cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဗဟိုအမေရိက
မြောက်အမေရိကတိုက်နှင့် တောင်အမေရိကတိုက်စပ်ကြား၌ အနောက်မြောက်မှ အရှေ့တောင်သို့ သွယ်တန်းတည်ရှိသော မြေထုကို ဗဟိုအမေရိကဟု ခေါ်သည်။ မြောက်ဘက်၌ မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ၊ တောင်ဘက်၌ ကိုလံဘီယာနိုင်ငံ၊ အရှေ့ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်တို့၌ ကာရစ်ဘီယံပင်လယ်တို့နှင့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာတို့ အသီးအသီး တည်ရှိကြသည်။ ဗဟိုအမေရိကတွင် ပါဝင်သောနိုင်ငံများမှာ ဂွါတီမာလာနိုင်ငံ၊ ဟွန်ဒူးရပ်စ်နိုင်ငံ၊ အယ်ဆာဗေဒိုနိုင်ငံ၊ နီကာရာဂွါနိုင်ငံ၊ ကော့စတာရီကာနိုင်ငံ၊ ပနားမားနိုင်ငံနှင့် ဘလိဇ်နိုင်ငံတို့ ဖြစ်ကြသည်။
သမိုင်းကြောင်း
ဗဟိုအမေရိကကို ၁၅ဝ၂ ခုနှစ် ကိုလံဘတ်က ရှေးဦးစွာ တွေ့ရှိခဲ့သည်။ နောက် အနှစ်သုံးရာ အတွင်း၌ စပိန်တို့သည် နယ်အားလုံးနီးနီးကို သိမ်းပိုက်မိကြလေသည်။ ဟွန်ဒူးရပ်နယ်တစ်ခုကိုသာ ဗြိတိသျှ တို့က ရရှိလိုက်သည်။ ၁၈၂၃ ခုနှစ်တွင် ထိုနယ်အားလုံးလိုလိုပင် သမ္မတနိုင်ငံကလေးများ ဖြစ်လာကြသည်။ ထိုနိုင်ငံအားလုံးပင် ကမ္ဘာ့ ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်များ ဖြစ်နေကြလေပြီ။
ပထဝီဝင်
ဗဟိုအမေရိကသည် အလျားမိုင်ပေါင်း ၁ဝဝဝ ခန့်ရှိ၍ အကျယ်မှာ အချို့နေရာ၌ မိုင် ၅ဝဝ ကျော်သော်လည်း အချို့နေရာ၌မူ မိုင် ၅ဝ မျှပင် မရှိတတ်ချေ။ ဧရိယာ အကျယ်အဝန်းမှာ ၂၀၂၀၀၀ စတုရန်းမိုင် (၅၂၄၀၀၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ) ရှိသည်။ ဗဟိုအမေရိကမြေပုံကိုကြည့်လျှင် ထူးဆန်းသော အသွင်အပြင်ရှိသည်ကို တွေ့ရပေမည်။ ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းမှာ တပြေးညီညာမဟုတ်ပဲ အကွေ့အကောက် အဖုအထစ်များသဖြင့် ကျွန်းဆွယ်များ ပေါ်ထွန်းလျက်ရှိလေသည်။ အကြီးဆုံးနှင့် အရေးပါအရာရောက်ဆုံး ကျွန်းဆွယ်မှာ မက္ကဆီကို ပင်လယ်ကွေ့နှင့် ကာရစ်ဘီယံပင်လယ်တို့ ပိုင်းခြားထားသော ယူးကတန်ကျွန်းဆွယ် ဖြစ်သည်။
ရာသီဥတု
ဗဟိုအမေရိကသည် အပူပိုင်းဒေသတွင်းသို့ ကျရောက်နေသော်လည်း မြေအနိမ့်အမြင့် မညီမျှသောကြောင့် ရာသီဥတုမှာ သုံးမျိုးကွဲပြားလျက်ရှိသည်။ ပင်လယ်ကမ်းရိုး တစ်လျှောက်ရှိ မြေနိမ့်ပိုင်းတွင် ရာသီဥတုမှာ ပူအိုက်၍ စိုစွတ်ထိုင်းမှိုင်းသည်။ ဤဒေသတွင် ငှက်ပျောပင် အမြောက်အမြား စိုက်ပျိုးကြသည်။ ကုန်းပြင်မြင့်ဒေသတို့မှာ သမပိုင်းရာသီဥတု ရှိသည်။ သို့ဖြစ်၍ ယင်းဒေသတို့၌ လူနေများသည်ကို တွေ့ရသည်။ တောင်တန်းဒေသအထက်ပိုင်းတွင်ကား ရာသီဥတုသည် အေးချမ်း၍ ပျမ်းမျှ အပူချိန် ၆ဝ ဒီဂရီ လောက်သာရှိသည်။ အမေရိကတိုက် အလယ်ပိုင်းပေါ်သို့ ဖြတ်သန်း၍ လေယာဉ်ပျံဖြင့် ခရီးသွားပါက ကတော့ခွက်သဏ္ဌာန်ရှိသော မီးတောင်များကို တသီတတန်း တွေ့မြင်ရပေလိမ့်မည်။ အချို့သော မီးတောင်များမှာ ယခုတိုင် မီးခိုး မီးငွေ့များ ထွက်လျက်ရှိသေးသည်။ ယင်းမီးတောင်များ တည်ရှိသော တောင်တန်းကြီးကို ကော်ဒီလားရား တောင်တန်းဟု ခေါ်သည်။ ဤတောင်တန်းမှာ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကို မျက်နှာမူကာ ကျောရိုးကြီးသဖွယ် မြင့်မားစွာ တည်ရှိနေလေသည်။ တောင်တန်းသည် အနောက်ဘက်၌ မတ်စောက်၍ အရှေ့ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း နိမ့်ဆင်းသွားသည်။ သစ်တောများတွင် မဟောဂနီ၊ ပျဉ်းကတိုးစသော အဖိုးတန် သစ်ပင်များ ပေါက်ရောက်သည်။
စီးပွားရေး
အဓိကလုပ်ငန်းများမှာ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး ဖြစ်သည်။ စိုက်ပျိုးသော အသီးအနှံပင်များမှာ ကာဖီ၊ ဂျုံ၊ ပြောင်း၊ ငှက်ပျော၊ အုန်း၊ ကကေးအို၊ ကြံပင်၊ ကြက်ပေါင်စေးပင်နှင့် ပဲအမျိုးမျိုးဖြစ်သည်။ အမေရိကတိုက် အလယ်ပိုင်းတွင် ရွှေ၊ ငွေ၊ ကြေးနီ၊ ခဲ၊ သွပ်၊ သံ စသော အဖိုးတန် သတ္တုများလည်းထွက်သည်။ သို့ရာတွင် ရွှေနှင့်ငွေ တူးဖော်ခြင်း လုပ်ငန်းကိုသာ အများဆုံး လုပ်ကိုင်ကြသည်။
လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး
ပန်−အမေရိကန် အဝေးပြေးလမ်းမကြီးသည် ဒန်ရီရန်အကြားဟုခေါ်သော မိုးသစ်တောနေရာ ၈၇ ကီလိုမီတာခန့်မှ လွဲ၍ ဗဟိုအမေရိကကို ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသည်။ ယင်းလမ်းမကြီးသည် အမေရိကကုန်းမကြီးရှိနိုင်ငံများ၏ အဝေးပြေးလမ်းများနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ဂင်းနက် ကမ္ဘာ့စံချိန်မှတ်တမ်းစာအုပ်အရ ပန်−အမေရိကန် အဝေးပြေးလမ်းမကြီးသည် ကမ္ဘာ့အရှည်ဆုံးသော မော်တော်ကားလမ်းဖြစ်သည်။
ဗဟိုအမေရိကတွင် လေကြောင်းလိုင်းအနည်းငယ်သာရှိသည်။ ယင်းတို့အနက် အကြီးဆုံးလေကြောင်းလိုင်းမှာ ကိုပါလေကြောင်းလိုင်းဖြစ်ပြီး လေယာဉ် ၉၁ စီးဖြင့် ၆၅ နေရာသို့ ပြေးဆွဲပျံသန်းနေသည်။
အိုင်းပက် (ကွန်ပျူတာ)
iPad (မြန်မာအသံထွက် အိုင်းပက်) သည် Apple Inc. မှ ကိုယ်ပိုင်ဒီဇိုင်းဖြင့် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ချိ ရောင်းချသော သင်ပုန်းကွန်ပျူတာ အမျိုးအစားဖြစ်သည်။ အဓိကအားဖြင့် အရုပ်မြင် အသံကြားစနစ်များကို အသုံးပြုနိုင်ရန် ဖြစ်သည်။ ထို့အတူ အီလက်ထရောနစ်စာအုပ်များ၊ သီချင်းများ၊ ဂိမ်းများ အပြင် အင်တာနက်စာမျက်နှာများကိုလည်း၊ ကြည့်ရှုနိုင်စေ ရန်ဖန်တီးထားသည်။ iPad များကို ၂၀၁၀ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် Apple Inc., မှ စတိဖ်ဂျော့ မှ စတင်မိတ်ဆက်ပေးခဲ့သည်။ အိုင်းပက်၏ အရွယ်အစား နှင့် အလေးချိန်မှာ smartphones များနှင့် laptop computer များကြားတွင်ရှိသည်။ အိုင်းပက်များ တွင် အသုံးပြုသော operating system သည် iPod နှင့် iPhone များတွင် အသုံးပြုသော operating system များနှင့်တူညီသောကြောင့် အိုင်းပက်အတွက် သီးသန့်ထုတ်လုပ်ထားသော Application Software များအပြင် iPhone မှ Application Software များကိုလည်း အိုင်းပက် တွင်အသုံးပြုနိုင်သည်။
