cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
မတ်နရွာ၊ ဝမ်ဟိုင်း
မတ်နရွာ (Matna)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဝမ်ဟိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၂၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်ဟိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၃၆ ဦး၊ မ ၂၉၃၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၇၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကျွန်းပင်သာရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ကျွန်းပင်သာရွာ (Kyunpinthar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ စင်လောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၂၇၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စင်လောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၈၂ ဦး၊ မ ၈၃၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၁၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ပဉ္စတ္တယသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံး နေတော်မူစဉ် အပရန္တကပ္ပိကဝါဒ၏ မာတိကာ(၅)မျိုး, ပုဗ္ဗန္တကပ္ပိကဝါဒ၏ မာတိကာ (၁၆)-မျိုးတို့ကို မိစ္ဆာအယူဖြစ်ပုံ၊ မိစ္ဆာအယူမှ ဘုရားရှင် လွတ်မြောက်တော်မူပုံ၊ ဘုရားရှင်သည် အနုတ္တရ သန္တိဝရပဒကို ထူးသောသဗ္ဗညုတဉာဏ်ဖြင့် သိမြင်တော်မူပုံ၊ ဖဿာယတန (၆)ပါးတို့၏ သမုဒယ, အတ္ထင်္ဂမ, အဿာဒ, အာဒီနဝ, နိဿရဏကို အမှန်အတိုင်း သိမြင်တော်မူခြင်းကြောင့် အနုပါဒါဝိမောက္ခဖြစ်တော်မူပုံ အကျယ်ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည်သုတ်။
ဗလီပြင်ရွာ၊ ကုက္ကရာဇ်ထောင့်
ဗလီပြင်ရွာ၊ ကုက္ကရာဇ်ထောင့်
ဟိုကျင်း (လယ်)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဟိုကျင်း (လယ်)ရွာ (Hokyin (Middle))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ လွိုင်မွေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၄၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွိုင်မွေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၄၅ ဦး၊ မ ၃၀၅၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄၉၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ ဟိုကျင်း (၁)ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟွေဟေ့ရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
ဟွေဟေ့ရွာ (Hwayhayt)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ လွိုင်နိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၇၆၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွိုင်နိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၉၈ ဦး၊ မ ၉၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုန်းမြင့်ရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ကုန်းမြင့်ရွာ (Konemyint)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ဥက္ကံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၅၅၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဥက္ကံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၉၉ ဦး၊ မ ၁၈၂၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၅၂၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လွယ်ကန်ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
လွယ်ကန်ရွာ (Loikan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ မန့်ကန် (မုံးကိုး)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၂၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန့်ကန် (မုံးကိုး)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄ ဦး၊ မ ၃၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အညာကုန်းရွာ၊ ဘူဒင်းကွင်း
အညာကုန်းရွာ၊ ဘူဒင်းကွင်း
လယ်စကျင်းရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
လယ်စကျင်းရွာ (Lelsakyin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ သာဇီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၄၅၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သာဇီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၇၂ ဦး၊ မ ၈၇၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၅၁ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွာပြီ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထမ္မရာဇ်ရွာ
ထမ္မရာဇ်ရွာ
ကျော်ထွန်း၊ ဦး (ကဝိမျက်မှန်)
ကဝိမျက်မှန် ဦးကျော်ထွန်း(မြန်မာ ၁၂၂၃-၁၂၇၆)
အစောဆုံးနှင့် ခေတ်မီ၍ စနစ်အကျဆုံး သတ်ပုံကျမ်း တစ်စောင်ဖြစ်သည့် ကဝိမျက်မှန် သတ်ပုံကျမ်းကို ပြုစုခဲ့သူမှာ ကဝိမျက်မှန် ဦးကျော်ထွန်း ဖြစ်သည်။
ပထမနှိပ်ခြင်းပင်လျှင် "နိုင်ငံတော် အစိုးရက မြန်မာနိုင်ငံတော် တစ်ဝန်းလုံးရှိ ကျောင်းသားများတွင် သုံးစွဲရန် သင့်ကြောင်း၊ ၁၉ဝ၈-ခု၊ အောက်တိုဘာလ (၅) ရက်နေ့၌ အစိုးရမင်း စာအုပ် ကော်မတီက ပြဋ္ဌာန်းထားသည်" ဟု စာလုံးသေးကလေးဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။
ယင်းသို့ ဖော်ပြထားသည့် အတိုင်းပင် ထိုနှစ်မှစ၍ မြန်မာနိုင်ငံတော် တစ်ဝန်းလုံးရှိ စာသင်ကျောင်းများ အစိုးရရုံးများနှင့် စာပုံနှိပ်တိုက် ဟူသမျှတို့တွင် ကဝိမျက်မှန် သတ်ပုံကျမ်းကို လက်စွဲပြု၍ ထားခဲ့ကြရလေသည်။
ထိုကဲ့သို့သော အချိန်၊ ထိုကဲ့သို့သော ခေတ်သမယတွင် ထိုမျှလောက် ခေတ်မီသော ကဝိမျက်မှန် သတ်ပုံကျမ်းကို ရေးသားခဲ့သော ကဝိမျက်မှန် ဦးကျော်ထွန်းအား သဲကုန်းမြို့၊ ကာသိင်္ဂါရွာသား လယ်သမားကြီး ဦးအာကြီးနှင့် ဆင်မြီးဆွဲရွာသူ ဒေါ်ပိုတို့က ၁၂၂၃-ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဖွားမြင်သောအခါ ဆင်မြီးဆွဲရွာဟောင်း၌ပင် နေကြသည်။
ဦးကျော်ထွန်း ငယ်စဉ်က ဆင်မြီးဆွဲမြို့၏ အရှေ့ဘက်ရှိ မြင်းဏီကျောင်း ဆရာတော် ဦးနန္ဒဝန်ထံတွင် ပညာသင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရွှေတောင်မြို့ ဗိုလ်ရုံကျောင်း ဆရာတော် ဦးကဝိထံသို့ ပြောင်းရွှေ့ ပညာသင်ခဲ့သည်။ ထိုဆရာတော် ဦးကဝိမှာ ကျီးသဲလေးထပ် ဆရာတော်၏ တပည့် ဖြစ်လေသည်။ ထိုမှတဆင့် မန္တလေးမြို့သို့ တက်၍ ဆက်လက် ပညာသင်ကြားခဲ့ရာ မြန်မာဘာသာ ကိုးတန်း အောင်မြင်သည်။ ခုနှစ်တန်း ဆရာဖြစ် အီးဒီစီ (E.D.C.) လက်မှတ်ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။
သို့နှင့် ဆင်မြီးဆွဲသို့ ပြန်ကာ ဆင်မြီးဆွဲ မူလရွာဟောင်းတွင် စာသင်ကျောင်းဖွင့်၍ သင်ကြားခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က အလွတ်သင် ကျောင်းသာလျှင် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုအခါ ဦးကျော်ထွန်းမှာ ရွာသာယာကြီးသူ မစိုးမယ်နှင့် အကြောင်းဖက် ပေါင်းဖက်ခဲ့သည်။ စာသင်ကျောင်းကို ဆင်မြီးဆွဲရွာမှ တဖန် ဈေးဘက်သို့ ပြောင်းရွှေ့၍ ဖွင့်လစ်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ပြည်မြို့မှ ပညာဝန်ထောက် ဦးဘိုးမောင်တို့က အားပေး ကူညီသဖြင့် အစိုးရကျောင်း အဖြစ် အသိမှတ်ပြုကာ ပထမတန်း၊ ဒုတိယတန်း၊ တတိယတန်း အထိ ပညာသင်ခွင့် ရခဲ့လေသည်။ နောင်တွင် စတုတ္ထတန်း အထိပင် သင်ကြား၍ သူ၏ ကျောင်းသားများကို စတုတ္ထတန်း အစိုးရစာမေးပွဲသို့ ဝင်ရောက်စေရာ အများအပြား အောင်မြင်ခဲ့လေသည်။
ဦးကျော်ထွန်းသည် ကျောင်းဆရာ ဘဝမှပင်လျှင် မြန်မာသတ်ပုံကျမ်း တစောင် ရေးသားပြုစုရန် အကြံပေါက်သဖြင့် ပြည်ရွှေတောင်၊ ကျီးသဲ၊ သရက်၊ အောင်လံ၊ မင်းဘူး၊ မကွေး စသော မြို့များသို့ သွားရောက်ကာ ရှေးခေတ်က ရေးသားခဲ့သော သက်ပုံသတ်ညွှန်းများ အားလုံးပင် ပေစာပုရပိုက် စာဖြင့်သာ ရေးသားထား ရှိလေသည်။
စုဆောင်းရရှိသော သတ်ပုံကျမ်းများ
သတ်ပုံ အနေနှင့် လည်းကောင်း၊ ကျမ်းကိုး အနေနှင့် လည်းကောင်း အထက်ပါစာရင်းကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် ဦးကျော်ထွန်း၏ သတ်ပုံပြုစုမှုမှာ သာမည ဖြစ်ကတတ်ဆန်း မဟုတ်ဘဲ၊ သုတေသန မျက်စိနှင့် ကြည့်ပါက လွန်စွာ ချီးကျူးဖွယ်ဖြစ်ကြောင်း သိသာနိုင်သည်။
ဦးကျော်ထွန်းသည် ယင်းသို့ ရေးသား စီရင်ပြီးသောအခါ ရန်ကုန်သို့ ဆင်းလာခဲ့၍ ပြည်ကြီးမဏ္ဍိုင် ပုံနှိပ်တိုက်သို့ ဆက်သွယ်ကာ စာအုပ် ဖြစ်မြောက်ရေးကို ကြိုးပမ်းလေသည်။ ထိုစာအုပ်အတွက် ဦးကျော်ထွန်းမှာ ဉာဏ်ပူဇော်ခ ဟူ၍ မယ်မယ်ရရ မရှိဘဲ စာအုပ် အချို့သာရ၍ ရန်ကုန် အသွားအပြန် ခရီးစရိတ်သက်သာမျှသာ ရခဲ့သည်ဟု သိရပေသည်။
ဒေါ်စောကြီးမှာ စာရေးဆရာ ဦးအောင်သိန်း (သုခမိန်) ၏ကြီးဒေါ် (၎င်းအဖေ၏ အစ်မ) ဖြစ်လေသည်။ ဒေါ်စောကြီးမှ သမီး မသိန်းတင်ကို ဖွားသည်။ မသိန်းတင် ကိုယ်ဝန် ၆ လလောက်ရသည့် အချိန် ၁၂၇၅ ခုနှစ်၊ နတ်တော်လပြည့်ကျော် ၁ ရက် (ခရစ် ၁၉၃၁ ခု၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၃ ရက်) စနေနေ့တွင် ဦးကျော်ထွန်း ကွယ်လွန် အနိစ္စ ရောက်သွားလေသည်။
