cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ကနေဒါနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်
အနောက်ဘက် တောင်တန်းဒေသသည် ဗြိတိသျှကိုလံဘီယာနယ်၊ ယူးကွန်းနယ်နှင့် အယ်လဗါးတားနယ် အနောက်ဘက်နယ်စပ် တလျှောက်တွင် ကျရောက်၍ တောင်စဉ်တောင်တန်းများ ယှဉ်ပြိုင်လျက် တည်ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်ဆုံး တောင်တန်းမှာ ရော့ကီးတောင်ဖြစ်၍ အနောက်ဘက်မှ ယှဉ်နေသော တောင်တန်းများမှာ ဆဲလကတ်တောင်နှင့် ကမ်းရိုးတန်းတောင်များ ဖြစ်ကြသည်။ ရော့ကီးတောင်တန်းမှာ ပေ ၇,၀၀၀ မှ ၁၃,၀၀၀ ကျော်အထိ မြင့်၏။ သို့ရာတွင် အမြင့်ဆုံး တောင်ထိပ်များမှာ ယူးကွန်းနယ်တွင်ရှိသော လိုဂန်တောင်ထိပ် (ပေ ၁၁၈,၈၅၀) နှင့် စိန်အီလိုင်းယက်တောင်ထိပ် (ပေ ၁၈,၀၀၀) တို့ ဖြစ်ကြ၏။ ဗြိတိလျှကိုလံဘီယာနယ်တွင် မြေဩဇာကောင်းသော ချိုင့်ဝှမ်းဒေသ ရှိသဖြင့် သစ်သီးပင်များ စိုက်ပျိုးကြ၍ နို့ထွက်ပစ္စည်း ထုတ်လုပ်ကြသည်။
ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာနှင့် အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာဖက်တွင် မိုင်ပေါင်း ၁၃,၀၀၀ ခန့်ရှည်သော ကမ်းရိုးတန်းရှိလျက် အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာဖက်ရှိ ကမ်းရိုးတန်းမှာ အကွေ့အကောက် အလွန်များ၏။ ဟဒ်ဆန် ပင်လယ်အော်နှင့် စိန်လောရင့်ကွေ့တို့မှ ကနေဒါနိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုခန့်သို့ ရောက်အောင် ရေကြောင်းခရီးဖြင့် အလွယ်တကူ သွားရောက်နိုင်သည်။ ကနေဒါနိုင်ငံတွင် အထင်ရှားဆုံးသော မြစ်မှာ စိန်လော့ရစ်မြစ် ဖြစ်သည်။ မိုင် ၁၉,၀၀၀ ခန့်ရှိ၍ အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာထဲသို့ စီးဝင်၏။ နယ်လဆင်မြစ်၊ ချာချီမြစ်နှင့် ဆက်စကက် ချီဝမ်မြစ်များသည် ဟဒ်ဆန် ပင်လယ်အော်ထဲသို့ စီးဝင်ကြ၍ ၂,၅၁၄ မိုင် ရှည်သော မက္ကင်ဇီမြစ်သည် အာတိတ် သမုဒ္ဒရာထဲ့သို့ စီးဝင်ကြသည်။ အနောက်ဘက်တွင် ကိုလမ္ဗီးယားမြစ်၊ ဖရေဇာမြစ်နှင့် ယူးကွန်းမြစ်တို့သည် ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာထဲသို့ စီးဝင်ကြသည်။
ကနေဒါနိုင်ငံတွင် တောင်ဘက်နယ်စပ်ရှိ အိုင်ကြီး ၅ အိုင်အပြင် ကုန်းတွင်းရေအိုင် အမြောက်အမြားလည်း ရှိသည်။ ထိုအိုင်များမှာ အင်းငယ်၊ အိုင်ငယ်ကလေးများမှ မိုင်ပေါင်းများစွာ ကျယ်ဝန်းသည့် ရေအိုင်ကြီးများအထိ အရွယ်ရွယ် အစားစား ဖြစ်ကြသည်။ ထင်ရှားသော အိုင်ကြီးများမှာ မနီတိုးဗါး၊ ဝင်နီပက်၊ ဂရိတ်ဗဲယား၊ ဂရိတ်ဆလေ့ စသည်တို့ ဖြစ်ကြ၏။ အတော်အတန်ကြီးမားသော ရေချိုအိုင်များစွာလည်း ရှိသေးသည်။ ကနေဒါနိုင်ငံတွင် မြစ်များ၊ အိုင်များ၏ စုစုပေါင်း အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၂၂၈,၀၀၀ မျှရှိသည်။
ရာသီဥတု
ကနေဒါနိုင်ငံသည် ကြီးမားကျယ်ဝန်း၍ အာတိတ်ဇုန်နှင့် သမပိုင်းဇုန်တို့တွင် ကျရောက်တည်ရှိသည့်အလျောက် ရာသီဥတု အမျိုးမျိုး ကွဲပြားသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ဒေသအများတို့မှာ ဆောင်းရာသီတွင် အလွန်အေး၍ နွေအခါတွင် အတန် ပူပြင်းကြသည်။ မြောက်ဘက်ဖျားကျသော ယူးကွန်းနယ်၊ အနောက်မြောက်နယ်နှင့် ကွီဗက်နယ် မြောက်ပိုင်းတို့တွင် အာတိတ် ရာသီဥတုကို ရရှိကြ၍ ဟဒ်ဆန် ပင်လယ်အော်သည် တစ်နှစ်လျှင် ကိုးလမျှ ရေခဲလေသည်။ ဤသို့ဖြင့် ကနေဒါ မြောက်ပိုင်းတလျှောက်တွင် နှင်းများသာ အကျများ၍ မိုးအရွာနည်း၏။ တောင်ဘက်ကျသော ဒေသများတွင် ပူနွေးမျှတသော ရာသီဥတုကို ရရှိကြသည်။ အရှေ့ဘက်၌ရှိသော ကမ်းရိုးတန်းနယ်များမှာ နေကျဲကျဲပူသော်လည်း အနေတော်မျှဖြစ်သော နွေဥတုမျိုး ရရှိ၍ မိုးရွားသွန်းခြင်း များသည်။ ပရေရီလွင်ပြင်ဒေသတွင် အေးမြသော ဆောင်းဥတုကို ရရှိသော်လည်း ရော့ကီးတောင်တန်းများဘက်မှ တိုက်ခတ်လာသော ‘ချိနွတ်’ခေါ် လေပူများကြောင့် အအေးဒဏ် မပြင်းထန်လှချေ။ သို့ရာတွင် ရော့ကီးတောင်တန်းများကပင် ပစိဖိတ်ဘက်မှ တိုက်ခတ်လာသည့် ရေခိုးရေငွေ့ပါသောလေတို့ကို တားဆီးထားပြန်သဖြင့် ပရေရီလွင်ပြင်ဒေသ၏ အနောက်တောင်ပိုင်းမှာ မိုးခေါင်သည်။ ပစိဖိန်ကမ်းခြေ တလျှောက်တွင်မူ မိုးများစွာရွာသွန်း၍ ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာမှ တိုက်ခတ်လာသည့် ပူနွေးသောလေကြောင့် အရှေ့ဘက် ကမ်းခြေဒေသတို့ထက် ပို၍ပူနွေးသည်။
ကြာအင်းရွာကြီး၊ ဘားအံမြို့နယ်
ကြာအင်းရွာကြီး(Kyarinn(Ywargyi))သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ မိကရင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၂၁၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိကရင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၉၆၅ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၆၄၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လက်ပန်စုရွာ၊ ပဲကြီးကျွန်း
လက်ပန်စုရွာ၊ ပဲကြီးကျွန်း
ဂန်ဂေါ်ရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ဂန်ဂေါ်ရွာ (Gangaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ရွာမကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၈၆၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စံကားပင်ရင်း (မြို)ရွာ
စံကားပင်ရင်း (မြို)ရွာ
ငါးနုသန်း
ငါးနုသန်းသည် ငါးထွေမျိုးတွင် ပါဝင်သည်။ သိပ္ပံအမည် အားဖြင့် ငါးနုသန်းကို 'ကယ်လီခရောက်ကပ်ပဒါး'ဟူ၍ ၎င်း၊ 'ကယ်လီခရောက်ပါဗို'ဟူ၍လည်းကောင်း၊ 'ကယ်လီခရောက်ဗိုင်မာကျူ လေးတပ်'ဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်သည်။ ထိုငါးများ၌ နှုတ်သီးမွေး ပါသည်။ အကြေးခွံ မပါချေ။ ကျောဆူးတောင်တွင် အရိုးနု တစ်ချောင်းသာ ရှိသည်။ ရေချိုရေငန် ၂ ရပ်စလုံး၌ တွေ့ရ သော ငါးမျိုးဖြစ်သည်။ ငါးနုသန်းကို ငါးခြောက်လုပ်ကြသည်။
ညံကွင်းရွာ၊ ဘိုင်းဒေါင့်ချောင်း
ညံကွင်းရွာ၊ ဘိုင်းဒေါင့်ချောင်း
အိဝတဲ - အိုးခဝဘူတာ '
အိဝတဲ - အိုးခဝဘူတာ  (岩手大川駅 အိဝတဲ - အိုးခဝ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိဝတဲခရိုင်၊ အိဝအိဇုမိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
၂၉ ဇန်နဝါရီ
ဇန်နဝါရီလ၊ (၂၉)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၂၉)ရက်မြောက် နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၃၃၆) ရက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၃၇) ရက်) ကျန်သေးသည်။
တနင်္သာရီ ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်
ကဏ္ဍ:တပ်မတော်(ရေ)၏ ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်များ
ပေါပြဲရွာ၊ ပင်းတယမြို့နယ်
ပေါပြဲရွာ (Pawpye)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်းတယမြို့နယ်၊ မိုင်းလီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၇၇၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းလီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၉၅ ဦး၊ မ ၃၁၈၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၃၇၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ခြောက်အိမ်တန်းရွာ၊ မရမ်းကလေး
ခြောက်အိမ်တန်းရွာ၊ မရမ်းကလေး
ဝါးတောင်ကွင်းရွာ၊ လင်းသာ
ဝါးတောင်ကွင်းရွာ၊ လင်းသာ
နတ်တောင်ရွာ၊ မင်းကူးလမ်း
နတ်တောင်ရွာ၊ မင်းကူးလမ်း
ဓမ္မကထိကပုစ္ဆသုတ်
အဇ္ဈတ္တိကာယတန တစ်ပါးစီ, တစ်ပါးစီ၏ နိဗ္ဗိဒါ၊ ဝိရာဂ၊ နိရောဓအကျိုးငှာ ဓမ္မကိုဟောပြောသောရဟန်းကို “ဓမ္မကထိကရဟန်း၊ ယင်းတို့၏ နိဗ္ဗိဒ၊ ဝိရာဂ၊ နိရောဓ အကျိုးငှာ ကျင့်သုံးသောရဟန်းကို “ဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပန္နရဟန်း၊ ယင်းတို့၏ နိဗ္ဗိဒ၊ ဝိရာဂ၊ နိရောဓမှ အနုပါဒါဝိမုတ္တရဟန်းကို “ဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနပတ္တရဟန်း ဟုခေါ် ဆိုသင့်ပုံကို အညတရရဟန်း၏ မေးလျှောက်ချက်အရ ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ပန်စုံရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
ပန်စုံရွာ (Pangson)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ တောင်နောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၉၇၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်နောက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၇၂ ဦး၊ မ ၂၀၂၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၉၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကာလ်ရွန်ရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
