cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဂလပ်စနော့
ဂလပ်စနော့ (glasnost)
ကွန်မြူနစ်ပါတီအာဘော်သတင်းစာ ပရောဗဒါကလည်း ထိပ်တန်းပုဂ္ဂိုလ်များအား ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်သည့်စနစ်ကို ပြုပြင်ရန် ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဧပြီလ တွင် တိုက်တွန်းရေးသားခဲသည်။ ဗရက်ဇညက်သည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက တပ်မတော်၌ ပူးတွဲခန့်ထားသော နိုင်ငံရေး တာဝန်ခံသာ ဖြစ်ခဲ့ပြီး စစ်မတိုက်ခဲ့ရပါဘဲလျက် ရဲစွမ်းသတ္တိ ဆိုင်ရာ သူရဲကောင်းမှတ်တမ်းဝင် ရွှေတံဆိပ်လေးခုကို မိမိကိုယ် မိမိအပ်နှင်းခဲ့ကြောင်း၊ ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် အာဏာရလာသောအခါ လူသိမများလှသော ပင်လယ်နက်ကမ်းခြေ တစ်နေရာက တိုက်ပွဲနှင့် ဆက်စပ်၍ မိမိကိုယ်ကို သိဒ္ဓိတင်ခဲ့ကြောင်းဖြင့် ဝေဖန်ရေးသားခဲ့သည်။ စတာလင်ဂရက် တိုက်ပွဲကဲ့သို့သော တိုက်ပွဲကြီးများ၌ ဦးဆောင်ခဲ့သည့် တပ်မှူးကြီးများနျင့်သာ ထိုက်တန်သည့် အောင်စစ်သည် ဂုဏ်ထူးဆောင် ဘွဲ့ကဲ့သို့သော စစ်ရေးဆိုင်ရာ အမြင့်ဆုံးဆုကို ဗရက်ဇညက်ရယူ ခဲ့ခြင်းအတွက် ရှုတ်ချရေးသားသည်။ တစ်ချိန်ကထိပ် တန်းအစိုးရ အရာရှိကြီးဖြစ်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၈-ခုနှစ်တွင် ကိုယ်ကျိုးရှာမှု၊ လာဘ်စားမှုတို့ဖြင့် တရားစွဲဆိုခံနေရသော ဗရက်ဇညက်၏ သားမက်ဖြစ်သူ ချာဘာနော့ကိုလည်း တိုက်ခိုက်ရေးသားသည်။ စစ်အတွင်းက ကလေးသူငယ်မျှသာရှိသေးသော ချာဘာနော့အား စစ်ပြီး နောက် နှစ်ပေါင်း ၃ဝ ကြာတွင် ကြယ်နီဂုဏ်ထူးဆောင်ဆု ချီးမြှင့်ခဲ့ကြောင်း၊ အာဖဂနိစတန်သို့ ခရီးထွက် ခဲ့ဖူးသော်လည်း စစ်မှုမထမ်းခဲ့ပါဘဲလျက် အောင်လံနီဂုဏ်ထူး ဆောင်ဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်ခဲ့ကြောင်းဖြင့် ပရောဗဒါ သတင်းစာက ထောက်ပြခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော်ပိုင်းက တာဝန်ယူရသော အရေးကြီးသည့်ကိစ္စရပ်များနှင့် စပ်လျဉ်း၍ နိုင်ငံတစ်ဝန်းဆွေး နွေးအကြံပြုမှုဆိုင်ရာ ဥပဒေကို ဆိုဗီယက် ဦးစီးလွှတ်တော်ချုပ်က ၁၉၈၇-ခုနှစ် ဇွန်လ ၃ဝ ရက်နေ့တွင် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ ဥပဒေသစ်တစ်ရပ်ပေါ် အဆိုပြုချက်များနှင့် ဝေဖန်ဆန်းစစ်ချက်များကို ဆိုဗီယက်နိုင်ငံသား များ တစ်ဦးချင်း ဖြစ်စေ၊ စုပေါင်း၍ဖြစ်စေ ဥပဒေမူကြမ်းအဖြစ် ထုတ်ဝေချိန်မှ သက်ဆိုင်ရာ ဒေသအဆင့်၊ သမ္မတနိုင်ငံအဆင့်သို့မဟုတ် ပြည်ထောင်စုအဆင့် ဥပဒေပြု အဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ်သို့ တင်သွင်းချိန်အထိကာလ အပိုင်းအခြားအတွင်း လွတ်လပ်ပွင့်လင်းစွာ တင်ပြနိုင်မည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို ပြဋ္ဌာန်းထားသည့်ဥပဒေ ဖြစ်သည်။
၁၉၈၇ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလကုန်ပိုင်းက ဂလပ်စနော့ မူဝါဒထွန်းကားစေရန် စာနယ်ဇင်းထုတ်ဝေဖြန့်ချိ မှုဆိုင်ရာဥပဒေသစ်တစ်ရပ်ကို ပြဋ္ဌာန်းရန် ပြင်ဆင်နေပြီဟူသော သတင်းတစ်ရပ် ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ယခင် ကပိတ်ပင်ထားခဲ့သော စာအုပ်များကို ပြန်လည်စိစစ်၍ ထုတ်ဝေခွင့်ပြုခဲ့ရာ စာအုပ် ၆ဝဝဝ ခန့်ရှိသည့်အနက် ၁၉၈၇ခုနှစ် တစ်နှစ်တည်းတွင် ၄ယ၃ဝ၃ အုပ် ထုတ်ဝေခွင့် ပြုခဲ့သည်။ ယင်းခွင့်ပြု စာအုပ်များထဲတွင် ကီရင်စကီး၊ မီလျူကော့နှင့် ကော့ဆက်တပ်မှူး ကရက်စနော့တို့၏ဘဝအတွေ့အကြုံ မှတ်တမ်း စာအုပ်များလည်း ပါဝင်သည်။
ဆာဗင်ကော့နှင့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဒင်နီကင်တို့၏ စာအုပ်များလည်းပါဝင်သည်။ လူနာချာစကီး၊ ဘူခါရင်နှင့် ရိုင်ကော့တို့၏ စာပေလက်ရာများလည်း ပါဝင်သည်။ ယင်းစာရေးဆရာတို့သည် ၁၉၂ဝ ပြည့် လွန်နှစ်များနှင့် ၁၉၃ဝ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်းက သိက္ခာချခံရသူများ၊ ပါတီမှ ထုတ်ပယ်ခံရသူများ ဖြစ်ကြသည်။
ဘူခါရင်သည် ၁၉၃ဝ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်း စတာလင်နှင့် သဘောထားကွဲလွဲသော အဓိကအတိုက် အခံတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဘူခါရင်နှင့်ရိုင်ကော့တို့သည် ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် ဟန်ပြတရားခွင် ၌ စီရင်ခံရပြီးပစ်သတ် ခံခဲ့ကြရသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပြန်လည်၍ သိက္ခာတင်ခံကြရသည်။ ဗြိတိသျှစာရေးဆရာ ဂျော့အော်ဝဲလ် (၁၉ဝ၃-၅ဝ) ရေးသားသော ဗညငောူ ွှမော ဝတ္ထုကို ၁၉၈၈ ခုနှစ် မတ်လမှ ဇွန်လအထိ ဆိုဗီယက်စာပေမဂ္ဂဇင်း တစ်စောင်၌ အခန်းဆက်ဖော်ပြခွင့်ရသည်။ (အကြွင်းမဲ့ အာဏာရှင် စနစ်ကိုသရော်သော ယင်းဝတ္ထုကို ဆရာကြီး သခင်ဘသောင်းက ခြေလေးချောင်းတော်လှန်ရေး ဟူသောအမည်ဖြင့် ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် မြန်မာပြန်ဆိုထုတ်ဝေခဲ့ဖူးသည်။) စာပေမဂ္ဂဇင်း အစောင်စောင်တွင် ပလက်တိုနော့၊ နာဘိုကော့၊ ဂရော့စမင်းနှင့် ပါစတာညက်တို့ကဲ့သို့သော တစ်ချိန်က အဖိနှိပ်ခံ စာရေးဆရာတို့၏ စာပေလက်ရာများကို ဖတ်ရှုနိုင်ကြပြီး ဖြစ်သည်။ အစိုးရနှင့် သဘောထားကွဲလွဲသူများအနက် အထင်ရှားဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်ကြသည့် နိုဘယ်ဆုရ ရူပဗေဒပညာရှင် ဆခါးရော့နှင့် သမိုင်းပညာရှင် ရွိုင်မက်ဗီဒေ့တို့ နှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခန်းများ ကိုပင်လျှင် ဆိုဗီယက်သတင်းစာများ၌ ဖတ်ရှုနိုင်ကြပြီးဖြစ်သည်။
ဂလပ်စနော့ မူဝါဒကြောင့် ပြည်ပဘဝဝန်းကျင်၏ အကြောင်းကိုလည်း ပြည်သူအများစု လေ့လာခွင့် ရရှိပြီဖြစ်သည်။ ဆိုဗီယက် သတင်းစာဆရာတို့သည် အနောက်တိုင်းနိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင်များနှင့် တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေး၍ သတင်းစာနှင့်ရေဒီယို ရုပ်မြင်သံကြားတို့တွင် တင်ဆက်ပေးနေပြီဖြစ်သည်။ အဇ္ဇဗက်ရှားသတင်း စာအပါအဝင် ဆိုဗီယက် သတင်းစာများတွင် အနောက်ဥပရောပနှင့် အမေရိကန်တို့မှ သတင်းစာဆရာတို့၏ ရေးသားချက်များကို ဖော်ပြနေပြီဖြစ်သည်။ ပြည်ပအသံလွှင့်ဌာနတို့မှအသံလွှင့်ချက်များကို ဖြတ်တောက် ဖျက်ဆီးခြင်း မပြုတော့ချေ။ ဂလပ်စနော့သည် အရှိန်ရနေပြီဖြစ်သည်။ ပယ်ရက်စထရွိုင်ကာ လုပ်ငန်းစဉ်ကြီး အောင်မြင်ရေးအတွက် အထောက်ကူပြုမည်ဟု ဆိုဗီယက်ပြည်သူ အများစုက ယုံကြည်လျက် ရှိကြပေသည်။
ဝဲကြီး (ကရင်)ရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
ဝဲကြီး (ကရင်)ရွာ (Weagyi(Kayin))သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ ဝဲကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၂၉၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝဲကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၁၂ ဦး၊ မ ၂၃၇၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၄၈၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဉာဏ (စာရေးဆရာ ဒါရိုက်တာ)
ဦးဉာဏ သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စာရေးဆရာ၊ ဒါရိုက်တာ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ဦးဉာဏ၏အမည်ရင်းမှာ ဦးအုန်းမောင်ဖြစ်၏။ ဦးအုန်းမောင်သည် ခရစ်နှစ် ၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ်ခန့်က 'ကြည်တော် မူဂျာနယ်'၌ ဝတ္ထုတိုများရေးသားရာတွင် 'ဉာဏ'ဟူသည့်ကလောင်အမည်ကို စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။ ထိုအခါမှစ၍ အမည်ရင်းပျောက်ကာ 'ဦးဉာဏ'ဟူ၍ပင် ထင်ရှားခဲ့၏။
ငယ်ဘဝ
ဦးဉာဏကို ခရစ်နှစ် ၁၉ဝ၂ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက် (၁၂၆၄ ခုနှစ်၊ နတ်တော်လကွယ် တနင်္ဂနွေနေ့)နံနက် ၁ဝ နာရီ၊ ၃၈ မိနစ်၊ စက္ကန့် ၄ဝ တွင် အဖ ဦးမိုးအေး၊ အမိ ဒေါ်စိန်တို့မှ မွေးဖွားသည်။ ပြည်ခရိုင် သဲကုန်းမြို့နယ် ဆင်မြီးဆွဲရွာဇာတိ ဖြစ်သည်။ ဦးဉာဏ ကိုးနှစ်သားအရွယ်တွင် မိခင် ကွယ် လွန်သဖြင့် ဖခင်၏အုပ်ထိန်းမှုအောက်တွင် ကြီးပြင်းခဲ့ရသည်။ အရွယ်ရောက်သော် ပြည်မြို့အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်း တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့၏။ ဦးဉာဏသည် ကျောင်းနေရသည် ကိုမပျော်၊ ကျောင်းစာကို စိတ်မဝင်စားသဖြင့် ငယ်စဉ်က မကြာခဏ ကျောင်းပြေးခဲ့သည်။ ၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ပြည်မြို့၊ အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းမှ သတ္တမတန်း စာမေးပွဲအောင်မြင် ခဲ့၏။ ထို့နောက် ကျောင်း ဆက်မနေတော့ပေ။
