cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဟိုနောင်လုံရွာ၊ လဲချားမြို့နယ်
ဟိုနောင်လုံရွာ (Honawnglong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လဲချားမြို့နယ်၊ မြို့မကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၂၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့မကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၃၅ ဦး၊ မ ၅၀၅၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၉၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဲချားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အခွန်​တော် ၅ စို့​
( ညောင်ရမ်းမင်းလက်ထက်က အခွန်တော်အဆက် ၅ စို့ ဖြစ်သည် ။ )
ကိုးကား
<References />
ပိန်ခန်ရွာ၊ ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်
ပိန်ခန်ရွာ (Pinghkan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်၊ ဝမ်လောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၉၂၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်လောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၂၈ ဦး၊ မ ၇၀၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၃၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ဝမ်ဆန်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပိန်ခန်ရွာ၊ ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျစ်ဖျားရွာ၊ မင်းလှမြို့နယ်
ကျစ်ဖျားရွာ (Kyithpyar)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ မင်းလှမြို့နယ်၊ ကန်တုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၁၈၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကန်တုတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၃၂ ဦး၊ မ ၁၇၅၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းလှမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖွေးဟိုင်းရွာ၊ လဲချားမြို့နယ်
ဖွေးဟိုင်းရွာ (Hpwayhai)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လဲချားမြို့နယ်၊ မြို့မကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၂၆၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့မကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၃၅ ဦး၊ မ ၅၀၅၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၉၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဲချားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အတွင်းဝန်
အတွင်းဝန် သည် ဗြဲတိုက်တွင် ထမ်းရွက်ပြီး မင်းဧကရာဇ်၏ အတွင်းရေးကိစ္စ ၊ နန်းတွင်းအမှုကိစ္စနှင့် နိုင်ငံကိစ္စများကို ချောမောအောင်မြင်အောင် မင်းဧကရာဇ်နှင့် လွှတ်တော်အကြား ဆက်စပ်ညှိနှိုင်းပေးရသောအရာထမ်း ဖြစ်သည်။
တာဝန် ဝတ္တရားများ
သံတော်ဆင့်များမှတဆင့် ရောက်လာသော မင်းမိန့်တို့ကို မှတ်သားချက်ထားသင့်သည် သို့ လွှတ်တော်သို့ အမိန့်ပြန်သင့်သည်ကို ခွဲခြားရသည်။ လွှတ်တော်သို့ အမိန့်ပြန်ရမည်ဆိုလျှင်လည်း ဝိဝါဒကွဲပြားစရာရှိပါက သံတော်ဆင့်တို့ကို လွှတ်၍ အမိန့်ပြန်ခံရသည်။
မင်းမိန့်ကို ဆွေးနွေးရန် ပြုပြင်ရန် ပယ်ဖျက်ရန် အတွင်းဝန်တို့၌ အာဏာရှိသည်။ သို့သော်လည်း ယင်းမှာ ဘုရှင်၏ဆင်ခြင်တုံတရားပေါ် မူတည်သည်။ ဘိုးတော်ဘုရား၊ မင်းတုန်းမင်း စသောမင်းတို့သည် ထိုသို့ ပြုခြင်းကို လက်ခံသည်။ သီပေါမင်းမူကား ထိုသို့လုပ်သော ဝက်မစွတ်မြို့စား အတွင်းဝန်၊ ယောအတွင်းဝန်တို့ကို အရာရွေ့ပစ်သည်။
နားခံတော်များမှတဆင့် ရောက်လာသော လွှတ်တော်မှစာတို့ကိုလည်း ဘုရင်ထံ ချက်ချင်းသွင်းသင့်သည် သို့ လွှတ်မှ ဝန်ကြီးတို့ထံ ပြန်မေးသင့်သည် ခွဲခြားရသည်။
ရွှေတောင်ဘိုရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်
ရွှေတောင်ဘိုရွာ(Shwetaungbo)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်၊ ရွှေတောင်ဘိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၆၅၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွှေတောင်ဘိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၁၇၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၅၂၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အတွင်းဝန်
တာဝန် ဝတ္တရားများ
နန်းတွင်းရှိ အဆောင် တိုက် ရုံ တင်းကုပ် စသည်တို့ကိုလည်း အလှည့်ကျအတွင်းဝန်က ညစဉ် စစ်ရသည်။ မီးစစ်လှည့်သည် ခေါ်၏။
မိဖုရားဆောင်များကိုလည်း အနောက်ဝန် အနောက်စာရေး၊ သက်ဆိုင်ရာ ကတော်စာရေးတို့ကို ခေါ်၍ လိုက်စစ်ကာ အဆောက်အဦယိုယွင်းလျှင် ပြင်ဆင်ရန် စီမံရသည်။
ရွှေတိုက်ဖွင့်လိုလျှင် အတွင်းဝန်တဦးဦးကို အစီရင်ခံရသည်။ အတွင်းဝန်ကို ရွှေတိုက်ဝန်ခန့်မူ အစီရင်ခံစရာ မလိုပြီ။ ရွှေတိုက်ဝန်ခန့်ရန်လည်း အတွင်းဝန်အားလုံးနှင့် ဘုရင်က သဘောတူသူကိုသာ ထားရသည်။
နေ့ညစောင့်ကြပ်သော အမှုထမ်းများ နေရာတကျ ရှိမရှိ၊ တာဝန်အလျောက် ပြုမပြုကို စစ်ဆေးရသည်။ အချုပ်များကိုလည်း အရေအတွက်အတိုင်း ရှိမရှိ၊ စစ်ရသေးသည်။
ငွေတိုက်မှာ ဗြဲတိုက်အောက်တွင်ရှိရာ အလုပ်အဆောင်များအတွက် ငွေပေးရမည်ဆိုပါကလည်း ရှင်ဘုရင်ထံ အမိန့်ခံကာ ငွေတိုက်စိုးမှတဆင့် ထုတ်ပေးရသည်။
ဘုရင်နှင့်ပတ်သက်သည့် နေ့စဉ်မှတ် လစဉ်မှတ် နှစ်စဉ်မှတ် အကြောင်းထူးမှတ်များကိုလည်း ပျက်ကွက်ခြင်းမရှိအောင် စီမံရသည်။
ကိုးကား
<References />
မကျီးခုံရွာ၊ တောင်ငူမြို့နယ်
မကျီးခုံရွာ (Magyikhon)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ တောင်ငူမြို့နယ်၊ စပါးကြွယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၈၈၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စပါးကြွယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၁၉ ဦး၊ မ ၂၂၁၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၄၃၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်ငူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆနံကထောင်ရွာ၊ မံစီမြို့နယ်
ဆနံကထောင်ရွာ(Sanangkahtaung)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မံစီမြို့နယ်၊ ခနားပါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၃၆၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မံစီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အဠာရသ ဆယ့်ရှစ်ရပ်
လောကနီတိ ကျမ်းလာပညာဆယ့်ရှစ်ရပ်မှာ-
ကိုးကား
<References />
ကုန်းမောက်စံရွာ၊ လဲချားမြို့နယ်
ကုန်းမောက်စံရွာ (Konemauksan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လဲချားမြို့နယ်၊ မြို့မကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၂၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့မကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၃၅ ဦး၊ မ ၅၀၅၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၉၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဲချားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တုံဆာရွာ၊ ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သုံး​ဆယ့်​ခုနစ်ပါး​သောတက်​ရေး
ကိုးကား
<References />
အကုသလကမ္မပထဆယ်ပါး
ဗုဒ္ဓဘာသာ၌ ငရဲ၊ တိရစ္ဆာန်၊ ပြိတ္တာ၊ အသူရကာယ် ဟူသော အပါယ်လေးပါးသို့ လားစေတတ်သော ဒုစရိုက်တရား ၁၀ ပါးရှိ၏။ ထိုတရား ၁၀ ပါးကို အကုသလကမ္မပထဆယ်ပါးဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ထိုတရား ၁၀ ပါးကို ကာယကံဖြစ် ကျူးလွန်မှုဖြစ်စေသော တရား ၃ ပါး၊ ဝစီကံဖြင့် ကျူးလွန်မှုဖြစ်စေတက်သော တရား ၄ ပါးနှင့် မနောကံဖြင့် လွန်ကျူးမှုကို ဖြစ်စေသော တရား ၃ ပါးဟူ၍ ခွဲခြားနိုင်သည်။
ကာယဒုစရိုက် ၃ ပါး
ဤသုံးပါးသောမကောင်းမှုကို ကိုယ်ကာယဖြင့် ပြုကျင့်သောကြောင့် ကာယဒုစရိုက် ၃ ပါးမည်၏။
ဝစီဒုစရိုက် ၄ ပါး
ဤလေးပါးသောမကောင်းမှုကို နှုတ်ဖြင့်ပြုသောကြောင့် ဝစီဒုစရိုက် ၄ ပါးမည်၏။
မနောဒုစရိုက် ၃ ပါး
ဤသုံးပါးသောမကောင်းမှုကို စိတ်ဖြင့်ကြံစည်သောကြောင့် မနောဒုစရိုက် ၃ ပါးမည်၏။
ကိုးကား
<References />
ရှီအစ်ခူးရွာ၊ မံစီမြို့နယ်
