cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alternative rock
၁၉၈၀ မှ American Underground
ဆယ်စုနှစ်အဆုံးတွင် alternative တီးဝိုင်းများသည် major label များသို့ လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ R.E.M နှင့် Jane’s Addiction တို့သည် ရွှေနှင့် platinum မှတ်တမ်းများရရှိခဲ့သည်။ Pixels တီးဝိုင်းသည် နိုင်ငံခြားတိုင်းပြည်များသို့ ထူးခြားစွာ အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်။ ဆယ်စုနှစ်အလယ်တွင် Husker Du ၏ album Zen Arcade သည် hardcore များလွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ Rites of Spring ကို ပထမဆုံး emo တီးဝိုင်းဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ Minor Threat အဆိုတော် Ian Mackaye သည် Dischord Record ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
British အမျိုးအစားများနှင့် ၁၉၈၀
Gothic rock သည် ၁၉၈၀နောက်ပိုင်း british post punk မှ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာခဲ့သည်။ Underground rock ၏ မှောင်မှောက်သောပုံစံမျိုးဖြစ်သည်။ gothic rock သည် post-punk မှ synthesizer နှင့် guitar ပုံစံမျိုးဖြစ်သည်။ gothic ပုံစံများကို အသုံးပြုထားသည်။ စာသားများသည် စိတ်ကူးညဏ်ကွန့်မြူးခြင်းနှင့် ထူးခြားနက်နဲမှုများပါရှိသည်။ ထိုအမျိုးအစားများနှင့် ပတ်သက်သောတီးဝိုင်းများ ၁၉၇၀ နောက်ပိုင်း ဗြိတိန် post-punk အုပ်စုများ ညဏ်ကွန့်မြူးမှုများကို ယူသုံးထားသည်။ Joy Division နှင့် Sioucsie and the Banshees တို့ဖြစ်သည်။ Bachaus ၏ ပွဲဦးထွက် album Bela Lugasi’s Dead သည် ၁၉၇၉ တွင် ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ gothic rock အမျိုးအစား၏အစပိုင်းဟုလည်း ယူဆနိုင်သည်။ The Cure ၏ album များဖြစ်သည့် Seventeen Seconds (၁၉၈၀), Faith (၁၉၈၀), Pornography (၁၉၈၂)နှင့် Disintegration (၁၈၈၉) တွင် ဤအမျိုးအစားကို အခြေခံထားသည်ဟုဆိုသည်။
၁၉၈၀ အတောအတွင်းတွင် ဗြိတိန် alternative တီးဝိုင်း ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ မန်ချက်စတာမှ The Smiths ဖြစ်သည်။ ဂီတဂျာနယ်လစ် Simon Reynolds က The Smith နှင့် သူ၏ အမေရိကန် ပြိုင်ဘက် R.E.M သည် ယနေ့၏ အရေးပါဆုံးသော alt-rock တီးဝိုင်းနှစ်ခုဖြစ်သည်။ Smith သည် Synthesizer လွှမ်းမိုးသည့်ဂီတပုံစံဖြစ်သည်။ အင်္ဂလန်မှ alternative rock ဖြစ်သည်။ The Smiths သည် ဆယ်စုနှစ်အဆုံးဖြတ်လျက် ဗြိတိန် Indie ဖြစ်ရပ်ကို လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ ၁၉၈၆တွင် New Musical Express (NME)ကဖြန့်ချိသည့် C86 album တွင် Primal Scream, The Wedding Present တို့ပါဝင်ပြီး indie pop နှင့် ဗြိတိန် indie ၏ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုမှ အဓိကလွှမ်းမိုးမှုဖြစ်သည်။
၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် ​ကျော်ကြားခြင်း
Nirvana သည် Nevermind ၏အောင်မြင်မှုကို အံဩခဲ့သည်။ alternative တီးဝိုင်းများအတွက် တံခါးဖွင့်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။ Nevermind ၏နိုးကြားမှုနှင့်အတူ alternative rock သည် record company နှင့်mainstream သို့စူးရှစွာ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ အမျိုးအစား၏အောင်မြင်မှုသည် ရှုပ်ထွေးစေခဲ့သည်။ The New York Times သည် ၁၉၉၃တွင် “Alt-rock သည် ပြောင်းလဲပုံမပေါ်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ major label တိုင်းတွင် noise နှင့် နားဝင်ချိုလွယ်သော တီးလုံး များကို ထိန်းသိမ်းထားခဲ့သည်။
ဆောင်မင်းဆက်ဧကရာဇ်များစာရင်း
ဆောင်မင်းဆက်(၉၆၀-၁၂၇၉)သည် တရုတ်နိုင်ငံရှိ ဧကရာဇ်မင်းဆက်တစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။ ရှေးမင်းဆက်မှာ ￼￼ယွမ်မင်းဆက် (၁၂၇၁-၁၃၆၈) ။ သမားရိုးကျပိုင်းခြားသောမြောက်ပိုင်းမင်းဆက် (၉၆၀–၁၁၂၇) နှင့်တောင်ပိုင်းမင်းဆက် (၁၁၂၇-၁၂၇၉) ကို တရုတ်ပြည်မြောက်ပိုင်း ကို ၁၁၂၇ ခုနှစ်တွင် ဂျင်မင်းဆက် (၁၁၁၅-၁၂၃၄) ကသိမ်းပိုက်ခြင်းနှင့်ဘီ ယန် ကျင်းမှမြို့တော်ကိုပြောင်းရွှေ့ခြင်းဖြင့်ဖန်တီးခဲ့သည်။ (ယနေ့ခေတ် Kaifeng ) မြောက်ဘက်တွင် Lin'an (မျက်မှောက်ခေတ် Hangzhou ) တောင်ဘက်။
နန်းစံကာလပြဇယား
ကဏ္ဍ:ရိုးရာတရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ
ခူလံ (အနောက်)ရွာ၊ မြင်းကကုန်း
ခူလံ (အနောက်)ရွာ၊ မြင်းကကုန်း
လွယ်လပ်ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
လွယ်လပ်ရွာ (Loilat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ လွယ်လွမ့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၃၀၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်လွမ့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၄ ဦး၊ မ ၂၁၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၇၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အုပ်ပုံရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
အုပ်ပုံရွာ (Okepon)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ မင်းတဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၅၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မင်းတဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၁၁ ဦး၊ မ ၆၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၁၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကံကုန်းရွာ၊ ငှက်ပျောတော
ကံကုန်းရွာ၊ ငှက်ပျောတော
​တောင်စုရွာ၊ ကညင်သုံးဆင့်
တောင်စုရွာ၊ ကညင်သုံးဆင့်
နွားရုံတန်းရွာ
နွားရုံတန်းရွာ
​ပေါက်တူးကွင်းရွာ၊ မကျီးဇင်
ပေါက်တူးကွင်းရွာ၊ မကျီးဇင်
အစုကြီးရွာ၊ ငှက်ပျောတော
အစုကြီးရွာ၊ ငှက်ပျောတော
လုပ်ဂျပ်ရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
လုပ်ဂျပ်ရွာ(Lokejat)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ မဂေါင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၃၀၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မဂေါင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၃၅ ဦး၊ မ ၃၆၀ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၉၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယန်းဆော်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တားမြစ်ထားသည့်ကုန်းပြင်မြင့်
တားမြစ်ထားသည့်ကုန်းပြင်မြင့် (သို့) တားမြစ်ကုန်း (အသံထွက် : တားမျစ်ထားသိ ကုန်းဗျင်မျင့်; တားမျစ်ဂုန်း) သေးငယ်သော်လည်းတောင်ထူထပ်နေပါသည်။ ကုန်းပြင်မြင့်၏အရှေ့ဘက်တွင် ဗန်ကူးဗားကျွန်း တောင်တန်း (ဗြိတိသျှကိုလံဘီယာပိုင်)၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင်ခိုးမောက်ကန်၊  အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့်ပြောပြရလျှင် အဲလ်ဘတ်အက်ဒွပ်တောင်၏ အနောက်တောင်ဘက်နှင့် ဝါရှင်တန်တောင်၏အရှေ့မြောက်ဘက်တွင်တည်ရှိသည်။
ပထဝီဝင်အနေအထား
ကုန်းပြင်မြင့်သည် သေးငယ်သော၊ တောင်ကုန်းများကြားရှိ ရေကန်ငယ်များဖြင့် ပြေပြေပြစ်ပြစ်သွယ်တန်းထားသောမြေနိမ့်ပိုင်းဒေသဖြစ်သည်။ ယင်းတို့အနက်အများစုကို Strathcona ပြည်နယ်ဥယျာဉ် အတွင်း၌တည်ရှိပြီးလမ်းကြောင်းကွန်ယက်သည် တောင်တက်ခြင်း ၊ နိုင်ငံဖြတ်ကျော်နှင်းလျှောစီးခြင်း နှင့်အဲလ်ဘတ်အက်ဒွပ်တောင်သို့သွားရန်လွယ်ကူစေသည်။
ကြည့်ရှုပါ
ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ
ကဇောင်းလေးရွာ၊ မြင်းကကုန်း
ကဇောင်းလေးရွာ၊ မြင်းကကုန်း
ပန်းပေါင်းရွာ၊ ဆင်ကဲ
ပန်းပေါင်းရွာ၊ ဆင်ကဲ
ဟာဗီးယား ပဲရက်စ် ဒီ ကွေးလျား
ဟာဗီးယားပဲရက်စ်ဒီကွေးလျား (Javier Pérez de Cuéllar y de la Guerra) (၁၉.၁.၁၉၂၀ မွေးဖွား၊ လီမာမြို့) သည် ပီရူးလူမျိုး၊ သံတမန်တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ ကြီးတွင် ၁၉၈၂ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၁)ရက်နေ့မှ ၁၉၉၁ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၃၁)ရက်နေ့အထိ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ သူသည် လီမာမြို့ ဆန်အော်ဂတ်စ်တင်ကောလိပ် (Colegio San Agustín of Lima) နှင့် (Pontificia Universidad Católica del Perú) တို့တွင် ၁၉၉၅ တွင်  ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ ပီရူးနိုင်ငံသမ္မတ ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ခဲ့သေးသည်။ သို့သော် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။  ၂၀၀ခုနှစ်မှ ၂၀၀၁ ခုနှစ်အတွင်း ပီရူးသမ္မတ ဖူဂျီမိုရီ နုတ်ထွက်စဉ်က နိုင်ငံရေးဂယက်များရိုက်ခတ်စဉ်က သူသည် ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးနှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးရာထူးများကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် သူသည် ပြင်သစ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ ပီရူးနိုင်ငံသံအမတ်ကြီးအဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ကွတ်ဝေါလ်ဟိုင်း သေဆုံးပြီးနောက်တွင် သူသည် သက်ရှိထင်ရှား အသက်အကြီးဆုံး ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်ဟောင်း တစ်ယောက် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
