cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
မြစ်ပေါက်ရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်
မြစ်ပေါက်ရွာ (Myitpauk)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ မြင်းမူမြို့နယ်၊ ဝမ်းပြည့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၁၄၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းမူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောင်ကျော်၊ ဗိုလ်
ဗိုလ်အောင်ကျော် (မြန်မာ ၁၂၇၇-၁၃ဝဝ၊ ခရစ်နှစ် ၁၉၁၆-၁၉၃၈)သည် ၁၃ဝဝ ပြည့်အရေးတော်ပုံခေတ်ကတိုင်းပြည်နှင့်လူမျိုးအတွက် အသက်နှင့်လဲသွားသော ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ကိုအောင်ကျော်ဖြစ်သော်လည်း အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်တစ်ယာက်အနေနှင့် ဗိုလ်အောင်ကျော်ဟု ခေါ်ကြ၍ ထိုအမည်နှင့်ပင် ကျော်ကြားသည်။
ကိုအောင်ကျော်ကို မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၇၇ ခုနှစ် တပို့တွဲလဆုတ် ၉ ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၁၉၁၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇ရက် တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ဟင်္သာတခရိုင်၊ မဲဇလီကုန်းမြို့၊ ရုံးဇင်ရွာတွင် အဖ အလယ်တန်းကျောင်းဆရာကြီး ဦးကျော်ထင်၊ အမိ ဒေါ်ရွှေကျော့တို့မှ ဖွားမြင်သည်။ ညီအစ်ကိုမောင်နှမ တစ်ကျိပ်တစ်ယောက် ရှိသည့်အနက် အဋ္ဌမမြောက် မွေးဖွားခဲ့သူဖြစ်သည်။ မွေးချင်းပေါက်ဖော်များမှာ ဖခင် ကဆင်းသက်၍ ကျောင်းဆရာ ဆရာမများသာ ဖြစ်ကြသည်။ ကိုအောင်ကျော်သည် ဖခင်ဖြစ်သူ၏ အလယ်တန်းကျောင်းတွင် သူငယ်တန်းမှစ၍ ခြောက်တန်းအထိ ပညာ ဆည်းပူးခဲ့သည်။ ထို့နောက် အမျိုးသားကျောင်းများ ပေါ်ပေါက်လာချိန်တွင် ဇာတိရုံးဇင်ရွာနှင့် တစ်မိုင်ခန့်ဝေးသော မဲဇလီကုန်းမြို့ရှိ အမျိုးသားအလယ်တန်းကျောင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ကာ အင်္ဂလိပ်- မြန်မာနှစ်ဘာသာ ပညာသင်ယူသည်။ ထိုကျောင်းမှပင် ကိုအောင်ကျော်သည် အမျိုးသားစိတ်ဗီဇကို ရရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုရပေမည်။
မဲဇလီကုန်းမြို့ အမျိုးသားအလယ်တန်းကျောင်းမှသတ္တမတန်းအောင်မြင်ပြီးနောက် ဟင်္သာတမြို့ရှိ ဒေါက်တာကမ်းမင်း အထက်တန်းကျောင်းတွင် မိဘဆွေမျိုးများ၏ဆန္ဒအရ အထက်တန်းပညာများကို ဆက်လက်သင်ယူသည်။ ယင်းသို့ အနောက် တိုင်းဆန်သူများ နေလေ့ရှိသောကျောင်းတွင် ကိုအောင်ကျော်အတွက် မျက်စိနောက်စရာများနှင့်သာ တိုး၍နေရာ ထိုဓလေ့ အမူအယူများကို သရော်သည့်အနေနှင့် ကိုအောင်ကျော်သည် ခုံဖိနပ်စီး၊ ပင်နီတိုက်ပုံဝတ်၊ ကတုံးဆံထောက်ညှပ်(ယခုအခါ အောင်ကျော် ဆံထောက်ဟုပင် တွင်နေသည်။) ဘုကျကျ၊ ဂွကျကျနေခဲ့လေသည်။ သို့ရာတွင် ကိုအောင်ကျော်ကား ပညာရေး ဘက်၌မူ ထိပ်ကပင် အောင်ပန်းကိုအမြဲဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့ရာ ၁၉၃၄-ခုနှစ်တွင် ဆယ်တန်းစာမေးပွဲကို ကောင်းစွာအောင်မြင်ခဲ့သည်။
အစဉ်သဖြင့် ဆရာသမား၏စကားကို နားထောင်လာခဲ့သော ကိုအောင်ကျော်သည် ဟင်္သာတကျောင်းမှ ဆရာများညွှန်ကြားချက် အရ ၁၉၃၄-၃၅ ခု ပညာသင်နှစ်တွင် ဂျပ်ဆင်ကောလိပ်သို့ တက်ရောက်သင်ယူသည်။ မြန်မာဘာသာ၊ စီးပွားရေးပညာ တို့ကိုယူ၍ တက္ကသိုလ်ပညာကို ဆက်လက်သင်ယူခဲ့ရာ မြန်မာစာပေတွင်ထူးချွန်သဖြင့် မြန်မာစာကထိကဦးထွန်းဖေက မြန်မာစာ ဂုဏ်ထူး ယူရန်ပင် တိုက်တွန်းခြင်း ခံရဘူးသည်။ အမျိုးသားစိတ်ဓာတ်ပြင်းထန်သော ကိုအောင်ကျော်သည် ကောလိပ်ကျောင်းမှ အနောက်တိုင်းဆန်ဆန် ပွဲသဘင်များကို မျက်စိစပါးမွေး စူးရပြန်လေသည်။ ကပွဲသဘင် အခမ်းအနားများကိုတွေ့ရှိက ခုံဖိနပ်စီး၍ ဝင်ခြင်း၊ ပွဲသဘင်ခန်းမှ တစ်ယောက်တည်းဆန့်ကျင်၍ ထွက်ခဲ့ခြင်းများကို ပြုလေသည်။ အမျိုးသားစိတ်ဓာတ်ကို ကိုအောင်ကျော်သည် အမူအရာနှင့်သာမက အဟောအပြောတို့နှင့်လည်း ပြသခဲ့သည်။ ပါတော်မူနေ့နှင့် အမျိုးသားအောင်ပွဲနေ့များသို့ ရောက်တိုင်းလိုလိုပင် ကိုအောင်ကျော်သည် မိမိမြို့နယ်သို့ အမျိုးသားရေးလှုံ့ဆော်မှု တရားများ သွားရောက်ဟောပြောခြင်း၊ စာကြည့်တိုက်များ ဦးစီးဖွင့်လှစ်ပေးခြင်း၊ စကားရည်လုပွဲများ၊ ဟောပြောပွဲများကို လုပ်ကိုင်ကြရန် စီစဉ်ပေးခြင်းများ ပြုလုပ်လေသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ ကျောင်းပိတ်ရက်အတွင်း ခရမ်း၊ သုံးခွဘက်သို့ စည်းရုံး ရေးဆင်းနေပါက နေရင်းရပ်ရွာရှိ မိတ်ဆွေများထံ သူကိုယ်တိုင် မလာရောက်နိုင်သဖြင့် မည်သည့်လုပ်ငန်းစဉ်များ လုပ်ဆောင် သင့်ကြောင်း လှုံ့ဆော်သည့်အနေဖြင့် စာရေးတတ်သည်။
ပါတော်မူနေ့တစ်နေ့တွင် ကိုအောင်ကျော်သည် ဂျပ်ဆင်ကောလိပ်ကြော်ငြာဘောင်တွင် နယ်ချဲ့တော်လှန်ရေးဆောင်းပါးအနေဖြင့် ဤနေ့သို့ရောက်တိုင်း နိုင်ငံခြားသားများကို စိတ်နာသည်၊ ဤနေ့တွင် နိုင်ငံခြားသားများနှင့် အလိုတော်ရိ များကို စကားမပြောလို စသည်ဖြင့် မင်နီစာလုံးကြီးများဖြင့် ရေးသားကပ်ထားသဖြင့် သူငယ်ချင်းတစ်ဦးက စာတမ်းကိုဆုတ်ခွာ၍ ယင်း၏ဖခင်ထံ ပေးပို့ တိုင်တန်းခြင်း ခံရဖူးသည်။ ယင်းသို့ မျက်နှာလိုအားရလုပ်သော အပြုအမူမျိုးကို ကိုအောင်ကျော်သည် အလွန်စက်ဆုပ်သူ ဖြစ်သည်။
၁၉၃၈ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ကုလား-ဗမာ အဓိကရုဏ်းဖြစ်ပွားစဉ်အခါက ကိုအောင်ကျော်၏ ဇာတိမြို့ကလေးတွင်လည်းဖြစ်ပွား၍ အဖမ်းခံရသူ အများအပြားရှိခဲ့လေသည်။ ထိုစဉ်တွင် ကိုအောင်ကျော်သည် ဟင်္သာတသို့ရောက်လာကာ ဟင်္သာတဦးမြ၊ ပါလီမန်အမတ် ဦးအိန်တို့နှင့် တိုင်ပင်၍ ဟင်္သာတ ထောင်သို့ ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုလျက် အဖမ်းအဆီးခံရသူများကို အားပေးစကား ပြောဆိုခဲ့လေသည်။
ထိုနောက် အခြေအနေအရပ်ရပ်ကို ဆွေးနွေးရန် ဇာတိချက်မြှုပ်ရာ ရုံးဇင်ရွာသို့ဝင်ပြီးမှ ရန်ကုန် သို့ပြန်သည်။ ၁၃ဝဝ-ပြည့် အရေးတော်ပုံ မတိုင်မီ ကိုအောင်ကျော်သည် ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် သမဂ္ဂ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ကိုလှရွှေ၊ ကိုသိန်းအောင် တို့နှင့်အတူ မဲဇလီကုန်းမြို့သို့ ရောက်ရှိလာကာ ကျောင်းသားများ သပိတ်မှောက်ရေးကို လှုံ့ဆော်ပေးခဲ့သည်။
၁၃ဝဝ ပြည့်အရေးတော်ပုံတွင် ကိုအောင်ကျော်သည် ကျောင်းသားသမဂ္ဂ အမှုဆောင်အဖွဲ့တွင် ပါဝင်သည့်အလျောက် အရေးတော်ပုံ အတွက် အစီအစဉ်များဖြင့် မအားမလပ် ဖြစ်နေလေသည်။ ရေနံမြေသပိတ်သမားများအား ဆူပူအောင် လှုံ့ဆော်ရေး တရားဟောမှုဖြင့် တက္ကသိုလ်သမဂ္ဂဥက္ကဋ္ဌ ကိုဗဟိန်းနှင့် အတွင်းရေးမှူး ကိုဗဆွေတို့အား အစိုးရက ဖမ်းဆီးလိုက်သောအခါ ၁၉၃၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၃ ရက်၊ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃ဝဝ ပြည့်နှစ် နတ်တော်လဆုတ် (ရ)ရက်နေ့ ညဉ့်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် သမဂ္ဂအသင်းတိုက်၌ ကိုအောင်ကျော်အပါအဝင် သမဂ္ဂအမှုဆောင်အဖွဲ့က ရန်ကုန်နှင့် မကွေး၌ အစိုးရက ထုတ်ထားသော ပုဒ်မ ၁၄၄ ရုပ်သိမ်းရန်နှင့် ဖမ်းဆီးထားသော ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်များကို အမြန်လွှတ်ရန် အစိုးရထံ တောင်းဖို့ ဆုံးဖြတ်ချက် ချကြသည်။ သို့ရာတွင် တောင်းဆိုချက်များမရရှိသည့်အတွက် ဒီဇင်ဘာ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကျောင်းပေါင်းစုံမှ ကျောင်းသားများနှင့် မြို့မကျောင်းသားများ သည်မြို့မ အထက်တန်းကျောင်း၊ ရန်ကုန် ဝင်းအတွင်း စုရုံးပြီးနောက် ပုဒ်မ ၁၄၄ ကန့်ကွက်သည့်အနေနှင့် စီတန်းလမ်းလျှောက် ဆန္ဒပြကြရာ ကိုအောင်ကျော်က ကြွေးကြော်သံများကို ရှေ့မှတိုင်၍ လိုက်ရသည်။
ထိုသို့ ဆန္ဒပြ၍မရသောအခါ အစိုးရ၏ အုပ်ချုပ်ရေး ကြိုးကိုင်ရာဖြစ်သော အတွင်းဝန်ရုံးကြီးကိုဝိုင်း၍ အာဏာဖီဆန် သည့်သဘောနှင့် ဆန္ဒပြရန် ဆုံးဖြတ်ကြလေသည်။ ဆုံးဖြတ်ချက်အတိုင်း ဒီဇင်ဘာလ ၂ဝ ရက်နေ့၊ နတ်တော်လဆုတ် ၁၄ ရက်နေ့နံနက်တွင် ကျောင်းပေါင်းစုံမှ ကျောင်းသားတစ်သောင်းကျော်နှင့် အတွင်းဝန်ရုံးကို ဝိုင်းဝန်းဆန္ဒပြရာ ကိုအောင်ကျော်က သူရိယသတင်းစာတိုက်ဘက်အဝင်ဝတွင် တာဝန်ယူ၍ ကျောင်းသူကျောင်းသားများကို အုပ်ချုပ်ရသည်။ ယင်းသို့ ဝိုင်းဝန်းထားရာ နာရီပြန် ၁ ချက်ခန့်ရောက်သောအခါ အတွင်းဝန်ရုံးကြီးသည် ဘာမျှ လုပ်မရအောင်ဖြစ်နေသဖြင့် ရုံးကြီးကို ပိတ်လိုက်ရလေသည်။
