cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
မြန်မာ့သင်္ဘောကျင်းလုပ်ငန်း
သမိုင်း​ကြောင်း
၁၉၅၇-၅၈ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်(ရေ)မှ လက်ရှိ ဆင်မလိုက် နေရာအား ရေတပ်သင်္ဘောကျင်း အဖြစ် တည်ဆောက်ရန် ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ တည်ဆောက်ပြီးနောက် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနသို့ လွှဲပြောင်း ပေးအပ်ခဲ့သည့် အတွက် ၅-၈-၁၉၇၀ နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၇၄ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ ဆင်မလိုက်သင်္ဘောကျင်းအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ ကို ဖွဲ့စည်း တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ပြီး လုပ်ငန်းများ စတင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၁၆)ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၁ ဖြင့် ထုတ်ပြန်ချက်အရ သင်္ဘောကျင်းကော်ပိုရေးရှင်း အဖြစ် ပြုပြင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရအဖွဲ့၏ ၁၉၈၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ(၃၁)ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂/၈၉ အရ သင်္ဘောကျင်းကော်ပိုရေးရှင်းမှ မြန်မာ့သင်္ဘောကျင်းလုပ်ငန်း သို့ ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်း၍ လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများ
ရန်ကုန်ဆိပ်ကမ်းသို့ ဝင်ထွက်နိုင်သည့် ရေယာဉ်ကြီးများ လွန်းတင် ပြင်ဆင်ပေးနိုင်သည့် လွန်းကျင်း တစ်ခု တည်ဆောက်ရန်အတွက် စီစဉ်ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ Shandong Agricultural Industry& Commerce Group Cooperation ၏ချေးငွေဖြင့် ၈-၇-၂၀၀၁ ရက်နေ့တွင် တန်ချိန် ၁၂၀၀၀ ရေလုံသင်္ဘောကျင်းတည်ဆောက်ရေးစီမံကိန်း စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ၃၀-၃-၂၀၀၅ရက်နေ့တွင် ပြီးစီးခဲ့၍ ရေယာဉ်ကြီးများအား စတင် လွန်းတင် ပြင်ဆင်နိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၂-၂၀၁၃ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်တွင် ပြည်ထောင်စုဘဏ္ဍာရန်ပုံငွေမှ ကုန်ကြမ်းပစ္စည်းအတွက် သုံးစွဲမည့်ငွေ၏ ၂၂ ရာခိုင်နှုန်းသာ ရရှိခဲ့ပြီး ကျန်ငွေအား မိမိလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်သည့် ငွေမှပင် ကျခံသုံးစွဲခြင်းမှ အစပြု၍ ကိုယ်ပိုင်ရပ်တည်မှု ဖြင့် စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၃-၂၀၁၄ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်မှ စတင်၍ ပြည်ထောင်စု ဘဏ္ဍာရန်ပုံငွေပြင်ပမှ မိမိဘဏ္ဍာရန်ပုံငွေဖြင့် ရပ်တည် ဆောင်ရွက်သော နိုင်ငံတော်ပိုင်စီးပွားရေး လုပ်ငန်း တစ်ခုအဖြစ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကော်မရှင်၏ ခွင့်ပြုချက်အရ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ Dong A Shipbuilding Industry JSC နှင့် ပူးပေါင်း၍ လျှောလမ်းသုံး လွန်းကျင်းဧရိယာအား Myanma Shipyards - Dong A Joint Venture Co., Ltd. ဖွဲ့စည်းထူထောင်ရန်အတွက် ဖက်စပ်သဘောတူစာချုပ်အား ၃၁-၁-၂၀၁၅ ရက်နေ့တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီး ၁-၁၀-၂၀၁၅ ရက်နေ့မှ စ၍ လုပ်ငန်းများ စတင်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
ရေယာဉ်တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်း
မြန်မာ့သင်္ဘောကျင်းလုပ်ငန်းသည် တန်ချိန် ၂၀၀၀ ရှိသည့် ပင်လယ်ကူး၊ ကမ်ရိုးတန်းသွားနှင့် မြစ်တွင်းသွား ရေယာဉ်အမျိုးမျိုးကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရေယာဉ်စစ်ဆေးရေးအဖွဲ့များ၏ စစ်ဆေးမှုကို ခံယူတည်ဆောက် ပေးပါသည်။
ပင်လယ်ကူးသင်္ဘောများဖြစ်သည့် ရေနံတင်ရေယာဉ်၊ ကမ်းထိုးရေယာဉ် အထွေထွေကုန်တင်ရေယာဉ်၊ ကင်းလှည့်ရေယာဉ်နှင့် တွန်းဆွဲရေယာဉ် များကိုလည်းကောင်း၊ မြစ်တွင်းသွားရေယာဉ်များဖြစ်သည့် ကူးတို့ရေယာဉ်၊ ကမ်းထိုးရေယာဉ်၊ တွန်းဆွဲရေယာဉ်၊ လုပ်ငန်းသုံးရေယာဉ်နှင့် ကုန်တင်တွဲ အမျိုးမျိုးတို့ကို ပြည်တွင်းသုံးစွဲရန် တည်ဆောက်ပေးခဲ့သည်။
၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် ပြည်ပမှ ပထမဦးဆုံးအပ်နှံသော ရေယာဉ်တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းအဖြစ် ယူနန်ပြည်နယ် စက်မှုသွင်းကုန်ထုတ်ကုန်ကော်ပိုရေးရှင်းမှ အပ်နှံသည့်တန် ၈၀၀ စက်မဲ့ကုန်တင်တွဲ ၉ စီးအား တည်ဆောက်ပေး ခဲ့သည်။ ၎င်းနောက် ရေတိမ်သွားနှစ်ထပ်ခရီးသည်တင်ရေယာဉ်(၄)စီးကို ပြည်တွင်းရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးတွင် အသုံးပြုရန်အတွက် ၎င်းတို့မှပင် ဆက်လက်လုပ်ငန်းအပ်နှံ၍ တည်ဆောက်ပေးခဲ့သည်။
ပြည်ပပို့ရေယာဉ်များ
ပထမဆုံး ပြည်ပပို့ကုန်ရေယာဉ်များဖြစ်သည့် MV. Aquatic Conserver အား ၁၉၉၅ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ပြီးစီး ခဲ့သည်။ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ PT Cumawis Pte., Ltd. ပိုင်ဖြစ်ပြီး ရေယာဉ်သည် ကမ်းလွန်ရေနံရှာဖွေရေးတွင် ပင်လယ်ရေညစ်ညမ်းမှုတားဆီးရန် အဓိကရည်ရွယ်ပြီး Lloyd's ရေယာဉ်စစ်ဆေးရေးအဖွဲ့၏ စစ်ဆေးမှုကိုခံယူ၍ တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
စင်္ကာပူနိုင်ငံ Java Marine Lines Pte., Ltd. အတွက် စက်ယန္တရားတင်ရေယာဉ်များဖြစ်သော MV. Jaya Transporter နှင့် MV. Jaya Transporter-2၊ ကမ်းလွန်ရေနံရှာဖွေရေး အထွေထွေသုံးတွန်းဆွဲရေယာဉ်များ ဖြစ်သော MV. Jaya Gold နှင့် MV. Jaya Gold-2 ရေယာဉ်များကို ABS နှင့် LRS တို့၏ စစ်ဆေးမှုကို ခံယူ၍ ၁၉၉၉ခုနှစ်မှ ၂၀၀၃ခုနှစ်အတွင်း တည်ဆောက်ပေးခဲ့သည်။
ပြင်သစ်နိုင်ငံ Corvette Shipping Ltd. အတွက် ပင်လယ်ပြင်သုံးအပျော်စီး စက်တပ်ရွက်လှေ MY. Sunshine အား ၂၀၀၄ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ပေးခဲ့သည်။
ထိုင်းနိုင်ငံ Moby Dick Co., Ltd.အတွက် MY. Seeadlerအမည်ရှိ အပျော်စီးရေယာဉ်အား ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ပေးခဲ့သည်။
ရေယာဉ်ပြင်ဆင်ရေးလုပ်ငန်း
မြန်မာ့သင်္ဘောကျင်းလုပ်ငန်းသည် ဝန်ပြည့်တင်ဆောင်နိုင်သည့် တန်ချိန် ၁၂၀၀၀ အထိရှိ ရေယာဉ်များကို လျောလမ်းသုံးလွန်းကျင်းနှင့် ရေလုံသင်္ဘောကျင်းတို့တွင် လွန်းတင်ပြင်ဆင်ပေးနိုင်သည်။
ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်တင် အပျော်စီးသင်္ဘော" Road To Mandalay" သည် LRS Classification ၏ စစ်ဆေးမှုဖြင့် မြန်မာ့သင်္ဘောကျင်းလုပ်ငန်းတွင် လွန်းတင်ပြင်ဆင်ပါသည်။
၁၉၀၃ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သော Inca Enterprise ပိုင် MY. Moon Beam အမည်ရှိ ပင်လယ်ကူးအပျော်စီးရွက်လှေ၏ ပြင်ဆင်မှု လုပ်ငန်းများကို မြန်မာ့သင်္ဘောကျင်းလုပ်ငန်းတွင် ၁၉၉၉ မှ ၂၀၀၃ခုနှစ်အထိ ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။
အထွေထွေအင်ဂျင်နီယာလုပ်ငန်း
စက်မှုလုပ်ငန်းများအတွက် လိုအပ်သော သံထည်ပစ္စည်းများကိုလည်း ထုတ်လုပ်ပေးနိုင်သည်။
တောစိမ်းရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြင်သောင်ရွာမရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
မြင်သောင်ရွာမရွာ (Myinthaungywarma)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ ပေါ့အင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၅၆၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေါ့အင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၁၇ ဦး၊ မ ၄၆၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၀၉၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မယ်ဗမာ ပြိုင်ပွဲ
မယ်ဗမာ (Miss Burma) ဆိုသည်မှာ ၁၉၄၇ ခုမှ ၁၉၆၂ ခုကြား မြန်မာနိုင်ငံ အလေးမနှင့် ကာယဗလအဖွဲ့ချုပ်မှ ကြီးမှူးကျင်းပသော မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြု ကာယအလှမယ် ရွေးချယ်ပွဲ ဖြစ်သည်။
