cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
နာဂိုယာ ရဲတိုက်
၁၉ ရာစုနှင့် ၂၀ ရာစု
တိုကူဂါဝ် ရှိုးဂန်းတို့၏ အမိန့်နှင့် ဥပဒေတို့ ဆုံးရှုံးချိန်သို့ ရောက်လာခဲ့သည်။ ၁၈၆၈ ခုနှစ် (ကီအို ၄) (Keiō 4) ဇန်နဝါရီလတွင် နီနိုမာရူနန်းတော်၌ အာအိုမာဆုဘာ ဖြစ်ရပ် Aomatsuba Incident ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ၁၉၂၀ ခုနှစ်တွင် ထိုဖြစ်ရပ်အတွက် အမှတ်တရ ကျောက်တိုင်ကို စိုက်ထူးခဲ့ကြသည်။ ရှိုးဂန်းတို့၏ အဆုံးသတ်တို့ ရောက်သောအခါ အိုဝါရီဂိုဏ်းသည် အင်ပါယာပြည်ရှင်ထံ အညံခံရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ ၁၈၇၀ ခုနှစ် (မေဂျီ ၃)တွင် တိုကူဂါဝါ ယိုရှိကာဆုသည် ရဲတိုက်၏ အစိတ်အပိုင်းတို့ကို ဖျက်ဆီးခဲ့ပြီး ရွှေရောင်လင်းပိုင်ကို ဧကရာဇ် အိမ်တော်ထိန်းဌာနသို့ လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ဒိုဂျွန်းပင်မဆောင်မှ ၁၈၇၁ ခုနှစ် (မေဂျီ ၃)တွင် ဖြုတ်ယူခဲ့ကြပြီး အက်ဆုတဆိပ်ကိမ်းမှ တိုကျိုသို့ ရေနွေးငွေ့သင်္ဘောဖြင့် ပို့ဆောင်ပေးခဲ့သည်။ ထိုနောက် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒေသများစွာကို ခရီးသွားလုပ်ငန်း ပြပွဲများအဖြစ် ပြသပေးခဲ့သည်။ လင်းပိုင်အမရုပ်ကို ၁၈၇၃ ဗီယင်နာ ကမ္ဘာ့ပြပွဲတွင်လည်း ဝင်ရောက်ပြသခဲ့သည်။
၁၈၇၂ ခုနှစ် မေလတွင် တိုကျိုမြို့စောင့်တပ်ဖြစ်သော အမှတ် ၃ တပ်မသည် နာဂိုယာရဲတိုက်၌ စခန်းချခဲ့ကြပြီး နာဂိုယာရဲတိုက်စောင့်ရှောက်ရန် တာဝန်ဖြင့် ရဲတိုက်အခြေတွင် စစ်တန်းလျားများ တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ ၁၈၇၉ ခုနှစ် (မေဂျီ ၁၂) ဒီဇင်ဘာတွင် အင်ပါယာ စစ်ဝန်ကြီး ယာမာဂါတာ အာရီတိုမိုသည် ဗိုလ်မှူးကြီး နာကာမာရူ ရှီဂဲတို၏ အကြံပေးချက်အရ ရဲတိုက်အား ထိန်းသိမ်းထားရှိ ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။
၁၈၉၁ ခုနှစ် မီနို-အိုဝါရီ ငလျင်သည် ၁၈၉၁ ခုနှစ် (မေဂျီ ၂၄) အောက်တိုဘာတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့ရာ အနောက်တောင်ဘက်၊ တာမွန်ပြအိုးနှင့် အခြားသော အဆောက်အဦတို့ အကြီးအကျယ် ပျက်ဆီးခဲ့သည်။ ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းနှင့် ပြုပြင်ခြင်းလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သော်လည်း အလုံးစုံ ပြီးစီးအောင်တော့ ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ ၁၈၉၃ ခုနှစ် (မေဂျီ ၂၆)တွင် ရဲတိုက်ကို ဧကရာဇ် အိမ်တော်ထိန်း ဝန်ကြီးဌာနအား လွဲပြောင်းပေးခဲ့ပြီး ဧကရာဇ်အိမ်တော်အဖြစ် တရားဝင် သတ်မှတ်ပြီးနောက် ဇွန်လတွင် ရဲတိုက်အမည်အား "နာဂိုယာ ဧကရာဇ် အပန်းဖြေအိမ်တော်" (名古屋離宮 Nagoya Rikyū) အဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ၁၉၀၆ ခုနှစ် (မေဂျီ ၃၉) မေလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသား မီးရထားလမ်း မိုင် ငါးထောင်ပြည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ရဲတိုက်ရင်ပြင်အား ပြည်သူတို့ တစ်ရက်တာမျှ လည်ပတ်ခွင့် ပေးခဲ့သည်။ ၁၉၁၀ ခုနှစ် (မေဂျီ ၄၃) မတ်လတွင် အဲဒိုရဲတိုက်မှ ကြေးလင်းပိုင်ရုပ်ကို ဒိုဂျွန်းဆောင်ငယ် အမိုးနှင့် ထောင့်ရှိ ပြအိုးတို့တွင် ထည့်သွင်းတပ်ဆင်ခဲ့သည်။ ၁၉၁၁ ခုနှစ် (မေဂျီ ၄၄) ဖေဖော်ဝါရီတွင် အဲဒိုရဲတိုက်မှ ဟဆုအီကီ ဂိတ်ကို ယူဆောင်၍ နီရှီနိုမာရူ-အဲနိုကီ ဂိတ်၏ လက်ကျန်အစိတ်အပိုင်းတို့ကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ယနေ့အခါ ရဲတိုက်သို့ လည်ပတ်သူများ အဓိက အသုံးပြုသည် ဂိတ်ပင်ဖြစ်သည်။ ၁၉၂၃ ခုနှစ် (တိုင်ရှို ၁၂)တွင် အနောက်တောင်ဘက်ရှိ ပြအိုးကို ပြုပြုခဲ့သည်။
၁၉၃၀ ခုနှစ် (ရှိုဝါ ၅) ဒီဇင်ဘာ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ရဲတိုက်၏ ပိုင်ဆိုင်ခွင့်ကို ဧကရာဇ် အိမ်တော်ထိန်း ဝန်ကြီးဌာနမှ နာဂိုယာမြို့သို့ ပြန်လည်လွဲပြောင်းပေးခဲ့ရာ ဧကရာဇ်အိမ်တော် ဟူသော ဂုဏ်ပုဒ်ကိုလည်း ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။ ထိုလတွင်ပင် ရဲတိုက်အခြေမှ အဆောက်အဦ ၂၄ ခုကိုလည်း အမျိုးသား ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
၂၁ ရာစုခေတ်နှင့် အနာဂတ်စီမံချက်များ
အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် မော်ကွန်းပြားများ တပ်ဆင်ခြင်းနှင့် မျှော်မှန်းထားသော များလှစွာသော လည်ပတ်သူများအတွက် ဟွန်မာရူနန်းတော်(本丸御殿 Honmaru Goten) ကို 3D ရုပ်ရှင်ဖြင့် ပြသခြင်းတို့ကို Expo 2005 အတွက် ရည်ရွယ်ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ ဖျက်ဆီးဖြိုချခြင်းခံခဲ့ရသော ဟွန်မာရူနန်းတော် တည်ဆောင်ခြင်းလုပ်ငန်းကို ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် လက်စသပ်ခဲ့သည်။ နာဂိုယာမြို့တော်ဝန် တာကာရှီ ကာဝါမူရာသည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသော ပင်မမျှော်စင်ကို မူလပုံစံအတိုင်း အလုံးစုံသစ်သားဖြင့် တည်ဆောက်မည်ဟု ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ကြေညာခဲ့သည်။ ပင်မမျှော်စင် ပြန်လည်တည်ဆောက်မည့် ခန့်မှန်းကုန်ကျစရိတ်မှာ ယန်းတစ်သန်းခန့် ရှိနိုင်သည်။ ဒေသအာဏာပိုင်တို့နှင့် ညှိနှိုင်းပြီးနောက် ထိုပြန်လည်တည်ဆောက်မည့် စီမံချက်ကို အတည်ပြုခဲ့ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် မြို့တော်သည် တရားဝင် အလှူငွေကောက်ခံခြင်းကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုပင်မမျှော်စင်တည်ဆောက်ခြင်းလုပ်ငန်းသည် ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် အပြီးသတ်မည် ဖြစ်သည်။
စီစန်းခိုရွာ၊ ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်
စီစန်းခိုရွာ(Sisankho)သည် ကယားပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်ခရိုင်၊ ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်၊ မြလဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၄၈၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တီကာဖိုင်ရွာ၊ ခန္တီးမြို့နယ်
တီကာဖိုင်ရွာ (Tikarhpaing)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ခန္တီးခရိုင်၊ ခန္တီးမြို့နယ်၊ ဖိုင်လင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၃၈၅ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခန္တီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကောလောသဲဩဝါဒစာ
၁။ စံတော်မီဝိသေသလက္ခဏာ
ရှင်ပေါလုရေးသားသော  ဩဝါဒစာများသည်  ကြီးကျယ်၍  အရေးကြီးသောမြို့များသို့ ပေးပို့သည်။  ရောမ၊ ကောရိန္သု၊ ဧဖက်၊ ဖိလိပ္ပိ၊ ကောလောသဲအသင်းတော်များသည် ထိုဩဝါဒစာများကြောင့် ပိုမိုကြီးထွား ရင့်သန်လာကြသည်။ ဖော်ပြပါအသင်းတော်များသည် ထိုအချိန်ကာလ၌ ရှိခဲ့ကြသော်လည်း ကနဦးအသင်းတော်သမိုင်းတွင် ထင်ရှားပေါ်လွင်ခြင်း မရှိပါ။ ထိုနည်းတူ ကောလောသဲအသင်းတော်သည် မထင်ရှားခဲ့သော်လည်း ဤဩဝါဒစာစောင်အားဖြင့် နှောင်းလူများ အတွက် ထင်ရှားလူသိများလာသည်။
ထိုအရပ်တွင် ထင်ရှားခြင်း မရှိသော်လည်း တမန်တော်ကြီးရေးသော စာစောင်ပါ အကြောင်းအရာသည် များစွာ အရေးကြီးသည်။ ရှင်ယောဟန်ခရစ်ဝင်ကျမ်း အခန်း(၁)၊ ဟေဗြဲဩဝါဒစာအခန်း(၁)နှင့် ကောလောသဲဩဝါဒစာ အခန်း(၁) တို့သည် ယေရှုခရစ်တော်၏ ဇာတိတော်ကို အံ့ဩဖွယ်အကောင်းဆုံး ဖော်ထုတ်ချက်များ ဖြစ်သည်။ ဤအယူဝါဒသည် ခရစ်ယာန်တို့၏ အခြေခံယုံကြည်ခြင်းတရားဖြစ်သည်။ ထိုတရား၏ တန်ဖိုးကို မည်သူကမှ မထိပါးနိုင်။
ဤစာစောင်တွင် ဆက်ဆံရေးလမ်းညွှန်ချက်၊ ဘာသာရေးအယူအဆနှင့် ခရစ်သက်အသက်တာများ ပြည့်နှက်စွာ ပါရှိသည်။
၂။ ကျမ်းရေးသူ
(၁၉)ရာစုနှစ်တိုင်အောင် ရှင်ပေါလုလက်ရာဖြစ်ကြောင်း လက်ခံကြသောကျမ်းစာဖြစ်သည်။ ပြင်ပန်းလက္ခဏာ ကြည့်ခြင်းဖြင့် မေးခွန်းထုတ်စရာ မလိုအောင် ခိုင်မာသည်။ ရှင်ပေါလုလက်ရာဖြစ်ကြောင်း Ignatius, Justin Martyr, Theophilus of Antioch, Irenaeus, Clement of Alexandria, Tertullian   နှင့် Origen များကလည်း မကြာခဏ ကိုးကားထောက်ဆိုကြသည်။ Marcion နှင့် Muratori ကလည်း လက်ခံကြမည်။
အတွင်းစာသားတွင်လည်း စာရေးသူ၏နာမည် ပေါလုဟု (၃)ကြိမ်တိုင်တိုင် (၁:၁-၂၃၊ ၄:၂၈)တွင် ဖော်ပြထားသည်။ အကြောင်းအရာပါ အချက်အလက်များနှင့်လည်း ကိုက်ညီသည်။ ကျမ်းစာပါ အယူအဆကလည်း ရှင်ပေါလု ခြေရာစွတ် ကြောင်း ဖြစ်သည်။ ဆွဲဆောင်မှုအကောင်းဆုံးအချက်မှာ ဖိလေမုန်နှင့် ဆက်စပ်နှီးနွယ်ခြင်းဖြစ်သည်။ တိုတောင်းသော ဤစာတွင် (၅)ကြိမ်တိုင်တိုင် ကောလောသဲအကြောင်း ပါရှိသည်။ ရိနုန်ကို ဖိလေမုန်ကဲ့သို့ အထင်ကြီးသော်လည်း ကောလောသဲအကြောင်းအား တွေးပူမိသည်။
