cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဂျိမ်းစ် လှကျော်
ဂျိမ်းစ် လှကျော် (၁၈၈၆-၁၉၁၉) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စာရေးဆရာ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ပထမဆုံး မြန်မာဝတ္ထုဟု ဆိုရမည့် မောင်ရင်မောင် မမယ်မ ကို ရေးသားပြီး ၎င်းကို ၁၉၀၁ ခုတွင် ဗြိတိသျှဘားမား ပုံနှိပ်တိုက်မှ ထုတ်ဝေသည်။ပြင်သစ် စာရေးဆရာ အလဇ္ဇန္နား ဒူးမား (Alexander Dumas) ၏ မွန်တီကရစ္စတို မြို့စားကြီး (The Count of Monte Christo) ကို မှီး၍ ရေးသားခြင်း ဖြစ်သည်။ ရှေးက မပေါ်ဖူးသေးသောကြောင့် လူကြိုက်များသည်။
ငယ်ဘဝ
ဂျိမ်းစ် လှကျော်ကို တောင်ငူခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့၊ မင်းလမ်းတွင် သက္ကရာဇ် ၁၂၂၈ ခု၊ ပထမဝါဆိုလဆန်း ၁ဝ ရက် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ (၁၈၈၆ ခု၊ ဇွန်လ ၂၁ ရက်) တွင် မွေးသည်။ အဖမှာ ဦးစွပ်၊ အမိမှာ ဒေါ်ဆိုင်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။
ငယ်စဉ်ကပင် မိဘများကွယ်လွန်သွားသဖြင့် အဒေါ် ဖြစ်သူ ဒေါ်မျှင်နှင့် ခင်ပွန်းသည် စစ်ကဲ ဦးညိုတို့က မွေးစားလိုက်သည်။ ထို ဦးညို - ဒေါ်မျှင် တို့မှာ ပထမသော် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ ဖြစ်ငြားလည်း ခရစ်ယာန်ဘာသာကို ယုံကြည်လာ၍ ဗုဒ္ဓဘာသာကို စွန့်ထားသူများဖြစ်ရာ မွေးစားသား မောင်လှကျော် အားလည်း ခရစ်ယာန် ဘာသာ ထုံးစံအတိုင်း နှစ်ခြင်းပြုပြီး ဂျိမ်းစ်လှကျော် ဟု ခေါ်ဝေါ် တွင်မှတ် ကြစေသည်။
ရွှေကျင်မြို့၊ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ အစိုးရကျောင်းတွင် ၇ တန်း အောင်မြင်ပြီး ရန်ကုန်သို့ ပြောင်းကာ ဆရာမှတ်ကျောင်းတွင် ပညာဆက်သင်သည်။ ထိုမှတဆင့် ရန်ကုန် ဟိုက်စကူး ကျောင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ လိုက်ပြန်ကာ ထိုကျောင်း မှပင် ထိုစဉ်က ခေါ်သော 'ဘင်္ဂလား စာမေးပွဲ' ခေါ် 'အိုင်-အေ' စာမေးပွဲကို အောင်မြင် သွားလေသည်။
ဂျိမ်းစ် လှကျော်သည် ဟိုက်စကူး ကျောင်းမှ အသက် ၂ဝ ခန့်တွင် ထိုသို့ အောင်မြင် သွားချိန် သည်ကား အထက် မြန်မာနိုင်ငံတော် ကိုပါ အင်္ဂလိပ်များ သိမ်းပိုက် လိုက်သော အချိန်ပင် ဖြစ်ပေသည်။ ထိုအခါ အခွင့်လည်း ကြုံသည်နှင့် ဂျိမ်းစ် လှကျော်သည် အင်္ဂလိပ် စစ်မင်းကြီး၏ စကားပြန် အဖြစ်ဖြင့် အထက် မြန်မာ နိုင်ငံတော်သို့ လိုက်ပါ သွားခဲ့သည်။
ထို့နောက် မန္တလေး မြို့မှ ရန်ကုန် မြို့သို့ ပြန်လည် ပြောင်းရွှေ့ လာခဲ့ပြီး စာတော်ပြန် ဌာနတွင် ၃ နှစ်ခန့်မျှ စာတော်ပြန် အဖြစ် ထမ်းရွက် နေလေသည်။ ထိုအတော အတွင်း ဂျိမ်းစ် လှကျော်သည် အအား မနေပေ။ လက်လှမ်းမီရာ စာပေ ဗဟုသုတ များကို ဆည်းပူးလျက် ဒုတိယတန်း ရှေ့နေ စာမေးပွဲနှင့် မြို့အုပ် စာမေးပွဲ များကို ဝင်ရောက် ဖြေဆို အောင်မြင်သည်။ ထို့နောက်မှ ဘုရင်ခံ အိမ်တော်တွင် စာတော်ပြန် မြို့အုပ် အဖြစ် ငါးနှစ်ခန့် လုပ်ကိုင် ပြန်သေး၏။ ပြီးမှ ဟံသာဝတီ ငွေတိုက် ဝန်ထောက် အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံရ၍ ရန်ကုန်မြို့ တွင်ပင် ၃ နှစ်ခန့် ဆက်လက် နေထိုင်သည်။
ထိုမှ တဖန် စစ်ကိုင်း၊ ချောင်းဦး၊ ဘုတလင် မြို့များတွင် ငွေတိုက် ဝန်ထောက် ဘဝ၊ မြို့အုပ် ဘဝ အဖြစ် အမှု ထမ်းပြီး သည့်နောက် နောက်ဆုံးတွင် မြင်းမူမြို့၌ နယ်ပိုင် ဝန်ထောက် အဖြစ် ထမ်းရွက်ရင်း မကျန်းမမာ သဖြင့် ခွင့်ယူကာ ရန်ကုန်မြို့သို့ ပြန်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့ တွင်လည်း ရောဂါ၏ အခြေအနေမှာ သက်သာသည် မရှိသဖြင့် ဂျိမ်းစ် လှကျော်သည် ၃၇ နှစ် အရွယ်တွင် အလုပ်မှ နုတ်ထွက် လိုက်လေသည်။
ထို့နောက် ရန်ကုန်မြို့ စဉ့်အိုးတန်း အထက်တန်းတွင် နေထိုင်ကာ ရှေ့နေ လိုက်ရင်း ဥပဒေ ကျောင်းနှင့် မြို့အုပ်၊ နယ်ပိုင် သင်တန်း ကျောင်းများကို ဖွင့်လှစ် သင်ကြား နေလေသည်။ တဖက် မှလည်း အားလပ်ချိန် ရတိုင်း ဥပဒေ စာအုပ်များ၊ ဝတ္ထု စာအုပ်များကို ရေးသား ထုတ်ဝေ ခဲ့ပါ၏။ 'မောင်ရင်မောင် မမယ်မ' ဝတ္ထုမှာ ထိုအချိန် အခါက ပေါ်ပေါက် လာခဲ့ရသော ဝတ္ထုပင် ဖြစ်ပေသည်။ ထို့အပြင် ထိုစဉ်က ရန်ကုန်မြို့တွင် ထုတ်ဝေလျက် ရှိသော 'သည်ဘားမား ကရစ်တစ်' (The Burma Critic) သတင်းစာ တွင်လည်း ဝတ္ထု တစ်ပုဒ်ကို အပတ်စဉ် ရေးသား ပေးပို့သေး၏။ မည်သည့် ဝတ္ထု ဟူ၍မူ အမှတ်အသား မရှိ ဖြစ်ခဲ့သည်။
ဂျိမ်းစ် လှကျော်သည် ဟံသာဝတီ သတင်းစာ ဆရာ၊ မြန်မာ အဆွေ သတင်းစာ ဆရာ အဖြစ်လည်း လုပ်ကိုင် ဖူးသေး၏။ ဤသို့လျှင် မနား မနေပင် စာရေး၊ စာဖတ်၊ စာသင် ပြုလုပ် နေရင်းက သွက်ချာပါဒ ရောဂါ စွဲကပ် လာကာ လက်ဝဲလက် တခုလုံး သွေး လေ မလျှောက်ဘဲ သေသွားရသည့် အဖြစ် သို့ပင် ဆိုက်ခဲ့ ရပေသည်။ သို့နှင့် ဆရာဝန်၏ ညွှန်ကြားချက် အရ ပူရာ ဒေသ ဖြစ်သည့် မိတ္ထီလာ မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ နေထိုင်ရ ပြန်သည်။
မိတ္ထီလာ မြို့တွင်လည်း အအား မနေသေး။ ဥပဒေကျောင်း ဖွင့်ပြန်ကာ ဥပေဒ ပညာရပ် များကို သင်ကြား ပို့ချ ပေသေး၏။ ထိုကမှ တဖန် ၁၉၁၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၈ရက်နေ့တွင် ရွှေဘိုမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ကာ ရောဂါ ဝေဒနာလည်း သက်သာ လာသည့် အလျောက် ထိုမြို့တွင် အခြေစိုက် တော့သည်။
ဂျိမ်းစ် လှကျော် အတွက်ကား ရွှေဘိုမြေကို နင်းမိသည်နှင့် တပြိုင်နက် အကယ်ပင် အောင်မြကို နင်းမိခြင်းပင် ဖြစ်တော့၏။ အဘယ့်ကြောင့် ဟူမူ များမကြာမီ အတွင်း မွေးစား အမိ၊ အဖ တို့ကို နွယ်၍ ခရစ်ယာန် ဘာသာဝင် ဖြစ်လာရ ရှာသော မစ္စတာ ဂျိမ်းစ် လှကျော် သည် မည်သူ၏ တိုက်တွန်းချက်မှ မပါဘဲ မိမိ၏ အလိုအလျောက်ပင် ဗုဒ္ဓ ဘာသာသို့ ကူးပြောင်း သွားခဲ့သည်။ ကူးပြောင်း ရုံမျှမက သက္ကရာဇ် ၁၂၈ဝ ပြည့်နှစ် (အင်္ဂလိပ် သက္ကရာဇ် ၁၉၁၉ ခုနှစ်) တွင် အလောင်းမင်း တရားကြီး၏ ကုသိုလ်တော် တစ်ရပ် ဖြစ်သော မြသိန်းတန် စေတီတော်ကို ပြန်လည် ပြုပြင် မွမ်းမံလျက် ၁၂၈၁ ခုနှစ်တွင် ထီးတော်ပင် တင်သေးသည်။
ဂျိမ်းစ် လှကျော်သည် အထက် ဖော်ပြရာပါ ဝတ္ထုများ အပြင် မြို့အုပ် အလုပ်ကို လုပ်စဉ်က ကိုယ်တွေ့ အဖြစ်အပျက်များ ပါဝင်သော 'ကိုမြို့အုပ်' ဝတ္ထု၊ 'နောက်လင်' ဝတ္ထုနှင့် အခြား ဝတ္ထုများ ကိုလည်း ရေးသား ခဲ့ပါသေး၏။ စက်တင် ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေခြင်း မရှိခဲ့ချေ။ ထိုဝတ္ထုများမှ တပါးလည်း ဥပဒေနှင့် သက်ဆိုင်သည့် ဥပဒေ မေးခွန်းပုစ္စာ အဖြေကျမ်းနှင့် ဓမ္မသတ် မေးခွန်း ပုစ္စာ အဖြေ များကို လည်းကောင်း၊ ရှေ့နေ ဥပဒေ မေးခွန်း ပုစ္စာ ၈ နှစ် အတွက်နှင့် ရှေ့နေ စာမေးပွဲ အောင်မြင်ရန် လမ်းညွှန် စာတမ်း ၂ စောင် တွဲကို လည်းကောင်း ရေးသား ခဲ့ပေ သေးသတည်း။
အိမ်ထောင်ရေး
လေဖြတ်၍ မိတ္ထီလာ၌ ခေတ္တနေစဉ် မိတ်ဆွေများ၏ ဆော်လှော်မှုအရ ခင်ပွန်းဖြစ်သူ မြို့အုပ် ဦးမော်လစ် ဆုံးထားသော ဒေါ်မင်းသာနှင့် လက်တွဲဖြစ်သည်။
ဘဝနိဂုံး
မြသိန်းတန်စေတီအား ထီးတင်သည့်နှစ် ၁၉၁၉ ခု၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် အဖျားရောဂါနှင့် အနိစ္စရောက်သည်။ သားမြေးတစုက အရိုးဂူကို မြသိန်းတန်တံတိုင်းအတွင်း၌ သင်ပုတ်ပလ္လင်အဖြစ် တည်ထားသည်။
ရေးသားခဲ့သော စာအုပ်များ
အောက်ပါ စာအုပ်များကို ရေးသားခဲ့သည် -
မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်
မြစ်ကြီးနားမြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်တွင် မြစ်ကြီးနားမြို့နှင့် ဆင်ဘိုမြို့တို့ ပါဝင်ပြီး မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ မြစ်ကြီးနားမြို့ ဖြစ်သည်။
ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာအုပ်စုများ
• နောင်နန်း
• ပလနစခန်းများ
• နန့်ကျင်
• နန်းကွေ့
• ရှဒေါင်
• လွယ်ခေါ
• တန်ဖဲ
• အင်ဂျစ်ယန်
• တီယန်ဇွပ်
• ခေါင်ဖူးရွာသစ်
• ခေါင်ဖူးရွာဟောင်း
• ဟိုကပ်
• စံကင်း
• အကြဲ
• မြင်သာ
• ရေနားပင်လုံ
• ပင်တော်
• တောပင်လုံ
• မံကင်း
• ဝဲကြီး
• နောင်ပွဲ
• နယ်ခြား
• မံဖွား
• ညောင်ပင်သာ
• ဝိုင်းလုံ
• တာဟိုးနား တို့ ဖြစ်ကြသည်။
