cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
အပိုင်းကိန်း
အပိုင်းဂဏန်းများကိုပေါင်းခြင်း
တွက်နည်း ၄ ၏ ဆတိုးကိန်းများမှာ ၄၊ ၈၊ ၁၂ စသော ဂဏန်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ၃ ၏ ဆတိုးကိန်းများမှာ ၃၊ ၆၊ ၉၊ ၁၂ စသော ဂဏန်းများ ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ၁၂ သည် အငယ်ဆုံး ဗုံပိုင်းခြေဖြစ်သည်။ ၁/၃ + ၁/၄ ကို အငယ်ဆုံးဗုံပိုင်းခြေခံ၍ ရေးသားပြီး ပေါင်း ယူသော် ၄/၁၂ + ၃/၁၂ = ၇/၁၂ ကို ရသည်။
ပုစ္ဆာ (၁) ပေါင်းပါ။ ၁/၆ + ၃/၈ တွက်နည်း ၆၊ ၁၂၊ ၁၈၊ ၂၄၊ ၃ဝ၊ ၃၆၊ ၄၂၊ ၄၈ = ၆ ၏ ဆတိုး ကိန်းများ ဖြစ်၍ ၈၊ ၁၆၊ ၂၄၊ ၃၂၊ ၄ဝ၊ ၄၈= ၈ ၏ ဆတိုး ကိန်းများ ဖြစ်သည်။ (၆ ဌ ၈)သည် ၆ နှင့် ၈ နှစ်မျိုးလုံး၏ ဆတိုးကိန်း ဖြစ်သည်။ ၂၄ သည်လည်း ထိုဂဏန်းနှစ်မျိုးလုံ၏ ဆတိုးကိန်း ဖြစ်သည်။ သို့သော် ၂၄ သည် အငယ်ဆုံးဗုံပိုင်းခြေ ဖြစ်သည်။ အထက်ပါအပိုင်းဂဏန်း⁠ဂဏန်းများကို အငယ်ဆုံး ဗုံပိုင်းခြေခံ၍ ပေါင်းယူသော် အောက်ပါအတိုင်း ရရှိသည်။ ၁/၆ + ၃/၈ = ၄/၂၄ + ၆/၂၄ = ၁၃/၂၄
အသေးစိတ်တွက်နည်း။ ၁/၆ + ၃/၈ = ၁/၆ ဌ ၄/၄ + ၃/၈ ဌ ၃/၃ = ၄/၂၄ + ၉/၂၄ = ၁၃/၂၄ ပုစ္ဆာ(၂)။ ၅/၁၂ - ၂/၉ တွက်နည်း။ ၁၂၊၂၄၊၃၆၊၄၈၊၆ဝ၊၇၂၊၈၄၊၉၆၊၁ဝ၈ = ၁၂၏ ဆတိုးကိန်းများ။ ၉၊၁၈၊၂၇၊၃၆၊၄၅၊၅၄၊၆၃၊၇၂၊၈၁၊၉ဝ၊၉၉၊၁ဝ၈ = ၉၏ ဆတိုးကိန်းများ။ (၉ ဌ ၁၂)သည် ၉ နှင့်၁၂တို့၏ ဆတိုးကိန်းဖြစ်သည်။ ၃၆ နှင့် ၇၂ ဟူသော ကိန်းနှစ်ခုသည်လည်း ထိုဂဏန်းနှစ်မျိုးလုံး၏ ဆတိုးကိန်းများပင်ဖြစ်သည်။ သို့သော ၃၆ သည် အငယ်ဆုံးဗုံပိုင်းခြေဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ၅/၁၂ - ၂/၉ = ၁၅/၃၆ - ၈/၃၆ = ၇/၃၆
အပိုင်းဂဏန်းစစ်၊ အပိုင်းဂဏန်းယောင်နှင့် ကိန်းရောများ
အပိုင်းဂဏန်းတစ်ခု၏ ပိုင်းဝေသည် ပိုင်းခြေထက် ငယ်သောအခါ ထိုအပိုင်းဂဏန်းကို အပိုင်းဂဏန်းစစ်ဟု ခေါ်သည်။
ဥဒါဟရုဏ်။ ၁/၃၊ ၂/၅၊ ၁၇/၂၅ တို့သည် အပိုင်းဂဏန်း စစ်များ ဖြစ်ကြသည်။
ဥဒါဟရုဏ်။ ၅/၃၊ ၇/၅၊ ၂၉/၂၅ တို့သည် ပိုင်းခြေထက် ကြီးသောအခါ ထိုအပိုင်းဂဏန်းကို အပိုင်းဂဏန်းယောင်ဟု ခေါ်သည်။
ဥဒါဟရုဏ်။ ၃ ၂/၅ သည် ကိန်းရောဖြစ်သည်။ အပိုင်း ဂဏန်းယောင်များကို ကိန်းရောသို့၎င်း၊ ကိန်းရောကို အပိုင်း ဂဏန်းယောင်သို့၎င်း ပြောင်းလဲနိုင်သည်။
ပုစ္ဆာ။ (၁) ၁၇/၅ သည် မည်သည့်ကိန်းရောနှင့် ညီမျှသနည်း။ တွက်နည်း။ ၁၇/၅ = ၁၇ ၅ = ၃ ၂/၅ ပုစ္ဆာ။ (၂) ၆ ၁/၇ သည် မည်သည့်အပိုင်းဂဏန်းယောင်နှင့် ညီမျှသနည်း။
တွက်နည်း။ ၆=၆ ထ ၇/၇ = ၄၂/၇ ထို့ကြောင့် ၆ ၃/၇=၄၂/၇ + ၃/၇ = ၄၅ /၇
ကိန်းရောများကို ပေါင်းခြင်းနှင့် နုတ်ခြင်း
ကိန်းရောများကို ပေါင်းရာတွင် အပိုင်းဂဏန်းတစ်ခုစီ ကို ဗုံပိုင်းခြေခံပြီး ပေါင်းရသည်။ သို့သော် ကိန်းပြည့်များကို ရှေးဦးစွာ သီးခြားပေါင်းပါ။ ပုစ္ဆာ။ ၁ ၁/၂ + ၃ ၁/၃ + ၂ ၃/၈ တွက်နည်း။ အပိုင်းဂဏန်းတစ်ခုစီကို ဗုံပိုင်းခြေခံ၍ ရေးသော အခါ ၁/၂ သည် ၁၂/၂၄ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ၁/၃ သည် ၈/၂၄ ဟူ၍ ၎င်း၊ ၃/၈ သည် ၉/၂၄ ဟူ၍လည်းကောင်း အသီးအသီး ဖြစ်လာသည်။ ထို့ကြောင့် ၁ ၁/၂၊ ၃ ၁/၃+၂ ၁/၈=၁+၃+၂+၁၂/၂၄+၈/၂၄ +၆/၂၄ = ၆ + ၁၂+၈+၉ /၂၄ =၆ + ၁ ၅/၂၄ =၇ ၅/၂၄။ ကိန်းရောများကို နုတ်ရာတွင်လည်း ဤနည်းအတိုင်းပင် နုတ် ကြရသည်။ ပုစ္ဆာ။ ၁၁ ၁/၆ - ၄ ၁/၄
တွက်နည်း။ (၁) အပိုင်းဂဏန်းကို ဗုံပိုင်းခြေခံ၍ ရေးယူသော အခါ ၁ဝ ၂/၁၂ - ၄ ၆/၁၂ ကို ရရှိသည်။ သို့သော် ၂/၁၂ မှ ၉/၁၂ ကို မနုတ်လောက်။ ထို့ကြောင့် ၁ဝ ၂/၁၂ - ၄ ၉/၁၂ = ၉ ၁၂+၂/၁၂ - ၄ ၉/၁၂ = ၅ ၅/၁၂ (အဖြေ) တွက်နည်း။ (၂) ၉/၁၂ + (၅/၁၂) =၁၄/၁၂ = ၁ ၂/၁၂။ ၄+၁ ၂/၁၂ + (၅)= ၁ဝ ၂/၁၂ ။ ထိုကြောင့် (၅ ၅/၁၂) (အဖြေ)။
အပိုင်းဂဏန်းအမြေ|ာက်
အပိုင်းဂဏန်းတွင် အမြေ|ာက်ကို သေချာစွာ သိရှိနားလည်ဖို့ရန် အလျား ၆ လက်မ၊ အနံ ၄ လက်မရှိသော ထောင့်မှန် စတုဂံ ပုံတစ်ပုံကို ရေးဆွဲ၍ အလျား နှင့် အနံတွင် တစ်လက်မ အကွာအဝေးကို သတ်မှတ်ပြီးသော် တစ်ဘက်ပါ ပုံအတိုင်း အလျားမျဉ်းနှင့် ထောင်လိုက်မျဉ်းများ ကို ရေးဆွဲပါ။ ထိုအခါ စုစုပေါင်း တစ်လက်မ စတုရန်းစီ ရှိသော အကွယ်ငယ် ၂၄ ကွက် ပေါ်လာပေမည်။ ဤအကွက် ငယ်များသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု တူညီကြသဖြင့် အသီးအသီး သည် မူလထောင့်မှန် စတုဂံ ၁/၂၄ နှင့် ညီသည်။ အကယ်၍ ၁/၆ ကို ၁/၄ နှင့် မြေ|ာက်လိုလျှင် မူလစတုဂံ၏ ၁/၆ ကို ပြသည့် မျဉ်းမတ်နှစ်ခုကြားရှိ ကော်လံကို ယူပါ။ (ထိုကော်လံတွင် ၁/၄ အကွက်ကို အမည်း ရောင် ချယ်၍ ပြထားသည်။) ၁/၆ x ၁/၄)၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ ၁/၆ ၏ ၄ ပုံ ၁ ပုံ ဖြစ်သည်။ ဒုတိယပုံအရ (၁/၆ ၏ ၁/၄)= ၁/၂၄ = ၁ x ၂/၁၂ x ၂ = ၁/၁၂။ ပိုင်းခြေနှင့် ပိုင်းဝေတွင် တူညီသော ဆခွဲကိန်းကို ပယ်လိုက်သည်။
တွက်နည်း။ ၁/၆ = ၁/၄ = ၁/၆ x ၁/၄ = ဌ ၃ = (၁/၆ ၏ ၁/၄) x ၃ ၃/၆ x ၃/၄ = ၁/၈၊ သို့မဟုတ် ၁/၆ x ၃/၄ = ၁/၂ x ၃/၃ x ၃/၄ = ၁/၂ x ၃/၄ = ၃/၈
အပိုင်းဂဏန်း အစားပုစ္ဆာ
၁ -ံ့ ၁/၃ တွက်နည်း။ သုံးလီစိတ်အပိုင်းဂဏန်းပြပုံတွင် ၁ ၌ ၁/၃ ဟူသော အပိုင်းပေါင်း သုံးပိုင်းပါရှိကြောင်း တွေ့ခဲ့သည်။ ၃ x ၁/၃ = ၁ ထိုကြောင့် ၁ -ံ့ ၁/၃ = ၃ ပုစ္ဆာ (၁)။ ၆ -ံ့ ၁/၃ တွက်နည်း။ ၁ -ံ့ ၁/၃ = ၃ ၆ -ံ့ ၁/၃ = ၃ x ၆ = ၁၈ (တနည်း အားဖြင့်ဆိုသော် ၁ သည် ၁/၃ ၏ ၃ ဆ ဖြစ်သည်။ ၃ ဆ၏ ၆ ဆသည် ၁၈ ဖြစ်သည်။) ပုစ္ဆာ (၂)။ ၆ -ံ့ ၁/၅
တွက်နည်း။ ၁ -ံ့ ၁/၅ = ၅ (၁ တွင် ၁/၅ ဟူသော အပိုင်း ငါးခုရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။) ၅ -ံ့ ၁/၅ = Ô(၅ x ၁) -ံ့ ၁/၅ = = Ô၅ x (၁ -ံ့ ၁/၅Õ =၅ x ၅ =၂၅ ထို့ကြောင့် ၅ -ံ့ ၂/၅ = ၅ -ံ့ (၁/၅ x ၂) = (၅ -ံ့ ၁/၅) -ံ့ ၂ = ၂၅/၂ Ó ၁၂ ၁/၂ ပုစ္ဆာ(၃)။ ၁/၄ -ံ့ ၁/၅
တွက်နည်း။ ၁/၄ -ံ့ ၅/၃ =၃/၄ x ၅/၃ =၅/၄ x ၁/၃ = ၁/၄ x (၁ -ံ့ ၁/၅) = ၁/၄ x ၅ =၁/၄ x ၅ = ၅ x ၁/၄ = ၁၅/၄ = ၃ ၁/၄
ပုစ္ဆာ (၄)။ ၃/၄ -ံ့ ၃/၅
တွက်နည်း။ ၃/၄ x ၅/၃ = ၃/၄ x ၅/၃ = ၅/၄ x ၁/၃ =၅/၄ =၁ ၁/၄ နောက်ဆုံးနည်းမှတပါး အထက်ဖော်ပြပါ နည်းများ သည် နားလည်အောင် ရေးသားရသဖြင့် ရှည်လျားကြသည်။ နောက်ဆုံးနည်းသည် လက်သုံးဥပဒေကို ဖော်ပြသည်။ ဥပဒေ ကား ကိန်းတစ်ခုကို အပိုင်းဂဏန်းတစ်ခုနှင့် စားရာတွင် အပိုင်းဂဏန်း ပိုင်းခြေကို ပြောင်းပြန်လှန်ပြီးသော် တည်ကိန်း ကို ပြောင်းပြန်လှန်ကိန်းနှင့် မြေ|ာက်ရသည်။ ထိုနည်းတူ အပိုင်းဂဏန်း မြေ|ာက်ခြင်းနှင့် သက်ဆိုင်သော လက်သုံး ဥပဒေကား အပိုင်းဂဏန်း နှစ်ခုကို မြေ|ာက်ရာတွင် ပိုင်းဝေခြင်းမြေ|ာက်၍ ပိုင်းခြေချင်း မြေ|ာက်ရသည်။ ဥဒါ ဟရုဏ်ကား ၃/၁ x ၂/၈ = ၃/၅ x ၂/၇ = ၆/၃၅
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အခြေခံဂဏန်းသင်္ချာ ကဏ္ဍ:ကိန်းများ
ဗြူဟာကုန်းရွာ
ဗြူဟာကုန်းရွာ
‌ဝေမိုးရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
‌ဝေမိုးရွာ(Waymoe)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၃၈၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝေါ့ချုံ့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၇၆ ဦး၊ မ ၂၇၅၅ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၇၃၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အမ်အေ-၆၀ (လေယာဉ်)
MA-60 (အမ်အေ - ၆ဝ) လေယာဉ်သည် ခရီးသည် ၅၂ ဦး စီးနှင်းလိုက်ပါ နိုင်သည်။ ၂၀၁ဝ ပြည့်နှစ် အောက်တိုဘာလတွင် တရုပ်ပြည်မှ အမ်အေ - ၆ဝ လေယာဉ် သုံးစီး မြန်မာနိုင်ငံမှ ဝယ်ယူသည်။ မြန်မာနိုင်ငံရှိ လေကြောင်းတွင် အေတီအာ-၇၂ လေယာဉ် နှစ်စီး၊ အေတီအာ - ၄၂ တစ်စီး၊ ဖော်ကာအဖ်-၂၈ သုံးစီး၊ ဖော်ကာအဖ် - ၂၇ စီး၊ စုစုပေါင်း ၈ စီးရှိသည်။
ရွာမရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
ရွာမရွာ (Ywarma)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ ရွာမကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၂၀၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွာမကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၉၄ ဦး၊ မ ၈၉၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကမော့ကတူရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
