cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
အိုလံပတ်တောင်နတ်ဘုရား ၁၂ ပါး
ဟေးဒီးစ်သည် ရှေးဂရိတို့၏ အဓိကနတ်ဘုရားနှင့် အိုလံပတ်တောင်၏ ပထမမျိုးဆက် ညီအကိုမောင်နှမ (ဇုစ်၊ ပိုဆိုက်ဒန်၊ ဟဲရာ၊ ဒစ်မီးတာ၊ ဟက်စ်တီယာ) ဖြစ်သော်လည်း ၎င်း၏ အုပ်စိုးသော နယ်မြေမှာ အိုလံပတ်တောင်နှင့် ကွာဝေးသော မြေအောက်ကမ္ဘာဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ ပုံမှန်အားဖြင့် ၎င်းကို အိုလံပတ်တောင် နတ်ဘုရား (၁၂) ပါးတွင် ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ခြင်းမရှိပေ။
ဤ (၁၂) ပါးအပြင် အခြားများစွာသော ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုဆိုင်ရာ (၁၂) ပါး နတ်အုပ်စုများရှိခဲ့ကြသေးသည်။
ဖကောန်ရွာ၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်
ဖကောန်ရွာ (Hpakun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ မိုင်းယကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၈၃၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းယကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၉၈ ဦး၊ မ ၁၆၀၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၀၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝှေ့အိုက်ရွာ၊ မိုင်းဖြတ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းဖြတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်ဖုတ်ရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်
နမ့်ဖုတ်ရွာ (Namhpoke)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ လားရှိုးမြို့နယ်၊ ခေးနင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၉၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခေးနင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၀၅ ဦး၊ မ ၁၂၅၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၅၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လားရှိုးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆပ်သေ (အရှေ့)ရွာ၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်
ဆပ်သေ (အရှေ့)ရွာ (Satthay(East))သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်၊ ဆပ်သေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၁၇၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆပ်သေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၂၅ ဦး၊ မ ၁၁၉၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၂၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေတာရှည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မယားသေကား အစားရ၏၊ မိဘသေငြား အစားမရ
မယားသေကား အစားရ၏၊ မိဘသေငြား အစားမရ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
မယားသေဆုံးလျှင် ထပ်မံအိမ်ထောင်ပြုခြင်းဖြင့် မယားအစားရနိုင်သော်လည်း မိဘသေဆုံးလျှင်မူ မိဘအစားမရနိုင်ပေ။
နာလီးတောရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းခတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အနုပခဇ္ဇသိက္ခာပုဒ်
အမှု—မထေရ်ကြီးများအနား၌ ကပ်ရောက်နေထိုင်မှု။
အမှုသည်—ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းများ။
ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းများ ညစ်ပုံ
သံဃိကအိပ်ရာ နေရာများတွင် ကြီးသူတို့ မလိုချင်သော နေရာကိုသာ ငယ်သူတို့ ရကြရိုးတည်း၊ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့ကား သံဃာများခရီးသွားကြသည့်အခါ ရှေးဉုးစွာ သွားနှင့်ကြ၍ နေရာကောင်းတို့၌ သူတို့၏ သပိတ်သင်္ကန်းများကိုထားပြီးလျှင် ထေရ်ကြီးများကို (ထိုနေရာ မယူရအောင်) အနှောင့်အရှက် ပေးကြ၏၊ ထေရ်တို့သည် ဝါစဉ်အတိုင်း နေရာယူသည့်အခါ ဆဗ္ဗဂ္ဂီတို့ မှတ်ထားသော နေရာများ၌ ကျရောက်ကြသဖြင့် “ငါတို့အား ဒီနေရာမှာ ကျရောက်သည်” ဟုပြောပြီးလျှင် ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းငယ်တို့ကို ထစေကြလေသည် ထိုအခါ ဆဗ္ဗဂ္ဂီ ရဟန်းတို့သည် “အရှင်ဘုရားတို့အား ခုဋင်ထားရာ ထိုင်ခုံထားရာ အရပ်သာရောက်၏, ထိုခုဋင်ထိုင်ခုံ၏ နံပါး၌ လွတ်လပ်သော ကြမ်းပြင်သည် အရှင်ဘုရားတို့နှင့်မဆိုင်” ဟု ဆိုပြီးလျှင် သူတို့အတွက် ကျရောက်သော အခြားနေရာမှ ညောင်စောင်းအင်းပျဉ် (ခုဋင်ထိုင်ခုံ)များကိုယူခဲ့၍ ထေရ်တို့၏ ခုဋင်ထိုင်ခုံများအနီးအပါး၌ ကပ်လျက်ခင်းပြီးလျှင် ထိုင်ကြ အိပ်ကြ စာအံကြလေသည်၊ သူတို့ရည်ရွယ်ချက်ကား ယခုလို ကျဉ်းမြောင်းကြပ်တည်းအောင် အနှောင့်အရှက်ပေးလျှင် ထေရ်ကြီးတွေ အခြားနေရာ သွားနေကြလိမ့်မည်၊ ထိုအခါ နဂိုက ငါတို့မှတ်ထားသော ညောင်စောင်းအင်းပျဉ်ကို ငါတို့ပင်ရလိမ့်မည်ဟု ယူဆကြခြင်းဖြစ်၏၊ ထို့ကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။
သိက္ခာပုဒ်
ယော ပန ဘိက္ခု သံဃိကေ ဝိဟာရေ ဇာနံ ပုဗ္ဗုပဂတံ ဘိက္ခုံ အနုပခဇ္ဇ သေယျံ ကပ္ပေယျ ‘‘ယဿ သမ္ဗာဓော ဘဝိဿတိ, သော ပက္ကမိဿတီ’’တိ ဧတဒေဝ ပစ္စယံ ကရိတွာ အနညံ, ပါစိတ္တိယံ။
မြန်မာပြန်
အကြင်ရဟန်းသည် သံဃိကကျောင်း၌ မထစေထိုက်သူဟု သိလျက် မိမိအလျင်, ကပ်ဝင်နေထိုင်သော ရဟန်း၏အနီးသို့ ကပ်ဝင်၍ ထိုင်ခြင်း အိပ်ခြင်းကိုပြုအံ့၊ (အဘယ်သို့ကြံ၍ ပြုသနည်းဟူမူ) “အကြင်ရဟန်းမှာ ကျဉ်းကြပ်ခြင်းဖြစ်လတံ့၊ ထိုရဟန်း ဖဲသွားလိမ့်မည်”ဟု ကြံ၍ ဤကျဉ်းကြပ်စေခြင်းကိုသာလျှင် အကြောင်းပြု၍ အခြားအကြောင်းမရှိဘဲ ထိုင်ခြင်း အိပ်ခြင်းကိုပြုအံ့၊) ထိုရဟန်း ပါစိတ်အာပတ်သင့်၏။
မှတ်ချက်
မိမိထက်ကြီးသူကို၎င်း, မကျန်းမမာဖြစ်နေသူကို၎င်း, (အများအကျိုး ဆောင်သော စာချ-ဓမ္မကထိက-ဝိနည်းဓိုရ်-ဘဏ္ဍာစိုး စသူတို့အား သီးခြားနေရာပေးထားတတ်၏။) ထိုသို့ နေရာသီးခြားရထား သူကို၎င်း အခြားပုဂ္ဂိုလ်များက “ဒီနေရာ တပည့်တော်အား ရောက်သည်”ဟုဆို၍ ထ, မသွားစေနိုင်၊ ထိုသို့ သူ့နေရာမှ မထစေထိုက်သော ရဟန်းဟုသိခြင်းကို “ဇာနံ”ဟု သိက္ခာပုဒ်၌ဆိုသည်။
လက်ယက်မရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်
လက်ယက်မရွာ (Letyetma)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ လက်ယက်မကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၆၉၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လက်ယက်မကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၈၅ ဦး၊ မ ၂၉၄၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၃၃၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကန္တာရဆူးပင်
ကန္တာရဆူးပင်ဆိုသည်မှာ ကွဲပြားသော အပင် မျိုးစိတ် အများအပြားကို ခြုံငုံ၍ ခေါ်ဆိုသုံးနှုန်းသော အမည်နာမတစ်ခုဖြစ်ပြီး ကက်တက်စ် ဟူ၍ သိပ္ပံအမည်ပေးထားသော အပင် မျိုးရင်းတစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အချို့သောဒေသများတွင် မိုးခေါင်ရေရှားအရပ်မှ ဆူးပင်များ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ရှားစောင်း(တစောင်း)ပင် ဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်ဆိုသုံးနှုန်းကြ၏။ မျိုးစု ၁၂၇ ခု၊ မျိုးစိတ်ပေါင်း ၁၇၅၀ ခန့်ပါဝင်ပြီး အပင်အရွယ်အစား ပုံစံများစွာ တည်ရှိကြသည်။ ကန္တာရဆူးပင် မျိုးစိတ်အချို့မှာ စိုစွတ်သော အရပ်ဒေသများ၌ ပေါက်ရောက်ကြသော်လည်း အများစုမှာမူ မိုးခေါင်ရေရှားသော ကန္တာရဒေသများတွင်သာ ပေါက်ရောက်ကြသည်။ ကန္တာရဆူးပင်များသည် ရေကိုကောင်းမွန်စွာ သိုလှောင်နိုင်သည့် အပင်များဖြစ်ကြသည်။ ကန္တာရဆူးပင်များ၌ စစ်မှန်သော အရွက်များ ရှိမနေကြဘဲ ရွက်ရိုးများဖြင့်သာ အလင်းမှီစုဖွဲ့မှုဖြင့် နေရောင်ခြည်မှ အစာချက်လုပ်ကြသည်။ ယင်းတို့ကို အထူးပြုပြင်ထားသော အရွက်များဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။ ကန္တာရဆူးပင်များသည် အမေရိကတိုက်တွင် အများဆုံးပေါက်ရောက်သည်ကို တွေ့ရသည်။ ကန္တာရဆူးပင်များကို အိမ်တွင်အလှဆင်ရန်အတွက်လည်း စိုက်ပျိုးလေ့ရှိကြသည်။ အချို့ကို အသီးအနှံအတွက် စိုက်ပျိုးကြသည်။
