cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
တင်နက်ဆီပြည်နယ်
အ‌မေရိကန်ပြည်‌ထောင်စု၏ အလယ်ပိုင်းပြည်နယ်တစ်ခုဖြစ် ‌သော တင်နက်ဆီ ပြည်နယ်သည် ကင်တပ်ကီးပြည်နယ်၏ ‌တောင်ဘက်တွင်ရှိ၍ အ‌နောက်ဘက် မစ်စစ်စပီမြစ်မှ အ‌ရှေ့ ဘက် ‌မြောက်ကယ်ရိုလီးနားပြည်နယ်အထိ ကျယ်ပြန့်သည်။ ထိုပြည်နယ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင်‌ပေါင်း ၄၂၂၄၆ မိုင်ရှိ၍ လူဦး‌ရေမှာ ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ် သန်း‌ခေါင် စာရင်းအရ ၃၂၉၁ရ၁၈ ‌ယောက်ဖြစ်၏။ မြို့‌တော်မှာ နက်ရှဗီးမြို့ဖြစ်၍ လူဦး‌ရေမှာ ၁ရ၄၃ဝရ ‌ယောက်ရှိသည်။ အကြီးဆုံးမြို့မှာ မစ်စစ်စပီမြစ်‌ပေါ်တွင်ရှိ‌သော မင်းဖစ်မြို့ဖြစ်၍ လူဦး‌ရေမှာ ၃၉၆၀၀၀ ‌ယောက်ခန့်ရှိ‌လေသည်။
ထိုပြည်နယ်၏ ‌မြေမျက်နှာပြင်ကို သဘာဝအ‌နေအထား လိုက်၍ သုံးပိုင်းခွဲခြားနိုင်သည်။ ပထမပိုင်းမှာ အ‌ရှေ့ဘက် ‌တောင် တန်း‌ဒေသဖြစ်၍ ထို‌ဒေသတွင် အက်ပလက်ချီယန် ‌တောင်တန်းရှိ၏။ ထို‌တောင်တန်းမှ ‌ကျောက်မီး‌သွေး၊ သံနှင့် ‌ကြေးနီတို့ကို ‌မြောက်မြားစွာ တူး‌ဖော်၇ရှိ‌လေသည်။ ဒုတိယပိုင်း ဖြစ်‌သော အလယ်ပိုင်းမှာ ဂျုံ၊ ‌ပြောင်းနှင့် ‌ဆေးရွက်စိုက်ပျိုးရာ ကျယ်ပြန့်‌သော‌ဒေသဖြစ်သည်။ တတိယပိုင်းဖြစ်‌သော အ‌နောက် ဘက်‌ဒေသမှာ အိုဟိုင်းအိုမြစ်တွင်းသို့ စီးဝင်‌သော တင်နက်ဆီ မြစ် ဖြတ်သန်းစီးဆင်းရာ ‌မြေနိမ့်လွင်ပြင်ဖြစ်၍ ဝါဂွမ်းစိုက်ပျိုး ရာ‌ဒေသဖြစ်၏။
တင်နက်ဆီမြစ်မှ ‌ရေအားကိုယူကာ စက်မှုလုပ်ငန်းများ၌ တွင်ကျယ်စွာ အသုံးချနိုင်သဖြင့် ထိုပြည်နယ်၏ စက်မှုလုပ်ငန်း များမှာ အ‌တော်ပင်တိုးတက်ခဲ့‌လေသည်။ ထိုပြည်နယ်သည် ‌ရှေးအခါက ရက်အင်ဒီးယန်း လူရိုင်းတို့၏‌ဒေသဖြစ်ခဲ့သည်။ ထို‌နောက် ဥ‌ရောပတိုက်သားများ ‌ရောက်ရှိလာ‌သောအခါ အဂင်္လိပ်၊ ပြင်သစ်၊ စပိန် သုံးဦးတို့သည် ထို‌ဒေသကို အပိုင်ရ ရန် ကြိုးစားကြ၏။ သို့‌သော် အဂင်္လိပ်တို့က တိုင်းရင်း သားများနှင့် ပို၍ရင်းနှီးစွာ ဆက်ဆံနိုင်သဖြင့် ထို‌ဒေသကို အဂင်္လိပ်ပိုင်အဖြစ် ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့ကြသည်။
မြေဖြူရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
မြေဖြူရွာ (Myayhpyu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ ဘုရားဖြူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၆၈၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘုရားဖြူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၇၄ ဦး၊ မ ၃၄၅၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၆၃၂ ဦးနေထိုင်သည်။
တင်နက်ဆီပြည်နယ်
တင်နက်ဆီပြည်နယ်သည် အ‌မေရိကန် လွတ်လပ်‌ရေးစစ်ပွဲ အပြီးတွင်မှ တစ်စတစ်စ တိုးတက်လာ၍၊ ၁ရ၉၆ ခုနှစ်တွင် အ‌မေရိကန်ပြည်‌ထောင်စု၏ ၁၆ ခု‌မြောက် ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်လာ‌လေသည်။
မြေဖြူရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အကယ်ကြီးရွာ၊ ကျီးပင်
အကယ်ကြီးရွာ၊ ကျီးပင်
ငါးပါးသီလ
ငါးပါးသီလ The Five Precepts: pañca-sila သည် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ၏ ဆုံးမဩဝါဒဖြစ်၍ လူတို့ စောင့်ထိန်းအပ်သော ကိုယ်ကျင့်တရားငါးပါး ဖြစ်၏။ သီလ၏ အနက်ကို ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်အမူအရာတို့ကို ငြိမ်သက်စွာ ထားခြင်းဟုလည်းကောင်း၊ ကုသိုလ်တရားတို့ကို ဆောင်ခြင်းဟုလည်းကောင်း ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အဋ္ဌကထာတွင် ဖွင့်ဆိုလေသည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် သီလသည် ဦးခေါင်းနှင့် တူသောအနက်၊ အေးမြချမ်းအေးခြင်းအနက်၊ အကုသိုလ်တို့ မဝင်လေအောင် ပိတ်ပင်တားမြစ်ခြင်းအနက်၊ ဒုစရိုက်အကျင့်ပျက်၏ အိပ်စက် ကြောင်းအနက်တို့၌ ထင်ပေသည်။ အချုပ်အားဖြင့်ဆိုသော် သီလ၏အနက်မှာ အကျင့်၊ အလေ့ သဘောဟု ဖြစ်လေသည်။ ငါးပါးသီလကို အင်္ဂုတ္တရ ပါဠိတော်၌ 'ပဉ္စဟိဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတောယထာဘတံ၊ နိက္ခိတ္တောဧဝံ နိရိယော၊ ကတမေဟိပဉ္စဟိ။
၁။ ပါဏာတိပါတီဟောတိ၊ Pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi (Refrain from Killing) ၂။ အဒိန္နာဒါယီဟောတိ၊ Adinnādānā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi (Abstain from Stealing) ၃။ ကာမေသုမိစ္ဆာစာရီဟောတိ၊ Kāmesumicchācāra veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi (Abstaining from Sexual Misconduct) ၄။ မုသာဝါဒီဟောတိ၊ Musāvādā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi (Abstaining from Lying) ၅။ သုရာမေရယ မဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာယီဟောတိ၊ Surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi (Abstain from smoking, any drinking alcohol, Intoxicating Drinks and Drugs)
ဣမေဟိခေါဘိက္ခဝေ ပဉ္စဟိဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတေ ယထာ ဘတံနိက္ခိတ္တော ဧဝံနိရိယေ' ဟု ပါရှိ၏။ အနက်ကား 'ရဟန်း တို့ တရားငါးပါးနှင့် လွန်ကျူး ချိုးဖောက်သောသူသည် ပြုလုပ်ဆောင်ရွက် သည့်အတိုင်း ငရဲသို့ကျရာ၏။ ထိုတရား ငါးပါးတို့ကား
(၁) သူ့အသက်သတ်ခြင်း တစ်ပါး၊ (၂) သူ့ဥစ္စာခိုးယူခြင်း တစ်ပါး၊ (၃) ကာမတို့၌ အမှားကျင့်ခြင်း တစ်ပါး၊ (၄) လိမ်လည်ပြောဆိုခြင်း တစ်ပါး၊ (၅) အရက်သေစာသောက်ခြင်း တစ်ပါး၊ ဤငါးပါးတို့တည်း။ ထိုငါးပါးကို စောင့်ထိန်းပါက ငါးပါး သီလ စောင့်ရာရောက်၍ လူ၊ နတ်၊ နိဗ္ဗာန် သုံးတန်သော အကျိုးကို ရနိုင်၏။
ငါးပါးသီလကို ဆောက်တည်ရာ၌ မြတ်စွာဘုရား ရုပ်ပွား ဆင်းတု၊ စေတီပုထိုးများ၌၎င်း၊ ရဟန်းသံဃာတော်များ၌၎င်း၊ အဟံဘန္တေ တိသရဏေနသဟ ပဉ္စသီလံ ဓမ္မံယာစာမိ အနုဂ္ဂဟံ ကတွာ သီလံဒေထ မေဘန္တေဟု တစ်ကြိမ် နှစ်ကြိမ် သုံးကြိမ် တိုင်အောင် သရဏဂုံသုံးပါးနှင့်တကွ ငါးပါးသီလကို ပေး သနားရန် လျှောက်ထားရသည်။ ထိုနောက် ဘုရားသခင်ကို ရှိခိုးကြောင်းဖြစ်သည့် နမောတဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿကို သုံးကြိမ်၊ ထိုနောက် ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ၊ ဓမ္မံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ၊ သံဃံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ တည်းဟူသော သရဏံဂုံသုံးပါးကိုလည်း သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် ရွတ်ဆိုရသည်။ ထို နောက် ငါးပါးသီလ ခံယူဆောက်တည်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည့် သူ့အသက်ကိုသတ်ခြင်းမှ၊ သူ့ဥစ္စာကို ခိုးယူခြင်းမှ၊ ကာမတို့မှ အမှားကျင့်ခြင်းမှ၊ လိမ်လည်ပြောဆိုခြင်းမှ၊ အရက်သေစာ သောက်စားမူးယစ်ခြင်းမှ၊ ရှောင်ကြဉ်ကြောင်းအကျင့်ကို ကောင်းစွာ ဆောက်တည်ပါသည်ဟု အောက်ပါအတိုင်း ရွတ်ဆို ဆောက်တည်ရလေသည်။
၁။ ပါဏာတိပါတာ ဝေရမဏိသိက္ခာပဒံ သမာဒိယာမိ၊ ၂။ အဒိန္နာဒါနာ ဝေရမဏိသိက္ခာပဒံ သမာဒိယာမိ၊ ၃။ ကာမေသုမိစ္ဆာစာရာ ဝေရမဏိသိက္ခာပဒံသမာဒိယာမိ၊ ၄။ မုသာဝါဒါ ဝေရမဏိ သိက္ခာပဒံ သမာဒိယာမိ၊ ၅။ သုရာမေရယ မဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ဝေရမဏိသိက္ခာပဒံ သမာဒိယာမိ၊
သရဏဂုံသုံးပါးနှင့်တကွ ငါးပါးသီလ၏ အနက်သဘောကို သိရှိပါက ပါဠိလို၎င်း၊ မြန်မာလို၎င်း၊ အချိန်အခါမရွေး ငါးပါး သီလကို ခံယူဆောက်တည်နိုင်သည်။ ငါးပါးသီလကို ဆောက် တည်ရာ၌ နှုတ်မှ ရွတ်ဆိုသည်ထက် အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို သိရှိ နားလည်၍ လိုက်နာကျင့်သုံးဆောက်တည်မှုသာ လိုရင်း ဖြစ် လေသည်။
ငါးပါးသီလတွင် ဆောက်တည်ရာ၌ သိက္ခာပုဒ်တိုင်း လုံခြုံ ရပေလိမ့်မည်။ သိက္ခာပုဒ်လွန်ကျူး ချိုးဖောက်ပျက်စီးရာ၌ သိက္ခာပုဒ်တစ်ပါးတစ်ပါးစီတွင် ကံမြောက်ရာ ကံမြောက်ကြောင်း အင်္ဂါပယောဂ အသီးသီး ရှိကြသည်။ ထိုအင်္ဂါပယောဂ အသီး သီးကို အကျဉ်းချုပ်ရမည်ဆိုသော် ဇော၊ စေတနာ၊ ဥဿာဟ ဟူ၍ ၃ ပါးရ၏။ ထို ၃ ပါးပြည့်စုံလျှင် ကံမြောက်သည်။ ကံ မြောက်ပါမှလည်း သုဂတိ ဒုဂ္ဂတိဘုံများသို့ ကျရောက်စေသော အကျိုးကို ပေးလေသည်။ ငါးပါးသီလသည် နိစ္စသီလမျိုးဖြစ်၍ သာသနာတော် အတွင်း၌ မဟုတ် သာသနာပကာလ၌လည်း တည်ရှိလေသည်။ ငါးပါးသီလသည် လူ့ကျင့်ဝတ်၌ အခြေခံတရားဖြစ်ပေသည်။
(အကျယ်ကိုထပ်မံဖြည့်စွက်ရေးသားပေးကြပါရန်)
ငါးပါးသီလ (ဝါ) ပဉ္စသီလ
(၁) ပါဏာတိပါတာ ဝေရမဏိ၊ (၂) အဒိန္နာဒါနာ ဝေရမဏိ၊ (၃) ကာမေသုမိစ္ဆာစာရာ ဝေရမဏိ၊ (၄) မုသာဝါဒါ ဝေရမဏိ၊ (၅) သုရာမေရယ မဇ္ဇ ပမာဒဋ္ဌာနာ ဝေရမဏိ၊
