cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဘေးမဲ့သစ်တော
ဘေးမဲ့သစ်တော
သဘာ၀ထိန်းသိမ်းရေးနယ် မြေအဖြစ်ဖွဲ့စည်းထားသည့် နိုင်ငံဧရိ ယာ ၅ ဒသမ ၆ ရာခိုင်နှုန်းတွင် သဘာ၀နယ်မြေပေါင်း ၃၆ ခု ပါဝင် ပြီး စတုရန်းမိုင်အားဖြင့် ၁၄၆၃၁ ဒသမ ၅၃ မိုင်ရှိကြောင်း သိရသည်။ သဘာ၀ထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေများ ကို မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်နှင့် သဘာ၀အပင်များ ရေရှည်တည်တံ့စေရေးနှင့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရှားပါးသောတိရစ္ဆာန်မျိုးစိတ် များမျိုးသုဉ်းမည့် အန္တရာယ်မှကာ ကွယ်ရန်၊ ရေရှည်တည်တံ့ရှင်သန် နိုင်ရန်၊ သိပ္ပံဆိုင်ရာ သုတေသနလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ရာတွင် အထောက်အကူဖြစ်စေရန် ရည်ရွယ်၍သတ်မှတ် တည်ထောင်ထားခြင်း ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
"မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ဂေဟစနစ်တွေ အပေါ်မူတည်ပြီးတော့ သဘာ၀ ထိန်းသိမ်းရေး နယ်မြေတွေကို တိုးချဲ့တည်ထောင် လာခဲ့ပါတယ်။ အခု အသစ်ထပ်မံဖွဲ့စည်းဖို့ ဆောင်ရွက်နေတဲ့ သဘာ၀နယ်မြေတွေက ချင်း ပြည်နယ်အတွင်းမှာပါ။ သဘာ၀နယ်မြေ ၀ ဒသမ ၀၇ ရာခိုင်နှုန်းမှာ အဆိုပြုနယ်မြေ ခုနစ်ခုပါဝင်ပါ တယ်။ ခန့်မှန်းခြေစတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၂၇၈၄ ဒသမ ၇၁ မိုင်ရှိပါတယ်။ အဓိကတော့ သဘာ၀ထိန်းသိမ်းရေး နယ်မြေတွေကိုနိုင်ငံတွင်းမှာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ထားတဲ့ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်တွေရဲ့ အစာကွင်းဆက်မပြတ်စေဖို့လည်း ရည်ရွယ်တည်ထောင်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်တိရစ္ဆာန်တွေရဲ့ နေရင်းဒေသနဲ့ ကျက်စားနယ်မြေ တွေကို သဘာ၀အတိုင်း ထားရှိပါတယ်။ နောက်တစ်ချက်က ဒီလို သဘာ၀အတိုင်း ထားရှိခြင်းအားဖြင့် ဂေဟစနစ် တည်မြဲစေခြင်းနဲ့ ဇီ၀မျိုးစုံ မျိုးကွဲပေါကြွယ်၀ခြင်း အကျိုးကျေးဇူးကိုပါ ရရှိစေမှာ ဖြစ်ပါတယ် " ဟု သစ်တောဦးစီးဌာနမှ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် သဘာ၀နယ်မြေအဖြစ် အကာအကွယ်ပေးထားသည့် ဘေးမဲ့သစ်တော အမျိုးအစားပေါင်း ခုနစ်မျိုးရှိပြီး
တာကုန်းရွာ၊ ကျားချောင်
တာကုန်းရွာ၊ ကျားချောင်
ငွေပန်းစု
ငွေပန်းစု
ကျီးခင်းစုရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ကျီးခင်းစုရွာ (Kyeekhinsu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ခင်ကြီး (ရှမ်းစု)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၁၁၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခင်ကြီး (ရှမ်းစု)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၂၃ ဦး၊ မ ၂၂၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၂၆၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငှက်ထုံးရွာ၊ တူးချောင်း
ငှက်ထုံးရွာ၊ တူးချောင်း
သရက်ကန်ရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
သရက်ကန်ရွာ (Thayetkan)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ ဦးနှောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၁၃၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မင်းကွတ်ပင်
မင်းကွတ်ပင်သည် ဂတ်တစ်ဖာရီးမျိုးရင်းတွင် ပါဝင်၍ ယင်းကို ရုက္ခဗေဒအလိုအားဖြင့် ဂါစင်းနီးယား မန်ဂိုစတားနား ဟုခေါ်သည်။ မင်းကွတ်ပင်၏ မူလပေါက်ရာအရပ်မှာ မလ္လာယု ကျွန်းဆွယ်ဖြစ်၍ မြန်မာနိုင်ငံတွင်းသို့ တဆင့်ယူဆောင် စိုက်ပျိုးသည့် အပင်လတ်မျိုးဖြစ်သည်။ မင်းကွတ်ပင်သည် ပု၍ ဝိုင်းသည့်ပြင် လှပ၏။ အချို့ မင်းကွတ်ပင်များမှာ ပေ ၃ဝ အထိမြင့်မားကြသည်။ အရွက်သည် စိမ်း၍ထူပြီးလျှင်တောက်ပ ၏။ အမွေးကလေးများလည်း ပါရှိ၏။ အချို့မင်းကွတ်ရွက်များ သည် ၈ လက်မခန့်အထိ ရှည်သည်။ မင်းကွတ်ပွင့်သည် ပန်းရောင်ဖြစ်၍ အချင်း ၂ လက်မခန့် ရှိသည်။ မင်းကွတ်သီးသည် လိမ္မော်သီးပုံသဏ္ဌာန်ကဲ့သို့ ရှိသော် လည်း လိမ္မော်သီးထက် ငယ်သည်။ အရောင်မှာ သီးစ၌ စိမ်း၍မှည့်လာသောအခါ နီညို၍ မှောင်သောအရောင်ရှိသည်။ ကန့်လန့်ဖြတ်တိုင်းလျှင် ၂ လက်မခွဲခန့် ရှိသည်။ မင်းကွတ်သီး ၏ အခွံမှာ ထူ၍မာ၏။ အခွံအတွင်း၌ အဖြူရောင်အသား ရှိသော အမြွှာပေါင်း ၄ မြွှာမှ ၈ မြွှာထိ ပါလေ့ရှိသည်။ ထို အသားမှာ ပျော့ညက်၍ ချိုပြီးလျှင် အေးသောအရသာရှိသည်။ အရည်ရွှမ်းသည်။ မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူအများပင် ဒူးရင်းသီးကို စားသုံးကြပြီးနောက် မင်းကွတ်သီးကို စားသုံးလေ့ရှိကြသည်။ ဒူးရင်းသီး၏ သဘာဝမှာ အပူများ၍ မင်းကွတ်သီးတွင် အေး သော သဘာဝဓာတ်ပါသဖြင့် အပူအအေးမျှတအောင် စားသည် ဟု ဆိုကြသည်။
မင်းကွတ်ပင်သည် ပူပြင်းစိုစွတ်သော ရာသီဥတုကို ကြိုက်နှစ်သက်သဖြင့် တနင်္သာရီတိုင်း၌ ထိုအပင်များကောင်းစွာ ဖြစ်ထွန်းကြသည်။ ထိုကြောင့် တနင်္သာရီတိုင်းတွင် မြေဩဇာ ထက်သန်သည့် ချိုင့်ဝှမ်းရပ်များနှင့် ပင်လယ်ကမ်းတလျှောက် ရှိ တောင်ခြေတို့၌ မင်းကွတ်ခြံကြီးများကို တွေ့မြင်ရသည်။ အပင်သစ်ပွားလာအောင် လက်ရှိပြုလုပ်နည်းမှာ အစေ့ ကိုစိုက်သည့် နည်းပင်ဖြစ်သည်။ ဤနည်းဖြင့် စိုက်ပျိုးလျှင် မင်းကွတ်ပင်များ အကြီးနှေး၍ အပင်သက် ၁ဝ နှစ်ကျမှအသီး သီးနိုင်သည်။ ထိုကြောင့် အသီးမြန်မြန်ရရှိရန်အတွက် အပင် ပေါက်စ အောက်ခံပင်များကို မျိုးကိုင်းများနှင့် အကိုင်းချင်း ဆက်နည်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ မြေထုပ်ဆွဲခြင်းနည်းဖြင့်လည်း ကောင်း စမ်းသပ်စိုက်ပျိုးလျက်ရှိကြသည်။ မင်းကွတ်ပင်များကို တစ်ပင်နှင့်တစ်ပင် ပေ ၂ဝ စီခွာ၍ စိုက်ပျိုးကြသည်။
မင်းကွတ်ပင်သည် ဆောင်းရာသီ နိုဝင်ဘာလလောက်မှ စ၍ ဖေဖော်ဝါရီလကုန်၊ မတ်လဆန်းအထိ အပွင့်များပွင့်သည်။ မိုးဦးနှင့် မိုးလယ်လများဖြစ်သော မေလမှ ဩဂုတ်လအတွင်း အသီးများမှည့်ကြသည်။ မင်းကွတ်သီးမှည့်သည် ချိုအေးသော အရသာနှင့် ပြည့်စုံသောကြောင့် ကမ္ဘာတွင် ကျော်ကြားသော သစ်သီးဖြစ်သည်။ ထိုကြောင့် နိုင်ငံတော်အစိုးရ စိုက်ပျိုးရေး ဌာနသည် မင်းကွတ်သီးများကို ဥရောပတိုက်နှင့် အာဖရိက တိုက် တောင်ပိုင်းသို့ နှစ်စဉ် တင်ပို့ရောင်းချလေသည်။ မင်းကွတ်သီးအခွံ၊ အခေါက်နှင့်အရွက်နုများကို ဝမ်း ကိုက်ရောဂါအတွက် ဆေးအဖြစ်အသုံးပြုကြသည်။ ထိုကြောင့် မင်းကွတ်သီးအခွံကို နေလှန်း၍ သိမ်းဆည်းထားတတ်ကြသည်။
မင်းကွတ်သီး
မင်းကွတ်သီးသည် လိမ္မော်သီး ပုံသဏ္ဌာန်ကဲ့သို့ ရှိသော်လည်း လိမ္မော်သီးထက်ငယ်သည်။ အရောင်မှာ သီးစ၌ စိမ်း၍ မှည့်လာသောအခါ နီညို၍ မှောင်သော အရောင်ရှိသည်။ ကန့်လန့်ဖြတ် တိုင်းလျှင် ၂ လက်မခန့်ရှိသည်။ မင်းကွတ်သီး၏ အခွံမှာ ထူ၍မာ၏။ အခွံအတွင်း၌ အဖြူရောင်အသားရှိသော အမြွာပေါင်း ၄ မြွာမှာ ၈ မြွာထိ ပါလေ့ရှိသည်။ ထိုအသားမှာ ပျော့ညက်၍ ချိုပြီးလျှင် အေးသောအရသာရှိသည်။ အရည်ရွှမ်းသည်။ မြန်မာနိုင်ရှိ လူအများပင် ဒူးရင်းသီးကို စားသုံးကြပြီးနောက် မင်းကွတ်သီးကို စားသုံးလေ့ရှိကြသည်။ ဒူးရင်းသီး၏ သဘာဝမှာ အပူများ၍ မင်းကွတ်သီးတွင် အေးသော သဘာဝဓာတ်ပါသဖြင့် အပူအအေးမျှတအောင် စားသည်ဟု ဆိုကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စားနိုင်သော သစ်သီးများ ကဏ္ဍ:သစ်သီးပင်များ ကဏ္ဍ:သီးနှံများ
BDF-3299
BDF-3299 သည် ပိုက်ဆစ် ဩစထရေးနပ်စ် ကြယ်စုတန်းမှ အနီရောင်အရွေ့ ၇.၁၀၉ ရှိသော ဝေးကွာသည့် ဂယ်လက်ဆီဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာမြေသို့ အလင်းရောက်ရှိရန် အလင်းနှစ် ၁၂.၉ ဘီလီယံ ကြာမြင့်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပိုက်ဆစ် ဩစထရေးနပ်စ်
နောင်ငင်းရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
နောင်ငင်းရွာ (Nawngngin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ မန်ဖျက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၅၇၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ဖျက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၃၀ ဦး၊ မ ၁၀၆၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၉၄ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကကဏ္ဋကဇာတ်
'''ဒုကနိပါတ် - ၂။ သန္ထဝဝဂ် -၁၇၀. ကကဏ္ဋကဇာတ်'''သည် မဟာနိပါတ်-မဟာဥမင်္ဂဇာတ်ခေါ် မဟောသဓဇာတ်နှင့်တူ၏။
အလိုရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် မဟောသဓဇာတ်၌ ကြည့်ရှုကြပါကုန်။
အင်ဒရူး ဂျွန်ဆင်
ပြည်တွင်းစစ်ကြီးအပြီးတွင် အေဘရာဟမ် လင်ကွန်း လုပ်ကြံခံရပြီးနောက် သမ္မတရာထူးဆက်ခံသူ အင်ဒရူးဂျွန်ဆင်သည် တောင်ပိုင်းပြည်နယ်များ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးအတွက် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာကို တိကျစွာ အသုံးချခဲ့သူအဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်သည်။ ရီပါပလီကန်ပါတီမှ သမ္မတလင်ကွန်းမှ တောင်ပိုင်းသား ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီဝင်များ အနက် ထူးခြားစွာပင် ခွဲထွက်ရေးနှင့် ကျွန်စနစ်ကို ဆန့်ကျင်သူ တစ်ဦးကို ဒုသမ္မတအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်မှာ နိုင်ငံရေးအရဟု ဆိုသော်လည်း ဂျွန်ဆင်သည် အရည်အသွေးရှိသော သမ္မတတစ်ဦးဖြစ်ကြောင်းကို ပြသနိုင်ခဲ့သည်။
စာတတ်ပေတတ်တစ်ဦးမဟုတ်သူ ဂျွန်ဆင်သည် အိမ်ထောင်ကျပြီးမှ ဇနီးသည်ကောင်းမှုဖြင့် အသက် ၂၀ကျော်မှ စာရေးစာဖတ် တတ်မြောက်လာသူဖြစ်သည်။ သို့သော် သူ၏တင်္ခဏုပ္ပတ္တိဉာဏ်ကောင်းမွန်မှု၊ ဇဝနဉာဏ်ကောင်းမွန်မှု တို့ကြောင့် ထင်ရှားလာသူဖြစ်သည်။
စစ်အပြီးတောင်ပိုင်းဒေသပြန်လည်ထူထောင်ရေးမှာ သမ္မတလင်ကွန်း၏ မူဖြစ်သည်။ ဂျွန်ဆင်မှလည်း ထိုမူကို ရှေ့ရေးရည်မှန်းချက်အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ လွှတ်တော်တွင်အင်အားကြီးနေကြသည်မှာ မြောက်ပိုင်းသားအများစု ပါဝင်ကြသည့် ရီပါပလီကန်ပါတီဖြစ်ပြီး တောင်ပိုင်းကို ရစရာမရှိအောင်ပင် လက်စားချေနေလိုကြသည်။ လွှတ်တော်မှ အတည်ပြုလာသည့် ဥပဒေတော်တော်များများကို သမ္မတကတောင်ပိုင်းပြန်လည်ထူထောင်ရေးမူ နှင့် မကိုက်ညီသဖြင့် ဗီတိုအာဏာဖြင့် ပယ်ချခဲ့သည်။ သို့သော် သမ္မတဗီတိုအာဏာကို လွှတ်တော်မှ ကျော်လွှားသွားခဲ့ ဖူးသည် များလည်း ရှိခဲ့သည်။ သို့ဖြင့် သမ္မတကို ဖြုတ်ချရန် (Impeach) အတွက် မဲခွဲဆုံးဖြတ်ရာ ဂျွန်ဆင် အပြောကောင်းသဖြင့် တစ်မဲအသာရကာ ရာထူးမှာမြဲသွားသည်။
ဂျွန်ဆင်၏ မူဝါဒသဘောထားမှာ လူမည်းကျွန်ဟောင်းများအနေဖြင့် နိုင်ငံသားဖြစ်ထိုက်ရန် အရည်အသွေး မမီသေးသဖြင့် စစ်ရှုံးတောင်ပိုင်းသားများကို ပြန်လည်ထူထောင်ပေးပြီး တိုင်းပြည်တိုးတက်ရေးအတွက် ဆောင်ရွက်ရန်ဖြစ်သည်။ သို့ဖြင့် သူ၏မူနှင့်မကိုက်သော လွှတ်တော်ကော်မတီလုပ်ငန်းများအတွက် ဘတ်ဂျက်များ ချမပေးခြင်း၊ တောင်ပိုင်းမှ စစ်ရာဇဝတ်ကောင်ဟု မြောက်ပိုင်းသားတို့ သတ်မှတ်ထားသူများကို စစ်ခုံရုံးမတင်စေဘဲ လွှတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် ပေးခြင်း၊ မြောက်ပိုင်းမှ အရာရှိအချို့ကို ပြည်ထောင်စုသွေးစည်းညီညွတ်ရေးတွင် ပါဝင်ရန်ပျက်ကွက်သဖြင့် ဖမ်းဆီးအပြစ်ပေးခြင်း စသည့်ကိစ္စများကြောင့် သမ္မတကို လူကြိုက်နည်းရသည်။ ထို့ပြင် တောင်ပိုင်းမြေရှင်များထံမှ သိမ်းယူကာ လူမည်းများသို့ခွဲဝေပေးထားသည့် မြေများကို ပြန်လည်သိမ်းဆည်းပြီး မူလပိုင်ရှင်များထံသို့ ပြန်ပေးအပ်ခြင်း၊ သူ့မူဝါဒကို ထောက်ခံရန် နိုင်ငံရေးသမားများကို အတင်းအကျပ် ဖိအားပေးခြင်း၊ လွှတ်တော်အနေဖြင့် ဆန့်ကျင်မှုများ ပိုများလာလျှက် အကြမ်းနည်းဖြင့် ဖြေရှင်းမည်ဟု ထုတ်ပြန်ပြောဆိုခဲ့ခြင်းတို့ကြောင့် လူကြမ်းတစ်ဦးသဖွယ် အများကမြင်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် သမ္မတသည် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေအရ အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာကို ထိရောက်စွာ အသုံးပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ကို တွေ့ရသည်။
သမ္မတအနေဖြင့် သူ၏ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို အများပြည်သူသိရှိစေရန်အတွက် သတင်းများကို ထုတ်ပြန်လေ့ရှိသည်။ ၎င်းမှာ ယနေ့အချိန်တွင် မထူးခြားသော်လည်း ထိုစဉ်ကမူအများအတွက် အဆန်းတကြယ်ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
အိမ်ဖြူတော်ကို တန်းစီခြင်း- ကြည်မင်း
ပြာသာစုရွာ၊ သောကြာဒူး
ပြာသာစုရွာ၊ သောကြာဒူး
တိန်ရောင်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
တိန်ရောင်ရွာ(Tingyawng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဖော့ဒေါ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၁၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်သူကြွယ်ရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြောက် (ပုလဲတောင်)ရွာ၊ နန်းရာကုန်း
မြောက် (ပုလဲတောင်)ရွာ၊ နန်းရာကုန်း
ကျောင်းကုန်းရွာ၊ သောကြာဒူး
ကျောင်းကုန်းရွာ၊ သောကြာဒူး
တာကုန်း
တာကုန်း
လူသားအရင်းအမြစ်
လူသားအရင်းအမြစ်များသည် စုဆောင်းထားသည့်စွမ်းရည်များ၊ ဗဟုသုတများနှင့်ဥပဓိရုပ်တို့နှင့် ဆက်စပ်၍ စီးပွားရေးတန်ဖိုး များကို ထုတ်လုပ်ပေးသည့် လုပ်သားဖြစ်ပေါ်မှုကို ရုပ်လုံးဖော်စေမည့် အရည်အချင်းများ ကို ညွှန်းဆိုသည်။ ၎င်းသည် လုပ်သားတစ်ယောက်အနေဖြင့် ပညာရေးနှင့် အတွေ့အကြုံတု့ို မှတစ်ဆင့် အကျိုးအမြတ်ရရှိမှုဖြစ်သည်။ အစောပိုင်းများစွာသော ဘောဂဗေဒ သီအိုရီများက ယင်းကို ထုတ်လုပ်မှုအပိုင်း သုံးပိုင်းအနက်မှ တစ်ပိုင်းဖြစ်သော လုပ်သားအင်အားစုဟု ရိုးရှင်းစွာ ညွှန်းဆိုခဲ့ပြီး အကြောင်းအကျိုးညီညွတ်မှုနှင့် လွယ်ကူစွာပြောင်းလဲနိုင်သော အစားထိုးနိုင်သည့် အရင်းအမြစ်ဟု တွေးခေါ်ယူဆ ခဲ့ကြသည်။ အခြားသော လုပ်သားအပေါ် အယူအဆများမှာ ယင်းစံနှုန်းများဖြင့် ကွဲလွဲနေပါသည်။
နောက်ခံအကြောင်းအရာ
အာဒမ်စမစ်(သ်)သည် ပုံသေပိုင်ပစ္စည်းလေးမျိုးကို သတ်မှတ်ခွဲခြားဖော်ပြထားသည်။ (ယင်းတို့သည် ဝင်ငွေ သို့မဟုတ် လှည့်လည်ခြင်းမရှိသော အမြတ်အစွန်း၊ ပြောင်းလဲနေသော စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများကို ဖော်ပါသည်) ယင်းလေးမျိုးမှာ- (၁) အသုံးဝင်မည့် စက်ပစ္စည်းများ၊ ရောင်းဝယ်မှု၏ ကိရိယာ တန်ဆာပလာများ (၂) ဝင်ငွေရရှိရန် နည်းလမ်းအတွက် အဆောက်အအုံများ၊ (၃) မြေကွက်များ တိုးတက်ကောင်းမွန်လာမှုနှင့်၊ လူ့အရင်းအမြစ်နှင့် ဆက်စပ်၍ ၎င်းကအောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်ဖော်ပြခဲ့သည်မှာ - '''“စတုတ္ထအနေဖြင့်- လူမှုအဖွဲ့အစည်းအတွင်းနေထိုင်သူများ သို့မဟုတ်ပါဝင်သူများအားလုံး၏ အသုံးဝင်မည့် စွမ်းရည်များကိုရရှိရန်ဖြစ်သည်။ ၎င်းကဲ့သို့သောအရည်အချင်းများကို ရရှိစေရန်မှာ ဝယ်ယူသူမှပြုစုပျိုးထောင်ရ မည့် ထိုသူ၏ ပညာရေး၊ လေ့လာသင်ယူမှု သို့မဟုတ် အလုပ်သင် ကာလတို့သည် အမှန်တကယ် ကုန်ကျစရိတ်များ အစဉ်သဖြင့် ရှိနေပြီး ကျခံရသည်ဖြစ်၍၊ ယင်းသည် ပုံသေ အရင်းအနှီးနှင့် ၎င်းအတွက် မြှုပ်နှံရသည်ဟု နားလည်သဘောပေါက်ရပါမည်။ ၎င်းအရည်အချင်းများသည် သူ၏ ချမ်းသာကြွယ်ဝမှုအတွက် အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်စေသကဲ့သို့၊ အလားတူပင် ထိုသူပိုင်ဆိုင်သော လူမှု ဘဝကိုလည်း ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ လုပ်သားတစ်ယောက်၏ တိုးမြှင့်လာသည့် ကျွမ်းကျင်မှုကို၊ လုပ်အားကို ချုံ့စေပြီး ထုတ်လုပ်မှု ဖြစ်စဉ်ကို လွယ်ကူစေမည့် ကုန်သွယ်မှုစက်ပစ္စည်းများ သို့မဟုတ် ကိရိယာတန်ဆာ ပလာများနှင့် တစ်ပြေးညီ ယူဆနိုင်သည်။ ၎င်းသည် သိသာနိုင်သည့် ကုန်ကျစရိတ်ကို ကျခံရမည် ဖြစ်သော်လည်း ၎င်းကုန်ကျစရိတ်အတွက် အမြတ်ဖြင့် ပြန်လည်ပေးဆပ်မည် ဖြစ်သည်။”'''
ထို့ကြောင့် စမစ်(သ်)က လုပ်သား၏ ထုတ်လုပ်မှုစွမ်းဆောင်ရည်သည် လုပ်အားခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုပေါ်တွင် တည်မှီနေသည်ဟု ငြင်းခုံခဲ့သည်။ “လုပ်သား၏ ထုတ်လုပ်မှုစွမ်းအားကြီးမားစွာ တိုးတက်မြင့်မားလာမှုနှင့် ပိုမိုသည့် ကျွမ်းကျင်မှုအတွေ့အကြုံ၊ ကျွမ်းကျင်ခြင်းနှင့်ယင်းတို့ကို မည်သည့်လမ်းညွှန်ချက်ပြုခဲ့သည်ဖြစ်စေ သို့မဟုတ် အသုံးချခဲ့သည်ဖြစ်စေ ယင်းအပိုင်းတို့သည် လုပ်သားခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း၏ အကျိုးသက် ရောက်မှုပင်ဖြစ်သည်”။ လုပ်သားခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းနှင့် လုပ်သားအရင်းအမြစ်တို့အကြားတွင် ရှုပ်ထွေးသောဆက်နွယ်မှု ရှိနေပါသည်။
စွမ်းဆောင်ရည်နှင့်အရင်းအမြစ်