မျှော်တော်ဦးရွာ၊ မျှော်တော်ဦး
မျှော်တော်ဦးရွာ၊ မျှော်တော်ဦး
ငှက်ကြီးကုန်းရွာ
ငှက်ကြီးကုန်းရွာ
ဘန်လန်ဂိဒါကန်
ဘန်လန်ဂိဒါကန် သည် တန်ဇန်းနီးယားနိုင်ငံမြောက်အလယ်ပိုင်း အရှေ့အာဖရိကမြေနိမ့်ဒေသ၏ အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည့် Natron-Manyara-Balangida တွင်တည်ရှိသည့် တိမ်သည့် အယ်ကာလိုင်းကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကန်ပတ်ဝန်းကျင်ရှိဒေသကို စိုက်ပျိုးရေးနှင့် စားကျက်မြေအဖြစ် အသုံးပြုသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန်ဇန်းနီးယားနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
ကျုံချင်ရွာ၊ မြင်းကကုန်း
ကျုံချင်ရွာ၊ မြင်းကကုန်း
ငှောချယ်ရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ငှောချယ်ရွာ (Ngawchei)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ ညောင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၅၂၀ ဖြစ်သည်။
သမ္ဘရာခုံရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
သမ္ဘရာခုံရွာ (Thanbayarkhon)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ မင်းတဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၅၀၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မင်းတဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၁၁ ဦး၊ မ ၆၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၁၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငှောချယ်ရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချောင်းဝချိုင်ရွာ၊ မကျီးဇင်
ချောင်းဝချိုင်ရွာ၊ မကျီးဇင်
ပိန်းလင့် (မြောက်)ရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
ပိန်းလင့် (မြောက်)ရွာ (Pinglint (North))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ ဟိုပုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၈၇၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုပုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၃၀ ဦး၊ မ ၁၀၄၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၇၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်တိတ်ရွာ၊ ဝမ်ဖွီး
နမ့်တိတ်ရွာ (Namteik)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဝမ်ဖွီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၀၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ဖွီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၂၅ ဦး၊ မ ၁၂၂၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၄၇ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆည်သည် (မြောက်)ရွာ၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်
ဆည်သည် (မြောက်)ရွာ (Sethei(West))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်၊ ဆည်သည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၁၆၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆည်သည်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၇၀ ဦး၊ မ ၁၃၅၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၂၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တန်းခိုးရွာ
တန်းခိုးရွာ
အလယ်စုရွာ၊ ကညင်သုံးဆင့်
အလယ်စုရွာ၊ ကညင်သုံးဆင့်
ခိုးမောက်ရေခဲပြင်ကြီး
ခိုးမောက်ရေခဲပြင်ကြီးသည် ရေခဲပြင်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဗန်ကူးဗားကျွန်း၊ ဗြိတိသျှကိုလံဘီယာ၊ ကနေဒါနိုင်ငံတွင်တည်ရှိသည်၊အနောက်တောင်ဘက်ရှိကော့တနေးနှင့် 30 kmကွာဝေးပြီ အနောက်ဘက်ရှိ အာဂက်စ်တောင်နှင့် 1 kmကွာဝေးပါသည်။။
ခိုးမောက်ရေခဲပြင်ကြီး၏ အမြင့်ဆုံးနေရာသည် 1960 mမြင့်ပြီး ရေခဲပြင်ကြီး၏မြောက်ဘက်ခြမ်းတွင်တည်ရှိသည်။ တရားဝင်အမည်မရှိခြင်းကို Comox Glacier ထိပ်သီးအစည်းအဝေးဟုရည်ညွှန်းသည်။
ခိုးမောက်ရေခဲပြင်ကြီးသည် ဗန်ကူးဗားကျွန်းတောင်တန်းတွင်ပါဝင်ပြီး အင်ဆူလာတောင်တန်း၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းတစ်ခုလည်း​ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
ခိုးမောက်ရေခဲမြစ်သည် ထိုဒေသတွင်နေထိုင်သော ခိုးမောက်ဒေသအခေါ်အဝေါ် အမည်မှဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ခိုးမောက်ဟူသောစကားလုံးသည် တောင်တန်းကခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သော်လည်း မူရင်းအဓိပ္ပာယ်မှာ ဝေလငါးဖြစ်သည်။ ဤအမည်သည်ရိုးရာယုံတမ်းစကားတစ်ခုဖြစ်သည့် "ဝေလငါးသည်တောင်ပေါ်တွင်ပိတ်မိနေသည်"မှ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ၁၉၀၀ ပြည့်နှစ်များအစောပိုင်းတွင် ထိုရေခဲပြင်ကြီးကို ဒုံးရေခဲပ​ြင်ဟုလူသိများခဲ့သည်။ ခိုးမောက်ရေခဲပ​ြင်ဟူသောအမည်ကို ခိုးမောက် ခရိုင်တောင်တက်သမားများအသင်း၏အကြံပြုချက်အရ ၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင်တရားဝင်အသုံး​​​​ြပုခဲ့​ြကသည်။
ကိုးကားချက်များ
ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ
ရွာတန်းရှည်ရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ရွာတန်းရှည်ရွာ (Ywartanshey)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ မယင်းချောင်းဂွကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၅၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မယင်းချောင်းဂွကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၈၂ ဦး၊ မ ၅၃၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၁၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ဘယ်လကလားဗာတိုက်ပွဲ
ဘယ်လကလားဗာတိုက်ပွဲ (Battle of Balaclava) (၁၈၅၄ ခုနှစ်) သည် ကရိုင်းမီးယန်းစစ်ပွဲအတွင်း၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ယင်းတိုက်ပွဲ အမှတ်တရ ဖြစ်ရသောအကြောင်းရင်းမှား စစ်အတွက် အရေးပါလှ၍ မဟုတ်ဘဲ၊ စစ်သည်တော်တစု၏ စစ်သားကောင်း ပီသမှုကို ပြသခဲ့သောအကြောင်းကြောင့်ပေတည်း။ ထိုတိုက်ပွဲသည် ၁၈၅၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၅ ၇က်နေ့တွင် ဘယ်လလားဗာဆိပ်ကမ်းမြို့ကလေးအနီး၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ်၊ ပြင်သစ်၊ တူရကီတပ်များသည် ဘယ်ကလားဗာကို ခြေကုတ်စခန်းပြုကာ ဆီဗတ်စတိုပိုမြို့ကို ဝင်းရံလုပ်ကြံနေချိန်ဖြစ်၍၊ ရုရှတပ်များက မဟာမိတ်တပ်များကို တွန်းလှန်တိုက်ခိုက်လျက် ရှိသည်။ ရုရှားတပ်များသည် ဘယ်လကလားဗာမြို့အနီး တောင်ကုန်းတောင်တန်းများ၌ တပ်စွဲထားသော မဟာမိတ်တပ်များကို အလစ်ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်သည်။ သို့သော် မဟာမိတ်တပ်များက ပြန်လှန်တွန်းလှန်သဖြင့် ဆုတ်ပြေးရသည်။ ယင်းသို့ ဆုတ်ပြေးရသော ရုရုတပ်များကို တပ်သားခြောက်ရာကျော် ပါဝင်သော အင်္ဂလိပ်မြင်းတပ် တတပ်က လိုက်တိုက်လေသည်။ ယင်းသို့ အင်္ဂလိပ်မြင်းတပ်သားများက ရုရှားတို့ကို လိုက်တိုက်ရာတွင် အထက်ကချမှတ်သော အမိန့်ကို ယင်းမြင်းတပ်အား ကွပ်ကဲသူ လော့လူကန်သည် အယူအဆလွဲသွားသည်။ ထို့ကြောင့် မိမိ၏တပ်အား လက်ဝဲဘက်ရှိ ရုရှားအမြောက်တပ်ကို တိုက်ခိုက်ရမည့်အစား တောင်ကြားအဆုံးရှိ ရုရှအမြောက်တပ်ရှိရာသို့ ချီတပ်တိုက်ခိုက်စေသည်။ ထိုနေသို့ ရောက်ရန်မှာ အင်္ဂလိပ်မြင်းတပ်သားများအဖို့ သေမင်းခံတွင်းကို ဝင်ရာက်ရသည်နှင့် မခြားတော့ချေ။ အကြောင်းမူ မြင်းတပ်သားတို့ ဖြတ်ကျော်ရမည့် လမ်းကြောင်း၏ တဘက်တချက်တွင် ရုရှတပ်များ ရှိနေပြီးလျှင် ယင်းတို့ချီတက် တိုက်ခိုက်ရမည့် အမြောက်တပ်ကလည်း ရှေ့မှ ဆီးကြိုပစ်ခတ်နေမည် ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ မြင်းတပ်သားများသည် အမိန့်ပေးမှားသည်ကို သိကြသည်။ သို့ရာတွင် အမိန့်သည် အမိန့်ဖြစ်၍ စစ်သားကောင်းတို့မည်သည် အမိန့်ကို ပြန်လှန်ဆင်ခြေတပ်ခွင့်မရှိ။ အမိန့်အတိုင်း ဆောင်ရွက်ရန်သာ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ယင်းတို့သည် သေမင်းခံတွင်း အတွင်းသို့ အပြင်းအထန် ချီတက်တိုက်ခိုက်ကြလေသည်။ တဖက်တချက် တောင်ကုန်းတောင်စောင်းများပေါ်မှ နေရာကောင်း ရထားသော ရုရှားတပ်များက၎င်း၊ အရှေ့မှ ရုရှားအမြောက်တပ်က၎င်း ယင်းတို့၏ ပစ်ကွင်းထဲသို့ တိုးဝင်လာသော အင်္ဂလိပ်မြင်းတပ်အား ကောင်းစွာ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်နိုင်ပေရာ၊ ကျည်ဆန်အမြောက်ဆံတို့သည် မိုးသီးမိုးပေါက်ပမာ တသဲသဲ ကျနေပြီးလျှင် တသောသော ညံနေတော့သည်။ မြင်းတပ်သားတို့ကား မိမိတို့၏ အသက်ကို ပဓာနမထား မရပ်မနား ဒလကြမ်း ချီတက်၍ ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ တိုက်ခိုက်ကြလေသည်။
