cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
လန်သနမ်
သဘာဝတွင် တွေ့ရှိမှုအခြေအနေ
လန်သနမ်သည် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထဲ၌ ပမာဏအနည်းငယ်သာ ရှားရှားပါးပါးတွေ့ရှိရသော ဒြပ်စင်ဖြစ်သည်။ အများအားဖြင့် သတ္ထုရိုင်း၂မျိုး အနေဖြင့်သာ တွေ့ရှိနိုင်သည်။ Lanthanum Oxide အားတစ်ကမ္ဘာလုံးတွင် တစ်နှစ်လျှင် ၁၂ တန်ခန့် ထုတ်လုပ်နိုင်ပြီး၊ အရန်အနေဖြင့် မက်ထရစ်တန် ၆ သန်းနီးပါးခန့် ရှိသည်။ ဖန်ထည်၊ မှန်ထည်များအား အရောင် ပြောင်လက်စေရန်နှင့်၊ ဓာတ်ကူပစ္စည်းများ အဖြစ် အသုံးပြုရန်အတွက် အမှန်တကယ်လုံလောက်စွာ ထုတ်လုပ်ရမည် ဖြစ်သောကြောင့် လန်သနမ် အသုံးပြုမှုမှာ မြင့်မားနေဆဲဖြစ်သည်။
မိုင်းသောက်ခံတပ်
ဝေးလံသီခေါင်သည့် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ဖျား ပူတာအိုတို့လို ဒေသ၊ နယ်ခြားဒေသတို့၌ ပင်လျှင် ခံတပ်များထားတတ်သည်။ မန္တလေးမြို့တော် နန်းမြို့ရိုးအတွင်း၌ပင်လျှင် ဖို့ဒက်ဖလင် ခံတပ်ထားရှိပြီး တောင်ငူမြို့ဟောင်း အရှေ့တောင်ထောင့်တွင်လည်း လက်နက်ခဲယမ်းမီးကျောက်တိုက်အဖြစ် ခံတပ်ကလေးတစ်ခု ပြုလုပ်ထားရှိဖူးလေသည်။ အများအားဖြင့် မြို့ရိုးဟောင်းအတွင်း ၎င်းတို့အတွက် အသုံးပြုရန်သင့်တော်သည့်နေရာတို့အတွက် အသုံးပြုရန် သင့်တော်သည့်နေရာများကို ရွေး၍ အသုံးပြုတတ်လေသည်။
လန်သနမ်
ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာသက်ရောက်မှုများ
လေထုစိုထိုင်းမှုနှင့်အတူ ၎င်းဓာတ်ငွေ့များကို လေနှင့်အတူ ရှူသွင်းမိစေနိုင်သောကြောင့် အသုံးချမှုဆိုင်ရာ လူမှုပတ်ဝန်းကျင်ထဲ၌ လန်သနမ်သည် အန္တရာယ်ရှိစေသော ဒြပ်စင်ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် ၎င်းကိုအချိန်တော်ကြာ ရှူရှိုက်မိလာသည်နှင့်အမျှ အဆုတ်ကင်ဆာရောဂါ အထိ ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ လူ၏ ခန္ခာကိုယ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်မှုများပြားလာပါကလည်း အသည်းရောဂါကိုပင် ဖြစ်စေနိုင်သည်။
မိုင်းသောက်ခံတပ်
ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း ညောင်ရွှေနယ်တွင် မိုင်းသောက်ကို ဖို့ဆက်ဒမင်အမည်ဖြင့် ခံတပ်တစ်ခုထားရှိအသုံးပြုခဲ့ခြင်း ဖြစ်ချေသည်။ သို့သော်လည်း မိုင်းသောက်၌ နှစ်လကြာရှည် စွာ ထားရှိခြင်းကားမဟုတ်။ နောင်တွင် မိုင်းသောက်မြို့ဟောင်းမှ ၎င်းတို့၏ခံတပ်ကို ရွှေ့ပြောင်းသွားလေသည်။ မိုင်းသောက်မြို့ဟောင်းအတွင်း အနောက်မြောက် ထောင့်တွင် တည်ရှိနေသည်။ သစ်ပင်ဝိုင်းမှာ ၎င်းတို့စိုက်ခဲ့သည့် လက်ရာပေလောဟု တွေးထင်မိပါသည်။ စော်ဘွားများ ယခုလက်ရှိ ညောင်ရွှေမြို့ကိုတည်၍ စိုးစံခြင်းမပြုမီ မိုင်းသောက်မြို့ကို တည်၍ စိုးစံကြသည်ဟု ဆိုလေသည်။ မိုင်းသောက်ကား ယခုအခါ မြို့ရိုးတံတိုင်းဖြင့် ကျန်ရှိနေသေးသည့် မြို့ဟောင်းအရာဟောင်းတစ်ခုပေတည်း။
လန်သနမ်
ပတ်ဝန်းကျင်သို့ သက်ရောက်မှုများ
လန်သနမ်(Lanthanum)အများစုသည် ရေနံထုတ်လုပ်ရာ စက်မှုပတ်ဝန်းကျင်နေရာများတွင် အဓိကအားဖြင့်စုပုံမိကြသည်။ လန်သနမ်ပါဝင်သော ပစ္စည်းကိရိယားများအား စွန့်ပစ်ကြသော အခါတွင်လည်း လန်သနမ်သည် လူ့ပတ်ဝန်းကျင်ထဲသို့ ပြန်၍ဝင်လာနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် လန်သနမ်(Lanthanum)သည် ကမ္ဘာ့အပေါ်ယံမြေဆီလွှာနှင့် ရေအောက်လွှာထဲတွင် တစ်စထက်တစ်စ တဖြည်းဖြည်းစုပုံမိလာကြသည်။ ရေနှင့်အတူပါလာသော လန်သနမ်သည် ရေသတ္တဝါများ၏ ကလက်စီးဆဲလ်များနှင့် အမှေးပါးများပျက်စီးမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ၎င်းသည် အာရုံကြောဖွဲစည်းမှုအပိုင်းနှင့် မျိုးပွားခြင်းတို့အပေါ်တွင် ထိခိုက်မှုရှိစေနိုင်သည်။ လန်သနမ်သည် ကြွက်သားများ ထဲတွင်လွယ်ကူခိုင်မြဲစွာ ခိုအောင်းနေနိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဓာတုဗေဒ ဒြပ်စင်များ
ပန်းဖဲရွာ
ပန်းဖဲရွာ
ဈေးကုန်းရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ဈေးကုန်းရွာ (Zaykone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ဈေးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၀၈၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဈေးကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၁၉ ဦး၊ မ ၁၁၃၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၅၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လယ်စငူရွာ၊ ပေါက်တူး
လယ်စငူရွာ၊ ပေါက်တူး
တောအင်းစိန်
တောအင်းစိန်
မီးသွေးဘုတ်ရွာ၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်
မီးသွေးဘုတ်ရွာ (Meethwayboke)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်၊ မီးသွေးဘုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၆၅၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မီးသွေးဘုတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၃၀၄ ဦး၊ မ ၄၂၉၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၆၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွမ်းခြံကုန်းရွာ၊ ဘုရားလှ
ကွမ်းခြံကုန်းရွာ၊ ဘုရားလှ
လုံဂါကောင်ရွာ၊ ပူတာအိုမြို့နယ်
လုံဂါကောင်ရွာ(Longgarkawng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ပူတာအိုမြို့နယ်၊ ဖတ်မာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၅၆၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖတ်မာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၄၁ ဦး၊ မ ၁၀၂၄ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၀၆၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပူတာအိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျော်ဇေယျ
ဗိုလ်မှူးကြီး ကျော်ဇေယျ သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့တွင် လုံခြုံရေးနင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ယူနေသော တပ်မတော်အရာရှိတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဒေါက်တာလဲ့လဲ့မော်ကို ကော့သောင်းမြို့တွင် ထိန်းသိမ်းပြီးနောက် လစ်လပ်နေသော ဝန်ကြီးချုပ်နေရာကို အခြေခံဥပဒေအရ တာဝန်ယူခဲ့သည်။ နောက်တစ်နေ့တွင် နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံးမှ တိုင်းဒေသကြီး သယံဇာတနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီး ဦးမြင့်မောင်ကို ယာယီဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ခုနှစ် အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပွားပြီး ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီတွင် အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁ရက်နေ့တွင် မူလစစ်ဘက်တာဝန်များကို ပြန်လည်ထမ်းဆောင်စေခဲ့သည်။
တပ်မတော်နှင့် အစိုးရအဖွဲ့ဝင်
ဗိုလ်မှူးကြီး ကျော်ဇေယျသည် ထားဝယ်မြို့ ဇာတိဖြစ်ပြီး တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး ခမောက်ကြီးမြို့နယ် အခြေစိုက် အမှတ် (၂၀) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်တွင် ဗျူဟာမှူးတာဝန်ထမ်း ဆောင်ပြီးနောက် ပလောက်မြို့နယ်ရှိ အမှတ် (၁၂) တပ်မတော် တန်းမြင့်လေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၌ ဒုတိယကျောင်းအုပ်နှင့် နည်းပြ အရာရှိချုပ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသည်။ ယင်းမှတစ်ဆင့် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဖြစ်လာသူဖြစ်သည်။
ယာယီဝန်ကြီးချုပ်
အခြေခံဥပဒေအရ တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်နေရာ လစ်လပ်သွားလျှင် ဝန်ကြီးချုပ်၏ အလုပ်တာဝန်များကို သက်ဆိုင်ရာ လုံခြံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးမှ အလိုအလျောက်တာဝန်ယူရမည် ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်သမ္မတမှ ယာယီဝန်ကြီးချုပ် ခန့်အပ်ခြင်းမပြုမီ (သို့မဟုတ်) ဝန်ကြီးချုပ်အသစ်ကို လွှတ်တော်က အတည်မပြုမီအထိ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၉ ခုနှစ် မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ကော့သောင်းမြို့ခရီးစဉ်အတွင်း ဝန်ကြီးချုပ်ဒေါက်တာလံ့လဲ့မော်ကို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့၍ ဗိုလ်မှူးကြီးကျော်ဇေယျမှာ ယာယီဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးမှ ဒေါက်တာလဲ့လဲ့မော်ကို တာဝန်မှရပ်စဲကြောင်းနှင့် သယံဇာတနှင့်ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီး ဦးမြင့်မောင်ကို ယာယီဝန်ကြီးချုပ်ခန့်အပ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဗိုလ်မှူးကြီးကျော်ဇေယျသည် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တစ်ရက်ကြာထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ
ယားရွာ၊ မင်းကင်းမြို့နယ်
ယားရွာ (Yar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးခရိုင်၊ မင်းကင်းမြို့နယ်၊ အင်ပင်လှကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၉၃၈ ဖြစ်သည်။
ပြောင်မသိုရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
ပြောင်မသိုရွာ(Pyaungmayo)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ စီကဲဒိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၃၃၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စီကဲဒိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၆ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၇၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခေါ်ပင်ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ခေါ်ပင်ရွာ (Hkawpin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ နန်းပုလင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၅၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နန်းပုလင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၂၆ ဦး၊ မ ၃၃၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၆၂၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပါရိစ္ဆတ္တကသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ်- တာဝတိံသာနတ်ပြည်ရှိ ပင်လယ်ကသစ်ပင်ကြီး၏အရွက်များ ကြွေကျခါနီးအချိန်မှ စ၍ ပင်လုံးကျွတ်ပွင့်ချိန်ထိ (၇)နေရာတို့၌ နတ်တို့ ဝမ်းသာပျော်ရွှင်ကြပုံ၊ ပင်လယ် ကသစ်ပင်ကြီး၏အာနုဘော်, ပင်လယ်ကသစ်ပန်းပွင့်ချိန် လေးလပတ်လုံး နတ်စည်း စိမ်ခံစားကြပုံနှင့် နှိုင်းယှဉ်၍ အရိယာသာဝက၏ ရဟန်းပြုရန်ကြံစည်ပုံ, ရဟန်းပြုပုံမှ စ၍ ရူပါဝစရဈာန်လေးပါး ရပုံ, ရဟန္တာဖြစ်ပုံအထိ (၅)ဌာနနှင့် ရဟန္တာဖြစ်သည့်အခါ နတ်တို့အဆင့်ဆင့် ကြွေးကြော်ကြရာ ဗြဟ္မာပြည်အထိ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အာနုဘော်ပျံ့နှံ့ပုံအကျယ်ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ပါရိစ္ဆတ္တကနှင့်ဆက်စပ်၍ သိမှတ်ဖွယ်ရာများနှင့်တကွ ဖွင့်ဆိုချက်များ ပြည့်စုံစွာ ပါရှိပါသည်။
ပဉ္စသီခနတ်သား
ပဉ္စသီခနတ်သား ဆိုသည်မှာ ပဉ္စသီခ ဦးစွန်း(ရောင်ထုံး) ငါးခုရှိသော နတ်သား ဟုအဓိပ္ပာယ်ရှိသည်။ ဂေါတမ မြတ်စွာဘုရား တာဝတိံသာတွင် ဝါတွင်းသုံးလပတ် တရားဟော၍ လူ့ပြည်သို့အဆင်းတွင် ပဉ္စသီခ နတ်သားက တေးဖြင့်ဖျော်ဖြေသည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။
အတိတ်လူ့ဘဝ
ပဉ္စသီခနတ်သားသည် အတိတ်လူ့ဘဝက ဦးစွန်းငါးခုရှိ၍ ကျောဘက်၌ ဆံစည်းငါးခုချထားသည့် လူငယ်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ နွားကျောင်းသားတို့၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်။ အခြားသော လူငယ်များကို ခေါ်ဆောင်၍ ရွာအပြင်ဘက် လမ်းဆုံလမ်းခွတို့၌ ဇရပ်ဆောက်လုပ်ခြင်း၊ ရေကန်တူးခြင်း၊ တံတားခင်းခြင်း၊ လမ်းများကို ပြေပြစ်အောင် ပြုပြင်ခြင်း စသည်တို့ကို ပြုလုပ်ပေးခဲ့သည်။ ငယ်ရွယ်စဉ်ကပင် ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီး စတုမဟာရာဇ်နတ်ဘုံသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ရှင်းလက်ဝ (အထက်)ရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ရှင်းလက်ဝ (အထက်)ရွာ(Shinletwa(Upper))သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ရှင်းလက်ဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၄၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှင်းလက်ဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၆၅ ဦး၊ မ ၁၃၈၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၄၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပဉ္စသီခနတ်သား
နတ်ဘဝ
ပဉ္စသိင်္ခနတ်သားသည် စတုမဟာရာဇ်နတ်ဘုံတွင် သက်တမ်းအားဖြင့် လူတို့၏ နှစ်အရေအတွက်အားဖြင့် အနှစ်ကိုးသန်းရှည်မည် ဖြစ်၏။ ကိုယ်ခန္ဓာမှာ သုံးဂါဝုတ် (၈ မိုင်) ရှိကာ ရွှေတုံးသဖွယ် တင့်တယ်၏။ ခန္ဓာကိုယ်တွင်လည်း လှည်းအစီးတစ်ထောင်တိုက်စာမျှှ ပမာဏရှိသည့် နတ်ဝတ်တန်ဆာများကို ဝတ်ဆင်ထားသည်။ ကိုးကုမ္ဘ (ဆယ်တင်း) မျှရှိသည့် အမွှေးနံ့သာတို့ကို လိမ်းကျံထား၏။ နီမြန်းသည့် နတ်ဝတ်ပုဆိုးကို ဝတ်ဆင်ကာ နီမြန်းသော ရွှေနားတောင်းကို ပန်းဆင်ထားသည်။
လူ့ပြည်မှာကဲ့သို့ပင် ဦးစွန်းငါးခုရှိ၍ နောက်ကျောဘက်တွင် ဆံစည်းငါးခု ချထားကာ လူငယ်အသွင်ဖြင့်ပင် လှည့်လည်သွားလာ၏။ (ပဉ္စ = ငါးခု + သီခ = ဦးစွန်း။ ပဉ္စသီခ မှ မြန်မာလို ပဉ္စသီ ဖြစ်လာသည်။)
ဗေလုဝစောင်း
နောင်အခါတွင် နတ်သားသည် ဗေလုဝစောင်းတော်ရှင် ပဉ္စသီခနတ်သားဟူ၍ နတ်လောက၌ ထင်ရှားလာသည်။
ဗေလုဝ (ဗေဠုဝ) ဟူသည့် ပါဠိသည် ဥသျှစ်သီးဟု အနက်ရှိ၏။ ဥသျှစ်သီးမှည့်ကဲ့သို့ ရွှေရောင်အဆင်းရှိသည့် ဗေလုဝပဏ္ဍုနတ်စောင်း ဟု ခေါ်၏။ စောင်းခွက်ကို ရွှေသားဖြင့် ပြုလုပ်ထား၏။ စောင်းလက်ရုံးသည် ဣန္ဒနီလာ ပတ္တမြားတို့ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။ စောင်းညှို့ကို ငွေဖြင့် ပြုလုပ်ထား၍ စောင်းညှို့ကို ဖွဲ့ရန် နှိပ်ရန် တပ်ထားသော ကြိုးငယ်တို့ကို သန္တာဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။
အတိုင်းအတာပမာဏများအနေဖြင့် စောင်းခွက်သည် တစ်ဂါဝုတ်၊ စောင်းညှို့ဖွဲ့ရာ အရပ်သည် တစ်ဂါဝုတ်၊ အထက်စောင်းလက်၌ တပ်သော အထွတ်သည် တစ်ဂါဝုတ် ရှိသည်။ ဤသို့လျှင် ဗေလုဝပဏ္ဍုနတ်စောင်းသည် သုံးဂါဝုတ်ရှိသည်။
နတ်သားသည် ထိုစောင်းဖြင့် ငါးဆယ်မျှသော စောင်းချင်းတို့ကို တီးခတ်၏။ ထိုတီးခတ်သည့်အခါတွင် ထွက်ပေါ်လာသည့် စောင်းသံသည် လေးလကြသည်အထိ အသံမစဲ အမြဲထွက်ပေါ်နေသည်ဟု ဆို၏။
ချစ်သူနတ်သမီး
ပဉ္စသီခနတ်သား၏ ချစ်သူသည် သူရိယဝစ္ဆသာနတ်သမီး ဖြစ်၏။ သူရိယဝစ္ဆသာနတ်သမီးသည် ပဉ္စသီခနတ်သားကို ကြိုက်နှစ်သက်ခြင်း မရှိဘဲ ရထားထိန်း မာတလိ၏သား သိခဏ္ဍီနတ်သားကိုသာ ချစ်ကြိုက်လျက်ရှိ၏။
သို့သော် ပဉ္စသီခနတ်သားသည် သိကြားမင်းအား မြတ်စွာဘုရားနှင့် တွေ့ဆုံဖူးမြော်ခွင့်ရစေရန်အတွက် အကျိုးဆောင်ဖူးသဖြင့် ကျေးဇူးသိတတ်သည့်အနေဖြင့် သိကြားမင်းက နတ်သမီးနှင့် လက်ထပ်ပေးခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ပဉ္စသီခနတ်သားအား ဖခင်၏ရာထူးဖြစ်သည့် ဂန္ဓဗ္ဗနတ်မင်း ရာထူးလည်း ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
စက်သေနတ်
စက်သေနတ်သည် ကျည်ခါးပတ် သို့မဟုတ် ကျည်အိမ် အသုံးပြု၍ ပစ်ခတ်နိုင်ပြီး ကျည်ထွက်နှုန်း မြင့်မားသော သေနတ်အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ ခြေလျင်စစ်သည်များ တစ်ဦးချင်း ကိုင်ဆောင် ပစ်ခတ်နိုင်သော စက်သေနတ်များ ရှိသကဲ့သို့ စစ်သင်္ဘော၊ လေယာဉ်တို့တွင် တပ်ဆင် ပစ်ခတ်ရသော အရွယ်အစားကြီးမားသည့် စက်သေနတ်များလည်း ရှိသည်။
ပဉ္စသီခနတ်သား
ချစ်သူနတ်သမီး
ပဉ္စသီခနတ်သား၏ ကြင်ယာတော်သည် သူရိယဝစ္ဆသာနတ်သမီး ဖြစ်၍ တိမ္ဗရုနတ်မင်းကြီး၏ သမီးတော် ဖြစ်၏။ သူရိယဝစ္ဆသာ ဆိုသည်မှာ တက်သစ်စ နေဝန်း၏ အရောင်နှင့်တူသော ကိုယ်ရောင်ရှိသဖြင့် ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤနတ်သမီးသည်လည်း အနုပညာရှင် နတ်သမီးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
စက်သေနတ်
စက်သေနတ်သည် ကျည်ဆန်ပေါင်းများစွာကို ဆက်တိုက် အဝေးသို့ပစ်နိုင်သော စစ်သုံးသေနတ် ဖြစ်သည်။ အဦးဆုံး စက်သေနတ်ကို ခရစ် ၁၈၆၁ ခုနှစ်က အမေရိကန်လူမျိုး ဒေါက်တာ ရစ်ချတ် ဂတ်တလင် ဆိုသူ တီထွင်သည်။ ထို စက်သေနတ်တွင် တစ်မိနစ်လျှင် အချက်ပေါင်း ၅ဝဝ အထိ ပစ်နိုင်သော ပြောင်း ၁ဝ လုံးပြူး ပါရှိ၏။
ပဉ္စသီခနတ်သား
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နတ်
စက်သေနတ်
ထိုစက်နတ်များ ပေါ်ပေါက်ပြီးနောက် စက်သေနတ် အမျိုး မျိုး ဆက်ကာဆက်ကာ ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ဒုတိယ ကမ္ဘာ စစ်ကြီးအတွင်းက စတင်းဂန်းခေါ် စက်သေနတ် အငယ်စား များ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ စတင်းဂန်းသည် အကိုင်ရပေါ့၍ အပစ်ရလွယ်ကူသည်။ ပြောင်းဝမှာ၉မီလီမီတာရှိသည်။ ကိုက် ၂ဝဝ အတွင်းပစ်နိုင်၍ တစ်မိနစ်လျှင် ကျည်ဆန် ၅ဝဝ ထွက်သည်။
အောင်စိုးမြင့်
