cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ကျွဲကောပင်
အနောက်နိုင်ငံများ၌ နံနက်စာတွင် ခံတွင်းလိုက်အသီးအဖြစ် စားသုံးလေ့ ရှိသော ဂရိတ်ဖရုခေါ်အသီးသည် ကျွဲကောသီးနှင့် မျိုးတူဖြစ်သည်။ ယင်းကို ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ လည်း စစ်တြပ်ဒီကျူမန်နားပင် ဖြစ်သည်။ ထိုအသီးကို မြန်မာတို့က ကျွဲကောကလေးဟု ခေါ်ကြသည်။ ထိုကျွဲကောကလေးသည် လိမ္မော်သီးအရွယ် ၂ ဆ ခန့် ရှိသည်။ ကျွဲကောသီးလောက် အခွံမထူချေ။ ကျွဲကောသီးထက် အရည်ရွမ်းသည်။ ကျွဲကောသီးသည် တစ်လုံးချင်းသီး၍ ကျွဲကောကလေးမှာ စပျစ်သီးကဲ့သို့ အခိုင်လိုက် တွဲရရွဲသီးသည်။ ကျွဲကောကလေးပင် အမြင့် ၂၅ ပေမျှသာ ရှိ၍ အပင်သက် ၆ နှစ်တွင် အသီးစ၍ သီးတတ်သည်။
NGC 140
NGC 140 သည် အန်ဒရိုမီဒါ ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၇၈၅ နိုဝင်ဘာ ၂၃ ၌ Truman Safford ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
တောင်ပို့ပေါက်ရွာ၊ ခုံကြီး
တောင်ပို့ပေါက်ရွာ၊ ခုံကြီး
မော်ကြီးရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
မော်ကြီးရွာ (Mawgyi)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ မော်ခါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၂၉၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗုဒ္ဓဘာပြောခဲ့လဲ
ဗုဒ္ဓဘာပြောခဲ့လဲ (What the Buddha Taught) သည် ဝါပိုလာရာဟုလာ ရေးသားခဲ့သည့် စာအုပ်တစ်အုပ် ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်မဟုတ်သူများအတွက် ဗုဒ္ဓ၏ ဓမ္မများကို မိတ်ဆက်ထားသည့် စာအုပ်တစ်ခု အဖြစ် တွင်ကျယ်စွာ ဖတ်ရှုကြသည်။ စာအုပ်တွင် သုတ္တန်များမှ ဗုဒ္ဓ၏ ဟောပြောမှုများကို ဝါပိုဟာရာဟုလာသည် သူ၏ ကိုယ်ပိုင်ထင်မြင်ချက်ဖြင့် ဗုဒ္ဓ၏ မရှိမဖြစ်သည့် သင်ကြားမှုများအဖြစ် သစ္စာလေးပါး၊ ဗုဒ္ဓ၏ စိတ်ထား၊ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး၊ တရားအားထုတ်ခြင်းနှင့် စိတ်နေသဘောထားမြင့်တက်ခြင်းနှင့် ယနေ့ကမ္ဘာ စသည်တို့ကို ထည့်သွင်းရေးသားထားသည်။
ရစ်ဘန်းရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ရစ်ဘန်းရွာ(Yitbang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ ဂျစ်လိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၄၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဂျစ်လိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၉ ဦး၊ မ ၁၇၄ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၄၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နှင်း
နှင်း သည် ရေခဲ ၏ အခြားအသွင်ဖြစ်သည်။  လေထုထဲရှိ ရေသည် အေးခဲလာသောအခါ နှင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ပုံသဏ္ဌာန် အမျိုးမျိုး ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည်။
ရေခဲမှတ် (0° Celsius, 32° Fahrenheit) တွင် အချို့နှင်းများသည် အရည်ပျော်ကာ ရေဖြစ်လာသည်။ တစ်ခါတရံတွင် အရည်ပျော်ခြင်း မြန်ဆန်ကာ ရေငွေ့အဖြစ် ပြောင်းလဲသွားသည်။ ၎င်းကို sublimation ခေါ် ရေခဲငွေ့ပြန်ခြင်း ဖြစ်စဉ်ဟု ခေါ်သည်။ ပြောင်းပြန် အဖြစ် ရေငွေ့မှ နှင်း ဖြစ်ပေါ်ခြင်းလဲ ရှိကာ ၎င်းကို deposition ဟုခေါ်သည်။
အချို့သော စကိတ်စီးခြင်း၊ နှင်းလျှောစီးခြင်း ကဲ့သို့သော ဆောင်းတွင်းအားကစားများ လုပ်ရန်အတွက် နှင်းထုကို လိုအပ်သည်။ အချို့လူများကလည်း နှင်းများနှင့် ကစားခြင်း၊ အပျော်အဆောက်အဦးများ ဆောက်လုပ်ခြင်း ကို လုပ်ဆောင်ကြသည်။
နှင်းကျချိန်တွင် မြင်ကွင်းမှုန်ဝါးခြင်း၊ ကားမောင်းနှင်ရန် ခက်ခဲခြင်း စသည့် အန္တရာယ် ရှိနိုင်သည်။ နှင်းကျသောအခါ နေ့အချိန်တွင် အနည်းငယ် အရည်ပျော်၍ ညအချိန်တွင် ပြန်အေးခဲသည်။ ၎င်းမှ ရေခဲကို ဖြစ်ပေါ်စေသောကြောင့် ကားများ ချော်ထွက်၍ တိုက်မိနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် လမ်းပေါ်တွင် ကားတိုက်မှု အန္တရာယ် နည်းပါးစေရန် နှင်းရှင်းကားများ အသုံးပြုကြသည်။ ထို့နောက် သဲ နှင့် ဆားများ ပက်ဖျန်းခြင်းဖြင့် လမ်းမချော် စေရန် ဆောင်ရွက်လေ့ ရှိသည်။ နှင်းထဲသို့ ဆား ပက်လိုက်သော အခါ ဆားသည် နှင်း အရည်ပျော်မှုကို မြန်ဆန်စေသည်။ ဆားငန်ရည် သည် ရိုးရိုးရေ ထက် အရည်ပျော်မှတ် နှိမ့်ကျသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
နှင်းမုန်တိုင်း သည် အန္တရာယ် ကြီးသော ရာသီဥတု ဖြစ်သည်။ နှင်းမုန်တိုင်း မှ နှင်းအများအပြား ကျဆင်းစေကာ ပြင်းထန်သော လေတိုက်သည်။ ထို့ပြင် နှင်းထု တွင် လျှပ်စစ် ပါသော နှင်း မိုးကြိုး ကို လည်းဖြစ်ပေါ်စေတတ်သည်။ မိုးရေ လည်း ကျသကဲ့သို့ မိုးရေ အစား နှင်းများကို လည်း ကျဆင်းစေတတ်သည်။
ဘုရာ့ထတ်ဖူပက်
ဘုရာ့ထတ်ဖူပက် ( ထိုင်း - พระธาตุภูเพ็ก) သည် ထိုင်းနိုင်ငံ အီသန်ဒေသရှိ Sakon Nakhon ပြည်နယ်ရှိ ရှေးဟောင်းဗိမာန်တော်ဖြစ်သည်။ ဒီရှေးခမာအပျက်အယွင်းကိုသဲကျောက်တုံးမှတည်ဆောက်ခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်းအုတ်မြစ်ပေါ်တွင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ဒါကဖြစ်ပါတယ် ဗုဒ္ဓဘာသာ ၏ဗိမာနျတျောကိုဖွိုဖကျြ ခမာ တစ်ဦး၏ပုံစံအတွက်ဇာစ်မြစ် chedi က 16-17 အတွက်တည်ဆောက်ခဲ့, ဗုဒ္ဓဘာသာ ရာစု။ ၎င်းပျက်စီးမှုသည်အထူးသဖြင့်နေရောင်ခြည်စွမ်းအင်ပြက္ခဒိန်၊ ကုဗပုံသဏ္itsာန်ကျောက်တုံးပေါ်တွင်တည်ရှိသည်။ ဘာသာရေး ထုံးတမ်းဓလေ့များနှင့် စိုက်ပျိုးရေး ရာသီအတွက်အရေးကြီးသည့်နေ၏တည်နေရာကိုဖော်ပြရန်ရှေးခေတ်ကအသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
ကက္ကာရုဇာတ်
စတုက္ကနိပါတ် - ၃။ ကုဋိဒူသကဝဂ် -(၃၂၆) ကက္ကာရုဇာတ်။ ။ ကိုယ်ကျင့်သီလရှိခြင်း၊ စိတ်ထားမြင့်မြတ်ခြင်း စသော ဂုဏ်တို့နှင့်ပြည့်စုံသူမှသာ ပန်ဆင်ထိုက်သော ကက္ကာရုနတ်ပးန်ကို ဂုဏ်မရှိဘဲ ဂုဏ်ရှိပါသည်ဟု မုသားဆိုကာ နတ်သား ၄ဦးထံ တောင်းပန်၍ ပန်ဆင်ရာ ဆင်းရဲကြီးစွာ ခံစားရသော ပုရောဟိတ် ပုဏ္ဏားအကြောင်း။
အံ့ဖွယ်ထင်မှတ် ရဟန်းပြုလတ်
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဒေဝဒတ်သည် မုသားဆို၍ သံဃာကို သင်းခွဲခဲ့ရာ ပရိသတ်ကို အဂ္ဂသာဝက နှစ်ပါးတို့ ယူဆောင်သွားသဖြင့် ခံတွင်းမှ သွေးပုပ်အန်ထွက်လေ၏။
ထိုအခါ ရဟန်းတို့သည် တရားသဘင်၌ ငါ့ရှင်တို့ ဒေဝဒတ်သည် မုသားဆို၍ သံဃာကိုသင်းခွဲသဖြင့် ပြင်းထန်သော ရောဂါဝေဒနာကို ရ၏ဟု စကားစပ်မိ၍ ပြောဆိုနေကြရာ မြတ်စွာဘုရား ကြွလာတော်မူ၍ ထိုအကြောင်းကို သိတော်မူလျှင် “ရဟန်းတို့ ... ဒေဝဒတ်သည် ယခုအခါ၌သာ မုသားဆို၍ ကြီးစွာသော ဆင်းရဲကို ရသည်မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌လည်း ရဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
ဗာရာဏသီပွဲတော နတ်တို့ပျော်
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် တာဝတိံသာ နတ်ပြည်ဝယ် မထင်ရှားသော နတ်သား ဖြစ်လေ၏။
ထိုအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ကြီးစွာသော ပွဲသဘင်ဖြစ်၍ နဂါး၊ ဂဠုန်၊ ဘူမစိုး၊ နတ်များစွာတို့သည် လာ၍ ပွဲသဘင်ကို ရှုကြည့်ကြကုန်၏။ တာဝတိံသာ နတ်ပြည်မှ နတ်သားလေးယောက်တို့လည်း ကက္ကာရုနတ်ပန်းကုံးကို ပန်ဆင်ကာ ပွဲသဘင်ကြည့်ရှုရန် လာကြကုန်၏။ ဆယ့်နှစ်ယူဇနာရှိသော ဗာရာဏသီပြည်သည် နတ်တို့ ပန်းနံ့ဖြင့် မွှေးကြိုက် ပျံ့နှံ့လျက်ရှိ၏။ လူတို့သည် ဤပန်းနံ့ကား အဘယ်သူ၏ ပန်းနံ့ဖြစ်သနည်းဟု ဆင်ခြင်၍ သွားကြကုန်၏။ နတ်သား လေးယောက်တို့လည်း လူတို့ဆင်ခြင်၍ သွားသည်ကို သိကြကုန်၏။
နတ်ပန်းရနံ့ ပြည်လုံးနှံ့
ထိုနတ်သား လေးယောက်တို့သည် မင်းရင်ပြင်ဝယ် အထက်ကောင်းကင်၌ ကြီးစွာသော အာနုဘော်ဖြင့် ရပ်လျက် ကြည့်ရှုကြကုန်၏။ မင်းနှင့်တကွ တိုင်းသူပြည်သားတို့လည်း သူထက်ငါ ပွဲသဘင်ကို ကြည်ရှုကြကုန်၏။ ထိုအခါ လူတို့သည် နတ်သားလေးယောက်တို့ကိုမြင်လျှင် “အရှင်တို့ ... အဘယ်နတ်ပြည်မှ လာကြသနည်း” ဟု မေး၏။ “အချင်းတို့ ... တာဝတိံသာနတ်ပြည်မှ လာကြကုန်၏” ဟု ပြော၏။ “ဘယ်အတွက် လာကြသနည်း” ဟု မေးပြန်ရာ “ပွဲသဘင် ကြည့်ရှုရန် လာကြကုန်၏။” ဟု ပြော၏။ “သ်တို့ ပန်ဆင်ထားသော ပန်းတို့ကား အဘယ်ပန်းတို့နည်း” ဟု မေး၏။ “ကက္ကာရု နတ်ပန်းတို့ ဖြစ်ကုန်၏” ဟု ပြော၏။ “အကျွန်ုပ်တို့အား ပေးပါကုန်လော့” ဟု တောင်းကြ၏။ “ဤကက္ကာရု နတ်ပန်းကား အာနုဘော် ကြီးကနု်၏၊ နတ်တို့သာ ထိုက်တန်ကုန်၏၊ လူ့ပြည်၌ ယုတ်မာသူ, နှလုံးသွင်းမကောင်းသူ, ပညာမရှိသူ, သီလမရှိသူတို့နှင့် မထိုက်တန်ကုန်၊ မယုတ်မာသူ, နှလုံးသွင်းကောင်းသူ, ပညာရှိသူ, သီလရှိသူတို့သာ ထိုက်တန်ကုန်၏” ဟု ပြောဆိုပြီးလျှင် ထိုနတ်သားတို့တွင် နတ်သားကြီးသည် -
“အချင်းတို့ ... ကိုယ်ဖြင့် သူ့ဥစ္စာကို မခိုးသူ၊ နှုတ်ဖြင့် မုသားမဆိုသူ၊ စည်းစိမ်ချမ်းသာကို ရပြီး၍ မမေ့မလျော့သူတို့သာ စင်စစ် ကက္ကာရု နတ်ပန်းကို ပန်ဆင်ထိုင်၏”
ဟု လူတို့အား ပြောဆိုလေ၏။
တရားစောင့်မှ နတ်ပန်းရ
ထိုစကားကို ပုရောဟိတ် ကြားလျှင် ငါ့အား စင်စစ် ဤဂုဏ်ကျေးဇူးတို့တွင် တစ်စုံတစ်ခုသော ဂုဏ်ကျေးဇူးမျှ မရှိပေ၊ မုသားဆို၍ ထိုပန်းကို ပန်ဆင်လတ်သော်လူများသည် ငါ့ကို ဤပုဏ္ဏားကား ဤသို့သော ကျေးဇူးဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံသောသူ ဖြစ်သည်ဟု သိကြလတ္တံ့ဟု ကြံစည်ပြီးလဆင် နတ်တို့ကို အကျွန်ုပ်အား ဤဂုဏ်ကျေးဇူးတို့နှင့် ပြည့်စုံစေသည်ဟု မုသားပြောဆို၍ နတ်ပန်းကို ပေးစေပြီးလျှင် ပန်ဆင်ကာ နှစ်ယောက်မြောက် နတ်သားကို တောင်းပြန်၏။
ထိုအခါ ထိုနတ်သားသည် -