ကာလ်ရွန်ရွာ(Kalrawn)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ လိုင်ဇိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၃၃၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လိုင်ဇိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၇၄ ဦး၊ မ ၄၅၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၃၀ ဦး နေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် ဖလမ်းမြို့ပေါ်ရှိ ရပ်ကွက် ဖြစ်သွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေတပ် လေ့ကျင့်ရေးဌာနချုပ်
ရေတပ်လေ့ကျင့်ရေးဌာနချုပ် (ဆိပ်ကြီး/သံလျင်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး)
အိဝတဲ - ခရိယဘူတာ
အိဝတဲ - ခရိယဘူတာ  (岩手刈屋駅 အိဝတဲ - ခရိယ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ မိယခိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဆူးထပ်ရွာ၊ ခင်ဦးမြို့နယ်
ဆူးထပ်ရွာ (Suhtat)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ခင်ဦးမြို့နယ်၊ ဆူးထပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၆၀၅ ဖြစ်သည်။
၃၀ ဇန်နဝါရီ
ဇန်နဝါရီလ၊ (၃၀)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၃၀)ရက်မြောက် နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၃၃၅) ရက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၃၆) ရက်) ကျန်သေးသည်။
ဆူးထပ်ရွာ၊ ခင်ဦးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပတုတ်ရွာ၊ မရမ်းကလေး
ပတုတ်ရွာ၊ မရမ်းကလေး
မီတာ
မီတာ(Metre) သည် အလျား အတိုင်းအတာ တစ်ခုဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတကာ စံဖြစ်သော International System of Units (SI) မတ်ထရစ်စနစ်၏ အခြေခံ တိုင်းတာမှုဖြစ်သည်။
အိဝတဲ - ခဝဂုချိဘူတာ
အိဝတဲ - ခဝဂုချိဘူတာ  (岩手川口駅 အိဝတဲ - ခဝဂုချိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိဝတဲခရိုင်၊ အိဝတဲမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
မီတာ
ပဒေသရာဇ်ခေတ်
စက်ရုံတစ်ရုံ၏ ယန္တရားတစ်ခုတွင် အစိတ်အပိုင်းတို့သည် ထောင်နှင့်ချီ၍ ရှိနေတတ်၏။ ယင်းအစိတ်အပိုင်းများနှင့် စက်ယန္တရားဖြစ်အောင် တပ်ဆင်သည့်အခါတွင်ဖြစ်စေ၊ ၎င်းတို့ကို စမ်းသပ်စစ်ဆေးသည့်အခါတွင်ဖြစ်စေ တိကျကိုက်ညီမှုရှိစေရန် တိုင်းတာကြရသည်။ ထိုသို့တိုင်းတာရာတွင် တိုင်းတာသည့်ကိရိယာများကို အသုံးပြုရသည်။ သို့မှသာ စက်၏တိကျမှုကို အာမခံနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ တိုင်းတာသည့်ကိရိယာများသည် အတိုင်းအတာများမရှိဘဲနှင့် ဖြစ်လာနိုင်မည် မဟုတ်ချေ။ သို့ဖြစ်၍ အလျားတိုင်းယူနစ်မရှိလျှင် ဤလုပ်ငန်းသည်လည်း ဆက်လက်ထွန်းကားနေစရာအကြောင်းမရှိတော့ပေ။
စက်အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု၏ အရွယ်အစားကို အလွန်တိကျမှန်ကန်အောင် တိုင်းတာရန်မှာ အင်မတန်မလွယ်သည့် အလုပ်ဖြစ်သည်။ အခြားမည်သည်ကိုမျှမဆိုထားနှင့်၊ စံနမူနာပေတံတစ်ချောင်းရရန်ကိုပင် နှစ်,ထောင်ချီကြာမြင့်လေသည်။
စက်မှုတော်လှန်ရေးခေတ်နောက်ပိုင်း
၁၈ ရာစုနှစ် စက်မှုတော်လှန်ရေးပြီးနောက် သိပ္ပံပညာအရပ်ရပ်သည် အလျင်အမြန် တိုးတက်လာသည်ဖြစ်ရာ သိပ္ပံပညာရှင်တို့သည် ရေရှည်မပြောင်းလဲနိုင်သည့်အပြင် နိုင်ငံတကာတွင်လည်း တညီတညွတ်တည်း အသုံးပြုနိုင်မည့် အလျားတိုင်းယူနစ်အတွက် စံတစ်ခုကို အပူတပြင်း ရှာဖွေကြပြန်သည်။ ထိုအချိန်ကသိပ္ပံပညာရှင်တို့သည် ကမ္ဘာလုံး၏အရွယ်အစားသည် ဘယ်သောအခါမျှ မပြောင်းလဲဟု ယူဆကြ၏။ ၁၇၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပြင်သစ်သိပ္ပံလောကမှ ပညာရှင်တို့သည် ကမ္ဘာ၏ လောင်ဂျီတွတ်မျဉ်းကို တိုင်းတာကြသည်။ အီကွေတာမှ သိပ္ပံဌာနရှိရာ ပဲရစ်မြို့ ကို ဖြတ်လျက် မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းအထိရှိသော လောင်ဂျီတွတ်မျဉ်း၏ သိန်းတစ်ရာပုံတစ်ပုံ (ဝါ) တစ်ကုဋေပုံတစ်ပုံ(၁/၁၀၀၀၀၀၀၀)ကို စံအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ တစ်မီတာဟု ခေါ်သည်။ ၎င်းအလျားအတိုင်း ပလက်တီနမ်ဖြင့်ပြီးသော ပထမဆုံးမီတာတံကို ပြုလုပ်လိုက်ကြသည်။
၁၈၈၉ နိုင်ငံတကာ အတိုင်းအတာအစည်းအဝေးပွဲကြီးက ပထမ စံမီတာတံအတိုင်း ပလက်တီနမ်-အီရီဒီယမ်(Iridium)ဒြပ်ပေါင်းနှင့် ကန့်လန့်ဖြတ်မျက်နှာပြင် X ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသော မီတာတံတစ်ခုကို ပြုလုပ်ကာ နိုင်ငံတကာအလျားတိုင်းစံအဖြစ် တရားဝင် သတ်မှတ်လိုက်သည်။ ၎င်းနိုင်ငံတကာ စံမီတာတံကို ပဲရစ်မြို့၊ နိုင်ငံတကာ အချင်အတွယ်နှင့်အတိုင်းအတာရုံး  (ဘီအိုင်ပီအမ်)၌ အမြတ်တနိုး သိမ်းဆည်းထားသည်။ နိုင်ငံအသီးသီးက ပုံတူပြုလုပ်ထားသော မီတာတံများကို အချိန်မှန်မှန် ပဲရစ်သို့ ပို့ကာ စံမီတာတံနှင့် တိုင်းကြည့်ရန် သတ်မှတ်ထားသည်။
အလျား တစ်မီတာအတွက် ယခင်ကစံပြုသတ်မှတ်ခဲ့သည်မှာ ပြင်သစ်နိုင်ငံမြူးနစ်မြို့ရှိ ပြတိုက်တစ်ခုတွင်သိမ်းဆည်းထားသောဘရွန်နစ် သတ္တုချောင်းတစ်ခုအပေါ်ရေးမှတ်သော အမှတ်အသားနှစ်ခုအကြားအကွာအဝေးကို အပူချိန် (၆၈)ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်ရှိစဉ် တိုင်းတာရရှိသော အကွာအဝေးဟူ၍ဖြစ်သည်။ ယခုအခါတွင် ပိုမိုတိကျမှုရှိစေရန်အတွက် ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်၏ လှိုင်းအလျားတစ်ခုထက် အဆပေါင်းမည်မျှလျှင် တစ်မီတာရှိသည်ဟုပြင်ဆင်သိမှတ်ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အလျား၏ ယူနစ်များ
ဘိုင်းဒေါင့်ချောင်းရွာ၊ ဘိုင်းဒေါင့်ချောင်း
ဘိုင်းဒေါင့်ချောင်းရွာ၊ ဘိုင်းဒေါင့်ချောင်း
အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်
အစောပိုင်း သမိုင်း
အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်၏ မူလအစသည် မထင်ရှားလှပေ။ ဘီစီ ၅၅ ခုနှစ် မှ အေဒီ ၄၁ဝ ပြည့်နှစ်များအတွင်း ဗြိတိသျှကျွန်းကို ရောမလူမျိုးများ အုပ်စိုးခဲ့စဉ်က ခရစ်ယာန်အယူဝါဒကို ရောမစစ်သားများကသော်လည်းကောင်း၊ ကုန်သည်များကသော်လည်းကောင်း၊ ယူဆောင်လာခဲ့ရာ ခရစ်နှစ် ၂၅ဝ ပြည့်ခန့်တွင် ခရစ်ယာန်အသင်းတော်သည် ခိုင်မြဲစွာအမြစ်တွယ်နေပြီဖြစ်၍ ခရစ်နှစ် ၃၁၄ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်ပြည်တောင်ပိုင်း အားလတွင်ကျင်းပသော အသင်းတော် လွှတ်တော်သို့ တက်ရောက်ရန် အင်္ဂလီကန်သာသနာပိုင်များ ဖိတ်ကြားခြင်းခံရသောအကြောင်းက ထိုအချိန်တွင် အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်သည် တစ်ခုတည်းသော ကာသိုလစ်(ကက်သလစ်) အသင်းတော်ကြီး၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားစေသည်။ သို့သော် ထိုအချိန်၌ အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်သည် သီးခြားလွတ်လပ်သော အသင်းတော်တစ်ခု မဟုတ်သေးချေ။ များမကြာမီ ခရစ်ယာန်အယူဝါဒသည် အိုင်ယာလန်၊ စကော့တလန်နှင့် ဝေလပြည်မှစသော ဗြိတိသျှကျွန်း၏ ကျန်ဒေသများသို့ ပြန့်နှံ့ခဲ့သည်။ ရောမစစ်တပ်များကို ရုပ်သိမ်းသွားပြီးသည့်နောက် ခရစ်ယာန် မဟုတ်သူများ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့စဉ်က ခရစ်ယာန်များကို ဝေးလံသောအနောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်ဒေသများသို့ မောင်းထုတ်ခဲ့ရာ ခရစ်ယာန်အနည်းငယ်သာ ကျန်ရှိတော့သည်။ သူတို့သည် ဆင်းရဲနွမ်းပါးခြင်း၏ ဒဏ်ကိုခံရလျက်ပင် အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်ကို အသစ်တစ်ဖန် တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။
ကြာအင်းရွာလေး၊ ဘားအံမြို့နယ်
ကြာအင်းရွာလေး(Kyarinn(Ywarlay))သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ မိကရင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၂၁၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိကရင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၉၆၅ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၆၄၄ ဦး နေထိုင်သည်။
အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်
အစောပိုင်း သမိုင်း
ခရစ်နှစ် ၅၉၇ ခုနှစ်တွင် ရှင်ဩဂတ်စတင်း(စိန်ဩဂတ်စတင်း)သည် အီတလီနိုင်ငံ ရောမမြို့မှ ရဟန်းအပါး ၄ဝ နှင့် အတူရောက်လာရာ အက်သယ်လဗတ်ဘုရင်က ကောင်းစွာလက်ခံလေသည်။ လအနည်းငယ်ကြာပြီးနောက် ဘုရင်ကိုယ်တိုင် ခရစ်ယာန်အယူဝါဒသို့ ကူးပြောင်းကာ ဗတ္တီဇံမင်္ဂလာကိုခံယူ၍ အင်္ဂလိပ်မြေပေါ်တွင် အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်ကို အသစ်တဖန် တည်ထောင်ပြန်သည်။
ကြာအင်းရွာလေး၊ ဘားအံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်
အစောပိုင်း သမိုင်း
အင်္ဂလီကန်အသင်းတော် ဟူသောဝေါဟာရသည် ခရစ်နှစ် ၁၂၁၅ ခုနှစ်က အသင်းတော်နှင့် ပြည်သူပြည်သားတို့ကို အချို့သောအခွင့်အရေးများပေးရန် ဂျွန်ဘုရင်အား အနိုင်အထက် လက်မှတ်ရေးထိုးစေခဲ့ရသော ပဋိညာဉ်စာချုပ် (ဂရိတ်ချာတာ-မဂ္ဂနာကာတာ)မှ ဦးစွာပေါ်ပေါက်လာသော ဝေါဟာရဖြစ်လေသည်။ ထိုအချိန်က ဤဝေါဟာရ၏အဓိပ္ပာယ်မှာ အင်္ဂလိပ်လူမျိုးတို့၏ ဒေသတွင်တည်ရှိသော ခရစ်ယာန်အသင်းတော်ဟု ဆိုလိုသည်။
အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်သည် နှစ်ပေါင်းတစ်ထောင်မျှ ရောမမြို့ရှိ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး၏ ဝိညာဉ်ရေးဦးဆောင်လမ်းပြမှုကို လက်ခံခဲ့သည်။ ထို့နောက်ပုပ်ရဟန်းမင်း၏ ဝိညာဉ်ရေးအာဏာ လွှမ်းမိုးမှုများ ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့လေသည်။ သာသနာပိုင်၊ ဘုန်းကြီးနှင့် သင်းထောက်များဦးရေ အဆမတန်များလျက်ပင် ခရစ်ယာန်တို့၏ ဝိညာဉ်ရေးရာအဆင့်အတန်းသည် နိမ့်ကျသွားခဲ့လေသည်။
တစ်ဆယ့်ငါးရာစုနှစ်အကုန်လောက်တွင် ဉာဏ်သစ်အရေးပုံ ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ အသင်းတော်ဘောင်၌လည်း အသစ်ပြုပြင်ရန်လိုအပ်လာပြီဟု မြင်တွေ့လာကြသည်။
ဤအသစ်ပြုပြင်ခြင်းကို မိမိကိုယ်ကိုအသင်းတော်အဓိပတိဟု ကြေညာခဲ့သူ အဋ္ဌမဟင်နရီဘုရင် လက်ထက်တွင် အစပြုခဲ့လေသည်။ ခရစ် ၁၅၇ဝ ပြည့်နှစ်ခန့် တွင် အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်နှင့် ရောမအသင်းတော်တို့ လုံးဝကွဲကြသည်။ သို့သော် ဤကဲ့သို့ အင်္ဂလီကန်အသင်းတော် နှင့် ရောမအသင်းတော်များကွဲကြသော်လည်း နှစ်သင်းစလုံးသည် တမန်တော်များမှ ဆင်းသက်ခဲ့သည်ဟူသော သမိုင်းအစဉ် အဆက်ကို ဖျက်ဆီး မပစ်ကြပေ။ အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်သည် ရောမအသင်းတော်မှ ခွဲထွက်ခဲ့သော်လည်း မိမိကိုယ်ကို အသင်းတော်သစ်တစ်ခုဖြစ်သည်ဟု မည့်သည့်အခါကမျှ မယူဆခဲ့ပေ။
အသင်းတော် ဦးဆောင်ပုံ
အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်သည် အသင်းတော်၏အဆောက်အအုံ၌ လိုအပ်သည့် အမှုတော်ဆောင်များဖြစ်သော သာသနာပိုင်၊ ဘုန်းကြီးနှင့်သင်းထောက်များကို လက်ခံထိန်းသိမ်းထားသည်။ ထို့ ပြင် အသင်းတော်၏ အမှုတော်ဆောင်များကို ဆက်လက်တည်တံ့ထားနိုင်သူသည် အာဏာလွှဲအပ်ခြင်းခံရသော သာသနာပိုင်တစ်ဦးတည်းသာဖြစ်ကြောင်း စွဲမြဲစွာလက်ခံသည်။
သာသနာပိုင်ဟူသော ဝေါဟာရ၏အဓိပ္ပာယ်မှာ ကြီးကြပ်အုပ်ချုပ်သူဟုဖြစ်သည်။ ယခုခေတ် သာသနာပိုင်တို့၏ အဓိက တာဝန်ဝတ္တရားများမှာ ယင်းတို့သာလျှင် စီမံဆောင်ရွက် ပိုင်ခွင့်ရှိသော လက်တင်မင်္ဂလာနှင့် သိက္ခာတင်ခြင်းကို စီမံပြုပြင်ခြင်းအပြင် စက္ကရာမင်တမင်္ဂလာများကို စီမံခြင်းနှင့် မိမိပိုင်နယ်ပယ်ကို ကြီးကြပ်ကြည့်ရှုခြင်းတို့ ဖြစ်လေသည်။ မိမိနယ်ပယ်အတွင်းရှိ အခြားသင်္ဃာဆရာများကိုလည်း စီမံအုပ်ချုပ်ရလေသည်။ သူ့လက်အောက်တွင် အခြားသာသနာပိုင်များက အကူအညီပေးသော် ထိုသူတို့ကို လက်ထောက်သာသနာပိုင်များ ဟုခေါ်သည်။ အခြားသင်္ဃာဂိုဏ်းဝင်တို့ကို ဘုန်းကြီးနှင့်သင်းထောက်ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ ထုံးတမ်းစဉ်လာအရ သိက္ခာခံ သာသနာပိုင်ဘုန်းကြီးနှင့် သင်းထောက်တို့သည် မိမိတို့၏ သိက္ခာမူလအစကို ရှေးနှစ်ပေါင်း ၂ဝဝဝ ခန့်၌ သခင်ယေရှုက အသင်းတော်၏ ခေါင်းဆောင်များအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့သော တမန်တော် ၁၂ ပါးသို့တိုင် အဆက်မပြတ်ပြန်လည် ရေတွက်နိုင်ကြသည်။
အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်သည် လူများအတူတစ်ကွ ကိုးကွယ်ခြင်းဝတ်နှင့် ဗတ္တီဇံမင်္ဂ၊ လက်တင်မင်္ဂလာ၊ သန့်ရှင်းသောပွဲတော်မင်္ဂလာ၊ အာပတ်ဖြေခြင်းမင်္ဂလာ၊ သိက္ခာတင်ခြင်းမင်္ဂလာ၊ သန့်ရှင်းသော ဆီလိမ်းခြင်းမင်္ဂလာနှင့် လက်ထပ်မင်္ဂလာတည်း ဟူသော စက္ကရမင်တမင်္ဂလာများ ဆက်လက်ထိန်းသိမ်း ပြုစုစီမံသည်။ ထိုကဲ့သို့ အစဉ်အလာထုံးတမ်းများကို မပြတ်ထိန်းသိမ်းလာခြင်းကြောင့် မည်သည့်တစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ အသင်းဟောင်းနှင့်ယှဉ်ပြိုင်သည့် အသင်းတော်သစ်သည် အဘယ်အချိန် အဘယ်အခါတွင် ပေါ်ပေါက်လာသည်ဟု မဖော်ပြနိုင်ချေ။ အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်သည် ရှေးရောမလူမျိုးများခေတ်က ဗြိတိသျှကျွန်းစုသို့ ယူဆောင်လာသောအသင်းတော်၊ ထို့နောက်တွင် ရှင်ဩဂတ်စတင်း စတင်ယူဆောင် လာသောအသင်းတော်နှင့်တစ်ခုတည်းပင်ဖြစ်သည်။ ရောမရဟန်းမင်းကြီးကို ကျေးဇူးသစ္စာစောင့်သိရိုသေရခြင်းမှ ရပ်ဆိုင်းခြင်းသာ ခြားနားသည်။ စင်စစ် အသင်းတော်သစ်မဟုတ်ဘဲ အသင်းတော်ဟောင်းသာ ဖြစ်လေသည်။ အသစ်ပြုပြင်ခြင်းခေတ်၌ အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်သည် မှားယွင်းချက်များကိုစွန့်လွှတ်၍ မိမိဘာသာပြုပြင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ မည်သည့်အခါကမျှ ပထမအသင်းတော်နှင့် အဆက်အနွယ်မပြတ်ခဲ့ချေ။
မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိလာပုံ
အင်္ဂလီကန်အသင်းတော် မြန်မာပြည်သို့ရောက်ရှိလာခြင်း ပင်လယ်ရပ်ခြားတိုင်းတစ်ပါးတို့၌ အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်တိုးချဲ့ခြင်းနှင့် ဖွဲ့စည်းခြင်းတို့မှာ ပထမတွင် ခရီးမတွင်လှပေ။ ခရစ်နှစ် ၁၇၇၅ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ဗြိတိသျှလက်အောက်မှလွတ်မြောက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့လေသည်။ ၁၇၈၄ ခုနှစ်တွင် စကော့တလန်ပြည်၌ ဆယ်မျူယယ် ဆီးဗယ်ရီဆိုသူအား ဘိသိက်ပေးပြီးသော် အမေရိကန်ပြည်ရှိ အသင်းတော်အတွက် ပထမသာသနာပိုင်အဖြစ် ခန့်ထားခဲ့လေသည်။ ဆီးဗယ်ရီအား သိက္ခာပေးပြီးနောက် သုံးနှစ်အကြာ ၁၇၈၇ ခုနှစ်တွင် နိုဗာစကိုးရှားပြည်၌ သာသနာပိုင်နယ် တည်ထောင်ခဲ့ရာ ယင်းမှာပင်လယ်ရပ်ခြားရှိ ဗြိတိသျှပိုင်နယ်မြေပေါ်တွင် အဦးဆုံး သာသနာပိုင်နယ် တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်လေသည်။ များမကြာမီ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်တွင် အခြားသာသနာပိုင်နယ်များ တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ ၁၈၆၇ ခုနှစ်သို့ရောက်သောအခါ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အင်္ဂလီကန်သာသနာပိုင်နယ်ပေါင်း ၁၄၄ နယ်ရှိခဲ့သည်။ ယခုအချိန်တွင် သာသနာပိုင်နယ်ပေါင်း ၃ဝဝ ကျော်မျှရှိလေပြီ။ အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်တွင် ယခုအခါ အိုင်ယာလန်နှင့် ဝေလပြည်အသင်းတော်များ၊ စကော့တလန်နှင့် အမေရိကန်ပြည်အသင်းတော်များ၊ ဂျပန်နိုင်ငံနှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့ရှိ သန့်ရှင်းသော ကာသိုလစ်အသင်းတော်များ၊ အိန်-ပါ- မြန်-သီ အသင်းတော်၊ တောင်အာဖရိက သာသနာပိုင်ချုပ်နယ်ပယ် အသင်းတော်၊ ကနေဒါပြည် အင်္ဂလန်အသင်းတော်၊ ဩစတြေးလျပြည်နှင့် တက်စမေနီးယားပြည်ရှိ အင်္ဂလန်ပြည်အသင်းတော်၊ နယူးဇီလန် သာသနာပိုင်ချုပ်နယ်ပယ်ဆိုင်ရာ အသင်းတော်၊ အာဖရိက အနောက်ပိုင်းနှင့် အလယ်ပိုင်းရှိ သာသနာပိုင်ချုပ်နယ်ပယ် အသင်းတော်များအပြင် သာသနာပိုင်ချုပ်နယ်ပယ်မဖွင့်ရသေးပဲ ကန်တာဗာရီဂိုဏ်းချုပ်နယ်ပယ်အပေါ် အမှီပြုနေသော တစ်သီးပုဂ္ဂလ သာသနာပိုင်နယ်ပယ်များ ပါဝင်ကြလေသည်။
ခရစ် ၁၈၂၅ ခုနှစ်တွင် မြန်မာပြည်သို့ ပထမ ရောက်လာကြသော အင်္ဂလီကန်ဘုန်းတော်ကြီးများမှာ ဗြိတိသျှ စစ်ဘုန်းကြီးများဖြစ်ကြ၍ ဥရောပတိုက်သားများနှင့် နိုင်ငံခြားစစ်သားများကို ဝိညာဉ်ရေး၌ ကြည့်ရှုရန်ဖြစ်သည်။ မြန်မာလူမျိုးများအား တရားဟောပြောရန် အခွင့်မရကြချေ။ သို့သော် မြန်မာပြည်တွင်း နေထိုင်လျက်ရှိကြသော ဗြိတိသျှလူမျိုးများသည် သာသနာပြုလုပ်ငန်းများကို စိတ်ပါဝင်စားလာကြသည့် အတွက် အက်စပီဂျီခေါ် ဧဝံဂေလိတရားတော်ပြန့်ပွားရေးအသင်းမှ တစ်ဦးတစ်ယောက်ကို စေလွှတ်ပေးပို့ရန် သဘောတူခဲ့ကြလေသည်။ ကာလကတ္တားမြို့ ဗိရှော့ကောလိပ်မှ အင်္ဂလိပ်ကပြား မစ္စတာကော့ကီးဆိုသူမှာ ပထမဆုံးစေလွှတ်ခြင်းခံရသော အင်္ဂလီကန်သာသနာပြုဖြစ်သည်။ ပထမတွင် သာမန်ပုဂ္ဂိုလ်အနေဖြင့် မော်လမြိုင်မြို့တွင် ၁၈၅၄ ခုနှစ်တွင် လုပ်ငန်းစတင်လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီးလျှင် ၁၈၅၉ ခုနှစ်တွင် သိက္ခာခံရသည်။ ထိုနှစ်တွင်ပင် မော်လမြိုင်မြို့မှ မြန်မာလူမျိုးများသည် ဧဝံဂေလိတရားတော်ကို နာယူလိုကြောင်း တောင်းခံကြသဖြင့် ဘုန်းတော်ကြီး အေရှီးယားနှင့်ဇနီးတို့ကို လန်ဒန်မြို့မှစေလွှတ်လိုက်သည်။ မြန်မာလူမျိုးထဲတွင် ပထမဆုံးအင်္ဂလီကန်ဖြစ်လာသော မောင်ရွှေဇံသည် ၁၈၆၃ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်ပြည်၌ ဗတ္တိဇံခံယူခဲ့လေသည်။ နောင်အခါတွင် ဒေါက်တာမတ် (ဆရာမှတ်)ဟုကျော်ကြားသော မစ္စတာဂျွန်မတ်ဆိုသူ ကျောင်းဆရာတစ်ယောက်သည် ၁၈၅၉ ခုနှစ်တွင် မော်လမြိုင်မြို့သို့ ရောက်ရှိလာလေသည်။ ၁၈၆၃ ခုနှစ်တွင် ယင်းအား သင်းထောက်သိက္ခာပေးပြီး ရန်ကုန်မြို့သို့ပြောင်းရွှေ့စေသည်။ ရန်ကုန်မြို့၌ ယခုလမ်းမတော် အမှတ်(၁) အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းဟု အမည်တွင်သော ယခင် စိန်ဂျွန်းကောလိပ်ကို တည်ထောင်ခဲ့လေသည်။ ထို့ပြင် ကြည့်မြင်တိုင်၊ ဟင်္သာတ၊ မြန်အောင်နှင့် သရက်မြို့များတွင်လည်း အင်္ဂလီကန်လုပ်ငန်းများကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သေးသည်။ ၁၈၆၃ ခုနှစ်တွင် မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ မန္တလေးမြို့သို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။ မင်းတုန်းမင်းတရားကြီးက သူ့ကို ဘုရားရှိခိုးကျောင်းနှင့် စာသင်ကျောင်း ဆောက်လုပ်ခွင့်ပေးပြီးလျှင် မင်းညီမင်းသားများကို ထိုကျောင်းသို့ပို့၍ ပညာသင်စေသည့်အတွက် ထိုကျောင်းသည် ဘုရင့်ကျောင်းတော်ဟု အမည်တွင်ခဲ့လေသည်။