(ခ)ရပ်ကွက်များမှာ
• မြစ်ကြီးနားမြို့
• ဧရာရပ်ကွက်
• သီတာရပ်ကွက်
• ရန်ကြီးအောင်ရပ်ကွက်
• မြို့မရပ်ကွက်
• ရှမ်းစုမြောက်ရပ်ကွက်
• ရှမ်းစုတောင်ရပ်ကွက်
• ကချင်စုရပ်ကွက်
• ကျွန်းပင်သာရပ်ကွက်
• အေးစေတီရပ်ကွက်
• ရွှေညောင်ပင်ရပ်ကွက်
• မြို့သစ်ရပ်ကွက်
• အောင်နန်းရိပ်သာရပ်ကွက်
• ခေမာသီရိရပ်ကွက်
• မြေမြင့်ရပ်ကွက်
• ရွှေစက်ရပ်ကွက်
• မန်ခိန်ရပ်ကွက်
• တပ်ကုန်းရပ်ကွက်
• စီတာပူရပ်ကွက်
• ရမ်ပူရပ်ကွက်
• ကြက်ပေါင်ခြံရပ်ကွက်
• မြို့သစ်ကြီးရပ်ကွက်
• လယ်ကုန်းရပ်ကွက်
• ရွှေအိုက်ရပ်ကွက်
• ရွှေပြည်သာရပ်ကွက်
• ပမ္မတီးရပ်ကွက်
• ဆင်ဘိုမြို့
• အောင်မင်္ဂလာရပ်ကွက်
• အောင်ချမ်းသာရပ်ကွက် တို့ဖြစ်သည်။
လိပ်ကျောက်ရရွာ၊ ခွေးတောက်ချောင်း
လိပ်ကျောက်ရရွာ၊ ခွေးတောက်ချောင်း
မကျီးကုန်းရွာ၊ ချောင်းဖျား
မကျီးကုန်းရွာ၊ ချောင်းဖျား
တော်ကမယ်ကုန်းတန်းရွာ၊ တော်ကမယ်
တော်ကမယ်ကုန်းတန်းရွာ၊ တော်ကမယ်
အနဘိရတိသုတ်
အလုံးစုံသောလောက၌ မွေ့လျော်ဖွယ်မရှိဟု မှတ်သားမှု “သဗ္ဗလောကအနဘိရတိသညာ နှင့်တကွဖြစ်သော ဗောဇ္ဈင်ခုနစ်ပါးကို ပွားများအပ်, အကြိမ်ကြိမ် အဖန်ဖန် အလေ့အလာ ပြုအပ်သည်ရှိသော် အကျိုးအာနိသင် ကြီးမားပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ကုသလသုတ်
(၄)သုတ် ရှိပါသည်။
ကုသိုလ်အဖို့ရှိကုန်, ကုသိုလ်ဟူသောအသင်းအပင်း ရှိကုန်သော ကုသိုလ်တရား အားလုံးတို့သည် အပ္ပမာဒတရားလျှင် အကြောင်းရင်းရှိကုန်၏။ အပ္ပမာဒတရား၌ ပေါင်းဆုံစုဝေးကုန်၏။ ထိုကုသိုလ်တရားအားလုံးတို့ထက် အပ္ပမာဒတရားကို အမြတ်ဆုံးဟူ၍ ဟောတော်မူအပ်ကုန်၏။ အပ္ပမာဒတရားရှိသော ရဟန်းသည် ဗောဇ္ဈင် ခုနစ်ပါးကို ပွားများလိမ့်မည်၊ ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာပြုလိမ့်မည်-ဟု မိန့်တော်မူပြီး ဗောဇ္ဈင်ခုနစ်ပါး ပွားများပုံကို ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။ --- အထက်ပါ သုတ်တော်အတိုင်း “အပ္ပမာဒ”နေရာ၌ “ယောနိသော မနသိကာရ”ကို ပြောင်းလဲ၍ ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
ကုသိုလ်အဖို့အစု၊ ကုသိုလ်ဖက်သားဖြစ်ကုန်သော ကုသိုလ်တရားအားလုံးတို့သည် စိတ်လျှင် ရှေ့သွားရှိကုန်၏။ စိတ်သည် ရှေးဦးစွာ ဖြစ်ပြီး ကုသိုလ်တရားတို့သည် စိတ်နှင့်အတူတကွ တပြိုင်နက်ဖြစ်ကုန်၏-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ -- ဒုစရိုက်ဆယ်ပါးသည် အကုသိုလ်ဖြစ်ပုံ။ သုစရိုက်ဆယ်ပါးသည် ကုသိုလ်ဖြစ်ပုံကို ခွဲခြား၍ ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
၂၀ စက်တင်ဘာ
စက်တင်ဘာလ၊ (၂၀)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၂၆၃)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ် ဖြစ်လျှင် (၂၆၄)ရက်မြောက်) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၁၀၂) ရက် ကျန်သေးသည်။
အောင်တံခွန်ရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
အောင်တံခွန်ရွာ(Awngtahkun)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ ခုံဆင့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၉၀၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခုံဆင့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၈၅ ဦး၊ မ ၈၂၅ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၆၁၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သပြေကွင်းရွာ၊ မရမ်းချို
သပြေကွင်းရွာ၊ မရမ်းချို
ဆူရာလီရွာ
ဆူရာလီရွာ
ရေဖြူလွင်ရွာ၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်
ရေဖြူလွင်ရွာ (Yaehpyulwin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်၊ မြတောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၈၅၂ ဖြစ်သည်။
သဲတောကွင်းရွာ၊ သစ်ငုတ္တို
သဲတောကွင်းရွာ၊ သစ်ငုတ္တို
စန္ဒာဒေဝီ မိဖုရားခေါင်ကြီး
စန္ဒာဒေဝီသည် အလောင်းမင်းတရားကြီး ဦးအောင်ဇေယျ၏ မိဖုရားခေါင်ကြီး ဖြစ်သည်။ စန္ဒာဒေဝီအမည်သည် အလောင်းမင်းတရား နန်းတက်သော အခါမှ မှည့်ခေါ်သော ဘွဲ့မည် ဖြစ်သည်။ ဘွဲ့မည် အပြည့်အစုံမှာ ‘မဟာမင်္ဂလာရတနာဓိပတိသီရိရာဇာစန္ဒာဒေဝီ’ ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝနှင့်မိသားစု
မိဖုရားခေါင်ကြီး မဖြစ်မီက စန္ဒာဒေဝီ၏ နာမည်ကို မယ်ယွန်းစံ (ဝါ) ခင်ယွန်းစံ ဟု မှည့်ခေါ်ကြသည်။ အဘမျိုးရိုးမှာ ပုတ္တရာမြို့ကိုင် မောင်ပုကြီးနှင့် ဇနီးစောလှမန်တို့၏ သား၊ စည်ပုတ္တရာ ရွှေကာတစ်ထောင်မှူး သီရိရန္တဇဘွဲ့ခံ (ငယ်မည် မောင်ဖြိုး) သည် အဖဖြစ်သည်။ အမိမျိုးရိုးမှာ မုဆိုးဖို စမြင်းကြီးသား ဘုမ္မသူရနှင့် မင်းဘိုးခင် နှမ-စောသားထွေး သမီး-စောလှမျိုးတို့ အိမ်ထောင်သင့်ရာတွင် သမီး မယ်ညက်ကို မွေးဖွားပြီး မယ်ယွန်းစံ (စန္ဒာဒေဝီ) ၏ မိခင်ဖြစ်သည်။ သီရိရန္တဇ နှင့် ဇနီး မယ်ညက်တို့မှ သမီးသုံးယောက် ထွန်းကားခဲ့သည်။ ၎င်းတို့မှာ မယ်ကောင်း၊ မယ်ယွန်းစံ၊ မယ်နှိုင်းစံတို့ ဖြစ်သည်။
အင်းဒင် (ရခိုင်)ရွာ
အင်းဒင် (ရခိုင်) ရွာ သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မောင်တောမြို့နယ်ရှိ ရွာဖြစ်သည်။
စန္ဒာဒေဝီ မိဖုရားခေါင်ကြီး
မယ်ကောင်းစံ
မယ်ကောင်းစံသည် အိမ်ထောင်နှစ်ဆက်ရှိသည်။ ပထမ ချည်ပါရွာသား မောင်ကောင်းစံနှင့် အိမ်ထောင်ကျ၏။ မောင်တင် ခေါ် သားတစ်ယောက် မွေးသည်။ မောင်တင်သည် မြင်းရည်တက် ၆၈ ဦးဖွဲ့ရာတွင် ‘မင်းငယ်ကျော်’ ဘွဲ့ခံသည်။ ၎င်းနောက် သတိုးသီဟကျော် ဘွဲ့များ ခံသည်။ အလောင်းမင်းတရား၏ နှမငယ် မင်းဝင်၏ သမီး မယ်စွေနှင့် အိမ်ထောင်ကျသည်။
အင်းဒင် (ရခိုင်)ရွာ
လူဦးရေ ၆၀၀၀ ခန့် နေသည်။ အများစုမှာ ရခိုင်လူမျိုးဖြစ်သည်။
စန္ဒာဒေဝီ မိဖုရားခေါင်ကြီး
မယ်ကောင်းစံ
ဒုတိယ အိမ်ထောင်မှာ မောင်စည်းစိမ် ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဟံသာဝတီရောက် မင်းလက်ထက်တွင် စည်သာမြို့ကို စားရ၏။ အလောင်းမင်းတရား လက်ထက် မြင်းရည်တက် ၆၈ ဦးဖွဲ့ရာတွင် ‘မင်းလှစည်သူဘွဲ့’ ခံသည်။ ၁၁၁၇ ခုနှစ်တွင် သံလွင်၌ မွန်တို့ ဝိုင်းမိ၍ ကျဆုံးခဲ့ရသည်။ ဒုတိယ အိမ်ထောင်နှင့် မယ်ပြေနှင့် ရှင်သူဌေး ခေါ် သမီးနှစ်ယောက် ထွန်းကားသည်။ မယ်ပြေသည် အလောင်းမင်းတရားကြီး၏ မြောက်နန်းစံ မိဖုရား ဖြစ်သည်။
အင်းဒင် (ရခိုင်)ရွာ
ပထဝီဝင်
ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်သို့ မေယုမြစ်ဝင်ရာအနီး ကုလားတန်မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသတွင် ရှိသည်။ အနောက်ဘက်တွင် သံတွဲ၊ မြောက်ဘက်တွင် စစ်တွေမြို့တို့ ရှိပြီး မောင်တောမြို့မှာလည်း ရွာအနီးတွင်ပင် ဖြစ်သည်။
စန္ဒာဒေဝီ မိဖုရားခေါင်ကြီး
မယ်ယွန်းစံ
မယ်ယွန်းစံသည် ၁၀၇၅ ခုနှစ် မွေးဖွားသည်။ ဦးအောင်ဇေယျနှင့် အိမ်ထောင်ကျ၍ ဦးအောင်ဇေယျ မင်းဖြစ်သောအခါ စန္ဒာဒေဝီ ဘွဲ့ခံ မိဖုရားကြီး ဖြစ်လာသည်။ မယ်ယွန်းစံသည် သက္ကရာဇ် ၁၀၉၅ ခုနှစ်ခန့်တွင် မွေးဖွားသည်။ ဦးအောင်ဇေယျနှင့် လက်ဆက်ခဲ့သည်။ ဦးအောင်ဇေယျသည် မုဆိုးဖိုဇာတိ ဖြစ်သည်။ မိဘမျိုးရိုးမှာ မြို့သူကြီးမျိုးရိုးဖြစ်သည်။ မိဘနှစ်ဖက်စလုံးမှ မျိုးရိုးစဉ်ဆက်မှာလည်း ပုဂံမင်းရိုးမှ ဆင်းသက်၍ အင်းဝမင်းဆက် မိုးညှင်းမင်း၏ အနွယ်တော် ဖြစ်သည်ဟု ရာဇဝင်ကြီးများက ဆိုကြသည်။ ဦးအောင်ဇေယျနှင့် မယ်ယွန်းစံတို့မှာ သွေးခြားသော သူစိမ်းများ မဟုတ်ကြချေ။ ဦးအောင်ဇေယျ၏ မိခင် မဟာဒေဝီ စောငြိမ်းဦးနှင့် မယ်ယွန်းစံ၏ ဖခင် သီရိရန္တတို့မှာ မောင်နှမ အရင်းအချာများ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဦးအောင်ဇေယျနှင့် မယ်ယွန်းစံတို့မှာ မောင်နှမ တစ်ဝမ်းကွဲလည်း တော်စပ်လေသည်။
အင်းဒင် (ရခိုင်)ရွာ
စီးပွားရေး
စပါးအဓိက စိုက်သော်လည်း ကွမ်းသီးစိုက်သူ၊ ငါးဖမ်းသူတို့လည်း ရှိသည်။
စန္ဒာဒေဝီ မိဖုရားခေါင်ကြီး
မယ်နှိုင်းစံ
မယ်နှိုင်းစံသည် ပိတောရွာသား မင်းမြငုံနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ မင်းမြငုံသည် အလောင်းမင်းတရားကြီး၏ မြင်းရည်တက် ခြောက်ကျိပ် ရှစ်ယောက် (၆၈) ယောက်ဖွဲ့ရာတွင် ‘နန္ဒသာရ’ ဘွဲ့ခံသည်။ ထို့နောက် မဟာသင်္ခယာ၊ ထို့နောက် သတိုးမဟာသင်္ခယာ၊ စဉ့်ကူးမင်းလက်ထက်တွင် သတိုးမဟာတရဖျားဘွဲ့နှင့် ရတနာသိင်္ဃမြို့ဝန်ဖြစ်သည်။ ၁၁၅၉ ခု၊ ဝါခေါင်လပြည့်ကျော် ၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။ ၎င်းတို့မှ သမီး မယ်တလိုင်းကို မွေးသည်။