ရှီအစ်ခူးရွာ(Sheeaithku)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မံစီမြို့နယ်၊ ခနားပါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၃၆၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မံစီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယန်းခရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ယန်းခရွာ (Yanghka)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ယန်းခကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၄၁၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယန်းခကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၃၁ ဦး၊ မ ၁၃၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၉၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗုဒ္ဓရက္ခိတ
ဗုဒ္ဓရက္ခိတ
မဟာသတိပဋ္ဌာန စသော နက်နဲလှသည့် သုတ္တန်ကြီးများကို ဟောကြားရာတွင် ဘုရားရှင်သည် ကုရုတိုင်းကို ရွေးချယ်တော်မူခဲ့၏။ ကုရုတိုင်းမှာပင် မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ္တန်ကဲ့သို့ပင် နက်နဲလှသည့် သာရောပမ၊ ရုက္ခောပမ၊ ရဋ္ဌပါလ၊ မာဂဏ္ဍိယ၊ အာနေဉ္စသပ္ပါယ စသော သုတ္တန်တရားတော်ကြီးများကိုလည်း ဟောကြားတော်မူခဲ့၏။ ဤသို့ ဟောကြားရခြင်းအကြောင်းကို အဋ္ဌကထာက နှစ်မျိုးနှစ်ဖုံ ဖွင့်ပြထား၏။
ပထမအကြောင်းမှာ ကုရုတိုင်းသူ တိုင်းသားတို့ ကျန်းမာရေးကောင်းခြင်းဖြစ်၏။ ကုရုတိုင်း တခွင်လုံးမှာပင် မိုးလေဝသမှန်ကန်၍ ရာသီဥတုမျှတ၏။ ထို့ကြောင့် စိုက်ပျိုးလေသမျှ ကောက်ပဲသီးနှံများ အစေ့အဆန်ပြည့်ကာ အနှစ်ဩဇာနှင့် ပြည့်စုံ၏။ ထိုကဲ့သို့သော အစားအစာများကို စားကာ မျှတကောင်းမွန်သည့် ရာသီဥတုကိုခံယူကြ ရသဖြင့် ကုရုတိုင်းသူ တိုင်းသားတို့မှာ ကိုယ်ခန္ဓာ ကြံ့ခိုင်သန်မာကြ၏။ စိတ်နေစိတ်ထားလည်း ကောင်းမွန်ကြ၏။ ထို့ကြောင့် ဘာဝနာလုပ်ငန်းကို အဓိကထားသည့် သုတ္တန်ကြီးများကို အခက်အခဲမရှိဘဲ နာယူနိုင်စွမ်း ရှိကြပေ သည်။ လိုက်နာကျင့်သုံးနိုင်စွမ်း ရှိကြပေသည်။ ထို့ကြောင့်လည်း ဘုရားရှင်က နက်နဲလှသည့် ဤမဟာသတိပဋ္ဌာန သုတ္တန်ကြီးကို ကုရုတိုင်းသားတို့အား ဟောကြားတော်မူခဲ့ပေသည်။ ဒုတိယအကြောင်းမှာမူ ကုရုတိုင်းသူ တိုင်းသား အားလုံးလိုလို ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းလေ့ရှိကြသောကြောင့် ဖြစ်၏။ ကုရုတိုင်းမှာ နေထိုင်ကြသည့် ရဟန်း၊ ရဟန်းမ၊ ဒါယကာ၊ ဒါယိကာမ ဟူသော ပရိသတ်လေးပါးလုံးပင် ဘာဝနာလုပ်ငန်းနှင့် အကျွမ်းတဝင် ရှိနေကြ၏။ ရေခပ်ခြင်း၊ ဗိုင်းငင်ခြင်း၊ ရက်ကန်းရက်ခြင်း စသည့် လုပ်ငန်းခွင်များမှာပင် ရောက်တတ်ရာရာ အကျိုးမရှိသောစကားကို မပြောကြပေ။ ဘာဝနာလုပ်ငန်းနှင့် ပတ်သက်သည့်စကားတို့ကိုသာ ပြောဆိုလေ့ ရှိကြ၏။ အမျိုးသမီးတယောက်ယောက်ကို လူကြီးသူမတဦးဦးက-ဘယ်သတိပဋ္ဌာန်ကို ပွားများနေပါသလဲ-ဟု မေးကြည့်သောအခါ အကယ်၍ ဖြေကြားရန် ကမ္မဋ္ဌာန်းတခုခုမျှ မရှိမနေပါလျှင် ကဲ့ရဲ့ခံရတော့သည် ဖြစ်၏။ ကဲ့ရဲ့စကား ပြောကြားပြီးနောက် -ဒီကရှေ့မှာတော့ ဒီလိုမနေနဲ့တော့-ဟု ဆိုဆုံးမကာ ကမ္မဋ္ဌာန်းတခုခုကို သင်ကြားပေးလိုက်တော့၏။ အကယ်၍ တရားလက်ကိုင် ခိုင်မြဲသူနဲ့ တွေ့ရလျှင်လည်း ချီးမွမ်းစကား၊ အားပေးစကား ပြောကြား၏။ ဤသို့ ပြောကြားကြသဖြင့် ကုန်သည် လယ်သမားများသာမက ကျေးကျွန် အဖြစ် အခြွေအရံအဖြစ် အသက်မွေးနေရသူ များသည်ပင် ကမ္မဋ္ဌာန်းခွင် ဝင်ဖြစ်ကြ၏။ ဤသို့ လူတိုင်းလိုလိုက ဘာဝနာလုပ်ငန်းနှင့် အကျွမ်းတဝင် ရှိနေကြရာမှ အရှိန်ဟပ်ကာ လူတို့ကို မှီခိုနေကြရသည့် တိရစ္ဆာန်လေးများပင် ကမ္မဋ္ဌာန်းတရားနှင့် ယဉ်ပါးလာ ကြ၏။ ဤအချက်ကို မှတ်လောက် သားလောက် ဖြစ်နေကြစေရန် ဗုဒ္ဓရက္ခိတ ကျေးကလေးဥပမာဖြင့် အဋ္ဌကထာဆရာကြီးက ဖွင့်ပြထားပေသည်။
ကိုးကား
<References />
သစ္စာတရား ​လေး​ပါး​
သစ္စာတရားလေးပါး
အမှန်သိအပ်သော တရားလေးပါး
ဆိပ်သာရွာ၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်
ဆိပ်သာရွာ (Seikthar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်၊ ဆိပ်ခွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၄၄၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေဘိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပေါင်းကတိုးရွာ၊ တောင်ငူမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်ငူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆောင့်ညောင်ရွာ၊ မင်းလှမြို့နယ်
ဆောင့်ညောင်ရွာ (Sauntnyaung)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ မင်းလှမြို့နယ်၊ ကန်တုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၁၈၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကန်တုတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၃၂ ဦး၊ မ ၁၇၅၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းလှမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆိပ်ခွန်ရွာ၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်
ဆိပ်ခွန်ရွာ (Seikkhun)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်၊ ဆိပ်ခွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၄၃၉ ဖြစ်သည်။ မဟာစည်ဆရာတော်၏ မွေးရပ်ဇာတိရွာ ဖြစ်သည်။ ဆိပ်ခွန်၊ ဗိုလ်တည်းကုန်း၊ နံ့သာ၊ ဆိပ်သာ ရွာ(၄)ရွာ အုပ်စုဖြစ်သည်။ အိမ်ထောင်စု ၁၉၉၁ စု၊ အိမ် ၁၇၅၁ လုံး၊ လူဦးရေ ၁၀၅၆၇ ဦးရှိသည်။ ဧရိယာအကျယ်အဝန်းမှာ ၂၃၄.၃၄ ဧက ဖြစ်သည်။
တည်နေရာ
ဆိပ်ခွန်ရွာသည် ရွှေဘိုမြို့မှ အနောက်ဘက် ၇ မိုင်အကွာ၊ မုံရွာမြို့မှ ၆၄ မိုင်ခန့် အကွာ ရွှေဘို–မုံရွာ ကားလမ်းမကြီး၏ ဝဲယာတွင် တည်ရှိသည်။
စီးပွားရေး
ဆိပ်ခွန်ရွာတွင် စက်ရက်ကန်း၊ ရိုးရာလက်ရက်ကန်းလုပ်ငန်းများ တည်ရှိပြီး ဆိပ်ခွန်လုံချည်သည် ထင်ရှားသော ထွက်ကုန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ သဖန်းဆိပ်ဆည်ရေသောက်၍ မိုးစပါးဖြစ်သော ရွှေဘိုပေါ်ဆန်း ဆန်စပါးလည်း စိုက်ပျိုးထွက်ရှိသည်။
အင်ကြင်းတောစေတီ
အင်ကြင်းတောစေတီကို သာသနာတော်နှစ် ၂၂၃၊ ခရစ်နှစ် ၂၄၇ က သီရိဓမ္မာသောကမင်းကြီး တည်ထားခဲ့သည်ဟု ရာဇဝင်သမိုင်းကြောင်းက ဆိုသည်။ "အင်ကြင်းတစ်ကိုင်း ပျဉ်းတစ်ကိုင်း" ဆိုသော သမိုင်းကြောင်းရှိသည့် အင်ကြင်းတောစေတီတော်မြတ်ကြီးသည် စေတီရံ ၁၅၈ ဆူနှင့်အတူ ဒေသတွင်း တန်ခိုးကြီး ဘုရားတစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ နှစ်စဉ် တန်ခူးလဆန်း ၁၁ ရက်မှ လပြည့်နေ့အထိ ဗုဒ္ဓပူဇနိယပွဲတော်ကို ကျင်းပပြုလုပ်သည်။
ကုန်းတောင်းရွာ၊ လဲချားမြို့နယ်
ကုန်းတောင်းရွာ (Konetawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လဲချားမြို့နယ်၊ မြို့မကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၂၇၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့မကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၃၅ ဦး၊ မ ၅၀၅၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၉၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဲချားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်ငစ်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
နောင်ငစ်ရွာ (Nawngngit)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ယန်းကျိန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၃၁၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယန်းကျိန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၁၆ ဦး၊ မ ၁၀၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၅၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒူဝါဂါးရွာ၊ ဒူရစ်
ဒူဝါဂါးရွာ(Duwargar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ ဒူရစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၉၁၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘုတ်ရှူးကုန်းရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်
ဘုတ်ရှူးကုန်းရွာ(Bokeshukone)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်၊ ရွှေတောင်ဘိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၆၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွှေတောင်ဘိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၁၇၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၅၂၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပေပင်ရွာ၊ တောင်ငူမြို့နယ်
