cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဟရိတစဇာတ်
ပညာဉာဏ်စက် ရာဂဖျက်
“မြတ်သော မင်းကြီး … ကန်းအောင်ပြုလုပ်တတ်သဖြင့် ဆင်းရဲများစွာရှိ၍ အဆိပ်ပြန့်သော ကာမဂုဏ်တို့ကို စွန့်ပါယ်ပါတော့အံ့၊ ထိုကာမဂုဏ်တို့၏ မသင့်တင့် နှလုံးသွင်းခြင်း ဟူသော အပြစ်ရင်းကိုလည်း ရှာဖွေပါတော့အံ့၊ အနှောင့်အဖွဲ့နှင့်တကွ ဖြစ်သော ရာဂတရားကို ဖြတ်ပယ်ပါတော့အံ့” –
ဟု ကာမဂုဏ်တို့၏ အပြစ်ကို သတိရကာ စွန့်ပယ်တော့မည်ဟု ဝန်ခံလေ၏။
မင်းကိုဆုံးမ တောပြန်ကြွ
ရသေ့သည် ထိုစကားကို ပြောဆိုပြီးလျှင် “မင်းကြီး … ငါ့အား ခွင့်ပြုပါဦးလော” ဟု ခွင့်တောင်းကာ ကျောင်းတွင်းသို့ဝင်၍ ကသိုဏ်းဝန်းကို ကြည့်ရှုစီးဖြန်းလျက် ပျောက်လေပြီးသော ဈာန် အဘိညာဉ်ကို တစ်ဖန် ပြန်ရစေပြီးလျှင် ကျောင်းပြင်သို့ထွက်၍ ကောင်းကင်၌ ထက်ဝယ်ဖွဲ့ခွေနေလျက် မင်းကြီးအား တရားဟောပြီးလျှင် “မြတ်သောမင်းကြီး … ငါသည် မနေအပ်သော အရပ်၌ နေမိ၍ လူတို့အလယ်၌ အကဲ့ရဲ့ခဲ့ရ၏၊ သင်မင်းကြီးတို့သည် မမေ့မလျော့ ကုသိုလ်ကောင်းမှုကို ပြုလုပ် အားထုတ်ကြကုန်လော့၊ ငါမူကား မိန်းမတို့နှင့် မနီးသော တောအုပ်သို့ သွားတော့မည်”ဟု ပြောဆိုပြီးလျှင် မင်းကြီး ငိုကြေါးစဉ် ဟိမဝန္တာသို့သွား၍ မယုတ်သော ဈာန်ရှိလျက် သေလွန်သည်ရှိသော် ဗြဟ္မာ့ပြည်သို့ လားရလေ၏။
ဤဒေသနာတော်ကိုဆောင်၍ သစ္စာကို ပြသည်၏ အဆုံး၌ ငြီးငွေ့သော ရဟန်းသည် အရဟတ္တဖိုလ်၌ တည်လေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
• ထိုအခါ ဗာရာဏသီမင်းသည် - ယခုအခါ အာနန္ဒာ။
• ဟရိတစ ရသေ့သည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ကာမဂုဏ်ကား၊ မက်မောငြား၊ လမ်းမှားလိုက်တတ်စွာ။
(၂) ကာမဂုဏ်ကား၊ အဆိပ်လား၊ ကန်းငြားဆင်းရဲစွာ။
(၃) မသင့်တင့်ခြင်း၊ နှလုံးသွင်း၊ မြစ်ရင်းဖြတ်လေပါ။
(၄) ရာ, ဒေါ, မောဟံ၊ မာန်လေးတန်၊ ပြင်းထန်အားကြီးစွာ။
(၅) ဤလေးပါးထံ၊ ပညာဉာဏ်၊ တန်ရန်မရပါ။
ဝါးတောကြီးရွာ၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်
ဝါးတောကြီးရွာ (Wartawgyi)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်၊ ညောင်ပင်သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၉၇၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်ပင်သာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၇၄ ဦး၊ မ ၁၄၁၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေတာရှည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကောင်းကန်ရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
ကောင်းကန်ရွာ (Kawngkan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ ဖာခမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၄၆၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖာခမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၃၇ ဦး၊ မ ၁၁၁၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၄၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရင်းထောင်ထောင် ပြောင်၊ ရင်းထောင်လှဲ မွဲ
ရင်းထောင်ထောင် ပြောင်၊ ရင်းထောင်လှဲ မွဲ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ထန်းသမားတို့သည် ထန်းလုပ်ငန်း လုပ်ရသည့်အခါ၌ စားဝတ်နေရေး ပြေလည်ကြသော်လည်း လုပ်ငန်းရပ်နားနေရသော အခါတွင်မူ စားဝတ်နေရေး မပြေမလည် ဖြစ်ကြရသည်။
ရောင့်ရဲတင်းတိမ် လူ့စည်းစိမ်
ရောင့်ရဲတင်းတိမ် လူ့စည်းစိမ် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ရောင့်ရဲတင်းတိမ်ခြင်းသည် လူ့ဘဝတွင် စိတ်အချမ်းသာရဆုံးသော စည်းစိမ် ဖြစ်သည်။
ဝတ္ထသုတ်
ဝတ္ထသုတ်၊ အဝတ်-အထည် ပုဆိုးကို ဥပမာပြ၍ ဟောကြားတော်မူသောသုတ်။
ဝတ္ထုသုတ်သည် ဘုရားရှင်ကိုယ်တိုင် ဟောကြားတော်မူသော ဝတ္ထသုတ်
အရှင်သာရိပုတ္တရာမထေရ် ဟောကြားတော်မူသော ဝတ္ထသုတ် ( ဟု ၂-သုတ်ရှိသည်၊
၂-သုတ်စလုံးပင် အဝတ်အထည်, ပုဆိုးကို ဥပမာပြ၍ ဟောကြားတော်မူသော သုတ်ကြီးဖြစ်သည်
ဝတ္ထသုတ်သည် ဘာရဒွါဇပုဏ္ဏားကို အကြောင်းပြု၍ ပေါ်ပေါက်လာရသည်။ ဘာရဒွါဇသည် ဘုရားမြတ်စွာကို ဗာဟုကာမြစ်သို့ ကြွတော်မူမည်လောဟု မေးလျှောက်၏။ ဘုရားမြတ်စွာက ဗာဟုကာမြစ်သို့ အဘယ်အကြောင်းကြောင့် ကြွရမည်ကို ပြန်၍မေးမြန်းရာ ဘာရဒွါဇက ဗာဟုကာမြစ်သည် အပြစ်များကိုသန့်စင်စေနိုင်သည့် တန်ခိုးအာနိသင် ရှိကြောင်း ပြန်၍လျှောက်လေသည်။ ထိုအခါ ဘုရားမြတ်စွာက ကိလေသာ အညစ်တရား ကင်းစင်ရန် မြစ်သို့သွားရန်မလို။ ကိုယ်တိုင်လေ့ကျင့်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း မိန့်တော်မူခဲ့သောသုတ် ဖြစ်သည်။
ဂျန်မိုင်ရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်
ဂျန်မိုင်ရွာ (Jangmai)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ လားရှိုးမြို့နယ်၊ ဟူးမွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၆၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟူးမွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၉၁ ဦး၊ မ ၃၄၃၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၉၂၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လားရှိုးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိုက်ခမ် (ပလောင်)ရွာ၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်
အိုက်ခမ် (ပလောင်)ရွာ (Aikhkam (Palaung))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ နမ့်ပရုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၁၀၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်ပရုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၁ ဦး၊ မ ၂၉၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၈၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အာကင်္ခေယျသုတ်
အာကင်္ခေယျသုတ်တွင် ဘုရားမြတ်စွာက ရဟန်းတို့အား သီလနှင့်ပါတိမောက်များကို လေးစားလုံခြုံစွာ စောင့်ထိန်းသင့်ကြောင်း နှိုးဆော်တိုက်တွန်းထားသည်။ သူတထူး၏စိတ်ကို သိလိုခြင်း၊ ကျော်စောလိုခြင်း၊ သတင်းပျံ့နှံ့လိုခြင်း စသည့် ဂုဏ်ပကာသနတို့ကို ရဟန်းတို့သည် တောင့်တလိုကောင်း တောင့်တမိကြပေလိမ့်မည်။ သို့သော် ဤသို့ စိတ်နှလုံးမပိုက်သင့်ချေ။ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ချိုးနှိမ် ချုပ်တည်းကာ အကျင့်သိက္ခာတို့ကိုသာလျှင် သစ္စာရှိစွာ စောင့်ထိန်းသင့်ကြောင်း ဘုရားမြတ်စွာက ဤသုတ်ဖြင့် ညွှန်ကြားသတိပေးခဲ့သည်။ -- အထက်သုတ်လာ (၁၊ ၂၊ ၃၊ ၄၊ ၇၊ ၈၊ ၉၊ ၁၀)ဟူသော အကျိုး ၈-မျိုးနှင့် အာရုပ္ပသမာပတ်ကို ရရှိခြင်း၊ သောတာပန်၊ သကဒါဂါမ်၊ အနာဂါမ်၊ အရိယာသာဝကတို့ ဖြစ်ရခြင်း၊ ဣဒ္ဓိဝိဓ၊ ဒိဗ္ဗသောတ၊ ပရစိတ္တဝိဇာနန၊ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိ၊ ဒိဗ္ဗစက္ခုဟူသော အဘိညာဉ် ၅-ပါးကို ရရှိခြင်းဟူသော အကျိုး (၁၇)မျိုးတို့ကို သီလရှိသူများ ရရှိပြည့်စုံပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌ -သမ္ပန္နသုံးမျိုး၊ လယ်၏အပြစ် လေးမျိုး၊ သီလ၏အပြစ် လေးမျိုး၊ သီလပြည့်စုံခြင်း၏ အကြောင်းနှစ်မျိုး၊ ပါတိမောက္ခသံဝရသီလသာ မုချသီလဖြစ်ပုံ၊ ဝိသကဏ္ဋကဝါဏိဇ ဥပမာ၊ သိက္ခတ္တယဒေသနာဖြစ်ပုံ၊ သမထ, ဝိပဿနာတို့၏ သီလာနုရက္ခိတဖြစ်ပုံ၊ သီလရှိသောရဟန်းအား လှူဒါန်းရသော ဒါနအကျိုး၊ သီလရှိသောရဟန်း၏ မိဖများ ကောင်းရာသုဂတိရောက်နိုင်ပုံ၊ အရိယကောဋိယဝါသီ မဟာဒတ္တထေရ်ဝတ္ထု၊ သမာပတ် ၈-ပါးနှင့် အဘိညာဉ်များ ရလွယ်ပုံ၊ သောတာပန်၊ သကဒါဂါမ်၊ အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်များအကြောင်းတို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။
ဋီကာ၌ -ပါတိမောက္ခအဖွင့် ၆-မျိုးနှင့် အဋ္ဌကထာပါဌ်များ အဖွင့်တို့ကို အကျယ် ဖွင့်ပြချက်များပါရှိပါသည်။
သလ္လေခသုတ်
သလ္လေခသုတ်သည် မဟာစုန္ဒကို ရည်ညွှန်း၍ ဟောပြောသောသုတ် ဖြစ်သည်။ အတ္တနှင့် ပတ်သက်သည့် ပြဿနာကိုလည်းကောင်း လောကနှင့်စပ်လျဉ်းသည့် ပြဿနာကိုလည်းကောင်း ပညာမျက်စိဖြင့် အမြင်မှန်ရရန် သုံးသပ်သင့်ကြောင်း ဘုရားမြတ်စွာက ဤသုတ်ဖြင့် ဩဝါဒပေးခဲ့သည်။
ဝမ်ဟင်းကောင်းရွာ၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်
ဝမ်ဟင်းကောင်းရွာ (Wanhinkawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်၊ မိုင်းခန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၃၅၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းခန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၉၃ ဦး၊ မ ၁၆၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၃၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အနင်္ဂဏသုတ်
