cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ရဲရွာ တာတမံ
ဓာတ်အားပို့ဆောင်ခြင်း (Transmission)
၂၀၂၂ခုနှစ်အထိ ရဲရွာစက်ရုံမှထွက်ရှိလာသော ဓာတ်အားများကို ၂၃၀ကေဗွီလိုင်းကြိုးများဖြင့်သာ သွယ်တန်းနိုင်သေးသဖြင့် စက်ရုံမှဓာတ်အားများကို အပြည့်အဝ မသုံးစွဲနိုင်သေးပေ။ အထက်မြန်မာပြည်မှဓာတ်အားကို အောက်မြန်မာပြည်သို့ ဗို့အားပြည့်ဝစွာပို့ဆောင်နိုင်ရန်အတွက် ၅၀၀ကေဗွီဓာတ်အားပို့ဆောင်ရေးလိုင်းများနှင့် ၅၀၀ကေဗွီပင်မဓာတ်အားခွဲရုံများ လိုအပ်သည်။ သို့သော် ထိုစီမံကိန်းများသည် ဆောင်ရွက်နေဆဲသာဖြစ်ပြီး ပင်မဓာတ်အားခွဲရုံများကို မိတ္ထီလာ၊ တောင်ငူ၊ ဘုရားကြီးတို့တွင် တည်ဆောက်ရန်လျာထားပြီး ထိုမှတဆင့် ရန်ကုန်တိုင်းသို့ သွယ်တန်းမည်ဖြစ်သည်။
နှစ်အလိုက် ဓာတ်အားထုတ်လုပ်ခဲ့မှု
ရဲရွာစက်ရုံသည် ဒီဇိုင်းပိုင်းအရ တစ်နှစ်လျှင် ၃၅၅၀ GWh ထုတ်လုပ်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ သို့သော် စက်ရုံစတင်လည်ပတ်သည့် ၂၀၁၀ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၂၁ခုနှစ်အထိ ၃၅၅၀ ကီလိုဝပ်နာရီသန်းပေါင်း ပြည့်ဝအောင် မလည်ပတ်ခဲ့ပေ။ နှစ်အလိုက်လည်ပတ်ခဲ့မှုများမှာ ​အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
ဆိုးကျိုးသက်ရောက်နိုင်မှုများ
ဆည်မတည်ဆောက်ခင် ရရှိသည့် အစီရင်ခံစာတခုအရ ရဲရွာဆည် တည်ဆောက်မှု ကြောင့် ရေလွှမ်းခံရမည့် နေရာရှိ ကျေးရွာများကို လျော်ကြေးမပေးဘဲ အဓမ္မရွှေ့ပြောင်းစေခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ၂၀ဝ၅ ခုနှစ်တွင် မြန်မာတိုင်းမ်စ် (Myanmar Times) သတင်းစာ၏ ဖော်ပြချက်အရ ဆည်အနီးရှိ ရွာ ၃ ရွာကို ရွှေ့ပြောင်းခဲ့သည် ဟု သိရသည်။ ဤကျေးရွာများသည် မြစ်ငယ်မြစ်အပေါ် ၎င်းတို့၏ သက်မွေးဝမ်းကျောင်းလုပ်ငန်းများအတွက် မှီခိုနေကြ ရပြီး ၎င်းတို့ အခြေပြုနေရသည့် အရင်းအမြစ်များ ရေလွှမ်းခံကြရမည် ဖြစ်သည်။ ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှုနေရာတခု ဖြစ်သည့် သိပ္ပစက္ခု ဓာတ်တော်စေတီများ ရေလွှမ်းခံရမည်ဖြစ်ပြီး လုံးဝပျောက်ဆုံးသွားရလိမ့်မည် ဖြစ်သည်။
ကျောက်ကုန်းရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
ကျောက်ကုန်းရွာ (Kyaukkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ တနယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၁၂၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆူးတောရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
ဆူးတောရွာ (Sutaw)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ မြေပဒုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၁၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြေပဒုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၀၂ ဦး၊ မ ၁၅၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၄၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နေပီယာမြက်
နေပီယာမြက် (Cenchrus purpureus) သည် အပူပိုင်းဒေသတွင်ပေါက်ရောက်သော မြက်မျိုးစိတ်တခုဖြစ်ပြီး အာဖရိကတိုက် ဌာနေမြက်ဖြစ်သည်။ ရေနှင့် မြေဩဇာလိုအပ်မှု နည်းပါးသောကြောင့် စိုက်ပျိုးရေး မဖြစ်ထွန်းသောမြေတွင် ပေါက်နိုင်သည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ နေပီယာမြက်ကို ကျွဲနွားစာမြက်အဖြစ်အသုံးချသည်။ သို့သော် နေပီယာမြက်သည် မြေတိုက်စားမှုကို ကာကွယ်ပေးနိုင်ခြင်း၊ မြေဆီလွှာကို ကောင်းမွန်စေခြင်းတို့ကြောင့် နောက်ပိုင်းတွင် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးအတွက် အသုံးချလာခဲ့သည်။
ကော့ဒိုင်ရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
ကော့ဒိုင်ရွာ(Kawtdaing)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ကျုံဘိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၆၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျုံဘိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၇၃၂ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၄၄၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခရီတူးရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ခရီတူးရွာ(Hkaritu)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဖုန်တန်ကောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၇၈၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖုန်တန်ကောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၄ ဦး၊ မ ၂၈၉ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၆၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လိင်တူစုံမက်ခြင်း
လိင်တူစုံမက်ခြင်း (Homosexuality) ဆိုသည်မှာ လိင်တူနှစ်ယောက်ဖြစ်ကြသည့် အမျိုးသားနှစ်ယောက်အကြား (သို့) အမျိုးသမီးနှစ်ယောက်အကြား ချစ်သူအဖြစ်စုံမက်ခြင်း၊ လိင်ဆက်ဆံရန် စိတ်ဝင်စားခြင်းမှတဆင့် လိင်ဆက်ဆံရန် အပြုအမူပြုလုပ်ခြင်းများကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။" လိင်တူဆက်ဆံခြင်းဆိုသည်မှာ လိင်ဆက်ဆံရာ အဓိက (၃) မျိုးထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး လိင်တူလိင်ကွဲ နှစ်မျိုးလုံးဆက်ဆံသူနှင့် လိင်ကွဲဆက်ဆံသူ၊ ၎င်းတို့အကြားတွင် လိင်ဆက်ဆံမှု လုံးဝမရှိသူများလည်း ရှိသည်။ သိပ္ပံ နှင့် ဆေးပညာနားလည်မှုများအရ မည်သူနှင့် လိင်ဆက်ဆံမည်ဆိုသည်မှာ ရွေးချယ်မှုတစ်ခုမဟုတ်ဘဲ လွန်စွာရှုပ်ထွေးသော ဇီဝဗေဒနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် အချက်အလက်များနှင့် သက်ဆိုင်နေသည်ဟု ဆိုသည်။ လိင်တူဆက်ဆံမှုများအား သဘာ၀မကျခြင်းနှင့် မူမမှန်သော ပြုရပ်များဟူ၍ ပြောဆိုကြသူများရှိနေသော်လည်း၊ သုသေသန စမ်းသပ်ချက်များအရ လိင်တူဆက်ဆံခြင်းမှာ လူသားတို့၏ လိင်ဆက်ဆံရန် ဇီဝပြောင်းလဲခြင်းတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး စိတ်ဝေဒနာအရ ဖောက်ပြန်ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းမဟုတ်ဟု တွေ့ရှိရသည်။ အခြေအမြစ်မရှိသော တွေးခေါ်ထင်မြင်ချက်များနှင့် တန်းတူညီမျှဆက်ဆံမှုမရှိခြင်းများကြောင့် လိင်တူဆက်ဆံသူများနှင့် လိင်တူလိင်ကွဲဆက်ဆံသူများတွင် စိတ်ဝေဒနာ ခံစားရနိုင်ခြင်းမျိုး ရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကာယကံရှင် လိင်တူဆက်ဆံသူများအပေါ် ပတ်ဝန်းကျင်မှ ခွဲခြားခေါ်ဝေါ်ခြင်းအမျိုးမျိုးရှိသော်လည်း နိုင်ငံတကာတွင် အများအားဖြင့် အမျိုးသမီးများဖြစ်လျှင် လက်စဘီယံ (lesbian) အမျိုးသားများကိုဂေး (gay) ဟုခေါ်လေ့ရှိသော်လည်း၊ ဂေးကို အမျိုးသားရော အမျိုးသမီးရောပါ ပုံမှန်အားဖြင့် ကိုယ်စားပြုခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ မိမိကိုယ်ကို မိမိ ဂေး (သို့) လက်စဘီယံဟု ပြောဆိုသူများသည် လိင်တူဆက်ဆံသည့် အတွေ့အကြုံရှိခဲ့သူများဖြစ်ကြပြီး အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် သူတေသီများအတွက် ယနေ့တိုင် တိကြစွာ အချက်အလက်ကောက်ယူရန် ခက်ခဲဆဲဖြစ်သည်။ အထူးစုံစမ်းလေ့လာချက်အရ (၂) ရာခိုင်နှုန်းမှ (၁၀) ရာခိုင်နှုန်းရှိ လူဦးရေသက်တမ်းတလျောက်တွင် လိင်တူဆက်ဆံမှုပုံစံမျိုးသဖွယ် ဆက်ဆံမှုမျိုးရှိခဲ့သည်။. ၂၀၀၆ခုနှစ် လေ့လာစမ်းစစ်မှုတစ်ခုတွင် အမည်မဖော်လိုသူ ၂၀%တို့မှ လိင်တူဆက်ဆံရန် စိတ်ခံစားမှုတချို့ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်ဟု ဖွင့်ဟခဲ့သော်လည်း၊ ၂-၃%သည် လိင်တူဆက်ဆံသူများဖြစ်သည်ဟု ဝင်ခံပြောဆိုကြသည်။ လိင်တူဆက်ဆံခြင်း အပြုအမူမျိုးကို လူသားတမျိုးထဲတွင် တွေ့ရှိရခြင်း မဟုတ်ဘဲ လူသားမဟုတ်သည့် တရိစ္ဆာန်များတွင်လည်း တွေ့ရှိနိုင်သည်။
