cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ပယင်း
အသုံးပြုခြင်း
အချို့မှော်ပညာရှင်များသည် အထူးသဖြင့် အမျိုးသမီးများတွင် ပယင်းကို လည်ဆွဲ (ဝါ) ပတီးအဖြစ် ဝတ်ဆင်ကာ ရုပ်ဒြပ်သဏ္ဌာန်ကို ပြောင်းလဲအောင် ဖန်တီးပြုပြင်တည်ဆောက် စေခဲ့ကြသည်။ ထိုကြောင့် ပယင်းသည် နတ်ဘုရားနှင့် နတ်ဘုရားမများ၏ ထုတ်လွှတ်မှု ခံယူမှု စွမ်းအင် နှစ်ရပ်လုံးနှင့် ပတ်သတ်ကြောင်း ၎င်းတွင် ဂမ္ဘီရစွမ်အင်၏ ထိရောက်မှုအား မြင့်မားလှကြောင်း ရောမခေတ်က ယုံကြည်ကြသည်။ ပယင်းကို သိုးမွှေးစ(ဝါ) ပိုးစဖြင့် ပွတ်တိုက်ပေးပါက လျှပ်စစ်ဓာတ်ထွက်လာပြီး သေးငယ်သော အရာဝတ္ထုများကိုပင် စွဲငင်အားကြီးကြောင်း သတ်မှတ်ကြသည်။ ရှေးဂရိတို့၏ အီလက်ထရွန်ဟူသော စကားလုံးမှ ခေတ် အီလက်ထရစ်စီးတီး (electricity) ဟူသော ဝေါဟာရမှ ဆင်းသက်ပေါက်ဖွားလာခြင်း ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ ပယင်းသည် ဆန်းပြား လျှို့ဝှက်သော သဘာဝရှိပြီး ဂမ္ဘီရတန်ဖိုး မြင့်မားသော အရာဝတ္ထုဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ဂမ္ဘီရတန်းဝင် ပစ္စည်းများ အားလုံးထဲ၌ ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံပြုနိုင်သည့် အရာအဖြစ် သုံးကြသည်။
ဂမ္ဘီရ ဓလေ့ထုံးတမ်း(Magical Lore)
ပယင်းကို ကျောက်မျက်ရတနာအချို့နှင့် တွဲ၍ တွေ့ရတတ်ပြီး ဂမ္ဘီရကိစ္စအားလုံးနီးပါးတွင် အသုံးပြုကြသည်။ မရေမတွက်နိုင်သော ဂမ္ဘီရအစီအရင်များတွင် အသုံးပြုနိုင်သည်။ ပယင်းကို ဖန်စ ပလပ်စတစ်စများဖြင့် အတုပြုလုပ်ပြီး ရောင်းချတတ်ခြင်းကြောင့် သတိပြု၍ ရွေးချယ်ရသည်။ ပုံမှန် ကျောက်သားတို့ထက်ပေါ့ပါးပြီး အထူးသဖြင့် ဆားငံရည်တွင် ရေပေါ်ပေါ်သည်။ မကောင်းသော လောကီပညာ (အဆိုးပြုမှော်ပညာ) မျိုး၏ တိုက်ခိုက်မှုဒဏ်မှ အကာကွယ်ပေးနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ အထူးသဖြင့် ကလေးများတွင် ပိုမိုထိရောက်သော ကာကွယ်မှုကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ပယင်းပုတီး လည်ဆွဲ တစ်မျိုး ဝတ်ဆင်ထားသော ကလေးများ၏ ကျန်းမာရေးကို ကောင်းစွာထိန်းသိမ်းပေးထားနိုင်ပြီး ကလေးများ၏ အိပ်ခန်းတွင်း၌ အကာအကွယ်အဖြစ် ထားပေးနိုင်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
ပယင်းနှင့် ကျန်းမာရေး
ပယင်းကို အလှကျက်သရေတိုးအောင် ဝတ်ဆင်နိုင်ပြီး ယေဘုယျအားဖြင့် ဆွဲဆောင်မှုညှို့ဓာတ်ကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ပယင်းဝတ်ဆင်သူများမှာ အချစ်ရေးတွင် ဆွဲငင်အားကောင်းခြင်း စိတ်ချမ်းသာ ပျော်ရွှင်မှု ခံစားရခြင်းတို့ကို ပေးစွမ်းသည်။ အမျိုးသမီးများအတွက် ငါး ၊ ဖား ၊ ယုန်ရုပ်များထုလုပ်၍၎င်း ၊ အမျိုးသားများအတွက ခြင်္သေ့ ၊ ခွေး ၊ နဂါးရုပ်များ ထုလုပ်ပြီး ဝတ်ဆင်ခြင်းအားဖြင့် ကာမစွမ်းအား ကောင်းစေပြီး သားသမီးထွန်းကာစေသည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ မြုံသူများအတွက် အသုံးပြုပေးနိုင်သည်။
ပယင်းကို ဝတ်ဆင်ခြင်းအားဖြင့် လူသား၏ ကျန်းမာရေးကို အထောက်အကူဖြစ်စေသည်။ နားထိုင်းခြင်း၊ မြုံခြင်း၊ လည်မျိုနာ၊ နားကိုက်ခြင်း၊ လေးဘက်နာ၊ အစာမကြေခြင်းနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာတွင်း၌ ဖြစ်သော ရောဂါများကို သက်သာစေပြီး အကာကွယ်ဖြစ်စေသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ပယင်းလုံးကို လက်ထဲတွင် ဆုတ်ကိုင်ကစား ပေးခြင်းဖြင့် ဖျားနာသူများအား သက်သာပျောက်ကင်းစေသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့ပြင် ပယင်းသည် ဝတ်ဆင်သူ၏ မျက်စိအမြင်အားကို တိုးတက်ကောင်းမွန် စေနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။
ပယင်းမှုန့်ကို သားဖွားသူ မိခင်လောင်း၏ အနီးတွင် မီးရှို့ပေးခြင်း (သို့) မီးခဲပေါ်တွင် အမှုန့်ဖြူးပေးခြင်းဖြင့် သားဖွားရလွယ်ကူသည်ဟု ရှေးက ယုံကြည်ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။
ပယင်းအတု အစစ် ခွဲခြားနည်း
ပယင်းအစစ်နှင့် အတု နှစ်ခုလုံးကို ရိုးရိုးရေထည့်ထားသော ဖလားခွက်(သို့) ငါးကြင်းခွက်ထဲသို့ နှစ်ချလိုက်ပါက ပယင်းအတုနှင့်အစစ် နှစ်ခုစလုံးသည် ရိုးရိုးရေထဲတွင် နှစ်ဝင်သွားသည်ကို တွေ့ရမည်။ ထို့နောက် ရှိပြီးသား ရိုးရိုးရေထဲသို့ ဆား စတီးဇွန်းတစ်ဇွန်းခန့်ထည့်ကာ ဆားဖျော်ရည်အဖြစ် ပြုလုပ်လိုက်ပြီး ပယင်းအစစ် နှင့် အတု နှစ်ခုလုံးကို ၎င်းဆားဖျော်ရည်အတွင်းသို့ နှစ်ချလိုက်ပါက ပယင်းအတုမှာ ဆားဖျော်ရည်ထဲတွင် နှစ်မြုပ်သွားပြီး အစစ်မှာ ပေါလောပေါ်နေမည်ကို တွေ့မြင်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ၎င်းနည်းမှာ ပယင်း အစစ် နှင့် အတုကို လျင်မြန်စွာ ခွဲခြားနိုင်သော နည်းကောင်းဖြစ်သည်။
နဝမိန္ဒြာဓိရာဇတက္ကသိုလ်
နဝမိန္ဒြာဓိရာဇတက္ကသိုလ်သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အဆိုးရတက္ကသိုလ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
မစ်လ်ခ် (ရှပ်ရှင်)
မစ်လ်ခ် (Milk) သည် ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ခဲ့သည့် အတ္ထုပ္ပတ္တိ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။ အမေရိကန် နိုင်ငံရေးသမား ဟာဗေး မစ်လ်ခ် (Harvey Milk) ၏ ဘဝအကြောင်းကို မှီငြမ်းရေးသား ရိုက်ကူးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဟာဗေး မစ်လ်ခ်သည် ဆန်ဖရန်စစ္စကိုမြို့ ကြီးကြပ်ရေး ဘုတ်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသည့် ပထမဦးဆုံးသော ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း လိင်တူချစ်သူဖြစ်သည်။ ယင်းရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားတွင် မစ်လ်ခ်အဖြစ် ရှောင်းဖန်း (Sean Penn) မှ သရုပ်ဆောင်ထားပြီး ဒါရိုက်တာမှာ Gus Van Sant ဖြစ်သည်။ ရှောင်းဖန်းသည်လည်း ယင်းဇာတ်ကားဖြင့် သူ့အတွက် ဒုတိယမြောက် အော်စကာ အကောင်းဆုံး အမျိုးသား ဇာတ်ဆောင်ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
စုဠာလင်္ကရဏတက္ကသိုလ်
အာရှဒေသတွင်း၌ ထိပ်တန်းတက္ကသိုလ်တစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်နေသော ထိုင်းနိုင်ငံရှိ စုဠာလင်္ကရဏ တက္ကသိုလ် (ချူလာလောင်ကွန်း တက္ကသိုလ်) (Chulalongkorn University) ကို ၁၉၁၇-ခုနှစ်မှာ တည်ထောင်ပြီး ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ရှေးအကျဆုံးနှင့် ခေတ်သစ်ပညာရေးစနစ်မှာ ပထမဆုံး အဆင့်မြင့်ပညာ စတင်ဆည်းပူးရာနေရာ ဖြစ်သည်။
ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘန်ကောက်မြို့တော်ရှိ CU ဟု အတိုကောက်ခေါ်ဝေါ်လေ့ရှိကြသော စုဠာလင်္ကရဏ တက္ကသိုလ် (ချူလာလောင်ကွန်း တက္ကသိုလ်) (Chulalongkorn University)သည် ၄၅၆-ဧက ကျယ်ဝန်းသည်။ မြက်ခင်းစိမ်းများ၊ မိုးမခပင်ကြီးများ၊ ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံများနှင့် ခေတ်သစ်အဆောက်အအုံများရှိသော ထိုတက္ကသိုလ်ကြီးကို ၁၉၁၇-ခုနှစ်၌ ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဆဋ္ဌမမြောက် ရာမဘုရင် ဝဇီရဗုဓ်က တည်ထောင်ခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း
ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဆဋ္ဌမမြောက် ရာမဘုရင် ဝဇီရဗုဓ်သည် သူ၏ ခမည်းတော်ဖြစ်သော ပဉ္စမြောက် ရာမဘုရင် စုဠာလင်္ကရဏ (ချူလာလောင်ကွန်း)ကို ရည်ရွယ်ပြီး တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၀၂-ခုနှစ်တွင် ဘုရင် စုဠာလင်္ကရဏ (ချူလာလောင်ကွန်း)သည် နန်းတော်မှာ တော်ဝင်လူငယ်သင်တန်းကျောင်း (The Grand Palace of Thailand)ကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး အဆိုပါကျောင်းသည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အဆင့်မြင့် ပညာရေးစီမံကိန်း၏ အစအဦးဟု ဆိုနိုင်သည်။ ၁၉-ရာစုတွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဗျူရိုကရေစီစနစ်ကို အပြောင်းအလဲလုပ်ရန် လိုအပ်သော အခြေအနေကို ရင်ဆိုင်ရသောအခါ အထူးသဖြင့် ပဒေသရာဇ်စနစ်ကို အခြေခံသော လူ့အဖွဲ့အစည်းမှ ခေတ်သစ်နိုင်ငံအဖြစ် ထူထောင်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံသားများက ဆန္ဒရှိသောကြောင့် ဘုရင် စုဠာလင်္က(ချူလာလောင်ကွန်း)သည် ဝန်ထမ်းလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း (The Civil Service College)ကို ထူထောင်ပြီး တော်ဝင်နန်းတော်တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ဖို့ လူငယ်များ မွေးထုတ်ခဲ့သည်။