ယင်းအခေါ်အဝေါ်ကို တင်သွင်းမိတ်ဆက်မှုသည် စွမ်းဆောင်ရည်(ဗဟုသုတဟုမကြာခဏ အသုံးပြုခဲ့သည်) ၏ ပြီးပြည့်စုံသည့် အဓိပ္ပာယ်ဖော်ပြချက်များကို ရှင်းလင်းဖော်ပြခဲ့ပြီး မျှတမှန်ကန်ကြောင်း ထင်ရှားစေပါ သည်။ ကာယလုပ်သားသည် (အခြားသော ထုတ်လုပ်မှုအပိုင်းများ)နှင့် မတူညီပဲ စွမ်းဆောင်ရည်သည်-
ဥပမာအားဖြင့်- အချိန်စောင့်ကြပ်သူ တစ်ဦးသည် စောစောပိုင်း အသက်အရွယ်၌ သင်တန်းများနှင့်ကစားပွဲ၏ အခြေခံအချက်များကို လေ့လာ ဆည်းပူးခြင်းဖြင့် လူသားအရင်းအမြစ်ကို အကျိုးအမြတ်ရရှိလာမည် ဖြစ်သည်။ ထိုသူသည် ဆက်လက်၍ ကောလိပ်အဆင့်တွင် ပုံကြမ်းရေးဆွဲရသည့်တိုင်အောင် သင်တန်းများပေးသွားမည်ဖြစ်၏။ ယင်းအချိန် တွင် ထိုသူ၏ လူသား အရင်းအမြစ်ကို ရရှိပြီးအကယ်၍ လုံလောက်မှုရှိပါက သူသည် မှန်ကန်စွာ ဆက်၍ ကစား သွားနိုင်လိမ့်မည် ဖြစ်သည်။ ကစားခြင်းမှတစ်ဆင့် ကစားကွင်းအတွေ့အကြုံများကို ရရှိလာပြီး၊ ဤသို့အားဖြင့် ထိုသူ၏အရင်းအမြစ်များကိုလည်း တိုးပွားလာစေမည်ဖြစ်သည်။ အတွေ့အကြုံများသည့် အချိန်စောင့်ကြပ်သူသည် ငယ်ရွယ်သည့် အချိန်စောင့်ကြပ်သူထက် လေ့ကျင့်မှုနည်းပါလိမ့်မည်။ သို့ရာ တွင် အတွေ့အကြုံနှင့် အခြားကစားသူများနှင့် မျှဝေခဲ့သည့် ဗဟုသုတများကြောင့် ပိုမိုသည့် လူသားအရင်း အမြစ်များကို ခြုံငုံ၍ ရရှိနေပါလိမ့်မည်။
စွမ်းဆောင်ရည်၊ အရည်အချင်း၊ ကျွမ်းကျင်မှု သို့မဟုတ် ဗဟုသုတ။ မကြာခဏ `ဗဟုသုတ´ဟူသည့် အခေါ် အဝေါ်ကို သုံးစွဲကြသည်။ `စွမ်းဆောင်ရည်´ သည် ပိုမိုကျယ်ပြန့်၍ တွေးခေါ်မှု အရည်အချင်း (“ဉာဏ် ပညာထက်မြက်မှု”)နှင့် ထိုမှတစ်ပါး အစွမ်းထက်မှုနှင့် အနုပညာဆန်သည့် အရည်အချင်းများတို့ ပါဝင်ပါ သည်။ `ကျွမ်းကျင်မှု´သည် ကျဉ်းမြောင်းသည့် ပိုင်ဆိုင်မှု သတ်မှတ်အရည်အချင်းကို ဖော်ပြပါသည်။ ပိုမို ကျယ်ပြန့်သည့် သတ်မှတ်ချက်များအရ `စွမ်းဆောင်ရည်´ နှင့် `အရည်အချင်း´တို့သည် အပေးအယူ လုပ်နို်င်ပါသည်။
လုပ်သား၏အခွင့်အရေးများနှင့် အရင်းအမြစ်
အချို့သောနည်းလမ်းအရ `လူသားအရင်းအမြစ်´၏ အတွေးအခေါ်သည် ကား(လ်)မာက်(စ်)၏ အယူအဆ ဖြစ်သော လုပ်သားစွမ်းရည် နှင့် ဆင်တူသည်။ ၎င်းက အရင်းရှင်ဝါဒ တွင် အလုပ်သမားများသည် ၎င်းတို့၏ လုပ်သားစွမ်းရည်ကို ဝင်ငွေများ (လုပ်အားခ၊ လစာ) ရရှိရန် ရောင်းချခဲ့သည်ဟု တွေးခေါ်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် မင်စာ သို့မဟုတ် ဘက်ကာ ရေးသားခဲ့ခြင်း မတိုင်မီအချိန်များစွာ၌ မာက်(စ်)သည် “နှစ်ခုသော သဘောတူညီမှု မရရှိနိုင်မည့် အချည်းနှီးဖြစ်သော အကြောင်းအချက်များ” ကို ညွှန်ပြခဲ့သည်၊ ယင်းသည် လုပ်အားခ သို့မဟုတ် လစာများနှင့် လူသားအရင်းအမြစ်ပေါ်တွင် စိတ်ဝင်စားမှုတို့ကို ညီမျှစေ သည့် သီအိုရီများဖြင့် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
`လုပ်သားအရင်းအမြစ်များ´ ရှိနေသည်ဖြစ်သောကြောင့် လုပ်သားများအား အချို့သော အကျိုးအမြတ်များကို ပေးသော်လည်း သူတို့သည် လူသားမဟုတ်သည့် ချမ်းသာခြင်းကို ပိုင်ဆိုင်သူများအပေါ်တွင် ၎င်းတို့၏ လူမူဘဝနေထိုင်ရေးအတွက် မှီခိုအားထားနေရမည် ဖြစ်သည်။ ၁၈၅၉ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလ ၁၇ ရက်နှင့် ၂၂ ရက်နေ့တို့တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည့် နယူးရောက် ဒေးလီထရိုင်ဖျုန်းဆောင်းပါးတွင် ပါရှိသည့် မာက်(စ်)၏ဆောင်းပါး `လွတ်မြောက်မှုမေးခွန်း´တွင် အဓိပ္ပာယ်ဖော်ပြချက်သည် ထုတ်လုပ်သူများသို့ အရင်းအမြစ်တစ်ခုအဖြစ် ပြုမူဆောင်ရွက်သည့်လူသားများကို ဖော်ပြလေ့ရှိ်သော်လည်း၊ လူသားများကို ပေးကမ်းသည့် အရည်အသွေး သို့မဟုတ် ကြိုးပမ်းယူရသည့် ခေတ်မှီသည့် အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် “ဗဟုသုတ အရင်းအမြစ်များ”ထက်သာလွန်သည်။
အယူအဆနှင့်ပတ်သက်၍ ငြင်းခုံမှုများ
အချို့သော လုပ်သားဘောဂဗေဒပညာရှင် များက ချီကာဂိုကျောင်း၏ သီအိုရီသည် အားလုံးသော လုပ်အားခနှင့် လစာတို့၏ ခြားနားချက်များကို လုပ်သားအရင်းအမြစ် အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် ကြိုးစား၍ ရှင်းလင်း ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဝေဖန်ခဲ့ကြသည်။ လူသားအရင်းအမြစ် အယူအဆကို အဆုံးအစမရှိ အလျှော့အတင်းလုပ်နိုင်သည်။ တိုင်းဆ၍ မရနိုင်သော ပြောင်းလဲခြင်းများ အပါအဝင် အစရှိသော တစ်ဦးချင်း ကိုယ်ကျင့် သိက္ခာ သို့မဟုတ် အတွင်းမှ လူများဖြင့် ဆက်နွယ်မှုများ (မိသားစု သို့မဟုတ် ညီအစ်ကိုရင်းချာသဖွယ် တို့မှ တစ်ဆင့်) တို့ဖြစ်သည်။ လုပ်အားခများကို လုပ်သားများအတွက် လုပ်သားအရင်း အမြစ်၏ ရှုထောင့်မှ အခြားဘက်တွင် မြင့်မားစေနိုင်သည်ဟူသော အရေးကြီးသည့် လေ့လာတွေ့ရှိချက်ကို ယင်းသီအိုရီကသက်သေပြခဲ့သည်။
လွန်ခဲ့သည့်ဆယ်စုနှစ်အချို့က စာပေတွင် တူညီမှုပြုနိုင်သည့် အချို့သော အပြောင်းအလဲများတွင် ဖိုမနှင့် ဇာတိလုပ်အားခ ခွဲခြားမှုများ၊ အလုပ်အကိုင်နေရာခွဲခြား သတ်မှတ်မှုများ၊ လူမှုစီးပွားရေးဘဝအဆင့်အတန်း တို့ပါဝင်သည်။ မည်သို့ဆိုစေ ဩစတြီးယန်း ဘောဂဗေဒပညာရှင် ဝေါ်လတာဘလောက်က ၎င်းအပြောင်း အလဲများသည် ဤယောက်ျား/မိန်းမ လုပ်အားခကွာခြားမှု၏ အကြောင်းရင်းမဟုတ်ဟု အဆိုပြုခဲ့သည်။ သောမတ်(စ်) ဂျေဒီလိုစင်နိုကလည်း သဘောက်၏ သီအိုရီကို ကောင်းစွာအတိုချုပ်မှု ပြုခဲ့သည်မှာ “လက် ထပ်ခြင်းသည် ယောက်ျားနှင့် မိန်းမတို့အား ၎င်းတို့၏ အနာဂတ်ဝင်ငွေ ရှာဖွေနိုင်မှု အရည်အချင်းများကို အလွန်ခြားနားစွာ သက်ရောက်မှုရှိစေသည်။ သို့ဖြစ်၍ ယင်းသည် ယောက်ျား/မိန်းမ လုပ်ခ ခြားနားမှု ကွာဟချက်၏ အရေးကြီးသည့် အကြောင်းတစ်ခုဖြစ်သည်” ဘလောက်က လက်မထပ်ရသေးသည့် ယောက်ျားနှင့် မိန်းမတို့အကြားတွင် လုပ်အားခကွာဟမှုမရှိ၊ သို့ရာတွင် လက်ထပ်ပြီး ယောက်ျား၏ လစာ သည် သာမန်အားဖြင့် လက်ထပ်ပြီးမိန်းမ၏ လစာထက် ပိုမိုနေသည်မှာ ဟုတ်မှန်နေကြောင်း ပြောဆိုပါ သည်။ အဆိုပါ လုပ်အားခများသည် မိခင်နှင့် မွေးဖွားလာမည့် ကလေးများအတွက်ကုန်ကျစရိတ် အခွင့် အလမ်းဖြစ်သည်ဟု ၎င်းက အခိုင်အမာ ပြောဆိုသည်။
မိန် (ဗေဒင်)
မိန် (Pisces;, pis'eez; Ἰχθύες, "Ikhthues"; သင်္ကေတ: ) သည် ရာသီဖြစ်သည်။ နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်သည် မိန်၏ ရာသီခွင်ဖြစ်သည်။
ဖေဖော်ဝါရီလ(၁၉)ရက်မှ မတ်လ(၂၀)ရက်အတွင်း မွေးဖွားသူများသည် မိန်ရာသီဖွားများဖြစ်ကြသည်။
လူသားအရင်းအမြစ်
တိကျသောလူသားအရင်းအမြစ် နှင့် ယေဘုယျကျသော လူသားအရင်းအမြစ်
ဘက်ကာ၏ အဆိုအရ လူသားအရင်းအမြစ်စာပေသည် မကြာခဏ “တိကျသောလူသားအရင်းအမြစ်” နှင့် “ယေဘုယျကျသော လူသားအရင်းအမြစ်”တို့ကြား မကြာခဏခွဲခြားသိမြင်စေသည်။ တိကျသည့် လူသားအရင်းအမြစ်သည် တစ်ဦးတည်းသော အလုပ်ရှင် သို့မဟုတ် စက်ရုံကို အသုံးဝင်စေမည့် ကျွမ်းကျင်မှု သို့မဟုတ် ဗဟုသုတ အများကို ရည်ညွှန်းပါသည်။ ယေဘုယျလုပ်သား အရင်းအမြစ် (စာရေးတတ် ဖတ်တတ်ခြင်း) သည် အားလုံးသော အလုပ်ရှင်များကို အသုံးဝင်စေသည်။ ဘောဂဗေဒ ပညာရှင်များက ခိုင်မာသည့် တိကျသော လူသားအရင်းအမြစ်သည် ဘေးအန္တရာယ်များသည် ဟု အမြင်ရှိကြသည်။ လုပ်ငန်းပိတ်သိမ်းခြင်း သို့မဟုတ် စက်ရုံကျဆုံးခြင်းတို့သည် ပြောင်းရွှေ့နိုင်ခြင်း မရှိသည့် ကျွမ်းကျင်မှုများကို ဦးတည်နေသည်။ (ခိုင်မာသည့် တိကျသော အရင်း အမြစ်များ၏ အရေအတွက်နှင့် ဆိုင်သောအရေးပါမှု၏ သက်သေအထောက်အထားကို ဖြေရှင်း၍မရသေးပါ) လူသားအရင်းအမြစ်သည် ဖူလုံရေး၊ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု နှင့် ပင်စင်ယူခြင်း တို့နှင့် စပ်လျဉ်းသည့်ငြင်းခုံများ၏ ဗဟိုအချက်အချာများ ဖြစ်ကြသည်။
ပြာသာရွာ၊ ထိပ်ဝကြီး
ပြာသာရွာ၊ ထိပ်ဝကြီး
ဗြိစ္ဆာ (ဗေဒင်)
ဗြိစ္ဆာ (Scorpio;, Skorpios; Scorpius; သင်္ကတ: )သည် အဌမရာသီဖြစ်သည်။ ပလူတိုသည် ဗြိစ္ဆာ၏ ရာသီခွင်ဖြစ်သည်။
အောက်တိုဘာလ(၂၃)ရက်မှ နိုဝင်ဘာလ(၂၂)ရက်အတွင်း မွေးဖွားသူများသည် ဗြိစ္ဆာရာသီဖွားများဖြစ်ကြသည်။
နောင်ထပ္ပံရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
နောင်ထပ္ပံရွာ(Naunghtetpan)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ နောင်ထပ္ပံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၅၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နောင်ထပ္ပံကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၄၉၇ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၃၅၉ ဦး နေထိုင်သည်။ မဟာဗောဓိမုနိဓာတ်ပေါင်းစေတီ၊ နောင်ထပ္ပံစေတီကို တည်ထားကိုးကွယ်သည်။ ကော့ကရိတ်မြို့နယ် မြစိမ်းရောင်ကျေးရွာစီမံကိန်း ၃၉ ရွာတွင် ပါဝင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုန်းကြီးရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
