cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဌေးအောင်
ပညာရေး
သူသည် စစ်တက္ကသိုလ် အပါတ်စဉ်(၁၉ )ဆင်းဖြစ်သည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် နှင့် အပါတ်စဉ်တူသည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံ ဂျော့ရှ်ဝါရှင်တန် တက္ကသိုလ်မှ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်း စီမံခန့်ခွဲမှုပညာဖြင့် မဟာဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ မဲဖာလောင်တက္ကသိုလ်မှ လူမှုသိပ္ပံဘာသာရပ်ဖြင့် ပါရဂူဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။
ဝန်ထမ်းဘဝ
သူသည် တပ်မတော်သားဘဝမှနေ၍ အရပ်ဘက် ဟိုတယ်၊ခရီးဌာန သို့ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ရွှေ့ပြောင်းလာသည်။ရာထူးအဆင့်ဆင့်တိုးပြီး ၂၀၀၄ တွင် ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဖြစ်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေးဘဝ
၂၀၁၂ စက်တင်ဘာလတွင် ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်း ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီးအဖြစ် သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်က ခန့်အပ်ခဲ့သည်။၂၀၁၆ မတ်လ ၃၀ရက်အထိ ထမ်းဆောင်သည်။ ယင်းမတိုင်မီက ၂၀၁၁ မတ်လမှ စတင်ကာ ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီနောက်ပိုင်း နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ လက်ထက် ၂၀၂၁ ဩဂုတ် ၅ရက်နေ့တွင် ၎င်းသည် ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး ဖြစ်လာပြန်သည်။ ထိုတာဝန်ကို ၂၀၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ရက်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီး အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ပြောင်းလဲခန့်အပ်ခံရကာ ၂၀၂၃ ဩဂုတ် ၂ရက်တွင် ရာထူးမှ အနားပေးခံရသည်။
ဂွေးတောက်ကြီးရွာ၊ ချောင်းဝ
ဂွေးတောက်ကြီးရွာ၊ ချောင်းဝ
ဝဲစုရွာ၊ ရာဇူတိုင်ကညင်ချောင်း
ဝဲစုရွာ၊ ရာဇူတိုင်ကညင်ချောင်း
ဘဲအင်းရွာ၊ ကြွေချိုင် (ကူးတို့လေး)
ဘဲအင်းရွာ၊ ကြွေချိုင် (ကူးတို့လေး)
ဒိုင်ကြီးရွာ
ဒိုင်ကြီးရွာ
မြင်းမထိ (မြောက်)ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
မြင်းမထိ (မြောက်)ရွာ (Myinmahti (North))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ ပေါ့အင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၅၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေါ့အင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၁၇ ဦး၊ မ ၄၆၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၀၉၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်းတော်မြို့
အင်းတော်မြို့ သည် အထက်မြန်မာနိုင်ငံ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ မန္တလေး-မြစ်ကြီးနား မီးရထားလမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိ၍ မန္တလေးမြို့မှ မီးရထားလမ်းအားဖြင့် ၂ဝ၆ မိုင် ဝေးကွာသည်။ ရှေးက အင်းတော်မြို့ကို မန်လည်ဟုလည်း ခေါ်တွင်ခဲ့လေသည်။ အင်းတော်သည် ယခင်က မန်လည်စီရင်စု အတွင်းရှိ ကျေးရွာ တရွာ ဖြစ်သည်။ မန်လည်မှာ အင်းတော်နှင့် ၆ မိုင် ကွာဝေးသည်။ ၁၈၉၇ ခုတွင် အင်းတော်က မြို့ ဖြစ်လာပြီး၊ မန်လည်ကို ဖျက်သိမ်းသည်။ ၁၉၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် မြို့အုပ်ရုံးကို မီးရထားလမ်းနံဘေး ကျသော အင်းတော်သို့ ပြောင်းသည်။
အင်းတော်မြို့သည် အင်းတော်မြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်မြို့ဖြစ်၍ မြို့ပေါ်တွင် မြို့နယ်အထွေထွေ အုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာနရုံးအပြင် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ ကောက်ပဲသီးနှံရုံး၊ သစ်တောရုံး၊ အထက်တန်းကျောင်း စသည့် အစိုးရရုံးအဆောက်အအုံများ ရှိသည်။ ၁၉၄၈ ၌ မူလတန်းကျောင်း၊ ၁၉၅၃ ၌ အလယ်တန်းကျောင်း၊ ၁ ဩဂုတ် ၁၉၅၈ ၌ အထက်တန်းကျောင်း ဖွင့်သည်။ မြို့ပေါ်တွင် ဗမာ၊ ရှမ်းနီ စသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများနှင့် နိုင်ငံခြားသား တရုတ်၊ အိန္ဒိယ လူမျိုးများ နေထိုင်လျက်ရှိကြရာ ရှမ်းနီတို့သည် လူများစုဖြစ်လေသည်။
အင်းတော်မြို့နယ်သည် ယခင် ကသာခရိုင်၏အလယ်ပိုင်းကျသော မြို့နယ်ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်၏ အကျယ်အဝန်းသည် ၆၇၉ စတုရန်းမိုင်ဖြစ်ပြီးလျှင် သူကြီးတိုက်နယ်ပေါင်း ၅၆ ခု ရှိသည်။ လူဦးရေမှာ ၁၉၇၃ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၆၃၂၁၅ ယောက်ဖြစ်ရာ မြို့နယ်အတွင်း အများဆုံးနေထိုင်သူမ‌ျားမှာရှမ်းနီလူမျိုးများဖြစ်ပြီး၊ ကဒူး၊ ကချင်တို့အပြင် နိုင်ငံခြားသား တရုတ်၊ အိန္ဒိယ လူမျိုးတို့လည်း ရှိသည့်အနက် ရှမ်းနီလူဦးရေသည် အများဆုံးဖြစ်လေသည်။
မြို့နယ်အတွင်း မဲဇာမြစ် ဖြတ်သန်းသွားသည်။ အင်းတော်မြို့နှင့် နဘားအကြား အင်းတော်မြို့၏ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် မန်လည်အင်းဟုလည်းခေါ်သော အင်းတော်ရှိသည်။ အင်းတော်သည် ၎င်းမန်လည်အင်းခေါ် အင်‌းကြီးကို အစွဲပြု ခေါ်သည်။ ကချင်ပြည်နယ် မိုးညှင်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ အင်းကြီးကို အင်းတော်ကြီးဟု ခေါ်သကဲ့သို့ အင်းတော်မြို့ အနောက်ဘက် တမိုင်အကွာ ရှိ အင်းကို အင်းတော်လေးဟု သမုတ်ကြသည်။ အင်းက အလျား ၄ မိုင်၊ အနံ ၂ မိုင် အကျယ် ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်မှ စီးဆင်းလာသော စွန်မော်ချောင်းက နာရခေါင်းချောင်း၊ ကြံတောချောင်းတို့နှင့် ပေါင်းကာ အင်းအတွင်း စီးဝင်၏။ အင်းတော်အင်း၏ ထွက်ပေါက်မှ နတ်မဟုတ်ကလေးချောင်းအဖြစ် စီးပြီး တုံစီရွာ အရှေ့ဘက်ခြမ်းကို ကွေ့ဝိုက်ကာ မဲဇာချောင်းအတွင်း စီးဝင်သည်။
အိမ်တွင်းမှုလုပ်ငန်းအနေဖြင့် လုပ်ကိုင်လျက်ရှိကြသော လုပ်ငန်းများမှာ သင်ဖြူးရက်ခြင်း၊ ဆားချက်ခြင်း၊ ကြံသကာချက်ခြင်းတို့ ဖြစ်ကြလေသည်။
မြို့နယ် အတွင်းနှင့်အပ ကူးသန်းသွားလာရေးအတွက် မီးရထားလမ်းနှင့် မော်တော်ကားလမ်းကို အသုံးပြုကြသည်။ မန္တလေး-မြစ်ကြီးနား မီးရထားလမ်းသည် မြို့နယ်အတွင်း မိုင်၅ဝခန့် ဖြတ်သန်းသွားသည်။ နဘားတွင် ကသာသို့ လမ်းခွဲရှိသည်။ ၇၈ မိုင်မျှ ရှည်လျားသော ကသာ-မံစီမော်တော်ကားလမ်းသည် အင်းတော်မြို့ကို ဖြတ်သန်းသွားရာ အင်းတော်မြို့တွင် ကူးတို့ဖြင့် ချောင်းဖြတ်ကူးရလေသည်။
တလုပ်မြို့
တလုပ်မြို့သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ မြင်းခြံမြို့နယ်အတွင်း တည်ရှိသော ကျေးရွာအုပ်စုအဆင့်ရှိ ရွာ တစ်ရွာဖြစ်သည်။ မြင်းခြံမြို့၏ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။
ရွာတွင် အထက်တန်းကျောင်း တစ်ကျောင်းနှင့် ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာနတစ်ခု တို့ တည်ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ
မောင်ကျော်အောက်ရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
မောင်ကျော်(အောက်)ရွာ(Maungkyaw(Lower))သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ မောင်ကျော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၂၂၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဥက္ကံရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
ဥက္ကံရွာ (Okekan)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ ထန်းငယ်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၄၃၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထန်းငယ်တောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၉၄ ဦး၊ မ ၃၅၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၂၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အာရှလူငယ် အစည်းအရုံး
ဖြစ်ပေါ်လာပုံ
အာရှလူငယ်အစည်းအရုံးကို ၁၉၄၂၊ ဇွန်-၂၈ ရက်နေ့မှာ စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါတယ်။ စတင်ဖွဲ့စည်းစဉ်က အမည်အပြည့်အစုံ ကတော့ အရှေ့အာရှတိုက် လူငယ်များအစည်းအရုံး (ဗမာနိုင်ငံ) ဖြစ်ပါတယ်။
ခေါင်းဆောင်များ
အာရှလူငယ်အစည်းအရုံးရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌဟာ ပုဂံဦးဘဂျမ်းဖြစ်ပါတယ်။ ဦးဘဂျမ်းခေါင်းဆောင်ပြီး ဦးကျော်မြင့်ကလေး၊ မစ္စတာတီကေဘွန်း၊ ဦးဇော်ဝိတ်၊ သခင်ခင်အောင်၊ မြို့မ-ဦးသန်းကြွယ် ၊ သခင်ညီလေး စတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေနဲ့ စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
ရည်ရွယ်ချက်