“အချင်း ပုဏ္ဏား ... တရားသဖြင့် ဥစ္စာကို ရှာမှီးသူ၊ စဉ်းလဲသဖြင့် ဥစ္စာကို မဆောင်ယူသူ၊ စည်းစိမ်ချမ်းသာကို ရပြီး၍ မမေ့မလျော့သူတိုသာ စင်စစ် ကက္ကာရု နတ်ပန်း ပန်ဆင်ထိုက်၏” –
ဟု ပုရောဟိတ်အား ပြောကြားပြန်၏။ ပုရောဟိတ်လည်း ဤဂုဏ်ကျေးဇူးတို့နှင့်လည်း ပြည့်စုံသည်ဟု မုသား ပြောဆို၍ နတ်ပန်းကို ပေးစေပြီးလျှင် ပန်ဆင်ကာ သုံးယောက်မြောက် နတ်သားကို တောင်းပြန်၏။ ထိုနတ်သားလည်း -
“အချင်း ပုဏ္ဏား ... နနွင်းရည် ဆိုးထားသကဲ့သို့ မဟုတ်ဘဲ စိတ်တည်ကြည်သူ၊ အနည်းငယ်မျှသော အကြောင်းဖြင့် မပျက်စီးဘဲ ကံ၊ ကံ၏အကျိုးကို ယုံကြည်သူ၊ ကောင်းသော ဘောဇဉ်ကို တစ်ယောက်တည်း မစားသူတို့သာ စင်စစ် ကက္ကာရု နတ်ပန်းကို ပန်ဆင်ထိုက်၏” -
ဟု ပုရောဟိတ်အား ပြောကြားပြန်၏။
မုသားလိမ်ကောက် ဆင်းရဲရောက်
ပုရောဟိတ်လည်း ဤဂုဏ်ကျေးဇူးတို့နှင့်လည်း ပြည့်စုံသည်ဟု မုသားပြောဆို၍ နတ်ပန်းကို ပေးစေပြီးလျှင် ပန်ဆင်ကာ လေးယောက်မြောက် နတ်သားကို တောင်းပြန်၏။ ထိုနတ်သားလည်း -
“အချင်း ပုဏ္ဏား .. မျက်မှောက် မျက်ကွယ်၌ သူတောင်ကောင်းတို့ကို မဆဲရေးသူ၊ ပြောဆိုတိုင်း ပြုလုပ်လေ့ ရှိသူတို့သာ စင်စစ် ကက္ကာရု နတ်ပန်းကို ပန်ဆင်ထိုက်၏” –
ထိုအခါ ပုရောဟိတ် ဦးခေါင်း၌ ကြီးစွာသော ဝေဒနာသည် ဖြစ်လေ၏။ အသွားထက်သောဆောက်ဖြင့် ဖြတ်သကဲ့သို့ လည်းကောင်း၊ သံပြားဖြင့် နှိပ်သကဲ့သို့ လည်းကောင်း ဖြစ်လေ၏။ မခံမရပ်နိုင် ဖြစ်သဖြင့် လူးလဲကာ ပုရောဟိတ်အား မေးကြလျှင် ပုရောဟိတ်သည် -
“အချင်းတို့ ... ငါကား ငါ့ကိုယ်တွင်း၌ မရှိသော ဂုဏ်ကျေးဇူးတို့ကို ရှိ၏ဟု မုသားပြောဆိုကာ နတ်ပန်းကုံးတို့ကို ဆောင်း၍ ပန်ဆင်မိ၏။ သို့အတွက် ငါ့အား ကြီးစွာ ဆင်းရဲခြင်းသို့ ရောက်ရ၏။ ထိုပန်းကုံးတို့ကို ငါ၏ဦးခေါင်းမှ ပယ်ရှားကြကုန်၏” –
ဟု ပြောဆိုလေ၏။ မည်သူမျှ မပယ်ရှားနိုင်။ ပန်းကုံးတို့သည် သံပြားဖြင့် ဖွဲ့သကဲ့သို့ ဖြစ်ကုန်၏။ ထိုအခါ ပုရောဟိတ်ကို ချီမကာ အိမ်သို့ ဆောင်ယူကြကုန်၏။ ခုနစ်ရက်ပတ်လုံး တစာစာ ဟစ်ကြွေးကာ နေရ၏။
နတ်တို့ရောက်လာ ဆုံးမရှာ
မင်းကြီးသည် အမတ်တို့နှင့် တိုင်ပင်၍ ဤပုရောဟိတ်ကား သီလမရှိသူ ဖြစ်လတ္တံ့၊ အဘယ်သို့ ပြုရအံ့နည်းဟု ဆိုလတ်သော် “မြတ်သောမင်းကြီး ... တစ်ဖန် ပွဲသဘင် ခံရမည်၊ နတ်တို့ လာကြပြန်ကုန်လတ္တံ့” ဟု လျှောက်ထားကုန်၏။ မင်းကြီးလည်း တစ်ဖန် ပွဲသဘင်ကို ခံစေပြန်၏။ ထိုအခါ နတ်သားတို့သည် လာကြပြန်ကုန်၍ ကောင်းကင်၌ရပ်လျက် တစ်မြို့လုံး မွှေးကြိုင်စေ၍ ပွဲသဘင် ကြည့်ရှုကြကုန်၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ ပုဏ္ဏားသည် - ယခုအခါ ဒေဝဒတ်။
နတ်သား တစ်ယောက်သည် - ကဿပ။
နတ်သားတစ်ယောက်သည် - သာရိပုတ္တရာ။
နတ်သားတစ်ယောက်သည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) သီလကင်းကွာ၊ ကျင့်ယုတ်မာ၊ လူညာပုဏ္ဏားဖျင်း။
(၂) မုသားသုံးက၊ နတ်ပန်းရ၊ သေဝဆင်းရဲခြင်း။
ကက္ကာရုဇာတ် ပြီး၏။
ကရာချိမြို့
ကရာချိမြို့သည် အိန္ဒိယကျွန်းဆွယ်‎အနောက်ဘက်ပိုင်း သိန္ဓုနယ်ရှိသင်္ဘောဆိပ်မြို့ ဖြစ်၍၊ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဖြစ်ပြီးလျှင် အိန္ဒုမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ၏ မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိ၏။ ထို့ကြောင့် အိန္ဒုမြစ်ထွက်သော ဝါဂွမ်း‎၊ ဆား‎၊ သားရေစိမ်း‎၊ သိုးမွေး‎အကြမ်းနှင့် ဂျုံ‎စပါးတို့ကို ကရာချိမြို့မှတဆင့် အခြားမြို့နယ်နိုင်ငံများသို့ တင်ပို့လေသည်။ ထိုသို့ ကရာချိမြို့သည် အတွင်းဘက်ရှိ နယ်များအတွက် ထွက်ပေါက်ဖြစ်သဖြင့် ကုန်စည်ကူးသန်း ရောင်းဝယ်ရေး၌ ထင်ရှားသောမြို့ဖြစ်သည်။ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံအတွက် ဥရောပတိုက်‎နှင့် အနီးဆုံး သင်္ဘောဆိပ်‎နှင့် လေဆိပ်‎စခန်းလည်းဖြစ်၍ အခြားမြို့ကြီးများနှင့် မီးရထား‎ဖြင့် ဆက်သွယ်လျက်ရှိသည်။ ထိုမြို့မှ ဟိုက်ဒရဗတ်‎နယ်နှင့် အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်း တစ်လျှောက်သို့ မီးရထားဖြင့်လည်းကောင်း ရေလမ်းမှလည်းကောင်း ကူးသန်းသွားလာ နိုင်လေသည်။ ကရာချိမြို့နှင့် ၃ မိုင်ခန့် ကွာဝေးသော ကီယာမာရီကျွန်း‎တွင် အကြီးဆုံးသော သင်္ဘောကျင်းများကို တည်ဆောက်ထား၏။ ထိုမြို့တွင် ဘိလပ်မြေ‎လုပ်ငန်းနှင့် တံငါလုပ်ငန်းများမှာ ထင်ရှားသော လုပ်ငန်းကြီးများဖြစ်လေသည်။ ကရာချိမြို့၏ အကျယ်အဝန်းမှာစတု ရန်းမိုင် ၈၁၂ဖြစ်၍လူဦးရေမှာ ၁၉၅၂ ခုနှစ် သန်းကောင်စာရင်းအရ ၁၁၁၈၀ဝဝ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပါကစ္စတန်နိုင်ငံရှိ မြို့များ‎
ဆင်တိုက်ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
ဆင်တိုက်ရွာ (Sintaik)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ ကောက်ကွက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၃၂၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကောက်ကွက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၈၈ ဦး၊ မ ၇၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၅၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချင်ချောင် / ရွာသစ်ကြီးရွာ၊ ရွာသစ်ကြီး
ချင်ချောင် / ရွာသစ်ကြီးရွာ၊ ရွာသစ်ကြီး
ကျွဲချရွာ၊ မကျည်းချောင်း
ကျွဲချရွာ၊ မကျည်းချောင်း
ဓထုရွာ၊ တယ်ပင်ဆိပ်
ဓထုရွာ၊ တယ်ပင်ဆိပ်
သိန်းဖေမြင့်
သိန်းဖေမြင့် (အမည်ရင်း သိန်းဖေ) ကို အထက်မြန်မာနိုင်ငံ၊ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ဘုတလင် မြို့နယ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ စာပေစတင် ရေးသားသည့် အချိန်မှစ၍ ငယ်အမည် သိန်းဖေတွင် မိခင်၏အမည် ဒေါ်မြင့်မှ မြင့်ကိုယူကာ ကလောင်အမည်တွင် သိန်းဖေမြင့်ဟူ၍ ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် မှ ဘီအေဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။ သိန်းဖေမြင့်သည် ခင်ကြည်ကြည်နှင့် ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် အိမ်ထောင်ကျကာ သားသမီး လေးယောက် ရရှိခဲ့သည်။ သူသည် ၁၉၇၈ ခုနှစ် အသက် ၆၄ နှစ် အရွယ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ သိန်းဖေမြင့် (သခင်သိန်းဖေ) ၁၀ ဇူလိုင် ၁၉၁၄ - ၁၅ ဇန်နဝါရီ ၁၉၇၈) သည် ဩဇာညောင်းသော မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမား၊ စာရေးဆရာနှင့် သတင်းစာဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ထင်ရှားလှသည့် မြောက်မြားစွာသော နိုင်ငံရေးနှင့် လူမှုရေးစာအုပ်များကို ရေးသားခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဩဇာလွှမ်းမိုးသော ဗိုလ်တထောင် သတင်းစာကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။ သိန်းဖေမြင့်သည် မာက်(စ်) ဝါဒ အသိပညာဆိုင်ရာ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့ပြီး မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးလှုပ်ရှားမှုနှင့် စစ်ပြီးခေတ်နိုင်ငံရေးတွင် အဓိက ဦးဆောင်ပါဝင်ခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။
နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှု သက်တမ်း
၁၉၃၀ ခုနှစ် အလယ်ပိုင်းနှစ်များတွင် သိန်းဖေမြင့်သည် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦးအနေဖြင့် နိုင်ငံရေးတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၂ - ၃၃ တွင် မန္တလေးဥပစာကောလိပ်၌ ပညာသင်ကြားရာ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း စာမေးပွဲတွင် အမှတ်ကောင်း၍ ဥပစာတန်းကို တစ်နှစ်တည်း တက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ ဥပစာတန်းတွင် ပညာသင်ကြားစဉ် အစိုးရက မန္တလေးကောလိပ်ကိုပိတ်ရန် စီစဉ်သည်ကို ကိုကျော်ငြိမ်း (နောင် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် ဦးကျော်ငြိမ်း)၊ ကိုခင်မောင်လေး (နောင် ဝန်ကြီး ဗိုလ်ခင်မောင်လေး)၊ ကိုသီဟန်(နောင် ဝန်ကြီးဦးသီဟန်) တို့နှင့်အတူ ဦးဆောင်ကန့်ကွက်ခဲ့သည်။ ဥပစာတန်းအောင်၍ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်သို့ ပြောင်းရွေ့ပညာသင်ယူသည်။
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် ပညာသင်ကြားနေစဉ် ၁၉၃၄ - ၃၅ တွင် ကိုကျော်ငြိမ်းနှင့်အတူ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများသမဂ္ဂ အလုပ်အမှုဆောင်အဖြစ် ရွေးချယ်ခံရသည်။ ထိုနှစ် ကျောင်းသားများသမဂ္ဂ ဥက္ကဋ္ဌမှာ ကိုဖိုးအေး (နောင် မိုးလေဝသနှင့် ဇလဗေဒ ညွန်ကြားရေးဝန် ဒေါက်တာဖိုးအေး) ဖြစ်သည်။ ဥက္ကဋ္ဌကို ဆန့်ကျင်ကာ တက္ကသိုလ်အာဏာပိုင်များကို အတိုက်အခံပြုခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်တွင် သခင်ဗစိန်နှင့် ပေါင်း၍ ဒိုင်အာခီအုပ်ချုပ်ရေး ကို ဆန့်ကျင်ခဲ့သည်။ သိန်းဖေမြင့်သည် ၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။
ထို့နောက်တွင် သူ့အား အမည်ရင်း သိန်းဖေ အဖြစ်လူသိများနေဆဲဖြစ်ပြီး ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုရှိသော ဗြိတိသျှ ကိုလိုနီ ဆန့်ကျင်ရေးအသင်းကြီးဖြစ်သည့် တို့ဗမာအစည်းအရုံး၏ အတွင်းရေးမှူးဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုအသင်းကြီးတွင် သခင်အောင်ဆန်း၊ သခင်နု၊ သခင်သန်းထွန်း၊ သခင်ရှုမောင် (နောင်တွင် ဦးနေဝင်း) ကဲ့သို့ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးလွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှု တွင် အသင်းဝင်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။
