cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဆိပ်ချောင်းရွာ၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်
ဆိပ်ချောင်းရွာ(Seikchaung)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်၊ ကညင်ချောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,297 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သရက်ချောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကမာဘာရွာ၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သနပ်ပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟိုဖိုင်ရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယောင်ဟတ်ရွာ၊ မိုင်းပေါက်မြို့နယ်
ယောင်ဟတ်ရွာ (Yawnghat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ မိုင်းပေါက်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ မိုင်းပေါက်မြို့နယ်၊ ယောင်ဟတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၂၉၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယောင်ဟတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၁၇ ဦး၊ မ ၁၉၈၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၉၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပေါက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟွေကုတ် (၁)ရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
ဟွေကုတ် (၁)ရွာ (Hwaykoke (1))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ ယမ်းမိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၉၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယမ်းမိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၇၅ ဦး၊ မ ၁၆၇၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၅၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၂ ထောင်စုနှစ်
၂ ထောင်စုနှစ်သည် မွန်ဂိုအင်ပါယာ၊ အသိဉာဏ်ခေတ်၊ ကိုလိုနီခေတ်၊ စက်မှုထွန်းကားလာခြင်း၊ ၁၉-၂၀ ရာစု သိပ္ပံပညာ၏ အကျိုးသက်ရောက်မှု၊ ပညာရေး ထွန်းကားလာခြင်း၊ ဆေးပညာနှင့် နိုင်ငံများတွင် ထိုးဆေးများ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ စစ်မက်များတွင် ခေတ်မီနည်းပညာသုံး လက်နက်များဖြင့် ကမ္ဘာ့စစ်ပွဲများတွင် နယူးကလိယား လက်နက်များကို အသုံးချလာခဲ့သည်။ ငြိမ်းချမ်းရေး ဆောင်ရွက်မှုများ၊ ကုလသမဂ္ဂတို့ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပြီး ဆရာဝန်၊ သူနာပြုများသည် နယ်စည်းမခြား ရောဂါကုသရေးတို့ကို အလေးထားဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
သိပ္ပံပညာရှင်များသည် ဉာဏဆိုင်ရာ လွတ်လပ်မှုကို ဖော်ဆောင်လာခဲ့ပြီး လူသားတို့သည် လကမ္ဘာသို့ ပထမဆုံးခြေလှမ်းကို ၂၀ ရာစု၌ လှမ်းနိုင်ခဲ့သည်။ ကမ္ဘာအနှံ့ နည်းပညာသစ်များကို တီထွင်ကြံဆခဲ့ကြကာ ပညာရေးနယ်ပယ်၌ နိုင်ငံတကာအတိုင်းအတာဖြင့် မျှဝေဖလှယ်ခဲ့ကြသည်။ ရေဒီယို၊ တယ်လီဗွီးရှင်း၊ အင်တာနက်တို့ကြောင့် သတင်းချက်အလက်သည် မိနစ်ပိုင်းအတွင်း ကမ္ဘာအနှံ့သို့ ပြန့်နှံ့နိုင်ခဲ့ကာ ၂၀ ရာစုနှောင်းပိုင်း၌ ဘီလီယံချီသည့် လူပေါင်းများစွာအား ပညာတတ်လာအောင် ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည်။ ကမ္ဘာ့လူဦးရေသည် ထောင်စုနှစ်၏ ပထမဆုံး ရာစုနှစ် ၇ ခုထက် ၂ ဆ တိုးပွားလာခဲ့သည်။ ၁၇၀၀ ခုနှစ်တွင် ၃၁၀ မီလီယံရှိရာမှ ၁၀၀၀ - ၆၀၀ မီလီယံသို့ လူဦးရေ တိုးပွားလာခဲ့ပြီး ၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် ၆ ဘီလီယံသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ အကျိုးဆက်အနေဖြင့် ဆင်းရဲမွဲတေမှု၊ ကမ္ဘာကြီး ပူနွေးလာမှုနှင့် မျိုးသုဉ်းခြင်းဖြစ်ရပ်များ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
အီသန် လူမျိုး
အီသန် လူမျိုး ( คนอีสาน,, ; ຄົນອີສານ ) သို့မဟုတ် အရှေ့မြောက်ပိုင်းထိုင်း မျိုးနွယ်- ဒေသဆိုင်ရာသည် ထိုင်းနိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ပိုင်းတွင် အဓိကနေထိုင်ကြပြီး အီသန် လူမျိုးများသည် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ၂၂သန်းခန့်ရှိသည်။ ဤမျိုးနွယ်များကို  အခြားအသုံးအနှုန်းများအနေဖြင့် တိုင်အီသန်၊  ထိုင်း - လာအို ၊ လာအို အီသန်၊  သို့မဟုတ် အီသန်လာအိုဟု  ခေါ်ဆိုကြသည်။  ထိုင်းလူမျိုး (ထိုင်းနိုင်ငံ၏) နှင့် လာအိုတို့ကဲ့သို့ပင် သူတို့သည် တိုင် လူမျိုးအနွယ်များ ဖြစ်သည်။
ပိုမိုကျယ်ပြန့်သောအဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုရလျှင်ထိုင်းနိုင်ငံအရှေ့မြောက်ပြည်နယ် ၂၀ မှလာသူတိုင်းကို ခွန်အီဆန် ဟုခေါ်နိုင်သည်။ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သောအဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အရဆိုလျှင်ဒေသအများစုတွင်လူ ဦး ရေအများဆုံးဖြစ်သော လာအိုလူမျိုးများ ကိုသာရည်ညွှန်းသည်။ သမိုင်းလာအိုနိုငျငံသညျ, ထိုင်းနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံပြည်နယ်သို့ယင်း၏ပေါင်းစည်းမှုနှင့် "၏ဗဟိုအစိုးရရဲ့မူဝါဒမှ ISAN ၏ခွဲခြာအောက်ပါ Thaification " သူတို့လာအိုနှင့်ဗဟိုထိုင်း၏ထိုင်းလူမျိုးတို့၏လာအိုကနေနှစ်ဦးစလုံးမတူတစ်ကွဲပြားဒေသဆိုင်ရာဝိသေသလက္ခဏာဖွံ့ဖြိုးပြီးပါပြီ။ ဤလက္ခဏာကိုထိုင်းနိုင်ငံ၏ကိုယ်ပိုင်လက္ခဏာအဖြစ်ပေါင်းစည်းခြင်းသည် ၁၉၀၀ ပြည့်နှစ်ခန့်တွင်စတင်ခဲ့သည်။ ဖက်ဆစ်ခေတ်တွင် အရှိန်မြှင့်ခဲ့သည်။ စစ်အေးတိုက်ပွဲတွင်ပြင်းထန်စွာလိုက်စားခဲ့သည်၊  ယနေ့ ၂၀၁၁ တွင်ဆက်လက်တည်ရှိနေသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံအနေဖြင့်လာအိုနိုင်ငံကိုကုလသမဂ္ဂသို့တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုသည်။ စစ်အေးတိုက်ပွဲကာလအတွင်း၌ပင်ဤပေါင်းစည်းမှုအဆင့်သည်အလွန်မြင့်မားခဲ့သည်။  အမျိုးသားရေးဝါဒ၏ဖော်ပြချက်အရတိုင်းတာသည်။ ယနေ့အချိန်၌ပင် Isan လူမျိုးများသည်ထိုင်းနိုင်ငံတွင်အမျိုးသားရေးအရအများဆုံးဖြစ်သည်။ သူတို့ဟာထိုင်းအလယ်ပိုင်းထက်အမျိုးသားရေးဝါဒီတွေပိုများတယ်။  ထိုင်းနိုင်ငံ၏ရောင်စုံစစ်ပွဲများဖြစ်ပွားနေစဉ်အတွင်း Isan အခြေစိုက် ရှပ်နီ များသည်ခွဲထွက်ရေးဝါဒကိုတောင်းဆိုရန်မဟုတ်ဘဲဒီမိုကရေစီသို့ပြန်လည်ရောက်ရှိရန်ဖြစ်သည်။
ထိုင်းနိုင်ငံအရှေ့မြောက်ဒေသ၌နေထိုင်သူအားလုံးနီးပါးသည်ထိုင်းနိုင်ငံသားများဖြစ်ကြသည်။ သို့သျောလညျးသူတို့ထဲကအများစု (ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် 80%) လူမျိုးစုလာအိုဖြစ်ကြောင်းနှင့်တစ်မူကွဲမပြောတတ် လာအိုဘာသာစကား အိမ်မှာ (အရှေ့မြောက်ပိုင်းထိုင်းနိုင်ငံတွင်ပြောပြီသုံးခုအဓိကလာအိုတိုင်းရင်းသားဘာသာစကားများအဖြစ်အကျဉ်းချုပ်ကြသောအခါ ISAN ဘာသာစကား ) ။ လာအိုစကားပြောသူများနှင့်ဆက်နွယ်သည့်ယုတ်ညံ့သည့်ပုံစံများနှင့်အမြင်များကိုမခံရရန်အများစုမှာသူတို့ကိုယ်သူတို့ khon isan ဟုခေါ်ကြသည်။
ထိုင်းရဲ့ကာလကြာရှည်မူဝါဒ၏တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ်ထိုင်းနိုင်ငံနေထိုင်အားလုံး Tai အုပ်စုများစဉ်းစား၏နိယာမအပေါ်အခြေခံသီးခြားလူမျိုးစုအဖြစ် ISAN မှတ်ရန်မဟုတ်ခဲ့ ထိုင်းကလူ ။ ဤသည်ကိုအောင်မြင်စွာအများစုလာအိုလူမျိုး downplayed နှင့်တစ်ဦးကွဲပြားဒေသဆိုင်ရာ ISAN ဝိသေသလက္ခဏာ၏ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကိုဦးဆောင်, မည်သို့ပင်ဆိုစေ, Multi တိုင်းရင်းသားဖြစ်၏။
== ထိုင်းနိုင်ငံအရှေ့မြောက်ဒေသရှိလူမျိုးစုများကိုဘာသာစကားမိသားစုအလိုက်စီစဉ်ထားရှိခြင်း == ၂၀၁၅ခုနှစ်တွင် လူမှုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးဝန်ကြီးဌာနမှ တိုင်းရင်းသားအလူမျိုးများ၏ ဖွံ့ဖြိုးရေး (၂၀၁၅-၂၀၁၇) အတွက် ၂၀၁၅ခုနှစ် Master Plan ကိုရေးဆွဲထုတ်ပြန်ခဲ့ရာ   အီသန်တို့ကို ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ ထိုင်းလာအိုအုပ်စုအဖြစ်သာ တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြသည်။   ၎င်းတို့၏  'အီသန်' လူမျိုးစုလက္ခဏာကိုအသိအမှတ်မပြုခဲ့ကြပေ။
လူမျိုးစု
ခွန်အစ္စလာမ် ၏ကွဲပြားခြားနားမှုအားဖြင့်ဒေသဆိုင်ရာလူမျိုးစုအားမည်သူမည်ဝါဖြစ်ကြောင်းခွဲခြားသတ်မှတ်ပြီးလေ့လာသောပထမဆုံးအနောက်တိုင်းပညာရှင်မှာအမေရိကန်မနု rop ဗေဒပညာရှင် Charles F. Keyes ဖြစ်သည်။ သူကသူတို့ကို " လူနည်းစုလူမျိုးစု အစားလူမျိုးစုဒေသဆိုင်ရာ" အုပ်စုတစ်ခုအဖြစ်ခွဲခြားရန်ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော်သူတို့၏ယဉ်ကျေးမှုကွဲပြားခြားနားမှုများသည်ထူးခြားသောလူမျိုးများထက်တိုင်းပြည်၏အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု၏လက္ခဏာဖြစ်သည်ဟုယူမှတ်ကြသည်။ သူကသူတို့ကိုတချိန်တည်းတွင် လာအိုလူမျိုးစုများမှ ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်ဟုဖော်ပြခဲ့သည်။