ထိုအခါ ကျောင်းသားများတပ်ခေါက်၍ ပြန်မည်အပြု တွင် လက်နက်ဟူ၍ အပ်တစ်ချောင်းမျှမပါသော ကျောင်းသား များအား နယ်ချဲ့လက်ပါးစေပုလိပ်များက နံပါတ်တုတ်ဖြင့် အတင်းဝင်ရောက်ရိုက်နှက်ရာ ကိုအောင်ကျော် အပါအဝင် ကျောင်းသူကျောင်းသား ၂ဝဝ ကျော် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့လေသည်။ ကိုအောင်ကျော်၏ဒဏ်ရာသည် ပြင်းထန်လှရကား ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက် ပြာသိုလဆန်း ၂ ရက်နေ့မွန်းလွဲ ၂ နာရီ အချိန်တွင် ရန်ကုန်ဆေးရုံကြီးဝယ် အသက် ၂၃ နှစ်အရွယ်၌ သူမြတ်နိုး သောတိုင်းပြည်ကို စွန့်ခွာသွားရရှာလေသည်။
ကွယ်လွန်ကြောင်းသိသည်နှင့် မိဘဆွေမျိုးများဝမ်းနည်း ကြေကွဲစွာရောက်ရှိလာကာ အလောင်းကို ဇာတိချက်မြေသို့ ယူခွင့်ပြုရန်တောင်းသော်လည်း ကျောင်းသားများ၏ဆန္ဒအရ ရန်ကုန်မြို့တွင်ပင် ခုနစ်ရက်ထားပြီးလျှင် ပြာသိုလဆန်း ၈ ရက်နေ့တွင် ဂူသွင်းသင်္ဂြိုဟ်ရာ မကြုံစဖူးအထူးစည်ကား သိုက် မြိုက်လှလေသည်။ ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် ကိုအောင်ကျော် သွေးမြေကျခဲ့ရသည့် အစိုးရ၏ အပြုအမူကို ကန့်ကွက်သည့် အနေဖြင့် မြို့မ-ဦးဘလွင်သည် လွှတ်တော်အမတ် အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ ကေအိုင်အိချ်ဘွဲ့ကိုလည်း အစိုးထံ ပြန်လည် ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ကိုအောင်ကျော်၏ဂူကို ကြံတောသုဿာန်ရှိ နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်ကြီး ဦးထွန်းရှိန်ဂူနှင့်ယှဉ်၍ သီးသန့် ပြုလုပ်ထားလေသည်။ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးလည်း ဝမ်းနည်းကြေ ကွဲသောအထိမ်းအမှတ်ဖြင့် တစ်ချိန်တည်းလိုပင် ဆွမ်းသွတ် အမျှဝေခြင်းပြုကြသည်။ အာဇာနည်ကိုအောင်ကျော်အကြောင်း ဖွဲ့နွဲ့စပ်ဆိုသော သီချင်းများလည်း အတော်များများ ပေါ်ပေါက် ခဲ့လေသည်။
ကိုအောင်ကျော်သည် အမျိုးသားစိတ်ဓာတ် ပြင်းထန်ရုံသာမက စာပေဘက်၌လည်း ဝါသနာထုံသူဖြစ်သည်။ ကောလိပ် ကျောင်းရောက်၍ မကြာမီပင် စာရေးဆရာကြီးမဟာဆွေထံ ကိုယ်တိုင်သွားရောက် မိတ်ဖွဲ့သည်။ ကိုယ်တိုင်လည်း ဂန္တလောက မဂ္ဂဇင်းတွင် စာတိုပေစများကို အောင်ကျော်ဟူသော အမည်နှင့်ပင် ရေးလေ့ရှိသည်။ နယ်ရှိပညာရင်နို့ သောက်စို့ခဲ့ဖူးသည့် ကျောင်းများမှ ကျောင်းသားမဂ္ဂဇင်းများသို့လည်း ဆောင်းပါးများ၊ စာညွန့်ကဗျာများ၊ နိုင်ငံရေးနှိုးဆော်စာများ ရေးသား ပေးပို့လေ့ရှိသည်။
ယင်းတို့အနက် ကိုအောင်ကျော်နေခဲ့ဘူးသော ကျေးရွာရှိ ကျောင်းသားလက်ရေးမဂ္ဂဇင်းသို့ ရေးသားပေးပို့လိုက်သော ကဗျာကလေးတစ်ခုကား- ဘင်သံကဒိန်း။ ။
မောင်းသံမှာ ဒီဟီနှောတယ်၊
ဗြောသံကဗြိန်း။ ။
ဟူသော တူရိယာသံစုံကဗျာကလေးပင် ဖြစ်သည်။
ကိုအောင်ကျော်သည် နိုင်ငံရေးစာပေများကိုလည်း လေ့လာသူဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် လက်ဝဲစာပေများကို လေ့လာခဲ့ လေသည်။
ရာပြည့်နှစ်
၂ဝ၁၆ ခုနှစ်တွင် နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး ကျောင်းသားခေါင်း ဆောင် ဗိုလ်အောင်ကျော် အသက် ရာပြည့်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ဗိုလ်အောင်ကျော် ကား လူသာသေသော်လည်း ဂုဏ်နှင့်နာမည်မသေသော ကျောင်းသား ခေါင်းဆောင်ပေတည်း။
စွေ့ဖြူမဲ
စွေ့ဖြူမဲ (Heterophasia melanoleuca) သည် ငှက်မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
စပ်ကောက်ရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
စပ်ကောက်ရွာ(Satkauk)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်ခရိုင်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ လှေ့ချမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၈၅၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လှေ့ချမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၃ ဦး၊ မ ၃၇၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၉၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းတပ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖားဂမုန်း
ဖားပြုပ်သဏ္ဌာန် ဥရှိသည်။ ဖားဂမုန်းတွင် ဖားဂမုန်းအဖို နှင့် အမဟူ၍ နှစ်မျိုးကွဲပါသည်။
ကင်းစိန်ဈေး (အနောက်)ရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
ကင်းစိန်ဈေး (အနောက်)ရွာ (Kinseinzay(West))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ ကင်းစိန်ဈေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၈၇၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကင်းစိန်ဈေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၃၅ ဦး၊ မ ၇၁၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၅၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကျောင်းသားနေ့
ကျောင်းသားနေ့
ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ကျောင်းသားနေ့မှာ ဒီဇင်ဘာလ ၂ဝ ရက်နေ့ဖြစ်သည်။ ထိုနေ့သည် ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့၍ ဖြစ်ပေါ်လာပုံမှာ အောက်ပါ အတိုင်း ဖြစ်သည်။
ကျောင်းသားများသည် ဗြိတိသျှအစိုးရလက်အောက်တွင် အခါအခွင့်သင့်တိုင်း လွတ်လပ်ရေးအတွက် ဆန္ဒပြခြင်း၊ တောင်းဆိုခြင်း၊ ကြွေးကြော်ခြင်းများကို ပြုခဲ့ကြသည်။ ထို ၁၉၃၈ ခုနှစ်မှာ ဝန်ကြီးချုပ် ဒေါက်တာဘမော် ခေါင်းဆောင်သော ညွန့်ပေါင်းအစိုးရလက်ထက် ဖြစ်လေသည်။ ထိုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၃ဝ ရက် (သက္ကရာဇ် ၁၃ဝဝ ပြည့်နှစ် နတ်တော်လဆန်း ၉ ရက်) နေ့တွင် ရေနံမြေသပိတ်ကြီး ပေါ်ပေါက်ခဲ့၏။ သပိတ်သမား ၁၂ဝဝ ကျော်တို့သည် အရေး ဆိုရန် ရန်ကုန်မြို့သို့ ခြေလျင်ချီတက်ခဲ့ရာ၊ မကွေးသို့ ရောက် လာကြသည်။ မကွေးတွင် ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသား သမဂ္ဂဥက္ကဋ္ဌ ကိုဘဟိန်း၊ အတွင်းရေးမှူး ကိုဗဆွေတို့ ရေနံချောင်း ကျောင်းသားသပိတ်ကိစ္စအတွက် ရောက်နေကြ သည်နှင့် ကြုံကြိုက်နေသည်။ အမျိုးသားအရေးဖြစ်၍ ထိုကျောင်းသားခေါင်းဆောင် ၂ ဦးက ရေနံမြေသပိတ် ကိစ္စတွင် ကူညီတရားဟောရာ၊ အစိုးရက ဖမ်းဆီးလိုက်၏။ ထို့ကြောင့် ရန်ကုန်မြို့လုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသား ကိုယ်စားလှယ်များသည်၎င်း၊ တက္ကသိုလ်သမဂ္ဂသည်၎င်း၊ အစည်းအဝေးများကျင်းပကာ မိမိတို့ခေါင်းဆောင်များ အဖမ်း ခံရသည်ကို ကန့်ကွက်သောအနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ ကျောင်းသား အားလုံးက ၃ ရက် သပိတ်မှောက်ပေးရန် ဆုံးဖြတ်ကြသည်။၁၃ဝဝ ပြည့် အရေးတော်ပုံတွင် ကိုအောင်ကျော်သည် ကျောင်းသားသမဂ္ဂ အမှုဆောင် အဖွဲ့တွင် ပါဝင်သည့်အလျောက် အရေးတော်ပုံ အတွက် အစီအစဉ်များဖြင့် မအားမလပ် ဖြစ်နေလေသည်။ ရေနံမြေသပိတ်သမားများအား ဆူပူအောင် လှုံ့ဆော်ရေး တရားဟောမှုဖြင့် တက္ကသိုလ်သမဂ္ဂဥက္ကဋ္ဌ ကိုဗဟိန်းနှင့် အတွင်းရေးမှူး ကိုဗဆွေတို့အား အစိုးရက ဖမ်းဆီးလိုက်သောအခါ ၁၉၃၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၃ ရက်၊ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃ဝဝ ပြည့်နှစ် နတ်တော်လဆုတ် (ရ)ရက်နေ့ ညဉ့်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် သမဂ္ဂအသင်းတိုက်၌ ကိုအောင်ကျော်အပါအဝင် သမဂ္ဂအမှုဆောင်အဖွဲ့က ရန်ကုန်နှင့် မကွေး၌ အစိုးရက ထုတ်ထားသော ပုဒ်မ ၁၄၄ ရုပ်သိမ်းရန်နှင့် ဖမ်းဆီးထားသော ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်များကို အမြန်လွှတ်ရန် အစိုးရထံ တောင်းဖို့ ဆုံးဖြတ်ချက် ချကြသည်။ သို့ရာတွင် တောင်း ဆိုချက်များမရရှိသည့်အတွက် ဒီဇင်ဘာ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကျောင်း ပေါင်းစုံမှ ကျောင်းသားများနှင့် မြို့မကျောင်းသားများ သည် မြို့မ အထက်တန်းကျောင်း၊ ရန်ကုန် ဝင်းအတွင်း စုရုံးပြီးနောက် ပုဒ်မ ၁၄၄ ကန့်ကွက်သည့်အနေနှင့် စီတန်းလမ်းလျှောက် ဆန္ဒပြကြရာ ကိုအောင်ကျော်က ကြွေးကြော်သံများကို ရှေ့မှတိုင်၍ လိုက်ရသည်။ ထို့ပြင် ဒီဇင်ဘာလ ၂ဝ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့လုံး ဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများ စုပေါင်း၍၊ ရန်ကုန်မြို့ အတွင်းဝန် များ ရုံးကြီးကို ဝိုင်းကာ ဝင်ပေါက်ထွက်ပေါက်ကို ပိတ်လျက် သပိတ်တားကြ၏။ နံနက် ၁၁ နာရီ အချိန်တွင် သပိတ်တား ပြီး၍ ပြန်ကြရန် လူစုပြီး ရုံးကြီးကိုလှည့်ပတ် ကြွေးကြော်ကြ သည်။ ထိုသို့ကြွေးကြော်သော ကျောင်းသားများကို စပတ်လမ်း နှင့် ဖရေဇာလမ်းထောင့်တွင် မြင်းစီးပုလိပ်များက မြင်းနှင့် တိုက်၊ တုတ်နှင့်ရိုက်လေသည်။ ကျောင်းသားကျောင်းသူ အများ အပြားပင် ဒဏ်ရာရရှိကြသည်။ ကျောင်းသားခေါင်း ဆောင် ၁ ဦး ဖြစ်သော ယုဒသန်ကောလိပ် ဥပစာအထက်တန်းမှ ကိုအောင်ကျော်မှာ ဦးခေါင်းတွင် ဒဏ်ရာပြင်းစွာရ၍ ကွယ်လွန် သွားရှာလေ၏။