ပေပင်ရွာ (Paypin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ တောင်ငူမြို့နယ်၊ စပါးကြွယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၈၈၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စပါးကြွယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၁၉ ဦး၊ မ ၂၂၁၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၄၃၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်ငူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှားတောရွာ၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်
ရှားတောရွာ (Shartaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်၊ ရှားတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၃၁၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေဘိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆယ်အိမ်စုရွာ၊ ရွှေတောင်ဘို
ဆယ်အိမ်စုရွာ(Seeinsu)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်၊ ရွှေတောင်ဘိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၆၅၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွှေတောင်ဘိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၁၇၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၅၂၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂွေးကျောရွာ၊ မင်းလှမြို့နယ်
ဂွေးကျောရွာ (Gwaykyaw)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ မင်းလှမြို့နယ်၊ ခလိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၁၂၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခလိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၉၇ ဦး၊ မ ၁၃၁၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၁၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းလှမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်တင်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
နောင်တင်ရွာ (Nawngtin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ယန်းကျိန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၃၁၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယန်းကျိန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၁၆ ဦး၊ မ ၁၀၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၅၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာနောင်တဲန် ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သိုက်ဓာတ်ကိန်း​ခန်း​
သိုက်ဓာတ်ကိန်းခန်း
ဂြိုဟ်တာရာနက္ခတ်တို့၏ အနေအထားအရ ဖြစ်လာမည့်အခါကောင်း အခြေအနေကောင်း ။ " အသစ်တည်တော်မူရမည့်ကာလ အချိန်အခါရောက်ကြောင်းကို သိုက်ဓာတ်ကိန်းခန်း … ထုတ်ဖော်လျှောက်ထားကြ သည် "
ကိုးကား
<References />
ဒူဝါဂါးရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ဒူဝါဂါးရွာ(Duwargar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ အင်ဂေါမကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၆၇၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်ဂေါမကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၇ ဦး၊ မ ၃၀ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စပါးကြွယ်ရွာ၊ တောင်ငူမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်ငူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သိုက်
ကိုးကား
<References />
ခလိုင်းရွာ၊ မင်းလှမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းလှမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လက်ရွေးရွာ၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်
လက်ရွေးရွာ (Letyway)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်၊ ရွှေဂွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၃၆၃ ဖြစ်သည်။  ၎င်းရွာသည် ကျောက်မြောင်းမြို့ပေါ်ရှိ ရပ်ကွက်များ ဖြစ်သွားသည်။
နောင်မိန်းရွာ၊ လဲချားမြို့နယ်
နောင်မိန်းရွာ (Nawngmein)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လဲချားမြို့နယ်၊ မြို့မကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၂၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့မကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၃၅ ဦး၊ မ ၅၀၅၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၉၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လဲချားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်ဘာပါရွာ၊ မံစီမြို့နယ်
အင်ဘာပါရွာ(Inbarpar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မံစီမြို့နယ်၊ အင်ဘာပါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၃၃၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မံစီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တေလာ ဆွစ်ဖ်
တေလာဆွစ်ဖ် (Taylor Alison Swift) သည် အမေရိကန်နိုင်ငံသား တေးရေး၊တေးဆို တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူမသည်ငယ်စဉ်က Wyomissing, Pennsylvania တွင်နေထိုင်ခဲ့ပြီး အသက် ဆယ့်လေးနှစ်အရွယ်တွင် ကျေးလက်ဂီတ လောကသို့ဝင်ရောက်ရန် Tennesseeပြည်နယ် Nashvilleမြို့ သို့ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ထို့နောက် Big Machineကုမ္ပဏီ နှင့် စာချုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီး Sony/ATV တေးသံသွင်းနှင့်စာချုပ်ချုပ်သော အငယ်ဆုံးသီချင်းရေးသူဖြစ်လာခဲ့သည်။ Swiftသည် သူ၏ ပွဲဦးထွက် Taylor Swift အမည်ရှိအယ်လ်ဘမ်ဖြင့်ပင် အထူးအောင်မြင်ခဲ့သည်။ ထိုအယ်လ်ဘမ်မှတတိယမြောက်ထွက်ရှိသော single ဖြစ်သည့် Our Song အမည်ရှိသီချင်းဖြင့် ကျေးလက်သီချင်းစာရင်းတွင် ပထမချိတ်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၈ခုနှစ်၏အကောင်းဆုံး လက်သစ်အဆိုတော်ဆုကိုသိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
သူမ၏ ဒုတိယအယ်လ်ဘမ် Fearless သည် ၂၀၀၈ခုနှစ်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သည်။ သူ၏ Pop ဂီတအငွေ့အသက်များရောနှောထားသော Love Story နှင့် You Belong With Me သီချင်းများ၏ အောင်မြင်မှုနှင့်အတူ Fearless အယ်လ်ဘမ်သည်လည်း ၂၀၀၉ခုနှစ်အတွက် U.S တွင်ရောင်းအားအကောင်းဆုံးအယ်လ်ဘမ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုအယ်လ်ဘမ်သည် ၂၀၁၀ခုနှစ် ၅၂ကြိမ်မြောက် Grammy ဆုပေးပွဲတွင် အမြင့်ဆုံးဆုဖြစ်သော တစ်နှစ်တာအကောင်းဆုံးတေးအယ်လ်ဘမ်ဆု (Album of the Year) ကိုရရှိခဲ့သည်။ ထိုဆုကိုရရှိချိန်တွင် တေလာသည် အသက်၂၀သာရှိသေးပြီး တစ်နှစ်တာအကောင်းဆုံးတေးအယ်လ်ဘမ်ဆုကို အသက်အငယ်ဆုံးနှင့်ရရှိသူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ Fearless အယ်လ်ဘမ်သည် Grammy ဆုပေးပွဲတွင် အကောင်းဆုံးကျေးလက်တေးဂီတအယ်လ်ဘမ်ဆု နှင့် White Horse သီချင်းက ဆုနှစ်ဆုထပ်မံရရှိခဲ့ကာ စုစုပေါင်းဆုလေးဆုရရှိခဲ့သည်။ တတိယအယ်လ်ဘမ်ဖြစ်သော Speak Now အယ်လ်ဘမ်သည်လည်း စတင်ရောင်းချသည့်ရက်သတ္တပတ်အတွင်းမှာပင် အချပ်ရေ ၁ သန်းကျော် ရောင်းချနိုင်ခဲ့သည်။ ယင်းအယ်လ်ဘမ်ရှိ Mean သီချင်းဖြင့် Grammy ဆု နှစ်ခုထပ်မံရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် သူမ၏ စတုတ္ထမြောက် အယ်လ်ဘမ်ဖြစ်သော Red အယ်လ်ဘမ် ထွက်ရှိခဲ့သည်။ ယင်း အယ်လ်ဘမ်မှာ စတင်ရောင်းချသည့် တစ်ပတ်အတွင်း ချပ်ရေ ၁.၂ သန်းကို စံချိန်တင်ရောင်းချနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုအယ်လ်ဘမ်ရှိ We Are Never Getting Back Together နှင့် I Knew You Were Trouble တို့မှာ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် အထူးအောင်မြင်ခဲ့သည်။
Taylor Swift က သူမ၏သီချင်းများတွင် ကိုယ်တွေ့အကြောင်းအရာများကို ထည့်သွင်းရေးသားလေ့ရှိသည်။ သူ့အား Nashville တေးရေးသူများအစည်းအရုံးနှင့် the Songwriters Hall of Fame တို့ကလည်း ဂုဏ်ပြုခဲ့သည်။ Swift သည် Grammyဆု ဆယ်ဆု၊ Billboard တေးဂီတဆု နှစ်ဆယ့်သုံးဆု(Most Awarded female artist)၊အမေရီကန် တေးဂီတဆု နှစ်ဆယ့်ကိုးဆု(Most Awarded artist) ကျေးလက်တေးဂီတ အဖွဲ့အစည်းမှချီးမြှင့်သောဆု တစ်ဆယ့်တစ်ခု နှင့် ကျေးလက်တေးဂီတ အကယ်ဒမီဆု ခြောက်ဆုတို့ကို လက်ခံရရှိထားသူဖြစ်သည်။AMA(American Music Award)တွင်လည်းဆယ်စုနှစ်အတွင်းအအောင်မြင်ဆုံးအဆိုတော်(Artist of the decade)ဘွဲ့ကိုလက်ခံထားသူဖြစ်သည်၊ Billboard (Greatest Artist of All Time List)တွင်လည်; No.5၌ ဂန္ဓဝင်အဆိုတော်ကြီးများနဲ့အတူပါဝင်ဖော်ပြခြင်း ခံထားရသူလည်းဖြစ်သည်။
