cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဆံထုံး
အသက် ၄ နှစ်ရွယ်မှ ၁ဝ နှစ်အရွယ်အတွင်း ယောက်ျား လေးများနှင့် မိန်းကလေးများသည် ကြက်တောင်စည်းနှင့်ဆံရစ် ဝိုင်းထား၏။ ကြာကွက်မှ ဆံပင်များသည် စု၍စည်းနိုင်လောက် သောအခါ၊ အလယ်တွင် ပန်းစည်းကြိုးနှင့် စုစည်းပြီးနောက် တစ်လက်မခွဲ နှစ်လက်မခန့်ရှိ ဆံရစ်များကို အောက်သို့ပတ် ပတ်လည်ချထားသည်။ အလယ်မှ ဆံပင်များသည် အတော် အတန်ရှည်လာသော်၊ တစ်ပတ်လျှိုယောင်တုံးနှင့် နှစ်ပတ်လျှို ယောင်တုံးများ ထုံးကြလေသည်။ တစ်ပတ်လျှိုဟူသည်မှာ ဆံပင်ကို ကွင်းသဏ္ဌာန်တစ်ပတ်ရစ်ပြီးလျှင် ထိုကွင်းထဲမှ လျှို၍ ဆံပင်စကို ထုတ်လိုက်ခြင်းဖြစ်၏။ နှစ်ပတ်လျှိုမှမူ၊ ရှေးနည်းတူ တစ်ပတ်ရစ်ထားသော ကွင်းသဏ္ဌာန်ကိုထပ်၍ တစ်ပတ်လိမ်ပြီး မှ ဆံပင်ကို လျှိုသွင်းပြီးလျှင် လိမ်ထားသောနေရာကို တွန်း၍ ဆံစကို ထုတ်လိုက် ခြင်းဖြစ်၏။ ဆံပင်တိုနေသေးလျှင် အထုံး မှထွက်နေသော ဆံမြိတ်ကို ဖားလျားချထားသည်။ ဆံမြိတ်ရှည် လာပါက ယင်းကိုလိမ်ကျစ်၍ အထုံးပတ်လည်တွင် ထောင် လိုက်ချပ်ပြားဝိုင်းဝိုင်း ဖြစ်လာသည်အထိ ရစ်ပတ်ထားသည်။ ယင်းကို မြင်းခွာယောင်ဟု ခေါ်သည်။
မိန်းကလေးများသည် ၁ဝ နှစ်မှ ၁၆ နှစ်၊ ၁၈ နှစ်ခန့် အရွယ်သို့ရောက်သော်၊ နဖူးရှေ့မှ ဆံရစ်များကို ရှိမြဲတိုင်းထား ၍၊ ကျန်ဆံရစ်ဝိုင်းမှ ဆံပင်များကို အရှည်ခံသည်။ နားရွက် စွန်းနှင့် တစ်ညီတည်းဖြစ်လာအောင် ညှိပေးသည်။ ယင်းကို ဆံထောက်ဟု ခေါ်သည်။ အချို့ဒေသတို့တွင် ဆံထောက်ကို ဆံလေးတိုဟုခေါ်ကြသည်။ အလယ်မှာမူ ရှေးနည်းတူပင် မြင်း ခွာဆံထုံး ထုံးသည်။ အချို့က နှစ်ပတ်လျှိုထုံး၍ ဆံမြိတ်ကို အကုန်မထုတ်ဘဲ၊ ကွင်းသဏ္ဌာန်လုပ်၍ ချထား၏။ နှစ်ပတ်လျှို ဆံမြိတ်ကွင်းဟု ခေါ်သည်။ အချို့ကမူ တစ်ပတ်လျှိုထုံး၍ ဆံ မြိတ်ဖားလျားချသည်။ ဆံတောက်တွင် နောက်ဖက်မှတို၍၊ ရှေ့ ဖက်သို့ရှည်လျက် ရှူးလာလျှင် ယင်းကို ရိုးရိုးဆံတောက်ဟု ခေါ်သည်။ ပတ်ပတ်လည် တစ်ညီတည်းထားလျှင် မြို့မဆံ ထောက်ဟုခေါ်၏။
အသက် ၁၈ နှစ်ခန့်ရောက်လျှင် ဆံထောက်မှ ဆံပင်များ ကို အရှည်ခံ၏။ ယင်းကို အုပ်လုံးသွင်းသည်ဟု ခေါ်သည်။ ထိုနောက် ဆံပင်ရှည်ကို ကုပ်နားတွင် တစ်ပတ်လျှိုထုံး၍ ရစ်ပတ်ထား၏။ ယင်းကို နောက်တွဲဟု ခေါ်သည်။ ဆံထောက် မှ ဆံပင်များကို ဆံညှပ် ဘီးကုပ်တို့ဖြင့် ဖိညှပ်ထားသည်။ ထို ဆံပင်များ အတန်ငယ်ရှည်လာသော်၊ တစ်ခေါင်းလုံးရှိ ဆံပင်ကို အပေါ်သို့ပင့်တင်၍ တစ်ပတ်လျှို ထုံးပြီးနောက်၊ ဆံမြိတ်ဖား လျားချလေသည်။ ဤကဲ့သို့သော ထုံးဖွဲ့နည်းကို တစ်ပတ်လျှို ဆံထုံးဟု ခေါ်သည်။ ၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ်ခန့်တွင် တစ်ပတ်လျှို ဆံထုံးများကို အထုံးနည်းပါးလာ၏။ နောက်တွဲထုံးကိုသာအထုံး များသည်။
အသက် ၁၈ နှစ်ခန့်မှ ၃ဝ ကျော်အထိ အမျိုးသမီးများ သည် အလှူအတန်းပွဲနေပွဲထိုင်များ၌ ဆံထုံးကို ထုံးကြသည်။ ယင်းဆံတုံးများမှာ ရတနာပုံ မန္တလေးခေတ်က ခေတ်စားခဲ့သော ဘီးဆံပတ်ဆံထုံးကို မူတည်၍ ပြောင်းလဲပြုပြင်ထားခြင်းဖြစ် သည်။ ဘီးဆံပတ်ဆံထုံးမှာ ဦးခေါင်းထိပ်တွင် ဆံပင်ကို ပင့်တင်၍၊ ဘီးတစ်ချောင်းခံပြီးနောက်၊ ဆံပင်ကို နဖူးပြင်အစွန်း ၂ ဘက်နှင့်အမျှ အထပ်ထပ်ခွေထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုဆံထုံး မှတစ်ဆင့် ဘီးအငယ်ကလေးများနှင့် ဆံထုံးခံတစ်ခုကို မြှုပ်ခံ ၍၊ ဆံစုတို့ဖြင့်ရစ်ပတ်ကာ ထုံးရသော ဆံထုံးတစ်မျိုးခေတ်စား လာ၏။ ပုံစံမှာ ဘီးဆံပတ် ဆံထုံးထက် အောက်ခြေတွင် သိမ် ၍၊ ထိပ်ဝ၌ကားလေသည်။ ဆံထုံးတွင် ဆံထိုး ဆံညှပ် ဆံကျင် တို့ကို စိန်ရွှေ ကျောက်မျက်ရတနာတို့နှင့် ပြုလုပ်ဆင်ယင်၍၊ ပန်းကုံး ပန်းခိုင်တို့ကိုလည်း ပန်ဆင်လေသည်။ မိန်းမပျိုများ အဖို့ များသောအားဖြင့် ဆံထုံး၏ညာဘက်မှ ဆံမြိတ် ဖွားရရား ချလေ့ရှိသည်။ မိန်းမကြီးများအဖို့မူကား၊ ဆံမြိတ်ချမသုံးဘဲ၊ ဆံထုံးကိုသာ ကြီးကြီးခန့်ခန့် ထုံးကြသည်။ ဆံထုံးပုံစံသည် တသမတ်တည်းမရှိချေ။ ၁၉၂၉ ခုနှစ်ခန့်မှစ၍ ဆံထုံးကြီးများ သည် တစ်စတစ်စနှင့် ကြီးထွားမြင့်မားလာခဲ့ရာ၊ ထိုခေတ်က ကာတွန်း ရုပ်ပြောင်ဆရာများသည် ဆံထုံးကြီးများကို လှေကား ထောင်၍တက်ရမည့် အခြေမျိုးရောက်လေဟန်ကို ပြောင်လှောင် ရေးဆွဲခဲ့ကြဘူးသည်။ ထိုနောက် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးမဖြစ်ပွားမီ နှစ်အနည်းငယ်ခန့်မှစ၍ ဆံထုံးမြင့်မြင့်ထုံးသော ဓလေ့သည် တဖြည်းဖြည်း တိမ်ကောသွားလေသည်။ ထိုနောက် ယခုခေတ် တွင် တွေ့မြင်ရသော ဆံထုံးကဲ့သို့ မနိမ့်မမြင့် မကြီးမငယ် လုံးလုံးကလေး ထုံးလာကြသည်။ ဆံမြိတ်ချကိုလည်း အရှည်၊ အတို၊ အကွင်းဟူ၍ အမျိုးမျိုးထွင်ကြ၏။ ပွဲလမ်းမသွားသည့် အခါများ၌မူ၊ နောက်တွဲထုံး၊ ဘီးကျော်ပတ်တို့နှင့်သာ နေကြ သည်။
ဘီးကျော်ပတ်ဆိုသည်မှာ ကုပ်အထက်၌ ဘီးတစ်ချောင်း စိုက်၍ ဆံပင်ကို ဘီးပေါ်မှကျော်လျက် ရစ်ပတ်ထားခြင်းဖြစ်၏။ ဘီးကို အရှည်အတို အမျိုးမျိုးပြောင်းလဲ၍ အသုံးပြုသည်။ ရစ်ပတ်နည်းကိုလည်း အနည်းနည်း အဖုံဖုံ ထွင်ကြသည်။ လေယာဉ်ပျံ ဆံထုံးဟူ၍လည်း ခေတ်စားခဲ့၏။ ယင်းမှာ ဘီး ကျော်ပတ်တစ်မျိုးပင် ဖြစ်သည်။ ဘီးရှည်လွန်းသဖြင့် အစွန်း နှစ်ဘက်ထွက်နေသည်မှာ လေယာဉ်ပျံ တောင်ပံနှင့်တူသော ကြောင့် လေယာဉ်ပျံဆံထုံးဟု ခေါ်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ ဆံထုံး ထုံးသောအလေ့သည် ရှေးမဆွကပင် ရှိခဲ့သည်။ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုအစ တစ်ကောင်းခေတ်က သတိုးနဂါးနိုင် မင်း၏ မိဖုရားကြီးသည် 'ရာပေ၍ဆုပ်၊ ထောင်ပေးလို့ချုပ်၊ ချစ်သူ့အရိုးဆံထိုးလုပ်'ဟူ၍ စကားထာဝှက်ခဲ့ရာ၊ ယင်းကို ထောက်ရှု၍ ထိုခေတ်က ဆံထုံးထုံးခြင်း၊ ဆံထုံး၌ဆံထိုး ဆံညှပ်များ တပ်ဆင်ခြင်း စသည်တို့ကို သိရှိနိုင်လေသည်။ သာသနာနှစ် ၆ဝ မှ ၆ဝဝ အတွင်း သရေခေတ္တရာပျူများ ခေတ်တွင် နန်းတွင်းသူများသည် ဆံပင်ကို ထိပ်အလယ်တည့် တည့်တွင်တင်၍၊ ခပ်ဝိုင်းဝိုင်းဖြစ်အောင် အရစ်ရစ်ပတ်ထားသော ဆံထုံးကိုထုံး၍၊ ပုလဲသွယ် ငွေထည်ပန်းကုံးစသည်တို့ဖြင့် ဆင်ယင်ထားကြောင်းကို ရှေးဟောင်းကျောက်ပြားချပ်များမှ ထွင်းပုံများတွင် တွေ့ရ၏။ ချင်မင်းဆက် တရုတ်မှတ်တမ်းများ ၌လည်း ဖတ်ရှုရ၏။
ပုဂံခေတ်တွင် ဆံထုံးအမျိုးပေါင်း ၅၅ မျိုးရှိခဲ့ကြောင်းကို အမျိုးသမီးစာဆိုတော် ရဝေရှင်ထွေး၏ အန်ချင်းအရ သိရ၏။ ယင်းမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။ 'အစောတို့လေ၊ ရတနာတွေ၊ ရွှေမိုးစွေ၍၊ သပြေမည်ခံ၊ ပြည်ပုဂံဝယ်၊ နိုင်ငံကျယ်ပြော၊ ရှေးမင်းစောတို့၊ မုနောဇမ္ဗူ၊ ခံတော်မူက၊ မြိတ်ပြူမြိတ်စို့၊ သွယ်ညို့မြိတ်လွတ်၊ ရစ်ပတ်စု လည်း၊ ရော့ရည်းထုံးဖွဲ့၊ တုမဲ့ရွှေရောင်၊ တိမ်တောင်တက်သက်၊ လျှပ်စစ်ပြက်သို့၊ စဝှက်ရောင်ပြေး၊ နှင်းသွေးမစို့၊ ကြာညို့ဝတ်ဆံ၊ ဓူဝံနှိုင်းရှည့်၊ ရှုကြည့်မငြီး၊ ဦးပြည်းရွှင်ပျော်၊ ဇင်ယော် တန်းဝဲ၊ ပုလဲကိုးမုန်း၊ ဂမုန်းငုံအာ၊ လေသာဝေ့လည်၊ မြူခြည် မတင်၊ ယကင်ထုံထုံး၊ လုံးတင်ခရုချောင်၊ ထုံးကြောင်ထုံးကြား၊ ငါးပါးမြိတ်စို့၊ အောင်မျှို့နိမိတ်၊ မြိတ်ရစ်လှပ၊ ကရဝိကနှုတ်သီး၊ ဆိတ်သမီးနှင့်၊ ပြန်ပြီးဆယ်ထွေ၊ နေအရုဏ်ခံ၊ ညဉ့်ယံသောက် ရှူး၊ တိမ်ဦးနဂါး၊ လေးပါးရာသီ၊ နှိုင်ပြီစံလွတ်၊ နဂါးပတ် ကြော့ကွင်း၊ နန်းတွင်းမဉ္စူ၊ ထွက်ပြူမုတ်ဝ၊ ပဒုမသိဒ္ဓိ၊ မဏိကိုး ပါး၊ ချယားပွင့်သေး၊ ယုန်ရေးလဝယ်၊ နေလယ်ဥဒေါင်း၊ သုံး ချောင်းခြူးယှက်၊ စဝှက်ရောင်ချော၊ သင်္ဘောတမ်းခွန်၊ အနန္တ ဖုသျ၊ မောရဂီဝါ၊ ဟင်္သာစာခွံ့၊ ထုံးအံ့တကွင်း၊ ပဇင်းတောင် ဖြန့်၊ သည်းညွန့်လက်သင်၊ ကွမ်းလင် နောင်တွဲ၊ မုတ္တာရွဲနှင့်၊ ပုလဲကွန်ချာ၊ ရတနာမဏ္ဍိုင်၊ ပွင့်ဆိုင်ပုဏ္ဍရိတ်၊ နဂါးအိတ်လေး ထောင့်၊ ရှစ်မြောင့်ပြန်ကာဘက်၊ ပန်းယှက်ခေါင်ဗွေ၊ နန်းလုံးဝေ မျှ၊ မြူတေစံကျော်၊ နှိုင်းမမြော်ကို၊ လွမ်းတော်မမူ လှည့်ပြီလော လေ။ ဘော်ချင်းတို့လေဘော်ချင်းတို့။' ထိုဆံထုံးများမှာ သစ် စေးသာရိုးနက်ဖြင့် ပုံအမျိုးမျိုးပြုလုပ်ထားသော ပစ္စည်းတစ်ခုကို ဆံညှပ်သဖွယ်စိုက်ထောင်၍၊ ဆံမြိတ်ဖြင့် ရစ်ပတ်ထားခြင်းဖြစ် သည်။
အင်းဝခေတ်တွင် အထက်ပါဆံထုံးမျိုးတို့ကိုပင် ဆက် လက်ထုံးဖွဲ့ကြသည်။ ထိုခေတ်ပေါ် မယ်ဘွဲ့ကဗျာများ၌ 'လှမျိုး ကြွယ်သား၊ ဆံသွယ်မြမြိတ်စို့၊ ဆင်းရောင်ပျို့ကို'ဟူ၍လည်းကောင်း၊ 'ဆင်းစုံကြန်သား၊ အလွန်ရပေခက်၊ ပြူမြိတ်ရွက်နှင့်'ဟူ၍လည်းကောင်း၊ 'ကေသာနက်မည်း၊ ယကင်မည်းမျှ၊ စုလည်းသွယ်ပတ်၊ မမှီ တတ်၍၊ မြိတ်လွယ်မထုံး၊ ပုလဲကုံးတိ'ဟူ၍လည်းကောင်း၊ 'မဏိကိုးပါး၊ စီခြားခြယ်မြောင်၊ ခရုချောင်နှင့်'ဟူ၍လည်းကောင်း စပ်ဆိုထားကြသည်ကို ထောက်ရှုသိသာနိုင်သည်။ အင်းဝခေတ်မှာပင် ဗျာပါဆံချသော အလေ့ပေါ်လာသည်ဟု ယူဆကြ၏။ ဗျာပါဆံမှာ ဆံထုံးအကြား မှ နားရွက်နှစ်ဘက်အစွန်းနောက်သို့ ချထားသော ဆံပင်များ ဖြစ်သည်။ အမရပူရ၊ ကုန်းဘောင်၊ မန္တလေးခေတ်တို့တိုင်အောင် ဗျာပါဆံချသော အလေ့ရှိခဲ့သည်။