ဦးအောင်စိုးမြင့် သည် တောင်ငူမြို့နယ် ကိုယ်စားပြု ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်၊ နိုင်ငံရေး သမားနှင့် နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားဟောင်း တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ဦးအောင်စိုးမြင့်သည်၁၉၉၀ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ၆၈% (၂၁,၃၆၉ မဲ) ဖြင့် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ် အနိုင်ရရှိခဲ့ဖူးသည်။
ဦအောင်စိုးမြင့်သည် ရန်ကုန်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ်မှ ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ ၈၈၈၈ အရေးအခင်း တွင် တောင်ငူခရိုင် ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေး မဟာမိတ်အဖွဲ့တွင် ဗဟိုတိုက်ခိုက်ရေးကော်မတီဝင်အဖြစ်ဖြင့် နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ၈၈၈၈ အရေးအခင်း ၁၅ နှစ်ပြည့် အခမ်းအနားပြုလုပ်ရန် ဦးဆောင်ခဲ့မှုကြောင့် လိုင်စင်မဲ့ဆိုင်ကယ် ပိုင်ဆိုင်မှုကို အကြောင်းပြကာ ၃၁ ဩဂုတ် ၂၀၀၃ မှ ၂၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၀၈ အထိ သရက်အကျဉ်းထောင်တွင် အကျဉ်းကျခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရ၏ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အဖြစ် အကျဉ်းသာ ၉,၀၀၂ ဦးကို လွှတ်ပေးခဲ့ရာတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။
မင်းဇေယျာဦး
ဦးမင်းဇေယျာဦး သည် မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ၏ စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုဝန်ကြီးဌာနတွင် ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူ ဖြစ်သည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ၏ စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီက ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး
ဦးမင်းဇေယျာဦးကို ၁၉၇၆ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် မွန်ပြည်နယ်၊ မုဒုံမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ စီမံအုပ်ချုပ်မှုပညာရပ်ဒီပလိုမာ၊ ပရော်ဖက်ရှင်နယ်ဈေးကွက်စီးပွားရေးစီမံအုပ်ချုပ်မှုဒီပလိုမာ၊ လူသားအရင်းအမြစ် စီမံအုပ်ချုပ်မှုဆိုင်ရာ အသိမှတ်ပြုလက်မှတ်၊ အထူးဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်ရေးဆိုင်ရာ ပညာရပ် အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ်နှင့် အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ ဦးဆောင်မှု ဖွံဖြိုးရေး အသိမှတ်ပြုလက်မှတ်တို့ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေး
သူသည် ၁၉၉၆ ခုနှစ် ကျောင်းသားများလှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့ကာ မွန်ဒီမိုကရေစီပါတီသို့ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ မွန်ပါတီများပူးပေါင်းပြီးနောက်တွင် မွန်အမျိုးသားပါတီသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင်ပင် မွန်အမျိုးသားပါတီနှင့် မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီတို့၏ ဗဟိုစီမံ အုပ်ချုပ်ကော်မတီ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ရွေးကောက်ခံရသည်။ ထို့နောက် ပြည်ထောင်စုငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးမှု ပူးတွဲကော်မတီ (UPDJC) အတွင်းရေးမှူးအဖွဲ့၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီမှ နုတ်ထွက်ပြီးနောက် မွန်အမျိုးသားကွန်ရက်တည်ထောင်သူ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးအဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ ကဏ္ဍ:၁၉၇၆ မွေးဖွားသူများ
ကြာနီရွာ၊ ဒုတ်ရိုက်
ကြာနီရွာ၊ ဒုတ်ရိုက်
မွေစိမ်းချောင်းရွာ၊ ကွမ်းခြံကုန်း
မွေစိမ်းချောင်းရွာ၊ ကွမ်းခြံကုန်း
ဘရာဂါ
ဘရာဂါ (Braga ) သည် ပေါ်တူဂီ အနောက်မြောက်ပိုင်းရှိ သမိုင်းဝင် မင်ဟိုပြည်နယ်၊ ဘရာဂါခရိုင်ရှိ မြို့တမြို့ ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ စာရင်းအရ မြို့နေ ၁၉၃,၃၃၃ ယောက် ရှိ၏။ ပေါ်တူဂီရှိ မြူနီစပယ်များအနက် သတ္တမအများဆုံးနေသည့် မြို့တည်း။ ဧရိယာမှာ ၁၈၃.၄ ကီလိုမီတာ ရှိသည်။ မြို့ပြနေရာမှာအစ်ဆီမြစ် (Este River) နှင့် ကာဗါ့ဒိုမြစ်တို့အကြားတွင် ဖြစ်၏။ လစ်စဘွန်းနှင့် ပေါ်တိုမြို့များနောက် ပေါ်တူဂီတွင် တတိယအကြီးဆုံး မြို့ပြနေရာပင်။
ပေါ်တူဂီ၏ ရှေးအကျဆုံးဘုရားကျောင်းများ ရှိသည်။ ဘရာဂါ ဂိုဏ်းထောက်ဘုရားကျောင်း (Archdiocese of Braga) ရှိပြီး စပိန်ဂိုဏ်းချုပ်ဘုန်းကြီး ကျောင်းထိုင်၏။ (ထိုရာထူးကို အလယ်ခေတ်က အစ်ဘီရီယန်ကျွန်းဆွယ်ဒေသအတွက် ဘရာဂါသည် ကတ်သလစ်ဂိုဏ်းထောက်ဘုရားကျောင်း ဖြစ်စဉ်က ရခဲ့သော ရာထူးတည်း။ ယခုမူ ပေါ်တူဂီကသာ ထိုအမည်ဖြင့် ဆက်သုံးသည်)
ဘရာဂါသည် ရောမအင်ပါယာခေတ်ရောက်သော် ဘရာကာရာ ဩဂတ်စတာ အမည်ဖြင့် ဂယ်လယ်စီယာပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်လာသည်။ မြို့တွင်း၌ ထိုခေတ်က ရဲတိုက်မှ ယနေ့တိုင်ရှိသေးပြီး ခရီးသွားတို့ လည်ပတ်နိုင်၏။ မြောက်ပိုင်း ကုန်းတွင်းပိုင်းမြို့များအတွက် ဝင်ပေါက်မြို့ဖြစ်ပြီး ပေါ်တူဂီလမ်းကြောင်း (the Portuguese Way) ခေါ် စိန့်ဂျိမ်း ဘုရားဖူးခရီးစဉ်၏ တထောက်နားရာလည်း ဟူ၏။ ၂၀၁၂ ခုတွင် ဥရောပလူငယ့်မြို့တော်အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။
ဂန်မင်းဟျော့
ကန်မင်ဟွတ် ( Kang Min-hyuk; ဇွန် ၂၈ ၊ ၁၉၉၁ မွေးဖွား) သည် တောင်ကိုရီးယား ဂီတပညာရှင်၊ အဆိုတော်၊ တေးရေးဆရာနှင့် သရုပ်ဆောင်ဖြစ်သည်။ သူသည် တောင်ကိုရီးယား ရော့ခ် အဖွဲ့ဖြစ်သည့် CNBLUE မှ drummer ဖြစ်သည်။
ဆီဆိုင်မြို့နယ်
ဆီဆိုင်မြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊ တောင်ကြီးခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အုပ်ချုပ်ရေးရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ဆီဆိုင်မြို့ ဖြစ်သည်။ ဆီဆိုင်မြို့နယ်သည် ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသရှိ မြို့နယ်တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
ဆီဆိုင်မြို့ ရှိထင်ရှားနေရာများ.မြို့အရှေ့ဘက်တွင် မွေတော်ဘုရား၊ အနောက်တွင် မြို့ဦးဘုရား၊ တောင်ဘက်တွင် ပဲပုပ်ဘုရားနှင့် မြောက်ဘက်တွင် ဟိုခဲဘုရား စသည်တို့သာမက အရှေ့ဘက်ရှိ လွယ်တဖီးတောင်သည် အံဩဖွယ်ဖြစ်ပြီး တောင်တက်ကောင်းသော နေရာတစ်ခုဖြစ်သည်။
ယောင်လောင်ရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
ယောင်လောင်ရွာ (Yawnglawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ ဖန်လိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၉၅၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျွန်းတောင်ရွာ၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်
ကျွန်းတောင်ရွာ (Kyuntaung)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်၊ ညောင်ပင်သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၁၅၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝန်းသိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လုံဂါယန်ရွာ၊ ပူတာအိုမြို့နယ်
လုံဂါယန်ရွာ(Longgaryang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ပူတာအိုမြို့နယ်၊ ဖတ်မာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၀၃၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖတ်မာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၄၁ ဦး၊ မ ၁၀၂၄ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၀၆၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပူတာအိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေတွင်းကုန်းလေးရွာ၊ ဘုရားလှ
ရေတွင်းကုန်းလေးရွာ၊ ဘုရားလှ
မကျည်းကုန်းရွာ
မကျည်းကုန်းရွာ
ကိုးကား
မကျည်းကုန်းရွာ
နမ့်လွိုင်ရွာ၊ မိုးနဲမြို့နယ်
နမ့်လွိုင်ရွာ (Namloi)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုးနဲမြို့နယ်၊ မိုင်ဟိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၂၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်ဟိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၇၄ ဦး၊ မ ၂၁၀၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၂၇၉ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးနဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝက်စု