၁၈၇၃ ခုနှစ်တွင်တောင်ငူမြို့ရှိ မြန်မာလူမျိုးများအဖို့ သာသနာပြုလုပ်ငန်းများစတင်ခဲ့သည်။ ၁၈၇၅ ခုနှစ်တွင် ကရင်လူမျိုးများအတွက် သာသနာလုပ်ငန်းစတင်ခဲ့သည်။ ၁၇၇၇ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလီကန်လုပ်ငန်းများသည် များစွာတိုးတက်ကြီးပွားလာသည့်အတွက် ရန်ကုန်သာသနာပိုင် နယ်ပယ်တစ်ခုဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီးလျှင် ယောနသန်တစ်တကုန်း (Jonathan Titcomb)ကို ပထမသာသနာပိုင်အဖြစ်ဘိသိက်ပေး၍ ခန့်ထားလေသည်။ ၁၈၇၈ ခုနှစ်နှောင်းတွင် သာသနာပိုင် တစ်တကုန်းသည် တောင်ငူမြို့ရှိ ကရင်သာသနာနယ်သို့ လှေဖြင့်သွားခဲ့ရာ လမ်းခရီးတွင် ၁၄ ရက်ကြာခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ကရင်သင်းထောက်လေးဦးကို သိက္ခာပေးခဲ့သည်။ ၁၈၇၈ ခုနှစ်တွင် အကျင့်သီလနှင့် ပြည့်ဝပြီးလျှင် ဘုရားတရားကြည်ညိုသူ ဘုန်းတော်ကြီး ယာကုပ်ကိုးလဗက်ကို မန္တလေးမြို့သို့ စေလွှတ်ခဲ့သည်။
ဒုတိယသာသနာပိုင်ဖြစ်သော ဂျွန်မီလာစထရွန်း (John Miller Strachan)ကို ၁၈၈၂ ခုနှစ်တွင် ဘိသိက်ပေးခဲ့လေသည်။ ဂျွန်မီလာစထရွန်းသည် အနှစ် ၂ဝ မျှသာသနာပိုင်ဖြစ်စဉ် အလွန်ကျွမ်းကျင်သော ဆရာဝန်တစ်ယောက် ဖြစ်သည့်အတိုင်း ဗိုလ်တထောင်ဘက်တွင် ကိုယ်ပိုင်ဆေးပေးခန်းတစ်ခု ဖွင့်ခဲ့နိုင်သေးသည်။ သာသနာပိုင် စထရွန်း၏ လက်အောက်၌ (၁)ကရင်လူမျိုးများတွင် အင်္ဂလီကန်လုပ်ငန်းများ တည်တန့်ခိုင်မာလာသည်။ (၂) တတိယ အင်္ဂလိပ်·မြန်မာစစ်ပြီးနောက် အထက်မြန်မာပြည်၌ အင်္ဂလီကန်လုပ်ငန်းများ ပြန်လည်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ (၃) အောက်မြန်မာပြည်၌ အင်္ဂလီကန်လုပ်ငန်းများ အခိုင်အမာအမြစ်စွဲစပြုလာခဲ့သည်။
ယနေ့မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရခိုင်၊ မြန်မာ၊ ကရင်၊ ရှမ်း၊ ကယား၊ ကချင်နှင့် ချင်းလူမျိုးများ အပါအဝင် အင်္ဂလီကန်အသင်းဝင်ပေါင်း ၂ဝ၀၀ဝဝဝ ခန့်ရှိသည်။ ထိုအသင်း၌ သာသနာပိုင် သုံးပါး၊ ဘုန်းတော်ကြီးနှင့် သင်းထောက်ပေါင်း ၈၅ ပါးအပြင် ဓမ္မဆရာပေါင်း ၁ဝ၅ ဦးအမှုတော်ကို ထမ်းဆောင်လျက်ရှိကြသည်။
အသင်းတော် ဦးဆောင်ပုံနှင့် ယုံကြည်ချက်
တစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုသော် အင်္ဂလီကန်အသင်းများသည် ရောမအသင်းမှခွဲထွက်ခဲ့သော အင်္ဂလိပ်အသင်းမှ ပေါက်ပွားလာသည့် အသင်းတော်များဖြစ်ကြ၍ အားလုံးသည် အလွန်တရာ ရင်းနှီးစွာ အဆက်အသွယ်ရှိကြသူများဖြစ်သည်။ အသင်းတော်အကြောင်း သဘောတရားခံယူချက်တို့ကို ယေဘုယျအားဖြင့် သဘောတူလက်ခံကြသည်။ သာသနာပိုင်၊ ဘုန်းကြီးနှင့် သင်းထောက်ဟူ၍ သုံးဆင့်သော သင်္ဃာဂိုဏ်းရှိသည်။ တစ်သင်းနှင့် တစ်သင်း အပြည့်အစုံ မိတ်သဟာရရှိကြသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ တစ်သင်းမှ အသင်းဝင်မည်သူမဆို အခြားတစ်သင်းတွင် လွတ်လပ်စွာပွဲတော်ခံယူခွင့်ရှိသည်။ အားလုံးသော အင်္ဂလန်အသင်းတော်တို့သည် ကန်တာဗာရီကို စည်းလုံးခြင်း၏ ဦးစီးကဲ့သို့ ထားကြ၏။ လက်တွေ့အားဖြင့် ကန်တာဗာရီသာသနာပိုင်ချုပ်ကြီးက ဆယ်နှစ်လျှင်တစ်ကြိမ် မိမိ၏အိမ်တော်ဖြစ်သော လန်ဒန်မြို့ရှိ လင်းဗတ်နန်းတော်တွင် သာသနာပိုင်များကို ဖိတ်၍ စည်းဝေးစေသည်။ ထိုအစည်းအဝေးသည် ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းမှုများ၊ သို့မဟုတ် ဆုံးဖြတ်ချက်များကို အသင်းတော်အမည်ဖြင့် မပြုလုပ်နိုင်ပေ။ သို့သော်လည်း ထိုအစည်းအဝေးမှ ထုတ်ပြန် သောအစီရင်ခံချက်များသည် အင်္ဂလီကန်သာသနာပိုင်အားလုံး ကိုယ်စားပြုသည့် သဘောတရားများဖြစ်လေသည်။ ထိုအစည်းအဝေးတွင် လူအမျိုးမျိုး၊ အသားအရောင်အမျိုးမျိုး၊ ဘာသာစကားအမျိုးမျိုး၊ အခြေခံအမျိုးမျိုးရှိကြသည့် ရာပေါင်းများစွာသော သာသနာပိုင်များပါဝင်၍ ကန်တာဗာရီဂိုဏ်းချုပ်ကြီးအား သဘာပတိအဖြစ်ထားရှိပြီးလျှင် အညီအညွတ်စည်း ဝေးဆွေးနွေးခဲ့သော အစည်းအဝေး၏ထုတ်ပြန်ချက် ဖြစ်သောကြောင့်ဖြစ်၏။
အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်တို့တွင် ဆုတောင်းပုံဆုတောင်းနည်း အမျိုးမျိုးရှိသည်။ ဒေသနာတရားတော်သည်လည်း လိုအပ်သည်ထက် လျော့လျည်းလျည်းနိုင်သည်။ သို့သော် ယင်းအချက်တို့သည်ပင် ခြားနားလျက် စည်းလုံးမှုရှိနိုင်ကြောင်းဖော်ပြသည့် အံ့ဩဖွယ်သက်သေများဖြစ်သည်။ အပြင်အပတူညီမှုပေါ်တွင် တစ်လုံးတစ်ဝတည်း မတည်ကြောင်းကို ကမ္ဘာသို့ မျက်ဝါးထင်ထင် လက်တွေ့ပြခြင်းလည်းဖြစ်သည်။ အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်သည် ယခုအခါ တစ်ကမ္ဘာလုံးသို့ ပျံ့နှံ့နေပြီ။ နိုင်ငံတိုင်းတွင် တွေ့နိုင်သည်။ အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်သည် တိုက်ကြီးခြောက်တိုက်စလုံးတွင် ဝမ်းမြောက်ဖွယ်ရာတရားတော်တို့ကို ဟောပြလျက်ရှိ၍ စုစုပေါင်း အင်္ဂလီကန်ဦးရေမှာ သန်းပေါင်း ၄ဝ ခန့်ရှိပေလိမ့်မည်။
နိုင်ငံတိုင်းတွင်ရှိသော အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်မှာ လွတ်လပ်သောအသင်းတော်ဖြစ်၏။ များသောအားဖြင့် တိုင်းရင်းသားများက အုပ်ချုပ်ကြီးကြပ်လေသည်။ လွတ်လပ်ခြင်း အပေါ်တည်ဆောက်၍ ကြီးပွားတိုးတက်သည်။ အဓိကကိုးကွယ်ဝတ်ပြုခြင်းများတွင် တိုင်းပြည်၏အစိုးရနှင့် အရာရှိများအတွက် ဆုတောင်းပေးရသည်။ အင်္ဂလန်ပြည်၌ရှိသော အသင်းတော်တစ်ခုတည်းသာ နိုင်ငံတော်အသင်းဖြစ်သည်။ သို့ပင်ဖြစ်လင့်ကစား နိုင်ငံရေးလောက၏အပြင်အပ၌ အသင်းတော်ကိုထားရှိစေပါမည်ဟုအာမခံရှိသည်။ မည်သည့်အရပ်တွင်ဖြစ်စေ အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်သည် နိုင်ငံရေးအစည်းအရုံးမဟုတ်။ မည်သည့် နိုင်ငံရေးပါတီ အစည်းအရုံး၌လည်း ပါဝင်ခြင်းမရှိချေ။ အသင်းတော်မကွဲပြားမီက ယုံကြည်ခြင်းကို အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်က သင်ကြားသည်။ ကာသိုလစ်ယုံကြည်ချက်နှင့် သမ္မာကျမ်းစာတော်ကို လက်ခံယုံကြည်သည်။ အသင်းတော်သူ အသင်းတော်သားတို့အား ကယ်တင်ခြင်းအဖို့ လိုအပ်ရာတို့ကို သင်ကြားပေးရာတွင် သမ္မာကျမ်းစာတော်နှင့်ညီမှ သင်ကြားရမည်ဟုဆိုထားသည်။ အသင်းတော်ကြီး မကွဲပြားမီက ကျင်းပခဲ့သော သာသနာ့လွှတ်တော်တို့၏ ဒေသနာဆိုင်ရာဆုံးဖြတ်ချက်များကိုလက်ခံသည်။ အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်သည်ငြိမ်းချမ်းရေးကို လိုလား၍ နှိပ်စက်ညဉ်းပန်းခြင်းကို ဆန့်ကျင်သည်။ အမှန်တရားကို တစ်ဦးတစ်ယောက်အား အတင်းအကြပ် လိုက်နာစေမည့်အစား ထိုသူအားမိမိ၏ ဩတ္တပ္ပစိတ်အလျောက် လုပ်ကိုင်ပြုမူရန် ရွေးချယ်စေသည်။ အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်သည် တစ်ကမ္ဘာလုံးအဖို့ဖြစ်သည်။ ပြုပြင်ထားသောအသင်းဖြစ်သည်။ ယုံကြည်ခြင်းစည်းကမ်းရှိ၍ သဘောထားကြီးသည်။ သို့သော်လည်း မိမိကိုယ်ကို အစုံလင်ဆုံးအသင်းတော်ဟုမပြော၊ လက်လည်းမခံချေ။
အင်္ဂလီကန်၏ ထူးခြားချက်တို့သည် အချိန်များစွာ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်ကြီးတွင် လိုလေဦးမည်ဟု အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်သူ အသင်းသားများက ယုံကြည်ကြသော်ငြားလည်း အချိန်အကန့်အသတ်မရှိဘဲ အင်္ဂလီကန်ဂိုဏ်းဟု ခရစ်ယာန်လောကတွင်တည်နေရန် အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်က လင်းဗတ်အစည်းအဝေးကော်မတီတစ်ခုမှာ သာသနာပိုင်များက အောက်ပါ ထုတ်ပြန်ချက်ကို ကြေညာခဲ့သည်။"ကျွန်ုပ်တို့၏မျှော်မှန်းချက်သည် အင်္ဂါစုံကာသိုလစ်အသင်းတော်သာဖြစ်သည်။ အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်ပေါ်ထွက်ရခြင်းမှာ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်ကြီးကွဲပြားခြင်းကြောင့် အခြေအနေအားဖြင့် ပေါ်ထွက်ရသည်။ ဘုရားသခင်၏ ကောင်းချီးမင်္ဂလာများကို ခံရသည်မှာ ဓမ္မဒိဋ္ဌဖြစ်၍ ကျေးဇူးတင်လျက် ဝန်ခံကြသည်။ သို့သော် ယခုပစ္စုပ္ပန်အခြေအနေသည် ယာယီအခြေအနေသာဖြစ်၍ ကျွန်ုပ်တို့အား သီးခြားရှိစေသော လူမျိုးရေး၊ သမိုင်းဆက်သွယ်ရေးများ ကျော်လွန်နိုင်သောနေ့၊ မျှော်မှန်းနိုင်သောအခါတွင် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော မိတ်သဟာရဖွဲ့ခြင်း၊ ကာသိုလစ်အသင်းတော်၌ ပါဝင်နိုင်ရန်ဖြစ်သည် "