အနင်္ဂဏသုတ်သည် ဘုရားမြတ်စွာ ကိုယ်တော်တိုင် ဟောကြားတော်မူခဲ့သောသုတ်မဟုတ်။ ရှင်သာရိပုတ္တရာနှင့် ရှင်မောဂ္ဂလာန်တို့ ဟောပြောခဲ့သောသုတ် ဖြစ်သည်။ ဤသုတ်တွင် အာဇီဝကဂိုဏ်းသား ပဏ္ဍုပုတ္တ အကြောင်းကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။ ဤသုတ်ကို မဇ္ဈိမနိကာယ်တွင် ထည့်သွင်းထားရသည့်အကြောင်းမှာ ဘုရားမြတ်စွာကိုယ်တော်တိုင် ဟောကြားတော်မူသော ဒေသနာတော် မဟုတ်စေကာမူ ဘုရားမြတ်စွာကိုယ်တော်တိုင်၏ သဘောတူညီချက်အရ ညွှန်ပြသောသုတ် ဖြစ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ - သာဝတ္ထိမြို့ အနာထပိဏ်သူဌေး၏အာရာမ် ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ်က ရဟန်းတို့အား ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
(၁) မိမိသန္တာန်၌ ကောပ, အပ္ပစ္စယအစရှိသော ကိလေသာ “အင်္ဂဏ” ရှိလျက် “ငါ၏ အတွင်းသန္တာန် (စိတ်အစဉ်)၌ ကိလေသာ “အင်္ဂဏ ရှိ၏” ဟု အမှန်အတိုင်း မသိသောပုဂ္ဂိုလ်သည် “ဟီနပုရိသ”၊
(၂) မိမိသန္တာန်၌ ကောပ, အပ္ပစ္စယအစရှိသော ကိလေသာ “အင်္ဂဏ” ရှိလျက် “ငါ၏ အတွင်းသန္တာန် (စိတ်အစဉ်) ဝယ် ကိလေသာ “အင်္ဂဏ” ရှိ၏” ဟု အမှန်အတိုင်း သိသောပုဂ္ဂိုလ်သည် “သေဋ္ဌပုရိသ”၊
(၃) မိမိသန္တာန်၌ ကောပ, အပ္ပစ္စယအစရှိသော ကိလေသာ “အင်္ဂဏ” မရှိသည်ကို “ငါ၏ အတွင်းသန္တာန် (စိတ်အစဉ်) ဝယ် ကိလေသာ “အင်္ဂဏ မရှိ” ဟု အမှန်အတိုင်း မသိသောပုဂ္ဂိုလ်သည် “ဟီနပုရိသ”၊
(၄) မိမိသန္တာန်၌ ကောပ, အပ္ပစ္စယအစရှိသော ကိလေသာ “အင်္ဂဏ” မရှိသည်ကို “ငါ၏ အတွင်းသန္တာန် (စိတ်အစဉ်) ဝယ် ကိလေသာ အင်္ဂဏ မရှိ” ဟု အမှန်အတိုင်း သိသောပုဂ္ဂိုလ်သည် “သေဋ္ဌပုရိသ”-ဟု ဆိုအပ်၏ဟု ဟောတော်မူသည်။ ထိုအခါ အရှင်မဟာမောဂ္ဂလ္လာန်ထေရ်က “အဘယ်ကြောင့် ဟီနပုရိသ, သေဌပုရိသမည်ကြောင်း” မေးလျှောက်ပါသည်။ အရှင်သာရိပုတ္တမထေရ်က ယင်းပုဂ္ဂိုလ် လေးမျိုးကို ကြေးခွက်လေးမျိုးပမာထား၍ ရှင်းလင်းမိန်ကြားတော်မူပါသည်။ တဖန် အရှင်မဟာမောဂ္ဂလ္လာန်ထေရ်က မေးမြန်သဖြင့် “အင်္ဂဏ-ဟူသည် ယုတ်မာညစ်ကျူ မကောင်းမှု အကုသိုလ် “ကောပ, အပ္ပစ္စယ’ အစရှိသော အလိုဆိုးကို ဆိုလိုကြောင်းနှင့် ကောပ, အပ္ပစ္စယပုဂ္ဂိုလ် (၁၃)ဦးအကြောင်းကို ရှင်းလင်း ဟောကြားတော်မူပါသည်။ ဆက်လက်၍ “ဤကောပ, အပ္ပစ္စယ အစရှိသော ယုတ်မာသော အကုသိုလ် ဣစ္ဆာစာရတရားများ ထင်ရှားရှိနေသောရဟန်းသည် တောထွက်၍ အိမ်စဉ်အတိုင်း ဆွမ်းခံဘုဉ်းပေးပြီး ပံသုကူသင်္ကန်းကို ဝတ်ရုံ၍နေသော်လည်း သီတင်းသုံဖော်များက မလေးစား မမြတ်နိုးကြပုံ၊ ယင်းအကုသိုလ်တရားများ ပယ်ရှားပြီးသူသည် ရွာနီးကျောင်း၌ နေ၍ ဒါယကာတို့လှူဒါန်းအပ်သော ဆွမ်း, သင်္ကန်းတို့ကို ဘုဉ်းပေးဝတ်ရုံနေသော်လည်း သီတင်းသုံးဖော်တို့က လေးစားကြပုံကို အကောင်ပုပ်များထည့်ထားသော ကြေးခွက်, သလေးထမင်း ဟင်းလျာအစုံ ထည့်ထားသော ကြေးခွက်များ ပမာထား၍ ဟောကြားတော်မူပါသည်။
ထိုအခါ အရှင်မဟာမောဂ္ဂလ္လာန်ထေရ်က “ယာနကာရပုတ္တသမိတိနှင့် ပုရာဏယာနကာရပုတ္တ ပဏ္ဍုပုတ္တအာဇီဝကတို့ ဥပမာဖြင့် ပေါ်လာသော အခြေအနေတို့ကို နှိုင်းယှဉ်ဖော်ပြ၍” လျှောက်ထားပါသည်။ ဤသို့ ရဟန္တာအရှင်မြတ်နှစ်ပါးအချင်းချင်း သုဘာသိတဝါစာကို ဝမ်းမြောက်တော်မူပုံကို ပြဆိုရာသုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌ -ပရမတ္ထသစ္စာ, သမ္မုတိသစ္စာနှစ်ပါးနှင့် ဒေသနာတော်နှစ်ပါး အကြောင်း၊ ပုဂ္ဂလကထာဟောတော်မူခြင်း အကြောင်း (၈) ပါး၊ အင်္ဂဏသဒ္ဒါ၏ အနက်များ၊ ဥပမာနနှင့် ဥပမေယျနှိုင်းယှဉ်ချက် အကျယ်၊ ဘုရားရှင်၏ ရှေ့တော်၌ အမြဲ နေလိုသော ရဟန်းနှင့်ပတ်သက်၍ ကောပ, အပ္ပစ္စယဖြစ်ပုံများ၊ လူခစီဝရသုံးမျိုး၊ “ဇည ဇညံ” ပုဒ်အဖွင့်၊ သူပ, ဗျဉ္ဇနပုဒ်အဖွင့်တို့ ပါရှိပါသည်။
ဝါးတောကြီးရွာ၊ သပြေတန်း
ဝါးတောကြီးရွာ (Wartawgyi)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်၊ သပြေတန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၆၀၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သပြေတန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၄၀ ဦး၊ မ ၉၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၈၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေတာရှည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်စုံရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်
တောင်စုံရွာ (Taungson)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ တောင်စုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၆၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်စုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၉၄ ဦး၊ မ ၂၃၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၁၇၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထုံးဘိုရွာ၊ အရာတော်မြို့နယ်
ထုံးဘိုရွာ (Htonebo)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ အရာတော်မြို့နယ်၊ နောင်ကြီးအိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၃၅၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရာတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွေ့ကြီးရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
ကွေ့ကြီးရွာ (Kwaytgyi)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ မုံရွာကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၈၈၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မုံရွာကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၃၈ ဦး၊ မ ၁၀၇၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၁၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နတ်တလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောကျွဲအင်းရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
တောကျွဲအင်းရွာ (Tawkyweinn)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ အောင်မြင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၀၁၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အောင်မြင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၉၀၈ ဦး၊ မ ၇၄၆၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၃၇၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကောင်းကန်ရွာ၊ ယမ်းမိုင်
ကောင်းကန်ရွာ (Kawngkan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ ယမ်းမိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၉၁၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယမ်းမိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၇၅ ဦး၊ မ ၁၆၇၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၅၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ပဒဲကော
၎င်း၏ပင်စီအမြစ်ကို ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်အဖြစ်အသုံးပြုကြသည်။ ရေမွှေးအဖြစ်လည်းအသုံးပြုကြသည်။
ကောင်းကန်ရွာ၊ ယမ်းမိုင်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လုံတောက် (ရှေ့)ရွာ၊ နမ့်ဆန်မြို့နယ်
လုံတောက် (ရှေ့)ရွာ (Longtauk (East))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ပလောင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နမ့်ဆန်မြို့နယ်၊ လုံတောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၆၂၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လုံတောက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၂၂ ဦး၊ မ ၉၉၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၂၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ရောင်းသူ တစ်ဆယ်၊ ဝယ်သူ ငါးကျပ်
ရောင်းသူ တစ်ဆယ်၊ ဝယ်သူ ငါးကျပ် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
လုံတောက် (ရှေ့)ရွာ၊ နမ့်ဆန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်ဆန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရောင်းသူ တစ်ဆယ်၊ ဝယ်သူ ငါးကျပ်
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ရောင်းသူက တစ်ဆယ်ဟု ဈေးဆိုသည်ကို ငါးကျပ်သာပေးနိုင်သည်ဟု ဈေးဆစ်နိုင်သည်။
သမ္မာဒိဋ္ဌိသုတ်