၈၈ ရာခိုင်နှုန်းသောလူများသည်အိမ်တွင် Isan ဘာသာစကားကိုပြောဆိုလေ့ရှိပြီး ၁၁ ရာခိုင်နှုန်းကမူ Isan နှင့်အလယ်ပိုင်းထိုင်းနှစ်မျိုးစလုံးကိုတစ် ဦး နှင့်တစ် ဦး ပြောဆိုကြပြီး ၁% သာအလယ်ပိုင်းထိုင်းကိုသီးသန့်ပြောဆိုကြသည်။ "Isan", "လာအို" နှင့် "ထိုင်း" ဘာသာစကားများသည်အ ဆက်ပြတ်စဉ်ဆက်မပြတ်ဆက်နွယ်မှု ရှိသည်။ အများအားဖြင့်ဘာသာစကားမျိုးကွဲများသည်ပထဝီအနေအထားနှင့်နိုင်ငံရေးနယ်နိမိတ်များနှင့်မကိုက်ညီပါ။ ရည်မှန်းချက်အရဤ "ဘာသာစကား" သုံးမျိုးအားအဓိပ္ပာယ်ဖွင့် ဆို၍ ခွဲခြားသတ်မှတ်ရန်မဖြစ်နိုင်ပါ။ မတူညီသောဝေါဟာရများကိုနိုင်ငံရေးနှင့်စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအကြောင်းပြချက်များအတွက်အသုံးပြုသည်။ တရား ၀ င်အနေအထားများအပြင်ကျောင်းနှင့်တက္ကသိုလ်အတန်းများတွင် Standard Thai ကိုသာခွင့်ပြုသည်။ Isan တွင်သတင်းမီဒီယာများထုတ်လွှင့်ခြင်းသို့မဟုတ်ထုတ်လွှင့်ခြင်းလုံးဝမရှိသလောက်ဖြစ်သည်။ Isan လူမျိုးများ၊ အထူးသဖြင့်လူငယ်များနှင့်ပညာတတ်များသာမကမြို့ကြီးများသို့မဟုတ်၎င်းတို့၏ဇာတိဒေသပြင်ပတွင်နေထိုင်သောလူများသည်ထိုင်းအဆင့်ကိုမိခင်ဘာသာစကား (သို့) ဇာတိနီးပါးအဆင့်တွင်ကျွမ်းကျင်ကြသည်။ သူတို့ထဲကတချို့ကပင်မိမိတို့မိဘများနှင့်အတူ၎င်းတို့၏မူရင်းဘာသာစကားပြောဆိုရန်ရှက်နေကြတယ် နှင့်အများပြည်သူအတွက်သို့မဟုတ်အခြားဒေသများထံမှထိုင်းလူမျိုးတို့၏မျက်မှောက်၌ နိမ့်လူမှုရေးကြောင့် ဂုဏ်သိက္ခာ ။ ထိုင်းလူမျိုးများအလယ်သာမကအချို့သော Isan စကားပြောသူများသည် Isan ဘာသာစကားအားပညာမတတ်၊ နောက်ပြန်ထားခြင်းနှင့်ဆက်စပ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့်များစွာသော Isan diglossia လေ့ကျင့် (ဆိုလိုသည်မှာ Isan သည်အများနှင့်ပုံမှန်မဟုတ်သောအခင်းအကျင်းများ၊ ထိုင်းနှင့်အများဆိုင်အဆင့်တွင်တရားဝင်ဖြစ်ခြင်း။ သို့မဟုတ်၎င်းတို့၏နေ့စဉ်ဘ ၀ များတွင် ကုဒ်ပြောင်းခြင်း ။ ထိထိရောက်ရောက်အရာရှိတဦးဟောပြောချက်ထဲမှာပိတ်ပင်ထားခံရနေသော်လည်းအနည်းဆုံး 1997 ထိုင်းဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကတည်းက, ISAN သင်သည်ဘာသာစကား Thai ဟောပြောချက်များ, ဆက်သွယ်ခြင်းများအတွက်အရှေ့မြောက်အတွင်းလူသိရှင်ကြားသုံးခဲ့သည် နိုင်ငံရေး, ဟောပြောချက်များအပါအဝင် နှင့်အခိုင်အမာအတွက်မကြာသေးမီတစ်ကျော့ပြန်လာရှိခဲ့သည် ဘာသာစကားအပါအဝင်လာအိုဝိသေသလက္ခဏာ၏။
သန်းနှင့်ချီသောလူများသည် Isan မှ ဘန်ကောက်ရှိ လုပ်ငန်း စု ကြီးများသို့အလုပ်အကိုင်ရှာဖွေရန်ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြပြီးမြို့တော်လူ ဦး ရေ၏အနည်းဆုံးလေးပုံတစ်ပုံရှိသည်။ Isan မှ ၈၀၀၀ ခန့်သည်ထိုင်းနိုင်ငံနှင့်နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေသော မဲခေါင်မြစ် ၏အရှေ့ဘက်ကမ်းရှိလာအိုတွင်နေထိုင်ကြသည်။ အခြားသူများမှာမလေးရှား၊ စင်္ကာပူနှင့်ဩစတြေးလျနှင့်အမေရိကန်စသောအနောက်နိုင်ငံများသို့ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ကြသည်။
ကိုးကားချက်များ
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ လူမျိုးများ
လွယ်တောင်ရွာ၊ မန်တုံမြို့နယ်
လွယ်တောင်ရွာ (Loitaung)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ပလောင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ မန်တုံမြို့နယ်၊ ကောင်းဆုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၉၁၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကောင်းဆုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၉ ဦး၊ မ ၄၂၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၈၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန်တုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
​ဒေါင်းရပ် (အနောက်)ရွာ၊ ချောင်းဆုံမြို့နယ်
​ဒေါင်းရပ်အနောက်ရွာ'(Daungyat(West))သည် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်ခရိုင်၊ ချောင်းဆုံမြို့နယ်၊ ဒေါင်းရပ် (အနောက်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၁၈၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဒေါင်းရပ် (အနောက်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၁၆ ဦး၊ မ ၈၅၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၆၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောင်းဆုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အီရန်နိုင်ငံရှိ ဆက်သွယ်ရေး
အီရန်ဆက်သွယ်ရေးစက်မှုလုပ်ငန်း အားလုံးနီးပါးသည် အစိုးရပိုင်များဖြစ်ပြီး အီရန်တယ်လီကွန်မြူနီကေး ကုပ္ပဏီ(TCI)မှကြီးစိုးထားလေသည်။ ၂၀၀၄ခုနှစ်တွင် တယ်လီဖုန်းလိုင်းပုံသေလိုင်း ဒေသစံချိန်စံညွှန်းများနှင့် ညီလျှော်စွာ အလွန်အမင်းတိုးတက်လာခဲ့သည်။ လူဦးရေ၁၀၀ တွင် ၂၂ ဦး တယ်လီဖုန်းလိုင်းပိုင်ဆိုင်ထားခဲ့သည်။ ထိုအချိန်ကာလတွင် အီဂျီစ်၌ လူ၁၀၀ဦးတွင် ဖုန်းပိုင်သူ၁၄ ဦးနှင့် ဆော်ဒီအာရေဗျတွင် လူ ၁၀၀ တွင် ဖုန်းပိုင်သူ ၁၅ ဦးသာရှိခဲ့သည်။ သို့သော် ယူအေအီးနိုင်ငံများအတွင်း လူဦးရေ၁၀၀တွင် ၂၇ ဦးဖြစ်ပြီး အီရန်သည် ယူအေအီးနိုင်ငံများအနောက်တွင်ရှိခဲ့သည်။ အီရန်သည် ၂၀၁၂ ခုနှစ်ထိ လူတိုင်း မိုဘိုင်းဖုန်းတစ်လုံးစီရှိထားခဲ့ကြသည်။.
အီရန်လူဦးရေသည် သန်း၈၀ နီးပါးရှိနေပြီး အီရန်ပြည်သူများအကြား ၅၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် အသက်၂၅ နှစ်အရွယ် လူတန်းစားများဖြစ်ကြသည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် အီရန်သည် ကျေးလက်ဒေသများအတွင်း ဝန်ဆောင်မှုပြုလုပ်ပေးသော ဌာနခွဲပေါင်း ၅၂၀၀၀ ကို ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည် ။ ကြိုးဖုန်း တယ်လီဖုန်းလိုင်း ၂၄ သန်းကျော်ရှိခဲ့ပြီး ၎င်းထိုးဖေါက်နိုင်မှုနှုန်းသည် ၃၃.၆၆ ရာခိုင်နှုန်းထိဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် အီရန်တွင် ၄၃ သန်း အင်တာနက်အသုံးပြုသူရှိခဲ့ပြီး အရှေ့အလယ်ပိုင်းနိုင်ငံများအတွင်း အီရန်သည် အင်တာနက်သုံးမှုအမြင့်ဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ခဲ့သည်။
အီရန် သည်၂၀ရာခိုင်နှုန်းကျော် ကြီးထွားမှုနှုန်းနှင့် ဆက်သွယ်ရေးအတွက်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၏ အမြင့်ဆုံးအဆင့်အထိရှိခဲ့ဘူးသောပထမငါးနိုင်ငံများအကြား တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ အီရန်ကျေး လက်ဒေသ ဆက်သွယ်ရေးဝန်ဆောင်မှုများ အတွက်ယူနက်စကိုအထူးလက်မှတ်ချီးမြှင့်ခဲ့ခြင်းခံရသည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် အီရန်နိုင်ငံ၏တယ်လီကောမ် ဆက်သွယ်ရေးဈေးကွက် သည်စတုတ္ထအကြီးဆုံးဈေးကွက်ဖြစ်ခဲ့ပြီး အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၉.၂ ဘီလီယံခန့်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်များတွင် မက်ထရစ်ယူနစ် ၆.၉ ဖြင့် $ ၁၂.၉ ဘီလီယံအထိကြီးထွားရန်မျှော်လင့်နေသည်။
အီလက်ထရောနစ်ဂျာနယ် (EJISDC)ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများအတွက်သတင်းအချက်အလက်စနစ်များပေါ်တွင်ပြောဆိုချက်အရ သတင်းအချက်အလက်နှင့်ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာ (ICT) ကဏ္ဍသည် ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ၁.၁ မှ ၁.၃ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်များတွင် အသုံးပြုခဲ့သည် ဟု သိရသည်။၎င်းအပြင် လူဦးရေ၁၅၀၀၀၀ခန့်သည် ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းများတွင် အလုပ်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိကြောင်းနှင့် လူဦးရေ ၂၀၀၀၀ ဝန်းကျင်သည် ဆော့ဝဲ စက်မှုလုပ်ငန်း၌ လုပ်ကိုင်နေကြသည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ကုမ္ပဏီပေါင်း ၁၂၀၀ သည် သတင်းအချက်အလက် အပိုင်းဂဏ္ဍတွင် ခွင့်ပြုထားပြီးဖြစ်၍ ၎င်းတို့အနက် ကုပ္ပဏီပေါင်း ၂၀၀ ကို ဆော့ဝဲ စက်မှုလုပ်ငန်းစဉ်များအတွက် ခွင့်ပြုပေးလိုက်သည် ဟု သိရသည်။၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဆော့ဝဲ လုပ်ငန်းမှ ထုတ်လုပ် တင်ပို့ရောင်းချမှုသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၅၀ ခန့်အထိရှိခဲ့သည်။.
