cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
စေတန် ၅
နည်းပညာ
Saturn V ၏အရွယ်အစားနှင့်ဝန်တင်နိုင်စွမ်းသည်အခြားယခင်ရော့ကက်များအားလုံးအောင်မြင်စွာပျံသန်းနိုင်ခဲ့သည်။ Apollo အာကာသယာဉ်သည်အပေါ်မှ ၃၆၃ ပေ (၁၁၁ မီတာ) မြင့်ပြီးအတောင်များကိုဂရုမစိုက်ဘဲအချင်း ၃၃ ပေ (၁၀ မီတာ) ရှိသည်။ လောင်စာဆီအားအပြည့်ရှိသော Saturn V သည်အလေးချိန်ပေါင် ၆.၅ သန်း (ကီလိုမီတာ ၂,၉၀၀,၀၀၀) ရှိပြီးမူလခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ၂၆၁,၀၀၀ ပေါင် (၁၁၈,၀၀၀ ကီလိုဂရမ်) နိမ့်သောကမ္ဘာပတ်လမ်းမှဆွဲအားတင်နိုင်စွမ်းရှိသော်လည်းအနည်းဆုံးပေါင် ၉၀၀၀၀ (၄၁၀၀၀ ကီလိုဂရမ်) ကိုလသို့စေလွှတ်ရန်ဒီဇိုင်းပြုလုပ်ထားသည်။ နောက်ပိုင်းတွင်အဆင့်မြှင့်တင်မှုများသည်ထိုစွမ်းရည်ကိုတိုးတက်စေသည်။ နောက်ဆုံး Apollo lunar missions သုံးခုအတွင်း LEO သို့ပေါင် ၃၁၀၀၀၀ (ကီလို ၁၄၀၀၀၀) ခန့်ကိုတင်ခဲ့ပြီးလကမ္ဘာသို့ ၁၀၇,၁၀၀ ပေါင် (၄၈,၆၀၀ ကီလိုဂရမ်) အထိလွှတ်တင်ခဲ့သည်။ ၃၆၃ ပေ (၁၁၁ မီတာ) အမြင့်တွင် Saturn V သည် ၅၈ ပေ (၁၈ မီတာ) မြင့်သောလေဘာတီရုပ်တုမှမြေပြင်သို့မီးရှူးနှင့် Big Ben နာရီမျှော်စင်ထက် ၄၈ ပေ (၁၅ မီတာ) မြင့်သည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အနေနှင့် Freedom 7 ကိုပထမဆုံးအာကာသယာဉ်ပျံအာကာသယာဉ်တွင်အသုံးပြုခဲ့သော Mercury-Redstone Launch ယာဉ်သည် S-IVB စင်မြင့်ထက် ၁၁ ပေ (၃.၄ မီတာ) ခန့်ရှည်လျားပြီးပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်ကိုတွန်းလွှတ်မှုအား (ပေါင် ၇၈၀၀၀ အင်အား (၃၅၀ kN)) Launch Escape System ဒုံးပျံထက် Apollo command module ပေါ်တွင်ပေါင် (၁၅၀၀၀၀) Apollo LES သည် Mercury-Redstone ထက် (၃.၂ စက္ကန့်နှင့် ၁၄၃.၅ စက္ကန့်) ပိုတိုသည်။ Saturn V ကိုအဓိကအားဖြင့် Alabama, Huntsville ရှိ Marshall Space Flight Center မှဒီဇိုင်းထုတ်ခဲ့သည်၊ တွန်းကန်ခြင်းအပါအ ၀ င်အဓိကစနစ်များကိုလက်ခွဲကန်ထရိုက်တာများကဒီဇိုင်းထုတ်ခဲ့သော်လည်း Stennis အာကာသစင်တာ၌စမ်းသပ်နေစဉ်အနီးရှိအိမ်ပြတင်းပေါက်များကိုရိုက် ခွဲ၍ အင်အားပြင်း F-1 နှင့် J-2 ဒုံးပျံအင်ဂျင်များကိုသုံးခဲ့သည်။ ဒီဇိုင်နာများသည် Saturn I program မှနည်းပညာကိုအတတ်နိုင်ဆုံးသုံးရန်ကြိုးစားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် Saturn V ၏ S-IVB-500 တတိယအဆင့်သည် Saturn IB ၏ S-IVB-200 ဒုတိယအဆင့်ကိုအခြေခံသည်။ Saturn V ကိုထိန်းချုပ်သောတူရိယာယူနစ်သည် Saturn IB မှသယ်ဆောင်လာသည့်လက္ခဏာများနှင့်ဝေမျှသည်။ Saturn V ကိုအလူမီနီယမ်ဖြင့်တည်ဆောက်ထားသည်။ ၎င်းကိုတိုက်တေနီယမ်၊ polyurethane၊ cork နှင့် asbestos တို့ဖြင့်ပြုလုပ်ထားသည်။ အသေးစိတ်အစီအစဉ်များနှင့်အခြား Saturn V အစီအစဉ်များကို Marshall Space Flight Center တွင် microfilm ပေါ်တွင်ရရှိနိုင်သည်။
စာရွက်စာတမ်းယူနစ်
တန်ဆာယူနစ်] ကို IBM ကတည်ဆောက်ခဲ့သည် ] နှင့်တတိယအဆင့်တွင်ပေါ်ကနေစီးသွားခဲ့တယ်။ ဒါဟာ Huntsville, Alabama အဘိဓာန်အတွက်အာကာသစနစ်များ Center မှာဆောက်လုပ်ထားခဲ့သည်။S-IVB စွန့်ပစ်ခံခဲ့ရအထိဤကွန်ပျူတာရုံ liftoff ထံတော်မှဒုံးပျံများ၏စစ်ဆင်ရေးထိန်းချုပ်ထား။ ဒါဟာဒုံးပျံဘို့လမ်းညွှန်မှုနှင့် [[ပေးပို့စနစ်များ စနစ်များလည်းပါဝင်သည်။ ယင်းအရှိန်နှင့်မော်တော်ယာဉ်သဘောထားကိုတိုင်းတာအသုံးပြုပုံကြောင့်မဆိုသွေဖည်များအတွက်ဒုံးပျံနှင့်မှန်ကန်သောများ၏အနေအထားနှင့်အလျင်တွက်ချက်နိုင်ပါတယ်။
Range ဘေးကင်းလုံခြုံမှု
ဒုံးကျည်အားဖျက်သိမ်းရန်လိုအပ်သောအခြေအနေတွင်အကွာအဝေးလုံခြုံရေးအရာရှိသည်အင်ဂျင်များကိုအဝေးမှပိတ်ပစ်လိုက်ပြီးဒုံးကျည်၏အပြင်ဘက်မျက်နှာပြင်များပေါ်တွင်ပုံသဏ္န်တူပေါက်ကွဲစေသောစွဲချက်များအတွက်နောက်ထပ်အမိန့်တစ်ခုပေးပို့ခဲ့သည်။ ဤအရာသည် လောင်စာများကို လျင်မြန်စွာစွန့်ကြဲရန်နှင့် ရောစပ်မှုအနည်းဆုံးဖြစ်စေရန် လောင်စာဆီနှင့်ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ကန်များကို ဖြတ်တောက်လိမ့်မည်။ ဤလုပ်ရပ်များအကြားခဏရပ်ခြင်းသည် Launch Escape Tower မှတဆင့် (သို့မဟုတ်လေယာဉ်၏နောက်ပိုင်းအဆင့်များတွင်) Service module ၏ တွန်းကန်မှုစနစ်မှ တဆင့်လွတ်မြောက်ရန်အချိန်ပေးပါလိမ့်မည်။ S-IVB အဆင့်မှမိမိကိုယ်ကိုဖျက်ဆီးသောစနစ်အားနောက်ပြန်လှည့်ရန်လှည့်စားရန်တတိယမြောက်လုံခြုံစိတ်ချရသောတတိယအမိန့်ကိုအသုံးပြုခဲ့သည်။ ဒုံးပျံသည်ပစ်လွှတ်စင်ပေါ်တွင်ရှိနေသေးသရွေ့ထိုစနစ်သည်အလုပ်မလုပ်ပါ။
တပ်ဆင်ခြင်း
စင်မြင့်တည်ဆောက်မှုနှင့်မြေပြင်စမ်းသပ်မှုပြီးစီးပြီးနောက်၎င်းကို Kennedy အာကာသစင်တာသို့ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။ ပထမအဆင့်နှစ်ခုသည် အလွန်ကြီးမားသဖြင့် ၎င်းတို့အားပို့ဆောင်ရန် တစ်ခုတည်းသောနည်းလမ်းမှာ လှေဖြင့်သွားခြင်းဖြစ်သည်။ New Orleans တွင်တည်ဆောက်ခဲ့သော S-IC ကိုမစ္စစ္စပီမြစ်ကိုမက္ကဆီကိုပင်လယ်ကွေ့သို့သယ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ဖလော်ရီဒါကိုလှည့်ပတ်ပြီးနောက်အဆင့်များကို Intra-Coastal Waterway ကိုမော်တော်ယာဉ်စုဝေးရာအဆောက်အအုံ (မူလအား Vertical Assembly Building ဟုခေါ်သည်) သို့ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည်အာကာသလွန်းပျံယာဉ်များအပြင်ဘက်တင့်ကားများကိုနောက်ပိုင်းတွင်အသုံးပြုမည့်လမ်းကြောင်းတစ်ခုတည်းဖြစ်သည်။ S-II ကိုကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ပနားမားတူးမြောင်းမှတဆင့်ဖလော်ရီဒါသို့ခရီးဆက်ခဲ့သည်။ တတိယအဆင့်နှင့်တူရိယာယူနစ်ကို Aero Spaclines Pregnant Guppy နှင့် Super Guppy တို့က သယ်ဆောင်နိုင်သော်လည်း အာမခံရလျှင်လှေဖြင့် သယ်ဆောင်သွားနိုင်သည်။ Vertical Assembly Building သို့ရောက်သောအခါအဆင့်တိုင်းကိုဒေါင်လိုက် ဦး တည်ချက်မပြုမီအလျားလိုက်အနေအထား၌စစ်ဆေးခဲ့သည်။ NASA သည်အထူးသဖြင့်အဆင့်တစ်ခုရွှေ့ဆိုင်းပါက spool ပုံစံအဆောက်အ ဦး ကြီးများကိုတည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ဤ spool များသည်တူညီသောအမြင့်နှင့်အစုလိုက်အပြုံလိုက်ရှိပြီးအမှန်တကယ်အဆင့်များကဲ့သို့တူညီသောလျှပ်စစ်ဆက်သွယ်မှုများပါ ၀ င်သည်။ NASA သည် Saturn V ကို Mobile Launcher (ML) တွင်တပ်ဆင်ပြီးစုဝေးစေခဲ့သည်။ ၎င်းတွင် Launch Umbilical Tower (LUT) ပါ ၀ င်သည့်လွှဲပြောင်းလက်နက် (လေယာဉ်အမှုထမ်းသုံးလက်အပါအ ၀ င်)၊ သံတူကရိန်းနှင့်ရေနှိမ်နင်းရေးစနစ်တို့ပါ ၀ င်သည်။ မဖွင့်ခင်မှာ activated ဖြစ်ခဲ့သည်။ စုဝေးမှုပြီးစီးသွားသောအခါ stack တစ်ခုလုံးကို Vehicle Assembly Building (VAB) မှ Crawler Transporter (CT) ကို သုံး၍ စတင်ထုတ်လုပ်သည်။ Marion Power Shovel Company မှတည်ဆောက်ပြီး (၎င်းနောက်ပိုသေးငယ်။ ပေါ့ပါးသောအာကာသယာဉ်များကိုသယ်ယူပို့ဆောင်ရန်သုံးသည်) CT သည်ခြေနင်း ၅၇ တွဲပါသောခြေနင်းလေးချောင်းပေါ်တွင်အသီးသီးပြေးခဲ့သည်။ ဖိနပ်တိုင်းသည်ပေါင် ၂၀၀၀ (၉၁၀ ကီလိုဂရမ်) ရှိသည်။ ဒီသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးသည်ဒုံးပျံအဆင့်ကို ၃ မိုင် (၄.၈ ကီလိုမီတာ) အကွာအဝေးသို့ပစ်လွှတ်ရန်လိုအပ်ပြီးအထူးသဖြင့်ပစ်လွှတ် pad တွင်တွေ့သော ၃ ရာခိုင်နှုန်းအဆင့်တွင်ရှိသည်။ CT သည် Mobile Service Structure (MSS) ကိုသယ်ဆောင်ပြီးဒုံးကျည်များကိုမလွှတ်မီရှစ်နာရီအထိခွင့်ပြုသည်၊ ၎င်းကို Crawlerway ("VAB နှင့်ပစ်လွှတ်နှစ်ခုအကြားလမ်းဆုံ" သို့တစ်ဝက်) သို့ရွှေ့လိုက်သောအခါ Mobile Service Structure (MSS) ကိုသယ်ဆောင်လာခဲ့သည်။
လသွားခရီးပစ်လွှတ်ခြင်းအဆင့်ဆင့်