ဝက်စု
ကိုးကား
ဝက်စု
ညိပ်ကြီးတန်းရွာ၊ ကွမ်းခြံကုန်း
ညိပ်ကြီးတန်းရွာ၊ ကွမ်းခြံကုန်း
ရေဒီယို အသံလွှင့်ဌာနများ စာရင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ
ရေဒီယိုလှိုင်း လှိုင်းလတ် ၅၇၆ ကီလိုဟက်ဇ် နှင့် လှိုင်းတို တို့ကို ရေကူး ထပ်ဆင့်လွှင့်ရုံ မှ လွှင့်သည်။ ရေကူး ထပ်ဆင့်လွှင့်ရုံ ၏ လှိုင်းတို လွှင့်အားပါဝါသည် ၅၀ ကီလိုဝပ် ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
List of radio stations in Asia
ဆင်သေ (တောင်)ရွာ၊ ဒုတ်ရိုက်
ဆင်သေ (တောင်)ရွာ၊  ဒုတ်ရိုက်
သင်္ဃန်းကုန်းလေးရွာ၊ ဘုရားလှ
သင်္ဃန်းကုန်းလေးရွာ၊ ဘုရားလှ
ဂျုပ်ပင်ရွာ၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်
ဂျုပ်ပင်ရွာ (Gyokepin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်၊ သုံးဆယ့်ခြောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၉၂၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သုံးဆယ့်ခြောက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၆၈ ဦး၊ မ ၃၄၇၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၁၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေနံချောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်ကျင်းတောင်ရွာ၊ မင်းကင်းမြို့နယ်
အင်ကျင်းတောင်ရွာ (Inkyintaung)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးခရိုင်၊ မင်းကင်းမြို့နယ်၊ အင်ကျင်းတောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၈၈၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းကင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပင်လယ်ရေခူ
မြိတ်ဒေသမှ ထွက်ရှိသော ပင်လယ်ရေခူသည် မြန်မာ့ ဈေးကွက်တွင် သာမက နိုင်ငံခြား ဈေးကွက် တွင်လည်း မျက်နှာပန်း လှလျက် ရှိသော ရေထွက်ပစ္စည်း တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ရေခူဖမ်းရာတွင် ချိတ် တစ်ချောင်း၊ လှေတစ်စင်း ရှိရုံဖြင့် ဖမ်းဆီး နိုင်သည် ဖြစ်ရာ အရင်းအနှီး နည်းပြီး အကျိုးအမြတ် များသော ကြောင့် ရေခူ ဖမ်းဆီးမှုကို ရေလုပ်သားများ အလွန် သဘောကျ ကြသည်။
ရေခူအမျိုးအစားများ
မြိတ်ကျွန်းစု တစ်ဝိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ရေခူ အမျိုးအစားမှာ များပြားလှသည်။ ရေနွေးဖျောရုံနှင့် တို့စရာအဖြစ် စားသုံးရသော စိမ်းစားခူခေါ် ခူဖန်ခွက်၊ တရုတ်ကာကွေးမုန့်နှင့် အလွန်တူသော ခူကာကွေး၊ အညိုရောင်ခေါင်းတွင် ရောင်စုံ အစက်အပြောက်များ ပါရှိသော ခူညို၊ ၎င်းကဲ့သို့ အနီရောင်ခေါင်းနှင့် ခူနီ၊ မုန့်ဖလောင်း (မုန့်လက်ဆောင်း) ကောင်လေးများနှင့် အလွန်တူသော ခူဖလောင်း၊ ခူမျှော့၊ ခေါင်းပိုင်း ပျော့တွဲတွဲနှင့် အမြီးရှည်လျား စေးပျစ်ပြီး ပိုက်တန်းများကို ဝင်တိုးမိလျှင် ရှင်းထုတ်၍ မကုန်နိုင်လောက်အောင် စေးကပ်လှ သောကြောင့် ရေလုပ်သားများ အလွန် စိတ်ညစ်ကြ ရသည့် ခူထမင်းပြုတ် စသည်ဖြင့် အမျိုးအမည် များပြား လှသည်။
အန္တရာယ် ပေးနိုင်သော ခူများ
အမျိုးအမည်များပြားလှသော ရေခူများထဲတွင် ရေလုပ်သားများအား အန္တရာယ်ပေးနိုင်သော အဆိပ်အတောက် ပြင်းသည့် ရေခူနှစ်မျိုးမှာ ခူထောင်း နှင့် ခူမီး ခေါ် ခူမီးတောက် တို့ဖြစ်သည်။ ခူထောင်း ၏ ခေါင်းပိုင်းသည် ပန်ကန်းလုံးကဲ့သို့ ပုံသဏ္ဌာန်ရှိပြီး ရှည်လျားသည့် အမြီးတန်း ပါရှိသည်။ အကြီးဆုံး အရွယ်အစားမှာ လက်သီးဆုပ်ခန့်ရှိ၍ အမြီးမှာ နှစ်တောင်မှ သုံးတောင်ခန့် အထိ ရှိသည်။ ထိုခူထောင်း၏ ခေါင်းပိုင်းနှင့် ထိ၍ မည်သို့မျှ မဖြစ်သော်လည်း အဆိပ်ရှိသည့် အပြီးပိုင်းနှင့် ထိလျှင်မူ မခံမရပ်နိုင်လောက်အောင် ဆိုးဝါးသော ယားယံမှုကို ခံစားရသည်။
ခူထောင်း၏ အမြီး၊ သို့မဟုတ် အမြီးမျှ ထွက်သော အရည်သည် မျက်လုံးထဲသို့ ဝင်ပါက အလွန်ဆိုးဝါးသည့် ဝေဒနာကို ခံစားရမည် ဖြစ်ပြီး မိနစ်သုံးဆယ်အတွင် ကြံရည်ဖြင့် မျက်လုံးကို မဆေးကြောလျှင် မျက်လုံးကန်မည် ဖြစ်သည်။
ခူထောင်းထက် ပိုအန္တရာယ်ကြီးသည်မှာ ခူမီး ခေါ် ခူမီးတောက် ဖြစ်သည်။ ခူမီး၏ ဦးခေါင်းသည် ရှစ်မြောက် ဖန်ခွက်ပုံသဏ္ဍန် ရှိတတ်သလို ဘောလုံးကဲ့သို့ လုံးဝန်သော ပုံသဏ္ဌာန်လည်း ရှိသည်။ အရွယ်အစားမှာ အထက် ဖော်ပြပါ ခူထောင်းခန့်သာ ရှိသော်လည်း အမြီးတန်းမှာ တစ်လံကျော်သည်အထိ ရှည်လျား တတ်သည်။ ခူမီးသည် ရှစ်မြောက်ခွက်ပုံ ကြည်လင်သော ဦးခေါင်း၊ ငါးမြီးခွပုံခြေနှင့် ထိုမှထွက်သော ပန်းနုရောင် အမြီးတန်း ရှစ်ပင်ဖြင့် လွန်စွာလှပပေသည်။ ထိုကဲ့သို့ လှပသလောက် အန္တရာယ်လည်း အလွန်များ သည်။
ခူမီး၏ အပြီးတန်းနှင့် ရစ်ပတ်ခြင်း ခံရပါက ယားယံခြင်း အပြင် ဆိုးဝါးသော ပူလောင်မှုကိုပါ ခံစားရမည် ဖြစ်သည်။ ထိုနောက် မီးလောင်သကဲ့သို့ အဖုအပိန့်များ ပေါက်၍ ထိုမှ တဆင့် အနာဖြစ်ကာ ယင်းအနာမှ တဆင့် ကြွက်သားများ ပျက်စီးခြင်း၊ အကြောများ ရှုံတွ၍ လက်ချောင်း ခြေချောင်းများ ကွေးကောက်ခြင်း စသည်ဖြင့် ခံစားရမည် ဖြစ်သည်။
ဘူဆာခီးရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
ဘူဆာခီးရွာ(Busarkhee)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ စီကဲဒိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၃၃၆ ဖြစ်သည်။ အရပ်အခေါ်မှာ ဘူဆာချီး ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စီကဲဒိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၆ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၇၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွှေကြာ (ရုပ်ရှင်)
ရွှေကြာ သည် ၂၀၁၈ ခုထွက် မြန်မာ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။ ငွေသော်တာ ရုပ်ရှင်အတွက် ပုညခင်၏ အရှေ့တံခါးအဝင် ဝတ္ထုကို ဝိုင်း ရိုက်ကူးသည်။ အလင်းရောင်၊ ဖွေးဖွေးနှင့် သင်ဇာဝင့်ကျော်တို့ အဓိကပါဝင်ထားသည်။ မတ်လ ၁၆ ရက်တွင် ရုံတင်သည်။
ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း
စံထားညိုမှာ ဟိုတယ်တစ်ခု၏ ဧည့်ခန်းတာဝန်ကျမန်နေဂျာ ဖြစ်သည်။ ရွှေကြာမှာ ထိုဟိုတယ်သို့ ဝင်ထွက်နေသည့် ပြည့်တန်ဆာ ဖြစ်သည်။ ရွှေကြာက စံထားညို၏ဘဝကို အားကျနေသော်လည်း စံထားညိုကမူ ရွှေကြာအား မနှစ်လို။
ပညာပေးဇာတ်လမ်းတိုများရိုက်သည့် ဒါရိုက်တာ သတိုးသိုက်သည် စံထားညို၏ ချစ်သူဖြစ်သည်။ ရဲလိုက်၍ပြေးသော ပြည့်တန်ဆာတစ်ဦးကို ကူရင်း ရွှေကြာနှင့် သတိုးသိုက် ရင်းနှီးသွားကြသည်။ ၎င်းတို့နှစ်ဦး ခင်မင်နေကြမှန်း သိသည့်အခါ စံထားညို မပတ်သက်ရန် တောင်းဆိုသည်။ သတိုးသိုက်က နားချရာ စံထားညိုက ရွှေကြာအား မိတ်ဆွေအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုလိုက်သည်။
သတိုးသိုက်က ပြည့်တန်ဆာအကြောင်း ပညာပေးဇာတ်လမ်းရိုက်ရန် ရွှေကြာအား ကမ်းလှမ်းသည်။ ပြီးစီးသော် ထိုဇာတ်ကားအား နော်ဝေသို့ သွားပြသည်။ ဆုနှင့် ထောက်ပံ့ငွေများ ရသည်။ ထိုငွေဖြင့် လူမှုကွန်ရက်ထောင်ကာ ပြည့်တန်ဆာများ အမှောင်လမ်းမှ လွတ်မြောက်စေရန် သတိုးသိုက်က ကြိုးပမ်းမည်ဖြစ်သည်။ ထိုကာလတွင် ရွှေကြာက စံထားညို အကူအညီဖြင့် မုန့်ဖုတ်ပညာသင်ကာ မုန့်ဖုတ်လုပ်ငန်းဖြင့် အသက်မွေးနေပြီ ဖြစ်သည်။
သတိုးသိုက် နော်ဝေမှ ပြန်လာ၍ စာနယ်ဇင်းတွေ့ဆုံပွဲလုပ်ရာ ရွှေကြာက ဧည့်သည်တော်အဖြစ် တက်ရသည်။ ထိုပွဲ၌ "ငါ လူရာဝင်ပြီ" ဟူသော အသိဖြင့် ပီတိဖြစ်ကာ တလှမ်းချင်း ဝင့်ဝင့်ကြွားကြွားဝင်လာသော ရွှေကြာအား တွေ့ရမည်ဖြစ်သည်။
လက်ပန်ခုံရွာ၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်
လက်ပန်ခုံရွာ (Letpankhon)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်၊ ညောင်ပင်သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၁၅၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝန်းသိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေနစ်ရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ရေနစ်ရွာ(Yaenit)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ရှင်းလက်ဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၄၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှင်းလက်ဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၆၅ ဦး၊ မ ၁၃၈၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၄၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လှေဝင်ချောင်းရွာ
လှေဝင်ချောင်းရွာ
ဓမ္မစေတီခေါင်းလောင်းကြီး
