cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဗော့စတော့ ၁
World record
When Soviet officials filled out the FAI papers to register the flight of Vostok 1, they stated that the launch site was Baykonur at 47.36667°N, 65.48333°W. In reality, the launch site was near Tyuratam at 45.9202°N, 63.34231°W, 250 km to the south west of "Baykonur". They did this to try to keep the location of the Space Center a secret. In 1995, Russian and Kazakh officials renamed Tyuratam Baikonur.
Legacy
Four decades after the flight, historian Asif Siddiqi wrote that Vostok 1 "will undoubtedly remain one of the major milestones in not only the history of space exploration, but also the history of the human race itself. The fact that this accomplishment was successfully carried out by the Soviet Union, a country completely devastated by war just sixteen years prior, makes the achievement even more impressive. Unlike the United States, the USSR had to begin from a position of tremendous disadvantage. Its industrial infrastructure had been ruined, and its technological capabilities were outdated at best. A good portion of its land had been devastated by war, and it had lost about 25 million citizens ... but it was the totalitarian state that overwhelmingly took the lead [in the space race]."
The landing site is now a monument park. The central feature in the park is a 25 meter tall monument that consists of a silver metallic rocketship rising on a curved metallic column of flame, from a wedge shaped, white stone base. In front of this is a 3 meter tall, white stone statue of Yuri Gagarin, wearing a spacesuit, with one arm raised in greeting and the other holding a space helmet.
The Vostok 1 re-entry capsule is now on display at the RKK Energiya museum in Korolyov, near Moscow.
In 2011, documentary film maker Christopher Riley partnered with European Space Agency astronaut Paolo Nespoli to record a new film of what Gagarin would have seen of the Earth from his spaceship, by matching historical audio recordings to video from the International Space Station following the ground path taken by Vostok 1. The resulting film, First Orbit, was released online to celebrate the 50th anniversary of human spaceflight.
ရှောက်ကုန်းရွာ၊ စီပင်
ရှောက်ကုန်းရွာ၊ စီပင်
မျောက်ချော
မျောက်ချောပင်သည် ဆမ္မီဒေးစီအီးမျိုးရင်း (Samydaceae; ယခုအခါတွင် Salicaceae)တွင် ပါဝင်၍ ရုက္ခဗေဒအလိုအားဖြင့် ယင်းကို ဟုမ္မာလီယမ် တိုမင်တိုဆမ်(Homalium tomentosum)ဟုခေါ်သည်။ မျောက်ချာပင်သည် မြင့်သော တောသစ်ပင်မျိုးဖြစ်၍ အထက်အောက် မြန်မာနိုင်ငံ သစ်တောများ၌ အနှံ့အပြား တွေ့ရသည်။ အပင်ဖျား၌သာ အကိုင်းအခက် အရွက်များ ဝေဝေဆာဆာ တွေ့ရပြီးလျှင် အပင်၏ အောက်ပိုင်းနှင့် အလယ်ပိုင်း ပေ ၅ဝ အမြင့်အထိပင်စည်တွင် အကိုင်းအခက် အရွက်ဟူ၍ ဘာမျှ မရှိဘဲ ပြောင်ချော၍ နေသည်။ မျောက်ချောပင်၏ အခေါက်သည် အလွန် ချောမွတ်သဖြင့် မျောက်များပင် လွယ်လွယ်ကူကူနှင့် မတက်နိုင်ဘဲ လျှောကျတတ်သောကြောင့် မျောက်ချောပင်ခေါ်သည်ဟု ဆိုသည်။
အသုံးပြုပုံ
မြန်မာနိုင်ငံတွင် မျောက်ချောသားနှင့် ပင်လယ် ကနစိုသားတို့သည် မီးဆိုက်ရန် အကောင်းဆုံး ထင်းများဖြစ်သည်။ မျောက်ချောသားမီးသွေးသည်လည်း ပထမတန်းစား မီးသွေးဖြစ်၏။ မျောက်ချောသားနှင့် ပင်လယ်ကနစိုသားကို နယ်များမှ ရန်ကုန်မြို့သို့ထင်းအဖြစ် အမြောက်အမြား တင်ပို့ရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သစ်ပင်များ
​နောက်ပြန်တိုး ( ကမာဟောက် )ရွာ၊ တယ်ပင်ဆိပ်
နောက်ပြန်တိုး ( ကမာဟောက် )ရွာ၊ တယ်ပင်ဆိပ်
ရွာသစ်ရွာ၊ ရတန
ရွာသစ်ရွာ၊ ရတန
လမုရွာ
လမု
မော်ရွာ
မော်ရွာ
ကိုးကား
မော်ရွာ
ယန်းပိုးရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ယန်းပိုးရွာ (Yangpoe)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ကတ်ဖကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၃၄၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကတ်ဖကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၄၉ ဦး၊ မ ၃၅၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၁၃၄ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ ယန်းဝိုး ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောင်းကုန်းရွာ၊ စီပင်
ကျောင်းကုန်းရွာ၊ စီပင်
နမ့်ဆူရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
နမ့်ဆူရွာ (Namhsu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ ဖော်မော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၂၃၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖော်မော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၅၂ ဦး၊ မ ၅၂၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၈၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘာမြူဒါ တြိဂံ
ဘာမြူဒါ တြိဂံ (Bermuda Triangle) သည် အတ္တလန်တစ် (Atlantic) သမုဒ္ဒရာ၏ အနောက်မြောက်အရပ်တွင် တည်ရှိသော နေရာတဝိုက်ဖြစ်ပြီး ထိုနေရာမှာ သင်္ဘော၊ လေယာဉ်များ ပျောက်ဆုံးသွားသည်ဟု နာမည်ကြီးသော နေရာဖြစ်သည်။ ဘာမြူဒါ တြိဂံဟု ခေါ်ရခြင်းမှာ ထိုနေရာတည်နေပုံသည် တြိဂံပုံထွက်နေသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ အကြမ်းဖျင်း အားဖြင့် မက္ကဆီကို ပင်လယ်ကွေ့၊ ဖလော်ရီဒါ ပြည်နယ်၏ အစွန်းနှင့် ကာရီဘီယံကျွန်းများ အနီးတစ်ဝိုက်ဖြစ်သည်။
ထိုနေရာကို သတိထားမိပြီး ပထမဆုံး မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်မှာ ခရစ်စတိုဖာ ကိုလမ်ဘက်စ် (Christopher Columbus) ဖြစ်သည်။ ၁၄၉၂ အောက်တိုဘာ ၁၁ ရက်နေ့တွင် မိုးကုတ်စက်ဝိုင်းမှ ထူးဆန်းသည့် အလင်းရောင်များကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ မိုးကောင်းကင်တွင် မီးများ တောက်နေသကဲ့သို့ တွေ့ရသည်ဟု သူ၏စာအုပ်တွင် ရေးသားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ မည်သည့်အတွက်ကြောင့် ထိုသို့ဖြစ်ရသည်ကို မည်သူမျှ အသေအချာမသိသေးပါ။
အရီဇိုးနားပြည်နယ်တက္ကသိုလ်မှ သုတေသီ လောရင့် ဒေးဗစ် ကူရှေး (Lawrence David Kushe) သည် သုတေသနပြုလုပ်ပြီးနောက် The Bermuda Triangle Mystery: Solved (1975) စာအုပ်ကို ရေးသားခဲ့ပြီး မှတ်ချက်ချလိုက်သည်မှာ ထိုနေရာတွင် သင်္ဘော၊ လေယာဉ်များ အရေအတွက်များစွာပျောက်ဆုံးခဲ့သည်မှာ ထိုဒေသတွင် မုန်တိုင်းတစ်ခုရှိနေခြင်းဖြစ်နိုင်သည်။ ထိုနေရာ တဝိုက်မှာ အမြဲမုန်တိုင်းရှိနေတတ်သည်။ အချို့လေယာဉ်များက ပျောက်ဆုံးသွားသည်ဟု ပြောကြသော်လည်း ကောလာဟလသာဖြစ်၍ အမှန်တကယ် ပျောက်ဆုံးခြင်းမရှိဟု ဆိုထားသည်။
သဘာဝကျကျ တွေးကြည့်မည်ဆိုလျှင် ရေမုန်တိုင်းများ ဖြစ်နိုင်သည်။ ရေနွေးစီးကြောင်းများလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ (ရေနွေးစီးကြောင်းများသည် ပင်လယ်ပေါ်မှာ ပေါ်နေသည့် အရာများကို သယ်ဆောင်သွားနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်) ထို့အပြင် ပင်လယ်ပြင်တွင် တစ်ချက်တစ်ချက် မုန်တိုင်းကြီးများ ဖြစ်ပေါ်တတ်ပြီး သင်္ဘောများ မြုပ်သွားခြင်းလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ အခြားတွေးရန် အချက်မှာ ထိုနေရာရှိ ကမ္ဘာ့ဆွဲငင်အားမှာ ထူးခြားမှုတစ်စုံတစ်ရာ ရှိနေခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ထိုအချက်ကို သက်သေမပြနိုင်ပေ။
ထိုနေရာ တစ်ဝိုက်အရောက်တွင် ပျောက်သွားသော သင်္ဘောနှင့် လေယာဉ် အများအပြားပင်ရှိသည်။ ပထမကမ္ဘာစစ်အတွင်းက အမေရိကန် စစ်သင်္ဘောလည်း ပျောက်ဆုံးသွားခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ အမေရိကန်ရေတပ်၏အဆိုအရ ထိုနေရာသည် အမေရိကန် ပထဝီဆိုင်ရာ နာမည်သတ်မှတ်ချက်တွင် မရှိဟုဆိုသည်။.
