cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
တဲတော်ယာ (တောင်စု)ရွာ၊ ပေါက်မြို့နယ်
တဲတော်ယာ (တောင်စု)ရွာ (Tetawyar(Taungsu))သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပေါက်မြို့နယ်၊ တဲတော်ယာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၈၂၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တဲတော်ယာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၉၂ ဦး၊ မ ၁၄၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၀၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချိခုဂျေားမြို့၊ ဖူကူအိုကာ
ချိခုဂျေားမြို့  (築上町 ချိခုဂျေား − မချိ  ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖူကူအိုကာစီရင်စု၊ ချခုဂျေားခရိုင် တွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၁၈၅၁၅ ဦး ရှိသည်။ စုစုပေါင်း ဧရိယာသည်  ၁၁၉.၃၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
အဆင့်မြင့်ပညာဦးစီးဌာန
အဆင့်မြင့်ပညာဦးစီးဌာနမှာ မြန်မာနိုင်ငံ၏ တက္ကသိုလ်များနှင့် အဆင့်မြင့်ပညာရပ်များဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲသော ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်ရှိ ဌာနတစ်ခု ဖြစ်သည်။
သမိုင်း​ကြောင်း
၁၉၆၄ခုနှစ် တက္ကသိုလ်၊ ​ကောလိပ်များကို စနစ်သစ်ဖြင့် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းချိန်တွင် ၎င်းတို့အားအုပ်ချုပ်ရန် တက္ကသိုလ်များအုပ်ချုပ်​ရေးမှူးရုံးကို စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။၁၉၇၂ အုပ်ချုပ်​ရေးစနစ်သစ်အရ အထက်တန်းပညာဦးစီးဌာနအဖြစ် ​ပြောင်းလဲခဲ့သည်။၁၉၈၃ ​အောက်တိုဘာလတွင် အဆင့်မြင့်ပညာဦးစီးဌာနအဖြစ် ​ပြောင်းလဲခဲ့သည်။၁.၄.၁၉၉၈တွင် အဆင့်မြင့်ပညာဦးစီးဌာနကို အထက်မြန်မာပြည်နှင့် ​အောက်မြန်မာပြည်ဟူ၍ ဦးစီးဌာန ၂ခုခွဲကာ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။၁.၄.၂၀၁၅တွင် အဆင့်မြင့်ပညာဦးစီးဌာန တစ်ခုတည်းအဖြစ် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ရေကန်တောင်ရွာ၊ ကျွန်းစုမြို့နယ်
ရေကန်တောင်ရွာ(Yaekantaung)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၊ ကျွန်းစုမြို့နယ်၊ ရေကန်တောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,666 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျွန်းစုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တာပုလဲဘူတာ
တာပုလဲဘူတာသည် မန္တလေး - လားရှိုးလမ်းပိုင်းတွင် ပါဝင်သော ဘူတာတစ်ခုဖြစ်သည်။
တွီးလိုက်ရွာ၊ ယောင်လင်းမြို့နယ်
တွီးလိုက်ရွာ (Tweelaik)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုင်းမော-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ ယောင်လင်းမြို့နယ်၊ ယောင် လင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၀၂၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယောင်လင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တလုပ်ပင်ရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်
တလုပ်ပင်ရွာ (Talokepin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပြည်မြို့နယ်၊ တလုပ်ပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၁၇၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တလုပ်ပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၆၈ ဦး၊ မ ၇၁၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၇၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆမ်မာရာမြို့
အလယ်ခေတ်ကာလအတွင်းတွင် ဆမ်မာရာသည် အဘာဆစ် ကယ်လီဖိတ်၏ မြို့တော် ဖြစ်ခဲ့ပြီး ဖွဲ့စည်းပုံ၊ ဗိသုကာနှင့် အနုပညာဆိုင်ရာ အမွေအနှစ်များ မူလအတိုင်း ကျန်ခဲ့သော တစ်ခုတည်းသော အစ္စလာမ် မြို့တော် ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ယူနက်စကိုမှ ဆမ်မာရာအား ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာစာရင်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။
ရှေးခေတ် ဆမ်မာရာ
ဆမ်မာရာရှိ သမိုင်းမတင်မီကာလ အကြွင်းအကျန်များကို ၁၉၁၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၁၄ ခုနှစ်အတွင်းတွင် ဂျာမန် ရှေးဟောင်းသုတေသန ပညာရှင် အန့် ဟာ့ဇ်ဖဲလ်ဒ် မှ ပထမဆုံး စတင် တူးဖော်ခဲ့သည်။ ဆမ်မာရာသည် ဆမ်မာရာ ယဉ်ကျေးမှုအတွက် ရှေးဟောင်းသုတေသနဆိုင်ရာ စံပြနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၆ ခုနှစ်မှစ၍ မှတ်စုများ၊ စာများ၊ မထုတ်ဝေရသေးသော တူးဖော်မှု အစီရင်ခံစာများ နှင့် ဓာတ်ပုံများသည် ဝါရှင်တန် ဒီစီမြို့ရှိ ဖရီးယား အနုပညာပြတိုက်တွင် ရှိနေခဲ့သည်။
ယဉ်ကျေးမှုလောက သည် အူဘိတ်ခေတ်နှင့် အပြိုင် စည်ပင်ထွန်းကားလာခဲ့ပြီး အရှေ့နားဒေသတွင် ပထမဆုံးသော မြို့ပြနိုင်ငံ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဘီစီ ၅,၅၀၀ မှ စတင်၍ နောက်ဆုံး ပျက်သုဉ်းသွားချိန် ဘီစီ ၃,၉၀၀ အထိ တည်ရှိခဲ့သည်။
ဆာ-မာရာတီမြို့တော် ( ဝေါလ်တာ ယဉ်ကျေးမှု ပြတိုက်ရှိ ကျောက်စာအရ ဆန်နာခါရစ်မှ ၆၉၀ ဘီစီတွင် ပြန်လည် တည်ထောင်ခဲ့သည်။) ကိုမူ ယနေ့ခေတ် ဆမ်မာရာမြို့၏ တိုင်းဂရစ်မြစ် တစ်ဖက်ကမ်းရှိ အဆီးရီးယားတို့၏ အဆီးရီးယား ခံတပ်ဒေသ အယ်လ်ဟူဝေ့ရှ် နှင့်အတူ မသဲမကွဲ ဖော်ပြလေ့ ရှိသည်။ အဆီးရီးယန်း အွန်လိုင်းမှ ဆူရီမာရတ်အား ဆမ်မာရာ၏ ခေတ်သစ်ဒေသဟု ဖော်ပြထားသည်။
ဆမ်မာရာ ရှေးဟောင်းသုတေသန လေ့လာမှုအဖွဲ့မှ ဆမ်မာရာ၏ ရှေးခေတ်နာမည်များကို မှတ်သားရာတွင် ဂရိအခေါ်အဝေါအားဖြင့် ဆိုမာ၊ လက်တင်ဘာသာတွင် အေဒီ ၃၆၃ ၌ ဂျူလီယန်၏ စစ်တပ် ပြန်ဆုတ်ရာတွင် ဖော်ပြထားသော ခံတပ်အမည် ဆူမာရီ နှင့် ဆီးရီးယားမှာ ဆူမရာ အမည်ရှိ ကျေးရွာအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။
လူဦးရေ များပြားလာရသည့် အကြောင်းအချက်မှာ နာရာဝမ်တူးမြောင်း၏ မြောက်ဘက် တိုးချဲ့မှု ကာတူး အယ်လ်-ကစ်စ်ရာဝီ အား ဖွင့်လှစ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပြီး ၎င်းမှာ တိုင်းဂရစ်မြစ်မှ ရေများကို ဆမ်မာရာသို့ ဆွဲယူပေးသည်။ သမိုင်းပညာရှင် ရာကွတ် အယ်လ်-ဟာမာဝီ ကမူ ပထမခိုစရော ဘုရင် (၅၃၁-၅၇၈) လက်ထက်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြသည်။ စီမံကိန်း ပြီးစီးမှုအတွက် အထိမ်းအမှတ် မျှော်စင် (ယနေ့ခေတ် ဘာ့ဂျ် အယ်လ်-ကွာအင်) ကို ဆမ်မာရာတောင်ဘက် တောင်ပိုင်းအဝင်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး မြောက်ဘက်အဝင် အက်-ဒါဝါ အနီးတွင်မူ ကောင်းကင်ဘုံ ပါဝင်သော နန်းတော်နှင့် တံတိုင်းကာထားသော အမဲလိုက် ဥယျာဉ်ကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ (ယနေ့ခေတ် နာ အာ-ရာဆာဆီ ဖြစ်သည်။) ဖြည့်စွက်တူးမြောင်းတစ်ခု ဖြစ်သော ကာတူး အဘီ အယ်လ်ဂျန်အား အဘာဆစ် ကယ်လစ်ဘုရင် တစ်ဦး ဖြစ်သူ ဟာရွန်းအယ်လ်ရာရှစ် မှ တူးဖော်ခဲ့ပြီး စနစ်တကျစီစဉ်ထားသော မြို့တော် အခင်းအကျင်း အနေနှင့် အယ်လ်မူဘာရတ် ဟုခေါ်သော ထောင့်ကျကျ အဋ္ဌဂံပုံ ဖော်ကလုပ်ခဲ့သော်လည်း ၇၉၆ ခုနှစ်တွင် မပြီးစီးမီ ရပ်တန့်ထားခဲ့သည်။
အဘာဆစ် မြို့တော်
အေဒီ ၈၃၆ ခုနှစ်တွင် အဘာဆစ် ကယ်လစ်ဘုရင် အယ်လ်-မူတာဆင်းမှ တိုက်ဂရစ်မြစ်၏ ကမ်းပါးတွင် မြို့တော်သစ်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ သူသည် အလွန် များပြားကျယ်ပြန့်သော နန်းတော် အဆောက်အဦးများကို ဆောက်လုပ်ခဲ့ပြီး သူ၏ အစောင့်များ နေထိုင်ရန် တန်းလျားများကို ဝိုင်းပတ် ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ အစောင့်များမှာ အများအားဖြင့် အာရှ အလယ်ပိုင်းမှ ခေါ်ယူထားခြင်း ဖြစ်ပြီး တာ့ခ်လူမျိုးများနှင့် ခူရာဆာနီ လူမျိုးများ နှင့် မြောက်အာဖရိကမှ ပါဝင်သည်။ သူတို့အား အမြဲလိုလို မမ်လွတ် သို့မဟုတ် ကျွန်စစ်သားများဟု ခေါ်လေ့ ရှိသော်လည်း သူတို့၏ အဆင့်မှာ အလွန်မြင့်သည်။ အချို့သော တပ်ဗိုလ်များသည် သူကောင်းမျိုး ဘွဲ့ထူးဖြစ်သော ဆိုဒီဂန် အဖြစ် ချီးမြှင့် အပ်နှင်း ခံထားရသည်။
ထိုမြို့တော်အား အယ်လ်-မူတာဝါကေး ကယ်လစ်ဘုရင်လက်ထက်တွင် ထပ်မံတေည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ၎င်းမှ ကြွယ်ဝခမ်းနားသော နန်းတော် အဆောက်အဦးများဖြစ်သော အယ်လ်-မူလ်တာဝတ်ကီလေယာ နှင့် ဆမ်မာရာရှိ မဟာဗလီကြီး နှင့် ၎င်း၏ ထင်ရှားသော ကြောင်လိမ်လှေကားပုံ ဗလီမျှော်စင် သို့မဟုတ် မာလ်ဝီယာ စသည်တို့ကို ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ ၁၈၄၇ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ သူ၏ သားဖြစ်သူ အယ်လ်မူတာ့ဇ်အတွက် သူသည် ကြီးမားသော နန်းတော် ဖြစ်သည် ဘူလ်ကူဝါရာကို ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာရှရှိ မြို့များ ကဏ္ဍ:အီရတ်နိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ
နောင်ကွမ်ရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်