သူ၏ နိုင်ငံရေးဆောင်ရွက်ချက်များနှင့်ပတ်သက်၍ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းက “ထိန်းမရသိမ်းမရ သိန်းဖေ” ဟု ကင်ပွန်းတပ်ခဲ့သလို၊ ဦးနုကမူ “သိန်းဖေမြင့်သည် မြန်မာစာပေလောက တွင်သာမက ကမ္ဘာလောကတွင်ပါ ထိပ်ဆုံးသို့ရောက်နိုင်သော အရည်အချင်းများနှင့် ပြည့်စုံသည့် စာရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည်။ သို့သော် ၎င်းကို အကြိမ်ကြိမ်အဖန်ဖန် ငြင်းဆန်ပယ်ထုတ်ခဲ့သော နိုင်ငံရေးလောကကိုသာ အာသာငမ်းငမ်းတက် စွဲလန်းကာ၊ နိုင်ငံရေးလောကသို့ ဝင်နိုင်ရန် မလျော့တမ်း ကြိုးစားလျက်ရှိသူ” ဟူ၍ မှတ်ချက်ချခဲ့သည်။
စာရေးဆရာ ဒဂုံတာရာက "သူ၌ ကိုယ်ပိုင်ထင်မြင်ယူဆချက် ရှိသည်။ သူသည် သူ၏ကိုယ်တိုင်ယုံကြည်ချက်ကို တင်ပြလေ့ရှိသည်။ သို့သော် ပါတီတရပ်လုံး လိုက်နာအောင် မစည်းရုံးနိုင်၊ မလှုံ့ဆော်နိုင်ခဲ့ပါ
အကယ်၍ အငြင်းပွားဖွယ်ဖြစ်နိုင်သော်လည်း လူသိများသော စာရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည့် သခင်သိန်းဖေသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် လက်ဝဲလှုပ်ရှားမှု၏ ဦးဆောင် ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ တစ်ဦးအဖြစ် လျင်မြန်စွာရောက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၃၆ ခုနှစ် အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများ ဦးဆောင်သည့် ဗြိတိသျှ ကိုလိုနီအစိုးရ ကို သပိတ်မှောက် ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြ ပွဲများနှင့် ၁၉၃၈ ခုနှစ်က ဖြစ်ပွားခဲ့သော "၁၃၀၀ ပြည့်အရေးတော်ပုံ"တွင် ထင်ရှားသော ကျောင်းသား ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံရေးသမားအဖြစ်မှ ထောက်ခံအားပေး သော စာနယ်ဇင်းသမားအဖြစ်
ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ် စတင်ဖြစ်ပွားချိန်တွင် ဖက်ဆစ်ဂျပန်တို့ နှင့် မဟာမိတ်ပြုမည်ဆိုခြင်းကို ငြင်းဆန်သော မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးဦးဆောင်လှုပ်ရှားသူ လူနည်းစုဝင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ အခြား အောင်ဆန်းကဲ့သို့ ထင်ရှားသော ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်အများစုနှင့် သဘောထားကွဲလွဲပြီး ဗြိတိသျှတို့ကို မနှစ်မြို့သော်လည်း မဟာမိတ်ဖွဲ့ခဲ့သည်။ ၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်အင်ပါယာ မှ မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်လိုက်သောအခါတွင် မြေအောက်တော်လှန်ရေး လှုပ်ရှားမှုများကို စတင်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ဂျပန်တို့၏ အုပ်ချုပ်မှုသည် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်ကြောင်းကို သိလာရသောအခါတွင် ဂျပန်တို့ နှင့် မဟာမိတ်ပြုမည်ကို ငြင်းဆန်ခဲ့သော သိန်းဖေမြင့်၏ အယူအဆများ မှန်ကန်ကြောင်း သိသာထင်ရှားလာခဲ့သည်။ ဂျပန်တို့နှင့်ထိုအချိန်ထိ မဟာမိတ်ဖွဲ့ထားသော ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းသည် ဂျပန်တို့ကို တိုက်ထုတ်ရန်အတွက် မဟာမိတ်များထံမှ အကူအညီ ရယူရန် သိန်းဖေမြင့်ကို အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ သံတမန်အဖြစ် စေလွှတ်ခဲ့သည်။ စစ်ပွဲကာလအတွင်း ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းကဲ့သို့ မြန်မာခေါင်းဆောင်အချို့နှင့် ဗြိတိသျှစစ်တပ် တပ်ဖွဲ့ ၁၃၆ ၊ အထူးစစ်ဆင်ရေးနှင့် ထောက်လှမ်းရေးယူနစ်တို့အကြားတွင် ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေးဝါဒဖြန့်ချိမှုလုပ်ငန်းများ၊ သတင်းအချက်အလက် စုဆောင်းရေးနှင့် ဆက်ဆံရေးလုပ်ငန်းဆောင်တာများကို အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ စစ်ပြီးခေတ်တွင် ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ၊ တရုတ်ဗမာ ချစ်ကြည်ရေးအသင်း ပြည်သူ့ငြိမ်းချမ်းရေးအဖွဲ့အစည်း၊ ဗမာပြည်စာရေးဆရာများအဖွဲ့အစည်းများ အပါအဝင် အသင်းအဖွဲ့များနှင့် ပါတီများတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၆ ခုနှစ် စစ်ပွဲကာလအတွင်းတွင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း အစိုးရလက်အောက်ရှိ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် သစ်တောဝန်ကြီးဋ္ဌာန၏ ပထမဆုံးဝန်ကြီးဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် သူသည် ထောင်ချခံရပြီး ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ လွတ်လပ်ရေး ရပြီးနောက်တွင် သိန်းဖေမြင့်သည် နိုင်ငံရေးသမားအဖြစ်မှ ထောက်ခံအားပေးသော စာနယ်ဇင်းသမားအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
စာရေးဆရာနှင့် သတင်းစာဆရာ အသက်မွေးမှု လုပ်ငန်း
သိန်းဖေမြင့် ၁၉၃၇ ခုနှစ် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားဘဝကပင် နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများ ဆောင်ရွက်နေစဉ် အတွင်း စာပေစတင်ရေးသားခဲ့သည်။ ၁၉၃၇တွင် ထုတ်ဝေသော သူ၏ လက်ရာဖြစ်သည့် တက်ဘုန်းကြီး မှာ အချို့သော ဗုဒ္ဓဘာသာဘုန်းကြီးများ၏ လူမှုရေးဖောက်ပြန်မှုနှင့် အဂတိလိုက်စားမှုတို့၏ အရှက်ရဖွယ်ရာကောင်းပုံကို ပွင့်ပွင့်လင်း လင်း ဖော်ပြထားသောစာပေဖြစ်သည်။ သူ၏ မိတ်ဆွေဖြစ်သော တို့ဗမာ အစည်းအရုံးဝင် သခင်နု က ထိုစာအုပ်တွင် အမှာစာရေးသားခဲ့သည်။ ယင်း ကြိုတင်တုံ့ပြန်သည့် စာအုပ်ကြောင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကို ရိုသေကိုင်းရှိုင်းသော ဗမာပြည် အတွင်း ရုတ်ရုတ်သဲသဲ ဖြစ်သွားပြီး ပညာတတ်လက်ဝဲဂိုဏ်းဝင် ကောလိပ်ကျောင်းသားတို့က ဗမာ လူထု၏ ရှေးထုံးတမ်းအစဉ်အလာနှင့် ပတ်သက်ပြီး ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း စိန်ခေါ်မှု ကြီး တစ်ရပ်အဖြစ် ဖြစ်စေခဲ့သည်။ ထိုစာအုပ်သည် ရဟန်းပျိုများအသင်း၏ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ရှုတ်ချခြင်းကိုလည်း ခံခဲ့ရပြီး စာရေးသူနှင့် ထုတ်ဝေသော စာအုပ်တိုက်ပါမကျန် ခြိမ်းခြောက် မှုများခံခဲ့ရသည်။ သို့သော်လည်း ခေတ်စမ်းစာပေ ဦးဆောင်ခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်သည့် ဇော်ဂျီသည် အားပေးလက်ခံခဲ့သည်။ ထို့နောက် သိန်းဖေမြင့်အား တက်ဘုန်းကြီး သိန်းဖေ ဟူ၍ လူသိလာခဲ့သည်။ သူ၏ ထင်ရှားသော စာပေလက်ရာများမှာ-
What Happened in Burma (မြန်မာပြည်တွင် ဖြစ်ပျက်ခဲ့သော အဖြစ်အ ပျက်များ) နှင့် Over the Ashes ( ပြာပုံပေါ်တွင်) တို့အပါအဝင် စာအုပ်များစွာကို သူသည် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ရေးသားခဲ့သည်။ သူ၏ လက်ရာများစွာမှာ ယနေ့ခေတ်တိုင်အောင် ပြန်လည်၍ ထုတ်ဝေနေရဆဲဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့အနက်မှ စစ်အတွင်းခရီးသည် သည် အရောင်းရဆုံး စာအုပ်အဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေသည်။ ဤစာအုပ်ကို ဒေါက်တာ ရောဘတ် အိပ်(ခ်ျ) တေလာ မှ အင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့ ပြန်ဆိုခဲ့သည်။ သူသည် ယောက်ျား ဂုဏ်ရည် ရုပ်ရှင်ကို ဒါရိုက်တာ အဖြစ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ သူသည် နဂါးနီစာအုပ်တိုက်တွင် အလုပ်လုပ်ခဲ့ပြီး ပြဇာတ်များစွာကို ရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် သိန်းဖေမြင့်သည် ဗိုလ်တထောင် သတင်းစာကို တည် ထောင်ခဲ့သည်။ (သူသည် ၁၉၃၀ နှောင်းပိုင်းနှစ်များတွင် မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာ၏ သတင်းထောက်ဟောင်း တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။) ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နေဝင်း ဦးဆောင်သော ဆိုရှယ်လစ်အစိုးရသည် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ် ၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသ အဖြစ် သူ၏ သတင်းစာကို ပြည်သူပိုင်သိမ်းခဲ့သော ၁၉၆၄ အထိ သူသည် လက်ဝဲဝါဒ လွှမ်းမိုးသော သတင်းစာ၏ အယ်ဒီတာချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၅ ထိ ဗိုလ်တထောင် သတင်းစာ (ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပြောပါရစေ) ကဏ္ဍ၏ပင်တိုင်ဆောင်းပါးရှင် အဖြစ်လုပ်ကိုင်ရင်း ထိုနှစ် မေလတွင် သမ္မတကြီး ဦးနေဝင်း၏ လစာကိစ္စကို (လမ်းစဉ် ပါတီခေတ်တွင် အကြံပေး အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ပါလျက်) ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ကဏ္ဍမှ ရေးသားခဲ့ရာ ထိုစဉ်က ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီး ဦးလွင်က သူ့ကလောင်အားပိတ်၍ စာပေစိစစ်ရေးဌာန သည် ထုတ်ဝေမည့် စာမူများ အားလုံးကို ထုတ်တင် စနစ်မှ တင်ထုတ် စနစ်သို့ပြောင်းလဲကာ တင်းတင်းကြပ်ကြပ် ကိုင်တွယ်ခဲ့သည်မှာ ယနေ့တိုင်အောင် ဖြစ်သည်။
ပြင်ပလင့်ခ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:တို့ဗမာ အစည်းအရုံးဝင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
နားပယ်ရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
နားပယ်ရွာ (Narpei)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ ဟိုက်ပါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၉၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုက်ပါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၀၈ ဦး၊ မ ၁၈၆၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၅၇၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂုန်းသောင်ရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