နာမကာ (ဂြိုဟ်ရံလ)
နာမကာ သည် ဟောက်မေယာ၏ အတွင်းပိုင်းကျသော၊ ပိုမိုသေးငယ်သော ဂြိုဟ်ရံလတစ်စင်းဖြစ်သည်။ ဟာဝိုင်အီဒဏ္ဍာရီလာ ပင်လယ်နတ်ဖုရားမ Nāmaka အားအစွဲပြု၍ မှည့်ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။
ရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်း
နာမကာကို ၂၀၀၅ ခုနှစ် ဇွန်လ ၃၀ ရက်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး ၂၀၀၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၉ ရက်တွင် ကြေညာခဲ့သည်။
ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများ
နာမကာသည် မိခင် ဂြိုဟ်ပု ဟောက်မေယာ၏ ၁.၅ ရာခိုင်နှုန်းမျှသာ တောက်ပပြီး ထုထည်မှာ ၀.၀၀၅ ရာခိုင်နှုန်းရှိသည်။ အချင်းအားဖြင့် ၁၇၀ ကီလိုမီတာရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။ ဖိုတိုမက်ထရစ် စောင့်ကြည့်လေ့လာမှုအရ မျက်နှာပြင်မှာ ရေခဲများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်ဟုညွန်ပြသည်။
တည်တောရွာ၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်
တည်တောရွာ (Teitaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်၊ တည်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၅၆၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထီးချိုင့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျီးနှုတ်သီးရွာ
ကျီးနှုတ်သီးရွာ
ကိုးကား
ကျီးနှုတ်သီးရွာ
ဝမ်ပန်ကော်ရွာ၊ နမ့်စန်မြို့နယ်
ဝမ်ပန်ကော်ရွာ (Wanpangkaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ နမ့်စန်မြို့နယ်၊ နားပွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၆၈၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားပွဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၉၁ ဦး၊ မ ၁၃၉၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်စန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အုန်းပင်စုရွာ၊ ကဝက်ချောင်းကြီး
အုန်းပင်စုရွာ၊ ကဝက်ချောင်းကြီး
အောက်ဝဲရွာ၊ ကင်းဝကြီး
အောက်ဝဲရွာ၊ ကင်းဝကြီး
ခန္ဓာငါးပါး
ရုပ်ခန္ဓာ တစ်ပါးနှင့် နာမ်ခန္ဓာလေးပါး ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းထားသည်။
ဆက်နွယ်၍၊ခန္ဓာ၁၁ပါးလည်းရှိပါသေးသည်။ကာလသုံးပါး၊ အတွင်းအပြင်၊ အကြမ်းအနု(ဩဠာရိက သုခုမ)၊ အယုတ်အမြတ်(ဟီန ပဏီတ)၊ အနီးအဝေး စသည်တို့ဖြစ်ပါသည်။ ရူပက္ခန္ဓာအား "ယံကိဉ္စရူပံ၊ အတီတာ၊ အနာဂတာ၊ ပစ္စုပ္ပန္နာ၊ အဇ္ဈတ္တံဝါ၊ ဗဟိတ္တံဝါ၊ဩဠာရိကာဝါ သုခုမာဝါ၊ ဟီနာဝါ ပဏီတာဝါ၊ ယံ ဒူရေ သန္တိကေဝါ" ဟု လေ့လာ မှတ်သား မိပါသည်။
ဝမ်းတွင်းမြို့
ဝမ်းတွင်းမြို့သည် မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်း မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတွင် ပါဝင်သော မိတ္ထီလာခရိုင်အတွင်းရှိ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်မြို့ဖြစ်သည်။
ဝမ်းတွင်းမြို့သည် ရန်ကုန်-မိတ္ထီလာ-မန္တလေး မော်တော် ကားလမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ မိတ္ထီလာမှ မိုင် ၂ဝ ကွာဝေး၍ ရန်ကုန် မြို့နှင့် ၃၅၈ မိုင်ကွာဝေးသည်။ ရန်ကုန်-မန္တလေး မီးရထားလမ်း ပေါ်ရှိ သဲတောမြို့နှင့်မူ နှစ်မိုင်ကွာဝေးသည်။ မြို့ပေါ်တွင် အိမ်ခြေ ၆၀၇၂ ရှိ၍ လူဦးရေ ၂၈,၈၁၃ ဦး နေထိုင်သည်။ မြို့ပိုင်ရုံး၊ သမဝါယမအရာရှိရုံး စသည့် အစိုးရုံးများနှင့် စာသင်ကျောင်းများလည်းရှိသည်။ ဝမ်းတွင်းမြို့မှာ လက်ရက်ထည် အရောင်းအဝယ် စည်ကားသော မြို့ဖြစ်သည်။ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်ထွက် သဲတောငရုတ်မှာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထင်ရှားသော မျိုး ကောင်းငရုတ်ဖြစ်၏။ မြို့နယ်တွင် များသောအားဖြင့် ရေသွင်းစိုက်ပျိုးလုပ် ကိုင်ကြရသဖြင့် ထင်ရှားသောဆည်တို့မှာ ဦးဘိုးထွန်းဆည်၊ တောင်ပုလု ဆည်၊ အလောင်းစည်သူဆည် စသည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
အမည်ရင်းမြစ်
ဝမ်းတွင်းမြို့ဟူ၍ အမည်တွင်ခြင်းမှာ ကျန်စစ်သားသည် အနော်ရထာမင်း လက်ထက် မင်းမျက်သဖြင့် ပုန်းရှောင်နေရသည့်အခိုက် ယခု ဝမ်း တွင်းမြို့တည်ရာ၌ ကျွဲရိုင်းတစ်ကောင်နှင့် တွေ့ပြီးလျှင် ထိုကျွဲရိုင်း၏ ဝမ်းကို လှံနှင့်ထွင်းသတ်ခဲ့သဖြင့် ဝမ်းထွင်းဟုတွင်ရာမှ နောင်သော် ဝမ်းတွင်းဖြစ် လာသည်ဟု ဆိုလေသည်။
ညောင်ရွာငယ်ရွာ၊ သရက်မြို့နယ်
ညောင်ရွာငယ်ရွာ (Nyaungywarnge)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ သရက်မြို့နယ်၊ ညောင်ရွာငယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၉၄၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်ရွာငယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၈၁ ဦး၊ မ ၁၂၇၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၅၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သရက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝေဘူဆရာတော်
ငယ်ဘဝ
အသက် ၉ နှစ်အရွယ်တွင် အင်ကြင်းပင်ကျောင်းဆရာတော် ဦ:သုမနကို ဥပဇ္ဈယ်ပြုကာ သာမဏေဘဝသို့ ရောက်သည်။ ဦးသုမနသည် မင်းတုန်းမင်းနှင့် ကျောက်မှော်မိဖုရားတို့၏ ပစ္စယနုဂ္ဂဟ (ပစ္စည်းလေးပါး ထောက်ပံ့မှု) ဖြင့် ရဟန်းပြုခဲ့သူဖြစ်သည်။ အင်ကြင်းပင်ကျောင်းတိုက်သည်လည်း ဘုရင့် ဘဏ္ဍာစာရေးက ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ဝေဘူဆရာတော်၏ သာမဏေဘွဲ့အမည်မှာ ရှင် ကုမာရ ဖြစ်သည်။ အသက် ၁၃ နှစ်အရောက်တွင် မန္တလေးမြို့နေ ဦးရီ:တော်သူ အင်စပက်တော် ဦးရွှေလူက ရှင်ပြုပေးပြန်သည်။ ပစ္စည်းလေးပါးဒါယကာတစ်ဦး ထပ်မံရရှိခြင်း ဖြစ်သည်။ ဆရာရင်း ဦ:သုမနထံမှ သဒ္ဒါကြီး၊ ပရမတ္ထသင်္ဂဟကျမ်း၊ ဝိနည်းငယ် ၄ စောင်နှင့် ဂဏန်းသင်္ချာတို့ကို သင်ယူခဲ့သည်။
အသက် ၁၈ နှစ်အရောက် သာမဏေကြီ:ဘဝတွင် လူထွက်၍ မိဘများနှင့်အတူ တောင်သူအလုပ်ကို ကူညီခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် ဘုန်းကြီ:ကျောင်း၌ပင် ကျောင်းစာရေး ဝင်လုပ်သည်။
အသက် ၁၉ နှစ်ပြည့်ခါနီးတွင် သာမဏေဘောင် ပြန်တက်ပြီး တစ်နှစ်ခန့်ကြာသော် ကံဆွယ်ကျောင်းဆရာတော် ဦးဝိစာရကို ဉပဇ္ဈယ်ပြု၍ အင်ကြင်းပင်ကျောင်း နန်းဦ:တိုက်ခဏ္ဍသိမ်၌ ရဟန်းပြုသည်။ ဘွဲ့အမည်ကို ကုမာရ ဟုပင် ဆက်ယူခဲ့သည်။ ရဟန်းဘဝတွင် ဆရာရင်း ဦးသုမနထံမှ အဋ္ဌကထာဋီကာကျမ်းကို သင်ယူသည်။ ပန်းရံပညာကို တတ်ကျွမ်းရာ အင်ကြင်းပင်ကျောင်းဝင်းရှိ စေတီပုထိုးများကို ကိုယ်တိုင် ဦ:စီးတည်ထားခဲ့သည်။
ဆရာရင်းထံ၌ အန္တေဝါသိက (အလုပ်အကျွေးပြု တပည့်) အဖြစ် ၃ နှစ်ကြာ နေထိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၁၈ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမစိုးရိမ်ကျောင်းတိုက်၊ ဓမ္မနယူပဒေသကျောင်းတွင် စတင်ဝါကပ်သည်။ ထိုစဉ်က မစိုးရိမ်ဆရာတော်မှာ အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု ဦး သူရိယဘိဝံသ ဖြစ်သည်။ မစိုးရိမ်ကျောင်း၌ အဋ္ဌကထာ၊ ဋီကာ၊ ယောဇနာတို့ကို ကောင်းစွာလေ့လာသည်။
ဦးသူရိယ ထံ၌ ပညာသင်အပြီးတွင် အင်ကြင်းပင်ကျောင်းသို့ ပြန်ကြွလာသည်။ ငယ်ဆရာ ဦ:သုမနထံတွင် ခိုလှုံကာ ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂအဋ္ဌကထာကျမ်းကို သင်ယူပြန်သည်။ ဤကျမ်းသည် ကျင့်ကြံမှုလမ်းစဉ်ဖြစ်ရာ ပါရမီနည်းသောရဟန်းများသည် စိတ်ပျက်၍ လူထွက်တတ်ကြပြီး၊ ပါရမီရင့်သန်သော ရဟန်းများအား တောရဆောက်တည်သွားတတ်သည်။ ထို့ကြောင့် "ဝိသုဒ္ဓိမဂ်ကိုတက်ရင် လူထွက်ရင် ထွက်၊ လူမထွက်ရင် တောထွက်တတ်သည်" ဟု အဆိုရှိသည်။
တောထွက်ရန် ကြံစည်ခြင်း
ဆရာတော်လည်း သူငယ်ချင်းဖြစ်ဖူးသူ ဦးသုဇာတနှင့် တောထွက်ရန် တိုင်ပင်ထားသည်။ ဦးသုဇာတသည် အင်ကြင်းပင်ရွာအရှေ့ဘက် ၈ မိုင်ခန့်အကြာရှိ ကျီကျင်းရွာတွင် ကျောင်းထိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ၁၉၂၃ တွင် ဆရာရင်း ဦးသုမနအား ခွင့်ပန်ကာ သပိတ်တစ်လုံး၊ သင်္ကန်းသုံးထည်ဖြင့် ကျီကျင်းရွာသို့ ခရီးဆက်သည်။ ဦးသုဇာတထံ ရောက်သောအခါ ပြုဖွယ်ကိစ္စများရှိ၍ ရွှေဘိုအရှေ့ဘက်၊ ပုသိမ်တောရကျောင်းတွင် ကြိုစောင့်ရန် ပြောလေသည်။ ဝါတွင်းကာလကုန်သော် ဦးသုဇာတ ရောက်ရှိလာပြီး ရှေ့ဆက်ကြရန် တိုင်ပင်သည်။ သို့ရာတွင် တစ်ပေါင်းတည်းမသွားဘဲ တစ်ပါးလျှင်တစ်လမ်းကြွရန် အကြံဖြစ်ရာ ဦးကုမာရမှာ ရမည်းသင်းခရိုင်၊ ညောင်လွန့်တောရကျောင်းဆရာတော် ဦးမေဓာဝီထံ ဆိုက်ရောက်သည်။ ဦးမေဓာဝီထံတွင် ပဋိပတ္တိနည်းနာများ ခံယူကျင့်ကြံနေစဉ် လေနာရောဂါ စွဲကပ်လာသည်။ ထို့ကြောင့် ဆေးကုသရန်ကြံကာ မန္တလေးသို့ ရထားဖြင့် ထွက်လာသည်။