နောင်ကွမ်ရွာ (Nawngkun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ နောင်ကွမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၄၁၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်ကွမ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၅၈ ဦး၊ မ ၉၂၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၈၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခဆုယမြို့၊ ဖူကူအိုကာ
၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃၀  ရက်နေ့တွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၄၆၇၀၉ ဦး ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၃၃၀၀ ဦး ရှိသည်။ စုစုပေါင်း ဧရိယာသည်  ၁၄.၁၂ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလ
စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလ သည် လေးပါးရှိ၏။ ထိုလေးပါးတို့မှာ
ယု (လေမှုတ်တူရိယာ)
thumb|356x356px| ကူကျင်း ထူရှူ ကျိချန် မှ ဥပမာအဖြစ် ပြသထားသည့် ယု ပုံ၂ ပုံ (၁၇၀၀-၂၅ရာစုနှစ်) ယု (pinyin : yú) သည်ရှေးဟောင်း တရုတ်နိုင်ငံတွင် အသုံးပြုသော တစ်ပင်တိုင်အသုံးပြုရသည့် ကျူပင်တပ်ဆင်ထားသည့် လေမှုတ်ကိရိယာ ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ရှန် တူရိယာနှင့် ဆင်တူသည်။ ဝါး၊ သစ်သို့မဟုတ် ဘူးသီးခြောက် တို့ကို လေအိမ်ပြုလုပ်ထားပြီး ထိုလေအိမ်၌ ဝါး ပိုက်များစွာတပ်ထားသည်။ ပိုက်တစ်ခုစီတွင် ဝါးဖြင့်ပြုလုပ်ထားသည့် ကျူပင်များ ပါဝင်သည်။
စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလ
(၁) ပါတိမောက္ခသံဝရသီလ၊
စွန်လုံဘူတာ
စွန်လုံဘူတာသည် မန္တလေး - လားရှိုးလမ်းပိုင်းတွင် ပါဝင်သော ဘူတာတစ်ခုဖြစ်သည်။
ယု (လေမှုတ်တူရိယာ)
ရှန် သည် (စတုတ္ထနှင့်ပဉ္စမတွင်) သဟဇာတဖြစ်စေသော တေးသီချင်းမျ တီးခတ်ရာ၌ အသုံးပြုသော်လည်း ယုတူရိယာကို သာမန် တေးသီချင်းများတွင် တီးမှုတ်ကြသည်။ ကိရိယာတန်ဆာပလာများကိုများသောအားဖြင့်ရှေးတရုတ်နိုင်ငံ၏တရားရုံးသံစုံတီးဝိုင်းများတွင်အသုံးပြုခဲ့ပြီး (ကိုရီးယားနှင့်ဂျပန်သို့လည်းတင်ပို့သည်) သို့သော်အသုံးမပြုကြတော့ပေ။
စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလ
(၂) ဣန္ဒြိယသံဝရသီလ၊
ယု (လေမှုတ်တူရိယာ)
သမိုင်းကြောင်း
ယု တူရိယာကို ယခုခေတ်၌ မသုံးကြသော်လည်း တရုတ်တို့ပြောလေ့ရှိသည်မှာ တရုတ်စကားဖြင့် “ Lànyúchōngshù”, အဓိပ္ပာယ်မှာ "လိုအပ်သောအရည်အချင်းများမရှိသော်ငြား အနေအထားအရ ပြန်လည် ဖြည့်သွင်း အသုံးပြုရမည်"ဟူ၍ ဖြစ်သည်။  ။ အဆိုပါစကားသည်ချီပြည်နယ် ( ရှန်ဒေါင်းစီရင်စုပြည်နယ်)၏ ဘုရင် ရွမ်
(ဘီစီ ၃၁၉ ဘီစီ - ဘီစီ ၃၀) တော်ဝင်နန်းတော်သံစုံတီးဝိုငရှိ့ယုတူရိယာမှုတ်သမား နန်ကူအိုဆိုသည့် ်မျိုးသား၏်ရာဇဝင်အကြောင်း း ပြောဆိုခဲ့ရာ ထိုထုားကး ဖြစ်ပေါ်သည်လညထိုသူသည် ည် ဤတူရိယာကိုမည်သို့မည်ပုံကစားရ အမှန်တကယ်ိခဲ့သော်လည်းသံစုံတီးဝိုတီးဝိုင်းတီးမှုတ်သမားတ၃၀၀ခန့် ရှိသဖြင့် ဟန်ဆောင်တီးမှုတ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုကိုလူလည်သည် တော်ဝင်တီးဝိုင်းဂီတပညာရှင်များကို ပေးအပ်သည့် လစာကို စိတ်ချလက်ချ ရရှိခဲ့သည်။ ဘုရင်နတ်ပြည်စံ၍ ဆက်ခံသည့် သားတော်မင်းမြတ်လက်ထက်၌ လိမ်လည်မှုထင်ရှားလာသည်။်( (။ ။ အး။ ၃၈၃  ဘီ ီစီ )၌ အယောင်ဆောင်တီးမှုတ်သူအဖြစ်သိရှိလာခဲ့ကြပြီး တစ်ဦးချင်းစီတီးမှုတ်ရန် ပညာရှင်များက တောင်းဆိုကြသည်ညနန်ကူအို  သ သူတီးမှုတ်ရမည့်ညတွင် ည်နန်းတော်မှထွက်ပြေးခဲ့ရသည်။
စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလ
(၃) အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလ၊
(၄) ပစ္စယသန္နိဿိတသီလ တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ထိုလေးပါးတို့တွင်
(၁) ပါတိမောက္ခသံဝရသီလသည် ရဟန်းတော်များလိုက်နာရသည့် ဝိနည်းများ ဖြစ်သည်။
(၂) ဣန္ဒြိယသံဝရသီလသည် မျက်စိ၊ နား၊ နှာခေါင်း၊ ကိုယ်အင်္ဂါတို့ကို တည်ငြိမ်အောင် ကောင်းမွန်စွာ ထိန်းသိမ်းခြင်း ဖြစ်သည်။
(၃) အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလဆိုသည်မှာ မကောင်းသောအသက်မွေးမှုကို ရှောင်ကြဉ်ပြီး ကောင်းသောအသက်မွေးမှုကို ပြုလုပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
(၄) ပစ္စယသန္နိဿိတသီလဆိုသည်မှာ ပစ္စည်းတို့ကို သုံးဆောင်ရာ၌ ကိလေသာမဖြစ်ရအောင် အကျိုးကို ဆင်ခြင်ပြီး သုံးဆောင်ခြင်း ဖြစ်သည်။
မြိုကရာမာ ဘာသာ
မြိုကရာမာ ဘာသာ သည် မြိုလူမျိုးတို့၏ ပင်ကိုဘာသာတရားဖြစ်သည်။ မြန်မာပြည်တွင်" မြို"တိုင်းရင်းသားထု အတွင်း သို့ကရာမာ ခေါ် ကြမ္မာဘာသာရေး ကို စတင်မျိုးစေ့ချပေး သူမှာ `မေလုံ`ဆိုသူ ပုဂ္ဂိုလ် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ မေလုံသည် ၁၉၈၇ ခန့်တွင်ဘင်္ဂလး ဒေရ့်နယ် ဘက် သို့ မန်လေ နှင့် တွေ့ဆုံပြီးနောက် ရောက်ရှိလာပြီး မြို ကျေးရွာများသို့ချဉ်းနင်းဝင်ရောက်ကာ ကရာမာဘာသာ အား ပြန့်ပွားစေခဲ့ သည်။ ကြမ္မာ ဟူ့သောစကားလုံး ကို မြို တို့၏ အသံဖြင့် ကရာမာဟု အသံထွက်သည်။ ထို့ကြောင့် ကရာမာ ဘာသာ ဟုခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ် သည်။ ကရာမာ အယူအဆမှာ ကောင်းတာလုပ်လျှင် ကောင်းတာရမည် ဟူသော ကံ၊ ကံ၏ အကျိုးနှင့် ကံကြမ္မာကို ယုံကြည်လက်ခံသည့် အယူအဆဖြစ်သည်။ နောင်လာလတ္တံ့တွင် ပွင့်တော်မူမည့် အရိမတ္တေယျ မြတ်စွာ ဘုရားရှင်သည် ယင်းတို့၏ ဘုရားရှင် အစစ်အမှန်ဖြစ် သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုအဆိုအရ အရိမတ္တေယျ မြတ်စွာဘုရားအား မြို တို့ဖူးမြော်နိုင်ရန်အလို့ငှာ ကရာမာ ဘာသာအား ယုံကြည်ကိုး ကွယ်ကြရန်ရည်ရွယ် ၍ သိကြားမင်းက မန်လေ ဆိုသူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးအား တမန်တော်အဖြစ် စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ထို ဘာသာနှင့် အတူ မြိုစာ ပေ ကိုပါ တီထွင်ပေးလိုက်လေသည်။ ထိုကဲ့သို့တမန်တော် မန်လေ အား ကရာမာဘာသာ နှင့် စာပေကို သိကြားမင်းကပေးခဲ့သော နေ့သည် ကြာသပတေး နေ့ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ တစ်ဖန် တမန်တော် မန်လေ သည် တနင်္ဂနွေနေ့တွင်ဖွားမြင်ခဲ့သူဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် အဆိုပါနေ့ကို ရက်ကောင်း ရက်မြတ်နေ့အဖြစ် ယူဆကာ ဥပုသ်နေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလ
သီလ (၄) ပါးနှင့် တရားကိုယ်
ပါတိမောက်လာ သိက္ခာပုဒ်တို့ကို မလွန်ကျူးခြင်း, စောင့်ထိန်းခြင်း, လိုက်နာခြင်း, ကုစားခြင်းတို့ဖြင့် စင်ကြယ်သန့်ရှင်းအောင် သုတ်သင်ရမည် ဖြစ်သည်။
မြိုကရာမာ ဘာသာ
ကြာမာ’’ဘာသာ သာသနာ၏ အနက် အဓိပ္ပာယ် (ကြာမာဒီး)
ကရာမာဒီး” Krama De” ဟူသော အနက် အဓိပ္ပာယ်မှာ ကောင်းကင်တမန်တော်ဖြစ်သည်။ ထိုကောင်းတမန်တော်ကို မြိုဘာသာဖြင့် (Krama Mu Mang )ဟု ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ “Krama De “ဘာသာကို ရခိုင်၊ ဗမာတို့က သာမာဓိ ဟုလည်း ခေါ်ဝေါ် သမုတ်ကြသည်။
စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလ
သီလ (၄) ပါးနှင့် တရားကိုယ်
ဣန္ဒြိယသံဝရသီလကို သတိဖြင့် ပြည့်စုံစေအပ်၏၊ သတိဖြင့် စောင့်ရှောက်လျှင် အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿ စသော အကုသိုလ်တရားတို့ မနှိပ်စက်နိုင်ကုန်။ ဣန္ဒြိယသံဝရသီလ မပြည့်စုံလျှင် ပါတိမောက္ခသံဝရသီလသည်လည်း စောင့်စည်းရန် အကာမရှိသော ကောက်ခင်းကဲ့သို့ အရှည်မခံ၊ တံခါးမပိတ်သော ရွာကဲ့သို့ ကိလေသာခိုးသူတို့ ဝင်၍ ညှဉ်းဆဲကုန်၏၊ အမိုးမလုံသော အိမ်ကဲ့သို့ ရာဂမိုးဝင်၍ စွတ်စိုနိုင်၏၊
မြိုကရာမာ ဘာသာ
ဂါထာမန္တာန်
သိကြားမင်းမှပေးသော ကရာမာဘာသာ
စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလ
သီလ (၄) ပါးနှင့် တရားကိုယ်
အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလကို ဝီရီယဖြင့် ပြည့်စုံစေအပ်၏၊ ကောင်းသော လုံ့လဝီရိယ ရှိသော သူသည်သာလျှင် မိစ္ဆာဇီဝကို ပယ်နိုင်၏၊ မအပ်မရာသော ပစ္စည်း, အစားအသောက်တို့ကို မရှာဖွေဘဲ ဆွမ်းခံသွားခြင်းစသော ဝီရိယဖြင့်သာ ရှာ၍ ရသော စင်ကြယ်သော ပစ္စည်းတို့ကို သုံးဆောင်ခြင်းဖြင့် လည်းကောင်း, မစင်မကြယ် မအပ်မရာ ရှာဖွေရသော ပစ္စည်းတို့ကို မြွေဆိုးအသွင် ရှောင်ကြဉ်ခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း အာဇီဝကို ပြည့်စုံစေအပ်၏၊
မြိုကရာမာ ဘာသာ
ဂါထာမန္တာန်
တို့ဘုရားပါ
စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလ
သီလ (၄) ပါးနှင့် တရားကိုယ်
ပစ္စယသန္နိဿိတသီလကို ပညာဖြင့် ပြည့်စုံစေအပ်၏ ပညာရှိသော သူသည် ပစ္စည်းလေးပါးတို့၌ အပြစ်အကျိုးတို့ကို မြင်၏၊ ပစ္စဝေက္ခဏာ မဆင်ခြင်မူ၍ သုံးဆောင်စားသောက်ရာ၌ ဣဏပရိဘောဂအပြစ် ဖြစ်၏၊ သန္နိဓိဒုက္ကဋ်, ဝိကာလဒုက္ကဋ် အာပတ်သင့်၏၊ သုံးဆောင်စဉ် ဆင်ခြင်လျှင် အာပတ်မသင့်။ ပစ္စည်း၌ မက်မောခြင်း တွေဝေခြင်းကို ပယ်၍ ဓမ္မိယလဒ္ဓ (= တရားသဖြင့် ရသောပစ္စည်း)ကို ပညာဖြင့် ဆင်ခြင်၍ သုံးဆောင် စားသောက်သောအားဖြင့် ပြည့်စုံစေအပ်၏၊
