cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ခရူးဆိတ် စစ်ပွဲများ
စစ်ပွဲများ
သခင်ယေရှုဖွားမြင်ရာ ဂျေရုဆလင်မြို့ကို ပိုင်ဆိုင်ရေးအတွက် အနှစ် ၂ဝဝ အတွင်း၌ ခရစ်ယာန်တို့သည် မွတ်စလင်တို့နှင့် ၈ ကြိမ်မျှ သွေးချောင်းစီး တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြ၏။ ထိုစစ်ပွဲများကြောင့် အပျက်နာခဲ့သလောက် အကျိုးလည်း များခဲ့ပေသည်။ ဗုဒ္ဓအယူဝါဒီတို့သည် မြတ်ဗုဒ္ဓ ပွင့်တော်မူရာ ဗုဒ္ဓဂါယာကို အထွတ်အမြတ်ထား၍ ဘုရားဖူးသွားကြသကဲ့သို့၊ ခရစ်ယာန်တို့သည်လည်း သခင်ယေရှု ဖွားမြင်တော်မူရာ ဒေသဖြစ်သော ဂျရူးဆလမ်းမြို့ကို အထွက်အမြတ်ထားလျက် ဘုရားဖူးသွားလေ့ရှိကြသည်။ အလယ်ခေတ်အတွင်း ဥရောပတိုက်သားတို့ ‌ဂျေရုဆလင်မြို့သို့ ဘုရားဖူးသွားကြစဉ်က၊ ဂျေရုဆလင်မြို့တည်ရှိရာ ပါလက်စတိုင်းပြည်ကို အုပ်စိုးလျက်ရှိသော အာရပ်မွတ်စလင်တို့သည် ခရစ်ယာန် ဘုရားဖူးများကို အနှောင့်အယှက်မပြုခဲ့ချေ။ သို့သော် ၁၁ ရာစုနှစ်တွင် ဂျေရုဆလင်မြို့သည် ထိုခေတ်က ဆာရဆစ် ခေါ်သည့် ဆဲလဂျွတ်တရက်တို့ လက်အောက်သို့ ကျရောက်သွားသဖြင့် ခရစ်ယာန် ဘုရားဖူးမှာ အာရပ်မွတ်စလင်တို့ လက်ထက်ကကဲ့သို့ မဟုတ်ဘဲ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းများ ခံကြရ၏။ ထိုအခါ ခရစ်ယာန်တို့သည် မခံမရပ်နိုင်ဖြစ်၍ မိမိတို့ အထွတ်အမြတ်ထားရာဖြစ်သော မြေကို ဆာရဆင် ခေါ် သည့် ဆဲလဂျွတ်တစ်ရက်တို့ လက်မှ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ရန် ကြိုးစားကြကုန်၏။ ဤသို့ဖြင့် ၁၁ ရာစုနှစ်မှ ၁၄ ရာစုနှစ် တိုင်အောင် ခရူးဆိတ်စစ်ပွဲပေါင်း ရှစ်ကြိမ်မျှ ဖြစ်ပွားခဲ့လေသည်။
ပထမ ခရူးဆိတ်စစ်ပွဲ (၁၀၆၉ - ၁၀၉၉ ခုနှစ်)
thumb|300x300px|ခရူးဆိတ် စစ်သည်များကို ပီတာ-သ- ဟာမစ် မှ ဦးဆောင်ချီတက်နေခြင်းကို ပုံဖော်ထားသော ပန်းချီကား (၁၄ ရာစု လက်ရာ) ပထမ-ခရူးဆိတ်စစ်ပွဲများသည် (၁ဝ၆၉ - ၉၉ ခုနှစ်) အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့၏။ ဂျေရုဆလင်၌ ခရစ်ယာန်တို့အား ဆာရဆင်များက ညှဉ်းပန်းပုံကို ထိုအတိုင်းကြည့်နေလျှင်၊ ကဲသည်ထက် ကဲလာ၍ ခရစ်ယာန်အယူဝါဒအား လွှမ်းမိုးသွားမည်ကို စိုးရိမ်ရသဖြင့်၊ ကလားမွန်မြို့တွင် အယူဝါဒဆိုင်ရာ အစည်းအဝေးကြီးကျင်းပ၍ ဆာရဆင်တို့အား တိုက်ခိုက်နှိမ်နင်းရန် ဆုံးဖြတ်ကြသည်။ ထိုအရေးတွင် ပီတာ-သ- ဟာမစ်သည် အယူဝါဒစော်ကားသူ ဆာရဆင်တို့အား တိုက်ခိုက်ချေမှုန်းရန် ဥရောပတစ်ခွင်သို့ လှည့်လည်၍ လှုံဆော်ခဲ့လေသည်။ ဥရောပမှ လူအများသည် ပါလက်စတိုင်းပြည်သို့ ချီတက်၍ ဂျရူးဆလမ်းမြို့ကို သိမ်းပိုက်ရန် တပ်ကြီး နှစ်တပ်ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ တပ်တစ်တပ်ကို ပီတာ-သ-ဟာမစ် က ခေါင်းဆောင်၍ ကျန်တပ်တစ်တပ်ကို ဝေါ်လတာ-သ-ပဲနီလက် အမည်ရှိ သူရဲကောင်းက ခေါင်းဆောင်လေသည်။ ပီတာ ခေါင်းဆောင်သော တပ်မှာ ကတိုက်ကရိုက်တပ်ဖွဲ့၍ ထွက်လာကြသဖြင့်၊ အစီအစဉ်လည်း မကျန၊ လက်နက်လည်း မပြည့်စုံချေ။ ထို့ပြင် အရှေ့နိုင်ငံများသို့ ချီတက်ရာ လမ်းခရီးသည် ပင်ပန်းခက်ခဲလှ၍၊ ပါလက်စတိုင်းသို့ မရောက်မီကပင် တပ်သားများ သေကြပျက်စီးကြသဖြင့် အရေးမလှခဲ့ချေ။ သို့ရာတွင် ဝေါ်လတာ ခေါင်းဆောင်သည့် တပ်မှာမူ ကွန်စတန်တီနိုပယ်မြို့အရောက် ချီတက်နိုင်ခဲ့လေသည်။
ထိုတပ် ၂ တပ် ထွက်သွားပြီးမှ မင်းညီ၊ မင်းသားများနှင့် သူရဲကောင်းမြောက်မြားစွာ ခေါင်းဆောင်ပါဝင်သည့် စနစ်တကျ ကျင့်သားရပြီးသော တပ်များသည် ပါလက်စတိုင်းပြည်ဘက်သို့ ဆက်လက်ချီတက်တိုက်ခိုက်ရာ လမ်းတစ်လျှောက်တွင် ခရစ်ယာန်တို့ဖက်မှ အကျအဆုံး များသလောက် ဆာရဆင်တို့ ဘက်မှလည်း အပျက်အစီး နာလှသည်။ လမ်းတစ်လျှောက်ရှိ မြို့ကြီးများကို သိမ်းပိုက်နိုင်၍ ၁ဝ၉၉ ခုနှစ်တွင် မိမိတို့၏ ရည်ရွယ်ချက်ပန်းတိုင်ဖြစ်သော ဂျရူးဆလမ်းမြို့ကြီးကို သွေးချောင်းစီးမျှ တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် သိမ်းပိုက်ကြသည်။ ထိုအခါတွင် ခရူးဆိတ်စစ်တပ်များဖက်မှ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သော ဗူယွန်မြို့သား ဂေါ့ဖရီအား ဂျရူးဆလမ်း ဘုရင်အဖြစ် တင်မြှောက်၍ သေဉ်မြေကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် ထားခဲ့ကြသည်။ ထိုစဉ်က ကရူးဆိတ်စစ်တပ်များတွင် ပါဝင်ဆင်နွဲသူများမှာ ဂုဏ်ထူး/ဘွဲ့ထူး နှင့် ကျော်စောခြင်းကိုသာမက၊ လယ်ယာ၊ မိုးမြေ၊ ရွှေငွေ အများလည်း ရရှိကြသည်။ ထိုကြောင့် နောင်ခေတ်များ၌ ခရူးဆိတ်စစ်တပ်ကြီးများတွင် လိုက်ပါတိုက်ခိုက်လိုသူများ အတော်ပင်ပေါများခဲ့၏။ သို့သော် ထိုသူများမှာ အယူဝါဒအတွက် တိုက်ခိုက်ခြင်းထက် မိမိတို့ကျော်စောကိတ္တိရှိမှု၊ ချီတက်ရာလမ်းမှ ပြည်နယ်များကို လုယက်တိုက်ခိုက်လိုမှုများအတွက် လိုက်ပါသူက ပို၍များပြားလေသည်။
ဒုတိယ ခရူးဆိတ်စစ်ပွဲ (၁၁၄၇ - ၅၀ ခုနှစ်)
ဒုတိယ-ခရူးဆိတ်စစ်ပွဲမှာ (၁၁၄၇ - ၅၀) ခုနှစ်များတွင် ဖြစ်ပွားပြန်သည်။ ထိုစစ်ပွဲတွင် ပြင်သစ်ဘုန်းကြီး စိန်ဗါးနဒ်က ဆော်ဩ၍၊ ဂျာမနီနိုင်ငံမှ တတိယ-ခရူးဆိတ်တပ်ကြီးသည် ပါလက်စတိုင်းဖက်သို့ ချီတက်ခဲ့၏။ သို့သော် စီမံခန့်ခွဲမှု ညံ့ဖျင်းခြင်းကြောင့် ပါလက်စတိုင်းသို့ မရောက်မီပင် မရှုမလှအရေးနိမ့်၍ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာလာခဲ့ကြရသည်။
တတိယ ခရူးဆိတ်စစ်ပွဲ (၁၁၈၉ - ၉၂ ခုနှစ်)
thumb|ဘုရင် ဆလာဒင် တိုက်ခိုက်နေပုံကို စိတ်ကူးယဉ် ပုံဖော်ရေးဆွဲထားသော ပန်းချီကား (မူရင်းပုံသည် အဖြူ-အမည်း ဖြစ်သည်။)|396x396px ထိုနောက် အနှစ်လေးဆယ်ခန့်တွင် ထင်ရှားလှသော မွတ်စလင်ခေါင်းဆောင် ဆာလာဒင် ဘုရင်က ဂျရူးဆလမ်းမြို့ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်သဖြင့် တတိယ-ခရူးဆိတ်စစ်ပွဲ (၁၁၈၉-၁၁၉၂ ခုနှစ်) ဖြစ်ပွားရပြန်သည်။ ထိုအကြိမ်က ခေါင်းဆောင်သူများမှာ ဖရက်ဒရစ် ဗါဗရော့ဆာ ဧကရာဇ်၊ ပြင်သစ်ဘုရင် ဖိလစ် နှင့် အင်္ဂလန်ဘုရင် ပထမမြောက် ရစ်ချတ် တို့ဖြစ်လေသည်။ ဖရက်ဒရစ် ဗါဗရော့ဆာ မှာ အာရှမိုင်းနားသို့ရောက်၍ မြို့တစ်မြို့သိမ်းအပြီး မြစ်တစ်ခုကို ဖြတ်ကူးစဉ် ရေနစ်၍ ကံတော်ကုန်လေသည်။ ထိုကြောင့် ရစ်ချတ်နှင့် ဖိလစ် နှစ်ဦးသာ ခေါင်းဆောင်၍ ဂျရူးဆလမ်းမြို့သို့ ချီတက်ခဲ့ကြရသည်။ သို့သော် ဧကမြို့ကို သိမ်းပိုက်ကြပြီးသော် ထိုခေါင်းဆောင် ဘုရင်နှစ်ဦးတို့ သဘောကွဲလွဲကြသဖြင့် ဖိလစ်သည် တပ်ခေါက်၍ပြန်လာခဲ့သည်။ ရစ်ချတ် တစ်ဦးတည်း ပါလက်စတိုင်းတွင်ကျန်ရစ်ခဲ့၍ ဆက်လက်တိုက်ခိုက်နေပြီးနောက် မျှော်လင့်ချက်မရှိလှသဖြင့် ဆာလာဒင် နှင့် စစ်ပြေငြိမ်းရေးစာချုပ် ချုပ်လေသည်။ ထိုစာချုပ်ဖြင့် ခရစ်ယာန်ဘုရားဖူးများကို မွတ်စလင်တို့က မနှောင့်ယှက်ရန် ဆာလာဒင် ထံမှ ကတိရခဲ့လေသည်။
စတုတ္ထ ခရူးဆိတ်စစ်ပွဲ (၁၂၀၂ - ၀၄ ခုနှစ်)
စတုတ္ထ-ခရူးဆတ်စစ်ပွဲတွင် ဖလန်းဒါး နယ်စား ကောင့်ဗေါ်လဒွင် ခေါင်းဆောင်၍ ပါလက်စတိုင်းပြည်ဖက်သို့ ချီတက်သော်လည်း၊ ဗင်းနစ်မြို့အရောက်တွင် ကွန်စတန်တီနို ပယ်မြို့မှ စစ်ကူခေါ်သဖြင့် ထိုမြို့သို့သွားရောက်ကာ ဧကရာဇ်ဘုရင်အား နန်းပြန်တင်ရေးကို ကူညီရလေသည်။ ထိုကြောင့် ပါလက်စတိုင်းသို့ပင်မရောက်ဘဲ ကွန်စတန်တီနိုပယ်မြို့ကို ခရူးဆိတ်တပ်သားများက တိုက်ခိုက်လုယက်ကြ၏။ ဧကရာဇ် ဘုရင် ကွယ်လွန်သည့်အခါ ဗော်လဒွင်သည် ထီးနန်းကို ဆက်ခံလေသည်။
ပဉ္စမ ခရူးဆိတ်စစ်ပွဲ (၁၂၁၇ - ၂၁ ခုနှစ်)
ပဉ္စမ ခရူးဆိတ်စစ်ပွဲတွင်ကား ခရစ်ယာန်ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သူ ဂျာမနီပြည့်ရှင် ဖရက်ဒရစ်သည် ခရစ်ယာန်မြေကိုပိုင်သော အီဂျစ်ဘုရင်နှင့် စေ့စပ်ရေးစာချုပ်များ ချုပ်ဆိုခြင်းအားဖြင့် စစ်မတိုက်ရဘဲ ဂျရူးဆလမ်းမြို့ကို ရခဲ့လေသည်။
ဆဋ္ဌမ ခရူးဆိတ်စစ်ပွဲ (၁၂၂၈ - ၂၉ ခုနှစ်)
သို့သော် ၁၂၂၄ ခုနှစ်တွင် တူရကီတို့က ခရစ်ယာန်သေဉ်မြေကို သိမ်းပိုက်ကြပြန်သဖြင့်၊ ပြင်သစ်ဘုရင် နဝမမြောက် လူဝီ မှ ခေါင်းဆောင်ပြီးလျှင် ဆဋ္ဌမ ခရူးဆိတ်စစ်ပွဲ (၁၂၂၇ - ၁၂၂၉)ကို ဆင်နွှဲကြပြန်သည်။ ထိုစစ်ပွဲတွင် ထိုစဉ်အခါက ပါလက်စတိုင်းသို့ တက်ရောက်ရာအချက်အချာဖြစ်သည့် အီဂျစ်နိုင်ငံသို့ ချီတက်တိုက်ခိုက်လေသည်။ ထိုစစ်ပွဲတွင် ခရစ်ယာန်တို့ဖက်မှ အရေးနိမ့်၍ ဘုရင် လူဝီ ကိုယ်တိုင်အဖမ်းခံရပြီးလျှင်၊ ငွေကြေးအမြောက်အမြားပေး၍ရွေးမှ လွတ်မြောက်ခဲ့လေသည်။