ကုန်းကြီးရွာ (Konegyi)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ရွာငံမြို့နယ်၊ မြင်းကျဒိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၉၅၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြင်းကျဒိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၄၂ ဦး၊ မ ၃၅၀၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၀၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်ပိုထီရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ပန်ပိုထီရွာ (Pangpohti)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ပါခေါင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၆၁၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပါခေါင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၂၉ ဦး၊ မ ၁၄၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၁၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်မော်ရွာ၊ ပုံနွဲ
မန်မော်ရွာ (Manmaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ခန္တီးခရိုင်၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်၊ ပုံနွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၆၃၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချုံတိုးငှက်
ချုံတိုးငှက် (Malacocincla abbotti) သည် ငှက်မျိုးစိတ်တခုဖြစ်ပြီး ဟိမဝန္တာ၊ တောင်အာရှ၊ အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
သာယာကုန်းရွာ၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်
သာယာကုန်းရွာ(Tharyarkone)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်၊ မံမလင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၈၇၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မံမလင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၄၆ ဦး၊ မ ၁၉၅၈ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၈၀၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗန်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟိုလိပ်ကျေးရွာအုပ်စု
ဟိုလိပ်ကျေးရွာအုပ်စု သည် ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်၊နယ်မြေ (၁)တွင်ရှိသော အုပ်စုရွာ တခုဖြစ်ပါသည်။
ကျေးလက်ဆေးခန်းရှိပြီး၊ ဘုန်းကြီးကျောင်း၊အထက်ကျောင်းခွဲရှိသည်။
ထိပ်ဝကြီးရွာ၊ ထိပ်ဝကြီး
ထိပ်ဝကြီးရွာ၊ ထိပ်ဝကြီး
ဟိုစေး ဆာရာမဂို
စိတ်ကူးဉာဏ်အားကောင်းသော စာရေးဆရာဖြစ်သူ ဟိုစေးဆာရာမာဂိုသည် ပေါ်တူဂီဘာသာနှင့်ရေးသားပြီး နိုဘယ်လ်ဆုဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သော ပထမဆုံး စာရေးဆရာဖြစ်သည်။ စိတ်ဝင်စားဖွယ် ကောင်းသော အလင်္ကာအဖွဲ့အနွဲ့များဖြင့် ရေးသားထားသည့်၎င်း၏ Blindness ဝတ္ထုမှာလူသိများသည်။ ဆာရာမာဂိုကို ပေါ်တူဂီနိုင်ငံ ရီဘက်တီဂျိုပြည်နယ် အဇင်ဟာဂါမြို့တွင် မွေးဖွားသည်။ ဖခင်မှာ ပထမ ကမ္ဘာစစ်အတွင်းက အမြောက်တပ်သားအဖြစ်လုပ်ကိုင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ဆာရာမဂို နှစ်နှစ်အရွယ်တွင် မိသားစုမှာ လစ်စဘွန်းမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ဆာရာမာဂိုသည် စာပေလောကသို့ မရောက်မီအချိန်တွင် အလုပ်ပေါင်းစုံ လုပ်ခဲ့ရသည်။ ၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင် အယ်လ်ဒါရီးစ်ဆိုသူနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး လက်နှိပ်စက်စာရေးအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် ကွာရှင်းခဲ့သည်။ ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် ပေါ်တူဂီကွန်မြူနစ်ပါတီတွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၎င်းပါတီသည် စစ်အာဏာရှင်စနစ် အုပ်ချုပ်မှုကာလတွင် ဖျက်သိမ်းခဲ့ရသည်။ ဆာရမ်ဂိုသည် ၁၉၇၉ ခုနှစ်မှစ၍ စာရေးခြင်းအလုပ်၌ မြှုပ်နှံထားခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် သတင်းစာဆရာမတစ်ဦးနှင့်လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင်၎င်း၏(The Gospel According to Jesus Christ)ဝတ္ထုကို အစိုးရကတားမြစ်ပိတ်ပင်ခဲ့သည့်အချိန်မှစ၍ ပြင်သစ်နိုင်ငံ လန်ကရုတ်ကျွန်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ဆာရာမဂိုသည် ဝတ္ထုတို၊ ဝတ္ထုရှည်၊ ကဗျာ၊ ခရီးသွားဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် အနုပညာသမားတစ်ယောက်၏ ဘဝအကြောင်းကို ရေးသားထားသည့် ဝတ္ထုတစ်ပုဒ်ပေါ်ထွက်လာသည်။ ပေါ်တူဂီနိုင်ငံတွင် အာဏာရှင်စနစ် အဆုံးသတ်သွားသည့် ၁၉၈၁ ခုနှစ်ကာလ၌ Journey to Portugal ဝတ္ထုကို ရေးသားထုတ်ဝခဲ့သည်။ ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် All the Names ကိုလည်းကောင်း၊ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် အိုးထိန်းသည်တစ်ယောက်နှင့်၎င်း၏ မိသားစုအကြောင်း ရေးဖွဲ့ထားသည့် ဘဝသရုပ်ဖော်ဝတ္ထု The Cave ကိုလည်းကောင်းရေးဖွဲ့ခဲ့သည်။ ဟိုစေးဆာရာမာဂိုသည် ပေါ်တူဂီနိုင်ငံ၏ စာပေဩဇာကြီးမားလှသည့် ကမူးစာပေဆုကိုလည်းဆွတ်ခူးရရှိခဲ့ပေသည်။ ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် စာပေနိုဘယ်လ် ဆုရရှိခဲ့ပြီးအသက် ၈၇ နှစ် အရွယ် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ဇွန်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ဟိုစေးဆာရာမာဂို၏စာများနှင့် မြန်မာစာဖတ်ပရိသတ်တို့ အကျွမ်းဝင်စေရန် ဆရာမြင့်သန်းက ဆာရာမာဂို၏ 'The cave' ဝတ္ထုကို မြန်မာဘာသာသို့ပြန်ဆိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ပြားသတိုက် / ပြသတိုက်
ပြားသတိုက် / ပြသတိုက်
ကျီးရိုးရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ကျီးရိုးရွာ (Kyeeyoe)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ခင်ကြီး (ရှမ်းစု)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၂၀၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခင်ကြီး (ရှမ်းစု)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၂၃ ဦး၊ မ ၂၂၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၂၆၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လဲပြားရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
လဲပြားရွာ (Lepyar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ရွာငံမြို့နယ်၊ မြင်းကျဒိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၉၅၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြင်းကျဒိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၄၂ ဦး၊ မ ၃၅၀၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၀၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချုံတိုးငှက်မြီးတို
ချုံတိုးငှက်မြီးတို (Pellorneum malaccense) သည် ငှက်မျိုးစိတ်တခုဖြစ်ပြီး မလေးရှားနိုင်ငံ၊ စင်ကာပူနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘော်နီယိုကျွန်း၊ ဆူမတြာကျွန်းတွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မလေးရှားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:စင်ကာပူနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ဝါကျိုင်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ဝါကျိုင်ရွာ(Warkeng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဖော့ဒေါ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၁၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နန်ကျင်းစာချုပ်
နန်ကျင်းစာချုပ် (Treaty of Nanking or Treaty of Nanjing) အား မန်ချူးတရုတ်နှင့် ဗြိတိသျှအကြား ပထမ ဘိန်းစစ်ပွဲအပြီး ၁၈၄၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ရေးထိုးခဲ့သည်။ ယင်းစာချုပ်သည် တရုတ်သမိုင်းတွင် ပြင်ပအင်အားနှင့် ပထမဦးဆုံးအကြိမ် ချုပ်ဆိုခဲ့သည့် မတရားသော စာချုပ်တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ အဆိုပါစာချုပ်အရ တရုတ်သည် ဗြိတိသျှ ကုန်သည်များအပေါ် ကောက်ယူသည့် အခွန်အတုတ်များကို လျှော့ချပေးရသည်။
