cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
နိုင်ငံခြားဘာသာတက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်)
အသင်းအဖွဲ့များ
ရန်ကုန်နိုင်ငံခြားဘာသာတက္ကသိုလ်တွင် ပါမောက္ခချုပ် ဒေါက်တာကြည်ရွှင်စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်သည့်ကာလမှစ၍ ကျောင်းသားအသင်းအဖွဲ့များ၊ ဆရာအသင်းအဖွဲ့များကို လွတ်လပ်စွာ ဖွဲ့စည်းခွင့်ရသည်။ ရန်ကုန်နိုင်ငံခြားဘာသာကြက်ခြေနီအသင်းကို မြန်မာနိုင်ငံကြက်ခြေနီအသင်း၏ အသင်းခွဲတစ်ခုအဖြစ် ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ထားသည်။ အခြားအသင်းအဖွဲ့များမှာ အနုပညာအသင်း၊ အားကစားအသင်းနှင့် စာပေအသင်းတို့ဖြစ်ကြသည်။ ကျောင်းသားများသမဂ္ဂ (Students' Union)၊ မွန်၊ရခိုင်၊ထားဝယ်၊ရှမ်း၊ ဧရာဝတီ အစရှိသော တိုင်းရင်းသားဆိုင်ရာ ဒေသဆိုင်ရာ မိသားစုအသင်းများ၊ Dance Club၊ Illustration Club၊ တက္ကသိုလ်အရံလေ့ကျင့်ရေးတပ်ရင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံကင်းထောက်နှင့် ဝါသနာတူစုဖွဲ့ထားသော ကလပ် အဖွဲ့အစည်းပေါင်း များစွာရှိသည်။
အဆောက်အအုံများ
LRC၊ NB၊ EB၊ COE နှင့် ISH (ယခင် MWB) ဟူ၍ အဓိကအဆောင်(၅)ဆောင်ရှိသည်။ ယခင်က OB နေရာတွင် ယခုအခါ ကျောင်းဆောင်အသစ် EB တည်ဆောက်ပြီးဖြစ်သည်။
ခရမ်းစပ်ကုန်းရွာ၊ တပ်ကုန်းမြို့နယ်
ခရမ်းစပ်ကုန်းရွာ (Kha Yan Sat Kone Village)သည် နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ၊ တပ်ကုန်းမြို့နယ်၊ ခရမ်းစပ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခရမ်းစပ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ထောင်စုအရေအတွက် ၁၅၅၀ စု၊ လူဦးရေ ကျား ၂၉၉၁ ဦး၊ မ ၃၃၁၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၃၁၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကျောချမှ ဓားပြမှန်းသိ
ကျောချမှ ဓားပြမှန်းသိ ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
နဘဲတန်းရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
နဘဲတန်းရွာ (Nabetan)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ ပခန်းငယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၁၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပခန်းငယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၅၁ ဦး၊ မ ၃၄၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၁၆၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကျောချမှ ဓားပြမှန်းသိ
ရှင်းလင်းချက်
မိမိကျောကို ရိုက်နှက်ပြီး ပစ္စည်းကို တောင်းခါမှ ဓားပြမှန်းသိသကဲ့သို့ မိမိကို အကျိုးယုတ်အောင်လုပ်ခါမှ ထိုသူကို လူဆိုးမှန်း သိသည်။
နဘဲတန်းရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်ဒင်ရွာ၊ ဖားကန့်မြို့နယ်
မန်ဒင်ရွာ(Mandin)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ ဖားကန့်မြို့နယ်၊ ဂေါ်ရီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၅၁၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဂေါ်ရီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၀၈ ဦး၊ မ ၆၈၉ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၂၉၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖားကန့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တန်ဘော်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
တန်ဘော်ရွာ(Tanbaw)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ မဒိန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၇၃၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မဒိန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၉၅ ဦး၊ မ ၂၄၅၀ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၇၄၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စမ်းမြောင်ရွာ၊ သစ်ဆိမ့်ကိုင်း
စမ်းမြောင်ရွာ၊ သစ်ဆိမ့်ကိုင်း
အဘိညာဉ်
ထူးထူးခြားခြား သိတတ်သော ဉာဏ်တော်ကို အဘိညာဏ်ဟု ခေါ်ဆို၏။ ထို အဘိညာဏ်သည် (၆)မျိုး ရှိ၏။
၁။ ဣဒ္ဓိဝိဓအဘိညာဏ် = တစ်ယောက်တည်းဖြစ်လျက် အများဖြစ်ခြင်း စသည်ဖြင့် တန်ခိုးအမျိုးမျိုးကို ဖန်ဆင်းတတ်သော အဘိညာဏ်သည် ဣဒ္ဓိဝိဓအဘိညာဏ် မည်၏။ မြေလျှိုးမိုးပျံခြင်း စသည့် တန်ခိုး အမျိုးမျိုးကို ဖန်ဆင်းခြင်း စသည်ကား ဤအဘိညာဏ် ၏ သတ္တိများပင်တည်း။
၂။ ဒိဗ္ဗသောတအဘိညာဏ် = နတ်နားကဲ့သို့ အဝေး အနီး စသည့် ရှိရှိသမျှ အသံအားလုံးကို အလို ရှိက ကြားသိနိုင်သော အဘိညာဏ်သည် ဒိဗ္ဗသောတ အဘိညာဏ် မည်၏။
၃။ ပရစိတ္တဝိဇာနနအဘိညာဏ် = သူတစ်ပါး၏ စိတ်ကို မိမိ၏စိတ်ဖြင့် ထိုးထွင်းသိမြင်နိုင်သော အဘိညာဏ်သည် ပရစိတ္တဝိဇာနနအဘိညာဏ် မည်၏။
၄။ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိအဘိညာဏ် = ရှေး၌ နေခဲ့ ဖူးသော ခန္ဓာအစဉ်ကို (= လောကုတ္တရာတရားများ ပါဝင်သည့် ခန္ဓာ, လောကုတ္တရာတရားများ မပါဝင် သည့် ဥပါဒါနက္ခန္ဓာအစဉ်တို့ကို) ဉာဏ်ဖြင့် အစဉ်လျှောက်ကာ အောက်မေ့နိုင် အမှတ်ရနိုင် သိနိုင်သော အဘိညာဏ်သည် ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိအဘိညာဏ် မည်၏။ ဘုရားရှင်၏ ယင်း ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိ အဘိညာဏ်ဉာဏ်တော်မြတ်သည် ---
(က) လောကုတ္တရာတရားများ ပါဝင်သည့် ခန္ဓာတို့ကို လည်း အောက်မေ့နိုင် အမှတ်ရနိုင် ထိုးထွင်း သိနိုင်၏။ ဥပမာ - ဒီပင်္ကရာ ဘုရားရှင်၏ သန္တာန်၌ တည်ရှိခဲ့သော လောကုတ္တရာတရား များ ပါဝင်သည့် ခန္ဓာတို့ကို ထိုးထွင်းသိမြင် သော အဘိညာဏ်ဉာဏ်တည်း။
( ခ ) လောကုတ္တရာတရားများ မပါဝင်သည့် ဥပါဒါနက္ခန္ဓာတို့ကိုလည်း အောက်မေ့နိုင် အမှတ်ရနိုင် ထိုးထွင်းသိနိုင်၏။ ဥပမာ - ဒီပင်္ကရာ ဘုရား ရှင်၏ ခြေတော်ရင်း၌ နိယတဗျာဒိတ်ပန်းကို ဆင်မြန်းနေတော်မူသော သုမေဓာရှင်ရသေ့၏ သန္တာန်၌ တည်ရှိခဲ့သော ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ (၅)ပါး တို့ကို ထိုးထွင်းသိသော အဘိညာဏ်တည်း။
( ဂ ) ခန္ဓပဋိဗဒ္ဓ = ခန္ဓာနှင့် ဆက်စပ်နေသည့် ရုပ်အဆင်း, စားသုံးခဲ့ရသည့် အာဟာရ, ခံစားခဲ့ရ သည့် သုခဒုက္ခ အဝဝစသည့် အာရုံတို့ကိုလည်း ထိုးထွင်းသိပေသည်။
(ဃ) ပဏ္ဏတ္တိ = ယင်းအတိတ်ခန္ဓာတို့နှင့် ဆက်စပ် နေသည့် အမည် အမျိုးအနွယ် ပညတ်အမျိုးမျိုး ကိုလည်း ထိုးထွင်းသိပေသည်။ (သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၆၆၊၊)
၅။ စုတူပပါတဉာဏ် = သတ္တဝါတို့၏ စုတိနှင့် ပဋိသန္ဓေကို ထိုးထွင်းသိတော်မူသော ဉာဏ်တော်တည်း။ ယင်း စုတူပပါတဉာဏ်သည် ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဏ် (=နတ်မျက်စိကဲ့သို့ အဝေးအနီး ရှိသမျှ အလုံးစုံ အာရုံ အမျိုးမျိုးကို သိသော အဘိညာဏ်)၏ ဂိုဏ်းခွဲတစ်ခု အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သော ဉာဏ်တည်း။ ယင်း ဒိဗ္ဗ စက္ခုအဘိညာဏ်သည် စုတိဆဲ သတ္တဝါ, ပဋိသန္ဓေ တည်နေဆဲသတ္တဝါ, အဆင်းလှသော သတ္တဝါ, အဆင်း မလှသော သတ္တဝါ, ကောင်းရာသုဂတိသို့ ရောက်ရှိ သွားသော သတ္တဝါ, မကောင်းသည့် ဒုဂ္ဂတိဘုံဘဝသို့ ရောက်ရှိသွားသော သတ္တဝါ, မိမိတို့ ပြုစုပျိုးထောင် ခဲ့သော ကံအားလျော်စွာ ထိုထိုဘုံဘဝသို့ လားရောက် ကြရသော သတ္တဝါတို့ကို မြင်တော်မူ သိတော်မူပေ သည်။ သတ္တဝါတို့၏ အနာဂတ်ကို လှမ်းမျှော်သိသော အနာဂတံသဉာဏ်တော်သည်လည်း ယင်းဒိဗ္ဗစက္ခု အဘိညာဏ်၏ ဂိုဏ်းခွဲ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုပင် ဖြစ်ပေ သည်။
၆။ အာသဝက္ခယဉာဏ် = အာသဝေါတရားတို့ကို ကုန်စေတတ်သော သစ္စာလေးပါးကို ထိုးထွင်းသိတတ်သော အထူးသဖြင့် လောကုတ္တရာ နိရောဓသစ္စာဖြစ်သော မဟာအသင်္ခတဓာတ် အငြိမ်းဓာတ် နိဗ္ဗာန် တရားတော်မြတ်ကို တိုက်ရိုက်အာရုံပြုကာ ထွင်းဖောက် သိမြင်နေသော အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်သည် အာသဝက္ခယဉာဏ် မည်၏။
အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်သည် အသင်္ခတဓာတ် (= နိရောဓသစ္စာ) နိဗ္ဗာန်တရားတော်မြတ်ကို အာရမ္မဏပဋိဝေဓ သဘောအားဖြင့် အာရုံ မျက်မှောက်ပြုကာ ထွင်းဖောက်သိမြင်သောအခါ ယင်း သန္တိသုခ လက္ခဏာရှိသော အသင်္ခတဓာတ် အငြိမ်းဓာတ်နိဗ္ဗာန်တရားတော်မြတ်၏ အာရမ္မဏပစ္စယ သတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုပေးမှု အရှိန်အဝါ သတ္တိထူးကြီးကို ဆက်ခံရရှိသော အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်သည် ရှေးရှေးမဂ်ဉာဏ်တို့ မပယ်သတ်ရသေးသည့် ကြွင်းကျန်နေသည့် ကိလေသာ အာသဝေါတရား ဟူသမျှတို့ကို ဝါသနာ အငွေ့ဓာတ်နှင့်တကွ အကုန်အစင် ပယ်သတ်တော် မူလေသည်။ ယင်းသို့ ကိလေသာ အာသဝေါတို့ကို ကုန်ခန်းစေတတ်သောကြောင့် ယင်း အရဟတ္တမဂ် ဉာဏ်ကို အာသဝက္ခယဉာဏ်ဟုလည်း ခေါ်ဆိုပေ သည်။ တစ်ဖန် ယင်း အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်သည် သစ္စာ လေးပါးကို မသိအောင် ဖုံးလွှမ်းထားသည့် မောဟ (=အဝိဇ္ဇာ)ကိုလည်း တစ်ပါတည်း ပယ်သတ်တော်မူ သဖြင့် မသိမှု အဝိဇ္ဇာပျောက်ကာ သိမှု ဝိဇ္ဇာဉာဏ် ပေါ်ပေါက်လာပေသည်။ ယင်းသို့ မောဟကို ပယ် သတ်သောအားဖြင့် သိမှုကို အသမ္မောဟပဋိဝေဓဟု ခေါ်ဆိုပေသည်။ ထိုကြောင့် ယင်း အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ် သည် အသင်္ခတဓာတ် နိရောဓသစ္စာတရားတော်မြတ် ကို အာရမ္မဏပဋိဝေဓ သဘောအားဖြင့်, ဒုက္ခသစ္စာ သမုဒယသစ္စာ မဂ္ဂသစ္စာတို့ကို အသမ္မောဟပဋိဝေဓ သဘောအားဖြင့် ထိုးထွင်းသိ၏ဟု ဆိုပေသည်။ ယင်း အသမ္မောဟပဋိဝေဓအားဖြင့် သစ္စာကို သိမှုကိုပင် ကိစ္စသိဒ္ဓိအားဖြင့် သိ၏ဟုလည်း ဆိုပေသည်။ ဤသို့လျှင် အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်သည် သစ္စာလေးပါးကို သိသော ဉာဏ် ဖြစ်ပေသည် --- အထက်ပိုင်း သမထဈာန်နှင့် ဝိပဿနာဉာဏ်တို့လည်း အဘိညာဟု ခေါ်သည်။
သမထကမ္မဋ္ဌာန်း၌ ဥပစာရဈာန်မှ စ၍ အပ္ပနာဈာန်တိုင် ဖြစ်သောပညာနှင့် အပ္ပနာပညာကို “အဘိညာ ဟု ဆိုသည်၊ ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်း၌ ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ် (သမ္မသနဉာဏ်, ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ် သို့မဟုတ် ဘင်္ဂဉာဏ်)မှစ၍ ဝိပဿနာဉာဏ် အားလုံးကို “အဘိညာ”ဟု ဆိုသည်။
နမ့်မော်ရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
နမ့်မော်ရွာ (Nammaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ မန်ကြူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၆၁၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ကြူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၅၁ ဦး၊ မ ၂၁၆၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၁၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကမိုင်ကမာအင်းကုန်းရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
ကမိုင်(ကမာအင်း) ကုန်းရွာ(Kamaing(Kamarinn)Kone)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ရေကျော်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၅၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရေကျော်ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၆၈၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၈၃၁၀ ဦး နေထိုင်သည်။ ကော့ကရိတ်မြို့နယ် မြစိမ်းရောင်ကျေးရွာစီမံကိန်း ၃၉ ရွာတွင် ပါဝင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆပ်ချောင်
ဆပ်ချောင်
ထီဖူးရွာ၊ မောက်မွန်း
ထီဖူးရွာ (Htihpu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ မောက်မွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၀၁၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မောက်မွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၀၅ ဦး၊ မ ၈၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၄၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂျို့သာပင်ကုန်းရွာ၊ ရေသိုး
ဂျို့သာပင်ကုန်းရွာ၊ ရေသိုး
ရိုးကြီး (အလယ်)ရွာ၊ နှဲကြိုး
ရိုးကြီး (အလယ်)ရွာ၊ နှဲကြိုး
တွန်ကျိုင်းရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
တွန်ကျိုင်းရွာ (Tonkeng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ တုံလောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၆၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တုံလောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၂၃ ဦး၊ မ ၂၄၀၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၆၂၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အရိယာတို့၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးတော် ၃၀
အရိယာသာဝကတို့၏ဂုဏ်ကျေးဇူးတော် ၃၀။ အရိယာတို့၏တပည့်တို့၌ မွန်မြတ်သောဂုဏ်ကျေးဇူးတော် ၃၀-တို့နှင့်ပြည့်စုံ၏ဟူလို။
အုပ်နှဲပုတ်ရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
အုပ်နှဲပုတ်ရွာ (Okehnepoke)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၊ ကရားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၂၇၆ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖောင်းပြင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောပူမှ ဝမ်းအေး
ကျောပူမှ ဝမ်းအေး ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက်
ကျောပူမှ ဝမ်းအေးဆိုသကဲ့သို့ ဆင်းရဲပင်ပန်းခံ၍ လုပ်ကိုင်ရှာဖွေနိုင်ပါမှ စားဝတ်နေရေး ပြေလည်သည်။
စက်တင်ဘာ ၁၉၅၈
ကိုးကား
1958
အုပ်ရှစ်ကုန်းရွာ၊ သစ်ဆိမ့်ကိုင်း
အုပ်ရှစ်ကုန်းရွာ၊ သစ်ဆိမ့်ကိုင်း
ခွဲစိတ်ဆရာဝန်
ဆေးပညာနယ်ပယ်တွင် ခွဲစိတ်ဆရာဝန် ဆိုသည်မှာ ခွဲစိတ်ကုပညာတွင် အထူးပြုသောသူ ဖြစ်သည်။ ခွဲစိတ်ကုပညာတွင် အလွန်ကျယ်ပြန့်သော ခွဲစိတ်ကုသခြင်းများပါဝင်ပြီး လူ သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန်၏ ခန္ဓာကိုယ်ကို ခွဲစိတ်ခြင်းဖြင့် ရောဂါဖြစ်နေသော တစ်သျှူး အပိုင်းအစကို ဖယ်ထုတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ကွဲနေသော နေရာများကို ပြန်လည် ဆက်စပ်ခြင်း စသည်တို့ကို ပြုလုပ်ရန် ဖြစ်သည်။။ ခွဲစိတ်ဆရာဝန် များတွင် သမားတော်ကြီးများ၊ သွားဆရာဝန်များ၊ တိရစ္ဆာန်ကုဆရာဝန်များ ပါဝင်သည်။
ချူးဘဟာကန်
ချူးဘဟာကန် (Amharic: ጨው ባሕር č̣ew bāhir, "salty lake") သည် အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံတောင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကန်ကို Stefanie, Basso Naebor နှင့် Chuwaha စသဖြင့်လည်း ခေါ်ကြသည်။ ဤကန်သည် အိုရိုမီယားဒေသနယ်နိမိတ်၏ အနီးအနားတွင် တည်ရှိသည်။
ပထဝီသွင်ပြင်
ချူးဘဟာကန်ရေသည့် ပြည့်သည့်အခါတွင် ကန်သည် ကင်ညာနိုင်ငံမြောက်ဘက်ပိုင်းအထိ ကျယ်ပြန့်သွားသည်။ ကန်သည်  Stephanie Wildlife Sanctuary ၏အလယ်တွင် တည်ရှိသည်။ ကန်၏ အတိုင်းအတာမှာ ၄၀ မိုင် (၆၄ ကီလိုမီတာ) နှင့် ၁၅ မိုင် (၂၄ ကီလိုမီတာ) ဖြစ်သည်။
သတ္တုဗေဒ
သတ္တုဗေဒ သတ္တုဗေဒဘာသာရပ်သည် Materials ဆိုသည့် အများစုများအားဖြင့် အင်ဂျင်နီယာသုံး သတ္တုများကို ထုတ်လုပ်သန့်စင် ဓာတ်ခွဲ ပြုပြင်ပေးသည့် အကြောင်းဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ မြေကြီးထဲမှ mining သမားတူးထုတ်ပေးပြီဆိုလျှင် ကုန်ကြမ်းအဆင့်ထိ အဆင့်ဆင့်ရအောင်လုပ်ပေးသော အပိုင်းဖြစ်သည်။
ချူးဘဟာကန်
သမိုင်းကြောင်း
၁၈၈၈ ခုနှစ်တွင် ကန်သို့ ပထမဆုံးလည်ပတ်ခဲ့သည့် ဥရောပသားမှာ  Sámuel Teleki ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
သတ္တုဗေဒ
သတ္တုဗေဒ
တွင်းထွက်သတ္တုကျောက်ရိုင်းများမှ သတ္တုများကိုထုတ်ယူ၍ အသုံးပြုရန်လုပ်ကိုင်ခြင်းကို သတ္တုဗေဒဟုခေါ်သည်။ သတ္တုဗေဒ၏ကျေးဇူးကြောင့်သာလျှင် ကျွန်ုပ်တို့သည်အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများကို သတ္တုဖြင့် ပြုလုပ် သုံးစွဲနိုင်ခဲ့ကြသည်။ သတ္တုသည်အိမ်များနှင့် စက်ရုံ အလုပ်ရုံများသို့ လျှပ်စစ်ဓာတ်ကိုသယ်ယူပို့ဆောင်ပေးသည့် အပြင် အလွန်မြင့်မားသောတိုက်တာအဆောက်အအုံကြီးများ အတွက် အမာခံပေါင်များကိုရရှိစေသည်။ မော်တော်ကား၊ မီးရထားနှင့် လေယာဉ်ပျံများကို သတ္တုဖြင့်ပြုလုပ်ယူကြသည်။
စားဖိုမှူး
