cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
မက်ဂျာလူမျိုး
မက်ဂျာလူမျိုး
မက်ဂျာ်လူမျိုးသည်ကား ဥရောပတိုက်ရှိ ဟန်ဂေရီနိုင်ငံတွင် နေထိုင်သော ဟန်ဂေးရီးယန်း လူမျိုးတွင် အများစုဖြစ်၏။ ဟန်ဂေးရီးယန်းတို့သည် မိမိတို့အား ဟန်ဂေးရီးယန်းလူမျိုး ဟုခေါ်ကြသည်ထက် မက်ဂျာလူမျိုးဟုခေါ်သည်ကို ပို၍ နှစ်သက်ကြလေသည်။ မက်ဂျာလူမျိုးတို့သည်ကား ဥရောပ တိုက်ရှိ အခြားမည်သည့် လူမျိုးနှင့်မျှမတူပေ။ မက်ဂျာလူမျိုး သည် မွန်ဂိုးလီးယားနှင့် ဆိုက်ဗီးရီးယား အနောက်ရှိ အာလတိုင်း တောင်တန်းတလျှောက်တွင် နေထိုင်သော လူမျိုးစုများမှ ပေါက် ဖွားဆင်းသက်လာသူများ ဖြစ်၍ တူရကီသွေး၊ မွန်ဂိုသွေး၊ နှော လျက်ရှိ၏။ ဤသို့အားဖြင့် မက်ဂျာလူမျိုးတို့မှာ အိမ်ခြေယာခြေ မတည်ထောင်ဘဲ လှည့်လည်သွားလာနေသော လူမျိုးစုတို့မှ ဆင်းသက်ပေါက်ဖွားလာလျက် လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း ၁ ဝဝဝ ကျော်က ယခု ဟန်ဂေရီနိုင်ငံတည်ရာသို့ အရှေ့အရပ်ဆီမှ ဝင် ရောက်နေထိုင်ကြလေသည်။ ထိုသို့ ဥရောပတိုက်တွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့ရာ၌ ခရီးလမ်းတလျှောက်တွင် အခြားလူမျိုး အများအပြားကို အောင်မြင်နှိမ်နင်းခဲ့သည်။ ဤသို့ဖြင့် ထိုစဉ်က ဥရောပတိုက်အရှေ့တောင်ဘက် တခွင်ဝယ် ထိတ်လန့်ကြောက်ရွံ့ဖွယ် ရာ လူမျိုးဖြစ်ခဲ့လေသည်။ ယင်းတို့သည် မိမိတို့၏ နှိမ်နင်း တိုက်ခိုက်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည့်လူတမျိုးဖြစ်သော အူဂရီယန်တို့၏ ဘာသာစကားသည် ဖီနီ-အူဂရီဘာသာစကားစုတွင် အဝင်အပါ ုဖြစ်၏။ ခရစ် ၉ ရာစုနှစ် အကုန်လောက်တွင် မက်ဂျာလူမျိုးတို့သည် ဟန်ဂေရီတည်ရာမြေပြန့်သို့ ရောက်ရှိလာပြီးလျှင် တာတာသွေး နှောသော ရှိရင်းစွဲလူမျိုးတို့နှင့် ပေါင်းသင်း၍ အိုးအိမ်တည်ကြ သည်။ ၁၁ ရာစုနှစ်ခန့်တွင် ခရစ်ယန် အယူဝါဒီများ ဖြစ်လာ ကြကာ အနောက်တိုင်းယဉ်ကေးမှု အဝဝကို ခံယူခဲ့ကြသော်လည်း မိမိတို့ဘာသာ စကားဖြစ်သော အူဂရီယန်ဘာသာကိုပင် ပြောဆို ခဲ့ကြလေသည်။ မက်ဂျာတို့သည် နှစ်ပေါင်းများစွာပင် ရှေးဩစတြီးယန်းအင်ပိုင်ယာ ၏ အုပ်ချုပ်ခြင်းကိုခံခဲ့ရ၏။ မက်ဂျာများသည် ဤသို့အုပ်ချုပ်ခံရ သည်ကိုမကျေနပ်သဖြင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ရေးကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် တောင်ဆိုခဲ့ရာ၊ တောင်းဆိုသည့်အတိုင်း ရရှိခဲ့ပေသည်။ ၁၈၆၇ ခုနှစ် တွင် ဟန်ဂေရီသည် ဩစတြို-ဟန်ဂေရီယန်နိုင်ငံကြီးအတွင်း စည်း မျဉ်းခံနိုင်ငံတခုအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့လေသည်။ ၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် ဟန်ဂေရီတွင် မက်ဂျာလူမျိုး ၁ဝ သန်းမျှရှိ၏။ ပဌမကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်းက ဗဟိုနိုင်ငံများ ရှုံးနိမ့်သွားသောအခါ ဟန်ဂေရီသည်လည်း ထရီအေနွန် စာချုပ်ကို လက်မှတ် မရေးထိုး လိုဘဲ ရေးထိုးလိုက်ရခြင်းဖြင့် မိမိပိုင်နယ်မြေ ၃ ပုံ ၂ ပုံနှင့် မက်ဂျာ လူဦးရေ ၃ ပုံ ၁ ပုံ ဆုံးရှုံးသွားရလေသည်။ ၁၉၃၈ ခုနှစ်နှင့် ၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ်များတွင်မူ ချက်ကိုဆလိုဗားကီးယား နှင့် ရူမေးနီးယားမှ နယ်မြေအများအပြားကို ဟန်ဂေရီက ပြန်လည် ရရှိခဲ့သော်လည်း ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်ပေးအပ်ခဲ့ရလေသည်။ မက်ဂျာလူမျိုးတို့၏ အသွင်အပြင်မှာ အရပ်မနိမ့်မမြင့်၊ ဦးခေါင်းလုံး၍ ကျယ်ပြန့်သောမျက်နှာရှိသည်။ အသားရောက်ညို၍ မျက်လုံးနှင့် ဆံပင်ညိုမည်းမည်းအရောင်ရှိသည်။ မက်ဂျာတို့သည် ယေဘုယျ အားဖြင့် အမျိုးဂုဏ်မောက်၍ လွတ်လွတ်လပ်လပ် နေလိုသော ဆန္ဒရှိကြသည်။ ဝတ်စားဆင်ယင်ရာတွင်လည်း ကျွနု်ပ်တို့ မြန်မာ လူမျိုးများ ကဲ့သို့တောက်ပသော အရောင်အဆင်းများကို နှစ်သက် ကြသည်။ ၁၉၁ဝ ပြည့်နှစ်က မက်ဂျာလူမျိုးဦးရေမှာ ၁ဝဝ၅ဝ ၆ဝဝ ဖြစ်၍ ရှေးဟန်ဂေရီပြည်ရှိ လူဦးရေ၏ ထက်ဝက်ဖြစ်သည်။ ၁၉၄၁ ခုနှစ် တွင်ကား ၈ ၆၅၇ ၁၇၂ ယောက်ဖြစ်၍ ဟန်ဂေရီနိုင်ငံရှိ လူဦးရေ၏ ၉၂.၈ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်ပေသည်။
ကျော်မြင့်လေး
အာရှလူငယ်အစည်းအရုံးကို ၁၉၄၂၊ ဇွန်-၂၈ ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ စတင်ဖွဲ့စည်းစဉ်က အမည်အပြည့်အစုံ မှာ အရှေ့အာရှတိုက် လူငယ်များအစည်းအရုံး (ဗမာနိုင်ငံ) ဖြစ်သည်။ ဦးကျော်မြင့်ကလေးသည်ပါလီမန်ခေတ်တွင် ဝန်ကြီး အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
အာရှလူငယ်အစည်းအရုံး၏ ဥက္ကဋ္ဌမှာ ပုဂံဦးဘဂျမ်းဖြစ်သည်။ ဦးဘဂျမ်းခေါင်းဆောင်ပြီး ဦးကျော်မြင့်ကလေး၊ မစ္စတာတီကေဘွန်း၊ ဦးဇော်ဝိတ်၊ သခင်ခင်အောင်၊ မြို့မ-ဦးသန်းကြွယ်၊ သခင်ညီလေး စတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေနဲ့ စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ဦးကျော်မြင့်လေး
ဦးကျော်မြင့်လေး (မွေးဖွား. ၁၈၉၈ - သေဆုံး. ၁၉၈၈) အား ကျနော် ပထမဆုံး အကြိမ် တွေ့ဖူးသည်မှာ စစ်အတွင်း ဂျပန်ပြည်၌ သင်ကြားနေစဉ်၊ ဦးကျော်မြင့်လေးက အာရှလူငယ် ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဂျပန် အစိုးရ၏ ဖိတ်ကြားချက် အရ လာရောက်စဉ်က ဖြစ်သည်။ မြန်မာ ပညာတော်သင်များ အနက် အာရှ လူငယ်မှ ကိုယ်စားလှယ် နှစ်ဦး၊ ကိုမောင်မောင်စိုးနှင့် ကိုထွန်းအုန်တို့ ပါရှိသည်။ ထိုစဉ်က ဂျပန်စာနှင့် စကား အကျွမ်းကျင်ဆုံး ကျောင်းသား အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၎င်း၏ ညီ ကိုဟန်တိုးနှင့် မြို့မ ကျောင်းနေဖက် အဖြစ် လည်းကောင်း ကျနော့်ကို ဦးကျော်မြင့်လေးက ခင်မင်ရင်းနှီး သွားပုံရသည်။ ဦးကျော်မြင့်လေးသည် ဒိုင်အိုကျောင်းထွက် ဖြစ်ရာ အင်္ဂလိပ် ဘာသာစကား ပြောဆိုရော၊ စာ အရေးအသားပါ ကျွမ်းကျင်သဖြင့် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၌ မိတ်ဆွေ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းက ၎င်းထံမှ အကူအညီ ရယူ သင်ကြားခဲ့သည်ဟု သိရှိရသည်။
ဦးကျော်မြင့်လေး ဂျပန်၌ ရှိစဉ်ပင် အဓိပတိ ဒေါက်တာဘမော်နှင့် အဖွဲ့ ရောက်ရှိလာသည်။ လူငယ် ခေါင်းဆောင်နှင့် နိုင်ငံတော် အဓိပတိတို့ အကြား ဆက်ဆံမှု မပြေလည်ကြောင်းကို ကျနော်တို့ ချာတိတ်များ သတိပြုမိပါသည်။ ဒေါက်တာဘမော်က လူအများရှေ့တွင် ဦးကျော်မြင့်လေးအား မောင်ကျော်မြင့်လေး ဟု ခေါ်၍ အသက်ငယ်သော ၎င်း၏တူ ကိုညွန့်ဟန်အား ဦးညွန့်ဟန်ဟု ခေါ်ပါသည်။
ဦးကျော်မြင့်လေးအား နောက်တကြိမ် တွေ့သည်မှာ ၁၉၅ဝ ခုနှစ်၊ ၎င်းက ဦးနု အစိုးရ အဖွဲ့တွင် ကူးသန်း ရောင်းဝယ်ရေးနှင့် စက်မှုလက်မှု ဝန်ကြီး အဖြစ် ဆောင်ရွက်နေစဉ် ဖြစ်၏။ ကျနော် အကျိုးဆောင် အတွင်းရေးမှူး အဖြစ် ဆောင်ရွက်နေသော မြန်မာ ပညာတော်သင်များ အသင်း ညစာစားပွဲသို့ သူလာစဉ် ကျနော် ဘာလုပ် နေသနည်းဟု မေး၏။ ကျနော် လန်ဒန် တက္ကသိုလ် ဘောဂဗေဒ ဌာန၌ နည်းပြ လုပ်နေသည်ဟု ပြန်ကြားလိုက်၏။
နောက်နှစ်လ အကြာ အမျိုးသား စီမံကိန်း ဒုတိယ အတွင်းဝန် ဦးဘငြိမ် DWPP သို့ ဝင်ပြီးနောက် ဦးကျော်မြင့်လေးသည် သူဥက္ကဋ္ဌ လုပ်သော အမျိုးသား စီမံကိန်း ဘုတ်အဖွဲ့၌ စီးပွားရေး သုတေသန အရာရှိငယ် အဖြစ် ခန့်ထားလေသည်။ သူက ဘုတ်အဖွဲ့ အမှုဆောင် အရာရှိ အလုပ် ခန့်ထားရန် အဆိုပြုချက်ကို နောင်အခါတွင် ဖတ်ရှုခွင့်ရရာ ချောမောသော အင်္ဂလိပ်စာဖြင့် အလွန်တိကျသော အဆိုပြုချက် ဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ ယင်းအချိန်၌ သူ၏ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီး မြန်မာ့အလင်း ဦးတင်နှင့် မြန်မာ ပညာတော်သင်များ အသင်းက အောင်မြင်စွာ တောင်းဆို ရရှိပြီး ဖြစ်သော နိုင်ငံခြားဘွဲ့ ရရှိသူတို့အား ပေးအပ်သော ငါးနှစ်တိုး လစာကိုလည်း ကျနော် ရရှိခဲ့သည်။
ကျနော်သည် ဦးကျော်မြင့်လေး ဥက္ကဋ္ဌ လုပ်သော စီးပွားရေး ကောင်စီ၏ တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး ဖြစ်၍ အစည်းအဝေး မှတ်တမ်းများကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ပြုစုရသည်။ သို့သော် ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနုက အမြဲတမ်း သဘာပတိ လုပ်သောကြောင့် ကောင်စီသည် စီးပွားရေး ကဲဘိနက် အဖွဲ့သဖွယ် ဖြစ်နေပါသည်။ ကျနော်၏ အစည်းအဝေး မှတ်တမ်းများကို ဥက္ကဋ္ဌထံ တင်ပြရသည် ဖြစ်ရာ၊ ကျနော်က ကောင်စီ အတွင်းရေးမှူး ဦးဘဆိုင် (ဖဆပလ နိုင်ငံရေးသမားဟောင်း) ထက် ဥက္ကဋ္ဌကို ပိုမို တွေ့ရှိခွင့် ရခဲ့သည်။ ထိုအချိန် အခါမျိုး၌ ဦးကျော်မြင့်လေးက ဖဆပလ၏ စီးပွားရေး ပေါ်လစီတို့သည် ဗြိတိသျှ လေဘာ အစိုးရနှင့် ဆင်တူသော်လည်း ကွန်မြူနစ် ပါတီတို့၏ အန္တရာယ်ကြောင့် ထုတ်ဖော် မပြောဆိုခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ပြောသည်။
နောက်တကြိမ် ဦးကျော်မြင့်လေးအား တွေ့ရသည်မှာ ရန်ကုန် ဗဟိုထောင်ကြီး အတွင်း၌ ဖြစ်သည်။ သတ္တုတွင်း ဝန်ကြီး အဖြစ် တရုတ်လူမျိုး AH Fong အား အဂတိ လိုက်စား၍ မိုင်းလိုင်စင် ထုတ်ပေးသည် ဆို၍ အတွင်းဝန် အိုင်စီအက်စ် ဦးကျော်သိန်းနှင့် အတူ ထောင်နန်းစံရခြင်း ဖြစ်သည်။ ပါတီတွင်း အာဏာလုမှု ဂယက်လည်း ပါနိုင်သော်လည်း ယောက်ဖတော်၏ကြွားဝါမှုလည်း ပါနိုင်သည်။ ထိုအချိန်၌ ကျနော်၏ ဦးလေး တဝမ်းကွဲ ဦးဆိတ်မှာ ရန်ကုန် ထောင်ပိုင်ကြီး ဖြစ်နေရာ အခက်အခဲ မရှိပါ။ ဦးကျော်မြင့်လေးအား ဝင်တွေ့ခဲ့နိုင်သည်။