နောက်ခံသမိုင်း
၁၈၄၀ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ဗြိတိသျှတို့က တရုတ်အား ကျူးကျော်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ် ဧပြီလတွင် ဗြိတိသျှ ပါလီမန်မှ ဤတိုက်ပွဲအတွက် လျာထားငွေကို ထောက်ခံမဲ ၂၇၁ မဲ၊ ကန့်ကွက်မဲ ၂၆၂ မဲ၊ ၉ မဲ အသာဖြင့် အတည်ပြုခဲ့သောကြောင့် သမိုင်းတွင် ပထမဘိန်းစစ်ပွဲဟု မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် တရုတ်-အင်္ဂလိပ် စစ်ပွဲတစ်ရပ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
ဖြစ်စဉ်
၁၈၄၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ဗြိတိသျှ စစ်သင်္ဘော အစင်း ၁၀၀ ကျော်နှင့် အင်အား ၉၀၀၀ ခန့်သည် ဝူဆုန်းမြစ်ဝမှ ယန်စီမြစ်တလျှောက် ဆန်တက်လာသည်။ ယန်စီမြစ်နှင့် (ပေကျင်းနှင့် ဟန်ကျိုးအား ဆက်သွယ်သည့်) မဟာတူးမြောင်း ဆုံရာအရပ်ရှိ ကျိန့်ကျန်းအား တိုက်ခိုက်သည်။ ကျိန့်ကျန်းတွင် အခြေစိုက်သည့် မန်ချူးတပ် အင်အား ၁၅၀၀ နှင့် ဗြိတိသျှတပ်တို့ အနီးကပ် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ တရုတ်ဘက်မှ အရေးမလှခဲ့ပေ။ ထိုစဉ်က တရုတ်ကို အုပ်စိုးသည့် တောက်ကွမ်း ဧကရာဇ်က ဗြိတိသျှတို့၏ တောင်းဆိုချက်ကို လက်ခံရန် ဆုံးဖြတ်ကာ ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးမှု စတင်လေသည်။ ဩဂုတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် ဗြိတိသျှစစ်သင်္ဘောများ နန်ကျင်းမြို့အနီး မြစ်ရေပြင်သို့ ရောက်ရှိလာပြီးနောက် နှစ်ဦးနှစ်ဘက်အကြား ၄ ကြိမ်ဆွေးနွေးခဲ့သည်။ ၁၈၄၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် နှစ်ဘက်ကိုယ်စားလှယ်များ ဗြိတိသျှ ကွန်ဝါလိစ် (HMS Cornwallis) စစ်သင်္ဘော ပေါ်တွင် နန်ကျင်းစာချုပ်ကို ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။
စာချုပ်မူရင်း တစ်စောင်ကို ယနေ့တွင် တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ (ထိုင်ဝမ်) နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနတွင် မော်ကွန်းတင်ထားပြီး အခြားတစ်စောင်မှာမူ ဗြိတိသျှအစိုးရမှ သိမ်းဆည်းထားသည်။
စာချုပ်ပါ အကြောင်းအရာ
နန်ကျင်းစာချုပ်တွင် Article ၁၃ ခု ပါဝင်ပြီး အဓိက အချက်များမှာ
နိုင်ငံရေး
နိုင်ငံရေးအားဖြင့်တွက်လျှင် တရုတ်တို့မှာ အားနည်းသည်ထက် အားနည်းသွားရပြီး ဗြိတိသျှတို့အနေဖြင့် တရုတ်မြေပေါ်တွင် အခြားသော ဥရောပပြိုင်ဖက်များထက် စောစီးစွာ လက်ဦးမှုရယူနိုင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုရပေမည်။ ထိုအခြေအနေကြောင့် အခြားသော ဥရောပနိုင်ငံများနှင့် အာရှအင်အားကြီး ဂျပန်နိုင်ငံတို့သည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ အချက်အချာကျသည့်၊ အရေးပါသည့် မြို့ကြီးများအား အုပ်စီးမိရန် အပြိုင်အဆိုင်ပင် ကြိုးပမ်းလာတော့သည်။ တရုတ်တို့၏ မန်ချူးအစိုးရ အနေဖြင့်လည်း အင်အားကြီးသည့် ပြည်ပရန်များကို ကောင်းစွာမဟန့်တားနိုင်သဖြင့် များစွာသိက္ခာညိုးငယ်ရလေသည်။
ယဉ်ကျေးမှု
တရုတ်တို့အတွက် အခြားကြီးမားသည့် ထိုးနှက်ချက်မှာ ယဉ်ကျေးမှုအပိုင်းမှ ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံခြားသားတို့အနေဖြင့် မြို့ကြီးများတွင် အခြေချကာ အဆင့်မြင့်စွာ နေထိုင်လာကြသည်။ အကျိုးဆက်အဖြစ် အနောက်တိုင်း ယဉ်ကျေးမှုပျံ့နှံ့လာပြီး တရုတ်လူမျိုးများအနေဖြင့် ယဉ်ကျေးမှု၊ အမျိုးသားရေး၊ လူမျိုးရေးတို့တွင် မထီမဲ့မြင်ပြုမှုများ၊ စော်ကားမှုများကို ခံခဲ့ရသည်။ သို့သော် အချို့ချမ်းသာသည့် တရုတ်လူမျိုးများမှာမူ ထိုသို့မဟုတ်ဘဲ အခွင့်အရေးများစွာ ရရှိခဲ့သည်။
နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေး
ထိုစဉ်က မန်ချူးတရုတ်သည် ဤဘိန်းစစ်ပွဲကို အလေးအနက်ထားခြင်း ပြန်ပြောင်းသုံးသပ်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ ဘိန်းစစ်ပွဲပြီးနောက် တရုတ်ပြည်သည် ကမ္ဘာတွင် အင်အားအကြီးဆုံးနိုင်ငံဟု မိမိကိုယ်ကို ယူဆနေဆဲဖြစ်သည်။ ချင်းမင်းဆက်ခေတ်တွင် တရုတ်သည် အခြားတိုင်းပြည်များနှင့် ဆက်ဆံရေး မကောင်းလှသည့်အပြင် ဘိန်းစစ်ပွဲတွင် စစ်ရှုံးခဲ့သဖြင့် ဩဇာအာဏာ မှေးမှိန်လာသလို စစ်အင်အားနှင့် နည်းပညာ အပိုင်းက အားနည်းချက်များ မဖုံးနိုင် မကွယ်နိုင် ဖြစ်လာသည်။ နန်ကျင်းစာချုပ် ချုပ်ဆိုပြီးနောက်တွင် အနောက်တိုင်း အင်အားကြီးနိုင်ငံများက မတန်တဆ တောင်းဆိုလာကြသဖြင့် တရုတ်သည် မတရားသည့် စာချုပ်များကို ဆက်လက် ချုပ်ဆိုခဲ့ရသည်။
သောကြာဒူးရွာ၊ သောကြာဒူး
သောကြာဒူးရွာ၊ သောကြာဒူး
ကွင်းလျှားစောင်းရွာ၊ ကျားချောင်
ကွင်းလျှားစောင်းရွာ၊ ကျားချောင်
ဆေးတံ
ရှေးခေတ် မြန်မာ့ရိုးရာ ဆေးတံသည် တထွာ တညှိုသာသာခန့် ရှည်သည်။ ဆေးတံတွင် ဆေးတံအိုး နှင့် ဆေးတံရိုးဟု အစိတ်အပိုင်း နှစ်ခုပါပြီး ဆေးတံအိုးနှင့်တဆက်တည်းပါသည့် ဆေးတံရိုးက တိုသည်။ မြန်မာ့ရိုးရာ ဆေးတံကို ‘ဒန်တို’ ဟုလည်းခေါ်သည်။ ဆေးတံတို၏ အတိုကောက် ‘တံတို’ မှ အသံပြောင်းလဲလာသည် ခန့်မှန်းရသည်။ ရခိုင်ဘာသာဖြင့် ပန်တူဟုခေါ်သည်။
ဆေးတံပုံစံများ
ဆေးတံအိုး၏ပုံစံက မြန်မာ့ရိုးရာ မောင်းထောင်းသည့် မောင်း၏ ဆုံခွက်၊ ငရုတ်သီးထောင်းသည့် ‘ငရုတ်ဆုံ’ ၏ ဆုံခွက်နှင့် ဆင်တူသည်။ မြန်မာ့ဇာတိ ဆေးရွက်ပြားကြီး၊ ဂေါ်ရင်ဂျီဆေးရွက်ချွန်း (ခေါ်) ဘင်္ဂလားဆေးရွက်ကြီး တမျိုးမျိုးနှင့်လုပ်ထားသည့် ဆေးတံသောက်ဆေးဖြစ်ဖြစ်၊ သံဗူးနှင့်လာသည့် နိုင်ငံခြားဖြစ် ဆေးတံသောက်ဆေးဖြစ်ဖြစ် ဆေးတံအိုးထဲတွင် အပြည့်ဖြည့်ထားလျှင် ‘ဆေးတစ်အိုး’ ဟုခေါ်သည်ထက် ‘ဆေးတစ်ဆုံ’ ဟုခေါ်သည်က ပိုပြီးအသုံးတွင်ကျယ်သည်။
ထုတ်လုပ်ပုံ
ရှေးခေတ်မြေဆေးတံများကို မြန်မာပြည်အနှံ့အပြားတွင် တွင်တွင်ကျယ်ကျယ် လုပ်ခဲ့ကြသော်လည်း ဆေးတံမီးဖုတ်သည့် ရှေးခေတ်မီးဖိုကြီးများကိုတော့ ဒီကနေ့ မတွေ့နိုင်ကြတော့ပေ။ အင်းဝမြို့အနားရှိ တံတားဦးမြို့တွင် ဆေးအိုးဖိုဘုရား ဟု ရပ်ရွာကခေါ်ကြသည့် ဘုရားတစ်ဆူရှိသည်။ ဆေးတံအိုးများ မီးဖုတ်သည့်နေရာတွင် တည်ထားသည်ဟု ပြောဆိုလေ့ရှိကြသည်။ ဘုရားပြုပြင်တုန်းကလည်း စေတီထဲတွင် ရှေးခေတ်မြေဆေးတံများ အမြောက်အမြားတွေ့ခဲ့ရသည်။
မြန်မာပြည်အတွင်းတွင် မြေဆေးတံလုပ်ငန်းက မတွင်ကျယ်တော့သောလည်း သစ်သားကို ပုံစံထွင်းသည့် ဆေးတံလုပ်ငန်းကတော့ မတိမ်ကောသေးပေ။ ဆေးတံပုံစံထွင်းဖို့ ပျဉ်းမ၊ လျှင်ခတ်၊ တောရိုင်းကံ့ကော်၊ ဝါးမြစ်ဖု နှင့် ကျွန်းမြစ်ဖု စသည့် သစ်သားအမျိုးစုံကို အသုံးများသည်။
ဈေးကွက်
အရည်အသွေးကောင်းသည့် ရွာလွတ်မြန်မာ့ဆေးတံများကို ပြည်တွင်းတွင် သာမကဘဲ နိုင်ငံခြားကိုပါ ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာကြာအောင် တင်ပို့ရောင်းချနိုင်ခဲ့ဖူးသည်။ အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ၁၉၉ဝ ခုနှစ်ပိုင်းကစပြီး ရွာလွတ်ဆေးတံလုပ်ငန်းက တဖြည်းဖြည်း ကျဆင်းလာခဲ့သည်။ ၂ဝဝ၇- ခု အိမ်ထောင်စုပေါင်း ၂ဝ လောက် ရှိနေသေးသော်လည်း ၂ဝဝ၉ ခုနှစ်တွင် ၃ စုပဲ ရှိသည်။ အဲဒီ ဆေးတံလုပ်သည့်ပညာရပ် ကျွမ်းကျင်သူများကလည်း အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွင် ပြောင်းရွှေ့လုပ်သားများအဖြစ် အလုပ်လုပ်နေကြသည်။
သောက်ဆေး
ငုံဆေး၊ ကွမ်းယာဆေး၊ ဆေးတံသောက်ဆေး၊ ထန်းဖူးဖက်၊ ကွမ်းသီးဖက်၊ ပြည့်စင်ဖက်၊ ဘန့်ပွေးဖက်၊ ပြောင်းဖူးဖက်၊ သနပ်ဖက် ဖက်မျိုးစုံနှင့်လိပ်သည့် ဆေးပေါ့လိပ်၊ ပွတ်ချွန်းလိပ်၊ ဆေးပြင်းလိပ် နှင့် စီးကရက်များတွင် သုံးဖို့ ဆေးရွက်ကြီးကို ချင်းတွင်းမြစ် ဝဲယာတလျောက်နှင့် ချင်းတွင်း၊ ဧရာဝတီမြစ်နှစ်သွယ်ကြားက အရပ်များတွင် အဓိကထားပြီး စိုက်ကြသည်။
မတ္တရာနယ်က မြွေရွာများ၊ စစ်ကိုင်း၊ မြင်းခြံ၊ သရက်၊ တောင်ငူ၊ ပဲခူး၊ သာယာဝတီ၊ ပုသိမ်၊ မအူပင်၊ ဟင်္သာတ၊ ကျောက်ဖြူ အရပ်ဒေသများတွင် ဆေးရွက်ကြီး စိုက်ခင်းကြီးများရှိသည်။ ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း မောက်မယ်၊ လင်းခေး၊ မန္တလေးအနားရှိ ရှမ်းကလေးကျွန်း၊ ပျော်ဘွယ်၊ တောင်တွင်းကြီး အရပ်များတွင်လည်း ဗာဂျီးနီးယား ဆေးမျိုးကို စိုက်ကြသည်။