ကျင်းပဖြစ်ပုံ
၁၉၄၇ ခု၊ စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်တွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အလေးမနှင့် ကာယဗလအဖွဲ့ချုပ်၏ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံက ရောက်သည်။ ထိုအခါ မောင်ဗမာပြိုင်ပွဲများ စတင်ရာ မယ်ပြိုင်ပွဲကိုလည်း ထည့်သွင်းသည်။ ဤသို့ဖြင့် မယ်ဗမာပြိုင်ပွဲများ ပေါ်ပေါက်လာသည်။
မယ်ဗမာ ပြိုင်ပွဲကို ကြပ်မတ်သည့်အဖွဲ့မှာ မြန်မာနိုင်ငံ ရုပ်ရှင်နှင့် ပြဇာတ်အစည်းအရုံးမှ ဖြစ်သည်။
မယ်ဗမာ သီချင်း
၁၉၄၈ ခုတွင် မယ်ဗမာပြိုင်ပွဲကို ရည်ညွှန်းသော "မယ်ဗမာတွေ ဆိုတာကတော့ လှပါပေတယ် ချောပါပေတယ် ရွှေမန်းမယ် ပျိုနှမ ချစ်ချင်ဖွယ် ကြိုက်ချင်ဖွယ်" အစချီ မယ်ဗမာ သီချင်း ပေါ်လာသည်။
မယ်ဗမာ၏ ပြောင်းလဲသွားပုံ
မယ်ဗမာသည် :
တောင်ဦးရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
တောင်ဦးရွာ (Taungu)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ တောင်ဦးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၁၃၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်ဦးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၉၉ ဦး၊ မ ၂၂၈၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၈၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ရန်ကုန်-မန္တလေး အမြန်လမ်းမကြီး၏ တဖက်တွင် တည်ရှိသည်။ ကျောက်ပန်းတောင်း မိတ္ထီလာ မြို့နှစ်မြို့ အလယ်တွင် တည်ရှိသည်။
တောင်ဦးရွာ
တောင်ဦး(ဖောင်ဦး)ဟူသောအမည်မှာ ရှေးမြန်မာမင်းများ ဖောင်လုရင်း ဖောင်အရင်ရသဖြင့် အစွဲပြုခေါ်ဝေါ်သည်ဟု ဆိုသည်။ တောင်ဦးရွာ၏ အရှေ့ဘက်ရှိ ရွာထိပ်တွင် ဘကြီးဖဲကန် တည်ရှိသည်။ တောင်ဦးရွာ တွင် ငါးရက်တစ်ဈေး စံပြဈေး ရှိသည်။ တောင်ဦးရွာ၏ မြောက်အရပ်တွင် အဘ အောင်မင်းခေါင်၏ မွေးရာဇာတိ ဆင်မြင့်ရွာ တည်ရှိသည်။
ပညာရေး
​တောင်ဦးရွာတွင် အခြေခံပညာ အထက်တန်းကျောင်း ရှိသည်။
လူမှုရေး
မုဒိတာ ပရဟိတ အသင်း ရှိသည်။
စီးပွားရေး
ဈေးကို အမှီပြုပြီး ကုန်သွယ်၊ အရောင်းအဝယ် လုပ်ကိုင်ကျသည်။ရွာ၏ အဓိက ထွက်ကုန်များမှာ နှမ်း၊ပဲအမျိုးမျိုး၊ဆန်စပါး၊ထန်းလျက်၊မကျီးဖြစ်သည်။
ဆက်သွယ်ရေး
ကျောက်ပန်းတောင်း မိတ္ထီလာ လမ်းမကြီး ဘေးတွင် တည်ရှိသည်။ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ကောင်းမွန်သည်။ မန္တလေး၊မိတ္ထီလာ၊မြင်းခြံ၊ညောင်ဦး၊တောင်ကြီးနှင့် လွိုင်ကော်မြို့များသို့ ကားများရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်ပုံရွာ၊ မိုးနဲမြို့နယ်
ဝမ်ပုံရွာ (Wanpong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုးနဲမြို့နယ်၊ နားလွိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၂၂၄ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးနဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇီးတောင်ရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ဇီးတောင်ရွာ(Zeetaung)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ တွီဆီးဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၃၅၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တွီဆီးဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၅၅ ဦး၊ မ ၅၀၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၆၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ်ရှည်ကော့ရွာ၊ ပူတာအိုမြို့နယ်
နမ်ရှည်ကော့ရွာ(Namsheykawt)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ပူတာအိုမြို့နယ်၊ ပန်းမတီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၅၃၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်းမတီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၆၅ ဦး၊ မ ၂၅၅၄ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၀၁၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပူတာအိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မုန့်လက်သုပ်
မုန့်လက်သုပ်ဟူသည်မှာ ထားဝယ်လူမျိုးတို့ အင်မတန်နှစ်သက်စွာ စားသုံးသော စားစရာတမျိုးပင်ဖြစ်သည်။ ထားဝယ်မုန့်ဟင်းခါးမှ မုန့်ဟင်းခါးရည်ကို မသုံးပဲ မုန့်လက်သုပ်ရည်ကိုသာ ထည့်၍ စားသုံးသည်ကို မုန့်လက်သုပ်ဟုခေါ်သည်။ မုန့်လက်သုပ်မှာ အုန်းရည်ပါသဖြင့် ချဉ်ပြုံးပြုံးဖြင့် အရသာရှိလှသည်။ အဆာပြေစားသုံးသော သရေစာ တမျိုးလည်းဖြစ်သည်။
မုန့်လက်သုပ်ရည် ချက်ပုံ
ချိုသည့်ပင်လယ်ငါးကို သုံးကြသည်။ ငါးကွမ်းညှပ်၊ ငါးမု၊ ငါးရွှေ၊ ငါးမာန်း စသည့် ပင်လယ်ငါးများကို သုံးပြုကြသည်။ ချက်ပြုတ်မည့်ငါးကို တုံးကြီးကြီးတုံးရသည်၊ သန့်စင်အောင် ရေဆေးရမည်၊ ငါးတုံးများကို ဆားနယ်ပြီး အုန်းရည်(ပုန်းရည်) ထားဝယ်စကားဖြင့် (အောင်းရယ်)နှင့် ထည့်ပြုတ်ရသည်။ ကျက်ပြီဆိုလျှင် အအေးခံရသည်၊ ငါးများကိုအရိုးနွာရသည်။ ကြက်သွန်ဖြူ၊ စပါးလင် ဂျင်းများကို ဆီသတ်ပြီး ပြန်ချက်ရသည်။ ကြက်သွန်နီဥများကို ကြီးလျှင် နှစ်ခြမ်းခွဲကာ သေးလျှင်အလုံးလိုက်ထည့်ပြီး ချက်ရသည်၊ ပွက်ပွက်ဆူလာပြီလျှင် မုန့်လက်သုပ်ဟင်းရည် တမျိုးရရှိပါပြီ။
စားသောက်ပုံ
ပုဂံလုံး ထားဝယ်အခေါ် (ဟင်းဇား) ထဲသို့ မုန့်တီပင်အတန်သင့်ထည့်ထာ အထက်ပါ မုန့်လက်သုပ်ရည်ကို မုန့်တီပင်များ အပေါ်သို့ရောက်အောင် ထည့်သည်။ အရန်ဆာပလာများမှာ ငရုတ်သီးအစိမ်း၊ ပဲပင်ပေါက်အစိမ်း၊ ငံပြာရည်၊ သံပရာရည်၊ အချိုမှုန့်၊ ဆားတို့ဖြင့် ရောနှောကာ စားသုံးကြသည်။ ထားဝယ်မုန့်ဟင်းခါး ရောင်းသည့်ဆိုင်းတိုင်းတွင် မုန့်လက်သုပ်ကို ရနိုင်သည်သာဖြစ်သည်။
ရိုးကွင်းရွာ၊ တင်းချောင်း
ရိုးကွင်းရွာ၊ တင်းချောင်း
ပန်ဂရမ်
ပန်ဂရမ် (Pangram) ဆိုသည်မှာ ဝါကျတစ်ခုအတွင်းတွင် သက်ဆိုင်ရာဘာသာစကား၏ အက္ခရာများ၊ ရေးထုံးများ အနည်းဆုံးတစ်ကြိမ်ပါဝင်သည့် ဝါကျတစ်ကြောင်းဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ယင်းဝါကျသည် ထိုက်သင့်သည့် တိုတောင်းမှုလိုအပ်ပြီး အဓိပ္ပာယ်ရှိရန်လိုအပ်သည်။ အက္ခရာအားလုံးကို အနည်းဆုံး တစ်ကြိမ်စီသုံးထားသည့် ဝါကျကို ခေါ်သည်။ ပန်ဂရမ်သည် တိုလေ ရေးရခက်လေဖြစ်သည်။ "The quick brown fox jumps over the lazy dog" သည် ထင်ရှားသည့် အင်္ဂလိပ် ပန်ဂရမ် ဖြစ်သည်။ မြန်မာပန်ဂရမ်မှာ "သီဟိုဠ်မှ ဉာဏ်ကြီးရှင်သည် အာယုဝဍ္ဎနဆေးညွှန်းစာကို ဇလွန်ဈေးဘေးဗာဒံပင်ထက် အဓိဋ္ဌာန်လျက် ဂဃနဏဖတ်ခဲ့သည်။" ဖြစ်သည်။
ပန်ဂရမ်အသုံးပြုသည့်နေရာများ
ပန်ဂရမ်များကို စာလုံးပုံစံများ ဖော်ပြရန် သုံးလေ့ရှိသည်။
အင်္ဂလိပ်ပန်ဂရမ်
အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားတွင်ရှိသည့် အင်္ဂလိပ်ပန်ဂရမ်မှာ The quick brown fox jumps over the lazy dog.ဖြစ်သည်။
၂၀၀၃ တောင်တွင်းကြီးငလျင်
၂၀၀၃ တောင်တွင်းကြီးငလျင် သည် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းတွင် စက်တင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့ ညသန်းခေါင်အချိန် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် ငလျင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပမာဏ 6.6 ရှိသည်။
ပန်ဂရမ်
မြန်မာပန်ဂရမ်
မြန်မာပန်ဂရမ်မှာ "သီဟိုဠ်မှ ဉာဏ်ကြီးရှင်သည် အာယုဝဍ္ဎနဆေးညွှန်းစာကို ဇလွန်ဈေးဘေး ဗာဒံပင်ထက် အဓိဋ္ဌာန်လျက် ဂဃနဏဖတ်ခဲ့သည်။" ဟုဖြစ်ပြီး ယင်းသည် မြန်မာဘာသာစကားအတွက် ပထမဆုံးဟု ပြောဆိုနိုင်သည့် မြန်မာပန်ဂရမ်ဖြစ်သည်။
၂၀၀၃ တောင်တွင်းကြီးငလျင်
ပထဝီသွင်ပြင်ဆိုင်ရာ
ဤငလျင်သည် ပြတ်ရွေ့ကြောပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည့် Gwegyo Thrust တည်ရှိသည့်နေရာတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ Gwegyo Thrust သည် စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြောအနီး ပဲခူးရိုးမတောင်ခြေ၏ အရှေ့ဘက်တစ်လျှောက်တွင် တည်ရှိသည်။ ငလျင်၏ ဗဟိုချက်သည် တောင်တွင်းကြီးမြို့အနီး အရှေ့တောင်ဘက်ကို ဗဟိုပြုခဲ့သည်။ ၎င်းနေရာသည် စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြောမှ ၅၀ ကီလိုမီတာနှင့် ရန်ကုန်မြို့မှ ၃၆၀ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ဤငလျင်လှုပ်ခါမှုကို ဘန်ကောက်နှင့် ချင်းမိုင်မြို့များကပါ ခံစားခဲ့ရသည်။