လူငယ်များ ဗလငါးတန်ပြည့်၀ရေး၊ စေတနာ့ဝန်ထမ်းလူမှုရေးလုပ်ငန်းများမှာ ပါဝင်အသုံးချရေးနဲ့ အရှေ့တောင် အာရှ နိုင်ငံများရဲ့ အကျိုးတူလုပ်ငန်းများမှာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ထောက်ခံအားပေးရေးဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်တွေနဲ့ ထုတ်ဖော် ဖွဲ့စည်းခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
စုစည်းအင်အား
“အာရှတိုက် သာတူညီမျှ ကောင်းစားရေးဝါဒ” ကို ကြွေးကြော်နေတဲ့ ဂျပန်က အာရှလူငယ် အစည်းအရုံးကို ပွဲဦးထွက်မှာ အားပေးခဲ့ပါတယ်။ ဒေါက်တာဘမော်အစိုးရကလည်း အားပေးခဲ့ပါတယ်။ ဂျပန်က သူတို့ရဲ့ စစ်အောင်နိုင်ရေး အတွက် အသုံးချခွင့်ရလိမ့်မယ်ထင်ပြီး အားပေးခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် စစ်အတွင်း ကာလ မှာပဲ တပြည်လုံးအနှံ့ အစည်းအရုံးခွဲပေါင်း (၆၀၀) ကျော်နဲ့ အသင်းသားပေါင်း (၇) သောင်းကျော် စုစည်း ဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့ပါတယ်။
ကြည်၊ ကို (ပြင်ဦးလွင်)
ကိုကြည် (ပြင်ဦးလွင်) (၁၉၄၅-၁၉၉၆)
၁။ အမည်ရင်း - ဦးခင်မောင်ကြည်
၂။ မိဘအမည် - ဗိုလ်မှူးကြီး ဘကြင် + ဒေါ်သန်းသန်း
၃။ မွေးသက္ဗရာဇ် - ၆၊ ၁၁၊ ၁၉၄၅
၄။ မွေးဖွားရာဒေသ - မန္တလေးတိုင်း၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့
ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ်
ကိုကြည် (ပြင်ဦးလွင်) ကို အဘ ဗိုလ်မှူးကြီး ဘကြင်၊ အမိ ဒေါ်သန်းသန်းတို့မှ ၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး သားအကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဗိုလ်ကြီး ခင်မောင်ကြည် (အငြိမ်းစား) ဖြစ်သည်။ အသက် ၁၅ နှစ်တွင် ဆယ်တန်း အောင်မြင်ခဲ့ပြီး အသက် ၁၆ နှစ်တွင် စစ်တက္ကသိုလ် တက်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် အမှတ် (၈) ဗိုလ်လောင်းသင်တန်းမှ အောင်မြင်ခဲ့၍ ဒုတိယဗိုလ် အဆင့်ဖြင့် တပ်မတော် (လေ) တွင် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ လေသူရဲ အဖြစ်ဖြင့် ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်အဆင့်၊ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဗိုလ်ကြီး အဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် စစ်တက္ကသိုလ် အင်္ဂလိပ်စာ ဌာနသို့ ပြောင်းရွှေ့ တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ မိမိ ဆန္ဒအလျောက် အနားယူခဲ့၍ စာပေ သင်ကြားခြင်းဖြင့် နေထိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် စာပေဗိမာန်ဆုကို "ဂျက်လန်ဒန်၏ လက်ရာမွန်သုံးပုဒ်" စာမူဖြင့် ဘာသာပြန် စာပေ (ပထမဆု) ကို လည်းကောင်း၊ (၄၈) နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့ စာပေပြိုင်ပွဲ ဝတ္ထုတို (ဒုတိယဆု)ကို လည်းကောင်း၊ ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် စာပေဗိမာန် စာမူဆုကို "ဘဝဆိုတာ သည်လိုပါ" စာမူဖြင့် ဘာသာပြန် (ပထမဆု) ကို လည်းကောင်း၊ ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် စာပေဗိမာန် စာမူဆုကို "ပွဲတွေ့ မှတ်ဉာဏ် ထက်မြက်နည်းများ" စာမူဖြင့် ဘာသာပြန် စာပေ (ပထမဆု) ကို လည်းကောင်း ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၉၃-၉၄ ခုနှစ်တွင် New Light of Myanmar သတင်းစာတွင် အထူးတာဝန် (စာတည်း) အဖြစ် တာဝန် ယူခဲ့သည်။ ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီး ဌာန ဘာသာပြန် သင်တန်းများတွင် ဆရာ အဖြစ် စေတနာ့ဝန်ထမ်း တာဝန် ယူခဲ့သည်။ စာရေးဆရာ၊ ဘာသာပြန် ဆရာ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ချယ်ရီဟေးလ် ကုမ္ပဏီ အမှုဆောင် ဒါရိုက်တာ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ Business Advisory Group တွင် ဒါရိုက်တာ အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဆရာ ကိုကြည် (ပြင်ဦးလွင်) သည် ၂၁၊ ၄၊ ၉၆ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ဂျေဂျီဒီရွာ၊ ပူတာအိုမြို့နယ်
ဂျေဂျီဒီရွာ(Jayjidi)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ပူတာအိုမြို့နယ်၊ ပန်းမတီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၀၁၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်းမတီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၆၅ ဦး၊ မ ၂၅၅၄ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၀၁၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပူတာအိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပေါင်းတင်း
ပေါင်းတင်းဆိုသည်မှာ ၂ လက်မခွဲ ၃ လက်မ အချင်းရှိ သင်းဝါး ဝါးကျည်တောက် အစိုနုနုတွင် ကောက်ညှင်းကို ထည့်ပြီး မီးဖုတ်၍ ရသော ကောက်ညှင်းကျည်တောက်ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်း ရှမ်းနီလူမျိုးများ နေထိုင်ရာတွင် ဆောင်းတွင်းအခါ၌ ရနိုင်သော ရိုးရာ အစားအစာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုနယ်မြေများတွင် ပေါင်းတင်းဖုတ်သောဝါးလည်းပေါသည်။ ထိုပေါင်းတင်းဖုတ်သောဝါးမှာ ဝါးအသားပါးပြီ၊ အခေါင်းကျယ်သည်။ အချင်း ၂ လက်မခွဲ၊ ၃ လက်မလောက်ရှိသည်။ ဝါးတစ်ဆစ်လျှင် အရှည် ၂ ပေခွဲ၊ ၃ ပေ ခန့်ထိရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ထိုပေါင်းတင်းဝါးဖြင့် ဖုတ်လျှင် ပေါင်းတင်ကျည်လှလှပပ ထွားထွားကြီးများရသည်။ ကောက်ညှင်းကလည်း ဒေသထွက်ဖြစ်သောကြောင့် အတော်စေးပြီး ချိုသည်။ အချို့က မြေထောက်ပဲစေ့များပါ ထည့်ပြီး ဖုတ်သောကြောင့် ပဲပေါင်းတင်း၊ အုန်းသီးဆံများ ထည့်ပေါင်းသောကြောင့် အုန်းပေါင်းတင်း စသဖြင့်လည်း စားနိုင်သေးသည်။
ပေါင်းတင်း ဖုတ်မည်ဆိုလျှင် ပေါင်းတင်းဝါးကို ဝယ်လိုက ဝယ်။ တောထဲမှ ခုတ်လိုက ခုတ်လာနိုင်သည်။ ဝါးက အဆစ်ရှည်၊ အခေါင်းကျယ် သင်းဝါး။ ဝါးမှာ ဝါးကျည်ထောက် တစ်ဖက်ပိတ်ဖြစ်သည်။ ခပ်နုနုဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပေါင်းတင်းဖုတ်ပြီး နောက်ပိုင်းဝါးအခွံကို ခွှာလိုက်လျှင် ပေါင်းတင်းအကာ ထူထူလေးကိုရသည်။ ဝါးနံ့မွှေးမွှေးလေးက သင်းနေသည်။ ကောက်ညှင်ဆန်းကို ပေါင်းတင်းကျည်တောက်ထဲ ထည့်ပြီး ရေနှင့်စိမ်ထားရသည်။ ၆ နာရီလောက် စိမ်သည်ဟု ထင်သည်။
ထိုခုတ်ဖောက်လိုက်သော နေရာမှ ရေနွေးငွေ့များရှူးခနဲ ပန်းထွက်လာပြီး ပေါင်းတင်း အကျက်ညီစေရန်၊ ကောက်ညှင်းဆန်များ နှပ်သွားစေရန် မီးအေးအေးဖြင့် ဆက်ဖုတ်ကြသည်။ ရေနွေးငွေ့များ ပန်းထွက်ခြင်း နည်းသွားပြီး ပေါင်းတင်း အကျက်ညီသွားပြီဆိုပါက ပေါင်းတင်းဖုတ်တာ ရပ်လိုက်တော့သည်။ နောက်စားလိုသောအခါမှ ပေါင်းတင်းခေါင်းဖက်၊ အဆစ်ပိတ်နေသောဖက်ကို ပြောခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုခေါင်းဖက်ကို အဆစ်ကြေသွား၊ ကွဲသွားအောင် ထုနှက် ရိုက်ခွဲပြီး၊ ဝါးကျည်တောက်တွင် ကပ်နေသော အကာများ ပေါင်းတင်း ကောက်ညှင်းသားတွင် ကပ်စေရန်အတွက် ပေါင်းတင်း တစ်ကျည်လုံးကို ခပ်ဆတ်ဆတ်လေး ထုထောင်းပြီး ဝါးအခွံကို ခွာလိုက်သည်။ အထဲတွင် ဝါးအကာဖွေးဖွေးလေး၊ ဝါးရနံ့သင်းသင်းဖြင့် စားချင့်စဖွယ် ပေါင်းတင်းကို ရတော့သည်။
ကြိုးကြာကန်
ကြိုးကြာကန်
ဝီလီယံ ဟာရှယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗြိတိသျှ နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များ ကဏ္ဍ:ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်
မန်ဖန်ယုံကရရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
မန်ဖန်ယုံကရရွာ (Manhpanyonkaya)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ လုံခွကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၉၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လုံခွကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၁၇ ဦး၊ မ ၁၃၄၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၆၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မောက်တက်ရွာ၊ မင်းကင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းကင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြိန်တန်းရွာ၊ ကြိန်တမ်း
ကြိန်တန်းရွာ၊ ကြိန်တမ်း
လယ်ကြီးလေးတွင်းရွာ၊ သင်္ဘန်းကုန်း
လယ်ကြီးလေးတွင်းရွာ၊ သင်္ဘန်းကုန်း
တောင်မျောက်ကလေး