သာယာကုန်းရွာ၊ နန်းတပ်
သာယာကုန်းရွာ (Tharyarkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ နန်းတပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၃၁၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျော်ဝင်း (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)
ဦးကျော်ဝင်းသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ပထမဦးဆုံး အကယ်ဒမီ ရုပ်ရှင်မင်းသားဆု ရရှိသောသူ ဖြစ်သည်။ ဦးကျော်ဝင်းသည် ၁၉၅၂ ခုနှစ်မှာ “မာလာရီ” ဇာတ်ကားနှင့် အကယ်ဒမီရရှိခဲ့သူ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ရုပ်ရှင်မင်းသား ဦးကျော်ဝင်း အကယ်ဒမီရခဲ့စဉ် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တုန်းက အကယ်ဒမီဟု မခေါ်ကြသေးပါ။ အမျိုးသားပညာသည်ဆုဟု ခေါ်ဝေါ်သတ်မှတ်ဆဲ ဖြစ်သည်။
ကျော်ဝင်း၊ ဦး(အကယ်ဒမီ) (ခရစ် ၁၉၁၈ - ၁၉၉၃ )
ဦးကျော်ဝင်းကို ၁၉၁၈ ခုနှစ်တွင် စစ်ကိုင်း၊ ရွာသစ်ကြီး၌ အဖ ဦးတင့်နှင့် အမိ ဒေါ်သန့်တို့က မွေးဖွားခဲ့သည်။
ဦးကျော်ဝင်းသည် ၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် ပဲရော့ ရုပ်ရှင်မှ ဒါရိုက်တာ ဆရာမြင့်ရိုက်ကူးသော တောင်တော်သခင်မ ဇာတ်ကားအတွက် မန္တလေးတွင် မင်းသားလာရောက် ရွေးချယ် ရာ မင်းသားပေါင်း ၂၇ ဦးထဲမှ ဦးကျော်ဝင်း အရွေးခံရ၍ တောင်တော် သခင်မဇာတ်ကားတွင် ခေါင်းဆောင်မင်းသား အဖြစ် ပါဝင်ရိုက်ကူးခဲ့ရာမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ခြေချခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားတွင် ရုပ်ရှင် မင်းသမီး ခင်မေလေး၊ မင်းသား ကိုဘမြင့်နှင့်အတူ သရုပ်ဆောင်ခဲ့ရသည်။
ထို့နောက်စစ်ကြိုခေတ်တွင် ပဲရော့ရုပ်ရှင်မှပင် ဒါရိုက်တာဆရာရွှေ ရိုက်ကူးသော သံလက်သည်း ဇာတ်ကားတွင် မင်းသမီးခင်ခင်စိန်နှင့် တွဲဖက်၍ လည်း ကောင်း၊ ဒါရိုက်တာ ဦးအောင်ဇံ ရိုက်ကူးသော ''ထိလိတ် ပိုးဥ''ဇာတ်ကားတွင် မင်းသမီး ခင်ခင်လေးနှင့် လည်းကောင်း ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အတွင်း၌ ရုပ်ရှင်များ မရိုက်နိုင်ဘဲ ရပ်နားနေခဲ့ကာ ပြဇာတ်လောကသို့ ဝင်ရောက် ကခဲ့သည်။ ဒါရိုက်တာ ရွှေဒုံးဘီအောင် တင်ဆက်သည့် တကယ့်စစ်သား ပြဇာတ်တွင် ခေါင်းဆောင် မင်းသား အဖြစ်ကပြခဲ့သည်။
ထိုပြဇာတ်သည် တိုက်ပွဲခန်းများ ပါသော စစ်သား ဘဝ သရုပ်ဖော်ပြဇာတ်ဖြစ်၍ ပြဇာတ်တွင်ပါဝင်သူများအား သရုပ်ဆောင် ပီပြင်ရေးနှင့် သဘာဝ ကျရေးအတွက် တပ်မတော်သားများ ကိုယ်တိုင် စစ်ပညာများ လေ့ကျင့် သင်ကြားပေးခဲ့ရသည်။ ထိုစဉ်က ဗိုလ်မှူးကြီးဖိုးကူ(အငြိမ်းစား ဗိုလ်မှူးကြီး ဖိုးကူ) (နိုင်ငံဂုဏ်ရည် ပထမဆင့်) ကိုယ်တိုင် ကြပ်မတ် သင်ကြားပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုပြဇာတ်ကပြခဲ့စဉ်က ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် မြန်မာစစ်ဘက်အရာရှိကြီးများ၊ ဗိုလ် မိုးကြိုးနှင့် ဂျပန်စစ်အရာရှိကြီးများ လာရောက်ကြည့်ရှု အားပေးခဲ့သည်။
ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေး ပြီးဆုံး၍ မဟာမိတ်တပ်များ ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာသော အချိန်တွင် ကမ္ဘာစစ်ကြီးမှာ အမည်ရှိ ပြဇာတ်ကို ဦးကျော်ဝင်း ပါဝင်ကပြသည်။ ပြဇာတ် ဒါရိုက်တာမှာ ဆရာခန့်ဖြစ်ပြီး၊ မင်းသမီးများမှာ ခင်မာကြည် နှင့် ခင်ခင်တင့်တို့ ဖြစ်သည်။ ပထမ၌ မြိုင်ရုံတွင် စတင် ကပြသည်။ နောက်ပိုင်း၌ ဂျူဗလီတွင် ဆက်လက်ကပြသည်။ ဂျူဗလီတွင် ပြစဉ်၌ အမေရိကန် ဒုတိယသမ္မတနှင့် သန်းကြွယ် သူဌေးကြီး ရော့ဖယ်လားတို့ လာရောက်ကြည့်ရှု့ပြီး အပျော် တမ်းရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးစက်ဖြင့် ရိုက်ကူးသွားခဲ့သည်။
ရော့ဖယ်လားက ဦးကျော်ဝင်းအား အိန္ဒိယ ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် ချီးဘူးကို ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကသို့ သွင်းပေးခဲ့ရာ အောင်မြင်နေကြောင်း၊ ဦးကျော်ဝင်းသည်လည်း အလားအလာ ရှိကြောင်းပြော၍ ဦးကျော်ဝင်းအား အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ လိုက်ရန်ခေါ်လေသည်။ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် ဝိုင်းတော်သားများက တား၍ မလိုက်ဖြစ်ခဲ့ပေ။
ဦးကျော်ဝင်းသည် စောဘုရင်ခံ ပြဇာတ်ကို နောက်ဆုံး ကပြခဲ့ပြီး ရုပ်ရှင်ပြန်လည် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ စစ်ကြိုခေတ်က ပထမဆုံး ရိုက်ကူးခဲ့သော သွေးတစ်စက် ဇာတ်ကားကို ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည်။ မင်းသမီးမှာ အလှဘုရင်မ ခင်မြရင် ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်အနုပညာနှင့် စက်မှု လက်မှုများ တိုးတက်စေရန် ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာနက မြန်မာ့ရုပ်ရှင်အဆင့်အတန်း မြင့်မားရေး အကဲဖြတ်အဖွဲ့ကို ဖွဲ့ပြီး မြန်မာဇာတ်ကားများကို စစ်ဆေး၍ ပထမဆုံးအကြိမ် အကယ်ဒမီဆုများကို ချီးမြှင့်ခဲ့ရာ ၁၉၅၁ ခုနှစ်၌ ညွန့်မြန်မာ ရုပ်ရှင်အတွက် ဒါရိုက်တာ ရွှေဒုံးဘီအောင်ရိုက်ကူးသည့် မာလာရီ ဇာတ်ကားတွင် ပီပြင်ပြောင်မြောက်စွာ သရုပ် ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်မင်းသား ဦးကျော်ဝင်းအား ပထမဆုံး အမျိုးသားသရုပ်ဆောင် အကယ်ဒမီဆုကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ ထို အချိန်က အကောင်းဆုံး ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား၊ ဇာတ်လိုက်မင်းသား နှင့် မင်းသမီးဆုဟူ၍ ဆုသုံးဆု ပေးခဲ့ရာ အကောင်းဆုံး ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဆုများအဖြစ် ပထမ ချစ်သက်ဝေ(အေဝမ်း)၊ ဒုတိယ မယားနှင့်လူပျို(အောင်ဇေယျ)နှင့် တတိယ ချစ်၍ ခေါ်ရာ (ဗြိတိသျှဘားမား)တို့က ရရှိခဲ့ပြီး ရုပ်ရှင်အနုပညာသည် ဆုအတွက် အကောင်းဆုံး အမျိုးသားသရုပ်ဆောင်ဆုကို ဦးကျော်ဝင်းက မာလရီဇာတ်ကားဖြင့် ရရှိသည်။ အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီး သရုပ်ဆောင်ဆုကို ကြည်ကြည်ဌေးက ချစ်သက်ဝေ ကားအတွက် ရရှိခဲ့သည်။
မာလာရီဇာတ်ကားသည် ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် ရိုက်ကူးပြီး ထိုနှစ်မှာပင် ရုံတင် ကပြခဲ့သော ကားဖြစ်သည်။ ခေါင်းဆောင် မင်းသမီးမှာ တင်တင်မူ ဖြစ်သည်။ လွတ်လပ်ရေး တည်တံ့ ခိုင်မြဲရေးဆိုသည့် အနှစ်သာရကို ဖော်ဆောင်သည် နိုင်ငံရေးနှင့် စစ်ရေးနောက်ခံကားဖြစ်သည်။ ထိုကားတွင် ဦးကျော်ဝင်းသည် အမျိုးသား နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုနှင့် လွတ်လပ်ရေး ထိန်းသိမ်း ကာကွယ်ရေးကို ဆောင်ရွက်သည့် ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးအဖြစ် ပင်ပင်ပန်းပန်း စွန့်စွန့်စားစား သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၄၈ ခုနှစ်ကာလ၌ တင်တင် (တင်တင်မူ) သည် မုဒုံမယ်ရပြီး ရုပ်ရှင်လောကသို့ လင်နှင်အပျို ဇာတ်ကားဖြင့် ဝင်ရောက်ခဲ့ရာ ဦးကျော်ဝင်းနှင့် စတင်တွေ့ရှိပြီး ''ညာလက် ရုံး'' ဇာတ်ကားကို အတူတွဲရိုက်ကူးခဲ့ရာမှ မေတ္တာမျှကာ ထိမ်းမြားလက်ထပ်ခဲ့ကြသည်။ ဦးကျော်ဝင်းနှင့် ဒေါ်တင်တင်မူ တို့သည် ၁၉၅၇ - ၅၉ ခုနှစ်တွင် မြတ်မော်ဦး ရုပ်ရှင် ကုမ္ပဏီကို စတင်တည်ထောင်ပြီး ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေး လုပ်ငန်း ကို လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ မြတ်မော်ဦး ကုမ္ပဏီမှနှင်းတွေဝေမှဖြင့် ဇာတ်ကားကို စတင်ရိုက်ကူးပြီး ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် ဒါရိုက်တာ ဦးအောင်ကြီး ရိုက်ကူးသည့် သံသာလေကမ်းတိုင် ဇာတ်ကားတွင် ဦးကျော်ဝင်းသည် ခေါင်းဆောင်ပါဝင်ကာ မေသစ်၊ တင်တင်မူ တို့နှင့် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
ဦးကျော်ဝင်းသည် အားလပ်သည့် အချိန်များတွင် ဘိလိယက်ထိုး အားကစားနည်းကို ကစားလေ့ရှိသည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စု ကလပ်တွင် ကျင်းပသည့် မြန်မာနိုင်ငံ ဘိလိယက် ပြိုင်ပွဲတွင် ချန်ပီယံ(ပထမဆု)ကို ဆွတ်ခူးရရှိ ခဲ့သည်။
ဦးကျော်ဝင်းသည် ရုပ်ရှင်အနုပညာ ပြည့်ဝသော အဆင့်မြင့် ရုပ်ရှင်အနုပညာရှင်ကြီးဖြစ်သည်။ ဒါရိုက်တာ၏ ညွှန်ကြားမှုကို အလွယ်တကူနားလည်သဘောပေါက်ပြီး ပီပြင်အောင် သရုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းရှိကာ အချို့အခန်းများတွင် လိုချင်သည့် ပုံစံကိုပြောလိုက်ပါက ဇာတ်လမ်း ဇာတ်ကွက်နှင့် အံဝင်ခွင်ကျဖြစ်အောင် သရုပ်ဆောင်နိုင်သည်ဟု ပြောစမှတ်ပြု ရသော ရုပ်ရှင်အနုပညာရှင် တစ်ယောက်ဖြစ်သည်။
