cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
အိုးဖုနဗောဓိသတ္တကျောင်းတော်
သမိုင်းကြောင်း
ကျောင်းတော်ကို ၁၉၂၉ တွင် ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာ ဆိုးတိုးကျောင်းတော်က စတင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ရုပ်ပွားတော်၏ ပုံစံအကြမ်းသည် ၁၉၃၄ တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ပစိဖိတ်စစ်ပွဲဖြစ်ပွားလာသည့်အခါတွင် လုပ်ငန်းများကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့ရသည်။ အိုးဖုနရုပ်ပွားတော်အဖွဲ့သည် ၁၉၅၄ တွင် တည်ဆောက်မှုများကို စတင်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် အပြီးသတ်ပြီးဆုံးခဲ့သည်။ ရုပ်ပွားတော်တည်ဆောက်ရာတွင် ကွန်ကရစ်ဖျော်သည့် အလုပ်ကို လူ့လုပ်အားဖြင့်သာ လုပ်ထားသည်။ ကွန်ကရစ်ဖျော်သည့်ထရပ်ကားများကို အသုံးပြုခြင်း မရှိပေ။ ရုပ်ပွားတော်၏ အပြင်ဘက်ကို အဖြူရောင်ဆေး သုတ်လိမ်းထားသည်။ ရုပ်ပွားတော်တွင် ပြတိုက်ငယ်တစ်ခုနှင့် ဝတ်ပြုရာနေရာတစ်ခု ပါဝင်ပြီး ၎င်းတို့နှစ်ခုစလုံးကို ကြည့်ရှုနိုင်ရန် ပြသထားသည်။
ရုပ်ပွားတော်တည်ဆောက်ရာတွင် ကျောက်များကို နာဂါဆာကီနှင့် ဟီရိုရှီးမားရှိ နျူကလီးယားဗုံးပေါက်ကွဲခဲ့သည့်နေရာမှ ကျောက်များဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။ ထိုဗုံးပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဆုံးပါးခဲ့သူများအား အမှတ်တရဖြစ်စေရန် ဖြစ်သည်။ ဟီရိုရှီးမားရှိ ဗုံးပေါက်ကွဲမှုကြောင့် မှိုပွင့်ပုံစံလောင်ကျွမ်းမှုဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။
ရောက်ရှိနိုင်မှု
အိုးဖုနဘူတာနှင့် နီးကပ်ပြီး ဝင်ကြေးအဖြစ် ယန်း ၃၀၀ ပေးရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားကျောင်းများ
ဆေးပညာမဟာသိပ္ပံဘွဲ့
ဆေးပညာမဟာသိပ္ပံဘွဲ့သည် ဆေးပညာဘွဲ့ရရှိပြီးသူများ အထူးကု အထူးပြုဘာသာရပ်များကို လေ့လာဆည်းပူးပြီးနောက် ကျွမ်းကျင်တတ်မြောက်သည့်အခါ ဆေးကျောင်းများမှ ပေးအပ်သော မဟာဘွဲ့ (Master's degree) အမျိုးအစားဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် Master of Medical Science (MMedSc) ဟု ခေါ်ကြသည်။ ဆေးပညာမဟာသိပ္ပံဘွဲ့ရရှိပြီးနောက် သက်ဆိုင်ရာအထူးကုဆရာဝန်ကြီးများ၏ ကြီးကြပ်မှုအောက်တွင် အနည်းဆုံး၂ နှစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီးကြောင်း အထောက်အထားပြနိုင်သောဆရာဝန်များကို မြန်မာနိုင်ငံဆေးကောင်စီက အထူးဆေးကုသခွင့်လိုင်စင် ထုတ်ပေးသည်။
သမိုင်းကြောင်း
ဆေးတက္ကသိုလ် မန္တလေးတွင် ဇီဝကမ္မဗေဒ ဆေးပညာမဟာသိပ္ပံ ဘွဲ့လွန်သင်တန်းကို ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဆေးတက္ကသိုလ်များတွင် ပထမဆုံးဖွင့်လှစ်သော ဆေးပညာမဟာသိပ္ပံဘွဲ့လွန်သင်တန်းဖြစ်သည်။
ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ရန်ကုန်တွင် နှစ်အလိုက် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော ဆေးပညာမဟာသိပ္ပံသင်တန်းများ
ဘွဲ့ရပြီးသူ အရေအတွက်
ကျန်းမာရေးနှင့်အားကစားဝန်ကြီးဌာနတစ်ခုလုံးတွင် ၁၉၆၄ မှ ၂၀၁၉ အထိ ဆေးပညာမဟာသိပ္ပံဘွဲ့ရသူပေါင်း ၉၉၄၁ မွေးထုတ်ခဲ့သည်။ တပ်မတော်ဆေးတက္ကသိုလ်တွင် ၂၀၂၀ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျင်းပသော ၂၁ ကြိမ်မြောက် ဘွဲ့နှင်းသဘင်အခမ်းအနားအထိ ဆေးပညာမဟာသိပ္ပံဘွဲ့ရသူပေါင်း ၂၁၃၆ ဦး ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ဒီဂရီများ
ဇရပ်ကုန်းရွာ၊ မြောင်မြို့နယ်
ဇရပ်ကုန်းရွာ (Zayatkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ မြောင်မြို့နယ်၊ ဇရပ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၂၅၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြောင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
​ရေသိုးကမ်းနားရွာ၊ ကွင်းကြီး
ရေသိုးကမ်းနားရွာ၊ ကွင်းကြီး
မန်မော်ရွာ၊ ယောင်တဲ့
မန်မော်ရွာ (Manmaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ ယောင်တဲ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၈၈၁ ဖြစ်သည်။
ဈေးပိုင်းရွာ၊ ရေလဲကလေး
ဈေးပိုင်းရွာ၊ ရေလဲကလေး
မန်မော်ရွာ၊ ယောင်တဲ့
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အခြားဆီးချိုများ
အခြားဆီချိုများ ဟူ၍ သီးသန့်သတ်မှတ်ထားရသည်မှာ ရောဂါအကြောင်းရင်း တိကျစွာ ရှာတွေ့ထားသော သို့မဟုတ် တိကျစွာသတ်မှတ်နိုင်သော ဆီးချိုရောဂါများကို စုဝေးထားလို၍ ဖြစ်သည်။ လက်တွေ့တွင်မူ ဆီးချိုရောဂါသည် အများစုကို အကြောင်းရင်း အတိအကျ ရှာဖွေနိုင်ခြင်း မရှိဘဲ ယေဘုယျအားဖြင့် ဆီးချို-၁ နှင့် ဆီးချို-၂ တစ်ခုခုအတွင်း ထည့်သွင်းစဉ်းစား ကုသကြလေ့ရှိသည်။
စင်စစ် ရောဂါတစ်ခုဖြစ်လျှင် တိကျသော ရောဂါအကြောင်းရင်း ရှိမည်သာ ဖြစ်သည်။ ဆီးချိုရောဂါတိုင်းတွင် ရောဂါတစ်ခုကို တွေ့ရတိုင်း တိကျသောအကြောင်းရင်းများ ရှာမတွေ့နိုင်သေးသည်မှာ သုတေသန လိုအပ်ချက် သာလျှင်ဖြစ်သည်။ သုတေသနများ ပိုမိုပြုလုပ်နိုင်လျင် ယခင်က ဆီးချို-၁ သို့မဟုတ် ဆီးချို-၂ ဟု ခြုံငုံသမုတ်ခဲ့သော လူနာအချို့ကို ၎င်းတို့၏ ရောဂါအကြောင်းရင်း အလိုက် သီးသန့်ပြန်လည် ခွဲခြား ထုတ်ပြန်နိုင်မည် ဖြစ်၏။
အောက်ပါအကြောင်းများမှာ ယနေ့ခေတ် တွေ့ရှိရသမျှ တိကျသော ရောဂါအကြောင်းအချို့ ဖြစ်သည်။
မျိုးရိုးဗီဇ
မျိုးရိုးဗီဇ ဗေဒအနေနှင့် ဘီတာဆဲလ်ကို ထိန်းချုပ်သော ဂျင်းန် (Gene) ထွန်းခြင်း၁ ကြောင့်လည်း လူသား၏ ဘီတာဆဲလ် လုပ်ငန်းဆောင်တာ များ ပျက်ယွင်းသည်ကို တွေ့ထားသည်။ သာမန်အားဖြင့် ကုခန်းနယ်ပယ်တွင် ဤအမျိုးအစားကို ဆီးချို-၁ ထဲထည့်၍ ကုသနေကြရသည်။ ဤလည်း မျက်စေ့လည်စရာ တစ်ချက်ပင်။
နော့ခါးရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
နော့ခါးရွာ(Nawthkar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ မိုင်ထောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၈၉၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်ထောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၄ ဦး၊ မ ၁၀၂ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၀၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အခြားဆီးချိုများ
ပန်ကရိယဂလင်းကို တိုက်ရိုက်ဖျက်ဆီးခြင်း
ပန်ကရိယ ဂလင်းပျက်စီးလျင်လည်း မလွဲမသွေ ဆီးချိုဖြစ်ရမည်။ ဤအပိုင်းကိုလည်း ဆီးချို-၂ ထဲတွင်လည်း မကြာခဏ ထည့်ထားရလေ့ရှိသဖြင့် ဆေးပညာနှင့် မရင်းနှီးသူများအဖို့ မျက်စိလည်စရာ ကောင်းနေပေတော့မည်။ အမှန်မှာ နာတာရှည်ပန်ကရိယရောင်ရောဂါ ၂ ကြောင့်ဆီးချိုလက္ခဏာ ပေါ်လာခြင်းမျိုးကို သုတေသီ အဆင့်အားဖြင့် အခြားအမျိုးအစား ထဲထည့်ထားသည်။ ပန်ကရိယဂလင်း ကို ခွဲစိတ်ပြီး ထုတ်ထားလျှင်လည်း ဆီးချိုဖြစ်နိုင်၍ ယင်းကိုလည်း အခြားအမျိုးအစားထဲ ထည့်ရမည်ပင် ဖြစ်သည်။
အင်ဆူလင်ဆန့်ကျင်ဟိုမုန်းများ၃
ထို့ပြင် အင်ဆူလင်ဆန့်ကျင်ဟိုမုန်းများ အလွန်အမင်း များပြားနေခြင်း ကြောင့်လည်း ဆီးချိုဖြစ်တတ်သည်။ ထိုသို့ဖြစ်လျှင်မူ များနေသော အင်ဆူလင်ဆန့်ကျင်ဟိုမုန်းများကို ဖယ်ရှားပစ်ရုံနှင့် ဆီးချိုပျောက်ကင်းနိုင်သည်။ ဤကား ထူးခြားမှုတည်း။ ဥပမာအားဖြင့် -မြန်မာများနှင့် အကျွမ်းမဝင်လှသော ကူးရှင်းရောဂါ စသည့်ရောဂါများတွင် အင်ဆူလင်ဆန့်ကျင်ဟိုမုန်းများ အလွန်များပြားနေသည်။
ဆီဆုံကုန်းရွာ၊ ကြီးပေါက်ကုန်း
ဆီဆုံကုန်းရွာ၊ ကြီးပေါက်ကုန်း
ခီးနဲထရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
ခီးနဲထရွာ(Kheenehta)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ ဒေါမွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၀၀၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တီဆီးရွာ၊ မတူပီမြို့နယ်
တီဆီးရွာ(Tisi)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ မတူပီမြို့နယ်၊ တီဆီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၀၉၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တီဆီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၄ ဦး၊ မ ၂၉၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၅၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတူပီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ရေတံခွန်များစာရင်း
