်းဝိုင်းတဲ့ ကိုဗျိုင်းဖြူ ၊ ကယ်သူကွဲ့ရှိဘူး ၊ မြစ်နဒီသောင်စပ်မှာ တောင်ခတ်လို့လူး” ဆိုသောကဗျာလေးကို မိခင်တိုင်းလိုလို ဆိုခဲ့ဖူးကြသည်ချည်း ဖြစ်သည်။ ကလေးများ ကျောင်းစတက်၍ စာစရေးပြီဆိုသောအခါ လက်ရေးက မသေမသပ် ရှိတတ်ကြသည်။ ထိုအခါ ကလေးများရေးသော ကကြီးများကို လူကြီးများက ဗျိုင်းပျံနေသလိုဟု နောက်တတ်၊ စတတ်ကြသည်။ ထိုအခါ ကလေးများက ကောင်းကင်တွင် ဗျိုင်းတွေပျံနေသည်ကို ပြေးမြင်ယောင်တတ်ကြသည်။ မြစ်ချောင်းများနှင့် နီးသောဒေသများတွင် ညနေစောင်းအချိန်တွင် အိပ်တန်းပျံလာသော ဗျိုင်းအုပ်များကို မြင်ဖူးကြပါလိမ့်မည်။
ဗျိုင်းကို မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့အပြားတွင် တွေ့ရှိနိုင်သကဲ့သို့ ကမ္ဘာအနှံ့တွင်လည်း တွေ့ရှိနိုင်သည်။ အပူပိုင်းဒေသနေ ဗျိုင်းအများစုမှာ ဌာနေငှက်များဖြစ်ကြသော်လည်း ဥရောပဒေသများမှ ဗျိုင်းများသည် ဆောင်းအခါတွင် အာဖရိကနှင့် အာရှတိုက်တောင်ပိုင်းဒေသများသို့ သွားရောက်ဆောင်းခိုလေ့ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် မိုးအခါ၌ စပါးစိုက်ပျိုးသော လယ်ကွင်းများတွင် တွေ့ရသည်။ ဆောင်းရာသီ စပါးရိတ်သိမ်းချိန်တွင်မူ မြစ်၊ ချောင်းနှင့် ထုံးအိုင်များဆီသို့ စားကျက်ပြောင်းသွားတတ်သည်။ ပဲခူးရိုးမ သဲချောင်းများတွင်လည်း ကျက်စားလေ့ရှိသည်။ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသတွင် ဒီရေတက်ချိန်၌ ကမ်းနှင့် ကိုက်နှစ်ရာ၊ သုံးရာခန့် ဝေးသော ရွှံ့၊ နွံများအတွင်း အုပ်လိုက်ကျက်စားလေ့ရှိသည်။
ဗျိုင်းသည် Ciconiiformes မျိုးရင်းတွင် Ardeidae မျိုးစပ်၌ ပါဝင်သည်။ သိပ္ပံအမည်မှာ Egretta garzetta ဖြစ်သည်။ ဗျိုင်းတို့တွင် ဥဗျိုင်း၊ ဗျိုင်းအောက်၊ ကျွဲကျောင်းဗျိုင်း စသည်ဖြင့် အမျိုးအစားများစွာ ရှိကြသည်။
ဥဗျိုင်း
ယခု ဖော်ပြမည့်ဗျိုင်းမှာ ဥဗျိုင်းဟု အများသိကြသော ဗျိုင်းဖြစ်ပြီး အင်္ဂလိပ်အမည်မှာ Little Egret ဖြစ်သည်။ ဗျိုင်း၏အရောင်မှာ အဖြူရောင်ဟု အများကယူဆကြသော်လည်း မွဲပြာပြာ ၊ ညိုတိုတိုအရောင်များလည်း ရှိတတ်သေးသည်။ ထို့ပြင် ရာသီဥတုနှင့် အခြေအနေကို လိုက်၍လည်း အရောင်ပြောင်းလဲလေ့ ရှိသည်။
ဗျိုင်း၏ ထင်ရှားသောအသွင်အပြင်မှာ ရှည်လျားသော ခြေတံနှင့် လည်ပင်းရှိခြင်း ဖြစ်သည်။ ရှည်လျားချွန်ထက်သော နှုတ်သီးလည်းရှိသည်။ မိတ်လိုက်ချိန်မဟုတ်လျှင် နှုတ်သီးမှာ အဝါရောင် ရှိသည်။ ကိုယ်အလျားမှာ ၃၅ လက်မခန့်ရှိသည်။ ဗျိုင်းသည် အစာချောင်းချိန်တွင် ဆိတ်ငြိမ်စွာနေလေ့ ရှိသည်။ သို့သော် စ၍ပျံတတ်ချိန်တွင် အသံပြုလေ့ရှိသည်။ ယင်းသို့ အသံပြုခြင်းသည် အပေါင်းအဖော်များကို သတိပေးခြင်းသဘောလည်း ဖြစ်သည်။ အိပ်တန်းတက်ချိန်နှင့် အိပ်တန်းဆင်းချိန်များတွင်လည်း အုပ်စုလိုက်ဆူညံစွာ အော်မြည်လေ့ရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။
ဗျိုင်းသည် တောင်သူလယ်သမားတို့၏ မိတ်ဆွေငှက်ဖြစ်သည်။ လယ်ကွက်ထဲတွင် လျှောက်ကာ ကောင်ပင်များတွင် တွယ်ကပ်ဖျက်ဆီးတတ်သော လယ်ကဏန်း၊ ပိုးတုံးလုံး ၊ ပေါက်ဖတ်နှင့် ခူများကို ဖမ်းယူစားသောက်ခြင်းဖြင့် တောင်သူလယ်သမားများကို ကူညီသကဲ့သို့ ကျွဲ၊ နွားများ၏ ကျောပေါ်တွင် နားနေကာ မှက်၊ ခြင်စသော ပိုးမွှားများကို ထိုးဆိတ်စားသောက်ခြင်းဖြင့် ကျွဲ၊ နွားများကိုလည်း ကူညီလေ့ရှိသည်။ ဗျိုင်းသည် ငါးများ၊ အင်းဆက်များ၊ ကဏန်း၊ ခရု၊ တွားသွားသတ္တဝါငယ်များကို စားသောက်လေ့ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် ရေစီးနှင့်အတူပါလာမည့် ငါးများကို စိတ်ရှည်လက်ရှည် စောင့်ဖမ်းလေ့ရှိသည်။ ထို့ကြောင့်လည်း မိမိလိုရာကို စိတ်ရှည်လက်ရှည် စောင့်စားကြလျှင် ကတွတ်ပေါက်က ဗျိုင်းစောင့်သလိုဟု ဆိုကြခြင်းဖြစ်သည်။