အင်းဒင် (ရခိုင်)ရွာ
ထင်ရှားသည့် ဖြစ်ရပ်များ
ထိုင်းနိုင်ငံမှ တိုယို အင်ဂျင်နီယာရင်းနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကော်ပိုရေးရှင်းက ကျောက်မီးသွေးသုံး ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ တည်ရန် ပြင်သော်လည်း ဒေသခံများ ကန့်ကွက်သဖြင့် အစီအမံ ပျက်ဖူးသည်။
မတ်လန်းလျှိုရွာ၊ နမ့်စန်မြို့နယ်
မတ်လန်းလျှိုရွာ (Matlanhlyo)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ နမ့်စန်မြို့နယ်၊ နားပွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၆၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားပွဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၉၁ ဦး၊ မ ၁၃၉၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
အင်းဒင် (ရခိုင်)ရွာ
ထင်ရှားသည့် ဖြစ်ရပ်များ
၂၀၁၇ ခု၊ စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်၌ နယ်မြေလှည့်နေသော တပ်မတော်မှ လုံခြုံရေးအဖွဲ့ကို ရိုဟင်ဂျာ ၂၀၀ ခန့်က လူအင်အား အားကိုး၍ တိုက်သည်။ ထိုလူအုပ်အနက်မှ ၁၀ ယောက်ကို အရှင် ဖမ်းမိသည်။ ရဲစခန်းတွင်လည်း အခြေအနေ မငြိမ်သက်သည့်အတွက် သုဿာန်သို့ ခေါ်သွားစဉ် (ယခင်က ရွာသား ဦးမောင်နီကို ရိုဟင်ဂျာတို့က သတ်ဖူးသဖြင့်) ဦးမောင်နီ၏ သား ၂ ဦးနှင့် အခြား ၁ ဦးတို့က အဖမ်းဆီးခံ ရိုဟင်ဂျာတို့ကို ဓားနှင့် ခုတ်ကြ၍ ထွက်ပြေးသူတို့ကို တပ်ဖွဲ့ဝင်တို့က အသေပစ်ဖမ်းရကြောင်း တပ်မတော်ဘက်က ဆိုသည်။
မတ်လန်းလျှိုရွာ၊ နမ့်စန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်စန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သင်ပေါင်းချောင်ရွာ၊ သင်ပေါင်းချောင်
သင်ပေါင်းချောင်ရွာ၊ သင်ပေါင်းချောင်
အင်းဒင် (ရခိုင်)ရွာ
ထင်ရှားသည့် ဖြစ်ရပ်များ
ရိုက်တာသတင်းကမူ ထိုရွာသားများအကူအညီနှင့် အဆုံးစီရင်သည်ဟု ဖော်ပြသည်။ နောင်တွင် အမှုမှန် ပေါ်ပေါက်သဖြင့် တပ်မတော်မှ အရာရှိ ၄ ဦး၊ အခြားအဆင့် ၃ ဦး၊ အရပ်သား ၁ ဦး ထောင်ဒဏ် အပြစ်ပေးခံရသည်။ ထိုကိစ္စကို ဖော်ထုတ်သော ရိုက်တာမှ သတင်းထောက် ကိုဝလုံးနှင့် ကိုကျော်စိုးဦးတို့က ပူလစ်ဇာဆု ရရှိခဲ့သည်။
အာဟာရေပဋိကူလသုတ်
အာဟာရေပဋိကူလသညာကို ပွားများအပ်, ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာပြု အပ်သည်ရှိသော် အကျိုးအာနိသင်ကြီးမားပုံနှင့် ပွားများပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ချစ်ဆွေ၊ စန္ဒရား
အလင်္ကာကျော်စွာ စန္ဒရား ချစ်ဆွေ (ဇွန် ၁၉၃၅-၂၀၀၅) သည် ရေး၊ ဆို၊ တီး စွယ်စုံရ မြန်မာ အနုပညာရှင် ဖြစ်သည်။
စန္ဒာဒေဝီ မိဖုရားခေါင်ကြီး
သားသမီး တစ်ကျိပ်
ဦးအောင်ဇေယျနှင့် မယ်ယွန်းစံတို့မှ သားသမီး တစ်ကျိပ် ထွန်းကားခဲ့သည်။ သားတော် ခုနှစ်ပါး၊ သမီးတော် သုံးပါး တို့ ဖြစ်သည်။ ဦးအောင်ဇေယျသည် မင်းအဖြစ်သို့ရောက်ရှိပြီးနောက် သားတော်၊ သမီးတော်တို့ကို မြို့စား၊ ရွာစားများပေး၍ မြှောက်စားခဲ့သည်။ အချို့သားတော်များ နောက်ပိုင်းတွင် မင်းဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ မယ်ယွန်းစံက ဖွားမြင်သော သားတော်၊ သမီးတော်များကို အစဉ်အတိုင်း ဤသို့တွေ့ရသည်။
ချစ်ဆွေ၊ စန္ဒရား
ငယ်ဘဝ
တေးရေးတေးဆို ဂီတပညာရှင် စန္ဒရား ချစ်ဆွေကို ၁၂၉၇ ခု နယုန်လ (၁၉၃၅ ဇွန်)နေ့တွင် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ဟင်္သာတမြို့၌ အဖ စန္ဒရားဆရာ ဦးဘလှိုင်၊ အမိ ဒေါ်ကျင်စိန်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်း ၄ ယောက်အနက် အကြီးဆုံးသား ဖြစ်သည်။ စန္ဒရား ချစ်ဆွေကို မွေးဖွားသည့်ညက ဟင်္သာတမြို့ရှိ ရှရာဖ်ရုပ်ရှင်ရုံ (နောင်တွင် ထွန်းလင်း စီနီမာရုံ)တွင် အေဝမ်းဖလင်မှ မြခွာညို အသံတိတ် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားပြသနေချိန်နှင့် ကြုံကြိုက်၍ ယင်းဇာတ်ကားမှ အဓိကဇာတ်ကောင် မင်းသား ရဲခေါင်ချစ်ဆွေ (ချစ်ရွှေ)ကို အမှတ်အသားပြုကာ ထိုရုံတွင် တီးဝိုင်းခေါင်းဆောင်ဖြစ်သော ဖခင်ဦးဘလှိုင်က သားကြီးဩရသကို ချစ်ဆွေဟု အမည်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
စန္ဒာဒေဝီ မိဖုရားခေါင်ကြီး
သားသမီး တစ်ကျိပ်
မယ်ယွန်းစံက ဖွားမြင်သော သားတော်များမှာ အလောင်းမင်းတရားအတွက် လက်ရုံးသဖွယ် အားထားရသော သားတော်များ ဖြစ်ကြသည်။ ဦးအောင်ဇေယျသည် ရန်အပေါင်းကို နှိမ်နင်းပြီးနောက် သက္ကရာဇ် ၁၁၁၅ တွင် ရတနာသိင်္ဃ ကုန်းဘောင်ပြည်ကြီးကို တည်ထောင်၍ ‘အလောင်းမင်းတရား’ ဟူသောအမည်ကို ခံယူသည်။ ထိုအချိန်တွင် မယ်ယွန်းစံသည် ‘မဟာမင်္ဂလာ ရတနာ ဓိပတိသီရိရာဇာ စန္ဒာဒေဝီ’ ဟူသောဘွဲ့အမည်ဖြင့် ဘိသိက်ခံ မိဖုရားခေါင်ကြီး ဖြစ်လာသည်။ အလောင်းမင်းတရားကြီး ဦးအောင်ဇေယျသည် ၁၁၁၅ မှစ၍ နိုင်ငံတော်စည်းရုံးရေးကို မနေမနားဆောင်ရွက်ရသည်။ အောက်မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့တော်များကို စဉ်ဆက်မပြတ် သိမ်းယူ၍ နိုင်ငံတော်သစ်ကို ပြန်လည် တည်ဆောက်သည်။
အလောင်းမင်းတရားသည် နိုင်ငံတော်သစ်တည်ထောင်ရေးအတွက် နှစ်စဉ်လိုလို စစ်ထွက်၍ စည်းရုံးရသည်။ ကုန်းဘောင်ပြည်တွင် နားနေသည် ဟူ၍ မရှိ။ ဤသို့ အလောင်းမင်းတရား မရှိသည့် အခါများတွင် မိဖုရားခေါင်ကြီး စန္ဒာဒေဝီသည် ကုန်းဘောင်နေပြည်တော် အုပ်ချုပ်ရေး၊ ဖွံ့ဖြိုးရေး လုပ်ငန်းများကို တာဝန်ယူနေရစ်ရသည်။ အလောင်းမင်းတရားကြီးကလည်း နေပြည်တော်၌ ကျန်ရစ်သော မိဖုရားခေါင်ကြီးအား လုံခြုံရေးမှစ၍ အထွေထွေကိစ္စရပ်များကို အဂတိလေးပါး မလိုက်စားဘဲ ဆောင်ရွက်ရန် စစ်ခရီးလမ်းမှနေ၍ သဝဏ်လွှာပေးပို့ မှာလေ့ရှိသည်။ စန္ဒာဒေဝီ မိဖုရားခေါင်ကြီးကလည်း အလောင်းမင်းတရားမရှိချိန်တွင် နေပြည်တော်ရှိ လုပ်ငန်းတာဝန်များကို သားတော်တို့နှင့် အတူ လက်တွဲ၍ တာဝန်ကျေအောင် ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့်လည်း အလောင်းမင်းတရားကြီးသည် နိုင်ငံတော် တည်ထောင်ရေးကို ကျယ်ပြန့်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ မိဖုရားခေါင်ကြီး စန္ဒာဒေဝီသည် ရတနာသိင်္ဃမြို့တော်ကို တည်ထောင်ပြီးနောက် ကျောင်းတိုက်ကြီးကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ မိဖုရားကြီးကျောင်းတော်ကြီးကို 'အောင်မြေဘုံသာကျောင်း’တော်ကြီး' ဟု ကမ္ပည်းတပ်ခေါ်ဆိုထားလေသည်။ မိဖုရားကြီးသည် တစ်ခါတစ်ရံတွင် အလောင်းမင်းတရားကြီးနှင့် စစ်ချီရာတွင် လိုက်ပါရသည်။ ဤသို့လိုက်ပါရင်း လမ်းခရီး၌ အခြေအနေပေးသလို ကုသိုလ်ကောင်းမှုများ ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ ထိုကုသိုလ်များထဲတွင် မင်းဘူးနယ်ရှိ မန်းစက်တော်ရာ၌ ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းသော ဇရပ်ကြီးတစ်ဆောင်လည်း ပါဝင်သည်။ မိဖုရားကြီးသည် မိမိဆောက်လုပ်သော ဇရပ်ကြီးကို ‘မှန်ကင်း’ စိုက်လိုသောကြောင့် အလောင်းမင်းတရားထံ ခွင့်ပန်ခဲ့ရသည်။ မှန်ကင်းမှာ မိမိတို့သဘောအတိုင်း စိုက်ထူနိုင်သည်မဟုတ်။ ဘုရင့် အမိန့်တော်ရမှသာ တပ်ဆင်ခွင့် ရှိသည်။
အလယ်စုရွာ၊ တွင်းမ
အလယ်စုရွာ (Ahlelsu)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ တွင်းမကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၇၈၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တွင်းမကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၃၅ ဦး၊ မ ၁၇၃၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ပင်ရွာ၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်
ညောင်ပင်ရွာ (Nyaungpin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်၊ မော်ကယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၁၇၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျွန်းလှမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၂၁ စက်တင်ဘာ
