cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
နာနိုနည်းပညာ
နိဂုံး
မျက်မှောက်ခေတ်ကာလကို နည်းပညာနယ်ပယ်၌ နန်နိုခေတ်ဟုခေါ်မည်ဆိုလျှင် လွန်အံ့မထင်။ အထူးသဖြင့် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအသီးသီးရှိ သုတေသနဌာနများ၊ တက္ကသိုလ်များတွင် နန်နိုနည်းပညာနှင့် ပတ်သက်သော သုတေသနများကို အားသွန်ခွန်စိုက် ပြုလုပ်လျက် ရှိနေကြသည်မှာ သာဓကပင်။ အမှန်အားဖြင့် နန်နိုနည်းပညာပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်မှာ ဆယ်စုနှစ်မျှ ရှိခဲ့လေပြီ။ လက်ရှိကာလတွင်မူ နန်နိုနည်းပညာဖြစ်ပေါ်မှုမှာ အထူးတိုးတက်စွာဖြင့် တည်ရှိနေပြီး၊ နန်နိုနည်းပညာကို ပို၍ လေ့လာလိုက်စားလျက် ရှိလာကြပေသည်။ ထိုသို့လိုက်စားရာတွင် နန်နိုနည်းပညာ၏ အရေးပါသော၊ အခြေခံဖြစ်သော နန်နိုဒြပ်ပစ္စည်းများကို ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ အထူးပြုလေ့လာခြင်းတို့ မှာ အရေးပါလှပေသည်။ အလွန့်အလွန်သေးငယ်လှသော နန်နိုဒြပ်ပစ္စည်းများကို လေ့လာရာတွင် ဒြပ်ပစ္စည်းတို့၏ အရွယ်အစား၊ ပုံပန်းသဏ္ဌာန်၊ ပါဝင်ဓာတ်ပစ္စည်းတို့ကိုသိရှိရန် SEM (Scanning Electron Microscopy) နှင့် TEM (Transmission Electron Microscopy) တက္ကနစ်တို့မှာ မသိမဖြစ် အရေးပါလှပေသည်။ ထိုစက်ပစ္စည်းတို့တွင် အထူးသဖြင့် သိရှိလိုသည့် နန်နိုဒြပ်ပစ္စည်းကို အီလက်ထရွန်ရောင်ခြည်နှင့် ရိုက်၍ ရရှိလာသော တွေရှိချက် ကိုလေ့လာခြင်းဖြစ်ပေသည်။ ၎င်းမှ ရရှိလာသော တွေ့ရှိချက်ကို ကျွမ်းကျင်စွာ လေ့လာနိုင်ရန် အီလက်က်ထရွန်ရောင်ခြည် အသုံးပြု၍ ဓာတုအနုစိတ်လေ့လာခြင်းနည်းစနစ်မှာ မြောက်မြားလှစွာသော နည်းစနစ်များထဲမှ တတ်မြောက်၊ လေ့လာထားရှိရမည့် ဘာသာရပ်တစ်ခုဖြစ်ပေသည်။
အီလက်ထရွန်ရောင်ခြည် အသုံးပြု၍ ဓာတုအနုစိပ်လေ့လာခြင်း ဘာသာရပ်သည် ကျိုးကြောင်း ဆီလျော်မှုရှိခြင်း၊ နည်းပညာ ဗဟုသုတရစေခြင်း တည်းဟူသော နှစ်ချက်အားဖြင့်ပင်လျှင် ဆွဲဆောင်မှု ရှိလှပေသည်။ အစိုင်အခဲနှင့် အီလက်ထရွန်ရောင်ခြည် ကြား၌ ဖြစ်ပေါ်သော အတွင်းသက်ရောက်မှု အမျိုးမျိုး၏ သဘောသဘာဝနှင့် နောက်ဆက်တွဲ အကျိုးဆက်များကို လွယ်ကူရှင်းလင်း ယုတ္တိတန်စွာ ရှင်းထားသည်မှာ ဤဘာသာရပ်၏ ပထမဆွဲဆောင်ချက်ဖြစ်ပေသည်။ ၎င်းတို့၏ အတွင်းသက်ရောက်မှုအမျိုးမျိုးမှ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ဆက်နွယ်လျှက် အောင်မြင်စွာဖြင့် နည်းမျိုးစုံစွာ ဓာတုအနုစိပ်လေ့လာနိုင်ခြင်းမှာ ဤဘာသာရပ်၏ ဒုတိယဆွဲဆောင်ချက်ဖြစ်ပေသည်။
အီလက်ထရွန်ရောင်ခြည် အသုံးပြု၍ ဓာတု အနုစိပ်လေ့လာခြင်း၏ အခြေခံသဘောတရားမှာ သေးသွယ်၊ ကျဉ်းမြောင်း၊ တိကျသော အီလက်ထရွန်ရောင်ခြည်ဖြင့် အစိုင်အခဲ တစ်ခုအပေါ်သို့ပစ်လွှတ်၍ ဖြစ်ပေါ်ရရှိလာသည့် အကျိုးဆက်ကို လေ့လာကြည့်ခြင်းပင်ဖြစ်ပေသည်။ ပစ်လွှတ်လိုက်သော အီလက်ထရွန်များသည် အရာဝတ္ထု အစိုင်အခဲနှင့် တွေ့ထိသက်ရောက်သည်နှင့် တပြိုင်နက် ပစ်လွှတ်အီလက်ထရွန်များ၏ မူလစွမ်းအင်နှင့် လားရာလမ်းကြောင်းမှာ ပြောင်းလဲသွားသည်နှင့်အတူ အပစ်ခံဝတ္ထု အစိုင်အခဲမှလည်း အိတ်ဇ်-ရောင်ခြည် (X- Rays) နှင့် အီလက်ထရွန် (အော်ဂါ-အီလက်ထရွန်, Auger electron)တို့ တပြိုင်နက်တည်း ထုတ်လွှတ်ပေသည်။ အော်ဂါ-အီလက်ထရွန် (Auger electron)မှာ အပစ်ခံ အစိုင်အခဲ၊ ဝတ္ထု (Specimen)မှ အိတ်ဇ်-ရောင်ခြည် (X-Rays)နှင့်အတူ တပြိုင်တည်း ထွက်လာသည်မှာမှန်သော်လည်း ၎င်း၏ စွမ်းအင်မှာ (Low energy) နည်းလှပေသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ၎င်းအော်ဂါ-အီလက်ထရွန်များသည် အပစ်ခံ အစိုင်အခဲ၊ ဝတ္ထု(Specimen)၏ မျက်နှာပြင်နှင့် အနီးဆုံးတွင်သာ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ပေသည်။ ထိုသို့ အပစ်ခံ အစိုင်အခဲ၊ ဝတ္ထု၏မျက်နှာပြင်နှင့် အနီးဆုံးတွင်သာ ဖြစ်ပေါ်သည့်အတွက် အော်ဂါ-Spectroscopy ကိုအသုံးပြု၍ အစိုင်အခဲ၊ ဝတ္ထု(Specimen)၏ မျက်နှာပြင်ကို အထူးပြု လေ့လာနိုင်ပေသည်။ အစိုင်အခဲ၊ ဝတ္ထု(Specimen)ပေါ်တွင် ပစ်လွှတ်အီလက်ထရွန်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာမည့် အကျိုးသက်ရောက်မှုနှင့် အပစ်ခံ အစိုင်အခဲ၊ ဝတ္ထု (Specimen)မှ ထွက်ပေါ်လာမည့် အမျိုးမျိုးသော ဓာတ်ရောင်ခြည်တို့ကိုလေ့လာခြင်းအားဖြင့်၊ အပစ်ခံ အစိုင်အခဲ၊ ဝတ္ထု၏ ဓာတုဖွဲ့စည်းမှု (Chemical composition)ကို လွယ်ကူစွာ အဖြေထုတ်နိုင်မည် ဖြစ်ပေသည်။
ရည်ညွှန်းကိုးကား
ကဏ္ဍ:နာနိုနည်းပညာ
ဟာရူကီ မူရာကာမီ
ဟာရူကီ မူရာကာမီ (村上 春樹) (၁၉၄၉ ခု၊ ဇန်နဝါရီ ၁၂ ဖွား) သည် ဂျပန် စာရေးဆရာ နှင့် ဘာသာပြန် စာရေးဆရာ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူ၏ ဝတ္ထုနှင့် ဝတ္ထုမဟုတ်သော စာအုပ်များသည် ပရိသတ်တို့၏ တခဲနက် အားပေးမှုသာမက ဖရန့်ဇ် ကပ်ဖ်ကာ ဆု နှင့် ဂျေရုဆလင် စာပေဆု အပါအဝင် ဆုပေါင်းများစွာ ရရှိခဲ့သည်။
မူရာကာမီ၏ ဝတ္ထုများသည် ဟာသမြောက်ပြီး သရုပ်မှန်လွန် သော သဘောရှိသည်။ တသီးတခြား ဖြစ်ခြင်း နှင့် အထီးကျန်ဆန်ခြင်းကို အဓိကပြုသည်။ သူသည် ပို့စ်မော်ဒန် စာပေလှုပ်ရှားမှုတွင် အရေးပါသော သူ တစ်ယောက် ဖြစ်သည်။ ဂါးဒီးယန်း သတင်းစာမှ မူရာကာမီအား "ကမ္ဘာပေါ်ရှိ သက်ရှိထင်ရှား ရှိနေသေးသော ဝတ္ထုရေး ဆရာများထဲမှ တစ်ဦး" ဟု ချီးကျူး ပြောဆိုခဲ့သည်။
ထော်နွတ်ရွာ၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်
ထော်နွတ်ရွာ (Htawnut)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်၊ ထော်နွတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၉၅၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထော်နွတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၂၉ ဦး၊ မ ၁၂၂၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၅၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်လေးပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟုတ်စိန်
ပဒတ္ထမဉ္ဖူသာ ပါဠိ-မြန်မာအဘိဓာန်ကြီး နှင့် အများသုံး မြန်မာ-အင်္ဂလိပ်-ပါဠိ အဘိဓာန် ပြုစုခဲ့သော သုတေသန ပညာရှင် အဘိဓာန် ဆရာကြီး ဦးဟုတ်စိန်သည် ပုသိမ်မြို့ ဇာတိဖြစ် သည်။ ၁၂၅၁ ခု၊ တပို့တွဲလပြည့်ကျော် ၁ရက်၊ (၁၈၉၀ ပြည့်နှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်) အင်္ဂါ နေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။ မိဘများမှာ ကုန်သည်ကြီးဦးဘွန်ဖောင်နှင့် ဒေါ်ကြင်မှုန်တို့ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်ဘဝ
အဖ ဦးဘွန်ဖောင် နှင့် အမိ ဒေါ်ကြင်မှုန်တို့သည် ဗုဒ္ဓဘာသာ ကို အလွန်ကိုင်းရှိုင်းရိုသေသူများဖြစ်သည်။ ပုသိမ်မြို့၊ နိဂြောဓာလမ်းရှိ ခါတော်မှီ ကျောင်းတိုက် ၏ ဒကာ/ဒကာမများ ဖြစ်သည်။
ပညာရေး
ဆရာကြီးဦးဟုတ်စိန် ၈ နှစ်သားအရွယ်သို့ရောက်သောအခါ မိဘများသည် ရန်ကုန်မြို့ သို့ ပြောင်းရွေ့အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ရန်ကုန် မြို့တွင် နေထိုင်စဉ် ဆရာကြီးဦးဟုတ်စိန် သည် ရှေ့ဦးစွာ ရန်ကုန်မြို့၊ ၂၁ လမ်းရှိ ဆရာဦးဖိုးအေး၏အစိုးရအထောက်အပံ့ခံ မြန်မာစာသင် ကျောင်းတွင် တက်ရောက်ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
ဆရာဦးဖိုးအေး၏ကျောင်းမှာ မူလတန်းကျောင်းဖြစ်သည်။ ကျောင်းတွင်ဆရာဆို၍ ဦးဖိုးအေးတစ်ဦးသာရှိသည်။ သူငယ်တန်းမှ စတုတ္ထ တန်းအထိ အတန်းအားလုံးကို ဆရာဦးဖိုးအေးကပင် ဒိုင်ခံသင်ကြားပြပေးသည်။
ထိုကျောင်းတွင် ဆရာကြီးဦးဟုတ်စိန်သည် ၂ နှစ်မျှ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် အင်္ဂလိပ်စာသင်ကြားပေးသော စဉ့်အိုးတန်း အေဘီအမ် ကျောင်း တွင် အင်္ဂလိပ်စာ မသင်ကြားခဲ့ရသဖြင့် အေဘီအမ်ကျောင်းတွင် ပထမတန်း မှ စ၍ ပြန်နေရသည်။ အေဘီအမ်မှ စတုတ္ထတန်း အောင်သောအခါ ထိုစဉ်က ဗရင်ဂျီကျောင်း ဟု ခေါ်သည့် စိန့်ပေါကျောင်းတွင် ပြောင်းရွှေ့ပညာဆည်းပူးသည်။
ဆရာကြီးဦးဟုတ်စိန်သည် သတ္တမတန်းအရောက်တွင် စာမေးပွဲ ဝင်ရောက်ဖြေဆိုရာ မြန်မာတစ်ပြည်လုံးတွင် ‘ပထမ’ ရ၍ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ထို ခေတ်က သတ္တမတန်းစာမေးပွဲမှာ အစိုးရစစ်ဖြစ်သည်။ သတ္တမတန်းအောင်လျှင်ပင် အစိုးရဌာနများတွင် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်နိုင် သည်။
ဆရာကြီးသည် သတ္တမတန်းမှစ၍ စကောလားရှစ်ဆုလည်း ရခဲ့သည်။
ဝန်ထမ်းဘဝ