ကျောင်းမှထွက်ပြီးနောက် အိမ်ပြေးအဖြစ် မြန်မာပြည် အနှံ့ လှည့်လည် သွားလာနေရင်း လက်ဖက်ရည်ဆိုင် စားပွဲ ထိုး၊ ပန်းကန်ဆေး အလုပ်သမား၊ လက်ကမ်းကြော်ငြာဝေငှ သူ၊ စာအုပ်ဈေးသည် စသည်ဖြင့် ကြုံရာ အလုပ်မျိုးစုံကို လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ပြည်မြို့သို့ ပြန်လာပြီးလျှင် လက်ရေးတိုနှင့် လက်နှိပ်စက်ပညာကို သင်ကြားကာ အရေး ပိုင်ရုံးတွင် စာရေးအဖြစ် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ များမကြာ မီ အရေးပိုင်ရုံးမှထွက်ကာ ရေနံချောင်း ဘီအိုစီ၊ စတီးဘရား သားကုမ္ပဏီ စသည်တို့သို့ အဆင့်ဆင့် ရွှေ့ပြောင်းလုပ်ကိုင်ခဲ့ သည်။ စစ်ထဲသို့လည်း ဝင်ခဲ့ဖူး၏။ စစ်ထဲသို့ ဝင်သောအခါ အသက်မစေ့မှန်း အထက်က သိသောအခါ တပ်မှ ထွက်ခဲ့ရပြန်သည်။ သူ၏ မိဘများသည် မတတ်သာသည့် နောက်ဆုံး ဦးဉာဏ ၁၆ နှစ်သား အရွယ်တွင် မိန်းမ ပေးစားလိုက် လေတော့သည်။ မကြာမီ အမေ ဆုံးပါးခဲ့ရပြီး ဦးညာဏ ၁၇ နှစ်သား အရွယ်တွင် ညီငယ် ဆုံးရပြန်သည်။ အရက် ၂ဝ ကြားတွင် အဖေ ထပ်မံ သေပြန်သည်။ ဤကဲ့သို့ လောကဓံကို ကြံ့ကြံ့ခံရင်း စာပေနယ်သို့ ကူးပြောင်း ဝင်လာ ခဲ့တော့သည်။
အနုပညာလုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်ခြင်း
၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဒဂုန်ရွှေမျှားနှင့် အပေါင်းပါ သုံးဦး စပ်ပေါင်းပြီး ထုတ်ဝေသော ကြည်တော်မူ မဂ္ဂဇင်းသို့ ပထမဆုံး အကြိမ် ဝတ္ထုတို တစ်ပုဒ် သွားရောက်ပို့ခဲ့ရာ အယ်ဒီတာ အဖွဲ့ဝင်များ ကြိုက်၍ ပုံနှိပ် ဖော်ပြခြင်း ခံရသည့်အပြင် စာမူခ ၁ဝ ကျပ်ကိုလည်း ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။ တစ်ပုဒ်ကနေ နှစ်ပုဒ်၊ သုံးပုဒ်အထိ ရေးပြီးပို့ခဲ့ရာ အပုဒ်တိုင်းလိုလို ဖော်ပြခြင်း ခံရသည်။ စာမူခ ၁ဝ ကျပ် ချီးမြှင့်ခြင်း ခံခဲ့ရာမှ ၁၅ ကျပ်အထိ တိုးမြှင့်ခဲ့လေသည်။ ယင်းအချိန်တွင် ဦးညာဏသည် ဆရာဇယျ ပြည်မြို့တွင် ၁ဝ တန်းကျောင်းသား ဘဝနှင့် ရှိစဉ်ကတည်းက ရင်းနှီးခွင့် ရခဲ့ကြလေသည်။
ဦးညာဏသည် နောက်ဆုံး ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်မြနှင့် အတူ ရန်ကုန်မြို့သို့ တက်လာပြီး စာရေးခြင်းဖြင့် အသက်မွေး ဝမ်းကျောင်းဘဝကို စလေတော့သည်။ ရန်ကုန်သို့ ရောက်သောအခါ ဆူးလေဘုရား စာအုပ်ဆိုင် ကျပ်ကျပ်ကလေး တဆိုင်မှာ လင်မယား နှစ်ယောက် ဖြစ်သလို နေထိုင် ခဲ့ကြလေသည်။ စားဝတ် နေရေးအတွက် တဖက် တလမ်းမှ ကြော်ငြာကမ်း၊ စာအုပ်ရောင်း၊ သောင်းပြောင်း ထွေလာဖြင့် ဘဝ အမျိုးမျိုးကို ကျင်လည်ခဲ့ရာမှ နောက်ဆုံးတွင် ဒဂုန် ရွှေမျှား၊ ဒဂုန် ဇေယျ၊ ဒဂုန်ဉာဏ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုနှစ်ယောက်တွင် ဦးညာဏသည် အငယ်ဆုံး ဖြစ်သည်။
ရုပ်ရှင်လုပ်ငန်းသို့ ဝင်ရောက်ခြင်း
ဆရာစံ လယ်သမားအရေးတော်ပုံ ခေတ် ၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဝတ္ထုများ ရေးလာခဲ့ရာမှ ဆောင်းပါးကဏ္ဍ၊ ရုပ်ရှင် ကဏ္ဍကို တဖက် တလမ်းက လိုက်စားခဲ့လေသည်။ ၁၉၂ဝ ခုနှစ်မှ စ၍ မြန်မာပြည် ရုပ်ရှင်လုပ်ငန်း စတင် ပေါ်ပေါက် လာခဲ့သော်လည်း ရုပ်ရှင် ဇာတ်ထုပ်များကို ဒါရိုက်တာ လုပ်သူ ကိုယ်တိုင် ဇာတ်ညွှန်းရေး၍ ရိုက်ကူးခြင်းမှာ ဓမ္မတာလို ဖြစ်နေခဲ့၏။
ထို့နောက် ၁၉၂၆ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှဘားမားရုပ်ရှင် ကုမ္ပဏီသို့ လခစား ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာအဖြစ် ဝင်ရောက် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ယုဇနသိင်္ဂီ၊ ပဒုမ္မဒေဝီ၊ မြနန်းရှင်၊ယောက်ျား တံခွန် စသည့် ဇာတ်ညွှန်းများကို ရေးသားခဲ့၏။ ထိုမှတစ်ဆင့် တက်၍ မေမေ ဇာတ်ကားကို ဇာတ်ညွှန်းနှင့် ဇာတ်ဝင်သီချင်း များ ရေးသားရုံမျှမက ကိုယ်တိုင် ဒါရိုက်တာအဖြစ် တာဝန်ယူ ၍ ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဘီအေမေ၊ ချစ်ရနံ့ကြိုင်၊ ကမ္ဘာနှင့်ဗမာ စသည့် ဇာတ်ကားများကို ဆက်လက်ရိုက်ကူး ခဲ့၏။ ၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဦးဉာဏသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး အသံထွက် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြစ်သော ပဋိက္ခရား ဇာတ်ကားကို တီထွင်၍ ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဗြိတိသျှဘားမားမှ နုတ်ထွက်ပြီးလျှင် ပြင်ပ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများအတွက် မင်းအာဏာ၊ ရွှေဂုန်သူ၊ မိန်းမတံခွန်၊ ဒို့လယ်သမား၊ ကျားစသည့် ဇာတ်ညွှန်းများ ကို ရေးသားပေးခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး အတွင်းတွင် ဦးဉာဏသည် 'ဗမာသစ်ပြဇာတ်'၊ 'ဗမာတွေမပူ'နှင့် စသည့် စာအုပ်များကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဗမာသစ်ပြဇာတ်မှာ မြန်မာ စာပေလောကတွင် အလွန် နာမည်ကြီးသော ပြဇာတ်ဖြစ်၏။ ၁၉၄၅-၄၆ တွင် ဦးဉာဏသည် ဉာဏအမည်ဖြင့်လည်း ကောင်း၊ ဂျိုကာအမည်ဖြင့်လည်းကောင်း ရှေ့ဆောင်သတင်း စာနှင့် မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာတို့တွင် သတင်းစာဆောင်းပါး များ ရေးသားခဲ့သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီး ၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ ဗိုလ်ချုပ်အောင် ဆန်းခေါင်းဆောင်သော ဖဆပလ ကြားဖြတ်အစိုးရ လက် ထက်တွင် ဦးဉာဏသည် ပြန်ကြားရေးဌာန ညွှန်ကြားရေးဝန် အဖြစ် ခန့်ထားခြင်းခံရသည်။ ထို့နောက် ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် ရုပ်ရှင်နှင့်ပြဇာတ်ဌာနခွဲ ညွှန်ကြားရေးဝန်အဖြစ် ခန့်ထား ခြင်း ခံရပြန်သည်။ သို့သော် အစိုးရ လခစားလုပ်ရသည်ကို မပျော်ပိုက်သဖြင့် ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် ညွှန်ကြားရေးဝန်ရာထူး မှ နုတ်ထွက်လိုက်သည်။
ထို့နောက် ဦးဉာဏသည် ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာအဖြစ် ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ညွှန်း ရေးသားခြင်းဖြင့်လည်း ကောင်း၊ ပြဇာတ်နှင့်သီချင်းများ ရေးသားခြင်း အသက်မွေး ဝမ်းကျောင်းပြုကာ ကျင်လည်နေထိုင်ခဲ့သည်။ စာနယ်ဇင်း များတွင်လည်း ဆောင်းပါးများရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် ဦးဉာဏသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ကိုယ် စားလှယ်အဖွဲ့၏ ခေါင်းဆောင်အဖြစ် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတ နိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ နယူးဒေလီမြို့တွင် ကျင်းပသော အာရှ၊ အာဖရိကစာရေးဆရာ ညီလာခံသို့လည်းကောင်း၊ ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် အီဂျစ်နိုင်ငံ၊ (ယခု ယူအေအာ) ကိုင်ရိုမြို့တွင်ကျင်းပသော အာရှ၊ အာဖရိက သွေးသည်းညီညွတ်ရေး ညီလာခံသို့လည်းကောင်း ကိုယ်စား လှယ်အဖြစ် တက်ရောက်ခဲ့ရသေးသည်။
နိုင်ငံရေး လုပ်ကိုင်ခြင်း
၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် ဦးဉာဏသည် မြန်မာဆိုရှယ်လစ် ပါတီသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ညွှန်းနှင့် စာပေများ ရေးသားပြုစုရင်း တစ်ဖက်မှလည်း ပါတီလုပ်ငန်းများကို တက်တကြွ်ကြွက လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်ခဲ့၏။ ၁၉၆၉ ခုနှစ်၊ မတ်လမှစ၍ ရှုဒေါင့်ဂျာနယ်၏ ဦးစီးနာယကအဖြစ် ဆောင် ရွက်ကာ အပတ်စဉ် ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့၏။ ဦးဉာဏသည် ဝတ္ထုပေါင်း မြောက်မြားစွာ ဆောင်းပါးပေါင်း မြောက်မြားစွာ၊ ဇာတ်ညွှန်းပေါင်း မြောက်မြားစွာနှင့် ပြဇာတ်များကို ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။ ဦးဉာဏသည် သီချင်းရေးဆရာ တစ်ဦးလည်းဖြစ် သည်။ ပျော်ပျော်နေတတ်သူ ဖြစ်သည်။ တစ်ကိုယ်ကောင်း စိတ်ထားကင်းစင်သူဖြစ်ပြီးလျှင် ဆင်းရဲပင်ပန်းမှုဒဏ်ကိုလည်း ခံနိုင်စွမ်းရှိသူဖြစ်၏။ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ညွှန်းပေါင်းများစွာကို ရေး သားခဲ့သော်လည်း ဦးဉာဏသည် မချမ်းသာပေ။ ငွေကြေး အရင်းအနှီး ချို့တဲ့သော ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများကို အခကြေးငွေ မယူဘဲ ဇာတ်ညွှန်း ရေးသားပေးခဲ့ကြောင်း သိရှိရ၏။
ကွယ်လွန်ခြင်း
ဦးဉာဏသည် ဘရင်ဂျီနာရောဂါဖြင့် ၁၉၆၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်၊ တနင်္ဂနွေနေ့ (၁၃၃၁ နယုန်လဆုတ် ၂ ရက်) တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ဦးဉာဏကွယ် လွန်ပြီးသောအခါ စာပေလောကနှင့် ရုပ်ရှင်လောကမှ ပုဂ္ဂိုလ် များက 'ဉာဏနှင့် ဉာဏလုပ်ရပ်များ ဖော်ထုတ်ရေးကော်မတီ' ကို ဖွဲ့စည်းပြီးလျှင် ဦးဉာဏ၏ လုပ်ရပ်များကို ရှာဖွေဖော် ထုတ်ခြင်း၊ ဉာဏရုပ်ရှင် ရက်သတ္တပတ် ကျင်းပခြင်း စသည် တို့ဖြင့် ဦးဉာဏကို ဂုဏ်ပြုခဲ့ကြပြီးသော် 'ဉာဏနိဒါန်း' အမည်ရှိ စာအုပ်ကိုလည်း ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့ပေသည်။