ယနေ့အချိန်အထိ အယ်လ်ဘမ်အချပ်ရေ ၂၆သန်းကျော် ရောင်းထွက်ခဲ့ခြင်းကလည်း သူမအား သီချင်းခွေဝယ်လိုအားကောင်းသော အဆိုတော်များထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်စေခဲ့သည်။ Swift သည် တေးဂီတနယ်ပယ်တွင်သာမက ရုပ်ရှင်နယ်ပယ်မှာပါ မင်းသမီးတစ်ဦးအနေဖြင့်ပါဝင်ခဲ့သည်။ သူမသည် ၂၀၁၀ခုနှစ်က ရိုက်ကူးသော ဟာသရုပ်ရှင်တစ်ခုဖြစ်သည့် Valentine's Day ရုပ်ရှင်တွင် Felicia Miller အဖြစ်လည်းကောင်း ၂၀၁၂ခုနှစ်တွင်ဖြန့်ချိသော The Lorax ဟူသည့် ကာတွန်းရုပ်ရှင်တွင် အသံသရုပ်ဆောင်အဖြစ်လည်းကောင်းပါဝင်ခဲ့သည်။ Swiftသည် လူမှုရေးလုပ်ငန်းများဖြစ်သော အနုပညာကျောင်း၊ ကလေးသူငယ်များ စာအရေးအဖတ်တတ်မြောက်ရေး၊ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များမှ ပြန်လည်ထူထောင်ရေး၊ LGBT anti-discrimination (လိင်တူချစ်သူများအား ခွဲခြားဆက်ဆံမှု ပပျောက်ရေး)နှင့် ကျန်းမာရေးချို့တဲ့သော ကလေးသူငယ်များအတွက် အကျိုးပြုအဖွဲ့အစည်းများတွင်ပါဝင်ခဲ့သည်။
Taylor သည် အမေရိကန်ရှိ Major Music Awards ပွဲများတွင် အဓိက ဆုများကို နှစ်ကြိမ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ဆွတ်ခူးနိုင်သော တစ်ဦးတည်းသော Artist တစ်ယောက်ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ
Taylor Alison Swift အား ၁၉၈၉ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၁၃တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူ၏ဖခင်ဖြစ်သူ Mr.Scott Kingsleyသည် Merrill Lynch ဘဏ်တွင် ဘဏ္ဍာရေးအကြံပေးတစ်ဦးဖြစ်ပြီး Pennsylvania ဇာတိဖြစ်သည်။ မိခင်ဖြစ်သူ Andrea (ငယ်အမည် Finlay) သည် ယခင်က အရောင်းမြှင့်တင်ရေး အရာရှိတစ်ဦးဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင်ယင်းအလုပ်မှအနားယူထားပြီးဖြစ်သည်။ Texasပြည်နယ်တွင်အခြေချမနေထိုင်မီ Andrea ၏ဖခင်သည် အရှေ့တောင်အာရှတွင် အင်ဂျင်နီယာတစ်ဦးအဖြစ် အလုပ်လုပ်ကိုင်ခဲ့ရာ သူမအသက်ဆယ်နှစ်အထိ စင်ကာပူတွင်နေထိုင်ခဲ့ရသည်။ Swift တွင် Noth Dame တက္ကသိုလ်တွင်တက်ရောက်နေသော Austin Swift ဟူသည့်မောင်တစ်ဦးလည်းရှိသည်။ သူတို့နှစ်ယောက်စလုံး Presbyterian faith နှင့် bible ကျောင်းတို့တွင်တက်ရောက် ကြီးပြင်းခဲ့သည်။ Swift သည် သူ၏ငယ်ဘဝကို Curium မြို့နယ်အနီးရှိ (၁၁)ဧက ကျယ်သောခရစ်စမတ်သစ်ပင်ခြံတွင် ကုန်လွန်စေခဲ့သည်။ သူသည် မူကြိုနှင့်မူလတန်းကို Alvernia Montessori ကျောင်းတွင်တက်ရောက်ခဲ့ပြီး Wundcroft ကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ သူ ကိုးနှစ်ပြည့်သောအခါ မိသားစုနှင့် Wyomissing, Pennsylvania သို့ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ရာ West Reading မူလတန်းကျောင်းတွင် လည်းကောင်း  Wyomissing Area Junior/Senior အထက်တန်းကျောင်းတွင်လည်းကောင်း အတန်းပညာ သင်ယူခဲ့သည်။ နွေရာသီ အားလပ်ရက်များတွင် New Jersy၊ Stone ဆိပ်ကမ်းရှိ မိသားစုပိုင် ကမ်းခြေအိမ်ကလေးတွင် အပန်းဖြေလေ့ရှိသည်။ ( ထိုနေရာသည် သူ၏ ငယ်ဘဝ အမှတ်တရ အများစုဖြစ်ခဲ့ကြောင်း နောက်ပိုင်းတွင် ပြန်လည်ပြောပြခဲ့သည်။ )
မိသားစုပိုင် မြင်းများလည်းရှိသေးသဖြင့် သူ၏မြင်းစီးခြင်း ဝါသနာပါခြင်းမှာ သံသယဖြစ်ဖွယ်မရှိခြေ။ သူကိုးလသား အရွယ်တည်းက မိခင်နှင့် မြင်းစီးသင်ခဲ့ပြီး နောင်တွင် မြင်းစီးပြိုင်ပွဲများပင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သေးသည်။ အသက်ကိုးနှစ်အရွယ်သို့ ရောက်လာသော Swift လေးသည် တေးဂီတဆိုင်ရာပြဇာတ်များကို စိတ်ဝင်စားလာသည်။ ထိုဝါသနာအရ Berks Youth Theatre Academy ထုတ်လုပ်ရေးတွင် အကြိမ်ကြိမ် ပါဝင်တင်ဆက်ခဲ့ပြီး Broadway ကာ အသံနှင့် သရုပ်ဆောင်ခြင်းဆိုင်ရာ လေ့ကျင့်မှုများလည်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ Swift သည် စနေ၊ တနင်္ဂနွေရက်များတွင် မြို့နယ်ပွဲတော်များ၊ ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲများ၊ ကာရာအိုကေပြိုင်ပွဲများ၊ ပန်းဥယျာဉ်အသင်း၊ ကင်းထောက်အသင်းနှင့် အားကစားပွဲများတွင် အချိန်ဖြုန်းလေ့ရှိသည်။ ရှုံးနိမ့်မှုများစွာနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသော အသက်ဆယ့်တစ်နှစ်အရွယ် Swift လေးသည် တစ်နေ့တွင် မြို့နယ်ပြိုင်ပွဲတစ်ခု၌ LeAnn Rime ၏ 'Big Deal'သီချင်းဖြင့်အနိုင်ရခဲ့ပြီး Strauss townပြဇာတ်ရုံတွင် Charlie Daniels အဖြစ်အဖွင့်ပိုင်းတွင် ပါဝင်တင်ဆက်ရန် အခွင့်အရေးရခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ထိုအခွင့်အရေးက Swift အား အလယ်တန်းကျောင်းမှ သာမန်ကျောင်းသူများနှင့် သီးခြားကဲ့သို့ဖြစ်စေခဲ့သည်။
တေလာ အသက်၁၄နှစ် ရောက်သောအခါ တေလာ၏အဖေက တေလာ Countryဂီတလောကတွင် တိုးပေါက်လာအောင် သူအလုပ်လုပ်သော Merrill Lynch ကုမ္ပဏီ၏ Nashville ရုံးခွဲသို့ ပြောင်းရွေ့ခဲ့သည်။ သူတို့၏မိသားစုသည် Hendersonville ရှိ ရေကန်ကို မျက်နှာမူထားသောအိမ်သို့ ပြောင်းရွေ့နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ တေလာသည် အစက အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းတွင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဂီတအလုပ်ကို အဆင်ပြေပြေလုပ်နိုင်ရန် အစိုးကျောင်းတက်ပြီးနှစ်နှစ်အကြာတွင် အိမ်၌နေ၍စာသင်ခွင့်ပေးသော Aaron Academy အထက်တန်းကျောင်းသို့ ပြောင်းရွေ့တက်ရောက်ခဲ့သည်။ တေလာသည် ထိုကျောင်းတွင်တက်ရင်း အထက်တန်းအောင်ခဲ့သည်။ တေလာသည် သတ်မှတ်စာသင်နှစ်ထက်တစ်နှစ်စောကာ အထက်တန်းအောင်ခဲ့သော်လည်း ဘာသာတိုင်းတွင် အမှတ်ကောင်းခဲ့သည်။
၂၀၀၄ မှ ၂၀၀၈ အထိ၊ ဂီတသက်တမ်းအစနှင့် Taylor Swift အယ်လ်ဘမ်
Nashville မြို့တွင် တေလာသည် Troy Verges၊ Brett Beavers၊ Brett James၊ Mac McAnally နှင့် The Warren Brothers ကဲ့သို့သော အတွေ့အကြုံရှိ တေးရေးကျွမ်းကျင်သူများနှင့် တွဲ၍အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် တေလာသည် တေးရေးဆရာမ Liz Rose နှင့် အမြဲလိုလို တွဲ၍အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။ Liz နှင့် တေလာတို့သည် အပတ်စဉ် အင်္ဂါနေ့ မွန်းလွဲပိုင်း တေလာကျောင်းဆင်းတိုင်းလိုလိုတွင်တွေ့ဆုံကြပြီး နှစ်နာရီခန့် သီချင်းရေးလေ့ကျင့်ခဲ့ကြသည်။ Liz က တေလာ၏အကြောင်းကို "ဒီသီချင်းရေးလေ့ကျင့်တဲ့အချိန်တွေဟာ ကျွန်မလုပ်ဖူးသမျှတွေထဲမှာ အလွယ်ဆုံးပါပဲ။ သဘောအရဆို ကျွန်မက သူ့ရဲ့တည်းဖြတ်သူသက်သက်ပါ။ သူက သူဒီနေ့ကျောင်းမှာဘာတွေဖြစ်ခဲ့တယ် ဆိုတာကိုသီချင်းရေးတယ်။ သူက သူဘာပြောချင်သလဲဆိုတာကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်းရေးပြနိုင်တယ်။ သူသီချင်းရေးရင် hook အပိုဒ်တွေက အမြဲတမ်းထူးခြားနေတာပဲ" ဟုပြေခဲ့သည်။ တေလာသည် Sony/ATV Tree နှင့်စာချုပ်ချုပ်ခဲ့သော်လည်း သူ့အသက် ဆယ့်လေးနှစ်တွင် လမ်းခွဲခဲ့သည်။ နောင်ပိုင်းတွင် သူက "အဲဒီတုန်းက ကျွန်မဟာ ကျွန်မအချိန်တွေကို ဆုံးရှုံးနေခဲ့တယ်။ ကျွန်မဘဝရဲ့အဲဒီနှစ်တွေကို အယ်လ်ဘမ်တချပ်ပေါ်မှာသိမ်းထားချင်ခဲ့တယ်" ဟုပြောခဲ့သည်။
၂၀၀၅ခုနှစ်တွင် တေလာသည် Nashville မြို့ရှိ Bluebird Cafe ၌ပြုလုပ်သော Showcase ပွဲတွင် Big Machine အမည်ရှိ ကိုယ်ပိုင်တေးသံသွင်းကုမ္ပဏီကို တည်ထောင်ရန်ပြင်ဆင်နေသော Dreamworks Records ၏ အမှုဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သူ Scott Borchetta ၏အာရုံကို ဖမ်းစားနိုင်ခဲ့သည်။ တေလာသည် Big Machine ကုမ္ပဏီနှင့် အစောဆုံးစာချုပ်ချုပ်ခဲ့သူများတွင် တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ တေလာ၏အဖေသည် ဒေါ်လာ ၁၂၀၀၀၀ ခန့်တန်ဖိုးရှိသော Big Machine ၏ ရှယ်ယာ၃ရာခိုင်နှုန်းကိုဝယ်ယူခဲ့သည်။ တေလာသည် Big Machine နှင့် စာချုပ်ချုပ်ပြီးများမကြာမီမှာပင် သူ့နာမည်ကိုအစွဲပြု၍မှည့်ထားသော တေလာဆွစ်ဖ် အယ်လ်ဘမ်ကို စတင်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ သူသည် သူနှင့်ထူးခြားသောအဆက်အသွယ်ရှိသည်ဟုခံစားမိသော တေးဂီတထုတ်လုပ်သူ Nathan Chapman ကို သူ့အတွက်ငှားပေးရန် Big Machine ကို တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ တေလာသည် အယ်လ်ဘမ်ထဲမှသီချင်းသုံးပုဒ်ကို တစ်ဦးတည်းရေးသားခဲ့ပြီး ကျန်ရှစ်ပုဒ်ကို Liz Rose၊ Robert Ellis Orrall၊ Brian Maher နှင့် Angelo Petraglia ကဲ့သို့သောတေးရေးများနှင့် ပူးပေါင်းရေးသားခဲ့သည်။ တေလာဆွစ်ဖ် ကို ၂၀၀၆ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၄ရက်နေ့တွင် ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ The New York Times ဂျာနယ်ကြီး၏ဝေဖန်ရေးဆရာ Jon Caramanica က "ဒီအယ်လ်ဘမ်ဟာ တေလာရဲ့ခိုင်မာပြီးကြင်နာစရာကောင်းတဲ့အသံနဲ့ သီဆိုထားတဲ့ အံ့ဩစရာကောင်းပြီး အပြစ်ရှာစရာမရှိတဲ့ Pop အငွေ့အသက်တွေနဲ့ Country ဂန္ထဝင်လက်ရာလေးပါ" ဟုချီးကျူးခဲ့သည်။ တေလာဆွစ်ဖ် သည် ၂၀၁၆ခုနှစ် ဩဂုတ်လအရောက်တွင် အချပ်ရေပေါင်း ၇.၇သန်း ရောင်းချပြီးဖြစ်သည်။