ဦးကျော်ဝင်းသည် မကွယ်လွန်မီ အချိန်အထိ ရုပ်ရှင် ဇာတ်ကားပေါင်း ၅ဝ ကို ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ပထမဆုံး အကယ်ဒမီ (အမျိုးသား သရုပ်ဆောင်) ဆုရှင် မင်းသားကြီး ဦးကျော်ဝင်းသည် ၁၉၉၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉ ရက်နေ့၌ ကွယ်လွန်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီး ရုပ်ရှင်မင်သမီး အကယ်ဒမီကြီး ဒေါ်တင်တင်မူ နှင့် သမီးများဖြစ်ကြသော ရုပ်ရှင်မင်းသမီး အကယ်ဒမီ ဒေစီကျော်ဝင်း နှင့် မေမီကျော်ဝင်းတို့ ကျန်ရစ်ခဲ့ကြသည်။
ငါးနက်ပြာ
ငါးနက်ပြာကို ငါးနံဟူ၍လည်း ခေါ်သည်။ ငါးနက်ပြာသည် ငါးမြစ်ချင်း၊ ငါးကြင်း၊ ငါးဒုပ်တို့နှင့်အတူ ငါးသိုင်းမျိုးတွင် ပါသည်။ ပါဏဗေဒအလိုအားဖြင့် 'လေဗီအိုကဲဗားစူး'ဟုခေါ်၍ 'စိုင်ပရီနီဒီ'မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည်။ ငါးနက်ပြာသည် ကိုယ်ထည်တောင့်တင်းသည်။ ပါးစပ်ပေါက်ကျဉ်းသည်။ နှာတံနှင့် အထက်နှုတ်ခမ်းတို့တွင် အပေါက်ကလေးများ ရှိသည်။ နှုတ်သီးမွေး ၂ စုံပါရှိသည်။ အမြီးခွစောက်နက်သည်။ ငါးမြစ်ချင်း နှင့် ကွာခြားချက်မှာ ငါးနက်ပြာ၏ ကျောရိုးဆူးတောင်တွင် ဆူးတက်များပို၍ ပါရှိခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ အရောင်မှာ မည်း သည်။ ဆူးတောင်များ၏ အရောင်မှာလည်း မည်းသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ အမြီးဆူးတောင်၏ အထက်ခြမ်းအဖျားတွင် အဖြူရောင်ရှိတတ်သည်။ ငါးအုံတုံနှင့် ငါးဒိန်တို့လည်း ငါးနက်ပြာနှင့် မျိုးချင်းနွှယ်သောငါးများ ဖြစ်ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရသောငါး
မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိပဟာနသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အညတရရဟန်း၏ လျှောက်ထားချက်အရ အဇ္ဈတ္တိကာယတနခြောက်ပါး၊ ဗဟိဒ္ဓါယတနခြောက်ပါး၊ ဝိညာဏ်ခြောက်ပါး၊ ဖဿခြောက်ပါး၊ ဝေဒနာခြောက်ပါးတို့၌ အနိစ္စသဘာဝဟု ရှုမြင်သောပုဂ္ဂိုလ်သည် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကိုပယ်နိုင်၏ဟု သဘာဝတစ်ခုစီ တစ်ခုစီဝေဖန်၍ ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ဒေးဗစ် နှင့် ဆိုင်မွန် ရူဘန်
ဒေးဗစ် နှင့် ဆိုင်မွန် ရူဘန် တို့သည် လူသိများထင်ရှားသော ဗြိတိသျှ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များ ဖြစ်ကြပြီး လူသားချင်းစာနာ ချစ်ခင်သူများဖြစ်သည်။ Forbes မဂ္ဂဇင်း၏ ၂၀၁၀ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၏ အကြွယ်ဝဆုံးသော ဘီလျံနာများစာရင်းတွင် သူတို့ညီအစ်ကိုအား ခန့်မှန်းချေငွေကြေးပမာဏ ပေါင် ၅.၀ ဘီလျံ (၇.၅ ဘီလျံဒေါ်လာ)ဖြင့် ဒုတိယအချမ်းသာဆုံးပုဂ္ဂိုလ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ သူတို့သည် ရူဘန်ညီအစ်ကို ၏ ပူးတွဲအမှုဆောင်ချုပ်များအဖြစ် တာဝန်ယူထားသည်။
ငယ်ဘဝနှင့် အလုပ်အကိုင်
သူတို့သည် ၁၉၇၀ နှင့် ၈၀ နှစ်များအတွင်း သတ္တုရောင်းဝယ်ရေးနှင့် မြေယာလုပ်ငန်းများကို တည်ထောင်ခြင်းဖြင့် စတင်ကြွယ်ဝလာခဲ့သည်။ သူတို့၏ ချမ်းသာမှုတဝက်နီးပါးသည် ငွေကြေးများနှင့် စာချုပ်ချုပ်ဆိုမှုများသာဖြစ်သော သဘောတူညီမှုများသာ ဖြစ်သည်။ သူတို့သည် လူထုအကြားထင်ပေါ်မှုကို စိတ်အားမထက်သန်သော်လည်း သူတို့၏ ကိုယ်ပိုင် ဝက်ဘ်စာမျက်နှာများတွင်မူ သူတို့၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများအကြောင်း အသေးစိတ်ကို ဖော်ပြထားတတ်သည်။
သတ္တုလုပ်ငန်း
သူတို့၏ Trans-World Metals ကုမ္ပဏီ အထွတ်အထိပ်အောင်မြင်ချိန်တွင် ဆက်စပ်လုပ်ငန်းများကလည်း ကမ္ဘာ့အလျူမီနီယံထုတ်လုပ်မှု ၅ %ကို ထိန်းချုပ်ထားခဲ့သည်။ ရုရှား၏ အလျူမီနီယံ အရည်ကျိုလုပ်ငန်းများသည် အကြွေးများကြောင့် အရည်အသွေးမမှီဖြစ်လာသည်။ Trans World သည် အလျူမီနီယံများ အပြီးသတ်နိုင်စေပြီး အမြတ်ဖြင့် ပြန်လည်ရောင်းချရန် အပြန်အလှန်အားဖြင့် သူတို့ကုန်ကြမ်းပို့ပြီး ငွေချေသော စက်ရုံများ၏ တိုးလ်ဂိတ်များစီမံမှုကို ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၅ ခုနှစ် အမြင့်ဆုံး တကမ္ဘာလုံးရောင်းချမှု ရ ဘီလျံဒေါ်လာဖြင့် ကုမ္ပဏီ၏ ရုရှားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုသည် ၁.၅ ဘီလျံဒေါ်လာ (ပေါင် ၈၇၀ မီလျံ)ဖြစ်သည်။
သူတို့၏ ယခင်အခြေအနေဖြစ်သော ရုရှား၏အကြီးဆုံးပြင်ပရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူဟူသည်မှာ သူတို့သည်းခံလိုသည့်အတိုင်းအတာထက်ပို၍ အသေးစိတ်စစ်ဆေးမှုများကို ခံရန် ဖိအားပေးခြင်းခံရသည်ဟု ဆိုလိုနေသည်။ တိုင်းပြည်အတွင်း ၁၀ နှစ်ရှိနေစဉ် ရုဘန်စ် တို့သည် လုပ်ငန်းများကို အများသဘောတူထားခြင်းမရှိသော ပုံစံတို့ဖြင့်လည်း လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ယခုအခါ ချယ်လ်ဆီးဘောလုံးအသင်းကို ပိုင်ဆိုင်သူ ရိုမန် အေဘရာမိုဘစ်ချ် အပါအဝင် သူတို့သည် နောက်လိုက်နောက်ပါများရှိလာပြီး တိုင်းပြည်၏အစိုးရသစ်သကဲ့သို့ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် သူတို့သည် မီလျံပေါင်များစွာသော တရားဝင်အငြင်းပွားမှုများကို သူတို့၏ ခိုင်မာမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေသော Oleg Deripaska ဖြင့် အနယ်ထိုင်စေခဲ့သည်။
အခြားလုပ်ငန်းများနှင့် လှုပ်ရှားမှုများ
၂၀၀၀ ခုနှစ်ရောက်သောအခါ ရုရှားစီးပွားရေးလောကသည် သူတို့အတွက် အခွင့်မသာတော့ဘဲ သူတို့၏ ရုရှားရှိပိုင်ဆိုင်မှုများကို ရောင်းချလိုက်ကာ စီးပွားရေးလှုပ်ရှားမှုများကို သူတို့၏ လုပ်ငန်းများအခိုင်အမာရှိနေနှင့်ပြီး ပိုင်ဆိုင်မှုအကြွေးများကင်းသော အင်္ဂလန်ရင်းနှီးမှုဈေးကွက်သို့ အဓိကအားဖြင့် ပြောင်းလဲအာရုံစိုက်လိုက်သည်။
ခန့်မှန်းခြေ ယမကာစည်ပေါင်း ၈၅၀ ဖြင့် လည်ပတ်နေသော အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံး ယမကာကုမ္ပဏီဖြစ်သည့် Wellington ကုမ္ပဏီနှင့် အဓိကစီးပွားရေးသတင်းများရှိသည့် Global Switch သည်လည်း ရုဘန် ညီအစ်ကိုတို့၏ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုများထဲတွင် တစိတ်တပိုင်းပါဝင်သည်။ များစွာသော လုပ်ငန်းများအနက် သူတို့ညီအစ်ကိုသည် အဓိကအမြတ်များကို orthern Racing, London Oxford လေဆိပ်, Luup, Kristal Waters, Ikyp, Spirit Pub အဖွဲ့, Travelodge ဟိုတယ်နှင့် Metro ဘဏ်တို့မှ ရရှိသည်။
လုပ်ငန်းကြီးများ
လန်ဒန်၏ Paddington နယ်မြေများ၏ မျိုးဆက်စတင်မှုများသည် လန်ဒန်အနောက်ပိုင်း၏ Canary ဆိပ်ခံတံတားတဝိုက်ကို ချိတ်ပိတ်ပြောင်းလဲ၍ ဧရိယာစတုရန်းပေ ၁.၈ မီတာ ရှိသော ရုံးခန်းများနှင့် လူနေတိုက်ခန်းများ ဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းများဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။ ထိုထဲတွင် ၄၃ ထပ်ရှိသော အနောက်ပိုင်းဒေသ၍ အမြင့်ဆုံးဖြစ်သည့် လူနေတိုက်တစ်ခုပါဝင်မည်ဖြစ်ပြီး ပုံမှန်အားဖြင့် မိုးမျှော်တိုက်တစ်ခုအတွက် တည်ဆောက်ခွင့်ရရန်ခဲယဉ်းသော နေရာဖြစ်သည်။ Merchant Square ဟုခေါ်သော ထိုနေရာတွင် တိုက်ခန်းပေါင်း ၅၅၉ ခုရှိပြီး ရုံးခန်းများအတွက် စတုရန်းပေ ၆ သောင်းကျော်(56,000 m2)ရှိမည်ဖြစ်သည်။ ထိုစီမံကိန်းသည် အတော်များများဆောက်လုပ်ပြီးစီးနေပြီဖြစ်သော ခန့်မှန်းချေ ၈ မီတာစတုရန်းပေ ကျယ်သည့် ဘူတာရုံအနီးရှိ ဆောက်လုပ်ရေးများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ လူ ၃ သောင်းခန့် ထိုနေရာတွင် အလုပ်လုပ်ကြသည်။
Aldersgate Investments Limited တွင် Reuben ညီအကိုတို့သည် Park Plaza ဟိုတယ်လုပ်ငန်းစု လိမိတက်နှင့်အတူ ၅၀:၅၀ အချိုးတူလုပ်ငန်းကို ပူးပေါင်း၍ လန်ဒန်မြို့၊ Hoxton ၌ 'art'otel' အမည်အောက်မှ လူနေအိမ်နှင့်တွဲသောဟိုတယ်စုအသစ်များကို ထူထောင်ရန် လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။ ရုဘန် ညီအကိုတို့သည် Tate Britain မျက်နှာချင်းဆိုင်တွင် မိုးမျှော်တိုက်ကြီး ၃ ခုကို ဆက်လက်တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ သိမ်းစ် မြစ်ဘေးရှိ Riverbank ဥယျာဉ်ပလာဇာဟိုတယ်သို့ ရှေးရှုသွားသော လူနေအိမ်တွဲသည့် ဟိုတယ်စုများ တည်ထောင်ခြင်းသည် အကောင်အထည်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ နှစ်များအတွင်းက Hampton House ရုံးအဆောက်အဦများနေရာကို ဖျက်ပြီး Foster & Partners က ဒီဇိုင်းရေးဆွဲသော ထိုမျှော်စင်သုံးခုသည် အထပ် ၂၇ ပါပြီး အမြင့်ဆုံးများဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ ရုဘန် တို့၏ ထင်ရှားသော ဗြိတိသျှရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများတွင် Millbank မျှော်စင်; Victoria ရှိ the John Lewis headquarters ; Victoria ရှိ the American Express offices; Carlton House SW1; Sackville Street ရှိ Academy House; Berkeley Square ရှိ Connaught House ; Market မျှော်စင်များနှင့် prime Sloane Street shops တို့ပါဝင်သည်။