သတ္တမ ခရူးဆိတ်စစ်ပွဲ (၁၂၄၈ -၅၄ ခုနှစ်)
ပြင်သစ်ဘုရင် စိန့်လူဝီ နှင့် အင်္ဂလန်ပြည် ပထမမြောက် အက်ဒွပ် ဘုရင်တို့ ခေါင်းဆောင်၍ သတ္တမ-ခရူးဆိတ်စစ်ပွဲကို စတင်ကြပြန်သည်။ သို့သော် စိန့်လူဝီမှာ စစ်တိုက်နေရင်း ပလိပ်ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သွား၍၊ ခရစ်ယာန်သူရဲကောင်းများ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခဲ့သော ပါလက်စတိုင်းပြည်ရှိ မြို့ကြီးများသည်လည်း တစ်မြို့ပြီးတစ်မြို့ မွတ်စလင်များလက်သို့ ကျရောက်ကြလေသည်။ ၁၂၉၁ ခုနှစ် အလွန်တွင် ခရူးဆိတ်စစ်ပွဲများ မရှိတော့ချေ။
ခေတ်ကာလအပေါ် လွှမ်းမိုးမှု
နှစ်ပေါင်း နှစ်ရာခန့်အတွင်း ခရူးဆိတ်စစ်ပွဲကြီးများ တစ်ခုပြီးတစ်ခုဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ အယူဝါဒကို အကြောင်းပြုလျက် စွန့်စားလိုမှု၊ ပစ္စည်းဥစ္စာများ တိုက်ခိုက်ရယူလိုမှု၊ နာမည်ကျော်ကြားလိုမှု၊ နယ်မြေများ ရရှိလိုမှုတို့ကြောင့် ကရူး ဆိတ်စစ်ပွဲကြီးများ ဖြစ်ခဲ့လေသည်။ ထိုသို့ဖြစ်စေရန်လည်း အကြောင်းရှာ၍ ကြိုးစားခဲ့ကြ၏။ ထိုခေတ်အခါက ခရူးဆိတ်စစ်တပ်များ အလွန်ခေတ်စားခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ၁၂၁၂-ခုနှစ်ခန့်တွင် ကလေးများပင် ခရူးဆိတ်စစ်တပ် တစ်တပ် ဖွဲ့စည်းခဲ့လေသည်။ ထိုကလေးများမှာ ဂျာမနီ နှင့် အီတလီတို့မှ ဖြစ်ကြပြီး မြေထဲပင်လယ်ကို ဖြတ်သန်းကာ ပါလက်စတိုင်းပြည်ကို ချီတက်သွားကြ၏။ ကလေးများအား ဘုရားသခင်က စောင့်ရှောက်ကူညီသဖြင့် သူတို့၏ရည်ရွယ်ချက် ပြည့်စုံလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ကြသော်လည်း၊ ကလေးအမြောက်အမြားပင် ပျက်စီးသေဆုံး၍ အချို့မှာ ငွေဝယ်ကျွန်အဖြစ် ရောင်းစားခြင်းခံကြရလေသည်။
စစ်ပွဲ၏ အကျိုးဆက်ရလဒ်များ
ယင်းသို့ဖြင့် ခရူးဆိတ်စစ်ပွဲများမှာ အရှုံးများခဲ့သည်ဟု ဆိုရပေမည်။ သို့သော် အမြတ်ထွက်သည့် အချက်များလည်း ဆိုပေသေးသည်။ ယင်းတို့မှာ ထိုခေတ်ထိုအခါက တစ်ဦးကို တစ်ဦး တိုက်ခိုက်သတ်ဖြတ်နေခဲ့သော ဥရောပတိုင်းပြည်များသည် ရည်ရွယ်ချက် တစ်ခုတည်းအတွက် ပေါင်းစည်းလာကြသည်။ ယဉ်ကျေးမှု အဆင့်အတန်း နိမ့်ကျခဲ့သော ဥရောပအနောက်ပိုင်း နိုင်ငံများသည် ယဉ်ကျေးမှု အဆင့်အတန်းမြင့်သည့် အရှေ့ဘက်နိုင်ငံများနှင့် ဆက်ဆံလာကြရသဖြင့် ယဉ်ကျေးမှု တိုးတက်လာသည်။ အရှေ့နိုင်ငံများကဲ့သို့ ကောင်းကောင်းနေ ကောင်းကောင်းစားလျက် စည်းစိမ်ခံစားရမှန်းသိလာသည်။ ထိုကြောင့် ယခင်က မတွေ့မမြင်ဘူးသည့်ပစ္စည်းများကို သုံးစွဲလာကြ၍ အရှေ့နိုင်ငံများနှင့် ကုန်သွယ်မှုများပြုလုပ်လာလေသည်။ ကုန်စည်ရောင်းဝယ်ခြင်းဖြင့်လည်း တန်ခိုးကြီးမားလာသော ဗင်းနစ်၊ ဂျီးနိုးဝါး စသည့် မြို့ကြီးများ ပေါ်ပေါက်လာလေသည်။ ထို့ပြင် အရှေ့နိုင်ငံများ၏ အတွေးအခေါ်အယူအဆများကို စဉ်းစားလာကြ၏။ ယင်းသို့ဖြင့် ၁၅ ရာစုနှစ်လောက်တွင် ဥရောပတိုက်၌ အတတ်ပညာ ပြန်လည်ဆန်းသစ်ခေတ်ဖြစ်သော ခေတ်ဆန်းချိန်ပေါ်ပေါက်ရန် အခြေခံအုတ်မြစ်များ တဖြည်းဖြည်းချခဲ့သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ထိုကြောင့် ခရူးဆိတ်စစ်ပွဲများသည် ဥရောပ အခြေအနေ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး၏ အခြေခံအုတ်ချပ်များဟုဆိုလျှင် မှားမည်မဟုတ်ချေ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတကာ စစ်ပွဲများ ကဏ္ဍ:ခရစ်ယာန်ဘာသာ
ဧပြီ ၁၉၁၂
ကိုးကား
1912
မဂူရိုးရွာ၊ ဇရပ်ဆိပ်
မဂူရိုးရွာ၊ ဇရပ်ဆိပ်
ဒင်းမဲကုန်း
ဒင်းမဲကုန်း
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အာရှ-ပစိဖိတ် အလှမယ်
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အာရှ-ပစိဖိတ် အလှမယ်(Miss Asia Pacific International) သည်ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ မနီလာမြို့ အခြေစိုက် ရှေးကျသော အာရှအလှမယ်ပြိုင်ပွဲ ဖြစ်သည်။
သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီး
သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီး (Śuddhodana) သည် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ ဖခမည်းတော်ဖြစ်၏။ အဝန်းယူဇနာကိုးရာရှိသော မဇ္ဈိမဒေသတွင် သက္ကတိုင်း (Shakya) ကပိလဝတ်ပြည်ကြီး (Kapilvastu) ကို စိုးအုပ်ပိုင်သသောမင်းကြီး တစ်ပါးဖြစ်ပြီးလျှင် လူဝတ်ကြောင်ဘဝနှင့်ပင် ရဟန္တာဖြစ်၍ ပရိနိဗ္ဗာန်စံဝင်ခဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်ထူးလည်း ဖြစ်ပေသည်။ သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီး၏ အမျိုးအနွယ်အစဉ်အဆက်မှာ ဩက္ကာကရာဇ်မင်းမှစ၍ ဇယသေနမင်းအထိ ရှစ်သောင်းနှစ်ထောင်သောမင်းတို့သည် ကပိလဝတ်ပြည်ကြီး၌ မင်းပြုကြကုန်၏။ ထိုမင်းတို့တွင်အစဖြစ်သော ဩက္ကာ ကရာဇ်မင်းကြီး၏ ''သကြာဝတဘောကုမာရာ=အချင်းတို့ သားတော်တို့သည်စွမ်းနိုင်ကုန်စွ တကား''ဟူသော ဥဒါန်းကျူးရင့် မိန့်ခွန်းဆင့်သည်ကိုအစွဲပြု၍ သာကီဝင်မျိုးဟု ခေါ်ကြောင်းကို သုတ်သီလက္ခန်ပါဠိတော်၌ ဟောပြထားလေသည်။
ရှစ်သောင်းနှစ်ထောင်သော သာကီဝင်မင်းတို့၏ နောက်ဆုံးမင်းဖြစ်သော ဇယသေနမင်းမှ သားတော် သီဟဟနု၊ သမီးတော်ယသောဓရာ ဟူသော သားတော် သမီးတော်နှစ်ပါးကိုဖွားမြင်ခဲ့လေသည်။ ဇယသေန မင်း၏သားတော် သီဟဟနု( Sihahanu) နှင့်ဒေဝဒဟပြည် ဒေဝဒဟမင်း၏ သမီးတော် ကစ္စာနာတို့စုံဖက်ကြရာတွင် သားတော်သုဒ္ဓေါဒန၊ သက္ကောဒန၊ သုက္ကောဒန၊ ဓေါတောဒန၊ အမိတောဒန၊ သမီးတော် အမိတာ၊ ပါလိတာဟူသော သားတော်သမီးတော်ခုနစ်ပါးကိုဖွားမြင်ခဲ့လေသည်။ သီဟဟနုမင်းကြီး၏သားတော်သုဒ္ဓေါဒနနှင့် ဒေဝဒဟပြည် အဉ္ဇနမင်းကြီး၏သမီးတော် သိရီမဟာ မာယာတို့စုံဖက်ကြရာတွင် ဘုရားအလောင်းတော် သိဒ္ဓတ္ထမင်းသားကိုဖွားမြင်ခဲ့လေသည်။ ထိုကြောင့် သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီးအား ဘခမည်းတော်ဟူသောဂုဏ်ထူးဖြင့် ချီးကျူးခေါ်ဆိုရခြင်းဖြစ်လေသည်။
မယ်တော်မာယာ
သိဒ္ဓတ္ထမင်းသား
ထိုသုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီး၏အဋ္ဌုပ္ပတ္တိကိုဗုဒ္ဓဝင် မဟာဝင်စသောကျမ်းဂန်တို့မှထုတ်နုတ်၍ အကျဉ်း အားဖြင့်ပြဆိုပေအံ့။ သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီးသည် ဘုရားအလောင်းငယ်စဉ်အခါ ကာဠဒေဝီလရသေ့၏ ဦးထက်၌တက်၍ ခြေတော်အစုံတင်သည်ကိုမြင်၍ ဘုရားအလောင်းအား ဦးစွာပထမရှိခိုး၏။ ဇမ္ဗူ့သပြေပင်ရိပ်၌သိပ်ထား လေသော် သပြေပင်ရိပ်သည်မပြောင်းမရွှေ့ ပြကတေ့အတိုင်းတည်သည်ကို မြင်၍ဒုတိယအကြိမ်ရှိခိုး၏။ ဘုရားဖြစ်ပြီးနောက် ဆွေတော်မျိုးတော်တို့အားပြတော်မူသော ရေမီးအစုံတန်ခိုးပြာဋိဟာကိုမြင်၍ တတိယအကြိမ်ရှိခိုး၏။ သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီးသည် မြတ်စွာဘုရားကပိလဝတ်ပြည် နီဂြောဓာရုံကျောင်းတော်၌သီတင်းသုံးနေ တော်မူသောအခါ ရဟန္တာအပေါင်းနှစ်သောင်းနှင့်တကွ ကပိလဝတ်ပြည်တွင်းသို့ ဆွမ်းခံဝင်သည်ကိုမြင်၍ လျင်မြန်စွာ နန်းထက်က ဆင်းလာပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရားကိုရှိခိုးလျက် ''အရှင်ဘုရားအဘယ်ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့ကိုအရှက်ခွဲဘိသနည်း။ အကျွန်ုပ်တို့ အသမ္ဘိန္နခတ္တိယမင်းမျိုးသည်တောင်းစားရိုးမရှိ၊ ကြီးထ ဂုဏ်အင် ဆင်များ၊မြင်းများ ရွှေရထားဖြင့်သွားနေကျ ဖြစ်လျက် မရွံ့မရှက် အိုးခွက်လက်စွဲ မျက်နှာမွဲနှင့် အဘယ်ကြောင့် ဤကဲ့သို့ပြုပါသနည်း။
ဤမျှသောရဟန်းသံဃာတော်တို့အား ဆွမ်းကိုအကျွန်ုပ်မ တတ်နိုင်ဟု အမှတ်ထားတော်မူပါသလော''ဟုလျှောက်ထား၏။ မြတ်စွာဘုရားလည်း ခရီးလမ်းမ၏အလယ်၌ ရပ်တော်မူလျက်ပင် အိမ်စဉ်မပြတ်ဆွမ်းခံဝတ်ကားမချွတ်စေရ။ သမ္ဘုဒ္ဓတို့ဝံသနွယ်စစ်ကျင့်ရိုး ဖြစ်သည်ဟုမိန့်တော်မူပြီးလျှင် ဥတ္တိဋ္ဌေန နပ္ပမဇ္ဇေယျ၊ ဓမ္မံ သုစရိတံ စရေ။ ဓမ္မစာရီ သုခံ သေတိ၊အသ္မိံ လောကေ ပရမှိ စ။ ဟူသောဂါထာကိုဟောတော်မူ၏။
ထကြွလုံ့လရှိခြင်း၌မမေ့မလျော့ရာ၊ ကောင်းသောအကျင့်တရားကိုကျင့်ရာ၏။ တရားကိုကျင့်သော သူသည် ဤလောက၌၎င်း၊ တမလွန်လောက၌၎င်း၊ ချမ်းသာစွာနေရ၏။ (ဤကားဂါထာ၏ အဓိပ္ပာယ် တည်း။) ဤဂါထာ၏အဆုံး၌မင်းကြီးသည် သောတာပန်အဖြစ်သို့ ရောက်လေ၏။ ထိုမှတဖန် နန်းတော်သို့ရောက်သောအခါ · ဓမ္မံ့ စရေ သုစရိတံ၊ န နံ ဒုစ္စရိတံ စရေ။ ဓမ္မစာရီ သုခံ သေတိ၊ အသသ္မိံလောကေ ပရမှိစ။ ဟူသောဂါထာကို ဟောတော်မူ၏။ ကောင်းသောအကျင့်တရားကိုကျင့်ရာ၏။ မကောင်းသောအကျင့်တရားကိုမကျင့်ရာ။ တရားကို ကျင့်သောသူသည် ဤလောက၌၎င်း၊ တမလွန်လောက၌၎င်းချမ်းသာစွာနေရ၏။ (ဤကားဂါထာ၏ အဓိပ္ပာယ်တည်း)။ ဤဂါထာ၏အဆုံး၌ သကဒါဂါမ်အဖြစ်သို့ရောက်လေ၏။
သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီးသည် မြတ်စွာဘုရားအား အရှင်ဘုရား၊ အရှင်ဘုရားတို့၏ ဒုက္ကရစရိယာ ကျင့်တော်မူသောအခါ နတ်သားတဦးလာလတ်၍ အရှင်မင်း ကြီး၏သားသေလေပြီဟုပြောသော်လည်း မယုံကြည်ကြောင်း လျှောက်ထားသည်ကိုအကြောင်းပြု၍ မဟာဓမ္မပါလဇာတ်ကိုဟော်တော်မူ၏။ ဒေသနာ တော်အဆုံး၌ မင်းကြီးသည်အနာဂါမ်အဖြစ်သို့ရောက်လေ၏။ သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီးသည်မြေးတော်ရာဟုလာအား
ရှင်သာမဏေပြုသောအကြောင်းနှင့်စပ်၍ မြတ်စွာ ဘုရားအား အရှင်ဘုရား၊ သားမြေးတို့၌ချစ်ခြင်းသည်အပေါ်ရေ၊အတွင်းရေ၊ အသား၊အကြော၊အရိုးတို့ကို ဖြတ်၍ ရိုးတွင်းချင်ဆီသို့ထိရောက်ကာ တည်ရှိသည်။ အကျွန်ုပ်တောင်းပန်ပါသည်။ အမိအဘတို့ခွင့်မပြုသော သားကိုရှင်ရဟန်းမပြုပါလင့်ဟု လျှောက်ထားသည်ကို အကြောင်းပြု၍ မြတ်စွာဘုရားသည်· ''န ဘိက္ခဝေ အနနုညာတော မာတာပိတုယိ ပုတ္တော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော၊ ယော ပဗ္ဗာဇေယျ၊အာပတ္တိဒုက္ကဋဿ'' (အမိအဖတို့ခွင့်မပြုသောသားကို ရှင်ရဟန်းမပြုရ၊ ပြုလျှင်ဒုက္ကဋ်အာပတ်သင့်စေ) ဟု ပညတ်တော်မူ၏။ မြတ်စွာဘုရား ဝေသာလီပြည်သို့ရောက်၍ တစ်လကျော်ရှိသောအခါ ဘခမည်းတော်သုဒ္ဓေါဒန မင်းကြီးသည် ကြီးမားသည်းထန်စွာရောဂါကပ်လာကြောင်း လျှောက်ထားရန် အမတ်တစ်ယောက်စေလွှတ် လိုက်သဖြင့် မြတ်စွာဘုရားသည်ကပိလဝတ်ပြည်နိဂြောဓာရုံကျောင်းသို့ရောက် ၍ သုံးရက်မြောက်သော အခါ မင်းကြီးသည်ထီးဖြူအောက်၌ အသရေရှိသောအိပ်ယာဝယ် လျောင်းလျက်ဘုရားတရားတော်ကို နာယူစဉ်ပင် အရဟတ္တဖိုလ်သို့ရောက်၍ ပရိနိဗ္ဗာန်စံဝင်လေ၏။
မြတ်စွာဘုရားသည်ဘခမည်းတော် သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီး၏ အလောင်းတော်ကို ကောင်းမွန်တင့်တယ်စွာတန်းဆာစီရင်လျက် နန်းဥကင်အချက်ဝယ်စကြဝတေးမင်း၏ အလောင်းကို သင်္ဂြိုဟ်သောနည်းဖြင့်သင်္ဂြိုဟ် တော်မူပေသတည်း။
ထိန်ဘိုင်းရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ထိန်ဘိုင်းရွာ(Htingbaing)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ခကရန်းယန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၈၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခကရန်းယန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၉ ဦး၊ မ ၁၀၆ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၀၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အုံးပင်စုရွာ၊ ကျုံအီ
အုံးပင်စုရွာ၊ ကျုံအီ
ဘဲကုန်းရွာ၊ ကန်ကုန်း
ဘဲကုန်းရွာ၊ ကန်ကုန်း
ဘွဲ့သီချင်း
ဘွဲ့သီချင်း
ကြိုး၊ ဘွဲ့၊ သီချင်းခံ၊ ပတ်ပျိုး အစရှိသည့် မြန်မာသီချင်းကြီးများ၏ အမည်နာမအခေါ် အဝေါ် များအနက် ဘွဲ့ ဟူသော ဝေါဟာရမှာ တျာဘွဲ့၊ တျာသံဘွဲ့ ဟူသော ဝေါဟာရစကားကို အတို ကောက် ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲ ကြရာမှ ဆင်းသက်ပေါက်ပွားလာသော ဝေါဟာရဖြစ်လေသည်။
ရှေးသီချင်းများနှင့် စပ် လျဉ်း၍ မှတ်သားခဲ့ကြသော ရှေးပေပုရ ပိုက်များကို လေ့လာကြည့်ရှုမည် ဆိုပါက ဘွဲ့ ဟူ၍ အတိုကောက် ရေးသားသော အသုံးအနှုန်းများ အလွန်နည်းပါး လျက် တျာဘွဲ့၊ တျာသံဘွဲ့ ဟူ၍သာ သုံးနှုန်း ရေးသား ကြသည်ကို တွေ့ရှိရပေမည်။ သို့သော် ဆင်ဖြူရှင်မင်း လက်ထက်၊ စလင်းစာဆိုတော် ရွှေတောင်နန္ဒသူ ရေးသားခဲ့ သည့် ငွေတောင် ရေကန်၌ လူယဉ်လူကြွ၊ ဆိုသမျှမှာ၊ တေးတျာကြိုးဘွဲ့၊ တကဲ့မင်းသုံး၊ နှုတ်ယဉ်သည့် ထုံးမှာ နှလုံး မွေ့လျော်အံ့ ဟူ၍ သီကုံးစပ်ဆိုခဲ့သည်ကို ထောက်ထားလျက် ဘွဲ့ ဟူသော အတိုကောက် အသုံးအနှုန်းမှာလည်း မည်မျှ ရှေးကျသည်ကို ခန့်မှန်းနိုင်ပေသည်။ တျာဘွဲ့၏ အနက်အဓိပ္ပာယ်နှင့် စပ်လျဉ်းလျှင် တျာ ၏ အနက်မှာ တီးမှုတ်ခြင်းဖြစ်၍ ဘွဲ့ ၏အနက်မှာ ဖွဲ့ဖွဲ့နွဲ့နွဲ့တီးမှုတ်ခြင်း ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရရှိလေသည်။
ဘွဲ့သီချင်းများသည် ပုဂံခေတ်အခါလောက်ကပင် ပေါ်ပေါက်ထွန်းကား နေပြီဟု ယူဆရသည်။ ယခုခေတ် ကြွင်းကျန်ခဲ့သော ဘွဲ့သီချင်းများအနက်၊ သက္ကရာဇ် ၆၇၄ ခုနှစ်တွင် ပင်းယ၌ နန်းတက်တော်မူသော သီဟသူမင်း လက်ထက်တွင်ရေးသားသည်ဟု မိုးလှိုင်ကိုယ်တော် ပေမူတွင် တွေ့ရှိရသည့် အောက်ဖော်ပြပါ ဘွဲ့သီချင်းမှာ ရှေးအကျဆုံးဘွဲ့သီချင်းတစ်ပုဒ် ဟူ၍ ယူဆရသည်။
ရှေးကျသော ဘွဲ့သီချင်းများကို လေ့လာရာတွင် သက္ကရာဇ် ၇၂၆ ခုနှစ် အင်းဝသတိုးမင်းဖျား လက်ထက် အမည်မသိစာဆိုတော်တစ်ဦး ရေးသားခဲ့သည့် အောက်ဖော်ပြပါ ဘွဲ့သီချင်းမှာလည်း ရှေးအကျဆုံး ဘွဲ့သီချင်း တစ်ပုဒ်ပင် ဖြစ်သည်။
ဆိတ်စာငယ်လေ မှတ်တမဲ့။ ငြီးငွေ့၍သာ။ စက်မေ့ ရာ။ မှေးကာပျော်မိခဲ့သည်နှင့်လေ။ မင်းပျိုနွဲ့ငယ်ကို။ တကယ် နိုင်လို။ မြင်းညိုကြီးငယ်နှင့်။ ။ သူရောက်ကယ်ကြွဝင်။ ပျော်ရွှင်နှစ်သက်။ ယဉ်ပါလှတယ်မွေ့ရာ။ တစ်တောင်ထွာ အသာနွှဲ၍ စက်သည်နှင့်လေး။ ။ သည်ဖြစ်ချက်ကယ်ကြောင့်။ အိပ်မက်ကယ်နှင့်ပင်၊ ထင်ပြန် မိတော့သည်။ သည်ဖြစ်ချက် ကယ်ကြောင့်။ အိပ်မက်ကယ်နှင့်ပင်၊ ထင်ပြန်မိတော့သည်။ ။ အထက်ပါ ဘွဲ့သီချင်း စပ်ဆိုသီကုံးထားသော အပိုဒ် အနေအထားများကို လေ့လာစစ်ဆေးကြည့်ရှုမည် ဆိုပါက၊ ဝန်ကြီးပဒေသရာဇာနှင့် ဘွဲ့သီချင်းအလိုက် တေးသွားအပိုဒ်မျိုး အတိုင်း ထပ်တူထပ်မျှ စပ်ဆိုထားသည်ကို တွေ့ရှိရပေမည်။
ထို့ပြင် ဝန်ကြီးပဒေသရာဇာနှင့်တကွ ကုန်းဘောင်ခေတ် စာဆိုတော်များ စပ်ဆိုခဲ့သော မိုးဦးကာလ အစချီ တောင် တက်ပိန်းဝင် တျာဘွဲ့၊ ဥကင်ဘုံမြင့် စချီ ပလ္လင်ရှစ်ခန်းနှင့် ဥကင်တော်ဘွဲ့၊ မင်္ဂလာသီရိ အစချီမန္တလေးမြို့တော်ဘွဲ့စသည့် အချို့ဘွဲ့ သီချင်းမျိုးများ၏အလိုက်တေးသွားများမှာ မိမိတို့ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်ဖြင့် တီထွင် စပ်ဆိုထားသော ဘွဲ့သီချင်းများ မဟုတ်ဘဲ၊ ရှေးက ရေးသား စပ်ဆိုပြီးဖြစ်သော ဘွဲ့သီချင်းအလိုက် တေးသွားများကို ထပ်တူ လိုက်၍ အပိုဒ်များ တိုးချဲ့ထွင်လျက် ရေးသားခဲ့ကြောင်း သိသာ ထင်ရှားလေသည်။
ယနေ့ကျန်ရှိနေသော ဘွဲ့သီချင်းများအနက်လိုက် တေးသွားအားဖြင့် ဘွဲ့သီချင်း အမျိုးအစားများကို အကြမ်း ခွဲခြား ကြည့်မည်ဆိုပါက၊ (၁) မြဝတီ မင်းကြီးရေးသားခဲ့သော ဥကင်ဘုံမြင့် အစချီ ပလ္လင်ရှစ်ခန်း နှင့် ဥကင်တော်ဘွဲ့ သီချင်းအမျိုးအစား၊ (၂) ဂန္ဓမာတောင် အစချီ မဉ္စူသက နတ်ပန်းဘွဲ့သီချင်းအမျိုး အစား၊ (၃) သုံးထပ်ဘွဲ့သီချင်း အမျိုးအစားနှင့် (၄) ဝတ်တော်ရုံဘွဲ့သီချင်းအမျိုးအစားဟူ၍ ၄ မျိုးလောက်သာလျှင် တွေ့ရှိရပေသည်။ အချို့မြဝတီမင်းကြီး ရေးသားခဲ့သော ဘွဲ့သီချင်းလယ်တွင် ရတုည|ပ်၍ စပ်ဆိုခဲ့သည့် မန္တလာဘုံ အစချီ မန္တလေးဘွဲ့သီချင်းမျိုး၊ သီချင်း အလယ်တွင် သံထောက်ည|ပ်၍ စပ်ဆိုခဲ့သည့် 0x100သဘာ မင်္ဂလာ အစချီဘုန်းတော်ဘွဲ့သီချင်းမျိုးနှင့် သီချင်းအချတွင် သဖြန်ဖြင့်ချသည့် ဘွဲ့သီချင်းမျိုး သုံးလေးပုဒ် လောက်သာလျှင် အနည်းငယ် ထူးခြားစွာ စပ်ဆိုထားသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။
အထက်ပါ ဘွဲ့သီချင်းအမျိုးအစား ၄ မျိုးအနက်၊ သုံးထပ်ဘွဲ့သီချင်း အမျိုးအစားမှာ ဥကင်ဘုံမြင့် အစချီ ဘွဲ့ရိုးရိုး အမျိုးအစားနှင့် အလိုက်တေးသွားအားဖြင့် သိသိ သာသာ ကွဲပြားခြားနားအောင် စပ်ဆိုသီကုံးထားသော သဘော မျိုး မဟုတ်ဘဲ၊ ဘွဲ့ရိုးအက္ခရာအသံ ကာရန် ၂ လုံးရိုးနှင့် သုံးထပ်ဘွဲ့တို့၏ အချီနှင့် အချပိုဒ်များတွင် အက္ခရာအသံ ကာရန် အနေအထား ကွဲပြားခြားနားချက်ကို နှိုင်းရှည့်လေ့လာ ကြည့်မည် ဆိုပါက၊ သုံးထပ်ဘွဲ့သီချင်းအမျိုးအစား စပ်ဆို သီကုံးပုံကို ရိပ်စားနိုင်ပေမည်။ အချီပိုဒ်ဘွဲ့ရိုး သုံးထပ်ဘွဲ့
(၁)ဌင်ဘုံမြင့်၊ (၁)ရွှေဘုန်းပွင့်၊ နေနှုန်းမြင့်၊ (၂)သီဟာဘွေ၊ (၂)တောက်ထိန်ပြောင်၊ (၃)စိန်ကြောင်ရောင်လင်း၊(၃)မန်းဂီရီ-ဆန်းညီည|ိ (၄)သစ်မင်းယမနေ။ ။(၄)နန်းသီရိလက်ယာတောင်။ ။ အချပိုဒ်ဘွဲ့ရိုး သုံးထပ်ဘွဲ့