အမရပူရခေတ်တွင် ဆံထုံးနောက်တွဲ ထုံးသည်ကိုလည်း တွေ့ရသည်။ ဝန်ကတော်တစ်ဦး၏ ပုံတွင်တွေ့ရသော ဆံထုံးမှာ ထိပ်လယ်တွင် ရှည်မျောမျောကွင်းသဏ္ဌာန် ဖြစ်၏။ အတွင်းဝန် ကတော် တစ်ဦးမှာကား ဦးထိပ်၌ ဆံထုံးပုံ့ပုံ့နှင့် ဗျာပါဆံချ ထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ထိုခေတ်တွင် မင်းခမ်းဝင် ဆံထုံး တော်ခုနစ်မျိုးအဖြစ် မြိတ်ပြူ၊ မြိတ်စို့၊ မြိတ်လွတ်၊ စုလည်း၊ ယကင်၊ လုံးတင်၊ မြိတ်ရစ်တို့ကို သတ်မှတ်ထားရှိလေသည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် ထိုဆံထုံးခုနစ်မျိုးကိုပင် ဆက် လက်ထားရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ပူပုံထုံးဟူသော ဆံထုံးတစ်မျိုး ခေတ်စားလာပြန်သည်။ စတင်ထုံးဖွဲ့သူမှာ ရွှေဘိုမင်း၏ အနောက်နန်းမိဖုရား မမြကလေးဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ယင်းကို ပြည်မင်းသားနှင့်ကြံရာပါဟုဆို၍ ကွပ်မျက်ရန် အနောက်တံခါး မှ ထုတ်လာရာ၊ မမြကလေးသည် စိတ်မချမ်းမြေ့ခိုက်ဖြစ်သဖြင့် ဆံပင်ကို နောက်ဖက်၌ တစ်ပတ်လျှိုလျော့လျော့ထုံး၍၊ ဆံမြိတ် ဖားလျားချလျက် ထွက်လာသည်။ ယင်းကဲ့သို့ ထုံးဖွဲ့သည်ကို အတုယူ၍ နောက်ကာလများ၌ထုံးကြ၏။ မန္တလေးခေတ်တွင် ဗျာပါဆံနှင့် ဆံထုံးများခေတ်စား၏။ ဘီးဆံပတ် ဆံထုံးကြီးများ ကို ယင်းခေတ်၌ပင် စတင်တွေ့ရှိ၏။
မြန်မာနိုင်ငံကို ဗြိတိသျှတို့ သိမ်းယူပြီးသည့်နောက်တွင် မြန်မာတို့၏ အစဉ်အလာ ဆံပင်ထုံးဖွဲ့နည်း အမျိုးမျိုးသည် တစ်စတစ်စနှင့် ခေတ်မှိန်လာခဲ့သည်။ ကြာကွက် ဆံရစ်ဝိုင်းဆံ တောက် စသည်တို့ကို ကျေးလက်တောရွာများ၌သာ တွေ့မြင် နိုင်ပေတော့၏။ ဆံထုံးကိုမူ မင်္ဂလာအခမ်းအနားများနှင့် ယဉ် ကျေးမှုကို ဖော်ထုတ်သော ပွဲလမ်းသဘင်များ၌ ထုံးဖွဲ့ကြ၏။
အလယ်ကုန်းရွာ၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်
အလယ်ကုန်းရွာ (Ahlelkone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်၊ မကြီးကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၉၈၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မကြီးကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၃၀ ဦး၊ မ ၂၃၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၁၄၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေနံချောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုးကောင်းရွာ၊ မော်လိုက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မော်လိုက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငဝက်ချောင်းရွာ၊ ဆယ်သုံးတန်
ငဝက်ချောင်းရွာ၊ ဆယ်သုံးတန်
ရဟိုင်ဖျားရွာ၊ ရဟိုင်ဖျား
ရဟိုင်ဖျားရွာ၊ ရဟိုင်ဖျား
ဂွေ့ကြီးရွာ၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်
ဂွေ့ကြီးရွာ (Gwaytgyi)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်၊ လက်ပံကြီးတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၁၂၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လက်ပံကြီးတောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၅၇ ဦး၊ မ ၇၁၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၇၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ယခင်အမည်မှာ ဂွေးချို ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝန်းသိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လက်ဝဲချောင်းရွာ၊ ကြပ်စင်ချောင်း
လက်ဝဲချောင်းရွာ၊ ကြပ်စင်ချောင်း
အစိုင်းကြီးရွာ
အစိုင်းကြီးရွာ
ဇန်နဝါရီ ၁၉၇၂
ကိုးကား
1972
ဆံပင်
ဆံပင်သည် လူ၏ဦးခေါင်းအရေပြားရှိ တွင်းငယ်ကလေး များမှ ပေါက်သည်။ ထိုတွင်းငယ်၏ အောက်ခြေတွင် အဖုငယ် ကလေးရှိသည်။ ဆံပင်၏ အမြစ်သည် ထိုအဖုငယ်ကလေးတွင် တည်ရှိ၏။ ထိုအဖုငယ်ကလေးသည် အရောင်ဖြူ၍နူးညံ့၏။ ဆံပင်တွင်းငယ်၌ အတွင်းနှင့်အပြင်အထပ်များရှိသည်။ အတွင်း ထပ်သည် ဆံပင်အမြစ်နှင့် ကပ်လျက်ရှိပြီးလျှင် ယင်း၌အလွှာ နှစ်ခုရှိသည်။ ထိုအလွှာများကို အမြစ်၏ အပြင်နှင့်အတွင်း အစွပ်များဟု ခေါ်သည်။ အမြစ်မပါသော ဆံပင်၌အတွင်းဘက်မှ အပြင်ဘက်တိုင်အောင် ဆံပင်အူ၊ အကာ၊ အရေပါးရှိသည်။
ထိုအဖုငယ်ကလေးတွင် သွေးလွှတ်ကြောရှိသဖြင့် ဆံပင်ကို သန်အောင်လုပ်ပေးသော ပစ္စည်းသည် သွေးထဲတွင် ပါလာ သည်။ ထိုသွေးကပင် အညစ်အကြေးများကို သယ်ဆောင်သွား သည်။ ဆံပင်ကျွတ်သွားသောအခါ ထိုအဖုငယ်ကလေးမှ ဆံပင် ပြန်လည်ပေါက်လာသည်။ အစဉ်သဖြင့် ဆံပင်မပေါက်ဘဲ ထိပ် ပြောင်နေခြင်းသည် ထိုအဖုငယ်ကလေးများ ပျက်စီးသွားသော ကြောင့်ဖြစ်သည်။
ဆံပင်တွင်းငယ်တိုင်းတွင် အဆီဂလင်းရှိသည်။ ထိုဂလင်း မှ ဆီကဲ့သို့သောအရည်ကို ထုတ်ပေးသဖြင့် ဆံပင်သည် ချော မွတ်နေသည်။ ဆံပင်သည် ခိုင်မာ၍ပျော့ပျောင်း၏။ ထို့ပြင် ရုန်းကန်သတ္တိလည်း ရှိသည်။ ဆံပင်တွင် ဆဲကလေးမြောက် မြားစွာ ရှိသည်။ ဆံပင်တွင်းငယ်၌ ကြွက်သားရှိသောကြောင့် ကြောက်လန့်သောအခါ ဆံပင်ထောင်လာနိုင်လေသည်။
ဆံပင်သည် အစဉ်သဖြင့် ကျွတ်ပြီးလျှင်ပြန်ပေါက်သည်။ လူ၏ခေါင်းမှ ဆံပင်သည် ၃ ၄ နှစ်လျှင်တစ်ကြိမ်ကျ အသစ် လဲသည်ဟု ဆိုသည်။ ခေါင်း၌ ဆံပင်မပေါက်ခြင်းသည် ရောဂါ ရှိခြင်းကြောင့်၎င်း၊ အရေပြားအခြေအနေ ညံ့ဖျင်းခြင်းကြောင့် ၎င်း၊ မျိုးရိုးဇာတိကို လိုက်ခြင်းကြောင့်၎င်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ကွက်၍ ဆံပင်မပေါက်ခြင်းသည် အားကုန်ခန်းခြင်းကြောင့် လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။
လူတစ်မျိုးနှင့်တစ်မျိုးတွင် ဆံပင်အမျိုးအစားချင်း ကွဲလွဲ သည်။ ပမာအားဖြင့် နီဂရိုးလူမျိုးတို့၏ ဆံပင်သည် သိုးမွေးကဲ့ သို့ လိပ်ခွေလျက်ရှိသည်။ မွန်ဂိုးလူမျိုးတို့တွင် ကြမ်း၍သေးငယ် သော ဆံပင်ရှိသည်။ ဩစတြေးလီးယန်း တိုင်းရင်းသားတို့၏ ဆံပင်သည် ထူးခြားစွာ တွန့်လိမ်လျက်ရှိသည်။ ကော်ကေးရှန်း လူမျိုးတို့၏ ဆံပင်သည် အများအားဖြင့် ချောမွှတ်တောက် ပြောင်၍ လှိုင်းကဲ့သို့တွန့်လျက်ရှိသည်။
ဆံပင်၏ လှပခြင်းသည် အထူးသဖြင့် လူ၏ကျန်းမာရေး ပေါ်တွင် တည်ပေသည်။ ဦးခေါင်းရေ သန့်ရှင်း၍ သွေးသည် ကောင်းစွာ လှည့်လည်လျက်ရှိလျှင် ဆံပင်ကောင်းတတ်သည်။ ရောဂါတစ်မျိုးမျိုးဆွဲကပ်သဖြင့် သွေးညစ်ညမ်းလာလျှင် ဆံပင်၌ ထိခိုက်ခြင်းရှိတတ်သည်။ ပမာအားဖြင့် သွေးအားနည်းသူ၏ ဆံပင်သည် အရောင်မရှိဖြစ်တတ်သည်။ ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ် စွာ နေထိုင်ခြင်း၊ အိမ်ပြင်ပတွင် ကိုယ်လက်အင်္ဂါလှုပ်ရှားကစား ခြင်း၊ အစားအသောက်ကို မှန်ကန်စွာစားသောက်ခြင်း၊ စိတ်ကို ရွှင်ရွှင်လန်းလန်း ထားခြင်းတို့သည် ကိုယ်ကိုကျန်းမာစေသဖြင့် ဆံပင်၏သဘာဝလှပခြင်းကို အားပေးလေသည်။
ဆံပင်၏ အသွေးအရောင် ခြောက်နေလျှင် ဦးခေါင်းရေကို နှိပ်ပေးသင့်သည်။ နှိပ်ပေးရာတွင် လက်မနှစ်ချောင်းကို နားရွက် နောက်တွင် ထောက်ထားပြီးလျှင် ကျန်လက်ချောင်းများကို ငယ်ထိပ်ပေါ်တွင် ဖြန့်၍ထားကာ၊ ဦးခေါင်းရေကို လှည့်ပေး ရေပေမည်။ ထိုသို့ပြုလုပ်ရာ၌ ဦးခေါင်းရေသာလှုပ်ရှားစေ၍ လက်ချောင်းထိပ်များ ရွေ့မသွားရန် သတိပြုရမည်။ ထိုနည်းဖြင့် ဦးခေါင်းရေ တစ်ခုလုံး၏ နေရာအနှံ့အပြားကို လှုပ်ရှားစေသင့် သည်။ ထို့ပြင်လက်ဖဝါးများဖြင့်လည်း ဦးခေါင်းရေကို ဖိ၍နှိပ် ပေးသင့်သည်။ လျော့နေသော ဦးခေါင်းရေကသာ တစ်ရှူးများ တွင် သွေးကို လွတ်လပ်စွာ လှည့်လည်စေမည်။ ဦးခေါင်းရေ တင်းနေလျှင် သွေးသည် လွတ်လပ်စွာ မလှည့်လည်နိုင်သဖြင့် ဆံပင်သည် အမျှင်သေး၍ အားနည်းနေပေမည်။
ဦးခေါင်းရေနှင့် ဆံပင်တို့ သန့်ရှင်းနေစေရန် ခေါင်းကို လျှော်ပေးသင့်သည်။ ဖုံနှင့် မီးခိုးပေါများသည့် မြို့ကြီးများတွင် နေထိုင်သူတို့သည် သန့်ရှင်းသော တောရွာများတွင် နေထိုင်သူ တို့ထက် ပို၍အကြိမ်များများ ခေါင်းလျှော်သင့်ပေသည်။ ထို့ပြင် ဆီများသော ဆံပင်ကိုလည်း ဆီခြောက်သော ဆံပင်ထက်ပို၍ အကြိမ်များများ ဆေးလျှော်သင့်ပေသည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ၊ အနည်းဆုံး ရက်သတ္တစ်ပတ်နှစ်ပတ်လျှင် တစ်ကြိမ်ကျ ခေါင်း လျှော်နိုင်လျှင်ကောင်းသည်။ ခေါင်းလျှော်ရာ၌ တရော်ကင်းပွန်း ကို မရနိုင်လျှင် ရေနွေးနှင့် ဆပ်ပြာဖြင့်ပင် လျှော်နိုင်ပေသည်။ အရေးကြီးသည့်အချက်မှာ ဆံပင်နှင့် ဦးခေါင်းရေကို ရေဖြင့် စင်ကြယ်သည့်တိုင် အောင် ဆေးကြောပစ်ရမည်ဖြစ်သည်။ သို့မဟုတ်က ဆပ်ပြာ၌ဖြစ်စေ၊ အခြားကျန်ရစ်သည့် ပစ္စည်း တစ်ခုခု၌ဖြစ်စေ အညစ်အကြေးများ စုဝေးနေတတ်ပေသည်။