မိသားစု
ဇနီးအမည်မှာ ဒေါ်မြဖြစ်ပြီး သမီးများ၏ အမည်မှာ မလှမြင့်၊မြမြဝင်း၊ဖြူဖြူ ဝင်း၊နီနီဝင်း ဖြစ်သည်။ သားများ၏အမည်မှာ စောထွဋ်၊ ရဲထွဋ်၊ ငွေထွဋ် တို့ဖြစ်သည်။ ဒေါ်မြ နှင့် (၁၆) နှစ် အရွယ်တွင် အိမ်ထောင်ကျခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ကမာပတော
ကမာပတော
ထွန်တိုက်မင်း
ထွန်တိုက်မင်း(၅၆၉-၅၈၂)
သက္ကရာဇ် ၄၉၁-ခု၊ သားတော် ထွန်တိုက်မင်း နန်းတက်သည်။ မင်းစည်းစိမ် (၁၃)နှစ်တွင် အနိစ္စရောက်တော်မူသည်။
မွန်သံဃရာဇာ
မွန်သံဃရာဇာကား ၈၉၂ခုတွင် တောင်ငူ၌နန်းတက်သော မင်းတရားရွှေထီးလက်ထက် ထင်ရှားသောဆရာတော်ဖြစ်သည်။ ၉ဝ၆ ခုတွင် မင်းတရားရွှေထီးသည် ဟံသာဝတီပြည် အနောက်ဘက်မွန်ကျောင်းအရပ်၌ ကျောင်းရံခုနစ်ဆယ်နှင့် တကွကျောင်းကြီးဆောက်လုပ်ပြီး မွန်ဆရာတော်အားတင်လှူ၍ သံဃရာဇာဘွဲ့တံဆိပ်ကိုလည်းလှူဒါန်းသည်။ သာသနာပိုင်လည်း အပ်နှင်းတော်မူသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာသာသနာပိုင်များ
ကျီပျော့ရွာ၊ ဆော့လော်မြို့နယ်
ကျီပျော့ရွာ(Kyipyawt)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဆော့လော်မြို့နယ်၊ ဂျစ်လွယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၄၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဂျစ်လွယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၄ ဦး၊ မ ၅၉ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၃၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆော့လော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အကွီရွာ၊ ရေလဲနှဲကော
အကွီရွာ၊ ရေလဲနှဲကော
ထွန်ပစ်မင်း
ထွန်ပစ်မင်း(၅၈၂-၅၉၈)
သက္ကရာဇ် ၅၀၄-ခု၊ သားတော် ထွန်ပစ်မင်း နန်းတက်သည်။ မင်းစည်းစိမ် (၁၆)နှစ်တွင် အနိစ္စရောက်တော်မူသည်။
သက္ကယ်ပြင်ရွာမရွာ၊ သက္ကယ်ပြင်
သက္ကယ်ပြင်ရွာမရွာ၊ သက္ကယ်ပြင်
ကြောင်ရှာကန်
ကြောင်ရှာကန်
ဂဟေ
ဂဟေသည် ဂဟေပျော့၊ ဂဟေမာဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိသည်။ ဂဟေမာသည် အပူချိန်များမှ အရည်ပျော်၍၊ ဂဟေပျော့မှာမူ အပူချိန်နည်းမှ အရည်ပျော်သည်။ ဂဟေမာသည် အလွန်ခိုင်မာ သဖြင့် ယင်းကို အလိုရှိသလို ထုရိုက်၍ပုံသွင်းယူနိုင်ပေသည်။ အချို့ဂဟေမာကို နန်းဆွဲ၍ ရသည်။ အချို့ကို အပြားခတ်၍ ရသည်။ အသုံးအများဆုံးသော ဂဟေမာမှာ ငွေဂဟေဖြစ်သည်။ ငွေဂဟေ၌ ငွေ၊ ကြေးနီနှင့် သွပ်တို့ပါရှိသည်။ ငွေကိုထည့်စပ်ရ ခြင်းမှာ ဂဟေ၏ အရည်ပျော်မှတ်ကို နိမ့်ကျသွားစေရန်ဖြစ်၏။ ငွေဂဟေ၌ ပါဝင်လေ့ရှိသော ကြေးနီ၊ သွပ်၊ ငွေတို့၏ အချိုး အစားမှာ ကြေးနီ ၄၅ ရာခိုင်နှုန်း၊ သွပ် ၃၅ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ငွေ ၂ဝ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သည်။ ထိုဂဟေသည် စင်တီဂရိတ် အပူချိန် ၈ဝ၈ ဒီဂရီတွင် အရည်ပျော်၏။
ထိုဂဟေမျိုးကို ကြေးဝါ၊ ကြေးနီ၊ ငွေ၊ သံတို့ကို ဆက်ရာ တွင် အသုံးပြုကြသည်။ ရွှေပန်းထိမ်ဆရာများ ဂဟေလုပ်ရာ၌ ရွှေကို အဓိကထား၍ ကြေးနီနှင့်ငွေတို့ကို ရောစပ်ယူကြသည်။ ဂဟေပျော့များသည် အပူချိန်နည်းနည်း၌ အရည်ပျော်နိုင်ကြ သည်။ ထိုဂဟေပျော့များသည် ကြွပ်ဆတ်သဖြင့် အထု အရိုက် မခံနိုင်ကြချေ။ လူသိများသောဂဟေပျော့များမှာ သံဖြူနှင့် ခဲကို အဓိကထား၍ ရောစပ်ထားသောဂဟေများပင် ဖြစ်သည်။ ဂဟေ ပျော့တစ်မျိုး၌ သံဖြူ ၆၇ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ခဲ ၃၃ ရာခိုင်နှုန်း ပါရှိသည်။ ထိုဂဟေမျိုးကို အများအားဖြင့် သံဖြူဆရာများ အသုံးပြုကြ၏။ ထိုဂဟေပျော့များအတွက် ကယ်ဒမီယမ်၊ ဗစ်စမတ်၊ အန်တီမိုနီနှင့် ငွေ (သတ္တု)တို့ကိုလည်း ရောစပ်ယူရ သည်။ ဂဟေဆက်ရာ၌ ပထမနီရဲအောင် မီးဖုတ်ထားသော ကြေးနီချောင်းဖြင့် ဂဟေကို အရည်ပျော်စေသည်။ ထို့နောက် ကြေးနီချောင်းထိပ်တွင် ဂဟေပျော်ကိုယူ၍ သတ္တုများကို ဆက် ပေးသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ သတ္တုများကိုပျော်နေသော ဂဟေထဲ၌ နှစ်၍၎င်း၊ ဂဟေဆက်မည့်နေရာတွင် ဂဟေကို မီးတောက်ဖြင့် အရည်ပျော်စေ၍၎င်း ဆက်ပေးတတ်သည်။ ထိုနည်းများအပြင် သတ္တုများကို မီးဖုတ်၍ဆက်သောနည်းလည်း ပါသေးသည်။
ဘုရားသုံးဆူမြို့
ဘုရားသုံးဆူမြို့ သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်ခွဲအဆင့်ရှိ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံ ဆန်ခပူရီခရိုင်နှင့် နယ်နမိတ်ချင်းထိစပ်နေသော နယ်စပ်မြို့လည်းဖြစ်သည်။ golem
ဂဟေ
ထိုနည်းကို ငွေဂဟေနှင့်ကြေးဂဟေဆက်ရာတွင် အသုံးပြုကြ၏။ ဂဟေမဆက်မီ သတ္တုများသည် ချေးမတင်ဘဲ စင်ကြယ်၍ နေရပေသည်။ သို့မှသာလျှင် သတ္တုများ၌ ဂဟေကောင်းစွာ စွဲကပ်နိုင်ပေသည်။ ချေးရှိနေလျှင် ယင်းကိုစားပစ်ရန် သတ္တု ပျော်ကူခေါ် ပစ္စည်းတစ်မျိုးကို အသုံးပြုရသည်။ ဂဟေပျော့ အတွက် ထင်းရှူးစေး၊ သို့မဟုတ် သွပ်ဖြင့်သတ်ထားသော ဟိုက်ဒရိုကလောရစ်အက်ဆစ်ကို၎င်း၊ ဂဟေမာအတွက် လက် ချားမှုန့်၊ သို့မဟုတ် ဇဝက်သာကို၎င်း သတ္တုပျော်ကူအဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။
အိုင်ကနူးရွာ၊ ရေလဲနှဲကော
အိုင်ကနူးရွာ၊ ရေလဲနှဲကော
ဟံသာဝတီမဟာသံဃရာဇာ
ဟံသာဝတီမဟာသံဃရာဇာသည် ၉၁၂ခု၊နှစ်တွင် နန်းတက်သော ဟံသာဝတီ ဆင်ဖြူများရှင်လက်ထက်၌ထင်ရှားသည်။ ဟံသာဝတီဆင်ဖြူများရှင် မင်းတရားကြီးသည် သမိန်ထောရာမကိုလုပ်ကြံ တော်မူစဉ်ကပင်အောင်မြင်လျှင် သည်အရပ်တွင်မြို့တည်မည်ဟု အမိန့်ရှိသည့်အတိုင်း အောင်မြင်၍ ၉၁ရ ခုနှစ်တွင် ပထမမြို့တည်သည်။ နောက်ကျောင်းရံလေးဆယ်နှင့်တကွ ဇေတဝန်ရွှေကျောင်းကို ဆောက်လုပ်၍ မဟာသံဃရာဇာ အားတင်လှူတော်မူသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာသာသနာပိုင်များ
ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်
ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်တွင် ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့၊ ဘုရားသုံးဆူမြို့နှင့် ကျိုက်ဒုံမြို့တို့ ပါဝင်ပြီး မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့ ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
၁၉၅၅ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁ ရက်နေ့တွင် ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ကို ဘားအံခရိုင်တွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၆ ရက်နေ့တွင် ဘားအံခရိုင်မှ ကော့ကရိတ်ခရိုင်သို့ ပြောင်းရွေ့ထည့်သွင်းခဲ့သည်။
အမည်ရင်းမြစ်
ဇမိချောင်းကမ်းနဖူး သစ်ဆိပ်ကို အစွဲပြု၍ ချောင်းရိုးတစ်လျောက် ခုတ်မောင်းနေသည့် လှေ၊ သင်္ဘောများက ဆိပ်ကြီး ဟုခေါ်ရာမှ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ မြို့၏ မြောက်ဘက် ၁ မိုင်ခန့်ရှိ ကြာအင်းကြီးကျေးရွာနှင့် တောင်ဘက် ဇမိမြစ်ကမ်းသစ်ဆိပ်ကို ပူးတွဲခေါ်ဝေါ်လျက် ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့ဟု ခေါ်တွင်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ပထဝီဝင် တည်နေရာနှင့် အကျယ်အဝန်း
ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်သည် မြောက်လတ္တီတွဒ် ၁၅ ဒီဂရီ ၁၃ မိနစ် ၁၅ စက္ကန့်နှင့် ၁၆ ဒီဂရီ ၀၂ မိနစ် ၀၀ စက္ကန့်အကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၇ ဒီဂရီ ၄၅ မိနစ် ၃၀ စက္ကန့်နှင့် ၉၈ ဒီဂရီ ၀၇ မိနစ် ၀၀ စက္ကန့်အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အမြင့်မှာ 37 ft ဖြစ်ပြီး မြို့နယ်အကျယ်အဝန်းမှာ 3031.01 sqmi ဖြစ်သည်။ အရှေ့မှ အနောက်သို့ မိုင် ၅၀ နှင့် တောင်မှ မြောက်သို့ ၈၂ မိုင် ရှည်လျားသည်။
မြေမျက်နှာသွင်ပြင်
ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်သည် တောတောင်ထူထပ်ပြီး အရှေ့မြောက် ကျိုက်ဒုံဒေသတွင် ပျမ်းမျှအမြင့်ပေ ၃၇၀၀ ရှိသော ဒေါနတောင်တန်းနှင့် တောင်စွယ်တောင်ထွဋ်များ တည်ရှိသည်။ မြို့နယ်အတွင်းတွင် ဇမိမြစ်၊ ဝင်းရော်မြစ်နှင့် ဟောင်သရောမြစ်တို့သည် တောင်မှ မြောက်သို့ စီးဆင်းသည်။ ဇမိမြစ်နှင့် ဝင်းရော်မြစ်တို့သည် မွန်ပြည်နယ် ကျိုက်မရောမြို့နယ်၊ ချောင်းနှစ်ခွကျေးရွာအနီးတွင် ပေါင်းဆုံပြီး အတ္တရံမြစ်အဖြစ် မုတ္တမပင်လယ်ကွေ့သို့ ဆက်လက်စီးဆင်းသည်။
ကွင်းလှရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
ကွင်းလှရွာ (Kwinhla)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ ပျဉ်ပုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၆၉၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပျဉ်ပုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၇၈ ဦး၊ မ ၆၂၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၉၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်ကျားသေရွာ၊ ထူ