မရဏလမ်းဆုံ
ဘာမြူဒါတြိဂံဒေသသည် ကမ္ဘာ့ရေသင်္ချိုင်းများအနက် ကြောက်မက်ဖွယ်အကောင်းဆုံးဖြစ်ရုံ မျှမက လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်၍ အသိရခက်လှသော ရေပြင်ကြီးလည်း ဖြစ်သည်။ ယင်းဒေသတွင် ရေပြင်၌သာ သင်္ဘောနှင့်လူတို့ ပျောက်ကြရသည် မဟုတ်၊ ထိုရေပြင်အထက်မှ ကောင်းကင်ပြင်တွင် ဖြတ်ကျော်ပျံသန်းသွားသော လေယာဉ်များပင် ထူးဆန်းစွာ ပျောက်ခဲ့ကြရသည်။ ထို့ကြောင့် ဘာမြူဒါတြိဂံဒေသကို မရဏလမ်းဆုံဟူ၍ တင်စားကြသည်။
ခေါင်းရှုပ်စရာ ပြဿနာ
ဘာမြူဒါတြိဂံဟူသောဝေါဟာရကို ပထဝီဝင်ဝေါဟာရကို ပထဝီဝင် သုသေသီတစ်ဦးဖြစ်သည့်ဗင်ဆင့် အိတ်ချဂါဒစ် ဆိုသူ က ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် သူ၏ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်၌အမှတ် မထင် သုံးစွဲလိုက်ရာမှ ပေါ်ပေါက် လာခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုတြိဂံဒေသသည် အမေရိကန်ပြည် ဖလော်ရစ်ဒါ ကမ်းခြေမှ ပွာတိုရီကိုသို့ မျဉ်းကြောင်းဆွဲ၍ ယင်း မှမြောက် ဘက်ရှိ ဗာမျူဒါကျွန်းသို့ဆက်လက်၍ ဆွဲသွားပြီးထိုမှတစ်ဖန် မူလ ဖလော်ရစ်ဒါ ကမ်းခြေသို့ပြန်ဆွဲ သည့် စိတ်ကူးထဲမှတြိဂံ တစ်ခုသာဖြစ်သည်။ ယင်းဖိုခနောက် သုံးပွင့်ဆိုင်အတွင်း သက် ဆင်းမိသောရေယာဉ်၊ လေယာဉ်ဟူသမျှမည်သည့် သတင်းမှ နောက်ထပ်မကြားသိရတော့ဘဲ စုပ်စမြုပ်စ ပျောက် ကွယ်ရသည် ချည်း ဖြစ်နေသည်မှာ ယခုကဲ့သို့ သိပ္ပံပညာ ထွန်းကားမှု အားကောင်းနေသော ခေတ်ကြီးတွင် ခေါင်းရှုပ် စရာပြဿ နာတစ်ရပ်ဖြစ်နေလေသည်။ ပင်လယ်တွင်း၌ သင်္ဘောပျက်သည်ဆိုလျှင် သာမန်အား ဖြင့် သင်္ဘောပေါ်မှ ဖိတ်အန်ကျလာသော ဆီ ကွက်ကြီးများ သည် ရေပြင်တစ်ကြော၌မိုင်ပေါင်းများစွာအထိ ပျံ့နှံ့နေတတ် သည်။ သင်္ဘောပေါ်ရှိအသုံးအဆောင် ပစ္စည်းတို့သည်လည်း ရေပေါ်တွင် ပေါလောမျောနေနိုင်ကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် လူသေလောင်း များပင်ရေစီး အတိုင်း ပါလာနိုင်ကြသည်။ ဘာမြူဒါတြိဂံဒေသ အတွင်း၌ ပျောက်သွားသော သင်္ဘောများ ကမူ သဲလွန်စဟူ၍ ဘာမျှ မတွေ့ရတော့ချေ။ အလွန့်အလွန်ကံကြီး လွန်းသူများသာလျှင် မိမိတို့၏ သဲထိတ်ရင်ဖို အတွေ့အကြုံကို ပြန်လည်ပြောနိုင်ခဲ့ကြ သည်။ ထိုသူတို့၏ ပြောပြချက်များအရ ထိုဒေသတွင် ဖြတ် သန်းမိသော လေယာဉ်များသည် ကောင်းကင်၌ နိမ့်ချည် မြင့်ချည်နှင့် လှိုင်းပေါ်မှ လှေကဲ့သို့ ခံစားကြရသည်ဟု သိရ၏။ လေယာဉ်မှူးတို့သည်လည်း ရှေ့တူရူ ဆီတွင်ဘာကိုမှမမြင်ရဘဲ ပတ်ဝန်းကျင် မြင်ကွင်းအားလုံးပျောက်ကွယ်၍ နေကြသည်။ မိမိတို့လေယာဉ်မည် သည့် ဒေသရောက်နေသည်ကို မသိနိုင်ကြ တော့ဟု ဆိုလေသည်။ လေယာဉ်စက်ခန်းထဲရှိ စက်ခလုတ် ခုံပေါ် တွင်ကိရိယာအားလုံး ရပ်ဆိုင်းနေသည်ကိုသာတွေ့ရ တတ်ကြ သည်။ ယင်းသည် ဘာမြူဒါတြိဂံဒေသတွင်အချိန် နှင့် နေရာတို့ ပျောက်နေခြင်း သဘောပင်ဖြစ်လေသည်။ ထိုမျှမက ရေဒီယို အဆက်အသွယ်လည်း လုံးဝပျောက် ကွယ်သွားကာ အသံတိတ် ကမ္ဘာလေးတစ်ခုအဖြစ် ဖန်တီးဖြစ်ပေါ်လာတတ်လေ့ရှိသည်။ ဘာမြူဒါတြိဂံကဲ့သို့ အုတ်အော် သောင်းနင်းမဖြစ် သော်လည်း အလားတူ ကြောက်မက်ဖွယ် ကောင်း သော ရေသင်္ချိုင်းကြီး တစ်ခုလည်း ရှိပေသေးသည်။ ယင်းမှာ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာတွင်းမှ ဗိုနင်ကျွန်းစု၏ အရှေ့ ဘက်တွင်ရှိ သည်။ ဂျပန်ပြည်မှဆိုလျှင် တောင်ဘက်ကျသည်။ ထို့ကြောင့် ယင်းရေသင်္ချိုင်းထဲတွင် ဂျပန်ငါးဖမ်း သင်္ဘောများ အများဆုံး ပျောက်ဆုံးခဲ့ကြရသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးဆုံးသောအခါ အမေရိကန် လေတပ် အ ခြေစိုက်စခန်း ထားရှိရာ ဂူအမ်ကျွန်း နှင့် ဂျပန်ပြည်တို့အကြား ကူးလူးပျံသန်းကြသော အမေရိကန် စစ်လေ ယာဉ်တို့ပါ ထပ်မံပျောက်ဆုံးကြရပြန်သည်။
ရေသင်္ချိုင်းများ
သိပ္ပံပညာဖြင့် ဖြေရှင်း၍ မရသေးသော ကိစ္စရပ်များ လေ့လာ ရေး အသင်းကြီးကို လက်မွန်မဆွ တည် ထောင်ခဲ့ သော အိုင်ဗန်တီ ဆင်ဒါ့ဆန်ဆိုသူ သုတေသီ၏အလိုအရ ကမ္ဘာ့ သမုဒ္ဒရာခုနစ်စင်းတို့တွင် အန္တရာယ်ကြီးသော ရေသင်္ချိုင်း ကြီးပေါင်း ၁၂ ခုရှိသည်ဟု သိရသည်။ ထိုစာရင်းမှ အထက် ပါ ရေသင်္ချိုင်းကြီး နှစ်ခု ကိုနုတ်လိုက်သော် ဆယ်ခုကျန် သည်။ ယင်းတို့သည် ကမ္ဘာ့မြောက်ဘက်ခြမ်း၌ငါးခု၊ တောင် ဘက်ခြမ်း၌ငါးခု စီရှိကြသည်။ မြောက်ဘက်မှ ရေသင်္ချိုင်းကြီး များသည် လောင်ဂျီတွဒ် ရ၂ ဒီဂရီခန့်တွင် ဗဟိုပြုလျက်ရှိ သည်။
အချို့သော သိပ္ပံပညာရှင်တို့ကမူ ထိုရေသင်္ချိုင်းများရှိရာ ဒေသတစ်ဝိုက်၌ သံလိုက်ဆွဲအားများ ပြင်း ထန်စွာကျရောက် နေလိမ့်မည်ဟု ထင်မြင်ကြသည်။ အချို့က လည်း အာကာသ ထဲမှ ကော့စမစ်ရောင်ခြည်တို့က စုပ်ယူ လိုက်သဖြင့် အငွေ့ဖြစ် ပြီး ပျောက်ကွယ်သွားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။
နျူထရီနိုစက်ဝန်း
အမှန်ဆိုသော် အာကာသထဲမှ ကျလာသော ဓာတ်မှုန် တို့ကား မျိုးမည်မခွဲခြား နိုင်လောက်အောင်ပင် များပြားရှုပ်ထွေး ကြပါ ပေ၏။ ထိုဓာတ်မှုန်တို့သည် အချိန်နှင့်အမျှ လူတို့နေရာ ဤကမ္ဘာကို ထိမှန်ကျရောက် လျက်ရှိသည်။ ယင်းတို့အနက် အချို့မှာ အလွန်ထူးခြားဆန်းကြယ်သော ဂုဏ်သတ္တိရှိကြ လေသည်။
နျူထရီနိုခေါ် ဓာတ်မှုန်သည် ယင်းဓာတ်မှုန်ကျရောက်ရာ နယ်ပယ်တွင် မြေဆွဲအားမရှိဘဲပျောက်နေ တတ်သည်။ လျှပ်စစ် ဓာတ် အဖိုအမတို့လည်းမရှိပေ။ ဒြဗ်ကိုလည်း အကောင်အထည် ပျောက်သွားစေနိုင်သည်။ အချုပ်အားဖြင့် ရူပဗေဒ ဂုဏ်သတ္တိ အားလုံးပင် ယင်းနျူထရီနိုစက်ကွင်း နယ်ပယ်တွင် ပျောက် ကွယ်နေနိုင်ပေ သည်။ ဗာမျူဒါတြိဂံရေပြင်တစ်ဝိုက်၌ နျူထရီနိုစက်ဝန်းဖြစ်ပေါ်နိုင်သလောဟု အချို့သိပ္ပံပညာရှင်တို့ကယူ ဆကြသည်။
ရခိုင်ဘွဲ့ရွာ၊ စပါးထား
ရခိုင်ဘွဲ့ရွာ၊ စပါးထား
3C 303
3C 303 သည် Seyfert ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ကွေဆာပုံစံနှင့်တူကာ ကြယ်စုတန်း ဘိုးတီ တွင်တည်ရှိသည်။
ဆေးသုတ်ခြင်းနှင့်အရောင်တင်ခြင်း
နေအိမ်တိုက်တာအဆောက်အအုံများကို ဆေးသုတ်ခြင်း၊ အရောင်ခြယ်ခြင်းမှာ လှပတင့်တယ်ရန်အတွက်သာမဟုတ်၊ ပျက်စီးယိုယွင်းလွယ်ခြင်းမှလည်း ကာကွယ်နိုင်ရန်ဖြစ်သည်။ သစ်ထည်၊ သံထည်စသည့် ပစ္စည်းတို့မှာ ဤကဲ့သို့ဆေးသုတ်၍ ကာကွယ်ထားခြင်းမရှိလျှင် ရာသီဥတုဒဏ်ကြောင့် ဆွေးမြေ့ ပျက်စီး လွယ်လေသည်။ ထို့ပြင် ဆေးသုတ်ထားခြင်းဖြင့် နေအိမ် အဆောက်အအုံမှာ အလင်းရောင်ပိုမိုရရှိကာ စိတ်ကြည် နူးဖွယ် ရာဖြစ်စေသည်။
သင်္ဘောဆေးဟုခေါ်သော သုတ်ဆေးမှာ သံချေးမတက်စေ သောဆေး၊ မီးခံဆေးစသည်ဖြင့် အမျိုးများပြားသည်။ အချို့ သင်္ဘောကြီးတို့ဝမ်းများနှင့် ဧရာများတွင် ရေညိ|နှင့် ပိုးစသည် တို့မတွယ်ကပ် မပေါက်ရောက်နိုင်အောင်သုတ်ရသော ဆေးများ လည်းရှိလေသည်။ ထိုအရောင်ဆေးများတွင် ဆီဆေး၊ ရေဆေး ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိ၏။ ဆီဆေးမှာ ပိုက်ဆံဆီ၊ အရပ် ခေါ် ငါးကြေး ဆီ၊ တာရပင်ဆီစသည့် ဆီများဖြင့် ဖော်စပ်ရ၍၊ ရေဆေးမှာ ရေဖြင့်ဖော်စပ်ပြီးသုတ်ရလေသည်။
ဆေးမှုန့်ကလေးများ၏ အရောင်အလိုက် အရောင်အမျိုး မျိုးဖော်စပ်ရရှိသည်။ ထိုအရောင်ဆေးမှုန့်ကလေးများမှာ သတ္တု အမျိုးမျိုး၊ အရိုး၊ မြေကြီးအအစားစား စသည်တို့ကို နုလှစွာ သော အမှုန့်ပြုလုပ်၍ ဆန်ခါနှင့် စစ်ချထားခြင်းဖြစ်၍၊ အချို့ မှာ ဓာတုဗေဒနည်းအရ ဖော်စပ်ထားသော အရောင်ဆေးမှုန့်များ ဖြစ်လေသည်။ ဆေးအဖြူရောင်အတွက် ခဲဖြူ သို့မဟုတ် သွပ် အောက်ဆိုက် ဓာတ်သတ္တုများဖြင့် ပြုလုပ်၍၊ အနက်ရောင်ကို ကျပ်ခိုး၊ ခဲပုပ်တို့ဖြင့် ပြုလုပ်ရလေသည်။ အဝါရောင်ကို လက်ကရိုမိတ်နှင့် မြေဝါဆေးမြေတမျိုးမှ ရရှိလေသည်။ အစိမ်း ရောင်ကို ကရုမ်ခေါ် သတ္တုတစ်မျိုးမှ၎င်း၊ အဝါနှင့်အပြာရောင် ရောစပ်၍၎င်း ရရှိလေသည်။ ကိုဗော့ခေါ် အပြာရောင်သတ္တုမှ အပြာရောင်ရရှိ၍၊ သံနှင့်ခဲသတ္တုတို့မှ အနီရောင်ရရှိလေသည်။ ပိုးမွှားတိရစ္ဆာန်နှင့် မဲနည်ပင်စသော အပင်များမှလည်း ဆေး ရောင်များရရှိနိုင်သော်လည်း၊ အဆောက်အအုံများ သုတ်ရန် ဆေးပြုလုပ်ဖို့ရန်မှာကား၊ စရိတ်ကြီးလေးလှသည်။
နေအိမ်သုတ်ရန်ဆေးများတွင် ခဲ၊ သွပ်၊ တိုင်တေးနီယမ် အောက်ဆိုက် စသည့်သတ္တုများ ရောစပ်ပါရှိသည့် ဆေးများကို အသုံးပြုသင့်၍၊ သံထည်များ သံချေးမတက်စေရန် ခဲနီ သို့မဟုတ် ခဲနှင့် သွပ်ကရိုမိတ် စသည့် သတ္တုများပါသည့် ဆေးများကို အသုံးပြုရသည်။