ထို့နောက် ဆရာကြီးသည် တရားလွတ်တော်ရုံးချုပ်သို့ ပြောင်းရွှေ့အမှုထမ်းသည်။ ရှေး ဦးစွာ စာရင်းကိုင်လုပ်သည်။ ထို့နောက် ဘီလစ် လက်ထောက် တရားလွှတ်တော် အတွင်းဝန်၊ မူလဘက်အတွင်းဝန်၊ အမွေနှင့်ပစ္စည်းထိန်းဝန် စသည့်ရာထူးများကို အဆင့်ဆင့်တိုးတက်ရရှိ ခဲ့သည်။ ထိုအတွင်း ဆရာကြီးသည် ဘီအယ်လ် (B.L) စာမေးပွဲကို ဝင်ရောက်ဖြေဆိုရာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
ဆရာကြီးသည် အစိုးရ ဝန်ထမ်း အဖြစ် မှ ပင်စင် အငြိမ်းစား ယူပြီးသောအခါ တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေကြီး အလုပ်ကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်ခဲ့ သည်။
အဘိဓာန် စတင်ပြုစုခြင်း
ဆရာကြီးသည် ဘာသာစကားတို့ကို အထူးဝါသနာပါ၍ ကျနစွာ လေ့လာလိုက်စား သော ပညာရှင်ကြီးဖြစ်လေသည်။ သူသည် မြန်မာစာ၊ အင်္ဂလိပ် ဘာသာ၊ ပါဠိဘာသာ သုံးဘာသာကို တတ်မြောက်ရုံမျှနှင့်မတင်းတိမ်။ တရုတ်၊ ဟိန္ဒီဘာသာစသည့်တို့ကို လေ့လာလိုက်စားခဲ့ သည်။ ထို့နောက် မိမိ တတ်ကျွမ်းသော ပညာတို့ကို ပြည်သူလူထုအား ဖြန့်ဖြူးရန် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ရုံးလုပ်ငန်း တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်စဉ်၊ တဖက် ကလည်း ပညာရှာမှီးသော အဘိဓာန်များကို အပင်ပန်းခံပြုစုခဲ့သည်။
ပါဠိ - အင်္ဂလိပ်
ဆရာကြီးသည် ကောလိပ်၌ ပါဠိဘာသာကို ဆည်းပူးစဉ် အာရ်စီချီးလ်ဒါးစ်၏ ပါဠိ အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန် ကို လက်ကိုင်ပြုခဲ့သည်။ ထို့နောက် ပါဠိ စာပေများ ကို တိုးတက်လေ့လာလိုက်စားရာမှ မိလိန္ဒပဉှါ၊ ဒီပဝံသ၊ ဓမ္မပဒအဋ္ဌကထာ၊ ဇာတကာအဋ္ဌကထာပါဌ်တို့ကို ဖတ်ရှုလေ့လာခဲ့ သည်။ သည်တွင် အနက် မရှင်းသော ပုဒ်တို့ကိုတွေ့သဖြင့် အဆိုပါ အဘိဓာန်၌ ရှာဖွေကြည့် သည်။ အချို့သာတွေ့သည်။ အများအပြားမှာ မတွေ့ရ။ ထို့ကြောင့် စုံလင်ပြည့်စုံသော ပါဠိ- အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်ကြီး တစ်စောင်ကို မိမိကိုယ်တိုင် ပြုစုတော့မည်ဟူ၍ ကြံရွယ်ခဲ့သည်။ ကြံ ရွယ်သည့်အတိုင်း မိလိန္ဒပဉှါ၊ ထေရီဂါထာ အဋ္ဌကထာ၊ ဇာတက အဋ္ဌကထာ၊ ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ တို့၌ တွေ့ရသော ပုဒ်တို့ကို စ၍စုဆောင်းသည်။ နှစ်အနည်းငယ်ကြာသောအခါ သတင်းတစ်ခု ကြားသိရသည်။ လန်ဒန် ပါဠိ ကျမ်းစာအသင်း (Pali Text Society of London) က ပြည့်စုံ ကျယ်ဝန်းသော ပါဠိ - အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန် ကြီးပြုစုနေရာ မကြာမီ ထုတ်ဝေ တော့မည့်သတင်း ဖြစ်သည်။ သည်တွင် ဆရာကြီးသည် သူ၏အကြံအစည်ကို စွန့်လွှတ်လိုက်ရလေသည်။
ပါဠိ - မြန်မာ
ထို့နောက် ၁၂၉၉ ခုနှစ်လောက်တွင် ဗြိတိသျှဘားမား ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီက မူလ ဟံသာဝတီတိုက်ပိုင်ရှင် မစ္စတာရစ်ပလေထံမှ ဟံသာဝတီပုံနှိပ် တိုက်နှင့် ရှိသမျှ ပစ္စည်းအားလုံး ကို ဝယ်ယူလိုက်သည့်အထဲတွင် ရိုက်နှိပ်ပြီးသော်လည်း မချုပ်မဖုံးရသေးသော ပိဋကတ် ပါဠိတော် အဋ္ဌကထာ စသည့် ပါဠိကျမ်းဂန် တို့ များစွာပါရှိသည်။ ယင်းတို့ကို ဗြိတိသျှဘားမားတိုက်က ချုပ်ဖုံး စေ၍၊ ချုပ်ဖုံးခ ကျသရွေ့သာ အဖိုးနှုန်း ၁ိ-၄ ပဲစီထား၍ အလှူ သဘောဖြင့် ရောင်းချခဲ့သည်။ ရဟန်းရှင်လူအများကလည်း ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ဝယ်ယူခဲ့ကြသည်။
သည်တွင် ဆရာကြီးဦးဟုတ်စိန်တွင် အကြံကောင်းတစ်ခုပေါ်လာသည်။ ထိုကျမ်းတို့ကို ရဟန်းရှင်လူတို့ ဖတ်ရှုလေ့လာရာ၌ အထောက် အကူ ဖြစ်စေသော ပြည့်စုံကျယ်ဝန်းသော ပါဠိ-မြန်မာ အဘိဓာန် ကျမ်းကြီး တစ်စောင် လိုအပ်ပြီ။ ထို လိုအပ်ချက် ကိုလည်း မိမိကြိုးပမ်း ဖြည့် စွမ်းတော့မည်။ လန်ဒန် ပါဠိကျမ်းစာအသင်း က ထုတ်ဝေ သော ပါဠိ အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန် ကဲ့သို့ အထူးစုံလင်သော ပါဠိ-မြန်မာ အဘိဓာန် ကို မိမိ တစ်ကိုယ်တည်း မလျှော့သော ဇွဲလုံ့လဖြင့် ပြုစုတော့မည်ဟူ၍ သန္နိဋ္ဌာန်ချလိုက်သည်။
သို့ဖြင့် ဓမ္မပဒ၊ အဋ္ဌကထာ၊ ဇာတကအဋ္ဌကထာ၊ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်အဋ္ဌကထာ၊ ဒိဃနိကာယ့်၊ မဇ္ဈမနိကာယ်၊ အင်္ဂုတ္တနိကာယ်၊ ဝိနည်းပါဠိတော်၊ ဝိနည်းကဋ္ဌကထာ၊ အဘိဓမ္မာခုနှစ်ကျမ်း၊ ပစ္စည်းဗျာကရုဏ်း၊ ပဒရှုပသိဒ္ဓိ၊ မောဂ္ဂလ္လာန်ဗျာကရုဏ်း စသည်တို့၌တွေ့ရသော ပုဒ်တို့ကို ညှိ နှိုင်းကာ ‘ပဒတ္တပဉ္ဖူသာပါဠိ-မြန်မာအဘိဓာန်’ ကြီးကို ရုံးလုပ်ငန်းတစ်ဖက်နှင့်ပင် ပြုစုသည်။ ၁၉၄၀ ပြည့်နှစ်မှ စတင်လုပ်ဆောင်ရာ၊ ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးသည်။ နှစ်ပေါင်း ၁၂ နှစ်ကြာမျှ ပြုစုခဲ့ရသည်။ နှစ်ကြာသည်နှင့်အမျှ အထူးလည်းပြည့်စုံသည်။ အဘိဓာန်၌ ပုဒ်ပေါင်း ၅၀,ဝဝဝ (ငါးသောင်း) ကျော် ပါဝင်သည်။ အနက်ဖွင့်ဆိုထားသည်မှာလည်း အလွန်စနစ်ကျသည်။ ခိုင်လုံလှသည်။ ပြည့်စုံလှသည်။
ယင်းအဘိဓာန် ပြုစုပြီးစီးသောအခါ ပုံနှိပ်ထုတေ်ဝရန် အရေးပေါ်လာသည်။ ယင်းကို မည်သည့်ပုံနှိပ်တိုက်ကမှ မထုတေ်ဝနိုင်။ သည်တွင် သက်ဆိုင်ရာ တို့နှင့် ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းသည်။ ကျယ်ဝန်းပြည့်စုံလှသဖြင့် ၄-တွဲခွဲ၍ ထုတေ်ဝရသည်။ ကျမ်းအရွယ်မှာ ၆ ½၏” x ၉” ရှိသည်။ ၄ တွဲမှာ စုစုပေါင်း စာမျက်နှာ ၁၁၈၀ ရှိသည်။ ပထမတွဲ ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ထုတေ်ဝနိုင်သည်။ ဒုတိယတွဲကို ၁၉၅၆ ခု၊ မတ်လတွင် ထုတ်ေဝနိုင်သည်။ တတိယတွဲကို ၁၉၅၉ ခု၊ စက်တင်ဘာ လတွင် ထုတေ်ဝနိုင်သည်။ စတုတ္ထတွဲကို ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ထုတေ်ဝနိုင်ခဲ့သည်။ တစ်တွဲလျှင် အုပ်စုစုပေါင်း ၃၀၀၀ စီ ပုံနှိပ်ထုတေ်ဝနိုင်သည်။
ဤပါဠိ-မြန်မာ အဘိဓာန်ကြီးအတွက် ဆရာကြီးသည် စာမူခ လုံးဝမယူပေ။ တစ်တွဲ လျှင် ၁၀ အုပ်စီသာ စာအုပ်မေတ္တာလက်ဆောင်ယူသည်။ တိုင်းပြည် သို့ မိမိပညာကို စေတနာ အပြည့်အဝဖြင့် လှူဒါန်းခြင်းပြုသည်။ အစိုးရပုံနှိပ်တိုက် မင်ကျမင်နကောင်းကောင်း၊ စာရွက် ကောင်းကောင်းဖြင့် ပုံနှိပ် ထုတေ်ဝပေးရာ ဆရာကြီးက ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသားရှိခဲ့ပေသည်။
ဆရာကြီးသည် မိမိပြုစုသော ထိုပါဠိ-မြန်မာအဘိဓာန် စာအုပ်များကို မိမိအိတ်ထဲမှငွေ ဖြင့် ငွေငါးထောင်ဖိုးခန့် ဝယ်ယူပြီး၊ ဆရာတော်ကြီး များနှင့် သင့်လျော်ရာ ရဟန်းတော်များကို လှူဒါန်းခြင်းပင် ပြုခဲ့ပေသည်။
ထိုပါဠိ-မြန်မာအဘိဓာန်သည် အလွန်ပြည့်စုံသည်။ အလွန်စနစ်ကျသည်။ အလွန်ခိုင်မာ၍ အလွန်အသုံးဝင်သည်။ ပါဠိဘာသာလိုက်စားသော ပညာရှင်များနှင့် ရဟန်းအများပင် အမြတ်တနိုးလေ့လာကြသည်။ လက်စွဲပြုကြသည်။ ယခုအခါ အုပ်ရေ ၃၀၀၀ မှာ ကုန်သွားပြီ။ ဝယ်မရနိုင်တော့ပေ။ ထို့ကြောင့် ဆရာကြီးက ၁၉၈၃ ခု၊ ဇန်နဝါရီလတွင် သာသနာရေးဦးစီးဌာ နသို့ မူပိုင်ထုတေ်ဝခွင့်ကို အပြီးလှူဒါန်း လိုက်လေသည်။
အဆိုပါ ပါဠိ-မြန်မာအဘိဓာန်ကို ပထမအကြိမ် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝပြေီးချိန်ဖြစ်သော ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဆရာကြီးသည် အသက် ၇၀ အရွယ်ရှိနပြေီ။ အသက်ကြီးသော်လည်း ကျန်းမာရေး ကောင်းဆဲ၊ ဉာဏ်အားကောင်းဆဲ၊ ဇွဲသတ္တိကောင်းဆဲပင်။
မြန်မာ - ပါဠိ
ထို့ကြောင့် ပဒတ္ထမဉ္စူသာပါဠိ-မြန်မာ အဘိဓာန်၌ရှိသော ပါဠိစကား၊ မြန်မာစကားတို့ကို ရှေ့နောက်ပြန်၍စဉ်က မြန်မာ-ပါဠိအဘိဓာန်ကို ပြုစုပြန်သည်။ ပြီးသောအခါ အနီးစခန်း ဆရာတော် အား ပြသသည်။ ဆရာတော်က ထိုအဘိဓာန်မှာ ကောင်းမွန်သော်လည်း အများအတွက် ကား အသုံးမဝင်နိုင်ဟူ၍ မှတ်ချက်ချခဲ့သည်။
မြန်မာ-အင်္ဂလိပ်-ပါဠိ
သည်တွင် ဆရာကြီးသည် အများသုံး အဘိဓာန်ကြီး တစ်ဆူ ဖြစ်မြောက်ရန် ကြံစည်ကြိုး စားပြန်သည်။ ဆရာကြီးသည် မိမိရေးသား စီစဉ်ပြီး ဖြစ်သော မြန်မာ ပါဠိ စကားတို့ စပ်ကြား၌ ဆီလျော်ရာ အင်္ဂလိပ် စကားအနက်ကို ထည့်ပြီးလျှင် ‘မြန်မာ-အင်္ဂလိပ်-ပါဠိအဘိဓာန်’ ကြီးကို တီထွင်ရေးသား ပြုစုသည်။ ပြုစုရာတွင် ပါဠိ-မြန်မ၊ အင်္ဂလိပ်၊ ဟိန္ဒီ၊ သက္ကသ စသည့်ကျမ်း ပေါင်းများစွာ ကိုးကားညှိနှိုင်းပြုစုသည်။ ရှေးဦးစွာ တရားလွှတ်တော် ရှေ့နကြေီး အလုပ်ကို လုပ် ကိုင်ရင်း တစ်ဖက်ကပြုစုသည်။ ပြုစုရာမှာ မိမိရည်မှန်းသော အချိန်ကာလအတွင်း ပြီးစီးစေလို သဖြင့် ၁၉၆၉ ခုမှစ၍ ရှေ့နေလုပ်ငန်းကို လုံးဝရပ်စဲလိုက်သည်။ အဘိဓာန် အလုပ်ကိုပင် စောက်ချလုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ထိုအချိန်၌ ဆရာကြီးသည် အသက် ၇၉ နှစ်အရွယ်ရှိနပြေီ။ ဆရာကြီး၏ လုပ်ငန်းမှာ မည်သူမျှ အကူအညီမပေးနိုင်။ မည်သူကမှလည်း သူ့ကိုယ်စား ဝင်မလုပ်နိုင်။ တစ်ယောက်တည်းပင် ဉာဏ်စွမ်းအားစိုက်၍ ပြုစုခဲ့သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင်မှ ပြီးစီးသည်။ နှစ် ပေါင်း ၃၀ ကြာမျှ ပြုစုခဲ့ရသည်။ ထိုအဘိဓာန်ပြီးစီးချိန်တွင် ဆရာကြီးသည် အသက် ၈၇ နှစ်အ ရွယ် ရှိနပြေီ။