ရထားပေါ်တွင် ဒါယကာတစ်ဦးနှင့် စကားစမြည်ပြောဖြစ်ရာ ကျောက်ဆည်မြို့အရှေ့ဘက်၊ ဝေဘူတောင်ခြေရှိ ဓာတ်မရှောရေတွင်းမှ ရေသည် လေနာရောဂါကို ပျောက်ကင်းစေကြောင်း သိရ၍ ကျောက်ဆည်ဘူတာတွင်ပင် ဆင်းကာ ခရီးဆက်သည်။ အဆိုပါဒါယကာ၏ လမ်းပြမှုကြောင့် ရေတွင်းသို့ ဆိုက်ဆိုက်မြိုက်မြိုက်ရောက်ကာ တွင်းရေကို သောက်သုံးခွင့်ရပြီး ရောဂါပျောက်ခဲ့သည်။ အဆိုပါနေရာသည် အေးချမ်းလှသည့်အပြင် ရေတွင်းအထက်နား၌ ဂူတစ်ခုရှိရာ နေထိုင်ရေး အဆင်ပြေသည်။ အနီးအနားတွင်လည်း ကျောက်ဆည်မြို့နှင့် ဖောင်ရွာတို့ ရှိသဖြင့် ဆွမ်းခံရန် လွယ်ကူသည်။ သို့ဖြစ်ရာ အဆိုပါနေရာတွင်ပင် သီတင်းသုံးလေသည်။ ထို့အချိန်မှစကာ ဝေဘူဆရာတော် ဟူ၍ အမည်တွင်လာသည်။
တစ်နေ့သော ဆွမ်းခံအပြန်တွင် ကျောက်ဆည်မြို့နေ ဆန်စက်ပိုင်ရှင် ဦးပျော့က ကျောင်းဆောက်လှူလိုကြောင်း လျှောက်ရာ နေ့ချင်းပြီ:ဆောက်နိုင်က အလှူခံကြောင်း မိန့်သည်။ ဦးပျော့သည် တိုင်လေးတိုင်၊ ဓနိမိုး၊ ဓနိကာကျောင်းကို နေ့ချင်းပြီး ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းသည်။ ထို့ကြောင့် ပထမဆုံးသော ကျောင်းဒကာမှာ ဦးပျော့နှင့် ဒေါ်မြင့်ကြီးတို့ ဖြစ်လာသည်။
ဦ:ပျော့သည် စွန်းလွန်းဆရာတော်နှင့် လူဝတ်ကြောင်ဘဝ ဦးကျော်ဒင်အဖြစ်ရှိစဉ်က စီးပွားဖက်ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ တစ်နေ့သ၌ စွန်းလွန်းဆရာတော် ဦးကဝိသည် ဦးပျော့အား တရားဟောရန် ကျောက်ဆည်သို့ ရောက်ရှိလာသည်။  ဦးပျော့၏ ပင့်လျှောက်မှုကြောင့် ဆရာတော်နှစ်ပါး တွေ့ဆုံရင်းနှီးသွားကြသည်။ နောင်တွင် ဝေဘူချောင်၌ သိမ်သမုတ်သောအခါ စွန်းလွန်းဆရာတော်၊ ညောင်လွန့်ဆရာတော်တို့ကို ပင့်၍ သမုတ်ရသည်။
အင်ကြင်းပင်ဆရာတော်
တစ်နေ့တွင် ဝေဘူဆရာတော်နှင့် ကျောင်းနေဘက် အင်ကြင်းပင်ဇာတိ မောင်စံရှားဆိုသူမှာ ကျောက်ဆည်သို့ ရောက်လာရာ ဝေဘူဆရာတော်ရှိသည့်အရပ်အား သိရှိသွားသည်။ မိခင်ဖြစ်သူမှာ တောထွက်ပြီးမကြာမီပင် ကွယ်လွန်သွားပြီဖြစ်သည်။ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ ဝေဘူချောင်သို့ ရောက်လာသည်။ ထို့နောက် ဦးလူဖေနှင့် ဦးပျော့တို့ သာသနာ့ဘောင် တက်ကြပြီး ဦးဉေယျ (ဦးလူဖေ၏ ရဟန်းဘွဲ့အမည်) နှင့် ဝေဘူဆရာတော်တို့မှာ ဝေဘူတောရမှ အင်ကြင်းပင်ရွာသို့ ၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် ပြန်ကြွလာသည်။ အင်ကြင်းပင်သို့ ရောက်သောအခါတွင်လည်း အင်ကြင်းပင်ဆရာတော်ဟူ၍ နာမည်ထင်ရှားလာပြန်သည်။
တိလောကသဗ္ဗညု စေတီ
ယခင်က အင်ကြင်းပင်ကျောင်းသည် စာသင်တိုက်သာ ဖြစ်သည်။ ဆရာတော်ရောက်လာပြီးနောက်တွင် တရားကျင့်သူများပါ ရောက်ရှိလာသောကြောင့် အနှောင့်အယှက်မဖြစ်စေရန် ဆရာတော် ဦးသုမန၏ လမ်းညွှန်ချက်ဖြင့် အင်ကြင်းပင်ကျောင်းအနောက်ဘက် မြေကွက်လပ်တွင် ကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းနှင့် တိလောကသဗ္ဗညုစေတီတို့ကို ၁၉၂၉ တွင် စတင်ဆောက်လုပ်ကြသည်။
ကာလအတန်ကြာသော် ကျောက်ဆည်မြို့မှ ကျောင်းဒကာ ဦးပျော့နှင့် ဒါယကာများ အင်ကြင်းပင်သို့ လိုက်လာကာ ကျောက်ဆည်၌လည်း သီတင်းသုံးရန် လျှောက်ထားကြသည်။ ထို့ကြောင့် တစ်ကျောင်းလျှင် ခြောက်လကြာ သီတင်းသုံးရန် ဆရာတော်က လက်ခံခဲ့သည်။
ရွှေဘို အောင်မြေဆရာတော်
၁၉၅၀ တွင် အလောင်းမင်းတရား ဦးအောင်ဇေယျ၏ လယ်မြေနေရာအား ရှင်းလင်းကာ အောင်မြေကျောင်းတိုက်ကို ဆောက်လုပ်သည်။ ထို့နောက် ဝေဘူဆရာတော်အား ပင့်ဆောင်ကိုးကွယ်သည်။ ပင့်ဆောင်ကြသူများမှာ ရှေ့နေ့ ဦးအုံးဖေ၊ စက်ပိုင်သူဌေး ဦးထွန်းဖေတို့ ဖြစ်သည်။ ထိုအခါမှစ၍ အောင်မြေကျောင်းတိုက်တွင်လည်း လေးလ သီတင်းသုံးသည်။ ဤကျောင်းအား အစွဲပြု၍ အောင်မြေဆရာတော်ဟုလည်း ထင်ရှားသည်။
ဆရာတော်၏ စိတ်နေစိတ်ထား
၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် ကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်း၌ တည်ထားသော တိလောကသဗ္ဗညုစေတီတော် ပြိုကျသည်။ အသစ်တည်ဆောက်ရန် ပြင်ဆင်စဉ် စေတီဟောင်းမှ အုတ်များကို လမ်းဖို့ရန် သုံးလေသည်။ လူအများ မသွားဝံ့ကြကြောင်း တပည့်ကြီး ဦးပညာဝံသက လျှောက်သောအခါ ပျက်စီးသွားလျှင် အမှိုက်ပင်ဖြစ်ကြောင်း၊ မစွန့်ပစ်ဘဲ အကျိုးရှိရာသုံးသင့်ကြောင်း ပြတ်ပြတ်သားသားမိန့်ခဲ့သည်။
ဆရာတော်သည် ကျမ်းဂန်ရေးသားလေ့ မရှိပေ။ ဒုလ္လဘရဟန်းများ (အချိန်အတိုင်းအတာ တစ်ခုအထိသာ ရဟန်းပြုသူများ) အတွက် ပါတိမောက္ခသာရသုဒ္ဓိကျမ်း ဟူသော ဝိနည်းဘာသာပြန်ကျမ်းတစ်စောင်သာ ရေးဖူးသည်။ အကြောင်းဆက်စပ်၍ စာပေဖြင့် ပြောရန်ရှိလာက ပါဠိတော်များကို မြန်မာပြန်ပေးသော်လည်း နာမည်ထုတ်ဖော်ခြင်း မရှိပေ။
ရေအေးလေးရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘဟဲရွာ၊ မဘိမ်းမြို့နယ်
ဘဟဲရွာ (Bahe)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုးမိတ်ခရိုင်၊ မဘိမ်းမြို့နယ်၊ ဘဟဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၈၀၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘဟဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၁၆ ဦး၊ မ ၁၃၄၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၆၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ဝေဘူဆရာတော်
ဆရာတော်၏ စိတ်နေစိတ်ထား
သာသနာ ၂၅၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဆဋ္ဌသံဃာယနာတင်ပွဲကျင်းပရာ ဝေဘူဆရာတော်အား ကမ္မဋ္ဌာနစရိယဆရာတော်အဖြစ် ပင့်ဆောင်ကြသည်။ တစ်နေ့သော် မဟာပါသာဏလှိုက်ဏ်ဂူမှ ပြန်အကြွတွင် ညောင်ရမ်းဆရာတော်ကြီးက "ဝေဘူဆရာတော်ဟဲ့။ ဖူးလိုက်ကြ။ ဝအောင် ဖူးလိုက်ကြ" ဟုပင် မိန့်တော်မူသည်။ စာပေတတ်ပွန်းသော ဆရာတော်များကပင် လေးစားခြင်းကို ခံရသည်။
ဘဟဲရွာ၊ မဘိမ်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မဘိမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘုန်းကြီးပျံရွာ၊ တုံးတော
ဘုန်းကြီးပျံရွာ၊ တုံးတော
ဝေဘူဆရာတော်
ရွှေချက်သိုလ် စေတီ
ဆရာတော်၏ ဆွေမျိုးသားချင်းများမှာ ဆောလျင်စွာ ကွယ်လွန်သွားကြ၍ မိဘပိုင်မြေကွက်မှာ အလွတ်ကျန်နေသည်။ ထို့ကြောင့် ဆရာတော်၏နှုတ်မိန့်ဖြင့် ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် ရွှေချက်သိုလ် အမည်ရှိ စေတီတော်ကို တည်ထားခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး
၁၉၇၇ တွင် ဆရာတော်၌ ကြီးကြီ:မားမားရောဂါမဖြစ်လာသော်လည်း မောပန်းမှု ရှိလာသည်။ ဇွန်လ ၂၆ ရက်တွင် ဝစ္စကုဋီ (အိမ်သာ) မှအပြန် ညောင်စောင်းထက်အရောက် ညနေ ၇ နာရီခွဲတွင် ပျံလွန်တော်မူသည်။ ဆရာတော်၏ ရုပ်ကလာပ်အား ရွှေဘိုကလည်း ရချင်သည်၊ ကျောက်ဆည်ကလည်း လိုချင်သည်။ အင်ကြင်းပင်နယ်သားများက မပေး။ ထို့အပြင် မီးပူဇော်ခြင်း ပြု၊ မပြုနှင့် ပတ်သက်၍ ဝိဝါဒများ ရှိလာသည်။ ထို့ကြောင့် ထေရ်ကြီ:ဝါကြီးများထံ အဆုံးအဖြတ်ခံကြသည်။ ထို့အချိန်၌ ရွှေဘိုမြို့၊ ဓမ္မသုခဆရာတော်သည် သက်တော်ကြီးရင့်သကဲ့သို့ ပညာလည်း တတ်ကျွမ်းလှရာ အဆုံးအဖြတ်ပေးရန် ရွေးချယ်ကြသည်။ အဆုံးအဖြတ်ပြုရာ၌ ဓမ္မသုခဆရာတော်သာမက ပုခန်းဆရာတော်လည်း ကြွလာသည်။ ဆရာတော်နှစ်ပါးက မီ:ပူဇော်သင့်ကြောင်း ဆုံးဖြတ်၍ ခင်ဦးမြို့နယ် ပြည်သူ့ကောင်စီက ဦ:စီးကာ အန္တိမဈာပနပွဲကို ကျင်းပသည်။ ကျောက်ဆည် ဝေဘူချောင်ဆရာတော် ဦး အာစရဘိဝံသ၊ အင်ကြင်းပင်ကျောင်း နန်းဦးပရိယတ္တိစာသင်တိုက် ဦး ပညာဝံသနှင့် ခင်ဦးမြို့နယ် ပိတောက်ကုန်းကျောင်းဆရာတော် ဦ:ဝိစာရတို့က စီမံ၍ ကိုယ်တိုက်ကိုယ်ကျ နံ့သာထင်းဖြင့် သင်္ဂြိုဟ်ခဲ့သည်။ တစ်နေရာတည်းတွင် မီ:သင်္ဂြိုဟ်သော်လည်း ကျောင်းတိုက် သုံးနေရာစလုံးတွင် ဈာပနပွဲဖြင့် ပူဇော်ကြသည်။ မီ:ပူဇော်ပြီ:တွင် အရိုးပြာတို့ကို အညီအမျှ ခွဲယူကြသည်။
ရန်အောင်မြေ စေတီ
အဂ္ဂိဈာပနမြေနေရာတွင် စေတီတည်ထားကာ အင်ကြင်းပင်ကျောင်းအတွက်ရရှိသော အရိုးပြာတို့ကို ဌာပနာသွင်းခဲ့သည်။ စေတီတော်၏ဘွဲ့ကို ရန်အောင်မြေ ဟု မှည့်ခေါ်ကြသည်။ ထို့အပြင် ဦး အာစာရက ရန်အောင်မြေဗောဓိပင်ကိုလည်း စိုက်ပျိုးပူဇော်ခဲ့ရာ နှစ်စဉ် ကဆုန်လပြည့်တိုင်းတွင် ညောင်ရေသွန်း၍ ဆွမ်းတော်ကြီး လောင်းလှူလျက်ရှိသည်။
ဓနုတ်စေတီတော်ကြီး
ရှေးဟောင်း သမိုင်းဝင် ဆံတော်ရှင် ဓနုတ် ဆုတောင်းပြည့်စေတီတော်ကြီးဉာဏ်တော်အမြင့် ၁၉၈ ပေရှိကာရန်ကုန်တိုင်း ဒလမြို့နယ်တွင်တည်ရှိသည်။
စေတီတော်ကြီး၏သမိုင်း