ယေဘုယျအမြင်
အစိုးရပိုင်ဆိုင်ထားသော ရေဒီယိုနှင့် ရုပ်မြင်သံကြားလိုင်းများမှာ ပြည်သူ့ ရေဒီယိုလိုင်း ၃ လိုင်းနှင့် ရုပ်မြင်သံကြားလိုင်း ၂ လိုင်း ဖြစ်ပေသည်။ ကျန်ရေဒီယိုလိုင်းများနှင့် ရုပ်မြင်သံကြားလိုင်းတို့သည် ဒေသအလိုက် ထုတ်လွှင့်သော လိုင်းများဖြစ်ပေသည်။ ၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀ အကြား ရေဒီယိုလိုင်းပေါင်း ၂၅၂ လိုင်းနှင့် ရုပ်မြင်သံကြားလိုင်းပေါင်း ၁၅၈ ခု တယ်လီဖုန်းလိုင်း ၂၁၉ ခု နှင့် ကိုယ်ပိုင်ကွန်ပြူတာ ၁၁၀ လုံး ရှိခဲ့သည်။၁၉၉၀ ခုနှစ် နှစ်လယ်ပိုင်းတွင် အိမ်သုံးကွန်ပြူတာသည် အလွန်မှပင် ဈေးနှုန်းများသက်သာခဲ့သည့်အတွက် ထိုအချိန်မှ စ၍ အင်တာနက်အသုံးပြုမှုများ ပိုမိုမြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ကြေးနန်းနှင့်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအား(ပြန်ကြားရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာဝန်ကြီးဌာန)ဟု အမည်ပြောင်း၍ အင်တာနက် အကောင့်များကို အများပြည်သူတို့အကြားစတင်ရောင်းချခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် အီရန်၏ဆက်သွယ်ရေးမှ ရရှိသော ဘဏ္ဏာငွေသည် ၁.၂ ဘီလီယံ ဒေါ်လာ ထိရှိခဲ့သည်။၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် အီရန် ဆက်သွယ်ရေးဈေးကွက်သည် မိမိ၏ဒေသအတွင်း စတုထ္ထအကြီးဆုံးဖြစ်ခဲ့ပြီး ၉.၂ ဘီလီယံဒေါ်လာအထိမြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်များတွင် မက်ထရစ်ယူနစ် ၆.၉ ဖြင့် $ ၁၂.၉ ဘီလီယံအထိကြီးထွားရန်မျှော်လင့်နေသည်။
ငါးနှစ်အတွင်း၌ ရေးဆွဲထားသောစီမံကိန်းများအကြား စတုထ္ထမြောက်စီမံကိန်းသည် စီးပွားရေးအရှိန်အဟုန်တိုးမြှင့်ရန်ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ်အတွက် အဓိကရေးပါသော စံချိန်စံညွှန်းများကို အကြံပြုတင်ပြထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ ကြိုးဖုန်းလိုင်းပုံသေလိုင်း၃၆ သန်း နှင့် မိုဘိုင်းဖုန်းများအတွက် ထိုးဖေါက်မှုနှုန်း ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း ၊ယုံကြည်စိတ်ချရသောကျေးလက်နေအိုင်စီတီဆက်သွယ်မှုနဲ့ အင်တာနက်အသုံးပြုမှု ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းတို့ဖြစ်သည်။ ယခင်တိုးတက်လာမှုများအရ စက်မှုလုပ်ငန်းသည် ရည်ရွယ်ချက်များကို ထင်ထင်ရှားရှားမြင်လာခဲ့ပြီဖြစ်သည်။
စာနယ်ဇင်းများ
အီရန်တွင် စာနယ်ဇင်းများစွာအနက် ပုဂ္ဂလိကနှင့် အစိုးရဟူ၍ ရှိသည်။ ထိုစာနယ်ဇင်းများသည် နိုင်ငံရေးနှင့် လူမှုရေးအမြင်နှင့်အခန်းဂဏ္ဍများကို ထုပ်ဖော်ပေးနေလေသည်။ ၎င်းစာနယ်ဇင်းများအတွက် စောင့်ကြည့်ရန်ခုံရုံးတစ်ခု သတ်မှတ်ထားရှိသည်။ ယင်းခုံရုံးသည် ဘာသာတရားနှင့်ဆန့်ကျင်ဘက်အရေးအသားများကိုလည်းကောင်း လူတို့ပျက်စီးဖွယ်ရာအရေးအသားများကို လည်းကောင်း လူတို့အတွက် အကျိုးဖြစ်စေမှုကို တားဆီးသည့်အရေးအသားများကို လည်းကောင်း အရေးယူဆောင်ရွက်ပိုင်ခွင့်ရှိသည်။၁၉၉၀ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းကာလများမှ စ၍ ထိုခုံရုံးသည် လူတို့အကျိုးကို မျှော်ကိုးသောအားဖြင့် မြောက်မြားစွာသော စာနယ်ဇင်းများကို ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။ အီရန်တွင် များစွာသော သတင်းစာတို့သည် ဖာရ်စီ ဘာသာစကားဖြင့် ဖြစ်ပြီး အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားအပြင် အခြားသော ဘာသာစကားများဖြင့် လည်းထုတ်ဝေသော သတင်းစာများရှိသည်။ များစွာသော စာနယ်ဇင်းတို့သည် တီဟီရန်ကို အခြေပြု၍ ကျယ်ပြန့်စွာ ဖြန့်ဝေလျက်ရှိသည်။ သတင်းစာများအကြား နေ့စဉ်သတင်းစာနှင့် အပတ်စဉ်သတင်းစာဟူ၍ရှိပြီး ယင်းသတင်းစာအမည်များမှာ အီသ်သေလာအ်၊ ကိုင်ဟာန်း၊ ရေဆာလသ်၊ အီရန်သတင်းစာတို့ဖြစ်သည်။ (အီရန်သတင်းစာနှင့် တီဟီရန်သတင်းစာနှစ်မျိုးသည် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့် ရေးသားဖြန့်ဝေသော သတင်းစာများဖြစ်ကြသည်)
ဂြိုဟ်တု
၁၉၇၀ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းမှ ယနေ့ချိန်ထိ များစွာသောအကြံပြုချက်အရ ဆက်သွယ်ရေးဂြိုဟ်တုအတွက် ဇိုဟ်ရဲဟ် အမည်ရှိ ဂြိုဟ်တု တစ်လုံးကို ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် ပစ်လွှတ်ခဲ့သည်။ ထိုဂြိုဟ်တုသည် စီးပွားရေးဂြိုဟ်တုနှင့်အလားတူ စီမံထားလေသည်။ သို့သော် ဤသို့စီမံထားမှုသည် အီရန်တယ်လီကောမ်ဆက်သွယ်ရေးဌာန နှင့်ပတ်သက်သော ငှားရမ်းသည့်စာချုပ်များဖြင့်ဖြစ်ပေသည်။ ဆက်သွယ်ရေးဂြိုဟ်တုပိုင်း ဖွံဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် အီရန်နှင့်ရုရှားနှစ်နိုင်ငံ အကြားစီမံကိန်းရေးဆွဲ၍ သဘောတူညီချက်စာချုပ်ချုပ်ဆိုပြီး ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် စတင်အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဂြိုဟ်တုဆောက်လုပ်ပြီး ပစ်လွှတ်ဖို့ရန်အတွက် ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဧပြီလ အထိရွှေ့ဆိုင်းခဲ့လေသည်။ အဆိုပါဂြိုဟ်တု၏အမှန်တကယ်ဆောက်လုပ်ရေးအတိုင်းလိုက်နာရန်သတ်မှတ်ထားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ပြီးခဲ့သော ကာလများ၌ အခြားသော ဂြိုဟ်တုဆောက်လုပ်ရေးစီမံကိန်းများကိုလည်း ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
တယ်လီဖုန်း
တယ်လီဖုန်းစနစ်များသည်လုံလောက်မှုမရှိပါ။ သို့သော် ခေတ်မှီတိုးတက်လျက်ရှိသည်။ ထိုသို့ခေတ်မှီတိုးတက်အောင်ပြုလုပ်ရသည့်ရည်ရွယ်ချက်မှာ လုံလောက်စွာအသုံပြုနိုင်ရေးနှင့် ကျယ်ပြန့်စွာဝန်ဆောင်နိုင်ရေးသာမက ထောင်ပေါင်းများစွာသော ကျေးလက်ဒေသများတွင်လည်း ဝန်ဆောင်မှုပေးနိုင်ရေးအတွက်ဖြစ်သည်။ သို့သော် လက်ရှိအနေအထားတွင် ထိုကျေးလက်ဒေသများသို့ ဆက်သွယ်၍မရနိုင်သေးပါ။
ပြည်တွင်း
၁၉၉၄ခုနှစ်တွင် တယ်လီဖုန်းဆက်သွယ်ရေးစနစ်အတွက် ကြီးမားသောရင်းနှီးမြုတ်နှံမှုများပြုလုပ်ခဲ့သည့်အတွက် ထောင်ပေါင်းများစွာသောလူတို့သည် လက်ရှိကာလ၌ မိုဘိုင်းဖုန်းများ အသုံးပြုနိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ၎င်းအပြင် နည်းစနစ်ပိုင်းဆိုင်ရာတွင်လည်း ထောင်ပေါင်းများစွာသော ဒီဂျီတယ် စက်များကို အသုံးပြုထားပြီးဖြစ်သည်။
အီရန် တယ်လီဖုန်းဆက်သွယ်ရေးလိုင်းသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် အလွန်မှပင် ဖွံဖြိုးတိုး တက်မှုရှိနေပြီဖြစ်သည်။ ထိုသို့ဖွံဖြိုးတိုးတက်ရသည့်အကြောင်းအရင်းများတွင်းမှ ထင်ရှားသောတစ်ခုသည် အဓိက လိုင်းအရေအတွက် တိုးလာသည့်အတွက်ကြောင့်ပင်ဖြစ်သည်။၁၉၇၈ နှစ်တွင် အီရန်တွင်ကြိုးဖုန်းလိုင်း ၈၅၀ ၀၀၀ ခန့် သွယ်တန်းခဲ့သည်။ ၁၉၈၆ ခုနှစ်အထိ လိုင်းပေါင်း၁၇၆၇၀၀၀ လိုင်း တိုးလာခဲ့သည်။ ထပ်မံ၍ ၁၉၈ ၉ ခုနှစ် တွင် ကြိုးဖုန်းလိုင်းအရေအတွက်သည် ၂၃၈၀၀၀၀ လိုင်းအထိ ရောက်လာခဲ့သည်။ ၁၉၈၉ မှ ၁၉၉၄ ခုနှစ် ၅ နှစ်၉.၁တာကာလအတွင်း ဆက်သွယ်ရေးနှင့်ပတ်သက်ပြီး မြှင့်တင်လိုသည့်ရည်ရွယ်ချက်များအတွင်းမှ တစ်ခုသည် ကြိုးဖုန်းအလုံးအရေအတွက် တစ်သန်းကျော် ထပ်မံတိုးလိုသည့်အတွက်ကြောင့်ပင်ဖြစ်လေသည်။ ထိုသို့ အနိမ့်ပိုင်းမှ အမြင့်သို့တိုးတက်ပြောင်းလဲသွားမှု ကိုကြည့်ခြင်းအားဖြင့် တိုးတက်မှုနှုန်းကို သိသိသာသာကွဲပြားစွာမြင်နိုင်ပေသည်မှာ အမှန်တကယ်တိုးတက်လာကြောင်းသိနိုင်သည်။ အမှန်တကယ်တော့ ပထမငါးနှစ်အတွင်း ၃.၁ သန်း ကြိုးဖုန်းလိုင်းသစ်များ တပ်ဆင်နိုင်ခဲ့သည့်အတွက်ဖြစ်သည်။ ထပ်မံ၍ (၁၉၉၄-၁၉၉၉)ခုနှစ် အတွင်း ထိုငါးနှစ်စီမံကိန်း ပြီးဆုံးချိန်အထိ ကြိုးဖုန်းသစ်လိုင်းပေါင်း ၄ သန်းအထိ တိုးလာမည်ဟု ခန့်မှန်းထားလေသည်။ ထိုခုနှစ်များအတွင်း စုစုပေါင်း တပ်ဆင်ပြီးကြိုးဖုန်းလိုင်း ၉၅၁၀၀၀၀ ထိရောက်ရှိသွားပေမည်။ အီရန်နိုင်ငံ ဈေးကွက်ဆယ်သွယ်ရေးစနစ်မှ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၉.၁ ဘီလီယံ ရရှိခဲ့သည်။( ထိုရရှိမှုသည် ဖုန်းစကားပြောဆိုမှ ၂/၃ နှင့် ဒေတာအသုံးပြုမှုမှ ၁/၁၀ ဖြစ်သည်။)၂၀၁၀ ခုနှစ်အတွင်း အီရန်တွင် မိုဘိုင်းဖုန်းအသုံးပြုသူ ၆၆ သန်းရှိခဲ့ပြီး နိုင်ငံလူဦးရေ၏၇၀ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သည်။ ကျန် လူဦးရေ၃၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် ကြိုးဖုန်းအသုံးပြုသူများဖြစ်ကြသည်။
အော်ပရေတာများ
၂၀၀၈ ခုနှစ်အတွင်းအကြီးမားဆုံးသော အော်ပရေတာများ - အီရန် မိုဘိုင်းဆက်သွယ်ရေး MCI (ဟမ်ရာဟေအဝလ်) ဈေးကွက်အတွင်း ၇၀ ရာခိုင်နှုန်း ၊ အီရန်ဆဲလ် MTN (၂၈ရာခိုင်နှုန်း)၊ Emirates Telecommunications Corp (Etisalat) ယင်းကုပ္ပဏီသည်၂၀၀၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်  ခွင့်ပြုမိန့်ရရှိရန်အတွက် ယူရို သန်း ၃၀၀ ပေးဆောင်ခဲ့သည်။(Etisalat)သည် RighTelလက်အောက်ရှိ Iranian consortium and operates ကိုအမည်ပြောင်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ အီရန်နိုင်ငံအမျိုးသား အော်ပရေတာကြီးနှစ်ခုဖြစ်သော အီရန်ဆဲလ်နှင့် ဆယားရ်အီရန်တို့သည် GPRSနှင့် ဒေတာ ဝန်ဆောင်မှုပြုထားပေးသည်။ မကြာသေးမီကအသစ်တခု LTE ကိုမိုဘိုင်းဘရော့ဒ်ဘန်း service provider က ApTel ကိုအီရန်တွင် စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၁ ခုနှစ် မှစ၍ အီရန်နိုင်ငံသို့ ဝင်ရောက်လာသော မိုဘိုင်းဖုန်းများမှာ တရုပ်နိုင်ငံမှ Huaweiနှင့် Telefon AB L.M၎င်းအပြင် Nokia Siemens Networks (နိုကီယာနှင့် Siemens AG)တို့ပူးပေါင်း၍ ထုတ်လုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် ။၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် Orange S.A နှင့် U.K.'s Vodafone (စနစ် HiWEB.ir) တို့သည် အီရန်အတွင်း နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ တိုးချဲ့လျက်ရှိကြသည်။.