Global Switch
စုစုပေါင်း စတုရန်းပေ ၃ သန်းခန့် (280,000 m2)အကျယ်ရှိသော ထိုဌာနများကို ဖောက်သည်အဖွဲ့များ၊ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာနှင့် နိုင်ငံဆိုင်ရာ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းကြီးငယ်များ၊ ငွေကြေးဆိုင်ရာအဖွဲ့များ၊ ကုမ္ပဏီလုပ်ငန်းစုကြီးများ၊ ကမ္ဘာ့အစုအပေါင်းစနစ်များ၊ မြန်နှုန်းမြင့်ဆက်သွယ်ရေး လုပ်သားများ၊ စီမံခန့်ခွဲမှု ဝန်ဆောင်ပေးသည့်လုပ်ငန်းများနှင့် အခြားသော စီးပွားရေးသမားများက ပိုင်ဆိုင်ကြသည်။
စတုရန်းပေ ၄ သန်းခန့် (370,000 m2) အထိရောက်ရှိရန် တိုးချဲ့လုပ်ဆောင်ပေးမည့် လှုပ်ရှားမှုများကိုလည်း ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေသည်။ Global Switch ၏ ဥက္ကဋ္ဌသည် ယခင် ကုမ္ပဏီစုများ၏ အမှုဆောင်ချုပ်ဖြစ်သူ John Corcoran ဖြစ်ပြီး ကုမ္ပဏီနှင့် ၂၀၀၇ ခုနှစ်ကတည်းက လက်တွဲခဲ့သည်။
ရုဘန် ဖောင်ဒေးရှင်း
သူတို့ညီအစ်ကိုအား လူမှုရေးလုပ်ငန်းများတွင် တက်ကြွပါဝင်သူများဟု လူသိများပြီး ရုဘန် ဖောင်ဒေးရှင်းမှတဆင့် ၁၀၀ မီလျံဒေါ်လာတန်ဖိုး လှူဒါန်းမှုများကို အဓိကအားဖြင့် ကျန်းမာရေးနှင့် ပညာရေးကဏ္ဍတို့တွင် လှူဒါန်းသည်။ သူတို့သည် ဖောင်ဒေးရှင်းကြီးကို တက်ကြွစွာလုပ်ဆောင်ကြပြီး အင်္ဂလန်နိုင်ငံတဝှမ်းတွင် စီမံကိန်းအသစ်များကိုလည်း အမြဲရှာဖွေပြီး အောက်ပါတို့ကို လုပ်ဆောင်ကြသည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ရုဘန် သည် လန်ဒန်မြောက်ပိုင်းတွင် သူတို့ မိခင်၏အမည်ဖြစ်သော N.Reuben အမည်ရှိ မူလတန်းကျောင်းဆောက်လုပ်ရန် ပေါင်သန်းပေါင်းများစွာကို သုံးခဲ့သည်။
၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် Israel ရှိ Meir ဆေးရုံတွင် အကြီးဆုံးသော ရင်သားကင်ဆာကုသဆောင်ကြီးကို ရုဘန် ဖောင်ဒေးရှင်းက ဖွင့်လှစ်တည်ထောင်ပေးခဲ့ပြီး ဂျူးများနှင့် အာရပ်များကိုပါ ကုသပေးခဲ့သည်။၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် အစ္စရေး ရှိ Haifa တွင် အစ္စရေးလူမျိုးတိုင်းအတွက် ကင်ဆာဆေးခန်းနောက်ထပ်တစ်ခုကို ဖောင်ဒေးရှင်းက ထပ်မံဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဥရောပရှိ ကလေးများအတွက် အကြီးဆုံးကင်ဆာဆေးခန်းကို The Reuben Foundation Great Ormond Street ဆေးရုံက ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ထိုဆေးကုသဆောင်ကို မြို့တော်ဝန် Boris Johnson က ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် Reuben ဖောင်ဒေးရှင်းသည် Virgin Unite နှင့်အတူပူးပေါင်း၍ ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများအတွက် ရန်ပုံငွေတည်ထောင်သော “ဟေတီ စီမံကိန်း”ကို စတင်ခဲ့သည်။
ရုဘန်ဖောင်ဒေးရှင်းကြီးက the Royal Marsden နှင့် The Princess Royal Trust for Carers တို့ဖြင့်လည်း ပူးပေါင်းထားသည်။ လူမှုရေးထူးချွန်ဆုများ ချီးမြှင့်သော Daily Telegraph ကိုလည်း ထောက်ပံ့ပေးထားပြီး အစုအဖွဲ့များအတွက် စိတ်ဓာတ်အင်အားကို ဖြစ်စေခဲ့သည်။ လက်ရှိအားဖြင့် ဖောင်ဒေးရှင်းက Prince's Trust and the Royal Parks Fund ကိုလည်း ထောက်ပံ့ပေးနေသည်။
ကိုယ်ရေးကိုယ်တာဘဝ
သူတို့သည် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးရာလွတ်လပ်ခွင့်ကို ထိန်းသိမ်းကြသည်။ အကိုဖြစ်သူ David ထက် ၃ နှစ်ငယ်သော Simon Reuben သည် အသက် ၆၅ နှစ်အရွယ်အထိ ဗြိတိသျှထုတ်ဝေရေးမှ သတင်းထောက်အား တွေ့ဆုံပြီး ယဉ်ကျေးဖော်ရွေသော စကားဖြင့် သူ့အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှုနှင့်ဆိုင်သော အင်တာဗျူးထိုတစ်ခုထဲကိုသာဖြေကြားခဲ့သည်။ St Barts ရှိ Isle de France ဟိုတယ်တွင် Simon နှင့် အတူ အချိန်ကုန်ဆုံးခဲ့ဖူးသော သူငယ်ချင်းတစ်ဦးက သူတို့သည် ယုံကြည်မှုကိုတန်ဖိုးတထားတတ်ပြီး ရှက်တတ်ကြသူများဖြစ်သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။
လေးကျွန်းရန်အောင် ဖောင်တော်ဦးစေတီ
လေးကျွန်းရန်အောင်ဖောင်တော်ဦးစေတီသည် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး ပုသိမ်မြို့တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။
ဒေးဗစ် နှင့် ဆိုင်မွန် ရူဘန်
ကိုယ်ရေးကိုယ်တာဘဝ
သူတို့နှင့်အတူ အနီးကပ်အလုပ်လုပ်သော အမှုဆောင်တစ်ဦးက ပြောသည်မှာ “လူတွေက သူတို့ကို လျှို့ဝှက်တတ်တဲ့လူတွေလို့ တစ်ခါတလေပြောတတ်ကြပေမယ့် ပုဂ္ဂလိကဆန်တာလို့ ပြောရမှာပါ၊ သူတို့က ထင်ပေါ်ကြွားဝါတတ်တဲ့လူတွေ မဟုတ်ကြပေ။
လေးကျွန်းရန်အောင် ဖောင်တော်ဦးစေတီ
သမိုင်းကြောင်း
လေးကျွန်းရန်အောင် ဖောင်တော်ဦးစေတီတော် ကျောက်စာအရ ခရစ်နှစ် ၁၁၁၅ တွင် ပုဂံပြည့်ရှင် အလောင်းစည်သူမင်း သီဟိုဠ်နှင့် မဇ္ဈိမဒေသသို့အသွား ခရီးတစ်ထောက် နားခိုက်တွင် တည်ထားခဲ့သည်။ ကိုးတောင်ပြည့်စေတီဖြစ်ပြီး၊ ဖောင်တော်ဦး ဘွဲ့မည်တွင်သည်။ ခရစ်နှစ် ၁၉၃၉ တွင် မဟာဗောဓိဆရာတော် ဦးနန္ဒိယ ဦးစီးပြီး အလောင်းစည်သူမင်းကြီး၏ ကုသိုလ်တော် မူလစေတီကို လိုဏ်ဂူအတွင်းထားကာ လုံးဝန်းသော သဏ္ဌာန်နှင့် တဝဂူစေတီ တည်ထားသည်။ ဉာဏ်တော် အမြင့်မှာ ၁၆၂ ပေ ဖြစ်၍ စေတီတော် အတွင်း၌ အတွင်းလိုဏ် ပတ်လမ်းကိုပတ်ပါက ပုဂံခေတ်မှ ရတနာပုံခေတ်အထိ ခေတ်လေးခေတ်မှ တင်ပလ္လင်ခွေ ရုပ်ပွားတော်ကြီး လေးဆူကိုလည်း ခေတ်ပြောင်းလဲမှုအလိုက် လေ့လာနိုင်သည်။ ထို့နောက် အထက်ပစ္စယံသို့ တက်ရောက်ဖူးမြော်လျှင် ရာဇမုနိ၊ လာဘမုနိ၊ အဘယမုနိ စသည့် ကြေးသွန်းမုနိတော် လေးဆူကိုလည်း ထူးခြားစွာ တွေ့ရှိနိုင်သည်။ စေတီတော်ပရိဝုဏ်ရှိ ဝိဟာရဒေဝီ နှင့် မောင်တော် ဗြဟ္မဒေဝီတို့၏ ရေကန်နှစ်ကန်ကို အစွဲပြုပြီး ရေကြည်ရေနောက် ဘုရားဟု လူသိများခဲ့သည်။
ဒေးဗစ် နှင့် ဆိုင်မွန် ရူဘန်
ကိုယ်ရေးကိုယ်တာဘဝ
ဒေးဗစ် ကုန်သည်ဖြစ်ပြီး ဆီမွန် က တီထွင်တတ်သူဖြစ်သည်။ သူတို့နှစ်ယောက်အတူတူ ထူးထူးချွန်ချွန်အလုပ်လုပ်ကြ သည်။ သူတို့နှစ်ယောက်က အတော်လေး ကွဲပြားကြသည်။
၃၁ ဇန်နဝါရီ
ဇန်နဝါရီလ၊ (၃၁)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၃၁)ရက်မြောက် နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၃၃၄) ရက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၃၅) ရက်) ကျန်သေးသည်။
ဒေးဗစ် နှင့် ဆိုင်မွန် ရူဘန်
ကိုယ်ရေးကိုယ်တာဘဝ
ဥပမာ ဒေးဗစ် က နည်းပညာသမားဖြစ်ပြီး စက်ပစ္စည်းလေးတွေကို သဘောကျပေမယ့် ဆီမွန်ကတော့ လုံးဝ ဆန့်ကျင်ဘက်ပါပဲ။ ဒါပေမယ့် သူတို့အချင်းချင်း ပြောဆိုပြီးတဲ့အချိန်မှာ သူတို့နဲ့အတူ ရှိနေခဲ့ဖူးတယ်၊ စီးပွားရေးအမြင်နဲ့ကြည့်ရင်တော့ သူတို့က မထင်မှတ်လောက်အောင်ကို ထူးချွန်ပြီး သူတို့ဟာ ဘယ်ကိစ္စမှာမှ အလကားနာမည်ကြီးလာတာမဟုတ်ပါဘူး” ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် Variety Club ၏ “နှစ်တစ်နှစ်၏ အထူးချွန်ဆုံး ကုန်သွယ်စီးပွားရေးသမား”ဆုကို ရခဲ့သည်။ ညီအစ်ကို နှစ်ဦးစလုံးပင် အိမ်ထောင်ရှိပြီး သားသမီးများလည်းရှိကြသည်။ နှစ်ဦးစလုံးပင် ချယ်လ်ဆီး ဘောလုံးအသင်းကို တက်ကြွအားပေးကြသည်။
ရေလဲစုရွာ၊ ပဲကြီးကျွန်း
ရေလဲစုရွာ၊ ပဲကြီးကျွန်း
စိန်ကြီးရွာ၊ ပျဉ်းမထုံး
စိန်ကြီးရွာ၊ ပျဉ်းမထုံး
အဇ္ဈတ္တာနာဂတာနိစ္စသုတ်
အနာဂတ်ဖြစ်သော စက္ခုသည် မမြဲ-စသည်ဖြင့် အဇ္ဈတ္တာတီတာနိစ္စသုတ်၌ ဟောတော်မူသည့်နည်းဖြင့် အဇ္ဈတ္တိကာယတနတို့၌ စွဲမက်မှုစသည် ကင်းအောင် ရှုမြင်ပုံနှင့် အဆုံး၌ ရဟန္တာဖြစ်ပုံအထိ ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
မရမ်းကလေးရွာ၊ မရမ်းကလေး
မရမ်းကလေးရွာ၊ မရမ်းကလေး
တကွင်းစုစည်းရွာ၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်
တကွင်းစုစည်းရွာ(Takwinsusee)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်၊ တကွင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၆၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တကွင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၀၁၂ ဦး၊ မ ၃၃၄၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၃၅၉ ဦး နေထိုင်သည်။ ၎င်းရွာသည် တိမ်ကောသွားခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးညှင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆဝပ်ရွာ၊ နမ့်စန်မြို့နယ်
ဆဝပ်ရွာ (Hsawut)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ နမ့်စန်မြို့နယ်၊ နမ့်လစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၇၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်လစ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၀၈၂ ဦး၊ မ ၂၉၈၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၀၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်စန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တနိုင်ဆုံရွာ၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်