မြိုကရာမာ ဘာသာ
ဂါထာမန္တာန်
“ဆိပ်ကာရာဝေး
နမ့်ဖတ်လင်းရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
နမ့်ဖတ်လင်းရွာ (Namhpatlin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်၊ နောင်ဖာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၆၀၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်ဖာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၄၈ ဦး၊ မ ၂၆၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၀၅၈ ဦးနေထိုင်သည်။
မြိုကရာမာ ဘာသာ
ဂါထာမန္တာန်
” လက်မှတ်ရထားပါတယ်
နမ့်ဖတ်လင်းရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြိုကရာမာ ဘာသာ
ဂါထာမန္တာန်
“ကရောင်မိဖဟော်”
“ဆရာ ရိရာ”
“ဧကရိလာ”
အရင်တုန်းက ရေးထားပြီးသားပါ။
“လုံဆွိုင်လာမိုင်”
နောက်ဆုံးပွင့်မဲ့ငါ
“ပလောင်ကောဆောင်ငေါ”
မသိတဲ့လူကို အမှန်တရားပြောဖို့လာကာ
“ဆအုံးမရာဟို”
ယုံကြည်စိတ်ချပါတယ်
သိကြားမင်းဘုရား
“မရိုင်မာခတ်”
ဗြဟ္မာမင်းက သူ့ကို ချစ်ပါတယ်
“နသကရာမ”
အချိန်ကျရောက်ပြီ
“လိုင်ဆုံဆိုင်ကရာ”
ဆုတောင်းကြစို့
“စိုလိုင်လိုက်ပရဲ”
တောင်းတဲ့ဆု ပြည့်စုံပါစေ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကိုးကွယ်မှု
ဆီးနှင်းခဲ (၂၀၁၇ ရုပ်ရှင်)
ဆီးနှင်းခဲ (Šerkšnas) သည် ဒါရိုက်တာ ဆာရူနာစ် ဘာရ်တာစ် ရိုက်ကူးပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ်က ထွက်ရှိခဲ့သည့် ဒရာမာရုပ်ရှင်တစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၇ ကိန်းရုပ်ရှင်ပွဲတော်၏ Directors' Fortnight ကဏ္ဍအတွင်း ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ အကြိမ် (၉၀) မြောက် အကယ်ဒမီဆုချီးမြှင့်ပွဲ၌ အကောင်းဆုံး နိုင်ငံခြားစကားပြောရုပ်ရှင်ဆုအတွက် လစ်သူယေးနီးယားနိုင်ငံ ကိုယ်စားပြုအဖြစ် ရွေးချယ်ခံရသည်။
ဇာတ်လမ်း
လစ်သူယေးနီးယား လူငယ် ရိုကာစ်သည် သူ၏ချစ်သူ အင်ဂါနှင့်အတူ ဒွန်ဘတ်စ်စစ်ပွဲကြားက ယူကရိန်းနိုင်ငံဆီသို့ လူမှုကူညီရေးကားဖြင့် ထွက်လာကြရာ ထိုနေရာရှိ စစ်ပွဲသတင်းထောက်များအနက် တစ်ဦးနှင့် ဆုံမိကြသည်။
ထုတ်လုပ်ရေး
ယူကရိန်းနိုင်ငံ ရှေ့တန်းတပ်မြို့များဖြစ်သည့် ကူရာခိုဗာ၊ မာရင်ကာ၊ ကရာစနိုဟိုရစ်ဗ်ကာမြို့များတွင် သွားရောက်ရိုက်ကူးထားသည်။ အချို့ ဇာတ်ဝင်ခန်းများကို ရှေ့တန်းစစ်မြေပြင်နှင့် မီတာ ၂၀၀ မှ ၃၀၀ အကွာအထိ သွားရောက်ရိုက်ကူးရသည်။ ကီးယက်မြို့၊ ဒနီပရိုမြို့များအပြင် ပိုလန်နိုင်ငံ၊ လစ်သူယေးနီးယားနိုင်ငံများတွင်ပါ ရိုက်ကူးထားခြင်းဖြစ်သည်။
ပြင်ပလင့်ခ်များ
ကဏ္ဍ:၂၀၁၇ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:ယူကရိန်း ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:လစ်သူယေးနီးယားဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
စဉ့်အင်ဘူတာ
စဥ့်အင်ဘူတာသည် မန္တလေး - လားရှိုးလမ်းပိုင်းတွင် ပါဝင်သော ဘူတာတစ်ခုဖြစ်သည်။
ဟိရိုခါဝါမြို့၊ ဖူကူအိုကာ
ဟိရိုခါဝါမြို့  (広川町 ဟိရိုခါဝါ − မချိ  ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖူကူအိုကာစီရင်စု၊ ယမဲခရိုင် တွင် တည်ရှိသည်။
စက်တောကုန်းရွာ၊ အင်းတော်မြို့နယ်
စက်တောကုန်းရွာ (Settawkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ အင်းတော်မြို့နယ်၊ အုပ်ရှစ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၄၂၀ ဖြစ်သည်။
ဟိရိုခါဝါမြို့၊ ဖူကူအိုကာ
၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ မေလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၁၉၈၆၅ ဦး ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၅၂၀ ဦး ရှိသည်။ စုစုပေါင်း ဧရိယာသည်  ၃၇.၉၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
စက်တောကုန်းရွာ၊ အင်းတော်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇင်းရွေးခုံရွာ၊ ပေါက်မြို့နယ်
ဇင်းရွေးခုံရွာ (Zinywaykhon)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပေါက်မြို့နယ်၊ တဲတော်ယာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၈၂၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တဲတော်ယာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၉၂ ဦး၊ မ ၁၄၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၀၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖာလင် (လွယ်လ)ရွာ၊ ဟိုပန်မြို့နယ်
ဖာလင် (လွယ်လ)ရွာ (Hparlen (Loila))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ ဟိုပန်မြို့နယ်၊ ဖာလင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၂၉၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖာလင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၃၅ ဦး၊ မ ၃၉၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၂၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အုမိမြို့၊ ဖူကူအိုကာ
အုမိမြို့  (宇美町 အုမိ − မချိ  ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖူကူအိုကာစီရင်စု၊ ခဆုယခရိုင် တွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၃၇၆၆၃ ဦး ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၁၂၀၀ ဦး ရှိသည်။ စုစုပေါင်း ဧရိယာသည် ၃၀.၂၂ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
ကျောင်းနောက်ရွာ၊ ကလောမြို့နယ်
ကျောင်းနောက်ရွာ (Kyawngnauk)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ကလောမြို့နယ်၊ ပဲရင်းတောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၇၀၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပဲရင်းတောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၄၀ ဦး၊ မ ၁၂၂၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၆၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကလောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သာယာအေးရွာ၊ သာယာဝတီမြို့နယ်
သာယာအေးရွာ (Tharyaraye)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ သာယာဝတီမြို့နယ်၊ သာယာအေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၉၃၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သာယာအေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၁၉ ဦး၊ မ ၂၀၆၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၈၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သာယာဝတီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယောင်လင်းရွာ၊ ယောင်လင်းမြို့နယ်
ယောင်လင်းရွာ (Yawnglin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုင်းမော-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ ယောင်လင်းမြို့နယ်၊ ယောင် လင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၀၂၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယောင်လင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘုရားလေးဆူရွာ၊ သံဖြူဇရပ်မြို့နယ်
ဘုရားလေးဆူရွာ(Hpayarlaysu)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်ခရိုင်၊ သံဖြူဇရပ်မြို့နယ်၊ ဝဲကလိကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၂၂၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝဲကလီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၆၉ ဦး၊ မ ၁၈၁၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၈၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ရေကန်အော်ရွာ၊ ကျွန်းစုမြို့နယ်
ရေကန်အော်ရွာ(Yaekanaw)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၊ ကျွန်းစုမြို့နယ်၊ ကဘင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,605 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျွန်းစုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်းဆန်ရေတံခွန်ဘူတာ
မန်းဆန်ရေတံခွန်ဘူတာသည် မန္တလေး - လားရှိုးလမ်းပိုင်းတွင် ပါဝင်သော ဘူတာတစ်ခုဖြစ်သည်။
နော်ဆူဇန်နာလှလှစိုး
နော်ဆူဇန်နာလှလှစိုး (ခ) နော်လှလှစိုးသည် အမျိုးသမီးအရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ ကရင်လူမျိုး သတ္တဗေဒပညာရှင် နိုင်ငံရေးသမားဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝနှင့် လူမှုရေးလုပ်ငန်းများ