ကမော့ကတူရွာ(Kamawtkatu)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ လောင်းကိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၅၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လောင်းကိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၈၆၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၀၆၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိုးဖိုရွာ၊ တမြာ
အိုးဖိုရွာ၊ တမြာ
ဟောဂျွန်
ဟောဂျွန် မူရင်းဇာတ်လမ်း
နိုင်ငံတကာတွင် ဤဇာတ်လမ်းတွဲကို ထိုင်ဝမ်ရုပ်မြင်သံကြားမှ ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း၊ ဟောင်ကောင် TVB ရုပ်သံလိုင်းမှ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း၊ ဒေချန်ဂင်(နန်းတွင်းရတနာ) ဇာတ်လမ်းတွဲပြီးနောက် ပြသခဲ့သည်။ ဇာတ်လမ်းနှစ်ခု၏ ဇာတ်အိမ်တည်ဆောက်ပုံ ဆင်တူမှုကြောင့် ဟောဂျွန်ကို ဒေချန်ဂင်၏ အမျိုးသားဗားရှင်းဟု ခေါ်လေ့ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် MRTV-4 ရုပ်သံလိုင်းမှ “နတ်ဆေးသမားတော်” အမည်ဖြင့် ပြသခဲ့သည်။
ဇာတ်လမ်းအကျဉ်းချုပ်
ဤဇာတ်လမ်းသည် ဂျိုဆောင်ခေတ်၊ ဆွန်ဂျိုဘုရင်အုပ်စိုးချိန် ချန်ဂင် (ဂျိုဆောင်၏ ပထမဆုံး အမျိုးသမီးသမားတော်ဟုထင်ရှား) သေဆုံးပြီးနောက် နှစ် (၅၀) အကြာတွင် အစပြုထားသည်။ ဟောဂျွန်သည် မဟုတ်မခံစိတ်ရှိသော မိခင်တစ်ဦးမှ မွေးဖွားလာသူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူ့မိခင်၏ လူမှုအဆင့်အတန်းကြောင့် သူကိုယ်တိုင်သည်လည်း ဂျိုဆောင်ဥပဒေအရ အစေခံလူတန်းစားတစ်ဦးအဖြစ် သတ်မှတ်ခံထားရသော်လည်း ဖခင်ဖြစ်သူမှာ အုပ်ချုပ်သူလူတန်းစား ရာဇဝတ်ရုံးတော်မင်း တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဤအကြောင်းကြောင့်ပင် သူသည်ဆိုးရွားသော ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်မှုများနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရပြီး မှောင်ခိုထုတ်သည့်လုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင်သည့်အဆင့်ထိ ရောက်သွားခဲ့ရသည်။ ဤအတောအတွင်းတွင် ဟောဂျွန်သည် နယ်နှင်ဒဏ်ကျခံနေရသော အထက်တန်းလွှာမိသားစုတစ်စုမှ ဒါဟီးဆိုသည့် မိန်းမပျိုတစ်ယောက်နှင့် ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်သွားခဲ့သည်။ သူမ၏ဖခင်ဖြစ်သူမှာ ပုန်ကန်မှုဖြင့် နယ်နှင်ဒဏ်ကျခံနေရစဉ် ဆုံးပါးသွားခဲ့သည်။ ဟောဂျွန်က ကရုဏာသက်ပြီး သူမဖခင်ဖြစ်သူ၏ ဈာပနကိစ္စအလုံးစုံကို ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့လေသည်။ မကြာမှီအချိန်တွင် ဟောဂျွန်၏မှောင်ခိုလုပ်ငန်းမှပြစ်မှုများ ပေါ်ပေါက်သွားခဲ့ပြီး တစ်ချိန်က သူ့မိခင်နှင့် ဒါဟီးတို့ကို ကယ်တင်ခဲ့ပေးခဲ့သူပင်သော ဖခင်ဖြစ်သူက ဟောဂျွန်၏ဘဝကိုပါ ထပ်မံကယ်တင်ပေးခဲ့ပြီး အဝေးကို ထွက်ပြေးနိုင်ရန် ကူညီပေးခဲ့သည်။ ဟောဂျွန်သည် ဒါဟီးနှင့်လက်ထပ်ပြီး ဆန်းအွန်းနယ်သို့ ပြောင်းရွေ့သွားသည်။ တစ်ကြိမ်တွင် ဟောဂျွန်၏မိခင်ဖြစ်သူမှာ နာမကျန်းဖြစ်၍ ဒေသတွင်းရှိ နာမည်ကျော်သမားတော်တစ်ဦးဖြစ်သော ယူအွီထယ်ထံတွင် အကူအညီတောင်းခံခဲ့ရလေသည်။ ဤတွင်ဟောဂျွန်အတွက် ဆေးပညာကို စိတ်ဝင်စားလာစေခဲ့ပြီး ယူအွီထယ်ထံတွင်တပည့်တစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဆေးပညာတွင် စိတ်ပါဝင်စားလာပြီး အပြင်းအထန်လေ့လာခဲ့သည့်အတွက် အချိန်တိုလေးအတွင်းမှာပင် တိုးတက်လာခဲ့သည်။ သူ၏လေ့လာမှုကို ယူအွီထယ်ထံတွင်နေထိုင်သော မိဘမဲ့ကောင်မလေးရယ်ဂျင်က သတိပြုမိခဲ့ပြီးနောက် ဟောဂျွန်ကို ဆေးပညာနှင့်ပတ်သတ်၍ သင်ကြားပြသပေးခဲ့လေသည်။
ဟောဂျွန်၏ ဆေးပညာကျွမ်းကျင်မှုသည် ပိုမိုတိုးတက်လာခဲ့သော်လည်း လက်တွေ့ကုသမှု ပြုလုပ်နိုင်ခြင်းမရှိချေ။ သက်ကြီးရွယ်အို ဇနီးမောင်နှံနှစ်ယောက်က ခေါ်ဆောင်လာခဲ့သည့် သူတို့၏သတိမေ့နေသော သမီးငယ်က သူ၏ပထမဦးဆုံးလူနာ ဖြစ်လာသည်။ တကယ်တမ်းတွင် သူတို့၏သမီးငယ်သည် ကိုယ့်ကိုကိုယ်ဆွဲကြိုးချခဲ့ပြီး သေလုမျောပါးဖြစ်နေသော လူနာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ဟောဂျွန်သည် သူတတ်ကျွမ်းသော ဆေးပညာအသိတို့ဖြင့် သူမကို ပြန်လည်ကယ်တင်နိုင်ခဲ့သော်လည်း ဆေးဖိုးဝါးခယူရန်ကိုမူ ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။ ထိုကြောင့် ဇနီးမောင်နှံနှစ်ယောက်က သူတို့ကျေဇူးရှင်၏ ဂုဏ်သတင်းကို မိတ်ဆွေများ၊ အိမ်နီးနားချင်းများအကြား ပြန်လည်ပြောပြီး တိုးပွားစေခဲ့သည်။ ဤသတင်းက သူ့ထံသို့ သမားကောင်းတစ်ယောက်ပီသ၍ စေသနာဖြင့်ကုသပေးသည်ဟု သတင်းကြားသိထားသော လူနာများကို မရည်ရွယ်ဘဲ ခေါ်ဆောင်လာခဲ့လေသည်။
ယူအွီထယ်သည် ပထမက ဟောဂျွန်သည် လူနာများကိုကုသရန် လုံလောက်သည့်ဆေးပညာ ဗဟုသုတမရှိဘဲ သူ၏နာမည်ကိုအသုံးပြု၍ ပိုက်ဆံရှာဖွေရန်လုပ်နေသည်ဟု ယူဆ၍စိတ်ဆိုးသွားခဲ့သည်။ သို့သော် နောက်ပိုင်းတွင် သူ၏လူနာများအပေါ် သုံးသပ်ပုံနှင့်ကုသပုံများကို စုံစမ်းသိရှိပြီးနောက် ဟောဂျွန်သည် လက်တွေ့တွင် တကယ်တမ်းတတ်ကျွမ်းသူမှန်း သိလိုက်ရလေသည်။ ထို့ပြင် ဟောဂျွန်သည် ဆင်းရဲသားလူနာများအပေါ်တွင် သမားခမယူကြောင်းကိုပါ သိလိုက်ရသောအခါ ကျေနပ်သွားလေသည်။ ဆုလာဘ်အနေဖြင့် ဆေးဂိုဒေါင်တာဝန်ခံနေဖြင့် ခန့်အပ်လိုက်လေသည်။
နောက်ပိုင်းတွင် ဟောဂျွန်သည် အထက်တန်းလွှာ အရာရှိကြီးတစ်ဦး၏ဇနီးကို ကုသခွင့်ရရှိလေသည်။ သူမသည်လေဖြန်းရောဂါဖြင့် မလှုပ်ရှားနိုင်ဖြစ်နေသော လူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ လာရောက်စမ်းသပ်သော သမားတိုင်းက မျှော်လင့်ချက်မရှိဟု သတ်မှတ်ထားသော်လည်း ဟောဂျွန်သည် လုံးဝပျောက်ကင်းအောင် ကုသပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဝန်မင်းသည်ကျေးဇူးတင်သောအားဖြင့် နန်းတွင်းသမားတော်စာမေးပွဲကို ဝင်ရောက်ဖြေဆိုစရာမလိုဘဲ နန်းတွင်းသမားတော်ဖြစ်စေနိုင်သော ထောက်ခံစာတစ်စောင်ကို ရေးပေးလိုက်လေသည်။ ထိုအကြောင်းသည် ဖြောင့်မတ်မှန်ကန်သော ယူအွီထယ်အတွက် စာမေးပွဲကို ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဖြင့် ကျော်လွားရန် ဆုံးဖြတ်သည်ဟုယူဆပြီး ဟောဂျွန်ကို ဒေါသထွက်စေခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် ဟန်ယန်းတွင် သမားတော်စာမေးပွဲ ဝင်ရောက်ဖြေဆိုရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်သော ဟောဂျွန်ကိုအခြားသမားတော်နှစ်ယောက်က သင်ကြားပြသပေးခဲ့သည်။ ဟောဂျွန်ဟန်ယန်းသို့ ရောက်သောအခါ အရေးပေါ်အခြေအနေဖြစ်နေသော လူနာများကိုကုသရန်ဆုံးဖြတ်လိုက်၍ စာမေးပွဲဝင်ရောက်ဖြေဆိုရန် နောက်ကျသွားလေသည်။ သို့သော်ထိုအကြောင်းကြောင့်ပင် သူသည် ပို၍လူသိများထင်ရှားလာပြီး ယူအွီထယ်က ပြန်လည်လက်ခံစေခဲ့သည်။ အပြန်အလှန်အားဖြင့် လူနာများကို ကုသပေးရန် ငြင်းဆိုခဲ့သော ယူအွီထယ်၏သား ယူဒိုဂျီသည် စာမေးပွဲတွင် ပထမရခဲ့လေသည်။ ယူအွီထယ်သည် သူ၏သားဖြစ်သူကို ဆေးပညာကို ရာထူးဂုဏ်ရှိန်အတွက်သာ အသုံးပြုပြီး လူနာများအပေါ်တွင်ထားရှိရမည့် သမားတော်တို့၏ စိတ်ထားမရှိသောကြောင့် အပြစ်တင်ခဲ့လေသည်။ ယူဒိုဂျီသည် သူဖခင်အပေါ်တွင် ကျေနပ်မှုမရှိဘဲ မကြာခဏ ကလန်ကဆန်ပြုလုပ်ခဲ့လေသည်။
မကြာမီအချိန်မှာပင် ယူအွီထယ်သည် အစာအိမ်ကင်ဆာရောဂါဖြင့် သေကောင်းပေါင်းလဲဖြစ်သွားသည်။ သူသည်ကိုယ့်ကိုကိုယ့် အဆုံးစီရင်လိုက်ပြီး ဟောဂျွန်အတွက် ခန္ဓာဗေဒနှင့် အတွေးအခေါ်တို့ကို ပိုမိုလေ့လာနိုင်ရန် ခွင့်ပြုပေးခဲ့သည်။ ထိုအတွက်ကြောင့် ဟောဂျွန်၏ဆေးပညာအတွက် ပိုမိုတိုးတက်စေခဲ့ပြီး ဆေးဝါးတွေကို ပိုမိုကျွမ်းကျင်စေခဲ့ကာ နန်းတွင်းသမားတော်စာမေးပွဲတွင် ပထမဖြင့်အောင်မြင်စေခဲ့လေသည်။
ဟေမင်းဆိုးသို့ ရောက်သောအခါ ဟောဂျွန်သည် ထိုနေရာတွင် သူနာပြုအဖြစ် အလုပ်လုပ်နေသော ရယ်ဂျင်နှင့် ဆုံတွေ့ခဲ့လေသည်။ ရယ်ဂျင်သည် ဟောဂျွန်အပေါ်တွင် တိတ်တခိုးချစ်နေသော်လည်း သူတို့၏ဆက်ဆံရေးမှာ ပုံမှန်အတိုင်းပင်ဖြစ်လေသည်။
ထိုအချိန်အတောအတွင်းတွင် ယန်းသည် ဟောဂျွန်ကို နည်းမျိုးစုံဖြင့် ပစ်ပယ်ထားခဲ့သော်လည်း မင်းကြီး၏ကိုယ်လုပ်တော်တစ်ပါးသည် အစာအိမ်ကင်ဆာဖြင့် ဖျားနာသောအခါ အဆုံးသတ်သွားလေသည်။ နန်းတွင်းဆေးခန်းရှိ သမားတော်တို့သည် အစွမ်းကုန် ကြိုးစားကုသသော်လည်း အချည်းအနှီးပင်ဖြစ်လေသည်။ ဟောဂျွန်သည် ယန်းထက်ငါးရက်ခန့်စော၍ အောင်မြင်စွာ ကုသပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့်ယန်း၏ ပစ်ပယ်မှုသည်လည်း အဆုံးသတ်သွားလေသည်။
