cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
မချစ်ဥ
ပုံသဏ္ဌာန် 	: 	အပင် ပင်ပျော့ပင်ငယ်မျိုးဖြစ်၍ အမြင့် ၁ ပေခန့်ရှိသည်။ ရေခဲပြင်အောက် ၌ပေါက်ရောက်သော အပင်မျိုးဖြစ်သည်။ ပင်တည်းဖြစ်၍ ပင်စည် အစိမ်းရောင်ရှိပြီး ချောမွေ့သည်။ အရွက် ရွက်ဆိုင်ထွက်သည်။ ဖြောင့်မတ်သည်။ ကြိုးပြားသေးပုံရှိပြီး ရွက်ထိပ် ချွန်သွယ်သည်။ ရွက်ညှာမဲ့သည်။ ရွက်လယ် ကြော ထင်ရှားသည်။ ၂ လက်မ ၄ လက်မ ရှည်သည်။ အပွင့် ပွင့်တည်း ပွင့်သည်။ ၁ မှ ၂ လက်မ အထိ ရှည်သည်။ ခေါင်းလောင်း ပုံဖြစ်သည်။ စိမ်းဝါ ရောင်ရှိသည်။ ဥ လုံးဝိုင်းသည်။ အဖြူရောင်ရှိသည်။ ကြက်သွန်ဥနှင့် ဆင်သည်။ အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ 	: 	ဥ။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ 	: 	ကချင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း ရေခဲများဖုံးအုပ်သော ဒေသ တွင် များစွာ ပေါက် ရောက်သည်။ ရေခဲများဖုံးအုပ်ချိန်၌ ရေခဲ များအောက်၌ ပေါက်ရောက်ပြီး ရေခဲများအရည်ပျော်သွား သောအခါမှ ပေါ်ထွက်လာသည်။ ပေါက်ရောက်ပုံ သဘာ၀အလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။ အသုံးဝင်ပုံ 	: 	အာနိသင် မြန်မာဆေးကျမ်းများအလိုအရ ၎င်းဥသည်ခါးသည်၊ဆိမ့်သည်၊ အသက်ကို ရှည်စေနိုင်သော ဂုဏ်သတ္တိရှိ၏။ လူသားတို့အတွက် အရေးကြီးသော လေဓာတ်ကို အားပေး၏။ ယုတ်လျော့နေသော ကိုယ်ငွေ့အပူ ဓာတ်ကို ဖြစ်ထွန်း နိုင်ရန် များစွာ အထောက်အပံ့ ပြု၏။ အသုံးပြုပုံ- ဥ ၁။ မချစ်ဥ၍ ထူးခြားသော အစွမ်းသတ္တိရှိ၍ ယင်းကို မအို၊ မနာ၊ မသေဆေး ဟု ယူဆကြသည်။ ၂။ အနာပေါက်၊ ပန်းနာ၊ သွေးအားနည်းရောဂါ ၊ ချောင်းခြောက် အဆုတ်နာ၊ လေကျိတ်၊ သွေးကျိတ်၊အကြောနာ၊အဆစ်ကိုက် ၊ဆီးပူငုပ်၊ နာတာရှည်ဖျား စသော ရောဂါများ မကျရောက်နိုင်အောင် လည်းကောင်း၊ ပျောက်ကင်း ချမ်းသာစေရန်လည်းကောင်း အသုံးပြု၏။ ၃။ မချစ်ဥကို အမှုန့်ပြု၍ လိမ္မော်ခွံနှင့် ပြုတ်ပြီးသောက်ခြင်းဖြင့် ပန်းနာရောဂါ နူနာရောဂါများ ပျောက်ကင်းစေ၏။ ၄။ မချစ်ဥခြောက်အမှုန့်ကို ပျားရည်ပုလင်းကြီး တစ်ဝက်ခန့်နှင့်စိမ်ထားပြီး နေ့စဉ်နံနက် ည လက်ဖက်ရည်ဇွန်းတစ်ဇွန်းကျ စားသုံးပေးပါက ဒူလာရောဂါ ပျောက်ကင်း၍ အိပ်ပျော်စားဝင် အသက်ရှည်စေသည်။
၂၀၁၁ ကျောက်ဆည်ရေကြီးမှု
ရေကြီးမှုဖြစ်စဉ်
စက်တင်ဘာလ နောက်ဆုံးပတ်မှ စတင်၍ မိုးအဆက်မပြတ်ရွာသွန်းခြင်းကြောင့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်အတွင်းရှိ မြစ်ချောင်းများ၊ တူးမြောင်းများနှင့်ဆည်များအတွင်း၌ ရေပြည့်လျှံနေချိန်တွင် ၂၀၁၁ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂ရက်နေ့ညပိုင်းမှ စတင်ကာ ထပ်မံ၍ မိုးဆက်တိုက်ရွာသွန်းလာမှုကြောင့် ကျောက်ဆည်ခရိုင် အတွင်းရှိ ကျောက်ဆည်မြို့နယ် နှင့်အတူ မြစ်သားမြို့နယ်၊ တံတားဦးမြို့နယ် နှင့် စဉ့်ကိုင်မြို့နယ် တို့တွင် ရေကြီးရေလျှံမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ပန်းလောင်မြစ်တွင် စမာရေလွှဲဆည် တည်ဆောက်ပြီးနောက်ပိုင်းမှစ၍ မြစ်သားမြို့တွင် နှစ်တိုင်းလိုလို ရေကြီးကြောင်း၊ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ပန်းလောင်ဆည်ရေ ဖောက်ချလိုက်ရစဉ်ကလည်း မြစ်သားမြို့တွင် ဆိုးဆိုးရွားရွား ရေလွှမ်းမှုဖြစ်ခဲ့ရသည်။ ယင်းသို့ မကြာခဏ ရေလွှမ်းမိုးမှုများကြောင့် မြစ်သားမြို့နယ်အတွင်း စိုက်ပျိုးထားသော ကြက်သွန်ခင်းများ၊ စပါးခင်းများ၊ ဥယျာဉ်ခြံများ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
ကျောက်ဆည်မြို့တွင်လည်း ဇော်ဂျီမြစ်ရေလျှံမှုကြောင့် မြို့လယ်ရှိ ဇော်ဂျီမြစ်ဖြတ်တံတား ရေလွှမ်းမိုးခြင်း ခံနေရပြီး မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်များနှင့် အနီးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျေးရွာများတွင် ရေနစ်မြုပ်ခဲ့သည်။ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်တွင်လည်း ပန်းလောင်မြစ်ရေကြောင့် ကျေးရွာအများစု ရေနစ်မြုပ်လျက်ရှိပြီး ဘဲလင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ပါဝင်သော ရွာနှစ်ရွာတွင် ရေအနက် လေးပေခန့် နစ်မြုပ်ခဲ့သည်။
ယင်းဒေသမှာ ဧရာဝတီမြစ်၊ ဒုဋ္ဌဝတီမြစ်၊ ဇော်ဂျီမြစ်၊ ပန်းလောင်မြစ်၊ စမုံမြစ် စသော မြစ်များ စီးဆင်းလျက် ရှိသည်။ ဒုဋ္ဌဝတီမြစ်ပေါ်တွင် ရဲရွာရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံ အတွက် တည်ဆောက်ထားသော ရဲရွာဆည် ရှိသည်။
မိုးလေဝသနှင့် ဇလဗေဒ ညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာန မှ ထုတ်ပြန်ချက်များ အရ အောက်တိုဘာလ ၃ ရက်နေ့က ကျောက်ဆည်မြို့တွင် ရွာသွန်းခဲ့သည့် မိုးရေချိန်မှာ ၇.၅၁ လက်မရှိပြီး အနီးပတ်ဝန်းကျင် မြို့များဖြစ်သော မြစ်သားမြို့တွင် ၅.၈ လက်မ၊ မန္တလေးမြို့တွင် ၄.၄၁ လက်မနှင့် စစ်ကိုင်းမြို့ တွင် ၄.၃၇ လက်မ ရှိကြောင်း သိရှိရသည်။
ယခုနှစ်ရေကြီးမှုမှာ ၂၀၀၆ ခုနှစ်ကထက် ပိုဆိုးကြောင်း၊ ကျောက်ဆည်တင်မကဘဲ အနီးပတ်ဝန်းကျင် မြို့တွေပါရေကြီးနေကြောင်း မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိုးလေဝသနှင့်ဇလဗေဒ ညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာနမှ ဝန်းထမ်းတစ်ဦး၏ ပြောကြားချက်ကို ၽႊကိုးကား၍ Weekly Eleven News မှ ဖော်ပြထားသည်။
ကယ်ဆယ်ရေး
ကျောက်ဆည်မြို့တွင် အိမ်ထောင်စု ၄၀၀ ကျော် နှင့် လူဦးရေ ၁၉၅၀ ဦးကျော်တို့ ရေဘေး ကယ်ဆယ်ရေးစခန်း များ၌ နေထိုင်ကြရသည်။ ကယ်ဆယ်ရေးစခန်းများတွင် နေထိုင်နေရသူများမှာ ကျောက်ဆည်မြို့တွင်းရှိ ဘုန်းကြီးကျောင်းများ ဖြစ်ကြသောဧရာဝတီကျောင်းတွင် အိမ်ထောင်စု ၅၃စု၊ လူဦးရေ ၂၂၇ ဦး၊ ရွှေစေတီကျောင်းတွင် အိမ်ထောင်စု ၁၀၄စု၊ လူဦးရေ ၄၈၇ ဦး၊ ရန်ကုန်ကျောင်းတွင် အိမ်ထောင်စု ၈၀ စု၊ လူဦးရေ ၃၅၇ ဦး၊ ရွှေဘုံသာတောင်ပေါ်ကျောင်းတွင် အိမ်ထောင်စု ၈၅စု၊ လူဦးရေ ၃၆၀ ဦးနှင့် ရေလွတ်ရာ လမ်းမကြီးများ ဘေးတွင်ယာယီတဲထိုးနေသူ အိမ် ထောင်စု ၁၁၀ စု၊ လူဦးရေ ၅၂၅ဦး အပြင် အခြား ရေဘေးလွတ်ရာ နေရာများတွင် ယာယီရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများလည်း ရှိကြသည်။ အောက်တိုဘာလ ၃ ရက်၊ ၄ရက် နေ့များတွင် ဇော်ဂျီမြစ်ရေလျှံမှုကြောင့် ကျောက်ဆည်မြို့ ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီး ဝင်းအတွင်းတွင် ရေဝင်ရောက်လာသောကြောင့် ဆေးရုံရှိလူနာများအား ရေဘေးလွှတ်ရာ အထပ်မြင့်ကုသဆောင်များသို့ ပြောင်းရွှေ့ခြင်း၊ စိုးရိမ်ဖွယ်မရှိသော လူနာများအား မိမိတို့နေအိမ်များသို့ ပြန်လွှတ်ခြင်း၊ ဆေးရုံဝန်ထမ်း အိမ်ရာများမှ ဝန်ထမ်းများ နေအိမ်ပြောင်းရွှေ့ခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ကျောက်ဆည်ဆေးရုံ ရေဝင်နေမှုကြောင့် လူနာများအရေးပေါ်ဆင်းရန် နှင့်ပြောင်းရွှေ့ရန်အတွက် ရပ်ရွာမှလူထု အပါဝင် ကြက်ခြေနီ၊ မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဝင် များနှင့် စေတနာရှင်များ လာရောက်ကူ ညီပေးခဲ့ကြသည်။
ကျောက်ဆည်ဆေးရုံရှိ လူနာများ၏ ရေဘေးနှင့်အရေးပေါ် အခြေအနေ များအတွက် ဒေသတွင်းဆက်စပ်ရာ မြို့ရွာများမှ စေတနာရှင်များ၊ လူမှုကူညီရေး အသင်းအဖွဲ့များက ထမင်းထုပ်၊ သောက်ရေသန့်၊ ဓာတ်ဆားထုပ်များ လှူဒါန်းကူညီမှုများ ပြုလုပ်လျက်ရှိနကြေသည်။ ရေကြီးမှုကြောင့် ကျောက်ဆည်မြို့နယ်အတွင်းရှိ ကျေးရွာများမှ လူနာများတွင်လည်း အအေးမိဖျားနာခြင်း၊ ကိုယ်လက်ကိုက်ခဲခြင်း၊ ယားနာဖြစ်ပွားခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်နေမှုကြောင့် ရေဝင်ရွာများသို့ ရွာစဉ်လှည့်ကာ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။
နောက်ဆက်တွဲအခြေအနေ
အောက်တိုဘာလ ၃ရက်နေ့ ရေကြီးမှု ဖြစ်ပွားပြီး နောက်ပိုင်းတွင် အချို့မှာ မိမိအိမ်သို့ ပြန်သွားခဲ့နိုင်သော်လည်း အောက်တိုဘာလ (၂၀)ရက်နေ့ ရက်ပိုင်းအတွင်း မိုးဆက်တိုက် ပြန်လည်ရွာသွန်းမှုကြောင့် အချို့မှာ ကယ်ဆယ်ရေးစခန်းများ တွင် ပြန်လည်လာရောက်နေထိုင်လာကြရသည်။ ဇော်ဂျီမြစ်ရေလျှံမှုကြောင့် လူနေရပ်ကွက်များအတွင်း ရေအနက် ၃ပေခွဲ ၄ပေ ခန့် ရှိနေသည်။ မြို့နယ်ကျန်းမာရေးဦးစီးဌာန နှင့် မြို့နယ်စည်ပင်သာယာအဖွဲ့ များမှ နေထိုင်ရေး အကူအညီ များစွာ ရရှိသော်လည်း စားစရာနှင့်ရေသန့် လိုအပ်ချက်များ ရှိနေကြောင်း Weekly Eleven News တွင် ဖော်ပြထားသည်။
ပုသိမ်ရွာ
ပုသိမ်
ပန်းအောင်ရွာ၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်