လိင်တူဆက်ဆံသူများသည် ဘဝကြင်ဖော်များအဖြစ် ခံယူကြသူများရှိပြီး လက်တလောတွင်သာ နိုင်ငံရေးအဆင့်အထိ ၎င်းတို့၏တည်ရှိပုံနှင့် ရပ်တည်နိုင်ပုံကို လက်ခံလာကြခြင်းဖြစ်သည်။         ၎င်းလိင်တူဘဝပေါင်းဖော်များကိုကြည့်လျင် စိတ်ခံစားမှုအရ လိင်ကွဲဇနီးမောင်နှံများအတိုင်းဖြစ်သည်။ လိင်တူဘဝပေါင်းဖော်များကို သမိုင်းတလျှောက်တွင် ပုံစံအမျိုးမျိုးနှင့် သက်ရောက်ပုံအမျိုးမျိုးပေါ်မူတည်၍ အသိအမှတ်ပြုလက်ခံသူများရှိခဲ့ပြီး၊ ကန့်ကွက်ရှုံ့ချသူများလည်းရှိခဲ့သည်။ ၁၉ရာစုနှစ်ခန့်မှစ၍ ကမ္ဘာနှင့်ချီကာ LGBT ဆန္ဒထုတ်ဖော်မှုများ၊ တရားဥပဒေဘောင်အတွင်း အသိအမှတ်ပြုစေရန် ဆောင်ရွက်ခြင်းနှင့် လူအများသိစေရန် ပညာပေးထုတ်ဖော်ပြောဆိုခြင်းများပြုလုပ်၍ LGBT များအတွက် လက်ထပ်ပိုင်ခွင့်နှင့် အတူပေါင်းသင်းနေထိုင်ခွင့်များ၊ ကလေးမွေးစားခွင့်များ၊ ကလေးအုပ်ထိန်းခွင့်များ၊ အလုပ်ခွင်တွင် တန်းတူညီတူဆက်ဆံရေးများ၊ ကျန်းမာရေးထောက်ပံ့မှု တန်းတူညီတူရရှိစေရေးများ၊ မည်သည့်လိင် စိတ်ဝင်စားသည်ကို မခွဲခြားဘဲ စစ်မှုထမ်းခွင့်များ၊ နှိပ်ကွပ်ဆက်ဆံခြင်းမျိုး ပပျောက်စေရန်နှင့် အကာအကွယ်ပေးနိုင်ရန် စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။
အသုံးအနှုန်း
လိင်တူဆက်ဆံခြင်းကို ခေါ်ဆိုသည့် အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ homosexual သည် ဂရိဘာသာ နှင့် လာတင်ဘာသာ ပေါင်းစပ်ထားသည့် ὁμός homos၊ တူညီသည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး လာတင်ဘာသာဖြစ်သည့် homo၊ လူသတ္တဝါ ဟုဆိုသည့် စာလုံးနှင့် မတူညီပါ။ လိင်တူနှစ်ဦးကြားတွင် စုံမက်ခြင်းကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်ပြီး လက်စဘီယံများလည်း ပါဝင်လေသည်။ ဂေး ဆိုသည့် စကားလုံးသည် အများအားဖြင့် လိင်တူဆက်ဆံသူ ယောက်ျားများကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သော်လည်း LGBT လိင်တူဆက်ဆံသူများအားလုံးကို ခြုံငုံ၍ ခေါ်ဆိုသည့် စကားလုံးလည်း ဖြစ်သည်။ လိင်ဆက်ဆံမှုတွင် အမျိုးသမီးချင်းဖြစ်ပါက လက်စဘီယံဟုခေါ်ဆိုပြီး ထိုစာလုံးသည် ဂရိကျွန်းအမည်ဖြစ်သည့် 'လက္စဘိုစ်' ဆိုသည်မှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး ထိုကျွန်းတွင် နေထိုင်သည့် ကဗျာဆရာမ ဆပ်ဖို Sappho မှ သူနှင့် အမျိုးသမီးငယ်တို့ ချစ်ကျွမ်းဝင်ခဲ့ကြသည့်အကြောင်းကို ဖော်ကျူး ရေးသားခဲ့သည့် နေရာလည်းဖြစ်သည်။
သမိုင်း
လိင်တူဆက်ဆံသူတို့၏ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံမှုများကို ပတ်ဝန်းကျင်မှ အချိန်အလိုက်ပုံစံမျိုးမျိုး ဆက်ဆံလာခဲ့ကြသည်။ အမျိုးသားချင်း လိင်တူဆက်ဆံခြင်းနှင့်အတူ အများမှ လက်ခံမှုနှင့် ဆန့်ကျင်မှု မပြုလုပ်ထိုက်သော အရာများဟုဆိုကာ တရားဥပဒေများ ရေးဆွဲခြင်းနှင့် တရားစီရင်ခြင်း၊ သေဒဏ်ပေးခြင်းမျိုးလည်း ရှိခဲ့သည်။
သမိုင်းတလျှောက်ကို လေ့လာကြည့်လျှင် စက်မှုမထွန်းကားမီ အစောပိုင်းကာလတွင် လိင်တူဆက်ဆံသူများကို ပိုမိုဆန့်ကျင်မှုများတွေ့ရှိရပြီး ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု (၄၂) မျိုးမှ (၄၁) ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးသည် ဆန့်ကျင်ခဲ့ကြပြီး (၂၁) ရာခိုင်နှုန်းသည် လက်ခံသူများနှင့် လျစ်လျူရှုထားသူများဖြစ်ကြပြီး၊ ၁၂ရာခိုင်နှုန်းသည် ထိုအစဉ်အလာများရှိခဲ့ဟုဆိုသည်။ လူမျိုးခွဗေဒ ၇၀ ခုမှ ၅၉ ရာခိုင်နှုန်းသည် လိင်တူဆက်ဆံမှုမျိုး မရှိခဲ့၊ ရှိခဲ့လျင်လည်း နည်းပါးသည်ဆိုကြပြီး၊ ၄၁ရာခိုင်နှုန်းကမူ လိင်တူဆက်ဆံခြင်းမျိုး ရှိခဲ့ပြီး ထူးဆန်းသည့် အစဉ်အလာမဟုတ်ဟု ဆိုသည်။
အဗရာဟာမစ်ဘာသာများ (ဂျူး၊ ခရစ်ယာန်နှင့် အစ္စလာမ်ဘာသာများ)နှင့် ဆက်နွယ်နေသည့် ယဉ်ကျေးမှုများတွင် လိင်တူနှိမ်နင်းရေးဥပဒေများရှိခဲ့ပြီး၊ အချို့ခရစ်ယာန်ဂိုဏ်းများတွင်လည်း လိင်တူဆန့်ကျင်ရေးဥပဒေများ ရေးသားခဲ့ကြပြီး၊ လိင်တူဆက်ဆံခြင်းကို သဘာဝဆန့်ကျင် ပြစ်မှုကျူးလွန်သူများဖြစ်ဆိုကြသည်။ ယောက်ျားများအကြားစအိုဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းကို နှိမ်နင်းခြင်းသည် ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်များအကြားတွင်လည်း တွေ့ရှိနိုင်သည်။ ဂရိသမိုင်းတလျှောက်တွင်လည်း မကြခဏ တွေ့ရှိနိုင်ပြီး၊ ပလာတို အချိန်ကာလအထိ သဘာဝ မဟုတ်ဟု ဆိုကြသည်။
ညောင်ဖြူရိုးရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
ညောင်ဖြူရိုးရွာ (Nyaunghpyuyoe)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ရွာငံမြို့နယ်၊ ညောင်အိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၉၁၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်အိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၂၂ ဦး၊ မ ၁၃၉၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၂၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြည်း
ခရစ်တော် မပေါ်မီ နှစ်ပေါင်းများစွာ အထက်က အီဂျစ်လူမျိုးတို့သည် မြည်းကို ယဉ်ပါးအောင်ပြုလုပ်ခိုင်းစေခဲ့ ကြောင်းကို ထိုတိုင်းပြည်ရှိ အလွန်ရှေးကျသော သင်္ချိုင်းဂူများ အတွင်း၌ ကျောက်နံရံတို့တွင် မြည်းပုံများ ထွင်းထုထားခဲ့ ကြသည်ကို တွေ့မြင်ရခြင်းဖြင့် သိရှိရလေသည်။ ထိုကြောင့် မြည်းသည် မြင်းထက် အလျင် လူတို့၏ မိတ်ဆွေဖြစ်ခဲ့ ကြောင်း ထင်ရှား၏။ အီဂျစ်နိုင်ငံတွင် နိုင်းမြစ်ကမ်းအရှေ့ဘက်ရှိ နူဗီယန်သဲကန္တရများနှင့် အာရှတိုက်အလယ်ပိုင်း ပူပြင်းခြောက်သွေ့သော အရပ်များသည် ယနေ့ထက်တိုင် မြည်းရိုင်းများ ကျက်စားရာ အရပ်ဒေသများဖြစ်ကြသည်။
မြည်းကို အများက ထူသည် ထုံသည်ဟု စွပ်စွဲပြောဆိုလေ့ရှိ ကြသော်လည်း မြည်းရိုင်းများကို တွေ့မြင်ဘူးသူ ခရီးသည်များကမူ ထိုစွပ်စွဲချက်မှာ လုံးဝမမှန်ဟု ဆိုပေလိမ့်မည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် မြည်းရိုင်း များသည် အလွန် လျင်မြန်ဖျတ်လတ်သော တိရစ္ဆာန်များဖြစ်၍ ရဲရဲရင့်ရင့် လည်းရှိကြသည်ကို တွေ့မြင်ရခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ အစာကျွေးရာတွင်လည်း မြင်းကဲ့သို့ ဂရုစိုက်ကျွေးရန် မလိုချေ။ လူတို့ယဉ်ပါးအောင် ပြုလုပ်၍ ခိုင်းစေလျက်ရှိသော မြည်းများမှာ အာဖရိကတိုက် အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံရှိ မြည်းမျိုးမှဆင်းသက်လာသော အမျိုးဖြစ်လေသည်။
မြည်းသည် ပုံသဏ္ဌာန်အားဖြင့် မြင်းကျားနှင့်တူ၏။ သို့သော် ကိုယ်ပေါ်၌ အစင်းကျားများ မပါရှိချေ။ မြင်းထက် ကိုယ်ထည်သေးငယ်၍၊ အများအားဖြင့် ညိုမွဲမွဲအသွေးရှိသည်။ မြည်းများတွင် ရှည်၍ ထောင်နေသော နားရွက်များရှိ၍ မြင်းထက် လည်ဆံ တိုသည်။ အင်္ဂလန်ပြည်သို့ ၁၆ ရာစု နှစ်များအတွင်း၌ မြည်းများ စတင်၍ ရောက်ရှိသွားရာ ယနေ့တိုင်အောင် ဝန်ဆွဲရန်အတွက် မြည်းကို အသုံးချလျက်ရှိကြသည်။
ရှေးအခါမှ စ၍ မြည်းကို ထူထိုင်းသော တိရစ္ဆာန်ဟု သမုတ်ခဲ့ကြသည်။ အီဂျစ်လူမျိုးတို့သည် အသိဉာဏ် ကင်းမဲ့သော သူတစ်ယောက်၏ ပုံကို ရေးဆွဲသည့်အခါ၌ ထိုသူ၏ ကိုယ်တွင် မြည်းဦးခေါင်းနှင့် မြည်းနားရွက်များကို တပ်ဆင်ထားလေ့ရှိကြ၏။ ဥရောပတိုက် တောင်ပိုင်းတွင် မြည်းများကို ဂရုစိုက်မွေးမြူထားကြသဖြင့် မြည်းမျိုးကောင်းများကို ထိုအရပ်များ၌ တွေ့ရှိရသည်။ သို့ရာတွင် ဆီးရီးယား ပြည်နှင့် အီဂျစ်ပြည်များ၌သာလျှင် မျိုးအကောင်းဆုံး မြည်းများကို တွေ့မြင်နိုင်လေသည်။ မြည်းနို့ရည်ကိုလည်း လူတို့ သောက်သုံးကြသည်။ အထူးသဖြင့် မသန်စွမ်း သူများအတွက် သင့်လျော်သည်။ မြည်းထီးနှင့် မြင်းမတို့ မျိုးစပ်၍ ပေါက်ဖွားလာသော သားသမီးများကို လားဟုခေါ်သည်။
သိပ္ပံ အလိုအားဖြင့် မြည်းသည် အီကီံဒီးမျိုးရင်းတွင် ပါဝင်၍ လူတို့မွေးမြူခိုင်းစေလျက်ရှိသော မြည်းနှင့် အာဖရိကတိုက်ရှိ မြည်းရိုင်းနှစ်မျိုးလုံးကို အီကွပ် အက်ဆိနပ်ဟု ခေါ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခွာမစုံသော တိရစ္ဆာန်များ
ကြိမ်နှုန်း
ကြိမ်နှုန်း (frequnecy) ဆိုသည်မှာ သတ်မှတ်ထားသည့် အချိန် အတိုင်းအတာ အတောအတွင်း ထပ်ခါတလဲလဲ ဖြစ်ပျက်သည့်အရေအတွက် (ဝါ) သံသရာစက်ဝန်း တစ်ပတ်စာ လည်ပတ်နေသည့် အကြိမ်အရေအတွက်ကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ ကြိမ်နှုန်းကို ဟက်ဇ် (Hertz - Hz) ဖြင့် တိုင်းတာပြီး တစ်စက္ကန့်လျှင် ဖြစ်ရပ်တစ်ကြိမ် ဖြစ်ပွားမှုနှင့် ညီမျှသည်။
ကြာမြင့်ချိန် (သို့) ကာလသည် ထပ်ခါတလဲလဲဖြစ်ပွားနေသော ဖြစ်ရပ်တစ်ခု၏ သံသရာတစ်ပတ်လည်မှု ကြာချိန်ဖြစ်သောကြောင့် ကာလသည် ကြိမ်နှုန်း၏ အပြန်အလှန်ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် နှလုံးသည် တစ်မိနစ်လျှင် အကြိမ်ရေ ၁၂၀ (2 Hz) ဖြင့် ခုန်နေသည်ဆိုပါက ၎င်း စည်းချက်တစ်ခုနှင့် တစ်ခုအကြားကာလ (
T
