cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
အင်းကွေ့ရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
အင်းကွေ့ရွာ (Innkwayt)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ ဘန့်ဘွေးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၃၉၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပိန်းယိရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
ပိန်းယိရွာ (Pingyi)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ နားဝါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၅၅၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားဝါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၁၃ ဦး၊ မ ၁၁၂၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
Windows Vista
Windows Vista (codenamed Longhorn ) သည် မိုက်ခရိုဆော့ဖ်၏ ကွန်ပျူတာ လည်ပတ်ရေးစနစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၂၀၀၆ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၈ ရက်နေ့တွင် စတင်ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး မိုက်ခရိုဆော့ဖ် ဝဘ်ဆိုဒ်မှ ဒေါင်းလုပ်ဆွဲနိုင်အောင် လုပ်ဆောင်ပေးခဲ့သည်။ Windows Vista အား ပွဲထုတ်ချိန်သည် ယခင် အအောင်မြင်ဆုံးနှင့် နှစ်အရှည်ဆုံး ရပ်တည်လာခဲ့သည့် Windows XP ထုတ်လုပ်ခဲ့ချိန်အပြီး ၅ နှစ်အကြာမှ စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ Windows Vista တွင် ပါဝင်လာသော feature အသစ်များမှာ update GUI နှင့် visual style, Windows Search တို့ဖြစ်ကြသည်။ Windows Vista တွင် .NET Framework ဗာရှင်း 3.0 ပါဝင်လာခဲ့သည်။ မိုက်ခရိုဆော့ဖ်သည် Windows Vista အား ထုတ်လုပ်ခဲ့သည် ရည်မှန်းချက်မှာ Windows စက်လည်ပတ်ရေးစနစ်၏ လုံခြုံရေးကို အဆင့်မြှင့်တင်ရန် ဖြစ်သည်။ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုစာခန့် ရပ်တည်လာခဲ့သည့် Windows XP ၏ လုံခြုံရေး ယိုပေါက်များကို ပြန်လည်ပြုပြင်ရန် လိုအပ်လာခဲ့သည်။ အသုံးပြုသူများ၏ အကြိုက်တွေ့မှုသည် Windows XP ထက် နည်းပါးခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။ ကာလအတော်ကြာ အသုံးပြုလာခဲ့သော Windows XP အသုံးပြုသူများသည် Windows Vista ၏ GUI အသစ်နှင့် မရင်းနှီးခဲ့ကြပေ။ သို့သော်လည်း Windows Vista အား ထုတ်လုပ်ပြီး ၂၄ လတာကာလအတွင်း အသုံးပြုသူ ၂၀၀ မီလီယံခန့်ထိ ရှိခဲ့သည်။ မိုက်ခရိုဆော့ဖ်သည် Windows Vista အတွက် ပင်မထောက်ပံ့ပေးမှုအား ဧပြီ ၁၀၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ရပ်တန့်ခဲ့သည်။ ထပ်တိုး ထောက်ပံ့ပေးမှုသည် ၁၁ ဧပြီ ၂၀၁၇ တွင် ကုန်ဆုံးမည်ဖြစ်သည်။
လုံးရှပ်ရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
လုံးရှပ်ရွာ (Longshat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ မိုင်းလင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၀၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းလင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၇၅ ဦး၊ မ ၂၅၇၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၈၅၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လူငယ်တည်းအိမ်များ
ပထမ ကမ္ဘာစစ်အပြီးတွင် လူငယ်များ နိုးကြား၍ အမြင်ကျယ်လာကြရာ ဥရောပတိုက်တွင် လူငယ်တည်းအိမ် အမည်ရှိ လူငယ်အသင်းများပေါ်ပေါက်လာလေသည်။ ၁၉၃ဝ-၃၁ ခုနှစ် တွင် စတင်တည်ထောင်ကြရာ ပါဝင်သူအသင်းသားများမှာ အသက် ၁၆ နှစ်မှ ၂၅ နှစ်အတွင်းရှိ လူငယ်များဖြစ်ကြ၍ အသင်းသားတို့သည် နှစ်စဉ်ကြေး အနည်းငယ်စီသာ ပေးသွင်းကြရ၏။
အသင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ လှည့်ပတ်ကြည့်ရှု၍ ဗဟုသုတ ရှာစရာကောင်းသော တောရပ်တောရွာများ၏ အခြေအနေကို ပိုမိုသိရှိကြ ရန်ဖြစ်၍ အပျော်ခရီးထွက်သူများ၊ စက်ဘီးစီး ထွက်သူများအတွက် တည်း ခိုနားနေရန် သင့်တော်မည့်နေရာများ၌ ထိုတည်းအိမ်များကို ထားရှိ လေသည်။ အသင်းသားများသည် တည်းအိမ်များ၌တည်းခိုပါက အခကြေး ငွေ အနည်းငယ်ပေးရ၍ ညဉ့်အိပ်လိုလျှင် အနည်းငယ်ပို၍ပေးရသည်။ သို့ရာ တွင် တည်းအိမ်သပ်ရပ် သန့်ရှင်းမှုအတွက် ဝေပုံကျကူညီလုပ်ကိုင် ်ပေးရ၏။ ထိုတည်းအိမ်မျိုးမှာ ဥရောပမှတစ်ဆင့် တဖြည်းဖြည်းခေတ်စား လာရာ အင်္ဂလန်၊ ဝေလ၊ စကော့တလန်၊ အိုင်ယာလန်ပြည်တို့တွင်လည်း လူငယ်တည်းအိမ်များ တည်ထောင်လာကြသည်။ ယခုအခါ လူငယ်တည်း အိမ်ပေါင်း ၃ဝဝ ကျော်ရှိ၍ အသင်းသားမှာ ခုနစ်သောင်းကျော်မျှ ရှိ လေသည်။
ရမ်းတိုလာရွာ၊ ကျေးရိုး
ရမ်းတိုလာရွာ (Rantolar)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ကျေးရိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၀၉၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျေးရိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၆၉ ဦး၊ မ ၂၂၉၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၃၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လားလ်ဒူအောမာ
လားလ်ဒူအောမာ (မှာရ်- Lalduhoma၊ မီဇို- Lalduhâwma) သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှ အိန္ဒိယရဲအရာရှိဟောင်းတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝန်ကြီးချုပ် ဣန္ဒီရာဂန္ဒီ ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ပြီး ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှ လောကသဘာအမတ်အဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။ ၎င်းသည် အိန္ဒိယအမျိုးသားကွန်ဂရက်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး ၎င်းသည် ပါလီမန်မှ အရည်အချင်းပြည့်မီသူအဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ဘက်ပြောင်းမှု ဆန့်ကျင်ရေး ဥပဒေဖြင့် ရာထူးမှ ဆင်းရမည့် ပထမဆုံး လွှတ်တော်အမတ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
လားလ်ဒူအောမာသည် မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ဒေသဆိုင်ရာ နိုင်ငံရေး ပါတီတစ်ခုဖြစ်သည့် ဇီုရမ်အမျိုးသားရေးဝါဒီပါတီ၏ တည်ထောင်သူနှင့် ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ပါတီသည် ၂၀၁၈ ခုနှစ် မီဇိုရမ်ဥပဒေပြုလွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပထမဆုံး ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသော ညွန့်ပေါင်းပါတီ ဇိုရမ်ပြည်သူ့လှုပ်ရှားမှုပါတီတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ သူသည် Aizawl West I နှင့် Serchhip မဲဆန္ဒနယ်များမှ ရွေးချယ်ခံရပြီး Serchhip ကို ကိုယ်စားပြုရန် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ဥပဒေပြုလွှတ်တော်၏ အတိုက်အခံခေါင်းဆောင်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ်အတွင်း ၎င်းသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်ဥပဒေပြုလွှတ်တော်များတွင် ပထမဆုံးသော အမှုဖြစ်လာစေရန် 2020 ခုနှစ်တွင် ဘက်ပြောင်းခြင်းဆန့်ကျင်ရေးဥပဒေကို ချိုးဖောက်မှု ဖြင့် ဥပဒေပြုလွှတ်တော်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် အရည်အချင်းမပြည့်မီခဲ့သည်။ သူသည် 2021 ခုနှစ် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲတွင် တူညီသော Serchhip မဲဆန္ဒနယ်မှ ပြန်လည်အရွေးခံရသည်။ ကဏ္ဍ:၁၉၄၉ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
အလားသန်ရွာ
အလားသန်ရွာ
ကြာနီ (အရှေ့)ရွာ၊ သပြေပင်
ကြာနီ (အရှေ့)ရွာ၊ သပြေပင်
ဦးဂင်းရွာ၊ ဦးဂင်း
ဦးဂင်းရွာ၊ ဦးဂင်း
ဆနာ့ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ဆနာ့ရွာ(Sanart)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ အင်ဂျွန်ဂါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၉၀၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွှေစက်တော် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တော