ဆရာကြီးပြုစုပြီးသော ထိုအများသုံး မြန်မာ-အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်တွင်ေဝါဟာရပုဒ်ရေ ပေါင်း ၆၀,ဝဝဝ (ခြောက်သောင်း) ကျော်ပါဝင်သည်။ ၇ ½” x ၁၀” (စွယ်စုံကျမ်း) အရွယ်ရှိ သည်။ ထို့ပြင် မြန်မာ၊ အင်္ဂလိပ်၊ ပါဠိ စကားသုံးမျိုးပါဝင်နေသဖြင့် ပုံနှိပ်ရန်မလွယ်။ ငွေအရင်း အနှီးကလည်း အလွန်ကြီးမားလှသည်။ ထုတေ်ဝမည့်သူ ရှာရန်မလွယ်။ သည်တွင် ဆရာကြီးသည် မိမိငွေကြေားဖြင့်ပင် စိုက်ထူ၍ ပုံနှိပ်ထုတေ်ဝခဲ့သည်။ ပုံနှိပ်ရာတွင် စာမျက်နှာ ၅၀၀ ကျော်အရောက်တွင် ပရုအမှားများကို စိစစ်ကြည့်ရာ အလွန်များပြားနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ သည်တွင် ယင်းတို့ဖျက်ဆီးပစ်ကာ အစမှာပြန်၍ ပုံနှိပ်ခဲ့ရပြန်သည်။ ပရုကို ပါဠိပိုင်းဆိုင်ရာအ တွက် ဆရာကြီးကိုယ်တိုင် ဖတ်ပေးသည်။ အင်္ဂလိပ်နှင့် မြန်မာအပိုင်းအတွက် ဆရာကြီး၏ ဒုတိယသားဦးစောလှိုင်က နှစ်သိန်းခန့် ကုန်ကျခဲ့သည်။ ဤ ‘အများသုံး မြန်မာ-အင်္ဂလိပ်-ပါဠိ အဘိဓာန်’ သည် ၁၉၇၈ ခုနှစ်ပြီးစီးသည်။ ပထမဦးဆုံး မြန်မာအင်္ဂလိပ် ပါဠိအဘိဓာန်ပင် ဖြစ် သည်။ ပထမဆုံးဖြစ် လင့်ကစား အထူးပြည့်စုံကြွယ်ဝသည်။ ပေါရာဏများ၊ ခေတ်မီေဝဟာရ များ၊ ပညာရပ်အသီးသီးဆိုင်ရာေဝါဟာရများ ပါဝင်သည်။ အနက် ဖော်ထားသည်မှာလည်း တိကျသည်။ ခိုင်လုံသည်။ အလွန်အသုံးဝင်သော၊ အထူးအကျိုးရှိသော၊ တန်ဖိုးမဖြတ်နိုင်သော အဘိဓာန်ကြီး ပင်ဖြစ်သည်။
ဆရာကြီးသည် ယင်းအဘိဓာန်အုပ်ရေ ၅၀၀ ခန့်ကို ဩဝါဒစရိယအဖွဲ့ဝင်ဆရာတော်ကြီးများ၊ တက္ကသိုလ်များစာကြည့်တိုက်၊ မြန်မာစာ အဖွဲ့နှင့် အခြားသင့်လျော်ရာအဖွဲ့များ၊ မိတ် ဆွေသဂငှ်များ စသည်တို့ကို လှူဒါန်းခဲ့သည်။
တရုတ် - အင်္ဂလိပ်
ဆရာကြီးဦးဟုတ်စိန်သည် အများသုံး မြန်မာ-အင်္ဂလိပ်-ပါဠိအဘိဓာန်ကြီးကိုပြုစုပြီးနောက် ‘တရုတ်-အင်္ဂလိပ်အဘိဓာန်’ ကို ဆက်လက်ပြု စုရာ ပြီးဆုံးသွားပြန်ပြီ။ သို့သော် ယနေ့တိုင် ပုံမနှိပ်ရသေးပေ။
ကျန်းမာရေး
ဆရာကြီးဦးဟုတ်စိန်သည် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးပင်ဖြစ်သည်။ သူသည် ပညာလည်းထူးချွန်သည်။ ထူးထူးခြားခြား အသက်ရှည်သည်။ စာမူခငွေ ကြေးကိုမမှုဘဲ ခေတ်အဆက်ဆက် အကျိုးပြုနိုင် မည့် အဘိဓာန်ကြီးများကို တစ်ဦးတည်း ဒိုင်ခံပြုစုနိုင်သူဖြစ်သည်။ ထိုသို့ ပြုစုနိုင်သော်လည်း ဉာဏ်ခံကြီးသည်။ ဇွဲသတ္တိကောင်းသည်။ အားမာန်အပြည့်အဝရှိသည်။ စေတနာသဒ္ဒါန်တရား ထက်သန်သည်။ ဆရာကြီး သည် ငွေးကြေး ကို အဓိကမထား။ တိုင်းပြည် ပညာမျက်စိပွင့်လင်း မှုကိုသာ အဓိကာထားသူဖြစ်သည်။ မြတ်နိုးကြည်ညိုဖွယ် ကောင်းသော မြန်မာ့ဂုဏ် ဆောင် စံပြပညာရှင်ကြီးပင်ဖြစ်သည်။
ဆရာကြီးသည် အရက်မသောက်၊ ဆေးလိပ်မသောက်။ ရုပ်ရှင် စသည့်ပွဲသဘင်တို့ကို မကြည့်။ ကျန်းမာရေးကိုမူ အထူးဂရုပြုသည်။ ငယ်ရွယ်စဉ်က တင်းနစ်အမြဲကစားသည်။ အသက်ကြီးလာသောအခါ အမြဲလမ်းလျှောက်သည်။ တစ်နေ့တွင် ၇ မိုင်ခန့်လျှောက်သည်။
မိသားစု
ဆရာကြီးဦးဟုတ်စိန်သည် ဒေါ်မြမေနှင့်လက်ထပ်ကာ သားသမီးခြောက်ယောက် ထွန်းကားခဲ့သည်။ ဇနီးမမြမေသည် ၁၉၇၉ ခုနှစ်က ကွယ်လွန် သွားခဲ့သည်။
ထူးခြားသည်မှာ ဆရာကြီးသည် အစိုးရ ၇ တန်းစာမေးပွဲနှင့် တက္ကသိုလ်ဝင်ခွင့် အင်းထရင့်စာမေပွဲတွင် မြန်မာတစ်ပြည်လုံး၌ ပထမရ၍ အောင်မြင်သည့်နည်းတူ၊ ဆရာကြီး၏ ဒုတိ ယသား ဦးစောလှိုင်(B.Sc, B.L) ဗဟိုတရားရုံး ရှေ့နကြေီးကလည်း ၁၉၃၆ ခု၊ ၁၀ တန်းစာမေး ပွဲတွင် မြန်မာတစ်ပြည်လုံး၌ ပထမရ၍ အောင်မြင်သည်။ ထိုမျှမက ဆရာကြီးဦးဟုတ်စိန်၏မြေးဖြစ်သူ ဗဟိုအမျိုးသမီးဆေးရုံကြီးမှ ဒေါက်တာသန်းသန်းတင် (M.B.B.S (Rgn). Med.Sc (OG)) (ဦးစောလှိုင်၏သမီး) ကလည်း ၁၉၆၄ခု၊ ၁၀ တန်းစာမေးပွဲတွင် မြန်မာ တစ်ပြည်လုံး၌ ပထမရ၍အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ကျောင်းသူဘဝ၌ နှစ်ထပ်ကွမ်းလူရည်ချွန် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဆရာကြီး၏မြစ်ဖြစ်သူ (ဦးစောလှိုင်၏မြေး) ကလည်း ၁၀ တန်းစာမေးပွဲတွင် (၆) ဘာသာဂုဏ်ထူးဖြင့် မြန်မာတစ်ပြည်လုံး၌ ပထမရ၍ အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ ဆွေစဉ်မျိုးဆက်လေးဆက်တိုင် ပညာထူးချွန်ကြသည်မှာ အံ့ဖွယ်ပင်။
ဘဝနိဂုံး
ထို့နောက် တရားလွှတ် ရှေ့နေကြီး နှင့် အဘိဓာန် ကျမ်းပြု ဆရာကြီး ဦးဟုတ်စိန်သည် ၁၉၈၄ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန် သွားခဲ့လေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အဘိဓာန်ပြုစုသူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ကျန်းချောင်းလေးရွာ၊ ခြောက်အိမ်တန်း
ကျန်းချောင်းလေးရွာ၊ ခြောက်အိမ်တန်း
သရက်တပင်ရွာ၊ သရက်တပင်
သရက်တပင်ရွာ၊ သရက်တပင်
င/သမုတ်ရွာ၊ င/သမုတ်
င/သမုတ်ရွာ၊ င/သမုတ်
ရှမ်းပြည်နယ်တပ်ပေါင်းစုတော်လှန်ရေးတပ်မတော်
ရှမ်းပြည်နယ်တပ်ပေါင်းစုတော်လှန်ရေးတပ်မတော် (Shan United Revolutionary Army; SURA) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရှမ်းတိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
လက်မ (ရခိုင်)ရွာ
လက်မ (ရခိုင်)ရွာ
ဒုတိယ ဗညားရံ
မဂဒူးမင်းဆက်မှ ဒုတိယနောက်ဆုံးမင်းဖြစ်သည့် ဒုတိယဗညားရံ(၁၄၉၂-၁၅၂၆)သည် ဓမ္မစေတီမင်း၏ သားတော်ဖြစ်သည်။ ထူးခြားစွာ နန်းသက်ရှည်သည့် ဘုရင်တစ်ပါးဖြစ်ကာ စိတ်ဓာတ်အားဖြင့်လည်း အလွန်အေးချမ်းသိမ်မွေ့သူ ဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။ သူ၏နန်းသက်တစ်လျှောက်တွင် တိုင်းပြည်သည် စစ်မက်ဘေးမရှိပဲ အေးချမ်းကာ နိုင်ငံရပ်ခြားနှင့် ဆက်ဆံမှုများကောင်းမွန်ကာ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဖွင့်ဖြိုးသဖြင့် ဟံသာဝတီသည် ချမ်းသာသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်လာသည်။ စစ်မက်ရေးရာကိုစိတ်ဝင်စားမှုနည်းသကဲ့သို့ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ရန် အားနည်းခဲ့သောကြောင့် သူ၏သားတော် သုရှင်တကာရွတ်ပိ လက်ထက်တွင် တောင်ငူမှ တပင်ရွှေထီး၏ တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။
ငရဲ
ဤကမ္ဘာလောက၌ မှီတင်းနေထိုင်ကြသော လူမျိုးအသီးသီးတို့တွင် အဆုံးအမ အသီးသီး ရှိကြကုန်၏။ ထို အဆုံးအမတို့ကို ယေဘုယျအားဖြင့် အခြေအမြစ်ရှာကြည့်လျှင် ကောင်းသော အမှုကိုပြုသူတို့သည် ချမ်းသာ၏။ မကောင်းသော အမှုကို ပြုသူတို့သည် ဆင်းရဲ၏။ ကောင်းမှုပြုသူတို့ကား ချမ်းသောဘုံ၌ စံရ၍၊ မကောင်းမှုပြုသူတို့သည် ဆင်းရဲသောဘုံ၌ ခံရသည်။ ရှေးဂရိလူမျိုးများ၏ အယူဝါဒတွင် သေသောသူတို့၏ တမလွန် ဘဝတည်ရာဌာနသည် ဟေးဒီးဖြစ်သည်ဟူ၏။ နောင်မှ ပေါ်ပေါက်လာကြသော ခရစ်ယာန်တို့က ထိုဟေးဒီးအား ငရဲဘုံဟု ယူဆကြ၏။ ယဟူဒီလူမျိုးများကမူ ငရဲကို ဂီဟင်းနားဟု ခေါ်သည်။ ပါးရှင်းလူမျိုးတို့ ကိုးကွယ်သော ဇိုရိုအက်စတာ အယူဝါဒတွင်မူ ငရဲသည် အပြစ်ကျူးလွန် ဆိုးသွမ်းသူများကို ခေတ္တဒဏ်ခတ်ရာ ဘုံဖြစ်၍ နောက်ဆုံး ကယ်တင်ရှင်ကြီး ပေါ်ထွက်လာသည့်အခါ ငရဲပျောက်ပျက်သွားလိမ့်မည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ခရစ်ယာန်အယူဝါဒတွင် ငရဲဘုံသည် အပြစ်ကျူးလွန် ဆိုးသွမ်းသူများ သွားရာဘုံဖြစ်၍ ငရဲသို့လားသူများမှာ လွတ်မြောက်ရာလမ်း မရှိချေ။ ခရစ်ယာန်ငရဲတွင် မည်သို့မည်ပုံ ငရဲခံရသည်ကိုမူ ခရစ်ယာန်ဂိုဏ်းများ ကွဲပြားသလောက် ယူဆပုံ အမျိုးမျိုး ကွဲပြားသည်။
ဗရင်ဂျီဂိုဏ်းဝင်ခရစ်ယာန်များကမူ ငရဲဘုံအပြင်၊ ပါဂဂါထရီ ခေါ်သော ဘုံရှိသေးကြောင်း၊ ထာဝရ ဘုရားသခင်အား ပစ်ပယ်ခြင်း မဟုတ်ဘဲ ယုံကြည်အားထားလျက် နှင့်ပင် ပြစ်မှုအငယ်စား ကျူးလွန်သူများသည် ကွယ်လွန်သော် အဆိုပါ ပါဂါထရီဘုံတွင် ပထမအပြစ်ဒဏ်ခံရပြီးမှ ကောင်းကင်ဘုံသို့ ရောက်နိုင်ကြောင်း၊ ပါဂါထရီဘုံတွင် ခံစားနေရခိုက် လူ့ဘုံတွင် ကျန်ရစ်သူများက ဆုတောင်းခြင်း၊ ကွယ်လွန်သူအတွက် ဘုရားရှိခိုးခြင်း ပြုလုပ်ပါက အပြစ်ဒဏ်ခံစားရမှု လျော့ပါးကြောင်းဖြင့် ယုံကြည်ကြ၏။ ထို့အပြင် ခရစ်တော် မပေါ်ခင်က ကမ္ဘာတွင် နေထိုင်ခဲ့သူ လူများအနက်၊ သူတော်ကောင်းများသည် ကောင်းကင်ဘုံသို့ မဝင်နိုင်ခဲ့သော်လည်း၊ ငရဲဘုံသို့ မရောက်ဘဲ၊ ငရဲနှင့်မနီးမဝေး လင်းဗိုးခေါ်သောဘုံတွင် နေခဲ့ကြရကြောင်း၊ ခရစ်တော်သေခြင်းမှ ပြန်၍ အသက်ရှင်ကာ ကောင်းကင်ဘုံသို့ တက်သောအခါမူ ထိုလင်းဗိုး၌ နေရသူများအား ကောင်းကင်ဘုံသို့ ကယ်တင်သွားကြောင်းဖြင့်လည်း ခရစ်ယာန်ဝါဒပေါ်စ ခေတ်ဦးက ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ မွေးခါစ သေသောကလေးများ၊ ရေဖျန်း၍ ခရစ်ယာန်သာသနာသို့ မသွင်းခင် သေဆုံးသောကလေးများမှာလည်း ခရစ်ယာန် သေခြင်းမှ ပြန်၍ အသက်ရှင်ကာ ကောင်းကင်ဘုံသို့ တက်သောအခါမူ ထိုလင်းဗိုး၌ နေသူများအား ကောင်းကင်ဘုံသို့ ချမ်းသာခြင်းလည်း မရ၊ ဆင်းရဲ ည|ဉ်းပန်းခြင်းလည်း မခံရသော လင်းဗိုးဘုံသို့ ရောက်သည်ဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။ ဤအယူကို ဗရင်ဂျီ ခရစ်ယာန်ဂိုဏ်းသည် ယခုအထိ လက်ခံကြ၏။
