cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ခြောက်ဆယ်ဝင်ရွာ
ခြောက်ဆယ်ဝင်ရွာ
နောင်တော်ရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
နောင်တော်ရွာ (Nawngtaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ လွိုင်နိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၇၇၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွိုင်နိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၉၈ ဦး၊ မ ၉၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျားကွင်း (အနောက်)ရွာ၊ ကြာကွင်း
ကျားကွင်း (အနောက်)ရွာ၊ ကြာကွင်း
ခွန်နွယ်၊ မောင် (အင်းလေး)
၁။ အမည်ရင်း - ဦးခွန်စိန်ဝင်း ၂။ မိဘအမည် - ဦးချစ်ရီ + ဒေါ်လှရင် ၃။ မွေးသက္ကရာဇ် - ၃၁၊ ၈၊ ၁၉၄၈ ၄။ မွေးဖွားရာဒေသ - အင်းယားမြောက်ရွာ၊ ညောင်ရွှေမြို့ ၅။ ကလောင်အမည်ခွဲများ - ကမ္မောဇ မောင်ပြုံရည်
ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ်
အဖ ဦးချစ်ရီ၊ အမိ ဒေါ်လှရင်တို့က ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ညောင်ရွှေမြို့နယ်၊ အင်းယားမြောက်ရွာတွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ပအိုဝ်း တိုင်းရင်းသား ဖြစ်သည်။ မန္တလေး ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံ တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။
နဝမတန်း ကျောင်းသားဘဝကပင် စာပေ လိုက်စားကာ စာပေများ စတင် ရေးသားခဲ့သည်။ ၁၉၆၈ ခုနှစ်၊ မြန်မာနိုင်ငံလုံး ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီ ဆောင်းပါးပြိုင်ပွဲ (အထက်တန်းအဆင့်) တွင် 'ဆွတ်ေ့ခလိုစိတ် နှစ်သိမ့်ဖြေမယ်' စာညွှန်းဖြင့် တတိယဆု ရရှိခဲ့ပြီး အချစ်တော် စာစောင် နံရံကပ် ဆောင်းပါး ပြိင်ပွဲဆု (၆) ကြိမ် ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၇၃ ခုနှစ်၊ စာပေဗိမာန်ဆု ပြိုင်ပွဲတွင် 'မြစိမ်းညိုရွက် သနပ်ဖက်' စာမူဖြင့် သုတပဒေသာ (ဝိဇ္ဇာ တတိယဆု)၊ ၁၉၈ဝ ပြည်နှစ်၊ စာပေဗိမာန် စာမူဆုပြိုင်ပွဲတွင် 'ပအိုဝ်း သွေးချင်းညီနောင်ရင်း' စာမူဖြင့် (လူငယ်စာပေ) တတိယဆု၊ ၁၉၈၇ ခုနှစ်၊ စာပေဗိမာန် ပြိုင်ပွဲတွင် 'စွမ်းအားရှင် ရွက်နုစိမ်းလေးများ' စာမူဖြင့် (ကလေးစာပေဆု) စာမူဆု တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၉ဝ ပြည်နှစ်တွင် 'စွမ်းအားရှင် ရွက်နုစိမ်းလေးများ' စာမူဖြင့်ပင် အမျိုးသားစာပေဆု (လူငယ်စာပေဆု)၊ ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် 'ပအိုဝ်း သွေးချင်းညီနောင်ရင်း' စာအုပ်ဖြင့် အမျိုးသားစာပေဆု (စာပဒေသာဆု) တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။
မြဝတီ၊ ငွေတာရီ၊ ရှုမဝ၊ စာပေလုပ်သား၊ မြတ်မင်္ဂလာ၊ ဒို့ကျောင်းသား စာအုပ်များတွင် ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။ ၁၉၉၃ ခုနှစ်မှ ယခု အချိန်အထိ တောင်ကြီးမြို့နယ် စာပေနှင့် စာနယ်ဇင်း အဖွဲ့တွင် ဥက္ကဋ္ဌ၊ ရှမ်းပြည်နယ် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေး ကောင်စီက ကြီးကြပ် လမ်းညွှန်ထုတ်ဝေသော 'ကမ္မောဇသတင်းစဉ်' တွင် စာတည်း အဖွဲ့ဝင်၊ ရှမ်းပြည်နယ် အမျိုးသမီးရေးရာ လုပ်ငန်း ကော်မတီဝင် အဖြစ် ဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။
ယခုအခါ တောင်ကြီးမြို့တွင် နေထိုင်ရင်း စာပေကို လေ့လာ ရေးသားလျက် ရှိသည်။
ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ
၁။ မြစိမ်းညိုရွက် သနပ်ဖက် ၁၉၇၆
၂။ ပအိုဝ်းသွေးချင်း ညီနောင်ရင်း ၁၉၈၄
၃။ စွမ်းအားရှင် ရွက်နုစိမ်းကလေးများ ၁၉၈၇
ကိုးကား
<References />
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:ပအိုဝ်းလူမျိုး ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ဂန်ဒန်းကျောင်းတော်
ဂန်ဒန်းကျောင်းတော် (Ganden Monastery) သည် တိဘက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘုန်းတော်ကြီးတက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဦးမှုံရွာ၊ ညီနောင်ဝ
ဦးမှုံရွာ၊ ညီနောင်ဝ
ယဉ်သည်ရွာ
ယဉ်သည်ရွာ
ကညင်ကိုင်းရွာ၊ ကညင်ကိုင်း
ကညင်ကိုင်းရွာ၊ ကညင်ကိုင်း
ဟိုလပ် (၇)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဟိုလပ် (၇)ရွာ (Holat (7))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ လွိုင်မွေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၃၈၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွိုင်မွေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၄၅ ဦး၊ မ ၃၀၅၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄၉၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖောင်းပြင်မြို့
ဒေသသမိုင်းအကျဉ်း
‌ဖောင်းပြင်မြို့သည် ဒုတိယကုန်းဘောင်ခေတ်အထိ ထင်ရှားခဲ့ခြင်း မရှိသေးပါ။ နယ်ချဲ့လက်ထက်မှ စတင်ကာ ဘောင်း​ပြင်ဟူသော အသုံးအနှုန်းအစား ဖောင်းပြင်ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ သို့ရာတွင်ဖောင်းပြင်မြို့ရှိ ရာဇမုနိဘုရားမှတ်စာ ငွေပေလွှာတွင် ဘောင်းပြင်ဟု ရေးသားထားသည့်ကို တွေ့ရှိရသည်။ ထို့အပြင် ၁၂၉၄ ခုနှစ်တွင် ရေးထိုးခဲ့သည့် မြို့နယ်ရှိ မဟာမုနိဘုရား ကျောက်စာ စာ​ကြောင်းရေ(၄၂-၄၃) တွင်လည်း ဘောင်းပြင်မြို့ဟု ဖော်ပြထားသည့်ကို တွေ့ရှိရသည်။ ယင်းအထောက်အထားများအရ ဖောင်းပြင်သည် ဘောင်းပြင်ဟူသော ​ဝေါဟာရမှ အဆင့်ဆင့် ပြောင်းလဲခေါ်လာသည်ဟု ဆိုရမည်ဖြစ်သည်။ ယနေ့ ရုံးသုံးအမည်နာမနှင့် လူအများစုမှ ဖောင်းပြင်မြို့ဟုပင် ခေါ်​ဝေါ်သုံးစွဲလျက် ရှိကြသည်။ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်သည် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၏ (၂၈.၂.၁၉၇၃) ရက်စွဲပါစာအမှတ်၊ ၁၀၇/၁၆/စိတ်(၁)ဖြင့် ထုတ်ပြန်သည့် အမိန့်ကြော်ငြာစာဖြင့်လည်းကောင်း၊ ကျေးရွာအုပ်စုများကို ပြည်ထဲရေးနှင့် သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ (၂၈.၂.၁၉၇၃)ရက်စွဲ ပစာအမှတ်၊ ၃/၁၀၆/အထ(၂)ဖြင့် ထုတ်ပြန်သည့် အမိန့်ကြော်ငြာစာဖြင့် လည်းကောင်း၊ အတည်ပြု ဖွဲ့စည်းထားပြီး ဖောင်းပြင်မြို့နယ်တွင် ရပ်ကွက်(၂)ခုနှင့် ကျေးရွာအုပ်စု (၄၀)၊ ကျေးရွာ (၁၇၈)ရွာဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားရှိသည်။
ပထဝီဝင် အနေအထား တည်နေရာနှင့်အကျယ်အဝန်း
ဖောင်းပြင်မြို့နယ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ​​မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိပြီး စစ်ကိုင်းတိုင်း​ဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်သည် ​မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၄ဒီဂရီ ၄၄မိနစ်နှင့်၂၅ဒီဂရီ ၆၅မိနစ်ကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၄ဒီဂရီ ၃၅မိနစ်နှင့် ၉၅ ဒီဂရီ ၀၁ မိနစ်ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ အကျယ်အဝန်းမှာ မိုင်အားဖြင့် (၁၆၀၂.၈၈) စတုရန်းမိုင်၊ ဧကအားဖြင့် (၁၀၂၅၈၄၆) ဧကရှိသည်။ အရှေ့မှအနောက်သို့ မိုင်(၄၀)ရှိပြီး တောင်မှမြောက်သို့ (၄၃)မိုင် ရှည်လျားပါသည်။
ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၏ အရှေ့ဘက်တွင် ဗန်းမောက်မြို့နယ်နှင့် ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် မော်လိုက်မြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် တမူးမြို့နယ်၊ မြောက်ဘက်တွင် ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေပါသည်။
မြေမျက်နှာသွင်ပြင်
ဖောင်းပြင်မြို့နယ်သည် တောင်ကုန်းတောင်တန်းပေါများသည့် ဒေသဖြစ်ပြီး သစ်တောများဖုံးလွှမ်းမှု (၈၀.၇၀)ရာနှုန်း ရှိသည်။ အလယ်ရိုးမ ဇီးဖြူတောင်တန်းနှင့် အနောက်ရိုးမတောင်တန်းမှာ မြောက်မတောင်သို့ သွယ်တန်းလျက်ရှိသည်။ ၎င်းတောင်တန်း(၂)ခုကြားတွင် တည်ရှိပြီးထင်ရှားသော မြစ်မှာ ချင်းတွင်းမြစ်ဖြစ်သည်။
ရေဆင်း
ဖောင်းပြင်မြို့နယ်သည် မြစ်ချောင်းများပေါများသော ဒေသတစ်ခုဖြစ်ပြီး မြစ်ချောင်းများသည် ​မြောက်မှ တောင်သို့ စီးဆင်းလျက်ရှိသည်။ ထင်ရှားသောမြစ်မှာချင်းတွင်းမြစ်ဖြစ်ပြီးဖောင်းပြင်မြို့အနီးမှ ဖြတ်သန်းစီးဆင်းပါသည်။ ချင်းတွင်း မြစ်မှာ နွေရာသီတွင် အနက်(၃)ပေခန့်သာ ရှိသည်။
ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက်အမြင့်
ဖောင်းပြင်မြို့နယ်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် အမြင့်(၅၁၈)ပေတွင် တည်ရှိသည်။ ဖောင်းပြင်မြို့နယ် အတွင်းရှိ အမြင့်ဆုံးတောင်မှာ ရွှေပလ္လင်တောင် ဖြစ်ပြီး ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် (၈၅၂)ပေ ရှိသည်။
ဟင်းစနဲရွာ၊ စမုန်တဲ
ဟင်းစနဲရွာ၊ စမုန်တဲ