ရွာတန်းရှည်ရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘယ်လကလားဗာတိုက်ပွဲ
ယင်းသို့ သေမင်းခံတွင်း အတွင်းသို့ ဒလကြမ်းချီတက်၍ ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသဖြင့် ရုရှအမြောက်တပ်ကိုမူ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့၏။ သို့သော် တပ်သား ၆၀၀ ကျော်အနက် ၁၉၅ယောက်မျှသာ မိမိတို့တပ်သို့ အရောက်ပြန်လာနိုင်ခဲ့ကြသည်။ အကျအဆုံးကား များပြားလှ၍ ဒဏ်ရာရသူများလည်း ချီတက်ရာလမ်းကြောင်းတလျှောက် မြင်မကောင်းအောင် အတုံးအရုန်း ဖြစ်နေခဲ့လေသည်။ စစ်မိန့်ကို မှားမှန်းသိလျှက်နှင့် ဦးလည်မသုံ၊ စစ်သားကောင်းပီသစွာ အသေခံ၍ ချီတက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြပုံကို အင်္ဂလိပ် ကဗျာစာဆိုတော်ကြီး လော့တင်နီဆန်က "မြင်းတပ်မဟာ ဖိတိုက်ခြင်း" အမည်ရှိ ကဗျာဖြင့် ချီးကျူး ဂုဏ်ပြုကာ ထို မြင်းတပ်မဟာတပ်သားတို့၏ ဂုဏ်ရည်ကို ဥဒါန်းတွင် ရစ်စေခဲ့လေသည်။ ယင်းသို့ ကမ္ဘာတွသ် ဥဒါန်းတါင်ရစ်သောတိုက်ပွဲကလေးဖြစ်ပွားခဲ့ရာ ဘယ်လကလားဗာမြို့ကလေးမှာ ပင်လယ်နက်၏ ကရိုင်းမီးယား ကမ်းခြေပေါ်တွင် တည်ရှိသညဘ်။ ဆီဗတ်စတိုပိုမြို့၏ အရှေ့တောင်ဘက် ၈မိုင်ခန့် ဝေးသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းကလည်း ဤဒေသတွင် ရုရှားနှင့် ဂျာမန်တို့ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သေးသည်။ ယခုအခခါ ဆိပ်ကမ်းမြို့ကလေးဖြစ်၍ တံငါလုပ်ငန်းနှင့် ဝိုင်အရက်လုပ်ငန်းများ ရှိသည်။ ဆိုဗီယက်အစိုးရလက်ထက်တွင် ဘယ်လကလားဗာမြို့ကို အခြားဆိပ်ကမ်းမြို့များကဲ့သို့ တိုးချဲ့ ပြုပြင်းခြင်း မရှိပေ။ အကြောင်းမူ ဘယ်လကလားဗာဆိပ်ကမ်းသည် မြင့်မားသော တောင်ကုန်းတောင်တန်းများ ဝန်ရံလျက် ရှိ၍ သင်္ဘောတစင်းမျှသာ ဝင်ပေါက်ထွက်ပေါက်ရှိသောကြောင့်တည်း။ ထို့ကြောင်းစည်ကားခြင်းမရှိလှဘဲ လူဦးရေမှာ (၁၉၃၉ ခုနှစ်) ၁, ၃၀၀ ခန့်မျှသာ ရှိခဲ့လေသည်။
လေးညှင်း
အမြဲစိမ်းလန်း၍ အမြင့်ပေ ၃ဝ မှ ၄ဝ အထိ ရှိသော လှပသည့် လေးညှင်းပင်သည် မာတေးစီအီးမျိုးရင်းတွင် ပါဝင်၍ ယင်း၏ ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ ယူဂျီးနီးယား ကယ်ရီယိုဖီလေးတားဖြစ်သည်။ လေးညှင်းပင်၏မူလပေါက်ရာဒေသမှာ အရှေ့အိန္ဒိယ ကျွန်းစုများတွင် အပါ အဝင်ဖြစ်သော မိုလက်ကာကျွန်းများဖြစ်၍ အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ တို့သို့ တစ်ဆင့်ယူဆောင် စိုက်ပျိုးခဲ့ခြင်းဖြစ်လေသည်။ ဒတ်ချလူမျိုးတို့ သည် အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစုများကို ပေါ်တူဂီလူမျိုးများ လက်ထဲမှ တိုက်ခိုက် သိမ်းယူလိုက်သောအခါ လေးညှင်း အစရှိသည့် အမွှေးအကြိုင်ပင်များကို အမ်ဗွိုင်နားကျွန်းတွင် အားသွန်စိုက်ပျိုးကြသည်။ ပြင်သစ်လူမျိုးတို့သည် လေးညှင်းပင်ကို အာဖရိကတိုက် အရှေ့ဘက်ရှိ ဇန်ဇီဗာကျွန်းနှင့် အနောက် အိန္ဒိယ ကျွန်းစုများတွင် တစ်ဆင့်ယူဆောင်စိုက်ပျိုးခဲ့ကြသည်။ ယခုအခါ တွင်ကား အပူပိုင်းတိုင်းပြည်အားလုံးလောက်တွင် စိုက်ပျိုးလျက်ရှိကြသည်။ လေးညှင်းပင်များသည် ဆင်ခြေလျှော ဖြစ်နေသည့် မြေနေရာရှိ သဲမြေ နုံးမြေများကို ကြိုက်နှစ်သက်၍ ပေပေါင်း ၂ဝဝဝ အမြင့်တိုင် အောင် ဖြစ်ထွန်းကြသည်။ ထိုအပင်မျိုးကို အစေ့မှ မျိုးပွားယူရာ ပျိုးသည့် အခါ ရက်သတ္တ ငါးပတ်မှ ခြောက်ပတ်အတွင်း အညှောက်ထွက်လေသည်။ အတက်အလွန်နှေးကွေးသည့် ပျိုးပင်များကို ၁၂ လက်မ အရွယ်ရှိသောအခါ မြေတစ်ဧကတွင် အပင်ပေါင်း ၁ဝဝ နှုန်းဖြင့် တစ်ပင်နှင့်တစ်ပင် ပေ ၂ဝ ခန့်ခွာ၍ ပြောင်းယူစိုက်ပျိုးနိုင်သည်။ အပင်သက် ရှစ်နှစ် သို့မဟုတ် ကိုး နှစ်ခန့်ရှိလာသောအခါ ပထမဆုံးအကြိမ် လေးညှင်းပွင့်များကို ရရှိနိုင်ရာ အပင်သက် အနှစ် ၂ဝ ခန့်အထိ ဆက်လက်ရရှိလေသည်။ ထိုအခါ တစ်ပင် တစ်ပင်မှ လေးညှင်းပွင့်အခြောက် ရှစ်ပေါင်မှ ၁ဝ ပေါင်အထိ ရရှိနိုင် လေသည်။ ကမ္ဘာ့လေးညှင်းပွင့်အထွက် ၉ဝ ရာခိုင်နှုန်းလောက်သည် ဇန်ဇီ ဗာကျွန်းနှင့် ပင်ဗာနယ်မှရရှိရာ တစ်ဝက်လောက်ကို အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့လည်း ကောင်း။ အချို့ကို သီဟိုဠ်ကျွန်းသို့လည်းကောင်း တင်ပို့ရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၌ အတွေ့ရများသော လေးညှင်းပွင့်များသည် စင်စစ် လေးညှင်းအဖူးကလေးများကို မပွင့်မီခူး၍နေပူ၌ အခြောက်လှန်းထားခြင်းဖြစ် သည်။ အဖူးကလေးများသည် ထွက်စအချိန်တွင် ဖြူယော်ယော် အရောင်ရှိ၍ တဖြည်းဖြည်း အစိမ်းရောင်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။ အနည်းငယ် ရင့်လာ သောအခါ အနီရောင်သို့ ပြောင်းလဲသွားပြန်သည်။ ထိုအခါ အဖူးများကို ခူး၍ နေတွင် အခြောက်လှန်းရာ ခြောက်သွေ့သောအခါ အညိုရင့်ရောင်ဖြစ် လာလေသည်။ လေးညှင်းပွင့်သည် အလျားလက်မဝက်ခန့်ရှိ၍ တစ်ဖက်ဖျား တွင် အဖုကလေးရှိရာ ထိုအဖုကလေးမှာ စင်စစ်အားဖြင့် မပွင့်ရသေးသော ပွင့်ဖတ်ငယ်များသာဖြစ်သည်။ မပွင့်ရသေးသဖြင့် ယင်းပွင့်ဖတ်ငယ်များမှာ တစ်ခုနှင့်တစ်ခုထပ်၍လုံးနေခြင်းဖြစ်သည်။ လေးညှင်းပွင့်သည် အမွှေး အကြိုင်များတွင် အဝင်အပါတစ်ခုဖြစ်သည်အားလျော်စွာ အလယ်ခေတ်၌ အမွှေးအကြိုင်ကုန် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ပြုလုပ်ရာတွင်အရေးပါ အရာ ရောက်သော ထုတ်ကုန်တစ်မျိုးဖြစ်ခဲ့သည်။ လေးညှင်းဆီကို လေးညှင်းအဖူး များ၊ အရွက်များနှင့် အကိုင်းအခက်များကို ရေဖြင့်အထပ်ထပ် ပေါင်းတင် ခြင်းဖြင့်ရရှိသည်။ လေးညှင်းဆီမှာ အစပထမတွင် အဝါရောင်ဖျော့ဖျော့၊ သို့မဟုတ် အရောင်မရှိသလောက်ဖြစ်၏။ ထို့နောက်မှ တဖြည်းဖြည်း အညို ရောင်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။ အနံ့ အရသာမှာ လေးညှင်းပွင့်များကဲ့သို့ပင် သင်း၍ ပူစပ်စပ်ဖြစ်သည်။ ယင်းအဆီကို သွားကိုက် သွားနာ ဖြစ်သည့် အခါ အသုံးပြုကြသည်။ အခြားဆေးဘက်အဖြစ်ဖြင့်လည်း အသုံးပြုကြ သည်။
သာကျော်၊ ဦး
ဦးသာကျော် (ဘုံပေါက်သာကျော်) ကို ၁၉၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် ရခိုင်ပြည်နယ် စစ်တွေမြို့ ၌ အဖ ဦးကျော်ဇံဦး၊ အမိ ဒေါ်လှမိုးသူ တို့မှ မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း ၇ ယောက်အနက် အကြီးဆုံးသား ဖြစ်သည်။
ဂျပန်ခေတ် စစ်တွေခရိုင် ဘီအိုင်အေအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့တွင် ကာကွယ်ရေးမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ဖြစ်ပြီး နိဒါန်းကာလမှာပင် နယ်ချဲ့အင်္ဂလိပ်တော်လှန်ရေးအတွက် ရခိုင်ပြည် မြေအောက်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ စတင်ဖွဲ့စည်းရာတွင်လည်းကောင်း၊ ၁၉၄၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ဖက်ဆစ်ဂျပန်တော်လှန်ရေးအတွက် အိန္ဒိယပြည် မိုင်ဆိုမြို့တွင် စစ်သင်တန်း သွားရောက်တက်ခဲ့သော လေထီးတပ်သားများနှင့်အတူ ရခိုင်ပြည်နယ် ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးကို ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ပါဝင်ဆင်နွှဲရာတွင်လည်းကောင်း၊ ၁၉၄၇ ခုနှစ် လွတ်လပ်ရေးတိုက်ပွဲကာလတွင် ကက်စဘီ(CAS.B) အစိုးရမှ ဆန္ဒပြသူများအား ပစ်ခတ်ဖြိုခွဲမှုများကြောင့် လက်နက်စွဲကိုင်တော်လှန်ရာတွင်လည်းကောင်း ခေါင်းဆောင်ခဲ့သူ ရခိုင်မျိုးချစ်တော်လှန်ရေးသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် စစ်တွေသူ ဒေါ်စောမေနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးလမ်းစဉ်နှင့်အတူ ပါဝင်ဆောင်ရွက်ပြီး ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးကို စွန့်လွှတ်ပြီး ဥပဒေဘောင်အတွင်း ပြန်လည်ရောက်ရှိလာ၍ ပါတီနိုင်ငံရေးကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၆၃ ခုနှစ် ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးပွဲအပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးဆန္ဒပြပွဲများကြောင့် နိုင်ငံရေးသမားများ၊ ခေါင်းဆောင်များအား ထိန်းသိမ်းရာတွင် အင်းစိန်ထောင်နှင့် ကိုကိုးကျွန်းတို့၌ အထိန်းသိမ်းခံ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာသည်။ ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တွင် နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည် (ဒုတိယအဆင့်) ချီးမြှင့်ခံရသည်။
၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် မိမိ၏ နိုင်ငံရေးဘဝခရီးနှင့် တော်လှန်ရေးခရီးများကို တော်လှန်ရေးခရီးဝယ် အတွဲ(၁)နှင့် ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် အတွဲ(၂) တို့ကို နှစ်တွဲခွဲ၍ ပြုစုရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ၄ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ရွှေပြည်သာမြို့နယ်၌ မိသားစုနှင့်အတူ နေထိုင်ရင်း အသက်(၈၃)နှစ်အရွယ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့ရာ ဇနီးဒေါ်စောမေနှင့် သားသမီးများဖြစ်ကြသော ဒေါ်စိန်စိန်မေ၊ ဦးအောင်ထွန်းကျော် (ရှေ့နေ၊ ကွယ်လွန်)၊ ဒေါ်စိန်ဝင်း၊ ဦးထွန်းသိန်းကျော်တို့ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:ရခိုင် တိုင်းရင်းသားများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
စောမုံညင်း
ဒေါ်ရင်ရင် ခေါ် ဒေါ်စောမုံညင်း သည် မြန်မာနိုင်ငံသူ စာရေးဆရာ၊ တက္ကသိုလ် ဆရာမ ဖြစ်၍ အခြားထင်ရှားသော အဖွဲ့အစည်းများစွာ၌လည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ အမျိုးသားစာပေဆု နှင့် အရှေ့တောင်အာရှ စာရေးဆရာများဆုများ ရရှိခဲ့သည်။
ငယ်စဉ်ဘဝ
စောမုံညင်းကို အခွန်တော်မင်းကြီး ဦးစံတင်၊ ဒေါ်ဒေါ်မြို့တို့က ၁၉၂၀-ပြည့်နှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၈ ရက်တွင် မိုးမိတ်မြို့၌ မွေးဖွားသည်။ အမည်ရင်းမှာ မရင်ရင် ဖြစ်သည်။ အထက်တန်း ကျောင်းသူ ဘဝမှ စတင်၍ စာပေ များကို စတင် ရေးသားခဲ့သည်။ ၁၉၃၂ ခု ၈ တန်းကျောင်းသူဘဝက ရတနာသီဟ ဂျာနယ်တွင် ရေးသားခဲ့သည်။ "ပြန်လာပြီ မန်းရွှေမြို့ရယ်က" တေးထပ်သည် ပထမဆုံး ရေးသားသော ကဗျာ ဖြစ်သည်။ ဂျပ်ဆင် ကောလိပ် မဂ္ဂဇင်းတွင် ဆောင်းပါး၊ ကဗျာများ ရေးသားရာမှ စောမုံညင်း ဟူသော ကလောင် အမည်ကို ခံယူနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က အမျိုးသမီး ကလောင်အဖွဲ့ ရန်ပုံငွေ ပြဇာတ်ဖြစ်သည့် "ရတနာ့ဂုဏ်ရည်ပြဇာတ်နှင့် ကိန္နရီမောင်နှံပြဇာတ်" တို့ကို ရေးသားပြီး ကိုယ်တိုင်လည်း ပါဝင်သရုပ်ဆောင်သည်။
လုပ်ငန်း နှင့် ဆောင်ရွက်ချက်များ
ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (မြန်မာစာ၊ ရာဇဝင် ဂုဏ်ထူး) နှင့် နိုင်ငံခြား ဘာသာ သိပ္ပံကျောင်းမှ ဂျပန် ဘာသာ ဒီပလိုမာ ဘွဲ့ကို ရရှိ ခဲ့သည်။ ၁၉၅၆ ခုနှစ် အင်ဒီပင်းဒင့် ဒေါ်စန်း ကွယ်လွန်သည့် သုံးနှစ်မြောက် ကဗျာ ပြိုင်ပွဲတွင် ပထမ ရွှေတံဆိပ်ဆု ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ရှေ့ဆောင် လူငယ် သောက်ရှူးကြယ် စာအုပ်ဖြင့် ကလေး လူငယ်ဆိုင်ရာ စာပေ တတိယဆုကို လည်းကောင်း၊ ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် ဗုဒ္ဓဘာသာ ကလျာဏ ယုဝ အသင်းမှ ချီးမြှင့်သော ယဉ်ကျေးမှု စာပေ ဒုတိယဆုကို မြန်မာမှုစုံ ပန်းရဂုံ စာအုပ်ဖြင့် လည်းကောင်း ရရှိသည်။
'မြတ်နိုးစရာမြန်မာ့ရိုးရာများ'၊'နော်ဇာကုံးနှင့် ပုလဲသွယ်'၊’မြန်မာ့ဇာတ်သဘင် တစ်ခေတ်ပြောင်းလဲရေး’၊ ‘ကရင်ပြည်နယ်ဓာတ်ပုံမှတ်တမ်း’၊ 'မြန်မာ့အမျိုးသမီး' စသည့် ထင်ရှားသော စာအုပ်များနှင့် ရိုးရာဓလေ့ထုံးစံ၊ တေးဂီတဆိုင်ရာ အနုပညာဆောင်းပါးများ၊ ယဉ်ကျေးမှုရေးရာ ဆောင်းပါးများ မြောက်မြားစွာ ရေးသားခဲ့သည်။ ထို့ပြင် မဟာဂီတ သီချင်းကြီးကို ၁၄ နှစ်တိုင်တိုင် သင်ယူခဲ့ပြီး ကိုယ်တိုင် သီဆို အသံလွှင့်သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်မှ စ၍ ယဉ်ကျေးမှုရေးရာ အဖြာဖြာကို မြန်မာ့အသံက အခါအားလျော်စွာ အသံလွှင့်လျက် ရှိသည်။
ဒေါ်ရင်ရင်သည် ဂျပန် ခေတ်တွင် နမ္မတူ၊ လားရှိုး တို့၌ ကျောင်းဆရာမ၊ (၁၉၅၆ - ၇၂) တွင် သက်ကြီး တက္ကသိုလ် လုပ်သားများ ကောလိပ်တွင် အချိန်ပိုင်း မြန်မာစာ နည်းပြ အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ စောမုံညင်းသည် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့၊ မြန်မာစာ၊ ရာဇဝင် ဂုဏ်ထူးနှင့် နိုင်ငံခြား ဘာသာသင် သိပ္ပံမှ ဂျပန်ဘာသာ ဒီပလိုမာ ရရှိသည်။ လုပ်သားများ ကောလိပ်တွင် မြန်မာစာ ကထိက ၊ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ်ပါတီတွင် ဌာနစုမှူး တာဝန်များ ဆောင်ရွက်သည်။ အမျိုးသမီးကင်းထောက် အဖြစ် အင်္ဂလန်၊ နယ်သာလန်၊ ပြင်သစ်၊ ဆွစ်ဇာလန်၊ ဂျပန်၊ အိန္ဒိယ စသည့် နိုင်ငံများသို့ သွားရောက်၍ အစည်းအဝေးများ တက်ရောက်သည်။ ဗီယက်နမ်၊ တရုတ်၊ ပါကစ္စတန် နိုင်ငံများသို့ စာရေးဆရာ ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့ဝင် အဖြစ်သွားရောက်သည်။ ပညာရေး ဝန်ကြီး ဌာန မြန်မာစာအဖွဲ့၌ အဖွဲ့ဝင်၊ မြန်မာ နိုင်ငံ စာပေနှင့် စာနယ်ဇင်း အဖွဲ့ ဗဟိုအမှုဆောင်၊ အမျိုးသား စာပေဆု၊ စာပေဗိမာန် စာမူဆု၊ စိစစ်ရွေးချယ်ရေး အဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင် မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ အမျိုးသမီးရေးရာ ကော်မတီ၊ မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသမီး စီးပွားရေး စွမ်းဆောင်ရှင်များအသင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသမီး အားကစား အဖွဲ့ချုပ်တို့တွင် အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်၊ နာယက စသည်ဖြင့် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဆရာမကြီး၏ သီးခြား ဆောင်ရွက်ချက် များမှာလည်း အမျိုးသမီး အကျဉ်းထောင် ကြီးကြပ်ရေး အဖွဲ့ဝင် (၁၉၆၃)၊ ရုပ်ရှင် ဆင်ဆာဘုတ် အဖွဲ့ဝင် (၁၉၆၄)၊ ရန်ကုန်တိုင်း ရွေးချယ်ရေး ကော်မရှင် အဖွဲ့ဝင် (၁၉၇၄)၊ စာပေ လုပ်သား ဖြစ်မြောက်ရေးမှ ယနေ့တိုင် စာပေနှင့် စာနယ်ဇင်း ဗဟို အလုပ်အမှုဆောင်၊ ရုပ်ရှင် အကယ်ဒမီ ဘုတ်အဖွဲ့ဝင် (၁၉၈၉ - ၁၉၉၄)၊ မဟာဂီတ သီချင်းကြီး စိစစ်ရေး အဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်၊ ယဉ်ကျေးမှု တက္ကသိုလ် ဇာတ်သဘင် အကြံပေး အဖွဲ့ဝင်၊ မြန်မာ့ အသံ ယဉ်ကျေးမှု အနုပညာ ဆိုင်ရာ ပင်တိုင် အသံလွှင့် တာဝန်၊ အမျိုးသား စာပေဆု၊ စာပေဗိမာန် စာမူဆု ရွေးချယ်ရေး အဖွဲ့ဝင် (၂ဝဝဝ အထိ)၊ မြန်မာစာအဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် (၁၉၈၆ မှ ၂၀၁၁ အထိ )၊ အဆို၊ အက၊ အရေး၊ အတီး ပြိုင်ပွဲကြီး များ၏ ဦးစီး အဖွဲ့ဝင် (နဝမ အကြိမ် အထိ) နှင့် အမျိုးသား ညီလာခံ ကိုယ်စားလှယ် (အထူးဖိတ်ကြား အဖွဲ့) စသည်ဖြင့် ပါဝင် ဆောက်ရွက် ခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး
အမှတ်(၃၁၈) ဦးဝိစာရလမ်းတွင် နေထိုင်ပြီး ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၁ ရက်နေ့ နံနက် တစ်နာရီတွင် လူကြီးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သည်။
ဆုများ
၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ အမျိုးသမီး ဆင်ယင် ထုံးဖွဲ့မှု စာအုပ်ဖြင့် အမျိုးသား စာပေဆု (မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် အနုပညာ ဆိုင်ရာ စာပေ) ရရှိခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ၂ဝဝဝ ပြည့်နှစ်တွင် အရှေ့တောင်အာရှ စာရေးဆရာများဆု ကိုလည်း ရခဲ့သည်။ အရှေ့တောင် အာရှ စာပေဆုကို မြန်မာနိုင်ငံမှ တတိယမြောက် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ပန်သာရေကန်
ပန်သာရေကန် သို့ ပန်သာကန် သည် ဟေလန်မက်ကန်ဇီကန်ကြီး၏တောင်ဘက်၊ တားမြစ်ထားသောကုန်းပြင်မြင့်ပေါ်ရှိ ​ဗန်ကူးဗားကျွန်းပေါ်တွင်တည်ရှိသည်။
ကိုးကားချက်များ
ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ
ပိန်းလင့် (တောင်)ရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
ပိန်းလင့် (တောင်)ရွာ (Pinglint (South))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ ဟိုပုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၈၇၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုပုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၃၀ ဦး၊ မ ၁၀၄၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၇၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကတ်ဝိုးရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကတ်ဝိုးရွာ (Katwoe)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ လွယ်လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၉၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်လုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၅၉ ဦး၊ မ ၁၇၈၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၆၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကီဋာဂိရိသုတ်
ဘုရားရှင် ကာသိဇနပုဒ်တို့၌ ရဟန်းတော်များနှင့် ဒေသစာရီကြွတော်မူစဉ် “ညစာစားခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း၏ အကျိုးငါးပါးတို့ကို ဟောတော်မူပြီး ညစာစားခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ကြရန် ရဟန်းတို့အား ဟောတော်မူပါသည်”။ ဘုရားရှင်နှင့် ထိုရဟန်းတော်များ ကီဋာဂိရိဇနပုဒ်သို့ရောက်ရှိတော်မူသည့်အခါ ထိုရဟန်းတော်တို့က ကီဋာဂိရိဇနပုဒ်၌ ကျောင်းထိုင် ကျောင်းပိုင် အဿဇိ ပုနဗ္ဗသုကရဟန်းတို့ကို “ညစာစားခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း၏ အကျိုးငါးပါးတို့ကို ပြ၍ ညစာစားခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ကြရန် ဘုရားရှင် မိန့်ကြားတော်မူကြောင်း၊ သင်တို့လည်း ညစာစားခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ကြရန်” ပြောဆိုကြပါသည်။ ထိုအခါ အဿဇိ ပုနဗ္ဗသုကရဟန်းတို့က ကန့်ကွက် ပြောဆိုကြပါသည်။ ထိုစကားကို ရဟန်းတို့အထံမှတဆင့် ဘုရားရှင်ကြားသိတော်မူသဖြင့် အဿဇိ ပုနဗ္ဗသုကရဟန်းတို့ကို ခေါ်တော်မူပြီး စစ်မေးတော်မူပါသည်၊ အဿဇိ ပုနဗ္ဗသုက ရဟန်းတို့က ဝန်ခံစကား လျှောက်ထားသည့်အခါ “သေဝိတဗ္ဗ ဝေဒနာ, အသေဝိတဗ္ဗ ဝေဒနာတို့ကို ကိုယ်တော်တိုင်သိမြင် မျက်မှောက်ပြု ဉာဏ်ပညာဖြင့် ထိတွေ့ သိရှိပြီးမှသာ သေဝိတဗ္ဗ အသေဝိတဗ္ဗ-ဟု ဟောတော်မူပုံ၊ ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တ ပညာဝိမုတ္တ ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ပမာဒဖြစ်စရာ မရှိတော့ပုံ၊ ကျန်ပုဂ္ဂိုလ်ငါးဦးတို့သည် ပမာဒဖြစ်ရန်ရှိပုံ၊ သာသနာတော်၌ စလျှင် စခြင်း အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ရောက်ရှိနိုင်၏ဟု ဟောတော်မမူပုံ၊ အနုပုဗ္ဗသိက္ခာ, အနုပုဗ္ဗကိရိယာ, အနုပုဗ္ဗပဋိပဒါဖြင့် အရဟတ္တဖိုလ်ကို ရရှိနိုင်ပုံ၊ ဝိပ္ပဋိပန္န, မိစ္ဆာပဋိပန္န ပုဂ္ဂိုလ်များသည် သာသနာတော်မှ စွန့်ခွါသွားကြပုံ၊ အာရဒ္ဓဝီရိယပုဂ္ဂိုလ်များသာ သာသနဓမ္မရသ ခံစားနိုင်ကြပုံတို့ကို” အကျယ်ရှင်းလင်း၍ ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ဂျင်းရဲရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
ဂျင်းရဲရွာ (Gyinye)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ မုန်းဒါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၄၄၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မုန်းဒါးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၁ ဦး၊ မ ၄၉၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၈၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထော်ကလို့ချောင်းဖျားရွာ၊ ထော်ကလို့
ထော်ကလို့ချောင်းဖျားရွာ၊ ထော်ကလို့
စိုင်ဒင်ရွာ၊ ဆင်ကဲ
စိုင်ဒင်ရွာ၊ ဆင်ကဲ
ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်
ရွာသစ်ကုန်းရွာ (Ywarthitkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်၊ ချိတ်သင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၅၇၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထီးချိုင့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြားကြီးရွာ၊ မျှော်တော်ဦး
ပြားကြီးရွာ၊ မျှော်တော်ဦး
ကျောင်းစုရွာ၊ မင်းဂံ
ကျောင်းစုရွာ၊ မင်းဂံ
ကလပ်
ဝါသနာချင်းတူညီကြသော ကိစ္စတစ်ခုကို ဆောင်ရွက်ရန်ဖြစ်စေ၊ အချင်းချင်း ရင်းနှီးစွာ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံ၍ စိတ်လက်ပျော်ရွှင်မှု ရရှိစေရန်ဖြစ်စေ၊ တည်ထောင်ဖွဲ့စည်းထားသော အသင်းအဖွဲ့မျိုးကို ကလပ်ဟုခေါ်သည်။ ကလပ်မှာ အင်္ဂလိပ်စကားဖြစ်၍ လူစုဟု အနက်ရသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက ကလပ်ကို မိတ်ဆက်ရုံဟု မြန်မာမှု ပြုခဲ့ဘူးသည်။ အစဉ်အလာအားဖြင့် ကလပ်တစ်ခုသည် ပြည်သူလူအများနှင့် သက်ဆိုင်သော အဖွဲ့အစည်းမျိုးမဟုတ်ဘဲ၊ မိမိတို့ အသင်းဝင်များ နှင့်သာ တိုက်ရိုက်သက်ဆိုင်သော အသင်းအပင်းမျိုး ဖြစ်သည်။ ထိုကြောင့် ကလပ်စည်းမျဉ်းဥပဒေများတွင် အသင်းဝင် ဖြစ်နိုင်သည့် အရည်အခြင်းကို သတ်မှတ် ထားလေ့ရှိသည်။
သမိုင်း
ကလပ်များ၏ သမိုင်းအစကို လေ့လာလျှင် ကလပ်များသည် ဂရိနှင့် ရောမလူမျိုးတို့ခေတ်ကပင် စတင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့ကြောင်းတွေ့ရသည်။ ထိုအခါက ကလပ်များမှာ သက်မွေးဝမ်းကျောင်း ပညာရပ်များအတွက် သော်လည်းကောင်း၊ အယူဝါဒနှင့် ကိုးကွယ်မှု အတွက်လည်းကောင်း တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။
ကမ္ဘာအရပ်ရပ်၌ ယခုအခါ ထွန်းကားတည်ရှိနေကြသော ကလပ်တို့သည် ၁၆ ရာစုနှင့် ၁၇ ရာစုနှစ်များတွင် ခေတ်စား ခဲ့သော ကာဖီဆိုင်များ၊ ကွန်းထောက်စခန်းဆိုင်များမှ ပေါက်ပွားလာကြသည်။ လန်ဒန်မြို့တွင် အစဦးစွာ တည်ထောင်ခဲ့သော ကလပ်မှာ ဗရက်လမ်းရှိ မားမိတ်တက်ဗန်ခေါ် ရေသူမ ဆိုင်ဖြစ်သည်။ ထိုကလပ်တွင် ရှိတ်စပီးယား၊ ဗင်ဂျွန်ဆန်၊ ဗိုးမွန့်၊ ဖလက်ချားနှင့် ဒွန်းအစရှိသော စာဆိုကြီးများသည် အသင်းဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။ ၁၆ ရာစုနှစ်နောက်ပိုင်း၌ အင်္ဂလန်ပြည်တွင် ကလပ်ပေါင်းမြောက်မြားစွာ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ မားမိတ်တက်ဗန်၊ အပေါ်လိုကလပ်နှင့် စာပေကလပ် တို့မှာ အင်္ဂလိပ်စာဆိုကြီးများ၊ ပြဇာတ်ဆရာကြီးများ၊ စာရေးဆရာကြီးများ တွေ့ဆုံရာဌာနများ ဖြစ်ကြ၏။
မြန်မာ ကလပ်
ဗြိတိသျှအစိုးရလက်ထက်တွင် အရာရှိကြီးများနှင့် ဥရောပတိုက်သားကုန်သည်ကြီးများသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကလပ်များကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ ၁၈၆၇-ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဂျာမန်လူမျိုးတစ်စုက ဂျာမန်ကလပ်ကို တည်ထောင်ကြသည်။ ထိုနောက် ပဲခူးကလပ်နှင့် ဂျင်မခါနာကလပ်၊ ကန်တော်ကြီးဘုတ်ကလပ်များ ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ပဲခူးကလပ်ကို ၁၈၇၁ ခုနှစ်တွင် ချိလမ်း၌ ဖွင့်လှစ်၍ ၁၈၈၂ ခုနှစ်တွင် ပြည်လမ်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့တွင် မြင်းပြိုင်ပွဲများကို ၁၈၈၇-ခုနှစ်ခန့်က စတင်ကျင်းပခဲ့သော်လည်း၊ ၁၉ဝဝ ပြည့်နှစ်တွင်မှ ကာလကြား ကလပ်အသင်း၏ စည်းမျဉ်းများအတိုင်း လိုက်နာခဲ့ကြသည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ် မဖြစ်မီက ပဲခူးကလပ်နှင့် ဂျင်မခါနာကလပ် တို့မှာ အထူး ထင်ရှားကျော်စောခဲ့သည်။ ထိုကလပ်များသို့ ဥရောပတိုက်သားများသာ ဝင်ခွင့်ရသဖြင့်၊ မြန်မာနိုင်ငံ စီးပွားရေး၊ နိုင်ငံအုပ်ချုပ်ရေးတို့ကို ထိုကလပ်များမှနေ၍ အချင်းချင်းညှိနှိုင်းကာ ကြိုးကိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု ပြောစမှတ်မူကြသည်။ မြန်မာအရာရှိကြီး များပင် အဆိုပါကလပ်များသို့ ဝင်ခွင့်မရရှိသည်နှင့် မြန်မာအရာရှိကြီး အချို့က ကြီးမှူးကာ အိုရီယင့်ကလပ် ခေါ် အရှေ့တိုင်းသားကလပ်ကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် လူမျိုးမရွေး၊ အယူဝါဒမရွေး၊ အသင်းဝင်ခွင့် ရရှိပြီးလျှင် စေတနာ့ဝန်ထမ်း လုပ်ငန်းများကြောင့် နာမည်ကျော်ကြားလျက်သော ကလပ်တစ်ခုမှာ ရန်ကုန်ရိုတရီကလပ်ဖြစ်သည်။ ထိုကလပ်သည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရိုတရီကလပ်အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်၍ ၁၉၂၉ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် မဖြစ်မီက မန္တလေး၊ လာရှိုးနှင့် ဟင်္သာတမြို့များတွင် အဖွဲ့ခွဲများရှိခဲ့သည်။ ဤအသင်းက အလုပ်လက်မဲ့ ပြဿနာများကို ဖြေရှင်းပေးခြင်း၊ ရေးဘေးမီးဘေးဒုက္ခသည်များကို ကူညီစောင့်ရှောက်ခဲ့ခြင်း စသည့် လူမှုဝန်ထမ်း အလုပ်ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့်အပြင် တီဘီလူနာများ၊ ကုဋ္ဌလူနာများအတွက် စောင့်ရှောက်ရေး အဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းပေးခြင်း၊ မိဘမဲ့ကျောင်းများ ဖွင့်လှစ်ပေးခြင်း အစရှိသော ဝန်ထမ်းလုပ်ငန်းများကို လုပ်ဆောင်လျက် ရှိကြ၏။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အစည်းအဝေးများ
မဂေါင်ရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
မဂေါင်ရွာ(Magaung)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ မဂေါင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၃၀၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မဂေါင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၃၅ ဦး၊ မ ၃၆၀ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၉၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကြယ်ပုညို