ရှားစောင်းမျိုးအားလုံးသည် ကန္တာရဆူးပင် ‘ကက်တာစီအီး’ မျိုးရင်းဝင်များ ဖြစ်ကြလေသည်။ ရှားစောင်းမျိုးစိတ်အမြောက်အမြားရှိရာ မျိုးစိတ်ပေါင်း ၁ဝဝဝ ခန့်ကို အမည်ပေးပြီးကြ လေပြီ။ ရှားစောင်းမျိုးသည် မျိုးစိတ်များပြားသလောက် ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် အရွယ်တွင်လည်း အမျိုးမျိုး ကွဲပြားကြသည်။ ရှားစောင်းမျိုး အားလုံးလိုလိုပင် အမေရိကန်နိုင်ငံ၌ ပေါက်ရောက်လေ့ရှိကြ၍ မိုးပါးရာအရပ်များတွင် ပေါက်ရောက်ရန် အထူးသင့်လျော်သည်။ ကမ္ဘာ့အခြားနေရာများရှိ အပင်များသည် ယင်းတို့၏ အစာအတွက် ယင်းတို့ရှိ အရွက်များတွင် အစာကို လုပ်ယူကြသည်။ အရွက်များမှ ရေကိုလည်း စွန့်လွှတ်ပစ်ကြ သည်။ ရှားစောင်းမျိုးတွင်မူ ရေငွေ့ကို ပို၍ ကောင်းမွန်စွာ သိုလှောင်ထားနိုင်ရန်အတွက် အရွက်များသည် များသောအားဖြင့် ပျောက်ကွယ်၍ သွားကြသည်။ ရှားစောင်းမျိုးရှိ အသားများသော ပင်စည်များက အပင်အတွက် အစာကို လုပ်ပေးကြသည်။ ထိုပင်စည်များက ရေကို သိုလှောင်ထားနိုင်ကြသည်။ အချို့ ရှားစောင်းမျိုး၏ ပင်စည်ပုံသဏ္ဌာန်သည် စည်ကဲ့သို့ပင် ဖြစ်နေရာ ရှားစောင်းမျိုး၏ ထိပ်ပိုင်းကို ဓားဖြင့်လှီး၍ အတွင်းရှိ အသားကို ချေကြည့်လျှင် စေးကပ်သည့်အရည် ငါးဆယ်ဝင် ပုလင်းဖြင့် အများအပြား ရရှိသည်ကို တွေ့ရပေသည်။ ရှားစောင်းမျိုးတွင် များသောအားဖြင့် ချွန်ထက်သည့် ဆူးများရှိကြ၍ ထိုဆူးများက အပင်များကို ထိုဒေသနေ တိရစ္ဆာန်တို့၏ ဘေးရန်မှ ကာကွယ်ပေးနိုင်ကြသည်။ ရှားစောင်းမျိုး၏ အကိုင်းသစ်များနှင့် လှပသောအပွင့်များသည် ဆူးထွက်သည့် နေရာများမှ ထွက်ကြ ပွင့်ကြသည်။
ရှားစောင်းမျိုး၏ အမြစ်များသည် မြေမျက်နှာပြင်နှင့် ကပ်လျက် ရှိကြပြီးလျှင် ဖော့ကဲ့သို့သောအခေါက်များ ဖုံးအုပ်လျက် ရှိကြသည်။ ထိုသို့အမြစ်များ မြေမျက်နှာပြင်နှင့် ကပ်လျက် တည်ရှိကြခြင်းမှာ ထိုအပင်မျိုး ပေါက်ရောက်ရာ သဲကန္တာရ အတွင်း၌ မိုးအနည်းငယ် ရွာသွန်းသောအခါတွင် ဖြစ်စေ၊ လျင်မြန်စွာ ရေလွှမ်းမိုးသောအခါတွင် ဖြစ်စေ ရေကို ရုတ်တရက် ဖမ်းယူနိုင်ရန်အတွက်ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ထိုအမြစ်များသည် အတော်ဝေးဝေးသို့တိုင်အောင် ဖြာထွက်လျက် ရှိကြသည်။ သုံးပေထက် ပို၍မမြင့်သော ရှားစောင်းမျိုး အပင်ကလေး တစ်ပင်တွင် ဆယ်ပေ၊ သို့မဟုတ် ထိုမျှမက ရှည်သော အမြစ်များ ရှိနိုင်လေသည်။
ပေါက်ပြီးလျှင် အမြစ်များကို အပြင်သို့ ဖော်ထုတ်ထားကြသည်။ အချို့သည် ဖြောင့်မတ်စွာ ပေါက်ကြ၍ အချို့က သစ်ပင်ကြီးများကဲ့သို့ပင် ကြီးထွားကြသည်။ ရှားစောင်းမျိုး၌ အကြီးဆုံးသည် စီးရီးယပ်မျိုးစု၌ ပါဝင်သည်။ ဆဂွာရိုးခေါ် ရှားစောင်းကြီးမျိုးသည် ထိုအုပ်စု၌ ပါဝင်၏။ အယ်ရီဇိုးနားပြည်နယ်နေ တိုင်းရင်းသားများသည် ထိုရှားစောင်းကြီးမျိုး၏ သွေ့ခြောက်နေသော အသားများသည့် အကိုင်းများကို ထင်းအဖြစ် အသုံးပြုကြပြီးလျှင် သူတို့နေထိုင်သည့် အိမ်များကိုလည်း ထိုအကိုင်းများနှင့်ပင် ဆောက်လုပ်ကြသည်။ အဆိုပါ ရှားစောင်းကြီးမျိုး၏ အသီးများသည် ဇွန်နှင့် ဇူလိုင်လများတွင် အစိမ်းလိုက် ဖြစ်စေ၊ အခြောက်လှန်း၍ဖြစ်စေ စားကြသည်။ ထိုရှားစောင်းကြီးမျိုးသည် ပေ ၄ဝ မှ ၅ဝ ထိ ကြီးထွားကြပြီးလျှင် ခံ့ညားသည့်အပွင့်များ ပွင့်ကြလေသည်။
ပူသည့်ဒေသများတွင် ပေါက်ရောက်သောအပင်များကို စိုက်ပျိုးနိုင်ရန် အပူခံထားသည့် ဖန်အိမ်များတွင် စိုက်ပျိုးသည့် လှပသော ရှားစောင်းမျိုး အမြောက်အမြားသည်လည်း စီးရီးယပ်
အုပ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုအပင်များအနက် ညဉ့်ဘက်တွင် ပွင့်သော စီးရီးယပ်ပင်မျိုးသည် ညဉ့်အခါ၌ ကြီးမား၍ လှပသော ပန်းပွင့်ဖြူကြီးများကို ပွင့်ကြ၏။ သို့သော် ထိုပန်းပွင့်ကြီး
များသည် နေရောင်ရောက်ချိန်လောက်တွင် ညိုးနွမ်း၍ သွားကြလေသည်။
အချို့ရှားစောင်းမျိုးသည် အလွန်ဆူးများသည့် ဘောလုံးကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်။ အိုပန်ရှားမျိုးစုတွင် ပါဝင်သော ရှားစောင်းတစ်မျိုး၏ ပင်စည်သည် ပြားနေ၏။ ထိုအပင်မျိုးမှ အဝါ၊ သို့မဟုတ် နီကြန်ကြန် အပွင့်များ ပွင့်သည်။ အသီးမှာ ပန်းသီးပုံ သဏ္ဌာန်ဖြစ်၍ စားရာတွင် အရသာရှိပြီးလျှင် ရေငတ်ပြေစေသည်။
မက္ကဆီကို နိုင်ငံသားတို့သည် မိမိတို့ ပြည်တွင်း၌ ပေါက်ရောက်နေကြသော ရှားစောင်းမျိုး အမြောက်အမြားကို အသုံးချနိုင်ကြလေသည်။ အိုပန်ရှားခေါ် ရှားစောင်းတစ်မျိုး၏ အရွက်များသည် ပြားနေ၍ ထိုအရွက်ပြားများ၏ အညှာများကို မက္ကဆီကို ပြည်သားများက ပြုတ်၍ဖြစ်စေ၊ ကြော်၍ဖြစ်စေ စားသောက်ကြသည်။ အပွင့်များကိုမူ ဟင်းရွက်များအား သုတ်၍ စားကြရာတွင် ထည့်၍ စားကြသည်။ အရည်ရွှမ်းသော အသီးများကိုမူ အစိမ်းလိုက်ဖြစ်စေ၊ ချက်၍ဖြစ်စေ စားကြသည်။ ရှားစောင်းမျိုး အမြောက်အမြား၏ အစေ့များကို ထောင်း၍ ကိတ်မုံ့များ ပြုလုပ်ယူကြသည်။ ချုံသဖွယ် ပေါက်သည့် ရှားစောင်းမျိုးကို လူနေအိမ်၏ ပတ်လည်တွင် ခြံစည်းရိုးသဖွယ် စိုက်ပျိုးထားကြသည်။
လူသာ ဗားဗင့်ခေါ် အပင်မျိုးစပ် ပါရဂူတစ်ဦးက ရှားစောင်းတစ်မျိုးကို ဆူးမရှိသော ရှားစောင်းအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲပေးနိုင်သဖြင့် ထိုရှားစောင်းမျိုးသည် လူနှင့် တရိစ္ဆာန်အတွက် အစာပင် ဖြစ်သွားလေသည်။ ရှားစောင်းမျိုးသည် ရေကြိုက်သောအပင်မျိုး မဟုတ်သဖြင့် ရှားစောင်းမျိုးအငယ်များကို သဲများသည့် မြေဆီလွှာထည့်ထားသော အိုးငယ်များတွင် စိုက်၍ နေပူတွင်ထားတတ်ကြသည်။ ထိုအပင်များကို အလှစိုက်ပျိုးလေ့ ရှိကြသည်။ ရက်သတ္တ တစ်ပတ်လျှင် တစ်ကြိမ်ထက်ပို၍ ထိုအပင်မျိုးကို ရေမလောင်းရချေ။
ရှားစောင်းမျိုးများ ပေါက်ရောက်သော သဲကန္တာရအနီးနေ တိုင်းရင်းသားများသည် ရှားစောင်းမျိုး၏ ပင်စည်မှ ရရှိသော အရည်များကို ဆေးဝါးအဖြစ်သော်လည်းကောင်း၊ စိမ်ရည်အဖြစ်သော်လည်းကောင်း ပြုလုပ်၍ အသုံးပြုကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရှားစောင်းပင်များ
မရောင်းဖြစ်လျှင် ခုံတိုင်လည်၊ မဝယ်ဖြစ်လျှင် စရန်ဆုံး
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ရောင်းမည်ဟူ၍ ကတိပေးကာ စရန်ယူပြီးမှ မရောင်းဖြစ်သော် စရန်နှစ်ဆကို ဝယ်ပည့်သူအား ပြန်ပေးရသည်။ ဝယ်မည်ဟူ၍ ကတိပေးကာ စရန်ပေးပြီးမှ မဝယ်ဖြစ်လျက် ပေးထားသောစရန် ဆုံးရသည်။
ကျောင်းကုန်းရွာ၊ တောင်နောက်
ကျောင်းကုန်းရွာ (Kyaungkone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်၊ တောင်နောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၄၇၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်နောက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၆၇ ဦး၊ မ ၈၂၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၈၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်တိုရွာ၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်
ညောင်တိုရွာ (Nyaungto)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်၊ ညောင်တိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၄၅၁၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်တိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၂၈ ဦး၊ မ ၉၈၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၁၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မကာရွာ၊ မိုင်းဖြတ်မြို့နယ်
မကာရွာ (Makar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းဖြတ်မြို့နယ်၊ ဝမ်လုံးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၈၈၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်လုံးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၂၇ ဦး၊ မ ၉၉၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၂၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းဖြတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြူမွေးရွာ၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်
ကြူမွေးရွာ (Kyuhmway)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ မိုင်းယကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၈၂၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းယကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၉၈ ဦး၊ မ ၁၆၀၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၀၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အမျိုးသမီးရေးရာအခွင့်အရေးနှင့် ဗိသုကာပညာ
