cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
သခွတ်ပင်
တိုင်းရင်းဆေး
မြန်မာဆေးကျမ်းအလိုအရ သခွတ်ပွင့်အနီအဖြူ နှစ်မျိုးစလုံးပင် ချိုဖန်ခါးရသာရှိ၏။ အေး၏။ အစာကိုပွစေတတ်၏။ သွေးသလိပ်ကိုနိုင်၏ ဟုဆိုသည်။ သခွတ်ပွင့်ကို ပြုတ်သုတ်ချက်စားလျှင် အသံပျက်သူတို့ အသံ ထွက်လာသည်ဟု ဆိုလေသည်။
စားစရာ
သခွတ်ပွင့် ကို ပြုတ်သုတ်၍ ဖြစ်စော၊ ကြော်၍ဖြစ်စေ စားသုံးကြသည်။
ကျွန်းနှစ်အိမ်တန်းရွာ၊ ရှမ်းကံ
ကျွန်းနှစ်အိမ်တန်းရွာ၊ ရှမ်းကံ
Watch Dogs
Watch Dogs (WATCH_DOGS ဟုရေးသား) သည် အက်ရှင်စွန်းစားခန်း ဗွီဒီယိုဂိမ်းအမျိုးအစား တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းဗီဒီယိုဂိမ်းကို Ubisoft Montreal မှ ရေးဆွဲထားပြီး Ubisoft မှဖြန့်ဝေသည်။ ၎င်းသည်ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးအတွက် ၂၇ မေလ၊ ၂၀၁၄ တွင် မိုက်ခရိုဆော့ဖ် ဝင်းဒိုးစ်၊ ပလေးစတေရှင် ၃၊ ပလေးစတေရှင် ၄၊ Xbox 360 နှင့် Xbox One တို့အတွက် ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ နိုဝင်ဘာ ၁၈ တွင် မြောက်အမေရိကတွင် လည်းကောင်း၊ နိုဝင်ဘာ ၂၁ တွင် ဥရောပတွင် လည်းကောင်း၊ ဒီဇင်ဘာ ၄ တွင် ဂျပန်နိုင်ငံတွင်လည်းကောင်း Wii U အတွက် ဖြန့်ချိခဲ့သည်။
ညောင်ချောင်းရွာ၊ ထိတန်
ညောင်ချောင်းရွာ၊ ထိတန်
တောင်ကြီးရင်းရွာ
ကိုးကား
တောင်ကြီးရင်းရွာ
Too Big
Too Big သည် မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုအဖွဲ့ ဖြစ်သည်။
ကြယ်စုတန်း
ရှေးအခါက တောက်ပသော ကြယ်များကို နတ်ဘုရားအမည်များ၊ တိရစ္ဆာန်အမည်များ ပေးခဲ့သည်။ တော်လမီလက်ထက်တွင် အလ်မာကက်စ် ဆိုသူသည် ကြယ်အုပ်စု (၄၈)စုဖွဲ့၍ အမည်သတ်မှတ် ပေးခဲ့လေသည်။ သို့ရာတွင် နောင်အခါ အမည် အချို့ပယ်၍ အချို့ထပ်ဖြည့်ကြပြန်သည်။ ၁၉၃၀-ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့နက္ခပညာရှင်များ အဖွဲ့ချုပ်က ကြယ်စုများကို စက်ဝိုင်း၊ စက်ဝန်း စသည်ဖြင့် ကောင်းကင် အရှေ့အနောက်ဖြစ်စေ၊ တောင်မြောက်ဖြစ်စေ ပိုင်းခြားကာ စုစုပေါင်းကြယ်စု ၈၈ စုခွဲဝေခဲ့လေသည်။ အမည်များကို ဂရိတ်အက္ခရာနှင့် တောက်ခြင်း၊ မှိန်ခြင်းအတိုင်း အမည်ပေး၍ အက္ခရာကုန်သောအခါ ဂဏန်းတိုး၍ အမည်ပေးလေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
ဘုရားကုန်းရွာ၊ ငါးဘတ်ချောင်း
ဘုရားကုန်းရွာ၊ ငါးဘတ်ချောင်း
တရုပ်ကြီးရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
တရုပ်ကြီးရွာ (Tayokegyi)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ လှထွေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၇၂၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်မကောက်ရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
နောင်မကောက်ရွာ(Nawngmakauk)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ မခွယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၀၇၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မခွယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၅၂ ဦး၊ မ ၈၁၀ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၆၆၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘလေးရွာ၊ ထိတန်
ဘလေးရွာ၊ ထိတန်
ကော့ကသောင်ရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
ကော့ကသောင်ရွာ(Kawtkathaung)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ အုန်းတပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၃၃၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အုန်းတပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၅၁၀ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၀၉၈ ဦး နေထိုင်သည်။ နာမည်ကျော် ကော့ကသောင်ဂူ ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လိန်တုံးကြီးရွာ၊ ထန်းတပင် (ဒူးယား)
လိန်တုံးကြီးရွာ၊ ထန်းတပင် (ဒူးယား)
တောင်တက်ခြင်း
သားရဲတိရစ္ဆာန် ‌ပေါများရာ‌ဒေသနှင့် သားကြီးငါးကြီး ‌ပေါများရာ ‌ဒေသတို့တွင် လူတို့သည် အမဲလိုက်ခြင်း၊ ဆင် ဖမ်းခြင်း၊ ကျားပစ်ခြင်း၊ ငါးဖမ်းခြင်း စသည်တို့ကို အပျင်း ‌ဖြေခြင်း အလို့ငှာ‌သော်လည်းကောင်း၊ စွန့်စားခြင်းအလို့ငှာ‌သော်လည်းကောင်း၊ ကစားခုန်စားခြင်း အလို့ငှာ‌သော်လည်းကောင်း ပြုလုပ်‌လေ့ရှိသကဲ့သို့ ‌တောင်ထူထပ်‌သော‌ဒေသတို့၌ ‌နေထိုင်ကြ‌သော သူတို့သည် ‌တောင်တက်ခြင်းအလုပ်ကို အပျင်း‌ဖြေစွန့်စား‌သော ကစားခုန် စားပြုသည့်သ‌ဘောဖြင့် ပြုလုပ်‌လေ့ရှိကြသည်။ အမဲလိုက်ရာ၌ ‌သေနတ်သည် လက်နက်‌ကောင်း တစ်ခုဖြစ်၏။ ငါးဖမ်းရာ၌ ငါးမျှားတံသည် လက်နက်‌ကောင်းတစ်ခုဖြစ်၏။ ‌တောက်တက် ခြင်း၌ကား ကျန်းမာ‌ရေးပြည့်စုံ၍ စိတ်ဓာတ်ကြံ့ခိုင်ခြင်းသည် အ‌ရေးပါ‌သော လက်နက်‌ကောင်းတစ်ခု ဖြစ်‌လေသည်။
‌တောင်တက်ခြင်း အ‌လေ့အထကို ၁၆ ရာစုနှစ်‌လောက်ကပင် စတင်ပြုလုပ်‌နေကြ‌သော်လည်း အ‌သေအချာ မှတ်တမ်းတင်ရ ‌လောက်‌အောင် ပြုလုပ်ကြသည်ကား အနှစ် ၂၀၀ ခန့်သာရှိ ‌သေးသည်။ ၁ရ၈၆ ခုနှစ်တွင် အဲ့လပ‌တောင်တန်းရှိ ‌ပေ ၁၅Ýရ၈၀ မြင့်‌သော ဗလန့်‌တောင်ထိပ်သို့ ‌ရောက်‌အောင်တက်နိုင် ခြင်းသည် ပထမဦးဆုံး မှတ်တမ်းတင်လိုက်‌သော ‌တောင်တက် ခြင်းပင်ဖြစ်၏။ သို့ရာတွင် ‌ခေတ်မှီစံနစ်တကျ ‌တောင် တက်ခြင်းကိုကား ၁၈၅၀ ပြည့်နှစ်ခန့်‌လောက်မှသာ စတင်‌ပေါ် ‌ပေါက်လာ‌လေသည်။
ထိုနှစ်တွင် အဲ့လပ‌တောင်ထိပ်များသို့ အင်္ဂလိပ်တောင်တက်သမားများ အ‌ရောက်တက်နိုင်ခဲ့ပြီး‌နောက် ဆက်လက်၍ ဆွစ်ဇာလန်‌တောင်ထိပ်များကို ဆွစ်လူမျိုး၊ ပြင်သစ်လူမျိုး၊ အီတာလျံလူမျိုးတို့သည် အတူတကွ တက် ‌ရောက်ခဲ့ကြ၏။ ၁၉ ရာစုနှစ်အတွင်းတွင် အင်္ဂလိပ်တောင်တက် သမားတို့သည် ဥ‌ရောပ‌တောင်ထိပ်များကိုသာမက ‌ကော်‌ကေး ဆပ်‌တောင်၊ ဟိမဝန္တာ‌တောင်၊ အန်းဒီး‌တောင်များကိုပင် ‌ရောက် ‌အောင်တက်ခဲ့ကြ‌လေသည်။ ၂၀ ရာစုနှစ်အစတွင် အ‌မေရိက တိုက်မှ ‌တောင်တက်သမားများ ‌ပေါ်လာရာ၊ အ‌မေရိကန် ‌တောင်ထိပ်အများအပြားကို ‌ပေါက်‌ရောက်ခဲ့‌လေသည်။ ယခု အခါ၌မူကား ကမ္ဘာ‌ပေါ်ရှိ ‌တောင်တက်သမားတို့သည် ဟိမဝန္တာ ‌တောင်ရှိ ဧဝရက်‌တောင်ထိပ် (အမြင့် ၂၉Ý၁၀၀ ‌ပေ)သို့မ‌ရောက် မ‌နေအားခဲ၍ အမျိုးမျိုး ကြံစည်အားထုတ်ကြရာ ၁၉၅၃ ခုနှစ် ‌မေလ ၂၉ ရက်‌နေ့တွင် အက်ဒမန်ဟစ်လာရီနှင့် တင်းဆင်း ‌နော်‌ကေးတို့သည် ‌အောင်မြင်စွာ‌ရောက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ ယင်းတို့ နှစ်ဦးမှာ ဗြိတိသျှတို့ဦးစီး‌သော ဧဝရက်‌တောင်တက်အဖွဲ့ဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။
ဟစ်လာရီသည် နယးဇီလန်ကျွန်းသားဖြစ်၍ တင်းဆင်းမှာမူ အိန္ဒိယနိုင်ငံ နီ‌ပေါနယ်သားဖြစ်သည်။ ထို ‌တောင်တက်အဖွဲ့ ‌အောင်မြင်ခြင်းကို ဂုဏ်ပြု‌သောအားဖြင့် ဟစ်လာရီသည် ဗြိတိန်နိုင်ငံ အယ်လစ်ဇဗက်ဘုရင်မက သူ‌ကောင်းပြုခြင်းခံရ၍ ယခုအခါ ဆာ အက်ဒမန် ဟစ်လာရီ ဟုတွင်သည်။
၁၉၅၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၁ ရက်‌နေ့တွင် ဧဝရက်မှလွဲလျှင် အမြင့်ဆုံးဖြစ်‌သော ကာရာကိုရမ်‌တောင်တန်းရှိ ‌ကေ ၂ ဟု အမှတ်သညာပြုသည့် ‌တောင်ထွတ်ကို အီတလီလူမျိုး ပါ‌မောက္ခ ‌ဒေဆီယို အမှူးပြုသည့် ‌တောင်တက်အဖွဲ့က တက်‌ရောက်ခဲ့ သည်။ ထို‌တောင်ထွတ်သည် ‌ပေ‌ပေါင်း ၂၈ ၂၅၀ မြင့်သည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ် ‌မေလ ၂၅ ရက်‌နေ့တွင်ကား အမြင့်ဆုံး ‌တောင် ထိပ်များတွင် တတိယဖြစ်၍ အမြင့် ၂၈ ၁၄၆ ‌ပေရှိ‌သော ကန်ချွင်းဂျွန်ဂါ‌တောင်ကို ဗြိတိသျှ‌တောင်တက်အဖွဲ့သည် ‌တောင် ထွတ်မှ ၅ ‌ပေမျှသာ‌ဝေး‌သော ‌နေရာသို့‌ရောက်ခဲ့သည်။ ‌တောင် ထွတ်ကို ‌ရောက်‌အောင်မတက်ခြင်းမှာ ဆစ်ကင်အစိုးရနှင့် ကတိ ပြုထားသည့်အတိုင်း ‌တောင်ထွတ်ကို မရိုမ‌သေ ပြုမူသည့် သ‌ဘော မ‌ရောက်‌စေလို၍ဖြစ်သည်။
၁၉၅၆ ခုနှစ် ‌မေလ ၁၈ ရက်‌နေ့၌ကား ‌ဒေါက်တာအဂ္ဂလား အမှူးပြု‌သော ဆွစ်ဇာလန် ‌တောင်တက်အဖွဲ့သည် အမြင့်ဆုံး‌တောင်ထိပ်များတွင် စတုတ္ထ ဖြစ်‌သော အမြင့် ၂ရ ၈၀၃ ‌ပေရှိ လိုဆီ‌တောင်ထွတ်ကို တက် ‌ရောက်ခဲ့၏။
‌တောင်တက်ခြင်းကို အပျင်း‌ဖြေ ‌လေ့ကျင့်သူတို့သည် ကျန်းမာသန်စွမ်းရန် လိုအပ်သည်။ အမြင့်မှ‌နေ၍ ‌အောက်သို့ငုံ့ ကြည့်လျှင် မူးတတ်‌သောသူသည် ‌တောင်တက်၍ မဖြစ်‌ချေ။ မည်မျှပင် ကျန်းမာ‌သောသူ ဖြစ်‌စေ ကာမူ အ‌လေ့အကျင့်မရှိက မူးတတ်သည်သာဖြစ်၏။ ‌လေ‌ကြောင်း၌ မည်မျှပင် မြင့်မြင့် ပျံသန်းနိုင်‌သော အ‌လေ့အကျင့်ရထားသူ ဖြစ်‌စေကာမူ ‌တောင်မြင့်မှ ငုံ့ကြည့်လိုက်လျှင် မူး‌ဝေသွားတတ်သည်။