ပေါလု လက်ရာမဟုတ်ကြောင်း ပြောကွက်မှာ ခရစ်တော်သီအိုရီနှင့် မိစ္ဆာဒိဌိများအပေါ်တွင်သုံးသော ဝေါဟာရ အသုံးအနှုန်းဖြစ်သည်။ ထိုအကြောင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ပထမဆုံးအချက်မှာ ဤကျမ်းစာတွင် သုံးနှုန်းသောစကားလုံးများသည် ပေါလု၏ စိတ်ကြိုက်ဝေါဟာရများဖြစ်သည်။ ဗြိတိန်ကျမ်းစာပညာရှင် Salmon ကမူ ”မည်သို့ပင်လက်ရည်သွေး၍ ရေးသားစေကာမူ မူလဟန်ပန်မပျောက် အရိပ်လက္ခဏာကျန်ရှိနေသည်” ဟုဆိုသည်။ ကောလောသဲကျမ်းတွင် ပါဝင်သော ခရစ်တော်ထေရုပတ္တိသည် ဖိလိပ္ပိ၊ ယောဟန်များနှင့် တသားတည်းရှိသည်။ ခရစ်တော်၏ဇာတိတော်အကြောင်း ပြောင်းလဲချင် သူများမှာ (၂)ရာစုအတွင်းရှိ ရုပ်တု၊ ဆင်းတု ဝါဒီများသာဖြစ်သည်။
စကော့တလန်ကျမ်းစာပညာရှင် Mof fatt ကမူ ကောလောသဲရှိ မိစ္ဆာဝါဒီများသည် (၁)ရာစုနှစ်ကတည်းက ရှိနေသည်ဟုဆိုသည်။၂
ထို့ကြောင့် ကောလောသဲဩဝါဒစာသည် ပေါလုလက်ရာဖြစ်ကြောင်း ခိုင်လုံပါသည်။
၃။ အချိန်ကာလ
ထောင်ထဲမှရေးသောစာများထဲမှ တစောင်ဖြစ်သည်။ ကဲသရိတွင် (၂)နှစ်တာထောင်နန်းစံသည့်ကာလ (တ ၂၃:၂၃၊ ၂၄:၂၇) ဖြစ်နိုင်သည်။ ထိုနေရာသည် ဧဝံဂေလိဆရာ၏ ဒေသခံမြို့ဖြစ်သည်။ ဖေလဇ်အကြောင်း တမင်မေ့ကျန်ခြင်း မဟုတ်နိုင်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ပေါလုသည် ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့သူနှင့် ခရစ်ယာန်ကျေးဇူးတော်ကို ကိုင်ဆွဲသူဖြစ်သော ကြောင့် မပြောခြင်းဖြစ်မည်။ ထို့ကြောင့် ဤစာစောင်သည် ဖိလေမုန်ဩဝါဒစာရေးသားသည့်အချိန် အေဒီ(၆ဝ)ဖြစ်နိုင်သည် (တ ၂၈:၃ဝ-၃၁)။
၄။ နောက်ခံသမိုင်းနှင့် ရည်ရွယ်ချက်
ကောလောသဲမြို့တော်သည် ယခုအခါ အာရှမိုင်းနားဒေသ Phrygia အရပ်ဒေသမှ မြို့ဖြစ်သည်။ လုဒိကမြို့၏ အရှေ့ဘက်(၁ဝ)မိုင်ခန့်ရှိ ဟေရပေါလိ၏ အရှေ့တောင်ဘက်(၁၃)မိုင်ခန့်အကွာတွင်ရှိသည် (၄:၃ ကိုကြည့်)။ ဧဖက်မြို့မှ မိုင်(၁ဝဝ)ခန့်ဝေး၍ Cadmian  တောင်စွန်းတွင်ရှိသည်။ ဥဖရတ်မှ အနောက်ဘက်လမ်းမပေါ်တွင်ရှိပြီး Maeander မြစ်ထဲသို့ စီးဝင်သော Lycus  မြစ်ကမ်းနားဘေးမှာရှိသည်။ ဟေရပေါလိမှ ရေပူစမ်းများသည် ထိုမြစ်ထဲသို့စီးဆင်းသွားသောကြောင့် ကောလောသဲမြို့ကို ဖြတ်သန်းချိန်တွင် သမနွေးထွေးသော ရေစီးကြောင်းဖြစ်သွားသည်။ လုဒိကာမြို့ထိ နွေးသွားသည်။ ဟေရပေါလိမြို့သည် စည်ပင်သာယာရေးအရ၎င်း၊ ဘာသာရေးအရ၎င်း အချက်အချာကျသောနေရာဖြစ်သည်။ လောဒိကမြို့ သည် ချောင်ကျသဖြင့် ဓမ္မသစ်ခေတ်တွင် ကောလောသဲမြို့သည် ပိုမိုထင်ရှားသည်။ ”colossus” ဟူသောစကားလုံးမှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ နာမည်နှင့်လိုက်အောင် ထုံးကျောက်မြေ ပေါကြွယ်ဝသည်။
ကောလောသဲသို့ ဧဝံဂေလိသတင်း မည်သို့မျိုးစေ့ရောက်ရှိသည်ကို အတိအကျမသိရပါ။ ပေါလုစာရေးသည့်အချိန် တွင် ယုံကြည်သူတစ်ယောက်မှ မတွေ့ဘူးဘူးဟုဆိုသည် (၂:၁)။ ဧပဖြသည် ကယ်တင်ခြင်းသတင်းကောင်း ပထမဦးဆုံး ယူဆောင်သွားသူဟု ယူဆ(၁:၇)ရသည်။ ဧဖက်တွင် ရှင်ပေါလု(၃)နှစ်မျှရှိနေချိန်တွင် ဧပဖြလုပ်ဆောင်ခြင်းဖြစ်မည်။ ဖြူဂိပြည်သည် အာရှဒေသ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ပေါလုဖြူဂိတွင် (တ ၁၆း၆၊ ၂၈း၂၃) ရှိနေချိန်ဖြစ်မည်။ သို့သော် ပေါလု ကောလောသဲတွင် ရှိနေခြင်းမဟုတ် (၂:၁)။
ဤကျမ်းတွင် ကောလောသဲ၌ မိစ္ဆာဒိဌိအယူမှားများအကြောင်း ကြောက်လန့်ဖွယ်ရာရေးထားသည်။ သူတို့ကိုယ်သူတို့ ဝိဇ္ဇာဇော်ဂျီများသဖွယ် (gnosis) ထင်မှတ်ကြသည်။ တမန်တော်ကြီးအား အဟုတ်ကြီးမထင်မှတ်ကြဖို့အကြောင်း ဘာသာရေး အယူအဆတွင် နက်ရှိုင်းစွာ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်မှသာလျှင် တရားစစ်၊ တရားမှန်တွေ့ရှိနိုင်ကြောင်း သွန်သင်ကြသည်။
အချို့က ယေရှုခရစ်တော်၏ လူ့ဇာတိခံယူခြင်းကို ငြင်းပယ်ကြသည်။ ယေရှုနှစ်ခြင်းမင်္ဂလာ ခံယူနေစဉ်တွင် ”ခရစ်တော်”ဆင်းသက်လာ၍ ယေရှုထံသို့ ပူးကပ်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု သွန်သင်သည်။ ထို့အပြင် ယေရှုလက်ဝါးကပ်တိုင်တွင် အသက်ပျောက်စဉ်တွင် ခရစ်တော်ထွက်ခွာသွားပြီဟု သွန်သင်ကြသည်။ ကောက်ချက်ယူလျှင် ”ယေရှုသေသည်၊ ခရစ်တော်မသေ”ဟူသော ယုံကြည်ခြင်းဖြစ်သည်။
ဘုရားသခင်နှင့် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော် ခြားနားချက် အဆင့်အတန်းများ အမျိုးမျိုးခွဲခြားသွန်သင်ပြသည်။ ထိုအယူဝါဒသည် မကောင်းဆိုးဝါး၏ အယူအဆသက်သက်ဖြစ်သည်။
A.T.Robertson   က ဤသို့ရှင်းပြသည်။
အချို့မိစ္ဆာဆရာများက ခန္ဓာကိုယ်သည် ဖောက်ပြန်ခြင်းသဘောရှိသည်။ အကျင့်ကောင်းကျင့်ခြင်း၊ မိမိကိုယ်ကို ငြင်းပယ်ခြင်းဖြင့် ဝိညာဉ်ရေးရာတိုးတက်ဖို့ မဖြစ်နိုင်။ အချည်းနှီးဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။ အချို့ကမူ ရုပ်ခန္ဓာသည် ထိတွေ့နိုင် သောအရာဖြစ်၍ ဝိညာဉ်သည်မထိတွေ့နိုင်သော နာမ်တရားဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်ညစ်ညမ်းခြင်းနှင့် စိတ်ဝိညာဉ် သန့်ရှင်းခြင်းမဆိုင်ဟု ဆိုကြသည်။
ကောလောသဲအသင်းတော်တွင် ထိုအယူအဆ နှစ်မျိုးစလုံးရှိသည်။ ထိုအယူအဆသည် ယုဒဘာသာနှင့် ကျေးဇူးတော် တစ်မျိုးတည်း အားကိုးခြင်းဝါဒကို ဆန့်ကျင်သည်။ ကျေးဇူးတော်တစ်မျိုးတည်း အားကိုးခြင်းဆိုသည်မှာ ကျေးဇူးတော်အောက်ရှိ လူသည် မိမိကိုယ်ကို ထိန်းချုပ်ရန်မလို၊ ဘုရားပေးထားသော ကျေးဇူးတော်ကို စိတ်ကြိုက်ခံစားနိုင်သည့် အယူဝါဒဖြစ်သည်။ ဓမ္မဟောင်း ယုဒအယူဝါဒမှာ ဝတ်ပြုပွဲဓလေ့များ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်းဖြင့် ဘုရားသခင်ရှေ့၌ ဖြောင့်မတ်သည်ဟူသော အယူဝါဒဖြစ်သည်။ ကောလောသဲအမှားမျိုးကို ယနေ့ကာလတွင် တွေ့နေရဆဲဖြစ်သည်။ မိစ္ဆာအယူအဆသည် ခရစ်ယာန်သိပ္ပံ အဖွဲ့တွင် ပြန်လည်ပေါ်ထွန်း ခေတ်စားလာပြန်သည်။ Theosophy, Mormonism, Jehovah’s Witnesses, Unity နှင့် အခြားအဖွဲ့များတွင် တွေ့ရသည်။ Antinomianism အယူဝါဒီက ယနေ့လူသားများသည် ကျေးဇူးတော်အောက်မှာ ဖြစ်သောကြောင့် စိတ်ရှိတိုင်း ပျော်ရွှင်သာယာရသည်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ယုဒအယူဝါဒသည် ဘာသာရေး၏အစမူလဖြစ်၍ ထိုဘာသာရေးကျင့်စဉ်အတိုင်း ဝိနည်းသျှတ္တရကျင့်ကြံမှသာလျှင် ဘုရားတော် ဖူးမြင်နိုင်သည်ဟူ၍လည်းကောင်း ခံယူကြသည်။ ဤအယူအဆ နှစ်ခုသည်လည်း စိတ်ခံယူချက်ကို ဦးစားပေးသောအယူအဆဖြစ်၍ ဝိညာဉ်ရေးရာမေ့လျော့နေကြသည်။ ယနေ့ခေတ်ကာလတွင် လူသည် မိမိယုံကြည်ကိုးကွယ်ရာအတိုင်း ဘုရားသခင်နှင့် ဖူးတွေ့နိုင်သည်ဟု သွန်သင်ကြသည်။ မိမိအပြစ်ကို ဝန်ခံနောင်တ ရ၍ ဘုရားရှင်သို့ အသက်တာပြောင်းလဲခြင်းဖြင့်သာ ကယ်တင်ခြင်းရရှိနိုင်ကြောင်း မသိကြပါ။
သို့ကြောင့် ကောလောသဲတွင် တမန်တော်ကြီးရှင်ပေါလု ကြီးမှူးလျှက် မှားယွင်းသောအယူဝါဒများကို ယေရှု ခရစ်တော်၏ အမှုတော်လက်နက်ဖြင့် တန်ပြန်တိုက်စစ်ဆင်နွှဲချေမှုန်းကြသည်။
ဤဩဝါဒစာသည် ဧဖက်ဩဝါဒစာနှင့် အလွန်ဆင်သည်။ သို့သော် ထပ်ကြော့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ ဆင်တူခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ ဧဖက်သားများအမြင်တွင် ယုံကြည်သူများသည် ယေရှုနှင့်အတူ ကောင်းကင်ဘုံတွင် စိုးစံခွင့်ရှိသည်။ ကောလောသဲ များအမြင်တွင် ယုံကြည်သူများသည် လောကတွင်ရှိပြီး ဦးခေါင်းဖြစ်သော ခရစ်တော်သည် ကောင်းကင်တွင် ရှိသည်။ ဧဖက်သားများသည် ခရစ်တော်ထဲတွင် တည်နေသည်။ ကောလောသဲများမှာမူ ယုံကြည်သူများထဲတွင် ယေရှုပါရှိခြင်းကြောင့် မျှော်လင့်ချက်ရှိသည်။ ဧဖက်သားများက အသင်းတော်ကို ခရစ်တော်၏ခန္ဓာကိုယ် ”ပြည့်စုံခြင်းတည်းဟူသော ခရစ်တော်၏ကိုယ်” (ဧ ၁:၂၃) ဟုဆိုသည်။ ခရစ်တော်၏ခန္ဓာကိုယ်၌ တလုံးတဝတည်းဖြစ်ခြင်းကို ဖော်ညွှန်းသည်။ ကောလောသဲတွင်မူ ခရစ်တော်၏ ဦးဆောင်မှုကို အဓိကထားသည်။ ”ဦးခေါင်းတော်မှ တကိုယ်လုံးဝင်သည်” (၂:၁၉) ဟုဆိုသည်။ ဧဖက်ကျမ်းစာမှ (၅၄)ပိုဒ်သည် ကောလောသဲကျမ်းတွင် ဆင်တူရိုးမှား ပြန်လည်ထင်ဟပ်စေသည်။
ပါဝင်သည့်အချက်များ
၁။ ခရစ်တော်ကြွရောက်လာလုဆဲ အယူဝါဒများ (အခန်း ၁–၂)
(က)     နှုတ်ခွန်းဆက်ခြင်း (၁:၁-၂)
(ခ)       ယုံကြည်သူများအားချီးမွမ်းခြင်းနှင့် ဆုတောင်းပေးခြင်း (၁:၃-၁၄)
(ဂ)       အသင်းတော်၏ဦးခေါင်းဖြစ်သော ခရစ်တော်၏ဘုန်းတန်ခိုး (၁:၁၅-၂၃)
(င)       ဒဿနိကဗေဒ၊ မူဝါဒ အံ့ဖွယ်လက္ခဏာနှင့် တောထွက်တရားကျင့်ခြင်းများ
ခရစ်တော်နှင့်ဆန့်ကျင်ခြင်း (၂:၁-၂၃)
၂။ ခရစ်တော်ကြွလာအံ့ထဲကာလတွင် ယုံကြည်သူ၏တာဝန် (အခန်း ၃:၄)
(ခ)       ခရစ်ယာန်အိမ်ထောင်မိသားစု၏ အမှုအကျင့် (၃:၁၈-၄:၁)
(ဂ)       ယုံကြည်သူ၏ဆုတောင်းခြင်းအသက်တာ၊ အသက်တာနှင့် နှုတ်အမူအရာဖြင့် သက်သေခံခြင်း (၄:၂-၆)
(ဃ)     ပေါလု၏အပေါင်းအဖော်များ အချို့ပြောင်းလဲခြင်း (၄:၇-၁၄)
(င)       နှုတ်ဆက်ခြင်းနှင့် ညွှန်ကြားချက် (၄:၁၅-၁၈)
TAGS: ကောလောသဲဩဝါဒစာ
ယောင်နောင်းရွာ၊ ပန်ဝိုင်မြို့နယ်