ပတ္ထနာသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မင်းအဖြစ်ကို တောင့်တသော သားတော်ကြီး အရည်အချင်းငါးမျိုးနှင့် မင်းအဖြစ်ကို ကြံစည်တောင့်တပုံဥပမာဖြင့် အရဟတ္တဖိုလ်ကို ရနိုင်သောရဟန်း၏ အရည်အချင်း (ဂုဏ်ရည်) ငါးမျိုးနှင့် အာသဝက္ခယဖြစ်ရန် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ -- ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အိမ်ရှေ့မင်းအဖြစ်ကို တောင့်တသော သားတော်ကြီး၏ အရည်အချင်းငါးမျိုးနှင့် ကြံစည်တောင့်တပုံ ဥပမာဖြင့် အာသဝက္ခယဉာဏ်ကို တောင့်တသောရဟန်း၏ အရည်အချင်း (ဂုဏ်ရည်) ငါးမျိုးတို့ကို တောင့်တကြံစည်ပုံ အသီးသီးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။
သော်ကပင်
မြန်မာနိုင်ငံ၌ မူလစတင်ပေါက်ရောက်သော သစ်ပင်များအနက် သော်ကပင်သည် တစ်မျိုးအားဖြင့်ပါဝင်သည်။ အပူပိုင်းဒေသပေါက် အပွင့်ပွင့်သောသစ်ပင်များအနက် အပွင့်ပွင့်ပုံ ထူးခြားလှ ခန့်ညားသဖြင့် သစ်ပင်အလှဘုရင်မ အဖြစ်ပင် တင်စားခဲ့ကြသည်။ ရုက္ခဗေဒအမည်အားဖြင့် အမ်းမှတ်စရှား နိုဗိလစ်(Amherstia nobilis Wall.)ဟုခေါ်သည်။ ထိုသစ်ပင်ကို အင်္ဂလိပ်လူမျိုး ရုက္ခဗေဒပညာရှင်‌ Dr. Wallich က သံလွင် မြစ်ကမ်းရိုး၌ စတင်တွေ့ရှိခဲ့ရာ ဗြိတိသျှအစိုးရတို့ မြန်မာနိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်သည့်ခေတ်ဦးပိုင်းက အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဘုရင်ခံချုပ်ဖြစ်သော Lord Amherst ၏ ဇနီး Lady Amherst ကိုဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ထိုအမည်တပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်လေသည်။
ငု၊ စွယ်တော်စသည်တို့နှင့် မျိုးရင်းတူဖြစ်၍ သော်ကပင်သည် ဆက်ဇယ်ပင်နီယေးစီအီး(Caesalpiniaceae; ယခုအခါတွင် Fabaceare or Leguminosae)မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည်။ ယင်းကိုသော်ကကြီးပင်ဟုလည်း ခေါ်သည်။ ဝေါဟာရလီနတ္ထဒီပနီကျမ်းတွင် သော်ကပင်ကို ပန်းသုန်းပင်ဟုလည်း ခေါ်ကြောင်းပြသည်။ ထိုကျမ်း၏အဆိုအရ သော်ကဟူသောဝေါဟာရသည် အသောကပါဌ်တွင် အအက္ခရာကျေ၍ သောကဟုခေါ်ဝေါ်ရာမှ သော်ကဟု တွင်လာသည်။ အသောက၏ အဓိပ္ပာယ်သည် စိုးရိမ်ကြောင့်ကျမှုကို ဖျောက်တတ်သည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရလေသည်။
သော်ကပင်သည် စိုစွတ်သောရာသီဥတုရှိသည့် မြေပြန့်ဒေသမျိုး၌ ဖြစ်ထွန်းသည်။ ထိုအပင်တို့ ပေါက်ရောက်နိုင်သော မြေပြင်အမြင့်ဆုံးသည်ပေ ၁၆ဝဝဖြစ်သည်။ ပင်လယ်နှင့်နီးစပ်သော ဒေသမျိုး၌ ကောင်းစွာမဖြစ်ထွန်းချေ။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အထူးသဖြင့် တနင်္သာရီတိုင်းနှင့်ကော်သူးလေပြည်နယ် ယွန်းစလင်း မြစ်ဝှမ်းဒေသတို့၌ အများအပြားပေါက်ရောက်သည်။ ၁၈၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် သီဟိုဠ်ကျွန်းသို့ မျိုးယူ၍စိုက်ပျိုးခဲ့ရာ အောင်မြင်သည်။
သော်ကပင်သည် အလတ်စားသစ်ပင်မျိုးဖြစ်၍ ပေ ၅ဝမှ ၆ဝအထိမြင့်သည်။ ဆယ့်နှစ်ရာသီစိမ်း စိုနေလျက်ထိပ်ဝန်းသော ရွက်အုပ်ရှိသည်။ အကိုင်းအခက်များသည် သေးသွယ်သည်။ အရင်းဝိုင်း၍ အဖျားချွန်သော အစိမ်းရင့်ရောင်ရှည်လျားလျား အရွက်ဖားဖားများသည် ငှက်မွေးပုံသဏ္ဌာန်ထွက်သည်။ အညိုရောင်ရွက်နုများ ထူထပ်သိပ်သည်းစွာ ပါရှိသော အကိုင်းနုအခက်နုများ တွဲလျားကျ၍ထွက်ပုံသည် သော်ကပင်၏ ထူးခြားချက်တစ်ရပ်ဖြစ်လေသည်။ မိုးရာသီမှလွဲ၍ တစ်နှစ်ပတ်လုံးအပွင့်ပွင့်သည်။ သီဟိုဠ်ကျွန်း၌မူ နိုဝင်ဘာလမှ ဧပြီလအထိပွင့်သည်။ စိမ်းလန်း ဝေဆာနေသော အကိုင်းအခက်အရွက်များကို နောက်ခံပြုလျက် ဟင်္သာပြဒါးနှင့် အဝါရောင်နှောသော ပန်းခိုင်များသည် ပန်းဆိုင်း ပန်းခြင်းများဆွဲထားသည့်နှယ် တွဲလောင်းကျလျက်ရွက်အုပ်၏ ကြိုးကြားနေရာများမှ ပေါ်ထွက်ဖူးပွင့်နေပုံသည် ရှုမငြီးဖွယ်ရာ ဖြစ်ပေသည်။ ယင်းသို့သော တင့်တယ်ခန့်ညားသည့် အသရေကိုဆောင်သဖြင့်လည်း မြန်မာသီချင်းကြီးများတွင် သော်ကပန်းသည် နတ်ပန်းတမျှလှပသည်ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ရွှေပန်းခိုင်ကဲ့သို့ လှပသောအသွေးအရောင် အဆင်းသဏ္ဌာန် ရှိသဖြင့် သောကရွှေနှုန်းဟူ၍လည်းကောင်း တင်စားဖွဲ့နွဲ့ခဲ့ကြလေသည်။
ထိုသော်ကပင်မျိုးတို့သည် အသီးတောင့်သီး၍ အသီးတောင့်တို့သည် ခြောက်လက်မအထိရှည်သည်။ အသီးတောင့်အတွင်း၌ ခပ်ပြားပြားအစေ့၊ တစ်စေ့မှ သုံးစေ့အထိပါရှိတတ်သည်။ ထိုအစေ့များကို မိုးရာသီတွင် အိုးများခြင်းများဖြင့်ပျိုးကြသော်လည်း များသောအားဖြင့် မျိုးမအောင်ကြချေ။ မျိုးရလိုလျှင် မြေပြင်နှင့်နီးသော အကိုင်းတစ်ကိုင်းကိုမြေ၌မြုပ်၍ ပျိုးသော မြေဖိနည်းစနစ်ကို အသုံးပြုခြင်းသည် ပို၍စိတ်ချရသည်။ ထိုစနစ်ဖြင့် နွေရာသီ၌ ပျိုးထားလျှင် မိုးရာသီတွင် အကိုင်းဖြတ်၍စိုက်နိုင်လေသည်။ သော်ကပင်သည် သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာနမှ သတ်မှတ်ကြေညာထားသည့် တားမြစ်သစ်ပင်စာရင်းဝင် သစ်မျိုးဖြစ်သည်။ သော်ကကလေး၊ သို့မဟုတ် ကုလားသော်ကဟု ခေါ်သော သော်ကတစ်မျိုး ရှိသေးသည်။ ဟိန္ဒူလူမျိုးတို့ အမြတ်တနိုးထား၍ အသောကပင်(अशोक वृक्ष; )ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
အထက်ဖော်ပြပါ မြန်မာသော်ကနှင့်မျိုးရင်း တူသော်လည်း အပင်မှာ မြန်မာသော်ကလောက်မမြင့်ချေ။ ဆာရာကာ မျိုးခွဲဝင်ဖြစ်၍ ရုက္ခဗေဒအမည် ဖြင့်ဆာရာကာအင်ဒိကာ(Saraca indica)ဟု ခေါ်သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံတောင်ပိုင်းနှင့်သီဟိုဠ်ကျွန်းတို့၌ မူလစတင်ပေါက်ရောက်သည်။ အရွက်ထွက်ပုံသည်လည်းကောင်း၊ အရွက်များ၏ ပုံပန်းသဏ္ဌာန်သည်လည်းကောင်း၊ မြန်မာသော်ကနှင့် ဆင်ဆင်တူသည်။ သို့သော်တွဲလျားကျနေသောအကိုင်းနု အခက်နုရှည်များမှ ပြွတ်သိပ်ထူထပ်စွာ ထွက်သောရွက်နုများ၏ အရောင်သည်မြန်မာသော်က အရွက်နုအရောင်နှင့်မတူဘဲ ဖြူမွဲမွဲအရောင်မျိုးဖြစ်လေသည်။ ဘေးသို့ပြန့်ကား၍ ထွက်သောအကိုင်းအခက်များမှ အနံ့မွှေး၍ အညှာမဲ့ပန်းများသည် ပုဏ္ဍရိတ် ပန်းခိုင်ကဲ့သို့ အဆုပ်အခဲထွက်၍ပွင့်ကြသည်။ ယင်းတို့သည် ပွင့်စတွင် အဝါရောင်၊ ထိုနောက်လိမ်မော်ရောင်၊ ထိုမှအနီရောင်သို့ အရောင်ပြောင်းသွားသည်။ အသီးတောင့်အနည်းငယ်သီး၍ ထိုအသီးတောင့်မှ အစေ့ကိုပျိုးခြင်းဖြင့် မျိုးပွားယူနိုင်လေသည်။
ထိုသော်ကမျိုးသည်စိုစွတ်သောဒေသ၊ မိုးပါးသော ဒေသများ၌ စိုက်ပျိုးရနိုင်သော်လည်း လောင်းရိပ်ရသော နေရာမျိုး၊ အထူးသဖြင့် ရေနားနီးနီးနေရာမျိုး၌သာလျှင် ကောင်းစွာဖြစ်ထွန်းလေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံစိုစွတ်သော ဒေသများ၌ခြံဝင်းများ၊ ဘုန်းကြီးကျောင်းဝင်းများတွင် အလှစိုက်လေ့ရှိကြသည်။ ကသာ၊ မိုးကုတ်၊ မြစ်ကြီးနားနယ်တို့တွင် ကချင်ဘာသာဖြင့် ဒေါင်သရိုင်းဟုခေါ်သော သော်ကဖို အမည်ရှိ အပင်မျိုးရှိသေးသည်။ ထိုအပင်မျိုးသည်ဆက်ပင်ဒေစီအီး(Sapindaceae) မျိုးရင်း၌ ပါဝင်၍ ရုက္ခဗေဒအမည်ဖြင့် ပါရာနီဖီလီယမ်ဟဟ်စတြစ်(Paranephelium hystrix) ဟုခေါ်လေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ
အနောက်တစ်ဝက်ပိတ်အဝိုင်းသရ
ဤသရသည် မြန်မာသရသန့်သန့် (၇) ခုထဲမှ တစ်ခုဖြစ်၍ အို-သရ ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ မြန်မာစကားရှိ အနောက်တစ်ဝက်ပိတ်အဝိုင်းသရသည် အခြေခံသရများပါ အနောက်တစ်ဝက်ပိတ်သရထက် လျှာအနေအထား အနည်းငယ်ပို၍ နိမ့်သည်။
အနောက်တစ်ဝက်ပိတ်ဆူဝိုင်းသရ
အနောက်တစ်ဝက်ပိတ်ဆူဝိုင်းသရ သည် အနောက်တစ်ဝက်ပိတ်အဝိုင်းသရ၏ အသုံးအများဆုံးမူကွဲသရဖြစ်၍ သဒ္ဒဗေဒအက္ခရာသုံး၍ အဖြစ် ရှင်းလင်းစွာရေးသားဖော်ပြနိုင်သည်။ သဒ္ဒဗေဒအက္ခရာတွင် နှုတ်ခမ်းဆူခြင်းကို သတ်မှတ်ထားခြင်းမရှိသောကြောင့် နှုတ်ခမ်းပိုင်းအတွက် ရှေးယခင် သင်္ကေတ   ကိုသုံး၍ သင့်တော်သလို  ဟူ၍ ရေးသားနိုင်သည်။ အခြားရေးသားနိုင်သည့်ပုံစံများမှာ  (သို့)  ဖြစ်သော်လည်း သရတွဲသံအဖြစ် မှားယွင်းဖတ်မိနိုင်ပေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တစ်ဝက်ပိတ်သရများ ကဏ္ဍ:အနောက်သရများ ကဏ္ဍ:အဝိုင်းသရများ
တဲကြီးကုန်းရွာ၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်
တဲကြီးကုန်းရွာ (Tegyikone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုးမိတ်ခရိုင်၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်၊ တောင်ကိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၆၆၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်ကိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၃၂ ဦး၊ မ ၁၇၇၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၀၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငွေတောင်ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခင်ဆန်ရွာ၊ နောင်မွန်းမြို့နယ်
ခင်ဆန်ရွာ(Hkinsan)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ နောင်မွန်းမြို့နယ်၊ အဝိဝမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၀၆၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အဝိဝမ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၀ ဦး၊ မ ၅၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၉၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ရွှေတွင်းရွာ၊ အင်္ဂပို