အဆိုပါ စီမံကိန်းသည် ကြီးထွားလာခဲ့ပြီး ဘုရင် ဝဇီရဝုဓ် လက်ထက်တွင် ဝန်ထမ်းလေ့ကျင့်ရေး ကျောင်း နာမည်မှ ဘုရင် စုဠာလင်္ကရဏ(ချူလာလောင်ကွန်း) ဝန်ထမ်းကောလိပ် (Civil Service College of King Chulalongkorn CSCKC)ဟု အမည်ပြောင်း လိုက်သည်။ အဆိုပါ ဝန်ထမ်းကောလိပ်ကို ရော့ခ်ကဖဲလား ဖောင်ဒေးရှင်း အကူအညီနှင့် ပညာရေးစနစ်ဖွံ့ဖြိုးအောင် အဓိက လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ခေတ်နှင့်အညီ သင့်လျှော်သည့် သင်ရိုးညွှန်းတမ်းများကို ချမှတ်နိုင်ခဲ့သည်။
ဖခင်ဘုရင်ကြီး စုဠာလင်္ကရဏ(ချူလာလောင်ကွန်း)နတ်ရွာစံပြီးနောက် သားတော် ဝဇီရဗုဓ် နန်းတက်ပြီးနောက် ၁၉၁၇-ခုနှစ်တွင် စုဠာလင်္ကရဏ ဝန်ထမ်းကောလိပ်ကို စုဠာလင်္ကရဏ (ချူလာလောင်ကွန်း)တက္ကသိုလ် (Chulalongkorn University)ဟု အမည်ပြောင်းကြောင်း ကြေညာခဲ့ပြီး ယခင်ကထက် ပိုမိုကောင်းမွန်သော ပညာရေးစနစ် ဖြစ်ပေါ်ရန် လူတန်းစားမရွေး ခေတ်ပညာများကို သင်ယူနိုင်အောင် စီစဉ်ခဲ့သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘန်ကောက်မြို့ ပေါ်ရှိ ခေတ်ပညာသင်ကြားနေသော ကျောင်းများကို စုစည်းခဲ့ကာ ဘုရင် ဝဇီရာဗုဓ်ကိုယ်တိုင် သူ၏ ကိုယ်ပိုင်ငွေများကို စိုက်ထုတ်ခဲ့ပြီး တက္ကသိုလ်အဖြစ် တည်ထောင်ခဲ့ပါသည်။
၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ် ပိုင်ဘွန်းက ဆေးပညာ၊ သွားဘက်ဆိုင်ရာ၊ ဆေးဝါးပညာနှင့် တိရစ္ဆာန် ဆေးသိပ္ပံ မဟာဌာနများကို ခွဲထုတ်ခဲ့ပြီး စုဠာလင်္ကရဏ ဆေးသိပ္ပံ တက္ကသိုလ်ဟု အမည်ပေးခဲ့သော်လည်း အခုအခါမှာ မဟီဒလ်တက္ကသိုလ်ဟု သီးခြား ဖြစ်လာခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် စုဠာလင်္ကရဏ တက္ကသိုလ်မှာ ဆေးပညာရပ်များ ပြန်လည်သင်ကြားပေးခဲ့သည်။
စုဠာလင်္ကရဏ (ချူလာလောင်ကွန်း)တက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရရှိသူများကို ထိုင်းဘုရင်များကိုယ်တိုင် ဘွဲ့လက်မှတ် ပေးအပ်ချီးမြှင့်သော အစဉ်အလာကို သတ္တမမြောက် ရာမဘုရင် ပရာဂျာဓိပေါက် လက်ထက်၌ စတင်ခဲ့သည်။
လက်ရှိ နဝမမြောက် ရာမဘုရင် ထိုင်းဘုရင်ကြီး ဘူမိဗလအတုလျတေဇ လက်ထက်တွင်လည်း ဆက်လက်ပေးအပ်ခဲ့ပေမယ့် ဘုရင်ကြီး ကျန်းမာရေး ချွတ်ယွင်းမှုကြောင့် ယခုအခါတွင် သမီးတော် ကျကရီ သီရီဒုံ(သိရိန္ဓရ်)က တက်ရောက် ပေးအပ်နေပါသည်။
ပရဝုဏ်
စုဠာလင်္ကရဏ တက္ကသိုလ်၏ ပရဝုဏ်အားလုံးသည် ဘန်ကောက်မြို့တော်တွင် ရှိသည်။ အဆောက်အအုံများသည် ၁၉-ရာစုလက်ရာများသာမက ဘုရင့်တက္ကသိုလ်ဖြစ်သည့်အားလျှော်စွာ ခမ်းနားထည်ဝါသော အဆောက်အအုံများသာမက ခေတ်သစ်ဗိသုကာပညာရှင်များ၏ လက်ရာများစွာရှိပါသည်။
ကျောင်းဝင်ခွင့်
စုဠာလင်္ကရဏ တက္ကသိုလ်သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ထိပ်တန်း တက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အထက်ကျောင်းများမှာ Top Ten ဝင်သူများကိုသာ စုဠာလင်္ကရဏ တက္ကသိုလ်က ရွေးချယ် လက်ခံလေ့ရှိသည်။ ကျောင်းသားများအတွက် ကျောင်းဝင်ခွင့်ပုံစံကို အုပ်စု ၂ ခု ခွဲထားသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်း ပြည်နယ်များမှ ကျောင်းသားများအုပ်စုနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အခြားနေရာများ အုပ်စုတို့ ဖြစ်သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းပြည်နယ်များသည် ဖွံ့ဖြိုးမှုအားနည်းသောကြောင့် မြောက်ပိုင်းသားများအတွက် ဝင်ခွင့်ပုံစံ၊ အခြားနေရာများမှ ကျောင်းသားများဝင်ခွင့်ပုံစံဟူ၍ ခွဲခြားထားခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုသို့ ခွဲခြားထားသောကြောင့် ဖွံ့ဖြိုးမှုအတိုင်းအတာ ညီမျှသွားစေသည်ဟု ယုံကြည်ထားကြသည်။
ဝတ်စုံ
စုဠာလင်္ကရဏ တက္ကသိုလ်မှာ တက်ရောက်ပညာသင်ကြားရတဲ့ ကျောင်းသားများအနေနဲ့ ဆင်တူယူနီဖောင်းများကို ဝတ်ဆင်ရလေ့ရှိပြီး ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူများကလည်း ဂုဏ်ယူစွာနဲ့ ဝတ်ဆင်ကြတာပါ။ ထိုင်းနိုင်ငံမှ ကျောင်းသားများအနေနဲ့ အကျီအဖြူရောင်၊ ဘောင်းဘီရှည် နက်ပြာရောင်ကို ဝတ်ဆင်ရပြီး ကျောင်းသူများအနေနဲ့ အကျီအဖြူရောင်၊ စကတ်အရှည် နက်ပြာရောင်ကို ဝတ်ဆင်ရပါတယ်။ စကတ်အနေအထားတိုခဲ့ပါက ပြစ်ဒဏ်ခံရလေ့ရှိပါတယ်။
အားကစားပြုလုပ်ချိန်များ၊ လက်တွေ့ကွင်းဆင်းရတဲ့ စာသင်ချိန်များမှာတော့ တီရှပ်အဖြူရောင်ကို ဝတ်ဆင်ခွင့်ပေးထားပါတယ်။ နိုင်ငံတကာမှ ကျောင်းသား ကျောင်းသူများအတွက်လည်း ယူနီဖောင်းဝတ်ဆင်ရမှု မရှိပေမဲ့ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုနဲ့ ပတ်သက်လို့ ကန့်သတ်ချက်တွေကို ထားရှိထားပါတယ်။
ပညာသင်ဆု
စုဠာလင်္ကရဏ တက္ကသိုလ်မှာ တက်ရောက်ပညာသင်ကြားလိုတဲ့ ကျောင်းသားများအနေနဲ့ ပညာတော်သင်ဆုများစွာကို လျှောက်ထားနိုင်ကြပါတယ်။ ထူးခြားချက်အနေနဲ့ အာစီယံနိုင်ငံများမှ ကျောင်းသားများအတွက် ပညာတော်ဆုများစွာရှိသလို ဥရောပနိုင်ငံများမှ ကျောင်းသားများအတွက် ပညာတော်သင်ဆုအစီအစဉ်များလည်းရှိပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံမှ ကျောင်းသားများအတွက် ဘာသာရပ် အသီးသီးမှ နိုင်ငံတကာဖွံ့ဖြိုးမှု လေ့လာရေး မဟာဘွဲ့သင်တန်းကို ဂျာမနီနိုင်ငံမှ ဟိန်းနရစ်ချ်ဘော ဖောင်ဒေးရှင်းရဲ့ ပညာတော်သင်ဆု ထောက်ပံ့ပေးမှုအဖြစ် နှစ်စဉ်ပေးအပ်နေမှုများလည်း ရှိတဲ့အတွက် မြန်မာကျောင်းသားများအနေနဲ့ စုဠာလင်္ကရဏ တက္ကသိုလ် ပညာတော်သင်ဆုများကို လျှောက်ထားနိုင်ဖို့ အခွင့်အရေးများလည်းရှိနေပါတယ်။
စုဠာလင်္ကရဏ တက္ကသိုလ်မှာ ဘာသာရပ်တွေကို ထိုင်းဘာသာနဲ့ အဓိက သင်ကြား နေသော်လည်း တချို့ ဘာသာရပ်များကိုတော့ အင်္ဂလိပ်ဘာသာတွေနဲ့ သင်ကြားပါတယ်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် သင်ကြားတဲ့ ပရိုဂရမ်ကို သင်ကြားလိုတဲ့ ကျောင်းသားများအနေနဲ့ IELTS ရမှတ် ၅ ကျော်ဖို့လည်းလိုအပ် ပါတယ်။
ကျောင်းလခအနေနဲ့ သင်ယူတဲ့ ဘာသာရပ်အလိုက် အနည်းငယ်ကွဲပြားမှုတွေရှိသော်လည်း အချိန်ပြည့်သင်တန်းကို တက်ရောက်မဲ့ ဘွဲ့ကြိုကျောင်းသားများအတွက် စီမစ်စတာ (Semester) တစ်ခုလျှင် ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံ၊ ဥပဒေ၊ စီးပွားရေး၊ နိုင်ငံရေးသိပ္ပံအစရှိသော ဘာသာရပ်များအတွက် ထိုင်းဘတ် ၁သောင်း ၄ထောင်ခန့်၊ ဆေးသိပ္ပံအပါအဝင် အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်များအတွက် ထိုင်းဘတ် ၁သောင်း ၈ထောင်ခန့်၊ နိ်ုင်ငံတကာကျောင်းသားများအတွက်ကတော့ ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံ၊ ဥပဒေ၊ စီးပွားရေး၊ နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ အစရှိသော ဘာသာရပ်များ အတွက်ထိုင်းဘတ် ၅သောင်း ၉ထောင်ခန့်၊ ဆေးသိပ္ပံအပါအဝင် အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်များ အတွက် ထိုင်းဘတ် ၆သောင်း ၂ထောင်ခန့် ကုန်ကျမှာပါ။
ထူးခြားထင်ရှားသူများ
စုဠာလင်္ကရဏ တက္ကသိုလ်မှ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ ပေးအပ်ခြင်းများ ရှိခဲ့ပြီး၊ အမေရိကန် သမ္မတ နှစ်ဦးဖြစ်သော လင်ဒန် ဂျွန်ဆင်နှင့် ဘီလ် ကလင်တန်တို့အား ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ ပေးအပ်ခဲ့သလို နိုဘယ်ငြိမ်းချမ်းဆုရှင် နယ်လ်ဆင် မင်ဒဲလား ကိုလည်း ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ ပေးအပ်ခဲ့ပါသည်။
စုဠာလင်္ကရဏ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားဟောင်းများတွင် ထင်ရှားသူများမှာ လက်ရှိ ထိုင်းနိုင်ငံဘုရင်ကြီး ဘူမိဗလ အဒူလျာဒက်၏ ခမည်းတော် မဟီတလ အတုလျေတေဇ၊ ထိုင်းနိုင်ငံမင်းသမီး မဟာ ချက်ကရီ သီရိဒုံ၊ အရှေ့တောင်အာရှ စာရေးဆရာဆု (၂) ကြိမ်ရ ဝင်း လိုင်ယိုဗာရင်၊ ထိုင်းနိုင်ငံဘောလုံးသမား အကျော်အမော် ကီယာတီဆက်၊ ထိုင်းချေဂွေဗားရားဟု တင်စားကြသော ချစ် ဖူမီဆက် စသူတို့ ပါဝင်သည်။
အဆင့်သတ်မှတ်ချက်
ကမ္ဘာ့အဆင့်သတ်မှတ်ချက်များအရ (၂၀၁၄/၂၀၁၅ ခုနှစ်အတွက်) စုဠာလင်္ကရဏ တက္ကသိုလ်သည် ကမ္ဘာ့တွင် အဆင့်(၂၄၃) ရှိပြီး၊ အာရှဒေသအတွင်း အဆင့်(၅၃) ရှိသည်။
နရွဲတော (အရှေ့)ရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
နရွဲတော (အရှေ့)ရွာ (Naywetaw(East))သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ နရွဲတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၂၀၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နရွဲတောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၀၂ ဦး၊ မ ၁၃၆၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၆၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘဲမျိုးရင်းဝင် ငှက်များ