ယောင်နောင်းရွာ (Yawngnawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ ပန်ဝိုင်မြို့နယ်၊ ယောင်တီးယားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၇၀၈ ဖြစ်သည်။
သလဖက်ပင်ကုန်းရွာ၊ လက်ပံတန်းမြို့နယ်
သလဖက်ပင်ကုန်းရွာ (Thalahpetpinkone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ လက်ပံတန်းမြို့နယ်၊ မြင်ကဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၁၂၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြင်ကဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၅၄၉ ဦး၊ မ ၂၈၆၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၄၁၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လက်ပံတန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟိုနားရွာ၊ ဟိုတောင်းမြို့နယ်
ဟိုနားရွာ (Honar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ မိုင်းပေါက်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ ဟိုတောင်းမြို့နယ်၊ ကျိမ်းခမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၁၃၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နားလိုင်မန်မိုင်ရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်
နားလိုင်မန်မိုင်ရွာ (Narlaimanmai)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ လားရှိုးမြို့နယ်၊ တာပုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၇၁၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တာပုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၄၄ ဦး၊ မ ၁၄၉၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လားရှိုးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကရိုင်တိုင်ရွာ၊ ဘုတ်ပြင်းမြို့နယ်
ကရိုင်တိုင်ရွာ(Kayaingtaing)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ကော့သောင်းခရိုင်၊ ဘုတ်ပြင်းမြို့နယ်၊ အတွင်းဘုတ်ပြင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 178,162 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘုတ်ပြင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၁၄၀၀
ဇန်နဝါရီလ
(၁) ရက်။
ဖေဖော်ဝါရီလ
(၁) ရက်။
မတ်လ
(၁) ရက်။
ဧပြီလ
(၁) ရက်။
မေလ
(၁) ရက်။
ဇွန်လ
(၁) ရက်။
ဇူလိုင်လ
(၁) ရက်။
ဩဂုတ်လ
(၁) ရက်။
စက်တင်ဘာလ
(၁) ရက်။
အောက်တိုဘာလ
(၁) ရက်။
နိုဝင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ဒီဇင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ဝါးကာရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
ဝါးကာရွာ (Warkar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ နားကျောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၆၈၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားကျောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၂၉၈ ဦး၊ မ ၃၉၂၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၂၂၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ ဝါးကော ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထနောင်းကုန်းရွာ၊ စလင်းမြို့နယ်
ထနောင်းကုန်းရွာ (Htanaungkone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ စလင်းမြို့နယ်၊ တောင်ပြစ်ကုန်း (မကြီးပြား)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၄၉၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်ပြစ်ကုန်း (မကြီးပြား)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၂၀ ဦး၊ မ ၁၄၀၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၂၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စိုးထွဋ်
ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စည်သူ စိုးထွဋ် (၂၉ မတ် ၁၉၆၀ မွေးဖွား ) သည် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန(၁) ဝန်ကြီး နှင့် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သည်။ထိုမတိုင်ခင် နိုင်ငံတော် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့်  ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးလည်းဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ခုနှစ် အာဏာသိမ်းမှုမတိုင်မီကပင် သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်က ၎င်းကို ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး အာဏာသိမ်းပြီးနောက်လည်း  ထိုတာဝန် ဆက်လက်ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။ ယင်းအပြင်  ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ်လည်း (၃)လကြာ တာဝန်ထမ်း​ဆောင်ခဲ့ဖူးသည်။
အ​စောပိုင်းဘဝ
ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးစိုးထွဋ်သည် ၂၀၀၁ ခုနှစ်က ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် နိုင်ငံ​တော်​အေးချမ်းသာယာ​ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုး​ရေး​ကောင်စီ အတွင်းရေးမှူး(၂) ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတင်ဦး၏ ရဟတ်ယာဉ်မတော်တဆမှုတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သော ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး၊ ဝန်ကြီး - ဗိုလ်မှူးချုပ် လွန်းမောင်၏ သားဖြစ်သည်။
ဗိုလ်သင်တန်း အပတ်စဉ် ၆၄ (OTS – 64) ဆင်းဖြစ်ပြီး အရှေ့ပိုင်းတိုင်းနှင့် အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တို့တွင်လည်းကောင်း၊ စစ်ဥပဒေချုပ်အဖြစ်လည်းကောင်း အဆင့်ဆင့် အမှုထမ်းခဲ့သည်။၂၀၁၆ ခုနှစ်မှစတင်၍ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး (ကြည်း) အမှတ် (၆) စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးနှင့် တပ်မတော်စစ်ဘက်ရေးရာ လုံခြုံရေး (စရဖ) အရာရှိချုပ်အဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံ​ရေးတာဝန် ထမ်းဆောင်ခြင်း
ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်ဆွေက ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးအဖြစ်မှ အနားယူသွားသည့်အခါ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးစိုးထွဋ်ကို ခန့်အပ်လိုကြောင်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က အမည်စာရင်းတင်သွင်းခဲ့ပြီး ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၏ သဘောတူညီချက်ဖြင့် နိုင်ငံတော်သမ္မတက ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်က အာဏာသိမ်းယူပြီးနောက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးထွဋ်အား ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာနှင့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာနတို့၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ် တာဝန်ပေးခဲ့သည်။ အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ခန့်အပ်ခဲ့သော ဝန်ကြီးများအနက် ယခင် NLD အစိုးရလက်ထက်က ဆက်လက်ခန့်အပ်ခြင်းခံရသော တစ်ဦးတည်းသော ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည်။
၂၀၂၃ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ (၁)ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ကို ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းရာ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။ အစိုးရအဖွဲ့တွင် ၎င်းအပါအဝင် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် (၅)ဦးရှိလာခဲ့သည်။ ထို့အပြင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးများ
လဲသတောင်
လဲသတောင် သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ စဉ့်ကူးမြို့တွင် တည်ရှိသည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
မြန်မာနိုင်ငံရှိ တောင်များစာရင်း
ဖောင်ဆိုင်ရွာ၊ ခန္တီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခန္တီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျိမ်းခမ်း (သစ်)ရွာ၊ ဟိုတောင်းမြို့နယ်
ကျိမ်းခမ်း (သစ်)ရွာ (Kyeinhkam (New))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ မိုင်းပေါက်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ ဟိုတောင်းမြို့နယ်၊ ကျိမ်းခမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၁၃၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မျက်ချီးနုရွာ၊ နောင်ချိုမြို့နယ်