ရွှေတွင်းရွာ၊ အင်္ဂပို
ဘိုးတရာစု
ဘိုးတရာစု
စစ်လက်နက်ပစ္စည်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး
စစ်လက်နက်ပစ္စည်း ညွှန်ကြားရေးမှူး (ကကနက်) မှာ ဗိုလ်ချုပ် ဝင်းလွင် ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှတို့၏ No.(226), Advance Ordnance Depot မှ ၂ နှစ်စာ စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများအား မြန်မာ့တပ်မတော်အတွက် လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ရာ ယင်း လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည့် ၁-၁၂-၁၉၄၇ ရက်တွင် ဗမာ့တပ်မတော်စစ်လက်နက်ပစ္စည်းတပ် Burma Army Ordnance Depot အား စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး အဆိုပါနေ့ရက်အား စစ်လက်နက်ပစ္စည်းတပ်ဖွဲ့နေ့ဟု သတ်မှတ်ခဲ့ကြပါသည်။ စတင်ဖွဲ့စည်းစဉ် Burma Army Ordnance Depot နှင့် Maymyo Ordnance Area Dump ဟူ၍ ၂ တပ်ဖြင့် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါသည်။
၁၉၄၈ ခုနှစ်မှ ယနေ့ထိ စစ်လက်နက်ပစ္စည်းတပ်များ၊ ခဲယမ်းမီးကျောက်တပ်များနှင့် ယာဉ်သိုလှောင်ရေးတပ်များ တိုးချဲ့ခဲ့ပြီး စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများ ထိန်းသိမ်း၊ ထောက်ပံ့ပေးလျက်ရှိပါသည်။
လက်အောက်ခံ တပ်များ
လက်အောက်ခံတပ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် -
စက္ကာနုဝတ္တနသုတ်
(၂)သုတ် ရှိပါသည်။
လူဖြစ်သော ရန်သူတစ်စုံတစ်ယောက်မျှ မဖျက်ဆီး မတားမြစ်နိုင်သော စကြာရတနာကို လည်စေနိုင်သော စကြာမင်း၏ အရည်အချင်းငါးမျိုးနှင့် တစ်စုံ တစ်ယောက်သော နတ်, လူ, ဗြဟ္မာမျှ မလည်စေနိုင်သော အနုတ္တရဓမ္မစက်ကို လည်စေတော်မူနိုင်သော ဘုရားရှင်၏ အရည်အချင်းငါးမျိုးတို့ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ --- စကြာမင်းသားတော်ကြီးနှင့် အရှင်သာရိပုတ္တရာ-တို့၏ အထက်သုတ်ပါ အရည်အချင်းတို့ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
နောင်ပိုရွာ၊ မိုးနဲမြို့နယ်
နောင်ပိုရွာ (Nawngpo)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုးနဲမြို့နယ်၊ ကွန်နားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၂၇၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကွန်နားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၇၇ ဦး၊ မ ၆၆၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးနဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခန်ဘရဘူတာ
ခန်ဘရဘူတာ  (蒲原駅 ခန်ဘရ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိဇုအိုခခရိုင်၊ ရှိဇုအိုခမြို့၊ ရှိမိဇုရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
သာခွေးချောင်းရွာ၊ ကန့်ဘာလာကျွန်းညို
သာခွေးချောင်းရွာ၊ ကန့်ဘာလာကျွန်းညို
ခမယဘူတာ
ခမယဘူတာ  (釜谷駅 ခမယ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးခရိုင်၊ ခိခိုနိုင်းမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဆမ္မဆန်
ဆမ္မဆန် (ရှ့ဆုန်)၏ အကြောင်းကို ဓမ္မဟောင်းကျမ်း၊ တရားသူကြီးမှတ်စာ အခန်းတွင် ဖော်ပြပါရှိသည်။ အဇ္ဇရီယယ် (ဣတရေလ) လူမျိုးတို့၏ ရှေးရိုးပုံပြင်တွင် ဆမ္မဆန်မှာ အလွန်ခွန်အားဗလကြီးသော သူရဲကောင်းအဖြစ် ထင်ရှားလေ သည်။ ထိုအခါက အဇ္ဇရီယယ်လူမျိုးတို့မှာ ဖိလစ္စတင်း(ဖိလိတ္တိ) လူမျိုးတို့၏ လက်အောက်တွင်ရှိသည်။ ဆမ္မဆန်သည် မိမိ၏ အမျိုးသားများဖြစ်သော အဇ္ဇရီယယ်လူမျိုးအား ဖိလစ္စတင်း လူမျိုးတို့၏ လက်တွင်းမှ ကယ်ရန် ကြိုးစားခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ အနောက်တိုင်းစာပေနှင့် စကားပုံများတွင် ဆမ္မဆန်၏ ခွန်အား နှင့် ဒလိုင်းလား၏ သစ္စာမဲ့ပုံများကို တင်စား၍ မကြာခဏ ထည့်သွင်းဖော်ပြလေ့ရှိ၏။
ဆမ္မဆန်သည် မိမိနှင့်ရည်ငံနေသော ဖိလစ္စတင်းအမျိုး သမီးထံသို့အသွားတွင် လမ်း၌ ခြင်္သေ့တစ်ကောင်နှင့် တွေ့၍ ထိုသားရဲကို လက်ချည်းသက်သက်ဖြင့် သတ်ဖြတ်ခဲ့၏။ တစ်ခါ သော်၊ ဆမ္မဆန်သည် မြေခွေး ၃ဝဝ ကိုဖမ်း၍၊ အမြီးဖျားတွင် မီးတုတ်ချည်လျက် ဖိလစ္စတင်းလူမျိုးတို့၏ လယ်ယာများကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးပစ်လေ သည်။ ဖိလစ္စတင်းတို့လည်း ဆမ္မဆန်၏ ဇနီးနှင့်တကွ အိမ်သူအိမ်သားများကို သတ်၍လက်စားချေကြ ၏။ ထိုအခါ ဆမ္မဆန်သည် မြည်းမေးရိုးတစ်ချောင်းဖြင့် ဖိလစ္စ တင်းအမျိုးသားတစ်ယောက်ကို ရိုက်သတ်လေသည်။ တစ်ဖန် ဆမ္မဆန်သည် ဒလိုင်းလား (ဒေလိလ)အမည်ရှိ သော ဖိလစ္စတင်းအမျိုးသမီးတစ်ဦးနှင့် ရည်ငံပြန်၏။ ထိုမိန်းမ သည် ဆမ္မဆန်၏ ကြီးမားသော ခွန်အားသည် သူ၏ဆံပင်၌ တည်ရှိကြောင်းကို သိရသဖြင့် သူအိပ် ပျော်နေခိုက် ဆံပင်ကို ရိတ်ပစ်လေသည်။ ထိုအခါ ဖိလစ္စတင်းလူမျိုးတို့သည် ဆမ္မဆန် အားဖမ်းဆီးနိုင်ကြ၍ မျက်လုံးအစုံကို ဖောက်ပြီးလျှင် ထောင် သွင်းအကျဉ်းချထားကြလေသည်။
ဖိလစ္စတင်းလူမျိုးတို့၏ ဒေးဂုန်နတ်ပွဲနေ့တွင် ဆမ္မဆန်ကို ဘုရားကျောင်းထဲသို့ ခေါ်ဆောင်ခဲ့ကြလေသည်။ ဆမ္မဆန်တွင် ဆံပင်များ ပြန်၍ပေါက်လာပြီဖြစ်ရာ၊ ခွန်အားလည်းပြန်၍ ပြည့် လာပြီဖြစ်၏။ ဘုရားကျောင်းထဲတွင် ဖိလစ္စတင်းမင်းများနှင့် ဧည့်ပရိသတ်တို့ဖြင့် ပြည့်လျက်ရှိသည်။ ဆမ္မဆန်လည်း ဘုရား ကျောင်းတိုင်နှစ်ခုကို မှီလျက်ရပ်န၏။ ထိုနောက် ဆမ္မဆန်သည် အားကုန်သွန်၍ ထိုတိုင်များကိုတွန်းလှဲဖြိုဖျက်လိုက်ရာ၊ ကျောင်း အဆောက်အအုံ ပြိုပျက်ပိကျ၍ သူနှင့်တကွ ဖိလစ္စတင်းလူမျိုး မြောက်မြားစွာတို့ သေကြေပျက်စီးကုန်၏။
ကဗျာစာဆိုကျော် ဂျွန် မီလတန်က ဆမ္မဆန်အကြောင်းကို ကဗျာဖွဲ့ဆိုခဲ့၏။ တေးသံစုံဇာတ်နှင့် ရုပ်ရှင်ကားများဖြင့်လည်း ဆမ္မဆန်နှင့် ဒလိုင်းလားအကြောင်းကို သရုပ်ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။
ဆုံတားဆရာတော်
ရဟန်းမည် ရှင်နန္ဒမာလာ၊ တံဆိပ်မည် နရိန္ဒာဘိ သိရိ သဒ္ဓမ္မဓဇ မဟာဓမ္မရာဇာဓိ ရာဇဂုရုဘွဲ့ရ၊ ဆုံတားဆရာတော် သည် စဉ့်ကူမင်းလက်ထက်၌ ထင်ရှားသော ကျမ်းတတ်ဆရာ တော် ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်တစ်ပါးဖြစ်သည်။ ဇာတိကား ဗန့်ကျီတိုက် စီရင်စု၊ ဆုံတားရွာတည်း။
စဉ့်ကူမင်းလက်ထက်နှင့် ဘိုးတော်ဘုရား လက်ထက်တို့ တွင် အတင်ဂိုဏ်း၊ အရုံဂိုဏ်းကိစ္စ၌ အဆုံးအဖြတ် ပေးရာဝယ် အကြီးအကဲဆရာတော်တစ်ပါးအဖြစ်ပါဝင်၍ အဆုံးအဖြတ်ပေးခဲ့ ၏။ ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက်၌ မင်းအိုဆရာတော်၊ မာန်လည် ဆရာတော်၊ မင်းရွာဆရာတော်၊ ညောင်ကန်ဆရာတော်၊ ရွှေ တောင်ဆရာတော်၊ ဆင်တဲဆရာတော်၊ မဲထီးဆရာတော်၊ မှန် ကင်းဆရာတော်တို့နှင့်အတူ သာသနာတော်ကို ပြုစုစောင့်ရှောက် ရန်၊ မင်း၏အာဏာကုန် လွှဲအပ်ခြင်းကိုခံရသော သုဓမ္မာအဖွဲ့ဝင် ဆရာတော်ဖြစ်သည်။
ဆရာတော် ပြုစုခဲ့သော ကျမ်းများကား ပိဋကတ်သမိုင်းစာ တန်းအရ၊ (၁) သုတ္တသင်္ဂဟပါဠိတော်နိဿယသစ် (၂) သုတ္တ သင်္ဂဟအဋ္ဌကထာနိဿယ (၃) ဒွါဒသနိပါတ်ဇာတ်အဋ္ဌကထာ နိဿယ (၄) တေရသနိပါတ်ဇာတ်အဋ္ဌ ကထာနိဿယ (၅) ဝိသုဒ္ဓိမဂ်အဋ္ဌကထာနိဿယ (၆) အဘိဓမ္မတ္တသင်္ဂဟအဋ္ဌကထာ နိဿယ (၇) အဖေဂ္ဂုသာရဒီပနီ အမေးအဖြေ (၈) သုတ်မဟာ ဝါအဋ္ဌကထာဂဏ္ဌိ (၉) သုတ်ပါထေယျအဋ္ဌကထာဂဏ္ဌိတို့ဖြစ် လေသည်။ ဆရာတော်သည် သက်တော် ၆၅ နှစ်၊ ဝါတော် ၄၅ ဝါတွင် ပျံလွန်တော်မူ၏။
ပိုက်တေရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ပိုက်တေရွာ(Paiktay)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ပတိန်တလန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၄၈၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပတိန်တလန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၆၈ ဦး၊ မ ၅၅၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၂၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြွေတွေရွာ၊ ရဟိုင်ဖျား
မြွေတွေရွာ၊ ရဟိုင်ဖျား
မိုင်းရယ်မြို့နယ်
မိုင်းရယ်မြို့နယ်သည် တန့်ယန်းခရိုင်အတွင်းမှ မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံအရှေ့ပိုင်း ရှမ်းပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသည်။ အုပ်ချုပ်မှုရုံးများစိုက်ရာမြို့မှာ မိုင်းရယ်မြို့ဖြစ်သည်။
နောက်ခံသမိုင်း