3G network (၃ ဂျီ ကွန်ယက်)
အဘူဒါဘီ အခြေစိုက် Etisalat နှင့် Tamin Telecom တို့သည် အီရန်နိုင်ငံ၏လူမှု့ဖူလုံရေးနှင့်ပင်စင်လစာဌာနအတွက် တယ်လီဖုန်းဆက်သွယ်ရေးရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုလက်မောင်းတစ်စုံဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ၂ နှစ်တာကာလအတွက် ဒုတိယမျိုးဆက်နှင့် တတိယမျိုးဆက်တို့အကြား (၂၀၀၈)ခုနှစ်အတွင်း (3G) ကွန်ယက်ကို ဝန်ဆောင်ပေးနိုင်ဖို့ရန် အခွင့်ထူးတစ်ရပ်ကို ရရှိထားပြီးဖြစ်သည်။  Etisalat သည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄ သန်းဖြင့် ၂၀၁၃ ခုနှစ်အထိ ငါးနှစ်အတွင်း  ဈေးကွက်၏ ၂၀ မှ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းကို ပိုင်ဆိုင်ထားနိုင်ချေရှိသည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် Etisalat သည် ၂ နှစ်တာကာလအတွင်း3G အော်ပရေတာကို ပိုင်ခွင့်မရှိနိုင်တော့ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ထို့နောက် Tamin Telecom မှ IDRO(စက်မှုဖွံ့ဖြိုးရေးနှင့်  အီရန်ပြန်လည်မွမ်းမံရေးအဖွဲ့) နှင့် အေမာမ်ခိုမေနီ အမိန့်ထုတ်ပြန်ရေးဌာနချုပ် တို့အကြား ကတိကဝတ်စာချုပ်များတွင် အငြင်းပွားခဲ့မှုတို့ကြောင့် Etisalat ကို အစားထိုးခဲ့သည်ဟု Tamin Telecom မှ ကြေညာခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင်  Tamin Telecom သည် လူဦးရေ သန်း၆၀ အတွက် 2G ကွန်ယက်၊ လူဦးရေ သန်း၄၀ အတွက် 3Gကွန်ယက် ၂၀၁၄ ခုနှစ်အထိ ရေးဆွဲထားသော စီမံကိန်းများအား  တင်ပြခဲ့သည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ
၂၀၁၀ ခုနှစ်မှစ၍ ပြည်ပ ဆက်သွယ်မှုဝန်ဆောင်ခြင်းကိုIran Infrastructure Company မှသာ တာဝန်ယူ ဝန်ဆောင်ပေးခဲ့သည်။ ထိုကုပ္ပဏီသည် လက်ခွဲကုပ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်ပြီး TCI ပိုင်ဆိုင်သောကုပ္ပဏီဖြစ်ပေသည်။ အဆိုပါကမ္ဘာလုံးခန့် fiber-optic Link ကို (Flag) မှဝင်ရောက်ခွင့်နှင့်အတူယူအေအီးမှရေအောက် fiber-optic cable ကို ဖြတ်ကျော်၍ အာရှဥရောပ (Tae) fiber-optic လိုင်း အဇာဘိုင်ဂျန်တို့ကို တိုးချဲ့၍ ဖြတ်ကာအီရန်၏မြောက်ပိုင်း တာ့ခ်မင်နစ္စတန်ကိုဖြတ်ကာ နှင့်ဂျော်ဂျီယာနိုင်ငံနှင့်အဇာဘိုင်ဂျန်မှတဆင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ HF ရေဒီယိုနှင့်မိုက်ခရိုဝေ့ရေဒီယိုကို  တူရကီ, အဇာဘိုင်ဂျန်, ပါကစ္စတန်, အာဖဂန်နစ္စတန်, တာ့ခ်မင်နစ္စတန်, ဆီးရီးယား, ကူဝိတ်, တာဂျီကိစ်တာန် နှင့်ဥဇဘက်မှ  ဂြိုဟ်တုမြေပြင်စခန်း - ၁၃ (၉ Intelsat နဲ့ ၄ Inmarsat) (2007) များသွယ်တန်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် အီရန်-ကူဝိတ်ရေအောက်ဆက်သွယ်ရေးကေဘယ်လ်ကွန်ယက်များလည်းရှိပါသေးသည်။ အီရန်သည်ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့ရှိ အတွင်း optical fiber အလင်းဖန်မျှင် ကိုရုပ်သံလိုင်းနှင့်ရေအောက်ဆက်သွယ်ရေးကေဘယ်လ်များစတင်ပြုလုပ်လျက်ရှိသည်။ အီရန်၏ နောက်အစီအစဉ်မှာ မြောက်ပိုင်းနှင့်အနောက်မြောက်ပိုင်းနယ်စပ်ဒေသများကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ optical fiber အလင်းဖန်မျှင်များကိုချိတ်ဆက်ရန်ဖြစ်သည်။.
ရုပ်မြင်သံကြား
၂၀၁၅ ကတည်းကအီရန်ပြည်တွင်းဖြစ် DVB-T 6,000W ဒစ်ဂျစ်တယ်စက်မှထုတ်လွှင့်လျက်ရှိခဲ့သည် ။
Internet
အီရန်သည်၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ၌ အင်တာနက်စတင်သုံးစွဲနိုင်ခဲ့သောနိုင်ငံများအတွင်း ဒုတိယ နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ အစိုးရအနေဖြင့် နိုင်ငံ၏အိုင်စီတီအခြေခံအဆောက်အဦများတိုးတက်စေရန်အတွက် သိသာထင်ရှားသောကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အင်တာနက်ချိတ်ဆက်နိုင်ရန်အတွက် အမျိုးသားအခြေခံအဆောက်အဦးများသည် နက်ဝပ်ကြီးနှစ်ခုအပေါ်၌ မူတည်နေသည်။ အီရန်သည်၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင်အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ၌ အင်တာနက်ချိတ်ဆက်ခဲ့သူတို့အတွင်းဒုတိယနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ အစိုးရမှ နိုင်ငံ၏အိုင်စီတီအခြေခံအဆောက်အဦများတိုးတက်စေရန်သိသာထင်ရှားသောကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံ၏အမျိုးသားရေးကိုအင်တာနက်ဆက်သွယ်မှုအခြေခံအဆောက်အဦးများသည် အဓိကကွန်ရက်နှစ်ခုပေါ်တွင်အခြေခံသည်။၎င်းတို့မှာ အများပြည်သူတယ်လီဖုန်းကွန်ရက် (PSTN) နှင့်အများပြည်သူဒေတာကွန်ရက် switchedတို့ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ PSTN အများအားဖြင့်ဒစ်ဂျစ်တယ်လိုင်းအင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုပေးသည်-အသုံးပြုသူများသည် (ISPs) များအတွက်ကွန်နက်ရှင်ကိုထောက်ပံ့ပေးခြင်းနှင့် modem-based ဆက်သွယ်မှုအားထောက်ခံပေးသည်။ အီရန်၏ဒေတာများ ဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီ (DCI)သည် TCI ၏လက်အောက်ခံ လူထုဒေတာကွန်ရက် မှထိန်းချုပ်လျက်ရှိကြောင်းသိရသည်။ အီရန်နိုင်ငံ၏ပြည်ပအင်တာနက်လင့်များကို အင်တာနက်ပရိုတိုကော၊ပရိုတိုကော TCP / IP TCP / IP (ရွှေ့ပြောင်းထိန်းချုပ်မှု ပရိုတိုကော /အင်တာနက်ပရိုတိုကော) သီးသန့်ဂြိုဟ်တုကနေတဆင့် အသုံးပြုသည်။ ဒေတာလိုင်းများအတွက် ကြေးနီ၊ ဖိုင်ဘာ၊ ဂြိုဟ်တုများနှင့်မိုက်ခရိုဝေ့ရရှိနိုင်သောမီဒီယာများဖြစ်သည်။၎င်းအပြင် မြန်ဆန်နှုန်းကောင်းပြီးအကောင်းဆုံး အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုများအတွက် Digital Subscriber Line (DSL), High-bandwidth ငှားရမ်းလိုင်းများနှင့်ဂြိုဟ်တုကနေတစ်ဆင့်ဖြစ်ကြသည်။ အီရန်မြို့ကြီး၃၃ မြို့အကြား Trans-Asia-Europe သို့မဟုတ်ဥရောပမှတရုတ်ကိုဆက်သွယ်ထားသော"ပိုးလမ်း" မှတဆင့်တိုက်ရိုက်ချိတ်ဆက်နေကြသည်။ အီရန်၏စာရင်းအင်းရေးစင်တာရဲ့အဆိုအရ အိမ်ထောင်စုပေါင်း ၁၃.၅သန်း (အီရန်နိုင်ငံသား၅၅.၅%) အင်တာနက်အသုံးပြုကြသည် (၂၀၁၆)။၎င်းတို့အတွင်းမှအိမ်ထောင်စုပေါင်း၇ သန်း ကျော်သည် မြန်နှုန်းမြင့်သော ကြိုးဖုန်းအင်တာနက် ချိတ်သွယ်ထားလေသည်။ အိမ်ထောင်စုပေါင်း၁၀.၇သန်းကြိုးမဲ့မြန်နှုန်းမြင့်အင်တာနက်သုံးစွဲလျက်ရှိသည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင်မြို့ပြအိမ်ထောင်စုများ၏ ၆၄.၈% နှင့်ကျေးလက်အိမ်ထောင်စုများ၏ ၃၆.၁% သည်မိမိတို့၏နေအိမ်များတွင် ကိုယ်ပိုင်ကွန်ပျူတာများအသုံးပြုနေသည်။.