အိုင်းပက်၏ operating system ကိုမွမ်းမံပြင်ဆင်ခြင်း မပြုပဲ အသုံးပြုပါက Apple Inc., မှ အသုံးပြုရန်ခွင့်ပြုထားသော မည်သည့် program မဆိုအသုံးပြုနိုင်သည်။ အိုင်းပက်များနှင့် iPhone များကဲ့သို့ပင် အိုင်းပက်သည် multi touch display များကိုအသုံးပြုပါသည်။ အခြား tablet computer များကဲ့သို့ဖိအားနှင့် သုံးရသည့် Stylus ဒစ်ဂျီတယ် ပင်များကို အသုံးပြုရန်မလိုပါ။ On Screen Keyboard ပါရှိသည့်အတွက် Keyboard ကိုအသုံးပြုရန်မလိုပါ။ Wi-Fi ဆက်သွယ်မှု ကိုအသုံးပြုသည့်အတွက် Local Area Network နှင့် Internet ကိုလည်း Wireless ကြည့်ရှုနိုင်သည်။ တချို့မော်ဒယ်များတွင် 3G စနစ်များကိုပါ အသုံးပြုနိုင်သည့် အတွက် HPSA နှင့် EV-DO အစရှိသော ဒေတာကွန်ယက်များကိုလည်း ချိတ်ဆက်နိုင်ပါသေးသည်။ iOS 5 ကိုအသုံးပြုပြီးနောက်ပိုင်းတွင်မူ USB ကိုအသုံးပြုပြီး၊ PC များနှင့် ချိတ်ဆက်ကာ iTune ဖြင့် synced လုပ်ရန်လည်းပဲ မလိုအပ်တော့ပါ။
အိုင်းပက်များကို ၂၀၁၀ခုနှစ် ဧပြီလတွင်စတင်ထုတ်လုပ် ရောင်းချခဲ့ပြီး ၃လ အတွင်းမှပင် အိုင်းပက်ပေါင်း ၃သန်းကျော်ကို ရောင်းချနိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ် အတွင်းမှာပင် Apple Inc., မှ အိုင်းပက်ပေါင်း ၁၄.၈သန်းကို ကမာ္ဘအနှံ့အပြားတွင်ရောင်းချခဲ့သည်။
iPad 2 များကို ၂၀၁၁ မတ်လတွင်စတင်ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး၊ ယနေ့အချိန်(၂၆၊၁၁၊၂၀၁၁) ထိ ၁၅သန်းမျှရောင်းချပြီးဖြစ်သည်။ တခြားသော tablet PC များထက်ပင် အိုင်းပက်များသည် ရောင်းအားကောင်းပါသည်။
အိုင်းပက်များ၏နောက်ခံသမိုင်းအကျဉ်း
Apple Inc., မှ ပထမဆုံးထုတ်လုပ်သည့် tablet computer မှာ Newton Message Pad 100 ဖြစ်ပြီး ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ Newton Series PDA မော်ဒယ်အတော်များများကို ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး နောက်ဆုံး PDA ဖြစ်သော Message Pad 2100 ကိုထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၈ နောက်ပိုင်းတွင် ထုတ်လုပ်မှုများကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။
အမာထည် ကိရိယာများ
အိုင်းပက်များသည် ထိမျက်နှာပြင် ၁၀၂၄ x ၇၆၈ pixel ကို အသုံးပြုပါသည်။ ၎င်းတို့သည် LCD မျက်နှာပြင်အမျိုးအစားများဖြစ်ပြီး၊ အစင်းကြောင်း၊ အစင်းရာ မထင်နိုင်သော မှန်သားမျိုးကိုလည်း အသုံးပြုပါသည်။ iPhone နှင့် iPod များကဲ့သို့ပင် လက်ချောင်းလေးများဖြင့် အသုံးပြုနိုင်ရန် အတွက်ရည်ရွယ်ပါသည်။ iPad တွင် နှိပ်နိုင်သော ခလုတ် လေးမျိုး ပါရှိသည်။ ၁) အဖွင့်အပိတ်ခလုတ် ၊၂) အသံ အတိုး အကျယ်ခလုတ်၊ ၃) ဖန်မျက်နှာပြင်နားရှိ လေးထောင့်ပုံနှင့် အဝိုင်းခလုတ်၊ ၄) software-controlled ခလုတ်များ ဖြစ်သည်။ အိုင်းပက်ကိုလက်ချောင်းချည်း သက်သက်ဖြင့် အသုံးပြုနိုင်စေရန် ဒီဇိုင်းပြုလုပ်ထားသည်။ အခြားသော PDA များတွက်အသုံးပြုသည့် Stylus