စားဖိုမှူးဆိုသည်မှာ အခြားလူများ အတွက် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း အနေနှင့် ချက်ပြုတ်ပေးသူကို ခေါ်ဆိုသည်။ အခုအချိန်တွင် ချက်ပြုတ်ခြင်းအားဖြင့် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းပြုသူအားလုံးကို စားဖိုမှူးဟု ခေါ်ဆိုကြသော်လည်း ပုံမှန်အားဖြင့် စားသောက်ဖွယ်ရာ ပြင်ဆင်ချက်ပြုတ်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်သော ပညာရပ်မျိုးစုံကို အလွန်ကျွမ်းကျင်စွာ တတ်မြောက်သည့် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းပြုသူကို စားဖိုမှူးဟု ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
သတ္တုဗေဒ
ထုတ်ယူရေးသတ္တုဗေဒ
ထုတ်ယူရေးသတ္တုဗေဒဆိုသည်မှာ သတ္တုကျောက်ရိုင်းများမှ သတ္တုကိုထုတ်ယူပြီးလျှင်သတ္တုစင် အဖြစ်ရအောင်ချွတ်ပေးခြင်းကိုခေါ်သည်။ ဤအပိုင်းတွင် သတ္တုကျောက်ရိုင်းများကိုခွဲကြိတ်ခြင်း၊ လှော်ခြင်း၊ စုခဲသွားအောင်မီးတိုက်ပေးခြင်း၊အရည်ကျိုခြင်း၊စစ်ထုတ်ခြင်း၊လျှပ်စစ်ဖြင့်ဓာတ်ခွဲခြင်း၊ ပြဒါးသတ္တုစပ်ဖြစ်အောင် ပြုလုပ်ပေးခြင်းနှင့် မီးပြင်းတိုက်ခြင်းတို့ပါဝင်သည်။
တွင်းထွက်သတ္တုရိုင်းများမှ ပထမဦးစွာအညစ်အကြေးများကို တတ်နိုင်သမျှ ထုတ်ပစ်ရသည်။ ထုတ်ပစ်နည်းမှာ သတ္တုကျောက်ရိုင်းများကို များသောအားဖြင့် ကြိတ်ချေလိုက်ရသည်။ ထိုအခါသတ္တု ကျောက်ရိုင်းတွင်ရှိသော သတ္တုနှင့်တကွ၊ သတ္တုမဟုတ်သည့်ပစ္စည်းမျာသည် အညစ်အကြေးများနှင့် တခြားစီကွဲထွက်ကုန်သည်။ ထိုနောက်အညစ်အကြေးများကိုရေနှင့်ဆေးထုတ်လိုက်ရသည်။ ယင်းသို့ဆေး ထုတ်လိုက်ခြင်းအားဖြင့် သတ္တုထုတ်ယူရာ၌ ကိုင်တွယ်ရမည့်သတ္တုရိုင်း၏အရွယ်ပမာဏမှာ အလွန်လျော့နည်းသွားလေသည်။
သတ္တုကျောက်ရိုင်းများကို လှော်ပေးရသည့်အကြောင်း မှာ ကန့်ကဲ့သို့သောအညစ်အကြေးများကို ထုတ်ပစ်ရန် ဖြစ်လေသည်။ သတ္တုကျောက်ရိုင်းကိုလှော်ပေးလိုက်သောအခါ ကန့်နှင့်အခြားအညစ်အကြေး များသည်လေထဲရှိ အောက်ဆီဂျင်နှင့်ပေါင်းကာ ဓာတ်ငွေ့ဖြစ်ပြီးထွက်သွားတော့၏။ သတ္တုကျောက်ရိုင်းများကိုလှော်ပေးရင်းအပူချိန်အလွန် တက်လာသောအခါ စုခဲလာလေသည်၊ ပဌမတွင် သတ္တုရိုင်းအမှုန်များအရည်ပျော်သွား၍ စုခဲလာပြီးလျှင် အတုံးအခဲကြီးများဖြစ်လာလေသည်။ ဤအတုံး အခဲများကား နောက်တစ်ဆင့်လုပ်ရမည့်လုပ်ငန်းနှင့်အလွန်သင့်လျော်ပေသည်။ သတ္တုကျောက်ရိုင်းများကိုကြိတ်ချေခြင်း၊ လှော်ခြင်း၊စုခဲအောင်ပြုလုပ်ပေးခြင်းစသော လုပ်ငန်းများ ပြီးဆုံးသောအခါသတ္တုကို ထုတ်ယူသည့်လုပ်ငန်းစတော့၏။ သတ္တုကိုထုတ်ယူရာတွင်အညစ်အကြေး များ ထွက်သွားအောင်ကျိုပေးရသည်။
အကယ်၍သတ္တုသည်သံဖြစ်လျှင် သတ္တုကျောက်ရိုင်းသည်လေပြင်း မီးဖိုတွင် ထည့်၍ပြင်းစွာအပူတိုက်ပေးရသည်။ ထိုသို့အပူတိုက်သောအခါသတ္တုကျောက်ရိုင်းနှင့် အတူကုတ်မီးသွေးနှင့်ထုံးကျောက်တို့ကိုလည်းထည့်ပေးရသည်။ မီးဖိုတွင်အပူချိန်ကိုမြှင့်တင်ပေးသောအခါကုတ်မီးသွေးမှာ မီးလောင်သွားပြီးလျှင် ကာဗွန်မွန်အောက်ဆိုက်ဓာတ်ငွေ့ အဖြစ်ထွက်လာလေသည်။ က္ကာဗွန်မွန်အောက်ဆိုက်သည် သံတွင်ပါရှိသော အောက်ဆီဂျင်နှင့် ပေါင်းစပ်ကာသံကိုသန့်စင်အောင် ပြုလုပ်ပေးသည်။ အခြားအညစ်အကြေးတို့ကိုအလွန်ပြင်းထန်သော အပူချိန်ကြောင့်အရည်ပျော်ပြီးလျှင် ထုံးကျောက်နှင့် ပေါင်း စပ်သွားလေသည်။ ယင်းအညစ်အကြေးများသည် သံရည်ထက်ပေါ့ရကား ချော်အဖြစ်နှင့်အပေါ်ယံသို့ တက်၍မျောနေလေသည်။
ထိုချော်များကိုသံရည်အပေါ်ပိုင်းမီးဖိုဘေးဖက်ရှိ အပေါက်များမှ မကြာမကြာ ထုတ်ပစ်ရလေသည်။ ဖိုတွင်ကျန်ရစ်သည့်အရည်ပျော်နေသောသံတွင် အညစ်အကြေးများလုံးဝ ကင်းစင် သည်မဟုတ်သေးပေ။ သို့သော်လည်း သတ္တုကျောက်ရိုင်းမှသံအားလုံးကိုကား ထုတ်ယူပြီးဖြစ်လေသည်။ ထိုကြောင့် သတ္တုကိုသန့်သည်ထက်သန့်အောင်လုပ်ပေးရသေးသည်။ အထက်ပါအတိုင်း သတ္တုကျောက်ရိုင်းမှ ထုတ်ယူထားသောသတ္တုကိုဓာတ်အဖျော်ပစ္စည်းတစ်ခုခု နှင့်အရည်ပျော်စေသည်။ ထိုနောက်ထိုအရည်ပျော်နေသောအရည်မှ တစ်ဖန်အနည်ထိုင်စေသောနည်းဖြင့် သတ္တုကိုပြန်ထုတ်ယူပြန်သည်။ ပုံပမာ သတ္တုသည် ရွှေဖြစ်သည်ဆိုလျှင် မသန့်သေးသောရွှေသတ္တုကို ဆိုဒီယမ်ဆိုင်ယနိုက်အပေါ့ရည်တွင် ပျော်ဝင်စေပြီးလျှင်ထိုအထဲသို့ သွပ်ကိုထည့်ပေးလိုက်လေသည်။ သို့ဖြင့်ရွှေအားလုံးသည် သွပ်တွင်လာ၍စုရုံးနေတော့၏။ ဤနည်းကိုစစ်ယူသောနည်းဟုခေါ်သည်။
စစ်ယူသောနည်းဖြင့် သတ္တုကိုအဖျော်ပစ္စည်းတစ်ခုခုနှင့် အရည်ပျော်စေပြီးသည်နောက် တစ်ခါတစ်ရံ ထိုအဖျော်ရည်ကိုလျှပ်စစ်ဖြင့်ဓာတ်ခွဲနည်းဖြင့် သတ္တုကိုထုတ်ယူတတ်သည်။ ပုံပမာ ကြေးနီသတ္တုရိုင်းသည် ဆာလဖျူရစ်အကဆစ်နှင့်ပျော်ဝင်စေပြီးလျှင် ဓာတ်ခွဲသည့်အိုး တွင်ထည့်သည်။ ထိုအိုးတွင်လျှပ်စစ်ဓာတ်သည် ခဲနှင့် ပြုလုပ်ထား သော ဓာတ်ဖိုတိုင်မှ ကြေးနီဓာတ်မတိုင်သို့ ပျော်ဝင်ရည်ကို ဖြတ်ကာစီးသွားသည်။
ပျော်ဝင်ရည်တွင်ရှိသော ကြေးနီအက်တမ်များတွင် အဖိုဓာတ်ရှိ၏။ ဓမ္မတာအတိုင်းအဖိုဓာတ်သည် အမဓာတ်ကိုရှာရာတွင်ကြေးနီဓာတ်မတိုင်သို့ ရောက်သွာလေသည်။ အလျူမီနမ်နှင့်မဂ္ဂနီဇီယမ်တို့ကိုလည်း လျှပ်စစ်ဖြင့်ဓာတ်ခွဲနည်းဖြင့်ထုတ်ယူသည်။ ထုတ်ယူနည်းမှာ ပျော်ဝင်ရည်ကို ပြင်းစွာအပူတိုက်ပေးထားရသည်။
လျှပ်စစ်ဖြင့်ဓာတ်ခွဲယူနည်းသည် ပျော်ဝင်ရည်မှ သတ္တုကိုထုတ်ယူရာ၌ အဖိုးတန်သောနည်းဖြစ် သည်သာမက သတ္တုများသန့်သည်ထက်သန့်အောင် ပြုလုပ်ရာ၌လည်း အသုံးဝင်သည်။ ကြေးနီသည် လျှပ်စစ်ဖြင့်ဓာတ်ခွဲနည်းဖြင့် သန့်စင်အောင်ပြုလုပ်၍ရသော သတ္တုတစ်ခုဖြစ်သည်။ အညစ်အကြေးမစင်သေးသော သတ္တုကိုဓာတ်ဖိုတိုင်အဖြစ်နှင့် ထားသည်။ လျှပ်စစ်ဓာတ်ဖြတ်စီးသွားသောအခါ ကြေးနီအစစ် အက်တမ်များသည်ဓာတ်ဖိုဖြစ်လာပြီးလျှင်ဓာတ်မတိုင်ရှိရာသို့ သွားရောက်စုကြတော့၏။ ဤနည်းဖြင့်ကြေးနီအစစ်သည် ဓာတ်မတိုင်တွင်စုခဲရှိနေတော့၏။
ပြဒါးသတ္တုစပ်ဖြစ်အောင် ပြုလုပ်ယူနည်းသည် တစ်ခါတစ်ရံ သတ္တုကျောက်ရိုင်းများမှ ရွှေနှင့်ငွေ ကို ထုတ်ယူရာ၌ အသုံးပြုသောနည်းဖြစ်သည်။ အလွန်သေးငယ်သောအမှုန်များဖြစ်အောင် ကြိတ်ထားသည့် သတ္တုကျောက်ရိုင်းအမှုန့်များကိုအရည်ဖျော်၍ ပြဒါး ထည့်ထား သော ခွက်များထဲသို့လောင်းထည့်လိုက်၏။ ပြဒါးသည် သတ္တုရိုင်းထဲရှိ ရွှေ၊ သို့မဟုတ် ငွေ သတ္တုကို ထုတ်ဆွဲယူပြီးလျှင် ယင်းတို့နှင့်ပေါင်းကာ ပြဒါးသတ္တုစပ်အဖြစ် သို့ ပြောင်းသွားသည်။ ထိုနောက်ပြဒါးသတ္တုစပ်ကို အပူတိုက်ပေးလိုက်သောအခါ ပြဒါးသည်ဓာတ်ငွေ့အဖြစ်နှင့် လွင့်သွား၍ ရွှေနှင့်ငွေအစစ်သာလျှင် ကျန်ရစ်လေသည်။
လုပ်ကိုင်ရေးသတ္တုဗေဒ
လုပ်ကိုင်ရေးသတ္တုဗေဒဆိုသည်မှာ လူတို့အသုံးပြုရန်အတွက် သတ္တုကိုပြုပြင်စီမံလုပ်ကိုင်သော ပညာရပ်ခွဲကိုခေါ်သည်။ သတ္တုကိုအသုံးအဆောင်ဖြစ်အောင် ပြုလုပ်ပေးသောမည်သည့်လုပ်ငန်းပင်ဖြစ်စေ၊ ဤပညာရပ်ခွဲတွင်အကျုံးဝင်သည်။ သံမဏိကိုနစ်ကယ်နှင့် ရောစပ်ပေးလိုက်လျှင်အလွန်ခိုင်မာတောင့်တင်း၍ ခံနိုင်ရည်ရှိသောသံမဏိတစ်မျိုး ဖြစ်လာသည်။
ထိုနည်းတူစွာအခြားသတ္တုများကိုလည်း ခိုင်မာတောင့်တင်းသော သတ္တုစပ်များဖြစ်လာအောင် သက်ဆိုင်ရာသတ္တုများနှင့် ရောစပ်ပေးရသည်။ ပို၍ခိုင်မာတောင့်တင်းလာအောင် သတ္တုများကိုတစ်ခါတစ်ရံ အပူတိုက်ပြီးပြုပြင်ပေးရသည်လည်း ရှိ၏။ ဤကဲ့သို့သောလုပ်ငန်းများ အားလုံးသည် လုပ်ကိုင်ရေးသတ္တုဗေဒတွင်အကျုံးဝင်လေသည်။ ပန်းဘဲဆရာတစ်ဦးသည် မြင်းခွာတခုကို မီးရဲအောင်ဖုတ်ပြီး ထုရိုက်နေသောအခါထိုသူသည် သတ္တုဗေဒကို လုပ်ကိုင်နေသည်မည်ပေသည်။
သမိုင်း
သမိုင်းမတင်မီအခါကပင်ရှေးလူတို့သည် သတ္တုကျောက်ရိုင်းများကိုအရည်ကျို၍ သတ္တုထုတ်ယူ သည့်သာမန်နည်းများကိုတွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ ခဲသည်သတ္တုကျောက်ရိုင်းကိုအရည်ကျို၍ ရရှိသောပထမဆုံး သတ္တုဖြစ်ဟန်တူသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ခဲသတ္တုရိုင်းကိုအလွယ်တကူအရည်ကျိုနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ သံကိုအရည်ကျိုရန်ကိစ္စမှာ အခက်ဆုံးဖြစ်သော်လည်း လွန်ခဲ့သည့်နှစ်ပေါင်း ၄ဝဝဝ ခန့်က ပင် အီဂျစ်လူမျိုးတို့သည်သံသတ္တုရိုင်းများမှ သံထုတ်ယူနည်းကိုသိရှိခဲ့ကြသည်။ အဆီးရီးယန်းလူမျိုးတို့ ကောင်းစား သောခေတ်သို့ရောက်သောအခါ သတ္တုရိုင်းမှ သံထုတ်ယူသောအလုပ်သည်အထူးတိုးတက်ခဲ့ပြီ ဖြစ်လေသည်။ ရှေးအဆီးရီးယန်းများသည်သံထုတ်ယူနည်းကိုသာ သိရှိခဲ့ကြရုံမျှမက ၊ သံမဏိလုပ်ကိုင် နည်းကိုပါ သိရှိခဲ့ကြလေသည်။
အလယ်ခေတ်ကအဂ္ဂိရတ်သမားတို့သည်အခြား ပစ္စည်းများကိုဖိုထိုး၍ ရွှေဖြစ်အောင်လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသော်လည်း (ရွှေကားမဖြစ်၊)[ရှင်အန္စဂေါန][ရွှေဖြစ်ခဲ့သည် ။ ရွှေသတ္တုသည် Au ဟုဆိုပါစို့ ငွေသတ္တုကို Agဟုဆိုပါဆို့ ကြေးနီသတ္တုကို Cuဟုဆိုပါစစို့ ကြေးနီ Cuနှင့်ငွေAg ပေါင်းစပ်မှု Auဟု ကျွန်တော် အဓိပါယ်သက်မှတ်ပါရစေ သို့သော် သတ္တုဗေဒ၌ များစွာတိုးတက်မှု ရရှိခဲ့ ကြသည်။ သူတို့သည်သတ္တုများ၏ ဤပြုအမူနှင့် တကွ သုံးစွဲနည်းကိုပါသိရှိလာကြသည်။ ခေတ်သစ်သတ္တုဗေဒပညာရပ်ကိုအုတ်မြစ်ချပေးခဲ့သူ များမှာအလယ်ခေတ်မှအဂ္ဂိရတ်ဆရာများပင် ဖြစ်သည်ဟုယူဆနိုင်ပေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘူမိဗေဒ ပညာရပ်ခွဲများ