ကြယ်ပုညို ဆိုသည်မှာ ဂျူပီတာဂြိုဟ်အရွယ်အစားထက် ပိုကြီးကာ အသေးဆုံးကြယ်ထက် ပိုသေးပြီး ယင်းတို့ကြားရှိ နက္ခတ္တဆိုင်ရာ အရာဝတ္ထုတစ်ခုဟု ဆိုနိုင်သည်။ ယင်းတို့အား ကြယ်ဟု မခေါ်ဆိုနိုင်သကဲ့သို့ ဂြိုဟ်ဟုလည်း မသတ်မှတ်နိုင်ပေ။ ကြယ်ပုညိုများသည် သာမန်ကြယ်များကဲ့သို့ ဟိုက်ဒရိုဂျင်-၁ ဖျူးရှင်းအား မလောင်ကျွမ်းစေနိုင်ပေ။ ကြယ်များအား အမျိုးအစားအဖြစ် စတီလာပုံစံဖြင့် ခွဲခြားပြီး ဂြိုဟ်များအား M, L, T, Y စသည်ဖြင့် ခွဲခြားသည်။ ကြယ်ပုညိုဟု အမည်နာမ တပ်ခေါ်ကြသော်လည်း ယင်းတို့၏အရောင်သည် ကွဲပြားကြသည်။ ကြယ်ပုညိုများ၏အရောင်သည် လူသားတို့မျက်လုံးတွင် လိမ္မော်ရောင်/အဝါရောင် ဖြစ်နိုင်သည်။ ကြယ်ပုညိုများသည် မြင်နိုင်သောလှိုင်းအလျားထဲတွင် များစွာတောက်ပခြင်း မရှိကြပေ။ ကြယ်ပုညိုကဲ့သို့သော အရာဝတ္ထုများအားလှည့်ပတ်လျက်ရှိသော ဂြိုဟ်များလည်း ရှိကြသေးသည်။ အလင်းနှစ် ၆.၅ အကွာတွင် တည်ရှိသော Luhman 16 သည် ၂ဝ၁၃ ခုနှစ်က ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည့် ကြယ်ပုညိုတစ်စင်းဖြစ်သည်။ ကြယ်ပုညိုတို့၏ အရွယ်အစား အစရှိသည်တို့အား အခြေခံကာ များစွာသောအမျိုးအစားအဖြစ် ထပ်မံကွဲပြားသေးသည်။ ကြယ်ပုညိုအနီးအနားတွင် လှည့်ပတ်လျက်ရှိသည့် ဂြိုဟ်များတွင် သက်ရှိများရှင်သန်ရန်မူ မလွယ်ကူပေ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြယ်ပုညိုများ ကဏ္ဍ:ကြယ်အမျိုးအစားများ ကဏ္ဍ:ဂြိုဟ်အမျိုးအစားများ
နမ့်ပုတ်ရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
နမ့်ပုတ်ရွာ (Nampoke)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဟာဝမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၀၇၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟာဝမ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၀၇ ဦး၊ မ ၁၈၂၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၂၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒုလုတိကန်
ဒုလုတိကန် သည် တန်ဇန်းနီးယားနိုင်ငံ၊ အ‌ရှေ့ဒေသတွင် တည်ရှိသည့် မီးတောင်ပေါက်ကွဲရာမှ ဖြစ်လာသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကန်သည် မြေနိမ့်လွင်ပြင်ဒေသကြီး၏ အရှေ့ဘက်အပိုင်း၏ အရှေ့ဘက်အစွန်းတွင် တည်ရှိသည်။ မီရုခရိုင်တွင် တည်ရှိပြီး တန်းဂီရုမြို့နှင့် နီးကပ်သည်။ အရုရှမြို့လယ်မှ ၁၄ ကီလိုမီတာ (၈.၇ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ အရုရှ - မိုရှိလမ်းမမှ ၁.၃၁ ကီလိုမီတာ(၀.၈၁ မိုင်) အကွာတွင် ဖြစ်သည်။
ကန်သည် ၆၃ ဟက်တာခန့် (၁၆၀ ဧက) လွှမ်းခြုံတည်ရှိသည်။ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ဒုလုတိတောရှိပြီး ၁၉ ဟက်တာ (၄၇ ဧက) ကုန်းမြေအဖြစ် တည်ရှိသည်။ ကန်၏ အလယ်ပိုင်း အနက်ဆုံးနေရာသည် ၉ မီတာ (၃၀ ပေ) ရှိသည်။ ကန်၏ ကန်ခြေအပိုင်းသည် တိမ်သည့်အပိုင်း ဖြစ်သည်။ ကန်၏ အနက်သည် နေရာတစ်ခုနှင့် တစ်ခု အပြောင်းအလဲ ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန်ဇန်းနီးယားနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
လွယ်တန်ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
လွယ်တန်ရွာ (Loitan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ လွယ်လွမ့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၂၉၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွယ်လွမ့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၄ ဦး၊ မ ၂၁၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၇၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ထော်ကလို့စက်စုရွာ၊ ထော်ကလို့
ထော်ကလို့စက်စုရွာ၊ ထော်ကလို့
မင်းအိုရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
မင်းအိုရွာ (Minoh)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ မင်းအိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၄၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မင်းအိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၈၀ ဦး၊ မ ၃၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၇၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကလောင်တံ
ကလောင်တံကို လူတိုင်းလိုပင် မြင်ဘူးကြ သည်။ ကလောင်တံ သို့မဟုတ် မင်တံဟု ခေါ်သောပစ္စည်းကား စာရေးရာတွင် အသုံးပြုသော ကရိယာဖြစ်သည်။ ကလောင်တံ ကို ရှေးခေတ်အခါကစ၍ ယခုခေတ်တိုင် အသုံးပြုလျက် ရှိကြ သည်။ ယခုခေတ်တွင် အသုံးပြုလျက်ရှိသော ရိုးရိုးကလောင်တံ များမှာ အဖျားတွင် ချွန်ထက်သောကလောင်သွားများ တပ်ဆင် ထားပြီးလျှင် မင်တို့၍ ရေးသားသော လူသုံးပစ္စည်း တစ်ခု ဖြစ်၏။ ရှေးအခါက ကလောင်သွားဟူ၍ သီးခြားမရှိခဲ့ချေ။ ကလောင်တံပြုလုပ်သော ပစ္စည်းကိုသာ အဖျားချွန်အောင် ပြုလုပ်၍ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
ကလောင်တံဖြင့် စာရေးခြင်းသည် ရှေးခေတ် အီဂျစ်နိုင်ငံ၌ စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ဘီစီ ၂ဝဝဝ ကျော်က အီဂျစ်လူမျိုး တို့သည် ပပိုင်းရပ်ခေါ် ကျူပင်တစ်မျိုး၏အူမှ ပြုလုပ်ထားသော စက္ကူပေါ်၌ စာရေးလေ့ရှိကြသည်။ စာရေးရာတွင် ကျပ်ခိုးနှင့် ဖျော်သောမင်ကို အဖျားချွန်ထားသောကျူရိုးဖြင့် တို့၍ ရေးကြ ၏။ ထိုသို့ အဖျားချွန်ထားသောကျူရိုးများမှာ ကလောင်တံ အမျိုးမျိုး၏ အစပင် ဖြစ်လေသည်။ အီဂျစ်နိုင်ငံမှတစ်ဆင့် ယဉ်ကျေးမှု ပျံ့နှံ့သွားသောအခါ စာရေးရာ၌ နည်းသစ်အမျိုးမျိုးကို အသုံးပြုလာကြသည်။ ထိုအခါတွင် ပပိုင်းရပ်ကျူစက္ကူများသာမက သားရေးပြား ဖယောင်းပြားများ ပေါ်၌လည်း စာရေးလာကြ၏။ ပပိုင်းရပ် ကျူစက္ကူနှင့် သားရေပြားပေါ်တွင် ရေးသားသောအခါ မာ၍ ချွန်ထက်သော ပစ္စည်းအမျိုးမျိုး ကို ကလောင်တံပြုလုပ်၍ သုံး ကြသည်။ ဖယောင်းပြားများပေါ်တွင် စာရေးသောအခါ၌ကား သားကောင် အရိုးကို ချွန်ထားသော 'စတိုင်းလပ်'ခေါ် ကညစ် ကို သုံး၏။ ထိုနောက် ကြေးနီခေတ်သို့ ရောက်သောအခါ ကြေးနီကညစ်များ ပေါ်ပေါက်လာ၏။
နောက်ခေတ်များတွင် စာပေရေးသားမှု တိုးတက်လာသည် နှင့်အမျှ စာရေးသည့်ကရိယာအမျိုးမျိုးလည်း တိုးတက်လာခဲ့၏။ သို့ရာတွင် အခြေခံသဘောမှာ မပြောင်းလဲခဲ့ပေ။ စက္ကူသည် ပပိုင်းရပ်ကျူစက္ကူများဖြစ်၍ ကလောင်တံများသည်လည်း ကျူရိုးကလောင်တံများသာဖြစ်သည်။ အာရှတိုက်တွင်ကား ကလောင်တံကို များစွာ အသုံးမပြုခဲ့ကြဘဲ ရှေးနှစ်ပေါင်းများစွာ မှစ၍ ကညစ်နှင့်စုတ်တံများကိုသာ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ စုတ် တံကို တရုတ်နိုင်ငံ၌ စတင်သုံးစွဲခဲ့၍ နောက်မှ အခြားအရှေ့ နိုင်ငံ များသို့ ပျံ့နှံသွားဟန်တူသည်။ စုတ်တံကို အချို့သုံးစွဲ လျက်ပင် ရှိသေးသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း ကလောင်တံမှာ နိုင်ငံခြားသားများ ယူဆောင်လာသော စာရေးကရိယာဖြစ်သည်။ ရှေးမြန်မာတို့ သည် စာရေးရာတွင် ကလောင်တံကိုမသုံးဘဲ ကန့်ကူ၊ ကညစ်၊ စုတ်စသည့် စာရေးကရိယာများ ကိုသာ အသုံးပြုခဲ့ကြ၏။ ယခု ခေတ်တွင်ကား ကလောင်တံအမျိုးမျိုးကို အသုံးပြုကြပြီးလျှင် ကန့်ကူ၊ ကညစ်၊ စုတ်စသည့် ရှေးဟောင်းစာရေး ကရိယာ များမှာ တိမ်ကောလုနီးပါး ဖြစ်နေလေပြီ။
ကလောင်တံကို အသုံးများသော နိုင်ငံများမှာ ဥရောပနိုင်ငံ များဖြစ်သည်။ ကျူရိုးကလောင်တံများဖြင့် စာရေးသားခြင်းသည် အီဂျစ်မှအစပြု၍ အခြားအနောက်နိုင်ငံများသို့ တစ်ဆင့်ပြန့်ပွား သွားသည်။ အလယ်ခေတ် ကုန်ခါနီးတွင် ဥရောပတိုက်၌ စာပေအရေးအသား တိုးတက်များပြားလာရာ ကလောင်တံ အမျိုးမျိုး ဖန်တီး၍ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ရှေးစနစ်များ နှင့် များစွာမခြားနားခဲ့ပေ။ ဥရောပတိုက် ဘုန်းကြီးကျောင်းများ တွင် ကျမ်းစာအုပ်များကို ကူးယူရေးသားရာ၌ ငှက်တောင်များ ကို အရင်းဖက်မှချွန်၍ မင်တို့ ကာရေးခဲ့ကြ၏။ ထိုစနစ်သည် အလယ်ခေတ် တစ်လျှောက်လုံးတွင်သာမက အတတ်ပညာ ပြန်လည်ဆန်းသစ် ခေတ်ဖြစ်သော ခေတ်ဆန်းချိန်၌ပင် မတိမ် ကောခဲ့ချေ။ ငှက်တောင်များကို ကလောင်တံဖြင့် သုံးကြရာတွင် ဥဒေါင်း၊ ငန်းစသည့် ငှက်များ၏ အတောင်တို့ကို အများ အားဖြင့် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ငှက်တောင်၏ အရင်းပိုင်း ဖြစ်သော အရိုးမာကို မီး၌ကျွမ်းစေပြီးနောက် ဓားဖြင့် ခြစ်ပစ် လိုက်သောအခါ ချွန်သောအသွားကို ရသည်။ ထိုအသွားချွန်ကို အလယ်မှ မင်စီးရန် အက်ကြောင်းကလေးတစ်ခု ခွဲပေးရသည်။ ၁၈ ရာစုနှစ် ခန့်တွင် ငှက်တောင် ကလောင်တံများ သိသိ သာသာ ကောင်းမွန်လာခဲ့သည်။ ရိုးရိုး ငှက်တောင်အချွန်များကို အသုံးနှင့် လိုက်ဖက်အောင် ပြုပြင်ခဲ့ကြရုံမက၊ ငှက်တောင်ကို ငှက်တောင်အတိုင်း မသုံးဘဲ အချွန်ရှိသော အသွားပိုင်းကိုသာ ယူ၍ အတံကို သစ်သားစသည့်တို့ဖြင့် တပ်ဆင်၍ အသုံးပြု သည်။ ထိုသို့ သစ်သားစသည့် အတံတွင် ငှက်တောင်ရိုးအသွား တပ်၍ရေးခြင်းကို ၁၈ဝ၉ ခုနှစ်က ဂျိုးဇတ် ဗရားမားဆိုသူက ထွင်ခဲ့သည်။ ထိုခေတ်ကစ၍ ယခုခေတ်သုံး ကလောင်တံများ စတင်ပေါ်ပေါက်လာသည်ဟု ဆိုရပေမည်။ ထိုနောက် ကလောင်တံများမှာ ရှေးကထက် သိသိသာသာ တိုးတက် လာပြီးလျှင် များမကြာမီ သတ္ထုကလောင်သွားများ ပေါ်ပေါက်လာလေသည်။
