cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ယိမ်း
ပုံပမာတစ်တန်းလျှင် လေးယောက်စီ လေးယောက်တန်း၊ လူပေါင်း ၁၆ ယောက်သည် အရပ်တူ၊ အလုံးတူ၊ အဝတ်တန်ဆာဆင်တူ၊ တညီတညွတ်ဖြစ်ခြင်း၊ ဦးခေါင်းလက်မြှောက်၊ ကိုယ်ဟန်ခြေလှမ်း ညီညွတ်ခြင်းကို ယိမ်းကောင်းဟု ခေါ်လေသည်။ ယိမ်းမှာ သံတိုင်သောသူ လိုသည်။ ထိုသူ ညံ့လျှင် ယိမ်းညံ့၏။ ထိုသူကောင်းလျှင် ယိမ်းကောင်း၏။ သို့အတွက် အသံကောင်းကောင်း၊ အသံမြည်မြည်၊ စည်းဝါးကျကျ အဆိုတတ်သူကို ခေါင်းဆောင်သံတိုင် ခိုင်းရ၏။ ငယ်သားများက သံတိုင်သော လေပေါက်ကို မီအောင် ဆိုကြရလေသည်။ သို့အတွက် သံတိုင်သူကို အထူး ရွေးချယ်ရလေသည်။ ထိုသူကို ယိမ်းထောက် ဟု ခေါ် ကြသည်။ အခြား ယိမ်းတော်ာသး၊ ယိမ်းသမများမှ သီးသန့် ခွဲထွက် ကသူကိုလည်း ယိမ်းထောက် ဟုခေါ်ကြသေး သည်။
ကုန်းဘောင်ခေတ်၌ 'ဟန်ချင်း'ဟူ၍ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီးလျှင် ထိုဟန်ချင်းကို တစ်ဦးချင်း ဟန်ရေးပြရာတွင်၎င်း၊ စုပေါင်း၍ ဟန်ရေးပြရာတွင်၎င်း သီဆိုလေ့ရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ အကဆိုသည်မှာလည်း ဟန်အမူအရာများကို စည်းချက်၊ ဆိုင်းချက်နှင့် လိုက်လျောအောင် ပြုလုပ်ရခြင်းမျိုးဖြစ်၍ ထိုသို့ ပြုလုပ်ပေးခြင်းဖြင့် ခေါင်း၊ ခါး၊ ခြေနှင့် လက်တို့၏ ပြောင်းလဲလှုပ်ရှားပုံများသည် ကကြိုးကကွက် အသွင်ထင်မြင်လာရသည်။ ထိုသို့ ကပြရာတွင် တစ်ဦးချင်း ကပြသည်ကို 'တပင်တိုင်'၊ အများစုပေါင်းကာ ညီညီညာညာ ကပြခြင်းကို 'ယိမ်း'ဟူ၍ ရတနာပုံခေတ် နောက်ပိုင်း သဘင်ပညာရှင်များက မှည့်ခေါ်ခဲ့ကြပေသည်။
တော၊ ကျေးလက်တို့တွင် ဘုန်းကြီးပျံ၊ ဘုရားပွဲ၊ စွယ်တော်လှည့်ပွဲ၊ အလှူ၊ ဆွမ်းကြီးလောင်း စသည့် ပွဲများကျင်းပသည့်အခါ ရပ်သူရွာသားတို့ အားရဝမ်းသာ စုပေါင်းကခုန်ရာမှ အစပြု၍ 'ယိမ်း'အကတို့ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ဦးစွာ၌ ယောက်ျားများချည်း သက်သက် ကပြသည့် ယိမ်းများ ပေါ်ထွက်လာသည်။ ထိုယိမ်းများမှာ သိုင်းအကဟန်များ ပါဝင်ပြီးလျှင် အနည်းဆုံး ရှစ်ယောက်မှ ၁၆ ယောက်အထိ ပါဝင်ကပြလေ့ရှိသည်။ ဝတ်စားဆင်ယင်ပုံမှာ ခါးတောင်းကျိုက်၊ ဖျင်ရင်စိလက်တို၊ သျှောင်တစောင်းနှင့် လက်ကိုင်ပုဝါ ခေါင်းစည်းထားလေ့ ရှိသည်။ နောက်ခေတ်များတွင် ကတ္တီပါဘောင်းဘီ၊ ပိုးပုဆိုး ခါးတောင်းကျိုက်၊ ထိုင်မသိမ်းများ ဝတ်ဆင်လာကြပြီးလျှင် ဓားရေး၊ လှံရေးလည်းမဟုတ်၊ ဗန်တိုဗန်ရှည်၊ ဓားသိုင်း၊ တုတ်သိုင်းလည်းမဟုတ်သည့် ယခုခေတ် မင်းသားလတ် ယိမ်းအကနှင့် ဆင်ဆင်တူသောအကများ ခေတ်စားလာခဲ့သည်။ စလေနှင့် ပုပ္ပါးနယ်တို့တွင် ယောက်ျား ၁၆ ယောက်၊ လေးယောက်စီ တန်းစီပြီးလျှင် အထက်ဖော်ပြပါ အဝတ်အစားများကို ဝတ်ဆင်ကာ ကပြလေ့ရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ တူရိယာတို့မှာ ပုံတစ်လုံး၊ စည်းတစ်လက်၊ ဝါးလက်ခုပ် တစ်လက်မျှသာ ပါဝင်ပြီးလျှင် တောဘုန်းကြီးပျံများ၊ ဘုရားပွဲများတွင် သံချပ်ထိုး၍ ကလေ့ရှိခဲ့ကြပေသည်။ ယနေ့တိုင် မင်းဘူး၊ စလင်း ကျေးလက်များတွင် တွေ့မြင်နိုင်သေးသည့် ဇော်တုံး၊ ဇော်ယိမ်းမှာ ထိုယိမ်းမျိုး ဖြစ်လေသည်။
ရှေးအထက်က ယိမ်းများ ရှိခဲ့သော်လည်း မင်းတုန်းမင်း လက်ထက်မှ စ၍ တိုးတက်လာသည်ဟု ဆိုလေသည်။ နန်းတော်တွင်း နန်းတော်ပြင် သီတင်းကျွတ်လ မြင်းမိုရ်ပွဲတော်တွင် ကိုယ်ရံတော်သား ၁၆ ယောက်သည် အဝတ်ဆင်တူ၊ သျှောင်ထုံး ခေါင်းပေါင်းဖြူ ဖော့လုံး၊ ပုဆိုးဒူဖုံး အောက်ပိုးကျိုက်၍ လက်ဝါးပေါ်တွင် ဆီမီးခွက်တင်ပြီးလျှင် ထိုဆီမီးခွက် အလယ်တည့်တည့်တွင် ဖယောင်းတိုင်ကို ခိုင်စွာစိုက်ထောင်ရသည်။ ရှေးဦးစွာ ပုဆစ်တုပ်ထိုင်လျက် ဦးသုံးကြိမ်ချသည်မှ စ၍ ဘုရားဂုဏ်တော်ဘွဲ့သီချင်း သီဆိုရသည်။
တစ်ယောက်နှင့် တစ်ယောက်မှာလည်း သုံးတောင်ခန့် ခြား၍ တစ်ဦးလက်နှင့် တစ်ဦး၊ လက်ဟန်ချင်း ထိခိုက် မရှုပ်ထွေးစေရန် ထိုင်ရလေသည်။ ရှိခိုးရာမှ ဖြည်းညှင်းသိမ်မွေ့စွာ ရိပ်ရိပ်ကလေး မသိမသာ ဟန်ယူ၍ လက်ဝဲလက်ယာ ဦးခေါင်းငဲ့ခြင်း၊ လက်ဟန်လှုပ်ရှားခြင်း၊ ကိုယ်ကို ကျုံ့ခြင်း၊ နောက်သို့ယုံ့ခြင်းတို့ကို ဝိုင်းဝန်းနေအောင် လက်အုပ်ချီခြင်းများစွာဖြင့် ရှေ့တိုးနောက်ဆုတ်ထိုင်ရာမှ တရွေ့ရွေ့ ကြွမှန်းမသိ ကြွ၍ မတ်တပ်ရပ်သည်အထိ အဆိုနှင့် အတီး အမှုတ် သာယာနာပျော်ဖွယ် ရှိရသည်။
မတ်တပ်ရပ်မိလျှင် ဆီမီးခွက်တွင် စိုက်ထောင်ထားသော ဖယောင်းတိုင်ကို မီးထွန်းကာ ယိမ်းကသူ၏ လက်ဝါးပြင်ပေါ်တွင် တင်ပေးရသည်။ ထိုကပွဲတွင် လက်ဝါးပြင်ပေါ်ရှိ ဖယောင်းတိုင်မီး မသေစေရန်၎င်း၊ ဖယောင်းတိုင် မလဲစေရန်၎င်း၊ ဖယောင်းတိုင်အောက်သို့ မကျစေရန်၎င်း သတိပြုရသည်။ ကခြင်း၊ သီခြင်းလည်း မပျက်စေရပေ။ သို့သော် ယိုးဒယား ကတတ်သောသူများသည် မည်သို့ပင် လှည့်ပတ်၍ ကသော်လည်း လက်ဆစ်သာလည်၍ လက်ဝါးမှာ ပက်လက်ဖြစ်လေသည်။ ဤသို့သော ယိမ်းအကမျိုးသည် နန်းတွင်းမှ နန်းပြင်မြို့တွင်းမှ မြို့ပြင်၊ တဖြည်းဖြည်း ရပ်ရွာမြို့သုံး ဖြစ်လာသည်။ ထိုနောက် ရပ်ရွာတွင် ရှမ်းယိမ်း၊ ကရင်ယိမ်း၊ ပုဏ္ဏားယိမ်း၊ ရသေ့ယိမ်း၊ ဘီလူးယိမ်း၊ ကိန္နရာ ယိမ်း၊ မြင်းယိမ်း စသည်တို့ ထွင်လာကြသည်ဟု ဆိုလေသည်။
အမျိုးသမီးယိမ်းအကများလည်း အမျိုးသား ယိမ်းများနှင့် မရှေးမနှောင်းတွင် စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့ရာ အမျိုးသမီးရှစ်ယောက်မှ ၁၆ ယောက် ၂ဝ အထိ ထဘီ၊ ပုဝါ၊ ထိုင်မသိမ်းအင်္ကျီ ဆင်တူများဖြင့် ဖျာများပေါ်တွင် ကပြလေ့ ရှိခဲ့ကြပေသည်။ အချို့ ကျေးရွာများတွင် ဗျာပါဆံ နှစ်ဘက်ချပြီးလျှင် ပါးစုံနှစ်ဘက် သနပ်ခါး ကွက်ကြားလိမ်းကာ ဆံကို ခွေ၍ ထုံးထားသည့် ဆံထုံးများတွင် ပန်းကုံးများ ပန်ဆင်လျက် ယိမ်းကလေ့ ရှိကြပေသည်။ 'လံစည်းအက'တွင် အင်းလေးသူတို့၏ စုပေါင်း ကဟန်မှာ ယိမ်းအသွင်ရှိသဖြင့် 'လံစည်ယိမ်း'ဟူ၍ ခေါ်ဆိုသင့်ပေသည်။ ရတနာပုံခေတ်တွင် ဆင်ဖြူရှင်မင်းလက်ထက်၌ ယိုးဒယားမှ ရရှိသော မူနှင့် မွန်တို့ထံမှ ရရှိထားသော မူများကို မှီး၍ မြန်မာသဘင်ဂီတတို့ ကြွယ်ဝ ထွန်းကားလာခဲ့ရာ ယိမ်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ယိုးဒယားဟန်ကို ယူထားသောယိမ်းနှင့် မြန်မာဟန်စစ်စစ် ကပြသော ယိမ်းဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ဗြိတိသျှခေတ် မြန်မာဇာတ်သဘင်များ စင်ထိုး၍ ကပြသည့်အခါ ပထမဦးစွာ ဇာတ်ခုံပေါ်တွင် 'အဲ'ထူးသော အလေ့နှင့် စင်တင်သောအလေ့များကို သံပြိုင်ပြုခြင်းများ တီထွင်လာကြသည်။ ထိုနောက် အညီအညာ စုပေါင်းကပြသောအလေ့များ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီးလျှင် ကပြရာတွင် ယိုးဒယားအကဟန်ကို မှီး၍ ကကြသည်။ ထိုသို့ကပြသည်ကို ထိုခေတ်က 'ယိုးဒယားဝိုင်းသည်'ဟူ၍ ခေါ်ဆိုခဲ့ကြလေသည်။ ထိုအကမျိုးကို ဦးဘိုးစိန်နှင့် ဦးစိန်ကတုံးတို့၏ ဇာတ်ပွဲများတွင် အများဆုံး တွေ့ရသည်ဟု ပြောစမှတ်ပြုကြသည်။ ယိုးဒယားဝိုင်းသည် ဟူသော အကမျိုးမှ တစ်ဆင့် အမည်အမျိုးမျိုး၊ အဝတ်အစားအမျိုးမျိုး၊ ဟန်အမျိုးမျိုးဖြင့် အမျိုးသား၊ သို့မဟုတ် အမျိုးသမီးများ ညီညီညာညာ စုပေါင်းကခုန် လာခဲ့ကြရာမှ မြန်မာဇာတ်သဘင်ပိုင်းတွင် 'ယိမ်း'ဟူသော ကဏ္ဍသစ်တစ်ရပ် တိုးပွားလာခဲ့ရာ ယနေ့ တိုင်ပင် ဖြစ်သည်။
ယိမ်းအကသည် မြန်မာဇာတ်သဘင်၌ ပါဝင်ကပြရာတွင် ဇာတ်လမ်း ဇာတ်ကွက်နှင့် သက်ဆိုင်သည်လည်း ရှိ၍ မသက်ဆိုင်သည်လည်း ရှိ၏။ ယိမ်းသည် ဇာတ်ပွဲကို ဝေဆာမြိုင်ဆိုင်စေသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ လူငယ်ကာလသားသမီးများ စိတ်ကြည်ရွှင်စေရန် ကြားညှပ်၍ ထည့်သွင်းကပြသော အခန်းတိုတစ်ခုမျှသာ ဖြစ်သော်လည်း တစ်ခါတစ်ရံ ကိန္နရီ ကိန္နရာယိမ်း၊ နဂါးမယိမ်း၊ နတ်သမီးယိမ်း စသည်ဖြင့် ခင်းကျင်းကပြသော ဇာတ်လမ်းဇာတ်ကွက်အလိုက် ကပြခြင်းမျိုးလည်း ရှိလေသည်။ ၁၂၈၈ ခုနှစ်ခန့်က ယိုးဒယားဒေါ်သိန်းမေ အမှူးရှိသော အမျိုးသမီး ရွှေအိုးစည် ယိမ်းအကသည် ရွှေအိုးစည်တီး ယိမ်းသမတို့၏ အလယ်ဗဟိုတွင် မင်းသမီး ကောလိပ်စိန်သည် ခေတ်အလျောက် ပြုပြင်ကြသော ဘီးဆံပတ်ကြီး၌ စံပယ်ပန်းတို့ဖြင့် သရဖူပုံပန်ဆင်ပြီးလျှင် ကျားမြီးကြီးများ တပ်ထားသော လင်းကွင်းကို ရှေ့နောက်ထက်အောက် ကိုယ်ကိုနွဲ့ကာ တီးလျက် ဗယ်ညာပြောင်းလဲ ဒူးထောက်ပြီးလျှင် 'ချက်' ကျအောင် ကပုံမှာ ကြည့်ကောင်း၍ ထိုယိမ်းသည် အလွန်ခေတ်စားသော ယိမ်းတစ်ခု ဖြစ်လေသည်။
ယောက်ျားမင်းသမီး အောင်ဗလသည် ဦးဘိုးစိန်နှင့် ခွဲပြီးနောက် ဦးစိန်ကတုံးနှင့် တွဲခဲ့သေး၏။ ထိုအခါကလည်း ပွဲဦးထွက် ယိမ်းများတွင် ရိုးရိုးအမျိုးသမီး ယိမ်းများအပြင် ကိန္နရီယိမ်း၊ နတ်သမီးယိမ်း စသည့် အထူးအဆန်း ယိမ်းများဖြင့်လည်း ဧည့်ခံခဲ့သေးသည်။