Saturn V သည်ဖလော်ရီဒါရှိ John F. Kennedy အာကာသစင်တာ၌ Launch Complex 39 မှလွှတ်တင်ခဲ့သော Apollo lunar missions အားလုံးကိုသယ်ဆောင်သွားသည်။ ဒုံးပျံလွှတ်တင်စင်ကိုရှင်းလင်းပြီးနောက်ပျံသန်းမှုထိန်းချုပ်ရေးကို Texas ပြည်နယ် Houston ရှိ Johnson Space Center ရှိ Mission Control သို့လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ ပျမ်းမျှမစ်ရှင်သည်ဒုံးပျံကိုစုစုပေါင်းမိနစ် ၂၀ သာသုံးသည်။ Apollo 6 သည်အင်ဂျင်သုံးလုံးချို့ယွင်းမှုနှင့် Apollo 13 အင်ဂျင်ပိတ်ခြင်းကို ကြုံခဲ့ရသော်လည်း စက်ရှိကွန်ပျူတာများသည် ပါကင်ပတ်လမ်းသို့ရောက်ရန် ကျန်ရှိသောအင်ဂျင်များကိုကြာရှည်လောင်ကျွမ်းစေခြင်းဖြင့်လျော်ကြေးပေးနိုင်ခဲ့သည်။
Skylab
၁၉၆၅ တွင် Apollo Applications Program (AAP) ကို Apollo hardware ကို သုံး၍ လုပ်ဆောင်နိုင်သောသိပ္ပံမစ်ရှင်များကိုရှာဖွေရန်ဖန်တီးခဲ့သည်။ စီမံကိန်းအများစုသည်အာကာသစခန်းတစ်ခု၏စိတ်ကူးကိုအဓိကထားသည်။ Wernher von Braun ၏အစောပိုင်း (၁၉၆၄) အစီအစဉ်များသည်အသုံး ၀ င်သော S-II Saturn V ဒုတိယအဆင့်ကိုကမ္ဘာပတ်လမ်းကြောင်းထဲသို့လွှတ်တင်ပြီးအာကာသတွင်တပ်ဆင်ထားသည်။ နောက်နှစ်တွင် AAP သည် Saturn IB ဒုတိယအဆင့်ကို သုံး၍ သေးငယ်သည့်ဘူတာတစ်ခုကိုလေ့လာခဲ့သည်။ ၁၉၆၉ ခုနှစ်ရောက်သောအခါအပိုလိုရန်ပုံငွေဖြတ်တောက်မှုသည်ပိုပိုအပိုလို hardware များ ၀ ယ်ယူရန်ဖြစ်နိုင်ချေကိုဖယ်ရှားပြီးနောက်ပိုင်းမွန်းဆင်းသက်ပျံသန်းမှုအချို့ကိုဖျက်သိမ်းခဲ့ရသည်။ ဤအရာသည်အနည်းဆုံး Saturn V ကိုလွတ်မြောက်စေပြီးစိုစွတ်သောအလုပ်ရုံကို "ခြောက်သွေ့သောအလုပ်ရုံ" သဘောတရားနှင့်အစားထိုးခွင့်ပြုသည်။ ယခု (Skylab ဟုခေါ်သော) ဘူတာရုံကိုပိုလျှံစေတန် Saturn IB ဒုတိယအဆင့်မှတည်ဆောက်ပြီးပထမဆုံးတွင်စတင်ခဲ့သည်။ Saturn V. ၏တိုက်ရိုက်အဆင့်နှစ်ဆင့်ဖြစ်သော Saturn V တတိယအဆင့်မှတည်ဆောက်ထားသောအရံစခန်းတစ်ခုကိုတည်ဆောက်ခဲ့ပြီးယခုအခါအမျိုးသားလေကြောင်းနှင့်အာကာသပြတိုက်တွင်ပြသနေသည်။ Skylab သည် Apollo လဆင်းယာဉ်အစီအစဉ်နှင့်တိုက်ရိုက်မသက်ဆိုင်သောတစ်ခုတည်းသောပစ်လွှတ်မှုဖြစ်ခဲ့သည်။ Apollo configurations များမှ Saturn V သို့တစ်ခုတည်းသောသိသာထင်ရှားသည့်အပြောင်းအလဲများသည် Skylab payload ကိုကမ္ဘာပတ်လမ်းထဲသို့ထည့်ရန်နှင့်နောက်ဆုံးအဆင့်မပေါက်ကွဲစေရန်အင်ဂျင်ဖြတ်တောက်ပြီးနောက်ပိုလျှံသောတွန်းကန်များကိုထုတ်လွှတ်ရန်နှင့် S-II သို့ပြင်ဆင်ခြင်းအချို့ပါ ၀ င်သည်။ ပတ်လမ်းမှာ S-II သည်ကမ္ဘာပတ်လမ်းကြောင်းထဲတွင်နှစ်နှစ်နီးပါးရှိနေခဲ့ပြီး ၁၉၇၅ ခုနှစ်ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက်တွင်အထိန်းအကွပ်မဲ့ပြန်လည်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ Skylab သင်္ဘောပေါ်တွင်အမှုထမ်းသုံး ဦး သည်မေလ ၂၅ ရက် ၁၉၇၃ မှဖေဖော်ဝါရီ ၈ အထိ ၁၉၇၄ ခုနှစ်ထိ Skylab သည်ကမ္ဘာပတ်လမ်းကြောင်း၌ဆက်လက်တည်ရှိနေခဲ့သည်။
Proposed post-Apollo developments
Apollo ပြီးနောက် Saturn V သည်ဆိုဗီယက် Lunokhod rover Lunokhod 1 နှင့် Lunokhod 2 ကဲ့သို့လကမ္ဘာသို့လွှတ်တင်ရန်အဆိုပြုထားသည့် ၃၃၀ ကီလိုဂရမ် (၇၃၀ ပေါင်) စက်ရုပ်ယာဉ်ကို Prospector အတွက်အဓိကပစ်လွှတ်ယာဉ်ဖြစ်ရန်စီစဉ်ခဲ့သည်။ Voyager Mars စူးစမ်းလေ့လာမှု၊ နှင့် Voyager interplanetary probes ၏အဆင့်မြှင့်ထားသောဗားရှင်း ၎င်းသည်နျူကလီးယားဒုံးပျံအဆင့် RIFT စမ်းသပ်မှုအစီအစဉ်နှင့်နောက်ပိုင်း NERVA ဗားရှင်းအချို့အတွက်ပစ်လွှတ်ယာဉ်လည်းဖြစ်ခဲ့သည်။ Saturn V ကိုအသုံးပြုရန်ဤအစီအစဉ်အားလုံးကိုဖျက်သိမ်းလိုက်သည်၊ ကုန်ကျစရိတ်သည်အဓိကအကြောင်းအရင်းဖြစ်သည်။ NASA Langley ၏ဒါရိုက်တာ Edgar Cortright ကဆယ်စုနှစ်များစွာအကြာတွင် "JPL သည်ကြီးကြီးမားမားချဉ်းကပ်မှုကိုဘယ်သောအခါမှမကြိုက်ဘူး။ သူတို့ကအမြဲငြင်းခုံတယ်။ ငါ Saturn V ကိုသုံးရာမှာ ဦး ဆောင်ထောက်ခံသူဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်တယ်၊ ငါရှုံးခဲ့တယ်။ ကျွန်တော်ကျပျောက်သွားသည်။" ဖျက်သိမ်းလိုက်သောဒုတိယမြောက် Saturn Vs ထုတ်လုပ်မှုကိုပထမအဆင့်တွင် F-1A အင်ဂျင်ကို အသုံးပြုခဲ့ဖွယ်ရှိပြီး စွမ်းဆောင်ရည်သိသိသာသာ တိုးတက်စေခဲ့သည်။ အခြားဖြစ်နိုင်ချေရှိသောအပြောင်းအလဲများမှာ (၎င်းတို့အလေးချိန်နှင့်နှိုင်းယှဉ်လျှင်အနည်းငယ်အကျိုးရှိသည်) ထွက်လာသောဆန့် S-IC ပထမအဆင့်နှင့်ပိုမိုအားကောင်းသော F-1As များနှင့် J-2s သို့မဟုတ် M တို့ကိုမြှင့်တင်ရန်ဖြစ်သည်။ အထက်အဆင့်များအတွက် -1 ။ အခြား Saturn မော်တော်ယာဉ်များကို Saturn V ကို အခြေခံ၍ အဆိုပြုထားသည်၊ Saturn INT-20 မှ S-IVB ဇာတ်စင်နှင့် S-IC စင်မြင့်ပေါ်သို့တိုက်ရိုက်တပ်ဆင်ထားသောကြားကာလမှ Saturn V-23 (L) အထိ ပထမအဆင့်တွင် F-1 အင်ဂျင်ငါးလုံးသာမက F-1 အင်ဂျင်နှစ်လုံးပါ ၀ င်သောသိုးကြိုးလေးချောင်းပါ ၀ င်သည်။ ဒုတိယမြောက် Saturn V ထုတ်လုပ်မှုပြေးဆွဲမှုမရှိခြင်းသည်ဤအစီအစဉ်ကိုသတ်ပစ်ခဲ့ပြီး super heavy-lift လွှတ်တင်ယာဉ်မပါဘဲအမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှထွက်ခွာသွားသည်။ အမေရိကန်အာကာသအသိုင်းအဝိုင်းမှအချို့ကအမေရိကန်နှင့်ရုရှားသင်္ဘောနှစ်စင်းစလုံးနှင့် Skylab (သို့) Mir configuration ကို သုံး၍ နိုင်ငံတကာအာကာသစခန်းအားဆက်လက်ခွင့်ပြုလိမ့်မည်ဖြစ်သောကြောင့်ဤအခြေအနေကို ၀ မ်းနည်းလာသည်။ Saturn-Shuttle သဘောတရားသည် ၁၉၈၆ တွင် Challenger မတော်တဆမှုကိုဖြစ်စေသော Space Shuttle Solid Rocket Boosters များကိုဖယ်ရှားပစ်လိမ့်မည်။
ကုန်ကျစရိတ်
၁၉၆၄ မှ ၁၉၇၃ အထိစုစုပေါင်းဒေါ်လာ ၆.၄၁၇ ဘီလျံ (၂၀၁၉ တွင်ဒေါ်လာ ၃၅ ဘီလီယံနှင့်ညီမျှသည်) ကို Saturn V ၏သုတေသနနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက်ပျံသန်းမှုအတွက်အများဆုံးထောက်ပံ့ခဲ့ပြီး ၁၉၆၆ တွင်အများဆုံးဒေါ်လာ ၁.၂ ဘီလီယံ (၂၀၁၉ တွင်ဒေါ်လာ ၇.၃၇ ဘီလီယံနှင့်ညီမျှသည်) ။ ထိုနှစ်မှာပင် NASA သည်၎င်း၏အကြီးမားဆုံးဘတ်ဂျက်ဒေါ်လာ ၄.၅ ဘီလီယံကိုလက်ခံရရှိခဲ့သည်။ ထိုအချိန်ကအမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏စုစုပေါင်းပြည်တွင်းထုတ်ကုန် (ဂျီဒီပီ) ၀.၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့် နောက်ဆုံး Apollo မစ်ရှင်သုံးခုကိုဖျက်သိမ်းခြင်းအတွက်အကြီးဆုံးအကြောင်းအရင်းနှစ်ခုမှာ Saturn V နှင့်ဗီယက်နမ်စစ်ပွဲများတွင်အကြီးအကျယ်ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုများဖြစ်ပြီး ၁၉၆၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၁ ခုနှစ်ကာလအတွင်း၌အမေရိကန်မှငွေများနှင့်သယံဇာတများကိုအမြဲလိုလိုတိုးပွားလာစေခဲ့သည်။ Saturn V Apollo မစ်ရှင်သည်ဒေါ်လာ ၁၈၅,၀၀၀,၀၀၀ မှဒေါ်လာ ၁၈၉,၀၀၀,၀၀၀ ကြားရှိပြီး၎င်းအားယာဉ်ထုတ်လုပ်မှုအတွက်ဒေါ်လာသန်း ၁၁၀ (၂၀၁၉ တွင်ဒေါ်လာ ၁.၀၁ ဘီလီယံမှဒေါ်လာ ၁.၀၃ ဘီလီယံနှင့်ညီမျှသည်)။
ဂျိုဝါကျောင်းစုရွာ၊ ဂျိုဝါကျောက်ရဲစု
ဂျိုဝါကျောင်းစုရွာ၊ ဂျိုဝါကျောက်ရဲစု
စေတန် ၅
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၁၉၆၇ ရှိ အာကာသပျံသန်းရေး
မိုင်းဟောင်းရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
မိုင်းဟောင်းရွာ (Monghawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်၊ နမ့်တိန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၅၅၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်တိန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၄၄ ဦး၊ မ ၆၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၉၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အူရာကထောင်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