အင့်ဟင်ရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
အင့်ဟင်ရွာ (Inthin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ကျွန်းချောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၂၄၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျွန်းချောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၄၅ ဦး၊ မ ၁၄၂၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၆၉ ဦးနေထိုင်သည်။
‌ကျောင်းကုန်းရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
‌ကျောင်းကုန်းရွာ(Kyaungkone)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ မံဝိန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၃၅၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ဝိန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၂၄ ဦး၊ မ ၁၅၁၈ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၁၄၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြွေပွေး
ကျက်စားရာ ဒေသများ
မြွေပွေးများကို မြန်မာနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၊ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ထိုင်ဝမ် နှင့် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံရှိ ကျွန်းစုများတွင် နေထိုင်ကျက်စားသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။
မြွေဆိပ်ဖြေဆေး ထုတ်လုပ်မှု
၂၀၁၆ ခုနှစ်၏ အချက်အလက်များအရ မြွေပွေး၏ မြွေဆိပ်ဖြေဆေးများကို မြန်မာနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံတို့မှ ထုတ်လုပ်လျှက်ရှိသည်ဟု သိရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အဆိပ်ရှိ မြွေများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
အဘိဓမ္မာ
အဘိဓမ္မာဟူသော ဝေါဟာရသည် အဘိဟူသော ဥပသာရ နှင့် ဓမ္မသဒ္ဒါပေါင်းစပ်၍ဖြစ်သော အဘိဓမ္မ ဟူသော ပါဠိမှ ဆင်းသက်လာသော ဝေါဟာရဖြစ်သည်။ သုတ္တန်ဓမ္မထက် သာလွန်ထူးခြားသည့် ဓမ္မ ဖြစ်သောကြောင့် အဘိသဒ္ဒါဖြင့် အထူးပြု၍ အဘိဓမ္မာဟု ဆိုလေသည်။ သုတ္တန်၌လည်း ခန္ဓာစသော ပရမတ္ထတရားများ ဝေဖန်ထားသော်လည်း အဘိဓမ္မာ၌ကဲ့သို့ ထူးထူးခြားခြား အကျယ်ဝေဖန်မှု မရှိချေ။ ပိဋကတ်သုံးပုံတွင် အဘိဓမ္မာလည်း ပိဋကတ်တစ်ပုံဖြစ်ရာ၊ ထိုအဘိဓမ္မာပိဋကတ်၌ ဓမ္မသင်္ဂဏီ၊ ဝိဘင်း၊ ဓာတုကထာ၊ ပုဂ္ဂလပညတ်၊ ကထာဝတ္ထု၊ ယမိုက်၊ ပဋ္ဌာန်းဟူ၍ ကျမ်းအားဖြင့် ခုနစ်ကျမ်း ရှိလေသည်။
ယင်းအဘိဓမ္မာ ပိဋကတ်ကို ဒေသနာဘေဒစသည်ဖြင့် ဝေဖန်ရသော် အာဏာဒေသနာ၊ ဝေါဟာရဒေသနာ၊ ပရမတ္ထ ဒေသနာဟူ၍ ဒေသနာအပြား သုံးပါးရှိရာတွင် များသောအားဖြင့် ပရမတ္ထတရားတို့ကိုသာ မူရင်းထား၍ ဟောကြားရာ ဖြစ်သောကြောင့် ပရမတ္ထဒေသနာမျိုး ဖြစ်လေသည်။
ယထာပရာဓ သာသနာ၊ ယထာနုလောမ သာသနာ၊ ယထာဓမ္မသာသနာဟူ၍ သာသနာအပြား သုံးပါးရှိရာတွင် အကယ်စင်စင် ထင်ရှားရှိသော ပရမတ္ထတရားတို့၌ သတ္တဝါတို့သည် ခွဲခြားဝေဖန်၍ သိမြင်နိုင်စွမ်းမရှိသဖြင့် ငါဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ငါ၏ဥစ္စာဟူ၍လည်းကောင်း အတ္တအစွဲတည်းဟူသော အယူအဆ လွဲမှား နေသူတို့အား တရားမှန်အတိုင်း သိမြင်အောင် ဆုံးမဟောကြားတော်မူသောကြောင့် ယထာဓမ္မသာသနာဟု ခေါ်သည်။
သံဝရာသံဝရကထာ၊ ဒိဋ္ဌိဝိနိဝေဌနကထာ၊ နာမရူပပရိစ္ဆေဒကထာဟူ၍ ကထာအပြား သုံးပါးရှိရာ နာမ် ရုပ် နှစ်ပါးကို ပိုင်းခြားသိမြင်အောင် ဟောကြားရာဖြစ်သောကြောင့် နာမရူပရိစ္ဆေကထာဟု ခေါ်သည်။
အဓိသီလသိက္ခာ၊ အဓိစိတ္တသိက္ခာ၊ အဓိပညာသိက္ခာ ဟူ၍ သိက္ခာအပြား သုံးပါးရှိရာ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်၌ အဓိပညာ ဆိုင်ရာတို့ကို အထူးတလည် ဟောကြားတော်မူသည်။ ပရမတ္ထတည်းဟူသော ရုပ်နာမ်တို့ကို ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့် ထိုးထွင်းသိမြင်၍ မဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ်သို့ရောက်အောင် ဟောကြားရာဖြစ်သောကြောင့် အဓိပညာ သိက္ခာဟု ခေါ်သည်။
ဝီတိက္ကမပဟာန်၊ ပရိယုဋ္ဌာနပဟာန်၊ အနုသယပဟာန်ဟူ၍ ပဟာန်အပြား သုံးပါးရှိရာ ပညာသည် အစဉ် ကိန်းဝပ်လျက်ရှိသော အနုသယကိလေသာ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သောကြောင့် အနုသယပဟာန် မည်ပေ၏။
စကားအစဉ်၏ နက်နဲခြင်း၊ အနက်အဓိပ္ပာယ်၏ နက်နဲခြင်း၊ ဖော်ထုတ်ဟောပြမှု၏ နက်နဲခြင်း၊ မှန်ကန်စွာ သိရှိနားလည်မှု၏ နက်နဲခြင်းတည်းဟူသော နက်နဲခြင်းလေးမျိုးနှင့်လည်း ပြည့်စုံပေ၏။
ဤသို့လျှင် အမြင့်ဆုံးဒေသနာ၊ အကျယ်ဝန်းဆုံးသာသနာ၊ အနက်ဆုံးကထာ၊ အကြီးဆုံး သိက္ခာ၊ အထက်ဆုံး ပဟာန်ဆိုင်ရာတို့ကို ဦးစားပေး၍ ဟောကြားတော်မူရာ အဘိဓမ္မာ ပိဋကတ် တရားမြတ်သည်ကား သာဝကဗောဓိဉာဏ်မျိုး၊ ပစ္စေကဗောဓိဉာဏ်မျိုးတို့ဖြင့် တီထွင်ဟောကြားနိုင်သည့် တရားမျိုး မဟုတ်ချေ။ သာမည ပါရမီရှင်တို့ သိမြင်နိုင်ဖွယ်မရှိ၊ အလွန်ခဲယဉ်းလှသည့် ဤကိစ္စကို သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ ဓမ္မသနင်း တရားမင်းတို့သာလျှင် ချင်းနင်းကုန်စင် တီထွင်၍ မယ်တော်မိနတ်သားကို အမှူးထား၍ တာဝတိံသာနတ်ပြည်၌ နတ်အများတို့အား ဟောကြားတော်မူရခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
ထိုကြောင့် မိလိန္ဒပဉှာပါဠိတော် အရူပဓမ္မဝဝတ္ထာနပဉှာ၌လည်း အောက်ပါအတိုင်း ဟောကြားထားတော်မူသည်။ (မိလိန္ဒမင်းကြီး) မြတ်စွာဘုရား ပြုလုပ်ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည့် ခဲယဉ်းသောအရာ ရှိပါသလား ဘုရား။ (အရှင်နာဂသိန်) ခဲယဉ်းသောအရာ ရှိသည်။ (မိလိန္ဒ) ခဲယဉ်းစွာ ပြုလုပ်ခဲ့သော အရာဟူသည် အဘယ်ပါနည်း ဘုရား။
(နာဂသိန်) မြတ်စွာဘုရားသည် တစ်ခုတည်းသော အာရုံ၌ ဖြစ်ကြသည့် စိတ်စေတသိက် နာမ်တရားတို့ကို ဤ တရားသဘောကား ဖဿတည်း၊ ဤတရားသဘောကား ဝေဒနာတည်း၊ ဤတရားသဘောကား သညာတည်း၊ ဤတရားသဘောကား စေတနာတည်း၊ ဤတရားသဘောကား စိတ်တည်းဟု ဝေဖန်ပိုင်းခြားလျက် ဟောကြားတော်မူခြင်းသည် ခဲယဉ်းစွာ ပြုအပ်သော အရာမည်ပါ၏။
(နာဂသိန်) တစ်ခုတည်းသော အာရုံ၌ဖြစ်ကြသည့် နာမ် ဖြစ်ကြသော။ ပ။ ဝေဖန်ပိုင်းခြားလျက် ဟောကြား တော်မူခြင်းသည် ဤရေကို အသိခက်သည်ထက် အလွန်ခဲယဉ်းစွာ ပြုတော်မူအပ်သောအရာ ဖြစ်ပါ၏။(မိလိန္ဒ) ကောင်းလှပါပေ၏အရှင်ဘုရား။
ဤသို့ ခက်ခဲနက်နဲသောဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံမှုကြောင့်ပင်လျှင် ကာလကြာ၍ ပရိယတ္တိသာသနာ ကွယ်ပရာတွင် အဘိဓမ္မာ ပိဋကတ်ကစ၍ ကွယ်လိမ့်မည်ဟု အဋ္ဌကထာများတွင် ဖွင့်ပြတော်မူကြသည်။ ထိုစကားကို အတန်ငယ် ချဲ့ဦးအံ့။ သာသနာကွယ်ခြင်းသည် (၁) ပရိယတ်ကွယ်ခြင်း၊ (၂) ပဋိပတ်ကွယ်ခြင်း၊ (၃) ပဋိဝေဓကွယ်ခြင်း၊ (၄) ရဟန်းအသွင်ကွယ်ခြင်း၊ (၅)ဓာတ်တော်မွေတော်ကွယ်ခြင်းဟူ၍ ငါးမျိုးရှိကြောင်း သမ္မောဟဝိနောဒနီ အဋ္ဌ ကထာ ဉာဏဝိဘင်းအဖွင့် စသည်တို့၌ ပြဆို၏။
ထိုငါးမျိုးတို့တွင် ပရိယတ္တိသာသနာတည်လျှင် ပဋိပတ္တိသာသနာ၊ ပဋိဝေဓသာသနာနှစ်ပါးကို ဖြည့်ကျင့်နိုင်သောကြောင့် ပရိယတ္တိ သာသနာသည်သာလျှင် သာသနာတော်၏ တည်ရင်းအကြောင်း ဖြစ်ပေသည်။
ကာလကြာလေသော် ပရိယတ္တိ သာသနာတော်ကြီးသည် တစ်စထက်တစ်စ ယုတ်လျော့မည် ဖြစ်သည်။ ပရိယတ္တိ သာသနာတော်၌လည်း ပိဋကတ်သုံးပုံအနက် အဘိဓမ္မာပိဋက သည် ရှေးဦးစွာ ကွယ်ပျောက်မည် ဖြစ်သည်။ အဘိဓမ္မာပိဋက တွင်လည်း ပဋ္ဌာန်းကျမ်းကြီးကစ၍ အစဉ်အတိုင်း ကွယ်ပလိမ့်မည်ဖြစ်ကြောင်း အဋ္ဌကထာတို့၌ အကျယ်ဖွင့်ပြတော်မူလေသည်။ ထိုကြောင့်ပင် ရှေးရှေးပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် သုတ္ထန်ပိဋကထက် လွန်ကဲထူးခြားသော ထိုအဘိဓမ္မာပိဋကတ်ကို အထူးအားစိုက်ကာ သင်ကြားလေ့လာတော်မူကြကုန်သည်။
ထိုကြောင့် ဗုဒ္ဓဝါဒ၏ အဆုံးသတ်ရည်ရွယ်ချက် သံသရာစက်၏ စခန်းသိမ်း အေးငြိမ်းရာမှန် ပြည်နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ရှိရန်အတွက် အဘိဓမ္မာဉာဏ် ရင့်သန်ရန် ကြိုးစားသင့်လှပေသတည်း။
ဖရုံချောင်
ဖရုံချောင်
ကြာညိုပြင် (ရခိုင်)ရွာ၊ လေးမြို့
ကြာညိုပြင် (ရခိုင်)ရွာ၊ လေးမြို့
တော်လမီဘုရင်များ