ရှေးဟောင်း သမိုင်းဝင် ဆံတော်ရှင် ဓနုတ် ဆုတောင်းပြည့်စေတီတော်ကြီးကို သာသနာ သက္ကရာဇ် (၂၄ဝ) ပြည့်နှစ်တွင် ဂေါတမ မြတ်စွာဘုရား ၏ ဆံတော် (၂) ဆူ ဓာတ်တော် (၂၄) ဆူ တို့ကို ဌာပနာထားကာ သထုံမင်း စူဋ္ဌသီရိမာသောက ၏ အထောက်အပံ့ ဖြင့် ရဟန်းတော် အရှင်ဇာတကလေးသည် ရွာမှာ တိုက်စေတီ တည်ထားသောကြောင့် ဒုနဂ္ဂဟစေတီလို့ ဘွဲ့တော် ပေးခဲ့ဖြစ်ကြောင်း၊ နောင်အခါ တိုက်စေတီ မှ သင်တိုင်း စေတီပုံ သို့ ပြင်ဆင်ခဲ့ပြီး ဓနုတ်စေတီ ဟု ဘွဲ့တော် အမည် ပြောင်းလဲခဲ့ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ထိုဘုရား၏ ရာဇဝင်များအရသိရသည်။
ဓနုတ်စေတီ သမိုင်း အဆိုအရ ၁၈၁၁ တွင် ဗဒုံမင်း (ဘိုးတော်ဘုရား) ပြုပြင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ဓနုတ် စေတီတော်ကို မြန်မာ မင်းအဆက်ဆက် ပြုပြင်မှုမှာ ကောဇာသက္ကရာဇ် (၇၁၅) ခုနှစ်မှာ ဟံသာဝတီဘုရင် ဗညားဦး နှင့် မိဖုရားတို့က ပြန်လည် ပြုပြင်ကာ ထီးတော်တင်လှူခဲ့ခြင်း၊ သက္ကရာဇ် (၇၅၆) ခုနှစ်တွင် သုတသောမ ရာဇာဓရာဇ် ဘုရင်၏ အမိန့်တော်အရ ဓနုတ်ကင်း သူကြီး 'ထဗ' ရွှေဘုရား၊ ငွေဘုရား (၄၅) ဆူစီ ဌာပနာထားပြီး အမြင့် (၄၅)တောင်ခန့် စေတီ တည်ထားကာ ထီးတော် တင်လှူခဲ့ဖူးသည်။
ပြန်လည်ပြုပြင်ခြင်း
ရှေးဟောင်း သမိုင်းဝင် ဆံတော်ရှင် ဓနုတ် ဆုတောင်းပြည့် စေတီတော်ကြီး ကို မူလ ဒီဇိုင်းအတိုင်း ဆူးလေစေတီတော် ပုံစံကဲ့သို့ ရှစ်ထောင့်ဒီဇိုင်း ဖြစ်ကာ၊ အလှူငွေ သိန်းပေါင်း ၁ သောင်း ၃ထောင် ( သိန်း၁၃၀၀၀ ) ဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့တာ ဖြစ်ကြောင်း၊ စေတီတော်ကြီး ပြန်လည် ပြုပြင်မှုကို ရွှေသံလွင် ကုမ္မဏီက ဦးဆောင်ပြုလုပ်ခဲ့တာ ဖြစ်ကြောင်း စုံစမ်းသိရှိရသည်။ ဓနုတ် စေတီတော်မြတ်ကြီးကို ဉာဏ်တော် (၁၈၆)ပေ၊ ငှက်ပျောဖူး (၂၃)ပေ၊ ထီးတော်အဝ (၉)လက်မ၊ ထီးတော်အမြင့် (၃၂)ပေ၊ လုံးပတ်တော် (၁၇၄)ပေ (၈)လက်မ၊ ဖိနပ်တော် (၄၉ဝ)ပေ (၄)လက်မ ဖြစ်ကာ၊ အခုတကြိမ် ပြိုကျတာဟာဖြင့် (၅) ကြိမ်မြောက်လည်း ဖြစ်သည်။
ဒလမြို့နယ် ဓနုတ်စေတီ ထီတော်မှ စ၍ပြန်လည်ပြိုကျ
ရန်ကုန်တိုင်း ဒလမြို့နယ် ဓနုတ်ကျေးရွာ တွင် တည်ထားကိုးကွယ်ထားသော ဓနုတ်စေတီတော်ကြီးသည် ၂၀၀၆ ခုနှစ် တွင် စေတီ ကိုယ်လုံးတော်မှ အတ်ကြောင်းမှ တွေ့ရှိခဲ့သဖြင့် သက်ဆိုင်ရာ မှ အဆိုပါအတ်ကြောင်းများမှ ပြို ကျ မှုမရှိစေရေး ပြုပြင်နေစဉ် ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ မိုးတွင်းကာလအတွင်း အလုပ်သမားများအနားယူနေသည့် အချိန် နံနက်ပိုင်း ၃ နာရီ ၁၅ မိနစ်တွင် စေတီကိုယ်လုံးတော်ကြီး တစ်ခုလုံ အရှေ့ဘက် အရပ်မှ တစ်ခြမ်းပဲ့ ကာ ပြိုကျခဲ့သည်။
အဆိုပါစေတီတော် အား သက်ဆိုင်ရာမှ ပြန်လည်ပြုပြင်မွမ်းမံရေးအတွက် ရွှေတိဂုံစေတီတော်တွင်အလှူခံမဏ္ဍန် ဖွင့်လှစ်ခြင်း၊ မြို့နယ်များအလိုက် ယာဉ်တန်းဖြင့်လှည့်လည်ကာ အလှူခံခြင်းများ ဖြင့် ပြည်သူလူထု ထည့်ဝင်ငွေ များဖြင့် ပြန်လည်ပြုပြင် မွမ်းမံခဲ့ ရာ ထီတော်တင်ခြင်း အခမ်းအနားကို ၂၀၀၉ ခုနှစ် မေလ ၇ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံ တော် အစိုးရ မှ ကမကထပြုကာ ဆောက်ရွက်ခဲ့သည်။ ထီတော်တင်ပြီနောက်ပိုင်း တွင်လည်းကျေးရွာများမှ လုပ် အား ဒါန အလှူရှင်များ၊ တပ်မတော်သား လုပ်အားဒါန အလှူရှင်များ စသည့်ဖြင့် ဝိုင်းဝန်းဆောင်ရွက်ကြသည်။
သို့သော် ယနေ့ ၂၀၀၉ ခုနှစ်မေလ ၃၀ ရက်နေ့ ၁၄၀၅ နာရီ အချိန် တွင် မြောက်ဘက်မုဒ်မှ စ၍ပြိုကျကာ ၁၅၀၅ နာရီအချိန်တွင် စိန်ဖူးတော်မှ စ၍ ၂ ကြိမ်တိုင်တိုင် အောက်ခြေ ၁၂၆ ပေထိတိုင်အောင် ပြိုကျ ပျက်ဆီးခဲ့သည်။ ယခင် မပြုပြင်မီ အတိုင်း ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ စေတီ ကိုယ်လုံတော် ပြိုကျ မှုကြောင့် ကျေးရွာများမှ လုပ်အားဒါန အလှူရှင်များ၊ တပ်မတော်သားများ နှင့် နေ့စားလာရောက်လုပ်ကိုင်သူများ (၂) ဦး သေဆုံးပြီး၊ (၃၅)ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိသွားသည်။ သေဆုံးသူများမှာ ကိုအေးချမ်း (၃၀)နှစ် ဖြူးမြို့နယ်၊ အလုပ်လာရောက်လုပ်ကိုင်သူနှင့် အခြားအမည် မသိ အမျိုးသား တစ်ဦး တို့ ဖြစ်သည်။ ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရရှိသူများကို ရန်ကုန်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီး အရေးပေါ်ဌာနသို့ ပို့ဆောင်ခဲ့ရသည်။
ဘိက္ခုနုပဿယသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် အရှင်အာနန္ဒာ ဆွမ်းခံမဝင်မီ ဘိက္ခုနီကျောင်းသို့ကြွရောက်စဉ် ဘိက္ခုနီတို့၏ လျှောက်ထားချက်ကြောင့် ဘိက္ခု၊ ဘိက္ခုနီ မည်သူမဆို သတိပဋ္ဌာန်လေးပါးတရားတို့၌ စိတ်ကိုစွဲစွဲ မြဲမြဲ တည်နေနိုင်လျှင် ရှေ့တရားထူးထက်မြတ်သော နောက်တရားထူးကိုသိလိမ့်မည်ဟု မိန့်တော်မူခဲ့ပြီး ဆွမ်းဘုဉ်းပေးအပြီး ဇေတဝန်ကျောင်းတော်သို့ ပြန်ရောက်သည့်အခါ ထိုအကြောင်းကို ဘုရားရှင်အားလျှောက်ထားပါသည်။ ဘုရားရှင်က သတိပဋ္ဌာန်လေးပါးတို့၌ ပဏိဓာယဘာဝနာ, အပ္ပဏိဓာယဘာဝနာဖြစ်ပုံ အကျယ်ကို ဟောကြားတော်မူပါသည်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်များ ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။
၉ ဒီဇင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာလ၊ (၉)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၃၄၃)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၄၄)ရက်မြောက်) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၂၂) ရက် ကျန်သေးသည်။
အတွင်းငခူချောင်းရွာ၊ အတွင်းငခူချောင်း
အတွင်းငခူချောင်းရွာ၊ အတွင်းငခူချောင်း
လပြည့်
လပြည့် ဆိုသည်မှာ လကမ္ဘာ၏ပုံသဏ္ဌာန် အဝိုင်းစက်ဆုံး အနေအထားကို ခေါ်ဆိုသည်။ မြန်မာပြက္ခဒိန်အရ လသည် ၂၉ရက် တစ်လှည့် ရက်၃၀ တစ်လှည့် လပြည့်အခြေအနေသို့ရောက်သည်။ မြန်မာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့သည် လပြည့်နေ့တွင် ဥပုသ် သီတင်းသီလ ဆောက်တည်ကြသည်။
တာချီလိတ် လေဆိပ်
တာချီလိတ် လေဆိပ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်း တာချီလိတ်မြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။
ကျီးကန်း
ကျီးကန်းသည် မည်းနက်သော ငှက်တစ်မျိုးဖြစ်၍ မြို့ကျီးကန်းနှင့် တောကျီးကန်းဟူ၍ နှစ်မျိုးကွဲသည်။ တောကျီးကန်းမှာ ကိုယ်ထည်ထွားသည်။ ကျီးသည် အလျား ၁၇" ရှိ၍ ရင်အုပ်နှင့် လည်အနားတွင် မွဲခြောက်သည်။ ကျီးကန်းသည် မျက်စိလျင်၍ လုယက်ခိုးဝှက်တတ်သည်။ စားကြွင်းစားကျန်၊ တီကောင်၊ ကြွက်ငယ်များကို ရှာဖွေစားသောက်သည်။ ကျီးတစ်ကောင် သေလျင် ကျန်ကျီးကန်းများ ဝိုင်းလာ၍ အော်ဟစ်တတ်သည်။ အသိုက်ကို သစ်ပင်မြင့်များ အထူးသဖြင့် မန်ကျည်းပင်များတွင် ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ ကျီးဥမှာ ကြက်ဥကဲ့သို့ ရှည်မျောပြီး အခွံမာကျောကာ အနီပြောက်၊ အညိုပြောက်များ ရှိသည်။ တောကျီးကန်း အသံမှာ ပို၍အောသည်။ ကျီးကန်းကို မြန်မာနိုင်ငံနှင့် အာရှတိုက် အရှေ့ပိုင်း နိုင်ငံများတွင် တွေ့ရသည်။ တခါတရံ ဆွတ်ဆွတ်ဖြူသော ကျီးကန်းကိုလည်း တွေ့ရတတ်သည်။
မျိုးပွားပုံ
ကျီးကန်းမသည် သုံးနှစ်သား၌ အရွယ်ရောက် ရင့်မာပြီး၊ ကျီးကန်းဖိုသည် ငါးနှစ်သားတွင် ရင့်မာသည်။ ဥကို သုံးလုံးမှ ကိုးလုံးထိ ဥတတ်ပြီး၊ အသိုက်ထဲတွင် ရက် ၂၀ မှ ၄၀ ထိ နေရလေ့ရှိသည်။ ကျီးကန်းများသည် တဘဝတာလုံး ကြင်ဖော်နှင့် တူတွဲ နေထိုင်ပြီး၊ ယခင်နှစ်က ပေါက်သော အငယ်များသည် အသိုက်ကို ဝိုင်းဝန်း စောင့်ရှောက်ပေးတတ်ကာ၊ ဥမှ ပေါက်ကာစ အသိုက်နေ ကျီးကန်းပေါက်စများကို အစာကျွေးခြင်း၌ ကူညီ‌သည်။
မြို့ပြဒေသတွင် အသိုက်နေ ကျီးကန်းပေါက်စများသည် သဘာဝနှင့် လိုက်လျောညီထွေ မရှိသော လူလုပ် အသိုက်များတွင် ငြိုငြင်စွာ နေထိုင်ရခြင်းနှင့် အာဟာရ ပြတ်လတ်သောကြောင့် အရိုးပြိုင်းပြိုင်း ကြီးပြင်းလာရခြင်းစသော ခြိမ်းခြောက်မှုများနှင့် ကြုံတွေ့ရသည်။
သက်တမ်းနှင့် ရောဂါ
အမေရိကန်ကျီးကန်းသည် မကြာသေးမီက ဖြစ်ပွားလာသော မြောက်အမေရိက၏ အနောက်ဘက် နိုင်းဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါပိုး (West Nile Virus)နှင့် ထိတွေ့ ကူးစက်လွယ်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ အမေရိကန်ကျီးကန်းများသည် ရောဂါ ဖြစ်ပွားပြီး တစ်ပတ်ခန့်အတွင်း ပုံမှန်အားဖြင့် သေဆုံးလေ့ရှိပြီး၊ အနည်းစုသာ ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ ရှင်သန်ခွင့်ရသည်။
ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သည့် အခြေအနေ