မိုးရာသီတွင် အုပ်စုဖွဲ့ သားပေါက်လေ့ရှိသည်။ ဗျိုင်းတို့သည် အသိုက်များကို မျိုးတူအုပ်စုလိုက် ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ အခြားရေနေငှက်များနှင့်လည်း အတူပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ အများအားဖြင့် တင်ကျီးငှက်များနှင့်အတူ ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။ အသိုက်များကို အကိုင်းအခက်များသော အပင်မြင့်များ၊ ဝါးရုံပင်မြင့်များတွင် ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ ဗျိုင်းဖိုနှင့် ဗျိုင်းမသည် အသိုက်ကို အတူတကွစောင့်ရှောက်သကဲ့သို့ ဥများကို အလှည့်ကျဝပ်လေ့ ရှိသည်။ ဗျိုင်းဥသည် ချောမွတ်ခြင်းမရှိဘဲ စိမ်းပြာရောင် ဖျော့ဖျော့ရှိသည်။ တစ်ခါဥလျှင် သုံးဥမှ ငါးဥအထိ ဥသည်။ သားပေါက်ရန် ၂၁ ရက်မှ ၂၅ ရက်အထိ ဝပ်ရလေ့ရှိပြီး သားပေါက်ပြီးနောက် တစ်လမှ တစ်လခွဲခန့်ကြာမှ သားခွဲလေ့ရှိသည်။
ဗျိုင်းညို
ဗျိုင်းညိုဆိုသည်မှာ ဗျိုင်းအောက်ကို ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ဗျိုင်းအောက်သည် Ciconiiformes မျိုးရင်းတွင် Ardeidae မျိုးစဉ်၌ ပါဝင်သည်။ သိပ္ပံအမည်မှာ Ardeola grayii ဖြစ်ပြီး အင်္ဂလိပ်အမည်မှာ Indian Pond Heron ဖြစ်သည်။ ဗျိုင်းညိုခေါ် ဗျိုင်းအောက်သည် ဥဗျိုင်းထက် လည်ပင်တိုပြီး နှုတ်သီးလည်းတိုကာ ပိုမိုထူထဲသည်။ အမြင်အာရုံစူးရှုခြင်းမရှိဘဲ အတန်ငယ်ဝေးဝေးထိ မမြင်နိုင်ပါ။ ဗျိုင်းအောက်၏အရောင်မှာ ညစ်ပုပ်ပုပ်ဖြစ်ပြီး ထပျံသောအခါတွင်မှ အဖြူရောင် အတောင်ပံ၊ အမြီးနှင့် ရင်ပိုင်းကို ထင်ရှားစွာ မြင်ရသည်။ သားပေါက်ချိန်တွင် ကျောဘက်၌ နီညိုရောင်သမ်းလာကာ အမွေးနုကလေးများ ပေါက်လာကြသည်။ ခေါင်းနောက်ဘက် (နောက်စေ့) တွင်လည်း ရှည်လျားဖြူဖွေးသော အမွေးစုရှည်လည်း ပေါက်လာသည်။ မျိုးပွားရာသီတွင် ခြေထောက်များသည် အနီရောင်ပြောင်းသွားသည်။ အဖိုနှင့်အမတို့၏အရောင်အသွေးမှာ အတူတူပင် ဖြစ်သည်။ ဗျိုင်းအောက်သည် ရေစပ်အနီးတွင် တစ်ကောင်ချင်းသော်လည်းကောင်း၊ အုပ်သင်းဖွဲ့၍သော် လည်းကောင်း နေတတ်သည်ကို တွေ့ရသည်။ ပင်လယ်ကမ်းစပ်၊ ရေကန်၊ အင်းအိုင်များ ၊ မြစ်၊ ချောင်း၊ မြောင်းနှင့် ရေလွှမ်းပြင်များ၊ လယ်ကွင်းများ စသည့်ရေပေါများရာ အရပ်များတွင် ကျက်စားကြသည်။ ရေပေါ်တွင် ပျံသန်းကာ ငါးများကို ထိုးသုတ်စားသောက်လေ့ ရှိသည်။ ရွှံ့နွံများ၊ ရေတိမ်ရေစပ်များတွင် အစာရှာလေ့လည်း ရှိသည်။ ဗျိုင်းအောက်တို့သည် ငါး၊ ဖား၊ ပုစွန်လုံးနှင့် အင်းဆက်ပိုးမွှားများကို စားသောက်ကြသကဲ့သို့ မြက်နုများ၊ ဗေဒါကဲ့သို့ အပင်များကိုလည်း စားသောက်သည်။ ရွှံ့နွံတောမဟုတ်သော နေရာများတွင် ပုရစ်၊ ပုစဉ်းနှင့် ပျားများကို စားသောက်ကြသည်။ ဗျိုင်းများကဲ့သို့ပင် ထပျံချိန်တွင် အသံစူးစူးအော်မြည်တတ်သည်။ အသိုက်နားတွင် နေသောအခါ အသံဩဩဖြင့် အော်တတ်သည်။ ဗျိုင်းအောက်သိုက်များမှာလည်း ဗျိုင်းသိုက်များကဲ့သို့ပင် အပင်ကြီးများ၊ ဝါးရုံပင်များတွင် သစ်ခက် သစ်ကိုင်းတို့ဖြင့် ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ အသိုက်ကို အမများက ဆောက်လုပ်နေစဉ်တွင် အထီးများက အသိုက်ဆောက်ရန် ပစ္စည်းများကို ရှာဖွေပေးပါသည်။ သူတို့သည် များသောအားဖြင့် ကျွဲကျောင်းဗျိုင်းများနှင့်အတူ အသိုက်ဆောက်လေ့ ရှိကြသည်။ သားပေါက်ရာသီမှာ မိုးရာသီဖြစ်ပြီး ဥဗျိုင်းများနှင့် ဥ ဥပုံ၊ သားပေါက်ပုံ ဆင်တူကြသည်။ ဥဥလျှင် သုံးလုံးမှ ငါးလုံးအထိ ဥပြီး ဥများသည် (၁၈) ရက်မှ (၂၄) ရက်အတွင်း သားပေါက်ပါသည်။ အကောင်ငယ်လေးများကို အထီး၊ အမ နှစ်ကောင်စလုံးက ရှာဖွေကျွေးမွေးပါသည်။ အကောင်ငယ်လေးများ၏ အဓိကအစာမှာ ငါးဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗျိုင်းနှင့် အလားတူငှက်များ
ဘမော်
ဒေါက်တာဘမော် (၁၈၉၃ - ၁၉၇၇) သည် မြန်မာအမျိုးသားခေါင်းဆောင်နှင့် နိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင်ကြီး တဦးအဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး တဦးဖြစ်သည်။ သူသည် မြန်မာ့ပထမဆုံး ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် အင်္ဂလိပ်စာကထိက အဖြစ်လည်း ရပ်တည်ခဲ့သည်။  ဒေါက်တာဘမော်သည် ဗြိတိသျှ ၉၁ ဌာနအုပ်ချုပ်ရေးကာလတွင် နန်းရင်းဝန် တစ်ဦး အဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သူ ဖြစ်သည့်အပြင်၊ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်‌ကာလ ဂျပန် လက်ထက်တွင် နိုင်ငံတော်အဓိပတိ အဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ သူသည် ဗမာ့ထွက်ရပ်ဂိုဏ်း ကို သခင်အောင်ဆန်းတို့နှင့်အတူ စတင် တည်ထောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ပညာရေး