ဒစ်ဂျီတယ် ဘောပင်များကို အသုံးပြု၍ မရပါ။ ဝင်ရိုး၃ခု စနစ်နှင့် တည်ဆောက်ထားသည် accelerometer သည် အိုင်းပက်၏ တည်နေဟန် အနေအထားကို အာရုံခံနိုင်ကာ အိုင်းပက်၏ ဖန်သားပြင်ကို အလျားအမြင်၊ ဒေါင်လိုက်အမြင် အစရှိသဖြင့် ပြောင်းလဲပြသ ပေးနိုင်သည်။ iPod နှင့် iPhone များသည် အလျားလိုက်၊ ဒေါင်လိုက် စသည့် ဖန်သားပြင်၏ အနေအထားကို ဒေါင်လိုက်၊ အလျား(ဘယ်)၊ အလျား(ညာ) အစရှိသည်တို့ကိုသာ ပြသနိုင်သော်လည်း၊ အိုင်းပက်သည် လေးဘက်လေးတန်၊ မည်ကဲ့သို့ လှည့်လိုက်သည် ဖြစ်စေ၊ လှည့်ကာ အသုံးပြုလိုက်သည့် အနားဘက်သို့ ဖန်သားပြင်သည် အတည့်ဖြစ်နေမည်ဖြစ်သည်။ အိုင်းပက်တွင် ကင်မရာမပါရှိခဲ့သော်လည်း၊ Ipad 2 တွင်မူ ရှေ့ဖန်သားမျက်နှာပြင် အနီးတွင် သာမန် VGA ကင်မရာနှင့် နောက်ဘက်တွင် 720p ကင်မရာကိုတပ်ဆင်ထားသည်။
ချိတ်ဆက်နိုင်သည့် စနစ်များ
အိုင်းပက်သည် Wi-Fi ဆက်သွယ်မှု စနစ်ကို အသုံးပြုထားသည့်အတွက် အင်တာနက်ကို ချိတ်ဆက်နိုင်သည်။ တချို့သော 3G စနစ်တပ်ဆင်ထားသော မော်ဒယ်များတွက်တော့ A-GPS စနစ်ကိုအသုံးပြုနိုင်ပြီး ရောက်ရှိရာအရပ်ကို တိတိကျကျ ဖော်ပြနိုင်စွမ်းရှိသည်။ အိုင်းပက်တွင် နားကြပ်အသုံးပြုနိုင်ရန် Headphone Jack ၊ အားသွင်းစက် နှင့် အခြားဆက်စပ်ကိရိယာတန်ဆာပလာများ အသုံးပြုနိုင်ရန်အတွက် Apple's Dock Connector အစရှိသည်တို့ပါဝင်သော်လည်း၊ Ethernet Port နှင့် USB Port များ မပါဝင်ပါ။
iPad
iPad (ပထမမျိုးဆက်) မိတ်ဆက်သည့်ရက် - ၂၇ ဇန်နဝါရီလ ၂၀၁၀ စတင်ရောင်းချသည့်ရက် - ၃ ဧပြီလ ၂၀၁၀ ရပ်ဆိုင်းသည့်ရက် - ၂ မတ်လ ၂၀၁၁
iPad 2 (ဒုတိယမျိုးဆက်) မိတ်ဆက်သည့်ရက် - ၂ မတ်လ ၂၀၁၁ စတင်ရောင်းချသည့်ရက် - ၁၁ မတ်လ ၂၀၁၁ ရပ်ဆိုင်းသည့်ရက် - 32GB, 64GB : ၇ မတ်လ ၂၀၁၂၊ 16GB ၁၈ မတ်လ ၂၀၁၄
iPad 4 (စတုတ္ထမျိုးဆက်) မိတ်ဆက်သည့်ရက် - ၂၃ အောက်တိုဘာလ ၂၀၁၃ စတင်ရောင်းချသည့်ရက် - ၂ နိုဝင်ဘာလ ၂၀၁၃ ရပ်ဆိုင်းသည့်ရက် - ၂၂ အောက်တိုဘာလ ၂၀၁၄
iPad Air မိတ်ဆက်သည့်ရက် - ၂၂ အောက်တိုဘာလ ၂၀၁၃ စတင်ရောင်းချသည့်ရက် - ၁ နိုဝင်ဘာလ ၂၀၁၃ ရပ်ဆိုင်းသည့်ရက် - (ရောင်းချဆဲ)
iPad Air 2 မိတ်ဆက်သည့်ရက် - ၁၆ အောက်တိုဘာလ ၂၀၁၄ စတင်ရောင်းချသည့်ရက် - ၂၂ အောက်တိုဘာလ ၂၀၁၄ ရပ်ဆိုင်းသည့်ရက် - (ရောင်းချဆဲ)
iPad Mini
iPad Mini (ပထမမျိုးဆက်) မိတ်ဆက်သည့်ရက် - ၂၃ အောက်တိုဘာလ ၂၀၁၂ စတင်ရောင်းချသည့်ရက် - ၂ နိုဝင်ဘာလ ၂၀၁၂ ရပ်ဆိုင်းသည့်ရက် - 32GB, 64GB: ၂၂ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၃၊ 16GB : ရောင်းချဆဲ
iPad Mini 2 (ဒုတိယမျိုးဆက်) မိတ်ဆက်သည့်ရက် - ၂၂ အောက်တိုဘာလ ၂၀၁၃ စတင်ရောင်းချသည့်ရက် - ၁၂ နိုဝင်ဘာလ ၂၀၁၃ ရပ်ဆိုင်းသည့်ရက် - 64GB, 128GB : ၁၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၄၊ 16GB, 32GB : ရောင်းချဆဲ
iPad Mini 3 (တတိယမျိုးဆက်) မိတ်ဆက်သည့်ရက် - ၁၆ အောက်တိုဘာလ ၂၀၁၄ စတင်ရောင်းချသည့်ရက် - ၂၂ အောက်တိုဘာလ ၂၀၁၄ ရပ်ဆိုင်းသည့်ရက် - ရောင်းချဆဲ