စက်တင်ဘာလ၊ (၂၁)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၂၆၄)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ် ဖြစ်လျှင် (၂၆၅)ရက်မြောက်) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၁၀၁) ရက် ကျန်သေးသည်။
ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ဝိုင်းမော်မြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ဝိုင်းမော်မြို့ ဖြစ်သည်။ ၂၇-၇-၁၉၇၂ မှာ မြို့အဖြစ်သတ်မှတ်သည်။ ၂၈-၂-၁၉၇၃ နေ့မှာ မြို့နယ်အဖြစ်သတ်မှတ်သည်။
ဓာတုဆေးပညာ
ဓာတုဆေးပညာ (Iatrochemistry) သည် ဓာတုဗေဒနှင့် ဆေးပညာတို့ ပေါင်းစပ်ထားသော ပညာရပ်ခွဲတစ်ခုဖြစ်သည်။ Iatro သည် ဂရိစကားလုံး ἰατρός မှ ဆင်းသက်လာ၍ သမားတော်၊ ဆေးပညာ ဟု အနက်ရသည်။ ဤပညာရပ်သည် အဂ္ဂိရတ်ပညာ၌ စတင်သန္ဓေတည်ခဲ့ပြီး ဓာတုဆေးပညာရှင်များသည် ရောဂါများနှင့် အပယိကဖျားနာခြင်းများအတွက် ဆေးရည် ရှာဖွေဖော်ထုတ်ခဲ့ကြသည်။
ဤပညာရပ်သည် ခေတ်သစ်ဆေးပညာပေါ်ထွန်းလာပြီးနောက် ဥရောပတွင် ကွယ်ပျောက်ခဲ့ပြီးဖြစ်လေသည်။ သို့ရာတွင် (ကမ်းရိုးတန်း)မြေနိမ့်ပိုင်းနိုင်ငံများ၌ ၁၅၂၅ မှ ၁၆၆၀ အထိ ရေပန်းစားခဲ့သည်။ အထင်ရှားဆုံး ခေါင်းဆောင်မှာ ပါရာဆဲလ်ဆပ်စ်ဖြစ်ပြီး ၁၆ ရာစု ဆွစ် အဂ္ဂိရတ်ပညာရှင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဓာတုဆေးပညာရှင်များ ယုံကြည်သည်မှာ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာကျန်းမာရေးသည် ခန္ဓာကိုယ် အရည်များ၏ သီးသန့်အခြေနေရှိ မျှခြေအနေအထားပေါ်တွင် မူသည်သည်။ ဓာတုဆေးဝါးကုထုံးနှင့် အယူအဆများသည် ယခုထိတိုင် တောင်အာရှ၊ အရှေ့အာရှ၊ ထိုဒေသများမှ ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသော လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းများကြား ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးချဆဲဖြစ်လေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဓာတုဗေဒ သမိုင်း ကဏ္ဍ:ဆေးပညာ သမိုင်း
တောကန်ရွာ၊ ခွေးတောက်ချောင်း
တောကန်ရွာ၊ ခွေးတောက်ချောင်း
ထီတမောင်းရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောပုန်းရွာ၊ သင်ပေါင်းချောင်
တောပုန်းရွာ၊ သင်ပေါင်းချောင်
မရဏသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မရဏသညာနှင့်တကွ ဖြစ်သော ဝိဝေကနိဿိတ၊ ဝိရာဂနိဿိတ၊ နိရောဓနိဿိတ၊ ဝေါဿဂ္ဂပရိဏာမီ ဖြစ်အောင် ဗောဇ္ဈင်ခုနှစ်ပါးတို့ကို ပွားများအပ်၊ ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာပြုအပ် သည်ရှိသော် များစွာသော ချမ်းသာစွာနေရခြင်းငှာဖြစ်ပေ၏-ဟု ဗောဇ္ဈင်တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ ပွားများပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
ယူရိုပီယမ်
အသုံးပြုမှု
ယူရိုပီယမ် (Europium) သည် နျူထရွန်ကို စုပ်ယူ စုဆောင်းနိုင်သောကြောင့် နျူးကလီးယား ဓာတ်ပေါင်းဖို များတွင် Control Rod အပိုင်းတွင် အသုံးပြုသည်။ Eu Phosphors များကို တောက်ပသော အနီရောင် ထွက်ပေါ်စေရန်အတွက် TV Tubes ရုပ်မြင်သံကြား စက်များတွင် အသုံးပြုပါသည်။ လမ်းမီးတိုင်များတွင် အလင်းရောင် ပိုမို တောက်ပစေရန် Eu ကို Mercury-Vapor Lamp များတွင် အနည်းငယ်မျှ ထည့်သွင်း ထားသည်။ Eu ဆားတစ်မျိုးကို မီးစုန်းဓာတ်ပါသော အမှုန့် နှင့် ဆေးသုတ်ရာတွင် အသုံးပြုသည်။
ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ယူရိုပီယမ်
ယူရိုပီယမ် (Europium) သည် ရှားပါး ဒြပ်စင်များထဲမှ ပေါများမှု အနည်းဆုံး ဒြပ်စင် တစ်ခုဖြစ်သည်။ သံဖြူ နီးပါး ပေါများပါသည်။ ၎င်းကို သဘာဝတွင် လွတ်လပ်စွာမတွေ့ရှိနိုင် သော်လည်း ယူရိုပီယမ် ပေါင်းစပ် ပါဝင်နေသော ဒြပ်စင် မြောက်မြားစွားရှိသည်။ အဓိက တွေ့ရှိနိုင်သော သတ္တုတွင်း နေရာများကတော့ တရုတ်နှင့် အမေရိကန်နိုင်ငံ တို့ဖြစ်ကြသည်။ ထုတ်လုပ်ပြီး ယပမာဏသည် တန်ပေါင်း ၁၅၀၀၀၀ နီးပါရှိသည်။ ကမ္ဘာ့ ယူရိုပီယမ် ထုတ်လုပ်မှု ပမာဏမှာ တစ်နှစ်လျှင် တန် ၁၀၀ ခန့်ရှိသည်။
ပတ်ဝန်းကျင်သက်ရောက်မှု
ယူရိုပီယမ် (Europium) သည် အပင်များနှင် သတ္တဝါများကို ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ မည်သည့် ထိခိုက်မှုမှ မဖြစ်စေပါ။ ယူရိုပီယမ် (Europium) လောင်ကျွမ်း ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပေါ်မှသာလျှင် အန္တရာယ် ဖြစ်စေနိုင်သည်။
ခွန်ထီး၊ ဦး
သမိုင်းဝင်ပင်လုံစာချုပ်လက်မှတ်ရေးထိုးရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သော ရှမ်းတိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သူ ဦးခွန်ထီး (ခရစ် ၁၉၂၀- ၁၉၉၈) ကို အဖ ဦးလုံခွန်ဇံ၊ အမိ ဒေါ်ပါနန်းစံတို့က ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ်၊မတ်လ (၂၅)ရက်နေ့တွင် ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း လဲချားမြို့၌ဖွားမြင်သည်။ ငယ်မည်မှာ အိုက်ခိုင်းဖြစ်ပြီး မွေးချင်းငါးဦးအနက် တတိယမြောက် ဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်က ပင်လုံ၊ တောင်ကြီးနှင့် ရန်ကုန်ကူရှင် အထက်တန်းကျောင်းများတွင် ပညာသင်ယူခဲ့ပြီး ရန်ကုန်ကူရှင်(အလုံအထက-၄)မှ (၁၀)တန်းအောင်မြင်သည်။ တက္ကသိုလ်သို့ ဆက်လက်ပညာသင်ယူရာ ပထမနှစ်ဥပစာသိပ္ပံ (I.S.C) အောင်မြင်ပြီး ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဂျပန်များ ဝင်ရောက်လာသောကြောင့် ပညာဆက်လက်မသင်ခဲ့ချေ။
ဦးခွန်ထီးသည် အာရှလူငယ်အစည်းအရုံးတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ၁၉၄၃ ခု၊ ဇွန်လအတွင်း ရန်ကုန်မြို့ ကိုယ့်မင်းကိုယ့်ချင်းလမ်းရှိ အာရှလူငယ်ဌာနချုပ်တွင် ဖွင့်လှစ်သော အစည်းအရုံးရေးတာဝန်ခံသင်တန်းသို့ တက်ရောက်သည်။ ထို့နောက် ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ အရှေ့တောင်ပိုင်း (လွယ်လင်ခရိုင်) အာရှလူငယ်ခရိုင် စည်းရုံးရေးတာဝန်ခံအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ ဦးခွန်ထီးသည် ၁၉၄၄ ခု၊ ဧပြီလ (၂၃) မှ (၂၅) ရက်ထိ တောင်ကြီးမြို့၌ ကျင်းပသော ရှမ်းပြည်လုံးဆိုင်ရာ အာရှလူငယ်ညီလာခံသို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး အာရှလူငယ်အစည်းအရုံးတာဝန်များ ထမ်းရွက်သည်။ ဦးခွန်ထီးသည် ရှမ်းပြည်နယ်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့ချုပ်တွင် အလုပ်အမှုဆောင်တာဝန်ယူသည်။ ထိုအချိန်မှ စ၍ ဦးခွန်ထီးသည် ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများအား ဗြိတိသျှအစိုးရကို ဆန့်ကျင်၍ ဗမာတို့နှင့် ပူးပေါင်းကာလွတ်လပ်ရေးရယူရန် စည်းရုံးလှုပ်ရှားသည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ (၈) ရက်မှ (၁၂) ရက်နေ့အထိ ရှမ်းပြည်နယ် ပင်လုံမြို့တွင်ကျင်းပသော ပင်လုံညီလာခံသို့ ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တက်ရောက်ပြီး သမိုင်းဝင်ပင်လုံစာချုပ် လက်မှတ်ရေးထိုးရာတွင် ပါဝင် လက်မှတ်ထိုးသည်။
ချောင်းဖျားကြီးရွာ၊ ချောင်းဖျား
ချောင်းဖျားကြီးရွာ၊ ချောင်းဖျား
ခွန်ထီး၊ ဦး
ဦးခွန်ထီးသည် ၁၉၄၄ ခု၊ နိုင်ဝင်ဘာလ (၁၁) ရက်နေ့တွင် ပါဝင်လက်မှတ်ရေးထိုးသူတစ်ဦးဖြစ်သော ကြောင့် ဦးခွန်ထီးအား နိုင်ငံတော်က နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်(ပထမဆင့်) ကို ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်၊ ဇွန်လ (၇) ရက်နေ့တွင် ချီးမြှင့် အပ်နှင်းသည်။
စံတင်
စံတင်၊ ဦး