ဆွန်ဂျို၏ နန်းသက် ၂၂နှစ်မြောက်တွင် ကူးစက်ရောဂါဖြစ်စဉ်တစ်ခု ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ဟောဂျွန်ကို ယခင်တစ်ချိန်က ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ခဲ့ဖူးသော အရာရှိတစ်ယောက်သည် နန်းတော်သို့ ပြောင်းရွေ့တာဝန်ကျလာခဲ့သည်။ ဟောဂျွန်သည် ဒုက္ခရောက်မည်မှန်းသိသော်လည်း ကူးစက်ရောဂါဖြစ်ပွားနေသော ဒေသများသို့ သွားရောက်၍ ကုသရန်နည်းလမ်းများကို ရှာဖွေခဲ့ပြီး အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့လေသည်။ နန်းတော်သို့ ပြန်ရောက်သောအခါ ဟောဂျွန်သည် ထိုအရာရှိထံတွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ပြီး နယ်နှင်ဒဏ်ပေးခြင်းခံရလေသည်။
ထွက်ခွာရန်ပြင်ဆင်နေဆဲမှာပင် မင်းကြီး၏ အချစ်တော်သည် နှလုံးရောဂါဖြင့် အပြင်းအထန်ဖျားနာပြီး နန်းတွင်းရှိသမားတော်တိုင်း ကုသရန်မတတ်နိုင်ပေ။ ထို့ကြောင့် မင်းကြီးသည် ဟောဂျွန်ကို ပြန်လည်ခေါ်ယူပြီး ကုသစေခဲ့သည်။ ဆုလာဘ်အနေဖြင့် မင်းကြီးသည် ဟောဂျွန်၏ ပြစ်မှုများနှင့် ဥပဒေချိုးဖောက်မှုများကို ပြန်လည်ဖယ်ရှားပေးခဲ့ပြီး ကင်ဂေါင်ဘင်၏ သမားတော်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
သို့သော် မင်းကြီးသည် ကင်ဂေါင်ဘင်ကို ပစ်ပယ်၍ တခြားကိုယ်လုပ်တော်တစ်ပါးကို စိတ်ပါသွားခဲ့သည်။ သူမသေဆုံးသွားသောအခါ ဟောဂျွန်သည် တိုင်းပြည်အနှံ့ လှည့်လည်၍ ဆေးပင်များနှင့် ကုသရန်နည်းလမ်းမရှိသော ရောဂါများကို လေ့လာရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်လေသည်။ နန်းတော်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိသွားသောအခါ ဟောဂျွန်သည် နန်းတွင်းစာကြည့်တိုက်ကို မွေနှောက်၍သူ၏ ဆေးပညာကို ပို၍အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့သည်။
ထိုအချိန်အတောအတွင်းတွင် ယူဒိုဂျီသည် နန်းတွင်းဆေးခန်းတွင် ရာထူးတစ်ဆင့်ပြီးတစ်ဆင့် တက်လာပြီး သမားတော်ချုပ်နေရာကို ရရှိရန် ကြိုးပမ်းလာခဲ့သည်။ သို့သော် ထူးဆန်းရောဂါများကို ကုသရန်ကြိုးပမ်းနေသော မင်းသားတစ်ပါးသည် သူကိုယ်တိုင်ရောဂါဝေဒနာကို ခံစားနေရလေသည်။ တာဝန်ယူရမှာကို ကြောက်ရွံ့သောဒိုဂျီသည် မင်းသားကို ဟောဂျွန်လက်ထဲသို့အပ်ပြီး အပြစ်ရစေရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ သို့သော် ဟောဂျွန်သည် အောင်မြင်စွာ ကုသပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ဆုလာဒ်အနေဖြင့် အဆင့်သုံးဝန်ကြီးအဖြစ်နှင့် နန်းတွင်းသမားတော်ချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်လိုက်သည်။
နတ်သရွေးရွာ၊ အထက်သင်ပုန်းတန်း
နတ်သရွေးရွာ၊ အထက်သင်ပုန်းတန်း
ဟောဂျွန်
ဇာတ်လမ်းအကျဉ်းချုပ်
မကြာမီ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ကျူးကျော်မှုဖြင့် စစ်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့လေသည်။ ဟောဂျွန်သည် အစိုးရအဖွဲ့ပျက်ပြားနေသော်လည်း ဆေးပညာရပ်ဆိုင်ရာကုသပေးမှုများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ပေးခဲ့သည်။ ထိုအကြောင်းများကို စစ်ပွဲပြီးနောက် ဆွန်ဂျိုသည်သိရှိသွားသောအခါ ပထမအဆင့်ဝန်ကြီးအဖြစ် ရာထူးတိုးပေးလိုက်လေသည်။ များမကြာမီနှစ်များမှာပင် ဟောဂျွန်ကို ဆွန်ဂျိုမင်းကြီးမှ ဂျိုဆောင်တွင် ပြည်သူများအတွက် ရောဂါဝေဒနာများကို ကြိုတင်ကာကွယ်နိုင်ရေးအတွက် ပြည်သူ့ဆေးသမားတော်အဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်းခံရလေသည်။
နောက်ပိုင်းတွင် ယောင်ချန်းမင်းသားနှင့် ဂွမ်ဟဲဂျန်မင်းသားတို့၏ နန်းလုပွဲဖြစ်ပွားပြီး အစတွင် ဟောဂျွန်သည် သမားတော်၏တာဝန်မှာ လူနာများကို ကုသရန်သာဖြစ်ပြီး အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းတွင် ပါဝင်ရန်မလိုဟုယူဆပြီး မည်သူ့ဘက်မှမလိုက်ရန် ငြင်းဆိုလိုက်သည်။ နန်းလုပွဲတွင် ဂွမ်းဟဲဂျန်မင်းသားက အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး ၁၆၀၈ ခုနှစ် ဆွန်ဂျိုမင်းကြီးနောက်တွင် ထီးနန်းဆက်ခံခဲ့လေသည်။ ထီးနန်းကိုရရှိသည်နှင့် ဂွမ်ဟဲဂျန်မင်းကြီးသည် မင်းကြီးနာမကျန်းဖြစ်၍ နတ်ရွာစံခဲ့ရပါက တာဝန်ခံမင်းသမားတော်က တာဝန်ယူရမည်ဟူသော ဥပေဒေကြောင့် ဟောဂျွန်ကို ရာဇဝတ်သားအဖြစ် သတ်မှတ်လိုက်လေသည်။ သို့သော် မင်းကြီးက ဟောဂျွန်သည် မင်းမိဖုရား၏အသက်ကို ကယ်တင်ပေးခဲ့သည့်အပြင် အခြားသောစွမ်းဆောင်မှုများကြောင့် ထူးချွန်သောသမားတော်တစ်ဦးအဖြစ် လေးစားသော်လည်း ဥပဒေကို မလွန်ဆန်နိုင်သောကြောင့် အပြစ်ဒဏ်ကို လျော့ပေါ့ပြီး နိုင်ငံတောင်ပိုင်းတွင် နယ်နှင်ဒဏ်ခံရန် အမိန့်ချမှတ်လိုက်သည်။
တောင်ပိုင်းတွင် ဟောဂျွန်သည် နန်းတွင်းဆေးခန်းမှ သမားတော်များ ယူဆောင်လာပေးသော ဆေးစာအုပ်များ၏အကူအညီဖြင့် ၁၆၁၀ ခုနှစ်တွင် "ဒေါင်ဂွီ ဘိုဂမ်" (အရှေ့ပိုင်းဆေးပညာကြေးမုံ) အမည်ရစာအုပ်ကို ရေးသားခဲ့လေသည်။ ထိုစာအုပ်သည် နောက်ပိုင်းတွင် တော်ဝင်ဆေးကျမ်းအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံရလေသည်။
၁၆၁၁ ခုနှစ်တွင် မင်းကြီးသည် ဟောဂျွန်ကို နန်းတွင်းသို့ ပြန်လာရန် အမိန့်တော်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဟောဂျွန်သည် ငြင်းဆန်ခဲ့ပြီး လူနာများကိုကုသရန် ဇာတိရပ်ရွာသို့ ပြန်သွားခဲ့သည်။ ဤအချိန်တွင် နိုင်ငံတဝှမ်းတွင် ပလိပ်ကူးစက်ရောဂါ ပျံ့နှံ့ပြီး ဟာဂျွန်သည် ကုသနည်းရှာဖွေရန် နန်းတွင်းဆေးခန်းသို့ ပြန်ခေါ်ခြင်းခံရလေသည်။ ကုသနည်းကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး နိုင်ငံကိုကယ်တင်ပေးနိုင်ခဲ့သော်လည်း ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေပြီး ကိုယ်ကိုယ်တိုင် ကူးစက်ရောဂါခံစားနေရကြောင်း မသိရှိသောဟောဂျွန်သည် ၁၆၁၅ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့လေသည်။
တင်မြင့် (တက္ကသိုလ်)
ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက် ကနေ ၂ဝဝ၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလမှာ ပထမ အကြိမ် အဖြစ် ထုတ်ဝေ ခဲ့တဲ့ ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီး ဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်း အဖွဲ့က စုဆောင်း ပြုစုတဲ့ 'နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ များနှင့် စာစု စာရင်း' စာအုပ်က "တက္ကသိုလ် တင်မြင့် (၁၂၉ဝ)" အကြောင်းကို ပြန်လည် ကူးယူ ဖော်ပြတာ ဖြစ်ပါတယ်။
= တက္ကသိုလ် တင်မြင့် (၁၂၉ဝ) =
ကိုယ်ရေး ဖြစ်စဉ်
စာရေး ဆရာ တက္ကသိုလ် တင်မြင့်သည် ငယ်စဉ်ကပင် စာဖတ် ဝါသနာ ပါခဲ့သည်။ လမ်းမတော် ရန်ကုန်မြို့မြို့မ အထက်တန်းကျောင်း ဟိုက်စကူးတွင် (၁၉၄၅ မှ ၁၉၅ဝ) အထိ ပညာ သင်ကြား ခဲ့သည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဆယ်တန်း အောင်၍ တက္ကသိုလ်သို့ တက်ရောက် ခဲ့သည်။
ထိုအချိန်မှ စပြီး မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်၊ အတို အပုဒ် ၆ဝ ခန့် ရေးသားကာ စုံထောက် မဂ္ဂဇင်း၊ လျှို့ဝှက် သည်းဖို မဂ္ဂဇင်း များတွင် ဖော်ပြ ခဲ့သည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ဇနီး ခင်မာသစ်နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော် ကောက်ပဲသီးနှံ ရောင်းဝယ်ရေး အဖွဲ့တွင် အငယ်တန်း ဇုန်မန်နေဂျာ အဖြစ် အမှု ထမ်းခဲ့သည်။ တာဝန်ကျရာ အင်းစိန်၊ ဇီးကုန်း၊ ပဲခူး၊ တောင်ငူ၊ ကျောက်ဆည် တို့တွင် ဆက်တိုက် အမှု ထမ်းခဲ့သည်။
ပထမဆုံး ရေးသား ခဲ့သော လုံးချင်း ဝတ္ထုမှာ 'မြောက်သို့ လားသော်' ဖြစ်သည်။ ထိုဝတ္ထုကို ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာ လတွင် တက္ကသိုလ် တင်မြင့် ကလောင် အမည်ဖြင့် ထုတ်ဝေ ခဲ့သည်။ ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် စာကိုသာ သီးသန့် ရေးလို သောကြောင့် ရာထူးမှ လျှော့ပေါ့ ပင်စင်ဖြင့် အငြိမ်းစား ယူခဲ့ပြီး ရန်ကုန်သို့ ပြောင်းရွှေ့၍ လုံးချင်း ဝတ္ထုများကို ရေးသား ထုတ်ဝေ ခဲ့သည်။ ဇနီး ခင်မာသစ်နှင့် သားသမီး ငါးယောက် ထွန်းကား ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့ အိမ်အမှတ် (၅၄၉) (၁၆/၁) ရပ်ကွက် သုမနလမ်း သင်္ဃန်းကျွန်းတွင် နေထိုင်လျက် လုံးချင်း ဝတ္ထုများ ဆက်လက် ရေးသားလျက် ရှိသည်။
တက္ကသိုလ် တင်မြင့် ရေးသား ခဲ့သော စာအုပ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
သငါရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
သငါရွာ (Thangar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၊ သငါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၂၇၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖောင်းပြင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဥယျာဉ်စုရွာ၊ မဖဲကွင်း