ထိုဆေးများကို ပိုက်ဆံဆီစသည်တို့ဖြင့် ခပ်ပျစ်ပျစ် ဖော် စပ်၍သုတ်လျှင် ဆေးအရောင်အတိုင်း စွဲကပ်၍ကျန်ခဲ့လေသည်။ သစ်သားပြင်ရှိ အပေါက်ကလေးများ ပိတ်သွားအောင် ပထမ သုတ်ရသော ဆေးမျိုးလည်းရှိလေသည်။
ယခုအခါ ပိုက်ဆံဆီဖြင့် အသင့်ရောစပ်ထားပြီးနောက်၊ တာရပင်ဆီအနည်းငယ်ထည့်ကာ ဖော်စပ်သော ဆီဆေးများကို အသုံးများသည်။ သုတ်ထားသောဆေး ကြာရှည်ခံမခံမှာ ရောစပ်သောဆီ၏ အမျိုးအစားနှင့် အချိုးအစားပေါ်တွင် တည်လေသည်။ ဆေးသုတ်လိုက်လျှင် တစ်ဖြည်းဖြည်းသွေ့၍ ဆေးအိပ်သွားစေရန် အဖျော်ပစ္စည်းတစ်မျိုး ထည့်ပေးရသည်။ ဆေးသုတ်လိုက်လျှင် ထိုပစ္စည်းမှာ အခိုးအငွေ့ဖြစ်သွား၍၊ သုတ်ထားသော ဆေးအနှစ်တို့သည် စိုနေရာမှ စေးကပ်ကပ် အဖြစ်သို့ တစ်ဖြည်းဖြည်းရောက်ကာ ဆေးအိပ်သွားသောအခါ၌ တောက်ပချောမွှတ်သော ဆေးသားအဖြစ် ကျန်ခဲ့လေသည်။ အရောင်တဖိတ်ဖိတ်နှင့် အရိပ်ထင်နေသော မော်တော်ကား များကို သုတ်သည့် ဆေးမျိုးတွင်ကား၊ လျင်မြန်စွာ ဆေးအိပ် သွားစေတတ်သော ဆဲလျူလို့ ဆေးများကို အသုံးပြုကြသည်။ ငွေကုန်သက်သာစေရန် ဆေးရောစပ်ရာ၌ ပိုက်ဆံဆီအစား ပဲဗိစပ်ဆီကိုလည်း အသုံးပြုကြသည်။ ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံတွင်ပေါက်သော သစ်ပင်တစ်မျိုးမှရသော ရှမ်းဆီ ကိုလည်း သုတ်ထားသည့် ဆေးလျင်မြန်စွာ တင်းမာလာစေရန် အသုံးပြုကြသည်။
ဆေးများမသုတ်မီ အောက်ခံအကြမ်းတထပ် သုတ်ရသည်။ အောက်ခံအဖြစ်သုတ်ရသောဆေးမှာ ခဲဖြူဆေး သို့မဟုတ် ခဲနီ ဆေးဖြစ်၍၊ ထိုဆေးကို ခပ်ပါးပါးတစ်ထပ်သုတ်ပြီးမှ အလိုရှိရာ အရောင်ဆေးကို သုတ်ရသည်။ ထိုကဲ့သို့သုတ်ရာတွင် ဆေးသား ညီညီနှင့် ကြာရှည်ခံစေလိုလျှင် ဆေးအထပ်ထပ်သုတ်ပေးရလေ သည်။
ရသာကြီးရွာ၊ လက်ပံပင်
ရသာကြီးရွာ၊ လက်ပံပင်
ဆေးသုတ်ခြင်းနှင့်အရောင်တင်ခြင်း
ရွှေရောင်၊ ငွေရောင်၊ ဒန်ရောင်၊ ကြေးနီရောင်ဆေးများ ကား အပူခံနိုင်၍၊ ရေဒီယိတ်တာခေါ် အပူ ဓာတ်ပေး ကရိယာ၊ ရေနွေးပိုက်လုံးများစသည်တို့၌ အသုံးပြုလေသည်။ ထိုအရောင် ဆေးများ သုတ်ထားသည့် အတွက်ကြောင့်သာလျှင် သင်္ဘောကြီး များ၊ တံတားကြီးများသည် သံချေးတက်ခြင်း၊ ဟောင်းနွမ်းဆွေး မြေ့၊ ပျက်ဆီးယိုယွင်းခြင်း မဖြစ်နိုင်ကြပေ။ ကျောက်ဂွမ်း၊ လက်ချား၊ ဆိုဒီယမ် တန်းစတိတ်တို့ပါဝင်သော ဆေးများ သုတ်ထားလျှင် သစ်သားထည်တို့မှာ မီးမလောင်နိုင်ချေ။
ကျွန်းဖို
ကဏ္ဍ:သစ်ပင်များ
အယ်လ်ကေးဒါး
အယ်လ်ကေးဒါးသည် ၁၉၈၈ ဩဂုတ်မှ ၁၉၈၉ ကြား စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော မူစလင် စစ်သွေးကြွ အကြမ်းဖက် အဖွဲ့အစည်းဖြစ်၍ ခေါင်းဆောင်မှာ အိုစမာ ဘင်လာဒင် ဖြစ်သည်။
စိန်ပန်းရွာ၊ တယ်ပင်ဆိပ်
စိန်ပန်းရွာ၊ တယ်ပင်ဆိပ်
ဆုံကုန်းရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
ဆုံကုန်းရွာ (Sonkone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ အလပ်လယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၅၄၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အလပ်လယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၀၇ ဦး၊ မ ၄၄၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၅၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကံကြီးရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ကံကြီးရွာ (Kangyi)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ကံကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၆၅၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကံကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၃၅ ဦး၊ မ ၈၃၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၇၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုန်းဆာရွာ၊ ဝမ်ဆော့
ကုန်းဆာရွာ (Konehsar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ ဝမ်ဆော့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၉၃၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ဆော့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၅၉ ဦး၊ မ ၂၄၃၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၅၉၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တဲကြီးကုန်းရွာ၊ စီပင်
တဲကြီးကုန်းရွာ၊ စီပင်
မောက်ကထောင်းရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
မောက်ကထောင်းရွာ (Maukkahtaung)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ စငေါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၀၈၆၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စငေါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၁၂ ဦး၊ မ ၃၄၂၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၅၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ မောက်တထောင်း ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုဋိဒူသကဇာတ်
စတုက္ကနိပါတ် - ၃။ ကုဋိဒူသကဝဂ် -(၃၂၁) ကုဋိဒူသကဇာတ်။ ။ အရှင်မဟာကဿပ၏ ကုဋိ ကျောင်းငယ်ကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးသည် ရဟန်း၏ အတိတ်ဘဝ မျောက်ဖြစ်စဉ်က ငှက်သိုက်ကို ဖျက်ဆီးခဲ့သော အကြောင်း။
ရဟန်းပေါ့ပျက် ဆုံးမခက်
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အရှင်မဟာကဿပမထေရ်သည် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်ကို အမှီပြုကာ ကုဋီကျောင်း၌ နေတော်မူ၏။ ထိုမထေရ်အား ရဟန်းငယ်နှစ်ပါးတို့သည် လုပ်ကျွေးလျက် ရှိကုန်၏။ တစ်ပါးကား အရှင်မဟာကဿပအား ကျေးဇူးများ၏။ တစ်ပါးကား အဆုံးမခက်၏။ ကျေးဇူးများသော ရဟန်းငယ် ပြုလုပ်တိုင်း ပြုလုပ်တိုင်း အဆုံးမခက်သော ရဟန်းငယ်သည် အတုလိုက်၍ ပြုလုပ်လေ့ရှိ၏။ သူတစ်ပါး ပြုလုပ်ထားသော အမှုကို မိမိပြုလုပ်ထားလေဟန် ပြုလေ့ရှိ၏။
ကျေးဇူးများသော ရဟန်းငယ်သည် မျက်နှာသစ်ရေတည်ထားပြီးသောအခါ အဆုံးမခက်သော ရဟန်းငယ်သည် မထေရ်မြတ်ထံသွား၍ မျက်နှာသစ်တော်မူရန် လျှောက်ထား၏။ သောက်ရေ သုံးဆောင်ရေ တည်ထားရာ၌ လည်းကောင်း၊ တံမြက်လှည်းရာ၌ လည်းကောင်း၊ ဝတ်ကြီး ဝတ်ငယ် ဟူသမျှတို့၌ လည်းကောင်း ကျေးဇူးများသော ရဟန်းငယ် ပြုလုပ်ပြီးသောအခါ အဆုံးမခက်သော ရဟန်းငယ်သည် မထေရ်မြတ်ထံ ဦးဆောင်သွား၍ လျှောက်ထားကာ မျက်နှာယူလေ့ရှိ၏။
ဝတ်ပြည့်စုံမှု ထင်ရှားမှု
တစ်နေ့သ၌ ကျေးဇူးများသော ရဟန်းငယ်သည် ဤအဆုံးမခက်သော ရဟန်းငယ်ကား ငါပြုလုပ်ထားသမျှ သူပြုလုပ်ထားလေဟန် မျက်နှာယူလေ့ရှိသည်၊ ဤအမှုကို ထင်ရှားအောင် ပြုမည်ဟု ကြံစည်ကာ အဆုံးမခက်သော ရဟန်းငယ် အိပ်နေစဉ် မီးတင်းကုပ်၌ ချိုးရေကိုနွှေး၍ ထိုရေနွေးကို ရေချိုးအုံ ပြင်ပ၌ထားကာ တစ်မှုတ်စာမျှသော ရေနွေးကိုချန်၍ အိုးကို ခုံလှောက်ထက်တွင် ထားလေ၏။
ဆုံးမသည့်တွကက် အမျက်ထွက်
ထိုခဏ၌ ကျေးဇူးများသော ရဟန်းငယ်သည် ပြင်ပမှ ရေနွေးအိုးကို ယူခဲ့၍ မထေရ်မြတ်အား ရေချိုးရန် ကပ်လေ၏။ မထေရ်မြတ်သည် ရေချိုးစဉ် ဆင်ခြင်လတ်သော် ထိုအကြောင်ကိုသိ၍ ညချမ်းသောအခါ ဆည်းကပ်ရန်လာသော ဥလုင်္ကသဒ္ဒကို “ငါ့ရှင် ... ရဟန်း မည်သည်ကား မိမိ ပြုသောအမှုကိုသာ ပြုသည်ဟု ပြောဆိုရာ၏၊ မပြုသောအမှုကို ပြုသည်ဟု မပြောဆိုရာ၊ ဆိုခဲ့သော် မုသာဝါဒ ဖြစ်၏၊ ဤနေ့မှစ၍ ဤလိုအမှုမျိုးကို မပြုလင့်” ဟု ဆုံးမလေ၏။ ဥလုင်္ကသဒ္ဒသည် မထေရ်မြတ်အား အမျက်ထွက်၍ ရန်ငြိုးဖွဲ့ကာ မထေရ်မြတ်နှင့် ဆွမ်းအတူမခံတော့ပေ။
ရန်ငြိုးဖွဲ့ပြန် မနာခံ
ဥလုင်္ကသဒ္ဒသည် တစ်ပါးတည်း ဆွမ်းခံဝင်ကာ မထေရ်မြတ် အလုပ်အကျွေးအိမ်သို့ဝင်၍ ဒါယကာတို့ မထေရ်မြတ်ကို မေးရာ မကျန်းမာ၍ ကျောင်းမှာ နေရစ်သည်၊ မည်သည့်အာဟာရကို အလိုရှိသည်ဟု ပြောဆိုအလှူခံကာ မထေရ်မြတ်ကို မလှူဘဲ မိမ်ိ အလိုရှိတိုင်း စားလေ၏။ နောက်တစ်နေ့ မထေရ်မြတ်သည် အလုပ်အကျွေးအိမ် ကြွပြန်ရာ ဒါယကာတို့သည် မနေ့က မည်သည့်အာဟာရကို လှူလိုက်ကြောင်း လျှောက်ထားလေလျှင် ဆိတ်ဆိတ်သာနေ၍ ဆွမ်းဘုဉ်ပေးပြီးလျှင် ကျောင်းသို့ ပြန်ခဲ့၏။ ညချမ်းသောအခါ ဆည်းကပ်ရန်လာသော ဥလုင်္ကသဒ္ဒကို “ငါ့ရှင် ... သင်ကား မည်သည့်အိမ်မှ မည်သည့်အာဟာရကို မထေရ်မြတ်ဖို့ဆို၍ တောင်းရမ်းကာ စားသတတ်၊ ဝစီဝိညက် မည်သည်ကား မအပ်၊ ဤလိုအမှုကို ဤနေ့မှစ၍ မပြုလင့်” ဟု ဆုံးမပြန်၏။ ဥလုင်္ကသဒ္ဒသည် မနာယူဘဲ အမျက်ထွက်၍ ရန်ငြိုးဖွဲ့ပြန်၏။