ဘဲမျိုးရင်းဝင် ငှက်များသည် သိပ္ပံအမည် "အန်နတ္တိဒီး" (Anatidae) ဟုခေါ်သော ဇီဝမျိုးရိုးတူသည့် ငှက်များကို စုဖွဲ့၍ အမည်ပေးထားသည့် ငှက်မျိုးရင်း အမည်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းမျိုးရင်းဝင် ငှက်များသည် အများအားဖြင့် ရေငှက်မျိုးဖြစ်သော ဘဲနှင့် တူသော (သို့) ဘဲပုံစံကဲ့သို့ အလားသဏ္ဌာန်ရှိသော ငှက်များဖြစ်သည့် ဘဲမျိုးကွဲများ၊ ဘဲငန်းများ၊ ငန်းများပါဝင်သည်။ ဘဲမျိုးရင်းဝင်ငှက်များသည် အန္တာတိကမှလွဲ၍ တိုက်ကြီးများအားလုံးတွင် နေထိုင်ကျက်စားကြသည်ကို တွေ့နိုင်သည်။ ဤငှက်များ၏ ကိုယ်လုံး၊ ခြေထောက်၊ ခေါင်း စသည့် ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းများသည် ရေကူးရန် ၊ ရေမျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် ပေါလောမျောပါရန်နှင့် အချို့နေရာများ၌ အနည်းဆုံး ရေတိမ်တွင်ရေငုပ်ရန် အဆင်ပြေစေရန် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားသော ပုံသဏ္ဌာန်ရှိကြသည်။ မျိုးရင်းထဲတွင် မျိုးစိတ် ၁၇၄ မျိုးပါဝင်သော မျိုးစု ၄၃ မျိုးရှိသည်။
ဘဲမျိုးရင်းဝင်များ နှင့် လူသားများ အခန်းကဏ္ဍ
left|thumb|326x326px|[[ဘဲခေါင်းစိမ်းသည် အိမ်မွေးဘဲများ၏ မူလဘိုးဘေးမျိုးစိတ်ဆိုသည်ကို သတ္တဗေဒနှင့် မျိုးရိုးခွဲခြားသည့် ပညာရှင် အများစုက လက်ခံယုံကြည်ထားသည်။ (ဘဲငှက်မောင်နှံ)]] ဘဲ၊ ငန်းတို့၏ အမွေးတို့သည် အိပ်ရာခင်းများ၊ ခေါင်းအုံးများ၊ လက်ကိုင်အိတ်များနှင့် အနွေးထည်အင်္ကျီများအပြင် အားကစားသုံးပစ္စည်းတစ်ခုဖြစ်သော ကြက်တောင်တို့ကို ပြုလုပ်ရန် အသုံးပြုခဲ့သည်မှာ နှစ်ပေါင်းများစွာကြာမြင့်ပြီဖြစ်သည်။ ဤမျိုးရင်းဝင် ငှက်များကို အစားအစာအတွက် မွေးမြူခဲ့သည်မှာလည်း နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်ခဲ့ပြီဖြစ်၏။
လူသားများအတွက် ဘဲများ၊ ငန်းများသည် စီးပွားရေးအရရော ယဉ်ကျေးမှုအရပါ အရေးပါပြီး ဘဲမျိုးစိတ်များစွာသည် လူသားများမှ မွေးမြူခဲ့သည့်အတွက် ယုံကြည်စိတ်ချရသော အစာအရင်းအမြစ် ရရှိခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း အချို့သော ဘဲမျိုးကွဲများသည် စိုက်ပျိုးရေး၌ အသုံးပြုရန် မွေးမြူထားသော တိရစ္ဆာန်များအတွက် ကြက်ငှက်တုပ်ကွေး ကဲ့သို့သော ပိုးမွှားများသယ်ဆောင်သူအဖြစ် လုပ်ဆောင်ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးရင်းများ  ကဏ္ဍ:Webarchive template wayback links
ကာဆာဘလန်ကာမြို့
ကာဆာဘလန်ကာမြို့သည် မော်ရိုကိုနိုင်ငံ အနောက်ပိုင်းရှိ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်ပြီး အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာ ကမ်းခြေတွင် ရှိသည်။ မဟာ ကာဆာဘလန်ကာ ဒေသ၏ မြို့တော် ဖြစ်သည်။
ကာဆာဘလန်ကာသည် မော်ရိုကိုနိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးမြို့နှင့် အဓိက ဆိပ်ကမ်းမြို့ ဖြစ်သည်။ မက်ဂ်ရပ် ဒေသ အတွင်း အကြီးဆုံးမြို့ လည်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ် လူဦးရေ စာရင်းအရ မြို့နေ လူဦးရေ ၂,၉၄၉,၈၀၅ ဦး ရှိပြီး မဟာ ကာဆာဘလန်ကာ ဒေသ အတွင်းတွင် လူဦးရေ ၃,၆၃၁,၀၆၁ ရှိသည်။ ကာဆာဘလန်ကာသည် မော်ရိုကိုနိုင်ငံ အတွက် စီးပွားရေး ဆိုင်ရာ အချက်အချာ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သော်လည်း မော်ရိုကိုနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ မြို့တော်မှာ ရာဘတ်မြို့ ဖြစ်သည်။
ကာဆာဘလန်ကာမြို့သည် မော်ရိုကိုနိုင်ငံတွင်းရှိ နိုင်ငံတွင်း နှင့် နိုင်ငံတကာ ကုမ္ပဏီများ၏ ရုံးချုပ် အများအပြား ရုံးထိုင်ရာ မြို့ဖြစ်သည်။ လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ စာရင်းဇယားများ အရ ကာဆာဘလန်ကာသည် နိုင်ငံအတွင်း သမိုင်းတလျှောက် ရှိခဲ့သော အဓိက စီးပွားရေးဇုန် အဖြစ် ရှိနေသေးသည်။ ကာဆာဘလန်ကာ ဆိပ်ကမ်းသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူတို့ဆောက်လုပ်သော ဆိပ်ကမ်းများအနက် အကြီးဆုံး တစ်ခု ဖြစ်ပြီး မြောက်အာဖရိကတွင် အကြီးဆုံး ဆိပ်ကမ်းဖြစ်သည်။ မော်ရိုကန် တော်ဝင်ရေတပ်၏ အဓိက ရေတပ်စခန်းမြို့လည်း ဖြစ်သည်။
ဂဲမနိုင်ခတောင်းရွာ၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်
ဂဲမနိုင်ခတောင်းရွာ(Gemanaingkhatawng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်၊ စင်းခန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၈၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စင်းခန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၄၅ ဦး၊ မ ၃၂၆၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၈၀၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗန်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကညင်တောရွာ၊ ဘက်ရဲ
ကညင်တောရွာ၊ ဘက်ရဲ
စန်းကန်ရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
စန်းကန်ရွာ (Sankan)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ မြေနီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၄၈၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြေနီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၈၇ ဦး၊ မ ၂၇၃၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၉၂၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်းဘဲချိုင်ရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
ဝမ်းဘဲချိုင်ရွာ (Wanbechaing)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ ဝမ်းဘဲချိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၁၄၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဩဂုတ် ၁၉၉၆
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဩဂုတ် ကဏ္ဍ:၁၉၉၆
ကျောက်ခဲအင်းရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ကျောက်ခဲအင်းရွာ (Kyaukkheinn)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ကြာအင်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၁၀၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကြာအင်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၄၉ ဦး၊ မ ၂၈၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၅၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိနုယာရှ
အီနုယာရှာ ကာတွန်းဇာတ်လမ်းကို ရူမိကို တာကာဟရှိ ဖန်တီးရေးဆွဲသည်။ Inuyasha ဇာတ်အိမ်ကို တခြား manga များနှင့်မတူတမူထူးခြားစွာ fedural lord တို့ခေတ်မှာ အဓိက ဇာတ်အိမ်တည်ထားပြီး ဒီဘက်ခေတ်က japan ကျောင်းသူလေးတစ်ဦးဖြစ်သည့် Kagome က အဓိကမင်းသမီးနေရာက သရုပ်ဆောင်ထားသည်။
ဇာတ်လမ်းအကျဉ်းချုပ်
ဇာတ်လမ်းအစမှာ Kagome တို့ မိသားစု အစဉ်အဆက်သည် သူတို့နားက ရိုးရာနတ်ကွန်းတစ်ခုကို စောင့်ရှောက်ရသည့် အမျိုးအနွယ်ဖြစ်သည်။ Kagome မှာ ခေတ်လူငယ်ကျောင်းသူတစ်ယောက် ပီပီ ယင်းတို့ကိုအယုံအကြည်မရှိသလောက် သူ့အဖိုးဖြစ်သူမှာ ယုံကြည်မှုလွန်ကဲနေသည်။ တစ်နေ့တွင် သူအဖိုးဖြစ်သူက scared jewel ဆိုသည်တစ်ခုကို အဆောင်တခုအနေနှင့်ပေးလိုက်သော်လည်း Kagome မှာ အမှုမဲ့အမှတ်မဲ့သဘောနှင့် ယူလိုက်သည်။ တစ်နေ့တွင် သူ နတ်ကွန်းထဲမှာ Buyo ဆိုသည့် သူ ကြောင်လေးပျောက်သည့်အတွက် Kagome နှင့် သူ့မောင်လေး ဝင်အရှာမှာ ထူးဆန်းစွာနှင့် လက်ခြောက်ဖက်ရှိသည့် အမျိုးအမည်မသိ သတ္တဝါကြီးက နတ်ကွင်းထဲက ရေတွင်းဟောင်းတစ်ခုထဲကထွက်လာပြီး Kagome ကိုဆွဲခေါ်သွားသည်။
Kagome သည် သူ၏ အမျိုးအမည်မသိ ထူးဆန်းသည့်အစွမ်းကြောင့် ထိုသတ္တဝါကြီးသည် လက်နှစ်ဖက်ပြတ်ပြီးပျောက်ကွယ်သွားသည်။ သူလည်း ရေတွင်းထဲကနေပြန်တက်လာသည့်အခါတွင် တောကြီးတစ်ခုကိုရောက်သွားသည်။ ထိုတောစပ်လေးနား အနီးအနားလျှောက်သွားရင်းနှင့် သူတို့ခြံထဲက သစ်ပင်ကြီးနှင့်ချွတ်စွပ်တူသည့်တစ်နေရာတွင် သူ့အိမ်ကအနီးအနားမှာပဲဆိုပြီး အားတက်သွားသည်။ သို့သော် အနီးရောက်မှ သူအိမ်နှင့် တူသည်မှာ အိမ်ခြေတစ်ခုမှ ထိုတောနားမှာမရှိတာကိုတွေ့ရသည်။ ထိုသစ်ပင်ကြီးရှေ့တွင် ခွေးတစ်ကောင်နွားရွက်နှင့် ကီမိုနိုအနီရောင်ဝတ်ထားသည့် ကောင်လေးတစ်ယောက် သစ်ပင်ပေါ်မှာ နွယ်ပင်များနှင့် ချုပ်မိနေပြီး အိပ်မောကျနေတာကိုတို့ရသည်။ ထိုကောင်လေးတွင် မြားတစ်စင်းစိုက်ထားတာကိုလည်းတွေ့ရသည်။ Kagome လည်း ကောင်လေးကိုသနားသွားပြီး မြားကိုလှုပ်ပေးမည်အလုပ်မှာ အနီးအနားက ရွာကလူတွေရောက်လာပြီး kagome ကိုဖမ်းခေါ်သွားသည်။