ပန်းအောင်ရွာ(Pangawng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်၊ ဟဲလုံသစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၈၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟဲလုံသစ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၇၅ ဦး၊ မ ၅၈၅ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၀၆၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗန်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကောင်းညိုရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ကောင်းညိုရွာ (Kaungnyo)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ ထီးပုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၄၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထီးပုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၆၁ ဦး၊ မ ၂၁၇၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွေ့မရွာ၊ ကွေ့မ
ကွေ့မရွာ၊ ကွေ့မ
ကုလားကုန်းရွာ၊ ဆားမလောက်
ကုလားကုန်းရွာ၊ ဆားမလောက်
နောင်ဟင်ရှမ်းစုရွာ၊ နဘူးနှစ်ချား
နောင်ဟင်(ရှမ်းစု)ရွာ(Naunghin(Shansu))သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ နဘူးနှစ်ချားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၂၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နဘူးနှစ်ချားကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၅၈၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၉၉၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိုင်ဗန် တူရဂေနျက်
အိုင်ဗန် တူရဂေနျက်သည် ကမ္ဘာ‌ကျော် ရုရှစာ‌ရေး ဆရာ ဖြစ်၍ ၁၈၁၈ ခုနှစ် နိုင်ဝင်ဘာလ ၉ ရက်‌နေ့တွင် ရုရှနိုင်ငံ၊ အိုရယ်မြို့၌ ဖွားမြင်သည်။ သူ၏ဖခင်မှာ အငြိမ်းစား မြင်းတပ် ဗိုလ်မှူးကြီး တစ်ဦးဖြစ်သည်။ တူရ‌ဂေနျက်သည် အသက် ၁၆ နှစ်အရွယ်ကပင် ‌မော်စကို တက္ကသိုလ်၌ ပညာသင်ခဲ့၏။ ၁၈၃၅ ခုနှစ်တွင် စိန်ပီတာစဗတ် (လင်နင်ဂရက်) တက္ကသိုလ်သို့ ‌ပြောင်း‌ရွှေ့ကာ ပညာဆက်လက် ဆည်းပူးသည်။ သို့‌သော် ‌ရှေးဆန်‌သော မိခင်ဖြစ်သူ၏ ပြင်းထန်‌သော အချုပ်အချယ်၊ အဆုံးအမများကို မနှစ်မြို့သဖြင့် ဂျာမနီနိုင်ငံသို့ ထွက်ခွာ လာခဲ့ပြီးလျှင် ဘာလင်တက္ကသိုလ်တွင် ‌ဟေးဂဲ၏ ယထာဘူတပညာများကို ‌လေ့လာလိုက်စား သင်ယူခဲ့‌လေသည်။ ဘာလင် တက္ကသိုလ်၌ နှစ်နှစ်မျှ ပညာဆည်းပူးပြီး‌သောအခါ၊ တူရ‌ဂေ နျက်သည် ရုရှနိုင်ငံသို့ပြန်လာ၍၊ ၁၈၄၀ ပြည့်နှစ်တွင် ‌မော်စကိုတက္ကသိုလ်မှ ဒီဂရီဘွဲ့ထူးကိုဆွတ်ခူး‌လေသည်။
ထို့‌နောက် တူရ‌ဂေနျက်သည် ကဗျာများကို စတင်‌ရေးသား ပုံနှိပ်ထုတ်‌ဝေခဲ့၏။ ယင်းကဗျာများမှာ စာ‌ပေ ‌ဝေဖန်‌ရေးဆရာ ကြီး ဗျီလျင်းစကီး၏ ချီးကျူးခြင်းကို ခံခဲ့ရ‌သော်လည်း ကြာ ရှည်စွာ ‌ကျော်ကြားခြင်း မရှိခဲ့‌ချေ။ ၁၈၄၅ ခုနှစ်တွင် တူရ‌ဂေနျက်သည် ‌ပေါ်လင်ဂါးဆီးယားအမည်ရှိ ပြင်သစ်အဆို‌တော် ဇာတ် မင်းသမီးတစ်ဦးနှင့် ‌တွေ့ဆုံ‌လေရာ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး များစွာ အကျွမ်းတဝင်ဖြစ်ခဲ့‌လေသည်။ ထိုကဲ့သို့ ‌ပေါ်လင်ဂါးဆီးယားနှင့် ချစ်ကျွမ်းဝင်ခြင်းကို မိခင်ဖြစ်သူက သ‌ဘောမကျ၍ လည်းကောင်း၊ မင်းမှုထမ်းအလုပ်မှ နုတ်ထွက်ခြင်းကိုမနှစ်သက်၍လည်းကောင်း သားဖြစ်သူနှင့် ခွန်းကြီး ခွန်းငယ် စကားများကြ‌လေသည်။ ထို‌နောက်တွင် တူရ‌ဂေနျက်သည် နှစ်အတန်ကြာမျှ ဆင်းရဲ ငြိုငြင်စွာ ‌နေထိုင်ခဲ့ရ‌လေသည်။ သို့‌သော် ၁၈၄၈ ခုနှစ်တွင် သူ၏မိခင်ကွယ်လွန်သဖြင့် တူရ‌ဂေနျက်သည် ကျန်ရစ်ခဲ့‌သော အ‌မွေကို ဆက်ခံကာ လူချမ်းသာတစ်ဦး ဖြစ်လာ‌လေ၏။
၁၈၄၆ ခုနှစ်တွင် တူရ‌ဂေနျက်အား စာ‌ရေးဆရာအဖြစ်ဖြင့် စတင်‌ကျော်ကြား‌စေခဲ့‌သော စာအုပ်တွင် သူသည် ရုရှ ‌ကျေး‌တော‌နေလယ်သမားများနှင့် လယ်ပိုင်ရှင်များ၏ဘဝကို ‌ရေးသား ‌ဖော်ပြခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ရုရှနိုင်ငံတွင် ထို‌ခေတ်က ‌ပေါ်‌ပေါက်လျက်ရှိ‌သော ‌ကျေးကျွန်စံနစ် တိုက်ဖျက်‌ရေးကိုလည်း ‌ပေါ်လွင် ‌အောင်ပြဆိုခဲ့သည်။ တူရ‌ဂေနျက်၏ အ‌ရေးအသားတို့သည် ၁၈၆၁ ခုနှစ် ရုရှနိုင်ငံ ‌ကျေးကျွန် စံနစ်ဖျက်သိမ်း‌ရေးတွင် အ‌ထောက်အပံ့များစွာ ‌ပေးခဲ့‌လေသည်။
၁၈၅၂ ခုနှစ်၌ စာ‌ရေးဆရာကြီး ဂိုဂါးကွယ်လွန်‌သောအခါ တူရ‌ဂေနျက်သည် ရုရှနိုင်ငံ လူ‌နေမှုစနစ်ကို ‌လှောင်‌ပြောင် ‌ရေးသားခဲ့သည့် စာ‌ပြောင်ဆရာကြီးတစ်ဦးအဖြစ် ဂိုဂါးအား ချီးကျူးဂုဏ်ပြု‌သော စာတပုဒ်ကို ‌ရေးသားလိုက်ရာ ပထမဦးစွာ ဖမ်းဆီးချုပ်‌နှောင်ခြင်း ခံခဲ့ရ‌လေသည်။ ထို‌နောက် ‌ကျေးလက် ‌ဒေသရှိ သူ၏နယ်‌မြေတွင် အကျယ်ချုပ်သ‌ဘောဖြင့် သူ့အား ၁၈ လမျှ ‌နေထိုင်‌စေခဲ့‌လေသည်။ ၁၈၅၅ ခုနှစ် ကရိုင်းမီးယန်း စစ်ပွဲပြီးဆုံး၍ ရုရှနိုင်ငံ၏ သက်ဦးဆံပိုင်ဘုရင် ပထမနစ်ကလပ် ၏ နန်းသက်လည်း ပြတ်စဲခဲ့‌လေသည်။ ‌နောက်တစ်နှစ်၌‘ရုဒင်’ အမည်ရှိ‌သော တူရ‌ဂေနျက်၏ ပထမဆုံးဝတ္ထုရှည်ကြီးထွက်‌ပေါ် လာခဲ့‌လေသည်။
၁၈၅၈ ခုနှစ်တွင်ကား တူရ‌ဂေနျက်သည် လူကုံထံတစ်ဦး၏ အ‌ကြောင်းကို ဝတ္ထုဖြင့် ဖွဲ့နွဲ့‌ရေးသားခဲ့၏။ ထိုဝတ္ထုတွင် တူရ‌ဂေနျက်သည် ရုရှလယ်ပိုင်ရှင်ကြီးများ၏ဘဝကို ‌စေ့စုံစွာ‌ဖော်ပြ ထား‌လေသည်။ တူရ‌ဂေနျက်သည် ၁၈၆၂ ခုနှစ်တွင် ‘သားအဖ’ ဟု‌ခေါ်‌သော ဝတ္ထုကို ‌ရေးသား၍၊ ‌ရှေးလူကြီးများ၏ အ‌တွေး အ‌ခေါ်နှင့် ‌ခေတ်လူငယ်များ၏ အယူအဆသစ်များ ပဋိပက္ခဖြစ် ကြပုံကို ထုတ်‌ဖော်လိုက်သဖြင့် ရုရှနိုင်ငံ၏ လူ‌နေမှု စံနစ်နှင့် နိုင်ငံ‌ရေးအဖွဲ့အစည်းတို့ကို ထိခိုက်လျက်ရှိ‌လေရာ တူရ‌ဂေနျက် သည် လူအများ၏ ပြစ်တင်‌ဝေဖန် ခြင်းကို ခံခဲ့ရလေသည်။
၁၈ရဝ ပြည့်နှစ်တွင် တတိယနပိုလီယန်ဘုရင် နန်းကျပြီး ‌နောက်၊ တူရ‌ဂေနျက်သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ ပါရီမြို့၌ အ‌ခြေစိုက် ‌နေထိုင်ခဲ့‌လေသည်။ ရုရှနိုင်ငံသို့ကား ရံဖန်ရံခါမျှသာ သွား‌ရောက်လည်ပတ်‌လေသည်။
၁၈ရ၈ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်ပြည် ပါရီမြို့၌ ကျင်းပ‌သော နိုင်ငံ‌ပေါင်းစုံ စာ‌ရေးဆရာများ ညီလာခံကြီးက တူရ‌ဂေနျက် အား ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ‌ရွေး‌ကောက်တင်‌မြှောက်ခဲ့‌လေသည်။ ထိုနှစ်၌ပင် ‌အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်ကလည်း တူရ‌ဂေနျက်အား ဂုဏ်ထူး‌ဆောင် ဥပ‌ဒေပါရဂူဘွဲ့ကို အပ်နှင်းချီးမြှင့်သည်။
ပြင်သစ်ပြည်၌ အ‌ခြေစိုက်ကာ‌နေထိုင်ခဲ့စဉ်အတွင်း တူရ‌ဂေနျက် သည် ပြင်သစ်ဆရာကြီးများဖြစ်‌သော ဖလိုဗဲယား၊ မိုပါဆွန်းတို့ နှင့် အကျွမ်းဝင် ခင်မင်ခဲ့သည်။ တူရ‌ဂေနျက်သည် တိုင်းရင်းသား ရုရှဘာသာစကားအပြင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာ၊ ပြင်သစ် ဘာသာနှင့် ဂျာမန်ဘာသာစကားများကိုလည်း တတ်ကျွမ်း၏။ ၁၈၈၃ ခုနှစ်စက်တင်ဘာလ ၃ ရက်‌နေ့တွင် ပြင်သစ်ပြည် ပါရီမြို့အနီး မြို့က‌လေးတစ်မြို့၌ တူရ‌ဂေနျက် ကွယ်လွန်ခဲ့‌လေသည်။
ကိုးကား
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၅)
ချောင်းမရေရွာ၊ သြရမ(ခ) ရီးချောင်းပြင်လှ
ချောင်းမရေရွာ၊ ဩရမ(ခ) ရီးချောင်းပြင်လှ
ဝမ်ကပ်ရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ဝမ်ကပ်ရွာ (Wankat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ နားဟွယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၇၁၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားဟွယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၀၂ ဦး၊ မ ၁၁၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၉၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်မော်ရွာ၊ နန်းဘုန်း
မန်မော်ရွာ (Manmaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၊ နန်းဘုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၁၆၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖောင်းပြင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပိုင်ဇေရဲထွန်း
၂၀၀၇-ခုနှစ်၊ ဇွန်လ (၅)ရက်နေ့တွင် မဇင်သဲနိုင်နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။
ကုလသမဂ္ဂ စားနပ်ရိက္ခာနှင့် စိုက်ပျိုးရေးအဖွဲ့
ကုလသမဂ္ဂ စားနပ်ရိက္ခာနှင့် စိုက်ပျိုးရေးအဖွဲ့  (အက်ဖ်အေအို) သည် အာဟာရနှင့်စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံရေး တိုးတက်အောင် နိုင်ငံတကာအားထုတ်မှုများကို ဦး ဆောင်သည့် ကုလသမဂ္ဂ အထူးအေဂျင်စီတစ်ခုဖြစ်သည်။ လက်တင်ဆောင်ပုဒ်ဖြစ်သော 'fiat panis' ကို "ပေါင်မုန့်များ ရှိကြပါစေ" ဟူ၍ ဘာသာပြန်နိုင်သည်။ ၎င်းကို ၁၉၄၅၊ အောက်တိုဘာလတွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။
FAO သည် အီတလီ၊ ရောမမြို့တွင် အခြေစိုက်ပြီးနိုင်ငံပေါင်း (၁၃၀) ကျော်တွင် လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်လျှက် သက်ဆိုင်ရာ ကမ္ဘာအနှံ့ရှိဒေသဆိုင်ရာရုံးခွဲများကို အထောက်အပံ့ပေးထားသည်။ ဤအဖွဲ့သည် အစိုးရများနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးအေဂျင်စီများကို စိုက်ပျိုးရေး၊ သစ်တော၊ ငါးမွေးမြူရေးနှင့် မြေနှင့်ရေအရင်းအမြစ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ၎င်းတို့၏ လုပ်ဆောင်မှုများကို ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ရန် အကူအညီပေးသည်။ သုတေသနပြုခြင်း၊ စီမံကိန်းများအတွက် နည်းပညာအကူအညီပေးခြင်း၊ ပညာရေးနှင့် လေ့ကျင့်သင်ကြားခြင်းအစီအစဉ်များကို လုပ်ကိုင်ခြင်းနှင့် စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန်များ၊ ထုတ်လုပ်ခြင်းနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဆိုင်ရာအချက်အလက်များကို စုဆောင်းသည်။