ဤရေတံခွန်များစာရင်းသည် ၁၉၉၀ ခုနှစ်၌ ဂျပန်နိုင်ငံသဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဝန်ကြီးဌာနက ပြုစုထားသည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ရေတံခွန် ၁၀၀ (日本の滝百選, Nihon no taki hyakusen) ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
ဂျပန်နိုင်ငံအစိုးရက ဂျပန်နိုင်ငံ၌ နာမည်ကြီးသည့် ရေတံခွန် ၅၁၇ ခု ရှိသည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ ထိုရေတံခွန်များထဲမှ ရေတံခွန်များစွာတို့သည် ဝေးကွာသည့် တောင်တန်းများ ရှိရာတွင် တည်ရှိသည်။ များမကြာမီကာလများအတွင်း တောင်တက်ခြင်းနှင့် ခရီးသွားခြင်း လုပ်ငန်းများ တိုးတက်လာသဖြင့် ခရီးသွားများလည်း တိုးပွားလာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ရေတံခွန်များ
ကပ်ပယ်လမ်းခွဲရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆန်းဒိုင်းဗောဓိသတ္တရုပ်ပွားတော်ကြီး
ဆန်းဒိုင်းဗောဓိသတ္တရုပ်ပွားတော်ကြီး သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဆန်းဒိုင်းမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဗောဓိသတ္တရုပ်ပွားတော်ကြီးတစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ သူမ၏ လက်တွင် စိန်တစ်ခုကို ဆုပ်ကိုင်ထားသည်။ ဤရုပ်တုသည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အရှည်ဆုံးရုပ်တုများထဲတွင် တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အရှည်ဆုံးနတ်ဘုရားမရုပ်တု ဖြစ်သည်။
၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ဤရုပ်တုသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပဉ္စမြောက်အမြင့်ဆုံးရုပ်တုဖြစ်ကာ ၁၀၀ မီတာ (၃၃၀ ပေ) အမြင့်ရှိသည်။ တည်ဆောက်ပြီးစီးသည့်အချိန် ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ဤရုပ်တုသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အမြင့်ဆုံးရုပ်တု ဖြစ်ခဲ့သည်။
ဤရုပ်တုသည် ဗောဓိသတ္တဘုရားလောင်းအဖြစ် သိကြသည့် Byakue ဗောဓိသတ္တကို ထုလုပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ Byakue ဗောဓိသတ္တဘုရားလောင်း၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ "အဖြူရောင်သင်္ကန်းဆင်မြန်းထားသည့် ဗောဓိသတ္တဘုရားလောင်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ သူမ၏ လက်တွင်လည်း cintamani စိန်ကိုလည်း ကိုင်ဆုပ်ထားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားကျောင်းများ
ဝတ်ရည်စုပ်မြီးရှည်
ဝတ်ရည်စုပ်မြီးရှည် (Aethopyga ignicauda) သည် ဝတ်ရည်စုပ်ငှက် မျိုးနွယ်ဝင် ငှက်တမျိုးဖြစ်သည်။ ယင်းအား ဟိမဝန္တာတောင်တန်းနှင့် အရှေ့တောင်အာရှဒေသတွင် တွေ့ရှိရသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:တိဗက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဘူတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
တာပေါက်ရွာ၊ ရေလဲကလေး
တာပေါက်ရွာ၊ ရေလဲကလေး
ဆွမ်တော့ရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ဆွမ်တော့ရွာ(Tsumtawt)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ မိုင်ထောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၈၉၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်ထောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၄ ဦး၊ မ ၁၀၂ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၀၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပုန်းအင်းရွာ၊ ယမ်းတွင်းငါးကြောင်
ပုန်းအင်းရွာ (Ponginn)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ယမ်းတွင်းငါးကြောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၉၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယမ်းတွင်းငါးကြောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၄၅၁ ဦး၊ မ ၁၈၄၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၆၉၁၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောင်းစုရွာ၊ သင်တောကြီး
ကျောင်းစုရွာ၊ သင်တောကြီး
မီရှဲ ဝဲဘက်
thumb မီရှဲ ဝဲဘက် (Michel Houellebecq၊ ၁၉၅၆ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၆ ဖွား) သည် ပြင်သစ်လူမျိုး စာရေးဆရာနှင့် ကဗျာဆရာ ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ
၁၉၅၆ ခုတွင် ပြင်သစ်ပိုင် လာဗီညွန် (Réunion) ကျွန်း၌ မွေးသည်။ မိခင်မှာ ကော်ဆီကန် သွေးပါသည့် အဲဂျီးရီးယားဖွား ဆရာဝန် လူစီ စက်ဆဲဒီ (Lucie Ceccaldi) ဖြစ်ပြီး ဖခင်မှာ တောင်တက်လမ်းပြ၊ နှင်းလျှောစီးသင် ရေနဲ သောမတ် (René Thomas) ဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်ရာ မီရှဲ သောမတ် တွင်သည်။
မွေးစမှ ငါးနှစ်အထိ အဖွားဖြစ်သူနှင့် အဲဂျီးရီးယား၌ နေသည်။ မိခင်မှာ ဟစ်ပီဆန်ဆန် နေထိုင်ကာ ဘရာဇီးသို့ ထွက်သွားသည်။ အသက် ၆ နှစ်ရောက်သော် အဖေဘက်မှ အဖွားဖြစ်သူနှင့်နေရန် ပြင်သစ်သို့ ရောက်လာသည်။ ထိုအိမ်၌ အိမ်ဖော်မိန်းမကြီး၏ အမည်မှာ ဝဲဘက် (Houellebecq) မည်သည်။ ထိုအမည်မှာ ကလောင်အမည် ယူဖြစ်သည့် အမည် ဖြစ်လာသည်။
ဝါးရုံစုရွာ၊ ဘိသလွန်
ဝါးရုံစုရွာ၊ ဘိသလွန်
ဖြတ်တာပိုင်းရွာ၊ ရေလဲကလေး
ဖြတ်တာပိုင်းရွာ၊ ရေလဲကလေး
ဝလံပီရွာ၊ မတူပီမြို့နယ်
ဝလံပီရွာ(Valangpi)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ မတူပီမြို့နယ်၊ ဝလံပီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၀၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝလံပီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၈ ဦး၊ မ ၂၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၅၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတူပီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငှက်မင်းသား
အရှေ့တိုင်းနိုင်ငံများတွင် ငှက်မင်းသား၊ ငှက်မင်းသမီးဟူသော ငှက်မျိုးများကို တွေ့ရသည်။ ထိုငှက်တို့ကို တစ်မျိုးနှင့်တစ်မျိုး ခွဲခြားမှတ်သားရန် ခဲယဉ်း၏။ ငှက်မင်းသား၏ ပါဏဗေဒအမည်မှာ Pericrocotus speciosus ဖြစ်သည်။ ထိုငှက်၌ လှပတင့်တယ်သော အမွှေးအတောင်များရှိသည်။ တစ်ကိုယ်လုံးတွင် အနီရောင် သို့မဟုတ် အဝါရောင် ပေါ်လွင်လျက်ရှိသည်။ ကိုယ်အရွယ် ၉ လက်မခန့်ရှိသည်။ ထိုငှက်မျိုးသည် မြေပေါ်သို့ ဆင်းခဲ၍ သစ်ပင်ထိပ်များတွင်သာ ကျက်စားလေ့ရှိသည်။ အအုပ်အသင်းနှင့် အစာရှာဖွေလေ့ ရှိသည်။ ခေါင်းဆောင်ငှက်တစ်ကောင်၏ နောက်သို့ စုပြုံကာလိုက်၍ သစ်ရွက်ကြားတွင် ပိုးမွှားများကို ရှာဖွေစားတတ်သည်။
ချိုအေးသာယာစွာလည်း မြည်ကြွေးတတ်သည်။ အသိုက်ကို သစ်ကိုင်းပေါ်တွင် သစ်ကိုင်းနှင့် ရွေးမရအောင် ပြုလုပ်ထားတတ်သည်။ တစ်မြုံလျှင် ၂ ဥ သို့မဟုတ် ၃ ဥရှိသည်။ ဥမှာ ရှည်မျောမျောဖြစ်၍ အစိမ်းနုရောင်ပေါ်တွင် အညိုအစက် အပြောက်များ ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပေ ၆၅ဝဝ အမြင့်အထိ နေကြ၍ အချို့နေရာတွင် ရာသီအလိုက် ပြောင်းရွှေ့နေတတ်ကြသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ဇီးကျွန်းရွာ၊ မြောင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြောင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂျိမ်း ပတ္တာဆန်
ဂျိမ်း ပတ္တာဆန် (James Patterson၊ ၁၉၄၇ ခု၊ မတ်လ ၂၂ ဖွား) သည် အမေရိကန်လူမျိုး စာရေးဆရာဖြစ်သည်။ ဇာတ်ကောင် အဲလက်ခရော့ ပါဝင်သည့် စာအုပ်တွဲမှာ ထင်ရှားသည်။
ကန်နီကြီးရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ကန်နီကြီးရွာ (Kannigyi)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ ကန်နီကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၅၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကန်နီကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၈၆ ဦး၊ မ ၁၀၉၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်းတောပြင်ရွာသစ်ရွာ၊ ပန်းတောပြင်
ပန်းတောပြင်ရွာသစ်ရွာ၊ ပန်းတောပြင်
ခေးတီထရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝတ်ရည်စုပ်ပါးနီ