အူရာကထောင်ရွာ(Aurakahtaung)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ အင်ပေါက်ချက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၀၁၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
NGC 184
NGC 184 သည် ကြယ်စုတန်း အင်ဒရိုမီဒါမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်သည်။ ယင်းအား Édouard Stephan ဆိုသူမှ အောက်တိုဘာ ၆၊ ၁၈၈၃ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး မြင်သာသောအရွယ်အစားမှာ ၁၅.၆၂ ဖြစ်သည်။
ပြည့်ဖြိုးအောင် (ဘောလုံးသမား)
ပြည့်ဖြိုးအောင်(၁၉ နိုဝင်ဘာလ ၁၉၈၇ ခုနှစ်)သည် ဘောလုံးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး မြန်မာ လက်ရွေးစင်အသင်းတွင် နောက်တန်း ခံစစ်နေရာတွင် ကစားသော ကစားသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ကလပ်အသင်းမှာ ရန်ကုန်ယူနိုက်တက် အသင်းဖြစ်ပြီး ထိုအသင်းနှင့်အတူ မြန်မာ နေရှင်နယ် လိဂ်ဖလား ၄ ကြိမ် ဆွတ်ခူးဖူးသည်။
မြေစေး
နှမ်းဖတ်ကျောက်များ ကြေမွပျက်စီးသောအခါ၌ ဖြစ်လာသော ပစ္စည်းများတွင် ဖဲလစပါးခေါ် ကြွေကျောက်ပါဝင်သည်။ ကြွေကျောက် ကြေမွပျက်စီးသော အခါ မြေစေး ဖြစ်လာသည်။ မြေစေးသည် ပေါင်းစပ် ပါဝင်သော တွင်းထွက်ပစ္စည်းများကို လိုက်၍ အမျိုးအမည်ကွဲပြားသည်။ မြေစေးတွင် အများအားဖြင့် သံ၊ အလူမီနီယမ် ဆီလီကိတ်နှင့် အယ်လကာလီတို့ အဓိကပါရှိကြသည်။ ဖွဲ့စည်းပါရှိသည့် အမှုန့်များမှာ အချင်း. ဝဝ၅ မီလီမီတာအထိ ရှိအောင်ပင် သေးငယ်ကြ၏။ တစ်ခါတစ်ရံ ထိုအမှုန့်များသည် ကော်လွိုက်ဒဲအခြေတွင်ရှိလောက်အောင် သေးငယ်ကြသည်။ မြေစေးတွင် ဆီလီကာသည် ရာခိုင်နှုန်း ၄၆. ၃ ခန့်ပါရှိသဖြင့် အများဆုံး ဖြစ်၍ အလူမီနီယမ်မှာ ၃၉. ၈ ပါရှိသောကြောင့် ဒုတိယအများဆုံး ဖြစ်သည်။ မြေစေးသည် စေးကပ်သော သဘောရှိ၏။ ခြောက်သွေ့နေစဉ် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ဖွဲ့စည်းတည်ရှိနိုင်ခြင်း၊ စိုစွတ်သောအခါ ပျော့ပျောင်းခြင်း၊ ရေကို ထန်းသိမ်းထားနိုင်ခြင်း၊ ရေဆွတ်ပေးသော အခါ၊ သို့မဟုတ် ရေငွေ့နှင့် တွေ့ထိလာသောအခါ မြေနံ့သင်းစေတတ်ခြင်းစသော သတ္တိများရှိ၏။ စင်တီဂရိတ်ဒီဂရီ ၃ဝဝ အထိ အပူတိုက်ပေးပါက ပျော့ပျောင်းခြင်း သတ္တိမှာ ထပ်မံပြုပြင်၍ မရနိုင်လောက်အောင်ပျက်သွားသည်။ မြေအောက်တွင်ကဲ့သို့ ဖိအားကြီးစွာဖြင့် ဖိနှိပ်ခံရသောအခါ မြေစေးသည် နုံးကျောက်၊ မြေစေးကျောက်နှင့် သင်ပုန်းကျောက်ဟူ၍ အသီးအသီး ဖြစ်လာသည်။ နုံးကျောက်နှင့် သင်ပုန်းကျောက်ကို အမှုန့်ပြုလုပ်၍ ရေဖြင့်ရောပေးသောအခါ မြေစေးကိုပြန်လည်ရရှိသည်။ မြေစေးသန့်သန့်ကို သဘာဝတွင်တွေ့ရခဲသည်။ အချို့မြေစေးတွင် အညစ်အကြေးများသည် ပကတိမျက်စိဖြင့် မြင်နိုင်လောက်အောင် ကြီးမားကြ၏။ အချို့တွင်မူကား အညစ်အကြေးများကိ မိုက္ကရိုစကုပ်ခေါ် အဏုကြည့်မှန်ပြောင်းဖြင့် စစ်ဆေးကြည့်မှသာ တွေ့မြင်နိုင်သည်။ မြေစေးများတွင် တွေ့မြင်ရသော အရောင်အမျိုးမျိုးသည် ဤအညစ်အကြေးတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။ အတွေ့ရဆုံးသော အညစ်အကြေးများမှာ သစ်ဆွေးတို့ကဲ့သို့ ဩဂဲနစ်ပစ္စည်းမျာ၊ ရုပ်ကြွင်းကျောက်များ၊ ထုံးကျောက်များ၊ အိုင်းယန်းဆာလဖိုဒ်၊ အိုင်းယန်းအောက်ဆိုက်နှင့် သဲများဖြစ်ကြသည်။ အချို့အသုံးအဆောင်များအတွက် မြေစေးတွင် အညစ်အကြေးများ ကင်းစင်ရ၏။ သို့သော် တစ်ခါတစ်ရံအချို့လုပ်ငန်းများတွင် အသုံးပြုနိုင်ရန် အညစ်အကြေး အနည်းနှင့်အများပါရှိကြရသည်။
မြေစေး၏ အသုံးဝင်ပုံကို အလွန်ရှေးကျသော ခေတ်အခါကပင် လူတို့ သိရှိခဲ့ကြသည်။ မြေစေးကို ပန်းကန်ခွက်ယောက်များ ပြုလုပ်၍ အသုံးချခဲ့ကြ၏။ ဗက်ဗီလုံးနီးယန်း၊ အဆီးရီးယန်းနှင့် ဆူမားရီးယန်းလူမျိုးတို့သည် မြေစေးရွှံ့ပြားများပေါ်တွင် စာများရေး သားခဲ့ကြသည်။ အဆီးရီးယန်းလူမျိုးတို့ ကောင်းစားစဉ်အခါက စာကြည့်တိုက်ကြီးများကို တည်ထောင်ခဲ့ရာ စာကြည့်တိုက်တစ်တိုက်တွင် မြေစေးဖြင့် ပြု လုပ်ထားသည့် စာအုပ်ပေါင်း ၂ဝ,ဝဝဝ ခန့် ရှိသည်ဟု ရှေး မှတ်တမ်းများတွင်တွေ့ရသည်။ ယခုအခါ မြေစေးကို အိုးဖုတ်ရန်နှင့် ပန်းကန် ခွက်ယောက် ပြုလုပ်ရန် အသုံးပြုကြသည့် အပြင် အုတ်ကြွပ်၊ ရေပိုက်၊လမ်းခင်းကျောက်ပြား၊ လျှပ်စစ်ဓာတ်ပစ္စည်း စသော အသုံးအဆောင်များ ပြုလုပ်ရန်လည်း အသုံးပြုကြသည်။ မြေစေးဟူသမျှကို အုတ်နှင့် အုတ်ကြွပ်ဖုတ်ရသည်။ အုတ်နှင့် အုတ်ကြွပ်တို့၏ အရောင်မှာ ဖုတ်လုပ်ပုံနည်းနှင့် မြေစေးတွင် ပါရှိသည့် အညစ်အကြေးတို့အပေါ်၌ တည်သည်။ သို့သော် အကောင်းဆုံးအုတ်များကို ရလိုပါက မီးဖုတ်ရာ၌ ကျုံ့ဝင်မသွားရ အောင် သဲရာခိုင်နှုန်း ၃ဝ ခန့် ပါသော မြေစေးကို အသုံးပြုရသည်။ အုတ်ကြွပ်အတွက်မူကား သဲ ထိုမျှလောက် များများစားစား မလိုချေ။ မီးခံမြေစေးသည် အပူကိုခံနိုင်သည်။ ဤမြေစေးမျိုးတွင် အယ်လကာလီနှင့် အယ်လကာလီမြေသတ္တုဟူ၍ လုံးဝမပါရှိချေ။ အကယ်၍ ပါပြန်ကလည်း အနည်းအကျဉ်းလောက်သာ ပါရှိ တတ်သည်။ မီးခံမြေစေးကို အများအားဖြင့် မီးခံအုတ်ပြုလုပ်ရာ၌ အသုံးများသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ မြေစေးတွင် အလူမီနီယမ်ကို လည်းတွေ့ရတတ်၏။ အလူမီနီယမ်ပါရှိသော မြေစေးမျိုးကို ဗောက်ဆိုက်တစ်မီးခံမြေစေးဟု ခေါ်သည်။ ကြွေထည်ပြုလုပ်ယူသည့် မြေစေးဖြူကို တစ်မျိုးအားဖြင့် ကေအိုလင်ဟူ၍လည်း ခေါ်သည်။ ကေအိုလင်ဟူသော ဝေါဟာရမှာ တရုတ်စကားဖြစ်၍ ကုန်းမြင့်ဟု အဓိပ္ပာယ် ရသည်။ မြေစေးဖြူကို ၁၇၁၃ ခုနှစ်ကပင် ဂျာမနီနိုင်ငံ ဒရက်ဇဒင်မြို့အနီး၌ တွေ့ရှိခဲ့၍ ကြွေထည်လုပ်ရာ၌ အသုံးပြုခဲ့ရာ ထိုအရပ်ထွက် ကြွေထည်ကို ဒရက်ဇဒင်ကြွေထည်ဟု ခေါ်တွင်ခဲ့သည်။ ဗြိတိန်နိုင်ငံ၊ ကွန်ဝေါနယ်၌ မြေစေးဖြူရှိမှန်း မသိမီက မြေစေးဖြူကို နိုင်ငံခြားမှ မှာယူ၍ ကြွေထည်များ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ကွန်ဝေါနယ်၌ မြေစေးဖြူ တွေ့ရှိပြီးနောက်၌မူကား ကြွေထည်များကို ထိုမြေစေးဖြူဖြင့် ပြုလုပ်ယူခဲ့ကြလေသည်။ မြေစေးဖြူကို ဥရောပတိုက်ရှိ နိုင်ငံများနှင့်တကွ တရုတ်နှင်ငံနှင့် ဂျပန်နိုင်ငံများမှလည်း ရရှိသည်။ ကမ္ဘာမှထွက်သမျှ မြေစေးဖြူ အတိုင်းအဆ၏ တစ်ဝက်မျှကို အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် အထူးသဖြင့် အရှေ့တောင်ပိုင်းရှိ ပြည်နယ်များ မှတူးဖော်ရရှိသည်။ မြေစေးဖြူသည် ကျောက်နှမ်းဖတ်နှင့် အခြားအလားတူကျောက်တို့ ကြေမွပျက်စီးရာမှ ဖြစ်လာသည်။ ဓာတ်သဘောအားဖြင့် မြေစေးဖြူမှာ ရေပါသော အလူမီနီယမ်ဆီလီကိတ်ဖြစ်သည်။ မြေစေးဖြူကို မြေအိုးမြေခွက်လုပ်ငန်းအပြင် စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း မြောက်မြားစွာတွင် အသုံးပြုသည်။ စက္ကူလုပ်ငန်းတွင် စက္ကူကို ခိုင်မာစေရန်နှင့် စက္ကူအသားချောစေရန် ထည့်သွင်း အသုံးပြုသည်။ မြေစေးဖြူမှ ကြမ်းတမ်းသော အရာဝတ္ထုများကို ဖယ်ရှားသန့်စင်လိုက်လျှင် ဆေးဖက်၌ အသုံးဝင်သည့် ကေအိုလင်ကိုရသည်။ ကေအိုလင်၌ စုပ်ယူတတ်သည့် သတ္တိရှိခြင်းကြောင့် ဝမ်းဗိုက်နှင့် သက်ဆိုင်သည့် ရောဂါများ ကုသရာ၌ အသုံးဝင်လေသည်။
အက္ခတာ မန်ဆာ
မူလာ အက္ခတာ မိုဟာမက် မန်ဆာ ( ၊ ၁၉၆၈ ဝန်းကျင် - ၂၀၁၆ မေ ၂၁) သည် တာလီဘန်အဖွဲ့၏ ဒုတိယခေါင်းဆောင်အဖြစ် ၂၀၁၅ ခု၊ ဇူလိုင်လ ၂၉ ရက်မှ မကွယ်လွန်မီအထိ တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ပါကစ္စတန်မှ အီရန်သို့အကူးတွင် သတင်းရကာ အမေရိကန်က ဒရုန်းဖြင့် တိုက်ခိုက်သဖြင့် လွန်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံသားများ
သိမ်ဆိပ်ရွာ၊ ရှမ်းဒိုးတန်း