တောင်မျောက်ကလေး၏ အင်္ဂလိပ်အမည်ဖြစ်သော "မိုနီတို ဒယ်လ် မွန်တီ (Monito del Monte)" ဟူသော အမည်သည် စပိန်ဝေါဟာရဖြစ်ပြီး တောင်မျောက်ကလေးဟုပင် အဓိပ္ပာယ်ရလေသည်။ ၎င်းတို့သည် အလွန်သေးငယ်သော သားပိုက်အိတ်ပါ နို့တိုက်သတ္တဝါများဖြစ်ပြီး တောင်အမေရိကတိုက်အနောက်တောင်ပိုင်းဒေသဖြစ်သည့် ချီလီနှင့် အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံများတွင်သာ တွေ့ရ လေသည်။ ၎င်းတို့ကို ယနေ့ခေတ်သစ်တွင် ပြန်လည်ရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်းမပြုသေးခင်ကမူ လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၁၁သန်းခန့်ကတည်းက မျိုးပြုန်းတီးပျောက်ကွယ်သွားခဲ့ပြီဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။ တောင်မျောက်ကလေးသည် ညအချိန်တွင် သာ ကျက်စားပြီး သစ်ပင်ပေါ်တွင်သာ အဓိကနေသည်။ ၎င်းတို့သည် အင်န်ဒီးစ် တောင်တန်းများ၏တောင်ဘက်ခြမ်းရှိ ဗာလ်ဒီးလ်ဗီးယန်း သမပိုင်း မိုးသစ်တောများ ရှိ ချီလီဝါးတောများတွင် နေထိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် တစိတ်တပိုင်း ဆုပ်ကိုင်၍ရသောအမြီး ရှိသည်။ တောင်မျောက်ကလေးများသည် အဓိက အားဖြင့် အင်းဆက်ပိုးမွှားများနှင့် အခြားသော သေးငယ်သည့် ကျောရိုးမဲ့သတ္တဝါလေးများကို စားပြီး ဖြည့်စွက်စာအဖြစ် သစ်သီးကို စားသည်။
သားပေါက်ခြင်း
တောင်မျောက်ကလေးသည် ပုံမှန်အားဖြင့် နွေဦးပေါက်ရာသီတွင် သားပေါက်တတ်ပြီး သားတစ်ကြိမ်ပေါက်လျှင် သား တစ်ကောင်မှ လေးကောင်အထိ ပေါက်တတ်သည်။ အမများတွင် သားမွေးများအနားသတ်ထားသည် သားပိုက်အိတ် အတွင်းတွင် နို့ကျိတ်လေးခု ပါရှိသည်။ ရင်သွေးများသည် အရွယ်ရောက်လာ သောအခါတွင် ၎င်းတို့သည် သားပိုက်အိတ် အတွင်းမှ ထွက်ခွာကြလေသည်။ ၎င်းတို့ကို အသိုက်တွင်းတွင် ဆက်လက်ပြုစုလေသည်။ ထို့နောက်တွင်မူ မိခင်ဖြစ်သူ က သူ၏ကျောပေါ်တွင် တင်ဆောင်ကာ ခေါ်သွားလေသည်။ တောင်မျောက်ကလေးသားပေါက်များသည် မိခင်နို့ကိုသာ စို့ရသောအရွယ်လွန်သွားသော်လည်း မိခင်နှင့်အတူ ရှိနေသေးသည်။ အဖိုနှင့်အမများသည် အသက်နှစ်နှစ်လွန်သောအခါ တွင် မျိုးပွားနိုင်သောအရွယ်သို့ ရောက်လာကြသည်။
ကျက်စားပုံ အလေ့အထ
တောင်မျောက်ကလေးများသည် သစ်ပင်များပေါ်တွင်သာ အဓိက နေကြလေသည်။ ၎င်းတို့သည် ဘောလုံးကဲ့သို့ လုံးဝန်း သောပုံစံရှိသည့် အသိုက်များကို ရေစိုခံနိုင်ရည်ရှိသော ဝါးရွက်များဖြင့် ဆောက်လုပ်ကြသည်။ ယင်းဝါးရွက်များကို ရေညှိပင်များ၊ မြက်ပင်များဖြင့် အနားသတ်ထားကြပြီး သစ်ပင်၏ကောင်းစွာလုံခြုံသောနေရာများတွင် ထားရှိသည်။ အသိုက်သည် ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ရောထွေးသွားစေရန်အတွက် ရံဖန်ရံခါ မီးခိုးရောင်ရေညှိပင်များဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားတတ် သည်။ ယင်းအသိုက်ကြောင့် တောင်မျောက်ကလေးကို နိုးကြားနေသည့်အချိန်တွင်ရော ၎င်းဆောင်းခိုနေသည့်အချိန်တွင် ပါ အအေးဒဏ်မှ ကာကွယ်ပေးနိုင်လေသည်။ တောင်မျောက်ကလေးသည် ၎င်း၏အမြီးရင်းတွင် ဆောင်းခိုသည့်အချိန်အ တွက် အဆီများကို သိုလှောင်ထားလေသည်။ ၎င်းတို့သည် ချီလီနှင့် အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံများရှိ ကုန်းမြင့်ပိုင်းဒေသများရှိ သိပ်သည်းပြီး စိုစွတ်ထိုင်းမှိုင်းလျက်ရှိသော တောအုပ်များအတွင်းတွင် နေထိုင်ကျက်စားကြသည်။
မျိုးစေ့ပြန့်ပွားစေသူ
အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံတောင်ပိုင်းရှိ သမပိုင်းတောအုပ်များအတွင်း ပြုလုပ်ခဲ့သော လေ့လာချက်တစ်ရပ်အရ ဆောင်းရာသီတွင် ကပ်စေးတတ်သော အဖြူရောင်ဘယ်ရီသီးများသီးတတ်သည့် ကပ်ပါးပင်တစ်မျိုးဖြစ်သော မစ်စ်တယ်လ်တိုးအပင် (Mistletoe) တစ်မျိုးနှင့် တောင်မျောက်ကလေးတို့အကြား အပြန်အလှန်ဆက်စပ်မှုရှိကြောင်း သိရသည်။ တောင်မျောက် ကလေးသည် ယင်းအပင်အတွက် တစ်ဦးတည်းသော သစ်စေ့မျိုးပြန့်ပွားစေသူ ဖြစ်လေသည်။ အကယ်၍သာ တောင် မျောက်ကလေးကြောင့် မျိုးပြန့်ပွားမှုမရှိပါလျှင် အဆိုပါအပင်သည် မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်သွားမည်မှာ သေချာလေသည်။ တောင်မျောက်ကလေးသည် အဆိုပါအပင်၏အသီးများကိုစားခြင်းဖြင့် အစေ့များကို ပြန့်ပွားစေသည်။ သိပ္ပံပညာရှင်များက ဤမျိုးစိတ်နှစ်ခု၏ အဆင့်ဆင့်ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းသည် လွန်ခဲ့သောနှစ်သန်းပေါင်း၆၀မှ ၇၀ခန့်အတွင်းကတည်းက ဖြစ်မည် ဟု မှန်းဆခဲ့ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မာဆူးပီးယယ်
ဆူးပုတ်ပြင်းတောရွာ
ဆူးပုတ်ပြင်းတောရွာ
မယ်ဂျာရွာ၊ ရာဇူတိုင်ကညင်ချောင်း
မယ်ဂျာရွာ၊ ရာဇူတိုင်ကညင်ချောင်း
တွီဆော့ကုန်းရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
တွီဆော့ကုန်းရွာ(Twisawtkone)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ တွီဆော့ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၅၈၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တွီဆော့ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၉ ဦး၊ မ ၃၆၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၂၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သစ်ပုတ်ပင်တိုင်ရွာ
သစ်ပုတ်ပင်တိုင်ရွာ
ထန်းတောကုံးရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်
ထန်းတောကုံးရွာ (Htantawkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရေဦးမြို့နယ်၊ ထန်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၄၂၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
Portal:အတ္ထုပ္ပတ္တိ
မြန်မာ
thumb|သရေစည်သူဦးသန့်
ကန်သုံးဆင့်
ကန်သုံးဆင့်
​ဗောဓိကုန်းရွာ၊ သင်္ဘန်းကုန်း
ဗောဓိကုန်းရွာ၊ သင်္ဘန်းကုန်း
တွမ်နှင့်ဂျယ်ရီရှိုးပွဲ (၂၀၁၄ တီဗီစီးရီး)
အဆိုပါတွမ်နှင့်ဂျယ်ရီ Show ကိုဒါဟာအပေါ်ကမ္ဘာ Premiere ခဲ့ 1940 ခုနှစ်တွင်ဝီလျံ Hanna နဲ့ယောသပ်ဘာကဖန်တီးတွမ်နှင့်ဂျယ်ရီဇာတ်ကောင်တွေနဲ့ပြဇာတ်ကာတွန်းစီးရီးအပေါ်အခြေခံပြီး, Warner Bros. Animation ရဲ့နဲ့ဖောက်ပြန်သောသူငယ် Animation ရဲ့ကထုတ်လုပ်မယ့် 2014 ခုနှစ်အမေရိကန်ကာတွန်းရုပ်မြင်သံကြားစီးရီးဖြစ်သည် ကနေဒါမတ်လ 1 ရက်နေ့တွင်ရုပ်သံလိုင်း Teletoon, 2014, နှင့် The ဒုတိယရာသီဖေဖော်ဝါရီလ 6, 2016 အပေါ်ပြသဖို့ခုနှစ်ဧပြီလ 9, 2014. အပေါ်အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ကာတွန်းကွန်ယက်ပေါ်တွင်ပြသဖို့။
တင်တိုက်ရွာ၊ မိုးနဲမြို့နယ်
တင်တိုက်ရွာ (Tintaik)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုးနဲမြို့နယ်၊ နားလွိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၂၂၂ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးနဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရာဇူတိုင်ရွာ၊ ရာဇူတိုင်ကညင်ချောင်း
ရာဇူတိုင်ရွာ၊ ရာဇူတိုင်ကညင်ချောင်း
ဝက်ကော် / ဝါးကလောရွာ၊ တင်းချောင်း
ဝက်ကော် / ဝါးကလောရွာ၊ တင်းချောင်း
နန်းချိန်ခွင်ရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
နန်းချိန်ခွင်ရွာ(Nancheinkhwin)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ မောင်နွဲ့ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၀၄၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မောင်နွဲ့ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၂၄၇ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၃၈၄ ဦး နေထိုင်သည်။ မြစိမ်းရောင်ကျေးရွာစီမံကိန်း ၆၇ ရွာတွင် ပါဝင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြင်းမထိ (နောက်)ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
မြင်းမထိ (နောက်)ရွာ (Myinmahti (West))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ ပေါ့အင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၅၇၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေါ့အင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၁၇ ဦး၊ မ ၄၆၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၀၉၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်ကုန်းရွာ
အင်ကုန်းရွာ
ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်
ပုဇွန်တောင်မြို့နယ် (ဍုၚ်ပသုန်ဒဵု) သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ဗိုလ်တထောင်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သော မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
ခေါ်တွင်ပုံ
ပုဇွန်တောင်ဟု အမည်ခေါ်တွင်ပုံမှာ မွန်ဘာသာ (ပသုန်ဒဵု - မဇုန်ဒေး) = ကုန်းငါးကုန်း (ညောင်ကုန်း၊ ပေတောကုန်း၊ မလွှကုန်း၊ မအူကုန်း၊ ပိန္နဲကုန်း) ရှိသော အရပ်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ပုဇွန်တောင် - ပသုန် - ငါး၊ ဒဵု - တောင်ကုန်းငယ် (တောင်ငါးလုံး) ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်တွင် ရပ်ကွက်ပေါင်း (၁၀)ခု၊ အစိုးရ မူလတန်းကျောင်း (၉) ကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း (၃) ကျောင်း၊ အထက်တန်းကျောင်း (၄) ကျောင်းနှင့် ပြည်သူ့ဆေးရုံ (၁) ရုံရှိသည်။ ပုစွန်တောင်ဈေးနှင့် ရေကျော်ဈေးတို့မှာ ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်ရှိ အဓိကကျသော ဈေးကြီးများဖြစ်သည်။