"အမျိုးသားအင်တာနက်"
၂၀၀၅ခုနှစ်မှစ၍ အီရန်အစိုးရသည် အမျိုးသားအင်တာနက်ကို တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ လိုင်းကို ထိန်းချုပ်မှုနှင့် အညီ မြန်ဆန်မှုနှုန်းကိုလည်း မြှင့်ခဲ့သည်။ ထိုပရောဂျက်သည် ကမ္ဘာ့ဝဘ်နှင့် မသက်ဆိုင်ပါ။ World Wide Web မှသီးခြားဖြစ်သည့်စီမံကိန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုစီမံကိန်းသည် ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ပြီးဆုံးမည်ဖြစ်သည်။ ဤ ကွန်ယက်အား အထူးသဖြင့်ပြည်တွင်းအသုံးပြုရန်အတွက်ဖြစ်ပြီး အခြားသောကွန်ယက်များနှင့် တူညီမှုမရှိပေ။ ထိုကဲ့သို့သောကွန်ရက် မြောက်ကိုရီးယားတွင်လည်း အသုံးပြုသည့်အတွက် မလိုလားသော သတင်းအချက်များကို ပြည်ပမှ ပြည်တွင်း၌ အသုံးပြုသကဲ့သို့ ဤစနစ်အတွင်း ထည့်သွင်းနိုင်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ကူဗားနိုင်ငံတို့သည်လည်း ထိုကဲ့သို့သောကွန်ရက်များကို အသုံးပြုလျက်ရှိသည်။ အီရန်၏ ရှိရှိသမျှသော ရုံးဌာနများ နှင့် ဝန်ကြီးရုံးများအားလုံးအနေဖြင့် သတင်းအချက်အလက်များလုံခြုံမှုရှိရန် အမျိုးသားအင်တာနက်ကွန်ကိုသာ အသုံးပြုကြရန် အီရန်မှ ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့လေသည်။
အခြေခံအဆောက်အဦများ
အီရန်နိုင်ငံတွင် သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဖွံဖြိုးမှုဥယျာဉ် အိုင်တီဥယျာဉ် သည် ဖွံဖြိုးနေ(သို့မဟုတ် ဖွံဖြိုးဆဲရှိ)ပြီး ဒေသခံအီးမေးလ်များ, Tehran Data မှ တီထွင်ထားသော အရေးပေါ် မက်စစ်ပို့ကွန်ယက်များရှာဖွေစစ်များဖြစ်ကြသော Yooz ၊ Parsijoo ၊ Gorgor နှင့် Esam.ir ဝက်ဘ်ဆိုက်၊ အီလက်ထရောနစ်ရောင်းဝယ်ဖေါက်ကားမှုများဥပမာ Digikala အီလက်ထရောနစ် အစိုးရ အပြင် အဝေးသင်ကြားမှုများ ဥပမာ (Payame Noor တက္ကသိုလ်) ၊ လူမှုကွန်ယက်များဖြစ်ကြသော Cloob သို့မဟုတ်  Aparat အများ၏ပြည်တွင်းဗားရှင်း Linux " မှ Sharif Linux " ကို web browsing အတွက်, စကားလုံးအပြောင်းအလဲနဲ့, spreadsheet နှင့်ဒေတာဘေ့စဘို့ bespoke သို့မဟုတ် Open Source ဆော့ဖ်ဝဲကိုခေါ် Linux ကို Operating System  စာရင်းကိုင်နှင့်အမျိုးမျိုးသောစီးပွားရေးလုပ်ငန်း / ဘဏ္ဍာရေးနှင့်စက်မှု software ကို (ဥပမာ NOSA), လုံခြုံရေးဆော့ဝဲ (Shiraz တက္ကသိုလ်မှဥပမာ, Padvish Antivirus ကိုသို့မဟုတ်ယား), နှင့်ဗီဒီယိုဂိမ်းများ အတွက်အခြေခံအိုင်တီ အဆောက်အဦးများ တိုးချဲ့လျက်ရှိသည်။.
အီရန်သည်လည်း ကွန်ပြူတာ ပစ္စည်းများအပြင် အင်တာနက်နှင့် အိုင်တီ ပစ္စည်းများ ထုတ်လုပ်သည်။ ယင်းထုတ်လုပ် ကုန်များတွင် ပါဝင်သော ပစ္စည်များမှာ ပြည်တွင်းဒေတာစင်တာ၊ မိုက်ကရို ပရောစစ်ဆာများ(လုပ်ငန်းစဉ်အသေးစိတ်ဆောင်ရွက်ပေးသောစက်)(သီးသန့်ဒီဇိုင်း) PCB များ စူပါကွန်ပြူတာများ ၊ရောက်တာများ (အခြေခံ စမ်းသပ်မှု) ၊ ကွန်ပြူတာမောနီတာများ၊ပရင်တာများ၊မိုဘိုင်းဖုန်းများ၊ အလင်းဖန်မျှင်နှင့်လေဆာများဖြစ်ကြသည်။.
ဆိုက်ဘာ-လုံခြုံရေး
အီရန်ကာကွယ်ရေး နည်းပညာအဖွဲ့အစည်း (အမေရိကန်စစ်တပ်နှင့်လုံခြုံရေးဌာန)အရ အီရန်သည် ဆိုင်ဘာရှိသော နိုင်ငံ ၅ နိုင်ငံ တွင် တစ်နိုင်ငံအပါအဝင်ဖြစ်သည်။.
ISPs(အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုပေးသူ)
အီရန် ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သက်ဆိုင်မှုရှိနေသော အီရန်၏တယ်လီကွန်မြူနီကေးဖွံဖြိုးရေးကုမ္ပဏီ(DCI) သည် (ယခုပုဂ္ဂလိက) နှင့်သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာများအတွက်အီရန်သုတေသနအဖွဲ့အစည်း (IROST) အဖွဲ့အစည်း နှစ်ခုတို့သည် ISP များအဖြစ်လုပ်ဆောင်လျက်ရှိ သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် မှစ၍ အကြီးဆုံးပုဂ္ဂလိကပိုင် ISPသည်  Parsnet ဖြစ်ပြီးတီဟီရန်ကိုသာတာဝန်ယူထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။ ပြည်နယ်ကို ကို ထိန်းချုပ်သော  ISP သည် Isfahanတွင် အခြေစိုက်သည့် Irangate.net ဖြစ်ပါတယ်။  Neda Rayaneh အစည်းအရုံးသည် အီရန်နိုင်ငံမှာပထမဦးဆုံးပုဂ္ဂလိက ISP ကဖြစ်ခဲ့သည်။
အီရန်၏စည်းမျဉ်းများအရ ဤ ISP များသည် ၎င်းတို့၏ လုပ်ဆောင်မှု ကျယ်ပြန့်စေရန် အတွက်အီရန်၏တယ်လီကွန်မြူနီကေးကုမ္ပဏီ (TCI) အပေါ်မှီခိုသင့်ပေသည်။ ယခင်က TCI’s Public Switch Telephone Network, တယ်လီဖုန်းကွန်ယက်ဖြင့်ဝန်ဆောင်မှုပေးသည်။ ISP များသည် ခေတ်မီ ခေတ်သစ်ဒေတာလိုင်းစွမ်းရည် ကို အမျိုးသား IP-based ကွန်ရက်မှတဆင့်ပေးခဲ့ကြသည်။ ကွန်ယက်အသစ်၏ပြီးစီးမှုနှင့်အတူအီရန်၏အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုများသိသိသာသာတိုးတက်လာဖို့မျှော်လင့်ရသည်။
အမြန်နှုန်းနှင့်ကုန်ကျစရိတ်များ
အီရန်အင်တာနက်သည် တစ်စက္ကန့်လျှင် ၂ မီဂါဘိုက် အမြန်နှုန်းရှိပေသည် ။ ကမ္ဘာ့အမြန်နှုန်း၏ တစ်ဆယ်ပုံတစ်ပုံခန့်ဖြစ်သည်(၂၀၁၄)။ ဟောင်ကောင်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အင်တာနက်အမြန်နှုန်းခေါင်းဆောင်ဖြစ်ပြီး တစ်စက္ကန့်လျှင် ၇၂ မီဂါဘိုက်၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ကမ္ဘာ့အမြန်နှုန်းအဆင့် ၃၁ နေရာတွင် ရှိနေပြီး အမြန်နှုန်း အားဖြင့် တစ်စက္ကန့်လျှင် ၂၁ မီဂါဘိုက်ရှိသည်။ အင်တာနက်အမြန်နှုန်း၂ မီဂါဘိုက်အတွက် တစ်လ ကုန်ကျစရိတ်မှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅ ဒေါ်လာဖြစ်ပြီး နေ့စဉ်အသုံးပြုမှုမှာ ၆၀ ¢/GB ဖြစ်သည် ။ သို့သော် ညပိုင်းတွင် အသုံးပြုမှုသည် အခမဲ့ဖြစ်၍ အသုံးပြုမှုမှာ ၅ GB အထိဖြစ်သည်။ Upload အမြန်နှုန်းသည် download အမြန်နှုန်း၏ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သည်။
အင်တာနက်ဝန်ဆောင်ခြင်းကျယ်ပြန့်မှု
၂၀၁၂ ခုနှစ် ၁၁ လပိုင်းမှစ၍ (PAPs) နှင့် TCI တို့သည် WiMAX ADSL2 + ဈေးကွက်နှင့် အခြားဝန်ဆောင်မှုပေးရေးများ၌ ယှဉ်ပြိုင်လျက်ရှိခဲ့ကြသည်။ ထိုအတွင်း၌ ကျယ်ပြန့်သောပုံသေ အင်တာနက်လိုင်းချိတ်ဆက်မှု သည် ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၅ ခုနှစ်အတွင်းလိုင်းပေါင်း ၈.၃ သန်း အထမြင့်တက်လာခဲ့သည်။ အီရန်ရဲ့ IP-based  အမျိုးသားရေးဒေတာကွန်ရက်  ကိုလည်း TCI လက်အောက်ခံဖြစ်သည့်သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာကုမ္ပဏီ (ITC), ကတီထွင်လျက်ရှိသည်။ ထိုကွန်ရက်သည် မြို့ပေါင်း ၂၁၀ ကို ဝန်ဆောင်မှုပေးနိုင်ပြီး လူတို့၏ လိုအပ်ချက်များ(ဥပမာ အင်တာနက်အသုံးပြု၍ လုပ်ကိုင်ရသောအလုပ်များ)ကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်ရန်အတွက် မြန်နှုန်းမြှင့် စခန်းပေါင်း ၆၀၀၀၀ ကိုလည်း စီမံထားလေသည်(၂၀၀၉)။ အချို့သော လုပ်ဆောင်မှုများသည် အခြေခံအဆောက်အဦးများတည်ဆောက်ရန်နှင့် ကျယ်ပြန့်စွာဝန်ဆောင်ပေးနိုင်ရန်အတွက် လာမည့်ငါးနှစ်အတွင်း ဆောင်ရွက်ရန် စီမံထားသည်။ ထို့အပြင် အချို့သော ပုဂ္ဂလိကကုပ္ပဏီများအား  WiMAX ဝန်ဆောင်မှုကို လေလံအနေအထားဖြင့် ခွင့်ပြုပေးရန် အစီအစဉ်များရှိပြီး တတိယ ခွင့်ပြုမှုသည် မိုဘိုင်းဖုန်း အော်ပရေတာများ ခွင့်ပြုရန်ဖြစ်သည်။
ကုမ္ပဏီများအောက်ရှိ PAPလိုင်စင်:
Statistics
၂၀၀၈ခုနှစ်မှစ၍ ၁၀၀ ကျော်ကုမ္ပဏီ၁၀၀ ကျော်သည်နိုင်ငံတကာ VoIP ကတ်များရောင်းချရန်နှင့်အစိုးရအမျိုးသားရေးအသုံးပြုမှုအတွက်လေလံကိုင်ပြီးမှတဆင့် ၄-၅VoIP လိုင်စင်ထုတ်ပေးမှကြေညာခဲ့သည်။
အီလက်ထရောနစ်ကူးသန်း
၂၀၁၅ခုနှစ်တွင် အီလက်ထရောနစ် ဈေးကွက်စနစ်မှ အောင်မြင်မှုသည် ၁၇.၄ ဘီလီလံ ဒေါ်လာအထိရှိခဲ့သည်။ အမျိုးသားရေးသတင်းအချက်အလက်ကွန်ယက်အသစ် နှင့်အတူ အင်တာနက် မြန်နှုန်းသည်လည်း အရှိန်အဟုန်မြင့်၍ တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် အင်တာနက်ထိုးဖေါက်နိုင်စွမ်းသည် ၈၂.၁၂ ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ်သည်(၂၀၁၆) ။ လူဦးရေ၁၉ သန်းသည် မိမိတို့၏မိုဘိုင်းဖုန်းများတွင် အင်တာနက်အသုံးပြုမှုရှိနေသည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်မှ စ၍ မြို့ပေါင်း၆၀၀ တွင် 3G ကွန်ယက်စနစ်ကိုအသုံးပြုနိုင်ခဲ့ကြပြီး မြို့ပေါင်း ၂၀၀ တွင် 4G ကွန်ယက်စနစ်ကို အသုံးပြုနိုင်ခဲ့သည်။ အီရန်တွင်မိုဘိုင်းဖုန်းထိုးဖေါက်နိုင်စွမ်းသည် ၉၄.၄၆ ရာခိုင်နှုန်းရှိသည်။
အီရန်လက်ရှိ e-commerce နှင့်အခွန်စုဆောင်းခြင်းလွယ်ကူချောမွေ့နိုင်ရန်အတွက်တိုင်းပြည်အနှံ့ဘားကုဒ်စနစ်ကအကောင်အထည်ဖော်နေသည်။ တိုင်းပြည်အတွင်းကုန်စည်အကြီးဆုံးဝယ်လက်ဖြစ်သောအလုပ်အမှုဆောင်ပြည်နယ်အဖွဲ့အစည်းများသည်, "Irancode" မပါသောကုန်ပစ္စည်းများဝယ်ယူအသုံးမနိုင်ပေ။
၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် Majlis မှ  လက်ထရောနစ်ကူးသန်းဥပဒေပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်:
အဆိုပါ ပဉ္စမငါးနှစ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအစီအစဉ်(၂၀၁၀-၁၅) သည်လက်ထရောနစ်ရောင်းဝယ်မှုအတွက်ပစ်မှတ်ထားဆောင်ရွက်သည်၊:
ဆော့ဖ်ဝဲလ် ဖွံ့ဖြိုးရေး
အဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများအတွက်သတင်းအချက်အလက်စနစ်များပေါ်တွင်အီလက်ထရောနစ်ဂျာနယ် (EJISDC) ၏အဆိုအရ သတင်းအချက်အလက်နှင့် ဆက်သွယ်ရေး နည်းပညာ ဌာန(ICT) သည် ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ၁.၁-၁.၃ ထိ ဝင်ငွေရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် လူဦးရေ ၁၅၀၀၀၀ ခန့် သည် နည်းပညာနှင့် သတင်းအချက်အလက် နှင့် ဆက်သွယ်ရေးဌာနများတွင်အလုပ်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ ထိုအတွင်းမှ လူဦးရေ ၂၀၀၀၀ ကျော်သည် ဆော့ဝဲ ရေးဆွဲသောနေရာများတွင် အလုပ်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ကုပ္ပဏီပေါင်း ၁၂၀၀ ကို နည်းပညာနှင့် သတင်းအချက်အလက် ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းများတွင် လိုင်စင်ထုတ်ပေးခဲ့ပြီး ၎င်းတို့အတွင်းမှ ၂၀၀ ခန့်သည် ဆော့ဖ်ဝဲ ရေးဆွဲထုတ်လုပ်သော ကုပ္ပဏီများဖြစ်ကြသည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဆော့ဝဲ ထုတ်လုပ်မှုသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅၀ သန်းခန့်ရှိပြီး ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်လာ ၄၀၀ သန်း ဖြစ်ခဲ့သည်။
အီရန်က၎င်း၏ software ကို၏ကြီးမားသောအစိတ်အပိုင်းတစ်ရပ်အဖြစ် ဈေးကွက်အတွင်း တင်သွင်းသည်။ အဆိုပါ EJISDC ကြိုတင်ခန့်မှန်းချက် အရပြည်တွင်းစက်မှုလုပ်ငန်း ၏ ၉၅% ဝန်းကျင် သည် ဖွံဖြိုးတိုးတက်သော ထုတ်ကုန်လုပ်ငန်း (နိုင်ငံခြားအရင်းအမြစ်မှဘာသာပြန်ချက် / လိုက်လျောညီထွေမှုအပါအဝင်) အခြားကုန်များ ၏ဆန့်ကျင်ဘက်တွင် ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းရှိသည်။ ဆော့ဖ်ဝဲထုတ်လုပ်မှုတွင်ပါဝင်ပတ်သက်ပြည်တွင်းကုမ္ပဏီများ Sena ဖျ, Dadeh-Pardazi, အီရန် Argham, Kafa System ကိုပြန်ကြားရေးကွန်ယက်, အီရန်စနစ်နှင့် Puya ပါဝင်သည်။ IDRO ရဲ့လက်အောက်ခံကုမ္ပဏီ "Magfa" (သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဗဟိုဌာန) နှင့်အီရန် Info-Tech ဖွံ့ဖြိုးရေးကုမ္ပဏီလည်းဤကဏ္ဍတွင်ဦးဆောင်လျက်ရှိသည်။ အီရန်နိုင်ငံမှာအကြီးဆုံးပုဂ္ဂလိကကွန်ပျူတာဆော့ဖ်ဝဲထုတ်လုပ်သူ တွေနဲ့ Hamkaran စနစ်နှင့် ဖေါက်သည် ၇၀၀၀ ရှိသည်။
လက်မှုထုတ်ကုန်များကို စက်မှုအဖြစ် အလိုအလျှောက် ထုတ်လုပ်နိုင်ရန်အတွက် တောင်းဆိုမှု၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းကို အစိုးရဘက်မှ ထောက်ပံ့ပေးရန် မျှော်လင့်ထားသည်။ ထိုအတိုင်းပင် ပုဂ္ဂလိက ပိုင် အလုပ်ရုံများ၁၅၀၀၀ခန့်တွင် ဆော့ဖ်ဝဲ လိုအပ်မှုများရှိနေပေသည်။ နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုသည် နည်းပါးပေမဲ့ အချို့သော ဆက်ဆံမှုများတွင် အိန္ဒိယ ဆော့ဖ်ဝဲစက်မှုလုပ်ငန်းများနှင့် ဆက်နွယ်၍ တိုးတက်ဖွံဖြိုးလျက်ရှိသည်။ အီရန်တွင် ဉာဏမူပိုင်ခွင့်အားနည်းသည့်အချက်သည် အီရန်၏ ဆော့ဖ်ဝဲကုပ္ပဏီများ ဖွံဖြိုးတိုးတက်မှုကို ပျက်ပြားစေသည့်အတွက် ထိုအကြောင်းအရာအပေါ် ပြည်ပမှ တိုက်ရိုက်ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှု မပြုကြချေ။
နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ စတင်ခြင်း
အီရန်သည်လူဦးရေသန်း၈၀ ရှိသော ဆန်းသစ်တီထွင်မှုရှိသော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ဤနိုင်ငံအတွင်း မိုဘိုင်းဖုန်းထိုးဖေါက်မှုနှုန်းသည် ၁၂၀ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်းနည်းပညာ "start-up စီးပွားရေးကို" အီရန်နိုင်ငံ၏ဂျီဒီပီ၏ ၁% ထက်လျော့နည်းကိုယ်စားပြုတယ်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်ကတည်းကအီရန်ရဲ့ startup ဂေဟစနစ်ထွန်းကားခဲ့သည်။ Wall Street Journal မှအဆိုအရပိတ်ဆို့မှုများသည် အီရန်၏ တီထွင်မှုများကို အားပေးကူညီခဲ့သလိုဖြစ်ပြီး၎င်းတို့အားကာကွယ်စောင့်ရှောက်ကာစီးပွားရေးစွမ်းဆောင်မှုကိုကူညီပေးနေကြသည်။ အီရန်တွင် အပင်ပေါက်မြန်သော မျိုးစေ့သုံးစေ့ရှိသည်(ဥပမာ Avatechနှင့် DMOND) ၊ VCs အချို့ (ဥပမာ- Sarava Pars နှင့် Shenasa) incubator (ကြက်ဘဲစသည်တို့အား သားဖေါက်ကရိယာ) ပေါင်း ၁၇၀ (ဥပမာ MAPS)နှင့် အီလက်ထရောနစ်စီးပွားရေးစနစ်သည် လက်ရှိအနေအထားတွင် ဖွံဖြိုးလျက်ရှိသည်။ အင်တာနက် မြန်နှုန်း မြင့်မားလာမှုသည် စီးပွားရေးစွမ်းဆောင်မှုများအတွက် ကာလတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။ (IEA) အီရန်စီးပွားရေးစွမ်းဆောင်မှုအသင်းသည် အီရန်ရှိ "စီးပွားရေးစွမ်းဆောင်မှုတော်လှန်ရေး" တွင် စွမ်းဆောင်ရည်မြင့်အန်ဂျီအိုဖြစ်သည်။ TechRasa အွန်လိုင်းမီဒီယာသည် နည်းပညာဖန်တီးမှု များတွင် ထောက်ပံ့ပေးသော မီဒီယာတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။၂၀၁၅ ခုနှစ်မှစ၍ အီရန်တွင် startups နည်းပညာကုပ္ပဏီ ၁၈၀ ခန့်ရှိပြီး ၎င်းတို့အတွင်းမှ အများအပြားသည် state-run သက္ကသိုလ်များမှ ထောက်ပံ့မှုပြုထားလေသည်။ ဤ အရေအတွက်သည် အီရန်တွင် အလုပ်လုပ်လျက်ရှိသော (အိုင်တီမဲ့) ပညာအခြေခံ ကိုပ္ပဏီများ၃၀၀၀ မပါဝင်ပါ) အီရန်တွင်၂၀၁၆ ခုနှစ်မစ၍ fintechကုပ္ပဏီ၅၀သည် လက်တွေ့လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ်မှစ၍ များစွာသောနိုင်ငံခြားကုမ္ပဏီ (ထိုကဲ့သို့သောဂျာမဏီရဲ့ Rocket Internet ကဲ့သို့) အီရန်အတွက်နည်းပညာကုမ္ပဏီများစတင်ရန်သို့မဟုတ်၎င်းတို့၏ဝန်ဆောင်မှုများကို (ထိုကဲ့သို့သောအမေရိကန်ပြည်ထောင်စု '' က Google ကဲ့သို့သော) တိုင်းပြည်အတွင်းရရှိနိုင်ဖြစ်လာခွင့်ပြုပါရန်နည်းလမ်းများကိုလေ့လာစူးစမ်းဖို့စတင်နေကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့်, အီရန်တွင်အင်တာနက် Group မှ, တောင်အာဖရိကဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီ MTN နှင့် Rocket Internet အကြားဖက်စပ်ကို eBay (Mozando), အမေဇုံ (Bamilo), နှင့် Uber (Snapp / ယခင်ကတက္ကစီ Yaab အဖြစ်လူသိများ) ၏အီရန်ဗားရှင်းစတင်ခဲ့တာဖြစ်သည်။ Snapp အီရန်ဖြတ်ပြီး ၆၀၀၀၀၀ကျော်ယာဉ်မောင်းရှိပြီး $ ၁ ဘီလီယံ (၂၀၁၈ အတွက်ကုမ္ပဏီအညီ $ ၁.၄-၁.၇ဘီလီယံ) ၏အဘိုးပြတ်အလားအလာရှိသည်။ ဤသည်ဦးရေ ၁သန်းကျော်ခရီးသည်မှာ ပြည်ပမှပြန်လာပြီးအီရန်နိုင်ငံသားအတော်များများလည်းဤလမ်းကြောင်းသစ် (အထူးသဖြင့်အီရန်အမေရိကန်များ) တွင်ပါဝင်ကြသည်။
အီလက်ထရောနစ်အသုံးပြုသူ
အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင်အီလက်ထရောနစ်နှင့်နည်းပညာကဏ္ဍအသုံးပြုသူ GfK-MEMRB နှင့် ဈေးကွက်ဝန်ဆောင်မှုများကို ဒူဘိုင်းအခြေစိုက်လုပ်ငန်းခွဲခြင်း၏ လေ့လာမှုတစ်ခု အရသိရသည်မှာ $ ၃၇ဘီလီယံပမာဏ မြင့်တက်နေသည်(၂၀၀၈) ။ အဆိုပါလေ့လာမှုမှာ ၂၀၀၉ Mobile ဈေးကွက် နှင့်စမတ်ဖုန်းများအတွက် $ ၃၉- $ ည်၄၀ဘီလီယံဖိုးထိတိုးတက်မှု၏လှိုင်းကိုဆက်လက်စီးလိမ့်မည်ဟုခန့်မှန်းထားသည်။ဤအကြောင်းအရာ desktop ဈေးကွက်ကို လိုက်မည့်ဈေးကွက်ဖြစ်ကြောင်း၂၀၀၈ခုနှစ်တွင်မျှော်မှန်းထားသည်။ $ ၁၀ဘီလီယံဖိုး အရောင်းနှင့်အတူဒစ်ဂျစ်တယ်ဈေးကွက်တစ်ခုလုံးကိုဝယ်ယူအသုံးပြုသူ၏ ၄၁ ရာခိုင်နှုန်းကိုပါတက်စေပြီး $ ၅ဘီလီယံမှာကွန်ပျူတာမှတ်စုစာအုပ်များနှင့်$ ၄ ဘီလီယံမှာ LCD ရုပ်မြင်သံကြားများဖြစ်သည် ။ အဆိုပါလေ့လာမှုမှာ အီရန်နှင့်ယူအေအီးတွင် လွတ်လပ်သော လက်လီအရောင်းဆိုင်များတွင် ဒစ်ဂျစ်တယ်ကင်မရာများ LCD ရုပ်မြင်သံကြားနှင့်မိုဘိုင်းဖုန်းများ ဈေးကွက် ၆၀ရာခိုင်နှုန်းပိုင်ဆိုင်ထားကြောင်းနှင့် ထိုကဲ့သို့သော ထုတ်ကုန်အမျိုးအစားအဖို့ပုံဖော်သည်။ သို့သော် plug-ins, Emax နှင့် Sharaf DG များကဲ့သို့ကြီးမားသောလက်လီအရောင်းဆိုင်များအား လည်း၎င်းတို့ရှေ့ဝယ် ကျန်ရှိသော ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းကို ဖမ်းယူခံစားလုပ်နေပေသည် ။ အဆိုပါဒစ်ဂျစ်တယ်စားသုံးသူနည်းပညာကဏ္ဍတွင် ၂၀၀၈ခုနှစ်နှစ်ကုန်ပိုင်း၌ $ ၂၄ဘီလီယံထက်မက လက်လီရောင်းချမှုကိုမျှော်လင့်ထားသည်။.