မျက်ချီးနုရွာ (Myetcheenu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ နောင်ချိုမြို့နယ်၊ မျက်ချီးနုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၆၀၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မျက်ချီးနုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၀၃ ဦး၊ မ ၂၃၄၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၆၅၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နောင်ချိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စခန်းကြီးရွာ၊ သထုံမြို့နယ်
စခန်းကြီးရွာ(Sakhangyi)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံခရိုင်၊ သထုံမြို့နယ်၊ စခမ်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၆၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စခန်းကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၆၄ ဦး၊ မ ၁၆၄၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၁၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သထုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆီခပ် (၁)ရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
ဆီခပ် (၁)ရွာ (Hsihkat (1))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ နားမော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၁၈၇ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကျွဲတဲကုန်းရွာ၊ လက်ပံတန်းမြို့နယ်
ကျွဲတဲကုန်းရွာ (Kywetekone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ လက်ပံတန်းမြို့နယ်၊ နဘဲကွင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၀၃၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နဘဲကွင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၆၀ ဦး၊ မ ၁၅၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၉၇၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လက်ပံတန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အစိုးရနည်းပညာသိပ္ပံ(ပြင်ဦးလွင်)
အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ (ပြင်ဦးလွင်) သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့တွင် တည်ရှိပြီး ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန (သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ)၊ စက်မှုနှင့် သက်မွေးပညာ ဦးစီးဌာနလက်အောက်ရှိ နည်းပညာသိပ္ပံဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ ရှိ အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ ၂၅ခုတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ထိုသိပ္ပံသည် နည်းပညာဒီပလိုမာကိုသာ ချီးမြှင့်နိုင်သည်။ ဤသိပ္ပံကို ယခင်က အစိုးရနည်းပညာအထက်တန်းကျောင်းအဖြစ် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ဘန်ဂလားရွာ၊ ဘုတ်ပြင်းမြို့နယ်
ဘန်ဂလားရွာ(Bangalar)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ကော့သောင်းခရိုင်၊ ဘုတ်ပြင်းမြို့နယ်၊ ဘန်ဂလားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 178,242 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘုတ်ပြင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အစိုးရနည်းပညာသိပ္ပံ(ပြင်ဦးလွင်)
ရည်ရွယ်ချက်
အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(ပြင်ဦးလွင်)အားအောက်ဖော်ပြပါ ရည်ရွယ်ချက်များဖြင့် ဖွင့်လှစ် သင်ကြား ပို့ချလျက်ရှိသည်-
(က) နည်းပညာနှင့်သက်မွေးပညာရေးနှင့်လေ့ကျင့်ရေးသို့တက်ရောက်လိုသူများ(မသန်စွမ်းသူများ၊ အခွင့်အလမ်း နည်းပါးသောသူများ စသည်တို့အပါအဝင်) သင်ယူနိုင်သော အခွင့်အလမ်းများ ပိုမိုဖန်တီးပေးရန်။ (ခ) လုပ်သားဈေးကွက်၏လိုအင် နှင့် လိုက်လျောညီထွေရှိသည့် သက်မွေးပညာသင်တန်းများကို သင်ကြားပေး နိုင်မည့်လေ့ကျင့်ရေးအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုအဖြစ်ရပ်တည်ရန်။
ပိန်းမုံရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
ပိန်းမုံရွာ (Pingmon)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်၊ နားဟုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၆၁၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားဟုတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၈၇ ဦး၊ မ ၂၉၄၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၆၃၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နားလိုင်မန်တောင်ရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်
နားလိုင်မန်တောင်ရွာ (Narlaimantawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ လားရှိုးမြို့နယ်၊ တာပုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၇၁၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တာပုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၄၄ ဦး၊ မ ၁၄၉၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လားရှိုးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြက်နီကျင်းရွာ၊ သာစည်မြို့နယ်
မြက်နီကျင်းရွာ (Myetnikyin)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ သာစည်မြို့နယ်၊ သက္ကယ်ဒိတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၄၄၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သက္ကယ်ဒိတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၆၇ ဦး၊ မ ၈၅၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၂၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သာစည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
NGC 1261
NGC 1261 သည် ဟော်ရိုလိုဂျီယံ ကြယ်စုတန်းမှ globular cluster ဖြစ်ပြီး နက္ခတ္တပညာရှင် James Dunlop ၏ ပထမဆုံး ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုဖြစ်သည်။
မိုက်ဒ်နီရီယမ်
မိုက်ဒ်နီရီယမ် (Meitnerium) ဒြပ်စင်သည် ရေဒီယိုသတ္တိကြွဒြပ်စင်တခုဖြစ်ပြီး ၎င်းကို ဒြပ်ခွဲခန်း၌သာ ဖန်တီးထုတ်ယူ ရရှိ်နိုင်သည်။ ၎င်း၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာဂုဏ်သတ္တိများကို ရှာဖွေတွေ့ရှိနိုင်ခြင်းမရှိသေးသော်လည်း၊ Iridium(Ir)ကဲ့သို့ အုပ်စုနံပါတ် (၉) ရှိ အခြားသော ဒြပ်စင်များနှင့်ဆင်တူနိုင်သည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြသည်။ ၎င်း၏သင်္ကေတမှာ Mt ဖြစ်ပြီး အက်တမ်အမှတ်စဉ် (atomic number) ၁၀၉ ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျ ရူပဗေဒပညာရှင် Lise Meitner မှ စတင်တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းကိုဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် IUPAC မှ Meitnerium ဒြပ်စင် ဟုအတည်ပြုသတ်မှတ်ခဲ့သည်။
အသုံးပြုခြင်း
၎င်းဒြပ်စင်အကြောင်းကို အနည်းငယ်သာသိရှိထားပြီး အသုံးပြုနိုင်ရန် နည်းလမ်းတစုံတရာမသိရှိသေးပါ။
သဘာဝမှာတွေ့ရှိမှုအခြေအနေ
၎င်းဒြပ်စင်ကို သဘာဝတွင် မတွေ့ရှိနိုင်ပဲ ဓာတ်ခွဲခန်းအတွင်းမှသာ ထုတ်ယူနိုင်သည်။
ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာသက်ရောက်မှုများ
၎င်းဒြပ်စင်သည် အလွန်မတည်မြဲသောဒြပ်စင် ဖြစ်သည်။ ၎င်းဒြပ်စင်ဖြစ်ပေါ်ပြီး အလွန်လျင်မြန်စွာ အခြားဒြပ်စင်များအဖြစ်သို့ ပြိုကွဲပျက်စီးသွားသောကြောင့် ၎င်းဒြပ်စင်မှလူသားတို့၏ ကျန်းမာရေး အပေါ်အကျိုးသက်ရောက်မှုကိုလေ့လာရန်မဖြစ်နိုင်ပါ။
ပတ်ဝန်းကျင်သို့သတ်ရောက်မှုများ
Meitnerium ဒြပ်စင်၏သက်တမ်းဝက်(half-life)သည် ၃.၈ မီလီစက္ကန့်ခန့် အလွန်တိုသောကြောင့် ပတ်ဝန်းကျင်သို့ သက်ရောက်မှုများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားစရာမလိုပါ။
ညီမင်းဟန်
ဒေါက်တာညီမင်းဟန် (၁၇ မေ ၁၉၈၇ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်တွင် အောင်မြေသာစံမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် ၁ ကိုယ်စားပြု လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်ခံခဲ့ရသူ ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး
ဒေါက်တာညီမင်းဟန်ကို ၁၉၈၇ ခုနှစ် မေလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် မကွေးတိုင်း နတ်မောက်မြို့ တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ဆေးတက္ကသိုလ် (မကွေး)မှ ဆေးပညာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေး
သူသည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင်ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်နေရာကို အောင်မြေသာဇံမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် ၁ မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ မဲအရေအတွက် ၃၈,၈၇၂ မဲဖြင့် အနိုင်ရ ရွေးကောက်ခံခဲ့ရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဆရာဝန်များ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:၁၉၇၈ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ
ချောင်းဆုံရွာ၊ ဘုတ်ပြင်းမြို့နယ်
ချောင်းဆုံရွာ(Chaungson)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ကော့သောင်းခရိုင်၊ ဘုတ်ပြင်းမြို့နယ်၊ ဘန်ဂလားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 178,244 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘုတ်ပြင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကချွန်းရွာ၊ ခန္တီးမြို့နယ်
ကချွန်းရွာ (Kachun)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ခန္တီးခရိုင်၊ ခန္တီးမြို့နယ်၊ ဖောင်ဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၃၂၁ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခန္တီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘီလင်ဒါ (ဂြိုဟ်ရံလ)
ဘီလင်ဒါ သည် ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်၏ အတွင်းပိုင်း ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်ပြီး ၁၉၈၆ ခုနှစ် ဗွိုင်ယေဂျာ ၂ ၏ ဓာတ်ပုံမှတဆင့် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ မူလက ယာယီအမည် S/1986 U 5 ဟု ပေးခဲ့သည်။ ဗွိုင်ယေဂျာ ၂ တွင်ပေါ်သော ဘီလင်ဒါ၏ ပုံရိပ်မှာ ရှည်မျောမျောဖြစ်ပြီး ယင်း၏ ဝင်ရိုးသည် ယူရေးနပ်စ်ဘက်သို့ မျက်နှာမူလျက်ရှိသည်။ မျက်နှာပြင်မှာ မီးခိုးရောင်ဖြစ်သည်။
အနောက်ငကျော်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်
အနောက်ငကျော်ရွာ (Ahnaukngakyaw)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်၊ ဘဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၁၁၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၇၁ ဦး၊ မ ၁၅၉၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၆၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပခုက္ကူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆိုလဖဲခူရွာ၊ ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်ပါတက်ရွာ၊ နောင်ချိုမြို့နယ်
နမ့်ပါတက်ရွာ (Nampartet)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ နောင်ချိုမြို့နယ်၊ မျက်ချီးနုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၈၇၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မျက်ချီးနုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၀၃ ဦး၊ မ ၂၃၄၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၆၅၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နောင်ချိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆီခပ် (၂)ရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
ဆီခပ် (၂)ရွာ (Hsihkat (2))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ နားမော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၁၈၈ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျိမ်းခမ်း (အထက်)ရွာ၊ ဟိုတောင်းမြို့နယ်
ကျိမ်းခမ်း (အထက်)ရွာ (Kyeinhkam (Upper))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ မိုင်းပေါက်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ ဟိုတောင်းမြို့နယ်၊ ကျိမ်းခမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၁၃၅ ဖြစ်သည်။
နဘဲကွင်းရွာ၊ လက်ပံတန်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လက်ပံတန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပိန်းမုံရွာ၊ နားကော်
ပိန်းမုံရွာ (Pingmon)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်၊ နားကော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၆၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားကော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၃၁ ဦး၊ မ ၁၃၂၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၅၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အတွင်းပိုင်း ဂြိုဟ်ရံလ
နက္ခတ္တဗေဒတွင် အတွင်းပိုင်း ဂြိုဟ်ရံလ ဆိုသည်မှာ မိခင်ဂြိုဟ်၏ ပတ်လမ်းအတွင်းပိုင်းရှိ လှည့်ပတ်နေသော ဂြိုဟ်ရံလများဖြစ်သည်။ ယင်းတို့သည် ယေဘုယျအားဖြင့် ဂြိုဟ် စတင်ဖွဲ့စည်းကတည်းက ဖွဲ့တည်ခဲ့ကြသည်။ နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ ဂြိုဟ်ရံလများကမူ ခြွင်းချက်ဖြစ်သည်။ အတွင်းပိုင်း ဂြိုဟ်ရံလများသည် ယင်းတို့၏ မိခင်ဂြိုဟ်နှင့် နီးကပ်မှု၊ တိုတောင်းသော ပတ်လမ်း (ပုံမှန်အားဖြင့် ၁ ရက်ခန့်သာ ကြာသည်)၊ သေးငယ်သော အရွယ်အစားနှင့် ပုံစံမမှန်သော သွင်ပြင်များကြောင့် ပုံမှန် ဂြိုဟ်ရံလများဖြင့် ကွဲပြားခြားနားကြသည်။
နာဟင်ဖောင်ဆိုင်ရွာ၊ ခန္တီးမြို့နယ်
နာဟင်ဖောင်ဆိုင်ရွာ (Narhinhpaungsaing)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ခန္တီးခရိုင်၊ ခန္တီးမြို့နယ်၊ ဖောင်ဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၃၄၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခန္တီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လွယ်လန်းတောင်
လွယ်လန်းတောင် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ ရှမ်းတောင်တန်းတွင် တည်ရှိသည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လင်းခေးမြို့၏ တောင်ဘက် ၇၅ ကီလိုမီတာ အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ပထဝီအနေအထား
လွယ်လန်း ၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ ရှမ်းဘာသာစကားဖြင့် "ထိပ်ပြောင်နေသည့် တောင်" ဖြစ်သည်။ ဝမ်မယ်အော်ရွာ၏ အနောက်ဘက် ၄ ကီလိုမီတာ အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ဟိုမိန်းမြို့၏ အနောက်တောင်ဘက် ၁၅ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ထောင်ခေါ်ရွာ၊ ဘုတ်ပြင်းမြို့နယ်
ထောင်ခေါ်ရွာ(Htaungkhaw)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ကော့သောင်းခရိုင်၊ ဘုတ်ပြင်းမြို့နယ်၊ ဘန်ဂလားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 178,243 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘုတ်ပြင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တပ်ကြီးရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်း
တပ်ကြီးရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်းဟာ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ ရပ်စောက်မြို့ရဲ့ မြောက်ဘက် (၇) မိုင်အကွာ ဇော်ဂျီမြစ်ပေါ်မှာ တည်ရှိပါတယ်။ ဇော်ဂျီမြစ်ဟာ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ပင်းတယ မြို့ရဲ့ (၃) မိုင်ခန့်အကွာ ရေဖြူရွာအနီးမှာရှိတဲ့ တောင်တန်းရဲ့ အခြေမှာမြစ်ဖျားခံပါတယ်။ ဇော်ဂျီမြစ်ရဲ့ထူးခြားချက်ကတော့ အခြားမြစ်များလို ချောင်းငယ်မြောင်းငယ်တွေကနေတစ်ဆင့် ပေါင်းဆုံ ပြီးမှ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းမဟုတ်ဘဲ တောင်ခြေ ရေထွက်‌‌ရေကြောကနေတစ်ဆင့် မြေမျက်နှာပြင်ပေါ်ကိုကျောက်ကြိုကျောက်ကြားက နေတစ်ဆင့်စီးထွက်လာတာပါ။ ဇော်ဂျီမြစ်ဟာ ပင်းတယမြို့နယ်က နေ ရပ်စောက်မြို့ ၊ ဗထူးတပ်မြို့တို့ကိုဖြတ်သန်းစီးဆင်းလာပြီး ရပ်စောက်မြို့အလွန် ၅မိုင်လောက်ကနေပြီးတော့ ရေတံခွန်တွေအဆင့်ဆင့်ဖြစ်ပေါ်လာပါတယ်။ တပ်ကြီးရေတံခွန်၊ တပ်မောက် ရေတံခွန် တွေဟာ ထင်ရှားတဲ့ရေတံခွန်တွေဖြစ်ပါတယ်။ ဆက်ပြီးတော့လျောစောက်များများနဲ့မြောက်ဘက်ကို ဆက်လက်စီးဆင်း ခဲ့ပါတယ်။
ဇော်ဂျီမြစ်ဟာ ဒီ ပင်းတယ၊ ရပ်စောက်နဲ့ ကျောက်ဆည်နယ်တွေအတွက်တော့ စိုက်ပျိုးရေအတွက်အလွန်အားထားရတဲ့ မြစ်တစ် ခုဖြစ်ပါတယ်။ မြစ်တစ်လျောက်မှာ လိမ္မော်ခြံတွေ၊ လက်ဖက်ခင်းတွေ ကော်ဖီခြံတွေအတွက်လိုအပ်တဲ့စိုက်ပျိုးရေကို အဓိကထောက် ပံပေးနေတဲ့မြစ်တစ်ခုပါ။ ရပ်စောက်မြို့အလွန်က တပ်ကြီးရေတံခွန်ကိုအကြောင်းပြုပြီး တပ်ကြီးရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်းကိုအ ကောင်ထည်ဖော်ခဲ့တာပါ။ ၁၉၈၂/၈၃ လောက်မှာ စတင်ခဲ့တာပါ။