ကုန်းတပ်ရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
ကုန်းတပ်ရွာ (Konetat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဟာဝမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၀၇၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟာဝမ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၀၇ ဦး၊ မ ၁၈၂၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၂၇ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
လာမှီခါးရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
လာမှီခါးရွာ(Larhmihkar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ ဆာဒူလောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၉၃၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆာဒူလောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၅၃ ဦး၊ မ ၂၂၈ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၈၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ခအောင်းပင်
ခအောင်းပင်ကို ရုက္ခဗေဒအရ Ficus hispidaဟု ခေါ်သည်။ ထိုအပင်မှာ အပင်ငယ်ကလေး ဖြစ်သည်။ ထိုအပင်၏ အသီးကို စားရသည်။ အသားကို စဉ်း၍ ဆေးရွက်ကြီးနှင့်ရောကာ ဆေးလိပ် လိပ်သောက်ကြသည်။ အသီး၊ အစေ့နှင့် အခေါက်များသည် အန်ဆေးများ ဖော်စပ်ရာတွင် အသုံးဝင်သည်။ အသီးကို အနာအုံရန်အတွက်လည်း အသုံးပြုနိုင်သည်။ ထိုအပင်မှ အမျှင်များလည်း ရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဩစတြေးလျနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ
ကျီးတောရွာ၊ ကျီးတော
ကျီးတောရွာ၊ ကျီးတော
ဂန့်ဂေါ်စုရွာ၊ ကညင်ကိုင်း
ဂန့်ဂေါ်စုရွာ၊ ကညင်ကိုင်း
ဘူးချောင်းရွာ
ဘူးချောင်းရွာ
သဘော့ကျွန်းရွာ၊ ညီနောင်ဝ
သဘော့ကျွန်းရွာ၊ ညီနောင်ဝ
ဝဲကြီးရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
ဝဲကြီးရွာ (Weagyi)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ ဝဲကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၄၈၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝဲကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၈၃ ဦး၊ မ ၆၆၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၄၉ ဦးနေထိုင်သည်။
တမောသာရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
တမောသာရွာ (Tamawthar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ တမောသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၂၆၃ ဖြစ်သည်။
ဝဲကြီးရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တမောသာရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အာရှ မသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ
အာရှ မသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ (Asian Para Games)သည် အာရှပါရာလမ်းပစ်ကော်မတီမှ ဦးစီးကျင်းပသည့် မသန်စွမ်းသူများဆိုင်ရာ အားကစားပွဲတော်ဖြစ်သည်။ ပြိုင်ပွဲဝင် မသန်စွမ်းသူများတွင် သွက်ချာပါဒ၊ လေဖြန်း၊ခြေ၊ လက်မသန်စွမ်း၊ အမြင်၊ အကြားချို့တဲ့ခြင်း စသည့် မသန်စွမ်းမှုအမျိုးမျိုး ခံစားနေရသူများ ပါဝင်သည်။ အိုလံပစ်နှင့် ပါရာလမ်းပစ်ကဲ့သို့ပင် အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲအပြီးတွင် ထိုပွဲ၏ အိမ်ရှင်မြို့ကပင် ဆက်လက် ကျင်းပသည်။ဤပွဲတော်သည် မသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲ (ပါရာလမ်းပစ်)ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက် အကြီးကျယ်ဆုံးပွဲတော်ဖြစ်သည်။ လက်ရှိအချိန်အထိ နိုင်ငံ (၃)နိုင်ငံမှ လက်ခံကျင်းပခဲ့ပြီး နိုင်ငံပေါင်း (၄၄)နိုင်ငံမှ ပါဝင် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း
ယခင်က အရှေ့ဖျားနှင့် တောင်ပစိဖိတ် မသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲ (FESPIC)အဖြစ် ကျင်းပခဲ့ပြီး အာရှ-ပစိဖိတ်ဒေသမှ နိုင်ငံများ ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကြသည်။၁၉၇၅ခုနှစ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၌ စတင်ကျင်းပခဲ့ပြီး ၂၀၀၆ခုနှစ်တွင် မလေးရှားနိုင်ငံ၌ နောက်ဆုံးကျင်းပခဲ့သည်။
FESPICကို ကြီးကြပ်ကျင်းပသည့် FESPIC အားကစားအဖွဲ့ချုပ်ကို ဖျက်သိမ်းပြီး အာရှမသန်စွမ်းသူများအားကစားကောင်စီနှင့် ပေါင်းစည်းခဲ့သည်။FESPICအားကစားပွဲကိုလည်း ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးပွဲတော်ဖြစ်သော ၂၀၀၆ ကွာလာလမ်ပူပွဲတော်ပိတ်ပွဲတွင် အာရှမသန်စွမ်းသူများအားကစားကောင်စီကို အာရှမသန်စွမ်းသူများအားကစားကော်မတီအဖြစ် ဖွဲ့စည်းကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။
အာရှနိုင်ငံများပါဝင်သည့် ပထမဆုံး မသန်စွမ်းအားကစားပွဲကို ၂၀၁၀ပြည့်နှစ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၌ စတင်ကျင်းပခဲ့သည်။
အားကစားနည်းများ
၂၀၁၀ပွဲတော်မှစ၍ ယခုအချိန်အထိ မငန်စွမ်းသူများအတွက် အားကစားနည်းများအပါအဝင် အားကစားနည်းပေါင်း ၂၄မျိုးကို ကျင်းပနိုင်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာရှမသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲ
လှည်းကျိုးရွာ၊ ကျီးတော
လှည်းကျိုးရွာ၊ ကျီးတော
ကညင်ကိုင်းချောင်းဖျားရွာ၊ ကညင်ကိုင်း
ကညင်ကိုင်းချောင်းဖျားရွာ၊ ကညင်ကိုင်း
အင်ပါယာ တေးဂီတဝိုင်း
အင်ပါယာ တေးဂီတဝိုင်းသည် ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၉ ခုနှစ်မှ စတင်အောင်မြင်လာခဲ့သည့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရော့ခ်ဂီတဝိုင်းဖြစ်သည်။ ရောခ့်သူရဲကောင်း၊ လျှပ်စစ်နှင့်မိုးကောင်းကင်၊ လျှပ်စစ်သံစဉ်များ၊ ရောခ့်တစ္ဆေ နှင့် ဆေးပေါင်းခတဲ့ည တေးအယ်လ်ဘမ်တို့သည် မြန်မာဟဲဗီးမက်တယ်ရောခ့်ဂီတ လောကတွင်အောင်မြင်မှု အများဆုံးရရှိခဲ့သောအယ်လ်ဘမ်များဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သည့် "မဟာ" ဟူသော တေးစီးရီးနှင့်ပတ်သက်၍ ပရိသတ် အများစုက အစိုးရပေါ်လစီ စီးရီးဟု ယူဆခဲ့ကြပြီး ယင်းနောက် ၂၀ဝ၀ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ အင်ပါယာအဖွဲ့၏ အောင်မြင်မှုကျဆင်းလာခဲ့ ကြောင်း ဝေဖန်ပြောဆိုမှုများလည်းရှိခဲ့သည်။ အင်ပါယာ ဝိုင်းတော်သားများ မှာဇော်ဝင်းထွဋ်၊ ဇော်မျိုးထွဋ်၊ ကီးဘုတ်လီယိုနာ့ဒ် မောင်မောင်လွင်၊ ဒရမ် ရဲလင်း၊ ဘေစ့်ကိုမြတ်မိုးနှင့် ကိုဗိုလ်မြင့်တို့ဖြစ်ကြသည်။မူလအဖွဲ့ဝင်ဟောင်းများမှာ ဒရမ်မာ ဝေထွန်း(နဝရတ် စတူဒီယို)နှင့် ဘေစ့် ကျင်ခမ်းဖုန်း တို့ဖြစ်သည်။
Gangteng Monastery
Gangteng Monastery သည် ဘူတန်နိုင်ငံအလယ်ပိုင်း၊ Wangdue Phodrang ခရိုင်တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ထန်းကိုးပင်ရွာ၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သံရှင်ပြင်ရွာ
သံရှင်ပြင်ရွာ
ကြို့ပင်ဝိုင်းရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ကြို့ပင်ဝိုင်းရွာ (Kyoetpinwaing)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ပျင်တောင်ကွင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၅၂၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပျင်တောင်ကွင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၅၉ ဦး၊ မ ၉၉၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၅၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ပိန်းဂရက်ရွာ၊ ကိုင်းတာ
ပိန်းဂရက်ရွာ၊ ကိုင်းတာ
ကြို့ပင်ဝိုင်းရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်းစိမ်းရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြင်ဦးရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
ပြင်ဦးရွာ (Pyinu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ လွိုင်နိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၇၇၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွိုင်နိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၉၈ ဦး၊ မ ၉၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆာဒူးလောရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ဆာဒူးလောရွာ(Sadulaw)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ ဆာဒူလောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၃၉၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆာဒူလောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၅၃ ဦး၊ မ ၂၂၈ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၈၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အုပ်ရှစ်ကုန်းရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