ဝတ်ရည်စုပ်ပါးနီ (Chalcoparia singalensis) သည် ဝတ်ရည်စုပ်ငှက် မျိုးနွယ်ဝင် ငှက်တမျိုးဖြစ်သည်။ ယင်းအား ဘူတန်နိုင်ငံ၊ ဘရူနိုင်းနိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ နီပေါနိုင်ငံ၊ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၊ မလေးရှားနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
အလယ်ရွာ
အလယ်ရွာ
ကိုးကား
အလယ်ရွာ
စည်ပင်ကုန်းရွာ၊ ရေလဲကလေး
စည်ပင်ကုန်းရွာ၊ ရေလဲကလေး
ဝမ်ကတ်ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောက်လုံးကြီးရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
ကျောက်လုံးကြီးရွာ (Kyauklonegyi)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ ကပ်ပယ်လမ်းခွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၃၇၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကပ်ပယ်လမ်းခွဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၀ ဦး၊ မ ၃၆၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၀၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗောဓိရွာ၊ ဘိသလွန်
ဗောဓိရွာ၊ ဘိသလွန်
ဝါဘော်ရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ဝါဘော်ရွာ(Wabaw)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ မိုင်ထောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၀၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်ထောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၄ ဦး၊ မ ၁၀၂ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၀၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အာလကပ္ပရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်
အာလကပ္ပရွာ (Ahrlarkatpa)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ မြင်းမူမြို့နယ်၊ အာလကပ္ပကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၁၆၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းမူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရင်ကမ်းပင်
ရင်ကမ်းပင်၏ ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ ဇာလက္ကာ ဝါလီချီ ယာနာ ဖြစ်သည်။ ထန်းမျိုးဝင်အပင်မျိုး ဖြစ်၍ မြန်မာနိုင်ငံ အောက်ပိုင်းတွင် တွေ့ရသည်။ ရင်ကမ်းပင်သည် အမြဲစိမ်း သစ်တောများတွင် များသောအားဖြင့် လောင်းရိပ်ခို၍ ကြီးပွား သော အပင်မျိုးလည်း ဖြစ်သည်။ အစေ့ကို စိုက်ပျိုး၍သော်လည်းကောင်း၊ ဘေးထွက် အတက်များကို စိုက်ပျိုး၍သော်လည်းကောင်း မျိုးပွားယူနိုင် သည်။
ရင်ကမ်းပင်တွင် ပင်စည်ဟူ၍ မရှိ။ အတက်များ ဘေး ဘက်ထွက်၍ ကြီးပွားသော အပင်မျိုးဖြစ်သည်။ အရွက်သည် အလျား ၁၅ ပေမှ ပေ ၂ဝ အထိရှိ၍ ရွက်ညှာသည် အရွက်၏ ထက်ဝက်ခန့် ရှည်သည်။ အရွက်သည် ငှက်မွေးပုံဖြစ်သည်။ ရွက်နားတွင် ဆူးငယ်များ ရှိသည်။ ရွက်အိမ်နှင့် ရွက်ညှာတို့ တွင် ရွက်ကြောမ တစ်လျှောက်၌ ချွန်ထက်သော ဆူးများလည်း ရှိသည်။ ပန်းများ ပြွတ်သိပ်၍ ပွင့်သည်။ အသီးသည် တစ်လက်မမှ သုံးလက်မ အထိရှည်၍ အကြေးထူထပ်သည်။ အတွင်း၌ အစေ့တစ်စေ့မှ သုံးစေ့အထိ ပါရှိသည်။ အသီးမှည့်ကို စားရသည်။ ရင်ကမ်းသီး အချဉ်မျိုးနှင့် ချဉ်ဖြုံ့ဖြုံမျိုးဟူ၍ နှစ်မျိုးနှစ်စားရှိသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ အရွက် ကို အိမ်မိုးရန်အတွက် အသုံးချလေ့ ရှိကြသည်။
အယ်လ်ဖာအမှုန်
အယ်လ်ဖာအမှုန်တွင် ပရိုတွန် နှစ်ခုနှင့် နျူထရွန် နှစ်ခုတို့သည် အမှုန်တစ်ခုအဖြစ် စည်းနှောင်ပေါင်းစပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဟီလီယမ်ဒြပ်စင်၏ နျူကလိယနှင့် ထပ်တူညီသည်။ အယ်လ်ဖာအမှုန်များကို အယ်လ်ဖာပြိုကွဲမှု ဖြစ်စဉ်တွင် ထုတ်လွှတ်လေ့ရှိသည်။ သို့သော်အခြား နည်းလမ်းများဖြင့်လည်း ထုတ်လွှတ်နိုင်သည်။ အယ်လ်ဖာအမှုန်ကို ဂရိအက္ခရာ အယ်လ်ဖာ α ကိုအစွဲပြုပြီး အမည်ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ အယ်လ်ဖာအမှုန်အတွက် သင်္ကေတအဖြစ် α သို့မဟုတ် α2+ ဖြင့်ဖော်ပြသည်။ ၎င်းတို့သည် ဟီလီယမ် အက်တမ်၏ နျူကလိယနှင့် ထပ်တူညီ၍ အီလက်ထရွန် နှစ်လုံးပျောက်ဆုံးနေသော +2 လျှပ်စစ်ဓာတ်ဆောင်သည့် ဟီလီယမ် အိုင်ယွန် သင်္ကေတအဖြစ် သို့မဟုတ်  ဟု တစ်ခါတစ်ရံတွင် ရေးသားဖော်ပြသည်။ အကယ်၍ ၎င်းအိုင်ယွန်သည် ပတ်ဝန်းကျင်မှ အီလက်ထရွန်များ ရရှိပါက ၎င်းအယ်လ်ဖာအမှုန်ကို သာမန် ဟီလီယမ်ဒြပ်စင် သင်္ကေတအဖြစ်  ဟု ရေးသားနိုင်သည်။ အမည်ပေးစနစ် သေချာသတ်မှတ်ထားခြင်း မရှိ၍ ယေဘုယျအားဖြင့် အလျင်နှုန်း အမြင့်ဖြင့် ရွေ့လျားနေသော ဟီလီယမ် နျူကလိယများ အားလုံးကို အယ်လ်ဖာအမှုန်ဟု ရည်ညွှန်း ရေးသားလေ့ရှိသည်။ ဟီလီယမ် နျူကလိယကဲ့သို့ပင် အယ်လ်ဖာအမှုန်၏ အသားတင် စပင်မှာ သုညဖြစ်သည်။ စံပြုထားသည့် အယ်လ်ဖာ ရေဒီယိုသတ္တိကြွပြိုကွဲမှုတွင် ထုတ်လွှတ်သော အယ်လ်ဖာအမှုန်များတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် အရွေ့စွမ်းအင် ၅ MeV ခန့်ရှိပြီး အလျင်နှုန်းမှာ အလင်းအလျင်၏ ၅% ခန့် ရှိသည်။
ကုရုင်္ဂမိဂဇာတ်
ဘုရားသတ်ရန် ဒေဝဒတ်ကြံ
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဒေဝဒတ်သည်မြတ်စွာဘုရားကို သတ်ခြင်းငှာ လေးသမားတို့ကို စေလွှတ်၌ လည်းကောင်း၊ ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်မှကျောက်လုံးကို လှိမ့်၍ လည်းကောင်း၊ ဓနပါလဆင်ကိုလွှတ်၍ လည်းကောင်း အားထုတ်ကာ နေလေ၏။
ထိုအခါရဟန်းတို့သည် ဒေဝဒတ်ကား မြတ်စွာဘုရားကိုသတ်ရန် အမြဲလုံ့လပြု၍ နေကြောင်းကိုတရားသဘင်ဝယ် စကားစပ်မိ၍ ပြောကြရာ မြတ်စွာဘုရား ကြွလာတော်မူ၍ မြတ်စွာဘုရားကိုလျှောက်ထားကြလျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် “ရဟန်းတို့ ... ဒေဝဒတ်သည် ငါဘုရားသတ်ရန်အားထုတ်သည်မှာ ယခုအခါမှသာ မဟုတ်၊ ရှေးအခါကလည်း အားထုတ်ခဲ့ဖူးပြီ” ဟုမိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
ဆတ်ကိုသတ်ရန်မုဆိုးကြံ
ထိုအခါ မုဆိုးသည်တော်ထဲ၌လှည့်လည်ကာ အသီးရှိသော သစ်ပင်ခြေရင်းဝယ် သားတိရစ္ဆာန်တို့ ခြေရာကို ကြည့်ရှုလတ်သော်အသီးရှိသော ယမနေပင်ခြေရင်း၌ ဆတ်လိမ္မာခြေရာကို မြင်သဖြင့် ထိုယမနေပင်ပေါ်တါင်လင့်စင်ဆောက်၍ ဆတ်လိမ္မာမလာမီ စောစောကလာလျက် လှံတစ်ချောင်းကို ကိုင်စွဲကာလင့်စင်ပေါ်မှစောင့်၍ နေလေ၏။
ဆတ်လိမ္မာလည်းနေရာမှထွက်၍ ယမနေသီးတို့ကို စားရန်လာသောအခါ ယမနေပင်ရင်းသို့ အဆောတလျင် မဝင်သေးဘဲယမနေပင်ထက်ဝယ် လင့်စင်ဆောက်ကာ စောင့်၍နေသော မုဆိုးရှိခဲ့မူ ဘေးဖြစ်ရာသည်ဟု စုံစမ်းဆင်ခြင်လိုသဖြင့် အပင်၏ မနီးမဝေးတွင် ရပ်လျက်နေလေ၏။
မုဆိုးထက်သာဆက်လိမ္မာ
မုဆိုးလည်းယမနေပင်အောင်သို့ ဆက် မလာသည်ကိုသိလျှင် “ယမနေသီးဖြင့် မျှား၍ခေါ်မည်” ဟု ကြံစည်ကာ ယမနေသီးတို့ကိုဆွတ်ခူး၍ ဆတ်ရှေ့တွင် ပစ်ချလေ၏။ ဆတ်လိမ္မာလည်း “ယမနေသီးတို့သည် ထူးဆန်းစွာငါ့ရှေ့တွင် ကျလာကြ၏။ သစ်ပင်ထက်၌ မုဆိုးရှိသလော ဟု အဖန်ဖန် ကြည့်လတ်သော် မုဆိုးကိုမြင်သော်လည်း မမြင်ဟန်ပြုကာ -
“အို ယမနေပင် ...သင်ကား ရှေးအခါက ယမနေသီးတို့ကို အောက်တည့်တည့်သို့သာ ကျစေ၏။ ယခု မူကား အပြင်ပငါ့ရှေ့သို့ ရောက်အောင်ကျစေ၏။ သင်ကား တရား မစောင့်၊ သစ်ပင်တို့ ဓမ္မတာသဘောကိုစွန့်ဘိ၏။ သို့အတွက် ငါသည် တခြား ယမနေပင်သို့သွားကာ အစာရှာတော့မည်”
ဟု မုဆိုးကို ပြောင်လှောင်သောအနေဖြင့် ယမနေပင်ကို ပြောလေ၏။
ထိုအခါ မုဆိုးသည်လင့်စင်မှနေလျက် လှံကို တအား လွှတ်၍ထိုးကာ “ကိုင်း ... သင်ဆတ် သွားလေတော့၊ ယခု တစ်ခါသင့်ကို မထိုးမိ လွဲလေရဲ့” ဟု ဆိုလေ၏။
ဆက်လိမ္မာလည်းပြန်၍ရပ်တန့်ကာ “ ဟယ် မုဆိုး ... ယခုအခါ ငါ့ကို လွဲသည်ကား မှန်၏။ ယခုအခါ လွဲသော်လည်းနောင်အခါ သင့်မှာ ငရဲကြီးရှစ်ထပ်၊ ဥဿဒရက် ငရဲငယ် ဆယ့်ခြောက်ရပ်၊ ငါးပါးသောအနှောင့်အဖွဲ့၊ ညှဉ်းဆဲခြင်းတို့ကို လွဲမည်မဟုတ်ပေ” ဟု ဆို၍ ပြေးလွှားကာလိုရာအရပ်သို့ သွားလေ၏။ မုဆိုးလည်း သစ်ပင်ပေါ်မှဆင်းကာ လိုရာအရပ်သို့ သွားလေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည်အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ မုဆိုးသည် - ယခုအခါ ဒေဝဒတ်။
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) မုဆိုးလှံလွှတ်၊ ဆတ်ကိုချွတ်၊ မချွတ်ငရဲကို။
(၂) နှောင်ဖွဲ့ငါးမျိုး၊ ညှဉ်းဆဲမျိုး၊ လွဲရိုးမရှိဆို။
ကုရုင်္ဂမိဂဇာတ် ပြီး၏။