‌တောင်တက်ခြင်း အမျိုးမျိုးရှိ၏။ ‌ကျောက်‌တောင်များကို တက်ခြင်း၊ နှင်းခဲဖုံးလွှမ်း‌သော ‌တောင်များကို တက်ခြင်းဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိသည့်အနက် အင်္ဂလန်ပြည်သားများသည် ‌ကျောက် ‌တောင်များကို အများအပြားတက် ‌လေ့ရှိကြ၏။ ဆွစ်ဇာလန် နိုင်ငံသားများသည်ကား ဆီးနှင်းဖုံးအုပ်‌နေ‌သော ‌တောင်ထိပ်များ သို့ တက်ကြသည်။ ဗြိတိသျှကျွန်းစုတွင် ‌ကျောက်‌တောင်ထူထပ် ၍ အပျင်း‌ဖြေတက်ရန် ‌တောင်ထိပ်‌တောင်ထွတ် ‌ပေါများ‌လေ သည်။ ‌ကျောက်‌တောင်တက်နည်းနှင့် ဆီးနှင်းဖုံးအုပ်‌နေ‌သော ‌တောင်တက်နည်းတို့သည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု မတူကြ‌ချေ။
‌ကျောက်‌တောင်တက် ကျွမ်းကျင်သူသည် ဆီးနှင်းဖုံးအုပ်‌သော ‌တောင်တက်ကျွမ်းကျင်သည်ဟု မဆိုနိုင်။ ‌ကျောက်‌တောင်ကို တက်ရာ၌ မြင့်မားမတ်‌စောက်‌သော ကမ်းပါးကြီးများ၊ ‌ကျောက် တုံးစွန်းကြီးများကို ခက်ခဲစွာတွယ်ကပ်၍ တက်ရသည်။ ခိုင်ခံ့ သောကြိုးများကို အားပြု၍တက်ရာတွင်လည်း တစ်စုံတစ်ရာ ချွတ်‌ချော်ခဲ့‌သော် လိမ့်ကျ၍‌သေ‌ကြေပျက်စီးဖွယ်ရာသာ ရှိ‌သော ‌ကြောင့် အထူးဂရုစိုက်ရသည်။ ‌ခြေလက်မြဲရန်မှာ ‌တောင်တက် သမားများအဖို့ အလိုအပ်ဆုံး‌သော အရည်အခြင်းဖြစ်၏။ ရံဖန် ရံခါ ‌တောင်တက်သမားများသည် ထိတ်လန့်စိုးရိမ်ဖွယ်‌ကောင်း ‌လောက်‌အောင် အသက်ဆံဖျား စွန့်စားကြရ၏။
ဆီးနှင်း‌တောင်များကို တက်ရာ၌ အ‌အေးဒဏ်ကို ကာကွယ်နိုင်‌သောအဝတ်များ၊ ‌ခြေ‌ချော် မသွား‌စေရန် သံချွန်တပ်ဖိနပ်များ၊ ‌ပေါက်တူး ‌ပေါက်ချွန်းငယ် များ ခိုင်ခံ့‌သောကြိုးများလို၏။
ထို‌တောင်တက်သမားအသင်း၌ ယခင်က အမျိုးသမီးများကို ဝင်ခွင့် မပြု‌သော်လည်း ယခုအခါ အမျိုးသမီးများကိုပါ ဝင်ခွင့်ပြုလျက်ရှိ သည်။ ဤမျှသာမက အမျိုးသမီးချည်းပါဝင်သည့် သီးခြား‌တောင် တက်အသင်းများကိုပင် တည်‌ထောင်လျက်ရှိကြသည်။
ကိုးကား
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ(၅)။
Klättring
မရမ်း (အရှေ့)ရွာ၊ ရှမ်းကံ
မရမ်း (အရှေ့)ရွာ၊ ရှမ်းကံ
မြွေဟောက်မ
မြွေဟောက်မ သည် ၂၀၀၈ ခုထုတ် မြန်မာ ဗီဒီယိုဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။ သိင်္ဂါရ ဗီဒီယိုထုတ်လုပ်ရေးအတွက် မင်းနိုင် ရိုက်ကူးသည်။ ဇာတ်ညွှန်းခွဲသူမှာ သက်တန့်လူ (တမာရိပ်) ဖြစ်သည်။ မို့မို့မြင့်အောင်၊ ရဲအောင်၊ ကောင်းထက်ဇော်၊ ဖူးစုံ၊ ဂျူးဂျူးစံသာ၊ အောင်ခိုင်၊ သန်းသန်းစိုး၊ ဆင်ပေါက်နှင့် ဟန်သစ် တို့ ပါဝင်ထားသည်။
ဘဲဒင်ဝရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ဘဲဒင်ဝရွာ(Bedinwa)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ အထက်ဘလိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၄၄၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အထက်ဘလိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၅၉ ဦး၊ မ ၈၄၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၀၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖာ၊ ဦး
ဦးဖာ သည် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်ကြီးများဖြစ်ကြသည် ဦးဘဝင်း၊ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းတို့၏ ဖခင်ဖြစ်ပြီး အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ အဘိုးတစ်ဦးဖြစ်သည်။ အိမ်ထောင်ဖက်မှာ ဒေါ်စုဖြစ်သည်။ မိဘများမှာ ဦးဒေကိုးနှင့် ဒေါ်ဆွဲလေးတို့ဖြစ်ကြပြီး မြေယာပိုင်ရှင်များဖြစ်သည်။ ဦးဖာသည် လယ် သမားမျိုးရိုးမှဖြစ်ပြီး လောကီရေးရာတွင် လိမ္မာရေးခြားမရှိ၊ စကားမပြော တုံဏှိဘာဝေ နေတတ်သူတဦး ဖြစ်သည်။ ဉာဏ်ရည်ကောင်း၍ စာပေဖက်တွင် ထူးချွန်သော်လည်း စကားနည်းလွန်းသဖြင့် ဦးဖာသည် မိမိ၏ အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းအလုပ်ဖြစ်သော ရှေ့နေအလုပ်၌ အောင်မြင်ခြင်းမရှိခဲ့ပါ။ ထို့ကြောင့် ထက်မြက်သွက် လက်လှသော ဇနီးသည် ဒေါ်စုသာလျှင် မိသားစုစားဝတ်နေရေးကို အဓိကတာဝန်ယူရသည်။
ဝေလမူရွာ၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်
ဝေလမူရွာ (Wailamu)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်၊ သက္ကယ်ကျင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၁၇၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျွန်းလှမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယင်းမဇီးထုံရွာ
ယင်းမဇီးထုံရွာ
ဆိုလွန်
ဆိုလွန်(ဘီစီ ၆၃၈-၅၅၈)
ဆိုလွန်သည် အေသင်မြို့သား တိုင်းပြည်ပြုပုဂ္ဂိုလ်ကြီး တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့လေသည်။ အေသင်တို့ပိုင်သည့် ဆလမစ်ကျွန်းမှာ မက်ဂရာတို့လက်အောက် ကျရောက်နေသဖြင့်ထိုကျွန်းကို အက်သင်းမြို့သားတို့ ပြန်၍တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ရန်၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည်အရူးဟန်ဆောင်၍ တေးသီချင်းများ ရေးစပ်ကာလှုံ့ဆော်တိုက်တွန်းခဲ့သည်။
ဤသို့ဟန်ဆောင်နေရခြင်းအကြောင်းမှာ အေသင်မြို့သား တို့သည် ထိုကျွန်းကို အကြိမ်ကြိမ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ဘူးရာ အရှုံးသာအဖတ်တင်သဖြင့် နောက်နောင်ထိုကျွန်းကို တိုက်ရန်အားပေးလှုံ့ဆော်သူရှိက သေဒဏ်ပေးမည်ဟု ကြေညာထားသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဆိုလွန်၏လှုံ့ဆော်မှု ကြောင့်လူထုမှာစိတ်အားထက်သန်လာပြီးလျှင် အားသစ် လောင်း၍ ဆလမစ်ကျွန်းကိုတစ်ဖန်ပြန်၍ တိုက်ခိုက်ကြ သည်တွင် အောင်မြင်သဖြင့်၊ဆလမစ်ကျွန်းကို ပြန်ရလေ သည်။ ထိုအခါမှစ၍ ဆိုလွန်အား သူရဲကောင်းတစ်ဦးဟု အေသင်မြို့သားတို့က အမှတ်ထားကာ အားကိုးယုံ ကြည်ကြလေသည်။
မကြာမီအက်သင်းမြို့တွင် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဖွံ့ဖြိုး၍ စီးပွားတိုးတက်လာ၏။ သို့သော်လည်း ဆင်းရဲသားလူထုမှာ အကျိုးမခံစားရသဖြင့် မကျေနပ်မှုများပေါ်ပေါက်၍ဆူပူလှုပ်ရှား လာရာ၊ ဘီစီ ၅၉၄ ခုနှစ်ခန့်တွင်၊ လူတန်းစားအားလုံးတို့က ဆိုလွန်အား အာကွန်ခေါ် အာဏာပိုင်တစ်ဦးအဖြစ်တင်မြှောက်ကြလေသည်။ ဤသို့ဖြင့် ဆိုလွန်မှာ ဥပဒေများကိုပြုလုပ်နိုင် ခွင့်ရရှိလေရာ၊ ဆင်းရဲသားတို့ သက်သာချောင်ချိ၍အထက် တန်းစား သူဌေးသူကြွယ်တို့၏ ဩဇာအာဏာလွှမ်းမိုးမှုကိုပယ် ဖျောက်စေသည့် ဥပဒေများကို ပြုလုပ်လေသည်။ ထိုဥပဒေများ မှာ အေသင်ဒီမိုကရေစီ၏ အခြေခံဥပဒေများဖြစ်၏။
ထိုဥပဒေများမှာ အမှုတစ်စုံတစ်ခုဖြစ်ပွား၍ ရုံးတရုံး၏ စီရင်ချက်ကို မကျေနပ်က၊ ဂျူရီလူကြီးများအဖွဲ့သို့ လူတိုင်း တက်ရောက်၍ အယူခံနိုင်ခြင်း၊ မည်သူမဆို အလှည့်ကျဂျူရီလူ ကြီးဖြစ်နိုင်၍၊ တရားသူကြီးများကို ရွေးချယ်ရာ၌ ပါဝင်အကြံ ပေးနိုင်ခွင့်ရှိခြင်း၊ လူတစ်ဦးတစ်ယောက်သည် မြေဧကမည်မျှ သာ ပိုင်ဆိုင်ရမည်ဟု ကန့်သတ်ထားခြင်း၊ ဆင်းရဲသားများ တွင်ရှိသော ကြွေးများကိုလျှော်ပစ်စေခြင်း၊ ကြွေးကြောင့် ကျွန်ခံ နေရာမှ လွတ်စေခြင်း စသည့်ဥပဒေများဖြစ်သည်။
ထိုဥပဒေများကို မင်းဆွေစိုးမျိုးနှင့် သူဌေးများထဲတွင် သဘောမတူ၍ မနှစ်သက်သူများ ရှိကြသဖြင့် အတိုက်အခံပြုမှု များ ဖြစ်ပွားတော့မည်ကို သိမြင်သောဆိုလွန်သည် အေသင်မြို့မှ တိမ်းရှောင်သွားလေသည်။ ၁ဝ နှစ်မျှ အီဂျစ်နှင့်ဆိုက်ပရပ် ကျွန်းသို့ သွားရောက်လှည့်ပတ်နေပြီးမှ အေသင်မြို့သို့ ပြန်လာခဲ့၏။ ဆိုလွန်ပြန်ရောက်လာလျှင် လွန်ခဲ့သည့်ရန်စဟောင်း များပြန်ကြွကာ၊ ဆင်းရဲသားနှင့် အထက်တန်းစားတို့၏ လူ တန်းစားတိုက်ပွဲများ ပြန်၍ဖြစ်ပွားလေသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဆိုလွန်နှင့်ရင်းနှီးသော မိတ်ဆွေသူကောင်းမျိုး ပိုင်ဆစ်ထရက်တပ်သည် အာဏာပိုင်တစ်ဦးအဖြစ် တက်ရောက်အုပ်ချုပ်လေ၏။ သို့လင့်ကစား ဆိုလွန်၏ အခြေခံဒီမိုကရေစီဝါဒမှာ အက်သင်းသမိုင်းတွင် အကျိုးသက်ရောက်၍ နောက်ပေါ်ပေါက် ကြသည့် ဒီမိုကရေစီဝါဒများတွင်လည်း အကျုံးဝင်လေသည်။
ဆိုလွန်သည် ဘီစီ ၅၅၈ ခုနှစ်ခန့်တွင် ကွယ်လွန်လေသည်။ ဆိုလွန်မှာ ရှေးဂရိပညာရှင်ကြီး ခုနစ်ဦးတွင် တစ်ဦး ဟူ၍ မော်ကွန်းတွင်လေသည်။
ပေါက်ဦးကားရွာ၊ သရက်မြို့နယ်
ပေါက်ဦးကားရွာ (Paukukar)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ သရက်မြို့နယ်၊ ပေါက်ဦးကားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၀၄၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေါက်ဦးကားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၉၆ ဦး၊ မ ၄၂၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၁၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သရက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သာယာဝတီရွာ၊ ဒိုင်းဘုံ
သာယာဝတီရွာ၊ ဒိုင်းဘုံ
ဧကဗီဇီသုတ်
-သံယုတ္တနိကာယ၊ မဟာဝဂ္ဂသံယုတ္တ၊ ၄-ဣန္ဒြိယသံယုတ္တ ၃-ဆဠိန္ဒြိယဝဂ္ဂ၊ စတုတ္ထသုတ်။