အုပ်ရှစ်ကုန်းရွာ (Okeshitkone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ ရေနံ့သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၅၁၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရေနံ့သာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၅၇ ဦး၊ မ ၁၂၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၁၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နားဖာရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
နားဖာရွာ (Narhpar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဟာဝမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၀၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟာဝမ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၀၇ ဦး၊ မ ၁၈၂၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၂၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟိုပို (အောက်)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဟိုပို (အောက်)ရွာ (Hopo (Lower))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ လွိုင်မွေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၄၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွိုင်မွေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၄၅ ဦး၊ မ ၃၀၅၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄၉၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညီနောင်ဝရွာ၊ ညီနောင်ဝ
ညီနောင်ဝရွာ၊ ညီနောင်ဝ
မိုးလုံးစုရွာ၊ ကျီးတော
မိုးလုံးစုရွာ၊ ကျီးတော
မျောက်ချောင်းရွာ
မျောက်ချောင်းရွာ
မြတ်မချောင်ရွာ၊ စမုန်တဲ
မြတ်မချောင်ရွာ၊ စမုန်တဲ
ဘိုးသင်း၊ ဦး (စစ်ကိုင်း)
စစ်ကိုင်း ဦးဘိုးသင်းကို ၁၂၅၂ ခု၊ ဝါခေါင်လ ပြည့်ကျော် ၁ ရက် (၁၈၉ဝ ပြည့်နှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်) ကြာသပတေးနေ့တွင် သရက်ခရိုင် မင်းတုန်းမြို့၊ မြို့သစ်ကုန်း အရှေ့ပိုင်း၌ ဖွားမြင်သည်။ ဖခင်မှာ ဦးဘိုးသာ၊ မိခင်မှာ ဒေါ်ရွှေအိတ် ဖြစ်သည်။ သား သုံးယောက်တွင် ဦးဘိုးသင်းသည် ဒုတိယသား ဖြစ်သည်။
ဦးဘိုးသင်းသည် ပေပင်ကျောင်းခေါ် ဘုန်းတော်ကြီး ကျောင်း၌ စတင် ပညာသင်သည်။ ကျောင်းမနေမီ ကပင် ဖခင်၏ သင်ကြားမှုကြောင့် စာရေးတတ် ဖတ်တတ်သဖြင့် ပေပင်ကျောင်းတွင် ပထမတန်းကို ဝင်ဖြေရာ ပထမ ရသည်။ အတန်းအဆင့်ဆင့် ထူးချွန်စွာ အောင်မြင်ပြီး သတ္တမတန်းတွင်လည်း သရက်မြို့နယ်၌ ပထမ ရသည်။ ထို့နောက် မန္တလေး နော်မန်ကျောင်း (ဆရာ အတတ်သင်ကျောင်း) ၌ ဆက်လက် ပညာ ဆည်းပူးရာ ၁၉ဝ၇ ခုနှစ်တွင် ဆရာဖြစ် အောင်သည်။ ထို့နောက် မြစ်ကြီးနားတွင် ကျောင်းဆရာအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ဗန်းမော်တွင် ကျောင်းအုပ်အဖြစ် လည်းကောင်း အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ထိုစဉ် ပညာအုပ်နှင့် စကားများ သဖြင့် အလုပ်မှ နုတ်ထွက်သည်။
ဦးဘိုးသင်းသည် အသက် ၁၉ နှစ် အရွယ်က စ၍ စာပေ လောကထဲသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ဝတ္ထု၊ ဆောင်းပါး အမြောက်အမြား ရေးသားခဲ့သည်။ 'ရွှေဂျိုးဖြူ' ဟူသော ကလောင် အမည်ခွဲဖြင့် လည်းကောင်း ရေးသားသေးသည်။ စစ်ကိုင်းတွင် အခြေတကျ နေထိုင်သည့်အတွက် 'စစ်ကိုင်း ဦးဘိုးသင်း' ဟု ထင်ရှားသည်။
ဆရာကြီး ရေးသားသော စာအုပ်များမှာ ကိုကို၊ ကိုးသိန်းမောင်၊ ဖာတလုံး ခေါင်းကျား၊ ကိုးသိန်းရှင် ကြာဝတ်ရည်၊ ခင်ကြီး မဟာမြိုင်၊ ခေါင်မြင့်ပန်းရည် ချစ်ပန်းရည်၊ ငတုန်း၊ ငပတ်လည်၊ ငဖြူထီး နန်းတွင်း ဝတ္ထုတော်ကြီး၊ ငမည်းခေါင်၊ စောထီးမောင်၊ စိတ်တိမ်းမောင်၊ ဆောင်းအမီ၊ အမယ့် ယောက်ျား၊ တင့်မျိုးခေါင်၊ တို့ကျေးရွာ၊ နီတိမာလာတော်ဝင် ဝတ္ထုတော်ကြီး၊ နီတိအမြုတေ၊ နေမျိုးနွယ် နန်းတွင်း ဝတ္ထုကြီး၊ ငလုံးမယ်၊ ပုဂံခေတ် အရည်းမာယာ၊ ပင်မြင့်ပန်း၊ ပင်လယ်ပျော် သီသီ၊ ပျို့မောင်၊ ပြည်ကြီးမျက်ရှင်၊ ပြည်ကြီးမှန်ကူ၊ ပြည်ကြီးရတနာ၊ ပြည်တွင်းလဲ့လဲ့၊ ငမဲကျွန်၊ စလေမင်းခွေး၊ ခရီးသည်ကြီး၊ သူ့အမြင် သူ့အတွေး (ဆယ်တွဲ) စသည်တို့ ဖြစ်သည်။
ဆရာကြီး ဦးဘိုးသင်းသည် တပည့်များ၏ တိုက်တွန်းချက် အရ ကိုယ်တိုင်ရေး အတ္ထုပ္ပတ္တိကို ၁၉၇၈ ခုတွင် ရေးသားပြီး ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် စာပေဗိမာန်က ထုတ်ဝေသည်။ ငယ်စဉ် ဘဝက စ၍ စစ်ပြီး ကာလအထိ ပါဝင်သည်။
ဘာသာစကား
ဘာသာစကားဆိုသည်မှာ လူတို့ အချင်းချင်း အပြန်အလှန်ဆက်သွယ်မှုပြုနိုင်ရန် သတင်းအချက်အလက်/ခံစားချက် စသည်တို့ကို ဖလှယ်ရန် တို့အတွက် အသံထွက်၍ တိုက်ရိုက် ဆက်သွယ်မှုစနစ်ကို အသုံးပြုလာကြရာမှ ဝေါဟာရများကြွယ်ဝလာပြီး ဘာသာစကားဟုပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်။
ဘိုးသင်း၊ ဦး (စစ်ကိုင်း)
ဆရာကြီး ဦးဘိုးသင်းသည် ၁၃၃၅ ခုနှစ်၊ နတ်တော် လပြည့်ကျော် ၁ ရက် (၁၉၇၃ ခု၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁ဝ ရက်) နေ့တွင် ကွယ်လွန် အနိစ္စရောက်သည်။
ဘာသာစကား
ဘာသာစကား နှင့် အသံ
အစောပိုင်းကာလများက ဘာသာစကားတွင် အသံထွက်ပြောဆိုသောဘာသာစကား နှင့် လက်ဟန်ခြေဟန်ဖြင့် ပြောဆိုသော ဘာသာစကား တို့သည် ဖွဲ့တည်ပုံအရ၎င်း၊ အသုံးချပုံအရ၎င်း လုံးဝကွဲပြားခြားနားသည်ဟုယူဆပြီး သုတေသနလေ့လာမှုများကို သီးခြားစီသတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ ယခုနောက်ပိုင်းကာလများတွင် လက်ဟန်ခြေဟန်ဖြင့်ပြောဆိုခြင်းဆိုသည့်အတိုင်း ဘာသာစကား တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ အသံထွက်ပြောဆိုသော ဘာသာစကားကဲ့သို့ပင် တည်ဆောက်ပုံ အသွင်သဏ္ဍန်နှင့် သုံးစွဲသည့် ဝေါဟာရတို့ကို ရှင်းလင်းတင်ပြနိုင်သည့် အခြေအနေသို့ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ယခုခေတ် ဘာသာဗေဒ သုတေသနစာတန်းဖတ်ပွဲများတွင် လက်ဟန်ခြေဟန်ဖြင့်ပြောသော ဘာသာစကားကိုပါ အသံထွက်ဘာသာစကားနှင့်အတူ ကျင်းပသည့် အစီအစဉ်ကိုရေးဆွဲလာ ကြပြီဖြစ်သည်။ ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာရှင်းလင်းပါက ဘော်ဒီလန်းဂွေ့ချ် ဟုခေါ်သော ကိုယ်အမူအရာဖြင့်ပြသသော ဘာသာစကား ကိုလည်း၊ အချင်းချင်းဆက်သွယ်မှု အတွက် အသုံးပြုနိုင်ပါက ဘာသာစကားအဖြစ် ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။ ဥပမာ။ လက်ယပ်ခေါ်ခြင်း။ ခေါင်းခါခြင်း၊ ခါးညွှတ်၍ လူရှေ့ကိုဖြတ်သန်းခြင်း။
ဘိုးသင်း၊ ဦး (စစ်ကိုင်း)
ကျမ်းကိုး
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ဘာသာစကား
လူတို့၏ ဘာသာစကား နှင့် တိရစ္ဆာန်တို့၏ဘာသာစကား
တိရစ္ဆာန်လောကတွင်လည်း အချင်းချင်းပြာဆိုဆက်သွယ်ကြသည့် ဘာသာစကားရှိနေပေသည်။ ဥပမာ၊ ပျားကောင်ကလေးများသည် ပျားရည်ရှိရာအရပ်ကို လှုပ်ရှားမှု တစ်ခုဖြင့် ပျားကောင်ကလေးများအချင်းချင်း အသိပေးလေ့ရှိကြသည်။ စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းသည့် အချက်မှာ လူသားတို့၏ ဘာသာစကားနှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါက၊ လူသားတို့ကဲ့သို့ ပန်းသီးကို တွေ့ပါက အမြဲတစေ ပန်းသီးဟု သော အသံထွက်ဖြင့် သတ်မှတ်ဖော်ပြနိုင်သော အာရုံဖြင့်ဆင်ခြင်ဆုံးဖြတ်နိုင်ခြင်း စွမ်းရည် နည်းပါးသော်လည်း ကျင်လည်ကျက်စားရာပတ်ဝန်းကျင်နှင့် အရိုင်းသက်သက် ရှိသောသူတို့၏ ဦးနှောက်တွင် ဖြစ်ပေါ်ထင်ဟပ်သည့် အတန်အသင့် မြင့်မားသောအဆင့်ရှိ သင်ကြားစရာမလိုပဲ တတ်သော ထုတ်ဖော်ပြသတတ်မှု ပညာဖြင့် ဆက်သွယ်မှုပိုများကြခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ (သွားဖြီးပြခြင်း၊ အမြှီးနှံ့ခြင်းတို့ဖြင့် ရန်သူမိတ်ဆွေအဖြစ်ခွဲခြားပြသည်)။ ဤအခြင်းအရာသည် စည်းကမ်းသတ်မှတ်ချက် မဟုတ်သော်လည်း ယေဘူယျဖြစ်ရိုးဖြစ်စဉ်တစ်ခုဖြစ်ဆိုသောအချက်က အဓိပါယ်နက်နဲလှသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် စကားအဖြစ်ပြောသည့် ဘာသာစကားပေါင်း ၇၀၀၀ ကျော်ရှိသည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။
ဘာသာစကား၏ မူလအစ
ဘာသာစကား သည် မည်သို့မည်ပုံပေါ်ပေါက်၍ ပေါ်ပေါက်သည့် နေရာသည် ကမ္ဘာ၏နေရာတစ်နေရာမှသော်လည်းကောင်း၊ နေရာများစွာတို့မှလည်းကောင်း စတင်ခဲ့သည်တို့ကို အမျိုးမျိုး ယူဆသတ်မှတ်လျက် ရှိကြသည်။၎င်းတို့ထဲမှ ဒိန်းမတ်လူမျိုးဘာသာဗေဒပညာရှင် “အုတ်တို ဂျက်စ်ပါစင်” Jens Otto Harry Jespersen၏တင်ပြချက်ကို အောက်ပါအတိုင်းတွေ့ရှိနိုင်သည်။
အမှတ်မထင် ထွက်လာသော အသံမှ ခံစားချက်ကိုဆက်သွယ်သော စကားလုံးများဖြစ်ပေါ်ခြင်း။ ဥပမာ- ဟား၊ ဟားကမှ ဟီသည် မှ ရီသည် ကဲ့သို့သော စကားလုံးများ။ （Laugh)