ပန်ဂရမ်
မြန်မာပန်ဂရမ်တွင် ပါဝင်သည့် အချက်များ
မြန်မာပန်ဂရမ်တွင် မြန်မာအက္ခရာ ၃၄ လုံး(ညကလေးအပါအဝင်) အပါအဝင် ပင့် (ျ)၊ ရစ်(ြ)၊ ဆွဲ(ွ)၊ ထိုး(ှ)၊ ဝစ္စနှစ်လုံးပေါက်(း)၊ အောက်ကမြှင့်(့)၊ သေးသေးတင် (ံ)တို့ပါဝင်သည်။ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများမှာ အောက်ပါအက္ခရာနှင့် သရများ ပါဝင်ရမည် ဖြစ်သည်။
၂၀၀၃ တောင်တွင်းကြီးငလျင်
ပျက်စီးမှုနှင့် ဆုံးရှုံးမှုများ
အနည်းဆုံး လူ ၇ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၄၃ ဦးသည် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့သည်။ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများအနေဖြင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာအဆောက်အဦ ၁၈၀ ကျော်သည် ပျက်စီးခဲ့ပြီး ထိုအထဲမှ မူလတန်းကျောင်းတစ်ခုသည် ပြိုကျသွားခဲ့သည်။ အရည်များထွက်လာခြင်း၊ သဲများ အရည်ပျော်ခြင်းနှင့် မြေပြိုမှုများ စသည်တို့လည်း ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ငလျင်ကြောင့် သေဆုံးသူ နည်းပါးရခြင်းမှာ ဤငလျင်သည် ညသန်းခေါင်အချိန်တွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည်။ ထိုအတွက်ကြောင့်ပင် စာသင်ကြောင်း ပြိုကျသည့်အခါတွင် မည်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှု မရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ပန်ဂရမ်
မြန်မာပန်ဂရမ် ဖိတ်ခေါ်ပြိုင်ပွဲကျင်းပပေးသူနှင့် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သည် နေရာ
မြန်မာပန်ဂရမ်ဖိတ်ခေါ်ပြိုင်ပွဲကို ဆော့စ်ဝဲလ်စလူးရှင်းမှ  စီအီးအို ဦးငွေထွန်းက myanmaritpro ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တွင် ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့တွင် စတင်ဖိတ်ခေါ်ပေးခဲ့သည်။
၂၀၀၃ တောင်တွင်းကြီးငလျင်
လှုပ်ခတ်ပြီး အခြေအနေ
ထိုဒေသတွင် များစွာသော နောက်ဆက်တွဲငလျင်များသည် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည်။ ထိုနောက်ဆက်တွဲငလျင်များထဲမှ လေးခုသည် M5.0 ကျော်ခဲ့သည်။
ပန်ဂရမ်
မြန်မာပန်ဂရမ်ကို စတင်တီထွင်သူ
မြန်မာပန်ဂရမ်ကို စတင်တီထွင်ခဲ့သူမှာ ဦးမောင်မောင်ဆန်း ဖြစ်သည်။ ၂ဝဝ၉ ဒီဇင်ဘာတွင် မောင်မောင်ဆန်းသည် ရှေးဦးမြန်မာပန်ဂရမ်ကို ရေးသားခဲ့သည်။
၂၀၀၃ တောင်တွင်းကြီးငလျင်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များ
ပန်ဂရမ်
မီဒီယာများတွင် ဖော်ပြခဲ့သည့် မြန်မာပန်ဂရမ်နှင့် ပတ်သက်သည့် သတင်းနှင့် သတင်းဆောင်းပါးများ
ပထမဆုံးမြန်မာပန်ဂရမ်၏ သတင်းနှင့် သတင်းဆောင်းပါးကို အလင်းတန်းဂျာနယ်တွင် ၂၅ ရက်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဖော်ပြခဲ့ပြီး မိုးမခသတင်း ဌာန၏ ဝက်ဘ်ဆိုက်တွင်လည်း ဖော်ပြခဲ့သည်ကို တွေ့ရသည်။ ထို့အပြင် myanmar-myanmar.com ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တွင်လည်း မြန်မာပန်ဂရမ်သတင်းကို ပန်ဂရမ်ထွက်ပေါ်ပြီး ရက်ပိုင်းတွင် လွင့်တင်ပေးထားသည်ကို တွေ့ရသည်။
ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်
ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ဗိုလ်တထောင်ခရိုင်အတွင်း တည်ရှိသည်။ ဗိုလ်တထောင်ဘုရားတည်ရှိသောကြောင့် ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်ဟု အမည်တွင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်၏ အရှေ့ဘက်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် ဆိပ်ကမ်းမြို့နယ်နှင့် ရန်ကုန်မြစ်၊ အနောက်ဘက်တွင် ကျောက်တံတားမြို့နယ်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် မင်္ဂလာ‌တောင်ညွန့်မြို့နယ်တို့ တည်ရှိသည်။
ဗိုလ်တစ်ထောင်ရပ်ကွက်သည် ရှေးမွန်မြို့ဖြစ်သော ဒဂုံမြို့တည်ရှိစဉ်အခါကပင် ရှိခဲ့သည်။ ဆံတော်ကို ကြိုဆိုရာတွင် ဗိုလ်ခြေတစ်ထောင်ဖြင့် ကြိုဆိုရာအရပ် ဖြစ်သောကြောင့် ယင်သို့ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဗိုလ်တထောင်ရပ်မှာ ဗိုလ်တစ်ထောင်စေတီတော်ကြောင့်လည်း အမည်ထင်ရှားခဲ့သည်။ ဗိုလ်တထောင်စေတီ၏ဘွဲ့အမည်မှာ မွန်ဘာသာဖြင့် ကျိုက်ဒေးအပ်ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ စေတီတော်ကို ဘကြီးတော်မင်းလက်ထက်က ရန်ကုန်မြို့ဝန် ဦးနိုင်က ပြုပြင်မွမ်းမံခဲ့သည်။ ဗိုလ်တထောင်စေတီကုန်းတော်ထက်၌ ကုန်းဘောင်ခေတ်က အင်္ဂလိပ်စစ်သင်္ချိုင်းတစ်ခုရှိခဲ့ရာ နောက်ပိုင်းတွင် သက်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များက နေရာရွှေ့ပြောင်းခဲ့သည်။
ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်တွင် ရပ်ကွက်ပေါင်း (၁၀)ခု၊ အစိုးရ မူလတန်းကျောင်း (၅) ကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း (၂) ကျောင်း၊ အထက်တန်းကျောင်း (၆) ကျောင်းနှင့် တက္ကသိုလ်(၁)ခု ရှိသည်။ ရန်ကုန်မြို့ရှိ အဓိကဆေးရုံတစ်ရုံဖြစ်သော အရှေ့ပိုင်းခရိုင်ဆေးရုံအပါအဝင် ပြည်သူ့ဆေးရုံ (၃) ရုံနှင့် ကိုယ်ပိုင်ဆေးရုံ (၃) ရုံတို့လည်း တည်ရှိသည်။ ထို့အပြင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ထင်ရှားသော ကြေးမုံသတင်းစာတိုက်လည်း တည်ရှိသည်။ ၂၀၁၂ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် မြန်မာ့ဆိပ်ကမ်း အာဏာပိုင်ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ပုလဲမြေကုမ္ပဏီမှ ဗိုလ်တထောင်ဆိပ်ကမ်းကို ဟိုတယ်များတည်ဆောက် အပန်းဖြေနေရာတစ်ခုအဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
ထင်ရှားသော အဆောက်အဦးများ
ဗြိတိသျှများ ရေးဆွဲခဲ့သည့် မြို့တည်ဆောက်ရေးစီမံကိန်းတွင် ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဤမြို့နယ်တွင် ကိုလိုနီခေတ် အဆောက်အဦးများစွာ တည်ရှိသည်။ ရန်ကုန်မြို့တော် စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီမှ ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်ရှိ အချို့အဆောက်အဦးများကို ဗိသုကာအရအထင်ကရရှိသော အဆောက်အဦးများအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ၁၈၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် စတင်တည်ဆောက်ခဲ့သော အတွင်းဝန်ရုံး (နောင် ဝန်ကြီးများရုံး)မှာ ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်အတွင်းတွင် တည်ရှိသည်။
မောင်ဘလောက်ရွာမ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
မောင်ဘလောက်(ရွာမ)ရွာ(Maungbalauk(Ywarma))သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ မောင်ဘလောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၂၂၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒိန်းမတ်နိုင်ငံ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်
ဥပဒေပြုရေး၊အုပ်ချုပ်ရေးနှင့်တရားစီရင်ရေးအာဏာ
ဒိန်းမတ်အစိုးရနှင့်ပါလီမန်တို့ကဥပဒေများကိုရေးဆွဲပေးပြီးအစိုးရအဖွဲ့နှင့်လူထုအုပ်ချုပ်ရေးစနစ်တို့ကယင်းဥပဒေများအားအတည်ပြုပြဋ္ဌာန်းပေးပါသည်။ မြို့နယ်နှင့်ဒေသန္တရတရားရုံးများ၊အထက်ရုံးနှင့်တရားရုံးချုပ်တို့ကနိုင်ငံသားအချင်းချင်း၊နိုင်ငံသားနှင့်ပုဂ္ဂလိကအဖွဲ့အစည်းများ၊နိုင်ငံသားနှင့်လူထုအာဏာ ပိုင်များအကြားဖြစ်ပွားသောအမှုအခင်းများအတွက်တရားစီရင်ခြင်းနှင့်ပြစ်ဒဏ်စီရင်ခြင်းများဆောင်ရွက်ပေးပါသည်။ ဤကဲ့သို့အာဏာကိုခွဲဝေထားခြင်းကြောင့်အာဏာအလွဲသုံးစားလုပ်မှုအားရှောင်ကြဉ်နိုင်သလိုကိုယ်စားပြုအစိုးရစနစ်ကိုလဲတည်ငြိမ်စေသည်။
၁၈၄၉ ခုနှစ်တွင်ဒီမိုကရေစီစနစ်စတင်ကျင့်သုံး
ဒိန်းမတ်အခြေခံဥပဒေ