ထားဝယ်မြို့ ပိန္နဲတောရပ်၊ ဦးလူညို၊ ဒေါ်ပိုတို့မှ ၁၉၃၁ ခုတွင် ဖွားမြင်သည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ၁၉၅၇ တွင် မြန်မာစာ ဂုဏ်ထူးတန်း အောင်မြင်သည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ၁၉၆၈ တွင် ကထိက အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စု လီနင်ဂရက် တက္ကသိုလ် အရှေ့ပိုင်း ဘာသာရပ်များ၊ မဟာဌာနတွင် မြန်မာစာ ပါမောက္ခအဖြစ် (၁၉၇၀-၇၂) လည်းကောင်း၊ ပြင်ဦးလွင် စစ်တက္ကသိုလ် (၁၉၆၆ - ၆၈) စသည်တို့တွင် မြန်မာစာ ဌာနမှူး ကထိက အဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့အတွက် နန်းတွင်း ဇာတ်တော်ကြီးများ သမိုင်းကို ပြုစုခဲ့သည်။ ရှုမဝနှင့် အခြားမဂ္ဂဇင်း အချို့တွင် 'မြန်မာဂုဏ်စံတင်' အမည်ဖြင့် ဆောင်းပါးအချို့ ရေးခဲ့သည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် မဂ္ဂဇင်း စာတည်းမှူး အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် တွင် မြန်မာစာဌာန ကထိက အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီး အငြိမ်းစား ယူခဲ့သည်။ ဦးစံတင်သည် ဒေါ်သန်းခင်နှင့် လက်ထပ် ထိမ်းမြား၍ သားနှစ်ယောက် ( ကောင်းမြတ်သူ၊ ဘုန်းမြတ်သူ ) တို့ ထွန်းကားခဲ့သည်။ ယခုအခါ အမှတ် ၁၈၊ မအူပင်လမ်း၊ စမ်းချောင်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်၌ နေထိုင်လျက် ရှိသည်။
ခွန်ထီး၊ ဦး
နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့(ပထမဆင့်) ရ ဦးခွန်စောထီးသည် ၁၉၉၈ ခု၊ ဇွန်လ (၄) ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီး ဒေါ်မမကြီးနှင့် သားဦးစိုင်းခမ်းပန်နှင့် ဦးစိုင်းခမ်းလိုင်တို့ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
Christian metal
Christian Metal ကို White Metal ဟုလည်းသိကြပြီး Heavy Metal ဂီတအမျိုးအစားလည်းဖြစ်သည်။ သီချင်းစာသားများမှာ တီးဝိုင်းအဖွဲ့ဝင်များကို ခရစ်ယာန်ဘာသာသို့ ရည်စူးသော စကားလုံးများဖြစ်သည်။ Christian Metal သည်ထုံးစံအတိုင်း ဘာသာရေးယုံကြည်ချက်ကို ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်များအတွက် ကြေညာခြင်းဖြစ်သည်။ အဓိကအားဖြင့် Heavy Metal ဂီတ နားထောင်သော ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်များအတွက် ခရစ်ယာန်ကွန်ယက် (Christian Network)‎ များအကြားဖြတ်၍ မကြာခဏ ထုတ်ဝေဖြန့်ချိကြသည်။ Christian Metal တီးဝိုင်းများသည် Heavy Metal ဂီတ၏မျိုးအစားများကြားထဲတွင် တည်ရှိသည်။ ၎င်းဂီတသည် အကောင်းဘက်မြင်သော သီချင်းစာသားများပါရှိသည်။ Christian Metalကို ၁၉၇၀ နောက်ပိုင်းတွင် ပေါ်ထွက်လာပြီး အခြားဘာသာဝင်များကို ခရစ်ယာန်ဘာသာသို့ ကူးပြောင်းရင်း Heavy Metal ဂီတပိုမိုကျယ်ပြန့်စေရန် ရည်ရွယ်သည်။ American တီးဝိုင်းများဖြစ်သည့် Resurrection, Petra နှင့် ဆွီဒင်တီးဝိုင်း Jerusalem တို့မှတီထွင်ခဲ့ကြသည်။ California မှ Santa Ana မြို့မှ Stryper တီးဝိုင်းသည် ၁၉၈၀တွင် အောင်မြင်မှုများရရှိခဲ့သည်။ California မှ Tournique တီးဝိုင်းနှင့် Australia မှ Mortification တီးဝိုင်းတို့သည် ၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင်ဦးဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ Rap Metal အုပ်စု P.O.D နှင့် Metalcore အုပ်စု Underoath, Demon Hunter, As I Lay Dying နှင့် Norma Jean တို့သည် ၂၁ရာစု၏ပထမဆယ်စုနှစ်တွင် ဂီတလမ်းကြောင်းပေါ်သို့ယူဆောင်လာနိုင်ခဲ့သည်။
ချစ်ဆွေ၊ စန္ဒရား
အနုပညာခရီး
ထို့နောက် စန္ဒရားချစ်ဆွေသည် ပြဇာတ်ခေတ် ဝင်းဝင်းရုံတွင် ဂီတပညာရှင် ရွှေပြည်အေး၏ ကွတ်ကဲမှုအောက်ဝယ် စန္ဒရားကို ပထမဆုံးဝင်ရောက် တီးခတ်သည်။ ဆက်၍ စန္ဒရားဆရာ ဂီတာညွန့်ခေါ် ဦးဘညွန့်နှင့် စန္ဒရား စစ်ကိုင်းလှရွှေထံတွင် ရုပ်ရှင်နှင့် ပတ်သက်သော ဂီတအနုပညာရပ်များကို ဆည်းပူးသည်။ ဤသို့နှင့် စန္ဒရားချစ်ဆွေသည် သွင်၊ ဘုရင့်ရုံ၊ ရာဇ် (ရဲရင့်)၊ ရီဂျင့် (ရှေ့ဆောင်)၊ ဂျမား၊ လွင်လွင်၊ မော် ရုပ်ရှင်ရုံများတွင် လိုက်လံ၍ စန္ဒရားတီးခတ်ခဲ့သည်။ ဤတွင် ဥဩဘသောင်၊ သထုံဘသိန်း၊ ပဲရော့ဘသန်းလေး၊ ကိုသန်းဖေ၊ ကိုစောလှိုင်၊ တေးလုလင်ရဲနောင်၊ ကိုသန်းတင်၊ ကိုနီ၊ စိန်ပါတီ၊ ဟင်္သာကြည်၊ ဒေါ်နု၊ ဒဂုန်ခင်၊ ခင်ခင်ညွန့်၊ ရွှေမြိုင်ကြည် စသည့် ဂီတအနုပညာရှင်များနှင့် တွဲဖက်လုပ်ကိုင်ခဲ့၍ ဂီတပညာရပ်များကို လေ့လာသင်ကြားခွင့် ရခဲ့သည်။
Christian metal
နောက်ခံ- ဟဲဗီးမက်တယ်ဂီတနှင့် ခရစ်ယာန်
Heavy metal ဟူသော ဝေါဟာရသည် Lester Bangs နှင့် Dave Marsh တို့အသုံးပြုထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ဥပမာအားဖြင့် Led Zeppelin ၏ Led Zeppelin 2, Deep Purple ၏ Deep Purple in Rock နှင့် Black Sabbath တို့၏ Paranoid တို့တွင် တွေ့နိုင်သည်။ Led Zeppelin ၏ Whole Lotta Love သီချင်းသည် လင်ယောက်ျားနှင့် မယားတို့ စကားစမြည် ပြောဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ Ozzy Osbourne သူ၏ပရိသတ်ကို ဟောပြထားသည့်သီချင်းမှာ Children of the Grave ဖြစ်သည်။ “အချစ်ဟာ ရှင်သန်နေတာကို ကမ္ဘာကြီးကို ပြောလိုက်ပါ၊ သင်ဟာရဲရင့်ရမယ်…ဒါမှမဟုတ် ယနေ့ခေတ် ကလေးတွေဟာ ကလေးတွေရဲ့ သင်္ချိုင်းဖြစ်လာပါလိမ့်မည်။” နောက်ပြီး in My Time of Dying သီချင်းတွင် Robert Plant လျှောက်လဲထားသည်မှာ “ Jesus ကျွန်တော်ကို တွေ့ပါ။ ကျွန်တော်ရဲ့ တောင်ပံတစ်စုံကျရှုံးရင် သခင် ကျွန်တော်ကို နောက်တစ်စုံပေးပါ။” ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
ချစ်ဆွေ၊ စန္ဒရား
အနုပညာခရီး
ချိုတေးရှင်၊ လေလှိုင်းသံ၊ တေးဗိမာန် တူရိယာအဖွဲ့များတွင် စန္ဒရားတီးသည်။
Christian metal
နောက်ခံ- ဟဲဗီးမက်တယ်ဂီတနှင့် ခရစ်ယာန်
အစောပိုင်း heavy metal ဝါသနာအိုးများကို ပြည်သူလူထုကို ဆင်ခြင်သုံးသပ်လာကြသည်။ rock and roll ဝါသနာအိုးကဲ့သို့ဖြစ်သည်။ အစောပိုင်း heavy metal စာသားနှင့် အကြောင်းအရာများသည် ခရစ်ယာန်ဘာသာ၏ တန်ဖိုးကို စိန်ခေါ်စွပ်စွဲလာကြသည်။ အစောပိုင်းတီးဝိုင်းများကြားထဲတွင် အစောပိုင်း heavy metal စာသားများနှင့် အကြောင်းအရာများသည် မကောင်းဆိုးဝါးသို့တမ်းချင်းများဖြစ်သည်ဟု Black Sabbath ကိုစွပ်စွဲလာကြသည်။ အစောပိုင်းတီးဝိုင်းများသည် tritone များကို အသုံးပြုလာကြသည်။ ယိုးစွပ်လာကြသော်လည်း black Sabbath ၏ စာသားများသည် ခရစ်ယာန်ဘာသာကို ထောက်ခံလာကြပြီး မကောင်းဆိုးဝါးပရိသတ်များသို့ သေသေချာချာ သတိပေးလာကြသည်။
Motley Crue, Ratt နှင့် Twisted Sister တီးဝိုင်းတို့သည် စိတ်ပြင်းထန်စွာ လှုပ်ရှားခြင်း၏ အကြောင်းအရာများ၊ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာစွန့်ပစ်မှုများ၊ ဆေးဝါးအလွှဲသုံးစားပြုလုပ်ခြင်းများ၊ အကြမ်းဖက်မှုများကို ရေးသားလာကြသည်။ ၁၉၈၀တွင် metal ကို လက်ခံခြင်းကြီးထွားမှုနှင့်အတူ အမျိုးသားရေးပူးပေါင်းရေးအဖွဲ့များသည် ရုပ်မြင်သံကြားတွင် အာရုံစိုက်လာကြသည်။ အထူးသဖြင့် ဖျက်ဆီးစေတတ်သော ဂီတဗီဒီယိုများနှင့် အများစုမှာ အကြမ်းဖက်ခြင်းနှင့် တော်လှန်ပုန်ကန်ခြင်းတို့ အပေါ်အာရုံစိုက်လာကြသည်။ ဗြိတိန် ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်နှင့် metal ဝါသနာအိုးများသည် distorted guitar အသံများ၊ ပြင်းထန်သော တီးလုံးများနှင့် muscular vocal များကို ခွဲခြားစိတ်ဖြာလာခဲ့သည်။ အီတလီ Capuchin ကရင်ဂျီဘာသာဝင်ဘုန်းကြီးနှင့် metal အဆိုရှင် Cesare Bonizzi က“အချို့ဆာတန် metal တီးဝိုင်းတို့သည့် သူတို့၏ဖျော်ဖြေမှုလုပ်ရပ်များကြောင့် သူတို့ပို၍ ရောင်းရပါလိမ့်မည်။ metal သည်ပိုမို၍ အားထုတ်ရခြင်း အလွန်အမင်းနက်ရှိုင်းသည့် ဘာသာရပ်တစ်မျိုးဖြစ်သည်ဟု ကျွန်တော်သိပါသည်” ဟု ဆိုသည်။
မူလရင်းမြစ်
Christian metal သည် ခရစ်ယာန်ဘာသာ စိတ်ကူးစိတ်သန်းများနှင့်အတူ ၁၉၆၀ နောက်ပိုင်းနှင့် ၁၉၇၀အစောပိုင်းတွင် Jesus movement Hippie movement တို့မှစတင်ခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။ ဤလှုပ်ရှားမှုနှင့်အတူ Christian hippies ကို Jesus People ဟု သိကြသည်။ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာသည့် ဂီတဆိုင်ရာလှုပ်ရှားမှုကို Jesus music ဟုလည်းခေါ်သည်။ ပထမဦးစွာ Southern California မှ စတင်ခဲ့ပြီး hippie street ဂီတသမားများက ခရစ်ယာန်ဘာသာသို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ထိုဂီတသမားများသည် သူတို့၏စာသားများသည် ခရစ်ယာန်အမှာစာနှင့် စီးဝင်ခဲ့သော်လည်း သူတို့ပြောင်းလဲမတီးခတ်စဉ် တူညီသော ဂီတပုံစံအတိုင်းပြောင်းလဲတီးခတ်ကြသည်။ အစောပိုင်း Christian rock ဂီတသမားများထဲမှ Larry Norman သည် သူတို့၏ ပထမဆုံး album Upon Thick Rock ၁၉၆၉တွင် ဖြန်ချိခဲ့ပြီး ပထမဆုံး Christian rock album ထုတ်လွှတ်ခြင်းဖြစ်သည်။ Norman ၏ သီချင်း “Why Should the Devil Have All the Good Music သည် ထိုဂီတသမားတို့၏ အကျဉ်းချူပ်စိတ်ကူးဖြစ်သည်။