ဇော်ဂျီမြစ်ရေကနေ ရေအားလျှပ်စစ်ထုတ်ယူဖို့စပြီးစဉ်းစားကြတာက တပ်မောက်ရေတံခွန်ကိုအခြေပြုပြီးစတင်စဉ်းစားကြတယ် လို့ဆိုပါတယ်။ တပ်မောက်ရေတံခွန်၏အောက်ဘက်သင့်လျော်သော တစ်နေရာမှာ တမံတစ်ခုတည်ဆောက်ပြီး လျှပ်စစ် ပမာဏကို မီဂါဝပ် ရာဂဏန်းလောက်ထိ ထုတ်ယူဖို့ မြန်မာနဲ့ ဖင်လန်း တို့စဉ်းစားခဲ့ကြပါတယ်။ အကယ်၍ ဒီလိုသာ တည်ဆောက်ဖြစ်မည် ဆိုလျှင် တပ်မောက်စီမံကိန်းတည်ဆောက်ရေးအတွက်လိုအပ်မယ့် တည်ဆောက်‌ရေးလျှပ်စစ်လိုအပ်ချက်ကို ထုတ်ယူနိုင်ဖို့ တပ်ကြီး စီမံကိန်းကို အကောင်ထည်ဖော်ခဲ့တာပါ။
တပ်ကြီးစီမံကိန်းကို ၁၉၈၄ ဒီဇင်ဘာမှာ စတင်အကောင်ထည်ဖော်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၇ ဇူလိုင်လတွင် ပြီးစီးခဲ့ကာဓာတ်အားစတင် ထုတ်ယူနိုင်ပါတယ်။ စီမံကိန်းတွက်လိုအပ်တဲ့ စက်ပစ္စည်းနဲ့အခြားအကူညီတွေကို ဖင်လန်းနိုင်ငံကထောက်ပံပေးခဲ့ပါတယ်။ ဖွံဖြိုးပြီး နိုင်ငံက ထောက်ပံတဲ့စက်တွေဖြစ်တာကြောင့်စက်တွေက အရည်သွေးကောင်းမွန်လှပါတယ်။
တပ်ကြီးစီမံကိန်းကတော့ ၁၉၈၇ နှစ်လယ်လောက်မှာပြီးစီးပြီး  (၆၀၀) ကီလိုဝပ်စက်နှစ်လုံးတပ်ဆင်ထားတာကြောင့် ၁၂၀၀ ကီလိုဝပ် (၁.၂ မီဂါဝပ်) ကိုထုတ်လုပ်ပြီး ရပ်စောက်မြို့နဲ့ ဗထူးတပ်မြို့နှစ်ခုကို ဓာတ်အားပေးနိုင်ခဲ့ပါတယ်။
တပ်ကြီး စီမံကိန်းဟာ အဆင်ပြေပြေသာသာယာယာနဲ့ ဓာတ်အားထုတ်လုပ်ပေးနိုင်ခဲ့တာတော့မဟုတ်ပါဘူး။ တပ်မောက်ရေတံ ခွန်ရဲ့ အထက်ဘက် ဇော်ဂျီမြစ်ရဲ့ ရေဝေရေလဲ မြေပြန့်ဒေသဟာ ရာသီဥတုအရ စိုက်ပျိုးရေးအလွန်ကောင်းမွန်တဲ့ဒေသဖြစ်လို့ စိုက်ပျိုး ‌ရေလုပ်ငန်းအလွန်များပြားရာဒေသဖြစ်ပါတယ်။ လိမ္မော်ကိုအများဆုံးစိုက်ပျိုးပြီး လိမ္မော်စိုက်ခင်းများကို အမြဲတစ်စေ တိုးချဲ့နေတာ မို့ ‌စိုက်ပျိုးရေးတိုးချဲ့လာတာနဲ့အမျှ တောပြုန်းမြေဆီလွှာ တိုက်စားမှုတွေအလွန်များပြားလာပါတယ်။ တစ်နည်းအား ဖြင့် ဇော်ဂျီမြစ်ရေဟာ အနည်အနှစ်ပျော်ဝင်နှုန်းများလာပါတယ်။ ထို့ကြောင့်ဇော်ဂျီမြစ်ရေဟာ ကြည်လင်နိုင်ခြင်းမရှိတော့ ဘဲ မြေနီ မှုန့်များပျော်ဝင်နေတဲ့နှောက်ကျိ နေတဲ့ ‌ရေများစီးဆင်းတဲ့ မြစ်ဖြစ်လာပါတယ်။ ထိုရေများက တပ်ကြီး စက်ရုံကိုကောင်းကောင်း ဒုက္ခပေးပါတော့တယ်။
မြစ်ကိုကန့်လန့်ဖြတ်တည်ဆောက်ထားတဲ့ ကွန်ကရစ်ရေလွှဲက နှုန်းတွေကို တားထားသလိုဖြစ်ပြီး ချောင်းအတွင်းမှာ နှုန်းမြေစု မှုကိုဖြစ်လာစေပါတယ်။ ရေတားတဲ့ ကွန်ကရစ်တမံက နှုန်းတားတဲ့ ကွန်ကရစ်တမံဖြစ်လာပြီး မြစ်ပါကောလာပါတယ်။ရေလွှဲဆည် အထက်မှာ ရေသိုလှောင်နိုင်မှုလျော့နည်းလာပါတယ်။မြစ်ရေကို မျက်နှာချင်းဆိုင်ထားပြီး ရေဝင်ပေါက်ဖော်ထားတဲ့ စက်ရုံရေဝင် ပေါက် ကစက်ရုံရှိ စက်များအတွင်းဘက်ကိုနှုန်းဝင်ရောက်မှုကိုဖြစ်ပေါ်လာစေပါတယ်။ နှုန်းဝင်ရောက်မှုဟာ မျှော်မှန်းသည်ထက် များလာတော့ စက်များမကြာခဏ ရပ်တန့်ပြီး နှုန်းရှင်းလင်း‌ရေးတွေသန့်ရှင်းရေးတွေလုပ်ရပါတော့တယ်။
လက်ရှိအနေထားတိုင်းသာဆက်ပြီးလုပ်ကိုင်နေရလျှင် စက်များလုံးဝပျက်စီး တော့မှာဖြစ်တာကြောင့် မူလတည်ဆောက်မှုကို ပြုပြင်တည်ဆောက်မှုတွေလုပ်ရပါတော့တယ်။ ပြုပြင်တည်ဆောက်မှုအနေနဲ့ ‌ရေလွှဲဆည်ရဲ့ညာဘက်အစွန်မှာ သဲနှုန်းထုတ်ပေါက် (၂) ခုနှင့် ရေတံခါးတွေကို ထည့်သွင်းတည်ဆောက်ရပါတယ်။ စက်ရုံအတွက်ရေယူလမ်းကြောင်းကို လည်း‌ရှေ့ဘက်မှာ ကွန်ကရစ်အကာ ( Dike) တစ်ခုတည်ဆောက်ပြီး ဘေးတိုက်ရေယူသည့်ပုံစံအဖြစ်ပြောင်းလဲတည်ဆောက်ခဲ့ရပါတယ်။ ထိုသို့ပြောင်း လဲတည်ဆောက်မှုကြောင့်စက်ရုံတွင်းသို့သဲနှုန်းဝင်ရောက်မှု အထိုက်လျောက်လျော့ကျခဲ့ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် ရာသီဥတုဖောက်ပြန်ခဲ့တဲ့ ၂၀၀၆ အောက်တိုဘာ ၉ ရက်နေ့မှာတော့ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းတာကြောင့် တိမ်ကောနေတဲ့ဇော်ဂျီမြစ်က စီးလာသမျှသောရေအားလုံးကိုနိုင်နိုင်နင်းနင်း စီးသွားစေနိုင်စွမ်း မရှိနိုင်တာကြောင့် မြစ်ရေများ ကွန်ကရစ်တမံကိုဖြတ်ကျော်ဝင်ရောက်လာပြီး သဲနှုန်းတွေအောက်မှာစက်ရုံနဲ့စက်များအားလုံးပျက်စီးခဲ့ရပါတယ်။
တပ်ကြီးစက်ရုံသည် မြစ်ရေဝင်ရောက်မှုကြောင့်ပျက်စီးခဲ့ရ‌သော်လည်း နှစ်အတန်ကြာတဲ့ထိ ပြင်ဆင်မှုတွေကင်းမဲ့နေခဲ့ပါတယ်။ အသေးစားစက်ရုံတွေစာ ချို့ယွင်းမှုတွေဖြစ်လာပြီဆိုရင် နောက်ပိုင်းမှာပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှု တွေမလုပ်ကြတော့ပဲ အပျက်စီးတိုင်းထား လိုက်ကြပါတယ်။ သို့သော် တပ်ကြီးစက်ရုံကတော့ထိုသို့မဟုတ်ခဲ့ပါ။ စက်ရုံကိုတာဝန်ရှိ လျှပ်စစ်ဖြန့်ဖြူးရေးအဖွဲ့က ပြန်လည်လည် ပတ်ပြီး လျှပ်စစ်ပြန်လည်ထုတ်ယူနိုင်ရေးကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါတယ်။
ချို့ယွင်းသွားတဲ့စက်တွေကိုစုစည်းပြီး ပြန်လည်ဆန်းစစ်ကာ ကောင်းမွန်နိုင်သောစက်ပစ္စည်းများကိုစုဆောင်းပါတယ်။ စုစည်း ထားတဲ့စက်တွေနဲ့ စက်အမှတ် (၁) ကိုရပ်တန့်ပြီး စက်အမှတ် (၂) ကိုပြန်လည် လည်ပတ်နိုင်ရေး ကိုပြန်လည်ကြိုးစားခဲ့တာကြောင့် ၂၀၀၇ ဇန်နဝါရီလ (၁၀) ရက်နေ့မှာ ပြန်လည်လည်ပတ်နိုင်ကာ ဓာတ်အားပြန်လည်ထုတ်လွတ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ စက်အမှတ် (၂) ဟာ ပြန်လည်လည်ပတ်နိုင်ပေမယ့် အခြေအနေမကောင်းခဲ့ပါ။ မကြာခဏ ချို့ယွင်းနေလို့ ပျက်လိုက်၊ လည်လိုက်ဖြစ်နေပါတယ်။
၂၀၁၀ ဇွန် (၁၇) မှာတော့ အမှတ် (၂၀) စက်၏ Generator Main Shaft ပွန်းစားသွားခြင်း၊ Sector Coin လောင်ကျွမ်းသွားခြင်း၊ Governor နှင့် Runner  များချို့ယွင်းသွားခြင်း၊ Turbine shift များ နိမ့်ကျသွားခြင်း စတဲ့အကြောင်းရင်းတွေကြောင့် အမှတ်(၂) စက်ကိုပါလုံးဝရပ်နားထားလိုက်ရပါတယ်။ ပြန်လည်ပြုပြင်ပါကလည်း စက်တစ်ခုလုံးအားပြုပြင်ရမည်ကတစ်ကြောင်း၊ ကုန်ကျ စားရိတ်များပြားလွန်းသည်ကတစ်ကြောင်း၊ ပြန်လည်ရရှိမည့်အကျိုးအမြတ်နည်းပါးခြင်းတို့ကြောင့် တပ်ကြီးစက်ရုံသည် ထိုချိန်မှစ၍ ရပ်တန့်နေခဲ့ပါသည်။ တပ်ကြီးစက်ရုံမှ ဓာတ်အားရယူသုံးစွဲနေသည့် ရပ်စောက်မြို့နှင့် ဗထူးတပ်မြို့များကလည်း နိုင်ငံတော် ဓာတ်အားကွန်ယက်စနစ်မှ ဓာတ်အားလုံးလောက်စွာရရှိနေပြီဖြစ်တာကြောင့် တပ်ကြီးစက်ရုံသည် ယခင်ကလောက်အရေးမပါတော့ ချေ။
သို့သော် ဒုတိယ အရပ်သားအစိုးရလက်ထပ်ရောက်သောအခါ  Hydro Power & Solar Energy Deployment Company သည် ရှမ်းပြည်နယ်အစိုးရထံမှ ခွင့်ပြုချက်တောင်းခံ၍ ပြည်နယ်အစိုးရ၏ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် တပ်ကြီးရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံကိုပြင်ဆင် ခဲ့ပါသည်။
စက်များပြန်လည်လည်ပတ်ရေးအတွက် တရုတ်နိုင်ငံမှ အင်ဂျင်နီယာ နှင့်ကျွမ်းကျင်သူများနဲ့ ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ၊ အတတ်နိုင်ဆုံး မူလစက်ပစ္စည်းများနှင့်သာ ပြန်လည်လည်ပတ်နိုင်အောင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ သို့သော် လျှပ်စစ်ပိုင်းနှင့် Control ပိုင်းများတွင် တရုတ် ပစ္စည်းများနှင့်အစားထိုးပြင်ဆင်ခဲ့ပြီး ယခင် Analog system မှ Digital system သို့ပြောင်းလဲတပ်ဆင်ကာ စက်စတင်စမ်းသပ် လည်ပတ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ Company အနေနဲ့ ပြင်ဆင်မှုများပြီးစီးပါက ဓာတ်အားရောင်းချရေး ၊ PPA ( Power Purchase Agreement) လက်မှတ်ရေးထိုးခွင့်တောင်းခံပြီး နိုင်ငံတော်သို့ဓာတ်အားရောင်းချသွားမယ်လို့ဆိုပါတယ်။
Company ဟာ စက်ရုံရဲ့အထက်ဘက်ရေဝင်လမ်းကြောင်းမှာရှိနေတဲ့ ရွံ့နွံ့များ သဲနှုန်းများကို ဖယ်ရှားရေးလုပ်ဆောင်စဉ်က ကာရံထားတဲ့ ကွန်ကရစ်နံရံများကို ချိုးဖဲ့ပြီး စက်ယန္တယားကြီးများအတွင်းဘက်ထိဝင်ရောက်ကာ ရှင်းလင်းခဲ့ရပါတယ်။ ‌နောင်တွင် မြစ်ရေကြီး မှုဖြစ်ပါကလည်း စက်ရုံတွင်းသို့ရေဝင်ရောက်ခြင်းမရှိစေရန် မြေသားတမံ၏အဆုံးပိုင်း အစွန်မှာ အရေးပေါ်ရေပိုလွှဲ (ရေကျော်) တစ်ခုကိုလည်ထည့်သွင်းတည်ဆောက်သွားမယ်လို့ တာဝန်ယူတည်ဆောက်နေတဲ့ company ကဆိုပါတယ်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ် ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တာတမံများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံများ
အရှေ့နံဂါတ်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်
အရှေ့နံဂါတ်ရွာ (Ahsheynangat)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်၊ ဘဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၁၀၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၇၁ ဦး၊ မ ၁၅၉၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၆၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပခုက္ကူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စခမ်းကြီးရွာ၊ သံဖြူဇရပ်မြို့နယ်
စခမ်းကြီးရွာ(Sakhangyi)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်ခရိုင်၊ သံဖြူဇရပ်မြို့နယ်၊ စခမ်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၂၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စခမ်းကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၀၁ ဦး၊ မ ၁၈၇၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၆၇၄ ဦး နေထိုင်သည်။ ၎င်းရွာသည် တိမ်ကောသွားခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံဖြူဇရပ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုင်းနွဲ့ရွာ၊ ဟိုတောင်းမြို့နယ်