ဓမ္မစေတီခေါင်းလောင်းကြီးသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံးသော ခေါင်းလောင်းတော်ကြီး ဖြစ်ပြီး ၁၄ ရာစုတွင် မွန်ဘုရင် ဓမ္မစေတီမင်းမှ ရွှေတိဂုံဘုရားသို့ သွန်းလုပ် လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ဓမ္မစေတီခေါင်းလောင်းကြီးသည် ရွှေတိဂုံစေတီသို့ လှူဒါန်းသည့် ခေါင်းလောင်းကြီးများအနက် ပထမဦးဆုံး ခေါင်းလောင်းကြီး ဖြစ်သည်။
၁၆ ရာစုတွင် ပေါ်တူဂီ လူမျိုး ဒီဗရစ်တို ခေါ် ငဇင်ကာမှ ခေါင်းလောင်းကြီးကို ရွှေတိဂုံဘုရား ကုန်းတော်ပေါ်မှ အဓမ္မယူငင်သွားပြီးနောက် ဖောင်ဖြင့် သယ်ယူရန် ကြိုးစားစဉ် ရန်ကုန်မြို့နှင့် သံလျင်မြို့အကြား မြစ်သုံးခုဆုံရာ နေရာတွင် နစ်မြုပ်သွားခဲ့သည်။ ၎င်းခေါင်းလောင်းတော်ကြီးမှာ ယခုထက်တိုင် မြစ်အောက်တွင် နစ်မြုပ်နေဆဲဖြစ်ပြီး ဆယ်ယူရန် ကြိုးပမ်းမှုများမှာ အောင်မြင်ခြင်း မရှိသေးပေ။
= သမိုင်းကြောင်း = မြန်မာ့ သမိုင်းတွင် မွန်တို့၏ မဂဒူးမင်းဆက်တွင် ၁၆ ဆက်မြောက် မွန်ဘုရင် ဓမ္မစေတီမင်း သည် ဟံသာဝတီ (ယခု ပဲခူး) မှ အုပ်စိုးပြီး ၁၄၈၀-ခုတွင် လူဦးရေ စစ်တမ်း ကောက်ယူခဲ့သည်။ သို့သော် သူ့ခန့်အပ်ထားခဲ့သော ဥပိုက်၊ သမန္တရာဇ်၊ တုရင်ရာဇာ၊ စွန္တရာဇ် အမတ် ၄ယောက်တို့သည် အိမ်ထောင်စု စာရင်းသာမကပဲ အခွန်ပါ ကောက်ယူခဲ့ကြရာ ကြေးနီ ပိဿာချိန် ၁၈၀ဝ၀ဝ ရရှိသည်။ ဓမ္မစေတီမင်းအား ဆက်သသော အခါတွင် ဘုရင်က စိတ်ဆိုးပြီး ၎င်းကြေးများကို ပြည်သူတို့ထံ ပြန်လည် ပေးအပ်စေသည်။ ပြည်သူတို့က ဘုရင်အား သူတို့ ပြန်မယူလိုဘဲ သင့်တော်ရာ ကောင်းမှုပြုရန် ဘုရင်အား ပြောသဖြင့် အမတ်ကြီး ဗညားအိန်အား ခေါင်းလောင်း အဖြစ် သွန်းစေခဲ့သည်။ ပဲခူးမြို့ ရွှေမော်ဓောဘုရား၏ ရာဟုထောင့် အနောက်ဘက် မြေကွက်လပ်တွင် ၁၄၈၄ ခု ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့ (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၈၅၁-ခုနှစ်၊ တပေါင်းလဆန်း (၈)ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့) တွင် စတင်၍ ပွဲသဘင် ကျင်းပ၍ သွန်းလောင်းခဲ့သည်။ အခါပေးခဲ့သော ဆရာတို့မှာ ဇေယျာဗာဟု၊ ရာဇာဗာဟု၊ ပဲခူးသမုတ္တရာ နန္ဒစည်သူကျော်၊ သင်္ဃရာဇာ ဆရာတို့ ဖြစ်သည်။ လောကညဏပဏ္ဏိတ် အမတ်က ခေါင်းလောင်း သွန်းလောင်းသော အချိန်မှာ မိချောင်းနက္ခတ် ဖြစ်သဖြင့် အသံကောင်းစွာ မမြည်နိုင်ဟု ဟောကြားခဲ့သည်။ ဘုရင်က ဟောကြားချက် မမှန်လျှင် ဆွေခုနှစ်ဆက် မျိုးခုနစ်ဆက် အပြစ်ပေးမည်။ ဟောကြားချက် မှန်လျှင် သူကောင်းပြုမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ခေါင်းလောင်းကြီး ပြီးသော အခါတွင် အသံမမည်သောကြောင့် လောကညဏပဏ္ဏိတ် အမတ်အား ရာဇ ပရောဟိတ ဘွဲ့ ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
များမကြာ အမြို့မြို့ အိမ်ရှိစာရင်းကို ယူစေ အမိန့်ရှိ၍ ဥပိုက်အမတ်နှင့် သမန္တရာဇ်၊ တုရင်ရာဇာ၊ စွန္တရာဇ် အမတ်လေးယောက်ကို ခန့်၍ သွားလေသော် အိမ်ရှိတိုင်းက ရုံမှတ်ကြေး တစ်သန်းရှစ်သိန်းရကြောင်းကို ကြားတော်မူလျှင် အိမ်ရှိကိုသာ သိလို၍ ခန့်ထားသည်ကို ဆင်းရဲသူ၊ ဆင်းရဲသားတို့ကြေးကို ခံယူကောက်မည်လောဟူ၍ အမတ်လေးယောက်တို့ကို အပြစ်ပေး၍ ကြေးကိုတုံ့စေ အမိန့်တော်ရှိသည်ကို အမြို့မြို့ကျေးလက်သားတို့က သင့်ရာကောင်းမှုတော်ဖြစ်အောင် လှူတော်မူပါ။ ကျွန်တော်တို့ မယူပါပြီဆိုသောကြောင့် ဒဂုံဆံတော်ရှင်မှာ ဆွဲရအောင် ခေါင်းလောင်းကြီး သွန်းစေဟု ဗညားအိန်အမတ်ကြီးကို ခန့်၍  *:(စာမူအတိုင်း ရေးသားသည်။)
ခေါင်းလောင်း၏ ပုံသဏ္ဌာန်
ခေါင်းလောင်းကြီးမှာ စောက် (၁၂) တောင် အဝ (၈) တောင် ရှိသည်။ ခေါင်းလောင်းကြီး၏ အလယ်ဖောင်းရစ်တွင် နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူပါသော ဖောင်းကြွဘုရား (၂၈) ဆူပါပြီး ၎င်း၏ အပေါ်ဘက်တွင် အတွဲတစ်တွဲလျှင် ကျောက်သံပတ္တမြား (၄၅) လုံး ပါရှိသော အတွဲ (၄၅) တွဲ၊ အတန်း (၂) တန်း ပါရှိသဖြင့် (၄၅လုံး x ၄၅တွဲ x ၂တန်း) စုစုပေါင်း ကျောက်သံပတ္တမြားပေါင်း ၄၀၅၀ လုံး ပါရှိသည်။ ယခုလက်ရှိ အခြေအနေတွင် ခေါင်းလောင်းကြီး၏ ကွင်းမှာ အနည်းငယ် ကွဲအက်လျက် ရှိပြီး ကျောက်သံပတ္တမြား ဒုတိယတွဲမှာ အနည်းငယ် ပြုတ်လျက် ရှိသည်။
နိုင်ငံခြားသားများ ရောက်ရှိခြင်း
နောင် နှစ်တစ်ရာ ကြာပြီးနောက် ၁၅၈၂ ခုတွင် အီတလီ ကျောက်ကုန်သည် ဂစပါရို ဘယ်ဘီသည် ရွှေတိဂုံ ဘုရား သို့ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ရွှေတိဂုံ ဘုရားကို အသေးစိတ် မှတ်တမ်းတင် ခဲ့သည်။ သူရေးခဲ့သည်မှာ "ကျွန်ုပ် တွေ့ခဲ့ရသည်မှာ အလွန်ခမ်းနားသော ခန်းမကြီးထဲတွင် အလွန့်အလွန် ကြီးမားသော ခေါင်းလောင်းကြီး ရှိပြီး အတိုင်းအတာ အားဖြင့် ခြောက်လှမ်း နှင့် သုံးဖန် ရှိပြီး အထက်မှ အောက်သို့ စာလုံးတစ်ခုနှင့် တစ်ခုပူးကပ်နေသောစာများ အပြည့်ရေးထားပြီး ဖက်ရမည်ပုံ မပေါ်ပေ။"
၁၅၃၀ ခုတွင် မွန် ဘုရင်များ၏ အာဏာစက် ကျဆင်းလာပြီး ၁၅၃၅ ခုတွင် အောက်ပြည်သည် အထက်ပြည်နှင့် ခြားနားသွားသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာ ဥရောပ ကုန်သည် နှင့် စွန့်စားရှာဖွေသူ များ အောက်မြန်မာပြည် သို့ ရောက်လာကြသည်။ ၁၅၉၀ ခုနှစ်များတွင် ပေါ်တူဂီ လူမျိုး စွန့်စားရှာဖွေသူ ဖီလစ် ဒီ ဘရုတ်တို ရ နီကုတ် အား စီရမ်(သန်လျင်)တွင် အောက်မြန်မာပြည် အုပ်ချူပ်သူများ က ကုန်သွယ်ရုံး ဖွင့်ခွင့် ပေးလိုက်သည်။ ၁၆၀ဝ ခုတွင် သူ၏ ဩဇာမှာ မြစ်ကြောင်း တစ်လျှောက် ဘေးပတ်ဝန်းကျင် အပါအဝင် ဒဂုံ အထိ ရောက်သည်။
ယူဆောင်ခြင်း
၁၆၀၈ ခု (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၉၇၄ခု တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်နေ့ တနင်္ဂနွေနေ့) နေ့လယ် ၁၂ နာရီတွင် တွင် ဒီဘရစ်တို သည် ရွှေတိဂုံ စေတီတော်မှ ဓမ္မစေတီ ခေါင်းလောင်းကြီးကို တောင်ပေါ်မှ လှိမ့်ချ၍ မြစ်တွင် ဆင်များဖြင့်ဆွဲကာ ပုဇွန်တောင် ရေလက်ကြားတွင် ဖေါင်ပေါ်သို့ တင်ခဲ့သည်။ ခေါင်းလောင်းကြီး နှင့် ဖောင်သည် သန်လျှင်မှစ၍  မြစ်ကြောင်းတစ်လျှောက် ခရီးနှင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ရန်ကုန်မြို့နှင့် သန်လျှင်မြို့ ကြားပဲခူးမြစ် နှင့် ရန်ကုန်မြစ် ဆုံရာ မြစ်ဆုံ ခေါ် နေရာတွင် ဖောင်ပျက်ပြီး ခေါင်းလောင်းကြီး မှာ ရေအောက် သို့ ကျသွားခဲ့သည်။ ဒီ ဘရစ်တို လည်း ရေအောက် ပါသွားခဲ့သည်။ ပေါ်တူဂီ တို့လည်း ၎င်းကိုခိုးယူခြင်းကြောင့် အထိနာသည်။ ပေါ်တူဂီ ဂတ်ရုံးအား ဒေါသထွက်သော ဗမာများက တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး မှတ်တမ်းများအရ ပေါ်တူဂီ ခေါင်းဆောင်မှာ ဝါးရင်းတုတ်ဖြင့် တစ်ချက်ခြင်း ရိုက်၍ တဖြည်းဖြည်းခြင်း သေစေသည်ဟု ဆိုသည်။
ခေါင်းလောင်းကြီးနှင့်အတူ ဘုရင်မကြီး ရှင်စောပုမှ ကျိုက္ခမီရေလယ်ဘုရားသို့ လှူဒါန်းရန်အတွက် ဦးသာဆွေ ခေါင်းဆောင်သော အဖွဲ့မှ သွန်းလုပ်ထားသော ဉာဏ်တော် ၇ တောင် ရွှေသားစင်စစ် အလေးချိန် (၃) တန်ရှိသည့် ရပ်တော်မူ ဘုရားတစ်ဆူ၊ လုံအိုးကွဲသွားသောကြောင့် ဉာဏ်တော် ၇ တောင်တွင် တစ်မိုက်လျော့သော ရွှေသားအလေးချိန် (၃) တန်ရှိသည့် ရပ်တော်မူ ဘုရားတစ်ဆူ စုစုပေါင်း ရွှေ (၆)တန်နှင့် တန်ချိန် ၆၀ ခန့် ရှိသည့် အခြားခေါင်းလောင်း အသေးတစ်လုံးတို့လည်း အတူတကွ နစ်မြုပ်သွားခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။ နစ်မြုပ်နေသော နေရာမှာ ရေအနက် (၂၇)ပေ မြေကြီးအောက် (၂၅) ပေ စုစုပေါင်း (၅၂) ပေ တွင် ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။
ဆယ်ယူရန် ကြိုးပမ်းမှုများ
ရန်ကုန်ရှိ သမိုင်း အထောက်အထားများ အရ ၁၈၀ဝ ခုတွင် ခေါင်းလောင်းကြီးကျရာနေရာတွင် ဝဲကတော့ ထိုးသည်ဟု ပါသည်မှတပါး ဓမ္မစေတီ ခေါင်းလောင်းကြီးအား ဆယ်ယူမှု မရှိခြေ။ ယခုခေတ် လူကြီးများပင် ၎င်း  ဝဲကတော့ ကို မျက်မြင် ကိုယ်တွေ့ရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်။ မြစ်မှာ မနက်ပေ။ ပေ ၄၀ သာရှိပြီး ရေအောက်ရွှံညွှန်များမှာ နောက်ထက် ပေ ၄၀ လောက် ရှိမည်ဖြစ်ပြီး ၎င်းရွှံညွှန်များထဲတွင် ခေါင်းလောင်း ရှိပေမည်။
စဉ့်ကူးမင်းခေါင်းလောင်းတော်
စဉ့်ကူးမင်း ခေါင်းလောင်းတော် ခေါင်းလောင်း အသေးသည်လည်း ဗြိတိသျှ သိုက်သမား (British Prize Agent) များက ၁၈၂၄-ခုနှစ်တွင် ရွှေတိဂုံစေတီတော်မှ ယူဆောင်ရာ လှိုင်မြစ်တွင်း ကျနေရစ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဗြိတိသျှ တို့ စွန့်လွှတ်ခဲ့သော် ၎င်းခေါင်းလောင်းအား ရွာသားများက ဆယ်ယူခဲ့ပြီး စေတီတော်ထက်သို့ ပြန်ပို့ခဲ့သည်။
ဗြိတိသျှတို့၏ ကြိုးပမ်းမှု