ကျနော် ပါရီ၌ ဆယ်နှစ်ကြာ နေထိုင်ပြီး ပြည်တော် ပြန်သည့်အခါ လူငယ်ရေးရာ၊ နိုင်ငံရေးရာတို့၌ လုံးပမ်း နေရ၍ အိမ်ထောင်ပြု နောက်ကျသော ဦးကျော်မြင့်လေးအား သားသမီး ရှစ်ယောက် ခြံရံလျက် ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်သည်ကို တွေ့၏။ သို့သော် နိုင်ငံရေး တခါလုပ်မိလျှင် တသက်တာ နိုင်ငံရေးမှ ခွာလို့မရ ဟူသော စကားအရ ၁၉၉ဝ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲကြီး၌ ဦးအောင်ကြီး နာယက ပြုလုပ်သော နိုင်ငံတဝန်းလုံး အရွေးခံသော Union Nationals Democracy Party (UNDP) ၏ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ပါဝင် ဆင်နွှဲခဲ့လေသည်။ အသက် ၈ဝ ကျော် ဘဝကို အားရပါးရ နေထိုင်ပြီး ဦးကျော်မြင့်လေးသည် ညင်သာစွာ ဘဝတပါး ပြောင်းလဲသွားလေသည်။
လဲခုံကြီးရွာ၊ စမ်းရွာကြီး
လဲခုံကြီးရွာ၊ စမ်းရွာကြီး
ကျောက်ငှက်ရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
ကျောက်ငှက်ရွာ (Kyaukhnget)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ရွာငံမြို့နယ်၊ ကျောက်ငှက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၈၉၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်ငှက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၁၈ ဦး၊ မ ၁၆၄၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၅၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ဦးကြင်စု
ဦးကြင်စု
နတ်ပေးရွာ၊ နတ်ပေး
နတ်ပေးရွာ၊ နတ်ပေး
ယမ်ဒိခိုလာ
ယမ်ဒိခိုလာ သည် ပိုခါရာမြို့တွင် တည်ရှိသည့် စီတိဂန်ဒကိမြစ်၏ မြစ်လက်တက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံရှိ မြစ်များ
ခတ်ချိုရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ခတ်ချိုရွာ(Hkatshu)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ခတ်ချိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၇၃၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခတ်ချိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၁၄၇ ဦး၊ မ ၅၃၇၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၀၅၂၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သပြေကုန်းရွာ၊ စမ်းရွာကြီး
သပြေကုန်းရွာ၊ စမ်းရွာကြီး
မောင်နှမရွာ၊ ခမောင်းချောင်း
မောင်နှမရွာ၊ ခမောင်းချောင်း
ဝင်းဦး
ဝင်းဦး (၁၉၃၅-၁၉၈၈) သည် မြန်မာ့အနုပညာသမိုင်းတွင် ထူးချွန်သော မင်းသား၊ ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာ၊ မဂ္ဂဇင်းထုတ်ဝေသူ၊ ပုံနှိပ်တိုက်ပိုင်ရှင်၊ အဆိုတော် နှင့် ဓာတ်ပြားတိုက်ပိုင်ရှင် ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ
ဝင်းဦးကို သမိုင်းအငြိမ်းစားပါမောက္ခ ဦးဘညွန့် (ခေတ်ဟောင်းတေးဂီတသမိုင်းတွင်ထင်ရှားသည့် ချစ်ဒုက္ခသီချင်းသီဆိုသူ) နှင့် ဒေါ်နှင်းရီ (မင်နီဘခက်)တို့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ အမည်ရင်းမှာ လှမြင့်ဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ ဘိုနီဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးဦးအနက် တတိယမြောက်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းအားလုံးမှာ အနုပညာရှင်များဖြစ် အစဉ်လိုက် ဒေါ်တင်တင်ဦး (စာရေးဆရာမမေယု)၊ ကိုကျော်ဝင်း (မင်းသား ဝင်းညွန့်)၊ ကိုအုန်းကြိုင် (မင်းသား အောင်မိုး)၊ တက္ကသိုလ် ကြည်ရွှင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဝင်းဦးဟု နာမည်ပေးထားခြင်းမှာ အစ်မဖြစ်သူ တင်တင်ဦး နှင့် အစ်ကိုဝင်းညွန့် နာမည် ရှေ့ဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးစာလုံးကိုယူ၍ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ဦးဘညွန့်သည်ချစ်ဒုက္ခနှင့်ဆူထူးရွယ်သီချင်းနှစ်ပုဒ်ဖြင့် ဓာတ်ပြားရအဆိုတော်အဖြစ် နာမည်ကျန်ရစ်သူ ဖြစ်ကာ တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိခင် မင်နီဘခက်၏ ဖခင်သည် မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးပညာအကြောင်း သုတေသနများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ဆရာဝန် ကာနယ်ဘခက် ဖြစ်၍ ကာနယ်ဘခက်ရဲ့ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ မြန်မာပြည်၌ ပထမဆုံးဖွဲ့ခဲ့သည့် လက်ထောက်ဘုရင်ခံ၏ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဝင် မော်လမြိုင်မြို့မှ ဦးခက် ဖြစ်သည်။
ပညာရေး
ဝင်းဦးသည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး ပြီးသောအခါ တီတီစီလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းတွင် ပညာကို စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ တီတီစီကျောင်းမှာပင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားရာ ဥပစာအထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ပညာကို ဆုံးခန်းတိုင် မသင်ဘဲ ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၈)ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကိုဦး အမည်ဖြင့် တပ်မတော် (ကြည်း) ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
စစ်မှုထမ်းဘဝ
ဝင်းဦးသည် တပ်မဟာ(၅)နှင့် တပ်ရင်း(၇)တို့)တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ယင်းကဲ့သို့ အမှုထမ်းနေစဉ်အတွင်း မှော်ဘီမြို့ရှိ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ၊ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး လေထီးသင်တန်းသို့ တက်ရောက်ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံသို့ လေထီးပညာရပ်များ သွားရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ မှော်ဘီလေထီးသင်တန်းကျောင်းတွင် နည်းပြအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် အနားယူခဲ့သည်။
အနုပညာလုပ်ငန်း
ဝင်းဦးသည် စာပေလောကတွင် အောင်မြင်ခဲ့သလို ရုပ်ရှင်လောကတွင်လည်း လျှမ်းလျှမ်းတောက်အောင်မြင်ခဲ့သည့် အနုပညာသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝင်းဦးသည် မင်းထင်ရွှေမှန် ရာဇဝင်ဇာတ်ကား ဇာတ်ညွှန်းရေးသားရာမှ အစပြုကာ စာပေလောကမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားမှာ ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်းတွင် သူကိုယ်တိုင်ရေးသားထားသည့် နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ် ဝတ္ထုရှည်ကို မင်းသမီး တင်တင်မူနှင့်အတူ ဇာတ်ကား အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားနှင့်အတူ ယင်းဇာတ်ကား၏ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည့် မီးပုံပွဲ သီချင်းသည် ထိုအချိန်က ဝင်းဦးဟူသော သရုပ်ဆောင်သစ်၏ နာမည်နှင့်အတူ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရုပ်ရှင်ပရိသတ်များ၏ ရင်ထဲသို့ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဇာတ်ကားသည် ဝင်းဦး၏ ပထမဆုံး ရုံတင်ခဲ့သောဇာတ်ကားမဟုတ်ပေ။ ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် "နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်" ဇာတ်ကား ရိုက်ကူးနေစဉ်မှာပင် မြဇော်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးက ဒါရိုက်တာ မင်းရှင်နောင်အား တာဝန်ပေးပီး " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။ " ချစ်သောသူ တယောက်" ဇာတ်ကားသည် " နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်" ဇာတ်ကားထက် စောစီးစွာ ရုံတင်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရခဲ့ပေ။
ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အခြားသောရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီများအတွက် ဇာတ်ကားပေါင်းများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ပေးခဲ့ရုံသာမက "စန္ဒာ" ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးကိုယ်တိုင်ဒါရိုက်တာလုပ်ပြီး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ဆောင်းအိပ်မက် ဇာတ်ကားတွင် နှစ်ကိုယ်ခွဲသရုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ၁၉၆၇ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် အကယ်ဒမီဆု ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလားတူပင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ရိုက်ကူးခဲ့သည့် နာမည်ကျော် မှုံရွှေရည် ဇာတ်ကားဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် အကယ်ဒမီဆု ထပ်မံရရှိခဲ့ပြန်သည်။ ဝင်းဦး၏ အနုပညာ သက်တမ်းတလျှောက်တွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု နှစ်ကြိမ်၊ ဇာတ်ကားဆု နှစ်ကြိမ် ရရှိဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ချစ်သူရွေးမယ်ချစ်ဝဲလယ် ဇာတ်ကားသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ပထမဆုံးသော ရှစ်ကိုယ်ခွဲ ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။