ဒုကနိပါတ် - ၆။ ဒဠှဝဂ် -၂၀၆ - ကုရုင်္ဂမိဂဇာတ်။ ။ သမင်၊ ခေါက်ရှာငှက်၊ လိပ် တိရစ္ဆာန် သုံးဦးတို့ မိတ်ဆွေဖွဲခြင်း အကြောင်း။
ဘုရားသတ်ရန် ဒေဝဒတ်ကြံ
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဝေဠုဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဒေဝဒတ်သည် မြတ်စွာဘုရားကိုသတ်ရန် လုံ့လပြု၍ နေလေ၏။
ထိုအကြောင်းကို မြတ်စွာဘုရား သိတော်မူလျှင် “ရဟန်တို့ ... ဒေဝဒတ်သည် ယခုအခါ၌သာ ငါဘုရားကို သတ်ရန် လုံ့လပြုသည်မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌လည်း ပြုဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
သုံးဦးတိရစ္ဆာန် မိတ်ဖွဲ့ပြန်
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်၌ ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ကုရုင်္ဂမည်သော သမင်ဖြစ်၍ တော်၌ ရေအိုင်တစ်ခု အနီးဖြစ်သော ချုံတစ်ခုဝယ် နေလေ၏။ ထိုအိုင်အနီး သစ်ပင်တစ်ခုဝယ် ခေါက်ရှာငှက်သည် နေ၏။ အိုင်၌ လိပ်သည်နေ၏။ ဤသို့တိရစ္ဆာန် သုံးကောင်တို့သည် အချင်းချင်း အဆွေခင်ပွန်း ဖြစ်ကြောင်း၊ ချစ်ခင်ကြင်နာစွာ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံကြကုန်၏။
တစ်နေ့သ၌ မုဆိုးတစ်ယောက်သည် တော်၌လှည့်လည်သည်ရှိသော် ရေအိုင်ဆိပ်၌ ကုရုင်္ဂသမင် ခြေရာကို မြင်လျှင် တောင့်မာခိုင်ခံ့သော သားရေကျော့ကွင်းကို ထောင်၍ ထားလေ၏။ ညဉ့်ဦးယံတွင် ရေသောက်လာသော ကုရုင်္ဂသမင်ကို မိသဖြင့် မိသောအသံကို မြည်လေ၏။ ကုရုင်္ဂသမင်၏ အသံကိုကြားလျှင် ခေါက်ရှာငှက်သည် လည်းကောင်း၊ လိပ်သည် လည်းကောင်း လာလတ်ကုန်၍ လွတ်မြောက်ရန် အဘယ်သို့ ပြုကြမည်နည်းဟု တိုင်ပင်ကုန်၏။ ထိုအခါ ခေါက်ရှာငှက်သည် လိပ်ကိုခေါ်၍ -
“အဆွေလိပ်... သင့်မှာ သွားရှိ၏။ သင်သည် သားရေကျော့ကွင်းကို သွားတို့ဖြင့် ဖြတ်ပါ၊ ငါကား မုဆိုး ရုတ်တရက် မလာနိုင်အောင်လုပ်မည်” – ဤသို့ ငါတို့နှစ်ယောက် လုံ့လကြောင့် အဆွေခင်ပွန်းဖြစ်သော သမင်မှာ အသက်ချမ်းသာလိမ့်မည်ဟု ပြောဆိုတိုက်တွန်းလေ၏။
အံ့ဩစဖွယ် ငှက်ဥပါယ်
လိပ်သည် ခေါက်ရှာငှက် စကားကိုကြားလျှင် ကောင်းပြီဟု ဝန်ခံကာ သားရေကျော့ကွင်းကို သွားတို့ဖြင့် ကိုက်ဖြတ်လေ၏။ ခေါက်ရှာငှက်လည်း မိုးနေရာရွာသို့ ပျံသွားကာ အနီးဖြစ်သော သစ်ပင်တွင် စောင့်၍နေလင့်၏။ မုဆိုးလည်း မိုးသောက်ထအခါ လှံကိုကိုင်၍ ရွာအရှေ့တံခါးဖြင့်ထွက်လေ၏။ ခေါက်ရှာငှက်လည်း မုဆိုးထွက်လာသည်ကို သိလျှင် မြည်လျက် အတောင်နှစ်ဘက်ကို ခါပြီးလျှင် မျက်နှာကို ဆီး၍ ပုတ်၏။ မုဆိုးလည်း “ငှက်ယုတ်မာ လာ၍ပုတ်ခတ်သည်” ဟု နှလုံးမသာဖြစ်ကာ အိမ်သို့ပြန်၍ အတန်ငယ် အိပ်ပြန်၏။
ခေါက်ရှာငှက်လည်း မုဆိုးသည် ရှေးဦးစွာ အရှေ့တံခါးဖြင့် ထွက်လတ်၏။ ယခုအခါ အနောက်တံခါးဖြင့် ထွက်လိမ့်မည်ဟုသိ၍ အနောက်တံခါးအနီးတွင် နေလင့်ပြန်၏။ မုဆိုးလည်း တစ်ဖန်အိပ်ရာမှထကာ ငါသည် လက်ဦးတစ်ခါ အရှေ့တံခါးမှထွက်ရာ ငှက်ယုတ်မာနှင့် တွေ့ရသည်။ ယခုအခါ အနောက်တံခါးဖြင့် ထါက်မည်ဟု ကြံစည်ကာ အနောက်တံခါးဖြင့် ထွက်ပြန်၏။ ခေါက်ရှာငှလည်း မြည်လျက် ပြေးလာ၍ မျက်နှာကို ပုတ်ခတ်ပြန်၏။ မုဆိုးလည်း ဤငှက်ယုတ်မာသည် ထွက်ခွင့်ရမည်မဟုတ်ဟု ပြန်၍ မိုးလင်းသည့်တိုင်အောင် အိပ်ပြန်၏။ မိုးလင်းသောအခါ လှံကိုကိုင်၍ ထွက်ပြန်၏။
သမင်လွတ်လျက် လိပ်ကြောင့်ခတ်
ထိုအခါ ခေါက်ရှာငှက်လည်း လျင်မြန်စွာပျံ၍ မုဆိုးလာပြီဟု သမင်အား ပြောဆိုလေ၏။ လိပ်လည်း သားရေကျော့ကွင်းကို ကိုက်ဖြတ်ရာ တစ်လွန်းမျှသာ ကျန်တော့၏။ သွားတို့လည်း ကြွေလုမတတ် နာကျင်၏။ ခံတွင်း၌လည်း သွေးအလိမ်းလိမ်းကပ်လျက် ရှိလေ၏။
ကုရုင်္ဂသမင်လည်း လှံကိုကိုင်ကာ မိုးကြိုးကျသကဲ့သို့ လျင်မြန်သော အဟုတ်ဖြင့်လာသော မုဆိုးကိုမြင်လျှင် သားရေကျော့ကွင်းကို ဖြတ်ကာ တောသို့ဝင်လေ၏။ ။ ခေါက်ရှာငှက်လည်း သစ်ပင်ဖျားမှ ကြည့်ရှုလျက်နေ၏။ လိပ်မူကား ပင်ပန်းအားနည်းလှသဖြင့် မပြေးနိုင်ဘဲ ထိုအရပ်တွင်ဝပ်၏။ မဆိုးသည် သမင်လွတ်သွားသဖြင့် တွေ့မြင်ရာလိပ်ကိုပင် ကောက်၍ အိတ်၌ထည့်လျက် သစ်ငုတ်တစ်ခုတွင် ချိတ်၍ထား၏။
သမင်လည်း မနီးမဝေးမှပြန်၍ ကြည့်လတ်သော် လိပ်ကို ကောက်ယူထားသည်ကို သိလျှင် ငါ့ကျေးဖူးရှင် ဖြစ်သော အဆွေလိ်ပ်အား အသက်ကို ကယ်ဆယ်မည်ဟု ကြံစည်ကာ အားနည်းဟန်ပြု၍ မုဆိုးအား ကိုယ်ယောင်ပြ၏။ မုဆိုးလည်း သမင် အားနည်းနေသည် ဖြစ်လိမ့်မည်။ သမင်ကို သတ်မည်ဟု လှံကိုယူကာ လိုက်လေ၏။ သမင်လည်း မနီးမဝေးမှ မုဆိုးကို သွေးဆောင်ခေါ်ယူသွားလျက် အတော် ဝေးလာသည်ကို သိလျှင် ခြေရာဖျောက်ကာ တခြားလမ်းဖြင့် လျင်မြန်စွာ ပြေး၍ လွတ်အိပက်ို ချိုဖြင့် ချိတ်ယူကာ မြေသို့ချ၍ လိပ်ကို ထွက်စေ၏။ ခေါက်ရှာငှက်လည်း သစ်ပင်မှ ဆင်းသက်လာပြန်၏။
ကျေးဇူးသိတတ် သမင်မြတ်
သဗ္ဗညု မြတ်စွာဘုရားသည် ဘုရားဖြစ်တော်မူပြီး၍ “ရဟန်းတို့ ... ထိုအခါ ငါ အဆုံးအမပေးအပ်သည်ရှိသော် လိပ်သည် ရေထဲသို့ဆင်း၏။ သမင်ကား တောသို့ဝင်၏။ ခေါက်ရှာငှက်ကား ဝေးသော တခြားသစ်ပင်သို့ သားငယ်တို့ကိုယူ၍ ပြေားရွှေ့လေ၏။” – ဟု ဟောတော်မူ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ခေါက်ရှာငှက်သည် - သာရိပုတ္တရာ။
လိပ်သည် - မောဂ္ဂလာန်။
ကုရုင်္ဂသမင်သည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ခင်ပွန်းကောင်းရှိ၊ ဘေးမထိ၊ အေးဘိလွန်ချမ်းသာ။
(၂) ခေါက်ရှာ, သမင်၊ လိပ်သုံးအင်၊ ချစ်ခင်ဆွေဖွဲ့ရှာ။
ငှက်ဘီလူး
ငှက်ဘီလူး (Cracticus) သည် ငှက်တဇပ်နှင့်အတူ 'လန်နီးဒေး'မျိုးရင်းတွင် ပါသည်။ သတ္တဗေဒ(ပါဏဗေဒ‎) အမည်မှာ 'လန်နိယပ် ကိုလျူရီ အိုအီဒီးကို လျူရီအိုအီဒီး' ဖြစ်သည်။ အလျား ၉ လက်မ ရှိသည်။ ပျံသန်းသည့်အခါ တို၍ဝိုင်းနေသော အတောင်ပေါ်ရှိ အဖြူကွက်နှင့် အဖျားတွင် ဖြူလျက်ရှိသော အမြီးရှည်ကို အဝေးကပင် ထင်ရှားစွာ မြင်နိုင်သည်။ အသံမာသည်။ ငှက်ဘီလူးဟူသော အမည်နှင့်လိုက်အောင် ငှက်ငယ်များ၊ လိပ်ပြာ၊ ချေထိုးပိုး စသည်တို့ကို ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်ကာ အစာအဖြစ် သိုလှောင်ထားတတ်သည်။ ကွင်းပြင်၊ ချုံဖုတ်၊ တောစပ်၊ စိုက်ခင်းများအနီးအနားတို့တွင် ကျက်စားလေ့ရှိသည်။ ဧပြီလမှ ဇွန်လအထိ အချိန်မှာ ငှက်ဘီလူးများ သားပေါက်ချိန် ဖြစ်သည်။ အသိုက်ကို သစ်ပင်ထက်တွင် သစ်ရွက်၊ မြက်၊ ရေညှိ၊ အမွေးအတောင်များဖြင့် ပြုလုပ်တတ်သည်။ အသိုက်သည် တချို့ကြီး၊ တချို့ငယ်သည်။ တစ်မြုံလျှင် ၃ ဥမှ ၆ ဥအထိ ရှိသည်။ ဥ၌ အရောင်အမျိုးမျိုး ရှိသည်။ ငှက်ဘီလူးကို မြန်မာနိုင်ငံ၊ အာသံ၊ အာနမ်နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရသည်။ ထိုငှက်များသည် ဆောင်းရာသီမှသာ တွေ့ရသော ဒေသပြောင်းရွှေ့နေတတ်သည့် ငှက်များဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးစုများ ကဏ္ဍ:စာကလေးနှင့် အလားတူငှက်များ
အိုင်ယွန်
အိုင်ယွန်ဆိုသည်မှာ ၎င်း၏ စုစုပေါင်း အီလက်ထရွန် အရေအတွက်သည် ၎င်း၏ စုစုပေါင်း ပရိုတွန် အရေအတွက်နှင့် မတူညီသော အက်တမ် သို့မဟုတ် မော်လီကျူးကို ခေါ်သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်း၏ အသားတင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားမှာ အနှုတ် သို့မဟုတ် အပေါင်း လက္ခဏာကို ဆောင်သည်။ အိုင်ယွန်များကို ဓာတုဗေဒနည်းလမ်းဖြင့် ဖြစ်စေ၊ ရူပဗေဒနည်းလမ်းဖြင့် ဖြစ်စေ ဖန်တီးနိုင်သည်။
ကဏ္ဍ:ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဓာတုဗေဒ
လေးလုံ၊ မ၊ စာရေးဆရာမ
= မလေးလုံ (၁၉၃၅ - ၁၉၉၁) =
ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက် ကနေ ၂ဝဝ၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလမှာ ပထမအကြိမ် အဖြစ် ထုတ်ဝေခဲ့တဲ့ ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့က စုဆောင်း ပြုစုတဲ့ ၂ဝဝ၃ ခုနှစ် ဧပြီ လထုတ် 'နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာများနှင့် စာစု စာရင်း' စာအုပ်က "မလေးလုံ (၁၉၃၅ - ၁၉၉၁)" အကြောင်းကို ပြန်လည် ကူးယူ ဖော်ပြတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ်
စာရေးဆရာမ မလေးလုံကို ၁၉၃၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက် သောကြာနေ့တွင် ပုသိမ်မြို့၌ အဖ ကျောင်းအုပ် ဆရာကြီး ဦးချစ်ထွန်း၊ အမိ ဒေါ်စောတင် တို့မှ မွေးဖွား ခဲ့သည်။ မလေးလုံ၏ အမည်ရင်းမှာ မခင်သန်းဆွေ ဖြစ်သည်။ မလေးလုံသည် ကျန်းမာရေး ချို့တဲ့မှုကြောင့် တက္ကသိုလ် ဝင်တန်းအထိသာ ပညာသင်ကြား ခဲ့ရသည်။