ပညာ ထက်မြက်သော မောင်ဘမော်သည် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင်ပင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားခဲ့ရာ ၁၉၁၃ ခုနှစ်တွင် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (ဘီအေ) ကို ရရှိခဲ့သည်။ ကာလကတ္တားတက္ကသိုလ်မှ ၁၉၁၇ ခုနှစ်တွင် မဟာဝိဇ္ဇာ (MA) ဘွဲ့ကို ထိပ်တန်းမှ ဆွတ်ခဲ့သည်။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ကိန်းဘရစ်ချ် တက္ကသိုလ်မှ ၁၉၂၃ ခုနှစ်တွင် (လန်ဒန်ဂရေးအင်း) ဝတ်လုံဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၂၄ ခုနှစ်တွင်လည်း (ပီအိပ်ချ်ဒီ) အဘိဓမ္မာ ပါရဂူဘွဲ့ထူးကို ပြင်သစ်နိုင်ငံ ဘော်ဂိုး တက္ကသိုလ်(University of Bordeaux)မှ ရရှိခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ်စကားကို အင်္ဂလိပ်အစစ်ကဲ့သို့ ပီသစွာ ပြောနိုင်သည်။ ဘာသာစကား ၆မျိုးမျှ တတ်ကျွမ်းသည်။
ကျောင်းဆရာဘဝ
ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရပြီးသော ကိုဘမော်သည် ရန်ကုန်မြို့ အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းတွင် ကျောင်းဆရာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ယင်းသို့ လုပ်ကိုင်နေစဉ် တနေ့သောအခါ မျက်နှာဖြူ ကျောင်းဆရာကြီးတဦးသည် ဆရာဦးဘမော်အား အချိန် နောက်ကျရမလားဟု မိမိ၏ မြန်နေသောနာရီကို အကိုးအကား ပြု၍ အပြစ်ရှာ ကြိမ်းမောင်းတော့သည်။ မဟုတ်လျှင် ခေါင်းငုံ့မခံတတ်သော ဆရာဦးဘမော်သည် ယင်းမျက်နှာဖြူ ကျောင်းဆရာကို သူတခွန်း ကိုယ်တခွန်း အကြိတ်အနယ် ပြောဆိုလိုက်သည်။ မျက်နှာဖြူ အင်္ဂလိပ်အစိုးရတို့ ကြီးစိုးသော ‌ခေတ်အခါသမယ ဖြစ်၍ နာရီဝက်မျှ မကြာမီအတွင်းတွင် ဆရာ ဦးဘမော်မှာ ယင်းကျောင်းမှ ထွက်လိုက်ရသည်။
ဆရာဘမော်သည် ကျောင်းမှ ထွက်လိုက်ရသော်လည်း ပညာထက်မြက်သူတဦး ဖြစ်၍ ၂ ရက် အတွင်းတွင်ပင် အမေရိကန် သာသနာပြုကျောင်း၌ လခနှစ်ဆဖြင့် ဆရာအလုပ်ကို ရပြန်သည်။
၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ်၊ (ပထမ ကျောင်းသား သပိတ်ကြီး အရေးအခင်း ဖြစ်သောနှစ်) တွင် ဥရောပတိုက်သို့ သွားရောက်ပြီး ဝတ်လုံဘွဲ့ကို ဆည်းပူးရာ ကိန်းဘရစ်ချ် တက္ကသိုလ်မှ ၁၉၂၃ ခုနှစ်တွင် (လန်ဒန်ဂရေးအင်း) ဝတ်လုံဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၂၄ ခုနှစ်တွင်လည်း (ပီအိပ်ချ်ဒီ) အဘိဓမ္မာ ပါရဂူဘွဲ့ထူးကို ပြင်သစ်နိုင်ငံ ဘော်ဂိုး တက္ကသိုလ်မှ ရရှိခဲ့သည်။ ယင်းအဘိဓမ္မာဘွဲ့မှာ ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့်ဆိုင်သော ကျမ်းကို ပြုစုသည့် အတွက် ရရှိခဲ့သောဘွဲ့ ဖြစ်သည်။
ဝတ်လုံတော်ဘဝ
ဒေါက်တာ ဘမော်သည် ဥရောပတွင် ရှိစဉ် နိုင်ငံအသီးသီးမှ နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများကိုလည်း လေ့လာဆည်းပူးခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ်၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမနီ၊ စပိန်၊ ဟိန္ဒူ စကားများကိုလည်း တတ်ကျွမ်း နားလည်ခဲ့သည်။
၁၉၂၄ ခုနှစ်တွင် မြန်မာပြည်သို့ ပြန်ရောက်ခဲ့သည်။ ဥရောပတွင် နှစ်အတော်ကြာ နေခဲ့သော်လည်း ဥရောပသားတို့၏ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုကို အားမကျခဲ့။ မြန်မာ့ဟန် မြန်မာ့မာန်ဖြင့် ဥရောပသားတို့အပေါ် ဆက်ဆံခဲ့သည်။ ဝတ်လုံတော်ရ (ခေတ်အသုံးနှုန်း) အဖြစ်ဖြင့် နိုင်ငံရေး နယ်ပယ်ထဲသို့ တစတစ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ခေတ်ပေါ် နိုင်ငံရေး ထွင်လုံးကလေးများဖြင့်လည်း လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ်၊ ဒီဇင်ဘာတွင် သာယာဝတီ ဂဠုန်ဆရာစံနှင့် မျိုးချစ်တော်လှန်ရေးသမားများဘက်မှ အခြေအနေအရ လိုက်ပါဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ ‘ဒေါက်တာဘမော်’ ဟူသော အမည်သည်လည်း တဖြည်းဖြည်း ထင်ရှား၍ လူသိများလာခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေး
ဒေါက်တာဘမော်သည် ၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် တွဲရေးခွဲရေး ပြဿနာ ပေါ်လာသောအခါ (ထိုစဉ်က မြန်မာပြည်သည် အိန္ဒိယပြည်၏ ပြည်နယ်လေး တခုသာ ဖြစ်ခဲ့သည်) ဝတ်လုံ ဦးကျော်မြင့်၊ ရမ်းမြဲ ဦးမောင်မောင် စသော ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများနှင့် တွဲရေးဘက်မှ ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။ ဝံသာနု ဆင်းရဲသားဝါဒ စည်းမျဉ်းများကို ဆွဲ၍ အင်အားစုရန် ‘ဝံသာနုဆင်းရဲသားအဖွဲ့’ ကို တည်ထောင်လိုက်သည်။ ယင်အဖွဲ့ဖြင့် နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမူကို ပြုခဲ့သည်။ လူအား ငွေအားဖြင့် ဆင်းရဲသားဝါဒကို မြန်မာတပြည်လုံး ကျယ်ပြန့်အောင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ‘ဆင်းရဲသားဝါဒအဆင်’ ဟုပင် စီးပွားရေးသမားများက လုံချည် အကွက်ဆန်းကလေးများဖြင့် ခေတ်စားအောင် ဝတ်ဆင်လာခဲ့ကြသည်။ ခွဲရေးဘက်မှ နိုင်ငံရေးစစ်ပြိုင် ဦးဘဖေ (ဘကြီးဘဖေ) တို့နှင့် ယှဉ်ပြိုင်၍ နိုင်ငံရေးကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် ဒိုင်အာခီ အုပ်ချုပ်သောကာလ ရမည်းသင်း မြောက်ပိုင်းမှ မင်းတိုင်ပင် အမတ်အဖြစ် ရွေးကောက် တင်မြှောက်ခြင်း ခံရသည်။ ပညာရေး ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးကို အစိုးရက ပေးသည်။ အခြေအနေအရ ရာထူးကို လက်မခံဘဲ အမတ်အဖြစ်နှင့်သာ နေခဲ့ရသည်။ အင်္ဂလန်မှ ပြန်လာသောအခါ အင်္ဂလိပ်တို့၏ ပရိယာယ်ကို ကောင်းစွာ နားလည်လာ၏။ အာဏာရှိမှ တန်ခိုးရှိ၏။ တန်ခိုးရှိမှ အင်အားရှိ၏။ အင်အားရှိမှ ကိုယ်လိုသည့် အကျိုး ဆောင်ရွက်နိုင်၏ဟု ကောင်းကောင်းကြီး သဘောပေါက်လာသည်။
ထို့ကြောင့် ဒေါက်တာဘမော်သည် ပညာရေး ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးကို လက်ခံလိုက်သည်။ ၅ဝဝဝိ စား ဝန်ကြီး အဖြစ်ဖြင့် ပေါ်လွင် ထင်ရှားလာခဲ့သည်။
မြန်မာပြည်အား ၉၁ ဌာနဖြင့် လွှဲပြောင်း အုပ်ချုပ်မှု ပြုရေးတွင် တွဲရေးဘက်မှ ဒေါက်တာဘမော်သည် ခေါင်းဆောင်တဦးဖြစ်ပြီး ဦးဘဖေ မှာ ခွဲရေးဘက်မှ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ထိုစဉ်က နိုင်ငံရေး ကွက်ကျော်များဖြင့် ဦးဘဖေတို့ အဖွဲ့အပေါ် အသာရခဲ့သည်။
၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် မြန်မာပြည်အတွက် အုပ်ချုပ်ရေးသစ် ရောက်လာသောအခါ ယင်းအုပ်ချုပ်ရေးသစ်ကို စီမံခန့်ခွဲရန် ပညာရေး ဝန်ကြီးချုပ် ဒေါက်တာ ဘမော်အား ‘နန်းရင်းဝန်’ အဖြစ် ရွေးကောက် တင်မြှောက်ကြသည်။ ‘ညွန့်ပေါင်း အစိုးရ’ ဟု ခေါ်တွင် ခဲ့ကြသည်။
၁၃ဝဝ ပြည့်နှစ် အလုပ်သမား၊ တောင်သူလယ်သမား၊ အရေးအခင်းနှင့် ဂျပ်ဆင်ကောလိပ် ကျောင်သား မောင်အောင်ကျော် သေဆုံးသည့် အရေးအခင်းများနှင့် ကြုံတွေ့ ခဲ့ရသည်။ ထိုအရေးအခင်းများကြောင့် နန်းရင်းဝန်အဖြစ်မှ ၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် ပြုတ်ကျသည်။
ဦးပု (ရွှေကျင်) နန်းရင်းဝန် ဖြစ်လာသည်။ ၎င်းနောက် ဂဠုန်ဦးစော နန်းရင်းဝန် ဖြစ်လာသည်။
ဒေါက်တာဘမော် နန်းရင်းဝန် ဖြစ်သော အချိန်ခါက ဆဋ္ဌမမြောက် ဂျော့ဘုရင်မင်း၏ (အင်္ဂလိပ် အင်ပါယာ ရှင်ဘုရင်) ၁၉၃၇ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော ဘိသိက်ပွဲသို့ အင်္ဂလိပ် လက်အောက်ခံ ပြည်နယ် ကိုယ်စားလှယ်တော်ကြီးတဦး အနေဖြင့် တတ်ရောက်ခဲ့သည်။ (တိုင်းရင်းသား ဝတ်စုံဖြစ်သော မန္တလေးချိတ် တောင်ရှည်ပုဆိုး၊ ပေါ်ဖုံးပိုး အင်္ကျီအဖြူ၊ ဖက်ဖူးရောင် မောင့်ကျက်သရေ ခေါင်းပေါင်း၊ မန္တလေး ကတ္တီပါ ဖိနပ် စီးလျက် တက်ရောက်ခဲ့၏။) မြန်မာ တိုင်းရင်းသား ဝတ်စုံဖြင့် တက်ရောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်မှာ ထိုစဉ်က သူတစ်ဦးသာ ရှိခဲ့သည်။