အချင်းချင်း ငြာသံပေး ခြင်းမှ စကားလုံးပေါ်ပေါက်လာခြင်း။ ဥပမာ- ဟေးလား ဟေးလား မှ လုပ်၊ အလုပ်၊ အလုပ်လုပ်။ (Work) ထိုစကားလုံးနှင့်ပတ်သက်၍ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်ရှိ အုပ်စုအဖွဲ့နှင့် လှုပ်ရှားကြရာတွင် ငြာသံပေး သီဆိုသော တေးသီချင်းများ တွင် အဓိပ္ပာယ် အတိအကျမရှိသောစကားလုံးများကို ဆက်လက်သုံးစွဲလျက် ရှိသည်ကိုလည်း နောက်ခံသမိုင်းများအဖြစ် တွေ့ရှိလေ့လာနိုင်သည်။
ဇီဝသိပ္ပံ ပညာရှုထောင့်မှသုံးသပ်ပါကလည်း သုတေသနစမ်းသပ်မှုဖြင့် ဘာသာစကား ၏ ရင်းမြစ်ကို လေ့လာနိုင်သည်။ ယခုခေတ် “မော်လီကျူး ဇီဝပညာ” Molecular biology သုတေသနအရ FOXP2ဟုခေါ်သော မျိုးရိုးဗီဇ ၏အမျိုးအစား ခြားနားမှု နှင့်လိုက်၍ ဘာသာစကား သင်ယူတတ်ကျွမ်းမှု စွမ်းရည် ကွာခြားမှု တို့ ဆက်စပ်မှု ရှိနိုင်သည်ဟုဆိုသည်။ ထိုခြားနားခြင်းသည် ယနေ့မျက်မှောက်လူသားနှင့် ကမ္ဘာဦးလူသား Homo neanderthalensis က လွန်ခဲ့သော နှစ်၃၀၊၄၀လောက်မှစ၍ တိုးတက်ပြောင်းလည်းခဲ့ပုံကို သုတေသနပြုခဲ့ကြသည်။ ယခုခေတ်လူသားများအဖြစ်စတင်ချိန်တွင်မူ ဘာသာစကားသည် လူသားတို့တွင် မွေးရာပါအဖြစ်အသုံးပြုလာနိုင်နေသည်ဟု ထင်မြင်ယူဆနိုင်သည်။ သို့သော် FOXP2 သည် ဘာသာစကား သင်ယူတတ်စွမ်းမှု မရှိသည့် တိရစ္ဆာန်များ အများစုတွင် လည်းရှိနေသည့် အတွက်ကြောင့်၊ FOXP2ခြားနားမှု သည် ဘာသာစကား သင်ယူတတ်စွမ်းမှုနိုင်မှု အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အခြေအနေဖြစ်သည်ဟု အတိအကျ ပြောဆိုနိုင်ရန်အတွက်မူ ရှင်းလင်းသက်သေပြမှုများ မရှိသေးသဖြင့် ထိုအချက်အတွက် စောင့်ကြည့်ရန်လိုသေးသည်။
နမ့်ခေါင်ခူးရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
နမ့်ခေါင်ခူးရွာ (Namhkawnghku)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ မန့်နွေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၁၈၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန့်နွေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၁ ဦး၊ မ ၅၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွမ်းတောင်းရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ကွမ်းတောင်းရွာ (Kuntaung)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ တိုက်မွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၅၀၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပျင်တောင်ကွင်းရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ပျင်တောင်ကွင်းရွာ (Pyintaungkwin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ပျင်တောင်ကွင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၅၂၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပျင်တောင်ကွင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၅၉ ဦး၊ မ ၉၉၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၅၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပါးတော် (နန်းတက်)ရွာ၊ နန်းတက်
ပါးတော် (နန်းတက်)ရွာ၊ နန်းတက်
ယိုထိုးခြင်း
အနောက်နိုင်ငံများတွင် အလေ့ရှိသည်မှာ ပေါင်မုန့်ကို ထောပတ်သုတ်၍ စားကြသကဲ့သို့ ယိုသုတ်၍လည်း သုံး ဆောင်ကြလေသည်။ အဆိုပါယိုကို ပြုလုပ်ရာ၌ ယိုပြုလုပ်မည့် သစ်သီးများကို ရှေးဦးစွာ ပြုတ်၍ ချေနယ်ရသည်။ ထို့နောက်မှ သကြားရည်နှင့် ရေရော၍ထားသည့် အထဲသို့ ချေနယ်ထားသော သစ်သီးဖတ်များကိုထည့်ကာ သကြားရည်အတန်ပျစ်လာသည်အထိ ကျိုရသည်။ ပေါင်မုန့်တွင် သုတ်စားရန် အနေရောက် မရောက် သိနိုင်ရန်မှာ ကျိုနေသော ယိုကို တစ်ဇွန်းခန့် ခပ်ပြီး လျှင် လက်ဖက်ရည်ပန်းကန်ထဲသို့ ထည့်၍ အအေးခံကြည့်ရသည်။ ယိုသည် အနည်းငယ်ခဲသွားလျှင် အိုးကိုချရန်သင့်ပြီ ဖြစ်သည်။
ကျိုထားသောအိုးကို ဖိုပေါ်မှ ချလျှင်ချခြင်း အသင့်ပြင် ထားသော ပုလင်းများထဲသို့ ပူနွေးနေခိုက်တွင် လောင်းထည့်ရလေသည်။ ပုလင်းထဲတွင် အအေးခံ၍ ခပ်ပျစ်ပျစ်ဖြစ်လာသောအခါမှ ဆီစိမ်စက္ကူ၊ ဂျပ်စက္ကူတို့ဖြင့် ပုလင်းအဝကို ခပ်ကျပ်ကျပ် ပိတ်စည်းရလေသည်။
ယိုအမျိုးမျိုးရှိသည့်အနက် မာမလိတ်ခေါ် ယိုတစ်မျိုးသည် လိမ္မော်သီး၊ သံပရာသီးတို့ကို အခွံပါ ထည့်သွင်းပြုလုပ်ထားသော ယိုဖြစ်သည်။ ဂျယ်လီခေါ် ယိုတစ်မျိုးမှာကား သစ်သီးရည်ကိုသာ ညှစ်ယူ၍ အဖတ်များ မထည့်ဘဲ သကြားဖြင့် ကျိုထားခြင်းဖြစ်သည်။ ယိုထိုးရာတွင် သကြားကို ယိုထိုးမည့် သစ်သီး၏ အလေးချိန်နှင့် ဆတူမျှ ထည့်ရသည်။ အချဉ်အရသာ မပါသော သစ်သီးမျိုးဆိုလျှင် သကြားအနည်းငယ် လျှော့၍ ထည့်ရသည်။ ယိုထိုးရာတွင် ဒန်အိုး၊ သို့မဟုတ် ကြေးဝါအိုး အဝခပ်ကျယ်ကျယ်ကို အသုံးပြုသင့်၍ မိနစ် ၂ဝ မှ ၆ဝ ခန့်ထိ ကျိုပေးရသည်။ ကျိုရာ၌ မီးခပ်ပြင်းပြင်းတွင် ခပ်သွက်သွက် ဆူနေစေရမည်။
ယိုထိုးသည်ဟု ဆိုလျှင် သစ်သီးမှအပ အခြားအရာများကို ယိုထိုး၍မရချေ။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း ရာသီအလိုက်ပေါ်သော သစ်သီးများကို ယိုထိုးကြသည်။ သို့ရာတွင် အနောက်နိုင်ငံမှ ယိုများကဲ့သို့ ပေါင်မုန့်တွင် သုတ်စားရန်မဟုတ်ဘဲ၊ မုန့်ခဲဖွယ် အချိုပွဲများတွင် သုံးဆောင်ရန်ဖြစ်သည်။ သရက်သီး၊ မရမ်းသီး စသော အသီးများကို အလုံးလိုက်ဖြစ်စေ၊ အခြမ်းလိုက်ဖြစ်စေ၊ အစိတ်လိုက်ဖြစ်စေ ယိုထိုးကြ၍ အဖတ်အတိုင်းဆယ်၍ စားသုံး ကြသည်။ နာနတ်ယို၊ ဒူးရင်းယိုများမှာ ချေနယ်၍ ယိုထိုးထားခြင်း ဖြစ်သော်လည်း လက်ဖြင့် ဆုပ်ကိုင်စားနိုင်သောယိုများ ဖြစ်ကြသည်။ ကျောက်ဖရုံယို၊ အုန်းယိုတို့ကိုကား အေးသွား လျှင် ခဲ၍ မာသွားသည်ထိ ယိုထိုးကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ယိုထိုးရာ၌ သကြားကိုလည်းကောင်း၊ ထန်းလျက်ကိုလည်းကောင်း၊ ကြံသကာကိုလည်းကောင်း အသုံးပြုကြလေသည်။
သစ်သီးများမှာ ယိုထိုးထားခြင်းဖြင့် ကြာရှည်ခံကာ အရသာပို၍ ကောင်းလေသည်။ အနောက်နိုင်ငံများတွင်မူ ကမ္ဘာ အရပ်ရပ်သို့ တင်ပို့ရောင်းချကြရန် ယိုထိုးခြင်းကို လုပ်ငန်း တစ်ရပ်အဖြစ်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ကြသည်။
ကြားရွာ၊ ညီနောင်ဝ
ကြားရွာ၊ ညီနောင်ဝ
ဝီလျံ မက်ကင်လီ
တည်တည်တန့်တန့်နှင့် လူ့ခွစာတစ်ဦး အမေရိကန်သမ္မတဖြစ်လာခြင်းမှာ ထူးဆန်းလွန်းသည် မဟုတ်သော်လည်း ထူးဆန်းသည်တော့ ဖြစ်သည်။ ဝီလီယံ မက်ကင်လီသည် ထိုသို့သော သဘောရှိသည့် သမ္မတတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဘာသာရေးကိုင်းရှိုင်းသူ၊ စည်းကမ်းကြီးသူ၊ စိတ်ရှည်သူ စသဖြင့် သူ၏အရည်အချင်းများကို ပြောကြသည်။ တစ်ဖက်ကလည်း အပြောမကောင်း၊ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေး မဝင်ဆန့်၊ ရောရောနှောနှောဖြင့် မနေတတ်သူ စသဖြင့်လည်း လူကြိုက်နည်းစေသည့် စရိုက်မျိုးလည်း ရှိသူဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် သမ္မတရာထူးအတွက် လုပ်ပိုင်ခွင့်များကို ထူထောင်ပေးသည့် အတွက် ထင်ရှားသည်။ သူ့လက်ထက်တွင် စပိန်နှင့် နှစ်နိုင်ငံစစ်ဖြစ်ပြီး စပိန်ပိုင်နယ်များဖြစ်သည့် ဖိလစ်ပိုင်နှင့် ကျူးဘားတို့ပေါ်တွင် အောင်နိုင်ခဲ့သည်။ လူတော်ဖြစ်သော်လည်း သီးသန့်ဆန်သောစရိုက်များကြောင့် အထင်မကြီးခံရသည့် သမ္မတဟုလည်း ဆိုနိုင်သည်။ ထို့အပြင် ဆက်ခံသူ သီအိုဒို ရုစဗဲ့လ် မှာ အမေရိကန်သမိုင်းတွင် အကြီးကျယ်ဆုံးသော သမ္မတများအနက်မှ တစ်ဦးဖြစ်သဖြင့် မက်ကင်လီကို လူအများက လွယ်လွယ်မေ့လျော့သွားရခြင်းလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။
ချိန်ဆလုပ်တတ်သူ၊ ရုပ်သေး
မက်ကင်လီသည် အစွန်းရောက်တတ်သူမဟုတ်၊ အရာရာကို နှိုင်းနှိုင်းချိန်ချိန် လုပ်လေ့ရှိသော အကျင့်ရှိသူဖြစ်သည်။ ရှေ့ကိုလည်း ကြိုမြင်တတ်သည်။ နိုင်ငံရေးအားဖြင့်လည် လည်ပတ်နှံ့စပ်သူဖြစ်သည်။ သို့သော် လူတွေက သူ့အား ခပ်ပျော့ပျော့ဟု သဘောထားကြသည်။ ပိုဆိုးသည်မှာ သူ့အား မတ်ခ်ဟန်နာ (Mark Hanna) ဆိုသော နိုင်ငံရေးကြမ်းပိုးတစ်ဦး၏ ရုပ်သေးဟု သမုတ်ကြခြင်းဖြစ်သည်။ ကလိဗ်လန်းမြို့မှ စက်မှုလုပ်ငန်းရှင် ဟန်နာသည် မက်ကင်လီအား အိမ်ဖြူတော်သို့ အရောက်လှမ်းနိုင်ရန်အတွက် များစွာထောက်ပံ့ခဲ့သူဖြစ်သည်။ မဲဆွယ်ကာလများတွင်လည်း အထူးတလည်ပင် အကြံပေးခဲ့သေးသည်။ အိုဟိုင်းယိုးပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး၊ ပြည်နယ်လွှတ်တော်အမတ်စသည့် တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့် အချိန်များအတွင်းတွင်ကလည်း ဟန်နာသည် မက်ကင်လီ၏ နိုင်ငံရေးသုခမိန်ဖြစ်ခဲ့သေးသည်။ သို့သော် သမ္မတဖြစ်လာလျှင် ထိုသို့သော် သူများကို အနားတွင်ထားလေ့မရှိတော့သည်မှာလည်း ထုံးစံဖြစ်သည်။ မက်ကင်လီ သမ္မတဖြစ်ပြီးနောက် ဟန်နာလည်း အထက်လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် အရွေးခံသည်။ မက်ကင်လီ၏ ကူညီမှုများဖြင့် ဟန်နာတစ်ယောက် လွှတ်တော်အမတ်ဖြစ်သည်။ ထိုနောက်တွင်မူ နှစ်ဦးကြားတွင် သဘောထားရေးရာများ မတိုက်ဆိုင်တော့သဖြင့် ခပ်ကျဲကျဲဖြစ်သွားသည်။