)သည် တစ်စက္ကန့်၏ တစ်ဝက်ဖြစ်သည် (အချိန် ၆၀ စက္ကန့် ကို အခေါက်ရေ ၁၂၀ နှင့် စားခြင်း)။
အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များ နှင့် ပမာဏပြသင်္ကေတ(ယူနစ်)များ
thumb|၂.၈ စက္ကန့် ကြာချိန်နှင့် ၀.၆ ဟက်ဇ် ကြိမ်နှုန်းတို့ဖြင့် နေရာနှစ်ခုသို့ အပြန်အလှန် ရွေ့လျားနေသော ချိန်သီးတစ်လုံး ကြိမ်နှုန်း (frequency) သည် သိပ္ပံနှင့် အင်ဂျင်နီယာ ပညာရပ်များတွင် အရေးပါသည့် ပါရာမီတာတစ်ခုဖြစ်ပြီး Oscillatory နှင့် Vibratory ကဲ့သို့သော စက်မှုပိုင်းဆိုင်ရာ တုန်ခါမှု တိုင်းတာခြင်းများ၊ အချက်ပြထုတ်လွှင့်မှုများ (အသံ)၊ ရေဒီယိုလှိုင်းများ၊ အလင်း စသည်တို့ကို ဖော်ပြသတ်မှတ်ရန်အတွက် အသုံးပြုသည်။
ရူပဗေဒပညာရပ်တွင် လှိုင်းတစ်ခု၏ ကြိမ်နှုန်းဆိုသည်မှာ အချိန်ပမာဏ တစ်စက္ကန့်အတွင်း အမှတ်တစ်ခုအား ၎င်းလှိုင်း၏အထွဋ်အထိပ် ဖြတ်သွားသော အရေအတွက်ကို ဆိုလိုသည်။
တုန်ခါမှု၊ လှိုင်းများ (သို့) ရိုးရိုးရှင်းရှင်း စည်းချက်ကျရွေ့လျားမှု ကဲ့သို့သော သံသရာလည်သည့် ဖြစ်စဉ်များအတွက် ကြိမ်နှုန်း ဟူသော အသုံးအနှုန်းကို အချိန်ပမာဏအလိုက် သံသရာလည်မှု (သို့) တုန်ခါမှု အကြိမ် အရေအတွက် အဖြစ်သတ်မှတ်သည်။ ကြိမ်နှုန်းအတွက် သမားရိုးကျ ပမာဏပြ (ယူနစ်) သင်္ကေတမှာ အင်္ဂလိပ်စာလုံး "(f )" ဖြစ်ပြီး ဂရိစာလုံး "( \nu - nu)" ကိုလည်း တခါတရံ သုံးလေ့ရှိသည်။ ကြာမြင့်ချိန် (သို့) ကာလ (T) သည် အပြန်အလှန်ရွေ့လျားမှု တစ်ကြိမ်ပြီးမြောက်ရန် ကြာချိန်ဖြစ်သည်။
သင်္ချာပုံသေနည်း
right|thumb|220x220px|ကွဲပြားသည့်ကြိမ်နှုန်း(f) များဖြင့် Sine Wave သုံးခု ကြိမ်နှုန်း (frequency) နှင့် ကြာမြင့်ချိန် (period) ၏ဆက်စပ်မှုကို သင်္ချာပုံသေနည်းဖြင့်ဖော်ပြရလျှင် အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။ -
လှိုင်းပျံ့နှံ့မှုဆိုင်ရာ
မပျံ့နှံ့နိုင်သည့် ကြားခံနယ် (လှိုင်းအလျင်သည် ကြိမ်နှုန်းနှင့်မကင်းသော ကြားခံနယ်)တွင်ရှိသော အလှည့်ကျဖြစ်ပျက် လှိုင်းများတွင် လှိုင်း အလျား( λ ) နှင့် ကြိမ်နှုန်း (f ) တို့သည် ပြောင်းပြန်အချိုးကျသည်။ ပျံ့နှံ့နိုင်သည့် ကြားခံနယ် တွင်ပင် Sine Wave ၏ ကြိမ်နှုန်း (f ) သည် ၎င်း၏ ပကတိအလျင် (v ) အား လှိုင်းအလျား ( λ ) ဖြင့် စားခြင်းနှင့်ညီမျှသည်။ ကြိမ်နှုန်း (frequency) နှင့် လှိုင်းအလျား (wavelength) ၏ ဆက်စပ်မှုကို သင်္ချာပုံသေနည်းဖြင့်ဖော်ပြရလျှင် အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -
လေဟာနယ်အား ဖြတ်သန်းရွေ့လျားနိုင်သော လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းများဆိုင်ရာ အထူးကိစ္စရပ်များအတွက်ဆိုလျှင် ၎င်းလှိုင်းများ၏ အလျင် (v ) သည် လေဟာနယ်တွင် ရွေ့လျားနိုင်သော အလင်း၏အမြန်နှုန်း (ဝါ) အလင်းအလျင် (c ) နှင့် တူညီသောကြောင့် ထိုကဲ့သို့သော အထူးကိစ္စရပ်များအတွက်ဆိုလျှင် ပုံသေနည်းသည် အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -
မိုနိုခရုမ်း (monochrome) အရင်းအမြစ်မှ ထွက်ပေါ်လာသည့် လှိုင်းများသည် ကြားခံနယ်တစ်ခုမှ တစ်ခုသို့ ရွေ့လျားသောအခါ ကြိမ်နှုန်းမှာတူညီနေမြဲဖြစ်ပြီး—၎င်းတို့၏ လှိုင်းအလျားနှင့် အလျင်တို့သာ ပြောင်းလဲသွားခြင်းဖြစ်သည်။
ဥပမာ(၁)
၎င်းကို မြင်ယောင်စေရန် ပုံဖော်ပြရလျှင် တူညီသော အမြန်နှုန်းတစ်ခုဖြင့် သွားနေသည့် ရထားနှစ်စင်းရှိပြီး၊ တစ်စင်းတွင်ရှိသော တွဲများ၏ အရွယ်အစားသည် နောက်တစ်စင်းထက် သေးငယ်သည် ဆိုကြပါစို့၊ အကယ်၍ လူတစ်ယောက်သည် ဆိုင်းဘုတ်ကဲ့သို့ မရွေ့လျားနိုင်သောအရာတစ်ခုမှ မူတည်နေရာပြု၍ တစ်စက္ကန့်အတွင်း ဖြတ်သွားသည့် တွဲ အရေအတွက်ကို ရထားတစ်စင်းစီအား ရေတွက်ကြည့်မည်ဆိုပါက ဖြတ်သွားသည့် တွဲ အရေအတွက် အကြိမ်ရေကို သိရှိရမည်ဖြစ်သည်။ ထိုအခါ ၎င်း မူတည်နေရာကို ဖြတ်သွားသည့် ရထားတစ်စင်းစီမှ တွဲများ၏ အရေအတွက်နှင့် အကြိမ်ရေသည် ကွာခြားနေလိမ့်မည် ဖြစ်သည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ပိုသေးသော တွဲများဖြင့် ရထားသည် တွဲ ပိုကြီးသော ရထားထက် တစ်စက္ကန့်အတွင်း ဖြတ်သွားသည့် တွဲ အရေအတွက် ပိုများနေသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ တစ်စက္ကန့်အတွင်း ရထားတွဲ အစီးရေ မည်မျှ ကျော်ဖြတ်သည်ကို သိရှိခြင်းဖြင့် ရထား၏ အရှိန်ကိုသိရှိနိုင်ပြီး၊ ထိုအရှိန်ကို သိရှိခြင်းဖြင့်လည်း ရထားတစ်ခုစီမှ တွဲ၏ အရွယ်အစားကို သင်္ချာနည်းဖြင့် တွက်ချက်နိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြိမ်နှုန်း ကဏ္ဍ:အချိန် ကဏ္ဍ:အသံ ကဏ္ဍ:အလှည့်ကျ သဘာဝဖြစ်စဉ်များ
တတိုအဲဘ
တတိုအဲဘ သည် နိုင်ငံခြားသားဘာသာစကားလေ့လာသူများအတွက် ရည်ရွယ်သည့် အခမဲပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ကာ အသုံးပြုနိုင်သည့် ဥပမာစာကြောင်းများစွာကို သိမ်းဆည်းထားသည့် အွန်လိုင်းဒေတာဘေ့တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းအမည်သည် ဂျပန်ဘာသာစကား တတိုအဲဘ "tatoeba" (例えば)ဖြစ်လာသည်။ တတိုအဲဘဆိုသည်မှာ "ဥပမာအားဖြင့်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ အခြားအွန်လိုင်းအဘိဓာန်များနှင့် မတူညီသည်မှာ တတိုအဲဘသည် စကားလုံးများပေါ်တွင် အဓိကထားကာ ပြီးပြည့်စုံသည့် ဘာသာပြန်စာကြောင်းများပေါ်တွင် အာရုံထားသည်။
ထို့အပြင် ဒေတာဘေ့၏ တည်ဆောက်ထားပုံသည် တစ်ဦးမျသည် အများဆီသို့ ပတ်သက်သည့်ပုံစံပေါ်တွင် ထားရှိသည်။ စာကြောင်းတစ်ကြောင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ဘာသပြန်ျားစွာ ရှိသည့်သာမက ၎င်း၏ အခြားဘာသာစကားများအားလုံးသို့ ဘာသာပြန်ထားမှုကို ကြည့်ရှုနိုင်သည်။
ရည်ရွယ်ချက်
ဤတတိုအဲဘပရောဂျက်၏ ရည်ရွယ်မှာ ဘာသာပြန်နှင့် စာကြောင်းဒေတာဘေ့တစ်ခုကိ တည်ဆောက်ရန် ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ဘာသာစကားလေ့လာသည့် အပ်ပလီကေးရှင်းတစ်ခုအနေဖြင့် မည်သူမဆို ပါဝင်နိုင်ပြီး အသုံးပြုနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ ပရောဂျက်သည်ဒေတာများကို ဖန်တီးနိုင်မည် ဖြစ်ပြီး၊ ပရိုဂရမ်မာများသည် အပ်ပလီကေးရှင်း၏ ကုဒ်ရေးသားမှုအပေါ်တွင်သာ အာရုံစိုက်ရန်သာ ဖြစ်သည်။ ပရောဂျက်မှ စုဆောင်းထားရှိသည့် ဒေတာများကို အခမဲ့အနေဖြင့်  Creative Commons Attribution (CC-BY)  လိုင်စင်ဖြင့် ရရှိနိုင်မည် ဖြစ်သည်။
အကြောင်းအရာ
၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် တတိုအဲဘတွင် ဘာသာစကား ၃၃၇ မျိုးဖြင့် စာကြောင်းပေါင်း ၇၅၀၀၀၀၀ ခုကျော် ရှိခဲ့သည်။ ဘာသာစကား ၁၀ မျိုးတို့၏ စာကြောင်းသည် ပရောဂျက်တစ်ခုလုံး၏ ၇၃ ရာခိုင်နှုန်း ရှိသည်။ ဘာသာစကား ၉၈ မျိုးတို့၏ စာကြောင်းများသည်လည်း စာကြောင်းရေ ၁၀၀၀ ကျော် ရှိသည်။ ပထမတန်းဝင် ဘာသာစကား ၁၄ ခုတို့သည်လည်း တစ်ခုချင်းစီတွင် စာကြောင်းရေ ၁၀၀၀၀ ကျော် ရှိနေသည်။
ဘာသာစကားအားလုံးနှင့် ပတ်သက်သည့် အချက်အလက်များကို တွင် တွေ့နိုင်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
တတိုအဲဘကို ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် Trang Ho က တီထွင်ခဲ့သည်။ သူမသည် မူလက "multilangdict"ပရောဂျက်အမည်အောက်တွင် စတင်၍ ဤပရောဂျက်ကို လွှင့်တင်ခဲ့သည်။
အသွင်အပြင်
မှတ်ပုံတင်ထားခြင်း မရှိသည့် အသုံးပြုသူများပင်လျှင် စကားလုံးမျိုးကို မည်သည့်ဘာသာစကားဖြင့်မဆို ရှာဖွေနိုင်သည်။ တတိအဲဘရှိ စာကြောင်းတစ်ခုချင်းစီတို့သည် နောက်လာမည့် ပုံစံတူဘာသာပြန်များတွက် ပြသပေးထားသည်။ တိုက်ရိုက်နှင့် တိုက်ရိုက်မဟုတ်သည့် ဘာသာပြန်ထားမှုများကိုလည်း ခွဲခြားပေးထားသည်။ စာကြောင်းများကိုလည်း အကြောင်းအရာအပေါ်မူတည်ကာ တွဲပေးထားသည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ် အစောပိုင်းတွင် ဘာသာစကား ၁၉ မျိုးတွင် စာကြောင်းရေ ၂၀၀၀၀၀ ကျော် ရှိခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ကိုလည်း မတူညီသည့် အရည်အသွေးများဖြင့် အသံဖတ်နိုင်သည်။ စာကြောင်းများကို ဘာသာစကား, tag သို့မဟုတ် အသံဖြင့် ဖွင့်လှစ်နိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်ဘာသာအဘိဓာန်များ ကဏ္ဍ:အွန်လိုင်းအဘိဓာန်များ
ကစ္ဆပဇာတ်
(၃)ဇာတ် ရှိပါသည်။ ဒုကနိပါတ် - ၃။ ကလျာဏဝဂ် -၁၇၈ - ကစ္ဆပဇာတ်။ ။ မိမိမွေးဖွားရာ အရပ်ကို မစွန့်နိုင်သဖြင့် ဆင်းရဲငြိုငြင်စွာ သေပွဲဝင်ရသော လိပ် အကြောင်း။