ကြီးပင်အင်းရွာ၊ ဘုရားငုတ္တို
ကြီးပင်အင်းရွာ၊ ဘုရားငုတ္တို
ရိုးချောင်းရွာ၊ ရုံးချောင်း
ရိုးချောင်းရွာ၊ ရုံးချောင်း
စင်ကာပူ ချန်ဂီလေဆိပ်
စင်ကာပူ ချန်ဂီ လေဆိပ် (Singapore Changi Airport) သို့မဟုတ် ချန်ဂီ လေဆိပ်(IATA: SIN, ICAO: WSSS)သည် အာရှဒေသ၏ အထူးသဖြင့် အရှေ့တောင်အာရှ၏ လေကြောင်းပို့ဆောင်ရေး အချက်အချာဖြစ်ပြီးစင်ကာပူရှိ အဓိကလေဆိပ်လည်း ဖြစ်သည်။ စင်ကာပူမြို့တွင်း စီးပွားရေး အချက်အချာကျရာ မြို့လယ်ခေါင်၏ အရှေ့မြောက်ဘက် ၁၇ ကီလိုမီတာ အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ်အတွက် ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံး လေဆိပ်အဖြစ်ရပ်တည်နေပြီး ကမ္ဘာပေါ်မှာ ခရီးသည်နှင့် ကုန်ပစ္စည်း အလုပ်အများဆုံးလေဆိပ်အဖြစ် တည်ရှိနေပါသည်။ လေဆိပ်သည် စင်ကာပူနိုင်ငံ ချန်ဂီဒေသတွင် တည်ရှိသည်။ လေဆိပ်ကို Changi Airport Group မှ အုပ်ချုပ်စီမံလျက်ရှိသည်။ ချန်ဂီလေဆိပ်သည် Singapore Airlines, Singapore Airlines Cargo, ဆစ်အဲ လေကြောင်းလိုင်း, Scoot, Tigerair နှင့် Jetstar Asia Airways လေကြောင်းလိုင်းတို့အတွက် အဓိက အခြေစိုက်ရာဖြစ်သည်။
နောက်ခံအချက်အလက်
ချန်ဂီလေဆိပ်သည် လေကြောင်းလိုင်း ၁၀၀ ကျော်ကို ဝန်ဆောင်မှုပေးထားသည်။ ချန်ဂီလေဆိပ်သည် နိုင်ငံပေါင်း ၈၀ ကျော် မြို့ပေါင်း ၃၀၀ ကျော်နှင့် ချိတ်ဆက်ပျံသန်းနေသည်။ ရက်သတ္တပတ်တိုင်းတွင် လေယာဉ်အတက်အဆင်း ၆,၆၀၀ ရှိသည်။ စက္ကန့် ၉၀ တိုင်းကို ၁ မိနစ် ဆင်းသက်နေကြသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်အတွက် ခရီးသည် ၅၄.၁ သန်းကို ဝန်ဆောင်မှုပေးနိုင်ခဲ့သည်။
ချန်ဂီလေဆိပ်တွင် အဆောက်အဦး (၃) ခုရှိပြီး ခရီးသည် ၆၆ သန်းကို နှစ်စဉ် ဝန်ဆောင်မှုပေးနိုင်စွမ်းရှိသည်။ လေဆိပ်အဆောက်အဦး (၁) ကို ၁၉၈၂ ခုနှစ်မှာ ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး အမှတ်(၂) ကို ၁၉၉၀ နှင့် အမှတ် (၃) ကို ၂၀၀၈ ခုနှစ် မှာ အသီးသီးဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ဘတ်ဂျက်အဆောက်အဦးကို ၂၀၀၆ ခုနှစ်မှာ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်ပိတ်ခဲ့သည်။ အဆောက်အဦး (၄) ကို စတင်ဆောက်လုပ်နေပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ရန် ရည်ရွယ်ထားသည်။ အဆောက်အဦး (၅) ကို ၂၀၂၀ နှစ်လယ်ပိုင်းတွင် ဖွင့်လှစ်ရန် စီမံကိန်းထားရှိသည်။
၂၀၁၄ ကိန်းဂဏန်းများအရ ချန်ဂီလေဆိပ်သည် လူဦးရေ ၅၄ ၀၉၃ ၀၇၀ ဦးကို ဝန်ဆောင်မှုပေးနိုင်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၃ ခုနှစ်ကထက် ၀.