စပိန်စစ်
စပိန်နှင့် ပွားခဲ့သည့် စစ်ပွဲသည် မက်ကင်လီအတွက် အကောင်းအဆိုးနှစ်ထွေ ရောပြွမ်းနေသည့် စစ်ပွဲဖြစ်သည်။ နိုင်ငံခြားရေးကိစ္စရပ်များနှင့် ပက်သက်၍ အတွေ့အကြုံအားနည်းမှု၊ မပြတ်သားမှုများကြောင့် ဝေဖန်ခံခဲ့ရသည်။ သမ္မတ ကလိဗ်လန်း လက်ထက်ကစပိန်နှင့် ဆက်ဆံရေးတွင် ကျူးဘားကျွန်းကို အခြေပြုကာ မကျေလည်မှုအနည်းငယ်ရှိခဲ့ဖူးသည်။ ကျူးဘားတို့အနေဖြင့်လည်း စပိန်လက်အောက်မှ လွှတ်မြောက်ရန် ဆန္ဒရှိနေသည်။ အမေရိကန်မီဒီယာတို့ကလည်း ထိုကိစ္စကို ရှေ့တန်းတင်ကာ လှုံဆော်သည်။ သို့ဖြင့် သမ္မတမက်ကင်လီ အနေဖြင့် စစ်ပွဲကို မရှောင်နိုင်တော့ပေ။ သို့တိုင် ပြည်တွင်းစစ်ကို ကြုံဖူးသော မက်ကင်လီအနေဖြင့် စစ်ပွဲကို တတ်စွမ်းသ၍ရှောင်လိုသည်။ သံတမန်ရေးနည်းလမ်းများဖြင့် စပိန်နှင့် ညှိနှိုင်းသော်လည်း သဘောထားတင်းမာကာ အင်အားပြလိုသော စပိန်တို့အနေဖြင့် အလျော့ပေးရန် မမြင်တော့သဖြင့် ပြည်သူတို့အနေဖြင့် သမ္မတကို အားရခြင်းမရှိကြပေ။ ပြဿနာရှာလိုသော စပိန်တို့လက်ချက်ဟု ယူဆရသော ဗုံးခွဲမှုတစ်ရပ် ကျူးဘားမြို့တော် ဟာဗားနားမြို့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ဆိပ်ကမ်းတွင် ဆိုက်ကပ်ထားသည့် အမေရိကန် စစ်သင်္ဘော မိန်း ပျက်စီးထိခိုက်ရာတွင် စစ်ပွဲသည် ရှောင်လွှဲမရတော့သည့် အနေအထားရောက်ပြီဖြစ်သည်။
မြန်ဆန်လှသော အချိန်အတွင်းတွင် အမေရိကန်၏ ရေတပ်သည် စပိန်ရေတပ်ကို ချေမှုန်းပြနိုင်ခဲ့သည်။ ဖိလစ်ပိုင်ရှိ စပိန်ရေတပ်စခန်းအား ဖျက်ဆီးပြီးနောက် ကျူးဘားကို သိမ်းပိုက်လိုက်သည်။ ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲတွင် သိက္ခာဆယ်လိုသော စပိန်တို့က ဖိလစ်ပိုင်ကို လက်မလွှတ်လိုသဖြင့် အချိန်ဆွဲသောနည်းဖြင့် မက်ကင်လီက ဖိလစ်ပိုင်ကို အရယူခဲ့သည်။ ပိစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာတွင် ကြီးစိုးရန် ဖိလစ်ပိုင်ကို ခြေကုပ်ယူထားရန် ရည်ရွယ်ထားသဖြင့် ထိုသို့အရယူခြင်းဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် စပိန်တို့ စစ်လျော်ကြေးငွေ ဒေါ်လာသန်း၂၀ဖြင့် ကျေနပ်လိုက်ရပြီး အမေရိကန်အမြတ်ထွက်သည်။
ထိုစစ်ပွဲတွင် မက်ကင်လီသည် သမ္မတအာဏာကို အဆုံးတိုင်ဖြန့်ထုတ်နိုင်သဖြင့် နိုင်ငံရေးအရပါ အမြတ်ထွက်သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေအရ သမ္မတသည် စစ်သေနာပတိချုပ်ဖြစ်သည်။ သို့သော် မည်သည့် သမ္မတမျှ စစ်ပွဲကို ကိုယ်တိုင်ကွပ်ကဲခြင်းမျိုးမရှိဖူးသေးဘဲ သက်ဆိုင်ရာစစ်ဦးစီးချုပ်များကို အမိန့်ပေးခြင်းဖြင့်သာ အာဏာယူခဲ့ကြဖူးသည်။ သို့သော် မက်ကင်လီက ထိုပုံစံကို ဖောက်ထွက်ကာ စစ်ပွဲများကို ကိုယ်တိုင် တိုက်ရိုက်အမိန့်ပေးခြင်းဖြင့် ကွပ်ကဲခဲ့သဖြင့် သမ္မတ၏အခွင့်အာဏာကို ပိုမိုထင်ရှားစေသည်။ ရန်သူစပိန်တို့အား အလျော့ပေးလိုသည့် အရာရှိများကို တင်းတင်းကျပ်ကျပ် အမိန့်ပေးခြင်းဖြင့် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
သမ္မတလင်ကွန်း လက်ထက်တွင်လည်း စစ်ရေးနှင့် ပက်သက်၍ သမ္မတအာဏာကို ချဲ့ထွင်ခဲ့ဖူးသည်။ မက်ကင်လီမှာလည်း ထိုနည်းအတိုင်း စစ်ပွဲကိုအမှီပြုကာ သမ္မတအာဏာကို ချဲ့ထွင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ သူ၏တိုက်ရိုက်ကွပ်ကဲမှုကြောင့်လည်းကောင်း၊ အမေရိကန်တပ်၏ အစွမ်းထက်မှုကြောင့်လည်းကောင်း စပိန်ကိုအောင်နိုင်ရခြင်းကြောင့် နာမည်ကောင်းရသည်။
တောင်ပတ်ရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
တောင်ပတ်ရွာ (Taungpat)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ ရေနံ့သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၅၁၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရေနံ့သာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၅၇ ဦး၊ မ ၁၂၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၁၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ဝီလျံ မက်ကင်လီ
အုပ်ချုပ်ပုံအသစ်
သမ္မတမက်ကင်လီသည် အခြားသမ္မတများထက် ပြည်တွင်းခရီးလှည့်လည်မှုမျိုးကို ပို၍ လုပ်ခဲ့သည်။ မိန့်ခွန်းများပြောခဲ့သည်။ လွှတ်တော်သို့လည်း တောင်းဆိုမှုများပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အိမ်ဖြူတော်ကိုလည်း သတင်းသမားများအတွက် အားထားရာနေရာဌာနဖြစ်စေသည်။
တောင်ပတ်ရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝီလျံ မက်ကင်လီ
အင်္ဂလိပ်နှင့် ဆက်ဆံရေး
အမေရိကန်နှင့် ဗြိတိန်တို့သည် ရှေးယခင်က အဖုအထစ်အတော်များများရှိခဲ့ဖူးသည်မှာ မှန်သော်လည်း မက်ကင်လီ၏အမြင်မှာမူ တစ်မျိုးတစ်ဘာသာဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးအခင်းအကျင်းအရ အင်္ဂလိပ်သည် အင်အားထွားလာသည့် ဂျာမနီ၊ စပိန်တို့နှင့် ရင်ဆိုင်နေရချိန်ဖြစ်သည့်အတွက် အင်အားရှိသော မဟာမိတ်ကို ရှာဖွေနေချိန်ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်အနေဖြင့် ထိုအခွင့်အရေးကို အရယူကာ အင်္ဂလန်နှင့် မိတ်ဖွဲ့ပြီး နေထိုင်ရန်လိုသည်ဟု သုံးသပ်မိသည်။ ကောင်းမွန်သော ဆက်ဆံရေး အကျိုးဆက်အနေဖြင့် စပိန်နှင့် အမေရိကန်စစ်ပွဲတွင် အမေရိကန်ကို အင်္ဂလန်ထောက်ခံပြီး အပြန်အလှန်အားဖြင့် အင်္ဂလန်-ဘိုးဝါး စစ်ပွဲတွင် အမေရိကန်က အင်္ဂလန်ဖက်မှ ထောက်ခံပေးသည်။ ထိုသို့ကမ္ဘာ့ရေးရာများတွင် စိတ်ပါလက်ပါ ပါဝင်ခြင်းအားဖြင့် အမေရိကန်၏ ဩဇာကို ထူထောင်နိုင်မည့် လမ်းကို မက်ကင်လီမှ ခင်းပေးခဲ့သည်ဟုလည်း ဆိုနိုင်သည်။
လုပ်ကြံခံရခြင်း
၁၉၀၁၊ စက်တင်ဘာလအတွင်း ခရီးလှည့်လည်ဟာ မိန့်ခွန်းများဟောပြောသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲနီးကပ်ပြီဖြစ်သော မဲဆွယ်ကာလဖြစ်သည်။ စက်တင်ဘာလ၊ ၅ရက်နေ့တွင် ဘတ်ဖလိုးမြို့တရားဟော စင်မြင့်ထက်မှ သူ၏အခွန်ဆိုင်ရာ မူဝါဒများကို ဟောပြောခဲ့ပြီးနောက်တစ်ရက်တွင် သေနတ်ဖြင့် ပစ်ခတ်လုပ်ကြံခြင်းခံရသည်။ နောက်ရှစ်ရက်အကြာ ၁၄၊ စက်တင်ဘာတွင် ကွယ်လွန်သွားရသည်။
ကိုးကား
အိမ်ဖြူတော်ကို တန်းစီခြင်း- ကြည်မင်း
ကညင်ချောင်းဖျား (အရှေ့)ရွာ၊ ကညင်ချောင်း
ကညင်ချောင်းဖျား (အရှေ့)ရွာ၊ ကညင်ချောင်း
ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ ကိုင်းတာ
ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ ကိုင်းတာ
Giant Wild Goose Pagoda
Giant Wild Goose Pagoda သည် တရုတ်နိုင်ငံ၊ ရှအန်းရှီး စီရင်စု၊ ရှီးအန်းတောင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘုရားစေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ ထန်မင်းဆက်ကာလ ၆၅၂ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ဝမ်ဟယ်ရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကညင်ချောင်ဖျား (အနောက်)ရွာ၊ ကညင်ချောင်း
ကညင်ချောင်ဖျား (အနောက်)ရွာ၊ ကညင်ချောင်း
Gompa Drophan Ling in Darnków
Gompa Drophan Ling in Darnków သည် ပိုလန်ဗုဒ္ဓဘာသာ Khordong အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။
ထန့်ဗျိုင်ရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
​ရေနက်ချောင်းရွာ၊ ညီနောင်ဝ
ရေနက်ချောင်းရွာ၊ ညီနောင်ဝ
နားပန်ရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
နားပန်ရွာ (Narpang)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဟာဝမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၀၇၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟာဝမ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၀၇ ဦး၊ မ ၁၈၂၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၂၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျွန်းလျှားရှည်ရွာ၊ ကျွန်းလျှားရှည်
ကျွန်းလျှားရှည်ရွာ၊ ကျွန်းလျှားရှည်
မြင့်၊ ဦး (ဒေါက်တာ)