ဦးကျော်ထွန်း၏ သမီး မသိန်းတင်၊ မြေး မြင့်မြင့်နှင့် မြမြတို့ကို ဖွားမြင်ရာ ယခုပြည်မြို့၌ နေထိုင်လျက် ရှိသည်။
ဦးကျော်ထွန်းသည် ကျီးသဲလေးထပ် ဆရာတော် ဘုရားကြီး၏ မြေးတပည့် ဖြစ်သည့်အတိုင်း ထက်မြက်သော ပညာဉာဏ်နှင့် ပြည့်စုံသည့် အလျောက် အညတရ ကျောင်းဆရာကလေး ဘဝနှင့် မထင်မရှားသော မြို့ငယ်လေး တခုမှနေ၍ မြန်မာစာပေလောက၌ နှစ်ပေါင်း ၄ဝ ကျော် လက်ကိုင်ပြုရသော ကဝိမျက်မှန် သတ်ပုံကျမ်းကို ရေးသား ပြုစုသွားနိုင်ခဲ့ သဖြင့် ပူဇာစပူဇနေယျာနံဆိုသည့် အတိုင်း ဂုဏ်ပြု ချီးကျူးထိုက်လေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
စာဖြူ (ခ) ကျောက်ဖြာရွာ၊ စာဖြူစု (ခ) ကျောက်ဖြာ
စာဖြူ (ခ)  ကျောက်ဖြာရွာ၊ စာဖြူစု (ခ) ကျောက်ဖြာ
မြင့်မိုးအောင်
တေးရေး မြင့်မိုးအောင် သည် မြန်မာနိုင်ငံသား တေးရေးဆရာ၊ ကဗျာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ တေးရေး မြင့်မိုးအောင် သည် ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် ဂီတလောကသို့ စတင်ရောက်ရှိခဲ့ပြီး နာမည်ကျော်တေးသံရှင်များအတွက် တေးသီချင်းများစွာရေးသားခဲ့သည့်အပြင် ရုပ်ရှင်ဗွီဒီယို သီချင်း၊ ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲသီချင်းနဲ့ ကြော်ငြာ သီချင်းများစွာကိုလည်း ရေးသားဖန်တီးထုတ်လုပ်ခဲ့ပါသည်။ Melody World, အိပ်မက်ဆုံရာ ၊ ရာသက်ပန် အစရှိသော သီချင်းဆိုပြိုင်ပွဲများတွင်လည်း အကဲဖြတ်ဒိုင်အဖြစ် အချိန်ကြာမြင့်စွာဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး Living Songs , Fashion Music Festival , Forever Music Tribute အစရှိသော ရုပ်သံဂီတ အစီအစဉ်များတွင်လည်း Director , Producer , Music Producer အဖြစ် နှစ်ပေါင်းများစွာ စီစဉ်ထုတ်လုပ်ခဲ့သူလည်းဖြစ်ပါသည်။၂၀၀၈ နိုဝင်ဘာလ၌ ပြုလုပ်ခဲ့သော အာဆီယံ ၁ဝ နိုင်ငံ အမျိုးသား သီချင်း (Anthem) ပြိုင်ပွဲတွင် ကိုယ်တိုင် ရေးသားခဲ့သော "When We Are One" သီချင်းနှင့် ဆန်ခါတင်အဆင့် အထိ ပါဝင် အရွေးခံခဲ့ရသူ ဖြစ်သည်။
ကိုယ်ရေးအကျဉ်း
တေးရေးဆရာ ကဗျာဆရာ မြင့်မိုးအောင်အား ၁၉၆၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးကြည်လှိုင်၊ အမိ ဒေါ်ခင်လေးမြင့်တို့က ဟင်္သာတမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်း ၃ ယောက်အနက် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ၅ နှစ် အရွယ် ကျောင်းနေချိန်မှ စပြီး ပုသိမ်မြို့မှာ နေထိုင် ကြီးပြင်းခဲ့သည်။ ၁၉၈ဝ အထိ ပုသိမ် အထက (၂)၊ ၁၉၈၂ အထိ ပုသိမ် ဒေသကောလိပ်၊ ၁၉၈၅ မှာ ရန်ကုန် စီးပွားရေး တက္ကသိုလ်မှ ဝါဏိဇ္ဇဗေဒ (B.Eco.) ဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။
အနုပညာ လုပ်ကိုင်ခြင်း
ဂစ်တာ တီးနည်း အမျိုးမျိုးနှင့် ဂီတသင်္ကေတ ဖတ်နည်းတို့ကို စနစ်တကျ လေ့လာ သင်ကြား တတ်မြောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ် မှ ၁၉၉၂ ခုနှစ် အထိ ဇာတိမြေ ပုသိမ်မြို့တွင် ဂစ်တာသင်တန်း ဖွင့်လှစ် ပို့ချခဲ့သည်။
၁၉၉၃ - ၉၄ တွင် အဆိုတော်သစ် ထက်နိုင်ကျော်၏ ခေါင်းစဉ် သီချင်း "အားလုံးထက် အချစ်ကို လိုတယ်" ဟူသည့် သီချင်း အပါအဝင် ကော်ပီတေးသီချင်း ၅ ပုဒ် စတင် ရေးသားကာ ဂီတလောကသို့ အခြေချခဲ့သည်။ ၁၉၉၃ တွင် ထူးအိမ်သင် ၏ စကားလုံး မရှိတဲ့ ကောင်းကင် အယ်လ်ဘမ်ကို တစ်ဦးတည်း သီချင်းများ ရေးရင်း ပရော်ဖက်ရှင်နယ် တေရေး ဆရာဘဝကို ခံယူ အသက်မွေး ဝမ်းကျောင်း ပြုခဲ့သည်။
Bec-Tero ၏ Londo Music အတွက် ချစ်သော ကမ္ဘာမြေ သီချင်းအယ်လ်ဘမ်ကို ဦးစီး စီစဉ် (Produce) လုပ်ကိုင် ထုတ်လုပ်ရာမှ တေးရေး ရွှေဂျော်ဂျော်နဲ့ ပူးတွဲ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ အမြဲစိမ်း အချစ် အမည်ရ 20 Year Before သီချင်းများချည်း ပါဝင်တဲ့ အယ်လ်ဘမ်ကိုလည်း သီချင်း တစ်ပုဒ်မှလွဲ၍ အားလုံး တကိုယ်တော် ရေးသား ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။
သီးခြား ဝါသနာမှာ ကဗျာရေးခြင်း၊ Installation Art နှင့် ဗီဒီယို ရိုက်ကူးခြင်း ဖြစ်ကာ၊ ၂၀၀၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလထုတ် GEM (General English Magazine) မဂ္ဂဇင်းမှာ ဖော်ပြပါရှိခဲ့တဲ့ ငါး အမည်ရ ကဗျာဖြင့် လပွတ္တာမြို့နယ်က စီစဉ် ချီးမြှင့်သော 'ရသကမ်းခြေ' ဟေမန္တ ကဗျာဆုကို ဆွတ်ခူး ရရှိခဲ့သည်။
အင်ပိုင်ယာစတိတ် အဆောက်အဦး
အင်ပိုင်ယာစတိတ် အဆောက်အဦးသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု နယူးယောက်မြို့တွင် ရှိသော ၁၀၂ ထပ်မြင့်သည့် ထင်ရှားသည့် အဆောက်အဦးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဖစ်အဲဗင်းနျူး လမ်း နှင့် ဝက်စ် သာတီဖိုး လမ်း ဆုံရာတွင် ရှိသည်။ ၎င်းသည် ၁၂၅၀ ပေမြင့်သည်။ အဆောက်အဦး၏ အမည်မှာ နယူးယောက်ပြည်နယ်အား တင်စားခေါ်ဝေါ်သည့် နယူးယောက် အင်ပိုင်ယာစတိတ် ဆိုသော စကားကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဝေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို အဆောက်အဦးသည် ကမ္ဘာ့ အမြင့်ဆုံး အဆောက်အဦးအဖြစ် နှစ်ပေါင်း ၄၀ ကျော်ကြာအောင် စံချိန်တင်ထားနိုင်ခဲ့သည်။ စတင်တည်ဆောက်ခဲ့သော ၁၉၃၁ ခုနှစ်မှ ဝေါလ်ထရိတ်စင်တာ၏ မြောက်ဘက် တာဝါပြီးဆုံးသည့် ၁၉၇၂ ခုနှစ် အထိပင် ဖြစ်သည်။ ဝေါလ်ထရိတ်စင်တာ ပြိုကျပြီးသည့် အခါတွင် အင်ပိုင်ယာ စတိတ် အဆောက်အဦးသည် နယူးယောက်မြို့၏ အမြင့်ဆုံး အဆောက်အဦး ဖြစ်လာခဲ့ပြန်သည်။
အဲလိဇဘက်တေလာ
အမေရိကန်ရုပ်ရှင်လောက ဟောလိဝုဒ်၏ ဂန္ထဝင်မင်းသမီးကြီး အဲလစ်ဇ်ဘက်သ်ရို့စ်မွန်တေလာ (အဲလစ်ဇ်ဘက်သ်တေလာ)ကို ၁၉၃၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၇ ရက်တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ လန်ဒန်မြို့၊ ဟမ်းစတက်ဂါးဒင်း၌ ဖခင် ဖရန်စစ်လန်းတေလာနှင့် မိခင် ဆာရာဗွိုင်လာတို့ကမွေးဖွားသည်။ ဖခင်နှင့်မိခင်မှာ အမေရိကန်နိုင်ငံသားများ ဖြစ်သော်လည်း အင်္ဂလန်နိုင်ငံသို့ ပြောင်းရွှေနေထိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၉ ခုနှစ် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ဖြစ်သောအခါ အမေရိကန်နိုင်ငံ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်သို့ ပြန်လည်ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ဖခင်သည် ပန်းချီပြခန်းပိုင်ရှင်ဖြစ်ပြီး မိခင်သည် ပြဇာတ်မင်းသမီးဟောင်းဖြစ်သည်။ လစ်ဇ်၏အစ်ကိုမှာ ဟောင်းဝဒ်တေလာဖြစ်သည်။ ငယ်ရွယ်စဉ် ကလေးဘဝကတည်းက အများနှင့်မတူ အသွင်အပြင် ကွာခြား လှပသည့်လစ်ဇ်ကို ယူနီဗာဆယ်လ် ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီမှ ခုနစ်နှစ်အတွက် သဘောတူ စာချုပ်ချုပ်ဆိုခဲ့သောကြောင့် ၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် There’s one Born Every Minute ရုပ်ရှင်တွင် ကလေးသရုပ်ဆောင်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ တစ်နှစ်အကြာတွင် ယူနီဗာဆယ်လ်နှင့် လမ်းခွဲခဲ့ပြီး MGM ကုမ္ပဏီမှ အင်္ဂလိပ်ကလေး သရုပ်ဆောင်ဇာတ်ရုပ်အတွက် လစ်ဇ်ကိုလက်ခံခဲ့၍ ၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် Lassie Come Home ရုပ်ရှင်တွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ လစ်ဇ်ကို၎င်းအသက် ၁၂ အရွယ်တွင် ရိုက်ကူးခဲ့သော National Velvet ဇာတ်ကားမှစ၍ လူသိများခဲ့သည်။ ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် ရိုက်ကူးခဲ့သော Little Women ရုပ်ရှင်တွင် ကလေးသရုပ်ဆောင်အဖြစ် နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့ပြီး Conspirator ဇာတ်ကားမှစ၍ လူကြီးသရုပ်ဆောင်အဖြစ် စတင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ၁၉၅၇ ခုနှစ်မှ လေးနှစ်ဆက်တိုက် အော်စကာဆု ဆန်ခါတင်စာရင်းဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်တွင် ရိုက်ကူးသော Butterfield 8 ဇာတ်ကားတွင် အပျော်မယ်အဖြစ် သရုပ်ဆောင်ထူးချွန်ခဲ့၍ အော်စကာဆုရရှိခဲ့သည်။ ထိုမှစ၍ဟောလိဝုဒ်၏ အအောင်မြင်ဆုံး အနုပညာရှင်များစာရင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး အနုပညာကြေးအမြင့်ဆုံးမင်းသမီးအဖြစ် ရုပ်ရှင်တစ်ကားလျှင် ဒေါ်လာတစ်သန်းရရှိခဲ့သည်။