အီလီအန် ဂရေးကဲ့သို့ အမျိုးသမီးဗိသုကာများက အမျိုးသမီးရေးရာသီအိုရီအဖြစ်နှင့် ဆက်စပ်နေသော ဗိသုကာပညာများကို လမ်းဖောက်လုပ်ပေးခဲ့ကြသည်။ ဤအမျိုးသမီးများသည် ရိုးရာမိသားစုများ နေထိုင်သည့်နည်းလမ်းများကို စိန်ခေါ်နေသော ဗိသုကာကို စိတ်ကူးခဲ့ကြသည်။ အမျိုးသမီးသီအိုရီနှင့် ဗိသုကာပညာ ချဉ်းကပ်စဉ်းစားသောအရာကို အမျိုးသမီးဗိသုကာများအတွက်သာ ကန့်သတ်ထားသည် မဟုတ်ပါ။ ဗိသုကာ ပညာရှင် လီ ကောဘူဆီယား နှင့် အဒေါ့ဖ်လာတို့ကလည်း သူတို့၏ ဗိသုကာလက်ရာများမှာ အမျိုးသမီးရေးရာ သီအိုရီကို ဆန်းစစ်ခဲ့ကြသည်။
ဗိသုကာပညာ
ဒေါ်လိုရေစ် ဟေဒင်းန်၏စာအုပ် "ကြီးကျယ်ခမ်းနားသော ပြည်တွင်းတော်လှန်ရေး"မှာ သူမက 'ဆုံးရှုံးခဲ့ရတဲ့ ဣထိယရိုးရာအစဉ်အလာ'က အိမ်အလုပ်နှင့် အမျိုးသမီးများနှင့်မိသားစုများ၏ အိမ်ရာလိုအပ်ချက်ကို ပြန်လည်စဉ်းစားပေးရန် လမ်းကြောင်းခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဗိသုကာနှင့် မြို့ပြပုံစံရေးဆွဲသူများက မိသားစုဘဝအပေါ် ဒီဇိုင်းသက်ရောက်မှုကို ပြန်လည်စဉ်းစားပေးရန် တိုက်တွန်းသည်။ မိသားစုများ၏ ပြောင်းလဲနေသော လိုအပ်ချက်များကို စဉ်းစားပေးသည့် ဤစိတ်ကူးအိုင်ဒီယာကို Truus Schröder, အီလီရန် ဂရေးနှင့် လီကောဘူးဆေး များ၏ စတိန်း ဒီ မွန်းဇီအိမ်တွင် တွေ့မြင်နိုင်သည်။ အဆိုပါ Rietveld Schröder အိမ်က မိသားစု၏ "ခေတ်သစ်" ဘဝများ၏ အကောင်းဆုံးနေထိုင်မှုနည်းလမ်းကို ပြသသော ဗိသုကာ လက်ရာဖြစ်သည်။
"'ဒီSchröderရဲ့အိမ်သည် အနုပညာဒီဇိုင်းတစ်ခုဖန်တီးသာမက အမျိုးသမီးအခွင့်အရေးနှင့်တစ်ဦးချင်းစီနှင့် တစ်ဦးမှ တစ်ဦးသို့တာဝန်များကို ပြန်လည်အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုသည့် ပဝတ်ဝန်းကျင်အသစ်တစ်ခုကို အသုံးပြုသူများကို ခံစားစေသည်။'"
အဆိုပါ ရွှေ့ပြောင်းနိုင်သော နံရံများ၊ အကာအရံများသည် ဗိသုကာပညာက ကြီးမြတ်သောရည်ရွယ်ချက်နှင့်အတူ တည်ဆောက်ခဲ့သည်ဟူသော ခြုံငုံခံစားမှုအပြင် အသိတရားလင်းလက်မှုကို ပေးသည်။ အိမ်သည် မိသားစု၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ပါဝင်သည်ဆိုသော အချက်ကို Truus Schröder က ယုံကြည်ခဲ့သည်။ Truus Schröder သည် နှစ်ဆယ်ရာစုဒတ်ခ်ျနှင့် ဥရောပအမျိုးသမီးအခွင့်အရေးရာနှင့် ဆက်စပ်မှုရှိပြီး သူမ၏အိမ်သည် ဤရည်ရွယ်ချက်များကို အခြေခံခဲ့သည်။
အီလီရန် ဂရေး ၏ လက်ရာ E-1027 သည် အမျိုးသမီးအခွင့်အရေးကို အခြေခံသည့်ဗိသုကာလက်ရာ နောက်ဥပမာတစ်ခုဖြစ်သည်။
Schröder ကဲ့သို့ ဂရေးသည် နေထိုင်သူများနှင့် မိသားစုအသစ်ယူနစ်က လိုအပ်သည့် ဗိသုကာဒီဇိုင်းရေးဆွဲခဲ့သည်။ ဂရေးသည် ခေတ်သစ်ဗိသုကာမျာကို အလုပ်လုပ်ခဲ့စဉ်အတွင်း အထူးသဖြင့် LeCorbusier ၏ "ခေတ်သစ် ဗိသုကာ၏ 5 မှတ်" သည် အဆောက်အဦး သို့မဟုတ် အိမ်၏ပြဿနာများကို ဖြေရှင်းပေးသည့် ဥပမာဖြစ်သည်။
E1027 နှင့်The Schroder အိမ်ကဲ့သို့ပင် ဗီလာ စတိန်း ဒီ မွန်ဇီ က အမျိုးသမီးသီအိုရီမှတဆင့် ဗိသုကာလက်ရာကို ပြန်လည်ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ ပိုလူသိများသောနည်းအရ ဤအိမ်ကို ကျားမဆက်ဆံရေးနှင့် ယောက်ျားနှင့် မိန်းမအကြား ဆက်ဆံရေးနည်းလမ်းအသစ်အဖြစ် ညှိနှိုင်းခဲ့သည့် လမ်းသစ်ဟု ခေါ်တွင်သည်။
ထိုအိမ်သည် အမျိုးသမီးသီအိုရီအတွက် အထူးသဖြင့် အရေးပါသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ပုံမှန်ပြအိမ်အုပ်စုတစ်စုနှင့် ကျား၊ မဆက်ဆံရေးများကို မေးခွန်းထုတ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုအိမ်အုပ်စုသည် အိမ်ထောင်သည်စုံတွဲနှင့် သူမ၏ကလေးနှင့်အတူ အမျိုးသမီးတစ်ဦးကို အိမ်နေရာအကြောင်း မေးခွန်းထုတ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
လွယ်ဝိန်းရွာ၊ ဘောလခဲမြို့နယ်
လွယ်ဝိန်းရွာ(Lweiwaing)သည် ကယားပြည်နယ်၊ ဘောလခဲခရိုင်၊ ဘောလခဲမြို့နယ်၊ စောလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၇၈၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘောလခဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အမူလကသိက္ခာပုဒ်
အမူလကသိက္ခာပုဒ်
အမှုသည်—ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းများ၊
အမှု—ရဟန်းတပါးကို သံဃာဒိသေသ်အာပတ်ဖြင့်စွပ်စွဲမှု။
သိက္ခာပုဒ်
ယော ပန ဘိက္ခု ဘိက္ခုံ အမူလကေန သံဃာဒိသေသေန အနုဒ္ဓံသေယျ, ပါစိတ္တိယံ။
မြန်မာပြန်
အကြင်ရဟန်းသည် ရဟန်းကို အခြေအမြစ် မရှိသော သံဃာဒိသေသ်အာပတ်ဖြင့် စွပ်စွဲအံ့၊ ထိုရဟန်း ပါစိတ်အာပတ် သင့်၏။
မှတ်ချက်
ပါရာဇိကဖြင့် စွပ်စွဲလျှင် သံဃာဒိသေသ်အာပတ်ဟု သံဃာဒိသေသ် အခဏ်း၌ပြခဲ့ပြီ၊ ပါစိတ်စသော အောက်အာက်များဖြင့် စွပ်စွဲလျှင် ဒုက္ကဋ်အာပတ်၊ လူနှင့်သာမဏေများကို အပြစ်တစုံတခုဖြင့် စွပ်စွဲလျှင်လည်း ဒုက္ကဋ်အာပတ်ပင်။
ခရပုတ္တဇာတ်
'''ဆက္ကနိပါတ် - ၂။ ခရပုတ္တဝဂ် -(၃၈၆) - ခရပုတ္တဇာတ် အလုံးစုံသော သတ္တဝါတို့၏ စကားသံကို သိသည့်(သဗ္ဗရုတညုဇာနန)မန္တာန်ကို ရသော သေနကမင်း အကြောင်း။
မယားဖြားယောင်း ငြီးငွေ့ကြောင်း
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မယားဟောင်းသည် ဖြားယောင်းအပ်သဖြင့် သာသနာတော်၌ ငြီးငွေ့သော ရဟန်းတစ်ပါးကို အကြောင်းပြု၍ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
နဂါးဘေးဖြစ် မင်းတားမြစ်
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် သေနကမင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် သိကြားမင်း ဖြစ်လေ၏။ ထိုသေနကမင်းသည် နဂါးမင်းတစ်ဦးနှင့် အဆွေခင်ပွန်း ဖြစ်လေ၏။
ထိုနဂါးမင်းသည် နဂါးပြည်မှထွက်၍ လူ့ပြည်၌ ကျက်စား၏။ ထိုအခါ ရွာသူသားငယ်တို့မြင်လျှင် မြွေကြီး မြွေကြီးဟု အော်ဟစ်ကာ ခဲတုတ် လှံကန်တို့ဖြင့် ပစ်ခတ်ကြကုန်၏။ အော်ဟစ်ကာ ခဲတုတ် လှံကန်တို့ဖြင့် ကြုံသဖြင့် မေးမြန်းရာ ထိုအကြောင်းကိုသိလျှင် ပစတ်ခတ်ခွင့်မပေးဘဲ ထိုအရပ်မှ သူငယ်တို့ကို ပြေးစေ၏။
အသက်ကယ်မှု ကျေးဇူးပြု
နဂါးမင်းသည် အသက်ချမ်းသာခွင့်ရ၍ နဂါးပြည်သို့ ပြန်ပြီးလျှင် ငါ့မှာ မင်းကြီးကြောင့် အသက်ချမ်းသာရာရပေသည်ဟု ကျေးဇူးတင်၍ ရတနာများစွာကို ယူဆောင်လျက် သေနကမင်းကြီး၏ တိုက်ခန်းသို့ဝင်၍ ရတနာတို့ကို ပြပြီးလျှင် “မြတ်သောမင်းကြီး … အကျွန်ုပ်ကား သင်မင်းကြီးတို့ကြောင့် အသက်ချမ်းသာရပေသည်” ဟု ပြောဆိုကာ ရတနာတို့ကို ဆက်သပြီးလျှင် မင်းကြီးနှင့်တကွ အဆွေခင်ပွန်းဖွဲ့၍ အဖန်ဖန် လာရောက် ဖူးမြော်လေ၏။ ကာမဂုဏ်၌ မရောင့်ရဲသော နဂါးလုလင်ငယ်မ တစ်ဦးကိုလည်း မင်းကြီးကို စောင့်ရှောက်ရန်ထား၏။ ထိုနဂါးလုလင်ငယ်မကို မမြင်သောအခါ မန်းမှုတ်ရန် မန္တရားကိုလည်း ပေးခဲ့၏။
မင်းဆုံးမလိုက် ကုန်းချောတိုက်
တစ်နေ့သ၌ သေနကမင်းကြီးသည် နဂါးလုလင်ငယ်မနှင့်အတူ ဥယျာဉ်သို့သွား၍ ရေကန်၌ ရေကစားလေ၏။ နဂါးလုလင်ငယ်မသည် ရေမြွေကိုမြင်လျှင် မိမိအတ္တဘောကိုစွန့်၍ ရေမြွေနှင့် မေထုန်မှီဝဲ၏။ မင်းကြီးသည် နဂါးမကို မမြင်သဖြင့် မန္တရားကို မန်းမှုတ်လေသော် ရေမြွေနှင့် မေထုန်မှီဝဲနေသည်ကို မြင်သဖြင့် ဝါးဖြမ်းစိတ်ဖြင့် ရိုက်နှက်လေ၏။
နဂါးမငယ်သည် အမျက်ထွက်၍ နဂါးပြည်သို့ပြန်ပြီးလျှင် နဂါးမင်းကြီးအား သေနကမင်းကြီးက မိမိကျောကို ဝါးခြမ်းစိတ်ဖြင့် ရိုက်နှက်၍ လွှတ်ကြောင်း လျှောက်ထားကာ ဒဏ်ရာကိုပြ၏။ နဂါးမင်းကြီးလည် မဆင်မခြင်ဘဲ အဆွေခင်ပွန်းကိုအမျက်ထွက်၍ ယခုသွား၍ သတ်ချေရမည်ဟု အမိန့်ပေးပြီးလျှင် သေနကမင်းကြီးထံ နဂါးလုလင်လေးဦးကို လွှတ်လိုက်၏။
မင်း၏စကားကြား ပြန်လျှောက်ထား
နဂါးလုလင်တို့လည်း သွား၍ သေနကမင်းကြီး ကျက်သရေတိုက်သို့ အိပ်ရန် ဝင်သောကာလ ဝင်ကြကုန်၏။ ထိုအခါ သေနကမင်းကြီးသည် မိဖုရားအား “နဂါးငယ်မ သွားရာအရပ်ကို သိသလော” ဟု မေးမြန်းရာ၊ “မသိပါ” ဟု လျှောက်ထားလျှင် ဤနဂါးငယ်မသည် ဥယျာဉ်ရေကန်၌ ရေကစားစဉ် မိမိအတ္တဘောကိုစွန့်၍ ရေမြွေနှင့် မထုန်မှီဝဲသဖြင့် နောက်အခါ ဤသို့မပြုရန် ဆုံးမသောသဘောနှင့် ဝါးခြမ်းစိတ်ဖြင့် ကျောကို ရိုက်နှက်လိုက်ရာ နဂါးပြည်သို့ပြန်၍ အဆွေခင်ပွန်းအား ကုန်းတိုက်သဖြင့် အချစ်ပျက်ခဲ့သော် ငါ့အား တစ်စုံတစ်ရာသောဘေးရန် ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု မိဖုရားနှင့် တီးတိုးတိုင်ပင် ပြောဆိုလေ၏။ နဂါးလုလင်တို့သည် သေနကမင်းကြီးစကားကိုကြားလျှင် မသတ်ဝံ့တော့ဘဲ နဂါးပြည်သို့ပြန်ကာ နဂါးမင်းကြီးအား အကြောင်းမျိုးစုံ လျှောက်ထားကြကုန်၏။