သိမ်ဆိပ်ရွာ (Theinseik)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ရှမ်းဒိုးတန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၂၁၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှမ်းဒိုးတန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၅၃ ဦး၊ မ ၂၀၃၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၈၉၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပိန်းကန်းရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
ပိန်းကန်းရွာ (Pingkan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ နောင်မိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၄၇၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်မိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၂၈ ဦး၊ မ ၁၀၆၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၉၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျွန်းကြီးရွာ၊ စစ်ကုန်း
ကျွန်းကြီးရွာ၊ စစ်ကုန်း
အုန်းတောကြီးရွာ
အုန်းတောကြီးရွာ
အုံအူချောင်းဖျားရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
အုံအူချောင်းဖျားရွာ(Ohnauchaunghpyar)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ဝင်းကကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၅၅၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝင်းကကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၆၃၃ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၁၁၆ ဦး နေထိုင်သည်။ ကော့ကရိတ်မြို့နယ် မြစိမ်းရောင်ကျေးရွာစီမံကိန်း ၃၉ ရွာတွင် ပါဝင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
NGC 102
NGC 102 သည် နှစ်ဖက်ခုံး အမျိုးအစား ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး စီတပ် ကြယ်စုတန်းထဲတွင် အလင်းနှစ် ၃၃၀ မီလီယံ ဝေးကွာသည်။ ယင်းအား Francis Leavenworth ဆိုသူမှ ၁၈၈၆ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ပုဋဒူသကဇာတ်
တိကနိပါတ် - ၃။ ဥဒပါနဝဂ် -(၂၈၀) ပုဋဒူသကဇာတ်။ ။ ဥယျာဉ်စောင့် ထုပ်၍ချအပ်သော သစ်ရွက်ထုပ်များကို အောက်မှ ဖျက်ဆီးပစ်နေသော မျောက်ပျက်အကြောင်း။
ပျက်စီးစေမှု အကြောင်းပြု
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သာဝတ္ထိပြည်ဝယ် အမတ်တစ်ယောက်သည် ဘုရား အမှူးရှိသော သံဃာအား ပင့်ဖိတ်၍ ဥယျာဉ်တော်၌နေစေလျက် ဆွမ်းမဘုဉ်းပေးမီ ဥယျာဉ်တော်၌ လှည့်လည်လိုကုန်သော အရှင်တို့သည် လှည့်လည်တော်မူကြပါကုန်ဟု လျှောက်ထား၏။
ရဟန်းတို့သည် ဥယျာဉ်တော်၌ လှည့်လည်ကြကုန်သည်ရှိသော် ဥယျာဉ်စောင့်သည် အရွက်နှင့်ပြည့်စုံသော သစ်ပင်ကြီးသို့တက်၍ ကြီးသော အရွက်တို့ကိုခူးကာ ဤအထုပ်ကား ပန်းထုပ် ဖြစ်လတ္တံ့၊ ဤအထုပ်ကား သစ်သီးထုပ် ဖြစ်လတ္တံ့ဟု အထုပ်တို့ကို ပြုလုပ်ကာ သစ်ပင်ရင်းသို့ ချ၏။ ဥယျာဉ်စောင့်၏သား သူငယ်သည် ချတိုင်းချတိုင်းသော အထုပ်တို့ကို ဖျက်ဆီး၏။ ရဟန်းတို့သည် ထိုအကြောင်းကို မြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်ထားကြလျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် “ရဟန်းတို့ ... ဤသူငယ်ကား ယခုအခါ၌သ အထုပ်တို့ကို ဖျက်ဆီးသည်မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌လည်း ဖျက်ဆီးဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
သစ်ရွက်ဖျက်ဆီး မျောက်ပျက်ကြီး
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ထိုဗာရာဏသီပြည်မှာပင် တစ်ဦးတည်းသော ပုဏ္ဏားမျိုး၌ဖြစ်၍ အရွယ်သို့ရောက်လတ်သော် အိမ်၌နေလျက် တစ်နေ့သ၌ တစ်စုံတစ်ခု ပြုဖွယ်ကိစ္စဖြင့် ဥယျာဉ်သို့သွားလေ၏။ ထိုဥယျာဉ်၌လည်း များစွာသော မျောက်တို့သည် နေကြကု၏။
ဥယျာဉ်စောင့်သည် သစ်ပင်သို့တက်ကာ သစ်ရွက်ထုပ်တို့ကို ချ၏။ မျောက်ကြီးသည် ချတိုင်း ချတိုင်းသော သစ်ရွက်ထုပ်တို့ကို ဖျက်ဆီး၏။ ထိုအခါ ပုဏ္ဏားသည် မျောက်ကြီးကိုခေါ်၍ -
“အို မျောက်မင်း ... သင်သည် သစ်ရွက်ထုပ်ပြုလုပ်သောအမှု၌ လိမ္မာမည် ထင်၏၊ ထိုကြောင့် အထုပ်တို့ကို ဖျက်ဆီးဘိ၏၊ အခြား နှစ်သက်ဖွယ်ကောင်းသော အထုပ်ကို ပြုလုပ်မည်လော”
ဟု မေးလေ၏။ ထိုအခါ မျောက်ကြီးသည် ပုဏ္ဏားအား -
“အို ယောကျ်ား ... ငါ၏အမိသည် လည်းကောင်း၊ အဘသည် လည်းကောင်း သစ်ရွက်ထုပ် ပြုလုပ်သော အမှု၌ မလိမ္မာပါ၊ ငါတို့ကား ပြုတိုင်း ပြုတိုင်းသော သစ်ရွက်ထုပ်ကိုသာလျှင် ဖျက်ဆီးပါကုန်၏၊ ဤမျောက်မျိုးတို့ကား ဖျက်ဆီးတတ်သောသဘော ရှိကုန်၏”
ဟု ပြန်ကြား ပြောဆိုလေ၏။ ထိုမျောက်ကြီး ပြောသောစကားကို ကြားပြန်လျှင် ပုဏ္ဏားသည် မျောက်ကြီးအား -
“အို မျောက်မင်း .. သင်တို့ မျောက်မျိုးတို့ သဘောကာ ဤသို့သဘောရှိ၏။ သဘောမဟုတ်သော အကျင့်ကား အဘယ်နည်း၊ သင်တို့၏သဘောကိုလည်းကောင်း၊ သဘောမဟုတ်သော အကျင့်ကို လည်းကောင်း တစ်ရံတစ်ခါမျှ မမြင်လို”
ဟု ပြောဆိုကာ ပြစ်တင်ကဲ့ရဲ့ပြီးလျှင် ထိုအရပ်မှ ဖဲသွားလေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ မျောက်ကြီးသည် - ယခုအခါ အထုပ်ကို ဖျက်ဆီးသော သူငယ်။
ပညာရှိ ပုဏ္ဏားသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ယုတ်မာ, လော်လည်၊ လျှပ်ပေါ်သည်၊ မတည်မျောက် သဘော။
(၂) ကောင်း, ဆိုး, ယုတ်, မြတ်၊ မသိလတ်၊ ဖျက်တတ်မျောက်သဘော။
ပုဋဒူသကဇာတ် ပြီး၏။
ပင်ဟီးရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မူလာ
မူလာ သည် မူဆလင် ဗလီခေါင်းဆောင် ဖြစ်သည်။ ဤဝေါဟာရကို မူဆလင်ဘာသာရေးရာအား ကျကျနနမသင်ခဲ့ရသော်လည်း ရပ်ရွာနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်လူထုမှ ယုံကြည်လေးစားခံရသူကို သုံးနှုန်းလေ့ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် သုံးစွဲသည်မှာ အီရန်၊ တူရကီ၊ အလယ်အာရှ၊ အိန္ဒိယတိုက်ငယ်၊ အဇာဘိုင်ဂျန်၊ အာဖဂန်နစ္စတန်၊ အရှေ့အာရေးဗီးယား၊ ဘဲလကန်နှင့် အာဖရိကဦးချိုဒေသတွင် ဖြစ်သည်။ အခြားဒေသများတွင် အီမန်၊ မဂ္ဂရက် စသဖြင့် သုံးသည်။ မူလာ ဝေါဟာရမှာ အာရပ်အဓိပ္ပာယ်အရ ဘုန်းတော်ကြီး၊ သခင်၊ စောင့်ရှောက်သူ အဓိပ္ပာယ်ထွက်သည်။
ကိုရီးယားဘာသာစကားတွင်မူ မူလာ (몰라) ဟူသည် ငါမသိဘူးဟု အဓိပ္ပာယ်ရ၏။
လေမျိုး ၈၀
(က) ပါဒရက် လေမျိုး ၈ ပါး
(၁) ဥဏှ ဝါတ- ခြေမှပူ၍ တက်သောလေ။
(၂) သီတ ဝါတ- ခြေမှ အေး၍တက်သောလေ။
(၃) ဥဘယ ဝါတ- ပူအေး ၂-ပါးရော၍ တက်သော လေ။
(၄) ဥပါ ဝါတတစုံတရာကပ်ငြိသကဲ့သို့ ထင်၍ တပ်သော လေ။
(၅) ကပ္ပလ ဝါတ- တခြားဝတ္ထုတို့ဖြင့်ကပ်ဆွဲနေသလို ထင်သော လေ။
(၆) ဇောဂ္ဂ ဝါတ- မြှော့တွယ်သကဲ့သို့ ထင်သော လေ။
(၇) တုတ္တ ဝါတ- မျဉ်းမျဉ်းသာသာတက်သော လေ။
(၈) ဇလ သုလ ဝါတ- ထုံအေး နာကျင် ကိုက်ခဲသော လေ။
စုစုပေါင်း လေနာမျိုး ၈ ပါး။
(ခ) အဇိဏ္ဏလေးမျိုး ၁၂-ပါး
(၁) အဇိဏ္ဏ ဝါတ- အစာမကြေသောလေ။
(၂) အ ပါစကဝါတ- အစာမကျက် မနပ်သော လေ။
(၃) ဝိရေစန ဝါတ- ဝမ်းသွားစေတတ်သောလေ။
(၄) အဝိသမ ဝါတ- ဝမ်းမဖြောင့်စေတတ်သော လေ။
(၅) ဣစ္ဆိ ပူရ ဝါတ- ဝမ်းဖောရောင်စေတတ်သောလေ။
(၆) အဂ္ဂ ဂေလည ဝါတ- ဝမ်းကိုကျိကျိရစ်ရစ်နာစေတတ်သော လေ။
(၇) ကမ္ပလ ဝါတ- ထိုမှဤမှ လှိုင်းထသကဲ့သို့ တက်သောလေ။
(၈) သူလ ပိတ္တက ဝါတ- ဝမ်းကိုက်စေတတ်သော လေ။
(၉) ဝိဗန္ဓက ဝါတ- ဝမ်းကို ခိုင်စေတတ်သော လေ။
(၁၀) ပိဋ္ဌ အန္တက ဝါတ- စမြင်းကို ခံစေတတ်သော လေမြင်းသရိုက်။
(၁၁) အန္တနိဂ္ဂဒဝလ ဝါတ- အူဆုံးကို ထွက်စေတတ်သော လေမြင်းသရိုက်။
(၁၂) ယက္ခ ပိတ္တ မေဒ ဝါတ-သွေးအဆီကို ယိုဆင်းစေတတ်သော လေမြင်းသရိုဏ်။
(ဂ) ဘဝင်လေမျိုး ၁၂ ပါး
(၁) ဘဝင်္ဂဥဒ္ဓရိ ဝါတ- ဘဝင်မြင့်သောလေ။
(၂) ကာသ ဝါတချောင်း ဆိုးသော လေ။
(၃) သိမာဂုရ ဝါတ- ရင်လေးကျပ်ဆို့ ဆွဲဆိုင်းသော လေ။ ၎င်းကိုပင် 'လေကျပ်သဘီ,လေဆုံဆို့,လေခေါင်းဆွဲ'ဟု ခေါ်သေး၏။
(၄) ပုန္ဒရ ဝါတ- ရင့်ပြည့်မောက်တက်သောလေ။
(၅) စလ ဝါတ- ရင်ခုန် နှလုံးတုန်သော လေ။
(၆) သွာတ ဝါတ- အသံကို ပျက်စေတတ်သောလေ။