Kagome တစ်ယောက် ဘာဖြစ်မှန်းမသိပဲ ရွာကိုရောက်သွားတွင်မှ fedural lord ခေတ်ကို ရောက်သွားမှန်းသတိထားမိသွားသည်။ ထိုခေတ်က အနီးနားကရွာလေးတစ်ရွာက Demon တွေကိုနှိမ်နှင်းသည့် အဘွားအိုကြီးတစ်ဦးဖြစ်သည့် priestess Kaede ဆီကိုရောက်သွားသည်။ Kaede သတိထားမိတာ Kagome သည် လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ငါးဆယ်က ကွယ်လွန်သွားပြီဖြစ်သည့် သူအမ Kikyo နှင့် ရုပ်ချင်းဆင်တူနေတာကိုပါပဲ။ သူ၏ပြောပြချက်အရ scared jewel သည် Demon တွေ့သာမက လူသားတွေကပါ အသည်းအသန်လိုချင်နေကြသည့် Holy jewel တစ်ခုဖြစ်တာကို သိရသည့်အခါ Kagome တစ်ယောက်တော်တော်အံ့ဩသွားသည်။ ကလည်း scared jewel ကိုထိန်းသိမ်းဖို့ ပြောသော်လည်းလည်း Kagome တစ်ယောက်မှာ အိမ်ပြန်ချင်တာကလွဲပြီး ဘာမှနားမဝင်ပေ။ ထိုနေညပိုင်းမှာပဲ ယင်းအပြင် အစောပိုင်းက လက်ပြတ်သည့်အတွက်သေသွားပြီထင်သည့် Demon ကြီးသည်လည်း ရွာထဲကိုဝင် လာပြီး Kikyo လက်ထဲက သူအဖိုးပေးခဲ့သည့် scared jewel ကို အသည်းအသန်လိုက်လုနေသည်။ Kikyo လည်းပြေးရင်းလွားရင်းနှင့်မှ သူတိုအိမ်နားက Inuyasha ကိုချုပ်ထားသည့် သစ်ပင်ကြီးကိုရောက်သွားခဲ့သည်။ ထိုမှာ Inuyasha က သူကိုစိုက်ထားသည့်မြားကိုနှုတ်ပေးလျင် ထို demon ကိုတိုက်ပေးမည်ပြောရာတွင် Kagome ကလွှတ်ပေးမယ့်အလုပ်မှာ Kaede ကလည်း အသည်းအသန် Inuyasha ကိုမလွတ်ပေးဖို့ပြောသည်။ သို့သော် အစောပိုင်းက လက်ခြောက်ဖက်နှင့် Demon သည်မှီလာပြီး Kagome ကိုအသက်အန္တရာယ်ပြုမည်အလုပ်မှာ သူလည်းဘယ်လိုမှစဉ်းစားမရတာနှင့် မြားကိုဆွဲနှုတ်လိုက်သည်။
တိုတောင်းလှသည့်အချိန်အတောအတွင်းမှာပဲ Inuyasha သည် လက်ခြောက်ဖက်နှင့်Demon ကို တစ်စစီဆွဲဖြဲလိုက်သည်။ Kagome တစ်ယောက် ဝမ်းသာသည့်အတွက်ပင်မဝသေးခင်မှာ Inuyasha က ထို scared jewel ကိုမပေးရင် သတ်ပစ်မည်ဟုပြောသည်။ ထိုအချိန်မှာပဲ pistree ကြီးသည်ရောက်ရှိလာပြီး inuyasha ကို kikyo ပေးထားဖူးသည့်လည်ဆွဲနှင့် seal လုပ်လိုက်သည်။ ထို seal ကို kikyo ဝင်စားသည့် kagome တစ်ယောက်သာထိန်းချုပ်သည့်အတွက်ရသည်။ ယင်းကြောင့်ပဲ inuyasha တစ်ယောက် kagome ၏အမိန့်ကိုမကျေမနပ်နှင့်ပဲနာခံနေရသည်။ ထိုအချိန်မှာပဲ Kaede က scared jewel ကိုဖျက်ဆီးဖို့ kagome ကိုတိုက်တွန်းသည်။ kagome စဉ်းစားနေသည့်အတောအတွင်းမှာပဲ ကျီးကန်းမိစ္ဆာတစ်ကောင်က scared jewel ကိုခိုးယူသွားသည်။ kagome လည်း ကျီးကန်းကိုလေးနှင့်လှမ်းပစ်လိုက်ချိန်မှာ scared jewel ကိုထိသွားပြီး အစိတ်စိတ်အမွာမွာကွဲကာ တကမ္ဘာလုံးကိုပျံနှံသွားသည်။ ယင်းကြောင့် scared jewel တွေ့ကိုပြန်လည်စုစည်းပြီး ဖျက်ဆီးဖို့ inuyasha နှင့် kagome တွေ့နှစ်ယောက် ခရီးထွက်ခဲ့ရသည်။ ကံကောင်းစွာပဲ kagome တစ်ယောက်သာ scared jewel အပိုင်းအစတွေကိုဘယ်မှာတည်ရှိသလဲ ဆိုသည် ခံစားသိမြင်နိုင်သည်။
ရာဇပုတ္တတက္ကသိုလ်
ရာဇပုတ္တတက္ကသိုလ်သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ တက္ကသိုလ်စနစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
အိနုယာရှ
ဇာတ်လမ်းအကျဉ်းချုပ်
ခရီးလမ်းတစ်ယောက်မှာ မြေခွေး demon လေး shippo ၊ မိန်ကလေးများမှန်သမျှ လက်ထပ်ခွင့်တောင်းတက်သည့် miroku ဆိုသည့် ပယောဂဆရာ ၊ Sango ဆိုသည့် Demon တွေ့ကိုလိုက်လံနှိမ်နှင်းသည့်ကောင်မလေး တွေ့နှင့်အတူတွေ့ဆုံမိပြီး ခရီးအတူထွက်ခဲ့ကြသည်။ သူတွေ့၏ရည်ရွယ်ချက်မှာ scared jewel ကိုဖျက်ဆီးဖို့ပါပဲ။ ထိုအချိန်မှာပဲ naraku ဆိုသည့် half-blood demon တစ်ယောက်သည်လည်း scared jewel နောက်ကိုလိုက်နေတာကိုသိရသည်။ ယင်းကြောင့် naraku နှင့်လည်းယှဉ်ပြိုင်တိုက်ခိုက်နေရသလို တစ်ဖက်မှာလည်း scared jewel တွေ့ကိုလိုက်လံစုဆောင်းရသည်။ နောက်ပိုင်းမှာတွင် naraku သည် kikyo ကို သေအောင်လုပ်ကြံသည့်သူ ဖြစ်သည့်အပြင် kikyo နှင့် inuyasha တွေ့ကြားမှာ ကုန်းချောသည့်သူမှန်း inuyasha တစ်ယောက်သိသည့်အခါမှာတွင် တိုက်ပွဲကပိုမိုပြင်းထန်လာသည်။
ရှေးရိုးစွဲဝါဒ
ရှေးရိုးစွဲဝါဒ (သို့) ကွန်ဆာဗေးတစ်ဝါဒသည် ရိုးရာလူမှုရေးအဖွဲ့အစည်းများနှင့် အလေ့အကျင့်များကို မြှင့်တင်ရန်နှင့် ထိန်းသိမ်းရန်ကြိုးပမ်းသည့် ယဉ်ကျေးမှု၊ လူမှုရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအတွေးအခေါ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ရှေးရိုးစွဲဝါဒ၏ဗဟိုမူများသည် ၎င်းတွင်ပေါ်လာသည့် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ယဉ်ကျေးမှု၏ လက်ရှိအနေအထားနှင့်ဆက်စပ်၍ ကွဲပြားနိုင်သည်။ အနောက်တိုင်းယဉ်ကျေးမှုတွင် ရှေးရိုးစွဲသူများသည် ဖွဲ့စည်းထားသောဘာသာ၊ ပါလီမန်အစိုးရနှင့် ပိုင်ဆိုင်မှုအခွင့်အရေးများကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းအများအပြားကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရန် ကြိုးပမ်းကြသည်။ ရှေးရိုးစွဲဝါဒီများသည် တည်ငြိမ်မှုနှင့် ဖြည်းဖြည်းချင်း ပြောင်းလဲလာမှုကို အာမခံသည့် အင်စတီကျူးရှင်းများနှင့် အလေ့အကျင့်များကို မျက်နှာသာပေးလေ့ရှိသည်။ ရှေးရိုးစွဲဝါဒီများသည် တိုးတက်ပြောင်းလဲရေးဝါဒကို ဆန့်ကျင်ပြီး အစဉ်အလာတန်ဖိုးသို့ ပြန်သွားလေ့ရှိသည်။
ကွန်ဆာဗေးတစ် ဝါဒ (Conservatism ) ဟူသော စကားလုံးသည် လက်တင်ဘာသာ conservare မှ ဆင်းသက်လာပြီး ထိန်းသိမ်းရန်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ကွန်ဆာဗေးတစ်ဝါဒသည် နိုင်ငံရေးနှင့် လူမှုရေးဆိုင်ရာ အတွေးအမြင်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ထုံးတမ်းစဉ်လာနှင့် မဏ္ဍိုင်များကို ထိန်းသိမ်းပြီး မဖြစ်နိုင်သည့် အဆုံးတွင် လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း အနည်းဆုံးနှင့် ဖြည်းဖြည်းချင်းပြောင်းလဲရန် လိုလားသော အတွေးအခေါ်မျိုးဖြစ်သည်။ အချို့သော ကွန်ဆာဗေးတစ်များသည် အရာအားလုံးကို တည်ငြိမ်စွာ ဆက်လက်ရှိနေစေရန်၊ အရာအားလုံးကို သူ့နဂိုရ်အတိုင်း ထိန်းသိမ်းသွားရန် လိုလားသည်။ ထိုအသုံးအနှုံးကို [ပြင်သစ်တော်လှန်ရေး]အပြီး ၁၈၁၉တွင် ဖရန်ဆွိုက် ရီနေးဒီ ချက်တူး ဘရိုင်ယန် (François-René de Chateaubriand) က စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစပြီး အတွေးအမြင်များအတွက် ထိုအသုံးအနှုန်းကို သုံးနှုန်းကြလေသည်။
နိုင်ငံရေးသိပ္ပံပညာတွင် ယခုလက်ရှိ ကွန်ဆာဗေးတစ်ဟု ခေါ်ဆိုနေကြသော အတွေးအမြင်များအတွက် အိုင်းရစ်နိုင်ငံရေးသမား အက်ဒမွန်ဘက်ဂ်ကို မကြာခဏ ညွှန်းဆိုလေ့ရှိကြသည်။ ယခင်က ဗြိတိသျှ ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သော ဟေးလ်ရှန်ကမူ "ကွန်ဆာဗေးတစ်ဝါဒဆိုသည်မှာ ဒဿနမဟုတ်ဘဲ လွတ်လပ်သော လူ့အဖွဲ့အစည်းအဖြစ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာစေရန်အတွက် ဆောင်ရွက်ကြသည့် အဆုံးသတ်မဲ့ အလုပ်အကိုင်အပြုအမူနှင့် ဆက်တိုက်တွန်းအားတစ်ခုသာဖြစ်ပြီး လူတို့၏ ခိုင်မြဲနက်နဲစွာ ကျင့်ကြံတတ်သော သဘာဝနှင့် ဆက်စပ်နေသည်ဟု ဆိုခဲ့လေသည်။ ကွန်မြူနစ်၊ လီနင်ဝါဒ၊ ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒတို့ကို ဆန့်ကျင်သည်။ လက်ယာဝါဒဖြစ်ပြီး ဥရောပနှင့် ဓနသဟာယနိုင်ငံများတွင် ကွန်ဆာ​ဗေးတစ်ပါတီများရှိကြသည်။
ကိုင်းမစမ်း
ကိုင်းမစမ်း
ဝက်စင်သွန်
ဝက်စင်သွန် (ရွှေမြို့တော်ကျောင်းတော်") သည် လာအိုနိုင်ငံ၊ လောင်ဖရာဘန်ကျွန်းဆွယ်၏ မြောက်ဖျားထိပ်တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျောင်းတော်ကို ၁၅၅၉ မှ ၁၅၆၀ အကြားတွင် ဘုရင်  Setthathirath က တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ဝက်စင်သွန်သည် လာအိုနိုင်ငံတွင်တည်ရှိသည့် အရေးအပါဆုံးကျေင်းတော်များထဲမှ တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ကျောင်းတော်တွင် ရိုးရာအနုပညာများ၊ စာမူများနှင့် ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုဆိုင်ရာများ ကျန်ရှိနေသည်။
သမိုင်းကြောင်း
ဝက်စင်သွန်ကို ၁၅၅၉ မှ ၁၅၆၀ အကြားတွင် ဘုရင် Setthathirath ၏ အမိန့်ဖြင့် ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ ဘုရင် Setthathirath သည် ယခု လာအိုနိုင်ငံဖြစ်လာမည့်  နယ်မြေဒေသတွင်  Lan Xang ဘုရင့်နိုင်ငံ ("ဆင်သန်းပေါင်းများစွာတို့၏ နယ်မြေ") တွင် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ သူအုပ်ချုပ်စဉ်ကာလအတွင်း Setthathirath သည် မြို့တော်ကို စင်သွန် (နောက်ပိုင်းတွင် ဤနေရာကို "လောင်ပရာဘန့်" ဟု ခေါ်ကြ)  မှ Vientiane သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ထိုသို့ပြောင်းရွှေ့ရခြင်းမှ စင်သွန်အရပ်ဒေသသည် မြေပြန့်နည်းပါးသည့်အတွက် ဖြစ်သည်ဟု အကြောင်းပြချက်ပေးခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း လောင်ပရာဘန့်သည် လာအိုပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်နိုင်ငံ (LPDR) ဖြစ်လာသည့် ၁၉၇၅ မတိုင်မီအချိန်အထိ တော်ဝင်မြို့တော်အဖြစ် ကျန်ရှိနေခဲ့သည်။