ရွှေစက်တော် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တောသည် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း မကွေးတိုင်းဒေသကြီး မင်းဘူးမြို့နယ်၊ ပွင့်ဖြူမြို့နယ်၊ ငဖဲမြို့နယ်၊ စေတုတ္တရာမြို့နယ်များအတွင်းတွင် တည်ရှိပြီး ၂၁၃.၄ စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။ အပူပိုင်းခြောက်သွေ့တော အထူးသဖြင့် သန်းဒဟတ်တောများကိုလည်းကောင်း၊ အရေးကြီးသော မုန်းချောင်းနှင့် မန်းချောင်းရေဝေကုန်းတန်းများကိုလည်းကောင်း ကာကွယ် ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်ရန်ရည်ရွယ်၍ ၁၉၈၅ ခုနှစ်(မူကွဲ - ၁၉၄၀ ခုနှစ်) တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ အဓိကအားဖြင့် ရွှေသမင်(Cervus eldi) များ၏ စားကျတ်နေရာများကို ထိန်းသိမ်းရန် ရည်ရွယ်သည်။ ရွှေစက်တော် ဘေးမဲ့တော၏ မြေမျက်နှာပြင်မှာ မနိမ်မမြင့် တောင်ကုန်းတောင်တန်း ဆင်ခြေလျှောများနှင့် တတိယကပ် သဲကျောက်များ ဖုန်းလွှမ်းလျက်ရှိပြီး ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် အထက် ပေ ၃၀၀ မှ ပေ ၆၀၀ အထိ မြင့်သည်။
တည်နေရာ
မြောက်လတ္တီတွဒ်၂၀°၁၂'၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၄°၃၃'၊ မင်းဘူးမြို့နယ်၊ ပွင့်ဖြူမြိုနယ်၊ ငဖဲမြို့နယ်၊ စေတုတ္တရာမြို့နယ် များအတွင်း မကွေးတိုင်းဒေသကြီးတွင် တည်ရှိသည်။
သဘာဝအရင်းအမြစ်များ
ရွက်ကြွေတော(အပေါ်ပိုင်းစိုစွတ်)၊ရွက်ကြွေတော(အပေါ်ပိုင်းခြောက်သွေ့) ရောနှောသစ်တောများ ၈၀%နှင့် ၂၀% အသီးသီးဖုံးလွှမ်းထားသည်။ ရွှေစက်တော် ဘေးမဲ့တောတွင် မြန်မာ့ရွှေသမင်များကို အဓိကထိန်းသိမ်းထားပြီး ဝက်ဝံ၊ ကျားသစ်၊ ချေ၊ တောဝက်၊ ဒေါင်း၊ မျောက်၊ တောကြောင်နှင့် ငှက်မျိုးစုံ ၁⁠၁၃မျိုး ကျတ်စားနေထိုင်ကြပြီး စွေ့ငှက်၊ နဖားကြူးငှက်နှင့် ရှားပါးကြယ်လိပ်(ခ) ဆီးချိုလိပ်(Geochelone platynota)တို့ကို တွေ့ရှိနိုင်သည်။ တစ်ကမ္ဘာလုံး မျိုးသုဉ်းမည့် အန္တရာယ်တွေ့ကြုံနေရသည့် တောခွေး(Cuon alpinus) နှင့် သင်းခွေချပ်(Sunda Pangolin (Manis javanica))ရှိသည်။ ထို့ပြင် ရွှေစက်တော်ဘေးမဲ့တော၌ လိပ်ပြာဇုန်များရှိပြီး လိပ်ပြာမျိုးစိတ် ၃၉ မျိုးရှိနေသည်ဟု သိရသည်။ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များ၏ သဘာဝအတိုင်းနေထိုင်ကျတ်စားမှုကို မြင်တွေ့နိုင်သည်။ ရွှေစက်တော်ဘေးမဲ့တောတွင် နို့တိုက်သတ္တဝါ(၁၄)မျိုး၊ ကုန်းနေရေနေသတ္တဝါ(၃၄)မျိုး နေထိုင်ကျတ်စားလျက်ရှိသည်။
ခြိမ်းခြောက်နေသာအန္တရာယ်များ
အများဆုံး ခြိမ်းခြောက်နေသောအန္တရာမှာ ဆည်များတည်ဆောက်ခြင်းနှင့် ဓာတ်အားလိုင်းကြိုးများသွယ်တန်း တည်ဆောက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိန်းသိမ်းရေးဧရိယာအတွင်း တောင်ယာများကို ကျူးကျော်လုပ်ကိုင် ကြခြင်းနှင့် ရှားပါး ကြယ်လိပ်များနှင့် မြန်မာနိုင်ငံမှာသာ တွေ့ရသော ရွှေသမင်များကို ရောင်းချခြင်းများဖြစ်သည်။ သစ်ခိုးထုတ်မှုများလည်းရှိနေသေးသည်။
ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်းလုပ်ငန်းများ
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် သတ္တဗေဒဌာနမှ ရှားပါးတိရစ္ဆာန်များ နှင့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားခြင်းတို့ကို လေ့လာခဲ့သည်။
ခရီးသွားလုပ်ငန်းများ
ထိန်းသိမ်းထားသော မြေနေရာအတွင်း၌ စက်တော်ရာဘုရားတည်ရှိကာ နိုင်ငံသားနှင့် နိုင်ငံခြားသားစုစုပေါင်း ၂၀၀,၀⁠၀၀ ခန့်နှစ်စဉ်လည်ပါတ်လေ့ရှိသည်။
ညောင်ခုံခမ်းရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
ညောင်ခုံခမ်းရွာ (Nyaunghkonhkam)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်၊ ကုံးကျိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၅၃၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုံးကျိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၇၁ ဦး၊ မ ၂၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပိုးရှိပြင်ရွာ၊ ပိုးရှီပြင်
ပိုးရှိပြင်ရွာ၊ ပိုးရှီပြင်
ညောင်ခါးရှည်ရွာ၊ ဇလုပ်ကြီး
ညောင်ခါးရှည်ရွာ၊ ဇလုပ်ကြီး
မွှေ့လယ်ရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
မွှေ့လယ်ရွာ (Hmwaytlel)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ မွှေ့လယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၂၂၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မွှေ့လယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၅၄ ဦး၊ မ ၂၄၉၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၇၅၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအမည်မှာ မွေ့လယ် ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂန့်ဂေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
Windows Server 2003
Windows Server 2003 သည် မိုက်ခရိုဆော့ဖ်၏ ဆာဗာ ကွန်ပျူတာ စက်လည်ပတ်ရေးစနစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းအား ဧပြီလ ၂၄၊ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ Windows 2000 Server နောက်ပိုင်းထွက်သည့် ဗာရှင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး Windows XP၏ feature များအချို့ ပါဝင်လာခဲ့သည်။ အဆင့်မြှင့် ဗားရှင်းဖြစ်သော Windows Server 2003 R2 ကိုမူ ဒီဇင်ဘာ ၆၊ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ထုတ်လုပ်ပေးခဲ့သည်။ Windows Server 2003 ၏ kernel ကို နောက်ပိုင်းထုတ် Windows Vista အတွက် မွမ်းမံခဲ့သည်။
သပြေပင်ရွာ၊ သပြေပင်
သပြေပင်ရွာ၊ သပြေပင်
သပြေတန်းရွာ၊ ရင်းရွှေ
သပြေတန်းရွာ၊ ရင်းရွှေ
မိုးညှင်းဆရာတော်ဘုရားကြီး
မိုးညှင်းဆရာတော် သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ရဟန်းတော်တစ်ပါးဖြစ်၍ သမ္ဗုဒ္ဓေစေတီ ကဲ့သို့သော သာသနိကအဆောက်အဦများကို ဆောက်လုပ်ခြင်း၊ ကျမ်းစာများရေးသားပြုစုခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ထေရုပ္ပတ္တိအကျဉ်
မိုးညှင်း ဆရာတော် လောင်းလျာကို ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ သန်လျင်မြို့နယ်ရှိ ဝင်းခနီးရွာ (မြန်မာဂုံညှင်းစု) တွင် ဦးမိုးနှင့် ဒေါ်ဘော် တို့က ၁၂၃၄ ခုနှစ် တပေါင်းလဆန်း(၂ဝ)ရက် သောကြာနေ့တွင် ဖွားမြင်ခဲ့ကာ မွေးချင်း(၇)ဖော်တွင် အငယ်ဆုံးဖြစ်သည်။ ငယ်နာမည်မှာ မောင်ဘိုးစ ဖြစ်၏။ မိခင်က အသက်(၅၆)နှစ် အရွယ်ရောက်မှသာ မွေးဖွားခဲ့သော အထွေးဆုံးသား လည်းဖြစ်သည်။ ခရမ်းမြိုနယ် အေးရွာဆရာတော် ဦးအာစရထံ၌ အခြေခံပိဋက စာပေ များ သင်ယူလျှက် အသက် (၁၃) နှစ် အရွယ်တွင် အေးရွာ ဆရာတော်ကြီးကို ဥပဇ္ဈပြု၍ ရှင်သာမဏေဝတ်သည်။
ရဟန်းဝါ(၁၇) တွင် ပထမဆုံးအနေဖြင့် တောရဆောက်တည် တရားကျင့်သည်။ ပထဆုံးနေသော တောရမှာ မန္တလေး၊ မြစ်ငယ်မြို့အနီး အဲ့ဗျမက္ခရာတောရ ဖြစ်သည်။ ထိုတောရ၌ (၂) နှစ်နေပြီးသောအခါ မုံရွာနယ်ဆီသို့ ကြွလာခဲ့ရာ ထိုခရီးစဉ်တွင် ချောင်းဦးမြို့နယ် ခင်မွန်ရွာရှိ ဗောဓိတောရ ရွှေကျင်သုံးဂိုဏ်းချုပ်ထံပါး၌ (၃) လမျှ နည်းခံခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရေစကြိုမြို့နယ် ဂူဖြူတောရဆရာတော်ကြီးထံ အကျင့်နည်းခံ (၂) လမျှ နေခဲ့၏။ ထိုမှနောက် မုံရွာမြို့ ကမ္ဘာကျော် လယ်တီဆရာတော် ထံပါးတွင် ကမ္မဋ္ဌာန်းတရား အားထုတ်နည်းယူ၍ လယ်တီဆရာတော်ကြီး၏ ဩဝါဒနှင့် ညွန်ကြားမှုကို ခံယူလျှက် မိုးညှင်းတောရ သို့ ၁၂၇၃ ခုနှစ် ဝါဆိုလတွင် ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ဤမိုးညှင်းတောရဌာနသို့ ရောက်သည်မှစ၍ လယ်တီဆရာတော်ကြီး၏ ဩဝါဒအတိုင်း လိုက်နာကာ ဒကာ၊ ဒကာမတို့နှင့် စကားမပြော တရားမဟောဘဲ ဆယ်နှစ်တိုင်တိုင် တရား ကျင့်ကြံခဲ့သည်။
ဆယ်နှစ်တိုင်တရားအားထုတ်၍ တရားအသိဉာဏ် ပေါက်သောအခါမှ မြန်မာနိုင်ငံ အမြို့မြို့ အရွာရွာ တရားဟောလှည့်လည် ဟောကြားခဲ့သည်။ ဆရာတော်၏ တရားများလှည့်လည်ဟောကြားမှုကြောင့် လူသိထင်ရှားလာခဲ့သည်။ ယင်းနောက် ပရိသတ်များ အမြဲထာဝရ ကုသိုလ်တရားတိုးပွားစေရန် ရည်ရွယ်၍ သမ္ဗုဒ္ဓေ စေတီတော်ကြီးမှအစ အမျိုးမျိုးသောသာသနိက အဆောက်အဦတို့ကို ဆောက်လုပ်ခဲ့လေသည်။
သက်တော် ၉​၃ နှစ်​၌ ဘဝနတ်ထံပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။
ရေးသားခဲ့သောကျမ်းများ
ယခု​အခါ​ ထို​ကျမ်းစာ​များ​ကို​သမိုင်း​ပြ​တိုက်​တွင်​ပူဇော်​တွေ့​ရှိ​နိုင်​သည်။
