cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
သုံးဆင့်ရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
သုံးဆင့်ရွာ (Thonesint)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ ဆူးရစ်ကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၁၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆူးရစ်ကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၂၇ ဦး၊ မ ၁၅၄၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၇၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မကျီးကုန်းရွာ၊ ကွင်းသုံးဆင့်
မကျီးကုန်းရွာ၊ ကွင်းသုံးဆင့်
ဘွမ်ရာရွာ၊ ဖားကန့်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖားကန့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်းပေါက်ရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
အင်းပေါက်ရွာ (Innpauk)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၊ မောက်ပလင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၁၇၇ ဖြစ်သည်။
လမုန့်
လမုန့်သည် ဆောင်းဦးအလယ်ပွဲတွင်စားသော တရုတ်မုန့်ဖြစ်သည်။ ထုံးစံလမုန့်သည် အဝိုင်းသို့မဟုတ် လေးထောင့်ဖြစ်သည်။ မုန့်အထဲမှာ ကြာစေ့ကော်နှင့် ပါးသောအခွံရှိသည်။ ငန်သောဘဲဥအနှစ်လည်းပါနိုင်သည်။ အခြားအနောက်တိုင်းတွင်ရှိသော ကိတ်မုန့်နှင့်မုန့်များနှင့်ယှဉ်လျင် လမုန့်သည် လေးပြီးထူသည်။ လမုန့်ကို စိတ်ပြီးတရုတ်လက်ဖက်ရည်နှင့်စားသည်။
ရိုးရာ
လမုန့်အများစုသည် နုပြီးပါးသောအခွံအထဲတွင် ချိုသောအဆာရှိသည်။ အချို့လမုန့်အလယ်တွင် လဘဲဥအနှစ်ပါနိုင်သည်။ ရံဖန်ရံခါတွင် လမုန့်ကို ပေါင်း၍သော်လည်းကောင်း၊ ကြော်၍သော်လည်းကောင်း တည်ခင်းတတ်ကြသေး၏။
ရိုးရာလမုန့်များတွင် အပေါ်ယံ၌ မုန့်တိုက်၏ အမည်နှင့်အတူ "အသက်ရှည်ခြင်း" သို့မဟုတ် "သဟဇာတဖြစ်ခြင်း" စသည့် တရုတ်စကားလုံးများ ကို ပုံဖော်ထားကြပြီး အတွင်း၌ အဆာသွပ်ထားကြသည်။  ထပ်ဆောင်း၍ အလှဆင်ရန်အတွက် စကားလုံးများ၏ ပတ်လည်တွင် လမင်းပုံ၊ လပေါ်ရှိအမျိုးသမီး တစ်ဦး၏ပုံ၊ ပန်းပုံများ၊ နွယ်ခက်များ သို့မဟုတ် ယုန်တစ်ကောင်၏ပုံ စသည်တို့ကို ပုံဖော်ကြလေ့ရှိသည်။
လမုန့်များကို စားကောင်းသောက်ဖွယ်တစ်မျိုးအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ ထုတ်လုပ်မှုကို လူအားဖြင့် လုပ်ကြပြီး အနည်းငယ်သော ပုဂ္ဂိုလ်များသာ အိမ်၌ ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ လမုန့်အများစုကို အာရှပစ္စည်း အရောင်းဆိုင်များ နှင့် မုန့်ဖိုများ တွင် ဝယ်ယူနိုင်သည်။ လမုန့်များ၏ ဈေးနှုန်းမှာ (အမေရိကန် ဒေါ်လာဖြင့်) ၁၀ ဒေါ်လာမှ ဒေါ်လာ ၅၀ အတွင်း ရှိကြသည်။
အဆာများ
သက်ဆိုင်ရာ ဒေသ၏ ယဉ်ကျေးမှုအပေါ်တွင် မူတည်၍ ရိုးရာလမုန့်များတွင် အဆာအမျိုးအစားပေါင်း များစွာကို တွေ့နိုင်ပေသည် -
အခွံများ
ရိုးရာ mooncake သည် mooncake ထုတ်လုပ်သည့်ဒေသအပေါ် မူတည်၍ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်ကွဲပြားသည်။ ဒေသအတော်များများသည်ရိုးရာ mooncakes များကိုများပြားစွာဖြည့်ဆည်းပေးသော်လည်း၊ များသောအားဖြင့်၎င်းတို့၏ mooncake ကိုအပေါ်ယံလွှာသို့မဟုတ်အခြားတစ်ခုမှပြုလုပ်သည်။ သက်သတ်လွတ် mooncakes ဟင်းသီးဟင်းရွက်ဆီ ကိုသုံးပါလိမ့်မယ်သော်လည်း, များစွာသော mooncakes ပိုကောင်းတဲ့အရသာအတွက်သူတို့ရဲ့ချက်ပြုတ်နည်းများတွင် lard ကိုအသုံးပြုသည်။ တရုတ်အစားအစာတွင်သုံးသော mooncake အပေါ်ယံလွှာသုံးမျိုးရှိသည်။
ခဲလန်းကန် (မြောက်)ရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ခဲလန်းကန် (မြောက်)ရွာ (Khetlankan(North))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ လက်ပန်ခြေပေါ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၃၁၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လက်ပန်ခြေပေါ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၀၆ ဦး၊ မ ၄၃၀၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၈၁၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုးပုံးရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
မိုးပုံးရွာ (Moepone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ဆားပြင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၂၈၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆားပြင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၂၉ ဦး၊ မ ၆၄၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၇၇ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂမ်ကရာရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ဂမ်ကရာရွာ(Gamkara)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဆဖားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၇၈၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုံးကန်ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ကုံးကန်ရွာ (Konekan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ဝမ်ဟွေအွမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၄၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ဟွေအွမ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၄၆ ဦး၊ မ ၅၈၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၂၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆီသည်ရွာ၊ နန်းကျ (နန်းကျား)
ဆီသည်ရွာ၊ နန်းကျ (နန်းကျား)
ကွမ်းသီးတောရွာ၊ ပန်းတင်
ကွမ်းသီးတောရွာ၊ ပန်းတင်
ဟွေ့နန့်ဝမ်ရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ဟွေ့နန့်ဝမ်ရွာ (Hwaytnamwan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ ဖက်ရမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၉၉၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖက်ရမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၅၇ ဦး၊ မ ၁၉၁၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၇၇၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖုန်းဆိုး (ဂရက်စု)ရွာ၊ ကျုံတနော် (အရှေ့)
ဖုန်းဆိုး (ဂရက်စု)ရွာ၊ ကျုံတနော် (အရှေ့)
အသဲချောင်းရွာ၊ စပါးထား
အသဲချောင်းရွာ၊ စပါးထား
စံကျောင်း
စံကျောင်း
ကန်းဆယ်ရွာ၊ ပန်းတင်
ကန်ဆည်ရွာ၊ ပန်းတင်
ငှက်ကြီးဝန်ပိုဖြူ
စက္ကဝက်သည် ဝံပိုငှက်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ပါဏဗေဒအမည်မှာ 'ပယ်လီကင်နပ် အိုနိုကရိုတဲလပ်' (Pelecanus onocrotalus) ဖြစ်သည်။ အလျား ၆၅ လက်မရှိ၏။ စက္ကဝက်အကောင်ကြီးသည် သာမန်အချိန်တွင် ဖြူ၍ သားပေါက်ချိန်၌ ပန်းရောင်ရှိ၏။ ငှက်ကလေးသည် အောက်ပိုင်းတွင် သစ်ကျားသီးရောင် ရှိ၏။ ယင်းတို့သည် သုံးနှစ် လေးနှစ်ကြာမှ အမွေးအတောင် ပြည့်စုံကြသည်။
စက္ကဝက်ငှက်သည် ဥရောပတိုက် အရှေ့တောင်ပိုင်း ဒေသ များနှင့် အာရှတိုက်ရှိ အချို့ဒေသများတွင် သားပေါက်သည်။ ဆောင်းရာသီတွင် ထိုငှက်များကို တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ပါးရှင်းပင်လယ်ကွေ့၊ အာဖရိက တိုက်တို့တွင် တွေ့ရသည်ဟု ဆို၏။ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ဆောင်း ရာသီတွင်သာ လာရောက်သည်။ ဩဂုတ်လတွင် ရောက်လာ၍ ဇန်နဝါရီ၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ထွက်ခွာသွားကြသည်ဟု ထင် မှတ်ရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာဖရိကတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ပါကစ္စတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ငှက်ကြီးဝံပိုများ
အဘီစစ် ဝိဇ္ဇာဇီဝ