ဒေါက်တာ ဦးမြင့် သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စီးပွားရေး ပညာရှင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တိုင်း သုံးခွမြို့နယ်၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ BA (အင်္ဂလိပ်စာပေ၊ နိုင်ငံရေးသိပ္ပံနှင့် ဘောဂဗေဒ) ဘွဲ့ကို လည်းကောင်း၊ ကောနဲလ်တက္ကသိုလ်မှ MA (ဘောဂဗေဒ) ဘွဲ့ကို လည်းကောင်း၊ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု ဘာကလေရှိ ကာလီဖိုးနီးယား တက္ကသိုလ်မှ PhD (ဘောဂဗေဒ) ကို လည်းကောင်း အသီးသီး ရရှိခဲ့သည်။ ရန်ကုန် စီးပွားရေး တက္ကသိုလ် သုတေသန လုပ်ငန်းဌာနတွင် လည်းကောင်း၊ ဘောဂဗေဒ ဌာနတွင် ကထိက အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ရန်ကုန်ပညာရေးတက္ကသိုလ် ဘောဂဗေဒ ဌာနတွင် ကထိက၊ ဌာနမှူး အဖြစ် လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန စီးပွားရေး ဌာနခွဲတွင် ညွှန်ကြားရေးမှူး အဖြစ် လည်းကောင်း တာဝန်များ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ကြီးတွင် ဝန်ထမ်း အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့တွင် အခြေစိုက်သည့် ကုလသမဂ္ဂ စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေး ကော်မရှင် (အာရှနှင့် ပစိဖိတ်ဒေသ) ၏ ဖွံ့ဖြိုးမှု အနည်းဆုံးသော နိုင်ငံများ၏ သုတေသနနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေး မူဝါဒများ လေ့လာဆန်းစစ်ရေး ဌာနခွဲမှူး အဖြစ် လည်းကောင်း၊ အထက်တန်း စီးပွားရေး ပညာရှင် အဖြစ် လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ စီးပွားရေး သုတေသန စာတမ်းများ၊ ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့အစည်းများ၊ ဆွေးနွေးပွဲများနှင့် အလုပ်ရုံ ဆွေးနွေးပွဲများ အတွက် အထောက်အကူပြု စာတမ်းများ၊ အာရှနှင့် ပစိဖိတ်ဒေသ၏ စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေး စစ်တမ်း စာစောင်များ ပြုစု ရေးသားခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံပညာရှင် အဖွဲ့တွင် အဖွဲ့ဝင် တဦး ဖြစ်ပြီး၊ ပြည်တွင်း စီးပွားရေးကဏ္ဍနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဟောပြော ဆွေးနွေး ပို့ချမှုများနှင့် အကြံဉာဏ်ပေးမှုများ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
ဟိုပို (လယ်)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဟိုပို (လယ်)ရွာ (Hopo (Middle))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ လွိုင်မွေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၄၀၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွိုင်မွေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၄၅ ဦး၊ မ ၃၀၅၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄၉၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆဗ္ဗိသောဓနသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ “ခီဏာဇာတိ၊ ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကတံ ကရဏီယံ၊ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာမိ”ဟု အရဟတ္တဖိုလ်၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးလေးမျိုးဖြင့် ပြောဆိုလာသော ရဟန်းကို (၁) တထာဂတဝေါဟာရ လေးမျိုး၊ (၂) ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါး၊ (၃) ဓာတ်(၆)ပါး၊ (၄) အဇ္ဈတို့ကဗာဟိရာယတန(၆)ပါး၊ ၅/၆ အတ္တပရ သဝိညာဏကကာယ ဗဟိဒ္ဓသဗ္ဗနိမိတ္တတို့၌ အဟင်္ကာရ, မမင်္ကာရ, မာနာနုသယ သမူဟတ-ဟူသော မေးမြန်းစိစစ် ချက်(၆)မျိုးတို့ဖြင့် မေးမြန်းစိစစ်၍ မှန်ကန်စွာ ဖြေဆိုနိုင်မှ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ရဟန္တာဟု လက်ခံသင့်ပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် အကျယ်ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ရဟန္တာဟုတ်, မဟုတ် စိစစ်သော အခြားနည်း များနှင့် ပါဠိတော်လာ သိသင့်သောပုဒ်တို့၏ အဓိပ္ပါယ်များကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။
လှဘေ
ဒေါက်တာ လှဘေ (၈ ဇန်နဝါရီ ၁၉၁၃ – ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၀၇) သည် ထင်ရှားသော မြန်မာဘာသာစကား ဘာသာဗေဒပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး မြန်မာ–အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်တွင် ပါဝင်ရေးသားခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ သူသည် ၁၉၆၆ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၀ ခုနှစ်အထိ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ လန်ဒန်တက္ကသိုလ်တွင် မြန်မာဘာသာစကားနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ပါမောက္ခအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ ခုနှစ် အငြိမ်းစားယူပြီးနောက် လန်ဒန်တက္ကသိုလ်၏ ဂုဏ်ထူးဆောင် ပါမောက္ခ အဖြစ် ထပ်မံ ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသူဖြစ်သည်။ ဒေါက်တာလှဘေသည် ဘဝတစ်လျှောက်လုံးမြန်မာစာ၊ မြန်မာစကား ထွန်းကားပျံ့နှံ့ရေး၊ နိုင်ငံခြားသားများ မြန်မာစာသင်ယူ လေ့လာခွင့်ရရေးအတွက် တစိုက်မတ်မတ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ မြန်မာဘာသာနဲ့ ဆိုင်သော သုတေသနစာတမ်းတွေ ရေးသားခဲ့သလို နိုင်ငံတကာက မြန်မာဘာသာစကားသင်ယူသူတွေအတွက် မြန်မာစာသင်နည်းနဲ့ ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်တွေလည်း ပြုစုခဲ့သူ ဖြစ်သည်။  မြန်မာကရော၊ ကမ္ဘာကပါ လေးစားရတဲ့ ဘာသာဗေဒပညာရှင်တစ်ဦး  ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်ဘဝ
၁၉၁၃ - ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ(၈)ရက်နေ့တွင် မော်လမြိုင်ခရိုင်၊ ခရဲရွာ၌ အဖ ဦးမောင်ငွေ၊ အမိ ဒေါ်ခင်ခင်တို့က မွေးဖွားခဲ့သည်။ အမည်ရင်း ဦးလှဘေ ဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်က ခရဲရွာမူလတန်းကျောင်း၌ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
ပညာသင်ဘဝ
၁၉၃၁ တွင် မော်လမြိုင် အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းမှ (၁၀)တန်းကို ဂုဏ်ထူး(၅)ခုဖြင့် ထူးချွန်စွာအောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် ၁၀ တန်းကို ငါးဘာသာ ဂုဏ်ထူးဖြင့် ထူးချွန်စွာအောင်မြင်သော်လည်း ငွေ ကြေးမပြည့်စုံ၍ တက္ကသိုလ်တက်ဖို့အရေး အခက်ကြုံ တွေ့နေစဉ်ပညာသင်ဆု(စကောလားရှစ်)ရရှိကာ ၁၉၃၆ တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူးတန်းကို မြန်မာစာ ပထမ ဂုဏ်ထူးဖြင့် အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၈ တွင်  မဟာဝိဇ္ဇာ(မြန်မာစာဘွဲ့)ကိုရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၃၉ တွင်  လန်ဒန်တက္ကသိုလ်၊ ပညာရေးကောလိပ်မှ ဒီပလိုမာရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၄၄ တွင် လန်ဒန်တက္ကသိုလ်၏ အရှေ့ပိုင်းပညာလေ့လာရေး သိပ္ပံကျောင်းမှ မြန်မာစာပေဆိုင်ရာ ပါရဂူ(Ph.D)ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။
စာပေသင်ကြားရေး
၁၉၄၂ - ၁၉၄၆ - လန်ဒန်မြို့ ဘီဘီစီ မြန်မာပိုင်းတွင် သတင်းဝေဖန်သူ၊ ဘာသာပြန်ဆရာ၊ အသံလွှင့်သူအဖြစ် တာဝန်ထမ်းရင်း မြန်မာ-အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်ကို ကူညီပြုစုခဲ့သည်။
၁၉၄၈ - လန်ဒန်တက္ကသိုလ် အရှေ့ပိုင်းနှင့် အာဖရိကပညာရပ်များ လေ့လာရေးသိပ္ပံကျောင်းတွင် ကထိကအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၅၀ - မြန်မာ-အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်(အပိုင်း-၂)လန်ဒန်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သည်။
၁၉၅၅ - လန်ဒန်တက္ကသိုလ်တွင် လက်ထောက်ပါမောက္ခအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ မြန်မာ-အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်(အပိုင်း-၃) ထွက်ရှိခဲ့သည်။
၁၉၆၂ - မြန်မာစကားပုံများ(အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့်)ထွက်ရှိခဲ့သည်။
၁၉၆၃ - မြန်မာ-အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်(အပိုင်း-၄)လန်ဒန်တွင်ထွက်ရှိခဲ့သည်။
၁၉၆၆ - လန်ဒန်တက္ကသိုလ်တွင် ပါမောက္ခတာဝန်ထမ်းဆောင်၊ ထိုစဉ်က ဘွဲ့ကြို၊ ဘွဲ့လွန်ကျောင်းသားများကို မြန်မာစာပေသင်ကြားခဲ့ရုံသာမက လန်ဒန်တက္ကသိုလ်ဝင် ဂျီစီအီး(အို)အဆင့်မြင့် စာမေးပွဲများ၊ ပြည်သူ့ဝန်ထမ်း ကော်မရှင်စာမေးပွဲများတွင် ပါဝင်စစ်ဆေးခဲ့။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင်သာမက ဒိန်းမတ်၊ ဟော်လန်(နယ်သာလန်)၊ ဘယ်လ်ဂျီယန်၊ ဂျာမဏီ၊ ပြင်သစ်၊ အိန္ဒိယတိုင်းပြည်များ တက္ကသိုလ်များနှင့် ပညာရေးအဖွဲ့အစည်းများက ဖိတ် ကြားသဖြင့် ဟောပြောဆွေးနွေးပွဲများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အတွေးအမြင်စာစောင်တွင် စာပေနှင့်အတွေ့အကြုံဆောင်းပါး များ ရေးသားခဲ့သည်။ မြန်မာစာပေဧည့်ခံစာတမ်း စာအုပ်ထွက်ရှိခဲ့သည်။
၁၉၆၉ - မြန်မာ-အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်(အပိုင်း-၅)ထွက်ရှိခဲ့သည်။
၁၉၈၀ - မြန်မာ-အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်(အပိုင်း-၆) ထွက်ရှိခဲ့သည်။ လန်ဒန်တက္ကသိုလ်မှ အငြိမ်းစားယူပြီး မော်လမြိုင်မြို့၊ အမှတ်(၅)အေ၊ ဆောင်ဝိုင်းလမ်း၊ ဈေးချိုရပ်၊ မော်လမြိုင်မြို့၌ နေထိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၈၅ - မြန်မာနိုင်ငံ(အင်္ဂလိပ်ဘာသာ)BURMAစာအုပ်-စင်္ကာပူနိုင်ငံတွင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၁၉၉၃ - ပညာပါရမီစာအုပ် ထွက်ရှိခဲ့သည်။