မိုင်းနွဲ့ရွာ (Mongnwet)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ မိုင်းပေါက်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ ဟိုတောင်းမြို့နယ်၊ ကျိမ်းခမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၁၃၆ ဖြစ်သည်။
နန်းဟုန်ရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်အောရွာ၊ နောင်ချိုမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နောင်ချိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
NGC 1448
NGC 1448 သို့မဟုတ် NGC 1457 သည် ဟော်ရိုလိုဂျီယံ ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ဂလက်ဆီ ကတ်သလောက်စာရင်းတွင် Sprattus Horologii ဟုခေါ်သည်။ ကမ္ဘာမြေမှ အလင်းနှစ် ၅၅ မီလီယံ ကွာဝေးပြီး ဂျွန် ဟာရှယ်ဆိုသူက ၁၈၃၅ တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယင်းဂလက်ဆီ၌ ဆူပါနိုဗာ ၄ ခုကို လေ့လာခဲ့ရသည်။
ယောင်တီးယားရွာ၊ ပန်ဝိုင်မြို့နယ်
ယောင်တီးယားရွာ (Yawngteeyar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ ပန်ဝိုင်မြို့နယ်၊ ယောင်တီးယားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၇၀၆ ဖြစ်သည်။
လွိုင်လန်းတောင်
လွိုင်လန်းတောင် သည် ရှမ်းတောင်တန်းတွင် အမြင့်ဆုံး တောင်ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။ လားရှိုးမြို့၏ အရှေ့တောင်ဘက် ၄၅ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ယောင်တီးယားရွာ၊ ပန်ဝိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်ဝိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လွိုင်လန်းတောင်
ပထဝီအနေအထား
အရှေ့ဘက်တွင် ကောင်းဝိန်းရွာသည် ၁၁ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်တွင် မိုင်းပတ်ရွာ ၏ ၁၀ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။
နားဝါရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်
နားဝါရွာ (Narwar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ လားရှိုးမြို့နယ်၊ တာပုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၇၁၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တာပုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၄၄ ဦး၊ မ ၁၄၉၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လားရှိုးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နဘဲကွင်း (မြောက်စု)ရွာ၊ လက်ပံတန်းမြို့နယ်
နဘဲကွင်း (မြောက်စု)ရွာ (Nabekwin(Myauksu))သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ လက်ပံတန်းမြို့နယ်၊ နဘဲကွင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၀၃၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နဘဲကွင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၆၀ ဦး၊ မ ၁၅၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၉၇၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လက်ပံတန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပိန္နဲကုန်းရွာ၊ ဘုတ်ပြင်းမြို့နယ်
ပိန္နဲကုန်းရွာ(Peinhnekone)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ကော့သောင်းခရိုင်၊ ဘုတ်ပြင်းမြို့နယ်၊ ဘန်ဂလားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 178,245 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘုတ်ပြင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆောင်းကောရွာ၊ ခန္တီးမြို့နယ်
ဆောင်းကောရွာ (Saungkaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ခန္တီးခရိုင်၊ ခန္တီးမြို့နယ်၊ ဖောင်ဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၃၂၂ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခန္တီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝိုလ်ဖင်
ဝိုလ်ဖင် (wholphin) သည် အလွန်ရှားပါးသော 'စစ်တေးရှန်း' (cetacean - ဝေလငါး၊ လင်းပိုင်း... ) မျိုးစပ်ကောင်ဖြစ်၍ ပုလင်းနှုတ်သီးလင်းပိုင် (Tursiops truncatus) အမနှင့် ဖော့စ်ကစ်လာဝေးလ် (false killer whale, Pseudorca crassidens) အထီးတို့ မျိုးစပ်မှုမှဖြစ်ပေါ်လာသော သတ္တဝါဖြစ်သည်။ ဝိုလ်ဖင် (wholphin) အမည်မှာ ဝေလငါးနှင့် လင်းပိုင်းတို့၏ မျိုးစပ်ထားသော သတ္တဝါဟူ၍ ဆိုသည်။ သို့သော်လည်း မျိုးရိုးဗီဇခွဲပညာရပ်အရ သတ္တဝါနှစ်မျိုးစလုံးမှာ ပင်လယ်နေ လင်းပိုင် (မျိုး)မိသားစုမှဖြစ်၍ သွားရှိသော ဝေလငါး မျိုးစဉ်ခွဲအုပ်စုအတွင်းတည်ရှိသည်။ ဝိုလ်ဖင်များသည် (ထိန်းသိမ်းစောက်ရှောက် ရေကန်... ) တို့တွင်မွေးဖွား(သားဖောက်)ကြ၍ ပင်လယ်သမုဒ္ဒရာ၌လည်း မွေးဖွားကြသည်ဟု သိရှိရသည်။
ဥပမာများ
ပထမဆုံး မှတ်တမ်းတင်နိုင်သော ဝိုလ်ဖင်မွေးဖွားမှုသည် ၁၉၈၁ တိုကျို ပင်လယ်ကမ္ဘာဟုခေါ်သော နေရာတွင်ဖြစ်ကာ ထိုသတ္တဝါငယ်သည် ရက်ပေါင်း (၂၀၀) အရ၌ သေဆုံးခဲ့သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ ပထမဆုံး ဝိုလ်ဖင်နှင့် ပထမဆုံး အသက်ရှင်နေထိုင်ခဲ့သော အကောင်မှာ ကေကိုင်းမော်လူး (Kekaimalu) ဟု ခေါ်တွင်ပြီး ယင်းအမလေးကို ၁၉၈၅ မေ ၁၅ ၌ ဟာဝါရီရှိ အဏ္ဏဝါ ဥယျာဉ် (Sea Life park)တွင်ဖြစ်သည်။ အမည်၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ 'ငြိမ်းချမ်းသော ပင်လယ်မှ' ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
ကေကိုင်းမော်လူးသည် ငယ်ရွယ်စဉ်ကပင် သားဖွားနိုင်ခဲ့သောကြောင့် မျိုးအောင်သည်ဟု ဆိုရမည်ဖြစ်သည်။ မွေးလိုက်သော အကောင်လေူမှာ ရက်အနည်းငယ် အကြာ၌ပင် သေဆုံးသွား၏ ။ ကေကိုင်းမော်လူး ထပ်မံ မွေးဖွားခဲ့၍ မွေးဖွားခဲ့သော အကောင်မှာ အမဖြစ်ကာ ပိုဟိုင်းကဲလိုဟာ (Pohaikealoha) ဟု ခေါ်တွင်သည်။ နှစ်နှစ်ကြာကြာ ယင်းအမလေးကို မိခင် ကေကိုင်းက ဂရုစိုက်သော်လည်း သေသေချာချာ ပြုစုစောင့်ရှောက်သည့်ပုံစံမျိုး မဟုတ်ပေ။ ထိနကျောင်းလေ့ကျင့်ပေးသော သူများကသာ ပြုစုခဲ့ကြသည်။ သို့သော် အသက် (၉)နှစ်၌ သေဆုံးသွား၏ ။ ၂၀၀၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၃ တွင် ကေကိုင်း၌ တတိယသားပေါက်ခဲ့ကာ မျိုးစပ်သော အထီးမှာ နှုတ်သီးခေါင်း လင်းပိုင်းတစ်ကောင်ဖြစ်သည်။ မွေးဖွားခဲ့သည်မှာ အမဖြစ်၍ ခေါ်ဝီလီကိုင်း (Kawili Kai) ဟု အမည်ပေးခဲ့ကြသည်။ မွေးဖွားပြီး လသားပိုင်းတွင်ပင် နှုတ်သီးခေါင်း လင်းပိုင်းတစ်ကောင္၏ အရွယ်အစားခန့် ရှိလာသည်။ မွေးခဲ့သော အကောင်ပေါက်သုံးကောင်လုံးသည် လေးပုံသုံးပုံမှာ နှုတ်သီးခေါင်း လင်းပိုင်ဖြစ်၍ ကျန်သောတစ်ပုံ ဖော့စ်ကစ်လာဝေးလ် ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ မတ်လ အထိ ကေကိုင်းနှင့် ခေါ်ဝီလီကိုင်းတို့သည် ဟာဝါရီရှိ အဏ္ဏဝါ ဥယျာဉ်တွင် ဆင်လက်ထိန်းသိမ်းထားသည်။
ထပ်တူညီခြင်း
ဂျီဩမေတြီ တွင် ပုံနှစ်ခု သို့မဟုတ် အရာဝတ္ထုနှစ်ခုသည် တူညီသော ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် အရွယ်အစားရှိပါက ထပ်တူကျသည်။ အရာဝတ္ထုတစ်ခုကို ရွေ့လျားခြင်း၊ လှည့်ခြင်း၊ ရောင်ပြန်ဟပ်ခြင်း စသည်တို့ကို လုပ်ဆောင်သည့်အခါတွင် အခြားအရာဝတ္ထုကဲ့သို့ ပုံစံပြောင်းသွား၏။ ထိုအခြေအနေမျိုးကို အရာဝတ္ထုနှစ်ခုသည် ထပ်တူညီကြသည်။
အခြေခံဂျီဩမေတြီတွင် ထပ်တူညီသည် ဟူသည့် စကားလုံးကို မကြာခဏ သုံးလေ့ရှိ၏။ ထိုစကားလုံးသည် အရာဝတ္ထုများ ထပ်တူညီကြသည့်အခါ မကြာခဏ သုံးလေ့ရှိ၏။
အထက်တွင်ဖော်ပြခဲ့သည်မှာ ပုံနှစ်ခုသည် သက်ဆိုင်ရာ လက္ခဏာများဖြစ်ကြသည့် အနားများ၊ ထောင့်များသာမက ထောင့်ဖြတ်မျဉ်းများ၊ ပတ်လည်အနားများ၊ ဧရိယာများသည် ထပ်တူညီပါက သို့မဟုတ် တူညီပါက ထိုပုံနှစ်ခုသည် ထပ်တူညီကြသည်။
အရာဝတ္ထုများ ပုံသဏ္ဌာန်တူရန်အတွက် တူညီသော ပုံစံရှိရန်သာလိုပြီး အရွယ်အစားတူရန် မလိုပေ။ (အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အများစုတွင် ထပ်တူညီခြင်းသည် သဏ္ဌာန်တူခြင်း၏ ပုံစံတစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ပုံသဏ္ဌာန်တူသည်ဟု ပြသနိုင်ရန်အရာဝတ္ထုများသည် မတူညီသော အရွယ်အစားများရှိရန် လိုအပ်သည်။)
ဒမ်စတဒ်တီယမ်