ကွယ်လွန်ကြောင်းသိသည်နှင့် မိဘဆွေမျိုးများဝမ်းနည်း ကြေကွဲစွာ ရောက်ရှိလာကာ အလောင်းကို ဇာတိချက်မြေသို့ ယူခွင့်ပြုရန်တောင်း သော်လည်း ကျောင်းသားများ၏ဆန္ဒအရ ရန်ကုန်မြို့တွင်ပင် ခုနစ်ရက် ထားပြီးလျှင် ပြာသိုလဆန်း ၈ ရက်နေ့တွင် ဂူသွင်းသင်္ဂြိုဟ်ရာ မကြုံစဖူး အထူးစည်ကား သိုက် မြိုက်လှလေသည်။ ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် ကိုအောင်ကျော် သွေးမြေကျခဲ့ရသည့် အစိုးရ၏ အပြုအမူကို ကန့်ကွက် သည့် အနေဖြင့် မြို့မ-ဦးဘလွင် သည် လွှတ်တော်အမတ် အဖြစ်မှ နုတ် ထွက်ခဲ့သည်။ ကေအိုင်အိချ်ဘွဲ့ကိုလည်း အစိုးထံ ပြန်လည် ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ကိုအောင်ကျော်၏ဂူကို ကြံတောသုဿာန်ရှိ နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်ကြီး ဦးထွန်းရှိန်ဂူနှင့်ယှဉ်၍ သီးသန့် ပြုလုပ်ထားလေသည်။ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး လည်း ဝမ်းနည်းကြေ ကွဲသောအထိမ်းအမှတ်ဖြင့် တစ်ချိန်တည်းလိုပင် ဆွမ်းသွတ် အမျှဝေခြင်းပြုကြသည်။ အာဇာနည်ကိုအောင်ကျော်အကြောင်း ဖွဲ့နွဲ့စပ်ဆိုသော သီချင်းများလည်း အတော်များများ ပေါ်ပေါက် ခဲ့လေသည်။
ထိုအခါ ကျောင်းသားလောကနှင့်တကွ တစ်နိုင်ငံလုံး သိမ့်သိမ့်တုန်အောင် လှုပ်ရှားကာ အမျိုးသားစိတ် ဓာတ်များ အလွန်တက်ကြွလာကြသည်။ ကိုအောင်ကျော်ကိုလည်း တိုင်းပြည်လူထုက 'နေမျိုးသီဟသူရ'ဘွဲ့ဖြင့် ခြီးမြှောက်သည်။ သူ၏ဈာပနမှာလည်း မကြုံဘူးအောင် အထူးစည်းကားလှ လေသည်။ ဤသို့ ကျောင်းသားနှင့် လူထု၏ အမျိုးသားစိတ်ဓာတ် တော်လှန်ရေးစိတ်ဓာတ်တို့ကို တိုးတက်ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သော ဒီဇင်ဘာလ ၂ဝ ရက်နေ့ကို အမှတ်တရ ဖြစ်စေရန်၊ 'ကျောင်းသားနေ့'ဟု သတ်မှတ်ခဲ့ကြ၏။ ကျဆုံးရှာသော ကိုအောင်ကျော်ကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် 'ဗိုလ်အောင်ကျော်နေ့' ဟုလည်း တွင်သည်။
ခိခုနဘူတာ
ခိခုနဘူတာ (菊名駅 ခိခုန- အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခါနာဂါဝါခရိုင်၊ ယိုကိုဟားမားမြို့၊ ခါနာဂါဝါရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံအလိုက် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ ဇယား
၂၀၁၅ ခုနှစ် မေလအထိ ၁၀၀၇ နေရာကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပြီးဖြစ်ကာ ၁၆၁ နိုင်ငံရှိ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ၇၇၉ နေရာ၊ သဘာဝနေရာ ၁၉၇ ခုနှင့် အစုအပေါင်းနေရာ ၃၁ ခု ပါဝင်သည်။ နိုင်ငံများကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ် ကော်မတီမှ ပထဝီဝင်ဇုန် ငါးခုအဖြစ် ပိုင်းခြားထားသည်။ ယင်းဇုန်များမှာ အာဖရိက၊ အာရပ်ပြည်ထောင်စုများ၊ အာရှနှင့် ပစိဖိတ်ဒေသ၊ ဥရောပ နှင့် မြောက်အမေရိက၊ နှင့် လက်တင်အမေရိက နှင့် ကာရစ်ဘီယံဒေသ တို့ဖြစ်ကြသည်။
ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ များစွာပိုင်ဆိုင်သည့် နိုင်ငံများ
မှတ်ချက်။ ။ အောက်ပါစာရင်းများမှာ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ ဆယ်ခုနှင့်အထက်ရှိသည့် နိုင်ငံများကိုသာ ခြုံငုံသုံးသပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
အနောက်ကုန်းရွာ၊ အင်ပင်
အနောက်ကုန်းရွာ၊ အင်ပင်
ကျိုင်းခမ်းရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကိံဖလဇာတ်
ဧကကနိပါတ် - ၆။ အာသီသဝဂ် -၅၄- ကိံဖလဇာတ်။ ။ သရက်သီးနှင့်တူသောအဆိပ်သီးများကို မဆင်ခြင်သူများစားမိ၍ ဆင်ခြင်သူများ မစားဘဲနေသော အကြောင်း။
သစ်သီးအရာ သိလိမ္မာ
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ်ဗာရာဏသီသူဌေးထံဝယ် သစ်သီးအရာ၌ လိမ္မာကျွမ်းကျင်သော ဥယျာဉ်စောင့် တစ်ယောက် ရှိလေ၏။
ထိုဗာရာဏသီသူဌေးသည်တစ်နေ့သ၌ ဘုရား အမှူးရှိသော သံဃာတော်များကို မိမိဥယျာဉ်သို့ ပင့်ဆောင်ကာယာဂုခဲဖွယ် လှူဒါန်းပြီးလျှင် ဥယျာဉ်စောင့်ကို ခေါ်၍ “အချင်း ဥယျာဉ်စောင့် ....ရဟန်းတော်တို့နှင့်တကွ ဥယျာဉ်တွင်းသို့ လှည့်လည်ကာ သစ်သီးတို့ကို လှူဒါန်းလော့” ဟုစေခိုင်း၏။
ဥယျာဉ်စောင့်လည်းရဟန်းတို့နှင့် လှည့်လည်ကာ သစ်ပင်အောက်ကနေလျက်ပင် “ဤသစ်သီး နုသည်၊ ဤသစ်သီးစိမ်းသည်၊ ဤသစ်သီးမှည့်သည်” ဟု လျှောက်ထားပြီး ဆွတ်ခူးရာ လျှောက်ထားတိုင်းဟုတ်မှန်နေလေ၏။
ရဟန်းတို့သည်ထိုအကြောင်းကို မြတ်စွာဘုရားထံ လျှောက်ထားကြရာ မြတ်စွာဘုရားသည် “ ချစ်သားရဟန်းတို့... ဤဥယျာဉ်စောင့်သာ သစ်သီးအရာ၌ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာသည် မဟုတ်၊ ရှေးပညာရှိတို့လည်းကျွမ်းကျင်လိမ္မာသည်” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
လှည်းမှူးမှာကြားတပည့်များ
လွန်လေပြီးသောအခါဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည်လှည်းကုန်သည်မျိုး၌ဖြစ်၍ အရွယ်ရောက်လတ်သော် လှည်းငါးရာတို့ အကြီးအမှူး ဖြစ်လေ၏။
တစ်နေ့သ၌လှည်းမှူးသည် လှည်းငါးရာတို့ဖြင့် ကုန်သွယ်သွားရာ တောအုပ်တစ်ခုသို့ ရောက်လျှင်တော်ထဲသို့ မဝင်မီ လှည်းသမားတို့ကို စည်းဝေးစေ၍ “အမောင်တို့ ... ဤတောအုပ်ဝယ်အဆိပ်ပင်၊ အဆိပ်ရွက်၊ အဆိပ်သီး၊ အဆိပ်ပွင့်၊ အဆိပ်ပျားတို့ ရှိကြသည်။ ရှေးအခါမသုံးဆောင်ဖူးသော အရာဟူသမျှကို ငါ့ကို မပြောကြားဘဲ မသုံးဆောင်ကြနှင့်” ဟု မှာထားဆုံးမလေ၏။
ဆင်တူရိုးမှားဆိပ်သီးများ
တောအုပ်သို့ ဝင်လတ်သော်အဝင်ဝတွင် တစ်ခုသော ရွာတံခါးဝယ် ကိံဖလ မည်သော သစ်ပင်တစ်ပင် ရှိလေ၏။ ပင်စည်၊ ကိုင်း၊ခက်၊ အရွက်၊ အသီး၊ အပွင့်၊ အနံ့၊ အရသာ တို့မှာ သရက်ပင်နှင့် အလုံးစုံတူကုန်၏။အဆင်းသဏ္ဌာန်ခြင်းသာ မတူကုန်။ စားသောသူတို့ကား လတ်တလော သေစေတတ်သော အဆိပ်ကဲ့သို့ခဏချင်းသာ လတ်တလော သေစေတတ်သော အဆိပ်ကဲ့သို့ ခဏချင်းသာ သေစေကုန်၏။
ထိုသစ်ပင်အောက်သို့ရောက်နှင့်သော လှည်းသမားတို့တွင် လျှပ်ပေးလော်လည်သော တချို့ လှည်းသမားတို့သည်သရက်သီး အမှတ်ဖြင့် စားနှင့်ကြကုန်၏။ တချို့လည်း လှည်းမှူးကိုပြရန်စောင့်ဆိုင်းနေကြကုန်၏။
စားသောက်မဆင်ခြင်သေပွဲဝင်
လှည်းမှူးရောက်၍အသီးကိုမြင်လျှင် “ အမောင်တို့ ... ဤအသီးကား သရက်သီး မဟုတ်၊ အဆိပ်သီး ဖြစ်သည်မစားကြနှင့်၊ စားလျှင် ခဏချင်း သေစေတတ်သည်” ဟု ပြောဆိုတားမြစ်လျက်စားပြီးသူတို့ကိုလည်း အန်စေပြီးလျှင် စတုမဓုကျွေးကာ အနာရောဂါ မရှိအောင်ပြုလုပ်ပေးလေ၏။
ရှေးက သွားဖူးသောလှည်းငါးရာတို့မှာ သစ်သီး၌ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာသူ မပါ၊ သရက်သီး ထင်မှတ်၍ စားကြသဖြင့်သေကြဖူးကုန်၏။ ရွာနေလူတို့သည် နံနက်လင်းသောအခါ လာကြ၍ လူသေတို့ကို တော်ရာသို့ပို့ကာလှည်းနွား ပစ္စည်းတို့ကို ရဖူးကြကုန်၏။
ဆင်ခြင်နိုင်ရေးဆုံးမပေး
ထို့ကြောင့် ရွာနေလူတို့မှာ“ ညချမ်းတွင် ရောက်လာသော လှည်းကုန်သည်တို့လည်း သေနေကြဦးမည်” ဟု ထင်မှတ်ကာလှည်းနွား ပစ္စည်းတို့ကို ရလိမ့်ဦးမည် အနေဖြင့် အရုဏ်တက်၍ လာကြရာ အနာရောဂါမရှိသည်ကို သိ၍ လှည်းသမားတို့ကို “အမောင်တို့ ... အဘယ့်ကြောင့် ဤသစ်ပင်ကို သရက်ပင်မဟုတ်မှန်း သိကြသနည်း” ဟု မေးကြရာ “ကျွန်ုပ်တို့ မသိကြပါ၊ ကျွန်ုပ်တို့လှည်းမှူးသိပါသည်” ဟု ဆိုလျှင် လှည်းမှူးထံသွား၍ “အို ပညာရှိ ... အဘယ်ကြောင့်ဤသစ်ပင်ကို သရက်ပင် မဟုတ်မှန်း သိပါသနည်း” ဟု မေးကြကုန်၏။ လှည်းမှူးသည် သိခြင်းအကြောင်း နှစ်ပါးကို ပြလိုသဖြင့် -
“အမောင်တို့ ...