၇၅ ရာခိုင်နှုန်း ပိုမိုတိုးတက်လာခဲ့သည်။ အဆိုပါ အချက်အလက်မှာ ၃၃ နှစ်တာ ကာလအတွင်း အများဆုံးဖြစ်သည်။ ချန်ဂီလေဆိပ်သည် ကမ္ဘာပေါ်မှာ နံပါတ်(၆) အလုပ်အများဆုံးလေဆိပ်ဖြစ်သည်။ အာရှမှာတွင် နံပါတ်(၂) အလုပ်အများဆုံး လေဆိပ်ဖြစ်သည်။ အလုပ်အများဆုံး နေ့ရက်များမှာ ခရစ်စမတ်မတိုင်ခင် နေ့ရက်များဖြစ်သည်။ ၂၄ နာရီအတွင်းမှာ လူဦးရေ ၁၈၆ ၅၀၀ ခန့် လေဆိပ်ကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ချန်ဂီလေဆိပ်သည် ကုန်ပစ္စည်းများကိုင်တွယ်ရာတွင် ကမ္ဘာပေါ်၌ အလုပ်အရှုပ်ဆုံး လေဆိပ်ဂိုဒေါင်ကြီး ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ကုန်တန်ချိန် ၁.၈၄ သန်း ကို ကိုင်တွယ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်အတွင်း လေယာဉ်ဆင်းသက်မှုပေါင်း ၄၃၁ ၃၈၆ စီးရှိခဲ့သည်။
၁၉၈၁ ခုနှစ်မှ စတင်၍ ဆုတံဆိပ်များ ရရှိခဲ့ရာ ဆုတံဆိပ်စုစုပေါင်း ၄၉၀ ကျော်ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်၏ အကောင်းဆုံးလေဆိပ်ဆုကိုလည်း ရရှိထားသည်။
ခရီးသည် ဝန်ဆောင်မှု
လေဆိပ် အဆောက်အဦး (၃) ခုလုံးတွင် ခေတ်မှီလူဝင်မှု ကြီးကြပ်ရေး ကိရိယာများကို တပ်ဆင်ကာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ခရီးစဉ်များအတွက် ဝန်ဆာင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့ တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံ ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးစင်တာ တိုက်ခိုက်ခံရမှုအပြီး ခရီးသည်များဝင်ရောက်မှုများ ကျဆင်းလာခဲ့သည်။ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ခရီးသည်များ ဝင်ရောက်မှု တိုးတက်လာခဲ့ပြီး ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအနေဖြင့် ခရီးသည် သန်း ၃၀ ကျော်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် စီးပွားရေးပျက်ကပ်နှင့် ကြုံတွေ့ရခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင်လည်း ခရီးသည် သန်း ၅၀ ကျော်ကို ဝန်ဆောင်မှုပေးနိုင်ခဲ့သည်။
ကုန်စည် ဝန်ဆောင်မှု
လေဆိပ်၏ မြောက်ဘက်တွင် လေဆိပ်ဂိုဒေါင် ထားရှိပြီး လေကြောင်း ကုန်စည်စီးဆင်းမှုကို ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။ ချန်ဂီလေဆိပ်အနေဖြင့် ၁.၈၁ သန်း တန်ကို ၂၀၁၂ ခုနှစ်က ကိုင်တွယ်နိုင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ပမာဏသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အဆင့် (၇) နှင့် အာရှတွင် အဆင့်(၅) ဖြစ်သည်။ ခေတ်မီလျှပ်စစ်အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများ အသုံးပြု၍ ကုန်စည်စီးဆင်းမှုကို ပိုမိုမြန်ဆန်စေသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှာ ၁.၈ သန်း တန်ကို ကိုင်တွယ် ဝန်ဆောင်မှုပေးနိုင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ချန်ဂီလေဆိပ်သည် လေကြောင်းကုန်သွယ်မှု ထူးချွန်ဆု ကို ရရှိခဲ့သည်။
မြေပြင် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး
ချန်ဂီလေဆိပ်နှင့် မြို့နှင့်ကို East Cost Parkway အဝေးပြေးလမ်းမကြီးနှင့် ချိတ်ဆက်ပေးထားသည်။ အဝေးပြေးလမ်းမကြီး၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသဖြစ်သော ၂၀ ကီလိုမီတာကို ဖို့မြေပေါ်တွင် သီးသန့် တည်ဆောင်လိုက်သောကြောင့် တည်ရှိပြီးသော လမ်းများနှင့် မရောတော့ဘဲ သီးသန့်ဖြစ်တည်လျက်ရှိသည်။
လေဆိပ်အဆောက်အဦးများ အကြား ဆက်သွယ်ရေး
လေဆိပ်အဆောက်အဦး (၃) ခု အကြား ချန်ဂီလေဆိပ် ကောင်းကင်ရထားသည် ဘူတာ (၇) ဘူတာနှင့် ပြေးဆွဲပေးလျက်ရှိသည်။ ရထားကို ကူးပြောင်းခရီးသည်များစီးရန် နှင့် ခရီးသည်အကုန်လုံးစီးရန် (၂) ခု ပြုလုပ်ပေးထားသည်။
မြေအောက်ရထား
(လျှောက်ရေးထားတာ😵) ချန်ဂီ လေဆိပ်ကို စင်္ကာပူနိုင်ငံ၏ မြေအောက်ရထားကွန်ရက်နှင့်လည်း ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ချန်ဂီလေဆိပ်ရှိ ဘူတာမှာ ချန်ဂီလေဆိပ်ဘူတာ ဖြစ်ပြီး လေဆိပ်အဆောက်အဦး (၂) နှင့် (၃) ကြား မြေအောက်ထဲတွင် တည်ရှိသည်။ ဘူတာ ၂၀၀၂ ခုနှစ် ကနဦး ဖွင့်ခြင်းတွင် လေဆိပ်နှင့် နိုင်ငံ၏ အနောက်ဘက်နှင့် ချိတ်ဆက်ပေးထားသော ရထား (၁) စင်းသာ ပြေးဆွဲပေးပြီး လေဆိပ်အဆာက်အဦး (၂) မှသာ သွားလာနိုင်သည်။ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ချန်ဂီလေဆိပ်ဘူတာ နှင့် တာရာမရာ (Tanah Merah) ဘူတာတို့နှင့် အသွားအပြန် ချိတ်ဆက်ပြေးခဲ့သည်။ တာရာမာရာ ဘူတာမှ တဆင့် မြောက်-ရှေ့ ရထားလိုင်း သို့ကူးပြောင်းနိုင်သည်။
ဘတ်စ်ကား
ဘတ်စ်ကားများကို လေဆိပ်အဆောက်အဦး (၃) ခုလုံး၏ မြေညီထပ်များတွင် တွေ့နိုင်သည်။
အငှားကား
အငှားကားများကိုလည်း လေဆိပ်အဆောက်ဦး အသီးသီးရှိ ဆိုက်ရောက်ဆောင်များမှာ တွေ့နိုင်သည်။
မောင်နီပြင်ရွာ
မောင်နီပြင်ရွာ
ထန်းပင်ကုန်းရွာ၊ မင်းကုန်း
ထန်းပင်ကုန်းရွာ၊ မင်းကုန်း
NGC 335
NGC 335 သည် ကြယ်စုတန်း စီတပ်မှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၈၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၉ ရက်နေ့၌ Francis Leavenworth က ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
အင်းသနုပ်ရွာ၊ ဘုရားငုတ္တို
အင်းသနုပ်ရွာ၊ ဘုရားငုတ္တို
Age of Empires II: The Age of Kings
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝင်းဒိုး ဂိမ်းများ
ကုန်းပိုက်ရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
ကုန်းပိုက်ရွာ (Konepaik)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်၊ ဆားဝါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၆၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆားဝါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၃၁ ဦး၊ မ ၂၄၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၅ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စစ်စေးကုန်းရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