ဒမ်စတဒ်တီယမ် (Darmstadtium) ဒြပ်စင်သည် ဒြပ်စင်အလှည့်ကျဇယား (periodic table) ၌ ဓာတ်ခွဲခန်းမှထုတ်ပေါ်ရရှိသော ဒြပ်စင်တခုအဖြစ် တည်ရှိသည်။ ၎င်း၏သင်္ကေတမှာ Ds ဖြစ်ပြီး အက်တမ်အမှတ်စဉ် (atomic number) ၁၁၀ ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည်အလွန်မြန်စွာပြိုကွဲပျက်စီးတက်သောဒြပ်စင်တစ်ခု ဖြစ်သောကြောင့် ၎င်း ဒြပ်စင်၏ isotopes of mass အမှတ်စဉ် (၂၇၉ မှ-၂၈၁ ထိ) တို့၏ သက်တမ်းဝက်(half-life) ကာလတည်ရှိမှုကို မိုက်ခရိုစက္ကန့်ဖြင့်သာ တိုင်းတာနိုင်သည်။
အသုံးပြုခြင်း
၎င်းဒြပ်စင်အကြောင်းကို အနည်းငယ်သာသိရှိထားပြီး အသုံးပြုနိုင်ရန် နည်းလမ်းတစုံတရာမသိရှိသေးပါ။
ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာသက်ရောက်မှုများ
၎င်းဒြပ်စင်သည် အလွန်မတည်မြဲသောဒြပ်စင် ဖြစ်သည်။ ၎င်းဒြပ်စင်ဖြစ်ပေါ်ပြီး အလွန်လျင်မြန်စွာ အခြားဒြပ်စင်များအဖြစ်သို့ ပြိုကွဲပျက်စီးသွားသောကြောင့် ၎င်းဒြပ်စင်မှလူသားတို့၏ ကျန်းမာရေး အပေါ်အကျိုးသက်ရောက်မှုကိုလေ့လာရန်မဖြစ်နိုင်ပါ။
ပတ်ဝန်းကျင်သို့သတ်ရောက်မှုများ
Darmstadtium ဒြပ်စင်၏သက်တမ်းဝက်(half-life)သည် ဝ.၁ မီလီစက္ကန့်ခန့် အလွန်တိုသောကြောင့် ပတ်ဝန်ကျင်သို့ ၎င်းဒြပ်စင်၏သက်ရောက်မှုများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားစရာမလိုပါ။
ဘာကန်ရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
ဘာကန်ရွာ (Barkan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ နောင်ခစ် (ဝမ်ချန်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၀၇၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်ခစ် (ဝမ်ချန်)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၈၃ ဦး၊ မ ၆၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၉၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟယ်လီနာ ရူဘင်စတိန်း
ဟယ်လီနာ ရူဘင်စတိန်း (ချာဂျာ ရူဘင်စတိန်း ၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၁၈၇၂ – ၁ ဧပြီ ၁၉၆၅) သည် ပိုလန် အမေရိကန်လူမျိုး စီးပွာရေးလုပ်ငန်းရှင်၊ အနုပညာ စုဆောင်းသူနှင့် ပရဟိတသမား တဦး ဖြစ်သည်။ အလှကုန် လုပ်ငန်းရှင် တဦး ဖြစ်သော သူသည် သူ့ကို ကမ္ဘာ့အချမ်းသာဆုံး အမျိုးသမီးများအနက် တဦး ဖြစ်လာစေသည့် ဟယ်လီနာ ရူဘင်စတိန်း အင်ကော်ပိုရိတ် အလှကုန်ကုမ္ပဏီ၏ တည်ထောင်သူနှင့် ပြယုဂ် ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ
၁၈ ရာစု နှောင်းပိုင်းတွင် ပိုလန်ကို ပိုင်းခြားလိုက်သည့်အတွက် ဩစတြီးယား-ဟန်ဂေရီ လက်အောက်ခံ ဖြစ်လာသည့် ပိုလန်ငယ်ရှိ ကရာကိုးမြို့တွင် ဆိုင်ရှင်ဖြစ်သူ ပိုလန်နှင့် ဂျူးသွေးနှော စုံတွဲမှ မွေးဖွားလာသော သမီး ရှစ်ယောက်၌ ဟယ်လီနာ ရူဘင်စတိန်း(Helena Rubinstein)သည် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ အတ္တဘဝအမှန်ဝါဒ တွေးခေါ်ပညာရှင် မာတင် ဘူဘားသည် သူ့ဝမ်းကွဲ ဖြစ်သည်။ သူသည် ရုသ် ရပ္ပာပို့၏ အမေနှင့်လည်း ဝမ်းကွဲတော်သည်။
ဩစတြေးလျသို့ ပြောင်းခြင်း
အရပ် ‌၄ ပေ ၁၀ လက်မ(၁၄၇ စင်တီ)ဖြင့် သိသာစွာ ပုသော ရူဘင်စတိန်းသည် အင်္ဂလိပ်စကား နည်းနည်းသာ တတ်၊ ခြူး တပြားမှ မရှိဘဲ၊ ၁၉၀၂ တွင် ပိုလန်မှ ဩစတြေးလျသို့ ပြောင်းလာသည်။ သို့သော်လည်း သူ၏ စတိုင်ကျသော အဝတ်အစားများနှင့် နို့နှစ်ရောင် အသားအရေများကြောင့် မြို့နေ အမျိုးသမီးထုကြား သတိမထားဘဲ မနေနိုင်လောက်အောင် ဖြစ်ကာ၊ သူမ လက်ဆွဲအိတ်ထဲရှိ အလှကုန် ခရင်မ်ဘူးများကို ဝယ်ယူရန် ဆန္ဒရှိသူများကို မကြာမီ တွေ့သည်။ သူ့ကိုယ်ပိုင် ဈေးကွက် စတင်နိုင်မည့် နေရာကို တွေ့သည်။ ရူဘင်စတိန်းအဖို့ ‌ကံကောင်းသည်ကား ခရင်လုပ်ရန် အဓိကကျသော ပါဝင်ပစ္စည်း လာနိုလင်(lanolin)က လက်ထဲ အဆင်သင့် ရှိနေခြင်း ဖြစ်သည်။
အနောက်ဗစ်တိုးရီးယား ဒေသရှိ သူ့ဦးလေးနေသော ကိုလာရိမ်းသည် ထူးဆန်းသော နေရာ ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်သော်လည်း ဓာတုဗေနည်းအရ လာနိုလင်ဟု ‌သိကြသော သိုးဆီ သို့ သိုးဖယောင်း(sheep wax)ကို အမြောက်အမြား စစ်ထုတ်ပေးနိုင်သည့် သိုး ၇ သန်းခွဲ ‌နေထိုင်ရာ ဖြစ်သည်။ ဤသိုးများသည် နိုင်ငံဓန ဖြစ်ပြီး၊ တိုင်းပြည်၏ အကောင်းမွန်ဆုံး သိုးမွေးများ ထုတ်ပေးသော အနောက်ပိုင်းခရိုင်၏ ကျယ်ပြန့်လှသော မာရီးနို(သိုးတမျိုး) သိုးအုပ် ဖြစ်သည်။  လာနိုလင်၏ အနံ့ပြင်းပြင်းကို စိတ်ပျက်သော ရူဘင်စတိန်းသည် လာဗင်ဒါ၊ ထင်းရှုးခေါက်နှင့် ရေကြာပန်းငယ်တို့ဖြင့် စမ်းသပ်သည်။
အိမ်ထောင်ရေးနှင့် ကလေးများ
၁၉၀၈ တွင်၊ သူသည် ပိုလန်တွင် မွေးသော အမေရိကန် ဂျာနယ်လစ် အက်ဒွပ် ဝီလျံ တိုင်တပ်နှင့် လန်ဒန်၌ လက်ထပ်သည်။ သားနှစ်ယောက်ရရာ ရွိုင် ဗယ်လင်တိုင်း တိုင်တပ်(လန်ဒန်၊ ၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၀၉-နယူးယောက်၊ ၁၈ ဇွန် ၁၉၈၉) နှင့် ဟိုးရေ့စ် တိုင်တပ် (လန်ဒန်၊ ၂၃ ဧပြီ ၁၉၁၂-နယူးယောက်၊ ၁၈ မေ ၁၉၅၈)တို့ ဖြစ်သည်။ သူတို့သည် ပဲရစ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ပြီး ၁၉၁၂ တွင် ဆိုင်တဆိုင် ဖွင့်သည်။ သူ့ယောက်ျားသည် ကျော်ကြားအောင် စာရေးခြင်းဖြင့် ကူညီကာ၊ ထုတ်ဝေတိုက်ကလေး ထောင်ပြီး၊ လေဒီ ချက်‌တာလီရဲ့ ချစ်သူ ကို ထုတ်ဝေ၍ ဆင်မြူယယ် ပွတ်နံကို ငှားကာ ကျော်ကြားသော မော်ဒယ် ကိကိရဲ့ အမှတ်တရများကို ဘာသာပြန်စေသည်။
ရူဘင်စတိန်းသည် အထိန်းအကွပ်မဲ့သော ညစာပါတီများကို တက်ပြီး၊ လံကြုပ်ဟာသများဖြင့် လူသိများလာသည်။ တခါက အရက်မူးနေသော ပြင်သစ်သံအမတ်က အဲဒစ် ဆစ်ဝဲနှင့် သူ့ မောင် စချယ်ဗီရဲလ်ကို အမနာပ(vitriol) ပြောသည်မှာ"Vos ancêtres ont brûlé Jeanne d'Arc!"ဟူ၏။ ပြင်သစ်လို နည်းနည်းသာ သိသူ ရူဘင်စတိန်းက သံအမတ် ဘာပြောလိုက်သည်ကို ဧည့်သည် တဦးအား မေးလိုက်သောအခါ "သူပြေတာက နင့်ဘိုးဘွားတွေက ဂျိုအန်ရဲ့ လှေကြီးကို မီးရှို့လိုက်တယ်'တဲ့" ရူဘင်စတိန်းက "အင်း၊ တယောက်ယောက်တော့ ရှို့ခဲ့တာပဲ ဖြစ်မယ်"ဟု ဆိုလိုက်လေသည်။
နောက်ပွဲတခုတွင်၊ မာဆယ် ပရောက်က မြို့စားကတော်များသည် မည်သည့် မိတ်ကပ်ကို လိမ်းသင့်သည်လဲ မေးသည်။ လာမေးသူမှာ "ပရုပ်လုံးနံ့ နံ"သောကြောင့် သူက အတိုချုံးဖြေပြီး သူ ထွက်လာခဲ့သည်။ "သူ ကျော်ကြားလာမယ်ဆိုတာ ကျမက ဘယ်လိုလုပ်သိမှာလဲ"ဟု နောင်တွင် ရူဘင်စတိန်းက ပြောသည်။
အမေရိကသို့ ပြောင်းခြင်း
ပထမကမ္ဘာစစ် ဖြစ်ပွားသော် သူနှင့် တိုင်တပ်သည် နယူးယောက်သို့ ပြောင်းရွှေ့ပြီး နောင်တွင် တနိုင်ငံလုံး၌ ဆက်တိုက်ဖွင့်မည့် ဆိုင်၏ ကနဦး အလှကုန်ဆိုင်ကို ၁၉၁၅ တွင် ဖွင့်လိုက်သည်။ ဤသည်မှာ အလှကုန်လောကတွင် အခြားနာမည်ကြီး အမျိုးသမီး ဖြစ်သူ အဲလိဇဘက် အားဒင်နှင့် သူ ပြင်းထန်သော ယှဉ်ပြိုင်ပွဲ၏ အစ ဖြစ်သည်။ ၁၈ လအတွင်း ရှေ့ဆက်နောက် သေဆုံးသော အားဒင်နှင့် ရူဘင်စတိန်း နှစ်ယောက်စလုံးသည် ပွဲလမ်းသဘင် ကြိုက်သူများ ဖြစ်သည်။ ပြီးလျှင် ထိရောက်စွာ‌ ရောင်းချရေး၊ အဆင့်မြင့်စွာ ထုပ်ပိုးရေး၊ သေသပ်သော ယူနီဖောင်းများနှင့် အလှဖန်တီးရှင်များကို ဆွဲဆောင်ရေး၊ နာမည်ကြီးများ ထောက်ခံပေးခြင်း၏တန်ဖိုး၊ ဈေးမြင့်မြင့် ရရှိရေးနှင့် အသားအရေး ထိန်းသိမ်းခြင်းကို အားပေးခြင်းတို့ကို အလွန် သဘောပေါက်သူများလည်း ဖြစ်သည်။
၁၉၁၇ မှ စ၍၊ ရူဘင်စတိန်းသည် သူ့ထုတ်ကုန်များ၏ထုတ်လုပ်ရေးနှင့် လက်ကား ဖြန့်ချိရေးကို လုပ်ဆောင်သည်။ အလှပြင်ဆိုင်တိုင်းတွင် "Day of Beauty"သည် အကြီးအကျယ် အောင်မြင်သည်။ သူ့ကြော်ငြာများတွင် ရူဘင်စတိန်း၏ ပုံဟု ဆိုနိုင်သော မော်ဒယ်မှာ ဂျူးရုပ်ပေါက်နေသော သက်လတ်ပိုင်း ဖက်ရှင်မယ် ပုံ ဖြစ်သည်။
၁၉၂၈ တွင်၊ အမေရိကန်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းကို လေးမန်းညီအစ်ကိုသို့ ဒေါ်လာ ၇.၃ သန်းဖြင့် ရောင်းသည်။ စီးပွားပျက်ကပ်ဆိုက်ပြီးနောက်၊ တသန်းပင် မတန်တော့သော စတော့ကို ပြန်ဝယ်ကာ ယူအက်စ် မြို့ တဒါဇင်လောက်တွင် အလှပြင်ဆိုင်များ(salons and outlets) ထောင်ပြီး နောက်ဆုံး ရှယ်ယာများကို ဒေါ်လာ သန်းပေါင်းများစွာ တန်အောင် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ၇၁၅ ရိပ်သာ အမှတ် ၅ တွင် နောက်မှ ဖွင့်သော စပါ(spa)သည် စားသောက်ဆိုင်၊ ဂျင်ဆော့ခန်း ပါပြီး၊ ကော်ဇောများကို ပန်းချီဆရာ ဂျိုအန် မီရိုက ဆွဲပေးသည်။ ပေါင်ဒါမှုန့် ဒီဇိုင်းအတွက် သူ့ပုံကို ဆွဲရန် အနုပညာရှင် ဆာလဗေဒါ ဒါလီကို တာဝန်ပေးသည်။
ကွာရှင်းခြင်းနှင့် ပြန်လက်ထပ်ခြင်း
ကိုယ်ပိုင်စတိုင်နှင့် လန်းသော မင်းသား အာ့ချီး ဂူရီရယ်လီ တက်ကိုနီးယားသည် ရူဘင်စတိန်းထက် ၂၃ နှစ်ငယ်သည်။ တော်ဝင်ဘွဲ့မည်ကို ကိုယ်ပိုင် အမည်ခံချင်စိတ် ပြင်းရကား၊ ရူဘင်စတိန်းသည် ငယ်ရွယ်သော မင်းသားက သူမ၏ လူငယ်ဆုကို ရပြီးနောက်၊ ကျားအလှကုန်လိုင်း ဖြစ်မြောက်လာရန် မင်းသားပျိုကို အငမ်းမရ ဆွဲဆောင်သည်။ အချို့က ပြောသည်မှာ ထို‌အိမ်ထောင်ရေးက အရောင်းမြှင့်တင်ခြင်းလည်း ဖြစ်၊ သူကိုယ်တိုင်လည်း ဟယ်လင်နာ မင်းသမီး ဂူရီရယ်လီဟူ၍လည်း အမည်ခံ ပိုင်ရခြင်းလည်း ဖြစ်သည်ဟူ၏။ (ဂူရီယယ်လီ မျိုးရိုး၏ ကြင်ယာတော် မင်းသမီးဟု ဆိုလိုသည်)