အဘိသိဒ္ဓိ ဝေဇ္ဇာဇီဝ (อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ; ထိုင်းအသံထွက်အားဖြင့် “အ ဖိစစ် ဝေ့ချ်ချာချီဝ”; Abhisit Vejjajiva) သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ၂၇ ဦးမြောက် ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်သည်။ သူသည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တယောက်ဖြစ်ပြီး အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ နယူးကတ်ဆဲလ်တွင် ၁၉၆၄ ခု ဩဂုတ်လ ၃ ရက်နေ့မှာ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ထိုင်း-တရုတ်အထက်တန်းလွှာ မိသားစုမှ ဆင်းသက်လာသူ ဖြစ်သည်။ အစ်မ ၂ ယောက်ရှိသည်။ သူ၏ မိဘ နှစ်ဦးစလုံး ဆေးပညာ ပါရဂူဘွဲ့ရများဖြစ်ကြပြီး ဖခင်သည် ကျန်းမာရေး ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ဖူးသည်။ အောက်စ်ဖို့တက္ကသိုလ်မှ စီးပွားရေး၊ နိုင်ငံရေး၊နှင့် ဒဿနိကဗေဒ ဘာသာရပ်တို့ဖြင့် ဘွဲ့ရခဲ့ပြီး၊ စီးပွားရေး ဘာသာဖြင့် မဟာဘွဲ့ကို အောက်စ်ဖို့တက္ကသိုလ်မှပင် ရယူခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်ရှိ ရမ်ခန်ဟိန်းတက္ကသိုလ် မှ ဥပဒေဘွဲ့ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။ ဒေါက်တာ Pimpen Sakuntabhai ကို လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သားသမီး ၂ယောက် ရှိသည်။
၎င်း၏ အမနှစ်ယောက်အနက် တစ်ဦးမှာ ကလေးဒဿနိကဗေဒဆိုင်ရာ ပါမောက္ခဖြစ်ပြီး အခြားတစ်ဦးမှာ ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ကျော်ကြားသော စာရေးဆရာမဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ ဇနီးသည် သွားဆရာဝန်ဖြစ်ခဲ့ပြီး ယခုအခါ ချူလာလောင်ကွန်းတက္ကသိုလ်တွင် သင်္ချာကထိကအဖြစ် ပို့ချနေသူ ဖြစ်သည်။
ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ရွေးချယ်ခံရခြင်း
၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံရေးနယ်ပယ်ထဲဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ဘန်ကောက်မြို့ မဲဆန္ဒနယ်မှ ရွေးချယ်တင်မြောက်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ကတည်းကစပြီး ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ၏ ခေါင်းဆောင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီခေါင်းဆောင် အဘီစစ် သည် စုစုပေါင်း မဲအရေအတွက် ၄၃၁ မဲ အနက် ၂၃၅ မဲရရှိခဲ့ပြီး ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ရာထူးတက်လာသည်။ သူရာထူးတက်ချိန်တွင် အသက် ၄၄ နှစ်သာ ရှိခဲ့ပြီး ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ် ၆၀ အတွင်း ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အသက် အငယ်ဆုံး ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာသည်။ သူ၏ ပြိုင်ဘက် Puea Pandin ပါတီခေါင်းဆောင် ပရာချပရွန်နော့က မဲ ၁၉၈ မဲသာ ရရှိခဲ့သည်။
ဂါးရာယန်ရွာ၊ ဖားကန့်မြို့နယ်
ဂါးရာယန်ရွာ(Garraryang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ ဖားကန့်မြို့နယ်၊ နမ့်မဖြစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၈၉၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်မဖြစ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၁၆ ဦး၊ မ ၂၆၀၈ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၇၅၂၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖားကန့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွန်းတောရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
ကွန်းတောရွာ (Kuntaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၊ မောက်ပလင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၁၇၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖောင်းပြင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နိုင်ငံတကာ သဒ္ဒဗေဒအက္ခရာ
နိုင်ငံတကာ သဒ္ဒဗေဒ အက္ခရာ (International Phonetic Alphabet; IPA) သည် အက္ခရာအခြေပြု သဒ္ဒဗေဒသင်္ကေတစနစ်တစ်ခုဖြစ်၍ အဓိကအားဖြင့် လက်တင်စာလုံးများအပေါ် အခြေခံထားသည်။ နိုင်ငံတကာ သဒ္ဒဗေဒ အသင်းက ၁၉ ရာစုနှောင်းတွင် စကားသံများကို အရေးအသားပုံစံဖြင့် စံစနစ်တကျကိုယ်စားပြုရန် တည်ထွင်ခဲ့သည်။ သဒ္ဒဗေဒအက္ခရာ (IPA) များကို အဘိဓာန်ပြုစုသူများ၊ နိုင်ငံခြားဘာသာသင်ယူ/ကြားကြသော ကျောင်းသူ/သား၊ ဆရာ/မများ၊ ဘာသာဗေဒပညာရှင်များ၊ ဘာသာစကားဆိုင်ရာ ရောဂါဗေဒကျွမ်းကျင်သူများ၊ အဆိုတော်များ၊ ဆရာဝန်များ၊ ကိုယ်တိုင်ဘာသာစကားတည်ဆောက်သူများနှင့် ဘာသာပြန်ဆိုသူများက အသုံးပြုကြသည်။
သဒ္ဒဗေဒအက္ခရာများကို အပြောဘာသာစကားရှိ ဝေါဟာရဆိုင်ရာ အသံများ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သော စကားသံ၏ အရည်အသွေးများကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြရန် ရည်ရွယ်တီထွင်ခဲ့ကြသည်။ စကားသံ၏ အရည်အသွေးများဆိုသည်မှာ စကားသံ (phone) ၊ သံရင်း (phoneme) ၊ တက်ကျသံ၊ စကားလုံးနှင့် ဝဏ္ဏခွဲခြားခြင်း တို့ဖြစ်ကြသည်။ သွား/အံကြိတ်ခြင်း၊ စကားမပီခြင်း ('တ'သံကို 'သ'သံထွက်သကဲ့သို့) ၊ နှုတ်ခမ်းကွဲ၊ အာခေါင်ကွဲရှိသူများ၏ စကား(သံ)၏ ထပ်တိုးအရည်အသွေးများကို ကိုယ်စားပြုနိုင်ရန် ထပ်တိုးသင်္ကေတများကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်သည်။
နိုင်ငံတကာ သဒ္ဒဗေဒအက္ခရာများကို ပုံစံနှစ်ခု၏ အခြေခံအခြင်းအရာများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားရာ ၎င်းတို့မှာ အက္ခရာနှင့် ဖြည့်စွက်သင်္ကေတ (မြန်မာစကား၏ ဗျည်းတွဲများကဲ့သို့) တို့ဖြစ်ကြသည်။ ဥပမာအနေဖြင့် အင်္ဂလိပ်စကားရှိ t ၏ အသံကို အသံအရည်အသွေးတိကျမှုအပေါ် မူတည်၍ သဒ္ဒဗေဒအက္ခရာ ကိုသုံး၍ ဖလှယ်နိုင်သည့်အပြင် ဖြည့်စွက်သင်္ကေတ  ဖြင့်လည်းရေးသာနိုင်သည်။ ဆလာ့ရှ် (Slashes; ဒေါင်လိုက်ညာစောင်းမျဉ်းတို; / / ) နှစ်ခုကို သံရင်းပြန်အသံဖလှယ်ခြင်းအား ညွှန်းဆိုရန်သုံးရာ  သည်  (သို့)  ထက်စာလျှင် ပို၍ ယေဘုယျဆန်ကာ နောက်ဖော်ပြထားသည့် နှစ်လုံးအနက် တစ်ခုခုကို ဘာသာစကား၊ အဆက်စပ်ပေါ်မူတည်၍ ကြိုက်ရာကို ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။
နိုင်ငံတကာ သဒ္ဒဗေဒအသင်းက အခါအားလျော်စွာ အက္ခရာ၊ ဖြည့်စွက်သင်္ကေတများကို ထပ်မံထည့်သွင်းခြင်း၊ ဖြုတ်ပယ်ခြင်း၊ ပြင်ဆင်မွမ်းမံခြင်းများကို ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ ၂၀၀၅ တွင် နောက်ဆုံးအပြောင်းအလဲမှစ၍ ယခုအထိ သီးသန့်အသံအပိုင်း အက္ခရာ ၁၀၇ ခု (segmental letters) ၊ မြောက်မြားစွာသော အသံအရည်အသွေး (suprasegmental; ဖိ၊ဖော့၊ရှည်၊တို ...) ပြ အက္ခရာများ၊ ဖြည့်စွက်သင်္ကေတ ၄၄ လုံး၊ သံနေသံထားပြ ဝေါဟာရဆိုင်ရာ (extra-lexical prosodic) အပိုအမှတ် လေးခုတို့ဖြစ်ကြသည်။ သဒ္ဒဗေဒအက္ခရာအများစုကို လက်ရှိ နိုင်ငံတကာ သဒ္ဒဗေဒအက္ခရာ ဇယား၌ ပြသထားသည်။
လှမင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးများ
နိုင်ငံတကာ သဒ္ဒဗေဒအက္ခရာ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သဒ္ဒဗေဒ
ရူသာဖို့ဒ် ဘရစ်ချက်ဒ် ဟေးစ်
လူသိနည်းသော သမ္မတတစ်ဦးအဖြစ် ဟေးစ်ကို မှတ်တမ်းတင်ကြသည်။ ဇနီးသည်၏ အားပေးမှုများကြောင့် ကျွန်စနစ်တိုက်ဖျက်ရေး ဝါဒီတစ်ဦးအဖြစ် တက်တက်ကြွစွာပါဝင်လာပြီး ရီပါပလီကန်ပါတီဝင် တစ်ဦးဖြစ်လာသည်။ ပြည်တွင်းစစ်ကာလက မြောက်ပိုင်းတပ်တွင် ဗိုလ်မှူးရာထူးဖြင့် ရွတ်ရွတ်ချွံချွံထမ်းဆောင်ရာ ဆိုးဆိုးဝါးဝါးတစ်ကြိမ် အပါအဝင် ငါးကြိမ်တိုင်တိုင် ဒဏ်ရာအနာတရ ရခဲ့ဖူးသည်။ တိုက်ပွဲကာလများတွင် မဆုတ်မနစ်တိုက်ခိုက်တတ်သူအဖြစ် နာမည်ကြီးသည်။ လေးနှစ်တာအတွင်း ဗိုလ်မှူးကြီးရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခံရပြီးနောက် တိုက်ပွဲများစွာကို အောင်နိုင်ကာ ဗိုလ်ချုပ်ရာထူးဖြင့် အငြိမ်းစားယူသည်။ ထိုနောက် လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် အရွေးကောက်ခံရသည်။
အောက်လွှတ်တော်တွင် ဟေးစ်သည် ရီပါပလီကန်တို့တင်သွင်းသည့် တောင်ပိုင်းဒေသများပြန်လည်ထူထောင်ရေးမူကို ထောက်ခံသည်။ မိသားစုနှင့် ခွဲခွာနေထိုင်ရသဖြင့် အဆင်မပြေသောကြောင့် အိုဟိုင်းယိုးပြည်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရာထူးအတွက် ပြန်သွားအရွေးခံရာ ၁၈၆၇ နှင့် ၁၈၆၉ တို့တွင် နှစ်ကြိမ်ဆက် အရွေးခံရသည်။ ၁၈၇၂တွင် နိုင်ငံရေးမှ အနားယူသည်။ သို့သော် ကြာကြာနားခွင့်မရလိုက်။ ၁၈၇၃တွင် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ငွေကြေးပြဿနာနှင့် ဂရန့်အစိုးရအဖွဲ့အတွင်း ခြစားမှုများကြောင့် ရီပါပလီကန်ပါတီ ဩဇာကျဆင်းလာပြီး ပြိုင်ဖက် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီမှ အင်အားကောင်းလာသည်။ သို့ဖြင့် ၁၈၇၅တွင် ရီပါပလီကန်ပါတီက ဟေးစ်အား အိုဟိုင်းယိုးပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဖြစ် ထပ်မံ၍အရွေးခံစေသည်။ ထိုရွေးကောက်ပွဲတွင် ဟေးစ်က နှာတစ်ဖျားအသာဖြင့် အနိုင်ရကာ ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဖြစ်ပြန်သဖြင့် ပါတီတွင်းတွင် သမ္မတလောင်းအဖြစ် အများက ရှုမြင်လာတော့သည်။ ၁၈၇၆ ပါတီညီလာခံတွင် ဟေးစ်ကို သမ္မတလောင်းအဖြစ် ရီပါပလီကန်ပါတီက သတ်မှတ်ကြေညာလိုက်သည်။