ဝင်းဦးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် နာမည်ကြီးဇာတ်ကားအချို့မှာ မင်းသမီး တင်တင်မူနှင့် နှစ်ယောက်ထဲ နေချင်တယ်၊ ခင်သန်းနုနှင့် မှုံရွှေရည်၊ မောင်တို့ချယ်ရီမြေနှင့် ကျောက်မဲအကျဉ်းသား မြင့်မြင့်ခင်နှင့် တိမ်လွှာမို့မိုလွင်၊ စန္ဒာနှင့် မင်း ဘယ်ပြေးမလဲ မိချိုသဲ၊ တင်တင်အေး၊ အေးအေးသင်းတို့နှင့် ဆောင်းအိပ်မက်၊ ချစ်စပယ်နှင့် မောင့်အချစ်တော်၊ ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း၊ ခင်သန်းနုတို့နှင့် သိုး၊ မင်းသမီးချိုပြုံး၊ တင်တင်မြ တို့နှင့် တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ၊ မင်းသမီးမပါပဲရိုက်ကူးခဲ့သည့် အတွယ်အတာ နှင့် နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သည့် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားတို့မှာ အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။
အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု
အကယ်ဒမီ (အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု) နှစ်ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။
၎င်းအပြင် ဝင်းဦး၏ အဆိုတော်ဘဝကို အစပြုခဲ့သည့် သီချင်းမှာ "တေလေငှက်"ဖြစ်ပြီး ယင်းသီချင်းကို "ချစ်သောသူတစ်ယောက်"ဇာတ်ကားတွင် ကိုယ်တိုင်သီဆိုသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဝင်းဦးသည် အချစ်၊ အလွမ်း၊ တိုင်းပြု ပြည်ပြု သီချင်းများနှင့် ခေတ်ပေါ်သီချင်းများ သာမက ရှေးသီချင်းကြီးများကိုပါ ပိုင်နိုင်စွာသီဆိုနိုင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တစ်ချိန်က မန္တလေးမြို့မအပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့နှင့်တွဲဖက်၍လည်း သီချင်းများ သီဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် "ကင်းဝန်" အမည်ရှိဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ တည်ထောင်ကာ ကိုယ်တိုင်သီဆိုသည့် သီချင်းများကို ဓာတ်ပြားများအဖြစ် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးခဲ့သေးသည်။
စာပေလုပ်ငန်း
ဝင်းဦးသည် ကျောင်းသား ဘဝကပင် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ညိုမင်းလွင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုမှာ ဂျိန်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း၌ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတစ်ဦး မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ရေးသားခဲ့သည်။ ဤမဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည်ကို ဝင်းဦး ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝင်းဦး ဆိုသော အမည်သည် ယင်း ဝတ္ထုရှည်ကြီးကြောင့် နာမည်ကျော်ကြား လူသိများခဲ့သည် မှန်သော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံးက ဝင်းဦးကို အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်မှာ ရုပ်ရှင်ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတိုက်ကို တည်ထောင်ပြီး မြန်မာ့စာပေသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးသော ရောင်စုံအော့ဖ်ဆက် နည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်သည့် ပထမဆုံးသော "စန္ဒာ"ပုဂ္ဂလိက ရောင်စုံမဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုမဂ္ဂဇင်းတွင် ဝင်းဦးသည် ခင်မောင်ဝင့်အမည်ဖြင့် ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လောကနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကအကြောင်းများကို သုတရသ ပြောင်မြောက်စွာ ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းမဂ္ဂဇင်းတွင် ကလေးများအတွက် ဦးဦးပုံပြောမယ်၊ အမျိုးသမီးများအတွက် မရှပ်တေး ဟူသော အခန်းကဏ္ဍများကြောင့် ပရိသတ်များ၏အထူး အားပေးမှုကိုရရှိကာ ထိုအချိန်က စောင်ရေအများဆုံးသော မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စာမူ အရေအတွက် များများ ဖော်ပြနိုင်ရန်အတွက် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတွင် စာလုံးသေး (၁၂) ပွိုင့်ကို စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၏ ကလောင်အမည်ခွဲများမှာ ညိုမင်းလွင်၊ ခင်မောင်ဝင့်၊ မိုးကျော်ခေါင် နှင့် ကိုဦးတို့ ဖြစ်သည်။
ဘဝနိဂုံး
ထို့နောက် ဝင်းဦးသည် ၁၉၈၈ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အူမကြီးကင်ဆာကြောင့် ဗြိတိန်သို့ ဆေးသွားကုပြီး ပြန်လာသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားရိုက်ကူးဆဲတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ပြီးသောအခါ ဝင်းဦး၏ အမွေများအား ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ဆက်ခံရသည်။ ပေခြောက်ထောင်ကျော် ရိုက်ကူးထားကာ အပြီးမသတ် ရသေးသော ခိုင်မာလာနှင်းဆီ ဇာတ်ကားကို ဒေါ်အိုင်ရင်းတင်လှက ရုပ်ရှင်မင်းသားရန်အောင် နှင့် အစားထိုး အပြီးသတ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
အကိုးအကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ရေကျော်ရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
ရေကျော်ရွာ (Yaekyaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ လယ်ဓမ္မကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၂၁၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငှက်ညိုနှုတ်သီးကောက်
ငှက်ညိုနှုတ်သီးကောက် (Naung Mung scimitar babbler) (Napothera naungmungensis) သည် ငှက်မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဟိမဝန္တာနှင့် မြန်မာနိုင်ငံအထိ တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ယင်းငှက်အား ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကချင်ပြည်နယ်ရှိ နောင်မွန်းမြို့အနီးတွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သောကြောင့် မြို့နာမည်ကိုအစွဲပြု၍ Naung Mung scimitar babbler ဟု ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
စက်တင်ဘာ ၁၉၂၄
ကိုးကား
1924
အဲရစ် ကန်တိုနာ
အဲရစ် ဒန်နီယယ် ပီးယား ကန်တိုနာ (၁၉၆၆ မေလ ၂၄ ရက်မွေး) သည် ပြင်သစ်လူမျိုး ရုပ်ရှင် သရုပ်ဆောင် တစ်ဦး နှင့် နိုင်ငံတကာ ဘောလုံးသမား တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ အောက်ဆာရဲ၊ မာတစ်၊ မာဆေး၊ ဘိုးဒေါ့၊ မွန့်ပဲလယား၊ နင်းမ် နှင့် လိဒ်ယူနိုက်တက် ကလပ်များတွင် ကစားခဲ့ပြီး မန်ချက်စတာ ယူနိုက်တက် ကလပ်တွင် ကစားနေစဉ် ဘောလုံး ကစားခြင်းကို အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ မန်ချက်စတာ ယူနိုက်တက်တွင် ကစားနေစဉ် အချိန်က ၅ နှစ်အတွင်း ပရီးမီးယားလိဂ် ဖလားကို ၄ကြိမ် ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့ပြီး ပရီးမီးယားလိဂ် ချန်ပီယံကို အက်ဖ်အေ ဖလား နှင့် တွဲဖက်၍ နှစ်ကြိမ်ရရှိခဲ့ဖူးသည်။
ပန်တက်ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ပန်တက်ရွာ (Pangtet)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ နားဟွယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၇၂၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားဟွယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၀၂ ဦး၊ မ ၁၁၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၉၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လင်အုတ်ရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
လင်အုတ်ရွာ (Lenoke)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ လုံလိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၅၉၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လုံလိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၈၄ ဦး၊ မ ၈၃၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၂၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စာဖြူစုရွာ၊ နတ်ပေး
စာဖြူစုရွာ၊ နတ်ပေး
ဦးဘိုးထွန်းစု
ဦးဘိုးထွန်းစု
စတလကလုပ်သားရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
စတလကလုပ်သားရွာ (Satalakalokethar)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ ဓာတ်မြေဩဇာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၀၇၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဓာတ်မြေဩဇာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၆၅ ဦး၊ မ ၁၃၇၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘာဘူကုန်းရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ဘာဘူကုန်းရွာ (Barbukone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ဟာရီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၁၃၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟာရီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၈၆၁ ဦး၊ မ ၄၅၅၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၄၁၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်ဂျလာ မာကယ်