ဂုန်းသောင်ရွာ (Gonethaung)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ ဂုန်းသောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၅၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဂုန်းသောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၈၇ ဦး၊ မ ၁၁၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၀၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကရာတေးဒို
ကရာတေးဒို (ကရာတေး (空手), ; ; Okinawan pronunciation: ) လို့ရေးသားရင်လည်း မမှားပါ။ သို့သော် Japan Karate Association အသင်းအဖွဲ့သာ ရှိသည်။ Japan Karate-do Association ဟူ၍ မရှိပါ။ ထိုကြောင့် ကရာတေး  ဟု ရေးသားခြင်းသည် ပိုမိုသင့်တော်မှန်ကန်ပါသည်။ ဂျပန်ဘာသာစကားလုံးကို မြန်မာအသံထွက်ဖြင့် ခေါ်ဆိုထားခြင်းဖြစ်သည်။ မူရင်းဂျပန်ဘာသာ အသံထွက်အတိုင်းရေးပါက ခါရာ့တဲ (ခါရာ့တဲဒို) ဟုလည်း ရေးသားနိုင်သည်။ ကရာတေးဒို အဖွဲ့ချုပ် Karate do federation သည် ကရာတေးလမ်း အဖွဲ့ချုပ် Karate way federation ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ကရာတေး အဖွဲ့ချုပ် Karate federation သည် ကရာတေး အဖွဲ့ချုပ် Karate federation ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
စကားလုံးတစ်လုံးစီ ကို ဘာသာပြန်ကြည့်ပါက-
ကရာတေး (karate 空手) နှင့် ကရာတေးဒို (karate-do 空手道) အတူတူပဲလား!
ကရာတေး (karate 空手) နှင့် ကရာတေးဒို (karate-do 空手道) နှစ်မျိုးစလုံးသည် သူ့နည်းသူ့ဟန်နဲ့သူ ကောင်းမွန်ကြသည်။ "Sport karate" ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ "Karate-do" ပဲဖြစ်ဖြစ် စစ်မှန်သော နည်းစနစ်များ၊ အစွမ်းထက်သောပညာများ၊ အခြေခံယဉ်ကျေးမှု လူ့တန်ဖိုးများ ပါဝင်ဖို့တော့လိုသည်။ ထိုနည်းတူ "Powerful karate" လို့ပဲပြောပြော၊ "Combative karate" လို့ပဲပြောပြော၊ "Real karate" လို့ပဲပြောပြော၊ Originated karate လို့ပဲပြောပြော စစ်မှန်သောနည်းစနစ်များ၊ အစွမ်းထက်သောပညာများ၊ အခြေခံယဉ်ကျေးမှု လူ့တန်ဖိုးများ ပါဝင်ဖို့လိုသည်။ အကယ်၍ စစ်မှန်သောနည်းစနစ်များ၊ အစွမ်းထက်သော ပညာရပ်၊ ယဉ်ကျေးမှုလူ့တန်ဖိုးများ မပါဝင်သော မည်သည့် karate (ကရာတေး) ဖြစ်စေ၊ မည်သည့် karate-do (ကရာတေးဒို) ဖြစ်စေ တင့်တယ်ကောင်းမွန်မည် မဟုတ်ချေ။ Doing bad things, easy to anger, malice, hatred, belligerence, boastfulness, brutality နှင့် arrogance စသော မကောင်းမှုများကိုသာ ပြုမူနေပါက ထိုသူများသည် ကရာတေး နှင့် မထိုက်တန် ဟု နားလည်ရပါမည်။ အမုန်းတရားရှိသူများ၊ ယဉ်ကျေးမှုမရှိသူများ၊ ရန်လိုသူများ နှင့် စော်ကားလိုသူများ၊ မောက်မာသူများသည် ကရာတေး နှင့် မထိုက်တန် ဟု နားလည်ရပါမည်။ The essence of karate is to be humble and not to be arrogant. The essence of karate is to be humble and not to be belligerent.
ကရာတေး (karate 空手) နှင့် ကရာတေးဂျစ်ဆု (karate-jitsu 空手術) အတူတူပဲလား!
အမှန်စင်စစ် ကရာတေးသည် မူလအစတွင် ကရာတေး(Karate) ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ကရာတေးဂျစ်ဆု Jitsu= technique (Karate Jitsu 空手術)  ဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲခြင်းသည် မူလအမှန်ဆုံးဝေါ်ဟာရဖြစ်သည်။ ("JITSU" can be translated to mean "art" or "technique).  ကရာတေးဒို ဆိုသည်မှာ နောက်ပိုင်းကာလမှ ဖြည့်စွက်ခေါ်ဝေါ်သော အမည်နာမတစ်ခုသာ ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့ကရာတေးအဖွဲ့ချုပ် WKF (World Karate Federation) ဟူ၍သာရှိသည်။ (The World Karate Federation (WKF) is the largest international governing body of sport karate with over 130 member countries). World Karate-do Federation ဟူ၍ ဘယ်သောအခါမှ မရှိခဲ့ချေ။ ထိုနည်းတူ Modern karate ၏ ဖခင်ကြီးဟူ၍ ခေါ်တွင်ခြင်းခံသော ဆရာကြီး Funakoshi Gichin ကိုယ်တိုင် နှင့် သူ၏တပည့်ဖြစ်သူ နာမည်ကျော် ကရာတေးဆရာကြီး Masatoshi Nakayama တို့ကိုယ်တိုင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သော ဂျပန်ကရာတေးအသင်း JKA (Japan Karate Association) ဟူသော အမည်ကို သာဓကထား၍ လေ့လာကြည့်ပါက "do" ဟူသော ဝေါဟာရကို မူလနှစ်ပေါင်းများစွာမှပင် ယနေ့တိုင် သုံးစွဲခြင်းမရှိ၊ ပါဝင်ခြင်းမရှိသည်ကို သိရှိနိုင်သည်။ ဂျပန်ကရာတေးအသင်း JKA (Japan Karate Association) ဟူ၍သာရှိသည်။ (JKA is one of the most influential Shotokan karate organizations in the world. It is also one of the oldest karate organizations continuously in operation until the present. JKA motto is Keepers of Karate's Highest Tradition. ). Japan Karate-do Association ဟူ၍ ဘယ်သောအခါမှ မရှိခဲ့ချေ။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရိုးရာ ကရာတေးအဖွဲ့ချုပ် ITKF The International Traditional Karate Federation ဟူ၍သာရှိသည်။ The International Traditional Karate-do Federation ဟူ၍ ဘယ်သောအခါမှ မရှိခဲ့ချေ။
ကရာတေး တွင် ဒို ဟူသော ဝေါဟာရ ဖြည့်စွက်ကာ ကရာတေးဒို ဟူ၍ သုံးစွဲသူများကိုလည်း မှားယွင်းသည်ဟု ပြောဆို၍ မရသော်လည်း မူလတည်ထောင်သူ ကရာတေးဆရာကြီးတို့၏ စကားရပ်နှင့်မူလွဲချော်နေကြောင်း သတိပြုမိသည်။ Sport karate (karate-do) ဖြစ်စေ၊ Real combative karate ဖြစ်စေ၊ traditional karate ဖြစ်စေ အခြေခံ basic (kihon)၊ နည်းစနစ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသောပုံစံ the detailed choreographed patterns of movements practised (kata)၊ တိုက်ခိုက်ခြင်း (သို့) တန်ပြန်တိုက်ခိုက်ခြင်း sparring or free fighting (kumite) များကို စနစ်တကျ မှန်မှန်ကန်ကန် ထိထိရောက်ရောက် သင်ယူလေ့ကျင့်မှု မပါဝင်လျှင် (မရှိလျှင်) ထို ကရာတေးသည် တန်ဖိုးရှိသင့်သလောက်ရှိမည်မဟုတ်ချေ။ အထူးသဖြင့် ရန်လိုခြင်း၊ မာနကြီးခြင်း၊ နှိမ့်ချမှုမရှိပဲ မောက်မာလွန်းခြင်း၊ ရိုင်းစိုင်းခြင်း စသော လုပ်ရပ်များကို လုပ်နေပါက ကရာတေးပညာရပ်အတွက်တန်ဖိုးမရှိသည့်အပြင် ပတ်ဝန်းကျင်လူအများ၏ အထင်သေး အမြင်သေးခံရနိုင်ဖွယ်ရှိသည်။ မူလ “ကရာတေး” ကို ကရာတေး “အမာ” hard skills ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “အချ” ကရာတေးဟူ၍လည်းကောင်းအလွယ်ပြောဆိုလေ့ရှိကြောင်း သိရသည်။  ကရာတေးဒိုကို ကရာတေး “အပျော့” soft  skills ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “အက” ကရာတေးဟူ၍လည်းကောင်း "အလှ" ကရာတေးဟူ၍လည်းကောင်း အလွယ်ပြောဆိုလေ့ရှိကြောင်း သိရသည်။ သို့ရာတွင် အစွမ်းထက်ခြင်း၊ အစွမ်းမထက်ခြင်း၊ လက်တွေ့ဘဝတွင် အသုံးကျခြင်း၊ အသုံးမကျခြင်းတို့သည် လေ့ကျင့်သောကရာတေးပညာရှင်၏ အပေါ်တွင်မူတည်ကြောင်း နားလည်ရပါမည်။ နည်းစနစ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသောပုံစံ KATA တွင်လေ့ကျင့်ခြင်း၌ ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတို့၏ လှုပ်ရှားခြင်းသည် ညီညွတ်စေရန် အရေးကြီးသည်။ ယင်းညီညွတ်မှုကို ရရှိနိုင်ရန် စည်းချက် ဝါးချက်ရှိဖို့ rhythm, timing, speed, power, balance and sequence ညီညွတ်ရန်လိုလေသည်။ စည်းချက်ဝါးချက်ဖြင့် ကိုယ်လက် လှုပ်ရှား ကစားခြင်းကို စည်းဝါးကိုက် kata လေ့ကျင့်ခြင်း ဟု ခေါ်သည်။ စည်းချက်ကျအောင် လှုပ်ရှားတတ်ရသည်။ ယိမ်းကရာ၌ကဲ့သို့ စနစ်တကျညီညာစွာလှုပ်ရှားတတ်ဖို့လည်းလိုပေသည်။ မြန်လျှင် မြန်သကဲ့သို့၊ နှေးလျှင်နှေးသကဲ့သို့ စိတ်ရော ကိုယ်ပါလိုက်၍ လှုပ်ရှားလေ့ကျင့်ရသည်။ Kata များကို စနစ်တကျ မှန်မှန်ကန်ကန် ထိထိရောက်ရောက် သင်ယူလေ့ကျင့်မှု မပါဝင်လျှင် (မရှိလျှင်) ထို ကရာတေး / ကရာတေးဒို သည် တန်ဖိုးရှိသင့်သလောက်ရှိမည်မဟုတ်ချေ။
COMBAT Karate (real powerful karate) သည် kihon, kata, kumite နည်းစနစ်များ(sport things and fighting arts or fighting methods) ကို စနစ်တကျ လေ့ကျင့်ရုံသာမက street fights နှင့် ground fights  များတွင် ထိရောက်စွာ အသုံးဝင်လှကြောင်း၊ စွမ်းအားထက်မြက်သော ကရာတေးနည်းစနစ်များ (Powerful techniques) နှင့် ထိရောက်သော တိုက်ခိုက်ရေးနည်းစနစ်များ (effective combat trainings) ပါဝင်ပြီး အစွမ်းရှိလှကြောင်း၊ အထူးသဖြင့် အနီးကပ်တိုက်ပွဲများ (Close Quarter Combat (CQC))၊ တပ်မတော် ကွန်မန်ဒိုများ (army commando) နှင့် ရဲကွန်မန်ဒိုများ (police commando) အတွက် အထူးအသုံးဝင်လှကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် အနောက်နိုင်ငံများတွင် combative karate (real powerful karate) ကို သင်ယူလေ့ကျင့်သူ အထူးများပြားရခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ Karate are codified systems and traditions of combat practices, which are practiced for a variety of reasons: self-defense, competition, physical health and fitness, entertainment, as well as mental, physical, and spiritual development.