ယင်းနောက် ဥရောပနိုင်ငံ တလွှားတွင်ကား (ဂဠုန်ဦးစော နန်းရင်းဝန် ဖြစ်နေသော အချိန်) စစ်ခင်းလျက် ရှိချေသည်။ ဂျာမနီ အာဏာရှင် ဟစ်တလာနှင့် အီတလီ ဖက်ဆစ် မူဆိုလီနီတို့ တန်ခိုးထွားနေသော အခါလည်း ဖြစ်သည်။ ဂျာမနီက ဟောတပြည် ဟောတပြည် သိမ်းယူနေသောအခါလည်း ဖြစ်သည်။ ပိုလန်၊ ဟော်လန်၊ ပြင်သစ်၊ စသည်များ ဂျာမနီလက်အောက် ရောက်ခဲ့ရချေပြီ။ အင်္ဂလန်ပြည်ကိုလည်း သိမ်းရန် ဟိန်းဟောက် ခြိမ်းခြောက်ကာ ဟန်ပြင်နေ၍ အင်္ဂလိပ်တို့ မျက်ဖြူဆိုက်နေသော အခါလည်း ဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်နန်းရင်းဝန် ချိန်ဘာလိန် ပါးနပ်လိမ္မာစွာ ပရိယာယ်သုံး၍ အမေရိကန်ကို မျက်နှာချို သွေးနေသော အခါလည်း ဖြစ်သည်။
ယင်းအခွင့်ကောင်းကို ယူ၍ ဒေါက်တာဘမော်သည် ‘တို့ဗမာသခင်’ လှုပ်ရှားမူ လူငယ်များနှင့်ပေါင်းကာ လွတ်လပ်ရေး အတွက် ဗမာ့ထွက်ရပ်ဂိုဏ်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် မန္တလေးမြို့၌ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ဆင်းရဲသား ဝံသာနု အသင်း အစည်းအဝေးကြီးက ဒေါက်တာ ဘမော်အား ‘အာဏာရှင်’ အဖြစ် ရွေးကောက် တင်မြှောက်လိုက်ကြသည်။
ဒေါက်တာ ဘမော်ကလည်း အင်္ဂလိပ်တို့ကို တိုက်နေသော စစ်ကို မြန်မာများ မကူရန်၊ ဗမာ့ လွတ်လပ်ရေး ချက်ချင်းပေး စသော အမိန့် ၇ ချက်၊ အာဏာရှင်ပီပီ ထုတ်လိုက်သည်။ ယင်းအမိန့် ၇ ချက်ကြောင့် ဒေါက်တာ ဘမော် ထောင်နန်း စံရလေသည်။ မန္တလေးထောင်မှ မိုးကုတ်ထောင် အထိ ဘီကလပ်နှင့် နေခဲ့ရသည်။ (ထိုစဉ် အခါက အေကလပ်၊ ဘီကလပ် ရှိခဲ့၏။ နိုင်ငံရေးသမား အားလုံးလိုလို ဘီကလပ်နှင့် ထောင်ထဲ၌ ချထား၏။)
ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ကြီးသည် အနောက်မှ အရှေ့သို့ ကူးစက် ပြန့်ပွားလာချေပြီ။ ဂျပန်တို့ကလည်း အာရှတခွင် ပြဲပြဲစင်အောင် စစ်တိုက်၍ နိုင်နေသော အခါ ဖြစ်သည်။ ဂျာမနီ အာဏာရှင် နာဇီ အဒေါ့ ဟစ်တလာ၊ အီတလီ ဖက်ဆစ် မူဆိုလီနီ၊ ဂျပန် ဖက်ဆစ် နန်းရင် ဝန်ကြီးချုပ် ဂျင်နရယ်တိုကျိုတို့ ၃ ဦး၊ ဝင်ရိုးတန်းသုံးပွင့်ဆိုင် အဖြစ် ထင်ရှား ကျော်ကြားနေသော အခါလည်း ဖြစ်သည်။
မြန်မာပြည်မှလည်း မြန်မာ့ လွတ်လပ်ရေး အတွက် လှုပ်ရှားမှု အမျိုးမျိုး ပြုလုပ် ဆောင်ရွက်နေ၍ မသင်္ကာသူ လူတန်းစား အသီးသီးကို အင်္ဂလိပ် အစိုးရက ထောင်သွင်း အကျဉ်း ချထားလေသည်။
ဒေါက်တာ ဘမော်နှင့် အတူ မိုးကုတ်ထောင်တွင် အကျဉ်းချထားခြင်း ခံရသူများကား မနည်းလှချေ။ ဒေါက်တာ ဘမော်ကား လျှို့ဝှက် မြေအောက် ပုဂ္ဂိုလ်များ၏ အကူအညီဖြင့် မိုးကုတ်ထောင်မှ ရုပ်ဖျက်၍ ထွက်ပြေးခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ် အစိုးရသည် ဒေါက်တာ ဘမော်အား တွေ့သည့် နေရာတွင် ပစ်သတ်ရန် အမိန့် ထုတ်ခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ်ကလည်း အပြေးမြန်၊ ဂျပန်ကလည်း အရောက်စောသဖြင့် အသက်ချမ်းသာရာ ရခဲ့သည်။
၁၉၄၃ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၅ ခုနှစ် (ဂျပန် လက်အောက်မှ လွတ်မြောက်သည် အထိ) အတွင်း ဒေါက်တာ ဘမော်သည် အုပ်ချုပ်ရေး အကြီးအကဲ ပုဂ္ဂိုလ် တစ်ဦး အဖြစ်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ အဓိပတိ အရှင်မင်းကြီး၊ ဝန်ကြီးချုပ်၊ စစ်သေနာပတိချုပ် အဖြစ် ဂျပန် လက်ထက်တွင် ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်အခါက အဓိပတိ အရှင်မင်းကြီး အခမ်းအနားဖြင့် ထွက်တော်မူသော အခါ “ရွှေဘုန်းတော် တိုးပါလို့၊ ရွှေမိုးတွေရွာ” စသော ဘုန်းတော်ဘွဲ့ သီချင်း သီဆို၍ စည်တော်ကြီး ဗျောကြီးများဖြင့် မြှောက်ပင့် ချီးပင့်ခြင်းကိုပင် ခံခဲ့ရသည်။
ဒေါက်တာဘမော်သည် ဂျပန် စစ်အုပ်ချုပ်ရေး လက်အောက်ခံ မြန်မာအစိုးရအဖွဲ့နှင့် ဂျပန်ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့တို့ကို နိုင်ငံတော် အဓိပတိကြီးအဖြစ် ဦးဆောင် ဖွဲ့စည်း အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