ဤသစ်ပင်ကား တက်၍လည်း မခက်ခဲ။
ရွာနှင့်လည်း မဝေး။
ဤအကြောင်းနှစ်ပါးကိုမြင်သဖြင့် သရပ်ပင် မဟုတ်၊ အဆိပ်ပင်မှန်း သိရသည်၊ အကယ်၍ အဆိပ်ပင် မဟုတ်လျှင်အသီးရှိတော့မည် မဟုတ်” –
ဟုလူအပေါင်းကို တရားဟောပြီးလျှင် လှည်းငါးရာနှင့်တကွ ချမ်းသာစွာ သွားလေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ဇင်ပြွန်းကုန်း
ဇင်ပြွန်းကုန်း
ကိံဖလဇာတ်
ဇာတ်ပေါင်း
ထိုအခါ လှည်းမှူးပရိသတ်သည် - ယခုအခါ ငါဘုရား ပရိသတ်။
လှည်းမှူးသည် - ငါဘုရားဖြစ်လာပြီ -
ဟုဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) တက်လွယ်လူနီး၊ ရှိအသီး၊ ဆိပ်သီးဖြစ်၍သာ။
(၂) ရသာကြိုင်မွှေး၊ အပြစ်ဝေး၊ စားလွေးကြမည်သာ။
ကိံဖလဇာတ် ပြီး၏။
မဲပုတ်ရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
မဲပုတ်ရွာ (Mepoke)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ မဲပုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၃၅၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မဲပုတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၄၇ ဦး၊ မ ၅၈၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၂၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စွေ့မွဲ
စွေ့မွဲ (Heterophasia pulchella) သည် ငှက်မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကျောက်ဆည်ရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
ကျောက်ဆည်ရွာ (Kyaukse)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ ကျောက်ဆည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၆၂၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်ဆည်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၀၄ ဦး၊ မ ၁၁၀၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၀၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောင်းကုန်းမြို့
ကျောင်းကုန်းမြို့သည် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျုံပျော်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သော ကျောင်းကုန်းမြို့နယ်] ဖြစ်သည်။ မီးရထားလမ်းမြို့တစ်မြို့ မဟုတ်ငြားသော်လည်း [[ပုသိမ်မြို့နှင့် ဟင်္သာတမြို့များသို့ အသုတ်မြို့မှ တစ်ဆင့် မီးရထားလမ်း ပေါက်သည်။ ပုသိမ်မြို့ နှင့် ရေကြောင်းသင်္ဘောလမ်းလည်း ဆက်သွယ်လျက် ရှိသည်။ မော်တော်ကားလမ်းအားဖြင့်မူ ဟင်္သာတမြို့မှ ကျောင်းကုန်းမြို့သို့ မိုင် ၆ဝ ခန့် ဝေး၍ ကျုံပျော်မြို့၊ ရေကြည်မြို့၊ အသုတ်မြို့ များကို ဖြတ်သန်းသွားရသည်။ ကုန်လမ်း ရေလမ်း ရှိသည့်ပြင် ဆန်စပါးအမြောက်အမြားထွက်ရာ ဒေသဖြစ်သည့် အလျောက်၊ ကျောင်းကုန်းမြို့သည် တစ်နေ့တခြား စည်ကား တိုးတက်လျက် ရှိလေသည်။
ကျောင်းကုန်းမြို့ကို ဒကချောင်းက တောင်နှင့်မြောက် ဖြတ်သန်းစီးဆင်းလျက် ရှိသည်။ ချောင်း၏ လက်ဝဲဘက်ကမ်း မှာ စည်ကားရာမြို့၏ အချက်အချာ ရပ်ကွက်ဖြစ်သည်။ လက်ယာဘက်ကမ်းတွင် တရုတ်ကုန်း ရပ်ကွက်ရှိ၍ လက်ဝဲ ဘက်ကမ်းကဲ့သို့ မစည်ကားချေ။ မြို့၏အလျားမှာ ၁ မိုင်ခန့် ရှိ၍ အနံမှာ ၃ ဖာလုံခန့် ရှိသည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ် သန်းခေါင် စာရင်းအရ ကျောင်းကုန်းမြို့တွင် လူဦးရေ ၄၃၈၄ ယောက် ရှိသည်။ မြို့၏မြောက်ဘက်တွင် မြောက်ပိုင်းဘုရားဟု ထင်ရှား သော မိုးကောင်းဘုရားနှင့် စဉ့်ကူးဗိုလ်တည်ထားခဲ့သည်ဆိုသော ဘုရားတစ်ဆူရှိသည်။ တောင်ပိုင်းတွင် ပြည်လုံးချမ်းသာဟု ထင်ရှားသော ဘုရားဆင်းတုတော်တစ်ဆူ ရှိသည်။ မိုးကောင်း ဘုရားနှင့် ပြည်လုံးချမ်းသာဘုရားပွဲတော်များကို နှစ်စဉ် တန်ဆောင်မုန်းလအတွင်းတွင် ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ မြောက်ပိုင်း ဘုရားပွဲတော် ကျင်းပစဉ်တွင် မိုးရွာသွန်းလေ့ရှိသဖြင့် ထိုဘုရား ကို မိုးကောင်းဘုရားဟု ခေါ်ကြသည်။ ကျောင်းကုန်းမြို့ တောင်ဘက် ၂ မိုင်ခန့်အကွာ ရေကလုပ်ရွာတွင် ရေကလုပ် ဘုရားဟု ထင်ရှားသော ရှေးဟောင်းဘုရားတစ်ဆူ ရှိသည်။ ထိုဘုရားကို ပုသိမ်ဘုရင် သမုဒ္ဒဃောသ၏ မိဖုရား ဥမ္မာဒန္တီ တည်ထားခဲ့သည်ဟု ပြောစမှတ်ပြုကြသည်။
ကျောင်းကုန်းမြို့နယ်တွင် သူကြီးပိုင် ၆ဝ ခန့် ပါဝင်၍ ရေတက်ရေကျရှိသော ချောင်းငယ်မြောင်းငယ်များ ကွန်ချာ သဖွယ် ဖြတ်သန်းစီးဆင်းလျက်ရှိသဖြင့် မြေဩဇာ အလွန် ကောင်းမွန်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤမြို့နယ်သည် ပုသိမ်ခရိုင်၌ ဆန်စပါးအထွက်ဆုံး မြို့နယ် ဖြစ်သည်။ နှစ်စဉ် စပါးတန်ချိန် ၁၅ဝဝဝဝဝ ခန့် ထွက်သည်။ ပြုတ်ဆန်ကောင်းကောင်း ထွက်သော မြို့နယ်လည်း ဖြစ်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး မဖြစ်ပွားမီက စတီးဘရားသား၊ အေ ဘီ စီ၊ စသော နိုင်ငံခြားကုမ္ပဏီကြီးများက အဝယ်ဒိုင်များ ဖွင့်လှစ်ထားခဲ့သည် သာမက အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ဆန်စပါးရောင်းဝယ်ရေး ကုမ္ပဏီကြီး ၅ ခု၏ ကိုယ်စားလှယ်များ တိုက်ရိုက်စေလွှတ်ကာ ဆန်စပါးများ ဝယ်ယူစုဆောင်းခဲ့သည်။ ကျောင်းကုန်းမြို့တွင် ဆန်စက် ၈ လုံး ရှိ၍ ဆန်စပါးလုပ်ငန်း များဖြင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း သူ ပေါများသည်။ ကျောင်းကုန်းမြို့ အနီးအနားတွင် ငှက်ပျော နှင့် ပြောင်းဖူးများကိုလည်း အသင့်အတင့် စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြ လေသည်။
ကျောင်းကုန်းမြို့ပေါ်တွင် အထက်တန်းကျောင်း၊ ဆေးရုံနှင့် စာပို့တိုက်များရှိသည့်အပြင် မိခင်နှင့်ကလေးများ စောင့်ရှောက် ရေးအဖွဲ့ တစ်ခုလည်း ရှိသည်။ ပြည်တော်သာစီမံကိန်းအရ ကျောင်းကုန်းမြို့ သင်္ဘော ဆိပ်ဘောတံတားကို အသစ်ပြုလုပ် ပြီးစီးသည့်အပြင် အဝီစိတွင်းများလည်း တူးလျက်ရှိသည်။ မြို့ပေါ်တွင် ဦးပေသီးအထိမ်းအမှတ် စာကြည့်တိုက် ပိဋကတ် တိုက်အမည်ဖြင့် စာကြည့်တိုက်တစ်ခုရှိခဲ့ရာ ယင်းမှာ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ကြီး မဖြစ်မီက ဦးပေသီး၏သားမြေးများက ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကြီးကို ရည်စူး၍ လှူဒါန်းထားသော အခမဲ့စာကြည့်တိုက် ဖြစ်သည်။
မြို့ပေါ်တွင် နေထိုင်သူတို့မှာ ဗုဒ္ဓအယူဝါဒီ ဗမာအများ ဆုံး ဖြစ်၍ ဗမာမွတ်စလင် အတော်အသင့် ရှိသည်။
အက်တမ်အောက်အမှုန်
ရူပဗေဒတွင် အက်တမ်အောက်အမှုန် (Subatomic particle) ဆိုသည်မှာ အက်တမ်၏ အရွယ်အစားအောက် များစွာ သေးငယ်သော အမှုန်များကို ခေါ်ဆိုသည်။ အက်တမ်အောက်အမှုန် အမျိုးအစားနှစ်မျိုးရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ လက်ရှိသီအိုရီများအရ ထပ်မံခွဲစိတ်မရတော့သည့် ပကတိအမှုန်များဖြစ်သည့် အခြေခံအမှုန်များ နှင့် ပေါင်းစပ်ထားသောအမှုန်များ ဖြစ်သည်။ အမှုန်ရူပဗေဒနှင့် နျူကလီးယားရူပဗေဒတို့သည် အဆိုပါ အမှုန်များနှင့် ၎င်းတို့၏ အပြုအမူများကို လေ့လာသော ဘာသာရပ်များဖြစ်သည်။
အမှုန်ရူပဗေဒတွင် အမှုန်တစ်ခု၏ သဘောတရားမှာ ရှေးရိုးရူပဗေဒမှ သဘောတရားများပေါ်တွင် အခြေခံသည်။ ထိုအတူ နေ့စဉ် သာမန်အတွေ့အကြုံသဘာဝများနှင့် ခြားနားသည့် ခေတ်သစ် ရူပဗေဒ၏ ကွမ်တမ်အဆင့် ဒြပ်နှင့် စွမ်းအင် သဘောတရားများလည်း ထင်ဟပ်သည်။
လက်တွေ့စမ်းသပ်ချက်များအရ အလင်းရောင်သည် ဖိုတွန်ဟုခေါ်သော အမှုန်များ၏ သဘာဝလည်းရှိသကဲ့သို့ လှိုင်း များကဲ့သို့လည်း ပြုမူသော သဘာဝရှိ၍ အမှုန်နှင့် ပတ်သက်သည့် အသိအမြင်အယူအဆများကို ပြန်လည်စဉ်းစားရန် လိုအပ်လာခဲ့သည်။ ကွမ်တမ်အရွယ်အစားရှိ အမှုန်များသည် အမှုန်ကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ လှိုင်းများကဲ့သို့လည်းကောင်း ပြုမုသဖြင့် ၎င်းနှစ်မျိုးလုံးခြုံငုံမိစေမည့် လှိုင်း-အမှုန်စုံတွဲမှု သဘောတရားအသစ်ကို ဖော်ထုတ်လာရသည်။ အခြားသဘောတရား အသစ်တစ်ခုဖြစ်သည့် မရေရာခြင်း နိယာမကလည်း အမှုန်များတွင် ရှိနေသော ၎င်းတို့၏ တည်နေရာနှင့် အဟုန် ကဲ့သို့ ဂုဏ်သတ္တိများကို တိတိကျကျ တိုင်းတာ၍ မရနိုင်ဟု ဆိုသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် လှိုင်း-အမှုန်စုံတွဲမှု သဘောတရားကို ဖိုတွန် များအတွက်သာမက အခြားသော အမှုန်များအတွက်ပါ သုံးနိုင်ကြောင်း သိရှိလာကြသည်။
ကွမ်တမ်စက်ကွင်းသီအိုရီ၏ ဘောင်အတွင်း အမှုန်များ၏ အပြန်အလှန်သက်ရောက်မှုကို အဆိုပါ အခြေခံ အပြန်အလှန်သက်ရောက်မှုများ၏ ကွမ်တာ အထုပ်ငယ်များ ဖန်တီးခြင်းနှင့် ပျက်သုဉ်းခြင်း များအဖြစ် နားလည်နိုင်သည်။