ကရာတေး 空手 ("empty hand") (လက်နက်မဲ့ ခုခံကာကွယ်ခြင်း)
ကရာတေးလက်နက်မဲ့ ခုခံကာကွယ်ခြင်းမှာ မိမိအနေဖြင့် တိုက်ခိုက်သူ၏ မမျှော်လင့်နိုင်သော တိုက်ခိုက်မှုကို ရုတ်တရက် လျင်မြန်စွာ ရှောင်တိမ်းကာ ၎င်းတိုက်ခိုက်သူ ရန်သူအား မိမိကို ဆက်လက်မတိုက်ခိုက်နိုင်စေရန် ချက်ချင်း ပြန်လည် ခုခံထိန်းချုပ်ကာကွယ်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ မိမိမှ ကြိုတင်တိုက်ခိုက်ခြင်းမဟုတ်ပဲ မိမိအား လာရောက်ထိပါးမှသာ တုံ့ပြန်ကာကွယ်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ There is no first attack in Karate " 空手に先手なし " (Karate ni sente nashi) ဖြစ်သည်။ Combative ကရာတေး တတ်လျှင် မိမိထက် အင်အား ဗလ သာသည်လည်းဖြစ်စေ၊ လက်နက်သာသည်လည်းဖြစ်စေ၊ တယောက်ထက်များသည့် ရန်သူကိုလည်းဖြစ်စေ ကောင်းစွာ ခုခံကာကွယ်တန်ပြန်တိုက်ခိုက်နိုင်သည်။ အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီးဖြစ်စေ၊ လူတိုင်းဖြစ်စေ၊ ကရာတေးကိုယ်ခံပညာရပ်ကိုသင်ကြားလေ့ကျင့်နိုင်ကြသည်။ COMBAT Karate တွင် မိမိကိုယ်မိမိ ယုံကြည်မှု (Self-confidence )၊ နိမ့်ချစိတ်ရှိခြင်း (Humility)၊ ခွန်အား(Strength)၊ အမြန်နှုန်း(Velocity)၊ သက်လုံ(Stamina)၊ အာရုံစူးစိုက်မှု (Concentration) နှင့် နည်းစနစ်(Technique/Method) တို့သည် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အဓိကအရေးကြီးသောအရာများဖြစ်သည်။
ကရာတေး ကိုယ်ခံပညာ ဆိုသည်မှာ မိမိ၏ လုံခြုံမှုအတွက် ခုခံကာကွယ်သော နည်းပညာ များကိုဆိုလိုသည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် ကိုယ်လုံပညာဟုလည်းခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲကြသည်။ မည်သူမဆို မိမိ၏အသက်၊အရှက်၊လုံခြုံမှုကို ထိပါးနှောက်ယှက်လာလျှင် ခုခံကာကွယ်ခွင့် (The Right to Equal Protection or The right of self-defense) ရှိပေရာ ခုခံကာကွယ်မှုနည်းပညာများသည်လည်း နိုင်ငံအလိုက် လူမျိုးစုအလိုက် အမျိုးမျိုး ပေါ်ထွန်းလာကြပေသည်။ The right of self-defense (also called, when it applies to the defense of another, alter ego defense, defense of others, defense of a third person) is the right for persons to use reasonable force or defensive force, for the purpose of defending one's own life or the lives of others, including, in certain circumstances, the use of deadly force. ကိုယ်ခံပညာအနေဖြင့် မိမိအား နှောက်ယှက်ထိပါး စော်ကားသူများအား အချိန်မဆိုင်းပဲ ချက်ချင်း ခုခံကာကွယ်တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြစ်ပေရာ မိမိအနေဖြင့် လက်ချည်းသက်သက်(လက်နက်မဲ့) ခုခံကာကွယ်ခြင်း၊ နီးစပ်ရာ လက်နက်ဖြင့် ခုခံကာကွယ်ခြင်း၊ ကြိုတင်စီမံထားသော လက်နက်ဖြင့် ခုခံကာကွယ်ခြင်း စသည်ဖြင့် အမျိုးအစား ခွဲခြားနိုင်ပေသည်။ မိမိ၏အသက်၊အရှက်၊လုံခြုံမှုအတွက်နှင့် မိမိ၏တိုင်းပြည်၊လူမျိုး၊ဘာသာ၊သာသနာအတွက် ကရာတေး ကိုယ်ခံပညာ (karate's explosive power, combative ကရာတေး- စစ်ပညာ) ကို ၁၀၀% အသုံးပြုခွင့်ရှိသည်။ ကရာတေးကိုယ်ခံပညာမှာ လာရောက်ထိပါးသူများကိုသာမိမိအနေဖြင့် ခုခံကာကွယ်တန်ပြန်တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းထိပါးသူများအား အကျိုးနစ်နာစေရန် ရည်ရွယ်တိုက်ခိုက်ခြင်း မရှိရပေ။ The laws on self-defense vary from one event to another event, but in general you're allowed to use reasonable physical force to protect yourself from imminent or immediate physical injury. You can only use that amount of force that's necessary to stop the threat of harm. The other person lunges at you or tries to punch you, kick you, you can protect (counter attack) yourself by fighting back. If you fight back and the other person gives up or is unable to defend himself, you do NOT continue to hit him - it's an unreasonable use of force. ကမ္ဘာ့နိုင်ငံ (၁၉၀) ကျော်တွင်၊ လူဦးရေ (သန်း၅၀ ကျော်) သည် လက်နက်မဲ့ကရာတေး ကိုယ်ခံပညာရပ်ကိုလေ့ကျင့်နေကြသည်။    ကရာတေး ကစားခြင်းမှ စွမ်းရည် အသစ်အကျိုးကျေးဇူးများကို တိုးပွားလာစေနိုင် သလို မိမိကိုယ်မိမိ ယုံကြည်မှု (Self-confidence ) ကိုလည်း တည်ဆောက်နိုင်စေသည်။
တင်ထွန်းဦး (ဒေါက်တာ)
ဒေါက်တာ တင်ထွန်းဦးသည် စွယ်စုံမီဒီယာ ကုမ္ပဏီကို ပိုင်ဆိုင်သူ မီဒီယာစီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ စွယ်စုံမီဒီယာမှ သုတစွယ်စုံ မဂ္ဂဇင်း၊ အာရောဂျံ မဂ္ဂဇင်း၊ ပြည်မြန်မာ ဂျာနယ်၊ Good Health ဂျာနယ် တို့ကို ထုတ်ဝေလျက်ရှိသည်။ ဒေါက်တာ တင်ထွန်းဦးသည် သုတစွယ်စုံစာပေဆုကိုလည်း နှစ်စဉ်ရွေးချယ်ချီးမြှင့်ပေးနေသည်။
ကရာတေးဒို
သိပ္ပံနည်းကျ ကရာတေး နှင့် သင်ကြားခြင်း၊ သင်ယူခြင်းပညာ
ကိုယ်ခံပညာသိပ္ပံပညာရပ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး သင်ကြားခြင်း၊ သင်ယူခြင်းများ နှင့် ဆက်နွှယ်နေသည့် ကျွမ်းကျင်မှု ဆိုင်ရာလုပ်ငန်းရပ်များရှိသည်။ စနစ်ကျကျ နှင့် သင်ရိုးညွှန်းတမ်းဖြင့် သင်ကြားခြင်း၊ သင်ယူခြင်း၊ နက်နဲသိမ်မွေ့သည့် ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာ အသိဉာဏ်ပညာဆိုင်ရာဗဟုသုတများပါဝင်သည်။ စွမ်းဆောင်နိုင်ရည်များ၊ ကိုယ်ကျင့်တရားများစသည်တို့ကို သင်ကြား ပေးသည်။ ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် များစွာ ပေါင်းစပ်နေကြောင်း တွေ့ရသည်။
တင်ထွန်းဦး (ဒေါက်တာ)
စာပေရေးရာ
၁၉၇၂ ခုနှစ်မှ စ၍ စာပေနယ်သို့ စတင် ဝင်ရောက် ခဲ့ပြီး ယနေ့ အထိ စာနယ်ဇင်း မျိုးစုံတွင် ကလောင် အမည် ဒေါက်တာ တင်ထွန်းဦး အပြင် တင်ထွန်းဦး (ဆေး-၂)၊ တင်မင်းထွန်း၊ မိုးဦးထွန်း၊ အာရောဂျံ၊ သုတမောင်၊ နေမျိုးလင်း၊ ထွန်းဝင်းလတ်၊ ဇေထက် စသည့် ကလောင်ခွဲ များဖြင့် ကျန်းမာရေး၊ အားကစားနှင့် သုတ ပညာပေး ဆောင်းပါး (၁၁ဝဝ) ကျော်နှင့် လုံးချင်း စာအုပ် (၂၃) အုပ် ရေးသား ပြုစုခဲ့၏။ လစဉ်ထုတ် သုတစွယ်စုံ မဂ္ဂဇင်း၊ အာရောဂျံ ကျန်းမာရေး မဂ္ဂဇင်း၊ အား/ကာ အားကစား မဂ္ဂဇင်း၊ အပတ်စဉ်ထုတ် ပြည်မြန်မာ သတင်း ဂျာနယ်၊ သတင်းလွှာ ဂျာနယ်နှင့် သုတ စွယ်စုံ စာအုပ်တိုက် တို့၏ စာတည်းချုပ်လည်း ဖြစ်သည်။
ရရှိသောဆုများ
၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် စာပေဗိမာန်စာမူဆုကို ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် သင့်ကျန်းမာရေး စာမူဖြင့် ပထမဆု ရရှိခဲ့ပြီး ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် မူးယစ် ဆေးဝါးနှင့် အေအိုင်ဒီအက်စ် စာအုပ်ဖြင့် လည်းကောင်း၊ ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် အားလုံး ကျန်းမာ ပြည်သာယာ စာအုပ်ဖြင့် လည်းကောင်း၊ အမျိုးသား စာပေဆု နှစ်ကြိမ် ရရှိခဲ့သည်။
ကရာတေးဒို
သိပ္ပံနည်းကျ ကရာတေး နှင့် သင်ကြားခြင်း၊ သင်ယူခြင်းပညာ