ဥယျာဉ်စုရွာ၊ မဖဲကွင်း
ရွာသစ်ရွာ၊ လိပ်ခမော်
ရွာသစ်ရွာ၊ လိပ်ခမော်
မုန်လာဥဝါ
မုန်လာ ဥဝါပင်သည် အမ်ဗယ်လီဖာရီး(Umbelliferae) မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်၍ ယင်း၏ ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ ဒေါကပ် ကာရိုတာ(Daucus carota) ဖြစ်သည်။ မုန်လာဥဝါဟု ခေါ်သော်လည်း မုန်လာဥ၊ ဂေါ်ဘီထုပ်၊ ပန်းမုန်လာ၊ မုန်ညင်းစသည်တို့နှင့် မျိုးရင်းချင်း မတူချေ။ မုန်လာဥဝါ အမျိုး ပေါင်း ၂ဝ ခန့် ရှိရာ၊ အားလုံးလောက်၏ မူလပေါက်ရာ ဒေသည် မြေထဲပင်လယ် နိုင်ငံများဖြစ်သည်။ လူတို့အသုံးများသော မုန်လာ ဥဝါများသည် ၂ နှစ်ခံပင် ဖြစ်၍ ကမ္ဘာဟောင်း မြောက်သမပိုင်း ဒေသတို့တွင် အလေ့ကျပေါက်ကြသည်။ ထိုအလေ့ကျပေါက်မုန်လာ ဥဝါ အရိုင်း တစ်ကမ္ဘာလုံးတွင် အယဉ်ဖြစ်အောင် ပြုပြင် စိုက်ပျိုး၍ ဥကို စားသုံးကြသည်။
အရိုင်းပင်များ၏ ဥများသည် သေးသွယ်၍ မာပြီးလျှင် အနံ့ အလွန်ပြင်းသည်။ ထိုအရိုင်းပင်ကို ယဉ်အောင်ပြုပြင်စိုက်ပျိုး၍ ရသောဥများမှာ တုတ်၍ အသားများပြီးလျှင် အနံ့မှာ အရိုင်းဥ လောက် မပြင်းချေ။ အရောင်မှာ ဝါ၏။ ဤမုန်လာမျိုးမှာ မြေဩဇာ များလွန်းလျှင် အမြစ်များ ခွတတ်သဖြင့် မစိုက်ပျိုးမီ မျိုးစေ့ကို ခြောက်သွေ့သော သဲနှင့်ဖြစ်စေ၊ ပြာနှင့် ဖြစ်စေ၊ ရောစပ်၍ စိုက်ပါက တစ်စေ့နှင့်တစ်စေ့ မပူးကပ်ဘဲ တညီတညာတည်း ပေါက်လာကြ သည်။ မုန်လာဥဝါပင် အယဉ်ထဲ၌လည်း ဥအရွယ်အစား၊ ပုံသဏ္ဌာန်၊ အရောင်အဆင်း အမျိုးမျိုးကွဲပြားလျက်ရှိသည်။ ဥအဖြူ မျိုးထက် အနီမျိုးနှင့် အဝါမျိုးများတွင်အာဟာရဓာတ် ပို၍ များ သည်။ အရွက်နှင့် ပင်စည်ကို အသားဟင်း ချက်သည့်အခါ အနံ့မွှေးအောင် အပေါ်မှ ဖြူးပေးလေ့ရှိသည်။ မုန်လာဥဝါသည် သကြားဓာတ် အလွန်ကြွယ်ဝသည့်ပြင်၊ သံဓာတ် လည်း များစွာ ပါဝင်၏။ ထိုကြောင့် ကလေးများအတွက် အဖိုးတန်သော အစာဖြစ်သည်။ သကြားဓာတ်နှင့် သံဓာတ်များအ ပြင် ဗီတာမင်အေ(Vitamin A)နှင့် ဘီ ၁(Vitamin B1) ဓာတ်များလည်း အများအပြား ပါရှိ ၏။ ဗီတာမင် ဘီ ၂(Vitamin B2) နှင့် စီ(Vitamin C) ဓာတ်တို့ကား အနည်းငယ်စီသာပါရှိ သည်။ မုန်လာဥဝါတွင်ပါသော ဗီတာမင် ဓာတ်များသည် မျက်စိ အတွက်ကောင်းသည်။ ဗီတာမင် အေ ဓာတ်သည် ကြက်မျက်စိ ရောဂါကို ကာကွယ်နိုင်သည်။ မုန်လာဥဝါကို အစိမ်းဖြစ်စေ၊ ပြုတ် ၍ဖြစ်စေ၊ သုတ်၍ ဖြစ်စေ စားကြသည်။ ဂျာမနီနိုင်ငံတွင် မုန် လာဥဝါကို ကျွတ်အောင် လှော်၍ ညက်အောင် ကြိတ်ပြီးလျှင် ကော်ဖီအစာ အသုံးပြုကြသည်။
မောင်ဝဏ္ဏ
အောက်ပါတို့အနက် တစ်ခုခု ဖြစ်နိုင်သည်။
သင်္ဘောကွဲရွာ
သင်္ဘောကွဲရွာ
ပဲ
ပဲ သည် Fabaceae နွယ်ဝင် အပင်ကြီးမျိုး (Leguminosae ဟုလည်း ခေါ်သည်) ၏ အစေ့ ဖြစ်သည်။ လူနှင့် တိရစ္ဆာန်တို့အတွက် အစာအဖြစ် အသုံးပြုလေ့ ရှိသည်။
အမျိုးအစားများ
ကဏ္ဍ:စားသုံးနိုင်သော ပဲတောင့်ရှည်များ
Passive ရေဒါ
Passive ရေဒါ သည် ဖမ်းဖို့တစ်ခုတည်း ပြုလုပ်ထားသော ရေဒါ ဖြစ်သည်။ ဒါကြောင့် သူ့မှာ receiver တစ်ခုပဲ ရှိပါတယ်။ transmitter တောင်မရှိပါဘူး။ သူကဘယ်လိုပစ္စည်းမျိုးတွေကို ဖမ်းသလဲဆိုရင်
radio transmitter မပါတဲ့ object တွေကိုတော့ ပတ်ဝန်းကျင် ပစ္စည်းတွေရဲ့ အပူချိန် မြင့်တက်နေတာကိုကြည့်ပြီးဖမ်းပါတယ်။
ချောက်တရာရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ချောက်တရာရွာ (Chauktayar)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ရင်းတိုက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၀၁၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရင်းတိုက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၇၃ ဦး၊ မ ၂၅၁၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၇၉၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇွပ်ရာရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝါးတန်းရွာ၊ တမြာ
ဝါးတန်းရွာ၊ တမြာ
နောင်မွန်းရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
နောင်မွန်းရွာ (Nawngmun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ယန်းနန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၄၈၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယန်းနန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၆၁ ဦး၊ မ ၁၀၂၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၈၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သင်္ဘောကွဲ (အနောက်)ရွာ
သင်္ဘောကွဲ (အနောက်)ရွာ
NGC 330
NGC 330 သည် ကြယ်စုတန်း တူကင်နာ မှ globular cluster ဖြစ်ပြီး ဩဂုတ်လ ၁၊ ၁၈၂၆ ခုနှစ်တွင် James Dunlop ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တူကင်နာ (ကြယ်စုတန်း)
ကုန်းဒိုက်လျှားရွာ၊ နွားရေတိုက်
ကုန်းဒိုက်လျှားရွာ၊ နွားရေတိုက်
လက်ပန်ခုံရွာ၊ ညောင်ပင်ကြီးကွင်း
လက်ပန်ခုံရွာ၊ ညောင်ပင်ကြီးကွင်း
လုမြန်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟွေလွတ်ရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
ဟွေလွတ်ရွာ (Hwaylut)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ နားခိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၄၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားခိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၈၇ ဦး၊ မ ၆၇၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၅၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်ဘော်ဟွန်းရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
နမ့်ဘော်ဟွန်းရွာ (Nambawhun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ လုံခုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၉၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လုံခုတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၄၁ ဦး၊ မ ၁၉၇၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၉၁၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လယ်တော် (အနောက်)ရွာ၊ တမြာ
လယ်တော် (အနောက်)ရွာ၊ တမြာ
မောင်ဝဏ္ဏ (ဒါရိုက်တာ)
မောင်ဝဏ္ဏ (၁၉ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၇–၁၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၁) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရုပ်ရှင်ထူးချွန် ဒါရိုက်တာဆု နှစ်ဆု ဆွတ်ခူးရရှိထားသော ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာဖြစ်ပြီး စာရေးဆရာလည်း ဖြစ်သည်။ စာရေးဆရာ ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာ ဦးသာဓု၏ သားကြီး၊ စာရေးဆရာ အဆိုတော် သရုပ်ဆောင် သုမောင်၊ သရုပ်ဆောင် ရူပ၊ စာရေးဆရာ မင်းလူနှင့် သီချင်းရေးဆရာ ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာ အာယုတို့၏ အစ်ကိုကြီးလည်း ဖြစ်သည်။
ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ်
မောင်ဝဏ္ဏကို သက္ကရာဇ် ၁၃၀၈ ခု ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၁၃ ရက်၊ ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၉ ရက်နေ့က အဖ ဦးသာဓု အမိ ဒေါ် ခင်ညိုတို့မှ မွေးဖွားခဲ့ပြီး မွေးချင်းလေးယောက်အနက် အကြီးဆုံးသားဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်မြို့ရှိ စိန့်ပေါလ်ကျောင်း (ယခု အ.ထ.က. ၆ ဗိုလ်တထောင်) ၌ အထက်တန်းအထိ ပညာသင်ယူခဲ့ပြီး ရန်ကင်း စည်သူပညာရိပ်သာ အထက်တန်းကျောင်းတွင် ဆက်လက်တက်ရောက်ခဲ့ကာ မက်ထရစ်တန်းကို အပြင်ဖြေအနေဖြင့် အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရန်ကုန် ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ်သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ဒဿနိကဗေဒဘာသာရပ် အဓိကဖြင့် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။
ရုပ်ရှင်လက်ရာများ