တောင်ကျားသေရွာ၊ ထူ
ဝင်းစည်သူ
ဝင်းစည်သူ (၁၉၄၇–၁၉၉၄) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ မန္တလေးမြို့ ၈၁ လမ်းနှင့် ၈၂ လမ်းကြား၊ လမ်း ၁ဝ ၌ အဖ ဦးတင်ထွေး၊ အမိ ဒေါ်လှသင်း တို့က ၁၉၄၇ ခု ဩဂုတ်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်း လေးယောက် အနက် ဒုတိယမြောက် ဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဦးစိန်မောင်ဝင်း ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ
လေးနှစ်သား အရွယ်တွင် ၁၅ လမ်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ နေထိုင် ခဲ့သည်။ မန္တလေး အထက (၁) တွင် ကျောင်းနေခဲ့သည်။ ဒသမတန်း ကျောင်းသား ဘဝတွင် နေ့မှာ အထက (၁) တွင် တက်၍၊ ညမှာ နေပြည်တော် ညကျောင်းတွင် တက်ပြီး ပညာ ရှာခဲ့သည်။ စိုက်ပျိုးရေး တက္ကသိုလ် (၁၉၆၅ - ၇ဝ) တွင် တက်ရောက် သင်ယူ ခဲ့သည်။ ဒုတိယနှစ်မှ စတုတ္ထနှစ် အထိ စိုက်ပျိုးရေး တက္ကသိုလ် မြန်မာ စာပေ အသင်း အတွင်းရေးမှူး တာဝန် ယူခဲ့သည်။ ၁၉၇ဝ တွင် စိုက်ပျိုးရေးဘွဲ့ (B.A. Ag) ရရှိ ခဲ့သည်။ စိုက်ပျိုးရေး ဌာနတွင် နေ့စား လပေး ၃ ကျပ် ၁၅ ပြား အလုပ်သင် ဘဝ (၁၉၇၁ - ၇၆) တွင် ငါးနှစ်ကြာ ဖြတ်သန်း ခဲ့သည်။ ထို့နောက် အလုပ်မှ ထွက်ကာ ဇာတ်သဘင် စင်တင် ပြဇာတ်ရေး ဆရာ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ သရဖူ မြန်မာစာ သင်တန်း ဖွင့်၍ မြန်မာစာ ကျူရှင် ဆရာ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ဝတ္ထုတိုရေး ဆရာ အဖြစ် လည်းကောင်း ရပ်တည် ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်သည် အထိ မြန်မာစာ သင်၍ ဝတ္ထုတို ရေးသား သွားခဲ့သည်။
စာပေရေးသားခြင်း
၁၉၆၃ ခု မန္တလေး အထက (၁) ၁ဝ တန်း ကျောင်းသား ဘဝတွင်ပင် စာ စတင် ရေးခဲ့သည်။ မန္တလေးထုတ် "ပြုံး" နှင့် "ထူး"၊ ရန်ကုန်ထုတ် "အကယ်ဒမီ" စာစောင် များတွင် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုတိုများ ရေးသား ခဲ့သည်။ အမှတ် (၁) ကျောင်းသား များရဲ့ သူငယ်ချင်း တစု ကဗျာများ၊ ၁၉၆၅ တွင် ခံပန်းခိုင် ကဗျာများ နှင့် မိုးသောက်ကြယ် ကဗျာများ စုပေါင်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ စိုက်ပျိုးရေး တက္ကသိုလ် ကျောင်းသား ဘဝ (နောက်ဆုံး နှစ်မှ အပ) တွင် ရှုထောင့် ဂျာနယ်၊ မြဝတီ၊ ငွေတာရီ၊ ရှုမဝ တို့၌ ကဗျာများ၊ တက္ကသိုလ် ကဏ္ဍ စာတမ်းများ ရေးခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ကလောင် အမည်မှာ 'ငြိမ်းအောင်' ဖြစ်သည်။ 'ဝင်းစည်သူ' ကလောင် အမည်ဖြင့် ရေးသည့် ပထမဆုံး ဝတ္ထုတိုမှာ ၁၉၈၆ ခု မေလထုတ် ရုပ်ရှင် အောင်လံ မဂ္ဂဇင်းတွင် ပါဝင်သည့် 'သန်းပေါင်းသုံးဆယ် ကျော်ထဲက ကျွန်တော်' ဖြစ်သည်။ ရုပ်ရှင် အောင်လံ၊ သဘင်၊ မဟေသီ၊ ကလျာ၊ မိုးဝေ၊ ရုပ်ရှင် အမြုတေ၊ ရင်ခုန်ပွင့်၊ အိပ်မက်ဖူး၊ ရနံ့သစ်၊ ကလျာ၊ သဘင် အောင်လံ၊ ရုပ်ရှင် တေးကဗျာ၊ ရွှေဝတ်ရည်၊ ရွှေအမြုတေ၊ စံပယ်ဖြူ၊ ပေဖူးလွှာ၊ ချယ်ရီ၊ ဓန၊ ရွှေဝတ်မှုန်၊ မိုးဂျာနယ်၊ မြားနတ်မောင် စသည် တို့တွင် ဝတ္ထုတို ၇ဝ ခန့် ရေးသားခဲ့သည်။ ဝသုန္ဓရေ ဝတ္ထုတိုစု (၁၉၈၈)၊ အောင်ပင်လယ် လေပြည် လေညင်း ဝတ္ထုတို (၁၉၉ဝ)၊ ဗီတာမင် ၁၃ ဝတ္ထုတိုစု (၁၉၉၁) စသည့် ဝတ္ထုတို စုပေါင်း စာအုပ် များတွင် ပါဝင် ခဲ့သည်။ ဆယ့်နှစ်ပွဲ ဈေးသည် ဝတ္ထုတိုများ (၁၉၉ဝ) နှင့် (၉ဝ) ဝန်းကျင် ဝတ္ထုတိုများ (၁၉၉၂) မှာ ထင်ရှားသည်။ ၁၉၉၄ ဇန်နဝါရီထုတ် ပန်းဝေသီ မဂ္ဂဇင်းတွင် ပါသည့် 'ဝယ်တယ်' ဝတ္ထုတိုသည် နောက်ဆုံး လက်ရာပင် ဖြစ်သည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း
၁၉၉၄ ခု ဇန်နဝါရီ ၅ ရက်နေ့တွင် မန္တလေး မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ဆင်သည်ရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
ဆင်သည်ရွာ (Sinthei)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ ခန္တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၉၁၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခန္တောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၆၇ ဦး၊ မ ၂၂၇၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၃၄၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လူမှုအဖွဲ့အစည်း ဖောင်ဒေးရှင်း
လူမှုအဖွဲ့အစည်း ဖောင်ဒေးရှင်းများ (Community foundation; အတိုကောက်CFs) သည် သတ်မှတ်ထားသည့် နေရာတစ်ခုတွင် လူမှုရေးဆိုင် ရာ တိုးတက်မှုအတွက် အဓိကအားဖြင့် တစ်စုံတစ်ခုအတွက် ရည်စူး၍ သတ်မှတ်လှူဒါန်းထားသော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံ မှုနှင့် အထောက်အပံ့ ပြုလုပ်သော ပံ့ပိုးမှုများနှင့် လှူဒါန်းထားသည်များကို စုပေါင်းအသုံးပြုရန် စီစဉ်ထားရှိ သည့် အများပြည်သူဆိုင်ရာ လူ့အဖွဲ့အစည်း ၏ ကိရိယာတန်ဆာပလာများ ဖြစ်သည်။ လူမှုအဖွဲ့အစည်း ဖောင်ဒေးရှင်းများသည် ကမ္ဘာအနှံ့ဖြစ်ပွားသော ဖြစ်ရပ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး တစ် ကမ္ဘာလုံးတွင် ၁၄၀၀ ရှိကာ ၎င်းတို့အနက် ၇၀၀ ကျော်မှာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တွင်ရှိ သည်။
လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှု
လူမှုအဖွဲ့အစည်း ဖောင်ဒေးရှင်းများသည် လွတ်လပ်စွာ မှတ်ပုံတင်ထားသော ပရဟိတဆိုင်ရာ အဖွဲ့ အစည်းများဖြစ်ပြီး ပထဝီအနေအထားအရ ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ထားသောနယ်မြေများ ၊ သဘာဝ အားဖြင့် အချက်အချာကျသော မြို့ကြီး သို့မဟုတ် အုပ်ချုပ်ရေး နယ်မြေဒေသ တစ်ခုအတွက် ဝန်ဆောင်မှုပေးသည် (ကောင်တီ ၊ နယ်မြေ နှင့် တူညီသော ဒေသများ) ။ CFs (လူမှုအဖွဲ့ အစည်း ဖောင်ဒေးရှင်းများ) ၏ အဓိက လက္ခဏာ ခြောက်ရပ်မှာ -
ဤအရာသည် စစ်မှန်သော CF (လူမှုအဖွဲ့အစည်း ဖောင်ဒေရှင်း) တစ်ရပ်ကို ပြုလုပ်သော အခြေခံလက္ခဏာရပ်များအားလုံး၏ ပေါင်းစည်းထားခြင်းဖြစ်သော်လည်း ထိုလက္ခဏာရပ်များအနက်မှ အချို့ကို ပိုင်ဆိုင်သည့် အခြား လူမှုအဖွဲ့အစည်း အသင်းအဖွဲ့ အမျိုးအစားများစွာ ရှိသည်။
မိသားစုများ၊ လူတစ်ဦး တစ်ယောက်ချင်းများ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် အကျိုးအမြတ်အတွက် ဖွဲ့စည်းထားခြင်း မဟုတ်သည့် အုပ်စုများသည် လူမှုအဖွဲ့အစည်းဖောင်ဒေးရှင်းများ အတွင်း တွင် ရန်ပုံငွေများကို ထူထောင်ထားပြီး နွမ်းပါးသူများကို လှူဒါန်းရန်ဟူသော ရည်ရွယ်ချက်များ အတွက် အသုံးပြုရန် ထိုရန်ပုံငွေများ အတွင်းသို့ ၎င်းတို့၏ ပိုင်ဆိုင်မှုမျိုးစုံကို ထည့်ဝင်နိုင်ကြ သည်။ ထို့နောက်တွင် ထိုရန်ပုံငွေများကို ထူထောင်ထားသော လူများ သို့မဟုတ် အဖွဲ့အစည်း များသည် အရည်အသွေး ပြည့်မီသည့် အကျိုးအမြတ်အတွက် ဖွဲ့စည်းထားခြင်း မဟုတ်သည့် အုပ်စုများနှင့် ကျောင်းများသို့ ရန်ပုံငွေ အမည်ဖြင့် သို့မဟုတ် အမည် ဖော်ပြခြင်း မပြုဘဲ အ ထောက်အပံ့များကို ဖြန့်ဝေပေးရန် ထောက်ခံ အကြံပြုနိုင်သည်။ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု တွင် အလှူရှင်သည် ၎င်းတို့၏ ရန်ပုံငွေများအတွင်းသို့ လက်ဆောင်များ ထည့်သွင်းသည့် နှစ်တွင် ငဲ့ညှာသောဖြတ်တောက်ခြင်းကို လက်ခံရရှိသော်လည်း လူမှုအဖွဲ့အစည်း လက်ရှိ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်နေသော တိုင်းပြည် တိုင်းသည် အလှူရှင်များ အတွက် ထိုကဲ့သို့သော မက်လုံးများကို မပေးပါ။ လူမှုအဖွဲ့အစည်း ဖောင် ဒေးရှင်းများသည်တိုး၍ လည်ပတ်စေခြင်းများ ကို ၎င်းတို့၏ လူမှုအဖွဲ့အစည်း အတွင်းတွင် နောက် ထပ် အထောက်အပံ့ပေးနိုင်ရန် နည်းလမ်းတစ်ခုအနေဖြင့် ဆောင်ရွက်ပေးသည်။
လူမှုအဖွဲ့အစည်း ဖောင်ဒေးရှင်းများ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို အလှူရှင်များ၏ ထုံးစံဖြစ်သည့် ရင်းနှီး မြှုပ်နှံမှု ထုတ်ကုန်များကို ရွေးချယ်ခြင်းတစ်ရပ် နှင့်အတူ စုပေါင်းထားပြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံ ထား သည်။ လူမှုအဖွဲ့အစည်း ဖောင်ဒေးရှင်းများတွင် ထူထောင်ထားသော ရန်ပုံငွေများသည် ပဒေသာပင် စိုက်ထူမှုမရှိခြင်း သို့မဟုတ် အသုံးပြုနိုင်သော ရန်ပုံငွေများဖြစ်နိုင်သည် (ဆိုလိုသည်မှာ - ရန်ပုံ ငွေ၏စကားစုကို ၎င်း၏ အလုံးစုံအတွင်းတွင် အသုံးပြုနိုင်သည်) သို့မဟုတ် ၎င်းတို့သည် ပဒေသာ ပင် စိုက်ထူထားခြင်း ဖြစ်နိုင်ပြီး စကားစုကို အသုံးပြုခြင်း မရှိသရွေ့ ပိုင်ဆိုင်မှု များအပေါ်တွင် ရရှိ သော အတိုး နှင့်/သို့မဟုတ် ဖောင်ဒေးရှင်းမှ ထောက်ပံ့သော ပမာဏ ဆီသို့ ဖြန့်ဝေမှုများ ကို ကန့်သတ်ထားသည်။ စကားစုများသည် မည်သည့်အခါမျှ အသုံးပြုခြင်း မခံရနိုင်သောကြောင့် ငွေ ပဒေသာပင်များသည် ရာသက်ပန် တည်ရှိနေသည်။