ယိမ်းသည် ဇာတ်ပွဲအတွက် သင်တန်းသဖွယ်လည်း ဖြစ်သည်။ ယိမ်းတွင် ကပြရင်း အဆိုအကကျွမ်းကျုင်၍ ဇာတ်ရည်ဝလာကာ မင်းသား မင်းသမီး ဖြစ်လာသူ အများအပြားပင်ရှိသည်။ ကောလိပ်စိန်၊ စိန်မြကြည်၊ ဒေါ်ကြည်ယုံ စသည်တို့ မှာ ဦးဘိုးစိန်ဇာတ်၏ အမျိုးသမီးယိမ်းထဲမှ ပေါ်ထွက်လာသော မင်းသမီးများ ဖြစ်ကြသည်။ ခေတ်သစ်စိန်၊ လက်ရုံးစိန်၊ ဗိလတ်ပြန်ကိုဘလှ စသည်တို့သည်လည်း ဦးဘိုးစိန်ဇာတ် ယောက်ျားယိမ်းမှ ထိုးထွက်ထင်ရှားလာကြသော မင်းသားများ ဖြစ်လေသည်။
၂၀ ရာစု နှင့် ၂၁ ရာစု သင်္ကြန်ပွဲတော် များတွင် မြူးကြွသည့် သင်္ကြန်တေး နှင့် အတူ ကပြသည့် သင်္ကြန်ယိမ်းများ မှာ သံချပ်၊ အလှပြယာဉ်၊ အလှပြမဏ္ဍပ်၊ ဆုပေးမဏ္ဍပ်၊ စတုဒိသာမဏ္ဍပ် များနှင့် အတူ ခေတ်စား လာခဲ့သည်။
ကြာအင်းရွာ၊ မော်လိုက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မော်လိုက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကမ္မသုတ်
အပြစ်ကင်းသော ကာယကံ, ဝစီကံ, မနောကံ, သမ္မာအယူ-ဟူသော တရား လေးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ပဏ္ဍိတ, ဗျတ္တဖြစ်သော သူတော်ကောင်းသည် (မိမိ၏ ကုသိုလ်မူလကို) မတူးဖြို, မဖျက်ဆီးပဲ မိမိကိုယ်ကို ဆောင်သူ၊ အပြစ်မရှိသူ, ပညာရှိတို့ မကဲ့ရဲ့အပ်သူ, ကုသိုလ်ကောင်းမှုများစွာ ပွားများသူ ဖြစ်၏-ဟု ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ခင်ခင်ဝင်း၊ ဒေါ်
ခင်ခင်ဝင်း သည် မြန်မာနိုင်ငံတော်သမ္မတဟောင်း ဦးသိန်းစိန်၏ ဇနီးဖြစ်သည်။ ကလေးသုံးယောက်ရှိပြီး သမီးဖြစ်သူ ယဉ်သူဇာသိန်းသည် ဗိုလ်ကြီး ဟန်ဝင်းအောင်နှင့် ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် အိမ်ထောင်ပြုခဲ့သည်။
၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဟယ်လာရီ ကလင်တန်နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ဇန်နဝါရီ ၃၀ တွင် စင်ကာပူ ရုက္ခဗေဒဥယျာဉ်မှ မျိုးစပ်သစ်ခွပင်အား ဒန်ဒရိုဘီယံ ဒေါ်ခင်ခင်ဝင်းဟု ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် မှည့်ခေါ်ခဲ့သည်။
ကျောင်းကုန်းရွာ၊ ကွင်းချောင်း
ကျောင်းကုန်းရွာ၊ ကွင်းချောင်း
ကျောက်ချပ်ရွာ၊ ဆင်ကူး
ကျောက်ချပ်ရွာ၊ ဆင်ကူး
ငါးဖျင်းသလက်ကုန်းရွာ၊ ကဿမျှင်ထီဆိပ်ရေကျော်
ငါးဖျင်းသလက်ကုန်းရွာ၊ ကဿမျှင်ထီဆိပ်ရေကျော်
ပင်တော်ရွာ၊ မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်
ပင်တော်ရွာ(Pintaw)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်၊ ပင်တော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၇၁၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပင်တော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၅ ဦး၊ မ ၂၁၆ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၆၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လက်ဝဲတက်ရွာ
လက်ဝဲတက်ရွာ
ခခိဂရှိမဘူတာ
ခခိဂရှိမဘူတာ  (柿ヶ島駅 ခခိဂရှိမ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖုခုအိခရိုင်၊ အိုးနိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကျွန်းချောင်း (အနောက်)
ကျွန်းချောင်း (အနောက်)
NGC 23
NGC 23 သည် ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး Pegasus ကြယ်စုတန်းတွင် တည်ရှိသည်။
Webb Society Deep-Sky လေ့လာရေး လက်စွဲစာအုပ်တွင် NGC 23 အား အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြထားသည်။ Bright, extended ellipse; a bright nuclear structure is noticeably elongated; two weak spiral enhancements emerge from opposite sides of the nucleus, one curving towards a bright star attached on the south end. The galaxy is likely interacting with NGC 9.
ပရိယေသနာသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အနရိယပရိယေသနာ ၄-မျိုးနှင့် အရိယပရိယေသနာ ၄-မျိုးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
တပ်ရာရွာ၊ သင်ပုန်းချောင်း
တပ်ရာရွာ၊ သင်ပုန်းချောင်း
မရမ်းပင်ရွာ၊ တလုတ္ထော်
မရမ်းပင်ရွာ၊ တလုတ္ထော်
ဘူးတောင်ကွဲရွာ
ဘူးတောင်ကွဲရွာ
အဘိညာသုတ်
ခန္ဓာငါးပါး၊ အဝိဇ္ဇာနှင့် ဘဝတဏှာ၊ သမထနှင့် ဝိပဿနာ၊ ဝိဇ္ဇာနှင့် ဝိမုတ္တိတို့သည် ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိအပ် မျက်မှောက်ပြုအပ်သော တရားလေးမျိုးတို့ပေတည်း-ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ဖန်ခါးစမ်းရွာ၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်
ဖန်ခါးစမ်းရွာ (Hpankharsan)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်၊ ကန်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၀၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကန်ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၆၀ ဦး၊ မ ၁၅၁၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၇၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေနံချောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြို့ချောင်းရွာ (ကဿမျှင်ထီဆိပ်ရေကျော်)
မြို့ချောင်းရွာ၊ ကဿမျှင်ထီဆိပ်ရေကျော်
ခခဲယာမဘူတာ
ခခဲယာမဘူတာ  (佳景山駅 ခခဲယာမ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ မိယဂိခရိုင်၊ အိရှိနိုမခိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
တာ့တာစတန်
တာ့တာစတန်သမ္မတနိုင်ငံ၊ အလွယ်ခေါ် တာ့တာစတန်သည် ရုရှားပြည်ထောင်စုဝင် နိုင်ငံတခုဖြစ်ပြီး အရှေ့ဥရောပ၌ ရှိသည်။ ဘောလဂါဖက်ဒရယ်ဒိစတြိတ်ဝင်ဖြစ်ပြီး အကြီးဆုံးမြို့နှင့် မြို့တော်မှာ ကဇန်ဖြစ်သည်။ ယင်းမြို့၌ ရုရှား၏ အရေးပါသော ယဉ်ကျေးမှုစင်တာများ ရှိသည်။
ပတ်ဝန်းကျင်ပြည်ထောင်များမှာ ကီရော့၊ ယူလာနော့စကာ၊ ဆမာရာ၊ အိုရန်ဘာ့ အော့ဘလက်၊ မာရီအယ်၊ အူဒမွတ်၊ ချူဗါ့သမ္မတနိုင်ငံနှင့် ဘက်သျှကော့တိုစတန်သမ္မတနိုင်ငံတို့ ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံမှာ ၆၈၀၀၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၆၀၀၀ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်သည်။ ၂၀၁၀ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၃၇၈၆၄၈၈ ယောက် ရှိသည်။
အရှေ့ဘက်ပြည်ထောင်ဖြစ်သော ဘက်သျှကော့တိုစတန်နှင့် ယဉ်ကျေးမှုချင်း အလွန်တူသည်။ နိုင်ငံသုံး ဘာသာစကားမှာ တာ့တာနှင့် ရုရှားဖြစ်သည်။
ကဏ္ဍ:တာ့တာစတန်
မောင်နှမရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
မောင်နှမရွာ(Maunghnitma)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ငဒက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၃၂၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ငဒက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၂ ဦး၊ မ ၂၄၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၆၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆပ်ဆိုင်ရွာ၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်
ဆပ်ဆိုင်ရွာ (Hsathseng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုးမိတ်ခရိုင်၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်၊ ရွှေညောင်ပင် (တုံဟူးခမ်း)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၇၂၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွှေညောင်ပင် (တုံဟူးခမ်း)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၈ ဦး၊ မ ၃၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၆၉ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်ပုံရွာ၊ ဆင်ကူး
အင်ပုံရွာ၊ ဆင်ကူး
ပေါက်ကုန်းရွာ၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်
ပေါက်ကုန်းရွာ (Paukkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်၊ ဖီလေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၂၂၁ ဖြစ်သည်။
လယ်ပြင်ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
လယ်ပြင်ရွာ (Lelpyin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ လုံးပျဉ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၃၈၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လုံးပျဉ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၉၉၈ ဦး၊ မ ၆၁၂၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၁၂၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကားလ် ယွန်း