ရွေးကောက်ပွဲသည် တောင်ပိုင်းပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးကို စိတ်ကုန်နေကြသည့် မြောက်ပိုင်းသားများ၊ အစိုးရအဖွဲ့၏ ခြစားမှုများ၊ အလုပ်လက်မဲ့ပြဿနာများ၊ ငွေကြေးဖောင်းပွမှုများကြောင့် ရီပါပလီကန်ပါတီအတွက် မျက်နှာပန်းမလှသော ပွဲဖြစ်နေသည်။ အစောပိုင်းရလဒ်များအရ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီမှ သမ္မတလောင်း တီလ်ဒင်က မဲအပြတ်အသတ်ဖြင့် အောင်နိုင်နေခဲ့သော်လည်း မဲရေတွက်မှုများ အဆုံးတွင်မူ ဟေးစ်က မဲအသာရမှုအနည်းငယ်ဖြင့် သမိုင်းတွင်သည့် ရလဒ်ကို ရကာ သမ္မတဖြစ်လာသည်။
ပွတ်ကာသီကာဖြင့် သမ္မတဖြစ်လာသူ ဟေးစ်သည် ပြဿနာတစ်ပုံတစ်ပင်ဖြင့် ရင်ဆိုင်ရတော့သည်။ ငွေကြေးဖောင်းပွမှုကြောင့် လူသုံးကုန်ပစ္စည်းများ ဈေးမြင့်ကာ လူအများကျပ်တည်းပြီး မကျေမနပ်ဖြစ်နေကြသည်။ အလုပ်သမားများအနေဖြင့်လည်း လုပ်အားခအရနည်းသဖြင့်လည်းကောင်း၊ အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်ခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း ဆင်းရဲတွင်းနက်လာကြသည်။ ပိုဆိုးသည်မှာ လူဝီစီယားနားပြည်နယ်နှင့် တောင်ကယ်ရိုလိုင်းနားပြည်နယ်တို့တွင် ဒီမိုကရက်တစ်များက စင်ပြိုင်အစိုးရများဖွဲ့ကာ တရားဝင်အုပ်ချုပ်နေသည့် ရီပါပလီကန်တို့အပေါ် အာခံနေခြင်းဖြစ်သည်။ ရီပါပလီကန်တို့အနေဖြင့် ရုံးနားတစ်ဝိုက်တွင်သာ အာဏာရှိတော့သည့် အဖြစ်နှင့် ကြုံလာရသည်။ တိုင်းပြည်ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သော ဟေးစ်အနေဖြင့် ဝတ္တရားရှိသည်အတိုင်း လွှတ်တော်တွင် ကြီးစိုးနေသည့် ဒီမိုကရက်တစ်များနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းတွင် နေရာရနေကြသော ရီပါပလီကန်တို့အကြားတွင် စေ့စပ်ဖြန်ဖြေပေးရသည်။ ငွေကြေးဘဏ္ဍာရေးမှအစ ကာကွယ်ရေးကိစ္စရပ်များအထိ အစွန်းနှစ်ဖက်ထွက်နေသော အဖွဲ့ကြီးနှစ်ဖွဲ့ကို ထိန်းကျောင်းရသည်မှာ အမှန်တော့ လွယ်ကူလှသော အလုပ်မဟုတ်ပေ။
ပြည်တွင်းစစ်တွင်းနှင့် စစ်လွန်ကာလများတွင် သမ္မတလင်ကွန်း၏ တောင်ပိုင်းပြန်လည်ထူထောင်ရေးမူကို ၎င်းအားဆက်ခံကြသည့် သမ္မတဂျွန်ဆင် နှင့် သမ္မတဂရန့်တို့က အားကြိုးမာန်တက် ဖော်ဆောင်တည်ဆောက်ပေးခဲ့ကြသည်။ သိုသော် ဟေးစ်က ထိုဝါဒအား မထောက်ခံဘဲ စီမံကိန်းများကို ရပ်ဆိုင်းပစ်လိုက်သည်။ မလိုသူတို့က ကျွတ်ကျွတ်ညံအောင် ဝေဖန်ပြီး၊ လိုသူတို့က ချီးမွမ်းခန်းဖွင့် ကြသည့် လုပ်ဆောင်ချက်ဖြစ်သည်။ အမှန်အားဖြင့် ပြည်နယ်တစ်ခုတစ်လေမှ အစိုးရရိပ်သာနှင့် ကမ်းခြေပိုင်းဆိုင်ရာထိန်းသိမ်းရေးလုပ်ငန်းလောက်မျှသာ ကျန်ရှိတော့သည့်အချိန်ဖြစ်သည့်အတွက် ထိုသို့ရပ်ဆိုင်းလိုက်ခြင်းမှာ အပြစ်ဆိုဖွယ်ပြောပလောက်အောင် မရှိပေ။ ထို့ပြင် တောင်ပိုင်းတွင် တပ်စွဲထားသည့် မြောက်ပိုင်းတပ်များကို ရုပ်သိမ်းမည့်အရေးလည်း ကျန်ရှိနေသေးသည်။ တောင်ပိုင်းရော၊ မြောက်ပိုင်းပါ တပ်ရုပ်သိမ်းရေးကို အလိုရှိနေသဖြင့် ဟေးစ်အနေဖြင့် တောင်ပိုင်းတွင်ကြီးစိုးနေသည့် ဒီမိုကရက်တစ်တို့ဖြင့် ညှိနှိုင်းကာ အာခံနေသော ပြည်နယ်နှစ်ခုမှ စင်ပြိုင်တည်ထောင်ထားသော ဒီမိုကရက်များအနေဖြင့် ရီပါပလီကန်အုပ်ချုပ်ရေးအရာရှိများနှင့် ထိုပြည်နယ်တွင်းရှိ လူမည်းများ၏ လုံခြုံရေးကို အာမခံစေသည်။ ကတိကဝတ်များလိုလိုလားလားပေးကြသော်လည်း အချိန်မကြာမီ လိုလိုလားလားပင် ပြန်လည်ဖောက်ဖျက်ကြသဖြင့် ဟေးစ်အနေဖြင့် အခက်အခဲတွေ့ရသည်။
သပိတ်ကြီး
ထိုတောင်ပိုင်းပြည်နယ်နှစ်ခုတို့တွင် ၁၈၇၇ရွေးကောက်ပွဲအရ ဒီမိုကရက်တစ်တို့ အာဏာရလာသည်။ များမကြာမီတွင် အမေရိကန်သမိုင်းတွင် အကြီးဆုံးဖြစ်သည့် သပိတ်ကြီးဖြစ်တော့သည်။ မီးရထား အလုပ်သမားများက တရားလွန် လုပ်ခလျော့ချခံရသည်ကို မကျေနပ်သဖြင့် မီးရထားလိုင်းတချို့မှ စတင်သပိတ်မှောက်ရာ အကြီးအကျယ်ပြန့်နှံ့သွားရသည်။ ထိုသပိတ်ကြီးသို့ တပြည်လုံးမှ လူကြီးလူငယ်မရွေး အလုပ်လက်မဲ့များက လက်တွဲပါဝင်ကြသည်။ မီးရထားလိုင်းပိုင်ရှင်များက သပိတ်ကို အင်အားသုံးဖြိုခွဲစေလိုသော်လည်း သမ္မတဟေးစ်က ငြင်းပယ်သည်။ ဥပေဒအရ ပြည်နယ်အစိုးရများနှင့် မြို့တော်ဝန်များ၊ သက်ဆိုင်ရာတာဝန်ရှိသူများ၏ တောင်းဆိုလာမှသာလျှင် ဗဟိုအစိုးရအနေဖြင့် လက်နက်ကိုင်တပ်များကို စေလွှတ်သည်။ သို့ရာတွင် ထိန်းသိမ်းခြင်းမျှသာဖြစ်ပြီး လက်နက်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခွင့်မရှိပေ။ ကာလကြာသော် ရပ်တည်ရန် ရန်ပုံငွေမရှိ၊ ထောက်ပံ့မှုမရှိ၊ စားစရာပင်မရှိတော့သဖြင့် သပိတ်မှောက်သူများဖက်မှ လက်လျှော့ကာ သပိတ်လှန်လိုက်ကြသည်။
ငွေကြေးပြဿနာ
သမ္မတဂရန့်လက်ထက်တွင် ဒေါ်လာတစ်ရာတန်များကို ပြန်လည်သိမ်းဆည်းခြင်းဖြင့် ဒေါ်လာကို ရွှေဖြင့်ကျားကန်ပေးထားသည့် ငွေမာအဖြစ်ရောက်ရန် စီမံခဲ့သည်။ အကျိုးဆက်အနေဖြင့် ဈေးကွက်အတွင်း ငွေကြေးရှားပါးလာကာ ကုန်ပစ္စည်းဈေးနှုန်းများ ထုတ်လုပ်မှုစရိတ်အောက်သို့ ရောက်သွားသဖြင့် ကုန်ထုတ်အင်အားစုများ အထိနာသွားသည်။ ထို့ကြောင့် စိုက်ပျိုးရေးသမားများနှင့် လုပ်ငန်းရှင်များဖက်က ငွေစက္ကူသစ်များ ထပ်မံရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေပေးစေလိုကြသည်။ ဟေးစ်က ငွေကြေးဖောင်းပွမှုကို မလိုလားသဖြင့် ငွေစက္ကူကိုများများစားစားထုတ်မပေးဘဲ နေလိုက်သည်။ ၁၈၇၈တွင် အောက်လွှတ်တော်မှ Bland-Allison ဥပဒေဖြင့် လစဉ် တစ်ဒေါ်လာတန် ဒင်္ဂါးပြားများကို ငွေဖြင့်သွန်းကာ ထုတ်လုပ်ရန် စီစဉ်သည်။ ဟေးစ်က ရွှေဖြင့် ကျောထောက်နောက်ခံမပေးထားသည့် ငွေကြေးသည် ငွေကြေးဖောင်းပွမှု ဖြစ်စေသည်မှတစ်ပါး အကျိုးမများနိုင်ဟု ဆိုကာဗီတိုအာဏာဖြင့် ပယ်ချပြီးတားဆီးသည်လွှတ်တော်က ဗီတိုကိုကျော်လွှားကာ ဥပဒေကို အသက်သွင်းသဖြင့် ထိုငွေဒင်္ဂါးများကို ဟေးစ်အပါအဝင် နောက်ဆက်ခံသည့် သမ္မတများက ရွှေဖြင့် ကျောထောက်နောက်ခံလုပ်ပေးလိုက်သည်။ အကျိုးဆက်အနေဖြင့် စီးပွားရေးပြန်လည် ဦးမော့လာကာ ဥရောပလယ်ယာထွက်ကုန်များကို အမေရိကမှ ပခုံးခြင်း ယှဉ်လာနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။
စည်းရုံးရေး
ဟေးစ်သည် ယုံကြည်ရာကို ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ဆောင်ရွက်တတ်သူဖြစ်သည်။ ပြည်တွင်းစစ်လက်ကျန်တရားခံများကို ခုံရုံးမတင်စေဘဲ လွှတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် ပေးသည်။ အများကြိုက်ရေးဆွဲထားသည့် ဥပဒေများကိုလည်း နောင်အရှည်အတွက် အကျိုးမရှိဟု ယူဆလျှင် ပယ်ချသည်။ သို့သော် လူထုအကြိုက်တွင် ဟေးစ်အနေဖြင့် ယုတ်လျော့သွားခြင်းမရှိပေ။ လူထုစည်းရုံးရေးအတွက် မကြာခဏ ခရီးလှည့်လည်ကာ မိန့်ခွန်းများပြောတတ်သည်။
အောင်မြင်မှုများ
မှတ်တမ်းတင်ထိုက်သည့် လုပ်ဆောင်ချက်မှာ အထက်လွှတ်တော်အမတ်များ၏ ကိုယ့်လူဆွဲခန့်ပုံစံကို ဖျက်သိမ်းပစ်နိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။ လွှတ်တော်နှင့် အခြားအရပ်ဖက်ဆိုင်ရာ ဝန်ထမ်းများတွင် အထက်လွှတ်တော်အမတ်များ၏ ဆွေမျိုးများနှင့် နီးစပ်သူများကို ခန့်ထားစေခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ဟေးစ်က ထိုအကြံအဖန်ဝန်ထမ်းခန့်အပ်သည့် စနစ်ကို အစိုးရရုံးများအတွက် ဝန်ထမ်းခန့်အပ်ရေး စာမေးပွဲများဖြင့် တိုက်ဖျက်လိုက်သည်။ ထိုပြုပြင်ရေးအောင်မြင်သဖြင့် ၁၈၈၃တွင် အဆိုပါစနစ်ကိုအခြေခံသည့် ပန်ဒယ်တန် အက်ဥပဒေ (Pandleton Act) ပေါ်ထွက်လာသည်။
နောက်အောင်မြင်မှုတစ်ရပ်မှာ ဒီမိုကရက်တစ်တို့ ကြီးစိုးသော အောက်လွှတ်တော်က သမ္မတအပေါ်တွင် အာဏာလွှမ်းမိုးလိုခြင်းကို အပြတ်တိုက်လိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုအခါ လွှတ်တော်အနေဖြင့် သမ္မတအာဏာကို ကန့်သတ်ရန် ကြိုးပမ်းသော်လည်း ပြည်သူတို့မထောက်ခံသဖြင့် ထိုအဆိုပြုချက် ကျဆုံးသွားသည်။
ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်
ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် (The Bay of Bengal) သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံးသော ပင်လယ်အော်ဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ၏ အရှေ့မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ တြိဂံပုံသဏ္ဌာန် နှင့် ဆင်တူပြီး အနောက်ဘက်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အရှေ့ဘက် ကမ်းရိုးတန်း၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ နှင့် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၏ တောင်ဘက် ကမ်းရိုးတန်း၊ အရှေ့ဘက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၊ အန်ဒမန်ကျွန်းနှင့် နီကိုဘာကျွန်းတို့ တည်ရှိကြသည်။
ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်သည် ဧရိယာ စတုရန်း ကီလိုမီတာ ၂,၁၇၂,၀၀၀ ကီလိုမီတာ ရှိသည်။ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် အတွင်းသို့ စီးဝင်သော မြစ်များမှာ ပတ်ဒ်မာမြစ် (ဂင်္ဂါမြစ်၏ မြစ်လက်တက်)၊ မဂ်နာမြစ် နှင့် ဂျမူနာမြစ် (ဗြဟ္မပုတ္တရမြစ်၏ မြစ်လက်တက်များ)၊ ဧရာဝတီမြစ်၊ ဂိုဒဗာရီမြစ်၊ မဟာနဒီမြစ်၊ ခရစ်ရှနမြစ်၊ ကာဗရီမြစ် တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဝန်လိုရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
ဝန်လိုရွာ (Wunlo)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ ဆူးရစ်ကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၁၃၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆူးရစ်ကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၂၇ ဦး၊ မ ၁၅၄၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၇၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အဇော့ပင်လယ်
အားဇော့ပင်လယ်
အားဇော့ပင်လယ်သည် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု သမ္မတနိုင်ငံ(ရုရှနိုင်ငံ)တောင်ဘက်ရှိ ကုန်းတွင်းပင်လယ် ကလေးတစ်ခုဖြစ်သည်။ ပင်လယ် ဟုဆိုရ သော်လည်း စင်စစ် ပင်လယ်ကွေ့ကြီးမျှသာ ဖြစ်သည်။ ကတ်ချ ရေလက်ကြားသည် အားဇော့ပင်လယ်နှင့် ပင်လယ်နက်ကို ဆက်စပ်ထားလျက် ရှိသည်။ အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၁၄၅၂ဝ ခန့်ရှိ၍ အရှည်ဆုံးအလျားမှာ ပေးရေးကော့ကျွန်း ဆက်မှ ဒွန်းမြစ်ဝအထိ မိုင်ပေါင်း ၂၂ဝ ဖြစ်ပြီးလျှင် အကြီးဆုံး အနံမှာ မိုင်ပေါင်း ၁၁ဝ ဖြစ်သည်။ အနက်ဆုံးနေရာမှာ ပေ ၅ဝ ရှိ၍ အချို့ နေရာများတွင် ဆယ်ပေလောက်သာ နက်သည်။ ပင်လယ်တွင် နေရာအတော်ခပ်များများ၌ သင်္ဘောကလေးများပင် သွားလာခုတ်မောင်းခြင်း မပြုနိုင်ချေ။ မကြာခဏ ဖြစ်ပေါ်သော လေမုန်တိုင်းဒဏ်ကြောင့် ရေကြောင်း အမျိုးမျိုး ပြောင်းလဲသည့်ပြင် ဒီဇင်ဘာလမှ မတ်လအထိလည်း ရေခဲလျက် ရှိလေသည်။ အားဇော့ပင်လယ်ထဲသို့ စီးဝင်သောမြစ်များတွင်ဒွန်မြစ်သည် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ အားဇော့ပင်လယ်ရေသည် အတော်အသင့် ချိုသဖြင့် ငါးများ အလွန်ပေါရကား ထိုဒေသတဝိုက်တွင် ငါး ခြောက်လှန်းသော လုပ်ငန်းသည် ကြီးကျယ်သော လုပ်ငန်း တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ဤပင်လယ်ဒေသတစ်ဝိုက်တွင် မြေငလျင် ရံဖန်ရံခါ လှုပ်တတ်ရာ ခရစ် ၁၇၉၉ ခုနှစ်က လှုပ်သော မြေ ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် ပင်လယ်တွင်းရှိ ကျွန်းတစ်ကျွန်းမှာ စုံးစုံး မြုပ်သွားလေသည်။ ပင်လယ်ကမ်းခြေတစ်လျှောက်တွင် အိုဆီ ပင်ကိုမြို့၊ ဇဒါနော့မြို့၊ ရောစတော့မြို့၊ တဂန်ရော့မြို့နှင့် ယီနီ ကလီမြို့များအပါအဝင် မြို့ကြီးများရှိသည်။
အားဇော့ပင်လယ်ကမ်းခြေပေါ်တွင် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ၁၉၃၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၅ ခုနှစ်အထိ ပြင်းထန်သော ရုရှ-ဂျာမန် တိုက်ပွဲပေါင်း များစွာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၁ ခုနှစ် အောက်တို ဘာလ၌ ဂျာမန်စစ်တပ်ကြီး တစ်တပ်သည် အရှေ့ဘက် ရော့စ တော့မြို့ဆီသို့ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်၍ အခြား တပ် တစ်တပ်ကမူ ကရိုင်းမီးယားကျွန်းဆွယ်ကို ချင်းနင်း ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ခဲ့လေသည်။ ရုရှလူမျိုးတို့သည် ထိုထိုး စစ်ဒဏ်ကို မခံနိုင်၍ ဆုတ်ခွာသွားရသဖြင့် နိုဝင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ဂျာမန်တို့က ရော့စတော့မြို့ကို သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့လေသည်။ သို့သော် ရက်သတ္တတပတ် အတွင်းမှာပင် ရုရှတို့က ဂျာမန်တို့ကို တိုက်ထုတ် လိုက်လေသည်။ ၁၉၄၃ ခုနှစ် ဖေ‌ေဖာ်ဝါရီလတွင် ထိုမြို့ကို ဂျာမန် တို့ကတစ်ဖန် သိမ်းပိုက် လိုက်ကြပြန်သည်။ သို့သော် ထိုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ရုရှတို့က ဂျာမန်တို့ကို ထိုဒေသများမှ နောက်ဆုံးအပြီးအပိုင် တိုက်ထုတ် လိုက်ကြလေသည်။
အားဇော့မြို့သည် ဒွန်းမြစ်ပေါ်၌ရှိ၍ အားဇော့ပင်လယ်ထဲသို့ စီးဆင်းရာမြစ်ဝမှ ဆယ်မိုင်ခန့်ဝေးသောနေရာတွင် တည်ရှိ သည်။ ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းသည် ထိုမြို့၏ကြီးကျယ်သော လုပ်ငန်း ဖြစ်သော်လည်း သင်္ဘောဆိပ်တွင် နုံးနုနုံးမြေများ တင်ခြင်း ကြောင့် မြို့သည် တဖြည်းဖြည်း ဆုတ်ယုတ်ခဲ့လေသည်။ ရုရှ လူမျိုးတို့သည် အားဇော့မြို့ကို ၁၆၉၆ ခုနှစ်က တူရကီလူမျိုး တို့လက်မှ တိုက်ခိုက်သိမ်းယူပြီးနောက် ၁၇၁၁ ခုနှစ်တွင် ပြန် ပေးခဲ့လေသည်။ သို့သော် ၁၇၃၉ ခုနှစ်တွင် ယင်းမြို့သည် နောက်ဆုံး ရုရှတို့၏ အပြီးသတ် ပိုင်ဆိုင်သော မြို့ ဖြစ်ခဲ့လေ သည်။ မြို့၏လူဦးရေမျာ ၁၇ဝဝဝ ခန့်ရှိသည်။
ဖုန်းဆိုး (အညာစု)ရွာ၊ ကျုံတနော် (အရှေ့)
ဖုန်းဆိုး (အညာစု)ရွာ၊ ကျုံတနော် (အရှေ့)
ကျခတ်တန်းရွာ၊ ကွင်းသုံးဆင့်
ကျခတ်တန်းရွာ၊ ကွင်းသုံးဆင့်
သေဂ္ဂုဇာတ်
ဒုကနိပါတ် - ၇။ ဗီရဏထမ္ဘဝဂ် -(၂၁၇) သေဂ္ဂုဇာတ်။ ။ သမီး အကျင့်သိလကို စုံစမ်းလို၍ လက်ကို ဆွဲကိုင်သော ဖခင်အား ဖခင် ... ဤကဲ့သို့ လွန်ကျူးရန် ကြံရွယ်ခဲ့သော် ဘယ်သူ့ကို အားကိုးရမည်နည်းဟု ပြောဆိုသော သောဂ္ဂု သတို့သမီးအကြောင်း။
နန်းကျ (နန်းကျား)ရွာ၊ နန်းကျ (နန်းကျား)
နန်းကျ (နန်းကျား)ရွာ၊ နန်းကျ (နန်းကျား)
သေဂ္ဂုဇာတ်
အမြဲပြုံးလျက် ကျင့်မပျက်
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဟင်းရွက်သည်တစ်ယောက်အား အမြဲပြုံးရွှင်သော သေဂ္ဂုမည်သော သမီးတစ်ယောက် ရှိလေ၏။
ထိုဟင်းရွက်သည်သည် သမီး၌ အကျင့်သီလ ရှိသည်၊ မရှိသည်ကို စုံစမ်းရာ အကျင့်သီလ ရှိသည်ကို သိသဖြင့် အမျိုးသားတစ်ယောက်နှင့် ထိမ်းမြားလက်ထပ်လေ၏။ ထိုဟင်းရွက်သည်သည် သမီးကို ထိမ်းမြားလက်ထပ်ခြင်း ကိစ္စပြီးလတ်သော် မြတ်စွာဘုရားထံ ဆည်းကပ် ခစားရန်သွားလေ၏။ ထိုအခါမြတ်စွာဘုရားသည် “ဒါယကာ ... သင်သည် ငါဘုရားထံ ကြာမြင့်လှလာသလော”ဟု မေးတော်မူလျှင် ဒါယကာသည် |အရှင်ဘုရား ... တပည့်တော်အား အမြဲပြုံးရွှင်သော သမီးတစ်ယောက်ရှိရာ အကျင့်သီလ ရှိသည် မရှိသည်ကို စုံစမ်း၍ အမျိုးသားတစ်ယောက်နှင့် ထိမ်းမြားလက်ထပ်ခြင်းကိစ္စကို ပြုလုပ်နေရသည့်အတွက် ဆည်းကပ် ခစားခွင့်မရပါ” ဟု လျှောက်ထားလေ၏။
စုံစမ်းပြီးမှ အိမ်ထောင်ချ
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ရုက္ခစိုးနတ် ဖြစ်လေ၏။
ထိုအခါ ဟင်းရွက်သည်သည် သမီးကို စုံစမ်းမည်ဟု တောသိုခေါ်ဆောင်ပြီးလျှင် ကိလေသာ၏အစွမ်းဖြင့် အလိုရှိသကဲ့သို့ပြု၍ သမီးလက်ကို ကိုင်လေ၏။ ထိုအခါ သမီးသည် ငိုလတ်သော် ဖခင်သည် သမီးအား -
“သမီးသေဂ္ဂု ... သတ္တဝါအလုံးစုံသည် ကာမဂုဏ်မှီဝဲခြင်း၌ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ရှိကြ၏။ သင်ကား ရွာသူတို့အကျင့်ဖြစ်သော ကာမဂုဏ်မှု၌ အဘယ်ကြောင့် မလိမ္မာဘိသနည်း၊ ငါည် တော်အရပ်၌ ပေါင်းဖော်လိုသဖြင့် လက်ကို ကိုင်လတ်သော်ငိုခြင်းကား အဘယ်သဘောနည်း၊ သင်ကား သူငယ်မ မဟုတ်ပါလော” ဟု ပြောဆိုလေ၏။ သူငယ်မသည် ခဖင်၏ စကားကို ကြားလျှင် “ဖခင် ... အကျွန်ုပ်ကား သူငယ်မ မှန်ပါသည်၊ သို့သော်လည်း မေထုန်အကျင့် မည်သည်ကို မသိပါ” ဟု ဆို၍ ငိုယိုလျက် -
“ဖခင် ... ဖခင်မည်သည်ကား သမီး၌ ဆင်းရဲတွေ့သည်ရှိသော် စောင့်ရှောက်ရာသည် မဟုတ်ပါလော၊ သို့ပါလျက် တောအရပ်ဝယ် မိမိမွေးသော သမီးကို ပြစ်မှားကျူါ်လွန်ရမည်ဟု မှတ်ထင်ဘိ၏။ တော်အလယ်ဝယ် အဘယ်သူ အစောင့်အရှောက်ကို ယူရအံ့သောငှာ ငိုရမည်နည်း၊ စောင့်ရှောက်ထိုက်သော ဖခင်သည်ပင် ရုန့်ရင်းသော အမှုကို ပြုဘိ၏”- ဟု ထပ်မံပြောဆိုပြန်၏။ ထိုအခါ ဖခင်သည် သမီးကို စုံစမ်းလို၍ ဤလိုပြုလုပ်မိကြောင်းကို ပြောဆိုကာ နှစ်သိမ့်စေ၍ အိမ်သို့ဆောင်ယူပြီးလျှင် အမျိုးသားတစ်ယောက်နှင့် ထိမ်းမြားလက်ထပ်လေ၏။