ပထမဆုံး Christian hard rock အုပ်စုသည် California အခြေစိုက်တီးဝိုင်း Agape ဖြစ်ပြီး ၁၉၆၀ နောက်ပိုင်းတွင် တည်ဆောင်ခဲ့သည်။ သူတို့၏ Psychedelic rock နှင့် blue လွှမ်းမိုးမှုများကြောင့်လူသိများသည်။ အယ်လ်ဘမ်ခေါင်းစဉ်မှာ Gospel Hard Rock ဖြစ်ပြီး ၁၉၇၁ တွင် ဖြန့်ချိခဲ့ပြီး ၁၉၇၅တွင် Victims of tradition ကို ၁၉၇၂တွင် ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ Agape ပြီးနောက် Resurrection တီးဝိုင်းကို ၁၉၇၂တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ Milwaukee မှ Jesus People community သည် Music to Raise the Dead hard rock albumကို ၁၉၇၄ တွင်ဖြန့်ချိခဲ့ပြီး ဆွီဒင်တီးဝိုင်း Jerusalem ကို ၁၉၇၅ တွင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ကိုးကားချက်အရ အစောပိုင်း Chritian hard rock အုပ်စုဟု သိရသည်။ ၁၉၇၈ တွင် Resurrection တီးဝိုင်းသည် “Awaitinn Your Reply” album ကိုထုတ်ဝေခဲ့ပြီး Jerusalem က Jerusalem (volume 1)ကို ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ album နှစ်ခုစလုံးသည် Christian ဂီတယဉ်ကျေးမှုတွင် သတိပြုဖွယ် ရိုက်ခတ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်အတောအတွင်းတွင် heavy metal သည် Christian ဂီတစက်မှုဇုံတွင် ပုံစံသစ်ဂီတတစ်မျိုးဖြစ်လာခဲ့သည်။ Christian label များသည် ရောင်းရန် မမျှော်လင့်ပေ။ မည်သို့ပင်ဆိုစေ Awaiting Your Reply သည် Chritian ဈေးကွက်အကြီးမားဆုံးရိုက်ခတ်ခြင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ Gospel album sales chart တွင်နံပါတ် ၆နေရာသို့ရောက်လာခဲ့သည်။ Jerusalem သည်လည်း နားထောင်သူများကြားထဲတွင် မရှေးမနှောင်းရိုက်ခတ်လာခဲ့သည်။ ပထမခြောက်လအတွင်း အချပ်ရေ ၂၀၀၀၀ အချပ်ရေ ရောင်းချနိုင်ခဲ့သည်။ ကနေဒါတီးဝိုင်း Daniel တီးဝိုင်းသည်လည်း ကိုးကားချက်အရ ပထမဆုံးတီးဝိုင်းဖြစ်သည်ဟု သိရသည်။
၁၉၈၀ ခုနှစ်များ
၁၉၈၀ အစောပိုင်းတွင် သတိပြုဖွယ်ရာ christian heavy metal လေးခုရှိသည်၊ Messiah Prophet, Leviticus, Saint နှင့် Stryper တို့ဖြစ်သည်။ Orange Country မှ glam metal အုပ်စု Stryper အကျော်ကြားဆုံး အုပ်စုတစ်ခုဖြစ်သည်။ Stryper သည် ပထမဆုံး christian အုပ်စုအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခြင်းခံရသည်။ ပထမဆုံးတွင် christian များသည် Stryper ဖျော်ဖြေပွဲသို့ လာရောက်ကြသော်လည်း non-chritian ပရိသတ်များဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၈၀တွင် Chritian metal တီးဝိုင်းများသည် mainstream metal တီးဝိုင်းများနောက်သို့ တိမ်းညွတ်လိုက်ပါခဲ့သည်။
၁၉၈၀ အလယ် အတောအတွင်းတွင် heavy metal ဂီတသည် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်သော မျိုးခွဲများသို့ ပိုင်းခြားခဲ့သည်။ ၁၉၈၀တွင် white metal နှင့် black metal ဟူ၍ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ သူတို့၏ စာသားအကြောင်းအရာများသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ကျောချင်းကပ်ဖြစ်လာသည်။ တစ်ခုက ကောင်းသတင်းဖြစ်ပြီး နောက်တစ်ခုက သတင်းဆိုးဖြစ်သည်။ တီးဝိုင်းများသည် သူတို့၏အသံများသည် metal ရောင်စဉ်တန်းများအဖြစ် လည်ပတ်လာသည်။ white metal ကို အများအားဖြင့် christian metal ဟုလည်း ခေါ်သည်။ heavy metal ၏ ကျော်ကြားမှုသို့ တုံ့ပြန်သောအားဖြင့် Christian metal သည် အဖွဲ့ဝင်များဖြင့် အားသစ်ပြန်ဖြစ်စေခဲ့သည်။ ဆာတန်သင်္ကေတနှင့် ပုံရိပ်သည် Black Sabbath နှင့် Led Zeppelin တို့နှင့် စတင်ကတည်းက heavy metal အတွက် ပဓာနကျသည်ဟု ဆိုသည်။ Chicago doom metal အုပ်စု Trouble white metal အတွက် ပထမဆုံးတီးဝိုင်းဖြစ်သည်ဟု သူတို့၏ Psalm 9 နှင့် The Skull တို့၏ သမ္မာကျမ်းစာ ကိုးကားချက်အရ သိရသည်။ white metal ၏ မူလဝေါဟာရ မရှင်းလင်းပေ။ black metal နှင့် ကွဲပြားစေရန် non-christian label Metal Blade Record က အသုံးပြုထားသည်ဟု သိရသည်။
christian metal တီးဝိုင်းများသည် metal ဂီတအဖြစ်အပျက်တွင် အငြင်းပွားဖွယ်ရာ သူတို့၏ ယုံကြည်မှုနှင့် ခရစ်တော်နှင့်ဆိုင်သော ပန်းတိုင်များဖြစ်လာခဲ့သည်။ Stryper တီးဝိုင်းသည် စီးပွားရေးအရ အောင်မြင်မှုရခဲ့သော်လည်း ၁၉၈၅ Dutch metal festival ၌ ရန်သူကဲ့သို့ လက်ခံခြင်းကို ရရှိသည်။ Stryper သည် ဤအမျိုးအစားကျော်ကြားစေရန် ကူညီခဲ့သည်။ သူတို့သည်ပထမဆုံး ခရစ်ယာန်တီးဝိုင်းဖြစ်ပြီး album တွင် platinum နေရာရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ album to Hell with the Devil သည် အချပ်ရေ ၂ သန်း ရောင်းချနိုင်ခဲ့ပြီး Grammy nomination ရရှိခဲ့သည်။ ဂီတဗီဒီယို “ free”, “Calling on You နှင့် “Honestly” များသည် Music Television တွင် top 10 နေရာသို့ အပတ်ပေါင်းများစွာရရှိခဲ့ပြီး “free” နံပါတ်၁နေရာသို့ ၁၂ ပတ်ကြာ မေလ ၄ - ဇူလိုင်၂၄, ၁၉၈၇ တွင် ရပ်တည်နိုင်ခဲ့သည်။
စန္ဒာဒေဝီ မိဖုရားခေါင်ကြီး
သားသမီး တစ်ကျိပ်
သားတော် ဆင်ဖြူရှင်မင်းသည် မယ်တော် ဆောက်လုပ်သော ကျောင်းတော်ကြီးကို ‘ဘုံကျော်တုလွတ်’ (ဘုံသာတုလွတ်ဟုလည်းခေါ်) ဟူ၍ ကမ္ပည်းထိုးပြီးလျှင် ‘ဉာဏသာဂရ မဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇဂုရု’ ဘွဲ့တံဆိပ်ရ အင်ကြင်းပင် ဆရာတော်ဘုရားကြီးအား တင်လှူလေသည်။ အတုလ ဆရာတော်သည် ခမည်းတော်အလောင်းမင်းတရားကြီး ကိုယ်တိုင် ကိုးကွယ်သော ဆရာတော် ဖြစ်သည်။ မင်းတရားကြီးက ‘အတုလယသမဟာဓမ္မရာဇဂုရု’ ဘွဲ့တံဆိပ်ဖြင့် သာသနာပိုင် ခန့်အပ်ထားသူ ဖြစ်သည်။ သမီးတော်ကြီးသည် အင်းဝသို့ ပြောင်းရွှေ့သောအခါလည်း မာရ်အောင်ရတနာဘုရား ပရဝုဏ်အတွင်း၌ သုဓမ်မာရွှေဇရပ်၊ ပြာသာဒ်သုံးဆောင်တို့ကို ဆောက်လုပ် လှူဒါန်းခဲ့ပြန်သည်။ သမီးတော် အလတ်ဖြစ်သော သီရီမဟာရတနာဒေဝီ မင်းသမီးသည်လည်း အင်းဝမြို့တော်၌ မယ်တော်ဆောက်လုပ်သော ဘုံကျော်တုလွတ်ကျောင်းတိုက်၏ အနောက်မြောက်ယွန်းတွင် အရံကျောင်းများနှင့်တကွ လေးထပ် ဇေတဝန်ကျောင်းတော်ကြီးကို ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ ကျောင်းတော်ကြီးကို ‘ဘုံသာစံလွတ်ကျောင်းတော်ကြီး’ ဟု ကမ္ပည်းထိုး၍ 'သုမနာစာရမဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇဂုရု' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရ ဝက်လက်ဆရာတော်အား တင်လှူတော်မူသည်။ ဆင်ဖြူရှင် မင်းတရားသည် မယ်တော်၏ ဘုံကျောင်းတုလွတ်ကျောင်းတော်ကြီးနှင့် နှမတော်၏ ဘုံသာစံလွတ်ကျောင်းတော်ကြီးကို သက္ကရာဇ် ၁၁၃၄ ခုနှစ်တွင် တစ်ချိန်တည်းမှာပင် တစ်ပြိုင်နက် ရေစက်ချ တင်လှူခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ သမီးတော် အငယ်ဆုံး သီရိရတနာမင်္ဂလာဒေဝီမှာ သက်တော် ၂၀ ခန့်တွင်ကံကုန်သွားသောကြောင့် ကုသိုလ်တော်မှုသာသနာပြုလုပ်ငန်းများကို ထင်ရှားစွာ ပြုခဲ့ရဟန်မတူပေ။ သမီးထွေး၏ ကောင်းမှုတော်တို့ကို မှတ်တမ်းမှတ်ရာ အဖြာဖြာတို့၌ ရှာဖွေ၍ မရချေ။
Christian metal
၁၉၈၀ ခုနှစ်များ
christian metalသည် non-christian metal ဝါသနာအိုးတို့၏ ဝေဖန်ခြင်းခံခဲ့ရသည်သာမက လှုပ်ရှားမှုသည်လည်း တင်းကျပ်သော ဘာသာရေး၏ ဝေဖန်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ Allmusic ကရေးသားထားသည်မှာ ခရစ်ယာန်ဘုန်းတော်ကြီးများသည် heavy metal ဆာတန်မာရ်နတ်ဝါဒ၏ အပြစ်တင်ခြင်း ခံရချိန်တွင် Stryper သည် metal နှင့် hard rock သည် ခရစ်ယာန်ဘာသာကို ထောက်ကူအားပေးခဲ့သည်ကို သက်သေပြခဲ့သည်။ Stryper သည် album များကို Christian နှင့် secular ပရိသတ်တို့ထံရောင်းချရန် စီမံခဲ့သည်။ Jimmy Swaggart သည် Religiou Rock n’ Roll A Wolf in Sheep’s clothing စာအုပ်ကို ၁၉၈၇တွင် ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး အဖြစ်အပျက်များကို ဝေဖန်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် heavy metal ဂီတကို အသုံးပြု၍ ခရစ်ယာန်ဘာသာကို ကြေညာခဲ့သော Stryper တီးဝိုင်းကိုဖြစ်သည်။