ထန်းပင်ကန်ရွာ၊ မကျီးကုန်း
ထန်းပင်ကန်ရွာ၊ မကျီးကုန်း
မိုးသီး
မိုးသီးသည် မိုးရေအား အစိုင်အခဲ အဖြစ်ရွာသွန်းခြင်းဖြစ်သည်။
တယ်လူရီယမ်
တယ်လူရီယမ် (Tellurium)(ဓာတုသင်္ကေတ-Te)သည် ရှားပါး‌သော ဒြပ်စင်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။(မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ၅တွင် တယ်လျူရီယမ် ဟု စာလုံးပေါင်းသည်။) ယင်းကိုသယံဇာတ အဖြစ်ဖြင့် အများအပြား‌တွေ့ရသည်။ ၎င်း ဒြင်စင် သည် အရောင်တောက်ပပြီး ကျွတ်ဆတ်သော ပုံ ဆောင်ခဲအသွင်ရှိ ဒြပ်စင် တစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။ တယ်လူရီယမ် ကို မဲပြာပြာအရောင် ရှိသော ပေါင်ဒါ မှုန့်အသွင်အဖြစ်လည်း တွေမြင်ရသည်။ ၎င်းတွင် သတ္တု နှင့် သတ္တုမဟုတ်သော ဂုဏ်သတ္တိ နှစ်မျိုးလုံး ပါဝင်သည်။ ထို ပြင် ‌ရွှေဖြင့်လည်းကောင်း၊ ‌ငွေဖြင့်လည်းကောင်း၊ ‌ကြေးနီဖြင့်လည်းကောင်း၊ ခဲဖြင့်လည်းကောင်း၊ အခြားသတ္တုများဖြင့်လည်းကောင်း၊ တွင်းထွက်ပစ္စည်းရိုင်းများဖြင့်လည်းကောင်း၊ ‌ပေါင်းစပ်လျက်လည်း ‌တွေ့ရသည်။ ၁၈ ရာစုနှစ် ‌နောက်ပိုင်းက ပင် တွင်းထွက်ပစ္စည်းရိုင်းတစ်မျိုး၌ ဒြပ်စင်သစ်တစ်ခုပါရှိ သည်ဟု ရိပ်စားမိခဲ့ကြသည်။ သို့ရာတွင် နှစ်‌ပေါင်း ၅၀ ‌ကျော် လွန်အခါမှသာ ဆွီဒင်လူမျိုး ဓာတု‌ဗေဒပညာရှင် ဗာဇီးလီယပ် ဆိုသူက ဤဒြပ်စင်သစ်သည် ကန့်နှင့် ဆီလီနီယမ်ဒြပ်စင်နှစ်ခု နှင့် ဂုဏ်သတ္တိများဆင်တူ‌ကြောင်း ပြနိုင်ခဲ့သည်။ ‌နောင်အခါ၌ ဤ‌တွေ့ရှိမှုနှစ်ခုစလုံးပင် မှန်ကန်‌ကြောင်း သိရပြီးလျှင် ယင်းဒြပ်စင်သစ်ကို တယ်လျူရီယမ် ဟု အမည်‌ပေးသည်။ ထိုတယ်လျူရီယမ်ဒြပ်စင်သည် အလှည့်မှန်ဇယားတွင် ‌အောက်ဆီဂျင်၊ ဆာလဖာနှင့် ဆီလီနီယမ် အစု၌ပါဝင်၍ ထိုဒြပ်စင်တွင် သတ္တုမဟုတ်‌သော ဒြပ်စင်၏ ဂုဏ်သတ္တိများရှိသည်။ သို့‌သော် သတ္တုဒြပ်စင်၏ ဂုဏ်သတ္တိများ ကိုလည်းပြသည်။ ပွင့်ပုံအ‌နေ၌တည်‌သော တယ်လျူရီယမ်မှာ ‌ငွေ‌ရောင်ကဲ့သို့ ‌တောက်ပသည်။ တယ်လူရီယမ် ဒြပ်စင် သည် လေထုထဲတွင် လောင်ကျွမ်းသော အခါ စိမ်းပြာ ရောင် မီးတောက် နှင့်အတူ Tellurium Dioxide(တယ်လူရီယမ် ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်) ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ တယ်လူရီယမ် သည် ရေ နှင့် ဟိုက်ဒရိုကလိုရစ်အက်စစ်တို့တွင် ပျော်ဝင်နိုင်ခြင်း မရှိပေ။ သို့သော် နိုက်ထရစ်အက်စစ် တွင် ပျော်ဝင်နိုင်သည်။
အသုံးပြုခြင်း
‌ကြေးနီ နှင့် ခဲရိုင်းတို့ကို လျှပ်စစ်ဖြင့် ဓာတ်ခွဲခြင်းဖြင့် သန့်ယူရာ၌ ကျန်ရစ်ခဲ့‌သောအမှိုက်မှလည်းကောင်း၊ တယ်လျူရီယမ်ပါရှိ‌သော တွင်း ထွက်‌ရွှေရိုင်းများမှ ‌ရွှေကိုအရည်‌ဖျော်ယူရာတွင် ဓာတ်‌ငွေပူများ၌ ပါရှိ‌သော ဖုံမှုန့်များမှလည်းကောင်း၊ တယ်လျူရီယမ်ကို ထုတ်ယူရသည်။ သံဖြူနှင့် ခဲသတ္တုစပ် အ‌ကောင်းစား ပြုလုပ်ယူရန်လည်း အသုံးပြုရသည်။ ဝိုင်ယာလက်များတွင် ကနဦးပြုလုပ် သုံးစွဲခဲ့သည့် ခရစ္စတယ်များမှာ တယ်လျူရီယမ်ဖြင့် ပြုလုပ် ယူ‌သော ခရစ္စတယ်များဖြစ်သည်။ တယ်လူရီယမ်(Tellurium)ကို သံမဏိ ပြုလုပ်ရာတွင် ရောစပ်အသုံးပြု ကြသည်။ ထို့အပြင် အလူမီနီယမ်၊ ကော့ပါး၊ ခဲ၊ သံဖြူ တို့နှင့်ရောစပ်ကာ သတ္ထုစပ် အနေဖြင့်အသုံးပြု နိုင်သည်။ တယ်လူရီယမ် ကို အချိန်ကြာမြင့်စွာ ထားရှိနိုင်ရန်အတွက် ခဲ နှင် ရောစပ်ပြီး အသုံးပြု ကြသည်။ ထို့အပြင် ၎င်း ဒြပ်စင် ကို သံထည်လုပ်ငန်း၊ ကြွေထည်မြေထည်လုပ်ငန်း၊ ဖန်ထည်လုပ်ငန်း၊ နံရံကပ် ကြွေပြား လုပ်ငန်း များနှင့် ဖောက်ထွင်းမှုလုပ်ငန်းများတွင် အသုံးပြု နိုင်သည်။ တယ်လူရီယမ် ကို ရော်ဘာနှင့်ရောစပ်ပြီး ပိုမိုကောင်းမွနသောရော်ဘာများကို ထုတ်လုပ်နိုင်သည်။ စွမ်းအင် စက်ဆီ အဖြစ်လည်း အသုံးပြုနိုင်သည်။
သဘာဝမှာ တွေ့ရှိမှုအခြေအနေ
တယ်လူရီယမ်(Tellurium)ဒြပ်စင်သည် ကျောက်မီးသွေးများထဲတွင် 2 ppm ပမာဏ အထိပါဝင်သည်။ ကျောက်မီးသွေးများသည် ယင်းဒြပ်စင်၏ မူလအရင်းမြစ် လည်း ဖြစ်သည်။ တယ်လူရီယမ် ကို သစ်ပင်များကလည်း စုပ်ယူနိုင်ကြသည်။ တယ်လူရီယမ်သည် သစ်ပင်များထဲတွင် 6 ppm အထိ ပါဝင်သည်။ စားသောက်ပင် များတွင် အနည်းဆုံး 5 ppm ထက်ပို၍ ပါရှိသည်။ အခြားဒြပ်စင်များနှင့် ပေါင်းစပ်ခြင်းမရှိသော တယ်လူရီယမ် သီးသန့်များကိုမူ သဘာဝတွင် ရှားပါစွာတွေ့ရှိရသည်။ တယ်လူရီယမ်ပါဝင်သော သတ္တုရိုင်းများမှာ Calaverite၊ Sylvanite နှင့် Tellurite တို့ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော် ယင်းတို့သည် တယ်လူရီယမ်(Tellurium)၏ မူလအရင်းမြစ် တစ်ခုတော့မဟုတ်ပါ။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် တယ်လူရီယမ် ထုပ်လုပ်မှု သည် တစ်နှစ်လျှင် ၂၂၀ တန်ခန့်ရှိသည်။ အဓိက ရှာဖွေထုပ်လုပ်သော နိုင်ငံများမှာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ကနေဒါနိုင်ငံ၊ ပီရူးနိုင်ငံ နှင့် ဂျပန်နိုင်ငံတို့ဖြစ်သည်။
တောင်ခွင်ရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
တောင်ခွင်ရွာ (Taungkhwin)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ ကူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၄၅၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၂၆ ဦး၊ မ ၁၈၇၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၉၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂမုန်းဘီလူး
အပင်သဏ္ဌာန် မထင်ရှား။ ယင်းအပင်မှာ ဘီလူးစောင့်သည်ဟု ဆိုသည်။ အပင်စိုက်လျှင် နှစ်စဉ်အသားနှင့် မြေကို ရော၍ မြေစာကျွေးရသည်။ အိမ်ကို စောင့်ရှောက်သည်ဟု ဆိုသည်။
ဂမုန်းပင့်ကူ
အပင်သဏ္ဌာန် မထင်ရှား။ ဥမှာပင့်ကူသဏ္ဌာန် အမြစ်တက် များ ဖြာထွက်သည်။ အဆိပ်ပြေစေတတ်သည်ဟု ဆိုသည်။
ဘုရားကြီးဘက်ရွာ၊ ကျုံတုံးကလေး
ဘုရားကြီးဘက်ရွာ၊ ကျုံတုံးကလေး
လခရုရွာ၊ တနိုင်းမြို့နယ်
လခရုရွာ(Lahkaru)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ တနိုင်းမြို့နယ်၊ အာလျှင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၂၆၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တနိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွင်းမြောင်းရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
ကွင်းမြောင်းရွာ(Kwinmyaung)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ ပုဇွန်မြောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၉၉၈ ဖြစ်သည်။
ဥယျာဉ်ရွာ
ဥယျာဉ်
ဘာလင် အိုလံပစ်အားကစားကွင်း
ဘာလင်အိုလံပစ် အားကစားကွင်းကြီးသည် ဂျာမနီနိုင်ငံ၊ ဘာလင်မြို့တွင် တည်ရှိသော အားကစားကွင်း တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ၁၉၃၆ ခုနှစ် အိုပံပစ်ပွဲတော်အတွက် တည်ဆောက်ထားခဲ့ကြသည်။
လယ်ဒီကွင်းရွာ၊ မကျီးကုန်း
လယ်ဒီကွင်းရွာ၊ မကျီးကုန်း
မီးခြစ်
သစ်သားမီးခြစ်၊ ဓာတ်မီးခြစ်၊ ဂက်(စ်)မီးခြစ် စသော မီးခြစ်များပေါ်ပေါက် လျက်ရှိသည့် ယခုခေတ်တွင် မီးကိုအလွယ်တကူဖြင့် ရနိုင်ဖြစ်ပေါ် စေနိုင်ပြီဖြစ်သော်လည်း ရှေးခေတ်များကမူ မီးဖြစ်ပေါ်စေရန်အတွက် အလွန်ပင် ခက်ခက်ခဲခဲဖြင့် ပြလုပ်ခဲ့ရပေသည်။ အပူဓာတ် ပြင်း အားကြီးလျှင် မီးတောက်လောင်တတ်၍ အရာဝတ္ထုနှစ်ခုကို ပွတ်တိုက်ပေးလျှင်ပူလာတတ်သည်။ ဤသဘောကို လူတို့သည် ရှေး ခေတ်များကပင် သိရှိခဲ့ကြ၏။ ထိုသို့ သိရှိခဲ့ကြသည့်အတိုင်း ရှေး ကကျောက်ကို ကျောက်နှင့်ဖြစ်စေ၊ သံကို ကျောက်နှင့် ဖြစ်စေ ခတ်ပေးခြင်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဝါးဝါးချင်း၊ သစ်သစ်ချင်း နာနာပွတ်တိုက်ပေးခြင်းဖြင့် လည်းကောင်း မီးမွှေးခဲ့ကြသည်။
နောင်သော် ဖော့စဖောရပ် (မီးစုန်း)၊ ကန့်စသော အပူချိန် အနည်းငယ်တက်ရုံမျှနှင့် မီးတောက်လွယ်သော ပစ္စည်းများကိုတွေ့ ရှိလာရာမှ ယခုခေတ်သုံး သစ်သားမီးခြစ်များ ဖြစ်ထွန်းပေါ်ပေါက် လာလေသည်။ သို့သော် အဆိုပါ မီးခြစ်များကို ၁၈၂၇ ခုနှစ်တွင် စတင်တီထွင်နိုင်ခဲ့၍ ၁၈၃၃ ခုနှစ်တွင်မှ စတင်ရောင်းချခဲ့သည်ကို ထောက်လျှင် ဤခေတ်မှီ မီးခြစ်များ ပေါ်ပေါက်လာသည်မှာ အနှစ် တစ်ရာကျော်မျှသာရှိသေးသည်ဟု သိအပ်ပေသည်။