ရဟန်းဒုဿီ မီးရှို့ပြီ
နောက်တစ်နေ့ မထေရ်မြတ် ဆွမ်းခံဝင်သည်ရှိသော် ဥလုင်္ကသဒ္ဒသည် လက်ရိုက်ဖြင့် မထေရ်မြတ်၏ အသုံးအဆောင်တို့ကို ရိုက်နှက်ထုချေကာ သစ်ရွက်မိုး ကုဋီကျောင်းကို မီးတိုက်၍ ပြေးလေ၏။ ထိုရဟန်းငယ်သည် အသက်ရှင်စဉ်လျှင် လူပြိတ္တာ ဖြစ်၍ သေလွန်သောအခါ အဝီစိငရဲ၌ ကျလေ၏။
ထိုအခါ အချို့ရဟန်းတို့သည် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်မှ မြတ်စွာဘဘုရားထံ အဖူးအမြော်သွားကြရာ မြတ်စွာဘုရားသည် ပဋိသန္ဓာရ ပြုတော်မူပြီးလျှင် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်မှ လာကြောင်းကိုသိ၍ ရှင်မဟာကဿပ အကြောင်းကို မေးတော်မူသောအခါ ရဟန်းတို့သည် ရှင်မဟာကဿပ၏တပည့် ဥလုင်္ကသဒ္ဒရဟန်း အကြောင်းကို လျှောက်ထားကြပြန်ရာ မြတ်စွာဘုရားသည် “ရဟန်းတို့ ... ဤရဟန်းငယ်သည် ယခုအခါ၌သာ ကုဋီကို ဖျက်သည် မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌လည်း ဖျက်ဖူးပြီ၊ ယခုအခါ၌လည်း ဆုံးမသောသူအား အမျက်ထွက်သည်မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌လည်း အမျက်ထွက်ဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
ပညာမဲ့မျောက် အိမ်မဆောက်
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် သိင်္ဂါလငှက်မျိုး၌ဖြစ်၍ အရွယ်သို့ ရောက်လတ်သော် ဟိမဝန္တာအရပ်ဝယ် နှစ်သက်ဖွယ်ရှိ၍ မိုးလုံသော အသိုက်ကို ပြုလုပ်ကာနေ၏။
ထိုအခါ မျောက်တစ်ကောင်သည် မိုးအခါ အယဉ်မပြတ် မိုးရွာလတ်သော် ချမ်းအေးခြင်းဖြင့် နှိပ်စက်သည်ဖြစ်၍ မေးခေါက်လျက် သိင်္ဂါလငှက်၏ အနီး၌နေ၏။ သိင်္ဂါလငှက်သည် ပင်ပန်း ဆင်းရဲနေသော မျောက်ကိုမြင်လျှင် -
“အို-မျောက် ... သင်၏ဦးခေါင်းသည် လူ၏ ဦးခေါင်းနှင့်တူ၏။ လက်ခြေတို့လည်း လူ၏ လက်ခြေနှင့် တူကုန်၏၊ သို့ပါလျက် သင်အား အဘယ်ကြောင့် အိမ်မရှိသနည်း”
ဟု မျောက်အား မေးလေ၏။ မျောက်သည် သိင်္ဂါလငှက်၏ စကားကို ကြားလျှင် -
“အို-သိင်္ဂါငှက် ... ငါ၏ဦးခေါင်းသည် လူ၏ ဦးခေါင်းနှင့် တူကုန်၏၊ သို့သော်လည်း လူတို့မှာ မွန်မြတ်သော ပညာရှိကုန်၏၊ ငါ့မှာကား မရှိပေ”
ဟု သိင်္ဂါလငှက်အားပြန်၍ ပြောဆိုလေ၏။ ထိုအခါ သိင်္ဂါလငှက်သည် -
“အို-မျောက် ... မတည်မကြည် ပေါ့ပျက်သည်ဖြစ်၍ ခင်ပွန်းကို ပြစ်မှားသောစိတ်ရှိလျက် သီလမရှိသောသူအား ချမ်းသာ မည်သည် မရှိလေ၊ အိုမျောက် - သင်ကား အားအစွမ်းကို ပြုလော့၊ သီလမရှိသော အဖြစ်ကို လွန်မြောက်စေလော့၊ အချမ်းလေကို ကာကွယ်နိုင်သောအိမ်ကို ဆောက်လုပ်လော့” –
ဟု မျောက်အား ပြောဆို တိုက်တွန်းပြန်၏။ ထိုအခါ မျောက်သည် ဤငှက်ကား မိုးမစိုရာ အရပ်တွင် နေရ၏။ ဤအသိုက်၌မနေစေရဟု ကြံစည်ကာ ငှက်ကို ဖမ်းလိုသည်ဖြစ်ရကား ပြေး၍လာ၏။ ငှက်သ ပျံ၍ တစ်နေရာသို့ သွားလေ၏။ မျောက်သည် အသိုက်ကို မှုန့်မှုန့်ညက်ညက်ကြေအောင် ဖျက်ဆီး၍သွားလေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ မျောက်သည် - ယခုအခါ ကုဋီကို ဖျက်သော ရဟန်းငယ်။
သိင်္ဂါလငှက်သည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ခေါင်း, လက်, ခြေဟန်၊ လူသဏ္ဌာန်၊ ဉာဏ်မဲ့ မျောက်တို့မှာ။
(၂) ပေါ့,မတည်ငြား၊ ဆွေပြစ်မှား၊ မဲ့ငြားချမ်းသာ-ဒုဿီမှာ။
ကုဋိဒူသကဇာတ် ပြီး၏။
လစ်လီယာ့စ် အမ်းစထရောင်း
လစ်လီယာ့စ် အိဗ်လင်း အမ်းစထရောင်း (Lilias Eveline Armstrong) သည် အင်္ဂလိပ် သဒ္ဒဗေဒ (အသံထွက်ပညာရပ်) ပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ လန်ဒန် တက္ကသိုလ်ကောလိပ် (University College London) ကျောင်းတွင် အလုပ်လုပ်ကိုင်ခဲ့၍ ထို၌ တက္ကသိုလ် အကြီးတန်းကထိကရာထူး (Reader) ဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဆိုမာလီဘာသာစကား၊ ကစ်ကူးယူးဘာသာစကားများ၏ တက်ကျသံ၊ သဒ္ဒဗေဒနှင့် လေယူလေသိမ်း စသော အားထုတ်လုပ်ကိုင်မှုများကြောင့် အမ်းစထရောင်းကို လူသိအများဆုံးဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်လေယူလေသိမ်း စာအုပ်ကို အီဒါ စီ ဝါ့ဒ် နှင့် တွဲဖက်ပြုစု၍ နှစ်ပေါင်း (၅၀) ကြာကြာ ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေရသည့် စာအုပ်ဖြစ်ခဲ့လေသည်။ သူမသည် ဆိုမာလီ၊ ကစ်ကူးယူး ဘာသာစကားများ၌ တက်ကျသံများကို ပထမဆုံး အသေးစိတ် ဖော်ပြချက်အချို့ကို ထောက်ပံ့ပေးခဲ့၏။
အင်္ဂလန်မြောက်ပိုင်းတွင် ကြီးပြင်းခဲ့သော အမ်းစထရောင်းသည် လိဒ်စ်တက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရရှိခဲ့၏။ ယင်းတက္ကသိုလ်တွင် ပြင်သစ်၊ လက်တင်ဘာသာစကားများကို လေ့လာခဲ့၍ လန်ဒန်ဆင်ခြေဖုံးရှိ မူလတန်းကျောင်းတွင် ခေတ္တမျှ ပြင်သစ်စာသင်ကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် တက္ကသိုလ်ကောလိပ်ကျောင်းမှ ဒန်းညာ ဂျုံးဇ်ဦးဆောင်သော သဒ္ဒဗေဒဌာနတွင် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ သူမ၏ ထင်ရှားသောလက်ရာများမှာ ၁၉၂၆ ခုနှစ်ကထွက်ရှိသော "A Handbook of English Intonation" (အင်္ဂလိပ် လေယူလေသိမ်း လက်စွဲ) စာအုပ်ဖြစ်၍ ဝါ့ဒ် နှင့်အတူ ပူတွဲရေးသားခဲ့သည်။ ထို့နောက် "The Phonetic Structure of Somali" (ဆိုမာလီဘာသာစကား သဒ္ဒဗေဒ တည်ဆောက်ပုံ, ၁၉၃၄) နှင့် "The Phonetic and Tonal Structure of Kikuyu" (ကစ်ကူးယူးဘာသာစကား သဒ္ဒဗေဒ တည်ဆောက်ပုံ, ၁၉၄၀) တို့ဖြစ်ကြသည်။ မြန်မာဘာသာစကား သဒ္ဒဗေဒတည်ဆောက်ပုံနှင့် သဘောတရားများကို ဦးဖေမောင်တင်နှင့် တွဲဖက်၍ "A Burmese Phonetic Reader" ဟူသောအမည်ဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုကျော်ကြာကြာ နိုင်ငံတကာသဒ္ဒဗေဒအသင်း၏ ဂျာနယ်ဖြစ်သော Le Maître Phonétique ၏ လက်ထောက်စာတည်းမှူးလည်းဖြစ်သည်။ ၁၉၃၇ တွင် လေဖြတ်သောကြောင့် အသက် (၅၅) တွသ် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ဂျုံးစ်က သူမ၏ နာရေးသတင်းတွင် "ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အကောင်းဆုံး သဒ္ဒဗေဒပညာရှင်များအနက် တစ်ဦး" ဖြစ်သည်ဟူ၍ ရေးသားခဲ့သည်။
ပိုက်ဆိပ် (ကျော်ဇံ)ရွာ၊ ပိုက်ဆိပ်(ကျော်ဇံ)
ပိုက်ဆိပ် (ကျော်ဇံ)ရွာ၊ ပိုက်ဆိပ်(ကျော်ဇံ)
ပင်းသာကြီးရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ပင်းသာကြီးရွာ (Pinthargyi)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ မန္တံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၃၉၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန္တံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၀၄ ဦး၊ မ ၂၁၇၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၈၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တပ်ခိုကွင်းချောင်းရွာ၊ တယ်ပင်ဆိပ်
တပ်ခိုကွင်းချောင်းရွာ၊ တယ်ပင်ဆိပ်
အင်တာနက် ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေး
အင်တာနက်ဆိုင်ရာ ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေး ဆိုသည်မှာ အင်တာနက် ပေါ်တွင် သတင်းအချက် အလက်များပေးပို့ခြင်း သို့မဟုတ် ဖြန့်ဖြူးကူးယူခြင်းတို့နှင့် စပ်လျဉ်း၍ မိမိပိုင် လွတ်လပ်မှုကို လုပ်ပိုင်ခွင့် သို့မဟုတ် လိုအင်ဆန္ဒ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင် လူတစ်ယောက်အနေနှင့် သူ၏ သတင်းအချက်အလက်များကို အင်တာနက်ပေါ်တွင် မည်သည့်ပုံစံ သို့မဟုတ် မည်မျှသော ပမာဏ အထိဖော်ပြလိုခြင်းနှင့် ထိုအချက်အလက်များကို မည်သူတို့ကို သိခွင့်ရစေလိုခြင်း စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ ထိုဝေါဟာရကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အခြေခံသော အင်တာနက်ဆိုင်ရာကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေး ဟုလည်း နားလည်သတ်မှတ်ပြီး အနက်ရှင်းရသော် အင်တာနက် အသုံးပြုသူ တိုင်း ပိုင်ဆိုင်သော အင်တာနက်ဆိုင်ရာ ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေး ဖြစ်သည်။