ကျီးကန်းမျိုးစိတ် ၂ ခုကို ယူအက်စ် ငါးမျိုးနှင့် သားရိုင်းတိရစ္ဆာန်များ ဌာနက မျိုးတုံးမည့် အန္တရာယ် ကျရောက်နေသည်ဟု စာရင်းသွင်းထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဟာဝိုင်အီကျီး နှင့် မာရီယာနာကျီး တို့ဖြစ်သည်။ အနောက်နိုင်းဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် ၁၉၉၉ ခုနှစ်ကတည်းက ဦးရေ ၄၅% လျော့ကျသွားသော အမေရိကန်ကျီးကိုမူ စိုးရိမ်ရန် မလိုဆုံး မျိုးစိတ်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားလေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးစုများ ကဏ္ဍ:ပံ့သကူသားစား တိရစ္ဆာန်များ ကဏ္ဍ:စကားပြောသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:စာကလေးနှင့် အလားတူငှက်များ
စုံးတလင်းရွာ၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်
စုံးတလင်းရွာ (Sonetalin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်၊ ပေကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၁၈၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျွန်းလှမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သခွတ်ချောင်ရွာ၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်
သခွတ်ချောင်ရွာ (Thakhutchaung)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်၊ တည်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၅၆၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထီးချိုင့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘွတ်တန်းရွာ၊ ကင်းဝကြီး
ဘွတ်တန်းရွာ၊ ကင်းဝကြီး
လတာချောင်းရွာ၊ ရေကန်ချောင်
လတာချောင်းရွာ၊ ရေကန်ချောင်
မြေဖြူရွာ၊ ပေါ့ယား
မြေဖြူရွာ (Myayhpyu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ ပေါ့ယားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၆၅၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေါ့ယားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၆၂ ဦး၊ မ ၂၀၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၉၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
င/မြင်းဘော်ကုလားရွာ
င/မြင်းဘော်ကုလားရွာ
လကွယ်
လ၏ပုံသဏ္ဌာန်ကို အရိပ်အယောင်မျှပင် မမြင်တွေ့ရသော အနေအထား မှောင်မိုက်နေ၍ ဘာမျှ မြင်နိုင်သော ညအခြေအနေကို ခေါ်ဆိုသည်။ မြန်မာပြက္ခဒိန်အရ လသည် ၂၉ရက် တစ်လှည့် ရက်၃၀ တစ်လှည့် လကွယ်အခြေအနေသို့ရောက်သည်။ မြန်မာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့သည် လပြည့်နေ့တွင် ဥပုသ် သီတင်းသီလ ဆောက်တည်ကြသည်။
ဘုန်ဇုန်းရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
ဘုန်ဇုန်းရွာ(Bungzung)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ ဇို/ဒီဟိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၄၄၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇို/ဒီဟိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၇ ဦး၊ မ ၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂျို့စ် ဂေဗီယို ဗမ်းန်
thumb|left|The Lighthouse at the End of the World သည် Verne ၏ စာပေဇာတ်ခုံ၏ အကောင်းဆုံးဝတ္ထုများထဲမှ တစ်ခုဟု သတ်မှတ်ခံထားရသည်။ ဂျို့စ် ဂေဗီယို ဗမ်းန်(Jules Gabriel Verne) (ပြင်သစ်ဘာသာဖြင့်:[ʒyl vɛʁn]) သည် ပြင်သစ်စာရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်ပြီး သူ့အား ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်၊ ၁၈၂၈ ခုနှစ်တွင်မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဖခင်ဖြစ်သူ ပယ်ရီဗန်းမှာ နာမည်ကျော်ရှေ့နေကြီးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၁၈၂၇ ခုနှစ်တွင် စကော့လူမျိုးအဆက်အနွယ်ဖြစ်သူ ဂျင်ဩဂတ်စတင် အယ်လိုတီ ခေါ် အမျိုးသမီးတစ်ဦးနှင့် စုံဖက်လက်ဆက်ခဲ့၍ ဂျို့စ် ဗမ်းန်အား ဖွားမြင်သည်။ သူသည် သိပ္ပံဆိုင်ရာ ဒဏ္ဍာရီ များ ရေးသားသည့် ပထမဆုံး စာရေးဆရာအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသူဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် သူ၏ စာအုပ်အချို့အား ရုပ်ရှင်အဖြစ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ သူ၏စာအုပ်အချို့မှာ အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်။
ဂျို့စ် ဗမ်းန်အား နန်တတ်စ်၊ ဘတ်တာနီမြို့၊ ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ အခြား အောင်မြင်မှုကို ရယူလိုသော လူငယ်များ ကဲ့သို့ ဗမ်းန်သည်လည်း ရေခြားမြေခြား စွန့်စား၍ ပါရီသို့ ခရီးထွက်ခဲ့သည်။ သို့သော် ပထမတွင် သူသည် မည်သည့်အကြိုက်မျှ မတွေ့ခဲ့ရပေ။ သို့သော် သူသည် သိပ္ပံပညာအား စိတ်ဝင်စားသူ တစ်ဦးဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူသည် ကျော်ကြားသော စာရေးဆရာလည်း ဖြစ်လာခဲ့ပြန်သည်။ ထိုသို့သော် အခြေအနေသည် သူ့အား ယနေ့ခေတ် သိပ္ပံဆိုင်ရာဒဏ္ဍာရီ( Science Fiction) ဟုခေါ်သော ဝတ္ထုစာအုပ်၊ ဒဏ္ဍာရီပုံပြင်များ ရေးသားသူအဖြစ် ရောက်ရှိရန် တွန်းပို့ပေးခဲ့သည်။ လူအများက ဂျို့ဗမ်းန်သည် ဆိုင်းရင့်ဖစ်ရှန်း(သိပ္ပံပုံပြင်) များ၏ မျိုးဆက်ကို စတင်သူအဖြစ် ဆုံးဖြတ်ပေးခဲ့ကြသည်။ သူအိမ်ထောင်ကျပြီးသည့်နောက်ပိုင်းတွင် စတော့ပွဲစားအဖြစ် ဘဝကျောင်းခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သူသည် မြို့နယ်ကောင်စီဝင်အဖြစ် အာမိန်းမြို့တွင် ရွေးချယ်ခံရပြီးနောက် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဗမ်းန်သည် မြောက်မြားစွာသော ဒဏ္ဍာရီများ၊ ဝတ္ထုစာအုပ်များကို ရေးသားခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူသည် အာမိန်းသို့ သွားရောက်နေထိုင်ခဲ့သည်။ ၁၈⁠၈၆ ခုနှစ် မတ်လ ၉ရက်နေ့ တွင် သူသည် အိမ်သို့ ပြန်လာခဲ့သည်။ ထိုစဉ် သူ၏တူငယ် အသက် ၂၅ နှစ်ရှိသူ ဂစ်တုန်း( Gaston) သည် မကောင်းကြံစည်ပြီး သူ့ခြေထောက်အား ပစ်ချိုးခဲ့သဖြင့် ခြေတစ်ဖက် ထော့နဲ့ခဲ့ရသည်။ သို့သော် သူ၏စာရေးသားခြင်းအား မရပ်တန့်ခဲ့ဘဲ သေဆုံးသည့် ၁၉၀၅ ခုနှစ်ထိတိုင် ရေးသားသွားခဲ့သည်။ သူသည် ၁၉၀၅ ခုနှစ် မတ်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်နိစ္စ ရောက်ရှာသည်။
၁၀ ဒီဇင်ဘာ
ဒီဇင်ဘာလ၊ (၁၀)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၃၄၄)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၄၅)ရက်မြောက်) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၂၁) ရက် ကျန်သေးသည်။
လိုင်လွမ်လီဆောရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
လိုင်လွမ်လီဆောရွာ(Lailumlisaw)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ လိုင်လွမ်လီဆောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၂၇၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆင်ဖြူရွာ၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်
ဆင်ဖြူရွာ (Sinhpyu)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်၊ သင်္ဂတုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၅၉၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သင်္ဂတုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၆၈ ဦး၊ မ ၈၄၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၁၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ပုံတူမျိုးပွားခြင်း
ဇီဝဗေဒ တွင် ပုံတူ မျိုးပွားခြင်း (cloning) ဆိုသည်မှာ ဗက်တီးရီးယား၊ အင်းဆက် သို့ အပင်များကဲ့သို့ သဘာဝ လိင်မဲ့ မျိုးပွားခြင်းကဲ့သို့ genetically-identical ဗီဇချင်း ထပ်တူသည့် သက်ရှိများအား ပွားယူခြင်းကို ဆိုသည်။ ဇီဝ နည်းပညာ (biotechnology) တွင် ပုံတူ မျိုးပွားခြင်း ဆိုသည်မှာ ပုံတူ ဒီအန်အေ မျှင်တန်း ကူးယူခြင်း (molecular cloning), ဆဲလ် ပုံတူကူးခြင်း (cell cloning) သို့ အင်္ဂါများ ပုံတူကူးခြင်း ကိုခေါ်သည်။ ပို၍ ယေဘုယျအားဖြင် digital media သို့ software များ ပုံတူကူးခြင်း တို့ကိုလည်းခေါ်သည်။
= မိုလီကျူလာ ကလုံးနီး =