မိုင်းရယ်မြို့သည် တောင်သိန္နီနယ်၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့ဖြစ်ခဲ့သည်။ ယခင်မိုင်းရယ်စော်ဘွားဖြစ်ခဲ့သူ Sao Hso Holm သည် အောက်တိုဘာလ ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သော ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်၏ တည်ထောင်သူများထဲမှ တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘိန်းဘုရင် ခွန်ဆာ၏ မွေးရပ်မြေ လွယ်မော်သည် မိုင်းရယ်မြို့နယ်ထဲတွင် တည်ရှိပြီး သူအား ၁၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင် ထိုလွယ်မော်၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
အောက်တိုဘာတော်လှန်ရေး
အောက်တိုဘာတော်လှန်ရေး (အင်္ဂလိပ်- The October Revolution) (ရုရှား - Октябрьская революция, Oktyabr'skaya revolyutsiya) ကို ရုရှားတော်လှန်ရေး (the Russian Revolution) ဟုလည်းကောင်း၊ နီမြန်းသောအောက်တိုဘာတော်လှန်ရေး (Red October ) ဟုလည်းကောင်း၊ မဟာအောက်တိုဘာဆိုရှယ်လစ်တော်လှန်ရေး (Great October Socialist Revolution) ဟုလည်းကောင်း၊ ဘော်ရှီဗစ်တော်လှန်ရေး (the Bolshevik Revolution) ဟုလည်းကောင်း လူသိများသည်။ ဂျူလီယန်ပြက္ခဒိန်အရ ၁၉၁၇ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ (၂၅)ရက်နေ့ (ဂရီဂေါ်ရီယန်းပြက္ခဒိန်အရ ၁၉၁၇ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၇)ရက်နေ့)တွင် ပီထရိုဂရက်မြို့၌ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်မှုဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။ ယင်းသည် ၁၉၁၇ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တော်လှန်ရေးနောက်တဆင့်ဖြစ်ပြီး ရုရှားပြည်တော်လှန်ရေး၏ အစိပ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ယာယီအစိုးရကိုဖြုတ်ချပြီး ဘော်ရှီဗစ်များကို အာဏာ ရရှိစေခဲ့သည်။ ယင်းတော်လှန်ရေးသည် ပီထရိုဂရက်မှတစ်ပါး အခြားမြို့များတွင် ဖြစ်ပွားခြင်းမရှိခဲ့သဖြင့် ၁၉၁၇မှ ၁၉၂၂ အထိ ရုရှာပြည်တွင်းစစ်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ၁၉၂၂တွင် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ တော်လှန်ရေးကို ပီထရိုဂရက်မြို့မှ ဘော်ရှီဗစ်များက ဦးဆောင်ခဲ့ကြသည်။ အောက်တိုဘာလ ၂၄ရက်နေ့မှစ၍ အစိုးရအဆောက်အဦများကို တစ်ခုပြီးတစ်ခု သိမ်းပိုက်ကြပြီး အောက်တိုဘာလ ၂၅ရက်နေ့တွင် ဆောင်းရာသီနန်းတော် (ယာယီအစိုးရရုံး) ကို သိမ်းပိုက်လိုက်ကြသည်။
မိုင်းရယ်မြို့နယ်
နောက်ခံသမိုင်း
၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် မိုင်းရယ်မြို့နယ်၌ မြန်မာနိုင်ငံ တပ်မတော်နှင့် ရှမ်းပြည် တပ်မတော်အကြား တိုက်ပွဲငယ်များ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
အောက်တိုဘာတော်လှန်ရေး
ဝေါဟာရခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲလာပုံ
အစပိုင်းတွင် ယင်းဖြစ်စဉ်ကို အောက်တိုဘာအာဏာသိမ်းမှု (the October coup - Октябрьский переворот)ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ ၂၅ရက်နေ့ထကြွမှု (the Uprising of 25th)ဟုလည်း ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အောက်တိုဘာတော်လှန်ရေးဟုလည်းကောင်း၊ ဂရီဂေါ်ရီယန်ပြက္ခဒိန်အရ နိုဝင်ဘာလတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သောကြောင့် နိုဝင်ဘာ တော်လှန်ရေး ဟုလည်းကောင်း ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ၁၉၂၇ခုနှစ် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု၏ ဒသမအကြိမ်မြောက်အောက်တိုဘာတော်လှန်ရေးနှစ်ပတ်လည်တွင် မဟာအောက်တိုဘာဆိုရှယ်လစ်တော်လှန်ရေး (The Great October Socialist Revolution, Russian: Великая Октябрьская Социалистическая Революция, Velikaya Oktyabr'skaya sotsialisticheskaya revolyutsiya) ဟု တရားဝင်အမည်တပ်ပေးခဲ့သည်။
ခမဲအိဒိုဘူတာ
ခမဲအိဒိုဘူတာ  (亀戸駅 ခမဲအိဒို - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုကျိုခရိုင်၊ ခိုးတိုးမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
လက်ပံကြီးတောရွာ၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်
လက်ပံကြီးတောရွာ (Letpangyitaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်၊ လက်ပံကြီးတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၁၂၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လက်ပံကြီးတောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၅၇ ဦး၊ မ ၇၁၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၇၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ယခင်အမည်မှာ လက်ပန်ကြီးတော ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝန်းသိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငှက်ပျောကန်ရွာ၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်
ငှက်ပျောကန်ရွာ (Hngetpyawkan)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်၊ မကြီးကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၉၉၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မကြီးကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၃၀ ဦး၊ မ ၂၃၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၁၄၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေနံချောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေဒီယမ်
ရေဒီယမ် (Radium) သည် ငွေရောင်တောက်ပပြီး နူးညံ့သည့် သတ္တု တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ရေဒီယိုသတ္တိကြွ ဓာတ်အားပြင်းပါသည်။ လေထုနှင့် ထိတွေ့သည့်အခါ ဓာတ်တိုးပြီး အဖြူရောင်နီးပါးရှိသော အရောင်မှ အနက်ရောင်သို့ ပြောင်းသွားသည်။ အလင်းရောင်ဖြာထွက်စေနိုင်သည်။ ရေထဲတွင် Alkaline-earth အုပ်စုထဲတွင် အင်အားအပြည့်ဝဆုံး အုပ်စုဝင်ဖြစ်သော်လည်း ငွေ့ရည်ပျံဖို့အလွယ်ဆုံးဖြစ်သည်။
အသုံးပြုခြင်း
ဆိုးဆေးများ တောက်ပစေရန် အတွက်အသုံးပြုပါသည်။ (radium bromide အနေနှင့်သုံးသည်) ရေဒီယမ်နှင့် ဘာယေလီယမ် ကို နယူထရွန်များ၏ လွယ်ကူရင်းမြစ်များ(Portable source of neutrons) အဖြစ်သုံးခဲ့ဖူးပါသည်။ ရေဒီယမ်ကို ကင်ဆာ ဆေးများထဲတွင် adon gas ကိုပြုလုပ်ဖို့ သုံးခဲ့သည် ။ ၁၉ ရာစုနှစ် အစတွင် ရေဒီယမ်ကို ပေါင်းစပ် ပစ္စည်း အနေဖြင့် သွားတိုက်ဆေး၊ ဆံပင်လိမ်းဆေး နှင့် အစားအစာများတွင်လည်း ထည့်ပြီးသုံးခဲ့ကြသည်။ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ရေဒီယမ် ကို ကမ္ဘာ့မျက်နှာပြင်ဧရိယာ၏ ၁ square kilometer ( အနက်40 cm ) စီမှာ radium 1 gram ပါသည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။ ၂၀ရာစုနှစ်အစပိုင်းတွင် radium ကို uranium သတ္တုရိုင်း များမှထုတ်ယူရှိပြီး ဆိုးဆေးများ တောက်ပစေရန်နှင့် ဆေးကုသမှုများအတွက် အသုံးပြုပါသည်။ Uranium သတ္တုရိုင်းထဲတွင် radium ပါဝင်မှုသည် 150 နှင့် 350 mg/ton အထိပါဝင်နိုင်ပါပြီး Zaire နှင့် Canada နိုင်ငံရှိ သတ္တုရိုင်းတွင်းများတွင် အများဆုံး တွေ့ရှိရသည်။
ကျန်းမာရေးသက်ရောက်မှု
သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်တွင် ရေဒီယိုသတ္တိကြွဒြပ်စင်များသည် အလွန်သေးငယ်သော အစိတ်အပိုင်းများအဖြစ် ပါဝင်နေပါသည်။ ရောင်ခြည် ဖြာထွက်ခြင်းကြောင့် ၎င်း တွင်ပါဝင်သော ရေဒီယို သတ္တိကြွ ခြင်းကို မြင်စေနိုင်သည်။ လူ့အဖွဲ့ အစည်းတွင် ရေဒီယိုသတ္တိကြွခြင်း အခန်းကဏ္ဍသည် သိသာစွာ တိုးတက်လာခဲ့သည်။ လူတို့သည် သတ္တုကြွသော ရေဒီယမ်များကို ကျောက်မီးသွေးနှင့် အခြားလောင်စာများကို လောင်ကျွမ်းစေခြင်းအားဖြင့် ပတ်ဝန်းကျင်ထဲသို့ စွန့်ထုတ်ပါသည်။ ရေဒီယိုသတ္တိကြွ ပစ္စည်းများစွန့်ပစ်ရာ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် တည်ရှိသော မြေအောက်ရေထဲတွင် ရေဒီယမ် ပါဝင်မှုနှုန်းသည် မြင့်မားပါသည်။ ယခုလက်ရှိ အခြေအနေအားဖြင့် လေထုနှင့် မြေကြီးထဲတွင်ရှိသော ရေဒီယမ်ပမာဏ နှင့် ပက်သက်၍ အသုံးချနိုင်သော နည်းပညာကို မတွေ့ရှိနိုင်သေးပါ။ သဘာဝကျစွာ ပါဝင်နေသောရေဒီယမ် ပမာဏကို လူ့ကျန်းမာရေးအတွက် အန္တရာယ်ကင်းစွာ ဖော်ထုတ်နိုင်ခြင်းမရှိသေးပါ။ သို့သော် ရေဒီယမ် သတ္တိကြွနှုန်းများပါက ကျန်းမာရေးကို ပိုမိုထိခိုက် စေနိုင်သည်။ ဥပမာ – သွားကျိုးခြင်း၊ anaemia(သွေးနီဥနည်းခြင်း)၊cataract (မျက်စိရောင်ခြင်း)။
နောက်ဆုံး လေ့လာချက်အရ ရေဒီယမ်၏ ရေဒီယိုသတ္တိကြွခြင်းသည် ကင်ဆာရောဂါအပြင် အချိန်တိုအတွင်း သေစေနိုင်သည်။ ၎င်းဆိုးကျိုးများကို မှတ်သားထားသင့်ပါသည်။ ထိုအရာများသည် ရေဒီယံထဲတွင်ပါဝင်သော ဂမ်မာ(gamma ray) ရောင်ခြည် ကြောင့်ဖြစ်သည်။ ၎င်းရောင်ခြည် (gamma ray )သည် လေထုကိုဖြတ်ပြီး အကွာဝေးတော်တော်များများထိ ဖြာထွက်နိုင်သည်။ ရေဒီယမ်၏ သတ္တုကြွမှုသည် လူကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်နိုင်သည့်အတွက် ၎င်းကိုလိုအပ်မှသာ သုံးသင့်ပါသည်။