မီးခြစ်များကို စတင်တီထွင်စဉ်က မီးခြစ်ဆံယမ်းခေါင်း ပြုလုပ်ရန်အတွက် ဖော့စဖောရပ်အဖြူနှင့် ကန့်ရောထားသော ဒြဗ် ပေါင်းကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ သို့ရာတွင် အဆိုပါယမ်းခေါင်းသည် မီးအလွန်လောင်လွယ်၍ မီးလောင်သောအခါ ဆိုးရွားသော အနံ့ ရှိသည့် အခိုးများထွက်ခြင်းကြောင့် တစ်ကြောင်း၊ ဖော့စဖောရပ် အဖြူမှထွက်သော အဆိပ်ငွေ့များကြောင့် မီးခြစ်ရုံရှိ အလုပ်သမား များ မကြာခဏ မေးခိုင်ရောဂါရတတ်ခြင်းကြောင့်တစ်ကြောင်း ဥရောပနိုင်ငံကြီးများတွင် ဖော့စဖောရပ်အဖြူကိုမသုံးရန် ပိတ်ပင်လာ ရသည်။ ထိုကြောင့် ဖော့စဖောရပ်အဖြူအစား ဖော့စဖောရပ် အနီကို ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် ဖော့စဖောရပ်နှင့် အခြားမီးတောက်လွယ်သော ဓာတ်ပစ္စည်းများကို ရော၍ဖြစ်စေ အသုံးပြုခဲ့ကြရာမှ ယခုခေတ်သုံး ဘေးကင်းမီးခြစ်ခေါ် မီးခြစ်မျိုး ပေါ်ပေါက်လာခဲ့လေသည်။
ဘေးကင်း မီးခြစ်ဆိုသည်မှာ သူ့အလိုလို ထတောက်ခြင်း မရှိဘဲ မီးခြစ်ဆံယမ်းခေါင်းကို မီးခြစ်ဗူးဘေးရှိ ဓာတ်ပစ္စည်းများနှင့် စီမံထားသော ယမ်းခွံတွင် ခြစ်ပေးမှ မီးလောင်သည့် မီးခြစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ဤမီးခြစ်မျိုးကို ဥတုမရွေး အသုံးပြုနိုင်င အလိုအ လျောက်မီးထတောက်ခြင်းမရှိသည့်အတွက် စိတ်ချစွာ ကိုင်တွယ် အသုံးပြုနိုင်ပေသည်။ မီးခြစ်တွင် မီးခြစ်ဆံယမ်းခေါင်းကို ပိုတက် ဆီယမ်ကလိုရိတ်ကဲ့သို့သော မီးလောင် လွယ်သည့် ဓာတ်ပစ္စည်း များဖြင့်ပြုလုပ်ထား၍ ယမ်းခွံလုပ်မည့်နေရာတွင် ဖော့စဖောရပ်ပါဝင် သော ဒြဗ်ရောဖြင့် သုတ်လိမ်းပေးထားသည်။ အချို့ဥရောပနိုင်ငံ များတွင်မူ သစ်သား မီးခြစ်ဆံအစား ဖယောင်းစိမ် မီးစာတစ်မျိုးကို အသုံးများ ကြသည်။
မီးခြစ်များ စတင်ပေါ်ပေါက်ချိန်မှစ၍ ၁၈၆ဝ ပြည့်နှစ် တိုင်အောင် လက်ဖြင့်ပင် ကြာရှည်လေးမြင့်စွာ တစ်ပင်တစ်ပန်းပြု လုပ်ခဲ့ကြရ၏။ သို့သော် ယခုအခါ မီးခြစ်များကို အစမှ အဆုံးတိုင် စက်ဖြင့်ပြုလုပ်လျက်ရှိပေပြီ။ မီးခြစ်ဆံ လုပ်ရန်အတွက်သစ်သားအပွ စားကို အသုံးပြုလေ့ရှိရာ များသောအားဖြင့် ထင်ရှူးသား အဖြူ မျိုးကို အသုံးများ ကြသည်။ ရှေးဦးစွာ သစ်သားများကို အလော တော်အတုံးများဖြစ်အောင် ပြုလုပ်ပြီးနောက် အသားသေစေရန် တစ် နှစ်ကျော်မျှ ထားရသည်။ ထိုနောက် မီးခြစ်ဆံပြုလုပ်သောစက်ထဲသို့ ထည့်သွင်းလိုက်သောအခါ စက်ထဲရှိ ဓားသွားများက မီးခြစ်ဆံ အရွယ် သစ်သားချောင်း ကလေးများဖြစ်အောင် လျင်မြန်စွာ ခွဲစိတ် ပေးသည်။ ခေတ်မှီသော စက်တစ်လုံးသည် တစ်နာရီတွင် မီးခြစ်ဆံ အချောင်းရေ တစ်သန်းကျော်မျှ ခွဲစိတ်ပေးနိုင်သည်။ ထိုသို့ ခွဲစိတ် ပြီးသောအခါ စက်ကပင် မီးခြစ်ဆံများကို ဆန်ခါပေါက်ဖောက် ထားသော သတ္တုပြားတွင် ထိုးစိုက်ပေးလိုက်၏။
သတ္တုပြားများမှာ အများအပြားရှိ၍ တစ်ခုနှင့်တစ်ခုကိုအစအဆုံးမရှိဘဲ ခါးပတ်ကွင်း ဖြစ်နေအောင် ပတ္တာများဖြင့်ဆက်ထားပြီးလျှင် ဒလိမ့်တုံးများဖြင့် အဆက်မပြတ် လည်နေစေသည်။ သတ္တုပြားများ သယ်ဆောင်ရာသို့ လိုက်ပါနေရသော မီးခြစ်ဆံ သစ်သားချောင်း ကလေးများသည် အဆင့်အားလုံးကို လွန်မြောက်သောအခါ မီးခြစ်ရန် အဆင်သင့် ဖြစ်သော ယမ်းခေါင်းတပ် မီးခြစ်ဆံများအဖြစ်ဖြင့် ထွက်လာလေ သည်။
မီးခြစ်ဆံပြုလုပ်သည့် ပထမဆင့်တွင် မီးခြစ်ခြစ်၍ အသုံး ပြုငြိမ်းသတ်ပြီးနောက် မီးခြစ်ဆံသစ်သားချောင်း၌ မီးရဲပြီး ကျန်မနေခဲ့စေရန်အတွက် မီးခြစ်ဆံများကို ဓာတ်ဆေးရည်တစ်မျိုးတွင် နှစ်ပေးရသည်။ ပြီးလျှင်အခြောက်ခံ၍ ဖယောင်းရည်တွင်နှစ်ပေးရ ၏။ ဖယောင်းရည်တွင် နှစ်ပေးခြင်းမှာ မီးခြစ်သောအခါ၌ လွယ် လင့်တကူ မီးလောင်စေရန် ဖြစ်သည်။ ထိုနောက် ယမ်းရည်နှစ်မျိုး တွင် နှစ်ကြိမ်နှစ်ပေးခြင်းဖြင့် ယမ်းခေါင်းဖြစ်အောင် ယမ်းနှစ်ကြိမ် တင်ပေးရသည်။ ပထမ အကြိမ်တွင် သာမန်ပွတ်တိုက်မှုဖြင့် မီး မလောင်နိုင်သော ယမ်းရည်ထဲ၌ မီးခြစ်ဆံ ခေါင်းဖျားကို နှစ်ပေး သည်။ ပြီးမှ မီးတောက်လွယ်သော အခြား ယမ်းရည်ထဲတွင် နှစ် ပေးရ ပြန်သည်။ ဤသို့ ယမ်းနှစ်ဆင့်တင်ပြီးသောအခါ မီးခြစ်ဆံ များကို လေပူဖြင့်သွေ့ခြောက်စေရသည်။ ထိုနောက် သတ္တုပြားများမှ မီးခြစ်ဆံများကို စက်က ထိုးထုတ်ပေး၍ စက်ဖြင့်ပင် မီးခြစ် ဗူးထဲသို့ တည့်ခြင်း၊ ထုပ်ခြင်း၊ တံဆိပ်တပ်ခြင်း စသည်တို့ကို ပြုလုပ်ယူလေသည်။ မီးခြစ်ဗူးတွင် မီးခြစ်ဆံ ၅ဝ မှ ၆ဝ အထိ (မြန်မာနိုင်ငံတွင် အများဆုံး ၄ဝ) ပါဝင်တတ်၍ မီးခြစ်ဗူးအရွယ်မှာ အကြမ်းအားဖြင့် ၂ ၁ /၄ x ၁ ၁ /၂  x ၁ /၂ လက်မခန့် ရှိတတ်လေသည်။
ဤမီးခြစ်မျိုးကို ယခုအခါ မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း ပြုလုပ် လျက်ရှိပေပြီ။ ကမ္ဘာသုံးအတွက် မီးခြစ်များကို အကြီးအကျယ် ပြုလုပ်ရောင်းချသော နိုင်ငံများတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ပထမစွဲ၍ ဆွီဒင်နိုင်ငံနှင့် ဂျပန်နိုင်ငံတို့က ဒုတိယလိုက်လေသည်။
ဗူးဖြင့် ထည့်ထားသော မီးခြစ်မျိုးအပြင် စာအုပ်ကလေး သဖွယ် ပြုလုပ်ထားသော မီးခြစ်ကပ်ကလေးတစ်မျိုးကိုလည်း တွေ့ မြင်ဘူးကြပေသည်။ ထိုမီးခြစ်တွင် သစ်သားအစား ကပ်ထူစက္ကူကို သုံးထား၍ စက်နှစ်လုံးဖြင့် ပြုလုပ်ရ၏။ ပထမစက်က ကပ်ထူစက္ကူကို လိုသလိုခွဲစိတ်ပေးခြင်း၊ ဖယောင်းရည်၊ ယမ်းရည်များတွင် နှစ် ပေးခြင်းစသည်တို့ကို ပြုလုပ်ပေး၍ ဒုတိယစက်က စာအုပ်သဖွယ် ဖြစ်အောင် အဖုံးကပ်ပေးသည်။ အသုံးပြုသောအခါ မီးခြစ်ဆံချောင်း ကို မီးခြစ်ကပ်မှဆွဲထုတ်၍ အဆင်သင့်ပါလာသော ယမ်းခွံတွင် ခြစ်ယူရလေသည်။
တစ်ဖန် မီးခြစ်လုပ်ငန်း စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည့် အချိန်မှ စ၍ မီးခြစ်တီထွင်လုပ်ကိုင်သူတို့ ကြံစည်မြော်မှန်းလာခဲ့သော ရေခံ မီးခြစ်တစ်မျိုးကို ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြောင့် အမေရိကန်ပြည်ထာင်စုမှ ပထမဦးစွာ တိုးတက်ကြံစည် နိုင်ခဲ့ပေသည်။ အဆိုပါ ရေခံမီးခြစ်ကို စမ်းသပ်ကြည့်ရာ ရေထဲ၌ ဂ နာရီကြာမျှ စိမ်ထားပြီးသည့်တိုင် အောင် မီးခြစ်၍ တောက်သည်ကို တွေ့ရ၏။ ထိုမီးခြစ်ကို ၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် စတင်ပြုလုပ်၍ အမေရိကန်လက်နက်ကိုင် တပ်များသို့ တစ်နေ့လျှင် မီးခြစ်ဗူးပေါင်း တစ်ကုဋေကျော်မျှ ဖြန့်ချိ ပေးဝေနိုင်ခဲ့လေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျာမန် တီထွင်မှုများ ကဏ္ဍ:အိမ်သုံးပစ္စည်းများ
ဝမ်းပြည့်ရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်
ဝမ်းပြည့်ရွာ (Wanpyayt)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ မြင်းမူမြို့နယ်၊ ဝမ်းပြည့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၁၄၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းမူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တလိုင်းစုရွာ၊ ကျုံတုံးကလေး
တလိုင်းစုရွာ၊ ကျုံတုံးကလေး
တီပုတ်ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွှေပျောက်
ရွှေပျောက်
ရှားဖြူကုန်းရွာ၊ အင်ပင်
ရှားဖြူကုန်းရွာ၊ အင်ပင်
ကျုံတုံးကလေးရွာလေးဘက် (ကျုံတုံးကလေး)ရွာ၊ ကျုံတုံးကလေး
ကျုံတုံးကလေးရွာလေးဘက် (ကျုံတုံးကလေး)ရွာ၊ ကျုံတုံးကလေး
ကွမ်းစားဂမုန်း
အပင်သဏ္ဌာန် မထင်ရှား။ ဥမှာအတောင့်သဏ္ဌာန် ရှိသည်။ မွှေးကြိုင်၍ ကွမ်းစာရာတွင် ထည့်၍ စားလေ့ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ
စွန်ပါရွာ၊ မကျီးကုန်း
စွန်ပါရွာ၊ မကျီးကုန်း
ဇာကော့လုံအထက်ရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
ဇာကော့လုံ(အထက်)ရွာ(Zarkawtlon(Upper))သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ ပုဇွန်မြောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၉၉၁ ဖြစ်သည်။
မဒန်ယန်ရွာ၊ တနိုင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တနိုင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စွေ့ဖင်နီ
စွေ့ဖင်နီ (Leioptila annectens) သည် ငှက်မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဟိမဝန္တာမှ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့အထိ တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
အောင်ချမ်းသာရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
အောင်ချမ်းသာရွာ (Aungchanthar)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ မီးတိုင်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၃၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မီးတိုင်တောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၁၃ ဦး၊ မ ၃၀၂၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၈၃၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တမာကျောရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