(၇) သိနာ ဝါတ- ပန်းခြင်း ဟိုက်ခြင်း ရှိုက်ခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်သော လေ။
(၈) ခေါဿဝါတ- ကြို့ထိုးသော လေ။
(၉) သဟဿ ဝါတ- သမ်းဝေ မူးမိုက်ခြင်းကိုဖြစ်စေတတ်သော လေ။
(၁၀) ပကွာသ ဝါတ- နံကြား ရင်ဘတ်တို့၌ လျှိုခြင်း ထိုးခြင်းကိုပြုတတ်သော လေ။
(၁၁) အမာသယဝါတ- အပျဉ်အစုတည်နေသော လေပျဉ် လေချပ်။
(၁၂) ဂေါလ ဝါတ- လေလုံးလေခဲ တည်စေသောလေ။
စုစုပေါင်း ၁၂ မျိုး။
(ဃ) ဦးခေါင်းလေမျိုး ၁၂ ပါး
(၁) သီသ ဥဏှာ ဝါတ- ထိပ် နဖူးဦးခေါင်းပူသော လေ။
(၂) သီသ သူလ ဝါတ-ခေါင်းကိုက်ခဲသောလေ။
(၃) စက္ခုန္ဓက ဝါတ- မျက်စိကြက်တက် မမြင်တက်သောလေ။
(၅) သောတ သူလ ဝါတ- နားကိုက်နားအူစေတတ်သော လေ။
(၆) သောတ အန္ဓက ဝါတ-နားပင်းဆိတ်စေတတ်သော လေ။
(ရ) မုခ ဝါတခံတွင်း သွားဖုံး နာစေတတ်သော လေ။
(၈) ဇိဝှါနိဂ္ဂလ ဝါတ- လျှာကိုထွက်စေတတ်သော လေ။
(၉) ဘဝင်္ဂစလ ဝါတ- ဘဝင်လှုပ်အားကြီး၍ စကားမပြီသော လေ။
(၁၀) ဇိဝှါ ဖေါဋက ဝါတလျှာရောင်စေတတ်သော လေ။
(၁၁) ဇိဝှါ ထဒ္ဓက ဝါတ- လည်ချောင်းခံတွင်း မဟနိုင်သော လေ။
(၁၂) ဇိဝှါ ပဝေသန ဝါတ-လျှာကိုတိုဝင်စေတတ်သော လေ။
စုစုပေါင်း ၁၂ မျိုး။
(င) အင်္ဂမင်္ဂင်္လေမျိုး ၁၁ ပါး
(၁) အင်္ဂမင်္ဂ ဝါတ- အင်္ဂါကြီးငယ်သို့သက်ရောက် စေတတ်သောလေ။
(၃) မံသ ဝိသုစိက ဝါတ - အသားအရေကို အပ်နှင့်ထိုးဆွ၏သို့ နာသော လေ။
(၄) နိလ ပိတ ဝါတ- အသည်းအအူအသားအရေတို့ကို ညိုရွှေစေတတ်သော လေ။
(၆) အလသက ဝါတ- ကိုယ်လက်လေးလံ ထိုင်းမှိုင်းစေတတ်သောလေ။
(၈) ပက္ခဝါတ- ကိုယ်တခြမ်းသေစေတတ်သော လေ။
(၉) အဘီတ ဝါတ- ရွဲ့စောင်းစေတတ်သော လေ။
(၁၀) မုဂဝါတ- ဆွံ့,အ စေတတ်သော လေ။
(၁၁) သုက္ခ ဝါတ-ဓာတ်လေးပါး အသား အရေတို့ကိုခြောက်ခန်းစေတတ်သော လေ။
စုစုပေါင်း ၁၁ ပါး။
(စ) သတ္ထကလေမျိုး ၇-ပါး
(၁) ခုရက ဝါတ- ဖြတ်တတ်သောလေသင်ဓုန်း။
(၂) ကတ္တရဝါတ- အသည်း နှလုံးကို ဖြတ်တတ်သော လေကတ်ကျေး။
(၃) သတ္ထက ဝါတ-အသည်းနှလုံးကိုထားဖြင့်ဖြတ်သကဲ့သို့သော လေ။
(၄) ဇ္ဈိန ဝါတ- အရိုးအရေတို့ကို ကွဲအက် စုတ်ပြတ်စေသောလေ။
(၅) ဝုဂ ဝါတ- မြွေမနဂါးဆိပ်ကဲ့သို့ ပူ၍ အခွေအခွေတက်သော လေ။
(၆) ဥပ္ပါဋက ဝါတပြင်းထန် လျင်မြန်စွာ အင်္ဂါကြီးငယ်တို့ကို ထွက်စေ တတ်သော လေ။
(၇) အင်္ဂ နိဂ္ဂလ ဝါတအင်္ဂါကြီးငယ်တို့ကိုဖြည်းဖြည်းသာသာ ထွက်စေတတ်သော လေ။
(ဆ) အင်္ဂမင်္ဂ ဝိကိကာရ လေမျိုး ၁၃-ပါး
(၁) ကုစ္ဆေဒက ဝါတ- ကိုယ်အလုံး၌ ရှိသောလေပြတ်၍ သေစေတတ်သောလေ။
(၂) စလ ဝါတ- ခြေလက် လေးလံ တုန်လှုပ်သော လေ။
(၃) အင်္ဂပဝေသ ဝါတ- အင်္ဂါကြီးငယ် တို၍ ဝင်သော လေ။
(၄) အင်္ဂ ဖေါဋ ဝါတအင်္ဂါဇာတ်ရောင်စေတတ်သော လေ။
(၅) ဩနတ ဝါတ -ကုန်းကွ ကိုင်းစေတတ်သော လေ။
(၆) ကာယဖေါဋ ဝါတ-ကိုယ်လုံးရောင်ဖေါသော လေ။
(၇) ဥဒ္ဓမဝရောဟ ဝါတ -တွန့်ခြင်း လိမ်ခြင်းကိုဖြစ်စေတတ်သော လေ။
(၈) မုတ္တကိတ္တ ဝါတ- ကျင်ငယ်မထွက်နိုင်အောင် ပိတ်ဆို့သော လေ။
(၉) ကောသဥဒ္ဓရိ ဝါတ-ဝှေး တက်စေတတ်သော လေ။
(၁၀) အဏ္ဍ ဖေါဋ ဝါတ- ဝှေးစေ့ ရောင်ဖေါစေတတ်သောလေ။
(၁၁) ကာယ ဗန္ဓန ဝါတ- ကိုယ်လုံးဆိုင်းတွစေတတ်သော လေ။
(၁၂) ဂျဟ ဝါတ-ပိန်ကြုံစေတတ်သောလေ။
(၁၃) သာခ ဝါတ- ခြေလက် ဦးခေါင်း ဆတ်ဆတ်မြန်မြန်တုန်လှုပ်စေတတ်သော လ။
စုစုပေါင်း ၁၃ ပါး။
(ဇ) အဓိမိမာန လေမျိုး ၅ ပါး
(၁) အဓိမာန ဝါတ- ရှုးသွပ် စေတတ်သော လေ။
(၂) မုခ ဗန္ဓကဝါတ-အာခံတွင်းကို ကျဉ်းစေတတ်သောလေ။
(၃) ခိပ္ပ ဝါတ-လျင်မြန်စွာ တက်စေတတ်သော သူငယ်နာလေ။
(၄) ကာယ လဟုက ဝါတ- ကိုယ်လက်ပေါ့ပါးစေတတ်သော လေ။
(၅) ကာယဂရုကဝါတကိုယ်လက်လေးစေ တတ်သော လေ။
စုစုပေါင်း ၅ ပါး။
ပေါင်းရုံးခြင်း
အထက်တွင် ဆိုခဲ့ပြီးသော လေလက္ခဏာများကို စုေပေါင်းလိုက်သောအခါ မြန်မာ အလိုအားဖြင့် လေမျိုး ၈ဝ ဟု ရေတွက်နိုင်သည်။
ဂျိုဝါကျောက်ရဲစုရွာ၊ ဂျိုဝါကျောက်ရဲစု
ဂျိုဝါကျောက်ရဲစုရွာ၊ ဂျိုဝါကျောက်ရဲစု
ဿဒမကျွန်းရွာ၊ စစ်ကုန်း
ဿဒမကျွန်းရွာ၊ စစ်ကုန်း
မိုးလေဝသနှင့် ဇလဗေဒ ညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာန
မိုး​လေဝသနှင့် ဇလ​ဗေဒ ညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာန (Department of Meteorology and Hydrology) သည် ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ ဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
"မြန်မာနိုင်ငံမိုးလေဝသဌာန" က၁၉၃၇ ခုနှစ် ဧပြီလ(၁)ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွဲ့စည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် ၁၉၃၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလမှစတင်၍ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မိုးလေဝသအဖွဲ့၏ အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံဖြစ်ခဲ့သည်။ "မြန်မာနိုင်ငံမိုးလေဝသဌာန" ကို ၁၉၇၂ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ(၂၃)ရက်နေ့ တွင် ပြင်ဆင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ၁၉၇၄ခုနှစ်တွင် "မိုးလေဝသနှင့်ဇလဗေဒညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန"အဖြစ် ပြောင်းလဲခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က မိုးလေ၀သနှင့် ဇလဗေဒ ညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနသည် ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်တွင်ရှိခဲ့သည်။
မိုးလေဝသနှင့်ဇလဗေဒညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာနသည် ပို့ ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဌာနမှ ဆက်သွယ်ရေး၊ စာတိုက်နှင့်ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာနသို့ ၁၉၉၂ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ (၃)ရက်နေ့တွင် ပြောင်းလဲရောက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၉၉ခုနှစ်ဩဂုတ်လ(၂၀)ရက် တွင်မိုးလေဝသနှင့် ဇလဗေဒညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနသည်ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာနသို့ လွှဲပြောင်းရောက်ရှိခဲ့သည်။၂၀၁၆ ခုနှစ် ဧပြီလ (၁) ရက်နေ့မှစတင်၍ ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန စီမံခန့်ခွဲမှုအောက်တွင် ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ရည်ရွယ်ချက်
(၁) 	ဘဘာဝဘေးအန္တရာယ် ကြိုတင်ကာကွယ်ရေး၊ (၂) 	ကုန်း၊ ရေ၊ လေကြောင်းခရီး လုံခြုံသက်သာချောမွေ့ရေး၊ (၃) 	စားနပ်ရိက္ခာနှင့် စိုက်ပျိုးမှု ပိုမိုတိုးတက်ရေး၊ (၄) 	နိုင်ငံတော်စီမံကိန်းနှင့် လုပ်ငန်းများကို အထိရောက်ဆုံး အကျိုးပြုရေး၊ (၅) 	ပတ်ဝန်းကျင်ထိမ်းသိမ်းရေးနှင့်သယံဇာတပစ္စည်းများကာလကြာရှည်စွာထုတ်ယူအသုံးပြုရေး၊ (၆) 	မိုးလေဝသနှင့် ဇလဗေဒ နည်းပညာရပ်များတိုးတက်ရေးအတွက် သုတေသနပညာပေးနှင့် ်နိုင်ငံတကာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု တိုးမြှင့်ရေး။
သင်တန်းပို့ချမှုများ
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်နှင့် ဒဂုံတက္ကသိုလ် တို့နှင့်ပူးပေါင်း၍ သိပ္ပံ(ဂုဏ်ထူး)ဘွဲ မိုးလေဝသ၊ သိပ္ပံ(ဂုဏ်ထူး)ဘွဲ့ ဇလဗေဒ များအတွက် မိုးလေဝသနှင့် ဇလဗေဒဘာသာရပ်များကို ၁၉၉၃-၉၄ ပညာသင်နှစ်မှစတင် ပို့ချပေးလျက်ရှိသည်။
ဆက်သွယ်ရန်
မိုးလေဝသနှင့်ဇလဗေဒညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန ကမ္ဘာအေးဘုရားလမ်း၊ မရမ်းကုန်း ၁၁၀၆၁ ရန်ကုန်မြို့။
အထက်မြန်မာပြည်ဌာနခွဲ
အထက်မြန်မာပြည်ဌာနခွဲ၏လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ချက်များ
၁။      မိုးလေဝသနှင့်ဇလ‌ဗေဒ ညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန၏ အထက်မြန်မာပြည်ဌာနခွဲသည် ဖွဲ့စည်း ပုံအရ ညွှန်ကြားရေးမှူးမှ စီမံအုပ်ချုပ်ပြီး ဌာနခွဲလက်အောက်ခံ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းများမှာ အောက်ပါ အတိုင်းဖြစ်သည် -