မိုလီကျူလာ ကလုံးနီး (molecular cloning) သည် သက်မှတ်ထားသော ဒီအန်အေ စီးကွမ့် (DNA sequence) ၏ ပုံတူ အများအပြား ကူးယူခြင်း လုပ်စဉ်ကို ခေါ်သည်။ ပုံတူ မျိုးပွားခြင်း (cloning) ဟု ဆိုလိုက်လျှင် များသောအားဖြင့် ဂျီးခေါ် မျိုးဗီဇ ပါရှိသော ဒီအန်အေ အပိုင်းအစကို မိုလီကျူလာ ကလုံးနီး နည်းဖြင့် ပွားယူခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ၎င်းနည်းသည် ဂျီး မဟုတ်သော promoter (ဂျီးတခု အနီးတွင် တည်ရှိပြီး ထိုဂျီးသင်္ကေတများ စတင်တော့မည်ဟု ညွန်ပြသည့် ဒီအန်အေ သင်္ကေတ) စသည့် မည်သည့်နေရာမှ ဒီအန်အေ အပိုင်းအစ ကိုမဆို ကူးယူနိုင်ပြီး မိုလီကျူလာ ဇီဝဗေဒ တွင် အလွန်အရေးပါသည်။ ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ စမ်းသပ်မှုများ၊ လက်တွေ့အသုံးချနည်းများဖြစ်သော genetic fingerprinting (လက်ဗွေရာ နှိပ်ယူသကဲ့သို့ ဗီဇအချက်အလက်များအား မှတ်တမ်းတင်ြခင်း၊ တူညီမှု ရှိမရှိ တိုက်ယူခြင်း) မှသည် ပရိုတိန်း ထုတ်လုပ်ခြင်းများ အထိ ဤနည်းလမ်းကို အသုံးချကြသည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် ကလုံးနီးဆိုသည့် ဝေါဟာရအား ခရိုမိုဇုန်း တွင် ဂျီး တည်ရှိရာနေရာကို ရှာဖွေသည့် positional cloning နည်းဟု မှားယွင်းစွာ ညွှန်းဆိုတတ်သည်။ သို့သော်လည်း လက်တွေ့တွင်မူ ခရိုမိုဇုန်း တွင် ဂျီး တစ်ခု၏ တည်ရှိရာနေရာကို သိရှိသည့်တိုင် ၎င်းဂျီးကို မထုတ်ယူနိုင်ခြေ။
= သိုးမလေး ဒေါ်လီ =
သိုးမလေး ဒေါ်လီ (၁၉၉၆-၂၀၀၃) သည် သက်ရှိပုံတူမျိုးပွားခြင်းဖြင့် ရရှိသော သန္ဓေဆဲလ် မဟုတ်သော သာမန်ဆဲလ် မှ ပေါက်ပွားသည့် ပထမဆုံး နို့တိုက် သတ္တဝါ ဖြစ်သည်။
ဝက်ဝံရွာ
ဝက်ဝံရွာသည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့၏ အရှေ့မြောက်ဘက်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးနှင့် ရှမ်းပြည်နယ် နယ်စပ်မျဉ်းအနီးတွင်တည်ရှိသည်။ ဆက်သွယ်ရေးအနေဖြင့် မန္တလေး မှ လားရှိုးကားလမ်း၊ မီးရထားလမ်းပေါ်တွင်တည်ရှိသည်။ တိုက်နယ်ရွာတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ဘူတာ၊ ဆေးရုံ၊ အထက်တန်းစာသင်ကျောင်းတို့ရှိသည်။ ပြင်ဦးလွင် မြို့၏ မြို့ပြင် နယ်မြေ ၅ ခုရှိရာတွင် ဝက်ဝံသည် နယ်မြေ ၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ
ဆပ်ပြာအိုင် (တောင်)ရွာ၊ ကျုံတုံး
ဆပ်ပြာအိုင် (တောင်)ရွာ၊ ကျုံတုံး
ကျုံကတန်ရွာ၊ ကင်းဝကြီး
ကျုံကတန်ရွာ၊ ကင်းဝကြီး
မွန်းဘုခဂါ့ခုရှော ပညာသင်ဆု
မွန်းဘုခဂါ့ခုရှော ပညာသင်ဆု (အတိုကောက်အားဖြင့် MEXT ပညာသင်ဆု; ယခင်အခေါ် မွန်းဘုရှော ပညာသင်ဆု) (文部科学省奨学金, pronounced Monbukagakushō Shōgakukin; Japanese Government Scholarship) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ ပညာရေး၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ အားကစား၊ သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန (MEXT) က နှစ်စဉ်ချီးမြှင့်သည့် ပညာသင်ဆုတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ပညာသင်ဆု အမျိုးအစားများ
ဂျပန်အစိုးရက ပေးအပ်သည့် MEXT ပညာသင်ဆုတွင် သုတေသနကျောင်းသားများအတွက် တစ်မျိုး၊ ဆရာများအတွက် တစ်မျိုး (teacher training)၊ ဘွဲ့ကြို တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများအတွက် တစ်မျိုး၊ ဂျပန်ဘာသာ အထူးပြုကျောင်းသားများအတွက် တစ်မျိုး၊ နည်းပညာကောလိပ် ကျောင်းသားများအတွက် တစ်မျိုး၊ သီးသန့်လေ့ကျင့်ရေး ကျောင်းသားများအတွက် တစ်မျိုး၊ YLP ကျောင်းသားများအတွက် တစ်မျိုး၊ စုစုပေါင်း အမျိုးအစား ခုနစ်မျိုးရှိသည်။
သင်ကြားရေးလေ့ကျင့်မှု ကျောင်းသား
အသက် ၃၅နှစ်အောက် ရှိရမည်ဖြစ်ပြီး ကောလိပ်တစ်ခုခု သို့မဟုတ် ဆရာအတတ်သင်ကောလိပ်များမှ အနည်းဆုံး ဘွဲ့တစ်ခု ရရှိထားသူ ဖြစ်ရမည်။ အမိနိုင်ငံရှိ မူလတန်း၊ အလယ်တန်း၊ အထက်တန်း သို့မဟုတ် ဆရာအတတ်သင်ကောလိပ်များ၌ အနည်းဆုံး ငါးနှစ်နှင့်အထက် တာဝန်ထမ်းဆောင်ဖူးသူ ဖြစ်ရမည်။ (တက္ကသိုလ်၊ ကောလိပ်များ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသော တက္ကသိုလ် ဆရာ၊ ဆရာမများ အကျုံးမဝင်ပါ။)
ဘွဲ့ကြို တက္ကသိုလ်ကျောင်းသား
အသက် ၁၇နှစ်ပြည့်ပြီး ၂၅နှစ်ထက်မကျော်သူ ဖြစ်ရမည်။ ၁၂နှစ်တာ အတန်းပညာရေး ပြီးဆုံးသူ သို့မဟုတ် အထက်တန်းကျောင်းပညာရေးနှင့် ညီမျှသော အတန်းကို တက်ရောက်ပြီးသူ (သို့မဟုတ် ပြီးတော့မည့်သူ) ဖြစ်ရမည်။
နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း သံရုံးထောက်ခံချက် (Embassy recommendation) ဖြင့် ကျောင်းသားအတော်များများ ​လျှောက်ထားကြသည်။ ရွေးချယ်ခံရသူသည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ နိုင်ငံပိုင်တက္ကသိုလ် ၈၇ကျောင်းအနက် တစ်ကျောင်းကျောင်းတွင် ဘွဲ့ကြိုတန်းများ မတက်ရောက်မီ၊ Natural Science ဘာသာရပ်များ လျှောက်ထားသူဖြစ်လျှင် အိုဆာကာတက္ကသိုလ် ဂျပန်ဘာသာစကားနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဌာနတွင်လည်းကောင်း၊ Social Science and Humanity ဘာသာရပ်များ လျှောက်ထားသူဖြစ်လျှင် တိုကျိုနိုင်ငံခြားဘာသာတက္ကသိုလ်တွင်လည်းကောင်း တစ်နှစ်တာ ဝင်ခွင့်ပြင်ဆင်မှုအတန်းကို တက်ရောက်ကြရမည်။
မြလေးရုံရွာ၊ ရေကန်ချောင်
မြလေးရုံရွာ၊ ရေကန်ချောင်
မွန်းဘုခဂါ့ခုရှော ပညာသင်ဆု
ဂျပန်ဘာသာ အထူးပြုကျောင်းသား
အသက် ၁၈နှစ်မှ ၃၀အတွင်းရှိသူ ဖြစ်ရမည်။ ဂျပန်သို့ ရောက်ရှိချိန်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံပြင်ပရှိ တက္ကသိုလ်တစ်ခုခု၌ ဂျပန်ဘာသာစကား သို့မဟုတ် ဂျပန့်ယဉ်ကျေးမှုဘာသာရပ်ကို အဓိကဘာသာရပ်အဖြစ် ဘွဲ့ကြိုတန်းအတွက် အပ်နှံထားသူဖြစ်ရမည် ဖြစ်သကဲ့သို့ မိမိတိုင်းပြည်သို့ ပြန်ချိန်တွင်လည်း မိခင်ဌာနတွင် ပြန်လည်တက်ရောက်ရန် စာရင်းသွင်းထားသူ ဖြစ်ရမည်။
ဂျပန်ဘာသာစကား သို့မဟုတ် ဂျပန့်ယဉ်ကျေးမှုဘာသာရပ် မေဂျာမဟုတ်သူများအနေဖြင့် ၎င်းတို့ယူထားသည့် မေဂျာဘာသာရပ်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အင်ဂျင်နီယာပညာ၊ စီးပွားရေးပညာ၊ စိုက်ပျိုးရေးပညာ၊ ဗိသုကာပညာ၊ အနုပညာ စသည်တို့ကို ​ တက်ရောက်သင်ကြားလိုပါက JASSO (Japan Student Services Organization) သို့ ကာလတို Exchange Promotion program များအတွက် ဆက်သွယ်စုံစမ်းနိုင်သည်။
နည်းပညာကောလိပ် ကျောင်းသား
အသက် ၁၇နှစ်ပြည့်ပြီး ၂၂နှစ်မကျော်သူနှင့် ၁၁တန်းပညာရေးပြီးဆုံးထားသူ (သို့မဟုတ် ပြီးတော့မည့်သူ) ဖြစ်ရမည်။
သီးသန့်လေ့ကျင့်ရေး ကျောင်းသား
အသက် ၁၇နှစ်ပြည့်ပြီး ၂၂နှစ်မကျော်သူနှင့် ၁၂တန်းပညာရေးပြီးဆုံးထားသူ သို့မဟုတ် ဂျပန်နိုင်ငံ အထက်တန်းကျောင်းပညာရေးနှင့် ညီမျှသော အတန်းကို တက်ရောက်ပြီးသူ (သို့မဟုတ် ပြီးတော့မည့်သူ) ဖြစ်ရမည်။
Young Leaders' Program (YLP) ကျောင်းသား
အာရှနှင့် အခြားသောနိုင်ငံများမှ လူငယ်ခေါင်းဆောင်များ လျှောက်ထားနိုင်သည်။ တက္ကသိုလ်၊ ကောလိပ် တစ်ခုခုမှ ဘွဲ့ရပြီး လူထုအခြေပြုလှုပ်ရှားမှု အနည်းဆုံး လုပ်သက် သုံးနှစ်မှ ငါးနှစ်အတွင်းရှိသူ စသဖြင့် ဖြစ်ရမည်။
သံရုံးထောက်ခံချက်
သက်ဆိုင်ရာ ဂျပန်သံရုံး (သို့မဟုတ် ဂျပန်ကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံး) က ကြီးမှူးစစ်ဆေးသည်။
လာမည့် ဘဏ္ဍာနှစ်၏ ဧပြီနှင့် အောက်တိုဘာ ပညာသင်ကာလတွင် လာရောက်ကြမည့် သုတေသနကျောင်းသားများ၊ ဘွဲ့ကြို တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများ၊ နည်းပညာကောလိပ် ကျောင်းသားများ၊ သီးသန့်လေ့ကျင့်ရေး ကျောင်းသားများအတွက် နှစ်စဉ် မတ်လမှ မေလအတွင်း ခေါ်ယူလေ့ရှိသည်။ ဇွန်လမှ ဩဂုတ်လအတွင်း စာရွက်စာတမ်းတင်ခြင်း၊ ရေးဖြေ၊ နှုတ်ဖြေ စာမေးပွဲများ စစ်ဆေးခြင်းတို့ ဆောင်ရွက်လေ့ရှိသည်။ သံရုံးသည် စက်တင်ဘာအစတွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှတစ်ဆင့် ရွေးချယ်ခံရသူများကို ပညာရေး၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ အားကစား၊ သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာနသို့ ထောက်ခံပေးသည်။
ပြင်ပလင့်ခ်များ
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ
ကျောင်းစုရွာ၊ ကင်းဝကြီး
ကျောင်းစုရွာ၊ ကင်းဝကြီး
သာယာကုန်းရွာ၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျွန်းလှမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိတ္တူကူးစက်
မိတ္တူကူးခြင်းကို ရုံးလုပ်ငန်းများနှင့် စာကြည့်တိုက်တွင် လည်းကောင်း၊ စက်မှုထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းများတွင် လည်း ကောင်း၊ ခက်ခဲနက်နဲသည့် အချက်အလက် စုဆောင်းသည့် စနစ်သုံး လုပ်ငန်းများတွင်လည်း ကောင်းသုံးစွဲကြသည်။ ဓာတ်ပုံ ရုပ်ပုံများကို မိတ္တူကူးယူရခြင်းသည် ရောင်စုံပုံမှန်မရသည်ကလွဲ၍ တိကျမှုကို ရရှိသဖြင့် အခွင့်အရေးသာသည်။ ချုံ၍ရခြင်း၊ ချဲ့၍ရ ခြင်း၊ အချိန်မြန်မြန်နှင့် လျှပ်တစ်ပြက် ကူး၍ရခြင်း မိုက္ကရိုဖလင် ကူးခြင်းထက်စာလျှင် နေရာပို၍ ကျုံ့စေခြင်း၊ စောင်ရေနည်းနည်း လိုချင်လျှင် အလုပ်သမားခ ပစ္စည်းခသက်သာစေခြင်း၊ ပုံနှိပ်စက် ကြီးများဖြင့် ကူးယူခြင်းထက် သက်သောင့်သက်သာရှိခြင်း၊ စက်၏ပုံစံမှာလည်း ရိုးရိုးကလေး တည်ဆောင်ထားခြင်း စသည့် အကျိုးကျေးဇူးတို့ကြောင့် အချို့လုပ်ငန်းများတွင် သာမန် လူတစ် ယောက်တည်းအား တာဝန်ပေး၍ ကူးယူလုပ်ကိုင်နိုင်သည့် အခြေ အနေရှိသည်။ မိတ္တူကူးသည့် စက်က လေးများသည် ပုံနှိပ်စက် ပုံစံများမှ ပုံစံတူကူးယူ လုပ်ကိုင်ခြင်းကြောင့်လည်း အောင်မြင် တိုးတက်၍ အလွယ်တကူ အသုံးပြုနိုင်ကြောင်း တွေ့ရသည်။