အသက် ၁၅ နှစ်အရွယ်မှာပင် ရုပ်ရှင်အတတ်ပညာများ စတင်လေ့လာခဲ့ပြီး ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် သိုင်းသမား ဇာတ်ကားအတွက် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ညွှန်းကို ရေးသားသည်။ ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် ကတ္တီပါဖိနပ်စီး ရွှေထီးဆောင်း ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးထုတ်လုပ်သည်။ ထိုဇာတ်ကားသည် မောင်ဝဏ္ဏ၏ ပထမဆုံးလက်ရာဖြစ်ပြီး ထိုဇာတ်ကားဖြင့်ပင် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန် ဒါရိုက်တာဆု ရရှိကာ ပထမဆုံးရိုက်ကူးသော ဇာတ်ကားဖြင့် အကယ်ဒမီရရှိသော အနုပညာရှင်များထဲမှ တစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် ခြေဖဝါးတော်နုနု (၁၉၇၃) ၊ ဇာခန်းဆီး နောက်ကွယ်မှာ (၁၉၇၃) ၊ နှောင်းတမြေ့မြေ့ (၁၉၇၅)၊ ပန်းတွေနဲ့ဝေ (၁၉၇၇) ၊ ချစ်တဲ့သူငယ်လေ (၁၉၇၉) ၊ ခုနှစ်စဉ်အလွမ်း (၁၉၉၀) ဇာတ်ကားများ ဆက်လက်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
ဒါရိုက်တာ စာရေးဆရာ မောင်ဝဏ္ဏသည် ခုနှစ်စဉ်အလွမ်း ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် အကောင်းဆုံး ဒါရိုက်တာဆု ရရှိခဲ့သည်။ ရယ်စရာမောစရာ (၁၉၉၆) ဇာတ်ကားနှင့် ရင်ထဲက ဆောင်းရာသီ (၁၉၉၉) ဇာတ်ကားများ ဆက်လက်ရိုက်ကူး ထွက်ရှိခဲ့သည်။ ရင်ထဲက ဆောင်းရာသီ ဇာတ်ကားသည်လည်း ရုပ်ရှင် သရုပ်ဆောင် လွင်မိုးကို အကယ်ဒမီ ရသည် အထိ အောင်မြင်စေခဲ့သည်။ ၂၀⁠၀၅ခုနှစ် အချိန်တွင် လွမ်းအောင်ရယ်တတ်သူ ဇာတ်ကား ထွက်ရှိခဲ့ပြီး ၂၀⁠၀၇ခုနှစ်တွင်မူ ရင်နင့်အောင်မွှေး ဇာတ်ကားထွက်ရှိခဲ့သည်။ ရင်နင့်အောင်မွှေး ဇာတ်ကားသည် ဒါရိုက်တာမောင်ဝဏ္ဏ၏ နောက်ဆုံး ရုပ်ရှင်လက်ရာတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
စာပေလက်ရာများ
၁၉၇၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလထုတ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၌ ဖော်ပြခဲ့သော စိမ်းမိ၊ ငြိမ်း၊ ကျွန်တော် ဝတ္ထုတိုဖြင့် စာပေလောကအတွင်းသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ်အချိန်တွင် သူ၏ အကျော်ကြားဆုံးဝတ္ထုတစ်ပုဒ် ဖြစ်လာမည့် ပန်းတွေနဲ့ဝေ ဝတ္ထုကို ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ၁၉၇၇ ခုနှစ်၌ ရုပ်ရှင်ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ချစ်တဲ့သူငယ်လေ စာအုပ်ထွက်ရှိသည်။ ၁၉၇၉ ခုနှစ်အချိန်တွင် အိပ်မက်စိမ်း လုံးချင်းဝတ္ထု၊ ၁၉၈ဝပြည့် နှစ်တွင် တက္ကသိုလ်လွမ်းချင်း ဝတ္ထုများ ထွက်ရှိခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင်ပင် ငြိမ်းကျော်နှင့် တွဲဖက်ပြီး ကျေနပ်ဖို့အကြောင်း တောင်းပန်ချင်သည် ဝတ္ထု ရေးသားထုတ်ဝေသည်။ မောင်စိန်သောင်းနှင့် မနှင်းရည် ဇာတ်ကောင်များဖြင့် ဇာတ်လမ်းများကိုလည်း မဂ္ဂဇင်းများ၌ စတင်ရေးသားသည်။
၁၉၈၁ ခုနှစ်အချိန်တွင် မောင် ဝတ္ထုရှည်၊ အရွယ်လွန် ဝတ္ထုရှည်များ ထွက်ရှိခဲ့ပြီး ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် လှပါတယ်မသီတာ၊ ရည်းစားစကား၊ ချစ်ခင်စ မှော်ရုံမှာလေ အစရှိသော ဝတ္ထုရှည်များ ထွက်ရှိခဲ့သည်။ ၂၀⁠၀၅ ခုနှစ်အချိန်တွင် အပျင်းပြေဖတ်ဖို့ ဖလော်ဆော်ဖီ စာအုပ်ကို ထုတ်ဝေသည်။ ပြည်တွင်းထုတ် ရွှေအမြုတေနှင့် ချင်းတွင်း မဂ္ဂဇင်းများတွင်လည်း ကင်ဆာဝေဒနာ မခံစားရခင် အချိန်အထိ စာပေများ ရေးသားခဲ့သည်။ ချင်းတွင်းမဂ္ဂဇင်း၌ အခန်းဆက်ရေးသားခဲ့သည့် သူလိုကိုယ်လို ကိုယ်ရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိဆောင်းပါးများက စာအုပ် ပြန်လည်ထွက်ရှိသည်အထိ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ လုံးချင်း ဝတ္ထုပေါင်း ၃၅ အုပ်ခန့် ရေးသား ခဲ့သည်။ ၂၀ဝ၆ ခုနှစ်တွင် ကျွန်တော်အူကြောင်ကြား စာအုပ်ဖြင့် ဆရာဝန်တင်ရွှေစာပေဆုကို ရရှိခဲ့သည်။
မိသားစုဘဝ
မောင်ဝဏ္ဏသည် ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်ချို⁠ချိုရီနှင့် အိမ်ထောင်ပြုပြီး သားသမီး သုံးဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး
သာဓု သဘာဝအုပ်စုထဲတွင် ညီဖြစ်သူ သရုပ်ဆောင် ရူပ တစ်ယောက်သာ ကျန်ရှိတော့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်
ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ် သည် မန္တလေးမြို့တောင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည့် မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ အနောက်ဘက်တွင် ဧရာဝတီမြစ်၊ မြောက်ဘက်တွင် မဟာအောင်မြေမြို့နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်များဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ မန္တလေးမြို့၏ ထင်ရှားသည့်နေရာတစ်ခုဖြစ်သည့် မဟာမုနိဘုရားကြီးသည် ဤမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။၂၀၁၄တွင် လူဦးရေ၂၈၃,၇၈၁ရှိသည်။
သမိုင်း​ကြောင်း
ပြည်ထဲ​ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ၁၉၉၂ခုနှစ် မန္တ​လေးမြို့ဖွဲ့စည်း​ပုံ​ပြောင်းလဲ​ရေးပြီး​နောက် ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်​ပေါ်​ပေါက်လာခဲ့သည်။
ပထဝီဝင်အ​နေအထား
​​မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၁ဒီဂရီ ၅၅မိနစ် ၃၀စက္ကန့်နှင့် ၂၁ဒီဂရီ ၅၇မိနစ်အကြား၊ အ​ရှေ့​လောင်ဂျီတွဒ် ၉၆ဒီဂရီ ၀၃မိနစ် ၃၀စက္ကန့်နှင့် ၉၆ဒီဂရီ ၀၈မိနစ်အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ အ​ရှေ့မှ အ​နောက်သို့ ၅.၂မိုင်၊ ​တောင်မှ​မြောက်သို့ ၁.၆မိုင်ရှိပြီး ၉.၉၇စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။
နယ်နိမိတ်
ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်၏ အ​ရှေ့ဘက်တွင် ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်၊​တောင်ဘက်တွင် ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်နှင့် အမရပူရမြို့နယ်၊အ​နောက်ဘက်တွင် ဧရာဝတီမြစ်ခြားကာ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊​မြောက်ဘက်တွင် မဟာ​အောင်​မြေမြို့နယ်တို့တည်ရှိသည်။
​မြေမျက်နှာသွင်ပြင်
ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်သည် အ​ရှေ့ဘက်တွင်မြင့်ကာ အ​နောက်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း နိမ့်ဆင်းသွားသည်။ အ​နောက်ဘက်တွင် ဧရာဝတီမြစ်က ​မြောက်မှ​တောင်သို့ စီးဆင်း​နေသည်။ ပင်လယ်​ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၂၅၆​ပေမြင့်သည်။
မြို့နယ်အတွင်း ပရံ​တော်​ချောင်း၊နဒီ​​​ချောင်းနှင့် ရွှေတ​ချောင်း​မြောင်းများ ​မြောက်မှ​တောင်သို့ စီးဆင်း​နေသည်။
လူဦး​ရေ
ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်တွင်​နေထိုင်ကြ​သော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများတွင် ဗမာလူမျိုးများ အများဆုံး​နေထိုင်ကြသည်။ ထို့​နောက် ရှမ်း၊ကချင်၊ကရင်၊ရခိုင်၊ချင်း၊မွန်၊ကယား လူမျိုးများ အစဉ်လိုက်များပြားစွာ​နေကြသည်။ ကိုးကွယ်မှုအ​နေဖြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကို အများဆုံး ကိုးကွယ်ကာ အစ္စလာမ်၊ဟိန္ဒူ၊ခရစ်ယာန်နှင့် အခြားကိုးကွယ်သူဦး​ရေမှာ အစဉ်လိုက်များပြားသည်။ မြို့နယ်လူဦး​ရေ၏ ၀.၃၀၅%မှာ အခြား​သော နိုင်ငံခြားလူမျိုးနွယ်ဝင်များဖြစ်သည့် တရုတ်၊အိန္ဒိယ၊ပါကစ္စတန် စသည့်လူမျိုးများဖြစ်သည်။
စီးပွား​ရေး
မန္တ​လေးမြို့သည် စီးပွား​ရေးအချက်အချာကျ​သော ​နေရာဖြစ်သည့် အား​လျော်စွာ မြို့နယ်များသည်လည်း စီးပွား​ရေးဖွံ့ဖြိုးသည်။​ထို့အပြင် ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်မှာ မန္တ​လေးမြို့၏ လမ်းပန်းဆက်သွယ်​ရေး​ကောင်း​သောမြို့နယ်ဖြစ်သည်။ ရွှေချည်ထိုးလုပ်ငန်းနှင့် ​ကြေးသွန်းလုပ်ငန်းနှင့် ​ကျောက်ဆစ်လုပ်ငန်းများမှာ မြို့နယ်၏ ထင်ရှားလှ​သော လုပ်ငန်းများဖြစ်သည်။ နိုင်ငံပိုင် ပုံနှိပ်စက်နှင့် တပ်မ​တော်စည်သွပ်စက်ရုံတို့တည်ရှိသည်။
ပို့​ဆောင်ဆက်သွယ်​ရေး
မြို့နယ်၏အလယ်တွင် ချမ်းမြသာစည်လေဆိပ်ရှိသည်။ မြို့နယ်အတွင်းရှိ မြို့​ဟောင်းဘူတာမှာ မန္တ​လေးတိုင်းအမှတ်မှမှ အခြားတိုင်းအမှတ်လမ်းများသို့ခွဲရာ ဘူတာရုံဖြစ်သည်။ မြို့နယ်တွင်းတွင် ​လေဆိပ်ခံ​နေသဖြင့် ​လေဆိပ်ကို ​ရှောင်ကွင်းသွားရတတ်သည်။
အထက
အထက်တန်း​ကျောင်း ၉​ကျောင်းရှိသည်။
အမက
မူလတန်း၊မူလွန်၊အလယ်တန်း(ခွဲ) ၂၂​ကျောင်းရှိသည်။
သင်္ဘောကွဲရွာသစ်ရွာ
သင်္ဘောကွဲရွာသစ်ရွာ
ခါ့ရာယန်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ခါ့ရာယန်ရွာ(Hkarayang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ အင်ဂေါ့အူမားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၀၆၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မလကျွန်းရွာ၊ လိပ်ခမော်