၁၈၁၈ ခုနှစ်တွင် ချားဝပ်ဆိုသူသည် ငှက်တောင်ရိုးရိုးအစား သတ္တုကို အသွားပြုလုပ်၍ သုံးခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှာ ဥရောပ တိုက်၌ စက်မှုလက်မှု ထွန်းကားစပြုလာသော အချိန်ဖြစ်ရကား သတ္တုကလောင် သွားများကို ၁၈၂၂ ခုနှစ်တွင် စက်ဖြင့် ပြုလုပ် ခဲ့လေသည်။ သတ္တုကလောင်သွားများဖြင့် စာရေးရာ၌ ပထမ တွင် မာကျောပုံချင်းမတူ၍ အချို့က ငှက်တောင်ဖြင့် ပြုလုပ် သော ကလောင်တံများကိုသာ ဆက်လက် သုံးစွဲကြ၏။ သို့ရာတွင် သတ္တုကလောင်သွားများ တစ်စတစ်စ တိုးတက် ကောင်းမွန်လာသောကြောင့် ၁၈၃ဝ ပြည့်နှစ်လောက်တွင် ငှက်တောင်ကလောင်တံများ ကွယ်ပျောက်သလောက် ဖြစ် ခဲ့သည်။ သတ္တုကလောင်သွားများ တိုးတက်ကောင်းမွန် လာအောင် ပြုပြင်ရာတွင် ယခုခေတ်သုံးဖြစ်သော ဖေါင်တိန် ပင်များကို ၁၈၁၉-၂ဝ ခုနှစ်ခန့်က စမ်းသပ်ပြုလုပ်ခဲ့ရာ အသင့် အတင့် အောင်မြင်ခဲ့လေသည်။ သို့ရာတွင် မင်လိုက်ညီ၍ မင် ကို လိုသောအခါမှ ထွက်စေရန် ထိန်းထားနိုင်သော ဖေါင်တိန် ပင်မျိုးကို ၁၈၈၄ ခုနှစ်ခန့်ကမှ ဖြစ်မြောက်ခဲ့၏။ ထိုသို့ ဖေါင်တိန်ပင်များ ဖြစ်ထွန်းပေါ်ပေါက်လာသောအခါ ဂရိတ် ဗြိတိန်နှင့် အမေရိကန်နိုင်ငံတို့တွင် ဖေါင်တိန်ပင်လုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့သည်။ ၁၈၉ဝ ပြည့်နှစ်ခန့်တွင် အသွားများကို ရွှေ သို့မဟုတ် ကာရက် ရွှေဖြင့်ပြုလုပ်၍ အဖျား၌ မာကျောချော ညက်စေရန် ပလက်တီနမ် သို့မဟုတ် အိုင်ရစ်ဒီယမ်သတ္တုများ တင်၍ သုံးခဲ့ကြလေသည်။ ကလောင်သွားလုပ်နည်းများတွင် ဤနည်းသည် ယခုခေတ်တိုင် အကောင်းဆုံး ဖြစ်လေသည်။ ယခုခေတ်တွင် ကလောင်တံနှင့် ကလောင်သွားအမျိုးပေါင်း များစွာရှိ၍ အမျိုးမျိုးသော သတ္တုများဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်ကို တွေ့ရပေသည်။ ကလောင်သွားများတွင် အတုံးအချွန်စသည်ဖြင့် စာရေးသူ၏သဘောအတိုင်း လိုရာကို အသုံးပြုနိုင်၏။ ရိုးရိုး ကလောင်သွားများကို ကြေးဝါ၊ သံ၊ သံမဏိစသည့် မာကျော သောသတ္တုတို့ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။ အထူးသဖြင့် ပုံဆွဲဆရာ တို့သုံးသော ကလောင်သွားများကို သံမဏိဖြင့်လုပ်သည်။ ဖေါင်တိန်ပင်များမှာမူ စာရေးရာတွင် တောက်လျှောက်ရေးသွား နိုင်ရန်နှင့် တာရှည်အသုံးခံရန်အတွက် မင်၌ပါသော အညစ် အကြေးဖြင့် အလွယ်တကူ မဖျက်စီးနိုင်သော ရွှေ၊ ကာရက်ရွှေ စသည်တို့ကို သုံးရလေရာ၊ ရိုးရိုးကလောင်များထက် တန်ဖိုးများ သည်။ သုံးစွဲရာတွင်လည်း ပိုမိုတွင်ကျယ်၍ အချိန်ကိုချွေတာ ရာလည်း ရောက်ပေသည်။
ဖေါင်တိန်ပင်များကို ရှေးဦးစွာ တီထွင်ခါစက အသွားပိုင်း နှင့်မင်အိမ်ပိုင်းကို ဖြုတ်နိုင်တပ်နိုင်သော အစိတ်အပိုင်းများ အဖြစ် ပြုလုပ်၍၊ မင်ထည့်လိုသောအခါ ဖြုတ်၍ မင်ထည့် ပြီးလျှင် ပြန်တပ်ရသည်။ ဤနည်းကို ယခုခေတ်တိုင် သုံးစွဲ လျက်ပင်ရှိသေးသော်လည်း ထိုသို့မဖြုတ်ဘဲ မင်ကို စုတ်ယူ နိုင်ရန် စီမံထားသော နည်းသစ်များစွာကိုလည်း ထွင်ခဲ့ကြ သည်။ ထိုနည်းများမှာ အများအားဖြင့် လေ၏ဖိအားကို အသုံး ပြုသော နည်းများဖြစ်သည်။
လေဖြင့်စုတ်ယူသော ဖေါင်တိန်ပင်များကို ၁၉၁၅-၁၉၁၆ ခုနှစ်ခန့်က စမ်းသပ်အောင်မြင်ခဲ့ကြသည်။ ရှေးဦးစွာ အောင်မြင်သောနည်းမှာ ဖေါင်တိန်အတွင်း၌ ရော်ဘာပိုက် ငယ်တပ်ဆင်ထားပြီးလျှင် ထိုပိုက်ငယ်ကို အပြင်မှ မောင်းဖြင့် ဖိပေးသောနည်းဖြစ်သည်။ အပြင်မှမောင်းဖြင့် ဖိလိုက်သောအခါ ရောဘာပိုက်သည် ပြားသွားပြီးလျှင် အတွင်းရှိလေများကို ထုတ် ပစ်၏။ ထိုသို့ပြားနေစဉ် အသွားပိုင်းကို မင်အိုး၌နှစ်၍ တစ်ဖန် မောင်းကိုလွှတ်လိုက်သောအခါ ရော်ဘာပိုက်ငယ်ထဲသို့ မင်ရည် များဝင်လာသည်။ ထိုနည်းကို ယခုတိုင် သုံးလျက် ရှိကြသော် လည်း လေ၏ဖိအားကို သုံးသည့် နည်းသစ်များစွာလည်း ပေါ်ပေါက်လျက်ရှိလေသည်။ မင်ထည့်နည်းများသာလျှင် ဆန်းသစ်လာသည် မဟုတ်၊ အသွားတပ်ပုံများလည်း အမျိုးမျိုး ဆန်းကြယ်လာခဲ့သည်။ အချို့ ဖေါင်တိန်ပင်များတွင် မင်ရည် မသုံးဘဲ မင်ခဲမင်စေးစသည်တို့ကို ထည့်၍ သုံးပြီးလျှင် အဖျား ၌ သံမဏိအလုံးကလေးများ တပ်ထားသော အသွားလုံး ဖေါင်တိန်ပင်များလည်း ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
ဖေါင်တိန်ပင်များကို အများအားဖြင့် စယ်လျူလွိုက်ခေါ် ကော်ဖြင့်ပြုလုပ်၍ အချို့မှာ မင်ကို ဖေါက်ထွင်း မြင်နိုင်စေရန် မှန်ကဲ့သို့ ကြည်လင်အောင် ပြုလုပ်ထားသည်။ ယခုခေတ်တွင် ဖေါင်တိန်ပင်များကို ဈေးနှုန်း သက်သာစွာ ဝယ်ယူအသုံးပြုနိုင် ကြပြီဖြစ်ရာ ရိုးရိုးမင်တို့၍ ရေးရသော ကလောင်တံများမှာ ခေတ် မစားလှ တော့ချေ။
ကြွေး​ပေးကြွေး​ယူ​စ​နစ်
စီးပွားကုန်သွယ်ရေးနယ်ပယ်တွင် ရောင်းချလိုက်သော ကုန်များအတွက် ဖြစ်စေ၊ လက်ပြောင်းလွှဲလိုက်သော ကုန်များ အတွက်ဖြစ်စေ၊ ကျသင့်သော တန်ဖိုးငွေများကို အချိန်ဆိုင်း၍ ပေးချလေ့ရှိသည့် လုပ်ငန်းစဉ်လာမှာ ကြွေးပေးကြွေးယူ ပြု ခြင်းပင် ဖြစ်လေသည်။ ကြွေးပေးကြွေးယူ ပြုလုပ်မှု၌ ယုံကြည် ခြင်းနှင့် ယုံကြည်ထိုက်သော အရည်အချင်းတို့မှာ အထူးအရေး ပါလှပေသည်။ ကုန်သည်အချင်းချင်း အပြန်အလှန် စိတ်ချ ယုံကြည်ကြရခြင်းသည် စွန့်စားရောင်းဝယ်မှုတို့နှင့် အမြတ် အစွန်းမြှော်ကာ အလုပ်ကြီးအကိုင်ကြီး လုပ်ကိုင်မှုတို့၌ ကြီးမား သော အထောက်အပံ့တစ်ရပ် ဖြစ်လာသည့်အလျောက် စီးပွား ရေးပါရဂူများသည် ငွေကြေးဖလှယ်ရေးနှင့် ငွေကြေးရရှိရေး လုပ်ငန်းတို့တွင် ကြွေးပေးကြွေးယူစံနစ်(ဝါ)အကြွေးစံနစ်၏ အရေးပါပုံကို ဂရုတစိုက် ဖော်ပြလေ့ရှိကြသည်။
တစ်ဦးချင်းအနေနှင့်ဆိုသော် ထိုင်ရာမထ ဝယ်စဉ်ခဏ၌ပင် ကုန်ဖိုးငွေချေလိုက်ခြင်းအားဖြင့် အကြွေးစံနစ်ကို ရှောင်နိုင် ဖွယ်ရာ ရှိသော်လည်း၊ စီးပွားကုန်သွယ်ရေး နယ်ပယ်တွင်မူ အကြွေးစံနစ်ကို ရှောင်ရှားရန် မှာ မဖြစ်နိုင်လောက်အောင်ပင် ဖြစ်ပေသည်။ အရောင်းအဝယ် ကြီးကြီးကျယ်ကျယ် ပြုလုပ် သောအခါ၌ ဖြစ်စေ၊ ကမ္ဘာ့အစွန်းတစ်ဖက်မှ အခြားအစွန်း တစ်ဖက်သို့ အပြန်အလှန် ရောင်းဝယ်ကြသည့်အခါ၌ဖြစ်စေ၊ ကုန်ဖိုးငွေများကို တထိုင်တည်း ရှင်းလင်းပေးချရေန်မှာ လက်တွေ့အားဖြင့် လွယ်ကူလှသည်မဟုတ်ပေ။ သို့အားလျော်စွာ စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းများ ထွန်းကားလျက်ရှိသည့် မျက်မှောက် ခေတ်တွင် ထုထယ်ကြီးမားသည့် ရောင်းရေးဝယ်တာအဆောက် အုံကြီးသည် အကြွေးစံနစ်ပေါ်တွင် အခြေတည်လျက် ရှိသည်ဟု ဆိုနိုင်ပေသည်။
အကြွေးစံနစ်ကို မူတည်လျက် အရောင်းအဝယ်ပြုလုပ်ကြ သည့်အခါ ငွေအစား ကြွေးပေးကြွေးယူ မြောက် စေသော စာချုပ်စာတမ်းများကို အသုံးပြုကြရလေသည်။ စာချုပ်စာတမ်း အမျိုးမျိုးရှိသည့်အနက် ထင်ရှားသည် တို့မှာ ချက်လက်မှတ် များနှင့် ငွေလွဲစာချုပ်များပင် ဖြစ်သည်။
တစ်နိုင်ငံထဲနေ ကုန်သည်များသည် အကြွေးစံနစ်ဖြင့် ရောင်းဝယ်ရာတွင် ချက်လက်မှတ်များကို အသုံးပြုကြ၏။ နိုင်ငံသီးခြားတို့၌ နေထိုင်ကြသော ကုန်သည်များမှာမူ ငွေလွဲ စာချုပ်များကို အသုံးပြုကြသည်။
ချက်လက်မှတ်ဆိုသည်မှာ ဘဏ်တိုက်၌ ငွေအပ်နှံထားသူက သူ၏ငွေ မည်ရွေ့မည်မျှကို ချက်လက်မှတ် လက်ခံရရှိသူအား ထုတ်ပေးရန် ဘဏ်တိုက်သို့ ညွှန်ကြားလိုက်သော အမိန့်လွှာပင် ဖြစ်သည်။ ရောင်းချလိုက်သော ကုန်စည်များအတွက် ချက် လက်မှတ် လက်ခံရရှိမည့် ကုန်သည်သည် ချက်လက်မှတ် ထုတ်ပေးမည့် ကုန်သည်၌ ဘဏ်အပ်ငွေ အလုံအလောက် ရှိသည်ဟူသောအချက်ကို ယုံကြည်စိတ်ချရမှသာလျှင် ချက် လက်မှတ်ကို အသာတကြည် လက်ခံမည် ဖြစ်ပေရာ ချက် လက်မှတ်သုံးစွဲရေးတွင် ယုံကြည်ခြင်းနှင့် ယုံကြည်ထိုက်သော အရည်အချင်းတို့မှာ သော့ချက်များပင် ဖြစ်တော့သည်။ ချက် လက်မှတ်အမျိုးမျိုးရှိသည့်အနက် တစ်မူကွဲပြား ထူးခြားသော ချက်လက်မှတ်တို့ကား ဘဏ်တိုက်ငွေလွှဲ လက်မှတ်များနှင့် ခရီးသည်ချက်လက်မှတ်တို့ကား ဘဏ်တိုက်ငွေလွှဲလက်မှတ် များနှင့် ခရီးသည်ချက်လက်မှတ်များပင် ဖြစ်သည်။ ယင်းတို့မှာ ဘဏ်တိုက် တစ်ခုမှ တစ်ခုသို့လည်းကောင်း၊ တိုင်းပြည်တပြည်ရှိ ဘဏ်တိုက်မှ အခြားတိုင်းပြည်တပြည်ရှိ ဘဏ်တိုက်သို့လည်းကောင်း၊ အဆိုပါချက်လက်မှတ်များကို လက်ခံရရှိသူတို့အား ငွေထုတ်ပေး စေရန် ညွှန်ကြားလိုက်သော အမိန့်လွှာများပင် ဖြစ်၏။ ကမ္ဘာ့ နိုင်ငံအသီးသီးတို့သို့ ခရီးထွက်ကြသော သူတို့သည် မိမိတို့နှင့် အတူတကွ ငွေများစွာ မယူလို မထားလိုကြသည့်အခါ အဆိုပါ ဘဏ်တိုက်ငွေလွဲလက်မှတ်များနှင့် ခရီးသည် ချက်လက်မှတ် များကို အသုံးပြုလေ့ ရှိကြသည်။