မိတ္တူကူးလုပ်ငန်းစဉ်များကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာလိုက်လျှင် ခုနစ်မျိုးမျှ တွေ့ရပေမည်။ ဓာတ်ပုံဆေးပစ္စည်း သုံးကူးနည်း၊ လွှဲပြောင်းကူးယူနည်း၊ အပူပေးနည်း၊ ပုံစံထုတ်ကူးနည်း၊ လျှပ်စစ် ငြိမ်ကူးနည်း၊ လျှပ်စစ်ဓာတ် ပြုကူးနည်းနှင့် မိုက္ကရိုဖလင်ကူးနည်း တို့ဖြစ်သည်။
စက်ပိုင်း လျှပ်စစ်ပိုင်းဆိုင်ရာများနှင့် လျှပ်စစ်စွမ်းအားများအပေါ် အမှီသဟဲရှိနေရသဖြင့် ပုံဖော်သည့်စက်သည် နဂိုပုံအတိုင်း ရရှိ အောင် အပြည့်အဝ မစွမ်းဆောင်နိုင်ကြောင်း တွေ့ရလေသည်။
လက်တွေ့စမ်းသပ် လုပ်ဆောင်ရာတွင် ဓာတ်ပုံကူးသည့် စနစ်ကို ပင် တွဲဖက်လုပ်ဆောင် နေရသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ဓာတ်ပုံဆေးပစ္စည်းသုံးကူးနည်း
ဤနည်းပညာတွင် စနစ်အမျိုးမျိုးရှိ၏။ မိုက္ကရိုဖလင် ကူးနည်းလည်း တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ အရိုးဆုံးစနစ်မှာ မူရင်းပုံကို နဂ္ဂတစ်ပွားပြီးသော် လည်းကောင်း၊ တိုက်ရိုက်ပေါ့စ တစ် ထုတ်ယူနည်း ဖြင့်လည်း ကောင်း ဓာတ်ပုံစက္ကူပေါ် ကူးယူ ခြင်းဖြစ်သည်။ ပုံစံပြာနှင့် ပုံစံကူးယူခြင်းသည် ပုံနှိပ်စက်ဖြင့် ကူး ယူသည့် နည်းနှင့် သဏ္ဌာန်တူသည်။ ထိုဓာတ်ပုံ ကူးစက်များ တွင်မှန်ဘီလူးကို လိုချင်သောပုံအရွယ် ချိန်သားကိုက် အောင်ချိန် ဆ၍ရအောင် ပြုလုပ်ထားသော ကင်မရာအမျိုးအစား ပင်ဖြစ် သည်။ ဥပမာအားဖြင့် လိုက္ကာ(Leica) ကင်မရာမျိုးကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။ ယင်းကင်မရာဖြင့် ၁၉၂၄ ခုနှစ်ကတည်းက စာရွက် စာတမ်း မိတ္တူ ကူးသည့် လုပ်ငန်းကို လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ မှန်ဘီ လူးအပြင် ဘဲလိုး (Bellow) ဟုခေါ်သော ရှေ့တိုးနောက်ငင် ပြု လုပ်၍ ရသော လက်ဆွဲဘာဂျာကဲ့သို့သော ပုံစံဖြည့်စွက်လျှင် ပုံနှိပ်ဌာနသုံးကင်မရာအကြီး ပုံစံဖြစ်သွားသည်။ ယင်းကဲ့သို့ သော ကင်မရာဖြင့်ရိုက်ကူးလျှင် ဓာတ်ပုံဆေးသား ကောင်းခြင်း၊ ပုံနှိပ်ဆေးသား ကောင်းခြင်းတို့အပြင် ပုံချဲ့နိုင် ချုံ့နိုင်ကာ အရည် အသွေးကောင်းမွန်သော ပုံကောင်းများ အဆင့်အထိ ရနိုင်ပေ သည်။
ထိုထက်တစ်ဆင့်မြင့် တိုးတက်သည့် ဓာတ်ပုံရိုက်နည်း ကူးနည်းအသုံးပြုလာရာ ပရစ်ဇင်ခေါ် သုံးမြေ|ာင့်မှန်တုံးကို မူရင်း ပုံနှင့် မှန်ဘီလူးအကြားထားသော ကင်မရာများမှာ ဆေးသား ဘက်ကို တိုက်ရိုက်အမှန် အတိုင်းဖတ်နိုင်သည့်နည်းဖြင့် ကူးယူ နိုင်သည်ကို တွေ့ရသည်။ ၁၉ဝ၆ ခုနှစ်မှ ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်အ တွင်းဤနည်းကို အသုံးပြု၍ ဓာတ်ပုံကူးယူခြင်းများကို လုပ် ဆောင်ခဲ့ပေသည်။ လူသိများသော ကင်မရာများမှာ ဒက် ဇီဂရပ်၊ ဖိုတိုကလပ်၊ ဖိုတိုစတက်၊ ရက်တီဂရပ်၊ ရူသားစတက်နှင့်စတက် မာစတာတို့ဖြစ်သည်။ ထိုအထဲတွင် တချို့အမျိုးအစားများမှာ ပုံ နှိပ်ဖမ်းခြင်းကိုမူသေထားရှိ၍ အနည်းငယ်သာ ပုံချုံ့၍ရလေသည်။
တချို့အမျိုးအစားမှာ အလိုအလျောက် ပုံကူးစက်အဖြစ် ဖြတ်ခြင်း၊ အခြောက်ခံခြင်းတို့ပါ ပါဝင်လေသည်။ တချို့ စက်အမျိုးအစား များတွင်မူ နဂ္ဂတစ်ကော်ပီမှ ပုံဖော်၍ရိုက်နိုင်ခြင်း၊ ဆလိုက်များမှ ဟပ်တုံးပုံဖော်၍ ရိုက်နိုင်ခြင်း၊ ရောင်စုံထရန်ပဲရင်စီများမှ စကရင် သွင်းပြီးပုံများ၊ အော့ဖဆက်ပုံနှိပ်နိုင်ရန် အဆင့်ထိပုံများ ရိုက်ကူး နိုင်ခြင်းတို့ဖြစ်လေသည်။ တချို့ပုံစံများမှာတိုက်ရိုက်ဖတ်နိုင်အောင် နဂိုမူရင်းပုံစံအတိုင်း ကူးယူရရှိနိုင်သည်။
ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးပြီး စာစီခြင်းနည်းသည် ရိုးရိုးစာစီခြင်း နည်းကို အစားထိုး လုပ်ကိုင်သော နည်းပင်ဖြစ်သည်။ ဓာတ်ပုံ ရိုက်၍ စာစီခြင်းနည်းတွင်လည်း စာလုံးအရွယ်အစား အမျိုးအ မျိုး ပုံစံအမျိုးမျိုး လိုသလို ချိန်ဆ ပြုလုပ်နိုင်လေသည်။ ဓာတ်ပုံ မှန်ဘီလူးဖြင့် ချိန်ဆကာ ပေါ်လာသောပုံရိပ်ကို ဖလင်ပြား သို့မ ဟုတ် စက္ကူပေါ်သို့ပုံဖော်ယူနိုင်သည်။ ယင်းမှတစ်ဆင့် ပုံနှိပ်မည့် ပလိပ်ပြားပေါ် ထပ်မံကူးယူရသည်။ အထူးသဖြင့် ဂရေဗျူယာ နှင့် ဖိုတိုလစ်သိုဂရပ်ဖီ ပုံနှိပ်နည်းများတွင် အသုံးများသည်။
ယင်းနည်းကို ၁၈၇၇ ခုနှစ်က မူပိုင် မှတ်ပုံတင်ခဲ့ပြီး ယခုအခါ သတင်းစာ၊ မဂ္ဂဇင်း ပုံနှိပ်ခြင်းတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံး ပြုသည်။ အထူးသဖြင့် ကြော်ငြာများရိုက်ကူးရာတွင် တွင်တွင် ကျယ့်ကျယ်အသုံးပြုသည်။
ဓာတ်ပုံပစ္စည်းသုံး ကူးနည်းမှ အထူးအသုံးပြုသော တစ်နည်းမှာ လစ္စတိုမက်တစ်ကင်မရာ ခေါ် အလိုအလျောက် နှင့် မြန်မြန်ပုံနှိပ်သော စက်ကို ၁၉၅၃ ခုနှစ်က စတင်သုံးစွဲ ခဲ့သည်။ ယင်းနည်းမှာ ဇယားများ များပါသော တယ်လီဖုန်း လမ်းညွှန်ကဲ့သို့သော စာအုပ်များ ပုံနှိပ်ရာတွင် အသုံးများ၏။
ယခုဖော်ပြခဲ့သောနည်းမှ ရရှိသော ပုံတို့မှာ ဆေးသား ကြည်လင်ပြတ်သားခြင်းနှင့် စက္ကူကြမ်းတွင် ပင် ကူးယူ၍ ရနိုင်ခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ ဈေးနှုန်းအားဖြင့်လည်း ချိုသာသည်။ သို့သော် ဆက်လက်ဖော်ပြမည့် နည်းများမှ ရရှိသည့် ပုံများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လောက်သည့် အရည်အသွေးမျိုးမရနိုင်သေးပေ။
လွှဲပြောင်းကူးယူနည်း
ဤနည်းတွင် ဂျဲလတင်ခေါ် ဆေးသားတင်ပုံစံ (ဗယ်ရီ ဖက်စ်) နှင့် ဒီဖျူးရှင်း ခေါ် ဆေးသားပျံ့နှံ့ ခြင်းပုံစံဟူ၍ နှစ်မျိုး ရှိသည်။ ဓာတ်ပုံဆေးသား ကူးယူနည်းထက် ပိုပြီးစရိတ်စက ကြီးမားသည်။ အရည်အ သွေးမှာမူ အပူပေးနည်း (ဒိုင်အာဇို) ထက်ဖြစ်စေ၊ လျှပ်စစ်ငြိမ်ကူးနည်းထက်ဖြစ်စေ ပုံပိုကောင်းသည်။ အဖြူ အမည်းပုံပေါ်မှုမှာ ထင်းနေအောင်ပေါ်၏။ သို့ရာတွင် အနုစိတ်များ ပျောက်ကုန်သည်။ မပြတ်မသား နေရာများမှာ နှစ် ကြာလျှင် လျော့နည်းပျောက်ကုန်၏။ နည်းနှစ်ခုစလုံးသည် ဓာတ်ပုံစက္ကူကူးသည့်အခါ သုံးသည့် ပုံဖော်၊ ပုံချုပ်နည်းဖြင့်ပင် စက္ကူပေါ်ပုံဖော်ယူရသည်။
ဂျဲလတင်ပုံစံတွင် မိတ္တူစက္ကူ နှစ်ရွက်မှ ကိုးရွက်ထိ ကူးယူနိုင်သော်လည်း ဆက်တိုက် ကူးယူရရှိသောပုံမှာ တဖြည်း ဖြည်းမှိန်လာသည်။ ယင်းနည်းသည် အော့ဖဆက် ပုံကူးစက်ဖြင့် လည်းကောင်း၊ ဒိုင်အာဇို ပုံနှိပ်နည်းဖြင့်လည်းကောင်း ကူးယူနိုင် သည်။
နဂ္ဂတစ်ကော်ပီ တစ်ချပ်မှ ပေါ့စတစ်ကော်ပီ တစ်ချပ်သာရ နိုင်သော နည်းဖြစ်သည်။ ချုပ်ထားသော စာအုပ်များမှ ကူး ယူရန်မှာ အခက် အခဲရှိပေသည်။
အပူပေးနည်း
ဤနည်းကို သရီးအမ် ဟုခေါ်သော မင်နီဆိုတာ သတ္တုတွင်းနှင့် ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်း ကုမ္ပဏီမှ ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်က ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ လွှဲပြောင်းကူးယူသည့်နည်းကို အခြေခံပြီး တိုက်ရိုက်ကူးယူမိတ္တူပွား ယူခြင်း ဖြစ်သည်။
ပျဉ်းမခုံရွာ၊ ပျဉ်းမခုံ
ပျဉ်းမခုံရွာ၊ ပျဉ်းမခုံ
မိတ္တူကူးစက်
ပုံစံထုတ်ကူးနည်း
ပုံကူးယူသည့် ကိရိယာများသည်ဖန်ပြွန်ပုံစံ၊ လေးထောင့်သေတ္တာ ပုံစံနှင့် ပတ်လည်လည်နေသော စည်ပုံစံများ တွေ့ရမည်။ အလွန် တရာ ကြီးမားသည့် ဗိသုကာပုံစံ၊ အင်ဂျင်နီယာ ပုံဆွဲပုံစံ၊ ဇယား ကြီး၊ မြေပုံကြီးစသည်များကို ကူးယူနိုင်သည်။ အမျိုးအစားများ စွာရှိသည့်အ နက် အောက်ဖော်ပြပါ သုံးမျိုးမှာ အသုံးများ၏။
ပုံစံညို (Brownprint) ဟုခေါ်ဆိုနိုင်သော စီပီယာ အညိုရောင်ဖြင့် ပုံဖော်မိတ္တူကူးခြင်းမျိုးကို ၁၈၉၅ ခုနှစ်က စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ပုံကူးစဉ် အညိုရောင်သန်းပြီး ပုံပေးရာလာကာ ယင်းနေရာကို မင်သွင်းသော နည်းဖြင့် ပေါင်းစပ်လိုက်ရာ ဆေး စွဲမြဲသော ပုံပေါ်လာလေသည်။
ပုံစံပြာ (Blueprint) ကို ၁၈၄၂ ခုနှစ်ကတည်းက စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။ ကူးယူစဉ် အဖြူရောင် လိုင်းများပေါ် လာပြီး နောက်ခံမှာ ပြာလဲ့လဲ့အရောင်ရှိသည်။ ယင်းကိုထပ်မံပြီး တစ်ဆင့်ကူးသော် အပြာရောင်လိုင်းများ ပြန်ပေါ်လာပြီး နောက်ခံ မှာ ဖြူသွားလေသည်။