ပြစ်မှားမိရေး ဂါထာပေး
နဂါးမင်းကြီးလည်း အကြောင်းရင်းမှန်ကို သိရလျှင် အလွန် ထိတ်လန့်သဖြင့် ခဏချင်းလျှင် သေနကမင်းကြီး အိပ်ရာတိုက်ခန်းသို့သွားကာ အကြောင်းကြား၍ ကန်တော့ပြီးလျှင် “အရှင်မင်းကြီး … အကျွန်ုပ်အပြစ် ဖြစ်ပါ၏၊ သို့အတွက် (သဗ္ဗရုတညုဇာနန)မည်သော မန္တရားကို ယူတော်မူပါ၊ ဤမန္တရား ပိုး ရွ စသော တိရစ္ဆာန် အလုံးစုံတို့၏အသံကို သိပါသည်၊ အဖိုးမဖြတ်နိုင်ပါ၊ သူတစ်ပါးကို မပေးပါလင့်၊ ပေးမိလျှင် မီးထဲသို့ ဆင်း၍ သေပါလော့” ဟု မှာခဲ့၍ မန္တရားကို ပေးခဲ့၏။ သေနကမင်းကြီးလည်း ဝန်ခံ၍ ယူလိုက်၏။ ထိုအခါမှစ၍ တိရစ္ဆာန်အသံကို သိ၏။
သတ္တဝါစကားသိ ရယ်ပြုံးမိ
တစ်နေ့သ၌ သေနကမင်းကြီးသည် ပြာသာဒ်ထက်ဝယ် မုန့်ကို ပျားတင်လဲနှင့်ထိုးကာ စားလေ၏။ ထိုအခါ ပျားရည်တစ်စက်၊ တင်လဲတစ်စက်နှင့် မုန့်ပဲ့တစ်ခုသည် မြေသို့ ကျလေ၏။ ပိုးရွတစ်ကောင်သည် ကျသော ပျားရည် စက်၊ တင်လဲစက်၊ မုန့်ပဲ့တို့ကို မြင်လျှင် “အချင်းတို့ … ပြာသာဒ်ထက်၌ ပျားရည်အိုး၊ တင်လဲအိုးတို့ ကွဲယောင်တကား၊ မုန့်လှည်း မှောက်ယောင်တကား၊ စားသောက်ရန် လာလှည့်ကြကုန်လော့” ဟု မြည်လျက် သွားလေ၏။ မင်းကြီးသည် ပိုးရွအသံကိုကြားလျှင် ရယ်လေ၏။ ထိုအခါ မိဖုရားသည် မင်းကြီး ရယ်သံကိုကြားလျှင် မင်းကြီး ဘာကိုမြင်၍ ရယ်ပါလိမ့်မည်နည်းဟု စဉ်းစားလေ၏။
နောက်တစ်ဖန် ပလ္လင်ပေါ်၌ နေသည်ရှိသော် ယင်တစ်ကောင်သည် ယင်မအား “ရှင်မ … လာလော့၊ မွေ့လျော်ကြမည်” ဟု ခေါ်ရာ ယင်ဖိုကို ယင်မသည် “အရှင် … သည်းခံပါဦးလော့၊ မင်းကြီး နံ့သာလိမ်းသောအခါ နံ့သာမှုန့် ကျလိမ့်မည်၊ ထိုနံ့သာမှုန့်ကိုလူး၍ မင်းကြီးကျောပေါ်၌ မွေ့လျောကြမည်” ဟု ပြောလေ၏။ ထိုအခါ မင်းကြီးသည် ယင်လင်မယားတို့ အသံကိုကြားလျှင် ရယ်ပြန်၏။ မိဖုရားလည်း ဘာကို ရယ်ပါလိမ့်နည်းဟု စဉ်းစားပြန်၏။
နောက်တစ်ဖန် မင်းကြီးသည် ညစာ ထမင်းစားစဉ် ထမင်းတစ်လုံးသည် မြေ၌ ကျလေ၏။ ထိုအခါ ပိုးရွ တစ်ကောင်သည် “အချင်းတို့ …. မင်းအိမ်၌ ထမင်းလှည်းကျိုးဘိ၏၊ လာ၍ စားကြကုန်လော့” ဟု မြည်လျက် သွားလေ၏။ မင်းကြီးလည်း ထိုအသံကိုကြားလျှင် ရယ်ပြန်၏။ မိဖုရားလည်း လုပ်ကျွေးပြုစုသော ငါ့ကိုပင် ရယ်လေသလောဟု တွေးတောပြန်၏။
ဂါထာသင်ပေး မင်းညှဉ်းမေး
မင်းကြီးနှင့် မိဖုရားတို့သည် ကျက်သရေတိုက်သို့ဝင်၍ အိပ်ကြသောအခါ မိဖုရားသည် “အရှင်မင်းကြီး … နေ့အခါ အဘယ်ကြောင့် ရယ်သနည်း” ဟု လျှောက်၏။ “မိဖုရား … ငါရယ်သောအကြောင်းဖြင့် သင် အဘယ်သို့ ပြုအံ့နည်း ” ဟု ပြောဆို၏။ မိဖုရားလည်း အဖန်ဖန် နှိပ်စက်၍ မေးပြန်၏။ ထိုအခါ မင်းကြီးသည် ရယ်ခြင်းအကြောင်းကို ပြောရလေ၏။ မိဖုရားသည် မန္တရားကို တောင်း၏။ မင်းကြီးသည် အဖန်ဖန် ပယ်၏။ မိဖုရားလည်း အဖန်ဖန် နှိပ်စက်၍ တောင်း၏။ ထိုအခါ မင်းကြီးသည် “ငါသည် ဤမန္တရားကို သင့်အား ပေးမိလျှင် မုချ ငါသေရမည်” ဟု ပြော၏။ “အရှင်မင်းကြီး … သေရသော်လည်း အကျွန်ုပ်အား ပေးပါ” ဟု နှိပ်စက်၍ တစာစာ တောင်းနေသဖြင့် မိန်းမ၏ အလိုသို့ လိုက်ကာ “ပေးပါတော့မည်” ဟု ဝန်ခံရလေ၏။ ထိုနောက် မန္တရားပေးရန် ရထားဖြင့် ဥယျာဉ်သို့ သွားကြကုန်၏။
သိကြားလူ့ဘောင် ဥပါယ်ဆောင်
ထိုခဏ၌ သိကြားမင်းသည် လူ့ပြည်သို့ ကြည့်လတ်သော် ထိုအကြောင်းကိုမြင်၍ ဤမင်းမိုက်ကိုမှီ၍ မီးထဲသို့ဝင်မည်ဟု သွားချေပြီ၊ ငါ အသက်ကိုပေးမည်ဟု သုဇာတာကိုခေါ်၍ ဆိတ်ဖိုနှင့် ဆိတ်မအဟန် ဖန်ဆင်းကာ မင်းကြီးသာ မြင်စေသတည်းဟု အဓိဋ္ဌာန်၍ ရထားရှေ့တွင် ရပ်လေ၏။ မင်းကြီးနှင့် သိန္ဓောမြင်းတို့သာ မြင်ရကုန်၏။ ဆိတ်ဖိုသည် စကားဖြစ်စေရန် ဆိတ်မ၌ မေထုန်မှီဝဟန်ပြု၏။ သိန္ဓောမြင်း မြင်လျှင် -
“အဆွေ ဆိတ် … ရှေးပညာရှိတို့သည် ဆိတ်သည် မိုက်မဲ၏ ဆိုသောစကားသည် မှန်ပေသတတ်၊ ကြည့်ရှုလော၊ ဆိတ်မိုက်သည် လူတို့မျက်မှောက်၌ မေထုန်အမှုကို ပြုဘိ၏၊ ဆိတ်ကွယ်ရာ၌ ပြုရမည်ဟု မသိလေ” –
ဟု ဆိတ်အား ကဲ့ရဲ့ရှုတ်ချလေ၏။ ဆတ်ဖိုသည် သိန္ဓောမြင်း စကားကို ကြားလျှင် -
“မြည်း၏ သားဖြစ်သော အဆွေသိန္ဓောမြင်း … ထမ်းပိုး၌ ကြိုးဖြင့် လည်ပင်းကို ဖွဲ့အပ်သဖြင့် နှုတ်သီးကောက်၍ အောက်သို့ချသော မျက်နှာရှိသော သင်သာလျှင် ငါ့ထက် မိုက်မဲလှ၏ဟု သိပါလော၊ အဆွေသိန္ဓောမြင်း …. သင်သည် ရထားမှ လွတ်သော အခါ၌ လည်း မပြေးလေ၊ ထိုသို့ မပြေးခြင်းသည် သင်၏ မိုက်မဲခြင်း ဖြစ်၏၊ သင် ရုန်းဆွဲ၍ သွားရသော သေနကမင်းကြီးကား သင့်ထက်ပင် မိုက်မဲလှသေး၏” –
ဟု သိန္ဓောမြင်းအား ပြန်၍ ပြောဆိုကာ ရှုတ်ချကဲ့ရဲ့ပြန်၏။
မင်းကိုပြစ်ပြ ကဲ့ရဲ့ကြ
မင်းကြီးလည်း မြင်းနှင့် ဆိတ်တို့ စကားကိုကြားလျှင် သိသည်ဖြစ်၍ နားထောင်လျက် ရထားကို ဖြည်းဖြည်း နှင်စေ၏။ တစ်ဖန် သိန္ဓောမြင်းသည် ဆိတ်စကားကို ကြားပြန်လျှင် -
“အဆွေဆိတ်မင်း …. အဆွေ ပြောဆိုသည့်အတိုင်း ငါကား တိရစ္ဆာန် ဖြစ်သောကြောင့် မိုက်မဲသည်ဟု သိနိုင်ပါ၏၊ သေနကမင်းကြီး မိုက်မဲသောအကြောင်းကို မေးလိုပါ၏၊ ငါ့အား ပြောကြားပါလော့” –
ဟု ဆိတ်အား ပြန်၍ မေး၏။ ဆိတ်လည်း -
“အဆွေ သိန္ဓောမြင်း … သေနကမင်းကြီးကား မွန်မြတ်သော အကျိုးရှိသော (သဗ္ဗရုတညုဇာနန) မန္တရားကို ရခြင်းကြောင့် မိမိအသက်ကို စွန့်ရလတ္တံ့၊ မိဖုရားသည်လည်း သေနကမင်း၏ မိဖုရား မဖြစ်တော့ဘဲ စွန့်ရလတ္တံ့ ” –
ဟု သိန္ဓောမြင်းအား မင်းကြီး မိုက်မဲခြင်းအကြောင်းကို ပြောကြားလေ၏။
ဆိတ် ပြောပြမှ သတိရ
မင်းကြီးသည် ဆိတ်စကားကို ကြားပြန်လျှင် “ဆိတ်မင်း … ငါတို့ ချမ်းသာကို သင်သည်ပင် ပြုရလတ္တံ့၊ ငါတို့အား ရှေးဦးစွာ ပြုရမည့် အမှုကိစ္စကို ပြောကြားပါလော့” –
ဟု ဆို၏။ ထိုအခါ ဆိတ်မင်းသည် -
“မြတ်သော မင်းကြီး … သင်တို့ကဲ့သို့သော သူသည် ဤဘဏ္ဍာကို မချစ်အပ်ဟု ကိုယ်နှင့်အသက်ကို စွန့်၍ ချစ်အပ်သော ဘဏ္ဍာတို့ကို မမှီဝဲရာ၊ ကိုယ်အသက်သာ မွန်မြတ်၏၊ အလွန် မြတ်လှ၏၊ ဥစ္စာ စည်းစိမ်နှင့် ပြည့်စုံသော ယောကျ်ားမှာ နောက်အခါ မယားကို ရနိုင်ပါ၏” –
ဟု မင်းကြီးအး အကျိုးအကြောင်းပြ၍ ဆုံးမပြန်၏။
မင်းကယ်ဆယ်ရေး သိကြား နည်းပေး
ထိုအခါ မင်းကြီးသည် အလွန်နှစ်သက်၍ ဆိတ်မင်းအား “ဆိတ်မင်း … ဘယ်အရပ်မှ လာသနည်း” ဟု မေး၏။
“မြတ်သောမင်းကြီး … ငါကား ဆိတ် မဟုတ်၊ သိကြားမင်းတည်း၊ သင်မင်းကြီးကို သနား၍ သေဘေးမှလွတ်ရန် လာခဲ့၏” ဟု ပြောလေ၏။ “အရှင် သိကြားမင်း … ထိုမိန်းမကို မန္တရားပေးမည်ဟု ကတိပေးခဲ့မိ၏၊ အဘယ်သို့ ပြုရအံ့နည်း” ဟု မေး၏။ “မြတ်သောမင်းကြီး … မိဖုရားကို ငါသေသော်လည်း သေပါစေ၊ သို့သော်လည်း မန္တရား၌ ပူဇော်ခြင်းကို ပြုရမည်ဟု ပြောဆို၍ တုတ်ဖြင့် နှစ်ချက်တန်သည်၊ သုံးချက်တန်သည် ရိုက်နှက်လော့၊ နာကျင်သော အခါ မယူဘဲ နေလိမ့်မည်” ဟု အကြံပေးကာ တာဝတိံသာ နတ်ရွာသို့ သွားလေ၏။
ဂါထာဉာဏ်ကွန့် မတောင်းဝံ့
မင်းကြီးလည်း ဥယျာဉ်သို့ရောက်လျှင် မိဖုရားကို ခေါ်စေ၍ “ရှင်မိဖုရား … မန္တရားကို ယူမည်လော” ဟု မေး၏။ မိဖုရားလည်း “ယူပါမည်” ဟု လျှောက်ထား၏။ “အရှင်မိဖုရား … သို့ဖြစ်လျှင် မန္တရားကို ပူဇော်လော့” ဟု ပြော၏။ “အဘယ်သို့ ပူဇော်ရမည်နည်း” ဟု လျှောက်လေ၏။ “ကျော၌ အချက်ပေါင်း တစ်ရာ ရိုက်သော်လည်း အသံမပြုရ” ဟု ပြော၏။ မိဖုရားသည် မန္တရား၌ တပ်စွန်းလှသဖြင့် “ကောင်းပြီ” ဟု ဝန်ခံလေ၏။ မင်းကြီးသည် သူသတ်ကိုခေါ်၍ မိဖုရားကို နံပါးနှစ်ဖက်၌ ကြိမ်ဖြင့် ရိုက်စေ၏။ မိဖုရားသည် နှစ်ချက် သုံးချက်လောက်သာ အသံမပြုဘဲ သည်းခံနိုင်၍ အလွန်ရိုက်လတ်သော် “မန္တရားကို အလိုမရှိတော့ပါ” ဟု လျှောက်ထားလေ၏။ ထိုအခါ မင်းကြီးသည် မိဖုရားကို “သင်ကား ငါ့ကိုသတ်၍ မန္တရားကို လိုချင်ဘိသည်” ဟု ခြိမ်းခြောက်ကာ ကျော၌ အရေမရှိအောင် ပြုစေ၍ လွှတ်လိုက်၏။ ထိုအခါမှစ၍ မိဖုရားလည်း တစ်ဖန် မန္တရားကို မတောင်းဝံ့တော့လေ၏။
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် ဒေသနာတော်ကို ဆောင်၍ သစ္စာကို ပြသည်၏အဆုံး၌ ငြီးငွေ့သော ရဟန်းသည် သောတာပတ္တဖိုလ်၌ တည်လေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ သေနကမင်းသည် - ယခုအခါ ငြီးငွေ့သောရဟန်း။
မိဖုရားသည် - မယားဟောင်း။
သိန္ဓောမင်းသည် - သာရိပုတ္တရာ။
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) မိန်းမနှင့်ပေါင်း၊ သူတော်ကောင်း၊ စိတ်ထောင်းကိုယ်ကြေမှာ။
(၂) မိန်းမနိုင်ငံ၊ လိုက်သူမှန်၊ ဧကန်ပျက်စီးရာ။