ကားလယွန်းသည် ၁၈၇၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ ဗားလမြို့၌ ဖွားမြင်၏။ ဗားလတက္ကသိုလ်မှ ဆေးပညာဘွဲ့ကို ရရှိပြီးနောက် ပဲရစ်မြို့သို့ သွား ရောက်၍ ပညာဆက်သင်လေသည်။ ထို့နောက် ဆစ်ဂမန် ဖရွိုက် ထံ၌ တပည့်ခံ၍ စိတ်ပညာရပ်များကို ဆည်းပူးသည်။
ယွန်းသည် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံသို့ ပြန်ရောက်သောအခါ ဇူးရစ်မြို့ရှိ စိတ်ရောဂါကုဆေးရုံ၌ ဆရာဝန်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ယင်း၊ ဇူးရစ်တက္ကသိုလ်တွင် စိတ်ရောဂါပညာရပ်ကို သင်ကြားပို့ချလေသည်။ ထိုသို့ ဆောင်ရွက်နေစဉ် ယွန်းသည် ဖရွိုက်၏ စိတ်ခွဲခြားစိစစ်ရေး နည်းစံနစ်ကို အားလုံး လက်မခံနိုင်သဖြင့် နည်းစံနစ်သစ်ကို တီထွင်ခဲ့လေသည်။ ယွန်းတီထွင်သော စိတ်ခွဲ ခြား စိစစ်ရေးနှင့်ဆိုင်သည့် နည်းစံနစ်သစ်မှာ အနဲလစ်တစ်ကယ် စိတ်ပညာဟု အမည်တွင်လေသည်။
ယွန်းသည် လူတို့ကို အဓိကအားဖြင့် နှစ်မျိုးနှစ်စား ခွဲခြားပြ၏။ တစ်မျိုးမှာအင်ထရိုဗက်ခေါ် အတွင်းအသိ စိတ်၏ လှုံ့ဆော်မှုကို စွဲ၍ ကျင့်ကြံတတ်သူများ ဖြစ်သည်။ ထိုကဲ့သို့သော လူမျိုးသည် အပေါင်းအသင်း မဝင်ဆံ့ဘဲ အထီးတည်း နေထိုင်ကျင့်ကြံလေ့ရှိကြသည်။ အပြင်ပန်းအားဖြင့် စိတ်တွင်ထိခိုက် လှုပ်ရှားဟန် မတွေ့ရချေ။ ကျန်တစ်မျိုးမှာ အိပ်စထရိုဗတ်ခေါ် ပြင်ပပတ်ဝန်းကျင် အခြေအနေကို လိုက်၍ ကျင့်ကြံတတ်သူများ ဖြစ်သည်။ ထိုကဲ့သို့သော စိတ်မျိုးရှိသူသည် အပေါင်းအသင်း ဝင်ဆံ့၏။ မိမိတို့၏ အတွင်းစိတ်၌ ဖြစ်ပေါ်သော စိတ်လှုပ်ရှားမှုကို အလွယ်တကူ ထုတ်ဖော်ပြသတတ်၏။ အာရုံစံခားမှုကို နှစ်သက်၏။ ယွန်းသည် စိတ်ပညာဆိုင်ရာ စာအုပ်များစွာကို စိတ်ခွဲခြား စိစစ်ရေး ပညာအသင်းကို ၁၉၁၁ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့၏။ ယွန်းရေးခဲ့သော စာအုပ်များအနက် ဆိုက်ကို အနဲလစ်ဆစ် (၁၉၁၂)၊ မသိစိတ် အကြောင်း (၁၉၁၆) အနဲလစ်တစ်ကယ် ဆိုက်ကိုလိုဂျီ(၁၉၁၇)တို့မှာ ထင်ရှားသော စိတ်ပညာစာအုပ် အချို့ ဖြစ်သည်။၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် ဗားလတက္ကသိုလ်၌ ပါမေက္ခ အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။ ကားလဂတ်စတေ့ ယွန်းသည် ၁၉၆၁ ခုနှစ် ဇွန်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
ကျောင်းကုန်းရွာ၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
NGC 24
NGC 24 ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ပန်းပုဆရာ ကြယ်စုတန်းတွင် တည်ရှိသည်။
အုန်းတောရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျွန်းချောင်း (အရှေ့)
ကျွန်းချောင်း (အရှေ့)
အလံချိန်ရွာ
အလံချိန်ရွာ
ကြုတ်သာရွာ၊ မော်လိုက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မော်လိုက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တာလေးဈေးပိုင်းရွာ၊ တလုတ္ထော်
တာလေးဈေးပိုင်းရွာ၊ တလုတ္ထော်
စက္ကူ
စက္ကူကို အေဒီ ၁၀၅ ခုနှစ်တွင် အင်ပါယာရှင်ကြီး ဟိုတီ၏ နန်းတွင်း မှူးမတ် တစ်ဦး ဖြစ်သူ ချိုက်လွိန် (TS'AI LUN)မှ တီထွင်ခဲ့သည်။ သူသည် စက္ကူကိုတီထွင်ခဲ့သော်လည်း သူ၏အမည်ကိုစာဖတ်သူအများစုမှာ အသိနည်းခဲ့ကြသည်။ ၎င်း၏တီထွင်မှုမှာအလွန်တရာပင် အရေးပါခဲ့သော်လည်း အနောက်တိုင်းက သူ့အား ဥပေက္ခာပြု လျစ်လျူရှူခဲ့ခြင်းကား အံ့ဩစရာပင် ဖြစ်သည်။ အရေးပါလှပြီး အဓိကကျလှသော စွယ်စုံကျမ်းကြီးများတွင်ပင် သူ့ဘဝအတ္ထုပ္ပတ္တိကို အကျဉ်းမျှပင် ဖော်ပြထားခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ သူ၏အမည်အား ကျောင်းသုံးသမိုင်းများတွင်သာ ရံဖန်ရံခါ ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ အရေးပါလှသော စက္ကူ၏အကြောင်းကိုလေ့လာသုံးသပ်ခဲ့သည့်သမိုင်းသုတေသီတစ်ဦးဖြစ်သူ Michael H.Harts ကသူ၏နာမည်ကျော် "သမိုင်းတစ်လျောက် ဩဇာအရှိဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်များ" (The most influential persons in History) ဆိုသောစာအုပ်ကိုပြုစုခဲ့ရာ၌ ချိုက်လွိန် TS'AI LUN ဆိုသူရှိမှရှိပါလေစဟု သံသယဝင်ခဲ့ရကြောင်းကို ၎င်း၏စာအုပ်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် သူ၏ ဂရုတစိုက်လေ့လာသုတေသနပြုချက်များအရ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကား အမှန်ကတကယ်ပင် ရှိခဲ့သည်ကိုသိခဲ့ရသည်။
ကြိုးစားအားထုတ်
စက္ကူကို တရုတ် ဟန်မင်းဆက်သမိုင်းတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် ဂါဒီဂီလက်စ် ချိုက်လွိန် (Cài Lŭn)က တီထွင်ခဲ့သည်။ ချိုက်လွိန်ကို အေဒီ(၅၀)က တရုတ်ပြည်အရှေ့ပိုင်း၊ ဂွိုင်ယန်စီရင်စု၌ မွေးဖွားသည်။ သူသည် သစ်ခေါက် ပိုက်ဆံလျှော်ပင်၊ ပိုးချည်မျှင်တို့မှ စက္ကူထုတ်လုပ်ရန် ကြိုးစားသည့်အပြင် ငါးဖမ်းပိုက်များမှပင် စက္ကူထုတ်လုပ်ရန် ကြိုးစားအားထုတ် ခဲ့သည်။ ချိုက်လွိန်အနေနှင့် စက္ကူတီထွင်ရန် ကြိုးစားရခြင်း အကြောင်းမှာ တရုတ်ဘုရင် ဟီဒီက ၎င်းအား စက္ကူထုတ်လုပ်ရေး တာဝန်ခံအဖြစ် တာဝန်ပေးခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
စက္ကူကို တီထွင်သူအဖြစ် ချိုက်လွိန်ကို မှတ်တမ်း တင်ထားခဲ့ကြ၍ ယင်း၏အမည်မှာ တရုတ်ပြည်တွင် အလွန်အင်မတန်ပင် ကျော်ကြားလှသည်။ ချိုက်လွိန်သည် တရုတ်တို့၏မှတ်တမ်းများအရ သင်းကွပ်ထားသူတစ်ဦးဖြစ်သည်။
အင်ပါယာရှင်ကြီးမှာ ချိုက်လွိန်၏ တီထွင်မှုကို သဘောကျနှစ်ခြိုက်ခဲ့၍ ၎င်းအား ရာထူးတိုးမြှင့် ပေးခဲ့ပြီး ဘုရင့်ဘွဲ့တံဆိပ်အား ပေးအပ်ခဲ့ရာ ချိုက်လွိန်မှာ ချမ်းသာကြွယ်ဝလာခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် သူသည် နောက်ပိုင်း နန်းတွင်းလုပ်ကြံမှု တစ်ခု၌မလွှဲမရှောင် သာပါဝင်ခဲ့သောကြောင့် ကျဆုံးမှုသို့ ဦးတည်ခဲ့ရပြီး သိက္ခာ ကျဆင်းသွားရာ ရေချိုးသန့်စင်၊ အဝတ်အစားသစ်များဝတ်ဆင်ပြီးနောက် မိမိကိုယ်မိမိ အဆိပ်သောက် သတ်သေခဲ့သည်ဟု တရုတ်တို့က မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။
ဒုတိယရာစုနှစ်တွင် တရုတ်ပြည်၌ စက္ကူအသုံး တွင်ကျယ်လာခဲ့ပြီး ရာစုနှစ်အနည်းငယ်အတွင်းတွင် တရုတ်တို့မှ အာရှတိုက်၏ အခြားဒေသများသို့ စက္ကူကို တင်ပို့ခဲ့သည်။ ကာလအတန်ကြာသည်အထိ တရုတ်တို့က စက္ကူလုပ်နည်းကို လျှို့ဝှက်ခဲ့သော်လည်း ၇၅၁ ခုနှစ်တွင် တရုတ်စက္ကူ အလုပ်သမားအချို့အား အာရပ်တို့မှဖမ်းဆီးမိသွားရာမှ များမကြာမီပင် ဘဂ္ဂဒက်မြို့နှင့် ဆမာရ်ကန်မြို့တွင် စက္ကူကို ထုတ်လုပ်လာနိုင်ခဲ့ကြသည်။
စက္ကူလုပ်နည်းအတတ်မှာ အာရပ်ကမ္ဘာသို့ တဖြည်းဖြည်းပျံ့နှံ့သွားခဲ့ရာ ဆယ့်နှစ်ရာစုနှစ်တွင် ဥရောပသားတို့က ထိုအတတ်အား အာရပ်တို့ထံမှ သင်ယူတတ်မြောက်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းနောက် စက္ကူအသုံးမှာ တဖြည်းဖြည်း တွင်ကျယ်လာခဲ့ရာ ဂူတင်ဘတ်က ပုံနှိပ်စက်ကိုတီထွင်ပြီးနောက်ပိုင်း အနောက်တိုင်းတွင်သားရေချပ်၏ နေရာ၌ အဓိကစာရေးကိရိယာအဖြစ် စက္ကူကနေရာယူပြီး အစားထိုး အသုံးချခဲ့ကြသည်။
တရုတ်ပြည်တွင် ချိုက်လွိန်မတိုင်မီ ရှေးကာလက စာအုပ်ကို ဝါးနှင့် လုပ်ကြရသောကြောင့် ယင်းသို့သောစာအုပ်များမှာ လေးလံပြီး ကို့ယို့ကားယား နိုင်လွန်းလှ၏။ အချို့သော စာအုပ်မျိုးများကိုမူ ပိုးထည်တွင် ရေးသားစီရင်ခဲ့ကြ၍ ၎င်းပိုးထည်စာအုပ်မျိုးမှာ တန်ဖိုး ကြီးလေသည်။ အနောက်တိုင်းတွင်မူ စက္ကူမထွက်မီ ယခင်ကာလက သားရေချပ်များတွင် ရေးမှတ် ခဲ့ကြသည်။ ဤသားရေ ချပ်များကို သိုးရေ၊ ဆိတ်ရေနှင့် ပြုလုပ်ခဲ့ကြ၍ ဂရိ၊ရောမနှင့်အီဂျစ်တွင်မူ ပါပါရပ်စ် ခေါ် ကျူချပ်ကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ သို့သော် သားရေချပ်နှင့် ကျူချပ်နှစ်မျိုးလုံးမှာ ရှားပါးရုံသာမကပဲ ထုတ်လုပ်မှုစရိတ်လည်း ကြီးမြင့်သည်။
စာအုပ်များနှင့် အခြား စာရေးကိရိယာများမှာ ယခုအခါတွင်ဈေးနှုန်းချိုသာစွာဖြင့် ထုတ်လုပ်လာနိုင်လေပြီ။ စက္ကူတီထွင်နိုင်ခဲ့ စဉ်ကထက် အရေအတွက်များစွာ ထုတ်လုပ်လာနိုင်သည်။ စက္ကူနှင့်ပုံနှိပ်စက်တို့မှာတစ်ခုနှင့်တစ်ခုအရေးပါပုံခြင်းမှာ ယခုအခါတွင် မတိမ်းမယိမ်း ဖြစ်နေပြီဟု ဆိုရမည်။ အမှန်တကယ် အသေအချာ စဉ်းစားကြည့်လျှင် ပုံနှိပ်စက်မှာ ဤမျှ ပဓာနမကျပါပေ။ ဈေးနှုန်းချိုသာပြီး အလျှံပယ်ရနိုင်သည့် ပုံနှိပ်ပစ္စည်း မရှိခဲ့လျှင် ပုံနှိတ်စက်၏အရေးပါမှုမှာ မထင်ပေါ်နိုင်ပေ။
ချိုက်လွိန် စက္ကူ မတီထွင်ရသေးခင်က တရုတ်ပြည်၌ စာရေးကိရိယာ မရှိခဲ့ပေ။ ရှိခဲ့သည့် ဝါးစာအုပ် အစရှိသည့် ကိရိယာများမှာလည်း အနောက်တိုင်းတွင် သုံးစွဲနေပြီ ဖြစ်သည့် ပါပါးရပ်စ် စာအုပ်မျိုးလောက် အရာမရောက်ပေ။ တရုတ်တို့၏ ယဉ်ကျေးမှု တိုးတတ်ရေးမှာ စာရေးကိရိယာ ချို့တဲ့မှုကြောင့် ကြီးစွာ အဟန့်အတားဖြစ်ခဲ့၍ နှောင့်နှေးခဲ့ရသည်။ တရုတ်ပညာရှိတစ်ဦးမှာ စာအုပ်များကို လှည်းနှင့် တိုက်ယူခဲ့ရသည်။ ဤသို့သော အခြေအနေမျိုးတွင် အစိုးရ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား လည်ပတ်မှုမှာ မည်မျှပင် ခက်ခဲမည်ကို ချင့်ချိန်နိုင်ပေသည်။