သဒ္ဓါ, ဝီရိယ, သတိ, သမာဓိ, ပညာ ဣန္ဒြေငါးပါးတို့ကို ပြီးစီးပြည့်စုံ(အောင် ပွားများ)ခြင်းကြောင့် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်၏၊ ထိုအောက် အဆင့်ဆင့် ထက်မြက်မှု အားနည်းခြင်းကြောင့် အန္တရာပရိနိဗ္ဗာယီ အနာဂါမ်၊ ဥပဟစ္စပရိနိဗ္ဗာယီ အနာဂါမ်၊ အသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယီ အနာဂါမ်၊ သသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယီ အနာဂါမ်၊ ဥဒ္ဓံသောတ အကနိဋ္ဌဂါမီ အနာဂါမ်၊ သကဒါဂါမ်၊ ဧကဗီဇီသောတာပန်၊ ကောလံကောလ သောတာပန်၊ သတ္တက္ခတ္တုပရမ သောတာပန်၊ ဓမ္မာနုသာရီ သောတာပန်၊ သဒ္ဓါနုသာရီ သောတာပန် ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်၏-ဟု အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ် ၅-မျိုး၊ သကဒါဂါမ် ၁-မျိုး၊ သောတာပန် ၅-မျိုး၊ ဝိပဿနာဣန္ဒြေ ပွားများပုံ ထက်မြက်မှု၊ နုံ့နှေးလေးလံမှုသို့ လိုက်၍ဖြစ်သော အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ်အမျိုးမျိုးကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ထိတန်ရွာ၊ ထိတန်
ထိတန်ရွာ၊ ထိတန်
ဧကဗီဇီသုတ်
အဋ္ဌကထာ၌-(အရဟတ္တမဂ်၌တည်၍ ဝိပဿနိန္ဒြေ ယုတ်လျော့မှု ၅-မျိုး၊ သကဒါဂါမ်၌တည်၍ ဝိပဿနိန္ဒြေ ယုတ်လျော့မှု ၅-မျိုးတို့ကို ဟောတော်မူသည်။
ချစ်ကံပွင့်နဲ့ မချောသုံးဆယ်
ချစ်ကံပွင့်နဲ့ မချောသုံးဆယ် သည် ၂၀၀၉ ခုထွက် မြန်မာ ရုံတင်ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။ ဒေါန ရိုက်ကူးပြီး ရန်အောင်၊ ကျော်ကျော်ဗို၊ ဟိန်းဝေယံ၊ ထွန်းအိန္ဒြာဗို၊ အိန္ဒြာကျော်ဇင်၊ ကြည်လဲ့လဲ့ဦး၊ စိုးပြည့်သဇင်၊ ခရစ္စတီးနား၊ မိုးယုစံ၊ သဒ္ဒါထက် တို့ ပါဝင်သည်။
ဧကဗီဇီသုတ်
ဧကဗီဇီ-အစရှိသော သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ် ၃-မျိုး အဖွင့်နှင့် သတ်မှတ်ပုံ၊ ဝဋ္ဋဇ္ဈာသယ, ဝဋ္ဋာဘိရတသောတာပန် ၇-ဦး၊ ဤ၌ မဟောသော သတ္တက္ခတ္တုပရမ သောတပန် ၂-မျိုး၊ ဓမ္မာနုသာရီ၊ သဒ္ဓါနုသာရီ သောတာပန်များ သောတာပန် ၂၁-မျိုး၊ တိပိဋကတိဿတ္တေရ်မိန့်ကြားခဲ့သော သောတာပန် ၂၄-မျိုး၊ သကဒါဂါမ် ၁၂-မျိုး၊ အနာဂါမ် ၄၈-မျိုး၊ ရဟန္တာ ၁၂-မျိုးတို့ကိုလည်း ဗဟုဿုတဖြစ်ဖွယ် တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။
ဋီကာ၌လည်း-မှတ်သားဖွယ် ပါရှိပါသည်။
ကျောက်တိုင်ရွာ၊ နမ့်စန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်စန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အညိန္ဒြိယသုတ်
အနညာတညဿာမီတိန္ဒြေ, အညိန္ဒြေ, အညာတာဝိန္ဒြေ-ဟု ဣန္ဒြေသုံးမျိုးရှိပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ခရီးသွားစဉ်၌ ယဉ်ကျေးခြင်း
ခရီးသွားစဉ်၌ ယဉ်ကျေးခြင်း သည် ယဉ်ကျေးမှုအရပ်ရပ်ထဲမှ တစ်ချက်အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ခရီးသွားစဉ်၌ ယဉ်ကျေးခြင်းတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် (၁၁) မျိုးရှိသည်။ ထို (၁၁) မျိုးမှာ -
သရက်ချိုရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘွမ်ကဂမ်ရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
ဘွမ်ကဂမ်ရွာ(Bumkagam)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ မကျန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၂၀၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝါးပြုံးရွာ၊ မြောက်ထိဗွာ
ဝါးပြုံးရွာ (Warpyone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ မြောက်ထိဗွာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၄၅၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြောက်ထိဗွာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၀၈ ဦး၊ မ ၃၅၀၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၇၁၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ဆက္ကဆန်
ဆက္ကဆန်သည် တျူတန်အနွယ်ဝင်လူမျိုးတစ်မျိုး၏ အမည်ဖြစ်သည်။ ၂ ရာစုနှစ်အလယ်ခန့်က ပထဝီဝင်ပညာရှင် တော်လမီရေးသားခဲ့သော စာအုပ်တစ်အုပ်တွင် ဆက္ကဆန်လူမျိုး များအကြောင်း ပထမဆုံးဖော်ပြထားသည်ကို တွေ့ရ၏။ ထိုစဉ် က ဆက္ကဆန်များသည်ဒိန်းမတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်း (ယခုရှလဲဇွစ်) ဒေသတွင်နေထိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု ဆိုလေသည်။ ထို့နောက်တစ်ဖန် ခရစ် ၂၈၆ ခုနှစ်တွင် မြောက်ပင်လယ်ထဲ၌ တိုက်ခိုက်လုယက် နေခဲ့ကြသော ပင်လယ်ဓားပြများမှာ ဆက္ကဆန်လူမျိုးများပင် ဖြစ်သည်ဟု သိရှိရလေသည်။ ယင်းတို့သည် အရပ်ရပ်သို့လှည့် လည်တိုက်ခိုက်နေရာမှ ၅ ရာစုနှစ်များအတွင်း ဗြိတိန်ကျွန်း အရှေ့တောင်ဘက်ကမ်းခြေနှင့် ဂေါလတိုင်းပြည် အရှေ့ဘက် ကမ်းခြေတို့ကို ဝင်ရောက်အခြေစိုက်နေထိုင်ခဲ့ကြလေသည်။ ဗြိတိန်၌ရှိနှင့်ပြီးသော လူမျိုးများကို ဆက္ကဆန်တို့သည် တိုက် ခိုက်နှိမ်နှင်းပြီးနောက်၊ အင်းဂယ်လူမျိုး၊ ဂျုလူမျိုးတို့နှင့်ပူးပေါင်း ကာ ဗြိတိန်အတွင်းဘက်သို့ တစ်ဖြည်းဖြည်းချင်းနင်းဝင်ရောက် လာခဲ့လေသည်။
ထိုအချိန်တွင်းမှာပင် ဆက္ကဆန်အချို့သည် ဥရောပတိုက် ဂျာမနီအနောက်မြောက်ပိုင်းကိုလည်း တိုက်ခိုက် သိမ်းယူ၍ အခြေစိုက်နေိုင်ခဲ့ကြ၏။ ယင်းတို့အားနောင်အခါ၌ရှေးဟောင်း ဆက္ကဆန်များဟု ခေါ်၏။ ထိုရှေး ဟောင်းဆက္ကဆန်တို့သည် ဖရန့်လူမျိုးတို့နှင့် မကြာမကြာ စစ်ဖြစ်ခဲ့ကြလေသည်။ ၉ ရာစု နှစ်ခန့်တွင် ရှားလမိန်းဘုရင်ကြီးသည် ထိုဆက္ကဆန်လူမျိုးများ အား တိုက်ခိုက်အောင်မြင်ပြီးနောက်၊ ခရစ်ယန်အယူဝါဒကို အတင်းအဓမ္မယူစေ၏။
ရှမ်းကံရွာ၊ ရှမ်းကံ
ရှမ်းကံရွာ၊ ရှမ်းကံ
ဆက္ကဆန်
ဆက္ကဆန် တို့၏ တိုင်းပြည်ကိုလည်း နိုင်ငံတော် အတွင်းသို့ သွတ်သွင်းခဲ့လေသည်။
ဥရောပတိုက်ရှိ ဆက္ကဆန် လူမျိုးတို့ နေထိုင်ရာဒေသကို ဆက္ကဆိုနီဟုခေါ်ဝေါ်သည်။ ထိုဒေသသည်နောင်အခါ၌ဂျာမနီ နိုင်ငံတော်တွင် အပါအဝင်တိုင်းပြည်တစ်ခု ဖြစ်လာ၏။ ထို့ နောက် ဂျာမနီသမ္မတနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်လာလေ သည်။
ဗြိတိန်နိုင်ငံသို့ ဝင်ရောက်အခြေစိုက်နေထိုင်ခဲ့သော ဆက္ကဆန်လူမျိုးများသည် ဗြိတိန်နိုင်ငံ၌ မူလရှိနှင့်ပြီးသော အင်းဂယ်လူမျိုးများနှင့် မည်မျှခြားနားသည်ကို အတိအကျ မသိရှိနိုင်ချေ။ သို့သော် ဗြိတိန်နိုင်ငံရှိ ဆက္ကဆန်လူမျိုးတို့၏ ဘာသာစကားနှင့် ဓလေ့ထုံးစံများသည် ဥရောပတိုက်ရှိ ဆက္ကဆန်လူမျိုးတို့၏ ဓလေ့ထုံးစံနှင့် မနီးစပ်ဘဲ အင်းဂယ် လူမျိုးတို့၏ ဓလေ့ထုံးစံနှင့်သာ ပို၍နီးစပ်သည်။
ပေါက်ပြင်ရွာ၊ ပေါက်ပြင်
ပေါက်ပြင်ရွာ၊ ပေါက်ပြင်
သံဖြူစုရွာ၊ ဂရမ်း
သံဖြူစုရွာ၊ ဂရမ်း
အဖြူရောင်သစ္စာ
အဖြူရောင်သစ္စာ သည် ၂၀၀၆ ခုထွက် မြန်မာ ဗီဒီယိုဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။ မောင်မျိုးမင်း ရိုက်ကူးပြီး ဒွေး၊ သားညီ၊ ဖိုးကျော်၊ အိန္ဒြာကျော်ဇင်နှင့် လှအဉ္ဇလီတင့် တို့ ပါဝင်ထားသည်။
သာစည်မျိုရွာ
သာစည်မျိုရွာ
ဇီဝိတိန္ဒြိယသုတ်
ဣတ္ထိန္ဒြေ, ပုရိသိန္ဒြေ, ဇီဝိတိန္ဒြေဟု ဝဋ်ဣန္ဒြေသုံးပါးကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။
ဂရမ်းချောင်းဖျားရွာ၊ ဂရမ်း
ဂရမ်းချောင်းဖျားရွာ၊ ဂရမ်း
စာနယ်ဇင်း
သတင်းစာ၊ ဂျာနယ်၊ မဂ္ဂဇင်းသုံးမျိုးပေါင်းထားသည့် "စာနယ်ဇင်း" ဆိုသော ဝေါဟာရကို တိုးတက်ရေးမဂ္ဂဇင်းအားထုတ် ဝေခဲ့သည့် စာရေးဆရာကြီး ပဂျီငို အမည်ခံ တိုးတက်ရေးဦးစိန်က ၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင် စတင်တီထွင်သုံးစွဲခဲ့သည်။ "ဂျာနယ်" ဆိုသော ဝေါဟာရကို ၁၉၁၉ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည့် "မြန်မာ့ဗျူဟာ ဂျာနယ်" တွင်စတင်သုံးစွဲခဲ့သည်။ ထုတ်ဝေခဲ့သူမှာ ဆရာကြီး ရွှေဥဒေါင်းဖြစ်သည်။ ဆရာကြီးရွှေဥဒေါင်းအုပ်စုမှ တစ်ပတ် အတွင်း အရေးကြီးသည့် သတင်းများ၊ သတင်းဝေဖန်ချက်များ ဝတ္ထုတို၊ ရုပ်ပြောင်စသည်တို့ပါဝင်သော ဂျာနယ်ပုံစံကို စတင်ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ဂျာနယ်ဆိုသည့် ဝေါဟာရကို ရဲဝံ့စွာစတင်သုံးစွဲလာခဲ့သည်။ ထိုခေတ်ကဂျာနယ်များ အပြိုင်အဆိုင်ထွက်ပေါ်လာရာတွင် ပါတီနိုင်ငံရေး ကျောထောက်နောက်ခံဖြင့် ရပ်တည်ပြီး ထုတ်ဝေကြသည်ကများသည်။ ပါတီနိုင်ငံရေးကျောထောက်နောက်ခံမယူဘဲ သတင်းသန့်သန့်၊ ဝေဖန်ရေးသန့်သန့်ထုတ်ဝေသောဂျာနယ်များတွင် မြန်မာ့ဗျူဟာဂျာနယ်၊ သူရိယရုပ်စုံဂျာနယ်နှင့် ဇေယျ ဂျာနယ်တို့လောက်သာရှိသည်။