တေလာသည် ၂၀၀၆ခုနှစ်၏ အချိန်အတော်များများကို ရေဒီယိုနှင့်တီဗွီတွင် ဖျော်ဖြေရင်း တေလာဆွစ်ဖ် ကိုအရောင်းမြှင့်တင်နေခဲ့သည်။ တေလာဆွစ်ဖ် အယ်လ်ဘမ်မှ Tim McGraw၊ Teardrops on My Guitar၊ Our Song၊ Picture to Burn နှင့် Should'vd Said No ဟူ၍ Singleသီချင်း၅ပုဒ်ထွက်ရှိခဲ့ပြီး Our Song နှင့် Should've Said No တို့သည် Billboard Hot Country Songs ဇယားတွင် နံပါတ်တစ်နေရာကိုရရှိခဲ့သည်။ အခြား Singleသီချင်းများသည်လည်း အတော်အတန်အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်။ တေလာသည် Our Song သီချင်းကို တစ်ကိုယ်တည်းရေးထားကာ ကိုယ်တိုင်ဆိုထားသောကြောင့် Billboard Hot Country Songs ဇယားတွင် နံပါတ်တစ်ရဖူးသမျှလူများတွင် အသက်အငယ်ဆုံး သီချင်းကို ကိုယ်တိုင်ရေး ကိုယ်တိုင်ဆိုသူဖြစ်လာခဲ့သည်။ Teardrops on My Guitar သီချင်းသည် Billboard Hot 100 တွင် နံပါတ်၁၃ထိချိတ်ခဲ့ပြီး Hitသီချင်းတစ်ပုဒ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တေလာသည် Sounds of the Season: The Taylor Swift Holiday Collection အမည်ရှိ ခရစ္စမတ်အယ်လ်ဘမ်ကို ၂၀၀၇ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ နှင့် Beautiful Eyes အမည်ရှိ မီနီအယ်လ်ဘမ်ကို ၂၀၀၈ခုနှစ် ဂျူလိုင်လ တို့တွင် အသီးသီးဖြန့်ချိခဲ့သည်။ တေလာသည် အခြားနာမည်ကြီးအဆိုတော်များ၏ နယ်လှည့်ပွဲများတွင် အဖွင့်အဖြစ်သီဆိုပေးခြင်းဖြင့် သူ၏ပွဲဦးထွက်အယ်လ်ဘမ်ကို အရောင်းမြှင့်တင်ခဲ့သည်။
တေလာသည် သူ၏ပွဲဦးထွက်အယ်လ်ဘမ်ဖြင့်ပင် ဆုအမြောက်အမြားရရှိခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၀၇ခုနှစ်တွင် Nashville Songwriters Association ၏ Songwriter/Artist of the Year ဆုကိုရရှိကာ ထိုဆုကို အသက်အငယ်ဆုံးရရှိသူဖြစ်လာသည်။ တေလာသည် Country Music Association ၏ Horizon Award for Best New Artist ဆု၊ the Association of Country Music မှချီးမြှင့်သော Top New Female Vocalist ဆု နှင့် American Music Awards ၏ Favourite Country Female Artist ဆုတို့ကိုလည်းရရှိခဲ့သည်။ တေလာသည် ၂၀၀၈ခုနှစ် အကြိမ် ၅၀ မြောက်ဂရမ်မီဆုပေးပွဲတွင်လည်း အကောင်းဆုံးမျက်နှာသစ်အဆိုတော်ဆု (Best New Artist) အတွက် ဆန်ကာတင်စာရင်းဝင်ခဲ့သော်လည်း Amy Winehouse ကိုရှုံး၍ ဆန်ကာတင်နှင့်သာ ကျေနပ်ခဲ့ရသည်။ သူသည် ၂၀၀၈ခုနှစ် ဂျူလိုင်လတွင် Joe Jonas နှင့် စတင်ချစ်ကြိုက်ခဲ့ပြီး ၃လအကြာတွင် လမ်းခွဲခဲ့သည်။
၂၀၀၈ မှ ၂၀၁၀ အထိ၊ Fearless အယ်လ်ဘမ်နှင့် သရုပ်ဆောင်လုပ်ခြင်း
တေလာသည် သူ၏ဒုတိယမြောက်အယ်လ်ဘမ် Fearless ကို ၂၀၀၈ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၁ရက်နေ့တွင် ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ အယ်လ်ဘမ်၏ ပထမဆုံး Singleသီချင်း Love Story ကို ၂၀၀၈ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ဖြန့်ချိခဲ့ပြီး Billboard Hot 100 တွင် နံပါတ်လေးနေရာအထိ ချိတ်ခဲ့သည်။ နောက်ထပ် Single သီချင်းလေးပုဒ်ဖြစ်သည့် White Horse၊ You Belong with Me၊ Fifteen နှင့် Fearless တို့ကို ၂၀၀၈ခုနှစ်နှင့် ၂၀၀၉ခုနှစ်အတွင်းဖြန့်ချိခဲ့သည်။ အယ်လ်ဘမ်၏ Billboard Hot 100 ဇယားတွင် အမြင့်ဆုံးချိတ်ခဲ့သောသီချင်းမှာ You Belong with Me ဖြစ်ပြီး နံပါတ်နှစ်အထိချိတ်ခဲ့သည်။ Fearless သည် စတင်ဖြန့်ချိသည့် ရက်သတ္တပတ်တွင်ပင် Billboard 200 ဇယားတွင် နံပါတ်တစ်နေရာကိုရရှိခဲ့ပြီး ၂၀၀၉ခုနှစ်အတွင်း အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ ရောင်းအားအကောင်းဆုံးအယ်လ်ဘမ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တေလာသည် အယ်လ်ဘမ်ကို အရောင်းမြှင့်တင်ရန်အတွက် သူ၏ပထမဆုံးသော Fearless နယ်လှည့်ဖျော်ဖြေရေးခရီးထွက်ခဲ့ပြီး ဒေါ်လာ ၆၃သန်း အထိရရှိခဲ့သည်။ နယ်လှည့်ခရီး၏ ရှိုးပွဲများကိုရိုက်ကူးထားသော Taylor Swift: Journey to Fearless အခွေကို တီဗွီတွင်လွှင့်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် DVD နှင့် Blu-ray အခွေအဖြစ် ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ တေလာသည် Country အဆိုတော် Keith Urban ၏ Escape Together နယ်လှည့်ဖျော်ဖြေရေးခရီးစဉ်အတွက် အကူအနုပညာရှင်အဖြစ် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၂၀၀၉ခုနှစ် MTV Video Music Award ဆုပေးပွဲတွင် တေလာ၏ You Belong with Me သီချင်း၏ တေးဂီတဗွီဒီယိုက အကောင်းဆုံးအမျိုးသမီးဗွီဒီယိုဆု (Best Female Video) ကိုရရှိခဲ့သည်။ တေလာက ဆုကိုလက်ခံပြီးနောက် ကျေးဇူးတင်စကားပြောနေစဉ် ရပ်ပ်ပါ Kanye West သည် စင်ပေါ်သို့ပြေးတက်လာပြီး တေလာ၏ကျေးဇူးတင်စကားကို နှောင့်ယှက်ခဲ့သည်။ ထိုအဖြစ်အပျက်သည် အငြင်းပွားဖွယ်ရာနှင့် မီဒီယာ၏ မကြာခဏအာရုံစိုက်ခံရသော သတင်းတစ်ပုဒ် ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ထိုကိစ္စနှင့်ပက်သက်ပြီး Internet Meme အမြောက်အမြားလည်း ထွက်ရှိလာခဲ့သည်။ MTV ၏ James Montgomery က ထိုအဖြစ်အပျက်နှင့် မီဒီယာ၏အာရုံစိုက်ခံရမှုတို့ကြောင့် တေလာကို ရိုးသားသောပုံရိပ်ရှိသော နာမည်ကြီးအဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်လာစေခဲ့သည်ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။
Fearless သည် တေလာကို ဆုပေါင်းမြောက်မြားစွာကိုရရှိစေခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ခုနှစ်တွင် တေလာသည် ဂရမ်မီဆုလေးဆုရရှိခဲ့သည်။ Fearless က တစ်နှစ်တာအကောင်းဆုံးအယ်လ်ဘမ်ဆုနှင့် အကောင်းဆုံးကျေးလက်တေးဂီတအယ်လ်ဘမ်ဆုတို့ကို ရရှိခဲ့ပြီး White Horse သီချင်းက အကောင်းဆုံးကျေးလက်တေးဂီတသီချင်းနှင့် အကောင်းဆုံးအမျိုးသမီးကျေးလက်တေးဂီတအဆိုတော်ဆုတို့ကို ရရှိခဲ့သည်။ တေလာသည် ဂရမ်မီဆု၏အမြင့်ဆုံးဆုဖြစ်သော တစ်နှစ်တာအကောင်းဆုံးအယ်လ်ဘမ်ဆုကို အသက်အငယ်ဆုံးနှင့် ရရှိသူဖြစ်လာသည်။ ဂရမ်မီဆုချီးမြှင့်ပွဲတွင် တေလာသည် Stevie Nicks နှင့်တွဲကာ You Belong with Me နှင့် Rhiannon သီချင်းတို့ကိုဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ ထိုဖျော်ဖြေမှု၌ သီဆိုခဲ့သော သူ၏အသံကို မီဒီယာများက အနုတ်သဘောဆောင် ဝေဖန်ခဲ့ကြပြီး အပြစ်တင်ခံခဲ့ရသည်။ တေလာသည် Country Music Association မှချီးမြှင့်သော Entertainer of the Year ဆုကို အသက်အငယ်ဆုံးနှင့်ရရှိသူ ဖြစ်လာသည်။ Fearless သည် Country Music Association ၏ Album of the Year ဆုကိုရရှိခဲ့သည်။ တေလာသည် Fearless အယ်လ်ဘမ်ဖြင့်ပင် American Music Award ၏ Artist of the Year နှင့် Favourite Country Album ဆု၊ Billboard ၏ ၂၀၀၉ခုနှစ်အတွက် Artist of the Year ဆုတို့ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။
တေလာသည် John Mayer ၏ စတုတ္ထမြောက်အယ်လ်ဘမ် Batte Studies (၂၀၀၉) မှ Singleတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည့် Half of My Heart သီချင်းအတွက် နောက်ခံအသံကို ပံ့ပိုးပေးခဲ့သည်။ တေလာသည် Kellie Pickler နှင့် Best Days of Your Life သီချင်းကို ပူးပေါင်းရေးသားခဲ့ပြီး နှစ်ဦးတွဲ၍ သီဆိုခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် တေလာသည် Hannah Montana: The Movie ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား၏ ဇာတ်ဝင်သီချင်းအဖြစ် You'll Always Find Your Way Back Home နှင့် Crazier သီချင်းနှစ်ပုဒ်ကို အခြားတေးရေးများနှင့် ပူးပေါင်းရေးသားခဲ့သည်။ သူသည် Boys Like Girls အဖွဲ့နှင့်လည်း Two Is Better Than One သီချင်းကို ပူးတွဲသီဆိုခဲ့သည်။ တေလာသည် Valentine's Day ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားအတွက်လည်း Today Was a Fairytale အမည်ရှိ ဇာတ်ဝင်တေးတစ်ပုဒ်ကို ရေးသားသီဆိုခဲ့သည်။ Today Was a Fairytale သည် တေလာ၏ Canadian Hot 100 တွင် ပထမဦးဆုံး နံပါတ်တစ်ရသော သီချင်းဖြစ်လာခဲ့သည်။