အင်ဂျလာ ဒိုရသီယာ မာကယ် (Angela Dorothea Merkel) (၁၉၅၄ ဇူလိုင် ၁၇ မွေးဖွား) သည် ၂၀၀၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၂ ရက်မှ ယနေ့တိုင်အောင် ဂျာမနီနိုင်ငံ ၏ အဓိပတိ(ဝန်ကြီးချုပ်) အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက် ရှိသည်။ မာကယ်သည် မက်လန်ဘတ်ချ်-ဗိုပွန်မန် မှ နေ၍ ဘူဒန်စတတ် ခေါ် ဂျာမန် ပါလီမန်သို့ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ခရစ်ယာန် ဒီမိုကရက်တစ်ယူနီယံ ၏ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ၂၀၀၀ ခုနှစ်မှ စတင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ခရစ်ယာန် ဆိုရှယ် ယူနီယံ ပါလီမန် ညွန့်ပေါင်းအဖွဲ့၏ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ၂၀၀၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၅ ခုနှစ် အထိ တာဝန် ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။
၂၀၀၅ ခုနှစ် မှ ၂၀၀၉ ခုနှစ် အထိ သူမသည် ခရစ်ယာန် လူမှုရေး သမဂ္ဂ နှင့် ၎င်း၏ ညီအစ်မပါတီ ဖြစ်သော ဂျာမနီ ဆိုရှယ် ဒီမိုကရက်တီပါတီ တို့၏ ညွန့်ပေါင်း အဖွဲ့ကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၇ တွင် ကျင်းပသော ရွေးကောက်ပွဲတွင် သူမ၏ ပါတီဖြစ်သော ခရစ်ယာန် ဒီမိုကရက်တစ် ယူနီယံမှ မဲအများဆုံးရခဲ့ပြီး ခရစ်ယာန် ဆိုရှယ် ယူနီယံ၊ ဖရီး ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ တို့နှင့် ပူးပေါင်းကာ ညွန့်ပေါင်းအစိုးရ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ သူမ၏ အစိုးရသည် ၂၀၀၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၈ ရက်တွင် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခဲ့သည်။
၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် မာကယ်သည် ဥရောပ ကောင်စီ၏ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ဂျီအိတ် အဖွဲ့အား ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ သူမသည် လစ်စဘွန်းစာချုပ် နှင့် ဘာလင် ကြေညာစာတမ်း တို့တွင် အဓိက နေရာမှ ပါဝင်ပတ်သက်ခဲ့သည်။ သူမ၏ သက်တမ်းအတွင်း အဓိက ကိုင်တွင် ဖြေရှင်းသော နိုင်ငံတွင်းဆိုင်ရာ ပေါ်လစီများမှာ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ စောင့်ရှောက်မှု ပြုပြင်ခြင်းနှင့် အနာဂတ်စွမ်းအင် ထုတ်လုပ်မှုဆိုင်ရာ ပြဿနာများ ဖြစ်သည်။
မာကယ်သည် ဂျာမနီနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး အမျိုးသမီး ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်ပြီး ဂျီအိတ် အဖွဲ့ကို ဦးဆောင်သည့် အမျိုးသမီးများတွင် မာဂရက် သက်ချာ ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက် ဖြစ်သည်။
ချောင်းဝရွာ၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်
ချောင်းဝရွာ(Chaungwa)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်၊ ချောင်းဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၈၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ချောင်းဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၀၁ ဦး၊ မ ၃၄၆ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၄၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗန်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
Dragon Ball
Dragon Ball သည် Akira Toriyama က ရေးသားပြီး သရုပ်ဖော်ထားသည့် ဂျပန် manga ဇာတ်လမ်းတွဲ ဖြစ်သည်။
အလယ်စုရွာ၊ ငှက်သိုက်
အလယ်စုရွာ၊ ငှက်သိုက်
သပြုကုန်းရွာ၊ ဘုရားကုန်း
သပြုကုန်းရွာ၊ ဘုရားကုန်း
မြင်ဝါးတောင်ရွာ၊ မြင်ဝါးတောင်
မြင်ဝါးတောင်ရွာ၊ မြင်ဝါးတောင်
ကင်န်ကွန်မြို့
ကင်န်ကွန်မြို့သည် မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ အရှေ့တောင်ပိုင်းတွင် ရှိသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ ကင်တာနာရူးပြည်နယ် အတွင်း ယူကာတန်ကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့မြောက်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ကျော်ကြားသည် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွား နေရာ တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ဘန်နီတို ဂျွာရက်ဇ် မြူနီစီပါယ် အုပ်ချုပ်ရေး ဒေသ၏ ရုံးထိုင်ရာ မြို့ ဖြစ်သည်။ ကာရစ်ဘီယံ ပင်လယ်ကမ်းခြေတွင် တည်ရှိပြီး မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ၏ အရှေ့ဘက်ဆုံးဒေသ ဖြစ်သည်။
ဟာပန်ခိုလာ
ဟာပန်ခိုလာ သည် ပိုခါရာမြို့ရှိ ဖီဝကန်၏ မြစ်လက်တက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဒေးဗစ် ကင်မရွန်
ဒေးဗစ် ဝီလီယမ် ဒေါ်နယ်လ် ကင်မရွန် (၁၉၆၆ အောက်တိုဘာ ၉ ရက်မွေး) သည် လက်ရှိ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း၏ ဝန်ကြီးချုပ်၊ ပြည်သူ့ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန၏ ဝန်ကြီး နှင့် ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီ၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်။ ကင်မရွန်သည် ဝစ်တနီ ပြည်နယ်၏ ကိုယ်စားပြု လွှတ်တော် အမတ်ဖြစ်သည်။
ကင်မရွန်သည် စိတ်ပညာ၊ နိုင်ငံရေး နှင့် ဘောဂဗေဒ ဘာသာရပ်ကို အောက်စဖို့ တက္ကသိုလ်တွင် သင်ကြားခဲ့ပြီး ဖတ်စ်ကလပ် အော်နာ ဒီဂရီ ဖြင့် အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူသည် ကွန်ဆာဗေးတစ် သုတေသန ဌာနသို့ ဝင်ရောက် အမှုထမ်းခဲ့ပြီး နော်မန် လေးမောင့် ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ထိုမှ တဆင့် မိုက်ကယ် ဟောင်းဝပ်၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူသည် ကာလ်တန် ဆက်သွယ်ရေး၏ ကော်ပိုရေးရှင်းဆိုင်ရာ အမှုအခင်းများ ဌာန၏ ဒါရိုက်တာ အဖြစ် ၇ နှစ်ကြာမျှ အမှုထမ်းခဲ့သည်။
၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် စတက်ဖို့ဒ်၌ ပါလီမန် အမတ်အဖြစ် ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ရာတွင် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ဝစ်တနီရှိ အောက်စဖို့ ရှိုင်းယား မဲဆန္ဒနယ်ကိုယ်စားပြု လွှတ်တော် အမတ်အဖြစ် အရွေးခံခဲ့ရသည်။ သူသည် အတိုက်အခံ၏ ရှေ့တန်း နေရာသို့ နှစ်နှစ် အကြာတွင် ရာထူးတိုးမြှင့် ပေးခံခဲ့ရပြီး ၂၀၀၅ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပေါ်လစီ အဖွဲ့၏ ခေါင်းဆောင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အများပြည်သူ၏ အမြင်တွင် အသက်ငယ်ပြီး အစွန်းမရောက်သော အမတ်အဖြစ် ရှိခဲ့၍ လူငယ် မဲဆန္ဒရှင်များကို ဆွဲဆောင်နိုင်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၅ ခုနှစ် ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီ ခေါင်းဆောင်ပိုင်း ရွေးပွဲတွင် အနိုင်ရခဲ့သည်။
မေလ ၆ ရက် ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပသော ရွေးကောက်ပွဲတွင် ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီမှ အမတ် ၃၀၇ ဦး နေရာ ရခဲ့သည်။ ၅ ရက်ကြာမျှ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဆွေးနွေးပြီးနောက် ကင်မရွန်သည် လစ်ဘရယ် ဒီမိုကရက်များနှင့် ညွန့်ပေါင်းအစိုးရ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ အားအော့ဖ် လစ်ဗာပူးလ် လွန်မြောက်ပြီးနောက် ၁၉၈ နှစ် အကြာတွင် ကင်မရွန်သည် ဗြိတိန်၏ အသက်အငယ်ဆုံးသော ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ကင်မရွန်သည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ပြီးသည့် အချိန်မှစ၍ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း၏ ပထမဆုံး ညွန့်ပေါင်း အစိုးရကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။
ကောက်ကွေ့ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ကောက်ကွေ့ရွာ(Kaukkwayt)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ခတ်ချိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၈၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခတ်ချိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၁၄၇ ဦး၊ မ ၅၃၇၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၀၅၂၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ဦးကုတ်စု
ဦးကုတ်စု
ခနိမ်းဖော်ရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