အင်တာနက်ဆိုင်ရာ ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေးမှာ ကွန်ပျူတာ ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေး၏ ကဏ္ဍခွဲတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ အင်တာနက်လုံခြုံရေးနှင့် ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေး ဆိုင်ရာ နယ်ပယ်တွင်းမှ ကျွမ်းကျင်သူပညာရှင် အချို့က ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေးဆိုသည်မှာ မရှိကြောင်း ယုံကြည်ကြသည်။ အင်တာနက် ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေး ကိစ္စရပ်များကို သီးသန့်စူးစမ်းရှာဖွေသူ Steve Rambam (စတိဗ် ရမ်ဘမ်) ၏ အဆိုအရဆိုလျှင် "ကိုယ်ပိုင်အခွင့် အရေးဆိုတာ ဆုံးသွားပြီ– အဲဒါကို လက်ခံလိုက်စမ်းပါ" ဟူ၍ဖြစ်သည်။ လုံခြုံရေး ကျွမ်းကျင်ပညာရှင် Bruce Schneier (ဘရုစ် စန်နီယာ) က သူ၏ စာတမ်းဖြစ်သော ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေး၏ တန်ဖိုး တွင် ဆိုထားသည်မှာ "ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေးဆိုတာ ကျွနု်ပ်တို့အနေနဲ့ စောင့်ကြပ်ကြည့်ရှု စဉ်ကာလမှာ ဘာမှ အမှားအယွင်း မလုပ်မိတာတောင်မှ ကျွနု်ပ်တို့ကို စွမ်းအားရှိသူတွေရဲ့ နှိပ်ကွပ်မှုကနေ ကာကွယ်ပေးပါတယ်" ဟူ၍ဖြစ်သည်။
ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေး ၏ အဆင့်များ
အင်တာနက်ဆိုင်ရာ ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေးတွင် သာမန်စိတ်ဝင်စားမှုသာရှိသော သူတို့အတွက် လုံးဝ အမည်လျှို့ဝှက်ခြင်း ကိုရရှိရန် မလိုအပ်ပေ။ အင်တာနက် အသုံးပြုသူတို့ အနေနှင့် ကိုယ်ပိုင် သတင်းအချက်အလက်များ ထိန်းချုပ်ဖော်ပြခြင်းဖြင့် လုံလောက်သော လျှို့ဝှက်မှု အဆင့်ကို ရရှိသည်။ အိုင်ပီလိပ်စာများ ဖော်ပြခြင်း၊ မိမိဖြစ်ကြောင်းအသိအမှတ်မပြုနိုင်သော ဖော်ပြမှုနှင့် အလားတူ သတင်းအချက်အလက်များသည် အသုံးပြုသူတို့ အနေနှင့် ထိုအသေးစိတ်တို့ကို သေချာထိန်းသိမ်းရန် အမှောင့်ဆော့ဖ်ဝဲလ်တို့ကို မပြင်ဆင်ဘဲ သုံးခြင်းတို့ဖြင့် အလွယ်တကူ ဆုံးရှုံးခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ အခြားတစ်ဘက်မှကြည့်လျှင် အချို့သူများသည် ပိုမိုသာလွန်သော ကိုယ်ပိုင် အခွင့်အရေးကို လိုချင်ကြသည်။ ထိုကိစ္စရပ်မျိုးတွင် သူတို့သည် ကိုယ်ပိုင်လုံခြုံမှုကို သေချာစေရန် အင်တာနက်ဆိုင်ရာ အမည်လျှို့ဝှက်ခြင်း ကို ကြိုးပမ်းကြလိမ့်မည်။ ၎င်းမှာ အင်တာနက်ကို အသုံးပြုရာတွင် အခြားမည်သည့် ပြင်ပသူကိုမှ မိမိမှန်း လက်ခံ သတ်မှတ်နိုင်စေသော သတင်းအချက်အလက်များ နှင့် အင်တာနက် ဆောင်ရွက်မှုများကို ချိတ်ဆက်နိုင်ခွင့်မရစေရန် ပြုလုပ်သည်။
မိမိ၏ သတင်းအချက်အလက်များ လျှို့ဝှက်ထားရန်အတွက်မှာ မိမိတို့အနေနှင့် အွန်လိုင်းတွင် မည်သည်တို့ကို ဖြည့်သွင်းသည်၊ မည်သည်တို့ကို ကြည့်ရှုသည် ကို သတိထားကြရန် လိုအပ်သည်။ ဖောင်များကို ဖြည့်သွင်းခြင်း နှင့်ကုန်ပစ္စည်းများကို ဝယ်ယူ ခြင်းတို့ ပြုသောအခါတွင် ထိုသတင်းအချက်အလက်များမှာ လျှို့ဝှက်ခြင်းမရှိတော့သဖြင့် မိမိ တို့ကို ခြေရာခံမှု ပြုလုပ်၍ ကုမ္မဏီများအနေနှင့် အမှောင့် ဆော့ဖ်ဝဲလ်များ၊ ဆင်တူသော ထုတ်ကုန်တို့အတွက် ကြော်ငြာများ ပို့ခြင်းတို့ ပြုလုပ်နိုင်သည်။ ကိုယ်ပိုင် သတင်းအချက်အလက်များနှင့် ပတ်သက်၍ နိုင်ငံဥပဒေတွင်- Nevada (နီဗာဒါ) နှင့် Minnesota (မင်နီဆိုတာ) တို့၌ အင်တာနက် ဝန်ဆောင်မှုပေးသူများအား သူတို့၏ သုံးစွဲသူတို့ နှင့်ပတ်သက်၍ ကိုယ်ပိုင် သတင်းအချက်အလက်များကို ထိန်းသိမ်းထားစေသည်။ သုံးစွဲသူမှ သူ၏ သတင်း အချက်အလက်များကို ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခြင်းကို ခွင့်မပြုမှသာ ၎င်းမှာ ဖြစ်နိုင်သည်။ နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ပြည်နယ် ဥပဒေပြုသူများ ညီလာခံအရ၊ အောက်ပါ ပြည်နယ်များတွင် သူတို့၏ နိုင်ငံသားများ၏ ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေး့နှင့် ပတ်သက်၍ ဥပဒေများ ထုတ်ပြန်ထားရှိသည်။
Minnesota (မင်နီဆိုတာ) ဥပဒေပြုအာဏာပိုင်အဖွဲ့က ပြဋ္ဌာန်းသည့် ဥပဒေ §§ ၃၂၅M.၀၁ မှ .၀၉ အထိတွင် သုံးစွဲသူ၏ နေရပ်လိပ်စာ သို့မဟုတ် အီးမေး(လ်)လိပ်စာ သို့မဟုတ် တယ်လီဖုန်းနံပါတ် အပါအဝင် အင်တာနက် သို့မဟုတ် အွန်လိုင်း ကြည့်ရှှုမှု ဖြစ်စေ၊ အသုံးပြုသူ၏ အချက်အလက်များ သိမ်းဆည်းထားသော ပစ္စည်းတို့မှ ပါဝင်သောအချက်အလက်များဖြစ်စေ သို့မဟုတ် မိမိမည်သူဟု သက်သေပြု ဖော်ထုတ်နိုင်သော သတင်းအချက်အလက်များ ကို အင်တာနက် ဝန်ဆောင်မှုပေးသူတို့မှ ထုတ်ဖော်ခြင်း မပြုရဟု တားမြစ်ထားသည်။ သတင်း အချက်အလက်များကို ဖော်ကိုဖော်ပြရမည် ဟူသော ထိုထိုသော အခြေအနေများဖြစ်သည့် ဂျူရီလူကြီးများမှ ဖြစ်စေ၊ ပြည်နယ် သို့မဟုတ် ဗဟိုအစိုးရနှင့်ဆိုင်သော ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် ဥပဒေ ဆိုင်ရာ ဥပဒေဝန်ထမ်းတို့မှ ဥပဒေဖိအားပြုမှု ဖြစ်စေ၊ တရားရုံး သို့မဟုတ် တရားရုံး၏ အမိန့် သို့မဟုတ် တရားရုံး၏ သက်ရောက်မှု ဖြစ်စေ တောင်းဆိုလာလျှင် ဖော်ပြရမည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ဥပဒေကို ဖောက်ဖျက်မှုအတွက် နစ်နာကြေး ဒေါ်လာ ၅၀၀ သို့မဟုတ် အမှန်တကယ် နစ်နာကြေးငွေ နှင့် ရှေ့နေအကျိုးဆောင်ခ ပေးဆောင်ရန် သတ်မှတ် ထားရှိ သည်။
Nevada (နီဗာဒါ) ၏ ပြင်ဆင်ထားသည့် ဥပဒေပြု အာဏာပိုင်အဖွဲ့က ပြဋ္ဌာန်းသည့် ဥပဒေ § ၂၀၅.၄၉၈ - ထပ်ပေါင်း၍၊ California (ကယ်လီဖိုးနီးယား) နှင့် Utah (ယူးတား) ဥပဒေများ အရ၊ အွန်လိုင်းစီးပွားရေး လုပ်ငန်းများကို အတိအကျ ရည်ညွှန်းမထားသော်လည်း၊ ငွေရေး ကြေးရေး အရ မဟုတ်သော စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများ အားလုံးတွင် လုပ်ငန်းမှ မျှဝေမည် ဖြစ် သော သို့မဟုတ် အခြားသူတစ်ဦးအား တိုက်ရိုက်ရောင်းချမည် ရည်ရွယ်၍လည်းကောင်း သို့မဟုတ် ပေးလျော်ရန် အတွက်လည်းကောင်း သုံးစွဲမည့် မိမိ၏ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ပုံစံတို့ကို အသုံးပြုသူများအား စာရေးသား၍ သို့မဟုတ် အီးမေး(လ်)နှင့်ဖြစ်စေ ဖော်ပြရမည် ဟုဆို သည်။ California (ကယ်လီဖိုးနီးယား)၏ ဥပဒေတွင် အသုံးပြုသူများအား မိမိ၏ သတင်း အချက်အလက်များ နှင့်ပတ်သက်၍ မည်သည့် အကြောင်းကြောင်းကြောင့်မှ မျှဝေခွင့် မပြု သည့် အခွင့်အရေးကို ရွေးချယ်ခွင့်ပေးသော ကိုယ်ရေးကိုယ်တာနှင့် ပတ်သက်သည့် ဖော်ပြချက်မျိုးကို စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတို့မှ ဖော်ပြပေးရသည်။ ထို့ပြင် ဝက်(ဘ်)ဆိုဒ်များ၏ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ မူဝါဒတို့နှင့် ပတ်သက်သော အလုပ်သမားများ နှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ အတွက် ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းချက်များလည်း ရှိသည်။
Califirnia နဲ့ Utah ဥပဒေများမှာ toon line စီးပွားရေး ဖြစ်ပွားရေးအတွက် မဟုတ်သော်လည်း စာ(သို့) Email ကို အသုံးပြုနေကြတဲ့ သုံးစွဲသူများ လျှော့နည်းမသွားရန် စီမံခန့်ခွဲခြင်းမဟုတ်တဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်း အကုန်လုံးကို လိုအပ်နေပါတယ်။ ကိုယ်ရေးအချက်အလက် ဖြည့်ရသော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများက တိုက်ရိုက်ဈေးကွက်စီးပွားရေး စနစ်ရဲ့ သုံးပုံတပုံရောင်းခြင်း ရှယ်ယာလုပ်ခြင်းများ ဖြစ်ပါတယ်။ ကယ်လီဖိုးနီးယား ဥပဒေအရ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများက ကိုယ်ရေးအချက်အလက်များက သုံးစွဲသူများကို သတင်းအချက်အလက်များဝေငှရန် (သို့) ရွေးချယ်ရန် အခွင့်အရေးများ ပေးပါတယ်။
Califirnia (Calf.Bus.& Prof.Code 22575-22578) Internet Website (သို့) online ဝန်ဆောင်မှုကို မြင်သာအောင် ထားရှိတဲ့ ကယ်လီဖိုးနီးယား ရဲ့ Online Privacy Production Act က Califirnia မှ ကိုယ်ရေးအချက်အလက်များကို စုဆောင်းသူလို့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ စီမံသူတစ်ဦးကို အလိုရှိနေပါတယ်။ Website ပေါ်က ကိုယ်ရေးအချက်အလက်မူဝါဒ တွေဟာ လိုအပ်ချက်များ ဖြည့်ဆည်းပေးဖို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ စီမံသူက Website (သို့) online service ကို ဝင်ကြည့်ပြီး သုံးနေကြတဲ့သူ တစ်ယောက်ချင်းရဲ့ ကိုယ်ရေးအချက်အလက် များကို စုဆောင်းပြီး ဝေငှပေးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