(၁) ဆောင်ဆောင်နန်းငယ်နှင့်(၁)ရွှေမိုးငဲ့-ငွေမိုး၊ (၂) လေးခန်းငယ်ဒီပါ၊ (၂)ထစ်ကြိုးငယ်ပဲ့တင်၊ (၃) ချုပ်ကာစိုးရလေ။ ။ (၃)ထက်ခွင်ကျင်းတော့သည်။ သုံးထပ်ဘွဲ့သီချင်းမျိုးများသည် အလောင်းဘုရား လက်ထက်ကပင် ထွန်းကားပေါ် ပေါက်နေပြီ ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။ ယနေ့ကျန်ရှိနေသော ဘွဲ့သီချင်း များနက်၊ ရွှေဘုန်းပွင့် - နေနှုန်းမြင့် အစချီအလောင်းဘုရား ယိုးဒယား ချီတော်မူမည့် အကြောင်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ သီကုံးထားသော ဘွဲ့သီချင်းနှင့် ရွှေဘုန်းတော်-နေနှုန်းလျော် အစချီ ဦးလွန်းပြေ ရေးသားစီကုံးခဲ့သော ဘွဲ့သီချင်း ၂ ပုဒ်လောက်သာလျှင် တွေ့ရှိ ရခြင်းအားဖြင့် သုံးထပ်ဘွဲ့သီချင်းများသည် ဘွဲ့ရိုးသီချင်းများ လောက် ခေတ်မစားဟု ယူဆရသည်။
ဝတ်တော်ရုံဘွဲ့သီချင်းများသည် အခြားဘွဲ့သီချင်း မျိုများနှင့် အလိုက် တေးသွားအားဖြင့် လုံးဝမတူ၊ တစ်မူ ကွဲပြား ခြားနားရုံမျှမက၊ သီချင်းအချီပိုဒ်များ၌ အများအားဖြင့် အခြားဘွဲ့သီချင်း အချီပိုဒ်မျိုးများကဲ့သို့အတွဲ့၂ ချက်စည်းမျိုး ဖြင့် မစဘဲ၊ ကြိုးသီချင်း အချီပိုဒ်များ၌ကဲ့သို့နရည်တစ်ချက် စည်းဖြင့် တစ်ခါတည်း စတင်သီဆို တီးမှုတ်ကြရသည်။
ထို့ကြောင့် ဝတ်တော်ရုံဘွဲ့သီချင်းများကို အချို့ပညာရှင်များက တစ်ချက်စည်းဖြင့် ကြိုးသီ ချင်းသဘောကဲ့သို့သီဆိုတီးမှုတ် သော အလေ့အထများ ထွန်းကားပေါ်ပေါက်လာခဲ့ရလေသည်။ ထို့ပြင် ဝတ်တော် ရုံဘွဲ့များ စပ်ဆိုသီကုံးကြရာ၌ သီချင်း အပိုဒ် တိုတိုတုတ်တုတ် စပ်ဆိုသီကုံးခဲ့ခြင်းမှာ အခြားဘွဲ့ သီချင်းများထက် ထူးခြားချက် တစ်ရပ်ပင် ဖြစ်လေသည်။
ဝတ်တော်ရုံ ဝေါဟာရ ခေါ်တွင်ခဲ့ခြင်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ခေါ်ပါယောင် နှင့် မျှော်ပါယောင်လေ အစချီ သီချင်းနှင့် တရေးမက သန်းကောင်၊ မိုးသောက်ထငယ်ကို အစချီ သီချင်း ၂ ပုဒ်ကို အထောက်အထားပြုလျက်၊ လှိုင်ထိပ် ခေါင်တင် မင်းသမီးသည် အိမ်ရှေ့မင်းသား အဆောင်တော်သို့ မကြွလာသဖြင့် စိန်ခြူးညာညောင်ဘောလယ်ရေးသားဆက်သွင်း သကဲ့သို့နန်းတွင်းသူ တစ်ဦးသည် အလည်ကြူးနေသော မိမိ ၏ လင်တော်မောင် အပြန်ကို စောင့်မျှော်နေရင်း၊ တစ်ကိုယ် တည်း အလွန်ချမ်းအေးလွန်းသဖြင့် အဝတ်များ အထပ်ထပ် ခြုံရရုံရသည့်အကြောင်း စပ်ဆိုသီကုံးဖွဲ့နွဲ့ရာမှ ဝတ်တော်ရုံ ဟူသော ဝေါဟာရ ထွန်းကား ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်ဟု ယူဆရသည်။ ယနေ့အထိ ရှေးဝတ်တော်ရုံဘွဲ့သီချင်း ၅ ပုဒ်လောက်သာလျှင် ရှာဖွေ တွေ့ရှိရသည်။ ဘွဲ့သီချင်းများ အနက် ဝတ်တော်ရုံဘွဲ့သီချင်း အမျိုးအစားသည် ရှေးအကျ ဆုံးဟူ၍ ယူဆရသည်။
ဘွဲ့သီချင်းများကို စပ်ဆို သီကုံးကြရာ၌ အခြားသီချင်း များ စပ်ဆိုကြသည့်နည်းတူ အကြောင်းရာမျိုးစုံတို့ကို ဖွဲ့နွဲ့ သီကုံး ရေးသားသည်ကို တွေ့ရှိရငြားသော်လည်း၊ ကုန်းဘောင် ခေတ် ဘွဲ့သီချင်းများသည် အများအားဖြင့် ဘုရင်နှင့် သက်ဆိုင်ရာ မင်းခမ်းမင်းနား ပွဲသဘင်များနှင့် ဘုရင့် အသုံးအဆောင် ပစ္စည်းများအကြောင်းအရာနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဥကင်တော်ဖွင့် အခမ်းအနားဘွဲ့၊ ပင်ရှစ်ခန်းနှင့် ဥကင်တော် ဘွဲ့၊ ထီးရှစ်စင်းဘွဲ့၊ လက်ယာမင်းခမ်း တော်ဘွဲ့၊ မင်းခမ်း တော်စုံဘွဲ့၊ မြို့တော်တံခါး ဆယ့်နှစ်ရပ်ဘွဲ့၊ လယ်ထွန်မင်္ဂလာ ဘွဲ့၊ နားထွင်းမင်္ဂလာဘွဲ့၊ ဆံထုံး တော်မင်္ဂလာဘွဲ့၊ သင်္ကြန်တော် ဘွဲ့၊ ရေသဘင်ဘွဲ့၊ ငါးသိုင်းဘွဲ့၊ မြင်းခင်းတော်ဘွဲ့၊ ဂူလီသဘင် မြင်းခင်းတော်ဘွဲ့၊ နတ်ကြီး ဆယ့်ငါးပါး ပူဇော်သဘင်ဘွဲ့၊ မှန်စီဆိုင်းဝိုင်းတော်ဘွဲ့၊ စောင်းတော်ဘွဲ့အစရှိသည့် ဘွဲ့သီချင်း မျိုးများ အများအပြား ထူးခြားစွာ စပ်ဆိုသီကုံးခဲ့ကြသည်ကို တွေ့ရှိရလေသည်။
စာဆိုတော် ဝန်ကြီးပဒေသရာဇာ၊ မြဝတီဝန်ကြီး၊ ပြင်စည်မင်းသား၊ ဦးလွန်းပြေ၊ မယ်လုပ်တို့သည် ဘွဲ့သီချင်း များ သီကုံးစပ်ဆိုရာတွင် ထူးခြားဆုံး စာဆိုတော်များဟု ဆိုရပေမည်။ ဝန်ကြီးပဒေသရာဇာ သီကုံးဖွဲ့ဆိုခဲ့ သော ဘွဲ့သီချင်းများမှာ ခင်းခမ်းမင်းနား အကြောင်းအရာများနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဖွဲ့ဆိုထားသော ဘွဲ့သီချင်းမျိုးများ မဟုတ်ဘဲ၊ ဆင်းရဲသား တောသူ တောင်သား၊ လယ်သမား၊ လှေထိုးသား၊ ထန်းတက်သမား စသည်များ၏ ဆင်းရဲပင်ပန်းကြီးစွာ ရှာဖွေ လုပ်ကိုင် စားသောက် နေထိုင်နေကြရသော ဘဝသရုပ်ဖော် အကြောင်းရာများကို ကွက်ကွက်ကွင်းကွင်း ဖွဲ့နွဲ့စပ်ဆိုခဲ့သည့် သီချင်းများသာ ဖြစ်လေသည်။ မြဝတီဝန်ကြီးသည် မင်းခမ်း မင်းနားနှင့် စပ်ဆိုင်သည့် ပွဲသဘင်အကြောင်း အရာများသာ မက၊ ဘုန်းတော်ဘွဲ့၊ မြို့ဘွဲ့၊ ကန်ဘွဲ့၊ ပန်းဘွဲ့၊ ရာသီဘွဲ့၊ အလွမ်း ဘွဲ့၊ မယ်ဘွဲ့စသည့် အကြောင်းအရာများနှင့် စပ်လျဉ်း ၍ စာဆိုတော်များအနက် ဘွဲ့သီချင်းများကို အများဆုံး သီကုံး စပ်ဆိုသွားခဲ့လေသည်။ ပြင်စည်မင်းသားနှင့် ဦးလွန်းပြေတို့မှာ ဘုန်းတော်ဘွဲ့၊ မင်းခမ်းမင်းနားဘွဲ့၊ မြို့တော် ဘွဲ့၊ ကန်ဘွဲ့ စသည့်အကြောင်းအရာမျိုးစုံ ဘွဲ့သီချင်းများ စပ်ဆိုခဲ့ကြသော် လည်း၊ မြဝတီဝန်ကြီး စပ်ဆိုခဲ့သော ဘွဲ့သီချင်းများနှင့် အရေ အတွက်အားဖြင့် နှိုင်းစားလျှင် အလွန်နည်းပါးလှသည်။
အမျိုးသမီး စာဆိုတော် မယ်လုပ် ရေးသား သီကုံးခဲ့သော ဘွဲ့သီချင်းများအနက်၊ မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းတော် ဘွဲ့သီချင်း ၃ ပုဒ်နှင့် ဓားသိုင်းဘွဲ့၄ ပုဒ်တို့မှာ အကြောင်းအရာများဖြင့် ထူးခြားစွာ စပ်ဆိုသီကုံးထားသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။
ငယ်တိုးဝန်၊ သံတော်ဆင့် ဦးအောင်ပန်း၊ ဦးမင်းအောင်၊ ဝတ်မြေဝန်တို့သည်လည်း ဘွဲ့သီချင်းများ အနည်းအကျဉ်း စပ်ဆိုသီကုံးခဲ့ကြသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။
ဘွဲ့သီချင်းများကို သီဆိုတီးမှုတ်မည် ဆိုပါက အဆိုတော် မသီဆိုမီ တွဲဖက်တီးမှုတ်မည့်သူက ဘွဲ့ခံ ဟုခေါ်သော တီးလုံးပထမ တီးမှုတ်လေ့ရှိသည်။ ဘွဲ့ခံ တီးလုံးဆုံးမှသာလျှင် သီဆိုသူက ဘွဲ့သီချင်းကို သီဆိုရသည်။ ဘွဲ့ရိုးသီချင်း မသီဆိုမီ တီးမှုတ်ရသော ဘွဲ့ခံတီးလုံးနှင့် ဝတ်တော်ရုံးဘွဲ့အမျိုးစား မသီဆိုမီ တီးမှုတ်ရသော ဘွဲ့ခံ တီးလုံးတို့သည် အလိုက်တေးသွားအားဖြင့် လည်းကောင်း၊ နရည်စည်းဝါးအားဖြင့် လည်းကောင်း ကွဲပြားခြားနား လှပေ သည်။ ဘွဲ့သီချင်း အပိုဒ်တစ်ပိုဒ် ဆုံးတိုင်း တီးမှုတ်ရသော အတောကို ဘွဲ့တော် ဟူ၍ သီးခြားခေါ်ဝေါ် သတ်မှတ်ထားရှိ လေသည်။ ဘွဲ့သီချင်းကို စောင်းဖြင့် သီဆိုတီးမှုတ်မည် ဆိုလျှင် သံရိုးသံစဉ်ဖြင့်သာလျှင်သီဆိုတီးမှုတ်လေ့ရှိသည်။ ဘွဲ့သီချင်း ဆုံးလျှင် ကြိုးသီချင်းကို ဆက်လက်သီဆို တီးမှုတ်လေ့ရှိသည်။
ယခုခေတ်အခါတွင် ဘွဲ့သီချင်းများကို အထူးသဖြင့် မင်္ဂလာ အခမ်းအနားများ၌သာလျှင် သီဆိုတီးမှုတ်လေ့ရှိကြသည်။
စံကားပင်ရင်းရွာ၊ စံကားပင်ရင်း
စံကားပင်ရင်းရွာ၊ စံကားပင်ရင်း
ခတိုရိဘူတာ
ခတိုရိဘူတာ  (香取駅 ခတိုရိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ချိဘခရိုင်၊ ခတိုရိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
ခတိုရိဘူတာကို ၁၉၃၁ နိုဝင်ဘာ ၁၀ ရက်နေ့က ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၆ ၌ ဘူတာအဆောက်အဦကို ပြန်လည်အစားထိုး တည်ဆောက်သည်။ ၁၉၈၇ ဧပြီ ၁ ရက်နေ့တွင် ဂျပန်မီးရထား အရှေ့ဘက် ကွန်ယက်လမ်းကြောင်း ချိတ်ဆက်ရာ၌ ပါဝင်လာသည်။
NGC 404
NGC 404 သည် စက်ကွင်းဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး အင်ဒရိုမီဒါ ကြယ်စုတန်းမှ အလင်းနှစ်သိန်းပေါင်း ၁၀ အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းအား ဝီလီယံ ဟာရှယ်မှ ၁၇၈၄ ခုနှစ်တွင် တယ်လီစကုပ်ငယ်ဖြင့် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ NGC 404 သည် Local Group ၏ အစွန်းတွင် တည်ရှိပြီး ဒြပ်ဆွဲအား သက်ရောက်မှုရှိသည်ဟု မထင်ရပေ။
ပန်ကေတုရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
ပန်ကေတုရွာ (Pangkaytu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ပန်ကေတုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၆၅၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်ကေတုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၁၃ ဦး၊ မ ၁၈၇၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၈၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြက်လျှာရွာ၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်