တေလာသည် သူ၏ပထမဆုံးသော သရုပ်ဆောင်ခြင်းကို ၂၀၀၉ခုနှစ်၏ CSI: Crime Scene Investigation ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲတွင် ဂျစ်ကန်ကန်ဆယ်ကျော်သက်တစ်ဦးအဖြစ်သရုပ်ဆောင်ပြီး စတင်ခဲ့သည်။ တေလာသည် ၂၀၀၉ခုနှစ် အကုန်ပိုင်းတွင် Saturday Night Live အစီအစဉ်တွင် အစီအစဉ်တင်ဆက်သူအဖြစ်ရော ဧည့်သည်အဆိုတော်အဖြစ်ရော ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ Entertainment Weekly မဂ္ဂဇင်းက တေလာ့ကို "ဒီနှစ်အစီအစဉ်ရဲ့ အကောင်းဆုံးအစီအစဉ်တင်ဆက်သူပါပဲ။ သူဟာ အခက်အခဲတွေအတွက် အမြဲအဆင်သင့်ဖြစ်နေတယ်။ ရယ်စရာလည်းကောင်းတယ်။ ပြီးတော့ တခြားသရုပ်ဆောင်တွေကိုလည်း အကောင်းဆုံးသရုပ်ဆောင်နိုင်အောင် ကူညီပေးတယ်" ဟု ချီးကျူးခဲ့သည်။ တေလာသည် ၂၀၀၉ခုနှစ်အောက်တိုဘာလအတွင်း သူ၏ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြစ်သော Valentine's Dayကို ရိုက်ကူးနေစဉ် တွဲဖက်သရုပ်ဆောင် Taylor Lautner နှင့် ချစ်ကြိုက်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုနှစ်အကုန်ပိုင်းတွင် နှစ်ဦးသား လမ်းခွဲခဲ့ကြသည်။ ၂၀၁၀ခုနှစ် အကုန်ပိုင်းလောက်တွင် တေလာသည် ရုပ်ရှင်မင်းသား Jake Gyllenhaal နှင့် ခဏတာ တွဲခဲ့သည်။
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် အမျိုးသမီး အဆိုတော်များ
နောင်ပန်ရွာ၊ လဲချားမြို့နယ်
နောင်ပန်ရွာ (Nawngpang)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လဲချားမြို့နယ်၊ မြို့မကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၂၇၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့မကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၃၅ ဦး၊ မ ၅၀၅၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၉၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ပန်ကျောင်းရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ပန်ကျောင်းရွာ (Pangkyawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ယန်းကျိန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၃၂၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယန်းကျိန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၁၆ ဦး၊ မ ၁၀၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၅၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြောက်ကွင်းဖြူရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်
မြောက်ကွင်းဖြူရွာ(Myaukkwinhpyu)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်၊ ရွှေတောင်ဘိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၆၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွှေတောင်ဘိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၁၇၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၅၂၄ ဦး နေထိုင်သည်။
နွယ်ငြိမ်းရွာ၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်
နွယ်ငြိမ်းရွာ (Nwenyein)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်၊ ရွှေဂွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၃၆၁ ဖြစ်သည်။  ၎င်းရွာသည် ကျောက်မြောင်းမြို့ပေါ်ရှိ ရပ်ကွက်များ ဖြစ်သွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေဘိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လထော်ခရန်ရွာ၊ မံစီမြို့နယ်
လထော်ခရန်ရွာ(Lahtawhkaran)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မံစီမြို့နယ်၊ အင်ဘာပါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၃၃၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မံစီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြည်စိုးရွာ၊ မင်းလှမြို့နယ်
ပြည်စိုးရွာ (Pyisoe)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ မင်းလှမြို့နယ်၊ ခလိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၁၂၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခလိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၉၇ ဦး၊ မ ၁၃၁၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၁၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းလှမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တာခွယ်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
တာခွယ်ရွာ (Tarkhwei)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ ယန်းကျိန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၃၂၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယန်းကျိန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၁၆ ဦး၊ မ ၁၀၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၅၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပျော်ရာကုန်းရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်
ပျော်ရာကုန်းရွာ(Pyawyarkone)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်၊ ရွှေတောင်ဘိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၆၅၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွှေတောင်ဘိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၁၇၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၅၂၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ရတနာပုံ ဒေါင်းဒင်္ဂါး
ရတနာပုံ ဒေါင်းဒင်္ဂါး များကို မင်းတုန်းမင်း (၁၈၅၂ - ၁၈၇၈) လက်ထက် သက္ကရာဇ် ၁၂၂၇ (၁၈၆၅) တွင် မန္တလေး ရတနာပုံ ဒင်္ဂါး စက်ရုံ၌ စတင် ခတ်လုပ်သည်။ နိုင်ငံတော် ခေတ်မီ တိုးတက်ရေး အတွက် တည်ထောင် လုပ်ဆောင်သော လုပ်ငန်းများ အနက် အရေးပါသော လုပ်ဆောင်ချက် တရပ် ဖြစ်၏။ အစဉ်အလာ သုံးစွဲနေခဲ့သော အတုံးအခဲ အသပြာ စနစ်ကို ဒင်္ဂါးများ သွန်းလုပ် ထုတ်ဝေ အစားထိုးခြင်းဖြင့် ရောင်းဝယ်ရေးတွင် ပဓာနကျသော ငွေကြေး စနစ်ကို ပြုပြင်ခဲ့သည်။
ပျော်ရာကုန်းရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရတနာပုံ ဒေါင်းဒင်္ဂါး
ဒင်္ဂါးစက်ရုံသည် နန်းမြို့တော် သစ်တပ် အတွင်း၌ တည်ရှိသည်။ အုတ်ဖြင့် တည်ဆောက်သော တိုက်ဖြစ်၏။ ထိုအုတ်တိုက် အတွင်း ဒင်္ဂါး တန်ဖိုးနှင့် အရွယ်အစား အမျိုးမျိုး ခတ်လုပ်ရန်၊ ကျိုရာ၊ သွန်းရာ၊ ခတ်လုပ်ရာ၊ တံဆိပ်နှိပ်ရာ အခန်းကြီးငယ်များ၊ သက်ဆိုင်ရာ စက်များဖြင့် ကျကျနန ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ရှိပုံကို ရွှေနန်းသုံး ဝေါဟာရ အဘိဓာန်က ဤသို့ တခမ်းတနား ဖော်ပြသည်။
ဤဖော်ပြချက်သည် ဒင်္ဂါး စက်ရုံ အကြောင်းမျှ သာမက ငွေတုံး ငွေခဲမှ ငွေဒင်္ဂါး ဖြစ်လာသည် အထိ အဆင့်ဆင့် လုပ်ဆောင်ပုံကိုပါ တစေ့တစောင်း သိသာ စေသည်။ ထို့ပြင် ဤဖော်ပြချက်သည် ကင်းဝန်မင်းကြီး လန်ဒန်တွင် သွားရောက် ကြည့်ရှုခဲ့သည့် ဒင်္ဂါးစက်ရုံ အကြောင်းနှင့် တထပ်တည်း ဖြစ်၍ ရတနာပုံ ဒင်္ဂါး စက်ရုံသည် အဆင့်အတန်း မနိမ့်သော၊ ခေတ်မီသော ဒင်္ဂါးစက်ရုံ ဖြစ်မည်ဟု ကောက်ယူနိုင်မည် ထင်ပါသည်။ (လန်ဒန်သွား၊ ပ၊ ၁၅၉)
ရတနာပုံ ဒေါင်းဒင်္ဂါးများကို ၁၂၂၇ ခု၊ တန်ဆောင်မုန်း လပြည့်ကျော် ၉ ရက် စနေနေ့ (၁၁ နိုဝင်ဘာ ၁၈၆၅) နံနက် ၁ ချက်တီးကျော် အချိန် အခါတော်နှင့် အမြောက်သံ သုံးချက် ကြားပြီး စတင် ခတ်လုပ်သည်။ ရွှေဒင်္ဂါး၊ ငွေဒင်္ဂါး၊ ကြေးနီပိုက်ဆံ၊ သံပိုက်ဆံ၊ ခဲပိုက်ဆံများ ခတ်လုပ်သည်။ ရွှေဒင်္ဂါးတွင် တန်ဖိုး အမြင့်ဆုံးသည် ငါးမူးပြား ဖြစ်၏။ ရွှေမတ်စေ့၊ ရွှေမူးစေ့၊ ရွှေပဲစေ့များလည်း ထုတ်သည်။ ငွေဒင်္ဂါးများကို တကျပ်သုံး ဒင်္ဂါး၊ ငါးမူးစေ့၊ မတ်စေ့၊ မူးစေ့၊ ပဲစေ့များ ထုတ်သည်။ ရွှေဒင်္ဂါး တပြားသည် ငွေဒင်္ဂါး ငါးပြားနှင့် တန်ဖိုး ညီမျှသည်။ ခဲပိုက်ဆံ အထူအပါး နှစ်မျိုး ထွက်သည်။ ခဲပိုက်ဆံ အထူ လေးပြားသည် ကြေးပိုက်ဆံ တပြားနှင့် ညီသည်။ ကြေးပိုက်ဆံ လေးပြားကို ငွေပဲစေ့နှင့် လဲလှယ်နိုင်သည်။ သံပိုက်ဆံ၊ ခဲပိုက်ဆံများ တာရှည် မခံခဲ့။ လွယ်လွယ်နှင့် ပွန်းပဲ ပျက်စီး၍ နောက်ပိုင်းတွင် အသုံးမတွင် ဖြစ်သွားသည်။ ခဲပိုက်ဆံတွင် တဖက်၌ ယုန်ရုပ်၊ တဖက်တွင် မင်းတုန်းမင်း နန်းတက် သက္ကရာဇ် ၁၂၁၄ တံဆိပ် ခတ်နှိပ်ထားသည်။ ရွှေဒင်္ဂါး၊ ငွေဒင်္ဂါးများကို တဖက်တွင် ဥဒေါင်းရုပ်၊ တဖက်တွင် စုံပန်းနွယ် ယှက်လျက် အတွင်း သက္ကရာဇ် ၁၂၁၄ တံဆိပ် ခတ်နှိပ်ထားသည်။ ရွှေဒင်္ဂါး၊ ငွေဒင်္ဂါးများကို တဖက်တွင် ဥဒေါင်းရုပ်၊ တဖက်တွင် စုံပန်းနွယ် ယှက်လျက် အတွင်း သက္ကရာဇ် ၁၂၁၄၊ ပန်းနွယ် အပြင်တွင် ရတနာပုံ နပြေည်တော် စာတန်း ရံလျက် တံဆိပ် ခတ်နှိပ်သည်။