တနိုင်ဆုံရွာ (Tanainghson)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ်၊ တောင်နောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၉၇၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်နောက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၇၂ ဦး၊ မ ၂၀၂၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၉၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လွိုင်လင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိယော - ဟိရနိုဘူတာ
အိယော - ဟိရနိုဘူတာ  (伊予平野駅 အိယော - ဟိရနို - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အဲဟိမဲခရိုင်၊ အိုးဇုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
Lord's Prayer
သင်သည် ဆုတောင်းပဋ္ဌာနာ ပြုသောအခါ လျှို့ဝှက်သောသူတို့နည်းတူမပြုနှင့်။ ထိုသူတို့သည် လူများ တို့ရှေ့မှာထင်ရှားစေခြင်းင‍ှာ၊ ပွဲသဘင်လမ်းဆုံလမ်းဝတို့၌ ရပ်လျက်ဆုတောင်းခြင်းင‍ှာအလိုရှိကြ၏။ ငါအမှန်ဆိုသည်ကား၊ ထိုသူတို့သည် မိမိတို့အကျိုးကိုခံရကြ၏။ သင်သည် ဆုတောင်းသောအခါ ဆိတ်ညံရာအခန်းသို့ဝင်၍ တံခါးကိုပိတ်ပြီးမှ၊ မထင်ရှားသောအရပ်၌ ရှိတော်မူသော သင်၏အဘကိုဆုတောင်းလော့။ မထင်ရှားသောအရာကို မြင်တော်မူသော သင်၏အဘသည် အကျိုးကို ထင်ရှားစွာပေးတော်မူလတ္တံ့။ သင်တို့သည် ဆုတောင်းသောအခါ သာသနာပလူနည်းတူ အချည်းနှီးသောစကားဖြင့် အထပ်ထပ် မမြွက်ကြနှင့်။ ထိုသူတို့သည် များစွာသောစကားအားဖြင့် မိမိတို့အလို ပြည့်စုံမည်ဟု ထင်မှတ်ကြ၏။ ထိုသူတို့နည်းတူမပြုကြနှင့်။ အကြောင်းမူကား၊ သင်တို့ အလိုရှိသမျှတို့ကို သင်တို့မတောင်းမှီ သင်တို့ အဘသိတော်မူ၏။
ထိုကြောင့် သင်တို့ဆုတောင်းရမည်မှာ
ကောင်းကင်ဘုံ၌ရှိတော်မူသော အကျွန်ုပ်တို့အဘကိုယ်တော်၏ နာမတော်အား ရိုသေလေးမြတ်ခြင်း ရှိပါစေသော။ နိုင်ငံတော်တည်ထောင်ပါစေသော။ အလိုတော်သည် ကောင်းကင်ဘုံ၌ ပြည့်စုံသကဲ့သို့ မြေကြီးပေါ်မှာ ပြည့်စုံပါစေသော။ အသက်မွေးလောက်သောအစာကို အကျွန်ုပ်တို့အား ယနေ့ပေးသနားတော်မူပါ။ သူတပါးသည် အကျွန်ုပ်တို့ကို ပြစ်မှားသောအပြစ်များကို အကျွန်ုပ်တို့သည် လွှတ်သကဲ့သို့ အကျွန်ုပ် တို့၏အပြစ်များကို လွှတ်တော်မူပါ။ အပြစ်သွေးဆောင်ရာသို့ မလိုက်မပါစေဘဲ၊ မကောင်းသောအမှုအရာမှလည်း ကယ်နှုတ်တော်မူပါ။ အစိုးပိုင်သောအခွင့်နှင့် ဘုန်းတန်ခိုးအာနုဘော်သည် ကမ္ဘာအဆက်ဆက်ကိုယ်တော်၌ရှိပါ၏။ အာမင်
ဟုဆုတောင်းကြလော့။
သင်တို့သည် သူတပါးတို့၏ အပြစ်ကိုလွှတ်လျှင်၊ ကောင်းကင်ဘုံ၌ရှိတော်မူသောသင်တို့အဘသည် သင်တို့၏အပြစ်ကို လွှတ်တော်မူမည်။ သင်တို့သည် သူတပါးတို့၏အပြစ်ကိုမလွှတ်လျှင်၊ သင်တို့အဘသည် သင်တို့၏အပြစ်ကို လွှတ်တော် မမူ။
ကုန်းကြီးရွာ၊ ဘိုင်းဒေါင့်ချောင်း
ကုန်းကြီးရွာ၊ ဘိုင်းဒေါင့်ချောင်း
သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)
ဦးသန်းရွှေ သည် ၁၉၉၂ ခုနှစ်မှာ ၂၀၁၁ ခုနှစ်အထိ မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံ့အကြီးအကဲအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ထိုကာလအတွင်း မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ်၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် နှင့် ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးအသင်း၏ ဥက္ကဋ္ဌ အစရှိသော အရေးပါသည့် ရာထူးများကိုလည်း ရယူထားခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လတွင် နိုင်ငံ့အကြီးအကဲ အဖြစ်မှ တရားဝင် အနားယူခဲ့သည်။
ငယ်စဉ်ဘဝ
ထို့နောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ် မိတ္ထီလာမြို့ရှိ စာတိုက်၌ တစ်နှစ်ခန့် စာတိုက်စာရေး ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော် အရာရှိ လေ့ကျင့်ရေးကျောင်း O.T.S အပတ်စဉ် (၉) သို့ တက်ရောက်ကာ ဒုဗိုလ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံရသည်။ သူ၏ကိုယ်ပိုင်နံပါတ်မှာ ကြည်း ၆၇၁ဝ ဖြစ်ပြီး အမှတ်(၁) ခြေလျင်တပ်ရင်းတွင် တာဝန်ကျခဲ့သည်။
စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ တာဝန်များ
၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်လောင်းသင်တန်းအမှတ်စဉ်(၉) သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၅၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁ ရက်နေ့တွင် အမှတ် (၁) ခြေလျင်တပ်ရင်း၌ ဒုဗိုလ်အဖြစ် စတင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ရာထူးဖြင့် လည်းကောင်း၊ ၁၉၅၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁ တွင် ဗိုလ်ကြီး ရာထူးဖြင့် တပ်ခွဲမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း အဆင့်ဆင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ အမှတ် ၁ ခြေလျင်တပ်ရင်းဖြင့် ကရင်ပြည်နယ်၊ ရှမ်းပြည်နယ်များတွင် KNU နှင့် ဗကပတို့ကို စစ်ဆင်ရေး တိုက်ပွဲများတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ၁၉၅၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၆ တွင် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ၏ ဗဟိုနိုင်ငံရေးသိပ္ပံကျောင်း၊ စိတ်ဓာတ် စစ်ဆင်ရေးဌာနတွင် ပြောင်းရွှေ့တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသည်။ ၁၉၅၈ ဧပြီလ မှ နိုဝင်ဘာလအထိ ဆိုဗီယက်ယူနီယံတွင် အထူးသင်တန်းတစ်ခုကို တက်ရောက်သင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၆၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၉ ရက်နေ့တွင် မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်လက်အောက်ရှိ အမှတ် ၁ စိတ်ဓာတ် စစ်ဆင်ရေးဌာနတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၁ ဒီဇင်ဘာ ၄ ရက်နေ့တွင် ၁၉၆၂ တွင် ဗဟိုနိုင်ငံရေးတက္ကသိုလ်၌ နည်းပြ၊ ဌာနမှူးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ထမ်း ဆောင်ခဲ့သည်။
ခလရ(၁)၊ ခမရ(၁ဝ၁)၊ တပ်မ (၈၈)၊ နတခ ခေါ် အနောက်တောင်တိုင်း စစ်ဌာနချုပ်စသည့်တိုက်ခိုက်ရေးတပ်များ၌ တာဝန်အဆင့်ဆင့် ထမ်းဆောင်သည်။
၁၉၆၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်အထိ
၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် အမှတ် ၁၀၁ ခြေလျင်တပ်ရင်း၌ ဌာနချုပ် တပ်ခွဲမှူးအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး (ကြည်း)၊ စစ်ဦးစီးဌာနတွင် စစ်ဦးစီးမှူး (ဒုတိယတန်း) အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး (ကြည်း) စစ်ဆင်ရေးဌာနစု စစ်ဦးစီးမှူး (ပထမတန်း) အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် အမှတ် ၈၈ ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်၌ ဒုတိယတပ်မမှူး၊ ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ် မတ်လတွင် ယင်းတပ်မ၌ပင် တပ်မမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၃ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၈ ရက်နေ့တွင် အနောက်တောင်တိုင်း စစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးတာဝန် တိုးမြှင့် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၃ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၉ ရက်နေ့မှစ၍ ဧရာဝတီတိုင်း ဒေသပါတီ ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၇ဝပြည့်နှစ် အမှတ်(၁)ခြေလျင်တပ်ရင်းတွင် တပ်ရင်းမှူးတာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးသံလွင်မြစ် အရှေ့ပိုင်းနှင့် ရှမ်းပြည်မြောက် ပိုင်း နယ်မြေများတွင် စစ်ဆင်ရေး တာဝန်များ ယူခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဗိုလ်မှူးချုပ် သန်းရွှေသည် ၁၉၈၆ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ် အဆင့် တိုးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။ တဖန် တစ်နှစ်အကြာ ၁၉၈၇ ခု နိုဝင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့် တိုးမြှင့်ခံရသည်။ ၁၉၈၈ ခု၊ ဇူလိုင် ၂၇ တွင် ဒုတိယကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဖြစ်လာသည်။
၈၈၈၈ အရေးအခင်းနောက်ပိုင်း ၁၉၈၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၈ တွင် တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စောမောင် ဦးဆောင်သော နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ ခုနှစ် မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ခံရပြီး ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။