မိဘပြောမှု လိုက်နာပြု
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သာဝတ္ထိပြည် အမျိုးတစ်ဦး၌ ယဉ်းအနာဖြစ်လေ၏။ ထိုအခါ မိဘတို့သည် သားကို “ချစ်သား ... ဤအိမ်တွင် မနေလင့်၊ နံရံကို ဖောက်ကာ အရပ်တစ်ပါးသို့သွား၍ အသက်ကို စောင့်ရှောက်လော့၊ ရောဂါငြိမ်းသောအခါမှ ပြန်လာ၍ ဤမည်သော အရပ်၌ မြှုပ်နှံထားသော ဥစ္စာကို တူးဖော်၍ယူကာ အသက်မွေးရစ်လော့” ဟု ပြောကြားလေ၏။
သားသည် မိဘတို့စကားကို နားထောင်ကာ အိပ်နံရံကိုဖောက်၍ အရပ်တစ်ပါးသို့ ပြေးသွားပြီးလျှင် အနာငြိမ်းသောအခါ ပြန်လာ၍ မြှုပ်နှံထားသော ဥစ္စာကို တူးဖော်ကာ အိမ်ရာထောင်လျက် အသက်မွေးလေ၏။
ရောဂါကင်းကွာ ချမ်းသာရာ
တစ်နေ့သ၌ အမျိုးသားသည် ထောပတ်၊ ဆီ အစရှိသော လှူဖွယ်ဝတ္ထုတို့ကို ယူဆောင်ကာ မြတ်စွာဘုရားထံ ဆည်းကပ်လေ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် အမျိုးသားအား “ဒါယကာ - သင်တို့အိမ်၌ *ယဉ်းအနာဖြစ်သည်ဟု ကြားဖူးသည်၊ သင် အဘယ်သို့ လွတ်မြောက်သနည်း” ဟု မေးတော်မူလျှင် အမျိုးသားလည်း မိမိလွတ်မြောက်ခဲ့သော အကြောင်းကို မြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်ထားလေ၏။
[*ယဉ်းအနာ - ကူးစက်တတ်သော အနာတစ်မျိုး၊ ပါဠိဘာသာဝယ် (အဟိဝါတရောဂ) မြွေဆိပ်ကဲ့သို့ လျင်မြန်စွာ သေတတ်သောအနာကို ဆိုလိုဟန်တူသည်။]
မြတ်စွာဘုရားသည် “ဒါယကာ ... ရှေးအခါ၌လည်း ဘေးဖြစ်သည်ရှိသော် မိမိတို့နေရာအရပ်၌ တပ်စွန်းလျက် အရပ်တစ်ပါးသို့ မသွားဘဲနေသော သတ္တဝါတို့သည် သေကြဖူးပြီ၊ မိမိနေ့ရာ၌ မတပ်စွန်းဘဲ အရပ်တစ်ပါးသို့ သွားသော သတ္တဝါတို့သည် အသက်ချမ်းသာ ရဖူးကုန်ပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
မွေးဖွားရာအရပ် တပ်စွန်းလတ်
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ကာသိကရွာငယ်တစ်ခုဝယ် အိုးထိန်းသည်အမျိုး၌ ဖြစ်၍ အိုးလုပ်ကာ သားမယားကို ကျွေးမွေးလေ၏။
ဗာရာဏသီပြည်၌လည်း မြစ်ကျိုးနှင့် တစ်စပ်တည်း ဆက်လျက်ရှိတည်သော အိုင်ကြီးတစ်အိုင် ရှိလေ၏။ ထိုအိုင်ကြီးသည် ရေများသောအခါ မြစ်ရေနှင့်စပ်လျက် တည်ရှိ၏။ ရေနည်းသောအခါ အသီးအခြားတည်ရှိ၏။ ငါး၊ လိပ်တို့သည် ဤနှစ်၌ မိုးကောင်းလတ္တံ့၊ ဤနှစ်၌ မိုးခေါင်လတ္တံ့ဟု သိကြသဖြင့် အိုင်ရေနှင့် မြစ်ရေ တစ်စပ်တည်း တည်ရှိသောအခါ အိုင်မှထွက်က မြစ်သို့ သွားကြကုန်၏။
လိပ်တစ်ကောင်ကား ဤအရပ်သည် ငါမွေးဖွားရာအရပ်၊ ကြီးပြင်းရာအရပ်ဖြစ်သည်၊ မိဘတို့ နေရာအရပ်လည်း ဖြစ်သည်၊ သို့အတွက် ဤအရပ်ကို မစွန့်နိုင်ဟု မြစ်သို့မသွားဘဲ နေရစ်၏။ နွေအခါဝယ် အိုင်ကြီးသည် ရေပြတ်လေ၏။ ထိုလိပ်သည် ရေပြတ်လတ်သော် အိုးထိန်းသည်၏ မြေစိုင်ယူရာအရပ်တွင် မြေကိုကျစ်၍ အတွင်းသို့ဝင်ကာနေ၏။
ဆင်းရငြိုငြင် သေပွဲဝင်
အိုးထိန်းသည်သည် မြေကိုယူအံ့သောငှာ ထိုအရပ်သို့လာ၍ မြေကို ပေါက်တူးဖြင့် ပေါက်သည်ရှိသော် လိပ်၏ ကျောကုန်းကို ပေါက်မိ၍ မြေစိုက်ကဲ့သို့ ပေါက်တူးဖြင့်ယူကာ ကုန်းပေါ်သို့ ချလေ၏။ ထိုလိပ်သည် ပြင်းထန်စွာ ဆင်းရဲဝေဒနာသို့ ရောက်၍ -
“အို - အဂ္ဂဝ ... ဤအရပ်သည် ငါမွေးဖွားရာအရပ်၊ ကြီးပြင်းရာအရပ်၊ မိဘတို့နေရာအရပ် ဖြစ်၏ဟု မစွန့်နိုင်၍ ညွန်၌နေမိ၏။ အားကြီးသောသူသည် အားနည်းသောသူကို နှိပ်စက်သကဲ့သို့ ညွန်သည် နှိပ်စက်ဘိ၏” –
ဟု အိုးထိန်းသည်အား ပြောဆိုပြီးလျှင် သေလေ၏။
အိုးထိန်းသည်ဆုံးမ တရားရ
အိုးထိန်းသည်လည်း ထိုလိပ်ကိုယူ၍ အလုံးစုံသော ရွာနေလူတို့ကို စည်းဝေးစေပြီးလျှင် “အချစ်တို့ ... ဤလိပ်ကား တစ်ပါးသောငါးလိပ်တို့ မြစ်သို့သွားသည်ရှိသော် မိမိနေရာအရပ်၌ တပ်စွန်းကာ မြေစိုင်ယူရာအရပ်တွင် ဝင်၍နေမိသည့်အတွက် ငါမြေစိုင်ယူသောအခါ ပေါက်တူးဖြင့် ပေါက်မိသဖြင့် မိမိပြုအပ်သောအမှုကို အောက်မေ့၍ ငိုကြွေးမြည်တမ်းကာ သေရရှာ၏။ ဤလိပ်သည် မိမိနေရာ၌ တပ်စွန်းသည့်အတွက် သေခြင်းသို့ရောက်ရ၏။ သင်တို့သည်လည်း ဤလိပ်ကဲ့သို့ မဖြစ်စေသင့်၊ ဤနေ့မှစ၍ ငါ၏ရူပါရုံ ငါ၏ သဒ္ဒါရုံ၊ ငါ၏ ဂန္ဓာရုံ၊ ငါ၏ရသာရုံ၊ ငါ၏ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ၊ ငါ့မယား၊ ငါ့သား၊ ငါ့သမီး၊ ငါ့ကျွန်၊ ငါ့ဥစ္စာဟူ၍ ဤတဏှာအစွန်းဖြင့် မမှတ်ယူ မစွဲလမ်းကြကုန်လင့်၊ သတ္တဝါဟူသမျှ တစ်ယောက်တည်းသာလျှင် ဘုံသုံးပါးတွင် ကျင်လည်နေကြရ၏။ တပြောင်းပြန်ပြန်ဖြစ်ရ၏” စသည်ဖြင့် သဗ္ဗညုမြတ်စွာဘုရား၏ တင့်တယ်ခြင်းဖြင့် လူအများအား အဆုံးအမ ဩဝါဒပေးလေ၏။ ထိုအဆုံးအမဩဝါဒသည် ဇမ္ဗူဒိပ်တစ်ကျွန်းလုံး ပျံ့နှံ့၍ အနှစ်ခြောက်သောင်းတို့ပတ်လုံး တည်လေ၏။
လူတို့သည် အိုးထိန်းသည်၏ အဆုံးအမဩဝါ၏၌ တည်လျက် ကုသိုလ်ကောင်းမှုကို ပြုစုအားထုတ်၍ သေလွန်သောအခါ နတ်ပြည်သို့ လားကြရကုန်၏။
ဤဒေသနာတော်၏အဆုံး၌ အမျိုးကောင်းသားသည် သောတာပတ္တိဖိုလ်၌ တည်လေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ လိပ်သည် - အာနန္ဒာ။
အိုးထိန်းသည်သည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဆောင်ပုဒ်
(၁) မွေးရာ, ကြီးရာ၊ တပ်စွန်းကာ၊ နေရာမစွဲသင့်။
(၂) ဘေးရန်လွတ်ရာ၊ ချမ်းသာရာ၊ မြန်စွာပြောင်းရွှေ့သင့်။
(၃) နေရာကိုစွဲ၊ လိပ်မိုက်မဲ၊ ကျောကွဲသေပုံချင့်။
ကစ္ဆပဇာတ် ပြီး၏။
ဒုကနိပါတ် - ၇။ ဗီရဏထမ္ဘဝဂ် -၂၁၅ - ကစ္ဆပဇာတ်။ ။ ကောင်းကင်ခရီးဖြင့် ဟင်္သာများဆောင်ယူသွားရာတွင် နှုတ်မစောင့်၍ အခွံကွဲကာ သေဆုံးရသော လိပ်အကြောင်း။
စကာများလတ် ဗြဟ္မဒတ်
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် အမတ်မျိုး၌ဖြစ်၍ အရွယ်သို့ရောက်သည်ရှိသော် မင်းကြီးအား အကြောင်းကျိုးကိုပြု၍ ဆုံးမတတ်သော ပညာရှိအမတ် ဖြစ်လေ၏။
ထိုဗြဟ္မဒတ်မင်းကြီးကား စကားများ၏။ စကားပြောဆိုလတ်သော် သူတစ်ပါးတို့ စကားပြောဆိုခွင့်မရှိ။ ပညာရှိ အမတ်သည် မင်းကြီးစကားများစွာ ပြောဆိုခြင်းကို တားမြစ်လို၍ တစ်ခုသော အကြောင်းဥပါယ်ကို စုံစမ်းလျက်နေ၏။
လိပ်နှင့်ဟင်္သာ မိတ်ဖွဲ့ရာ
ထိုအခါ ဟိမဝန္တာအရပ်ဝယ် အိုင်တစ်ခု၌ လိပ်သည်နေ၏။ ဟင်္သာငယ် နှစ်ကောင်တို့သည် အစာရှာအံ့သောငှာ သွားလတ်သော် ထိုလိပ်နှင့် အကျွမ်းတဝင် နေကြကုန်၏။ တွေ့ဖန်များသော် အလွန်အကျွမ်းဝင်ခြင်းသို့ ရောက်ကြကုန်၏။
တစ်နေ့သ၌ ဟင်္သာတို့သည် လိပ်အား “အဆွေလိပ် ... ငါတို့နေရာဖြစ်သော ဟိမဝန္တာ စိတ္တကုဋ်တောင်ပေါ်တွင် တည်ရှိသော ရွှေဂူသည် အလွန်မွေ့လျော်ဖွယ်ရှိသည်။ ငါတို့နှင့်အတူ လိုက်ခဲ့ပါ”ဟု ပြော၏။ “အဆွေတို့ ... ငါသည် အဘယ်မှာ သွားနိုင်မည်နည်း” ဟု ပြော၏။ “အဆွေလိပ် ... သင်သည် နှုတ်စောင့်လျက် တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူနှင့် စကားမပြောဘဲနေနိုင်ပါမူ ငါတို့ဆောင်ယူသွားပါမည်” ဟု ပြောသောအခါ “အဆွေတို့ ... ငါသည် ဘယ်သူနှင့်မျှ စကားမပြောပါ၊ နှုတ်ကို စောင့်ပါမည် ဆောင်ယူသွားကြပါ” ဟု ပြောကြားလေ၏။
ဟင်္သာငယ်တို့လည်း “အဆွေလိပ် ... ကောင်းပြီ ဆောင်ယူသွားမည်”ဟု ဝန်ခံကာ တုတ်တံတစ်ချောင်း အလယ်တွင် လိပ်ကို ပါးစပ်ဖြင့် မြဲမြဲကိုက်စေလျက် မိမ်ိတို့မူကား တုတ်တံအစွန်းနှစ်ဖက်တွင် တစ်ဖက်တစ်ကောင်စီ ကိုက်ချီကာ လိပ်ကိုဆောင်ယူ၍ ကောင်းကင်ဖြင့် ပျံကြကုန်၏။
လူတွေကိုဆဲ လိပ်ခွံကွဲ
ရွာသူသားငယ်တို့သည် ထိုသို့သော အခြင်းအရာကို မြင်ကုန်လတ်သော် ဟင်္သာငယ်နှစ်ကောင်တို့သည် လိပ်ကိုတုတ်တံဖြင့် ဆောင်ယူသွားကြသည်ဟု ဟစ်အော် ပြောဆိုကြကုန်၏။ လိပ်လည်း သူငယ်တို့ ပြောဆိုသံကိုကြားလျှင် နှုတ်ကို မစောင့်နိုင်တော့ဘဲ “ဟယ် သူငယ်ပျက်တို့ ... ငါ့ကို အဆွေခင်ပွန်းဖြစ်သော ဟင်္သာငယ်တို့ ဆောင်ယူသွားရာဝယ် သင်တို့အား ဘာပြုလုပ်သနည်း”ဟု ပြောဆိုလိုသည့်အတွက် ပါးစပ်ဖြင့် ကိုက်လာသောတုတ်တံကို အမှတ်မဲ့ လွှတ်လိုက်မိရာ မင်းကြီးနန်းတော်ထက် ကောင်းကင်မှကျသဖြင့် ကိုယ်နှစ်ခြမ်းကွဲ၍ သေလေ၏။ ထိုအခါ အနီးရှိလူတို့သည် တစ်ပြိုက်နက် အုတ်အုတ်ကျက်ကျက် ဖြစ်ကုန်၏။
လိပ်ကိုပုံပြ ဆိုဆုံးမ
မင်းကြီးလည်း ပညာရှိအမတ်နှင့်တကွ အမတ်အပေါင်းခြံရံကာ ထိုအရပ်သို့သွား၍ လိပ်ကိုမြင်လျှင် “အိုပညာရှိအမတ် ... ဤလိပ်သည် အဘယ်သို့ပြု၍ ကျလာသနည်း”ဟု မေးတော်မူ၏။ ပညာရှိအမတ်သည် စကားများစွာပြောသော မင်းကြီးကိုဆုံးမရန် အကြောင်းဥပါယ်ကို ရှာဖွေနေခိုက် လိပ်ကိုတွေ့ရသောအခါ “အကြောင်းဥပါယ်ကို ရပေပြီ”ဟု နှလုံးသွင်းကာ “မြတ်သောမင်းကြီး ... ဤလိပ်သည် ဟင်္သာတို့နှင့် ချစ်ကျွမ်းဝင်သည် ဖြစ်လိမ့်မည်။ ဟင်္သာတို့သည် လိပ်ကို တုတ်တံမှာ ကိုက်စေ၍ ကောင်းကင်ဖြင့် ဟိမဝန္တာသို့ ဆောင်ယူသည် ဖြစ်လိမ့်မည်။ ဤလိပ်သည် တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူ စကားကိုကြား၍ နှုတ်မစောင့်ဘဲ တစ်စုံတစ်ရာစကားကိုဆိုလိုသဖြင့် ကိုက်လာသောတုတ်တံကို လွှတ်လိုကမ်ိသည် ဖြစ်လိမ့်မည်။ လွှတ်လိုက်သောအခါ ကောင်းကင်မှကျ၍ သေဆုံးသည် ဖြစ်လိ်မ့်မည်”ဟု မင်းကြီးအား မိမိဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်စဉ်းစားကာ လျှောက်ထားလေ၏။