ထင်ရှားသော အဆောက်အဦးများ
ဗြိတိသျှများ ရေးဆွဲခဲ့သည့် မြို့တည်ဆောက်ရေးစီမံကိန်းတွင် ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်သည် အရှေ့ဘက်အကျဆုံးအပိုင်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီမှ ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်ရှိ အချို့အဆောက်အဦးများကို ဗိသုကာအရအထင်ကရရှိသော အဆောက်အဦးများအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
သုံးပန်လှစေတီ
သုံးပန်လှစေတီသည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံမြို့နယ်၊ တလုပ်မြို့တွင် တည်ရှိသည်။ တောင်ဘက်စောင်းတန်းမုခ်ဦးတွင် ခြင်္သေ့ကြီး နှစ်ကောင် ရှိသည်။ မြို့ကြီးကုန်းမြောက်ဘက် မင်္ဂလာကန်တော်အတွင်း တည်ရှိ၍ ဉာဏ်တော် ၁၆၆ ပေ ရှိသည်။ လေးထော့်အုတ်ခုံပေါ်တွင် ပစ္စယာခံ၍ ခေါင်းလောင်းပုံ စေတီ ပေါက်ထားသည်။ ပစ္စယာ ငါးဆ့် ရှိပြီး အောက်ဆုံး ပစ္စယာ၏ထော့်လေးထော့်တွင် ခြင်္သေ့တကောင်စီ ရှိသည်။ ပစ္စယာအဆ့်ဆ့်ရှိ အရံစေတီပေါင်းသည် ၆၅ ဆူ ရှိသည်။ ပစ္စယာများပေါ် တက်ရန် အရပ်လေးမျက်နှာတွင် နတ်လှေကား တစင်းစီ ရှိသည်။ သီရိဓမ္မာသောကမင်း တည်သော သံတောင် ၅ တောင် (၈.၃ ပေ)ရှိ တလုပ်ဗမ္ဗူက မုဋ် ဌောစေတီအား သာသနာနှစ် ၇၇၅ ခုနှစ်တွင် ပျူစောထီးမင်းက ရွှေထီး ၇ ဆင့်ဖြင့် မွမ်းမံတည်ဆောက်ခဲ့ပြီး သဗ္ဗညူဟု ဘွဲ့မည် ဆက်ကပ်သည်။ သာသနာနှစ် ၁၆၆၁ ခုနှစ်တွင် နရပတိစည်သူမင်းက ရွှေထီး ၉ ဆင့် တင်လှူမွမ်းမံသည်။ သမ္ဘူလစေတီဟု ဘွဲ့မည် ကပ်လှူသည်။ သာသနာ ၁၇၆၇ ခုနှစ်တွင် နန်းတောင်းများမင်း ဇေယျသိင်္ခသည် ထီးတော် ၁၁ ဆ့် တင်၍ မွမ်းမံသည်။ သုံးပန်လှ ဘွဲ့မည် ကပ်လှူသည်။ သာသနာ ၂၁၈၈ ခုနှစ်တွင် ငလျင်ဒဏ်ကြော့် ပြိုပျက်သဖြင့် သာလွန်မင်း ပြုပြင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၃၈၈ ခုနှစ်တွင် ငလျင်ဒဏ်၊ ၂၄၅၄ ခုနှစ်တွင် မိုးကြိုးဒဏ်တို့ကြော့် အနည်းငယ် ပျက်စီးသဖြ့် ခေတ်အဆက်ဆက် ပြုပြင်လာခဲ့ကြသည်။
အိုးဖိုကုန်းရွာ၊ သင်္ဘန်းကုန်း
အိုးဖိုကုန်းရွာ၊ သင်္ဘန်းကုန်း
တို့ဗမာ ဆင်းရဲသား အစည်းအရုံး
ဖြစ်ပေါ်လာပုံသမိုင်းကြောင်း
ဂျပန်ခေတ်အတွင်း ၁၉၄၂၊ ဇူလိုင်-၂၇ ရက်နေ့မှာ တို့ဗမာဆင်းရဲသား အစည်းအရုံးကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါတယ်။ သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း တို့ဗမာအစည်းအရုံး၊ သခင်ထွန်းအုပ်၊ သခင်ဗစိန် တို့ဗမာအစည်းအရုံးနဲ့ ဒေါက်တာဘမော်ရဲ့ ဆင်းရဲသားပါတီတို့ ပူးပေါင်းလိုက်ကြပြီး (တသွေးထဲ-တသံထဲ-တမိန့်ထဲ) တသွေးတသံတမိန့် ဆိုတဲ့ ကြွေးကြော်သံ နဲ့အတူ တို့ဗမာဆင်းရဲသားအစည်းအရုံး ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပါတယ်။
ခေါင်းဆောင်များ
တို့ဗမာဆင်းရဲသားအစည်းအရုံးရဲ့ ခေါင်းဆောင် (အာဏာရှင်) အဖြစ် ဒေါက်တာဘမော်ကို ရွေးချယ် တင်မြှောက် ပါတယ်။ အစည်းအရုံးရဲ့နာယကအဖြစ် သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း ဖြစ်ပါတယ်။ အာဏာရှင်ရဲ့ အတိုင်ပင်ခံ အဖွဲ့ဝင်များဖြစ် သခင်မြ၊ ဦးဘဝင်း၊ ဗန္ဓုလဦးစိန်၊ သခင်သန်းထွန်း၊ သခင်ဗစိန်၊ သခင်ထွန်းအုပ်တို့ ဖြစ်ပါတယ်။ အစည်းအရုံးရဲ့ တာဝန်ခံအဖြစ် သခင်နုဖြစ်ပါတယ်။
ဖွဲ့စည်းပုံ
အစည်းအရုံးကို အဖွဲ့ (၃) ဖွဲ့ကပုဂ္ဂိုလ်တွေ ပါဝင် ဖွဲ့စည်း ဦးဆောင်ခဲ့ပါတယ်။ ဖွဲ့စည်းပုံမှာ
ဖွဲ့စည်းရခြင်း ရည်ရွယ်ချက် နှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များ
ဂျပန်တို့နဲ့ဆက်ဆံရာမှာ မြန်မာများစည်းစည်းလုံးလုံးရှိမှ ဂျပန်ကလေးစားမယ်။ ဒါကြောင့် မြန်မာများ တစည်း တလုံးတည်း ရှိကြောင်းပြသတဲ့အနေနဲ့ တို့ဗမာဆင်းရဲသားအစည်းအရုံး ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
စစ်အတွင်း ကာလဖြစ်တဲ့ အပြင် ဂျပန်တို့ရဲ့ ဓားမိုးအုပ်ချုပ်မှုအောက်မှာ မယ်မယ်ရရ နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှုများ မလုပ်ဆောင်နိုင်ပဲ ဂျပန်တပ်မတော်အတွက် အလုပ်သမားနဲ့ ရိက္ခာစုဆောင်းပေးရတဲ့ အလုပ်တွေ လောက်ပဲ လုပ်ရတဲ့အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒေါက်တာဘမော် ကိုယ်တိုင်က ဂျပန်ခေတ်အတွင်း အစိုးရအဖွဲ့ရဲ့အဓိပတိကြီးဖြစ်နေတဲ့အတွက် ဒေါက်တာ ဘမော် ဦးဆောင် ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ အစည်းအရုံးကြီးဟာ အာဏာရ နိုင်ငံရေး အဖွဲ့အစည်းတခု သဖွယ်တော့ ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒေါက်တာဘမော် ရုပ်သေးအစိုးရနဲ့ အရပ်ဘက်အုပ်ချုပ်ရေးတွေအတွင်းမှာ အစည်းအရုံးဝင်များ ပါဝင် နေရာရခဲ့ကြတာတော့ ရှိပါတယ်။
မဟာဗမာ အစည်းအရုံး
၁-၈-၁၉၄၃ နေ့ ဂျပန်က ပေးတဲ့ လွတ်လပ်ရေးကို ကြေညာပြီးနောက်ပိုင်း တို့ဗမာဆင်းရဲသား အစည်းအရုံးကို မဟာဗမာအစည်းအရုံးလို့ အမည်ပြောင်းလဲ မှည့်ခေါ်ပါတယ်။
ဇလုပ်ကုန်း
ဇလုပ်ကုန်း
မုဿာရွာ၊ မင်းကင်းမြို့နယ်
မုဿာရွာ (Muthar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးခရိုင်၊ မင်းကင်းမြို့နယ်၊ မုဿာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၉၄၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းကင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကော့နောင်ရွာ၊ ပူတာအိုမြို့နယ်
ကော့နောင်ရွာ(Kawtnawng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ပူတာအိုမြို့နယ်၊ ပန်းမတီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၀၁၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်းမတီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၆၅ ဦး၊ မ ၂၅၅၄ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၀၁၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပူတာအိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မှန်နီပြင်ရွာ၊ ကြိန်တမ်း
မှန်နီပြင်ရွာ၊ ကြိန်တမ်း
တူးမြောင်းရွာ၊ ရာဇူတိုင်ကညင်ချောင်း
တူးမြောင်းရွာ၊ ရာဇူတိုင်ကညင်ချောင်း
နံ့သာကြိုင်ရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်
နံ့သာကြိုင်ရွာ (Nanttharkyaing)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရေဦးမြို့နယ်၊ ထန်းကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၄၂၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သဲတောရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
သဲတောရွာ (Theataw)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ ထန်းငယ်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၄၃၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထန်းငယ်တောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၉၄ ဦး၊ မ ၃၅၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၂၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သင်္ဘန်းကုန်းရွာ၊ သင်္ဘန်းကုန်း
သင်္ဘန်းကုန်းရွာ၊ သင်္ဘန်းကုန်း
အထက်ပြိုင်စိုရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
အထက်ပြိုင်စိုရွာ(Ahhtetpyaingso)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ တွီဆီးဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၃၄၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တွီဆီးဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၅၅ ဦး၊ မ ၅၀၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၆၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အုန်းရည်
ပအုန်းရည်ဟုခေါ်သော အရည်မှာ ချဉ်သည်အထိ လှောင်ထားသည့် ထန်းရည်ပင်ဖြစ်သည်။ ထိုထန်းရည်ကို ထားဝယ်လူမျိုးများသည် ငါးပိနှင့်သုပ်၍ စားကြသည်။ ထားဝယ်မုန့်ဟင်းခါးချက်သည့်အခါတွင် မုန့်လက်သုပ်ရည်ကို ထန်းရည်(ပအုန်းရည်) နှင့်ပင် ချက်ပြုတ်ပါသည်။ ထားဝယ်လူမျိုးတို့သည် ထိုပအုန်းရည် (ထန်းရည်ချဉ်)ကို စဉ့်အိုးများဖြင့်ထည့်ကာ နှစ်ပေါက် စားသုံးရန် လှောင်ထားတတ်ကြသည်။ ထိုပအုန်းရည် (ထန်းရည်ချဉ်)ကို ချက်ပြုတ်စားသော်လည်း ဝမ်းပျက်ခြင်း၊ ဝမ်းလျှောခြင်း မဖြစ်ပါ။ ထားဝယ်လူမျိုးတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု အစားအသောက် ဆန်းတခုပင်ဖြစ်သည်။ ပြုလုပ်ပုံမှာလည်း အပန်းမကြီးလှပါ။ ထန်းရည်ခါးစစ်စစ်ကို ချဉ်သည်ထိ နေလှန်းပေးရသည်။ ရက်အနည်းငယ်ကြာလာလျှင် ချဉ်လာပါလိမ့်မည်။ ချဉ်လာလျှင်ပင် စားသုံးနိုင်ပြီဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အစားအသောက် ကဏ္ဍ:အဖျော်ယမကာ
ဂျင်ကုန်းရွာ
ဂျင်ကုန်းရွာ
ရေပုန်းရပ်ကွက်