မလေးလုံ ငယ်စဉ်က ပုသိမ်မြို့ ခရစ်ယာန် သာသနာပြု ကျောင်းများဖြစ်သော အေဘီအမ် အထက်တန်း ကျောင်းနှင့် စကောကရင် အထက်တန်း ကျောင်းတို့တွင် ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။ အသက် (၁၅) နှစ် အရွယ် ဆယ်တန်း စာမေးပွဲ ဖြေဆိုရန် ကြိုးစားနေစဉ် နှလုံးရောဂါဖြင့် အပြင်းအထန် မမာမကျန်း ဖြစ်လာရာ သမားတော် ဆရာဝန်ကြီးများ၏ တိုက်တွန်း ညွှန်ကြားချက် အရ ပညာသင်ကြားခြင်းမှ အနားယူလိုက်ရပြီး အသက်ရှင် နိုင်ရေးအတွက် နှလုံးရောဂါ ပါရဂူများ၏ ဆေးကုသမှုကို ခံယူ နေခဲ့ရသည်။
ဆေးကုသမှု ခံယူ နေစဉ်မှာပင် အချိန်ယူ၍ ဝတ္ထုတို ကလေးများကို တိုင်းရင်းမေ ဂျာနယ်၌ ကလောင် အမည် မလေးလုံဖြင့် စတင် ရေးသား ခဲ့လေသည်။ ထိုသို့ ရေးသားရာ၌ လက်ယာလက်ကို အသုံးမပြု နိုင်တော့သဖြင့် ကျန်လက်ဝဲလက်ဖြင့် စာရေး လေ့ကျင့်ပြီးမှ စတင် ရေးသားခြင်း ပြုခဲ့ရသည်။ ဝတ္ထုတို ကလေးများ ရေးသား နေရာမှ အောင်မြင်မှု ရလာသောအခါ လုံးချင်းဝတ္ထု လောကသို့ လှမ်းတက် ခဲဲ့ပြန်သည်။
၁၉၇၅ ခုနှစ်၊ နိုင်ငံတကာ အမျိုးသမီးများ နှစ်မှ စတင်၍ အမျိုးသမီး မဂ္ဂဇင်း တစောင် ထုတ်ဝေခွင့် လျှောက်ထားခဲ့ရာ ၁ဝ နှစ် အကြာတွင် ထုတ်ဝေခွင့် ရခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၁၉၈၅ ခု၊ ဇန်နဝါရီလမှ စတင်၍ လုံမလေး အမျိုးသမီး မဂ္ဂဇင်းကို ဦးစီး အယ်ဒီတာချုပ် တာဝန်ယူ၍ အောင်မြင်စွာ ထုတ်ဝေ ခဲ့သည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ထုတ်ဝေသည့် လုံမလေး မဂ္ဂဇင်းတွင် ပါရှိသော ပန်းကိုတော့ ပန်လျက်ပါပဲ ဝတ္ထုတိုသည် မလေးလုံ ရေးသားခဲ့သည့် နောက်ဆုံး လက်ရာ ဖြစ်ပေသည်။
မလေးလုံသည် ၁၉၉၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလထုတ် လုံမလေး မဂ္ဂဇင်းတွင် ထည့်သွင်း ဖော်ပြမည့် သန်လျင် ဖေသွင်၏ အခြားသော ပညာရှိ တပါး (The Other Wise Man) ဘာသာပြန် ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ကွယ်လွန်မည့် ၁၉၉၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက် ကြာသပတေးနေ့ နံနက် အရုဏ်ဦးအထိ ကိုယ်တိုင် တည်းဖြတ် ပြင်ဆင်ခဲ့ပြီး နေ့လယ် ၁၁း၂ဝ နာရီတွင် ရန်ကုန်မြို့ မရမ်းကုန်း မြို့နယ် နံ့သာမြိုင်ခြံ နေအိမ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
မလေးလုံ ကွယ်လွန်သည့် အချိန်တွင် အသက် ၈၁ နှစ် အရွယ်ရှိ မိခင်ကြီးနှင့် အစ်ကိုတဦး၊ ညီမသုံးဦး ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
စာရေးဆရာမ မလေးလုံကား ကွယ်လွန်သည့် အချိန် ရောက်မှသာ သူ့လက်က ကလောင်ကို ချခဲ့သူ ဖြစ်၍ ဂုဏ်ပြု ထိုက်သည့် စံပြ အာဇာနည် စာပေ အမျိုးသမီးတဦး အဖြစ် မှတ်တမ်း တင်ရပေမည်။
မလေးလုံ ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
မိုး၊ ဗိုလ် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)
ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင် ဗိုလ်မိုး ကို ၂၁ မတ် ၁၉၁၈ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ဦးဖိုးမှီ၊ ဒေါ်အေးတင် တို့မှ ဖွားမြင်သည်။ ဗမာလူမျိုး ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် ဖြစ်သည်။ ငယ်နာမည် မောင်မောင် ဖြစ်ပြီး ကျောင်းနာမည် ခင်မောင်ဆွေ ဖြစ်သည်။ တို့ဗမာအစည်းအရုံးဝင် သောအခါ သခင်အေးမောင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဂျပန်အမည်မှာ မိဇူနိုဆာဘူရို ဖြစ်သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံ ဗန်ကောက်တွင် ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင်များ ဗိုလ်အမည်ခံယူရာတွင် ဗိုလ်မိုး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ကျောင်းသားဘဝ နှင့် ပညာရေးရာ
ပျဉ်းမနားမြို့ အေဘီအမ် ကျောင်းတွင် စတုတ္ထတန်း အထိ ပညာသင်ကြား ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရန်ကုန်မြို့ အလုံရပ် ကူရှင်ကျောင်းတွင် ဒသမတန်းအထိ ဆက်လက် ပညာသင်ကားခဲ့သည်။ ၁၃၀၀ ပြည့် အရေးတော်ပုံ ကာလအတွင်း ၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် အပါအဝင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကျောင်းပေါင်းစုံ ကျောင်းသားထု အတွင်းဝန်များရုံး (ယခုဝန်ကြီးများရုံး) ကို ဝိုင်း၍ သပိတ်တား ဆန္ဒပြရာတွင် မောင်အေးမောင်သည် ကူရှင်ကျောင်းသားများ သမဂ္ဂကို ဦးဆောင်ကာ ပါဝင်ခဲ့သည်။
အမျိုးသားနိုင်ငံရေး ဆောင်ရွက်ချက်
၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း သခင်မြ တို့ဗမာ အစည်းအရုံး သို့ ဝင်ရောက်၍ နိုင်ငံရေး ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ မြေနီကုန်း တို့ဗမာ အစည်းအရုံးကို စတင်တည်ထောင်ရာတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး အတွင်းရေးမှူး အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံသို့ စစ်ပညာသင်ကြားရန် စေလွှတ်သည့် မြန်မာမျိုးချစ်လူငယ် ပထမ အသုတ်နှင့်အတူ ၁၀ မတ် ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် ရွှန်းတင်းမာရူး သင်္ဘော ဖြင့် ရန်ကုန်မြို့မှ ထွက်ခွာခဲ့ရာ ၂၇ မတ် ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ တိုကျိုမြို့သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထိုမှတဆင့် ၁၉၄၁ ခုနှစ် ဧပြီတွင် စစ်ပညာ သင်ကြားရန် တိုင်ဝမ်ကျွန်းမှ တဆင့် ဟိုင်နန်ကျွန်းသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ဟိုင်နန်ကျွန်းတွင် စစ်ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။ ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (ဘီအိုင်အေ) စစ်ဌာနချုပ်နှင့် မော်လမြိုင် စစ်ကြောင်းဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင်း ချီတက်ကာ ဗြိတိသျှ စစ်တပ်များကို ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဗိုလ်မိုးသည် ဖူးကြီးတွင် ဗြိတိသျှတပ်များနှင့် တွေ့ဆုံတိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားရာ တပ်ဦးမှ အမိန့်ပေးနေစဉ် ရန်သူ၏ ကျည်သင့်၍ ၈ မတ် ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် ကျဆုံးခဲ့သည်။
ဆုတံဆိပ်ရေးရာ
၂၇ မတ် ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့ လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုနောက်ဆုံး ကဏ္ဍ၌ ကိုယ်ကျိုးမငဲ့ဘဲ တိုင်းပြည်နှင့် လူမျိုး လွတ်လပ်ရေးအတွက် သက်စွန့်ဆံဖျား ကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက်ခဲ့မှုကြောင့် နိုင်ငံတော်က ကျေးဇူးဆပ်ခြင်း အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင် (တတိယဆင့်) တံဆိပ် ချီးမြှင့်ဂုဏ်ပြုခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
ဘဝနိဂုံး
၈ မတ် ၁၉၄၂ ခုနှစ် ဖူးကြီးတိုက်ပွဲတွင် ကျဆုံးခဲ့သည်။ တိုင်းပြည်နှင့် လူမျိုး လွတ်လပ်ရေး အတွက် ဗမာ့လွတ်လပ်ရေး တပ်မတော်ဌာနချုပ် နှင့် မော်လမြိုင်စစ်ကြောင်းဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင်း ချီတက်ကာ နယ်ချဲ့ ဗြိတိသျှ တပ်များကို တိုက်ခိုက်ရာ၌ စစ်မြေပြင်တွင် အာဇာနည် သူရဲကောင်း ပီသစွာ ကျဆုံးသွားသော ဒုတိယမြောက် ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင် ဖြစ်သည်။
ကြွေရည်သုတ်ခြင်း
ကြွေရည်သည် အဓိကအားဖြင့် ဖဲလစ်ပါး(စဉ့်ကျောက်တမျိုး)၊ ကျောက်သလင်း၊ ဆီလီကွန်၊ လက်ချား၊ ခဲပုပ်နှင့် အခြားတွင်းထွက်ပစ္စည်းများ ပါဝင်သော ချော်ရည် တမျိုးပင် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ကြွေသည် ဖန်ထက်ပိုမို ခိုင်ခံ့၍ သတ္တုကဲ့သို့ ကြာရှည်ခံ၏။ ကြွေရည်လုပ်ငန်းမှာ အထက်တွက် ဖော်ပြခဲ့သော ပစ္စည်းများကို လိုအပ်သလို ရောစပ်ပြီးနောက် ညက်ညက်ကြေအောင် ကြိတ်ချေရသည်။ ဤကြွေဆေးကို အမှုန့်အတိုင်းသော်လည်းကောင်း၊ အရည်တခုခုတွင်ဖျော်၍သော်လည်းကောင်း၊ ကြွေရည်သုတ်လိုသော ပစ္စည်းပေါ်၌ သုတ်လိမ်းပြီးနောက် ပေါင်းအိုးတွင် ထည့်၍ ပေါင်းတိုက်ပေးရသည်။ ထိုအခါ ကြွေဆေးသည် အရည်ပျော်၍ ကြွေရည်သုတ်လိုသည့် ပစ္စည်းမျက်နှာပေါ်၌ တညီတညာ ပျံ့နှံ့ပြီး စွဲကပ်သွားသည်။ ကြွေရည်ထူထူ သုတ်လိုသည့်အခါ ဤနည်းအတိုင်း သုံးလေးကြိမ်မျှ ထထပ်ပြီး တထပ် သုတ်ပေးရသည်။ ကြွေရည်သုတ်အတတ်မှာ ရှေးနှစ်ပေါင်းများစွာကပင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပေသည်။ ရှေးခေတ်မှ ကြွေရည်သုတ် ပန်းအိုးများ၊ ဓားမြှောင်များ၊ လက်ဝတ်ရတနာများကို တူးဖော်ရရှိခဲ့ကြရာ ယခုအခါ အင်္ဂလန်၊ အမေရိကန်စသော နိုင်ငံကြီးများရှိ ပြတိုက်ကြီးများတွင် ထိုရှေးဟောင်းပစ္စည်းများကို တွေ့မြင်နိုင်ပေသည်။