ဂုဏ်ပြုခံရမှု
၁၉၄၁ ၌ နိုင်ငံတော်အစိုးရက အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့တံဆိပ်တော် ဆပ်ကပ်ခဲ့သည်။
ပြင်ပလင့်ခ်
မိုးညှင်းသမ္ဗုဒ္ဓေ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်းတော်များ
ဗြဲကြီးရွာ၊ သဘောသပြု
ဗြဲကြီးရွာ၊ သဘောသပြု
လှည်းကျော်ကုန်းရွာ၊ ကမ်းနီ
လှည်းကျော်ကုန်းရွာ၊ ကမ်းနီ
ရှိုင်းသူရ (ဘောလုံးသမား)
ရှိုင်းသူရ(၁၀ မတ် ၁၉၉၆ ခုနှစ်)သည် မြန်မာ ယူ-၂၃ လက်ရွေးစင် ဘောလုံးကစားသမားဟောင်း တစ်ဦးဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ် ရတနာပုံအသင်းတွင် ရှေ့တန်း တိုက်စစ်နေရာတွင် ကစားလျက်ရှိသည်။
ကောင်းငူးရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
ကောင်းငူးရွာ (Kawngngu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ နောင်အက် (ပန်ကောင်းမူး)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၆၂၁ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အူလောင်းကောင်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
အူလောင်းကောင်ရွာ(Aulawngkawng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ အင်ကွယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၂၀၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝဲကြီးရွာ၊ သပြေပင်
ဝဲကြီးရွာ၊ သပြေပင်
ပရုတ်ပင်
ပုံသဏ္ဌာန် 	: 	အပင်-- အပင်လတ် မျိုးဖြစ် သည်။ အမြင့်ပေ ၃၀-၄၀ အထိ မြင့်၏။ အကိုင်း များ များစွာ ဖြာထွက် လေ့ ရှိသည်။ ပင်စည် ဖြောင့်မတ် သည်။ အရွက်-- ရွက်လွှဲ ထွက်သည်။ ဘဲဥပုံ ရှိသည်။ ရွက်ရင်း သွယ်ပြီး ရွက်ထိပ် ချွန်သည်။ ရွက်ပြား မထူ မပါး ဖြစ်သည်။ အရွက်နု များ ပန်းရောင် သန်းသည်။ ရွက်ကြော များ ထင်ရှားသည်။ ရွက်နား လှိုင်းတွန့် ရှိသည်။ အပွင့်-- ကြားထွက် ပန်းခိုင်မှ အနီရောင် သေးငယ် သည့် ပန်းပွင့် ကလေးများ စုပြုံပွင့် သည်။ အသီး-- လုံးဝိုင်း သည်။ ပုဏ္ဍရိက် သီးအရွယ် ရှိသည်။ မှည့်လာပါက အမည်းရောင် ပြောင်းသွားသည်။ အသီးတွင် အရည်များ စွန်းထင်း နေတတ်သည်။ အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ 	: 	အဆီ မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ 	: 	ပေါက်ရောက်သည့်ဒေသ-- မြန်မာ နိုင်ငံ နေရာ အနှံ့ အပြားတွင် စိုက်ပျိုးပေါက် ရောက်သည် ကို တွေ့ရသည်။ သမပိုင်း ဖြစ်သည့် မြန်မာပြည် မြောက်ပိုင်းတွင် သဘာ၀ အလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။ ပေါက်ရောက်ပုံ-- သဘာ၀ အလျောက် ပေါက်ရောက် သည်။ စိုက်ပျိုးပုံ-- မြေပြုပြင်ခြင်း-- မြေမျိုး မရွေး ဖြစ်ထွန်း နိုင်သည်။ ကျင်း ၂၄’’ x ၂၄’’ သို့မဟုတ် ၃၀’’ x ၃၀’’ စနစ် အရ ပြုပြင် ပေးရ၍ တစ်တန်း နှင့် တစ်တန်း ၂၄ ပေ အထိ ခွာပြီး တစ်ပင် နှင့် တစ်ပင် ၄-၆ ပေ အထိ ခွာထား သင့်သည်။ (ခ)မျိုးစေ့ပျိုးထောင်ခြင်း-- မျိုးစေ့ ပျိုးရာ၌ ပလတ်စတစ် အိတ်သော် လည်းကောင်း၊ ဝါးဆစ် သော် လည်းကောင်း၊ ခြင်းတောင်း သော် လည်းကောင်း အသုံးပြု၍ ပျိုးထောင် ရမည်။ အပင် ပေါက်ရန် ၃-၄ လ အထိ ကြာတတ် သည်။ အပင် ပေါက်နှုန်း ညံ့သည့် အတွက် ခြင်းတောင်း တစ်ခြင်း တွင် မျိုးစေ့ ၃-၄ စေ့ သာ ချ သင့်သည်။ (ဂ)မြေချစိုက်ပျိုးခြင်း-- စိုက်ကျင်းများ ၂’ x ၂’ တွင်းတူး၍ သဘာ၀ မြေဩဇာ ၃၀% အပေါ်ယံမြေ ၃၀% နှင့် အောက်ခံ မြေများ ရောစပ်၍ ထည့်ပေးပြီး စိုက်ပျိုးရမည်။ တူး၍ အသင့် ပြင်ဆင် ထားသည့် စိုက်ခင်း၌ မိုးဦးကျ အချိန် တွင် တစ်နှစ်သားခန့် ပျိုးပင်များ ကို မြေချ စိုက်သင့်သည်။ (ဃ)ပြုစုဂရုစိုက်ခြင်း-- ပေါင်းရှင်း မြေဆွခြင်း ၊ ရေလောင်းခြင်း လုပ်ငန်း များကို လိုအပ်သလို ဆောင်ရွက်ရမည်။ (င)အဆီထုတ်ယူရန်အတွက် အရွက်ခူးခြင်း-- အပင် ၃-၄ နှစ်သား အရွယ်မှ စ၍ အရွက်ရင့် များကို ကိုက်ညှပ် ယူရသည်။ အပင် အမြင့် ၆ ပေ မှ ၈ ပေ ထက် ပို၍ မြင့်မသွား စေရန် မှန်မှန် အကိုင်းနှင့် အရွက် များကို ဖြတ်ယူ သင့်သည်။ အရွက် ဖြတ်ခြင်း လုပ်ငန်းအား တစ်နှစ်လျှင် ၃ ကြိမ် အထိ ဖြတ်ယူ နိုင်သည်။ ထိုသို့ ကိုက်ညှပ်၍ ရသည့် အရွက်များမှ ပရုတ်အဆီ ထုတ်ယူ ရရှိ နိုင်သည်။ အထွက် အနေနှင့် တစ်ပင်လျှင် ပျမ်းမျှ အရွက် ပေါင်း ၂၀ ပေါင်ခန့် ဖြတ်ယူ ရရှိ နိုင်သည်။ ပရုတ်ဆီမှ ပရုတ်ခဲကို ဓာတုဗေဒ နည်းအရ ပြုပြင် ထုတ်လုပ် နိုင်သည်။ အသုံးဝင်ပုံ 	: 	အာနိသင်-- မြန်မာ ဆေးကျမ်းများ အလို အရ ပရုတ်သည် ခါး၏။ အေး၏။ ကြေကျက်က စပ်၏။ ကြေလွယ်၏။ အဆုတ်ကို အားရှိစေ၏။ မျက်စိကို အကျိုးပြု၏။ လေ၊ သည်းခြေကို နိုင်၏။ ရေငတ်ခြင်း၊ ခံတွင်းခြောက်၊ နှုတ်မမြိန်ခြင်း၊ အနံ့ မကောင်းခြင်း တို့ကို ပျောက်စေ၏။ အသုံးပြုပုံ- အဆီ--၁။ ပရုတ်နှင့် ရှိန်းခိုကို ရောလုံး၍ ပန်းနာ ထချိန်တွင် တိုက်ကျွေးသော် ပန်းနာထခြင်း ရပ်သွား၏။ ၂။ သွားတွင် ပရုတ် ထည့်ပေးခဲ့သော် သွားနာကျင် ကိုက်ခဲခြင်း နှင့် သွားမကောင်းခြင်း ပျောက်ကင်း၏။ ၃။ ပရုတ်ရည်ကို တိုက်ပေး ခြင်းဖြင့် ကာလ ဝမ်းရောဂါ ဖြစ်၍ လက်ခြေများ အေးလာခြင်း ပျောက်၏။ ၄။ ကင်းမြီးကောက် ကိုက်ခံရသော နေရာ၌ ပရုတ်ကို ရေနှင့် ကြိတ်၍ လိမ်းပေးက ပျောက်ကင်း၏။ ၅။ ပရုတ်ကို နှင်းဆီရည် နှင့် စိမ်၍ တိုက်က စိန် အဆိပ်သင့် ခြင်း ပျောက်၏။ ၆။ ပရုတ်ဆီ ကို မူးမော်ခြင်း၊ ကိုယ်လက် အင်္ဂါ ကိုက်ခဲခြင်း၊ ဒူလာ မီးယပ် ရောဂါ အမျိုးမျိုး တို့အတွက် ဆေးဖော်စပ်ရာ တွင် ထည့်သွင်း အသုံးပြုသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ
ဘုမပြင်ရွာ၊ ဦးဂင်း
ဘုမပြင်ရွာ၊ ဦးဂင်း
ကျုံမနွေးရွာ၊ သဘောသပြု
ကျုံမနွေးရွာ၊ သဘောသပြု
ယောကုန်းရွာ၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်
ယောကုန်းရွာ (Yawkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်၊ ဟင်သော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၉၁၄ ဖြစ်သည်။
င/ပွန်းရွာကြီးရွာ
င/ပွန်းရွာကြီးရွာ
ရေကျော်ခုံရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ရေကျော်ခုံရွာ (Yaekyawkhon)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ဂျို့ချောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၂၂၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရင်းရွှေရွာ၊ ရင်းရွှေ
ရင်းရွှေရွာ၊ ရင်းရွှေ
ပိုးစာတောရွာ၊ သပြေပင်
ပိုးစာတောရွာ၊ သပြေပင်
ဂတ်ဂါ (ဝါ) စံကားရွာ၊ ပိုးရှီပြင်
ဂတ်ဂါ (ဝါ) စံကားရွာ၊ ပိုးရှီပြင်
ပန်းတောစုရွာ၊ သဘောသပြု
ပန်းတောစုရွာ၊ သဘောသပြု
ပန်ရောင်းရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
NGC 186
NGC 186 သည် မိန် နက္ခတာရာမှ lenticular ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး အလင်းနှစ် ၃.၄ မီလီယံအကွာတွင် ရှိသည်။ ယင်းအား ဝီလီယံ ဟာရှယ် ဆိုသူမှ ၁၈၉၁ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး မြင်သာသောအရွယ်အစားမှာ ၁၄.၄ ဖြစ်သည်။ ယင်းဂလက်ဆီသည် အခြားဂယ်လက်ဆီများထက် ပိုမိုသေးသွယ်သည်။
ပြင်ပလင့်
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
ဂျူရီ
ဂျူရီ။ ။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံနှင့်တကွ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ တရားစီရင်ရေးစနစ်ကို လိုက်နာကြသည့်နိုင်ငံတို့တွင် အမှုအခင်းမှ ပေါ်ပေါက်လာသော အကြောင်းခြင်းရာတို့ကို အဆုံးအဖြတ်ပေးရသော အဖွဲဲ့ဟူ၍ တရားစီရင်သော တရားသူကြီးတို့နှင့် ဆက်စပ်တည်ရှိသည်။ ထိုအဖွဲ့ကို ဂျူရီအဖွဲ့ငယ်ဟု ခေါ်တွင်လေသည်။
ဤသို့ဆုံးဖြတ်ပေးရသော ဂျူရီအဖွဲ့ငယ်အပြင် ဂျူရီအဖွဲ့ကြီး ဟူ၍လည်း ရှိသေးသည်။ ၁၉၃၃ ခုနှစ်မတိုင်မီ ဂျူရီအဖွဲ့ကြီးတို့ သည် ရာဇဝတ်ကြီးတို့၌ ရုံးတော်ရှေ့မှောက်သို့ တရားခံအား မသွင်းရသေးမီ မှုခင်းဖြစ်ပွားသည့် အခြင်းအရာတို့ကို ရှေးဦး စစ်ဆေးရသည်။