FAO ကိုအဖွဲ့ဝင် (၁၉၇) နိုင်ငံဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားပြီး ဥရောပသမဂ္ဂနှင့် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံချင်းစီက ကိုယ်စားပြုသော နှစ်နှစ်တစ်ကြိမ် ညီလာခံမှ ကွပ်ကဲ၍ ယင်းညီလာခံက (၄၉) နိုင်ငံပါအလုပ်အမှုဆောင်ကောင်စီကို ရွေးကောက်တင်မြှောက်သည်။ လက်ရှိ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်ဖြစ်သည့် တရုတ်နိုင်ငံမှ Qu Dongyu သည် အုပ်ချုပ်ရေးအရာရှိချုပ်လည်း ဖြစ်သည်။ ဘဏ္ဍာရေး၊ အစီအစဉ်များ၊ စိုက်ပျိုးရေးနှင့်ငါးလုပ်ငန်းစသည့်ကိစ္စရပ်များကိုအုပ်ချုပ်သော ကော်မတီများစွာရှိသည်။
သမိုင်း
အစားအစာနှင့်စိုက်ပျိုးရေးဆိုင်ရာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းတစ်ခု၏ အကြံဉာဏ်သည် ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းတွင်ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ ပိုလန်မှမွေးဖွားသော အမေရိကန်စိုက်ပျိုးရေးနှင့်တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ ဒေးဗစ်လူဘင်။ ၁၉၀၅ ခုနှစ်မေလမှဇွန်လတွင်အီတလီနိုင်ငံ၊ ရောမမြို့၌ကျင်းပသော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကွန်ဖရင့်ကို ကျင်းပခဲ့သည်။ ၎င်းကို အီတလီဘုရင်ဗစ်တာအဲမနူဝဲလ် ၃ ကအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာစိုက်ပျိုးရေးဌာန (IIA) ကိုတည်ထောင်ခဲ့သည်။
IIA သည် စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍ၏ ပြဿနာများနှင့်စိန်ခေါ်မှုများကို ကမ္ဘာအနှံ့အပြားတွင် ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းသည့် ပထမဆုံးအစိုးရအဖွဲ့များဖြစ်သည်။ ၎င်းသည်အဓိကအားဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးနှင့်ပတ်သက်သောအချက်အလက်များကို စုဆောင်းရန်၊ စုဆောင်းရန်နှင့်ထုတ်ဝေရန်ဖြစ်သည်။ ထုတ်လုပ်မှုစာရင်းအင်းမှသည် သီးနှံရောဂါများစာရင်းအထိ ဖြစ်သည်။ ယင်း၏ အောင်မြင်မှုများအနက် ၁၉၃၀ ခုနှစ်တွင်ပထမဆုံးစိုက်ပျိုးရေးသန်းခေါင်စာရင်းကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
စစ်အပြီးတွင် IIA သည် ၁၉၄၈ ခုနှစ်ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ၎င်း၏အမြဲတမ်းကော်မတီ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့် တရားဝင်ဖျက်သိမ်းခံခဲ့ရသည်။ ထို့နောက် ၎င်း၏လုပ်ငန်းဆောင်တာများ၊ အဆောက်အအုံများနှင့်လုပ်ပိုင်ခွင့်များကို အသစ်စက်စက်တည်ထောင်ထားသော FAO သို့လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ပြီး ရောမတွင် ၎င်း၏ဌာနချုပ်ကိုထိန်းသိမ်းထားသည်။ FAO ၏ ကနဦးလုပ်ဆောင်ချက်များသည် စိုက်ပျိုးရေးနှင့်အာဟာရဆိုင်ရာသုတေသနကို အထောက်အကူပြုပြီးစိုက်ပျိုးရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့်သစ်တောတွင် ထုတ်လုပ်မှုကိုတိုးမြှင့်နိုင်ရန် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအား နည်းပညာအကူအညီများပေးခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ မှစ၍ စပါးအထွက်တိုးမျိုးစေ့များထုတ်လုပ်ခြင်း၊ ပရိုတိန်းချို့တဲ့မှုများကို ဖယ်ရှားခြင်း၊ ကျေးလက်ဒေသအလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများတိုးမြှင့်ခြင်းနှင့်စိုက်ပျိုးရေး တင်ပို့မှုတိုးမြှင့်ခြင်းများကို အာရုံစိုက်ခဲ့သည်။ ထိုရည်မှန်းချက်အတွက် ငတ်မွတ်မှုနှင့်စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံမှုကို တိုးမြှင့်ပေးသည့် အကြီးဆုံးလူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်း ဖန်တီးစားနပ်ရိက္ခာလုံခြုံမှုမြှင့်တင်ရန်အတွက် U.N. အထွေထွေညီလာခံ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် အာဖရိက၌ အစာခေါင်းပါးခြင်းကိုတုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အစာခေါင်းပါးခြင်း၊ အာဟာရချို့တဲ့ခြင်းနှင့် စားနပ်ရိက္ခာမလုံခြုံမှုကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရန် ပထမအကြိမ် ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာထိပ်သီးအစည်းအဝေးကို FAO ကပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အစည်းအဝေးမှ ရလဒ်အနေနှင့်“ ယောက်ျားတိုင်း၊ မိန်းမတိုင်းနှင့် ကလေးတိုင်းသည် သူတို့၏ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့်စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာစွမ်းရည်များ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန်အတွက် ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှုနှင့်အာဟာရချို့တဲ့မှုမှကင်းလွတ်ခွင့်ရှိသည်” နှင့်ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုအတွင်း ဤပြဿနာများကို ပပျောက်ရန် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာကတိကဝတ်ပြုမှုကို ကြေညာခဲ့သည်။ ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင်နောက်ဆက်တွဲ ထိပ်သီးအစည်းအဝေးတစ်ခုအနေဖြင့် ၂၁ ရာစုအတွင်း ဆာလောင်မွတ်သိပ်မှုနှင့်အာဟာရချို့တဲ့မှုကိုဖယ်ရှားရန် မဟာဗျူဟာကျသောအစီအစဉ်ကိုချမှတ်စဉ် ဤရည်မှန်းချက်ပြည့်မီရေးအတွက်အားနည်းချက်များကိုဖော်ပြခဲ့သည်။
ဖွဲ့စည်းပုံနှင့်ဘဏ္ဍာရေး
၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် FAO ၏ဌာနချုပ်ကို အမေရိကန် ဝါရှင်တန်ဒီစီမှ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ရောမအီတလီသို့ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ အေဂျင်စီကိုအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများညီလာခံက စီစဉ်ညွှန်ကြားသည်။ ၎င်းသည် အဖွဲ့အစည်းမှဆောင်ရွက်သော လုပ်ငန်းများကို ပြန်လည်သုံးသပ်ရန်နှင့် လာမည့် ၂ နှစ်တာကာလအတွင်း လုပ်ငန်းနှင့်ဘတ်ဂျက်ငွေကို ပြန်လည်သုံးသပ်ရန် နှစ်နှစ်တစ်ကြိမ်တွေ့ဆုံသည့် အစည်းအဝေးဖြစ်သည်။ အဆိုပါညီလာခံသည် အဖွဲ့ဝင် ၄၉ နိုင်ငံပါဝင်သောကောင်စီသုံးနှစ် အလှည့်အပြောင်းသက်တမ်းကိုယာယီအုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့အဖြစ်လည်းကောင်း၊ အေဂျင်စီကိုဦးဆောင်သည့် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်သည်။
လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် စားသုံးသူအကာအကွယ်ပေးရေး၊ ရာသီဥတုဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲမြေနှင့်ရေဦးစီးဌာနစီးပွားရေး၊ လူမှုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့်ငါးမွေးမြူရေး၊ သစ်တောကော်ပိုရိတ်ဝန်ဆောင်မှုများနှင့် နည်းပညာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး စသည့်အစီအစဉ်စီမံခန့်ခွဲမှုများကို အဆိုပါ FAO မှ (၈) ဌာနများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ်မှစ၍ FAO သည် စတင်တည်ထောင်ချိန်မှစတင်၍ အရေးအပါဆုံး ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခြင်း၊ ရလဒ်အနေဖြင့် တစ်နှစ်လျှင်အမေရိကန်ဒေါ်လာသန်း ၅၀ ခန့် စုစုပေါင်းယူရို ၄၃ သန်းစုဆောင်းရရှိခဲ့သည်။
ဘတ်ဂျက်
FAO ၏ ပုံမှန်အစီအစဉ်ဘတ်ဂျက်ဖြစ်သော FAO ညီလာခံတွင် ထည့်ဝင်သောအလှူငွေများကို အဖွဲ့ဝင်များမှ ငွေကြေးထောက်ပံ့သည်။ ဤဘတ်ဂျက်အဖုံးများဟာ နည်းပညာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအစီအစဉ် အသိပညာဖလှယ်မူဝါဒနှင့်ထောက်ခံအားပေးမှု၊ ဦးတည်ချက်နှင့်အုပ်ချုပ်ရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးအပါအဝင် အဓိကနည်းပညာဆိုင်ရာအလုပ်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုနှင့်မိတ်ဖက်၂၀၁၈-၂၀၁၉ အတွက်စီစဉ်ထားသော FAO ဘတ်ဂျက်သည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၀၀၅.၆ သန်းဖြစ်သည်။
မဒါဂတ်စကားနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်