ပတ်ဝန်းကျင်သို့ သက်ရောက်မှုများ
ရေဒီယမ်သည် Uranium and thorium (nuclear fuel) များ ယိုယွင်းပျက်စီးသွားလျှင် ရေဒီယို သတ္တုကြွ အက်တမ်များအဖြစ် အဆက်မပြတ် ထုတ်လွှတ်ပါသည်။ ကျောက်တုံးများနှင့် မြေကြီးထဲတွင်လည်း ရေဒီယမ်ပါဝင်မှု အနည်းငယ်ရှိသည်။ သို့သော် ရေနှင့် အချို့နေရာများတွင် ရေဒီယမ်သည် သိပ်သည်းမှုမြင့်မားစွာ ပါဝင်နေပါသည်။ ယူရေနီယမ် သတ္တုတွင်း အနီးအနားတွင် ရှိသောရေထဲတွင် ရေဒီယမ် ပါဝင်မှုနှုန်းသည် မြင့်မားနေပါသည်။ အပင်များသည် မြေကြီးထဲမှ ရေဒီယမ်ကို စုပ်ယူကြသည်။ ထို့အတူ သတ္တဝါများသည်လည်း ထိုအပင်များကို စားသုံခြင်းကြောင့် ရေဒီယမ်များကို စားသုံးနေသကဲ့သို့ ဖြစ်နေပါသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဓာတုဗေဒ ဒြပ်စင်များ ကဏ္ဍ:အယ်ကာလိုင်း သတ္တုများ
ကလေခိုအထက်ရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
ကလေခို(အထက်)ရွာ(Kalaykho(Upper))သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ကလေခိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၂၁၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇန်နဝါရီ ၁၉၇၃
ကိုးကား
1973
တမာပင်စု
တမာပင်စု
တပ်ကုန်းရွာ၊ မော်လိုက်မြို့နယ်
တပ်ကုန်းရွာ (Tatkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ မော်လိုက်မြို့နယ်၊ တပ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၀၇၄ ဖြစ်သည်။
ဟင်းခရော်ရွာ၊ ဟင်းခရော်
ဟင်းခရော်ရွာ၊ ဟင်းခရော်
အင်းဂရမ်းရွာ၊ ဆင်မသေ (တလုတ္ထော်)
အင်းဂရမ်းရွာ၊ ဆင်မသေ (တလုတ္ထော်)
ခမတဲဘူတာ
ခမတဲဘူတာ  (鎌手駅 ခမတဲ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိမနဲခရိုင်၊ မဆုဒမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကြပ်စင်ချောင်းရွာ၊ ကြပ်စင်ချောင်း
ကြပ်စင်ချောင်းရွာ၊ ကြပ်စင်ချောင်း
ရဲစုရွာ၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်
ရဲစုရွာ (Yesu)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်၊ မြို့ဝန်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၆၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့ဝန်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၈၆ ဦး၊ မ ၁၁၄၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၃၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကံဇော် (ဒေါက်တာ)
ဒေါက်တာ ကံဇော် (၁၁ အောက်တိုဘာ ၁၉၅၄ မွေးဖွား ) သည် ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ၏ လက်ရှိ ဝန်ကြီး ဖြစ်သည်။ ၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ မှစပြီး  ဝန်ထမ်းဆောင်နေသူဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ထိုတာဝန်မထမ်းဆောင်ခင် ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ရုံးတွင် ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်အဖြစ် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း ခံရသည်။  ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်အဖြစ် ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ မှ ၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။
ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး
ဇာတိမှာ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊မင်းဘူးခရိုင်၊စလင်း မြို့ ဖြစ်သည်။သူသည် ရန်ကုန် စီးပွားရေး တက္ကသိုလ်မှ စီးပွားရေးဘွဲ့ရရှိခဲ့ပြီး ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် International Institute of Social Studies မှ ဒေသဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး စီမံကိန်းအထူးပြုဖြင့် မဟာဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ပါရဂူဘွဲ့ (စီးပွားရေး)၊စီမံခန့်ခွဲမှုပညာပါရဂူဘွဲ့စသည်တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။ သူသည် စာပေဆိုင်ရာ ဒေါက်တာဘွဲ့ရရှိထားသူလည်း ဖြစ်သည်။ ဒေါက်တာကံဇော်သည် ရန်ကုန် စီးပွားရေးတက္ကသိုလ်နှင့် မုံရွာစီးပွားရေးတက္ကသိုလ်တို့တွင် ပါမောက္ခ၊ ဌာနမှူးနှင့် ပါမောက္ခချုပ်တာဝန်များကိုလည်း ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေးသမားဖြစ်လာခြင်း
ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေး ပါတီဝင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သမ္မတဦးသိန်းစိန် အစိုးရအဖွဲ့ တွင် မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ဝန်ကြီးဌာန၏ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ်၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လမှ ၂၀၁၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလအထိ လည်းကောင်း၊ ဝန်ကြီးအဖြစ် ၂၀၁၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလမှ ၂၀၁၆ မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့အထိ လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၂၀၂၀ တွင် စလင်းမြို့မဲဆန္ဒနယ်မှ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ်ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ အနိုင်မရ ရှုံးနိမ့်သည်။
ရရှိခဲ့သော ဆုများ
၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် စီမံ ထူးချွန်တံဆိပ် (ပထမအဆင့်)၊၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ ထူးချွန်ဆု၊၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်မှ ချီးမြှင့်သော သီရိပျံချီဘွဲ့ ရရှိထားသည့် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။
ဇီးတောရွာ
ဇီးတောရွာ
ကိုးကား
ဇီးတောရွာ
ခမိ − မရုဘုချိဘူတာ
ခမိ − မရုဘုချိဘူတာ  (上丸渕駅 ခမိ − မရုဘုချိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အအိချိခရိုင်၊ အိနဇဝမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)
ဦးခင်မောင်စိုး သည် မြန်မာနိုင်ငံ လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန၏ ဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် သမ္မတ ဦးသိန်းစိန် က ဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ယင်းမတိုင်မီက သူသည် ရန်ကုန်မြို့တော် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ဖြန့်ဖြူးရေးဘုတ်အဖွဲ့၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။
ဆုံတွင်းရွာ၊ ရဟိုင်ဖျား
ဆုံတွင်းရွာ၊ ရဟိုင်ဖျား
ခွေးတောက်ကုန်းရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ခွေးတောက်ကုန်းရွာ (Khwaytaukkone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ခွေးတောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုဒ်မှာ ၁၉၁၈၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခွေးတောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၀၁ ဦး၊ မ ၁၂၉၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၉၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တန့်ယန်းမြို့
တန့်ယန်းမြို့သည် တန့်ယန်းမြို့နယ်၏ အုပ်ချုပ်မှုရုံးများစိုက်ရာမြို့ဖြစ်ပြီး ရှမ်းပြည်နယ်၊ မြန်မာနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည်။ တန့်ယန်းမြို့သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အမြင့် ၉၄၆ မီတာတွင် တည်ရှိသည်။
ခမိမန်းဘဘူတာ
ခမိမန်းဘဘူတာ  (上万場駅 ခမိမန်းဘ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂိဖုခရိုင်၊ ဂုဂျေားမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
မအွန်နမ်ရွာ၊ နောင်မွန်းမြို့နယ်
မအွန်နမ်ရွာ(Maaunnam)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ နောင်မွန်းမြို့နယ်၊ အဝိဝမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၀၇၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အဝိဝမ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၀ ဦး၊ မ ၅၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၉၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နောင်မွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗျသနသုတ်
(၂)သုတ် ရှိပါသည်။
သမ္မတအိမ်တော် (တောင်ကိုရီးယား)
ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ သမ္မတအိမ်တော် သည် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ သမ္မတ ရုံးထိုင်ရာ အဆောက်အဦးဖြစ်သည်။ ယခင်က အမျိုးသားကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ရုံးအဆောက်အဦးဖြစ်ကာ ၂၀၂၂ခုနှစ် မေလ (၁၀)ရက်နေ့မှစ၍ သမ္မတရုံးထိုင်ရာ နေရာဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဗျသနသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံး နေတော်မူစဉ် ဗျသနတရားငါးပါးတို့တွင် ဉာတိဗျသန၊ ဘောဂဗျသန၊ ရောဂဗျသန တို့ကြောင့် ကွယ်လွန်ပြီးနောက် သတ္တဝါများ အပါယ်လေးပါး မရောက်နိုင်ပုံ၊ သီလဗျသန, ဒိဋ္ဌိဗျသနတို့ကြောင့် ကွယ်လွန်ပြီးနောက် သတ္တဝါများ အပါယ်လေးပါးသို့ ကျရောက်ကြပုံနှင့် သမ္ပဒါတရားငါးပါးတို့တွင် ဉာတိသမ္ပဒါ၊ ဘောဂသမ္ပဒါ၊ အာရောဂျ သမ္ပဒါသုံးပါးတို့ကြောင့် ကွယ်လွန်ပြီးနောက် သတ္တဝါများ နတ်ရွာသုဂတိ မရောက် နိုင်ကြပုံ၊ သီလသမ္ပဒါ၊ ဒိဋ္ဌိသမ္ပဒါ နှစ်ပါးကြောင့် ကွယ်လွန်ပြီးနောက် သတ္တဝါများ နတ်ရွာသုဂတိသို့ရောက်ကြပုံ၊ ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။ - ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် သီတင်းသုံးဖော်တို့အား ဆဲရေးသူ၊ ဘေးကိုပြ၍ ငြိမ်းခြောက်သူ၊ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့အား စွပ်စွဲကဲ့ရဲ့သောပုဂ္ဂိုလ်များ ရရှိခံစားရမည့် အပြစ် ၁၁-မျိုးကို သုက္ကပက္ခ, ကဏှပက္ခအားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
သမ္မတအိမ်တော် (တောင်ကိုရီးယား)
တည်နေရာနှင့် သမိုင်းကြောင်း
ဤအဆောက်အဦးသည် မြို့တော်ဆိုးလ်မြို့၊ 22 Itaewon-ro, Yongsan ခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။ ၂၀၀၃ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး (၂၇၆,၀၀၀) စတုရန်းမီတာကျယ်ဝန်းကာ အထပ်မြင့်အ​ဆောက်အဦးဖြစ်သည်။
ယခင်က သမ္မတများရုံးထိုင်ရာ အိမ်ပြာတော်မှာ အများပြည်သူနှင့် အလှမ်းဝေးသည်ဟုဆိုကာ ၂၀၂၂ခုနှစ် မေလ (၁၀)ရက်နေ့တွင် အသစ်တက်လာသော သမ္မတ ယွန်းဆော့ယော က ဤအဆောက်အဦးသို့ နေရာပြောင်းရွှေ့ ရုံးထိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဤအဆောက်အဦးသည် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံသမ္မတ၏ ရုံးထိုင်ရာအဆောက်အဦးဖြစ်လာခဲ့သည်။ သမ္မတသည် ပြည်ပမှဧည့်သည်တော်များကိုလည်း ဤအဆောက်အဦး၌ပင် လက်ခံတွေ့ဆုံသည်။
အမည်နာမ
ပြောင်းလဲရုံးထိုင်သည့် အဆောက်အဦးအတွက် အမည်ပေးရန် သမ္မတယွန်းဆော့ယော၏ အစိုးရက ကော်မတီတစ်ရပ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ လက်ခံရရှိသည့်အမည်ပေါင်း (၃၀,၀၀၀)ကျော်မှ ဇကာတင်အမည်အဖြစ် People's House၊ Gukmin Cheongsa, Mineum Cheongsa၊ Bareunnuri နှင့် Itaewon-ro 22 တို့ကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်။
ပြည်သူ့အိမ်တော် (People's House) သည် သမ္မတယွန်း၏ ကနဦးရွေးချယ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်ဟုဆိုသည်။ သမ္မတရုံးသည် ပြည်သူအားလုံးအတွက် ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ပြည်သူများကသာ ပိုက်ဆိုင်သည်ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။Gukmin Cheongsa သည် ပြည်သူ့အစိုးရရုံးဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။
နောက်ဆုံးတွင် အထက်ပါအမည်များအနက် မည်သည်ကိုမှ အတည်မပြုခဲ့ဘဲ အချိန်အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ သင့်လျော်သောအမည်အသစ်ကို ရှာဖွေရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။
ပါးရွဲရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ပါးရွဲရွာ (Paryewi)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ မင်းဘူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၂၆၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မင်းဘူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၅၂ ဦး၊ မ ၂၉၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၉၂ ဦးနေထိုင်သည်။
လွန်ပင်ရှိုရွာ၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်
လွန်ပင်ရှိုရွာ (Lunpinsho)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်၊ မကြီးကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၉၈၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မကြီးကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၃၀ ဦး၊ မ ၂၃၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၁၄၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေနံချောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
Parallels desktop
Parallels Desktop ဆိုသည်မှာ Intel processor (1.66 GHz or more) ကို အသုံးပြုထားတဲ့ Macintosh ကွန်ပျူတာတွေမှာ virtual machine တွေဖန်တီးဖို့ရန် ဖြစ်ပါတယ်။ သင်ဟာ ၎င်း application ကိုသုံးခြင်းဖြင့် Mac OS မှာ Windows Linux version ကွဲပြားသော Mac OS X အပြင် တခြားသော OS တို့ကို virtual machine အနေဖြင့် တစ်ခုဆီ ဖန်တီးလို့ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ထိုသို့ ကိုယ်ကြိုက်နှစ်သက်သော တခြား OS တွေကို virtual machine အဖြစ် ပြုလုပ်လိုက်တဲ့ အခါ ရှိပြီးသား Mac ရဲ့ appliaction များနှင့်အတူ တခြား OS က appliaction များကိုပါ တပြိုင်နက်တည်း side by side သုံးလို့ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ၎င်း application သုံးရခြင်းတွင် ရရှိမယ့် ကောင်းကျိုးများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ၁။ Virtual machine တစ်ခုကို အသုံးပြုရတာ လွယ်ကူခြင်း ၂။ Virtual machine ကို 32bit အပြင် 64bit ကိုပါ သုံးနိုင်ခြင်း ၃။ သင်အခုလက်ရှိသုံးနေသော Mac ကို restart လုပ်စရာမလိုဘဲ virtual machine ပြုလုပ်ထားတဲ့ windows linux OS တို့မှ applicaiton များနှင့် side by side အသုံးပြုနိုင်ခြင်း ၄။ Virtual machine က OS (သို့) Mac OS မှ application တစ်ခု⁠ခုဖြင့် ဖန်တီးထားတဲ့ file ဖြစ်သော်ငြားလည်း ဘယ် OS တွင်မဆို ပြန်ဖွင့်ရနိုင်ခြင်း
ထိုသို့အပြိုင်သုံးခွင့် ရရှိခြင်းဖြင့် သင်ရဲ့ OS တစ်ခုထက်မက အသုံးပြုနိုင်တဲ့ အတွေ့ကြုံကို တိုးတက်စေမှာဖြစ်ပါတယ်။
ဒီလမ်းညွှန်ဟာ Mac computer ပေါ်မှာ အခြား OS များကို virtual machine အနေနှင့် အပြိုင်အသုံးပြုချင်တဲ့ သူတွေအတွက် ရည်ရွယ်ပါတယ်။ ဆိုလိုသည်မှာ OS နှစ်ခု (သို့) နှစ်ခုထက်မက OS တွေကို Mac ပေါ်မှာ အပြိုင်သုံးချင်းသူများ အတွက် ရည်ရွယ်ထားပါသည်။ ဒီလမ်းညွှန်မှာ အတိုကောက် စာလုံးအနေနဲ့ OS ဟာ operating system ဖြစ်ပြီး VM ကတော့ virtual machine ဖြစ်ပါတယ်။
အဓိပ္ပါယ် ဖွင့်ဆိုချက် Primary operating system (primary OS) ဆိုသည်မှာ computer ကိုဖွင့်လိုက်တဲ့အခါ ၎င်း၏ I/O device တွေကို ထိန်းချုပ်ပေးသော operating syatem ကိုဆိုလိုပြီး ဒီလမ်းညွှန်မှာတော့ Mac OS X ကို ဆိုလိုတာဘဲ ဖြစ်ပါတယ်။ Guest operating system (guest OS) ဆိုသည်မှာ ဒီလမ်းညွှန်မှာဆို virtual machine အဖြစ်ဖန်တီးမယ့် operating system ဘဲဖြစ်ပါတယ်။
အက်ကတ်ဒီးယန်းခေတ်
ဆူမားရီးယန်းတို့အား အက်ကတ်ဒီးယန်းတို့အောင်နိုင်သည့်နောက် နှစ်ပေါင်း၂၀၀ အကြာတွင် ဆူမား-အက်ကတ်ဟူ၍ နိုင်ငံတစ်ခုကို ပူပေါင်းတည်ထောင်ကြသည်။ ထိုနိုင်ငံသည် ယူဖရေးတီးမြစ် မြောက်ပိုင်းရှိ အာဆီးရီးယား နိုင်ငံအထိ၊ အရှေ့ဘက်တွင် ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ထိပ်ဖျားရှိ အီလမ်မြို့အထိ၊ အနောက်ဘက်တွင် မြေထဲပင်လယ်ကမ်းခြေရှိ ပါလက်စတိုင်းမြောက်ပိုင်းအထိ ကျယ်ပြန့်သည်။ သို့ဖြင့် အနောက်ဘက်ခြမ်းဒေသများသည် ယခင်ကထက် ပို၍ စည်းစနည်ကျသည့် အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်ဖြင့် အုပ်ချုပ်ခြင်းခံရသဖြင့် တိုးတက်လာသည်။ အထူးအသဖြင့် ကုန်စည် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးတွင် ဖွံဖြိုးလာကာ တစ်ဖက်မှလည်း ဆူမား-အက်ကတ်ယဉ်ကျေးမှုသည်လည်း အထွတ်အထိပ်သို့ရောက်လာသည်။
ဆူမားရီးယန်းလူမျိုးများ အချင်းချင်း မသင့်မြတ်ကြဘဲ စစ်ပြိုင်နေချိန်များတွင် တစ်ဖက်ကလည်း ဆူမားဒေသ၏ မြောက်ဘက်ရှိ အက်ကတ်ဒီးယန်းများ၏ ကျူးကျော်မှုများကိုလည်း ရင်ဆိုင်ခဲ့ကြရသည်။ သို့သော် စစ်ရေးစစ်ရာ ကျွမ်းကျင်သည့် ဆူမားရီးယန်းများအား အက်ကတ်ဒီးယန်းတို့အနေဖြင့် လွမ်းမိုးနိုင်ခြင်းမရှိကြပေ။