ဆေးရွက်ကြီးထွက်သည့်အရပ်ကို နာမည်တပ်ပြီး ရွှေကျင်ဆေး၊ သစ်ထောင့်ဆေး၊ ငမြာကြီးဆေး စသဖြင့်ခေါ်ကြသလိုပဲ ကုန်းပေါ်တွင်စိုက်သည့် ‘ကုန်းဆေး’ နှင့် မြစ်ဝှမ်း နုန်းမြေနုကျွန်းပေါ်တွင်စိုက်သည့် ‘ကျွန်းဆေး’ ဆိုပြီး ဆေးရွက်ကြီး နှစ်မျိုးနှစ်စားလည်း ရှိသည်။ ကုန်းဆေး က ပြင်းပြီး ကျွန်းဆေး က ချိုသည်ဟု ပြောလေ့ရှိကြသည်။ ကျွန်းဆေးကို ကွမ်းယာတွင်လည်း အသုံးများသည်။ လူဦးမင်း ၏ ဒွေးချိုးထဲတွင်ပါသည့် ‘ငါန်းမြာ က ဆေး’ ဆိုသည် ငါန်းမြာ အရပ်က ကျွန်းဆေး ဖြစ်သည်။
ရသာ၊ ဖလျှင်း၊ မီးတောင်၊ နတ်ကြီး၊ သရက်ချိုပင်၊ တဲကြီး စသည့်အရပ်များက ‘ကုန်းဆေး’ ကို စိုက်ကြသည်။ ငါန်းမြာ၊ ပခုက္ကူ၊ မြောင်၊ မရိုးကုန်း၊ ငနန်း၊ မြစ်ခြေ စသည့် အရပ်များက ‘ကျွန်းဆေး’ ကို စိုက်ကြသည်။
မြန်မာ့ရိုးရာဓလေ့တွင် ‘ကွမ်း၊ ဆေး၊ လက်ဖက်’ သုံးမျိုးကို နေ့စဉ်တဓူဝ အသုံးအဆောင် အဖြစ်တင်မကဘဲ အိမ်အလည်လာသည့် ဧည့်သည် စောင်သည်များကိုလည်း ဧည့်ဝတ်ပြု ဧည့်ခံကြသည်။ သုမင်္ဂလ၊ ဒုမင်္ဂလ အခမ်းအနားများက ကန်တော့ပွဲအမျိုးမျိုးတွင်လည်း အဓိကပစ္စည်းများအနေနှင့် ထည့်သွင်းကြရသည်။
အကျိုးအပြစ်
ဆေးလိပ် ဆေးတံသောက်သည်နှင့် ဆေးငုံခြင်းကရလာသည့် အကျိုးအပြစ်များကို ရှေးခေတ်အခါတုန်း ကတော့ ခွဲခွဲခြားခြား မရေးခဲ့ကြပါ။ ‘ခံတွင်း သွားအံ ပုပ်ညှီနံ၊ ဆေးတံ ကွပ်တုံမင်း’ ဟု ဆေးတံသောက်ခြင်းကရသည့် အကျိုးတရပ်ကိုတောင် ရေးထားခဲ့ဖူးပါသေးသည်။
ယနေ့တွင် နည်းပညာနှင့် ဆေးပညာရပ်များ တိုးတက် ထွန်းကားလာသည်နှင့်အမျှ ဆေးငုံသည်နှင့် ဆေးလိပ် ဆေးတံသောက်ရှူသည့် အလေ့အထတွင် ကျန်းမာရေးအရ ကောင်းကျိုးထက်စာလျှင် ဆိုးကျိုး အပြစ်များကို ပိုပြီးအတွေ့ရများလာသည်။ ဆိုးကျိုးအပြစ်များကို အတန်တန်ပြပြီး သည်းမြစ်ချက်များ အများအပြား ထုတ်ပြန်ထားကြသော်လည်း ဆေးလိပ် ဆေးတံ ထုပ်လုပ်မှုက ကမ္ဘာအနှံ့အပြားတွင် အင်အားကောင်းနေဆဲဖြစ်သည်။
ဆေးတံနှင့်ပတ်သက်သောစာများ
‘ဆေးတံတို တညှိုလောက် ရော့ သောက်တော့ ပေး။ မယူလိုက်က မိုက်ဟုထင် ယူလိုက်ပြန်က ကြိုက်ဟုထင် သောက်စေချင် ကုတင်တွင် ထောင်ခဲ့ကွဲ့ ညိုနွဲ့၏လေး။’ ဆေးတံတို ဒွေးချိုး မယ်ခွေ (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၅ဝ-၁၂၁ဝ)
‘ကိုကြီးကျော် ပလီလွန်းသည် မောင်ကြီးကျော် ပလီလွန်းသည် ဆေးစိုက်သည့် ကျွန်း’ ပခန်း ကိုကြီးကျော် ရှေးနတ်ချင်း
‘တံသည်းဦးက ကွမ်းနုဝါ ငါန်းမြာ က ဆေး။ ကိုင်း ထုံးဖြူ ပြည် ရှားနှင့် သာဝါးဟုထွေး။’ လူဦးမင်း (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၆၂-၁၂၃၃)
‘ဆေးတံတထွာ ကိုက်ကာထွန်လျှင်း လယ်ကွက်တခွင် ထွန်ရေးငင် ရေဝင် ပုဇွန်တွင်းငယ်နှင့်လေး’ လယ်သမားဖွဲ့ တျာချင်း ဝန်ကြီးပဒေသရာဇာ (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁ဝ၄၅-၁၁၁၆)
မင်းကွန်းဇေတဝန်ဆရာတော်
မင်းကွန်းဆရာတော်(မြန်မာ ၁၂၃ဝ-၁၃၁၆)
မင်းကွန်းဇေတဝန် ဆရာတော် ဘုရားကြီးသည် စစ်ကိုင်းမြို့မြောက်ဘက်၊ မြန်မာတာ ၅ တိုင် (၁ဝ မိုင်) မျှဝေးသော မင်းကွန်းအနောက်ရှိ ကံကြီးကုန်းရွာ၌ အဖဦးညို၊ အမိဒေါ်ပိုင်တို့မှ သက္ကရာဇ် ၁၂၃ဝ ပြည့်နှစ် တပို့တွဲလဆန်း ၅ ရက် စနေနေ့ ညနေ ၆ နာရီ၊ (၁၈၆၉) ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၁၆)ရက်နေ့ အချိန်တွင် ဖွားမြင်သည်။ ငယ်မည် မောင်သာဗျော်ဖြစ်၍ သားချင်းလေးယောက်အနက် တစ်ဦးတည်းသော ဒုတိယသားဖြစ်သည်။
အသက် ၈ နှစ်အရွယ်တွင် ကန်ကြီးကုန်းရွာ စော်ကဲကျောင်း ဆရာတော်ကြီးထံအပ်နှံ၍ ပညာသင်ကြားသည်။ ပညာဉာဏ် ထူးချွန်သည့်အလျောက် ကျောင်းသားဘဝ၌ပင် အခြေခံ ကျမ်းစာအဖြာဖြာတို့ကို သင်ကြားတတ်မြောက်သည်။ ၁၄ နှစ်အရွယ်တွင် စော်ကဲကျောင်းဆရာတော်ကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြု၍ သာမဏေ ပြုသည်။ သာမဏေဘွဲ့ ရှင်နာရဒဖြစ်သည်။ သာမဏေဝါ ၄ ဝါ အရလောက်တွင် ဝိနည်း ၅ ကျမ်း ပြီးဆုံးအောင်မြင်သည်။ ဤသို့ စာဝါများကိုသင်ကြားနေစဉ် အဖ ဦးညို ကွယ်လွန်ခဲ့၏။ နောက် ၇ လခန့်အကွာတွင် အမိ ဒေါ်ပိုင်လည်း ကွယ်လွန်ခဲ့ပြန်၏။ ထိုကြောင့် ရှင်နာရဒသည် ၁၇ နှစ် အရွယ်တွင် လူထွက်၍ နှမ၊ အစ်မများနှင့်အတူ လုပ်ကိုင်စားသောက်နေလေသည်။
ပဉ္စင်းငယ်ဘဝနှင့် ၆ ဝါရသောအခါ တစ်ဖန် လူဝတ်လဲကာ ရဟန်းဘဝမှ သက်ခဲ့ပြန်သည်။ လူ့ဘဝ၌ တစ်နှစ်ကျော်ကြာခဲ့ပြီးနောက် ဆရာတော် ဦးရာဇိန္ဒကိုပင် ဥပဇ္ဈာယ်ပြုကာ ရဟန်းပြန်တက်၍ စာပေပရိယတ္တိများကို သင်ကြားသည်။ ထိုနောက် လက်ပံတန်းမြို့သို့ကြွ၍ စာဝါများပို့ချခဲ့ရာမှ တစ်ဝါမျှ အကြာတွင် မင်းကွန်းအလယ်တောရ ဆရာတော်ထံ ခိုဝင်ဆည်းကပ်ကာ ပဋိပတ်လမ်းစဉ်များကို နည်းခံ၍ နေထိုင်သည်။ သက်တော် ၃၇ နှစ်အရွယ်မှစ၍ ၃ နှစ်တိုင်တိုင် ပဋိပတ်လုပ်ငန်းများကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကြိုးစားခဲ့လေသည်။ သက်တော် ၄ဝ တွင် မြို့လှသို့ကြွ၍ ပဋိပတ်လုပ်ငန်းများ တိုးတက်ရန် ဟောပြောဆုံးမတော်မူ၏။ ထိုမှ သထုံမြို့သို့ ကြွ၍ မင်းကွန်း ဇေတဝန်ကျောင်းကို တည်ထောင်ကာ သီတင်းသုံးတော် မူသည်။ သထုံမြို့တွင် ၁ဝ နှစ်ကျော်မျှနေပြီးနောက် မူလမင်းကွန်းဂူလေးချောင်သို့ ပြန်ကြွတော်မူပြန်သည်။ တစ်ဖန် မူလမင်းကွန်းမှ သထုံမြို့သို့ တပည့်ရဟန်းတော်များ၏ ပင့်လျှောက်ချက်အရ ကြွရောက်လာပြီးလျှင် အသက်ထက်ဆုံး သီတင်းသုံးတော်မူကာ တရားဓမ္မ ဟောပြောတော်မူသည်။
သက္ကရာဇ် ၁၃၁၆ ခုနှစ် တပေါင်းလဆုတ် ၁ဝ ရက်၊ (၁၉၅၅)ခုနှစ်၊ မတ်လ(၈)ရက်နေ့ သက်တော် ၈၆ ခုနှစ်တွင် ပျံလွန်တော်မူသည်။ ဆရာတော်ကြီးသည် တရားဓမ္မများ ဟောပြောတော် မူရုံမျှမက ကျမ်းများလည်း ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။ ကျမ်းပေါင်း (၂၃)ကျမ်း ရေးသား ပြုစုတော်မူခဲ့သည်။
ပြုစုတော်မူခဲ့သော ကျမ်းများ
မင်းကွန်းဆရာတော်ကို မြို့လှဘုန်းကြီးဟူ၍ လည်းကောင်း၊ မူလမင်းကွန်း ဇေတဝန်ဆရာတော် ဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်ဝေါ်၍ တပည့်တပန်း တို့က ရဟန္တာအရှင်မြတ်ဟု သမုတ်ကြသည်။
ထီးဝါစူးရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
ထီးဝါစူးရွာ(Hteewarsu)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ နောင်ထပ္ပံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နောင်ထပ္ပံကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၄၉၇ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၃၅၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြတိုင်းတောင်နောက်ရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ပြတိုင်းတောင်နောက်ရွာ (Pyataingtaungnauk)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ ပြတိုင်းတောင်နောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၄၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပြတိုင်းတောင်နောက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၄ ဦး၊ မ ၆၄၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၃၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျွန်းသစ် (အရှေ့)ရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
ကျွန်းသစ် (အရှေ့)ရွာ (Kyunthit(East))သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ လက်ပံကျွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၀၇၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လက်ပံကျွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၈၀ ဦး၊ မ ၁၅၉၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၇၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခွာပါ နို့တိုက်သတ္တဝါ
ခွာပါ နို့တိုက်သတ္တဝါများ (Ungulates - "ခွာရှိသော တိရစ္ဆာန်" ဟုအဓိပ္ပာယ်ရ) သည် နို့တိုက်သတ္တဝါ အုပ်စုများ အစုအဖွဲ့ဖြစ်သည်။ အများစုမှာ ရွေ့လျားနေစဉ်တွင် ၎င်းတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်အလေးချိန်ကို ထောက်ပံ့ပေးရန်အတွက် ၎င်းတို့၏ ခြေချောင်းထိပ်/လက်ချောင်းထိပ်များတွင် ခွာများပါရှိကြသည်။
ဤအသုံးအနှုန်းအနေဖြင့် အကျုံးဝင်သော "ခွာပါ နို့တိုက်သတ္တဝါ"ထဲမှ စီတက်ဆီယာများ (ဝေလငါးများ၊ လင်းပိုင်များ၊ porpoises) ကို ဖယ်ထုတ်ထားလေ့ရှိပြီး အကြောင်းရင်းမှာ ၎င်းတို့တွင် ခွာပါ နို့တိုက်သတ္တဝါများ၏ ပုံမှန် ရုပ်ပုံသွင်ပြင်လက္ခဏာအများစုမရှိသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း မကြာသေးမီက ရှာဖွေတွေ့ရှိချက်များအရ စီတက်ဆီယာသည် အစောပိုင်း ခွာစုံပါသော တိရစ္ဆာန်များမှ ဆင်းသက်လာကြောင်း ပြသနေသည်။