လူမှုအဖွဲ့အစည်း ဖောင်ဒေးရှင်းများ၏ သမိုင်း
ပထမဦးဆုံးသော လူမှုအဖွဲ့အစည်းဖောင်ဒေးရှင်းကို Frederick Goff (ဖရက်ဒါရစ်(စ်)ဂေါ့(ဖ်)) မှ ၁၉၁၄ တွင် Cleveland (ကလီဗီလန်း(ဒ်)) တွင် ထူထောင်ပြီး ယခုအခါ ကလီဗီလန်း(ဒ်) ဖောင်ဒေးရှင်း အဖြစ် လုပ်ငန်း လည်ပတ်လျက် ရှိသည်။ နောက်မကြာမီ ပေါ်ပေါက်လာသော အခြားအဖွဲ့အစည်းများမှာ ကယ်လီဖိုးနီးယား လူမှုအဖွဲ့အစည်း ဖောင်ဒေးရှင်း နှင့် ချီကာဂို လူမှုအဖွဲ့အစည်း အုပ်ထိန်းသူအဖွဲ့ တို့ဖြစ်သည်။ကနေဒါရှိ ပထမဆုံး လူမှုအဖွဲ့အစည်း ဖောင်ဒေးရှင်းမှာ Winnipeg (ဝင်နီပက်(ခ်)) တွင် ၁၉၂၁ ခုနှစ်၌ ထူထောင်ခဲ့သည်။
အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု
ဖောင်ဒေးရှင်း ဋ္ဌာန ဝက်(ဘ်)ဆိုဒ် တွင် ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ရက် ၊၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ရရှိ သော အချက်အလက်များအရ ဒေါ်လာ ၁,၀၀၀,၀၀၀,၀၀၀ ကျော်ပိုင်ဆိုင်သည့် အကြီး ဆုံး လူမှုအဖွဲ့အစည်း ဖောင်ဒေးရှင်းများမှာ-
ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက် ၊၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ရရှိသော နောက်ဆုံးအချက်အလက်များအရ နှစ်စဉ် ပေးကမ်းခြင်းအားဖြင့် အမေရိကန် လူမှုအဖွဲ့အစည်း ဖောင်ဒေးရှင်း ခုနှစ်ခုသည် တစ်နှစ်ပတ် လုံး ဒေါ်လာ၁၀၀ မီလီယံ ထက်ကျော်လွန်သော ထောက်ပံ့မှုများကို ပေးခဲ့ကြသည်။ ဆီလီကွန် တောင်ကြား လူမှုအဖွဲ့အစည်း ဖောင်ဒေးရှင်းသည် ဒေါ်လာ ၂၄၃ မီလီယံ တန်ဖိုး ရှိသော အထောက်အပံ့ အများဆုံးကိုပေးအပ်ခဲ့ပြီး ကယ်လီဖိုးနီးယား လူမှုအဖွဲ့အစည်း ဖောင် ဒေးရှင်းသည် ဒေါ်လာ ၂၁၆ မီလီယံ တန်ဖိုးရှိသော အထောက်အပံ့များကို ပေးခဲ့ကာ ဒုတိယ နေရာရရှိခဲ့သည်။ ပို၍ ကြီးကျယ်သော ကင်းဆတ်(စ်) မြို့တော် လူမှုအဖွဲ့အစည်း ဖောင်ဒေး ရှင်းသည် ဒေါ်လာ ၁၉၂.၉ မီလီယံ တန်ဖိုးရှိသော အထောက်အပံ့များကို ပေးခဲ့ကာ တတိယ ဖြစ်ခဲ့သည်။ နယူးယော့(ခ်) လူမှုအဖွဲ့အစည်း အုပ်ထိန်းသူအဖွဲ့သည် ဒေါ်လာ ၁၆၆ မီလီယံ ဖြင့် စတုတ္တ ၊ ချီကာဂို လူမှုအဖွဲ့အစည်း အုပ်ထိန်းသူအဖွဲ့သည် ဒေါ်လာ ၁၁၅.၅ မီလီယံ ဖြင့် ပဥ္စမ၊ ကိုလံဘတ် (စ်) ဖောင်ဒေးရှင်းသည် ဒေါ်လာ ၁၁၀.၇ မီလီယံ ဖြင့် ဆဋ္ဌမ နေရာရရှိပြီး ကယ်ရိုလိုင်းနားပြည်နယ် အတွက် ဖောင်ဒေးရှင်းမှာ ဒေါ်လာ ၁၀၆ မီလီယံဖြင့် သတ္တမ နေရာတွင် ရှိ သည်။
ပေါက်တောမြို့နယ်
ပေါက်တောမြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ စစ်တွေခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ပေါက်တောမြို့ ဖြစ်သည်။
ပေါက်တောမြို့နယ်သည် မူလက ဦးရာဇ်တောင် အရှေ့မြို့နယ်ဟု အမည်တွင်ခဲ့သည်။ ၁၈၉၀-ပြည့်နှစ်တွင် ပေါက်တောမြို့နှင့်အတူ မြို့နယ်ဖြစ်လာသည်။ ကျေးရွာအုပ်စု ၅၃-စု၊ ရွာငယ် ၁၆၆-ရွာ၊ စပါးစိုက် ဧရိယာ စတုရန်းမိုင် ၁၅၀-ကျော်၊ ပုဇွန်ကန် ၁၆၁၀-ကန်နှင့် မွေးမြူရေးဧရိယာ ၃၁၉၁၃-ဧက ရှိသည်။
ခံတပ်နီ
၁၆၃၉ ခုနှစ်တွင် ပဉ္စမမြောက် မဂိုဘုရင် ရှားဂျာဟန်မှ ၎င်း၏ ခံတပ်မြို့ ရှားဂျာဟာနာဘတ်မြို့၏ နန်းတော်အဖြစ်တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ခံတပ်နီဟု အမည်တွင်ရခြင်းမှာ ပတ်ချာလည်ရှိ တံတိုင်းများမှ ကြီးမားလှသော အနီရောင် သဲကျောက်တုံးကြီးများကြောင့် ဖြစ်ပြီး ၁၅၄၆ ခုနှစ်တွင် အစ္စလာမ် ရှားဘုရင် ဆူရီ မှ တည်ဆောက်ခဲ့သော ပိုမိုရှေးကျသော ဆလင်းဂါခံတပ်နှင့် ကပ်လျှက် တည်ရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ တော်ဝင်ခန်းဆောင်များတွင် အရိပ်ခိုနားစရာ မဏ္ဍပ်ကနားများ အတန်းလိုက်တည်ရှိပြီး နိဗ္ဗာန်ဘုံမှ ချောင်း ဟု ခေါ်ကြသည့် ရေမြောင်းများဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ထိုခံတပ်အဆောက်အဦးသည် ရှားဂျာဟန်၏ လက်ထက်တွင် မဂိုတို့၏ တီထွင်ကြံဆမှု ထိပ်ဆုံးရောက်ကြောင်း ပြသသည့် အဆောက်အဦးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ နန်းတော်အား အစ္စလာမ်ပုံစံ အစီအစဉ်ချထားသော်လည်း မဏ္ဍပ်ကနား တစ်ခုချင်းစီတွင် ပုံမှန် မဂိုအဆောက်အဦးများတွင် တွေ့ရလေ့ ရှိသော ပါရှား၊တီမူရစ် နှင့် ဟိန္ဒူတို့၏ ရိုးရာ ဗိသုကာလက်ရာ များကို တွေ့ရသည်။ ခံတပ်နီ၏ ပန်းခြံဒီဇိုင်း အပါအဝင် ဆန်းသစ်သော ဗိသုကာ စတိုင်လ်သည် နောက်ပိုင်းတွင် ဒေလီ၊ ရာဂျက်စသန်၊ ပန်ဂျပ်၊ ကက်ရှမီးယား၊ ဘရက်ဂျ်၊ ရိုဟစ်ဟန်း နှင့် အခြားနေရာများတွင် တည်ဆောက်သော အဆောက်အဦးများပေါ်တွင် ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုရှိသည်။
ခံတပ်အတွင်းရှိ အနုပညာ လက်ရာများနှင့် ရတနာများကို ၁၇၄၇ နာဒါရှားမှ မဂိုအင်ပိုင်ယာသို့ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ချိန်တွင် လုယက်ယူဆောင်သွားခဲ့သည်။ ခံတပ်၏ အဖိုးတန်သော စကျင်ကျောက်သား အဆောက်အဦး အများစုမှာ ၁၈၅၇ ခုနှစ် ပုန်ကန်မှုနောက်ပိုင်းတွင် ဗြိတိသျှတို့ကြောင့် ပျက်စီးခဲ့ရသည်။ ခံတပ်၏ ကာကွယ်ထားသော တံတိုင်းများမှာမူ ချမ်းသာရာရခဲ့ပြီး ခံတပ်အား ထို့နောက်တွင် စစ်အခြေစိုက်စခန်း အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ခံတပ်နီသည် ဗြိတိသျှတို့မှ မဂိုမင်းဆက် နောက်ဆုံးဘုရင်အား ၁၈၅၈ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့သို့ ပြည်နှင်ဒဏ်မပေးမီ တရားစွဲဆိုခဲ့ရာ နေရာလည်း ဖြစ်သည်။
နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ လွတ်လပ်ရေးနေ့ဖြစ်သော ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်တွင် ဝန်ကြီးချုပ်သည် ခံတပ်၏ ဗဟိုဝင်ပေါက်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ သုံးရောင်ခြယ်အလံကို လွှင့်တင်လေ့ရှိပြီး ခံတပ်၏ မြေရိုးတံတိုင်းပေါ်မှ တစ်နိုင်ငံလုံးသို့ မိန့်ခွန်းပြောလေ့ရှိသည်။
၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ခံတပ်နီအဆောက်အဦး၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသ အဖြစ် ယူနက်စကိုမှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ခဲချဉ်ရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
ခဲချဉ်ရွာ (Hkechin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ နောင်လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၃၃၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်လုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၆၅၅ ဦး၊ မ ၃၆၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၃၂၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
‌လော့ဝေါ်ရွာ၊ ဆော့လော်မြို့နယ်
‌လော့ဝေါ်ရွာ(Lawtwaw)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဆော့လော်မြို့နယ်၊ ဂျစ်လွယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၄၇၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဂျစ်လွယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၄ ဦး၊ မ ၅၉ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၃၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆော့လော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝဲကြီး (မြန်မာ)ရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
ဝဲကြီး (မြန်မာ)ရွာ (Weagyi(Myanmar))သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ ဝဲကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၂၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝဲကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၁၂ ဦး၊ မ ၂၃၇၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၄၈၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်တိုရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝရဲရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
ဝရဲရွာ(Vaye)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်ခရိုင်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ မသူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၈၇၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မသူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၁၉ ဦး၊ မ ၆၅၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၇၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းတပ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘဲသာတီးရွာ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်