မဒါဂတ်စကားကျွန်းသည် ပြင်သစ်အုပ်ထိန်းခံဖြစ်ခဲ့၍ ယခုအခါတွင်မူ မဒါဂတ်စကား သမ္မတနိုင်ငံဟူ၍ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် မှအစပြုကာ လွတ်လပ်သော အချုပ်အချာအာဏာပိုင်နိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုကျွန်းသည် အာဖရိကတိုက်၏ အရှေ့တောင်ဘက် မိုင် ၂၅ဝ အကွာတွင် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ အနောက်ပိုင်း၌ တည်ရှိလျက် ကမ္ဘာပေါ်တွင် စတုတ္ထလိုက်သော ကျွန်းကြီးဖြစ်၏။ အာဖရိကတိုက်ကုန်းမနှင့် မိုဇမ်ဗစ် ရေလက်ကြားကြီးသာ ခြားနားပေသည်။ အလျားမိုင် ၉၈ဝ ရှိ၍ အကျယ်ဆုံးနေရာတွင် အနံမိုင် ၃၆ဝ ရှိသည်။ မဒါဂတ်စကား ကျွန်းမသည် အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် စတုရန်းမိုင် ၂၂၇၇၆ဝ ရှိပြီးလျှင် အပေါင်းပါ ကျွန်းများနှင့်ဆိုသော် စုစုပေါင်းအကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင် ၁၅၅၃ဝဝ ပိုလာမည်ဖြစ်၏။ မြို့တော်မှာ အန်တာနာနာရီဗိုမြို့ဖြစ်ကာ၊ အခြားမြို့ကြီးများမှာ အန့်ဆီရားဗေးနှင့် ဆိပ်ကမ်းမြို့များဖြစ်သော တားမားတေ့၊ ကာဂျွန်ဂါ၊ အန်းဆီးနားရေး(ဒယေးဂိုဆွားရေ့)တို့ ဖြစ်၏။
ကုလသမဂ္ဂ စားနပ်ရိက္ခာနှင့် စိုက်ပျိုးရေးအဖွဲ့
ဘတ်ဂျက်
အဖွဲ့ဝင်များနှင့် အခြားလုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များမှပေးအပ်သော စေတနာအလျောက်ထည့်ဝင်သည့် ပံ့ပိုးမှုများသည် အစိုးရများအား ရှင်းလင်းပြတ်သားသော ရည်ရွယ်ချက်များအတွက်ရလဒ်များ မူဘောင်နှင့်ဆက်စပ်သော စက်မှုနှင့်အရေးပေါ် ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်းအပါအဝင် အထောက်အပံ့အပြင် FAO ၏ အဓိကလုပ်ငန်းကိုတိုက်ရိုက်ပံ့ပိုးသည်။ စေတနာအလျောက်ထည့်ဝင်သောပံ့ပိုးမှုများသည် ၂၀၁၆-၂၀၁၇ တွင်ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁.၆ ဘီလီယံအထိရောက်ရှိလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ရသည်။
မဒါဂတ်စကားနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်
မဒါဂတ်စကားကျွန်းသည် ကုန်းပြင်မြင့်ဖြစ်၍ အမြင့်ဆုံးအပိုင်းသည် ကျွန်း၏အရှေ့ဘက်တွင် ရှိပြီးလျှင် ရေမျက်နှာ ပြင်ထက်ပေ ၆ဝဝ ကျော်မြင့်သည်။ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းသည် ဖြောင့်တန်း၍ သန္တာကျောက်တန်းများရှိသည်။ အစဉ် သဖြင့် လေပြင်းတိုက်ခတ်လျက်ရှိသောကြောင့် သင်္ဘောများ သွားလာခုတ်မောင်းရာ၌ အန္တရာယ်များလေသည်။ သို့သော် ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက် သန္တာကျောက်တန်းများ၏ အနောက်ဘက်ရှိ ပင်လယ်ထုံးများသည် ဆက်နေသဖြင့် လှေများသွားလာ နိုင်ပေသည်။
ကုလသမဂ္ဂ စားနပ်ရိက္ခာနှင့် စိုက်ပျိုးရေးအဖွဲ့
ဘတ်ဂျက်
ဤစုစုပေါင်းဘတ်ဂျက်သည် အဓိကကျသောနည်းပညာဆိုင်ရာအလုပ်များ၊ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများနှင့် မိတ်ဖက်များဖြစ်သည့်စားနပ်ရိက္ခာနှင့် စိုက်ပျိုးရေးရလဒ်များကို ၇၁ ရာခိုင်နှုန်းသို့ ဦးတည်သည်။ ၁၁ ရာခိုင်နှုန်းမှာအဓိကလုပ်ဆောင်ချက်များနိုင်ငံရုံးကွန်ရက် ၅ ရာခိုင်နှုန်း၊ အရင်းအနှီးနှင့်လုံခြုံရေးအသုံးစရိတ် ၂ ရာခိုင်နှုန်း၊ အုပ်ချုပ်ရေး ၆ ရာခိုင်နှုန်း၊ နှင့်နည်းပညာနှင့်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအစီအစဉ် ၅ ရာခိုင်နှုန်း။
မဒါဂတ်စကားနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်
ကျွန်း၏အလယ်ပိုင်း ကုန်းပြင်မြင့်တွင် မီးတောင်များရှိ လျက်၊ ယင်းတို့ဝယ် ရွှေ၊ လချေး၊ မဟူရာ၊ ဂရက်ဖိုက်နှင့် အခြားသယံဇာတ ပစ္စည်းအချို့ရှိသည်။ သို့သော် ဂရုတစိုက် တူးဖော်လုပ်ကိုင်ခြင်း မရှိသေးပေ။ အရှေ့ဘက် ကမ်းရိုးတန်း သည် အပူပိုင်းသစ်တောများဖြင့် ထူထပ်စွာ ဖုံးအုပ်လျက်ရှိ သော်လည်း အလယ်ပိုင်းကုန်းပြင်မြင့်တွင် သစ်ပင်များခပ်ကျဲကျဲ သာ ပေါက်သည်။ မဒါဂတ်စကားကျွန်း၏ ရာသီဥတုမှာ အပူပိုင်းဒေသ ရာသီဥတုမျိုးဖြစ်၏။ ထူးခြားသော အချက် တစ်ခုမှာ မဒါဂတ်စကားကျွန်းသည် အာဖရိကတိုက်နှင့်နီးကပ် စွာ တည်ရှိသော်လည်း၊ မဒါဂတ်စကားကျွန်းရှိ တိရစ္ဆာန် တို့မှာ အာဖရိကတိုက်တွင်တွေ့ရသော တိရစ္ဆာန်မျိုးနှင့်မတူဘဲ ဝေးလံသော မလ္လယုကျွန်းစုမှ တိရစ္ဆာန်များနှင့်သာ တူခြင်းဖြစ် ပေသည်။ မဒါဂတ်စကားကျွန်းတွင် လီမာမျောက်မှ လွဲ၍ အခြား သားရဲတိရစ္ဆာန်ကြီးများသော်လည်းကောင်း၊ အဆိပ်ပြင်းသော မြွေများသော်လည်းကောင်း မရှိပေ။
ကုလသမဂ္ဂ စားနပ်ရိက္ခာနှင့် စိုက်ပျိုးရေးအဖွဲ့
အက်ဖ်အေအိုဌာနချုပ်
ကမ္ဘာ့ဌာနချုပ်သည်အီတလီအရှေ့အာဖရိကဌာန၏ယခင်နေရာဖြစ်သောရောမတွင်တည်ရှိသည်။ အဆောက်အအုံ၏ထင်ရှားသောလက္ခဏာများအနက်မှတစ်ခုမှာအီတလီအစိုးရမှ FAO အားခွဲဝေချထားပေးသည့်နယ်မြေအပြင်ဘက်တွင်ရှိသော်လည်းအေဂျင်စီထိုင်ခုံရှေ့တွင်ရပ်နေသော Axum Obelisk ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည်အီသီယိုးပီးယားမှ ၁၉၃၇ တွင် Benito Mussolini ၏စစ်တပ်မှစစ်သေတ္တာအဖြစ်သိမ်းယူခဲ့ပြီး ၂၀၀၅ ခုနှစ်ဧပြီ ၁၈ ရက်တွင်ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့သည်။
မဒါဂတ်စကားနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်
မဒါဂတ်စကားကျွန်းတွင် နေထိုင်သူ တိုင်းရင်းသားတို့မှာ မာလာဂေဆီဟုခေါ်တွင်သည်။ ယင်းတို့သည် အာဖရိကန် သို့မဟုတ် နီးဂရိုး အဆက်အနွယ်များမဟုတ်ဘဲ အာရှတိုက်နှင့် အိုရှီယန်းနီးယား(ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာတွင်းရှိ ကျွန်းများ) တွင် နေထိုင်သူများနှင့် နီးစပ်ပေသည်။ ဘာသာစကား၊ ယဉ်ကျေးမှု အစရှိသည်တို့မှာလည်း ပေါ်လီနီးရှင်းနှင့် ပသျှူးတို့နှင့် ခပ်ဆင်ဆင်တူသည်။
မဒါဂတ်စကားကျွန်းတွင် အဓိကလုပ်ငန်းမှာ လယ်ယာစိုက်ပျိုးခြင်းဖြစ်၏။ စိုက်ပျိုးသောအပင်တို့မှာ အထူးသဖြင့် ဆန်စပါး၊ အာလူး၊ ကြံပင်၊ ပီလောပီနံဥ၊ ပြောင်း၊ ကာဖီပင်တို့ ဖြစ်၏။ ကျွဲ၊ နွားများကိုလည်း မွေးမြူသည်။ မဒါဂတ်စကား ကျွန်း၏ အဓိကထုတ်ကုန်မှာ ကာဖီဖြစ်ပြီးလျှင် ကိုကိုး၊ လေးညှင်း၊ ငရုတ်ကောင်း၊ သစ်ကြံပိုး၊ ကိုပရာ၊ ဆေးရွက်၊ သကြား၊ ဗနီလာတို့ကိုလည်း တင်ပို့ရောင်းချ၏။ တွင်းထွက် ပစ္စည်းထွက်ကုန်များတွင် ဂရက်ဖိုက်သည် အရေးပါအရာရောက် ဆုံးဖြစ်ပြီးလျှင် လချေး၊ ဖော့စဖိတ်၊ ရွှေနှင့် ကျောက်မျက်များ လည်း ထွက်သည်။ မဒါဂတ်စကားကျွန်း၏ အရေးပါသော လုပ်ငန်းတို့မှာ ချည်ထည်နှင့် ပိုးထည်လုပ်ငန်းများနှင့် မြက် ဦးထုပ်လုပ်ငန်းတို့ဖြစ်၏။ မဒါဂတ်စကားကျွန်းတွင် သယ်ယူ ပို့ဆောင်မှု မလွယ်ကူလှချေ။ ကားလမ်းများရှိသော်လည်း မကောင်းပေ။ ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်တွင် သင်္ဘောကြီးများ ခရီးရှည်မသွားနိုင်ပေ။ ကုန်းပြင်မြင့်၏ အလယ်ဗဟိုအနီးတွင် တည်ရှိသော မြို့တော် တာနာနာရစ်နှင့် ဆိပ်ကမ်းမြို့ ဖြစ်သော တားမားတေ့တို့ကို ဆက်သွယ်ထားသော မီးရထားလမ်း မိုင် ၅ဝဝ မျှ ရှိလေသည်။
ကုလသမဂ္ဂ စားနပ်ရိက္ခာနှင့် စိုက်ပျိုးရေးအဖွဲ့
ဦးစားပေးလုပ်ငန်းနယ်ပယ်များ
အက်ဖ်အေအိုငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှုတိုက်ဖျက်ရေးတွင်အောက်ပါဦးစားပေးအချက်များကိုဖော်ပြထားသည်။
အလုပ်နှစ်မျိုးနှစ်အခြေခံဒေသများကျားမနှင့်အုပ်ချုပ်ရေးအပြည့်အဝအထက်ပါမဟာဗျူဟာမြောက်ရည်မှန်းချက်လုပ်ဆောင်ရန်အစီအစဉ်များအတွက်ပေါင်းစည်းနေကြသည်။
အာလီ့မာန်တာရစ်ကုဒ်
FAO နှင့်ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့တို့က FAO / WHO ၏စားနပ်ရိက္ခာစံချိန်စံညွှန်းအစီအစဉ်အောက်ရှိအစားအစာစံချိန်စံညွှန်းများ၊ လမ်းညွှန်ချက်များနှင့်စာသားများကိုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် Codex Alimentarius ကော်မရှင်ကို ၁၉၆၁ တွင်ဖန်တီးခဲ့သည်။ အစီအစဉ်၏အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာစားသုံးသူများ၏ကျန်းမာရေးကိုအကာအကွယ်ပေးရန်၊ မျှတစွာကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးကိုသေချာစေရန်နှင့်အစိုးရနှင့်အစိုးရမဟုတ်သောအဖွဲ့အစည်းများမှပြုလုပ်သောစားနပ်ရိက္ခာစံချိန်စံညွှန်းများအားလုံး၏ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှုကိုမြှင့်တင်ရန်ဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာထိပ်သီးအစည်းအဝေး
၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် FAO သည်ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာထိပ်သီးအစည်းအဝေးကိုဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီးနိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်များနှင့်အစိုးရခေါင်းဆောင်များ ၁၁၂ ဦး တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင်ဆာလောင်မွတ်သိပ်မှုခံစားနေရသောလူဦးရေကိုနှစ်ဆလျှော့ချရန်ရည်မှန်းချက်ဖြစ်သောရောမကြေညာချက်ကိုလက်မှတ်ရေးထိုးခြင်းဖြင့်နိဂုံးချုပ်ခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင်နိုင်ငံပေါင်း ၈၀ မှလူထုအခြေပြုအဖွဲ့အစည်း (၁၂၀၀) မှ NGO ဖိုရမ်တွင်ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဤဖိုရမ်သည်စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍစက်မှု ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမှုအပေါ်ဝေဖန်မှုနှင့်ဆင်းရဲနွမ်းပါးသူများ၏စားနပ်ရိက္ခာအခွင့်အရေးကိုကာကွယ်ရန်အစိုးရများနှင့် FAO တို့အားတောင်းဆိုခဲ့သည်။
တယ်လီစားနပ်ရိက္ခာ
၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် FAO သည်တယ်လီစားနပ်ရိက္ခာကိုစတင်ခဲ့သည်။ ဖျော်ဖြေပွဲများ၊ အားကစားပွဲများနှင့်မီဒီယာများ၊ နာမည်ကြီးများနှင့်ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှုကိုတိုက်ဖျက်ရန်အတွက်ပါ၀ င်သောပြည်သူလူထု၏စွမ်းအားကိုမြှင့်တင်ရန်ဖျော်ဖြေပွဲများ၊ အားကစားပွဲများနှင့်အခြားလှုပ်ရှားမှုများပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဤအစီအစဉ်သည်စတင်ချိန်မှစ၍ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၈ သန်းနှင့်ယူရို ၁၅ သန်းနီးပါးလှူဒါန်းခဲ့သည်။ တယ်လီစားနပ်ရိက္ခာမှရရှိသောငွေသည်အသေးစားလယ်သမားများအား၎င်းတို့၏မိသားစုများနှင့်လူမှုအသိုင်းအဝန်းအတွက်ပိုမိုစားနပ်ရိက္ခာပိုမိုထုတ်လုပ်ရန်ကူညီသည့်အသေးစား၊ ရေရှည်စီမံကိန်းများအတွက်ဖြစ်သည်။
စီမံကိန်းများအနေဖြင့်ငါးဖမ်းကိရိယာများ၊ မျိုးစေ့များနှင့်စိုက်ပျိုးရေးသုံးကိရိယာများကဲ့သို့မြင်သာထင်သာသောအရင်းအမြစ်များကိုထောက်ပံ့ပေးသည်။ ၎င်းတို့သည်မိသားစုများကိုဗင်နီဇွဲလားတွင်ဝက်မွေးမြူရေးကူညီခြင်း၊ ကိတ်ဗာဒီနှင့်မော်ရီတေးနီးယားရှိကျောင်းဥယျာဉ်များဖန်တီးပေးခြင်း၊ ယူဂန်ဒါရှိကျောင်းမှနေ့လယ်စာများပေးခြင်းနှင့်ကလေးများစားနပ်ရိက္ခာကြီးထွားရန်သင်ကြားပေးခြင်း၊ အိန္ဒိယရှိနူနာစွဲသူအသိုင်းအဝိုင်းတွင်ငါးမွေးမြူခြင်းစသည်တို့ဖြစ်သည်။
အက်ဖ်အေအိုချစ်ကြည်ရေးသံတမန်များ
FAO ၏ချစ်ကြည်ရေးသံတမန်အစီအစဉ်ကို ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင်စတင်ခဲ့သည်။ ဤအစီအစဉ်၏အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာမကြုံစဖူးများပြားလှသည့်ကာလအတွင်းလူဦးရေ ၁ ဘီလီယံခန့်သည်နာတာရှည်ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးခြင်းနှင့်အာဟာရချို့တဲ့ခြင်းများကိုဆက်လက်ခံစားနေရသောလက်မခံနိုင်သောအခြေအနေကိုပြည်သူလူထုနှင့်မီဒီယာများ၏အာရုံကိုဆွဲဆောင်ရန်ဖြစ်သည်။ ဤလူများသည်စိတ်ဆင်းရဲစရာဘဝကိုကြုံတွေ့ရပြီးလူ့အခွင့်အရေးအခြေခံအကျဆုံးဖြစ်သောအစားအစာရရှိရန်ငြင်းပယ်ခံကြရသည်။
အစိုးရတစ်ခုတည်းကသာငတ်မွတ်မှုနှင့်အာဟာရချို့တဲ့မှုကိုအဆုံးသတ်နိုင်မည်မဟုတ်ပါ။ ပြည်သူလူထုနှင့်ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍများကိုစည်းရုံးခြင်း၊ အရပ်ဘက်လူ့အဖွဲ့အစည်းများပါဝင်ခြင်းနှင့် စုပေါင်း၍တစ်ဦးချင်းအရင်းအမြစ်များစုစည်းခြင်းသည်လူအများနာတာရှည်ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှုနှင့်အာဟာရချို့တဲ့မှုမှလွတ်မြောက်ရန်လိုအပ်သည်။
ထိုကဲ့သို့သောနိုဘယ်ဆုဆုရှင်ရီတာကိုလေဝိအမျိုး Montalcini အဖြစ်အနုပညာ, ဖျော်ဖြေရေး, အားကစားနှင့်ပညာရှင်များအနေဖြင့်နာမည်ကြီးတွေ, မင်းသမီး Gong Li က, နှောင်းပိုင်းအဆိုတော်မမိရိအံ Makeba နိုင်ငံတကာအဆိုတော်များ ရိုနန် ကိတင်း နှင့် အန်ဂွန်း FAO မှရဲ့ချစ်ကြည်ရေးသံအမတ်ကြီးတစ်ခုချင်းစီနှင့်ဘောလုံးကစားသမားရောဘတ်ဘက်ဂျို နှင့်ရာအူးလ်အနည်းငယ်ကိုပြောရလျှင် FAO ၏ရည်မှန်းချက်ဖြစ်သောလက်ရှိနှင့်အနာဂတ်သားစဉ်မြေးဆက်များအတွက်စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံမှုရှိသောကမ္ဘာသို့ပုဂ္ဂိုလ်ရေးနှင့်ပညာရှင်ဆန်ဆန်ကတိကဝတ်ပြုထားသည်။ သူတို့ရဲ့အစွမ်းအစနဲ့ဩဇာကိုသုံးပြီးချစ်ကြည်ရေးသံအမတ်ကြီးများကလူငယ်များ၊ လူချမ်းသာများနှင့်ဆင်းရဲသူများကိုကမ္ဘာ့ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှုတိုက်ဖျက်ရေးတွင်ဆွဲဆောင်သည်။ ၎င်းတို့သည် ၂၁ ရာစုနှင့်နောက်ပိုင်း၌စားနပ်ရိက္ခာအားလုံးအတွက်အမှန်တကယ်ဖြစ်လာစေရန်ရည်ရွယ်သည်။
အစားအစာလမ်းညွှန်ပိုင်ခွင့်
၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင်အစားအစာအခွင့်အရေးဆိုင်ရာလမ်းညွှန်များကိုကျင့်သုံးခဲ့ပြီးပြည်နယ်များအနေဖြင့်အစားအစာအခွင့်အရေးနှင့်ပတ်သက်၍၎င်းတို့၏တာဝန်ဝတ္တရားများကိုမည်သို့အကောင်အထည်ဖော်မည်ကိုလမ်းညွှန်ပေးခဲ့သည်။
အစားအစာအကျပ်အတည်းကိုတုံ့ပြန်ခြင်း
၂၀၀၇ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် FAO မှစားနပ်ရိက္ခာဈေးနှုန်းများမြင့်တက်ရန်ကမကထပြုမှုကိုစတင်ခဲ့သည်။ ထုတ်လုပ်သူများအနေဖြင့်၎င်းတို့၏ထွက်ကုန်များတိုးလာပြီးဝင်ငွေပိုမိုရရှိစေသည်။ ဤပဏာမခြေလှမ်းအရ FAO သည်ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာစားနပ်ရိက္ခာအကျပ်အတည်းဆိုင်ရာကုလသမဂ္ဂအဆင့်မြင့်လုပ်ငန်းအဖွဲ့၏လုပ်ဆောင်မှုတွင်ပါဝင်ခဲ့ရာဘက်စုံလုပ်ဆောင်မှုမူဘောင်ကိုထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ FAO သည်နိုင်ငံပေါင်း ၂၅ ခုကျော်တွင်စီမံကိန်းများကိုဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ၆၀ နီးပါးတွင်အေဂျင်စီများအကြားမစ်ရှင်များ၊ စားနပ်ရိက္ခာနှင့်စိုက်ပျိုးရေးဆိုင်ရာကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာသတင်းနှင့်အစောပိုင်းသတိပေးစနစ်မှတဆင့်၎င်း၏စောင့်ကြည့်လေ့လာမှုကိုအရှိန်မြှင့်တင်ခဲ့သည်။ လယ်ယာကဏ္ဍရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွင်ပိုမိုရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန်ထောက်ခံခဲ့သည်။ ဥရောပသမဂ္ဂနှင့်လည်းလက်တွဲဆောင်ရွက်သည်။ ယင်း၏လုပ်ဆောင်မှုဥပမာတစ်ခုမှာအမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၀.၂ သန်း၊ ဟေတီတွင်အရည်အသွေးကောင်းမျိုးစေ့များဖြန့်ဖြူးရန်အတွက်ယူရို ၇.၅ ဘီလီယံဖြစ်သည်။ သိသိသာသာအားဖြင့်ဈေးနှုန်းချိုသာအစားအစာများကိုစားနပ်ရိက္ခာထုတ်လုပ်မှုတိုးမြှင့်ခြင်းနှင့်တိုးမြှင့်သည့်။
အက်ဖ်အေအို-အီယူလက်တွဲမှု
၂၀၀၉ ခုနှစ်မေလတွင် FAO နှင့်ဥရောပသမဂ္ဂတို့သည်စားနပ်ရိက္ခာဈေးနှုန်းမြင့်တက်မှုကြောင့်အကြီးအကျယ်ထိခိုက်နေသောနိုင်ငံများရှိအသေးစားလယ်သမားများကိုထောက်ပံ့ရန်ယူရို ၁၂၅ သန်းတန်ဖိုးရှိကနဦးအကူအညီအစီအစဉ်ကိုလက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ ဤအကူအညီပေးရေးအစီအစဉ်သည်ဥရောပသမဂ္ဂ၏ယူရို ၁ ဘီလျံစားနပ်ရိက္ခာဖူလုံမှုအောက်တွင်ရှိနေသည်။ ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာအကျပ်အတည်းနှင့် FAO အပေါ်ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေအတွင်းရေးမှူး၏အဆင့်မြင့်လုပ်ငန်းအဖွဲ့နှင့်ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်ပြီးစားနပ်ရိက္ခာဖူလုံမှုအပေါ်လျင်မြန်သော်လည်းအကျိုးသက်ရောက်စေမည့်အစီအစဉ်များကိုအာရုံစိုက်ရန်ဖြစ်သည်။ FAO သည်နိုင်ငံပေါင်း ၂၅ နိုင်ငံတွင်အလုပ်အတွက်ယူရိုသန်း ၂၀၀ ခန့်လက်ခံရရှိနေပြီးထိုအထဲမှယူရို ၁၅.၄ သန်းသည်ဇင်ဘာဘွေသို့ဖြစ်သည်။
စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံရေးအစီအစဉ်များ
စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံရေးအတွက်အထူးအစီအစဉ်မှာထောင်စုနှစ်ဖွံ့ဖြိုးရေးရည်မှန်းချက်များအတွက်ကတိကဝတ်အနေဖြင့် ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင်ကမ္ဘာပေါ်ရှိဆာလောင်မွတ်သိပ်သူဦးရေကိုနှစ်ဆလျှော့ချရန်ရည်မှန်းချက်ကိုရောက်ရှိရန် FAO ၏အဓိကဦးတည်ချက်ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိနိုင်ငံပေါင်း ၁၀၀ ကျော်မှစီမံကိန်းများမှတစ်ဆင့်ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှု၊ အာဟာရချို့တဲ့မှုနှင့်ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုပပျောက်ရေးအတွက်ထိရောက်သော၊ လက်ရှိတွင်နိုင်ငံပေါင်း ၁၀၂နိုင်ငံသည်အစီအစဉ်တွင်ပါဝင်နေပြီးယင်းအနက် ၃၀ခန့်သည်ရှေ့ပြေးအဆင့်မှအမျိုးသားရေးအစီအစဉ်များသို့ပြောင်းလဲသွားပြီဖြစ်သည်။ FAO သည်၎င်း၏လုပ်ငန်း၏အကျိုးသက်ရောက်မှုကိုအမြင့်ဆုံးမြှင့်တင်ရန်လုပ်ဆောင်နေသည့်နိုင်ငံများတွင်အမျိုးသားပိုင်ဆိုင်မှုနှင့်ဒေသတွင်းစွမ်းရည်မြှင့်တင်မှုကိုအပြင်းအထန်အားပေးသည်။ FAO သည်၎င်း၏လုပ်ငန်း၏အကျိုးသက်ရောက်မှုကိုအမြင့်ဆုံးမြှင့်တင်ရန်လုပ်ဆောင်နေသည့်နိုင်ငံများတွင်အမျိုးသားပိုင်ဆိုင်မှုနှင့်ဒေသတွင်းစွမ်းရည်မြှင့်တင်မှုကိုအပြင်းအထန်အားပေးသည်။
ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှုဆန့်ကျင်အွန်လိုင်းစည်းရုံးလှုံ့ဆော်ရေး
ဆာလောင်မွတ်သိပ် ၁ ဘီလီယံစီမံကိန်းသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ်ဧပြီလတွင်ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးခြင်း လှုပ်ရှားမှုဖြစ်လာသည်။ FAO မှကုလသမဂ္ဂအေဂျင်စီများ၊ ပုဂ္ဂလိကအကျိုးအမြတ်အတွက်မဟုတ်သောအဖွဲ့များနှင့်ပူးပေါင်း၍လူထုစည်းရုံးလှုံ့ဆော်ရေးနယ်နိမိတ်ကိုထိုးဖောက်သည်။ ၎င်းသည် ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ဆာလောင်မွတ်သိပ် ၁ ဘီလီယံ စီမံကိန်း၏အောင်မြင်မှုနှင့်ငလျင်ဒဏ်ကိုအဆုံးသတ်ရန်ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာအသနားခံစာတွင်လက်မှတ်ပေါင်းသုံးသန်းကျော်စုဆောင်းရရှိစေသည့်နောက်ဆက်တွဲအဖြစ်အပျက်များအပေါ်အခြေခံထားသည်။ ( http://endinghunger.org/ ) နိုဝင်ဘာ ၃၀ ရက်တွင်ရောမမြို့၌ကျင်းပသောအခမ်းအနားတစ်ခုတွင်အသနားခံစာကိုကမ္ဘာ့အစိုးရများ၏ကိုယ်စားလှယ်များထံတင်ပြခဲ့သည်။