ဦးစွာပထမ ပေါ်ပေါက်လာသော သာဓကများအရ တရား လို၏ ထွက်ချက်တို့သည် ယုတ္တိတန်သည်ဟူ၍ ကျေနပ်လောက် အောင် ထင်မြင်ယူဆရသည့်အခါ ဂျူရီအဖွဲ့ကြီးက အမှုကို စွဲချက်နှင့်တကွ ရုံးတော်သို့ တင်သွင်းရသည်။ ဤသို့ ရုံးတော် သို့ အမှုတင်သည့်အခါ တရားခံအား တရားသူကြီးနှင့် ဂျူရီ လူကြီးများ၏ ရှေ့မှောက်တွင် စစ်ဆေးလေသည်။ ၁၉၃၃ ခုနှစ် သို့ ရောက်သောအခါ ဂျူရီအဖွဲ့အပေါ်၌ ချမှတ်ထားသော တာဝန်ဝတ္တရားတို့သည် ယုတ်လျော့သွားခဲ့သည်။ လန်ဒန်မြို့ တော်နှင့် မစ်ဒဲဆက်ခရိုင်မှတပါး တစ်ခြားသောနယ်ပယ်အားလုံး တို့၌ ရှေးဦး စစ်ဆေးခြင်းတာဝန်တို့ကို ဂျူရီအဖွဲ့ကြီးထံမှ နုတ်သိမ်းလိုက်လေသည်။ အဆိုပါ လန်ဒန်မြို့တော်နှင့် မစ်ဒဲ ဆက်ခရိုင်တို့တွင်လည်း အင်္ဂလန်ပြင်ပတွင်ရှိသော ဗြိတိသျှ နိုင်ငံသားတို့က နိုင်ငံတော်သစ္စာဖောက်မှုကို ကျူးလွန်သည့် အခါ၌၎င်း၊ ကိုလိုနီအစိုးရ ဘုရင်ခံနှင့် အခြားရာထူး ဌာနန္တရ ကြီးသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့က ပြစ်မှုကျူးလွန်သည့်အခါ၌၎င်း၊ မှုထမ်း ရာထမ်းတို့၏ လျှို့ဝှက်ချက်အက်ဥပဒေအရ ပြစ်မှုတို့ကို ကျူး လွန်သည့်အခါ၌၎င်း၊ ပါလီမန် ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ ပြစ်မှု တို့ကို ကျူးလွန်သည့်အခါ၌၎င်း ထိုအခါမျိုး၌သာလျှင် ဂျူရီ အဖွဲ့ကြီးသည် ရှေးဦးစွာ စစ်ဆေးခြင်းကို ပြုလုပ်နိုင်သည်။
အထက်ပါ ဂျူရီနှစ်မျိုးအပြင် အခြားဂျူရီတစ်မျိုး ရှိသေး သည်။ ထိုဂျူရီအဖွဲ့၏တာဝန်မှာ သေဆုံးခြင်း၏အကြောင်းရင်း တို့၌ သက‡ာမကင်းဖွယ်တို့ကို တွေ့ရှိသည့်အခါ၌၎င်း၊ အကျဉ်း ချထားစဉ် အကျဉ်းသမားသေဆုံးသည့်အခါ၌၎င်း၊ ဥစ္စာသိုက် များနှင့် စပ်လျဉ်း၍ နိုင်ငံတော်က ပိုင်ထိုက်သည်၊ နိုင်ငံတော် သား ပိုင်ထိုက်သည်ဟု အငြင်းပွားသောအခါ၌၎င်း စစ်ဆေးရ သောတာဝန် ဖြစ်လေသည်။
အင်္ဂလန်ပြည်တွင် မှုခင်း စစ်ဆေးသော ဂျူရီအဖွဲ့ငယ်တွင် ဂျူရီလူကြီး ၁၂ ဦးပါဝင်၍ ရာဇဝတ်ကြောင်း မှုခင်းတို့၌ ထိုဂျူရီ ၁၂ ဦးတို့ တညီတညွတ်တည်း ဆုံးဖြတ်မှသာလျှင် စီရင်ချက်သည် အတည်ဖြစ်နိုင်သည်။ ဂျူရီလူကြီးတို့ သဘော ကွဲလွဲသည့်အခါများ၌ ဂျူရီအဖွဲ့သစ်ကို ဖွဲ့ပြီးလျှင် အမှုကို အသစ်ပြန်၍ စစ်ဆေးရသည်။ တရားမမှုများ၌ကား သက်ဆိုင် ရာ ကာယကံရှင်တို့က ဂျူရီလူကြီးအများ ဆုံးဖြတ်ရာကို နာခံပါမည်ဟုဆိုလျှင် ထိုများရာ ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့် အမှုကို စီရင်နိုင်သည်။ စကော့တလန်ပြည်၌ ရာဇဝတ်မှုခင်းများတွင် ဂျူရီလူကြီး ၁၅ ဦး ပါဝင်ရ၍ များရာ ဆုံးဖြတ်သည် အတည် ဖြစ်ရသည်။ အမှုကို စွဲဆိုတင်သွင်းရသော ဂျူရီအဖွဲ့ကြီး၌ကား ဂျူရီလူကြီး ၁၂ ဦးမှ ၂၃ ဦးအထိ ပါဝင်ရသည်။ အမှုကို စွဲဆို တင်သွင်းခွင့်ရရန် ဂျူရီ ၁၂ ဦးက သဘောတူညီ ရသည်။ ၁၂ ဦးထက်နည်းသော ဂျူရီလူကြီးတို့က အမှုကို စွဲဆိုတင်ရန် ဆုံးဖြတ်သည်ရှိသော် ထိုစွပ်စွဲဲချက်ကို ပလပ် လိုက်ရသည်။
သေမှုတို့ကို စစ်ဆေးရသော ဂျူရီအဖွဲ့၌ကား ဂျူရီလူကြီး ၇ ဦး မှ ၁၂ ဦးထိ ပါဝင်ရသည်။ ယင်းတို့အနက် ၂ ဦးထက် မပို သော ဂျူရီလူကြီးတို့၌ သဘောကွဲလွဲချက်များ ရှိခဲ့သော် ကျန် ဂျူရီလူကြီးများ၏ ဆုံးဖြတ်ရာကို သေခင်းစစ်ဆေးသောတရား သူကြီးက လက်ခံရသည်။
ဂျူရီအဖွဲ့ဖြင့် မှုခင်းစစ်ဆေးသော မူလဇစ်မြစ်မှာ မထင်ရှား ချေ။ ထင်မြင်ယူဆချက်များ အမျိုးမျိုး အဖုံဖုံရှိကြ၏။ သို့သော် အများက ယူဆထားသော အချက်တစ်ရပ်မှာ ရှေးအဂ‡လိပ် ဆက္ကဆွန်ခေတ်က နေရင်းဒေသရှိ နယ်သူနယ်သားများ အချင်း ချင်း အငြင်းအခုံ ဖြစ်သည့်အခါ အရပ်လူကြီးများပါဝင်သော ဒေသန္တရဆိုင်ရာ ခရိုင်ခွဲအဖွဲ့ အစည်းအဝေးပြုလုပ်၍ အဆုံး အဖြတ်ပေးသော ဓလေ့မှ ဂျူရီအဖွဲ့ ဖွဲ့ခြင်းမှ ဆင်းသက်လာ သည်ဟု ဖြစ်လေသည်။ ထိုထက်သင့်မြတ်သော အယူအဆ တစ်ရပ်မှာ ယခုခေတ်တွင် အများသိပြီးဖြစ်သော ဂျူရီစနစ် သည် ရောမအင်ပိုင်ယာ နောက်ပိုင်းခေတ်မှ စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့ သည်ဟူသော အယူအဆ ဖြစ်၏။ ထိုခေတ်တွင် ရောမအင်ပိုင် ယာသည် နေပြည်တော်အပြင် ရပ်ဝေးရှိ နယ်ပယ်များအထိ အုပ်ချုပ်ရေး အာဏာ ပျံ့နှံ့ခဲ့သည်။ ထိုအခါ ဗဟိုဘဏ္ဍာတော် တိုက်ဌာန အာဏာပိုင်တို့နှင့် ရပ်ဝေးနယ်ပယ်ရှိ တိုင်းသူပြည် သားတို့ အချင်းချင်း ဘဏ္ဌာရေးနှင့်ဆိုင်သောဝိဝါဒများ ဖြစ်ပွား လာ လေသည်။ ထိုဝိဝါဒတို့ကို ဖြေရှင်းရန်အလို့ငှာ နေပြည် တော်ရှိ အရာရှိအရာခံတို့သည် သက်ဆိုင်ရာဒေသ၏ ထက် အောက် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ တာဝန်ရှိသူပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ဆင့်ခေါ် ပြီးလျှင် ကျမ်းကျိန်စေ၍ စစ်တမ်းထုတ်လေသည်။ ထိုရောမ အင်ပိုင်ယာခေတ်က စစ်တမ်းများကို မြန်မာဘုရင် လက်ထက် က စစ်တမ်းများနှင့် သဘောသွားချင်း နှိုင်းယှဉ်ပေသည်။
နှောင်းခေတ် ရောမအင်ပိုင်ယာ၏ နည်းနိဿျတို့ကို ဖရန့် ဧကရာဇ်ဘုရင်တို့နှင့် နော်မန်မြို့စားကြိးတို့က အတုယူလေ သည်။ နော်မန်တို့က အင်္ဂလန်ပြည်ကို လွှမ်းမိုးလာသောအခါ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးကိစ္စတို့၌ ဘုရင်နှင့် တိုင်းသူပြည် သားတို့ အချင်းချင်း ဝိဝါဒဖြစ်လေသော် နော်မန်တို့သည် ထိုဝိဝါဒကို ဖြေရှင်းရန် အလို့ငှါ၊ အရပ်လူကြီးများ ပါဝင်သည့် အစည်းအဝေးကို ဆင့်ဆိုသည့် အခွင့်အာဏာကို အသုံးပြုလာ ကြသည်။
ခရစ် ၁၁၆၆ ခုနှစ်တွင် အရပ်လူကြီးများ အစည်းအဝေး ဆင့်ခေါ်သည့် ထုံးတမ်းကို ဥပဒေဖြင့် အတည်ပြုလိုက်ပြီး သည့်နောက် ဂျူရီအဖွဲ့ကြီးစနစ်သည် ဖြစ်ထွန်းလာလေသည်။ ဤအချိန်အထိ အမှုစစ်ဂျူရီအဖွဲ့ငယ်ဟူ၍ မပေါ်ပေါက်သေး ချေ။ အမှုတင်သော ဂျူရီအဖွဲ့ကြီးက တရားခံ၏အမှုကို တင် သည့်အခါ တရားခံသည် စွဲချက်ကို ချေပသောအနေဖြင့် ကမ္ဘာ လေးရပ်စည်းဖြင့် အမှုကိုစစ်ဆေးရန် တောင်းဆိုလိုက တောင်း ဆိုနိုင်ခွင့် ရှိသည်။ ၁၂၁၆ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာလေးရပ် စစ်နည်း ကို ပယ်ဖျက်လိုက်သောအခါ ဂျူရီအဖွဲဲ့ငယ်နှင့် အမှုစစ်သော စနစ်သည် ပေါ်ပေါက်လာလေသည်။ သို့သော် မူလတွင် အမှုတင် ဂျူရီအဖွဲ့ကြီးနှင့် အမှုစစ်ဂျူရီအဖွဲ့ငယ်တို့ကို ပြတ်သား စွာ ပိုင်းခြား၍ မထားခဲ့လေ။ အမှုတင် ဂျူရီအဖွဲဲ့ကြီးသည် မိမိ အမှုကို မိမိတင်လျှောက်ပြီးနောက် ထိုအမှုကိုပင် စစ်ဆေးလေ့ရှိ ကြသည်။ ၁၃၅၂ ခုနှစ်ရောက်ခါမှပင် အမှုတင်ဂျူရီလူကြီး အဖွဲ့သည် အမှုကို စစ်ဆေးခြင်း မပြုရလေဟု ပညတ်လေ သည်။ ထိုနှစ်တွင် အမှုတင်ဂျူရီအဖွဲ့ကြီးနှင့် အမှုစစ်ဂျူရီ အဖွဲ့ငယ်ဟူ၍ တရားခံအား စွဲချက်တင်ရန်နှင့် အမှုစစ်ရန် အလို့ငှာ တီထွင်လိုက်ပြီဖြစ်သော်လည်း တရားခံ၏ သဘော တူညီချက် မရှိပါဘဲလျက် ဂျူရီအဖွဲ့နှင့် စစ်ဆေးခြင်းကို မပြု နိုင်သေးချေ။ ရုံးတော်ရှေ့သို့ တရားခံ ရောက်ရှိလာသောအခါ တရားခံက တရားသူကြီးနှင့် ဂျူရီအဖွဲ့တို့ စစ်ဆေးခြင်းကို သဘောတူလက်ခံပါသည်ဟု ပဋိညာဉ်မပေးလျှင် တရားခံကို မစစ်ဆေးနိုင်တော့ချေ။ ထိုကြောင့် ၁၇၇၂ ခုနှစ်အထိ လုပ်ရိုး လုပ်စဉ်မှာ အမှုစစ်ဆေးခြင်းကို တရားခံက လက်ခံလာသည့် တိုင်အောင် တရားခံအား နှိပ်စက် ည|ဉ်းပန်းခြင်းပင် ဖြစ်၏။
တရားခံက သဘောတူညီချက် မပေးသဖြင့် ည|ဉ်းပန်းနှိပ်စက် ရင်းဖြင့် တရားခံ သေဆုံးရသော အမှုများ ရှိခဲ့ဘူးသည်။ တရားခံသည် သူ၏အမှုကို အစစ်ခံသည်ထက် ည|ဉ်းပန်း နှိပ်စက်၍ သေဆုံးရသောဒဏ်ကို အဘယ်ကြောင့်ပို၍ ကျေနပ်နှစ်သက်ပါသနည်းဟုဆိုသော် ထိုခေတ်က ပြစ်ဒဏ် ခံရသော သူတို့သည် သေဒဏ်ဖြင့် စီရင်ပြီးခြင်းကိုသာ ခံရရုံမျှမက ဥစ္စာပစ္စည်းများလည်း အသိမ်းခံရ၍ သူ့အား ဆက်ခံသည့် အမွေစား၊ အမွေခံဟူသမျှမှာလည်း နိုင်ငံရေး အခွင့်အရေးနှင့်တကွ အခြားအခွင့်အရေးများပါ ဆုံးရှုံးခြင်းကို ခံရသောကြောင့် ဖြစ်၏။ အကယ်၍ ည|ဉ်းပန်း နှိပ်စက်ခြင်းကြောင့် သေဆုံးခဲ့သော် တရားခံသည် မှုပြစ်မရှိဘဲ သေဆုံးရသည်မည်သဖြင့် အထက်ပါ အခွင့်အရေးမျိုးကို မဆုံး ရှုံးလေ။၁၇၇၂ ခုနှစ်သို့ ရောက်သည့်အခါ တရားခံ၏ သဘော တူညီချက်ကို ရခါမှ တရားသူကြီးနှင့် ဂျူရီအဖွဲ့တို့ စစ်ဆေးနိုင် စေရမည်ဟူသောအချက်ကို ပယ်ဖျက်လိုက်လေသည်။ ဂျူရီလူကြီး များအဖြစ်ဆောင်ရွက်သော အရည်အချင်းရှိသူများ၏ စာရင်းကို သက်ဆိုင်ရာနယ်မှ အရာရှိများက ပြုလုပ်ပေးရလေသည်။