ဒေါက်တာ ဘမော်သည် မြန်မာ ကိုယ်စားလှယ်တော်ကြီးများ ဖြစ်ကြသော သခင်မြ၊ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၊ ဒေါက်တာသိန်းမောင် (ပထမဆုံး ဂျပန်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး) တို့နှင့်အတူ ဂျပန် ဧကရာဇ် ဘုရင်မင်းမြတ်က (ခေတ်အခေါ်အဝေါ်) ‘တက်နေဝန်း’ တံဆိပ် (Order Of Rising Sun) တခုစီဖြင့် ချီးမြှင့်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ပထမဆုံး ဖဆပလ အစိုးရက သာယာဝတီထောင်တွင် ဖမ်းဆီး ထောင်သွင်း အကျဉ်းချ ထားခဲ့သည်။ ထောင်မှ လွတ်ပြီးနောက် ဥပဒေအကျိုးဆောင်အဖြစ် ဆက်လက် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် Old Paulians Association နာယက အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ရေးသား ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များမှာ ၁၉၂၄ ခုနှစ်တွင် ‘စိတ်သာယှဉ်စော ဘုရားဟော (Buddhist Mysticism)’ စိတ်ပညာကို လေ့လာခြင်း၊ ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် ‘ဗမာပြည်အတွင်း စီမံကိန်းသစ်’၊ ‘ဗမာစစ်တွင်းကာလ ကိုယ်တွေ့ ဖြစ်ရပ်များ’ တို့ ဖြစ်သည်။
ဒေါက်တာဘမော်ကား လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးအနေဖြင့် ဖော်ပြရလျှင် ဥပဓိရုပ် ခံ့ညားသည်။ အပြောအဆို ကောင်းသည်။ ဟန်၊ မာန်၊ မောင်း ကောင်းသည်။ နိုင်ငံခြား ခေါင်းဆောင်ကြီးများကဲ့သို့ ပေမီသည်။ အင်္ဂလိပ်စကားကို အင်္ဂလိပ်အစစ်ကဲ့သို့ ပီသစွာ ပြောနိုင်သည်။ ပါးနပ် လိမ္မာသည်။ ဘာသာစကား ၆မျိုးမျှ တတ်ကျွမ်းသည်။
မိသားစု
အစ်ကို ဖြစ်သူမှာ ဥပဒေပါမောက္ခ ဒေါက်တာဘဟန် (၁၈၉၀-၁၉၆၉) ဖြစ်သည်။ ဇနီး ဒေါ်ခင်မမမော်နှင့် သား ၃ ယောက်၊ သမီး ၄ ယောက် ထွန်းကားခဲ့သည်။ သမီးဖြစ်သူ တင်ဇာမော်နှင့် ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင်ဗိုလ်ရန်နိုင် တို့ ၁၉၄၄-ခု၊ ဇွန်လ(၂၃)ရက်တွင် ထိမ်းမြားလက်ထပ်သည်။
ဘဝနိဂုံး
၁၉၇၇ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၉ ရက်နေ့ အသက် ၈၅ နှစ် အရွယ်တွင် လူကြီး ရောဂါဖြင့် ရန်ကုန်မြို့ မိမိအိမ်၌ ကွယ်လွန် သွားရှာသည်။ မိဘ ၂ ပါးကို ရည်စူး၍ သမီး မာလာမော်က ၁၉၈၄ ခုနှစ်၊ ရွှေစက်တော် ဘုရားတွင် ဓာတ်မီး အတွက် ငွေ ၁,ဝ⁠ဝဝိ တိတိ လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ဒေါက်တာဘမော်၏ မျိုးဆက်များ၊ ဒေါက်တာဖုန်းဝင်းနှင့် ဒေါ်ယူဇာမော်ထွန်းတို့ ဖြစ်သည်။
“တခေတ်က ထင်ရှားခဲ့သော ဒေါက်တာ ဘမော်” အကြောင်းကို ၂ဝ⁠ဝ၂ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် စပယ်ဦး စာပေ ဖြန့်ချိရေးက တတိယ အကြိမ် အဖြစ် ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိခဲ့တဲ့ ရွှေဥဩရဲ့ ‘တချိန်က ထင်ရှားခဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ’ စာအုပ် ကနေ ပြန်လည် ကူးယူ လွှင့်တင် ပေးလိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်ညွှန်ရဲ့ ထောက်လှမ်းရေး လက်ကျန်တွေက စုစည်း ထုတ်ဝေခဲ့တာလို့ ယုံကြည်ရတဲ့ “သိမှတ်ဖွယ်ရာ ကိုယ်ရေး အချက်အလက်များ” (ရေးသားသူ၊ ထုတ်ဝေသည့် စာအုပ်တိုက်နှင့် ခုနှစ်၊ လတို့ မပါရှိ။) စာအုပ်ကနေ အချက်အလက် အသစ်တွေကို ထပ်မံ ဖြည့်စွက် ထားပါတယ်။ ဒေါက်တာဘမော်သည် စာပေများကိုလည်း ရေးသားပြုစုခဲ့ရာ ထင်ရှားသည့် စာအုပ်များမှာ-
သက်မွန်မြင့်
သက်မွန်မြင့်သည် မြန်မာနိုင်ငံမှ မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရ ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူမကို ၁၉၈၂-ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၃ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးမြင့်ဦးနှင့် အမိ ဒေါ်မြိုင်တို့မှ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဇုန်ကျဲရ်မွေးဖြစ်ပြီး ချင်းတိုင်းရင်းသူဖြစ်သည်။ ပညာအရည်အချင်းမှာ ဘီအေဘွဲ့ ရရှိထားသည်။