ဒေါင်းဒင်္ဂါးများသည် နိုင်ငံတော် အတွင်း အသပြာ စနစ်ကို တစ်ပြေးညီ ဖြစ်စေခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော် ခေတ်မီ တိုးတက်ရေးကို ရှေးရှုသဖြင့် အောက်မြန်မာပြည်နှင့် ကူးသန်း ရောင်းဝယ်ရာ၌ အဆင်ပြေစေရန် အစဉ်အလာ ဆယ်လီမူး စနစ်ကို ဖျက်သိမ်း၍ ဗြိတိသျှ မြန်မာပြည်သုံး ငွေကြေး စနစ်နှင့် ကိုက်ညီအောင် ရှစ်မူး - တကျပ်၊ ၁၆ ပဲ တကျပ်သို့ လျှော့ချ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ဗြိတိသျှ အိန္ဒိယ ဒင်္ဂါးအောက် အရည်အသွေး မလျော့ မညံ့စေရန် ယောအတွင်းဝန် ဦးဖိုးလှိုင်သည် ဒေါင်းဒင်္ဂါးများ မခတ်လုပ်မီ ၁၈၆၅ ခု ဇူလိုင်လကပင် ကာလကတ္တား ဒင်္ဂါးစက်ရုံ စီမံအုပ်ချုပ်ပုံ စည်းမျဉ်း ဥပဒေများ၊ ငွေကို စင်အောင် ပြုလုပ်နည်း၊ ငွေဒင်္ဂါး တကျပ်တွင် သတ္တုရောသည့် စံနှုန်းနှင့် ဒင်္ဂါးစက်ရုံ ဆိုင်ရာ သိသင့် သိထိုက်သမျှ အကြောင်းအရာများကို ကာလကတ္တား ဒင်္ဂါးစက်ရုံမှ ရယူရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။
စက်ရုံ တည်ထောင်သည်မှ စ၍ သီပေါမင်း ပါတော်မူသည် အထိ အနှစ် ၂၀ ကာလ အတွင်း ထုတ်လုပ်သော ကျပ်သုံး ဒေါင်းဒင်္ဂါး ပြားရေသည် ၂၆,၄၀၆,ဝဝဝ၊ တန်ဖိုးကျပ် ၂၆,၄၀၆,ဝဝဝ ရှိခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှတို့ သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် စက်ရုံ တာဝန်ခံ အရာရှိတို့ တင်ပြသည့် စာရင်း အရသော် ကျပ်သုံးဒင်္ဂါး၊ ငါးမူးစေ့၊ မတ်စေ့၊ မူးစေ့ စုစုပေါင်း ထုတ်လုပ်ခဲ့သည့် တန်ဖိုးနှင့် ပြားရေ ပမာဏသည် အောက်ပါ အတိုင်းဖြစ်၏။ ငွေပဲစေ့များ စာရင်း မပါ။ ဒေါင်းဒင်္ဂါးနှင့် ဗြိတိသျှ အစိုးရ ဒင်္ဂါးများကို အထက် မြန်မာပြည်တွင် အခက်အခဲ မရှိ တန်ဖိုးတူ လဲလှယ် ရောင်းဝယ်ကြသည်။ နယ်စပ် ဒေသမြို့များ ဖြစ်သော သရက်မြို့နှင့် တောင်ငူတို့တွင် ပြည်သူတို့ အသုံးပြုကြရာ၌ အခက်အခဲ မရှိသော်လည်း အစိုးရ ငွေတိုက်နှင့် ဘဏ်များက ဒေါင်းဒင်္ဂါးကို လက်မခံကြ။ အောက်မြန်မာပြည်တွင်လည်း ဒေါင်းဒင်္ဂါးကို များလျှင် အလျော့နှင့်သာ လက်ခံ လဲလှယ် ကြသည်။
အထက် မြန်မာပြည်ကို ဗြိတိသျှတို့ သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ဒင်္ဂါး နှစ်မျိုးကို ပြဿနာ မရှိဘဲ အတန်ကြာ တန်းတူရည်တူ ဆက်လက် သုံးနကြေသည်။ သို့သော် အထက် မြန်မာပြည် အချို့ စီရင်စုများတွင် ဒေါင်းဒင်္ဂါး တန်ဖိုး အမျိုးမျိုး ဖြစ်နေသည်။ ဗြိတိသျှ အစိုးရသည် ဒေါင်းဒင်္ဂါးများကို ချက်ချင်း ဖျက်သိမ်းလိုက်ပါက ပြည်သူတို့ အလွန် နစ်နာမည်ဟု ဆင်ခြင်သည်။ ဗြိတိသျှ အိန္ဒိယ ဒင်္ဂါးနှင့် လဲလှယ် ပေး၍ ရုပ်သိမ်းမည် ဆိုလျှင်လည်း အထက် မြန်မာပြည် အစိုးရ ငွေတိုက်များတွင် ဗြိတိသျှ အိနိ္ဒယ ဒင်္ဂါး အမြောက်အမြား ဖြည့်တင်း ထားရမည် ဖြစ်၍ မဖြစ်နိုင်ဟု မြင်သည်။
မဟာဝန်ရှင်တော် မင်းကြီး ဘားနဒ်က အထက် မြန်မာပြည်တွင် ဒေါင်းဒင်္ဂါးများကို အခြေအနေ မပျက် ဆက်လက် သုံးစွဲစေသည်။ သို့သော် ၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၈၈၅ နေ့စွဲပါ ဆာကြူလာတွင် အောက်မြန်မာပြည် ဘဏ်များသည် ဒေါင်းဒင်္ဂါးများကို လက်မခံရ။ အထက် မြန်မာပြည်တွင်မူ အစိုးရရုံးများသည် ဒေါင်းဒင်္ဂါးကို ဗြိတိသျှ အစိုးရ ဒင်္ဂါးနှင့် တန်းတူ တန်ဖိုးထား၍ လက်ခံရမည်။ စစ်ဘက် နယ်ဘက် အစိုးရ အရာထမ်း အမှုထမ်းများ လစာကို ဒေါင်းဒင်္ဂါးဖြင့် မပေးရဟု ထုတ်ပြန် ကြေညာသည်။ အထက် မြန်မာပြည်တွင် အစိုးရရုံးတော်သို့ ပေးသွင်းငွေများကို ဒေါင်းဒင်္ဂါးဖြင့် ပေးသွင်း ထမ်းဆောင်ခြင်းကို လက်ခံသော်လည်း ဒေါင်းဒင်္ဂါးကို ဗြိတိသျှ အိန္ဒိယ ဒင်္ဂါးဖြင့် လုံးဝ လဲလှယ် မပေးရ။ ဝင်လာသည့် ဒေါင်းဒင်္ဂါးများကို အထက် မြန်မာပြည်တွင်ပင် ပြန်လည် သုံးပစ်ရမည်၊ အောက်မြန်မာပြည်သို့ မည်သည့် အကြောင်းကြောင့်မျှ မပို့ရဟုလည်း အရာရှိများကို တိတိကျကျ ညွှန်ကြားသည်။
လအတန်ကြာ ငွေကြေး ပြဿနာ မရှိ၊ အေးအေးချမ်းချမ်း ရောင်းဝယ် လှဲလှယ် နကြေသည်။ မနၩလေး ဈေးများတွင် ဒေါင်းဒင်္ဂါးနှင့် ဗြိတိသျှ အစိုးရ ဒင်္ဂါးတို့ကို တန်းတူရည်တူ ယှဉ်တွဲ သုံးကြသည်။ အစိုးရထံ ပေးသွင်းငွေများ အခွန်တော်များကို ဒေါင်းဒင်္ဂါးဖြင့်ပင် ပေးသွင်းနိုင်သည်။ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်း ဌာနကလည်း ဒေါင်းဒင်္ဂါးကို လက်ခံသည်။ မကြာမီပင် မလှိုင်၊ မိတ္ထီလာနှင့် အချို့ စီရင်စုများတွင် ဒေါင်းဒင်္ဂါးကို တမူး အလျော့နှင့်သာ လက်ခံကြောင်း သတင်း ပေါ်ထွက်လာသည်။ ၁၈၈၆ ခု ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ၇က်နေ့တွင် မင်းလှနယ်ဘက် အုပ်ချုပ်ရေး အရာရှိထံမှ သရက်မြို့ ငွေတိုက်သည် ဗြိတိသျှ အရာရှိများ ထံမှ ဒေါင်းဒင်္ဂါးကို လက်မခံကြောင်း ကြေးနန်း ရောက်လာသည်။ သို့သော် သရက်မြို့ ငွေတိုက်ကို အပြစ်တင်ဖွယ် မရှိချေ။ အောက်မြန်မာပြည် ငွေတိုက်များသည် ဒေါင်းဒင်္ဂါးကို လက်မခံရဟု အတိအကျ ညွှန်ကြားထားချက် ရှိသည်။ ဤတွင် ပြဿနာ ရှုပ်ထွေး လာတော့သည်။ ဗြိတိသျှ အစိုးရ တပ်သားများသည် ဒေါင်းဒင်္ဂါးကို လွယ်လွယ် သုံးမရ၍ မကျေမနပ် ဖြစ်ကြသည်။ မသိ နားမလည်သူ ဆင်းရဲသား ပြည်သူတို့လည်း တန်ဖိုး မတူသော ငွေနှစ်မျိုးကို သုံးနေရ၍ နစ်နာကြသည်။
မဟာဝန်ရှင်တော် မင်းကြီးက ဒေါင်းဒင်္ဂါးများကို ရုပ်သိမ်း၍ အမြန်ဆုံး အရည် ကျိုသင့်သည်ဟု သဘောရသည်။ တန်ဖိုး မတူသော ငွေနှစ်မျိုးသည် ရောင်းဝယ်ရေးတွင် ခက်ခဲစေသည်၊ ငြင်းခုံမှု၊ လိမ်လည်မှု၊ မသမာမှုများ ဖြစ်စေသည်ဟု မြင်သည်။ အိန္ဒိယ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်း ဌာနချုပ်ကလည်း ဒေါင်းဒင်္ဂါးတို့သည် ဗြိတိသျှ အိန္ဒိယ ဒင်္ဂါးအောက် ပင်ကိုအမှန် တန်ဖိုး လျော့သည်။ ထို့ကြောင့် မန်နီအော်ဒါ ငွေလွှဲခြင်းမှ အစ စာတိုက် လုပ်ငန်းများတွင် နစ်နာ နေသည်ဟု မဟာဝန်ရှင်တော် မင်းကြီးကို သတိပေးသည်။ မဟာဝန်ရှင်တော် မင်းကြီးသည် မနၩလေးရှိ ဘင်္ဂလားဘဏ် ကိုယ်စားလှယ် ဂီလမ်နှင့် တိုင်ပင်၍ ဒေါင်းဒင်္ဂါးများကို အချိန် ကန့်သတ်ချက်ဖြင့် ရုပ်သိမ်းရန် အထက်သို့ တင်ပြသည်။ မဟာဝန်ရှင်တော် မင်းကြီးက အထက် မြန်မာပြည်တွင် ဒေါင်းဒင်္ဂါးကို ဗြိတိသျှ အစိုးရငွေနှင့် တန်ဖိုးတူ လဲလှယ်ခွင့် ကိုးလ၊ ၁၁/၂ ပဲ အလျော့ဖြင့် လဲလှယ်ခွင့် ၂၄ လ၊ အစိုးရ အခွန်တော် စသည် ထမ်းဆောင် ပေးသွင်းရန် တန်ဖိုးပြည့်ဖြင့် ၂၁ လ ခွင့်ပေးပြီးလျှင် ပြီးငြိမ်းမည်ဟု ထင်မြင်ကြောင်း၊ အထက် မြန်မာပြည် အစိုးရ ငွေတိုက်များတွင်သာ ပေးသွင်းရမည် ဖြစ်ကြောင်း၊ ၁၈၈၉ ခု၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့ကို ဒေါင်းဒင်္ဂါး တရားဝင် အဖြစ် နောက်ဆုံးရက်ဟု သတ်မှတ်မည် ဖြစ်ကြောင်း အမိန့် ထုတ်ပြန်ရန် အိနိ္ဒယ အစိုးရထံမှ သဘောတူညီချက် တောင်းခံသည်။
ဒေါင်းဒင်္ဂါးများကို ရုပ်သိမ်းရာ၌ အစိုးရ နစ်နာမည့် အချက်ကိုလည်း ဤသို့ တင်ပြသည်။ ကာလကတ္တားရှိ ရာဖြတ် အရာရှိက ဒေါင်းဒင်္ဂါး အချို့သည် တခုနှင့် တခု အလေးချိန်ရော မူးရည် စံချန်ပါ မတူညီကြဟု ဆိုသည်။ ရာဖြတ်၏ အဆိုအရ ဒေါင်းဒင်္ဂါး တပြား၏ အလေးချိန်သည် ၁၇၈.၇၅ ဂရိန် ရှိ၍ ဗြိတိသျှ အစိုးရ ဒင်္ဂါးအောက် ၁.၂၅ ဂရိန် လျော့သည်။ တနည်း ဆိုရသော် ငွေ ၁,ဝဝဝ တွင် ခုနစ်ကျပ် လျော့မည်။ မူးရည် စံချိန်သည် ၉၁၁.၇၅ ဂရိန်သာ ရှိသည်။ ဗြိတိသျှ အစိုးရငွေက ၉၁၆.၆၆ ဂရိန် ရှိ၏။ ထို့ကြောင့် အလေးချိန်နှင့် မူးရည် အလျော့တို့ကို ပေါင်းလျှင် ငွေ ၁,ဝဝဝ တွင် ၁၂ ကျပ်၊ သို့မဟုတ် ၁.၂ ရာခိုင်နှုန်း ရှုံးမည်။ ဒေါင်းဒင်္ဂါးပေါင်း ၂၆,၄၀၆,ဝဝဝ ထုတ်ခဲ့သည်ဟု ခန့်မှန်းသော်လည်း များသောအားဖြင့် အစောပိုင်း ထုတ်သော ဒေါင်းဒင်္ဂါးများသည် တနည်းနည်းဖြင့် ပျောက်ပျက် သွားပြီဟု ယူဆသည်။ နောက်ပိုင်းထုတ် ဒင်္ဂါးများသည် သတ္တု အရောများသည်။ ငွေညံ့သည်။ အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် ဒေါင်းဒင်္ဂါး ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း (ကျပ် ၁၃,၂၀၀,ဝဝဝ) ခန့်သာ ဝင်လာမည်၊ ပြန်လည် ခတ်လုပ်နိုင်မည်ဟု မျှော်မှန်းသည်။ ဒေါင်းဒင်္ဂါးတို့ အလေးချိန်နှင့် မူးရည် စံချိန် လျော့သဖြင့် ၁,ဝဝဝ တွင် ၁၂ ကျပ် အရှုံး ရှိမည့်အပြင် ဒေါင်းဒင်္ဂါးများကို ကာလကတ္တား ဒင်္ဂါးစက်ရုံသို့ ပို့ဆောင်ခ ၁ ရာခိုင်နှုန်း ကုန်ကျမည် ဖြစ်၍ ဒေါင်းဒင်္ဂါး ၁၃,၂၀၀,ဝဝဝ ကို ရုပ်သိမ်းရာ၌ အစိုးရသည် စုစုပေါင်းကျပ် ၂၉၀,၄၀၀ ရှုံးမည်ဖြစ်သည်။