ခနိမ်းဖော်ရွာ(Khaneinhpaw)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ခနိမ်းဖော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၁၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခနိမ်းဖော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၇၆၅ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၆၃၈ ဦး နေထိုင်သည်။ ကော့ကရိတ်မြို့နယ် မြစိမ်းရောင်ကျေးရွာစီမံကိန်း ၃၉ ရွာတွင် ပါဝင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နတ်မှော်ရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
နတ်မှော်ရွာ (Nathmaw)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ ဘုံကွင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၉၉၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘုံကွင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၉၄ ဦး၊ မ ၁၀၁၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၁၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆလိုဗေးနီးယားနိုင်ငံ
ဆလိုဗေးနီးယားနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အမည်မှာ ဆလိုဗေးနီးယားသမ္မတနိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး ဥရောပ အလယ်ပိုင်းနှင့် အရှေ့တောင်ပိုင်းတွင် ရှိသော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ အယ်လ်ပ် တောင်တန်း နှင့် ထိစပ်လျက် ရှိသလို မြေထဲပင်လယ်နှင့်လည်း ထိစပ်လျက် ရှိသည်။ အနောက်ဘက်တွင် အီတလီနိုင်ငံ၊ အရှေ့ဘက်နှင့် တောင်ဘက်တွင် ခရိုအေးရှားနိုင်ငံ၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ဟန်ဂေရီနိုင်ငံ၊ မြောက်ဘက်တွင် ဩစတြီးယားနိုင်ငံ တို့နှင့် ထိစပ်လျက် ရှိပြီး အေဒရီယေးတစ် ပင်လယ်နှင့် ထိစပ်နေသော ကမ်းရိုးတန်း မိုင်အနည်းငယ်မျှ လည်း ရှိသည်။ ဧရိယာ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၇,၈၂၇ မိုင် (၂၀,၂၇၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ) မျှ ရှိပြီး လူဦးရေမှာ ၂.၀၅ သန်းမျှ ရှိသည်။
အုပ်တွင်းရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
အုပ်တွင်းရွာ (Oketwin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ရွာငံမြို့နယ်၊ ကျောက်ငှက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၈၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်ငှက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၁၈ ဦး၊ မ ၁၆၄၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၅၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စက်တင်ဘာ ၁၉၂၃
ကိုးကား
1923
မက်ဆိုပိုတေးမီးယား
မက်ဆိုပိုတေးမီးယား (Mesopotamia) ဟူသည် ဂရိဝေါဟာရဖြစ်၍ မြစ်နှစ်သွယ်ကြားမြေဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ၁၉၁၉ ခုနှစ်မှစ၍ အီရက်ဟုခေါ်သောဒေသတွင် မက်ဆိုပိုတေးမီးယားနယ် အကျုံး ဝင်လေသည်။ မြစ်နှစ်သွယ်ကြား ဟူသော အမည်နှင့်အညီ မက်ဆိုပိုတေးမီးယားနယ်၏ တည်နေရာမှာ ရှေးပါးရှားနှင့် အာရေဗျနိုင်ငံများ၏ စပ်ကြားရှိ တိုင်းဂရစ်မြစ်နှင့် ယူဖရေးတီးမြစ် ၂ သွယ်၏ အကြား၌ တည်ရှိလေသည်။ ယင်းဒေသသည် မြေဩဇာကောင်းမွန်၍ ကမ္ဘာ့ယဉ်ကျေးမှု ဦးစွာထွန်းကားရာ ဒေသလည်းဖြစ်၏။ အနောက်ဘက်တွင် မြေထဲပင်လယ်မှသည် အရှေ့ဘက်တွင် ပါးရှင်းပင်လယ်ကွေ့အထိ ကျယ်ပြန့်လျက်၊ ရှေးယဉ်ကျေးမှုပေါ်ထွန်းလာရာ မြေဩဇာကောင်းသည့် လခြမ်းပုံသဏ္ဌာန် ရပ်ဝန်းကြီးတွင် တိုင်းဂရစ်မြစ်နှင့် ယူဖရေးတီးမြစ်တို့အကြားရှိ မက်ဆိုပိုတေးမီးယား တည်ရာဒေသသည် မြေဩဇာ အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။
ရှေးခေတ် မက်ဆိုပိုတေးမီးယားနယ်၏ အကျယ်အဝန်းသည် စတုရန်းမိုင် ၁၄၃,ဝဝဝ မျှသာရှိသည်။ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် ဤဒေသကို အရမ်နာဟာရိမ်ဟု ဖော်ပြပါရှိသည်။ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် ဖော်ပြပါရှိသော ရှေးသူဟောင်း အကြီးအကဲတို့ ပေါက်ဖွားနေထိုင်ရာ အရပ်ဖြစ်သည်ဟုလည်း ဆိုရိုးရှိပေသည်။
မက်ဆိုပိုတေးမီးယားနယ်၌ ရှေးခေတ်က ကောင်းစားကြီးကျယ်ခဲ့ပုံတို့ကို ရှေးဟောင်း နေရာများကို တူးဖော်ခြင်းဖြင့် သိရပေသည်။ ထိုသို့ တူးဖော်ရာ၌ ဘီစီ ၄ဝဝဝ ခန့်က ထိုအရပ်တွင် အခြေစိုက်နေထိုင်ကြသော ဆူမားရီးယန်းလူမျိုးတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုကို အထောက်အထားပြသည့် ရှေးဟောင်းပစ္စည်းများကို တွေ့ရပေသည်။ သို့အားဖြင့် အစဉ်တစိုက် တွေ့ရှိရသည်မှာ ဆူမားရီးယန်းတို့ကို ဆီးမိုက်တို့ အနိုင်ရလျက် တိုင်းဂရစ်မြစ်ပေါ်ရှိ အက်ကတ်နယ်တွင် မင်းမူကြီးစိုးခဲ့ကြပြန်သည်။
ရှေးဗက်ဗီးလုံးနီးယားနိုင်ငံသည် မက်ဆိုပိုတေးမီးယား၏ တောင်ဘက်ပိုင်းဖြစ်၏။ ဘီစီ ၁၃ ရာစုနှစ်တွင် အဆီးရီးယားသည် ဗက်ဗီလုံးနီးယားကို အနိုင်ရလေရာ အရှေ့ပိုင်း မက်ဆိုပိုတေးမီးယားတွင် အထွတ်အထိပ်ဖြစ်လာသည်။ တစ်ဖန် အဆီးရီးယန်းတို့အား မိဒလူမျိုးတို့က နှိမ်နင်းပြန်လေသည်။
မိဒတို့လက်မှ ထိုနယ်ကို ပါးရှင်းလူမျိုးတို့က ရယူပြီးသော် ပါးရှင်းလူမျိုးတို့ကို မက်ဆီဒိုးနီးယားဘုရင် အယ်လက်ဇန္ဒာ သဂရိတ်က အောင်မြင်ခဲ့ပြန်လေသည်။ အေဒီ ၁၁၅ ခုနှစ်တွင် ရောမလူမျိုးတို့ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်သော်လည်း ပါးရှင်းလူမျိုးတို့က တွန်းလှန်နှင်ထုတ်နိုင်ခဲ့၏။ အေဒီ ၆၃၇ ခုနှစ်တွင် အာရပ်တို့သည် ပါးရှင်းလူမျိုးများအပေါ် အောင်မြင်ခဲ့၍ ထိုနယ်ကို နောက်တစ်နှစ်တွင် သိမ်းယူပြီးသော် နှစ်ပေါင်း ၄ဝဝ ကျော် အုပ်စိုးလျက် ဗဂ္ဂဒက်ကို မြို့တော်ပြုခဲ့ပေသည်။ ၁၁ ရာစုနှစ်တွင် မွန်ဂိုလူမျိုးတို့ စီးနင်းဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ကာ နှစ်ပေါင်း ၂ဝဝ မျှ ထိပါးနှောင့်ယှက်ခဲ့သည်။ ၁၅၁၆ ခုနှစ်တွင် မက်ဆိုပိုတေးမီးယားသည် တူရကီတို့၏ လက်အောက်သို့ ရောက်ခဲ့လေရာ၊ ပထမ ကမ္ဘာစစ် ပြီးဆုံးသည်အထိပင် တူရကီတို့၏ လက်အောက်ခံ ဖြစ်နေခဲ့လေသည်။ ၁၉၁၉ ခုနှစ်တွင် အာရပ်တို့က နိုင်ငံထူထောင်သည်တွင် အီရတ်ဟူ၍ တွင်လာပေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မက်ဆိုပိုတေးမီးယား ကဏ္ဍ:ယဉ်ကျေးမှုလောက ကဏ္ဍ:ဆီးရီးယားနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင် ကဏ္ဍ:အီရတ်နိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်
ကရာကက်စ်မြို့
ကရာကက်စ်မြို့သည် ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံ ၏ မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ကရာကက်စ်မြို့တွင် နေထိုင်သူတို့ကို ကရာကွီနီယံ ဟု ခေါ်ဆိုလေ့ ရှိကြသည်။
နိုင်ငံ၏ မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိပြီး ဗင်နီဇွဲလား ကမ်းရိုးတန်း တောင်တန်း ရှိ ကရာကက်စ် တောင်ကြား၌ တောင်ကြားပုံစံ မျဉ်းကွေး တလျှောက်တွင် တည်ရှိသည်။ အဆောက်အဦးများ တည်ဆောက်ရန် သင့်လျော်သော မြေနေရာမှာ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်ထက် ၂၄၉၃.၄၄ ပေ နှင့် ၂၉၈၅.၅၆ ပေ ကြား (၇၆၀ မီတာ နှင့် ၉၁၀ မီတာကြား) တွင် တည်ရှိသည်။ တောင်ကြားသည် ကာရစ်ဘီယံ ပင်လယ်နှင့် နီးစပ်ပြီး ကမ်းရိုးတန်းနှင့် မြို့ကို ၇၄၀၀ ပေ (၂၂၀၀ မီတာ) မြင့်သော တောင်တန်းက ကာဆီးထားသည်။ မြို့၏ တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် တောင်ကုန်းတောင်တန်းများ ဆက်လက် တည်ရှိနေကြသည်။
အရိုင်းကွက်ချေရွာ၊ လောင်းယုံ
အရိုင်းကွက်ချေရွာ၊ လောင်းယုံ
ဝင်္ကဘာရွာ၊ မြင်ဝါးတောင်
ဝင်္ကဘာရွာ၊ မြင်ဝါးတောင်
သာယာကုန်းရွာ၊ ဘုရားကုန်း
သာယာကုန်းရွာ၊ ဘုရားကုန်း
ကံသာယာရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
ကံသာယာရွာ (Kantharyar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ လက်ပန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၀၇၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငှက်ညိုလည်ပြောက်
ငှက်ညိုလည်ပြောက် (Gypsophila brevicaudata) သည် ငှက်မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ နီပေါနိုင်ငံ၊ မလေးရှားနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဒိုချိုင်းနားတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဘူတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ဂွေးချိုရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
ဂွေးချိုရွာ (Gwaycho)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ ဂွေးချိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၂၅၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဂွေးချိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၄၇ ဦး၊ မ ၂၃၄၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၁၉၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိုရင်းရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