ဤဒေသနာတော်ကို ဟောတော်မူပြီးလျှင် သစ္စာကိုပြုသည့် အဆုံး၌ ဟင်းရွက်သည် ဒါယကာသည် သောတာပတ္တိဖိုလ်၌ တည်လေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ သမီးသည်ပင် - ယခုအခါ သမီး။
အဖသည်ပင် - အဖ။
ရုက္ခစိုးနတ်သည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) မျက်နှာရွှင်လည်း၊ အကျင့်သည်း၊ စောင့်စည်းမိန်းမမြတ်။
(၂) ဖခင်စုံစမ်း၊ ငိုမြည်တမ်း၊ ခ-ရမ်းတောင်းပန်လတ်။
သေဂ္ဂုဇာတ် ပြီး၏။
စက်ကိရိယာများ
စက်ကိရိယာများ
လူ၏ယဉ်ကျေးမှု တိုးတက်လာခဲ့ရာ၌ မူလက လက်ဖြင့် ပင်ပန်းစွာ လုပ်ကိုင်ခဲ့ရသော အလုပ်များကို လက်သုံး ကိရိယာ တန်ဆာပလာတို့၏ အကူအညီဖြင့် တဖြည်းဖြည်း လုပ်ကိုင်ခဲ့ ကြ၏။ ထိုမှတစ်ဆင့် လက်သုံးကိရိယာ တန်ဆာပလာအတွက် သာလွန် ကောင်းမွန်သည့် စက်ကိရိယာများကို အသုံးပြုလာနိုင် ခဲ့ကြ၏။ ရူပဗေဒအရ လက်သုံးကိရိယာ တန်ဆာပလာတို့သည် ရိုးရိုးစက်များပင် ဖြစ်ကြ၏။ စက်ဆိုသည်မှာ ရှုပ်ထွေးခက်ခဲ သော လုပ်ငန်းတို့ကို လက်သုံးကိရိယာဖြင့် လုပ်သည်ထက် အချိန်တိုတိုနှင့် ပြီးစီးနိုင်စေသော ကိရိယာကို ဆိုလိုပေသည်။ စက်များတွင် လူအားကို အသုံးပြုရာ၌ လက်သုံးကိရိယာနှင့် ပြုလုပ်စဉ်ကကဲ့သို့ ပင်ပန်းစွာ အားမစိုက်ထုတ်ရတော့ပေ။ အချိန်ကုန်ရာ၌လည်း များစွာ သက်သာသည်။
ထိုမှတစ်ဆင့် ရေနွေးငွေ့အား အင်ဂျင်စက်ထက် ကောင်းမွန်သော အတွင်း မီးအား အင်ဂျင်စက်ကို ဖြစ်မြောက် အောင်မြင်ခဲ့ရာတွင် ဓာတ်ဆီ၏ စွမ်းအင်ကို လုပ်ရည်အဖြစ်သို့ လွှဲပြောင်း အသုံးချနိုင် ခဲ့ကြ၏။
လျှပ်စစ်ဓာတ် ပါဝါကို ထုတ်ယူရရှိနိုင်ခဲ့ကြသည့်အခါတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို နေရာအနှံ့အပြားသို့ သွယ်ယူ အသုံးပြုနိုင်ခဲ့ကြ၏။
လျှပ်စစ်မော်တော်ကားများသည် ဓာတ်ဆီ မော်တော်ကားများထက် သာ၍ပင် အသုံးဝင်လာကြပေသည်။ အလွန်သေးငယ်သော မျဉ်းတံ အမှတ်အသားများ၊ နာရီမျက်နှာ ပြင်ပေါ်မှ မိနစ်ကွက်၊ စက္ကန့်ကွက်များ စသည်တို့ကို စက် ကိရိယာများဖြင့် တိကျစွာ ပြုလုပ်ပေးနိုင်ပေသည်။ ယခုခေတ် စက်ရုံများတွင် မော်တော်ကား အများအပြားကို နောက်ဆုံးပေါ် သိပ္ပံနည်းများအရ ပြုလုပ်လျက် ရှိသည်။ မြစ်လက်တက်များမှ ရေတို့သည် မြစ်မကြီး၌ ပေါင်းဆုံကာ ပင်လယ်ထဲသို့ စီးဝင်ကြ ကဲ့သို့ မော်တော်ကား အစိတ်အပိုင်းများလုပ်ရာ ဌာနခွဲများမှ လုပ်ပြီး မော်တော်ကား အစိတ်အပိုင်းတို့သည် ဗဟိုဌာနသို့ စုရောက်လာကြသည်။ ထိုဗဟိုဌာနတွင် မော်တော်ကား အစိတ် အပိုင်းများကို တစ်ခုနှင့်တစ်ခု နေရာတကျ တပ်ဆင်ပေး၍ မော်တော်ကား ဖြစ်မြောက်အောင် ပြုလုပ်ယူကြသည်။
စီးပွားရေးမျက်စိနှင့်ကြည့်လျှင် အလုပ်သမား ထောင်ပေါင်း များစွာတို့သည် စက်ကိရိယာတို့ဖြင့် လုပ်ကိုင်သော စက်ရုံများ ကို မှီခို၍ အသက်မွေးမြူနိုင်ကြ၏။ စက်ကိရိယာများ တိုးတက် မှုသည် လူအားကို သက်သာစေနိုင်သဖြင့် ရှေးကထက် ကုန် များကို များပြားစွာ ထုတ်လုပ်လာနိုင်၍ ကုန်ဈေးနှုန်းမှာလည်း တဖြည်းဖြည်း ကျဆင်း သက်သာလာရလေသည်။ ဈေးနှုန်း ကျ လာသည့်အမျှ ကုန်အလိုရှိသူ ဦးရေသည်လည်း တိုးပွားလာ၍ ကုန်ထုတ်ရာ၌ တွင်ကျယ်လာလေသည်။ သို့သော် ကုန်ထုတ် လုပ်ငန်းသည် လိုသည်ထက် ပိုလာ၍ ကုန်ဈေးနှုန်းများ အဆ မတန် ကျဆင်းလာသောအခါ စက်ရုံလုပ်ငန်းကို ထိခိုက်လာ လေသည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် စက်ရုံအလုပ်သမားတို့ကိုပါ ထိခိုက် လေတော့သည်။ ထိခိုက်ပုံမှာ စက်ရုံတို့တွင် အလုပ်သမားဦး ရေမှာ လိုသည်ထက်ပိုနေ၍ စက်ရုံပိုင်ရှင်များသည် အလုပ် သမားတို့အား မသေရုံမျှ အခများကိုသာ ပေးနိုင်ကြသည်။ သို့ သော် ဤကဲ့သို့သော အဖြစ်မျိုးကို အလုပ်သမားများ ကြာရှည် စွာ မခံစားခဲ့ကြရချေ။ ထပ်မံ၍ တီထွင်မှုများ ပေါ်ပေါက်လာ သည့် စက်ရုံလုပ်ငန်းတို့တွင် လူလိုလာ၍ အလုပ်သမားတို့သည် မိမိတို့၏ နေရာဟောင်းများကို ရရှိကြပြန်လေသည်။ ယခုအခါ လုပ်ငန်းအသစ်တို့၏နယ်ပယ်မှာ ကျယ်ပြန့်သည်ထက် ကျယ် ပြန့် လာသည်ဖြစ်၍ ရှေးကထက် အဆပေါင်းများစွာ ပိုမို များပြားသော အလုပ်သမားတို့ကို အလုပ်ပေးနိုင်ပြီ ဖြစ်သည်။
ကွင်းလှရွာ၊ ပန်းတင်
ကွင်းလှရွာ၊ ပန်းတင်
တော်ကူး (အရှေ့)
တော်ကူး (အရှေ့)
သံလွင် (ဂရက်စု)ရွာ၊ ကျုံတနော် (အရှေ့)
သံလွင် (ဂရက်စု)ရွာ၊ ကျုံတနော် (အရှေ့)
နကုရုကန်
နကုရုကန် သည် ကင်ညာနိုင်ငံ၊ နကုရုမြို့၏ တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည့်ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြေနိမ့်လွင်ပြင်ဒေသတွင် တည်ရှိသည့်ကန်များထဲမှ တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၁၇၅၄ မီတာ (၅၇၅၅ ပေ) အမြင့်တွင် တည်ရှိသည်။ အကန်ကို နကုရုကန်အမျိုးသားပန်းခြံက ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ထားသည်။ ကန်၏ ကမ်းခြေတွင် flamingos ငှက်များသည် အရေအတွက်များစွာရှိနေကြပြီး ၎င်းတို့သည် စွဲဆောင်မှုရှိကာ ကန်သည်ထင်ရှားသည်။ ၁၉၉၀ ခုနှစ်များတွင် ကန်ရေ၏ အမှတ်သည် ရုတ်တရက်ကျဆင်းသွားခဲ့ရသည်။ သို့သော်လည်း အကြီးစား ပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ကန်ရေအမြင့်သည် တိုးတက်လာခဲ့သဖြင့် flamingos ငှက်များသည် ဘိုဂိုရိယာကန်သို့ ပြောင်းရွှေ့သွားခဲ့ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကင်ညာနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
ခရာရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်ကန်းရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
နောင်ကန်းရွာ (Nawngkan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ မန်စန့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၅၂၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်စန့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၈၅ ဦး၊ မ ၁၅၈၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စေတောင်ရွာ၊ စေတောင်
စေတောင်ရွာ၊ စေတောင်
ပန်းတင်ရွာ၊ ပန်းတင်
ပန်းတင်ရွာ၊ ပန်းတင်
ဆင်အိုးရွာ၊ အီဗွီတီကာ
ဆင်အိုးရွာ၊ အီဗွီတီကာ
မြွေပိန်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှ၏ မြွေများ ကဏ္ဍ:မြွေမျိုးစုများ
တော်ကူး (အနောက်)
တော်ကူး (အနောက်)
အချုပ်ကြီးကုန်းရွာ၊ ပန်းတင်
အချုပ်ကြီးကုန်းရွာ၊ ပန်းတင်
ကျုံဘောကုန်းရွာ၊ ကျုံတနော် (အရှေ့)
ကျုံဘောကုန်းရွာ၊ ကျုံတနော် (အရှေ့)
လက်ညှိုးထိုးရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
လက်ညှိုးထိုးရွာ (Lethnyohtoe)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ ရွာရှည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၂၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွာရှည်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၈၀ ဦး၊ မ ၇၄၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၂၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ဟွေ့ပိုရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ဟွေ့ပိုရွာ (Hwaytpo)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ ဖက်ရမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၉၈၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖက်ရမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၅၇ ဦး၊ မ ၁၉၁၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၇၇၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျုံတနော် (အရှေ့)ရွာ၊ ကျုံတနော် (အရှေ့)
ကျုံတနော် (အရှေ့)ရွာ၊ ကျုံတနော် (အရှေ့)
ဆိုင်းဂျာရွာ၊ ဖားကန့်မြို့နယ်
ဆိုင်းဂျာရွာ(Hsengjar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ ဖားကန့်မြို့နယ်၊ နမ့်မဖြစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၇၇၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်မဖြစ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၁၆ ဦး၊ မ ၂၆၀၈ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၇၅၂၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖားကန့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မောက်ပလင်းရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