ကြက်လျှာရွာ (Kyethlyar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်၊ ကျောက်မှော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၆၉၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယင်းမာပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆရာညိန်း
အလင်္ကာကျော်စွာ စောင်းပညာရှင် ဆရာညိန်း
ခေတ်သစ် စောင်းပညာရှင် ဆရာညိန်းသည် ပြည်ခရိုင်၊ ပေါက်ခေါင်းမြို့နေ ပန်းထိမ်ဆရာကြီး အမှုခင်(ခေါ်)ဦးခင် နှင့် ဒေါ်မိမိ တို့မှ ၁၂၄၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဖွားမြင်သည့် သားဦးရတနာဖြစ်သည်။ အစ္စလာမ်ဘွဲ့အမည်မှာ အဗ်ဒူလ် ကရင်မ် ဖြစ်သည်။
ဖခင်ကြီး အမူခင်သည် ပန်းထိမ်လုပ်ငန်းဖြင့် အသက်မွေး ဝမ်းကျောင်းပြုသော်လည်း စောင်းပညာကို ထူးချွန်စွာ တတ်မြောက်သူ ဖြစ်သည်။ မင်းညီမင်းသားများအား စောင်းပညာကို သင်ကြားပေးသဖြင့် ဆုတော်လာဘ်တော်များ မကြာခဏ ချီးမြှင့်ခံရသည်။
အမူခင်သည် ပန်းထိမ်လုပ်ငန်း နားသည့်အချိန်များတွင် စောင်းကို တီးခတ်ပျော်မွေ့နေလေ့ရှိသည်။ ၇-နှစ်သားအရွယ်တွင် ဆရာညိန်းသည် ဖခင်၏စောင်းကို ယူတီးလေ့ရှိသဖြင့် ဖခင်ကြီးက သားငယ်မမီနိုင်သော ခပ်မြင့်မြင့် တစ်နေရာတွင်စောင်းကိုတင် ထားရသည်။ ဆရာညိန်းသည် ဖခင်ကြီး လစ်သည်နှင့် ကုလားထိုင်ပေါ်တွင် ခုံဆင့်ပြီး စောင်းကို ရအောင်ယူကာ တီးခတ်လေ့ရှိသည်။
ဆရာညိန်း၏ စောင်းဝါသနာ ထက်သန်မှုကို ဖခင်ကြီး သိရှိသည့် အခါ မိမိတပည့်များ စောင်းပညာ လာရောက် ဆည်းပူးချိန်တွင် သားငယ်ကို အနားတွင်ထိုင်၍ ပညာယူစေသည်။ စိတ်ဓာတ်ပြင်းပြသော ဆရာညိန်းသည် ဖခင်ထံမှ စောင်းပညာ အမွေကို စနစ်တကျ ခံယူနိုင်ခဲ့သည်။
ဆရာညိန်းသည် နိုင်ငံကျော်ဇာတ်မင်းသားကြီး ဦးဖိုးစိန်နှင့် ဦးစိန်ကတုံးတို့၏ ဇာတ်သဘင်များကိုလည်း မပြတ်ကြည့်ရှုသည်။ အပြော အဆို၊ အငို၊ အချီအချ၊ ကနည်းကဟန် ကကွက်၊ ဆိုင်းချက်စည်းဝါး တို့ကို လေ့လာသည်။ ဆိုင်းစုံ၊ ပတ္တလား၊ နှဲ၊ ပလွေ၊ မောင်း၊ ဆိုင်းပါ မကျန် တီးပုံတီးနည်းများကို အထူးစိတ်ဝင်စားစွာ မှတ်သားသည်။
မကြာမီ ဆရာညိန်းသည် သီချင်းကြီး၊ သီချင်းခံ၊ ဘွဲ့၊ ဘောလယ်၊ ဒွေးချိုး၊ လေးချိုး၊ တေးထပ်၊ ယိုးဒယားတို့ကိုပါ သံနေသံထား ဆီလျော် ခံ့ညားအောင် ရေးစပ်နိုင်သည်အထိ ကျွမ်းကျင်လာသည်။ မိဘများက ရန်ကုန်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့လာသောအခါ ဆရာညိန်းသည် ရန်ကုန်ရှိ ဂီတပညာရှင်ကြီး များထံမှ ဆက်လက်လေ့လာ ဆည်းပူးသည်။ အခြေခံ ခိုင်မာအောင် ကြိုးပမ်းသည်။ ဆရာညိန်း၏ အားထုတ်မှု၊ စောင်းပညာ ကျွမ်းကျင်မှုသတင်းသည် နယ်များသို့ ပျံ့နှံ့သွားသည်။ ဆရာညိန်းသည် ရှင်ပြုနားသ၊ ထိမ်းမြားမင်္ဂလာ၊ ပွဲနေပွဲထိုင်၊ ဂုဏ်ပြု ဧည့်ခံပွဲများပါမကျန် လက်ခံတီးရသည်။ ဆရာညိန်း၏ ပညာဂုဏ် တစ်ဟုန်ထိုး ကျော်ကြားသွားသည်။
ဆရာညိန်းသည် နိုင်ငံခြားမှလာသည့် ဂီတာကို မြန်မာတီးဟန်ဖြင့် တီးနိုင်စေရန် သံမှန်ကို လေးပေါက်ကြိုးဖြင့် ပြောင်းကာ မြန်မာဟန်ဖြင့် စတင်တီထွင်သူ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ရကန် ဦးတင်သည် မန္တလေးနှင့် သီပေါတွင် ဆရာညိန်းထံမှရသည့် ဂီတာကြိုး ညှိနည်းဖြင့် မြန်မာ သီချင်းကြီးများကို တီးနိုင် စွမ်းပြနိုင်ခဲ့သည်။ ဂီတာစိမ်းမောင်မှာ နောက်မှ ရကန် ဦးတင်ထံမှ ပညာရခဲ့သည်ဟု သိရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ ရှေးတယောထိုးနည်းမှ အနောက်နိုင်ငံ တယောပြားကို ထိုးနည်းအဖြစ် တီထွင်သူမှာလည်း ဆရာညိန်းပင်ဖြစ်သည်။ ဆရာညိန်းသည် စောင်းကြိုး ၁၃ ကြိုးမှ ၁၅ ကြိုးထိ တီထွင်သူဖြစ်သည်ဟု ဆရာ ဦးအောင်သန်းကဆိုသည်။ ၁၄ ကြိုးကို ပုလဲသံစဉ် ညှိ၍ မည်သည့်သီချင်းကိုမဆို ပုလဲသံစဉ်ဖြင့်ရအောင် တီးနိုင်သဖြင့် ပုလဲဝိဇ္ဖာ ဆရာညိန်း ဟုလည်းတွင်သည်။
ဆရာညိန်းသည် တူတော်သူ မောင်အေး(အလင်္ကာကျော်စွာ ရွှေပြည်အေး) တို့နှင့်အတူ သီပေါသို့ ရောက်ခဲ့သည်။
သီပေါ ဟော်နန်းတွင် စောင်းတီးလက်စွမ်းပြစေရာ ဟော်တွင်ရှိနေသော စောင်းဆရာကြီး ဣန္ဒာဒေဝ မောင်မောင်ကြီးက “ဆရာညိန်း စောင်းတီးနေပုံကို အံ့ဩမဆုံးဖြစ်ပြီး ပုလဲသံစဉ် တီးစွမ်းသူအနေနှင့် မိမိ၏တစ်သက်တွင် မတွေ့ဘူးသေးကြောင်း တအံ့တဩ ချီးကျူးခဲ့ကြောင်း ဒေါ်စောမြအေးကြည်ထံမှ ကြားသိရသည်။
ဆရာညိန်းသည် ရသမျှ ဂီတပညာကို ယူတတ်သကဲ့သို့ ရှိသမျှ ဂီတပညာကို ပေးတတ်သူဖြစ်သည်။ ဂီတဝိသောဓနီ ကျမ်းဖြစ်မြောက်ရေးအတွက် စောင်းဆရာကြီး မာမူမောင်မောင်လတ်ကို များစွာအထောက် အကူပြုခဲ့သည်ဟု သိရသည်။
တေးဂီတအနုပညာလောကတွင် ကျင်လည်နေသော ဆရာညိန်းသည် စန္ဒရား ဆရာကြီး ဦးနု၏နှမ မအုန်းပွင့်ကို နီးနီး ကပ်ကပ် စောင်းပညာ သင်ကြားပေးရင်း မအုန်းပွင့်နှင့် အကြောင်းပါသည်။ သားသမီး မထွန်းကားသဖြင့် ဦးနု၏ အငယ်ဆုံးသား နို့စို့အရွယ်ကလေးကို ချစ်ခင်တွယ်တာပြီး သားရင်းပမာ မွေးစားသည်။ ကလေးသည် ငယ်စဉ်က အေးလွန်းလှသောကြောင့် မောင်အေးဟု ဆရာညိန်းကိုယ်တိုင်က အမည်ပေးခဲ့သည်ဟု (မိုးသောက်ကြယ်မဂ္ဂဇင်း) တွင် ပခုက္ကူ ဦးဘတင်က တင်ပြထားသည်။
စွယ်စုံကျမ်းလာ အလင်္ကာကျော်စွာ ရွှေပြည်အေး အတ္ထုပတ္တိတွင် –
“ရွှေပြည်အေးကို မွေးကင်းစကပင် ရန်ကုန်အနောက်ပိုင်း ၄ လမ်းနေ ဦးနု၏ယောက်ဖနှင့် နှမဖြစ်သူ ဦးအောင်ဖြိုး ဒေါ်ခင်တို့က ဖခင်၏ နေ့နံနှင့်မသင့်ဎ ခေါ်ယူမွေးစားခဲ့သည်။ ရွှေပြည်အေး၏ မွေးစားဖခင် ဦးအောင်ဖြိုးအိမ်၌ ဦးအောင်ဖြိုး၏ နှမဖြစ်သူ ဒေါ်အုန်းပွင့်၏ခင်ပွန်း ဘိလပ်ပြန် စောင်းဆရာညိမ်း တို့လည်း အတူတကွနေထိုင်ကြရာ ရွှေပြည်အေးမှာ ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတ အနုပညာနှင့် ပွန်းတီးခဲ့ရသည်။ ငယ်စဉ် ၆ နှစ်သား အရွယ်ကပင် အကအခုန်ဝါသနာထုံသဖြင့် အဆိုရခက်သော ဖိုးစိန်နှင့်အောင်ဗလ တို့၏ သီချင်းများကို မထစ်မငေါ့ သီဆိုနိုင်လေသည်။
ကိုးနှစ်သားအရွယ် မင်းပွဲစိုးပွဲများ၌ စောင်းဆရာညိမ်း၊ စန္ဒရား ဦးဘလတ်၊ ဦးသာဒင်စသည့် ဂီတပညာရှင်ကြီးများ သီဆို တီးမှုတ်သော တူရိယာဝိုင်းတွင် သီချင်းကြီး သီချင်းခန့်များကို ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် သီဆိုနိုင်သဖြင့် ကလေးအဆိုတော် တင်မောင်အေး အမည်ဖြင့် လူသိများခဲ့သည်။
ရွှေပြည်အေးသည် စောင်းဆရာညိမ်း၊ တယောဘရီ၊ ရကန်ဦးတင်စသည့် ပညာရှင်များထံမှ တွေ့မြင် မှတ်သား သင်ကြားရာ ၁၀ နှစ်သား အရွယ်မှာပင် တယောထိုးကောင်းစွာ တတ်ကျွမ်းခဲ့သည်။ ၁၃ နှစ်သားတွင် မွေးစားဖခင်မိခင်များ ကွယ်လွန်သွားသော်လည်း စောင်းဆရာညိန်းနှင့် ဇနီးတို့က သား အဖြစ်ဆက်လက် မွေးစားသည်။ ဆရာညိန်းသည် မြန်မာ့ တူရိယာ ဂီတပညာရှင်များကို ချီးမြဩင့်အားပေးနေသော သီပေါ စော်ဘွားကြီး ဆာစော ချယ်ထံသို့ သွားရောက်သည့်အခါ သား တပည့်ရွှေပြည်အေးကို ခေါ်ဆောင်သွား၍ စော်ဘွားကတော် ဒေါ်စောမြအေးကြည်ထံတွင် သီချင်းကြီး၊ သီချင်းခန့်၊ ကြိုးသီချင်းများကို သင်ကြားစေခဲ့သည်။ ရွှေပြည်အေးအား ငယ်စဉ်ကပင် မိဘများက စိန်ဂျွန်း အထက်တန်းကျောင်း၌ အပ်နှံပညာသင်ကြားပေးသော် လည်း အဋ္ဌမတန်းအထိသာ ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး ဂီတနယ်တွင်သာ ပျော်မွေ့ခဲ့သည်” ဟု ဖော်ပြပါရှိသည်။
ဦးဘတင်အဆိုအရ ဆရာညိန်း၏ဇနီးသည် ဦးနု၏နှမ ဒေါ်အုန်းဖြစ်ပြီး ဆရာညိန်းသည် ရွှေပြည်အေးကို မွေးစကပင် မွေးစားသည် ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ စွယ်စုံကျမ်းလာ ရွှေပြည်အေး အတ္ထုပတ္တိ အရ ဆရာညိန်း၏ ဇနီးမှာ ဦးနု၏ ယောက်ဖဖြစ်သူဦးအောင်ဖြိုး၏နှမ ဒေါ်အုန်းပွင့်ဖြစ်ပြီး ရွှေပြည်အေး ၁၃ နှစ်သားအရွယ် မူလမွေးစားမိဘများ ကွယ်လွန်ချိန်မှ ဆရာညိန်းနှင့် ဇနီးတို့က သားအဖြစ် ဆက်လက်မွေးစားသည်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
စာပေဗိမာန်ထုတ် မြန်မာ့စောင်း ဒုတိယတွဲတွင် ဖော်ပြထားချက်များနှင့် လုံးဝကွဲလွဲပါသည်။
ဆရာညိန်းသည် အားလပ်သည့် အချိန်များတွင် အနားမနေဘဲ မြန်မာ သမားတော်ကြီးများထံ မြန်မာ့ ဗိန္နောဆေးပညာကို ဆည်းပူးသည်။ မြန်မာ့ဆေးကျမ်းများဖြစ်သော နရသုခိ၊ နရမာလာ၊ နရတန်ဆောင် စသော ဆေးပညာကို ကျွမ်းသည်။ ရောဂါများကို ပိုင်နိုင်စွာကုသနိုင်သဖြင့် ဝေဒနာရှင်များက ဆရာညိန်းကို အားထားယုံကြည်ကြသည်။