ဘဲသာတီးရွာ (Bethartee)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်၊ ပီနောင်စွပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၈၈၁ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နန်းယွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘုရားငုတ်တို
ဘုရားငုတ်တို
တပ်မင်းချောင်းရွာ၊ တပ်မင်းချောင်း
တပ်မင်းချောင်းရွာ၊ တပ်မင်းချောင်း
ဆိုမာလီ ငှက်ကုလားအုတ်
ဆိုမာလီ ငှက်ကုလားအုတ် (Struthio molybdophanes) သည် အာဖရိကတိုက်ရှိ မပျံသန်းနိုင်သော ဌာနေငှက်ကြီးတမျိုးဖြစ်သည်။ ယင်းအား ယခင်က ငှက်ကုလားအုတ်၏ မျိုးစိတ်ခွဲဟု သတ်မှတ်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ကွဲပြားသောမျိုးစိတ်အဖြစ် ပြန်လည်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ရေလဲရွာ၊ ရေလဲနှဲကော
ရေလဲရွာ၊ ရေလဲနှဲကော
​မြောက်ကျားသေရွာ၊ ထူ
မြောက်ကျားသေရွာ၊ ထူ
ကျိုက်ဒုံမြို့
ကျိုက်ဒုံမြို့ သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ခွဲအဆင့်ရှိသော မြို့တစ်မြို့လည်း ဖြစ်သည်။
ဟိုင်အီးနား
ဟိုင်းအီးနား သည် ဝံပုလွေနှင့် ခပ်ဆင်ဆင်တူသော တိရစ္ဆာန်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ဟိုင်းအီနာကောင်သည် စိတ်တက်ကြွသောအခါများတွင် ရူးသွပ်နေသူ၏ ရယ်သံကဲ့သို့သော အသံကို ပြုလုပ်တတ်လေသည်။ ဟိုင်အီးနားသည် ကြည့်၍ နှစ်မြို့ဖွယ်မကောင်းချေ။ ထိုတိရစ္ဆာန်သည် ကြောက်လည်းကြောက်တတ်သည်။ သို့သော် ယင်း၌ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော မျက်စိများ ရှိသည်။ ဟိုင်းအီနာကောင်၏ နားရွက်များသည် ရှည်၍ ထောင်နေကြလေသည်။ နောက်ခြေထောက်များသည် ရှေ့ခြေထောက်များထက် တိုသဖြင့် အကြည့်ရဆိုးပြီးလျှင် ကျောကုန်းနေပုံရလေသည်။ ခြေထောက်များတွင် ခြေချောင်းကလေးပေါင်း လေးချောင်းစီသာ ရှိသည်။ ငြိမ်သက်စွာ ရပ်၍နေသော တိရစ္ဆာန်တစ်ကောင်ကိုပင်ဟိုင်းအီနာကောင်သည် ကိုက်ခဲလေသည်။ သို့သော် မြင်းနှင့် ကျွဲ၊ နွားများသည် ယင်းအား တွေ့သောအခါ ကြောက်၍ အားကုန်ပြေးကြလေသည်။ နောက်ဆုံးတွင် အမောဆို့၍ သေကုန်ကြလေသည်။ ထိုကဲ့သို့သော အသေကောင်များနှင့် အခြား တိရစ္ဆာန်များ ကိုက်သတ်ထားသည့် တိရစ္ဆာန်များကို ဟိုင်းအီးနားများ တွေ့သောအခါတွင် စားကြလေသည်။
ရှေးအခါက ထိုတိရစ္ဆာန်များသည် အာဖရိကတိုက်နေ လူများ၏အိမ်သို့ ညဉ့်အခါဝင်ရောက်ပြီးလျှင် မိဘများ၏ နံဘေးတွင် အိပ်ပျော်နေကြသော ကလေးငယ်ကို ကိုက်ချီ၍ သွားတတ်ကြသည်။ ထိုကြောင့် လူများက ထို ဟိုင်အီးနားများကို လွန်စွာကြောက်ရွံ့ကြလေသည်။ ထိုတိရစ္ဆာန်သည် နေ့အခါများတွင် ဂူနှင့်တွင်းများတွင် အိပ်၍ နေတတ်ကြပြီးလျှင် ညဉ့်အခါများတွင်သာ ထွက်၍ အခြားသားရဲတိရစ္ဆာန်များ ကိုက်သတ်၍ ထားခဲ့သော အသေကောင်များကို ရှာဖွေ စားသောက်ကြသည်။
ဟိုင်းအီနာကောင်၌ သန်မာသည့် မေးရိုးကြီးများနှင့်သွားများရှိသည်။ ထိုသွားများဖြင့် ကျွဲ၊ နွားတို့၏ ခြေထောက်ရိုးများကိုပင် ကွဲအောင် ကိုက်နိုင်လေသည်။ အသားမရှိတော့သော အရိုးများကိုသာ တွေ့ရသောအခါမျိုးတွင် ဟိုင်းအီနာကောင်သည် ထိုနည်းဖြင့် အရိုးတွင်းရှိ ချဉ်ဆီကို ထုတ်ယူ၍ စားသောက်လေသည်။
ဟိုင်းအီနာကောင် သုံးမျိုးရှိရာ ဟိုင်းအီနာအကျား၊ အညိုနှင့် အပြောက်ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ဟိုင်းအီနာအကျား၏အရောင်မှာ အညိုရောင်ဖြစ်ပြီးလျှင် ယင်း၏ ဘေးဘက်များ၌ အထက်နှင့်အောက် အမည်ကျားများ ရှိသည်။ ဟိုင်းအီနာအပြောက်နှင့် ဟိုင်းအီနာအညိုတို့သည် အာဖရိကတိုက်ရှိ ဆဟားရားသဲကန္တရ၏ တောင်ဘက်တွင် နေထိုင်ကြ၍ ဟိုင်းအီနာအကျားသည် အာဖရိကတိုက် အရှေ့ပိုင်းနှင့် အာရှတိုက်တောင်ပိုင်း၊ အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံမှ အိန္ဒိယနိုင်ငံအထိ ပြန့်နှံနေကြလေသည်။
ဟိုင်အီးနားသည် ဟိုင်ရေးနားမျိုးတွင်ပါဝင်၍ ဟိုင်အီးနားအကျားသည် ပါဏဗေဒအရ ဟိုင်ရေးနား ဟိုင်ရေးနား ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဟိုင်အီးနားအညိုကို ဟိုင်အင်နီဒီးဗရွန်နီယာ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဟိုင်းအီနာအပြောက်ကို ကရိုလူတာ ကရိုလူတာဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်လေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြောင်အသွင်ရှိ တိရစ္ဆာန်များ
ထွန်ချစ်မင်း
ထွန်ချစ်မင်း (၅၉၈ - ၅၃၅) သည် တတိယပုဂံမင်းဆက်တွင် အုပ်စိုးသော မင်းတပါးဖြစ်သည်။
နန်းစံကာလ (၅၂၀ - ၅၃၅)
ခမည်းတော် ထွန်ပစ်မင်းလွန်သည့် ကောဇာသက္ကရာဇ် ၅၂၀ ပြည့်တွင် နန်းတက်သည်။ တူရွင်းတိုင် အနောက်တောင်ဘက် ထနောင်းပုတ်တွင် နန်းဆောက်၍ နေသည်။
ကောင်းမှုတော်များ
ဘုရား ၉ ဆူ၊ ဂူ ၉ လုံး တည်သည်။
မောင်းမ
မောင်းမ
ထွန်ချစ်မင်း
ဘဝနိဂုံး
အသက် ၃၇ နှစ်၊ မင်းစည်းစိမ် ၁၅ နှစ်တွင် အနိစ္စရောက်သည်။
မှတ်ချက်
မွေးနှစ်လွန်နှစ်များမှာ မှန်နန်းလာ ဇာတာနှစ်တို့ကို ပေါင်းနှုတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ သက္ကရာဇ်များသည် ပုပ္ပါးစောရဟန်း သက္ကရာဇ်မဖြိုမီနှစ်များ ဖြစ်၏။ လက်ရှိ မြန်မာပြည်၌သုံးနေသည့် ကောဇာသက္ကရာဇ် မဟုတ်။
မင်းဂျူအီ
မင်းဂျူအီ(Min Jui)
ဆင်ဖြူရှင်မင်းလက်ထက် တတိယ အကြိမ်မြောက် ဖြစ်ပွားသော တရုတ်-မြန်မာ စစ်ပွဲတွင် တရုတ်တပ်များအား ဦးဆောင်ခဲ့သည့် စစ်သူကြီး ဖြစ်သည်။ တရုတ်ဧကရာဇ် ချင်းလုံက မင်းဂျူအီအား ယူနန်ဘုရင်ခံအဖြစ် ခန့်ထားကာ မြန်မာနိုင်ငံအား သိမ်းပိုက်ရန် တာဝန်ပေး၏။ မြန်မာတို့က မင်းဂျူအီကို မြင်းခုန်ရဲ ဟု ခေါ်သည်။ တရုတ်တို့က မင်းယွီ 明瑞 Mingrui ဟု ခေါ်သည်။
သာသနာပိုင် မဟာသံဃနာထဆရာတော်
သာသနာပိုင် မဟာသံဃနာထဆရာတော်ကား တူရွင်းခြေတောင်၌ သီးတင်း သုံးသော မဟာရာမဆရာတော်ဖြစ်သည်။ ၉၆ရ ခုနှစ်တွင် အင်းဝပြည်၌နန်းတက်သော အနောက်ဘက်လွန်မင်းတရားကြီး သည် မဟာမြတ်မုနိဘုရားအနိီး ကျောင်းရံလေးဆယ်ရှိ လေးထပ်ကျောင်းကို တူရွင်းခြေတောင်နေဘုန်းတော်ကြိီး ညွှန်ကြားချက်အရ တူရွင်းခြေအရပ်၌နေသော မဟာရာမ ဆရာတော်အား ပင့်ဖိတ်လှူဒါန်းပြီးလျှင် မဟာသံဃနာထဘွဲ့တံဆိပ်ကို လှူဒါန်းသည်။ သာသနာပိုင်လည်းအပ်တော်မူသည်။ ထိုစဉ်အခါပြည်မြို့မှပင့်လာ၍မဟာမြတ်မုနိအရံအတွင်း စရပ်၌နေသော တောင်ဖီလာပုဂ္ဂိုလ်ကျော်လည်း သာသနာပိုင် ဆရာတော်ထံဆည်းကပ်၍ ကျမ်းဂန်တို့ကို ဆွေးနွေးသည်။ သာသနာပိုင်ဆရာတော်လည်း အလွန်နှစ်သက်တော်မူသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာသာသနာပိုင်များ
ဂီဆာဒီရွာ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်
ဂီဆာဒီရွာ (Gisardi)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်၊ ပီနောင်စွပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၈၇၈ ဖြစ်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ ဂီစာဒီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နန်းယွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်ကတ်ရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
မန်ကတ်ရွာ (Mankat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ ဟိုတိကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၅၄၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုတိကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၇၂ ဦး၊ မ ၁၀၂၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၉၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကောင်းအိုင်ရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
ကောင်းအိုင်ရွာ (Kawngaing)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ နောင်လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၂၁၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်လုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၆၅၅ ဦး၊ မ ၃၆၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၃၂၄ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မျိုးသုဉ်းလုနီးပါးအန္တရာယ်ရှိသော မျိုးစိတ်
IUCN Red List ၏ မျိုးသုဉ်းလုနီးပါးအန္တရာယ်ရှိသော မျိုးစိတ်များ  ( Critically Endangered - CR ) ဆိုသည်မှာ ဇီဝမျိုးစိတ်တစ်ခု (ဝါ) တစ်စုသည် တောတွင်း၌ မျိုးသုဉ်းရန် အလွန်မြင့်မားသော အန္တရာယ်နှင့်ရင်ဆိုင်နေရကြောင်းကို နိုင်ငံတကာ သဘာဝထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အသင်းမှ ၎င်းမျိုးစိတ်အပေါ် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အဆင့်အတန်း အမျိုးအစားသတ်မှတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ IUCN မှ စောင့်ကြည့်နေသော မျိုးစိတ်ပေါင်း (၁၂၀,၃၇၂) မျိုးတွင် မျိုးစိတ် (၆,၈၁၁) မျိုးကို စိုးရိမ်ဖွယ် အန္တရာယ်ရှိသည့်မျိုးစိတ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