ခရစ် ၁၂၆၅ ခုနှစ်၌ မွေး၍ ၁၃၂၁ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်သော အီတလီလူမျိုး ဒန်တီခေါ် ကဗျာဆရာတစ်ဦးက သူ၏ ဝိညာဉ်သည် ငရဲ၊ ပါဂါထရီနှင့် ကောင်းကင်ဘုံများသို့ အနှံ့အပြား လှည့်ပတ်ကြည့်ရှုခဲ့ကြောင်းကို အီတလီဘာသာဖြင့် လင်္ကာစပ်၍ 'ဒီဗိုင်းကော်မဒီ'ခေါ် ကဗျာရှည်ကြီးကို ရေးသားခဲ့ ရာ ငရဲနှင့် ပါဂါထရီဘုံများကို စာဖတ်သူစိတ်စွဲစေလောက် အောင် ဖော်ပြနိုင်သဖြင့် အလွန်နာမည်ကျော်ကြား သွားလေ သည်။ နေမိဘုံခန်းပျို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ဖတ်ရှုနိုင်လေသည်။ သိုး ဆောင်းစာပေတွင် ထိုဒန်တီ၏ကဗျာပါ ငရဲခန်း၊ ပါဂါထရီခန်း တို့မှ သရုပ်ဖော်အကွက်များကို အကြိမ်များစွာ ကိုးကား ဖော်ပြ ခြင်းများကို တွေ့နိုင်ပေသည်။ ထိုကဗျာရှည်ကြီးကို အနောက်နိုင်ငံ ဘာသာစကား အရပ်ရပ်များသို့ ပြန်ဆိုထားပေသည်။
ဗုဒ္ဓသာသနာ အဆုံးအမ၌ တည်ကြကုန်သော သူတို့က ငရဲဘုံကို ချမ်းသာမရှိ၊ ဆင်းရဲအတိပြီးသော အရပ်ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြ၏။ ငရဲဟူသော ဝေါဟာရမှာ အဘိဓမ္မာအလိုအားဖြင့် နိရိယဟူသော ပါဠိမှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု ဆို၏။ ပုဂံကျောက်စာ၌ ဆိုဝ်ငြယ်ဟု ရေး၏။ ဆိုးသော ငရဲဟု အဓိပ္ပာယ်ရ၏။ အဘိဓမ္မာအလို ဘုံ ၃၁ တွင် ကာမ ၁၁ ဘုံ ဟု ရှိ၏။ ထိုကာမဘုံတွင် အပါယ်လေးဘုံရှိ၏။ ထိုအပါယ် လေးပုံတို့ကား ငရဲ၊ တိရစ္ဆာန်၊ ပြိတ္တာ၊ အသူရကာယ်ဘုံတို့ ဖြစ်ကြ၏။ ယခု ကျွနု်ပ်တို့ လူအများနေရာ ဇမ္ဗူဒီပါတောင် ကျွန်း၏ အောက်ဆုံးအထပ်၌ ဆင်းရဲအတိပြီးသော အရပ်ကြီး ရှစ်ပါးရှိသည်ဟု ဆို၏။ ယင်းကို ငရဲကြီးရှစ်ထပ်ဟု ခေါ်ကြသည်။
ငရဲကြီး ရှစ်ထပ်
၁၂၆၃ ခုနှစ်တွင် ဘီးလင်းမြို့နေ စစ်ကဲတော်ကြီး ဦးရွှေနော်စီရင်သော အာဒိကပ္ပ ကမ္ဘာဦးကျမ်းအလိုအားဖြင့် ငရဲဘုံ ဖြစ်တည်ခြင်းအကြောင်းမှာ ဤသို့တည်း။ 'ကမ္ဘာဖြစ်တည်ခြင်းနှင့် တစ်ပြိုင်နက်ဖြစ်သော အပါယ်ငရဲရှစ်ထပ်တို့၏ တည်ရာအရပ် အစောက်သည်ကား အပေါ်ပထမဖြစ်သော သိဉ္ဇိုဝ်းငရဲ၏ တည်ရာဌာနသည်ကား ယူဇနာ ရှစ်ထောင့်ခြောက်ရာ ရှိ၏။ ယင်းအောက် ဒုတိယဖြစ်သော ကာလသုတ်ငရဲ တည်ရာဌာနသည်ကား ယူဇာနာရှစ်ထောင့်ရှစ်ရာရှိ၏။ ယင်းအောက် တတိယဖြစ်သော သင်္ဃာငရဲတည်ရာဌာနသည်ကား ယူဇနာ ကိုးထောင်ရှိ၏။ ယင်းအောက် စတုတ္ထငရဲဖြစ်သော ရောရုဝ ငရဲတည်ရာဌာနသည်ကား ယူဇနာကိုးထောင့် နှစ်ရာ ရှိ၏။ ယင်းအောက် ပဉ္စမဖြစ်သော မဟာရောရုဝငရဲ တည်ရာဌာနသည်ကား ယူဇနာ ကိုးထောင့်လေးရာ ရှိ၏။ ယင်းအောက် ဆဋ္ဌမဖြစ်သော တာပနငရဲသည်ကား ယူဇနာကိုးထောင့်ခြောက်ရာ ရှိ၏။ ယင်းအောက် သတ္တမဖြစ်သော မဟာတာပန ငရဲတည်ရာဌာနသည်ကား ယူဇနာ ကိုးထောင့် ရှစ်ရာရှိ၏။ ယင်းအောက် အဋ္ဌမဖြစ်သော မဟာအဝီစိ ငရဲ တည်ရာဌာနသည်ကား ယူဇနာ တစ်သောင်းရှိ၏။ ထိုငရဲ တစ်ဘုံနှင့် တစ်ဘုံအခြား အကွာယူဇနာ ခုနစ်ရာစီချည်းနှင်နှင်ခြား ကွာ၏။ ထိုငရဲရှစ်ထပ်တို့၌ တစ်ခဲနက် သံမြေခံကုန်၏။ နံရံလေးဖက်သည်လည်း တစ်ခဲနက် သံမြေပင်ကာရံလျက် ဖြစ်၏။ အထက် အပေါ်ကလည်း ထို့အတူ တစ်ခဲနက် သံမြေ လွှမ်းမိုး၏။ ထိုငရဲဲရှစ်ထပ်နှင့် တစ်ပြိုင်နက်တည်ရာ အသူရကာယ်တို့သည် ဝေဟပ္ဖိုလ် ဗြဟ္မာ့ဘုံမှ မိမိတို့ ကုသိုလ်ကံကုန်သည် ဖြစ်၍၊ မိမိတို့ ပြုဘူးသော ကုသိုလ်ကံ တိုက်တွန်းသဖြင့်၊ ကမ္မက္ခယစုတေခြင်းဖြင့် စုတေခဲ့ပြီးလျှင်၊ မိမိတို့အကုသိုလ်ကံနှင့် လျော်သင့်ရာ၊ နှစ်ကြိမ် သုံးကြိမ်ကာလ အခြားမရှိ၊ စုတိ ပဋိသန္ဓေဖြစ်၍ သိဉ္ဇိုဝ်း၊ ကာလသုတ်၊ သင်္ဃာတ၊ ရောရုဝ၊ မဟာရောရုဝ၊ တာပန၊ မဟာတာပန၊ မဟာအဝီစိ ဟူသော ငရဲကြီးရှစ်ထပ် တို့၌ အသူရကာယ်ဖြစ်သော ငရဲသူတို့သည် ရွှေအဆင်းကဲ့သို့ ချည်းနှင်နှင် အသီးအသီး များစွာ ဖြစ်ကြကုန်၏။ ထိုနှင့် တစ်ပြိုင်နက် ဘုံနန်းဗိမာန်၊ ရေကန်ဥယျာဉ်၊ သစ်ပင်နွယ်ကြိမ်၊ တောအုံ ချုံမြက်၊ အိုင်အင်း တောင်ကမ်းနှင့် တကွ၊ ဓား၊ လှံ၊ ခက်ရင်း၊ ရဲတင်း၊ ပုဆိန်၊ သံတံကျင်၊ သန်လျက်၊ သနတည်းဟူသော အသုံးအဆောင်မျိုးတို့သည် ဖြစ်ကြကုန်၏။ အဝန်း ယူဇနာ ကိုးဆယ်၊ အစောက်ယူဇနာ သုံးဆယ်ရှိသော တစ်ခဲနက် သံအိုးကင်းကြီးတစ်ခု၊ ယင်း သံအိုးကင်းကြီးတစ်ခုကို အဝန်း ယူဇနာသုံးဆယ်၊ အစောက် ယူဇနာ တစ်ဆယ်၊ တစ်ခဲနက် ပြီးသော သံအိုးကင်းငယ် တစ်ဆယ့်ခြောက်လုံး စီရံလျက်၊ ငရဲကြီးတစ်ထပ် တစ်ထပ်တို့ ဖြစ်ကြကုန်၏။ ထို့ပြင် ငရဲကြီး ရှစ်ထပ်တို့တွင် တစ်ထပ် တစ်ထပ်မှာ ရှစ်မျက်နှာ၊ ရှစ်မျက်နှာတို့တွင် အငယ်ဖြစ်သော ဥဿဒ္ဒရက်ငရဲ၊ တစ်မျက်နှာကို နှစ်လုံးနှစ်လုံးစီ၊ ယူဇနာ တစ်ထောင့်ငါးရာစီ ခြားလျက် ရံ၍ ဖြစ်ကြကုန်၏။' ငရဲကြီးရှစ်ထပ်တို့တွင် မည်သို့ပင် သတ်ဖြတ် ညှဉ်းဆဲသောလည်း ကံမကုန်သမျှ အဖန်ဖန် အသက်ရှည်၍ ခံရသောငရဲကား၊ သိဉ္ဇိုဝ်းငရဲတည်း။ မည်းနက်သော တစ်မျဉ်းကြိုးဖြင့် ချတိုင်း၍ သစ်ရွေ သကဲ့သို့ လှီးဖြတ်ခြင်းခံရသော ငရဲကား ကာလသုတ် ငရဲတည်း။ သံတောင်သံခဲကြီးတို့ဖြင့် အဖန်ဖန် လှိမ့်မွှေကြိတ်ချေ ညှဉ်းဆဲခြင်းခံရသော ငရဲကား သင်္ဃာတ ငရဲတည်း။ မီးတောက် မီးလျှံတို့ဖြင့် အဖန်ဖန် လောင်ကျွမ်းနှိပ်စက်ခံရ၍ ကျယ်လောင်စွာ အော်ဟစ်မြည်ကြွေးသော အသံ ရှိသည့် ငရဲကား ရောရုဝ ငရဲတည်း။ မီးခိုးမီးအုံတို့ဖြင့် ပိတ်ဖုံး နှိပ်စက်ခံရ၍ ကယ်ပါယူပါ ပြင်းစွာ အော်မြည်နေရသော ငရဲကား မဟာရောရုဝတည်း။ သံတံကျင်ကြီးတို့ဖြင့် ထိုးဖောက်ခြင်းကို ခံရ၍ တစ်ကိုယ်လုံး မီးလျှံစွဲအောင် သံတွေခဲထဲ၌ အမြဲကင်ဖုတ် ခံရေသော ငရဲကား တာပနငရဲတည်း။ အလျှံ ရဲပြောင်နေသော သံတောင်ကြီးပေါ်သို့ ရိုက်နှက် မောင်းတင်ခြင်း ခံနေရ၍ မြေထက်၌ စိုက်ထောင်ထားသော လှံသွားများပေါ်သို့ ဦးခေါင်းပြောင်းပြန်ကျသော ငရဲကား မဟာတာပန တည်း။ မီးလျှံနှင့် ငရဲသားပါ ဆင်းရဲဒုက္ခနှင့်အတူ အကြားမရှိ ပြည့်နှက်နေသော ငရဲကား အဝီစိငရဲတည်း။
ဒေဝဒူတသုတ်အရ ငရဲကြီးရှစ်ထပ်တွင် တစ်ထပ်တစ်ထပ်၌ လေးမျက်နှာစီရှိရာ တစ်မျက်နှာလျှင် ဥဿဒ္ဒရက် ငရဲငယ် ငါးမျိုးစီ ခြံရံနေရကား ငရဲကြီးတစ်ထပ်၏ ပတ်ဝန်းကျင်၌ ငရဲငယ်ပေါင်း ၂ဝ ရှိလေသည်။ ထိုငရဲငါးမျိုးကား ဂူထပုတိက ခေါ် ဘင်ပုတ်ငရဲ၊ ကုက္ကုလုဏှခေါ် ပြာပူငရဲ၊ သိမ္ဗလိခေါ် လက်ပံတော်ငရဲ၊ အသိပတ္တခေါ် သန်လျက်တောငရဲ၊ ခါရောဒက ခေါ် ကြိမ်ပိုက်မြစ်ငရဲ ဟူလေသည်။ မန်လည်ဆရာတော်ဘုရား၏ မဃဒေဝလင်္ကာစကားအရ တစ်နည်းအားဖြင့် ငရဲငယ် ဆယ်ပါးရှိ၏။ ယင်းတို့ကား သားငါးတို့ကို ကျိုဘိသကဲ့သို့သော လောဟကုမ္ဘီခေါ် ကြေးနီအိုးငရဲ၊ သင်ဓုန်းဓားဦးဖျားကဲ့သို့ အဆူးရှိသော လက်ပံငရဲ၊ သန်လျက်ဖြင့် ဖြတ်သကဲ့သို့သော အသိခနငရဲ၊ ပွက်ပွက်လျှံဝေ၊ ကြေးနီရေဖြင့် လောင်းသကဲ့သို့သော တမ္ဗောဒကငရဲ၊ မီးကျီလျှံသို့ ပူသော အယောဂုဠငရဲ၊ သံမီးရောင်ထသော ကျောက်တောင်ကဲ့သို့သော သေလပဗ္ဗတငရဲ၊ ဆူပွက်သည့် မြစ်ချောင်းကဲ့သို့သော ဘုသနဒီငရဲ၊ ရိုးတွင်းခြင်ဆီ ချမ်းအောင်အေးသော သီတနဒီငရဲ၊ ခွေးဘီလူးတို့ ကိုက်ခဲသော ခွေးငရဲ၊ သွေးချောင်း စီးသော ယန္တပါသာငရဲဟူတည်း။
သိုးဆောင်းစာပေတွင် ဒန်တီ၏ ငရဲခန်းသည် ထင်ပေါ်ကျော်ကြားသကဲ့သို့ မြန်မာစာပေတွင် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၉ဝဝ ခန့်က ရှင်အဂ္ဂသမာဓိ ရေးသားသော နေမိငရဲခန်းပျို့သည် ထင်ပေါ်ကျော်ကြားပေသည်။ ရှင်အဂ္ဂသမာဓိသည် နေမိဇာတ်တော်ကို နိက္ခမခန်း (နေမိမဂ္ဃစိုးခန်း)ပျို့၊ ငရဲခန်းပျို့၊ ဘုံခန်းပျို့ဟူ၍ သုံးပိုင်းခွဲကာ ပျို့သုံးစောင် စီရင်ခဲ့ရာ၊ ယင်းပျို့ သုံးစောင်စလုံးသည် မြန်မာစာပေသမိုင်းတွင် ဥဒါန်းတွင်ရစ် ခဲ့ပေသည်။ အထူးသဖြင့် ငရဲခန်းပျို့နှင့် ဘုံခန်းပျို့တို့ကို 'ငရဲခန်းက ခြောက်လွန်းသည်၊ ဘုံခန်းက မြေ|ာက်လွန်းသည်'ဟု မြန်မာတို့ ဆိုစမှတ်ပြုကြကုန်၏။ သို့သော် ရှင်အဂ္ဂသမာဓိ၏ ရည်ရွယ်ချက်ကား ငရဲခန်း၌ သတိသံဝေဂ ရကြစေ၍ ဘုံခန်း၌ ကောင်းမှုကုသိုလ်ဖြင့် ကောင်းမြတ်ရာ သုဂတိသို့ လားကြရန် ရည်သန်ရင်းဖြစ်လေရာ အထူးသဖြင့် ငရဲခန်းကို ထိတ်လန့်၍ ကြက်သီးမွေးညင်း ထလောက်သော စကားတို့ဖြင့် ဖွဲ့နွဲ့စပ်ဆိုခဲ့ လေသည်။ ငရဲ၏ ဒုက္ခကို လူတို့စိတ်၌ ကွင်းကွင်းကွက်ကွက် ပေါ်လေအောင် ဖွဲ့နွဲ့ရာ၌ 'မျက်ဆန်ခါတုတ်လေ၏တည်း'၊ 'အရေခွာဆုတ်လေ၏တည်း'၊ 'လွေ့လွေ့သတ်ပုတ်လေ၏တည်း'၊ 'ဦးခေါင်းဖြတ်ခုတ်လေ၏တည်း'၊ 'ဆင်းရဲ အလှေ အလှောင်းတည်း'၊ 'ကြွေးဟစ်ငိုကြ သောင်းသောင်းတည်း' ဟူသော သာမန် အရပ်သူအရပ်သားတို့ အဓိပ္ပာယ် သိလွယ်မြင်လွယ်သော စကားတို့ကို သုံးနှုန်းထားလေရာ လူ၏စိတ်ကိုများစွာ ထိခိုက်စေလေသည်။ ယင်းသို့ သံဝေဂတရား ပွားများစေသော စိတ်ကို နှိုးဆွပြီးမှ၊ 'ထွေထွေပြားပြား၊ မှတ်သားကုန်ပါ၊ လူတကာတို့၊ ဇရာမရဏ၊ အနိစ္စသည်၊ မြဲမတည်သည့်၊ လူ့ပြည်နတ်ရွာ၊ ဗြဟ္မာမလွတ်၊ ဖြစ်ပျက်တတ်၏၊ လူနတ်ဗြဟ္မာ၊ သတ္တဝါတို့၊ ခန္ဓာဟူသည်၊ အတည်မရ၊ မရဏတည့်၊ ဒုက္ခရောက်မည်၊ အမှတ် တည်၍၊ ရွှေပြည်နိဗ္ဗာန်၊ ချမ်းသာမွန်သို့၊အမှန်ရောက်ကြောင်း၊ ဘုန်းသစ်လောင်း၍၊ ကောင်းကောင်း ကျင့်ကုန်ကျရာ၏တည်း' ဟု သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲအပေါင်းမှ လွတ်ကင်းရာ လွတ်ကင်းကြောင်းကို ညွှန်ပြလေသည်။