ကြွေရည်သုတ်ဆိုရာ၌ ပန်းကန်ပြား၊ လက်ဖက်ရည်အိုး၊ ကြွေဇွန်း စသည်တို့ကဲ့သို့သော ရွံ့စေးဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် ပစ္စည်းများသာလျှင် မဟုတ်၊ သံ၊ ကြေးစသော သတ္တုတခုခုနှင့် ပြုလုပ်ထားသော အထည်ပစ္စည်းများပေါ်တွင်လည်း အလှအပနှင့် အသုံးခံမှုအတွက် ကြွေရည်သုတ်ပေးနိုင်သည်။ ကြွေရည်သုတ်ပစ္စည်းများသည် ကြွေထည်သက်သက်များကဲ့သို့ပင် ချောညက် ကြည်လင်သည်။ ကြွေရည်သုတ်နည်း အမျိုးမျိုးရှိသည့်အနက် ရှေးအကျဆုံးနည်း ၂ နည်းမှာ မြှုပ်ပန်းဖော်နည်းနှင့် ပန်းကြွဖော်နည်းတို့ဖြစ်သည်။ မြှုပ်ပန်းဖော်နည်းတွင် အောက်ခံပစ္စည်းပေါ်ရှိ အလိုရှိသည့် ပန်းပုံကို ထွင်းခြစ်ပေး၍ ထိုအချိုင်များတွင် လိုရာရောင်စုံကြွေဆေးကို ထည့်ပေးရသည်။ ပြီးလျှင် ပေါင်းအိုးတွင်ထည့်၍ ပေါင်းတိုက်ပေးရသည်။ ထို့နောက် တိုက်ချွတ်ဆေးကြော၍ ချောမွှတ်ပြောင်လက်သည့်တိုင်အောင် အရောင်တင်ပေးရသည်။
ပန်းကြွဖော်နည်းတွင်မူ အောက်ခံအထည်ပေါ်၌ ပန်းပုံများကို ထွင်းမည့်အစား ယင်းအထည်နှင့် မျိုးချင်းတူသည့် သတ္တုချောင်းများကို အလိုရှိသည့်ပုံပန်းအတိုင်း ခွေ၍ ဂဟေဖြင့် တင်ရသည်။ ထို့နောက် သတ္တုချောင်းများအကြား ချိုင့်ခွက်ကလေးများထဲသို့ အလိုရှိသည့်ကြွေဆေးများကိုထည့်၍ အထက်နည်းအတိုင်း ပေါင်းတိုက်ပေးရသည်။ ထို့နောက် စီးနေသော ရေတွင် နူးညံ့သောကျောက်ပွဖြင့် ရက်အတော်ကြာအောင် တိုက်ချွတ်ပေးရလေသည်။
အနောက်နိုင်ငံများနှင့် ကြွေရည်သုတ်ခြင်း
ယခုခေတ်တွင် တရုတ်နှင့် ဂျပန်လူမျိုးတို့သည် ဤပန်းကြွေဖွဖော်နည်းအတတ်၌ ထူးချွန်သူများ ဖြစ်ကြပေသည်။ သို့သော် ကြွေရည်သုတ်အတတ်သည် ရှေးဦးစွာ အနောက်တိုင်းများတွင် အလွန်ရှေးကျသောခေတ်က စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့၍ ၄ ရာစုနှစ်သို့ရောက်မှ အရှေ့တိုင်းသို့ ရောက်လာကြောင်း အထောက်အထားများရှိသည်။ အီဂျစ်၊ ဆီးရီးယားနှင့် ဘေဘီလုံနိုင်ငံများတွင် ရှေးခေတ်နန်းတော်နံရံများ၌ ကြွေရည်သုတ်အုပ်ချပ်များ အသုံးပြုခဲ့ကြောင်းကို တွေ့ရသည်။ ကြွေရည်သုတ် အိုးခွက်များကိုလည်း ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ အလှအပကို အထူးနှစ်သက်တတ်သော ဂရိလူမျိုးတို့က လက်ဝတ်တန်ဆာများကိုသာမက ရုပ်လုံးများကိုပင် ကြွေရည်သုတ်၍ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။
အီဂျစ်နှင့် ဂရိလူမျိုးများနည်းတူပင် ရှေးခေတ်ဗိုင်ဇင်းတိုင်လူမျိုးတို့သည်လည်း ကြွေရည်သုတ်ခြင်းအတတ်ကို ကောင်းစွာတတ်မြောက်ခဲ့ကြပေသည်။ သူတို့သည် ဥရောပမြောက်ပိုင်းရှိ ကဲ့လူမျိုးတို့ထံမှ ထိုအတတ်ကို ရရှိတတ်မြောက်ခဲ့ဟန်တူသည်။ အကြောင်းမှာ ရှေးခေတ်က ကဲ့လူမျိုးတို့၏သင်းချိုင်းများကို တူးဖော်ရာတွင် စစ်သားများ သုံးစွဲခဲ့သော ဒိုင်းများ၊ မြင်းဇက်ကြိုးများ၊ ခါးပတ်ကွင်းများ၌ စိမ်း၊ နီ၊ ဝါ၊ ပြာ စသော ရောင်စုံကြွေဆေးများဖြင့် မွမ်းမံခြယ်လှယ်ထားခဲ့သည်ကို တွေ့ရသောကြောင့် ဖြစ်၏။ ကဲ့လူမျိုးများ တိမ်ကောပြီးနောက် ဗိုင်ဇင်းတိုင်နိုင်ငံ၌ ကြွေဆေးသုတ်အတတ် ထွန်းကားလာသည်။ ၉ ရာစုလောက်တွင် ဗိုင်ဇင်းတိုင်လူမျိုးတို့သည် ကြွေရည်သုတ်အတတ်၌ ထိပ်တန်းသို့ ရောက်ခဲ့ကြ၍ သူတို့၏ သေသပ်ကောင်းမွန်လှသော လက်ရာများကို ယခုတိုင် တွေ့မြင်နိုင်ပေသေးသည်။
သုတ်နည်းများ
၁၅ ရာစုနှစ်တွင် အီတလီနိုင်ငံ၌ နည်းသစ်တခု ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပြီးလျှင် ဥရောပတိုက်၏ မြောက်ပိုင်းနှင့် အခြားဒေသများ ပျံ့နှံ့ခဲ့သည်။ ထိုနည်းမှ အတွင်းခံ သတ္တု၏ မျက်နှာပြင် ၂ ခုစလုံးကို ကြွေရည်သုတ်ကာ ပေါင်းတိုက်ပြီးနောက် တွင်းထွက် ကြွေဆေးရောင်စုံတို့ဖြင့် အလိုရှိရာ ပန်းပု၊ ရုပ်ပုံများကို ရေးခြယ်ပေး၍ ဒုတိယအကြိမ် ပေါင်းတိုက်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ လက်ရှိ ၂၀ ရာစုနှစ်အတွင်း အထူးကျွမ်းကျင်သူများသာ လုပ်ကိုင်နိုင်သည့် နည်းတမျိုး ပေါ်လာပြန်၍ ဤနည်းကိုလည်း အီတလီနိုင်ငံကပင် စတင်တွေ့ရှိခဲ့ဟန် တူလေသည်။
ဤနည်းမှာ ရုပ်လုံးဖော်အတတ်ဖြင့် အချိုင့်ထွင်းခြင်း တမျိုးပင်ဖြစ်၍ အောက်ခံရွှေထည် သို့မဟုတ် ငွေထည်ပေါ်တွင် သေးသွယ်လှပသော ပန်းပုကပလေးများ ထုထွင်းပြီးသော် ကြွေဆေးအကြည်ဖြင့် သုတ်ပေးကာ ပေါင်းတိုက်ပေးရသည်။ သတ္တုပေါ်တွင် ထွင်းထုရာ၌ အနိမ့်အမြင့် အမျိုးမျိုး ရှိ၍ ကြွေဆေးတင်သောအခါ ကြွေဆေး အထူအပါးအလိုက် အလင်းအမှောင်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
အသုံးဝင်မှုများ
လူ့အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများစွာတို့တွင် ကြွေရည်မသုတ်ဘဲ ကောင်းစွာ သုံး၍ မရသော ပစ္စည်းများမှာ သံနှင့် ပြုလုပ်သောအိုးခွက် အသုံးအဆောင်များ ဖြစ်သည်။ ကြွေရည်သည် သံချေးမတတ်အောင် ကာကွယ်၍ ချောညပ်လှပသော မျက်နှာပြင်ကိုလည်း ဖြစ်စေသည်။ ကြွေရည်သုတ်အတတ်၏ ကျေးဇူးကြောင့် ပန်းကန်ခွက်ယောက်မှအစ ရေချိုးစည်ကြီးများအထိ လူ့အသုံးအဆောင်ပစ္စည်အမျိုးမျိုးကို သံဖြင့် ကြာရှည်ခံအောင် ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့ကြလေသည်။ ထို့ကြောင့် ကြွေရည်သုတ်အတတ်သည် လူတို့အဖို့ အလှအပတွင် ခရီးရောက်သလောက် အသုံးဝင်မှုလည်း တွင်ကျယ်လှပေသည်။
ကုက္ကိုစုရွာ၊ ရွှေတောင်မှော်
ကုက္ကိုစုရွာ၊ ရွှေတောင်မှော်
မြေနီကုန်းရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်
မြေနီကုန်းရွာ (Myaynikone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ဖေါင်းတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၀၈၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖေါင်းတောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၁၄ ဦး၊ မ ၁၉၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၅၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စပါးထားရိုးရွာ၊ သင်တောကြီး
စပါးထားရိုးရွာ၊ သင်တောကြီး
ဘုံရှေကုန်း
ဘုံရှေကုန်း
ဝါပုန်းရွာ၊ မတူပီမြို့နယ်
ဝါပုန်းရွာ(Vapung)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ မတူပီမြို့နယ်၊ ဝလံပီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၀၇၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝလံပီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၈ ဦး၊ မ ၂၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၅၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတူပီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခိတရှောဂျိရေတံခွန်
ခိတရှောဂျိ (北精進ケ滝, Kitashōji-ga-taki)သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ယာမနရှိစီရင်စုမြောက်ပိုင်းရှိ ရေတံခွန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။  ဖူဂျီမြစ်၏ အထက်ပိုင်းရှိ မြစ်လက်တက်တစ်ခုဖြစ်သည့် အိရှိအုတိုရိုမြစ်ပေါ်တွင် ဤရေတံခွန်သည် တည်ရှိသည်။ ဟိုခုတိုမြို့ရှိ မိနမိအယ်အမျိုးသားဥယျဉ် (Minami Alps National Park) တွင် တည်ရှိသည်။ ရေတံခွန်သည် အကျယ် ၃၅ မီတာ (၁၁၅ ပေ) နှင့် ရေဆင်းအမြင့်သည် ၁၂၁ မီတာ (၃၉၇ ပေ) မြင့်သည်။
ခိတရှောဂျိရေတံခွန်ကို ၁၉၉၀ ခုနှစ် ဂျပန်နိုင်ငံ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဝန်ကြီးဌာနမှ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် “ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အကောင်းဆုံး ရေတံခွန် ၁၀၀” တွင် ပါဝင်သည်။
ရေတံခွန်သည် ကျောက်ချောက်ကမ်းပါးမှ ကျဆင်းသည်။ ၎င်းသည် ရေတံခွန်ငယ်သုံးခုဖြစ်သည့် Itoigawa-Shizuoka Tectonic Line ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဓိကကျသည့် ရေတံခွန်၏ အောက်ဘက်တွင် ခုဒန်ရေတံခွန် (九段の滝, Kudan-no-taki) တည်ရှိပြီး အမြင့်မှာ ၄၀ မီတာ (၁၃၀ ပေ) နှင့် အကျယ် ၂၀ မီတာ (၆၆ ပေ) ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ရေတံခွန်များ
တာသစ်ရွာ၊ ရွှေတောင်မှော်
တာသစ်ရွာ၊ ရွှေတောင်မှော်
ကရင်တောရွာ၊ ဘိသလွန်
ကရင်တောရွာ၊ ဘိသလွန်
မန်ဝိန်းရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