သမ္မာဒိဋ္ဌိသုတ် သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိ၏ အနက်သဘောကို မှန်ကန်စွာထုတ်ဖော်ပြသောသုတ် ဖြစ်သည်။ ဘုရားမြတ်စွာ၏ တပည့်သားရဟန်းများသည် သမ္မာဒိဋ္ဌိရဘို့ အရေးကြီး၏။ သမ္မာဒိဋ္ဌိဟူသည် အဆိုးအကောင်းကို အခြေခံ အမြစ်အရင်းနှင့်တကွ နားလည်သိမြင်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ အဆိုးနှင့်အကောင်း သုံးမျိုးရှိသည်။ ၎င်းတို့ကား (၁)ကာယကံ=ကိုယ်မှု၊ (၂)ဝစီကံ=နှုတ်မှု၊ (၃)မနောကံ=စိတ်မှု ဖြစ်၏။ အဆိုး၏ အခြေခံအရင်းအမြစ်မှာ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟတို့ ဖြစ်ကြ၍ အကောင်း၏ အခြေခံ အရင်းအမြစ်မှာကား အလောဘ၊ အဒေါသ၊ အမောဟတို့အပြင် သစ္စာလေးပါးကို ကောင်းစွာသိမြင်ခြင်းနှင့် သဿတဝါဒနှင့် အတ္တဝါဒစွဲတို့မှ ကင်းခြင်းပင်တည်းဟု ဤသုတ်တွင် ဖော်ပြတော်မူခဲ့သည်။
ရောင်လေ့ရွာ၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်
ရောင်လေ့ရွာ (Yawnglayt)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်၊ မွတ်ဟိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၉၉၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကင်းချောင်းရွာ၊ မုဒုံမြို့နယ်
ကင်းချောင်းရွာ(Kinchaung)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်ခရိုင်၊ မုဒုံမြို့နယ်၊ ကင်းချောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၂၉၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကင်းချောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၉၈ ဦး၊ မ ၈၁၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၁၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မုဒုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရည်းစားတစ်ထောင်၊ လင်ကောင်တစ်ယောက်
ရည်းစားတစ်ထောင်၊ လင်ကောင်တစ်ယောက် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
အချို့မိန်းကလေးများသည် ရည်းစားများများထားပြီးမှ ခင်ပွန်းအဖြစ် တစ်ယောက်ကိုသာ စိတ်ကြိုက်ရွေးချယ်တတ်ကြသည်။
သာမာရွာ၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်
သာမာရွာ (Tharmar)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်၊ ပြရာချောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၆၉၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပြရာချောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၇၉ ဦး၊ မ ၁၃၇၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၅၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နွားထိုးကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သပြေကုန်းရွာ၊ ကွင်းကြီး
သပြေကုန်းရွာ (Thapyaykone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်၊ ကွင်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၀၀၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကွင်းကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၆၄ ဦး၊ မ ၁၁၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၁၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေတာရှည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြေညိုရွာ၊ မတ္တရာမြို့နယ်
မြေညိုရွာ (Myaynyo)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ မတ္တရာမြို့နယ်၊ မြေစွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၉၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြေစွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၂၆ ဦး၊ မ ၁၁၈၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၀၉ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတ္တရာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်ကောင်ရွာ၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်
ဝမ်ကောင်ရွာ (Wankawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်၊ မိုင်းခန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၃၆၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းခန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၉၃ ဦး၊ မ ၁၆၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၃၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရန်ကို မေတ္တာ၊ မင်းမှာ လက်ဆောင်
ရန်ကို မေတ္တာ၊ မင်းမှာ လက်ဆောင် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ရန်ကို အောင်မြင်လိုသော် မေတ္တာပွားရာသည်။ မင်းကို ချစ်စေလိုသော လက်ဆောင်ပဏ္ဏာ ဆက်သရာသည်။
ကျောက်ပြုတ်ရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
ကျောက်ပြုတ်ရွာ (Kyaukpyoke)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ အောင်မြန်မာ (၁)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၂၃၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အောင်မြန်မာ (၁)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၁၀ ဦး၊ မ ၁၁၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၄၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နတ်တလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရန်ကို ရန်ချင်း မတုံ့လျှင်းနှင့်
ရန်ကို ရန်ချင်း မတုံ့လျှင်းနှင့် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
နောင်ကြီးအိုင်ရွာ၊ အရာတော်မြို့နယ်
နောင်ကြီးအိုင်ရွာ (Naunggyiaing)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ အရာတော်မြို့နယ်၊ နောင်ကြီးအိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၃၅၀ ဖြစ်သည်။
ကော့စ်ပ‌လေး
ပြင်ပလင့်များ
ကဏ္ဍ:ဂျပန် ယဉ်ကျေးမှု ကဏ္ဍ:ဝတ်စုံဒီဇိုင်း
နောင်ကြီးအိုင်ရွာ၊ အရာတော်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရာတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်မိုက်ဇလီရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
ဝမ်မိုက်ဇလီရွာ (Wanmaiksali)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်၊ ဝမ်နောင်လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၆၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်နောင်လုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၈ ဦး၊ မ ၁၉၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းခတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်ခင်ရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
တောင်ခင်ရွာ (Taungkhin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ တောင်ခင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၀၂၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်ခင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၅၈ ဦး၊ မ ၂၁၃၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၉၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုင်းယန်းမြို့နယ်
မိုင်းယန်းမြို့နယ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်၊ မိုင်းယန်းခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ မိုင်းယန်းမြို့ ဖြစ်သည်။
ရာဇဝင်သမိုင်း
မိုင်းယန်းမြို့သည်သက္ကရာဇ် (၆၂၃) ခုနှစ်တွင်ကျိုင်းတုံမြို့ကို စတင်တည်ထောင်သည့် ကျိုင်းတုံ စော်ဘွားကြီး လက်ထက်ကမြို့ပျက်(၁)ခုဖြစ်ပြီး ကျိုင်းတုံ စော်ဘွားကြီး၏ လက်အောက်ခံနယ်မြေဒေသ (၁)ခုဖြစ်ခဲ့သည်။ သက္ကရာဇ် (၆၃၃)ခုနှစ်တွင် မိုင်းယောင်းမြို့နယ်၊ မိုင်းကာမှ ရှမ်းအမျိုးအနွယ် ညီအစ်ကို(၆)ယောက်သည် နေထိုင်စားသောက်လုပ်ကိုင်ရန် နေရာမရှိသဖြင့် ကျိုင်းတုံ စော်ဘွားထံ လာရောက်ခိုလှုံရာ ကျိုင်းတုံစော်ဘွားမှ မိုင်းယန်းမြို့သို့ သွားရောက်ရွာတည်နေထိုင်ရန် စေလွှတ် လိုက်သည်။ ၎င်းညီအစ်ကို(၆)ယောက်သည် ကျိုင်းတုံမှ ပြည်သူများလိုက်ပါ၍ အစ်ကိုကြီးသည် ဝမ်သာရွာကို တည်ပြီး၊ ဝမ်မိုင်းရွာ(၁)ဖွဲ့၊ ယမ်းတောင်ရွာအဖြစ်(၁)ဖွဲ့၊ ဝက်ဝံရွာအဖြစ်(၁)ဖွဲ့၊ ဝမ်ပုံလဲရွာအဖြစ် (၁)ဖွဲ့၊ ဒုတိယညီမှာ မိုင်းတိရွာအဖြစ်(၁)ဖွဲ့ တည်ထောင်ခဲ့သည်။