မောက်ပလင်းရွာ (Maukpalin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၊ မောက်ပလင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၁၇၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖောင်းပြင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အဒန်ဂါးရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
အဒန်ဂါးရွာ(Adangar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ အင်ဘန်ဘွမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၁၈၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငှက်စပ်ရွာ၊ ကွင်းသုံးဆင့်
ငှက်စပ်ရွာ၊ ကွင်းသုံးဆင့်
ဂျန်ကပ်ရွာ၊ ဖားကန့်မြို့နယ်
ဂျန်ကပ်ရွာ(Jangkat)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ ဖားကန့်မြို့နယ်၊ နမ့်မဖြစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၇၈၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်မဖြစ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၁၆ ဦး၊ မ ၂၆၀၈ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၇၅၂၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖားကန့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နီကိုလိုင်း ဂိုဂါး
ကမ္ဘာကျော်ရုရှစာရေးဆရာကြီး နီကိုလိုင် ဗာစီလီဗစ် ဂိုးဂါးကို ယူကရိန်းနိုင်ငံ ပိုလတာဗာမြို့၌ ခရစ်နှစ် ၁၈ဝ၉ ခုတွင် ဖွားမြင် သည်။ သူ၏မိဘများသည် မြေပိုင်ရှင်ကလေးများ ဖြစ်သည်။ ဂိုဂါးသည် ၁၈၂၁ ခုနှစ်မှ ၁၈၂၈ ခုနှစ်အထိ နယေဇင် ဂျင်မနေဇီယမ်ကျောင်း၌ စာသင်ပြီးသော် စိန့်ပီတာစဘတ်မြို့သို့ သွားရောက်နေထိုင်လေသည်။ ထိုမြို့၌ နေထိုင်စဉ် အစိုးရဌာန တစ်ခု၌ စာရေးအဖြစ် အလုပ်လုပ်ခဲ့သေး၏။ သို့သော် သူ၏ စိတ်၌ ကိန်းအောင်းနေခဲ့သော စာပေအထုံကြောင့် မကြာမီပင် ထိုစာရေးအလုပ်ကို စွန့်လွှတ်ကာ ဝတ္ထုများ ရေးသားလေသည်။ ယင်းသို့ စာရေးဘဝသို့ ကူးပြောင်းရောက်ရှိလာသောအခါ၌ မိတ်ဆွေရင်းချာဖြစ်သော စာရေးဆရာကြီး ပွတ်ရှကင်က သူ့ အား များစွာ အကူအညီပေးခဲ့လေသည်။
ဂိုဂါး၏ ပထမဆုံး ရေးသားသော ဝတ္ထုမှာ 'စိန်ဂျွန်အကြိုနေ့'ဖြစ်၍ ၁၈၃ဝ ပြည့်နှစ် မဂ္ဂဇင်းတစ်စောင်တွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ထိုနောက် ၁၈၃၁ ခုနှစ်၌ 'ဒီကန်ကာအနီး လယ်ယာတွင်းမှ ညနေခင်း' အမည်ရှိ ဝတ္ထုတိုညွန့်ပေါင်းကို လည်းကောင်း၊ ၁၈၃၅ ခုနှစ်၌ 'မာဂိုရော့'အမည်ရှိ ဝတ္ထုလည်းကောင်း ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ယင်းစာအုပ် ၃ အုပ်စလုံးတွင် ဂိုဂါးသည် ယူကရိန်းနယ်နှင့် ယူကရိန်းကျေးတောနေများ၏ လောကကို ဖွဲ့နွဲဲ့ရေးသားခဲ့လေသည်။ စာရေးဆရာအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခြင်း ခံရစအခါ၌ ဂိုဂါးသည် မိမိငယ်စဉ်ဘဝက မိဖများနှင့်အတူနေထိုင်ခဲ့စဉ် မြင်သိကြားနာခဲ့ရသော ယူကရိန်းနယ်၏ သဘာဝ အလှအပများ၊ ယူကရိန်းကျေးတောနေများ၏ ရှေးဟောင်း အလေ့အထ ထုံးတမ်းစဉ်လာနှင့် ဒဏ္ဍာရီပုံပြင်များ၊ ကော့ဆက်လူမျိုးများ၏ ရဲစွမ်းသတ္တိရှိပုံများကို စိတ်ကူးယဉ်ယဉ်နှင့် ဖတ်ချင့်စဖွယ် ရေးသားခဲ့ပေသည်။ အထက်ပါဝတ္ထုများကို ရေးသားခဲ့သောကြောင့် အချို့က ဂိုဂါးအား စိတ်ကူးယဉ် စာရေးဆရာဟုပင် ခေါ်ခဲ့ကြ သည်။ သို့သော် ၁၈၄၂ ခုနှစ်၌ ချဲ့ထွင်၍ အသစ်ပြန်လည် ရေးသားသော 'တာရစဗူလဗာ'ဝတ္ထုမှာ ဂိုးဂါး၏အကောင်းဆုံး ရာဇဝင်ဝတ္ထုတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။ ယင်းဝတ္ထု တွင် ၁၆ ရာစုနှစ်က ပိုးလူမျိုးများနှင့် တားတားလူမျိုးများကို ယှဉ်ပြိုင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သော ကော့ဆက်လူမျိုးများ၏ ရဲစွမ်းသတ္တိကို ပြောင်မြောက်စွာ ရေးသားဖော်ပြထားပေသည်။ နောက်ပိုင်း၌ ရေးသားလာသော ဂိုဂါး၏စာများသည် စိတ်ကူးယဉ်ချက်များ လျော့ပါးလာ၍ အစစ်အမှန်ကိုဖော်သော အရေးအသားများအဖြစ် ပိုမိုထင်ရှားလာခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ၁၈၄၂ ခုနှစ်၌ ရေးသားသော 'အပေါ်ဝတ်ကုတ်အင်္ကျီ'ဝတ္ထုတွင် စိန်ပီတာဗတ်မြို့နေ အောက်ကျ ဆင်းရဲသားလူတန်းစားတို့၏ဘဝကို သရုပ်ဖော်ခဲ့ပေသည်။ ယင်း ၁၈၄၂ ခု၌ပင် ဂိုဂါးသည် 'ဝိညာဉ်သေများ'ဝတ္ထုကြီးကို ရေးသားခဲဲ့သည်။ ထိုဝတ္ထကြီး တွင် ဂိုဂါးသည် ကြေးရည်တတ်မြေပိုင်ရှင်၊ မြီရှင်ကြီးများ၏ လက်အောက်တွင် ကျရောက်နေကုန်သော ငွေဝယ်ကျွန်များ၏ လွတ်မြောက်ရေးကို ရုရှတောကျေးလက်လောက သဘာဝ အဖွဲ့အနွဲ့များနှင့်ပေါင်းစပ်၍ လှုံ့ဆော်ရေးသားခဲ့ပေသည်။ ကျေးကျွန်စနစ်ကို အပြီးအပိုင် ဖျက်သိမ်းပစ်ရန်နှင့် ကြွေးကြော် လှုံ့ဆော်ရေးသားသော ဝတ္ထုကြီးဖြစ်လေရကား ဒုတိယပိုင်းကို ဆက်လက် ရေးသားရန် စီစဉ်သောအခါ၌ အာဏာပိုင်များ၏ တားမြစ်ပိတ်ပင်ခြင်းကို ခံခဲ့ရလေသည်။ 'ဝိညာဉ်သေများ'ဝတ္ထုသည် ဂိုဂါး၏ အကောင်းဆုံးလက်ရာ ဖြစ်သည်။
ဂိုဂါးသည် ဝတ္ထုရေးဆရာအဖြစ် ကျော်ကြားသည်သာမက ပြဇာတ်ရေးဆရာအဖြစ်ဖြင့်လည်း ထင်ရှားလေသည်။ ၁၈၃၆ ခုနှစ်၌ ရေးသားသော 'အင်စပက်တာဂျင်နရယ်'ပြဇာတ်သည် သူ၏ အကျော်ကြားဆုံးသော ပြဇာတ်ဖြစ်သည်။ ယင်းပြဇာတ်၌ ဂိုဂါးသည် အရာရှိလူဆိုးလူညစ်များ၏ လောကကို ဟာသရသပေါ်လွင်စွာ ထိထိမိမိ သရော်လှောင်ပြောင်၍ ရေးသား ခဲ့လေသည်။ ဇာတ်ကောင်များကို ရွေးချယ်ဖွဲ့နွဲ့ရာတွင်လည်း ပေါ်လွင် ပြောင်မြောက်လှပေသည်။
၁၈၄၃ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် ဂိုဂါးသည် စာများရေးသားခြင်း မပြုတော့ပေ။ လူ့လောကနှင့် ကင်းကွာ၍ နေခဲ့သည်။ ၁၈၅၂ ခု မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် ဂိုဂါး ကွယ်လွန်လေသည်။ ယနေ့ ဂိုဂါးအား သရုပ်မှန် ရုရှစာပေ၏ ဖခင်ကြီးဟူ၍ လေးစားစွာ ခေါ်ဝေါ်လျက် ရှိကြသည်။
ဂိုဂါး အလေးစားဆုံး ခင်မင်အရင်းနှီးဆုံးသော ပုဂ္ဂိုလ်ကား ပွတ်ရှကင်ပင် ဖြစ်သည်။ ပွတ်ရှကင်၏ စာပေများကို ဂိုဂါးသည် များစွာ မြတ်နိုးဆည်းပူးခဲ့သည်။။ ပွတ်ရှကင် ကွယ်လွန် ချိန်၌ ဂိုဂါးသည် ရောမမြို့၌ ရှိနေရာ ကွယ်လွန်သည့်သတင်းကို ကြားသောအခါ ပြင်းစွာတုန်လှုပ်ချောက်ချားလျက် 'ပွတ်ရှကင်၏ သချိုင်း၌ ကျွန်ုပ်၏ သုခတို့ကို မြှုပ်နှံလိုက်ပြီ'ဟူ၍ ရေးသားခဲ့လေသည်။
ဘိုတလုပ်ကျရွာ၊ ပေါက်ပင်ကွင်း
ဘိုတလုပ်ကျရွာ၊ ပေါက်ပင်ကွင်း
မစ္စစ္စပီပြည်နယ်
မစ္စစ္စပီပြည်နယ်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ဖွဲ့စည်း ပါဝင်သော ပြည်နယ်တစ်ခုဖြစ်၍ တောင်ဘက် အလယ်ပိုင်းအရှေ့ယွန်းယွန်းတွင် တည်ရှိသည်။ မစ္စစ္စပီပြည်နယ်မှာ မစ္စစ္စပီမြစ်ကြီးကို အစွဲပြု၍ ခေါ်တွင်ထားသော အမည်ဖြစ်၏။ မစ္စစ္စပီမြစ်သည် မစ္စစ္စပီပြည်နယ်၏ အနောက်ဘက်တစ်လျှောက်လုံးတွင် နယ်နိမိတ်ကို ပိုင်းခြား သတ်မှတ်ကာ မစ္စစ္စပီပြည်နယ်ကို အာကင်ဆောပြည်နယ်နှင့် လူဝီစီယားနားပြည်နယ်(တစ်စိတ်တစ်ဒေသ)တို့မှ ခြားထားလိုက်ပေသည်။ မစ္စစ္စပီပြည်နယ်၏ မြောက်ဘက်တွင် တင်နက်ဆီပြည်နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် အလာဘားမားပြည်နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် မက္ကဆီကို ပင်လယ်ကွေ့နှင့် လူဝီစီယားနားပြည်နယ်တို့ တည်ရှိသည်။
မစ္စစ္စပီပြည်နယ်သည် အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် ၄၈,၄၃၀ စတုရန်းမိုင်ရှိ၏။ ယင်းအနက် ရေပြင်၏ ပမာဏမှာ ၂၉၆ စတုရန်းမိုင်ဖြစ်၏။ မစ္စစ္စပီပြည်နယ်၏မြို့တော်မှာ ဂျက္ကဆန်မြို့ဖြစ်သည်။ အခြားမြို့ကြီးများမှာ ဂရင်းဗီး၊ ဗီလော့ဆီ၊ ဂပ်လဖပို့၊ ဂရင်းဝု၊ ကိုလံဗတ်၊ လော်ရယ်၊ ဟက်တီစဗတ်၊ မယ်ရီဒီယန်၊ နတ်တချီနှင့် ဗစ်ကစဗတ်မြို့တို့ ဖြစ်၏။ မစ္စစ္စပီပြည်နယ်၏ မြေမျက်နှာပြင်မှာ ပရေရီလွင်ပြင်မှသည် တောင်ထူထပ်သော မြေပြင်ပိုင်း၊ သဲထူထပ်သော ကမ်းရိုးတန်းမှသည် မြေစေးနှင့် လိုအက်မြေဝါများ စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုး ထွေပြားလျက် ရှိသည်။ အချို့ နေရာများတွင် တောင်ထူထပ်သော်လည်း များသောအပိုင်းမှာ မြေပြန့်၊ သို့မဟုတ် ခပ်ပြေပြေ ဆင်းတက်သော ကုန်းမြေဖြစ်သည်။ အမြင့်ဆုံး နေရာသည် အရှေ့မြောက်ဘက် ဒေသဖြစ်၍ မြေပြန့်သည် အနောက်ဘက်မြစ်ဝှမ်းတွင်ဖြစ်၏။ မစ္စစ္စပီပြည်နယ်တွင် သဘာဝအပိုင်း ၈ ခုပါရှိသည်။ ယင်းတို့ကားမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ၊ ကိန်း၊ သို့မဟုတ်၊ ဗလပ်တောင်ကုန်းများ၊ မြောက်ဘက် အလယ်ပိုင်း တောင်ကုန်းများ၊ ပရေရီ မြေနက်များ၊တင်နက်ဆီမြစ်ဖက် တောင်ကုန်းများ၊ ဂျက္ကဆန်ပရေရီ၊ ထင်းရှူးတော်များနှင့် ကမ်းရိုးတန်း မြက်ခင်းများဖြစ်၏။ မြစ်ဝှမ်းဒေသသည် ယာဇူမြစ်နှင့် မစ္စစ္စပီမြစ်နှစ်သွယ်ကြားရှိ မြေနိမ့်ပိုင်းဖြစ်ကာ ဗစ်ကစဗတ်မြို့၏ အထက် မြောက်ဘက်တွင် မိုင် ၂ဝဝ ခန့်ကျယ်ပြန့်သည်။ အနံမှာ ပျမ်းမျှ ၆၅ မိုင် ရှိသည်။ ရေတက်ပြီးနောက် ရေကျသွားသောအခါ နုံးမြေ အနည်များ ကျန်ရစ်သောကြောင့် မြေဆီဩဇာ ကောင်းသည်။