အသက် ၂၁ နှစ်မှ ၆ဝ အတွင်းရှိ မည်သည့်ယောက်ျား၊ မိန်းမ မဆို ဂျူရီလူကြီးအဖြစ် ဆောင်ရွက်နိုင်သည့် ဂုဏ်အဂ‡ါရှိသည်။ သို့သော် ဆရာဝန်များ၊ သာသနာ့ဝန်ထမ်းများ၊ လွှတ်တော် အမတ်များ၊ ရှေ့နေရှေ့ရပ်များ၊ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ အမှုထမ်းများ၊ တရားသူကြီးများ စသည်တို့မှာ ဂျူရီလူကြီးများအဖြစ် ဆောင် ရွက်ခြင်းမှ ခွင့်လွတ်ထားခြင်း ခံရသူများ ဖြစ်၏။ ရုံးမှ အလို ရှိသည့်အခါ စာရင်းမှ ရွေးချယ်ကာ ဆင့်ခေါ်လေသည်။ ဂျူရီ လူကြီးအဖြစ်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ရန် ဆင့်ခေါ်ခြင်းခံရသူသည် ရုံးသို့ မပျက်မကွက် သွားရောက်ရသည်။ ရုံးက အခွင့်အမိန့်ရမှ သာလျှင် ရုံးသို့ မသွားဘဲနေနိုင်သည်။ ရုံးမှလည်း လုံလောက် သော အကြောင်းပြချက်များ မရှိဘဲ ခွင့်ပြုခြင်း မရှိချေ။ ဂျူရီ လူကြီးအဖြစ် ဆောင်ရွက်သဖြင့် အခကြေးငွေ အနည်းငယ်သာ ရ၏။ ဂျူရီလူကြီးများ မည်သည့်ဘက်သို့ မျက်နှာမလိုက်ဘဲ ဆုံးဖြတ်ရမည်ဖြစ်ရာ ဂျူရီလူကြီးများကို ဂရုစိုက် စိစစ်ရွေးချယ် ရလေသည်။ အရေးကြီးသော အမှုများတွင် ဂျူရီလူကြီးများကို မည်သည့်ဖက်ကမှ ဩဇာပေးခြင်း၊ သွေးဆောင်ခြင်း မပြုနိုင် အောင် အထူး ဂရုစိုက်ရ၏။ ဂျူရီလူကြီးများအား လာဘ်ထိုး ရန် ကြံစည်သူ၊ လာဘ်ပေးသူများကိုလည်း ပြင်းပြင်းထန်ထန် နှိပ်ကွပ် အပြစ်ပေးလေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ တရားလွှတ်တော်တွင် မူလ စီရင်ပိုင်ခွင့် အာဏာအရ၊ စက်ရှင်မှုများကို စစ်ဆေးသည့်အခါ ဂျူရီလူကြီး များ အဖွဲ့ဖြင့် စစ်ဆေးလေသည်။ ဂျူရီလူကြီးများအဖွဲ့တွင် အဖွဲ့ဝင် ၉ ဦး ပါဝင်၏။ ဂျူရီလူကြီးများကို တရားလွှတ်တော် ရုံးဝန်ထောက်က အမည်များကို အက္ခရာလိုက်စဉ်ကာ ရေးဆွဲ ထားသော စာရင်းမှ ရွေးချယ်ရသည်။ ထိုစာရင်းတွင် ခရိုင်ဝန် ထက် ရာထူးကြီးမြင့်သူများ၊ လွှတ်တော်အမတ်များ၊ တရား သူကြီးများ၊ အကောက်တော်နှင် ။ ထိုသို့မလာရောက်ဘဲနေ လျှင်သော်လည်းကောင်း၊ ဂျူရီလူကြီးအဖြစ် ဆောင်ရွက်နေစဉ် ရုံးမှ အခွင့်မပြုဘဲ ပြန်သွားလျှင်သော်လည်းကောင်း၊ ရုံးတော်၏ အမိန့်ကို မလေးမစား ပြုမှုဖြင့် တရားဝန်ကြီးက သင့်တင့်သည်ထင်သော ငွေကို ဆောင်ရွက်ရန် အပြစ်ပေးနိုင်၏။ ဒဏ်ငွေ မဆောင်လျှင် တရားမထောင်တွင် ၆ လထက် မပိုသော ထောင်ဒဏ်ကို သတ်မှတ်နိုင်၏။
ဂျူရီလူကြီးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ရန် ဆင့်ခေါ်ရာတွင် အမှန်လို အပ်သည့် အရေအတွက်ထက်ပို၍ ဆင့်ခေါ်လေသည်။ ထိုသို့ ဆင့်ခေါ်ထားသူများထဲဲမှ လိုသမျှကို မဲချ၍ ရွေးချယ်သည်။ မဲကျသူများကို တစ်ဦးစီ တစ်ဦးစီ အမည်ခေါ်သည့်အခါ တရား သူကြီး၏ ရှေ့တွင် ရပ်ပြရလေသည်။ ထိုအခါ တရားခံ သို့မဟုတ် အစိုးရရှေ့နေက သဘောမကျလျှင် အကြောင်းပြ ကန့်ကွက်နိုင်သည်။ ကန့်ကွက်ခြင်းခံရသူမှာ အကြောင်းပြချက် လုံလောက်လျှင် အပယ်ခံရသည်။ ထိုပြင် အကြောင်းမပြဘဲနှင့် လည်း တရားခံနှင့် အစိုးရရှေ့နေတို့သည် ၈ ဦးစီအထိ ကန့်ကွက်နိုင်သေးရာ ရုံးတော်က ထိုသို့ ကန့်ကွက်သည်ကို လက်ခံရ၏။
ဂျူရီလူကြီးများနှင့် အမှုစစ်ဆေးပုံမှာ သဘောအားဖြင့် အထက်ကပြဆိုခဲ့သည့် ဗြိတိသျှတရားရုံးများ စနစ်အတိုင်းပင် ဖြစ်သည်။ ဂျူရီလူကြီး အချင်းချင်း သဘောကွဲလွဲသည့်အခါ ဂျူရီလူကြီးသစ်များဆင့်ခေါ်၍ အမှုကို ပြန်လည် စစ်ဆေးရ၏။ သို့သော် ၆ ဦးထက် မနည်းက တသဘောတည်းဖြစ်နေလျှင် တရားဝန်ကြီးသည် ထိုဆုံးဖြတ်ချက်ကို လက်ခံ၍ အမိန့်ချမှတ် နိုင်သည်။ လက်မခံလိုက ဂျူရီလူကြီးသစ်များကို ဆင့်ခေါ်၍ အမှုပြန်လည်စစ်ဆေးရန် တရားဝန်ကြီးက အမိန့်ချမှတ်ရ၏။
ဂျူးရားတောင်တန်း
ဂျူးရားတောင်တန်းသည် ပြင်သစ်နှင့် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ ၂ ခုကြားတွင် အရှေ့မြောက်မှ အနောက်တောင်သို့ တန်းလျက် တည်ရှိသည်။ အကျယ်အားဖြင့် ၃၈ မိုင်ခန့်ရှိ၍ ၁၅၆ မိုင် ရှည်လျားသည်။ တောင်တန်း၏ အလယ်ကို ချန်လှပ်၍ အခြား နေရာများတွင် မြစ်များနှင့် နက်ရှိုင်းသော တောင်ကြားများ ဖြတ်သန်းလျက်ရှိသည်။ အနောက်ဘက်တွင် တောင်တန်းသည် ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင်းရှိ မြေနိမ့်ပိုင်းသို့ ခပ်ပြေပြေ နိမ့်ဆင်းသွား သည်။ အရှေ့ဘက်၌မူကား တောင်များသည် အလွန်မတ်စောက် ၍ တောင်ပေါ်ချောင်းတို့သည် ဂျီနီးဗားနှင့် နျူရှားတဲအိုင်များသို့ ဒလဟော စီးဆင်းကြသည်။ တောင်တန်း၏ မြောက်ဘက်အစွန် ဆုံးတွင် ထင်ရှားကျော်စောသော ဗဲဲလဖောတောင်ကြား ရှိ၏။
ထိုတောင်ကြားလမ်းမှာ လူနေအစည်ကားဆုံးဖြစ်သော ပြင်သစ် နိုင်ငံတွင်းရှိ ဒေသကို ဖြတ်သွားလေရကား ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ အိမ်ရှေ့တံခါးပေါက်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ဂျူးရားတောင်တန်း၏ အနောက်တောင်ပိုင်းတွင် သစ်ပင်များ အလွန်ထူထပ်စွာ ပေါက် ရောက်လျက်ရှိသည်။ ထိုသစ်တောမှရသော သစ်သားတစ်မျိုးကို ကလေးကစားစရာပြုလုပ်ရန် အသုံးချကြသည်။ တောင်တန်း၏ ကုန်းမြင့်ဒေသတို့တွင် မြက်ခင်းလွင်ပြင်များရှိလေရာ ထိုဒေသ၌ သိုးကိုမွေးမြူကြသည်။ ဂျုံကိုလည်း စိုက်ကြသည်။
အင်ဒေါန်ကထောင်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
အင်ဒေါန်ကထောင်ရွာ(Indawnkahtaung)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ အင်ကွယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၂၀၂ ဖြစ်သည်။
နမ့်အန်လွယ်ယွင်းရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
နမ့်အန်လွယ်ယွင်းရွာ (Namanloiywin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ နောင်အက် (ပန်ကောင်းမူး)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၆၂၄ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
အင်ဒေါန်ကထောင်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်အန်လွယ်ယွင်းရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နှမ်းခါးရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
နှမ်းခါးရွာ (Hnankhar)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ နှမ်းခါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၂၂၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နှမ်းခါးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၀၁ ဦး၊ မ ၂၂၇၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၃၇၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂန့်ဂေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မက်ကာရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
မက်ကာရွာ (Metkar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ မိုင်းလင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၀၇၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းလင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၇၅ ဦး၊ မ ၂၅၇၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၈၅၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စိန်ပါတီ
ဖခင်က ယင်းသို့အားမပေးသော်လည်း အဖိုးကဆိုင်းထောင်၍ ဖခင်ကိုယ်တိုင်ကလည်း အငြိမ့်နှဲဆရာဖြစ်သည့် အနုပညာ အသိုင်းအဝိုင်းကြောင့် သူတို့၏ဝါသနာမျိုးစေ့သည် ရှင်သန်ကြီးထွားလာလေတော့သည်။
ဖခင်မသိအောင် တိတ်တဆိတ်က၏။ တိတ်တဆိတ်ဆို၏။ ဖခင်ဖြစ်သူက လုံးဝသင်မပေးသော်လည်း မြင်ဆရာများထံမှ မြင်ရင်းတတ်ရသည်။ သို့နှင့် အရပ်ထဲတွင် အဆိုကောင်း၊ အကကောင်းအဖြစ် ထင်ပေါ်ကျော်ကြားလာရတော့သည်။ ဟင်္သတ၊ ဇလွန်၊ ဒေါင့်ကြီး စသော ဒေသများတစ်ဝိုက် လူသိများလာတော့သည်။ ဟင်္သတမြို့ရုပ်ရှင်ရုံများတွင်ပြသော အသံတိတ်ရုပ်ရှင်များ၌ သီချင်းများ သီဆိုရသောအဆင့်ထိရောက်လာတော့သည်။
ရန်ကုန်မြို့မှ ဦးဘကျော်၊ ဦးဓာတ်ဆီ စသော အငြိမ့် လောကသားကြီးများ ဟင်္သာတသို့ရောက်ခိုက် မစံအစွမ်းအစကို လေ့လာမိကြသဖြင့် ရန်ကုန်သို့လိုက်၍ သီချင်းဆိုရန်ခေါ်ယူကြ၏။ ဖခင်ဖြစ်သူက ခွင့်မပြုသောကြောင့်မလိုက်ရပေ။ ထိုနောက် မိသားစုထဲသို့ ကြမ္မာဆိုးဝင်လာတော့သည်။ ဖခင်ဖြစ်သူ နှဲဆရာကြီး ဦးဘိုးသန့်သည် ဦးစိန်ကတုံးဇာတ်နှင့် လိုက်၍ နှဲမှုတ်ရင်း စိတ္တဇဝေဒနာစွဲကပ်ကာ မိသားစု၏ စီးပွားရေးတာဝန်ကို မထမ်းဆောင်နိုင်တော့သည်အထိ ဖြစ်လာတော့သည်။ ရှိသမျှငွေကြေးအင်အားကိုသုံး၍ ဖခင်ကို ဆေးဝါးကုသရင်း လုံးပါးပါးကာ စီးပွားပျက်လေတော့သည်။
ထိုနောက် ဦးမှဲ့ဆိုသူပုဂ္ဂိုလ်ကိုအကြောင်းပြု၍ မောင်နှမနှစ်ယောက် ရန်ကုန်သို့ရောက်ခဲ့ကြသည်။ ရန်ကုန်သို့ရောက်သောအခါ၊ သီချင်းရေးဆရာ ရွှေတိုင်ညွန့်နှင့် တွေ့ဆုံကြ၏။ ရွှေတိုင်ညွန့်က မစံအား အမည်ဟောင်းကိုပြောင်းစေပြီးလျှင် အင်္ဂါသမီးဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ စိန်ပါတီဟူသော အမည်သစ်ကို ယူစေသည်။