(က)   ကချင်ပြည်နယ်
(ဂ)    ရှမ်းပြည်နယ်
(ဃ)   မန္တလေးတိုင်း
(င)    စစ်ကိုင်းတိုင်း
၂။      ဖော်ပြပါ ပြည်နယ်တိုင်းအသီးသီးရှိ ရုံး/စခန်းများအားလုံး၏ လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များ၊ တိုင်းတာရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များ၊ ဝန်ထမ်းရေးရာကိစ္စရပ်များကို တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ပေးခြင်း၊ ရုံးချုပ်သို့ တင်ပြခွင့်ပြုချက်ရယူဆောင်ရွက်ခြင်းများကို လုပ်ဆောင်ရသည်။ ဌာနခွဲလက်အောက်တွင် စီမံရေးရာ၊ ဘတ်ဂျက်နှင့်ငွေစာရင်း၊ မိုးလေဝသ၊ ဇလဗေဒ၊ စီမံကိန်း၊ မြေငလျင်စသည့် ဌာနစုများကို ဖွဲ့စည်းထားရှိလျက် လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ကြသည်။
အောက်မြန်မာပြည်ဌာနခွဲ
အောက်မြန်မာပြည်ဌာနခွဲ၏လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ချက်များ
(ခ)    ကရင်ပြည်နယ်
(ဂ)    မွန်ပြည်နယ်
(ဃ)   ရခိုင်ပြည်နယ်
(င)    မကွေးတိုင်း
(စ)    ရန်ကုန်တိုင်း
(ဆ)   ပဲခူးတိုင်း
(ဇ)    ဧရာဝတီတိုင်း
(ဈ)    တနင်္သာရီတိုင်း
၂။      ဖော်ပြပါ ပြည်နယ်တိုင်းအသီးသီးရှိ ရုံး/စခန်းများအားလုံး၏ လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များ၊ တိုင်းတာရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များ၊ ဝန်ထမ်းရေးရာကိစ္စရပ်များကို တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ပေးခြင်း၊ ရုံးချုပ်သို့ တင်ပြခွင့်ပြုချက်ရယူဆောင်ရွက်ခြင်းများကို လုပ်ဆောင်ရသည်။ ဌာနခွဲလက်အောက်တွင် စီမံရေးရာ၊ ဘတ်ဂျက်နှင့်ငွေစာရင်း၊ မိုးလေဝသ၊ ဇလဗေဒ၊ စီမံကိန်းစသည့် ဌာနစုများကို ဖွဲ့စည်းထားရှိလျက် လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ကြသည်။
သင်တန်းများပို့ချခြင်း
မိုးလေဝသနှင့်ဇလ‌ဗေဒ ညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနသည် ဌာနတွင်းဝန်ထမ်းများ ဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ နားလည်တတ်ကျွမ်းစေရန်နှင့် လုပ်ငန်းကျွမ်းကျင်မှုရှိစေရေးအတွက် မိုးလေဝသ၊ ဇလဗေဒ၊ မြေငလျင် စသည့် ဌာန၏ လုပ်ငန်းများနှင့်သက်ဆိုင်သည့် ဘာသာရပ်ရပ်ဆိုင်ရာ သင်တန်းများကို နှစ်စဉ် ဖွင့်လှစ်ပို့ချပေးလျက်ရှိသည်။ ထိုသို့ ပို့ချပေးရာတွင် မိုးလေဝသဘာသာရပ်အတွက် မိုးလေဝသအဆင့်(၁)၊ အဆင့်(၂)၊ အဆင့်(၃)၊ အဆင့်(၄) သင်တန်းများကိုလည်းကောင်း၊ ဇလဗေဒ ဘာသာရပ်အတွက် ဇလဗေဒအဆင့်(၁)၊ အဆင့်(၂)၊ အဆင့်(၃)၊ အဆင့်(၄) သင်တန်းများကို လည်းကောင်း၊ မြေငလျင်ဘာသာရပ်အတွက် မြေငလျင်လုပ်ငန်းခွင်သင်တန်းများကိုလည်းကောင်း ဖွင့်လှစ် ပို့ချပေးပါသည်။
၁၉၉၃-၉၄ ပညာသင်နှစ်မှစတင်၍ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ရူပဗေဒဌာနနှင့် သင်္ချာဌာနတို့နှင့် ပူးပေါင်းညှိနှိုင်းလျက် သိပ္ပံဘွဲ့(ဂုဏ်ထူးတန်း) မိုးလေဝသ နှင့် သိပ္ပံဘွဲ့(ဂုဏ်ထူးတန်း) ဇလဗေဒ သင်တန်းများကို ဌာနတွင် ဖွင့်လှစ်သင်ကြားပို့ချပေးခဲ့သည်။ ထိုသို့ဖွင့်လှစ် ပို့ချပေးခြင်းဖြင့် မိုးလေဝသနှင့်ဇလဗေဒ ပညာရပ်ဆိုင်ရာ မျိုးဆက်သစ်များကို မွေးထုတ်နိုင်ခဲ့ရာ ဌာနအတွက် များစွာအကျိုးဖြစ်ထွန်းစေပြီး လုပ်ငန်းများ ပိုမိုတိုးတက်စေခဲ့သည်။
မိုးလေဝသနှင့်ဇလ‌ဗေဒ ညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနသည် ဌာနတွင်းသင်တန်းများ ဖွင့်လှစ်ပို့ချ ပေးသည့် နည်းတူ ပြင်ပဌာနများဖြစ်သော အောက်ဖော်ပြပါ ဌာန/သင်တန်းများတွင် ဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ ပို့ချ ပေးခြင်းများကိုလည်း ဆောင်ရွက်ပေးပါသည် -
နိုင်ငံတကာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး
မိုးလေဝသနှင့်ဇလ‌ဗေဒ ညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနအနေဖြင့် လက်တွဲပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည့် နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -
ဘက်စုံသဘာဝဘေးကြိုတင်သတိပေးစနစ်ထူထောင်ခြင်း
မုန်တိုင်းတိုက်ခတ်ခြင်း၊ ရေကြီးခြင်း၊ မြေငလျင်တုန်လှုပ်ခြင်း၊ မုန်တိုင်းဒီရေဝင်ရောက်ခြင်း၊ ဆူနာမီလှိုင်း ဝင်ရောက်ခြင်း စသည့် သဘာဝဘေးများအတွက် ကြိုတင်သတိပေးခန့်မှန်းချက် များကို အချိန်မီထုတ်ပြန် ပေးနိုင်ရန်အတွက် ဘက်စုံ သဘာဝဘေးကြိုတင်သတိပေးဗဟိုဌာနကို နေပြည်တော်တွင် ထူထောင် ထားရှိသည်။ အဆိုပါ ဗဟိုဌာနတွင် တာဝန်ကျဝန်ထမ်းအဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းတာဝန်ပေးလျက် ၂၄ နာရီ အချိန်ပြည့် လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ကြရသည်။ တာဝန်ကျ ဝန်ထမ်းများသည် ဖြစ်ပေါ်သည့် သဘာဝဘေးများအတွက် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်ထံ ချက်ခြင်း အစီရင်ခံတင်ပြ၍ ဝန်ကြီးဌာန၊ အထက်အာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းများသို့ အချိန်နှင့်တစ်ပြေးညီ အစီရင်ခံတင်ပြခြင်း သက်ဆိုင်ရာ ဌာန/လုပ်ငန်းများ၊ ဒေသဆိုင်ရာ အာဏာပိုင် အဖွဲ့အစည်းများ၊ မြန်မာ့အသံ/ ရုပ်မြင်သံကြား တို့သို့ အချိန်မီပေးပို့ရောက်ရှိရေးကို ဆောင်ရွက်ကြရသည်။
မိုးလေဝသနှင့်ဇလဗေဒညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနသည် အမျိုးသားသဘာဝဘေး ကာကွယ် စောင့်ရှောက်ရေးကော်မတီ၏ လမ်းညွှန်မှုကို ခံယူလျက် ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ကြီးကြပ်မှုဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသော သဘာဝဘေးအမျိုးမျိုးတို့အတွက် ကြိုတင်သတိပေးချက် များ၊ ခန့်မှန်းချက်/အခြေအနေသတင်းများကို အချိန်နှင့်တစ်ပြေးညီ ထုတ်ပြန်ပေးလျက်ရှိသည်။
သဘာဝဘေးကြိုတင်ကာကွယ်ရေးနှင့် လျော့ပါးစေရေးဆောင်ရွက်ရာတွင် သတိပေးချက်များ အချိန်မီထုတ်ပြန်နိုင်ရေးသည် အဓိကအရေးပါသည့်အတွက် ခန့်မှန်းချက်ထုတ်ပြန်သည့် ခေတ်မီ နည်းစနစ်များအသုံးပြုခြင်း၊ ဂြိုဟ်တုတိမ်ပုံဖမ်းစက်များတပ်ဆင်အသုံးပြုခြင်း၊ ခေတ်မီ တိုင်းတာ ရေးကိရိယာများ တိုးချဲ့တပ်ဆင်ခြင်း၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာအမျိုးသားမိုးလေဝသနှင့် ဇလဗေဒ ဌာန များနှင့် ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်လျက် ဒေသဆိုင်ရာ ခန့်မှန်းချက်များ လက်ခံရရှိခြင်း၊ ခန့်မှန်းရေး ဆိုင်ရာ သခင်င်္ချာပုံစံများဖြင့်တွက်ချက်ထုတ်ပြန်သည့်နည်းပညာများ သင်ယူလေ့လာအသုံးချခြင်းဖြင့် ဌာန၏လုပ်ငန်းများ တိုးတက်အောင်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ ထုတ်ပြန်သည့် ခန့်မှန်းချက်များ/ သတိပေးချက်များကို အစီရင်ခံတင်ပြခြင်း၊ သက်ဆိုင်ရာဒေသများသို့ အချိန်မီပေးပို့ရောက်ရှိစေ ခြင်း၊ ပြည်သူများသိရှိစေရန် ထုတ်လွှင့်ပေးခြင်းတို့သည်လည်း သဘာဝဘေးကြိုတင်ကာကွယ်ရေး နှင့် လျော့ပါးစေရေးအတွက် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်နေရာ ဆက်သွယ်ရေးစနစ် ကောင်းမွန်စေရေးကို ဌာနအစီအစဉ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ သက်ဆိုင်ရာဌာနများနှင့် ဆက်သွယ်ညှိနှိုင်း ၍လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ထားရှိသည်။ သတိပေးချက်/ခန့်မှန်းချက်များကို အလိုအလျောက် ဖြေကြားသည့်စနစ်နှင့် သတင်းတိုဖြင့် ပေးပို့ခြင်းစနစ်တို့ကိုလည်း ဌာန အစီအစဉ်ဖြင့် ထူထောင် ထားရှိလျက် လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ပါသည်။
ဆက်သွယ်ရန်
မိုးလေဝသနှင့်ဇလဗေဒညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန (နေပြည်တော်) ညွွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် 	: +၉၅-၆၇-၄၁၁၀၃၁