ဒိန်းမတ်ဒီမိုကရေစီစနစ်ဖြစ်သည့်ကိုယ်စားပြုအစိုးရစနစ်ကို၁၈၄၉ခုနှစ်တွင်စတင်ကျင့်သုံးခဲ့သည်။၁၆၆ဝခုနှစ်မှစတင်ကျင့်သုံးခဲ့သော ဘုရင်အားအာဏာကုန်လွှဲအပ်ထားသည့်သက်ဦးဆံပိုင်စနစ်အစားဤစနစ်ကိုအစားထိုးကျင့်သုံးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဒိန်းမတ်နိုင်ငံ၏ပထမဆုံးသောဒီမိုကရေစီနည်းလမ်းကျအခြေခံဥပဒေဖြစ်သည့်၁၈၄၉ခုနှစ်ဇွန်အခြေခံဥပဒေကိုအခြေပြု၍အစိုးရစနစ်ကို ဖွဲ့စည်းပါသည်။ ပြောင်းလဲမှုအချို့ရှိလင့်ကစားပထမဆုံးအခြေခံဥပဒေမှအခြေခံအချက်အလက်များကို၁၉၅၃ခုနှစ်တွင်ထပ်မံရေးဆွဲခဲ့သည့်အခြေခံဥပဒေ ထဲတွင်ဆက်လက်အသုံးပြုခဲ့သည်။ အမျိုးသမီးများမဲဆန္ဒပေးခွှင့်ရရှိစေရန် ၁၉၁၅ ခုနှစ်တွင်ဒိန်းမတ်အခြေခံဥပဒေကိုပြင်ဆင်ရေးသားခဲ့သည်။
ကမ္ဘာ့သက်တမ်းအရှည်ဆုံးဘုရင်စနစ်
တော်ဝင်မိသားစု
ဒိန်းမတ်ဘုရင်စနစ်သည်ကမ္ဘာပေါ်တွင်သက်တမ်းအရှည်ဆုံးဘုရင်စနစ်ဖြစ်သည်။ ဘုရင်များ၊ဘုရင်မများ၊မင်းသားများနှင့်မင်းသမီးများသည် ဒိန်းမတ်နိုင်ငံအားနှစ်ပေါင်းထောင်နှင့်ချီကာအုပ်စိုးခဲ့ကြသည်။ ပထမဆုံးသောလူသိများသည့်ဒိန်းမတ်ဘုရင်မှာ အေဒီ ၁၀ ရာစုတွင်အုပ်စိုးခဲ့သည့် Gorm den gamle ဂေါင်းမ်ဘုရင်ကြီးဖြစ်သည်။ den gamle ၏အဓိပ္ပာယ်မှာအင်္ဂလိပ်လို the old ဖြစ်၍ဗမာလိုအသက်ကြီးရင့်သူကိုဆိုလိုသည်။ ၁၆၆၀ ခုနှစ်နှင့် ၁၈၄၉ ခုနှစ်အထိသက်ဦးဆံပိုင်စနစ်ကိုကျင့်သုံးခဲ့သည်။
စည်းမျှဉ်းခံဘုရင်စနစ်
ယနေ့ခေတ်ဒိန်းမတ်နိုင်ငံတွင်ဒီမိုကရေစီဘောင်အတွင်းရှိစည်းမျဉ်းခံဘုရင်စနစ်ကိုကျင့်သုံးပါသည်။ဤစနစ်အရဘုရင်နှင့်ပါလီမန်တို့သည်ဥပဒေ ပြုခွှင့်အာဏာကိုခွဲဝေပိုင်ဆိုင်ထားကြသည်။ ဒိန်းမတ်ပါလီမန်အနေနှင့်ဥပဒေများကိုပြဋ္ဌာန်းခွှင့်ရှိသော်လည်းယင်းဥပဒေများအတည်ဖြစ်ရန်ဘုရင်ကလက်မှတ် ရေးထိုးပေးရန်လိုအပ်မည်ဖြစ်သည်။ တော်ဝင်မိသားစုအနေဖြင့်နိုင်ငံရေးအာဏာမရှိသော်လည်းတော်ဝင်မိသားစုဝင်အများစုမှာဒိန်းမတ်ပြည်တွင်းနှင့်ပြည်ပတို့ တွင်လူထုကိုယ်စားပြုတာဝန်အများစုတို့ကိုထမ်းဆောင်လျက် ရှိနေပါသည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင်ပြင်ဆင်ရေးဆွဲခဲ့သည့်ဒိန်းမတ်အခြေခံဥပဒေအရအမျိုးသမီးများအနေဖြင့်ထီးနန်းဆက်ခံနိုင်ခွှင့်ရရှိလာခဲ့ပြီဖြစ်သည်။
ဥပဒေပြုရေးအာဏာ
ဒိန်းမတ်အမျိုးသားလွှတ်တော်ဖော်လ်ခ်တင်းဂတ်(Folketinget)တွင်နိုင်ငံရေးပါတီများမှရွေးချယ်ထားသောအဖွဲ့ဝင်၁၇၉ဦးပါဝင်ပြီးပါလီမန်အဖွဲ့ဝင် များကိုလေးနှစ်တစ်ကြိမ်ရွေးကောက်တင်မြှောက်ပါသည်။ သို့သော်လည်းဝန်ကြီးချုပ်အနေဖြင့်ပါလီမန်အားသက်တမ်းလေးနှစ်မတိုင်မှီဖျက်သိမ်းနိုင်ပြီးရွေးကောက် ပွဲများပြန်လည်ကျင်းပစေခွှင့်ရှိသည်။ ပါလီမန်တွင်ဂရင်းလန့်နှင့်ဖာရိုးကျွန်းစုတို့မှအဖွဲ့ဝင်နှစ်ဦးစီကိုယ်စားပြုခွှင့်ရရှိထားသည်။
ပွင့်လင်းမှုနှင့်ဖုံးကွယ်ခြင်းမရှိမှု
ဒိန်းမတ်လူ့အဖွဲ့အစည်းသည်ဒီမိုကရေစီလူ့အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သလို(ဥပဒေဘောင်အတွင်းမှ)အခြေခံဥပဒေကြောင်းအရထူထောင်ထားသည့် လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာကိုဒီမိုကရေစီနည်းလမ်းတစ်ကျထိန်းချုပ်ထားသလိုတရာရုံးများကိုလည်းစီမံအုပ်ချုပ်ရေးနှင့်သီးခြားစီခွဲထုတ်ဖွဲ့စည်း ထားသည်။ နိုင်ငံသားတိုင်းသည်အခြေခံအခွင့်အရေးများနှင့်လွပ်လပ်ခွင့်များပိုင်ဆိုင်ထားသလိုပြဌန်းထားသည့်ဥပဒေများအားလိုက်နာရန်လည်း တာဝန်ရှိသည်။ အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာအာဏာပိုင်များတရားရုံးများအနေဖြင့်နိုင်ငံသားတိုင်းအားမျှတစွာဆက်ဆံရမည့်ဝတ္တရားရှိသည်။
လုပ်ငန်းဆိုင်ရာလျှို့ဝှက်ချက်
လူထုအာဏာပိုင်များအနေဖြင့်လုပ်ငန်းဆိုင်ရာလျှို့ဝှက်ချက်ကိုလိုက်နာကျရပါမည်။၎င်းတို့အနေဖြင့်သင်၏ခွှင့်ပြုချက်မရပဲသင်နှင့်ဆိုင်သော အချက်အလက်များကိုသင့်အလုပ်ရှင်၊သင့်ဆရာဝန်တို့ကဲ့သို့တပါးသောသူများအားပြောပြပိုင်ခွင့်မရှိချေ။
စာရွက်စာတမ်းများဖတ်ရှုနိုင်ခွင့်
လူထုအုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာအက်ဥပဒေအရသင့်အနေဖြင့်သင်၏အချက်အလက်များပါရှိသောစာရွက်စာတမ်းများကိုသိရှိဖတ်ရှုနိုင်ခွင့်ရှိသည်။ ဤစာရွက်စာတမ်းများအားသိရှိခွင့်တောင်းခံခဲ့လျှင်ယင်းတို့တွင်ပါဝင်သောအချက်အလက်များကိုသင့်အားပြောပြလိမ့်မည်ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်းယင်းအချက်အလက်များသည်တစ်ခြားသူတစ်ဦး(သို့)အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုအားထိခိုက်နစ်နာစေမည်ဟုအာဏာပိုင်များကတွေ့ရှိလျှင် သင့်အားယင်းအချက်အလက်များပြောပြခြင်းကိုငြင်းဆန်နိုင်သည်။
ပါလီမန်၏စောဒကတတ်မှုများဖြေရှင်းရေးအရာရှိ
လူထုအုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာအမှားအယွင်းများနှင့်စောဒကတတ်မှုများကိုကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းနိုင်ရန်စောဒကတတ်မှုများဖြေရှင်းရေးအရာရှိကိုပါလီမန်က ခန့်အပ်ထားသည်။ဤအရာရှိအနေဖြင့်စောဒကတတ်မှုအားအစမှစတင်၍ပြန်လည်စုံစမ်းစစ်ဆေးနိုင်သလိုလတ်တလောရောက်ရှိနေသည့်နေရာမှ လည်းဆက်လက်စစ်ဆေးနိုင်သည်။
နိုင်ငံသားများ၏အခွင့်အရေးနှင့်လူထုအာဏာပိုင်များအားစောဒကတတ်အမှုဖွင့်နည်း
လူထုအုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာအက်ဥပဒေအရလူထုအာဏာပိုင်များသည်နိုင်ငံသားများကိုမျှမျှတတဆက်ဆံကျရမည်ဖြစ်သည်။ဤအက်ဥပဒေအရ နိုင်ငံသားတစ်ယောက်၏တောင်းဆိုမှုအားငြင်းပယ်ခဲ့လျှင်ဖြေရှင်းချက်ပေးရမည်ဖြစ်သည်။ ဤအက်ဥပဒေအရစောဒကတတ်မှုအားစစ်ဆေးကြားနာရန်နှင့်စောဒကတတ်သူနိုင်ငံသားအားရရှိထားသောသတင်းအချက်အလက်များအားပြန် လည်ပေးအပ်ရန်အချိန်ကာလအပိုင်းအခြားတစ်ခုသတ်မှတ်နိုင်ခွင့်ရှိမည်ဖြစ်သည်။ဤအက်ဥပဒေကဝန်ကြီးဌာနများ၊အေဂျင်စီများ၊ကောင်စီများ ၊ဘုတ်အဖွဲ့များ၊မြူနီစပယ်နှင့်ဒေသအာဏာပိုင်များကဲ့သို့ကော်မတီများအနေဖြင့်လိုက်နာကြရမည့်လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကိုဖော်ပြပေးထားခြင်းဖြစ် ပါသည်။
နန်းဘုရားကျောင်း
နန်းဘုရားသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ပုဂံရှိ ဘုရားတစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ ကွမ်းတောင်ပေါက် လိုဏ်တဆင့် ဂူဘုရားဖြစ်ပြီး (၁၂)ရာစုတွင် နရပတိစည်သူမင်း၏ သားမက်၊ မနူဟာမင်း၏ မြစ် နာဂသမန်း အမတ်က တည်ခဲ့သည်။ နာဂသမန်းသည် ၎င်း၏ဘေးတော်ဖြစ်သော မနူဟာမင်း နေထိုင်ခဲ့ရာနေရာ၌ အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် နန်းဘုရား တည်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
နန်းဘုရားတွင် ကျောက်ဆစ် ပန်းတမော့လက်ရာများကို လေ့လာနိုင်သည်။ နန်းဘုရားအတွင်း အုတ်ရိုးနံရံပေါ်တွင် ကျောက်ဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသည်။ နန်းဘုရား၏ ဂူမကြီးကို အတွင်း ကွန်းစင်တိုင် လေးတိုင်က ထောက်ထားပြီး ကျောက်တိုင်ကြီးလေးတိုင်၏ မျက်နှာတွင် ဦးခေါင်းသုံးလုံးပါ ကျောက်ဗြဟ္မာရုပ် နှစ်ရုပ် (ဗြဟ္မာကြီးသည် ကြာဖက်များပေါ် ထိုင်၍ လက်နှစ်ဖက်က အောက်ခံကြာရိုးများမှ တစ်ဆင့် ဖူးပွင့်လာသည့် ကြာပွင့် ကြာချပ်များကို မထားဟန်) ဘီလူးပန်းဆွဲပုံများနှင့် ထောင့်ချိုးဘီလူး ပန်းကိုက်ရုပ်များ ရှိသည်။ ထိုရုပ်ပုံများကို ကျောက်သားတစ်တုံးစီ၌ ရုပ်ပုံအပိုင်းအစများ ထွင်းထုထားပြီး ကော်ရည်တစ်မျိုးဖြင့် ကပ်ကာ ဖောင်းကြွအောင် ပုံဖော်ထားသည်။
နန်းဘုရား အပြင်ဘက် မျက်နှာစာအားလုံး ကျောက်ချပ်တို့ဖြင့် စီ၍ ဆောက်လုပ်ထားပြီး အပြင်နံရံ အခြေပတ်လည်တွင် ကလသာအိုး (ကြာသွတ်အိုး) ပုံခံထားပြီး အထက်တွင် ကြာပန်းကြာနွယ်များအကြား မွန်အထိမ်းအမှတ် ဟင်္သာရုပ်များကို ပတ်လည်တွင် ထွင်းထုတန်ဆာ ဆင်ထားသည်။ နန်းဘုရား၏ ဇာပြတင်းပေါက်များကို ကျောက်အုတ်များဖြင့် စီထားပြီး ပြတင်းပေါက်ပတ်လည်တွင် ကျောက်ဆစ်ပန်းကြွများ ထွင်းထုထားသည်။ ပြတင်းပေါက်များ၏ အထက်တံကဲ တစ်ဖက်တစ်ချက် စိုင်ဘောင်တွင်မကာရ်းပုံ၊ အလယ်ရှိ ငှက်ပျောဖူးတွင် ကျက်သရေနတ်သမီး (ကျောက်ဂြီ) (Kyauk-Sri) ပုံရှိသည်။ တံကဲအလယ်တွင် ပန်းပြောက်များပါသော ပုဝါစည်းထားသည့် ကလသာအိုးပုံများကို ထွင်းထုထားသည်။