ဘီစီ၂၇၅၀ ရောက်သောအခါတွင်မူ အက်ကတ်ဒီးယန်းတို့သည် လက်ရုံးရည်၊ နှလုံးရည်ဖြင့် ပြည့်စုံသည့် ဆာဂွန် ဘုရင်၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် ဆူမားရီးယန်းအပေါင်းတို့အား အောင်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဆာဂွန်၏ အင်ပါယာသည် ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့မြောက်ပိုင်းရှိ အီလမ်မြို့မှ အနောက်ဘက် မြေထဲပင်လယ်အထိတိုင် ကျယ်ပြန့်သည်။ မြောက်ဘက်တွင် ယူဖရေးတီး နှင့် တိုက်ဂရစ်မြစ်များ၏ အထက်ဖျားပိုင်းထိတိုင် ကျယ်ပြန့်သေးသည်။
အက်ကတ် နှင့် ဆူမားတို့ ပေါင်းစည်းမှု
ထိုသို့ အက်ကတ်ဒီးယန်းတို့သည် ဆူမားတို့အပေါ်တွင်အောင်နိုင်ပြီး အရှင်သခင်များ ဖြစ်လာသည့်အတွက် ၎င်းတို့အနေဖြင့် ခြေသလုံးအိမ်တိုင် လှည့်လည်သည့် စရိုက်ကို စွန့်ပစ်လိုက်ကြပြီး ဆူမားရီးယန်းများကဲ့သို့ပင် နေလှန်းရွံ့အုတ်ဖြင့် အိမ်ရာများတည်ဆောက်ကာ အတည်တကျနေထိုင်လာကြသည်။ စာပေအသုံးအနှုန်း မရှိကြသေးသဖြင့် ဆူမားရီးယန်းတို့ထံမှ ကျူနီဖောင်းစာရေးနည်းကို သင်ယူကြကာ ၎င်းတို့၏ ဆီမိုက်ဘာသာစကားဖြင့် ရေးသားကြသည်။ ထို့အတူ အုပ်ချုပ်ရေးက႑တွင်လည်း ဆူမားရီးယန်းတို့အား ဆရာတင်ကာ ကျင့်သုံးကြရပြန်သည်။ သို့ဖြင့် အချိန်ကြာသော် အလေးချိန်၊ အချိန်နာရီ၊ အတိုင်းအတာ၊ အတွက်အချက်၊ စစ်ရေးစစ်ရာ စသည်တို့ပါမကျန် အက်ကတ်တို့သည် ဆူမားရီးယန်းတို့ထံမှ ဆက်ခံသင်ယူ သဖြင့် အာကတ်နှင့် ဆူမားတို့သည် လူမျိုးတစ်မျိုးတည်းကဲ့သို့ ဖြစ်သွားကြကာ နှစ်၂၀၀ခန့် ကြာလျှင် ဆူမားတို့က ထိုဒေသတွင် အသာစီးပြန်ရလာကြသည်။ ထူးခြားချက်အနေဖြင့် အက်ကတ်ဒီးယန်းများက ဆူမားရီးယန်းတို့ထံမှ သင်ယူပြုလုပ်သည့် စစ်ခမောက် သည် ကမ္ဘာ့ရှေးအကျဆုံး သတ္တုဖြင့် ပြုလုပ်သည့် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ တန်ဆာအဖြစ်မှတ်တမ်းတင်ခြင်း ခံရသည်။
ပျက်သုဉ်းခြင်း
ဘီစီ၂၃၂၈ အရောက်တွင် အီလမ်ဒေသမှ အယ်လ်မိုက်လူမျိုးတို့သည် ဆူမား-အက်ကတ်နိုင်ငံကို ကျူးကျော်ကာ ဘုရင်ဖြစ်သူအား ဖမ်းဆီးလိုက်ကြသည်။ တစ်ချိန်တည်းတွင်ပင် မြောက်ပိုင်းရှိ အမ်မိုရိုက်မျိုးနွယ်များကလည်း ဆူမား-အက်ကတ်နိုင်ငံတွင်းသို့ တိုးဝင်လာကာ ယူဖရေးတီးမြစ်ကမ်းပေါ်တွင် ဘေဘီလုံရွာငယ်လေးကို တည်ထောင်အခြေချကြသည်။ အချိန်အနည်းငယ်အတွင်းတွင် ထိုရွာငယ်လေးသည် အမ်မိုရိုက်တို့၏ ဘေဘီလုံမြို့တော် ဖြစ်လာသည်။
အနာယုဿာသုတ်
ပဉ္စမသုတ်နှင့် ဆဋ္ဌသုတ်။
ခမိမအဲဇုဘူတာ
ခမိမအဲဇုဘူတာ  (上前津駅 ခမိမအဲဇု - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အအိချိခရိုင်၊ နဂိုယမြို့၊ နခရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အနာယုဿာသုတ်
ပဌမသုတ်၌ -အသက်တိုကြောင်းတရား ငါးပါးနှင့် အသက်ရှည်ကြောင်း တရားငါးပါးတို့ကို သရုပ်တုတ်၍ ဟောတော်မူသည်။
ဒုတိယသုတ်၌လည်း -ယင်းတရားငါးပါးစီတို့ကိုပင် ပဌမသုတ်၊ အမှတ် (၅) “အကာလစာရီ” “ကာလစာရီ” နေရာ၌ “ဒုဿီလ ပါပမိတ္တ” နှင့် “သီလဝန္တ ကလျာဏမိတ္တ”တို့ကို လဲလှယ်၍ ဟောတော်မူသည်။
ဘုရား (တောင်)ရွာ၊ ကန့်ဘာလာကျွန်းညို
ဘုရား (တောင်)ရွာ၊ ကန့်ဘာလာကျွန်းညို
င/ရုံးတောင်ရွာ
င/ရုံးတောင်ရွာ
ကွင်းချောင်းကရင်စုရွာ၊ ကြပ်စင်ချောင်း
ကွင်းချောင်းကရင်စုရွာ၊ ကြပ်စင်ချောင်း
သောရ်နတ်
သောရ်နတ်
ဥရောပမြောက် ပိုင်းပုံပြင်များတွင် ထင်ရှားသည့်သောရ်နတ်သားသည် စကန်ဒီနေးဗီးယားနတ် ဖြစ်သည်။ သောရ်နတ်သည်အိုးဒင်နတ်၏ သားတော်ကြီးဖြစ်၍ စကန်ဒီနေဗီးယားနတ် များအနက် အသန်မာအတောင့်တင်းဆုံး နတ်သားဖြစ်လေသည်။ လူသားတို့အတွက်ကြင်နာစွာကောင်း ကျိုးကိုဆောင်သော်လည်း မြောက်ယွန်းယွန်း ရေခဲသော ဒေသရှိ နှင်းစောင့်ဘီလူးကြီးများကိုရန်ညိုးမပြေ နိုင်အောင် ဒေါသ ဆောင်သောနတ်ဖြစ်လေသည်။ အိုးဒင်၏သားဖြစ်သောကြောင့် ရုပ်ဆင်းသဏ္ဌာန်မှာ အိုးဒင်နှင့်ရွေးမရအောင်တူသည်။
မြောက်ပိုင်းနိုင်ငံများတွင် နေထိုင်သူများသည် သောရ်နတ်သားကို ဘုရားပမာ ပူဇော်ပသကိုးကွယ် ကြ လေသည်။ ဥရောပမြောက်ပိ်ုင်းနိုင်ငံများတွင် ဆီးနှင်းလွှမ်းခြင်း ကြောင့်ရေခဲခြင်း၊ နှင်းမိုးစွေခြင်းတို့ ဖြစ်သည့်အခါ သောရ်နတ်သားက နှင်းစောင့်ဘီလူးများအား စစ်ဆင်ကာ မောင်းထုတ်နိ်ုင်သဖြင့်တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် နွေကူးရာသီ လေပြည်သွေးကာ နေရောင်ပေါ်ပေါက်ပြီးလျှင် ပူနွေးလာသည်ဟု အယူရှိကြသည်။ ကောင်းကင်မှ မိုးချုန်းသံသည် သောရ်နတ်သား၏ ရထားဘီးလှိမ့်သံဖြစ်သည်။သူ၏ အစွမ်းထက်သောလက်နက်ကား မီယိုလ်နာခေါ် တင်းပုတ်ကြီးဖြစ်၍ ထိုတင်းပုတ်ကြီးကို ဝင့်လိုက်သောအခါ လျှပ်စစ် လက်ခြင်း ဖြစ်ပေါ်သည်ဟု ထုံးဟောင်းပုံပြင်များတွင်အဆိုရှိပေသည်။ ထိုကြောင့်သောရ်အား လျှပ်စစ် လက်ခြင်းဆိုင်ရာနတ်အဖြစ် ကိုးကွယ်နေကြခြင်းဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်ကသောရ်သည် စိတ်သဘောဖြူစင် ကောင်းမွန်သော်လည်း မကြာခဏဆိုသလိုပင်ထိန်း မရအောင် ဒေါသကြီးတတ်သည်။ သူ၏ကောင်းလှသောဗလကြောင့် မိခင်ဖြစ်သူက သူ့အားနိုင်နိုင်နင်း နင်းမထိန်းသိမ်းနိုင်သဖြင့် ထိန်းသိမ်းမွေးစားမည့်သူအားအပ်ရသည်။ မွေးစားမိဘများသည် သောရ် အားလိမ်မာစွာ အုပ်ထိမ်းနိုင်ခဲ့လေသည်။ အရွယ်ရောက်လာသောအခါ သော်ရ်သည်အက်စဂတ် အရပ်၌ နတ်အားလုံးနေရန်အခန်း ၅၄၁ပါသောဗီလစကီယားနီးယား (လျှပ်စစ်ဟုအဓိပ္ပာယ်ရသည်) နတ်ကွန်းကို ဆောက်၍ တိုက်ပွဲ၌ ကျသောစစ်သည်တော်များအား ဂုဏ်ပြုပွဲကျင်းပရန် အသုံးပြုသည်။
သောရ်၏ဇနီးသည်မှာ သာမန်ကျေးတောသူဖြစ်၍ ဆစ်ဟုတွင်သည်။ ခြေဖျားထိအောင်ဆံရှည်သဖြင့်ဇနီးသည်၏
ဆံပင်ကောင်းခြင်းကို သောရ်သည်ဂုဏ်ယူ၍မဆုံးချေ။ သတ္တိစွမ်းပြ၍ စွန့်စားဆောင်ရွက်ရာတွင် သောရ်သည်ဦးလေးခြင်းမရှိ။ ခွန်အားအရာတွင်လည်း သူမတူအောင် သန်စွမ်းရကား ခွန်အားထုတ်၍ အလုပ်လုပ်ရာတွင် ပျော်မွေ့လေသည်။ ဥသဘနွားလားကြီး များကိုပင် လက်ဖြင့်ညှစ်သတ်ကာ သေစေနိုင်သောအင်အားရှိ၍ သစ်ပင်ကြီးများကို ပေါ့ပါးစွာထမ်းနိုင်လေသည်။ သောရ်နတ်သား၏ စွန့်စားခန်းအဖုံဖုံကို ရှေးထုံးဟောင်း ပုံပြင်များတွင် ဝတ္ထုများသဖွယ် များစွာရေးသားထားကြ၏။ သောရ်နတ်သားအားဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ရက်သတ္တပတ်တွင် ပဉ္စမနေ့ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာအားဖြင့် သောစဒေးဟုခေါ်၍ ယင်းမှသပ်စဒေးဖြစ်လာလေသည်။
ဇန်နဝါရီ ၁၉၇၄
ကိုးကား
1974
ဆူမားရီးယန်းခေတ်
ဆူမားရီးယန်းများ
ဆီမိုက်အနွယ်များ မတိုင်မှီက လခြမ်းရပ်၏ အရှေ့ဘက် ရှိုင်းနားလွင်ပြင်အတွင်းသို့ မြောက်ပိုင်းမှ ဆီမိုက်အနွယ်မဟုတ်သည့် လူမျိုးများဝင်ရောက်လာကာ ဆူမားဒေသ(Summer) တွင် အခြေချသည်။ ၎င်းတို့အခြေချသည့်ဒေသကို အစွဲပြုကာ ၎င်းတို့အား ဆူမားရီးယန်း ဟုခေါ်ကြသည်။ ထိုသူတို့သည် ဂျုံနှင့် ဘာလီ သီးနှံများကို စိုက်ပျိုးကြပြီး နွားဖြင့် လယ်ယာထွန်ယက်ကြသည်။ မွေးမြူရေးအနေဖြင့် ဆိတ်၊သိုး၊နွား တို့ကိုမွေးမြူကြသည်။ ဘာသာအယူအားဖြင့်လည်း ကိုးကွယ်ရာနတ်သမီးတွင် နွားမ၏ ကိုယ်အင်္ဂါပါဝင်ပြီး ထိုနတ်သမီးသည် ဆိတ်၊သိုး၊နွားများကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
ဘီစီ ၃၀၀၀ ခန့်အရောက်တွင် အရှေ့ဘက်တောင်ကုန်းဒေသများမှ မြင်း ကို ရယူနိုင်ကြသည်။ သို့သော် အသုံးမတွင်ကျယ်လာသေးပေ။ တစ်ချိန်တည်းတွင် ကြေးနီကို ရှာဖွေတွေ့ရှိကာ အသုံးပြုခဲ့ကြသည့် အထောက်အထားများအဖြစ် ကြေးနီဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် အိုးခွက်များလည်း တွေ့ရသည်။ သို့သော် တစ်ဖက်ကလည်း ကျောက်ဖြစ်လက်နက်များကို မစွန့်လွှတ်နိုင်ကြသေးဘဲ ဆက်လက် သုံးစွဲခဲ့ကြသည်ကို တွေ့ရသည်။ အစဦး အိမ်ပုံစံများမှာ ရွှံဖြင့်မံကာ ဆောက်လုပ်ထားသည့် အိမ်များဖြစ်ကာ နောက်ပိုင်းတွင် နေလှန်းသည့် ရွှံ့အုတ်များဖြင့် တည်ဆောက်လာကြသည်။
စာပေ အရေးအသား
ပင်မစာမျက်နှာ: ကျူနီဖောင်းစာ ဘီစီ ၃၅၀၀ ခန့်မှစတင်ကာ ဆူမားရီးယန်းတို့သည် စာပေအရေးအသားကို စတင်သုံးစွဲခဲ့ကြသည်။ ရွှံပြားပြော့ပြော့များပေါ်တွင် ဝါးဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် စတိုင်လပ်စ်(Stylus) ကညစ်တံမျိုးဖြင့် ရေးသားကာ ပြီးလျှင် မီးဖုတ်အပူပေးခြင်းဖြင့် မာကျောသွားအောင် ပြုလုပ်ပေးရသည်။ အရေးအသားပုံစံမှာ သပ်ကလေးများသဖွယ် အကြောင်းငယ်လေးများအား ဆက်စပ်ရေးသားခြင်းမျိုးဖြစ်ပြီး ထိုအရေးအသားအား ကျူနီဖောင်းအရေးအသား၊ ကျူနီဖောင်းစာ (Cuniform)ဟုခေါ်ကြသည်။ (လက်တင်ဘာသာအားဖြင့် သပ် ကို ကျူနီယပ်စ်(Cuneus) ဟုခေါ်ခြင်းမှာ ဤမှ ဆင်းသက်ခြင်းဖြစ်သည်။)
ပြက္ခဒိန် နှင့် အချိန်နာရီ
ဆူမားရီးယန်းတို့သည် လအဆန်း၊ အဆုပ်ကို မူတည်တွက်ချက်သည့် လပြက္ခဒိန်ကို တီထွင်ခဲ့ကြသည်။ တစ်နှစ်ကို ၁၂လ အဖြစ်ပိုင်းခြားပြီး ဝါထပ်နှစ် သဘောအတိုင်းပင် ရံဖန်ရံခါ လတိုးလေ့ရှိသည်။ ရေတွက်သည့် သင်္ချာစနစ်သည်လည်း ဆယ်လီစနစ်၊ ရာလီစနစ် စသဖြင့် မဟုတ်ဘဲ ခြောက်ဆယ်ကို အခြေခံကာ ရေတွက်ကြသည်။ ထိုမှ တစ်မိနစ်လျှင် စက္ကန့်ခြောက်ဆယ်၊ တစ်နာရီလျှင် ခြောက်ဆယ်မိနစ် စသဖြင့် အချိန်နာရီ သတ်မှတ်ပုံ အစပြုခဲ့သည်။