ရေပုန်းရပ်ကွက် (Yepone quarter) သည် မြန်မာနိုင်ငံ တောင်ဘက်ရှိ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်မြို့၌ ပါဝင်သော ရပ်ကွက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ တောင်ဘက်တွင် တပ်ပြင်ရပ်ကွက်၊ အနောက်ဘက်တွင် ငြိမ်းချမ်းရေးရပ်ကွက်၊ သာကေတရပ်ကွက်၊ ငြိမ်းချမ်းသာယာရပ်ကွက်၊ အဏ္ဏဝါငြိမ်းချမ်းရေးရပ်ကွက်၊ အရှေ့ဘက်တွင် အောင်ချမ်းသာရပ်ကွက်၊ မြောက်ဘက်တွင် ရေပုန်းကြီးရပ်ကွက် တို့ဖြင့် နယ်မြေချင်းထိစပ်လျက် တည်ရှိသည်။ အဓိကလမ်းမကြီးဖြစ်သော ကလွင်လမ်းမကြီး သည် ရပ်ကွက်၏ ဗဟိုခန့်မှ ဖြတ်သန်းသွားသည်။ ရပ်ကွက်၏ တည်ရှိမှုပုံစံမှာ ယေဘုယျအားဖြင့် လမ်းမကြီး၏ ဝဲယာတစ်လျှောက် တောင်မြောက်သွယ်တန်းလျက်ရှိသည့် ပုံသဏ္ဌာန် ဖြစ်သည်။
စိန်ပန်းကုန်းရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
စိန်ပန်းကုန်းရွာ (Seinpankone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ တောင်ဦးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၁၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်ဦးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၉၉ ဦး၊ မ ၂၂၈၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၈၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မောင်နွဲ့ကြီးရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
မောင်နွဲ့ကြီးရွာ(Maungnwetgyi)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ မောင်နွဲ့ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၀၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မောင်နွဲ့ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၂၄၇ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၃၈၄ ဦး နေထိုင်သည်။ ​မောင်နွဲကြီး ကျန်းမာရေးဌာနခွဲ ရှိသည်။ မြစိမ်းရောင်ကျေးရွာစီမံကိန်း ၆၇ ရွာတွင် ပါဝင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗလီကျောင်း
ဗလီကျောင်း
ကိုရီးယား လေကြောင်းလိုင်း ခရီးစဉ်အမှတ် ၈၀၁
ကိုးရီးယား လေကြောင်းလိုင်း လေယာဉ်ခရီးစဉ်အမှတ် ၈၀၁ (KE801, KAL801) သည် ကိုးရီးယား လေကြောင်းလိုင်းမှ တာဝန်ယူ ပြေးဆွဲလျက်ရှိသော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ခရီးသည်တင် လေယာဉ် ဖြစ်သည်။ ဤဖြစ်ရပ်သည် လိုက်ပါလာသူ ၂၅၄ ဦးအနက် ၂၂၉ ဦးအသက်ကို နုတ်ယူသွားခဲ့သည်။ လေယာဉ်သည် လေဆိပ်သို့ ချဉ်းကပ်စဉ် ဂူအမ်ပြည်နယ် အာဆန်ရှိ Nimitz တောင်ကုန်းပေါ်တွင် ပျက်ကျခဲ့သည်။ အမျိုးသား သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လုံခြုံမှုဘုတ်အဖွဲ့က ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော အကြောင်းအရင်းအဖြစ် အမှုထမ်းများအကြား ဆက်သွယ်ရေး အားနည်းမှု၊ ကပ္ပတိန်၏ မရေရာသည့် ဆုံးဖြတ်ချက် ချမှတ်ခြင်းနှင့် မတိကျသော ချည်းကပ်မှုတို့ကြောင့်ဟု ဖော်ပြထားသည်။
သင်္ဘောဆီးဖြူပင်
သင်္ဘောဆီးဖြူပင်သည် ဆီးဖြူမျိုးတွင်ပါဝင်၍ ယူဖော်ဗီယားစီအီး မျိုးရင်းဝင်ဖြစ်သည်။ ရုက္ခဗေဒအမည်အားဖြင့် ဖိုင်လမ်သပ်ဒစ္စတီခပ်ဟုခေါ်သည်။ မြေနိမ့်၍စိုစွတ် သောရာသီဥတုရှိသည့် ဒေသမျိုး၌ပေါက်ရောက်နိုင်သည်။ ယင်းတို့သည်အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် မလ္လာယုကျွန်း ဆွယ်တို့၌မူလပေါက်ရောက်ခဲ့ရာ နောင်အခါတွင်သီဟိုဠ်ကျွန်းနှင့်မြန်မာနိုင်ငံတို့သို့ မျိုးယူစိုက်ပျိုးခဲ့သည်။ သို့သော်မြန်မာနိုင်ငံတွင် သင်္ဘောဆီးဖြူပင်တို့ကို ဆီးဖြူပင်များကဲ့သို့ပေါပေါများများမတွေ့ရချေ။ ခြံ ဥယျာဉ်များ၌ အနည်းအကျဉ်းစိုက်ပျိုးကြသည်ကိုသာတွေ့ရလေသည်။ သင်္ဘောဆီးဖြူပင်တို့သည်အပင်ငယ်များဖြစ်ကြ၍ ရွက်ကြွေပင်မျိုးတွင်ပါဝင်သည်။ ပင်စည် သည်ချောမွတ်၍ အကိုင်းအခက်များလှပဝေဆာစွာထွက်သည်။ အရွက်များသည် ရွက်လွှဲထွက်၍ အရွက် ၏ပုံသဏ္ဌာန်သည်အဖျားရှူးသော ဘဲဥပုံဆန်ဆန်ဖြစ်ပြီးလျှင်အနားညီသည်။ ပန်းပွင့်ကလေးများသည် အလွန်သေးငယ်၍နီညိုရောင်ရှိသည်။ အဖိုပွင့်အမပွင့် နှစ်မျိုးလုံးပါဝင်၍ တစ်ခါတစ်ရံလိင်စုံပါသော အပွင့်များလည်း ပါရှိတတ်ပြီးလျှင် နှစ်လက်မမှလေးလက်မအထိရှိသော ပန်းခိုင်တွင်ပြွတ်သိပ်၍ပွင့်ကြ သည်။ ရံဖန်ရံခါတွင် ပင်စည်နှင့်အကိုင်းခွကြားမှလည်း အဆုပ်လိုက် ထွက်၍ပွင့်တတ်လေသည်။
အသီးများသည် အစိမ်းနုရောင်ရှိပြီးလျှင် ပုံသဏ္ဌာန်အားဖြင့် လုံးယောင်ယောင်ဖြစ်သော်လည်း ထောင်လိုက်အမြောင်းချိုင့်ကလေးများ ခြောက်ခုမှ ရှစ်ခုအထိပါတတ်သည်။ ဆီးဖြူသီးထက်အရွယ်ငယ်သည်။ အကိုင်းများနှင့်တစ်ခါတစ်ရံပင်စည်တွင်ကပ်၍ ပြွတ်သိပ်စွာသီးတတ်သည်။ ဧပြီလတွင်တစ်ကြိမ်၊ ဩဂုတ်လတွင်တစ်ကြိမ်၊ တစ်နှစ်လျှင်နှစ်ကြိမ်သီးသည်။ အသားများသောအသီးမျိုးဖြစ်၍ အစေ့လည်းပါရှိရာ အစေ့အဆန် သည်မာကျောသည်။ အသား၏အရသာသည်ချဉ်၍ခံတွင်းရှင်းသည် များသောအားဖြင့် သင်္ဘောဆီးဖြူသီးကိုအချဉ်ထည့်၍ဖြစ်စေ၊ သနပ်လုပ်၍ဖြစ်စေ၊ စားသုံးကြသည်။ အချို့ယိုထိုး၍လည်း စားကြသည်။
မြန်မာဆေးကျမ်းများအလိုအရ သင်္ဘော ဆီးဖြူသီးခြောက်၏ဂုဏ်သည် သွေး၊ သည်းခြေနှင့် ဖြစ်သောလေ၊ သလိပ်နာကိုလည်းကောင်း၊ လျှာအာခံတွင်း သွေ့ခြောက်သော်လည်းကောင်း၊ ရေငတ်သော်လည်းကောင်း၊ သလိပ်ချွေး ငန်းခြောက်သွေ့သော်လည်းကောင်း၊ အသံပျက်သော်လည်းကောင်း၊ မျက်စိနာကိုသော်လည်းကောင်း၊ အတွင်းပူကိုသော်လည်းကောင်း ချမ်းသာစေတတ်၏ ဟုဆိုလေသည်။ အိန္ဒိယဆေးကျမ်းတို့အလိုမှာမူ သင်္ဘော ဆီးဖြူအသီးသည် ချုပ်၏။ အစေ့နှင့်အမြစ်သည်ဝမ်း သက်စေတတ်၏။ အရွက်နှင့်အမြစ်တို့ကို မြွေအဆိပ်ဖြေဆေးအဖြစ်သုံးနိုင်သည်ဟုဆိုလေသည်။ သင်္ဘောဆီးဖြူပင်ကိုအစေ့ပျိုး၍စိုက်ကြရသည်။ ပျိုး၍ စိုက်သည့်အခါ တစ်ပင်နှင့်တစ်ပင်ပေ ၂ဝ ခန့်ခွာ၍ စိုက်ပျိုးသင့်ပေသည်။
ဒွန်းတပဲ့ရွာ၊ ဒွန်းတပဲ့
ဒွန်းတပဲ့ရွာ၊ ဒွန်းတပဲ့
ရေဖိအားစက်
ရန်သူမျိုး ငါးပါး၌ တစ်ပါးအပါအဝင်ဖြစ်သော ရေသည် အသုံးမချတတ်လျှင် ရန်သူဖြစ်တတ်သော်လည်း အသုံးချတတ် ပါမူ ကျွန်ုပ်တို့အဖို့ အကျိုးများစွာ ဖြစ်ထွန်းစေနိုင်သည့် ကျေးဇူးရှင်လည်း ဖြစ်တတ်ပေသည်။
သာမန်အားဖြင့် ရေကို ပေါ့သည့်ပစ္စည်းဟု ထင်ရသည်။ သို့သော် ရေအောက်သို့ ၁ဝ ပေခန့် ဆင်းမိပါမှ ''ရေသည် လေးပါတကား''ဟု ငြီးတွားရမည်မှာ သေချာသည်။ ရေအောက် ၁ဝ ပေခန့် နက်သောနေရာ တွင် စတုရန်းတစ်လက်မရှိသော ဧရိယာအပေါ်၌ ဖိလျက်ရှိသည့် ရေထု၏အလေးချိန်၊ တစ်နည်း ရေ၏ဖိအားသည် ပျမ်းမျှခြင်းအားဖြင့် ငါးပေါင်ခန့် ရှိသည်။ ထိုကြောင့် လူတစ်ကိုယ်၏ အပေါ်ယံဧရိယာသည် စတုရန်း လက်မ ၂ဝဝဝ ခန့် ရှိသည်ဟု ယူဆရသော် ရေအောက် ၁ဝ ပေ၌ လူတစ်ကိုယ်ပေါ်တွင် ဖိထားသော ရေ၏ အလေးချိန် သည် ပေါင် ၅၂ဝဝဝÓပေါင် ၁ဝဝဝဝ၊ သို့မဟုတ် အလေး ချိန် ၄ ၁/၂ တန်နီးပါးမျှ ရှိလေသည်။ ထိုကြောင့်လည်း မည် သည့်ရေငုပ်သမားမျှ လူချည်းသက်သက် ရေအောက် ပေ ၄ဝဝ ခန့်ထက် ပိုပြီး ငုပ်ရန် မဖြစ်နိုင်ချေ။ ထိုထက်အောက်ကျ အောင် ငုပ်မည်ဆိုပါက ထိုသူသည် အပေါ်သို့ ပြန်မတက် နိုင်တော့ဘဲ ရေ၏ဖိအားဖြင့် ပိ၍ အသက်ဆုံးရှုံးသွားဖွယ်ရာ အကြောင်းရှိလေသည်။
ရေ၏ဖိအား ကြီးမားပုံကို သိကြရပေပြီ။ ရေနှင့်တကွ အရည်အားလုံးတို့၌ အခြားထူးခြားသော အချက်တစ်ရပ် ရှိ သေး၍ ထိုအရည်တို့၏ သဘာဝစည်းကို ၁၇ ရာစုနှစ်အတွင်း ပတ်စကဲဆိုသူ ပြင်သစ်လူမျိုး ရူပဗေဒပညာရှင်တစ်ဦးက တွေ့ရှိ ခဲ့လေသည်။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကြီး တွေ့ရှိသောအချက်မှာ ''အရည် တို့ကို ယေဘုယျအားဖြင့် ကျုံ့သွားအောင် ချုံ့ယူ၍ မရနိုင်၊ ထို့အပြင် အလုံပိတ်ထားသော ခွက်ထဲ၌ ထည့်ထားသော အရည်တစ်ခုကို တစ်နေရာရာမှ ဖိနှိပ်လိုက်ပါက ထိုဖိအားသည် အရည်အတွင်းရှိ ကျန်နေရာအားလုံးသို့ အညီအမျှ ပျံ့နှံ့သွား သည်''ဟူသောအချက် ဖြစ်လေသည်။
ရေဖိအားစက်မှာ အထက်ပါသဘာဝစည်းကို မူတည်၍ တီထွင်ထားသော စက်ဖြစ်ရာ ထိုစက်တွင် ပြွတ်တံခေါင်း တစ်ခုအပေါ်၌ အနည်းငယ်မျှသောအားဖြင့် ဖိနှိပ်ပေးလိုက်ရုံ မျှနှင့် အဆပေါင်းများစွာ ကြီးမားသော ဖိအားကို ရရှိနိုင်လေ သည်။ ထိုစက်ကို ပြုလုပ်ထားပုံသဘောမှာ ဤသို့ဖြစ်သည်။ ပြောင်းလုံးသဏ္ဌာန် ပြွန်အကြီးနှင့် အငယ်နှစ်ခုကို အောက် ဘက်မှ တစ်ခြားပြွန်ငယ်တစ်ခုဖြင့် ဆက်သွယ်ထား၍ လက်ဦး ပြွန်နှစ်ခုတွင် အရွယ်တော် ပြွတ်တံခေါင်းများ တပ်ဆင်ထား သည်။ ပြွတ်တံခေါင်းအငယ်၏ ဧရိယာအကျယ်အဝန်းမှာ စတု ရန်း လက်မ ၁ဝဝ ရှိသည်ဆိုပါစို့။ ထိုအခါ အကယ်၍ ပြွတ် တံခေါင်းအငယ်ပေါ်သို့ ပေါင် ၁ဝဝ အလေးချိန်နှင့် ညီမျှသော ဖိအားဖြင့် ဖိနှိပ်လိုက်ပါက ပြွတ်တံခေါင်းအကြီးသည် ပေါင် ၁ဝဝဝဝ အလေးချိန်နှင့် ညီ မျှသော ဖိအားဖြင့် အပေါ်သို့ တက်လာလေတော့သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော ပတ်စကဲ တွေ့ရှိသော သဘာဝစည်းအရ ပြွတ်တံခေါင်းအငယ်တွင် စတုရန်း တစ်လက်မပေါ်သို့ ဖိနှိပ်ပေးလိုက်သော ပေါင် ၁ဝဝ ဖိအားသည် စတုရန်းလက်မ ၁ဝဝ ရှိသော ပြွတ်တံခေါင်းရှိ စတုရန်းတစ်လက်မစာ နေရာတိုင်းသို့ ညီမျှသော ဖိအားကို တစ်ဆင့်ပေးပို့သဖြင့် ပြွတ်တံခေါင်းအကြီး၌ သက်ရောက်သော ဖိအားသည် ပေါင် ၁ဝဝ၁ဝဝ Ó ပေါင် ၁ဝဝဝဝ အလေး ချိန်နှင့် ညီမျှသောကြောင့် ဖြစ်လေသည်။