မဂ္ဂဇင်းကို ခေတ်ဦးပိုင်းတွင် "မဂ္ဂဇိန်" ဟူသောအမည်ဖြင့် ၁၉၁၁ ခုနှစ်မတိုင်မီတွင်ထုတ်ဝေခဲ့ကြကြောင်းတွေ့ရသည်။ မြန်မာ ပညာရှိများက အင်္ဂလိပ်ဝေါဟာရ Magazine ကို ပါဠိသက်ဝေါဟာရ အဖြစ် မဂ္ဂဇည၊ မဂ္ဂဇိန၊ မဂ္ဂဇာနဟူ၍ ပါဠိပုဒ်ဖြင့် ဝိဂြိုဟ်ပြုကြသည်။ အဓိပ္ပာယ်မှာ "ပညာရကြောင်း လမ်းခရီးကိုပြသော စာစောင်၊ စာအုပ်" ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ၁၉၁၁ ခုနှစ်မတိုင်မီက မဂ္ဂဇင်းများပေါ် ထွက်ခဲ့စေကာမူ မဂ္ဂဇင်းလောကတွင် နာမည်ရပြီး အရေးအပါဆုံး ဖြစ်ခဲ့ရသည်မှာ "သူရိယမဂ္ဂဇင်း" ဖြစ်ပြီး ၁၉၁၇ ခုနှစ် မတ်လတွင် စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၁၉ဝဝ ပြည့်နှစ်မှ ၁၉၄၅ ခုနှစ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် မဂ္ဂဇင်းစာစောင် ၁ဝဝ ခန့်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ကုန်းမခံရွာ၊ မဘိမ်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မဘိမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထန်းတောရွာ၊ ရှမ်းကံ
ထန်းတောရွာ၊ ရှမ်းကံ
ကော့ခါးဒီးရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
ကော့ခါးဒီးရွာ(Kawtkhardee)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ အုန်းတပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၃၃၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အုန်းတပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၅၁၀ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၀၉၈ ဦး နေထိုင်သည်။ နာမည်ကျော် ကော့ကသောင်ဂူ ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပေါက်ရိုးရွာ၊ ထန်းတပင် (ဒူးယား)
ပေါက်ရိုးရွာ၊ ထန်းတပင် (ဒူးယား)
သခွားပင်
သခွားပင်သည် ဗူး၊ ဖရုံစသည်တို့ကဲ့သို့ ကျူကာဗီဘေစီအီး မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သောနွယ်ပင်မျိုးဖြစ်သည်။ ရုက္ခဗေဒအမည်အားဖြင့် ယင်းကို ကျူကူမစ်ဆာတီဗပ်ဟုခေါ်သည်။ ယင်းကို ယာတော၌သာမဟုတ် ခြံထဲ၌လည်း စိုက်သည်။
ရေတွင်းကုန်းရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
ရေတွင်းကုန်းရွာ (Yaetwinkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ လှထွေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၇၂၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သခွားပင်
သခွားသီးသည် ယင်းသို့လျှင် အရည် ၉၅ ရာခိုင်နှုန်းပါ၍ ငါးရာခိုင်နှုန်းသည် သကြားနှင့် ကာဗိုဟိုက်ဒြိတ်ဓာတ်ဖြစ်သဖြင့် အာဟာရတန်ဖိုး မရှိလှချေ။ ဗီတာမင်ဘီနှင့်ဂျီ သင့်တင့်ရုံပါ၍ အခြားဗီတာမင်နှင့် သတ္တုဓာတ်များ မပါသလောက်ပင်နည်းသည်။ သခွားသီးအမှည့်ကို အစိမ်းစားလျှင် စပရူခေါ် ဝမ်းဖောနာတစ်မျိုးကိုပျောက်ကင်းစေနိုင်သည်။ အင်ဒိုချိုင်းနားပြည်၌ ဝမ်းဖောဝမ်းရောင်ဖြစ်သောကလေးကို သခွားသီးနုချက်၍ ကျွေးတတ်ကြသည်ဟု ဆိုသည်။ မြန်မာဆေးကျမ်းအလိုအရ သခွားသီးအစိမ်းသည် ချို၏။ မောပန်းခြင်း၊ ရေငတ်ခြင်း၊ ဝမ်းမီးတောက်ခြင်းတို့ကိုနိုင်၏။ အမှည့်သည်အေးချို၏။ သည်းခြေကိုပျက်စေတတ်၏။ လေသလိပ်ကို ပျက်စေတတ်၏ဟုဆိုသည်။ သို့မဟုတ် အလွန်အကြူးစားက ရင်ပြည့်အစာမကြေဖြစ်တတ်၏။
ကျောက်တန်းရွာ၊ ဒိုင်းဘုံ
ကျောက်တန်းရွာ၊ ဒိုင်းဘုံ
သခွားပင်
သခွားအမျိုးမျိုးရှိရာ သွယ်ပြောင်းရှည်မြောသော သခွားဆင်စွယ်မျိုး၊ အလွန်သေးသော သခွားတစ်ဆစ်မျိုး၊ သခွားချဉ်ခေါ်သခွားငပြုတ်မျိုး၊ သခွားချိုမျိုး၊ သခွားမွှေးမျိုး၊ သခွားရှည်မျိုး စသည်တို့မှာ ထင်ရှားသည်။ သခွားသီးကို အစိမ်းတို့စားခြင်း၊ ခြစ်၍သုတ်စားခြင်း၊ ပေါင်မုန့်ကြားညှပ်စားခြင်း၊ ချက်စားခြင်းစသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုးစားကြသည်။ သခွားသီးစိမ်းကို သနပ်လုပ်၍လည်းစားကြသည်။ မလေးရှားနိုင်ငံ၌ များသောအားဖြင့်ချက်စားကြသည်။ အရွက်ကိုလည်း ပြုတ်တို့ကြသည်။ ဟင်းချို၊ ကြော် ချက် စသည်အဖြစ်လည်းချက်စားကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အသီး ဟင်းသီးဟင်းရွက်ပင်များ
မဟာယူနိုက်တက် ဘောလုံးအသင်း
မဟာယူနိုက်တက် ဘောလုံးအသင်း မြန်မာဘောလုံးအသင်းတစ်သင်းဖြစ်ပြီး ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ကာ မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ် (၂) ၂၀၁၆ ရာသီပွဲစဉ်မှ စတင်ဝင်ရောက် ကစားခဲ့သည်။
အိမ်၌ ယဉ်ကျေးခြင်း
အိမ်၌ ယဉ်ကျေးခြင်း သည် ယဉ်ကျေးမှုအရပ်ရပ်ထဲမှ တစ်ချက်အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ အိမ်၌ ယဉ်ကျေးခြင်းတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် (၃၂) မျိုးရှိသည်။ ထို (၃၂) မျိုးမှာ -
ဝက်ပုတ်ရွာ၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်
ဝက်ပုတ်ရွာ (Wetpoke)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်၊ သက္ကယ်ကျင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၁၆၄ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျွန်းလှမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျေးဇူးပြု၍ နားဆင်ပါ
ကျေးဇူးပြု၍ နားဆင်ပါ သည် ၂၀၀၆ ခုထွက် မြန်မာ ဗီဒီယိုဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။ စနိုးဝှိုက် ဗီဒီယိုထုတ်လုပ်ရေးအတွက် ကိုလွင် (စနိုးဝှိုက်) ဇာတ်ညွှန်းခွဲကာ မောင်မောင်ဦး (စနှိုးဝှိုက်) ရိုက်ကူးသည်။ ကိုရီးယားဇာတ်ကား ကျွန်တော့်သတို့သမီးလေး ( My Little Bride ) ကို မြန်မာမှုပြုခြင်း ဖြစ်သည်။ နိုင်းနိုင်း၊ မိုင်းမိုင်နှင့် အိန္ဒြာကျော်ဇင် တို့ အဓိက သရုပ်ဆောင်သည်။
ပေကတင်ရွာ၊ သရက်မြို့နယ်
ပေကတင်ရွာ (Paykatin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ သရက်မြို့နယ်၊ ပေကတင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၀၇၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေကတင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၀ ဦး၊ မ ၂၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၅၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ခအုန်ဝရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ခအုန်ဝရွာ(Khaohnwa)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ အထက်ဘလိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၄၄၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အထက်ဘလိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၅၉ ဦး၊ မ ၈၄၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၀၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘဒနာရွာ
ဘဒနာရွာ
အာဖရိကတိုက်ရှိ လူမျိုးများ
အာဖရိကတိုက်၌ လူမျိုးပေါင်းများစွာ နေထိုင်ကြသည်။ နီဂရိုးခေါ် ကပ္ပလီလူမျိုးသည် လူဦးရေ အများဆုံးဖြစ်သည်။ အာရပ်တို့သည် အာဖရိကမြောက်ပိုင်းကို ခရစ်နှစ် ၆ဝဝ ကျော်လောက်က ဝင်ရောက် ယင်းတို့နှင့်အတူ အစ္စလာမ်ပါ ရောက်ရှိလာလေသည်။ အာရပ်တို့ မရောက်မီ ယဟူဒီလူမျိုးများ၊ ဗာဗာလူမျိုးများ၊ တူးအားရက်လူမျိုးများ၊ အီဂျစ်မှာလာသော ကော့လူမျိုး၊ အီသီအိုး ပီးယားနှင့် ဆိုမာလီလူမျိုးတို့ ရှိနှင့်ပြီး ဖြစ်သည်။ အာရပ်နှင့် ယဟူဒီလူမျိုးတို့ကိုပေါင်း၍ ဆီမိုက်လူမျိုး များဟု ခေါ်၍ ဗာဗာ၊ တူအားရက်၊ ကော့၊ အီသီအိုးပီးယားနှင့် ဆိုမာလီလူမျိုးတို့ကိုပေါင်း၍ ဟမိုက်လူမျိုး များဟု ခေါ်သည်။ အာဖရိက မြောက်ပိုင်းတွင်နေသော ယင်းလူမျိုးများသည် တောင်ပိုင်း၌နေကြသော နီးဂရိုး လူမျိုးများနှင့် ရောမိကြသည်။ အာဖရိကရှိ နီးဂရိုးလူမျိုးတွင် ဓလေ့ထုံးစံ အနေအထိုင် ကိုစွဲ၍ အုပ်စုနှစ်စုကွဲသည်။ တစ်စုကား အနောက်အာဖရိက နီဂရိုးခေါ် ဆူဒန်နယ်သား အနွယ်များဖြစ်၍ ကျန်တစ်စုမှာ ဗန်တူနီးဂရိုး ဖြစ်သည်။ ဆူဒန်နီဂရိုးသည် အီကွေတာ၏ မြောက်ဘက် ဆဟာရသဲကန္တာရနား ကပ်နေသောဒေသတွင် နေထိုင်ကြ၍ နီးဂရိုးလူမျိုးများအနက် နီးဂရိုးလူမျိုးအစစ်ဆုံးဖြစ် ကြသည်။ ကြံ့ခိုင်၍ အရပ်အမောင်းကောင်းသည်။ အသားမဲ၍ မျက်နှာပြားသည်။ ယင်းလူမျိုးများနှင့် ဟမိုက်လူမျိုးများတို့ သွေးနှောကာ အာဖရိကမြောက်ပိုင်း၌ နေထိုင်၍ ကောက်ပင် သီးနှံများ စိုက်ပျိုးအသက်မွေးကြသည်။ ဗန်တူနီးဂရိုးများကိုမူ အာဖရိက တောင်ပိုင်း၌ တွေ့ရသည်။ ဗန်တူဘာသာစကားကို ပြောဆိုကြသည်ကိုစွဲ၍ ဗန်တူနီးဂရိုးဟု တွင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းတို့တွင် ဆူဒန်နီဂရိုးတို့ထက် ပိုရိုင်း၍ အတိုက်အခိုက် ပိုမိုဝါသနာပါသည်။ တစ်နေရာ တည်း၌ အတည်တကျမနေဘဲ လှည့်လည်သွားလာ နေတတ်သည်။ အထက်ပါလူမျိုးများအပြင် အီကွေတာ သစ်တောဒေသ၌ နေထိုင်ကြသော ဗွတ်ရှမင်လူမျိုး၊ ပစ်ဂမီလူမျိုး၊ ဟော့တင်းတော့လူမျိုးများလည်း ရှိသေးသည်။ ဗွတ်ရှမင်လူမျိုးတို့သည် အာဖရိကတိုက်၌ နေထိုင်ကြသော လူမျိုးများအနက် ရှေးအကျဆုံးလူမျိုးများဟု အဆိုရှိသည်။ ရှေးက အာဖရိကတောင်ပိုင်းတစ်ခုလုံးလိုလိုတွင် တွေ့ရှိရသော် လည်း အခြားလူမျိုးများ ဝင်ရောက်လာသောအခါ ကလဟာရီ သဲကန္တာရနှင့် အခြားလူသူမနေသော အပိုင်းသို့စု၍ နေထိုင်ကြ သည်။ ယခုအခါ လူဦးရေ ၇၅ဝဝ ခန့်သာရှိတော့သည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။ အရပ်ပု၍ အသားညိုသည်။ ပစ်ဂမီ လူမျိုးများ သည် ဗွတ်ရှမင်တို့ထက် ပို၍ပုသည်။ အရပ်လေးပေခန့်သာ ရှိတတ်သည်။ များသောအားဖြင့် ကွန်ဂိုနှင့် ကင်ညာနိုင်ငံ သစ်တောများတွင် နေထိုင်ကြသည်။ အာဖရိကတိုက်တွင် ပစ်ဂမီလူမျိုး ၃ဝဝဝဝ ခန့်ရှိသည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။