မန်ဝိန်းရွာ (Manwein)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ မန်ကွေ့လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၈၆၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စတီဖန် ကင်း
thumb|318x318px|Stephen King (2007) စတီဖန် ကင်း (Stephen King၊ ၁၉၄၇ ခု၊ စက်တင်ဘာလ ၂၁ ဖွား) သည် အမေရိကန်လူမျိုး စာရေးဆရာ ဖြစ်ပြီး ခေတ်ပြိုင် ရင်သိမ့်တုန်၊ မျှော်ရင်ခုန်၊ သိပ္ပံစိတ်ကူးယဉ်၊ အံ့ဘနန်း ဇာတ်လမ်းများကို ရေးသားသည်။
သဲမောင်းကန်ရွာ၊ တံတားဦးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တံတားဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အရှေ့ရွာ၊ ပန်းတောပြင်
အရှေ့ရွာ၊ ပန်းတောပြင်
အင်ကရုန်တူရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
အင်ကရုန်တူရွာ(Inkarontu)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ မလီယန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၆၇၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကရဝေးသီး
သူတပါးကို မှီတတ်သော နွယ်ပင်မျိုးဖြစ်သည်။ အပွင့်သည် ဖြူ၏။ မြေမာတွင် ပေါက်သည်။ အစေ့သည် လုံးသည်။ ငြုတ်ကောင်းစေ့နှင့် တူ၏။ ငြုတ်ကောင်းမျိုးထဲမှ ဖြစ်သည်။ အရိပ်ကို လွန်စွာ ကြိုက်တတ်သည်။ ကရဝေးသီးဟု ခေါ်ရာ၌ ကရဝေးပင်မှ သီးသော အသီးမျိုး မဟုတ်ပေ။ အရပ်သုံး ခေါ်ကြခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ ဆင်ပန် ကရဝေးဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
ကိုးကား
ဇာတိဖ္ပုလ်သီး
စောမီစိုးရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
စောမီစိုးရွာ (Sawmisoe)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ ကပ်ပယ်လမ်းခွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၃၇၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကပ်ပယ်လမ်းခွဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၀ ဦး၊ မ ၃၆၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၀၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘီဗာရှဉ့်ဝံ
ဘီဗာရှဉ့်ဝံ (ခေါ်) ဘီဗာဖျံ (Beaver) များသည် ကြီးမားသည့် တပိုင်းတစ ရေနေ ကိုက်ဖြတ်သတ္တဝါတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး မြောက်ကမ္ဘာခြမ်းရှိ သမပိုင်းဒေသများ၏ ဒေသရင်းမျိုးစိတ်များဖြစ်သည်။ ဘီဗာရှဉ့်ဝံ မျိုးစု၏ အမည်အား ပါဏဗေဒအလိုအရ “ကက်စတာ (Castor)” ဟုခေါ်ဆိုသည်။ မြောက်အမေရိက ဘီဗာ (C. canadensis) နှင့် ယူရေးရှန်း ဘီဗာ (C. fiber ) ဟူ၍ ရှင်သန်တည်ရှိဆဲ မျိုးစိတ်နှစ်ခုရှိသည်။
ဤတိရစ္ဆာန်များကို မြစ်များ၊ ချောင်းများ၊ ကန်များနှင့် ကန်များကဲ့သို့သော ရေချိုရှိသော ဂေဟရပ်ဝန်းများတွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ ဘီဗာရှဉ့်ဝံများသည် အပင်အခေါက်များ၊ ရေနေအပင်များ၊ မြက်များနှင့် အစေ့များကို စားသုံးကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကိုက်ဖြတ် သတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:နို့တိုက်သတ္တဝါ မျိုးစုများ
အင်းမရွာ၊ ရွှေတောင်မှော်
အင်းမရွာ၊ ရွှေတောင်မှော်
ညာသေလော်ရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
ညာသေလော်ရွာ(Nyarthaylaw)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ ဒေါမွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၀၀၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရာဇတ်
ဦးရာဇတ်သည် မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးအတွက် အသက်ပေးသွားခဲ့သော ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် တကွ အာဇာနည်(၉)ဦးတွင် ပါဝင်သော ရဲရဲတောက် မျိုးချစ်ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ
ဦးရာဇတ်သည် တိုက်ပိုင်အင်စပိတ်တော် မစ္စတာ အေ၊ ရာမန်နှင့် ဒေါ်ငြိမ်းလှတို့မှ မွေးဖွားသော သားသမီး ၁၃-ယောက်အနက် စတုထ္ထသားဖြစ်သည်။ မိတ္ထီလာမြို့ တွင် ၁၈၉၈ ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။
ပညာရေး
မိထ္ထီလာမှ မန္တလေးသို့ မိသားစုအလုပ်အတွက်နှင့် ပြောင်းရွှေ့ရသောအခါ မန္တလေးမြို့ ဝက်စလီယန် မိန်းကလေးကျောင်းတွင် သူငယ်တန်းမှ စတင်ကျောင်းတက်သည်။ စတုတ္ထတန်း အောင်မြင်သောအခါ ဝက်စလီယန်ယောက်ျားလေးကျောင်းသို့ ပြောင်းရွေ့ခဲ့သည်။ အဋ္ဌမတန်းသို့ ရောက်လျှင် စာသင်ခန်းထဲတွင် ထူးချွန်သဖြင့်ဆရာကြီးက တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းသို့ အတန်းကျော်တင်ပေးသည်။ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း စာမေးပွဲဝင်ရောက် ဖြေဆိုရာ ကောင်းစွာအောင်မြင်သည်။
ကိုရာဇတ်ကို သူ့မိဘများက ရန်ကုန်မြို့ကောလိပ်သိပ္ပံကျောင်းသို့လွှတ်ကာ ပညာဆက်လက်သင်ကြားစေသည်။ ဝိဇ္ဇာတန်းတွင်အင်္ဂလိပ်စာဂုဏ်ထူး ယူခဲ့သည်။ ကောလိပ်ကျောင်းပညာဆည်းပူးနေစဉ် အင်္ဂလိပ်စာစီစာကုံးပြိုင်ရာ ပထမရရှိသဖြင့် ဘိုင်မြား ရွှေတံဆိပ်ကိုဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။
ကိုရာဇာတ်သည် ပညာဘက်တွင်သာထူးချွန်သည်မဟုတ်သေး တင်းနစ်၊ ခရစ်ကတ်၊ လက်ဝှေ့၊ ဘောလုံး စသည့် အားကစားဘက်တွင်လည်း ပြောင်မြောက်လေသည်၊ ကောလိပ်ကျောင်း ဘောလုံးအသင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့လေသည်။
၁၉၂၀-ပြည့်နှစ် ပထမကျောင်းသားသပိတ် အရေးတော်ပုံကြီးတွင် သပိတ်မှောက်ကျောင်းသား ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးအဖြစ် ပါဝင်လေသည်။ သပိတ်မှောက်ကောင်စီမှ သပိတ်မှောက်ကျောင်းသားများ ပညာရေးတွင် မနစ်နာစေရန် မြန်မာတနိုင်ငံလုံးရှိမြို့ကြီးများတွင် အမျိုးသားကျောင်းများ ဖွင့်လှစ်ရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်ပြီးသည့်နောက် ကိုရာဇတ်သည် မန္တလေးမြို့ ဗဟိုအမျိုးသားအထက်တန်းကျောင်းကြီး အင်္ဂလိပ်ဘာသာ နှင့် ပါဠိဘာသာ ပြ အထက်တန်းပြဆရာအဖြစ် ၁၉၂၁-ခုနှစ်မှစတင်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၂၁-ခုနှစ်တွင်ပင် အမျိုးသားပညာရေးကောင်စီ မှ ကြီးမှူးကျင်းပသော ဘီအေစာမေးပွဲကိုဝင်ရောက်ဖြေဆိုရာ ကောင်းစွာအောင်မြင်လေသည်။ ဗဟိုအမျိုးသားကျောင်း တွင် ၁၉၂၃-ခုနှစ်မှစတင်၍ ကျောင်းဆရာကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ကျောင်းအုပ်အဖြစ်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့လေသည်။
ဦးရာဇာတ်သည် အင်္ဂလိပ်စာအရေးအသား အစီအကုံးကောင်း၍ အသနားခံစာ စသည်တို့ကို တစ်ပါးသူအတွက် ရေးသားပေးလေ့ရှိသောကြောင့် “စေတနာ့ဝန်ထမ်း လျှောက်လွှာစာရေးကြီး” ဟုပင် ချစ်စနိုးခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
တစ်ခါက အိန္ဒိယ နယူးတိုင်း မဂ္ဂဇင်းသို့ ရှမ်းပြည်နယ်၌ အထူးကျော်ကြားသော ၃၆-ကောင်ထီအကြောင်းကို ကြေးစန္ဒီနတ်ရုပ်နှင့် တကွ အတိတ်ပေးပုံ၊ ကပ်တိတ်၊ အနီး ဖော်ပြပြီးလျှင် ပေးပို့ခဲ့ရာ ပထမတန်း ဆောင်းပါးဆုကို ရရှိခဲ့ဖူးလေသည်။
ဆရာကြီးသည် အင်္ဂလိပ်စာသာမက မြန်မာစာလည်း ကျွမ်းကျင်သူဖြစ်သည်။ မြန်မာနှင့် ပါဠိဘာသာရပ်များကို ကျောင်း၌သင်ကြားခဲ့ရခြင်းမဟုတ်ဘဲ ကျောင်းပိတ်ရက်များအတွင်း မန္တလေးမြို့၊ နန်းတော်ရှေ့တိုက်တော်ကျောင်းတိုက်၊ ခင်မကန် ကျောင်းတိုက်၊ အတုမရှိကျောင်းတိုက် စသည့် ကျောင်းတိုက်များရှိ တိုက်အုပ်ဆရာတော်များထံ၌ သွားကာလေ့လာသင် ယူခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၉၃၈-ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံတဝှမ်းလုံး ကျောင်းသားများ သပိတ်မှောက်ခဲ့ကြသည်။ ထိုအခါ မန္တလေးမြို့ ရှိ ဥရောပတိုက်သားပညာဝန်နှင့် အရေးပိုင်ကြီးတို့သည် ဆရာကြီး ဦးရာဇာတ်အုပ်ချုပ်ရာ အမျိုးသားကျောင်းသို့ရောက်ရှိလာကြသည်။ ထိုနောက်အရာရှိကြီးများက ကျောင်းသားများ ကျောင်းကို သပိတ်မှောက် မမှောက်မေးကြရာ ဆရာကြီးက ‘ကျုပ်ကျောင်းကို ကျုပ်ကျောင်းသားများ ဘယ်တော့မှ သပိတ်မမှောက်' ဟုဖြေဆိုလိုက်သဖြင့် ဝမ်းသာကာပြန်သွားကြသည်၊
ထို့နောက် နာရီဝက်ခန့်အကြာတွင် ခေါင်းလောင်းတီးပြီး သပိတ်မှောက်သွား ကြလေသည်။ ထိုအခါ အထက်ဖော်ပြပါအရာရှိကြီးနှစ်ဦးသည် ဆရာကြီးထံ ပြန်သွားကြပြီးလျင် ဆရာကြီးညာတယ်။ လိမ်တယ် ဟုပြောကြသည်။ ဆရာကြီးသည် သူတို့အား မည်သို့မျှမဖြေကြားဘဲ ကျောင်းသားများသမဂ္ဂဥက္ကဋ္ဌ ကို ခေါ်လိုက်လေသည်။