ပညာရှိအမတ်သည် မင်းကြီးအား လိပ်ကို သက်သေပြုကာ ဆုံးမလိုသဖြင့် -
“မြတ်သောမင်းကြီး ... ဤလိပ်ကား တုတ်တံ၌ မြဲမြံစွာ ကိုက်ချီထားပါလျက် စကားမျာခြင်းကြောင့် သေဆုံးရ၏တကား၊ မိမိစကားဖြင့်ပင် မိမိကိုယ်ကို သတ်ပေ၏တကား”။
“မြတ်သောမင်းကြီး ... ပညာရှိသောသူသည် ထိုအကြောင်းကိုမြင်၍ စကားကို ပြောဆိုရာ၏။ အပြစ်မရှိသော စကားပင်ဖြစ်သော်လည်း တာရှည်လေးမြင့်မပြောဆိုရာ စကားများစွာဆိုခြင်းကြောင့် ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်သော လိပ်ကို ရှုတော်မူပါ” – ဟု လျှောက်ထားပြန်၏။
မင်းကြီးသတိပြု ဆင်ခြင်မှု
မင်းကြီးသည် ငါ့ကိုရည်၍ ဆိုသည်ဟု သိသဖြင့် “ပညာရှိအမတ် ... သင်သည် ငါ့ကိုရည်၍ ဆိုသည်မဟုတ်လော” ဟု မေး၏။ “အရှင်မင်းကြီးမူလည်း ဖြစ်စေ၊ တစ်ပါးသောသူမူလည်း ဖြစ်စေ၊ အမှတ်မရှိသောသူသည် အတိုင်းအရှည်ပမာဏကိုလွန်၍ စကားကို ပြောဆိုလတ်သော် ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်သည်သာတည်း”ဟု ထပ်မံ လျှောက်ထားပြန်၏။ မင်းကြီးသည် ပညာရှိအမတ် စကားကိုကြားလျှင် ထိုအခါမှစ၍ စကားများများပြောခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်လျက် စကားနည်းလေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် - ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ လိပ်သည် - ယခုအခါ ကောကာလိက။
မင်းကြီးသည် - အာနန္ဒာ။
ပညာရှိအမတ်သည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) တိုင်းရှည်လွန်ငြား၊ စကားများ၊ မမှားပျက်စီလေ။
(၂) ဟင်္သာယူသွား၊ လိပ်ပျက်ကား၊ စကားကြောင့်ပင်သေ။
ကစ္ဆပဇာတ်ဇာတ် ပြီး၏။
တိကနိပါတ် - ၃။ ဥဒပါနဝဂ် -(၂၇၃) ကစ္ဆပဇာတ်။ ။ လျစ်လျူရှု၍ သည်းခံနေသော ရသေ့အား ပြစ်မှားသော်လည်း ဆင်းရဲမခံရ၍ တိုးတက်ကာ လိပ်၏ခံတွင်း အင်္ဂါဇာတ်သွင်းမိ၍ ဆင်းရဲဒုက္ခ ခံစားရသော မျောက်ယုတ်မာအကြောင်း။
ခိုက်ရန်ငြိမ်းမှု အကြောင်းပြု
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ကောသလမင်းကြီး၏ အမတ်ကြီးနှင့်ယောက်တို့ ခိုက်ရန်ငြိမ်းခြင်းကို အကြောင်းပြု၍ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသည်း။ [ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထုကို ဒုကနိပါတ်၌ ဆိုအပ်ခဲ့ပြီ။]
ရသေ့နှောင့်ယှက် မျောက်မိုက်ပျက်
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ကာသိကတိုင်းဝယ် ပုဏ္ဏားမျိုး၌ဖြစ်၍ အရွယ်သို့ရောက်လတ်သော် တက္ကသိုလ်ပြည်၌ အတတ်ပညာတို့ကို သင်ကြားပြီးလျှင် ကာမဂုဏ်တို့ကို စွန့်ပယ်၍ ရသေ့ရဟန်းပြုကာ ဟိမဝန္တာအရပ်ဝယ် ဂင်္ဂါမြစ်နား၌ ကျောင်းသင်္ခမ်း ဆောက်လုပ်၍ အဘိညာဉ်သမာပတ်ကို ဖြစ်စေလျက် ဈာန်ကစားကာ နေလေ၏။ [ဤဇာတ်တော်၌ကား ဘုရားအလောင်းသည် အလွန်အကြူး လျစ်လျူရှုကာ ဥပေက္ခာ ပါရမီကို ဖြည့်တော်မူသတတ်။]
ထိုရသေ့သည် ကျောင်းတံခါး၌နေစဉ် သီလမရှိ ပြစ်မှားတတ်သော မျောက်တစ်ကောင်သည် လာလတ်၍ ရသေ့၏ နားပေါက်တို့၌ အင်္ဂါဇာတ်ကို သွင်း၏။ ရသေ့လည်း မတားမြစ်ဘဲ လျစ်လျူရှု၍သာနေ၏။
တစ်နေ့သ၌ လိပ်တစ်ကောင်သည် ရေငတ်သည်ဖြစ်၍ ဂင်္ဂါဖြစ်နား၌ ခံတွင်းကိုဖွင့်ကာ နေပူခံ၍ အိပ်၏။ ထိုလိပ်ကိုမြင်လျှင် လျှပ်ပေါ်သော မျောက်ပျက်သည် လာလတ်၍ လိပ်၏ခံတွင်း၌ ဂင်္ဂါဇာတ်ကို သွင်းပြန်၏။ ထိုအခါ လိပ်သည် အိပ်သည်ရာမှနိုး၍ သိလတ်သော် မျောက်ပျက်၏ အင်္ဂါဇာတ်ကို ကြုတ်၌ထည့်သည်အလား ကိုက်ခဲ၍ထားလေ၏။ မျောက်အား အလွန်နာကျင်လျက် ပြင်းစွာသော ဝေဒနာကို ရလေ၏။
လိပ်ကိုဆော့လှ မျောက်ဒုက္ခ
မျောက်လည်း ဆင်းရဲဝေဒနာကို သည်းမခံနိုင်သဖြင့် ဤဆင်းရဲဒေဝနာမှလွတ်ရန် ဘယ်သူ ကယ်နိုင်ပါမည်နည်းဟု စဉ်းစားဆင်ခြင်လ်သော် ရသေ့ကိုထား၍ တစ်ပါးသောသူ မရှိ၊ ရသေ့သာလျှင် ငါ၏ကိုးကွယ်ရာ ဖြစ်တော့သည်။ ရသေ့ထံသွားခြင်းငှာသင့်၏ဟု သပိတ်ကိုပိုက်သည်အလား လက်နှစ်ဖက်တို့ဖြင့် လိပ်ကို ပွေ့ပိုက်ကာ ရသေ့ထံ သွားလေ၏။ ရသေ့လည်း မျောက်ပျက် လာသည်ကိုမြင်လျှင် ပြက်ရယ်ပြုလိုသဖြင့် -
“အဆွေ ... တန်ဆောင်မုန်းလအခါ ပရိတ်ရွတ်ရာမှ ဆွမ်းရခဲ့သဖြင့် ပြည့်သော လက်ရှိသော ပုဏ္ဏားကဲ့သို့ ဆွမ်းပြည့်သောသပိတ်ကို ပွေ့ပိုက်၍ လာသူကား အဘယ်သူနည်း၊ သင်အဘယ်အရပ်၌ ဆွမ်းခံချေသနည်း၊ သဒ္ဓါတရားနှင့်ပြည့်စုံသော ဘယ်အမျိုးသို့ ကပ်ချေသနည်း” –
ဟု ပြောဆိုမေးပြန်လေ၏။ ရသေ့၏ စကားကိုကြား၍ သီလမရှိသော မျောက်ပျက်သည် ရသေ့အား -
“အရှင်ဘုရာ ... အကျွန်ုပ်ကား - ပညာမရှိသော မျောက်ပျက် ဖြစ်ပါ၏။ အကျွန်ုပ်ကား မပေါင်းဖော် အပ်သောအရာကို ပေါင်းဖော်မိပါ၏။ အရှင်ဘုရားသည် အကျွန်ုပ်ကို လွှတ်ပါစေလော၊ လွှတ်သည်ရှိသော် အကျွန်ုပ်သည် တော်ပေါ်သို့ သွားပါအံ့” –
ဟု တောင်းပန် လျှောက်ထားလေ၏။ ရသေ့လည်း မျောက်မိုက်ကို သနားလှသဖြင့် လိပ်အား -
“အဆွေလိပ် ... လိပ်တို့သည် ကဿပအနွယ်ဖြစ်ကုန်၏။ မျောက်တို့သည် ကောဏ္ဍညအနွယ် ဖြစ်ကုန်၏။ ထိုကြောင့် ... ကဿပအနွယ် ဖြစ်သော အဆွေလိပ်သည် သင်အား မေထုန်အမှုကို ပြုကျင့်သော ကောဏ္ဍညအနွယ် ဖြစ်သော မျောက်ကို လွှတ်လိုက်ပါ” –
ဟု ပရိယာယ်ဖြင့် ဖျောင်းဖျပြောဆိုလေ၏။ ထိုအခါ လိပ်သည် ရသေ့စကားကိုကြားလျှင် အကြောင်းအားဖြင့် ပြောဆိုဆုံးမသည်ကို အလွန်ကြည်ညိုရကား မျောက်၏ အင်္ဂါဇာတ်ကို လွှတ်လိုက်၏။ မျောက်မိုက်လည်း လွတ်လျှင်လွတ်ချင်း ရသေ့ကိုရှိခိုး၍ ပြေးလေ၏။ တစ်ဖန် ထိုအရပ်ကို ပြန်၍မကြည့်ဝံ့ချေ၊ လိပ်လည်း ရသေ့ကိုရှိခိုး၍ မိမိနေရာသို့ သွားလေ၏။ ရသေ့လည်း ဈာန်မှ မယုတ်သဖြင့် သေလွန်သောအခါ ဗြဟ္မာပြည်သို့လားရ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ထိုအခါ မျောက်နှင့်လိပ်တို့သည် - ယခုအခါ အမတ်ကြီး နှစ်ယောက်တို့။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ရာမဟုတ်ဘဲ၊ မေထုန်ကဲ၊ မှီဝဲမပြုရာ။
(၂) လိပ်ပါးစပ်ထဲ၊ မျောက်မှီဝဲ၊ ခဲ၍ကိုက်သည်သာ။
နီမကွင်းရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
နီမကွင်းရွာ (Nimakwin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ကင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၁၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၀၁၆ ဦး၊ မ ၃၁၂၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၁၃၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကက်သလစ် အသင်းတော်
ကက်သလစ် သာသနာတော် သို့မဟုတ် ရိုမန်ကက်သလစ်ဘာသာသည် မူလပထမခရစ်ယာန်ဂိုဏ်းဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဘာသာဝင်ဦးရေ အများဆုံး ခရစ်ယာန်သာသနာတစ်ခုဖြစ်၍၊ ၂၀၁၉ ခုနှစ် စာရင်းအရ ပျမ်းမျှ ဘာသာဝင်ဦးရေ ၁.၃ ဘီလီယံ ရှိသည်။ ကမ္ဘာ့သက်တမ်းအရင့်ဆုံးနှင့် အကြီးဆုံး အဖွဲ့အစည်း တစ်ခုဖြစ်သည်နှင့်အညီ ကက်သလစ်သာသနာသည် သမိုင်းတစ်လျှောက်လုံးနှင့် အနောက်တိုင်းယဉ်ကျေးမှု ဖွံ့ဖြိုးမှုတို့တွင် အဓိက အခန်းကဏ္ဍ၌ ပါဝင်ခဲ့သည်။ အသင်းတော်ကို ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးဟုခေါ်သော ရောမမြို့‌ရှိ ဆရာတော်က ဦးစီးဦးဆောင်ပြုသည်။ သာသနာတော်၏ ပင်မအုပ်ချုပ်ရေးဌာနမှာ ဗာတီကန်မြို့ပြနိုင်ငံဖြစ်သည်။ သာသနာတော်ကို အသင်းတော်ပေါင်း ၂၄ သင်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး၊ လက်တင်အသင်းတော်နှင့် အရှေ့တိုင်းကက်သလစ်အသင်းတော် ၂၃ သင်း ပါဝင်သည်။ ၎င်းအသင်းတော်များကိုလည်း ဂိုဏ်းအုပ်သာသနာပေါင်း ၃၅၀၀ ကျော်ဖြင့် ကမ္ဘာတစ်ဝမ်းလုံး၌ ပိုင်းခြား ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်သည်။