အိုရင်းရွာ (Ohyin)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ တောပြားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၄၉၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောပြားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၂၇ ဦး၊ မ ၂၁၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၉၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကမ်းနားစု
ကမ်းနားစု
ဘိဂျယပါခိုလာ
ဘိဂျယပါခိုလာ သည် နီပေါနိုင်ငံ၊ ပိုခါရာမြို့ရှိ စီဆိဂန်ဒကိမြစ်၏ မြစ်လက်တက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံရှိ မြစ်များ
ချည်ထိုးစက်
လက်မှုပညာအဖြစ်မှ စက်မှုပညာအဖြစ်သို့ တိုးတက် ပြောင်းလဲလာခဲ့သော ပညာရပ်များထဲတွင် ချည်ထိုးခြင်းလည်း တစ်ခုပါဝင်သည်။ ထိုအတတ်သည် အထည်များပြုလုပ်သော အတတ်ဖြစ်သော် လည်း ရက်ကန်းအတတ်နှင့်ကား မတူပေ။ ဥရောပအနောက်ပိုင်းတွင် ထိုပညာရပ်သည် ရက်ကန်းအတတ် နောက်မှ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့၍ ခုနစ်အားဖြင့် ၁၄ ရာစုလောက် ကမှ စတင်ပေါ်လာလေသည်။
အမျိုးသမီးများ၏ ချုပ်လုပ်မှုပညာတစ်ရပ်အနေဖြင့် စတင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့စဉ်က သိုးမွှေး စသည့် ချည်ပင်များကို ဝါး၊ သစ်သား၊ အရိုးစသော အပ်ရှည်ရှည် ၂ ချောင်းဖြင့် ထိုးကြ လေသည်။ ထိုလက်မှုပညာရပ်ကို နှစ်ချောင်းထိုးအတတ်ဟု ခေါ်လာကြ၍ ရက်ကန်းကဲ့သို့ စင်မလိုဘဲ အပ် ၂ ချောင်းကြား ထဲတွင် ခြည်ပင်ကို အပေါ်တင်ကာ၊ အောက်ချကာဖြင့် အပေါ် ထိုး အောက်ထိုးများ ထိုးကာ ခြေအိတ်၊ လည်စီး၊ သိုးမွေး အင်္ကျီ စသည်တို့ကို ပြုလုပ်ကြလေသည်။
နှစ်ချောင်းထိုးအတတ်ပေါ်ပြီးနောက် နှစ်ပေါင်း ၂ဝဝ ခန့် ကြာသောအခါ မိန်းကလေးများ နှစ်ချောင်းထိုးအပ်ဖြင့် အထည် တစ်ခုဖြစ်အောင် စိတ်ရှည်လက်ရှည် ထိုးနေသည်ကို အားမရ စိတ်မရှည်နိုင်သူတစ်ဦး ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ထိုသူမှာ အင်္ဂလန်ပြည် နော့တင်ဂမ်ရှိုင်ယာခရိုင်မှ ဝီလျံလီးအမည်ရှိ ခရစ်ယန်ဘုန်းကြီး တစ်ပါးဖြစ်၏။ ဝီလျံလီး၏ ချစ်သူ မိန်းကလေးမှာ မိမိထက် နှစ်ချောင်းထိုးအလုပ်ကို ပို၍ စိတ်ဝင်စားကြောင်း သိရသည်။ မိန်းကလေးများသည် အထည်တစ်ခုဖြစ်ရန် ကျင်လည်သွက်လက်စွာ အပ်နှစ် ချောင်းဖြင့် မရပ်မနားထိုးကာ ပြုလုပ်ပါသော်လည်း လက်စိုက် ရသလောက် အပြီးမမြန်လှသည်ကို တွေ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် ဝီလျံလီးသည် အလုပ်လုပ်ရသလောက် အထည်အဖြစ် မြန်မည့်နည်းကို ကြံစည်စိတ်ကူးပြီးနောက် အပ်များများ ထည့်၍ ထိုးနိုင်သောခြည်ထိုးစက်တစ်ခုကို ခရစ် ၁၅၈၉ ခုနှစ် တွင် တီထွင်စမ်းသပ်ကြည့်သည်။ ထို ပထမတီထွင်သော စက်ဖြင့် လုပ်သည့် ခြေအိတ်တစ်စုံကို အယ်လစ်ဇဗက်ဘုရင်မ အား ဆက်သ၏။ သို့သော် အထည်မှာကြမ်း၍ ပိုးလည်း မဟုတ်သဖြင့် ဘုရင်မကြီးက သဘောမကျလှပေ။ ထိုအခါ ဝီလျံလီးသည် ယခင်စက်ထက် အပ်များပို၍ပါသော စက် တစ်လုံးကို ပြုလုပ်သည်။ ယင်းစက်ဖြင့် နူးညံ့ကောင်းမွန်သော ပိုးခြေ အိတ် တစ်စုံကို ထိုးပြီးလျှင် ဘုရင်မအား ဆက်သ ပြန်သည်။ သို့သော်လည်း ဘုရင်မကြီးက မည်သို့မျှ အားပေး ချီးမြှင့်ခြင်း မပြုသဖြင့် ဝီလျံလီးသည် စိတ်အပျက်ကြီး ပျက် ကာ ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ ထွက်ခွာသွား လေတော့သည်။ ဘုရင်မ ကြီးက အားပေးခြင်းမပြုသည့်အကြောင်းမှာ ထိုစက်မျိုးကို အသုံးပြုလာကြလျှင် နှစ်ချောင်းထိုး လက်မှုပညာသည်များ တိမ်ကော၍ အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်သွားမည်ကို စိုးရိမ်သော ကြောင့်ဟု ဆိုသည်။
ဝီလျံလီး ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ ရောက်သွားသော်လည်း သူ၏ တီထွင်မှုမှာ တိမ်ကောခြင်းမရှိပေ။ နောင်အခါ၌ သူတီထွင် ခဲ့သည့် လက်စများကို တိုးတက်ပြုပြင်လုပ်ကိုင်သူများ ပေါ် ပေါက်ခဲ့လေသည်။ ၁၇၅၈ ခုနှစ်တွင် ဒါဗီရှိုင်ယာခရိုင်မှ ဂျက်ဗီဒိုယ်ယာစထရတ် ဆိုသူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးသည် ဆွယ်တာ အင်္ကျီ အနားပတ်၊ ခြေအိတ်ရှည် ထိပ်အနားပတ်တို့တွင် ထည့် သည့် ကွမ်းရိုးစင်းဖော်ခြင်းကိုပင် စက်ဖြင့်ထိုး၍ ပြုလုပ်နိုင် လာသည်။ စထရက် တီထွင်သောစက်ဖြင့် ထိုးသည့်အထည် များမှာ ထိုစဉ်က နှစ်ချောင်းထိုးလက်ဖြစ်ထည်များနှင့် အပြိုင် အဆိုင် ဖြစ်ခဲ့ကြ၏။ ဝီလျံလီးနှင့်အတူ ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ ပါသွားသည့်စက်ကို ပြင်သစ်လူမျိုးတို့ကလည်း တိုးတက် ကြံစည်ကြရာ ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် ဒကရွားဆိုသူ တီထွင်သော စက်မှထွက်သည့် အထည်များမှာ အလွန်ပင် အဆင့်အတန်း မြင့်လာလေသည်။
ထိုမှတစ်ဆင့်ထက် တစ်ဆင့် တိုးတက်၍ ပြုပြင်တီထွင် လာခဲ့ကြရာ ၁၈၂၈ ခုနှစ်တွင် ရေနွေးငွေ့စက်ဖြင့် လည်သည့် ခြည်ထိုးစက်များ ပထမဦးစွာ ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ထိုစက် များကြောင့် ခြည်ထိုးလုပ်ငန်းမှာ ပိုမိုတွင်ကျယ်လာ၏။ နောင် တွင် ပိုမိုဆန်းကြယ်စွာ ထိုးနိုင်သော ခေတ်မီစက်များ တဖြည်း ဖြည်းတိုးတက် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့လေသည်။ ယခင်က ခြေအိတ် စသည့်အထည်များကို စက်များဖြင့် တပြင်တည်းထိုးပြီးမှ ပြန်၍ ကွင်းဖြစ်အောင် ချုပ်ယူရသည်။ သို့သော် ၁၈၁၆ ခုနှစ်မှစ၍ ချုပ်ရိုးမရှိအောင် ပတ်လည်ကွင်းဖြစ်ပြီးသား အထည်များ ထိုးနိုင်သည့် အဝိုင်းပုံစက်များ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
စက်ဖြင့် ထိုးသည့်အထည်များတွင် အခြေခံအားဖြင့် ၂ မျိုး ရှိသည်။ တစ်မျိုးမှာ လက်ထိုးမှာကဲ့သို့ ကြိုးတစ်ပင်တည်းနှင့် ကွင်းကလေးများပြုပြီး ထိုးသွားခြင်း ဖြစ်သည်။ ပြီးသွားသည့် အထည်မှ အစတစ်စကို ဆွဲထုတ်လိုက်ပါက အထည်တစ်ခုလုံး ပြေထွက်လာနိုင်၏။ ယင်းသို့ ထိုးနည်းကို 'ဗောင်တင်ထိုးနည်း' ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထိုထိုးနည်းဖြင့် ဆွယ်တာ၊ ခြေအိတ်၊ အတွင်းခံစွပ်ကျယ် စသည်တို့ကို ထိုးကြသည်။
နောက်တစ်မျိုးတွင် အထည်၏အနံ၌ ကွင်းကလေးများ ရှိသလောက် ခြည်အပင်များ ရှိသည်။ ရက်ကန်းဖြင့် အထည် ရက်ရာတွင် အတိုင်ခြည်ကို တိုင်ခြည်များကြားမှ ဖြတ်ကျော် ရက်သွားသကဲ့သို့ ဤနည်းတွင်လည်း တိုင်ခြည်ထား၍ ထိုးရ သဖြင့် 'အတိုင်ထိုးနည်း'ဟု ခေါ်ကြသည်။ သို့သော် အထည် ရက်ပုံနှင့်မတူ ခြင်းမှာ တိုင်ခြည်ကို ဖောက်ခြည်က ကွင်းပြု လုပ်ကာ ချိတ်၍ချိတ်၍ ယူသွားသည်။ အတိုင်ထိုးနည်းတွင် ခြည်ပင် အစများများသုံးသောကြောင့် ရှောစောင်လက်အိတ် စသည်များမှာကဲ့သို့ အရောင်စပ်ထိုးလိုလျှင်သော်လည်းကောင်း၊ အဆင် ဖော်လိုလျှင်သော်လည်းကောင်း ဤနည်းကို အသုံးပြုကြလေသည်။ ယခုခေတ်တွင်ကား လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို အသုံးပြု၍ လူမပါ ဘဲနှင့် အလိုအလျောက် အထည်ဖြစ်အောင် ထိုးနိုင်သည့် ခြည် ထိုးစက်များပင် ပေါ်ပေါက်နေပေပြီ။ စက်အမျိုးမျိုးရှိသည့် အနက် အသုံးအများဆုံးမှာ ဗောင်ဝိုင်းစက်မျိုး ဖြစ်၏။ ထို စက်မျိုးတွင် ဗောင်ဝိုင်းကြီးပတ်လည်၌ အပ်များကို စီ၍ တပ်ဆင်ထားသည်။ အဖျားများ၌ ချိတ်ကလေးများ ပါရှိ၍ ထိုအပ်များသည် အပေါ်နှင့်အောက် တက်ချည်ဆင်းချည် ဖြစ်နေကြသည်။ ယင်းသို့ အပ်များသည် အပေါ်နှင့်အောက် တက်ချည်ဆင်းချည် ဖြစ်နေစဉ် အပ်အဖျားရှိ ချိတ်များက ခြည်ပင်များကို ဆွဲ၍ ကွင်းကလေးများဖြစ်အောင် ပြုလုပ်သွား ကြလေသည်။ အချို့သောစက်များမှာ တစ်မိနစ်လျှင် အဆိုပါ ကွင်းကလေးပေါင်း ၆ဝဝဝဝဝ ကျ ပြုလုပ်နိုင်အောင်ပင် လျင်မြန်ပေသည်။
ရက်ကန်းစင်ဖြင့် အထည်ရက်ရာတွင် တိုင်ခြည်ကို ဖောက်ခြည်က ဖြောင့်တန်းစွာ တစ်ပင်ကျော် တစ်ပင်ချ ရက်လုပ်သွားသည်။ သို့သော် ခြည်ထိုးနည်းတွင် ကွင်းကလေး များ ဖြစ်အောင် ထိုးသွားသည့်အတွက် ခြည်ထိုးနည်းဖြင့် ပြုလုပ်သောအထည်မျိုးမှာကား ဆန့်၍ ရပြီးလျှင် လေဝင် ပေါက်လည်း ပို၍ များသည်။ ထို့ကြောင့် အတွင်းခံစွပ်ကျယ် အင်္ကျီ၊ ခြေအိတ် စသည့်အထည်မျိုးကို ခြည်ထိုးနည်းဖြင့် ပြုလုပ်ယူကြသည်။
ခြည်ထိုးသည့်လုပ်ငန်းမှာ စက်မှုသို့ ပြောင်းခဲ့သည့် အခြား လုပ်ငန်းများနည်းတူ ယခုအခါ ကြီးကျယ်သည့် လုပ်ငန်းကြီး တစ်ခု ဖြစ်နေပေပြီ။
ဟာရီဘန့်ရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ဟာရီဘန့်ရွာ (Harribant)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ဟာရီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၁၃၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟာရီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၈၆၁ ဦး၊ မ ၄၅၅၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၄၁၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျန်ဒိုင်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ကျန်ဒိုင်ရွာ(Kyandaing)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ခတ်ချိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၈၂၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခတ်ချိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၁၄၇ ဦး၊ မ ၅၃၇၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၀၅၂၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟန်းတဲရွာ၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်