ထိုနောက်တွင် အင်္ဂလိပ်လူမျိုးပိုင် ကိုလံဘီယာဓာတ်ပြားကုမ္မဏီတွင် စိန်ပါတီအမည်ဖြင့် သီချင်းများကို စဆိုရလေသည်။ ဖောင်စကြာ၊ မင်းယောက်ျား၊ သီတာသောင် စသည့် သီချင်းများဖြစ်သည်။ သီချင်းတစ်ပုဒ် ဓာတ်ပြားအသွင်းခံရလျှင် ငွေကျပ် (၅ဝ)ရကာ ကုမ္မဏီက ဓာတ်ပြား(၁ဝဝဝ)ထုတ်လုပ်လျှင် သက်ဆိုင်ရာအဆိုတော်ကို ကော်မရှင်ဆုအဖြစ်(၇၅)ကျပ်ပေးကြောင်းသိရလေသည်။
စိန်ပါတီသည် ရန်ကုန်ရောက်ခါစ အဆိုတော်ဖြစ်နေသေးသဖြင့် အမည်တက်စသာဖြစ်သည်။ တစ်နေ့လျှင် ထမင်းစရိတ်တစ်ကျပ် တစ်လလျှင် အိမ်လခ(၁၅)ကျပ် အသုံးပြုကာ ဆင်း ရဲပင်ပန်းစွာ နေထိုင်ခဲ့ရသည်။ အနေအထိုင် အစားအသောက် ဆင်းရဲသော်လည်း မိမိဝါသနာပါသော လုပ်ငန်းဖြစ်သောကြောင့် အပြုံးမပျက် ဇွဲကောင်းကောင်းနှင့်နေထိုင်ခဲ့သည်။
ဓာတ်ပြားအဆိုလောကတွင် အောင်မြင်လာသည်နှင့်အမျှ တစ်ဖက်ကလည်း စတားရုပ်ရှင်ရုံ၊ ဘုရင်ရုံစသော ရုပ်ရှင်ရုံများတွင်ပြသသည့် အသံတိတ်ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ၌ ဇာတ်ဝင်သီချင်း၊ ဇာတ်ပို့သီချင်းများကို သီဆိုပေးရသဖြင့် စီးပွားရေးအရ ထူထူထောင်ထောင် ဖြစ်လာလေသည်။
ထိုအချိန်တွင် မြန်မာပြည်သူပြည်သားများသည် အင်္ဂလိပ် အုပ်စိုးမှုအောက်မှ ရုန်းထွက်ရေးအတွက် လွတ်လပ်ရေးတိုက်ပွဲ အဆင့်ဆင့်ကို ဆင်နွဲနေကြ၏။ တို့ဗမာအစည်းအရုံးကြီး၏ ဦးဆောင်မှုအောက်ဝယ် ဒေါ်စိန်ပါတီသည် သခင်မ မစံအဖြစ် လွတ်လပ်ရေးတိုက်ပွဲဝင်ခဲ့၏။ သူကိုင်စွဲသော လက်နက်ကား အနုပညာလက်နက်တည်း။ သခင်တရားပွဲများနှင့်တကွ သီချင်းဆိုခွင့်၊ အသံသွင်းခွင့်ရသော အခြားနေရာများ၌ မျိုးချစ်စိတ် ထက်သန်ရေးတေးသီချင်းများကို သီဆို၏။ သို့နှင့်ဒေါ်စိန်ပါတီ သီဆိုသော သုံးရောင်ချယ်၊ ပါတော်မူ စသည့် ဇာတိမာန် တေးသီချင်းတို့သည် မြန်မာပြည်သူလူထု၏ နှုတ်ဖျားဝယ် ရေပန်းစားခဲ့ရာမှ အင်္ဂလိပ်အစိုးရ၏ လက်ပါးစေများက ဒေါ်စိန်ပါတီအား ဖမ်းဆီးရန် ကြိုးစားခဲ့ကြဖူးသေးသည်။ ခေတ်ပျက်သွားသဖြင့် အဖမ်းမခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။ ဒီးဒုတ်ဦးဘချို၊ ဦးသိန်းဖေ(မြင့်) စသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များကလည်း ဒေါ်စိန်ပါတီအား တစ်ဖက်တစ်လမ်းက အကူအညီပေးခဲ့ကြ၏။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် အတွင်းတွင် ဇာတိဟင်္သာတမြို့သို့ ခေတ္တပြန်နေ၏။ စစ်ဖြစ်ခိုက် ကြုံသောကြောင့် ဓာတ်ပြားလုပ်ငန်းများ ရပ်နားထားရသော်လည်း အလှူ၊ မင်္ဂလာဆောင် စသည့် ပွဲများတွင် ဒေါ်စိန်ပါတီ၏အသံကို နားဆင်ကြရပြန်သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးအပြီး၌ ရန်ကုန်မြို့သို့ပြန်လာကာ အဆိုလောကတွင် ကျင်လည်ပြန်သည်။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း အစရှိသော အာဇာနည်ကြီးများကျဆုံးသောအခါ အသည်းနှလုံးမှယိုစိမ့်သော သူ့အသံဖြင့်သီဆိုထားသည့် သဟာယဆရာတင် စပ်ဆိုသော လွမ်းမပြေတဲ့ ပန်းခွေသီချင်းမှာ လူထု၏ စိတ်နှလုံးကို ညွတ်ကြုံးယူငင်ဘိသကဲ့သို့ အောင်မြင်လှပေသည်။ ထိုမျှသာမကသေး တိုင်းသူပြည်သားများ စိတ်ဓာတ်မကျရေး၊ လွတ်လပ်ရေးကို မရရသည့်နည်းဖြင့် အသေခံတိုက်ယူရေး၊ အသက်ကိုစွန့်ရဲသည်အထိ မျိုးချစ်စိတ်ထက်သန်ရေးတို့အတွက် သီချင်းများကိုလည်း ရုပ်ရှင်ရုံ၊ ဇာတ်ရုံများတွင် ဒေါ်စိန်ပါတီက သီဆိုခဲ့သည်။
လွတ်လပ်ရေးရပြီးသည့် နောက်တွင် လွတ်လပ်ရေးဓာတ်ပြား ကုမ္ပဏီ၌ သီချင်းများသီဆိုခဲ့သည်။ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးအဖြစ် သွားရောက်ခဲ့သည်။ ထိုနောက်တွင် ရန်ကုန်မြို့ကံဘဲဆရာအတတ်သင်သိပ္ပံတွင် ဂီတသုခုမဌာနမှူး၊ ဂီတကထိကအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရင်း(၁၃၃၂)ခုနှစ် ပြာသိုလဆန်း(၄)ရက် (၁၉၇ဝပြည့်နှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ(၃၁)ရက်) ကြာသပတေးနေ့ညဉ့်တွင် နှလုံးရောဂါဖြင့် အနိစ္စရောက်ခဲ့သည်။ ဒေါ်စိန်ပါတီ၏ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ဦးဘသက်မှာလည်း ဂီတပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်လေသည်။ သား ဦးတင်ညွန့်သည် ယဉ်ကျေးမှုကဇာတ်ဌာန၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေလေသည်။
ဒေါ်စိန်ပါတီ သီဆိုသွားသော သီချင်းများထဲတွင် စပယ်တင်မှဲ့၊ လင်ဝယ်ရန်၊ ကောသလအိပ်မက်၊ ရတနာဂီရိ၊ သုဝဏ္ဏသာမ၊ ရှင်ဘုရင်နဲ့တွေ့ချင်တယ်၊ မြနန္ဒာ၊ လယ်တောသူ၊ ဟင်္သာကိုးသောင်း၊ နေရဉ္စရာ၊ ကထိန်သင်္ကန်း၊ သီဟိုဠ်ဘုရားဖူး၊ အနန္တသူရိယ၊ ချစ်ဝေ၊ စိုးပါနဲ့မေရယ်၊ မာတိင်္ဂ၊ ကောက်စိုက်မ၊ ဗေဒင်စုံတွဲ၊ မင်္ဂလာဆယ့်နှစ်ပါး၊ ဒင်နာပါတီ စသည့် သီချင်းများလည်း အပါအဝင်ဖြစ်လေသည်။
စိန့်ပီတာ
စိန်ပီတာ (ရှင်ပေတရု)သည် ယေရှု၏ တစ်ကျိပ်နှစ်ပါး သော တပည့်တော်တို့တွင် အထင်ရှားဆုံး တပည့်တော်ဖြစ် သည်။ ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် စိန်ပီတာကို ဆိုင်မွန်(ရှိမုန်) ဟူ၍ ၎င်း၊ ဆိုင်မွန်ပီတာ (ရှိမုန်ပေတရု) ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ကေဖဟူ၍လည်းကောင်း အမည်အမျိုးမျိုးဖြင့် ဖော်ပြထားသည်ကိုလည်းတွေ့ရသည်။ ပီတာ၏ ငယ်စဉ်ဘဝကို မသိရသော်လည်း ကပါနေယမ် (ကပေရနောင်)မြို့တွင် ယောက်ခမ၏ အိမ်၌ ညီဖြစ်သူ အင်ဒရူး (အန္ဒြေ)နှင့်အတူ တံငါအလုပ်ဖြင့် အသက်မွေးသည် ဟူ၍ကား သိရှိရသည်။
ယေရှုသည် ဂယ်လီလီ(ဂါလိလဲ) အိုင်ထဲ၌ ပိုက်ချနေကြ သော ပီတာနှင့် သူ၏ညီ အင်ဒရူးတို့ကို မြင်လေလျှင်၊ 'ငါ့ နောက်သို့ လိုက်ကြလော့၊ သင်တို့သည် လူကိုဖမ်းသော တံငါ ဖြစ်စေခြင်းငှာ ငါပြုမည်'ဟု မိန့်သဖြင့် သူတို့သည် ပိုက်ကွန် များကို စွန့်၍ ယေရှု၏နောက်သို့ လိုက်ပါသွားကြ၏။
ပီတာသည် စိတ်လိုက်မာန်ပါပြုလုပ်တတ်သည်။ တပည့် တော်တို့တွင် ယေရှုနှင့် အရင်းနှီးဆုံး တပည့်တော်တစ်ပါးဖြစ် သဖြင့် နောက်လိုက်တပည့်များကို စောင့်ရှောက်ထိန်းသိမ်းရန် တာဝန်ကိုလွှဲအပ်ခြင်း ခံရသူဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပီတာသည် ပါလက်စတိုင်းပြည်တွင်လှည့်လည်၍ ဆင်းရဲဒုက္ခခံလျက် ခရစ် ယာန်အယူဝါဒကို ဟောပြောခဲ့သည်။ ရောမမြို့တွင်လည်း သာသ နာပြုခဲ့ဘူးသည်ဟုဆိုသည်။ ဗရင်ဂျီဂိုဏ်းဝင်တို့က စိန်ပီတာ အား ရောမမြို့၏ ပထမဂိုဏ်းအုပ်ဘုန်းကြီးအဖြစ်၎င်း၊ ပထမ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးအဖြစ်၎င်း၊ အသိအမှတ် ပြုထားကြသည်။
တာလီဘန်
တာလီဘန် သည် ဒီယိုဘန္ဒီအစ္စလာမ် ဘာသာရေး-နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုကို ဆောင်ရွက်ကာ စစ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းမှာ အာဖဂန်နစ္စတန်၌ ရှိသည်။ အာဖဂန်နစ္စတန် အစ္စလာမ္မစ်နိုင်ငံတော် တည်ထောင်လိုသူများအဖြစ် ၎င်းတို့ဘာသာ ဖော်ညွှန်းလေ့ ရှိသည်။ သို့သော် အစိုးရနှင့်အဖွဲ့အစည်း အများစုက အကြမ်းဖက်သမားများအဖြစ် သတ်မှတ်ကြ၏။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တာလီဘန်
ဂန့်ဂေါ်ကျွန်းရွာ
ဂန့်ဂေါ်ကျွန်းရွာ
​တောင်ဇင်ကုန်းရွာ၊ သဘောသပြု
တောင်ဇင်ကုန်းရွာ၊ သဘောသပြု
သိန်းအောင် (ကလေးအထူးကုဆရာဝန်)
ပါမောက္ခဒေါက်တာသိန်းအောင်သည် မြန်မာ ကလေးအထူးကုဆရာဝန်ကြီးဖြစ်ပြီး အဘ ဦးကရင်၊ အမိ ဒေါ်မိုးတို့က ၁၉၄၃ ခုနှစ် ဧပြီ ၈ ရက်နေ့တွင် ပျော်ဘွယ်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
ပညာရေး
၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အောင်မြင်ခဲ့ပြီး ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ရန်ကုန်မှ ဆေးပညာဘွဲ့ (၁၉၆၇)၊ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ Royal College of Physicians မှ DCH ဘွဲ့နှင့် MRCP (UK) ဘွဲ့ (၁၉၇၄)၊ Royal College of Physicians, Edinburgh မှ FRCP ဘွဲ့ (၁၉၈၃) နှင့် ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ရန်ကုန်မှ ဆေးလက်တွေ့ပါရဂူဘွဲ့ (ကလေးကျန်းမာပညာ) တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။
ဝန်ထမ်းဘဝ
ပါမောက္ခ၊ ဌာနမှူး (ကလေးကျန်းမာပညာဌာန) တာဝန်ကို ဆေးတက္ကသိုလ် (၁)၊ ရန်ကုန် နှင့် ဆေးတက္ကသိုလ် (၂)၊ ရန်ကုန် တို့တွင် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံဆရာဝန်အသင်း၊ ကလေးကျန်းမာပညာအဖွဲ့ နာယကလည်း ဖြစ်သည်။ ပါရမီလမ်း၊ မရမ်းကုန်းမြို့နယ်ရှိ ပါရမီဆေးရုံကို တည်ထောင်သူလည်းဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကလေးအထူးကုဆရာဝန်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခများ ကဏ္ဍ:၁၉၄၃ မွေးဖွားသူများ