အသုံးချမှုသိပ္ပံပညာများ (Applied Sport Science ) ပါဝင်သည်။ ကရာတေးကျွမ်းကျင်မှု ဆိုင်ရာများတွင် စွမ်းအား(Power)၊ စက်ဝိုင်းပုံသဏ္ဌာန်လည်ပတ်ရွေ့လျားသည့်အရှိန် (Centripetal Acceleration) ၊  မျဉ်းဖြောင့်လှုပ်ရှားမှုအရှိန်(Linear acceleration) ၊ နည်းပရိယာယ်(Tactics)၊   အား (နယူတန် ၏ ရွေ့လျားမှု ဆိုင်ရာ ဒုတိယနိယာမ Force = Mass x Acceleration)၊  စက်ဝိုင်းပုံသဏ္ဌာန်လည်ပတ်ရွေ့လျားသည့်အား (centrifugal force) ၊  ဂရက်ဗီတေးယှင်း ကမ္ဘာမြေကြီးဆွဲအား(Gravitation) ၊ မိုမင်တမ် (ခေါ်) အဟုန်(Momentum) ၊ မျဉ်းဖြောင့်အတိုင်း ရွေ့လျားသည့်လှုပ်ရှားမှု(Linear motion)၊ စက်ဝိုင်း ပုံသဏ္ဌာန်ရွေ့လျားသည့် ရွေ့ရှားမှု(Circular motion)၊ တော်ဆို  ရိုတေးယှင်းနယ် ဖို့စ် (ခေါ်) တင်ပဆုံ ခြေသလုံး ဝမ်းဗိုက်ပိုင်း ခါး နှင့် အထက်က ရင်ခေါင်းပိုင်း လက်မောင်း လက်ဖျံ ပေါင်းစပ်လည်ပတ်ရွေ့လျားသည့် အား (Torso rotational force)၊ အင်နားရှား(Inertia)၊ အလုပ်ပြီးခြင်း (Workdone)၊ အလျင် အမြန်နှုန်း(Velocity)၊  ပါဝါ(power) နှင့်လှုပ်ရှားမှု(Movement) ...စသည့် သိပ္ပံနည်းကျကျ သင်ရိုးညွှန်းတမ်း အချက်များပါဝင်သည်။ လေ့လာတွေ့ရှိချက်များအပေါ်မှ စမ်းသပ်ခံနိုင်သော ကိုယ်ခံပညာသိပ္ပံ ပညာတွင် အခြေခံသည်။  ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာစွမ်းအား(physical power)၊  စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာစွမ်းအား(spiritual power) ဆိုင်ရာ သီအိုရီ နှင့် လက်တွေ့ကျင့်စဉ်  ဟူ၍ပါဝင်သည်။
တင်ထွန်းဦး (ဒေါက်တာ)
ရရှိသောဆုများ
ကိန်းဘရစ်ချ် တက္ကသိုလ်မှ ပေးအပ်သော Man of the Year ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၈၁ ခုနှစ်မှ စတင်၍ ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာနတွင် နိုင်ငံ့တာဝန် အဆင့်ဆင့် ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ကျန်းမာရေး ဦးစီးဌာန၊ ကျန်းမာရေး ပညာဌာနတွင် ၁၉၉၅ ခုနှစ် အထိ လက်ထောက် ညွှန်ကြားရေးမှူးအဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော်၏ ခွင့်ပြုစေလွှတ်ချက်များအရ အမေရိကန်၊ ဂျပန်၊ တရုတ်၊ ယိုးဒယား၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ မလေးရှား၊ စင်ကာပူ၊ ဖိလစ်ပိုင်နှင့် ဟောင်ကောင် ဒေသများသို့ ကျန်းမာရေး၊ အားကစား၊ စာပေ ထုတ်ဝေရေး၊ စာပေ ချစ်ကြည်ရေး၊ စီမံခန့်ခွဲရေး၊ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် စီးပွားရေး ဆိုင်ရာ ညီလာခံ၊ ဆွေးနွေးပွဲ၊ ပြပွဲ၊ ပြိုင်ပွဲ၊ သင်တန်းနှင့် လေ့လာရေးခရီးများ သွားရောက်ခဲ့သည်။
ကရာတေးဒို
ဂျပန်ပြည်ကရာတေးကိုယ်ခံပညာ နှင့် ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာအစ- ဆရာတော် ဗောဓိဓမ္မ က
ရှောင်လင်ကျောင်းတော်သည်တရုတ်ကိုယ်ခံပညာနှင့် အထူးသဖြင့် ရှောင်လင်ကွန်ဖူးနှင့် တွဲဖက်၍ နှစ်ရှည်လများ ထင်ရှားခဲ့သည်။ အနောက်ကမ္ဘာတွင် နာမည်ကျော်ကြား လူသိအများဆုံး မဟာယာနဗုဒ္ဓဘာသာ ကျောင်းတော်တစ်ခုဟုပင်ဆိုနိုင်သည်။ ဆရာတော် ဗောဓိဓမ္မ ( Around 520 အေဒီ ) သည် တရုတ်ပြည်တွင် ချန် ဗုဒ္ဓဘာသာကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဆရာတော် ဗောဓိဓမ္မ (Father of Zen Buddhism) သည် ဗုဒ္ဓသာသနာတော် ပြန့်ပွားရေးအတွက် (5th/6th century) တွင် တရုတ်ပြည်ရှောင်လင်ဘုရားကျောင်းသို့ ရောက်ရှိခဲ့သော အိန္ဒိယလူမျိုး တရားပြ ဆရာတော်ဖြစ်သည်။ မဟာယာန ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာ တွင် ကမ္ဘာတွင် နာမည်ကျော်ကြား လူသိအများဆုံးဆရာတော် ဖြစ်သည်။ ဆရာတော် ဗောဓိဓမ္မ ၏ ဘခမည်းတော်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ Kanchipuram Pallava ၏ ဘုရင်Tamil Pallava  ဖြစ်သည်။ တရုတ်ပြည်ရှောင်လင်ဘုရားကျောင်းသို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီးရှောင်လင် ကိုယ်ခံပညာ နှင့် ချန် ဗုဒ္ဓဘာသာ ကို စံနစ်တကျ သင်ကြားလေ့ကျင့်ပေးခဲ့သည်။ ဂျပန်ပြည်တွင်ဆရာတော်ဗောဓိဓမ္မ ကို 達磨 Daruma)၊  ဇင်(ဈာန်)ဗုဒ္ဓဘာသာ(Zen Buddhism) နှင့် ဂျပန် ကရာတေး ကိုယ်ခံပညာတို့၏ရှေ့ဆောင် ဦးစီး ဦးကိုင်စတင်တည်ထောင်သူအဖြစ် ဖော်ပြကြသည်။ ဆရာတော် ဗောဓိဓမ္မ သည် ကိုယ်ခံပညာ သမိုင်းတွင် ဩဇာအကြီးမားဆုံးသော သူများထဲတွင် တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာ  ၏ တရားရှုမှတ်ခြင်း Zazen 坐禅 သည်ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။
ကရာတေး ကျင့်စဉ်(၁၀) ချက်
ကရာတေးလက်နက်မဲ့ ကိုယ်ခံပညာရပ်ကျင့်စဉ်တွင် အရေးပါသည့် အချက်(၁၀) ချက်နှင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
တင်ထွန်းဦး (ဒေါက်တာ)
ဟောပြောမှုများ
ကျောင်း၊ ကောလိပ်၊ သိပ္ပံ၊ တက္ကသိုလ်များ၊ လုပ်ငန်းဌာနများနှင့် သင်တန်းများတွင် အကြိမ်ပေါင်းများစွာ ကျန်းမာရေး ပညာပေး ဟောပြော ပို့ချခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၄ ခုနှစ် အထိ မြန်မာ့အသံ မှတ်ဖွယ်မှတ်ရာ သုတအဖြာဖြာ အစီအစဉ်မှ အပတ်စဉ် အသံလွှင့် ဟောပြောခဲ့သည်။ ၁၉၉၃ ခုနှစ်နှင့် ၁၉၉၄ ခုနှစ် မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုများ အတွက် ရုပ်ရှင် အဆင့်အတန်း မြှင့်တင်ရေး အကဲဖြတ်အဖွဲ့တွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
တာဝန်ယူထားမှုများ
ယခုအခါ မြန်မာနိုင်ငံ အားကစား ကလောင်ရှင်များ အဖွဲ့ချုပ်တွင် ဥက္ကဋ္ဌ၊ မြန်မာနိုင်ငံ စာပေနှင့် စာနယ်ဇင်း အဖွဲ့တွင် တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး၊ မြန်မာနိုင်ငံ ပုံနှိပ်နှင့် ထုတ်ဝေသူ လုပ်ငန်းရှင်များအသင်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ ကရာတေးဒို အဖွဲ့ချုပ်တွင် ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ မူးယစ်ဆေးဝါး ဆန့်ကျင်ရေး အသင်းတွင် ဗဟိုကော်မတီဝင် အဖြစ် တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
အငြင်းပွားဖွယ်ရာများ
ဒေါက်တာတင်ထွန်းဦးသည် စာပေသမားအမည်ခံ စီးပွားရေးသမားအဖြစ်လည်းကောင်း၊ အစိုးရလူကြီးပိုင်းကို သဘောကျအောင် ပေါင်းသင်းနိုင်ခြင်း များကြောင့် အငြင်းပွားဖွယ် လူတစ်ယောက်လည်း ဖြစ်သည်။ အတိုက်အခံများ ဝေဖန်နေသည့်ကာလမှာပင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးလုပ်လိုက်သော မြန်မာတိုင်း(မ်)ဂျာနယ်၏ ထုတ်ဝေသူဖြစ်လာခဲ့သည်။ သို့သော် လုပ်ပိုင်ခွင့်မရှိဘဲ ပြန်ကြားရေးဌာန၏ ဟန်ပြထုတ်ဝေသူအဖြစ် သိထားကြသည်။
သူ၏ ဂျာနယ်တိုက်သည် လူသစ်များအမြဲမွေးလေ့ရှိပြီး လူတော်များ ထိန်းမထားနိုင်ပေ။ လတ်တလော စာနယ်ဇင်းလောကတွင် နာမည်တက်လာသော လူငယ် စာနယ်ဇင်းသမားအများအပြားမှာ သုတစွယ်စုံ စာအုပ်တိုက်ထွက်များ ဖြစ်ကြသည်။
မိသားစု
ဇနီးမှာ ဒေါက်တာခင်မိုးမိုးဖြစ်ပြီး သုတစွယ်စုံစာအုပ်တိုက်၏ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးလည်းဖြစ်သည်။ သမီးလေးယောက်ရှိသည်။ ပထမဇနီးနှင့်ရသော သမီးအကြီးနှစ်ယောက်မှာ ဆေးတက္ကသိုလ်သို့ တက်ရောက်သင်ကြားခဲ့ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဂျာနယ်လစ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်သူများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဆရာဝန်များ ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ကရာတေးဒို
ကရာတေးဆရာ(Sensei 先生/Teacher/Instructor) ၏တာဝန် နှင့် ကျောင်းသား Learner (student) ဗဟိုပြု သင်ကြားရေးစနစ်