တမာကျောရွာ (Tamarkyaw)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ ကျောက်ဆည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၆၂၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်ဆည်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၀၄ ဦး၊ မ ၁၁၀၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၀၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုန်းစုံရွာ၊ မန်ကြူ
ကုန်းစုံရွာ (Koneson)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ မန်ကြူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၅၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ကြူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၅၁ ဦး၊ မ ၂၁၆၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၁၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လှိမ်းမလှန်းရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
လှိမ်းမလှန်းရွာ(Hleim'Hlang)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်ခရိုင်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ လှိမ်းမလှန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၉၉၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လှိမ်းမလှန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၈ ဦး၊ မ ၁၄၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းတပ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နဂါးဂမုန်း
နဂါးစက်ပင်ဟုလည်းခေါ်သည်။ အရွက်တစ်ထောင်ကျော်ခန့် ရှည်၍ အဝါရစ်အနားရှိသည်။ အရွက်တွင် အပြာပြောက်၊ အဖြူပြောက်များလည်း ရှိသည်။
ကုန်းလှမ်းရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
ကုန်းလှမ်းရွာ (Konehlan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ကျိုင်းခမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၁၃၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျိုင်းခမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၂၂ ဦး၊ မ ၁၄၂၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၄၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကင်းစိန်ဈေး (အရှေ့)ရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငှက်နှုတ်သီးတိုခေါင်းမဲ
ငှက်နှုတ်သီးတိုခေါင်းမဲ (Pteruthius rufiventer) သည် ငှက်မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး နီပေါနိုင်ငံမှ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံအထိ တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဘူတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကန်ဆွယ်ရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်
ကန်ဆွယ်ရွာ (Kanswei)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ မြင်းမူမြို့နယ်၊ ရုံးကားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၂၀၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းမူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျုံတုံးကလေးရွာကြီးဘက်ရွာ၊ ကျုံတုံးကလေး
ကျုံတုံးကလေးရွာကြီးဘက်ရွာ၊ ကျုံတုံးကလေး
ထွန်းဝေ
ဦးထွန်းဝေ (၂၃ အောက်တိုဘာ ၁၉၂၀–၈ ဩဂုတ် ၂၀၀၅) သည် မြန်မာအမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး အကယ်ဒမီဆု သုံးကြိမ်ရရှိထားသူ ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကတွင် မင်းသား မြတ်လေးနှင့် ထွန်းဝေတို့သည် စကားပြောကောင်းသည့် မင်းသားများ ဖြစ်ကြသည်။
အစောပိုင်းဘဝ
ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် အကယ်ဒမီ ဦးထွန်းဝေကို ၁၉၂၀-ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၂၃ ရက်နေ့ ပဲခူးတိုင်း၊ နတ်တလင်းမြို့၌ အဖ ဦးကျော်စိန်နှင့် အမိ ဒေါ်ရွှေရင်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်းများအနက် သားကြီး ဖြစ်သည်။
နတ်တလင်းအထက်တန်းကျောင်းတွင် အထက်တန်းပညာ သင်ကြားခဲ့ပြီး ၁၉၄၂-ခုနှစ်တွင် တရုတ်ပြည် ချုံကင်းမြို့တွင် စာနယ်ဇင်းသင်တန်း တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၇-ခုနှစ်တွင် နယ်ခြားသတင်းထောက်၊ နေ့စဉ်လမ်းညွှန် သတင်းစာများတွင် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ - ၄၉-ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမြို့ထုတ် `ဘဝသစ်နေ့စဉ်´တွင် အယ်ဒီတာချုပ်အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ရုပ်ရှင်လောကသို့ ဝင်ရောက်ခြင်း
သိန်းဖေမြင့်မှတစ်ဆင့် ဗြိတိသျှဘားမားရှိ ရွှေဒုံးဘီအောင်၏ တပည့်အဖြစ် ရုပ်ရှင်ပညာ သင်သည်။ ပထမဆုံး ဇာတ်ရံပါရမှာ ၁၉၅၂ ခုတွင် ဦးချစ်ခင်ရိုက်သည့် ချစ်ရေးမလွယ် ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၇ ခုတွင် ဦးချစ်စိန် ရိုက်သည့် ဗိုလ်မြဒင် ကားမှစ၍ ခေါင်းဆောင်မင်းသား ဖြစ်လာသည်။
၁၉၅၇-ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်မြဒင် ဇာတ်ကား၊ ၁၉၅၉ မှာ ကကြီးရေက ဇာတ်ကား၊ ၁၉၈၃-ခုနှစ်တွင် တတိယအရွယ်၏ ဒုတိယဝေဒနာ ဇာတ်ကားများနှင့် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် ထူးချွန်ဆု အကယ်ဒမီရရှိခဲ့သည်။
၁၉၅၂-ခုနှစ်တွင် ပီကင်းတွင်ကျင်းပသော အာရှနှင့် ပစိဖိတ်ဒေသငြိမ်းချမ်းရေး ကွန်ဂရက်သို့ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် သွားရောက်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၅၆-ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ပညာရှင်များ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တရုပ်ပြည်သို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၀-ပြည့်နှစ်တွင် မြန်မာ့ရုပ်ရှင် ပညာရှင်များ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တရုတ်ပြည်၊ ဘေကျင်းသို့ သွားရောက်ခဲ့ပြန်သည်။
၁၉၆၇-ခုနှစ်မှစပြီး အမြင့်သဘင်နှင့် ရုပ်ရှင်အစည်းအရုံးအဖွဲ့ဝင်၊ ၁၉၅၃-ခုနှစ်တွင် တရုတ်-မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေး အဖွဲ့ကောင်စီဝင် အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေး
ရှစ်လေးလုံးပြည်သူ့ အရေးတော်ပုံကြီး ဖြစ်ပွားသည့်အခါ အနုပညာရှင်များနှင့်အတူ တက်ကြွစွာ ပါဝင်ခဲ့ပြီး၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား အနီးကပ် ကူညီစောင့်ရှောက်ပေးခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ သူသည် နိုင်ငံရေးဝါဒအရ ကွန်မြူနစ်အတွေးအခေါ်ရှိသူတစ်ယောက်ဖြစ်သည်။
ရရှိခဲ့သော ဆုတံဆိပ်များ
ထွန်းဝေသည် အကယ်ဒမီ(၃)ကြိမ်ရသော ရုပ်ရှင်မင်းသားကြီး ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်မြဒင်ဇာတ်ကားဖြင့် အကောင်းဆုံးအမျိုးသားသရုပ်ဆောင်ဆု၊ ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ကကြီးရေက ဇာတ်ကားဖြင့်လည်းကောင်း   ၁၉၈၃ တွင် တတိယအရွယ်၏ ဒုတိယဝေဒနာ ဇာတ်ကားဖြင့်လည်းကောင်း ဇာတ်ပို့ဆု အကယ်ဒမီများ ရရှိခဲ့သည်။
မိသားစု
ဦးထွန်းဝေသည် ပထမ ဒေါ်စောနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဇနီး ဒေါ်စော ကွယ်လွန်သွားသောအခါ၊ ဇနီး၏ တူမဖြစ်သူ ဒေါ်ထွေးထွေးနှင့် ထပ်မံ လက်ထပ်ခဲ့ပြီး၊ သား (၂) ယောက် ထွန်းကားခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ
ဂမုန်းကိန္နရာ
အပင်သဏ္ဌာန် မထင်ရှား။ ယင်းအပင်မှာ ညအခါလေမလာဘဲ အလိုအလျောက် ယိမ်းယိုင်ကာ နေတတ်သည်ဟုဆိုသည်။ လူသံကြားလျှင် အကရပ်သည်။
ကန်ကြီးရွာ၊ အင်ပင်
ကန်ကြီးရွာ၊ အင်ပင်
အဒတော်
အဒတော်
ပဉ္စာဝုဓဇာတ်
ဧကကနိပါတ် - ၆။ အာသီသဝဂ် -၅၅- ပဉ္စာဝုဓဇာတ်။ ။ ကပ်စေးနှဲဘီလူးကြီးအား အရှုံးမပေးဘဲ ငါးပါးသော လက်နက်နှင့် တိုက်ခိုက်သဖြင့် အနိုင်ရသောပဉ္စာဝုဓမင်းသား အကြောင်း။
လုံ့လရှေ့ဆောင်ကြံတိုင်းအောင်