Connecticut ( Conn.Gen Stat. 42-471) က ကိုယ်ရေးအချက်အလက်များကို ကာကွယ်ပေးတဲ့ မူဝါဒစီးပွားရေးမှာ လူမှုလုံခြုံရေး နံပါတ်များစုဆောင်းပေးတဲ့ မည်သူ့ကိုမဆို လိုအပ်ပါတယ်။ ဒီမူဝါဒတွင် (၁) လုံခြုံရေးနံပါတ်များကို ယုံကြည်စိတ်ချရရန် (၂) လုံခြုံရေးနံပါတ်များ တရားမဝင်စွာ ရယူခြင်းမှ တားမြစ်ရန် (၃) လုံခြုံရေးနံပါတ်အလွယ်တကူရရှိနိုင်မှုကို ကန့်သတ်ခြင်းတို့ ပါဝင်ပါတယ်။ Nebraska (Nebraska stat. 87-302(14) Nebraska က ကိုယ်ရေးအချက်အလက်များ မှားယွင်းနေခြင်း ၊ မတိကျဝေဝါးခြင်းများကို လက်မခံပါ။ Nebraska က အချက်တွေကို ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခြင်း၊ ဖြန့်ဖြူးခြင်းများကို အဖွဲ့ဝင်များက ကိုယ်ရေးသတင်းများကို ထိန်းသိမ်းအသုံးပြုခြင်းအတွက် ပြုလုပ်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ Pennsylvania (18 Pa.C.S.A  4107(a)(10) ) Pennsylvania တွင် Website မှာတင်ထားတဲ့ (သို့) ဖြန့်ဖြူးထားတဲ့ ကိုယ်ရေးအချက်အလက်မူဝါဒဟာ စီးပွားရေးစနစ်ရဲ့ ဦးဆောင်မှားယွင်းမှုများ ပါဝင်နေပါတယ်။
ကိုယ်ရေးအချက်အလက်မူဝါဒများကို ဖန်တီးရန် အစိုးရ Website များကို လိုအပ်နေတဲ့ ပြည်နယ်အနည်းဆုံး ၁၆ခု ရှိပါတယ်။ Arizona, Askansas , California , Colorado , Delaware , Lowa , Lllinois , Maine , Maryland , Michigan , Minnesota , Montana , New York , Sourth Carolina , Texas , Utah နဲ့ Virgina တို့ပါဝင်ပါတယ်။
အင်တာနက်ဆိုင်ရာ ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေး၏ အန္တရာယ်များ
ယနေ့ နည်းပညာကမ္ဘာထဲတွင် သန်းချီသော လူအများမှာ ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေး ဆိုင်ရာ ခြိမ်း ခြောက်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ မိမိအနေနှင့် online တွင် မည်သည်ကို ကြည့်ရှုသည် ကို စောင့်ကြည့်ရန်တင်မကဘဲ မိမိ၏သတင်းအချက်အလက်များကို ခိုးယူရန်နှင့် မိမိကြည့်ရှု ခဲ့သည့် မှတ်တမ်းပေါ်တွင် မူတည်၍ ကြော်ငြာများပို့ရန် အတွက်ပါ ကုမ္မဏီများကို ငှားရမ်းလာ ကြသည်။ လူများသည် ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်facebook တွင် သုံးစွဲခွင့်အကောင့်များဖွင့်လှစ်၍ Website  အများအပြားထံသို့ ဘဏ်နှင့် အကြွေးဝယ်ခွင့်ကဒ် သတင်းအချက်အလက်များကို ရိုက်သွင်းကြသည်။
အင်တာနက်ဆိုင်ရာ ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေးကို စဉ်းစားသူများအနေနှင့် ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေး အန္တရာယ်များ ဖြစ်သည့် အင်တာနက် အသုံးပြုခြင်းမှ ရရှိနိုင်သော အခွင့်အရေး အထိခိုက်ခံ ရနိုင်သော အချက်များကို သတိပြုကြသည်။ ထိခိုက်ခံရနိုင်သော နည်းလမ်းများမှာ အသုံးပြု သူ၏ သတင်းအချက်အလက်များကို စုစည်းခြင်းမှနေ၍ spyware များ ဖြန့်ဖြူးခြင်း ဟူသည့် ပိုမိုနှောင့်ယှက် ဒုက္ခပေးသော လုပ်ဆောင်မှုများနှင့် Software အမှားတက်သည့်  ပုံစံမျိုးစုံနှင့် ဖျက်စီးခြင်းတို့အထိ နည်းလမ်းမျိုးစုံရှိသည်။ ကိုယ်ပိုင်လွတ်လပ်မှု အခွင့်အရေးများကို လူမှုကွန်ယက်ဆိုဒ် အများအပြားတွင် ဖော်ပြထား လေ့ ရှိပြီး အသုံးပြုသူတို့၏ သတင်းအချက်အလက် လုံခြုံမှုများကို အကာအကွယ်ပေးရန် ကြိုးစား ဆောင်ရွက်နေကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် facebook တွင် ဝင်ရောက်သုံးစွဲသူတိုင်း အတွက် ကိုယ်ပိုင်လွတ်လပ်မှု အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ဆက်တင်များ ရရှိနိုင်သည်။ ၎င်းတို့တွင် သင်၏ ဖော်ပြမှုတို့ကို  သင်မကြည့်စေလိုသော သူအချို့တို့ ကြည့်ရှုခြင်းမှ တားမြစ်ခြင်း၊ သင်၏ "မိတ်ဆွေများ" အားရွေးချယ်နိုင်ခြင်း၊ သင်၏ဓာတ်ပုံနှင့်ဗွီဒီယိုများအား ကြည့်ရှုခွင့်ရနိုင်သူတို့အား ကန့်သတ် နိုင်ခြင်း တို့ ပါရှိသည်။ ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ဆက်တင်များသည် အခြားလူမှု ဆက်သွယ်ရေး ကွန်ယက် ဆိုဒ်များဖြစ်သော E-harmony  နှင့် MySpace  တို့တွင်လည်း ရရှိနိုင်သည်။ ၎င်းကဲ့သို့ မိမိကိုယ်ရေးအချက်အလက်များ အင်တာနက်ပေါ်တွင် ထားရှိသည့်အခါ ထိုသို့ဆက်တင်များ ထားရှိခြင်းသည် အသုံးပြုသူ၏ အခွင့်အာဏာ ပင်ဖြစ်သည်။၂၀၀၇ နှောင်းပိုင်းမှာ facebook က Beacon program ကို စတင်ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီ program မှာသုံးစွဲသူများရဲ့ ပေးပို့လာတဲ့ သတင်းများကို လူထုအတွင်း လျှော့ချခဲ့ပါတယ်။ လူတော်တော်များများကို ကိုယ်ရေးအချက်အလက်များ၊ Lane v. Facebook, Inc စသည်ဖြင့် ဖြည့်ဆည်းပေးခဲ့ပါတယ်။
HTTP cookie များ
HTTP ဆိုင်ရာ အင်တာနက်အတွင်း ကျန်ရှိနိုင်သော ဖိုင်ငယ်များဖြစ်သည့် HTTP cookie ဆိုသည်မှာ အသုံးပြုသူ၏ ကွန်ပျူတာပေါ်တွင် website နှင့် website ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ သို့မဟုတ် ရှုပ်ထွေးသော website များတွင် လိုအပ်သည့်အခြား ဖော်ပြထားသော သတင်းအချက်အလက်များ အလိုအလျောက် သုံးစွဲခွင့်ကို ကူညီပေးသည့် အချက်အလက်စုဆောင်းပေးမှု ဖြစ်သည်။ ၎င်း cookie တစ်ခု အတွင်းတွင် သုံးစွဲခဲ့မှု မှတ်တမ်း အချက်အလက်ကို အထူးသိမ်းဆည်းခြင်းဖြင့် သုံးစွဲသူအား ခြေရာခံရာတွင်လည်း သုံးနိုင်သည်။ cookie များသည် ကိုယ်ပိုင် အခွင့်အရေး နယ်ပယ်တွင် အထူး သတိပြုရမည့် အရာများဖြစ်သည်။
အကျိုးဆက်အနေနှင့် အချို့သော cookie ပုံစံများကို ခြေရာခံသည့် cookie ဟု အဆင့်သတ်မှတ်ထားသည်။ Website  တည်ဆောက်ရေးသားသူများမှ cookie ကို တရားဝင်သော နည်းပညာဆိုင်ရာ ရည်ရွယ်ချက်များနှင့် အများဆုံး အသုံးပြုသော်လည်း အလွဲသုံးမှုကိစ္စများ ဖြစ်ပွားလျက်ရှိသည်။ ၂၀၀၉ တွင် လေ့လာရှာဖွေသူ နှစ်ဦး မှသတိပြုမိသည်မှာ လူမှုဆက်သွယ်မှု ကွန်ရက်များတွင်သုံးသော ဖော်ပြချက်များသည် ကြည့်ရှုလေ့ရှိသော အလေ့အထများနှင့် ချိတ်ဆက်ခွင့်ကို ပြုထားခြင်းဖြင့် ထိုလူမှုဆက်သွယ်မှု ဖော်ပြချက်များသည် cookie များနှင့် ချိတ်ဆက်မှုပြုထားခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ စနစ်များမှာ ယေဘုယျအားဖြင့် အသုံးပြုသူအား cookie သိမ်းဆည်းမှုကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သတိထားမိအောင် ပြုလုပ်ခြင်းမရှိပေ။ (အချို့သော အသုံးပြုသူများမှ ၎င်းကို ကန့်ကွက်သော်လည်း အင်တာနက်ဆိုင်ရာ ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေးနှင့် မှန်ကန်စွာ ဆက်နွယ်ခြင်းမရှိပေ။) သို့သော်လည်း သွယ်ဝိုက်သောအားဖြင့် ကွန်ပျူတာ ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေးနှင့် ကွန်ပျူတာ မှုခင်းပညာတွင် သီးသန့် ပါဝင်နေသည်။
Cookie ကို မူရင်းရေးသားသူတို့မှ စိတ်ကူးသည်မှာ website များမှ သိမ်းထားသော cookie ကို အသုံးပြု၍ အသုံးပြုသူများအနေနှင့် ထို website များကို ပြန်လည် ခေါ်ယူနိုင် ရန်ဖြစ်သည်။ ထိုနည်းဖြင့် website မှ ရှိပြီးဖြစ်သောမိမိတို့၏ သတင်းအချက်အလက်များ ကိုသာ ရယူနိုင်သည်။ သို့သော်လည်း လက်တွေ့တွင် program ရေးသူများက ထိုထိန်းချုပ်ကန့် သတ်မှုတို့ကို ရှောင်ကြဉ်နိုင်ခဲ့သည်။ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော အကျိုးဆက်တို့မှာ-
အချို့သုံးစွဲသူများက သူတို့၏ web browser များတွင် cookie အသုံးမပြုရန် ရွေး ချယ်ထားကြောင်း - ၂၀၀၀ Pew  ဆန်းစစ်လေ့လာချက် ခန့်မှန်းတွက်ချက်မှုများမှ ၄% သော အသုံးပြုသူများရှိကြောင်း သိရသည်။ ထိုသို့ ပြုလုပ်ထားလျှင် အလားအလာရှိသော ကိုယ်ပိုင် အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ အန္တရာယ်များကို ဖယ်ရှားပြီးသားဖြစ်သော်လည်း website များ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ဆိုးရွားစွာ ကန့်သတ်ခြင်းမျိုး ဖြစ်နိုင်သည်။ အားလုံးသော web browser များတွင် နဂိုကတည်းက ထိုသို့ ပြုလုပ်နိုင်မှု စွမ်းရည်ပါရှိပြီး အခြား ပြင်ပ program တစ်ခု မလိုအပ်ချေ။ အခြားတစ်နည်းအနေနှင့် အသုံးပြုသူသည် သိမ်းဆည်း ထားသော cookie များကို မကြာခဏဖျက်ပစ်ခြင်း ပြုနိုင်သည်။ အချို့သော browser များ ( Mozilla Firefox နှင့် Opera  ကဲ့သို့သော) မှာ cookie များကို ရှင်းလင်းပစ်ရန် browser ကို ပိတ်သည့်အခါတိုင်း အလိုအလျောက် မေးမြန်း တောင်းဆိုသည်။ တတိယအချက်မှာ ပုံမှန်အားဖြင့် cookie များကို ခွင့်ပြု၍ ၎င်းတို့၏ ဖျက်ဆီးမှုကို ကာကွယ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ cookie များကို လမ်းကြောင်းလွဲ၍ သိမ်းဆည်းထား သော အချက်အလက်များကို အခြားတစ်နေရာတွင် ထားရှိသည့် လုပ်ဆောင်ချက်ပြုသည့် သိမ်းဆည်းလက်ခံရာ နေရာမျိုးလည်း ရှိသည်။