20th Century Foxရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီအတွက်မင်းသားရစ်ချက်ဘာတန်နှင့်တွဲဖက်၍ ကလီယိုပါထရာရုပ်ရှင်ကို ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် ရိုက်ကူးခဲ့ပြီး ၁၉၆၃ခုနှစ်တွင် အပြီးသတ်ခဲ့သည်။ ၎င်းရုပ်ရှင်မှာ အထူးအောင်မြင်ခဲ့၍ အနုပညာကြေးအဖြစ် ဒေါ်လာ ၇သန်းရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၅၉ ခုနှစ် အသက် ၂၇ နှစ်တွင်ခရစ်ယာန်ဘာသာမှ ဂျူးဘာသာသို့ ကူးပြောင်းကိုးကွယ်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် မင်းသားရစ်ချက်ဘာတန်နှင့်ပင် Who's Afraid of Virginia Woolf? ရုပ်ရှင်ကိုရိုက်ကူးခဲ့ရာ ပညာတတ် ပါမောက္ခတစ်ဦး၏ပေါ့သွမ်းသောဇနီးသည်အဖြစ် သရုပ်ဆောင်ထူးချွန်ခဲ့၍ အော်စကာဆုရရှိခဲ့ပြန်သည်။ လစ်ဇ်သည် ရုပ်ရှင်ကားများ၊ ပြဇာတ်များအပြင် ရုပ်မြင်သံကြားဇာတ်လမ်းတွဲများကိုလည်းရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ၁၉၉၄ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ခဲ့သော The Flintstones ဇာတ်ကားမှာ စ်ဇ်နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သော ဇာတ်ကားဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ရုပ်ရှင်ကားများလက်ခံရိုက်ကူးခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ လစ်ဇ်သည်အေအိုင်ဒီအက်စ်ရောဂါသုတေသနရန်ပုံငွေ ရှာဖွေရာတွင် ဒေါ်လာသန်း ၂၀၀ကျော်ရရှိသည်အထိ ရှာဖွေနိုင်ခဲ့ပြီး လူမှုရေးလုပ်ငန်းများလုပ်ဆောင်ခဲ့ရာတွင် ထူးချွန်ခဲ့၍ ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် Jean Herscholt Humanitarian ဆုနှင့် အမေရိကန်သမ္မတကချီးမြှင့်သော Presidential Citizens Medal ဆုတို့အပြင်အခြားဆုများစွာကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။ ကယ်လီဖိုးနီးယားမြို့တော်ဝန် ဟောင်းမင်းသားကြီးအာနိုးကလည်း ပြည်နယ်၏ ဂုဏ်ဆောင်သူအမျိုးသမီးအဖြစ် ဂုဏ်ပြုခဲ့သည်။ ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်ပြည်မှ ချီးမြှင့်သည့် Legion of Honour ဆုကိုလည်းကောင်း၊ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် တွင် အင်္ဂလန်ဘုရင်မကြီးကပေးအပ်သော Dame Commander of the Order of the British Empire ဘွဲ့ကိုလည်းကောင်း ရရှိခဲ့သည်။ လစ်ဇ်သည် လူမှုရေးလုပ်ငန်းများနှင့်အနုပညာ လုပ်ငန်းများတွင် ထူးချွန်၍ဆုများစွာရရှိခဲ့ရုံသာမက ခရမ်းပြာရောင် မျက်လုံးများနှင့် ထူခြားသောလှပမှုကို ပိုင်ဆိုင်ခြင်း၊ အိမ်ထောင်ဖက်များခဲ့ခြင်းနှင့် အိမ်ထောင်ဖက်များကပေးခဲ့သောအဖိုးတန် လက်ဝတ်ရတနာများနှင့် လက်ဆောင်များ ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ခြင်းတို့ကြောင့်လည်း လူသိများထင်ရှားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ လစ်ဇ်သည် အမျိုးသားခုနစ်ဦးနှင့် အိမ်ထောင်ရှစ်ကြိမ်ပြုခဲ့သည်။ ပဉ္စမနှင့်ဆဋ္ဌမမြောက် ခင်ပွန်းအဖြစ် မင်းသားရစ်ချက်ဘာတန်ကို ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် တစ်ကြိမ်၊ ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင်တစ်ကြိမ် နှစ်ကြိမ်လက်ထပ်ခဲ့သည်။
လစ်ဇ်သည် ခင်ပွန်းသည်များပေးသော ရှားပါးအဖိုးတန်သည့် လက်ဝတ်ရတနာများအပြင် လန်ဒန်၊ဟာဝိုင်အီနှင့် Palm Springs တို့တွင် အိမ်ကြီးများကိုပိုင်ဆိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် The Elizabeth Collection လက်ဝတ်ရတနာအရောင်းဆိုင်နှင့် နာမည်ကျော်ရေမွှေးတံဆိပ်များဖြစ်သည့် White Diamonds, Passion, Passion For Men တို့ကိုလည်း ထုတ်လုပ်ရောင်းချဆဲဖြစ်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ပိုင်ဆိုင်မှုစုစုပေါင်းမှာ သန်း ၆၀၀ မှ ၁၀၀၀ အထိဟု ခန့်မှန်းကြသည်။ အဲလစ်ဇ်ဘက်သ်တေလာသည် အသက် ၇၉ နှစ်အရွယ်၊ မတ်လ ၂၃ ရက် နံနက် ၁နာရီ ၂၈ မိနစ်တွင် လော့စ်အိန်ဂျလိစ်မြို့ Cedars-Sinai ဆေးရုံတွင် နှလုံးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ မကွယ်လွန်မီတွင် ဆေးရုံသို့အကြိမ်ပေါင်းများစွာတက်ခဲ့ရပြီး ခွဲစိတ်မှုပေါင်းမျိုးစုံပြုလုပ်ခဲ့ရသည်။ လစ်ဇ်ကိုမတ်လ ၂၄ ရက်တွင်လော့စ်အိန်ဂျလိစ်မြို့ Forest Lawn သုသာန်တွင်၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်က ကွယ်လွန်ခဲ့သော မိုက်ကယ်ဂျက်ဆင်၏အုတ်ဂူနှင့်ကပ်လျက် မြှုပ်နှံခဲ့သည်။ အသုဘအခမ်းအနားသို့ အရင်းနှီးဆုံးမိတ်ဆွေ ၄၀ ခန့်သာတက်ရောက်ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် သား ၂ ဦး၊ သမီး ၂ ဦး၊ မြေး ၁၀ဦး နှင့် မြစ် ၄ ဦးကျန်ရစ်သည်။
ဘဝ
အဲလိဇဘက် တေလာကို အမေရိကန်လူမျိုး မိဘနှစ်ပါးမှ လန်ဒန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး သူမ၏ မိဘနှစ်ပါးမှာ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် စတင်ချိန်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု သို့ ပြန်သွားခဲ့သည်။ သူမသည် ချောမောလှပသော ကလေး တစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး အသက် ၁၀ နှစ်မှစ၍ ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ရုပ်ရှင်မှာ လက်ဆီ၏ အိမ်အပြန် (Lassie Come Home) (၁၉၄၂) ခုနှစ် ဖြစ်ပြီး ဒုတိယရုပ်ရှင်မှာ National Velvet (၁၉၄၄) ဖြစ်သည်။ သူမသည် ဆယ်ကျော်သက် အရွယ်တွင် ဇာတ်ပို့နေရာအမျိုးမျိုးတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး လူငယ် သရုပ်ဆောင် အဖြစ်သို့ အလွယ်တကူ ကူးပြောင်းနိုင်ခဲ့သည်။
ပထမဆုံး အဓိက သရုပ်ဆောင်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည် ဇာတ်ကားမှာ ၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် ရိုက်ကူးသော A Place in the Sun ဇာတ်ကား ဖြစ်ပြီး မောင်ဂိုမာရီ ကလစ်ဖ်နှင့် အတူ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်များအတွင်း ရုပ်ရှင်များတွင် တောက်လျှောက် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ထင်ရှားသော ဇာတ်ကားများမှာ The Father of the Bride (၁၉၅၁)၊ Ivanhoe (၁၉၅၂)၊ Elephant Walk (၁၉၅၄)၊ Rhapsody (၁၉၅၄)၊ Giant (၁၉၅၆)၊ Raintree County (၁၉၅၇)၊ Cat on a Hot Tin Roof (၁၉၅၈) ၊ Suddenly last Summer (၁၉၅၉)၊ Butterfield 8 (၁၉၆၀) စသည်တို့ ဖြစ်သည်။
သူမသည် အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီး ဇာတ်ဆောင် အကယ်ဒမီဆု နှစ်ခု ရရှိခဲ့သည်။ ပထမတစ်ခုမှာ Butterfield 8 တွင် ဖြစ်ပြီး ဒုတိယတစ်ခုမှာ Who's Afraid of Virginia Woolf? တွင် ဖြစ်သည်။
သူမ၏ နာမကျန်း ဖြစ်မှု အမျိုးမျိုးနှင့် လူသိများသူတို့နှင့် လက်ထပ်ခြင်းများကြောင့် သတင်းစာ ခေါင်းစဉ်များမှ ပျောက်ကွယ်သွားသည်ဟူ၍ မရှိသလောက် ပင် ဖြစ်သည်။ သူမနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သော ထင်ရှားကျော်ကြားသူများမျာ နစ်ကီဟီလ်တန် (Nicky Hilton) ၊ မိုက်ကယ်လ် ဝိုင်းလ်ဒင်း (Michael Wilding) ၊ မိုက်တော့ဒ် (Mike Todd) ၊ အယ်ဒီ ဖစ်ရှာ (Eddie Fisher) ၊ ရစ်ချက်ဘာတွန် (Richard Burton) (နှစ်ကြိမ်) နှင့် ဂျွန်ဝါနာ (John Warner) တို့ဖြစ်သည်။ မိုက်ကယ်လ် ဝိုင်းလ်ဒင်းနှင့် သားနှစ်ယောက် ရခဲ့ပြီး မိုက်တော့ဒ်နှင့် သမီးတစ်ယောက် ရခဲ့သည်။ ရစ်ချက်ဘာတွန်နှင့် လက်ထပ်ထားစဉ် သမီးတစ်ယောက်လည်း မွေးစားခဲ့သည်။
သူမ၏ ဘဝနှောင်းပိုင်းများတွင် အေအိုင်ဒီအက်စ် ရောဂါအတွက် ရန်ပုံငွေ ရှာဖွေရေးကို အလေးပေး လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
သေဆုံးခြင်း
အဲလိဇဘက် တေလာသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၂၃ ရက်တွင် ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ် လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့တွင် အသက် ၇၉ နှစ် အရွယ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ
ဒေဝဒဟသုတ်
(၃)သုတ် ရှိပါသည်။
ရှီမောင်ရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ရှီမောင်ရွာ(Sheemawng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ နာမော်ဇွပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၃၁၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နာမော်ဇွပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၆ ဦး၊ မ ၉၀ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၁၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ဒေဝဒဟသုတ်
ဘုရားရှင် သကျနိုင်ငံ ဒေဝဒဟမြို့တော်အနီး လုမ္ဗိနီဥယျာဉ်တော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် နိဂဏ္ဌတို့၏ ပုဗ္ဗေကတဟေတုကဒိဋ္ဌိနှင့် ဒုက္ခချုပ်ငြိမ်းပုံ အယူဝါဒ၊ ယင်းဝါဒနှင့် ဆက်စပ်၍ “အဟုဝမှေဝ အစရှိသော ပြဿနာ ငါးချက်ကို သိ၊ မသိ မေးမြန်း၍ မြှားစူးဝင်ခံရသူဥပမာဖြင့် နိဂဏ္ဌဝါဒကို ချေဖျက်ပုံ၊ နိဂဏ္ဌတို့က “နာဋပုတ္တ နိဂဏ္ဌ၏ မိန့်ကြားချက်၊ ယင်းမိန့်ကြားချက်ကို နှစ်သက်ကြေနပ်ပုံ၊ ဘုရားရှင်က မှန်၊ မမှန် အကျိုးနှစ်မျိုးရှိသော သဒ္ဓါအစရှိသော တရားငါးမျိုးဖြင့် စီစစ်ပြရာ နိဂဏ္ဌတို့ ပြန်လည်မချေပနိုင်ပုံ၊ ဘုရားရှင်က “နိဂဏ္ဌတို့ကျင့်စဉ်၌ ဆင်းရဲဒုက္ခခံစားမှုရှိ၊ မရှိကို မေးမြန်း၍ နိဂဏ္ဌဝါဒ စိစစ်ပြတော်မူရာ နိဂဏ္ဌတို့ ပြန်လည်မချေပနိုင်ပုံ၊ ဘုရားရှင်က “ဒိဋ္ဌဓမ္မဝေဒနီယကံကို သမ္ပရာယဝေဒနီယကံ၊ သုခဝေဒနီယကံကို ဒုက္ခဝေဒနီယကံ၊ ပရိပက္ကဝေဒနီယကံကို အပရိပက္ကဝေနီယကံ၊ အပ္ပဝေဒနီယကံကို ဗဟုဝေဒနီယကံ၊ သဝေဒနီယကံကို အဝေဒနီယကံတို့ အပြန်အလှန်ဖြစ်အောင် လုံ့လပြုအားထုတ်၍ ရနိုင်၊ မရနိုင်ကို မေးမြန်းစိစစ်တော်မူပုံ၊ ပုဗ္ဗေကတဟေတု၊ ဣဿရနိမ္မာနဟေတု၊ သင်္ဂတိဘာဝဟေတု၊ အဘိဇာတိဟေတု၊ ဒိဋ္ဌဓမ္မူပက္ကမဟေတုကြောင့် သတ္တဝါတို့ သုခဒုက္ခခံစားရလျှင် နိဂဏ္ဌတို့သည် ပုဗ္ဗေဒုက္ကဋကမ္မကာရီပုဂ္ဂိုလ် ပါပကေန ဣဿရေန နိမ္မိတပုဂ္ဂိုလ်၊ ပါပသင်္ဂတိကပုဂ္ဂိုလ်၊ ပါပါဘိဇာတိက ပုဂ္ဂိုလ်၊ ဒိဋ္ဌဓမ္မူပက္ကမ ပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်ပုံ၊ နိဂဏ္ဌဝါဒသည် “ဒသသဟဓမ္မိက ဝါဒါနုဝါဒ ဂါရယှ ဌာန”သို့ ရောက်ရှိပုံ။ နိဂဏ္ဌဝါဒ၌ ဥပက္ကမ, ပဓာနလုပ်ငန်းတို့ အကျိုးမရှိပုံကို မိန့်ကြားတော် မူပါသည်။