ကျောင်းသား(student) ဗဟိုပြုသင်ကြားရေးစနစ်အား Learner ဗဟိုပြု သင်ယူမှုချဉ်းကပ်နည်း ဟူ၍ ခေါ်ပါသည်။ ကရာတေးပညာရေးစနစ်တွင် အဓိကပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများအနေဖြင့် ဆရာဗဟိုပြုသင်ယူမှုချဉ်းကပ်နည်း Teacher Centered မှ ကလေးဗဟိုပြု သင်ယူမှုချဉ်းကပ်နည်း Student Centered သို့ လည်းကောင်း၊ normal training ပုံစံမှ special intensive training စွမ်းရည် တိုးတက်အောင် ပြုစုပျိုး ထောင်သည့်ပုံစံ သို့လည်းကောင်း၊ normal belt level စာမေးပွဲစနစ်မှ applied karate and practical useful martial arts စနစ် သို့လည်းကောင်း၊ ကိုယ်ကျင့်တရား(morality) နှင့် ယဉ်ကျေးမှု (courtesy along with manners, etiquette, moral ethics) သင်ကြားရေးစနစ်များကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲဆောင်ရွက် လျက်ရှိကြောင်း တွေ့ရသည်။ "ကရာတေးပညာရှင် (ဆရာ) များ သည် သည်းခံခြင်း၊ လူ့ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာများ၊ စွမ်းဆောင်နိုင်ရည်များ၊ ကိုယ်ကျင့်တရားများ၊ စာပေ၊ စစ်ပညာ combative martial arts၊ နည်းစနစ် (Method)၊  နည်းစနစ်ကျခြင်း(Systematisation)၊ ကရာတေးပညာ ပရိယာယ်များ၊ နည်းစနစ်များကို ကျောင်းသား Learner များအားသင်ကြားပေးနိုင်စွမ်းရှိရမည် ဖြစ်သည်။  နည်းစနစ်အမာ powerful technical skills  နှင့်  နည်းစနစ်အပျော့  soft technical skills များအားပိုင်နိုင်စွာသင်ကြားပေးနိုင်စွမ်းရှိရမည် ဖြစ်သည်။ powerful combative karate  နှင့်  sport karate   များအားသင်ကြားပေးနိုင်စွမ်းရှိရမည် ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့ကရာတေးအဆင့်တွင်လည်း ကျောင်းသားဗဟိုပြုသင်ကြားရေးစနစ် Student Centered Learning အနေဖြင့် white Belt များမှသည် Advanced black belt (Dan) အဆင့်အထိ ပြုပြင်ပြောင်းလဲနေကြောင်း တွေ့ရသည်။"..... "ကမ္ဘာကလက်ခံထားသည့် Learner ဗဟိုပြု သင်ကြားရေးစနစ်ဆိုသည်မှာ စွမ်းအားထက်မြက်သည့်စနစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ သင်ယူရာတွင် ပါဝင်ရမည့်အကြောင်းအရာများကျွမ်းကျင်ခြင်း၊ အကဲဖြတ်ခြင်းများ၊ စွမ်းဆောင်နိုင်ရည်များ၊ ကိုယ်ကျင့်တရားများ၊ မှန်ကန်ပြီး စနစ်ကျသည့်သင်ကြားမှု ကျွမ်းကျင်မှု(teaching qualities and skills) မှာ ကရာတေးနည်းပြဆရာများ ကရာတေးပညာရှင် များ နှင့် ကရာတေးဆရာကြီးများ၏ တာဝန် ဖြစ်သည်။ မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော(Essential abilities) အရည်အချင်းကောင်းများဖြစ်သည်"......"ကရာတေး ပညာရှင်(chief instructor-နည်းပြချုပ်) များသည်သင်ကြားမည့် ဗျူဟာများ နည်းစနစ်များကိုပိုင်နိုင်စွာတတ်သိကျွမ်းကျင်ရမည်။  မည်သည့်အချိန်တွင် မည်သည့်ဗျူဟာ မည်သည့်နည်းစနစ်ကို သုံးရမည်ကိုလည်း ကောင်းစွာသိထားရမည်။ သင်ကြားမည့် သင်ယူမည့်ဘာသာရပ်များနှင့်ပတ်သက်သော အထောက်အထား (resources) တို့ကို ရအောင်ယူ၊ သိအောင်ပေး၊ အကျိုးရှိစေရေးကို ဦးစားပေးရမည်။ အားသာချက်၊ အားနည်းချက်များကို ကောင်းစွာဝေဖန်သုံးသပ် နိုင်စွမ်းရှိသူများဖြစ်ရမည်။ သင်ကြားမှု သင်ယူမှုဖြစ်စဉ်တစ်ခုလုံးကို ကောင်းစွာနားလည်သဘောပေါက်ထားသူလည်းဖြစ်ရမည်။ ဖြစ်ချင်တာထက် ဖြစ်သင့်တာကို ဦးစားပေးခိုင်းနိုင်သူလည်းဖြစ်ရမည်။ ဆရာဆိုသည်မှာ ကျောင်းသားများအတွက် စံပြုလောက်အောင်စံပြဆရာ ဖြစ်ရမည်။ ကိုယ်ကျင့်တရားအရာတွင် ဖြူစင်သူများ ဖြစ်ရန်လိုသည်။ အချိန်အတိုင်းအတာတစ်ခုအတွင်း တတ်သိသင့်သည်ကို တတ်သိနိုင်ရန်ကောင်းစွာဝေဖန်သုံးသပ်နိုင်စွမ်းသင်ကြားနိုင်စွမ်း ရှိသူများဖြစ်ရမည်။ ဘဝတစ်သက်တာပညာရှာ၊ ကျွမ်းကျင်မှုဦးစားပေးပညာရေး (lifelong learning education and skills priority education) ဖြစ်စေရမည်"... ဟု Soshiki ကရာတေး နည်းပြချူပ် Professor ဦးမြင့်ကြွယ်( မြို့မ-မြင့်ကြွယ်) က မှတ်ချက် ပြုခဲ့သည်။
ကရာတေးပညာ နှင့် အသက်ရှူခြင်း (breathing)
အသက်ရှူခြင်း (breathing) ကျင့်စဉ် သည် ကရာတေးပညာရှင်တို့အတွက် မရှိ မဖြစ်လိုအပ်သည်။ အသက်ရှူခြင်းဖြင့် အောက်ဆီဂျင်ကို ကိုယ်ခန္ဓာအစိတ်အပိုင်း အသီးသီးသို့ ပို့ဆောင်ပေးပြီး၊ ခန္ဓာကိုယ်အတွက် မလိုအပ်သော ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက်ကို ဖယ်ထုတ်ပေးသည်။ အသက်ရှူခြင်းနှင့် သွေးကြောတွင်း သွေးလည်ပတ်မှုတို့မှာ ဆက်စပ်လျက် ရှိသည်။ ပထမဦးဆုံး အသက်ရှူသွင်းသည့်အခါ အဆုတ်ထဲသို့ အောက်ဆီဂျင်နှင့် အခြားဓာတ်ငွေ့များ ရောက်ရှိသွားသည်။ ထိုမှတဆင့် အဆုတ်တွင်ရှိသော ဆံခြည်မျှင်သွေးကြောထဲသို့ ထိုဓာတ်ငွေ့များစိမ့်ဝင်သွားသည်။ ထိုသွေးကို နှလုံးမှ ညှစ်ထုတ်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်အနှံ့ လည်ပတ်စေကာ အောက်ဆီဂျင်ဓာတ်ငွေ့ကို ရရှိစေသည်။ မလိုအပ်သော ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက်ဓာတ်ငွေ့မျးကို ပြန်လည်သယ်ဆောင်လာပြီး အဆုတ်မှတဆင့် လေထုထဲသို့ ပြန်လည်စွန့်ထုတ်သည်။ အသက်ရှူသွင်းခြင်း(breathe in) လေ့ကျင့်ခန်း အသက်ရှူထုတ်ခြင်း(breathe out) လေ့ကျင့်ခန်းကျင့်စဉ်သည် ကရာတေးပညာရှင်တို့အတွက် မရှိ မဖြစ်လိုအပ်သည်။ ကမ္မဋ္ဌာန်း တရားထိုင်ခြင်း(Meditation) သမထအလုပ်သည် မိမိစိတ်ဓာတ်၏ ဖြူစင်မှု တိုးပွားလာအောင် အားထုတ်ရသော အလုပ်မျိုးဟု ဆိုလိုသည်။ သမထ ဟူသည် အာရုံခြောက်ပါး၌ လွင့်ပါးချောက်ချား၍ နေသောစိတ်ကို တစ်ခုတည်းသော အာရုံ၌ သမ္မာသတိ(Right mindfulness) စွဲမြဲစွာ သက်ဝင် စေ၍ စူးစူးစိုက်စိုက် သမ္မာသမာဓိ(Right Concentration) တည်တည်တံ့တံ့ ရှုခြင်းသဘောဖြစ်သည်။
ဂျပန်နိုင်ငံ အိုကီနာဝါကျွန်းတွင်ကိုယ်ခံပညာ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာပုံ
ဂျပန်၏ ကရာတေးပညာရေးစနစ်သည် ဘာသာရေး(ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာ) နှင့် အတော် လေး ဆက်စပ်နေသည်။ ကျောင်းသင်ပညာရေးစနစ်ကို ဗုဒ္ဓဘာသာဘုရားကျောင်း များမှတစ်ဆင့်ချုပ်ကိုင်ထားပြီး ဗုဒ္ဓ စာပေများကို ဘုန်းတော်ကြီးများ မှတစ်ဆင့် သင်ကြားလေ့လာကြရသည်။ ကရာတေးကိုယ်ခံပညာကို အိုကီနာဝါကျွန်းတွင် အိုကီနာဝါ တေး(Okinawa te) အဖြစ် စတင်ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ ကရာတေးသည် လက်နက်ကိရိယာမပါဘဲ ‌ခြေနှင့် လက်ကိုအသုံးပြုလျက် တစ်ဘက် ရန်သူကို လျှပ်တစ်ပြက် powerful တန်ပြန်တိုက်ခိုက်နိုင်‌သော ဂျပန်ရိုးရာ ကိုယ်ခံပညာတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ၁၄၂၉-၁၈၇၉ ခုနှစ်များအတွင်း ဂျပန်နိုင်ငံ အိုကီနာဝါကျွန်း(Okinawa Island)  တွင် စတင်ခဲ့သော ခြေထောက်ဖြင့် တိုက်ခိုက်ခြင်း နည်းပညာကို အခြေခံသည့် ဂျပန်ရိုးရာ ကိုယ်ခံပညာ တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ကရာတေး ဖြစ်ပေါ်လာပုံနှင့် ပတ်သက်၍ ရှင်းလင်းချက် အမျိုးမျိုးရှိသည်။ ယေဘူယျအဖြစ် လူသိများသော ရှင်းလင်းချက်မှာ အိုကီနာဝါဒေသ၏ တိုက်ခိုက်ရေးပညာမှ “လက်”ပိုင်းဆိုင်ရာ နည်းဗျူဟာတွင် တရုတ်ရိုးရာ ကိုယ်ခံပညာကို ပေါင်းစပ်ထားခြင်းဖြင့် တီထွင်အဆင့်မြှင့်ထား သည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ တိုင်းရှောခေတ် Taishō period  (၁၉၁၂-၁၉၂၆) အတွင်း အိုကီနာဝါကျွန်းမှ အခြားခရိုင်များသို့ ပြန့်နှံ့လာခဲ့သည်။ ဆရာကြီး ဖူနာ့ကိုရှိ၊ ဂိချင်း (the founder of modern Karate-do) ကို ဂျပန်ရိုးရာ ရှိုတိုကန် ကရာတေးကိုယ်ခံပညာစတင်တည်ထောင်သူအဖြစ် ဖော်ပြကြသည်။
ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ဆရာကြီး ဖူနာကိုရှိ၊ ဂီချင်း တို့၏ ကရာတေး(Karate) နှင့်(Kara) "ဗလာ"