(၃) ကျိုးမဲ့ပြုရိုး၊ မိန်းမမျိုး၊ ဆိုးဝါးဓမ္မတာ။
(၄) မင်းကိုမခင်၊ မန္တန်မင်၊ ကျောပြင်အရေကွာ။
ခရပုတ္တဇာတ် ပြီး၏။
မရှိ ခိုးနိုး၊ မလှ စုန်းယိုး
မရှိ ခိုးနိုး၊ မလှ စုန်းယိုး သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ဆင်းရဲသူကို ခိုးလိမ့်နိုးနိုး ထင်တတ်ကြသည်။ အရုပ်ဆိုး အကျည်းတန်သူကို စုန်းမဟု ထင်တတ်ကြသည်။
အခြားအသုံးအနှုန်း
မလှတော့ စုန်းယိုး၊ မရှိတော့ ခိုးနိုး ဟူ၍လည်း အဆိုရှိသည်။
ဘိသေကမုနိဆင်းတုတော်
ဘိသေကမုနိဆင်းတုတော်ကို မဟာကျိန်ဘုရားဟုလည်း ခေါ်ဝေါ်ပြီး၊ ရှင်ဘုရင်များက မိမိတို့ ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ ကိုးကွယ်နိုင်ရန် ရည်သန်၍ ကိုးရက်အတွင်း သွန်းလုပ်ပြီးနောက် ကိုးကွယ်ကြည်ညိုသော ဘုရားဆင်းတုတော် ဖြစ်သည်။ ဘိသေက (ဘိသိက်သွန်းခြင်း)၊ မုနိ (ရှင်တော်မြတ်ဘုရား) ဖြစ်၍ ဘိသိက်သွန်းထားသည့် ရုပ်ပွားတော်ဟု ဆိုလိုသည်။
ကျိန်စာ
သွန်းလုပ်ပြီးသော ဆင်းတုတော် ကို အနေကဇာ တင်၊ တင်ပြီးသော် ဆရာတော်များ ရှေ့မှောက်၌
စသည်စသည်ဖြင့် ကျိန်ရသတည်း။
ဖူးရန်
စေတီပုထိုး ပြိုပျက်ရာမှ ရရှိလာတတ်သော ၎င်းဆင်းတုတော်ကို အိမ်၌ ထားမကိုးကွယ်ကောင်း။ ခိုက်၏။ ဖူးတွေ့နိုင်သော ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတိုက်များမှာ သိရှိရသလောက် -
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရုပ်ပွားတော်
မလုပ် မရှုပ် မပြုတ်
မလုပ် မရှုပ် မပြုတ် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ဝန်ထမ်းသည် စွမ်းစွမ်းတမံ မလုပ်ဘဲ ဝတ်ကျေတမ်းကျေမျှ လုပ်ခြင်းဖြင့် ပြဿနာ မဖြစ်နိုင်၊ ပြဿနာ မဖြစ်ခြင်းဖြင့် အလုပ်မပြုတ်နိုင်။
ဆပ်သေ (မြောက်)ရွာ၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်
ဆပ်သေ (မြောက်)ရွာ (Satthay(North))သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်၊ ဆပ်သေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၁၇၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆပ်သေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၂၅ ဦး၊ မ ၁၁၉၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၂၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေတာရှည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လှည်းဝိုင်းရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်
လှည်းဝိုင်းရွာ (Hlewaing)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်၊ အုတ်ရှစ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၄၁၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အုတ်ရှစ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၇၄ ဦး၊ မ ၂၈၈၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၆၃ ဦးနေထိုင်သည်။
နော်လုံးရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
နော်လုံးရွာ (Nawlong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်၊ နမ့်ယန်းလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၇၆၀ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းခတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်ကုလားရွာ၊ နမ္မတူမြို့နယ်
ပန်ကုလားရွာ (Pangkular)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ နမ္မတူမြို့နယ်၊ ပန်ယန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၅၄၆ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ္မတူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အချိန်ဇုန်များ စာရင်း
နိုင်ငံအလိုက်-သီးခြား:
အမြီးကျက် အမြီးစား၊ ခေါင်းကျက် ခေါင်းစား
အမြီးပိုင်းကျက်လျှင် အမြီးပိုင်း၊ ခေါင်းပိုင်းကျက်လျှင် ခေါင်းပိုင်းစားသကဲ့သို့ ရေရှည်အကျိုးကိုမကြည့်၊ လတ်တလော အကျိုးအတွက် ရလျှင် ရသလို အမြတ်ထုတ်သည်။
"တစ်ဦးအပေါ်တစ်ဦး လိမ်လည်လှည့်ဖြား၍ ညစ်ပတ်ကာ အမြီးကျက် အမြီးစား၊ ခေါင်းကျက် ခေါင်းစားသဘောမျိုး ပြုမူတတ်ခြင်း။"
[၁၃၃၂] ပြည်သူ့ကြယ်၊ ၁၉။ ၁၄။
"ဒီနေရာက အမြီးကျက် အမြီးစား၊ ခေါင်းကျက် ခေါင်းစား နေရာ၊ လည်သလိုစားနေကြတဲ့နေရာ...."
[၁၃၄၃] သွေး၊ ၃၁၇။ ၉၅။
မရှိဝမ်းစာ ရှိတန်ဆာ
မရှိဝမ်းစာ ရှိတန်ဆာ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
ငွေကြေးချို့ငဲ့သောအခါ လက်ဝတ်လက်စားသည် ဝမ်းစာအလို့ငှါ ထုခွဲနိုင်သော ပစ္စည်း ဖြစ်သည်။ ငွေကြေးပြည့်စုံသော အခါ၌မူ လက်ဝတ်လက်စားသည် အဆင်တန်ဆာ ဖြစ်သည်။
ဘား (ဂီတ)
ဂီတသ‌င်္ကေတတွင် ဘား (Bar) ဆိုသည်မှာ စည်းချက်၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သော ဘိ(တ်) (beat) များကိုစုစည်းထားသောနေရာဖြစ်သည်။ ဘားတစ်ခု၏ဘောင်ကို ‌‌ဒေါင်လိုက်မျဉ်းကလေးဖြစ်သော ဘားလိုင်း (Barline) ဖြင့်ပြသည်။ ဘားများရှိခြင်းကြောင့် သီချင်းတစ်ပုဒ်၏အပိုင်းများကို လွယ်လွယ်ကူကူရှာဖွေ‌နိုင်ပါသည်။
သီချင်းတစ်ပုဒ်တွင် ဘားများမြောက်မြားစွာပါရှိသည်။ ဘားတစ်ခုမှတ်ရာတွင် စည်းချက်သင်္ကေတ (Time Signature) ကိုကြည့်၍သတ်မှတ်သည်။ သာဓကအားဖြင့် စည်းချက်သင်္ကေတ "4/4" ဟုပြထားလျှင် ဘိ(တ်)လေးချက်‌ရောက်ပြီးတိုင်း ဘားလိုင်းတစ်ခုဆွဲသည်။ အချို့သီချင်းများတွင်မူ ပထမဆုံးဘားတွင် ဘိ(တ်)အပြည့်မပါရှိတတ်ပေ။ ဤကဲ့သို့သော ဘားမျိုးကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာတွင် "anacrusis" သို့မဟုတ် "pick-up measure" ဟုခေါ်သည်။
အခေါ်အဝေါ်ကွဲပြားခြင်း
အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် ဘားသည် ဒေါင်လိုက်ဆွဲသောမျဉ်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသောကြောင့် ဘားဟုဆိုလိုက်သည်နှင့် ဘားလိုင်းကိုပါရည်ညွှန်းလေ့ရှိသည်။ ကွဲပြားစေရန်အကြောင်းကြောင့်သာ ဘားလိုင်းဟူသောအခေါ်အဝေါ်ကို သုံးလေ့ရှိသည်။
အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် ဘားလိုင်းကို ဘားဟုသာခေါ်ဆိုပြီး ဘိ(တ်)များစုရာဘားကိုမူ "measure"ဟု ခေါ်ဆိုသည်။
ဘားလိုင်းအမျိုးအစားများ
မျဉ်းရှည်တစ်ကြောင်းနှင့် နောက်ထပ်မျဉ်းအထူတစ်ကြောင်းကို ဆွဲလိုက်လျှင် သီချင်းတစ်ပုဒ်၏ပြီးဆုံးခြင်းကိုပြသသောဘားလိုင်းဖြစ်သည့် ပြီးဆုံးခြင်းဘားလိုင်းကိုရသည်။
ယင်းပြီးဆုံးခြင်းဘားလိုင်းတွင် အထက်အောက်အစက်ကလေးနှစ်စက်ပါဝင်နေလျှင် ထိုဘားလိုင်းသည် ပြန်ကျော့ခြင်ဘားလိုင်း (Repeat barline) ဖြစ်သည်။ ပြန်ကျော့ခြင်းအဆုံးဘားလိုင်းကို တွေ့သည့်အခါ ပြန်ကျော့ခြင်းအစဘားလိုင်းမှ ပြန်လည်တီးခတ်ရမည်။ ထိုအစဘားလိုင်းမရှိလျှင် သီချင်း၏အစဖြစ်သော ပထမဆုံးဘားမှ ပြန်လည်တီးခတ်ရမည်ဖြစ်သည်။
ကျမ်းကိုး
ကဏ္ဍ:ဂီတသီအိုရီ ကဏ္ဍ:ဂီတ
မှက္ခရာရွာ၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်
မှက္ခရာရွာ (Hmetkhayar)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်၊ စိန်ပန်းကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၆၄၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စိန်ပန်းကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၃၄ ဦး၊ မ ၂၀၆၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၉၀၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နွားထိုးကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ကုန်း (တောင်)ရွာ၊ မတ္တရာမြို့နယ်
ညောင်ကုန်း (တောင်)ရွာ (Nyaungkone(South))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ မတ္တရာမြို့နယ်၊ ညောင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၁၁၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၄၁ ဦး၊ မ ၂၆၄၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၀၈၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတ္တရာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်ခူရွာ၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်
မန်ခူရွာ (Manhku)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်၊ မန်ခါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၀၄၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နတ်တောင်