၂၀၀၀-ပြည့်နှစ်တွင် မော်ဒယ်လ်သင်တန်း တက်ရာကနေ တိုင်ပင်ဖော် စီးရီးရိုက်ကူးလိုက်ရာ နာမည်ရလာသူ ဖြစ်သည်။ ကြော်ငြာသရုပ်ဆောင်လုပ်ရင်း ရုပ်ရှင်လောကထဲသို့ ရောက်ရှိလာသူ ဖြစ်သည်။
အကြောင်း
သက်မွန်မြင့်သည် အခြေခံပညာကျောင်းသူဘဝက ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖူကူအိုကာမြို့တွင်နှစ်စဉ်ကျင်းပပြုလုပ်သည့် အာရှပစိဖိတ်ဒေသ ကလေးသူငယ်များ တွေ့ဆုံပွဲသို့ ချင်းပြည်နယ်ကိုယ်စားပြု တက်ရောက်ခဲ့သည်။ အနုပညာလောကအတွင်းသို့ မော်ဒယ်အဖြစ်ဖြင့် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူ့ကို ပရိသတ်များက သတိပြုမိလာသည်။ သူသည် ချင်းနှင့် ဗမာစပ်ဖြစ်ပြီး သူမ၏ ချင်းနာမည်မှာ ဇုံကျဲရ်မွေး (Zung Cer Mawi) ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်သူမသည် မြန်မာစကားပြောရာတွင် ချင်းသံပါနေသည်။ ထို့ကြောင့် သူမသည် အနုပညာသားအချင်းချင်း ပြောဆိုဆက်ဆံရာတွင် အခက်အခဲများရှိခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ယခုအခါ ထိုပြဿနာများ မရှိတော့ပေ။ သူမသည် ဇာတ်ကား ၁၀၀ကျော် ရိုက်ကူးပြီး ဖြစ်သည်။ သူမသည် VCD သီချင်းများစွာတွင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ဖေဖော်ဝါရီမှတ်တမ်း၊ မမေးပါနဲ့ စသည့်သီချင်းများသည် သူမကို ပရိသတ်၏ ချစ်ခင်အားပေးမှုရစေခဲ့သော သီချင်းများဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀ မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု ပေးပွဲ၌ အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးထူးချွန်ဆုကိုရရှိခဲ့ရာတွင်ပြေတီဦး နှင့် အတူသရုပ်ဆောင်ပါဝင်ခဲ့သော အာဒမ်ရယ် ဧဝရယ် ဒဿရယ် ဇာတ်ကားဖြင့်ဖြစ်သည်။  ပြေတီဦး မှာလည်း ထိုကားဖြင့်ပင် အကောင်းဆုံး မင်းသားဆုရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပပြုလုပ်သော ၂၀၁၆ ခုနှစ်အတွက် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု ပေးအပ်ချီးမြှင့်ပွဲ အခမ်းအနားတွင် သက်မွန်မြင့်သည် ချစ်လှစွာသော အမုန်း ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယမြောက် မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။
ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုများ
1•••ရခဲ့သမျှအရာရာ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ
သိရိန္ဓရ
မဟာစကြီသီရိန္ဓရ မင်းသမီး (มหาจักรีสิรินธร; ၂ ဧပြီ ၁၉၅၅), (สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิรินธรเทพรัตนราชสุดาฯ กิติวัฒนาดุลโสภาคย์), ဘုရင် ဘူမိဗလ အတုလျတေဇ၏ တတိယမြောက်ရင်သွေးတော်ဖြစ်ပြီး ဒုတိယသမီးတော်ဖြစ်ပြီး လက်ရှိ ရာမ ၁၀၏ ညီမတော် မင်းသမီးကြီးတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး လက်ရှိ ထိုင်းတော်ဝင်မိသားစု၏ ဘုရင်ပြီးနောက် အမြင့်ဆုံးအဆင့်အတန်းရှိသူဖြစ်သည်။ thumb|မဟာစကြီသီရိန္ဒြ မွေးနေ့ -  ၂ ဧပြီ ၁၉၅၅ (အသက် ၆၄) (မြန်မာနှစ်: ၁၃၁၃-၁၄ ခန့်မှန်း) အာံဗိုရ်န် သထန် ရေသိဒန်တျယ်လ် ခန်းမ ဒူသိတ် နန်းတော်၊ ဘန်ကောံ၊ ထိုင်းလန်း
အိမ်တော် - မဟီဒလ် (ကျကရီ မင်းဆက်)
ခမည်းတော် - ဘူမိဗလ် အဒုလျဒေ့က်ျ။ (ရာမ၉)
မယ်တော် - သီရိခေတ် ကိတိယက္ရ
ထိုင်းလူမျိုးများ သူ(မ)ကိုညွှန်းဆိုသည်မှာ "ဗြးဒေဗ်" (ထိုင်း: พระเทพ), အဓိပ္ပာယ်မှာ "နတ်သမီး" ဖြစ်သည်။ သူ(မ)၏တော်ဝင် အဆင့်သည် မိန်းကလေးဖြစ်သော်လည်း အစ်ကိုတော် ဘုရင်မဟာဝချိယလင်္ကာရဏနှင့် တစ်ချိန်က တန်းတူရည်တူရှိခဲ့သည်။ ၁၉၇၄ခုနှစ်ကတည်းကပင် မိန်းကလေးဖြစ်သော်လည်းထီးနန်းဆက်ခံရန် ဖြစ်ခဲ့သည်။ သမီးတော်အကြီးဆုံးသည်တော်ဝင်မိသားစုဝင်ဖြစ်သော်လည်း ( ဥဘလ်ရတန ရာချကညာသည် နိုင်ငံခြားသားနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ခြင်းကြောင့် တော်ဝင်မင်းသမီးအရာမှလျော့ချခြင်းခံခဲ့ရသည်)