ကက်သလစ်တို့၏ ခရစ်ယာန်ယုံကြည်ခြင်းသည် နိုင်စန် ခရိ(ဒ်) (Nicene Creed) ဟုခေါ်သော ယုံကြည်ခြင်းအချုပ်ပေါ်တွင် အခြေခံထားသည်။ ကက်သလစ်သာသနာတော်သည် ခရစ်တော်၊ယေရှုခရစ် ကိုယ်‌တော်တိုင် တည်ထောင်ထား၍ တစ်ခုတည်းဖြစ်သော၊ သန့်ရှင်းသော၊ တစ်လုံးတစ်ဝတည်းဖြစ်သော၊ တမန်တော်ကြီးများမှ ဆင်းသက်လာသော သာသနာတော်ဖြစ်ကြောင်းကို အကြွင်းမဲ့လက်ခံ သွန်သင်ယုံကြည်သည်။ ကက်သလစ်ဆရာတော်များသည် အစဉ်အဆက် ‌ခရစ်တော်၏ တမန်တော်များ အရိုက်အရာကို ဆက်ခံသောသူများ ဖြစ်၍ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးသည်လည်း အစဉ်အဆက်အားဖြင့် တမန်တော်ရှင်ပေတရု၏ အရိုက်အရာကို ဆက်ခံသူဖြစ်ကြောင်း လက်ခံယုံကြည်ကြသည်။ ကက်သလစ်အသင်းတော်သည် Sacred Tradition ဟုခေါ်သော အသင်းတော်၏ ထုံးထမ်းစဉ်လာဖြင့်၊ မူလခရစ်ယာန်ယုံကြည်ခြင်း (original Christian faith) နှင့် မမှားမယွင်းသောသွန်သင်ချက် (infallibility) တို့ကို ဆက်လက် ထိန်းသိမ်းသွန်သင်ထားခဲ့သည်။
ထုံးတမ်းအစဉ်အလာနှင့် မြတ်သောအယူဝါဒ
ကက်သလစ်သာသနာတော်၏မြတ်သောအယူဝါဒတွင် စက္ကရမင်မင်္ဂလာ သို့မဟုတ် စက္ကရမင်တူး (Sacraments) ဟုခေါ်သော မင်္ဂလာ (၇) ပါးရှိပြီး၊ ကိုယ်တော်မြတ် စက္ကရမင်မင်္ဂလာ သို့မဟုတ် ကိုယ်တော်မြတ် စက္ကရမင်တူး (Eucharist) မှာ အရေးပါဆုံးနှင့် အခြေခံအကျဆုံး ဖြစ်သည်။ ၎င်း စက္ကရမင်တူးကို မစ္ဆားတရားတော် (mass) ဟုခေါ်သော ဝတ်ပြုပွဲတွင် ခရစ်ယာန်ထုံးတမ်း အစဉ်အလာနှင့်အညီ ကျင်းပပြုလုပ်သည်။ ကက်သလစ်အသင်းတော်သည် မစ္ဆားတရားတော်အတွင်း ဦးဆောင်သူ ရဟန်း၏ ဘိသိက်မင်္ဂလာတင်ဆုတောင်းခြင်းအားဖြင့် ပူဇော်ထားသော ပေါင်မုန့်နှင့် စပျစ်ရည်သည် ခရစ်တော်ဘုရားရှင်၏ အသားတော်နှင့် အသွေးတော်အဖြစ် ပြောင်းလဲသွားကြောင်း(Transfiguration)ကို သွန်သင်သည်။ ကက်သလစ်ဘာသာတွင် အပျိုစင်ကညာမာရိယာ(Blessed Virgin Mary)အား ဘုရားရှင်၏မယ်တော် (Mother of God) နှင့် ကောင်းကင်ဘုံဘုရင်မ (Queen of Heaven) အဖြစ် သဒ္ဓါကြည်ညိုကြသည်။‌အကြောင်းမှာ မာရိယာသည် သန့်ရှင်းသောဝိဉာဉ်တော်အားဖြင့် ပဋိသန္ဓေဆောင်တော်မူပြီး ယေဇူးခရစ်တော်အား မွေးဖွားပေးသူဖြစ်သောကြောင့်တည်း။ ကက်သလစ်သွန်သင်မှုတွင် ဂရုဏာရှင်ယေဇူး (Divine Mercy) အား ရိုသေလေးမြတ်ခြင်း၊ ရဟန္တာသူတော်စင်များအား သဒ္ဓါကြည်ညိုမှုပြုခြင်း၊ ဧဝံဂေလိသတင်းကောင်းဟောပြောခြင်း (evangelization of the Gospel) နှင့် ကက်သလစ်လူမှုဆက်ဆံရေးသွန်သင်ချက် (Catholic social teaching) များလည်း ပါဝင်‌ပေသည်။ ကက်သလစ်လူမှုဆက်ဆံရေးသွန်သင်ချက်များသည် နာမကျန်းသူများနှင့် ဆင်းရဲသားများ အကူအညီပေးခြင်းကဲ့သို့သော စေတနာ့ဝန်ထမ်းအလုပ်များနှင့် ဂရုဏာလုပ်ငန်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ကက်သလစ်ဘာသာသည် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ပညာရေးနှင့် ကျန်းမာရေး အထောက်အပံ့ပေးသည့် အစိုးရမဟုတ်သောအဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ်လည်း ဖြစ်သည်။
၂၀ ရာစုနှောင်းပိုင်းမှစ၍ ကက်သလစ်ဘာသာအပေါ် သာသနာတော်၏ လိင်မှုကိစ္စဆိုင်ရာ သွန်သင်ချက်များ၊ အမျိုးသမီးဘုန်းတော်ကြီးများ မရှိခြင်းနှင့် ရဟန်းများ၏ လိင်အကြမ်းဖက်မှုဖြစ်စဉ်များ‌အတွက်ကြောင့် ဝေဖန်ရိုက်ခတ်မှုများစွာရှိနေသည်။
အမည်နာမ
ကက်သလစ် (ဂရိ: καθολικός၊ အဓိပ္ပာယ်: စကြဝဠာတစ်ခုလုံးနှင့် သက်ဆိုင်သော ၊ အင်္ဂလိပ်: Catholic) ဟူသော အသုံးအနှုန်းကို ၂ ရာစုအစောပိုင်းတွင် အသင်းတော်အား ဖော်ပြရန် ပထမဆုံးအသုံးပြုခဲ့သည်။
အိုးဘို
အိုးဘို
ကိုးကား
အိုးဘို
မြေနီကုန်းရွာ၊ မဲကုန်း
မြေနီကုန်းရွာ၊ မဲကုန်း
စက်တင်ဘာ ၁၉၄၂
ကိုးကား
1942
မင်းတင်မွန် (ဒေါက်တာ)
ဒေါက်တာ မင်းတင်မွန် (၁၉၃၄- ) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စာရေးဆရာနှင့် အငြိမ်းစား တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခ ဆရာတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး သာသနာရေး အကြံပေးပညာရှင် တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။
မြောက်ရွာ၊ ဘဂုံးနား
မြောက်ရွာ၊ ဘဂုံးနား
မင်းတင်မွန် (ဒေါက်တာ)
ပညာရေး
ကမာဝက်မူလတန်းကျောင်းနှင့် မုဒုံမြို့ ရှင်အရဟံအထက်တန်းကျောင်းတို့၌ ပညာဆည်းပူးစဉ် အတန်းစဉ် ပထမရခဲ့သည်။ ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် အစိုးရကျောင်းထွက်လက်မှတ်ရ စာမေးပွဲနှင့် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းစာမေးပွဲတို့ကို သင်္ချာ၊ အထွေထွေသိပ္ပံ ဂုဏ်ထူးနှင့် ပထမအဆင့်မှ အောင်မြင်ပြီးလျှင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၌ ပညာဆက်လက်ဆည်းပူးခဲ့သည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ၁၉၅၃ ခုနှစ် ဥပစာတန်း စာမေးပွဲတွင် သင်္ချာပထမဆု၊ ဓာတုဗေဒ ပထမဆုရပြီး တက္ကသိုလ် ဟိုးဝါးကိန်း ရွှေတံဆိပ်ဆုနှင့် တက္ကသိုလ် စကောလားရှစ် ပညာချွန်ဆုတို့ဖြင့် ချီးမြှင့်ခံရသည်။
၁၉၅၅ ခုနှစ် သိပ္ပံဘွဲ့စာမေးပွဲတွင် သင်္ချာ၊ ရူပဗေဒ၊ ဓာတုဗေဒ ဘာသာရပ်များ၌ ဂုဏ်ထူးရရှိပြီး တစ်တန်းလုံးတွင်ပထမရသဖြင့် တက္ကသိုလ်ဟာဂျီဘိုင်များရွှေတံဆိပ်ဆုချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဓာတုဗေဒဌာနတွင်အချိန်ပိုင်းသရုပ်ပြဆရာအဖြစ် ခန့်ထားခြင်းခံရသည့်အပြင် နိုင်ငံခြားပညာတော်သင်ဆုကိုလည်းရရှိခဲ့သည်။ ထိုနှစ်မှစ၍ ဖခင်နှင့်မောင်နှမတို့ကို လုပ်ကျွေးခွင့်ရခဲ့သည်။
၁၉၅၆ ခုနှစ် သိပ္ပံဓာတုဗေဒ ဂုဏ်ထူးတန်းစာမေးပွဲ ၌ ပထမဆင့်မှအောင်မြင်ပြီး ပထမရသဖြင့် တက္ကသိုလ် ဦးရွှေလေးရွှေတံဆိပ်ဆုဖြင့်ချီးမြှင့်ခံရသည့်အပြင် ဆာဦးသွင်ရွှေတံဆိပ်ဆုကိုပါထပ်ဆင့်ရရှိခဲ့သည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဓာတုဗေဒဌာနတွင် လက်ထောက်ကထိကအဖြစ် ခန့်ထားခြင်းခံရသည်။
၁၉၅၇ တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အီလီနွိုက်တက္ကသိုလ်တွင် ဘွဲ့လွန်ပညာဆည်းပူးရာ ၁၉၅၈ ခုနှစ်၌ မဟာသိပ္ပံဘွဲ.ကို ရသည့်အပြင် တက္ကသိုလ်သဟာယပညာချွန်ဆုကြီး (University Fellowship) ကိုပါ ရရှိခဲ့သည်။ ဤပညာချွန်ဆုကြီးကို ရရှိခြင်းသည် အမေရိကန်ကျောင်းသူကျောင်းသားများထက် ပို၍ ပညာထူးချွန်ခြင်းကို ပြ၏။ ၁၉၆ဝ ခုနှစ်တွင် သိပ္ပံပါရဂူဘွဲ့ (Ph.D) ကိုအသက် ၂၆ နှစ်အရွယ်တွင် ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဆစ်မာဆိုင် (Sigma Xi) ဂုဏ်ထူးဆောင်အသင်းကို ဝင်ခွင့်ရခဲ့သည်။
နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း
၁၉⁠၉၃ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့မှစ၍ သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ထပ်မံခန့်ထားခြင်းကို ခံရပြီးလျှင် ၁၉⁠၉၈ ခုနှစ်မှစတင်၍ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓသာသနာပြုတက္ကသိုလ်တွင် ပဋိပတ္တိ ပါမောက္ခ အဖြစ်ပါ ပူးတွဲ၍ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသည်။ ၂၀⁠၀၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁ရက်နေ.မှစ၍ သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန အကြံပေးပညာရှင်နှင့် ပဋိပတ္တိ ပါမောက္ခအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ပေးခြင်းခံရသည်။
ကျမ်းကိုး
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခများ ကဏ္ဍ:မွန်လူမျိုးများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
စနိုးဝှိုက်နှင့်လူပုလေးခုနစ်ဖော် (၁၉၃၇ ရုပ်ရှင်)
စနိုးဝှိုက်နှင့်လူပုလေးခုနစ်ဖော် (Snow White and the Seven Dwarfs) သည် ၁၉၃၇ ခုနှစ်က ထုတ်လုပ်သော အမေရိကန် အန်နီမေရှင်းဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ကာတွန်းရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ကိုယ်ကောင်း ခေါင်းဘယ်မရွေ့
ရှင်းလင်းချက်
ကိုယ်ခန္ဓာကောင်းနေလျှင် ဦးခေါင်းသည် အခြေအနေမပျက် ရပ်တည်နိုင်သကဲ့သို့ အခြေခံစေတနာမှန်ကန်လျှင် အခြေအနေမပျက် ရပ်တည်နိုင်သည်။
မန်ကျောင်းပန်ဆင်ရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
မန်ကျောင်းပန်ဆင်ရွာ (Mankyawngpanghsin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ မန်ကျောင်းပန်ဆင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၅၀၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ကျောင်းပန်ဆင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၇၈ ဦး၊ မ ၁၂၀၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၈၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြို တိုင်းရင်းသားပါတီ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ နိုင်ငံရေးပါတီဟောင်းများ