သာခေါင်ရွာ၊ မင်းဘူးမြို့နယ်
သာခေါင်ရွာ (Tharkhaung)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ မင်းဘူးမြို့နယ်၊ မန်းကြိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၉၈၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်းကြိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၆၅ ဦး၊ မ ၁၅၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၉၃၄ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွာပြီ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နော်ယာန်ရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
နော်ယာန်ရွာ(Nawyan)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်၊ မရှော့ခူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၂၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မရှော့ခူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇ ဦး၊ မ ၂၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖိုးအေးချောင်းရွာ၊ ခြောက်အိမ်တန်း
ဖိုးအေးချောင်းရွာ၊ ခြောက်အိမ်တန်း
သဘော့ငူရွာ၊ သဘော့ငူ
သဘော့ငူရွာ၊ သဘော့ငူ
နားကွန်ရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
နားကွန်ရွာ (Narkun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဝမ်ဖွီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၀၂၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ဖွီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၂၅ ဦး၊ မ ၁၂၂၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၄၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လက်မ (ကုလား)ရွာ
လက်မ (ကုလား)ရွာ
ရုံးငူကြီးရွာ၊ ပေါက်ဆိန်ပဲ့
ရုံးငူကြီးရွာ၊ ပေါက်ဆိန်ပဲ့
ဇရပ်ချောင်းရွာ၊ ခြောက်အိမ်တန်း
ဇရပ်ချောင်းရွာ၊ ခြောက်အိမ်တန်း
ပန်ခန်းရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
ပန်ခန်းရွာ (Panghkan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ ပူဝမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၂၅၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပူဝမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၈၅ ဦး၊ မ ၅၈၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၇၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
(ဝ)ဝမ်လုံးရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
(ဝ)ဝမ်လုံးရွာ ((Wa)Wanlong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းဇင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၂၀၄၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းဇင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၂၁၅ ဦး၊ မ ၈၀၉၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၃၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆမ်ဒြပ်ဂျုံခါရ် ခရိုင်
ဆမ်ဒြပ်ဂျုံခါရ်ခရိုင် ( ရ္ဇုင်ခါ : བསམ་གྲུབ་ལྗོངས་མཁར་རྫོང་ཁག་; Wylie : Bsam-grub Ljongs-mkhar rdzong-khag ) သည် ဘူတန်နိုင်ငံပါဝင်သော ရ္ဇုင်ခဂ် (ခရိုင်)ရ္ဇုင်ခဂ်၂၀အနက်မှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ခရိုင်၏အဓိကဘာသာစကားများမှာမြောက်ဘက်နှင့်အနောက်ဘက်ရှိ ရှန်ဂလာ (ရှာချော့ပခါ) နှင့်အရှေ့ဘက်တွင် နီပေါလ် တို့ဖြစ်သည်။
အကာအကွယ်ပေးထားသောနေရာများ
ဆမ်ဒြပ်ဂျုံခါရ်တွင် အကာအကွယ်ပေးထားသော ဧရိယာများရှိသည်။ အရှေ့တောင် Samdrup Jongkhar ခရိုင် (ဒ gewogs Langchenphu, Pemathang, Samrang နှင့် Serthi ) ပါရှိသည် Khaled ဘေးမဲ့တော မှတဆင့်ချိတ်ဆက်ထားတဲ့ ဇီဝစင်္ကြံ မှ Sakteng ဘေးမဲ့တော မြောက်ဘက် ( Trashigang ခရိုင် ) နှင့် တော်ဝင် Mana အမျိုးသားဥယျာဉ် အနောက်ဘက် (တော်တော်များများခရိုင်) ။ Lauri Gewog ၏မြောက်ပိုင်းသည် Sakteng Wildlife Sanctuary ၏အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်။
ပြင်ပလင့်များ
ကဏ္ဍ:ဘူတန်နိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်
ပြင်လှရွာ၊ သရက်တပင်
ပြင်လှရွာ၊ သရက်တပင်
ကျောက်မှော် (တောင်)ရွာ၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်
ကျောက်မှော် (တောင်)ရွာ (Kyaukhmaw(South))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်၊ ဒူးထောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၉၀၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခိုဗိုရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
ခိုဗိုရွာ (Hkobo)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မောက်မယ်မြို့နယ်၊ ပန်းတန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၄၄၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်းတန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၆၃ ဦး၊ မ ၃၀၅၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၈၁၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မောက်မယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မင်းဖူးရွာ
မင်းဖူးရွာ
နိရုတ္တိပထသုတ်
အဟေတုကဝါဒ, အကိရိယဝါဒ, နတ္ထိကဝါဒတို့ကို တီထွင်ခဲ့သော ဥက္ကလာ ဇနပုဒ်သား ဝဿနှင့် ဘညတို့လည်း ကဲ့ရဲ့ပုတ်ခတ်, ပြစ်တင်, စွပ်စွဲမည်ကို ကြောက်သောကြောင့် ကဲ့ရဲ့ဖွယ်, တားမြစ်ဖွယ်ဟု မထင်ခဲ့ပုံကိုလည်း ဟောတော်မူပါသည်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။
ဆင်ဘိုမြို့
ဆင်ဘိုမြို့သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ဧရာဝတီမြစ် ပထမမြစ်ကျဉ်း၏ မြစ်ညာဘက် ၁၄ မိုင်ခန့်တွင် တည်ရှိသည်။ ယခင်က ကျေးရွာကလေးဖြစ်သော်လည်း ၂၀၀၂တွင် မြို့အဖြစ် သတ်မှတ်ခံခဲ့ရသည်။
လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး
ရေလမ်းဖြင့် မြစ်ကြီးနားသို့ မော်တော်များ၊ ဗန်းမော်သို့ စက်လှေများ၊ ရှပ်ပြေးယာဉ်များဖြင့် သွားလာနိုင်သည်။ ယခုအခါ အနောက်ဘက်တွင် မန္တလေး-မြစ်ကြီးနားမီးရထားလမ်း၊ ကားလမ်းပေါ်ရှိ ဟိုပင်သို့လည်းကောင်း၊ အရှေ့ဘက်တွင် ကေအိုင်အေထိန်းချုပ်သည့်နယ်စပ်မြို့ဖြစ်သည့် လိုင်ဇာမြို့သို့လည်းကောင်း မော်တော်ကားလမ်း ဖောက်လုပ်ထားပြီးဖြစ်သည်။
လူဦးရေနှင့်လူမျိုးများ
အများစုမှာ လယ်ယာလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ရှမ်းလူမျိုးများ အများဆုံးနေထိုင်ကြသည်။
ခြောက်အိမ်တန်းရွာ၊ ခြောက်အိမ်တန်း
ခြောက်အိမ်တန်းရွာ၊ ခြောက်အိမ်တန်း
ခြောက်အိမ်တန်းရွာ၊ စပါယ်ရုံ
ခြောက်အိမ်တန်းရွာ၊ စပါယ်ရုံ
ကွမ်းခြံစုရွာ၊ သဘော့ငူ
ကွမ်းခြံစုရွာ၊ သဘော့ငူ
နင်တန်ကောင်ရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
နင်တန်ကောင်ရွာ(Nintankawng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်၊ မရှော့ခူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၁၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မရှော့ခူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇ ဦး၊ မ ၂၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ မင်းဘူးမြို့နယ်
ရွာသစ်ကုန်းရွာ (Ywarthitkone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ မင်းဘူးမြို့နယ်၊ မန်းကြိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၉၉၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်းကြိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၆၅ ဦး၊ မ ၁၅၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၉၃၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ရွှေကျွန်းတော်ရှင်နှင့် ကျောက်ဆောင်ကတော်