ခွာပါ နို့တိုက်သတ္တဝါများသည် ပုံမှန်အားဖြင့် အသီးအရွက်စားများသာဖြစ်ပြီး အများစုသည် ဆဲလျူလို့ကိုချေဖျက်ရန်အတွက် အထူးပြုထားသော အူများဖြင့် အစာချေဖျက်ကြသည်။ ဝက်ကဲ့သို့သော ခေတ်သစ်မျိုးစိတ်အချို့မှာ အစုံစားသတ္တဝါများဖြစ်ကြသည်။ Mesonychia ကဲ့သို့သော သမိုင်းမတင်မီက မျိုးစိတ်အချို့မှာမူ အသားစားများဖြစ်ကြသည်။
ခွာပါ နို့တိုက်သတ္တဝါများတွင် မြင်းများ၊ ကြံ့များနှင့် ကြံ့သူတော်များ ကဲ့သို့သော ခွာမစုံသော တိရစ္ဆာန်များနှင့် ကျွဲ၊ နွား၊ ဝက်၊ သစ်ကုလားအုတ်များ ၊ ကုလားအုတ်များ၊ သိုး၊ သမင် နှင့် ရေမြင်းတို့ကဲ့သို့သော ခွာစုံပါသော တိရစ္ဆာန်များပါဝင်သည်။ စီတက်ဆီယာများသည် ခွာဖြင့် ခြေ/လက်များ မပါရှိသော်လည်း ခွာစုံပါသော တိရစ္ဆာန်များပင်ဖြစ်ကြသည်။
ဆက်စပ် စာမျက်နှာများ
ကဏ္ဍ:နို့တိုက်သတ္တဝါများ
တိုဘက်စကို အချဉ်ရည်
တိုဘက်စကို အချဉ်ရည်သည် အမေရိကန်အခြေစိုက် သည့် McIlhenny ကုမ္ပဏီမှ ထုတ်လုပ် ငရုတ်ချဉ်ရည်များမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ တိုက်ဘက်စကိုအချဉ်ရည်ကို တိုက်ဘက်စကို ငရုတ်သီးတောင့်၊ ရှာလကာရည် နှင့် ဆားတို့်အား ဝက်သစ်ချဖြူသားဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော စည်ပိုင်းအတွင်း သုံးနှစ်သက်တမ်းထိအောင် နှစ်ချို့ထားစေခြင်းဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။ ၎င်းသည် ပူသည့် စပ်သည့်အရသာရှိသည်။ McIlhenny ကုမ္ပဏီသည် မျိုးဆက် ၅ ဆက်မြောက် မိသားစု စီးပွားရေးထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ထို့ပြင်  ၁၄၅ ဦးသော အစုစပ်ဝင်သူများသည် သက်ရှိမိသားစုဝင်များမှ ပေးသော စတော့ဈေးကွက်များကို အမွေခံထားကြသည်။
သမိုင်း
တိုဘက်စကို အချဉ်ကို Edmund McIlhenny ဆိုသူမှ ၁၈၆၈ ခုနှစ်တွင် တီထွင်ခဲ့သည်။ ၎င်းပုဂ္ဂိုလ်အား မာရီလန့်တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး ယခင်ကဘဏ်ပိုင်ရှင် တစ်ဦးဖြစ်၍ ၁၈၄၀ ခန့် လူဝီရှိနသို့ ပြောင်းရွှေ့လာခဲ့သည်။ ခလုံးပုလင်းများအား အသုံးပြု၍ ၎င်း၏ အချဉ်ရည်ကို မိသားစု၊ ဆွေမျိုး၊ မိတ်ဆွေများအား ဖြန့်ဝေခဲ့သည်။ ၁၈၆၈ ခုနှစ်တွင် နယူးအော်လန် ပုလင်းစက်ရုံများမှ ခလုံးပုလင်းပေါင်း ၁ ထောင့်ခန့် မှာယူ၍ ၎င်း၏ အချဉ်ရည်အား စတင် ရောင်းချဖြန့်ဖြူးခဲ့သည်။ ၎င်းဖြစ်စဉ်သည် ပထမဆုံးသော စီးပွားဖြစ် အချဉ်ရည် ဖြန့်ချိရေးလုပ်ငန်း တစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၈၉၀ ခုနှစ်တွင် Edmund McIlhenny သေဆုံးခဲ့သည်။ သို့သော် ၎င်း၏ အကြီးဆုံးသား ဂျွန် အဗာရီ မက်ခယ်ဟန်နီသည် McIlhenny အချဉ်ရည်အား အောင်မြင်စေခဲ့ပြန်သည်။ ထိုသူသည် မက်ခယ်ဟန်နီအား တိုးချဲ့ခဲ့ပြီး ခေတ်သစ် စီးပွားရေးပုံစံသို့ ပြောင်းလဲပေးခဲ့သည်။ သို့သော နှစ်အနည်းငယ်ကြားပြီးနောက် သီအိုဒေါ ရိုးစီဗတ်၏ ရောဂ်ရိုက်ဒါ စစ်မြင်းတပ်နှင့် ဆက်သွယ်ရန် စွန့်လွတ်ခဲ့သည်။ ဂျွန် ထွက်ခွာခဲ့ပြီးနောက် ၎င်း၏ ညီဖြစ်သူ အဒ်ဝက် အဗာရီ မက်ခယ်ဟန်နီသည် အာတိတ် ဒေသ စွန့်စားမှုများမှ ပြန်လာခဲ့ပြီး ၁၈၉၈ ခုနှစ်တွင် ကုမ္ပဏီအား ထိန်းချုပ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်မှာ ၎င်းသေဆုံးသည့် ၁၁၉၄၉ ခုနှစ်တိုင် ဖြစ်သည်။ သူအစ်ကိုခဲ့သို့ပင် ကုမ္ပဏီအား တိုးချဲ့ခြင်း၊ ခေတ်မှီစေခြင်းများပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဝေါ်လတာ အက်စ်. မက်ခယ်ဟန်နီမှာလည်း အမေရိကန် မရိန်းတပ်မှ ပြန်လာပြီး ကုမ္ပဏီကို ထပ်မံထိန်းသိမ်းခဲ့သည်မှာ ၎င်းသေဆုံးသည့် ၁၉၈၅ ခုနှစ်တိုင်အောင် ဖြစ်သည်။ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ဦးစည်းသည့် မက်ခယ်ဟန်နီလူကြီးများ အဆက်ဆက်တွင် ပလဲ စီ.ပီ. မက်ခယ်ဟန်နီ သည် ၆ ဆက်မြောက် ဖြစ်သည်။
အရကဇာတ်
ဒုကနိပါတ် - ၂။ သန္ထဝဝဂ် -၁၆၉ - အရကဇာတ်။ ။ ဗြဟ္မဝိဟာရ တရားလေးပါးကို ပွားများကြရန် တပည့်တို့အား ဆုံးမလေ့ရှိသော အရကရသေ့ အကြောင်း။
မေတ္တာရှေ့ရှု ပွားများမှု
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မေတ္တာသုတ် ဒေသနာတော်ကို အကြောင်းပြု၍ ဟောတော်မူ၏။
အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် ရဟန်တို့ကို ခေါ်တော်မူ၍ “ချစ်သားရဟန်းတို့ .... အဖန်တလဲလဲ ပွားများအားထုတ်အပ်သော မေတ္တာဘာဝနာကြောင့် ပွားများအားထုတ်သူတို့မှာ -
မေတ္တာအကျိုးဆယ့်တစ်ပါး
(၁) ချမ်းသာစွာအိပ်ရခြင်း၊
(၂) အိပ်ရာမှ ချမ်းသာစွာနိုးရခြင်း၊
(၃) မကောင်းသော အိပ်မက်ကို မမြင်မက်ခြင်း၊
(၄) လူတို့ချစ်မြတ်နိုးခြင်း၊
(၅) နတ်တို့ချစ်မြတ်နိုးခြင်း၊
(၆) နတ်တို့စောင့်ရှောက်ခြင်း၊
(၇) မီးမလောင်နိုင်ခြင်း၊
(၈) အဆိပ်မသင့်နိုင်ခြင်း၊
(၉) လက်နက်မစူးရှနိုင်ခြင်း၊
(၁၀) ပျံ့လွင့်သောစိတ် လျင်မြန်စွာ တည်ကြည်ခြင်း၊
ဤအကျိုး ဆယ့်တစ်ပါးတို့ကို မချွတ်ရကုန်၏ဟု မေတ္တာဘာဝနာကို ချီးမွမ်း၍ ဟောတော်မူ၏။
ဗြဟ္မစိုရ်ပွား ဗြဟ္မာ့ရွာလား
ထိုမေတ္တာဘာဝနာကို ပွားများ အားထုတ်ရာဝယ် သတ္တဝါတို့ကို သတ်မှတ် ရည်ညွှန်းခြင်း ဩဓိသက မေတ္တာအားဖြင့် လည်းကောင်း၊ သတ္တဝါတို့ကို မသတ်မှတ် မရည်ညွှန်းခြင်း အနောဓိသက မေတ္တာအားဖြင့် လည်းကောင်း ပွားများ အားထုတ်ရာ၏။
မိမိအကျိုးစီးပွား မလိုလားသူကို လည်းကောင်း၊ မိမိ အကျိုးစီးပွားလိုလားသူကို လည်းကောင်း၊ မိမိ အကျိုးစီးပွားလိုလားသည်လည်းမဟုတ် လျစ်လျူဖြစ်သောသူကို လည်းကောင်း မိမိကမူ အကျိုးစီးပွားကို လိုလားသောစိတ်ဖြင့်သာလျှင် ပွားများ အားထုတ်ရာ၏။ ထို့အတူ ကရုဏာကို လည်းကောင်း၊ မုဒိတာကို လည်းကောင်း၊ ဥပေက္ခာကို လည်းကောင်း ဤလေးပါးသော ဗြဟ္မဝိဟာရ တရားတို့ကို ပွားများ အားထုတ်ရာ၏။
“ရဟန်းတို့ ... လေးပါးသော ဗြဟ္မဝိဟာရတရားကို ပွားများအားထုတ်သော ရဟန်းသည် မဂ်,ဖိုလ်ကို မရသော်လည်း သေလွန်သောအခါ ဗြဟ္မာ့ပြည်သို့ လားရ၏။ ရှေးပညာရှိတို့သည်လည်း ခုနစ်နှစ်ပတ်လုံး မေတ္တာကို ပွားများအားထုတ်စေ၍ ခုနစ်ပါးသော သံဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋ ကပ်ပတ်လုံး ဗြဟ္မာပြည်၌သာလျှင် နေဖူးကုန်ပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
ဆရာဟောကြား မေတ္တာတရား
လွန်လေပြီးသောအခါ တစ်ခုသောကပ်၌ ဘုရားအလောင်းသည် ပုဏ္ဏားမျိုး၌ဖြစ်၍ အရွယ်သို့ ရောက်လတ်သော် ကာမဂုဏ်တို့ကို စွန့်ပယ်ပြီးလျှင် ရသေ့ရဟန်းပြု၍ ဗြဟ္မဝိဟာရ တရားလေးပါးကို ပွားများအားထုတ်လျက် အရက မည်သော ဆရာရသေ့ ဖြစ်၍ ဟိမဝန္တာအရပ်၌ နေ၏။ များစွာသော အခြံအရံရှိ၏။
ထိုအရက မည်သော ဆရာရသေ့သည် တပည့်ရသေ့ အပေါင်းကို ဆုံးမသည်ရှိသော် “အို ရသေ့အပေါင်းတို့ ... ရသေ့ရဟန်း မည်သည်ကား မေတ္တာကို ပွားများအားထုတ်ရမည်၊ ကရုဏာကို ပွားများအားထုတ်ရမည်၊ မုဒိတာကို ပွားများအားထုတ်ရမည်၊ ၎င်းဗြဟ္မဝိဟာရ တရားလေးပါးတို့ကား အပ္ပနာသို့ ရောက်သည်ရှိသော် ဗြဟ္မာ့ပြည်သို့ လားရ၏” ဟု ဆုံးမတော်မူ၏။
မေတ္တာပွားများပုံ
“အို ရသေ့အပေါင်းတို့ ... အရပ်သုံးပါး၌ရှိသော သတ္တဝါတို့ကို ပိုင်းခြားကာ အောက်ပါအတိုင်း ပွားများအားထုတ်ရမည်၊
အထက်အရပ်၌ နေကုန်သော သတ္တဝါတို့သည် ဘေးရန် ကင်းပါစေကုန်သတည်း၊ ကြောင့်ကြ ကင်းပါစေကုန်သတည်း၊ ဆင်းရဲ ကင်းပါစေကုန်သတည်း၊ ချမ်းချမ်းသာသာ ကိုယ်ခန္ဓာကို ရွက်ဆောင်နိုင်ပါစေ ကုန်သတည်း” –
ဟု ဤသို့စသည်ဖြင့် ပွားများအားထုတ်ကြရမည်။
ဘေးပတ်လည် ဖီလာအရပ် [နည်းတူ]
ဤသို့ မေတ္တာပွားများသူတို့မှာ [ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထုတွင် ပြဆိုအပ်ပြီးသော အကျိုးဆယ့်တစ်ပါးကို] မုချရနိုင်သည်။ မဆုတ်ယုတ်သော ဈာန်ရှိသောသူတို့မှာ ဗြဟ္မာ့ပြည်၌ ဖြစ်ကြ၍ သံဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋ ခုနစ်ကပ်ပတ်လုံး အသက်ကြာရှည် နေရသည်ကို ဟောတော်မူ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ ရသေ့အပေါင်းသည် - ယခုအခါ ဘုရား ပရိသတ်။
အရကရသေ့သည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဆောင်ပုဒ်
(၁) အိပ်ရချမ်းသာ၊ နိုးချမ်းသာ၊ ယုတ်မာအိပ်မက်ကင်း။
(၂) လူချစ်,နတ်ချစ်၊ နတ်စောင့်လစ်၊ မီးစစ်မလောင်ခြင်း။
(၃) ဗြဟ္မာပြည်လား၊ မေတ္တာပွား၊ ကျိုးကားဆယ့်တစ်သင်း။
အရကဇာတ် ပြီး၏။
NGC 520
NGC 520 သည် မိန် နက္ခတာရာရှိ အလင်းနှစ် ၉၀ မီလီယံခန့် ဝေးကွာသည့် ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး H II ဝတ်ဆံရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