ရှီမောင်ရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒေဝဒဟသုတ်
နိယျာနိကသာသနာတော်၌ အားထုတ်မှု, လုံ့လဝီရိယ၏ အကျိုးရှိပုံ၊ အမျိုးသမီးတစ်ဦး၌ ချစ်ကြိုက်နေသော ယောက်ျားဥပမာဖြင့် ရှင်းလင်း မိန့်ကြားတော်မူပြီး၊ သုခဝိဟာရ, ဒုက္ခဝိဟာရတို့၌ အကုသိုလ်တရားတို့ ဆုတ်ယုတ်မှု, ကုသိုလ်တရားတို့ တိုးပွားမှုကို သုံးသပ်၍ မြားဖြောင့်အောင် ပြုလုပ်သော ယောက်ျားဥပမာဖြင့် အားထုတ်မှု လုံ့လဝီရိယ၏ အကျိုးရှိပုံကို မိန့်ကြားတော်မူပါသည်။
ဆက်လက်၍ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တစ်ဦး၏ ဘုရားရှင်နှင့် တရားတော် အပေါ် ယုံကြည်သက်ဝင်ပုံ၊ ရဟန်းပြုပုံ၊ သီလနှင့်ပြည့်စုံပုံ၊ အနဝဇ္ဇသုခ ခံစားရပုံ၊ ဣန္ဒြိယ သံဝရသီလနှင့်ပြည့်စုံပုံ၊ သတိသမ္ပဇဉ်နှင့်ပြည့်စုံပုံ၊ တရားအားထုတ်ရာအရပ်၌ တရား အားထုတ်ပုံ၊ ဥပစာရသမာဓိ, အပ္ပနာ သမာဓိနှင့် ပြည့်စုံပုံ၊ ရူပဈာန်လေးပါးရရှိပုံ၊ ပု, ဒိ, အာ, ဝိဇ္ဇာသုံးပါးရရှိပြီး ရဟန္တာဖြစ်ပုံ၊ ဤသို့ ဝါဒရှိတော်မူသော အားထုတ်မှု၊ လုံ့လဝီရိယ၏ အကျိုးရှိပုံ၊ ဘုရားရှင်တို့၏ ဒသသဟဓမ္မိကပါသံသဌာနသို့ ရောက်ရှိပုံတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များနှင့်အတူ ဒိဋ္ဌဓမ္မဝေဒနီယ ကုသိုလ်ကံအရာဝယ် ပုဏ္ဏသေဋ္ဌိဝတ္ထု၊ ကာဠဝဠိယသေဋ္ဌိဝတ္ထု, မလ္လိကာ ဒေဝီဝတ္ထု၊ အကုသိုလ်အရာ၌ နန္ဒမာဏဝကဝတ္ထု နန္ဒယက္ခဝတ္ထုတို့ကို ပြဆိုထားပါသည်။
ဋီကာ၌လည်း မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။
- ဘုရားရှင် သကျနိုင်ငံ ဒေဝဒဟနိဂုံး၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ပစ္ဆာဘူမိ အရပ်သို့သွား၍ နေလိုကြသော လျှောက်ထားလာသော ရဟန်းတို့အား အရှင်သာရိပုတ္တရာကို ပန်ကြားပြီးမှ ခရီးထွက်ကြရန် ဘုရားရှင်က မိန့်တော်မူပါသည်။
အရှင်သာရိပုတ္တရာက ခွင့်ပန်လာကြသော ရဟန်းတော်များအား နိုင်ငံခြား၌ မင်း, ပုဏ္ဏား, သူကြွယ်, ရဟန်းပညာရှိများ စူးစမ်းတတ်သောလူများက ပြဿနာ မေးလာလျှင် ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်အတိုင်း ဟောကြားရန်, ဘုရားရှင်အား မဟုတ်မမှန်သောအားဖြင့် စွပ်စွဲရာမရောက်ရန်, တရားတော်အားလျော်သော တရားကိုသာ ဖြေကြားရန်၊ မိမိပြောဆိုသောဝါဒ, ဝါဒအားလျော်သောစကားကို အကြောင်း နှင့်တကွ ကဲ့ရဲ့ရာ မရောက်အောင် ဓမ္မကိုနာကြား, သင်ယူမှု မှန်ကန်စွာ နှလုံးသွင်း၊ မှန်ကန်စွာ ဆောင်ထားပြီး, ပညာဖြင့် ထိုးထွင်း၍သိဖို့ လိုအပ်ပုံကို မိန့်ကြားတော်မူသည့်အခါ ရဟန်းတို့၏ လျှောက်ထားချက်အရ (၁) မြတ်စွာဘုရားသည် ခန္ဓာငါးပါးတို့၌ ဆန္ဒရာဂကို ပယ်ဖျောက်ဖို့ရန် ဟောတော်မူပုံ၊ (၂) ခန္ဓာငါးပါး၌ ဆန္ဒ ရာဂ, ပေမ, ပိပါသ, ပရိဠာဟ, တဏှာ, မကင်းသေးသူအား ခန္ဓာငါးပါး ဖောက်ပြန်ခြင်း, တမျိုးတမည် ပြောင်းလဲဖြစ်ခြင်းကြောင့် သောက, ပရိဒေဝ, ဒုက္ခ, ဒေါမနဿ ဥပါယာသတို့ ဖြစ်လာပုံ၊ ဤအပြစ်ကို မြင်၍ ဆန္ဒ ရာဂ ပယ်ဖျောက်ရန် ဟောတော်မူပုံ၊ (၃) ခန္ဓာငါးပါး၌ ဆန္ဒရာဂတဏှာကင်းပြီးသောသူအား ခန္ဓာငါးပါး ဖောက်ပြန်ခြင်း အစရှိသည်ကြောင့် သောကအစရှိသော ပူပန်မှုများ မရှိပုံ၊ ထို့ကြောင့် ဆန္ဒရာဂကို ပယ်ဖျောက်ရမည်ဟု ခန္ဓာတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ အသေးစိတ် ဟောတော်မူပုံ၊ (၄) အကုသိုလ်တရားများ ဖြစ်နေသော သူအား မျက်မှောက်ဘဝ၌ ဆင်းရဲ ပင်ပန်း, ပူပန်စွာနေရပုံ၊ ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ဒုဂ္ဂတိဘဝသို့ရောက်နိုင်ပုံ၊ (၅) ကုသိုလ် တရားတို့ ဖြစ်နေသောသူသည် မျက်မှောက်ဘဝ၌ ချမ်းသာစွာနေရပုံ၊ ကွယ်လွန် ပြီးနောက် သုဂတိဘဝသို့ ရောက်ရပုံတို့ကိုဖြေကြားရမည်ဟု အရှင်သာရိပုတ္တရာက ပစ္ဆာဘူမိအရပ်သို့ ခရီးထွက်မည့် ရဟန်းတို့အား ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။ --- ဘုရားရှင် သကျနိုင်ငံ ဒေဝဒဟနိဂုံး၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်၏ ဂုဏ်ရည်များကို မိန့်ကြားတော်မူပြီး ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ဖဿာယတန(အာရုံ)၊ (၆)ပါးတို့၌ အပ္ပမာဒဖြင့် ပြုကြပြီး၊ မေ့လျော့ခြင်း မဖြစ်ထိုက်သောကြောင့် အပ္ပမာဒဖြင့် ပြုရမည်ဟု ဟောတော်မမူပုံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်သို့ မရောက်သေးကုန် ယောဂကုန်ရာ နိဗ္ဗာန်ကို တောင်းတ၍ကျင့်နေကြကုန်သော ရဟန်းတို့အား ဝိညာဏ်(၆)ပါးတို့ဖြင့် သိအပ်ကုန်သော စိတ်၏မွေ့လျော်ဖွယ်ဖြစ်ကုန်, မွေ့လျော်ဖွယ်မဖြစ်ကုန်သော အာရုံ (၆)ပါးတို့သည် တွေ့ထိကုန်၍ တွေ့ထိကုန်၍ ကုသိုလ်စိတ်ကိုကုန်စေ၍ မတည်နိုင် ခြင်းကြောင့် တွန့်တိုဆုတ်နစ်မှု မရှိအောင် ဝီရိယကို အားထုတ်ထားခြင်းကြောင့် သတိသည် မပျောက်မပျက် အာရုံ၌ စွဲမြဲစွာ တည်နေ၏။ နာမကာယ၊ ရူပကာယသည် ပူပန်မလိမ်း ငြိမ်းအေးနေ၏၊ စိတ်သည် အာရုံတစ်ခုတည်း၌ ငြိမ်သက်စွာတည်နေ၏။ အပ္ပမာဒ၏အကျိုးကို သိမြင်ကြကုန်သော ထိုရဟန်းတို့အား ဖဿာယတန (အာရုံ) (၆)ပါးတို့၌ တွေ့ထိကုန်၍ တွေ့ထိကုန်၍ ကုသိုလ်စိတ်ကိုကုန်စေ၍ မတည်နိုင်အောင် မမေ့မလျော့ အားထုတ်သပြုရမည်ဟု ငါဘုရား ဟောတော်မူ၏ဟု ဖဿာယတန နှင့်ဝိညာဏ် တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီကို ဝေဘန်၍ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
သဇင်ငူရွာ၊ သဇင်ငူ
သဇင်ငူရွာ၊ သဇင်ငူ
ဖူတိုက်ရွာ၊ ရွာသာကုန်း
ဖူတိုက်ရွာ၊ ရွာသာကုန်း
ကညင်ချောင်းပလောနန်းမူရွာ၊ ဘူဒင်းကွင်း
ကညင်ချောင်းပလောနန်းမူရွာ၊ ဘူဒင်းကွင်း
မောင်ရွှိကန်ရွာ
မောင်ရွှိကန်ရွာ
ညောင်ပင်လယ်ရွာ၊ ညောင်ပင်လယ်
ညောင်ပင်လယ်ရွာ၊ ညောင်ပင်လယ်
မူလဲရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
မူလဲရွာ (Mule)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ စင်လောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၂၇၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စင်လောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၈၂ ဦး၊ မ ၈၃၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၁၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မဟာစည်ဆရာတော်
မဟာစည်ဆရာတော် ဦးသောဘန (၂၉ ဇူလိုင် ၁၉၀၄ – ၁၄ ဩဂုတ် ၁၉၈၂) သည် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်းတစ်ပါးဖြစ်ပြီး ဝိပဿနာတရားကို သင်ကြားပြသရာတွင် ထင်ရှားခဲ့သော ဆရာတော်ကြီး ဖြစ်သည်။
ငယ်ဘဝ
မဟာစည်ဆရာတော် ဦးသောဘနကို ရွှေဘိုမြို့ အနောက်ဘက် ခုနစ်မိုင်အကွာ ဆိပ်ခွန်ရွာနေ ဦးကံတော်၊ ဒေါ်အုပ် တို့မှ ၁၂၆၆ ခုနှစ်၊ ဒုတိယဝါဆိုလပြည့်ကျော် (၃)ရက် ၂၉-၇-၁၉၀၄ ခု သောကြာနေ့ နံနက်(၃)နာရီခန့် အချိန်တွင် ဖွားမြင်တော်မူသည်။ ငယ်နာမည်မှာ မောင်သွင်ဖြစ်သည်။
ရှင်သာမဏေဘဝ
ခြောက်နှစ်သားအရွယ်တွင် ဆိပ်ခွန်ရွာတောင်ဘက် ပျဉ်းမနားကျောင်း ဘုန်းတော်ကြီး အရှင်အာဒိစ္စ မထေရ်မြတ်အထံ၌ တပည့်ခံလျက် မြန်မာစာရေး စာဖတ်ပညာကို ဆည်းပူးခဲ့သည်။ အသက်(၁၂)နှစ်သားအရွယ်တွင် ၎င်းကျောင်း ဘုန်းတော်ကြီးထံ၌ပင် ရှင်သာမဏေပြု၍ ပိဋကတ်အခြေခံပညာရပ်တို့ကို သင်ကြားသည်။ သာမဏေဘွဲ့မှာ အရှင်သောဘန ဖြစ်သည်။
ခရမ်းမြို့
ခရမ်းမြို့သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ မြို့ငယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်မြို့မှ ရေကြောင်းခရီးဖြင့် (၃၆)မိုင်ခန့် ကွာဝေးသည်။ မြို့၏အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်း (၂)မိုင် ခန့်ရှိ၍ (၁၉၅၃)ခုနှစ် သန်းခေါင်​စာရင်းအရ လူဦးရေ (၁ဝ၉ဝ၆)ယောက် ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်းကို အင်္ဂလိပ်တို့သိမ်းပိုက်စက ယခုခရမ်းမြို့မှာ ရေတွင်းချောင်ခရမ်းခေါ် ရွာကလေးမျှသာဖြစ်သည်။ ထိုရွာတွင် ကင်းဂတ်တစ်ခုကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့ဖူးသည်။
ထိုစဉ်က ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ရုံးသပြေကန်မြို့ဖြစ်သည်။ ထိုအရပ်တွင် သပြေကန်ဟူသောအမည်နှင့် နှစ်ဌာနရှိသည်။ ရုံးစိုက်ရာသပြေကန်ကို ရုံးသပြေဟုခေါ်သည်။ ရုံးသပြေ၏ အရှေ့တောင်ဘက် ဘောချောင်းပေါ်၌တည်ရှိသော သပြေကန်ကိုမူ ဘော့သပြေကန်ဟုခေါ်သည်။ ရုံးသပြေကန်မှာ ရေတိုက်စားခြင်းကြောင့် ကမ်းပါးပြို၍တိမ်ကောသွားရာ ယခုခရမ်းမြို့သို့ ရုံးရွှေ့ပြောင်းစိုက်သည်။