ဗြိတိသျှတို့ ခေါင်းလောင်းကြီးအား ဆယ်ယူရန်အကြိမ်ကြိမ် ကြိုးစားသော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။ မြန်မာတို့က ခေါင်းလောင်းကြီးအား မူလ တည်ရှိရာ စေတီတော်သို့ ပြန်ပို့လျှင် ကူညီမည်ဟု ဆိုသဖြင့် ဗြိတိသျှတို့လည်း မစဉ်းစားပဲ ခေါင်းညိတ်ခဲ့သည်။ မြန်မာတို့တွင် ဉာဏ်နီဉာဏ်နက် ရှိသည်။ ရေငုတ်သမားများက ခေါင်းလောင်း၏ အောက်တွင် ဝါးလုံးခေါင်းများ တစ်လုံးခြင်းသယ်ယူထည့်ပြီးစုပေါင်းတွဲချည်ကာ ရေပေါ်ပေါ်စေသည်။ ၎င်းကြိုးစားချက်သည် ထိုအချိန်က မြန်မာတို့ အမျိုးသားရေးရစေခဲ့သည်။
မြန်မာအစိုးရ၏ ကြိုးပမ်းမှု
၁၉၉၅-ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလမှ ၁၉၉၇-ခုနှစ်၊ ဇွန်လအတွင်း အမေရိကန်လူမျိုး ရေငုပ်သမား ဂျင်ဘလန့် (Jim Blunt)က ဓမ္မစေတီခေါင်းလောင်း ရှာဖွေရေးကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၉၆-ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် နိုင်ငံခြား အဖွဲ့အစည်းက ကမ်းလှမ်းချက်ကို လက်ခံပြီး ခေါင်းလောင်းကြီးကို ရှာဖွေခွင့်ပြုခဲ့ရာ ခေါင်းလောင်းတည်နေရာကို ခိုင်ခိုင်မာမာ တင်ပြနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ခေါင်းလောင်းကြီး အပေါ်သို့ တင်ယူရေးအတွက် အခက်အခဲများ ရှိကြောင်း တင်ပြခဲ့သည်။
ဦးစံလင်း(ကော့သောင်း)မြို့ ဦးဆောင်သော အဖွဲ့က မြန်မာနည်း၊ မြန်မာ့ဟန် မြန်မာ့အဆင့်မြင့် နည်းပညာဖြင့်အကြိမ်ကြိမ် ဆယ်ယူရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ပထမအကြိမ်မှာ ၁၉၉၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၀ ရက်မှ ၁၉၉၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၁ ရက် အထိ ၃၂ ရက်ကြာ ခဲ့သည်။ ရေငုပ်သမား အခက်အခဲကြောင့် ပထမအကြိမ် ဆယ်ယူခြင်းကို လက်လျှော့ခဲ့သည်။ ၁၉၉၈ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် သောင်တူးစက် (၁၅၀၂) ဖြင့် ရှာဖွေရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ရာ ၁၉၉၈ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၁၁ ရက် ညနေ ၃ နာရီခွဲ အချိန်တွင် ခေါင်းလောင်းကြီး ရှိသော နေရာကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၉၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် သောင်တူးစက် (၁၀၀၀) ဖြင့် ဆယ်ယူရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း လုပ်အား မနိုင်သဖြင့် ရပ်တန့်ခဲ့သည်။ ထိုအဖွဲ့မှာ ယခုတိုင် ဆယ်ယူရန် ကြိုးပမ်းဆဲ ဖြစ်သည်။ စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီမှ လည်းကောင်း၊ ၁၉၉၈ တွင် ဒေါ်အေးသိန်းနှင့် အဖွဲ့မှလည်းကောင်း ခေါင်းလောင်းကို ရှာဖွေဆယ်ယူရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။)
မြန်မာ အစိုးရသည် အင်္ဂလိပ် ရေငုတ်၊ ဇီဝ၊ ရှေးဟောင်း နှင့် စွမ်းအင် ပညာရှင် မိုက် ဟက်ခြာ (Mike Hatcher) အား ခေါင်းလောင်းကြီးအား ဖော်ယူ၍ စေတီတော်သို့ ပြန်လည် ပို့ဆောင်ရန် အကူအညီ ရယူခဲ့သည်။ ဂျပန်၊ ဩစတြေးလျ နှင့် အမေရိကန် တို့ပါဝင်သော ၎င်း လုပ်ငန်းကို ဟက်ခြာ က သဘောတူခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓသာသနာ ထွန်းကားရေး အကျိုးဆောင် ရစ်ချတ် ဂရီ က အားတက်သရော ပါဝင်၍ ရန်ပုံငွေရှာခဲ့သည်။ ၎င်းလုပ်ငန်းကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဆင့်ထိ စိတ်ဝင်စားစေသည်မှာ သံသယ ရှိစရာ မလိုပါ။ ဂျာမန် ရုပ်ရှင် ကုမ္ပဏီ တစ်ခုကလည်း ၎င်း စွန့်စားခန်းကို ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးမည် ဖြစ်ပြီး "ဒီတူးဖော်ရေးသာ အောင်မြင်ခဲ့လျှင် ဗုဒ္ဓဘာသာ နဲ့ပတ်သက်လို့ ဒါဟာ ခရစ်ယာန်မှာ လိုတရ ခွက် (Holy Grail) ရသလိုပါပဲ" ဟု ဆိုခဲ့သည်။
ဘာသာရေး ကိုင်းရှိုင်းသော မြန်မာ တို့ကမူ ဗုဒ္ဓ၏ မြင့်မြတ်သော် အမွေကို ပြန်လည်ထိမ်းသိမ်းခြင်းဖြင့် မြန်မာ နိုင်ငံ၏ ကံ ပြန်လည်ကောင်းမွန် လာလိမ့်မည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ဓမ္မစေတီ ခေါင်းလောင်းကြီးအား ဆယ်ယူခြင်းသည် မြင့်မြတ်သောမင်း နှင့် သူ၏ ပြည်သူပြည်သားများ၏ ဆုံးရှုံးနေသော အမွေကို ပြန်လည် ရရှိကြမှာ သေချာပါသည်။ ထို့အပြင် ၎င်းခေါင်းလောင်းတွင် ရေးထိုးထားသော စာများက သမိုင်း နှင့် ဘာသာစကား ပညာရှင် တို့အတွက် အဖိုးမဖြတ်နိုင်သော အထောက်အထားပင် ဖြစ်ပေမည်။
မိုက် ဟက်ခြာ နှင့် ၎င်း၏ အဖွဲ့ များက ဓမ္မစေတီ ခေါင်းလောင်းကြီးအား ဆယ်ယူခြင်း လုပ်ငန်းကို ၂၀ဝ၁ တွင် စရန် ရည်ရွယ် ခဲ့ပြီး ခေါင်းလောင်းကြီး၏ နေရာကို အတိအကျ စရှာရန် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ဘီဘီစီ၏ သတင်းကြေညာချက်ကြောင့် လူအများ ၎င်းဆယ်ယူခြင်း လုပ်ငန်းကို စိတ်ဝင်စားခဲ့သော်လည်း မဖြစ်မြောက်ခဲ့ပေ။ ထင်ဆချက်အရ ၂၀ဝ၀ ဇူလိုင်လ တွင် ၎င်းအဖွဲ့သည် အင်ဒိုနီးရှား ဆယ်ယူရေး ပြဿနာ ကြောင့် ကြံ့ကြာခဲ့ခြင်း ဖြစ်ဟန်တူသည်။
ဘိုးကုတ်ရွာ၊ ပေါက်တူး
ဘိုးကုတ်ရွာ၊ ပေါက်တူး
ဓမ္မစေတီခေါင်းလောင်းကြီး
မြန်မာအစိုးရ၏ ကြိုးပမ်းမှု
ထိုဆယ်ယူခြင်း လုပ်ငန်းသာ စခဲ့လျှင် ရေငုတ်သမားများသည် ညကြည့်မှန် တက်ထားသော ခေါင်းစွက်များဖြင့် အတူ copper sulfate ရှာဖွေရေး ကိရိယာများဖြင့် ခေါင်းလောင်းကို ရှာမည်ဖြစ်သည်။ ကို မပြောနိုင်သေးကြောင်း ဆက်လက်ရှာဖွေရန် လိုအပ်ကြောင်းသာ ပြောကြားခဲ့သည်။)
ဂြိုဟ်တုမှ တွေ့ရှိ
၂၀၁၂-ခု၊ မတ်လ(၁၆)ရက်တွင် ရန်ကုန်မြစ်-ပဲခူးမြစ်-ပုဇွန်တောင်ချောင်းတို့ ဆုံရာအလယ်တွင် နှစ်ပေါင်း ၄၀၀ ကျော်တိုင် နစ်မြုပ်နေသော ဓမ္မစေတီ ခေါင်းလောင်းကို အမေရိကန်နိုင်ငံမှ လွှတ်တင်ထားသော နာဆာ Land Sat 7 ဂြိုဟ်တုဖြင့် ခေါင်းလောင်းပုံရိပ်ကို အတိအကျ တွေ့ရှိခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။ “လွန်ခဲ့တဲ့ ငါးရက်လောက်က ကြည့်ဖြစ်ခဲ့တာ ဘယ်နေရာမှာ ခေါင်းလောင်း ရှိတယ်၊ ဘယ်နေရာမှာ သင်္ဘောပျက် ရှိတယ် ဆိုတာတွေကို အတိအကျ မြင်နေရပါတယ်။ ဓမ္မစေတီခေါင်းလောင်းကို ရေထဲကနေ ပြန်လည်ဆည်ယူဖို့ ခန့်မှန်းခြေ ဒေါ်လာငါးသိန်း ဝန်းကျင်လောက် လိုတယ်။ အခုလက်ရှိတော့ အဲဒီဓမ္မစေတီ ခေါင်းလောင်းကို ဆယ်ယူဖို့ နိုင်ငံတော်အနေနဲ့ ဘယ်သူ့ကိုမှ လုပ်ပိုင်ခွင့် မပေးသေးဘူး” ဟု ဒဂုံတက္ကသိုလ် ဘူမိဗေဒ အငြိမ်းစား ပါမောက္ခ ဦးစိုးသိန်းက ပြောသည်။
“ဩစတြေးလျ ပညာရှင်တွေက ဓမ္မစေတီခေါင်းလောင်း ရှိမယ့်နေရာကို အသံလှိုင်းနဲ့ စမ်းသပ်ခဲ့ကြတာ။ ကျွန်တော်က မြစ်အတွင်းမှာ ရှိတဲ့ သံဓာတ် အနည်းအများ ပမာဏကို Land Sat 7 နာဆာဂြိုဟ်တုနဲ့ ကြည့်ရှုစမ်းသပ်ပြီး ခေါင်းလောင်းကို ဖော်ထုတ် တွေ့ရှိခဲ့တာပါ” ဟု ဦးစိုးသိန်းက ပြောသည်။ ရွှေတိဂုံစေတီတော် နှစ် ၂၆၀၀ ပြည့်တွင် လူအများ အဆိုပါ ဓမ္မစေတီ ခေါင်းလောင်းကြီးကို ဖူးမြော်စေချင်သည့် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ယခုကဲ့သို့ Land Sat 7 နာဆာဂြိုဟ်တုဖြင့် ကြည့်ရှုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ယင်းက ထပ်မံ ပြောသည်။ “ဓမ္မစေတီ ခေါင်းလောင်းကြီး အကြောင်းကို လူကြီးသူမတွေ ပြောတာပဲ ကြားဖူးတယ်။ တစ်ခါမှ မမြင်ဖူးဘူး။ အခုလို ဂြိုဟ်တုနဲ့ ခေါင်းလောင်းပုံရိပ်ကို အတိအကျ မြင်ရပြီဆိုတော့ ဘယ်အချိန် ကုန်းပေါ်ကို ပြန်ရောက်မလဲဆိုတာ စိတ်ဝင်စားမိတယ်” ဟု အဆိုပါ ခေါင်းလောင်းအကြောင်းကို စိတ်ဝင်စားသည့် ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်နေသူ တစ်ဦးက ပြောသည်။
လွှတ်တော် တင်ပြခြင်း
၂၀၁၂ ခုနှစ် ကျင်းပခဲ့သော ပထမအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် တတိယပုံမှန်အစည်းအဝေးတွင် မွန်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၅) မှ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးနိုင်ထွန်းအံ့က ရှေးခေတ်မွန်လူမျိုးတို့၏ လက်ရာတစ်ခုဖြစ်သော ဓမ္မစေတီခေါင်းလောင်း ဆယ်ယူရန် အစီအစဉ် ရှိမရှိ မေးမြန်းခဲ့သည်။
ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါ်စန္ဒာခင်က ဓမ္မစေတီခေါင်းလောင်း ဆယ်ယူရန်အတွက် စင်ကာပူနိုင်ငံ အက်စီမက်စ် အင်တာနေရှင်နယ်မှ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၀ သန်းခန့် အကုန်အကျခံ၍ သင်္ဘောများ ငှားရမ်းရှာဖွေရန် ကမ်းလှမ်းထားကြောင်းနှင့် နည်းပညာ၊ အတတ်ပညာ၊ ပညာရှင်အား၊ ငွေအင်အား လိုအပ်သော ပစ္စည်းကိရိယာများ ပြည့်စုံမှသာ ဆောင်ရွက်နိုင်မည်ဖြစ်ရာ အဆိုပါ ကုမ္ပဏီများနှင့် ဆက်လက် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက် ရန်ရှိကြောင်း ဖြေကြားခဲ့သည်။