ပဉ္စမမြောက် ဂျော့ဘုရင် နန်းတက်ပွဲကျင်းပသည့် ၁၉၁၀ ခုနှစ်တွင် အသုံးတော်ခံရန် အင်ပါယာတစ်ဝန်းရှိ ဂီတအနုပညာ သည်များအား ဖိတ်ကြားသည်။ ဤတွင် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု ဂီတအနုပညာသည် ဆရာညိန်းလိုက် ပါရသည်။ (အင်္ဂလန်နိုင်ငံ)တွင် ဆရာညိန်းက မြန်မာ့စောင်းကို လက်စွမ်းပြ တီးခတ်ရာ အတိုင်းတိုင်း အပြည်ပြည်က လာရောက်လာသူ အပေါင်းက အထူးချီးကျူး ဩဘာပေးကြသည်။ ထိုပွဲတွင် ဆရာညိန်းသည် မြန်မာ့ဓလေ့ ထုံးစံအတိုင်း ခေါင်းပေါင်းဆံစ ဖော်ပေါင်းသည်။ မြန်မာ့ဝတ်စား တန်ဆာ ရင်ဖုံးအကျီနှင့် တောင်ရှည် ပုဆိုးကို သပ်ရပ်စွာ ဆင်မြန်းသည်။ နိုင်ငံခြားပရိသတ် အပေါင်းက တအံ့တဩ ကြည့်ရှုကြသည်။ ဆရာ့ပုံတူ ပန်းချီလာဆွဲသူတို့ များလှသဖြင့် ပုံဆွဲချိန်တစ်ခု သတ်မှတ်ပေးရသည်။
နိုင်ငံရပ်ခြားတွင် ဆရာညိန်းသည် မန္တလေးမြို့က ဦးဘ ဒေါ်မေတို့၏ သားကြီး၊ အင်္ဂလန်သို့ ပညာတော်သင် ရောက်နေသူ တူတော်မောင် ကိုဆက်၏ မိတ်ဆက်ပေးမှုဖြင့် စကော့လူမျိုး ဆရာဝန်တစ်ဦး၏ သမီးလေး နှင့်ဆုံသည်။ ကိုဆက်သည် နောင်အခါ ဆေးပါရဂူကြီး ဖြစ်လာသည်။ မိခင်ဒေါ်မေသည် ဆရာညိန်း၏ အစ်မတော်သည်။ စကော့ ဆရာဝန် သမီးလေးသည်သွေးလေ ချောက်ချားပြီး စိတ္တဇပမာ ခံစားနေရသည့် ဝေဒနာသည် ဖြစ်သည်။ ဆရာညိန်းက မြန်မာ့နည်း မြန်မာ့ဟန်ဖြင့် သွေးလေ၊ သလိပ် သည်းခြေစသည်ဖြင့် ခွဲခြားပြီး ဆေးတိုက်ကျွေးသည်။ ဆရာသည် စိတ်ပညာဖြင့် ရောဂါကိုကုသရာ၌ တူရိယာနှင့် ကုသည့်နည်းကို အထူး ယုံကြည်သည်။ မိမိစောင်းကို သာယာနာပျော်ဖွယ် တီးခတ်ပြသည်။ ဝေဒနာရှင်သည် စောင်းသံတွင် စိတ်ညွတ်နူးပြီး ရောဂါ တဖြည်းဖြည်း ပျောက်ကင်းသွားသည်။ ဤသတင်းကို ကြားရသူအပေါင်းက တအံ့တဩ ဖြစ်ကုန်ကြရသည်။ နောက်ထပ်လည်း အလားတူ ဝေဒနာရှင်နှစ်ဦးကို ဆက်လက် ကုသအောင်မြင်သည်။ အံ့ဩဖွယ် မြန်မာ့ကုထုံးကို ချီးကျူး သည့်အနဖြေင့် ဆရာဝန်ကြီးများအသင်းက ဆရာညိန်းအား Mental Specialist စိတ်ပညာ အထူးကုဘွဲ့ ချီးမြှင့်သည်။
ဆရာကြီးထံ ပညာသင်ကြား ဆည်းပူးခဲ့ကြသူများတွင် ပြည်မြို့ နဝင်းရပ် တူရိယာဆရာကြီး ဦးမောင်လေး ဂီတာ ဦးစိန်းမောင်၊ အလင်္ကာကျော်စွာ ရွှေပြည်အေး၊ ဒေါ်အေးမိ၊ သင်္ချာပါမောက္ခ ဦးအောင်လှ၏ ဇနီး ဒေါ်မေသန်းစသည့် မြန်မာအနုပညာ မြတ်နိုးသူများ ပါဝင်သည်။
ဆရာညိန်းသည် ဇနီးသည် ကွယ်လွန်သော် နောက်ထပ် မွေးစားသားတစ်ဦးဖြစ်သည့် တူဝမ်းကွဲတော်သူ ဗလညိမ်းနှင့်အတူ ရန်ကုန်၊ ကျောက်မြောင်းရပ်တွင် နေထိုင်သည်။ မြန်မာ့တိုင်းရင်းဆေး ပညာဖြင့် ဝေဒနာသည်များအား စေတနာဖြင့် ဆေးကုသပေး သည်။ ဗလညိမ်းသည် စောင်းတီးသာမက အဆိုအကတွင်လည်း အလွန်တော်သည်။ စောင်းတီးရာတွင် ဆရာ့နည်းတူ (စောင်းအခေါ်) လက်ညှိကောင်းသူဖြစ်သည်ဟု သိရသည်။
ထိုစဉ် ကိုလံဘီယာဓာတ်ပြား ကုမ္မဏီက ဆက်သွယ်လာသဖြင့် ပရိသတ်အများ ကြိုက်နှစ်သက်ကြသည့် ပုလဲပေါက်ပါသည့် သီချင်းများကို တီး၍ ဓာတ်ပြားသွင်းပေးခဲ့သည်။ ဆရာညိန်း ဝင်ငွေကောင်းခဲ့သည်ဟု သိရသည်။
ဆရာညိန်းသည် မြန်မာ့တူရိယာ ရိုးရာမပျက်ရန် ပန်တျာမူမှန် ညှိနှိုင်းရေးအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဂီတမူမှန် ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းကို ဆောင်ရွက်သဖြင့် အလင်္ကာကျော်စွာဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။
ဆရာညိန်းသည် အသက် ၈၀ ကျော်အရွယ်ရောက် သော်လည်း မျက်စိကောင်းသည်။ (မျက်မှန်မပါဘဲ) စာကိုဖတ်နိုင်သည်။ သွားခိုင်ခံ့သည်။ ကွမ်းသီးကို ညက်အောင်ဝါးနိုင်သည်။ သက်လုံကောင်းသည်။ ခရီးရှည် လမ်းလျှောက်နိုင်သည်။ ဆံပင်အနည်းငယ်ဖြူ သည်မှအပ ကျန်းမာရေး ကောင်းသဖြင့် သမားတော်ကြီး ပီသသည်ဟု ဆိုကြသည်။
ဆရာညိန်းတွင် ဒေါ်ရီနှင့် ဒေါ်ရန်ဟူ၍ မွေးချင်းနှစ်ဦးရှိသည်။ ဒေါ်ရီ၏သမီး မအမာစီနှင့် ဒေါ်ရီ၏သား မဂိုလမ်းယူနီဗာဆယ် ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင် ကိုခင်ထွန်းတို့က အိုမင်းပြီဖြစ်သော ဆရာညိန်းအား မိမိတို့ စောင့်ရှောက်လို သဖြင့် မိမိတို့နှင့်အတူ လိုက်နေရန်ခေါ်ဖူး သည်။ ဆရာညိန်းက တပည့်တပန်းများနှင့် နေရသည်က မိမိဘဝ အေးချမ်းကြောင်း၊ ချမ်းသာကြောင်းဖြင့် ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။
ဤတွင် တူမဖြစ်သူက ဆရာညိန်း အလ္လာဟ်အမိန့်ခံလျှင် ကြုံတွေ့နိုင်မည့် ဘာသာရေး အခက်အခဲကို အရဲစွန့်ကာထောက်ပြ ပြောဆိုသည်။ ဆရာညိန်းကမိမိတွင် ယုံကြည်ချက်အပြည့်အဝရှိသည်။ နမာဇ်ဝတ်ပြုသည်။ ရိုဇာဥပုသ်သီလ စောင့်ထိန်းသည်။ တစဗီ စိပ်ပုတီးနှင့် တရားဘာဝနာပွားနေသည်။ မိမိအကြောင်းမသိ၍ စိုးရိမ်နကြေသည်။ မိမိသည် မွတ်စလင်ပီသသူ တစ်ဦးဖြစ်ကြောင်း မှတ်သားပါဟု တပည့်များ ရှေ့မှောက်တွင် စိတ်အားထက်သန်စွာ ပြောဆိုခဲ့ကြောင်းသိရသည်။
ဗမာမွတ်စလင်မ် စာစောင်တွင် အတွဲ ၁၊ အမှတ်၂တွင် ဆရာညိန်း အကြောင်းတင်ပြသူ ဖျောက်ဆိပ်က ဆရာ၏နှမ ဒေါ်ရီရီ၏ အကြိမ်ကြိမ် မေတ္တာရပ်ခံချက်အရ မိမိကိုယ်တိုင် တပည့်တပန်းများရှေ့တွင် အရဲစွန့်ကာ မေးရာ -“မင်းက ငါ့ထက် အီမန်မြဲတယ်လို့ ထင်သလား၊ ငါ့အစ္စလာမ့် စိတ်ဓာတ်ဟာ မင်းတို့လို အပျော့စားမဟုတ်ဘူး။ ဒါပေမဲ့ငါက မာအ့ရေဖတ် သမားဆိုတော့ မင်းတို့ ဘာ နားလည်မလဲ” ဟု ပြန်ပြောခံရကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
ပုလဲကုန်းရွာ၊ ကန်ကုန်း
ပုလဲကုန်းရွာ၊ ကန်ကုန်း
ပါခါးရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်
ပါခါးရွာ (Parhkar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ ကုရင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၈၃၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုရင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၉၁ ဦး၊ မ ၁၇၉၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၅၈၁ ဦးနေထိုင်သည်။
လဟာတကောဆင်အိုင်
လဟာတကောဆင်အိုင်
မြေလူးညို
မြေလူးညို (Long-tailed Thrush) သည် ဟိမဝန္တာတောင်တန်း အရှေ့ပိုင်း၊ တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်ပိုင်းတို့တွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည့် ငှက်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘူတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
လုံဆန်းရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
လုံဆန်းရွာ (Longsang)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ ယောင်နောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၈၅၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သာယာစုရွာ၊ ကျုံအီ
သာယာစုရွာ၊ ကျုံအီ
အုန်းပင်စုရွာ၊ ဇရပ်ဆိပ်
အုန်းပင်စုရွာ၊ ဇရပ်ဆိပ်
ဝက်စုရွာ၊ ကန်ကုန်း
ဝက်စုရွာ၊ ကန်ကုန်း
ဒန်ညုမြစ်
ဒန်းညုမြစ်သည် ဥရောပတိုက်တွင် တည်ရှိသည်။ ဗော်လ်ဂါ မြစ်ပြီးလျှင် ဥရောပတိုက်၏ ဒုတိယအရှည်ဆုံးမြစ်ကြီးတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဂျာမနီနိုင်ငံ၏ တောနက်ကြီးမှ မြစ်ဖျားခံလာသော မြစ်လက်တက်များမှတဆင့် ဂျာမနီနိုင်ငံ၏ မြို့တစ်ခုဖြစ်သော Donaueschingen မြို့တွင် ပေါင်းဆုံကြသည်။ ထိုမှတဆင့် အရှေ့ဘက်သို့ ၂၈၅၀ ခန့် ( ၁၇၇၁ မိုင် ) ခန့် ဥရောပတိုက်ရှိ မြို့ကြီး ၄မြို့ကို ဖြတ်သန်းပြီး ရူမေးနီးယားနိုင်ငံ နှင့် ယူကရိန်းနိုင်ငံ ကို ပိုင်းခြားပြီး ဒန်းညုမြစ်အဖြစ် ပင်လယ်နက်အတွင်းသို့ စီးဝင်လေသည်။
ကံကြီးကုန်း
ကံကြီးကုန်း
ခတိုဘူတာ
ခတိုဘူတာ  (加斗駅 ခတို - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖုခုအိခရိုင်၊ အိုဘမမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
မြဦးအိုင်ရွာ၊ ကန်ကုန်း
မြဦးအိုင်ရွာ၊ ကန်ကုန်း
လေရိန်း (ခ)ရွာ၊ မတူပီမြို့နယ်
လေရိန်း (ခ)ရွာ(Leiringb)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ မတူပီမြို့နယ်၊ လေရိန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၀၂၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လေရိန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၃ ဦး၊ မ ၁၈၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတူပီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နတ်တော်ရွာ၊ ဇရပ်ဆိပ်