ဤရေဖိအားစက်မျိုးကို ဝါဂွမ်းကို ကျစ်ကျစ်ပါအောင် ဖိနှိပ်ထိုးပေးခြင်း၊ စက္ကူ၊ သက္ကလတ်၊ သံပြား၊ ကြေးပြား စသည်တို့ကို ည|ပ်ပုံဖြင့် ည|ပ်ခြင်း၊ နှမ်းစေ့ဝါစေ့များမှ ဆီကြိတ် ယူခြင်း စသောလုပ်ငန်းများတွင် အသုံးပြုခဲ့ကြလေသည်။ ထို စက်မျိုးသည် နှေးကွေး၍ ယခုအခါ၌ ထိုစက်များအစား လျှပ် စစ်ဓာတ်အားသုံး စက်များကို အများအစား အသုံးပြုလာကြပေ ပြီ။ သို့သော် အချို့လုပ်ငန်းများတွင်မူ ယခုထက်တိုင် ရေဖိအား စက်များကိုပင် ဆက်လက်၍ အသုံးပြုဆဲ ဖြစ်လေသည်။
အမှန်စင်စစ် ရေ၏ဖိအားသည် ကမ္ဘာမြေ၏ဆွဲအားကြောင့် ဖြစ်သော ရေ၏အလေးချိန်ပင် ဖြစ်သည်။ မြစ်တို့၌ မြင့်ရာမှ နိမ့်ရာသို့ စီးတတ်သည့်သဘော ရှိခြင်းမှာ ရေ၏ဖိအား၊ သို့ မဟုတ် အလေးချိန်ကြောင့်ပင် ဖြစ်လေသည်။ နယူးယော့မြို့သို့ ရေပေးသော ရေလှောင်ကန်များအနက် အချို့မှာ မိုင် ၁ဝဝ ကျော်မျှပင် ဝေးကွာသော တောင်ကုန်းတောင်မြင့်များပေါ်၌ တည်ရှိကြပေသည်။ ထိုမျှ ခရီးဝေးသော်လည်း မြင့်မားသည့် အရပ်မှ လာသောရေ ဖြစ်သောကြောင့် အဆောက်အအုံကြီး များရှိ အထပ်ထပ်သို့တိုင်အောင် ရေရောက်ရှိနိုင်ခြင်း ဖြစ်လေ သည်။ သို့သော် နယူးယော့မြို့ရှိ အဆောက်အအုံများစွာတို့မှာ ရေလှောင်ကန်ရှိရာ တောင်ကုန်းထက်ပင် မြင့်မားနေသေးသဖြင့် အပေါ်ဆုံးထပ်အထိ ရေမရောက်နိုင်ပေ။ ထိုအခါ ရေဖိအားသုံး စုတ်စက်များကို အသုံးပြုပြီးလျှင် ရေကို ထိုအထပ်များသို့ တင်ယူရလေသည်။
ရေဖိအားသည် စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းများ၌ များစွာ အသုံး ဝင်လေသည်။ ထိုဖိအားကို စရိတ်သက်သာစွာနှင့် ရရှိနိုင်သဖြင့် ရေဖိအားစက်အမျိုးမျိုးကို တီထွင်လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြလေသည်။ ရေ၏ ဖိအားသည် ရေရဟတ်များကို လည်စေ၍ တစ်ဖန် ရေရဟတ် များက ဒိုင်နမိုတို့ကို လည်စေကာ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကို ထုတ် ယူ ဖြန့်ချိပေးနိုင်ပေသည်။
ရေ၏ဖိအား၊ တစ်နည်း ရေ၏ ရွေ့ရှားမှုနှင့်သက်ဆိုင် သော သိပ္ပံပညာရပ်ကို ဟိုက်ဒြောလစ် (ရေအား ပညာ)ဟု ခေါ်လေသည်။
အထက်တဝိုးပွီးရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
အထက်တဝိုးပွီးရွာ(Ahhtettawoepwee)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ တွီဆီးဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၃၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တွီဆီးဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၅၅ ဦး၊ မ ၅၀၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၆၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အုံးတုံရွာ၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်
အုံးတုံရွာ (Ohnton)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်၊ ဟင်းငူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၇၅၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟင်းငူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၆၅ ဦး၊ မ ၁၅၃၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၉၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြင်းသောင် (၁)ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
မြင်းသောင် (၁)ရွာ (Myinthaung (1))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ ပေါ့အင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၅၅၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေါ့အင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၁၇ ဦး၊ မ ၄၆၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၀၉၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေဖြူမြို့
ရေဖြူမြို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ အောက်ပိုင်း၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင် ရေဖြူမြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်မြို့ ဖြစ်၏။ ထားဝယ်မြို့၏ အထက် ၁ဝ မိုင်ခန့်အကွာ ထားဝယ်မြစ်ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ရေဖြူမြို့နယ်မှာ ထားဝယ်ခရိုင်၏ မြောက်ဘက်အကျဆုံး မြို့နယ်ဖြစ်၍ ၁၅၈၂ စတုရန်း မိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။ သူကြီးပိုင်နယ်ပေါင်း ၃၅ ခု ပါဝင်သည်။ ရေဖြူသည် ၁၉၀၁ ခုက လူဦးရေ ၂၆၉ ဦးသာ ရှိသော ရွာကြီးတရွာ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၄,၇၄၄ ယောက် ရှိသည်။ ရေဖြူမြို့အနီး နဘူးလယ်ရွာတွင် ဗုဒ္ဓခြေတော်ရာ တဆူ ရှိသည်။ ဖူးသင့်လှသည်။
ငါးနန္ဒာရွာ၊ မင်းကင်းမြို့နယ်
ငါးနန္ဒာရွာ (Ngarnandar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးခရိုင်၊ မင်းကင်းမြို့နယ်၊ မုဿာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၉၄၅ ဖြစ်သည်။
ရေဖြူမြို့
ရေဖြူမြို့နယ်သည် ထားဝယ်မြို့၏ ကျောထောက်နောက်ခံနယ် တစ်နယ်ဖြစ်၍ ဆန်စပါး၊ ကျွန်းသစ်နှင့် သတ္တုများ ထွက်သည်။ နယ်အတွင်း၌ အဓိကအလုပ်အကိုင်မှာ ဆန်စပါး စိုက်ပျိုးခြင်း ဖြစ်သည်။ ရေဖြူနယ် ကံဘောက်သတ္တုတွင်းက အဖြိုက်နက် သတ္တု အဓိက ထုတ်လုပ်ပြီး၊ ခဲမဖြူနှင့် ရောနှော ထွက်သည်။
ငါးနန္ဒာရွာ၊ မင်းကင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းကင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စိန်လွင် (အဆိုတော်)
အဆိုတော် စိန်လွင်သည် စတီရီယိုတေးလောကတွင် ထူးခြားသော ဘယ်အသံပိုင်ရှင် အဆိုတော် တစ်ယောက်ဖြစ်သည်။ စိန်လွင်သည် မြန်မာ့လေကြောင်းလိုင်းမှ လေယာဉ်မောင်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ စိန်လွင်၏ မိဘများမှာ ဦးဘဖြူ နှင့် ခေါ်ခင်မမတို့ ဖြစ်ပြီး သားအကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ ငယ်နာမည်မှာ ကိုဘိုဘို ဖြစ်ပြီး နာမည်ကျော်စတီရီယိုအဆိုတော်များ ဖြစ်ကြသည့်"ပလေးဘွိုင်း သန်းနိုင်"နှင့်"မြသီတာ"တို့၏
အစ်ကိုအရင်းဖြစ်သည်။အဆိုတော်"ဦးအံ့ကြီး"၏တူအရင်းလည်းဖြစ်သည်။အဆိုတော် စိန်လွင်သည် ၁၉၈၂−ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ၊(၁၂)ရက်နေ့တွင် တိုင်းပြည်တာဝန် ထမ်းဆောင်ရင်း လေယာဉ်ပျက်ကျပြီး သေဆုံးခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီးသည် မလဲ့လဲ့မြင့်နှင့် သား ပြည့်ဖြိုးမောင်တို့ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
၂။ကြွယ်ကြွယ်ကြီးမှတ်စု (လက်ရေးမူ)
မလိခေါန်ရွာ၊ ပူတာအိုမြို့နယ်
မလိခေါန်ရွာ(Malihkawn)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ပူတာအိုမြို့နယ်၊ ပန်းမတီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၀၁၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်းမတီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၆၅ ဦး၊ မ ၂၅၅၄ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၀၁၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပူတာအိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြောင်ဖြူကွင်းရွာ
ကြောင်ဖြူကွင်းရွာ
ကုက္ကိုကုန်း
ကုက္ကိုကုန်း
တောင်းကုန်းရွာ၊ သင်္ဘန်းကုန်း
တောင်းကုန်းရွာ၊ သင်္ဘန်းကုန်း
ဒိုးဝေချောင်းရွာ၊ ကြိန်တမ်း
ဒိုးဝေချောင်းရွာ၊ ကြိန်တမ်း
ဘီလူးကျွန်း
အမည်ရင်းမြစ်
"ဘီလူးကျွန်း" ဟူသော အမည်ကို ခေါ်တွင်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ အဆို ၄ ရပ်ရှိပေသည်။
(က) ပထမအဆို
ဤကျွန်းကို (ယက္ခဒီပ)ဟု ခေါ်တွင်ရခြင်းမှာ မြတ်စွာဘုရားသခင်သည် အနောက်မဇ္ဈိမဒေသမှ ဤကျွန်းသို့ ဒေသစာရီ ကြွချီတော်မူသော အချိန်တွင် ဘီလူးများစွာတို့သည် ဤကျွန်း၏ အမြင့်ဆုံးဖြစ်သော၊ (ဆတ်တောင်/မုနိုင်းတောင်/ဒရယ်တောင်များတွင် နေထိုင်သည်ကို အစွဲပြု၍ (ဘီလူးကျွန်း) ဟု ခေါ်တွင်သည်။
"အဿမုက္ခီ" ခေါ် ဘီလူးမင်းသည် ထိုစဉ်အချိန် မြန်မာပြည်အောက်ပိုင်းကို အုပ်စိုးသည့် သမလမင်း၏ သားတော် အဿကုမ္မာရမင်းသားနှင့် စစ်ခင်းတိုက်ခိုက်ကြရာ ဘီလူးများရှုံးနိမ့်သဖြင့် ဘီလူးကျွန်းဒေသမှ ထွက်ပြေးခဲ့ရသည်ဟု အဆိုရှိသည်။
(ခ) ဒုတိယအဆို