၁၉၆၅ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၈ရက်တွင် ရန်ကုန်တိုင်း အင်းစိန်မြို့နယ်၌ မွေးဖွားသည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ သတ္တဗေဒဘာသာရပ်အထူးပြု သိပ္ပံဘွဲ့နှင့် မဟာသိပ္ပံဘွဲ့ ရရှိသည်။ တက္ကသိုလ်တက်နေစဉ် ကျောင်းသူဘဝကပင် ​World Vision ၌ စာရေးအဖြစ် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် စီမံကိန်းမန်နေဂျာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ရသည်။ World Vision မှတစ်ဆင့် ခေါင်းဆောင်မှုပိုင်းဆိုင်ရာ အလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲများ တက်ရောက်ခွင့်ရခဲ့ပြီး၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ပင်ဆီဗေးနီးယားပြည်နယ် ဖီလန်ဒဲဖီးယား အရှေ့ပိုင်းတက္ကသိုလ်၌ အင်န်ဂျီအို ခေါင်းဆောင်မှုပိုင်းဆိုင်ရာ အမ်ဘီအေအတန်းကို သင်ကြားခွင့်ရခဲ့သည်။ ၂၀၀၃ခုနှစ်တွင် ကရင်အမျိုးသမီးများ လှုပ်ရှားမှုအဖွဲ့ (KWAG) သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ရာ ၂၀၁၀တွင် အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၂၀၀၈ခုနှစ် ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ၌ ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း နာဂစ်ဒဏ် ခံကြရသောအခါ မိသားစုများ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးနှင့် အိုးအိမ်များ ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းများအတွက် အရေးပေါ် ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ကို ဦးဆောင်ဦးရွက်ပြုခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသမီး အဖွဲ့အစည်းများကွန်ရက်နှင့် အမျိုးသမီးများ ငြိမ်းချမ်းရေးကွန်ရက်တို့၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှု
၂၀၁၅ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် အမျိုးသားလွှတ်တော်၏ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် ၁၀ နေရာအတွက်  အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရာ ၁၇၂,၂၉၅ မဲဖြင့် အနိုင်ရခဲ့သည်။
၂၀၂၀ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် ကရင်တိုင်းရင်းသားရေးရာ ဝန်ကြီးနေရာအတွက် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်မှပင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရာ ၁၀၆,၁၄၄ မဲ (၇၁.၇၅%) ဖြင့် အနိုင်ရသော်လည်း  စစ်အာဏာသိမ်းမှုကြောင့် လွှတ်တော်တက်ခွင့် မရခဲ့ပေ။
၂၀၂၁ ဧပြီလ ၁၆ရက်တွင် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီက အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ဖွဲ့စည်းသောအခါ အမျိုးသမီး၊ လူငယ်နှင့် ကလေးသူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဖြစ်လာခဲ့သည်။
ပြင်ပလင့်ခ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ
အမာစိန်
အနုပညာရှင် - တစ်ချိန်က နာမည်ကျော်သော အငြိမ့်မင်းသမီး ဖြစ်သည်။ အဆို အက အလွန် ညက်ညော ပြေပြစ်သည်။ ယခုအခါ အကသင်တန်းကျောင်း ဖွင့်လှစ်၍ အသက်မွေးသည်ဟု သိရသည်။
အိုခဂါခိမြို့၊ ဖူကူအိုကာ
အိုခဂါခိမြို့  (岡垣町 အိုခဂါခိ − မချိ  ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖူကူအိုကာစီရင်စု၊ အွန်ဂခရိုင် တွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၃၂၁၀၉ ဦး ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၆၆၀ ဦး ရှိသည်။ စုစုပေါင်း ဧရိယာသည်  ၄၈.၅၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
မွတ်ကင်းရွာ၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်
မွတ်ကင်းရွာ (Mutkin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်၊ မွတ်ကင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၉၆၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တင်ကွဲ/ပန်ဟိုက်ရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်
တင်ကွဲ/ပန်ဟိုက်ရွာ (Tinkwe/Panghaik)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ နောင်ကွမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၄၂၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်ကွမ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၅၈ ဦး၊ မ ၉၂၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၈၄ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နန်းသွန်ရွာ၊ ကလောမြို့နယ်
နန်းသွန်ရွာ (Nangthon)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ကလောမြို့နယ်၊ ပဲရင်းတောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၇၀၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပဲရင်းတောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၄၀ ဦး၊ မ ၁၂၂၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၆၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကလောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်းပွဲဘူတာ
မန်းပွဲဘူတာသည် မန္တလေး - လားရှိုးလမ်းပိုင်းတွင် ပါဝင်သော ဘူတာတပစ်ခုဖြစ်သည်။
အိုးတိုးမြို့၊ ဖူကူအိုကာ
အိုးတိုးမြို့  (大任町 အိုးတိုး − မချိ  ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖူကူအိုကာစီရင်စု၊ တဂဝခရိုင် တွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၅၁၂၇ ဦး ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၃၆၀ ဦး ရှိသည်။ စုစုပေါင်း ဧရိယာသည် ၁၄.၂၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
တယ်ပင်ကန်ရွာ၊ ပေါက်မြို့နယ်
တယ်ပင်ကန်ရွာ (Teipinkan)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပေါက်မြို့နယ်၊ တယ်ပင်ကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၈၁၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တယ်ပင်ကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၆ ဦး၊ မ ၂၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖုန်ကုန်းရွာ၊ သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်
ဖုန်ကုန်းရွာ (Hponekone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်၊ ဖုန်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၄၃၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖုန်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၀၆ ဦး၊ မ ၃၅၂၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၇၃၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သစ်ပုံလွင်ရွာ၊ အင်းတော်မြို့နယ်
သစ်ပုံလွင်ရွာ (Thitponlwin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ အင်းတော်မြို့နယ်၊ အုပ်ရှစ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၄၁၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သီရိရှန်ခိုက်ဘူတာ
သီရိရှန်ခိုက်ဘူတာသည် မန္တလေး - လားရှိုးလမ်းပိုင်းတွင် ပါဝင်သော ဘူတာတစ်ခုဖြစ်သည်။
စက်ရုပ်များ (၂၀၀၅ ရုပ်ရှင်)
စက်ရုပ်များ (Robots) သည် ၂၀၀၅ ခုနှစ်က ထုတ်လုပ်သော အမေရိကန် အန်နီမေရှင်းဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။
ပြင်ပလင့်ခ်
ကဏ္ဍ:၂၀၀၅ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ကာတွန်းရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:၂၀ ရာစု မြေခွေး ရုပ်ရှင်များ
ဗြဟော်ရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်
ဗြဟော်ရွာ (Byahaw)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပြည်မြို့နယ်၊ တောင်ခွေးရဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၁၈၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်ခွေးရဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၉၂ ဦး၊ မ ၆၄၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၃၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂေါင်ပလောင်းရွာ၊ ယောင်လင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယောင်လင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပင်လယ်ရွာ၊ မြင်းခြံမြို့နယ်
ပင်လယ်ရွာ (Pinlel)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ မြင်းခြံမြို့နယ်၊ ပင်လယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၁၉၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပင်လယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၇၆ ဦး၊ မ ၁၈၁၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းခြံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိုးခိမြို့၊ ဖူကူအိုကာ
၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၁၄၃၁၄ ဦး ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၇၈၀ ဦး ရှိသည်။ စုစုပေါင်း ဧရိယာသည်  ၁၈.၄၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
စဝ်အောင်မြတ်