ဟန်းတဲရွာ(Hante)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်၊ ဟန်းတဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၈၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟန်းတဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၀၅၁ ဦး၊ မ ၄၀၅၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၈၁၀၈ ဦး နေထိုင်သည်။ ၎င်းရွာသည် ဗန်းမော်မြို့ပေါ်ရှိ ဟန်းတဲရပ်ကွက် ဖြစ်သွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗန်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထန်တလန်မြို့နယ်
ထန်တလန်မြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ချင်းပြည်နယ်၊ဟားခါးခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့်မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ထန်တလန်မြို့ ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
နယ်ချဲ့တို့လက်ထက်တွင် ချင်းပြည်နယ်၏ အခြားဒေသများနည်းတူ နယ်စပ်စော်ဘွား၊ ရွာစားများမှ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် စော်ဘွား၊ ရွာစားများထံမှ အာဏာကို ရုပ်သိမ်းကာ တိုက်သူကြီး၊ သူကြီးတို့က အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ဖလမ်းခရိုင်အတွင်းရှိ ဟားခါးမြို့နယ်တွင် ရပ်ကွက်နှင့် ကျေးရွာအုပ်စုပေါင်း ၇၄ ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထဲရေးနှင့် သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ဟားခါးမြို့နယ်အနောက်ပိုင်းရှိ ကျေးရွာအုပ်စု ၃၈ ခုကို သီးခြားမြို့နယ်အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ မြို့မရပ်ကွက် ၁ ခု၊ ကျေးရွာအုပ်စု ၃၇ ခုတို့ဖြင့် ထန်တလန်မြို့နယ်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ရပ်ကွက် ၃ ခု၊ကျေးရွာအုပ်စု ၃၇ ခုဖြင့် တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ထိုကျေးရွာအုပ်စုအတွင်းမှ နာဟရိန်ကျေးရွာအုပ်စုအား မြို့အဖြစ်သတ်မှတ်ခဲ့၍ ထန်တလန်မြို့နယ်တွင် မြို့(၂)မြို့ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ဟားခါးမြို့နယ်နှင့် ထန်တလန်မြို့နယ်ကို ဖလမ်းခရိုင်မှခွဲထုတ်ကာ ဟားခါးခရိုင်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
နယ်နိမိတ်
ထန်တလန်မြို့နယ်၏ အရှေ့ဘက်တွင် ဟားခါးမြို့နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် မတူပီမြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ မိဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ မြောက်ဘက်တွင် ဖလမ်းမြို့နယ်များ တည်ရှိသည်။
လူဦးရေ
တီးတိန်မြို့နယ်တွင်နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများတွင် ချင်းလူမျိုးများ အများဆုံးနေထိုင်ကြသည်။ ထို့နောက် ဗမာလူမျိုးများ အစဉ်လိုက် များပြားစွာနေကြသည်။ ကိုးကွယ်မှုအနေဖြင့် ခရစ်ယာန်ဘာသာကို အများဆုံး ကိုးကွယ်ကာ ဗုဒ္ဓဘာသာကိုးကွယ်သူဦးရေမှာ အစဉ်လိုက်များပြားသည်။
စီးပွားရေး
ထန်တလန်မြို့နယ်သည် ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးမှုနှေးကွေးသော မြို့နယ်ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်နေလူထုသည် စိုက်ပျိုးရေးကို အဓိကလုပ်ကိုင်ကြသည်။ မြို့နယ်အတွင်း ငရုတ်အနည်းငယ်ထွက်ပြီး စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးမြို့နယ်သို့ အဓိကတင်ပို့သည်။
ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး
ထန်တလန်မြို့နယ်သည် ကုန်းလမ်းတစ်ခုသာသွားလာနိုင်ပြီး လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ခက်ခဲသည်။
အထက
အထက်တန်းကျောင်း ၄ကျောင်းရှိသည်။
အထက(ခွဲ)/အလက
• အလက (ထ(ခွဲ)) အိုင်ဘူရ်
• အလက (ထ(ခွဲ)) တလန်ပီး
• အလက (ထ(ခွဲ)) ငါဖိုင်ပီး
• အလက (ထ(ခွဲ)) ဇဲဖိုင်
• အလက (ထ(ခွဲ)) ဖာရွန်
• အလက (ထ(ခွဲ)) တလန်ခွာ
• အလက (ထ(ခွဲ)) မှောင်တလန်
• အလက (ထ(ခွဲ)) သီကီရ်
• အလက (ထ(ခွဲ)) ဟရိန်ခန်း
• အလက (ထ(ခွဲ)) လုံလဲရ်
• အလက ခွာဘုံ
• အလက ဘဲလ်ဟာရ်
• အလက လုံကျွဲပီ
• အလက သီဆဲင်
• အလက လုံကျွဲသဲ
• အလက ထန်ဇန်
• အလက ဒေါန်
• အလက ဝေါင်သူး
• အလက ကြောင်ထီးယား
• အလက ရှာလမ်
• အလက ခွာဟရန်း
အမက
မူလတန်း၊မူလွန်၊အလယ်တန်း(ခွဲ) ၈၅ ကျောင်းရှိသည်။
ဘူမိဗလအတုလျတေဇ
ဘူမိဗလအတုလျတေဇ (Bhumibol Adulyadej; ภูมิพลอดุลยเดช; ; ၅ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၂၇ – ၁၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၆) သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ စကြီမင်းဆက်၏ နဝမမြောက် ဘုရင်တစ်ပါးဖြစ်ကာ ရာမမင်းဟုလည်း ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ ၁၉၄၆ ဇွန်လ ၉ ရက်နေ့တွင် နန်းတက်ခဲ့ပြီး ကွယ်လွန်ချိန်အထိ ကမ္ဘာ့နန်းသက်အရှည်ကြာဆုံး မင်းတစ်ပါးဖြစ်ခဲ့ပြီး နန်းသက်မှာ နှစ် ၇၀ နှင့် ၁၂၆ ရက် ဖြစ်သည်။ သူ၏ လက်ထက်တွင် ဝန်ကြီးချုပ် အယောက် ၃၀ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဖော့ဘ် မဂ္ဂဇင်း မှတွက်ချက်ထားသည့် ဘုရင်ကြီး၏ အလုံးစုံပိုင်ဆိုင်မှုမှာ – ၂၀၁၀ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၀ဘီလီယံရှိပြီး ထိုမဂ္ဂဇင်း၏ အချမ်းသာဆုံး တော်ဝင်မျိုးနွယ်များစာရင်းတွင် ၂၀၀၈ခုနှစ်မှ ၂၀၁၃ခုနှစ်အထိ ထိပ်ဆုံးမှ ရပ်တည်ခဲ့သည်။
၂၀၀၆ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် ကျန်းမာရေး အားနည်းလာပြီး သီရိရာချ်ဆေးရုံတွင် ကြာမြင့်စွာ အချိန်ကုန်ဆုံးခဲ့ပြီး ၂၀၁၆ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၃ရက်နေ့တွင် ထိုဆေးရုံတွင်ပင် နတ်ပြည်စံခဲ့သည်။ သူသည် ယေဘုယျအားဖြင့် ထိုင်းပြည်သူများ၏ လေးစားကြည်ညိုခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ တစ်နှစ်အကြာ ၂၀၁၇ခုနှစ်တွင် တော်ဝင်အခမ်းအနားဖြင့် မီးသဂြိုဟ်ခဲ့သည်။ သူ့ကို သားဖြစ်သူ ဝချိရာလောင်ကွန်းက ဆက်ခံခဲ့သည်။
အမည်နာမ
ဘူမိဗလ်ဘုရင်၏ အမေရိကန်တွင် မွေးစာရင်း၌ "ဘေဘီ သိုင်ကလာ"ဟုဖော်ပြသည်။ သူ၏ မိဘများသည် ထိုစဉ်က ကျကရီနန်းဆက်၏ အကြီးအကဲဖြစ်သူ ညီတော် ပြဇာဓိပက (ရာမ၇ဘုရင်)နှင့် တိုင်ပင်ကာ မင်္ဂလာနာမည် ရွေးချယ်ကြသည်။ ရာမ၇ဘုရင်က သင်္သကရိုက်ဘာသာမှ ယူထားသော ဘူမိဗလ်အဒုလျဒေက်ျ (Bhumibol Adulyadej (ဒေဝနာဂရီ: भूमिबल अतुल्यतेज, IAST : Bhūmibala Atulyateja)) ဘူမိ (Bhūmi (भूमि)); အဓိပ္ပာယ်မှာ 'မြေ'၊ ဗလ (Bala (बल)); အဓိပ္ပာယ်မှာ 'ခွန်အား သို့မဟုတ် 'စွမ်းအား'၊ အဒုလျ (Atulya (अतुल्य));အဓိပ္ပာယ်မှာ 'တုနှိုင်း၍မရသော'၊ဒေ့ကျ်
(Tej (तेज));အဓိပ္ပာယ်မှာ 'စွမ်းအား' ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် "ဘူမိဗလ်အဒုလျဒေကျ်" (Bhūmibala Atulyateja, or Bhumibol Adulyadej)ကို ထိုင်းဘာသာတွင် မြေပြင်၏ခွန်အား၊အနှိုင်းမဲ့စွမ်းအားဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံဘုရင်ကြီးသည် ကမ္ဘာ့မိုးလေဝသနယ်ပယ်တွင် မိုးတုကို စတင်တီထွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော (Father of Royal Rainmaking) မိုးလေဝသပညာရှင်ကြီးဖြစ်သည်။
အစောပိုင်းဘဝ
ဘူမိဗလကို ၁၉၂၇ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ၅ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ်၊ ကမ်းဘရစ်ချ်မြိ့ရှိ အာဘန်တောင်ဆေးရုံတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဆုန်ခလာမင်းသား မဟီတလ အတုလျေတေဇနှင့် သာမန်မိဖုရား စရင်နာဂရင်ဒါ တို့မှ ဖွားမြင်သည်။ သူ၏ခမည်းတော်မှာ ဟားဗက်တက္ကသိုလ်တွင် ဆေးပညာဆိုင်ရာ သင်ယူနေချိန် ဖြစ်သည်။ သူ့တွင် အစ်မတော် မင်းသမီးဂလီယယ်နီ ဗာဒါနာနှင့် အစ်ကိုတော် မင်းသားအာနန္ဒာ မဟိတလတို့ရှိသည်။
ဖခင်ဖြစ်သူမှာ ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်မှ အောင်လက်မှတ်ရရှိခဲ့၍ ၁၉၂၈တွင် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ပြန်လာခဲ့ကြသည်။ ၁၉၂၉ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ကျောက်ကပ်ရောဂါဖြင့် ဖခင်ဖြစ်သူ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ဘူမိဗလမင်းသားမှာ ၂နှစ်ပင် မပြည့်သေးပေ။ သူသည် မတာဒေကျောင်းတွင် ခဏတာတက်ရောက်ခဲ့သည်။၁၉၃၂တော်လှန်ရေးအပြီး၊ ၁၉၃၃ခုနှစ်တွင် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံသို့ ပြန်သွားခဲ့ကြသည်။ ထိုနေရာတွင် သူသည် ဆက်လက် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။၁၉၃၄ခုနှစ်တွင် သူ၏ ပထမဆုံးကင်မရာကို ရရှိခဲ့ပြီး ဘဝတစ်လျှောက်လုံး ဓာတ်ပုံရိုက်ခြင်းကို စိတ်အားထက်သန်စေခဲ့သည်။ စည်းမျဉ်းခံဘုရင်စနစ် ပြောင်းလဲပြီးနောက် ၁၉၃၅ခုနှစ်တွင် ဆက်ခံမည့်သူမရှိသည့် ဦးရီးတော် ပြဇာဓိပက ရာထူးစွန့်လွှတ်လိုက်ရာ ကိုးနှစ်အရွယ် သူ၏အစ်ကိုတော်ဖြစ်သူ အာနန္ဒာ မဟီဒေါ နန်းတက်ခဲ့သည်။ သို့သော် မိသားစုမှာ ဆွစ်ဇာလန်တွင်သာ နေထိုင်နေခဲ့သည်။ တိုင်းရေးပြည်ရာများကို ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဘုရင်ခံကောင်စီမှ စီမံသည်။ သူတို့သည် ၁၉၃၈ခုနှစ်တွင် ၂လမျှသာ အိမ်ပြန်ခဲ့ကြသည်။၁၉၄၂ခုနှစ်တွင် ဘူမိဗလမင်းသားမှာ ဂျက်စ်ဂီတ ဝါသနာအိုးဖြစ်လာကာ ဆက်ဆိုဟွန်းကို တီးခတ်ခဲ့ပြီး သူ၏ဘဝတစ်လျှောက်လုံးကို စွဲလန်းစွာ မြတ်နိုးခဲ့သည်။ သူသည် အထက်တန်း ဒီပလိုမာ (ဘက်ကူလော်ရီယာ) ကို လူဆန်မြို့ရှိ Gymnase Classique Cantonalမှ ပြင်သစ်စာပေ၊လက်တင်နှင့် ဂရိဘာသာတို့ဖြင့် ရရှိခဲ့သည်။၁၉၄၅တွင် သိပ္ပံဘာသာရပ်များကို လူဆန်တက္ကသိုလ်တွင် ဆက်လက်သင်ကြားခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီးတွင် မိသားစုမှာ အိမ်ပြန်နိုင်ခဲ့ကြသည်။