ဟော့တင်းတော့လူမျိုးသည် ပစ်ဂမီလူမျိုးနှင့် သွေးနီးစပ်၍ ဟမိုက်လူမျိုးသွေးလည်း ပါသည်။ အရပ်ပုသော် လည်း ဗွတ်ရှမင်တို့ထက်ထွား၍ မျက်နှာပို ပေါ်သည်။ ယခုမူ ယင်းလူမျိုးဟူ၍ အနည်းငယ်သာ ရှိတော့သည်။ အာဖရိက တိုက်၏ တိုင်းရင်းသားများအပြင် ပြင်သစ်၊ အင်္ဂလိပ်၊ စပိန်၊ ဒပ်ချ၊ ပေါ်တူဂီ၊ ဂျာမန်နှင့် ဗဲလဂျီယန်လူမျိုးများလည်း အများ အပြား လာရောက်နေထိုင်ကြသည်။ အထူးသဖြင့်အာဖရိကတိုက် တေင်ဘက်စွန်းနှင့် မြောက်ဘက်စွန်း ရာသီဥတုမျှတရာဒေသ တွင် အနေများသည်။ များသောအားဖြင့် အစိုးရအမှုထမ်းများ၊ သတ္တုတွင်းနှင့် စိုက်ခင်းပိုင်ရှင် များဖြစ်၍ စုစုပေါင်းလူဦးရေ လေးသန်းကျော်ကျော်ရှိသည်။ အာဖရိကတိုက် မြောက်ပိုင်းတွင် အာရေဗစ်စကားကို အဓိကထား၍ ပြောဆိုကြသည်။ အာဖရိကတိုက် ရှေ့ပိုင်းတွင်မူ ဆွာဟိလိစကား အဓိကထား ပြောဆိုကြသည်။ အာဖရိကတိုက်နေ လူမျိုးများသည် များသောအားဖြင့် စာရေးစာဖတ်ပင် မတတ်ကြချေ။ သူတို့ပြောဆိုသော စကားကို စာဖြင့်ရေးလေ့ မရှိကြသည့်အပြင် ပုံနှိပ်ခြင်းလည်း မရှိကြချေ။ ကလေးများသည် များသောအားဖြင့် ကျောင်းမနေကြချေ။ သို့သော် အာဖရိကတိုက်အတွင်း ဒေသအမြောက်အမြား၌ ပညာသင်ကြားရေးတွင် တိုးတက်စေရန် ပြုလုပ်လျက်ရှိကြ လေသည်။ သာသနာပြုကျောင်းများက ထိုကိစ္စကိုပို၍ ဆောင်ရွက်ကြလေသည်။ ဒေသအမြောက်အမြားရှိ အစိုးရများ က ယခုအခါ ပညာရေးတွင် တာဝန်ယူကာ ဆောင်ရွက်ပေး လျက် ရှိကြလေသည်။ အီဂျစ်နိုင်ငံတွင် တက္ကသိုလ်အတော် များများရှိ၍ တောင်အာဖရိကနိုင်ငံအတွင်း၌ တက္ကသိုလ်ကျောင်း ကိုးကျောင်း ရှိသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက အာဖရိက တိုက်အတွင်း၌ တက္ကသိုလ် အမြောက်အမြားကို စတင်၍ တည်ထောင်ခဲ့ကြလေသည်။ ဗန်တူလူမျိုးမှ လူအမြောက်အမြား၊ ဆူဒန်နီးဂရိုးလူမျိုးမှ လူအမြောက်အမြားနှင့် အာဖရိကတိုက်ရှိ လူဦးရေ တစ်ဝက် ကျော်ကျော်သည် နတ်ကိုကိုးကွယ်သူများ ဖြစ်ကြလေသေည်။ မှော်အတတ်တွင် ယုံကြည်သူ များလည်းများသည်။ အာဖရိကတိုက် မြောက်ဘက်ပိုင်း ဆဟာရသဲကန္တာရ၊ ဆူဒန်မြောက်ဘက်ပိုင်း၊ အာဖရိကတိုက် အရှေ့မြောက်ဘက် စွန်းနေ လူမျိုးများသည် များသောအားဖြင့် အစ္စလာမ် အယူဝါဒကို သက်ဝင်ယုံကြည်ကြသည်။ အီဂျစ်နှင့် အီသီအိုးပီးယားနိုင်ငံများအတွင်းရှိ လူပေါင်း ၅ဝဝဝဝဝဝ ခန့်သည် ခရစ်ယာန်အယူဝါဒကို ကိုးကွယ်ကြသည်။ တောင် အာဖရိကနိုင်ငံဘက်တွင် ခရစ်ယာန်အယူဝါဒကို ယုံကြည်ကြသူ သန်းပေါင်းများစွာ ရှိသည်။
အာဖရိကတိုက်သားတို့၏ နေထိုင်ပုံသည် တစ်နေရာနှင့် တစ်နေရာ ရာသီဥတု ကွဲလွဲသကဲ့သို့ မတူညီကြချေ။ အပူပိုင်းသစ်တော ဒေသနေ အာဖရိကတိုက်သားများသည် အစာများကို စုဆောင်းခြင်း၊ မုဆိုးတံငါ လုပ်ကိုင်ခြင်းဖြင့် နေထိုင်ကြသည်။ အချို့က လယ်ယာအနည်းငယ်ကို ထွန်ယက် စိုက်ပျိုးကြသည်။ ထိုဒေသ၌ ကျွဲ၊ နွား၊ တိရစ္ဆာန်မျရားတွင် ရောဂါထူပြောသဖြင့် အသားစားသူ နည်းပြီးလျှင် ကျွဲ၊ နွား မွေးမြူသူလည်း နည်းပါးသည်။ ထိုဒေသ၏ မြောက်နှင့် တောင်ဘက်တို့တွင်မူ ဖူးပြောင်း၊ ဆန်ပြောင်း၊ လူးနှင့် မြေပဲများသည် အရေးကြီးသော အစားများ ဖြစ်ကြလေသည်။ သွေ့ခြောက်သော ဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသူများကမူ ကျွဲ၊ နွားနှင့် သိုးများကို မွေးမြူကြသည်။ နို့၊ အသားနှင့် သားရေ အတွက် ဆိတ်များကိုလည်း မွေးကြသေးသည်။ အရှေ့အာဖရိ တိုက်နေ လူများက ကျွဲ၊ နွားများကို ဥစ္စာဓနအဖြစ် သဘောထားကြသောကြောင့် အစာအဖြစ် ကျွဲ၊ နွားများကို သတ်ခဲကြသည်။ ပို၍ ပူနွေးသောဒေသနေ အာဖရိကတိုက်သားများသည် အဝတ်ကို အနည်းငယ်မျှသာ ဝတ်ဆင်ကြလေသည်။ သစ်တော နေ လူမျိုး အမြောက်အမြားကမူ အဝတ်ပင် ဝတ်လေ့မရှိကြ ချေ။ ဝတ်ဆင်ကြလျှင်လည်း အနည်းငယ်မျှသာ ဝတ်ဆင်ကြ လေသည်။ နီးဂရိုးလူမျိုးများသည် များသောအားဖြင့် အရောင် နှင့် အလှအပ များကို လွန်စွာ စုံမက်ကြလေသည်။ အဝတ် ဝတ်သည်မှာ နည်းပါးလှသဖြင့် သူတို့၏ကိုယ်တွင် ဆေးများ ဖြင့် လိမ်းခြယ်၍ အလှအပများကို ဆွဲထားလေ့ရှိကြသည်။ ယခုအခါတွင်မူ ပူအိုက်သောဒေသတွင် နေထိုင်ကြသူများက ချည်ထည်များကို ဝတ်ဆင်ကြ၍ ပို၍အေးသောဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသူများက သိုးမွေးထည် များကို ဝတ်ဆင်ကြလေ သည်။
သဲကန္တာရအတွင်း၌ လှည့်လည် နေထိုင်ကြသူများသည် နေပူနှင့် တိုက်ခတ်သည့်လေကြောင့် လွင့်စဉ်လာသော သဲမှုန့်များ၏ ဒဏ်ကို ကာကွယ်နိုင်ကြစေရန် ဝတ်ရုံပွကြီး များကို ဝတ်ဆင်လေ့ ရှိကြသည်။ ဗန်တူလူမျိုးတို့သည် များသောအားဖြင့် ရွာငယ်ကလေးများ ဖွဲ့ကာ နေလေ့ရှိကြသည်။ ထိုရွာငယ်ကလေး များထဲတွင် တဲများကို ဝိုင်း၍ ဆောက်လေ့ရှိကြပြီးလျှင် ထိုတဲဝိုင်းများကို တစ်ဖန် ဆူးများဖြင့် ခြံကာထားလေ့ ရှိကြသည်။ တစ်ဖန် ရွာတိုင်း၏ အလယ်တွင် ခြံကာထားသော တဲများကိုစု၍ ဆောက်ထားလေ့ ရှိကြပြန်သည်။ ထိုအလယ်တဲများသည် တိရစ္ဆာန်များထားရန်အတွက် ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ပြုလုပ်ထား သဖြင့် လူနှင့် မွေးမြူထားသော တိရစ္ဆာန်များသည် ဘေးရန်မှ ကင်းရှင်းနိုင်ကြလေသည်။
ဒိန်ဂရမ်ရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
ဒိန်ဂရမ်ရွာ(Dinggaram)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ မကျန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၂၀၉ ဖြစ်သည်။
ရှမ်းယူနိုက်တက် ဘောလုံးအသင်း
ရှမ်းယူနိုက်တက် ဘောလုံးအသင်းသည် တောင်ကြီးမြို့တွင် တည်ရှိသော ဘောလုံးအသင်းတစ်သင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါဘောလုံးအသင်းသည် ၂၀၀၇ ခုနှစ် မြန်မာပရီးမီးယားလိဂ်ပြိုင်ပွဲတွင်လည်း ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ကစားခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ် မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ်စတင် ကျင်းပစဉ်ကတည်းကပင် ပါဝင်ခဲ့သော အသင်းတစ်သင်းဖြစ်ပြီး ရှမ်းပြည်နယ်ကို ကိုယ်စားပြုသော အသင်းလည်းဖြစ်သည်။ ပထမဆုံးစတင်ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သော ၂၀၀၉ မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ်ပြိုင်ပွဲတွင် စတုတ္ထနေရာ ရရှိခဲ့သည်။
သမိုင်း
ရှမ်းယူနိုက်တက် ဘောလုံးအသင်း၏ မူလနာမည်မှာ ကမ္ဘောဇဘောလုံးအသင်းဖြစ်ပြီး ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ကာ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးလိဂ်ဖြစ်သော မြန်မာလိဂ်ပြိုင်ပွဲတွင် အပျော်တမ်းဘောလုံးအသင်း တစ်သင်းအဖြစ်စတင်ဝင်ရောက်ကစားခဲ့သည်။ ပထမဆုံးအသင်း၏ မန်နေဂျာမှာ ဦးမျိုးဝင်းညွန့်ဖြစ်ပြီး နည်းပြမှာ ဦးရဲညွန့်ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်မှစတင်ကာ ပရော်ဖက်ရှင်နယ်ဘောလုံးအသင်းတစ်သင်းအဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းပြီး မြန်မာလိဂ်ကို အဆင့်မြှင့်တင်ထားသော မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ်ပြိုင်ပွဲများသို့ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ထိုပြိုင်ပွဲသို့ စတင်ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သော အသင်း ၈ သင်းတွင် ကမ္ဘောဇဘောလုံးအသင်းသည် ရှမ်းပြည်နယ်ကို ကိုယ်စားပြုပြီး ကျန်အသင်း ၇ သင်းသည်လည်း သက်ဆိုင်ရာ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းတို့ကို အသီးသီး ကိုယ်စားပြုနေသည်။
ပရော်ဖက်ရှင်နယ်ဘောလုံးအသင်း၏ ပထမဆုံးမန်နေဂျာမှာ ဦးအေးမောင်ကြီးဖြစ်ပြီး နည်းပြချုပ်အဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ မြန်မာအမျိုးသားလက်ရွေးစင်ဘောလုံးအသင်း၏ အသင်းခေါင်းဆောင် စိုးမြတ်မင်းသည် ကမ္ဘောဇဘောလုံးအသင်း၏ ပထမဆုံးအသင်းခေါင်းဆောင်ဖြစ်ပြီး ထိုစဉ်က မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ်တွင် အမြင့်ဆုံးအားကစားကြေးကို ရရှိခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။
ကမ္ဘောဇအသင်း၏ ပထမဆုံးပြိုင်ပွဲတွင် ဥဿာယူနိုက်တက် ဘောလုံးအသင်းအား ၃ ဂိုးဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ အသင်း၏ ပထမဆုံးဂိုးကို စထက်နိုင်ဝင်းမှ သွင်းယူခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ခံစစ်မှကစားသူ ခင်မောင်လွင်သည်လည်း ကမ္ဘောဇအသင်းအတွက် ၂ ဂိုးသွင်းယူပြီး အဆိုပါပွဲစဉ်၏ အကောင်းဆုံးဘောလုံးသမားဆုအဖြစ် ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၀ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီတွင် ယခင်ဘဏ္ဍာနှင့် အခွန်အသင်းမှ အသင်းမန်နေဂျာဖြစ်သူ ဦးခင်မောင်ကြိုင်သည်လည်း အသင်း၏ စီမံခန့်ခွဲမှုမန်နေဂျာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘောဇအသင်းသည် မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ်၏ ဒုတိယရရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘောဇဘောလုံးအသင်းသည် ၎င်း၏အမည်အား ရှမ်းယူနိုက်တက် ဘောလုံးအသင်းအဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