ဗတ်စင်သွန်သည် တော်ဝင်မိသားစုတို့၏ ထောက်ပံ့ပေးမှုကြောင့် လာအိုဒီမိုကရက်တစ်ပြည်သူ့နိုင်ငံ မတည်ထောင်မီအထိ တော်ဝင်ကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုကျောင်းတော်ကို ဗတ်ကီအိုနှင့် ဗတ်သတ်လောင် စသည့်ကျောင်းတော်များနှင့် ကပ်လျက်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ဗတ်ဆိုသည်မှာ ဘုရင်များအတွက် သရဖူပေးရာနေရာ၊ ရဟန်းများနှင့် ကိုးကွယ်ယုံကြည်သူများအတွက် ဝတ်ပြုဆုတောင်းရာနေရာ၊ ဗုဒ္ဓ၏ ဓာတ်တော်များ ထားရှိရာနေရာ၊ ဘာသာရေးဆိုင်ရာပွဲတော်များ ကျင်းပရာနေရာနှင့် ရိုးရာဗိသုကာလက်ရာများကို ပြသထားရာနေရာလည်း ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားကျောင်းများ
သဘောက်ချောင်းရွာ၊ ကင်းချောင်း
သဘောက်ချောင်းရွာ၊ ကင်းချောင်း
ပြောင်ခေါင်းစိမ်း
ပြောင်ခေါင်းစိမ်းသည် အရည်အသွေးပေါ်မူတည်၍ ဈေးနှုန်းကွာဟချက်ကြီးမားတတ်သည့် ကျောက်မျက်အမျိုးအစားဖြစ်သည်။ မိုးကုတ်မြို့ အနောက်ဘက် ပြောင်ခေါင်းရွာမှ ပေါများစွာထွက်ရှိသည်ကို အကြောင်းပြု၍ မြန်မာတို့က ပြောင်ခေါင်းစိမ်းဟု ခေါ်ကြခြင်းဖြစ်သည်။ အနောက်တိုင်းအခေါ်အဝေါ်မှာ ပယ်ရီဒေါ့(peridot) (သို့) သံလွင်စိမ်းရောင် ရှိသောကြောင့် အိုလီဗင်း(Olivine) ဟုလည်းခေါ်ပါသည်။
ဓာတုဖွဲ့စည်းမှု
မဂ္ဂနီဆီယံသံဆီလီကိတ် ဖြစ်သည်။ ပုံဆောင်စနစ်မှာ ရွမ်းဘတ်စနစ်(Orthorhombic System) ဖြစ်ပြီး သိပ်သည်းဆ ၃.၃၄ ရှိသည်။ မာဆင့် ၆.၅ ရှိကာ ဖန်ရောင်လက်ဖြစ်သည်။ ပျော့ပျောင်းလွန်းသောကြောင့် ငရဲမီးဒဏ်ကို မခံနိုင်ပါ။ နှစ်စုံအလင်းယိုင်ခြင်း (သို့) ဒွိအလင်းယိုင်ခြင်း ထင်ရှားမှုသည် ပြောင်ခေါင်းစိမ်း၏ ထင်ရှားသည့် ထူးခြားမှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ ကျောက်၏ အောက်ခြေမျက်နှာပြင်ရှိအနားစောင်းများကို အထက်မျက်နှာပြင်မှ လှမ်းကြည့်လျှင် စောင်းနှစ်ထပ်အဖြစ် မြင်ရမည်ဖြစ်သည်။
ထွက်ရှိရာဒေသများ
မြန်မာ၊ တရုတ်၊ ဩစတြေးလျ၊ ဘရာဇီး၊ တောင်အာဖရိက တို့တွင် တွေ့ရှိရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် ပြောင်ခေါင်းစိမ်းထွက်ရှိသော်လည်း ယခုအခါတွင် အဝါရောင်သန်းသည့် တရုတ်နိုင်ငံထွက် ပြောင်ခေါင်းစိမ်းများကို ဈေးကွက်အတွင်းတွင် ပေါ်များစွာတွေ့ရှိနေရသည်။
ကဏ္ဍ:သဘာဝတွင်းထွက် ကျောက်မျက်များ
အရန်တပ်ဖွဲ့ဥပဒေ
အရန်တပ်ဖွဲ့ဥပဒေ“အရန်တပ်ဖွဲ့ဥပဒေ”ဆိုသည်မှာလည်း နုတ်ထွက်ခွင့် သို့မဟုတ် အငြိမ်းစားယူခွင့်ရှိသည့် တပ်မတော်သားများကို နုတ်ထွက်ခွင့် သို့မဟုတ် အငြိမ်းစားယူပြီးနောက် အရန်တပ်ဖွဲ့တွင် နောက်ထပ် (၅)နှစ် ထပ်မံ စစ်မှုထမ်းခိုင်းခြင်း ဖြစ်သည်။
အန်းဒရွိုက် (မိုဘိုင်းလ်စက်လည်ပတ်ရေးစနစ်)
အန်းဒရွိုင့် (မိုလ်ဘိုင်းလ်စက်လည်ပတ်ရေးစနစ်) သည် လင်းနပ်စ် ကာနဲလ် ကိုအခြေခံမွန်းမံထားသော မိုဘိုင်းလ် ပစ္စည်းများအတွက် စက်လည်ပတ်ရေးစနစ် ဖြစ်သည်။ Android Inc. အား အောက်တိုဘာ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် အန်ဒီရူဘင် မှ စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် Android Inc. ကို Google မှ ဝယ်ယူခဲ့သည်။ ၎င်းအား အဆင့်မြင့်ဖုန်းများတွင် အများဆုံးအသုံးပြုလာပြီး၊ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဖုန်း စက်လည်ပတ်ရေးစနစ် တစ်ခုဖြစ်သည်။
ဂူဂယ်လ် ၏ အန်ဒီရူဘင် မှ ဒီဇင်ဘာလ ၂၀၁၁ခုနှစ်တွင် အန်းဒရွိုင့် စတင်အသုံးပြုသူ ၇သိန်းသည် နေ့စဉ် ချိတ်ဆက်ခဲ့မှုများရှိသည်ဟုဆိုသည်။
ထွက်ရှိထားသော စက်မောင်းနှင်စနစ် ပုံစံများမှာ
ကုံးဆာကွတ်ကျိုင်းရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ကုံးဆာကွတ်ကျိုင်းရွာ (Konehsarkutkeng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ တုံလောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၆၄၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တုံလောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၂၃ ဦး၊ မ ၂၄၀၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၆၂၈ ဦးနေထိုင်သည်။
တောင်သုံးလုံးရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
တောင်သုံးလုံးရွာ(Taungthonelone)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ရန်ကုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရန်ကုတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၀၅၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၇၃၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငှက်သောက်ရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
ငှက်သောက်ရွာ (Hngetthauk)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ရွာငံမြို့နယ်၊ တပင်ပျော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၈၆၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တပင်ပျော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၈၁ ဦး၊ မ ၄၇၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၆၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သတ္တဗေဒ
သတ္တဗေဒ (ပါဏဗေဒ‎) ဆိုသည်မှာ သတ္တဝါများအကြောင်းကို လေ့လာသည့် ပညာတရပ်ဖြစ်ပြီး ဇီဝဗေဒမှ ခွဲထွက်လာသည့် ဘာသာ တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ သတ္တဗေဒမှာ သတ္တဝါ၏ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံ၊ အသုံးဝင်ပုံ၊ ပြုမူနေထိုင်ပုံနှင့် ဆင့်ကဲပြောင်းလဲပုံများအား အဓိကထားလေ့လာသုံးသပ်သည့် သက်ရှိဆိုင်ရာ သိပ္ပံပညာတစ်ရပ်ပင် ဖြစ်သည်။
ရှေးခေတ်မှ ဒါဝင်ခေတ်ကာလအထိ
အဓိကဆောင်းပါး သတ္တဗေဒသမိုင်း (၁၈၅၉ ခုနှစ်)
သတ္တဗေဒ၏သမိုင်းသည် ရှေးခေတ်မှ ယနေ့ခေတ်အထိ တိရစ္ဆာန်နယ်ပယ် လေ့လာခြင်းပညာရပ်၏ ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်လာခဲ့မှုအကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။ တစ်ခုတည်းသော ကြောင်းကျိုးညီညွတ်သည့် နယ်ပယ်တစ်ရပ်အဖြစ် သတ္တဗေဒ အယူအဆသည် နှောင်းကာလများစွာ၌ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော်လည်း ရှေးဟောင်း ဂရိ - ရောမယဉ်ကျေးမှုခေတ်မှ အရစ္စတိုတယ်နှင့် ဂေးလန်တို့၏ ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ လက်ရာများမှ အစပြုဖြစ်ပေါ်လာသော (သက်ရှိများအကြောင်းစူးစမ်းလေ့လာသည့်ပညာရပ်) သဘာဝသမိုင်းမှ သတ္တဗေဒနှင့်ဆိုင်သော လောကဓာတ်ပညာရပ်များ ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်။ ဤရှေးဟောင်းလက်ရာကို အလယ်ခေတ်ကာလများ၌ ပို၍ ချဲ့ထွင်တိုးတက်စေသူများမှာ အယ်လ်ဘာတပ်စ် မဲဂ်နပ်စ် ကဲ့သို့သော ပညာရှင်များနှင့် မွတ်စလင်သမားတော်များဖြစ်ကြသည်။  ရစ်နေဆန်းခေတ်နှင့် ခေတ်သစ်အစောပိုင်းကာလများ အတွင်း၌ပင် သတ္တဗေဒဆိုင်ရာ အတွေးအခေါ်များသည် ဥရောပ၌ လက်တွေ့မျက်မြင်သဘောတရားနှင့် ဆန်းသစ်သောသက်ရှိများကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်းအားဖြင့် တော်လှန်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ဒီလှုပ်ရှားမှု၌ ထင်ရှားသောသူတို့မှာ အန်းဒရိယ ဗီဆေးလိယပ် နှင့် ဝီလျံ ဟာဗေးတို့ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည်  ဇီဝကမ္မဗေဒ၌ စမ်းသပ်ချက်များနှင့် အထူးပြုလေ့လာခြင်းများကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။   သက်ရှိ(အပင်နှင့် တိရစ္ဆာန်)များလေ့လာသူပညာရှင်များ Carl Linnaeus၊ Jean-Baptiste Lamarck နှင့် Buffon တို့သည် သက်ရှိများ၏ မျိုးကွဲများ၊ ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်း မှတ်တမ်းများ၊ သက်ရှိများ၏ အပြုအမူနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာခြင်း စသည်တို့ကို စနစ်တကျခွဲခြားခဲ့ကြသည်။ အဏုကြည့်မှန်ပြောင်းအသုံးချခြင်းသည် ယခင်ကမသိသောသေးငယ်သောဇီဝသက်ရှိများ၏ ကမ္ဘာကြီးကိုဖော်ထုတ်ခဲ့ပြီး ဆဲလ်သီအိုရီအတွက် အခြေခံဖြစ်သည်။ စက်မှုအတွေးအခေါ်၏ မြင့်တက်မှုကို တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း တုံ့ပြန်မှုအဖြစ် (ကြောင်းကျိုး၊ သဘာဝအတွေ့အကြုံကို အခြေခံသော လောကဖန်တီးရှင် ရှိ/မရှိ) သဘာဝဘာသာရေးစနစ်၏ ကြီးထွားလာသောအရေးပါမှုသည် (သက်ရှိများအကြောင်းစူးစမ်းလေ့လာသော) သဘာဝသမိုင်း ကြီးထွားမှုကိုအားပေးခဲ့သည် (သို့သော် သဘာဝသမိုင်းပညာရပ်သည် လောကဖန်တီးရှင် ရှိ/မရှိ အခြေတင်အငြင်းပွားမှုကို တည်ဆောက်အမြစ်တွယ်စေခဲ့သည်။)
၁၈၊ ၁၉၊ ၂၀ ရာစုနှစ်များတွင် သတ္တဗေဒသည် ပညာရပ်ဆန်သည့် သိပ္ပံနည်းကျဘာသာရပ်တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ အလက်ဇန္ဒားဗွန်ဟမ်ဘော့လ်ကဲ့သို့သော သဘာဝသမိုင်း စူးစမ်းလေ့လာသူ များသည် သက်ရှိများနှင့် ၎င်းတို့၏ ပတ်ဝန်းကျင်အကြား အပြန်အလှန်အကျိုးသက်ရောက်မှုကိုစုံစမ်းစစ်ဆေးခဲ့သည်။ ဤဆက်နွယ်မှုသည် ပထဝီဝင်အနေအထားပေါ်တွင်မူတည်သည်။
လေယာဉ် ဦးခန်း