ဆက်ခံခြင်းနှင့် ထိမ်းမြားခြင်း
အစ်ကိုတော်ဘုရင် အာနန္ဒာ မဟီဒေါမှာ ၁၉၄၆ခုနှစ် ဇွန်လ၉ရက်နေ့တွင် သေနတ်ဒဏ်ရာဖြင့် နတ်ရွာစံသွားခဲ့သည်။အစိုးရ၏ ကနဦးဖော်ပြချက်တွင် ကိုယ်တော်တိုင် မတော်တဆ ပစ်မိသည်ဟုဖော်ပြခဲ့သည်။ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေး ကော်မတီကမူ ဤသည်မှာ မဖြစ်နိုင်ကြောင်းပြောခဲ့သည်။ နန်းတော်၏ ကျွန်၂ယောက်မှာ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ကြောင်းထင်ရှား၍ ကွပ်မျက်ခံခဲ့ရသည်။ တတိယမြောက် ဖြစ်နိုင်ချေမှာ ညီအစ်ကို၂ယောက်မှာ သူတို့၏ ပစ္စတိုများဖြင့် ကစားနေကြစဉ် ဘူမိဗလမင်းသားမှ မတော်တဆပစ်မိခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် ထိုအချက်ကို မည်သည့်အခါမှ တရားဝင် ထည့်မစဉ်းစားရပေ။
ဘူမိဗလမင်းသားမှာ သူ၏အစ်ကိုတော်ကို ဆက်ခံခဲ့ကာ ဝမ်းနည်းခြင်းအထိမ်းအမှတ် ရက်၁၀၀မပြီးဆုံးမီတွင် ဆွစ်ဇာလန်သို့ ပြန်သွားခဲ့သည်။ သူ့အနေဖြင့် သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာတွင် စိတ်ဝင်စားခဲ့သော်လည်း နိုင်ငံတော်၏ခေါင်းဆောင်အဖြစ် လုပ်ကိုင်ရတော့မည်ဖြစ်၍ သူ၏ အဓိကဘာသာရပ်ကို ဥပဒေနှင့် နိုင်ငံရေးသိပ္ပံတို့တွင် စာရင်းသွင်းခဲ့သည်။ သူ၏ ဦးရီးတော် ရန်ဆစ် ပရာရောဆစ်မင်းသား (ချိုင်နတ်မင်းသား)မှာ ဘုရင်ခံဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဘူမိဗလဘုရင်၏ အမည်ဖြင့် ချိုင်နတ်မင်းသားမှာ ၁၉၄၂ခုနှစ်အာဏာသိမ်းမှုကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ၁၉၄၉ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကိုလည်း လက်မှတ်ထိုးခဲ့သည်။ ထိုဥပဒေမှာ ၁၉၃၂တော်လှန်ရေးအပြီး ပျောက်ဆုံးသွားသော ဘုရင်၏ အာဏာများကို ပြန်လည် မြှင့်တင်ပေးသော ဥပဒေဖြစ်သည်။ ၁၉၄၆ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ဆိုင်ယမ်အစိုးရမှ နတ်ရွာစံဘုရင် အာနန္ဒါမဟီဒေါ၏ အသုဘအခမ်းအနားအတွက် ဒေါ်လာထောင်ပေါင်းများစွာ ခွဲဝေပေးခဲ့သည်။၁၉၄၇အာဏာသိမ်းမှုနောက်ပိုင်း မငြိမ်မသက်မှုများကြောင့် ဘိသိတ်ပွဲကို ရွှေ့ဆိုင်းလိုက်ရသည်။ နန်းတွင်းဗေဒင်ပညာရှင်များက ၁၉၄၉ခုနှစ် မတ်လ၂ရက်ကို အခါတော်ပေးပြီး ရွေးချယ်ခဲ့ကြသည်။
ဆွစ်ဇာလန်တွင် ကျောင်းတက်နေစဉ် ဘူမိဗလမှာ ပြင်သစ်သို့ မကြာခဏ အလည်သွားလေ့ရှိသည်။ ပြင်သစ်တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ ထိုင်းနိုင်ငံသံအမတ်ကြီး၏ သမီးဖြစ်သူ သီရိခေတ်နှင့် ပထမဆုံး တွေ့ဆုံမိခဲ့သည်။ သီရိခေတ်မှာ ချူလာလောင်ကွန်းဘုရင်၏ မြစ်တော်စပ်သူလည်းဖြစ်သည်။ ထိုစဉ်က သီရိခေတ်မှာ အသက်၁၅နှစ်သာရှိသေးပြီး စန္ဒယားဖျော်ဖြေပွဲအတွက် လေ့ကျင့်နေသည်။
၁၉၄၈ခုနှစ် အောက်တိုဘာ၄ရက်နေ့တွင် ဘုရင်ဘူမိဗလမှာ ဖီယယတ်တိုပိုလီနိုကားဖြင့် လူဆန်မြို့အပြင်ဘက် ၁၀ကီလိုမီတာအကွာ ဂျီနီဗာ-လူဆန်လမ်းပေါ်တွင် ဘရိတ်အုပ်လိုက်သော ထရပ်ကား၏ နောက်ပိုင်းကို တိုက်မိလေသည်။နောက်ကျောပိုင်း၊မျက်နာနှင့် မျက်လုံးတွင် အပြင်းအထန်ဒဏ်ရာ ရသွားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် မီးသင်္ဂြိုဟ်ခြင်း အခမ်းအနားနှင့် ဘိသိတ်ပွဲကို ထပ်မံ ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့ပြန်သည်။ လူဆန်မြို့တွင် ဆေးရုံတက်နေစဉ် သီရိခေတ်မှာ မကြာခဏ လာလေ့ရှိသည်။ မယ်တော်ဆန်ဝမ် တလပတ်နှင့်တွေ့ကာ မယ်တော်က သားတော်ဘူမိဗလနှင့် ပို၍ရင်းနီးရန် အနီးအနားတွင် ကျောင်းပြောင်းတက်ရန် မေးခဲ့သည်။ ၁၉၄၉ခုနှစ် ဇူလိုင်၁၉ရက်နေ့တွင် တိတ်ဆိတ်စွာ စေ့စပ်ခဲ့ကြပြီး  ဘိသိတ်မခံမီ တစ်ပတ်အလို ၁၉၅၀ခုနှစ် ဧပြီ၂၈ရက်နေ့တွင် ထိမ်းမြားခဲ့ကြသည်။ သူတို့၏ လက်ထပ်ပွဲကို နယူးယောခ့်တိုင်းမ်သတင်းစာက ဆင်နှင့် ထီးဖြူမြေမှ အရိုးရှင်းဆုံး လက်ထပ်ပွဲဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။
ဘူမိဗလဘုရင်နှင့် မိဖုရားသီရိခေတ်တို့တွင် သားသမီး လေးပါးရှိသည်။
ဘိသိတ်ခံယူခြင်းနှင့် ဘွဲ့တော်များ
အချိန်နှောင့်နှေးစွာ ကြာမြင့်ပြီးမှ ပြီးဆုံးသွားသော အစ်ကိုတော် မဟီဒေါဘုရင်၏ အသုဘအခမ်းအနားပြီးနောက်တွင်ဘူမိဗလဘုရင်သည် ဘုရင်အဖြစ် ဘိသိတ်ခံယူခဲ့သည်။၁၉၅၀ခုနှစ် မေလ၅ရက်နေ့တွင် တော်ဝင်နန်းတော်ရှိ ဘိုင်ဆယ်သက်ဆင်ပလ္လင်ခန်းမတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ အခမ်းအနားတွင် ဘူမိဗလဘုရင်ကသူ့အနေဖြင့် ဆိုင်ယမ်ပြည်သူများ၏ အကျိုးနှင့် ပျော်ရွှင်မှုအတွက် ဖြောင့်မတ်စွာ အုပ်ချုပ်သွားမည်("เราจะครองแผ่นดินโดยธรรม เพื่อประโยชน์สุขแห่งมหาชนชาวสยาม")ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာတွင် နဝမရာမဘုရင် (King Rama IX) ခေါ်သော်လည်း ထိုင်းဘာသာတွင် ထိုကဲ့သို့ အသုံးမပြုပေ။ ထိုင်းလူမျိုး ပိုမိုအသုံးပြုသည့် အမည်သည် နိုင်လွမ်း (ในหลวง) သို့မဟုတ် ဖရားချောင်ယူဟွာ (พระเจ้าอยู่หัว- အမည်နှစ်မျိုးစလုံး မင်းဘုရင် သို့မဟုတ် ခေါင်းပေါ်မှာရှိသည့်သခင်)၊ ချောင်းချီဝစ် (ဘဝသခင်) တို့ဖြစ်ကြသည်။ ဥပဒေအရ ဘွဲ့အမည်သည် ဖရာဘတ် စုမ်းဒဂျ် ပါရာမင်းသာရ မဟာ ဘူမီဘော အဒူလျာဒက် (พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช) ဖြစ်သည်။
နတ်ပြည်စံခြင်း
ဘုရင်ကြီး ဘူမိဗလမှာ ၂၀၁၆ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၃ရက် ဒေသစံတော်ချိန် ညနေ ၃နာရီ၅၂မိနစ်တွင် ဘန်ကောက်မြို့၊ သီရိရတ်ချ်ဆေးရုံ၌ ကံကုန်ခဲ့သည်။နောက်တစ်နေ့တွင် ကြွင်းကျန်ရစ်သော အလောင်းတော်ကို တော်ဝင်နန်းတော်သို့ ယာဉ်တန်းဖြင့်ပြန်လည် သယ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ဓလေ့အရ ရေချိုးခြင်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သူ၏ တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်သူ အိမ်ရှေ့မင်းသား ဝသိလာလောင်ကွန်းမှ ပီးမန်းရတရာပလ္လင်ခန်းမတွင် ကျင်းပသော ရေချိုးခြင်းအခမ်းအနားကို ဦးစီး လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ဝမ်းနည်းခြင်း အထိမ်းအမှတ်ကာလကို တစ်နှစ်ကြာသတ်မှတ်ခဲ့သည်။
တော်ဝင်မီးသင်္ဂြိုဟ်ခြင်း အခမ်းအနားကို ၂၀၁၇ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ၅ရက်ကြာ ကျင်းပခဲ့သည်။ ရုပ်မြင်သံကြားများတွင် ရိုက်ကူးထုတ်လွှင့်ခြင်းမရှိခဲ့သော အမှန်တကယ် မီးသင်္ဂြိုဟ်ခြင်း အခမ်းအနားကို အောက်တိုဘာလ ၂၀၁၇ခုနှစ် ၂၆ရက်နေ့ ညနေပိုင်းတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သင်္ဂြိုဟ်အပြီး အကြွင်းအကျန်များနှင့် ပြာများကို တော်ဝင်နန်းတော်ရှိမဟာဖဆတ်ပလ္လင်ခန်းမ၊ တော်ဝင်အုတ်ဂူများနှင့် တော်ဝင်ဘုရား တို့တွင် ထားရှိသည်။ မြှပ်နှံအပြီးတွင် ဝမ်းနည်းခြင်းအချိန်ကာလကို ၂၀၁၇ခုနစ် အောက်တိုဘာလ၁၇ရက်နေ့ ညသန်းခေါင်တွင် ပြီးဆုံးခဲ့သည်။ ထိုင်းပြည်သူများသည် ပုံမှန်အရောင်များအတိုင်း ပြန်လည်ဝတ်ဆင်ခဲ့ကြပြီး ၂၀၁၉ခုနှစ် မေလ ၄ရက်မှ၆ရက်တွင် ကျင်းပမည့် နောက်တက်လာမည့် ဘုရင်အသစ်၏ ဘိသိတ်ခံယူခြင်းကို စောင့်စားနေခဲ့ကြသည်။
အရှေ့စုရွာ၊ ငှက်သိုက်
အရှေ့စုရွာ၊ ငှက်သိုက်
ဂျူလီယာ ဂေးလတ်
ဂျူလီယာ အီလင်း ဂေးလတ် (Julia Eileen Gillard) (၁၉၆၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၉ ရက် ဝေလနိုင်ငံ ဖွား) သည် ဩစတြေးလျနိုင်ငံ ၏ ၂၇ ယောက်မြောက်နှင့် လက်ရှိ ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဇွန်လ မှစ၍ ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဂေးလတ်သည် သူမ၏ မိသားစုနှင့် အတူ ဩစတြေးလျနိုင်ငံ အက်ဒလိတ်မြို့သို့ ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် ရွေ့ပြောင်းလာခဲ့ပြီး မစ်ချ်ဟမ်း ဒီမွန်စထရေးရှင်း ကျောင်း နှင့် အန်လေး အထက်တန်းကျောင်းတို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် ဂေးလတ်သည် မဲလ်ဘုန်းမြို့သို့ ပြောင်းရွေ့ခဲ့သည်။ သူမသည် မဲလ်ဘုန်း တက္ကသိုလ်မှ ဥပဒေဘွဲ့နှင့် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့တို့ဖြင့် ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် ဘွဲ့ရခဲ့သည်။ သူမသည် နိုင်ငံရေးနယ်ပယ်သို့ မဝင်ရောက်မီတွင် စလေတာ နှင့် ဂေါ်ဒွန် ဥပဒေရေးရာ ကုမ္ပဏီတွင် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး လုပ်ငန်းခွင်ဆိုင်ရာ ဥပဒေများကို အထူးပြုခဲ့သည်။