ချိုက်လွိန်၏ စက္ကူတီထွင်မှုက ဤသို့သော အခြေအနေကို လုံးလုံးလျားလျား ပြောင်းလဲသွားစေသည်။ သင့်တော်သော စာရေးကိရိယာ ရှိလာသည်နှင့် တရုတ်လူမျိုး၏ ယဉ်ကျေးမှုမှာ အံ့မခန်း တိုးတက်လာခဲ့သည်။
သစ်ပိုင်းသစ်စမှ စက္ကူဖြစ်လာပုံ
လူတို့သည် ရှေးနှစ်ပေါင်း ၂ဝဝဝ ခန့်ကပင် စက္ကူလုပ်နည်းကို သိရှိခဲ့ကြသော်လည်း စက္ကူစက်များ ပေါ်ပေါက်သည့်အခါ မှာမှ စက္ကူကို အသုံးများလာကြလေသည်။ ယခုအခါ စက္ကူသည် အထူးအရေးပါသော လူသုံးပစ္စည်းတရပ်ဖြစ်၍ မြန်မာနိုင်ငံ၌ စက္ကူစက်များ တည်ထောင်ရန်ကိုပင် စီစဉ်လျက်ရှိပေပြီ။
စက္ကူကို နကျယ်ကောင်တို့သည် သူတို့၏သဘာဝ အလျောက် ပြုလုပ်နိုင်ကြသည်။ သူတို့သည် သစ်ပင်ခြောက်၊ သစ်ကိုင်းခြောက်များမှ ကိုက်ဖဲ့၍ရသော သစ်စကလေးများကို သစ်ပျော့ဖတ်ဖြစ်အောင် ဝါးပြီးနောက် ထိုပျော့ဖတ်ဖြင့် အိမ်ပြု လုပ်ကြသည်။ နကျယ်အိမ်ကို ဖျက်ကြည့်သောအခါ လှပစွာ အခန်းဖွဲ့ထားသော သူတို့၏ စက္ကူကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။
လူတို့မှာမူကား ရှေးနှစ်ပေါင်း ၂ဝဝ လောက်ကမှ စက္ကူ လုပ်နည်းကို သိလာကြသည်။ စက္ကူလုပ်နည်းကို ဦးစွာပထမ သိသော လူမျိုးမှာ တရုတ်လူမျိုးဖြစ်၍ နကျယ်အိမ် ပြုလုပ်ပုံကို ရှေးတရုတ်ပညာရှိကြီး တစ်ဦးက အသေအချာကြည့်ရှု လေ့လာ ရာမှ လုပ်နည်းကို စတင် သိရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုလေသည်။ စက္ကူ လုပ်နည်းကို မသိမီက လူတို့သည် အခြားပစ္စည်းများဖြင့် ရေး မှတ်ခဲ့ကြရလေသည်။ ကျောက်ပြား၊ ရွှံ့ပြား၊ သစ်သားပြားများ ပေါ်တွင် စာလုံးများကို ထွင်း၍ ရေးခဲ့ကြရသည်။ ထိုနောက် တွင် အီဂျစ်နိုင်ငံ၌ ကျူပင်တစ်မျိုးမှ ကျူချပ်များကို စာရေးရန် ပြုလုပ်လာနိုင်သည်။ ထိုကျူပင်မျိုးကို ပပိုင်းရပ်ဟု ခေါ်သဖြင့် ထိုအမည်ကို အစွဲပြု၍ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် စက္ကူကို 'ပေပါ' ဟု ခေါ်လေသည်။
ကျူချပ် ပြုလုပ်ပုံမှာ ကျူပင်၏ ပင်စည်များမှ အစကလေးများကို ခွာယူ၍ တစ်ခု ပေါ်တွင် တစ်ခုထပ်ပြီးလျှင် ရေစိမ်ပေးရသည်။ ထိုနောက် အပြားဖြစ်အောင် ဖိပေး၍ နေပူလှန်းပေးရသည်။ ခြောက်သွေ့ ပြီးသောအပြားကို အရောင်တင်ပေးသောအခါ စာရေးနိုင်သော ကျူချပ် ဖြစ်လာသည်။ ထိုကျူချပ်ကို ကောင်းစွာ မခေါက်နိုင်၊ သို့သော် လိပ်၍ထားနိုင်သည်။ ရှေးဂရိ လူမျိုးနှင့် ရောမလူမျိုး တို့သည် ထိုကျူချပ်များဖြင့် စာရေးကြသည်။ ၃ ရာစုနှင့် ၇ ရာစုနှစ်များအကြားတွင် သိုးသားရေ၊ နွား ကလေး သားရေတို့မှ ပြုလုပ်သော သားရေချပ်များ ပေါ်ပေါက် လာပြန်သည်။ ထိုသားရေချပ်များမှာ ခိုင်ခံ့ ချောမွှတ်သဖြင့် စာရေးသားရန် အတော်အတန် ကောင်းသည်ဟု ဆိုနိုင်ပေသည်။ ဥရောပတိုက်တွင် ထိုသားရေစက္ကူများဖြင့်ပင် စာများကို ရှေးက ရေးသားခဲ့ကြရပေသည်။ ထိုအချိန်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၌ စက္ကူ များကို ပြုလုပ်သုံးစွဲနေပြီ ဖြစ်သော်လည်း ပြုလုပ်နည်းကို လျှို့ဝှက်ထားသည့်အတွက် အခြားမည်သည့်နိုင်ငံကမျှ စက္ကူကို မပြုလုပ်နိုင်ကြချေ။ သို့ရာတွင် စစ်တိုက်ရာမှ ဖမ်းမိသော တရုတ် သုံ့ပန်းများထံမှ စက္ကူလုပ်နည်းကို အာရပ်လူမျိုးတို့ သည် ခရစ် ၈ဝဝ ပြည့်နှစ်မတိုင်မီက ရရှိသွားလေသည်။ ၁၂ ရာစုနှစ်တွင် ထိုနည်းကို အာရပ်လူမျိုးတို့သည် အာဖရိကတိုက် မြောက်ပိုင်းမှဖြတ်ကာ စပိန်ပြည်သို့ ယူဆောင်လာသည်။ စပိန်မှ တစ်ဆင့် ဥရောပတစ်တိုက်လုံးသို့ စက္ကူလုပ်နည်း ပျံ့နှံ့သွားရာ ၁၄ဝဝ ပြည့်နှစ်လောက်တွင် စက္ကူကို အသုံးများလာကြလေ သည်။ ဤသို့ဖြင့် ပုံနှိပ်စက်များ ပေါ်ပေါက်လာချိန်သို့ ရောက် သောအခါ စက္ကူကို လိုသလောက် ရနိုင်နေလေပြီ။ သို့ရာတွင် အစပထမ၌ စက္ကူကို လက်ဖြင့်သာ ပြုလုပ်ခဲ့ကြ၏။ လွန်ခဲ့ သည့်နှစ်ပေါင်း တစ်ရာကျော်လောက်မှစ၍ စက္ကူကို စက်ဖြင့် အများအစား ပြုလုပ်နိုင်လာကြသည်။
စက္ကူလုပ်နည်း
စက္ကူကို အမျှင်ရှိသော သို့မဟုတ် ဆဲလျူလို့ ပါရှိသော အပင်အမျိုးမျိုးမှ ပြုလုပ်ယူနိုင်သည်။ အာရပ်တို့သည် လင်နင် ထည်၊ ဘီသွာလျှော်နှင့် အဝတ်စုတ်များအပြင် ကောက်ရိုး၊ ဝါး၊ မြက်စသော အမျှင်ရှိသည့်အပင်တစ်မျိုးမျိုးကို အသုံးပြုခဲ့ကြ၏။ ယခုခေတ်တွင်မူ စက္ကူလုပ်ငန်းအတွက် သစ်ကို အဓိက အမြောက်အမြား သုံးကြလေသည်။
ယခုအခါ စက္ကူလုပ်ငန်းကို စက်များဖြင့် အကြီးအကျယ် ပြုလုပ်ကြ၍ စက္ကူအမျိုးပေါင်း အမြောက်အမြားကိုလည်း ပြုလုပ်နိုင်လေပြီ။ သို့သော် အကောင်းဆုံးစက္ကူကိုမူ လက်ဖြင့် ပင် ယနေ့တိုင်အောင် ပြုလုပ်နေဆဲဖြစ်သည်။ စက်ဖြင့် စက္ကူ လုပ်နည်းကို မဖော်ပြမီ လက်ဖြင့်လုပ်နည်းကို ပထမ ဖော်ပြ လိုသည်။
လက်ဖြင့်စက္ကူလုပ်နည်း
လက်ဖြင့် စက္ကူပြုလုပ်ရာ၌ လင်နင်ထည်နှင့် ဝါဂွမ်းထည် အစုတ်အပိုင်းများကို အသုံးပြုကြသည်။ အဝတ်စများကို အစွန်း အထင်း အညစ်အကြေးများ မရှိအောင် ဆေးဖြင့်ချွတ်ဆေးပြီး နောက် အစိတ်စိတ်အမြွှာမြွှာ ဖြစ်အောင် ဆုတ်ပေးသည်။ ထို နောက် ရေအပြည့်ရှိသော စည်ကြီးတွင် ထည့်ကာ ပျော့ဖတ် ဖြစ်လာသည့်တိုင်အောင် ချေပေးရသည်။ ထိုအခါ ရေပြင်တွင် အမျှင်ဖတ်များ ပေါလောပေါ်လာသည်။ ပျော့ဖတ်တွင် အတုံး အတစ်များ မကျန်ရအောင် အချိန်ကြာမြင့်စွာ မွှေနှောက်ပေးနေ ရသည်။ အားလုံးကြေ၍ ပျော့ဖတ်ဖြစ်လာသောအခါ စက္ကူပြု လုပ်ရန် အသင့်ဖြစ်လေပြီ။ ထိုအခါ နန်းကြိုးများဖြင့် ကွက်စိတ် ရက်ထားသောဆန်ခါခွက်ကို ပျော့ဖတ်ရည်တွင်နှစ်၍ ဆယ်တင် ရသည်။ ထိုအချိန်တွင် ပျောဖတ်အမျှင်များ ညီညီညာညာ အနည် ထိုင်အောင် ဆန်ခါခွက်ကို ဖြည်းဖြည်းသက်သာ လှုပ်ပေးနေ ရသည်။ ရေသည် ဆန်ခါအပေါက်ကလေးများမှ ယိုကျသွား သောအခါ ဆန်ခါပေါ်၌ စိုရွဲနေသောစက္ကူ တစ်ရွက်စီတင်၍ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ ရရှိသော စက္ကူအစိုများကို သက္ကလတ် ကြမ်း နှစ်ချပ်ကြားတွင် တစ်ရွက်စီညှပ်၍ တစ်ခုပေး တစ်ခု ဆင့်ထပ်ပုံပြီးသော် ရေအားလုံးလိုလို ထွက်သွားရအောင် ဖိစက် ဖြင့် ဖိညှပ်ပေးရသည်။ ထိုနောက် စက္ကူချပ်ကို ကျွဲကော် သို့ မဟုတ် အခြားကော်ရည် တစ်မျိုးမျိုး ထည့်ထားသောစည်တွင် နှစ်၍ အခြောက်လှန်းလိုက်သောအခါ မင်ဖြင့်ရေးနိုင်သည့် သာမန်စက္ကူ ဖြစ်လာသည်။ အကယ်၍ ကော်ရည်တွင် မနှစ် ပေးပါက ခဲဖြင့်သာ ရေးနိုင်သော စက္ကူကြမ်းကို ရနိုင်သည်။
စက်ဖြင့် စက္ကူလုပ်နည်း
၁၉ ရာစုနှစ်ဦးလောက်က စ၍ ခေတ်မှီ စက္ကူလုပ်စက်များ စတင် ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ထိုရာစုနှစ် အလယ်ပိုင်းသို့ ရောက်သောအခါ စက္ကူအကောင်းစား ပြုလုပ်သည့်ကိစ္စမှလွဲ၍ စက်ဖြင့် ပြုလုပ်နည်းသည် လက်ဖြင့် ပြုလုပ်နည်းကို နေရာတကာတွင် လွှမ်းမိုးသွားသည်။ ယခုအခါ စက္ကူစက်များနှင့် စက္ကူလုပ်နည်းများသည် တစ်စထက်တစ်စ တိုးတက်ကောင်း မွန်လာခဲ့ရာ တစ်နေ့ကို စက္ကူတန်ချိန် တစ်ရာကျော်နှုန်းဖြင့် သစ်လုံးဘဝမှ စက္ကူဘဝရောက်သည်အထိ တစ်ဆက်တည်း ပြုလုပ်နိုင်သည်။ အလျား ပေ ၂၅ဝ မျှရှည်သော စက်ကြီးများ ပင် ရှိနေလေပြီ။
စက္ကူစက်ရုံကြီးများတွင် စက္ကူလုပ်မည့် ပျော့ဖတ်များကို စိမ်ထားသော စည်ကြီးများရှိသည်။ အဝတ်စုတ်မှ ပြုလုပ်သော အဝတ်ပျော့ဖတ်ကို ရလိုပါက အဝတ်စုတ်များကို ထိုစည်ကြီး များတွင် ထည့်၍ စက်ဖြင့် မွှေနှောက် ချေဖျက်ပေးရသည်။ လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်အတိုင်း သစ်သားမှ ပြုလုပ်သော သစ်ပျော့ဖတ်ကို ရလိုပါက အောက်ပါ နည်းနှစ်နည်းကို သုံးကြသည်။ ပထမနည်းတွင် အခေါက်နှင့် အမြစ်များကို ခွာပစ်ထုတ်ပစ်ပြီးနောက် စက်ရုံသို့ ရောက်လာသော သစ်တုံးများကို အမျှင်များဖြစ်အောင် စက်ဖြင့် ကြိတ်ပေး၍ အမျှင်များကို အဆိုပါ စည်များထဲသို့ ရေနှင့် မျှောချပေးသည်။ ထိုပျော့ဖတ်မျိုးကို စက်ကြိတ်ပျော့ဖတ်ဟု ခေါ်သည်။ သို့ရာတွင် ဤပျော့ဖတ်မှ ရသော စက္ကူမှာ အပေါစားဖြစ်၍ ညံ့သည်။ အခြားတစ်နည်းမှာ ပျော့ဖတ်ကို [[ဓာတုဗေဒ]နည်းဖြင့် ပြုလုပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုနည်းတွင် သစ်တုံးများကို အစိတ်စိတ် အမြွှာမြွှာ ဖြစ်အောင် စက်ဖြင့်ကြိတ်ပြီးနောက် ဓာတ်ဆေးရည်များနှင့် အတူရော၍ ပြုတ်ရသည်။
ဤသို့ ပြုလုပ်ရရှိသည့် ပျော့ဖတ်မျိုးကို ဆေးစိမ်ပျော့ဖတ်ဟု ခေါ်သည်။ ဆေးစိမ်ပျော့ဖတ်ပြုလုပ်ရာတွင် အသုံးပြုသော ဓာတ်ဆေးများကိုလိုက်၍ ဗိုင်ဆာလဖိုက်နည်း၊ ဆိုဒါနည်း၊ ဆာလဖိတ်နည်းတွင် ကယ်လဆီယမ်နှင့် မက်ဂနီဇီယမ် ဗိုင်ဆာလဖိုက်များကိုလည်းကောင်း၊ ဆိုဒါနည်းတွင် ကော့စတစ်ဆိုဒါကိုလည်းကောင်း၊ ဆာလဖိတ်နည်းတွင် ဆိုဒီယမ်ဆာလဖိတ်ကိုလည်းကောင်း အသုံးပြုကြသည်။