၂၀ဝ၁ - ဝီရိယကိုထူ ဉာဏ်နှင့်ချူ၊ ကံကဖေးမသူစာအုပ် ထွက်ရှိခဲ့သည်။
၂၀ဝ၂ - အတွေ့အကြုံ၊ အဆုံအမြင်နှင့် အတွေးအမြင်စာအုပ် ထွက်ရှိခဲ့သည်။
၂၀ဝ၃ - တရုတ်နိုင်ငံသွား နေ့စဉ်မှတ်တမ်းစာအုပ် ဒေါင်းစာပေမှ ထွက်ရှိခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး
ဒေါက်တာလှဘေသည် လန်ဒန်တက္ကသိုလ်တွင် ပါမောက္ခရာထူးအထိရရှိခဲ့ပြီး ပညာရေးတာဝန်များကို နှစ်ပေါင်း ၄၀ မျှ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် မြန်မာပြည်ပြန်လာကာ ပြည်သူ့အကျိုးပြုစာပေများရေးသားရင်း ၂၀၀၇ ဇူလိုင်လကုန်တွင် အသက်(၉၈)နှစ်အရွယ်၌ မော်လမြိုင်မြို့ ဈေးချိုရပ်နေအိမ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့ရှာသည်။ ဆရာကြီးသည် အင်္ဂလန်ရောက် မြန်မာပညာတော်သင် ကျောင်းသားများအတွက်လည်း ထောက်ပံ့ကူညီပေးရန် သူ၏ သေတမ်းစာတွင် ထည့်သွင်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
အထိမ်းအမှတ်
ဒေါက်တာလှဘေ အထိမ်းအမှတ် ပညာပါရမီ စာကြည့်တိုက်ကို မော်လမြိုင်မြို့ခံလူထုမှ လှူဒါန်းငွေအပြင် မွန်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့၏ ပံ့ပိုးကူညီမှုဖြင့်  ၂ဝ၁၉ မတ်လ ၉ ရက်နေ့တွင်  မော်လမြိုင်မြို့ သံလွင်ဥယျာဉ်၌ တည်ဆောက် ဖွင့်လှစ်သည်။  အများပြည်သူ လူကြီးလူငယ်မရွေး အခမဲ့ အသုံးပြုနိုင်သော ပြည်သူ့စာကြည့်တိုက် (Public Media Centre) ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မွန်လူမျိုးများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အဘိဓာန်ပြုစုသူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
စိုင်ဂေါင်းရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တိုက်မွန်းရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
တိုက်မွန်းရွာ (Taikmun)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ တိုက်မွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၅၀၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မင်းရွာ၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်
မင်းရွာ (Min)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်၊ မင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၂၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၂၇ ဦး၊ မ ၇၈၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၁၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘုရားကြီးကုန်းရွာ၊ စမုန်တဲ
ဘုရားကြီးကုန်းရွာ၊ စမုန်တဲ
ပွဲညက်စမ်းရွာ၊ ကညင်ချောင်း
ပွဲညက်စမ်းရွာ၊ ကညင်ချောင်း
ပုလောမြို့
thumb ပုလောမြို့ သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၏ မြောက်ဘက်အစွန်ဆုံးကျသော ပုလောမြို့နယ်၏ မြို့ပိုင်ရုံးစိုက်မြို့ ဖြစ်သည်။ ထားဝယ်ခရိုင် နယ်နိမိတ်နှင့် ပုလောမြို့နယ်သည် စပ်လျက်ရှိသည်။ ပုလောမြို့နယ်သည် မူလက တိုက်နယ်ကလေးမျှသာ ဖြစ်သော်လည်း သတ္တုလုပ်ငန်းဖွံ့ဖြိုးလာသည်နှင့်အမျှ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးလာ၍ မြို့နယ်အဖြစ် ရောက်ရှိလာသည်။ ပုလောမြို့နယ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ၁၁၅၁ စတုရန်းမိုင် ရှိ၍၊ ပုလောမြစ်၏ တောင်ဘက်ရှိ ပင်လယ်ကမ်းခြေ မြို့နယ်ကလေး ဖြစ်သည်။ သစ်တောနှင့် တောင်များ ထူထပ်သော မြို့နယ် ဖြစ်သည်။ ကိုလိုနီခေတ်ဦးကာလ ၁၈၄၀ ပြည့်နှစ် ဝန်းကျင်က ပုလောရွာကြီးတွင် လူဦးရေ ၂၀၀၀ ခန့် နေထိုင်သည်။ ၁၈၆၅ တွင် မော်လမြိုင်မှ နှစ်ပတ် တကြိမ် ခုတ်မောင်းသော မီးသင်္ဘော ဆိုက်ကပ်ရာ ဆိပ်ကမ်း ဖြစ်သည်။ ပြည်ထဲ ရေး နှင့် သာသနာ ရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ (၃၀.၆.၇၂) ရက်စွဲပါစာအမှတ်၊ ၁၁၃/၂၇/ စိတ် (၁)ဖြင့် ထုတ်ပြန်သည့် အမိန့်ကြော်ငြာစာအရ မြို့အဖြစ် သတ်မှတ် ခဲ့သည်။ သူကြီးနယ်ပေါင်း (၃၀) ခန့်ပါဝင်၍ မြို့ပေါ်ရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၁၈,၉၃၆ ယောက် ရှိသည်။
ဒေသသမိုင်းအကျဉ်း
ပုဂံခေတ်နှောင်းကာလတွင် ယိုးဒယားမင်းက တနင်္သာရီမြို့ကို တည်စဉ် မြို့ရံအဖြစ် ပါဝင်သည်။ ယိုးဒယားမြို့ဝန်များ အုပ်ချုပ်ရာ မြို့တမြို့ ဖြစ်သည်။ တောင်ငူခေတ်နှင့် ကုန်းဘောင်ခေတ်တို့တွင် မြန်မာမင်းပိုင်နက် ဖြစ်သော်လည်း စစ်မှုရေးရာအရ ဖြတ်သန်းသွားသော မြို့တမြို့သာ ဖြစ်သည်။
ပုလောမြို့နယ်အနီး အရှေ့ဘက် ပုလောချောင်း ပုလောနှင့် နန်းတောင် အကြား လွင်ပြင်၊ မကျည်းကုန်း လယ်ကွင်း မြောင်းဖောက် တို့သည် သစ်နုမြေရိပ်များ ဖြစ်ကြရာ ပုလောမြို့နယ်နှင့် မော်သာယာ တောင်တန်း တို့သည် ယခင်က ကျွန်း တစ်ကျွန်းဖြစ်ဟန်တူသည်။ ပသျှူးဘာသာ စကား ဖြင့်(ပုလို) မြန်မာ အဓိပ္ပာယ်ကျွန်းဟု ခေါ်ဆိုကြရာ ယခုအခါ ပုလောဟု အမည်တွင်လာသည်။ (၁၆)ရာစုမှ(၁၇)ရာစု အတွင်း ပုလော မြို့နယ်တွင် ဝင်ရောက် နေထိုင်သူများ သည် မြောက်ဘက် ဒေသတွင် ဗမာ၊ ကရင်၊ ယိုးဒယား (ရှမ်း)လူမျိုးများ နေထိုင်ကြ ဟန်ရှိသည်။ (၁၈၀၈ - ၁၈၂၄) ခုနှစ်တွင် ထားဝယ်မြို့၌ ပုန်ကန်မှု များ ဖြစ်ပွား သဖြင့် ထားဝယ်သား အမြောက်အမြား ယခု ပုလော မြို့နယ် တည်နေရာ သို့ ပြောင်းရွှေ့ ရောက်ရှိလာသည်။ ပုလောမြို့သည် မြို့နယ် ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ကျရောက်ပြီး မြို့နယ် အတွင်း ကုန်လမ်း၊ ရေလမ်းဖြင့် အလွယ်တကူ ဆက်သွယ် သွားလာနိုင်သည်။
ပုလောမြို့သည် ထားဝယ်မြို့မှ မြိတ်မြို့သို့သွားသော ကားလမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်၊ ထားဝယ်မြို့မှ ၉၂ မိုင်ဝေး၍ မြိတ်မြို့မှ ၅၆ မိုင်ဝေးသည်။ ပုလောမြို့သည် ပင်လယ်ကမ်းခြေတွင် တည်ရှိသဖြင့် မော်လမြိုင်၊ မြိတ်မြို့ စသည်တို့မှ သင်္ဘောများ ဝင်ထွက်သွားလာသောကြောင့် ကုန်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးအတွက် ကောင်းမွန်သည်။ ကြေးနန်းဆက်သွယ်ရေးစခန်းတခုကို ၁၈၉၈ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်သည်။
သတ္တုထွက်ရာဒေသ ဖြစ်သဖြင့် သတ္တုလုပ်ငန်းနှင့် ပင်လယ်ကမ်းခြေနှင့် နီးသဖြင့် ဆားချက်ခြင်း၊ ငါးဖမ်းခြင်း လုပ်ငန်းများအပြင် ငပိ၊ ငါးခြောက် လုပ်ငန်းများ ထွန်းကားသည်။ မြတ်စွာဘုရား၏ ခြေတော်ရာရှိသဖြင့် ကျော်ကြားသော ကမ္ဘာလှစက်တော်ရာတောင်သည် ပုလောမြို့တောင်ဘက် ၁၂ မိုင်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
သစ်ငုတ်တထောင်ရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျီးတောရွာ၊ ကိုင်းတာ
ကျီးတောရွာ၊ ကိုင်းတာ
အနုပဒသုတ်
အရှင်သာရိပုတ္တရာ၏ ပဏ္ဍိတ, မဟာပည, ပုထုပည, ဟာသပည, ဇဝနပည, တိက္ခပည, နိဗ္ဗေဓိကပညာရှိဖြစ်ပုံ၊ (၁၅) ရက်မျှဖြင့် အနုပဒဓမ္မဝိပဿနာကို ရှုမှတ်နိုင်ပုံတို့ကို ချီးကျူးဟောကြားတော်မူပြီး၊ အရှင်သာရိပုတ္တရာ၏ အနုပဒဓမ္မဝိပဿနာ (သမာပတ်ကိုးပါး) ကိုးမျိုးကို ဟောကြားတော်မူသည်။
အရှင်သာရိပုတ္တရာသည် အရိယသီလ, အရိယသမာဓိ, အရိယပညာ, အရိယ ဝိမုတ္တိတို့၌ ဝသိပ္ပတ္တ, ပါရမိပ္ပတ္တဖြစ်ပုံ၊ အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ်သည် “ဘုရားရှင်၏ ဩရသပုတ္တ, မုခဇာတ, ဓမ္မနိမ္မိတ, ဓမ္မဒါယာဒဖြစ်ပါပေသည်။ အာမိသဒါယာဒ မဖြစ်ပေ” ဟု ချီးကျူးခြင်းသည် မှန်ကန်စွာ ချီးကျူးပြောဆိုရာရောက်ပုံ၊ အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ်သည် ငါဘုရားသည် ဟောကြားတော်မူအပ်သော အမြတ်ဆုံး တရားစကြာကို ကောင်းစွာအတုလိုက်၍ ဟောကြားနိုင်ပေသည်-ဟု အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ်အား ချီးကျူး၍ ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌ -ပညာရှိ၏ ဂုဏ်ပုဒ်များကို မလေ့လာလျှင် မသိကြပုံ၊ အရှင်သာရိပုတ္တရာ၏ ဂုဏ်ပုဒ်များကို ချီးကျူးတော်မူရန် ဘုရားရှင်သည် သဘာဂပရိသသန္နိပါတကို ဆိုင်းငံ့တော်မူပုံ၊ ဝိသဘာဂရိသတ်၏ အနေအထား၊ အရှင်သာရိပုတ္တရာ၏ ပညာခြောက်မျိုး၊ အရှင်သာရိပုတ္တရာ၏ အရဟတ္တဖိုလ်ရောက်ချိန်၊ ဉာဏ်ပေါင်း (၇၆) ပါး၊ ပညာ (၁၆) ပါး၊ အနုပဒဓမ္မဝိပဿနာမရိယာဒ (၂) ပါး၊ အရှင်သာရိပုတ္တရာနှင့် အရှင်မောဂ္ဂလ္လာန်တို့ အနုပဒဓမ္မဝိပဿနာနှိုင်းယှဉ်ချက်တို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။
ဋီကာ၌ -ဓာတုနာနတ္တ၊ ဝိပဿနာဘူမိ၊ ဝိပဿနာစာရ၊ ယုဂနဒ္ဓစသည်တို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။
ဝတ္ထုနှင့် အာရုံကို ပူးတွဲ သိမ်းဆည်းပါ