အစ်ကိုကြီးမှ ညီအစ်ကိုများ ညီညီညွတ်ညွတ်စည်းစည်းလုံးလုံးဖြင့် နေထိုင် သွားကြရန်နှင့်ဒုတိယညီအားမိုင်းတိရွာကို ခိုင်မာတောင့်တင်း အောင်ပြုလုပ်ရန် ပြောဆိုသဖြင့် ၎င်းရွာကို မိုင်းဆီရွာဟု ခေါ်တွင်ခဲ့သည်။ နှစ်နှစ်ခန့် ကြာသောအခါ ပါစက်၊ ယမ်းတောက်၊ နောင်ခုတ်၊ ပန်ကန်း၊ ပန်နင်ထက်မှ “ဝ”လူမျိုးများ ဆင်းလာပြီး၊ လမ်းတွင်ခေါင်းဖြတ်ကြရာ ရပ်ရွာအေးချမ်းခြင်းမရှိဘဲ ဆူပူအုံကြွလာသဖြင့် ကျိုင်းတုံ စော်ဘွားကြီးသည် မိုင်းယန်းပြည်သူများကို ခေါ်ယူစဉ် ဆူပူမှုဖြစ်လျှင်မကောင်း၊ အုပ်ချုပ်သူများထားရှိရန် လိုအပ် သဖြင့် သူကြီးချုပ်၊တိုက်သူကြီး၊ကျေးရွာသူကြီးနှင့် စစ်ဖက် တာဝန်ခံရန် ခွဲ / ထောက်အဆင့်ရှိသူ (၁)ဦးအား တာဝန် ပေးဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ သို့ဖြစ်၍ မိုင်းယန်းကျေးရွာများ အပြင် တောင်ပေါ်ဒေသမှလွယ်လများ နေထိုင်သည့် (၁၁) အုပ်စုနှင့် (၁၅)အုပ်စုကို မိုင်းယန်းသို့ခေါ်၍ (၁၁) အုပ်စုကို ယန်းခတ်အုပ်စုအဖြစ်၊ နားဆိုင်းတွင် စုရပ်အဖြစ်လည်းကောင်း ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ မိုင်းယန်း၊ မိုင်းလွေသည် မြို့အင်္ဂါရပ်နှင့် ပြည့်စုံလာသဖြင့်မိုင်းယန်း မြို့စား (၁)ဦးထားရှိ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ မိုင်းယန်းမြို့အား (မိုင်း= မြို့) (ယန်း= နားခိုရာ တစ်ထောက်နားရာ)ဟုသောသမိုင်းရာဇဝင်အရ ညီအစ်ကို သုံးဦး၊ကျွဲ၊မြင်းစီးလာရာမှ တစ်ထောက်နား ဦးတည်အရပ် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် မိုင်းယန်းဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုကြောင်း  စော်ဘွားများကို အာဏာစွန့်စေလျှက် မြို့နယ်လုံခြုံရေးသို့ အုပ်ချုပ်မှုကော်မတီဖြင့် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
ဖွဲ့စည်းမှု
မိုင်းယန်း မြို့နယ်ကို ပြည်ထဲရေးနှင့် သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ၁၉၇၂ ဩဂုတ်လ ၄ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်ကြေညာချက်အရ ရပ်ကွက်(၁၁) ခုဖြင့် လည်းကောင်း၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ် အဖြစ် ပြည်ထဲရေးနှင့် သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ၁၉၇၂ ဇူလိုင် ၁၇ နေ့စွဲ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ကျေးရွာအုပ်စု (၁၅) အုပ်စု၊ကျေးရွာ (၃၃၄) ရွာဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။
လုံတောက် (နောက်)ရွာ၊ နမ့်ဆန်မြို့နယ်
လုံတောက် (နောက်)ရွာ (Longtauk (West))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ပလောင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နမ့်ဆန်မြို့နယ်၊ လုံတောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၆၂၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လုံတောက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၂၂ ဦး၊ မ ၉၉၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၂၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်ဆန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သပြေကုန်းရွာ၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေတာရှည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုင်းလားမြို့နယ်
မိုင်းလားမြို့နယ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်၊ မိုင်းလားခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ မိုင်းလားမြို့ ဖြစ်သည်။
တရုတ်နိုင်ငံနှင့် နယ်နမိတ်ထိစပ်လျက် တည်ရှိပြီး မိုင်းလားဒေသသည် မူးယစ်ဆေးဝါး ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးခြင်းနှင့် တရားမဝင် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ပစ္စည်းများ ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားရာ နေရာလည်းဖြစ်သည်။
ပါစိတ်
ပါစိတ် (ပါစိတ္တိယ; Pācittiya ) သည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာရှိ ဝိနည်းငါးကျမ်းထဲမှ ဒုတိယမြောက်ကျမ်းစာဖြစ်သည်။ ဝိနည်းပိဋကတ်ကို သင်္ဂါယနာတင်သောပုံစံဖြင့် ဘိက္ခုဝိဘင်း၊ ဘိက္ခုနီဝိဘင်း၊ မဟာဝဂ်၊ စူဠဝဂ်၊ ပရိဝါ ဟူ၍ ပိုင်းခြားပြီး ကျမ်းစာအနေဖြင့် ပါရာဇိကဏ်၊ ပါစိတ်၊ မဟာဝဂ်၊ စူဠဝါ၊ ပရိဝါ ဟူ၍ ပိုင်းခြားထားကြသည်။ ပါစိတ်ပါဠိတော်ကျမ်းကို ဘိက္ခုဝိဘင်းမှ ပါစိတ္တိယ၊ ပါဋိဒေသနီ၊ သေခိယ၊ အဓိကရဏသမထ စသည့်အပိုင်းကြီး လေးပိုင်း၊ ဘိက္ခုနီဝိဘင်းမှ အပိုင်းအားလုံးကို ပေါင်းစပ်၍ ပါစိတ်ကျမ်း (သို့) ပါစိတ္တိယကျမ်းအဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ထို့ကြောင့် ဤကျမ်းတွင် ရဟန်းတို့ကျင့်သုံးလိုက်နာရသည့် (၂၂၇) သိက္ခာပုဒ်များထဲက အချို့အဝက်ပါရှိပြီး ဘိက္ခုနီခေါ် ရဟန်းမများအတွက် ဝိနည်းစည်းကမ်း (၃၁၁) (သို့) (၃၀၄) သိက္ခာပုဒ်များလည်း ပါရှိသည်။
ဤကျမ်းတွင် ရဟန်းယောင်္ကျား(ဘိက္ခု)တို့အတွက် ပါစိတ္တိယကဏ္ဍ-ကုသိုလ်စိတ်မှလျောကျစေတတ်သော သိက္ခာပုဒ်အမျိုးအစား (၉၂) မျိုးနှင့် ပါဋိဒေသနီယကဏ္ဍ၊ သေခိယကဏ္ဍတို့ပါဝင်သည်။ ဤ ကျမ်းတွင် ရဟန်းယောင်္ကျား(ဘိက္ခု)များအတွက် စည်းမျဉ်းများနှင့် နောက်ပိုင်းတွင် ရဟန်းမ(ဘိက္ခုနီ)တို့အတွက် စည်းမျဉ်းများ ပါဝင်သည်။
ဤကျမ်းသည် စာပေဗဟုသုတရှာဖွေလိုသူများအနေဖြင့် အနည်းငယ် ပျင်းရိငြီးငွေ့ဖွယ်ကောင်းသော်လည်း အချို့သောသိက္ခာပုဒ်များ ဖြစ်ပေါ်လာရခြင်း၏ နောက်ခံအကြောင်းရင်းကို လေ့လာရသောအခါ မြတ်စွာဘုရားရှင်လက်ထက်တော်အခါက ရဟန်းတော်များနှင့် လူဒါယကာတို့၏ ဆက်ဆံရေးအခြေအနေ တစိတ်တဒေသကိုသော်လည်းကောင်း၊ ရဟန်းများနှင့်ရဟန်းမတို့၏ ဆက်ဆံရေးအခြေအနေများကိုလည်းကောင်း လေ့လာအကဲခတ်နိုင်သည်။
အစေလကဝဂ်လာ၊ အစေလကသိက္ခာပုဒ်နှင့် သဘောဇနသိက္ခာပုဒ်တို့ဖြစ်ပေါ်လာရခြင်း၏အကြောင်းကို ဖတ်ရှုရသောအခါ မထေရ်မြတ်အရှင်အာနန္ဒာနှင့် အရှင်ဥပနန္ဒတို့၏ လူမှုရေးဒုက္ခများကို ကိုယ်ချင်းစာ၊ နားလည်ရလေသည်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်၏အမိန့်တော်ဖြင့် မထေရ်မြတ်အရှင်အာနန္ဒာသည် စားကြွင်းစားတို့အား ဆွမ်းကျန်ကွမ်း ကျန်များပေးဝေခဲ့သည်။ မထေရ်လည်း ပရိဗိုဇ်မတစ်ယောက်အား မုန့်နှစ်ခုကို တစ်ခုအမှတ်အဖြစ်ဖြင့် ပေးမိသောကြောင့် ပရိဗိုဇ်မနှင့်ပေးစားခံရသောဒုက္ခနှင့် ရာဂစိတ်ဖြင့် ယစ်နေသော မိတ်ဆွေဒါယကာအိမ်သို့ ဆွမ်းခံကြွမိရာတွင် ဆွမ်းလောင်းပြီးသောအခါ အတင်းပြန်ကြွခိုင်းနေသော ဒါယကာနှင့် ယောင်္ကျား၏အခြေအနေကို ရိပ်မိသောဒါယိကာမက အတင်းတားနေရာ အရှင်ဥပနန္ဒမှာ ထိုင်ရမလို၊ ထရမလိုဖြစ်နေသော မထေရ်မြတ်တို့၏ အစားတစ်လုပ်၊ ဒုက္ခထုပ်တို့ကို ကိုယ်ချင်းစားနားလည် ရသည်။
နောက်ပိုင်း သေခိယသိက္ခာပုဒ်အချို့မှာ ရဟန်းတော်များသာမက လူပုဂ္ဂိုလ်များအနေဖြင့်လည်း လိုက်နာသင့်သောသိက္ခာပုဒ်များ ဖြစ်သည်။ လူကြီးလူကောင်းပီသစွာ သွားလာနေထိုင်မှုနှင့်အစား အသောက် ဆိုင်ရာ ယဉ်ကျေးမှုများကို နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်ပညတ်ထားသည်မှာ အားကျနည်းယူဖွယ် ကောင်းလှသည်။
ရဟန်းတော်တို့၏ “နှစ်ရာ့နှစ်ဆယ်၊ ခုနှစ်သွယ်” သော သိက္ခာပုဒ်အားလုံး အထက်ပါနှစ်ကျမ်းလုံးတွင် ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်ကို တွေ့ရ ပေမည်။ ဤရဟန်းတော်တို့၏သိက္ခာပုဒ်များနှင့်ပတ်သက်၍ (၂၂၇)ပုဒ် ရှိသည်ဟု လက်ခံထားကြသော်လည်း အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ တိကနိပါတ်၊ သမဏဝဂ်၊ ဝဇ္ဇီပုတ္တသုတ်၌ “အရှင်ဘုရားတို့ ! တစ်ရာ့ငါးဆယ်သော သိက္ခာပုဒ်တို့ကို ရွတ်ဆိုရန်အချိန်တန်ပါပြီ” ဟူသောစကားရပ်နှင့် မိလိန္ဒပဥှာကျမ်း၊ အနဝသေသသိက္ခာပဒပဉှာ၌ “ရဟန်းကောင်းဟူသည် တစ်ရာ့ငါးဆယ်သော သိက္ခာပုဒ်တို့၌ ကျွမ်းကျင်သူ” စသော စကားရပ်တို့ကိုထောက်ဆ၍ “မူလကသိက္ခာပုဒ် အရေအတွက်မှာ (၁၅၀)သာရှိပြီးနောက်ပိုင်းမှ သေခိယသိက္ခာပုဒ်(၇၅)ပုဒ်ကို ထည့်သွင်း၍ (၂၂၇)ပုဒ် ဖြစ်လာသည်” ဟုယူဆသော သုတေသီပညာရှင်များလည်းရှိသေးသည်။ အဋ္ဌကထာဆရာ၊ အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ၏အဆိုရမူ အင်္ဂုတ္တိုရ်၊ တိကနိပါတ်လာစကားရပ်ကို “ထိုအချိန်က သိက္ခာပုဒ်ပေါင်း (၁၅၀)သာ ရှိ၍ ထိုကဲ့သို့ဆိုကြောင်း” ဖြေရှင်းချက်ထုတ်ထားသည်။ သို့သော် အထက်ပါ ဖြေရှင်းချက်သည် လက်ခံနိုင်စရာအကြောင်းရှိသော်လည်း ဘုရားရှင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံပြီးကာလအတန်ကြာမှ ဗုဒ္ဓစာပေအတွင်းသို့ဝင်ရောက်လာသော မိလိန္ဒပဉှာကျမ်း၌လည်း သိက္ခာပုဒ် (၁၅၀)ဟုသာ ဆိုထားခြင်းမှာလည်း ပညာရှင်များအနေဖြင့် သုတေသနပြုဖွယ်ကောင်းလှသည်။