မလကျွန်းရွာ၊ လိပ်ခမော်
ဟာပါရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
ဟာပါရွာ (Harpar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၊ သညစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၁၈၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖောင်းပြင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မီခေးလ် မီယာစညီကိုဗစ်ချ်
ဒေါက်တာ မီခေးလ် ဗွီ မီယာစညီကိုဗစ်ချ် (Mikhail Myasnikovich) အား ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ် မေလ ၆ရက်နေ့တွင် မင့်ခ်စ်ပြည်နယ်၊ နက်စ်ဗစ်ခရိုင်၊ နိုဘီစနော့ကျေးရွာ၌ မွေးဖွားသည်။ ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် စေနာ့ အထက်တန်းကျောင်းမှ ဂုဏ်ထူးဖြင့် အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ဘရက်စ်ပြည်နယ်၊ အင်ဂျင်နီယာ နှင့် ဆောက်လုပ်ရေး တက္ကသိုလ် နှင့် ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် မင့်ခ်စ်မြို့ အထက်တန်းပါတီကျောင်းမှ ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။
ဒေါက်တာ မီခေးလ် ဗွီ မီယာစညီကိုဗစ်ချ် သည် မင့်ခ်စ်ပြည်နယ်ရှိ နိုင်ငံတော် သုတေသနနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတက္ကသိုလ်တွင် နည်းပညာဆိုင်ရာ အင်ဂျင်နီယာ တစ်ဦးအဖြစ် အလုပ်စတင်ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၃ ခုနှစ်အထိ စစ်မှုထမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် ဆိုဗီစကီခရိုင် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် မင့်ခ်စ်မြို့တော် အုပ်ချုပ်မှုကော်မတီ ဒုတိယအုပ်ချုပ်ရေးမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် ဘိုင်လိုရုရှားကွန်မြူနစ်ပါတီ ၏ မင့်ခ်စ်မြို့တော် ကော်မတီ အတွင်းရေးမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံ ၏ ဒုတိယ ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၅ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၁ ခုနှစ်အထိ ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံ၊ သမ္မတရုံး အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာအကြီးအကဲ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် စီးပွားရေး ဒေါက်တာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ဘယ်လာရုစ်အမျိုးသားသိပ္ပံတက္ကသိုလ် ကျောင်းအုပ်ကြီး အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ပရော်ဖက်ဆာဘွဲ့ ကို ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံရသည်။
၎င်းသည် အိမ်ထောင်ရှိသူ တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး သားတစ်ယောက်၊ သမီးတစ်ယောက်နှင့် မြေး နှစ်ယောက် ရှိသူ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ရုံးချောင်းရွာ၊ ညောင်ပင်ကြီးကွင်း
ရုံးချောင်းရွာ၊ ညောင်ပင်ကြီးကွင်း
လယ်တော် (အရှေ့)ရွာ၊ တမြာ
လယ်တော် (အရှေ့)ရွာ၊ တမြာ
အဲဗာတန်
အဲဗာတန် ဘောလုံးအသင်းသည် ယူကေ လီဗာပူးမြို့မှ ကြေးစားဘောလုံး ကလပ်အသင်းဖြစ်ပြီး ပရီးမီးယားလိဂ်တွင် ပါဝင် ယှဉ်ပြိုင်သည်။
NGC 331
NGC 331 သည် ကြယ်စုတန်း စီတပ်မှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ယင်းအား ၁၈၈၆ ခုနှစ်တွင် Francis Preserved Leavenworth မှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ကော့ဖောင်ရွာ၊ လောင်းကိုင်
ကော့ဖောင်ရွာ(Kawthpaung)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ လောင်းကိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၅၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လောင်းကိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၈၆၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၀၆၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သောင်ခုလာရွာ
သောင်ခုလာရွာ
ဟင်းညံ့ကန်ရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
ဟင်းညံ့ကန်ရွာ (Hinnyantkan)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ ဟင်းညံ့ကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၈၁၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟင်းညံ့ကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၈ ဦး၊ မ ၂၅၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အကယ်ကြီးဂျို့ကုန်းရွာ၊ အကယ်
အကယ်ကြီးဂျို့ကုန်းရွာ၊ အကယ်
ဒလင့်ကန်ရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
ဒလင့်ကန်ရွာ (Dalintkan)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ ဇောင်းတောကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၁၁၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇောင်းတောကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၂၄ ဦး၊ မ ၁၈၁၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၃၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်ဂန်းကထောင်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
အင်ဂန်းကထောင်ရွာ(Ingankahtaung)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ အင်ဂေါ့အူမားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၀၅၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲမှုဌာန (မြန်မာ)
အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲမှုဦးစီးဌာန (Department of Food and Drug Administration) သည် ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်တွင် ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် ဌာနခွဲအနေဖြင့် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဤဌာနက ပြည်တွင်းသို့တင်သွင်းလာသော ပြည်ထဲ၌ထုတ်လုပ်သော အစားအသာက် ဆေးဝါး အလှကုန်ကို စောင့်ကြည်စစ်ဆေးကွပ်ကဲသည်။ တိုင်းအဆင့်၊ မြို့နယ်အဆင့်ထိ ကော်မတီ ဖွဲ့စည်းထားလျက်ရှိပြီး အစားအသောက်၊ ဆေးဝါး အလှကုန်များ ထုတ်လုပ် ရောင်းချမှုကိစ္စအဝဝကို မိခင်ဌာနကိုယ်စားဖြည့်ဆည်းသည်။
ခင်တိုရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ခင်တိုရွာ (Khinto)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ရင်းတိုက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၀၁၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရင်းတိုက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၇၃ ဦး၊ မ ၂၅၁၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၇၉၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲမှုဌာန (မြန်မာ)
ဌာနချုပ်မှာ နေပြည်တော်တွင် ဖြစ်သည်။
အထက်မြန်မာပြည် အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲမှုဦးစီးဌာနကို၂၀ဝ၀ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမြို့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ဆောင်ရွက်သည့် လုပ်ငန်း
ဤဌာနက အစားအသောက်များကို Codex လာ Hygienic Practice of Food Handling,နှင့် HACCP Hazard Analysis and Critical Control Point နည်းနာများနှင့်အစားအသောက်စံများဖြင့် စိစစ်အတည်ပြုပေးသည်။ ဆေးဝါးနှင့်အလှကုန်များကို နိုင်ငံတကာအနောက်တိုင်းဆေးထုတ်လုပ်မှုGMP Good Manufacturing Practice နှင့် အနောက်တိုင်းဆေးဝါးကျမ်းလာစံများအတိုင်း စိစစ်သည်။ ဈေးကွက်တွင်းရှိ သုံးစွဲရန်မသင့်သည် အစားအသောက် ဆေးဝါးနှင့် အလှကုန် ပစ္စည်များအား အခါအားလျော်စွာထုတ်ပြန်ကြေညာသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲမှုဦးစီးဌာနမှ အိမ်ရှင်အဖြစ် တာဝန်ယူပြီး ၂၀ဝ၇ ခုနှစ်တွင် Asean Working on Technical Cooperation in Pharmaceauticals ၏ ၂၃ ကြိမ်မြောက် အစည်းအဝေးကို ကျင်းပခဲ့သည်။
ဘောဒလီ (၂)ရွာ
ဘောဒလီ (၂)ရွာ
ဂေါ်ဒူရွာဟောင်းရွာ၊ လိပ်ခမော်
ဂေါ်ဒူရွာဟောင်းရွာ၊ လိပ်ခမော်
ဖျောက်ဆိပ်ကုန်းရွာ၊ ညောင်ပင်ကြီးကွင်း
ဖျောက်ဆိပ်ကုန်းရွာ၊ ညောင်ပင်ကြီးကွင်း