နတ်တောင် သည် ထိုင်းနိုင်ငံ အနောက်ဘက်၇၃ kmအကွာ ကရင်ပြည်နယ်နှင့် ကယားပြည်နယ်နယ်စပ်အနီး ကရင်ပြည်နယ် သံတောင်ကြီးမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသော တောင်ဖြစ်သည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၂၆၂၃ m မြင့်သည်။
နော်မယ်တောရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
နော်မယ်တောရွာ (Nawmaetaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်၊ နမ့်ယန်းလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၇၄၉ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ပါစတာ
ပါစတာ ဆိုသည်မှာ အီတလီ ရိုးရာဟင်းရာများ၏ အဓိကအမယ်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ၁၁၅၄ ခုနှစ်ကတည်းကစားကြကြောင်း စစ္စလီရှိ မှတ်တမ်းအရ သိရသည်။ ပါစတာဖြင့် ဟင်းလျာအများအပြားပြုလုပ်ကြသည်။ ပွဆေးမထည့်ထားသည့် ဒူရန် (durum wheat) ဂျုံနှစ်ကို ရေ (သို့) ဥတစ်မျိုးမျိုးဖြင့် နယ်ကာ ပုံစံအမျိုးမျိုးလုပ်၍ ပြုတ်၍ဖြစ်စေ၊ ဖုတ်၍ဖြစ်စေ ချက်ကြသည်။ အချို့ပါစတာတွင် အရောင်နှင့် အရသာအပြောင်းအလဲဖြစ်စေရန် သို့မဟုတ် ဂလူတင် (gluten) မပါစေရန် ဆန်မှုန့်ကို သုံးသည်။
အမျိုးအစားမှာ နှစ်မျိုးသာဖြစ်သော်လည်း ပုံစံမှာမူ အစားစားဖြစ်နိုင်သည်။ စာအုပ်ပေါင်း (၁၃၀၀) ကျော်ကို လေ့လာရာ မျိုးကွဲ (၃၁၀) အထိရှိကြောင်း သိရသည်။ အီတလီတွင်ပင် ဒေသအလိုက် ပါစတာတစ်မျိုး၌ အမည်ကွဲ များရှိနေသည်။ ဥပမာဆိုသော် ကာဗက်တယ်လီ (cavatelli) တွင် နေရာဒေသအလိုက် အခြားအမည် (၂၈) မျိုး ရှိသည်။ အတွေ့များသည့် ပုံစံတို့မှာ အတို၊ အရှည်၊ ခေါင်းပေါက်၊ အပြား၊ အရွက်၊ စွပ်ပြုတ်နှင့် အလှဆင်ရာတွင်သုံးရန် ရုပ်ပုံငယ်များ ဖြစ်ကြသည်။
ပါစတာစိမ်းရော ပါစတာခြောက်ပါသုံးသည့် အီတလီလက်ရာ ပါစတာဟင်းပုံစံတို့မှာ ပါစတာကိုချက်ကာ အချဉ်ရည် သို့မဟုတ် ဟင်းခတ်တို့ထည့်ထားသည့် ပါစတာ ရှူတာ (pasta asciutta)၊ စွပ်ပြုတ်တွင် ပါစတာထည့်ထားသည့် ပါစတာ အင် ဘရိုဒို (pasta in brodo) နှင့် ပါစတာကို မုန့်ဖိုတွင်ဖုတ်ကာ ဟင်းနှင့်တွဲစားရသည့် ပါစတာ အယ် ဖော်နို (pasta al forno) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ပါစတာဟင်းလျာများမှာ ရိုးစင်းသော်လည်း ဟင်းလျာအလိုက် တည်ခင်းပုံ ကွဲပြားသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ပါစတာသုပ်ကို နေ့လယ်စာ၏ ပထမထပ်အဖြစ် ချပေးလေ့ရှိသည်။ အချို့ဟင်းလျာတို့ကိုမူ ညစာအတွက် သုံးသည်။ ထို့အပြင် ပါစတာအချဉ်ရည်မှာလည်း အရသာ၊ အရောင် နှင့် အပျစ်အကျဲ အမျိုးမျိုး ကွဲပြားမည် ဖြစ်သည်။
ချက်ထားသည့် ပါစတာအလွတ်တွင် အာဟာရအားဖြင့် ကာဘိုဟိုက်ဒရိတ် ၃၁%၊ ပရိုတိန်း ၆% နှင့် အဆီအနည်းငယ်နှင့် မက်ဂနိစ်အချို့ ပါဝင်သည်။ သို့သော်လည်း ထိုပမာဏကို လိုအပ်သလို အတိုးအလျှော့ လုပ်နိုင်သည်။ ယေဘူယျအားဖြင့် မည်သည့်နှံပင်မှမဆို ပါစတာဖြစ်နိုင်သည်။
ကျောက်စရစ်ရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်
ကျောက်စရစ်ရွာ (Kyauksayit)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်၊ အုတ်ရှစ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၄၁၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အုတ်ရှစ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၇၄ ဦး၊ မ ၂၈၈၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၆၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ဆပ်သေ (တောင်)ရွာ၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်
ဆပ်သေ (တောင်)ရွာ (Satthay(South))သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်၊ ဆပ်သေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၁၇၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆပ်သေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၂၅ ဦး၊ မ ၁၁၉၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၂၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေတာရှည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထောပတ်ပင်
ထောပတ် (Avocado; Persea americana) သည် မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ ဗဟိုတောင်ဘက်ပိုင်းတွင် ပေါက်ရောက်သော သစ်ပင်အမျိုးအစား ဖြစ်ပြီး ပန်းမျိုးနွယ်ဝင်ဖြစ်သော မျိုးရင်း Lauraceae တွင် ပါဝင်သည်။ မကြာသေးမီက တူးဖော်တွေ့ရှိရမှုများအရ ပီရူးနိုင်ငံတွင် ထောပတ်ပင်ကို လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၈,၀၀၀ မှ ၁၅,၀၀၀ ခန့်ကပင် ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။ Avocado (alligator pear ဟုလည်းခေါ်) သည် အစေ့ကြီးတစ်ခု ပါဝင်ပြီး ရုက္ခဗေဒအလိုအရ ကြီးမားသည့် ဘယ်ရီသီးအမျိုးအစားဖြစ်သော အပင်၏ သစ်သီး ကို ခေါ်ဆိုသော အသုံးအနှုန်း ဖြစ်သည်။
ထောပတ်သီးများကို စီးပွားရေးအရ ရောင်းဝယ်ကြပြီး အပူပိုင်းဒေသနှင့် မြေထဲပင်လယ် ရာသီဥတုရှိသော ဒေသများတွင် စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းသည်။ ထောပတ်သီးသည် အခွံအစိမ်းရောင်ရှိပြီး အသားပေါကာ ဘဲဥပုံ သို့မဟုတ် စက်လုံးပုံ ရှိတတ်သည်။ ထောပတ်သီးပင်များသည် အပင်တစ်ပင်ထဲမှ ဝတ်မှုန်ကူးခြင်းဖြစ်ပွားပြီး ရံဖန်ရံခါတွင် အသီး၏ အရည်အသွေးနှင့် အရေအတွက်ထွက်ရှိမှုကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် ကိုင်းဆက်ကိုင်းကူခြင်းဖြင့်လည်း အပင်မျိုးပွားခြင်းကို ပြုလုပ်ကြသည်။
စိုက်ပျိုးခြင်း
အပင်သည် 20 m အထိ ကြီးထွားပြီး သစ်ရွက်များသည် 12 - 25 cm ခန့် ရှည်လျားသည်။ ပန်းပွင့်များသည် စိမ်းဝါရောင်ရှိပြီး မသိသာဘဲ 5 - 10 mm ခန့် ကျယ်ပြန့်သည်။ သစ်တော်သီးပုံစံ အသီးများသည် 7 - 20 cm ခန့် ရှည်လျားကာ 100 နှင့် ခန့် အလေးချိန်ရှိပြီး အလယ်တွင် 5 - 6.4 cm အရွယ်ခန့်ရှိ ကြီးမားသော သစ်စေ့တစ်ခု ပါဝင်သည်။
အပူလျော့ပိုင်းမျိုးစိတ်များသည် လေအနည်းငယ်တိုက်ပြီး ဆီးနှင်းမရှိသော ရာသီဥတု လိုအပ်သည်။ လေပြင်းတိုက်ခြင်းသည် စိုစွတ်မှုကို လျော့ကျစေပြီး ပန်းများကို ရေဓာတ်ဆုံးရှုံးစေကာ ဝတ်မှုန်ကူးခြင်းကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်။ ဆီးနှင်းအနည်းငယ်ကျပါက အရွယ်မရောက်သေးသော အသီးများကို ကြွေကျစေနိုင်သည်။ အပင်များသည် ၁ မီတာအနက်ခန့်ဖြင့် ကောင်းမွန်စွာ လေသလပ်ထားသော မြေလိုအပ်သည်။ စိုက်ပျိုးရေသည် ဆားဓာတ်လွန်ကဲစွာ ပါဝင်ပါက ဖြစ်ထွန်းထွက်ရှိမှုကို လျော့ကျစေနိုင်သည်။ ဤကဲ့သိုသော မြေကြီးနှင့် ရာသီဥတုတို့ကို စပိန်နိုင်ငံ အရှေ့ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်း၊ ပေါ်တူဂီ၊ မိုရိုကို၊ ခရီးတီးကျွန်း၊ တောင်အာဖရိက၊ ဗင်နီဇွဲလား၊ ကိုလံဘီယာ၊ ပီရူး၊ ချီလီ အလယ်ပိုင်းနှင့် မြောက်ပိုင်း၊ ဗီယက်နမ်၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ အိန္ဒိယတောင်ပိုင်းအချို့၊ သီရိလင်္ကာ၊ ဩစတြေးလျ၊ နယူးဇီလန်၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ မလေးရှား၊ ဗဟိုအမေရိက၊ ကာရစ်ဘီယံ၊ မက္ကဆီကို၊ ကယ်လီဖိုးနီးယား၊ အရီဇိုးနား၊ ပေါ်တိုရီကို၊ တက္ကဆပ်၊ ဖလော်ရီဒါ၊ ဟာဝိုင်ယီ၊ အီကွေဒေါ၊ မြန်မာနိုင်ငံ နှင့် ရဝမ်ဒါနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရသည်။ ဒေသတစ်ခုခြင်းစီတွင် ကွဲပြားသော ပြင်ဆင်ထားသည့် အပင်မျိုးများ ရှိကြသည်။
ခူးဆွတ်ခြင်းနှင့် ခူးဆွတ်ပြီး နောက်ပိုင်း
စီးပွားဖြစ် သစ်သီးခြံများသည် တစ်နှစ်လျှင် တစ်ဟက်တာ ပျှမ်းမျှ ၇ မက်ထရစ်တန်ခန့် ထွက်ရှိပြီး အချို့သစ်သီးခြံများတွင် တစ်ဟက်တာလျှင် ၂၀ မက်ထရစ်တန်အထိ ထွက်ရှိသည်။ နှစ်နှစ်တစ်ကြိမ်သီးပွင့်ခြင်းသည် ပြဿနာတစ်ရပ် ဖြစ်စေနိုင်ပြီး ပထမနှစ်တွင် များပြားစွာ သီးပွင့်ပြီး နောက်တစ်နှစ်တွင် အသီးအပွင့်မကောင်းခြင်း ဖြစ်သည်။ ထောပတ်သီးပင်များသည် အေးခဲသော အပူချိန်ကို ခံနိုင်ခြင်းမရှိဘဲ အပူလျော့ပိုင်းနှင့် အပူပိုင်းဒေသများတွင်သာ ကြီးထွားဖြစ်ထွန်းသည်။ အအေးဒဏ်ခံနိုင်သော အပင်မျိုးကို ဖလော်ရီဒါပြည်နယ်၊ Gainesville တွင် စိုက်ပျိုးပြီး အပူချိန် −6.5 C အထိ ခံနိုင်ရည်ရှိကာ အနည်းငယ် အရွက်ကြွေခြင်းသာ ဖြစ်တတ်သည်။