စဝ်အောင်မြတ် သို့မဟုတ် ဦးအောင်မြတ် သည် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ရှမ်းပြည်နယ် လွှတ်တော်၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ သူသည် ယခင်က ရှမ်းပြည်နယ်၏ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ်လည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဦးအောင်မြတ်သည် ဓနုလူမျိုးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ဦးအောင်မြတ်ကို ၁၉၆၃ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ဖခင် ဦးညွန့်အောင်နှင့် မိခင် ဒေါ်ခင်ကြည်တို့က ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ ပင်းတယမြို့နယ်၊ ပွေးလှကျေးရွာတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူသည် စစ်တက္ကသိုလ်မှ သိပ္ပံဘွဲ့ရရှိခဲ့ကာ တပ်မတော်တွင် ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး အဆင့်ဖြင့် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။ ဦးအောင်မြတ်သည် ဒေါ်ဖြူဖြူညွန့်နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သားသမီး သုံးဦးရှိသည်။
၂၀၁၀ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ရှမ်းပြည်နယ် လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်နေရာအတွက် ပင်းတယမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် ၁ အတွက် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်များ
ထီးလျားဆိုရွာ၊ ဖရူဆိုမြို့နယ်
ထီးလျားဆိုရွာ(Hteehlarso)သည် ကယားပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်ခရိုင်၊ ဖရူဆိုမြို့နယ်၊ ဒိုးပရယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၆၀၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖရူဆိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နယူးကလိယား ရူပဗေဒ
နယူးကလိယား ရူပဗေဒ သည် အက်တော့မစ် နယူကလိယနှင့် ယင်းတို့၏ ပါဝင်ပစ္စည်း၊ အပြန်အလှန်သက်ရောက်မှုများကို လေ့လာသော ဘာသာရပ်ဖြစ်သည်။ နယူးကလိယား ရူပဗေဒကို အက်တောမစ် ရူပဗေဒနှင့် မရောထွေးသင့်ပေ။ ယင်းကား အက်တမ်တစ်ခုလုံးနှင့် အီလက်ထရွန်များကို လေ့လာသည်။ နယူးကလိယား ရူပဗေဒ၏ လူသိအများဆုံး လုပ်ငန်းသုံးများမှာ နယူးကလိယားစွမ်းအား ထုတ်လုပ်ရေး၊ နယူးကလိယား ဆေးဘက်သုံး၊ နယူးကလိယား လက်နက်၊ ပထဝီဝင်ဘာသာရှိ ရေဒီယိုကာဗွန် ရက်စွဲလိုက်ရှာမှုတို့ဖြစ်ကြသည်။ နယူးကလိယား ရူပဗေဒနှင့် နီးစပ်သော လုပ်ငန်းသုံးမှာ နက္ခတ္တရူပဗေဒဖြစ်ပြီး နက္ခတ္တရူပဗေဒပညာရှင်များအတွက် ကြယ်များကို လေ့လာကြသည်။
အွန်ဂမြို့၊ ဖူကူအိုကာ
၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၁၈၇၆၂ ဦး ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၈၅၀ ဦး ရှိသည်။ စုစုပေါင်း ဧရိယာသည် ၂၂.၁၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
နန်းမျှော်ဘူတာ
နန်းမျှော်ဘူတာသည် မန္တလေး - လားရှိုးလမ်းပိုင်းတွင် ပါဝင်သော ဘူတာတစ်ခုဖြစ်သည်။
အုန်းပင်စုရွာ၊ သာယာဝတီမြို့နယ်
အုန်းပင်စုရွာ (Ohnpinsu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ သာယာဝတီမြို့နယ်၊ အင်းရွာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၈၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်းရွာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၆၃ ဦး၊ မ ၇၆၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၂၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သာယာဝတီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေချိုချောင်းရွာ၊ ကျွန်းစုမြို့နယ်
ရေချိုချောင်းရွာ(Yaechochaung)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၊ ကျွန်းစုမြို့နယ်၊ ရေမြစ်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,716 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျွန်းစုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝိုးလုံရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ပင်သာရွာ၊ ကလောမြို့နယ်
ညောင်ပင်သာရွာ (Nyaungpinthar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ကလောမြို့နယ်၊ ပဲရင်းတောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၇၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပဲရင်းတောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၄၀ ဦး၊ မ ၁၂၂၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၆၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကလောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အာလာဒင်
အာလာဒင် (Aladdin; علاء الدين, /အာလားဒင်/ ၊ /အာလာ့အို့ဒင်း/ ) သည် ရိုးရာပုံပြင်တစ်ပုဒ်ဖြစ်၍ ဖြစ်နိုင်ခြေအများဆုံးမှာ အရှေ့အလယ်ပိုင်း၏ မူရင်းစာပေဖြစ်နိုင်သည်။ မူလ အာရေးဘစ်စာပေဖြစ်သော 'တစ်ထောင့်တစ်ည' (အာရေးဘီးယန်းညများ) စာအုပ်၏ အပိုင်းတစ်ခုမဟုတ်သော်လည်း ယင်းစာစုနှင့် ဆက်စပ်ပြီး လူသိအများဆုံးဖြစ်သည်။ ပြင်သစ်သား အော်န်ထွိန်း ဂဲလွန် (Antoine Galland) က ဆီးရီးယားနယ်ဘက်မှ ခရစ်ယာန် မဲရန်နိုက်ဂိုဏ်း ပုံပြောသူ ဟာနာ ဒီယတ်ဘ် ဆီမှ ရယူကာ ဤပုံပြင်ကို ပြင်သစ်ဘာသာပြန် တစ်ထောင့်တစ်ညပုံပြင် (Les mille et une nuits) တွင် ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်။
ဇာတ်လမ်းတည်ဆောက်မှု
ထင်ရှားသောမူနှစ်ခုရှိရာ ဂဲလွန် နှင့် ဘာတန် (Burton) တို့ဖြစ်သည်။ မူနှစ်ခုစလုံး၌ ဤဇာတ်လမ်း၏ အဖွင့်ဝါကျများတွင် 'တရုတ်ပြည်၏ မြို့တော်တစ်ခုတွင်' ဟူ၍ ရေးသားထားသည်။ သို့ရာတွင် ဇာတ်လမ်းပါအကြောင်းအရာများသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်း အခြေတည်ပုံစံနှင့်သာ လက်တွေ့အားဖြင့် ကိုက်ညီသည်။ ဇာတ်လမ်း၌ပါရှိသော ဘုရင်ကို ဆူလ်တန် ဟုသာဖော်ပြပြီး တရုတ်တွင်သုံးသော ဧကရာဇ် ဟု ရေးသားထားခြင်းမရှိပေ။ အချို့သော ပြန်ပြောမူအချို့တွင် ဧကရာဇ်ဟု သုံးနှုန်းထားကြသည်။ ဇာတ်လမ်းပါ လူများမှာ မွတ်စလင်များနှင့် စကားသုံးနှုန်းမှုမှာလည်း ဘာသာရေးကိုင်းရှိုင်းသော မွတ်စလင်များ၏ ပြောဆိုသုံးနှုန်းမှုများဖြစ်၏ ။ ဂျူးလူမျိုး ကုန်သည်က အာလာဒင်၏ ပစ္စည်းများကို ဝယ်ယူ၍ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်စွာ လိမ်လည်ခဲ့သည်ဟု ပါရှိသော်လည်း တရုတ်ပြည်ဘာသာရေးများဖြစ်သော ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်၊ ကွန်ဖြူးရှပ်စ်ဝါဒဝင်များ အကြောင်း၊ ပို၍ထင်ရှားသည်မှာ တရုတ်လူမျိုးများအကြောင်း ပါဝင်မှု မရှိပေ။
သိသိသာသာဖြင့် တရုတ်တိုင်းရင်းသားများသမိုင်းတွင် မွတ်စလင် (တရုတ်မွတ်စလင်) အုပ်စုများအကြောင်း ရှည်ကြာစွာပါဝင်ခဲ့ပြီး ဥပမာ ဝီးဂါ (ဝီးဂွတ်ယာဇ်) (Uighurs) လူမျိုးများ ဟွေလူမျိုးများ တို့၏ မူလဇာစ်မြစ်သည် ပိုးလမ်းမခရီးသွားသူများဖြစ်သည်။ ထန်မင်းဆက် လက်ထက်ကတည်းက အစ္စလာမ်လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းများသည် ယင်းဒေသများ၌ တည်ရှိခဲ့ကြ၍ အချို့က ဇာတ်လမ်းအခြေတည်သည်မှာ တာကစ်စတန် ဒေသကြီး ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ညွှန်းဆိုကြသည်။
ဤအချက်များကြောင့် တရုတ်ပြည်တွင် ဇာတ်လမ်းအခြေတည်သည်ဟူသေယ တွက်ဆခန့်မှန်းမှုသည် ရိုးရာပုံပြင်ပြောသူတစ်ဦး၏ တရုတ်ပြည်နှင့်ပတ်သက်၍ သိရှိမှုတစ်စိတ်တပိုင်း ချို့တဲ့ခြင်း ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်သည်။ ရှေးခေတ် အာရေးဘစ်သုံးနှုံးမှုများတွင် အလွန်ကွာဝေးသော မရင်းနှီးသည့်နယ်မြေတစ်ခုကို ဖော်ပြရာ၌ တရုတ်ပြည် ဟူ၍ သုံးနှုန်း ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။
ကိုးကားရင်းမြစ်များ
ကဏ္ဍ:တစ်ထောင့်တစ်ညပုံပြင်များထဲမှ ဇာတ်ကောင်များ
ဖါးပန့်ရွာ၊ အင်းတော်မြို့နယ်
ဖါးပန့်ရွာ (Hparpant)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ အင်းတော်မြို့နယ်၊ ပင်ဝယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၅၂၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်မူရွာ၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လားရှိုးဘူတာ
လားရှိုးဘူတာသည် မန္တလေး - လားရှိုးလမ်းပိုင်းတွင် ပါဝင်သော ဘူတာတစ်ခုဖြစ်သည်။
ဗိုလ်ဆွန်ပက်