ဘီစီ ၃၂၃-၃၀ ခုနှစ်အတွင်း ထွန်းကား‌သော မက်ဆီဒုန်း လူမျိုးတို့၏ ပထမဦးဆုံးဘုရင်မှာ ပထမ‌တော်လမီဘုရင် (ဘီစီ ၃၆ရ-၂၈၃) ဖြစ်သည်။ ထိုဘုရင်သည် မူလက မဟာအလက်ဇန္ဒား ၏ လက်သုံး‌တော် စစ်‌သေနာပတိတစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့ဘူး သည်။ မဟာအလက်ဇန္ဒား ကွယ်လွန်‌လေ‌သော် ပထမ ‌တော်လမီဘုရင်သည် အီဂျစ်ကိုသိမ်းပိုက်သည်။ သူ၏‌ခေတ်တွင် အီဂျစ်ပြည်သည် ကူးသန်း‌ရောင်းဝယ်‌ရေး ဗဟိုဌာန ဖြစ်သည်။ ပညာရှိသုခမိန်တို့ စု‌ဝေးရာလည်း ဖြစ်သည်။
ပထမ‌တော်လမီဘုရင် ကွယ်လွန်‌လေ‌သော် သူ၏သား‌တော် ဒုတိယ‌တော်လမီဘုရင် (ဘီစီ ၃၀၉-၂၄၆) သည် ခမည်း‌တော် ၏ လက်ငုတ်ဖြစ်‌သော လုပ်ငန်းစဉ်တို့ကို မ‌ပျောက်မပျက်‌စေရ ဘဲ ထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။ သူ၏ဖခမည်း‌တော်လက်ထက်က တည် ‌ဆောက်ခဲ့‌သော အလက်ဇန္ဒရီးယားမြို့အနီး ‌ဖေး‌ရော့ကျွန်းရှိ မီးပြတိုက်ကို ဆက်လက်တည်‌ဆောက်၍ နိုင်းမြစ်မှ ပင်လယ်နီ သို့ သွယ်‌ဖောက်‌သော တူး‌မြောင်းကိုလည်းအပြီးသတ်တူး‌ဖောက် ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် တတိယ‌တော်လမီဘုရင် (ဘီစီ ၂၈၂-၂၂၁) လက်ထက်၌ကား ပထမ‌တော်လမီဘုရင် တည်‌ထောင်ခဲ့‌သော နိုင်ငံသည် အင်အားဆုတ်ယုတ်လာခဲ့သည်။ ပဉ္စမ‌တော်လမီ ဘုရင် (ဘီစီ ၂၀၉-၁၈၁)လက်ထက်၌ အီဂျစ်ပြည်ကို အန်တိုင်းအိုခပ်ဘုရင်က သိမ်းပိုက်၍ သူ၏ သမီး‌တော်ကို ပဉ္စမ‌တော်လမီဘုရင်နှင့် သင့်မြတ်‌စေသည်။
ပဉ္စမ‌တော်လမီဘုရင်သည် အသက် ၂၈ နှစ်အရွယ်တွင် ရုတ်တရက်ကွယ်လွန်‌လေသည်။ ထို့‌နောက် အီဂျစ်သမိုင်းတွင် ‌တော်လမီဘုရင်များ အစဉ်အဆက်စိုးစံလာခဲ့ပြီးသည့်‌နောက် ရာဇဝင်တွင် ကလီယို ပတ်ထရာ ဘုရင်မဟု ထင်ရှားအံ့‌သော ကလီယို ပတ်ထရာမင်းသမီးသည် အသက်အရွယ်အားဖြင့် ဆယ်နှစ်သာ ရှိ‌သေး‌သော သူ၏‌မောင်‌တော်ကို ဘုရင်တင် ‌မြှောက်၍ ‌မောင်‌တော်နှင့်အတူ မိဖုရားအရာယူလျက် စိုးစံ‌လေ သည်။ ထိုမင်းသားက‌လေးကား ဒွါဒသမ‌တော်လမီဖြစ်သည်။
ဘီစီ ၄ရ ခုနှစ်တွင် အီဂျစ်ပြည်ကို ‌ရောမဘုရင် ဂျူးလိယက်ဆီဇာ ‌အောင်နိုင်သိမ်းပိုက်‌သောအခါ ဒွါဒသမ‌တော်လမီသည် ကလီယို ပတ်ထရာ၏ လက်ချက်‌ကြောင့် အီဂျစ်ပြည်မှထွက်‌ပြေး ခဲ့ရလေသည်။‌တော်လမီဘုရင်လည်း ထိုစဉ်အခါတွင် ကလီယို ပတ်ထရာနှင့် သင့်မြတ်‌နေပြီ ဖြစ်‌သော ဆီဇာဘုရင်ကို ပြန်လှန်စစ်ပြုရန် ကြိုးစားပါ‌သော် လည်း တိုက်ပွဲတစ်ခုတွင် လက်လွတ်ထွက်‌ပြေးရာမှ ‌ရေနစ်၍ ကံကုန်‌လေသည်။
ကိုးကား
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၅)
မောင်းမရွာသစ်ရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
မောင်းမရွာသစ်ရွာ(Maungmaywarthit)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ရေကျော်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၅၀၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရေကျော်ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၆၈၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၈၃၁၀ ဦး နေထိုင်သည်။ မိဂသိင်စေတီ၊ အဇိနိတေပုထိုးတော်ကို တည်ထားကိုးကွယ်သည်။
သစ်ဆိမ့်ကိုင်းရွာ၊ သစ်ဆိမ့်ကိုင်း
သစ်ဆိမ့်ကိုင်းရွာ၊ သစ်ဆိမ့်ကိုင်း
မောင်းမရွာသစ်ရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျော်တော့ လှေသူကြီး၊ ညားတော့ လှေထိုးသား
ကျော်တော့ လှေသူကြီး၊ ညားတော့ လှေထိုးသား ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်းလင်းချက်
လှေသူကြီးနှင့် ယူတော့မည်ဟု ကျော်ကြားနေသော်လည်း လှေထိုးသားနဲ့သာ ညားသွားသကဲ့သို့ အလားအလာတစ်ခုအတွက် သတင်းပြေးသူကတစ်ဦး တကယ်ဖြစ်သူကတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
အလှူခံတစ်ကျိပ်လေး
အလှူခံ တစ်ကျိပ်လေး ၁၄-ယောက်။ ဒါနမှုကိုခံယူထိုက်သူ ၁၄-ပါးဟူ၏။
မြန်မာနိုင်ငံရှိ တံတားများ
မြန်မာနိုင်ငံတွင်းရှိ တံတားများ စာရင်း
စက္ကူပြုလုပ်ခြင်း
စက္ကူကိုပထမဦးစွာ အေဒီ ၁၀၅ ခုနှစ်ခန့်က တရုတ်ဟန်မင်းဆက် ဧကရာဇ်ဟိုတီ (漢和帝) ထံတွင် နန်းတွင်းမှူးမတ်တစ်ဦးဖြစ်သူ ချိုက်လွန် (蔡倫 Cai Lun) မှ တီထွင်ခဲ့သည်။ သူသည် စက္ကူကို တီထွင်ခဲ့သော်လည်း သူ၏အမည်ကို လူသိနည်းလှသည်။
၎င်း၏တီထွင်မှုမှာ လူ့သမိုင်းတွင် အလွန်တရာပင် အရေးပါခဲ့သော်လည်း အနောက်တိုင်းက သူ့အားဥပေက္ခာပြု လျစ်လျူရှူခဲ့ခြင်းကား အံ့ဩစရာပင်ဖြစ်သည်။ အရေးပါလှပြီး အဓိကကျလှသော စွယ်စုံကျမ်းကြီးများတွင်ပင် သူ့ဘဝ အထုပ္ပတ္တိကို အကျဉ်းမျှပင် ဖော်ပြထားခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ သူ၏အမည်အား ကျောင်းသုံးသမိုင်းများတွင်သာ ရံဖန်ရံခါ ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ အရေးပါလှသော စက္ကူ၏အကြောင်းကို လေ့လာသုံးသပ်ခဲ့သည့် သမိုင်းသုတေသီတစ်ဦးဖြစ်သူ Michael H. Harts က သူ၏နာမည်ကျော် The most influential persons in History ဆိုသောစာအုပ်ကို ပြုစုခဲ့ရာ၌ ချိုက်လွန်ဆိုသူ ရှိမှရှိပါလေစဟု သံသယဝင်ခဲ့ရကြောင်းကို ၎င်း၏စာအုပ်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် သူ၏ဂရုတစိုက် လေ့လာသုတေသနပြုချက်များအရ ဆိုင်းလွန်းမှာ အမှန်ကတကယ်ပင် ရှိခဲ့သည်ကို သိခဲ့ရသည်။
ကြိုးစားအားထုတ်
စက္ကူကိုတီထွင်သူအဖြစ် ချိုက်လွန်ကို မှတ်တမ်းတင်ထားခဲ့ကြ၍ ယင်း၏ အမည်မှာ တရုတ်ပြည်တွင် အလွန်အင်မတန်ပင် ကျော်ကြား လှပါသည်။ ချိုက်လွန်သည် တရုတ်တို့၏မှတ်တမ်းများအရ သင်းကွပ်ထားသူ (မိန်းမစိုး; Eunuch; 宦官 or 太監) တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ပေးအပ်ခဲ့ရာ ချိုက်လွန်မှာ ချမ်းသာကြွယ်ဝ လာခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် သူသည်နောက်ပိုင်း နန်းတွင်းလုပ်ကြံမှု တစ်ခု၌မလွှဲမရှောင် သာပါဝင်ခဲ့သောကြောင့် ကျဆုံးမှုသို့ ဦးတည်ခဲ့ရပြီး ရပ်မိရပ်ဖများအား မျက်နှာ မပြရဲတော့သောကြောင့် သူသည်ရေမိုးချိုး၊ အဝတ်အစားသစ်များ ဝတ်ဆင်၍ အဆိပ်သောက်သေခဲ့သည်ဟု တရုတ်တို့က မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ တန်ဖိုးကြီးလွန်းလှပါသည်။ အနောက်တိုင်းတွင်မူ စက္ကူမပေါ်ထွက်မှီ ယခင်ကာလက သားရေချပ်များတွင် ရေးသား ခဲ့ကြသည်။ ဤသားရေချပ်များကို သိုးရေ၊ ဆိတ်ရေနှင့် ပြုလုပ်ခဲ့ကြ၍ ဂရိ၊ ရောမနှင့် အီဂျစ်တွင်မူ ပါပါရပ်စ်ခေါ်ကျူချပ်ကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ သို့သော် သားရေချပ်နှင့် ကျူချပ် နှစ်မျိုးလုံးမှာ ရှားပါးရုံသာမကပဲ ထုတ်လုပ်မှု စရိတ်လည်း ကြီးမြင့်လှပါသည်။ စဉ်ကပင်စပြီး အရည်အတွက်များစွာ ထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ စက္ကူနှင့် ပုံနှိပ်စက်တို့မှာ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု အရေးပါပုံခြင်းမှာ ယခုအခါတွင် မတိမ်းမယိမ်း ဖြစ်နေပြီဟု ဆိုရပါမည်။ တကယ်တန်း အသေအခြာ တွေးကြည့်လျှင်မူ ပုံနှိပ်စက်မှာ ဤမျှပဓာန မကျချေ။ ဈေးနုန်းချိုသာပြီး အလျှံပယ်ရနိုင်သည့် ပုံနှိပ်ပစ္စည်းမရှိခဲ့လျှင် ပုံနှိပ်စက်၏ အရေးပါမှုမှာ မထင်ပေါ်နိုင်ပေ။ အနောက်တိုင်းတွင် သုံးစွဲနေပြီဖြစ်သည့် ပါပါးရပ်စ်စာအုပ်မျိုးလောက် အရာမရောက်ပေ။ တရုတ်တို့၏ ယဉ်ကျေးမှု တိုးတတ်ရေးမှာ စာရေးကိရိယာ ချို့တဲ့မှုကြောင့် များစွာအဟန့်အတားဖြစ်ခဲ့၍ နှောင့်နှေးခဲ့ရသည်။ တရုတ်ပညာရှိတစ်ဦးမှာ စာအုပ်များကို လှည်းနှင့်တိုက်ယူခဲ့ရသည်။ ဤသို့သော အခြေအနေမျိုးတွင် အစိုးရ အုပ်ချုပ်ရေး ယန္တရားလည်ပတ်မှုမှာ မည်မျှပင် ခက်ခဲမည်ကို တစ်စုံတစ်ဦးအနေနှင့် တွေးကြည့်နိုင်ပေသည်။ ချိုက်လွန်၏ စက္ကူတီထွင်မှုက ဤသို့သော အခြေအနေကို လုံးလုံးလျားလျားပင် ပြောင်းလဲသွားစေခဲ့သည်။ သင့်တော်သော စာရေးကိရိယာ ရှိလာသည်နှင့် တရုတ်အမျိုးသားတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုမှာ လျင်လျင်မြန်မြန်ပင် တိုးတက်လာခဲ့တော့သည်။
မီးလောင်ဖျား (ရွာသစ်)ရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
မီးလောင်ဖျား (ရွာသစ်)ရွာ (Meelaunghpyar(Ywarthit))သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ မီးလောင်ဖျားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၃၉၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မီးလောင်ဖျားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၁၉ ဦး၊ မ ၂၂၉၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၂၁၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ မီးလောင်ပြာ (ရွာသစ်) ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရိုးကြီး (အရှေ့)ရွာ၊ နှဲကြိုး