မဟာစည်ဆရာတော်
ရဟန်းဘဝ
ရဟန်းဖြစ်ပြီးနောက် အရှင်သောဘနသည် ပရိယတ်စာပေများကို သင်ယူပို့ချနေရင်းပင် ပဋိပတ်ကို လိုလားသဖြင့် ရုက္ခမူဓုတင် နိသဇ်ဓုတင် ပဏ္ဍိပါတ်ဓုတင်များကို လေးလပတ်လုံး ဆောက်တည်ကျင့်သုံးနေခဲ့သည်။
ခရမ်းမြို့
ရွာတည်ရာအရပ်တွင် မြို့ဖျက်ခရမ်းများပေါများသဖြင့် ခရမ်းရွာဟု တွင်သည်။ ခရမ်းရွာ၌ ရေတွင်းချောင်ခရမ်းနှင့် ရွာမခရမ်းဟု အပိုင်းနှစ်ပိုင်းရှိသည်။ ရေတွင်းချောင်ခရမ်းတဲအုပ်စုကို မွန်လူမျိုး ဦးမောင်၊ ဦးမြတို့ကလည်းကောင်း၊ ရွာမခရမ်းဘဲအုပ်စုကို မွန်လူမျိုး ဦးအို၊ ဦးကလေး၊ ဦးအုံး စသည်တို့ကလည်းကောင်း၊ ပင်လယ်တိမ်ကိုင်းတောများကို ခုတ်ထွင်ရှင်းလင်းကာ လယ်လုပ်ရာမှ စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်ဟု ပါးစပ်ပြော အမှတ်အသားရှိသည်။
မဟာစည်ဆရာတော်
ရဟန်းဘဝ
၁၂၈၆-ခုနှစ်တွင် အစိုးရပထမပြန်စာမေးပွဲ ပထမငယ်တန်း၌ ဝင်ရောက်ဖြေဆိုရာ အလွယ်တကူပင် အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၂၈၂-ခုနှစ်တွင် ခရီးထွက်နေရသဖြင့် စာမေးပွဲ မဝင်ခဲ့ရပါ။ ၁၂၈၈-ခုနှစ်၌ ပထမလတ်တန်းကိုလည်းကောင်း၊ ၁၂၈၉-ခုနှစ် ပထမကြီးတန်း ကိုလည်းကောင်း ဝင်ရောက်ဖြေဆို၍ ချောမောစွာ အောင်မြင်တော်မူခဲ့သည်။ ထိုနှစ်က ဆိပ်ခွန်ရွာ၌ ကျင်းပသော ဝိနည်းအာဂုံပြန်ပွဲ၌လည်း ဝိနည်းငယ်လေးစောင်ကို ပြန်ဆို၍ အမြင့်ဆုံးအောင်မြင်တော်မူခဲ့သည်။
ခရမ်းမြို့
၁၉၂၄၊ ၂၅ ခုနှစ်ခန့်တွင် ခရမ်းတူးမြောင်းကို ဖောက်လုပ်ခဲ့သည်။ ခရမ်းတူးမြောင်းမှာ ပဲခူးမြစ်ကမ်းပေါ်ရှိ ချောင်းဝရွာမှ ခရမ်းမြို့အထိ (၁၈)မိုင်ခန့်ရှည်လျားသည်။ ခရမ်းမှတစ်ဆင့် ပင်လယ်သို့ပေါက်လေသည်။ ယခုအခါ ထိုတူးမြောင်းကို ခရမ်းမြစ်ဟုပင် ခေါ်တွင်လျက်ရှိသည်။ ခရမ်းမြို့နယ်တွင် ယခုအခါ ကျေးရွာပေါင်း(၈ဝ)ကျော်ရှိသည်။ မြို့နယ်တစ်ခုလုံး၏ အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင်(၂၄၆)မိုင်ခန့်ဖြစ်၏။ လယ်ယာကိုင်းကျွန်းများကို မှီ၍ သက်မွေးဝမ်းကျောင်းသူ များပြားသည်။ ရှေးက နိုင်ငံခြားကုမ္ပဏီကြီးများက စပါးဒိုင်များဖွင့်၍ စပါးများကို တိုက်ရိုက် ဝယ်ယူသောဌာနခွဲတစ်ခုဖြစ်သည်။ ပဲခူးဆားသည် ခရမ်းမြို့နယ်နှင့် ကဝမြို့နယ်များမှ အများဆုံးထွက်လေသည်။ ယခုအခါ စပါးလုပ်ငန်း၊ ဆားလုပ်ငန်းများအပြင် မြေပဲစိုက်ခြင်း၊ ကြက်ဘဲ မွေးမြူခြင်း၊ ငါးမွေးမြူခြင်း အလုပ်များကိုလည်း ပြုလုပ်ကြသည်။ ထို့ပြင် လူငယ်အမျိုးသားအချို့မှာ ဂျပန်၊ ကိုရီးယား စသည့်နိုင်ငံများသို့ လုပ်သားအဖြစ် သွားရောက်လုပ်ကိုင်ကြသည်။ မြို့ပေါ်တွင် ဆန်စက်နှင့် ဆီစက်များလည်း ရှိသည်။
ခရမ်းမြို့နှင့် ပဲခူးမြို့ကို (၁၉၂၈)ခုနှစ်တွင် မီးရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ဆက်သွယ်ခဲ့သည်။ (၁၉၃၁)ခုနှစ်တွင် ခရမ်းမြို့၏ တောင်ဘက် (၁၃)မိုင်ဝေးသော သုံးခွမြို့သို့ ဆက်လက်ဖောက် လုပ်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့မှ ခရမ်းမြို့သို့ နေ့စဉ်မီးသင်္ဘောကလေးများ၊ မော်တော်လှေများ သွားလာလျက်ရှိသည်။ သို့သော် မြစ်ချောင်းများကောသဖြင့် မြို့သို့အရောက်မသွားနိုင်။ မြို့အနီး ပိန်းကန်ရွာကို သင်္ဘောဆိပ်ပြုလုပ်ထားရသည်။ ခရမ်းမြို့ပေါ်တွင် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း (၂)ကျောင်းရှိသည်။ အထက(၁) နှင့် အထက(၂) တို့​ဖြစ်သည်။ ဆေးရုံနှင့် စာတိုက်တို့လည်းရှိသည်။ မြို့ပေါ်၌ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း (၁၈)ကျောင်းခန့်ရှိသည်။ ခရမ်းမြို့ပေါ်တွင် သကျမာရဇိန်ဘွဲ့ချီ သွန်းဘုရားကြီး တစ်ဆူရှိသည်။ ထိုရုပ်တုတော်ကို ခရမ်းမြို့မှ ဦးရွှေဖောင်၊ ဦးဘိုးထိန်းတို့က ကြီးမှူး၍ အများကောင်းမှုဖြင့် တည်ခဲ့သည်။ ဘုရားပွဲတော်ကို နှစ်စဉ် တပေါင်းလပြည့်နေ့တွင် ကျင်းပလေ့ ရှိသည်။ ခရမ်းမြို့၏ အနောက်ဘက်ယွန်းယွန်းရှိ ရဲမွန်စေတီနှင့် အနောက်မြောက်ဘက် (၂)မိုင်ခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသောကန်ညီနောင်စေတီတို့မှာ ထင်ရှားသော စေတီပုထိုးများ ဖြစ်ကြသည်။
မဟာစည်ဆရာတော်
ရဟန်းဘဝ
ထိုသို့ပို့ချပေး၍ ပရိယတ္တိသာသနာကို ပြုနေစဉ်မှာပင် သမထဝိပဿနာ ပဋိပတ္တိအလုပ်များကို အားထုတ်ကျင့်သုံးလိုသောကြောင့် ၁၂၉၃ ခုနှစ် ပြာသိုလထဲတွင် အဖော်ဖြစ်သူ အရှင်တေဇဝန္တနှင့်အတူ မော်လမြိုင်တောင်ဝိုင်းတိုက်ကျောင်းမှထွက်ခဲ့၍ ဇင်းကျိုက်၊ သထုံ၊ ကေလာသမြသပိတ်တောင်၊ ကျိုက်ထီးရိုးတောင်၊ ရွှေရောင်ပြတောင်၊ ဦးအုန်းခိုင်တောကျောင်း စသည်တို့၌နေရင်း ကမ္မဋ္ဌာန်းနည်းများကို စုံစမ်းလေ့လာပြီးနောက် သထုံမြို့မင်းကွန်းဇေတဝန်ဆရာတော်ဘုရားကြီးထံတော်၌ သတိပဋ္ဌာန်ဝိပဿနာရှုပုံကို နည်းခံကျင့်သုံးလျက်နေခဲ့သည်။ နေရောညဉ့်ပါ မအိပ်ဘဲ တင်းတင်းကြပ်ကြပ်လည်း အားထုတ်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က တစ်ရက်လုံး စကားမပြောဘဲ ကျင့်ခဲ့ရသောရက်တွေသာ များခဲ့သည်။
ထိုသို့အားထုတ်နေစဉ် လေးလရှိသောအခါ မော်လမြိုင်တောင်ဝိုင်းတိုက်ကျောင်းမှ ကျေးဇူးရှင်ဆရာတော်ဘုရားကြီး အသည်းအသန်ရောဂါဖြစ်နေကြောင်း ကြားသိရသဖြင့် ၁၂၉၄ ခုနှစ် ဝါဆိုလဆန်း ခုနစ်ရက်မှ သထုံမှ မော်လမြိုင်သို့ ပြန်ခဲ့ရသည်။ ဝါဆိုလဆန်း ၁၄ ရက်နေ့ ညဉ့်၌ တိုက်ကျောင်းဆရာတော်ဘုန်းကြီး ပျံလွန်တော်မူသဖြင့် အရှင်သောဘနသည် တောင်ဝိုင်းတိုက်ကျောင်းကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်နေခဲ့ရသည်။
ဇေတဝန်ဆရာတော်ဘုရားကြီးထံမှ သတိပဋ္ဌာန်ဝိပဿနာရှုနည်းကို ပေါက်ရောက် ပိုင်နိုင်ခဲ့သော အရှင်သောဘနသည် ထိုစဉ်က ၉ ဝါမျှသာ ရှိသေးသည်ဖြစ်၍ အရွယ်ငယ်သေးသောကြောင့် ကမ္မဋ္ဌာန်းတရားကို သူတစ်ပါးတို့အား မဟောကြားသေးဘဲ မိမိကိုယ်တိုင်သာ စွမ်းနိုင်သမျှ အားထုတ်နေထိုင်ခဲ့သည်။
ထိုအတောအတွင်း ဆိပ်ခွန်ရွာ၌ ညီဖြစ်သူတစ်ယောက် ကွယ်လွန်သွားသဖြင့် သံဝေဂပွားကာ ၁၃၀၀ ပြည့်နှစ်၌ ဇာတိရပ်သို့ ခေတ္တကြွသွားရာ ခုနစ်လအထိ သီတင်းသုံးလျက် သတိပဋ္ဌာန်ဝိပဿနာအလုပ်တရားကို စတင်ဟောပြောခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ဆွေမျိုးဖြစ်သူသုံးဦးစတင်တရားအားထုတ်၍ အောင်မြင်ကြသဖြင့် အခြားလူများစွာလည်း အားထုတ်ကြ၍ ဉာဏ်ထူးတရားထူးများကို ကိုယ်တွေ့ဖြစ်ကြသဖြင့် မဟာစည် သတိပဋ္ဌာန်ဝိပဿနာ တရားတော်သည် စတင်၍ ထင်ရှားပေါ်လာခဲ့သည်။
မဟာစည်ဆရာတော်
၁၃၀၃ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယအကြိမ် ကျင်းပသော အစိုးရဓမ္မာစရိယ စာမေးပွဲ၌ ဝင်ရောက် ဖြေဆိုရာ ကျမ်းရင်း ၃ ကျမ်းနှင့် ဂုဏ်ထူး ၅ ကျမ်းတို့ကို ချောမောစွာ ဖြေဆို အောင်မြင်တော်မူ၍ သာသနဓဇသိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ ဟူသော ဘွဲ့တံဆိပ်ကို ရရှိတော်မူခဲ့သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးဘေးကြောင့် ၁၃၀၃ ခုနှစ် နတ်တော်လမှစ၍ ဇာတိရပ်ရွာ ဆိပ်ခွန်၌ ပြန်၍နေလျက် အခွင့်သင့်သောအခါတိုင်း ဝိပဿနာလုပ်ငန်းတရားကို ဆက်လက်၍ ဟောကြားညွှန်ကြားရာ တစ်နှစ်ထက် တစ်နှစ် တိုးတက်ထွန်းကားလာခဲ့သည်။ ထိုအခါက သီတင်းသုံးရာဌာနဖြစ်သော မဟာစည်ကျောင်းကို စွဲမှီ၍ အရှင်သောဘနကို မဟာစည်ဆရာတော်ဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။
ဝိပဿနာယောဂီတပည့်တို့၏ တောင်းပန်ချက်အရ အရှင်သောဘနသည် ၁၃၀၅ ခုနှစ်က ယခုအခါ နာမည်ကျော်ဖြစ်သော ဝိပဿနာရှုနည်းကျမ်းကို (ပ-ဒု ၂ တွဲ)ကို ရေးသားပြုစုတော်မူခဲ့သည်။ စာမျက်နှာ (၉၅၀)ခန့်ရှိ ထိုကျမ်းကို ခုနစ်လအတွင်းမှာ ရေးသားပြုစု၍ ပြီးခဲ့သည်။ ယနေ့အထိ ထိုကျမ်းကို ရှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ရိုက်နှိပ်ထုတ်‌ဝေပြီး ဖြစ်သည်။
၁၃၁၁ ခုနှစ် တန်ဆောင်မုန်းလတွင် မဟာစည်ဆရာတော်ကို ရန်ကုန်မြို့ဗုဒ္ဓသာသနာနုဂ္ဂဟ အဖွဲ့ချုပ်က ပင့်ဆောင်လာသဖြင့် ရန်ကုန်မြို့ သာသနာ့ရိပ်သာ၌ နတ်တော်လပြည့်မှစ၍ ဝိပဿနာတရားကို ဟောကြားပြသတော်မူပါသည်။
မဟာစည်ဆရာတော်ဘုရား၏ စနစ်ကျသော ဝိပဿနာရှုနည်းကို နှစ်ခြိုက်သဘောကျသူများ တစ်နေ့တစ်ခြား များပြားလာခဲ့သည်။ စစ်ဖက်နယ်ဖက် အရာရှိများ၊ ပညာပိုင်းဆိုင်ရာပုဂ္ဂိုလ်များ၊ ကုန်သည်ပွဲစားများမှစ၍ လူတန်းစားမရွေး သာသနာ့ရိပ်သာသို့ လာရောက်၍ သတိပဋ္ဌာန်ဝိပဿနာတရားကို အားထုတ်ခဲ့ရာ၌ ထိုသူတို့တွင် တရား၏အရသာကို တွေ့ရှိသွားသူများ အမြောက်အမြား ပါဝင်သည်။ ယခုအခါ အထက်အောက် မြန်မာနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံလုံးမှာပင် မဟာစည်ဩဝါဒခံ ရိပ်သာပေါင်း ၂၀၀ ကျော်ရှိနေသဖြင့် တစ်နိုင်ငံလုံးမှ ပုဂ္ဂိုလ်များသည် နီးစပ်ရာ မြို့ရွာတို့၌ရှိသော သာသနာ့ရိပ်သာများ၌ တရားအားထုတ်ခွင့် ရခဲ့သည်။ မဟာစည်ဆရာတော်၏နည်းအတိုင်း တရားအားထုတ်ဖူးသူ မရှိသောမြို့ဟူ၍ မြန်မာပြည်၌ မရှိသေးပါ။ ဤမျှအတိုင်း မဟာစည်ဆရာတော်၏ ကမ္မဋ္ဌာန်းနည်း ပြန့်နှံ့ခဲ့သည်။ ယခုအချိန်အထိ ရန်ကုန်မြို့သာသနာ့ရိပ်သာ၌ တရားအားထုတ်ပြီးသူပေါင်း (သုံးသောင်းလေးထောင်ကျော်ရှိ၍) တစ်နိုင်ငံလုံး၌ တရားအားထုတ်ပြီးသူပေါင်း လေးသိန်းကျော်ရှိသည်။ သီဟိုဠ်၊ ထိုင်း၊ကမ္ဘောဒီးယား၊ လာအို၊ အိန္ဒိယ၊ အင်္ဂလန်နှင့် အမေရိကန်နိုင်ငံတို့၌လည်း မဟာစည်ဩဝါဒခံ ရိပ်သာပေါင်းများစွာနှင့် ယောဂီပေါင်းများစွာ ရှိနေပါသည်။ ထို့ကြောင့် မဟာစည်ဆရာတော်သည် သိန်းပေါင်းများစွာသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား မြတ်ဗုဒ္ဓတရားတော်၏ တရားအရသာကို တိုက်ကျွေးဝေငှနေသော ကျေးဇူးရှင်ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ရမည့် ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါး ဖြစ်တော်မူပါသည်။