ရွှေကျွန်းတော်ရှင်နှင့် ကျောက်ဆောင်ကတော်သည် မြန်မာ့မိရိုးဖလာကိုးကွယ်ယုံကြည်ကြသည့် နှတ်မောင်နှမ ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် ဆင်ပေါင်ဝဲမြို့သူမြို့သားများသည် ဆင်ပေါင်ဝဲမြို့အား စောင့်ရှောက်သည်ဟု ယုံကြည်မှုရှိကြသည်။
ချောင်းထိုးချင်းရွာ
ချောင်းထိုးချင်းရွာ
ရွှေကျွန်းတော်ရှင်နှင့် ကျောက်ဆောင်ကတော်
သမိုင်း
ပုဂံပြည် အလောင်းစည်သူမင်းကြီးသည် ဖောင်တော်ဖြင့် ဧရာဝတီမြစ်ကြောင်းအတိုင် စုန်ဆင်းတော်မူလာ၏။ ထိုအခါ ဆင်ပေါင်ဝဲအနီးရှိ ဝဲကြီးတစ်ခုတွင် ဖောင်တော်သည် မရွေ့မလျားနိုင်ဘဲ ရှိနေသဖြင့် ကမ်းထက်မှ ဆင်များဖြင့် ဆွဲကာ ဖောင်တော်ကို ရွှေ့လျားစေသည်။ ထိုသို့ ဆင်များဖြင့် ဖောင်တော်ကို ပင်ပန်းကြီးစွာ ဆွဲသည့်အခါတွင် ဘုရင်၏ ထီးတော်မိုးတစ်ယောက်သည် ထီးတော်ကို မိုးပေးရန် အမှုလစ်ဟင်းလျက်ရှိ၏။ ထို့အတွက်ကြောင့် ဘုရင်မင်းမြတ်အား နေပြောက်ထိုးလေသည်။ ထိုအခါ ဘုရင်သည် ထိုထီးတော်မိုးအား သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။
မုန်း၍မဟူ (ဝတ္ထု)
ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း
ယင်းဝတ္ထု၌ အသွင်မတူ၊ စရိုက်မတူသော ဇာတ်ကောင်တို့ဖြင့် ဇာတ်လမ်းဆင်ထားသော ဝတ္ထုဖြစ်သည်။ ဗိုလ်စိတ်ဝင်၍ သခင်အ ခေါ်ခံပြီးလျှင် ဗမာ့ အမူအရာ လုံးလုံး ပျောက်ကာ မျက်နှာဖြူ စနစ်အတိုင်း နေထိုင်သူမြန်မာလူမျိုး စပါးအဝယ်တော်နှင့် စပါးပွဲစားကြီး၏ သမီး ထွေး၊ ထို သူ့အောက် အသက် ၂၀ ငယ်သူ တို့လုပ်ငန်းကိုအကြောင်းပြု၍ ဆက်သွယ်မိကာ ချစ်ကြိုက် လက်ထပ် လိုက်ပြီးနောက် ပေါ်ပေါက် လာသော ပြဿနာများကို ဇာတ်လမ်းဖွဲ့ထားသည်။ မုန်း၍ မဟုတ်ပါဘဲလျက် စေတနာအပြည့် ရှိနေလင့်ကစား အမြင်မတူမှု၊ မလိုက်လျော နိုင်မှုတို့ကြောင့် အဆင်မပြေဖြစ်ရသော အိမ်ထောင်ရေး ဘဝတခုကို တင်ပြထားသည်။
ရွှေကျွန်းတော်ရှင်နှင့် ကျောက်ဆောင်ကတော်
သမိုင်း
ထိုအသတ်ခံရသည့် ထီးတော်မိုးသည် မင်းကြီး၏ မိဖုရားငယ်တစ်ဦး၏ မောင်ကြီးတော်စပ်သူ ဖြစ်သည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် မိဖုရားငယ်သည် မောင်ကြီးအား သတ်ဖြတ်သည်ကို ဒေါသထွက်ကာ ဖောင်တော်ဦးကို ထွက်ပြီး ဦးခေါင်းဆေးလေသည်။ ထိုအခါ မင်းကြီးသည် မပြုအပ်သည်ကို ပြုသည့်အတွက် အမျက်တော်ဖြစ်ကာ ထီးတော်မိုး၏ နှမကိုပါ ကွပ်မျက်ခဲ့ပြန်သည်။
မုန်း၍မဟူ (ဝတ္ထု)
ဆုရရှိမှု
ဤဝတ္ထုတွင် ဘဝလေ့လာမှု၊ ဘဝအမြင်ရှိမှုတို့ကို ရသပေါ်အောင် သရုပ်ဖော်ရေးဖွဲ့ထားနိုင်သဖြင့် ၁၉၅၅ ခုနှစ်အတွက် စာပေဗိမာန် ဝတ္ထုရှည်ဆု ကို ချီးမြှင့်ခဲ့လေသည်။
ရွှေကျွန်းတော်ရှင်နှင့် ကျောက်ဆောင်ကတော်
သမိုင်း
ဤသို့ဖြင့် အလောင်းစည်သူမင်းကြီးသည် ဇမ္ဗူဒီပါကျွန်းအထိ လှည့်လည်တော်မူပြီးနောက် ပြန်လာရာတွင် ဆင်ပေါင်ဝဲအနီးသို့ ရောက်သောအခါ ဖောင်တော်သည် မရွေ့မလျား ဖြစ်နေပြန်သည်။ ထိုအခါ မင်းကြီးသည် ရေပြင်ကို ကြိမ်တော်ဖြင့် ရိုက်လိုက်သည့်အခါ ဖောင်တော်ဦး၌ ထီးတော်မိုး အစိမ်းနတ်မောင်နှမကို တွေ့ရလေသည်။
မုန်း၍မဟူ (ဝတ္ထု)
အင်္ဂလိပ်
၁၉၉၁ ခုတွင်မူ အမေရိကန်၊ အိုဟိုင်းအိုးတက္ကသိုလ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေ့လာရေး ဌာနမှ Not out of Hate အမည်ဖြင့် အင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့ ပြန်ဆိုခဲ့ပြီး အမှာစာရေးသူ မစ္စက်အင်နာဂျေအားလော့ (Mrs Anna Jone Allot) (မြန်မာအမည် ခင်ခင်ချော) က မြန်မာစာပေသမိုင်းတွင် ဆရာမကြီး ဂျာနယ်ကျော်မမလေး ၏ ကဏ္ဍနှင့် မြန်မာစာပေ လေ့လာသူများ အတွက် အနောက်နိုင်ငံနှင့် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုတို့ကို ပဋိပက္ခ အသွင်ကို ထင်ရှား ထူးခြားစွာ ဖော်ပြနိုင်သော ဝတ္ထု ဟု သုံးသပ်ထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ သို့ ပြန်ဆိုသူမှာ ‘မာဂရက် အောင်သွင်’ ဖြစ်ပြီး သမိုင်းဌာန တွဲဖက် ပါမောက္ခ ဝီလျံဖရက်ဒရစ် (William H.FrederiK) က တည်းဖြတ်ပေးခဲ့သည်။
ပြင်သစ်
မုန်း၍မဟူ ဝတ္ထုကိုပင် ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်ပါမောက္ခ Jean Claude Auge နှင့် ဒေါက်တာခင်လေးမြင့် (ဆရာမကြီး ဂျာနယ်ကျော်မမလေး၏သမီး) တို့က ပြင်သစ်ဘာသာပြန်ဆိုကာ အာရှိစာပေဌာန (မြန်မာစာ)၏ L’Harmatan စာအုပ်တိုက်မှ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ရွှေကျွန်းတော်ရှင်နှင့် ကျောက်ဆောင်ကတော်
သမိုင်း
ထို့နောက်တွင် နတ်မောင်နှမသည် မင်းကြီးအား မိမိတို့အား အပိုင်စားနယ်ပေးသနားပါရန် ပြောသဖြင့် မင်းကြီးသည် ထီးတော်မိုးအား ဆင်ပေါင်ဝဲအနီးရှိ ကျွန်းတော်ကိုလည်းကောင်း၊ နှမဖြစ်သူအား ဆင်ပေါင်ဝဲကမ်းစပ်ရှိ ကျောက်ဆောင်ကျောက်သန့်ကိုလည်းကောင်း အပိုင်စား ပေးခဲ့သည်။
မုန်း၍မဟူ (ဝတ္ထု)
ဥဇဘက်
ဥဇဘက်နိုင်ငံကလည်း ဥဇဘက်ဘာသာပြန်ဆို ထုတ်ဝေခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
ရွှေကျွန်းတော်ရှင်နှင့် ကျောက်ဆောင်ကတော်
ကိုးကွယ်ယုံကြည်ခြင်း
ကျွန်းတော်ပေါ်သို့ ဆင်များ တက်ခြင်း မပြုရပေ၊ တက်လာသော ဆင်များသည်လည်း အောင်မြည်ကာ ပြေးကြရလေသည်။ ကျွန်းတော်ရှင်နတ်သည် ဖောင်တော်ကို ဆင်နှင့်ဆွဲစဉ် အမှုလစ်ဟင်းသဖြင့် အသတ်ခံရသည့်အတွက် ဆင်များကို မုန်းတီးခြင်း ဖြစ်သည်။
မြို့အမည်
ဆင်ပေါင်ဝဲမြို့၏ အမည်သည်လည်း ဖောင်ကို ဆင်ဖြင့် ဆွဲသဖြင့် “ဆင်ဖောင်ဆွဲ” ဟု ခေါ်ရာမှ ကာလရွေ့လျားလာသည့်အခါ “ဆင်ပေါင်ဝဲ” ဟု ဖြစ်လာသည်။
ခရေပင်ဆိပ်ရွာ၊ ပျဉ်းမငူ
ခရေပင်ဆိပ်ရွာ၊ ပျဉ်းမငူ
(ဝ)ဇင်းရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
(ဝ)ဇင်းရွာ ((Wa)Zin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းဇင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၂၀၄၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းဇင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၂၁၅ ဦး၊ မ ၈၀၉၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၃၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သိန်းတန်ရွာ၊ သရက်တပင်
သိန်းတန်ရွာ၊ သရက်တပင်
ပဘင်္ဂုသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ခန္ဓာငါးပါးသည် ခဏတိုင်း ခဏတိုင်း ပျက်စီးနေခြင်းသဘောရှိပုံ၊ ခန္ဓာငါးပါး၏ ချုပ်ငြိမ်းရာ, ငြိမ်းအေးရာ, ချုပ်ပျောက်ရာမှန် နိဗ္ဗာန်သည် ပျက်စီးခြင်းသဘောမရှိပုံကို ခန္ဓာတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဃမူလသုတ်
ခန္ဓာငါးပါးဟူသော ဆင်းရဲတရားနှင့် တဏှာသုံးပါးဟူသော ဆင်းရဲ၏ အရင်းမူ လတရားတို့ကို ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
သရက်ကုန်းရွာ၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်
သရက်ကုန်းရွာ (Thayetkone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်၊ သင်္ဂတုန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၈၇၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သင်္ဂတုန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၃၀ ဦး၊ မ ၄၄၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၇၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကပ်ဝဲရွာ
ကပ်ဝဲရွာ
ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်
ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော် (Chin National Army; CNA) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ချင်းတိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး၏ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ဖြစ်ကာ ၁၉၈၈ ခုနှစ် မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ချင်းအမျိုးသား တပ်မတော်သည် ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရနှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်
ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်သည် ညီညွတ်သော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖက်ဒရယ်ကောင်စီ တွင် အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်သည်။
ပိန်းနှဲချောင်းရွာ၊ င/သမုတ်
ပိန်းနှဲချောင်းရွာ၊ င/သမုတ်
ဆင်သားရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