အိမ်ထောင်ပြိုကွဲခြင်း
အိမ်ထောင်ပြိုကွဲခြင်းဆိုသည်မှာမိသားစုနှင့်အတူမနေထိုင် ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။စီးပွားရေးကြောင့်သော်လည်းကောင်း လူမှုရေးအရသော်လည်းကောင်းအဆင်မပြေသောကြောင့် မိသားစုမှခွဲထွက်ခြင်းဖြစ်သည်။အိမ်ထောင်ပြိုကွဲခြင်းတွင် လင်မယားအဖြစ်မှကွာရှင်းခြင်း/သားသမီးအဖြစ်မှစွန့်လွတ်ခြင်းစသည်တို့ပါဝင်သည်။
ဝါးကြီးတောရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂေါ်ဒူးရွာ၊ ထိပ်ဝကြီး
ဂေါ်ဒူးရွာ၊ ထိပ်ဝကြီး
ခတက်ကုန်းရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
ခတက်ကုန်းရွာ (Khatetkone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ မြိုင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၉၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြိုင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၆၃ ဦး၊ မ ၁၂၂၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၈၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောက်ရစ်ရွာ၊ နန်းရာကုန်း
ကျောက်ရစ်ရွာ၊ နန်းရာကုန်း
ချဉ်ယုတ်ပင်
ချဉ်ယုတ်ပင် (Garuga pinnata) သည် မျိုးရင်း Burseraceae ရှိ သစ်ပင် မျိုးစိတ်တခုဖြစ်သည်။ အင်ဒိုချိုင်းနား၊ တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်း၊ အိန္ဒိယတိုက်ငယ်တို့တွင် တွေ့ရှိရသည်။
ရေလဲရွာ၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်
ရေလဲရွာ(Yaele)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်၊ မံမလင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၈၆၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မံမလင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၄၆ ဦး၊ မ ၁၉၅၈ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၈၀၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗန်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခေါဝေါရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
ခေါဝေါရွာ(Khawwaw)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ နောင်ထပ္ပံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၅၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နောင်ထပ္ပံကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၄၉၇ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၃၅၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အမှတ်(၁၃၇) ခြေလျင်တပ်ရင်း
ကဏ္ဍ:ခြေလျင်တပ်ရင်းများ
ကညင်ကောက်ရွာ၊ ထိပ်ဝကြီး
ကညင်ကောက်ရွာ၊ ထိပ်ဝကြီး
မင်းတိုင်ပင်ရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
မင်းတိုင်ပင်ရွာ (Mintaingpin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ရွာငံမြို့နယ်၊ မြင်းကျဒိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၉၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြင်းကျဒိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၄၂ ဦး၊ မ ၃၅၀၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၀၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆီမွန်၊ ဂျီး(န်)
နူးညံ့သိမ်မွေ့ကာ ဆွဲဆောင်မှုရှိသော ရုပ်ရည်ကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည့် ဗြိတိသျှရုပ်ရှင်မင်းသမီး ဂျီး(န် )ဆီ မွန်ကို အင်္ဂလန်နိုင်ငံ လန်ဒန်မြို့ ကရော့ချ်ဟေးလ်ဒေသ၌ ၁၉၂၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်တွင် မွေးဖွားသည်။ ၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင် အသက် ၁၄ နှစ်အရွယ် အကသင်တန်းသူတစ်ဦးဖြစ်သည့် ဆီမွန်ကို Give Us The Moon ရုပ်ရှင်၌ သရုပ်ဆောင်ရန် သင်တန်းကျောင်းကရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ဆီမွန်၏ ဇာတ်ကားများအနက် ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် 'Caesar and Cleopatra ၊ ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် တစ်ကိုယ်ကောင်းဆန်သော အက်စတီးလာ ဇာတ်ရုပ်ဖြင့် 'Great Expectations ၊ ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် ရိုက်ကူးခဲ့သော Hamlet ဇာတ်ကားတို့မှာ ထင်ရှားပြီး Hamlet ဇာတ်ကား တွင် အကောင်းဆုံးအမျိုးသမီးဇာတ်ပို့ဆုအတွက် လျာထားခြင်းခံရသည်။ ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် မင်းသားစတီးဝပ်ဂရိန်းဂျာ နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး ထိုနှစ်မှာ Guys and Dolls ဇာတ်ကားတွင် မင်းသားမာလွန်ဘရန်ဒိုနှင့်တွဲဖက် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားတွင် ပါဝင်သော ဇာတ်ဝင်သီချင်းများကို ဆီမွန်ကိုယ်တိုင် သီဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းဇာတ်ကားဖြင့်ပင် ရွှေကမ္ဘာလုံးဆုကို ပထမဆုံး ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဆီမွန်သည် ဂရိန်းဂျာနှင့်လမ်းခွဲခဲ့ပြီး ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ ဒါရိုက်တာဖြစ်သူ ရစ်ချတ်ဘရုနှင့်လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ်မှာပင် မင်းသား ကာ့ခ်ဒေါက်ကလပ်စ်နှင့် တွဲဖက်၍ Spartacus ဇာတ်ကားတွင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်နှစ်အနည်းငယ်အကြာ ရုပ်ရှင်လောကနှင့် ဝေးကွာခဲ့ပြီး ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် All the Way Home ဇာတ်ကား၌ မိခင်တစ်ယောက်အဖြစ်ပီပြင်သော သရုပ်ဆောင်ချက်များဖြင့်ပရိသတ်ကို ပြန်လည်ဆွဲဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဇာတ်ကားများစွာတွင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် ရိုက်ကူးသော The Happy Ending ဇာတ်ကားတွင် အကောင်းဆုံးအမျိုးသမီး ဇာတ်ဆောင်ဆုအတွက် ဆန်ခါတင်ရွေးချယ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ဆီမွန်သည် ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ရစ်ချတ်ဘရုနှင့်လမ်းခွဲခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်ကာလများတွင် North and South, The Thorn Birds စသော ရုပ်သံဇာတ်လမ်းများတွင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ အသက်၈၁ နှစ်အရွယ် ဗြိတိသျှရုပ်ရှင်မင်းသမီးတစ်ဖြစ်လဲ ဟောလီးဝုဒ်မင်းသမီး ဂျီး(န်)ဆီမွန် သည် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ် ဆန်တာမော်နီကာ၌ အဆုတ်ကင်ဆာရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သည်။
အောင်ကျင်းရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
အောင်ကျင်းရွာ (Aungkyin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ ပန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၁၄၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခွမ်ခုတ်ရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
ခွမ်ခုတ်ရွာ (Hkumhkoke)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ မန်ကျောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၆၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ကျောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၄၀ ဦး၊ မ ၁၀၂၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၆၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ဘွမ်ဒူရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ဘွမ်ဒူရွာ(Bumdu)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဖုန်ကရော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖုန်ကရော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၀ ဦး၊ မ ၃၀၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၂၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ခွမ်ခုတ်ရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘွမ်ဒူရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