ငှက်ပျောကဲ့သိုပင် ထောပတ်သီးသည် အပင်တွင် အရွယ်ရောက်ကြီးထွားပြီး ခူးဆွတ်ပြီးမှ ရင့်မှည့်တတ်သော climacteric အသီးအမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ စီးပွားရေးအရ ထုတ်လုပ်သော ထောပတ်သီးများကို စိမ်းပြီး မာနေချိန်တွင် ခူးဆွတ်ပြီး တင်ပို့ရောင်းချမည့် နေရာမရောက်မီအထိ အပူချိန် 3.3 မှ အတွင်း အအေးခံထားသည်။ ပုံစံတကျ ရင့်မှည့်ရန်အတွက် အရွယ်ရောက်ပြီး အသီးဖြစ်ရန် လိုအပ်သည်။ အပင်မှ ကြွေကျသော အသီးများသည် မြေပြင်ပေါ်တွင် ရင့်မှည့်သွားတတ်သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် အရွယ်ရောက်ကြီးထွားချိန်ရောက်ပါက အသီးများကို ခူးဆွတ်လေ့ရှိသည်။ ခူးဆွတ်ပြီးပါက ထောပတ်သီးသည် အခန်းအပူချိန်တွင် တစ်ပတ်မှ နှစ်ပတ်အတွင်း ရင့်မှည့်သည် (ပန်းသီး သို့မဟုတ် ငှက်ပျောသီးကဲ့သို့သော အခြားသစ်သီးများနှင့် အတူတကွ သိုလှောင်ထားပါက အီသိုင်လင်းဓာတ်ငွေ့ကြောင့် လျင်မြန်စွာ ရင့်မှည့်နိုင်သည်)။ အချို့သော စူပါမားကတ်များတွင် မြန်ဆန်စွာ ရင့်မှည့်စေရန် ဖန်တီးထားသော အီသိုင်လင်းဖြန်းပက်ထားသည့် ရင့်မှည့်ပြီး ထောပတ်သီးများကို ရောင်းချသည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် စီးပွားဖြစ် စိုက်ပျိုးသူများအတွက် အသီးထွက်များစေရန် ထောပတ်သီးများကို လများစွာကြာသည်အထိ မခူးဆွတ်ဘဲ ထားတတ်သည်။ သို့သော်လည်း ကြာမြင့်စွာ မခူးဆွတ်ဘဲထားသော ထောပတ်သီးများသည် မြေပြင်သို့ ကြွေကျတတ်သည်။
ပျိုးပင်ဖောက်ခြင်း
ပန်းပွင့်ပုံစံ ကွဲပြားခြားနားမှုကြောင့် တစ်ပင်တည်း ဝတ်မှုန်ကူးခြင်းကို တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းသာ လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် ပျိုးပင်ရရှိရန် ခက်ခဲစေသည်။ စိုက်ပျိုးသူအများစုသည် ကိုင်းကူးကိုင်းဆက်နည်းဖြင့် အပင်ပွားလေ့ရှိသည်။
မတူညီသော cultivar များတွင် အဖိုပွင့်နှင့် အမပွင့်များ ပွင့်ချိန်သည် မတူညီကြပေ။ ပန်းမျိုးနှစ်ခုမှာ A နှင့် B တို့ ဖြစ်ကြသည်။ A-cultivar ပန်းများတွင် အမပွင့်သည် ပထမရက် နံနက်ပိုင်းတွင် ပွင့်ပြီး နံနက်နှောင်းပိုင်း သို့မဟုတ် နေ့လယ်အစောပိုင်းတွင် ပြန်ပိတ်သည်။ ပြီးနောက် ဒုတိယရက် နေ့လယ်ပိုင်းတွင် အဖိုပွင့်အနေဖြင့် ပြန်ပွင့်သည်။ B ပန်းမျိုးတွင် ပထမရက် နေ့လယ်ပိုင်းတွင် အမပွင့် ပွင့်ပြီး နေ့လယ်နှောင်းပိုင်းတွင် ပြန်ပိတ်ကာ နောက်တစ်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် အဖိုအဖြစ် ပြန်ပွင့်သည်။
'Hass' ကဲ့သို့သော အချို့ cultivar များတွင် တစ်နှစ်ခြားသာ ကောင်းကောင်းမွန်မွန် သီးပွင့်တတ်သည်။ အအေးပိုခြင်းကြောင့်ကဲ့သို့သော အခြေအနေများကြောင့် သီးပွင့်မှုနည်းပါးသောနှစ်ပြီးပါက နောက်တစ်နှစ်တွင် အလျှံပယ် သီးပွင့်တတ်သည်။ အချို့သောနှစ်များတွင် ပတ်ဝန်းကျင်အခြေအနေများကြောင့် အစေ့မပါသော အသီးများလည်း သီးတတ်သည်။ Known in the avocado industry as "cukes", they are usually discarded commercially due to their small size.
အပင်မျိုးပွားခြင်းနှင့် ပင်စည်ပွား (ရိုင်ဇုမ်း)
ထောပတ်ပင်များသည် အစေ့မှ မျိုးပွားနိုင်ပြီး အသီးရရှိရန် အကြမ်းဖျင်း လေးနှစ်မှ ခြောက်နှစ်အထိ ကြာမြင့်တတ်ပြီး တစ်ခါတစ်ရံ သီးပွင့်နိုင်ရန် ၁၀ နှစ်ခန့် ကြာနိုင်သည်။ အပင်ပေါက်များသည် မိဘအပင်၏ အသီးအရည်အသွေးနှင့် ထပ်တူညီခဲသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် မျိုးကောင်းသော အပင်ရရှိရန် ကိုင်းကူးကိုင်းဆက်ခြင်းဖြင့် မျိုးပွားကြသည်။ ဖန်လုံအိမ်ထဲတွင် တစ်နှစ်ခန့် ကြီးထွားပြီးနောက် အပင်ပေါက်များကို ကိုင်းကူးကိုင်းဆက်ပြုလုပ်နိုင်ပြီ ဖြစ်သည်။
ရောဂါများ
ထောပတ်ပင်များသည် ဘက်တီးရီးယား၊ ဗိုင်းရပ်စ်၊ မှိုနှင့် အာဟာရဆိုင်ရာ ရောဂါများ (အာဟာရလွန်ကဲခြင်း၊ ချို့တဲ့ခြင်း) ဖြစ်တတ်သည်။ ရောဂါများသည် အပင်၏ အစိတ်အပိုင်းအားလုံးကို ထိခိုက်စေနိုင်ပြီး အစက်အပျောက်ဖြစ်ခြင်း၊ ပုပ်ခြင်း၊ သစ်ပုပ်နာဖြစ်ခြင်း၊ အပေါက်ဖြစ်ခြင်းနှင့် အရောင်ပြောင်းခြင်းတို့ ဖြစ်တတ်သည်။
ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်တွင် စိုက်ပျိုးမှု
မက္ကဆီကိုမှ ထောပတ်သီးကို ၁၉ ရာစုတွင် ကယ်လီဖိုးနီးယားသို့ စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး အမြတ်ရသော သီးနှံဖြစ်လာခဲ့သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ထောပတ်သီးထွက်ရှိမှု၏ ၉၅% ဖြစ်သော စိုက်ပျိုးမြေ 59,000 acre ခန့်သည် ကယ်လီဖိုးနီးယားတောင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိပြီး ယင်းအနက် ၆၀% မှာ ဆန်ဒီရေကို ကောင်တီတွင် တည်ရှိသည်။ ထောပတ်သီးသည် ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၏ အထိမ်းအမှတ်သစ်သီးလည်း ဖြစ်သည်။
ပီရူးနိုင်ငံတွင် စိုက်ပျိုးမှု
Hass အမျိုးအစား ထောပတ်သီးသည် ပီရူးနိုင်ငံမှ ထွက်ရှိပြီး နိုင်ငံ၏ အလယ်ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းတွင် ဟက်တာထောင်ချီ၍ စိုက်ပျိုးကြသည်။ ယခုအခါ ပီရူးနိုင်ငံသည် ဥရောပသမဂ္ဂသို့ ထောပတ်သီး အများဆုံး တင်ပို့သည့် နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ယခုနောက်ပိုင်းတွင် အရည်အသွေးကောင်းသော ထောပတ်သီးများကို မြောက်အမေရိကသို့ စတင် တင်ပို့ရောင်းချနေပြီ ဖြစ်သည်။
အီကွေတာအနီးနှင့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာတစ်လျှောက်တွင် တည်ရှိခြင်းကြောင့် ပီရူးနိုင်ငံသည် တစ်နှစ်ပတ်လုံး မျှတသော အပူချိန်ရှိသည်။ မြေကြီးသည် သဲဆန်ပြီး အင်န်ဒီးစ် တောင်တန်းမှ အုပ်မိုးနေသဖြင့် စိုက်ပျိုးရန် သင့်လျော်သော ရေသန့်ကို အမြဲတမ်း ရရှိသည်။ မိုးသည်းထန်မှုနှင့် အေးခဲနိုင်သော အပူချိန်ကို သဘာဝအလျောက် ကာကွယ်ပေးထားသဖြင့် ပီရူးနိုင်ငံတွင် ထောပတ်သီးပင်များ စိုက်ပျိုးရန်အတွက် အသင့်လျော်ဆုံး ရာသီဥတု ရှိသည်။
ပီရူးနိုင်ငံမှ Hass အမျိုးအစား ထောပတ်သီးကို မေလမှ စက်တင်ဘာလအထိ ရရှိနိုင်သည်။
ထုတ်လုပ်မှုနှင့် စားသုံးမှု
၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် တစ်ကမ္ဘာလုံး၏ ထောပတ်သီးထွက်ရှိမှုသည် မက်ထရစ်တန် ၅ သန်းဖြစ်ပြီး မက္ကဆီကိုတစ်နိုင်ငံတည်းမှ ၃၀% (မက်ထရစ်တန် ၁.၅၂ သန်း) ဖြစ်သည်။ အခြား အများအပြား ထွက်ရှိသော နိုင်ငံများမှာ ဒိုမီနီကန်သမ္မတနိုင်ငံ၊ ပီရူးနိုင်ငံ၊ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၊ နှင့် ကိုလံဘီယာနိုင်ငံတို့ ဖြစ်ပြီး ယင်းနိုင်ငံများ၏ စုစုပေါင်း ထွက်ရှိမှုမှာ မက်ထရစ်တန် ၁.၃၈ သန်းဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့စုစုပေါင်း ထွက်ရှိမှု၏ ၂၇ % ဖြစ်သည်။
အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုတွင် တစ်ဦးချင်း ထောပတ်သီး စားသုံးမှုမှာ ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ၂ ပေါင်နှုန်းမှ ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ၇ ပေါင်နှုန်းအထိ တိုးတက်လာခဲ့သည်။
အာဟာရဓာတ်နှင့် အဆီ ပါဝင်မှု
ထောပတ်သီး ၁၀၀ ဂရမ်တွင် ဗီတာမင် ဘီများနှင့် ဗီတာမင် ကေတို့ ပေါကြွယ်စွာ ပါဝင်ပြီး ဗီတာမင် စီ၊ ဗီတာမင် အီးနှင့် ပိုတက်ဆီယမ်တို့ လုံလောက်စွာ ပါဝင်သည်။ ထောပတ်သီးများတွင် phytosterols နှင့် carotenoids တို့လဲ ပါဝင်သည်။
ထုတ်လုပ်ရာတွင် ကုန်ကျစရိတ်များပြားသော်လည်း အာဟာရဓာတ် များပြားစွာ ပါဝင်သော ထောပတ်သီးဆီကို အသုပ်များ သို့မဟုတ် ချက်ပြုတ်ခြင်းနှင့် အလှကုန်ပစ္စည်းများနှင့် ဆပ်ပြာတို့တွင် ထည့်သွင်း အသုံးပြုကြသည်။
နမ့်ခမ်းတောင်ရွာ၊ မိုင်းဖြတ်မြို့နယ်
နမ့်ခမ်းတောင်ရွာ (Namhkamtaung)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းဖြတ်မြို့နယ်၊ ဝမ်လုံးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၂၂၃၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်လုံးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၂၇ ဦး၊ မ ၉၉၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၂၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းဖြတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြင်ကြတောင်