သမဂ္ဂဥက္ကဋ္ဌရောက်လာသောအခါ ဆရာကြီးက “မင်းတို့ ငါ့ကျောင်းကိုသပိတ်မှောက် ကြတာလား” ဟုမေးလိုက်ရာ သမဂ္ဂဥက္ကဋ္ဌက “ကျွန်တော်တို့ဆရာကြီးကို ဘယ်တော့မှ သပိတ်မမှောက်ပါ။ ယခုသပိတ်မှောက်ခြင်းမှာ ပညာရေးစနစ်ကို မှောက်ခြင်းဖြစ်သည်”ဟု ဖြေကြားသည်။ အရာရှိနှစ်ဦးလည်း သဘောပေါက်ကာ လက်လျှော့ပြန်ရလေသည်၊
လူမှုဆက်ဆံရေး
ဦးရာဇတ်သည် ဖခင်၏ အစ္စလာမ် အယူဝါဒကို လက်ခံသော်လည်း မိခင်၏ ဗုဒ္ဓ အယူဝါဒကိုလည်း မပစ်ပယ်ချေ။ များသောအားဖြင့် ဆရာကြီးသည် ဗုဒ္ဓအယူဝါဒီ ရဟန်းရှင်လူများနှင့် ခင်မင်ရင်းနှီး ပေါင်းသင်းဆက်ဆံလေ့ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ဗုဒ္ဓအယူဝါဒကို အထူးလေးစားသော မန္တလေးမြို့ကဲ့သို့သော မြို့ကြီးတစ်မြို့ရှိ အမျိုးသား အထက်တန်းကျောင်းတွင် ကျောင်းအုပ် အဖြစ်ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ကျောင်းအုပ်အဖြစ် အမှုထမ်းစဉ် ကျောင်းသားများ၏ ကိုယ်လက်ကျန်းမာရေးအတွက် ကွင်းဆင်းချိန်၌ ကွင်းမဆင်းသူများနှင့် နံနက်တိုင်း ဘုရားရှိခိုးချိန်တွင် ဘုရားရှိခိုးမတက်သော ကျောင်းသားများကို ကြိမ်လုံးတစ်ချောင်းဖြင့် ကြပ်မတ်ပေးလေ့ရှိသည်။
ဆရာကြီးဦးရာဇတ်သည် ဂုဏ်ရည်တူသူများ၊ အထက်တန်းကျသူများနှင့် ဆက်ဆံရာတွင် မျက်နှာထားတည်တည်နှင့် ဆက်ဆံလေ့ရှိသော်လည်း တပည့်များနှင့် ဆက်ဆံရာတွင် အမြဲလိုလိုပင် ဆေးပေါ့လိပ်ကြီးကိုခဲကာ မဲ့ပြုံးကလေး ပြုံးလျက်ဆက်ဆံလေ့ ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ကျောင်းသူကျောင်းသားများက ဆရာကြီးကို အမြဲတစေ ချစ်ကြောက်ရိုသေကြသည်။
ဦးရာဇတ်နှင့်မျိုးချစ်စိတ်
ကျောင်းဆရာနှင့် ကျောင်းအုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် ဦးရာဇာတ်သည် ကျောင်းသားများအား ပညာကိုသာမက မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ်ကိုပါ သွတ်သွင်းပေးလေ့ရှိသည်။ သူကား နိုင်ငံခြားဖြစ် ဆေးလိပ်၊ စီးကရက် ကို သောက်လေ့မရှိ။ ပြည်တွင်းဖြစ် မလှမင်းဆေးပေါ့လိပ် အတုတ်ကြီးကို အမြဲလိုလို သောက်လေ့ရှိခြင်းက သူ့မျိုးချစ်စိတ်ကို ထင်ရှားစေသည်။
ကျောင်းတွင် ကျောင်းသားများကို သမဂ္ဂဖွဲ့စည်းစေပြီး၊ ထိုစဉ်က ကျောင်းသား ခေါင်းဆောင်များ ဖြစ်ကြသော ကိုနု၊ ကိုအောင်ဆန်း၊ မစ္စတာရာရှစ် စသည်တို့နှင့် အဆက်အသွယ်ပြုလုပ်ပေးခဲ့သည်။ ၁၉၃၇-ခုနှစ်တွင် ဒုတိယအကြိမ်ကျောင်းသားကွန်ဖရင့် မန္တလေးမြို့တွင် ကျင်းပရာ ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် ကိုအောင်ဆန်းတို့အလာတွင် ဆရာကြီးဦးရာဇတ် အမှူးပြုသော အမျိုးသားကျောင်းဆရာများက လက်ဖက်ရည်ပွဲဖြင့် တည်ခင်းဧည့်ခံ ကြိုဆိုခဲ့လေသည်၊
ဆရာကြီးသည် မြန်မာအမျိုးသားတို့ကို ချစ်ခင်သူဖြစ်သည့်အတိုင်း ဗမာ-မွတ်ဆလင် ဟူသောအမည်ကို စတင်၍ အသုံးပြုခဲ့လေသည်။
နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှု
ရမည်းသင်းမြို့တွင်ပြုလုပ်သော ဗမာမွတ်ဆလင်ညီလာခံ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရလေသည်။ မန္တလေးမြို့ အပျော်တမ်း ရဲတပ်ဖွဲ့ဖွဲ့စည်းရာတွင်လည်း အုပ်ချုပ်သူ ဗိုလ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။
ဂျပန်ခေတ်တွင် ဆရာကြီးသည် ထောင်သွင်းအကျင်းချခြင်းခံခဲ့ရဖူးရာ သူ့အား ရွှေဘိုမှ-မန္တလေးထောင်သို့ အပြောင်းတွင် တပည့်များက မိမိတို့အသက်ကိုစွန့်လွှတ်၍ လုယူကယ်ဆယ်ရန် ကြံစည်ခဲ့ဖူးသည်၊ သို့သော်ဆရာကြီးက ထိုအကြံကို ခွင့်မပြုခဲ့ချေ။
ဦးရာဇတ်သည် ၁၉၄၅-ခုနှစ်မှ စတင်တည်ထောင်ခဲ့သော မန္တလေးခရိုင် ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေး ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့ (ဖတပလ)တွင် ပထမဦးစွာ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ရွေးချယ်ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။
၁၉၄၇-ဧပြီလတွင်တိုင်းပြုပြည်ပြုလွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပသောအခါ မန္တလေး မြို့မ အရှေ့ပိုင်းအမတ်အဖြစ်ရွေးကောက် ခြင်းခံရသည်။
ထို့နောက် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းဦးဆောင်သော အစိုးရဝန်ကြီးအဖွဲ့တွင် ပညာရေးနှင့် အမျိုးသားစီမံကိန်းဌာနဝန်ကြီးအဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသည်။ ၁၉၄၇-ခုနှစ်တွင် မန္တလေး ဥပစာကောလိပ်ကို ဒီကရီကောလိပ်အဖြစ် တိုးမြင့်ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့ခြင်းမှာလည်း ဆရာကြီး ဦးရာဇတ်၏ ကြိုးပမ်းမှုကြောင့်ဖြစ်သည်။
၁၉၄၇-ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၉-ရက်နေ့တွင် ဆရာကြီးဦးရာဇတ်သည် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့်အတူ အခြားနိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်ကြီးများနှင့် အတူလုပ်ကြံခံရလေသည်။
ဘဝနိဂုံး
ဦးရာဇာတ်သည် ကွယ်လွန်သည့်အချိန်တွင် ဗုဒ္ဓဘာသာ ပါဠိတက္ကသိုလ် တစ်ခုဖြစ်မြောက်ရေး ကိုကြိုးပမ်းနေဆဲဖြစ်သည်။ ဆရာကြီးကွယ်လွန်သောအခါ ဇနီးဒေါ်ခင်ခင်နှင့် သား ၂-ယောက်၊ သမီးတစ်ယောက်ကျန်ရစ်ခဲ့လေသည်။
ဝတ်ရည်စုပ်ဂုတ်ပြာ
ဝတ်ရည်စုပ်ဂုတ်ပြာ (Kurochkinegramma hypogrammicum) သည် ဝတ်ရည်စုပ်ငှက် မျိုးနွယ်ဝင် ငှက်တမျိုးဖြစ်သည်။ ယင်းအား အရှေ့တောင်အာရှဒေသ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ဆူမတြာကျွန်းနှင့် ဘော်နီယိုကျွန်းတို့တွင် တွေ့ရှိရသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
အာလကပ္ပ (မြောက်)ရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်
အာလကပ္ပ (မြောက်)ရွာ (Ahrlarkatpa(North))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ မြင်းမူမြို့နယ်၊ အာလကပ္ပကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၁၂၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြင်းမူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘိသလွန်ရွာ၊ ဘိသလွန်
ဘိသလွန်ရွာ၊ ဘိသလွန်
ရစ်ချတ် မေဆင်
ရစ်ချတ် မေဆင် (Richard Mason၊ ၁၉၁၉-၁၉၉၇) သည် ဗြိတိန် စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။
စတုရန်းပေ
စတုရန်းပေ သည် ဧရိယာ၏ အတိုင်းအတာယူနစ်တခုဖြစ်ပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ကနေဒါနိုင်ငံ၊ ယူကေ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ နီပေါနိုင်ငံ၊ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ မလေးရှားနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ စင်ကာပူနိုင်ငံ၊ ဟောင်ကောင်တွင် အသုံးပြုသည်။
ရစ်ချတ် မေဆင်
ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး
၁၉၁၉ ခု၊ မေလ ၁၆ ရက်တွင် မန်ချက်စတာမြို့အနီးတွင် မွေးသည်။ ဒေါ်ဆက်၌ ပညာသင်ကာ ရုပ်ရှင်မဂ္ဂဇင်းတစ်ခုတွင် အလုပ်ဝင်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်တွင် ဂျပန်ဘာသာသင်ကာ တရားခံစစ်လည်း လုပ်ခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး
ဆေးလိပ်အသောက်များသည့် ရစ်ချတ်မှာ လည်ချောင်းကင်ဆာနှင့် ရောမမြို့၌ လွန်သည်။
စတုရန်းပေ
စတုရန်းပေကို အိမ်မြေခြံမြေ အရောင်းအဝယ်လုပ်ငန်းများတွင် အသုံးပြုသည်။
မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ် နိုင်ငံတော်-တော်လှန်ရေးကောင်စီ၏ဝါဒသဘောထားကြေညာချက်
ကျွန်ုပ်တို့၏ ယုံကြည်ချက်
၁။	ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်-တော်လှန်ရေးကောင်စီသည် ဤလောက၌ လူလူချင်းခေါင်းပုံဖြတ်၍ မတရားအမြတ်ရှာစားသော စီးပွားရေးစနစ်ဆိုးများတည်ရှိနေသရွေ့ ကာလပတ်လုံး လူအပေါင်းကို လူမှုဒုက္ခ များမှ လွတ်မြောက်စေလိမ့်မည်ဟု မယုံကြည်။
ဤပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတွင် လူလူချင်းခေါင်းပုံဖြတ်ခြင်းကင်း၍ တရားမျှတမှုရှိသော ဆိုရှယ်လစ် စီးပွားရေးစနစ်ကို တည်ဆောက်နိုင်မှသာလျှင် လူမျိုးမရွေး၊ ဘာသာမရွေး ပြည်သူလူထုအပေါင်း သည် အစားဆင်းရဲခြင်းဒုက္ခ၊ အဝတ်ဆင်းရဲခြင်းဒုက္ခ၊ အနေဆင်းရဲခြင်းဒုက္ခ၊ အူမမတောင့်သဖြင့် သီလ မစောင့်နိုင်သောဒုက္ခ အစရှိသည့် လူမှုဒုက္ခအပေါင်းမှ လွတ်မြောက်ကြလျက် ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ကျန်းမာ ချမ်းသာကြမည့် သာယာဝပြောသော လောကသစ်ကြီးသို့ ရောက်ရှိနိုင်မည်ဟု ယုံကြည်သည်။