ပျဉ်ပုံရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
ပျဉ်ပုံရွာ (Pyinpon)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ ပျဉ်ပုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၆၉၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပျဉ်ပုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၇၈ ဦး၊ မ ၆၂၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၉၉ ဦးနေထိုင်သည်။
မျိုးသုဉ်းလုနီးပါးအန္တရာယ်ရှိသော မျိုးစိတ်
IUCN အနီရောင်စာရင်းသည် တိရစ္ဆာန်၊ မှိုနှင့် အပင် မျိုးစိတ်များ၏ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အခြေအနေနှင့် ပတ်သက်သော သတင်းအချက်အလက်များ ဖော်ပြပေးသည်။ ၎င်းစာရင်း၌ မျိုးစိတ်အသီးသီး၏ ဒေသရင်းနယ်မြေ၊ အကောင်ရေ (သို့) ဦးရေပမာဏ၊ နေရင်းဒေသများ၊ ခြိမ်းခြောက်ခံရမှု (သို့) အန္တရာယ်ကျရောက်မှုများ စသည်ဖြင့် ကွဲပြားခြားနားသော အဆင့်အတန်း အမျိုးအစား (၇) မျိုးခွဲခြားဖော်ပြထားသည်။ အမျိုးအစားတစ်ခုချင်းစီသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ မျိုးသုဉ်းမှု အန္တရာယ်အဆင့်များ ကွဲပြားကြသည်။ မျိုးသုဉ်းရန်အန္တရာယ်ရှိသော မျိုးစိတ်များဟု ယူဆရသော မျိုးစိတ်များကို "ခြိမ်းခြောက်ခံရခြင်း" အမျိုးအစားတွင် ထည့်သွင်းထားသည်။
ပျဉ်ပုံရွာ၊ အောင်လံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်လံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မျိုးသုဉ်းလုနီးပါးအန္တရာယ်ရှိသော မျိုးစိတ်
IUCN Red List သည် မျိုးသုဉ်းခါနီးမျိုးစိတ်များ၏ အရေးကိစ္စကိုသာ စဉ်းစားလုပ်ဆောင်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ပိုမို၍ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်ပစ်မှတ်ထား၍ စစ်တမ်းများ ကောက်ယူကာ ၎င်းစာရင်းများအရ မျိုးသုဉ်းရန် အလားအလာရှိနေသော မျိုးစိတ်များသည် ထိုအချိန်မှစကာ IUCN ၌ မျိုးသုဉ်းလုနီးပါးအန္တရာယ်ရှိသော မျိုးစိတ်များစာရင်းဝင်အဖြစ် အတည်ပြုသတ်မှတ်သည်။
အမျိုးအစားသတ်မှတ်ရန် လိုအပ်သည့် စံနှုန်းများ
Red List တွင် မျိုးသုဉ်းလုနီးပါးအန္တရာယ်ရှိသော မျိုးစိတ်အဖြစ်သတ်မှတ်နိုင်ရန် ၎င်းမျိုးစိတ်သည် အောက်ပါ စံသတ်မှတ်ချက် (က - င) တစ်ခုခုနှင့် ကိုက်ညီရမည်ဖြစ်သည် ("3G / 10Y " ဆိုသည်မှာ မျိုးဆက် ၃ ဆက် (3 Generations) (သို့) အချိန်ကာလ ၁၀ နှစ် (10 Years) ဟု ဆိုလိုပြီး မည်မျှပင် သက်တမ်းရှည်သည်ဖြစ်စေ အများဆုံးသည် နှစ်ပေါင်း ၁၀၀ အထိသာ သတ်မှတ်ပြီး၊ "MI" ဆိုသည်မှာ တစ်ဦးချင်းအရွယ်ရောက်ပြီး ဦးရေ (Mature Individuals) ဟုဆိုလိုသည်။) -
ဖြစ်ပွားခဲ့မှုများ
thumb| Beluga sturgeon (Huso huso) သည် အလွန်အန္တရာယ်ရှိသော မျိုးစိတ်တစ်ခု၏ ဥပမာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏ သားဥ [[ကာဗီယာ|caviar များအား အလွန်အကျွံရယူခြင်းကြောင့် ၎င်းငါးများ၏ သဘာဝ၌ ရှင်သန်နေသောဦးရေ အရေအတွက်သည် ကျဆင်းလာခဲ့သည်။]] လက်ရှိမျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်မှု အကျပ်အတည်းသည် သဘာဝသုဉ်းနှုန်းထက် ပိုမြန်သောနှုန်းတွင် ဖြစ်ပေါ်နေသည်ကိုတွေ့ရသည်။ ၎င်းသည် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုအပေါ် လူသားများ၏သက်ရောက်မှုများနှင့် ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများ ဆုံးရှုံးခြင်းတို့အတွက် အကြီးအကျယ်အသိအမှတ်ပြုခံရသည်။ ၎င်းသည် မျိုးစိတ်များကို စိတ်ဖိစီးမှုဖြစ်စေနိုင်သလို တိရစ္ဆာန် ဦး ရေကို မျိုးသုဉ်းစေမည့် သဘာဝအင်အားစုများနှင့်အတူ ရှိနေသည်။
မိုးမခရွာ၊ သက္ကယ်ပြင်
မိုးမခရွာ၊ သက္ကယ်ပြင်
နှဲကောရွာ၊ ရေလဲနှဲကော
နှဲကောရွာ၊ ရေလဲနှဲကော
ဂေါင်းတိုပေါက်ရွာ၊ ထူ
ဂေါင်းတိုပေါက်ရွာ၊ ထူ
ရောင်စဉ်စစ်ကိရိယာ
စပက်ထရမ်နှင့်စပက်ထရိုစကုပ်
နေရောင်ကို ပရစ်ဇမ်ခေါ် သုံးမြှောင့်ဖန်တုံးဖြင့်ခံ၍ကြည့် လျှင် ဖန်တုံးထဲက ဖြတ်ထွက်လာသောနေရာသည် မူလ နေရောင်အဖြူရောင် မဟုတ်တော့ဘဲ၊အနီ၊ လိမ်မော်၊ အဝါ၊ အစိမ်း၊ အပြာ၊ မဲနည်၊ ခရမ်းဟူ၍အရောင်ခုနစ်မျိုး ဖြစ်ပေါ် လာသည်ကို တွေ့ရသည်။ ယင်းသို့ထွက်လာသော အရောင် ခုနစ်မျိုးကို စပက်ထရမ် (ရောင်စဉ်)ဟုခေါ်၏။ အနောက်ဘက် တွင် နေရှိနေ၍ အရှေ့ဘက်တွင်မိုးရွာနေသောအခါ၌သက်တံ့ ဖြစ်ပေါ်တတ်ပုံကို တွေ့ဘူးကြပေမည်။ သက်တံ့များတွင် အနီ အစ ခရမ်း အဆုံးရှိသောအရောင်ခုနစ်မျိုးပင် ပါရှိသည့် ရောင်စဉ်များကို ကောင်းစွာတွေ့နိုင်သည်။ ခြားနားချက်မှာ သဘာဝ အလျောက်ဖြစ်ပေါ်သော သက်တံများ၌နေရောင်သည် ဖန်တုံး ကို ဖြတ်သွားရမည့်အစားမိုးရေပေါက်များကို ဖြတ် သွားခြင်း သာဖြစ်သည်။
ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကြီးသည် ဖန်တုံး၏သတ္တိကို စုံစမ်းစစ်ဆေးပြီးနောက် နောက် စဉ်တွင်ပါဝင်သော ခုနစ်မျိုးသောအရောင်တို့ဖြင့် စုပေါင်းဖွဲ့စည်း ထားကြောင်း၊ တစ်ရောင်စီဖြစ်အောင် ဖန်တုံးက ခွဲထုတ်ပေးနိုင် ကြောင်း စသည်တို့ကို ခရစ် ၁၆၂၇ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဖော်ပြော ဆိုခဲ့လေသည်။ နေရောင်ကို ပရစ်ဇမ်ဖန်တုံးကဲ့သို့သော ပစ္စည်း မျိုးဖြင့် ခံ၍ကြည့်လိုက်သောအခါ အဘယ်ကြောင့် ရောင်စဉ် များ ထွက်ပေါ်လာရသနည်း။ ထိုအကြောင်းခြင်းရာကို နားလည် ရန်မှာ အလင်းရောင်သည် လှိုင်းအဖြစ်ဖြင့် ဖြတ်သန်းသွားသည့် အချက်ကို ရှေးဦးစွာ သိထားရပေမည်။ အလင်းလှိုင်းတို့တွင် အလျားအမျိုးမျိုးရှိကြရာ၊ ထိုလှိုင်းအလျားအလိုက် အရောင်များ ဖြစ်ပေါ်လာကြသည်။ ပမာအားဖြင့် အနီရောင်သည် ရောင်စဉ်ရှိ အရောင်ခုနစ်မျိုးတွင် လှိုင်းအလျားအရှည်ဆုံးဖြစ်၍ ခရမ်းရောင် မှာ လှိုင်းအလျား အတိုဆုံး ဖြစ်လေသည်။ လှိုင်းအလျားအမျိုး မျိုးတို့ဖြင့် စုပေါင်းဖွဲ့စည်းထားသော အဖြူရောင်အလင်းသည် အဘယ်ကြောင့် လေထဲတွင် ရောင်စဉ်အဖြစ်ဖြင့် ကွဲ၍မထွက်ပါ သနည်း။ ဤမေးခွန်းကို ဖြေရန်ကား ဤသို့ဖြစ်၏။ အားလုံး သော အလင်းလှိုင်းတို့သည် မည်ကဲ့သို့သော လှိုင်းအလျား ရှိသည်ဖြစ်စေ အာကာသတွင်ဖြစ်မူ အလျင်အတူတူဖြင့်သာ ဖြတ်သွား လျက်ရှိ၏။ သို့သော် ဖန်၊ရေ စသော လင်းပေါက် ပစ္စည်းတစ်ခုခုကို ဖြတ်သွားသောအခါ၌မူကား အလင်းလှိုင်း အသီးသီးတို့၏ အလျင်များသည် တစ်မျိုးနှင့်တစ်မျိုး မတူ တော့ချေ။ ထိုအခါ လှိုင်းအသီးသီးသည် တစ်မျိုးစီယိုင်၍ ကွဲထွက် သွားလာကြသည်။ လှိုင်းအလျားအရှည်ဆုံးဖြစ်သော အနီရောင်သည် အမြန်ဆုံးနှုန်းဖြင့် ဖြတ်သွားသဖြင့် အနည်း ငယ်ယိုင်၏။ လှိုင်းအလျား အတိုဆုံးဖြစ်သော ခရမ်းရောင်၏ အလျင်မှာ အနှေးဆုံးဖြစ်၍ အများဆုံး ယိုလေသည်။ အလင်း လှိုင်းများ အလျင်ချင်း မတူမှုကြောင့် ဤကဲ့သို့ အရောင် အလိုက်ခွဲထွက်လာခြင်းကို အရောင်ကွဲထွက်ခြင်းဟု ခေါ်လေ သည်။
အထက်တစ်နေရာတွင် ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း ရောင်စဉ်များ သည်အဖြူရောင် အလင်းတစ်ခုတည်းမှသာ ထွက်ပေါ်လာကြ သည်ဟု မယူဆအပ်ပေ။ ပစ္စည်းတစ်ခုခုကို ဓာတ်ငွေ့ဖြစ် သွားအောင် အပူများများတိုက်ပေးလိုက်သောအခါ ထိုဓာတ်ငွေ့ ဖြစ်သွားသော ပစ္စည်းများမှ ရောင်စဉ်များ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သေး သည်။ ဒြပ်စင်တစ်ခုကို အပူပြင်းပြင်း တိုက်ပေးသောအခါ အက်တမ်များသည် ဒြပ်စင်မှ ထွက်လာပြီးလျှင် တုန်ခါသွားလေ သည်။ ထိုအလင်းရောင်မျိုးကို ဖန်ပရစ်ဇမ်တုံးဖြင့် ခံကြည့်လျှင် ရောင်စဉ်များကို ရရှိ၏။ သို့ရာတွင် များသောအားဖြင့် ထို ရောင်စဉ်မျိုးတွင် နေရောင်စဉ်များမှာကဲ့သို့ အရောင် ခုနစ်မျိုး လုံးကို မရှိကြချေ။ ဒြပ်စင်အသီးသီးရှိ ကိုယ်ပိုင်အရောင်များ ကိုသာ ထိုရောင်စဉ်မျိုးတွင် တွေ့နိုင်ကြသည်။ ထိုကြောင့် ရောင်စဉ်များကို စပတ်ထရိုစကုပ်နှင့် ကြည့်ရှုစစ်ဆေးခြင်းဖြင့် မည်သည့်ပစ္စည်း၌ မည်သည့်ဒြပ်စင်များ ပါရှိကြောင်းကို ခွဲခြား ပြောဆိုနိုင်သည်။ ဤနည်းဖြင့်ပင် နက္ခတ်ဆရာတို့သည် နေ၊ လ၊ ကြယ်၊ ဂြိုဟ်စသော ကောင်းကင်တန်ဆာများ၌ ပါဝင် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ဒြပ်စင်များကို သိအောင်ရှာဖွေနိုင်၏။ အလင်းရောင်အမျိုးမျိုးမှ ထွက်ပေါ်လာကြသော ရောင်စဉ် များကို (၁) အပြည့်ရောင်စဉ် (၂) အလွှတ်ရောင်စဉ် (၃) အစုတ်ရောင်စဉ် ဟူ၍ သုံးမျိုးခွဲထားသည်။