ဆင်သားရွာ(Sinthar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်၊ မရှော့ခူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၂၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မရှော့ခူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇ ဦး၊ မ ၂၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နားနိုင်းရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
နားနိုင်းရွာ (Narnaing)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဝမ်ဖွီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၀၁၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ဖွီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၂၅ ဦး၊ မ ၁၂၂၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၄၇ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မကူကျွန်းရွာ၊ မကူကျွန်း
မကူကျွန်းရွာ၊ မကူကျွန်း
ထိန်တပင်ရွာ၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်
ထိန်တပင်ရွာ (Hteintapin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်၊ ထိန်တပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၉၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထိန်တပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၃၈ ဦး၊ မ ၈၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၂၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်လေးပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညံတောရွာ၊ ကျုံစိန်ကြီး
ညံတောရွာ၊ ကျုံစိန်ကြီး
မောင်းမကန်ရွာ၊ မင်းဘူးမြို့နယ်
မောင်းမကန်ရွာ (Maungmakan)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ မင်းဘူးမြို့နယ်၊ မောင်းမကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၀၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မောင်းမကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၆၁ ဦး၊ မ ၁၂၈၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၄၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝံလက်မော်ရွာ၊ င/သမုတ်
ဝံလက်မော်ရွာ၊ င/သမုတ်
ပိုင်းတောင့်ကြီးရွာ၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သာယာကုန်းရွာ၊ သရက်တပင်
သာယာကုန်းရွာ၊ သရက်တပင်
ကုလားကြီးကုန်းရွာ၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်
ကုလားကြီးကုန်းရွာ (Kulargyikone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်၊ ထိန်တပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၉၅၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထိန်တပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၃၈ ဦး၊ မ ၈၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၂၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်လေးပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သုဗြဟ္မနတ်သား
သုဗြဟ္မာနတ်သားသည် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်တော်အခါက နတ်သားတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
သူမ (ဝတ္ထု)
ဆရာမကြီး ဂျာနယ်ကျော်မမလေး ၏ အခြား ထင်ရှားသော ဝတ္ထုမှာ သူမ ဖြစ်သည်။ ဤဝတ္ထုကို စက္ကူရှားပါးသော ဂျပန်ခေတ် အတွင်းက ပထမအကြိမ်အဖြစ် အုပ်ရေတစ်ထောင် ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေရသည်။ ယင်းဝတ္ထုနှင့်ပတ်သက်၍ ဒုတိယအကြိမ်ထုတ်ဝေခြင်း (၁၉၅၇) အတွက် အမှာစာရေးသားရာတွင် ဤဝတ္ထုကို စာရေးသူက "လက်တည့်စမ်းရေးကျင့်ခဲ့သောဝတ္ထု" ဟု ဆိုထားသည်။
သုဗြဟ္မနတ်သား
သမိုင်း
သုဗြဟ္မနတ်သားသည် နတ်သမီးတစ်ထောင်တို့နှင့်အတူ ထွက်လာ၍ ငါးရာသော နတ်သမီးတို့သည် သစ်ပင်ပေါ်သို့တက်ကာ ပန်းများကို ခူးလျက်ရှိ၏။ ငါးရာသောနတ်သမီးတို့သည် ပန်းများကို ကောက်ကာ သုဗြဟ္မနတ်သားကို ပန်ဆင်ပေးနေ၏။ ထိုအခိုက်တွင် ပန်းပင်များပေါ်မှ ပန်းများကျမလာသည်ကို တွေ့ရသဖြင့် နတ်မျက်စိဖြင့် ကြည့်ရာ နတ်သမီးငါးရာတို့သည် ငရဲပြည်သို့ ရောက်နေသည်ကို တွေ့ရလေသည်။
ထိုအခါ သုဗြဟ္မနတ်သားသည်လည်း မိမိ၏ အသက်အပိုင်းအခြားကို ကြည့်သည့်အခါ မိမိမှာလည်း သက်တမ်းကုန်ခါနီးပြီး ဖြစ်ကြောင်း သိရသဖြင့် စိတ်နှလုံးပူပန်ခြင်း ဖြစ်၏။
ထို့နောက်တွင် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ရောက်ရှိလာကာ “မြတ်စွာဘုရား၊ ယခုမဖြစ်သေးသော်လည်း နောင်ဖြစ်လတ္တံ့သော ကိစ္စတို့ကြောင့် တပည့်တော်၏ စိတ်သည် အမြဲကြောက်လန့်နေပါ၏၊ တုန်လှုပ်နေပါ၏ ထိတ်လန့်နေပါ၏၊ ဖြစ်ကုန်ပြီးသော ကိစ္စကြောင့်လည်း တပည့်တော်၏ စိတ်သည် အမြဲပင် ကြောက်လန့်နေပါ၏၊ တုန်လှုပ်နေပါ၏၊ ထိတ်လန့်နေပါ၏။ အရှင်ဘုရားအား မထိတ်လန့်သောတရား၊ မကြောက်ကြောင်းဖြစ်သော တရားသည် အကယ်၍ ရှိပါမူကား တပည့်တော်အား ဟောကြားတော်မူပါ” ဟု လျှောက်ထားလေ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် “နတ်သား၊ သစ္စာလေးပါး မြတ်တရားကို ပိုင်းခြားထင်ထင် သိမြင်တတ်သော အရိယမဂ်ကို ကြဉ်ထား၍ သတ္တဝါတို့၏ ဘေးရန်ကင်းကွာချမ်းသာခြင်းကို ငါဘုရားသည် မြင်တော်မမူ၊ ကိလေသာကို ပူပန်စေတတ်သော သလ္လေခအကျင့်ကို ကြဉ်ထား၍ သတ္တဝါတို့၏ ချမ်းသာခြင်းကို မြင်တော်မမူပေ” စသည်ဖြင့် မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောကြားတော်မူရာ သုဗြဟ္မနတ်သားနှင့်တကွ နတ်သမီးငါးရာတို့သည် သောတာပန်အရိယာ ဖြစ်ကြလေသည်။
သူမ (ဝတ္ထု)
“အမျိုးသမီးများနှင့်ပတ်သက်၍ အိမ်မှုလုပ်ငန်းနှင့်စပ်လျဉ်းသော အသိဉာဏ်ကျယ်ပြန့်လာစေသည့် ဝတ္ထုကြောင်းကိုရေးရန် ဝတ္ထုဇာတ်လမ်း တွေးခေါ်ရာတွင် သခင်သန်းထွန်း၏အိမ်ကြီးကိုပြေးမြင်လိုက်ကာ ဝတ္ထုဇာတ်လမ်းအစရသွားလေ၏” ဟု ‘သူမ’ ဝတ္ထု ဒုတိယအကြိမ်ထုတ်ဝေခြင်းအမှာစာတွင် စာရေးသူကဝန်ခံထားသည်။ ‘သူမ’ သည် စိတ်ကူးယဉ်ဇာတ်လမ်းဖြစ်သည့်အလျောက် ဖတ်၍ကောင်းသည်။ လူကြိုက်များသည်။ ရုပ်ရှင်ရိုက်လိုကြသည်။ ယင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ဒုတိယရိုက်နှိပ်ခြင်းတွင်ပင် စာရေးသူက …
“ဤဝတ္ထုကို ယခု (၁၉၅၇) ပြန်ဖတ်ကြည့်ရာတွင် စိတ်ကူးဉာဏ်ကွန့်ထားသော စိတ်ကူးယဉ်ဝတ္ထုဟု မြင်နေမိသည်။ စာပေနှင့်ဘဝ ပေါင်းစပ်ကာ သရုပ်ဖော်စာပေမျိုးကိုရေးရန် အားသန်ရှေးရှုနေခိုက် ဝတ္ထုရေးစ လွန်ခဲ့သောဆယ့်နှစ်နှစ်ကရေးခဲ့သောဝတ္ထုကို ရှုမဝက နားပူလွန်းသဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်ဖို့ရန် ဖြည့်စွက်ရေးပေးရခြင်းဖြစ်ပါ၏” ဟူ၍ ဖော်ပြထားသည်။
ရွှေရေးချောင်းရွာ၊ ကျုံစိန်ကြီး
ရွှေရေးချောင်းရွာ၊ ကျုံစိန်ကြီး
ဖာစန်းရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
ဖာစန်းရွာ (Hparsang)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မောက်မယ်မြို့နယ်၊ ပန်းတန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၄၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်းတန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၆၃ ဦး၊ မ ၃၀၅၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၈၁၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မောက်မယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကာလတ္တယဒုက္ခသုတ်
အတိတ် အနာဂတ်ဖြစ်သော ခန္ဓာသည် ဒုက္ခသာတည်း၊ ပစ္စုပ္ပန်ခန္ဓာသည် အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာရှိအံ့နည်း (ဒုက္ခသာတည်း) ဤသို့ သိမြင်သော အကြားအမြင်ရှိ သော အရိယာသာဝကသည် အတိတ်ခန္ဓာ၌ ငဲ့ကွက်မှုမရှိ၊ အနာဂတ်ခန္ဓာ၌ မတပ်မက် တော့၊ ပစ္စုပ္ပန်ခန္ဓာ၌ ငြီးငွေ့ရန်, တပ်မက်မှုကင်းရန်, ချုပ်ငြိမ်းရန် ကျင့်၏-ဟု ခန္ဓာ တစ်ပါးစီ ခွဲခြား၍ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
မန်ကွမ်ဒမ်းရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
မန်ကွမ်ဒမ်းရွာ(Mankundam)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်၊ မန်ကွမ်ဒမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၁၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ကွမ်ဒမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၅ ဦး၊ မ ၁၀၉ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၁၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂျိုးဖြူရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဂျိုးဖြူရွာ (Gyoehpyu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းဇင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၁၉၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းဇင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၂၁၅ ဦး၊ မ ၈၀၉၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၃၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နားတိုက်ရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