မြင်ကြတောင်သည် သရက်ခရိုင်၊ ဧရာဝတီမြစ် အနောက်ဘက်ကမ်း အထက်မင်းလှမြို့မှ မြောက်စူးစူး နှစ်မိုင်ခန့်အကွာဝယ် တည်ရှိသည်။ တောင်ပေါ်တွင် ဆုတောင်းပြည့် စေတီတော်တဆူကို တည်ထားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တောင်များ
မရှိတောင့်တ ရှိကြောင့်ကြ
မရှိတောင့်တ ရှိကြောင့်ကြ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ်
မိမိ၌ မရှိသေးသော ပစ္စည်းကို တောင့်တတတ်ကြသကဲ့သို့ မိမိ၌ ရှိပြီးသော ပစ္စည်းဥစ္စာ လျော့ပါးဆုံးရှုံးမည်ကိုလည်း စိုးရိမ်ကြောင့်ကြတတ်ကြသည်။
ပြင်သာရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်
ပြင်သာရွာ (Pyinthar)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ လက်ယက်မကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၆၉၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လက်ယက်မကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၈၅ ဦး၊ မ ၂၉၄၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၃၃၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မရှိတာထက် မသိတာခက်
မရှိတာထက် မသိတာခက် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။
ဂလက်စဂို ရေခဲမုန့် စစ်ပွဲများ
ဂလက်စဂို ရေခဲမုန့်စစ်ပွဲများ ဆိုသည်မှာ ၁၉၈၀ ဝန်းကျင်တွင် စကော့တလန်ပြည်၊ ဂလက်စဂိုမြို့တွင် ဖြစ်ပွားသည့် ဂိုဏ်းပဋိပက္ခတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ရေခဲမုန့်ရောင်းဗန့်ကားများဖြင့် ခိုးရာပါပစ္စည်းများ၊ မူးယစ်ဆေးများရောင်းသည့် ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းနှစ်ခုတို့ ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံမိကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ဈေးရောင်းသမားတို့မှာ အကြမ်းဖက်မှုများတွင် ပါဝင်ကြပြီး ယာဉ်မောင်းတစ်ယောက်နှင့် သူ၏မိသားစု မီးရှို့ အသတ်ခံရပြီးနောက် နှစ်(၂၀) ကြာ တရားရင်ဆိုင်ကြသည်။ ပဋိပက္ခမှာ လူထုစိတ်ဝင်စားမှု မြင့်တက်လာပြီး နယ်မြေခံ စထရက်ကလိုက်ရဲတို့ကို တကျီကျီလုပ်တတ်သည့်အဖွဲ့ (Serious Chimes Squad) ဟုပင် အမည်ပေးခံရသည်။ တကယ်တမ်းတွင် အဆိုပါအမည်မှာ လူထုအားအသိမပေးသည့်အပေါ် ရွဲ့ခေါ်သည့် အမည်သာဖြစ်သည်။
ဟမ်မူရာဘီ
ဟမ်မူရာဘီကို ဟမ်မူရာဘီ စည်းမျဉ်းဥပဒေ (Code of Hammurabi)အားထုတ်ပြန် ပြဋ္ဌာန်းခြင်းကြောင့် လူသိအများဆုံးဖြစ်၏။ ဘာဘီလုံ၏ တရားစောင့်နတ်မင်းဖြစ်သော ရှမတ်ရှ် (Shamash) ထံမှ ရရှိသည်ဟု ၎င်းကဆိုသည်။ ပို၍ရှေးကျသည့် အာနမ်မူးဥပဒေစည်းမျဉ်းကဲ့သို့သော "ဆူးမားဥပဒေစည်းမျဉ်းများ" နှင့် မတူဘဲ ဟမ်မူရာဘီဥပဒေသည် အပြစ်ကျူးလွန်သူကို ခန္ဓာကိုယ်အား အပြစ်ပေးခြင်းအပေါ်၌ ကြီးမားစွာအလေးထားကိုင်တွယ်သည့် ပထမဆုံး ဥပဒေစည်းမျဉ်းများဖြစ်သည်။ ယခင် အာနမ်မူးဥပဒေစည်းမျဉ်းများက ခံရသူကို နစ်နာကြေးပေးခြင်း၌ အလေးထားသည်။ ပြစ်မှုတိုင်းအတွက် သက်ဆိုင်ရာ(သီးသန့်) ပြစ်ဒဏ်များကို ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ အပြစ်မရှိဟုမှတ်ယူခြင်း (presumption of innocence) ကိုတည်ထောင်ခဲ့သော ပထမဆုံး စည်းမျဉ်းများထဲက တစ်ခုဖြစ်၏။ ခေတ်ပေါ်စံနှုန်းများအရ ထိုပြစ်ဒဏ်များသည် အလွန်အမင်းပြင်းထန်သော်လည်း ထိုစည်းမျဉ်းများသည် အပြစ်ပြုခံရသူ (သို့) တရားလိုကို (အပြစ်နှင့်)တူညီသောပြစ်ဒဏ်ခတ်ခြင်းပုံစံဖြင့် လုပ်ဆောင်ရန် ခွင့်ပြုခြင်းကို ကန့်သတ်ရန်ရည်ရွယ်သည်။ ဟမ်မူရာဘီ စည်းမျဉ်းဥပဒေနှင့် ဟီဘရူးသမ္မာကျမ်းစာမှ မိုးဇစ်၏ တိုးရကျမ်း(Torah)တို့တွင် တူညီသောပါဝင်မှုများစွာရှိသည်။
ဟမ်မူရာဘီကို ၎င်းအသက်ရှိစဉ်က နတ်ဘုရားတစ်ပါးအဖြစ် ရှုမြင်ကြသော်လည်း ၎င်းသေဆုံးပြီးနောက် ကြီးကျယ်သော စစ်ဘုရင်တစ်ပါးအဖြစ်လေးစားရိုသေကြသည်။ ဟမ်မူရာဘီသည် ပြည်သူတစ်ရပ်လုံးကို ဘာဘီလုံ၏ နတ်ဘုရား မားဒ (Marduk)အား အတင်းအကျပ် ကိုးကွယ်စေခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်း၌ ၎င်း၏စစ်ရေးဆိုင်ရာအောင်မြင်မှုများကို အဆင့်နှိမ့်၍သတ်မှတ်ခံရသည်။ စံပြဥပဒေပြုသူအဖြစ် ဟမ်မူရာဘီ၏အခန်းကဏ္ဍသည် ၎င်းအမွေအနှစ်၏ အခြေခံမူလကျသော လက္ခဏာသွင်ပြင်တစ်ရပ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်း မက်ဆိုပိုတေးမီးယားကသူများအဖို့ ဟမ်မူရာဘီ၏အုပ်ချုပ်မှုသည် အလွန်ဝေးကွာသည့်အတိတ်က အဖြစ်အပျက်များအားလုံးအတွက် ကိုးကားညွှန်းဆိုရသည့် ဥပဒေစံတစ်ခု(frame of reference ) ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၎င်းတည်ထောင်ခဲ့သော အင်ပါယာကြီးပျက်သုဉ်းခဲ့ပြီးသည့်နောက်၌ပင် ၎င်းကို စံပြအုပ်ချုပ်စိုးစံသူအဖြစ် လေးစားကြဆဲဖြစ်၏။ အိန္ဒိယနှင့် မြေထဲပင်လယ်ကြားရှိဒေသ(Near East)မှ ဘုရင်များက ၎င်းကို ဘိုးဘေးအဖြစ်သတ်မှတ်ခံယူကြလေသည်။ ဟမ်မူရာဘီကို ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်များက (၁၉)ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် ပြန်လည်ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့၍ ထိုအချိန်မှစတင်ကာ ဥပဒေဆိုင်ရာ သမိုင်းနယ်ပယ်၌ အရေးပါသောပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ်လာခဲ့သည်။
အုပ်ချုပ်မင်းလုပ်ခြင်း နှင့် စစ်အောင်နိုင်ခြင်းများ
ဟမ်မူရာဘီသည် ဘာဘီလုံမြို့ပြနိုင်ငံ၏ ပထမဘာဘီလုံခေတ်တွင် ပေါ်ထွန်းခဲ့သော အဲမရိုက်မျိုးနွယ်ဘုရင်တစ်ပါးဖြစ်သည်။ ဖခင်ဖြစ်သူ ဆင်း-မူဘာလစ်၏ အရိုက်အရာကိုဆက်ခံခဲ့သည်နှစ်မှာ ဘီစီ ၁၇၉၂ခုခန့်ဖြစ်၏။ ဘာဘီလုံသည် မက်ဆိုပိုတေးမီးယား အလယ်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းလွင်ပြင်တစ်လျှောက်၌ရှိသော အဓိကအားဖြင့် အဲမရိုက်လူမျိုးအများ အပြားမင်းလုပ်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည့် မြို့ပြနိုင်ငံများထဲက တစ်နိုင်ငံဖြစ်၍ မြေဩဇာဖြစ်ထွန်းသော နယ်ပယ်များကို အုပ်စိုးရန်အလို့ငှာ တစ်ဖွဲ့နှင့် တစ်ဖွဲ့ စစ်ဆင်နွှဲခဲ့ကြသည်။ မက်ဆိုပိုတေးမီးယား၌ဒေသကြီးတွင် ယဉ်ကျေးမှုများစွာ အတူယှဉ်တွဲတည်ရှိခဲ့သော်လည်း ဘာဘီလုံယဉ်ကျေးမှုမှာ ဟမ်မူရာဘီလက်ထက်တွင် အရှေ့အလယ်ပိုင်းတစ်ခွင်၌ရှိသော စာတတ်ပေတတ်သူများကြား ထင်ရှားအရေးပါခဲ့သည်။ ဟမ်မူရာဘီမတိုင်ခင်ဘုရင်များသည် ဘီစီ ၁၈၉၄၌ မြို့ပြနိုင်ငံငယ်တစ်ခုကိုတည်ထောင်၍ မြို့ပြင်ပတ်ဝန်းကျင်နယ်ပယ်ဒေသလေးများကို ထိန်းချုပ်စိုးမိုးနိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဘာဘီလုံသည် တည်ထောင်ပြီးအချိန်မှစကာ ပို၍ရှေးကျ၊ ပို၍ကြီးမားပြီး အင်အားပိုကြီးသည့် အီးလန်၊ အဆီးရီးယား၊ အစ်ဇင်(Isin)၊ အက်ရှ်နန်းနာ(Eshnunna)နှင့် လားစာ မြို့ပြနိုင်ငံများ၏ လောင်းရိပ်အောက်၌ နှစ်တစ်ရာကျော်ခန့်ကြာကြာ တည်ရှိခဲ့ရသည်။ သို့သော်လည်း ဘာဘီလုံ၏ လွှမ်းမိုးမှုအောက် မက်ဆိုပိုတေးမီးယား အလယ်ပိုင်းဒေသတောင်ပိုင်း၏ နယ်မြေအသေးတစ်ခုကို စုစည်းမှုစတင်ခဲ့သည်မှာ ဖခင်ဖြစ်သူ ဆင်း-မူဘာလစ်ဖြစ်သည်။ မူဘာလစ်အုပ်ချုပ်မှုကာလမတိုင်ခင်လောက်တွင် အနိုင်ရထားပြီးသောနိုင်ငံများမှာ ဘော်စစ်ပါ(Borsippa၊ ကစ်ရှ်(Kish)၊ စစ်ပါ(Sippar)စသော မြို့ပြနိုင်ငံများဖြစ်၏။
ဟမ်မူရာဘီအုပ်ချုပ်မှုကာလ အစောပိုင်းနှစ်များ၏ ငြိမ်းငြိမ်းချမ်းချမ်းရှိမှုကြောင့် ၎င်း၏ အာဏာကိုအသုံးချပြီး ဘုရားကျောင်းများချဲ့ထွင်ခြင်း၊ ကာကွယ်ရေးအမှုအတွက် မြို့ရိုးများကို မြှင့်ခြင်းအပါအဝင် ပြည်သူလုထုနှင့် သက်ဆိုင်သည့်အလုပ်များစွာကို စီမံဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဇားရပ်တောင်တန်းများ(Zagros Mountains)ကိုဖြတ်လျှက်တည်ရှိသော အရေးပါသည့် ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများတည်ရှိရာ အင်အားကြီးမားသည့် အီးလန်နိုင်ငံသည် ဘီစီ ၁၈၀၁ ဝန်းကျင်တွင် မက်ဆိုပိုတေးမီးယားလွင်ပြင်ကို ကျူးကျော်ခဲ့၏။ ထိုလွင်ပြင်ရှိ နိုင်ငံများကြားက မဟာမိတ်များနှင့်အတူ အက်ရှ်နန်းနာနိုင်ငံတော်ကို ဖျက်ဆီးခြင်း၊ လွင်ပြင်၏အစိတ်အပိုင်းများကို ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ၎င်းအုပ်ချုပ်မှုအောက်သို့ သွတ်သွင်းခြင်းစသည်တို့ကိုပြုလုပ်ခဲ့သည်။