သာသနာပြုလုပ်ဆောင်ချက်များ
၁၃၁၃-ခုနှစ်တွင် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရက မဟာစည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ပရိယတ္တိဂုဏ်၊ ပဋိပတ္တိဂုဏ်ကျေးဇူးတို့ကို အသိအမှတ်ပြုသည့်အနေဖြင့် ဆရာတော်အား အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘွဲ့တံဆိပ်တော် ကို ဆက်ကပ်ပူဇော်ခဲ့သည်။
၁၃၁၄-ခုနှစ်မှစ၍ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာကိစ္စများကို စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာကို ၁၃၁၆-ခုနှစ်မှ ၁၃၁၈-ခုနှစ်အထိ ပါဠိတော် သင်္ဂါယနာအဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ၁၃၁၈-ခုနှစ်မှစ၍ အဋ္ဌကထာ, ဋီကာသင်္ဂါယနာ အဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း ကျင်းပခဲ့ကြသည်။ မဟာစည်ဆရာတော်သည် ထိုသင်္ဂါယနာလုပ်ငန်းကြီးတွင် ၁၃၁၄-ခုနှစ်စ၍ ပဓာနကျသော နေရာများ၌ ပါဝင်ဆောင်ရွက် တော်မူ ခဲ့သည်။ သင်္ဂါယနာတင်မည့် ပါဠိတော် အဋ္ဌကထာ ဋီကာတို့ကို ရိုက်နှိပ်ရာတွင် နောက်ဆုံးကြည့်ရှု သုတ်သင်ပြင်ဆင်ရသောတာဝန်ကို အခြားဆရာတော်များနှင့်အတူ ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။ သင်္ဂါယနာ တင်ရာ၌ ထိုထိုသုတ်စသည်တို့ ဘုရားဟောအစစ်အမှန် ဟုတ်မဟုတ် မေးစိစစ်ရ၊ ဖြေရသည့်လုပ်ငန်းလည်း အရေးတကြီးပါဝင်ခဲ့ရာ ပထမသင်္ဂါယနာ တင်စဉ်က အရှင်မဟာကဿမထေရ်မြတ်ကြီးသည် မေးစိစစ်သော တာဝန်ကို တာဝန်ယူခဲ့ရသည်။ ထိုမထေရ်မြတ်ကြီးနည်းတူ မဟာစည်ဆရာတော်သည် ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ သဘင်ပွဲကြီး၌ မေးစိစစ်ရသောတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်တော်မူခဲ့ရသည်။ ထို့နောက် အဋ္ဌကထာ၊ ဋီကာတို့ကို သင်္ဂါယနာတင်ရာ၌ စိစစ်လျှောက်ထားရသောတာဝန်ကိုလည်း ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ အဋ္ဌကထာသင်္ဂါယနာ၌ မဟာစည်ဆရာတော်၏ စိစစ်လျှောက်ထားချက်တို့ကို နိုင်ငံတော်ဗုဒ္ဓသာသနာအဖွဲ့က “သင်္ဂါယနာစိစစ် ခဏ်း" အမည်ဖြင့် စာအုပ်ရိုက်နှိပ်ဝေပြီး ဖြစ်သည်။
မဟာစည်ဆရာတော်ဘုရားသည် ၁၃၁၁-ခုနှစ်၌ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်တို့ဖြင့် ဝေဝေဆာဆာရှိလှသော မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ်နိဿယကို ရေးသားတော်မူခဲ့သည်။ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်နေစဉ်အတွင်း ဝန်ဆောင် သံဃာအဖွဲ့၏ တာဝန်ပေးချက်အရ (ဆရာတော်သည် ဝန်ဆောင်သံဃာ့အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်) ဝိသုဒ္ဓိမဂ် ကျမ်း၏ နိဒါန်းကျယ်ကြီးကို ပါဠိဘာသာဖြင့်ရေး၍ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာဝန်ဆောင်သံဃာ့အဖွဲ့အား တင်ပြရာ ယင်းအဖွဲ့ကြီးက နှုတ်ပယ်ဖြည့်စွက်ခြင်းမရှိဘဲ လက်ခံအတည်ပြု၍ ထုတ်ဝေဖြန့်ချိစေခဲ့သည်။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ နိဒါနကထာဟုခေါ်သော ထိုပါဠိနိဒါန်းကြီးကား မဟာစည်ဆရာတော်၏ ပါဠိအရေးအသား စွမ်းရည်နှင့် အထွေထွေဗဟုသုတကြွယ်ဝပုံကို ထင်ရှားစေသောကျမ်းဖြစ်ပြီး တိုင်းတစ်ပါးသား ပါဠိစာပေပညာရှင်တို့ကပင် ချီးကျူးအပ်သော ကျမ်းကြီးဖြစ်သည်ဟု သိရသည်။
ထို့အပြင် မဟာစည်ဆရာတော် ဟောကြားပြုစုတော်မူသော ဝိပဿနာအခြေခံတရားတော်၊ အရိယာဝါတရားတော်၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားတော်၊ ဓမ္မစကြာသုတ် တရားတော်၊ အနတ္တလက္ခဏသုတ်တရားတော် စသော ဝိပဿနာဆိုင်ရာ တရားတော်စာအုပ်ကိုလည်း ယခုအခါများစွာပင် ထွက်ပေါ်လျက်ရှိနေပါ သည်။
မဟာစည်ဆရာတော်ဘုရားသည် ထိုင်း၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ သီဟိုဠ်၊ အိန္ဒိယ၊ ဂျပန်၊ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ တို့သို့ သာသနာရေးမစ်ရှင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ သာသနာပြုဆရာတော် အဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း ကြွရောက်၍ သာသနာပြုတော်မူခဲ့သည်။ အင်ဒိုနီးရှား သာသနာပြုအကြောင်း ဆရာတော်ရေးသား ထားသည့်“အင်ဒိုနီးရှားသာသနာပြုဆိုင်ရာ ခရီးသွားမှတ်တမ်း”လည်း ၁၃၂၁-ခုနှစ်က ပေါ်ထွက်ခဲ့သည်။
ဆရာတော်ဘုရားကြီး ဟောကြားပြသတော်မူခဲ့သော သတိပဋ္ဌာန်ဝိပဿနာ ရှုမှတ်နည်းသည် အလွန်ပင် လွယ်ကူရှင်းလင်းခြင်း လျင်မြန်စွာ တရားထူး ရရှိခြင်းတို့ကြောင့် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများသို့ ပြန့်နှံ့ကျော်ကြား လျက်ရှိသည်။ ထေရဝါဒနိုင်ငံများဖြစ်သော သီဟိုဠ်(သီရိလင်္ကာ)၊ ထိုင်း၊ က‌မ္ဘောဒီးယား၊ လောနိုင်ငံနှင့် ဂျပန်၊ ကိုရီးယား၊ တရုတ်နိုင်ငံများ၊ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ အမေရိကန်နှင့် ဥရောပနိုင်ငံများသို့လည်း ပြန့်ပွားလျက် ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ဝိပဿနာရှုမှတ်နည်းဖြင့် တရားရိပ်သာအမြောက်အမြား ရှိနေပြီဖြစ်သည်။ မဟာစည်ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် သိန်းပေါင်းများစွာသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ဗုဒ္ဓ၏တရားအရသာများကို တိုက်ကျွေးတော်မူခဲ့သော ကျေးဇူးရှင်မထေရ်မြတ်ကြီးအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ထားသော ဆရာတော်ကြီး ဖြစ်သည်။
ဤသို့လျှင် ကျမ်းဂန်အမျိုးမျိုးတို့ကို ရေးသားထားတော်မူခြင်း၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ၌ တစ်ရာကျော်ကျော်သော ပါဠိတော်၊ အဋ္ဌကထာ၊ ဋီကာကျမ်းစာတို့ကို အဆုံးသတ်သုတ်သင် ပြင်ဆင်တော်မူခြင်း ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ၌ ပုစ္ဆက(အမေး)ဆရာတော်၊ အဋ္ဌကထာစိစစ်ခဏ်း ဆရာတော်အဖြစ် ဆောင်ရွက်တော်မူခြင်း သာသနာတော် သန့်ရှင်းပြန့်ပွားရေးအတွက် နိုင်ငံတော်ဩဝါဒါစရိယအဖြစ် ဆောင်ရွက်တော်မူခြင်းတို့ဖြင့် သာသနာ့တာဝန်ကို ကျေပွန်စွာ ထမ်းဆောင်တော်မူခဲ့သော ကမ္ဘာအနှံ့ သတိပဋ္ဌာန်ဝိပဿနာ ပဋိပတ္တိ သာသနာပြု မထေရ်မြတ်ဖြစ်တော်မူသည့် ကျေးဇူးတော်ရှင် အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ မဟာစည်ဆရာတော် အရှင် သောဘနမထေရ်မြတ်သည် သက်တော်(၇၈)နှစ်၊ သိက္ခာတော် (၅၈)ဝါအရ (၁၄-၈-၁၉၈၂)ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာ၌ စံလွန်တော်မူခဲ့သည်။
ကာဒင်နယ်ငှက်
ကာဒင်နယ်ငှက်ဟု အမည်တွင်သော ငှက်မျိုးမှာ ဖင့်စာကလေးမျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည်။ မြောက်အမေရိကတိုက်နှင့် တောင်အမေရိကတိုက်တို့တွင် တွေ့ရသည်။ မျိုးစိတ်ပေါင်း ငါးဆယ် ရှိပြီး မြောက်ပိုင်းကာဒင်နယ်ငှက်လည်း တစ်မျိုးအပါအဝင် ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အမေရိကတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ဂျင်မီ ကာတာ
အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၏ ၃၉ ယောက်မြောက် သမ္မတအဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူ ဂျင်မီကာတာသည် မြေပဲခင်းများ၊ ထင်းရူးတောများနှင့် လယ်ကူလီလူမည်းများ အလယ်တွင် ကြီးပြင်းလာခဲ့သော ကျေးတောသားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တောင်ဘက်စွန်းရှိ ဂျော်ဂျီယာ ပြည်နယ်၊ ပလိန်းမြို့ငယ်အနီးမှ အာချီရီ တောရွာကလေးတွင် ကာတာကို ၁၉၂၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ မြေပဲ စိုက်ပျိုး ရောင်းဝယ်ရေးသမား ဂျိမ်းအားလကာတာဂျူနီယာနှင့် လက်မှတ်ရ သူနာပြုဆရာမ မစ္စလီလီယင်တို့၏ သားသမီး လေးယောက်အနက် အကြီးဆုံးသား ဖြစ်သည်။
အလုပ်လုပ်သည့် အလေ့အကျင့်၊ ချွေတာစုဆောင်းတတ်သည့် အလေ့အကျင့်နှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများတွင် လိမ္မာပါးနပ် လာဘ်မြင်တတ်မှုတို့ကို ဂျင်မီကာတာသည် ဖခင်ဖြစ်သူထံမှ အမွေရခဲ့သည်။ စာပေဝါသနာနှင့် လူမည်းများအပေါ် ကြင်နာသနားတတ်သည့် စိတ်ထားများကိုလည်း စိတ်သဘော သိမ်မွေ့နူးညံ့၍ စာအလွန်ဖတ်သော မိခင်ထံမှ ဆက်ခံ ရရှိခဲ့သည်။
ဂျင်မီကာတာ လူလားမြောက်ချိန်တွင် စီးပွားရေး ကပ်ဆိုးနှင့် ကြုံရသည်။ ထိုကြောင့် ကာတာ အထက်တန်း ပညာ အောင်သောအခါ ပြည်နယ်ကောလိပ်များတွင် နှစ်နှစ်တာမျှ ပညာသင်ယူပြီးနောက် အခမဲ့ တက်ရမည့် ရေတပ် ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်းကို ဝင်ရန် လျှောက်ထားခဲ့သည်။
၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် အင်ဒီယာနာပိုလစ်မြို့ ရေတပ်ဗိုလ် သင်တန်းကျောင်းသို့ ဝင်ခွင့်ရခဲ့သည်။ ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် ရေတပ်ကောလိပ်ဘွဲ့ရ စာမေးပွဲကို ပထမဆင့် အုပ်စုမှ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်းမှ ဘွဲ့ရပြီးနောက် ဂျင်မီကာတာသည် မွေးရပ်မြေ ပလိန်းမြို့မှ စက်ပြင်ဆရာ တစ်ဦး၏ သမီးဖြစ်သူ အသက် ၁၉ နှစ်အရွယ်ရှိ ရိုစလင်စမစ်နှင့် လက်ထပ်လိုက်သည်။
ထို့နောက် ကာတာသည် ရေငုပ်သင်္ဘောသင်တန်း ကျောင်းသို့ တက်သည်။ သင်တန်းမှ ဆင်းခဲ့ပြီးနောက် ရေငုပ်သင်္ဘော တပ်ဖွဲ့တွင် လေးနှစ်တာမျှ တက်ကြွစွာ အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ရေတပ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဟိုင်းမင်းရစ်ကိုဗာ၏ အနုမြူ ရေငုပ်တပ်ဖွဲ့သို့ ပြောင်းရွေ့ အမှုထမ်းပြန်သည်။ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရစ်ကိုဗာ၏ အုပ်ချုပ်မှု အောက်တွင် ဂျင်မီကာတာသည် ခေါင်းဆောင်တတ်မှု၊ ကြံ့ခိုင်မှု၊ စည်းကမ်းသေဝပ်မှုနှင့် အလုပ်ခွင်တွင် အကောင်းဆုံး ကြိုးစားတတ်မှု စသော အရည်အသွေးများကို ရရှိခဲ့သည်။ ထိုစဉ် ပြည်ထောင်စုကောလိပ်၌ အနုမြူသိပ္ပံနှင့် စက်မှုပညာ ရပ်များကို သင်ယူခဲ့သေးသည်။
၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ပလိန်းမြို့ရှိ ဖခင်၏လုပ်ငန်းများကို ဦးစီးလုပ်ကိုင်ရန် အလုပ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ ကာတာ လုပ်ငန်းခွင့်သို့ ဝင်သည့် ပထမနှစ်မှာ မိုးခေါင်သည့်ကာလနှင့် ကြုံသဖြင့် အခက်အခဲများစွာ တွေ့ခဲ့ရသည်။ နောက်ပိုင်း နှစ်များတွင် သူသည် လယ်ယာမြေများကို စက်မှုတပ်ဆင်၍ ထုတ်လုပ်ခဲ့ရာ ဖခင်လက်ထက်ကထက် ၂၅ ဆ အထိ စီးပွားတိုးတက်လာခဲ့သည်။ ပလိန်းမြို့တွင် အောင်မြင် ကြီးပွားသော မြို့မျက်နှာဖုံး စီးပွားရေးသမားတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ လူမှုရေးလုပ်ငန်းများတွင် ဘုရားရှိခိုးကျောင်း သင်းထောက်ဆရာအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဒေသန္တရ ကျောင်းအုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့ဝင် လူကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ပြည်နယ်အချို့၌ သာသနာပြု ဘုရားရှိခိုးကျောင်းများ ဆောက်လုပ်ရေးတွင်လည်း တက်ကြွစွာ ဦးဆောင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
အသက် ၃၇ နှစ်အရွယ် ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင်ကား ဂျင်မီကာတာသည် နိုင်ငံရေးလောကသို့ ခြေစုံပစ် ဝင်လာခဲ့သည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ဂျော်ဂျီယာပြည်နယ် အထက်လွှတ်တော် အမတ်အဖြစ် အရွေးခံရသည်။ ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် ဂျော်ဂျီယာပြည်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဖြစ် ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ရာ ရှုံးနိမ့်ခဲ့ရသည်။ သို့သော် ၁၉၇၁ ခုနှစ် ရောက်သောအခါ ဂျော်ဂျီယာပြည်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဖြစ် အရွေးခံရရာ ၁၉၇၅ ခုနှစ် အထိဖြစ်သည်။
နိုင်ငံရေး ပရိယာယ်ကို ကျွမ်းကျင်လိမ်မာစွာ အသုံးချကာ လူထုပရိသတ်ကို ဆွဲဆောင် စည်းရုံးနိုင်ခဲ့သည်။ လူမည်းခေါင်းဆောင် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်အမတ် အင်ဒရူးယန်းနှင့် မာတင်လူသာ ကင်း-စီနီယာ (ကွယ်လွန်သူ လူမည်းခေါင်းဆောင်ကြီး မာတင်လူသာကင်း-ဂျူနီယာ၏ဖခင်) တို့၏ အားပေးမှုကြောင့် လူမည်းထုအများစု၏ ထောက်ခံမှုကို ရရှိခဲ့သည်။ သို့ဖြင့် ဂျင်မီကာတာသည် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီမှ သမ္မတအဖြစ် ရွေးခံရရန် အလားအလာ အကောင်းဆုံးသော ပါတီခေါင်းဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ရခိုင်ကုန်းရွာ၊ ဘူဒင်းကွင်း
ရခိုင်ကုန်းရွာ၊ ဘူဒင်းကွင်း
အုတ်ဖုတ်ကန်ရွာ
အုတ်ဖုတ်ကန်ရွာ
မကျီးကုန်းရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
မကျီးကုန်းရွာ (Magyikone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ဥက္ကံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၅၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဥက္ကံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၉၉ ဦး၊ မ ၁၈၂၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၅၂၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရန်ကင်းစုရွာ၊ သဗြုကုန်း
ရန်ကင်းစုရွာ၊ သဗြုကုန်း
စမ်းရွာ၊ ကံမမြို့နယ်
စမ်းရွာ (San)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ ကံမမြို့နယ်၊ သာဇီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၄၅၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သာဇီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၇၂ ဦး၊ မ ၈၇၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၅၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကံမမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှင်းပြည်ထောင်
မဟာရှင်း(大淸) အတိုကောက် ရှင်း(淸)သည် တရုတ်သမိုင်းတွင် နောက်ဆုံး ပေါင်းစည်းသော မင်းဆက်ဖြစ်သည်။ ၁၆၃၆ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၁၆၄၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၁၂ ခုနှစ်အထိ တရုတ်နိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။  နှစ်ပေါင်း ၃၀၀ ကြာမြင့်ခဲ့ပြီး ခေတ်သစ် တရုတ်နိုင်ငံကို လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။
ကျီးညိုရွာ၊ ကျီးညို
ကျီးညိုရွာ၊ ကျီးညို
မတ်မန့်ရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
မတ်မန့်ရွာ (Matmant)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ပန်စယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၉၉၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်စယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၉၇ ဦး၊ မ ၁၂၇၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၇၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွာသစ်ရွာ၊ စာဖြူစု (ခ) ကျောက်ဖြာ
ရွာသစ်ရွာ၊ စာဖြူစု (ခ) ကျောက်ဖြာ
ဟိုကျင်း (ထက်)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဟိုကျင်း (ထက်)ရွာ (Hokyin (Upper))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ လွိုင်မွေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၄၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွိုင်မွေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၄၅ ဦး၊ မ ၃၀၅၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄၉၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ ဟိုကျင်း (၄)ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေကျော်ရွာ၊ ဘူဒင်းကွင်း
ရေကျော်ရွာ၊ ဘူဒင်းကွင်း
ကိန္တိသုတ်
ဘုရားရှင် ပိသိနာရမြို့အနီး နတ်တို့အား ဗလိနတ်စာပူဇော် ပသရာ တောအုပ်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် “တရားဟောမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ဘုရားရှင်အပေါ် ရဟန်းတို့၏ ထင်မြင်ယူဆချက်ကို” မေးတော်မူသည့်အခါ ရဟန်းတို့က “ဘုရားရှင်သည် သင်္ကန်း၊ ဆွမ်း, ကျောင်း ကြီးပွားတိုးတက်မှုအတွက် တရားဟောတော်မမူပဲ သတ္တဝါတို့ အပေါ် သနားစောင့်ရှောက် ချီးမြှောက်မှု၊ စီးပွားလိုလားမှုကို အကြောင်းပြု၍ တရားတော်ကို ဟောတော်မူပါကြောင်း” လျှောက်ထားကြသည်။ ထိုအခါ ဘုရားရှင် က “ငါဘုရား ထူးသောသဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်မြတ်ဖြင့် သိ၍ ဟောကြားတော်မူအပ်သော ဗောဓိပက္ခိယတရားတို့ကို ရဟန်းတော်များအားလုံး အညီအမျှ ဝမ်းမြောက် ဝမ်းသာ ငြင်းခုံခြင်း မရှိကြပဲ ကျင့်သုံးကြရမည်၊ ဓမ္မဝိနယတို့၌ ဝါဒကွဲပြား ငြင်းခုံမှု ဖြစ်ပွားလျှင် အချင်းချင်း ညှိနှိုင်း၍ ဖြေရှင်းနည်းများ၊ အကုသိုလ်မှ ထစေ၍ ကုသိုလ် တရားတို့၌ တည်သောသူသည် မိမိကိုယ်ကိုလည်း မကြွားဝါ၊ သူတပါးကိုလည်း မရှုံ့ချ။ ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်အတိုင်း လျော်လျောက်ပတ်စွာ ဟောကြားပါက တစုံ တခု အကြောင်းယုတ္တိရှိသော စွပ်စွဲခြင်း, ကဲ့ရဲ့ရှုံ့ချခြင်းသို့ မရောက်နိုင်ပုံကို အကျယ် တဝင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ကင်းဆိပ်ရွာ
ကင်းဆိပ်ရွာ(မင်းပြားမြို့နယ်)
ရခိုင်ဘုရင်များလက်ထက်တွင် မြို့ အဝင် ကင်းတပ်ချထားရာ ဆိပ်ကမ်းဟု ရှေးလူကြီးသူမများ ပြောကြားချက်အရသိရသည်/
အဝပြင်ရွာဟောင်း (ညောင်ပင်လယ်)
အဝပြင်ရွာဟောင်းရွာ၊ ညောင်ပင်လယ်