၂၀၁၄ ဘောလုံးရာသီ ရလဒ်များ
(ပထမအကျော့) (ဒုတိယအကျော့)
ဇော်က ကနေသည်
ဇော်က ကနေသည် သည် ၂၀၀၈ ခုထုတ် မြန်မာ ရုံတင်ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။ နယ်သစ်ဦး ထုတ်လုပ်ရေးအတွက် အကြည်တော်၏ ဝတ္ထုကို နေဝင်းမြင့် ဇာတ်ညွှန်းခွဲကာ မီးပွားက ၂၀၀၇ ခု၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၂ ရက်တွင် စရိုက်သည်။ နေတိုး၊ ညွန့်ဝင်း၊ နန္ဒာလှိုင်နှင့် နဝရတ်တို့ အဓိက သရုပ်ဆောင်ကြသည်။
ဤဇာတ်ကားဖြင့် မီးပွားက ဒါရိုက်တာဆု၊ ဓိရာမိုရ်က တေးဂီတဆု ရသည်။
သင်ချီကုန်းရွာ၊ ပေါက်ပြင်
သင်ချီကုန်းရွာ၊ ပေါက်ပြင်
လယ်ဒီလေးရွာ၊ ငါးဘတ်ချောင်း
လယ်ဒီလေးရွာ၊ ငါးဘတ်ချောင်း
တောင်တွင်းကြီးမြို့
တောင်တွင်းကြီးမြို့သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ‌တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့ဖြစ်သည်။ တောင်တွင်းကြီးမြို့သည် မ‌ကွေးမြို့မှ အ‌ရှေ့ဘက် (၅၁)မိုင် ကွာ‌ဝေးသည်။ ‌ပေလေးပင် သျှင်လေးပါး ‌ပေါ်ထွန်း‌သောမြို့ဟု မြန်မာစာ‌ပေ‌လောကတွင် ထင်ရှား‌ကျော်‌စောသည်။ မကွေးတိုင်းအတွင်း တောင်တွင်းမြို့ရှိသကဲ့သို့ အထက်ချင်းတွင်းတွင်လည်း တောင်တွင်းအမည်တူ မြို့တစ်မြို့ ရှိသည်။ ထိုမြို့နှစ်မြို့ကို ကွဲပြားစေရန် မကွေးတိုင်းအတွင်းမှ တောင်တွင်းကို တောင်တွင်းကြီးဟု ခေါ်ဆိုသကဲ့သို့ အထက်ချင်းတွင်း တောင်တွင်းကိုမူ ချောင်ကျသဖြင့် တောင်တွင်းချောင်ဟု ကုန်းဘောင်အုပ်ချုပ်ရေးတွင် ခွဲခြားခေါ်ခဲ့ကြသည်။
‌တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်သည် တြိဂံပုံသဏ္ဌာန်ရှိ၍ ‌မြေဩဇာထက်သန်‌ကောင်းမွန်‌သော လွင်ပြင်‌ဒေသများရှိ‌သော‌ကြောင့် မ‌ကွေးခရိုင်တွင် စပါးအများဆုံး ထွက်‌သောမြို့နယ်ဖြစ်သည်။ လယ်ယာစိုက်ပျိုးခြင်းအတွက် ဆည်‌မြောင်းများ တူး‌ဖော်လုပ်ကိုင်ကြရသည်။ ရှေး‌ခေတ်က ဆည်‌မြောင်းအ‌ဟောင်းများကိုလည်း ယခုတိုင်တွေ့ရှိနိုင်သည်။ တောင်တွင်းကြီးမြို့ မြူနီစပယ်အဖွဲ့ကို ၁၈၈၇ ခုနှစ်မှစ၍ တည်‌ထောင်ခဲ့သည်။
မြို့တည်ပုံ
မြို့ကို ရပ်ကွက်ကြီး ၁၀ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ အုန်းတော-၁ ရပ်ကွက်၊ အုန်းတော-၂ ရပ်ကွက်၊ တောင်ပြင်-၁ ရပ်ကွက်၊ တောင်ပြင်-၂ ရပ်ကွက်၊ ရွှေအိုး-၁ ရပ်ကွက်၊ ရွှေအိုး-၂ ရပ်ကွက်၊ မောင်းတိုင်-၁ ရပ်ကွက်၊ မောင်းတိုင်-၂ ရပ်ကွက်၊ ရွှေကြာအင်း-၁ ရပ်ကွက်၊ ရွှေကြာအင်း-၂ ရပ်ကွက် တို့ဖြစ်ကြသည်။ မြို့လည်တွင် မြို့မဈေးကြီးနှင့် လွတ်လပ်ရေးပန်းခြံ တည်ရှိသည်။ မြို့၏ အရှေ့အရပ်တွင် ရတနာပွင့်လှ ကန်တော်ကြီး တည်ရှိသည်။ ၎င်း ကန်တော်ကြီးသည် ပုဂံခေတ်ကာလတည်းက ရေသွင်းစိုက်ပျိုးရေးအတွက် အသုံးပြုခဲ့သော တစ်ဘက်ဆည်ကန်မျိုးဖြစ်၍မြို့၏ မြောက်ဘက်ခြမ်းတွင် ဇေယျမင်္ဂလာ ရွှေအင်းတောင် စေတီရှိသည်။ မြို့၏ အနောက်ဘက်ခြမ်းတွင် ထုထည်ကြီးမားသည့် အောင်မြင်ဇေယျရခိုင်စေတီရှိသည်။ တစ်ချိန်က ပျက်စီးယိုယွင်းနေသည့် မြေစိုင်တောင်ကုန်းပညာ စေတီပျက်ကြီးဖြစ်ပြီး ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်ပြုပြင် ပြီးစီးခဲ့သည်။ ၂၀၁၃ တွင် ထီးတော်တင်ပြီးစီးခဲ့သည်။
ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး
တောင်တွင်းကြီးမြို့သည် အနောက်ဘက်တွင် မကွေးမြို့သို့ ၈၂ ကီလိုမီတာ(၅၁ မိုင်) ရှည် ကားလမ်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ တောင်ဘက်တွင် ပြည်မြို့သို့ ၁၆၂ ကီလိုမီတာ(၁၀၁ မိုင်)ရှည်ကားလမ်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ အရှေ့ဘက်တွင် နေပြည်တော်နှင့် ပျဉ်းမနားမြို့သို့ ၆၈ ကီလိုမီတာ(၄၂ မိုင်)ရှည် ကားလမ်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ မြောက်ဘက်တွင် မြို့သစ်မြို့သို့ ၂၉ ကီလိုမီတာ(၁၈ မိုင်) ရှည်ကားလမ်းဖြင့်လည်းကောင်း ဆက်သွယ်ထားသည်။ ကားလမ်းခရီးဖြင့် ရန်ကုန်-နေပြည်တော်လမ်းမကြီးမှတဆင့် ရန်ကုန်မြို့သို့ ၄၇၅ ကီလိုမီတာ(၂၉၀ မိုင်) ခရီးအား ၇ နာရီ ခန့်မောင်းနှင်သွားရောက်နိုင်သည်။ မန္တလေးမြို့သို့ မန္တလေး-နေပြည်တော်လမ်းမကြီးမှတဆင့် ၂၇၇ ကီလိုမီတာ(၁၇၂ မိုင်) ခရီးအား ၄ နာရီခွဲခန့် မောင်းနှင်၍ သွားရောက်နိုင်သည်။ ထို့ပြင် ပျဉ်းမနား-ကျောက်ပန်း‌တောင်း မီးရထားလမ်းသည် ‌တောင်တွင်းကြီးမြို့ကို ဖြတ်၍သွား‌လေသည်။ မကွေးမြို့သို့လည်း မီးရထားလမ်း ရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်း
တောင်တွင်းကြီးမြို့ကို ကာလိင်္ကရာဇ်မင်းက ၁ ရက်၊ ဧပြီ၊ ၈၃၀ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က တောင်တွင်းကြီးသည် တောင်တွင်းမင်းများ အုပ်ချုပ်ခဲ့ရာ မင်းနေပြည်တော် ဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့သော် တောင်တွင်းမင်း ဇေယျသူလက်ထက်တွင် ပုဂံဘုရင် နရသီဟပတေ့အား မွန်ဂိုတပ်များ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်စဉ် တောင်တွင်းကြီးမြို့ပျက်စီးခဲ့ရသည်။
ခရစ်နှစ် ၁၂၇၈ တွင် ပုဂံ ကျော်စွာဘုရင်၏ အဆက်အနွယ်မှ သီဟပတေ့ဆိုသူက တောင်တွင်းမြို့ကို ပြန်လည်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၄၈၁ ခုနှစ် အင်းဝဘုရင် ဒုတိယမင်းခေါင်လက်ထက်တွင် ဇေယျကျော်ထင်ကို တောင်တွင်းကြီးမြို့ ဘုရင်ခံရာထူး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ၁၆၀၆ ခုနှစ်၊ အနောက်ဘက်လွန်မင်း နန်းတက်စတွင် သားတော် မဟာဇေတရာဇ်အား တောင်တွင်းကြီးမြို့ ပြည်စိုးအရာ ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
ညောင်ရမ်းခေတ်နှောင်းကာလတွင် ပြည်စိုးအစား မြို့သူကြီးများ ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ မဟာဓမ္မရာဇာမင်းနှင့် ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးကာလ အလောင်းမင်းတရားတို့၏ လက်ထက်တို့တွင် တောင်တွင်းကြီးကို မြို့သူကြီး ဦးကြွက်ဖြူက အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ဦးကြွက်ဖြူသည် ဇေယျဝဍ္ဎန နှင့် ဇေယျနန္ဒရာဇာဘွဲ့များ ရရှိခဲ့သူဖြစ်သည်။ ကန်တော်မင်းကျောင်းဆရာတော်အား ၁၇၅၃ ခုနှစ်တွင် မေတ္တာစာရေးဖွဲ့ရန် လျှောက်ထားခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။
ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက် ၁၇၈၃ ခုနှစ်တွင် တောင်တွင်းကြီးမြို့စစ်တမ်းကို မြို့သူကြီး ဦးရန်ကင်းက ဆက်သွင်းခဲ့သည်။ ယင်းနောက် သားဖြစ်သူ ဦးအိုက မြို့သူကြီးအဖြစ် ဆက်ခံခဲ့သည်။ မြို့သူကြီးဦးအိုလက်ထက်တွင် အုပ်ချုပ်ရေးညံ့ဖျင်းမှုကြောင့် ဦးရွှေရန်အား အစားထိုးခန့်ထားခဲ့သည်။ မြို့သူကြီး ဦးရွှေရန်သည် ၁၈၁၄ ခုနှစ်တွင် အုတ်ကျောင်းဆရာတော်အား တောင်တွင်းကြီးမြို့သမိုင်း ရေးသားပြုစုပေးရန် လျှောက်ထားခဲ့သည်။
စီးပွားရေး
တောင်တွင်းကြီးမြို့သည် လယ်ယာစိုက်ပျိုးလုပ်ငန်းကို အခြေပြုသော မြို့ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်တွင်း စိုက်ပျိုးရန် ကျယ်ပြန့်သော လွင်ပြင်များရှိပြီး အရှေ့ပဲခူးရိုးမမှ စီးဆင်းလာသောရေများကို ဆည်ဖို့၍ ရေသွင်းစိုက်ပျိုးရေးကို လုပ်ကိုင်သည်။ တောင်ကျချောင်းများ သဲခုံများပေါ်တွင် ကြက်သွန်နီ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းကို အကြီးအကျယ် လုပ်ကိုင်သည်။ အဓိက ထွက်ကုန်များမှာ ဆန်၊ ပဲအမျိုးမျိုး၊ ပြောင်း၊ နှမ်း၊ ကြံ နှင့် စားသုံးဆီအမျိုးမျိုးတို့ ဖြစ်သည်။ တစ်ချိန်က သစ်လုပ်ငန်း အကြီးအကျယ် ဖြစ်ထွန်းခဲ့သော်လည်း ယခုအခါ သစ်ဝါးများ ရှားပါးကုန်၍ သစ်လုပ်ငန်း ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။
ရာသီဥတု
ဧပြီလသည် အပူဆုံးလဖြစ်ပြီး နေ့ခင်းအချိန်များတွင် ပျမ်းမျှ အပူဆုံးမှာ ၄၀° စင်တီဂရိတ်အထိ ရှိတတ်သည်။ အအေးဆုံးလမှ ဇန်နဝါရီလဖြစ်၍ ပျမ်းမျှအအေးဆုံးမှာ ၁၄° စင်တီဂရိတ်ထိ အေးတတ်သည်။ ညအချိန်တွင် အပူချိန် လွန်ကဲစွာ ကျဆင်းလေ့ရှိသည်။ မိုးရာသီတွင် ဩဂုတ်လ၌ မိုးအများဆုံး ရွာသွန်းသည်။
ဂရမ်းရွာ၊ ဂရမ်း
ဂရမ်းရွာ၊ ဂရမ်း