နန်းဘုရား၌ အတွင်းဆောင်နှင့် ရှေ့ဆောင် ပါဝင်သည်။ အပေါ်ဆင့်သို့တက်ရန် လှေကားအိမ်မပါ။ အတွင်းဆောင်တွင် မူလက အလယ်တွင် ဆင်းတုရှိသည်။ ဆင်းတုကို ရံ၍ လေးထောင့်တိုင်ကြီး လေးခု အပေါ်မျက်နှာကြက်ကို ထောက်ထားသည်။ တိုင်များတွင် ဗြဟ္မာပုံနှင့် ပန်းပုံစံများကို ဆစ်ထုထားသည်။ အဆောက်အအုံ အပြင်ဘက်တွင် ကျောက်များ အပြည့်စီ၍ ဘီလူးပန်းဆွဲ၊ ထောင့်ပန်း၊ တိုင်ဖုံး၊ ကျောက်ဆစ်ပန်းများ ရှိသည်။ အတွင်းဆောင်မှ ကျောက်ပြတင်းပေါက်များ၏ အပြင်နံရံ၌ လှပသော ကျောက်ဆစ်လက်ရာများ ပြုလုပ်ထားသည်။ အထွတ်သီခရမှာလည်း ကျောက်ဆစ်များ မွမ်းမံထားသော ကွမ်းထောင်ပုံ ဖြစ်သည်။ ပုဂံဒေသတွင် ဤအမျိုးအစား ဤအဆောက်အအုံ တစ်ခုသာရှိသည်။
ဒိန်းမတ်နိုင်ငံ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်
နိုင်ငံသားများ၏အခွင့်အရေးနှင့်လူထုအာဏာပိုင်များအားစောဒကတတ်အမှုဖွင့်နည်း
ရာဇဝတ်မှုနှင့်ပြစ်ဒဏ်စီရင်ခြင်း
နိုင်ငံသားတစ်ဦးအနေဖြင့်ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်ကြောင်းသက်သေအထောက်အထားတွေ့ရလျှင်ရဲဌာနမှစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများပြုလုပ်ချင်း၊တရားရေးဌာနမှတရားစွဲဆိုခြင်းနှင့်တရားရုံးမှပြစ်ဒဏ်ကျခံသင့်ခြင်းရှိ၊မရှိဆုံးဖြတ်ခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်ကြမည်ဖြစ်သည်။
၂၄ နာရီကြိုတင်ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ခွှင့်
ရာဇဝတ်မှုနှင့်ပတ်သက်၍စွဲချက်တင်ခံရမည့်သူအားရုံးတင်တရားစွဲဆိုခြင်းမပြုမှီ ၂၄ နာရီကြိုတင်၍ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ခွင့်ရှိသည်။ စွဲချက်တင်ခံရ သူအားအမှုစစ်ဆေးနေစဉ်ကာလတစ်လျှောက်ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားသင့်မသင့်ကိုလည်းတရားသူကြီးကအဆုံးအဖြတ်ပေးနိုင်သည်။
ရာဇဝတ်မှုနှင့်စွဲချက်တင်ခံထားရသူသည်ရုံးတင်စစ်ဆေးနေစဉ်တစ်လျှောက်မိမိစိတ်ဆန္ဒအလျောက်စကားပြောဆိုခွင့်ရှိမည်မဟုတ်ပဲမိမိ၏ရှေ့နေမှ တဆင့်သာပြောဆိုခွှင့်ပြုနိုင်မည်ဖြစ်သည်။
ဒဏ်တပ်ခြင်းနှင့်အကျဉ်းချထားခြင်း
ဒဏ်တပ်ခြင်းနှင့်အကျဉ်းချထားခြင်းဟူ၍ပြစ်ဒဏ်နှစ်မျိုးနှစ်စားရှိသည်။
ဆိုင်းငံ့ပြစ်ဒဏ်နှင့်လက်ငင်းပြစ်ဒဏ်
ထောင်ဒဏ်ကျခံရသူအနေဖြင့်ဆိုင်းငံ့သို့မဟုတ်ဆိုင်းငံ့ခြင်းမရှိသောပြစ်ဒဏ်နှစ်မျိုးအနက်တစ်မျိုးမျိုးကိုကျခံရမည်ဖြစ်သည်။ ဆိုင်းငံ့ပြစ်ဒဏ်ကျခံ ရသူအနေဖြင့်နောက်တစ်ကြိမ်ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်ခဲ့လျှင်ဆိုင်းငံ့ထားသောပြစ်ဒဏ်ကိုပါကျခံပေးရမည်ဖြစ်သည်။
သေဒဏ်မရှိ
စန်းကြီးရွာ
စန်းကြီးရွာ
ဒိန်းမတ်နိုင်ငံ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်
နိုင်ငံသားများ၏အခွင့်အရေးနှင့်လူထုအာဏာပိုင်များအားစောဒကတတ်အမှုဖွင့်နည်း
ဒိန်းမတ်နိုင်ငံတွင်သေဒဏ်စီရင်ခြင်းမရှိသောကြောင့်အမြင့်ဆုံးပြစ်ဒဏ်အဖြစ်ထောင်ဒဏ်တသက်ကိုသာတရားရုံးများအနေဖြင့်ချ မှတ်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။
အသက် ၁၅ နှစ်အောက်လူငယ်များ
အသက်(၁၅)နှစ်ထက်ငယ်ရွယ်သူများအားပြစ်ဒဏ်စီရင်ခွှင့်မရှိချေ။ သို့သော်လည်းယင်းတို့အားလူမှုရေးဆိုင်ရာလုပ်ငန်းများလုပ်ဆောင်စေရန်ချမှတ် ပေးနိုင်သည်။ဥပမာအနေဖြင့်လူမှုရေးဆိုင်ရာသင်တန်းများတက်ရောက်စေခြင်း၊လူငယ်ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရေးဌာနများသို့စေလွှတ်ခြင်းများပြုလုပ်နိုင် ပါသည်။
ရာဇဝတ်မှတ်တမ်း
အခမဲ့တရားရုံးစရိတ်အထောက်အပံ့
ဝင်ငွေနဲပါးသူများအနေဖြင့်တရားရင်ဆိုင်ရသည့်အခါများတွင်တရားရုံးစရိတ်အထောက်အပံ့တောင်းခံနိုင်ခွင့်ရှိသည်။ ရုံးစရိတ်အထောက်အပံ့ရရှိ သူ၏တရားရင်ဆိုင်စဉ်ကာလအတွင်းကုန်ကျမည့်စရိတ်များအားလူထုအာဏာပိုင်များကထောက်ပံ့ပေးအပ်သွားမည်ဖြစ်သည်။
ဥပဒေပိုင်းဆိုင်ရာအကူအညီပေးမှု
ဥပဒေပိုင်းဆိုင်ရာအခက်အခဲတစ်စုံတစ်ရာရှိလျှင်ဥပဒေအကြံပေးဗျူရို (Advokatvagten)နှင့်ဆက်သွယ်၍ အကူအညီတောင်းခံနိုင်သည်။ ရှေ့နေများအနေနှင့် အကူအညီတောင်းခံသူရင်ဆိုင်နေရသောအမှုအခင်းနှင့် သင့်လျော်မည့်အကြံဉာဏ်များအားအခမဲ့ (သို့မဟုတ်) သင့်တင့်သောအဖိုးအခ ဖြင့် ပေးအပ်သွားမည်ဖြစ်သည်။
ဒိန်းမတ်ရဲတပ်ဖွဲ့
ရဲတပ်ဖွဲ့၏အဓိကတာဝန်မှာ ဥပဒေများအားပြည်သူများလိုက်နာစေရန်ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ပေးခြင်း ရာဇဝတ်မှုများအားကာကွယ်တားဆီးခြင်၊ စုံစမ်းဖော်ထုတ်ပေးခြင်းနှင့် ဖြေရှင်းပေးခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ ပျောက်ဆုံးနေသောပစ္စည်းများ၊ လူများနှင့်ပတ်သတ်၍လည်းကောင်း၊ရာဇဝတ်မှုတခုခု အတွက် သတင်းပေးလိုလျှင်သော်လည်းကောင်း၊ ရဲတပ်ဖွဲ့အားမည်သူမဆိုဆက်သွယ်နိုင်သည်။
ရဲတပ်ဖွဲ့အားကြိုတင်အသိပေးထားပြီးလျှင်မည်သူမဆိုလွတ်လပ်စွာဆန္ဒပြခွှင့်ရှိသည်။ ရဲတပ်ဖွဲ့အနေဖြင့်ပဋ္ဋိပက္ခတစ်စုံတစ်ရာမရှိစေရန်ဆန္ဒပြရာနေရာသို့ လာရောက်စောင့်ရှောက်ပေးမည်ဖြစ်သည်။
အက်စ်အက်စ်ပီစနစ်
SSP system အရ(ကျောင်း၊လူမှုရေးအာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းနှင့်ရဲတပ်ဖွဲ့ Skole,Social myndigheder နှင့်Politi) ရဲတပ်ဖွဲ့သည်ကျောင်းများ၊ လူမှုရေးအာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းများနှင့်ပူးပေါင်း၍ လူငယ်များအတွင်းရာဇဝတ်မှုများမဖြစ်ပွားစေရန်ကာကွယ်တားဆီးပေးလျက် ရှိသည်။
ရဲတပ်ဖွဲ့အတွက်စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများ
လူတစ်ဦးအားရပ်တန့်စစ်ဆေးခြင်း၊ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခြင်း၊မေးခွန်းများမေးမြန်းခြင်းတို့ပြုလုပ်ရာတွင်ရဲတပ်ဖွဲ့အနေဖြင့်လိုက်နာရမည့်စည်းမျဉ်း စည်းကမ်းများပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ ဥပမာအားဖြင့်ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည်ကြမ်းတမ်းစွာဆောင်ရွက်ခြင်း (သို့မဟုတ်) ထိုသို့ဆောင်ရွက်ရန်ခြိမ်းခြောက်ခြင်းများ မပြုလုပ်ရသလို ထိန်းသိမ်းခံထားရသူ၏ အခွင့်အရေးများကိုလည်း အသိအမှတ်ပြုရမည်ဖြစ်သည်။
လူထု၏ထောက်ခံမှုကိုလိုလားသောရဲတပ်ဖွဲ့
လက်စားခြေမှုများအားလက်မခံ
ဥပဒေကြောင်းအရမဟုတ်ပဲ မိမိအားထိခိုက်နစ်နာအောင်လုပ်သူအား ပြန်လည်လက်စားချေတုံ့ပြန်ခြင်းများကို လက်ခံမည်မဟုတ်သလို ယင်းသို့ပြုလုပ်ခြင်းအတွက်လည်း အပြစ်ပေးအရေးယူခြင်းခံရမည် ဖြစ်သည်။
<div style="background-color: #EEEEEE; padding-bottom: 0.5em; padding-top: 0.65em; padding-left: 1em; padding-right: 1em; font-family: Zawgyi-One, Zawgyi1, Arial,Trebuchet MS, Gill Sans; border-bottom: 1px solid #AAAAAA; border-top: 1px solid #AAAAAA">
မြေနီရွာ၊ မင်းကင်းမြို့နယ်
မြေနီရွာ (Myayni)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးခရိုင်၊ မင်းကင်းမြို့နယ်၊ မြေနီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၈၂၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းကင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဦးတိုရွာ၊ ထူတောကမြ
ဦးတိုရွာ၊ ထူတောကမြ
လေထီးဆင်း အဖွဲ့ (အိန္ဒိယရောက် လေထီးရဲဘော်များ)
သမိုင်းကြောင်း
ဂျပန်အဝင်-အင်္ဂလိပ်အဆုတ်မှာ ထောင်က လွတ်မြောက်လာကြတဲ့ နိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင်တွေ ပြန်လည် တွေ့ဆုံကြ အဆက်အသွယ် ရကြပြီး ဂျပန်ဖက်ဆစ်များကိုလည်း ပြန်လည်တွန်းလှန်ဆန့်ကျင်ကြရေး အတွက် အခြေခံ သဘောထား တညီတညွတ်တည်းနီးပါး အခြေအနေရောက်ရှိလာခဲ့ပါတယ်။ သခင်သန်းထွန်းက သခင်သိန်းဖေကို အိန္ဒိယသို့ သွားဖို့ တိုက်တွန်းခဲ့ပါတယ်။
မဟာမိတ်များ နှင့် အဆက်အသွယ်
၁၉၄၂-ဇွန်လမှာ သခင်သိန်းဖေ (သိန်းဖေမြင့်) နဲ့ သခင်တင်ရွှေ တို့ အိန္ဒိယကိုစတင်ရောက်ရှိသွားပါတယ်။ သခင်သိန်းဖေက အိန္ဒိယကနေ မဟာမိတ်များနဲ့အဆက်အသွယ်ရရေး ကြိုးပမ်းပါတယ်။ သခင်သိန်းဖေ နဲ့ သခင် တင်ရွှေတို့ဟာ အင်္ဂလိပ်တပ်ဖွဲ့ (ဖို့ ၁၃၆) (Force 136) နဲ့ အဆက်အသွယ်ရရှိလာခဲ့ပါတယ်။ သခင်သိန်းဖေ ကတဆင့် သခင်သန်းထွန်း အပါ (ဖတပလ) အဖွဲ့ကြီးနဲ့ အဆက်အသွယ် ရရှိလာခဲ့ပြီး ‘ဖတပလ’ အဖွဲ့ကြီးနဲ့ ဖို့ ၁၃၆ အဆက်အသွယ် ရရှိလာခဲ့ပါတယ်။ ဖတပလ နဲ့ ဖို့ ၁၃၆ ဟာ တပတ်နှစ်ကြိမ် ဝါယာလက် ဆက်သွယ်မှု လုပ်နိုင် လာခဲ့ပါတယ်။