ဒသကမ္မသုတ်
၁။ ဒုစရိုက်တရား(၁၀)ပါးကိုပြုလုပ် ပြောဆို ကြံစည်နေသူသည် “အသပ္ပုရိသ”၊
၂။ဒုစရိုက်တရား(၁၀)ပါးကို ကိုယ်တိုင်ပြုလုပ်ပြောဆို ကြံစည်နေရုံမျှမက သူတစ်ပါးတို့အား ထိုဒုစရိုက်တရားတို့ကို ပြုလုပ်ပြောဆိုကြံစည်ရန် စည်းရုံး ဆောက်တည် စေသူသည် “အသပ္ပုရိသတရ၊
စက္ကူ
စက်ဖြင့် စက္ကူလုပ်နည်း
အဝတ်ပျော့ဖတ်မှ ပြုလုပ်သော စက္ကူတိုင်းကိုလည်း အကောင်းစားချည်းဟု မဆိုနိုင်ပေ။ အဝတ်စုတ်များတွင် အကောင်း အညံ့ အမျိုးမျိုးရှိသဖြင့် စက္ကူတွင်လည်း အမျိုးမျိုး ဖြစ်နိုင်သည်။ ထိုနည်းတူစွာပင် သစ်သားတွင်လည်း အမာအပျော့ အမျိုးမျိုး ရှိသဖြင့် သစ်ပျော့ဖတ်မှရသော စက္ကူတို့သည် တစ်မျိုးနှင့်တစ်မျိုး မတူကြချေ။ စက္ကူအကောင်းစား ထွက်စေသော အဝတ်မှာ ဘီသွားလျှော်ဖြင့် ပြုလုပ်သော လင်နင်ခေါ် အဝတ်ဖြစ်၍ စက္ကူအကောင်းစား ထွက်စေသော သစ်သားမှာ စပရိုခေါ် ထင်ရှူးသားတစ်မျိုး ဖြစ်ပေသည်။ စက်ကြိတ်နည်းနှင့်သော်လည်းကောင်း၊ ဆေးစိမ်နည်းနှင့်သော်လည်းကောင ရရှိသော ပျော့ဖတ်များကို ထိုအတိုင်း စက္ကူစက်ထဲသို့ မသွင်း ပေးနိုင်သေးချေ။ စက်ထဲသို့ မသွင်းပေးမီ ပတ်ချာလှည့် ဓားသွားများ တပ်ဆင်ထားသည့် စည်ကြီးများထဲတွင် ကြေမွသွားအောင် မွှေနှောက် ချေဖျက်ပေးရသည်။ ထိုနောက် အခြားလို အပ်သော ဓာတ်ဆေး၊ ကော်ရည်၊ ဆိုဆေး စသည်များကို ရောပေးပြီးမှ စက်ထဲသို့ သွင်းပေးရလေသည်။
ပျော့ဖတ်မှ စက္ကူပြုလုပ်ပုံ
ပျော့ဖတ်များ အသင့်ဖြစ်သောအခါ စက္ကူဖြစ်အောင် ပြု လုပ်ရန်မှာ မခဲယဉ်းတော့ပေ။ ရှေးဦး စွာ ပျော့ဖတ်များကို ကြေးနီကြိုးကလေးများဖြင့် ပိုက်ကွန်သဖွယ် ရက်လုပ်ထား၍ ဘီးများပေါ်တွင် မြန်စွာ ရွေ့နေသော ဆန်ခါပေါက်အပြားကြီး များက သယ်ဆောင်သွားသည်။ ထိုသို့ သယ်ဆောင်သွားစဉ် ဆန်ခါပေါက်များမှ ရေများ ယိုကျသွား၍ လေစုတ်စက်ဖြင့် လည်း ရေကို စုတ်ထုတ်သည်။ ထိုအချိန်တွင် ပျော့ဖတ်ကို အထူအပါး ညီစေရန်အတွက် ဆန်ပါပြားကြီးများက နံဘေး လိုက် အနည်းငယ် လှုပ်ရှားပေးလျက်ရှိသည်၊
ဒသကမ္မသုတ်
၄။ယင်းတို့ကို သူတစ်ပါးတို့ကိုလည်း ပြောဆိုပြုလုပ်ကြံစည်ရေးအတွက် စည်းရုံးဆောက်တည်နေသူသည် “သပ္ပုရိသတရ” ဖြစ်ပုံ စတုက္ကကို ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်၊
သာကျော်ကွင်းရွာ၊ ကွင်းချောင်း
သာကျော်ကွင်းရွာ၊ ကွင်းချောင်း
စက္ကူ
ပျော့ဖတ်မှ စက္ကူပြုလုပ်ပုံ
ထိုနောက် ရေစာကို ဖော်ပေးသည့် ဒလိမ့်မျာဆီသို့ ရောက် သွားသည်။ ထိုမှတစ်ဖန် ရေကို ထပ်မံညှပ်ထုတ်၍ စက္ကူသား ကို ပိုပြီး ကျစ်အောင် ဖိညှစ်ပေးသော အခြားဒလိမ့်များအကြား သို့ အကြိမ်ကြိမ် ဖြတ်ရသည်။ ထိုနောက် အပူတိုက်ပေးသော ဒလိမ့်များ၊ အချောကိုင်ပေး အရောင်တင်ပေးသည့် ဒလိမ့်များ ကို ကျော်လွန်ပြီးသောအခါ ကျွန်ုပ်တို့ အလိုရှိသော စက္ကူသည် စက္ကူလိပ်ကြီးများ အဖြစ်နှင့် ထွက်ပေါ်လာလေသည်။ စက္ကူ အရွယ်အစား အမျိုးမျိုးကိုလည်း လိုသလို စက်များနှင့် ဖြတ် ပေးနိုင်သည်။
စက္ကူကို အလွန်အသုံးများ၍ စက္ကူလုပ်ငန်းမှာ အလွန် ကြီးကျယ်သည့်အလျောက် တစ်နှစ်တစ်နှစ်တွင် စက္ကူလုပ်ရန် အတွက် ခုတ်လှဲရသော သစ်ပင်ပေါင်းမှာ မနည်းလှချေ။ စက္ကူ ကို အရမ်းမဲ့ သုံးဖြုန်းကြ၍ သစ်ပင်များကိုလည်း အလျင်မှီ အောင် ထပ်မံ မစိုက်ပျိုးဘဲ ဤအတိုင်းသာ ဆက်သွားမည် ဆိုပါက တစ်နေ့တွင် ဤကမ္ဘာ၌ ခုတ်လှဲစရာ မကျန်တော့ အောင်ပင် သစ်ပင်များ ရှားပါးသွားမည့်ဘေးကို စိုးရိမ်နေရ ပေသည်။
ကတ်သမျှောင်ရွာ၊ ကဿမျှင်ထီဆိပ်ရေကျော်
ကတ်သမျှောင်ရွာ၊ ကဿမျှင်ထီဆိပ်ရေကျော်
စံကင်းရွာ၊ မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်
စံကင်းရွာ(Sankin)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်၊ စံကင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၇၁၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စံကင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၉ ဦး၊ မ ၂၇၁ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၄၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငဒက်ရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ငဒက်ရွာ(Ngadet)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ငဒက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၃၂၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ငဒက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၂ ဦး၊ မ ၂၄၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၆၁ ဦး နေထိုင်သည်။
တောင်ပတ်လည်ရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
တောင်ပတ်လည်ရွာ(Taungpatlel)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ကျောက်တံခါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၁၃၇ ဖြစ်သည်။ ​တောင်ပတ်လည်တွင် ၅၈ အိမ်ခြေ မီးလင်းရေးအတွက် နေရောင်ခြည်စွမ်းအင် အသုံးပြုသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခခဲဂဝ − ရှိယခုရှော − မအဲဘူတာ
ခခဲဂဝ − ရှိယခုရှော − မအဲဘူတာ  (掛川市役所前駅 ခခဲဂဝ − ရှိယခုရှော − မအဲ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိဇုအိုခခရိုင်၊ ခခဲဂဝမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကန်ကြီးရွာ၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်
ကန်ကြီးရွာ (Kangyi)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်၊ ကန်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၀၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကန်ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၆၀ ဦး၊ မ ၁၅၁၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၇၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေနံချောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ပင်သာရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ညောင်ပင်သာရွာ (Nyaungpinthar)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ညောင်ပင်သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၀၃၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်ပင်သာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၁၆ ဦး၊ မ ၂၀၃၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၆၄၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လိုင့်ချင်းဒေ
ဝီလီယမ် လိုင့်ချင်းဒေ (၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၆ ရက်ဖွား) သည် ထိုင်ဝမ် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၂၀၂၀ ခုနှစ်မှစတင်၍ တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ (ထိုင်ဝမ်)၏ ဒုတိယသမ္မတ ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ၁၉၉၉ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၀ ခုနှစ်အထိ ဥပဒေပြုလွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ထိုင်နန်မြို့၏ မြို့တော်ဝန်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၁၇ ခုနှစ်အထိ တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲသည်။
၂၀၁၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ဒီမိုကရက်တစ်တိုးတက်ရေးပါတီသည် ဒေသန္တရရွေးကောက်ပွဲများတွင် ကြီးကြီးမားမားရှုံးနိမ့်ပြီးနောက် ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ရန် ရည်ရွယ်ချက်ကို ကြေညာခဲ့ပြီး ၎င်း၏ဆက်ခံသူ ဆူဆန်ချန်းသည် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပြီးနောက် ဇန်နဝါရီလ (၁၄) ရက်နေ့တွင် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ လိုင့်သည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီမိုကရက်တစ်တိုးတက်ရေးပါတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌရွေးကောက်ပွဲတွင် အဓိကယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ရှုံးနိမ့်ပြီးနောက် ၂၀၂၀ ထိုင်ဝမ်သမ္မတ ချိုင်အင်းဝမ်၏ အရွေးခံအဖော်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
နပိုလီယန်
ငယ်ဘဝ