အီရန်နိုင်ငံအတွင်း အီလက်ထရောနစ်ဈေးကွက် အသုံးပြုသူများမှာ ဂဏန်းပေါင်းစက်၊ မိုင်ဘိုင်းဖုန်း၊စမတ်ဖုန်းနှင့် ဂိမ်းစက်များဖြစ်ပြီး ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ၇.၃ ဘီလီယံ ဒေါ်လာ (၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင်၈.၂ ဘီလီယံဒေါ်လာ) အပြင် ကွန်ပြူတာဆော့ဖ်ဝဲများဈေးကွက် ၄၇ ရာခိုင်နှုန်း ၊ အသံဆောဖ့်ဝဲ နှင့် ဗွီဒီယိုဆောဖ်ဝဲ ၂၈ ရာခိုင်နှုန်း၊ မိုဘိုင်းဖုန်း ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ်ကြောင်း မှန်းဆထားသည်(PDA နှင့် ဟူးရှ်မန်ဒ် လက်ကိုင်ဖုန်းများအပြင် 3Gဖုန်းများ ဝယ်ယူသုံးစွဲမှု မြင့်တက်လာခဲ့သည်) အလုပ်ခွင်သုံး မော်နီတာ(BMI) အီရန်နိုင်ငံအတွင်း အီလက်ထရောနစ်ကုန်ပစ္စည်းအသုံးပြုသူများ လိုအပ်သော ကုန်ပစ္စည်းဖြစ်လာမည် ဖြစ်သလို ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ၁၀ ဘီလီယံဒေါ်လာနှင့် ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ၁၆ ဘီလီယံဒေါ်လာထိ မြင့်တက်လာမည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။.
ELECOMP ကို နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်းကျင်းပနေလေ့ရှိပြီး ထိုပြပွဲသည် အီလက်ထရောနစ်ကုန်ပစ္စည်းများနှင့် ကွန်ပြူတာ ဝန်ဆောင်မှုများအတွက် အကောင်းဆုံးဈေးကွက် ပြသမှုတစ်ခုဖြစ်သည်။.
ကွန်ပြူတာများ
အီရန်သည် အများစုမော်နီတာ ဧရိယာထဲတွင် နိုင်ငံတကာကုမ္ပဏီများလိုင်စင်အောက်၌ အချို့သောကွန်ပျူတာအစိတ်အပိုင်းများထုတ်လုပ်လျက်ရှိနေသည်။ အီရန်ကုမ္ပဏီ ရှစ်ခုမှ LG, Samsung Hyundai, Benq, Tatung များကို CTX လိုင်စင်အောက်မှာမော်နီတာထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။ motherboard, ကီးဘုတ်, မောက်စ်, ကွန်ပျူတာအမှု, ပါဝါထောက်ပံ့ရေး, CPU, hard drive နှင့်ပရင်တာများသည် ယခုပြည်တွင်းတွင်ထုတ်လုပ်နေကြသည့် အခြားအစိတ်အပိုင်းများဖြစ်ကြသည်။ အီရန်တွင် ကိုယ်ပိုင်ကွန်ပျူတာ (PC) ပိုင်ဆိုင်မှု၂၀၀၅ခုနှစ် ၇.၃ m, သို့မဟုတ်လူ ၁၀၀ နှုန်းတွင် ၁၀.၅ ဦး PC များပိုင်ဆိုင်မှု ရှိနေသည်။.
ပြည်တွင်းတယ်လီဖုန်းဆက်သွယ်ရေးပစ္စည်းကိရိယာများဦးဆောင်ထုတ်လုပ်သူများအတွင်း Siemens နှင့် ပြင်သစ်၏ Alcatel-Lucent နှင့်အတူလိုင်စင်သဘောတူညီချက်များရှိ သောအီရန်တယ်လီဖုန်းထုတ်လုပ်ခြင်းလုပ်ငန်းကုမ္ပဏီ (ITMC) ဖြစ်သည်။ ITMC TCI (၄၅%), စက်မှုဘဏ် (၃၅%) နှင့် Siemens (၂၀%) ကိုပိုင်ဆိုင်သည်။ အီရန်ဆက်သွယ်ရေးစက်မှုလုပ်ငန်းပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းခြင်းနှင့် Parstel-အခြားထုတ်လုပ်သူရာဒေဝူးကော်ပိုရေးရှင်းသည် တောင်ကိုရီးယား ကုမ္ပဏီတခုလိုင်စင်အောက်မှာထုတ်လုပ်နေသည်။ IDRO ရဲ့အီရန် Info-Tech ဖွံ့ဖြိုးရေးကုမ္ပဏီအမှတ်တံဆိပ်အမည်သည် ကွန်ပျူတာများကို"SAHAND" အောက်မှာထုတ်လုပ်တာဖြစ်ပါတယ်။ ယေဘုယျအားအိုင်စီတီဟာ့ဒ်ဝဲရောင်းအားသည် ၂၀၀၈ ခုနှစ်မှာအမေရိကန် $ ၇၀၀သန်း စုစုပေါင်းခန့်မှန်းခဲ့ကြသည်။
သတင်းအချက်အလက်နှင့်ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာဝန်ကြီးဌာန
သတင်းအချက်အလက်နှင့်ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာဝန်ကြီးဌာန၏အဓိကလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ချက်များသည် အီရန်နိုင်ငံ post နှင့်ပတ်သက်သောမူဝါဒများနှင့်ဆက်သွယ်ရေးအကောင်အထည်ဖော်ရန်ဖြစ်သည်။ ဝန်ကြီးဌာနအချို့၏ဆက်သွယ်ရေးပစ္စည်းကိရိယာများနှင့်အစိတ်အပိုင်းများအတွက်တင်သွင်းခွင့်လိုင်စင်ထုတ်ပေးတာဝန်ခံလည်းဖြစ်သည်။ ဤဝန်ကြီးဌာန၏ ယခင်အမည်မှာ "ကြေးနန်းနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန"ဖြစ်ခဲ့သည်။
ပုဂ္ဂလိကပိုင်
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေရဲ့အပိုဒ် ၄၄အရ အထွေထွေမူဝါဒများမှတ်ချက်ကို C အပေါ်အခြေခံပြီး, ဆက်သွယ်ရေးနှင့်သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာနမှ စတော့ရှယ်ယာဈေးကွက်ထဲမှာထိုကဲ့သို့သောမိုဘိုင်းဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီအဖြစ်တွဲဖက်ကုမ္ပဏီတွေရဲ့အစုရှယ်ယာ ရောင်းချပေးသွား လိမ့်မည်ဟုကြေညာခဲ့သည်။
အောက်မှာဖော်ပြတဲ့အတိုင်းအပိုဒ် 44 ၏အထွေထွေမူဝါဒများအရ, တယ်လီကုမ္ပဏီများမှလေးခုအုပ်စုများအတွက်ခွဲခြားထားသည်:
TCI ဆက်သွယ်ရေးကွန်ယက်အခြေခံအဆောက်အဦး ထိုမှ ခွဲထွက်သွားဖို့ရန်ရှိသည်။၎င်းအပြင် မိမိ၏လှုပ်ရှားမှုများကို ICT အမည်ဖြင့် ဆက်လက်လုပ်ဆောင်သွားလိမ့်မည်ဖြစ်ပေသည်။ ဆက်သွယ်ရေးကွန်ယက်ပေါင်း၃၃ခုသည် ၂၀၀၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ပုဂ္ဂလိကပိုင်ဖြစ်ရမည်ဟု ကြေညာထားသည်။ ထိုအကြောင်းအရာသည် MTN Irancell ဒုတိယပုဂ္ဂလိက ပိုင်ကုပ္ပဏီ ပေါ်လာမှုနှင့် တပြိုင်နက်ဖြစ်သွားမှုရှိသည်။ ထိုသို့ ပုဂ္ဂလိက ပိုင်ကုပ္ပဏီပေါ်လာခြင်းနှင့် ထပ်မံ၍ အော်ပရေတာအသစ်တခုပေါ်လာခြင်းသည် ပတ်ဝန်းကျင်တွင်သိသိသာသာ ပြိုင်ဆိုင်မှု အနေအထားတစ်ရပ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုမှတဆင့် အသုံးပြုသူများအတွက် သက်သာမှုများရှိခဲ့သလို ဝန်ဆောင်မှုအားလည်း ပိုမိုကောင်းမွန်လာခဲ့သည်။
၂၀၀၉ – IPO(ပထမအဆင့် အများရှေ့ အော်ဖာယူခြင်း
၂၀၀၉ခုနှစ်တွင် TCI ၏ရှယ်ယာ ၅၁% ကို Mobin Trust Consortium သို့ $ ၇.၈ဘီလီယံဖြင့် ရောင်းချခဲ့သည် Mobin Trust  Consortium အစ္စလာမ့်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်ဖွဲ့ Corps နှင့်အတူဆက်နွယ်ခဲ့သည်ဟု အချို့မီဒီယာများက အခိုင်အမာပြောခဲ့ကြသည်။.