တင်သန်းဦး (ဒါရိုက်တာ)
တင်သန်းဦး (၁၉၅၂-၂၀၁၀) သည် မြန်မာလူမျိုး ဒါရိုက်တာ၊ စာရေးဆရာနှင့် စစ်မှုထမ်း ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ
၁၉၅၂ ခု၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၃ ရက်တွင် ကျိုက်ထိုမြို့အနီး ကလောမြောင် ဆင်စခန်း၌ ဦးတင်သန်း (စာရေးဆရာ ငွေမောင်း) နှင့် ဒေါ်သန်းလှတို့မှ မွေးသည်။
ငယ်စဉ်က သထုံမြို့ မင်းတန်းကျောင်း၊ အမက(၁) မရမ်းကုန်း၊ အထက(၅) ကမာရွတ်၊ အထက(၃) မရမ်းကုန်းနှင့် အထက(၂) မရမ်းကုန်းတို့၌ ပညာသင်ယူသည်။ စတုတ္ထတန်း၌ ပညာတော်သင်ဆုရရှိသည်။ ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် အခြေခံပညာအထက်တန်း အောင်မြင်ပြီး ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၌ သင်္ချာဘာသာအထူးပြုဖြင့် တက်သည်။ တက္ကသိုလ် ဒုတိယနှစ်၊ ၁၉၇၁ ခု၌ စစ်တက္ကသိုလ်၊ ဗိုလ်လောင်းသင်တန်း အပတ်စဉ် (၁၆) သို့ တက်ခွင့်ရသည်။
စာရေးဆရာ ဘဝ
စာရေးဆရာ တင်သန်းဦးသည် ၁၉၆၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၈ ခုနှစ်အထိ မြန်မာ့အသံ၌ အသံဖြင့် သရုပ်ဆောင်သူအဖြစ် အကြိမ် ၆၀ ကျော် အသံသွင်းထုတ်လွှင့်ခဲ့ဖူးသည်။ ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် လောကကြီးကို ဆဲသူကြီး ဟာသဝတ္ထုတိုတစ်ပုဒ် သောကြာစာစောင်၌ ပုံနှိပ်ဖော်ပြခြင်းခံရသည်။ ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် စစ်တက္ကသိုလ်မှ ထုတ် ဝေသော သီဟစာစောင်နောက်ကျောဖုံး၌ ကဗျာတစ်ပုဒ် ဖော်ပြခြင်းခံရသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်နောက်ဆုံးနှစ် ဗိုလ်လောင်းဘဝတွင် စာပေပြိုင်ပွဲသုံးကြိမ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရာ ဝတ္ထုတိုဆုသုံးကြိမ်ရရှိသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံး လုံးချင်းဝတ္ထုဖြစ်သော စာမလာသတင်းမကြား ဝတ္ထုကိုပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၁၉၇၅ ခုနှစ် မတ်လထုတ် မြဝတီမဂ္ဂဇင်း၌ ဝတ္ထုတိုတစ်ပုဒ်ရေးသားပြီး ၁၉၈၀-၈၁ ခုနှစ်မှ စ၍ မဂ္ဂဇင်းများ၌ ဝတ္ထုတို၊ ဝတ္ထုရှည်နှင့် ဆောင်းပါး စုစုပေါင်း ၁çဝဝဝ ကျော်ရေးသားခဲ့သည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၂ ခုနှစ်အထိ စာအုပ်ပေါင်း ၉၇ အုပ်ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဒါရိုက်တာ ဘဝ
စာရေးဆရာတင်သန်းဦးသည် ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် တပ်မတော်သမိုင်း ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီးများနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဦးစီးတာဝန်၊ အုပ်ချုပ်ရေးတာဝန်၊ ဇာတ်ညွှန်းစိစစ်ရေးတာဝန်၊ ရိုက်ကူးရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် တာဝန်များကို ဆောင်ရွက်သည်။ ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် ဒါရိုက်တာ မောင်တင်ဦးရိုက်ကူးသော' ခြူးရွှေကအပြန်' ရုပ်မြင်သံကြားဇာတ်လမ်းအတွက် ရိုက်ကွင်း ဇာတ်ညွှန်းစတင်ရေးသားပြီး တွဲဖက်ဒါရိုက်တာသင်တန်း တက်ရောက်သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် ဒါရိုက်တာ မောင်တင်ဦး ရိုက်ကူးသော တိန်ကော့နော်ဂျာဇာတ်ကား၌ ဇာတ်ညွှန်း၊ တွဲဖက်ဒါရိုက်တာအဖြစ်သာမက သရုပ်ဆောင်အဖြစ်ပါရိုက်ကူးသည်။ ဒါရိုက်တာမောင်တင်ဦးရိုက်ကူးသော 'သွေးအတွက်သွေး'၊ ဒါရိုက်တာ မီးပွားရိုက်ကူးသော 'မောင်ရင်ငတေမိုက်ကန်းသည်' ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများအတွက် ဇာတ်ညွှန်းရေးသားပေးခဲ့သည်။
မြဝတီရုပ်မြင်သံကြားတည်ထောင်ရာတွင် စီမံကိန်း ဦးစီးကော်မတီအတွင်းရေးမှူးနှင့် လုပ်ငန်းကော်မတီ အတွင်းရေးမှူးတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဇာတ်လမ်းတွဲ သုံးတွဲအပါအဝင် ရုပ်မြင်သံကြားနှင့် ဗီဒီယိုဇာတ်ကား ၁၀၀ ခန့်၊ လျှပ်တစ်ပြက်ရိုက်ချက် အစီအစဉ်များ၊ လှုပ်လှုပ်ရှားရှားပုံရိပ်များ၊ မှတ်တမ်းများ၊ အရေးကြီးသတင်းများနှင့် တပ်မတော်ကြည်း-ရေ-လေ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေးလေ့ကျင့်ခန်း အစီအစဉ်များကို ရိုက်ကူးသည်။ အိပ်မက်ဆိုးမှမနိုးခင်ဇာတ်လမ်းတွဲကို ကိုရီးယားမင်းသမီးနှင့် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ရုပ်မြင်သံကြားနှင့် အခြားကဏ္ဍများ လေ့လာရေးအတွက် ထိုင်းနိုင်ငံသို့လည်းကောင်း၊ ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် လေ့လာရေးခရီးအဖြစ် စင်ကာပူနိုင်ငံ၊ မလေးရှားနိုင်ငံနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံများသို့ လည်းကောင်း၊ ၁၉၉၇ ခုနှစ် တွင် ရုပ်ရှင်နှင့် ရုပ်မြင်သံကြားလေ့လာရေးအတွက် တရုတ်နိုင်ငံ၊ ရှန်ဟဲမြို့နှင့်ဟန်ကျိုးမြို့သို့လည်းကောင်း သွားရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ သွားရောက်ကာ သီချင်းများနှင့် အထူးအစီအစဉ်များ ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် မလေးရှားနိုင်ငံနှင့် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသို့ ချစ်ကြည်ရေးခရီးသွားရောက်သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံသို့ သွားရောက်၍ အနုပညာရှင်များနှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခန်းများ ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး
'အရုဏ်ဦးမှာ ဖူးသည့်ကြာ' ဇာတ်လမ်းကို နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့ပြီး 'လွမ်းရင်ခွင်မှာသာတဲ့လ' ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကို တည်းဖြတ်ဆဲဖြစ်သည်။ ရုပ်ရှင်နှင့်ရုပ်မြင်သံကြား ပညာရပ်ဖြစ်သည့် လှုပ်ရှားနေသောပုံရိပ်များစာအုပ်ကို ရေးသားပြုစုဆဲဖြစ်ပြီး မြန်မာ့သူရဲကောင်းဗိုလ်ချို အတ္ထုပ္ပတ္တိဇာတ်ကားရိုက်ကူးရန် ပြင်ဆင်နေဆဲဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံစာပေနှင့်စာနယ်ဇင်းအဖွဲ့ ဗဟိုအမှုဆောင်ကော်မတီဝင်၊ စာရေးဆရာ၊ ဒါရိုက်တာ တင်သန်းဦး (လူမှုထူးချွန်တံဆိပ်ပထမဆင့်) သည် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။ ဇနီးဒေါ်စန်းစန်းသူမှာ မေလက ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီး သားသမီးမထွန်းကားခဲ့ပေ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
စင်ဒရဲလား (၁၉၅၀ ရုပ်ရှင်)
စင်ဒရဲလား (Cinderella) သည် ၁၉၅၀ ခုနှစ်က ထုတ်လုပ်သော အမေရိကန် အန်နီမေရှင်းဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ကာတွန်းရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ကထန်ကောင်းရွာ၊ ဇော်ဘုံထိန်နု
ကထန်ကောင်းရွာ(Kahtankawng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မံစီမြို့နယ်၊ ဇော်ဘုံထိန်နုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၉၈၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မံစီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကမ္ဘာ့လူဦးရေနေ့
ကမ္ဘာ့လူဦးရေ တိုးတက်လာမှုကို သတိမူနိုင်စေရန် ရည်ရွယ်၍ နှစ်စဉ် ဇူလိုင် ၁၁ ရက်နေ့ကို ကမ္ဘာ့လူဦးရေနေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂဖွံ့ဖြိုးမှုအစီအစဉ်၏ အုပ်ချုပ်မှုကောင်စီမှ စတင်သတ်မှတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့လူဦးရေ သန်းပေါင်း ငါးထောင်ပြည့်သည့်နေ့ဖြစ်သည့် ၁၉၈၇ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁၁ ရက်နေ့တွင် ကမ္ဘာတလွှားနေသူများ ကမ္ဘာ့လူဦးရေ တိုးတက်လာမှုကို သတိမူနိုင်ရန် စတင်လှုံဆော်ခဲ့သည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက်နေ့ မြန်မာစံတော်ချိန် ညနေ ၇ နာရီ ၃၀ မိနစ်ရှိ ကမ္ဘာ့လူဦးရေစာရင်းမှာ (ခန့်မှန်း) ၇,၂၀၄,၀၇၁,၅၁၀ ဦးရှိပြီဖြစ်သည်။
ညောင်ပင်သာရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
ညောင်ပင်သာရွာ (Nyaungpinthar)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ မိုင်းမောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၉၄၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းမောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၃၈ ဦး၊ မ ၁၉၃၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၆၇၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လုပ်သားရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