ပုနဗ္ဘဝသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် “သဒ္ဓိန္ဒြေ, ဝီရိယိန္ဒြေ, သတိန္ဒြေ, သမာဓိန္ဒြေ, ပညိန္ဒြေဟူသော ဣန္ဒြေ ငါးပါးတို့၏ သမုဒယ, အတ္ထင်္ဂမ, အဿာဒ, အာဒီနဝ, နိဿရဏ-တို့ကို အမှန်အတိုင်း မသိမမြင်သေးသရွေ့ လောကသုံးပါး၌ “အနုတ္တရ သမ္မာသမ္ဗောဓိ”ကို ထိုးထွင်း၍သိပြီ”ဟု ငါဘုရား ဝန်မခံခဲ့။ ထိုအခြင်းအရာတို့ဖြင့် ဣန္ဒြေငါးပါးတို့ကို ထိုးထွင်း၍ သိမြင်တော်မူပြီးရာအခါ၌သာ “အနုတ္တရသမ္ဗောဓိကို ထိုးထွင်း၍ သိမြင်တော်မူပြီး”ဟု ငါဘုရား ဝန်ခံတော်မူခဲ့သည်။ “ငါဘုရား၏ ဝိမုတ္တိသည်မပျက်စီးနိုင် တော့ပြီ။ ဤသိဒ္ဓတ္ထဘဝသည် ငါဘုရား၏ နောက်ဆုံးဘဝပေတည်း။ နောက်ထပ် ဘဝ၌ဖြစ်ဖို့ရန် ငါ့မှာ မရှိတော့ပြီ။ သိမြင်သော ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်အမြင် ငါဘုရားအား ဖြစ်စေခဲ့ပေပြီ”ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
ယင်းဘောင်ရွာ
ယင်းဘောင်ရွာ
ပဋိပန္နသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သဒ္ဓါအစရှိသော ဣန္ဒြေငါးပါးတို့ပြီးစီးခြင်း၊ ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်နိုင်ပုံ-မှ လျော့ပေါ့(မထက်မြက်) ခြင်းကြောင့် သောတာပတ္တိမဂ္ဂဋ္ဌာန်ဖြစ်နိုင်ပုံ, အချင်းခပ်သိမ်းမရှိသောသူသည် ပုထုဇဉ်ဘက်၌ဖြစ်ပုံ-အစရှိသည်ဖြစ်ပုံ လောကုတ္တရာ၌ယှဉ်သော သဒ္ဓါအစရှိသောဣန္ဒြေတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌လည်း ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။
ဝါးပြုံးရွာ၊ ပင်မွန်း
ဝါးပြုံးရွာ (Warpyone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ ပင်မွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၄၂၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပင်မွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၉၂ ဦး၊ မ ၃၀၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၆၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆာရှိမိ
ဆာရှိမိ (Sashimi) ဆိုသည်မှာ ဂျပန် စားကောင်းသောက်ဖွယ် တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင် အလွန် လတ်ဆတ်သော ပင်လယ်စာ အစိမ်းကို ပါးပါးလှီးထားသော အပြားကလေးများ ပါရှိပြီး တို့စားစရာ ဆော့စ် ဖြစ်တွဲဖက် တည်ခင်းလေ့ ရှိသည်။ အရွယ်အစား အမျိုးမျိုး ရှိသော်လည်း ပုံမှန် အားဖြင့် ၂.၅ စင်တီမီတာ (၁ လက်မ) ခန့် ကျယ်ပြီး ၄ စင်တီမီတာ(၁.၅ လက်မ) ခန့် ရှည်လျားကာ ၀.၅ စင်တီမီတာ (၀.၂ လက်မ) မျှ ထူလေ့ ရှိသည်။
ဆာရှိမိ ဆိုသည်မှာ အပေါက်ဖော်ထားသော အသားဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ကွမ်းခြံကုန်းရွာ၊ ထန်းတပင် (ဒူးယား)
ကွမ်းခြံကုန်းရွာ၊ ထန်းတပင် (ဒူးယား)
ကျောက်မိုးရွာ၊ ဒိုင်းဘုံ
ကျောက်မိုးရွာ၊ ဒိုင်းဘုံ
မလရားရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
မလရားရွာ(Malayar)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ အုန်းတပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၃၃၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အုန်းတပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၅၁၀ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၀၉၈ ဦး နေထိုင်သည်။ နာမည်ကျော် ကော့ကသောင်ဂူ ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လန်အင်ပေါန်ရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
လန်အင်ပေါန်ရွာ(Langinpawn)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ မကျန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၂၁၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကန်ကြီးဒေါင့်ရွာ၊ မြဂိုးလေး
ကန်ကြီးဒေါင့်ရွာ၊ မြဂိုးလေး
လှတောရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
လှတောရွာ (Hlataw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ လှတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၇၅၀ ဖြစ်သည်။  ရှေးအခါက စကားအရာ၌ ကြွယ်ဝသူများ နေထိုင်ရာ အရပ်အဖြစ် မှတ်တမ်းတင် ခံရသည်။ ဝက်လက်မြို့နှင့် ၈ မိုင်အကွာ မန္တလေး-မြစ်ကြီးနား ကားလမ်းပေါ်၌ တည်ရှိသော လှတောရွာသည် ယခုအခါ စံပြစက်မှုလယ်ယာ ကျေးရွာတရွာ ဖြစ်နေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပဋိလာဘသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အရိယသာဝက၏ သဒ္ဓါအစရှိသော ဣန္ဒြေငါးပါးတို့ဖြစ်ပုံကို တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
ခေါင်တောရွာ၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်
ခေါင်တောရွာ (Khaungtaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်၊ သစ်ချိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၂၁၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျွန်းလှမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြင်ခေါင်ရွာ
ပြင်ခေါင်ရွာ
နမ့်ပုံးပုံးရွာ၊ မဘိမ်းမြို့နယ်
နမ့်ပုံးပုံးရွာ (Nampongpong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုးမိတ်ခရိုင်၊ မဘိမ်းမြို့နယ်၊ ကုန်းမခံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၈၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကုန်းမခံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၄၃ ဦး၊ မ ၁၀၈၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၃၀ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် မဘိမ်းမြို့ပေါ်ရှိ နမ့်ပုံးပုံးရပ်ကွက် ဖြစ်သွားသည်။
သမန်းသာရွာ၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်
သမန်းသာရွာ (Thamanthar)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်၊ သရက်ပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၆၃၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သရက်ပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၆၀ ဦး၊ မ ၅၄၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။
နမ့်ပုံးပုံးရွာ၊ မဘိမ်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မဘိမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သမန်းသာရွာ၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လယ်ဒီရွာ၊ ငါးဘတ်ချောင်း
လယ်ဒီရွာ၊ ငါးဘတ်ချောင်း
တရဘရွာ၊ တရဘ
တရဘရွာ၊ တရဘ
မြဂိုးလေးရွာ၊ မြဂိုးလေး
မြဂိုးလေးရွာ၊ မြဂိုးလေး
ကွန်ဂရက်
အမေရိကန်နိုင်ငံရှိ လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ပါသော ပါလီမန်တွင် အောက်လွှတ်တော်ကို ကွန်ဂရက် ဟုခေါ်၍ လွှတ်တော်အမတ်များကို ကွန်ဂရက်စ်မင်း ဟုခေါ်သည်။ အထက်လွှတ်တော်ကို ဆီးနိတ်ဟု ခေါ်သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ ထင်ရှားသော အမျိုးသား နိုင်ငံရေးပါတီကြီးကိုလည်း ကွန်ဂရက်ပါတီဟူ၍ အမည်ပေးသည်။
ဟင်နောင်ရွာ၊ ဟင်နောင်
ဟင်နောင်ရွာ (Hinnaung)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ခန္တီးခရိုင်၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်၊ ဟင်နောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၆၉၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထန်းတပင်ရွာ၊ ထန်းတပင် (ဒူးယား)
ထန်းတပင်ရွာ၊ ထန်းတပင် (ဒူးယား)
ကုလားချောင်းရွာ၊ မြဂိုးကြီး
ကုလားချောင်းရွာ၊ မြဂိုးကြီး
မိုက်လက်ဝရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
မိုက်လက်ဝရွာ(Maikletwa)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ အထက်ဘလိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၄၄၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အထက်ဘလိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၅၉ ဦး၊ မ ၈၄၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၀၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ဆူရှီ
ဆူရှီ (すし, 寿司, 鮨) ဆိုသည်မှာ ဂျပန်စားစရာ တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ချက်ပြုတ်ပြီး ရှာလကာရည်ဖြင့် ရောနယ်ထားသော ထမင်းကို ငါးနှင့် အခြားပင်လယ်စာ အစရှိသည့် စားစရာ တို့နှင့် ရောစပ်ပြီး လိပ်ထားသော အရာဖြစ်သည်။
ပါးပါးလှီးထားသော ငါးကိုမူ ဆာရှိမိ ဟုခေါ်ပြီး ဆူရှီနှင့် မတူပဲ ကွဲပြားခြားနားသည်။ နိုရိ ဟုခေါ်သည် အခြောက်လှမ်းပြီး ပြားနေအောင် ဖိထားသော ပင်လယ်ရေညှိနှင့် လိပ်ထားသော ဆူရှီကို မာကိဇူရှီ ဟုခေါ်သည်။ ကြော်ထားသော တို့ဖူး အတွင်း စားစရာများကို ပြွတ်သိပ်ထည့်ထားသော ဆူရှီကိုမူ အိနာရိဇူရှီ ဟုခေါ်သည်။ ဆူရှီ ဆန်၏ အပေါ်တွင် စားစရာများ ဖြန့်ကျဲထားသော ဆူရှီကိုမူ ချိရာရှိဇူရှီ ဟု ခေါ်သည်။