နတ်တော်ရွာ၊ ဇရပ်ဆိပ်
ညောင်ပင်သာရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
ညောင်ပင်သာရွာ (Nyaungpinthar)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ သပြေပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၃၄၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သပြေပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၈၀ ဦး၊ မ ၇၂၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျွန်းပေါ်ရွာ၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်
ကျွန်းပေါ်ရွာ (Kyunpaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်၊ ကျောက်မှော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၇၀၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယင်းမာပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်ဒိန်ဂါးရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
အင်ဒိန်ဂါးရွာ(Indinggar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ခကရန်းယန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၈၁၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခကရန်းယန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၉ ဦး၊ မ ၁၀၆ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၀၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကုက္ကိုကန်ရွာ၊ တံတားဦးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တံတားဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြေလူးခေါင်းနီ
မြေလူးခေါင်းနီ (Orange-Headed Thrush) သည် အိန္ဒိယတိုက်ငယ်နှင့် အရှေ့တောင်အာရှတွင် အတွေ့များသည့် ငှက်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဟိမဝန္တာတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
လိန်ကုန်းရွာ၊ ကန်ကုန်း
လိန်ကုန်းရွာ၊ ကန်ကုန်း
ရွှေစန်းသစ်ရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖယ်ခုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပေါ်တူဂီဘာသာစကား
ပေါ်တူဂီဘာသာစကား(português သို့မဟုတ် အပြည့်အစုံအားဖြင့် língua portuguesa) သည် ဥရောပတိုက်၊ အိုက်ဘေးရီးယန်းကျွန်းဆွယ်ပေါ်တွင် ပေါ်ထွန်းခဲ့သော ရိုမန်ဘာသာစကား(Romance language)ဖြစ်သည်။ ထိုဘာသာစကားသည် ပေါ်တူဂီနိုင်ငံ၊ အင်ဂိုလာနိုင်ငံ၊ မိုဇမ်ဘစ်နိုင်ငံ၊ ဂင်းနီဗစ်ဆောနိုင်ငံ၊ ကိတ်ဗာဒီနိုင်ငံ၊ ဆောင်တူမေးနှင့် ပရင်စီပီနိုင်ငံနှင့် ဘရာဇီးနိုင်ငံတို့တွင် တခုတည်းသော တရားဝင်ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး အရှေ့တီမောနိုင်ငံ၊ အီကွေတာဂီနီနိုင်ငံ နှင့် မကာအိုဒေသတို့တွင် တွဲဖက်တရားဝင်ဘာသာစကားဖြစ်သည်။ ပေါ်တူဂီစကားပြော လူပုဂ္ဂိုလ် သို့မဟုတ် နိုင်ငံကို "လူဆိုဖုန်း"(lusófono) ဟု ရည်ညွှန်းကြသည်။။ ကိုလိုနီခေတ်တွင် နယ်မြေချဲ့ထွင်ခြင်း၏ အကျိုးရလဒ်များအဖြစ် ပေါ်တူဂီ ယဉ်ကျေးမှုတည်ရှိနေခြင်းနှင့် ပေါ်တူဂီဘာသာနှောပြောသူများကို ကမ္ဘာအနှံ့တွင် တွေ့ရသည်။ ပေါ်တူဂီဘာသာစကားသည် အလယ်ခေတ်နိုင်ငံဖြစ်သော ဂါလိလဲပြည်(Kingdom of Galicia) နှင့် ပေါ်တူဂီကောင်တီတို့တွင် ပြောဆိုသည် ဗူဂါ-လက်တင်(Vulgar Latin )၏ များစွာသော ဘာသာစကားခွဲများမှ ပြောင်းလဲဖြစ်ပေါ်သည့် အိုင်ဘီရို-ရိုမန်အုပ်စုတွင်ပါဝင်ပြီး အချို့သော ဆဲလ်တစ်ဝါစဿရဗေဒနှင့် ဝေါဟာရတို့ ပါဝင်သည်။
ကျုံအီရွာ၊ ကျုံအီ
ကျုံအီရွာ၊ ကျုံအီ
နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၆
ကိုးကား
November 1986
ဘောလကွတ်
ဘောလကွတ်
ပလို့တောင်ရွာ၊ ဇရပ်ဆိပ်
ပလို့တောင်ရွာ၊ ဇရပ်ဆိပ်
နုံးတန်းရွာ၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်
နုံးတန်းရွာ (Nonetan)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်၊ ကျောက်မှော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၆၉၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယင်းမာပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝါးရုံကုန်းရွာသစ်ရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ဝါးရုံကုန်းရွာသစ်ရွာ (Waryonkoneywarthit)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ လက်ပံပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၉၃၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လက်ပံပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၃၆ ဦး၊ မ ၂၃၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၃၀၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လေဆင်းရွာ၊ မတူပီမြို့နယ်
လေဆင်းရွာ(Leising)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ မတူပီမြို့နယ်၊ လေဆင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၀၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လေဆင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၅ ဦး၊ မ ၂၂၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတူပီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အမေရိကန်ထိတ်လန့်ပုံပြင်
အမေရိကန်ထိတ်လန့်ပုံပြင် (American Horror Story) Ryan Murphy နှင့် Brad Falchuk တို့ကတီဗီကွန်ယက် FX အတွက်ဖန်တီးထားသောအမေရိကန်မနုဿဗေဒဆိုင်ရာထိတ်လန့်ဖွယ်ရုပ်မြင်သံကြားဇာတ်လမ်းတွဲဖြစ်သည်။ ရာသီတစ်ခုစီသည်ကွဲပြားခြားနားသောဇာတ်ကောင်များနှင့်ဆက်တင်များနှင့်၎င်း၏ "အစ၊ အလယ်နှင့်အဆုံး" တို့နှင့်အတူဇာတ်လမ်းလိုင်းတစ်ခုအပြီးတွင် ကိုယ်ပိုင်သီးသန့်ထည့်သွင်းထားသောအသေးအဖွဲများအဖြစ်ကိုယ်ဝန်ဆောင်သည်။ ရာသီတစ်ခုစီ၏အချို့သောအစိတ်အပိုင်းများသည်ဖြစ်ရပ်မှန်များမှအားနည်းစွာလှုံ့ဆော်ခံရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်မြင်သံကြား ဇာတ်လမ်းတွဲများ ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ်ဘာသာ တီဗွီဇာတ်လမ်းတွဲ အစီစဉ်
Musée d'Orsay
အော်ဆေးပြတိုက် သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ ပဲရစ်မြို့ တွင် တည်ရှိသော ပြတိုက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကံကုန်းရွာ၊ ကန်ကုန်း
ကံကုန်းရွာ၊ ကန်ကုန်း
ဥယျာဉ် (အရှေ့)ရွာ၊ ကြောင်ယာတော
ဥယျာဉ် (အရှေ့)ရွာ (Uyin(East))သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ ကြောင်ယာတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၁၆၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကြောင်ယာတောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၀၆ ဦး၊ မ ၁၄၄၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၄၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စာမဲ
စာမဲ (Hypothymis azurea) သည် သီရိလင်္ကာ၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရသောငှက်ဖြစ်သည်။ စာမဲငှက်တွင် မျိုးစိတ်ခွဲပေါင်း ၂၀ ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
မအူကုန်းရွာ၊ ဇရပ်ဆိပ်
မအူကုန်းရွာ၊ ဇရပ်ဆိပ်
ဆင်ဖြူရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်
ဆင်ဖြူရွာ (Sinhpyu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ ကုရင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၈၃၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုရင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၉၁ ဦး၊ မ ၁၇၉၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၅၈၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖယ်ခုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခတရှိမိုဘူတာ
ခတရှိမိုဘူတာ  (堅下駅 ခတရှိမို - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာခရိုင်၊ ခရှိဝရမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရိုးလေး
ရိုးလေး
ဆယ်လ်ဗီယို ဘာလူစကိုနီ
၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားခဲ့ သော ဆီဗီယို ဘာလူစကိုနီ (Silvio Berlusconi) သည် အီတလီ နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး၊ လက်ရှိတွင် အီတလီဝန်ကြီးချူပ် ဖြစ်ပြီး အောင်မြင်ကြော်ကြားသော စွန့်ဦးတီထွင် စီးပွားရေးသမားတစ်ဦး လည်း ဖြစ်သည်။ သူ့ကို အခြားနာမည်တစ်မျိုးဖြစ်သည့် “အများအကျိုးဆောင်သူ(Cavaliere)” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် နာမည်လည်း ရှိသေးသည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် သူရရှိခဲ့သည့် သူရဲကောင်းဘွဲ့ထူး ကို အမှီ ပြု၍ မှည့်ခေါ်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။
သူသည် အီတလီ၏ ဒုတိယသက်တမ်း အရှည်ကြာဆုံး ဝန်ကြီးချူပ် ဖြစ်သည်။ ယင်းရာထူးကို ၁၉၉၄ မှ ၁၉၉၅ ခုနှစ်အထိ၊ ၂၀၀၁ မှ ၂၀၀၆ ခုနှစ်အထိ၊ ၂၀၀၈ ခုနှစ်မှ လက်ရှိ၂၀၁ဝ အတွင်း ဟူ၍ အချိန်ကာလသုံးခု၌ ထမ်းဆောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံရေးဘာသာရပ် နှင့် ပြောရလျှင်တော့ ဘာလူစကိုနီ သည် လေးကြိမ်တိုင်တိုင် ကြမ်းကြိမ်ဆိုခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ အကြောင်းရင်းမှာ အစိုးရ အုပ်ချူပ်ရေးယန်တရား ပြန်လည်ပြောင်းရွှေ့ချထားချိန် ဘာလူစကိုနီ လက်ထက်၂၀၀၅ ခုနှစ် တွင် အစိုးရအုပ်ချူပ်ရေးယန္တရားသစ်သည် ပြည်သူမှ အမှန်တကယ် ကြည်ညိုပြီးပေးသည့် မဲ များရရှိလို၍ ထပ်မံ ကျမ်းကျိန်ခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဘာလူစကိုနီ သည် လွတ်လပ်သည့် နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများကို အဓိက ဦးစားပေးသည့် ဗဟို-လက်ယာယိမ်း ပါတီ ကို ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ပါတီ ခေါင်းဆောင်လည်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၉ နိုဝင်ဘာတွင် သူသည် G8 နိုင်ငံများတွင် သက်တမ်း အရှည်ကြာဆုံး နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင် ဖြစ်သည်။ ၂၀၁ဝ တွင် Forbes မဂ္ဂဇင်းကြီးက ဘာလူစကိုနီ အား အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၉ဘီလျံ ပိုင်ဆိုင်မှုဖြင့် ကမ္ဘာ့အချမ်းသာဆုံး နံပါတ် ၇၄ နေရာ တွင် ထားခဲ့သည်။
ဘာလူစကိုနီ ၏ နိုင်ငံရေးအတက်သည် လျင်မြန်သော်လည်း အငြင်းပွားစရာ အချက်များနှင့်လည်း ပြည့်နှက်နေသည်ကို တွေ့ရသည်။ ပထမအကြိမ် ပါလီမန်အမတ်အဖြစ် အရွေးခံရပြီး၊ ၁၉၉၄ မတ်လ ကြားဖြတ်ပါလီမန်ရွေးကောက်ပွဲများ အပြီးတွင် ဝန်ကြီးချူပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။ သို့သော် ယာယီအစိုးရဖွဲ့ခြင်း အပေါ်တွင် ပါတီတွင်း သဘောထားကွဲလွဲမှုများကြောင့် သူ၏အစိုးရအဖွဲ့သည် ၇ လ ကြာအပြီးတွင်ပင် ယိုယွင်းလာခဲ့သည်။ ၁၉၉၆ ဧပြီလတွင် ဝန်ကြီးချူပ်နေရာအတွက် ပြုလုပ်သော ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဘာလူစကိုနီက ထပ်မံ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သော်လည်း ဗဟို- လက်ဝဲယိမ်းပါတီမှ ကိုယ်စားလှယ် Romano Prodi ကို ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ် မေ ပါလီမန် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဗဟို- လက်ယာယိမ်းပါတီမှ နေ၍ ဝန်ကြီးချူပ်အဖြစ် ဝင်ရောက်အရွေးချယ်ခံခဲ့ပြီး၊ ဗဟို- လက်ဝဲယိမ်းပါတီမှ ကိုယ်စားလှယ် Francesco Rutelli ကို အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဘာလူစကိုနီ က ၂၀၀၆ ခုနှစ်အထိ ဒုတိယ နှင့် တတိယ အကြိမ်ထပ်မံ သူ၏ အစိုးရဖွဲ့ခွင့် ရခဲ့သည်။
၂၀၀၆ ဧပြီတွင် ကျင်းပသော ပါလီမန်ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဗဟို-လက်ယာယိမ်းညွန့်ပေါင်းပါတီမှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်သောအခါ Romano Prodi ကို ပြိုင်ဘက် အဖြစ်ထပ်တွေ့ပြီး မဲ အနည်းငယ်အကွာနှင့် ရှုံးနိမ့် ခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ဧပြီလတွင် ပါလီမန်ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြန်လည်အရွေးခံရပြီး၊ အစိုးရအဖွဲ့သည် ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၄ တွင် တဖန် ပြိုလဲခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် မေ ၈ ရက်နေ့တွင် Romano Prodi ဝန်ကြီးချူပ်၏ အစိုးရအဖွဲ့ကျမ်းကြိမ်ဆိုကာ ပြန်လည်အုပ်ချူပ်ခဲ့သည်။ ( ၂၀၀၈ ခုနှစ် အီတလီနိုင်ငံရေး အကျပ်အတည်းများ တွင်လည်း တွေ့နိုင်သည် )
မိသားစု နောက်ခံအခြေအနေနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ
ဘာလက်စ်ကိုနီ ကို ၁၉၃၆ တွင် Milan ၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး၊ အောက်ခြေ လူလတ်တန်းစား မိသားစုတွင် ကြီးပြင်းခဲ့သည်။ ဖခင်ဖြစ်သူ Luigi ( ၁၉၀၈ မှ ၁၉၈၉ ) သည် ဘဏ်ဝန်ထမ်းတစ်ဦးဖြစ်ပြီး မိခင်ဖြစ်သူ Rosa Bossi ( ၁၉၁၁ မှ ၂၀၀၈ ) သည် အိမ်ထောင်ရှင်မ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ မွေးချင်းများမှာ Maria Francesca Antonietta ဘာလူစကိုနီ (၁၉၄၃ မှ ၂၀၀၉) နှင့် Paolo ဘာလူစကိုနီ ( ၁၉၄၉ တွင် မွေးဖွား ) တို့ဖြစ်ပြီး နှစ်ဦးစလုံးမှာ စွန့်ဦးတီထွင် စီးပွားရေးသမားများ ဖြစ်ကြသည်။ Salesian college တွင် အထက်တန်းပညာရေးပြီးဆုံး၍ Milan ရှိ Università Statale တွင် ဥပဒေပညာကို ဆက်လက်သင်ယူခဲ့ပြီး၊ “ကြော်ငြာခြင်း ကို ဥပဒေရေးရာရှုထောင့်မှသုံးသပ်ခြင်း” စာတမ်းနှင့်အတူ ၁၉၆၁ တွင် ဘွဲ့ရခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က အီတာလျံ စစ်တပ်တွင်တစ်နှစ် တာဝန် မဖြစ်မနေ ထမ်းရသော်လည်း ဘာလက်စ်ကိုနီ သည် တာဝန်ထမ်းစရာ မလိုခဲ့ပေ။ တက္ကသိုလ်စာသင်နှစ် တစ်လျှောက်လုံးတွင် အပျော်တမ်းအားကစားအဖွဲ့ တွင် ခေါင်းဆောင်ဖြစ်ပြီး၊ အုပ်စုထဲတွင် အထင်ကြီးစရာ ကောင်းလှသော ဘေစ့် ဘောလုံးကစားသမား တစ်ယောက်ဖြစ်ခဲ့သည်။ တခါတရံတွင် ခရူဇာစစ်သင်္ဘော၏ လွမ်းတေးအဆိုတော် တစ်ယောက်လည်း ဖြစ်ခဲ့ပြန်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အေစီမီလန် ဘောလုံးအသင်း အတွက်ဓမ်မသီချင်းကို အီတာလျံ တေးထုတ်လုပ်သူနှင့်ပေါ့ပ် အဆိုတော် Tony Renis နှင့် အတူ ရေသားခဲ့သည်။ Forza Italia ပါတီ၏ ကိုယ်ပိုင် အထိမ်းအမှတ် သီချင်းကို ပြဇတ် ဒါရိုက်တာ Renato Serio နှင့်အတူ ရေးသားခဲ့သည်။ နပဲလ် လူမျိုး (အီတလီ အနောက်တောင် ပိုင်းဒေသရှိ လူမျိုး) အဆိုတော် Mariano Apicella နှင့်အတူ နပဲလ် သီချင်း အယ်လ်ဘမ် နှစ်ခွေ ရေးခဲ့သည်။ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် Meglio 'na canzone အယ်လ်ဘမ် နှင့် ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် L'ultimo amore အယ်လ်ဘမ် တို့ ဖြစ်ကြသည်။
၁၉၆၅ တွင် Carla Elvira Dall'Oglio နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး၊ ကလေးနှစ်ယောက် မွေးဖွားခဲ့သည်။ Maria Elvira (Marina လို့ အများကပိုသိကြသော) ကို ၁၉၆၆ တွင် မွေး၍၊ Pier Silvio ကို ၁၉၆၉ တွင် မွေးခဲ့သည်။ ၁၉၈ဝ တွင် ဘာလက်စ် ကိုနီ သည် သရုပ်ဆောင် မင်းသမီး Veronica Lario (Miriam Bartolini မြို့တွင် မွေးဖွားသူ)နှင့် အဆက်အဆံရှိခဲ့ပြီး၊ ကလေးသုံးယောက် ရခဲ့သည်။ Barbara ကို (၁၉၈၄ တွင်)၊ Eleonora ကို ( ၁၉၈၆ တွင်)၊ နှင့် Luigi ကို ( ၁၉၈၈ တွင် ) အသီးသီး မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူသည် ၁၉၈၅ တွင် Dall'Oglio နှင့် ကွားရှင်းခဲ့ပြီး၊ မင်းသမီး Lario ကို ၁၉၉ဝ တွင် လက်ထပ်ယူခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ဘာလူစကိုနီ က လူသိများသော စွန့်ဦးတီထွင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် တစ်ဦးဖြစ်နေပြီး ဖြစ်ရာ သူ၏ လက်ထပ်ပွဲကို အမှတ်တရ အောက်မေ့ဖွယ် လူမှုရေး ပွဲလေး တစ်ပွဲ ပုံစံ ကျင်းပခဲ့သည်။ သူ၏ သတို့သား အရံတစ်ဦးအဖြစ် ဝန်ကြီးချူပ်ဟောင်း အီတလီ ဆိုရှယ်လစ်ပါတီ ခေါင်းဆောင် Bettino Craxi က ပါဝင်ပေးခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ် မေလတွင် Lario က ကွာရှင်းစာချူပ်မှာ လတ်မှတ် ရေးထိုး ပြီး ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။