ဖော်ပြခြင်း ဖြစ်စဉ် ("ခြေရာခံခြင်း" ဟုလည်းသိကြ) သည် များစွာသော အဖြစ်အပျက်များကို အတူစုပေါင်း၍ သေချာစွာစစ်ဆေးပြီး (ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော အရာတစ်ခုခြင်းမှ တစ်ခုခု ထင်ထင် ရှားရှားဖြစ်ပေါ်လာစေခြင်း) တစ်စုံတစ်ရာ ဖြစ်ပေါ်လာမှုနှင့် ပတ်သက်သော သတင်းအချက် အလက် ရရှိရန် (အထူးသဖြင့် ဖြစ်ပေါ်ပုံ ဖြစ်စဉ်များ) ဖြစ်သည်။ အချို့သော အဖွဲ့အစည်းများမှ သူတစ်ပါး၏ web ကြည့်ရှုမှုကို ကြည့်ရှုခဲ့သော ဆိုဒ်များ၏ လိပ်စာ URL များ ကို စုစည်းခြင်းဖြင့် ခြေရာခံ ဆောင်ရွက်ကြသည်။ ရရှိလာသော ခြေရာခံမှုသည် web  ကြည့်ရှုသူ မည်သူမည်ဝါဖြစ်သည်ကို ဖော်ထုတ်နိုင်သော သတင်းအချက်အလက်များ နှင့် ချိတ်ဆက်မှုပြုနိုင်သည့် အလားအလာဖြစ်သည်။ အချို့ web ကို မှီခိုသော ဈေးကွက်ရှာဖွေမှု အဖွဲ့အစည်းများသည် ထိုပြုလုပ်ချက်များကို တရားဝင်ပြုနေကြသည်။
ဥပမာ 'ပုံမှန်အင်တာနက်သုံးစွဲသူ' ၏ ပုံစံကိုတည်ဆောက်ရန် အတွက်၊ ထိုပုံစံသည် လက်တွေ့သုံးစွဲသူ တစ်ဦးချင်းစီထက် အင်တာနက်သုံးစွဲသူအများစု၏ ပျမ်းမျှ အမျိုးအစားဖြစ်သဖြင့် ဈေးကွက် စစ်တမ်း များအတွက် အသုံးတည့်ကြောင်း ဖော်ပြ သည်။ ထိုစုဆောင်းထားသောအချက်များမှာ ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွင် မပါဝင် သော်လည်း၊ အချို့သော သူများမှာ တစ်ဦးခြင်းစီအတွက် ပုံစံဖော်ပြခြင်းသည် ချိုးဖောက်မှု ပါဝင်ကြောင်း ယုံကြည်ကြသည်။ ပုံစံပြုဖော်ပြခြင်းသည် အချက်အလက်များသည် လူတစ်ဦးချင်းစီနှင့် တိုက်ဆိုင်၍ မည်သူမည် ဝါဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြနိုင်သော သတင်းအချက်များ ပါဝင်လာသောအခါ အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ကိစ္စရပ်တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ အစိုးရနှင့် အဖွဲ့အစည်းများအနေနှင့် honeypot ကဲ့သို့သော ထောင်ဖမ်းနိုင်သည့်  website များကို အငြင်းပွားစဖွယ် အကြောင်းအရာများ ထည့်သွင်း၍ တည်ထောင်လာ ကြသည်။ ယင်းမှာ ဂရုမထားသောသူများကို စွဲဆောင်ခြင်းနှင့် ခြေရာခံခြင်းတို့အတွက် ရည်ရွယ်သည်။ ၎င်းသည် တစ်ဦးချင်းစီအတွက် အန္တရာယ်ရှိနိုင်သော အချက်များ ပါဝင်သည်။
ရုတ်တရက်ရရှိသော အင်တာနက်အတွင်း ကျန်ရှိနိုင်သော ဖိုင်ငယ်များ(Flash cookies)
ရုတ်တရက်ရရှိသော အင်တာနက်အတွင်းကျန်ရှိနိုင်သည့် ဖိုင်ငယ်များ ( flash cookie ) သည် တစ်နေရာတွင်း မျှဝေသော အရာများ ဟုလည်း ခေါ်ဆို၍ ပုံမှန် cookie များ နှင့် အလုပ်လုပ်ပုံ ပုံစံခြင်း အတူတူပင်ဖြစ်ပြီး Adobe Flash Player ကိုသုံး၍ အသုံးပြုသူ၏ ကွန်ပျူတာတွင် သတင်းအချက်အလက်များကို ထားသည်။ ၎င်းတို့မှလည်း အလားတူ ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေး ပျက်စီးမှုအန္တရာယ်များ ရရှိနိုင်သော်လည်း လွယ်ကူ စွာ ပိတ်ဆို့၍မရပေ။ အကြောင်းမှာ browser အများစုတွင် ပါဝင်သော cookie လက်မခံ ရန်ရွေးချယ်နိုင်သည့်အချက်မှာ ထို flash cookie များကို အကျိုးသက်ရောက်မှု မရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ကို ကြည့်ရှုထိန်းချုပ်နိုင်သော နည်းတစ်မျိုးမှာ browser များကို ချဲ့ထွင်ခြင်း ဖြစ်သည်။
အင်တာနက်ပေါ်ရှိပုံများ
ယနေ့ခေတ်တွင် လူအတော်များများ၌ ဒစ်ဂျစ်တယ် ဓာတ်ပုံကင်မရာများ ရှိပြီး သူတို့၏ ဓာတ်ပုံများကို online တွင် တင်လေ့ရှိကြသည်။ ထိုဓာတ်ပုံများတွင် ဖော်ပြခံရသောသူတို့မှာ အင်တာနက် ပေါ်တွင် အတင်ခံရခြင်းကို မလိုလားသူတို့လည်း ပါဝင်သည်။ အချို့သော အဖွဲ့အစည်းများမှာ ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေးနှင့် ပတ်သက်ဆက်နွယ်ပြီး တုံ့ပြန်မှု များဆောင်ရွက်ရန် ကြိုးပမ်းလာကြသည်။ ဥပမာ ၂၀၀၅ Wikimania အစည်း အဝေးတွင် ဓာတ်ပုံဆရာများသည် ၎င်းတို့၏ပုံများတွင် ပါဝင်သောသူများ၏ ခွင့်ပြုချက်ကို ဦးစွာတောင်းခံမှု လိုအပ်သည်ဟူသော အချက်များ ပါဝင်လာသည်။ အချို့သော သူများမှာ ဓာတ်ပုံကို ကန့်ကွက်သည့် ကြော်ငြာများတင်၍ သူတို့၏ပုံများရိုက်ကူးခံရခြင်းကို လက်မခံ နိုင်ကြောင်း ပြသကြသည်။
အင်တာနက် ဝန်ဆောင်မှုပေးသူများ
ထိုတရားဥပဒေ နှင့် လူ့ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်များ ရှိသော်လည်း အချို့သော ISP ဖြစ်သည့် ဗြိတိသျှ Telecom (BT) မှ Phorm  ကဲ့သို့သော ကုမ္ပဏီမှ ပေးသည့် သတင်းအချက်အလက်များ အတွင်းကျကျ စူးစမ်းဖော်ထုတ်ခြင်း နည်းပညာကို အသုံးပြု၍ သုံးစွဲသူများ ကြည့်ရှုသွားသည့် စာမျက်နှာများ၏ ပါဝင်မှုတို့ကို စစ်ဆေးရန် စီစဉ် နေကြသည်။ ထိုသို့ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် လူတစ်ယောက်၏ web ကြည့်ရှုမှု အလေ့အထ မှတ်တမ်းကိုတည်ဆောက်၍ ကြော်ငြာသူများကို ထိရောက်သော ကြော်ငြာဦးတည်မှု ပြုလုပ်ရန် ရောင်းချခြင်း တို့ကို ပြုလုပ်နိုင်သည်။ BT ၏ ထိုကြိုးပမ်းချက်မှာ အကျိုးရှိသော 'web  လုပ်ငန်း' ဟူ သောအမည်အောက်တွင် ရောင်းချခြင်းပြုပါသည်။
ISP မှ မည်သည့် သတင်းအချက်အလက်ကို စုဆောင်းသည်၊ ထိုအချက်အလက် နှင့် ဘာလုပ်သည်နှင့် သူ၏စားသုံးသူများကို အသိပေးမှုပြုသည်၊ မပြုသည်တို့သည် ကိုယ်ပိုင် အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များအတွက် အရေးပါသော မေးခွန်း ထုတ်ဖွယ်ရာများ ဖြစ်လာ သည်။ ထိုစုဆောင်းထားသော မိမိတို့၏ သတင်းအချက်အလက်များကို သုံးစွဲခြင်းအပြင် ISP မှဖော်ပြထားသည်မှာ အစိုးရဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်တို့မှ တောင်းဆိုလာခဲ့လျှင်လည်း ထိုစုဆောင်းထားသော သတင်းအချက်အလက်များကို ပေးအပ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ဆိုပါ သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု နှင့် အခြားသောနိုင်ငံများတွင် ထိုတောင်းဆိုမှုမျိုး အတွက် ၀ရမ်း မလိုအပ်ပါချေ။
ISP တစ်ခုအနေနှင့် ကောင်းမွန်စွာ code ထည့်သွင်းထားသော သတင်းအချက်အ လက်များ ၎င်း၏ စားသုံးသူများနှင့် အင်တာနက်အကြား ဖြတ်သန်းနေမှုကို မသိနိုင်ပေ။ Web လမ်းကြောင်းများကို code ထည့်သွင်းသုံးစွဲခြင်းအတွက် HTTP  လုံခြုံမှု သည် လူသိအများဆုံးနှင့် ထောက်ပံ့မှုအပေးနိုင်ဆုံး စံနှုန်းတစ်ခုဖြစ်လာသည်။ အသုံးပြုသူမှ အချက် အလက်များကို code ထည့်သွင်းလျှင်ပင် ISP မှ ပေးပို့သူနှင့် လက်ခံသူတို့၏ IP လိပ်စာများကို သိနေနိုင်သေးသည်။ (သို့သော်လည်း ပြဿနာများကို ပြင်ဆင်မှု မပြု လုပ်ဘဲ ကျော်လွှားခြင်းကို IP လိပ်စာများ အပိုင်းကိုကြည့်ပါ)
မိမိ မည်သူမှန်းမသိအောင် ပြုလုပ်ပေးသည့် software ဖြစ်သော I2P-အမည်မသိ ကွန်ရက် သို့မဟုတ် Tor  တို့ကိုသုံးစွဲ၍ မိမိ၏ IP လိပ်စာနှင့် မိမိ မည်သည့် ဝန်ဆောင်မှုများ သုံးစွဲရရှိနေသည်ကို ISP များ မသိစေဘဲ web ဝန်ဆောင်မှု များ ရရှိအောင်ပြုလုပ်နိုင်သည်။ အင်တာနက်အသုံးပြုသူ ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေးနှင့် ပတ်သက်သော ယေဘုယျ အရေးကိစ္စများသည် ကုလသမဂ္ဂ အေဂျင်စီတစ်ခုအတွက် မိမိမည်သူဖြစ်သည်ဟုလိမ်လည်မှု အန္တရာယ်များအကြောင်း အစီရင်ခံစာတစ်ခု ထုတ်ပြန်ရန် လုံလောက်သော အကြောင်းတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။
သတင်းအချက်အလက်များ မှတ်တမ်းတင်ခြင်း
ပရိုဂရမ်များနှင့် လည်ပတ်မှုစနစ်များမှာ သုံးစွဲမှုတို့၏ သတင်း အချက်အလက် မှတ်တမ်းတင် ခြင်း များဆောင်ရွက်ရန် ပြုလုပ်ထားသည်။ ၎င်းတွင် ကွန်ပျူတာသုံးစွဲမှု ပြုနေစဉ် အချိန်ကို မှတ်သားထားခြင်း သို့မဟုတ် မည်သည့် ဝက်(ဘ်)ဆိုဒ်များ ကြည့်ရှုသည်ကို မှတ်သားထားခြင်းများ ပါဝင်နိုင်သည်။ အခြားပြင်ပမှ တစ်စုံတစ်ယောက်မှာ ကွန်ပျူတာကို တရားဝင်ဖြစ်စေ၊ တရားမဝင်ဖြစ်စေ ထိန်းချုပ်ခွင့် ရရှိသည်ဆိုလျှင် သုံးစွဲသူ၏ ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေးကို ဖောက်ဖျက်စေ နိုင်သည်။ ၎င်းကို မှတ်တမ်းကူးယူခြင်း မပြုလုပ်စေခြင်းဖြင့် သို့မဟုတ် မှတ်တမ်းများကို မှန်မှန် ရှင်းပစ်ခြင်းဖြင့် ရှောင်ရှားနိုင်သည်။