ရိုးကြီး (အရှေ့)ရွာ၊ နှဲကြိုး
လက်ပန်ကုန်းရွာ၊ ရေသိုး
လက်ပန်ကုန်းရွာ၊ ရေသိုး
နမ့်ခုတ်ရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပခန်းငယ်ရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်
ပခန်းငယ်ရွာ (Pakhannge)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ချောက်မြို့နယ်၊ ပခန်းငယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၁၂၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပခန်းငယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၅၁ ဦး၊ မ ၃၄၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၁၆၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေဝန်းသိုက်တူးရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
ရေဝန်းသိုက်တူးရွာ (Yaewunthaiktu)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ ရေဝန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၈၅၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရေဝန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၀၃ ဦး၊ မ ၈၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၇၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မယ်ဇလီကုန်းရွာ၊ ပေပင်
မယ်ဇလီကုန်းရွာ (Meizalikone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ခန္တီးခရိုင်၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်၊ ပေပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၆၈၇ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အရူပလေးဘုံ
အရူပ ၄-ဘုံ။ ရုပ်ကားမရှိ၊ နာမ်သာရှိသော ဗြဟ္မာကြီးတို့၏ နေရာ ၄-မျိုး။
မှတ်ချက်။     ။ဤ ၄-ခုမြောက်ဘုံကိုပင် ဘဝဂ်ဟုခေါ်သည်။
ဂျူး
ဂျူး ဆိုသည်မှာ အောက်ပါတို့အနက် တစ်ခုခုဖြစ်နိုင်သည်။
ကန်သုံးကန်
ကန်သုံးကန်
ကြောင်ရှာကုန်းရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
ကြောင်ရှာကုန်းရွာ(Kyaungsharkone)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ရေကျော်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၅၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရေကျော်ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၆၈၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၈၃၁၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘိုးခေါင်ကွင်းရွာ၊ ကွမ်းအစ်ကုန်း
ဘိုးခေါင်ကွင်းရွာ၊ ကွမ်းအစ်ကုန်း
အသက်မရှူသူခုနစ်ယောက်
အသက်မရှူသူ ၇-ယောက်။ ထွက်သက်ဝင်သက် ခေါ် အသာသ ပသာသ ကာယသင်္ခါရ မရှိသူ ၇-ယောက်။
ခိုမရွာ၊ ဖားကန့်မြို့နယ်
ခိုမရွာ(Hkoma)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ ဖားကန့်မြို့နယ်၊ ဟောင်ပါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၇၉၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟောင်ပါးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၀၉၉၄ ဦး၊ မ ၂၁၄၂၁ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၂၄၁၅ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖားကန့်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်ဝိန်းရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
မန်ဝိန်းရွာ(Manwein)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ မံဝိန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၇၇၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ဝိန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၂၄ ဦး၊ မ ၁၅၁၈ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၁၄၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှင်သီဝလိဂမုန်း
ဂမုန်းပင်အမျိုးအစား အများအပြား ရှိသည့်အနက် ရှင်သီဝလိဂမုန်းဟု ခေါ်တွင်နေသော Mauna Loa ကို မြန်မာလူမျိုးများက မြတ်မြတ်နိုးနိုး စိုက်ပျိုးထားရှိကြသည်။ ရှင်သီဝလိဂမုန်း၏ ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ Spathiphyllum wallisii ဖြစ်ပြီး၊ peace lily၊ closet lily ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ လူသိများသော အမည်မှာ Mauna Loa ဖြစ်ပြီး၊ အလင်းရောင် အနည်းငယ် ရှိရုံမျှနှင့် ရှင်သန်နိုင်သော အပင်မျိုးဖြစ်သည်။ နေရောင်ခြည်ထိတွေ့ ရရှိဖို့ မလွယ်ကူသော ဟိုတယ် ဧည့်ခန်းမကြီးများ၊ စူပါမားကက်များနှင့် အဆောက်အဦး အကြီးကြီးအတွင်းမှာ ကောင်းမွန်စွာ ရှင်သန်ကြီးထွားနိုင်သည်။
မူလဇာတိ
ရှင်သီဝလိဂမုန်း၏ မူလဇာတိနေရာသည် ဟာဝိုင်ယီဒေသမှ တောင်တန်းများဖြစ်သော Mountains of Mauna Loa နေရာဒေသဖြစ်သည်။ အရွက်များသည် တောက်ပသော အစိမ်းရင့်ရောင်ရှိပြီး လှပသည်။ ရှင်သီဝလိဂမုန်း အပွင့်သည် အဖြူရောင်ရှိပြီး အနံ့အနည်းငယ် (သင်းသင်းလေး) မွှေးသည်။ အစိမ်းရောင် ရိုးတံဖြောင့်ဖြောင့် အပေါ်တွင် အဖြူရောင်အပွင့် ငွားငွားစွင့်စွင့် ပွင့်နေသည်မှာ အင်မတန် ကြည့်ကောင်းပါသည်။ အစိမ်းနှင့် အဖြူ ဆန့်ကျင်ဘက်အရောင်နှစ်ခုကို ပေါင်းစည်းထားသော ပန်းပွင့်၏ အလှသည် ပန်းချီဆန်လှပါသည်။
စိုက်ပျိုးပုံ
အိမ်ခန်းတွင်း မည်သည့်နေရာမှာမဆို လှပနေတဲ့ ပန်းပင်ဖြစ်ပါတယ်။ ရှင်သီဝလိဂမုန်းပင်ဟာ စိုက်ထားပြီးလျှင် အထွေအထူးပြုစုပျိုးထောင်ဂရုစိုက်နေစရာမလိုအပ်သလို ရေအများကြီးလောင်းပေးဘို့လည်း မလိုအပ်ပါဘူး။ မြေဆီလွှာကို ရေအနည်းငယ်စိုစွတ်စေရုံမျှဖြင့်သာ စိုက်ပျိုးနိုင်ပါတယ်။ အပွင့်များများပွင့်စေလိုလျှင် အပင်ကိုပူနွေးစွတ်စိုသောနေရာမျိုးမှာ စိုက်ပျိုးထားရှိရပါမယ်။ ပူအိုက်တဲ့နေရာ ဒေသမျိုးမှာ အပွင့်များများပွင့်တတ်ပါတယ်။ ရေများများလောင်းမိလျှင် အခြားအိမ်တွင်းပန်းပင်များကဲ့သို့ အပင်သေသွားပါလိမ့်မယ်။ ပန်းအိုးအတွင်း မြေကြီးခြောက်သွေ့စပြုမှသာ တစ်ခါရေလောင်းပေးရံမျှဖြင့် လုံလောက်ပါတယ်။ စိုထိုင်းပြီးရေစီးကောင်းတဲ့ မြေဆီလွှာအနေအထားမျိုးက ရှင်သီဝလိဂမုန်းအတွက် အကောင်းဆုံးဖြစ်ပါတယ်။ အိမ်ခန်းအတွင်းမှာ ပန်းအိုးနှင့်အလှဆင်ပြီးထားတော့မယ်ဆိုလျှင် တံခါးပေါက်ဘေးနားမှာထားလျှင် အသင့်တော်ဆုံးပါပဲ။ နွေးပြီးစိုထိုင်းတဲ့နေရာမျိုးဟာ ရှင်သီဝလိဂမုန်းပင်အတွက် အကောင်းဆုံးဖြစ်ပါတယ်။
ပန်းပင်ကြီးထွားလာပြီး ပန်းအိုးထဲမှာ အမြစ်တွေကျလာပြီဆိုလျှင် ပိုမိုကြီးမားတဲ့ ပန်းအိုးအတွက်ရွှေ့ပြောင်းစိုက်ပေးဖို့ လိုအပ်လာပါတယ်။ အမြစ်များ ကြပ်သိပ်နေမယ်ဆိုရင် ပန်းပင် ကြီးထွားမှုကို နှောင့်နှေးစေပြီး နောက်ဆုံးမှာ အပင်ဟာ ကျုံလှီပြီး သေသွားမှာ တတ်ပါတယ်။ ရှင်သီဝလိဂမုန်းကို စိုက်တော့မယ်ဆိုရင် အပင်ကိုကောင်းစွာ ရေဆေး ရေလောင်းပေးလျှင် အမြစ်နှင့်မြေဆီလွှာတို့ ကောင်းစွာတွယ်ကပ်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အိုးပြောင်းစိုက်တော့မယ်ဆိုရင် အပင်ဘေးပတ်ပတ်လည်မှာ မြေကြီးကိုဖြေးညှင်းစွာ ဖြည့်ပေးတာကောင်းပါတယ်။ မြေကြီးကို ပြည့်ကြပ်သိပ်နေအောင်ဖြည့်တာဟာ အမြစ်ဆီကို လေရောက်စေခြင်းကို အဟန့်အတားဖြစ်စေတာကြောင့် မြေကြီးမွမွလေးတွေကို အသုံးပြုတာအကောင်းဆုံးပါပဲ။
ရှင်သီဝလိဂမုန်းပင်ဟာ အပင်ပွားလွယ်တဲ့ ပန်းပင်မျိုးဖြစ်ပါတယ်။ အမြစ်များကြီးထွားပြိး နောက်ထပ်အပင်သစ်တစ်ပင်ကို ဖြစ်စေနိုင်သလို ပန်းပွင့်ရဲ့ ဝန်မှုန်တံ ကြီးထွားရင့်မှည့်လာပြီး မျိုးစေ့များမှလည်း အပင်သစ်ဖြစ်စေပါတယ်။ အလင်းရောင်အများကြီးလည်းမလို၊ ရေလည်းအများကြီး လောင်းစရာမလိုဘဲ အိမ်ခန်းတွင်းမှာ စိမ်းစိုကာ လှပပြီး ပန်းချီဆန်တဲ့ မွှေးရနံ့သင်းသော အပွင့်ဖြူဖြူလေးတွေ ပွင့်တဲ့ ရှင်သီဝလိဂမုန်းပင်ကို ရွေးချယ်စိုက်ပျိုးမယ်ဆိုရင် မိမိအိမ်ခန်း၊ ရုံးခန်း အတွင်းမှာ လှပနေရုံတင်မကဘဲ လာဘ်လာဘလည်း တိုးပွားစေတယ်လို့ မြန်မာလူမျိုးများက အယူရှိကြပါတယ်။
နှဲကြိုးရွာ၊ နှဲကြိုး
နှဲကြိုးရွာ၊ နှဲကြိုး
ပင်လယ်ဖျံ