လေယာဉ်ဦးခန်းများတွင် ပျံသန်းမှု အထောက်အကူ ကိရိယာများ ပါဝင်ပြီး ၎င်းတို့ကို ကိရိယာ ခလုပ်ခုံပေါ်တွင် တပ်ဆင်ထားလေ့ ရှိကာ လေယာဉ်မှူးများ လေယာဉ်ကို ပျံသန်းမောင်းနှင်ရာတွင် အသုံးပြုသော မောင်းနှင်ကိရိယာများလည်း ရှိသည်။ လေကြောင်းလိုင်း အများစုတွင် လူစီးသည့် အခန်းနှင့် လေယာဉ်ဦးခန်းကို တံခါးဖြင့် ခွဲခြားထားကြသည်။ စက်တင်ဘာ ၁၁ တိုက်ခိုက်မှု အပြီးတွင် လေယာဉ်ဦးခန်းများအား အကြမ်းဖက်သမားများ မဝင်ရောက်နိုင်ရန် အသေအချာ ကာကွယ်ထားလေ့ ရှိကြသည်။
အစွန်​ရွာ၊ ဗျင်း​ဘွဲ
အစွန်ရွာ၊ ဗျင်းဘွဲ
တောင်ငူကလည်း တောင်ငူ၊ မောင်းထောင်ကလည်း မောင်းထောင်
တောင်ငူကလည်း တောင်ငူ၊ မောင်းထောင်ကလည်း မောင်းထောင် ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက်
တောင်ငူကလည်း တောင်ငူ၊ မောင်းထောင်ကလည်း မောင်းထောင် ဆိုသကဲ့သို့ နှစ်ဖက်စလုံး သူ့နည်းနှင့်သူ လွန်ကြသည်ချည်းဖြစ်သည်။ နှစ်ဖက်စလုံးမှားယွင်းနေသည်ကို ဖျန်ဖြေထောက်ပြသည့် အခါမျိုးတွင်လည်း ဤစကားကို သုံးလေ့ရှိသည်။
ကုန်းဘောင်ခေတ် ဘိုးတော်ဘုရား လက်ထက်တွင် ပထမ မောင်းထောင်ဆရာတော်သည် အလွန်နာမည်ကြီး၏။ ကျမ်းပေါင်းများစွာကို ပြုစုရေးသားခဲ့သည့် အပြင် ဆေးပညာ၊နက္ခဗေဒင်ပညာ၊ တက်ကျမ်း(လော့ဂျစ်) ပညာရပ်များကိုလည်း ကျွမ်းကျင်သည်။ အလွန်တော်သည့်အတွက် ငယ်ငယ်ရွယ်ရွယ် နှင့် အထွဋ်အထိပ် သာသနာပိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ပထမ မောင်းထောင်ဆရာတော် လက်ထက်မှာပင် ဘိုးတော်ဘုရား၏ သားတော်တစ်ပါး ဖြစ်သူ တောင်ငူမင်းသားသည်လည်း ထင်ရှားသည်။ ဘိုးတော်ဘုရား၏ သားတော်များတွင် အိမ်ရှေ့မင်း နှင့် ပြိုင်ဆိုင်နိုင်လောက်အောင် သတ္တိရှိသူဖြစ်သည်။ ဘိုးတော်ဘုရား၏ အချစ်ဆုံး၊ အလိုလိုက်ဆုံး သားတော်တစ်ပါးလည်း ဖြစ်သည်။ မယ်တော်မှာ ဟံသာဝတီရောက်မင်း ၏ သမီးတော်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်လည်း ကုန်းဘောင်မင်းသားများထက် မဟာသွေးစစ်သူ ဟု မိမိကိုယ်ကိုယုံကြည်တက်ကြွနေ သူလည်း ဖြစ်သည်။ မျက်နှာ ပုံပန်း နှင့် စိတ်နေစိတ်ထား အထူးသွက်လက်ပြီး အရာရာတွင် ပွင့်လင်းစွာပြောဆို လုပ်ကိုင်တတ်၏။
တစ်နေ့တွင် သာသနာပိုင်က တောင်ငူမင်းသား၏ ဆရာဦးတေဇကို ဆင့်ခေါ်၍ ပိဋကတ်ကျမ်းများကို အလွတ်အာဂုံနှုတ်တက်ပြန်ခိုင်းသည်။ ဦးတေဇမှာ အာဂုံမရမချင်း အကြိမ်ကြိမ်ကျက်မှတ် ကြိုးစားရသည်။ နောက်ဆုံးတွင် သာသနာပိုင်က ဦးတေဇအား သဲဒဏ် ရေဒဏ်ပေးလိုက်သည်။ ထိုအကြောင်းကို တောင်ငူမင်းသား ကြားသိပြီး မိမိဆရာကို ဤသို့လုပ်ရပါမလား ဟုဆိုကာ သာသနာပိုင် နှင့် အချင်းများသည်။ များရင်းများရင်း ဖြင့် နောက်ဆုံးတွင် မောင်းထောင် သာသနာပိုင်က တောင်ငူမင်းသားအား ထွေးခံဖြင့် ပစ်ပေါက်သည်။ တောင်ငူမင်းသားကလည်း ထွေးခံ ဖြင့် ပြန်ပစ်ပေါက်သည်။ နောက်တစ်ဆင့်တက်ကာ လုံးထွေးသတ်ပုတ်ကြသည့် အဆင့်သို့ ရောက်သွား လေသည်။ မည်သူမျှ မဆွဲရဲ။ နောက်ဆုံးမဟာဒါန်ဝန် လာရောက်ဖျန်ဖြေမှ ပြေလည်သွားခဲ့သည်။ ထိုအကြောင်းကို ဘိုးတော်ဘုရား ကြားသိသောအခါ "တောင်ငူကလည်း တောင်ငူ၊ မောင်းထောင်ကလည်း မောင်းထောင်"ဟုညည်းတွား မိန့်တော်မူလေသည်။
ဘိုးတော်ဘုရားက တောင်ငူမင်းသားအား သာသနာပိုင်ကို ပြန်လည်တောင်းပန် ခိုင်းစေချင်သော်လည်း မိမိစကားကို နားမထောင်ရင် မိမိသိက္ခာကြရချည်ရဲ့ ဟု ဆိုကာ ရန်ကုန်ဝန်ကြီး ဦးကျော်ရွေးကို လှမ်းခေါ်ခဲ့သည်။ ဦးကျော်ရွေးသည် ဘိုးတော်ဘုရားအိမ်နိမ့်စံဘဝက မင်းသားများကိုထိန်းသိမ်းရသူ ဖြစ်သဖြင့် အားလုံးက ချစ် ကြောက်ရိုသေရသည်။ ဦးကျော်ရွေးခိုင်းသည့် အတွက် တောင်ငူမင်းသားက မိမိအမှားအတွက် မောင်းထောင်ဆရာတော်အား ပြန်လည်တောင်းပန် ခဲ့ပြီး မောင်းထောင် ဆရာတော်ကလည်း သူလည်း မှားသည်ဟု ကြေအေးခဲ့သည်။
တာကြီးကန်းရွာ၊ ဘက်ရဲ
တာကြီးကန်းရွာ၊ ဘက်ရဲ
အင်ရောင်ယန်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
အင်ရောင်ယန်ရွာ(Inyawngyang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ကန်တော်ယန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၈၄၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကန်တော်ယန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂ ဦး၊ မ ၀ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တင်မောင် (ဒေါက်တာ)
ဒေါက်တာတင်မောင်သည် ပထမဆုံး ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ် ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ
ဒေါက်တာတင်မောင်ကို ၁၉၃၄ ခု ဖေဖော်ဝါရီ (၁) ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ တက္ကသိုလ်ရိပ်သာလမ်း၊ ပုဂံဆောင်၌ ပညာရေးဝန်ကြီး ဦးကာ (ပါမောက္ခချုပ်၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၊ ဥက္ကဋ္ဌ၊ ရာထူးဝန်အဖွဲ့)နှင့် ဒေါ်သိန်းရင်တို့မှ ဖွားမြင်သည်။
ပညာရေး
၁၉၃၉ ခုSt. Philomena’s Convent E.H.S တွင် Edward Ka အမည်နှင့် ကျောင်းပညာစသင်သည်။ မန္တလေး St. Josephs Convent E.H.S တွင် ပညာဆက်သင်သည်။
၁၉၅၂ မှာ ၁၉၅၆ အထိ ဥပစာသိပ္ပံမှ ဒုတိယရသည်။ သင်္ချာဂုဏ်ထူးတန်းကို ထူးချွန်စွာ တက်ရောက်ခွင့်ရသည်။ ၁၉၅၆ ခု အောက်တိုဘာလတွင် လန်ဒန်တက္ကသိုလ်၌ ဂုဏ်ထူးတန်း တက်ရောက်သည်။B.Sc (Special) သင်္ချာကို ပထမတန်းဂုဏ်ထူး First Class Honours ဖြင့် ထူးချွန်စွာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၇ တွင် M.Sc (Maths) သင်္ချာမဟာသိပ္ပံဘွဲ့ကို ဂုဏ်ထူးဖြင့် အောင်မြင်သည်။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ Cambridge Universityတွင် ပါရဂူဘွဲ့အတွက် ဆက်လက်သင်ကြားသည်။
ပါမောက္ခချုပ်
၁၉၅၈ မှ ၁၉၇၆ အထိ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် သင်္ချာကထိကအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။ ထိုတောအတွင်း ၁၉၇ဝ အောက်တိုဘာလမှ ၁၉၇၅ မတ်လအထိ လန်ဒန်တက္ကသိုလ်သို့ ပါရဂူဘွဲ့အတွက် ထပ်မံသွားရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၇၆ တွင် တက္ကသိုလ်များ ကွန်ပျူတာဌာန (U.C.C) သို့ ညွှန်ကြားရေးမှူးရာထူးနှင့် ရောက်ရှိတာဝန် ထမ်းဆောင်သည်။ ၁၉၈၅ အောက်တိုဘာလတွင် မန္တလေးတိုင်း ပျော်ဘွယ်မြို့နယ် အမှတ်(၂) ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ရသည်။ သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာရေးရာ ကော်မတီဝင်ဖြစ်သည်။
၁၉၈၆ တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကွန်ပျူတာဌာန၊ သိပ္ပံဌာန ဌာနမှူးတာဝန်ကို (U.C.C) ညွှန်ကြားရေးမှူးရာထူးနှင့် တွဲဖက်ထမ်းဆောင်သည်။
၁၉၈၈ မတ်လ ၂၉ ရက်တွင် တက္ကသိုလ်များကွန်ပျူတာဌာနနှင့် ကွန်ပျူတာသိပ္ပံဌာနကို ပူးပေါင်းပြီး ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်ဟူ၍ ဖွင့်လှစ်ရာ ထိုတက္ကသိုလ်၌ ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။
၁၉၈၉ ဇန်နဝါရီ ၁၂ ရက်တွင် ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်၏ ပထမဆုံး ပါမောက္ခချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။
၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် ပါမောက္ခချုပ်အဖြစ်မှ အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။
၁၉၉၈ တွင် သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန၌ အကြံပေးအရာရှိအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံကွန်ပျူတာအသင်းချုပ် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး
မြန်မာနိုင်ငံနည်းပညာရှင်များအဖွဲ့ အမှုဆောင်ဖြစ်သည်။ ၂၀ဝ၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၄ ရက်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ငန်းငှက်
ငန်းငှက် (Swan) သည် ဘဲငန်း နှင့် ဘဲ တို့နှင့်အတူ "ဘဲမျိုးရင်း (Anatidae)" ထဲတွင် ပါဝင်သော ငှက်မျိုးစုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ငန်း တို့ကို ၎င်းတို့နှင့် နီးစပ်သော ဘဲငန်းများနှင့်အတူ "Anserinae" မျိုးရင်းသေးတွင် အုပ်စုဖွဲ့ထားပြီး သူတို့သည် Cygnini မျိုးစုမှ ဖြစ်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် သူတို့အား သီးသန့် မျိုးရင်းသေး Cygninae အဖြစ်မှတ်ယူကြသည်။ ငန်းဖိုနှင့် ငန်းမ တို့သည် တစ်ဘဝတာလုံးအတွက် ပေါင်းဖက်ကြသည်။ သို့သော် တစ်ခါတစ်ရံတွင်မူ ကွာရှင်းပြတ်စဲခြင်းများ ရှိတတ်သည်။ အထူးသဖြင့် ဥများ မအောင်မြင်သော အခါတွင်ဖြစ်သည်။ ငန်းတို့သည် ဥတစ်ခါအုလျှင် ဥ ၃ လုံးမှ ၈ လုံးအထိ အုတတ်ကြသည်။