ဆူရှီသည် ထမင်းကို Vinegar(ရှာလကာရည်)ဖြင့်နယ်ကာ အပေါ်တွင် ငါးမျိုးစုံ ၊အသားမျိုးစုံ နှင့် အသီးအရွက်များကိုတင်ပြီး လှပစွာ ပြင်ဆင်စားသုံးရသော အစားအစာဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံမှအပ အခြားနိုင်ငံများတွင် ဆူရှီကို Sashimi(သို့)Raw fish(လတ်ဆတ်စွာပြင်ဆင်ထားသော ငါးအစိမ်း)နှင့် မှားတတ်ကြသည်။ Sushi ဆိုသည်မှာ ဂျပန်ဘာသာဖြင့် "ချဉ်သည်"ဟု ဆိုလိုရင်းဖြစ်သည်။ ဆူရှီအမျိုးမျိုးရှိသည်။ Nori ခေါ်ရေညှိခြောက်ထဲတွင်ထည့်လိပ်ထားသော မာကိဇူရှီ (Makizushi) ၊ ထမင်းကို လက်ဖြင့်လုံးကာ အပေါ်တွင်အသားငါး၊ အသီးအရွက်များတင်ထားသော Nigirizushi ၊ အစာများကို Tofu ခေါ်ပဲပြားဖြင့်ထုတ်ထားသော အိနာရိဇူရှီ (Inarizushi) ၊ အစာများကို ပန်းကန်ထဲရှိ ထမင်းဆုပ်များပေါ်တွင် ဖြန့်တင်ထားသော ချိရာရှိဇူရှီ (Chirashi-zushi) တို့ဖြစ်ကြသည်။
ဆူရှီသမိုင်း
ဆူရှီလုပ်ရာတွင်အဓိကယူဆချက်မှာ ငါးကိုဆား ၊ ထမင်းဖြင့် အချဉ်ဖောက်ခြင်း(သို့) တာရှည်ခံအောင်ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းအချဉ်ဖောက်နည်းကို ယနေ့တိုင် ငါး၊ ဆန်နှင့် အချဉ်ဖောက်ထားသည့် ဟင်းလျာများဆက်လက်ရှိနေသော အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ ငါးကိုထမင်းနှင့်အချဉ်ဖောက်ခြင်း၏ ယူဆချက်မှာ အချဉ်ဖောက်ရာတွင်သုံးသော ထမင်းမှထွက်လာသောအချဉ်ရည်သည် ငါးကို Amino acids များအဖြစ် ဖြိုခွဲလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုအခါမှ ဂျပန်ဘာသာဖြင့် Umami ဟုခေါ်သော အရသာငါးပါး ထွက်ပေါ်လာသည်။ ဂျပန်တွင်ရှေးအကျဆုံးဆူရှီဖြစ်သည့် Narezushi သည်လည်း ယင်းအချဉ်ဖောက်နည်းကိုအသုံးပြုခြင်းဖြစ်သည်။ ဂျပန်တွင် Narezushi မှ Oshizushi ၊ ထိုမှတဆင့် ယနေ့အားလုံးက ဆူရှီဟုသိကြသော Edomae nigirizushi အဖြစ်သို့အသွင်ပြောင်းခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ်ဆူရှီများသည် ယခင်ရှေးဆူရှီများနှင့် ဆင်တူမဟုတ်တော့ချေ။ ယခင်ဆူရှီများမှာ ငါးကိုထမင်းနှင့်အချဉ်ဖောက်ကာ ထမင်းကိုလွှင့်ပစ်ပြီး ငါးကိုသာစားကြသည်။ အနံ့အရသာပြင်းသော Narezushi တစ်မျိုးဖြစ်သည့် Funazushi ကို ဂျပန်နိုင်ငံ Biwa ရေကန် အနီးတွင်ပြုလုပ်ရောင်းချပါသည်။ ထို Funazushi သည် ရှေးဆူရှီများကဲ့သို့ပင် ငါးကိုထမင်းနှင့်အချဉ်ဖောက်ကာ ထမင်းကိုလွှင့်ပစ်ပြီး ငါးကိုသာစားရသောဆူရှီဖြစ်ပေသည်။
လောင်းချောင်းဒိုင်းနက်ရွာ
လောင်းချောင်းဒိုင်းနက်ရွာ
မန်ကျည်းကုန်းရွာ၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်
မန်ကျည်းကုန်းရွာ (Magyikone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်၊ သစ်ချိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၂၁၆ ဖြစ်သည်။
လွယ်ကပ်ရွာ၊ နမ့်စန်မြို့နယ်
လွယ်ကပ်ရွာ (Loikat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ နမ့်စန်မြို့နယ်၊ နောင်ဟီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၇၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်ဟီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၇၄ ဦး၊ မ ၃၅၆၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၀၃၆ ဦးနေထိုင်သည်။
မန်ကျည်းကုန်းရွာ၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျွန်းလှမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လွယ်ကပ်ရွာ၊ နမ့်စန်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်စန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွတ်ကျွန်းစု
ကွတ်ကျွန်းစု (Cook Islands၊ ) သည် ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာအတွင်း နယူးဇီလန်ကျွန်း အရှေ့တောင်ဘက်တွင်ရှိသည်။ ဖိရှ်ကျွန်း အရှေ့ဘက်တွင် ရှိသည်။ စတုရန်းမိုင် ၉၉ ရှိသည်။ ဒေသမဟာမင်းကြီး အုပ်ချုပ်သော နယူးဇီလန်ပိုင်နယ်ဖြစ်သည်။ မြို့တော်မှာ အဗာရူအမြို့ ဖြစ်သည်။ ရှောက်သီး၊ အုန်းသီး၊ အာဒါလွတ်ဥ၊ နာနတ်သီး၊ ပိန်းဥနှင့် ခရု ကမာများ ထွက်ရှိသည်။
မကျန်ရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
မကျန်ရွာ(Makyang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ မကျန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၂၀၇ ဖြစ်သည်။
ပါစီနာဒိသုတ်
(၄၈)သုတ် ရှိပါသည်။
မကျန်ရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပါစီနာဒိသုတ်
အထက်သုတ်တော်များအတိုင်း သမ္မပ္ပဓာန်လေးပါး ပွားများပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
၁မှ ၁၂ အထိ ၁၂သုတ်။
အထက်သုတ်တော်များအတိုင်း ဗိုလ်ငါးပါး ပွားများပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ဗုဒ္ဓသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ဣဒ္ဓိပါဒ်လေးပါး ပွားများပုံနှင့် ဣဒ္ဓိပါဒ်လေးပါးကို ပွားများအပ်၊ ကြိမ်ဖန် များစွာ အလေ့အလာပြုအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားကို “အရဟံ ဂုဏ်ရှင်၊ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဂုဏ်ရှင်” ဟု ဆိုအပ်ပေ၏ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
ဆက်စကက်ချီဝမ်နယ်
ဆက်စကက်ချီဝမ်သည် ကနေဒါနိုင်ငံတွင်ပါဝင်သော နယ်တစ်နယ်ဖြစ်၍ အကျယ်အဝန်း စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၂၂၇၁၀၀ ရှိလေသည်၊ နယ်နိမိတ်မှာ အရှေ့ဘက်တွင် မနီတိုးဗားနယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် အယ်လဗားတားနယ်၊ မြောက်ဘက်တွင် မက္ကင်ဇီနယ်နှင့် တောင်ဘက်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့ဖြစ်သည်။ ပင်လယ်ရေပြင်မှ ပေပေါင်း ၁၅ဝဝကျော် ခန့်မြင့်၍၊ သမပိုင်း ပရေရီလွင်ပြင်များဖြင့် ပြည့်နှက်နေလေသည်။ ရာသီဥတုမှာ နွေရာသီ၌နေ့အချိန်တွင်ပူသော်လည်း၊ ညဖက်တွင် အနည်းငယ်အေး၏။ ဆောင်းရာသီတွင်ကား၊ အလွန်အကြူးချမ်းအေးလှ၏။ ရာသီဥတုမှာ ကုန်းခေါင်ဒေသ ရာသီဥတုမျိုးဖြစ်ရာ၊ နွေရာသီ၌ မိုးအနည်းငယ်ရွာပြီးလျှင် ဆောင်းရာသီ၌ ဆီးနှင်းအသင့်အတင့်ကျသည်။ ဤရာသီဥတုမျိုးမှာ လယ်ယာလုပ်ကိုင်ရန်နှင့် ဂျုံစသော ကောက်ပင်သီးနှံ တို့ကို စုဆောင်သိုးမှီးထားရန် အကောင်းဆုံးဖြစ်၏။ ၁၉၅၁ ခုနှစ် သန်းကောင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၈၃၁၇၂၈ ယောက်ရှိသည်။
ဆက်ကက်ချီဝမ်မြစ်ကို အစွဲပြု၍ ဆက်စကက်ချီဝမ်နယ်ဟု အမည်ပေးထားခြင်းဖြစ်၏။ ထိုနာမည်၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ ရေစီး သန်သော မြစ်ဖြစ်သည်။ ထိုမြစ်ကို မြောက်ဆက်စကက်ချီဝမ် နှင့် တောင်ဆက်စကက် ချီဝမ်ဟူ၍ ခွဲခြားထား၏။ မြစ်၏ အရှည်မှာ မိုင်ပေါင်း ၁၁ဝဝ ခန့်ရှိသည်။
ထိုနယ်၌ နေထိုင်သူများအနက် လူဦးရေတစ်ဝက်ခန့်သည် ဗြိတိသျှမျိုးရိုးဖြစ်၍၊ ကျန်လူအများမှာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု နှင့် ဥရောပနိုင်ငံအသီးသီးတို့မှ လာရောက်နေထိုင်ကြသူများ ဖြစ်လေသည်။ ဆက်စကက်ချီဝမ်မြို့တော်မှာ လူဦးရေ ၇၁ဝဝဝ ကျော်ရှိသည့် ရီဂျိုင်းနားမြို့ဖြစ်သည်။
သစ်ချရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပိဿလိန်း ကုန်းရွာ၊ သရက်မြို့နယ်
ပိဿလိန်း _ကုန်းရွာ (Peikthalein-Kone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ သရက်မြို့နယ်၊ ပိဿလိန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၇၀၆၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပိဿလိန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၁၁ ဦး၊ မ ၉၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၉၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သရက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒိုးချောင်းရွာ၊ မဘိမ်းမြို့နယ်
ဒိုးချောင်းရွာ (Doechaung)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုးမိတ်ခရိုင်၊ မဘိမ်းမြို့နယ်၊ ကွန်းချောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၈၄၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကွန်းချောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၉၁ ဦး၊ မ ၁၁၀၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၀၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မဘိမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြည်ထောင်စု သစ္စာ
ရိုက်ကွင်းတာဝန်ခံမှာ ဗိုလ်မှူးကြီး ခင်မောင်ချိုဖြစ်သည်။ မင်းခိုက်စိုးစန် ဇာတ်ညွှန်းရေးကာ ဝေဠုကျော် အနုပညာဆိုင်ရာ အကြံပေးသည်။ ဒါရိုက်တာမှာ ဗိုလ်မှူး တင်အောင်စိုး ဖြစ်သည်။ သရုပ်ဆောင်များအနေဖြင့် နေမင်း၊ ကောင်းခန့်၊ မိုးဇက်၊ မေသဉ္ဇာဦး၊ မေဘရဏီသော်၊ မေကဗျာဦး၊ ထူးခန့်ကျော်၊ ပြည့်စုံမင်းနှင့် ကျော်ရဲအောင်တို့ ပါဝင်ထားသည်။