ပုံစံဖြူ (Whiteprint) ကို ၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ်ကစ၍ သုံးစွဲ ခဲ့သည်။ မူရင်းပုံမှ ဖလင်အကြည်သားပေါ် ကူးယူကာစက္ကူဖြင့် စောင်ရေမြောက်မြားစွာ ကူးယူမိတ္တူပွားနိုင်ပေသည်။ အဖိုးနှုန်းချို သာသည်။ ပုံစံပြာကူးသည့်နည်းထက် ပိုမိုသာလွန်သည်။
သင်္ကေတ အသေးအမွှားမှစ၍ ထင်ရှားပြတ်သားစွာပေါ်အောင် ကူးနိုင်သည်။
လျှပ်စစ်ငြိမ်နည်း
အလင်းလျှပ်စစ်နည်းကို အခြေခံပြီး ကြားခံနဂ္ဂတစ် ထုတ်ရန်မလိုဘဲ တိုက်ရိုက် ပေါ့စတစ်မိတ္တူ ရနိုင်သည်။ ကွဲပြား ခြားနားသော နည်းသုံးနည်းမျှသာ ရှိသည်။ ဇီရော့ မိတ္တူကူးစက် မျိုးကို ၁၉၃၇ ခုနှစ်က တီထွင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်ရောက် သည်အထိ စီးပွားဖြစ်မထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့ပေ။ အီလက်ထရိုဖက်စ် မိတ္တူ ကူးစက်မျိုးသည် ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ပေါ်လာသည်။ စမုတ် ပရင်းတင်း ခေါ် မီးခိုးရိုက်နည်း၊ ကြပ်ခိုးရိုက်နည်း ပုံစံမျိုးကို ၁၉၅၈ ခုနှစ်ကစ၍ မှတ်ပုံတင်ပြီး ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။
ဇီရော့ခရာဖီ ပုံနှိပ်နည်းပညာမှာ ဇီရော့ကုမ္ပဏီမှ ထုတ် လုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ နဂ္ဂတစ်ကော်ပီ၊ စက္ကူ၊ သတ္တုပလိပ်ပြားကို အခြေခံပြီး အော့ဖဆက်ပုံနှိပ်နည်းကို အသုံးပြုခြင်းဖြစ်သည်။
အီလက်ထရိုဖက်စ်မှာ ဇီရော့ပုံစံမျိုးပင်ဖြစ်သော်လည်း ရရှိသော မိတ္တူပုံမှာ ကောင်းမွန်သည်။ ပုံနှိပ် သဘောအရ ပုံများ တွင်အလင်းအမှောင် အနုအရင့်ကို ကွဲကွဲပြားပြားရရှိအောင် ကူးယူနိုင်သည်။ ရေမပါသော အော့ဖဆက်ပုံနှိပ်နည်း ဖြစ်သည်။
လျှပ်စစ်စာလုံးစီသည့် စက်ခလုတ်ခုံပါရှိကာ တစ်စက္ကန့်လျှင် လုံးရေ ၂ဝဝဝ စီနိုင်အောင် လျှပ်စစ်တိတ်ခွေ သို့မဟုတ် ကတ် ပြားတိတ်စနစ် ထိန်းနည်းဖြင့် မိတ္တူပွားယူသည်။
လျှပ်စစ်ဓာတ်ပြုကူးနည်း
ယင်းနည်းကို မင်နီဆိုတာသတ္တုတွင်းနှင့် ထုတ်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းကုမ္ပဏီမှ ၁၉၅၇ ခုနှစ်မှစ၍ အသုံးပြုသည်။ ပေါ့စတစ် ပုံများကို နဂ္ဂတစ်မိုက္ကရိုဖလင်များမှ တစ်ဆင့် မိတ္တူပွားယူနည်း ပင် ဖြစ်သည်။ ကူးယူနေစဉ် အမှောင်ခန်းမလိုဘဲ သာမန်အလင်း ရှိသော အခန်းတွင် ကူးယူနိုင်သည်။
မိုက္ကရိုဖလင်ကူးနည်း
စာရွက်စာတမ်း အထောက်အထားများကို မိတ္တူကူးယူ ခြင်းဖြစ်သည်။ စီးပွားဖြစ်သုံးစွဲနည်းကို ၁၈၅၉ ခုနှစ်က စတင် ခဲ့သည်။ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်ကိုမူ ၁၉၂၈ ခုနှစ်ပင် သုံးစွဲလာကြ သည်။ မူရင်းပုံကို ကူးစဉ်က ချုံ့၍ ကူးယူထားပြီး၊ မိတ္တူပွား သည့်အခါ ပြန်ချဲ့၍ ကူးယူရသည်။ ချုံ့၍ကူးယူထားပြီး ချဲ့၍ မိတ္တူပွားရသော် လည်း မူလနဂို စာလုံးအရွယ်အတိုင်း ပြတ်ပြတ် သားသား ကူးယူနိုင်စွမ်းရှိသည်။ ၃၅ မီလီမီတာ ဖလင်နှင့်ဓာတ် ပုံဆေးသား သုံးမျိုးမျှ ခွဲခြားပြီး ထုတ်လုပ်သည်။ ၁၆ မီလီမီတာ ဖလင်နှင့်မူ ဘဏ်သုံးချက်လက်မှတ်များ ပွားကူးယူရာတွင်အသုံး များသည်။ ၇ဝ မှ ၁ဝ၅ မီလီမီတာ ဖလင်များနှင့်မူ အင်ဂျင် နီယာ သုံးပုံများ၊ ပုံစံဇယားများ ကူးယူရာတွင်သုံးသည်။ ၇ ၁/၂ ထ ၁၂ ၁/၂ စင်တီမီတာ အရွယ်နှင့် ၎င်းထက်ကြီးသောဖလင် ပြားများဖြင့်လည်း ထုတ်လုပ်သည်။ မှတ်တမ်းဖိုင်တွဲရာတွင် လည်းကောင်း၊ ရှာဖွေရာတွင်လည်းကောင်း ပိုမို လွယ်ကူစေလို မည့် သဘောဖြင့် ဖလင်ချပ်များ ထုတ်ခြင်းဖြစ်သည်။
မိုက္ကရိုဖလင်ကူးရာတွင် ပထမ နဂ္ဂတစ်ကော်ပီယူ၍ ပေါ့စတစ်ကော်ပီပွားကာ မိုက္ကရိုဖလင်ပတ်သည့် စက်ကိုပါ တွဲဖက်အသုံးချရသည်။ မိုက္ကရိုဖလင်ကူးယူခြင်းတွင် အခွင့်သာ သည့်အချက်များမှာ တက်ခနိုလိုဂျီ အဆင့်မြင့်နည်း ပညာများ တွင် ပုံကြီးချဲ့ခြင်း၊ ထုတ်ဝေခြင်း၊ အချက်အလက်စုဆောင်းခြင်း တို့တွင် အသုံးပြု ၍ ရခြင်းပင်ဖြစ်၏။
မက္ကဋသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရဟန်းတို့ ဟိမဝန္တာ တောင်မင်း၌ မျောက်တို့လည်း မသွားလာနိုင်၊ လူတို့လည်း မသွားလာနိုင်သော၊ သွားလာရခက်ခဲသော မညီညွတ်သောဒေသ၊ မျောက်တို့သာသွားလာနိုင်ပြီး လူတို့ သွားလာ၍မရသော အသွားရခက်ခဲသော မညီမညွတ်သောဒေသ၊ မျောက်နှင့်လူတို့ သွားလာနိုင်သော ညီညွတ်သောဒေသတို့ရှိကုန်၏။ ထိုဒေသ၌ မျောက်တို့ကိုဖမ်းဆီး နှိပ်စက် သတ်ဖြတ်ခြင်းငှာ လူတို့သည် မျောက်နှဲစေးကို ထောင်ထားကြကုန်၏။
င/မြင်းဘော်ခမွေးရွာ
င/မြင်းဘော်ခမွေးရွာ
မက္ကဋသုတ်
လိမ္မာသောမျောက်တို့သည် မျောက်နှဲစေးကိုမြင်လျှင် ဝေးရာကရှောင်ကွင်း သွားကြကုန်၏။ မလိမ္မာသော လျှပ်ပေါ်လော်လီသောမျက်သည် မျောက်နှဲစေး၌ လက်နှစ်ဖက်, ခြေနှစ်ဖက်, ဦးခေါင်းတို့ဖြင့် ကပ်ငြိနေခြင်းကြောင့် ညီးတွားလျက် အိပ်နေရပြီး အကျိုးမဲ့ ပျက်စီးခြင်းသို့ရောက်ရ၏။ ထိုမျောက်သည် မကျက်စားရာ၌ ကျက်စားခြင်းကြောင့်ပေတည်း။
ထို့ကြောင့် သင်တို့သည် ဣဋ္ဌ, ကန္တ, မနာပ, ပိယရူပ, ကာမူပသံဟိတ, ရဇနီယဖြစ်သော အာရုံငါးပါး ကာမဂုဏ်များဟူသော တစ်ပါးသော မကျက်စားသင့်သောအရာတို့၌ မကျက်စားကြကုန်လင့်။ မကျက်စားရာ၌ လှည့်လည်ကျက်စားသော ရဟန်းကို ကိလေသာမာရ်သည် နှိပ်စက်ရန် ဖျက်ဆီးရန်အခွင့်ရ၏။
ရဟန်းတို့ မိမိဖခင်၏အရာဖြစ်သော သတိပဋ္ဌာန်လေးပါးဟူသော အာရုံ၌သာ လှည့်လည်ကျက်စားကြကုန်လော့ အစရှိသည်ဖြင့် သတိပဋ္ဌာန်လေးပါး ပွားများပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။
သာယာကုန်းရွာ၊ သရက်မြို့နယ်
သာယာကုန်းရွာ (Tharyarkone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ သရက်မြို့နယ်၊ ညောင်ရွာငယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၉၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်ရွာငယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၈၁ ဦး၊ မ ၁၂၇၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၅၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သရက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြည့်ချောင်းရွာ၊ ပြည့်ချောင်း
ပြည့်ချောင်းရွာ၊ ပြည့်ချောင်း
အမ္ဗပါလိသုတ်
သတိပဋ္ဌာန်လေးပါးနှင့် ပွားများပုံ အကျိုးကျေးဇူးများကို ဘုရားရှင်က ဝေသာလီမြို့ အမ္ဗပါလီ၏ ဥယျာဉ်၌ ရဟန်းတော်တို့အား ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
ကလေးမြို့ လေဆိပ်
ကလေးမြို့ လေဆိပ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးမြို့ ဗိုလ်ချုပ်လမ်းမဘေးတွင် တည်ရှိသည်။
မိုင်းရှူးခရိုင်
မိုင်းရှူးခရိုင် (Mong Hsu District) သည် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ မိုင်းရှူးမြို့ဖြစ်သည်။
ပါဝင်သောမြို့နယ်များ
မိုင်းရှူးခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံအနှံ့ ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ လွိုင်လင်ခရိုင်မှ မိုင်းရှူးနှင့် ကျေးသီးမြို့နယ်တို့ကို ခွဲထုတ်ကာ မိုင်းရှူးခရိုင်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ရေချမ်းစုရွာ၊ ကင်းဝကြီး
ရေချမ်းစုရွာ၊ ကင်းဝကြီး
မိုင်းရှူးခရိုင်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်
ပိန်းနဲကုန်းရွာ၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်
ပိန်းနဲကုန်းရွာ (Peinhnekone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်၊ ရေဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၅၈၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထီးချိုင့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇို / ဒီဟိုင်ရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
ဇို / ဒီဟိုင်ရွာ(Zo/Dihai)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ ဇို/ဒီဟိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၄၄၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇို/ဒီဟိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၇ ဦး၊ မ ၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချင်းစုရွာ၊ ရွာသစ် (မြောက်)
ချင်းစုရွာ၊ ရွာသစ် (မြောက်)
ပွေးတူးရွာ၊ မဘိမ်းမြို့နယ်
ပွေးတူးရွာ (Pwaytu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုးမိတ်ခရိုင်၊ မဘိမ်းမြို့နယ်၊ ဘဟဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၈၀၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘဟဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၁၆ ဦး၊ မ ၁၃၄၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၆၃ ဦးနေထိုင်သည်။