Emergence of Fanzines, record labels and Sanctuary international
Christian metal သည် ကိုယ်ပိုင် independent record label နှင့်network များဖွံဖြိုးလာခဲ့သည်။ ပထမဆုံး chritstian metal label မှာ Pure Metal Record ဖြစ်ပြီး Refuge Record ၏ Label ခွဲ ဖြစ်သည်။ R.E.X Record နှင့် intense Records များလည်းပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ထိုအချိန်အတောအတွင်း chritian record label တိုင်းလိုလို Christian metalကို စိတ်ဝင်စားလာခဲ့သည်။ Metal တီးဝိုင်းများသည် သူတို့၏ Heaven’s Metalကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ မကြာမီတွင် Heaven Metal သည် ကျော်ကြားလာခဲ့ပြီး အများသိအောင် ကြေညာလာခဲ့သည်။ Heaven’s Metal သည်စာဖတ်သူ ၁၅၀၀၀ကို နှစ်မြုပ်ထားနိုင်ခဲ့သည်။ magazine များတွင် ဖုံးလွှမ်းလာပြီး တီးဝိုင်းများ၏ အရောင်းစာရင်းမြှင့်တက်လာခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ အတောအတွင်းနှင့် ၁၉၉၀ အစောပိုင်းတွင် Christian metal သည် Christian metal cassette များကုန်သွယ်လာခဲ့သည်။
rock နှင့် metal ဝါသနာအိုးများသည် ၁၉၈၀ တွင် ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်းများမှာ ငြင်းပယ်ခံရသော christian metal တီးဝိုင်းများသည် christian များကို ဖြတ်သန်းလာခဲ့သည်။ ၁၉၈၄ တွင် california မှ ခရစ်ယာန်တရားဟောဆရာ Bob Beeman သည် ဤပြဿနာကိုတွေ့ခဲ့ပြီး Sanctuary – The Rock and Roll Refuge ဟု ခေါ်ခဲ့သည်။ ဂီတသမားအများစုအတူတကွနှင့် Tourniquet, Deliverance, Vengeance နှင့် Mortal တို့သည် Chritian ဂီတယဉ်ကျေးမှုထဲတွင် ground breaking ဖျော်ဖြေတင်ဆက်ခဲ့သည်။ Sanctuary ၏ ပထမဆုံးLeader မှာ Stryperမှ အဆိုရှင် Michael Sweet နှင့်နောက်ပိုင်းတွင် Barren Crossမှ ဘေ့စ်ဂီတသမား Jim Laverde ဖြစ်သည်။ Sanctuary သည် ပထမဆုံး Christian metal festival ကိုတာဝန်ယူခဲ့သည်။ The Metal Mardi Gras ကို ၁၉၈၇တွင် Los Angeles တွင်ကျင်းပခဲ့သည်။ သိသာစွာလွှမ်းမိုးခဲ့ပြီး Christian metal ပွဲတော်များ အခြားနေရာများ၌ ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းကြသည်။ Sanctuary မှ လှုပ်ရှားမှုများကျင်းပခဲ့ပြီး ကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။ ၁၉၉၀တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှ အင်္ဂလိပ်ဘုန်းကြီးစီရင်စုနယ် ၃၆ ခုထိပ်ဆုံးသို့ ရောက်လာခဲ့သည်။ Sanctuary parish များသည် christian metal လှုပ်ရှားမှုတွင် ထိတွေ့စေခဲ့သည်။ P.O.D ကဲ့သို့အုပ်စုများသည် Sanctuary တွင် ဖျော်ဖြေရင်း သတိပြုဖွယ်ကောင်းလာခဲ့သည်။
၁၉၉၀နောက်ပိုင်းတွင် rocker နှင့် punk များပို၍ လွတ်လပ်လာပြီး Sanctuary ၏လှုပ်ရှားမှုကို မည်သို့မှ မခံစားရတော့ပေ။ ထိုကြောင့် Sanctuary မှ parish များပိတ်ကုန်သည်။ Sanctuary သည် Sanctuary international ဖြစ်လာပြီး နိုင်ငံတကာလေ့လာခြင်းနှင့် သင်ခန်းစာများ ခရစ်ယာန်ဘာသာတွင် သင်ကြားရသည်။ Sanctuary သည် ၂၀၀၃တွင် internet radio များထုတ်လွင့်ခဲ့ပြီး နားထောင်သူ ၁၅၀၀၀၀နီးပါးလောက်ရောက်ရှိခဲ့သည်။
၁၉၈၀ ခုနှစ်များ နှောင်းပိုင်းနှင့် ၁၉၉၀ ခုနှစ်များ
HM magazineမှ Doug Pelt သည် chritian metal မှ heyday ကို ၁၉၈၀နောက်ပိုင်းနှင့် ၁၉၉၀အစောပိုင်းတွင် အသေးစိတ်ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၁၉၈၇ တွင် chritian metal တီးဝိုင်းများ ရာကျော်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူတို့၏မှတ်တမ်းများသည် Christian bookstore များနှင့် non-christian တွင် လက်လီရောင်းချနိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ တွင် Bloodgood, Barren Cross, White Cross နှင့် Leviticus သည် ကြီးမားသော Christian metal တီးဝိုင်းလေးခုဖြစ်လာခဲ့သည်။ ကင်တပ်ကီပြည်နယ်အခြေစိုက်တီးဝိုင်း Bridge သည် အစ၌ speed metal တီးခတ်ပြီးအထူးသဖြင့် Live to Die တွင်ဖြစ်ပြီး ၁၉၉၂ တွင် Snakes in the Playbackground ဖြန့်ချိချိန်၌ ပရိသတ်များကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။ ရုတ်တရက်ပြောင်းလဲလာသော ပုံစံအတွက် ဝေဖန်ခံခဲ့ရသည်။
၁၉၈၉တွင် Orange County မှ X-Sinner တီးဝိုင်းသည် ပထမဦးဆုံး Get it album ထွက်လာခဲ့သည်။ white metal အဖြစ်အပျက်ပြောစမှတ်ပြုကြသည်။ classic metal သည် AC/DC အတွက် သတိပြုဖွယ်ကောင်းသော်လည်း X-Sinner သည်လည်း christian classic metal အဖြစ်အပျက်တွင် စီမံနိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၉၀အစောပိုင်းတွင် ဂီတပုံစံများတိုးမြှင့်လာသည်။ အထူးသဖြင့် grunge သည် mainstream မှ ကျော်ကြားသောပုံစံများမှ နေရာယူခဲ့သည်။ heavy metal ဂီတသည် ကျော်ကြားမှု လျော့နည်းလာပြီး ဆယ်စုနှစ် underground သို့ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့သည်။ Christian metal ဂီတသမားအများစုသည် extreme metal ကို စတင်တီးခတ်ပြီး thrsh metalအစား death metalနေရာဝင်ယူလာခဲ့သည်။ underground metal အဖြစ်အပျက်ထဲမှ ပရိသတ်များသည် ပြင်းထန်သောအသံများကို ကြိုက်နှစ်လာပြီး ကျော်ကြားသောပုံစံများကို အထင်အမြင်သေးလာခဲ့သည်။ glam metal ဖျော်ဖြေတင်ဆက်သကဲ့သို့ Stryperသည် ကျော်ကြားမှု လျော့နည်းလာသည့် ၁၉၉၃တွင် ပြိုကွဲခဲ့သည်။ ၁၉၉၀အတောအတွင်းတွင် Christian metal ရပ်ဆိုင်းချိန်တွင် Bruce Moore သည် e-book metal Missionaries ကိုရေးခဲ့သည်။ ပြင်းထန်သော ဂီတအဖြစ်အပျက်နှင့် အတူတစ်သားတည်း ကျလာခဲ့သည်။ ဂီတအရည်အသွေး မြင့်တက်မှုနှင့်အတူ Christian metal နှင့် hardcore တီးဝိုင်းများသည် Tooth and Nail, Solid State, Facedown Record နှင့် secular label များဖြစ်သော Metal Blade နှင့် victory record အစရှိသောrecord များတွင် လက်မှတ်ရေးထိုးလာကြသည်။ Christian metal သည် non-christian outlet မှ ရရှိလာခဲ့သည်။ The German secular metal label Nuclear Blast Records သည် Christian metal ကိုဖြန့်ချိခဲ့သည်။ Norway မှ Arctic Serenades Record မှ Torodd Fuglesteg က အခိုင်အမာဆိုသည်မှာ nuclear Blast ပိုင်ရှင်သည် ခရစ်ယာန်များကို လွှဲအပ်ခဲ့သည်။ သူသည် Nuclear Blast ဖြတ်လျက်သူသည် ဘာသာရေးမှတ်တမ်းနှင့် အတူ အရာအားလုံးကို တွန်းထိုးခဲ့သည်။
၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်များ
ပထမဆုံး ၂၁ရာစု၏ဆယ်စုနှစ်အတွင်းတွင် အချို့အုပ်စုများသည် mainstream လူကြိုက်များလာခဲ့သည်။ Christian metal တီးဝိုင်းများသည် metal မျိုးခွဲတိုင်းကို ဖျော်ဖြေတင်ဆက်ကြသည်။ ၁၉၈၀အစောပိုင်းတွင် ထွက်ပေါ်လာခဲ့ကတည်းက christian metal လှုပ်ရှားမှုသည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းသို့ ကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။ ယခုအခါ chritian metal တီးဝိုင်းများ ရာနှင့်ချီ ၍ရှိနေသည်။ metal revivalတို့၏ လှုံဆော်မှုကြောင့် ၁၉၈၀ တီးဝိုင်းများဖြစ်သည့် Saint, Bloodgood နှင့် Stryper တို့ပြန်လည်အသက်ဝင်လာခဲ့သည်။ ၂၀၀၄အောက်တိုဘာတွင် Doug Van Peltသည် Heaven’s Metal ကိုပြန်လည်ယူဆောင်လာခဲ့သည်။ internet တွင် Christian metal revival များပြန်လည်အရေးပါလာခဲ့သည်။ website အများစုနှင့် online community များသည် Christian metal ဂီတ၊ အဖြစ်အပျက်နှင့် တီးဝိုင်းများအကြောင်းဆွေနွေးလာကြသည်။