ဗိုလ်ဆွန်ပက် ခေါ် ကြွမ်ဘိ (Cawn Bik) ကို ချင်းတောင်၊ ဖလမ်းနယ်၊ တာစွန်းရွာ၌ တာစွန်းချင်းမျိုးနွယ်ခေါင်းဆောင် ဦးကိပ်ဘိတ် နှင့် ဒေါ်ဇတိလ် တို့မှ ၁၈၃၄-ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ (*မွေးသက္ကရာဇ်_မူကွဲများလည်း_တွေ့ရှိရ) ကြွမ်ဘိ အသက် ၂၂-နှစ်အရွယ်တွင် ဖခင်၏ အရိုက်အရာကို ဆက်ခံကာ တာစွန်းချင်းမျိုးနွယ်စုတို့၏ ခေါင်းဆောင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ (ဗြိတိသျှတပ်များ ချင်းတောင်တန်းကို ဝင်ရောက်လာသည့် အကြောင်းအရာများကို စတုတ္ထတန်း လူမှုရေးပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်တွင် ဖတ်ရှုလေ့လာနိုင်သည်) ကြွမ်ဘိသည် ဗြိတိသျှတပ်များကို ဟောက်မန်း၊ ဆွန်အွန်၊ ကိမ်းလန်း စသော ချင်းတိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင်များနှင့် ပူးပေါင်းကာ ခုခံတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ပုဂံ၊ မြင်းခြံနယ်မှ ဆုတ်ခွာလာသော ရွှေချိုးဖြူမင်းသားနှင့်လည်း ပူးပေါင်းကာ ခုခံတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှများသည် ကြွမ်ဘိကို မဖမ်းနိုင်သောအခါ ကြွမ်ဘိ၏ သားဖြစ်သူ ဗန်မွန်း (ဗန်မှုန်း) အား ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ဗန်မွန်းသည် ဖခင်ဖြစ်သူ ကြွမ်ဘိအား လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် ပေးပါက ချင်းတိုင်းရင်းသားများ လက်နက်ချမည်ဟု ကတိပေးခဲ့သည်။ ဗန်မွန်း၏ ကတိစကားကို ဗြိတိသျှတို့က လက်ခံခဲ့သဖြင့် ကြွမ်ဘိ၏ နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေးမှာ ရပ်စဲသွားခဲ့ရလေသည်။ ကြွမ်ဘိတွင် ဒေါ်ကိန်းကြွယ် နှင့် အခြားဇနီးတစ်ယောက်ရှိပြီး သားသမီး ၆ ဦးရှိသည်။ သားသမီးများတွင် ဗန်းမွန်းမှာ အထင်ရှားဆုံးဖြစ်သည်။ ကြွမ်ဘိသည် ၁၉၁၀ ပြည့်နှစ်၊ ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့ အသက် ၇၆ နှစ် အရွယ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ (*ကွယ်လွန်သည့်_ရက်စွဲ_မူကွဲများ_တွေ့ရှိရ) အင်္ဂလိပ်မှတ်တမ်းများတွင် Cawn Bik (ကြွမ်ဘိ) သို့မဟုတ် Sonpek ဟု ရေးထားသဖြင့် ဗိုလ်ဆွန်ပက် အမည်ဖြင့် လူသိများသည်။
ထန်းငယ်တောရွာ၊ ပေါက်မြို့နယ်
ထန်းငယ်တောရွာ (Htanngetaw)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပေါက်မြို့နယ်၊ သမားတော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၉၄၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သမားတော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၂၉၂ ဦး၊ မ ၅၂၇၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၅၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အက်တောမစ် ရူပဗေဒ
အက်တောမစ် ရူပဗေဒ သည် ရူပဗေဒပညာရပ်၏ နယ်ပယ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အက်တမ်၏ နျူကလိယပ်၊ အီလက်ထရွန်များကို သီးခြားလေ့လာသော ဘာသာရပ်ဖြစ်သည်။ အဓိကအားဖြင့် အက်တမ်ရှိ အီလက်ထရွန်များကို အစီစဉ်ချခြင်းနှင့် သက်ဆိုင်သည်။ အက်တောမစ် ရူပဗေဒသည် အဏုမြူစွမ်းအင်၊ အဏုမြူ လက်နက်နှင့် ဆက်နွယ်နိုင်ပြီး စံအင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားတွင် အက်တောမစ် နှင့် နယူးကလိယား ဟူသောဝေါဟာရသည် ဆင်တူသည်။ ရူပဗေဒပညာရှင်များကမူ အက်တောမစ် ရူပဗေဒအား နယူးကလိယပ်နှင့် အီလက်ထရွန်ပါဝင်သည့် အက်တမ်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ နယူးကလိယား ရူပဗေဒကိုမူ အက်တော့မစ် နယူးကလိယပ်တစ်ခုတည်းအဖြစ်လည်းကောင်း လေ့လာသည်ဟု ခွဲခြားကြသည်။
လိုက်လဲ့ (ရိုက်)ရွာ၊ ယောင်လင်းမြို့နယ်
လိုက်လဲ့ (ရိုက်)ရွာ (Laikleit (Yaik))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုင်းမော-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ ယောင်လင်းမြို့နယ်၊ ယောင် ပန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၀၃၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယောင်လင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အုန်းပင်စုရွာ၊ ကုန်းမီးနင်း
အုန်းပင်စုရွာ (Ohnpinsu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ သာယာဝတီမြို့နယ်၊ ကုန်းမီးနင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၇၅၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်းမီးနင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၈၃ ဦး၊ မ ၉၈၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၇၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သာယာဝတီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေထွက်တောင်ရွာ၊ ကျွန်းစုမြို့နယ်
ရေထွက်တောင်ရွာ(Yaehtwettaung)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၊ ကျွန်းစုမြို့နယ်၊ ဇေးကမိကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,706 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျွန်းစုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂိုးဒိုမြို့၊ ဂိဖု
ဂိုးဒိုမြို့  (神戸町ဂိုးဒို − ချေား '' ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂိဖုခရိုင် တွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၁၉၅၂၂ ဦး ရှိသည်။ အိမ်ထောင်စု ၆၉၄၉ စု ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၁၀၀၀ ဦး ရှိသည်။ စုစုပေါင်း ဧရိယာသည်  ၁၈.၇၈ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
အရှိယမြို့၊ ဖူကူအိုကာ
အရှိယမြို့  (芦屋町 အရှိယ − မချိ  ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖူကူအိုကာစီရင်စု၊ အွန်ဂခရိုင် တွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃၀  ရက်နေ့တွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၁၄၁၈၂ ဦး ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၁၂၀၀ ဦး ရှိသည်။ စုစုပေါင်း ဧရိယာသည်  ၁၁.၄၂ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
လေးကြီးရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်
လေးကြီးရွာ (Laygyi)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပြည်မြို့နယ်၊ တောင်ခွေးရဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၁၈၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်ခွေးရဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၉၂ ဦး၊ မ ၆၄၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၃၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟိဆာယာမမြို့၊ ဖူကူအိုကာ
ဟိဆာယာမမြို့  (久山町 ဟိဆာယာမ − မချိ  ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖူကူအိုကာစီရင်စု၊ ခဆုယခရိုင် တွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ မေလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၈၆၄၁ ဦး ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၂၃၀ ဦး ရှိသည်။ စုစုပေါင်း ဧရိယာသည်  ၃၇.၄၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
ဖာလင် (တရုပ်)ရွာ၊ ဟိုပန်မြို့နယ်
ဖာလင် (တရုပ်)ရွာ (Hparlen (Tayoke))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ ဟိုပန်မြို့နယ်၊ ဖာလင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၂၉၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖာလင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၃၅ ဦး၊ မ ၃၉၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၂၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခဲတုံကြိုင်းရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်
ခဲတုံကြိုင်းရွာ (Hketonekeng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ နောင်ပိန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၂၃၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်ပိန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၈၄ ဦး၊ မ ၂၁၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၂၆၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကံကုန်းရွာ၊ အင်းတော်မြို့နယ်
ကံကုန်းရွာ (Kankone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ အင်းတော်မြို့နယ်၊ ပင်ဝယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၅၂၂ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တက်စိန်
ဦးတက်စိန်ကို ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၂၇၇ တွင် ညောင်လေးပင်နယ်၊ ကျောက်တံခါးမြို့၌ မွေးဖွားပြီး၊ ငယ်မည် မောင်စံတင် ဖြစ်သည်။ အလုပ်အကိုင် လူရွှင်တော် ဖြစ်သည်။ လူရွှင်တော် မဖြစ်မီက ပုလိပ် ဖြစ်ဖူးသည်။ လူရွှင်တော် ဦးချစ်စရာ၏ ဖခင် ဖြစ်သည်။
နမ့်စုံရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တက်စိန်
ဘဝဇာတ်ကြောင်း
လူရွှင်တော်ဦးတက်စိန်၏ ငယ်ဘဝသည် ဘိုခေတ်ဟု ခေါ်သော ကိုလိုနီခေတ်တွင် မွေးသည် ဖြစ်၍ အလွန် ဆင်းရဲခဲ့သည်။ မိခင်ဖြစ်သူနှင့် အတူနေ၍ လယ်လုပ်၊ နွားကျောင်း၊ ထင်းခွေ၊ ရေခပ်ရင်းဖြင့် ဘုန်းကြီးကျောင်းပညာရေးကို သင်ပြီး ကြီးပြင်းခဲ့သည်။ နွားပျောက်မှု ဖြစ်ရာမှ ဂါတ်တဲ၌ ပုလိပ်၏ အမျိုးစုံ နှိပ်စက်ခြင်းကို ခံရရာ၊ ပုလိပ် ဖြစ်ချင်သွားခဲ့သည်။ သို့နှင့် လူဆိုးထိန်းကို ငွေတမူးနှင့် စွပ်ကျယ်အင်္ကျီ တထည် ကန်တော့လိုက်ရာ ဥုံဖွ ပုလိပ် ဖြစ်သွားသည်။