ကော်စီကာ ကျွန်းတွင် မိခင်မုဆိုးမမှမွေးဖွားခဲ့ပြီး မမွေးဖွားမှီ ၁၅လ အလိုတွင်မှ ကော်စီကာကို ပြင်သစ်တို့က သိမ်းပိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်က အခြားသော ကော်စီကာ မျိုးချစ်များနည်းတူ ပြင်သစ်တို့ကို တော်လှန်ရန် ဆန္ဒရှိခဲ့ဖူးသည်ဟုဆိုသည်။ သို့သော် အသက် ၁၆ နှစ် အရွယ်တွင် ပြင်သစ်ဗိုလ်သင်တန်းတက်ရောက် ပြီးနောက်တွင် ပြင်သစ် အမြောက်တပ်တွင် အရာရှိအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ပြင်သစ်မြေကို အင်္ဂလိပ်တို့လက်မှ ပြန်လည်တိုက်ယူသည့် နာမည်ကျော် ၁၇၈၃ တိုးလုံတိုက်ပွဲတွင် ၎င်း၏အမြောက်တပ်ကို ဦးဆောင်ပြီး အသက်ငယ်ငယ်နှင့် ကောင်းစွာအစွမ်းပြနိုင်၍ ဗိုလ်မှူးကြီးရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခန့်ထားခံရပြီးနောက် နာမည်ရလာခဲ့သည်။
တိုက်ပွဲများ
၁၇၉၆ အီတလီကိုသိမ်းပိုက်ရန်ချီတက်သည့် တပ်ကိုအုပ်ချုပ်ရန် အသက် ၂၇အရွယ်နပိုလီယန်က ဦးဆောင်ရသည်။ ထိုအချိန်မှစကာ နောင်ဥရောပတွင်တိုက်သည့် စစ်ပွဲများကို လက်တွဲတိုက်မည့် စစ်ဗိုလ်ချုပ်များနှင့် စတင်ကာတွဲဖက်မိခြင်းဖြစ်သည်။ အီတလီတိုက်ပွဲများတွင်လည်း စွမ်းစွမ်းတမံ ဦးဆောင်သဖြင့် ပို၍နာမည်ကျော်ကြားလာသည်။
အီတလီမှပြန်လာပြီးနောက် ၁၇၉၈တွင် အီဂျစ်နိုင်ငံကိုတိုက်ခိုက်ရန် ချီတက်သွားပြန်သည်။ သို့သော် မှန်းချက်နှင့် နှမ်းထွက်မကိုက်ပဲ စစ်နိုင်သော်နိုင်ငြား အကျိုးမရှိသည့်အပြင် များစွာသော စစ်သည်တို့မှာ ပြင်းထန်ဆိုးရွားသော အီဂျစ်၏ရာသီဥတု၊ ရောဂါဘယ နှင့် ရေတပ်တွင် အင်အားကြီး အင်္ဂလိပ်တို့ရန် အစရှိသည်တို့ကြောင့် အကျအဆုံးများခဲ့ရသည်။ အခြေအနေမဟန်သည့် နပိုလီယန်လည်း တစ်ကိုယ်တည်း ကိုယ်လွတ်ရုန်းကာ သင်္ဘောတစ်စင်းတည်းဖြင့် ပြင်သစ်သို့ပြန်လာရသည်။ ပြင်သစ်ရောက်သော် ပါရီလူထုက အီဂျစ်မှ အရှုံးကိုလျစ်လျှူရှုပြီး အီတလီမှအောင်မြင်မှုတို့ကိုသာ တဖွဖွပြောပြီး သူရဲကောင်းသဖွယ် ချီးမြှောက်သဖြင့် နိုင်ငံရေးလောကတွင်ပါ နေရာရလာပြီး ပြင်သစ်တော်လှန်ရေး နှင့် အာဏာသိမ်းပွဲများအပြီးတွင် နိုင်ငံ့ဦးဆောင်ဒါရိုက်တာ တစ်ဦးဖြစ်လာတော့သည်။ မကြာမှီတွင် ပြိုင်ဖက်များကို ဖယ်ရှားပြီး အသက် ၃၀ အရွယ်တွင် ဦးဆောင်ဒါရိုက်တာဖြစ်လာသည်။ ပြင်သစ်တော်လှန်ရေးတွင် လူထုတောင်းဆိုသော လိုလားချက်များကို အခြေခံဥပဒေ ရေးဆွဲရာတွင် ထည့်သွင်းပေးထားနိုင်သည့် အတွက် နပိုလီယန်ကို အာဏာရှင်ဟု မမြင်နိုင်ပဲ သူရဲကောင်းအဖြစ်သာ ဆက်လက်ကိုးစားခဲ့ကြသည်။ အာဏာရပြီးနောက်တွင် တိုင်းပြည်ကို အရေးပါသည့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ တရစပ်ဆောင်ရွက်သည်။ ဗဟိုဘဏ်နှင့် တက္ကသိုလ် ကိုတည်ထောင်ပေးသည်။ အလွန်ထင်ရှားသည့် ပြောင်းလဲမှုမှာ နပိုလီယန်ဥပဒေ (Code Napoleon) ဖြစ်သည်။ ယနေ့တိုင် ဥရောပနိုင်ငံများတွင် ထိုဥပဒေကို မှီငြမ်းနေစဲဖြစ်သည်။ ပြင်သစ်နယ်နိမိတ်ကို ကျော်ကာ ဥရောပ နိုင်ငံများကို သိမ်းယူသည်။ တိုက်တိုင်းနိုင်သဖြင့် ပြင်သစ်တပ်ကို ယှဉ်နိုင်သူမရှိတော့ပေ။ ထိုကြောင့် နှစ်အနည်းငယ်အတွင်း ဥရောပ မြေပုံတွင် ပြင်သစ်ပိုင်နယ်ကျယ်ပြန့်လာသည်။
ဧကရာဇ် နပိုလီယန်
၁၈၀၄တွင် မိမိကိုယ်ကို ဧကရာဇ်အဖြစ်ကြေညာကာ ညီအစ်ကိုများကို ဥရောပ ၃ နိုင်ငံတွင် ဘုရင်ခံအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ တော်လှန်ရေး၏အနှစ်အရသာများကို မထိခိုက်ဟု အများက ထင်မြင်ယုံကြည်သဖြင့် သမ္မတနိုင်ငံထူထောင်လိုသူများက အရေးတယူ မကန့်ကွက်ဝံ့ကြပေ။ ပြည်တွင်းတွင် ဆန့်ကျင်သူမရှိသော်လည်း ပြည်ပတွင်မူ သိမ်းပိုက်နယ်မြေများမှာ ငြိမ်သက်လှသည်မရှိပေ။ အမြဲပင် ပုန်ကန်ရန်ကြိုးပမ်းနေကြသည်။ ၁၈၀၂တွင် အင်္ဂလန်နှင့် အေမီယန်စာချုပ် ချုပ်ဆိုကာ စစ်ပြေငြိမ်းသည်။ တစ်နှစ်သာ ခံပြီးအင်္ဂလန်နှင့် မဟာမိတ်များက ပြင်သစ်ကို စစ်ကြေညာကြပြန်သည်။ ကြည်းတပ်တွင် အစဉ်အလာအတိုင်း နပိုလီယန်၏ ပြင်သစ်တပ်များ ချိမ့်ချိမ့်သည်း အောင်ပွဲခံသော်လည်း ပင်လယ်တွင် ရေတပ်အင်အား တောင့်တင်းသည့် အင်္ဂလန်တို့အား ၁၈၀၅ ထရော်လဖာတိုက်ပွဲတွင် အကြီးအကျယ်ရှုံးရသည်။ နောက်ခြောက်ပတ်တွင် ဩစတီးယား နှင့်ရုရှားနှစ်နိုင်ငံ တပ်ပေါင်းစုကို ဩစတာလစ်တွင် နိုင်သော်လည်း အကျိုးမထူးတော့ပေ။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ပင်လယ်ပြင်တွင် အင်္ဂလန်တို့ ဗိုလ်စွဲပြီးဖြစ်သဖြင့် ပြင်သစ်တို့မှာ များစွာနစ်နာရလေသည်။ ၁၈၀၈တွင် အိုဗေရီယန်ကျွန်းသို့ မလိုအပ်ပဲပြင်သစ်တပ်များကို ပို့ပြီးတပ်စွဲထားစေခြင်းဖြင့် အမှားတစ်ရပ်ကို ကျူးလွန်လိုက်သေးသည်။ ထို့ပြင် အရေးပါသည့် သမိုင်းဖြစ်ရပ်တစ်ခုမှာ အမေရိကရှိ ပြင်သစ်ပိုင် လူဝီစီယားနားပြည်နယ်ကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုထံ ရောင်းချပစ်ခဲ့သည်။
အရှုံးများ
ထိုကျွန်းမှ ၁၈၁၅တွင် ထွက်ပြေးလာကာ ပြင်သစ်ပြန်ရောက်သော် ပြည်သူတို့က ဝမ်းပမ်းတသာကြိုဆိုပြီး အာဏာပြန်အပ်ကြသည်။ အာဏာရသည့်နှင့် အခြားဥရောပနိုင်ငံများကို စစ်ကြေညာသည်။ အာဏာရပြီး ရက်တစ်ရာတွင် တိုက်ခိုက်ကြသည့် ဝါးတာလူးတိုက်ပွဲတွင် ရှုံးသဖြင့် ဗြိတိသျှတို့ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားပြီးနောက် စိန့်ဟယ်လင်နာ ကျွန်းသို့ ပို့ဆောင်ခံခဲ့ရသည်။ စိန့်ဟယ်လင်နာကျွန်းတွင်ပင် အကျဉ်းသားအဖြစ် နေထိုင်သွားခဲ့ရပြီး ကင်ဆာရောဂါဖြင့် ၁၈၂၁ တွင် ကွယ်လွန်ရှာသည်။
သေဆုံးခြင်းအကြောင်း
အစာအိမ်ကင်ဆာဖြင့် သေဆုံးသည်ဟု နပိုလီယန်၏ ဆရာဝန်၏ ခွဲစိတ်စစ်ဆေးမှုမှတ်တမ်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အာဆင်းနစ်အဆိပ်ဖြင့် အသတ်ခံရသည်ဟု ယူဆလာကြသည်။ အကြောင်းမှာ နပိုလီယန် သေဆုံးခါနီးဆံချည်တို့တွင် အာဆင်းနစ်ပါဝင်နှုန်း အဆမတန် မြင့်မားနေခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၇ နှင့် ၂၀၀၈ တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော လေ့လာမှုများအရ နပိုလီယန်သည် ကလေးဘဝတည်းက သဘာဝအလျောက် အာဆင်းနစ်ဓာတ်သင့်နှုန်း များပြားခဲ့ပြီး အစာအိမ်ကင်ဆာဖြင့် သေဆုံးခဲ့ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။
ရည်ညွှန်းကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာဏာသိမ်း ခေါင်းဆောင်များ
သေနတ်ပစ်ခြင်း
သိပ္ပံပညာတိုးတက်မှုဖြင့် အမျိုးမျိုးသော သေနတ်လက်နက်များ ပေါ်ပေါက်လျက် ရှိပေရာ သေနတ်ပစ်ခြင်းအတတ်သည် လူတိုင်း တတ်ထား အပ်သောပညာရပ်ဟုယူဆသင့်ကြပေပြီ။ သေနတ်သည် ငှက်ပစ်ရာတွင်လည်းကောင်း၊တောအမဲလိုက်ရာတွင် လည်းကောင်း၊ စစ်တိုက်ရာတွင်လည်းကောင်း၊ အလွန် အသုံးဝင်သောလက်နက်ပင်ဖြစ်စေကာမူ မကိုင်တွယ်တတ်သူ တို့အဖို့ ဘေးအန္တရာယ်များလှသော လက်နက်တမျိုးဖြစ်၏။ သေနတ်ပြုလုပ်ထားပုံ သဘောကိုနားမလည်သောကြောင့် ကိုင်တွယ်ရာတွင်သတိမရှိခြင်း၊ ပစ်ခတ်ရာတွင် မတတ်ကျွမ်းသောကြောင့် ရည်မှန်းရာသို့မရောက်ခြင်း၊ မတော်တဆထိမှန်၍ သေဆုံးရခြင်း စသည်တို့ကိုမကြာခဏ တွေ့ကြရ၏။ သို့ရာတွင်လူတိုင်းသည် အများသုံးနိုင်သည့် သေနတ်ရိုးရိုးတို့ကို ကိုင်တွယ်ပစ်ခတ်နည်းကိုကား သိနားလည်ထားရန်များစွာလိုအပ်ပေသည်။ သာမန်အား ဖြင့်ဆိုသော် သေနတ်ပစ်ခြင်းသည်ယမ်းထိုးမောင်းတင်၊ တည့်တည့်ချိန်၍ခလုတ်ဖြုတ်ခြင်းမျှသာဖြစ်သဖြင့် အလွန်လွယ်ကူသည်ဟု ထင်ရလေသည်။ သို့ရာတွင် စင်စစ်အားဖြင့် သေနတ်ကိုစံနစ်တကျ ကိုင်တွယ် ပစ်ခတ်တတ်ရန်မှာ မလွယ်ကူလှချေ။ မိမိပစ်ခတ်မည့် သေနတ်၏သဘောကို အတိအကျနားမလည်သမျှကာလပတ်လုံး မည်သည့်အခါမျှ ထိရောက်စွာအသုံးချ၍ ရမည်မဟုတ်သည်ကို တွေ့ရပေမည်။
လူတို့အသုံးများသောသေနတ်များမှာ ကျည်စေ့ကလေးများစွာ ပါဝင်သည့်ယမ်းတောင့်ထည့်ပစ် နိုင်သောရိုးရိုးငှက်ပစ်သေနတ်များ၊ (နှစ်လုံးပူး၊သို့မဟုတ် တစ်လုံးထိုးခါးချိုးသေနတ်များ)၊ အမဲလိုက် ရာတွင်အသုံးပြုသော ရိုက်ဖယ်ခေါ်ပြောင်းရစ်ပါသော သေနတ်များ၊ စစ်သုံး ရိုက်ဖယ်များ စသည်တို့ဖြစ်၏။ သေနတ်ပစ်ရာ၌အရေးကြီးသောအချက်မှာ သေနတ်ကိုင်သည့်လက် တည်ငြိမ်မှုပင်ဖြစ်သည်။ မည်သည့်သေနတ်မျိုးကို မဆိုကိုင်တွယ်ပစ်ခတ်ရာတွင် အလွန်တည်ငြိမ်စွာချိန်၍ ပစ်ခတ်နိုင်ရန်အရေး ကြီးသည်။ သေနတ်များ၏ပြောင်းလုံးပေါ်တွင် ချိန်သီးလေးများပါရှိ၍ ယင်းချိန်သီးကလေးများတွင် မိမိပစ်ခတ်လိုသောသားကောင်၊ သို့မဟုတ် အရာဝတ္ထု တစ်ခုခုကိုတည့်အောင်ချိန်ပြီးလျှင် သေနတ်ကိုမ လှုပ်ရှားစေဘဲ ခလုတ်ဖြုတ်တတ်ဖို့လိုသည်။ ချိန်သောအခါကပင်သေနတ်ကို ပခုံး၌တင်းတင်းထောက်၍ ချိန်ရသည် များသောအားဖြင့် သေနတ်များ၏ပြောင်းထိပ်၌ ချိန်သီးထား၍ ပြောင်း နောက်ပိုင်းတွင် ထိုချိန်သီးနှင့်တည့်တည့် ချိန်ခွက်တစ်ခု တပ်ထား၏။ ထိုချိန်သီး၊ ချိန်ခွက်နှင့်ပစ်လိုသည့်အရာဝတ္ထုကို တည့်မတ်အောင်ချိန်မိသောအခါ လက်ကိုငြိမ်ငြိမ်ထား၍ ခလုတ်ကိုဖြုတ်ရ၏။ ထိုသို့ငြိမ်ငြိမ်မထားဘဲ ခလုတ်ကို ဆွဲလိုက်သော် မူလချိန်ထားသောပြောင်းသည် တိမ်းစောင်းသွားနိုင်သည်။ ချိန်သီး၌မီးခြစ်ဆံ တစ်လုံးစာမျှ ရွေ့သွားခြင်းသည် ထိမှန်စေလိုသည့်နေရာနှင့် များစွာကွာသွားနိုင်လေသည်။ ကျည်စေ့ကလေးများစွာ ပါသော ယမ်းတောင့်ထည့်၍ ပစ်ရာ၌သေနတ်ကိုပစ်ရန်ချိန်ရာတွင် အနည်းငယ်တိမ်းစောင်းရုံမျှဖြင့် လုံးဝလွဲမသွားနိုင်ဟု ထင်ကြသော်လည်းချိန်သီးမှ ဖယ်သွားသောအခါ မိမိပစ်လိုသော အရာဝတ္ထုတို့ကို တိုက်ရိုက်ထိမှန်နိုင်ရန်ခဲယဉ်းပေသည်။