ကမ္ဘာတွင်ဝါများစွာထွက်သော စိမ့်မြေရှိသည်။ ကိန်း၊ သို့မဟုတ် ဗလပ်တောင်ကုန်းများသည် လိုအက် မြေဝါဖြင့် ဖွဲ့ထားသည်ဖြစ်၍ ယာဇ၏မြစ်၏ လက်ဝဲဘက် ကမ်းရိုးတစ်လျှောက်တွင်ဖြစ်၏။ ဤဒေသတွင် ကောက်နှံဖွံ့ဖြိုးသည်။ ရှေးအခါက ဝါတစ်ခုတည်းသာ စိုက်ပျိုးသော်လည်း ယခုအခါတွင် နွားနို့လုပ်ငန်း၊ ခြံစိုက်ခြင်း၊ ဆိုယာပဲ စိုက်ခြင်းတို့နှင့် စပ်လျဉ်း၍ အရေးပါသည်။ တောင်ဘက်အလယ်ပိုင်းမှ တောင်ဘက်သို့ သွယ်တန်းလာသော ကုန်းမြင့်ဒေသ ဖြစ်၏။ ရှေးအခါကကောက်သီး ကောက်နှံများကောင်းစွာထွက်သည်။ ဤဒေသတွင် မြစ်ကမ်းပါးကို ရေစားတတ်ရာ မြေပဲ၊ ဆိုယာပဲ၊ သစ်သီးများ စိုက်ခြင်းဖြင့် ရေစား သက်သာစေသည်။ ရှေးက ခုတ်လှဲသော တောများနေရာတွင် သစ်ပင်သစ်များ ပြန်လည် စိုက်ပျိုးသည်။
မြောက်ဘက် အလယ်ပိုင်းကုန်းမြင့်ဒေသ၏ အရှေ့ဘက်တွင် ပရေရီမြေနက်ပိုင်းရှိသည်။ မြက်ခင်းဖြစ်၍ နွားနှင့်အခြားတိရစ္ဆာန်မွေးမြူရန်အတွက် ကောင်းသည်။ ပြောင်း၊ သစ်သီးနှင့် မြက်ပင်များသည် နုံးမြေနက်ရှိရာတွင်ဖွံ့ဖြိုးသည်။ တင်နက်ဆီမြစ်ဖက် တောင်ကုန်းသည် ပြည်နယ် အရှေ့မြောက်ဘက် ထောင့်တွင်တည်ရှိ၍ ပြည်နယ်တွင် အမြင့်ဆုံးတောင်များ ဤဒေသတွင်ရှိ၏။ အမြင့်ဆုံးတောင်မှာ ၈ဝ၇ ပေသာ ဖြစ်သည်။ ဂျက္ကဆန်ပရေရီဒေသသည် မြောက်ဘက် အလယ်ပိုင်းကုန်းမြင့်၏ တောင်ဘက်တွင်တည်ရှိကာ မြေနက်များဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် တိရစ္ဆာန်မွေးမြူရေးအတွက် ကောင်းသည်။
ဂျက္ကဆန် ပရေရီ တောင်ဘက်တွင်ကား ထင်းရှူးတောများရှိသည်။ ဤထင်းရှူးတောများမှ သစ်၊ တာရပင်ဆီ၊ ကတ္တရာစေးတို့ရရှိသည်။ စက္ကူအတွက် သစ်ပျော့ဖတ်များရရှိသည်။ ရှမ်းဆီများစွာ ထွက်သော ရပ်ကွက်ဖြစ်၏။ ထင်းရှူးတောများမှလွန်သောအခါ ကမ်းရိုးတန်းမြက်ခင်း မြေပြန့်ဖြစ်၍ ယင်းသည် မက္ကဆီကိုပင်လယ်ကွေ့သို့ ထိုးထွက်နေသော ဒေသဖြစ်၏။ မက္ကဆီကိုကွေ့ထဲသို့ စီးဝင်သော မြစ်ချောင်းများမှ ရေရသည်။ ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်တွင် ပင်လယ်အော်များ ရှိသည်။ မစ္စစ္စပီပြည်နယ်တွင် အရေးပါ၍ ထင်ရှားသော မြစ်များမှာ နှစ်စုကွဲလျက် ရိသည်။ တောင်ကုန်းများ၏ နောက်ဖက်ရှိ မြစ်များဖြစ်သော ယာဇူနှင့် ဗလက်မြစ်ကြီး (မြစ်နက်ကြီး)အစရှိသည်တို့ မစ္စစ္စပီမြစ်တွင်းသို့ စီးဝင်ကာ တောင်ကုန်းများ၏ အရှေ့ဘက်ရှိ ပါး(ပုလဲ) မြစ်၊ ပစ်စကာဂိုလာ၊ တွန်ဗစ်ဗီ အစရှိသောမြစ်တို့သည် မက္ကဆီကိုကွေ့တွင်းသို့ စီးဝင်သည်။
ယခုအခါတွင် မစ္စစ္စပီပြည်နယ်တွင် နေထိုင်သူတို့အနက် တစ်ဝက်မျှမှာ နီးဂရိုးများ ဖြစ်၏။ လူဖြူတို့အနက် အင်္ဂလိပ်၊ စကော့နှင့် အိုင်ရစ်တို့၏ အဆက်အနွယ် များပေသည်။ နိုင်ငံခြားသားများ အနက် အများစုမှာ ကနေဒီယန်၊ ဂျာမနီ၊ ဂရိ၊ အီတာလျံ၊မက္ကဆီကန်၊ ယူဂိုဆလပ်တို့ ဖြစ်၍ တရုတ်လူမျိုး တစ်ထောင်ကျော်ရှိ၏။ စုစုပေါင်း လူဦးရေမှာ ၂,၉၈၄,၉၂၆ (၂၀၁၂ ခန့်မှန်း) ယောက်ဖြစ်၏။ သမိုင်းအရသော်ကား ခရစ် ၁၅၄ဝ ပြည့်နှစ်ခန့်က စပိန်လူမျိုး ဒီဆိုတိုသည် မစ္စစ္စပီနယ်မြေသို့ လာရောက်ရုံမျှသာရှိသည်။
၁၆၈၂ ခုနှစ်တွင် လာဆဲရောက်ရှိလာပြီးလျှင် ပြင်သစ်နိုင်ငံအတွက် မြေကို တောင်းဆိုသည်။ သို့သော် အိမ်ခြေမစိုက်ပေ။ ၁၆၉၉ ခုနှစ်တွင်မှ ပြင်သစ်လူမျိုး ဒစ်ဗာဗီးခေါင်းဆောင်၍ ဗီလော့ဆီတွင် အဦးဆုံးမြို့ရွာတည်ထောင်သည်။ ၁၇၆၃ ခုနှစ်တွင် ထိုမြေသည် ပြင်သစ်တို့လက်မှ အင်္ဂလိပ်တို့ လက်သို့ ပြောင်းသွား၍ ဗြိတိသျှတို့ လက်ထက်တွင် ကြီးပွားလာသည်။ ၁၇၈၁ ခုနှစ်တွင် တောင်ပိုင်းဒေသမှာ စပိန်လူမျိုးတို့လက်တွင်းသို့ ရောက်သွားလေသည်။ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုနှင့် စပိန်တို့သည် မြေကိစ္စနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အချိန်အတော်ကြာစွာ အချင်းပွားကြသည်။ နောက်ဆုံး၌ ၁၇၉၅ ခုနှစ်တွင် စပိန်က အလျှော့ပေးလိုက်ရသည်။ နောက် ၃ နှစ် အကြာတွင် မစ္စစ္စပီသည် နယ်တစ်ခု ဖြစ်လာ၍ ၁၈၁၇ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုတွင် ပြည်နယ်တစ်ခုအဖြစ် သွတ်သွင်းခံရသည်။ ၁၈၂၁ ခုနှစ်တွင် မြောက်ပိုင်းနှင့်အလယ်ပိုင်းရှိ တိုင်းရင်းသားအင်ဒီးယန်းလူမျိုးတို့၏ မြေကို မစ္စစ္စပီပြည်နယ်တွင်းသို့ ပေးလိုက်သည်။
၁၈၃၂ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်း အုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံ ဥပဒေသစ်ကို ရေးဆွဲသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ ပြည်တွင်းစစ် ဖြစ်ပွားစဉ်က မစ္စစ္စပီပြည်နယ်သည် ပြည်ထောင်စုမှ ခွဲထွက်ခဲ့သည်။ နယ်စပ်နယ်တွင်း၌ တိုက်ပွဲများ ဖစ်ပွားခဲ့ရာ၊ ရှီလို၊ ကိုရင့်နှင့် ဗစ်ကစဗတ်မြို့တို့တွင်ဖြစ်ပွားသော တိုက်ပွဲများကား ထင်ရှားပေသည်။ နယ်စပ်လည်း အတော်နာပေသည်။ ၁၈၇ဝ ပြည်နှစ်တွင် မစ္စစ္စပီပြည်နယ်ကို ပြည်ထောင်စုတွင်းသို့ ပြန်လည်သွတ်သွင်းလိုက်လေသည်။
မြောက်ဖက်တန်းရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟွေ့ရေခေါက်ရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ဟွေ့ရေခေါက်ရွာ (Hwaytyaehkauk)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ ဖက်ရမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၉၇၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖက်ရမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၅၇ ဦး၊ မ ၁၉၁၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၇၇၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ ဟွေရေခေါက် ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အာရှ ကျားလေးကောင်
အာရှကျားလေးကောင် (သို့) အာရှနဂါးလေးကောင် ဆိုသည့် ဝေါဟာရသည် အာရှမှ စသည့် ဒေသများ၏ ကောင်းမွန်စွာ တိုးတက်လျက်ရှိသော စီးပွားရေး အခြေအနေကို ညွှန်းဆိုသည်။
ဤဒေသများသည် ၁၉၆၀ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၀ ခုနှစ်များအကြား စီးပွားရေး တရှိန်ထိုး တိုးတက်လာခြင်းကြောင့် အများက အာရုံစိုက်လာသည့် အသစ်ပေါ်ထွန်းလာသော စက်မှုနိုင်ငံများဖြစ်သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ဤဒေသများ၏ စီးပွားရေး တိုးတက်နှုန်း လျင်မြန်နေဆဲ ဖြစ်သော်လည်း လက်ရှိတွင် ဒီ့ထက် တိုးတက်နှုန်းကောင်းမွန်သည့် အာရှ အခြားနိုင်ငံများကို လူအများ ပိုမို စိတ်ဝင်စားလာကြပြီ ဖြစ်သည်။
အောင်ခြင်း ၈ ပါး
အောင်ခြင်း (၈) ပါးသည် မြတ်စွာဘုရား၏ အောင်မြင်ခြင်း (၈) ပါးကို ဆိုလိုသည်။ အောင်ခြင်း (၈) ပါးတွင် အတွင်းအောင်ခြင်း (၈)ပါး နှင့် အပြင်အောင်ခြင်း (၈) ပါး ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိ‌ေပသည်။
မာရ်နတ်အား အောင်မြင်တော်မူခြင်း
thumb|300px|မာရ်နတ်အား အောင်မြင်တော်မူခြင်း။ ဘုရားအလောင်းတော်သည် ကဆုန်လပြည့်နေ့ နံနက်တွင် သုဇာတာ လှူဒါန်းသော နို့ဃနာဆွမ်းကို လက်ခံပြီး၊ နေရဉ္ဖရာမြစ်ဆီသို့ ကြွတော်မူသည်။ ထိုမြစ်၏ တစ်နေရာ သုပ္ပတိဋ္ဌိတ ရေချိုးဆိပ်တွင် ရေချိုးတော်မူပြီး အေးမြသည့် သစ်ပင်ရင်းဝယ် ထိုင်တော်မူပြီး နို့ဃနာဆွမ်းကို ထန်းသီးမှည့်ပမာဏခန့် (ထန်းသီးအစေ့) အရွယ် ၄၉ လုပ် ဘုဉ်းပေးတော်မူသည်။ ထို့နောက် ဆက်လက်ကြွတော်မူရာ မဟာဗောဓိရဲ့ အရှေ့ဘက် ပလ္လင်တော်ပေါက်ရာ နေရာသို့ ရောက်တဲ့အခါ “ဒီနေရာဟာ ရှေး ဘုရားရှင်တို့ ကိလေသာ ဖြိုဖျက်တော်မူရာ နေရာဖြစ်တယ်” လို့ သိတော်မူပြီး ပါလာတဲ့ မြက်ရှစ်ဆုပ်ကို အဖျားကကိုင်ကာ ကြဲဖြန့်လိုက်တာနဲ့ မြက်များကွယ်ပျောက်ပြီး ရတနာ ပလ္လင်တော်အသွင် ဖြစ်တည်ရှိခဲ့ပါတယ်။
ဘုရားအလောင်းတော်ဟာ မဟာဗောဓိပင်ကို နောက်ခံထားကာ အရှေ့ဘက်ကို မျက်နှာမူပြီး ရတနာပလ္လင်ပေါ်တွင် ထက်ဝယ်ဖွဲ့ ခွေထိုင်တော်မူကာ “ အရေ ကျန်လိုက ကျန်ပါစေ၊ အကြောကျန်လိုက ကျန်ပါစေ၊ အရိုးကျန်လိုက ကျန်ပါစေ၊ ငါတကိုယ်လုံး အသားသွေးတွေ ခမ်းခြောက်လိုက ခမ်းခြောက်ပါစေ ဘုရားမဖြစ်သမျှ ဒီနေရာက မထတော့ပြီ” လို့ အင်္ဂါလေးပါးရှိတဲ့ ီရိယတရားတို့ဖြင့် ထိုင်နေတော် မူပါတော့တယ်။ အဲဒီအခါမှာ သိကြားအစရှိတဲ့ နတ်ဗြဟ္မာများက ပူဇော်မှုအမျိုးမျိုးတို့ဖြင့် ပူဇော်ကြပါတယ်။