ဖက်ဆစ်တိုက်ဖျက်ရေး၊ ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးအတွက် အရေးကြီးတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်နိုင်ရန်၊ စစ်ပညာများ ကို သင်ကြားနိုင်ရန်၊ ခိုင်မာစိတ်ချရတဲ့ မျိုးချစ်လူငယ်တော်လှန်ရေးသမားတွေကို ရွေးချယ်ပြီး ‘ဖတပလ’ ကနေ အိန္ဒိယရှိ သခင်သိန်းဖေ နဲ့ မဟာမိတ် အင်္ဂလိပ်တပ်ဖွဲ့ဆီ လျှို့ဝှက် ပို့ဆောင်စေလွှတ် ခဲ့ပါတယ်။
အင်္ဂလိပ် လေ့ကျင့်ပေးတဲ့ ရဲဘော်သုံးကျိပ်
၁၉၄၄-စက်တင်ဘာလမှာ သခင်ဗိုလ် နဲ့ မန်းဝင်းမောင် တို့ ဦးဆောင်တဲ့ ရဲဘော် တော်လှန်ရေးသမား တသိုက်ကို ပထမဆုံးအသုတ်အဖြစ် စေလွှတ်ခဲ့ပါတယ်။ နောက်ပိုင်းမှာလည်း တသုတ်ပြီးတသုတ် စေလွှတ် ပို့ဆောင်ခဲ့ပါတယ်။ (ရခိုင်တော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင် ကိုညိုထွန်းတို့ အဖွဲ့မပါ) အားလုံး ရဲဘော် (၃၀) တိတိ ရှိပါတယ်။ အိန္ဒိယ ရောက် သခင်သိန်းဖေ၊ သခင်တင်ရွှေ-သခင်တင်ရွှေ ဇနီးတို့ပါ စုပေါင်းရေတွက်မယ်ဆိုရင် (၃၃) ဦး ရှိပါတယ်။ ဒီရဲဘော်များ ကို ပို့ဆောင်ရေးအတွက် ဗမာ့တပ်မတော် ကနေ တာဝန်ယူပို့ဆောင်ပေးခဲ့ပါတယ်။ မန်းဝင်းမောင်တို့လို တိုးတက်တဲ့ ကရင်လူငယ် တွေ ပါဝင်ခဲ့သလို၊ ဘီဒီအေအတွင်း တို့ဗမာ ဆင်းရဲသား အစည်းအရုံးအတွင်း အာရှလူငယ် အစည်းအရုံးအတွင်းက တိုင်းချစ်ပြည်ချစ် မျိုးချစ်ပုဂ္ဂိုလ်များပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။ အများစုကတော့ မြေအောက် ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီဝင်တွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။ အိန္ဒိယရောက် ရဲဘော်များဟာ အိန္ဒိယ၊ သီဟို (သီရိလင်္ကာ) တို့မှာ နိုင်ငံရေးသင်တန်းများ တက်ခြင်း၊ စစ်ပညာ သင်တန်းများ တက်ခြင်းတွေအပြင် လေထီးသင်တန်းများပါ တက်ခဲ့ကြပါတယ်။
ထင်ရှားသော လေထီးရဲဘော်များ
အိန္ဒိယရောက် လေထီးရဲဘော်များ အတွင်း ပါဝင်ခဲ့ပြီး ဗမာပြည် နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှု သမိုင်းမှာ ထင်ရှား ပေါ်လွင် ခဲ့ကြသူတွေ ကတော့ စတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဖြစ်ပါတယ်။
ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးကြီး ဆင်နွှဲကြတဲ့အချိန်မှာ မဟာမိတ်များအကူအညီနဲ့ မဟာမိတ်များနဲ့အတူ တော်လှန်ရေး တာဝန်ကျရာ နယ်မြေတွေအတွင်း လေထီးနဲ့ ခုန်ဆင်း လာခဲ့ကြတဲ့အတွက် ‘လေထီး’ ရဲဘော်တွေအဖြစ် လူသိများခဲ့ကြပါတယ်။
မရိုးသောင်ရွာ၊ မရိုးသောင်
မရိုးသောင်ရွာ၊ မရိုးသောင်
Uropygial gland
ယူရိုပဂျီရော ဂလန့်(Uropygial gland) ဟုခေါ်သည့် အလှဆီအကျိတ် များကို များသောအားဖြင့် ငှက်ကဲ့သို့သော တိရစ္ဆာန်များတွင် တွေ့ရသည်။ ယင်းအကျိတ်များသည် ငှက်အများစု၏ ကြီးမားသော လျှို့ဝှက်ချက်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်းအကျိတ်မှထွက်သည့် အဆီကို အလှဆီအဖြစ် အမွှေးများအား အလှဆင်ရာတွင် အသုံးပြုသည်။ အလှဆီ၏အဓိက ဒြပ်ပေါင်းများမှာ ဒိုင်အက်စတာ ဖယောင်းဖြစ်ပြီး ယူရိုပဂျီအိုး(uropygiols)များဟု ခေါ်သည်။
ကဏ္ဍ:ငှက် ခန္ဓာဗေဒ
မန်စက်စက် (တောင်)ရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
မန်စက်စက် (တောင်)ရွာ (Mansetset (South))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ လုံခွကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၉၀၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လုံခွကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၁၇ ဦး၊ မ ၁၃၄၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၆၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြင်ဝမ်းရွာ၊ ပြင်ရှည်
ပြင်ဝမ်းရွာ၊ ပြင်ရှည်
ထန်းဆယ်ပင်ရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
ထန်းဆယ်ပင်ရွာ (Htansepin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ ထန်းဆယ်ပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၂၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထန်းဆယ်ပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၅၁ ဦး၊ မ ၉၀၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၅၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇီးကုန်းရွာ
ဇီးကုန်း
ကိုးကား
ဇီးကုန်း
ကြည်အောင် (ကဗျာဆရာ)
မိုးမခ ကွန်ရက် စာမျက်နှာမှာ လွှင့်တင် ထားတဲ့ ကဗျာ ဆရာ ကြည်အောင် အကြောင်း ဖွဲ့နွဲ ထားတဲ့ ဖိုးသံ (လူထု) ရဲ့ “ကိုကြည်လင်နဲ့ ကျနော်” ရုပ်ပုံလွှာ အဖွဲ့အနွဲ့နဲ့ “လူထု အမှတ်တရ လူထု ဦးလှ” (လူထု ဦးလှ ကွယ်လွန်ခြင်း (၁၂) နှစ်ပြည့် အမှတ်တရ စာတွေ အဖြစ် လူထု ကြီးပွားရေး စာအုပ်တိုက်က ၁၉၉၄ ဩဂုတ်လမှာ ပထမ အကြိမ် ထုတ်) နဲ့ “သစ္စာရှာဖို့ ငါ မြင်းစီးမယ်” (ဆရာကြီး ရွှေဥဒေါင်း နှစ်တရာပြည့် (၁၈၈၉ - ၁၉၈၉) အမှတ်တရ စာတမ်းကို ဥတ္တရ လွင်ပြင် စာအုပ် တိုက်က ၁၉၉ဝ ဧပြီမှာ ပထမ အကြိမ် ထုတ်) စာအုပ် တွေက ကဗျာ ဆရာ ကြည်အောင်ရဲ့ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျဉ်း တို့ကို ပြန်လည် ကူးယူ ဖော်ပြတာ ဖြစ်ပါတယ်။
အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျဉ်း
အင်းဝမြို့ဇာတိ၊ အဖ ဦးစိန်ညွန့်၊ အမိ ဒေါ်ထွေး တို့က ၁၉၃၇ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။ အမည်ရင်းမှာ ကြည်လင် ဖြစ်ပြီး၊ မော်ကွန်း ဘုန်းကြီးကျောင်း၊ တံတားဦး အ.ထ.က၊ မန္တလေးတက္ကသိုလ် တို့တွင် ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။ မောင်သာနိုး၊ မောင်စွမ်းရည်၊ တင်မိုး တို့နှင့်အတူ မန္တလေးတက္ကသိုလ် ကဗျာရွှေခေတ် (၁၉၅၆ - ၆၅) ကို ထူထောင်ခဲ့သူတဦး ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၈ - ၅၉ တွင် မန္တလေးတက္ကသိုလ် နှစ်လည်မဂ္ဂဇင်း အင်္ဂလိပ်စာစာတည်း၊ မန္တလေးတက္ကသိုလ် ကလောင်ရှင်အသင်း အတွင်းရေးမှူး၊ ၁၉၆ဝ - ၆၁ တွင် မန္တလေးတက္ကသိုလ် နှစ်လည်မဂ္ဂဇင်း မြန်စာစာတည်း စသော တာဝန်များကို ယူခဲ့သည်။ မန္တလေး လူထု သတင်းစာ၊ ရှုမဝ၊ ငွေတာရီ စသောမဂ္ဂဇင်းများတွင် ကဗျာ၊ စာပေ ဝေဖန်ရေး ဆောင်းပါးများ ရေးသားရင်း “ကြည်အောင်” ကလောင်အမည်အား တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
၁၉၅၉ ခု၊ ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်းပါ “ဖြစ်အင်” ကဗျာဟာ ပထမဆုံး ပုံနှိပ် ဖော်ပြခဲ့တဲ့ စာမူ ဖြစ်တယ်။ ၁၉၆၃ မှာ “လမင်းတရာ” ကဗျာ စာအုပ်နဲ့ အမျိုးသား စာပေဆု ရခဲ့တယ်။ မောင်စွမ်းရည်နဲ့ တွဲပြီး စိတြ (၁၉၆ဝ)၊ ဒုဋ္ဌဝတီမှ ဧရာဝတီသို့ (၁၉၆၅)၊ မိခင် မာရသွန်၊ ဟေမန္တ ခြေမြန်တော် (၁၉၉၁)၊ နှင်းဆီ ခင်းပေါ်က လမင်း (၁၉၉၄) စတဲ့ ကဗျာ စာအုပ် တွေနဲ့ သစ္စာရှာဖို့ ငါ မြင်းစီးမယ် (၁၉၉ဝ) စကားပြေ စာအုပ်လည်း ထုတ်ဝေပြီး ဖြစ်တယ်။
ကိုကြည်လင်နဲ့ ကျနော်
ကြည်လင် ဆိုတာက သူ့အိမ် နာမည်၊ ကျောင်းနာမည်၊ ကျနော်တို့ ခေါ်တဲ့ နာမည်။ ကြည်အောင် ဆိုတာက သူ့ကလောင် နာမည်၊ စာပေဗိမာန် ကဗျာဆုရတဲ့ နာမည်။ သူ့နာမည်နဲ့ ပတ်သက်လို့ ပြောစမှတ် အဖြစ်အပျက် တခုကို ကြားဖူးသူများ ကြားဖူး ကြပါလိမ့်မယ်။
တက္ကသိုလ် ကျောင်းသား ဘဝ အချင်းချင်းတွေ တခါ ဆုံကြတုန်း လူငယ်တို့ ဘာသာဘာဝ ပျော်ကြ နောက်ကြရင်း ကဗျာ ဆရာ တင်မိုးက “တင်မိုး - ဗင်ဂိုး” လို့ကြွေးကြော် လိုက်ပါသတဲ့။ ဒီအခါမှာ ကိုကြည်လင် ကလည်း ချက်ချင်း ဆိုသလို အညံ့ မခံဘဲ “ကြည်လင် - လီနင်ကွ” လို့ ပြန်ကြွေးကြော် လိုက်လို့ မှတ်မှတ်ရရ ပြောစရာ အဖြစ်အပျက် ကလေး တခု အဖြစ် အပေါင်းအသင်းများ အကြားမှာ ကျန်ရစ် ပါတယ်။ အဲဒါ သူ့ နာမည်ရင်းပါ။
ကျနော် ရေးမှာက သူ့ကျောင်းသား ဘဝပါ၊ စိတြ ကဗျာများ၊ လမင်းတရာ ကဗျာများနဲ့ ဒုဋ္ဌဝတီမှ ဧရာဝတီသို့ ကဗျာများ တို့ကို ဖန်တီးတဲ့ ကာလက အကြောင်းအရာ တွေပါ။ ကျနော် သူ့ကို ရင်းနှီးတာက အဲဒီ ကာလ တွေသာ ဖြစ်ပါတယ်။