ဗြိတိသျှ အစိုးရသည် မဟာဝန်ရှင်တော် မင်းကြီး တင်ပြချက်ကို သဘောမတူချေ။ ဒေါင်းဒင်္ဂါးများကို ရုပ်သိမ်းလိုက်လျှင် အထက် မြန်မာပြည် အစိုးရ ငွေတိုက်များ၏ ငွေစာရင်းသည် သုံးမရသော ငွေများဖြင့် ပြည့်လျှံနေမည်။ ရုပ်သိမ်းလိုက်သော ဒေါင်းဒင်္ဂါးတိုင်းကို ဗြိတိသျှ အစိုးရငွေနှင့် အစားထိုးရမည် ဖြစ်၍ မလွယ်လှဟု သဘောရသည်။ ထို့ကြောင့် အထက် မြန်မာပြည်တွင် ဒေါင်းဒင်္ဂါးများကို ဆက်လက် အသုံးပြုစေမည်။ အထက် မြန်မာပြည် ငွေတိုက်များသည် ဒေါင်းဒင်္ဂါးကို ဗြိတိသျှ အစိုးရငွေနှင့် တန်းတူ ရည်တူထား၍ လက်ခံရမည်။ ဝင်လာသည့် ဒေါင်းဒင်္ဂါးများကို စုထား၍ အလျဉ်းသင့်သလို ကာလကတ္တား ဒင်္ဂါးစက်ရုံသို့ ပို့ရမည်ဟု အမိန့် ချမှတ်သည်။
ဒေါင်းဒင်္ဂါးများကို ယင်းသို့ လဲလှယ် လည်ပတ် သုံးစွဲခွင့် ပြုထားလိုက်ပြီးမှ ဗြိတိသျှ အိန္ဒိယ အစိုးရသည် ဒေါင်းဒင်္ဂါး ညှပ်ပုံများကို သတိရကာ အတုများ ပေါ်ထွက်မည်ကို အထိတ်တလန့် ဖြစ်တော့သည်။ ဒေါင်းဒင်္ဂါး ညှပ်ပုံများ အကြောင်း စုံစမ်းမှုများ ပြု၍ စစ်သိမ်းပစ္စည်း ထုခွဲရေး ကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ လက်ဖတင်နင် ကာနယ် ဘတ်ဂျင်အား မေးမြန်းသည်။ ဘတ်ဂျင်က ဤသို့ အစီရင်ခံသည်။
၁။ ဒေါင်းဒင်္ဂါး (ကျပ်သုံးနှင့် ငါးမူးသုံး) ညှပ်ပုံ ၇၆ ခုကို လေလံတင်ရာ စစ်ဘက် နယ်ဘက် အရာရှိများနှင့် ဥရောပ ခရီးသည် တဦးက ညှပ်ပုံလေးခု လေလံ ဆွဲယူသွားသည်။ ၂။ ကျပ်သုံးဒင်္ဂါး ညှပ်ပုံ ၁၀ ခုစီ ပါသော သေတ္တာ ၁၅ လုံးကို အရာရှိများသို့ မေဂျာ လန်ဘတ်က ရောင်းလိုက်သည်။ ၃။ ညှပ်ပုံ သေတ္တာ တလုံးကို သရက်မြို့ အရာရှိများသို့ ရောင်းလိုက်သည်။ ၄။ ကျပ်စေ့နှင့် ငါးမူးစေ့ ညှပ်ပုံ ၁၅၀ ခန့်နှင့် ကြေးပိုက်ဆံ ညှပ်ပုံများကို ရုံးစာကြည့်ခန်း အတွင်း စက္ကူဖိတုံး အဖြစ် အသုံးပြု ထားသည်။ ကာနယ် ဘတ်ဂျင်၏ လက်တွင် ညှပ်ပုံ လေးခု ရှိသည်။
မဟာဝန်ရှင် မင်းကြီးက ညှပ်များကို စစ်သိမ်းပစ္စည်း ကော်မတီက အကုန် ရောင်းချပြီးသည် အထိ သူသတိ မထားလိုက်မိ၊ ပေါ့လျော့ သွားသည်ဟု ဝန်ခံသည်။ ညှပ်ပုံများ မည်မျှ ရှိခဲ့သည်၊ မည်သည့် နေရာများသို့ ရောက်သွားပြီ ဆိုသည်ကို လုံးဝ မသိနိုင်တော့ပြီ။ သို့သော် မသမာသူများ လက်တွင်းသို့ ရောက်သွားမည်ဟု မထင်ကြောင်း အစီရင်ခံသည်။ ကာနယ် ဘတ်ဂျင်ကိုလည်း ညှပ်ပုံများကို တတ်နိုင်သမျှ လိုက်လံ စုံစမ်း သိမ်းဆည်းရမည်။ ရသမျှကို ရုံးစာကြည့်ခန်းရှိ ညှပ်ပုံများနှင့် တကွ ကာလကတ္တား ဒင်္ဂါး စက်ရုံသို့ ပို့ရမည်ဟု ညွှန်ကြားလိုက်သည်။
ဤသို့ဖြင့် ဒေါင်းဒင်္ဂါးများသည် အထက် မြန်မာပြည်တွင် ၁၈၈၉ ခုစက်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့ အထိ ဆက်လက်၍ ပုံမှန် လည်ပတ် သုံးစွဲလျက် ရှိနေခဲ့သည်။ အခွန်တော်နှင့် ကုန်သွယ်မှု ဌာန ကြေညာချက် အမှတ် ၂၁ ရက်၊ ရက်စွဲ ၂၂ မေ ၁၈၈၉ အရသော် အထက် မြန်မာပြည်တွင် ကြေးနီ ပိုက်ဆံများသည် ၃၀ စက်တင်ဘာ ၁၈၈၉ တွင် တရားဝင် ငွေကြေး အဖြစ်မှ အပြီးတိုင် ရပ်စဲရမည် ဖြစ်၏။ သို့သော် ပြည်သူတို့က အမှုမထား ဆက်လက် သုံးစွဲမြဲ သုံးစွဲ နကြေသည်။ ထို့ကြောင့် အထက် မြန်မာပြည် ငွေတိုက်များတွင် ကြေးနီ ပိုက်ဆံများကို တန်ဖိုး အပြည့်နှင့် လာရောက် လဲလှယ်နိုင်ကြောင်း ၁၈၈၉ ဇွန်လတွင် ထပ်မံ ကြေညာသည်။ ကြေးနီ ပိုက်ဆံများကား မျှော်လင့်သကဲ့သို့ ငွေတိုက်များသို့ ရောက်မလာဘဲ ဆက်လက် အသုံးပြုခွင့် တိုးပေးပါရန် လျှောက်လွှာများသာ ရောက်လာသည်။
မြင်းခြံ၊ မကွေး၊ ပခုက္ကူနှင့် မင်းဘူး အရေးပိုင် တို့ကလည်း ကြေးနီ ပိုက်ဆံများကို တရားဝင် ငွေကြေး အဖြစ်မှ ရုပ်သိမ်းသည့် အမိန့်ကြောင့် ရောင်းရေးဝယ်တာတွင် ပြည်သူတို့ အခက်အခဲ ကြုံနေရပုံများကို တောင်ပိုင်းခရိုင် (၁၈၉၇ ခုနှစ်တွင် မင်းဘူးခရိုင်ဟု ပြောင်းလဲ ခေါ်တွင်သည်) ခရိုင် ဝန်ရှင်တော် မင်းကြီးထံ အစီရင် ခံကြသည်။ ခရိုင် ဝန်ရှင်တော် မင်းကြီးကလည်း မဟာဝန်ရှင်တော် မင်းကြီးထံ အရေးပိုင်တို့၏ အစီရင်ခံစာ မိတ္တူများနှင့် အတူ အခြေအနေကို တင်ပြသည်။ မဟာဝန်ရှင်တော် မင်းကြီးသည် ကြေးပိုက်ဆံများကို တရားဝင်ငွေ အဖြစ် ဆက်လက်ထားရန် လုံးဝ မလိုလား အပ်တော့ဟု ယတိပြတ် ချမှတ်သည်။ ထို့ကြောင့် မြန်မာ့ ကြေးပိုက်ဆံများသည် ၃၀ စက်တင်ဘာ ၁၈၈၉ နေ့တွင် တရားဝင် ငွေကြေး အဖြစ်မှ လုံးဝ ရပ်စဲ သွားသည်။ သို့သော် မင်းဘူး၊ မင်းကင်း၊ ပဲခူး ငွေတိုက်များသို့ ၃၀ စက်တင်ဘာ ၁၈၈၉ နောက်ပိုင်းတွင် ကြေးပိုက်ဆံများ ပေးသွင်းခြင်းကို မလွှဲမရှောင်သာသော အကြောင်းကြောင့်ဟု ဆို၍ အထူး အခွင့်အရေး ပေးခဲ့ရကြောင်းများလည်း တွေ့ရသည်။
ကျပ်သုံး ဒေါင်းဒင်္ဂါး၊ ငွေငါးမူးစေ၊ ငွေမတ်စေ့၊ ငွေမူးစေ့ တို့ကို အထက် မြန်မာပြည်တွင် သီပေါမင်း ပါတော်မူပြီးနောက် ခုနစ်နှစ် နီးပါးခန့် ဆက်လက် သုံးစွဲ နေခဲ့ကြသည်။ ကြေညာချက် အမှတ် ၂၁၊ ရက်စွဲ ၂၂ မေ ၁၈၈၉ အရသော် ယင်း ဒေါင်းဒင်္ဂါးများသည် ၃၁ မတ် ၁၈၉၀ ပြည့်နေ့ကို နောက်ဆုံးထား၍ တရားဝင်ငွေ အဖြစ်မှ ရပ်စဲရမည် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ၁။ မြန်မာ ဒေါင်းဒင်္ဂါးများကို အထက် မြန်မာပြည် အစိုးရ ငွေတိုက်များတွင် အစိုးရ ကိစ္စ ပေးသွင်းငွေများ အဖြစ် ၃၁ မတ် ၁၈၉၀ အထိ ပေးသွင်းနိုင်သည်။ သို့သော် ဗြိတိသျှ အစိုးရငွေနှင့် လုံးဝ လဲလှယ်ပေးမည် မဟုတ်။ ၂။ အောက်မြန်မာပြည် အစိုးရ ငွေတိုက်များတွင်မူ ဒေါင်းဒင်္ဂါးကို အစိုးရ ကိစ္စ ပေးသွင်းငွေ အဖြစ် ၃၁ ဇူလိုင် ၁၈၈၉ အထိသာ လက်ခံမည်ဟု ယတိပြတ် ကြေညာသည်။
ထိုကြေညာချက်ကြောင့် အရောင်းအဝယ် ကိစ္စကြီးများ၊ ဈေးကြီးများတွင် ကုန်သည် ပွဲစားများက ဒေါင်းဒင်္ဂါးကို လက်မခံဘဲ အစိုးရ ငွေဒင်္ဂါးကိုသာ အရ တောင်းကြသဖြင့် အခက်အခဲများနှင့် ရင်ဆိုင် ကြရသည်။ ရန်ကုန်နှင့် မနၩလေး ကုန်သည်ကြီးများက တင်စာ လျှောက်စာများ ပို့ကြသည်။ မြောက်ပိုင်း ရှမ်းပြည် အရေးပိုင် H.Daly ကလည်း ရှမ်းပြည်တွင် ဖြစ်ပျက် ကြုံတွေ့ နေရသည်တို့ကို အစီရင်ခံသည်။ ရှမ်းကုန်သည် ကြီးငယ်တို့ပိုင် ဓန အင်အားတွင် ဒေါင်းဒင်္ဂါး ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း ရှိနေကြောင်း၊ သတ်မှတ်ထားသော အချိန်အတွင်း မည်သည့် နည်းနှင့်မျှ မြန်မာ ဒေါင်းဒင်္ဂါးများကို ရုပ်သိမ်းနိုင်မည် မဟုတ်ကြောင်း၊ ကြီးစွာ ဆုံးရှုံး နစ်နာမည်၊ မကျေမနပ် ပြင်းထန်မည်ဟု တင်ပြသည်။
မဟာဝန်ရှင်တော် မင်းကြီးသည် အခြေအနေ အရပ်ရပ်ကို ဆင်ခြင်၍ ဒေါင်းဒင်္ဂါးများကို အစိုးရ ငွေဒင်္ဂါးများ၊ ငွေစက္ကူများနှင့် လဲလှယ်ပေးခြင်းဖြင့် ရုပ်သိမ်းခြင်းသည် အကောင်းဆုံး ဖြစ်မည်ဟု အထက်သို့ တင်ပြသည်။ ဒေါင်းဒင်္ဂါးများကို တရားဝင် အဖြစ်မှ ရုတ်တရက် ရပ်စဲလိုက်လျှင် အထက် မြန်မာပြည်သူ အပေါင်း အလွန်နစ်နာ၍ ဆင်းရဲပင်ပန်း ရှိမည်၊ အရောင်းအဝယ် ရပ်ဆိုင်း နှောင့်နှေး၍ မကျေမနပ် ဆူဆူပွက်ပွက် ဖြစ်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ဒေါင်းဒင်္ဂါးများကို အထက် မြန်မာပြည် ငွေတိုက်များသို့ ပေးသွင်းခြင်း၊ အစိုးရငွေနှင့် လဲလှယ်ပေးခြင်းကို ၁၀ စက်တင်ဘာ ၁၈၉၀ အထိ ဆက်လက် ခွင့်ပြုရန် ထောက်ခံ တင်ပြသည်။ သို့သော် ဗြိတိသျှ အိနိ္ဒယ အစိုးရသည် မဟာဝန်ရှင်တော် မင်းကြီး၏ ထောက်ခံ တင်ပြချက်ကို သဘောမကျ၊ လက်ခံရန် အင်တင်တင် ဖြစ်နေသည်။ ထို့ကြောင့် မြန်မာ ဒေါင်းဒင်္ဂါးများ ရုပ်သိမ်းရေး ယခင် ၂၂ မေ ၁၈၈၉ ခု နေ့စွဲပါ ပြန်တမ်းကို ပယ်ဖျက်၍ အထက်မြန်မာပြည် ငွေတိုက်များတွင် ၃၁ မတ် ၁၈၉၀ နေ့အထိ ဆက်လက် ပေးသွင်းနိုင်၊ လဲလှယ် ယူနိုင်သည်ဟုသာ ၁၀ ဇန်နဝါရီ ၁၈၉၀ နေ့တွင် ထုတ်ပြန် ကြေညာ လိုက်သည်။ တဖန် ၃၀ ဇွန် ၁၈၉၀ အထိ ဆက်လက် ခွင့်ပြုကြောင်း မတ်လတွင် ကြေညာပြီးနောက် ဇွန်လတွင်မှ ၃၀ စက်တင်ဘာ ၁၈၉၀ အထိ တရားဝင် အဖြစ် ဆက်လက် ခွင့်ပြုကြောင်း ထပ်မံ ထုတ်ပြန် ကြေညာသည်။
ဝမ်လောရွာမရွာ၊ ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်
ဝမ်လောရွာမရွာ (Wanlawywarma)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်၊ ဝမ်လောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၉၂၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်လောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၂၈ ဦး၊ မ ၇၀၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၃၁ ဦးနေထိုင်သည်။