ထိုအခါ ဝဿဝတီနတ်ပြည်သား မာရ်နတ်ဟာ ဘုရားအလောင်းတော် နန်းစည်းစိမ်ကို စွန့်ပယ်ပြီးဒုက္ကစရိယာ စတင်ကျင့်စဉ်ကတည်းက ဘုရားအလောင်းတော်ရဲ့ စိတ်မှာ ဘယ်အခါ ကာမဝိတက်များ ဖြစ်မလဲဆိုတာ အပင်ပန်းခံကာ စောင့်ကြည့်နေခဲ့ပေမဲ့ ဘာမှဖြစ်မလာခဲ့ဘူး။ “ဒီနေ့မှာတော့ ဘုရားအလောင်းတော်ဟာ ဗောဓိမဏ္ဍိုင်ကို ရောက်ခဲ့ပြီ၊ ငါ့ရဲ့ ဘုံသုံးပါးဆိုတဲ့ နယ်ပယ်ကနေ ဘယ်နည်းနဲ့မှ အလွတ်မြောက် မခံနိင်ဘူး” လို့ တွေးကာ ဝဿဝတီနတ်ပြည်က သူ့အခြံအရံ နတ်သားများကို ခေါ်လာပြီး “အမောင်တို့…လက်နက်အမျိုးမျိုးယူပြီး ဘုရားအလောင်းတော်အား တိုက်ခိုက်ကြ” လို့ ပြောခဲ့သလို သူကိုယ်တိုင်ကလည်း ယူဇနာ ၁၅ဝ ရှိတဲ့ ဂီရိမေခလာ ဆင်ကိုစီးကာ လက်ရုံးတစ်ထောင်ကို ဖန်ဆင်းပြီး၊ လက်ရုံးတစ်ခုမှာ လက်နက်တစ်မျိုးဖြင့် ယူဆောင်လာခဲ့ပါတယ်။
ဒီအချိန်တုန်းက မာရ်နတ်စစ်တပ်ကြီးမှာ အလွန်များလှပါတယ်။ အရှေ့ဘက်က ၁၂ ယူဇနာ၊ လက်ဝဲ ဖက် ၁၂ ယူဇနာ၊ လက်ျာ ဖက် ၁၂ ယူဇနာ၊ အထက်ကို ၉ ယူဇနာအထုရှိ များပြားလှတဲ့ မာရ်နတ်စစ်သည်တို့ဖြင့် ကြောက်မက်ဖွယ်ရာ ပုံသဏ္ဌာန်များ ဖန်ဆင်းကာ ငြာသံပေးပြီး ဘုရားလောင်းရှိရာ မဟာဗောဓိမဏ္ဍိုင်သို့ လာခဲ့ကြပါတယ်။ များပြားလှတဲ့ မာရ်နတ်စစ်သည်များ ချီတက်လာတဲ့အခါ ဘုရားအလောင်းအား ပူဇော်နေကြတဲ့ နတ်များအနက် သိကြားမင်းဟာ နေရာမှာ ရပ်တည်မနိုင်တော့ဘဲ ခရုသင်းကို ကျောမှာ ပိုးပြီး ပြေးလွှားကာ စကြဝဠာအနားရေးမှာ ရပ်နေရပါတယ်။ ဗြဟ္မာမင်းကတော့ ဒီနေရာမှာ မနေနိုင်တော့ဘဲ ထီးဖြူကို စဝဠာတိုက်စွန်းမှာ ပစ်ချခဲ့ကာ ဗြဟ္မာ့ပြည်ကို ပြန်သွားခဲ့ပါတယ်။ နောက်ဆုံး မဟာဗောဓိပင်အောက်မှာ ဘုရားအလောင်းတော် တစ်ပါးတည်းသာ ကျန်ခဲ့တော့တယ်။ မာရ်နတ်ကလည်း တိုက်ခိုက်ရန်အတွက် ရှေ့နောက်ဝဲယာမှ များပြားလှတဲ့ စစ်သည်များကို “ရဟန်းဂေါတမကို တိုက်ကြ” လို့ အမိန့်ပေးပါတယ်။ အဲဒီမှာ ဘုရားအလောင်းတော်ဟာ ဖြည့်ကျင့်လာခဲ့တဲ့ ပါရမီကုသိုလ်များကို ဆင်ခြင်စဉ်းစားနေပါတော့တယ်။ မာရ်နတ်များဟာ ဘယ်လောက်ပင် တိုက်ခိုက်ပါသော်လည်း ဘုရားအလောင်းတော်ရဲ့ ပါရမီကုသိုလ်တော်ကို မယှဉ်နိုင်တဲ့အတွက် တိုက်ခိုက်တိုင်း နောက်ပြန်ဆုတ်လာခဲ့ရပါတယ်။
နန္ဒောပနန္ဒ နဂါးမင်းအား အောင်မြင်တော်မူခြင်း
thumb|300px|နန္ဒောပနန္ဒ နဂါးမင်းအား အောင်မြင်တော်မူခြင်း အခါတစ်ပါး ဘုရားရှင်ဟာ နံနက်မိုးသောက် လင်းခါနီးအချိန်မှာ လောကဓာတ်တစ်ခွင်ကို ကြည့်ရှုတော်မူတဲ့အခါ နန္ဒောပနန္ဒနဂါးမင်းကို မြင်ပါတယ်။ နဂါးမင်းရဲ့ ရှေးကုသိုလ် ဥပနိဿယ ရှိ/မရှိ ကြည့်တော်မူတဲ့အခါ နဂါးမင်းဟာ ရတနာသုံးပါးကို ကြည်ညိုမှု မရှိ၊ မိစ္တာအယူရှိတာကို မြင်တော်မူတယ်။ ဒီမိစ္တာအယူကို ဘယ်သူ ချေချွတ်နိုင်မလဲလို့ ဆင်ခြင်ကြည့်တဲ့အခါ အရှင်မဟာမောဂ္ဂလန်ကို မြင်တော်မူပါတယ်။ သို့နှင့်နံနက်စောစောအချိန်ရောက်တော့ ကိုယ်လက်သုတ်သင်တော်မူပြီး “ချစ်သားအာနန္ဒာ…ငါဘုရား တာဝတိံသာနတ်ပြည်ကို သွားမယ်၊ ရဟန်းတော် ငါးရာကို ပြောကြားထားပေးပါ” လို့ အာနန္ဒာအား စေခိုင်းလိုက်ပါတယ်။
ထိုနေ့မှာ နတ်နဂါးများက နန္ဒောပနန္ဒနဂါးမင်းရဲ့ သေသောက်ပွဲသဘင် (အရက်သောက်ပွဲသဘင်) ကို စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပနေကြတယ်။ အဲဒီအခါမှာ ဘုရားရှင်က နဂါးမင်း မြင်သာအောင်ဆိုပြီး သူ့ရဲ့ ဗိမာန်အထက် ကောင်းကင်ခရီးမှ ကြွတော်မူကြတယ်။ ထိုခြင်းအရာကို မိစ္ဆာအယူရှိတဲ့ နဂါးမင်းက မြင်တော့ “ဦးပြည်းကတုံး ရဟန်းယုတ်တွေဟာ ငါ့ ဦးခေါင်းပေါ်ကနေ တာဝတိံသာကို အဝင်အထွက် လုပ်နေကြတယ်။ ငါ့အပေါ်လည်း ခြေမှုန့်တွေ ကျတယ်။ ဒီနေ့ကစ ဒီဦးပြည်းတွေကို သွားခွင့်မပေးတော့ဘူး” လို့ ကြုံးဝါးကာ နဂါးမင်းရဲ့ မူလကိုယ်အသွင်ကို စွန့်၍ ကြီးမားလှတဲ့ ခန္ဓာကိုယ်အဖြစ် ဖန်တီးပြီး မြင်းမိုရ်တောင်ကို သူ့ကိုယ်နဲ့ ခုနှစ်ပတ်ပတ်ကာ ပါးပျဉ်းကြီးနဲ့ တာဝတိံသာကို မမြင်ရအောင် ဖုံးအုပ်ထားပါတယ်။
ထိုအခါ အရှင်ရဋ္ဌပါလက ဘုရားအား “မြတ်စွာဘုရား…..အရင်က ဒီအရပ်ကို ရောက်တဲ့အခါ မြင်းမိုရ်တောင်၊ တောင်ရံခုနှစ်လုံး၊ တာဝတိံသာနတ်ပြည်၊ သိကြားမင်းရဲ့ ဝေဇယန္တာပြာဿဒ်၊ ထိုပြာဿဒ်အထက်မှာ အလံကို စိုက်ထူထားပါတယ်။ အခုတော့ ဒါတွေအား မမြင်ရဘူးဘုရား၊ ဒါတွေ မမြင်ရတဲ့အကြောင်းက ဘယ်လိုပါလဲဘုရား” လို့ မေးလျှောက်သောအခါ ဘုရားရှင်က…. “ရဋ္ဌပါလ……ငါဘုရားတို့ ဒါတွေကို မမြင်ရတာက နန္ဒောပနန္ဒနဂါးမင်း ငါတို့အပေါ် ဒေါသထွက်ပြီး သူ့ရဲ့ ပါးပျဉ်းကြီးနဲ့ တာဝတိံသာနတ်ပြည်ကို မိုးအုပ်ထားလို့ မမြင်တာဖြစ်တယ်” လို့ မိန့်တော်မူတဲ့အခါ… အရှင်ရဋ္ဌပါလက ဒီနဂါးမင်းကို သူဆုံးမပါရစေလို့ ခွင့်တောင်းပါတယ်။ ဘုရားရှင်က ဆုံးမခွင့် မပြုဘူး၊ နောက် အရှင်ဘဒ္ဒိယ၊ အရှင်ရာဟုလာစတဲ့ အစဉ်အတိုင်း ခွင့်တောင်းသော်လည်း ခွင့်မပြုခဲပါဘူး။ နောက်ဆုံး အရှင်မဟာမောဂ္ဂလန်မထေရ် လျှောက်ထားချိန်မှာ ခွင့်ပြုတော်မူပါတယ်။
ထိုအခါနဂါးမင်းက “ ငါ့ကို မြင်းမိုရ်တောင်နဲ့လည်း ကြိတ်ချေတယ်၊ အခိုးလွှတ်၊ မီးလျှံလည်းလွှတ်တာဟာ ဘယ်သူပါလဲ” လို့ မေးတဲ့အခါ မထေရ်မြတ်က အရှင်မဟာမောဂ္ဂလန်ဖြစ်ကြောင်း ပြောပါတယ်။ နဂါးမင်းက ဒီလိုဆိုရင် ရဟန်းအသွင်နဲ့ တည်နေဖို့အကြောင်း ပြောပါတယ်။ မထေရ်မြတ်လည်း နဂါးအသွင်ပယ်စွန့်ကာ ပကတိအသွင်ဖြင့် နဂါးမင်းရဲ့ လက်ျာနားက ဝင်ကာ လက်ဝဲနားက ထွက်၊ လက်ဝဲနားက ဝင်ပြီး၊ လက်ျာနားက ထွက်ပါတယ်။ ထို့အတူ လက်ျာနှာခေါင်းပေါက်မှ ဝင်ကာ လက်ဝဲနှာခေါင်းပေါက်က ထွက်ပါတယ်။ နဂါးမင်းက ပါးစပ်ဖွင့်လိုက်တဲ့ အချိန်မှာလဲ မထေရ်မြတ်ဟာ ပါးစပ်ကနေတဆင့် ဝမ်းဗိုက်ထဲဝင်ကာ လူးလားခေါက်တုံ စင်္ကြန်လျှောက်နေတော်မူလိုက်ပါတယ်။
ဒီအချိန်မျာ ဘုရားရှင်က မထေရ်အား “ ချစ်သားမောဂ္ဂလန် ကြပ်ကြပ် နှလုံးသွင်းပါ။ နဂါးမင်းဟာ အလွန်တန်ခိုးကြီးသူဖြစ်တယ်” လို့ သတိပေးတော်မူခဲ့တယ်။ ထိုအခါ မထေရ်မြတ်က “ မြတ်စွာဘုရား ..တပည့်တော်ဟာ ဣဒ္ဒိပါဒ်လေးပါးကို ဝသီဘော်ငါးခုဖြင့် နိုင်နင်းအောင် ပွားများထားပြီး ဖြစ်ပါတယ်ဘုရား။ နဂါးမင်းတစ်ကောင်ကို မဆိုထားပါနဲ့ သူ့လို အကောင်အပေါင်း အရာအထောင်ကိုလည်း ဆုံးမနိုင်ပါတယ်ဘုရား” လို့ ဘုရားရှင်အား လျှောက်ပါတယ်။
နဂါးမင်းက “ ဒီရဟန်းကို ဗိုက်ထဲက ထွက်လာအောင်လုပ်ပြီး အစွယ်ကြားထားကာ ကျွတ်ကျွတ်ပါအောင် ဝါးစားပစ်မယ်” ဆိုတဲ့ အကြံနဲ့ မထေရ်မြတ်အား နဂါးမင်းက အပြင်သို့ ခေါ်ထုတ်ပါတယ်။ မထေရ်မြတ် အပြင်ထွက်လာပြီး ရပ်နေဆဲခဏမှာ နဂါးမင်းက နှာခေါင်းလေနဲ့ မှုတ်ပါတော့တယ်။ မထေရ်မြတ်လည်း လျင်မြန်တဲ့အဟုန်ဖြင့် စတုတ္ထဈာန်ဝင်စားပြီး ကာကွယ်လိုက်နိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် နဂါးမင်းရဲ့ နှာခေါင်းလေဟာ မထေရ်မြတ်ရဲ့ မွေးညင်းပေါက်ကိုမျှ မထိခိုက်နိုင်ခဲ့ပါ။ (ဒီနေရာမှာ ဘုရားနှင့် မထေရ်မြတ်မှတစ်ပါး တစ်ခြားသူဆိုရင် သမာပတ်ကို မထေရ်မြတ်လို လျင်မြန်စွာ ဝင်စားနိုင်ကြမယ် မဟုတ်ပါ။ ဒါကြောင့် တစ်ခြားသူများ ဆုံးမတာကို လက်မခံဘဲ၊ အရှင်မဟာမောဂ္ဂလန်ကို ဘုရားရှင် ခွင့်ပြုခဲ့ရတာပါ)
မဉ္ဇူရီနယ် အက်ဘီမြို့ပြင်က ဘေဘုတ်သုံးခု (ရုပ်ရှင်)
မဉ္ဇူရီနယ် အက်ဘီမြို့ပြင်က ဘေဘုတ်သုံးခု သည် ၂၀၁၇ ထွက် အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ဖြစ်ပြီး မာတင် မက်ဒိုနာ့ ရိုက်ကူးသည်။ အမေရိကန်၌ နိုဝင်ဘာလတွင် ရုံတင်ပြီး ဗြိတိန်၌ ၂၀၁၈ ခု၊ ဇန်နဝါရီလရောက်မှ ပြဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့အထွာနှင့် ပြသငွေ ဒေါ်လာ(၁၅၉) သန်း ရသည်။
အောင်ခြင်း ၈ ပါး
နန္ဒောပနန္ဒ နဂါးမင်းအား အောင်မြင်တော်မူခြင်း
မထေရ်မြတ်ဟာ ပကတိကိုယ်အသွင်ကိုစွန့်ကာ ဂဠုန်မင်းအသွင်ဖန်ဆင်းပြီး နဂါးကို အစဉ်တစိုက် လိုက်ပါတယ်။ နဂါးမင်းလည်း ပြေးမလွတ်နိင်တဲ့အဆုံး သူရဲ့အတ္တဘောကိုစွန့်ကာ လုလင်အသွင်ဖြင့် “အရှင်ဘုရား….အရှင်ဘုရားဟာ တပည့်တော်ရဲ့ ကိုးကွယ်ရာ ဖြစ်တော်မူပါဘုရား”လို့ ပြောလျက် မထေရ်မြတ်ရဲ့ ခြေအစုံကို ရှိခိုးလျက် နေပါတော့တယ်။ ဒီလို နဂါးမင်းကို ယဉ်ကျေးစေပြီး ဘုရားရှင်ထံတော်သို့ သွားကြပါတယ်။ နဂါးမင်းလည်း ဘုရားရှင်ထံ ရောက်တော့ “ အရှင်ဘုရား…….တပည့်တော်ရဲ့ ကိုးကွယ်ရာ ဖြစ်တော်မူပါလော့” လို့ လျှောက်ပြီး ရိုသေစွာ ရှိခိုးပါတယ်။ ဘုရားရှင်ကလည်း “ အသင်နဂါးမင်း ကာယသုခ စိတ္တသုခ နှစ်ပါးနဲ့ ပြည့်စုံပါစေ” လို့ မိန့်တော်မူကာ အနာထပိဏ်သူဌေးအိမ်သို့ ကြွတော်မူပါတယ်။
ဒါကတော့ အရှင်မဟာမောဂ္ဂလန်အား နည်းပေးှန်ပြပြီး နဂါးမင်းအား ဆုံးမကာ အောင်တော်မူခန်းဖြစ်ပါတယ်။