ညောင်လေးပင် ဒီအက်စ်ပီ ဆရာဘကြင်က "မြန်မာ့ကျက်သရေဆောင်" ဟူသော အမည်ဖြင့် ဇာတ်ထောင်ရာ၊ သဘင်ဝါသနာ ပါသော နှုတ်သွက်လျှာသွက် ကိုစံတင်သည် သံစေ့ အမည်နှင့် လူရွှင်တော် စတင် ကခွင့် ရခဲ့သည်။ ရွှေမန်းတင်မောင်၊ ဦးအောင်မောင်းတို့နှင့် အပြိုင် ဖြစ်သည်။
ပညာသင်ကာစ ဖြစ်၍ လေမမှန်၊ မျက်နှာ မမှန်သေး၍ သူ့ကို "သံစေ့မဖြစ်သေးဘူး၊ ခဲမူးစေ့"ဟု ခေါ်ကြသည်။ နှစ်ပါးခွင်ထဲ၌ ပြက်လုံးများ မှားသွားလျှင် လူကြီးများက "မင်းကိုတော့ အပြစ်မတင်ပါဘူး၊ မင်းဆရာကိုသာ ရိုက်ချင်တော့တာပဲ"ဟု ပြောသည့်အပြင် "ဒီကလေး ဆရာနဲ့ သမားနဲ့ ကြီးလာတာတော့ ဟုတ်ပါတယ်နော်"ဟုလည်း ကော်ကြသည်။ ပရိသတ်ရှေ့တွင် ဖြစ်၍ မျက်ရည်ကျသည် အထိ ကြုံခဲ့ရသည်။
လူရွှင်တော် ဘဝဖြင့် လူကြိုက်များ ထင်ရှားလာသောအခါကျမှ သူ့ဆရာက "ဒီလို နာအောင် ရှက်အောင် ပြောမှ မခံချင်စိတ်နဲ့ ကြိုးစားတော့မှာပေါ့၊ ပို့ပေးနေရင် မင်းနာမည် မကြီးဘူး၊ ငါ လက်ဖက်ရည် အဝသောက်ရမယ်"ဟု ဖွင့်ပြောပြသည်။ ဦးတက်စိန်၏ တွဲဖက် လူရွှင်တော်မှာ သံလုံး ဖြစ်ပြီး၊ သံလုံးညီမှာ ဥပန်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းညီသည် လူပြက်ဘဝကနေ၍ ရမည်းသင်းမြို့၌ ပြဇာတ်ထိပ်တင်စိန်အောင်လွင် ဟူ၍ မင်းသား ဖြစ်သွားသည်။
ဂျပန်ခေတ်တွင် ကိုယ်ပိုင် ဇာတ်ထောင်သည်။ လေကြောင်းအန္တရာယ် ရှိသည့်အတွက် ညပွဲမှ နေ့ပွဲ ပြောင်းကခဲ့ကြသည်။ ဗုံးသံ သေနတ်သံကြားဝယ် ရဲဆေးတင်ရင်း အရက်ကို ကြိုက်နှစ်သက်သွားသည်။ ထိုအတွင်း ဦးချစ်စရာကို မွေးသည်။
သာယာစုရွာ၊ ကလောမြို့နယ်
သာယာစုရွာ (Tharyarsu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ကလောမြို့နယ်၊ ပဲရင်းတောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၆၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပဲရင်းတောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၄၀ ဦး၊ မ ၁၂၂၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၆၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကလောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြန်ယောင်ရွာ၊ ယောင်လင်းမြို့နယ်
ပြန်ယောင်ရွာ (Pyanyawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုင်းမော-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ ယောင်လင်းမြို့နယ်၊ ယောင် ပန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၀၃၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယောင်လင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အုံကင်းနွဲ့ရွာ၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်
အုံကင်းနွဲ့ရွာ (Ongkinnwet)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်၊ မွတ်ကင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၉၇၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သမားတော်ရွာ၊ ပေါက်မြို့နယ်
သမားတော်ရွာ (Thamartaw)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပေါက်မြို့နယ်၊ သမားတော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၉၃၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သမားတော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၂၉၂ ဦး၊ မ ၅၂၇၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၅၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘူတာကုန်းရွာ၊ ဘီးလင်းမြို့နယ်
ဘူတာကုန်းရွာ(Butarkone)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံခရိုင်၊ ဘီးလင်းမြို့နယ်၊ နှင်းပုလဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၉၀၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နှင်းပုလဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၅၂ ဦး၊ မ ၂၅၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၈၁၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘီးလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆင်ညှပ်ကုန်းရွာ၊ သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်
ဆင်ညှပ်ကုန်းရွာ (Sinhnyatkone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်၊ မကျီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၄၂၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မကျီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၃၈ ဦး၊ မ ၃၄၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၈၇၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယအိုဆွတ်မြို့၊ ဂိဖု
ယအိုဆွတ်မြို့  (八百津町 ယအိုဆွတ် − ချေား  ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂိဖုခရိုင်၊ ခမိုတိုင်း တွင် တည်ရှိသည်။
ကျောင်းကုန်းရွာ၊ သဲကုန်းမြို့နယ်
ကျောင်းကုန်းရွာ (Kyaungkone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ သဲကုန်းမြို့နယ်၊ ကွေ့တက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၃၀၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကွေ့တက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၉၆ ဦး၊ မ ၁၂၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၆၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ရွာသာအေးရွာ၊ မြင်းခြံမြို့နယ်
ရွာသာအေးရွာ (Ywartharaye)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ မြင်းခြံမြို့နယ်၊ ပင်လယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၂၀၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပင်လယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၇၆ ဦး၊ မ ၁၈၁၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းခြံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေပြည့်အော်ရွာ၊ ကျွန်းစုမြို့နယ်
ရေပြည့်အော်ရွာ(Yaepyaytaw)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၊ ကျွန်းစုမြို့နယ်၊ တောပြားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,614 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျွန်းစုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိတခဲမြို့၊ ဂိဖု
မိတခဲမြို့  (御嵩町 မိတခဲ − ချေား  ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂိဖုခရိုင်၊ ခနိတိုင်း တွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၁၈၄၆၃ ဦး ရှိသည်။ အိမ်ထောင်စု ၇၂၅၈ စု ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၃၃၀ ဦး ရှိသည်။ စုစုပေါင်း ဧရိယာသည်  ၅၆.၆၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
ပင်ဝယ်ရွာ၊ အင်းတော်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မင်းတပ်ရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်
မင်းတပ်ရွာ (Mintat)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပြည်မြို့နယ်၊ တောင်ခွေးရဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၁၉၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်ခွေးရဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၉၂ ဦး၊ မ ၆၄၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၃၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စိုင်းစွံဆိုင်း
စိုင်းစွံဆိုင်း သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ရှမ်းအမျိုးသား နိုင်ငံရေးသမား နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ စည်ပင်သာယာဝန်ကြီး အဖြစ်တာဝန်ယူခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ
စိုင်းစွံဆိုင်းကို ရှမ်းပြည်နယ် တာချီလိတ်မြို့တွင် မွေးဖွားသည်။ အကြီးဆုံးသားဖြစ်သည်။
နိုင်ငံရေးဘဝ
၁၉၉၀ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် တာချီလိတ်မြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ် အနိုင်ရခဲ့ပြီး မတရား ဖမ်းဆီး ‌ထောင် ချ ခံခဲ့ရသည်။ ‌ထောင် သွင်း အကျဉ်းစံနေရချိန်တွင် ပိုင်ဆိုင်မှုများ သိမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ လက်ရှိ တာချီလိတ်မြို့ ‌‌ရွှေတိဂုံစေတီ ပရဝုဏ် တစိတ် တပိုင်းမှာ စိုင်းစွံဆိုင်း ဘိုးဘွားပိုင် မြေ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲတွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် တာချီလိတ်မြို့နယ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ် အနိုင်ရခဲ့ပြီး ရှမ်းပြည်နယ် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်လာကာ ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ပြည်နယ်စည်ပင်သာယာဝန်ကြီးဖြစ်လာသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးများ ကဏ္ဍ:၂၀၁၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်သူများ ကဏ္ဍ:၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်သူများ