တောထဲအမဲပစ်ရာတွင် မည်သည့်သေနတ်မျိုးကိုမဆို အထူးသတိထား၍ကိုင်တွယ်ရ၏။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် တောအမဲလိုက်ရခြင်းမှာ စက်ကွင်းကိုချိန်၍ပစ်ရသကဲ့သို့ စိတ်၏တည်ငြိမ်မှု၊ ကိုယ်၏တည်ငြိမ်မှုမရှိသောကြောင့်ပင်ဖြစ်၏။ အလွန်လျင်မြန်ဖျတ်လတ်ရန်လည်းလို၏။ လျင်မြန်ဖျတ် လတ်စွာ ပြုလုပ်ရသောအမှုများတွင်သတိမရှိက မကြာခဏမတော်တဆ ထိခိုက်မှုများရှိတတ်သည်။ မိမိကိုင်တွယ်ပစ်ခတ်မည့် သေနတ်ကို ကောင်းစွာနားလည်ထားခြင်း၊ ကျွမ်းကျင်နိုင်နင်းစွာပစ်ခတ်တတ် ခြင်း၊ သတိကောင်းခြင်းစသည်တို့မှာ လက်တွေ့အလေ့အကျင့် များစွာလိုသော အရည်အချင်းများဖြစ်ပေသည်။
မည်သည့်သေနတ်ကိုမဆို ကိုင်တွယ်ရာ၌ အထက်ပါ အရည်အခြင်းများနှင့်ပြည့်စုံဖို့အထူးလိုအပ်သည်။ စစ်တပ်များ၌ စစ်သုံးသေနတ်များမပေးအပ်မီ ထိုသေနတ်များအကြောင်း သေချာစွာနားလည်နိုင်စေရန် သင်ပြပြီးမှ ထုတ်ပေးလေသည်။ ထုတ်ပေးပြီးသောအခါတွင်လည်း စံနစ်တကျပစ်ခတ်တတ် စေရန် ဘေးကင်းသောနေရာများ၌၊ သို့မဟုတ်ဘေးကင်းအောင် စီမံထားသောနေရာများ၌ ရှေးဦးစွာ လေ့ကျင့်စေလေသည်။ သေနတ်ကိုစံနစ်တကျကိုင်တတ်သောအခါ ကျင်လည်မှုအတွက် စက်ကွင်းတွင် လေ့ကျင့်ရသည်။ ထိုသို့စက်ကွင်းတွင် လေ့ကျင့်ခြင်းသည် သတိကောင်းခြင်း၊ တည်ငြိမ်ခြင်း၊ ဖြတ် လတ်ခြင်း မျက်စိလျင်ခြင်းစသည်တို့နှင့်ပြည့်စုံစေလေသည်။ ဤကဲ့သို့အမျိုးမျိုးစမ်းသပ်လေ့ကျင့်ပြီးမှ သေနတ်ကို သုံးစွဲခွင့်ပြုလေသည်။ စစ်သားများနှင့်စစ်သုံးရိုက်ဖယ်များသာမက မည်သည့်အရပ်သားနှင့် မည်သည့်သေနတ်မျိုးကိုမဆို ဤကဲ့သို့ အဆင့်ဆင့်လေ့လာတတ်ကျွမ်းပြီးမှကိုင်တွယ်စေပါက ဘေးအန္တရာယ်ကင်း၍ သေနတ်သည်လူတို့၏ မိတ်ဆွေသဖွယ် အကူအညီရသော လက်နက်ဖြစ်စေနိုင်ပေသည်။
အထက်မဒေးကျွန်းရွာ
အထက်မဒေးကျွန်းရွာ
NGC 25
NGC 25 သည် နှစ်ဖက်ခုံး အမျိုးအစား ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ဖီးနစ် ကြယ်စုတန်းတွင် တည်ရှိသည်။
တရုတ်နိုင်ငံ၏ အစိုးရ (သံတူကြောင်းကွဲ)
တရုတ်နိုင်ငံ၏အစိုးရသည် အများအားဖြင့် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ အစိုးရကို ရည်ညွှန်းသည်။
အောက်ပါအကြောင်းအရာတို့ကိုလည်း ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။
ရွှေဦးကွင်းရွာ၊ ရွှေဦးကွင်း
ရွှေဦးကွင်းရွာ၊ ရွှေဦးကွင်း
ယင်ရဲကန်ရွာ၊ ယင်ရဲကန်
ယင်ရဲကန်ရွာ၊ ယင်ရဲကန်
ရေကျော်ဝရွာ၊ ကဿမျှင်ထီဆိပ်ရေကျော်
ရေကျော်ဝရွာ၊ ကဿမျှင်ထီဆိပ်ရေကျော်
ဒသမဂ္ဂသုတ်
အထက်သုတ်တော်ပါ မိစ္ဆတ္တတရား (၁၀)ပါးရှိသူသည် “အသပ္ပုရိသ”
ယင်းတရားဆယ်ပါးတို့ကို မိမိနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်သို့ ပြန့်ပွားအောင်ပြုသူသည် “အသပ္ပုရိသတရ” သမ္မတ္တတရားဆယ်ပါးရှိသူသည် “သပ္ပုရိသ”, သမ္မတ္တတရား ဆယ်ပါးကို မိမိနှင့် မိမိပတ်ဝန်းကျင်သို့ ပြန့်ပွား အောင် ပြုလုပ်သူသည် “သပ္ပုရိသတရ” ဖြစ်သည်ဟု ပုဂ္ဂိုလ်လေးယောက်ကို ခွဲခြား၍ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ခခဲဂဝဘူတာ
ခခဲဂဝဘူတာ  (掛川駅 ခခဲဂဝ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိဇုအိုခခရိုင်၊ ခခဲဂဝမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
တပ်ပင်ရွာ၊ မိုးနဲမြို့နယ်
တပ်ပင်ရွာ (Tatpin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုးနဲမြို့နယ်၊ ကုန်းလွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၂၉၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်းလွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၂၈ ဦး၊ မ ၉၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးနဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဉာဏ်ထွန်း
မွေးဖွားရာ ဇာတိနှင့် မိဘ
ဖခင် ဒုတိယတောအုပ် (သစ်တော) ဦးစိန်မောင်နှင့် မိခင်မူလတန်းပြဆရာမ   ဒေါ်သိန်းတင်တို့က ၁၉၅၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါ ရီ (၁၂) ရက်တွင် ပဲခူးတိုင်း၊ သာယာ၀တီ ခရိုင်၊ ဇီးကုန်းမြို့၊ ဂုံးလမ်း(သံပရာကုန်း လမ်း)၌ မွေးဖွားသည်။ ဂုံးလမ်းအစိုးရ မူလတန်းကျောင်းနှင့် ဇီးကုန်းမြို့ အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းတို့တွင် ပညာသင် ယူပြီး ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အခြေခံပညာ အထက်တန်းစာမေးပွဲအောင်မြင်ခဲ့သည်။
ပညာသင်ကြားခဲ့ပုံ
၁၉၇၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၄ ခုနှစ်အထိ စစ်တက္ကသိုလ်ဗိုလ်လောင်းသင်တန်းအမှတ် စဉ် (၁၆)သို့တက်ရောက်ခဲ့ပြီး သိပ္ပံဘွဲ့ရ ရှိခဲ့သည်။၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် အထက်တန်းရှေ့ နေ Higher Grade Pleader (H.G.P) စာမေးပွဲကိုလည်းကောင်း၊ ၁၉၈၄ ခုနှစ် တွင် မှတ်ပုံတင်ရှေ့နေ Register Lawyer (R.L) စာမေးပွဲကိုလည်းကောင်း၊ဖြေ ဆိုအောင်မြင်ခဲ့သည်။
၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တက္ကဆပ်ပြည်နယ် Lackland Ariforce Base & Sd Defence Language Institute တွင် English Language Courseကိုလည်းကောင်း Rhode Isiand ပြည်နယ် Newport မြို့ရှိ Naval Education and Training Center (NETC) တွင် International Officer Candidate Couse ကိုလည်းကောင်း  တက်ရောက်အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်သို့ တက်ရောက်ခဲ့ ပြီးမဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (ကာကွယ်ရေးပညာ) M.A (Defence Studies) ရရှိခဲ့သည်။
ရာထူးအဆင့်ဆင့်နှင့် မိသားစုဝင်များ
၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော် (ရေ) ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိ ဒုတိယဗိုလ်အဖြစ်ခန့် အပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၇၅ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၄ ခုနှစ်ထိ တပ်မတော် (ရေ) စစ်ရေယာဉ်စုများရှိ စစ်ရေယာဉ်အမျိုးအစား  အမျိုးမျိုးတွင် ဒုတိယစစ်ရေယာဉ်မှူး စစ်ရေယာဉ်မှူးအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ရေတပ်လေ့ကျင့်ရေးကျောင်းသင်တန်း ဌာနများတွင် သင်တန်းနည်းပြအရာရှိ အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ကုန်းမြေအခြေစိုက်   တပ် ရေတပ်ရှေ့တန်းစခန်းရေတပ်အခြေ စိုက်စခန်းနှင့် ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်များ တွင် တပ်မှူး၊ စခန်းမှူး၊ စစ်ဦးစီးအရာရှိ၊  ဒုတိယဌာနချုပ်မှူး၊ ခေတ္တဌာနချုပ်မှူး အဖြစ်လည်းကောင်းတာဝန်ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။
၂၀၀၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၈ ခုနှစ်အထိ  ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး (ရေ) တွင် စစ်ဦးစီးအရာရှိ ချုပ် (ရေ) တာဝန်များကိုထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ရေ)အဖြစ် ၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် စတင်တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်ခင်အေးမြင့်သည် B.A (Philosophy) ဘွဲ့ရရှိခဲ့ပြီး တပ်မတော်   ဆေးဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့တွင် ဗိုလ်မှူးအဆင့် အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ကာအငြိမ်း  စားယူခဲ့သည်။ သားနှစ်ယောက်နှင့် သမီးတစ်ယောက်ထွန်းကားခဲ့သည်။ သားကြီးဖြစ်သူ ဒေါက်တာဖေသက်ဇော်  (M.B.B.S) နှင့် သမီးဖြစ်သူဒေါက်တာ   သွယ်နီဉာဏ်ထွန်း (M.B.B.S) တို့သည် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ဆေးသုတေသန ဦးစီးဌာနတွင် သုတေသနအရာရှိများအဖြစ်  တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိပြီး သားငယ် မောင်လင်းထက်ဉာဏ်ထွန်းသည် အမျိုးသား  စီမံခန့်ခွဲမှုပညာကောလိပ် (National Management College) မှ B.B.M ဘွဲ့ရ ရှိခဲ့သည်။
စူပါမွန်း