ရန်ကုန်ရာဇဝင်သမိုင်း၌ ပါရှိသော မွန်လူမျိုးတို့၏ ရှေ့ဟောင်းသားချော့တေးမှ ရေသားဖော်ပြထားသည်မှာ "ယိလေ ယိုလေ၊ အိုးချစ်သားလူကလေး၊ လောဒါစာတီမြစ်ဝ ကံရမန္ဒ (ကော်ရိုမန္ဒိလ်)ခေါ် ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်း ဌာနသည် ငါတို့(မည်ဒ) မွန်ဒ လူမျိုးများ၏ နေရပ်ဌာနဟောင်းဖြစ်သည်။ ငါတို့မှာ ရှေ့ဝိပါက ကံအားလျှော်စွာ အရှင်သခင် ဘုရင်မင်းနှင့် ကွေကွင်းပြီး (ထိုအရပ်မှ)ထွက်လာခဲ့ကြရာ တစ်ချိန်က မွန်နိုင်ငံ-သုဝဏ္ဏ ဘုမ္မိပြည်အောက်ပိုင်း-ဇယာပြည်နယ် (ယခုအခေါ်အဝေါ် ကမာဝက်မြို့၊ မုဒုံမြို့နယ်၊ မွန်ပြည်နယ်) တကော့ခမွိုင်ခေါ် (ယခုအခေါ်အဝေါ်) ပလူကျွန်းဌာနသို့ ရောက်လာကြသည်ဟူ၍ ဖြစ်သတည်း။" ဤအလွန်ရှေးကျသော အထောက်အထားကို ထောက်ရှုခြင်းအားဖြင့် မွန်အနွယ်အဝင်လူမျိုးများ မြူးပျော်ဖွယ်ရာ ပလူကျွန်းဟူ၍ မှည့်ခေါ်လာရာမှ ဘီလူးကျွန်းသို့ ရွေ့လျောပြောင်းလဲလာခဲ့ကြလေသည်။
ယခုထက်တိုင် ဖလူးကျွန်း ဟု အသံထွက်သူ အများအပြားရှိသည်။
(ဂ) တတိယအဆို
ကမာဝက်မြို့(မုဒုံမြို့နယ်) မွန်စာအုပ်(မၚ်ဗၠာဲကောန်တၟအ်)မှ ကိုးကားချက်အရ ယခင်ကျိုက္ခမီခရိုင် ဇယာခရိုင်(ယခု ကမာဝက်မြို့) ဝါခရူ ခရိုင် (ယခု သံဖြူဇရပ်မြို့နီနားတဝိုက်) ဘီလူးကျွန်းနှင့် ဟံသာဝတီခရိုင် (ယခု တွံတေးမြို့နယ်တဝိုက်) လူသိများသော မောင်ဒီအကြောင်း ရာဇဝင်အကြောင်းဖြစ်သည်။ (ရှေ့ဟောင်းမွန်စာပေးများမှ ဘာသာပြန်ထုတ်ဝေးထားပြီးလည်ဖြစ်သည်။)
ယင်းရာဇဝင်အကြောင်းကား
ဘီလူးကျွန်းကို မွန်ဘာသာဖြင့် တကော့ခမွိုင်းဟူ၍ ခေါ်သည်။ အဓိပ္ပာယ်မှာ ခမောင်းပင်(တၞံခၟိုၚ်) ပေါက်သောကျွန်း ဖြစ်သည်။ ဤခမောင်းပင်နှင့် (ဤသာဓကကို Mon states ဓာတ်တော်ကျောင်းဆရာတော်ထုတ်ဝေသော စာအုပ်တွင် ဖော်ပြထားခြင်းရှိနေပါသေးသည်) ခမောင်းပင်ကြီးပေါ်တွင် ရှေးအခါက လင်းယုန်ဖို၊မ နှစ်ကောင် အသိုက်ပြုလုပ်နေထိုင်ခဲ့ကြရာတွင် ဥတစ်လုံးမှ လူပေါက်ဖွားလာပြီး ယင်းကလေးမှာ မောင်ဒီ (မၚ်ဗၠာဲကောန်တၟအ်) ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ အရွယ်ရောက်လာသည့် မောင်ဒီသည် မြစ်အတွင်းမှ ငါးကြင်းတစ်ကောင်ဖမ်းမိရာ မီးမြိုက်ပြီး ခရီးသွားကုန်သင်္ဘောဖြင့် ယခင်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ ဘုရင်မင်းမြတ်ထံ ဆက်သခဲ့သည်။ မွှေးကြိုင်သော ငါးကြင်းအနံ့ကြောင့် ဘုရင်၏နားကိုက်ဝေဒနာ ပျောက်ကင်းလေသည်။
ဘုရင်ကြီးသည် အလွန်ဝမ်းသာအားရကာ လုလင်ပျို မောင်ဒီထံ သမီးတော် (ဏ္ဍင်သာဓလာ)ကိုပို့ဆောင်စေခဲ့သည်။ အခြွေအရံအသင်းအပင်းနှင့် တူရိယာဗုံမောင်းများတီးပြီး ဘုရင်သမီးတော်လာရောက်ရာ မောင်ဒီသည် မိမိအားဖမ်းမည်ဟုထင်ကာ ခမောင်းပင်ကြီးအပေါ်သို့တက်ပြေး၏။ အပင်ပေါ်မှ လိမ့်ကျရာ မောင်ဒီသေဆုံးလေသည်။
ဘုရင့်သမီးတော်သည် မောင်ဒီ၏အလောင်းကို စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ သင်္ဂြိုဟ်လေသည်။ ရရှိသည့် အရိုးများကို ရွှေအိုးတွင်ထည့်၍ ထိုနေရာ၌ပင် စေတီတည်တော်မူသည်။ ထိုစေတီသည် ဖံဖရွှာ၊ ရွှေနတ်တောင်နတ်စင် အနီးတွင် ယခုတိုင်တည်ရှိနေသည်။ နတ်စင်သည်လည်း မောင်ဒီ၏ နတ်ကွန်းဖြစ်ပြီးလူအများယနေ့ထက်တိုင် မောင်ဒီနတ်(ဘိုးဘိုးကြီး)အား ပူဇော်ပသနေသေးသည်ကို တွေ့မြင်ပေလိမ့်မည်။ ဤကား ဘီလူးကျွန်းမှ လူငယ်ပါးစပ်ရာဇဝင်ထဲမှ မောင်ဒီရာဇဝင်အကျဉ်းသာဖြစ်သည်။
(ဃ) စတုတ္ထအဆို
မွန်များ ရာမညဒေသတို့ ရောက်သည့်အချိန်တွင် နီဂရီတိုများသည် တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ဆိုင်းနေထိုင်ကြပေသည်။ ဘီလူးကျွန်းနှင့် ကပ္ပလီကျွန်းတို့တွင် နီဂရီတိုအနွယ်အဝင် စမင်း(ဆေမန်) လူမျိုးများနေထိုင်ခဲ့ဟန်တူသည်။ မော်လမြိုင်နှင့် တစ်ဘက်ကမ်းရှိ ဘီလူးကျွန်းကို မွန်တို့က တကော့ခမိုင်ဟု ခေါ်သည်။ တကော့၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ ကျွန်း ဖြစ်သည်။ သို့သော် (မွန်ဘာသာ) ချမ်မွေ့ နန် မင်နန္ဒာပျို့တွင် ခမိုင်ကို အကိုင်အခက်များသော် သစ်ပင်တစ်ပင်ဟု ဆိုသည်။ ထိုသစ်ပင်ပေါ်တွင် နားနေသော လင်ယုန် အဖို-အမတို့မှ လူထူးလူဆန်းပေါက်ဖွားသည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ဤရာဇဝင်ကို လေ့လာပြီးလျှင် သုတေသနသဘောဖြင့် ဆင်ခြင်လိုက်သော် ခမိုင်ဝေါဟာရသည် စမိုင်လူမျိုးကို ဆိုလိုကြောင်းတွေ့မိသည်။ ထိုခေတ်တွင် အဝတ်အစားမရှိ နှုတ်ခမ်းထူ၊ ဆံပင်ကောက်၊ အသားမည်း၊ ရေကူးသန် ခက်ထန်းကြမ်းတမ်းပြီး ဘီလူးနှင့် တူကြသဖြင့် ထိုကျွန်းကို(ယက္ခကျွန်း) ဘီလူးကျွန်းဟုခေါ်ခဲ့ဟန်တူပေသည်။
ကျွန်း၏ အရှေ့ဘက်တွင် သံလွင်မြစ်စီးဆင်းပြီး၊ အနောက်ဘက်မှာ ပင်လယ်ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ မော်လမြိုင်မြို့သို့ သံလွင်မြစ်ကိုဖြတ်၍ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းတံတား (ဘီလူးကျွန်း) ကို တည်ဆောက်ထားသည်။ အဓိက စိုက်ပျိုးပင်များမှာ ဆန်စပါးနှင့် ရာဘာဖြစ်သည်။
ဘီလူးကျွန်း ၆၄ရွာ ဟူ၍ ခေါ်ရိုးထုံးစံရှိသည်။ ထင်ရှားသော ကျေးရွာများမှာ ဆေးတံဖြင့် ထင်ရှားသော ရွာလွတ်ရွာ နှင့် ကျောက်သင်ပုန်းဖြင့် ထင်ရှားသော မုဒွန်းရွာတို့ဖြစ်သည်။
မြင်းသောင် (၂)ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခါလီဖာ မိုးမျှော်တိုက်
ခါလီဖာ မိုးမျှော်တိုက်သည် အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု ဒူဘိုင်းမြို့ရှိ မိုးမျှော်တိုက်ကြီး ဖြစ်ပြီး ၈၂၈ မီတာမြင့်ကာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အမြင့်ဆုံး အဆောက်အဦးဖြစ်သည်။ ဆောက်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းများကို ၂၀၀၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၁ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁ ရက်နေ့တွင် ပြီးစီးသည်။ ခါလီဖာ မိုးမျှော်တိုက်ကို ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ် အသုံးပြုသည်။ ထိုအချိန် မတိုင်မီက ဒူဘိုင်း မိုးမျှော်တိုက်ဟု လူသိများကြသည်။
မဲသင်္ခါကြီးရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
မဲသင်္ခါကြီးရွာ(Methinkhargyi)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ မောင်နွဲ့ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၀၄၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မောင်နွဲ့ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၂၄၇ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၃၈၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်ကန်တိုလိုင်းရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
မန်ကန်တိုလိုင်းရွာ (Mankantolai)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ လုံခွကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၉၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လုံခွကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၁၇ ဦး၊ မ ၁၃၄၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၆၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အဇင်မ် ပရမ်ဂျီ
ပရမ်ဂျီသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ တတိယအကြီးဆုံး ဆောဖ့်ဝဲလ် ကုမ္ပဏီ Wipro (ဝိုင်ပရို) တက္ကနိုလိုဂျီအပါအဝင် ဝိုင်ပရို ကုမ္ပဏီအုပ်စုကြီး၏ ဥက္ကဋ္ဌ၊ အိန္ဒိယထိပ်သီး စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူ၏ သဒ္ဓါတရားအလွန်ထက်သန်ပြီး ပရဟိတလုပ်ငန်းများကို ဦးဆောင်လုပ်ကိုင်သူအဖြစ်လည်း လူသိများသည်။ Forbes ဖော့်ဘ်စ် စီးပွားရေးမဂ္ဂဇင်းမှ ဖော်ပြချက်များအရ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် သူ၏ပိုင်ဆိုင်မှုစုစုပေါင်းမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ (၁၇)သန်းခန့်ရှိပြီး တတိယမြောက်အချမ်းသာဆုံး အိန္ဒိယစီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် ဖြစ်လာသည်။ ၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် Asiaweek (အေးရှားဝီးခ်) မဂ္ဂဇင်းမှ ရွေးချယ်သော ကမ္ဘာ့ဩဇာအရှိဆုံးပုဂ္ဂိုလ် ၂၀ စာရင်းတွင်ဖော်ပြခြင်းခံရသည်။ Forbes ဖော့်ဘ်စ်စီးပွားရေးမဂ္ဂဇင်းမှပင် ၂၀၀၁ခုနှစ်မှ ၂၀၀၃ခုနှစ်အတွင်း အချမ်းသာဆုံးပုဂ္ဂိုလ် ၅၀ ကိုဖော်ပြခဲ့ရာတွင်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။
၂၀၀၄ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် Times တိုင်းမ်းစ်မဂ္ဂဇင်းမှ ကမ္ဘာ့ဩဇာအညောင်းဆုံးပုဂ္ဂိုလ် ၁၀၀ စာရင်း တွင်လည်း တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဝိုင်ပရိုကုမ္ပဏီတွင် ပရမ်ဂျီ၏ပိုင်ဆိုင်မှု ရ၄% ရှိပြီး သူ၏ ဦးဆောင်မှု အောက်တွင် ဝိုင်ပရို ကုမ္ပဏီသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂.၅သန်းခန့်တန်ဖိုးရှိသော သာမန်ကုမ္ပဏီလေးအဖြစ်မှ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁.၄ဘီလီယံတန်ဖိုးရှိသော ဧရာမကုမ္ပဏီကြီး အဖြစ်သို့လျင်မြန်စွာ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ဝိုင်ပရိုကုမ္ပဏီသည် ဟိုက်ဒရိုဂျင်ဖြင့် ပြုပြင်ထားသော စားသုံးဆီများကို ထုတ်လုပ်နေရာမှ ယခုအခါတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးဆော့ဖ်ဝဲလ်ကုမ္ပဏီများထဲတွင် ပါဝင်သော ဝိုင်ပရို တက္ကနိုလိုဂျီကို ပိုင်ဆိုင်ထား ပြီဖြစ်သည်။ ဝိုင်ပရို တက္ကနိုလိုဂျီသည် ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်းတက္ကနိုလိုဂျီ ကုမ္ပဏီ ၁၀၀ စာရင်းဝင်လည်းဖြစ်သည်။