ပင်လယ်ဖျံ (Pinniped or Seal) သည် ကမ္ဘာအနှံ့တွင် နေထိုင်သော အသားစားသတ္တဝါတမျိုးဖြစ်ပြီး ရေယက်ပါခြေထောက်များရှိသည်။ ကုန်းနေရေနေ ရေငန်နေ နို့တိုက်သတ္တဝါလည်း ဖြစ်သည်။ အစွယ်ရှည်ဖျံ၊ နားရွက်ရှည်ဖျံ၊ နားရွက်တိုဖျံဟူ၍ အသွင်အပြင်အရခွဲနိုင်သော မျိုးကွဲ ၃ ခု ရှိသည်။ အသေးစိတ်ထပ်ခွဲပါက ၃၃ မျိုးရှိပြီး ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းများအရ အမျိုး ၅၀ အထိ ရှိခဲ့ဖူးသည်။ ဖျံတို့မှာ မူလမျိုးရင်း ၂ ခုမှ ကွဲပြားပေါက်ဖွားလာကြောင်း သမိုင်းစဉ်ဆက် ထင်မြင်ခဲ့ကြသော်လည်း မော်လီကျူးမှပြသော သက်သေတို့အရ အသားစား နို့တိုက်သတ္တဝါမျိုး မူစတယ်လွိုက်မှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု သိရသည်။ ယင်းမျိုးစုမှ လွန်ခဲ့သော နှစ် သန်း ၅၀၀ ခန့်က ကွဲထွက်လာခြင်းတည်း။
ဖျံတို့သည် အလျား ၁ မီတာ (၃ ပေ ၃ လက်မ)၊ အလေးချိန် ၄၅ ကီလို (၉၉ ပေါင်) ရှိသော ဘိုင်ကယ်ဖျံတို့မှသည် အလျား ၅ မီတာ (၁၆ ပေ)၊ အလေးချိန် ၃၂၀၀ ကီလို (ပေါင် ၇၁၀၀) ရှိသည့် တောင်ပိုင်းဆင်ဖျံအထီးတို့အထိ အစားစားရှိ၏။ ဖျံမျိုးစိတ်အားလုံး ဖိုမသဏ္ဌာန်ကွဲသည်။ ခပ်စင်းစင်းကိုယ်ရှိပြီး ခြေ ၄ ဘက်ဖြင့် အလျားလိုက်ကူးနိုင်အောင် ပြုပြင်ထားသည်။ ရေထဲတွင် လင်းပိုင်မျှ မမြန်သော်လည်း အတော်ပင် သက်လုံကောင်းကောင်းနှင့် ဖျတ်ဖျတ်လတ်လတ်ကူးနိုင်သည်။ နားရွက်ရှည်ဖျံတို့မှာ ရှေ့ခြေဖြင့် အဓိကယက်သည်။ ကျန် ၂ မျိုးတို့က နောက်ခြေကို အားပြုသည်။ အစွယ်ရှည်ဖျံနှင့် နားရွက်ရှည်ဖျံတို့သည် ကုန်းပေါ်တက်ပါက နောက်ခြေကို ကိုယ်အောက်၌ထည့်ကာ ကုန်းနေသတ္တဝါများ ခြေလှမ်းသကဲ့သို့ သွားတတ်သည်။ သို့ဖြစ်ရာ ယှဉ်ကြည့်ပါက နားရွက်တိုဖျံတို့ ကုန်း၌ လမ်းလျှောက်လျှင် ကြည့်ရဆိုးသည်။ နားရွက်ရှည်ဖျံတမျိုးသာ မြင်သာသောနားရွက်ရှိသည်။ ဖျံတို့သည် အာရုံခံကောင်းပြီး အမြင်အကြားအာရုံမှာ လေထဲတွင်ဖြစ်စေ ရေထဲတွင်ဖြစ်စေ စွမ်းသည်။ နှုတ်သီး၌ အဆင့်မြင့်သော အနံ့ခံစနစ် ပါသည်။ အချို့မျိုးစိတ်တို့မှာ ရေနက်ထဲနေနိုင်အောင် ပြုပြင်ယူထားသည်။ အဆီပြင်ထူထူ သို့ ဝမ်းရှေ့အဆီပြင်ဖြင့် ကိုယ်ကို နွေးစေရန် လုပ်တတ်၏။ အစွယ်ရှည်ဖျံမှလွဲ၍ ကျန်ဖျံမျိုးစိတ်တို့မှာ သားမွှေးရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သားရဲတိရစ္ဆာန်များ
ကဏ္ဍ:အသုံးများသော နို့တိုက်သတ္တဝါ အမည်များ
မြေပြင်ဆင်းထိပ်ဖူး
မြေပြင်ဆင်းထိပ်ဖူးသည် အာကာသယာဉ်၏အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ပြီး အာကာသပျံသန်းမှုပြီးဆုံးချိန်တွင်မြေပြင်ပေါ်သို့ ဆင်းသက်မည့် အပိုင်းဖြစ်သည်။ The shape is determined partly by aerodynamics; a capsule is aerodynamically stable falling blunt end first, which allows only the blunt end to require a heat shield for atmospheric reentry. ယင်းပုံစံသည် ခေတ်ဟောင်းမော်တော်ယာဉ်များ၏မီးခွက်နှင့်ပုံစံတူသည်။ လူလိုက်ပါသော မြေပြင်ဆင်းထိပ်ဖူးများတွင် အာကာသယာဉ်၏ကိရိယာများ၊ ပစ္စည်းထားရန်နေရာအနည်းငယ်နှင့်ယာဉ်မှူးများအတွက်ထိုင်ခုံများပါဝင်သည်။ ထိပ်ဖူးသည် လေခုခံမှုနည်းပါးသဖြင့် နောက်ဆုံးပိတ်တွင် လေထီးဖွင့်ပြီးအရှိန်သတ်ရသည်။ မြေပြင်၊ ပင်လယ်ပြင်များပေါ်သို့ဆင်းသက်ကြရသည်။ သို့မဟုတ် အခြားလေယာဉ်တစ်စင်းဖြင့် ယင်းထိပ်ဖူးကိုလိုက်ဖမ်းရသည်။ ယခုအခါတွင်လေယာဉ်ကဲ့သို့လျောတိုက်ဆင်းနိုင်သော မြေပြင်ဆင်းယာဉ်များသုံးစွဲနိုင်ရန်ကြိုးပမ်းနေကြပြီဖြစ်သည်။
ရှင်ကျိုး
မြေပြင်ဆင်းထိပ်ဖူးသည် ဆိုယုဇ်သို့မဟုတ် ရှင်ကျိုးအာကာသယာဉ်တွင် အပိုင်း(မော်ဂျူး)သုံးပိုင်းရှိသည့်အနက်အလယ်ပိုင်းဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပတ်မော်ဂျူးသည် ယာဉ်၏ရှေ့ဆုံးတွင်ရှိသည်။ ကိရိယာများတပ်ဆင်ထားသော မော်ဂျူး(အထိန်းမော်ဂျူး)သည် ယဉ်၏နောက်ဆုံးပိုင်းတွင်ရှိသည်။ မြေဆင်းရာတွင် လေထီးတစ်ခုနှင့် ဘရိတ်ဒုံးတို့ပါဝင်သည်။ ရှင်ကျိုး မြေပြင်ဆင်းထိပ်ဖူးသည် တစ်ကြိမ်သာအသုံးပြုနိုင်သည်။ အာကာသယာဉ်ပျံသန်းမှုတစ်ခါလုပ်တိုင်း မြေပြင်ဆင်းထိပ်ဖူးတစ်ခုအသုံးပြုရသည်။ အသုံးပြုပြီးသောထိပ်ဖူးများကို များသောအားဖြင့်ပြတိုက်သို့ပို့ပြီးပြသထားလေ့ရှိကြသည်။
ရှင်ကျိုး မြေပြင်ဆင်းထိပ်ဖူးနှင့်ပတ်သက်၍ ဆိုယုဇ် တီအမ် ဒီဇိုင်းမှနည်းပညာအချို့ကိုအသုံးပြုသည်ဆိုသောအချက်မှလွဲလျှင် ကျန်အချက်အလက်အနည်းငယ်သာသိရှိခွင့်ရသည်။ နိုင်ငံတကာအာကာသစခန်းသို့ ပင်တိုင်ပျံသန်းပေးနေသော ဆိုယုဇ် တီအမ်အေ အာကာသယာဉ်သစ်တွင် အရပ်ရှည်သော ယာဉ်မှူများအတွက် သင့်လျော်အောင်ပြုလုပ်ထားပြီး လေယာဉ်များ၊ အမေရိကန်တို့၏အာကာသလွန်းပျံယာဉ်များနည်းတူ မှန်ပြတင်းတပ်ဆင်ထားသည်။
ဆိုယုဇ်
ယခင်ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုတွင် မတော်တဆမှုနှစ်ခုနှင့်မတော်တဆဖြစ်လုနီးပါးတစ်ခုဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ယင်းသုံးခုလုံးသည် မြေပြင်ဆင်းထိပ်ဖူးကမ္ဘာပတ်လမ်းမှ ဖဲခွာလာပြီးလေထုထဲဆင်းလာချိန်တွင် ဖြစ်ပွားသည်။ ဆိုယုဇ် ၁ သည် လေထီးမပွင့်ပဲ ထိပ်ဖူးသည် မြေကြီးကို တစ်နာရီမိုင် ၃၀၀နှုန်းဖြင့်ဝင်ဆောင့်သည်။ အာကာသယာဉ်မှူးဗလာဒီမာ မီခေလ်းလိုဗစ်ချ် ကိုမာရော့ဗ်သေဆုံးခဲ့ရပြီး ဆိုယုဇ်၁ စီမံကိန်းလည်းရပ်တန့်ခဲ့ရသည်။ ဆိုယုဇ် ၅ သည်လည်းမတော်တဆဖြစ်မှုကြောင့်ရပ်တန့်လုနီးပါးဖြစ်ခဲ့ရသည်။ မြေပြင်ဆင်းထိပ်ဖူးသည် လေထုထဲသို့နေရာမှားယွင်းဆက်သက်လာခဲ့သည်။ ကိရိယာမော်ဂျူးသည် မြေပြင်ဆင်းမော်ဂျူးမှပြုတ်ထွက်မသွားဘဲ တန်းလန်းကြီးပါလာသည်။ ကံကောင်းစွာပင် ကိရိယာမော်ဂျူးလောင်ကျွမ်းသွားပြီး အဆင်းမော်ဂျူးနှင့် မြေပြင်ဆင်းထိပ်ဖူးတို့ ပုံမှန်ပြန်ဖြစ်သွားသည်။
ဆိုယုဇ် ၁၁ သည် ၁၉၇၁ မတော်တဆဖြစ်မှုနောက်ပိုင်းတွင် ဇာတ်သိမ်းသွားသည်။ ဖိအားညီမျှစေရန်တပ်ဆင်ထားသည့် ဖိအားမျှဗား(equalization valve)သည် ဆိုယုဇ်ယာဉ် နောက်ဆုံးဆင်းသက်ချိန်တွင် သတ်မှတ်ထားသည်ထက်စောကာ လေဟာပြင်အာကာကထဲတွင် ပွင့်သွားပြီး အာသာဝတ်စုံမဝတ်ဆင်ထားသည့် အာကာသယာဉ်မှူးသုံးဦးကိုသေဆုံးစေခဲ့သည်။  ဆိုယုဇ် ၁၂ မှ ဆိုယုဇ် ၄၀ထိ  နောက်ပိုင်းပျံသန်းမှုများ တွင် ဖိအားချိန်ကိရိယာထည့်သွင်းရန်အတွက် ထိုင်ခုံတစ်လုံးကိုဖယ်ရှားပြီး ယာဉ်မှူးနှစ်ဦးသာစီးနင်းနိုင်သည့်ပုံစံပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဆိုယုဇ်တီ ပုံစံတွင် တတိယထိုင်ခုံကိုပြန်ထည်တပ်ဆင်ထားခဲ့သည်။
အောက်ပါတို့ကိုလည်းရှုရန်
Спускаемый аппарат modulo di rientro 返回舱
နမ့်ခုတ်ရွာ၊ နားပုံ
နမ့်ခုတ်ရွာ (Namhkoke)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ နားပုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၀၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားပုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၇၂ ဦး၊ မ ၈၀၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၇၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကြာညိုပြင် (ကုလား)ရွာ၊ လေးမြို့
ကြာညိုပြင် (ကုလား)ရွာ၊ လေးမြို့
စိုးဝင်း
စိုးဝင်း အမည်ရှိသော လူပုဂ္ဂိုလ်များမှာ
မဏိစောရဇာတ်
ဒုကနိပါတ် - ၅။ ရုဟကဝဂ် -၁၉၄ - မဏိစောရဇာတ်။ ။ သူ့မယားကိုလိုချင်သော မင်းက ဦးသျှောင်ကျင်ဖြင့် ပစ်ဖမ်း၍ သတ်စေသော်လည်း သိကြားမင်း ကယ်မ၍ မင်းအဖြစ်ကို ရရှိသော သူကြွယ်အကြောင်း
ဒေဝဒတ်ကြံစဉ် မအောင်မြင်
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဒေဝဒတ်သည် မြတ်စွာဘုရားကိုသတ်ရန် လုံ့လပြုကာ နေလေ့ရှိ၏။ ထိုအကြောင်းကို မြတ်စွာဘုရား ကြားတော်မူလျှင် “ရဟန်းတို့ ...ဒေဝဒတ်သည် ယခုအခါ၌သာလျှင် ငါဘုရားကိုသတ်ရန် လုံ့လပြုသည်မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌လည်း လုံ့လပြုဖူးပြီ၊ လုံ့လပြုသော်လည်း သတ်ရန်မစွမ်းနိုင်” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
အတိတ်ဝတ္ထု
ထိုအမျိုးသမီးကား အမည်အားဖြင့် သုဇာတာမည်၏။ ရွှေအဆင်းကဲ့သို့ ဝါဝင်းသော အဆင်းရှိ၏။ နတ်သမီးကဲ့သို့လည်ကောင်း၊ ယစ်သော ကိန္နရီမကဲ့သို့ လည်းကောင်း လှပတင့်တယ်ရှုချင်ဖွယ် ရှိ၏။ အကျင့်သီလရှိ၏။ လင်ဝတ်၊ ယောက္ခမဝတ်တို့ကို အမြဲမပြတ် ပြုစု၏။ လင်ကို နတ်ကဲ့သို့ ရိုသေစွာ လုပ်ကျွေး၏။ သူကြွယ်လုလင်သည် မိမိမယားကို အလွန်ချစ်မြတ်နိုး၏။ လင်မယား နှစ်ယောက်တို့သည် ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ အညီအညွတ် နေကြကုန်၏။
မိဘဌာန သွားလည်ကြ