နာမ်တရားတို့ကို သိမ်းဆည်းရာ၌ ရိုသေစွာ ဦးထိပ်ရွက် ပန်ဆင်လျက် လိုက်နာပြုကျင့်ရမည့် ရှေးထုံးဟောင်း ဥပဒေသတစ်ရပ်ကား – ဝတ္ထုနှင့် အာရုံကို ပူးတွဲသိမ်းဆည်းလျက် နာမ်တရားတို့ကို သိမ်းဆည်းခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ယင်းစည်းကမ်းဥပဒေသကား အရှင်သာရိပုတ္တရာ ကိုယ်တော်မြတ်ကြီး ရိုရိုသေသေ လိုက်နာပြုကျင့်သွားတော်မူသော ရှေးထုံးဟောင်း ဥပဒေသတစ်ရပ် ဖြစ်၏၊ အရှင်သာရိပုတ္တရာ ကိုယ်တော်မြတ်ကြီး၏ ဝိပဿနာ ရှုကွက်တို့တွင် တစ်ခုသော ပထမစျာန်နာမ်တရား ရှုကွက်ကို ပုံစံအဖြစ် ထုတ်ပြအပ်ပါသည်။ ဘုရားရှင်သည် အရှင်သာရိပုတ္တရာ ကိုယ်တော်မြတ်ကြီး၏ ပထမစျာန်နာမ်တရား ရှုကွက်ကို ဤသို့ ဟောကြားထားတော်မူ၏၊
ပထမစျာန်နာမ်တရား ရှုကွက်
ထိုသာရိပုတ္တရာသည် ထို ပထမစျာန်နာမ်တရားတို့ကို အစဉ်အတိုင်း တစ်လုံးစီ တစ်လုံးစီ ပိုင်းခြား၍ သိ၏၊ ထိုစျာန်နာမ်တရားတို့သည် ထိုသာရိပုတ္တရာ၏ အသိဉာဏ်၌ ထင်ထင်ရှားရှား သိအပ်သည် ဖြစ်၍ ဖြစ်နေကုန်၏၊ ထင်ထင်ရှားရှား သိအပ်သည်ဖြစ်၍ တည်နေကုန်၏၊ ထင်ထင်ရှားရှား သိအပ်သည်ဖြစ်၍ ချုပ်နေကုန်၏ = ထိုသာရိပုတ္တရာသည် ထိုစျာန်နာမ်တရားတို့၏ ဖြစ်မှု ဥပါဒ်ကို ထင်ထင်ရှားရှား သိ၏၊ တည်မှု ဌီကို ထင်ထင်ရှားရှား သိ၏၊ ပျက်မှု ဘင်ကို ထင်ထင်ရှားရှား သိ၏၊ ဤစျာန်နာမ်တရားတို့သည် ရှေးက ထင်ရှားမရှိဘဲ ယခုမှ ရုတ်ခြည်း အသစ် ဖြစ်ပေါ်လာကုန်၏၊ ဖြစ်ပြီးလျှင် ခဏတိုင်း ရုတ်ခြည်း ချုပ်ပျက်ကုန်၏ဟု ထိုသာရိပုတ္တရာသည် ဤသို့ သိ၏၊
အရှင်သာရိပုတ္တရာ ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးသည် ပထမစျာန်မှသည် အာကိဉ္စညာယတနစျာန်သို့တိုင်အောင် ယင်း စျာန်နာမ်တရား အသီးအသီးကို အနုပဒဓမ္မဝိပဿနာနည်းအားဖြင့် အစဉ်အတိုင်း တစ်လုံးစီ တစ်လုံးစီ ဝိပဿနာ ရှုပွားသုံးသပ်တော်မူ၏၊ နေဝသညာနာသညာယတနစျာန်အတွင်း၌ တည်ရှိကုန်သော စျာန်နာမ်တရားတို့ကိုကား ကလာပသမ္မသနနည်းအားဖြင့် ပေါင်းစုခြုံငုံ၍ ဝိပဿနာ ရှုပွားသုံးသပ်တော်မူ၏၊[၅၉၀] ထိုသို့ ရှုပွားသုံးသပ်တော်မူရာ၌ ထိုစျာန်နာမ်တရား တစ်လုံးစီ တစ်လုံးစီ၏ ဖြစ်မှု တည်မှု ပျက်မှုကို ထင်ထင်ရှားရှား သိတော်မူ၏၊ ထိုသို့ သိတော် မူနိုင်ခြင်း၏ အကြောင်းရင်းကို ဥပရိပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ ဋီကာတို့ က အောက်ပါအတိုင်း ရှင်းလင်းတင်ပြထားတော် မူကြ၏ ..။
စျာန်နာမ်တရားတို့ အသိဉာဏ်၌ ထင်ရှားရတဲ့အကြောင်း
အရှင်သာရိပုတ္တရာကိုယ်တော်မြတ်ကြီး၏ ထိုကဲ့သို့ ဝိပဿနာရှုပွားသုံးသပ်တော်မူနိုင်ခြင်း၏ အကြောင်းရင်းမှာ ဝတ္ထုနှင့် အာရုံကို ပူးတွဲ သိမ်းဆည်းထားနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်၏၊ မှန်ပေသည် – အရှင်သာရိပုတ္တရာ ကိုယ်တော်မြတ် ကြီးသည် စျာန်စိတ္တုပ္ပါဒ်တစ်ခုတစ်ခု၏ အတွင်း၌ တည်ရှိသော စျာန်နာမ်တရား တစ်လုံးစီ တစ်လုံးစီကို မသိမ်းဆည်းမီ ရှေ့အဖို့က ကြိုတင်၍ ယင်းစျာန်နာမ်တရားတို့၏ မှီရာဝတ္ထုကိုလည်းကောင်း (= စွဲမှီ၍ ဖြစ်ရာ ဘဝင်မနောဒွါရကို လည်းကောင်း) ယင်းစျာန်နာမ်တရားတို့၏ အာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ် သို့မဟုတ် ကသိုဏ်းပဋိဘာဂနိမိတ် စသော ဆိုင်ရာ သမထနိမိတ်အာရုံကိုလည်းကောင်း ပူးတွဲ၍ သိမ်းဆည်းထားတော်မူ၏၊ ယင်းသို့ ပူးတွဲ သိမ်းဆည်းထားနိုင် သောကြောင့် ထိုစျာန်စိတ္တုပ္ပါဒ်၏ အတွင်း၌ တည်ရှိသော ထိုစျာန်နာမ်တရားတို့၏ ဖြစ်မှု ဥပါဒ်ကို ဆင်ခြင်လိုက်သော အခါ ယင်းဖြစ်မှု ဥပါဒ်သည် အရှင်သာရိပုတ္တရာကိုယ်တော်မြတ်ကြီး၏ အသိဉာဏ်၌ ထင်ရှားနေ၏၊ တည်မှု ဌီကို ဆင်ခြင်လိုက်သောအခါ ယင်းတည်မှု ဌီသည် အရှင်သာရိပုတ္တရာ ကိုယ်တော်မြတ်ကြီး၏ အသိဉာဏ်၌ ထင်ရှားနေ၏၊ ပျက်ခြင်း ဘင်ကို ဆင်ခြင်လိုက်သောအခါ ယင်းပျက်ခြင်း ဘင်သည် အရှင်သာရိပုတ္တရာ ကိုယ်တော်မြတ်ကြီး၏ အသိဉာဏ်၌ ထင်ရှားနေ၏၊ ထိုကြောင့် ထိုစျာန်နာမ်တရားတို့သည် ထိုသာရိပုတ္တရာ၏ အသိဉာဏ်၌ ထင်ထင်ရှားရှား သိအပ်သည်ဖြစ်၍ ဖြစ်နေကုန်၏၊ ထင်ထင်ရှားရှား သိအပ်သည်ဖြစ်၍ တည်နေကုန်၏၊ ထင်ထင်ရှားရှား သိအပ်သည် ဖြစ်၍ ချုပ်နေကုန်၏ဟု ဘုရားရှင်က ဟောကြားထားတော်မူခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
ဤဥပဒေသကား နာမ်ကမ္မဋ္ဌာန်းကို အားသစ်လိုသော ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်အတွက် မဏိဇောတ ပြည်တန်မြ ကဲ့သို့ တန်ဖိုးမဖြတ်နိုင်သော စည်းမျဉ်း ဥပဒေသတစ်ရပ်ပင် ဖြစ်သည်။
နာမ်တရား (၁၆)လုံးသာ သိမ်းဆည်းကြောင်း
အနုပဒသုတ္တန်တွင် အရှင်သာရိပုတ္တရာ ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးသည် ပထမစျာန်နာမ်တရားတို့ကို သိမ်းဆည်းလျက် ဝိပဿနာရှုရာ၌ ပါဠိတော်ဝယ် ဝိတက် ဝိစာရ ပီတိ သုခ ဧကဂ္ဂတာ ဖဿ ဝေဒနာ သညာ စေတနာ စိတ္တ ဆန္ဒ အဓိမောက္ခ ဝီရိယ သတိ ဥပေက္ခာ (= တတြမဇ္ဈတ္တတာ ) မနသိကာရဟု နာမ်တရား (၁၆)လုံးတို့ကိုသာ သရုပ်ထုတ်၍ တိုက်ရိုက်ဟောကြားထားတော်မူ၏၊ အဋ္ဌကထာ ၌လည်း – သောဠသ ဓမ္မာ - ဟုပင် သာမညအားဖြင့် နာမ်တရား (၁၆)မျိုးကို သိမ်းဆည်းရှုပွားကြောင်းကို ဖွင့်ဆိုထားတော်မူ၏၊ သို့သော် အာစရိယဓမ္မပါလ အမည်ရတော်မူသော ဆရာတော် အရှင်ဓမ္မပါလမထေရ်မြတ် က ဝဒန္တိဝါဒ, အပရေဝါဒ နှစ်မျိုး ခွဲ၍ အောက်ပါအတိုင်း ဖွင့်ဆိုသွားတော် မူ၏၊
ဝဒန္တိဝါဒ
ဤအရာ၌ (၁၆)မျိုးသော စျာနဓမ္မတို့ကိုသာလျှင် တိုက်ရိုက်ယူ၍ ဟောကြားတော်မူခြင်း ဖွင့်ဆိုတော်မူခြင်းမှာ ထို (၁၆)မျိုးသော တရားတို့ကိုသာလျှင် အရှင်သာရိပုတ္တရာ မထေရ်မြတ်ကြီးသည် တစ်လုံးစီ တစ်လုံးစီ ဉာဏ်ဖြင့် ပိုင်းခြား မှတ်သားအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း။ ထိုအခါဝယ် ထို အရှင်သာရိပုတ္တရာ မထေရ်မြတ်ကြီး၏ အသိဉာဏ်၌ ထို (၁၆)မျိုးသော တရားတို့သည်သာလျှင် ထင်ရှား တည်ရှိနေကုန်၏၊ အခြားသော စျာနဓမ္မတရားတို့သည် ထင်ရှား မတည်ရှိကြကုန်ဟု ဆရာမြတ်ကြီးတို့က မိန့်ဆိုတော်မူကြကုန်၏၊
အပရေဝါဒ
ဤပထမစျာန်နာမ်တရားတို့၌ ဝီရိယနှင့် သတိကား ဝီရိယိန္ဒြေ သတိန္ဒြေ အမည်ရှိသည့် ဣန္ဒြေထိုက်သော တရားတို့ ဖြစ်ကြ၏၊ ဣန္ဒြေထိုက်သော ဝီရိယနှင့် သတိကို တိုက်ရိုက် သရုပ်ထုတ်ဆောင်၍ ယူဆောင် လျက် ဟောကြားတော်မူခြင်းဖြင့် ဣန္ဒြေဖြစ်ပုံခြင်း တူညီမှုရှိသောကြောင့် သဒ္ဓါနှင့် ပညာတို့ကိုလည်း ယူပြီးသာလျှင် ဖြစ်၏၊ ဟောပြီးသာလျှင် ဖြစ်၏၊ (လက္ခဏာဟာရနေတ္တိနည်းတည်း)။ သတိသည် သောဘဏစိတ်တို့၌သာ အမြဲယှဉ် သဖြင့် ဧကန် အပြစ်ကင်းစင်သော တရားဓမ္မတစ်ခု ဖြစ်၏၊ အပြစ်ကင်းသော သတိကို တိုက်ရိုက် သရုပ်ထုတ်ဆောင်၍ ယူဆောင်လျက် ဟောကြားတော်မူခြင်းဖြင့်ပင်လျှင် ဧကန် အပြစ်ကင်းစင်သည့် သဘောအားဖြင့် တူညီသောကြောင့် ကာယပဿဒ္ဓိ စိတ္တပဿဒ္ဓိ ကာယလဟုတာ စိတ္တလဟုတာ ကာယမုဒုတာ စိတ္တမုဒုတာ ကာယကမ္မညတာ စိတ္တကမ္မညတာ ကာယပါဂုညတာ စိတ္တပါဂုညတာ ကာယုဇုကတာ စိတ္တုဇုကတာ ဟူသော အစုံအစုံအားဖြင့် ဟောကြားထားအပ်ကုန်သော ယုဂဠစေတသိက် (၆)စုံတို့ကိုလည်းကောင်း, အလောဘ အဒေါသတို့ကိုလည်းကောင်း ယူပြီးသာလျှင် ဖြစ်၏၊ ဟောပြီးသာလျှင်ဖြစ်၏၊ ထိုတရားတို့၏လည်း စျာန်စိတ္တုပ္ပါဒ်၌ အကျုံးဝင်သော တရားတို့ ဖြစ်ခြင်းကြောင့်တည်း။ အရှင်သာရိပုတ္တရာ မထေရ်မြတ်ကြီးသည်လည်း စျာနဓမ္မတို့ကို သာမညအားဖြင့် တစ်လုံးစီ တစ်လုံးစီ ပိုင်းခြား မှတ်သားလျက် ဝိပဿနာကို အားထုတ်တော်မူသည်သာ ဖြစ်၏၊ ထိုကြောင့် ထို (၁၆)မျိုးသော တရားတို့မှ ကြွင်းကျန် ကုန်သော စျာနဓမ္မတရားတို့သည်လည်း အရှင်သာရိပုတ္တရာ မထေရ်မြတ်ကြီး၏ အသိဉာဏ်၌ မထင်လာကြပါကုန်ဟု ပြောဆိုခြင်းငှာ မတတ်ကောင်းသည်သာတည်းဟု အပရေဆရာမြတ်တို့က မိန့်ဆိုတော်မူကြသည်။
နောက်ဆုံးဝါဒသာလျှင် အနှစ်သာရ
အကြင် အကြင် အဋ္ဌကထာဝါဒကိုလည်းကောင်း, ထေရဝါဒကိုလည်းကောင်း နောက်ဆုံးထား၍ ဖွင့်ဆိုထား၏၊ ထိုနောက်ဆုံးထား၍ ဖွင့်ဆိုထားသော ဝါဒကိုသာလျှင် အနှစ်သာရအားဖြင့် ပမာဏအားဖြင့် မှတ်သားပါ ဟူသော စာပေယူဆပုံ စည်းကမ်းသတ်မှတ်ချက်အရ ဋီကာဆရာတော်သည် အပရေဝါဒကို နောက်ထား၍ ဖွင့်ဆိုထားသဖြင့် ထိုအပရေဝါဒကိုသာလျှင် အနှစ်သာရအားဖြင့် မှတ်သားရမည် ဖြစ်သည်။ အပရိဇာနနသုတ္တန်များနှင့် အညီပင်တည်း။
သရက်တောရွာ
သရက်တောရွာ
ကိုးကား
သရက်တောရွာ
ကုန်းစုရွာ၊ ကျွန်းလျှားရှည်
ကုန်းစုရွာ၊ ကျွန်းလျှားရှည်
နောင်ဟုတ်ရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
နောင်ဟုတ်ရွာ (Nawnghoke)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဟာဝမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၀၆၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟာဝမ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၀၇ ဦး၊ မ ၁၈၂၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၂၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြစိမ်းတောင်ရွာ၊ ကညင်ချောင်း
မြစိမ်းတောင်ရွာ၊ ကညင်ချောင်း
Kwan Kung Pavilion
Kwan Kung Pavilion ဟောင်ကောင်၊ Cheung Chau ကျွန်းတွင် တည်ရှိသည့် ကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ချမ်းသာမှုနှင့် စစ်၏ ဘုရားသခင် Kwan Tai ကို မြှုပ်နှံထားသည်။ ၎င်း၏ ဓားဖြစ်သည့် Kwan Dou ကို ဤ Kwan Kung Pavilion တွင် ပြသထားသည်။