ညွှန်ကြားရေးမှူး 	: +၉၅-၆၇-၄၁၁၄၂၂
ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး 	: +၉၅-၆၇-၄၁၁၀၃၂
ဘက်စုံသဘာဝဘေးကြိုတင်သတိပေးဗဟိုဌာန 	: +၉၅-၆၇-၄၁၁၂၅၁ (မိုးလေ၀သ)
အလိုအလျောက်‌ဖြေကြားစက် 	: +၉၅-၆၇-၄၁၁၂၅၂
မိုးလေဝသနှင့်ဇလဗေဒညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန (ရန်ကုန်)
ညွွှန်ကြားရေးမှူး 	:+၉၅-၀၁-၆၆၀၅၂၆ (အောက်မြန်မာပြည်) ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး 	:+၉၅-၀၁-၆၆၂၆၈၃ (ဇလဗေဒ) လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူး 	:+၉၅-၀၁-၆၆၀၅၂၄ (အောက်မြန်မာပြည်) လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူး 	:+၉၅-၀၁-၆၆၂၈၀၈ (စိုက်/မိုး) လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူး 	:+၉၅-၀၁-၆၆၁၀၅၃/၆၆၀၈၂၆ (ကိရိယာနှင့်ဆက်သွယ်ရေး) ဦးစီးအရာရှိ 	:+၉၅-၀၁-၆၆၀၈၂၇ (စီမံ) ဦးစီးအရာရှိ 	:+၉၅-၀၁-၆၆၀၁၇၆ (မိုးလေ၀သ) ဦးစီးအရာရှိ 	:+၉၅-၀၁-၆၆၀၅၄၁ (ဇလဗေဒ) ဦးစီးအရာရှိ 	:+၉၅-၀၁-၆၆၃၅၁၄ (မြေငလျင်)
အလိုအလျောက်‌ဖြေကြားစက် 	:+၉၅-၀၁-၆၆၇၇၆၆
သရော်တောရွာ၊ ဆင်ဘုတ်
သရော်တောရွာ၊ ဆင်ဘုတ်
ပြည့်လျှံအောင် (ဘောလုံးသမား)
ပြည့်လျှံအောင်(၁၇ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၉၄ ခုနှစ်)သည် ဂိုးသမား တစ်ဦးဖြစ်ပြီး မြန်မာ အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်းနှင့် ရတနာပုံအသင်းတို့တွင် ကစားလျက်ရှိသည်။
ယောကုန်းရွာ၊ မိတ်သလင်ကုံး
ယောကုန်းရွာ (Yawkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်၊ မိတ်သလင်ကုံးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၈၅၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကန့်ဘလူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချမ်းသာကုန်းရွာ
ချမ်းသာကုန်းရွာ
ကွိုက်ပစ်ကစားခြင်း
ကွိုက်ပစ်ကစားခြင်း
ရှေးဂရိလူမျိုးများထံမှ ယခုခေတ် လူများ အမွေဆက်ခံရ လိုက်သည့် ကစားနည်းအမျိုးမျိုးတို့ အနက်၊ ကွိုက်ပစ်ကစား နည်းသည် တစ်မျိုးအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ကွိုက်ပစ်ကစားနည်း မှာ လက်ချိန်လက်ဆကောင်းရန် အထူးလိုအပ်သော သံကွင်းပစ် ကစားခြင်းပင် ဖြစ်လေသည်။
ကွိုက်ပစ်ကစားရာတွင် အသုံးပြုသော သံကွင်းမှာ အချင်း ၈ လက်မရှိ၍ အလေးချိန်၇ ပေါင်မှ ၉ ပေါင်အထိ ရှိပြီးလျှင် တေးအနားပတ်တလျှောက်ကို ထက်အောင် ပြုလုပ်ထားလျက်၊ တစ်ဖက်တွင်ခုံး၍ တစ်ဖက်မှာ ပြားနေလေသည်။ ထိုသံကွင်းကို ကစားကွင်းတစ်ဖက်တချက်တွင် စိုက်ထားသော သံချွန်ငုတ် တစ်ခုမှ တစ်ခုသို့ စွပ်မိစေရန် သို့မဟုတ် အနီးဆုံး ရောက်စေ ရန် လှမ်း၍ပစ်ရသည်။
သံချွန်ငုတ် တစ်ခုနှင့်တစ်ခုသည် ၁၈ ကိုက်မျှ ကွာ၏။ ထိုသံချွန်ငုတ်တို့သည် မြေပြင်ပေါ်တွင် တစ်လက်မခန့်မျှသာ ပေါ်ထွက်နေကြပြီးလျှင်၊ ယင်းတို့၏ ဘေးပတ်လည်၌ မြေပျော့ ကွက်အဝိုင်း တစ်ခုစီ ရှိလေသည်။ ကစားသူသည် သံချွန်ငုတ် တစ်ခုမှ အခြားသံချွန်ငုတ်တစ်ခုသို့ သံကွင်းကို လှမ်းပစ်ရာတွင် သံကွင်းသည် သံချွန်ငုတ်ကို ခွင်ကျစွပ်ကာ၊ မြေပျော့၌ စိုက်ဝင် ခဲ့လျှင် ၂ မှတ်ရ၏။ သံကွင်းသည် သံချွန်ငုတ်ကို မစွပ်မိ သော်လည်း၊ ယှဉ်ပြိုင်ကစားသူ၏ သံကွင်းထက် သံချွန်ငုတ်နှင့် ပို၍ နီးကပ်ခဲ့လျှင်၊ ၁ မှတ်ရလေသည်။ ပစ်လိုက်သော သံကွင်းသည် ပြားသောဖက်နှင့် ကျခဲ့လျှင်ကား စည်းကမ်းမကျ သဖြင့် တစ်မှတ်မျှ မရတော့ချေ။
ကွိုက်ပစ်ကစားနည်းကို တစ်မျိုးပြုပြင်လျက်၊ ပင်လယ်ကူး သင်္ဘောများ ကုန်းပတ်ပေါ်တွင် ကစားလေ့ ရှိကြသေး၏။ ထို ကစားနည်းမျိုးကား ဒက်ကွိုက်ကစားခြင်း ဖြစ်ပြီးလျှင်၊သံကွင်း အစား ရော်ဗာကွင်းကို၎င်း၊ တစ်လက်မ သံချွန်ငုတ်အစား၊ ၁၈ လက်မ သစ်သားငုတ်တိုင်ကို၎င်း၊ အသုံးပြုလျက်၊ ၁၅ ပေ အကွာမှ လှမ်း၍ပစ်သည်။ အချို့တို့သည် သစ်သားငုတ်တိုင် အစား၊ အမှတ်စဉ်လိုက်တပ်ထားသော စက်ဝိုင်းသုံးထပ်ကို ပစ်ကွင်းအဖြစ်ဖြင့် အသုံးပြုကြ၏။
ကွိုက်ပစ်ကစားနည်းကို ပြုပြင်ထား၍၊ ခေတ်စားလာသော အခြားကစားနည်းတစ်ခုမှာ၊ တင်နီကွိုက် ကစားခြင်းပင် ဖြစ်၏။ တင်နီကွိုက်ကစားရာတွင် လိုအပ်သောအရာတို့မှာ ကော်ဖတ် (ရော်ဗာ) ကွင်းတစ်ခု နှင့် ပိုက်တန်းတစ်ခု ပါဝင် ရလေသည်။
ငါးအိမ်စုရွာ၊ ဂျိုဝါကျောက်ရဲစု
ငါးအိမ်စုရွာ၊ ဂျိုဝါကျောက်ရဲစု
ကန့်သတ်ရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
ကန့်သတ်ရွာ (Kantthat)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ ကန့်သက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၂၅၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကန့်သက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၁၉ ဦး၊ မ ၁၀၂၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၄၁ ဦးနေထိုင်သည်။
တင်ကူးရွာ၊ ဒိုးတန်း
တင်ကူးရွာ၊ ဒိုးတန်း
ရှုဟန့်
thumb|290x290px| ဝေမြစ် ၏ကမ်းခြေရှိဝေနှင့်ရှူးအကြားစစ်ပွဲတစ်ခုဖြစ်သည့် [[ချင်းမင်းဆက်|Qing မင်းဆက် ပုံဥပမာ။ သုံးနိုင်ငံကာလတွင်ရှူနှင့်ဝေတို့အကြားတိုက်ပွဲများစွာဖြစ်ပွားခဲ့သည်။]]
ကိုးကားချက်များ
ကဏ္ဍ:တရုတ်သမိုင်းရှိ မင်းဆက်များ ကဏ္ဍ:ရိုးရာတရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ
ဆေးတောက်ချောင်း / ပြည်သိန်းတန်ရွာ၊ စစ်ကုန်း
ဆေးတောက်ချောင်း / ပြည်သိန်းတန်ရွာ၊ စစ်ကုန်း
‌ဒေါလန်ကောင်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
‌ဒေါလန်ကောင်ရွာ(Dawlankawng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ အင်ပေါက်ချက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၄၃၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လမ်းမတော်ရွာ၊ အသုတ်
လမ်းမတော်ရွာ၊ အသုတ်
မိုင်းပဲရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
မိုင်းပဲရွာ (Mongpei)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်၊ နမ့်တိန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၅၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်တိန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၄၄ ဦး၊ မ ၆၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၉၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂျိုဝါဝရွာ၊ ဂျိုဝါကျောက်ရဲစု
ဂျိုဝါဝရွာ၊ ဂျိုဝါကျောက်ရဲစု
အုန်တောရှေရွာ
အုန်တောရှေရွာ
သူဌေးကုန်းရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
သူဌေးကုန်းရွာ (Thuhtaykone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ဟာရီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၁၃၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟာရီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၈၆၁ ဦး၊ မ ၄၅၅၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၄၁၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အရှေ့ကုန်း / ရွှေသောင်ရွာဟောင်းရွာ၊ စစ်ကုန်း
အရှေ့ကုန်း / ရွှေသောင်ရွာဟောင်းရွာ၊ စစ်ကုန်း
လွယ်ငင်းရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
လွယ်ငင်းရွာ (Loingin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ ပန်လန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၅၃၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်လန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၇၀ ဦး၊ မ ၆၉၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခပရာရွာ၊ မုန်ဒိန်းပါ