တစ်နေ့သ၌ သုဇာတာသည် မြို့တွင်းရှိ မိဘတို့ကို ဖူးမြင်လိုသဖြင့် လင်ယောကျ်ားအား ပြောကြားတိုင်ပင်၏။ လင်ယောကျ်ားလည်း ကောင်းပြီ သွားမည်ဟုဆိုကာ အထူးထူးသော စားနပ်ရိက္ခာ ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်တို့ကို စီရင်ပြီးလျှင် လှည်းဖြင့် သွားကြလေ၏။
မြို့အနီးသို့ရောက်လျှင် လှည်းကိုချွတ်၍ ခေတ္တနားနေကာ ရေချိုးပြီးလျှင် နံနက်စာထမင်းကို စားကြ၏။ စားပြီး လျှင် ယောကျာ်းသည် လှည်းကိုတပ်၍ မောင်းနှင်လတ်သော် မကြာမီ မြို့တွင်းသို့ ဝင်မိလေ၏။ သုဇာတာလည်း မြို့တွင်းသို့ရောက်လျှင် လှည်းပေါ်မှဆင်းကာ လှည်းနောက်က ခြေကျင် လိုက်လေ၏။
အမျိုးသမီးမင်းမြင် တပ်စွန်းလျှင်
ထိုအခါ ဗာရာဏသီ မင်းကြီးလည်း မင်္ဂလာဆင်တော်ကိုစီးကာ မြို့တော် လက်ယာရစ် လှည်သည်နှင့် ကြုံကြိုက်သဖြင့် လှည်းနောက်မှလိုက်သော သုဇာတာကိုမြင်လျှင် ကိလေသာဖြင့် တပ်စွန်း တိမ်းညွတ်သော စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ အမတ်တစ်ယောက်ကို ခေါ်စေပြီးလျှင်လှည်းနောက်မှ လို်ကသော အမျိုးသမီးမှာ လင်ယောကျ်ား ရှိ၊ မရှိ စုံစမ်းရန် စေလွှတ်လိုက်၏။
အမတ်သည် သွား၍ စုံစမ်းလေလျှင် လင်ရှိသည်အဖြစ်ကိုသိ၍ မင်းကြီးကို “အရှင်မင်းကြီး ... လင်ရှိပါသည်၊ လှည်းမောင်းနေသူကား ထိုအမျိုးသမီး၏ လင်ဖြစ်ပါသည်”ဟု လျှောက်ထားလေ၏။
လင်ကိုသတ်ရန် ပရိယာယ်ကြံ
ထိုအခါ မင်းကြီးသည် တပ်စွန်း တိမ်းညွှတ်နေသော စိတ်ကို မဖြေမဖျောက်နိုင်ရကား တစ်ခုသော ဥပါယ်တံမျဉ်ဖြင့် လင်ယောကျ်ားကို သတ်စေ၍ အမျိုးသမီးကို ယူမည်ဟု ကြံစည်ပြီးလျှင် မင်းချင်းတစ်ယောက်ကိုခေါ်၍ “အမောင် ... သွားချေ၊ ဤ *ပတ္တမြား ဦးသျှောင်ကျင်ကို ယူပြီးလျှင် အနီး၌ သွားဟန်ပြုကာ လှည်းတွင်ထား၍ လာခဲ့လော့” ဟု မှာထားပြီးလျှင် ပတ္တမြားဦးသျှောင်ကျင်ကို ပေး၍ လွှတ်လိုက်၏။ မင်းချင်းလည်း ပတ္တမြား ဦးသျှောင်ကျင်ကို အသာဝှက်၍ ယူကာ လှည်းတွင်ထားခဲ့၍ “အရှင်မင်းကြီး .... ထားပြီခဲ့ပါပြီ” ဟု လျှောက်ထားလေ၏။
မယားလိုလတ် သူ့လင်သတ်
ကိလေသာနိုင်ငံသို့လိုက်ကာ ယုတ်မာ၍ တရားမစောင့်သောမင်းသည် “ငါ၏ ပတ္တမြားဦးသျှောင်ကျင် ပျောက်၏” ဟု လူတို့ကို တစ်ပြိုင်နက် အုတ်အုတ်ကျက်ကျက် ဖြစ်စေလျက် မြို့တံခါးအလုံးစုံတို့ကို ပိတ်၍ သူခိုးဖမ်းကြလော့ဟု အမိန့်ပေးလေ၏။ မြို့အလုံးသည် ကြောက်ရွံ့ထိတ်လန့်ကာ တစ်ပြိုင်နက် ချောက်ချားလေ၏။
မင်းချင်းတို့သည် သူခိုးကိုဖမ်းဆီးရန် ဟိုဟိုသည်သည် ရှာဖွေစုံစမ်းကြကုန်၏။ အတွင်းသိ မင်းချင်းတစ်ယောက်ကား လူအများကို ခေါ်ယူကာ သူကြွယ်လုလင်၏ လှည်းကိုဝိုင်းဝန်းပြီးလျှင် “ဟေ့ လှည်းသမား ... လှည်းကို ရပ်လိုက်၊ မင်းကြီး ပတ္တမြားဦးသျှောင်ကျင် ပျောက်၍ မင်းလှည်းကိုရှာဖွေမည်” ဟု ဆို၍ မိမိဝှက်ထားခဲ့သောနေရာမှ ယူပြီးလျှင် သူခိုး-သူခိုးဟု ကြွေးကြော်ကာ သူကြွယ်လုလင်ကို ပုတ်ခတ်ရိုက်နှက်လျက် ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်၍ မင်းကြီးထံ ပို့ကြ၏။ မင်းကြီးလည်း ဦးခေါင်းကိုဖြတ်၍ သတ်စေဟု အမန်ပပေးလေ၏။
သောကပွေလျက် လင့်အတွက်
မင်းချင်းတို့လည်း သူကြွယ်လုလင်ကို လမ်းခရီးလေးဆုံတိုင်း၌ အဆူးရှိသော ကြိမ်တို့ဖြင့် ရိုက်နှက်ကာ သူသတ်စည်ကိုတီးလျက် မြို့တော် တောင်တံခါးဖြင့် ထွက်ကုန်၏။ သုဇာတာလည်း လှည်းကိုစွန့်ပစ်၍ မိမိအတွက် လင်ယောကျ်ား၌ တွေ့ကြုံခံစားရသောဒုက္ခကို မမြင်ဝံ့ မကြားဝံ့၊ အသည်းအူ ပြောင်းပြန်လန်တော့မတတ် ဖြစ်လျက် လက်နှစ်ဖက်တို့ကိုမြှောက်၍ စိုးရိမ်ပူဆွေး ငိုကြွေးမည်တမ်းကာ လင်ယောကျ်ား နောက်မှ တကောက်ကောက် လိုက်လေ၏။ မင်းချင်းတို့လည်း သတ်ရန် သူကြွယ်လုလင်ကို စဉ်းတီတုံး၌ ပက်လက် အိပ်စေကုန်၏။
လောကပါလ တိုင်ကြားကြ
ထိုအခါ သုဇာတာသည် မိမိလင်ယောကျ်ား၏ အခြင်းအရာကို မြင်လျှင် ယခုအခါ ဤကဲ့သို့ မတရားပြုလုပ်ခြင်းကို ခံနေရသောငါတို့မှာ မိမိတို့သီလ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ဆင်ခြင်လျက် သမာဒေဝ နတ်ကောင်းနတ်မြတ်များကို တိုင်ကြားခြင်းမှတစ်ပါး ပြုလုပ်စရာ မရှိတော့ပြီဟု ကြံစည်ကာ -
“လောက၌ သီလရှိသူတို့ကို ကြည့်ရှုစောင့်ရှောက်သော နတ်တို့မရှိကြကုန်ယောင်တကား - ဤကဲ့သို့ မတရားမှု ဖြစ်ပေါ်လာသောအခါ သီလရှိသူတို့ကို ကြည့်ရှုစောင့်ရှောက်သောနတ်တို့ ဤအရပ်တွင် မရှိကြကုန်ယောင်တကား၊ လောကကို ကြည့်ရှုစောင့်ရှောက်သော ရဟန်းပုဏ္ဏားတို့ မရှိကြကုန်ယောင်တကား၊ အဆောတလျင် မဆင်ခြင်ပဲ ကြမ်းကြုတ် ရက်စက်စွာ ပြုလုပ်သူတို့ကို တားမြစ်ပိတ်ပင်နိုင်သော နတ်တို့ မရှိကုန်ယောင်တကား ”-
ဟု သမာဒေဝ နတ်ကောင်း နတ်မြတ်တို့ကို လည်းကောင်း၊ ရဟန်းပုဏ္ဏားတို့ကို လည်းကောင်း တိုင်ကြားကာ ငိုကြွေးလေ၏။
သီလတန်ခိုး ပြည်ကိုစိုး
ထိုအခါ သုဇာတာ၏ သီလတ်ခိုး အာနုဘော်ကြောင့် သိကြားမင်း၏ ပဏ္ဍုကမ္ဗလာ မြကျောက်ဖျာသည် တင်းမာ ပူလောင်သော အခြင်းအရာကို ပြလေ၏။ သိကြားမင်းသည် အကြောင်း ဆင်ခြင်လတ်သော် ဗာရာဏသီ မင်းယုတ်သည် တရားမဟုတ် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော အမှုကိုပြုစေသဖြင့် သီလရှိသော သုဇာတာ အမျိုးသမီးကို ပင်ပန်းစေသည်။ ငါယခုသွားမှ တော်မည်ဟု ကြံစည်ကာ လူ့ပြည်သို့ ဆင်းသက်၍ မိမိ၏ တန်ခိုးအာနုဘော်ဖြင့် ဆင်ပေါ်မှ မင်းယုတ်ကိုချ၍ စဉ်းတီတုံး၌ ပက်လက် အိပ်စေလျက် စဉ်းတီတုံး၌ရှိသော သူကြွယ်လုလင်ကို မင်းအသွင်ဖြင့် တန်ဆာဆင်ကာ ဆင်ပေါ်၌ထားလေ၏။ မင်းချင်းတို့လည်း သန်လျက်ဖြင့် ဦးခေါင်းကို ဖြတ်သည်ရှိသော် ဗာရာဏသီမင်းယုတ်၏ ဦးခေါင်းကို ဖြတ်မိလေ၏။ ဖြတ်ပြီးမှ မင်းဖြစ်နေသည်ကို သိကြကုန်၏။ ထိုအခါ သိကြားမင်းသည် ကိုယ်ကိုထင်ရှားပြကာ သူကြွယ်လုလင်ကို အဘိသိက်သွန်း၍ မင်းမြှောက်လျက် သုဇာတာကို မိဖုရားကြီးအရာ၌ ထားလေ၏။
သိကြားစောင်မ တရားပြ မှူးမတ်ပုဏ္ဏားတို့သည် သိကြားမင်းကို မြင်ကြလျှင် ယခုအခါ ငါတို့မှာ သိကြားမင်းပေးသော တရားစောင့်သည် မင်းကောင်းမင်းမြတ်ကို ရပေပြီဟု ဝမ်းမြောက်ကြကုန်၏။ သိကြားမင်းသည် ကောင်းကင်မှာ ရပ်လျက် -
“အချင်းတို့ ... တရားမစောင့်သော မင်းတို့နိုင်ငံဝယ် မိုးရွာသော်လည်း မရွာသင့်သောအခါ၌ ရွာ၏။ ရွာသင့်သောအခါ၌ မရွာလေ၊ တရားမစောင့်သော မင်းသည် နတ်ပြည်ဝယ် မင်းအဖြစ်ကို ရစေကာမူ နတ်ပြည်မှ ရွေ့လျောရ၏။ တရားမစောင့်သောမင်းသည် ဤမျှလောက် သင်တို့ကို ညှဉ်းဆဲခဲ့ပြီ မဟုတ်လော” –
ဤသို့လျှင် လူတို့ကို အဆုံးအမပေးကာ မိမိနေရာ နတ်ရွာသို့ သွားလေ၏။ သူကြွယ်လုလင်ဖြစ်သော မင်းမြတ်လည်း အဂတိလေးပါး မလိုက်စားဘဲ တရားနှင့်အညီ မင်းပြုသဖြင့် နတ်ပြည်ကို ပြည့်စေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ တရားမစောင့်သောမင်းသည် - ယခုအခါ ဒေဝဒတ်။
သိကြားမင်းသည် - အနုရုဒ္ဓါ။
သုဇာတာသည် - ရာဟုလာမယ်တော်။
သိကြားပေးသော မင်းသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) မတရားမင်း၊ နိုင်ငံညှဉ်း၊ ကင်း၏နတ်ပြည်မှာ။
(၂) မရွာချိန်ကျ၊ မိုးရွာချ၊ ချိန်ကျမိုးမရွာ။
(၃) မတရားမင်း၊ နိုင်ငံတွင်း၊ ဆိုက်ခြင်းကပ်သုံးဖြာ။
(၄) သီလကျေးဇူး၊ ဂုဏ်အထူး၊ နတ်မှူးမနေသာ။
မဏိစောရဇာတ် ပြီး၏။
ဝန်ထောက်ကွင်းရွာ၊ ကွမ်းအစ်ကုန်း
ဝန်ထောက်ကွင်းရွာ၊ ကွမ်းအစ်ကုန်း
ခင်ရှည်ရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
ခင်ရှည်ရွာ (Khinshey)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ကျွန်းချောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၂၄၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျွန်းချောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၄၅ ဦး၊ မ ၁၄၂၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၆၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အသင်္ချေကပ်မျိုးလေးပါး
အသင်္ချေ ကပ်မျိုး ၄-ပါး။ ကမ္ဘာကြီးတည်မှု ပျက် မှုကို ပိုင်းခြားသော ကာလကြီးလေးပါးဟူ၏။
နမ့်တရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
နမ့်တရွာ (Namta)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ မန်ကြူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၅၃၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ကြူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၅၁ ဦး၊ မ ၂၁၆၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၀၁၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရိုးကြီး (အနောက်)ရွာ၊ နှဲကြိုး
ရိုးကြီး (အနောက်)ရွာ၊ နှဲကြိုး