အလားတူပြီးခဲ့သည့် စက်တင်ဘာလအတွင်း ကျင်းပခဲ့သော ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် သတ္တမအစည်းအဝေးတွင်လည်း ဓမ္မစေတီခေါင်းလောင်းကြီးအား ဆယ်ယူရန် အကြောင်းနှင့် ပတ်သက်၍ ထပ်မံမေးမြန်းခဲ့ရာ ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးသန်းဆွေက ခေါင်းလောင်းဆယ်ယူရန် ကမ်းလှမ်းသည့် ကုမ္ပဏီ အနေဖြင့်လည်း ငွေကြေး၊ အတတ်ပညာပြည့်စုံပြီး အဆင်သင့်ဖြစ်သော ကုမ္ပဏီ မဖြစ်သည့်အပြင် ပွဲစားသဘောမျိုးသာ ကမ်းလှမ်းသည့်အတွက် ပျက်ပြယ်သွားခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့သည်။
ထို့ပြင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ဆယ်ယူရန် ကျိုက်ထီးဆောင်းဆရာတော်နှင့် စင်ကာပူမှ ကုမ္ပဏီတို့က ကြိုးပမ်းကြသည်။
စတင်ဆယ်ယူ
၂၀၁၄-ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ(၁၁) ရက်တွင် ဓမ္မစေတီခေါင်းလောင်းကြီးအား ဦးစံလင်း(ကော့သောင်း)မြို့ ဦးဆောင်သော အဖွဲ့က စတင်ဆယ်ယူသည်။
ကျမ်းကိုး
<References />
ပြင်ပအင်တာနက်စာမျက်နှာအညွှန်း
ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံးသော ခေါင်းလောင်းကြီး ၃ လုံး
ပင်လယ်နက်
ပင်လယ်နက် (Black Sea) သည် ကုန်းတွင်းပိတ် ပင်လယ် ဖြစ်၍ ဥရောပတိုက် အရှေ့တောင်ဘက်ခြမ်း တစ်ခုလုံး၏ ဝန်းရံထားခြင်းခံရသည်။ မြေထဲပင်လယ်၊ အေဂျင်ပင်လယ် တို့မှတဆင့် အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။
ညောင်သာရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ညောင်သာရွာ (Nyaungthar)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ဈေးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၀၈၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဈေးကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၁၉ ဦး၊ မ ၁၁၃၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၅၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရဲမွန်
ရဲမွန်
Dream catcher
Native American လူမျိုးများ၊ အထူးသဖြင့် အမေရိကန် အင်ဒီယန် လူမျိုးများ၏ ရိုးရာ အဆောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အိပ်ပျော်နေသည့် အချိန်တွင် မကောင်းသော အိပ်မက်ဆိုးများကို တိုက်ထုတ်နိုင်သည့် အစွမ်းရှိပြီး ကောင်းသော အိပ်မက်များကို ဖန်တီးနိုင်သည့် အရာတစ်ခုအဖြစ် ယူဆကြသည်။
DreamCatcher ၏ ပုံစံမှာ အလယ် အဝိုင်းလေးတွင်ရှိသော ပိုက်ကွန်ပုံစံ ယက်ထားသည့် ကြိုးနှင့်ပုတီးလုံးလေးသည် ကောင်းသော အိပ်မက်များကို ဖမ်းပေးနိုင်သည့် အစွမ်းရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ ဖမ်းထားသည့် အိပ်မက်ကောင်းလေးများကို အောက်နားရှိ ငှက်မွေးတွဲလောင်းမှတဆင့် အိပ်စက်နေသော လူထံသို့ ပို့ဆောင်ပေးသည်။
Native American တို့၏အယူအဆမှာ ညအချိန် လေထဲတွင် ကောင်းသော အိပ်မက်နှင့် မကောင်းသော အိပ်မက်များ ရောထွေးမျောလွင့်နေကြရာ ဤ Dream Catcher လေးကို မိမိ၏ အိပ်ရာအနားတွင် ချိတ်ဆွဲပေးထားပါက ကောင်းတဲ့ အိပ်မက်များကို ဖမ်းယူပြီး အိပ်မက်လှလှမက်စေသည်။ ကောင်းသော အိပ်မက်များက Dream Catcher နှင့်တွေ့သည့်အခါ ညှိတွယ်ပြီး လူကို အိပ်မက်ကောင်းများ ဖြစ်ပေါ်စေကာ မကောင်းသော အိပ်မက်များမှာ Dream Catcher နှင့်ထိမိလျှင် ပျက်ပြယ်သွားသည်ဟု ဆိုသည်။
ပြုလုပ်ထားပုံ
အဝိုင်းပုံစံ ပြုလုပ်ထားခြင်းမှာ နေနှင့် လကို ကိုယ်စားပြုသည်ဟု ဆိုသည်။ ငှက်မွေးမှာ အမျိုးသမီးများအတွက် ဆိုပါက ဇီးကွက်ငှက်မွေးကို အသုံးပြုထားခြင်းက ပညာရှိခြင်းကို ဆိုလိုပြီး အမျိုးသားများ အတွက် သိန်းငှက်မွေးကို အသုံးပြုထားခြင်းက ရဲရင့်ခြင်း ကို ဆောင်သည်။
ရဲရွာသစ်ရွာ၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်
ရဲရွာသစ်ရွာ (Yeywarthit)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်၊ မီးသွေးဘုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၆၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မီးသွေးဘုတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၃၀၄ ဦး၊ မ ၄၂၉၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၆၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အ.ထ.က(၁)ပုဇွန်တောင်
အမှတ်(၁) အခြေခံပညာ အထက်တန်းကျောင်း ပုဇွန်တောင်သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ဗိုလ်တထောင်ခရိုင်ရှိ ပုဇွန်တောင်မြို့နယ် ၄၅ လမ်းနှင့် လမ်း ၅၀ကြား အနော်ရထာလမ်းမပေါ်  တွင် တည်ရှိသည်။ဤကျောင်း၏ အဆောက်အအုံသည် နှစ် ၁၀၀ကျော် သက်တမ်းရှိ၍  ရန်ကုန်မြို့၏ ထူးခြားသော မြို့ပြ အမွေအနှစ်များထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
သမိုင်းအကျဉ်း
၂၀၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀ တွင်  ၂၆ ခုမြောက် အပြာရောင်ကမ္ဗည်းပြားကို တပ်ဆင်သည်။
စက်ကလေး
စက်ကလေး (စက်သေနတ်ကလေး) သည် စက်သေနတ် အမျိုးအစား ဖြစ်ပြီး ပစ္စတို ကျည်ဆန်များကို အသုံးပြု ပစ်ခတ်သည်။ စက်ကလေးများသည် ကွန်မန်ဒိုများ ၊ အထူးတပ်ဖွဲ့များ ၊ အကြမ်းဖက် နှိမ်နင်းရေး တပ်ဖွဲ့များ ၊ လေတပ်သားများ ၊ ရေတပ်သားများနှင့် သံချပ်ကာ တင့်ကား တပ်သားများအတွက် အဓိက လက်နက်များ ဖြစ်ကြသည်။
သမိုင်းကြောင်း
ပထမ ကမ္ဘာစစ်အတွင်း အီတလီ ၊ ဂျာမဏီနှင့် အမေရိကန်တို့သည် ပစ္စတိုများကို တိုးတက် တီထွင် ထုတ်လုပ်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၂၀ မှ ၁၉၃၀ အတွင်းတွင် အမေရိကန် ရဲများနှင့် လူဆိုးဂိုဏ်းများ အကြား တော်မီဂန်း ဟု လူသိများသည့် Thompson စက်ကလေး သည် ရေပန်းစား လူကြိုက်များခဲ့သည်။ စက်ကလေးများ၏ အရွယ်အစား သေးငယ် ပေါ့ပါးခြင်းနှင့် ပစ်အား ကောင်းမွန်ခြင်းတို့ကြောင့် ပိုမို ခေတ်မှီ တိုးတက်အောင် ထုတ်လုပ်လာခဲ့ကြသည်။
ဗြိတိသျှဘားမား၏ နန်းရင်းဝန်များ စာရင်း
ဤသည်မှာ မြန်မာကိုလိုနီ၏ နန်းရင်းဝန်များဖြစ်ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံကို အိန္ဒိယမှခွဲထုတ်ပြီး အုပ်ချုပ်ရေးအသစ်ပေးသောအခါ နန်းရင်းဝန်များကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ နန်းရင်းဝန်ရာထူးသည် ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးနှင့်ဆင်တူသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကိုလိုနီခေတ် *
ငါးခုံးမချောင်းရွာ၊ ဒုတ်ရိုက်
ငါးခုံးမချောင်းရွာ၊ ဒုတ်ရိုက်
ခဲဒိုရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ခဲဒိုရွာ (Hkedo)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ နန်းပုလင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၅၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နန်းပုလင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၂၆ ဦး၊ မ ၃၃၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၆၂၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တမ်းချင်း
တမ်းချင်းဆိုသည်မှာ တမ်းတအောက်မေ့ဘွယ်ကောင်းသော လွန်လေပြီးသော အကြောင်းအရာတို့ကို ဖွဲ့နွဲ့ စီကုံးသော သီချင်းကို တမ်းချင်းဟု ခေါ်သည်။ (နန္ဒမာလိနီ ... မှ) လွမ်းချင်းနှင့် ကွာခြားချက်မှာ လွမ်းချင်းသည် လက်ရှိမျက်မှောက်ဖြစ်ပျက်သည့် အကြောင်းအရာများကို ရေးစပ်သီကုံးခြင်းဖြစ်ပြီး တမ်းချင်းသည် လွန်လေပြီးသော ပျက်စီးပြီးဖြစ်သော အကြောင်းအရာများကို တမ်းတ အောက်မေ့စွာ ရေးစပ်သီကုံးခြင်းဖြစ်သည်။
တမ်းချင်းများကို လေးလုံးစပ် လင်္ကာသွားဖြင့် ဖွဲ့ပြီး လွမ်းချင်းများကို အချိုးသွားဖြင့် (သံချိုနှင့်ဆင်ပါသည်) ဖွဲ့ရသည်။ ခြင်္သေ့လည်ပြန် နဘေစပ်နည်းကိုလည်း သုံးလေ့ရှိသည်။
Dota
"Dota - Defense of the Ancients" ဟုအမည်ရသောဂိမ်းသည် နိုင်ငံတကာတွင် ရေပန်းအစားဆုံးဂိမ်းဖြစ်သည်။
Dota ကိုတည်ထောင်သူမှာ Ice Frog ဖြစ်သည်။ Blizzard မှထုတ်လုပ်သော World of Warcraft - Frozen Throne မှ World Editor ကိုမှီး ကိုယ်ပိုင် စိတ်ကူးဖြင့်ရေးဆွဲထားသောမြေပုံတစ်ခုဖြစ်သည်။
ဝက်စုရွာ
ဝက်စုရွာ
ပန်တာတီးရွာ၊ ပူတာအိုမြို့နယ်
ပန်တာတီးရွာ(Pangtartee)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ပူတာအိုမြို့နယ်၊ ဖတ်မာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၅၇၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖတ်မာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၄၁ ဦး၊ မ ၁၀၂၄ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၀၆၅ ဦး နေထိုင်သည်။ ၎င်းရွာသည် တိမ်ကောသွားခဲ့သည်။
မြောင်တောင်ရွာ၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်