နေရောင်၊ လျှပ်စစ်အတ်မီးရောင်၊ လျှပ်စစ်မီးရောင်သို့မဟုတ် ဓာတ်ငွေ့မီးရောင်များမှ အပြည့်ရောင်စဉ်များဖြစ်ပေါ်၍ ဤရောင် စဉ်မျိုးတွင် ပါသောအရောင်များသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ဆက်စပ် လျက် ရှိလေသည်။ ဒြပ်စင်တစ်ခုကို ဓာတ်ငွေ့ဖြစ်အောင် အပူ ပြင်းပြင်း မီးတိုက်ပေးလိုက်သောအခါ ထွက်လာသောအရောင် များမှ အလွှတ်ရောင်စဉ်များကို ရရှိသည်။ ဤရောင်စဉ်မျိုး တွင် ဒြပ်စင်ကိုလိုက်၍ ကွဲလွဲကြသော တောက်ပသည့်အရောင် ကြောင်းများ ပါရှိသည်။ ပမာပြရသော်၊ ဆားအနည်းငယ်ကို ဗွန်ဆင်မီးတိုင်တွင် မီးလျှံသည် အဝါရောင်ဖြစ်၍ နေသည်။
ထိုအဝါရောင် မီးလျှံကို စပက်ထရိုစကုပ်နှင့် ကြည့်လျှင် တောက်ပသော အဝါကြောင်းကို ဓာတုဗေဒဆရာများက ဆိုဒီယမ်ကြောင်းဟု ခေါ်ကြ၏။ အခြားဓတ်ဆားနှင့် ဓာတ်ငွေ့ များကို အရောင်ထွက်အောင် အပူတိုက်ပေးပြီးနောက် စပက် ထရိုစကုပ်နှင့် ကြည့်လျှင်လည်း ပါဝင်နေသော ဒြပ်စင်ကို လိုက်၍ တောက်ပသောအနီကြောင်း၊ အစိမ်းကြောင်းများကို မြင်ရလေသည်။
အစုတ်ရောင်စဉ်များမှာ အလင်းရောင်နှင့် စပက်ထရိုစကုပ် တို့ကြားတွင် အလင်းရောင်ကို စုတ်ယူတတ်သည့် ဓာတ်ငွေ့များ ရှိသောအခါမျိုး၌ ဖြစ်ပေါ်တတ်သည့် ဓာတ်ငွေ့များ ရှိသော အခါမျိုး၌ ဖြစ်ပေါ်တတ်လေသည်။ ပမာအားဖြင့် ဓာတ်မီး တစ်လုံးကို စပက်ထရိုစကုတ် ရှေ့တွင် ထား၍ကြည့်လျှင် အပြည့်ရောင်စဉ်ကို တွေ့ရ၏။ ဗွန်ဒင်မီးတိုင်တွင် ဆားကို မီးရှို့ပြီးကြည့်လျှင် တောက်ပသောအဝါကြောင်း တစ်ကြောင်း မြင်ရကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပြီ။ သို့သော် ဆားကို မီးရှို့ထားသော ဗွန်ဆင်မီးတိုင်ကို စပက်ထရိုစကုပ်နှင့်ဓာတ်မီးလုံးကြားတွင် ထား၍ ကြည့်သောအခါ ဓာတ်မီးကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သည့်အပြည့် ရောင်စဉ်ပေါ်တွင် ဆားကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သည့် အဝါရောင်မျဉ်း ကြောင်းကို မမြင်ရတော့ခေ။ အဝါကြောင်းနေရာတွင် အနက် ကြောင်းကိုသာ တွေ့ရလေသည်။ အကြောင်းမှာကား၊ ဆိုဒီယမ် ဓာတ်ငွေ့ အဝါရောင်အလင်းလှိုင်းများကို စုတ်ယူလိုက်သော ကြောင့်ပင် ဖြစ်လေသည်။
အစုတ်ရောင်စဉ်တွင် တွေ့ရသော အနက်ကြောင်းများကို ဖရောင်ဟိုဖာမျဉ်းများဟုခေါ်သည်။ ဤသို့ ခေါ်တွင်ရခြင်း၏ အကြောင်းမှာ ခရစ် ၁၈၄၁ ခုနှစ်တွင် ဗာဗေးရီးယားပြည်သား မျက်မှန်ဆိုင်ရာ ပညာသည်တစ်ဦး ဖြစ်သူ ဖရောင်ဟိုဖာက နေ၏ရောင်စဉ်တွင် ထိုအနက်ကြောင်းများကို စတင်တွေ့ရသော ကြောင့် ဖြစ်ပေသည်။ ကပ်ခေါ့ အမည်ရှိ ဂျာမန်ရူပဗေဒ ပညာရှင်က ရှင်းပြသည်မှာ အနက်ကြောင်းများသည် နေလုံး ကြီးကို ဝန်းရံလျက်ရှိသော ဓာတ်ငွေ့အထပ်ထပ်တို့ကြောင့် ဖြစ် သည်။ ထိုဓာတ်ငွေ့တို့သည် နေမှာထက် အပူချိန်လျော့၍ ရှိကြ ပြီး၊ နေမှထုတ်လွှတ်သော အလင်းလှိုင်းတို့အနက် မိမိတို့ ကိုယ်တိုင် ထုတ်လွှတ်နိုင်သော အလင်းလှိုင်းများကို စုတ်ယူ လိုက်ကြသည်ဟု ဆိုလေသည်။
နေရောင်မှ ရောင်စဉ်တွင် အနက်ကြောင်း ထင်သည့်နည်းတူ ပစ္စည်းတစ်မျိုးမျိုးမှ ရရှိသည့် ရောင်စဉ်များတွင်လည်း အနက် ကြောင်းများ ထင်အောင် လက်တွေ့စမ်းခန်း၌ စမ်းသပ်ကြည့် သောအခါ နေ၏အကြောင်းကို တိုးတက်သိလာကြရပြန်သည်။ ဤနည်းဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် နေထဲတွင်ရှိသော ဒြပ်တို့ကိုသာ မဟုတ် နေ၏အပူချိန်၊ နေ၌ဖြစ်သောဓာတ်ငွေ့တို့၏ ဖိအား၊ နေပေါ်တွင်ဖြစ်သော လျှပ်စစ် သံလိုက်ဓာတ်၏ အခြေအနေ တို့ကိုပါ သိခဲ့ရလေသည်။ ကမ္ဘာမြေပေါ်တွင် သဘာဝ အလျောက် တွေ့ရသော ဒြပ်စင် ၉၂ မျိုးအနက် ၅၈ မျိုး နေပေါ်ရှိကြောင်းကို စပက်ထရိုစကုပ်နည်းဖြင့် သိရ၏။ ကျန် အခြား ဒြပ်စင်များလည်း နေပေါ်၌မရှိဟု ကျွန်ုပ်တို့က တစ်ထစ်ချ မဆိုနိုင်သေးပေ။ အလင်းရောင်အသီးသီးမှရောင်စဉ် အမျိုးမျိုးကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည့်အတိုင်း နက္ခတ်ပညာ ဆည်း ပူးရာတွင် အလွန်အသုံးဝင်သော ကိရိယာမှာ စပက်ထရိုစကုပ် ဖြစ်သည်။ ထိုကိရိယာကို ဖန်တီးနိုင်သဖြင့် ရူပဗေဒလိုက်စားသူ တို့အား အသိဉာဏ်တိုးပွားအောင် များစွာ အထောက်အပံ့ ဖြစ် ခဲ့လေသည်။ နျူတန်၏ နေရောင်မှ ရောင်စဉ်ခွဲဲထုတ်ပုံနည်းကို အခြေပြု၍ ဖန်တီးထားသော ရှေးကျသည့် စပက်ထရိုစကုပ် မျိုးတွင် ပရစ်ဇမ်ခေါ်သော သုံးမြေ|ာင့်ပုံ ဖန်တုံးတစ်ခုရှိ၍ ထို ဖန်ပရစ်ကို ခုံမြင့်ဝိုင်းကလေးပေါ်၌ တင်ထားရသည်။ ပရစ်ဇမ် ၏ တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင် ကော်လီမေတာခေါ် အလင်းရောင် ခံယူရာ ပြောင်းတစ်ခုနှင့် ရောင်စဉ်ကိုကြည့်ရန် တယ်လီစကုပ် မှန်ပြောင်းတစ်ခုရှိသည်။ ရှေးဦးစွာ အလင်းတန်းတစ်ခုကို ကော်လီမေတာပြောင်း၏ အစွန်းတစ်ဖက်၌ ထောင်လိုက်ဖောက် ထားသော အပေါက်လျားကလေးမှ ဝင်စေပြီးလျွင် ပရစ်ဇမ်ပေါ် သို့ ကျစေသည်။ ထိုအခါ ဖန်ပရစ်ဇမ်က မူလအလင်းရောင် ကို ရောင်စဉ်များ ဖြစ်အောင် ခွဲထုတ်ပေးသည်။ ဤသို့ ခွဲထွက် လာသော ရောင်စဉ်များကို တစ်ဖန် တယ်လီစကုပ်မှန်ပြောင်း ဖြင့် ကြည့်ရှုစစ်ဆေးရသည်။
အဖြူရောင်အလင်းကို ပရမ်ဇမ်ဖြင့် ခွဲထုတ်လိုက်သောအခါ တစ်နေရာတွင် ဖော်ပြခဲ့ပြီးသည့်အတိုင်း အနီ၊ လိမ်မော်၊ အဝါ၊ အစိမ်း၊ အပြာ၊ မဲနည်၊ ခရမ်းရောင် စသည်ဖြင့် အရောင်ခုနစ် မျိုး ကွဲထွက်လာသည်။ အဖြူ အလင်းရောင်အစား ပစ္စည်း တစ်ခုခုကို မီးရှို့၍ရသော အလင်းရောင်ဖြစ်လျှင်လည်း မီးရှို့ခံ ရသော ပစ္စည်းအလိုက် အလွှတ်ရောင်စဉ်ကို မြင်ရပေသည်။
ဒြပ်စင်အသီးသီးမှ ရသော ရောင်စဉ်များသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု မတူကြချေ။ နက္ခတဆရာတို့သည် နေနှင့်ကြယ်တို့၏ အလင်း ရောင်များကို စပက်ထရိုစကုပ်နှင့် ရောင်စဉ်ဖြစ်အောင် ခွဲယူ စစ်ဆေးကြည့်ခြင်းဖြင့် နေနှင့်ကြယ်တို့၌ ခေတ်မှီစပက် ထရို စကုပ်များ၏ အကူအညီဖြင့် မော်လီကျူ၊ အက်တမ်၊ အီလက် ထရွန်၊ ပရိုတွန်း၊ နျူးထရွန်းတို့၏ ဖွဲ့စည်းပြုမူပုံ အခြေအနေ များကိုပင် ယခုအခါ တိုးတက်၍ စုံစမ်းသိရှိနိုင်ခဲ့ကြပေသည်။
ကိုးကား
<refere nces/>
မောင်းကွဲ
မောင်းကွဲ
စုကလိမြို့
စုကလိမြို့ သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ မြဝတီခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်ခွဲအဆင့်ရှိ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့နယ်တစ်ခုလုံး၏ လူဦးရေမှာ ၅,၇၀၃ ဦးဖြစ်ပြီး မြို့ပေါ်ရှိ လူဦးရေမှာ ၃၄၂ ဦးမျှသာ ဖြစ်သည်။
ဇီးကုန်းရွာ၊ ထူ
ဇီးကုန်းရွာ၊ ထူ
ယင်းယိုရွာ၊ ယင်းယို
ယင်းယိုရွာ၊ ယင်းယို
ကမာစိန်
ကမာစိန်
ဖျာမောက်ရွာ၊ တပ်မင်းချောင်း
ဖျာမောက်ရွာ၊ တပ်မင်းချောင်း
ဂီတောရွာ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်
ဂီတောရွာ (Gitaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်၊ ပီနောင်စွပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၈၇၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နန်းယွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
‌ဝေါ့လော်ရွာ၊ ဆော့လော်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆော့လော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရက်လောင်းရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်
ရက်လောင်းရွာ(Yetlaung)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်ခရိုင်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ မသူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၈၇၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မသူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၁၉ ဦး၊ မ ၆၅၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၇၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းတပ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒံပေါက်
အသုံးပြုသောပစ္စည်းများ
ဒံပေါက်ချက်လုပ် ရာတွင် ယေဘုယျ အသုံးပြုသော ပစ္စည်းများမှာ ဘာစ်မတီဆန်၊ ဂီးထောပတ်၊ ပဲစိမ်း၊ ပဲ၊ ဇီရာစေ့၊ ဖာလာစေ့၊ လေးညှင်းပွင့်၊ သစ်ကြပိုးခေါက်၊ ကရဝေးရွက်၊ နံနံပင်၊ ပူဒီနာရွက်(mint)၊ ဂျင်း၊ ကြက်သွန်နီ၊ ကြက်သွန်ဖြူ တို့ဖြစ်ကြသည်။ အရည်အသွေးမြင့် ချက်လုပ်ရာတွင် ကုံကုမံ(saffron) အမည်ရှိ ဟင်းခတ်အမှမွှေးအကြိုင် ကိုအသုံးပြုသည်။ သက်သက်လွတ် မဟုတ်သော ဒံပေါက်များတွင် အသားအဖြစ် အမဲသား၊ ကြက်သား၊ ဆိတ်သား၊ သိုးသား နှင့် ပုဇွန်တို့ကိုပါ သုံးကြသည်။ ဒံပေါက်ကို ချပ်တနီး၊ မကျည်းအချဉ်ရည်၊ ဒိန်ချဉ်ဟင်း၊ အခြားအိန္ဒိယ အချဉ်ဟင်းအမျိုးမျိုး၊ ခရမ်းသီးချက်နှင့် ကြက်ဥပြုတ် တို့ဖြင့် တွဲဖက်စားသုံးလေ့ ရှိကြသည်။ ဒံပေါက်နှင့် pullao တို့၏ အဓိကကွဲပြားပုံမှာ၊ ထမင်းနှင့် အသုံးပြုပစ္စည်းများကို ခွဲခြားချက်ပြုတ်ခြင်းနှင့် အတူတကွ ချက်ပြုတ်ခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။