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသောမြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် လုံ့လဝီရိယ ယုတ်လျော့သောရဟန်းတစ်ပါး ရှိလေ၏။ ထိုရဟန်းကို မြတ်စွာဘုရားသည် ခေါ်တော်မူ၍ “ချစ်သား ရဟန်း ...အဘယ်ကြောင့် လုံ့လဝီရိယ ယုတ်လျော့ဘိသနည်း” ဟု အပြစ်တင်ကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကိုဆောင်တော်မူသတည်း။
ဆရာခွင့်ပန် ပြည်တော်ပြန်
လွန်လေပြီးသောအခါဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် မိဖုရားကြီးဝယ် သားတော်တစ်ပါးမွေးဖွားလေ၏။ ထိုအခါ ခမည်းတော်မင်းကြီးသည် လက္ခဏာဖတ် ပုဏ္ဏားတို့ကို ခေါ်၍ မေးလတ်သော်ပုဏ္ဏားတို့က “အရှင်မင်းကြီး ... ဤသတို့သားကား ဘုန်းကြီး၍ ထီးမွေ၊ နန်းမွေ ခံထိုက်သောသတို့သား ဖြစ်သည်၊ အထူးသဖြင့် လက်နက်ငါးပါး အမှုဝယ် အလွန် ထင်ရှားလိမ့်မည်” ဟု ဟောကြား၏။ထိုပုဏ္ဏားတို့ စကားကို အစွဲပြုကာ ပဉ္စာဝုဓ ဟူသော အမည်ကို မှည့်ကြကုန်၏။
ထို ပဉ္စာဝုဓမင်းသားသည် တစ်ဆယ့်ခြောက်နှစ်အရွယ်သို့ ရောက်လတ်သော် ဂန္ဓာရတိုင်း တက္ကသိုလ်ပြည် ဒိသာပါမောက္ခ ဆရာကြီးထံသွားကာ ပညာသင်ကြားလေ၏။ပညာတတ်မြောက်လျှင် ဆရာကို ရှိခိုးခွင့်ပန်၍ ဆရာပေးလိုက်သော လက်နက်ငါးပါးကိုယူဆောင်လျက် ဗာရာဏသီပြည်သို့ ပြန်ခဲ့ရာ (ကပ်စေးနှဲ) ဘီးလူးစောင့်သော တောအုပ်သို့ရောက်လေ၏။
မင်းသားလုံ့လမလျှော့ချ
တောအုပ်အဝတွင် နေသောလူတို့မြင်လျှင် “အမောင် ... ဤတောအုပ်ထဲသို့ မဝင်လေနှင့်၊ ဤတော်အုပ်ထဲမှာ အလွန်ကပ်စေးသောအမွေးများပေါက်သည့် ကပ်စေးနှဲ ဘီလူးကြီးတစ်ကောင် ရှိသည်၊ ဝင်သမျှလူတို့ကိုအကုန်စားသည်” ဟု ပြောဆိုကာ တားမြစ်ကုန်၏။
ပဉ္စာဝုဓမင်းသားလည်း ထိုသူတို့ ပြောကြားသော်လည်း ကေသရာဇာ ခြင်္သေ့မင်းကဲ့သို့ ကြောက်ရွံ့ခြင်းမရှိဘဲ တောထဲသို့ ဝင်လေ၏။ အလယ်လောက်သို့ ရောက်လျှင် ကပ်စေးနှဲ ဘီလူးကြီးသည်အလွန်ကြီးမားလှသော ကိုယ်ကြီးကို ကြောက်မက်ဖွယ် ဖြစ်လောက်အောင် ဖန်ဆင်း၍ -
ထိုအခါ ပဉ္စာဝုဓမင်းသားသည် အနည်းငယ်မျှ ကြောက်ရွံ့ ထိတ်လန့်ခြင်း မရှိဘဲ -
“ဟေ့ ဘီလူး ...ငါ့မှာ လက်နက် အပြည့်အစုံ စီမံလာသည်၊ ငါ့အနားကို သတိနှင့်ကပ်” ဟု ဆိုကာ -
လတ်တလောသေနိုင်သည့် အဆိပ်လူးမြားဖြင့် ပစ်လေ၏။ မြားသည် ဘီလူးကြီး အမွေးမှာ ကပ်၍ နေ၏။နောက်ထပ် မြားငါးဆယ် ကုန်အောင် ပစ်လေ၏။ ပစ်တိုင်း ပစ်တိုင်း အမွေးမှာ ကပ်လေ၏။ဘီလူးကြီးသည် မြားတို့ကို ခါ၍ ခြေရင်းမှာ ကျစေပြီးလျှင် မင်းသားအနားသို့ ကပ်လေ၏။သန်လျက်ဖြင့် ခုတ်ပြန်၏။ အမွေးမှာ ကပ်ပြန်၏။ မြားတောင့်ဖြင့် ရိုက်ပြန်၏။ အမွေးမှာကပ်ပြန်၏။ ဆောက်ပုတ်ဖြင့် ရိုက်ပြန်၏။ အမွေးမှာ ကပ်ပြန်၏။ လှံဖြင့် ထိုးပြန်၏။အမွေးမှာ ကပ်ပြန်၏။
လက်နက်ကုန်သော်လည်းတစ်ဖန် “ဟေ့ ဘီလူးကြီး နင့်ကို မှုန့်မှုန့်ညက်ညက်ကျေအောင် လုပ်မည်” ဟု တောအားလုံးပဲ့တင်ထပ်အောင် ကြုံးဝါးလျက် လက်တစ်ဖက်ဖြင့် သတ်၏။ အမွေးမှာ ကပ်ပြန်၏။ နောက်တက်ဖက်ဖြင့် သတ်ပြန်၏။အမွေးမှာ ကပ်ပြန်၏။ ခြေတစ်ဖက်ဖြင့် သတ်ပြန်၏။ အမွေးမှာ ကပ်ပြန်၏။ နောက်တက်ဖက်ဖြင့်သတ်ပြန်၏။ အမွေးမှာ ကပ်ပြန်၏။ ခေါင်းဖြင့် တိုက်ပြန်၏။ အမွေးမှာ ကပ်ပြန်၏။ ဤသို့ခက်မငါးဖြာ ကပ်ငြိကာ မိနေသော်လည်း ကြောက်ရွံ့ခြင်း မရှိလေ။
ပညာရှိထုံးဥပါယ်သုံး
ဘီလူးကြီးသည် လောကတွင်ဤယောကျ်ားမျိုးကို ငါ တစ်ခါမျှ မတွေ့မမြင်စဖူး၊ ဤယောကျ်ားကား ကြောက်ခြင်းလည်းမရှိ၊ အဘယ်ကြောင့် မကြောက်သနည်းဟု စဉ်းစား ဆင်ခြင်ကာ -
“အမောင် လုလင် ...သင် အဘယ်ကြောင့် မကြောက်သနည်း”
ကောင်းစုရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
ကောင်းစုရွာ (Kaungsu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ မီးတိုင်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၃၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မီးတိုင်တောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၁၃ ဦး၊ မ ၃၀၂၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၈၃၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ပဉ္စာဝုဓဇာတ်
ပညာရှိထုံးဥပါယ်သုံး
“အို ဘီလူးကြီး ... အဘယ်ကြောင့်ကြောက်ရမည်နည်း၊ တစ်ဘဝ တစ်ကြိမ် သေမြဲ ဖြစ်သည်။ အကြောင်းတစ်မျိုးမှာလည်းငါ့ဝမ်းထဲမှာ ဝရဇိန်လက်နက် ရှိသည်။ အကယ်၍ သင် စားလျှင် သင့်အသည်း၊ အူတို့သည်အပိုင်းပိုင်းပြတ်၍ သေရမည်၊ သင်နှင့်ငါ နှစ်ယောက်လုံး သေမည်ဖြစ်၍ ငါ မကြောက်” ဟုရဲဝံ့စွာ ဆိုလေ၏။
ကောင်းစုရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပဉ္စာဝုဓဇာတ်
ဘီလူးရှုံးရဩဝါဒ
မင်းသားလည်းဘီလူးကြီးကို “ အို ဘီလူးကြီး ... သင့်မှာ ရှေးရှေးဘဝတို့က အကုသိုလ်ကို ပြုခဲ့သည့် အတွက် သူတစ်ပါး အသား၊အသွေးတို့ကို စားရသည့် ဘီလူး ဖြစ်ရသည်၊ဤဘဝမှာ အကုသိုလ် ထပ်ပြုပြန်လျှင်အမိုက်ဘဝမှ အမိုက်ဘဝသို့ပင် လားရလိမ့်မည်” ဟု ဆုံးမ၍ ငါးပါးသီလ၌ တည်စေ၏။ဘီလူးကြီးအားလည်း တောအုပ်၌ ကိုးကွယ်ရာ နတ်အဖြစ်ကို ပြုခဲ့၍ တောအုပ်မှ ထွက်ကာလူတို့အား အကြောင်းစုံ ပြောကြားပြီးလျှင် လက်နက်ငါးပါးကို ဆောင်ယူလျက် မိဘ တို့ထံပြန်လေ၏။
အဖမင်းကြီးနတ်ရွာစံသောအခါ မင်းအဖြစ်ကိုရ၍ တရားသဖြင့် မင်းပြုလျက် ကုသိုလ်ကောင်းမှုကိုပြုစုအားထုတ်လေ၏။
ဤဒေသနာတော်၏အဆုံး၌ လုံ့လဝီရိယ ယုတ်လျော့သော ရဟန်းသည် အရဟတ္တဖိုလ်၌ တည်ကာ ရဟန္တာအဖြစ်သို့ရောက်လေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ ကပ်စေးနှဲ ဘီလူးကြီးသည် - ယခုအခါ အင်္ဂုလိမာလ။
ဟုဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) မကြောက်ရွံ့ဘူး၊ ယောကျ်ားထူး၊ ဘီလူးမစားနိုင်။
(၂) မဆုတ်ယုတ်ငြား၊ ကုသိုလ်ပွား၊ ရောက်ငြားနိဗ္ဗာန်တိုင်။
ပဉ္စာဝုဓဇာတ် ပြီး၏။
ဖြတ်လမ်းကြီး (ဖြတ်လမ်း)ရွာ၊ လက်ပံကုန်း
ဖြတ်လမ်းကြီး (ဖြတ်လမ်း)ရွာ၊ လက်ပံကုန်း
တံတားကွင်းကလေးရွာ၊ အင်ပင်
တံတားကွင်းကလေးရွာ၊ အင်ပင်
ဝီလျံ ရမ္မဆေး
ဗြိတိသျှလူမျိုး ဓာတုဗေဒပညာရှင် ဆာဝီလျံရမ္မဆေးသည် ၁၈၅၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂ ရက်နေ့တွင် စကော့တလန် ပြည် ဂလပ်စဂိုးမြို့၌ ဖွားမြင်သည်။ ဂလပ်စဂိုးမြို့နှင့် ဂျာမဏီ နိုင်ငံတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၈၈၁ ခုနှစ်မှ ၁၈၈၇ ခုနှစ် အထိ ဗရစ္စတိုတက္ကသိုလ်တွင် ကျောင်းအုပ်ကြီး အဖြစ် ဆောင် ရွက်ခဲ့သည်။ တစ်ဖန် ၁၈၈၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၁၂ ခုနှစ်အထိ လန်ဒန် တက္ကသိုလ်တွင် ဓာတုဗေဒပါမောက္ခအဖြစ် အမှုထမ်းသည်။ ဝီလျံ ရမ္မဆေးသည် ဓာတုဗေဒ ပညာ၌ ထူးချွန်သည်။ ၁၈၉၄ ခုနှစ် မတိုင်မီက လေထဲ၌ အောက်ဆီဂျင်နှင့် နိုက် ထရိုဂျင် ဓာတ်ငွေ့နှစ်မျိုးတည်းသာ ပါရှိသည်ဟု လူများက သိကြ၏။ ၁၈၉၄ ခုနှစ်တွင် ဝီလျံရမ္မဆေးသည် လော့ရေးလီနှင့် အတူ လေထဲ၌ အောက်ဆီဂျင်နှင့် နိုက်ထရိုဂျင်အပြင် အခြား ဓာတ်ငွေ့သစ်တစ်မျိုးလည်း ပါဝင်ကြောင်း ရှာဖွေတွေ့ရှိလေ သည်။ ထိုဓာတ်ငွေ့သစ်ကို အားဂွန်ဟု အမည်ပေးသည်။ ရမ္မဆေးသည် အားဂွန်အပြင် အခြားဓာတ်ငွေ့သစ် လေးမျိုးကို လည်း ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ရာ ယင်းတို့မှာ ဟီလီယမ်၊ နီယွန်၊ ကရစ် ပတွန်နှင့် ဇီနွန်တို့ဖြစ်သည်။
ထိုကဲ့သို့ သိပ္ပံပညာ၌ ထူးချွန်သောကြောင့် ဝီလျံ ရမ္မဆေး သည် ၁၉ဝ၂ ခုနှစ်တွင် ဆာဘွဲ့ချီးမြှင့်၍ သူကောင်းပြုခြင်း ခံရသည့်အပြင် ၁၉ဝ၄ ခုနှစ်တွင် ဓာတုဗေဒဆိုင်ရာ နိုဘယ်ဆု ကိုလည်း ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့လေသည်။ ဆာ ဝီလျံ ရမ္မဆေးသည် ၁၉၁၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
ကျိုက္ကမော့
ကျိုက္ကမော့
လှေဆွဲရွာ၊ လက်ပံကုန်း
လှေဆွဲရွာ၊ လက်ပံကုန်း
ရေငံကြီးရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
ရေငံကြီးရွာ (Yaengangyi)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ ကျောက်ဆည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၆၂၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်ဆည်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၀၄ ဦး၊ မ ၁၁၀၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၀၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှီတာဖရိုရွာ၊ တနိုင်းမြို့နယ်
ရှီတာဖရိုရွာ(Sheetarhpayo)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ တနိုင်းမြို့နယ်၊ အာလျှင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၂၆၁ ဖြစ်သည်။