ဝူယန်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ဝူယန်ရွာ(Wuyang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဝူယန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၇၄၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝူယန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၄၁ ဦး၊ မ ၃၀၉၄ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၉၃၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကညင်ကောက်ရွာ၊ တမြာ
ကညင်ကောက်ရွာ၊ တမြာ
မုဒုပါဏိဇာတ်
တိကနိပါတ် - ၂။ ပဒုမဝဂ် -(၂၆၂) မုဒုပါဏိဇာတ်။ ။ မိန်းမလက်ကိုဆွဲ၍ နေ့ညမပြတ် စောင့်ရှောက်ပါသော်လည်း ပရိယာယ်ပြု၍ သူတစ်ပါးလက်နှင့် ပြောင်းလွဲကာ ထွက်ပြေးသဖြင့် သံဝေဂရသော ဗာရာဏသီမင်း အကြောင်း။
ပျင်းရိလွန်များ ရဟန်းတစ်ပါး
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သာသနာတော်၌ ငြီးငွေ့ပျင်းရိသော ရဟန်းတစ်ပါး ရှိလေ၏။
ရဟန်းတို့သည် ထိုရဟန်းကို မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ဆောင်ယူသွားကြရာ မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုအကြောင်းကို သိတော်မူ၍ “ချစ်သားရဟန်း ... သင်သည် သာသနာတော်၌ ငြီးငွေ့ပျင်းရိ၏ဟူသည် မှန်သလော” ဟု မေး၏။ “ဘုန်းတော်ကြီးသော မြတ်စွာဘုရား ... မှန်ပါသည်”ဟု လျှောက်ထားလတ်သော် “ချစ်သားရဟန်း ... မိန်းမတို့မည်သည်ကား စောင့်ရှောက်ခြင်းငှာ မတတ်နိုင်၊ ရှေးပညာရှိတို့သည် စောင့်ရှောက်ရန် လက်၌ကိုင်၍ထားသော သမီးသည်ပင်လျှင် ကိလေသာစွမ်းဖြင့် ယောကျ်ားတစ်ယောက်နှင့် ပြေးဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
သမီးနှင့်တူသား ခွဲခြားထား
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ထိုဗြဟ္မဒတ်မင်း၏ သားဖြစ်၍ အရွယ်ရောက်လတ်သော် တက္ကသိုလ်ပြည်၌ အတတ်ပညာ သင်ကြားတတ်မြောက်ပြီးလျှင် အဖ မင်းကြီး သေလွန်သဖြင့် မင်းအဖြစ်သို့ရောက်၍ တရားသဖြင့် မင်းပြုလေ၏။ ထိုမင်းအား သမီးတော် မင်းသမီးနှင့် တူတော်မင်းသားတို့ကို နန်းတွင်း၌ထားကာ ကြီးပွားစေ၏။
တစ်နေ့သ၌ မင်းကြီးသည် အမတ်တို့နှင့် တိုင်ပင်လတ်သော် ငါသေလွန်လျှင် ငါ့တူမင်းသားသည် မင်ဖြစ်လတ္တံ့၊ ငါ့သမီးလည်း ငါ့တူမင်းသား၏ မိဖုရားကြီး ဖြစ်လတ္တံ့ဟု မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ နောက်အခါ တူမင်းသား အရွယ်သို့ရောက်လတ်သော် အမတ်တို့နှင့် တိုင်ပြင်ပြန်ရာ ငါ့တူမင်းသားအတွက် တစ်ပါးသောမင်းသမီးကို ဆောင်ယူမည်။ ငါ့သမီးကိုလည်း တစ်ပါးသော မင်းမျိုးတို့အား ပေးမည်။ ဤသို့ ပြုလျှင် ဆွေမျိုးများမည်ဟု မိန့်ဆိုတော်မူပြန်၏။
အမတ်တို့လည်း “ကောင်းပြီ” ဟု ဝန်ခံကြကုန်၏။ ထိုအခါ မင်းကြီးသည် တူမင်းသားအား နန်းတွင်း၌မထားဘဲ ပြင်ပဝယ် အိမ်တစ်လုံး၌ထား၏။ နန်းတွင်းသို့ဝင်ခြင်းကို တားမြစ်စေတော်မူ၏။
မင်းသမီးတွေ့ရန် မင်းသားကြံ
မင်းသမီးနှင့် မင်းသားတို့ကား အချင်းချင်း တပ်စွန်းသော စိတ်ရှိကြကုန်၏။ မင်းသားသည် မင်းသမီးကို နန်းတော်အပသို့ အဘယ်နည်းဖြင့် ထုတ်ယူရမည်နည်းဟု ကြံစည်လတ်သော် ထုတ်ယူနိုင်ရန် အကြောင်းဥပါယ်သည်ရှိ၏ဟု အထိန်းမကြီးထံသွားကာ ၎င်းအား တံစိုးပေးလေ၏။ အထိန်းမကြီးသည် မင်းသားအား “အရှင့်သား ... ကိစ္စအသို့ရှိသနည်း” ဟု မေး၏။ “မိခင် ... ဘယ်လိုဥပါယ်ဖြင့် မင်းသမီးကို အပြင်ပသို့ထုတ်ယူရန် အခွင့်ရပါမည်နည်း” ဟု မေး၏။ “အရှင့်သား ... မစိုးရိမ်လင့်၊ မင်းသမီးနှင့် တိုင်ပင်သောအခါ သိရမည်” ဟု ပြန်ပြော၏။ “မိခင် ... ကောင်းပြီး ကြိုးစားပါ” ဟု ပြောဆိုလေ၏။
ထိုနောက် အထိန်းမကြီးသည် မင်းသမီးထံသွား၍ “မိခင် ... လာပါ ခေါင်း၌သန်းရှာမည်” ဟု ဆိုကာ မင်းသမီးကို နိမ့်သောအင်းပျဉ်ပေါ်၌နေစေ၍ မိမိကား မြင့်သောအင်းပျဉ်ပေါ်၌ နေကာ မင်းသမီးဦးခေါင်းကို မိမိပေါင်ပေါ်၌တင်ထား၍ သန်းတို့ကို ကောက်ယူလျက် မင်းသမီးဦးခေါင်းကို လက်သည်တို့ဖြင့် ထိုးလေ၏။
ပညာရှိသဘော လျှို့ဝှက်ပြော
မင်းသမီးသည် ဤအထိန်းမကြီးကား မိမိ လက်သည်းတို့ဖြင့် မထိုး၊ ငါ့အရီးသား လက်သည်းတို့ဖြင့် ထိုးကြောင်းကိုသိ၍ “မိခင် ... သင်သည် မင်းသားထံသို့ သွားသလော” ဟု မေး၏။ မိခင် ... “သွားပါသည်” ဟု ပြော၏။ “မိခင် ... မင်းသားသည် အဘယ်စကားကို ပြောဆိုသနည်း” ဟု မေးလေ၏။ မိခင် ... “သင့်ကို နန်းတော်ပြင်ပသို့ ထုတ်ယူနိုင်ရန် အကြောင်းကိုမေး၏” ဟု ပြောဆိုလတ်သော် မင်းသမီးသည် ပညာရှိမူကား သိလိမ့်မည်ဟု ပြောဆိုကာ -
“တစ်ယောက်သော အလုပ်အကျွေး မိ်န်းမငယ်၏လက်သည် ငါ၏လက်ကဲ့သို့ နူးညံ့ငြားအံ့၊ ကောင်းစွာသင်ကြားပြီး ဆင်လိမ္မာလည်း ရှိငြားအံ့၊ အမိုက်မှောင်လည်း ကျငြားအံ့၊ မိုးလည်းရွာငြားအံ့၊ ဤအကြောင်းလေးပါးဖြင့် ပြည့်စုံသောအခါ သင်မင်းသား၏ အလိုသည် ပြီးဆုံးခြင်းသို့ ရောက်ရာ၏-”
ဟု ဂါထာဖွဲ့သီကာ အထိန်းမကြီးအား နှုတ်တက်ရအောင် သင်ကြားစေပြီးလျှင် “မိခင် ... မင်းသားသည် သင့်အား မင်းသမီး အဘယ်စကားကို မှာကြားလိုက်သနည်း”ဟု မေးမြန်းသောအခါ အကျွန်ုပ် သင်ကြားပေးထားသောအတိုင်း ရွတ်ဆိုပြပါဟု မှာထားလေ၏။
ထိုအခါ လကွယ်နေ့ညဉ့်သန်းခေါင်ကျော်တွင် မိုးသည်သည်းထန်စွာ ရွာသွန်းလေ၏။ မင်းသားသည် ဤနေ့ ဤအခါကား မင်းသမီးသည် ငါ့ကိုမှာလိုက်သော အခါကောင်းဖြစ်သည်ဟု ဆင်ကိုစီးလျက်၊ အလုပ်အကျွေး မိန်းမငယ်ကိုလည်း ဆင်ပေါ်မှာတင်လျက် မင်းကြီးအိမ်သို့ သွားကာ ကြမ်းပြင်ရှိ နံရံတစ်ဖက်တွင် ဆင်ကိုကပ်၍ လေသွန်တံခါးအနီး မိုးစိုကြီးထဲတွင် ရပ်တည်လေ၏။
နေ့ညဉ့်မပြတ် မင်းစောင့်ကြပ်
မင်းကြီးလည်း သမီးတော်ကို စောင့်ရှောက်လိုသဖြင့် တခြားနေရာတွင် မအိပ်စေဘဲ မိမိအထံဝယ် သေးငယ်သော အိပ်ရာတစ်ခုတွင် အိပ်စေ၏။ မင်းသမီးလည်း ယနေ့မုချ မင်းသားလည်မည်ကို သိနှင့်၍ အိပ်မပျော်သေးဘဲ လျောင်းစက်လျက် “ခမည်းတော် ... ရေချိုးလိုသည်” ဟု လျှောက်ထားလတ်သော် “မိခင် ... လာလော့ ချိုးစေမည်” ဆိုပြီးလျှင် မင်းသမီးလက်ကိုကိုင်ကာ လေသွန်တံခါး အနီးသို့ ခေါ်ဆောင်၍ “မိခင် ....ချိုးလော့” ဟု ချီမပြီးလျှင် လေသွန်တံခါးပြင်ပ ပဒုမာအခံတွင် ရပ်စေလျက် လက်ကိုကိုင်ကာ ချိုးစေ၏။
မင်းသမီးရေချိုးနေစဉ် မင်းသားသည် လက်ကိုဆန့်ကာ မင်းသမီး၌ရှိသော တန်ဆာတို့ကို ချွတ်စေ၍ အလုပ်အကျွေးမိန်းမငယ်အား ဝတ်ဆင်စေပြီးလျှင် ပဒုမာအခံတွင်ပင် မင်းသမီးကိုမှီကာ ရပ်စေလျက်ထား၏။ ထိုအခိုက် မင်းသမီးသည် အမှတ်မဲ့ လက်ချင်းကူးပြောင်းကာ မိမိလက်ကို လွှတ်စေပြီးလျှင် အဖမင်းကြီးအား အလုပ်အကျွေးမိန်းမငယ်၏ လက်ကို ကိုင်စေ၏။ မင်းသမီးသည် လက်တစ်ဖက်ရှိ တန်ဆာကိုချွတ်၍ အလုပ်အကျွေးမိန်းမငယ် လက်မှာဝတ်ဆင်စေပြီးလျှင် မင်းကြီး၏လက်၌ ထားခဲ့၍ မင်းသားနှင့်တကွ ဆင်တော်ကိုစီးကာ လိုက်သွားလေ၏။
စောင့်ကြပ်လေငြား လွတ်၍သွား
မင်းကြီးသည် အလုပ်အကျွေးမိန်းမငယ်ကို မိမိသမီးတော်ဟူသော အမှတ်ဖြင့် ရေချိုးစေပြီးလျှင် ချီမကာ အခန်းငယ်တစ်ခုတွင် အိပ်စေ၍ တံခါးကို ပိတ်စေပြီးလျှင် တံခါးကျဉ်လျှိုကာ အပြင်မှ အစောင့်အရှောက်ထားပြီးလျှင် မိမိနေရာသို့သွား၍ အိပ်လေ၏။ နံနက်မိုးလင်းသောအခါ တံခါးကိုဖွင့်၍ ကြည့်လတ်သော် ထိုအလုပ်အကျွေးမိန်းမငယ်ကို မြင်လျှင် ဤလိုဖြစ်ရခြင်းကား အကြောင်းအသို့ရှိသနည်းဟု မေးလေ၏။ အလုပ်အကျွေးမိန်းမငယ်လည်း မင်းသမီးသည် မင်းသားနှင့် လိုက်သွားကြောင်းကို မင်းကြီးအား လျှောက်ထားလေ၏။ မင်းကြီးလည်း နှလုံးမသာမယာဖြစ်၍ လက်နှင့် ကိုင်၍ထားသော်လည်း မာတုဂါမကို စောင့်ရှောက်ခြင်းငှာ မတတ်နိုင်ဟု ကြံစည်ကာ -
“မိန်းမတို့ကား - ယောကျ်ားတို့နှင့် အတူမနေထိုက်ကုန်၊ စိတ်နှလုံးခိုင်မာလျက် စကားနူးညံ့ကုန်၏။ ဖြည့်၍ ပြည့်နိုင်ခဲ့သောကြောင့် မြစ်နှင့်တူကုန်၏။ ငရဲ၌ နစ်မြုပ်တတ်ကုန်၏။ ထိုအကြောင်းကိုသိသော ပညာရှိသည် မိန်းမတို့ကို အဝေးမှရှောင်ကြဉ်ရာ၏။
အိမ်ရှေ့မင်းသည် ဦးရီးတော်မင်းကြီး သေလွန်လျှင် မင်းအဖြစ်သို့ရောက်လေ၏။
ဤဒေသနာတော်ကိုဆောင်၍ သစ္စာကိုပြသည်၏အဆုံး၌ သာသနာတော်၌ ငြီးငွေ့ပျင်းရိသော ရဟန်းသည် သောတာပတ္တိဖိုလ်၌ တည်လေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ရဟန်းတို့ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) မိန်းမတို့မူ၊ ယောကျ်ားဟူ၊ အတူမနေထိုက်။
(၂) နှုတ်ပျော့စိတ်မာ၊ မပြည့်ရာ၊ သေခါငရဲဆိုက်။
(၃) မှီရာယောကျ်ား၊ အိမ်ရှင်အား၊ မီးလားပူလောင်မြိုက်။
မုဒုပါဏိဇာတ် ပြီး၏။
နောင်ခါးရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