ပါစိတ္တိယပါဠိကျမ်းနောက်ပိုင်းတွင် အမျိုးသမီးရဟန်း(ဘိက္ခုနီ) တို့အတွက် သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းထားသော သိက္ခာပုဒ်များကို ပြဆိုထားသည်။ သိက္ခာပုဒ်များကို ဤကျမ်းတွင် ထည့်သွင်းအသိမှတ်ပြုထားသေးသော်လည်း လက်ရှိရဟန်းတော်တို့၏ အယူဆအားဖြင့်မူ မြတ်စွာဘုရားရှင်ပရိနိဗ္ဗာန်စံပြီး နှစ်ပေါင်းလေးရာကျော်ငါးရာခန့်ကပင် ဘိက္ခုနီသာသနာ ကွယ်ခဲ့ပြီဖြစ်ကြောင်း လက်ခံထားကြသည်။ အမျိုးသမီးရဟန်းတော်များ လိုက်နာရသည့် စည်းကမ်းများသည် အမျိုးသားရဟန်းတော်များထက် ပိုမိုများပြားကြောင်းကိုလည်း တွေ့ရှိရသည်။
ဘိက္ခု နှင့် ဘိက္ခုနီ ဝိနည်းနှိုင်းယှဉ်ချက်
ဘိက္ခုနီဆိုင်ရာ ဝိနည်းများမှာ ဘိက္ခုဝိနည်းမှ အများစုပါဝင်ပြီး အတိုးအလျှော့စည်းမျဉ်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်၏။
ဖွဲ့စည်းပါဝင်မှု
ဤ၌ ဘိက္ခုများအတွက် ဘိက္ခုဝိဘင်းမှ ပါစိတ္တိယ၊ ပါဋိဒေသနီ၊ သေခိယ၊ အဓိကရဏသမထ စသည့်အပိုင်းကြီး လေးပိုင်းကိုဖော်ပြထားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိနည်းပိဋကတ်
ဒီ အချစ် ကို ဘာ နာမည် ပေးသင့်လဲ?
ဒီ အချစ် ကို ဘာ နာမည် ပေးသင့်လဲ? Iss Pyaar Ko Kya NaamDoon? (ဟိန္ဒီ : इस प्यार को क्या नाम दूं?) သည် အိန္ဒိယ ဟိန္ဒီ စကားပြော အချစ်ဒရာမာ ဇာတ်လမ်းတွဲ ဖြစ်သည်။ ဇာတ်လမ်းတွဲကို Star Plus ရုပ်သံလိုင်းတွင် ၆ ဇွန် ၂၀၁၁ မှ ၃၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၂ အထိ ထုတ်လွှင့် ပြသ ခဲ့သည်။
ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း
Lucknow မြို့မှ လူလတ်တန်းစား ကောင်မလေး ခူသျှီ ကုမာရိ ဂုပ္တ နှင့် အထက်တန်းစား စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင် အာရ်နဝ် သိင်္ဃ ရာဣဇဒ တို့ နှစ်ဦးကြား အလွဲများ နှင့် အချစ် ရို့မန့်များ ကို ရိုက်ကူး ဖော်ကြူးထားသော ဒရာမာ ဇာတ်လမ်းတွဲ ဖြစ်သည်။
ထုတ်လွှင့်မှု
ဒီ ဇာတ်လမ်းတွဲ ကို Star Plus ရုပ်သံလိုင်းတွင် အပိုင်း ၃၉၈ ပိုင်း ဖြင့် ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။ အပတ်စဉ် ပြသချိန် မိနစ် ၂၀ ဖြင့် ပြသခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ တွင် Hotstar မှ IPKKND ရဲ့ အဆက် အဖြစ် အပိုင်း ၈ ပိုင်း အား ပြသခဲ့သည်။
Star India ရဲ့ လက်အောက်ရှိ နိုင်ငံပေါင်း ၅၀ ကျော်မှ ရုပ်သံလိုင်းများတွင် ပြန်လည် ပြသခဲ့သည်။
၂၀၁၄ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံသန်းခေါင်စာရင်း
၂၀၁၄ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံသန်းခေါင်စာရင်း (တရားဝင်အားဖြင့် ၂၀၁၄ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံလူဦးရေနှင့် အိမ်အကြောင်းအရာ သန်းခေါင်စာရင်း) သည် ၂၀၁၄ခုနှစ်က မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကောက်ယူခဲ့သည့် ပြည်လုံးကျွတ် သန်းခေါင်စာရင်းဖြစ်သည်။ နှစ်ပေါင်း (၃၁)နှစ်အကြာမှသာ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ပြန်လည်ကောက်ယူနိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာအရ ၂၀၁၄ခုနှစ် မတ်လ (၂၉)ရက်နေ့ညအထိ မြန်မာနိုင်ငံ၏ လူဦးရေမှာ (၅၁,၄၈၆,၂၅၃) ဦးဖြစ်သည်။ အတိအကျကောက်ယူရရှိသော လူဦးရေမှာ (၅၀,၂၇၉,၉၀၀) ဦးဖြစ်ကာ လုံခြုံရေးနှင့် အခြားအခြေအနေများကြောင့် မကောက်ယူနိုင်သည့်ဒေသများ၏ ခန့်မှန်းလူဦးရေမှာ (၁,၂၀၆,၃၅၃) ဦးဖြစ်သည်။
သန်းခေါင်စာရင်းအသစ်ကောက်ယူရန် လိုအပ်လာခြင်း
မြန်မာနိုင်ငံတွင် နောက်ဆုံးကောက်ယူခဲ့သော သန်းခေါင်စာရင်းမှာ ဆိုရှယ်လစ်ခေတ်က ကောက်ယူခဲ့သည့် ၁၉၈၃ခုနှစ်သန်းခေါင်စာရင်းဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းကာလများတွင် ထိုသန်းခေါင်စာရင်း၏ မွေးနှုန်းများကိုသာ ခန့်မှန်းတွက်ချက်ခဲ့သဖြင့် လူဦးရေမှာ တိကျမှန်ကန်ခြင်းမရှိတော့ပေ။တိကျသော သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူမှသာ အစိုးရ၏ မူဝါဒများ၊ စီမံချက်များ ချမှတ်ခြင်း၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ၊ လူထုအကျိုးပြုလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ရာတွင် မှန်ကန်အကျိုးရှိမည်ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၁ခုနှစ်တွင် အစိုးရစနစ်ပြောင်းလဲပြီး အသစ်တက်လာသော အစိုးရလက်ထက်တွင် နှစ်ပေါင်း(၃၀)နီးပါး မကောက်ယူနိုင်ခဲ့သည့် သန်းခေါင်စာရင်းကို ကောက်ယူရန် ပြင်ဆင်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၁၄သန်းခေါင်စာရင်းမတိုင်မီအထိ ခန့်မှန်းတွက်ချက်နှုန်းများအရ မြန်မာနိုင်ငံ၏ လူဦးရေမှာ သန်း(၆၀)ကျော်ဟု မှတ်ယူခဲ့ကြသည်။
၂၀၁၄သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူခြင်း၏ ကောင်းကျိုးဆိုးကျိုးများ ဆန်းစစ်ခြင်း
၂၀၁၂ခုနှစ် နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူခြင်းနှင့်ပက်သက်၍ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးနှင့် အန္တရာယ် ဆန်းစစ်လေ့လာမှု ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူရန်အတွက် နောက်ဆုံးသန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း (၃၁)နှစ်အကြာ ၂၀၁၄ခုနှစ် မတ်လ-ဧပြီလတွင် ကောက်ယူရန် စီစဉ်ခဲ့ကြသည်။၂၀၁၄ခုနှစ်တွင် သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူလျှင် ရလာမည့် အကျိုးများနှင့် မကောက်ယူလျှင်ဖြစ်လာမည့် ဆိုးကျိုးများကို လေ့လာခဲ့ကြသည်။
၂၀၁၄ခုနှစ်တွင် ကောက်ယူပါက ၂၀၁၅ရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရပြီးတက်လာမည့် အစိုးရသည် သန်းခေါင်စာရင်းမှ ရရှိလာသော အချက်အလက်များကို အခြေခံ၍ မူဝါဒများ၊ စီမံကိန်းများ၊ ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုများကို မှန်ကန်တိကျစွာ ဆောင်ရွက်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။မကောက်ယူခဲ့ပါက ၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် တက်လာမည့်အစိုးရသည် တိကျသောစာရင်းအချက်အလက်များ မရှိသဖြင့် မူဝါဒများချမှတ်ရာတွင် တိကျမှုရှိမည်မဟုတ်ပေ။ အစိုးရအသစ်လက်ထက်တွင်မှသာ သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ခံပါက ထိုအစိုးရသက်တမ်း ကုန်ဆုံးခါနီးအချိန်အထိ အချက်အလက်များ အဆင့်သင့်ဖြစ်နိုင်မည် မဟုတ်ပေ။ထို့အပြင် ၂၀၁၅ရွေးကောက်ပွဲအတွက် မဲပေးနိုင်သူ ခန့်မှန်းလူဦးရေစာရင်း (မဲစာရင်းအတိအကျမဟုတ်ပါ) အားလည်း ရရှိနိုင်မည်ဖြစ်သည်။သန်းခေါင်စာရင်းမှ ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းစဉ်များ၊ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ ရေကောင်းရေသန့်ရရှိရေး၊ အခြေခံအဆောက်အအုံနှင့် အခြားလူမှုရေးကဏ္ဍများအတွက် အခြေခံအချက်အလက်များ ရရှိမည်ဖြစ်သည်။
စမ်းသပ်သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူခြင်း
ပင်မသန်းခေါင်စာရင်းမကောက်မီ တစ်နှစ်တိတိအလို (၂၀၁၃ခုနှစ် မတ်လ - ဧပြီလ) တွင် ဘာသာစကား၊ ဓလေ့ထုံးတမ်းမတူသော ဒေသများကိုရွေးချယ်၍ စမ်းသပ်သန်းခေါင်စာရင်းကို ကောက်ယူခဲ့သည်။ ဤသို့ ကောက်ယူခြင်းဖြင့် သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူရာတွင် ကြုံလာနိုင်သည့် အခက်အခဲများကို ကြိုတင်သိရှိကာ ပြင်ဆင်လာနိုင်ခဲ့သည်။ သင့်လျော်သည့် မေးခွန်များရွေးချယ်ခြင်း၊ စာရင်းကောက်များနှင့် စာရင်းစစ်များအား သင်တန်းများပေးခြင်း၊ စာရင်းကောက်ရာတွင် စကားအသုံးအနှုန်းများကို ဆန်းစစ်လေ့လာနိုင်ခြင်း၊ လူထုပညာပေးအစီအစဉ်များ ဆောက်ရွက်နိုင်ခြင်း စသည်တို့ကို စမ်းသပ်သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူရာမှ ရရှိလာသော သင်ခန်းစာများမှ ကြိုတင်ပြင်ဆင်လာနိုင်ခဲ့သည်။ စမ်းသပ်သန်းခေါင်စာရင်းအား မြို့နယ်ပေါင်း (၂၀)ရှိ အိမ်ထောင်စုပေါင်း (၅၀၀၀)ဖြင့် ကောက်ယူခဲ့သည်။
ဥပ​ဒေ
၂၀၁၃ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၉ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က လူဦးရေနှင့် အိမ်အကြောင်းအရာ "သန်းခေါင်စာရင်းဥပဒေ "ကို အတည်ပြုပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ ထိုဥပဒေအရ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးက ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ဆောင်ရွက်သော ဗဟိုသန်းခေါင်စာရင်းကော်မရှင်ကို ဖွဲ့စည်းထားရှိသည်။ ဤဥပဒေအရ သန်းခေါင်စာရင်းအတွက် ကောက်ယူရရှိသော အချက်အလက်များကို သန်းခေါင်စာရင်းအတွက်မှလွဲ၍ အခြားသော အကြောင်းအရာများအတွက် အသုံးပြုခွင့်မရှိပေ။
ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်း