ငွေလွှဲစာချုပ်များသည် လက်ပြောင်းနိုင်သော စာချုပ်များ ဖြစ်ကြသည့်အလျောက် ကုန်သွယ်ရေးနယ်ပယ်တွင် ငွေပေါ် လွယ်စေသော အကျိုးကျေးဇူးကို ဖြစ်ထွန်းစေသည်၊ ဘဏ်တိုက် များတွင် အကျိုးကျေးဇူးကို ဖြစ်ထွန်းစေသည်၊ ဘဏ်တိုက်များ တွင် စာချုပ်လက်ခံရာ ဌာနများဟူ၍ သီးသန့်ထားရှိကာ ငွေလွဲ စာချုပ်များကို လက်ခံရှင်းလင်းပေးကြသည်။ ဘဏ်တိုက်များက ထိုသို့ ကြားဝင်ကာ ဆောင်ရွက်ပေးကြသည့်အတွက် ငွေများကို လက်ထိလက်ရောက် အသုံးပြုရခြင်းမှ လွတ်ကင်း၍ တစ်နိုင်ငံမှ ကုန်စည်များကို အခြားတစ်နိုင်ငံမှ ကုန်စည်များနှင့် ယုံကြည် စိတ်ချစွာ ဖလှယ်ယူနိုင်လေသည်။ ထို့ပြင်လည်း ကြွေးပေးကြွေး ယူ ပြုလုပ်မှုဟူသမျှသည် ငွေကို အသုံးပြုရခြင်းမှ လွတ်ကင်း စေကြသည်သာ ဖြစ်ပေသည်။
ပုန်းညက်မှော်ရွာ၊ မကျီးဇင်
ပုန်းညက်မှော်ရွာ၊ မကျီးဇင်
ကျွဲထိုးရွာ
ကျွဲထိုးရွာ
အုန်းသုံးပင်ရွာ၊ မင်းဂံ
အုန်းသုံးပင်ရွာ၊ မင်းဂံ
တေဝိဇ္ဇဝစ္ဆသုတ်
ဝဇ္ဇီနိုင်ငံ ဝေသာလီမြို့တော်အနီး ဧကပုဏ္ဍရိကပရိဗိုဇ်ကျောင်း၌ ဝစ္ဆဂေါတ္တ ပရိဗိုဇ်၏ မေးလျှောက်ချက်အရ မြတ်စွာဘုရာသည် ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိအဘိညာဏ်၊ ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဏ်တို့ကို အလိုရှိသလို သိတော်မူနိုင်ခြင်း၊ မျက်မှောက်ဘဝ၌ပင် အာသဝက္ခယဉာဏ်ကို ရတော်မူခြင်းကြောင့် မြတ်စွာဘုရားကို “တေဝိဇ္ဇော သမဏော ဂေါတမော”ဟု ပြောဆိုခြင်းသည် မှန်ကန်စွာပြောဆိုရာရောက်ပုံ လူတို့၏ သံယောဇဉ်ကိုမစွန့်ဘဲ ဒုက္ခ၏ကုန်ဆုံးရာနိဗ္ဗာန်ကို မရောက်နိုင်ပုံ၊ လူတို့၏ သံယောဇဉ်ကိုမစွန့်ဘဲ နတ်ပြည်ရောက်သူများစွာရှိပုံ၊ အာဇီဝကသည် ဒုက္ခ၏ကုန်ဆုံးရာ နိဗ္ဗာန် ရောက်သူမရှိပုံ၊ (၉၁)ကမ္ဘာထက်က အာဇီဝကတစ်ဦးသာ နတ်ပြည်ရောက်ခဲ့ပုံ တိတ္ထာယတနသည် အယုတ်ဆုံးအားဖြင့် သဂ္ဂူပဂမှလည်း သုညဖြစ်ပုံကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။ လူအဝတ်ဖြင့်နေသော ရဟန္တာမရှိပုံ ဖွင့်ဆိုချက် ရှိပါသည်။
ဝမ်ဖြတ်ရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
ဝမ်ဖြတ်ရွာ (Wanhpyat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ ဟိုပုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၈၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုပုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၃၀ ဦး၊ မ ၁၀၄၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၇၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မတောင့်တရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
မတောင့်တရွာ (Matauntta)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ မုန်းဒါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၄၄၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မုန်းဒါးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၁ ဦး၊ မ ၄၉၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၈၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထော်ကလို့ရွာ၊ ထော်ကလို့
ထော်ကလို့ရွာ၊ ထော်ကလို့
ခေတ်ထွန်း၊ မောင်
၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးပီစိန်၊ အမိ ဒေါ်အေးတင်တို့မှ ရန်ကုန်မြို့၊ ကြည့်မြင်တိုင်မြို့နယ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်း ခုနှစ်ယောက်အနက် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။
ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ်
ကြည့်မြင်တိုင်တောင်ပိုင်း မူလတန်းကျောင်း၊ ဗားကရာ အစိုးရ အလယ်တန်းကျောင်း၊ ဟုမ်းလမ်း အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်းတို့၌ ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် စိတ်ပညာ အဓိက ဘာသာဖြင့် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် Diploma in Business Law, Diploma in International Law, Diploma in Global English ဘွဲ့များနှင့် Basic Diplomatic Skills အောင်လက်မှတ်တို့ ရရှိခဲ့သည်။
ငယ်စဉ်ကပင် စာပေဝါသနာဖြင့် မွေ့လျော်ခဲ့ကာ ကြည့်မြင်တိုင် လူငယ်များ စာကြည့်ခန်း၊ နံရံကပ် စာစောင်မှ စတင်၌ ကလောင် သွေးခဲ့သည်။ ကဗျာဆရာ ရုပ်ဆိုးလေးကျော်ကျော် (ကွယ်လွန်) ထံမှ ကဗျာရေးနည်းကို သင်ယူခဲ့သည်။ ချိုတေးရှင် ကလောင်အဖွဲ့သို့ ဝင်ကာ ကဗျာ သွေးခဲ့သည်။ ငယ်စဉ် ကလေးဘဝက ဦးလေး တည်ထောင်သော စိန်လှကြိုင်၊ မြို့တော်တင်ရွှေ၊ ဇာတ်သဘင်၌ နောက်ပိုင်း ဇာတ်ကြီးတွင် ကလေးခန်းမှ ပါဝင်ကပြ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ပထမဆုံး ပုံနှိပ်ဖော်ပြခြင်း ခံရသော စာမူမှာ ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော ယုဝတီဂျာနယ်တွင် ပါဝင်သည့် 'ပန်းစပယ်' ကဗျာ ဖြစ်သည်။ ပထမဆုံး လုံးချင်းစာအုပ်မှာ ပန်းမျိုးတရာ စာပေမှ ၁၉၈၁ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော 'အဂ္ဂမဟာသေနာပတိ ဝန်ကြီး သတိုးသဓမ္မ စစ်သူကြီး မဟာဗန္ဓုလ' အတ္ထုပ္ပတ္တိစာအုပ် ဖြစ်သည်။
ဝန်ထမ်း သတင်းထောက်နှင့် အယ်ဒီတာ (၁၉၇၂-၈၈) ခုနှစ် အထိ၊ ဆရာကြီး ပါရဂူ ဦးစီးသည့် ဓမ္မဂီရိ မဂ္ဂဇင်းတွင် မွမ်းမံမှု အယ်ဒီတာ၊ ဓမ္မတံခွန် ဘာသာရေး စာစောင်တွင် အယ်ဒီတာချုပ်၊ သားရွှေစင် မဂ္ဂဇင်းတွင် အယ်ဒီတာ၊ စန္ဒာရုပ်စုံ မဂ္ဂဇင်းတွင် အယ်ဒီတာ၊ မင်္ဂလာမောင်မယ် စာစောင်တွင် အယ်ဒီတာ၊ စကားပွင့် မဂ္ဂဇင်းတွင် အယ်ဒီတာ၊ သုတမျက်ရှု မဂ္ဂဇင်းတွင် အယ်ဒီတာ၊ မင်္ဂလာဝတ်မှုံ မဂ္ဂဇင်းတွင် အယ်ဒီတာ၊ မြန်မာနိုင်ငံ စာပေနှင့် စာနယ်ဇင်းမှ ထုတ်ဝေသော သတင်းလွှာ စာစောင်တွင် အယ်ဒီတာ၊ ရနံ့သစ် မဂ္ဂဇင်းတွင် အယ်ဒီတာ၊ စာပေဂျာနယ်တွင် အယ်ဒီတာ၊ ရွက်နုဝေ မဂ္ဂဇင်းတွင် အကြံပေး အယ်ဒီတာ စသည်ဖြင့် အယ်ဒီတာ လုပ်ငန်းများ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
စီစဉ် တည်းဖြတ်ခဲ့သည့် စာအုပ်များမှာ ထားဝယ် ဦးဘမောင်၏ ခြေလျင်တောင်တက်သမား တဦး၏ အတွေ့အကြုံ (အမျိုးသား စာပေဆု စာအုပ်)၊ မြန်မာဝတ္ထုတို ၁၀ဝ (လေးကိုတင်၊ ရာပြည့် ဦးစိုးညွန့်နှင့် ကဗျာဆရာ တဦးတို့နှင့် ပူးတွဲ ရွေးချယ်)၊ စာဆိုနှင့်စာ ၁ နှင့် ၂ တို့ ဖြစ်ကြသည်။
စာပေ ညီလာခံကြီးတွင် ဆရာ ပျဉ်းမနား မောင်နီသင်းနှင့် တွဲဖက် ပြုစုသည့် 'လူငယ်စာပေ' စာတမ်းကို လည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ စာပေနှင့် စာနယ်ဇင်း အဖွဲ့ကြီးက ကြီးမှူး ကျင်းပသည့် စာပေ ထုတ်ဝေရေး နှီးနှော ဖလှယ်ပွဲတွင် မြန်မာနိုင်ငံ စာပေ ထုတ်ဝေရေး စာတမ်းကို လည်းကောင်း တင်သွင်း ဖတ်ကြားခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်၌ ကုန်သည်ကြီးများ ဟိုတယ်တွင် ကျင်းပပြုလုပ်သော အာရှ မူပိုင်ခွင့် အလုပ်ရုံ ဆွေးနွေးပွဲသို့ အဖွဲ့ဝင် တဦး အဖြစ် တက်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် လူငယ်များ ကြီးပွားရေး အသင်း၏ အမျိုးသား အောင်ပွဲနေ့ အထိမ်းအမှတ် စာပေပြိုင်ပွဲတွင် ဆောင်းပါးဆုကို လည်းကောင်း၊ ရုံးဝန်ထမ်း ဘဝက စာပေပြိုင်ပွဲတွင် 'ရှေးဦး မြန်မာ သတင်းစာ သမိုင်းကြောင်း သုတေသန နိဒါန်း' စာမူဖြင့် လည်းကောင်း ပထမဆု ရရှိခဲ့ဖူးသည်။ ယခု အထိ မဂ္ဂဇင်း၊ ဂျာနယ်၊ စာစောင်များတွင် ကဗျာ၊ ဝတ္ထု အချို့နှင့် စာပေ၊ အနုပညာ၊ ယဉ်ကျေးမှုရေးရာ ဆောင်းပါးများ၊ သုတ ရသ ဘာသာပြန် စာပေပေါင်း နှစ်ထောင်ကျော်ခန့်ကို ရေးသားခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ စွယ်စုံကျမ်း နှစ်ချုပ်တွင်လည်း ကွယ်လွန်ခဲ့သည့် စာပေနှင့် အနုပညာရှင်များ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိ များစွာကို ယခုထက်တိုင် ပြုစု ရေးသားလျက် ရှိသည်။
ယခုအခါ ရတနာပန်းခင်း ရုပ်စုံ မဂ္ဂဇင်းတွင် ၁၉၉၆ ခုနှစ်မှ ယနေ့တိုင် အယ်ဒီတာချုပ် တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်လျက် ရှိပြီး၊ 'ပွင့်ဇာဖြူ' စာပေတိုက်ကို ထူထောင်၍ စာအုပ်များ ထုတ်ဝေလျက် ရှိသည်။ ဇနီး ဒေါ်မြင့်မြင့်ရီ (ကလောင် အမည် ဒေါ်လေးမြင့်မြင့်ရီ) နှင့်အတူ အမှတ် (၈၀-အေ)၊ ၁၂၄ လမ်း၊ မင်္ဂလာ တောင်ညွန့်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်မြို့တွင် နေထိုင်လျက် ရှိသည်။ သမီး၊ သမက်နှင့် မြေးနှစ်ဦးလည်း ရှိသည်။
ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ
၁။ အဂ္ဂမဟာ သေနာပတိ ဝန်ကြီး သတိုးသုဓမ္မ စစ်သူကြီး မဟာဗန္ဓုလ ၁၉၈၁
၂။ ဂျုံးဂျုံးကျဆရာတော်ဘုရားကြီးနှင့် ကျင့်စဉ် ၁၉၉၀
၃။ တကယ့်သတ္တိ ၁၉၉၀
၄။ သားရွှေစင် ပုံပြင်များ စာစဉ် - ၁ ၁၉၉၀
၅။ ထူးဆန်းသော မီးအိမ်နှင့် နိုင်ငံတကာ ပုံပြင်များ ၁၉၉၁
၆။ သားရွှေစင် ပုံပြင်များ စာစဉ် - ၂ ၁၉၉၁
၇။ သားရွှေစင် ပုံပြင်များ စာစဉ် - ၃ ၁၉၉၁
၈။ ကလေးများအတွက် တထောင့်တည ပုံပြင်များ - ၁ ၁၉၉၂