ဝဘ်နှင့်မိတ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းများသည်ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးခြင်း၏အဓိကကျပြီးတက်ကြွသောကဏ္ဍရှုထောင့်များဖြစ်သည်။ စည်းရုံးလှုံ့ဆော်ရေးသည်စီမံကိန်းများပျံ့နှံ့မှုကိုလွယ်ကူချောမွေ့စေမည့်အဖွဲ့အစည်းများနှင့်အဖွဲ့အစည်းများ၏ကူညီမှုအပေါ်တွင်မှီသည်။ နဖူးစည်းစာတန်းများကိုသူတို့၏ကိုယ်ပိုင်ဝက်ဘ်ဆိုက်များပေါ်တွင်တင်ခြင်း၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်ရာသီတွင်စည်းရုံးလှုံ့ဆော်ရေးသည်မာလ်တီမီဒီယာအကြောင်းအရာများကိုတိုးချဲ့ခဲ့သည်၊ မိတ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းများနှင့်အပြန်အလှန်မြင်နိုင်သောအစီအစဉ်များကိုပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အသက် ၁၄ နှစ်မှ ၂၅ နှစ်အရွယ်ရှိလူငယ်များအပေါ်အာရုံစူးစိုက်မှုကိုပိုမိုအားကောင်းစေခဲ့သည်။
ထို့အပြင်၊ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးခြင်းစီမံကိန်းသည်ဗိုင်းရပ်စ်ဆက်သွယ်ရေးလှုပ်ရှားမှုတစ်ခုဖြစ်ပြီး ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်၊ တွစ်တာနှင့်အခြားလူမှုကွန်ယက်များမှတဆင့်လှုပ်ရှားမှုကိုတည်ဆောက်ရန်အားထုတ်မှုအသစ်များကိုတိုးချဲ့ခြင်းနှင့်တိုးချဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အသနားခံစာကိုလက်မှတ်ရေးထိုးသူများသည်အသနားခံစာအတွက်အသိပညာနှင့်လက်မှတ်များရရှိရန်အတွက်ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးခြင်းဝက်ဘ်ဆိုက်၏လင့်ကိုလူမှုမီဒီယာ (သို့) မေးလ်များမှတဆင့်သူတို့၏သူငယ်ချင်းများကိုဖြန့်နိုင်သည်။ နောက်ထပ်ကြားဖြတ်ရည်မှန်းချက်မှာငတ်မွတ်ခေါင်းပါးခြင်းလှုပ်ရှားမှု၏ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းကိုအဖွဲ့ဝင်တစ်သန်းအထိတိုးပွားလာစေရန်ဖြစ်သည်။ အသနားခံစာနှင့်အမျှလူများပိုမိုပါဝင်လာသည်နှင့်အမျှအစိုးရများထံမှသတင်းစကားများကပိုမိုအားကောင်းလာသည်သန်းပေါင်းရာနှင့်ချီသောသူတို့သည်နာတာရှည်ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးခြင်းနှင့်အသက်ရှင်နေရခြင်းကိုကျွန်ုပ်တို့လက်မခံလိုတော့ပါ။
မူလဆာလောင်မွတ်သိပ် ၁ ဘီလီယံမဲဆွယ်စည်းရုံးရေးကို၎င်း၏ကြွေးကြော်သံအရ "ငါငရဲလိုရူးသွပ်တယ်၊ ဒါကိုငါတော့မလုပ်တော့ဘူး" ဆိုတဲ့ခေါင်းစဉ်အောက်မှာချေးခဲ့သည်။ ပတေရုသကကျစ်ဌက်ကို ၁၉၇၆ ခုနှစ်ရုပ်ရှင်ကွန်ယက်တွင်အသုံးပြုခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင်အဝါရောင်ပီပီသည်အစကတည်းကစည်းရုံးလှုံ့ဆော်ရေးသင်္ကေတဖြစ်သည်။ ၁ ဘီလီယံမှဆာလောင်မွတ်သိပ်နေသောငတ်မွတ်ခေါင်းပါးခြင်းအထိဖြစ်သည်။ အဆိုပါဖန်တီးမှုအယူအဆဟာ McCann နိုင်ကြောင်းအီတလီဆက်သွယ်ရေးအေဂျင်စီများကထောက်ပံ့ခဲ့သည်။ ဒါဟာကျွန်တော်ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှု၏တိတ်ဆိတ်ဘေးအန္တရာယ်အပေါ် "ပီပီမှုတ်" နေကြတယ်ဆိုတဲ့အချက်ကိုသင်္ကေတ စိတ်ပျက်ဖော်ပြခြင်းနှင့်ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှုအခြေအနေအကြောင်းအချို့ဆူညံသံအောင်၏ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနည်းလမ်းများကမ္ဘာတဝှမ်းရာအရပ်ကိုယူပြီးအများအပြားတိုက်ရိုက်ဖြစ်ရပ်များမှာဒါဟာသင်္ကေတများနှင့်နှစ်ဦးစလုံးဖြစ်ပါတယ်။
၁ ဘီလီယံဟာဆာလောင်နေများနှင့်ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးခြင်းလှုပ်ရှားမှုများနှစ်ခုလုံးသည်ဂီတနှင့်ရုပ်ရှင်ရုံ၊ စာပေ၊ အားကစား၊ လှုပ်ရှားမှုနှင့်အစိုးရလောကမှကုလသမဂ္ဂချစ်ကြည်ရေးသံတမန်များကိုဆက်လက်ဆွဲဆောင်ခဲ့သည်။ ပါဝင်ပတ်သက်လာကြတဲ့လူသိများတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေထဲမှာဘရာဇီးသမ္မတဟောင်း Luiz Inácio Lula da Silva၊ ချီလီသမ္မတဟောင်းရီကာဒိုဂို့စ်နှင့် Michelle Bachelet၊ မင်းသမီး Susan Sarandon၊ သရုပ်ဆောင်များ Jeremy Irons နှင့် Raul Bova၊ Andrea Camilleri၊ ဂီတပညာရှင် Chucho Valdésနှင့်အိုလံပစ်အားကစားနည်းပြ Carl Lewis တို့ပါဝင်သည်။
ခဝယန်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ခဝယန်ရွာ(Hkawayang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဖန်ဒေါင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၇၆၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖန်ဒေါင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၈၆ ဦး၊ မ ၁၁၆၆ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၆၅၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခြောက်လပန်းပင်
ခြောက်လပန်းပင် (Hydrangea) (ဟိုက်ဒရေးန်ဂျား သို့မဟုတ် ) သည် အာရှတိုက်နှင့် အမေရိကတိုက်များတွင် သဘာဝအတိုင်းပေါက်ရောက်သော မျိုးစိတ် ၇၀-၇၅ ခုခန့်ရှိသော ပန်းပွင့်သော အပင်မျိုးစုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဟိုက်ဒရေးန်ဂျား (hydrangea) သို့မဟုတ် ဟော်တဲန်ရှား (hortensia)ဟု အသိများသည်။ မျိုးစိတ်ကွဲအများဆုံးကို အရှေ့အာရှနိုင်ငံများဖြစ်သော ကိုရီးယား၊ တရုတ်နှင့် ဂျပန်တို့တွင် တွေ့ရသည်။ ခြောက်လပန်းပင်သည် ဟိုက်ဒရေးန်ဂျီးအေးစီးအီး (Hydrangeaceae) မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည်။ (ဟိုက်ဒရေးန်ဂျီးအေးစီးအီး (Hydrangeaceae)မျိုးရင်းဝင် အပင်များသည် ဆက်ဆီဖရာဂေးစီး (Saxifragaceae) မျိုးရင်းအောက်တွင် ယခင်ကရှိခဲ့သော်လည်း၊ ယခုအခါ သီးသန့်မျိုးရင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ) အများစုမှာ ချုံဖုတ်များ (shrubs) ဖြစ်ပြီး၊ ၁-မီတာမှ ၃-မီတာအထိ မြင့်နိုင်သည်။ အချို့မှာ သစ်ပင်ငယ်များဖြစ်ပြီး၊ အချို့မှာ သစ်ပင်များအပေါ် တွယ်တက်တတ်သော နွယ်ပင် (Liana) အမျိုးအစားများဖြစ်ပြီး ၃၀-မီတာ (၉၈-ပေ) အထိ ရောက်နိုင်သည်။ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် စိုက်ပျိုးလေ့ရှိသော မျိုးစိတ်အားလုံးသည် ရွက်ကြွေပင်များ (deciduous) ဖြစ်သော်လည်း၊ မျိုးစိတ်အချို့မှာ အမြဲစိမ်း (evergreen) ဖြစ်သည်။
အပွင့်များသည် အဆုပ်လိုက် ပွင့် လေ့ရှိပြီးလျှင်၊ အရောင်မှာ အမျိုးကိုလိုက်၍ အဖြူ၊ အပြာနု၊ ပန်းရောင် စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုးဖြစ်တတ်သည်။ များသောအား ဖြင့် ပန်းရောင်ဖြစ်တတ်၏။ ခြောက်လပန်းသည် ညိုးနွမ်း လွယ်ခြင်း မရှိဘဲ ကြာရှည်ခံသဖြင့် အလှစိုက်ပျိုးရန် ကောင်း သော ပန်းပင်မျိုး ဖြစ်သည်။
ကပြင်ရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
ကပြင်ရွာ (Kapyin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ရွာငံမြို့နယ်၊ ကျောက်မြောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၈၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်မြောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၀၀ ဦး၊ မ ၂၅၀၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၈၀၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ခြောက်လပန်းပင်
ခြောက်လပန်းသည် ပန်းဝတ်မှုန် သယ်ဆောင်တတ်သော ပျားပိတုန်း၊ ပိုးဖလံများကို မိမိ၏အပြင်ပန်း အလှဖြင့် မိမိရှိရာ သို့ ဆွဲဆောင်သည်။ သို့သော် ခြောက်လပန်းထုပ်ရှိ အပေါ်ယံ အပွင့်များတွင် ဝတ်ဆံဖို ဝတ်ဆံမများ လုံးဝမရှိချေ။ မျိုးပွား နိုင်သော အပွင့်ကလေးများသည် အတွင်းပိုင်း၌သာ ရှိကြသည်။ ခြောက်လပန်းပင်ရှည်မျိုးကို ခြံစည်းရိုး တစ်လျှောက် တွင်လည်းကောင်း၊ အပင်ပုမျိုးကို ပန်းအိုးများဖြင့်လည်းကောင်း မျက်စိပသာဒ ကြည့်၍လှအောင် စိုက်ပျိုးလေ့ ရှိကြသည်။
ကပြင်ရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခြောက်လပန်းပင်
ခြောက်လပန်းတွင် စိတ်ကြိုက်အရောင် ဖြစ်ထွန်းရရှိအောင် လောင်းပေးသောရေထဲ၌ သင့်တော်သော ဓာတ်ပစ္စည်းများ ဖျော် ထည့်ပေးခြင်းဖြင့် ပြုပြင်ဖန်တီးပေးနိုင်သည်။ ပမာအားဖြင့် အပြာရောင်ဖြစ်စေလိုပါက၊ ရေထဲ၌ ဒုတ္ထာကို ဖျော်ထည့်ပေး ရ၍၊ ပန်းရောင်ကို အလိုရှိပါက ပိုတက်ဆီယမ်ပါမန်ဂနိတ်ကို ဖျော်ထည့်ပေးရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်းများ
သူဌေးကုန်းရွာ၊ ဆားမလောက်
သူဌေးကုန်းရွာ၊ ဆားမလောက်
ချောင်းဖျား
ချောင်းဖျား
လူမျိုးတစ်ရာ့တစ်ပါး
ရှမ်း ၃၀-မျိုး
ဇမ္ဗူတံဆိပ် ကျမ်းရင်းတွင် ဖော်ပြချက်အရ -
ဆူးပဒါးရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ဆူးပဒါးရွာ (Supadar)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ဟာရီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၁၃၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟာရီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၈၆၁ ဦး၊ မ ၄၅၅၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၄၁၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆင်ကူး (အနောက်)ရွာ၊ အင်းလျှားကုန်း
ဆင်ကူး (အနောက်)ရွာ၊ အင်းလျှားကုန်း
တာဂျစ်ကစ္စတန်နိုင်ငံ
တာဂျစ်ကစ္စတန်နိုင်ငံ၏ တရားဝင် အမည်မှာ တာဂျစ်ကစ္စတန်သမ္မတနိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး အာရှအလယ်ပိုင်းတွင် ရှိသော တောင်ထူထပ်သည့် ကုန်းတွင်းပိတ်နိုင်ငံ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ တောင်ဘက်တွင် အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ၊ အနောက်ဘက်တွင် ဥဇဘက်ကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ မြောက်ဘက်တွင် ကာဂျစ္စတန်နိုင်ငံ နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ တို့ ရှိကြသည်။
တာဂျစ်ကစ္စတန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေ အများစုမှာ ပါရှန်းစကားပြောကြသော တာဂျစ် လူမျိုးများ ဖြစ်ကြပြီး အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ၊ အီရန်နိုင်ငံ၊ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ တို့နှင့် ဘာသာစကား၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် သမိုင်းကြောင်း မြစ်ဖျားခံရာ တူညီကြသည်။ တစ်ချိန်က ဆမာနစ်အင်ပိုင်ယာ၏ တစိတ်တဒေသဖြစ်ခဲ့ပြီး ၂၀ ရာစု အတွင်းက ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုတွင် ပါဝင်သော နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က တာဂျစ်ဆိုဗီယက် ဆိုရှယ်လစ် သမ္မတနိုင်ငံဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ တောင်ကုန်းများက နိုင်ငံ၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းမျှ ရှိကြသည်။
ကိုးကား
*
ကိုယ်ကျင့်တရား
ကိုယ်ကျင့်တရား (Morality) သည် လူတို့တွင် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော ဂုဏ်တစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ကိုယ်ကျင့်သီလကောင်းခြင်းသည် အကောင်းဆုံးဝါဒဖြစ်သည်။ လူသားတိုင်း ရိုးသားဖြောင့်မတ်စွာကျင့်ကြံရာ၏။ လူသားတိုင်း ရိုးသားဖြောင့်မတ်ရန် ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းရန် အရေးကြီး၏။ ကိုယ်ကျင့်တရားသည် ကောင်းကျိုးအားလုံး၏ အရင်းခံ ရေသောက်မြစ်ကြီးဖြစ်သည်။ ကောင်းရာ သုဂတိဘဝသို့ ပို့ဆောင်ပေးနိုင်သော အထူးယာဉ်ကြီးလည်း ဖြစ်သည်။ မျက်မှောက်သံသရာ နှစ်ဖြာသော ဘဝအတွက် အရိပ်ပမာ အမြဲလိုက်ပါလျက် အကျိုးဆောင် မိတ်ကောင်းမိတ်စစ် ဖြစ်သည်။ အလှတိုးစေနိုင်သော အဆင်းတန်ဆာကောင်းလည်း ဖြစ်သည်။ ကိုယ်နှုတ်ကိုယဉ်ကျေးအောင်ထိန်းကွပ်ပေးသော သက်ဆိုင်ရာကျင့်ဝတ်သီလများကို ကိုယ်ကျင့်တရား ဟု ခေါ်သည်။ ကိုယ်ကျင့်တရားသည် လူတစ်ယောက်နေ့စဉ်ပြုကျင့်သည် အပြုအမူ၊ အကျင့်စရိုက်၊ အကျင့်စာရိတ္တ၊ ကျင့်ဝတ္တရား၊ အလေ့အထ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ...ကိုယ်ကျင့်တရားရှိမှ ယဉ်ကျေးသူဖြစ်မည်။ ...အများချစ်ခင်လေးစားမည်။ ...မိမိကိုယ်တိုင်လည်း စိတ်ချမ်းသာမည်... ဟု မြို့မ-မြင့်ကြွယ် က မှတ်ချက်ပြုသည်။ အထူး အောင်မြင်ကျော်ကြားသော ခေါင်းဆောင်ဆရာကြီးများ အမြင့်ဆုံးသော အတိုင်းအတာတစ်ခု အထိ ရောက်သွားသည့်အခါ ရုတ်တရက် ဆုံးရှုံးပြိုလဲသွားခြင်းမျိုး သတိပြုမိကြပါလိမ့်မည်။ ထိုသို့ ဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်းမှာ ကိုယ်ကျင့်တရား ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ချမ်းသာကြယ်ဝခြင်း ဆုံးရှုံးသည့်အခါ ဘာမှ ဆုံးရှုံးမှုမရှိပါ။ ကျန်းမာရေး ဆုံးရှုံးသည့်အခါ တစ်စုံတစ်ခုကို ဆုံးရှုံးပါသည်။ ကိုယ်ကျင့်တရားဆုံးရှုံးပျက်စီးသည့်အခါ ဘဝတစ်ခုလုံး ဆုံးရှုံးသည်။ ... ဟု အတွေးအခေါ်ပညာရှင်ကြီး ဆိုကရေးတီး က ဤသို့ ဆိုခဲ့ဖူးပါသည်။ စီးပွားရေး၊ ကြီးပွားရေး၊ ပညာရေး စသော ကောင်းကျိုးသီးပွင့်များ ဖြစ်ရခြင်းသည် ကိုယ်ကျင့်တရားမှ အခြေခံခဲ့သည်။ ကိုယ်ကျင့်သီလကောင်းခြင်း SILA သည် ဗုဒ္ဓဘာသာ တွင် လွန်စွာအရေးကြီးသော အရည်အချင်းတစ်ရပ်လည်းဖြစ်သည်။ သီလ ဟူသည် ပါဠိဘာသာစကားဖြစ်ပြီး ကိုယ်၊နှုတ်၊စိတ် အပြုအမူ ကျင့်ဝတ်တစ်ခုခုကို စောင့်ထိန်းဆောက်တည်ခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ Sīla is one of the three practices foundational to Buddhism and the non-sectarian Vipassana movement — sila, samadhi, and panna as well as the Theravada foundations of sīla, dana, and bhavana. ကိုယ်ကျင့်သီလ ကိုစောင့်ထိန်းဆောက်တည်ခြင်းအားဖြင့် အသက်ရှည်ခြင်း၊ အနာရောဂါကင်းခြင်း၊ ကျန်းမာခြင်း စသောကောင်းကျိုးများအပြင် ကောင်းရာသုဂတိဘုံဘဝများသို့ ရောက်ရှိခြင်းနှင့် ဝိပဿနာဉာဏ်၊ မဂ်ဉာဏ်များအထိ ကျေးဇူးပြုနိုင်ခြင်း စသည့် ကောင်းကျိုးများကို ရရှိခံစားစေနိုင်သည်။ ဘုရားလောင်းအဆက်ဆက်တို့ ဖြည့်ဆည်းအပ်သော ပါရမီဆယ်ပါး တွင်လည်း သီလပါရမီ သည် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ နူးညံ့သိမ်မွေ့သောလူတစ်ယောက်ဖြစ်လာ၏။ ကောင်းသောအသက်မွေးခြင်း ဖြင့်လည်း နေထိုင်တတ်လာ၏။ ထိုသို့ ကိုယ်ကျင့်သီလကောင်းများရှိလာသည့်အတွက်လည်း မိမိ၏ကိုယ်ကျင့်သီလကောင်းများကို ယုံကြည်လေးစားတန်ဖိုးထားကာ မိမိ၏ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ သူတို့ကလည်း အတုလိုက်နေထိုင်လာကြလျှင် မိမိကြောင့် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ သူတကာတို့ အကျင့်ကောင်းများ အတုလိုက်၍ ကျင့်ကြံနိုင်လာကြပေမည်။ ကိုယ်ကျင့်သီလ ကောင်းသူတို့ အချင်းချင်း ပေါင်းဖော်လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်ကြရသော မည်သည့်လုပ်ငန်းဖြစ်စေ အောင်မြင် ကြီးပွား အကျိုးများသည်သာဖြစ်ချေသည်။ ဒါန သီလ ဘာဝနာ သုံးပါးတို့တွင် သီလသည် ကုသိုလ်တရားအားလုံးတို့၏ အစဖြစ်၍ သီလကို ရှေးဦးစွာ လုံခြုံစေပြီးမှသာ ကျန်ကုသိုလ်များကို ပြုရသည့်အတွက် ကုသိုလ်အားလုံးတွင် “ကိုယ်ကျင့်တရား (သီလ) သည်သာ ပဓာန” ဖြစ်သည်။
ကျမ်းကိုး
<References />
Category:လူငယ် ယဉ်ကျေးမှု Morality
အုန်းကုန်းရွာ၊ ကွေ့မ
အုန်းကုန်းရွာ၊ ကွေ့မ
Bit
Binary digit ကို အတိုကောက်ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ စက်တစ်လုံးပေါ်မှ အသေးငယ်ဆုံး သတင်းအချက်အလက်ယူနစ် ဖြစ်သည်။ ရှေ့ဆောင် စာရင်းအင်းပညာရှင် Claude Shannon က ဤဝါဟာရကို 1946 ခုနှစ်တွင် စတင်သုံးစွဲခဲ့သည်။ ဆားကစ်ပတ်လမ်း တစ်ခုပေါ်တွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား တစ်ခု ဖြတ်စီးခြင်း မစီးခြင်းကို သတ်မှတ်သည်။ အကယ်၍ ဆားကစ်တစ်ခုပေါ် လျှပ်စစ်ဖြတ်စီးလျှင် Bit ၏ တန်ဖိုးသည် ၁ ဖြစ်ပြီး လျှပ်စစ်ဖြတ်စီးမှုမရှိလျှင် Bit ၏ တန်ဖိုးသည် ၀ ဖြစ်နေသည်။ တစ်ခုတည်းသော Bit သည် ၀ သို့မဟုတ် ၁ ဆိုသည့် တန်ဖိုးနှစ်ခုအနက် တစ်ခုကိုသာ ဆောင်ထားနိုင်သည်။ ဆက်တိုက်လာသည့် Bit များကို ပို၍ ကြီးမားသည့် ယူနစ်များအဖြစ် ပေါင်းစပ်ပေးခြင်းဖြင့် ပို၍အဓိပ္ပာယ်ပြည့်၀သော သတင်းအချက်အလက်များကို ရရှိသည် ဥပမာအားဖြင့် Byte တစ်ခုကို ဆက်တိုက်လာသည့် Bit ရှစ်ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
Graphic များကို မကြာခဏဆိုသကဲ့သို့ dot တစ်ခုချင်းအား ကိုယ်စားပြုရန် အသုံးပြုသည့် Bit အရေအတွက်ဖြင့်လည်း ဖော်ပြတတ်သည်။ 1-bit ပုံရိပ်တစ်ခုသည် Monochrome ဖြစ်သည်။ 8-bit ပုံရိပ်တစ်ခုသည် 256 color သို့မဟုတ် Grayscale များကို အထောက်အကူပြုသည်။ 24 သို့မဟုတ် 32 bit ဂရပ်ဖစ်များသည် True color ကို အထောက်အကူပြုသည်။
ဇာမဏီ
ဖီးနစ်ငှက်ကို ထာဝရရှင်သန်သောမီးလျှံငှက်ဟု သတ်မှတ်သည်။ မီးတောက်မီးလျှံပြာပုံအတွင်းမှ နုပျိုရှင်သန် အသစ်တစ်ဖန် မွေးဖွားသောငှက်ဟု ဒဏ္ဍာရီဆန်ဆန်ဆိုသည်။ ရှေးပဝေသဏီခေတ်မှစ၍ ဖီးနစ်ငှက်ကို စွမ်းအားကြီးခြင်း၊ အသက်ရှည်ခြင်း၊ ဘေးဥပဒ်ကင်းခြင်းနှင့် သက်ဆိုင်သည်ဟု ယုံကြည်၏။ အီဂျစ်တို့က စွန်ရဲငှက်အသွင်နှင့်လည်းကောင်း၊ ရောမတို့က လင်းယုန်ငှက် အသွင်နှင့်လည်းကောင်း၊ လူနှင့်အတူ ဆောင်ယူကြကုန်သည်။ အမှတ်တံဆိပ်များအဖြစ် သုးစွဲကြသည်။  တိုက်ပွဲများ ဆင်နွှဲရာတွင် တပ်ဦးတွင်ထား၍ ရှင်သန်ခြင်းနှင့် အောင်နိုင်ခြင်းအတွက် ဆောင်ယူတိုက်ပွဲဝင်ကြကုန်သည်။
ဟိမဝန္တာ တောင်တန်း