နောင်ခါးရွာ (Nawnghkar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ လုံခုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၉၆၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လုံခုတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၄၁ ဦး၊ မ ၁၉၇၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၉၁၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကလပ်ချီရွာ၊ ရှောပြာ
ကလပ်ချီရွာ၊ ရှောပြာ
မိုးနှံရွာ၊ ညောင်ဝန်း
မိုးနှံရွာ (Moehnan)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ကောလင်းမြို့နယ်၊ ညောင်ဝန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၉၅၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကောလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုက္ကိုရွာ၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်
ကုက္ကိုရွာ (Kokeko)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်၊ ကုက္ကိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၂၄၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုက္ကိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၈၉ ဦး၊ မ ၁၇၂၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၅၁၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တဖုံးနိုင်ရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
တဖုံးနိုင်ရွာ(Tahponenaing)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ လောင်းကိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၅၆၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လောင်းကိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၈၆၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၀၆၂ ဦး နေထိုင်သည်။
အင်ဂေါ့အူမားရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
အင်ဂေါ့အူမားရွာ(Ingawtaumar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ အင်ဂေါ့အူမားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၀၅၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပါကော်ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ပါကော်ရွာ (Parkaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ယန်းနန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၄၈၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယန်းနန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၆၁ ဦး၊ မ ၁၀၂၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၈၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပအိုဝ်းစာပေ
မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း မှီတင်းနေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားပေါင်း တစ်ရာကျော်ရှိသည့်အနက် ပအိုဝ်းလူမျိုးများသည် သမိုင်းစဉ်ဆက် ကိုယ်ပိုင်စာပေ၊ ကိုယ်ပိုင်ယဉ်ကျေးမှု၊ ကိုယ်ပိုင်ဓလေ့ထုံးတမ်းစဉ်လာများ ရှိခဲ့သောတိုင်းရင်းသားလူမျိုးစု တစ်စု ဖြစ်သည်။
လူနည်းစုဖြစ်သည့်အတွက် တစ်နိုင်ငံလုံးကျယ်ပြန့်စွာသိရှိနိုင်ခြင်း မရှိသေးပေ။ ရှေးယခင်က ရေကြည်ရာ မြက်နုရာ အရပ်ဒေသများကို ရှာဖွေရင်း ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်လာခဲ့‌သော ပအိုဝ်း တို့သည် မျက်မှောက်ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ‌တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်အချို့တွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် နေထိုင်‌နေကြသည်။ တချို့‌သောသမိုင်းဆရာများ၏အဆိုအရ ပုဂံပြည့်ရှင် အနော်ရထာမင်းကြီးသည် ပအိုဝ်းတို့၏ မင်းနေပြည်ဖြစ်သော သုဝဏ္ဏဘူမိသထုံမြို့ ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ပအိုဝ်းလူမျိုးများသည် တိုင်းပြည်ပျက်သုန်း၍ နေရာဒေသအနှံ့တွင် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု ဆိုသည်။
ယခုအခါ ပအိုဝ်းလူမျိုးများကို မြန်မာနိုင်ငံအရှေ့ဘက် နယ်စပ်ဒေသ၊ ကယားပြည်နယ်၊ မွန်ပြည်နယ်၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးနှင့် ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်း စသည့်နေရာ‌ ဒေသအနှံ့အပြားတွင် ပျံ့နှံ့စွာနေထိုင်လျက်ရှိသည်။
ပအိုဝ်းလူမျိုးသည် စာပေနှင့်ပတ်သက်လျှင် အားနည်းမှု ရှိနေသေးသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် တောင်ပေါ်ဒေသနှင့် မြေပြန့်ဒေသ ပအိုဝ်းလူမျိုးများသည် ဒေသကွာခြားချက်အရ ပြောသောစကား လေယူလေသိမ်းလည်း ကွဲပြားလာကြသည်။ တောင်ပေါ်ဒေသ စာပေနှင့် မြေပြန့်ဒေသ စာပေလည်း အနည်းအကျဉ်း ကွဲလွဲမှုများရှိကြသေးသည်။ သီချင်းစာဆိုတွင် (ခမ်းကောင်သားလိတ် နီလိတ်၊ ခမ်းဒွမ်သားလိတ် နီလိတ်) "တောင်ပေါ်ဒေသစာပေ ဒို့ပအိုဝ်းစာပေ၊ မြေပြန့်ဒေသစာပေ တို့ပအိုဝ်းစာပေ" ဟုကြွေးကြော်သော သီချင်း ရှိခဲ့ပေသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် စည်းလုံးညီညွှတ်မှုကိုရလိုခြင်း ဖြစ်သည်။
ပအိုဝ်းစာပေများသည် ခေတ်သုံးခေတ်ဖြင့် ထွန်းကားခဲ့သည်ကို သမိုင်းများအရသိရှိရသည်။
ပုဂံခေတ် ရာဇကုမာရ် ကျောက်စာတွင် ရေးထိုးထားသောပါဠိ၊ ပျူ မွန်နှင့် မြန်မာစာလေးဘာသာသည် ပျူသည် ရိုးရာယုံ ကြည်ကိုးကွယ်မှု၊ ယဉ်ကျေးမှုဓလေ့ထုံးစံ၊ စရိုက်လက္ခဏာကို ဘာသာဗေဒနည်းအရ ပအိုဝ်းများနှင့် များစွာတူညီကြောင်းကို သမိုင်းထင်မြင်ယူဆမှုအရ ပျူ သည် ပအိုဝ်း ဟု ယူဆကြသည်။ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း နမ့်စန်မြို့နယ်ဂူတစ်ဂူတွင်းတွင် ရေးထိုးထားသော ကျောက်စာမှာ ပအိုဝ်းစာဖြစ်နေကြောင်းကိုလည်းသက်သေထူနိုင်သည်။
ပအိုဝ်းစာပေ ဒုတိယခေတ်သည် အေဒီ ၁၇၉၉ ခုနှစ်တွင် ပအိုဝ်းစာပေ အရေးအသားသမိုင်းတွင်ကျော်စောထင်ရှားသော မိုင်းပျိုးဆရာတော် ဦးကဝိသာရသည် ပအိုဝ်းစာပေဖြင့် ရေးသားသည့် ဂီဟိစာရိတ္တကျမ်းစာကို မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၆၀ ခုနှစ်တွင် ရေးသားခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ဆရာတော်သည် မိုင်းပျိုးကျောင်း(ယခု ပထမမိုင်းပျိုးကျောင်း) အင်းလေးတွင် သီတင်းသုံစဉ်အခါက မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၆၉ ခုနှစ်တွင် သိဒ္ဓတ္ထမင်းသားတောထွက်ခန်း၊ ၁၁၇၁ တွင် ဝိနည်း(ပါစိတ်)ဓမ္မရံသီ၊ ၁၁၇၃ တွင် ယသော်ဓရာကန်တော့ခန်းနှင့် ဩဝါဒဂမ္ဘီ၊ ၁၁၇၄ တွင် သင်္ကြန်စာ(ပေရွက်ပေါ်ရေးထားသည့်စာ)၊ ၁၁၇၅ တွင် အဘိဓမ္မာဝတ္ထု ပထမတွဲ-တတိယတွဲ-ကျမ်းပေါင်း၊ ၁၁၈၆ တွင် ဓမ္မဒီပနီကျမ်း၊ ၁၂၀၅ တွင် အရိမေတ္တေယျသမိုင်းနှင့် ခုနှစ်သက္ကရာဇ် မသိရသေးသည့်(မပါသည့်) ကျမ်းစာ၊ စာစောင်များလဲ အများအပြား ရေးသားထားသည်။ ထို့အပြင် ဆောင်းဖိုးတောင်တောရကျောင်း တောင်ကြီးမြို့နယ်(ယခု ကျောက်တလုံးနယ် ဆောင်းဖိုးအုပ်စု နောင်ယာဆိုင်းအရှေ့ဖက်တောင်ပေါ်)နှင့် လုံးခြဲက်ကျောင်းတို့တွင် သီးတင်းသုံးစဉ်မှာလည်း မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၇၁ ခုနှစ်တွင် ဓမ္မသောကနှင့်ဥပကတ်ကျမ်းစာ၊ ၁၁၇၅ တွင် အဘိဓမ္မာ ဒုတိယတွဲ၊ ၁၁၇၇ တွင် ပေတ-ပရာဘဝ-ဒေဝသံယုတ် (၃)ဆောင်တွဲ၊ ဘုရားခြေတော်ရာ(မန်းစက်တော်)၊ ဓမ္မသင်္ဂဏီ၊ ၁၁၇၈ တွင် ပန္နဓမ္မသတ်ကျမ်းစာ ပ/ဒု (၂)စောင်တွဲ၊ ၁၁၈၁ တွင် ဓမ္မစကြာ၊ ၁၁၈၅ တွင် ကပ္ပဝန္ဒနာကျမ်း၊ ၁၁၇၈ နှင့် ၁၁၈၇ တွင် ဂီဟိစာရိတ္တကျမ်း(ထပ်မံကူးယူးခြင်း)နှင့် ခန္ဒီပုဒ်၊ အနန္တဇိနကျမ်း၊ ဓာတ်တော်ဝင်ခန်း၊ သီလခန်း၊ သုတ္တနိဗ္ဗာန်ကျမ်း စသည့် ကျမ်းစာများသည် ခုနှစ်သက္ကရာဇ် မတွေ့ရသေးသည့် ကျမ်းစာများနည်းတူ အများပြားရှိသေးသည်။ မိုင်းပျိုးမူဖြင့် ရေးသားထားသည့် ပအိုဝ်းစာပေသည် ထိန်းသိမ်းမှုအားနည်းခြင်း၊ တန်ဖိုးမထားခြင်းကြောင့် ပျောက်ပျက်ခြင်း၊ ခုနှစ်သက္ကရာဇ် မသိရသေးသည့်(မပါသည့်) ကျမ်းစာ၊ စာစောင်များလဲ အများအပြား ရှိသည်ဟု သိရှိခဲ့ရသည်။ ကုန်း‌ဘောင်ခေတ်နှောင်းပိုင်း ပအိုဝ်းစာပေတွင် မိုင်းပျိုးမူသည် ထင်ရှားခဲ့ပေသည်။
ပအိုဝ်းစာပေ တတိယခေတ်သည် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် ထီသိမ်ဆရာတော်ဦးသုနန္ဒက မိုင်းပျိုးဆရာတော် ဦးကဝိသာရရေးသားခဲ့သော ပအိုဝ်းစာမူကို အခြေခံ၍ခေတ်နှင့် လျော်ညီအောင် ရှေးမူ မပျက်စေဘဲ စကားလုံး တစ်လုံး အသံထွက်တစ်ခုဖြစ်စေရန်အတွက် ရေးသားဟောပြောရာတွင် လွယ်ကူမှုရှိစေရန်အတွက် ပအိုဝ်းစာ မူအသစ် ကိုရေးသားပြုစု ပေးခဲ့သည်။