ငန်းတို့၏ အသံသည် ကျယ်လောင်၍ တံပိုးမှုတ်သံနှင့် ခပ်ဆင်ဆင်တူ၏။ ငန်းသည် တစ်ခါဥလျှင်ဥ ၆ လုံးခန့် အုလေ့ ရှိ၏။ အသိုက်မှာ ညစ်ပတ်ပေရေနေသော ကျူပင်၊ ရေ ညှိပင်စသည်တို့ဖြင့် ရှုပ်ထွေးလျက်ရှိသည်။ ငန်းမသည် ဥများ အုနေစဉ် ငန်းဖိုသည် ဥများကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ပေးသည်။ ဥများအနားသို့ ချဉ်းကပ်လာလျှင် မည်သူ့ကိုမျှ မရှောင် ခုခံရန်ပြုတတ်သည်။ ငန်းသည် အများအားဖြင့် သစ်ဥသစ်ဖုကိုသာ စားတတ်၏။ သို့သော်လည်း တစ်ခါတစ်ရံ အခြားပိုးမွှားတိရစ္ဆာန်ငယ်ကလေးများနှင့် ပက်ကျိတို့ကိုလည်း စားတတ်သည်။ ဥရောပတိုက်တွင် တွေ့ရသောငန်းမျိုးမှာ 'ဆစ်ဂနပ် အိုလာ'ခေါ် ငန်းအ အမျိုးဖြစ်သည်။ ငန်းအ ဟု ခေါ်ခြင်းမှာ အသံမပြုတတ်သောကြောင့် ဖြစ်၏။ ရှိသမျှငန်းအပေါင်းတွင် ဤငန်းအအမျိုးမှာ လူအသိအများဆုံး ဖြစ်၏။ အရပ်မှာ ၅ ပေအထိ ရှည်၍ ကိုယ်အလေးချိန်မှာ ပေါင် ၃ဝ ခန့် ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ငန်းငှက်များ
ခရုရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
ခရုရွာ (Khayu)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ ဝက်ကျကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၂၁၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နရွဲတော (တောင်)ရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စပါးကြီးစမ်း
စပါးကြီးစမ်း
ကိုးအင်းရွာ၊ ဘက်ရဲ
ကိုးအင်းရွာ၊ ဘက်ရဲ
ကိုယ့်လှေ့ ကိုယ်ထိုး ပဲခူးရောက်ရောက်
စီးတဲ့ရေ ဆည်တဲ့ကန်သင်း ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက်
ကိုယ့်လှေကို ကိုယ်တိုင် ထိုးဝါးထိုး၍ ခရီးသွားရာတွင် ပဲခူးသို့ပင်ရောက်ရောက်၊ မည်သည့်နေရာသို့ပင်ရောက်ရောက် မမှုသကဲ့သို့ မိမိလုပ်လိုရာကို ဖြစ်ချင်ရာဖြစ် တစ်ဇွတ်ထိုး ပြုလုပ်သည်။ ငါ့လှေငါထိုး ပဲခူးရောက်ရောက် ဟူ၍လည်းအသုံးရှိသည်။
ဩဂုတ် ၁၉၉၇
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဩဂုတ် ကဏ္ဍ:၁၉၉၇
ဥပလရာဇဓာနီတက္ကသိုလ်
ဥပလရာဇဓာနီတက္ကသိုလ်သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ တက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခရှန်နမ့်သဲရွာ၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်
ခရှန်နမ့်သဲရွာ(Hkashannamthea)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်၊ စင်းခန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၈၆၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စင်းခန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၄၅ ဦး၊ မ ၃၂၆၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၈၀၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗန်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မောင်ရဲနိုင်
မောင်ရဲနိုင် (၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၄၀ – ၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၀၈) သည် မြန်မာအမျိုးသား စာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဦးရဲမြင့် ဖြစ်သည်။
အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး
၁၉၆ဝ - ၆၁ ခုနှစ် ဆေးသိပ္ပံ ကျောင်းသားများ သမဂ္ဂ အမှုဆောင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သလို ၁၉၆၂ ခုနှစ် မျိုးဆက် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများ သမဂ္ဂ ခေါင်းဆောင်အဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်တွင် ခေတ္တ အထိန်းသိမ်းခံရခဲ့ရပြီး ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင်လည်း ပြည်တွင်း ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးပွဲ အပြီး ခေတ္တ ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။
၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ကို အောင်မြင်ပြီး ဒေါ်ဖြူဖြူနှင့် အိမ်ထောင်ကျခဲ့သည်။
အမှုထမ်းဘဝ
၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်းဌာန၊ စာတိုက်ဝန်ထောက် အဖြစ် စတင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် စာပို့တိုက် ပညာ လေ့လောရေး သွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်အတွင်း မကွေးတိုင်း ဆက်သွယ်ရေး မန်နေဂျာ အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်စဉ် ၈၈၈၈ လူထုတိုက်ပွဲအပြီး နှစ်ကြိမ် အထိန်းသိမ်းခံရပြီး၊ အငြိမ်းစား ယူခဲ့ရသည်။
၁၉၉၃ မှ ၁၉၉၈ အထိ Swiss Underwriting Services Ltd ၏ Resident Director အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။
ရရှိခဲ့သော ဘွဲ့များ
အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု Mellen တက္ကသိုလ်မှ Master of Literature ဘွဲ့နှင့် အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ Dublin Metropolitan တက္ကသိုလ်မှ ဂုဏ်ထူးဆောင် Fellow ဘွဲ့များ လက်ခံရရှိခဲ့သည်။
စာပေရေးသားခြင်း
မောင်ရဲနိုင် ကလောင်အမည်ဖြင့် စသည့်စာအုပ်များ ရေးသားခဲ့ပြီး၊ မြဝတီ၊ ရှုမဝ၊ ဗြူတီ၊ စံပယ်ဖြူ၊ Life Style အပါအဝင် မဂ္ဂဇင်း၊ စာစောင်များမှ ဆောင်ပါး၊ ဝတ္ထုတိုများ ရေးသားခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း
၂ဝဝ၈ ခုနှစ်၊ မေလအတွင်း နာဂစ်မုန်တိုင်း တိုက်ခတ်မှု အပြီး ဖျာပုံမြို့နယ်၊ ဧရာနှင့် တမံ ကျေးရွာများ ကယ်ဆယ်ရေးမှ အပြန် ကျန်းမာရေး အပြင်းအထန် ဆိုးရွားခဲ့ပြီး၊ ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ ရွှေဗဟိုရ် ဆေးရုံ၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် သားသမီး လေးဦးနှင့် မြေး ခုနှစ်ယောက် ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ရာဘင်ဒြာနတ် တဂိုး
၁၈၆၁ ခုနှစ်၊ မေလ (၇) ရက်နေ့တွင် ကဝိစာဆိုကြီး ရာဘင်ဒြာနတ်တဂိုး (Rabindranath Tagore) (၇ မေ ၁၈၆၁ - ၇ ဩဂုတ် ၁၉၄၁)ကို ကြွယ်ဝချမ်းသာသော ပညာတတ် အထက်တန်းလွှာမိဘများက အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ကာလကတ္တား(ကိုးလ်ကတ္တား)မြို့၊ ဂျိုရာဆန်ကို (Jorasanko) အရပ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ကာလကတ္တားမြို့တွင် ကဗျာ၊ ဂီတ ဘက်မှာ ထင်ရှားကျော်ကြားသူဖြစ်ရုံသာမက ပန်းချီမှာဆိုလည်း ပါရမီရှိ သူဖြစ်သည်။ တဂိုးသည် ဂီတဉ္ဇလီကဗျာနှင့် ၁၉၁၃-ခုနှစ်တွင် စာပေဆိုင်ရာနိုဗယ်ဆု (Nobel Prize for Literature) ကိုရရှိခဲ့သည်။ တဂိုး၏ ရှန်တိနိကေတန် တက္ကသိုလ်ကြီးသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ စာပေ အနုပညာ၊ ယဉ်ကျေးမှု နိုင်ငံတကာ တက္ကသိုလ်ကြီးအဖြစ် အခုချိန်ထိ တည်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ နေရာအနှံ့အပြားတွင် မေလ ၈ ရက်နေ့တိုင်း ဆရာကြီး၏ မွေးနေ့ကို ခမ်းခမ်းနားနား ကျင်းပပြုလုပ်လေ့ရှိကြသည်။
တဂိုးနှင့် မြန်မာပြည်
ဆရာကြီး ဒုတိယအကြိမ် တည်းခို သွားသည့် တိုက်အိမ်အရှေ့ဘက် အတွင်းနံရံကျောက်ပြား၌ ဆရာကြီးရောက်ရှိသည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာနှစ်ဘာသာနှင့် ရေးထိုးထားသည့် စာတမ်းကို ယနေ့ထက်ထိရှိနေသေးသည်ဟု သိရသည်။ ဆရာကြီး တည်းခိုခဲ့သည့်အိမ်မှာ ဗိုလ်တစ်ထောင်မြို့နယ် ကုန်သည်လမ်းက ဂါးဒီယန်းသတင်းစာတိုက် အဆောက်အအုံ နေရာဖြစ်သည်။ ၁၉၅၂-ခုနှစ်မှာ တဂိုး၏ စာပေအနုပညာမြတ်နိုးသူများက မြန်မာပြည် တဂိုးအသင်းကို ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ရာ အိန္ဒိယအမျိုးသားများ ပါဝင်ခဲ့ပြီး အသင်းဥက္ကဋ္ဌများမှာ မြန်မာအမျိုးသားများဖြစ်သည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ စာပေလောကကို ၁၉ ရာစုနှစ်တွင် ဘင်္ဂါလီစာပေသည်ရှေ့ဆောင်ပြုခဲ့ပေသည်။ ထိုဘင်္ဂါလီစာပေ ရှေ့ဆောင်ခဲ့သည့်ခေတ်ကို အိန္ဒိယစာပေလောက၌ ခေတ်သစ်ဟု ခေါ်ဆိုကြလေသည်။ အကြောင်းမှာ ထိုခေတ်၌ ရှေးကရေးသားခဲ့သော စာမွန်အရေးအသားများ ဝတ္ထုတို တတ္ထုရှည်အရေးအသားများ၊ ရှေးဦး သက္ကဋစာပေ ပြဇာတ်များ စသည်တို့နှင့်မတူ၊ တမူကွဲပြား ဆန်းသစ်သော ပြဇာတ်အရေးအသားများ ထွန်းကားလာသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထိုခေတ်သစ် ဘင်္ဂါလီစာပေလောကတွင် အထင်အရှားအကျော်စောဆုံးဖြစ်၍၊ စာပေလောကခေါင်းဆောင်ကြီးအဖြစ်ဖြင့် ဖခင်ကြီးဟု ခေါ်တွင်ခံရသူကား ရာဗင်ဒြာနတ် တဂိုးပင်တည်း။ တဂိုးကို ၁၈၆၁ ခုနှစ် မေလ ၆ ရက်နေ့တွင် ကာလကတ္တားမြို့၌ မွေးဖွား၏။ ဖခင်မှာ ဒေဗင်ဒြာနတ် တဂိုးဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်အခါက အလွတ်ပညာသင် နည်းပြဆရာများဖြင့်သာ စာပေများကို သင်ကြားခဲ့ရ၏။ ၁၇ နှစ်သားအရွယ်တွင် တဂိုးသည် ဗိသနဝကဗျာစာဆိုများကို တပည့်ခံယူ၍ အတုယူ ကာ ကဗျာများကို ရေးသားစပ်ဆိုခဲ့လေသည်။ ထိုအချိန်လောက် မှာပင် သူသည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံသို့သွားရောက်လည်ပတ်ခဲ့၏။