ကိုယ်ရေးအကျဉ်း
ပရမ်ဂျီကို ၁၉၄၅ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၄ ရက်တွင် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ ကာရာချီမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ Gujarati Khoja( ဂူဂျာရာတီ ခိုဂျာ), Shia Ismaili Muslim Family (ရှိယာ အစ္စမလီ မွတ်စလင် မိသားစု) ဝင်ဖြစ်ပြီး သူ၏ဖခင်မှာ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ဆီနှင့် အဆီခဲများထုတ်လုပ်သော Western India PROducts (နောင်တွင် Wipro ကုမ္ပဏီဖြစ်လာ) ၏ပိုင်ရှင်ဖြစ်သည်။ သူ၏အဖိုးမှာမူ မြန်မာနိုင်ငံ ဆန်ဈေးကွက်၏ ဘုရင်တစ်ဆူဖြစ်ခဲ့သည်။ သူ၏ဖခင်သည် Muhammed Ali Jinnah ၏ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံသို့လာရောက်ရန် ဖိတ်ကြားချက်ကို ငြင်းဆန်၍ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင်သာ အခြေချခဲ့သည်။ ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် ပရမ်ဂျီ၏ဖခင်မှာရုတ်တရက်ဆုံးပါးသွားခဲ့ပြီး သူသည်မိသားစုလုပ်ငန်းများကို ဦးဆောင်လုပ်ကိုင်ရန်အတွက် အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်ရှိ စတန်းဖို့ဒ်တက္ကသိုလ်တွင် လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာဘာသာရပ် သင်ယူမည့်အစီအစဉ်ကို စွန့်လွှတ်ခဲ့ရသည်။ ထိုအချိန်တွင် ပရမ်ဂျီသည် အသက် ၂၁နှစ်သာရှိသေးပြီး မွန်ဘိုင်းရှိ စိန့်မေရီကျောင်းမှ အခြေခံပညာရေး ပြီးကာစဖြစ်သည်။ သူသည် လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာ ဘွဲ့ကို နောင်နှစ်ပေါင်း၃၀ကြာပြီးနောက်မှ ပြန်လည်ရယူနိုင်ခဲ့သည်။ ပရမ်ဂျီသည် ဖခင်နေရာကို ဆက်ခံပြီးနောက် ဝိုင်ပရိုကုမ္ပဏီသည် ဟိုက်ဒရိုဂျင်အဆီခဲများ ထုတ်လုပ်ရာမှ နောက်ပိုင်းတွင် မုန့်ဖုတ်ရာတွင်သုံးသည့် အဆီခဲများ၊ တိုင်းရင်းပစ္စည်းများကိုအခြေခံသည့် ရေချိုးခန်းသုံးပစ္စည်းများ၊ ဆံပင်အလှ ထိန်းသိမ်းရေး ပစ္စည်းများ၊ ကလေးရေချိုးခန်းသုံးပစ္စည်းများ၊ လျှပ်စစ်မီးသီးများနှင့် ဟိုက်ဒရောလစ် ဆလင်ဒါများကို တိုးချဲ့ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။
ထို့နောက်တွင်မူပရမ်ဂျီသည် ဆပ်ပြာထုတ်လုပ်ခြင်းမှ ဆော့ဖ်ဝဲလ်များထုတ်လုပ်ခြင်း သို့စနစ်တကျ ကူးပြောင်းခဲ့သည်။Amalner ကိုအခြေခံသော vanapati ထုတ်လုပ်သော Western India PROducts ကုမ္ပဏီမှ ဝိုင်ပရို ထုတ်ကုန်ပစ္စည်းများလီမိတက်(Wipro Products Ltd)၊ ဝိုင်ပရို တက္ကနိုလိုဂျီ (Wipro Technologies) နှင့် ဝိုင်ပရို ကော်ပိုရေးရှင်း (Wipro Corporation) ဟူသော လုပ်ငန်းစုကြီးများ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။ ပရမ်ဂျီ၏ မြင့်မားသော ရည်ရွယ်ချက်များဖြင့် ခေါင်းဆောင်မှုအောက်တွင် ဝိုင်ပရိုသည် အဆမတန် ကြီးထွားလာခဲ့သည်။ ဝိုင်ပရိုသည် General Electric နှင့် ပူးပေါင်း၍ လျှပ်စစ်မီးသီးများထုတ်လုပ်ခြင်းနှင့် အခြားလူသုံးကုန်ပစ္စည်းများကို ဆက်လက်ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။
၁၉၇၅ ခုနှစ်မှစတင်၍ Wipro Fluid Power စီးပွားရေးအုပ်စုမှ ဟိုက်ဒရောလစ်ဆလင်ဒါများနှင့် (tipper) တစ်ပ်ပါထရပ်ကားများကို ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ ပရမ်ဂျီ၏ မြင့်မားသောရည်ရွယ်ချက်များမှာ ဤနေရာတွင်ရပ်တန့်မနေပဲ ၁၉၈၀ခုနှစ်တွင် အိုင်ဘီအမ်ကုမ္ပဏီ အိုင်တီစီးပွားရေးလုပ်ငန်းမှထွက်သွားခြင်းကို အခွင့်ကောင်းယူ၍ အိုင်တီဈေးကွက်တွင် ဝင်ရောက်နေရာယူနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် Santinel မှ ပေးသော အထူးလိုင်စင်ဖြင့် ကွန်ပျူတာ ဟာ့ဒ်ဝဲလ်များ၊ ဆော့ဖ်ဝဲလ်များနှင်း ဆက်စပ်စ္စည်းများကို ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ အကျိုးရလဒ်အဖြစ် ဒေါ်လာ ၁.၅သန်းတန် ဟိုက်ဒရိုဂျင်စားသုံးဆီနှင့်အဆီခဲများ ထုတ်လုပ်သော ကုမ္ပဏီလေးသည် ကမ္ဘာအနှ့ံအပြားတွင် အခြေစိုက်ရုံးများရှိသော ဒေါ်လာ ၆၆၂သန်းတန် ကုမ္ပဏီအုပ်စုကြီးဖြစ်လာပြီး ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများ၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ နည်းစနစ်များ၊ တက္ကနိုလိုဂျီ(နည်းပညာ)သုံးထုတ်ကုန်များ နှင့် လူသုံးကုန်ပစ္စည်းများကို ကမ္ဘာတဝှမ်း ထုတ်လုပ်ဖြန့်ချိလျက်ရှိသည်။ ကုမ္ပဏီ၏ အိုင်တီလုပ်ငန်းဌာနသည် နောက်ဆုံးပေါ်အရည်အသွေးစံနှုန်းအတွက် ချီးမြှင့်သော SEI CMM အဆင့် ၅နှင့် PCMM အဆင့်၅ ဆုများကို ကမ္ဘာ့ပထမဆုံးအနေဖြင့် ရရှိခဲ့သည်။ နှစ်စဉ် ဘဏ္ဍာရေးရှင်းတမ်းအရ ကုမ္ပဏီ၏ ဝင်ငွေရာခိုင်နှုန်း အများဆုံးကို အိုင်တီလုပ်ငန်းမှ ရရှိသည် ဟုဆိုသည်။ ဝိုင်ပရိုသည် အခြားကမ္ဘာ့ထိပ်တန်း ကုမ္ပဏီကြီးများဖြစ်သော Alcatel (အဲလ်ကတဲလ်)၊ Nokia (နိုကီယာ)၊ Cisco (ဆစ်စ်ကို)၊ Erricsson (အဲရစ်ခ်စ်စင်န်)နှင့် Nortel (နော်တယ်လ်) တို့နှင့် လက်တွဲအလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။ General Electric ကုမ္ပဏီနှင့် လည်းအကျိုးတူပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ပရမ်ဂျီသည် Yasmeen(ရက်စ်မီးန်) နှင့် အိမ်ထောင်ကျပြီး သားသမီးနှစ်ဦး (Rishad-ရစ်စ်ဟက်ဒ် နှင့် Tariq-တာရစ်ဒ်) ထွန်းကားခဲ့သည်။ ရစ်စ်ဟက်ဒ်သည် Aditi (အဒီတီ) နှင့်အိမ်ထောင်ကျပြီး ယခု အိုင်တီလုပ်ငန်း၏ စီအီးအိုအဖြစ် တာဝန်ယူထားသည်။ ပရမ်ဂျီသည် ချမ်းသာသူတစ်ဦးဖြစ်စေကာမူ ငွေကြေးသုံးရာတွင် စေ့စပ်သေချာသူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူသည်ပလွှားခြင်းမရှိပဲ ခြိုးခြံချွေတာသူလည်းဖြစ်ကြောင်းကို သူစီးသော ကားဖြစ်သည့် တိုယိုတာကိုရိုလာကားက သက်သေခံလျက်ရှိသည်။ လေယာဉ်စီးလျှင် ရိုးရိုးတန်းမှ စီးခြင်း၊ ဇိမ်ခံဟိုတယ်ကြီးများတွင် မနေပဲ ကုမ္ပဏီ၏ တည်းခိုဆောင်များတွင်သာ နေထိုင်ခြင်း၊ သူ့သားမင်္ဂလာပွဲနေ့က နေ့လယ်စာကို တစ်ခါသုံးစက္ကူပန်းကန်ဖြင့် သုံးဆောင်ခဲ့ခြင်းတို့က သူ၏ရိုးရိုးနေတတ်သော စရိုက်ကို ထင်ဟပ်လျက်ရှိသည်။
ရရှိခဲ့သည့်ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များနှင့် ဆုတံဆိပ်များ
ပရမ်ဂျီ၏ စီမံခန့်ခွဲမှုအောက်တွင် ဝိုင်ပရိုကုမ္ပဏီ အလွန်လျင်မြန်စွာတိုးတက်လာခဲ့ခြင်းကြောင့် Business Week (ဘစ်ဇ်နပ်စ် ဝီးခ်) မှ သူ့အား အထူးချွန်ဆုံးသောစွန့်ဦးတီထွင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များထဲတွင် တစ်ဦးအပါအဝင် အဖြစ် ဂုဏ်ပြုခဲ့သည်။
အဇင်းမ် ပရမ်ဂျီဖောင်ဒေးရှင်း
ဤဖောင်ဒေးရှင်းကို အဇင်းမ် ပရမ်ဂျီ၏ ငွေကြေးထောက်ပံ့မှုဖြင့် တည်ထောင်ခဲ့ပြီ ၎င်း၏ ဆောင်ပုဒ်မှာ “အစိုးရနှင့် အခြားဆက်စပ် လူထုအကျိုးပြု အဖွဲ့အစည်းများနှင့်တက်ကြွစွာ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်၍ အဓိကလူမှုရေးပြဿနာများကို ထိထိမိမိကိုင်တွယ် ဖြေရှင်းပြီး ထင်သာမြင်သာသော ရလဒ်များရရှိစေရေး” ဖြစ်သည်။
ဖောင်ဒေးရှင်း၏ အဓိကစီမံကိန်းမှာ “ကျောင်းပညာရေးအရည်အသွေးကို ထိရောက်စွာ မြှင့်တင်ပေးနိုင်ပြီး လူထုကိုလည်းစိတ်ကျေနပ်မှုပေးနိုင်သော သင်ခန်းစာ မော်ဒယ်လ်များ ရေးသားခြင်း” ဖြစ်သည်။ ထိုစီမံကိန်း၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ မူလတန်းပညာရေးစနစ် တသမတ်တည်း ဖြစ်စေရန်ဖြစ်သည်။ အခြေခံပညာရေးစနစ် အရည်အသွေးတိုးတက်ရေး(အထူးသဖြင့်ကျေးလက်တောရွာရှိကျောင်းများအတွက်)ကို နှစ်ပေါင်းများစွာကပင် အဓိကထားလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
အဇင်းမ် ပရမ်ဂျီဖောင်ဒေးရှင်းသည် နည်းပညာအသစ်အဆန်းအဖြစ် Personal ကွန်ပျူတာ တစ်လုံးထဲဖြင့် display terminal ၃ခု၊ keyboard ၃ခု၊ mouse ၃ခု ချိတ်ဆက်၍ ကွန်ပျူတာ ၃လုံးအဖြစ် အသုံးပြုနိုင်သော နည်းပညာကို တင်ပြခဲ့သည်။
၂၀၀၅ ခုနှစ် နှစ်ဦးပိုင်းတွင် အိန္ဒိယကျောင်းများအတွက် ပညာရေးအထောက်အကူပြု စီဒီအသစ် ၅မျိုးကို ထုတ်ဝေပေးခဲ့သည်။၎င်းတို့မှာ-
ယခုအခါတွင် ကာနာတကနယ်အတွက် စာတန်းထိုး ဘာသာစကား ၆၈ခု၊ အန်ဒရာပရာဒက်ရှ်နယ်အတွက် စာတန်းထိုး ဘာသာစကား ၄၂ခု၊ တမီးလ်နဒုနယ်နှင့် ပွန်ဒီချယ်ရီနယ် အတွက် စာတန်းထိုး ဘာသာစကား ၃၅ခု၊ အူရူဒူးနယ်ရှိ အလယ်တန်းအတွက် စာတန်းထိုး ဘာသာစကား ၁၈ခု၊ အိုရစ်စာနယ်အတွက် စာတန်းထိုး ဘာသာစကား ၆ခု၊ ဂူဂျာရက်နယ်အတွက် စာတန်းထိုး ဘာသာစကား ၁၄ခု၊ ပွန်ဂျက်နယ်အတွက် ၃ခုနှင့် ကီရာလနယ်အတွက် ၁ခု တို့ကို ဘာသာပြန်စာတမ်းထိုးပေးပြီး ဖြစ်သည်။