လုပ်သားရွာ (Lokethar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ တနယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၂၀၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အေးကုန်း (အလယ်)ရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
အေးကုန်း (အလယ်)ရွာ (Ayekone(Middle))သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ မြေစွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၁၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြေစွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၁၁ ဦး၊ မ ၁၇၈၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၉၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဓမ္မသုခကျွန်းရွာ၊ သပြုရေလယ်ကျွန်း
ဓမ္မသုခကျွန်းရွာ၊ သပြုရေလယ်ကျွန်း
ဘီးတိုက်ကုန်း
ဘီးတိုက်ကုန်း
အုပ်ပုံ (အောက်စု)ရွာ၊ မဲကုန်း
အုပ်ပုံ  (အောက်စု)ရွာ၊ မဲကုန်း
ကွင်းလယ်စု (အနောက်)ရွာ၊ ဘုရားကုန်း
ကွင်းလယ်စု (အနောက်)ရွာ၊ ဘုရားကုန်း
ကိုယ်တင်သည့်စစ်ကဲ ကိုယ်ချ၍မရ
ကိုယ်တင်သည့်စစ်ကဲ ကိုယ်ချ၍မရ ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက်
မိမိ တင်မြှောက်ခဲ့သည် စစ်ကဲကို ရာထူး ပြန်ချ၍ မရသကဲ့ မိမိက မြှောက်စား ကျေးဇူးပြုထားသူကို မိမိကိုယ်တိုင် ပြောဆိုဆုံးမ၍ မရနိုင်ဖြစ်သည်။
မူလရင်းမြစ်
ကျွန်မအစက မပြောဘူးလား။ အခုတော့ ကိုယ်တင်တဲ့ စစ်ကဲ ကိုယ်ချ၍ မရတဲ့အတွက် သားဆုံးပါပကော။ [၁၂၈၄] ဒဂုန်၊ ၃၊ ၂၈။ ၈၅။
သုံးအိမ်စုရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
သုံးအိမ်စုရွာ(Thoneeinsu)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ကျုံဘိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၆၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျုံဘိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၇၃၂ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၄၄၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘမ်ဘီ
ဘမ်ဘီ (Bambi) သည် ၁၉၄၂ ခုနှစ်က ထုတ်လုပ်သော အမေရိကန် အန်နီမေရှင်းဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။
ဒုတိယတွဲဖြစ်သည့် ဘမ်ဘီ ၂ ကို ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် လည်းကောင်း။
ကဏ္ဍ:၁၉၄၂ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ကာတွန်းရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ကျော်သန်းမြင့်(ဗန်းမော်)
စာရေးဆရာကျော်သန်းမြင့် (အမည်ရင်း ကျော်သန်းမြင့်) (၁၈ အောက်တိုဘာ ၁၉၄၆ - ၃၁ မေ ၂၀၁၁) ဗန်မော်ဇာတိဖြစ်၍ အဖ ဦးချို အမိဒေါစိန်တို့၏အကြီးဆုံးသားဖြစ်ကာ မွေးချင်းလေးဦးရှိသည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဝိဇ္ဇာဘွဲကို ပြင်ပမှ ဖြေဆိုရရှိခဲ့သည်။
၁၉၆၅ တံခွန်ဂျာနယ်တွင်ရေးသားသောကဗျာများမှတဆင့် စာပေနယ်ထဲ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၄ တွင်ဗန်းမော်မြို့နယ် သမဝါယမဦးစီးဌာန ဒုတိယဦးစီးမှူးရာထူးဖြင့် အငြိမ်းစားယူသည်။ ၂၀၀၂ မှ ၂၀၁၀ ထိ သရဖူမဂ္ဂဇင်းအယ်ဒီတာအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
မိဝတောင်
မိဝတောင်  (三輪山, Miwa-yama) or Mount Mimoro (三諸山, Mimoro-yama)  သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နာရစီရင်စု၊ ဆခုရိုင်မြို့တွင် တည်ရှိသည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းတောင်သည် ဘာသာရေးယုံကြည်မှုနှင့် သမိုင်းကြောင်းအရ အရေးပါသည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် ၎င်းတောင်သည် အစောပိုင်းကာလအချိန်များကာလအတွင်း ရှင်တိုးဘာသာ၏ မြင့်မြတ်သည့်နေရာတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ တောင်တစ်ခုလုံးသည် မြင့်မြတ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြပြီး ၎င်းနေရာသည် ရှင်တိုးကျောင်းများ၊ အိုးမိဝကျောင်းများ ရှိခဲ့သည့်နေရာဖြစ်ခဲ့သည်။
တောင်၏ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ခိုဖွန်းခေတ်ကာလက ကုန်းမြေမို့များကို တွေ့ရှိနိုင်သည်။
မိဝတောင်နှင့် ဆက်စပ်နေသည့် နတ်ဘုရားမှာ အိုးမိုနိုနုရှိ (大物主) (Ōmono-nushi-no-kami) မိုးနတ်ဘုရား ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ဂျပန်မှတ်တမ်းများတွင် မိဝတောင်၏ နတ်ဘုရားအကြီးအကဲနှင့် ပတ်သက်၍ မသေချာမှုများ ရှိနေသည်။ သို့သော်လည်း ထိုနတ်ဘုရားသည် အိုးခုနိနုရှိနှင့်မကြာခဏ ဆက်နွယ်မှု ရှိနေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
တာဝကုန်းစုရွာ၊ ပါလှဲ့ (အထက်)
တာဝကုန်းစုရွာ၊ ပါလှဲ့ (အထက်)
ကြက်ပေါင်စေးပင်
ကြက်ပေါင်စေးပင်ခေါ် ရာဘာပင်၏ သိပ္ပံအမည်မှာ Hevea brasiliensis ဖြစ်ပြီး စီးပွားရေးအရ အရေးပါသည့် အပင်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ယင်းအပင်မှ ကြက်ပေါင်စေးများကို အခဲဖြစ်စေကာ လူသုံးကုန်ပစ္စည်းများတွင် အလွန်အသုံးဝင်သည့် ရာဘာများကို ရရှိနိုင်သည်။ ရော်ဘာပင်၏မူရင်းဒေသမှာ အမေဇုံမြစ်ဝှမ်းဖြစ်ပြီး ထိုမှတဆင့် ကမ္ဘာအရပ်ရပ်သို့ပြန့်နှံပေါက်ရောက်စိုက်ပျိုးထုတ်ထုပ်သည့် အပင်ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘရာဇီးနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ ကဏ္ဍ:ရာဘာ
အုပ်ပုံရွာ၊ မဲကုန်း
အုပ်ပုံရွာ၊ မဲကုန်း
ကျိုက်ထော် (မြောက်)
ကျိုက်ထော် (မြောက်)
လယ်ဒီရွာ၊ ကျွဲတလင်း
လယ်ဒီရွာ၊ ကျွဲတလင်း
ကျီးအင်းရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပိန္နဲကုန်းရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
ပိန္နဲကုန်းရွာ (Peinhnekone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ရွာငံမြို့နယ်၊ ညောင်အိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၉၁၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်အိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၂၂ ဦး၊ မ ၁၃၉၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၂၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကိုယ်ထင် ခုတင်ရွှေနန်း
ကိုယ်ထင် ခုတင်ရွှေနန်း ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက်
မြတ်နိုးလျှင် မိမိ အသုံးပြုသော ခုတင်ကိုပင် ရွှေနန်းတော်ဟု ထင်မှတ်သကဲ့သို့ မိမိ မြတ်နိုးသောအရာ ဖြစ်လျှင် တန်ဖိုးမရှိစေကာမူ အလွန်တန်ဖိုးရှိသောအရာဟု စိတ်တွင် ထင်မှတ်သည်။
တနယ်ရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
တနယ်ရွာ (Tanei)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ တနယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၁၁၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖုန်ရန်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ဖုန်ရန်ရွာ(Hponran)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဖုန်တန်ကောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၇၈၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖုန်တန်ကောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၄ ဦး၊ မ ၂၈၉ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၆၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကဒန်ဂါးရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သူဌေးကန်ရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
သူဌေးကန်ရွာ (Thuhtaykan)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ ဖွားစောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၄၆၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖွားစောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၀၆ ဦး၊ မ ၁၅၁၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၂၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