ဆရာတော် ဗောဓိဓမ္မ အစရှိသော ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာ အဆုံးအမများ နှင့် ဆရာကြီး ဖူနာကိုရှိ ဂီချင်း တို့သည် ကရာတေး(Karate) ၏ (Kara) ဗလာ ကို ......" မိမိအား နှောက်ယှက်ထိပါး စော်ကားသူများအား  မိမိအနေဖြင့်အချိန်မဆိုင်းပဲ ချက်ချင်း လက်ချည်းသက်သက်("လက်နက်မဲ့ Unarmed Combat ") ဖြင့် ခုခံကာကွယ်ခြင်း " ......ဟုဖော်ပြခဲ့သည်။ ကရာ(Kara)  ၏ ဗလာ  ကို  ငါ-အတ္တဝါဒစိတ်  (Ego/Un-selfish) မရှိခြင်း/ ဗလာဖြစ်ခြင်း၊  အမုန်းတရား (Hatred) နှင့် မကောင်းမှုစိတ် စသောစိတ်အညစ်အကြေး မရှိခြင်း/ ဗလာဖြစ်ခြင်း၊ လောဘစိတ် (Greed / Desire)၊ ဒေါသစိတ် (Anger )၊ မောဟစိတ်(Ignorance/Delusion)  စသောစိတ်အညစ်အကြေး မရှိခြင်း/ ဗလာဖြစ်ခြင်း၊ မာနခက်ထန်ယုတ်မာမှုမရှိခြင်း/ ဗလာဖြစ်ခြင်း... ဟုဖော်ပြခဲ့သည်။ မြင့်မြတ်ဖြူစင်သောမေတ္တာစိတ်ရှိခြင်း၊ စိတ်ယဉ်ကျေးမှု ရှိခြင်း၊ တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်ခြင်း၊ စိတ်ကို အတိတ် (Past) နှင့် အနာဂတ် (Future) သို့ တွေဝေ ငေးမောမနေပဲ ပစ္စုပန် (Present) တည့်တည့်တွင် စိတ်ကိုကောင်းစွာ တည်ငြိမ်စွာ ထားရှိခြင်း...စသည်တို့သည် ကရာတေးပညာရှင်တို့၏ အရေးကြီး သော အကောင်းဆုံးအရည်အချင်း(Qualities and Ethics of Karate Master) များဖြစ်သည်...ဟုဖော်ပြခဲ့သည်။ သတ္တဝါအားလုံးအား အကြမ်းမဖက်ရေးနှင့် သုညတ ဝါဒ (Sunyata) တရား လမ်းစဉ်ပေါ်တွင် အခြေခံထားသည်။ သုညတ Śūnyatā (or) emptiness    သည် အလုံးစုံ ငြိမ်းချမ်းခြင်း၊ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု မရှိသော အေးငြိမ်းချမ်းသာခြင်း၊ တဏှာမရှိခြင်း၊ တဏှာမှ ကင်းလွတ်ခြင်း၊ ဒုက္ခမှ အပြီးတိုင်လွတ်မြောက်ခြင်း၊  စွန့်လွတ်ခြင်း၊ လွတ်မြောက်ခြင်း၊ မကပ်ငြိခြင်း၊ ပူဆွေးမှု မရှိခြင်း၊ ငိုကြွေးမှုမရှိခြင်း၊သောက မရှိခြင်း၊ အညစ်အကြေး ကိလေသာ မရှိခြင်း စသည်တို့ဖြစ်သည်။
ကြည့်မှန် ၏ ရှေ့တွင် ကြည့်သူ၏ကိုယ်နေကိုယ်ထား အမူအရာသည် ပကတိအတိုင်း မိမိတို့ကိုယ်နေကိုယ်ထား အမူအရာကို မိမိတို့ ပြန်မြင်နိုင်သော ကြည့်မှန် (Mirror Reflection Effect) နှင့်တူသော ကံ၊ ကံ၏ အကျိုးနိယာမ(Causality) ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သောအမှန်တရားရှိခြင်း "..... ဟုရှင်းလင်းခဲ့သည်။ "ဂျပန်ကရာတေးဖခင်ကြီး  ဟုခေါ်ကြသောဆရာကြီး ဖူနာကိုရှိ ဂီချင်း(၁၈၆၈-၁၉၅၇) သည်ကရာတေး ကိုယ်ခံပညာ သမိုင်းတွင်ပထမဆုံး ဩဇာအကြီးမားဆုံးသောဆရာကြီး ဖြစ်သည်။" ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ် ပြီးသောအချိန်တွင်မူ ဂျပန်ကရာတေးသည် ကမ္ဘာအရပ်ရပ်သို့ ပြန့်နှံ့သွားခဲ့သည်။ ယခုအခါ တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် တိုက်ခိုက်ရေးအတွက်၎င်း၊ ကိုယ်ခံပညာအဖြစ်၎င်း၊ အားကစားပညာအဖြစ်၎င်း လူတိုင်းနှင့် ရင်းနှီးသော ဩဇာအကြီးမားဆုံးသောကိုယ်ခံပညာတစ်ရပ်အဖြစ် နေရာယူထားသည်။ ဆရာကြီး ၏ ဩဝါဒများမှာ လူတို့၏ကိုယ်ကျင့်တရား ကောင်းမွန်ရေးဖြစ်၍ အသက်ရှင်နေစဉ်တွင် မည်သို့နေထိုင်ပြုမူမှ ကောင်းသောနေခြင်း ဖြစ်မည်ကို ဆောင်ပုဒ်ကလေးများဖြင့် သွန်သင်ခဲ့၏။
J.K.A ကရာတေးဆရာကြီး မာဆာတိုရှိ နာကာရားမား
ဆရာကြီး ဖူနာကိုရှိ ဂီချင်း ၏ တပည့်ရင်းဖြစ် သော ဆရာကြီး မာဆာတိုရှိ နာကာရားမားသည် ၁၉၅၅ တွင် ဂျပန်ကရာတေး အသင်း 日本 空手 協会 (Japan Karate Association )ကို စတင်တည်ထောင်သည်။ ဂျပန်ကရာတေး အသင်း 日本 空手 協会 (Japan Karate Association ) ၏ နည်းပြချုပ် ဆရာကြီး မာဆာတိုရှိ နာကာရားမား(၁၉၁၃-၁၉၈၇) သည် ဆရာကြီး ဖူနာကိုရှိ ဂီချင်း၏ တပည့်ရင်းတစ်ဦးဖြစ်ပြီး J.K.A ကရာတေး သမိုင်း နှင့် ရှိုတိုကန် သမိုင်း တွင်ဆရာကြီး ဖူနာကိုရှိ ဂီချင်း ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက်အထင်ရှားဆုံးသောဩဇာအကြီးမားဆုံးသောဆရာကြီး ဖြစ်သည်။ ဆရာကြီး ဖူနာကိုရှိ ဂီချင်း၏ ယုံကြည် ကိုးစားခြင်းခံရသူ ဖြစ်သည်။ ကရာတေး စာအုပ်ပေါင်းများစွာ ကိုလည်း ရေးသားခဲ့သည်။ လူသိများသော ကရာတေး အမျိုးအစားနှစ်မျိုးမှာ (၁) ပြိုင်ပွဲစည်းကမ်းကိုလိုက်၍ ရိုးရာ ကရာတေး ကစားနည်း ဖြစ်သည့် “စွန်းဒိုမဲ” Sun-dome (Meaning to stop, just before contact with the Target ) ခေါ်သော ထိန်းသိမ်းမှု ကစားနည်း နှင့် (၂ ) တိုက်ရိုက်တိုက်ခိုက်သည့် (Full contact Karate)　ကစားနည်းဖြစ်သည်။ အကာအကွယ်ပစ္စည်းသုံးသော ကရာတေး ကစားနည်းမျိုးလည်း ရှိပါသေးသည်။ ကရာတေးတွင် (၁) Kihon 基本, きほん (Basics) (၂ ) Kata 型:かた (Forms) (၃) Kumite 組手:くみて (Sparring) (၄) Kime 決め (The Power of Focusing (or)The essence of Karate technique is Kime) (၅) Ki 氣 (describes internal energy, spirit, strength, or power) တို့သည် ထင်ရှားလေသည်။
" (၁) စိတ်ထားဖြူစင်ခြင်း (Purification of Mind)၊ (၂ ) ကိုယ် နှုတ် စိတ် ယဉ်ကျေးခြင်း (Courtesy or politeness)၊ (၃) ရိုးသားဖြောင့်မတ်ခြင်း (Honesty)၊ (၄) နည်းစနစ်ကျခြင်း (Systematisation)၊ (၅) ကိုယ်ကျင့်သီလကောင်းခြင်း (Morality)၊ (၆) မေတ္တာစိတ်ရှိခြင်း (Loving kindness)၊ (၇) ကရာတေးပညာထူးချွန်ခြင်း (Skill in Karate )၊ (၈) သည်းခံခြင်း (Patience or forbearing)၊ (၉) အကောင်းမြင်ဝါဒကျင့်သုံးခြင်း (Optimism)၊ (၁၀) မိမိကိုယ်မိမိ စိတ်တည်ငြိမ်စွာထိန်းချူပ်နိုင်ခြင်း (self control)၊ (၁၁) ကိုယ်ချင်းစာတရားရှိခြင်း (Sympathy)၊ (၁၂) သတ္တိကောင်းခြင်း (Courage)  (၁၃) နှောက်ယှက်ထိပါးသူ ရန်သူကိုကျွမ်းကျင်စွာလျှပ်တစ်ပြက် တန်ပြန်တိုက်ခိုက်ခြင်း (powerful counter attack and  most powerful fight back to enemies effectively)၊ (၁၄) ခွင့်လွှတ်ခြင်း (Forgiveness) နှင့် (၁၅) သီအိုရီ နှင့် လက်တွေ့ ပေါင်းစပ်လေ့ကျင့်ခြင်း( Theory and practice)၊ ... စသည်  တို့သည် ကရာတေးပညာရှင်တို့အတွက် မရှိ မဖြစ်လိုအပ်သော(Essential abilities) အရည်အချင်းကောင်းများ (Qualities of a Good Karate Master) ဖြစ်သည်."...ဟု  ကရာတေးနည်းပြချူပ် ဦးမြင့်ကြွယ် က မှတ်ချက် ပြုခဲ့သည်။ After being countered, almost all opponents will be knocked down. Counterattack allows you to turn your opponent's strength against them. This skill will greatly increase your abilities in close-range combat, as you'll be able to reflect almost any attack. The stronger your enemy's attack, the stronger your counterattack becomes. When you're equipped with knuckles, which are usually used by Fighters, you can attack with more agility. မိမိနှင့် မိမိပတ်ဝန်းကျင်လုံခြုံမှုအတွက်သာ ကရာတေး ကိုယ်ခံပညာကို အသုံးပြုရပေသည်။ မိမိအနေဖြင့် ရန်သူ ၏ မမျှော်လင့်နိုင်သော တိုက်ခိုက်မှုကို ရုတ်တရက် လျင်မြန်စွာ ရှောင်တိမ်းကာ ၎င်းတိုက်ခိုက်သူရန်သူ အား မိမိကို ဆက်လက်မတိုက်ခိုက်နိုင်စေရန် ချက်ချင်း ပြန်လည် ခုခံထိန်းချုပ်ကာကွယ်ခြင်း ပင်ဖြစ်သည်။ ကရာတေး ပညာတတ်မြောက်သူသည် ကာယဗလ အားဖြင့် မိမိထက်အားအင်ကြီးမား သန်စွမ်းသူ ရန်သူကို  လက်နက်ကိရိယာမပါဘဲ ‌ခြေနှင့် လက်ကိုအသုံးပြုလျက်အလွယ်တကူ တိုက်ခိုက်အောင်မြင်နိုင်သည်။ ကရာတေးကျင့်စဉ်များကို ယနေ့ခေတ်တွင် ကိုယ်ခံပညာ(စစ်ပညာ) အားကစား တစ်ခုအသွင်အဖြစ် တစ်ကမ္ဘာလုံးမှ လက်ခံလေ့လာနေကြပြီ ဖြစ်သည်။  ကရာတေး တွင် အများအားဖြင့်-
ကုန်းကော်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကုန်းကော်ရွာ (Konekaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ကတ်ထိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၉၆၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကတ်ထိုက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၆၅၅ ဦး၊ မ ၃၆၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၂၅၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကရာတေးဒို
ကရာတေးအက်သစ်
ကရာတေးအက်သစ် (Ethics of Karate) ကို ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် သက်ဆိုင်သော အတွေးအခေါ်ပညာဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြပြီး လူသားဆန်မှုနှင့် ပတ်သက်သော မေးခွန်းများကို ငြင်းခုံဆွေးနွေးလေ့ ရှိကြသည်။ ကောင်းခြင်း နှင့် ဆိုးခြင်း၊ မှန်ကန်ခြင်း နှင့် မှားယွင်းခြင်း၊ စင်ကြယ်မှုနှင့် ဆိုးယုတ်မှု၊ တရားမျှတမှု နှင့် တရားဥပဒေ ချိုးဖောက်မှု စသည့် အကြောင်းအရာများပင် ဖြစ်သည်။