ဖြစ်ရပ် မိုးကုတ်စက်ဝိုင်း
ယေဘုယျနှိုင်းရသီအိုရီတွင် ဖြစ်ရပ်မိုးကုတ်စက်ဝိုင်းသည် အာကာသအချိန်၏အလွန်မှ နယ်နမိတ်ဖြစ်ပြီး အပြင်ဘက် လေ့လာသူကို သက်ရောက်ခြင်းမရှိပေ။ လူပြိန်းစကားဖြင့်ဆိုရလျင် ပြန်လမ်းမရှိသောဆုံမှတ် ဟုဆိုနိုင်သည်။ ဥပမာ ယင်းဆုံမှတ်သည် ဒြပ်ဆွဲအား ပြင်းထန်လွန်းပြီး အလင်းတောင် မလွတ်မြောက်နိုင်ပေ။ ဖြစ်ရပ် မိုးကုတ်စက်ဝိုင်းသည် တွင်းနက်များနှင့် လုံးဝသက်ဆိုင်သည်။ အထဲမှ ထုတ်လွှင့်သောအလင်းသည် အပြင်ဘက်လေ့လာသူဆီသို့ မည်သည့်အခါမျှ မရောက်ရှိနိုင်ပေ။ ထို့နည်းအတူ လေ့လာသူဘက်မှ မြင်ရသည့် ဖြစ်ရပ်မိုးကုတ်စက်ဝိုင်းဆီသို့ ချဉ်းကပ်သည့် အရာဝတ္ထုတစ်ခုသည် နှေးကွေးလာပြီး ယင်းဆီသို့ မည်သည့်အခါမျှ မရောက်ရှိသယောင် မြင်ရပေမည်။ အချိန်ကြာလာသည်နှင့် ပုံရိပ်သည် ပိုမိုကာ အနီရောင်သမ်းလာပေမည်။ ဆိုလိုသည်မှာ အရာဝတ္ထုသည် လေ့လာသူဆီမှ အဝေးသို့ရောက်သွားည့်နှင့် လှိုင်းအလျားမှာ ပိုမိုရှည်လျားလာသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ခရီးသွားနေသော အရာဝတ္ထုအတွက်မူ ထူးခြားမှု မရှိပေ။ အမှန်တကယ်တွင် မိုးကုတ်စက်ဝိုင်းအား အချိန်အကန့်သတ်မရှိ ဖြတ်သန်းသွားခြင်းဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နက္ခတ္တ ရူပဗေဒ ကဏ္ဍ:တွင်းနက်များ ကဏ္ဍ:ယေဘုယျနှိုင်းရသီအိုရီ
တင်ကြီးကြပ်ရွာ၊ ကလောမြို့နယ်
တင်ကြီးကြပ်ရွာ (Tingyikyat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ကလောမြို့နယ်၊ ပဲရင်းတောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၇၀၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပဲရင်းတောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၄၀ ဦး၊ မ ၁၂၂၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၆၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကလောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တရုအိမြို့၊ ဂိဖု
တရုအိမြို့  (垂井町 တရုအိ − ချေား  ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂိဖုခရိုင်၊ ဖုဝတိုင်း တွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၂၇၇၄၀ ဦး ရှိသည်။ အိမ်ထောင်စု ၁၀၄၉၂ စု ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၃၄ ဦး ရှိသည်။ စုစုပေါင်း ဧရိယာသည်  ၅၇.၀၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
စာဏကျ
thumb စာဏကျ (IAST: , ) အမတ် (ဘီစီ ၃ဝ၀ ဝန်းကျင်) သည် ရှေးခေတ် အိန္ဒိယသမိုင်းတွင် ထင်ရှားသော ဗြာဟ္မဏအနွယ် ဒိသာပါမောက္ခဆရာကြီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအင်ပါယာဖြစ်သော မောရိယအင်ပါယာကြီးကို တည်ထောင်ရာတွင် စန္ဒဂုတ်ဘုရင် (ဘီစီ ၃၂၁-၂၉၈) ကို အဓိက အကြံပေးစီမံခဲ့သည့် မင်းတိုင်ပင် အမတ်ကြီးလည်းဖြစ်သည်။ "အရ်တ္ထသျှတ္တရ" [Arthashatra] အမည်ရှိသော နိုင်ငံရေးစီမံခံခွဲမှုနှင့် နိုင်ငံရေးဘောဂဗေဒကျမ်းကို ရေးသားပြုစုခဲ့သည့် '' ကောဋိလျ" [Kauṭilya] သို့မဟုတ် ဗိသျှဏု ဂုပ္တ [Vishaṇugupta] အမတ်ကြီးမှာ စာဏကျအမတ်ကြီးပင်ဖြစ်သည် ဟု ဆိုကြ၍ ပါဠိစာပေများတွင်မူ ယင်းအမတ်ကြီး၏ အမည်ကို ဇာနက္ကအမတ်ကြီးဟု တွေ့ ရသည်။ မြန်မာစာပေတွင်မူ ယင်းအမတ်ကြီး၏ နီတိကျမ်းတစ်စောင်ဖြစ်သော သက္ကတဘာသာဂါထာများဖြင့်ရေးသားထားသည့် စာဏကျနီတိမှာ ထင်ရှားပါသည်။
အတ္ထုပ္ပတ္တိအကျဉ်း
ဗုဒ္ဓဝါဒ အစဉ်အလာမှတ်တမ်းများအရ စာဏကျ ဗြာဟ္မဏဆရာကြီးမှာ တက္ကသိုလ်ပြည်မှ ဒိသာပါမောက္ခဆရာကြီးတစ်ဦးဖြစ်ကြောင်း ဆိုထားသည်။ တစ်ခါသော် မဂဓတိုင်းနိုင်ငံအတွင်း လှည့်လည်သွားရာတွင် မဂဓတိုင်းဘုရင် မဟာနန္ဒမင်းက ဗြာဟ္မဏများကို စားသောက်ဖွယ်ရာများ လှူဒါန်းခိုက်နှင့်ကြုံရာ စာဏကျ ဗြာဟ္မဏဆရာကြီးလည်း ဝင်ရောက် အလှူခံခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် စာဏကျအမတ်ကြီးသည် ရုပ်ဆိုးလှသဖြင့် အလှူမဏ္ဍပ်၌ သူ့ ကိုမြင်တွေ့သွားသော မဟာနန္ဒမင်းက ကျက်သရေကင်းမဲ့သည်ဟု ဆိုကာ မင်းချင်းများကို ဗြာဟ္မဏအား အလှူ မဏ္ဍပ်မှ မောင်းထုတ်ခိုင်းခဲ့သည်။ မောင်းထုတ်ခံရသဖြင့် အကြီးအကျယ် အရှက်ရခဲ့သော စာဏကျ ဆရာကြီးသည် မဟာနန္ဒမင်းကို ကျိန်ဆဲခဲ့၍ အငြိုးအတေးပြုကာ နောင်အချိန်တွင် ထိုမင်းကို ဖြုတ်ချရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်သူသည် မောရိယ အနွယ်မှ ဉာဏ်ရည်ထက်မြက်သော စန္ဒဂုတ်သူငယ်ကလေးကို မွေးစားကာ မင်းတို့ တတ်အပ်သည့် ပညာရပ်များကို အစုံအလင်သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ စန္ဒဂုတ်မင်းသား အရွယ်ရောက်၍ ပညာစုံလင်သည့်အခါ စစ်သည်၊ စစ်တပ်များစုဆောင်း၍ မဟာနန္ဒမင်းကို ပုန်ကန်ခဲ့ကာ နောက်ဆုံးတွင် အလွန်ကျယ်ဝန်းသော မောရိယ အင်ပါယာကြီးကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့သည်။
စာဏကျဆရာကြီး၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိနှင့် ပတ်သက်၍ ဗြာဟ္မဏ ပုရာဏ်ကျမ်းများ၊ ဂျိန်း ဘာသာရေးကျမ်းဂန်များနှင့် အခြားမှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသော မူကွဲ အချို့ လည်းရှိသေးကြောင်း သိရသော်လည်း ယင်းဆရာကြီးသည် မောရိယမင်းဆက်ကိုတည်ထောင်သူ စန္ဒဂုတ်မင်းနှင့် သားတော် ဗိန္ဒုသာရမင်းတို့၏ အကြံပေး အမတ်ကြီးဖြစ်ခဲ့၍ မောရိမင်းဆက်ကိုတည်ထောင်ရာတွင် အရေးပါသော အမတ်ကြီးဖြစ်ခဲ့ကြောင်းကား အားလုံး သဘောတူညီကြကြောင်းတွေ့ရသည်။
စာပေလက်ရာ
စာဏကျ ဗြာဟ္မဏဆရာကြီး ရေးသားခဲ့သော ကျမ်းစာများအနက် စာဏကျနီတိကျမ်းနှင့် အရ်တ္တ သျှတ္တရကျမ်းတို့မှာ ကျော်ကြားထင်ရှားသည်။ စာဏကျနီတိ ကျမ်းမှာ စန္ဒဂုတ်ဘုရင်ကို သွန်သင်ဆုံးမခဲ့သော နီတိကျမ်းဟု ဆိုကြ၍ အရ်တ္ထသျှတ္တရ နိုင်ငံရေး စီမံခံခွဲမှုကျမ်းမှာ နှောင်းခေတ် အိန္ဒိယနှင့် တောင်အာရှ၊ အရှေ့တောင် အာရှ ပဒေသရာဇ်နိုင်ငံများ ဖွဲ့စည်းဖြစ်ပေါ်မှုပေါ်တွင် ဩဇာကြီးမားခဲ့သည် ဟု သုံးသပ်ထားကြသည်။ အရ်တ္ထသျှတ္တရကျမ်းကို စာဏကျ ဆရာကြီး စတင်ပြုစုခဲ့သည်မှာ မှန်သော်လည်း ခေတ်အဆက်ဆက် ဆရာများကလည်း ဖြည့်စွက်ပြုပြင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ပြည့်စုံသည် ကျမ်းစာတစ်ခုအဖြစ်တည်ရှိခဲ့သည်ကာလကိုမူ ဘီစီ (၂) ရာစုမှ အေဒီ (၁) သိုမဟုတ် (၂) ရာစုဝန်းကျင်ဟု ယူဆထားသည်။ ယင်းနောက် ဂုပ္တခေတ်နှောင်းပိုင်းတွင် ကျမ်းစာတိမ်ကော ပျောက်ကွယ်ခဲ့၍ ယနေ့တွေ့ ရသော အရ်တ္ထသျှတ္တရကျမ်းစာမူ မှာ (၁၉) ရာစုအတွင်း ပြန်လည်တွေ့ ရှိသည့် ပေမူဖြစ်သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် အရ်တ္ထသျှတ္တရကျမ်းကို လူ့ သမိုင်းတွင် အရေးပါသော အစောဆုံး နိုင်ငံရေး သိပ္ပံကျမ်းများတွင် အပါအဝင်အဖြစ် အဖြစ်သတ်မှတ်ထားကြကာ တက္ကသိုလ်ကြီးများတွင် အထူးတလည် သင်ယူလေ့လာကြကြောင်း တွေ့ ရသည်။ အထူးသဖြင့် စာဏကျ ဆရာကြီး၏ နိုင်ငံရေး အတွေးအခေါ် နိုင်ငံစီမံခန့်ခွဲမှုများကို သူနှင့် ခေတ်ပြိုင်ဟု သတ်မှတ်ထားကြသည့် ဂရိ ဒဿနပညာရှင် အရစ္စတိုတယ်၏ နိုင်ငံရေးအတွေးအခေါ်များနှင့် ဥရောပ အလယ်ခေတ် နိုင်ငံရေး အတွေးအခေါ်ပညာရှင် မက်ခရာဗေလိ ၏ '' မင်းသား" [The Prince] အမည်ရှိ နိုင်ငံရေးအတွေးခေါ်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်လေ့လာကြကြောင်း သိရသည်။
ယောင်ခိုက်ရွာ၊ ယောင်လင်းမြို့နယ်
ယောင်ခိုက်ရွာ (Yawnghkaik)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုင်းမော-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ ယောင်လင်းမြို့နယ်၊ ယောင် ပန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၀၃၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယောင်လင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆခဟိုဂိမြို့၊ ဂိဖု
ဆခဟိုဂိမြို့  (坂祝町 ဆခဟိုဂိ − ချေား  ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂိဖုခရိုင်၊ ခမိုတိုင်း တွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၈၁၈၈ ဦး ရှိသည်။ အိမ်ထောင်စု ၃၂၆၂ စု ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၆၄၀ ဦး ရှိသည်။ စုစုပေါင်း ဧရိယာသည်  ၁၂.၈၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
ဗီယက်လူမျိုး
ဗီယကျနမျကလူဒါမှမဟုတ် Kinh ကလူ (ဗီယက်နမ်: ngườiViệtသို့မဟုတ်người Kinh), ကျြမှောကျခတျေမြောက်ပိုင်းဗီယက်နမ်ကနေ anethnic အုပ်စုတစ်စုရှိပါတယ်။ သူတို့က 1999 သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူမှာလူဦးရေရဲ့ 86% ပါဝင်သောဗီယက်နမ်၏အများစုတိုင်းရင်းသားအုပ်စုဖြစ်ကြသည်ကို၎င်း, တရားဝင်ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် otherethnic အုပ်စုများမှသူတို့ကိုခွဲခြားရန် Kinh အဖြစ်လူသိများကြသည်။ ရှေးဟောင်းဗီယက်နမ်လူမျိုးအဘို့အစောဆုံးမှတ်တမ်းတင်ထားသောအမည်ဖြင့်ချိပ်အဖြစ်ပုံပေါ်ပါတယ်။
Gin ကလူ (လည်းဂျင်သို့မဟုတ် Kinh အဖြစ်လူသိများ) Muong အဘိဓာန် peopleFor မရေသမိုင်းဆိုင်ရာညွှန်းဆိုလည်းBǎiyuèကြည့်ပါ။