သန်းခေါင်စာရင်းအတွက် နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများ၊ သန်းခေါင်စာရင်း ပညာရှင်များ၊ ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့အစည်းများ၊ နည်းပညာရှင်များနှင့် တွေ့ဆုံကာ အကူအညီများလည်း ရယူခဲ့သည်။ ထို့အပြင် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများနှင့် တွေ့ဆုံကာ ညှိနှိုင်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရသည်။လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာနမှ ဦးဆောင်၍ ဦးစီးဆောင်ရွက်ခဲ့ကာ ပြည်သူအားလုံးပါဝင်လို့ သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ကြစို့ ဟူသောဆောင်ပုဒ်ကို ချမှတ်ခဲ့သည်။
သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူရာတွင် ပါဝင်သည့်လုပ်ငန်းအားလုံးကို အကဲဖြတ်တွက်ချက်၍ သန်းခေါင်စာရင်းစီမံချက်ကို ၂၀၁၁ခုနှစ်မှစ၍ ရေးဆွဲခဲ့သည်။ မြေပုံရေးဆွဲခြင်းမှအစ အစီရင်ခံစာများထုတ်ပြန်ခြင်းအထိ လေ့လာဆန်းစစ်၍ စီမံချက်ချခဲ့ကြသည်။ ပထမအဆင့်အနေဖြင့် ၂၀၁၂ခုနှစ် ဇွန်လတွင် သင်တန်းများပို့ချကာ ရပ်ကွက်များကို မြို့ပြဒေသများ၌လည်းကောင်း၊ ကျေးရွာအုပ်စုများကို ကျေးလက်ဒေသများ၌လည်းကောင်း စာရင်းကောက်ကွက်မြေပုံများ ရေးဆွဲခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် မြို့နယ်ပေါင်း (၃၃၀)အား တစ်မြို့နယ်ချင်းစီလေ့လာကာ မြို့နယ်လဝကဝန်ထမ်းများမှ မြို့နယ်များရှိ အိမ်ထောင်စုနှင့် အဖွဲ့အစည်းအရေအတွက်ကို ရေတွက်ခဲ့ကြသည်။ ရရှိလာသော အချက်အလက်များအား စုစည်း၍ စာရင်းကောက်တစ်ဦးကောက်ယူရမည့် ကောက်ကွက်များကို သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံအနှံ့ ရပ်ကွက်/ကျေးရွာအုပ်စုပေါင်း (၁၆,၀၀၀)အတွက် မြေပုံများရေးဆွဲကာ စာရင်းကောက်ကွက်ပေါင်း (၈၁,၇၅၀)ခန့် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ကချင်၊ ရှမ်း၊ ကရင်ပြည်နယ်များရှိ ဒေသအချို့အတွက် ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံများ အသုံးပြုခဲ့ရသည်။
၂၀၁၂ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ကုလသမဂ္ဂ၏ အခြေခံအချက်များ၊ မြန်မာနိုင်ငံရှိ ယခင်ပြည်လုံးကျွတ်သန်းခေါင်စာရင်းများဖြစ်သည့် ၁၉၇၃၊ ၁၉၈၃ အချက်အလက်များ၊ အာဆီယံနိုင်ငံများ၏ သန်းခေါင်စာရင်းအချက်အလက်များကို လေ့လာကာ သန်းခေါင်စာရင်းလက်စွဲစာစောင်၊ မေးခွန်းများကို ပြုစုခဲ့ကြသည်။သန်းခေါင်စာရင်းတွင် ခေတ်မီနည်းပညာများ အသုံးပြုရန် ရည်ရွယ်ခဲ့ပြီး ပုံရိပ်ဖတ်ခြင်း နည်းပညာ (Scan ဖတ်ခြင်း) ကို အဓိကအသုံးပြုခဲ့သည်။ပုံရိပ်ဖတ်ရန်အတွက် ခေတ်မီပုံရိပ်ဖတ်စက်ကြီး (၈)လုံး ထားရှိခဲ့သည်။ (၂)လုံးကို ဝယ်ယူပြီး (၆)လုံးကို ငှားရမ်းအသုံးပြုခဲ့သည်။ ထိုစက် တစ်လုံးသည် တစ်နာရီလျှင် ​မေးခွန်းပုံစံ (၄,၀၀၀)ခန့် ဖတ်နိုင်သည်။
သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ရန် သတ်မှတ်ချက်များ
သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ရာတွင် ၂၀၁၄ခုနှစ် မတ်လ (၂၉)ရက် ညသန်းခေါင်ယံအချိန် မြန်မာနိုင်ငံနယ်နိမိတ်အတွင်း နေထိုင်သူများကို ထည့်သွင်းကောက်ခံခဲ့သည်။ထို​​နေ့ညသန်း​ခေါင်ယံ​ကျော်မှ ​သေဆုံးသူများလည်း ပါဝင်သည်။ထို့အပြင် နိုင်ငံခြားသို့​ရောက်ရှိ​နေ​သော မြန်မာနိုင်ငံသားများနှင့် မြန်မာသံရုံးဝန်ထမ်းများကိုလည်း ​ရေတွက်မည်ဖြစ်သည်။ထိုနေ့ညသန်းခေါင်ယံနောက်ပိုင်းမွေးသည့် ကလေးငယ်များနှင့် နိုင်ငံခြားသံရုံးများမှ သံတမန်များနှင့် ၎င်းတို့၏ မိသားစုဝင်များကို ထည့်သွင်း​ရေတွက်ခြင်းမပြု​ပေ။ ထိုသို့ကောက်ယူရာတွင် အောက်ပါအတိုင်းအမျိုးအစားများ ခွဲခြားထားသည်။
မေးခွန်းများ
သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူရာတွင် အိမ်ထောင်တစ်စုလျှင် အချက်အလက်များပါဝင်သည့် မေးခွန်းစာရွက် (၂)ရွက်ဖြင့် ကောက်ယူခဲ့သည်။ ထိုစာရွက်များတွင် ပါဝင်သောမေးခွန်းများမှာ (က) အမည် (ခ) ကျား/မ (ဂ) အသက် (ဃ) အိမ်ထောင်ဦးစီးနှင့်တော်စပ်ပုံ (င) အိမ်ထောင်ရေးအခြေအနေ (စ) ကိုးကွယ်သည့်ဘာသာ (ဆ) လူမျိုးနွယ်စု (ဇ) မသန်စွမ်းမှုအခြေအနေ (ဈ) ပြောင်းရွှေ့သွားလာနေထိုင်ခြင်းဆိုင်ရာမေးခွန်း (ည) ပညာရေးမေးခွန်း (ဋ) စီးပွားရေးဆိုင်ရာဆောင်ရွက်မှုအခြေအနေ (ဌ) အိမ်ရာနှင့် အိမ်ရာအသုံးအဆောင်ဆိုင်ရာမေးခွန်းများ (ဍ) အိမ်ထောင်စုတွင် လွန်ခဲ့သော (၁၂)လအတွင်းသေဆုံးမှုများ (ဎ) ပြည်ပတွင်သွားရောက်နေထိုင်သည့် မြန်မာလူမျိုးများ တို့ဖြစ်ကြသည်။
အိမ်​ထောင်စုအားလုံးကို​ကောက်ယူခြင်း
၂၀၁၄ခုနှစ် မတ်လ (၃၀)ရက်နေ့ နံနက် (၇:၀၀)အချိန်မှစ၍ အခြေခံပညာဦးစီးဌာနမှ ဆရာ၊ ဆရာမများ၊ ရပ်ရွာတာဝန်ရှိသူများ၊ ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာနမှ တာဝန်ရှိသူများ၊ ဆက်စပ်ဌာနများမှ တာဝန်ရှိသူများ၊ လုပ်အားပေးသူများမှနေ၍ မိမိ၏ သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ကွက်အလိုက် အိမ်တိုင်ရာရောက် စတင်ကောက်ခံကြသည်။ စာရင်းကောက်ယူရာတွင် ပုံရိပ်ဖတ်စက်နှင့် ပုံရိပ်ဖတ်ရာတွင် အဆင်ပြေစေရန် ခဲတံများ အသုံးပြုခဲ့သည်။ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များနှင့် ကြိုတင်ညှိနှိုင်းခဲ့သဖြင့် သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူနိုင်ခဲ့သည်။ တစ်နိုင်ငံလုံးအနေဖြင့် (၉၈)ရာခိုင်နှုန်း ကောက်ယူနိုင်ခဲ့သည်။ကရင်ပြည်နယ်ရှိ အချို့နေရာများတွင် လူဦးရေအချက်အလက်များသာ ကောက်ယူနိုင်ခဲ့သည်။ တိုင်းရင်းသား (၁၃၅)မျိုးအတွက် ကုဒ်နံပါတ်များပေးခဲ့သည်။ တိုင်းရင်းသား (၁၃၅)မျိုးအတွက် ဖြေဆိုသူသည် မိမိကိုယ်ကို မည်သည့်တိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်အဖြစ် သတ်မှတ်ကြောင်း ဖြေဆိုသည့်အတိုင်း ကောက်ခံခဲ့သည်။ မိမိကိုယ်ကို တိုင်းရင်းသား သွေးနှောအဖြစ်သာ သတ်မှတ်လိုပါက ကုဒ်နံပါတ် (၉၁၄)အောက်တွင် ဖြည့်သွင်းခဲ့သည်။ ထိုအချက်များကို သန်းခေါင်စာရင်းမကောက်မီကပင် အစိုးရ၊ တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်များ၊ အဖွဲ့အစည်းများ တွေ့ဆုံကာ ကြိုတင်သဘောတူခဲ့ကြသည်။
သန်းခေါင်စာရင်းကို နိုင်ငံတဝန်း မတ်လ ၃၀ရက်မှစတင်ကောက်ခံသော်လည်း ရာသီဥတုနှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးအခြေအနေများကြောင့် ရန်ကုန်တိုင်းရှိ ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်၊ ကချင်ပြည်နယ်ရှိ ပူတာအိုခရိုင်၊ ရှမ်းပြည်နယ် မိုင်းလားဒေသများတွင် မတ်လပထမပတ်မှစတင်ကာ ကောက်ယူခဲ့သည်။အချို့သည် မြန်မာအစိုးရက တရားဝင်အသိအမှတ်မပြုထားသော လူမျိုးအမည်ကို ​ဖြေခွင့်မရသဖြင့် သန်း​ခေါင်စာရင်းအ​ကောက်မခံခဲ့ကြရာ ရခိုင်ပြည်နယ်​မြောက်ပိုင်းတွင် သန်းခေါင်စာရင်းမကောက်ယူခဲ့ရမှုများလည်း ရှိခဲ့သည်။ ကချင်ပြည်နယ်တွင် ကေအိုင်အိုလှုပ်ရှားမှုနယ်မြေများရှိ ဒေသအချို့ကို စာရင်းကောက်များအားဝင်ခွင့်မပေးခဲ့သဖြင့် ကျေးရွာပေါင်း (၉၁)ရွာကို ကောက်ခွင့်မရခဲ့ပေ။
အစီရင်ခံစာများထုတ်ဝေခြင်း
၂၀၁၆ခုနှစ် မတ်လတွင် သန်းခေါင်စာရင်းအစီရင်ခံစာ အတွဲ (၂ - ခ)အဖြစ် ပြည်ထောင်စု(အလုပ်အကိုင်နှင့်လုပ်ငန်း)၊ ၂၀၁၆ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် သန်းခေါင်စာရင်းအစီရင်ခံစာ အတွဲ (၂ - ဂ)အဖြစ် ပြည်ထောင်စု(ကိုးကွယ်သည့်ဘာသာ) တို့ကို ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။ အသေးစိတ်ဆန်းစစ်သည့် သုတေသနစာတမ်း (၁၃)စောင်၊ သန်းခေါင်စာရင်းမြေပုံစာအုပ်တို့ကို ၂၀၁၆ခုနှစ်နှင့် ၂၀၁၇ခုနှစ်များတွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
လူဦးရေပျံ့နှံ့နေထိုင်မှု
၂၀၁၄သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူချိန်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ပြည်နယ်/တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ (၁၅)ခု၊ ခရိုင် (၇၄)ခရိုင်၊ မြို့နယ်/မြို့နယ်ခွဲ (၄၁၂)ခု ဖွဲ့စည်းထားရှိသည်။၂၀၁၄ခုနှစ်တွင်ပင် မြို့နယ်ခွဲစကားရပ်အား ပယ်ဖျက်ခဲ့ပြီး မြို့နယ်ခွဲများ၏ အစီရင်ခံစာများ ထွက်ရှိလာချိန်တွင် မြို့နယ်ခွဲများမှာ သက်ဆိုင်ရာမြို့နယ်များမှ မြို့အဖြစ်သာ ကျန်ရှိတော့သည်။မြို့ပြ​ဒေသတွင်​နေထိုင်သူများဆိုသည်မှာ အ​ထွေ​ထွေအုပ်ချုပ်​ရေးဦးစီးဌာန၏ သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနမှ တရားဝင်အမိန့်ပြန်တမ်းထုတ်၍ ဖွဲ့စည်းသတ်မှတ်ထား​သော ရပ်ကွက်များတွင် ​နေထိုင်သူများဖြစ်သည်။​ကျေးလက်​ဒေသ​နေထိုင်သူများဆိုသည်မှာ ထိုရပ်ကွက်များမှအပ ကျန်ရှိ​သော ​ကျေးရွာအုပ်စုများတွင် ​နေထိုင်သူများဖြစ်သည်။
သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၂၀၁၄ခုနှစ် မတ်လ (၂၉)ရက် ညသန်းခေါင်ယံတွင် ပြည်ထောင်စု၏ လူဦးရေမှာ (၅၁,၄၈၆,၂၅၃) ဦးဖြစ်ကာ အမျိုးသား (၂၄,၈၂၄,၅၈၆)ဦး၊ အမျိုးသမီး (၂၆,၆၆၁,၆၆၇) ဦးဖြစ်သည်။ ထိုစာရင်းတွင် သန်းခေါင်စာရင်းမကောက်ယူနိုင်သည့် ဒေသများ၏ ခန့်မှန်းဦးရေ (၁,၂၀၆,၃၅၃) ဦး အပါအဝင်ဖြစ်သည်။၁၉၈၃သန်းခေါင်စာရင်းထက် (၄၆)ရာခိုင်နှုန်း ပိုမိုများပြားလာသည်။ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးသည် လူဦးရေအများဆုံးနယ်မြေဖြစ်ကာ ကယားပြည်နယ်သည် လူဦးရေအနည်းဆုံးနယ်မြေဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ ရန်ကုန်မြောက်ပိုင်းခရိုင်သည် လူဦးရေအများဆုံးဖြစ်ကာ ကရင်ပြည်နယ်ရှိ ဖာပွန်ခရိုင်သည် လူဦးရေ အနည်းဆုံးဖြစ်သည်။
လူဦးရေသိပ်သည်းဆ
၂၀၁၄ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ လူဦးရေသိပ်သည်းဆမှာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် (၇၆)ဦးဖြစ်သည်။ ၁၉၈၃ခုနှစ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် (၄၆)ရာခိုင်နှုန်း တိုးလာခဲ့သည်။ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် (၇၁၆)ဦး၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးသည် (၂၀၀)၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးသည် (၁၇၇)ဦးဖြင့် အများဆုံးများဖြစ်ကာ ကယားပြည်နယ်သည် (၂၄)ဦး၊ ကချင်ပြည်နယ်သည် (၁၉)ဦး၊ ချင်းပြည်နယ်သည် (၁၃)ဦးဖြင့် အနည်းဆုံးများဖြစ်ကြသည်။
မြို့ပြ/ကျေးလက်လူဦးရေ
ပြည်ထောင်စုတွင် မြို့ပြနေရာခိုင်နှုန်း ၃၀ရာခိုင်နှုန်း၊ ကျေးလက်နေရာခိုင်နှုန်း ၇၀ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးသည် မြို့ပြနေရာခိုင်နှုန်း ၇၀ရာခိုင်နှုန်းနှင့် အများဆုံးဖြစ်ကာ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးသည် ၁၄ရာခိုင်နှုန်းနှင့် အနည်းဆုံးဖြစ်သည်။
လူဦးရေပိရမစ်
၂၀၁၄ မြန်မာ့လူဦးရေပိရမစ်သည် အိုးပုံဖြစ်သည်။ ၁၉၈၃သန်းခေါင်စာရင်းတွင် လူငယ်လူရွယ်များ များပြားခဲ့သော်လည်း ၂၀၁၄သန်းခေါင်စာရင်းတွင် မွေးဖွားနှုန်းကျဆင်းမှုကြောင့် (ဝ-၄)နှင့် (၅-၉) လူဦးရေအုပ်စုမှာ ကျဆင်းလာကာ အလုပ်လုပ်နိုင်သော အသက်အုပ်စုတွင် များပြားလာသည်ကိုတွေ့ရသည်။လူဦးရေတွင် အသက် (၁၅)နှစ်အောက်အုပ်စုမှာ (၂၈.၆)ရာခိုင်နှုန်း၊ အသက် (၁၅-၆၄) အုပ်စုမှာ (၆၅.၆)ရာခိုင်နှုန်း၊ အသက် (၆၅)နှစ်နှင့်အထက်အုပ်စုမှာ (၅.၈)ရာခိုင်နှုန်းရှိသည်။
စာတတ်မြောက်မှု
ပြည်ထောင်စု၏ စာတတ်မြောက်နှုန်းမှာ ၈၆.၉ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သည်။မြို့ပြတွင်နေထိုင်သူများတွင် (၉၃.၇)ရာခိုင်နှုန်း၊ ကျေးလက်တွင်နေထိုင်သူများတွင် (၈၃.၈)ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ်သည်။ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးသည် (၉၅.၅)ရာခိုင်နှုန်းနှင့် အမြင့်ဆုံး၊ ရှမ်းပြည်နယ်သည် (၅၉.၄)ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် အနိမ့်ဆုံးဖြစ်သည်။
မသန်စွမ်းမှု
၂၀၁၄သန်းခေါင်စာရင်းတွင် မသန်စွမ်းမှုမေးခွန်းအဖြစ် (အမြင်၊ အကြား၊ လမ်းလျှောက်/ အမြင့်တက်/ ပစ္စည်းကိုင်တွယ်၊ သင်ယူလေ့လာခြင်း/မှတ်ဉာဏ်/အာရုံစူးစိုက်မှု) (၄)မျိုးမေးမြန်းခဲ့သည်။ပြည်ထောင်စုတွင် မသန်စွမ်းသူ (၂,၃၁၁,၂၅၀) ဦးဖြစ်သည်။ထိုအထဲတွင် အမြင် (၂.၅)ရာခိုင်နှုန်း၊ လမ်းလျှောက်/ အမြင့်တက်/ ပစ္စည်းကိုင်တွယ် (၁.၉)ရာခိုင်နှုန်း၊ သင်ယူလေ့လာခြင်း/မှတ်ဉာဏ်/အာရုံစူးစိုက်မှု (၁.၇)ရာခိုင်နှုန်း၊ အကြားတွင်အခက်အခဲရှိသူ (၁.၃)ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ်သည်။
လုပ်သားအင်အားပါဝင်နှုန်း
ပြည်ထောင်စုတွင် အသက် (၁၅- ၆၄) လုပ်သားပါဝင်နှုန်း (၆၇)ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ်သည်။
ကလေးမွေးနှုန်း/သေနှုန်း
ကလေးမွေးနှုန်းဆိုသည်မှာ အမျိုးသမီးများ ကလေးမွေးနိုင်သည့် အသက် (၁၅-၄၉) အုပ်စုကိုကျော်၍ အသက်ရှင်နေထိုင်ပြီး လက်ရှိအသက်အုပ်စုအလိုက် ကလေးမွေးမည်ဆိုပါက အမျိုးသမီးတစ်ဦး ကလေးမွေးဖွားနိုင်သည့် နှုန်းဖြစ်သည်။ မွေးနှုန်းကြမ်းဆိုသည်မှာ တစ်နှစ်အတွင်း လူ(၁၀၀၀)တွင် မွေးသည့်နှုန်းဖြစ်သည်။ ပြည်ထောင်စု၏ ကလေးမွေးနှုန်းမှာ ၂.၃ဖြစ်ပြီး၊ မွေးနှုန်းကြမ်းမှာ ၁၈.၈ဖြစ်သည်။ ၅နှစ်အောက်ကလေးသေနှုန်းမှာ ၇၂ဖြစ်သည်။
အိမ်အကြောင်းအရာ
ပြည်ထောင်စုတွင် အိမ်ထောင်စု (၅)စု (၄)စုက အိမ်ပိုင်ဖြစ်သည်။ မြို့ပြဒေသတွင် အိမ်ပိုင်ဆိုင်သောအိမ်ထောင်စု (၆၆)ရာခိုင်နှုန်းနှင့် အိမ်ငှား (၂၀)ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သည်။ ပြည်ထောင်စုတွင် ရေလောင်းအိမ်သာအသုံးပြုသူ (၇၂.၂)ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ်သည်။
အခြား
ပြည်ထောင်စုတွင် စွမ်းအင်အတွက် လျှပ်စစ်မီးအသုံးပြုမှု (၃၂.၄)ရာခိုင်နှုန်းရှိသည်။ အိမ်ထောင် (၅)စုလျှင် (၄)စုမှာ လောင်စာအတခက် ထင်းနှင့် မီးသွေးကို အသုံးပြုကြသည်။သောက်ရေအတွက် သောက်သုံးရန်သင့်လျော်ကောင်းမွန်သောရေကို အသုံးပြုသူ (၆၉.၅)ရာခိုင်နှုန်း ရှိသည်။
နိုင်ငံခြားရွှေ့ပြောင်းနှုန်း
အိမ်ထောင်စုများတွင် နိုင်ငံခြားရောက်နေသူ (၂)သန်းခန့်ရှိသည်။ထိုအထဲတွင် (၇၀.၂)ရာခိုင်နှုန်းမှာ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ရောက်ရှိနေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ လူဦးရေစစ်တမ်း
ကင်းစုရွာ၊ ကျိုက်မရောမြို့နယ်
ကင်းစုရွာ(Kinsu)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်ခရိုင်၊ ကျိုက်မရောမြို့နယ်၊ ပိန်းနဲကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၁၇၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပိန်းနဲကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၇၀ ဦး၊ မ ၅၀၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၅၂၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုက်မရောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်နောင်လေးရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
ဝမ်နောင်လေးရွာ (Wannawnglay)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်၊ ဝမ်နောင်လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၄၄၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်နောင်လုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၈ ဦး၊ မ ၁၉၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းခတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရန်လိုက ရန်ပိုသည်၊ ရန်မလိုမှ ရန်ပြိုသည်
ရန်လိုက ရန်ပိုသည်၊ ရန်မလိုမှ ရန်ပြိုသည် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
သူတစ်ပါးအား ရန်လိုလျှင် မိမိ၌ ဘေးရန်များတတ်သည်။ သူတစ်ပါးအား ရန်မလိုမှသာ မိမိ၌ ဘေးရန်ကင်းရှင်းမည်။
ညောင်လေးပင်ရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
ညောင်လေးပင်ရွာ (Nyaunglaypin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ အောင်မြန်မာ (၁)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၂၃၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အောင်မြန်မာ (၁)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၁၀ ဦး၊ မ ၁၁၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၄၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နတ်တလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပရိမ္မမြေ
ပရိမ္မမြေသည် မအူရွာမှနေ၍ ချင်းတွင်းမြစ်တစ်ဖက်ကမ်းတွင် ပရိမ္မရွာကြီးကို ခေါ်သည်။ ပရိမ္မရွာသည် ပုဂံပြည်ကြီးကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စွမ်းဆောင်ခဲ့သူ ထိလှိုင်သျှင်ကျန်စစ်သားမင်းကြီး၏ မွေးရပ်ဇာတိမြေ ဖြစ်သည်။ ပရိမ္မရွာသည် ပုဂံပြည်ကြီးနှင့် ခရီးတာမဝေးလှဘဲ ရှေးခေတ်ကပင် အကူးအသန်းအသွားအလာများ ရှိခဲ့ကြသည်။ နရပတိမင်း ၏ မြင်းတော်ခံ ငပြည့်သည် အရှင်သခင် စစ်ထွက်ရာသစ်ဆိမ့်သို့ လိုက်ခဲ့ရာ ပုဂံမှ နံနက်ခေါင်းလောင်းထိုးတွင် အောင်သာမှကူး၍ မြင်းနှင့် သက်သက်ညှင်းညှင်းနှင်လာခဲ့ရာ ချင်းတွင်း ပရိမ္မသို့ရောက်လေသော် မွန်းမတည့်သေး ဟုဆိုလေသဖြင့် ပရိမ္မရွာနှင့် ပုဂံသည် ရှေးလမ်းခရီးတာမှာ မဝေးကွာလှချေ။ ကူးသန်းသွားလာဆက်သွယ်မှုများစွာ ရှိခဲ့သည်။ ကုန်းလမ်းခရီးမှလာ ရောက်မည်ဆိုလျှင် မုံရွာ-မန္တလေးအဝေးပြေးလမ်းမမှ ၃၆-မိုင်၊ မြောင်လမ်းခွဲအတိုင်းဝင်ခဲ့လျှင် ၇-မိုင်အကွာတွင် မြောင်မြို့သို့ ရောက်ရှိသည်။ ထိုမှဆက်လက်ထွက်ခွာလာခဲ့လျှင် လှေတင်ဦး၊ ဖွားစော၊ ဆွဲလွဲအို၊ နဘက်၊ ကင်းရွာ၊ ကျောက်ရစ်၊ အုန္နဲဘုတ်ကျေးရွာများကို ဖြတ်သန်း၍ ခရီးဆက်လာခဲ့လျှင် ချင်းတွင်းမြစ်ကမ်းနံဖူးရှိ ပရိမ္မရွာသို့ ရောက်သည်။ မြောင်လမ်းခွဲနှင့် ပရိမ္မရွာသည် ၁၉-မိုင်ခန့်သာ ကွာဝေးသည်။ ပရိမ္မရွာသည် မြောင်မြို့နယ်တွင် ပါဝင်သည့် အိမ်ခြေ-၆၀ဝကျော် ရှိသောစံပြကျေးရွာကြီး ဖြစ်နေသည်။ ထီးလှိုင်သျှင်ဘုရား၏အထက်နားတွင် ချင်းတွင်းမြစ်ရေကို ရေစုပ်စက်ကြီးများနှင့်စုပ်တင်၍စိုက်ပျိုးရေပေးဝေလျက် ရှိနေသည့် လျှပ်စစ်မြစ်ရေတင်လုပ်ငန်းကြီး တည်ရှိသည်။ ထိုလျှပ်စစ်မြစ်ရေတင်လုပ်ငန်းကြီးကြောင့် ကျားအို၊ ရွှေပန်း၊ တွင်းကြီး၊ အုန္နဲဘုတ်-စသည့် ကျေးရွာများမှ လယ်ယာမြေများမှာ မြေကြီးက ရွှေသီးလျက်ရှိနေကြသည်။