၁၉၈၀ တွင် Stryper အောင်မြင်ပြီးကတည်း Underoath နှင့် P.O.D အပါအဝင် Christian metal အနုပညာရှင်များသည် Christianနှင့် non-christian ဝါသနာအိုးများထံသို့ သန်းနှင့်ချီသော album များရောင်းချနိုင်လာသည်။ Metalcore သည် လူကြိုက်များသော christiam တီးဝိုင်းများနှင့်အတူ ထူးခြားလာခဲ့သည်။ crossover တီးဝိုင်းများဖြစ်သော Underoath, As I Lay Dying, August Burns Red, Blessthefall, Norma Jean, Haste the Day, The Devil Wears Prada, Disciple နှင့် Demon Hunter အစရှိသော တီးဝိုင်းများပါဝင်သည်။ As I lay Dying သည် Billboard 200တွင် နံပါတ်၈နေရာသို့ရောက်ရှိခဲ့ပြီး သူတို့၏ ၂၀၀၇ album “An Ocean Between Us” မှ Single Nothing Left သီချင်းသည် Grammy တွင် Best Metal Performance အတွက် နာမည်သွင်းခံရသည်။ ထို album သည် ကနေဒါမှ Metal Blade Record တွင် နံပါတ် ၁၉ နေရာသို့ရောက်ရှိခဲ့သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ပထမဆုံးအချပ်ရေ ၄၀၀၀၀ ရောင်းချနိုင်ခဲ့သည်။ ဒုတိယအပတ်တွင် United States နှင့် ကနေဒါနိုင်ငံတွင် နံပါတ် ၃၉ နေရာသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ United Kingdom တွင် နံပါတ်၁၁၇နှင့် Japan တွင် နံပါတ် ၁၅၄နေရာသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ခုနှစ် Revolver magazineတွင် Chritian metalသည် phenomenon of the year ဖြစ်လာခဲ့သည်။ As I Lay Dying, Demon Hunter, Norma Jean နှင့် Underoath, Tim Lambesis, Ryan Clark, Cory Brandan Putman နှင့် Spencer Chamberlain တို့ အဆိုရှင်များအကြောင်း မဂ္ဂဇင်း၏ ရှေ့စာမျက်နှာ ဆောင်းပါးတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။
နီတာရွာ၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်
နီတာရွာ (Nitar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်၊ နီတာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၆၁၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထီးချိုင့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောင်ဇေယျ (ငြိမ်းချမ်းရေး)ရွာ
အောင်ဇေယျ (ငြိမ်းချမ်းရေး)ရွာ
ဈေးကုန်းရွာ၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်
ဈေးကုန်းရွာ (Zaykone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်၊ သံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၆၂၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၈၀၆ ဦး၊ မ ၄၀၃၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၈၄၁ ဦးနေထိုင်သည်။
နတ်တလင်းခရိုင်
နတ်တလင်းခရိုင် (Natalin District) သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ နတ်တလင်းမြို့ဖြစ်သည်။
ပါဝင်သောမြို့နယ်များ
နတ်တလင်းခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံအနှံ့ ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ သာယာဝတီခရိုင်မှ နတ်တလင်းနှင့် ဇီးကုန်းမြို့နယ်များ၊ ပြည်ခရိုင်မှ သဲကုန်းနှင့် ပေါင်းတည်မြို့နယ်တို့ကို ခွဲထုတ်ကာ နတ်တလင်းခရိုင်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ ကဏ္ဍ:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
ထီတမောင်းရွာ၊ ပင်မွန်း
ထီတမောင်းရွာ (Htitamawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ ပင်မွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၄၁၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပင်မွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၉၂ ဦး၊ မ ၃၀၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၆၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောရ်သန်းရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
တောရ်သန်းရွာ(Tlortang)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ တောရ်သန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၄၀၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောရ်သန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂ ဦး၊ မ ၃၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်ပန်ရွာ၊ မက်မန်းမြို့နယ်
မန်ပန်ရွာ (Manpang)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ မက်မန်းမြို့နယ်၊ ရောင်အန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၂၈၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မက်မန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒူးဂဏန်း
ဒူးဂဏန်းရေးနည်း ဟူသည် ‘က၊ ခ’ စသော အက္ခရာများ၏ နေရာတွင် ‘၁၊ ၂၊ ၃’ စသော သင်္ချာ ကိန်းဂဏန်းများကို ဖလှယ်အသုံးပြု ရေးနည်းဖြစ်၏။ ဖလှယ်အသုံးပြု ရေးရာတွင် နည်းစနစ်ရှိသည်။ သတ်မှတ်ချက် ရှိသည်။ ယင်းနည်းစနစ် သတ်မှတ်ချက်များကို
“လောကဖွယ်ရာ၊ လူတို့ရွာ၌၊ မှတ်ပါထူးဆန်း၊ ဒူးဂဏန်းကို၊ ခွဲခြမ်းသေချာ၊ နိဒါန်းဖြာပိမ့်၊ ‘အစ်’ မှာကား ‘က’၊ ‘ဒွေး’ ကို ‘ခ’ တည့်၊ ‘င’ ကို ‘တြိန်း’၊ သင်္ချာကိန်းချ၊ ‘ဇေယျ-စတု’၊ ဆ-မူ-ပဉ္စ၊ ‘သော’ ကို ‘ညံ’ တည့်၊ ‘သတ္တံ-တ-ယူ’၊ ‘အုဋ်’ မူကား ‘ထ’၊ ‘နော’ ကို ‘န’ တည့်၊ ‘ပ’ ကို အစ်ဖော်၊ နှစ်ခုမြော်၏။ ဒွေးဖော်နှစ်ခု ‘ဖ’ ကိုယူလော့၊ သုံး -သုံးနှစ်ပါး၊ ‘မ’ ကိုထားမှ၊ ‘ယ’ ကား ‘ဇယ’၊ နှစ်ထပ်ပြ၏။ ပဉ္စဒွေးဖော် ရလျှင်ခေါ်၏။ လသော်တစ်မူ ‘သော’ ယှဉ်တူတည်း၊ ‘ဝ’ မူ သတ္တ၊ တူကွမတွာ၊ ‘သ’ မှာမှန်ငြား၊ လေးပါးအစွန်း၊ ဝန်းဝန်းထပ်လှောက်၊ သေးသေးပေါက်လော့ ”
ဟူ၍ ဖွဲ့ဆို လမ်းညွှန်ခဲ့သည်။ ယင်းကဗျာ လမ်းညွှန်ချက်ကို ပုံပြဇယားဖြင့် ဖော်ပြရလျှင်
ဟူ၍ ‘က၊ ခ၊ င’ အက္ခရာများကို ‘၁၊ ၂၊ ၃’ ကိန်းဂဏန်းများဖြင့် ဖလှယ် ရေးသားထားကြောင်း ဖော်ပြသတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ပဟေဠိဆန်သော မြန်မာစာပေ အရေးအသား
အစိုးရ
အစိုးရ ဆိုသည်မှာ တိုင်းပြည်တစ်ခု၏ အချုပ်အခြာအာဏာ အလုံးစုံ ကိုသော်လည်းကောင်း၊ အလုံးစုံ မဟုတ်ပဲ အုပ်ချုပ်ရေး အာဏာ တစ်ခုတည်းကို သော်လည်းကောင်း ကိုင်တွယ် အုပ်ချုပ်ရသည့် လူပုဂ္ဂိုလ် တစ်ဦး တစ်ယောက် (သို့) အဖွဲ့အစည်း တစ်ရပ် ကိုဆိုလိုသည်။
အစိုးရ နှစ်မျိုး
တိုင်းပြည် တစ်ခုကို အုပ်ချုပ်သည့် အစိုးရ ကို သတ်မှတ်ရာတွင် ဥပဒေ ပညာရှင်များက အာဏာ လက်ခံ အစိုးရ (ဒီဂျူရီ / de jure) နှင့် အာဏာ လက်ကိုင်အစိုးရ (ဒီဖက်တို / de facto) ဟူ၍နှစ်မျိုး သတ်မှတ်ကြသည်။
အာဏာ လက်ကိုင် အစိုးရ
တိုင်းပြည် အာဏာကို ပြည်သူတို့၏ ရွေးကောက် တင်မြှောက်ခြင်း ခံရသည်မဟုတ်ပဲ (သို့) အာဏာကို ပြည်သူတို့က အပ်နှင်းသည် မဟုတ်ပဲ အာဏာသိမ်းခြင်း (သို့) အကြောင်း အမျိုးမျိုးဖြင့် အာဏာကို ရယူထားသည့် အစိုးရမျိုးကို ဆိုလိုသည်။ ထိုအစိုးရမျိုးသည် အစိုးရအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုနိုင်သည့် သတ်မှတ်ချက် ၄ ချက်တွင် ပြည်သူတို့က ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားခြင်း ဟူသည့် အချက်မှ လွှဲကာ ကျန်အချက်များနှင့် ပြည့်စုံသည့်အတွက် အစိုးရ အဖြစ် လက်ခံ သတ်မှတ်ကြသည်။
အာဏာ လက်ခံအစိုးရ
တိုင်းပြည် အာဏာကို ပြည်သူတို့က တရားဥပဒေ နည်းလမ်းကျ ရွေးကောက်တင် မြှောက်ခြင်းခံရသည့် အစိုးရ ဖြစ်သည်။ တစ်နည်းဆိုလျှင် အာဏာကို ပြည်သူတို့ က အပ်နှင်းခြင်းကို လက်ခံထားသည့် အစိုးရဖြစ်သည်။ ထိုအစိုးရမျိုးသည် အသိအမှတ်ပြု ရမည့်အချက်အားလုံး (၄ ချက်လုံး) နှင့် ကိုက်ညီသည့်အတွက် အစိုးရ အဖြစ်လက်ခံ သတ်မှတ်ကြသည်။
အစိုးရ၏ တာဝန်
အစိုးရ တစ်ရပ်ဖြစ်လာသည်နှင့် အတူ တိုင်းပြည်၏ အချုပ်အခြာအာဏာ ကို ကိုင်တွယ်ကာ တိုင်းပြည်နှင့် ပြည်သူတို့၏ အကျိုးကို ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေ အရ (ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေရှိလျှင်) ထိန်းသိမ်း ဖော်ဆောင်ရန်၊တိုင်းပြည်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို ထိန်းသိမ်းရန်၊ပြည်သူတို့၏ ငြိမ်းချမ်းမှုကိုဖော်ဆောင်ရန်၊မိမိနိုင်ငံကို ကာကွယ်ရန် တာဝန်ရှိပေသည်။