အဲဒီ ကာလတွေ လွန်ပြီးတဲ့ နောက်မှာတော့ အင်းဝ တံတားကြီး အောက်မှာ နှစ်ပေါင်း ၃ဝ စာ မြစ်ရေတွေ ဖြတ်စီး သွားပါပြီ။
သူ့ကို ကြည့်လိုက်ရင် အများဆုံး တွေ့ရတာက ပင်နီ ရှပ်အင်္ကျီ ရင်ဘတ်ဖွင့်နဲ့၊ လုံချည် အစိမ်းရောင်ကို ခြေသလုံး ပေါ်အောင် တိုတို ဝတ်ထားတဲ့ အရပ် ငါးပေ ခြောက်လက်မလောက် လူပါ။ သူ့အင်္ကျီ အိတ်ထဲမှာ အမြဲလိုလို နဂါး ဆေးပေါ့လိပ် သုံးလေးလိပ်ကို ထောင်ထည့် ထားတာ မြင်ရပါမယ်။ သူများက သူ့ဆီ ကနေ ဆေးလိပ် တလိပ် လိပ်လောက်လို့ တောင်းပြီး လှမ်းယူမယ် လုပ်လိုက်ရင်၊ “ကိုယ့်လူ - ဒါ ကိုယ်သောက်တာ၊ မောင်ရင် သောက်ချင်ရင် ဆိုင်မှာ ယူလိုက်၊ ကိုယ်ပိုက်ဆံ ပေးမယ်” ဆိုပြီး ပြန်ဆွဲ ယူပါတယ်။ အကြောင်းက သူက သူသောက်မယ့် နဂါး ဆေးလိပ် ဖင်ကို အမြဲ လက်ဖက်ရည် အချို ထဲမှာ နှစ်ပြီးမှ အိတ်ထဲမှာ ထည့်ထားတာ မို့ပါ။ သူဟာ ဆေးလိပ်နဲ့ လက်ဖက်ရည်ကို အင်မတန် ကြိုက်သူပါ။ ဆေးလိပ်မှ နဂါး ဆေးလိပ်ပါ။ စီးကရက် မသောက်ပါ။
အဲဒီတုန်းက လူတွေ သူ့ကို နားလည် ထားကြတာက လူရိုး၊ စိတ်ထဲ ရှိတာကို မချန်မလှပ် ဘွင်းဘွင်း ပြောတတ်သူ၊ ကဗျာနဲ့ စာပေကို အင်မတန် လိုက်စား သူရယ်လို့ ဖြစ်ပါတယ်။ သူ အဲဒီလို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပြောတတ် လို့လည်း သူနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကျနော်တို့ အကြား ပြောစမှတ် စကားတွေ အတော်လေး ကျန်နေတာ ကျနော် မှတ်မိ သလောက် ပြန်ပြော ပြချင် ပါတယ်။
ဥပမာ၊ သူက တူရကီ စာဆို ခါလစ်လ် ဂျီဘရန်း (Khalil Gibran) ရဲ့ မျက်ရည်များနှင့် ရယ်မောသံများ (Tears and Laughter) ဆိုတဲ့ စာအုပ်ကို “ဒါ ကျနော့် ကဗျာ ဂေါက်ကြီးပဲ၊ ကဗျာဈာန် မရရင် ဒီစာအုပ်ကို ဖတ်ပြီး ဒီဂေါက်ကြီးနဲ့ နှိုးရတာလေ …” လို့ ပြောတတ် ပါတယ်။ နောက် သူ့စကားတွေ ထဲက တင်ကျန် ရစ်တာတွေက “ကုလား ရုပ်ရှင်ကား ကြည့်ရင် မေတ္တာဓာတ် သန့်စင်တယ် …”၊ “ငရုတ်သီး စားရင် ကိလေသာ ငြိမ်းတယ်” ဆိုတာတွေပါ။ တခြားလည်း မနည်းပါဘူး။ ကာလ ကြာတော့ ကျနော်လည်း မေ့ကုန် ပါပြီ။
သူညွှန်းတဲ့ ဂေါက်ကြီးကို ကျနော် သူ့ဆီက ငှားဖတ် ကြည့်တော့ ကြိုက်လိုက်တဲ့ ဖြစ်ခြင်း။ တဂိုး ကဗျာများနဲ့ ပထမဆုံး ထိတွေ့ ရတုန်းက ခံစားမှုမျိုး ပြန်ပေါ် လာပါတယ်။
အဲဒီတုန်းက သူနဲ့ အတွဲဆုံး တွေက ပေါင်းလောင်း ဒေသမှာ ကျသွားတဲ့ မန္တလေး ဖားသားလဖုံး ကျောင်းတောင်ဘက်၊ စာတိုက်တန်းက ကိုသောင်းရွှေ၊ မြင်းခြံက ကိုကျော်ဝင်း (ရှစ်လေးလုံး လှုပ်ရှားမှုမှာ တရားဟောရင်း ကွယ်လွန်သွားသူ)၊ ကိုမြသွင်၊ ကိုလေးမောင် (ကိုကိုးကျွန်း အာဇာနည်)၊ ကိုကျော်ဌေးထွေး၊ ရခိုင် ကိုကျော်ခင် (ပဲခူး ရိုးမ ကျဆုံးသွားသူ)၊ မြင်းခြံက ကိုအောင်သူ (နောက်ဆုံး မတကသမှာ အတွင်းရေးမှူး လုပ်ခဲ့သူ) စတာတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီထဲမှာ ကျနော်လည်း ပါတာပေါ့။ ဒါပေမဲ့ ညီငယ်လေး အရွယ်နဲ့ပါ။
ကိုကြည်လင်နဲ့ ကျနော် နီးနီးကပ်ကပ် အတူတွဲ လုပ်ရတာတွေ ထဲမှာ မေ့မရတဲ့ လုပ်ငန်း တခု ကတော့ ၁၉၆၃ ခုနှစ်၊ မန္တလေး တက္ကသိုလ် နှစ်လည် မဂ္ဂဇင်းပါ။ ၁၉၆၃ ခုနှစ်မှာ ဗိုလ်နေဝင်းက ငြိမ်းချမ်းရေး ထိုးဇာတ် ကတာကို အခွင့်ကောင်း ယူပြီး ကျောင်းသားတွေဟာ တက္ကသိုလ် သမဂ္ဂ ပြန်ဖော်ရေး၊ နှစ်လည် မဂ္ဂဇင်း ပြန်ထုတ်ရေး စတဲ့ တက္ကသိုလ် နယ်မြေများရဲ့ ပုံမှန် လုပ်ငန်း တွေကို ပြန်ဖော်ဖို့ ကြိုးစား ကြပါတယ်။
မန္တလေး တက္ကသိုလ် မှာတော့ နှစ်လည် မဂ္ဂဇင်းမှာ ကိုကြည်လင်က မြန်မာစာ စာတည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုကျော်ခင်က အင်္ဂလိပ်စာ စာတည်းပါ။ အဲဒီ နှစ်လည် မဂ္ဂဇင်း ကော်မတီမှာ ကျနော်က ကြော်ငြာ တာဝန်ခံ ဖြစ်ပါတယ်။ မှန်တာ ဝန်ခံရရင် ကျနော့်မှာ ဘာအတွေ့အကြုံမှ မရှိ၊ လုပ်လည်း မလုပ် တတ်ပါဘူး။ သူတို့က တွဲသင် ပေးမယ်၊ လေ့ကျင့် ပေးမယ် ဆိုတဲ့ သဘောနဲ့ ဆွဲခေါ် ကြတာပါ။ အဲဒီ နှစ်လည် မဂ္ဂဇင်းဟာ မန္တလေး တက္ကသိုလ်ရဲ့ (အခုထိ) သမိုင်းမှာ နောက်ဆုံး နှစ်လည် မဂ္ဂဇင်း ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုရင် ရမယ်လို့ ထင်ပါတယ်။
မှတ်မှတ်ရရ၊ ဒီမဂ္ဂဇင်းရဲ့ အဖုံးကိုက တမူ ထူးခြားတဲ့ အဖုံးပါ။ အဖုံးကို ရေးဆွဲသူက အဲဒီတုန်းက မျက်နှာဖုံး ပန်းချီတွေမှာ နေရာ ရနေပြီး ထူးထူးဆန်းဆန်းတွေ ထွင်လေ့ ရှိတဲ့ ကိုပေါ်ဦးသက် ဖြစ်ပါတယ်။ ထုံးစံ အတိုင်း သူက အခမဲ့ ဆွဲပေးတာ ဖြစ်ပါတယ်။ လူထု သတင်းစာမှာ ကာတွန်းတွေရေး၊ လူထုတိုက် စာအုပ်တိုက် အဖုံးတွေ ရေးဆွဲပေးနဲ့ နာမည် ကျော်နေပြီ ဖြစ်တဲ့ ကိုပေါ်ဦးက ကြည်ပြာရောင် ပိန်း (ဗိန်း) နောက်ခံပေါ်မှာ တရုပ် ကတ်ကြေးညှပ် ပန်းချီမျိုးနဲ့ လောကနတ် ပုံကို အနက်ရောင် တောက်တောက် ရေးထားတာပါ။ အမှတ်တမဲ့ ကြည့်လိုက်ရင် လောကနတ် အရုပ်လေးဟာ ကတ်ကြေးနဲ့ ညှပ်ပြီး တင်ထားသလား အောက်မေ့ရ ပါတယ်။
၁၉၆၃ ထဲမှာ ကျောင်းသား သမဂ္ဂတွေ ပြန်ထူထောင်ဖို့ ကြိုးစား ကြတယ် ဆိုတော့ တက္ကသိုလ် ထဲမှာရော တက္ကသိုလ် ပြင်ပ တွေမှာပါ ထူထောင် ကြပါတယ်။ ဒီအခါမှာ အခြေခံ ကျတဲ့ ဗကသ များကို မြို့နယ် အလိုက်၊ ခရိုင် အလိုက် ပြန်ဖွဲ့ ကြတော့ သူနဲ့ ကျနော်နဲ့ မန္တလေး ခရိုင် ဗကသ ကော်မတီမှာ တွဲလုပ် ကြရပါတယ်။ သူက ဥက္ကဋ္ဌ၊ ကျနော်က အတွင်းရေးမှူး ထင်ပါတယ်။ သေချာတော့ မမှတ်မိပါ။ သူလို နာမည် ရှိတဲ့ ကဗျာ ဆရာက ဥက္ကဋ္ဌ လုပ်တယ် ဆိုတော့ အတူ တွဲလုပ် သူတွေက သိပ်သဘောကျ ကြပါတယ်။ သူကလည်း စကားပြောတယ် ဆိုရင် အင်မတန် စိတ်ပါ လက်ပါနဲ့ လေးလေးနက်နက် ပြောလေ့ ရှိတာကိုး။
သူ့ရဲ့ ထူးခြားချက် တခုက သူဟာ စာပေကို အလွန် လိုက်စား၊ တန်ဖိုး ထားပြီး သူများတွေ ကိုလည်း စာရေးဖို့ အင်မတန် တိုက်တွန်းလေ့ ရှိပါတယ်။ ဒီလို အတိုက်တွန်း ခံရသူတွေ ထဲမှာ ကျနော်လည်း ပါမယ် ဆိုတာ တွေးမိကြ ပြီးသား ဖြစ်မှာပါ။ မနှစ်ကမှ ကွယ်လွန် သွားတဲ့ ကျနော့် အမေရဲ့မောင်၊ ကျနော့် ဦးလေး ဦးမောင်လေးဟာ စာ အလွန်ဖတ်သူ တယောက် ဖြစ်ပါတယ်။ နောက်ပြီး ဟာသတွေ အပါအဝင် စကားပြောလည်း သိပ်ကောင်း ပါတယ်။ သူ့ကိုလည်း ကိုကြည်လင်က “ဦးမောင်လေး စာရေးပါဗျ” လို့ ခဏ ခဏ ပြောပါတယ်။
အဲဒီလို သူ့ရဲ့ လူတိုင်း အပေါ်မှာ အလေးထား ဆက်ဆံတာနဲ့ စာရေးဖို့ တိုက်တွန်း တာတွေကြောင့်ပဲ ကျနော်လည်း ကျနော့်ဖာသာ တိတ်တိတ် ရေးထားတဲ့ ကျနော့်ရဲ့ ပထမဆုံး ဝတ္ထုတိုလေးကို သူ့ကို ပေးဖတ် ခဲ့ပါတယ်။ တခြား ဘယ်သူ့ကိုမှ ပေးမဖတ်ခဲ့ဘူး ထင်ပါတယ်။ သူက သေသေချာချာ ဖတ်ကြည့်ပြီး များများရေးဖို့ တိုက်တွန်း ပါတယ်။
ကျနော် မှတ်မိသလောက် ဆိုရင် အဲဒီ ကာလတုန်းက ကျနော် သိသူတွေ ထဲမှာ သူ့လောက် ကဗျာ ရေးအား ကောင်းသူ မရှိသလောက် ပါပဲ။ ဒါကြောင့်လည်း စိတြ ကဗျာများ (မောင်စွမ်းရည်နဲ့ တွဲလျက်)၊ လမင်းတရာ ကဗျာများနဲ့ ဒုဋ္ဌဝတီမှ ဧရာဝတီသို့ ဆိုတဲ့ ကဗျာစာအုပ် သုံးအုပ်ကို ၄ - ၅ နှစ်လောက် ကာလအတွင်း ထုတ်နိုင်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
အဲဒီ ကာလတွေ တုန်းက သူ့ရဲ့ ပုံဟာ အင်မတန် တည်ပြီး ဟာသ အင်မတန် နည်းသူ တယောက် ပုံမျိုးလို့ မှတ်မိ နေပါတယ်။ ဒီလိုပြောလို့ သူ့မှာ ဟာသဉာဏ် မရှိဘူးလို့ ဆိုလိုတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ သူ အဲဒီလို တည်တည်ကြီး နေတာ၊ အရာရာကို အလေးအနက်၊ အရေးတကြီး ထားပြီး တွေးတော တတ်တာကိုက သူများတွေ အဖို့ ချစ်စနိုး ကျီစားစရာ ဖြစ်နေ ပါတယ်။ သူ့ကို အဲဒီတုန်းက မ စ မနောက်တဲ့ လူရယ်လို့ မရှိသလောက် ဖြစ်ပါတယ်။
ရေကြောင်း ပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာန
ရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန (Department of Marine Administration) သည် ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ ဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။
ကြည်အောင် (ကဗျာဆရာ)
ကိုကြည်လင်နဲ့ ကျနော်