မြောင်တောင်ရွာ (Myaungtaung)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်၊ ညောင်ပင်သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၁၅၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝန်းသိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန္တလာမြင့်
မန္တလာမြင့်(၁၉၀၀-၁၉၉၀)သည် ​ခေတ်​ဟောင်းဓာတ်ပြားအဆို​တော်ကြီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။နန်း​တော်​​ရှေ့ဆရာတင်ရေး​သော ရွှေဘိုသနပ်ခါး​သီချင်းသည် မန္တလာမြင့်၏အ​ကျော်ကြားဆုံး သီချင်းဖြစ်သည်။
မန္တလာမြင့်
မန္တလာမြင့်သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခေတ်ဟောင်းဓာတ်ပြား အဆိုတော်ကြီးဖြစ်သည်။ ဒေါ်မန္တလာမြင့်ကို ၁၉၁၀-ခုနှစ်၊ မတ်လ(၁၆)ရက်နေ့၌ အဖဦးမျှင်နှင့် အမိဒေါ်ဆင့်တို့မှ မန္တလေးမြို့ ရေကြည်အရပ်တွင် (ရေကြည်ရပ်သည် မန္တလေး ၈၅ လမ်းနှင့် ၂၅ လမ်း အပြ)ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ အမည်ရင်းမှာ မငွေ ဖြစ်ပြီး မွေးချင်းငါးဦးအနက် တတိယသမီး ဖြစ်သည်။ မငွေ၏ ဘဝက ဆန်းကြယ်လှသည်။ ရင်နင့်စရာလည်း ကောင်းလှသည်။ မငွေ ခုနှစ်လသမီးအရွယ်ကပင် မျက်စိကွယ်ခဲ့လေသည်ဟု ဆို၏။ သို့သော် မျက်မမြင် ဒုက္ခိတကလေးအဖြစ် ကြီးပြင်းလာရသူ မငွေသည် မိမိဘဝကို အရှုံးမပေးခဲ့ပေ။ အသက် ၁၁-နှစ်အရွယ်တွင် မန္တလေးဈေးချိုတော် ပိုးတန်း၌ သီချင်းဆိုပြရင်း ဘဝလောကဓံကို ရုန်းကန်ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ မျက်စိနှစ်ကွင်း အလင်းမရရှာသော်လည်း အသံပါရမီကလေးက ပါလာသည်။ မငွေ၏ ချိုမြသောအသံကို ကြားရသူတိုင်း စိတ်ဘဝင် ကြည်လင်အေးမြကြရသည်။ မိဘများ ချို့တဲ့ကြသော်လည်း မငွေက ငယ်စဉ်ကပင် မိဘကို အကျိုးပြုနိုင်ခဲ့သည်။ မိသားစုအတွက် တစ်ဖက်တစ်လမ်းမှ ဝင်ငွေရှာပေးနိုင်ခဲ့သည်။
ဘဝတစ်ကွေ့
မငွေ အသက် ၂၅-နှစ်အရွယ်တွင် ဘဝလမ်းကြောင်းက ပြောင်းလဲသွားသည်။ မန္တလေး ရိုးကုမ္ပဏီ၏ တိုက်ခွဲမှတစ်ဆင့် ရန်ကုန် ကိုလံဘီယာ ဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ၌ ဓာတ်ပြားသွင်းရန် မငွေကို လာခေါ်သည်။ သို့ဖြင့် မငွေ ရန်ကုန်သို့လိုက်သွားရသည်။ ထိုစဉ်က ကိုလံဘီယာ ဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီသည် ယခု မဟာဗန္ဓုလလမ်းနှင့် မဟာဗန္ဓုလပန်းခြံထောင့် ရိုးကုမ္ပဏီတိုက်တွင် တည်ရှိသည်။ မငွေ ရန်ကုန်ဂီတလောကသို့ ရောက်လာသောအခါ မန္တလေးသူဖြစ်သဖြင့် မန္တလာမြင့်ဟု အမည်ပေးခဲ့ကြသည်။ ၁၉၃၅-ခုနှစ်တွင် မန္တလာမြင့်တို့ စတင် သီချင်းဓာတ်ပြား သွင်းကြရသည်။
ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားသီချင်း
ဒေါ်မန္တလာမြင့်၏ ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားသီချင်းမှာ ဂီတစာဆို ဆရာရွှေတိုင်ညွန့် ရေးစပ်သည့် ဘောလယ်သံဆန်း ဖြစ်သည်။ ဓာတ်ပြားသွင်းသည့် အတွေ့အကြုံ မရှိသေးသူ မန္တလေးသူ မငွေ (ခေါ်) မန္တလာမြင့်အား အမေဒေါ်အောင်ကြည်က အစစအရာရာ ကူညီပြသပေးခဲ့သည်။ ဤသီချင်းကပင် မငွေအား မန္တလာမြင့်အဖြစ် ထင်ပေါ်ကျော်ကြား လာစေခဲ့သည်။ အောင်မြင်သော အဆိုတော်တစ်ဦးဘဝသို့လည်း ပို့ဆောင်ပေးခဲ့သည်။
ရွှေဘိုသနပ်ခါး
ရွှေဘိုသနပ်ခါး သီချင်းကို မန္တလာမြင့်၏ အကျော်ကြားဆုံးတေးဟု ဆိုကြသည်။ `အစကတော့ဖြူဖြူ ညိုသွားပြီ၊ အခုတော့ ညိုသွားပြီ၊ ပျိုမှားပါပီရှင် ခေါ်လာမိတယ်´ အစချီ ၎င်းသီချင်းကို နန်းတော်ရှေ့ ဆရာတင်က ရေးဖွဲ့ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဆရာတင်က သူ၏ထုံးစံအတိုင်း `ကြံကြံဖန်ဖန်ရန်ကုန်သူ၊ မန္တလာမြင့်တို့ ရန်ကုန်သူ၊ မန္တလေးရောက်မှ အသားမည်း ပြန်သတဲ့ဆူ´ စသည်ဖြင့် တေးဆိုသူ မန္တလာမြင့်၏ အမည်ကို တေးသီချင်းတွင် ထည့်သွင်းစပ်ဆိုခဲ့သည်။ ဤသီချင်းကို ၁၉၃၈-ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် ဓာတ်ပြားသွင်းခဲ့၏။ နောင် အဆိုတော် ကိုအံ့ကြီးက ရန်ကုန်သူ အမည်ဖြင့် ပြန်လည်သီဆိုခဲ့သည်။ သို့သော် `အသားရယ်ဖြူ လူပေမို့လား´အစချီစာပိုဒ် တစ်ပိုဒ် မပါဝင်ခဲ့ပေ။
ဗိမ္မိသာရ
ဗိမ္မိသာရ သီချင်းမှာမူ ဂီတစာဆို ဆရာ ရွှေတိုင်ညွန့်၏ လက်ရာဖြစ်သည်။ ဤသီချင်းပါ တေးစာသားများမှာ မန္တလာမြင့်၏ ကရုဏာသံ အဆွဲအငင် အတက်အကျတို့ကြောင့် နားဆင်ရသူ တေးပရိသတ်တို့ အဖို့ စူးနစ်ခံစားစေခဲ့သည်။ ဤ ဗိမ္မိသာရ သီချင်းကို မကြည်အောင်က ဦးစွာသီဆို ဓာတ်ပြားသွင်းခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုစဉ်က လည်ချောင်းနာနေသဖြင့် ဓာတ်ပြားပြန်ဖွင့်ကြည့်ရာ အသံကို အားရကျေနပ်မှု မရှိဖြစ်ခဲ့ရသည်။ သို့ဖြင့် မန္တလာမြင့်ကို သီဆိုစေပြီး ဓာတ်ပြားထပ်မံ သွင်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ မန္တလာမြင့်ဆိုခဲ့တဲ့ သီချင်းပေါင်း (၂၁)ပုဒ်ရှိသည်။ ၁၉၃၅ -ခုနှစ်မှ ၁၉၃၈ ခုနှစ်အထိ သီချင်းဆိုခဲ့သည်။ ဒေါ်မန္တလာမြင့်သည် အဆိုအတီး ပညာရှင်များဖြစ်သော ရွှေပြည်အေး၊ ဂီတာစိမ်းမောင်၊ ဦးသောင်းဖေ (ဂီတာသောင်း)၊ စောင်းဦးဘသန်း၊ ဦးဘထင်၊ ဦးအုန်းမောင်၊ ဦးအောင်ချင်း (ဂီတာဦးစိမ်းမောင်၏ ဖခင်) စသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် တွဲဖက်သီဆိုခဲ့ရသည်။
ဘဝနိဂုံး
ခေတ်ဟောင်း အဆိုတော်ကြီး ဒေါ်မန္တလာမြင့်သည် တူ၊ တူမများနှင့် နေထိုင်ရင်း မျက်မမြင် ဒုက္ခိတတစ်ဦးအဖြစ် သီချင်းလှည့်လည် သီဆိုရင်း အသက် ၈၁-နှစ်အရွယ် ၁၉၉၀-ခုနှစ်၊ မေလ (၃)ရက်နေ့တွင် မန္တလေးမြို့၊ ပြည်ကြီးကျက်သရေအနောက်ရပ်ကွက်၊ မြင်းစာရေးကြီးဝင်း နေအိမ်၌ ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။
ကြည့်မြင့်ရွာ၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်
ကြည့်မြင့်ရွာ (Kyimyint)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်၊ သုံးဆယ့်ခြောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၉၂၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သုံးဆယ့်ခြောက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၆၈ ဦး၊ မ ၃၄၇၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၁၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
မန္တလာမြင့်
မန္တလာမြင့်၏ တေးများ
ဒေါ်မန္တလာမြင့်သည် ၁၉၃၅-ခုနှစ်မှစ၍ ၁၉၃၈-ခုနှစ်အထိ (၁၃၀၀-ပြည့် အရေးတော်ပုံကာလတိုင်) သုံးနှစ်ခန့် ဓာတ်ပြားသွင်းခဲ့ရသည်။ မန္တလာမြင့် အမည်ဖြင့် ဓာတ်ပြားသွင်းခဲ့ရသော သီချင်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
ကြည့်မြင့်ရွာ၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေနံချောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန္တလာမြင့်
ကိုးကား
<References />
လှပ်၍လွင့်သော
လှပ်၍ လွင့်သော သည် ၂၀၁၉ ခုထွက် မြန်မာ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။ စံပယ်ဖြူနု၏ လှပ်၍လွင့်သော ကမ္ဘာ ဝတ္ထုကို ဝိုင်း ဇာတ်ညွှန်းခွဲ ရိုက်ကူးသည်။ ကျော်ရဲအောင်၊ မို့မို့မြင့်အောင်၊ ဖွေးဖွေး၊ ခင်ဝင့်ဝါတို့ အဓိက ပါဝင်ထားကြသည်။ မတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ရုံတင်သည်။
ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း
ဆယ်တန်းစာပြသော သာမန်မိန်းကလေး ငြိမ်းမှာ ရင်းနှီးသူဟူ၍ ဖခင် ဦးမောင်ပြေ၊ ဥက္ကာ၊ ဥက္ကာ၏အစ်မ မမသက်တို့သာ ရှိသည်။ တစ်နေ့သော် ဥက္ကာတို့အလှူ၌ မမသက်၏မိတ်ဆွေ ကြည်ပြာနှင့် ဆုံသည်။ ကြည်ပြာက ခင်ငြိမ်းချမ်းဖခင်မှာ သူ့မောင် တာရာကို သတ်သွားသည်ဟု ပြောလာသည်။
အဒေါ်ဖြစ်သူအား မေးရာ စွပ်စွဲခံရဖူးသော်လည်း ကွင်းလုံးကျွတ် လွတ်လာကြောင်း ပြောသည်။ ဖခင်၏ သိက္ခာအတွက် လွန်ခဲ့သော (၁၈) နှစ်က အမှုကို ငြိမ်းက ပြန်ဖော်ရန် ကြိုးစားတော့သည်။
ဦးမောင်ပြေ၏ မူလဌာနေမှာ ဘားအံဖြစ်သည်။ ထိုအရပ်၌ သစ်လုပ်ငန်းလုပ်ကာ နေသည်။ သူနှင့် အဆင်မပြေသူမှာ ကြည်ပြာနှင့် တာရာတို့၏ ဖခင် ဦးသက်ဆွေ ဖြစ်သည်။ ရန်ပုံငွေကိစ္စတစ်ခုနှင့် အဆင်မပြေဖြစ်ကြရာ ဦးမောင်ပြေက တာရာကို တမလွန်ပို့ကာ ဦးသက်ဆွေအား ရန်စသည်။ ခရိုင်တရားရုံး၌ ထောင် (၁၀) နှစ်ကျရန် အမိန့်ချသော်လည်း ပြည်နယ်၌ အယူခံဝင်ပြီးနောက် ငွေများငွေနိုင်ဖြစ်ကာ လွတ်သွားသည်။ အမှုပြီးနောက် ပြည်ဖုံးကားချသည့်အနေဖြင့် ရန်ကုန်သို့ ပြောင်းနေသည်။
ခံဖက်မှ ကြည်ပြာတို့မှာ်မကျေမချမ်းဖြင့် တနုံ့နုံ့ ခံစားရသည်။ ဦးမောင်ပြေမှာလည်း လိပ်ပြာမလုံ၍ တရှောင်ရှောင်ဖြစ်နေသည်။
အဖြစ်အပျက်စုံကို ငြိမ်း သိပြီးနောက် ဖခင်အပေါ်ထားသည့် သူ့အမြင်များ ပြောင်းသွားတော့သည်။ ကြည်ပြာမှာလည်း ငြိမ်း၏ အားထုတ်မှုကို ကျေနပ်ကာ ဦးမောင်ပြေအပေါ် ဥပက္ခာ ပြုနိုင်သွားသည်။
မဲဇလီရွာ၊ ကွမ်းခြံကုန်း
မဲဇလီရွာ၊ ကွမ်းခြံကုန်း