ခပရာရွာ(Hkapayar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မံစီမြို့နယ်၊ မုန်ဒိန်းပါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၅၀၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မံစီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗမော်ရွာ၊ ကျုံစုတ်ဂုံညင်းတန်း
ဗမော်ရွာ၊ ကျုံစုတ်ဂုံညင်းတန်း
ပုံးယာဆဲရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ပုံးယာဆဲရွာ (Pongyarhse)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ မိုင်းလင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၀၈၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းလင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၇၅ ဦး၊ မ ၂၅၇၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၈၅၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖြိုးကိုကိုသိန်း (ဘောလုံးသမား)
ဖြိုးကိုကိုသိန်း(၂၄ ဇန်နဝါရီလ ၁၉၉၃ ခုနှစ်)သည် လက်ရွေးစင် ဘောလုံးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး မြန်မာ အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်းနှင့် မြန်မာ ယူ-၂၃ အသင်းတို့တွင် ကစားခဲ့သည်။   လက်ရှိကစားနေသော ကလပ်အသင်းမှာ မြန်မာ နေရှင်နယ် လိဂ်ပြိုင်ပွဲဝင် ဧရာဝတီယူနိုက်တက်အသင်း ဖြစ်သည်။
နမ့်တိန်းရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
နမ့်တိန်းရွာ (Namting)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်၊ နမ့်တိန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၅၄၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်တိန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၄၄ ဦး၊ မ ၆၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၉၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကဘာရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ကဘာရွာ (Kabar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ ကဘာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၄၈၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပေါက်တောပြင်ရွာ၊ ပေါက်တောပြင်
ပေါက်တောပြင်ရွာ၊ ပေါက်တောပြင်
သဒွတ်တောင်ရင်းရွာ၊ ဆင်ဘုတ်
သဒွတ်တောင်ရင်းရွာ၊ ဆင်ဘုတ်
ဧကရာဇ်
thumb|302x302px| ဂျင်ဂျစ်ခန်းသည် သမိုင်တစ်လျှောက်တွင် အကြီးဆုံးသောအင်ပါယာကြီးဖြစ်သော မွန်ဂို[[မွန်ဂိုအင်ပါယာ|အင်ပါယာ ကိုပထမဆုံးတည်ထောင်သူဖြစ်သည်။ ဧကရာဇ်မင်းအဖြစ် ၁၂၀၆ မှ ၁၂၂၇ အထိကြာအောင် နန်းစံခဲ့ပြီးသူသည်အချိန်ကာလ၏ အကြီးမားဆုံးအောင်နိုင်သူအဖြစ်သတ်မှတ်လေ့ရှိသည်။ ]] ဧကရာဇ် (emperor) သည် အင်ပါရာအနေအထားရှိသော တိုင်းပြည်ကို အစိုးရအုပ်ချုပ်သူဖြစ်သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ဘုရင် (king) ဟုခေါ်ဆိုသော အုပ်ချုပ်သူမင်းများထက် သာလွန်သည်။ "Emperor" စကားလုံးသည် လက်တင်ဘာသာစကား imperator (စစ်ရေး အမိန့်ပေးသူ) ၊ ပြင်သစ်စကားလုံး emperere မှ ဆင်းသက်လာသည်။ "Empress" ကို မြန်မာဘာသာဖြင့် "ဧကရီ" ဟူ၍ ဘာသာပြန်ပြီး အနက်မှာ ဘုရင်မဟူ၍ ဖြစ်သည်။ "Empress" ကို သုံးရာတွင် အနက်သုံးခုဖြစ်နိုင်သည်။ ပထမမှာ ဧကရာဇ်ဘုရင်၏ မိဖုရား (empress consort)၊ ဒုတိယအနက်မှာ ကွယ်လွန်သူဧကရာဇ်ဘုရင်၏ မိဖုရားကြီး (empress dowager, မယ်တော်မိဖုရားကြီး)၊ တတိယအဓိပ္ပာယ်မှာ ကိုယ်တိုင်အုပ်ချုပ်သော ဧကရီဘုရင်မ (empress regnant) ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော် အကြီးအကဲများ ကဏ္ဍ:အင်ပါယာသခင်များ
လက်ကြားကုန်းရွာ၊ သက္ကယ်တန်း
လက်ကြားကုန်းရွာ၊ သက္ကယ်တန်း
ပင်လယ်ဓားပြမှု
ပင်လယ် ဓားပြမှု ဆိုသည်မှာ ပုဂ္ဂလိက အုပ်စုများ (အစိုးရနှင့် ဆက်နွယ် မနေသူ) တို့က စစ်တိုက်မှုဆန်ဆန် ပြုမူ ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်ပြီး ပင်လယ်ပြင်တွင် ကျူးလွန်သော ဓားပြမှုနှင့် ရာဇဝတ်မှုများကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
ထို အသုံးအနှုန်းတွင် ရေမျက်နှာပြင် ကျယ်ပြန့်သော နေရာ သို့မဟုတ် ကမ်းစပ်ပေါ်တွင် ပြုမူခြင်းများ ပါဝင်သည်။ သို့သော် သင်္ဘော တစ်စင်းထဲ ပေါ်တွင် အတူတူ သွားလာနေသူ အချင်းချင်း ကျူးလွန်သော ရာဇဝတ်မှုကို မူ ပင်လယ်ဓားပြမှုဟု ခေါ်ဆိုသုံးနှုန်းခြင်း မရှိပေ။ (ဥပမာ သင်္ဘောတစ်စင်းတည်း အတူတူ သွားနေသူ အချင်းချင်း ပစ္စည်းခိုးခြင်း။) ထို အသုံးအနှုန်းမှာ နိုင်ငံ၏ နယ်စပ်တွင် အစိုးရ မဟုတ်သော အဖွဲ့များက ကျူးလွန်သော ရာဇဝတ်မှုများကို ရည်ညွှန်းသည်။
အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်
၁၉၈၂ခုနှစ် ကုလသမဂ္ဂ ပင်လယ်ပြင် ဥပဒေ သဘောတူညီချက် အရ ပင်လယ်ဓားပြမှု ဆိုသည်မှာ ပုဂ္ဂလိကပိုင် သင်္ဘောတစ်စင်း သို့မဟုတ် လေယာဉ်ပျံတစ်စင်းမှ မှ ယာဉ်ဝန်ထမ်း သို့မဟုတ် ခရီးသည် မှနေ၍ ပင်လယ်ပြင်တွင် အခြားသင်္ဘောတစ်စင်း သို့မဟုတ် လေယာဉ်တစ်စင်း နှင့် ယာဉ်ပေါ်တွင် ပါရှိသော လူ သို့မဟုတ် ပစ္စည်းဥစ္စာကို ကြမ်းတမ်းစွာ ပြုမူခြင်း၊ ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ခြင်း၊ အဓမ္မပြုကျင့်ခြင်း၊ လိုက်လံဖမ်းဆီးခြင်း ကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ပင်လယ်ဓားပြမှု ကို သင်္ဘော၊ လေယာဉ်၊ လူ သို့မဟုတ် ပစ္စည်းကို နိုင်ငံတနိုင်ငံ၏ တရားဥပဒေ စိုးမိုးမှု ပြင်ပတွင် ကျူးလွန်နိုင်သည်။ အမှန်တကယ်တွင် ပင်လယ်ဓားပြမှုသည် နိုင်ငံတကာနှင့် ဆိုင်သော ပထမဆုံး ဥပဒေပင် ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်း အနေနှင့် ယနေ့ခေတ်တွင် ပင်လယ်ဓားပြများအား တရားဥပဒေ လမ်းကြောင်းဖြင့် တရားစွဲဆိုရန် အတွက် အခက်အခဲအမျိုးမျိုးနှင့် ရင်ဆိုင် နေရသည်။
သမိုင်းကြောင်း
သမုဒ္ဒရာများကို ကုန်သွယ်ရန် အတွက် စတင် အသုံးပြုချိန် ကပင် ပင်လယ်ဓားပြမှု စတင်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်ဟု သဘာဝကျစွာပင် ယူဆနိုင်သည်။ ပထမဆုံး မှတ်တမ်းတင်ထားသော ဓားပြမှုမှာ အေဂျင်ပင်လယ်နှင့် မြေထဲပင်လယ်တွင် ဘီစီ ၁၃ ရာစုက ပင်လယ်ပျော်များက စတင်ကျူးလွန်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ အီလီရီယန် နှင့် တိုင်ရီနီယန်တို့ကို ပင်လယ်ဓားပြများ အဖြစ်သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး ရောမသားများနှင့် ဂရိတို့လည်း ပါဝင်သည်။ လမ်နော့စ်ကျွန်းသည် ဂရိတို့၏ လွှမ်းမိုးမှု ကို နှစ်ပေါင်းများစွာ တွန်းလှန်ခဲ့ပြီး သယာရှန် ပင်လယ်ဓားပြများ အတွက် ကွန်းခိုရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဖိုနီးရှန်းများသည် သူတို့၏ ပင်လယ်ရွက်လွှင့် ခရီးစဉ်များတွင် ပင်လယ်ဓားပြမှုကို ကျူးလွန်ခဲ့ပြီး အထူးသဖြင့် ကောင်လေးနှင့် ကောင်မလေးများကို ကျွန်အဖြစ် ရောင်းစားရန် အတွက် ဖမ်းဆီးခြင်းကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။
ဘီစီ ၃ရာစုတွင် ပင်လယ်ဓားပြတို့က အိုလမ်ပို့စ် (အနာတိုလီးယားရှိမြို့) ကို တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြင့် ထိုမြို့ကို မွဲပြာကျသွားစေခဲ့သည်။ ရှေးခေတ် ပင်လယ်ဓားပြများတွင် အထင်ရှားဆုံးမှာ အီလီရီယန်များ ဖြစ်ကြပြီး သူတို့သည် အနောက် ဘော်လ်ကန်ကျွန်းဆွယ်တွင် ကျက်စားခဲ့ကြသည်။ အေဒရီယားတစ် ပင်လယ်ကို အမြဲတစေ တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြင့် အီလီရီယန်တို့သည် ရောမနိုင်ငံနှင့် ပဋိပက္ခများစွာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘီစီ ၁၆၈ ခုနှစ်တွင် ရောမတို့က အီလီရီးယားကို အောင်မြင်နိုင်ခဲ့ပြီး သူတို့နိုင်ငံအတွင်း သွတ်သွင်းခဲ့ခြင်းအားဖြင့် တိုက်ခိုက်မှုများ အဆုံးသတ်သွားခဲ့သည်။