အသက် ၁၈ နှစ်တွင် တက်သစ်စနေကိုလည်းကောင်း၊ ဝင်လုဆဲနေကို လည်းကောင်း ဖွဲ့နွဲ့သော ဂီတကဗျာများကို ရေးသားခဲ့လေသည်။ တဂိုးသည် ၁၈၈၄ ခုနှစ်၌ အိမ်ထောင်ကျပြီးလျှင်၊ ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်း တစ်နေရာ၌ရှိသော ရှိလေဒါအရပ်သို့ သွားရောက်၍၊ ဖခင်၏ လက်ငုပ်လက်ရင်းဖြစ်သော မြေယာများကို အုပ်ချုပ် စီမံကာ နေထိုင်ခဲ့လေသည်။ ထိုသို့ နေထိုင်ခဲ့ရာမှ၊ တဂိုးသည် ထိုအရပ်ရှိ အရပ်သူ အရပ်သားများ၏ သွားလာနေထိုင်မှု၊ လုပ်ကိုင်စားသောက်မှု၊ ဆင်းရဲပင်ပန်းမှုများကို နေ့စဉ်နှင့်အမျှ လေ့လာသိရှိရလေသည်။ ဤသို့ လေ့လာသိရှိမိခဲ့သမျှသော လောကသားတို့၏ ဖြစ်စဉ်တို့ကို တဂိုးသည် ကဗျာစာပေများ အဖြစ်ဖြင့် အမှန်အတိုင်း စီကုံးရေးသားဖော်ထုတ် ခဲ့ပေသည်။ ရှိလေဒါ၌ ၁၇ နှစ်မျှနေထိုင်ခဲ့စဉ် တဂိုးရေးသားစီကုံးခဲ့သော ကဗျာများအနက် အထင်အရှားဆုံး ကဗျာများမှာ ဆန်းစသော်တာ၊ ဥယျာဉ်မှူး၊ ဂီတဉ္စလီ၊ မွတ်သိပ်သောကျောက်ခဲလုံး ကလေးများနှင့် အခြားပုံဝတ္ထုများဖြစ်သည်။ သို့သော် တဂိုးသည် ရှိလေဒါ၌နေထိုင်ခဲ့စဉ် သူ၏တစ်သက်တာတွင် ဝမ်းနည်းကြေကွဲဖွယ်ရာများကို ကြုံတွေ့ခံစားခဲ့ရရှာ၏။ ရှိလေဒါ၌ တဂိုး၏ဇနီးသည်နှင့်တကွ သမီးတစ်ယောက်နှင့် သားအထွေးတစ်ယောက်ကွယ်လွန်လေသည်။
၁၉ဝ၁ ခုနှစ် အသက် ၄ဝ အရွယ်၌ တဂိုးသည် ဘင်္ဂလားပြည်နယ်၊ ဗိုးလပူမြို့မှ နှစ်မိုင်အကွာရှိ၊ ရှန္တိနိကေတန်အရပ်တွင် ကျောင်းတစ်ကျောင်းတည်ထောင်ခဲ့ရာ၊ ယခုအခါ ဝိသဝဘာရတီဟု ကျော်ကြားလျက် ရှိ၏။ အင်္ဂလန်ပြည်သို့ ၁၉၁၂ ခုနှစ်တွင် သွားရောက်ခဲ့ပြီးလျှင်၊ သူရေးသားသော စာပေအချို့ကိုလည်း ကိုယ်တိုင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့ ပြန်ဆိုရေးသားခဲ့သည်။ တဂိုး သည် ဥရောပတိုက်သို့လည်း အကြိမ်ကြိမ်ရောက်ဘူး သည့်ပြင် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံ၊ ဆိုဗီယက်နိုင်ငံ၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ တောင်အမေရိကတိုက်၊ ပါရှားပြည်နှင့် ကနေဒါနိုင်ငံ များသို့လည်း လှည့်လည်သွားရောက်ခဲ့ဘူးလေသည်။၁၉၁၃ ခုနှစ်၌ တဂိုးသည် စာပေဆိုင်ရာနိုဗလ်ဆုကို ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့၏။၁၉၁၅ခုနှစ်တွင် ဆာဘွဲ့ချီးမြင့် သူကောင်းပြုခြင်းခံရလေသည်။ သို့သော်လည်း၁၉၁၉ ခုနှစ်၌ ပန်ဂျပ်ပြည်နယ်တွင် ဆူပူလှုပ်ရှားမှုများကို တရားလွန်ပြင်းထန်စွာ နှိမ်နင်းခဲ့သည်ကိုအကြောင်းပြု၍၊ ထိုဆာဘွဲ့ကို ဗြိတိသျှအစိုးရထံ ပြန်လည်အပ်နှင်းခဲ့ လေသည်။ ၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ်တွင်ကား ကမ္ဘာကျော်အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်၌ 'ဟစ်ဗတ်လက်ချာ' များကို ဟောပြောပို့ချရာတွင် လူတို့၏ ကိုးကွယ်ရာအယူဝါဒအကြောင်း ဟောပြောခဲ့ပေသည်။ တဂိုးသည် စာပေအရေးအသား၌သာကျော်ကြား ထင်ရှားခဲ့သူမဟုတ်ပေ။ ပန်းချီရေးဆွဲခြင်း၌လည်း ထူးကဲ သည့် ပါရမီရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူသည် အသက် ၆၈ နှစ် အရွယ်တွင် ပန်းချီကားများကို စတင်ရေးဆွဲကာ မော်စကိုမြို့၊ ဗာမင်ဂမ်မြို့၊ ဘာလင်မြို့၊ မျူးနစ်မြို့၊ ပဲရစ်မြို့နှင့် နယူးယောက်မြို့များတွင် လှည့်လည်တင်ပြခဲ့ခြင်းဖြင့်လည်း ကမ္ဘာကျော်သူ ဖြစ်ပေသည်၊ ဂီတစာဆိုအဖြစ်ဖြင့်လည်း တဂိုးသည် သီချင်း အပုဒ်ပေါင်း ၃ဝဝဝ ကျော်မျှရေးသား စပ်ဆိုခဲ့သေးရာ၊ သူ့အား အနုပညာရေးရာတွင် အံ့ဖွယ်သရဲ ထူးကဲလှသော ပါရမီရှင်ဟု ခေါ်ဆိုလိုက်ပေတော့သည်။ ၁၉၄၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ၇ ရက်နေ့တွင် တဂိုးသည် ကာလကတ္တားမြို့၌ပင် ကွယ်လွန်အနိစ္စရောက်သည်။ အနိစ္စ မရောက်မီ တစ်နှစ်ခန့် (၁၉၄ဝပြည့်နှစ်)တွင် အောက်စဖို့ တက္ကသိုလ်မှ တဂိုးအား စာပေဆိုင်ရာပါရဂူဘွဲ့ ပေးအပ်ကာ ချီးမြှောက်ဂုဏ်ပြုခဲ့ပေသည်။ တဂိုးပြုစုရေးသားခဲ့သော စာပေများမှာ ကဗျာလင်္ကာအုပ်ပေါင်း ၆ဝ ခန့်နှင့် အခြားစကားပြေ အရေးအသားများဖြစ်သော ဝတ္ထုတို ဝတ္ထုရှည်၊စာမွန်၊ ဆုတောင်းပတ္ထနာနှင့် ပြဇာတ်အမြောက်အမြားပင်ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ တဂိုး၏စာပေများ အင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့ပြန်ဆိုရေးသားကာ ကမ္ဘာအနှံ့အပြားသို့ ထုတ်ဝေဖြန့်ချိလျက်ရှိကြလေသည်။
ပျံသန်းမှု အထောက်အကူပြု ကိရိယာများ
ပျံသန်းမှု အထောက်အကူ ကိရိယာများ ဆိုသည်မှာ လေယာဉ် ဦးခန်းတွင် တပ်ဆင်ထားသော ကိရိယာများ ဖြစ်ပြီး လေယာဉ်မှူးအား လေယာဉ်ပျံ၏ ပျံသန်းမှု အခြေအနေနှင့် သက်ဆိုင်သော အချက်အလက်အများဖြစ်သည့် အမြင့်၊ အရှိန် ၊ ဦးတည်ရာတို့ကို ညွှန်ပြပေးနိုင်သော ကိရိယာများ ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် တိမ်ထူထပ်၍ မြင်ကွင်း မသဲကွဲသော အခြေအနေနှင့် မျက်စိဖြင့် ကြည့်၍ မရနိုင်သော အချက်အလက်များကို ရယူရန် အတွက် အသုံးဝင်သည်။
တခါတရံတွင် လေယာဉ်ဦးခန်းတွင် ပါရှိသမျှသော အင်ဂျင်ဆိုင်ရာ ကိရိယာများ၊ လမ်းကြောင်းရှာ ကိရိယာများနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ကိရိယာများအားလုံးကိုလည်း ပျံသန်းမှု ကိရိယာများတွင် ထည့်သွင်း ညွှန်းဆိုလေ့ ရှိကြသည်။
မိချောင်းအိုင်ရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
မိချောင်းအိုင်ရွာ (Michaungaing)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ကြာအင်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၀၇၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကြာအင်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၄၉ ဦး၊ မ ၂၈၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၅၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘုရားငူရွာ၊ ဘုရားငူ
ဘုရားငူရွာ၊ ဘုရားငူ
မကြီးစုရွာ၊ ဘက်ရဲ
မကြီးစုရွာ၊ ဘက်ရဲ
နမ့်တောင်းရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
နမ့်တောင်းရွာ (Namtawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ မန်ကျောင်းပန်ဆင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၅၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ကျောင်းပန်ဆင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၇၈ ဦး၊ မ ၁၂၀၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၈၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ပွတ်စလီရွာ၊ ဗျင်းညား (အလယ်)
ပွတ်စလီရွာ၊ ဗျင်းညား (အလယ်)
အစေး
အစေး
အချို့အချို့သော သစ်ပင်ကြီးငယ်များ၏ အခေါက်ကို ခုတ်ထစ် ပေးလိုက်သည့်အခါ ယင်းတို့မှ စီးယိုထွက်လာသော စေးထန်း ထန်းအရည်ကို ကော်စေး၊ သို့မဟုတ် အစေးဟူ၍ခေါ် ကြသည်။ ထိုအစေးသည် ခြောက်သွေ့သွားသောအခါ ဆတ်၍ရေတွင် ပျော် နိုင်သည်။ အစေးအမျိုးပေါင်း ၁၅ဝ ခန့် ရှိသည်ဟု သိရရာများ သောအားဖြင့် ထိုအစေးများကို မုံ့၊ အရောင်တင်ဆီဆေးဘက်နှင့် အခြားစက်မှုလက်မှု လုပ်ငန်းများတွင် အသုံးပြုကြသည်။
စီးပွားရေးလောကတွင် သစ်စေးများကိုလည်း အစေးဟူ၍ပင် ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲကြသည်။ အမှန်မှာ အစေး (ကော်စေး)နှင့် သစ်စေးတို့သည် မတူကြချေ။ အစေး(ကော်စေး)အစစ်တို့သည် အနည်းနှင့်အများ ရေတွင်ပျော်ကြ၍ သစ်စေးအစစ်တို့သည် ရေတွင် မပျော်ချေ။ တာပင်တိုင်ဆီပါသောကြောင့် အယ်လကို ဟော(အရက်) တွင် ထည့်၍ဖျော်မှသာ ပျော်လေသည်။
အာရှမိုင်းနား ကျွန်းဆွယ်မှလာသော ထနောင်းမျိုးမှရသည့် အစေးတစ်မျိုးမှာလည်း အလွန်ကောင်းသည်။ ထိုအစေးသည် အလေးချိန်အားဖြင့် ရေအဆပေါင်း ၅ဝ မျှအထိ ရောစပ်နိုင်၍ ထိုသို့ ရောစပ်သောအခါ ပြစ်နေသည့် ကော်ရည်ကို ရရှိလေ သည်။ ထိုကော်စေးရည်ကို သရက်ထည် အပွင့်ရိုက်သော လုပ်ငန်းတွင် ချုပ်ဆေးအဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ အထည်များ မာလာစေရန် ကော်တင်ရည်အဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း များစွာ အသုံးပြုကြသည်။ အရည်မပျော်နိုင်သော ဘယဆေးမှုန့်များကို တစ်လုံးတစ်စည်း ပေါင်းစပ်နေအောင် တေရန်အတွက်နှင့် ပြတိုက်များတွင်ဖြစ်စေ၊ ကိုယ်ပိုင်စုဆောင်းရာတွင်ဖြစ်စေ ပိုးမွှား အသေကောင်များကို အရှင်ကဲ့သို့ ရုပ်မပျက်အောင် ပြုလုပ်ထား သော လုပ်ငန်းများတွင်လည်း ထိုကော်စေးရည်ကို အသုံးပြုကြ လေသည်။
နယူးဇီလန်ကျွန်းနှင့် ဩစတြီးယားတိုက်ရှိ အလွန်ကြီးမား သော ကောင်ရီထင်ရှူးပင်များမှ ကောင်ရီ သစ်စေး အများ အပြား ရရှိ၏။ ထိုအပင်များမှရသော သစ်စေးကို များသာအား ဖြင့် မြေမှ တူးဖော်ရရှိလေသည်။ ထိုသစ်စေးသည် အရောင် တင်ဆေး ပြုလုပ်ရန်အတွက် အလွန်ကောင်း၏။ အရောင် တင်ဆေး ပြုလုပ်ရာ၌ အသုံးပြုသော ကိုပယ် အစေးတစ်မျိုးကို အာဖရိကတိုက်ရှိ ဇန်ဇိဗာကျွန်း၊ မက်ဒါဂက်စကာကျွန်းနှင့် အာရှတိုက် အချို့ဒေသများတွင် မြေမှ တူးဖော်ရရှိလေသည်။