စူပါမွန်း (Supermoon) ဆိုသည်မှာ လနှင့်ကမ္ဘာ အလွန်နီးကပ်လာပြီး၊ အနီးဆုံး လပြည့်ညကို ခေါ်ဆိုသည်။ စူပါမွန်း ဖြစ်နေချိန်မှာ လနှင့် ကမ္ဘာတို့၏ အကွာအဝေးသည် ၃၅၆,၅၇၇ ကီလိုမီတာ (၂၂၁,၅၆၆ မိုင်) အကွာမှာရှိနေခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် လကို ကမ္ဘာမှကြည့်လျှင် သာမန်လထက် အရွယ်အစား ၁၄% ထိပိုကြီးလာပြီး တောက်ပမှုမှာ ၃၀% ထိပိုလာနိုင်ကြောင်း နာဆာကဆိုသည်။ လနှင့်ပတ်သက်သည့် ပင်လယ်ရေနှင့် ဒီရေအဖွဲ့အစည်းများက စူပါမွန်းဖြစ်စဉ်နှင့် မြေငလျင်ကြီးများ လှုပ်ရှားခြင်း၊ မီးတောင်ပေါက်ကွဲခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်မှုတို့သည် ဆက်စပ်နေသည်ဟု ခန့်မှန်းပြောဆိုကြသော်လည်း ၊ ယင်းကိစ္စများနှင့်စပ်လျဉ်းသည့် ထင်ရှားသောအထောက်အထား မရှိပေ။
စူပါမွန်းဆိုသော ဝေါဟာရကို နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင် ရစ်ချတ်နိုးလ်လီ(Richard Nolle) က ၁၉၇၉-ခုနှစ်မှာ အမည်ပေးထားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ မူရင်းအဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်က ပတ်လမ်းတစ်ခုဖြင့် ကမ္ဘာကို လှည့်ပတ်နေသည့်လသည် နေ၊ လ၊ ကမ္ဘာတို့ တစ်တန်းတည်း ကျသွားသည့် အချိန်မှာ လသည် ကမ္ဘာနှင့် အနီးကပ်ဆုံး အကွာအဝေးသို့ ရောက်ရှိနေစဉ် တွေ့မြင်ရသည့် အခြေအနေကို ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ အမှန်အားဖြင့် စူပါမွန်းဟူသော ဝေါဟာရမှာ ပညာရပ် အခေါ်အားဖြင့် perlgee syzygy ဟု ခေါ်ဆိုပြီး အဓိပ္ပာယ်မှာ နေ၊ လ၊ ကမ္ဘာတို့ တစ်တန်းတည်း ကျရောက်နေစဉ် လသည် ကမ္ဘာနှင့် အနီးဆုံး အကွာအဝေးသို့ ရောက်ရှိနေခြင်းကို ခေါ်ဝေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်သည် လပြည့်(full moon) သို့မဟုတ် လဆန်း(new moon) ဖြစ်စဉ်တိုင်းတွင် ကြုံတွေ့နိုင်သည်။
ဒီရေအပေါ် အကျိုးသက်ရောက်မှု
ကမ္ဘာပေါ်ရှိ သမုဒ္ဒရာ ရေပြင်များ အပေါ်တွင် နေနှင့်လ တို့၏ ပူးတွဲ အကျိုးသက်ရောက်မှုကြောင့် လသည် full moon သို့မဟုတ် new moon ဖြစ်တိုင်း ကမ္ဘာပေါ်ရှိ သမုဒ္ဒရာအတွင်းတွင် ဖြစ်ပေါ်သော ဒီရေလှိုင်းတို့သည် အကြီးဆုံး ဖြစ်ပေါ်လေ့ ရှိကြသည်။ အထူးသဖြင့် lunar perlgee ဖြစ်သော ကာလတွင် ဒီရေ အတက်အကျသည် အားအကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။ ယင်းကို perlgean sprlngticle ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ သို့သော် ဒီရေသည် လက်တွေ့ဒီရေလှိုင်းမှာ လက္မအနည်းငယ်သာ အပြောင်းအလဲ ဖြစ်စေတတ်သည်။
သို့ရာတွင် ဒီရေအပေါ်၌ သက်ရောက်သော အားမှာ an inverse-cube law ၏ ပြောင်းလဲနေမှုကြောင့် ဒီရေလှိုင်း၏ အားပမာဏမှာ ပျမ်းမျှတန်ဖိုးများထက် ၁၉%ခန့် ပိုမိုအားကောင်း နိုင်သည်။ သို့ရာတွင် ကမ္ဘာအရပ်ရပ်၌ ဖြစ်ပေါ်သော ဒီရေလှိုင်းများသည် နေရာဒေသအလိုက် အပြောင်းအလဲများ ရှိတတ်ကြသည့် အတွက် ဒီရေလှိုင်းများအပေါ် သိသိသာသာ ထူးခြားသော အကျိုးသက်ရောက်မှုကို မတွေ့ကြရပေ။
၂၀၁၁-ခုနှစ်၊ မတ်လ (၁၉)ရက်နေ့တွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော စူပါမွန်းဖြစ်စဉ်မှာ UKနိုင်ငံ Sol-ent ဒေသ၌ သင်္ဘော ငါးစီး နစ်မြုပ်ခဲ့ရခြင်းတွင် စူပါမွန်းနှင့် ဆက်စပ်မှု ရှိနေကြောင်း ပြောဆိုမှုများ ရှိခဲ့သော်လည်း ယနေ့အချိန်ထိ သက်သေအထောက်အထား မပြနိုင်သေးပေ။
သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များ ကျရောက်ခြင်း
၂၀၁၁-ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော ဂျပန်နိုင်ငံ တိုဟာကူ (Toha ku)ဒေသ၌ ရေအောက်မြေငလျင် လှုပ်ခဲ့ခြင်းနှင့်အတူ ဆူနာမီ ရေလှိုင်းများ ကျရောက်ခြင်းဖြစ်စဉ်၊ ၂၀၀၄-ခုနှစ် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သော ရေအောက်မြေငလျင်နှင့် ဆူနာမီ ရေလှိုင်းများ ကျရောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်စဉ် စသည်တို့သည် စူပါမွန်းဖြစ်စဉ်နှင့် ဆက်စပ်မှု ရှိကြောင်း လူအများက သုံးသပ်ပြောဆိုမှု၊ ကောလာဟာလ ပြောဆိုမှုများ ရှိခဲ့သော်လည်း ယနေ့အချိန်ထိ ခိုင်မာသော သက်သေအထောက်အထားများ ပြသနိုင်ခြင်း မရှိသေးပေ။
အောင်ချမ်းသာရွာ၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်
အောင်ချမ်းသာရွာ (Aungchanthar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်၊ အင်းပုတ်ပေကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၂၅၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝန်းသိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ တလုတ္ထော်
ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ တလုတ္ထော်
တိုင်သာရွာ၊ မော်လိုက်မြို့နယ်
တိုင်သာရွာ (Taingthar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ မော်လိုက်မြို့နယ်၊ ကြုတ်သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၁၃၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မော်လိုက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒါန်ဂုန်
ဒါန်ဂုန်(단군၊ 檀君) သို့မဟုတ် ဒါန်ဂုန်ဝံဂေါမ်(단군왕검၊ 檀君王儉)သည် ယနေ့ခေတ် တရုတ်နိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ပိုင်းရှိ လျောနင်ပြည်နယ်နှင့် ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ် မြောက်ပိုင်းရှိ ပထမဆုံးသော ဂိုဂူလျာကိုရီးယားနိုင်ငံအား တည်ထောင်သူနှင့် နတ်ဘုရားဘုရင်ဖြစ်သည်။
ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားဒဏ္ဍာရီ ကဏ္ဍ:ဒဏ္ဍာရီလာ အုပ်ချုပ်သူများ
ရတနရွာ
ရတနရွာ
ငဒက်သောင်ရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ငဒက်သောင်ရွာ(Ngadetthaung)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ငဒက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၃၂၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ငဒက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၂ ဦး၊ မ ၂၄၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၆၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လုံးပျဉ် (အလယ်)ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
လုံးပျဉ် (အလယ်)ရွာ (Longpyin (Middle))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ လုံးပျဉ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၃၆၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လုံးပျဉ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၉၉၈ ဦး၊ မ ၆၁၂၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၁၂၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
NGC 26
NGC 26 သည် ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး Pegasus ကြယ်စုတန်းတွင် တည်ရှိသည်။
ဆယ်အိမ်စုရွာ၊ ကွင်းချောင်း
ဆယ်အိမ်စုရွာ၊ ကွင်းချောင်း
နပ်ကျူနီယမ်
နပ်ကျူနီယမ် (Neptunium) သည် ပလတ်စတစ်ကဲ့သို့ လိုရာပုံသွင်းနိုင်၍ ငွေရောင်ရှိရေဒီယိုသတ္တိကြွသော သတ္တုတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ နပ်ကျူနီယမ်သည် များစွားသော ဓာတုဗေဒဒြပ်ပေါင်းများကဲ့သို့ ဓာတ်ပြုခြင်း အားကောင်းသည်။ အောက်ဆီဂျင်၊ ရေငွေ့ ၊ အက်စစ်တို့ဖြင့် ဓာတ်ပြုနိုင်သော်လည်း pHတန်ဖိုး မြင့်မားသော အယ်ကာလီတို့နှင့်မူဓာတ်ပြုခြင်း မရှိပေ။
အသုံးပြုခြင်း
နပ်ကျူနီယမ်ကို နျူထရွန်ရှာဖွေရာတွင်အသုံးပြုသည်။ နျူထရွန်ဒြပ်ပေါင်းဖိုများ နျူကလီးယားလက်နက်များ တွင်လည်း လောင်စာကဲ့သို့ အသုံးပြုပါသည် ။ သဘာဝတွင် တွေရှိမှုအခြေအနေ နပ်ကျူနီယမ်သည် ကမ္ဘာမြေကြီးထဲတွင်သဘာဝအလျှောက် တည်ရှိနေတတ်သည် ။ ယူရေနီယမ် သတ္တုရိုင်း များတွင်လဲအနည်းငယ် ပါရှိနေတတ်သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် နပ်ကျူနီယမ် ၂၃၇ ကို နျူဓာတ်ပေါင်းဖိုများတွင် ယူရေနီယမ်လောင်စာတောင့်များ သုံးစွဲရန်အလို့ငှာ ကီလိုဂရမ်ပမာဏ များစွာအထိထုတ်ယူနေနိုင်ပြီဖြစ်သည် ။
ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုများ
နပ်ကျူနီယမ်ကြောင့် အရိုးကင်ဆာရောဂါကို ဖြစ်ပွားစေနိုင်သည်။ ခန္ဓာကိုယ်ထဲတွင်ရှိသော နပ်ကျူနီယမ်အများစုသည် အရိုးထဲမှာ အနည်ထိုင်ကျန်ရစ်လေ့ရှိသည်။ အချို့မှာ အသည်းထဲတွင် ရှိနေတတ်သည် ။ လေ့လာချက် မှတ်တမ်းများအရ တိရစ္ဆာန်များရဲ့ အဒရီနယ် ဂလင်း (ကျောက်ကပ်အနီးရှိအကြိတ်ဖုလေးများ) များထဲတွင် နပ်ကျူနီယမ်အများအပြား ပါဝင်နေသည်ကိုတွေ့ရှိသည်။ ၁၉၈၄ခုနှစ်တွင် ဂျာမန်သိပ္ပံပညာရှင်အဖွဲ့တစ်ခုက အရိုးထဲတွင်ရှိသော နပ်ကျူနီယမ်-၁၂၉ များသည် ခန္ဓာကိုယ်ထဲတွင် အနည်ထိုင်ကျန်ရစ်ပြီး ပလျူတိုနီယမ်-၂၃၉အဖြစ် ပြိုကွဲသွားသော ပြောင်းလဲမှုတစ်ခုကို စမ်းသတ်တိုင်းတာဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။
ကိုးလံဘုံရွာ၊ ရွှေဦးကွင်း
ကိုးလံဘုံရွာ၊ ရွှေဦးကွင်း