​ညောင်ဝိုင်းရွာ၊ ရွာသာကုန်း
ညောင်ဝိုင်းရွာ၊ ရွာသာကုန်း
သဗြုကုန်းရွာ၊ သဗြုကုန်း
သဗြုကုန်းရွာ၊ သဗြုကုန်း
ပင်လယ်ဘူးမြို့
ပင်လည်ဘူးမြို့သည် ကသာခရိုင်၊ ကောလင်းနယ်အတွင်းရှိ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်ရာ ဖြစ်သည်။ ယင်းမြို့ကို တည်ထောင်ရန် မြေရှင်းသောအခါ ကြက်ဖတစ်ကောင်ကို တွေ့ရှိရာမှ အစပြု၍ ရှမ်းဘာသာဖြင့် ပင်ကယ်ဗူးမြို့ (ပင်ကိုင်ဖရူး) ဟု မှည့်ခေါ်သည်။ အဓိပ္ပာယ်မှာ ကြက်ပျံ၍ မကျသောမြို့ ဖြစ်သည်။ ကာလရွေ့လျောလာသောအခါ ပင်ကယ်ဗူး မှ ပင်လယ်ဗူးမြို့ ဟု အမည်တွင်လာသည် ဟု ဆိုကြသည်။
ပင်လည်ဘူးမြို့သည် ကောလင်းမြို့ အနောက်မြောက်ဘက် ၂၅ မိုင်ခန့် အကွာ၌ မူးမြစ်ပေါ်တွင် တည်ရှိ၍ ဝန်းသိုမြို့ နှင့်လည်း ၄၁ မိုင်ရှည်သော မော်တော်ကားလမ်းဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ယင်းမှတစ်ပါး အခြား လမ်းပန်း အဆက်အသွယ် မရှိသဖြင့် စည်ကားခြင်းမရှိပေ။ လူဦးရေ နှစ်ထောင်ကျော်မျှ နေထိုင်လျက် ရှိသည်။ ၁၈၉၁ ခုနှစ်တွင် ဝန်းသိုနယ်ကို ဗြိတိသျှတို့ သိမ်းပိုက်သောအခါ ပင်လယ်ဘူးမြို့နယ်ကို ဝန်းသိုမြို့နယ် အတွင်းသို့ သွင်းလိုက်သည်။ သို့ရာတွင် ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ပြီးဆုံးသောအခါ ဝန်းသိုနယ်မှ ခွဲထုတ်၍ ကောလင်းနယ်အတွင်းသို့ သွတ်သွင်းလိုက်သည်။ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်သည် မူးမြစ် တစ်ဘက်တစ်ချက်တွင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်တွင် ဗန်းမောက်မြို့နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် ရွှေဘိုခရိုင် ကျွန်းလှမြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် မော်လိုက်ခရိုင် ဖောင်းပြင်မြို့နယ် ရှိသည်။ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်သည် ၁၃၆၇ စတုရန်းမိုင် ကျယ်သော်လည်း မြို့သက်သက်မှာမူ ၀.၀၂ စတုရန်းမိုင်မျှသာ ကျယ်သည်။ မြို့နယ်အတွင်း၌ ဆန်စပါး၊ ခဲသတ္တု နှင့် ဆား ထွက်သည်။ သစ်လုပ်ငန်းကိုလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။
တဲ့တဲ့ကူးရွာ၊ ဘူဒင်းကွင်း
တဲ့တဲ့ကူးရွာ၊ ဘူဒင်းကွင်း
ပျဉ်းချောင်းရွာ၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်
ပျဉ်းချောင်းရွာ (Pyinchaung)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်၊ နတ္တောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၂၀၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နတ္တောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၇၀၂ ဦး၊ မ ၅၉၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၆၅၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောမတ် အက်ဒွပ် လောရင့်
လောရင့်အော့ အာရေဗျ (အာရေဗျနိုင်ငံ၏လောရင့်) ဟူ၍ ထင်ရှားသော ဗြိတိသျှစစ်သည်တော်နှင့် စာရေးဆရာကြီး တောမတ်အက်ဒွပ်လောရင့်(ခရစ် ၁၈၈၈ - ၁၉၃၅)သည် အင်္ဂလန်ပြည် ဝေလနယ်မြောက်ပိုင်း ပို့မာဒေါခြံ၌ ၁၈၈၈ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်လေသည်။ ၁၉၁ဝ ပြည့်နှစ်အထိ အောက်စဖို့တက္ကသိုလ် ယေရှုကောလိပ်တွင် နိုင်ငံသမိုင်းနှင့် ရှေးဟောင်းပစ္စည်း တူးဖော်လေ့လာရေးပညာကို ကောင်းစွာသင်ကြား တတ်မြောက်အောင်မြင်ခဲ့ပေသည်။ အထူးသဖြင့် အာရေဗျ၊ ပါလက်စတိုင်း စသောတိုင်းပြည်များ၏ နိုင်ငံသမိုင်းစာပေစသည်တို့ကိုလေ့လာခဲ့သည်။ အခြားသောဘာသာရပ်များတွင်လည်း ကျွမ်းကျင်သည်။ ထို့နောက် ကရူးဆိတ်စစ်ပွဲများဖြစ်စဉ်က ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော ဗိသုကာစနစ်များနှင့် အာရေဗျဘာသာစကားတို့ကို တတ်သိလို၍ လှည့်လည်သွားလာစုံစမ်းခဲ့သည်။ ဗဟုသုတ ပြည့်စုံလာသောအခါ ဒီ ဂျီ ဟို့ဂတ် နှင့်အတူ ယူဖရေးတီးမြစ်ဝှမ်း ဂျာဗလူးအရပ်သို့ ရှေးဟောင်းသမိုင်းသိုက်များ ကိုတူးဖော်ရန် လိုက်ပါခဲ့လေသည်။ ပထမကမ္ဘာစစ် ဖြစ်စအချိန်ထိ ရှေးဟောင်းပစ္စည်များကို တူးဖော်လေ့လာနေဆဲဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာစစ်ကြီးဖြစ်ပွားသောအခါ စစ်ထဲသို့ဝင်ရန်လျှောက်ထားသော်လည်း လောရင့်သည် အရပ်ပုသူဖြစ်သောကြောင့် တိုက်ပွဲများသို့ လိုက်ရ သောတပ်တွင် ဝင်ခွင့်မရပေ။ စစ်ရုံး မြေပုံဆွဲဌာန တပ်ခွဲကလေး တစ်တပ်တွင်သာ အမှုထမ်းခဲ့ရသည်။ သို့သော် မိမိနှင့်ဆိုင်ရာ တာဝန်များကို ကောင်းစွာထမ်းဆောင်ခဲ့ရကား အီဂျစ်နိုင်ငံရှိ စစ်ထောက်လှမ်းရေးဌာနကို ဦးစီးရန် စေလွှတ်ခြင်းခံရသည်။ နောက်များမကြာမီပင် ဗိုလ်မှူးကြီး အဆင့်အတန်းဖြင့် တူရကီအား ပုန်ကန်လျက်ရှိသော အာရပ်များကို လှုံ့ဆော်ပေးပြီးလျှင် အာရပ်တို့ဘက်မှနေ၍ တိုက်စစ်ဆင်ရန် အာရေဗျနိုင်ငံသို့ စေလွှတ်ခြင်းခံရ၏။ လောရင့်သည် ထိုအာရပ်ပုန်ကန်မှုကြီးတွင် ပြောက်ကျားစနစ်ကို စတင်အသုံးပြုသူဖြစ်သည်။ ပြောက်ကျားစနစ် စစ်ဆင်မှုတွင် လောရင့်သည် အတန်ပင် နာမည်ထွက်ခဲ့လေသည်။ သူ၏ စစ်ပရိယာယ်နှင့် နိုင်ငံရေးရာ ဆက်ဆံကျွမ်းကျင်မှုကြောင့် တူရကီတို့အား အောင်နိုင်ရုံမျှမက ဆီးရီးယား နိုင်ငံ ဒမက်စကပ်မြို့တော်ကိုပင် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့လေသည်။ အာရေဗျနိုင်ငံသို့ လောရင့်ရောက်စဉ်က အာရပ်အင်အားစုများမှာ ဖရိုဖရဲဖြစ်ကာ စိတ်ဓာတ်ပျက်ပြား ကျဆင်းနေချိန်ဖြစ်သော်လည်း လောရင့်၏ မနားမနေကြိုး ပမ်းမှု၊ ဆက်ဆံရေးကျွမ်းကျင်မှုတို့ကြောင့် အာရပ်လူမျိုးတို့၏ အသည်းစွဲ ယုံကြည်ကိုးစားခြင်းခံရသူတစ်ဦးဖြစ်လာပြီးလျှင် အရာရာတွင် သူ၏ဩဇာညောင်းခဲ့သဖြင့် တူရကီတို့အား အောင်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်၏။ လောရင့်သည် အာရေဗျနိုင်ငံ၌ မည်မျှစိတ်ဝင်စားခဲ့သနည်းဟူမူ ထိုအာရပ်ပုန်ကန်မှုကြီးတွင် အာရပ်လူမျိုးများထက် စိတ်အားထက်သန်ကာ လောရင့်သည် အစားပျက်၊ အသောက်ပျက်၊ အအိပ်ပျက်ခံ၍ ကုလားအုပ်စီးကာ နေ့ရောညဉ့်ပါ လှည့်လည်ကာ စည်းရုံးလှုံ့ဆော်မှုပြုသည်ဟုပင် အာရပ်လူမျိုးများက ဆိုကြလေသည်။ ထိုမျှသာမကသေး အင်္ဂလိပ်အဝတ်အစားကိုပင်စွန့်ကာ အာရပ်လူမျိုးတို့၏ အဝတ်အစားကိုဝတ်ဆင်၍ နေထိုင်ခဲ့သူဖြစ်လေသည်။ ထိုသို့ စွန့်စားအောင်မြင်မှုကြောင့် ဗြိတိသျှအစိုးရတို့က ဘွဲ့ထူးများဖြင့် ချီးမြှင့်ခဲ့သော်လည်း ဂုဏ်ပကာသနကို မလိုလားသော လောရင့်သည် လက်မခံဘဲ သာမန်ပုဂ္ဂိုလ်အနေနှင့် ဆက်လက်ဆောင်ရွက်လေသည်။ ဓာတ်ပုံကိုပင် အရိုက်မခံပေ။ ဗြိတိသျှအစိုးရကသာမဟုတ် အာရပ်လူမျိုးများ ကလည်း သူ့အား အာရပ်တို့၏ အာဇာနည်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားလေသည်။ အာရေဗျနိုင်ငံ၏ သရဖူမဆောင်းသော ဘုရင်ဟုပင် ချီးကျူးဆိုစမှတ် ပြုကြ၏။ ထိုကြောင့် သူ့အား အာရေဗျနိုင်ငံ၏ လောရင့်ဟုခေါ်တွင်ကြရာ ထိုအမည်ဖြင့် ကျော်ကြားလေသည်။
၁၉၁၉ ခုနှစ်တွင် ပါရစ်မြို့၌ ကျင်းပသော ငြိမ်းချမ်းရေးကွန်ဖရင့်သို့ လောရင့် တက်ရောက်ခဲ့ရ၏။ ထိုဆွေးနွေးပွဲတွင်လည်း လောရင့်သည် အာရပ်လူမျိုးတို့ဘက်မှ အရေးဆို၍ အခွင့်အရေးများကို တောင်းဆိုဖူးလေသည်။ ပါလက်စတိုင်၊ မက်ဆိုပိုတေးမီးယားနှင့် အေဒင်နယ်များကို ဗြိတိသျှ ကိုလိုနီဆိုင်ရာရုံးက အုပ်ချုပ်ရရာ လောရင့်အား ၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် အာရပ်ရေးရာအကြံပေးအရာရှိအဖြစ် ခန့်အပ်လိုက်လေသည်။ သို့ရာတွင် အာရပ် လူမျိုးတို့အပေါ် ဗြိတိသျှတို့၏ ဆက်ဆံပုံကို မကျေနပ်သဖြင့် ၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် ကိုလိုနီဆိုင်ရာရုံးတော်မှ နုတ်ထွက်လိုက်၍ ဘုရင့်လေတပ်မတော်တွင် ဝင်ရောက်အမှုထမ်းသည်။ ဝါဒဖြန့်မှု၊ ဗန်းပြမှုများ ပေါများသဖြင့် ပကာသနမကြိုက်သူ လောရင့်သည် လေတပ်မတော်တွင် ရော့စဟု အမည်ပြောင်းကာ အမှုထမ်းနေရာမှထွက်၍ တင့်ကားတပ်စုတွင် ရှောဟု အမည်ပြောင်းကာ ဝင်ရောက်ထမ်းရွက်ပြန်လေသည်။ တစ်ဖန် ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် ထိုအမည်ဖြင့်ပင် လေတပ်မတော်သို့ မထင်မရှား ဝင်ရောက်အမှုထမ်းရာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ အနောက်မြောက်နယ်စပ်သို့ပင် ရောက်ခဲ့၏။ ၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင် လေတပ်မတော်မှ ထွက်ခဲ့၍ ထိုနှစ်အတွင်း မေလ၊ ၁၃ ရက်နေ့၌ အင်္ဂလန်ပြည် ဒိုဆက်ရှိုင်ယာတွင် မော်တော်ဆိုင်ကယ်နှင့် မတော်တဆတိုက်မိသောကြောင့် ဒဏ်ရာအကြီးအကျယ်ရလေသည်။ ၁၉၃၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ထိုဒဏ်ရာဖြင့်ကွယ်လွန်လေသည်။ သူသည် အာရေဗျနိုင်ငံတွင် စစ်အတွင်းအတွေ့အကြုံ ဗဟုသုတများကို အခြေခံလျက် အသိဉာဏ်၏ မဏ္ဍိုင်ခုနစ်ခု ဟူသော စာအုပ်ထူးကို ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထို့ပြင် သူသည် အော့ဒိဆီဂရိကဗျာကြီးကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့ ပြန်ဆိုထုတ်ဝေခဲ့ရာ အကောင်းဆုံးသော အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်ချက်များတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုလေသည်။