ဟိမဝန္တာ တောင်တန်းသည် အာရှတိုက်တွင် တည်ရှိသည့် တောင်တန်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းမှ တရုတ်နိုင်ငံ တိဘက်ကုန်းပြင်မြင့်အထိ သွယ်တန်းလျက်ရှိသည်။ ဟိမဝန္တာ ဆိုသည်မှာ နှင်းခဲများ၏ ဌာနေဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဟိမဝန္တာ တောင်တန်းသည် ကမ္ဘာမြေကြီးပေါ်တွင် အမြင့်မားဆုံး တောင်တန်းဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့အမြင့်ဆုံး ဧဝရတ်တောင် ကဲ့သို့သော မီတာ ၈၀၀၀ အထက် တောင်ထိပ်များ တည်ရှိရာ အရပ်လည်းဖြစ်သည်။ ဟိမဝန္တာတောင်တန်းမှာ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်မှ အမြင့် ၂၉၀၂၈-ပေမြင့်သည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ မြောက်ဘက်တွင် မြင့်မားစွာတည်ရှိသော ဟိမဝန္တာတောင်တန်းကြီးသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင်အလွန်ထင်ရှားလေသည်။ ထိုတောင်တန်းကြီးမှာ အရှေ့မှအနောက်သို့ မိုင်ပေါင်း ၁၅ဝဝ ရှည်သဖြင့် မြောက်အမေရိကတိုက်ရှိ အပါလေချန်တောင်တန်း လောက်သာလျှင်ရှိသည်။ တောင်တန်းအကျယ်မှာ မိုင် ၁၅ဝမှ ၂ဝဝခန့် ရှိသဖြင့် တောင်အမေရိကတိုက်ရှိ အင်ဒီးတောင်လောက်ပင် မကျယ်ချေ။ သို့ရာတွင် အမြင့်၌ကား ကမ္ဘာပေါ်ရှိ မည်သည့်တောင်မျှ ဟိမဝန္တာတောင်ကို မမီချေ။ ဤသို့တုဖက်ကင်းအောင် မြင့်သောအချက်ကြောင့် ထင်ရှားကျော်ကြားခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
ဟိမဝန္တာတောင်၌ တောင်ထိပ် တောင်ထွတ်ပေါင်း ၄ဝ ကျော် ၅ဝ ရှိ၍ အနိမ့်ဆုံးတောင်ထိပ်သည်ပင်လျှင် အမြင့်ပေပေါင်း ၂၃ဝဝဝ ရှိသည်။ အမြင့်ပေပေါင်း ၂၉ဝဝဝ ပေ၊ သို့မဟုတ် ၅၁/၂ မိုင် ကျော်ရှိသော ဧဝရတ်တောင်ထိပ်မှာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အမြင့်ဆုံးတောင်ထွတ်ဖြစ်လေသည်။ ဒုတိယအမြင့်ဆုံးကား ဧဝရက်တောင်ထိပ်၏ အရှေ့ဘက် မိုင် ၁ဝဝခန့်အကွာတွင် ရှိသည့် ၂၈၁၄၆ ပေမြင့်သော ကန်ချင်ဂျန်းဂါးတောင်ထိပ်ဖြစ်သည်။
ဟိမဝန္တာတောင်တန်းသည် အိန္ဒုမြစ်အကွေ့ကြီး၏ အနောက်ဘက်ရှိ ပမီးယားကုန်းပြင်မြင့်မှ အရှေ့ဘက် ဗြဟ္မပုတ္တရမြစ် အကွေ့ကြီးအထိ တန်းကာ လောက်လေးကိုင်းသဖွယ် တည်ရှိပြီးလျှင်အိန္ဒိယ မြောက်ပိုင်းရှိ အမြင့်ပေ ၁ဝဝဝ ခန့်ရှိသော လွင်ပြင်ဒေသနှင့် တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့်တို့ကို ခြားထားလေသည်။ ဟိမဝန္တာတောင်တန်းကြီးကို ဖြတ်သန်းတည်ရှိကြသော တောင်ကြားလမ်းများမှာ ကမ္ဘာပေါ် တွင်အမြင့်ဆုံး တောင်ကြားလမ်းများ ဖြစ်ကြလျက် အမြင့်ပေပေါင်း ၁၅ဝဝဝ၊ သို့မဟုတ် ၁၆ဝဝဝ ကျော်ရှိကြ၏။ နိုဝင်ဘာလနှင့် မေလအကြားတွင် ထိုတောင်ကြားလမ်းများကို ဆီးနှင်းများဖုံးလွှမ်းနေသဖြင့် ဖြတ်ကျော်သွားလာရန် မဖြစ်နိုင်ပေ။ ထိုသို့ မြင့်လှသော တောင်ကြားတို့တွင် ရေခဲမြစ်များဖြစ်ပေါ်ကြလျက် တောင်ခြေများဆီသို့ တဖြည်းဖြည်း သက်လျှောသွားကြလေသည်။ ထိုရေခဲမြစ်များမှ အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ ဂင်္ဂါ၊ ယမုံနာမြစ်၊ ဗြဟ္မပုတ္တရမြစ်နှင့်အိန္ဒုမြစ်များသည် မြစ်ဖျားခံ ကြလေသည်။
ဟိမဝန္တာတောင်တန်းကြီးသည် လူများကိုသာ အသွားအလာ ခက်ခဲစေသည်မဟုတ်။ တောင်ဘက်မှ တိုက်ခတ်လာသော ရေခိုးရေငွေ့များပါသည့် လေကိုလည်း တားဆီးထားသဖြင့် တောင်ဘက်တောင်စောင်းတွင် နှစ်စဉ် မိုးရေချိန်လက်မ ၉ဝဝ ကျော်အထိ ရွာသွန်းသော်လည်း မြောက်ဘက် လေကွယ်ရာ တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့်တွင်မူ မိုးခေါင်နေလေသည်။ တောင်တန်းတို့၏ အမြင့်မှာ အစားစား ကွဲပြားနေကြသည့်အလျောက်ဟိမဝန္တာ တစ်ခွင်တွင် ရာသီဥတု အမျိုးမျိုးနှင့် အပင်အမျိုးမျိုးတို့ကို တွေ့ရှိနိုင်လေသည်။ မြေပြင်နှင့် ဆက်စပ်ရာ တောင်ခြေဒေသမှ ပေ ၅ဝဝဝ အထိမြင့်သော ဒေသများတွင် မိုးအခါစိမ်းလန်းလျက် နွေအခါ အရွက်ကြွေသော သစ်တောဝါးတောကြီးများ ထူထပ်စွာပေါက်ရောက်နေသဖြင့် နေပြောက်ပင် မထိုးနိုင်ချ။ တောင်ဘက်စောင်းတို့တွင် တောများကိုရှင်း၍ ပေ ၅ဝဝဝ အထိ မြင့်သောဒေသများ၌ လက်ဖက်ပင်များကို အကြီးအကျယ်စိုက်ပျိုးကြ၏။
ဒါဂျီလင်မြို့နှင့် အနီးအနား တစ်ဝိုက်တွင် အကောင်းဆုံးသော လက်ဖက်ခြောက်ထွက်ရာ ဒေသများဖြစ်ကြသည်။ ပေ၆ဝဝဝ အထိ မြင့်သော ဒေသများတွင် ဆန်စပါးနှင့် ပြောင်းများကို စိုက်ပျိုး၍ ထိုထက်မြင့်သောဒေသများတွင် ဂျုံနှင့်ဘာလီ များကိုစိုက်ပျိုးကြလေသည်။ ပေ ၉ဝဝဝ ကျော်မြင့်သော ဒေသများတွင် ရွက်ချွန်ထင်းရှူးတောကြီးများ ပေါက်ရောက်ကြ ၏။ ပေပေါင်း ၁၂ဝဝဝ ကျော်သောအခါ အေးမြလှသဖြင့် ထင်းရှူးတောများပင် မပေါက်ရောက်နိုင်တော့ဘဲ မြက်များနှင့် ချုံတောများကိုသာတွေ့ရလေသည်။
ဟိမဝန္တာတောင်တန်းတွင် အပူပိုင်း၊ သမပိုင်းနှင့် အအေးပိုင်းဒေသများတွင်နေထိုင်ကြသော တိရစ္ဆာန် အမြောက်အမြားကိုတွေ့နိုင်လေသည်။ မြင့်သောဒေသများတွင် ကျား၊ ကျားသစ်၊ ကြံ့၊ ဆင် ၊ မျောက်နှင့် အောင်း (စာမရီ) များနေထိုင်ကြ သည်။ ပေ ၁၆ဝဝဝ အထက်၌ ကား ဆီးနှင်းများ အမြဲဖုံးလွှမ်းလျက် ရေခဲတောင်ရေခဲမြစ်များသာ ဖြစ်နေတော့သည်။ ဤသို့တစ်နှစ်ပတ်လုံး ရေခဲလျက် ဆီးနှင်း များဖုံးလွှမ်း နေသောကြောင့်ပင် ဤတောင်တန်းကြီးကို ဟိမဝန္တာတောင်ဟု ခေါ်တွင်လေသည်။ ဟိမဝန္တာဟူသောအမည်မှာ သက္ကတဘာသာ မှလာ၍ ဆီးနှင်းများ အမြဲဖုံးလွှမ်းရာဒေသဟု အဓိပ္ပာယ် ရသည်။ ဆီးနှင်းများဖုံးလွှမ်းလျက် အေးမြသောလေထုကြောင့် တိမ်တောင်တိမ်လိပ်တို့သည် ပေ ၂ဝဝဝ လောက်အမြင့်တွင် တလိပ်လိပ်တက်နေသည်ကိုမြင်ရသည်မှာ ဟိမဝန္တာတောင်ကြီးပင် မိုးကို ဖောက်၍တည်နေသလောဟု ထင်မှတ်ရလေတော့၏။ ဤမျှအံ့မခန်းမြင့်မားစွာ တည်ရှိနေသောဟိမဝန္တာ တောင်ကြီးကို ဟိန္ဒူလူမျိုးတို့သည် ဘုရားတို့စံရာ တောင်တန်းကြီးဟုပင် ယူဆ၍အထူးရိုသေလေးစားကြလျှက် တစ်နှစ်တစ်ကြိမ် တက်ရောက် ပူဇော်လေ့ ရှိကြလေသည်။
ကျောက်တိုင်ရွာ၊ ဆိတ်ဆင်း
ကျောက်တိုင်ရွာ (Kyauktaing)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ ဆိတ်ဆင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၄၉၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆိတ်ဆင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၄၉ ဦး၊ မ ၂၁၂၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၆၇၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရစ်မျိုးရင်းဝင်ငှက်များ
ရစ်မျိုးရင်းဝင်ငှက်များ (Phasianidae) သည် ရစ်များ၊ ခါများ၊ တောကြက်များ၊ အိမ်မွေးကြက်များ၊ ကြက်ဆင်များ၊ ငုံး(ကမ္ဘာဟောင်း)၊ နှင့် ဒေါင်းများ ပါဝင်သော မြေပြင်ပေါ်တွင်နေထိုင်သည့် အလေးချိန်စီးသော ၎င်းငှက်များကို ကိုယ်စားပြုသည့် မျိုးရင်းအဆင့်ရှိ အမည်နာမဖြစ်သည်။ ဤမျိုးရင်း တွင် ငှက်တိုက်၊ ကြက်တိုက်ခြင်းမျိုးတွင် လူကြိုက်များသော ငှက်မျိုး အများအပြားပါဝင်သည်။
မျိုးရင်းဝင် ငှက်မျိုးစုအရေအတွက်သည် များပြားလှပြီး ယခင်က မျိုးရင်းအဆင့် အုပ်စုနှစ်ခုအဖြစ် ရစ်၊ ဒေါင်းနှင့် ကြက်များပါဝင်သော ရစ်ငှက် (Phasianinae) နှင့် ခါနှင့် ငုံး(ကမ္ဘာဟောင်း)များပါဝင်သော (Perdicinae) ဟူ၍ အုပ်စုခွဲနှစ်ခုခွဲခဲ့သည်။ သို့သော် ဤခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုသည် မကြာသေးမီက သိပ္ပံနည်းကျဆန်းစစ်မှု အထောက်အထားများတွင် မျိုးရိုးဗီဇတူများ အကုန် မပါဝင်သော မူမမှန်သည့် မျိုးတူစုဖွဲ့မှု (Paraphyletic) သာ ဖြစ်နေသည်ကိုတွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။
ထိုကြောင့် ယင်းဆန်းစစ်မှုရလဒ်အရ ရစ်မျိုးရင်း အောက်တွင် မျိုးရင်းခွဲ (ခေါ်) မျိုးရင်းသေး (Subfamily) များအဖြစ်
ယခင် သတ်မှတ်မှု
၁၉၉၀ ပြည့်နှစ် အစောပိုင်းကာလများအထိ မျိုးရင်း၏ အောက်တွင် မျိုးရင်းခွဲနှစ်ခုအဖြစ်- ရစ်ငှက်များအပါအဝင် တောကြက်များ(အိမ်ကြက် အပါအဝင်)၊ ဒေါင်းများကို စုဖွဲ့၍ မျိုးရင်းခွဲ  'Phasianinae' နှင့် ခါငှက်များ၊ ငုံး(ကမ္ဘာဟောင်း) များကို စုဖွဲ့၍ မျိုးရင်းခွဲ  'Perdicinae'  ဟူ၍ ခွဲခြားသတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ယင်းခွဲခြမ်းမှုသည် မှားယွင်းနေကာ ဒေါင်း၊ ကြက်များသည် ရစ်ငှက်များထက် ခါ နှင့် ငုံး(ကမ္ဘာဟောင်း) များနှင့် ပိုမိုအမျိုးရိုးနီးစပ်သည်ကို လေ့လာတွေ့ရှိခဲ့သည်ဟု သိရသည်။
လက်ရှိသတ်မှတ်မှု
အောက်ပါအတိုင်း မျိုးရင်းခွဲ (၃) ခုဖြင့် ခွဲခြားထားသည် -
ဘုရားကုန်းရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
ဘုရားကုန်းရွာ(Hpayarkone)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ နဘူးနှစ်ချားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၂၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နဘူးနှစ်ချားကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၅၈၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၉၉၆ ဦး နေထိုင်သည်။ နောင်ဟင်-ဘုရားကုန်းရေထိန်းတံခါးသည် ၅' ၉' ငါးပေါက် အုတ်စီထားပြီး နဘူးချောင်းတွင် တည်ဆောက်ထားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