ပရိမ္မရွာသည် ပုဂံခေတ်က သူကြီးအုပ်ချုပ်ခဲ့သည့်ကျေးရွာကြီးဖြစ်သည်။ အင်းဝခေတ်၊ ပထမမင်းခေါင် (၇၆၃-၇၈၃) လက်ထက်တွင် ပရိမ္မရွာကို ရဲလှေ ဆယ်စင်းသို့ ထည့်သွင်းဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ အင်းဝမြို့တော်ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေးနှင့်စစ်ရေးတို့အတွက် ရဲ လှေတော်ဆယ်စင်း လုပ်ဆောင်ပြီး ချင်းတွင်းမြစ်အရှေ့ဘက်ရှိ ပရိမ္မ၊ ငပြောင်ကုန်း၊ လက်တော်ရာ၊ မန်ကျည်းခွ၊ ခင်မွန်ရွာနှင့် ချင်းတွင်းအနောက်ဘက် မုံညှင်း၊ ကျောက် ဆောက်၊ ပရိန်သာ၊ သရက်ကိုင်း၊ ခွန်သာ-စသည့် စုစု ပေါင်း(၁၀)ရွာသားတို့နှင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် လှေတပ်ဖြစ်ပေသည်။ ရဲလှေဆယ်စင်းတွင် ပါဝင်သည့်ကျေးရွာများမှာ ချောင်းဦး၊ မြောင်၊ ရေစကြိုနှင့် ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်တို့မှ ကျေးရွာများ ဖြစ်သည်ကို တွေ့ရသည်။ အင်းဝမင်းခေါင် သည် တောင်ငူစစ်ပွဲတွင် အောင်ပွဲဆင်လာခဲ့သည့် သားတော်ပြည်စားသီဟသူကို အိမ်ရှေ့အရာပေး၍ ပန်းချီဆယ်တိုက်၊ ရဲလှေဆယ်စင်းနှင့်တကွ ဗဒုံမြို့ကို ကံကျွေးချ ပေးသနားတော်မူခဲ့သည်။
အမြင့် (၅)မြို့
ကုန်းဘောင်ခေတ်ရောက်သည့်အခါ ပရိမ္မကို အမြင့်-(၅)မြို့အတွင်း ထည့်သွင်းခဲ့သည်ကို တွေ့ရသည်။ အမြင့်-(၅)မြို့ဆိုသည်မှာ
ပရိမ္မရွာ၏ချင်းတွင်းမြစ်ကမ်းနံဖူးတွင် ကျန်စစ်သားမင်းတည်ထားခဲ့သည့် ထီးလှိုင်သျှင်စည်းခုံတော်ကြီးကို ဖူးတွေ့နိုင်ပေသည်။ အရိပ်မထွက်ဘုရားဟုလည်း ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ ထီးလှိုင်သျှင်ဘုရားတွင် သက္ကရာဇ် ၄၆၉-ခု နှစ်က ရေးထိုးခဲ့ကျောက်စာ တည်ရှိသည်။ ထိုကျောက်စာတွင်- ။ ဝ။ သကရဇ် ၄၆၉ ခု မာဃဂံဝဇ္ဆိဏ် သိရိဘဝနာ ဒိတျာဝံင်္သရာဇာဓိရာဇာ။ မဟဗ္ဗလော ဇိနိ တွာန၊  မဟိ ံသဗ္ဗံ နိဗာနံ သမ္ပတာရ ယန္တိ၊ ကုဆုန်လ္ဆန် ၁၀ ၅ နိယ် မိမိဖွာရာပရိမ်ပြည်နှိုက် ဓိလိုင်သျင်မင်ကြီစေတီ တည် ၏။ တည်ပြီရကာ ဥဿာ်လပြည် တန်လိုင်ပြည်ကိုဝ် နည်၂ ညက်၂ ဖျက်ခ္လိပြီရုယ် ခ္လိထသော ပြညာ်ကြီသော တန် လိုင် သုခမိန်ကိုဝ်လေ ထာ၏။ ရ္ပုယ်ထံစင် ရ္ပုယ်သန်လျင်လေ ထာ၏။ မီမီရယ်ချင်ဖ္လစ်ထကျင်သော စောင် ဆင် တင်ကုပ်တွင် ရယ်၂ လှူသော ကင်္ကသူ၊ ကင်္ကပိုလ် ကင်္ကပတိယ် အတ် ၃ ယောက် စသော ကျွန်တ် ၁၀ဝ လှူ၏။ ရွာသာ ပ္လေါင်ပ္လာနှိုက်ဖ္လစ်သော စ္ဗါလေ ၁၅၀ဝ လှူတ်မူ၏။
စသည်ဖြင့် ရေးထိုးထားသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ ကျောက်စာအထောက်အထားအရ ထီးလှိုင်သျှင်ဘုရားကြီးတည်ရှိရာ ပရိမ္မရွာသည် ကျန်စစ်သားမင်း၏ဇာတိရပ်ရွာဖြစ်သည်မှာ ထင်ရှားပေသည်။ ထီးလှိုင်သျှင်ဘုရား အနီးတွင် ကျန်စစ်သားကို ပဋိသန္ဓေရှိစဉ်ကာလက မယ်တော် ဟင်းခါးချက်ပြုတ်စားသောက်သည့်နေရာတွင် တည်ထားခဲ့သည့်ဟင်းခါးဂူဘုရား တည်ရှိသည်။ ထို့အတူ ကျန်စစ်သားအား ဝမ်းကြာတိုက်အတွင်း လွယ်ထားစဉ် လိုက်လံရှာဖွေသတ်ဖြတ်သည့်ရန်သူတို့လာရောက်ချိန်တွင် ဝင်ရောက်ပုန်းခိုခဲ့ဖူးသည့် မစ မန်ကျည်းပင်ကြီးလည်း ပရိမ္မ ရွာတွင် ရှိခဲ့ဖူးသည်။
မစ မန်ကျည်းပင်ကြီး
သက္ကရာဇ် ၄၇၃-ခုနှစ်ထိုး အလောင်းစည်သူမင်းကြီး ၏ ကောင်းမှု့ လှည်းထောင်ဘုရားကျောက်စာတွင် ကျန် စစ်သား၏အမည်ကို ထိလိုင်အသျင်ကလန်စစ်သာ ဟူ၍ ရေးထိုးခဲ့သည်။ ကလန်ဆိုသည်မှာ ကျေးရွာမြို့ပြကို အုပ်ချုပ်စီရင်သည့်အကြီးအကဲ၊ မြို့ရွာသူကြီးတို့ကို ခေါ်ဝေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကျန်စစ်သားသည် ပုဂံခေတ်၊ ပရိမ္မမြို့တွင် အုပ်ချုပ်စီရင်ခဲ့သည့်မြို့သူကြီး ဖြစ်သည်ဟု ယူဆချက်လည်း ရှိပေသည်။ ကျန်စစ်သားမင်း၏ဘဝဇာတ်လမ်းက ထူးခြားဆန်းပြားပါသည်။ ကျန်စစ်သားမင်း၏မယ်တော်မှာ ချောမော လှပပြီး ကောင်းခြင်းငါးဖြာ ဆင်းအင်လက္ခဏာကြီးငယ်တို့နှင့် ပြည့်စုံလှသည့် ဝေသာလီပြည်မင်း၏ သမီးတော် ပဉ္စကလျာဏီ ဖြစ်သည်။ ပေါက္ကာရာမပြည့်ရှင် အနိရုဒ္ဓမင်းက ဝေသာလီပြည်မင်းထံသို့ ရာဇတမန်ကို စေလွှတ်ကာ သတို့သမီးကို တောင်းတော်မူခဲ့သည်။ ဝေသာလီမင်းလည်း သမီးတော်ပဉ္စကလျာဏီကို နောက်ပါအချွေအရံများနှင့် တကွ အနိရုဒ္ဓမင်းထံသို့ ဆက်သလိုက်သည်။ ရာဇတမန်သည် ချောမောလှပသည့်မင်းသမီးကိုဆောင်ယူလာခဲ့စဉ် မရပ်မတည်နိုင်ဖြစ်၍ လမ်းခရီးတွင် မင်းသမီးနှင့် ရောနှောမိကြသည်။ မင်းသမီး၏နောက်ပါအချွေအရံတို့ အတူ ပါလာခဲ့လျှင် ပေါက္ကာရာမသို့ရောက်ရှိပါက အကြောင်းချင်းရာပေါက်ကြား၍ ပျက်စီးခြင်းအဖြစ်သို့ရောက်မည်ဟု ရာဇတမန်လည်း ဆင်ခြင်မိသည်။ သို့ဖြစ်၍ မင်းသမီး၏နောက်ပါအချွေအရံတို့ကို လမ်းခရီး တလျှောက် မြို့ရွာများတွင် တစ်မြို့တစ်ရွာလျှင် တစ်ယောက်နှုန်းဖြင့် ချန်ထားရစ်ခဲ့သည်။ ဓညဝတီသို့ဆိုက်ရောက်လျှင် မင်းကြီးသည် ပဉ္စကလျာဏီမင်းသမီးကို ကြိုဆို၍ အဆက်အသ ခံယူသည်။ ရာဇတမန်သည် နေပြည်တော်သို့ရောက်ရှိသောအ ခါ မင်းသမီးသည် ဝေသာလီပြည့်ရှင်၏ သမီးတော်ရင်း မဟုတ်တန်ရာဟု လျှောက်ထားခဲ့သည်။ အနိရုဒ္ဓအနော်ရ ထာမင်းလည်း သေခြာစွာ စုံစမ်းတော်မမူ။ မွေးစားသမီးကိုဆက်သသည်ဟု အမျက်တော်ထွက်ကာ ပဉ္စကလျာဏီ အား ပရိမ္မအမတ်ထံသို့ အပ်နှံလိုက်လေသည်။ ပရိမ္မသို့ရောက်သည့်အခါ အနော်ရထာမင်းနှင့် ယှဉ်သည့်ပဋိသန္ဓေသည် ရင့်မာခြင်းသို့ရောက်လျှင် ငလျင်ပြင်းစွာ လှုပ်ခတ်ခဲ့သည်။ အနော်ရထာမင်းလည်း မြေငလျင်လှုပ်ခြင်း၏နိမိတ်ကို ဟူးရားဖြူ၊ဟူးရားညိုတို့အား မေးမြန်းရာ-
အရှင်မင်းကြီး၊ မင်းပြုမည့်သူသည် မြောက်အရပ်၌ ပဋိသန္ဓေတည်နေသည်ဟု လျှောက်ထားကြသည်။ အနော်ရထာမင်း လည်း မြောက်အရပ်မှ ပဋိသန္ဓေရှိသူမိန်းမတို့အား စစ်ကြော၍ လိုက်လံသတ်ဖြတ်စေသည်။ ကျန်စစ်သား၏မိခင် ပဉ္စကလျာဏီလည်း သူသတ်တို့လိုက်လံရှာဖွေလျှင် ပရိမ္မရွာ၏ တောင်ဘက်တွင်ရှိသည့် မန်ကျည်းပင်ကြီး၏ ပါးပျဉ်းအတွင်း ပုန်းခိုနေလေသည်။ မန်ကျည်းပင်ကြီးလည်း ဘုန်းကံရှိသည့် သတို့သားအား ပျက်စီးခြင်းသို့မ ရောက်စေရန် အကိုင်းအခက်တို့ဖြင့် ကိုင်းညွှတ်ဖုံးကွယ်ပေးထားခဲ့လေသည်။ ကျန်စစ်သား ဖွားမြင်၍ နို့စို့ပုခက်အတွင်းရောက်ရှိချိန်တွင် ဟူးရားဖြူ၊ဟူးရားညိုတို့အား မေးမြန်းပြန်ရာ မင်းလောင်းမှာ မသေသေး။ ဖွားမြင်လေပြီဟု လျှောက်ပြန်သည်။ သူငယ်နို့စို့ပုခက်တွင်းမှ သားယောက်ျားတို့ကို ရှာဖွေစစ်ဆေးသတ်ဖြတ်စေပြန်သည်။ ကျန်စစ်သား၏မိခင်လည်း ယခင်ပုန်းခိုနေထိုင်ဖူးသည့် မန်ကျည်းပင်ကြီးသို့ သွားရောက်ပုန်းခိုရာ သူသတ်တို့လက်မှ လွှတ်မြောက်ခဲ့ပြန်သည်။ ထို့နောက် ကာလအတန်ကြာသည့်အခါ သေပြီလောဟု ဟူးရားတို့အား မေးမြန်းပြန်ရာ-
မင်းလောင်းကား မသေချေ။ နွားကျောင်းသားအရွယ်ရောက်လေပြီ။ သု ဆိုကြသည်။ ထိုအခါ နွားကျောင်းသားအရွယ်သူငယ်တို့ကို တွက်စစ်၍ သတ်ဖြတ်ပြန်သည်။ ကျန်စစ်သားသည် မန်ကျည်းပင်ကြီး၏ပါးပျဉ်းအတွင်း ပုန်းခိုရှောင်ရှားနေသဖြင့် လွတ်ခဲ့ပြန်လေသည်။ လိုက်လံသတ်ဖြတ်သော်လည်း အကြိမ်ကြိမ်လွတ်မြောက်ကျန်ရစ်ခဲ့လေသဖြင့် ကျန်စစ်သား ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ ကျန်စစ်သားပုန်းခိုခဲ့သည့် မန်ကျည်းပင်ကြီးကိုလည်း အသက်ဘေးလွတ်မြောက်စေရန် မစ - စောင့်ရှောက်သဖြင့် မစမန်ကျည်းပင်ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ ထိုမန်ကျည်းပင်ကြီးသည် ကျန်စစ်သားမင်း အဓိဋ္ဌာန် ပြုခဲ့လေသဖြင့် တစ်ဆစ်တောင့်မန်ကျည်းသီးများကိုသာ သီးလေ့ရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်။(ထိုမန်ကျည်းပင်ကြီးကား ပရိမ္မရွာ၏တောင်ဘက်တွင် ၁၉၉၀-ပြည့်နှစ်ဝန်းကျင်ခန့်အထိ ရှိသေးသည်။ ထိုအပင်ကြီးမှ အကိုင်းအခက်များကို ဆောင်ယူထားပါက ဘေးအန္တရာယ်ကင်းဝေးစေသည်ဟု ခုတ်ဖြတ်ယူကြရာမှ အစအနမကျန် ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့ သည်။ စစ်တပ်အစိုးရလက်ထက်တွင် ဒေသခံအချို့က မန်ကျည်းပင်ကြီး၏အကိုင်းအခက်များကို ဘုရားထုလုပ်ကိုး ကွယ်ရန်ဟူ၍ အကြီးအကဲများထံ လက်ဆောင်ပေးအပ်ရာမှအစပြု၍ ပျက်စီးခြင်းသို့ရောက်ရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။)