စိုးကျော်ကျော် (ဘောလုံးသမား)
စိုးကျော်ကျော်(၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၉၁ ခုနှစ်)သည် ဘောလုံးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး မြန်မာ အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်းတွင် ရှေ့တန်းတိုက်စစ် နေရာတွင်ကစားလျက်ရှိသည်။ လက်ရှိ ကစားနေသော ကလပ်အသင်းမှာ ဧရာဝတီယူနိုက်တက်ဘောလုံးအသင်း ဖြစ်သည်။
ဟိုဖိုင်ရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကမ်းနီဖျားရွာ၊ ကမ်းနီ
ကမ်းနီဖျားရွာ၊ ကမ်းနီ
တိုင်တရာရွာ၊ ကျွဲဇင်း
တိုင်တရာရွာ၊ ကျွဲဇင်း
ဖန်ခါးကုန်းရွာ၊ သစ်ဖြူပင်
ဖန်ခါးကုန်းရွာ၊ သစ်ဖြူပင်
တလိုင်းဘုန်းရွာ၊ သဘောသပြု
တလိုင်းဘုန်းရွာ၊ သဘောသပြု
ရေကျော်ခုံရွာ၊ ကုန်းလည်ရိုး
ရေကျော်ခုံရွာ (Yaekyawkhon)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ကုန်းလည်ရိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၂၃၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်းလည်ရိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၃၉ ဦး၊ မ ၂၁၈၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၂၂၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လူတိုင်းစစ်မှုထမ်းရေး
ရှေးခေတ်က တစ်တိုင်းပြည်နှင့် တစ် တိုင်းပြည် စစ်မက်အင်္ဂါဖြစ်ပွားကြရာတွင် လက်နက်စွဲကိုင်နိုင်သူမှန်သမျှ စစ်ထဲဝင်၍ တိုက်ခိုက်ကြရ၏။ စစ်ဖြစ်ခါနီးမှ စစ်သားများစုဆောင်းကြ သည်။ လေးမြားအတတ်နှင့် ဓားခုတ်၊ လှံထိုးအတတ်တို့၌ အထူးကျွမ်း ကျင်သော အထက်တန်းလူတစ်စုမှလွဲ၍ အမြဲတမ်းတပ်မတော်ဟူ၍ မရှိခဲ့ ချေ။ စစ်ဖြစ်ခါနီးမှ အရေးပေါ်စစ်သားများနှင့် တိုက်ခိုက်ကြသည်သာ များသည်။ အမြဲတမ်းတပ်မတော်ဖွဲ့စည်း၍ လူတိုင်းစစ်မှုထမ်းသည့်စနစ်ကို ၁၉ ရာစုနှစ်အစ၌ ပြင်သစ်တော်လှန်ရေးအပြီးတွင်မှ စတင်ခဲ့လေသည်။ ခရစ် ၁၇၈၉ ခုနှစ်မှ ၁၇၉၉ ခုနှစ်အထိ ဆယ်နှစ်တိုင်တိုင်ဖြစ်ပွားခဲ့သော တော်လှန်ရေးကြောင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ အခြေအနေမှာ အဘက်ဘက်တွင် အလွန်ဆိုးရွားခဲ့၏။ ပြည်ပရန်သူနိုင်ငံများကလည်း ခြိမ်းခြောက်လျက်ရှိရာ ထိုအချိန်တွင် နပိုလီယန်သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ အာဏာရှင်အဖြစ်ကို ရယူ ခဲ့လေသည်။ ဝိုင်းရံလျက်ရှိသော ရန်သူတို့၏ အန္တရာယ်ကို တွန်းလှန်နိုင်ရန် နပိုလီယန်သည် လူတိုင်းစစ်မှုထမ်းရန် ဆင့်ခေါ်ခဲ့ရာ ၁၈ဝ၈ ခုနှစ်၌ စစ် သားပေါင်း ၂၄ဝဝဝဝ ရရှိခဲ့၍ ၁၈၁၃ ခုနှစ်တွင် တစ်သန်းကျော်မျှ ရရှိခဲ့ လေသည်။ နပိုလီယန်၏နည်းကိုယူ၍ ပရပ်ရှားနိုင်ငံကလည်း လူတိုင်းစစ်မှု ထမ်းရန်ဆင့်ခေါ်လျက် အမြဲတမ်းတပ်မတော်ကြီးကိုဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၁၄ ခုနှစ်အထိ ဂရိတ်ဗြိတိန်နှင့် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု နိုင်ငံကြီးနှစ်နိုင်ငံ သာလျှင် လူတိုင်းစစ်မှုထမ်းရေးကို မရွက်ဆောင်ခဲ့ပေ။ ဥရောပတိုက်တွင် စစ်မှုထမ်းရသည့် အချိန်တာသည် တစ်နှစ်မှ သုံးနှစ်ထိ ဖြစ်ကြသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် လွတ်လပ်ရေးစစ်ပွဲဖြစ်စဉ်က လူ တိုင်းစစ်မှုထမ်းရေးကို အကြိမ်ကြိမ်ကြံစည်ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း မပြဋ္ဌာန်း နိုင်ခဲ့ချေ။
ပြည်တွင်းစစ်ဖြစ်ပွားချိန်တွင် စစ်သားစာရင်းသွင်းဥပဒေကို ၁၈၆၃ ခုနှစ်ကအတည်ပြုခဲ့ရာ ထိုဥပဒေအရ လူတိုင်းစစ်မှုထမ်းရန်ဖြစ်ပေသည်။ သို့ သော် အရည်အချင်းမပြည့်စုံသော အပျော်ထမ်းစစ်သားများလောက်သာ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ပထမ ကမ္ဘာစစ်ပွဲအတွင် ၁၉၁၇ ခုနှစ်က လူတိုင်း စစ်မှုထမ်းရေး ဥပဒေကို အတည်ပြုခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ကလည်း ဤနည်းကိုထပ်မံအသုံးပြုခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ်အသက် ၁၉ နှစ်နှင့် ၂၅ နှစ်အကြားရှိ လူငယ်များအား ၂၁ လ စစ်မှုထမ်းရန် ဥပဒေကို တစ်ဖန်ပြဋ္ဌာန်းအတည်ပြုခဲ့သည်။ ထို့နောက် နှစ်စဉ် အသက် ၁၈ နှစ်ရှိ လူငယ်အပျော်ထမ်း တပ်သား ၁ဝဝဝဝဝ ရအောင်စုဆောင်း၍ တစ်နှစ်တာ တန်းပြည့် စစ်မှုထမ်းရန် ကိုလည်းဆောင်ရွက်ခဲ့လေသည်။
ပထမကမ္ဘာစစ်အတွင်းက ဂရိတ် ဗြိတိန်နိုင်ငံတွင် လူတိုင်း စစ်မှုထမ်းရမည့် ဥပဒေကို ချက်ချင်းမပြဋ္ဌာန်းဘဲ အချိန်ကြာနေမှုကြောင့် တစ်ကြောင်း၊ ယင်းဥပဒေကို မပြဋ္ဌာန်းမီ အပျော်ထမ်းတပ်သားများကိုသာ အားကိုးမိသောကြောင့်တစ်ကြောင်း၊ လူပေါင်းများစွာ အလဟဿသေဆုံးခဲ့ရ သည့်ပြင် အရေးပါအရာရောက်သော အရာရှိများနှင့် စက်မှုလက်မှုဌာနမှ သော့ချက် လူအမြောက်အမြားပင် ပထမဆုံးထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့ရလေ သည်။ ၁၉၃၉ ခုနှစ် ဒုတိယကမ္ဘာစစ် မဖြစ်ပွားမီ လအနည်းငယ်လောက် ကမူ လူတိုင်းစစ်မှုထမ်းရမည့်ဥပဒေကို အချိန်မီ ပြန်၍ပြဋ္ဌာန်းလိုက်နိုင်သော ကြောင့် စစ်တပ်ထဲသို့ ဝင်လာသော လူများအား ခွဲဝေပေးနိုင်ခဲ့သည်။ လူ တိုင်း စစ်မှုထမ်းရေးကို ယောက်ျားများကိုသာမက မိန်းမများအပေါ်တွင် လည်း ၁၉၄၁ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလမှ ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ အထိ ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ သို့သော် ၁၉၄၄ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလနောက်ပိုင်း ရောက် သည့်အခါ မိန်းမအနည်းငယ်မျှကိုသာ ခေါ်တော့သည်။
၁၉၄၇ ခုနှစ် အမျိုးသား စစ်မှုထမ်းရေး ဥပဒေအရ အောက် ပါအချက်များကြောင့် လူတိုင်းစစ်မှုထမ်းရေး ဥပဒေကို ဆက်လက်ပြဋ္ဌာန်း ခဲ့သည်။ (၁) လူလုပ်အားနည်းခြင်း၊ (၂) နှစ်ရှည် အပျော်ထမ်း တပ်သား အရေအတွက် လုံလောက်အောင် မရရှိခြင်း၊ (၃) လက်နက်ဆန်း လက်နက် သစ်များ ပေါ်ထွက်လာခြင်းနှင့် အလစ်ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်နိုင်အောင် လူ အားရှိရန် လိုခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ ထိုဥပဒေအရ ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်အထိ နှစ် စဉ်နှစ်စဉ် တပ်သားပေါင်း အများဆုံး ၁၅ဝဝဝဝ ရရှိလိမ့်မည်။ ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းသို့ ရောက်သောအခါ အမျိုးသား စစ်မှုထမ်းရေးဥပဒေ အရ စစ်မှုထမ်းရသောလူများအား ပြည်စောင့်တပ်သို့ ခြောက်နှစ်စစ်မှုထမ်း ရန် လွှဲပြောင်းပေးလိုက်လေသည်။
ကာ့ ဂူဒယ်
ကာ့ ဖရီးဒရစ် ဂူဒယ် (Kurt Friedrich Gödel, ; ) (April 28, 1906 – January 14, 1978) သည် ဩစတြီးယားလူမျိုး တစ်ဦးအဖြစ် ဖွားမြင်ပြီး နောင်တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံသား ဖြစ်လာသည့် ယုတ္တိဗေဒ၊ သင်္ချာနှင့် ဒဿနိကဗေဒ ပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဂူဒယ်ကို ၂၁ ရာစုအတွင်း အရေးအပါဆုံး စဉ်းစားတွေးခေါ်သူ တစ်ဦးအဖြစ် သတ်မှတ်လေ့ရှိသည်။ ဘာထရန် ရပ်ဆဲလ် (Bertrand Russell)၊ အေ၊ အန်၊ ဝှိုက်ဟတ် (A. N. Whitehead) နှင့် ဒေးဗစ် ဟီလ်ဘတ် (David Hilbert) စသူတို့က ယုတ္တိဗေဒနှင့် အစုသီအိုရီကို သုံး၍ သင်္ချာ၏ အခြေခံအုတ်မြစ်ကို နားလည်ရန် စတင်ကြိုးစားကြသည့် ၂၀ရာစုတွင်း၌ ဂူဒယ်သည် သိပ္ပံနှင့် ဒဿနိကဆိုင်ရာ စဉ်းစားတွေးခေါ်မှုအပေါ် ဩဇာညောင်းခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် သင်္ချာပညာရှင်များ
ကဏ္ဍ:ဩစတြီးယား သင်္ချာပညာရှင်များ
နန်းလုံကားရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
နန်းလုံကားရွာ (Nanlonkar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ ဘန့်ဘွေးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၄၀၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အဗ္ဗဒူ ဂါနီ ဘရာဒါ