သိရိန္ဓရသည် ထိုင်းနိုင်ငံဘုရင်ဘူမိဗလ်အဒုလျဒေ့က်ျ၏ ဒုတိယအကြီးဆုံးသမီးတော်ဖြစ်သည်။ ဘွဲ့​တော်အပြည့်အစုံမှ ဒေဗရတနရာချ်သုဒါ မဟာကျကရီ သိရိန္ဓရ ရဋ္ဌသီမာဂုဏာကရပိယဇာတိ သယာမ်ပရုမရာချကုမာရီ''' (Devaratanarājasutā Mahācakrī Sirindhara Raṭṭhasīmāguṇākarapiyajāti Sayāmaparamarājakumārī) ဖြစ်သည်။
မဟာကျကရီ သိရိန္ဓရ သည် လက်ရှိ ထိုင်းဘုရင်မင်းမြတ်၏ ညီမတော်တော်ဝင်မင်းသမီးကြီးတစ်ပါးဖြစ်သည်။ သူမ၏တော်ဝင်အဆင့်အတန်းမှာ လက်ရှိမိဖုရားနဲ့ တန်းတူရည်တူရှိသည်။
ထို့ပြင် မြင့်မြတ်သော တော်ဝင်ဘွဲ့ရမင်းသမီးရာထူးကို လက်ခံရရှိထားသည့် မင်းသမီးကြီးတစ်ပါးဖြစ်သည်။ သူမ၏လက်ရှိတော်ဝင်အဆင့်အတန်းမှာ မိဖုရား ရာထူးနှင့် တန်းတူရည်တူရှိသည်။ နိုင်ငံတော်၏ တိုးတက်ကြီးပွားမည့် အရေး ကိစ္စတို့တွင် (နတ်ရွာစံ) ဖခမည်းတော်ကြီး(ဗြးပါထ်သု‌မ္ဒေ့က်ျ ဗြးပရမေဓရမဟာဘူမိဗလ်အဒုလျာဒေ့က်ျ) ဘုန်းတော်ကြီးအရှင်မြတ်မဟာဘူမိဘော အတုလျာဒေ့က်ျနှင့်အတူ တိုင်းပြည်တစ်ခွင် လှည့်လည်သွားလာပြီး ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ရိုးရိုးရှင်းရှင်းသာ ဝတ်ဆင်တတ်ပြီး ပွင့်လင်းစွာပြောဆိုတတ်သော အရှင့်သမီးတော် မဟာကျကရီ သိရိန္ဓရ ကို ပြည်သူအများတို့သည် ပိုမိုရိုသေချစ်ခင်နေကြခြင်း အကြောင်းအရပ်ပင် ဖြစ်ပါတော့သည်။
ကိုးကား
We love Thai Royal family:ထိုင်းတော်ဝင်မိသားစုကို ကျွန်ုပ်တို့ချစ်သည် စာတမ်းမှ
မန်ချူးကိုးနိုင်ငံ
မန်ချူးကိုးနိုင်ငံ (Manchukuo)၊ တရားဝင်အားဖြင့် ၁၉၃၄ ခုနှစ်အထိ မန်ချူးရီးယားနိုင်ငံတော်၊ ၁၉၄၅ ခုနှစ်အထိ (မဟာ)မန်ချူးရီးယား ဧကရာဇ်နိုင်ငံတော်သည် မန်ချူးရီးယားဒေသအခြေစိုက် ဂျပန်အင်ပါယာ၏ ရုပ်သေးနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံအဖြစ် ၁၉၃၂ မှ ၁၉၄၅ ခုနှစ်များအတွင်း တည်ရှိခဲ့သည်။ ဂျပန်တို့က မန်ချူးရီးယားကို ကျူးကျော်သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ၁၉၃၂ တွင် သမ္မတနိုင်ငံအဖြစ် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင် စည်းမျဉ်းခံဘုရင်စနစ်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ နိုင်ငံတကာအသိအမှတ်ပြုမှု နည်းပါးသောနိုင်ငံလည်းဖြစ်သည်။
နိုင်ငံ၏ဧရိယာသည် ချင်းမင်းဆက်၏ ဧကရာဇ်များအပါအဝင် မန်ချူးလူမျိုးတို့၏ ဌာနေမြေဖြစ်သည်။ ၁၉၃၁ တွင် ဂျပန်တို့သည် မုခ်ဒန်းဖြစ်ရပ်အပြီးတွင် ထိုဒေသကိုသိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ တစ်နှစ်အကြာတွင် ဂျပန်အလိုတော်ရိ အစိုးရတစ်ရပ်ကိုဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးချင်းဧကရာဇ်ပုရီအား အမည်ခံခေါင်းဆောင်နှင့် နောက်ပိုင်းတွင်ဧကရာဇ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးပြီးဆုံးချိန်တွင် မန်ချူးကိုးအစိုးရသည် ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် ပျက်ပြားခဲ့သည်။ မန်ချူးကိုးပိုင်နယ်မြေများကို ၁၉၄၅ ခုနှစ် သြဂုတ်လတွင် ဆိုဗီယက်တို့က ကျူးကျော်သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး တရုတ်နိုင်ငံထံပြန်လည်ပေးအပ်ခဲ့သည်။
မန်ချူးနိုင်ငံဟုဆိုသော်လည်း မန်ချူးတို့သည် လူနည်းစုမျှသာဖြစ်ခဲ့ရပြီး အများစုမှာဟန်တရုတ်လူမျိုးများသာဖြစ်သည်။
သံတမန်ရေးရာ အသိအမှတ်ပြုမှု
တရုတ်နိုင်ငံသည် မန်ချူကိုးနိုင်ငံကို အသိအမှတ်မပြုသော်လည်း ကုန်သွယ်ရေး၊ ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးတို့အတွက် ဆက်ဆံရေးကို ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၃၃ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံပေါင်းချုပ်အသင်းကြီးမှ လစ်တွန်အစီရင်ခံစာကို ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး မန်ချူးရီးယားသည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ကြေငြာခဲ့ရာ ဂျပန်နိုင်ငံသည် ၎င်း၏အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ မန်ချူးရီးယားပြဿနာကြောင့် အမေရိကန်နိုင်ငံသည် စစ်ပွဲအကြောင်းကြောင့် ပေါ်ပေါက်လာသည့်နိုင်ငံများကို အသိအမှတ်မပြုရန်အတွက် စတင်မ်ဆင်၏အဆို (Stimson Doctrine) ကို ချမှတ်ခဲ့သည်။