အခြားသော ICP/ISP IPOs
၂၀၁၁ ခုနှစ် နှောင်းပိုင်းတွင် ICP / ISP Iran Afranet (တီဟီရန်စတော့အိတ်ချိန်းတွင် အိုင်ကွန်: AFRZ1) သည် အများပြည်သူသုံးဖြစ်ခဲ့သည် ။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၏စ၍ တီဟီရန်စတော့အိတ်ချိန်းတွင်စာရင်းတွင် အခြား မည်သည့် ICP / ISP ကုပ္ပဏီမျှမရှိချေ။
လွမ်ကျောင်းရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
လွမ်ကျောင်းရွာ (Lumkyawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်၊ နမ့်မူဆယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၉၅၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်မူဆယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၈၈ ဦး၊ မ ၂၃၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၄၇၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကတုံးတန်းရွာ၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်
ကတုံးတန်းရွာ (Katonetan)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်၊ မင်းရွာတာဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၅၂၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မင်းရွာတာဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၄၄ ဦး၊ မ ၁၅၄၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၉၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
နန့်ချောရွာ၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်
နန့်ချောရွာ (Nantchaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ခန္တီးခရိုင်၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်၊ နန့်ချောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၆၄၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နားနွဲ့ရွာ၊ သိန္နီမြို့နယ်
နားနွဲ့ရွာ (Narnwet)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ သိန္နီမြို့နယ်၊ နောင်ကျောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၂၆၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်ကျောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၀၄ ဦး၊ မ ၄၀၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၀၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သိန္နီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟန်တုံရွာ၊ နမ့်ဖိုင်မြို့နယ်
ဟန်တုံရွာ (Hanton)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ မိုင်းပေါက်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ နမ့်ဖိုင်မြို့နယ်၊ ကန်ကော့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၃၂၈ ဖြစ်သည်။
တုံကင်းရွာမရွာ၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်
တုံကင်းရွာမရွာ (Tonkinywarma)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ တုံကင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၇၆၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တုံကင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၃၉ ဦး၊ မ ၁၀၄၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၈၂ ဦးနေထိုင်သည်။
စိုင်းဆမ်ထွန်း
ဒေါက်တာစိုင်းဆမ်ထွန်း သည် မြန်မာပြည်ဖွား တိုင်းရင်းသားစီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ အယ်လ်ပိုင်း သောက်ရေသန့်၊ ရှတ် အ ချိုရည် စသည်တို့၏ ထုတ်လုပ်ရာ လွိုင်ဟိန်း ကုမ္ပဏီ၏ တည်ထောင်သူဖြစ်သည်။
၁၉၇၁ တွင် ဆရာဝန်ဘွဲ့ရရှိကာ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဝါရှင်တန်တက္ကသိုလ်မှ စီးပွားရေးဆိုင်ရာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။ ကနေဒါတွင် ၅ နှစ်၊ အမေရိကန်တွင် ၁၉၈၇ မှ ၁၉၉၁ ခုနှစ်အထိ နေထိုင်ခဲ့သည်။ သူသည် ရတနာပုံ ဘောလုံး အသင်း၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သကဲ့သို့ မြန်မာနိုင်ငံဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌလည်းဖြစ်သည်။
တိုမိအိုခမြို့၊ ဖူကူရှီးမား
တိုမိအိုခမြို့ (浪江町 တိုမိအိုခမချိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖူကူရှီးမားစီရင်စုတွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် လူဦးရေသည် ၁၅၈၃၉ ဦး ရှိသည်။ မိသားစုဝင်ပေါင်း ၆၂၉၃ စု ရှိသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် မြို့၏ တရားဝင်ထုတ်ပြန်ထားသည့် လူဦးရေသည် ၁၄၁၄၁ ဦး ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၂၀၇ ဦး ရှိသည်။ စုစုပေါင်း ဧရိယာသည် ၆၈.၄၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၆.၄၄ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။
ကျည်းပင်ခုံရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်
ကျည်းပင်ခုံရွာ (Kyeepinkhon)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်၊ ရှားပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၁၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှားပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၈၀ ဦး၊ မ ၁၂၁၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၉၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပခုက္ကူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်ဟန်ခိန်း (မြောက်)ရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်
နမ့်ဟန်ခိန်း (မြောက်)ရွာ (Namhanhkein (North))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ ဟဲကွီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၄၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟဲကွီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၀၁ ဦး၊ မ ၁၃၃၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၃၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ပီရာပတ္တ ဝတ္ထနသေတ္တသီရိ
ပီရာပတ္တ ဝတ္ထနသေတ္တသီရိ (พิรพัฒน์ วัฒนเศรษสิริ, Pirapat Watthanasetsiri) ခေါ် Earth (เอิร์ท) သည် Water Boyy: The Series နှင့် Kiss Me Again ဇာတ်ကားတို့ဖြင့် လူသိများလာသည့် ထိုင်းသရုပ်ဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ တစ်ပုဒ်ဖြစ်သည့် ကြယ်တစ်ထောင်ပုံပြင်၌ ခေါင်းဆောင် ဖူဖာအဖြစ် သရုပ်ဆောင်ထားသည်။
ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး
ပီရာပတ်ကို ၁၉၉၄ခု ဖေဖော်ဝါရီ ၂၃တွင် ဘန်ကောက်မြို့၌ မွေးဖွားသည်။ ၂၀၁၈တွင် သီရိနခရီနဝိရောတတက္ကသိုလ်၊ အနုပညာမဟာဌာနမှ သရုပ်ဆောင်ပညာဖြင့် ဘွဲ့ရသည်။
ပြင်ပလင့်ခ်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၉၄ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:ထိုင်း အမျိုးသား သရုပ်ဆောင်များ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:ထိုင်း အဆိုတော်များ ကဏ္ဍ:GMMTV အနုပညာရှင်များ
စာကလေးတောင်
စာကလေးတောင်(Воробьёвы го́ры, Vorobyovy Gory)(၁၉၃၅ မှ ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင်အတွင်း လီနင်တောင်(Ле́нинские го́ры, Leninskiye Gory) ဟုခေါ်ခဲ့)သည် မော်စကိုမြစ်၏ ညာဘက်ကမ်းတွင်တည်ရှိပြီး မြစ်ရေမျက်နှာပြင်ထက် 60 – မြင့်ပြီး 220 m မြင့်မားကာ မော်စကိုမြို့ရှိ အမြင့်ဆုံးသောနေရာများမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။
ရှုခင်းသာမှနေ၍ကြည့်လျှင် မြို့၏ လှပသော မြင်ကွင်းကျယ်ကို မြင်နိုင်ပြီး ထိုရှုခင်းသာသည် မြစ်၏ 85 m မြင့်သော မတ်စောက်သော ကမ်းပါတွင် တည်ရှိပြီး ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်ထက် 200 m မြင့်သည်။ ၁၉၈၀ နွေရာသီ အိုလံပစ်အားကစားပွဲတော်(1980 Summer Olympics)နှင့် ၂၀၁၈ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲတို့၏ ဖွင့်ပွဲနှင့် ပိတ်ပွဲတို့ကို ကျင်းပခဲ့သည့် လုရှ်နီကီ အားကစားကွင်း(ယခင် လီနင် အားကစားကွင်း)သည် ရှုခင်းသာမှ လှမ်းမြင်နိုင်သော မော်စကိုမြစ်တစ်ဖက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသည်။ ထိုအားကစားကွင်းပြီးလျှင် Naryshkin Baroque towers တို့ဖြင့် ခမ်းနားလှသော နိုဗာဂျယ်ဗီချီ သီလရှင်ကျောင်း(Novodevichy Convent)အား မြင်တွေ့ရနိုင်ပေသည်။
ရှုခင်းသာနှင့် မနီးမဝေးတွင် လုရှ်နီကီ မီသရိုတံတား(Luzhniki Metro Bridge) တည်ရှိသည်။ အဆင့်နှစ်ဆင့်ပါသော ထိုတံတားသည် ကာစာမော့စကီး လမ်းမကျယ်နှင့် ဗျယ်နာ့ဒ်စကီး လမ်းမကျယ်ကို ဆက်သွယ်ပေးထားသည်။ မြို့ပြသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစနစ်များဖြစ်သည့် မော်တော်ကားများနှင့် မော်စကို မီသရိုနှစ်မျိုးလုံး အသုံးပြုနိုင်သော တံတားဖြစ်သည်။ မှန်တို့ဖြင့် ကာရံထားသော ဗာရာဗျို့ရီး ဂေါရီး မီသရိုဘူတာရုံ(Vorobyovy Gory)သည် တံတား၏ အောက်ထပ်တွင် တည်ရှိသည်။
ရုရှား ကဗျာဆရာ၊ စာရေးဆရာတို့၏ စာပေတို့တွင် ညွှန်းဖွဲ့ခြင်းခံရသော ဤတောင်ကုန်းသည် ဗာရာဗျို့ဗာရွာ(Vorobyovo)ကို အစွဲပြု၍ မှည့်ခေါ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး နယ်စားကတော် ဆိုဖီယာ ဗီတော့ဗ်တိုဗနာ(Sophia Vitovtovna)မှ မြေရှင် ဗာရာဗျို့ဗီး(Vorobyovs)ထံမှရယူခဲ့သော ကျေးရွာဖြစ်သည်။  ပထမမြောက် အလက်ဇန္ဒား(Alexander I of Russia)သည် ကယ်တင်ခြင်း ခရစ်တော် ကာသီဒရယ်(Cathedral of Christ the Saviour)ကို ထိုတောင်ကုန်းပေါ်တွင် ဆောက်လုပ်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သော်လည်း ၎င်းနောက် ဆက်ခံသူသည် ထိုတည်ဆောက်မှုအား ဆိုင်းငံ့ခဲ့ပြီး ကရင်မလင်အနီးတွင် ပြောင်းလဲတည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ထိုတောင်ကုန်းပေါ်ရှိ မော်စကို တက္ကသိုလ်နှင့် ထရီနတီ ဘုရားရှိခိုးကျောင်း(Trinity Church)ကဲ့သို့ ထင်ရှားသော အဆောက်အဦများ တည်ရှိသည်။
ဟွေကုတ် (၂)ရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
ဟွေကုတ် (၂)ရွာ (Hwaykoke (2))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ ယမ်းမိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၉၀၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယမ်းမိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၇၅ ဦး၊ မ ၁၆၇၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၅၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေဦးကြီးရွာ၊ မိုးကုတ်မြို့နယ်
ရေဦးကြီးရွာ (Yaeugyi)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ မိုးကုတ်မြို့နယ်၊ ကသဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၃၂၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကသဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၆၀၀ ဦး၊ မ ၈၃၀၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၉၀၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးကုတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒေါင်းရပ် (အရှေ့)ရွာ၊ ချောင်းဆုံမြို့နယ်
ဒေါင်းရပ်အရှေ့ရွာ'(Daungyet(East))သည် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်ခရိုင်၊ ချောင်းဆုံမြို့နယ်၊ ဒေါင်းရပ် (အရှေ့)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၁၈၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဒေါင်းရပ် (အရှေ့)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၀ ဦး၊ မ ၆၀၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၉၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောင်းဆုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်အိမ်ရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
နမ့်အိမ်ရွာ (Namein)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်၊ နမ့်မူဆယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၇၈၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်မူဆယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၈၈ ဦး၊ မ ၂၃၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၄၇၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်ဝိန်းရွာ၊ မန်တုံမြို့နယ်
မန်ဝိန်းရွာ (Manwein)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ပလောင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ မန်တုံမြို့နယ်၊ ကောင်းဆုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၉၁၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကောင်းဆုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၉ ဦး၊ မ ၄၂၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၈၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန်တုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုက္ကိုတန်းရွာ၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်
ကုက္ကိုတန်းရွာ (Kokekotan)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်၊ မင်းရွာတာဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၅၂၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မင်းရွာတာဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၄၄ ဦး၊ မ ၁၅၄၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၉၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သနပ်ပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွာတောင် (ချင်း)ရွာ၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ရွာတောင် (ချင်း)ရွာ (Ywartaung(Chin))သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ တုံကင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၇၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တုံကင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၃၉ ဦး၊ မ ၁၀၄၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၈၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒိန်းမတ်စာအရေးအသား
ဒိန်းမတ်စာ အရေးအသား ဆိုသည်မှာ ဒိန်းမတ်ဘာသာစကားကို ရေးသောစနစ်ဖြစ်သည်။ ရှေးအကျဆုံးထိန်းသိမ်းထားသော ဒိန်းမတ်စာဖြင့်ရေးသားထားသောဥပမာများကို ရှေးဟောင်းဂျာမန်နစ် ထွင်းစာများ (သို့) ရူးနစ်အက္ခရာ အရေးအသားဖြင့် တွေ့နိုင်သည်။ အလယ်ပိုင်းခေတ်အဆုံး၌ ရှေးဟောင်းဂျာမန်နစ်ထွင်းစာများကို လက်တင်အက္ခရာများဖြင့်အစားထိုးခဲ့သည်။
ဒိန်းမတ်လုမျိုးတို့သည် လက်ရှိတွင် လက်တင် အခြေခံအက္ခရာ (၂၉) လုံး ကိုသုံးစွဲကြ၍ နော်ဝေးအက္ခရာများနှင့် ထပ်တူညီမှုရှိသည်။
အက္ခရာ
ဒိန်းမတ် အက္ခရာသည် လက်တင်အက္ခရာကို အခြေပြုထားကာ ၁၉၈၀မှစ၍ အောက်ပါ အက္ခရာ (၂၉) လုံး ပါဝင်သည်။ ယင်း၌ 'w' အက္ခရာကို 'v' အက္ခရာမှ သီးသန့်ခွဲထုတ်ခဲ့သည်။
ကန်ကော့ရွာ၊ နမ့်ဖိုင်မြို့နယ်
ကန်ကော့ရွာ (Kankawt)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ မိုင်းပေါက်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ နမ့်ဖိုင်မြို့နယ်၊ ကန်ကော့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၃၂၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်ဖိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