နားတိုက်ရွာ (Nartaik)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဝမ်ဖွီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၀၃၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ဖွီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၂၅ ဦး၊ မ ၁၂၂၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၄၇ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပူဝမ်းရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
ပူဝမ်းရွာ (Puwan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ ပူဝမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၂၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပူဝမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၈၅ ဦး၊ မ ၅၈၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၇၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပုဏ္ဏမသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ၊ သာဝတ္ထိမြို့ ပုဗ္ဗာရုံကျောင်းတော် မိဂါရမာတု ပြသာဒ်၌ သီတင်းကျွတ်လပြည့် မဟာပဝါရဏာ ဥပုသ်နေ့ ညဉ့်၌ ရဟန်းသံဃာတော် များခြံရံလျှက် သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် အညတရ ရဟန်းက “မြတ်စွာဘုရားရှင် ဖြေကြားတော်မူမည်ဆိုလျှင် ပြဿနာမေးလျှောက်လိုပါကြောင်း လျှောက်ထားမှုကို ဘုရားရှင် ခွင့်ပြုတော်မူပါသဖြင့် မေးလျှောက်သောပြဿနာတို့ကို
= ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓာ, ဝေဒနုပါဒါနက္ခန္ဓာ, သညုပါဒါနက္ခန္ဓာ, သင်္ခါရုပါဒါနက္ခန္ဓာ, ဝိညာဏပါဒါနက္ခန္ဓာတို့သည် ဥပါဒါနက္ခန္ဓာတို့ပေတည်း။
= စွဲလမ်းမှု “ဥပါဒါန်”သည် ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးမျိုးလည်းမဟုတ်၊
= စွဲလမ်းမှု “ဥပါဒါန်”သည် ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးမျိုးမှ တစ်ခြားလည်းမဟုတ်၊ စင်စစ်သော်ကား ထိုဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးမျိုးတို့၌ လိုချင်စွဲမက်မှုသည် ဥပါဒါန် မည်၏။
= ရဟန်း ... ဤလောက၌ အချို့သောသူအား အနာဂတ်ကာလ၌ ဤသို့ ရုပ်, ဝေဒနာ, သညာ, သင်္ခါရဝိညာဏ်-ရှိသူဖြစ်လို၏ဟု ဤသို့ဖြစ်၏။ ရဟန်း ... ဤသို့လျှင် ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးမျိုးတို့၌ လိုချင်စွဲမက်မှု “ဆန္ဒရာဂ၏ ထူးခြားခြင်းသည် ဖြစ်နိုင်၏။
ရဟန်း ... အတိတ်, အနာဂတ်, ပစ္စုပ္ပန်၊ အတွင်း/အပြင်၊ အကြမ်း/အနု၊ အယုတ်/အမြတ်၊ အနီးအဝေးလည်းဖြစ်သော ရုပ်အားလုံးကို ရူပက္ခန္ဓာ၊ ဝေဒနာအားလုံးကို ဝေဒနက္ခန္ဓာ၊ သညာအားလုံးကို သညာက္ခန္ဓာ၊ သင်္ခါရ အားလုံးကို သင်္ခါရက္ခန္ဓာ၊ ဝိညာဏ်အားလုံးကို ဝိညာဏက္ခန္ဓာ-ဟု ဆိုအပ်၏။ ခန္ဓာတို့၏ ခန္ဓာဟူသောအမည်သည် ဤမျှလောက်ရှိ၏။
=မဟာဘုတ်လေးပါးတို့သည် ရူပက္ခန္ဓာကို ပညတ်ရန် အကြောင်းအထောက် အပံ့ဖြစ်ကုန်၏။
=ဖဿသည် ဝေဒနာက္ခန္ဓာ, သညာက္ခန္ဓာ, သင်္ခါရက္ခန္ဓာပညတ်ရန် အကြောင်း အထောက်အပံ့ဖြစ်ကုန်၏။
=နာမ်ရုပ်သည် ဝိညာဏက္ခန္ဓာကိုပညတ်ရန် အကြောင်းအထောက်အပံ့ ဖြစ်၏။
=ဤလောက၌ အကြားအမြင်မရှိသော အရိယာတို့ကို မမြင်ဖူးသော၊ အရိယာ တရား၌ မလိမ္မာသော၊ အရိယာတရား၌ ထင်ရှားစွာ သိမြင်နိုင်သော ဉာဏ် ပညာမရှိသော၊ သူတော်ကောင်းတို့ကို မဖူးမြင်ဖူးသော၊ သူတော်ကောင်း တရား၌ မလိမ္မသော၊ သူတော်ကောင်းတရား၌ အထူးအားဖြင့် သိတတ်သော ဉာဏ်ပညာမရှိသော ပုထုဇဉ်သည် ရုပ်ကို၊ ဝေဒနာကို၊ သညာကို၊ သင်္ခါရကို၊ ဝိညာဏ်ကို အတ္တဟုရှု၏။ ရုပ်ကို၊ ဝေဒနာကို၊ သညာကို၊ သင်္ခါရကို၊ ဝိညာဏ်ကို ရုပ်ရှိ၏၊ ဝေဒနာရှိ၏။ သညာရှိ၏။ သင်္ခါရရှိ၏။ ဝိညာဏ်ရှိ၏ဟုရှု၏။
= အတ္တ၌ ရုပ်၊ ဝေဒနာကို၊ သညာကို၊ သင်္ခါရကို၊ ဝိညာဏ်ကိုရှု၏။
= ရုပ်၌၊ ဝေဒနာ၊ သညာ၌၊ သင်္ခါရ၌၊ ဝိညာဏ်၌ အတ္တကိုရှု၏။ ဤသို့လျှင် “သက္ကာယဒိဋ္ဌိ” သည်ဖြစ်၏။
=ဤလောက၌ အကြားအမြင်ရှိသော၊ အရိယာတို့ကို ဖူးမြင်ဖူးသော၊ အရိယာ တရား၌လိမ္မာသော၊ အရိယာတရား၌ အထူးအားဖြင့် သိတတ်သောဉာဏ် ပညာရှိသော၊ သူတော်ကောင်းတို့ကို ဖူးမြင်ဖူးသော၊ သူတော်ကောင်းတရား၌ လိမ္မာသော၊ သူတော်ကောင်းတရား၌ အထူးအားဖြင့် သိတတ်သောဉာဏ် ပညာရှိသော အရိယာတပည့်သည်-
-ရုပ်ကို၊ ဝေဒနာကို၊ သညာကို၊ သင်္ခါရကို၊ ဝိညာဏ်ကို အတ္တဟုမရှု။
-အတ္တကို ရုပ်ရှိ၏၊ ဝေဒနာရှိ၏၊ သညာရှိ၏၊ သင်္ခါရရှိ၏၊ ဝိညာဏ်ရှိ၏ဟု မရှု။
-အတ္တ၌ ရုပ်ကို၊ ဝေဒနာကို၊ သညာကို၊ သင်္ခါရကို၊ ဝိညာဏ်ကိုမရှု။
-ရုပ်၌၊ ဝေဒနာ၌၊ သညာ၌၊ သင်္ခါရ၌၊ ဝိညာဏ်၌ အတ္တကိုမရှု။ ဤသို့လျှင် “သက္ကာယဒိဋ္ဌိ မဖြစ်ပေ။
= ရုပ်ကို၊ ဝေဒနာကို၊ သညာကို၊ သင်္ခါရကို၊ ဝိညာဏ်ကို စွဲ၍ဖြစ်သော ကိုယ်ချမ်းသာခြင်း, စိတ်ချမ်းသာခြင်းသည် ရုပ်၏၊ ဝေဒနာ၏၊ သညာ၏။ သင်္ခါရ၏၊ ဝိညာဏ်၏ သာယာဖွယ်ပေတည်း။
= ရုပ်၏၊ ဝေဒနာ၏၊ သညာ၏။ သင်္ခါရ၏၊ ဝိညာဏ်၏ မမြဲသောသဘော, ဆင်းရဲသောသဘော, ဖောက်ပြန်သောသဘောသည် ရုပ်၏၊ ဝေဒနာ၏။ သညာ၏။ သင်္ခါရ၏၊ ဝိညာဏ်၏ အပြစ်ပေတည်း။
= ရုပ်၌၊ ဝေဒနာ၌၊ သညာ၌၊ သင်္ခါရ၌၊ ဝိညာဏ်၌ လိုချင်စွဲမက်မှု “ဆန္ဒရာဂ”ကို ပယ်ဖျောက်ခြင်း, ပယ်ခြင်းသည် ရုပ်မှ၊ ဝေဒနာမှ၊ သညာ၊ သင်္ခါရမှ၊ ဝိညာဏ်မှ လွတ်မြောက်မှုပေတည်း။
ထိုအခါ ရဟန်းတစ်ပါးအား “အချင်းတို့ ... ဤသို့ ရုပ်သည်၊ ဝေဒနာသည်၊ သညာသည်၊ သင်္ခါရသည်၊ ဝိညာဏ်သည် အတ္တမဟုတ်ဘူးတဲ့၊ အတ္တမဟုတ် ဘဲပြုအပ်သော အမှုတို့သည် အဘယ်အတ္တသို့ ရောက်နိုင်ကုန်လိမ့်မည်နည်းဟု စိတ်အကြံအစည် ဖြစ်ပေါ်လေသည်။
ထိုရဟန်း၏ စိတ်အကြံအစည်ကို စိတ်တော်ဖြင့် သိတော်မူခြင်းကြောင့် ဘုရားရှင်က “ရဟန်းတို့ ... ဤလောက၌ သိမြင်လိမ္မာသော ဉာဏ်မရှိ၊ တွေဝေ ခြင်းသို့ရောက်သော အချို့သော မောဃပုရိသသည် “အချင်းတို့ ဤသို့ ရုပ်သည်။ ဝေဒနာသည်၊ သညာသည်၊ သင်္ခါရသည်၊ ဝိညာဏ်သည် အတ္တမဟုတ်ဘူးတဲ့၊ အတ္တမဟုတ်ဘဲ ပြုအပ်သောအမှုတို့သည် အဘယ်အတ္တသို့ ရောက်နိုင်ကုန်လိမ့်မည်နည်း”ဟု တဏှာကြီးစိုးနေသောစိတ်ဖြင့် ဘုရားမြတ်စွာ သာသနာကို ကျော်လွန်သင့် သည်”ဟု မှတ်ထင်သောအကြောင်းရှိပေ၏။
ရဟန်းတို့ ... ထိုထိုအရာ ထိုထိုတရားတို့၌ တဖန်မေးမြန်းခြင်းဖြင့် သင်တို့ကို ဆုံးမခဲ့ကုန်၏။
ကရင်နီ တပ်မတော်
ကရင်နီတပ်မတော် (Karenni Army; အတိုကောက် KA) သည် မြန်မာနိုင်ငံ ကယားပြည်နယ် (ကရင်နီပြည်နယ်) အရှေ့ပိုင်းတွင် အခြေစိုက်သော ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ၏ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ ဖြစ်သည်။
ရေခါး (မြောက်)ရွာ၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်
ရေခါး (မြောက်)ရွာ (Yaekhar(North))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်၊ ဒူးထောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၉၀၄ ဖြစ်သည်။
ပုဏ္ဏမသုတ်
-ရဟန်းတို့ ... ရုပ်သည် မြဲသလော? မမြဲသလော?
-မမြဲပါ မြတ်စွာဘုရား။ အစရှိသည်ဖြင့် အနတ္တလက္ခဏသုတ်ဒေသနာတော် နည်းဖြင့် အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ဆိုက်ရောက်အောင် အသီးအသီး ခန္ဓာတစ်ပါး စီဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသောသုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်ရာ ဖွင့်ဆိုချက်များ ပါရှိပါသည်။ ထိုပြဿနာမေးလျှောက်သော ရဟန်းတော်သည် ရဟန်းငါးရာတို့၏ ဆရာဖြစ်ပုံ၊ ဤဒေသနာတော်၏အဆုံး၌ ရဟန်းတော်ငါးရာတို့ အာသဝေါကင်းကွာ ရဟန္တာများ ဖြစ်သွားကြသည်ဟု ပြဆိုထားပါသည်။
ပုလဲတောင်ရွာ
ပုလဲတောင်ရွာ
ကိုးကား
ပုလဲတောင်ရွာ
ကံကုန်းရွာ၊ စပါယ်ရုံ
ကံကုန်းရွာ၊ စပါယ်ရုံ
ဖာစန်းလွိုင်ဟိုရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
ဖာစန်းလွိုင်ဟိုရွာ (Hparsangloiho)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မောက်မယ်မြို့နယ်၊ ပန်းတန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၄၅၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်းတန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၆၃ ဦး၊ မ ၃၀၅၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၈၁၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မောက်မယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