မူလာ အဗ္ဗဒူ ဂါနီ ဘရာဒါ ( ၊ ၁၉၆၈ ဘွား) သည် အာဖဂန်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ပြီး အာဖဂန်နစ္စတန်ရှိတာလီဘန်ကို စဖွဲ့သည့် ခေါင်းဆောင်သူတို့အနက် တဦးဖြစ်သည်။ တာလီဘန်အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် မိုဟာမက်အိုမာ၏ အောက်တွင် ဒုတိယခေါင်းဆောင်အဖြစ် တာဝန်ယူသည်။ အမည်ရင်းမှာ အဗ္ဗဒူဂါနီဖြစ်သော်လည်း အူမာက ဘရာဒါ (အဓိပ္ပာယ်၊ ညီလေး) ဟု ခေါ်တတ်သဖြင့် လက်အောက်ငယ်သားတို့က မူလာဘရာဒါ (အဓိပ္ပာယ်၊ ခေါင်းဆောင်လေး) ဟူ၍ လိုက်ခေါ်ကြသည်။ ၂၀၁၀ ပြည့်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပါကစ္စတန်၌ ရှောင်နေစဉ် ဘရာဒါကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့နှင့် ဗဟိုထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့တို့က ဖမ်းမိသည်။ ၂၀၁၈ ခု၊ အောက်တိုဘာလ ၂၄ ရက်တွင် အမေရိကန်တို့၏ မေတ္တာရပ်ခံချက်ကြောင့် ပြန်လွတ်လာသည်။ လွတ်သည်နှင့် အာဖဂန်တာလီဘန်လှုပ်ရှားမှုများတွင် ဩဇာကြီးသူ ပြန်ဖြစ်လာသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံသားများ
NGC 200
NGC 200 သည် မိန် နက္ခတာရာမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်သည်။ ယင်းအား ဝီလီယံ ဟာရှယ် ဆိုသူမှ ဒီဇင်ဘာ ၂၅၊ ၁၇၉၀ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး မြင်သာသောအရွယ်အစားမှာ ၁၃.၄၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
အင်ဂျီကထောင်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
အင်ဂျီကထောင်ရွာ(Injikahtaung)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ အင်ကွယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၂၀၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြောင်ဇီးလူမျိုး
ပြည်ထောင်စုအခမ်းအနားတွင် နေဝန်း လဝန်းသဏ္ဌာန် ခေါင်းပေါင်းများနှင့်သက်တန့်အရောင်မျိုးစုံပါသော အင်္ကျီဝတ်ထားသည့် အသားဝါချော အမျိုးသမီးများ ကို တွေ့ဖူးကြပေမည်။ ၎င်းတို့ကား တိုင်းရင်းသားမြောင်ဇီးအမျိုးသမီးများ ဖြစ်၏။ ယူနန်နယ်တွင် ယင်းတို့ကို "မျောင်"ဟု ခေါ်ဝေါ်၍ ဝနယ် အရှေ့ဖျား ဒေသတွင် ယင်းတို့အချင်းချင်း "မျောင်စီး"ဟု ခေါ်ဝေါ်ဆက်ဆံလျက်ရှိကြသည်။
မြောင်ဇီးတို့သည် ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း ကိုးကန့်နယ်၊ ဝနယ်နှင့်ကျိုင်းတုံတစ်ဝိုက်တွင် နေထိုင်ကြသည်။ မြန်မာပြည်တွင်းသို့ ရှေးအခါက ဝင်ရောက်ခဲ့သော လူမျိုးနွယ်ကြီး(၃)စုအနက် မြောင်ဇီးတို့သည် မွန်-ခမာအစုတွင် ပါဝင်သည်ဟုပညာရှင်အများက ယူဆကြသည်။ မြောင်ဇီးတို့သည် မိမိတို့ကိုယ်ကို မှုန့် (Hmong) ဟုခေါ်ကြသည်။ မှုန့်ဟူသောစကားသည် Mung မောင်နှင့်မောင်(ဝ်)၊ မောင်ဂွတ်ဟူသော စကားလုံးများနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိ၏။ တစ်နည်းဆိုသော် မွန်ဂိုလီယားများဟု ခေါ်ခြင်းဖြစ်ပြီး မိမိတို့မှာမွန်ဂိုလီယား အမျိုးအနွယ်များဟုလည်း ပြောကြသည်။
ဝင်ရောက်လာပုံ
ရှေးရာစုပေါင်းများစွာကပင် ရေကြည်ရာ မြက်နုရာသို့ ပြောင်းရွှေ့ရင်း တရုတ်ပြည် ကွေကျင်းဒေသသို့ရောက်လာကြောင်း၊ ထိုနေရာမှတစ်ဆင့် မြန်မာပြည် တွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာကြကြောင်းကို ၎င်းတို့က ပြောပြကြ၏။
ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း လားရှိုးမှ အရှေ့တောင် စူးစူးသို့ မိုင်တစ်ရာခန့်သွားလျှင် တန်ယမ်းသို့ရောက်၏။ တန်ယမ်းမှ တစ်ဖန် လားဖြင့် ခရီးဆက်လျှင် ဝနယ်၏ မြို့တော် ဖြစ်သော ဟိုပန်သို့ ရောက်၏။ ဟိုပန်မှ တစ်ဖန် လားဖြင့် နှစ်ညသုံးညအိပ် ခရီးဆက်ပါက မြောင်ဇီးလူမျိုးတို့ နေထိုင်ရာ တရုတ် - မြန်မာနယ်စပ်သို့ ရောက်တော့၏။ မြောင်ဇီးလူမျိုးလူမျိုးတို့သည် သံလွင်မြစ်အရှေ့ဘက်ကမ်း၌ နေထိုင်ကြပြီးလျှင် သံလွင်မြစ် အနောက်ဘက်ကမ်းရှိ လူမျိုးတို့နှင့်မူ လုံးဝ အဆက်အသွယ် မရှိသလောက် ဖြစ်သည်ဟု သိရှိရသည်။
မြောင်ဇီးတို့သည် အေးချမ်းစွာ နေထိုင်တတ်ကြပြီး လောဘနည်းကြ၏။ ငွေကြေးဓန ပိုင်ဆိုင်လို စိတ် ကင်းပြီး၎င်းတို့၏စီးပွားရေးမှာ စားဝတ်နေရေးဖူလှုံရေးကိုသာ ပဓာနပြုသော စီးပွားရေးဖြစ်သည်။ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှုအတွက်(၁) စိုက်ပျိုးရေး၊ (၂)မွေးမြူရေးနှင့်(၃)အလုပ်သမားအဖြစ် အခစားလုပ် ခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ကြသည်။ တောင်ပေါ်နေတိုင်းရင်းသားများအတိုင်း စိုက်ပျိုးရေးကို ရွှေ့ပြောင်းတောင်ယာ များတွင် လုပ်ကိုင်ကြသည်။ သီးနှံများမှာ တောင်ယာစပါး၊ ပြောင်း၊ ဆတ်ဆန်၊ ပိန်းဥ၊ မျောက်ဥများ ဖြစ် ၏။ အိမ်ခြံများတွင် မုံညင်း၊ မုံလာစသော ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကို အိမ်တွင် စားသုံးရန် စိုက်ပျိုးကြသည်။ တောင်ယာများမှာ တောင်စောင်း တောင်ကမ်းပါးများတွင် ရှိသဖြင့် ထွန်ယက်ရန် ကျွဲနွားများကို အသုံးမပြု နိုင်ဘဲ လူ့လုပ်အားနှင့်သာ တူးဆွစိုက်ပျိုးကြရ၏။ ဝမ်းစာဖူလှုံရုံအတွက်သာ စိုက်ပျိုးနိုင်ပြီး ရာသီဥတု မ ကောင်းသည့်အခါ ဝမ်းစာအတွက်ပင် မပြည့်စုံဘဲ ရှိတတ်သည်။ မြေဆီဩဇာကုန်သောအခါ တစ်နေရာသို့ ပြောင်းရွှေ့ကြပြန်သည်။
အိမ်တွင် စားသုံးရန်နှင့်ရိုးရာဓလေ့ထုံးစံများအရ ပူဇော်ပွဲလုပ်ရန်အတွက် ကြက်၊ ဝက်၊ နွား၊ ကျွဲတို့ ကို အိမ်ခြံဝင်းအတွင်း မွေးမြူထားကြ၏။ ဈေးတွင် ရောင်းချရန်အတွက် မမွေးမြူကြပါ။ တောင်ယာလုပ်ငန်းပြီး၍ အားလပ်သည့်အခါနှင့်တောင်ယာလုပ်ငန်းသို့ မပါဝင်ရသောအိမ်သားက လေးလူကြီးတို့သည် နေ့စားအလုပ်သမားများအဖြစ် ကျပန်းအလုပ်များ လုပ်ကြ၏။ လွတ်လပ်ရေးမတိုင် မီခေတ်များအချိန်က နယ်ခြားရှိ တရုတ်ဘိန်းကုန်သည်များက လားဝန်တင်များနှင့်အတူ လမ်းပြအဖြစ်လိုက် ပါရန် အခကြေးငွေ ရက်ရောစွာပေးပြီး ငှားရမ်းလျှင် ရက်ရှည်လများ လိုက်ပါသွားတတ်ကြ၏။ လုပ်ခအ တွက် ငွေကြေးထက် ဆန်၊ ဆား၊ အဝတ်အစားတို့ကို ပေးခြင်းကို ပိုမိုလိုလားကြသည်။ အလုပ်သမားအဖြစ် ၎င်းတို့အား ငှားလျှင် ငှားသူသည်၎င်းတို့အား ကျွေးမွေးမှုတာဝန် ယူရသည်။ ခရီးရှည်တွင် လိုက်ပါရလျှင် အပြန်ခရီး၎င်းတို့စားသောက်ရန် ရိက္ခါတို့ကိုပါ ပေး၍ ငှားရသည်။ ယခုအခါ လမ်းဖောက်ခြင်း၊ တောင် ယာတိုးချဲ့ခြင်း၊ ဆည်မြောင်းဖောက်ခြင်းစသော ပြည်နယ်တို့၏ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများ၌ အခစားအဖြစ်၎င်း၊ စေတနာ့ဝန်ထမ်းအဖြစ်၎င်း ပါဝင်လုပ်အားပေးလျက် ရှိကြသည်။ လူမှုရေးစနစ်တွင် မြောင်ဇီးတို့သည် မိသားစုစိတ်ဓာတ် ရှိကြ၏။ အမျိုးအနွယ်စု(ဃူညေ)အလိုက် နေ ထိုင်လေ့ရှိပြီး အမျိုးအနွယ် မတိမ်ကောရန် ထိန်းသိမ်းကြသည်။ မြန်မာပြည်တွင်းရှိ မြောင်ဇီးအမျိုးအနွယ် များမှာ (၁)ကျန်၊ (၂)ရှုံ့၊ (၃)ယန့်၊ (၄)မား၊ (၅)ဝန့်၊ (၆)လီ၊ (၇)ထောင်နှင့်(၈)ဝူးတို့ ဖြစ်ကြ၏။ အမျိုးအ နွယ်စိတ် ရှိကြသော်လည်း အခြားတိုင်းရင်းသားများနှင့်ရောနှောနေထိုင်လေ့လည်း ရှိကြသည်။ အရိုက်အရာခံခြင်းတွင် ယောက်ျားဦးစားပေးသောစနစ်ကို ကျင့်သုံးသည်။ အမျိုးအနွယ်ဆက်ရာတွင် လည်း ယောက်ျားမျိုးရိုးဖက်သို့သာ ဆက်ရသည်။ သားကြီးသည် မိဖအရိုက်အရာခံရပြီး၎င်းမရှိပါက တူ၊ ညီ၊ ဦးလေးစသည်တို့က ဆက်ခံရသည်။ အရိုက်အရာခံသူသည် ကောင်းမွေစံပြီး ဆိုးမွေလည်း ခံရသည်။ အမွေပေးရာတွင် မိဘသဘောကျ ခွေဲဝနိုင်သည်။ အတူနေသားသမီးများသည် အမွေပိုရထိုက်သည်ဟုယူဆ ကြသည်။ အမွေမခွဲမီ မိဘသေဆုံးသော် ဆွေမျိုးသားချင်းတို့က အမွေခွေဲဝပေးသည်ကို နာခံကြသဖြင့် အ မှုအခင်း မဖြစ်ပွားတတ်ချေ။ မိန်းကလေး အရွယ်ရောက်၍ လက်ထပ်လျှင် လင်ယောက်ျားဖက်သို့ လိုက်ပါ ရသည်။
မြောင်ဇီးတို့သည် လူရာသွင်းအခမ်းအနားကို၎င်းတို့၏ယဉ်ကျေးမှုစရိုက်အတိုင်း ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိန်းမသည် အိမ်တွင် ဖော်စပ်ထားသော ဆေးမီးတိုကို မှီဝဲပါသည်။ ကလေးမွေးလာသော အခါ မီးလှုံခြင်း မပြုပါ။ ကလေးရော မိခင်ပါ သန့်ရှင်းစွာ ရေချိုးပြီး အိပ်ရာသစ်သို့ ပြောင်းရွှေ့အိပ်ကြ သည်။ မီးတွင်းတစ်လ၌ မီးနေသည်သည် ထမင်းပျော့နှင့်ကြက်ဥ၊ ကြက်သားများကို ငြုတ်ကောင်းနှင့်ပြုတ် ကာ မှီဝဲခြင်းဖြင့် အားသစ်မွေးယူပါသည်။ မီးထွက်သောအခါ ဆေးပေါင်းအိုးမှအငွေ့နှင့်ချွေးအောင်းသည်။ ကင်ပွန်းတပ်အမည်ပေးခြင်းကို ကလေး ၃ ရက်သားတွင် ပြုလုပ်သည်။ မိဘကြိုက်ရာ အမည်ပေး နိုင်၏။ ကင်ပွန်းတပ်ရာတွင် ကြက်တစ်ကောင်သတ်ပြီး ရိုးရာနတ်အား ပသရသည်။ နတ်တင်ကျကို မိခင် က စားရသည်။ သားယောက်ျားကလေးဆိုလျှင် အမြတ်တနိုးထားကာ ကင်ပွန်းတပ်၏။ ဧည့်သည်များ ဖိတ်ခေါ်ကျွေးမွေးရာ၎င်းတို့က ကလေးအတွက် ကြက်ဥ၊ ကြက်၊ အဝတ်အစားနှင့်ကစားစရာများကို လက် ဖွဲ့ကြသည်။