ဘယ်လောက်ထိများလဲ ဆိုရင် ပြောပြ ချင်ပါ သေးတယ်။ အဲဒီတုန်းက ကျောင်းသား သမဂ္ဂ အဆောက်အဦကြီးလည်း မရှိတော့ဘူး ဆိုတော့ သမဂ္ဂ လုပ်ငန်းနဲ့ ပတ်သက်သူ၊ တပ်ဦးနဲ့ ပတ်သက်သူ မှန်သမျှဟာ ဗောဓိကုန်း အဝင်မှာ ရှိတဲ့ “သပြေ” ဆိုတဲ့ အိမ်ကလေးမှာ စုဝေး ကြပါတယ်။ အဲဒီ အိမ်နဲ့ မျက်နှာချင်းဆိုင်မှာ အိမ်ဆိုင်လေး ငယ်ငယ် တခု ရှိပြီး အဲဒီ ဆိုင်ရှင်ရဲ့သား လှရွှေ ဆိုတဲ့ ကောင်လေးဟာ အားရင် ဒီဘက်ကို ကူးလာပြီး ဒီက လူတွေနဲ့ နောက်ပြောင် ကျီစယ် တဟားဟား နေသူပါ။ သူ့ အသက်က ၁၃ နှစ်လောက် ရှိဦးမယ် ထင်ပါတယ်။
ရေကြောင်း ပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာန
သမိုင်း​ကြောင်း
ပြည်တွင်းရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးဌာနသည် ၁၈၆၅ ခုနှစ်မှစ၍ သန္ဓေတည် အစပြုတည်ထောင်ခဲ့ပြီး နှစ်ပေါင်း ၁၄၀ ကျော် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးရှိ ခရီးသည် နှင့် ကုန်ပစ္စည်းများကို သယ်ယူပို့ဆောင်ပေးနေသော ဌာနကြီးတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနကို ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး မဖြစ်ပွားမီ ၁၉၃၀ ခုနှစ်တွင် “ဆိပ်ကမ်းအရာရှိချုပ်ရုံး” (Principal Port Officer ) ဟုဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ စစ်ကြိုခေတ်တွင် “ရေကြောင်းအတိုင်ပင်ခံဝန်နှင့် အရာရှိချုပ်၊ ရေကြောင်းဌာနခွဲ” (Nautical Adviser And Principal Officer, Mercantile Marine Department) ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် “ရေကြောင်းဌာနခွဲ” (Mercantile Marine Department) ဟူ၍ လည်းကောင်းခေါ်တွင်ခဲ့သည်။ ရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန (Department of Marine Administration) အဖြစ် ၁၉၇၂ခုနှစ်၊ မေလ (၁၆) ရက်နေ့တွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ကြည်အောင် (ကဗျာဆရာ)
ကိုကြည်လင်နဲ့ ကျနော်
တခါမှာတော့ ကိုကြည်လင် လမင်းတရာ ကဗျာ စာအုပ် အတွက် စာပေဗိမာန်ဆု ရပြီးနောက် ထင်ပါတယ်၊ လှရွှေက သူ့ကို အိမ်ရှေ့က မာလကာပင်တွေ ပေါ်မှာ ကူးချည် သန်းချည် လုပ်နေတဲ့ စာကလေး တွေကို လက်ညှိုး ထိုးပြပြီး၊ “လုပ်စမ်းဦး ပါဗျ ဦးကြည်လင်၊ ဟိုမှာ ငှက်ကလေးတွေ ချစ်စရာ ကောင်းလိုက်တာ၊ ကဗျာ တပုဒ်လောက် ရေးပါဦး …” လို့ ပြောတတ် ပါတယ်။ ကိုကြည်လင့် ခမျာ၊ ရယ်ရ အခက်၊ စိတ်ဆိုးရ အခက်နဲ့ အတော် စိတ်ညစ် သွားရပါတယ်။
ရေကြောင်း ပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာန
သမိုင်း​ကြောင်း
ရန်ကုန်မှ ဗန်းမော်အထိ ဧရာ၀တီမြစ်ကြောင်း၌ ခရီးလမ်းမိုင် ၁၇၄၉ မိုင်၊ ချင်းတွင်း မြစ်ကြောင်းတွင် မုံရွာမှ ခန္တီးအထိ ခရီးလမ်းမိုင် ၁၀၅၅ မိုင်၊ ဧရာ၀တီမြစ်၀ကျွန်းပေါ် ဒေသတွင် ရန်ကုန်အခြေပြုမှ ပြည်၊ ဟင်္သာတ၊ မအူပင်၊ မြောင်းမြ၊ ပုသိမ်၊ ကျုံမငေး၊ လပွတ္တာ၊ မော်လမြိုင်ကျွန်း၊ ဖျာပုံစသည့်မြို့များသို့ ခရီးလမ်းပေါင်း ၂၈ လမ်း၊ ကူးတို့လမ်း ခုနစ်လမ်းဖြင့် ပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ပေးနေသည်။ ပြည်တွင်းရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးအနေဖြင့် တစ်နှစ်လျှင် ခရီးသည် ၂၇ ဒသမ ၅၆ သန်းကျော်၊ တစ်လလျှင် ၂ ဒသမ ၃ သန်းခန့်နှင့် တစ်ရက်လျှင် ခရီးသည် ခုနစ်သောင်းကျော်ခန့် သယ်ဆောင်ပေးနေပြီး ကုန်တန်အနေဖြင့် တစ်နှစ်လျှင် ၄ ဒသမ ၇၉ သန်း၊ တစ်လလျှင် ၀ ဒသမ ၄၀သန်းနှင့် တစ်ရက်လျှင် တစ်သောင်း ကျော်ခန့် သယ်ဆောင်ပေးလျက်ရှိသည်။ နိုင်ငံတော်၏ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးတွင် အရေးပါသော ဌာနကြီးတစ်ခုဖြစ်ကြောင်းဖြစ်သည်။
ကြည်အောင် (ကဗျာဆရာ)
ကိုကြည်လင်နဲ့ ကျနော်
ဒီလိုနဲ့ ကျနော်တို့ နှစ်ယောက် ပိုပြီး ရင်းသွားရတာက နဂိုရှိတဲ့ သမဂ္ဂ ခေါင်းဆောင်တွေ ကျောင်းပြင် ရောက်ကုန်တာ၊ တချို့က မဆလ ပါတီဘက် လိုက်ပြီး တပ်ဦး ပြင်ပ ရောက်ကုန်တာ စတာ တွေကြောင့် ကျနော်တို့ တတွေ ကိုယ်တတ်နိုင်တဲ့ ဘက်က ဝင်လုပ်ကြရင်း သိပ်တွဲမိ သွားတာပါ။
ရေကြောင်း ပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာန
သမိုင်းဖြစ်စဉ်
(NAUTICAL ADVISER AND PRINCIPAL OFFICER, MERCHANT DEPARTMENT) (MERCANTILE MARINE DEPARTMENT)
ကြည်အောင် (ကဗျာဆရာ)
ကိုကြည်လင်နဲ့ ကျနော်
၁၉၆၃ ခုနှစ် အကုန် နားနီးမှာ ဗိုလ်နေဝင်းဟာ သူတီထွင်ခဲ့တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးပွဲ ဆိုတာတွေကို ဖျက်သိမ်း လိုက်ပြီး ငြိမ်းချမ်းရေး အတွက် လှုပ်ရှား ခဲ့သူတွေ၊ အတိုက်အခံတွေ၊ ကျောင်းသား ခေါင်းဆောင် တွေကို အကုန် သိမ်းဖမ်းတော့ မြေပေါ်မှာ လုပ်နိုင် ကိုင်နိုင်သူ ဆိုလို့ ကျနော်တို့ပဲ ကျန်ရစ် ပါတယ်။ ဒီအခါမှာ ကျနော်တို့ဟာ မြေအောက် ပုံစံနဲ့ ဆက်လှုပ်ရှား ကြရင်း ကဗျာလိုင်းကို အဓိက ထားနေတဲ့ ကဗျာ ဆရာ နှစ်ဦး ဖြစ်တဲ့ သူနဲ့ ကျွန်းမှာ ကျဆုံးသွားတဲ့ ကိုလေးမောင် တို့လည်း ရှေ့တန်းတက် နေရာ ယူလာကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။
အဲဒီမှာ ပုံနှိပ်ပြီးတဲ့ စာမူတွေကို အဲဒီတုန်းက ကိုလေးမောင်၊ ကိုအောင်ငြိမ်း (ကျွန်းပြန်) တို့ နေတဲ့ မန္တလေး ၈၅ လမ်း၊ မန်းညွန့် ဦးမောင်လေး တိုက်နဲ့ မျက်နှာချင်းဆိုင်က ကိုစောလွင် (မတကသ ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း၊ စာရေးဆရာ မောင်တောလူ) အိမ်မှာ ချုပ်ကြ၊ အဖုံး ကပ်ကြပါတယ်။ မအေးစန်း (ကဗျာ ဆရာမ မစိမ်းပင်) နဲ့ သူစည်းရုံး ထားတဲ့ လူငယ်လေး တွေလည်း ပါဝင် ကြပါတယ်။ ပထမဆုံး စာအုပ် တအုပ် ထွက်လာတော့ ခိုးကြောင်ခိုးဝှက် လုပ်ရတာ ဝမ်းသာလွန်းလို့ အနားမှာ ရှိနေတဲ့ လူတွေ အားလုံး လက်မှတ် ထိုးကြပါတယ်။ နောင်ကျမှ “ဟာ၊ ဒီစာအုပ်များ သိမ်းမိ သွားရင် …” ဆိုတဲ့ အတွေးနဲ့ လန့်ကုန် ကြတာလည်း မှတ်မိ နေပါတယ်။
အားလုံးက သူ့ကို ခင်ကြ ချစ်ကြတော့ သူ့ကို စတာ နောက်တာလည်း ရှိသလို သူ့ဇိုးတွေ ခံကြတာလည်း ရှိပါတယ်။ ဥပမာ၊ သူ အဲဒီတုန်းက ချစ်ကြိုက် နေတဲ့ မန္တလေး နန်းတော်ရှေ့က အမျိုးသမီးလေး ဆီကို စက်ဘီးနဲ့ လိုက်ပို့ ရတာမျိုးပါ။ ခရီးက မနီးပါ။ ၃ - ၄ မိုင် ဝေးပါ လိမ့်မယ်။ အဲဒီ ခရီးမှာ သူက အစ အဆုံး စက်ဘီးရှေ့က ထိုင်ပြီး လိုက်ပို့တယ် ဆိုတဲ့ လူက အသွား အပြန် နင်းရတာပါ။ ၇ မိုင်၊ ၈ မိုင် ခရီးပေါ့။ သူကတော့ တဖက်သတ် ချစ်သူတို့ ထုံးစံ အတိုင်း ချောင်းကြည့် ပြုံးပြန် သာသာပါ။ ဒီဝဋ်ကို တကယ် ခံရသူက စက်ဘီး နင်းသူတွေပါ။ ဒီအထဲမှာ မြို့ထဲ နေသူတွေ မပါပါ။ အဆောင်နဲ့ ဗောဓိကုန်း နေသူတွေသာ ဖြစ်ပါတယ်။ သူတို့ခမျာ အပြန်မှာ ကိုကြည်လင် အကြောင်း ပြောစရာ တခု ရတယ် ဆိုတာ လေးလောက်နဲ့ပဲ ကျေရပါတယ်။ တခါတလေ တော့လည်း ကိုကြည်လင်က လက်ဖက်ရည် တိုက်သလား မပြောတတ်ပါ။ နောက်ကျတော့ သူ့ရဲ့ လမင်းတရာ ကဗျာ စာအုပ်မှာ ပါတဲ့ “နန်းရှေ့သူ ပျိုလုံမ” အစချီတဲ့ ကဗျာကို ဖတ်ကြ ရတာပါပဲ။
သူ့ရဲ့ လမင်းတရာ စာအုပ်ကို လူထုတိုက်မှာ ပုံနှိပ်တော့ သူကိုယ်တိုင် “ပရု” လာလာ ဖတ်တာလည်း မှတ်မိ နေပါတယ်။ သူ့စာအုပ်မှာ ကျနော့် အမေက ဒီမန္တလေး တက္ကသိုလ်က ထွက်တဲ့ ကလောင်ရှင် တွေဟာ အတွေးရဲ၊ အရေးရဲတယ် ဆိုလို့ တချို့က မကျေနပ်ကြဘဲ ရန်ကုန်မှာ ပွက်လော ရိုက်သွားတာ၊ ကာတွန်းတွေ၊ ဆောင်းပါး တွေနဲ့ ပြန်ရိကြ၊ တွယ်ကြတာတွေ။ နောက်ဆုံး စာပေဗိမာန် ကနေ ကဗျာဆု ပေးလိုက်တော့ အားလုံး ဘာမှ မပြောတော့ဘဲ ဖြစ်သွားတာတွေ ပြန်တွေးလိုက်ရင် မနေ့တုန်းက လိုပဲ ကျနော် မှတ်မိ နေပါတယ်။
နောက်မှတ် မိတာ တခု ကတော့ ကျနော် အဖမ်းခံ နေရချိန် မတိုင်မီ တနှစ်လောက် ကတည်းက သူ ရှောင်နေ တိမ်းနေရတယ် ဆိုတာပါပဲ။ ဒီလိုနဲ့ ကျနော် ထောင်က လွတ်လာတော့ သူ့အကြောင်း စုံစမ်း ခဲ့ပါတယ်။ သိပ်လည်း တွေ့ချင် မိပါတယ်။ အထူးသဖြင့် သူ့ရောင်းရင်း ရဲဘော်ကြီး ကိုလေးမောင် အကြောင်း ပြောပြ ချင်တာပါ။
ဒါပေမဲ့ အဲဒီ အချိန်မှာ သူဟာ မန္တလေးမှာ မနေတော့ဘဲ အင်းဝမှာ ပြန်နေပြီး မန္တလေးကို တခါ တခါမှသာ လာတတ်လို့ သူနဲ့ တော်တော်နဲ့ မတွေ့ရ ပါဘူး။ ကျနော့် အထင် ကျနော် ထောင်က လွတ်ပြီး ၁ နှစ်ကျော် ၂ နှစ်လောက် နေမှ တွေ့ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီ အခါမှာ သူ့မျက်နှာမှာ လွန်ခဲ့တဲ့ ၇ နှစ်လောက်က ကိုကြည်လင်ရဲ့ ထက်သန် တက်ကြွမှုမျိုး မတွေ့ရ ဘူးလို့ သတိ ထားလိုက် မိပါတယ်။ ပိုမို တည်ငြိမ် သွားတာလား မသိ။ ဘာလို့လဲ မပြောတတ်ပါ။