ဥပဒေဘက်မှ ခြိမ်းခြောက်မှု အန္တရာယ်များ
အင်တာနက်သုံးသူတို့၏ သတင်းအချက်အလက်များကို ခြေရာခံရန်နှင့် စုစည်းရန် ပြုလုပ်တည်ဆောက်ထားသော အစိုးရအေဂျင်စီတို့၏ နည်းပညာကို အသုံးချသုံးစွဲမှုတို့သည် ကိုယ်ပိုင် အ ခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ထောက်ခံအားပေးသူများ၊ အရပ်သား လွတ်လပ်ခွင့်လိုလားသူများ နှင့် လျင်မြန်စွာ ပြောင်းလဲနေသော ဆက်သွယ်မှုဆိုင်ရာ နည်းပညာများတွင် ငြိမ်းချမ်းရေးကို ထိန်းသိမ်းရန် အတွက် ထိုအချက်များကို ဥပဒေအရ ဖိအားပေးရန်လိုအပ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသူများ အကြား တွင် အငြင်းပွားစရာ ခေါင်းစဉ်တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ အီးယူတွင် ရှိသော ရဲသားများမှာ ယခုအခါ ဗြိတိသျှ ရဲသားတို့ကိုယ်စား အဝေးမှရှာဖွေ ခြင်း ဆောင်ရွက်မှုကို တောင်းဆိုရန် ခွင့်ပြုလိုက်ပြီ ဖြစ်သည်။ အထက်အရာရှိတစ်ဦးသည် ဆိုးရွားသော ဒုစရိုက်မှုတစ်ခုကို ကာကွယ်ရန် လိုအပ်သည်ဟု ယုံကြည်ပါက ရှာဖွေမှုကို ခွင့်ပြုနိုင်ပြီး ကောက်ယူ ရရှိသော ပစ္စည်းများကို သိမ်းဆည်း၍ သက်သေအထောက်အထားအဖြစ် အသုံးပြုသည်။ အတိုက်အခံ လွှတ်တော်အမတ်များနှင့် အရပ်သား လွတ်လပ်ခွင့် လိုလားသူများက ဤသို့ပြုလုပ်ခြင်းသည် ကျယ်ပြန့်သော စောင့်ကြပ်ကြည့်ရှုမှုနှင့် ကိုယ်ပိုင် အခွင့်အရေး ပေါ်တွင် ထိခိုက်မှု ဖြစ်နိုင်ခြေများဆီသို့ ဦးတည်နေပြီဖြစ်ကြောင်း သတိပြုလာကြသည်။ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာလွတ်လပ်မှု ဒါရိုက်တာ Shami Chakrabarti (ဆဟာမီ ချကရာ ဘာတီ) မှဆိုသည်မှာ “ပြည်သူလူထုအနေနှင့် ၎င်းကို ဥပဒေအသစ် တစ်ရပ် ပြုလုပ်ခြင်း နှင့် တရားရေး ခွင့်ပြုမိန့် ပြုလုပ်ခြင်းတို့ဖြင့် ထိန်းချုပ်မှုပြုရန် လိုလားနေကြသည်။ ထိုကာကွယ်မှုများ မရှိဘဲနှင့် ပြုလုပ်ခြင်းမှာ ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေးကို ချိုးဖောက် ဖျက်ဆီး ခြင်း သင်္ကေတပင် ဖြစ်သည်” ဟုဆိုသည်။ အခြားဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော အင်တာနက် ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေး၏ အန္တရာယ်များ
တိကျသော အထောက်အထားများ
Jason Fortuny နှင့် ဗဟိုချုပ်ကိုင်သော online အစုအဖွဲ့ ကွန်ရက်
အချို့သော online ကိုယ်ရေးကိုယ်တာအချက်များ ဖော်ပြမှုမှာ မဟုတ်မမှန်ပြုလုပ်ခြင်းကို ဖော်ပြခြင်းအတွက် တရားမျှတသည်ဟု မြင်ရသော်လည်း fortuny ၏ ကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ သတင်းထောက်များမှ မည်သို့သော တရားမျှတမှုမျိုးကိုမှ မမြင်ပါဟုဆိုသည်။ Wired မဂ္ဂဇင်း၏ စာရေးဆရာ Ryan Singel က fortuny  ကို "လူမှုရေးကိစ္စများကို မုန်းတီးသော စိတ်ရောဂါသည်”ဟု သရုပ်ဖော်ပြီး ဥပဒေ ပါမောက္ခ Jonathan Zittrain က " fortuny  ကို ပြန်လည်ဖြေကြားသော သူများသည် မည်သည့် တရားမဝင်မှုကိုမှ ပြုလုပ်ခြင်း မရှိပါ၊ သို့ဖြစ်ရာ မိမိနှစ်သက်ရာအပျော်အပါးကိစ္စကို ဖော်ထုတ်ပြသခြင်းသည် online နှင့် လူ တို့၏ဘဝများကို အနှောင့်အယှက်ပြုနိုင်သည်ဟူသောအချက်မှလွဲ၍ လူ့အသိုင်းအဝိုင်းကို ပျက် စီးစေသည်ဟူသော အချက်ကို မတွေ့ရပါ" ဟုဆိုသည်။
Fortuny ၏အဆိုအရ သူ၏ ဗဟိုချုပ်ကိုင်သော online အစုအဖွဲ့ ကွန်ရက် စမ်းသပ်ချက်၏ အကျိုးဆက်အဖြစ် လူနှစ်ယောက်မှာ အလုပ်ပြုတ်သွားပြီး "ကိုယ်ရေးကိုယ် တာ လွတ်လပ်ခွင့်ကို ချိုးဖောက်ခြင်း အဖြစ် Fortuny အား Illinois တရားရုံးတွင် တရားစွဲဆိုမှု ပြုခဲ့သည်။" Illinois ကဲ့သို့သော ခိုင်မာသည့်တရားရုံးချုပ်ရှေ့နေ ရှေ့မှောက်သို့ Fortuny သည် ရောက်ရှိလာခြင်းလည်းမရှိ၊ ရှေးဦး ပြင်ဆင်ဖြည့်စွက်ချက်များ ပြုလုပ်ပြီး သော်လည်း ပြန်လည်ဖြေဆိုခြင်းမပြုခဲ့ပေ။ မစ္စတာ Fortuny အား ဆင့်ခေါ် ခြင်းကို ရှောင်ရှားသူအဖြစ် အမှုဖွင့်ခံရသော်လည်း Illinois ၏ cook county ရှိ Circuit တရားရုံးတွင် သူကအမှု ဖွင့်ခဲ့သည်။ ရလဒ်အနေနှင့် တရားရုံးမှ Mr.Fortuny  အား ပြုထားပြီးသောပြစ်ဒဏ် ချမှတ်၍ ၂၀၀၉ ဇန်နဝါရီလ ၇ အတွက် နစ်နာမှုလျော်ကြေးပေးစေရန် တရားရုံးတွင် ကြားနာစေသည်။ အကြိမ်ပေါင်းများစွာ တရားရုံးတွင် ကြားနာရန် ပျက်ကွက်ခြင်း ကြောင့် လျော်ကြေးငွေများအဖြစ် Fortuny  သည် ၇၄၂၅၂.၅၆ ဒေါ်လာ အား မူပိုင်ခွင့် ချိုးဖောက်မှုအတွက်၊ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ အချက်အလက်များအား အများ ရှေ့မှောက်ဖော်ထုတ်ခြင်းအတွက် လျော်ကြေးအဖြစ်၊ ပိုင်နက်ကျူးလွန်ခြင်းနှင့် ရှေ့နေဝန်ဆောင်ခနှင့် ကျသင့်ငွေတို့အတွက် ပေးဆောင်စေရန် အမိန့်ချလိုက်သည်။
ရှာဖွေဝန်ဆောင်မှု ပေးသူတို့၏ သတင်းအချက်အလက်များနှင့် ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းချက်
Yahoo! နှင့် MSN Microsoft အပါအဝင် အင်တာနက်ကုမ္ပဏီကြီးများထံမှ အချက်အလက်များသည် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုနှင့် တရုတ်ပြည် တို့တွင် တရားရုံးမှဆင့်စာအဖြစ် ခေါ်ဆိုခြင်းပြုနိုင်ကြောင်း သတ်မှတ်ထားပြီးဖြစ်သည်။ AOL  သည် သူ၏ online ရှာဖွေဝန်ဆောင်မှုမှ အချက်အလက်အတော် များများကို သတင်းထောက်များအား online  လွတ်လပ်ခွင့်ဆိုင်ရာ အပြုအမူများကို ခြေရာကောက်ရန် ပေးသုံးထားခဲ့သည်။
၂၀၀၆ တွင် ကြိုးမဲ့မှုကိုနှောင့်ယှက်သူ ဟက်ကာမှ သူ၏ Google ရှာဖွေမှုများသည် သူ့အား ခြေရာခံရန်လမ်းစများ ဖြစ်ခဲ့ကြောင်းဝန်ခံသည်။ ထိုတရားခံသည် Google  မှ ကွန်ရက်ပေါ်တွင် " wifi 2.4 Ghz ကို မည်သို့ နှောင့်ယှက်လွှင့်ထုတ်ခြင်း ပြုရမည် နည်း၊" " wifi 2.4 Ghz ကိုနှောင့်ယှက်ခြင်း"နှင့် "ကြိုးမဲ့ကွန်ရက်ကို အနှောင့်အယှက် ပြုနိုင်သော စက်ပစ္စည်းပြုလုပ်ခြင်း" စသည့် ရှာဖွေမှုများကို ထည့်သွင်းရှာဖွေခဲ့သည်။ တရားရုံး မှ စာရွက်စာတမ်းများတွင် FBI  အနေနှင့် သူတို့၏ရှာဖွေမှုကို မည်သို့ရရှိသည်ကို ဖော်ပြ မထားသော်လည်း (ဥပမာ- သိမ်းဆည်းရမိသော hardisk မှ သို့မဟုတ် ရှာဖွေရေး ဝန် ဆောင်မှုမှ တိုက်ရိုက်) Google  က ဖော်ပြထားသည်မှာ ၎င်းအား အင်တာနက် လိပ်စာ သို့မဟုတ် web cookie ကို ပေးပါက ဥပဒေ အကျိုးပြုရန်အတွက် အကြောင်း အရာများကို ရှာဖွေပေးပို့နိုင်သည် ဖြစ်ကြောင်းဆိုသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု နှင့် Zeigler (ဇယ်ဂျလာ)
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင်  အပြစ်ရှိကြောင်း သဘောသက်ရောက်စေသည့် သက်သေအထောက်အထားများကို အလုပ်ခွင်ရှိ ကွန်ပျူတာများတွင် သိမ်းဆည်းထားသူ ပုဂ္ဂလိကဝန်ထမ်း (အစိုးရဝန်ထမ်းမဟုတ်သူ) တစ်ဦးသည် ဥပဒေ စတုတ္ထပြင်ဆင်ချက်တွင်ပါသော ပြစ်မှုဆိုင်ရာ တရားစွဲဆိုရာတွင် ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ လွတ်လပ်ခွင့်ဆိုင်ရာ စံနှုန်းများ၏ ကျိုးကြောင်းဆီလျော်သော မျှော်လင့်ချက်အားဖြင့် အကာအကွယ်ရလျက် ရှိမရှိကို ဆွေးနွေးမှုများ များစွာရှိသည်။ဥပဒေ ဆုံးဖြတ်ချက် အများစုက ထိုဝန်ထမ်းတွင် သူ၏ အလုပ်နှင့် ပတ်သက်သည့် အီလက်ထရွန်နစ် ဆက်သွယ်ရေးများကို သုံးစွဲလာခဲ့လျှင် ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ကျိုးကြောင်းဆီလျော်သော မျှော်လင့်ချက် မရှိဟုဆိုသည်။ ဥပမာ - အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု နှင့် Simons ၊ 206  F.3d  392 ၊ 398 (စတုတ္ထ စောင်ရေ ၂၀၀၀ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈)။
သို့သော်လည်း federal တရားရုံးတစ်ခုမှ ဆွေးနွေးပြောဆိုသည်မှာ ကုမ္ပဏီ laptop များ၏ ဆက်သွယ်မှုများနှင့် ပတ်သက်ပြီး ရှေ့နေနှင့်အမှုသည် ဆက်ဆံရေး အခွင့်အရေးအရ အလုပ်သမားများသည် ရဲရဲတင်းတင်း ပြောဆိုရဲလာသည်ဟုဆိုသည်။ Curto နှင့် ဆေးဝါးဆိုင်ရာ ကမ္ဘာ့ ကုန်သွယ်မှု နံပါတ် 03CV6327 ၊ 2006 US.Dist.LEXIS   29387  (E.D.N.Y. မေလ ၁၅၊၂၀၀၆)။