စစ်စေးကုန်းရွာ (Sitsaykone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၊ ဝက်ခေါင် (လွင်ကြီး)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၁၉၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖောင်းပြင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆွတ်ငိုင်ယန်ရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ဆွတ်ငိုင်ယန်ရွာ(Swutngaiyang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ အင်ဖျင်ဂါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၄၁၁ ဖြစ်သည်။
မျိုးရိုးဇာတိ
ပညာသင်ကြားရေး၌ စိတ်ပညာကို နားလည်ထားဖို့ အရေးကြီးသကဲ့သို့ စိတ်ပညာ ကို လေ့လာဆည်းပူးသော အခါ၌လည်းမျိုးရိုးဇာတိသဘောကို ထည့်သွင်း စဉ်းစားရပေမည် ။ ကလေးများသည် မိဖမျိုးရိုး လိုက်သည်ဆိုရာ၌ အမျိုးမျိုး ရှိ၏။ အချို့က မိဖ၏ရုပ်ဆင်းသွင်ပြင်၊ ကိုယ်အင်္ဂါ အစိတ်အပိုင်း၊ အသားအရေ စသည်တို့၌ မျိုးရိုးကို လိုက်၍ တူကြ၏။ အချို့က မိဖနှင့် ဉာဏ်ရည်ချင်းတူကြ ၍ အချို့က မိဖနှင့် စိတ်နေသဘောထား အပြုအမူ၊ အကျင့်စာရိတ္တတို့တွင် တူကြ ၏။ များသေားအားဖြင့် သားသမီးတို့သည် မိဖနှစ်ပါးစလုံးနှင့် ခပ်ဆင်ဆင်တူ တတ်ပေသည်။
မျိုးရိုးဇာတိနှင့် ပညာသင်ကြားရေး ဆက်သွယ်ပုံ
မျိုးရိုးဇာတိနှင့် ပညာသင်ကြားရေးသည် မည်ကဲ့သို့ ဆက်သွယ်နေသနည်း ။ ကလေးတစ်ယောက် မွေးဖွားလာသောအခါ သူ့မိဖ၏ မျိုးစေ့သည် သူ့ဝမ်းတွင်း၌ ပါလာပေမည် ။ ကောင်းသောမျိုးစေ့ဖြစ်စေ၊ မကောင်းသော မျိုးစေ့ဖြစ်စေ ကလေးသည် ခံယူရလိမ့်မည် ။ ထိုကြောင့်ပင် မကောင်းသော မျိုးစေ့ပါလာသော ကလေးများကို အကောင်းဆုံးကလေးများ ဖြစ်လာရန် ပညာရေးက ပြုပြင်နိုင် ပါသလော ဟူသော ပြဿတစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာ၏။ ကလေးများ ပညာသင်ကြားရေး၌ သူတို့၏ ဇာတိစိတ်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်၏ ဖန်တီး မှု နှစ်ခုကို ယှဉ်တွဲ၍ အသုံးပြုသွားရသောကြောင့် ကလေးတို့၏ မျိုးရိုးဇာတိ စိတ်နေသဘောထားကို သိရှိထားဖို့ အထူး လိုအပ်ပေသည်။ မွေးကတည်းကပါ လာသော ပင်ကိုဉာဏ်၊ အကျင့်စာရိတ္တစသည်တို့သည် မျိုးရိုးကြောင့်ဖြစ်၍ ၊ ကြီးမှ ပြောင်းလဲသွားသော စိတ်အပြုအမူ စသည်တို့သည် ပတ်ဝန်းကျင်၏ ဖန်တီးမှုကြောင့် ဖြစ်လေသည်။ ထိုအတွက် ကလေးများ ပညာသင်ကြားရေး၌ သူတို့နှင့် ဆီလျော်သော ပတ်ဝန်းကျင်ကို ဖန်တီးပေးရန်အရေးတကြီး လိုအပ်ပေ သည်။
ကလေးများ၏ စိတ်သည် ပျော့ပျောင်းသောကြောင့် ပတ်ဝန်းကျင်က ဖြားယောင်း သွေးဆောင်လျှင် ပါနိုင်သည်။ ကလေးများကို ပြင်ပလောကနှင့် ဆက်သွယ်၍ လူမှုရေးရာ၊ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေးတို့၌ အမြင်ကျယ်လာအောင် ဆရာများသည် အမျိုးမျိုးပညာသင်ရင်း ဖန်တီးပေးနိုင်လေသည်။ သို့သော် ပညာရေးက ဖန်တီးပေး ရုံမျှနှင့် ကလေးများသည် အချွန်ဆုံး အတော်ဆုံးကား မဖြစ်နိုင်ပေ ။ သူတို့၏ ဗီဇသတ္တိက ထူးချွန်လာမှသာလျှင် အကျိုးပိုမို ဖြစ်ထွန်းနိုင်သည်။ ထိုကြောင့် ပညာသင်ကြားရေးဆိုင်ရာ သုတေသီပုဂ္ဂိုလ်ကြီးတို့သည် ကလေး၏ ဇာတိစိတ်နှင့် ပြင်ပ ပတ်ဝန်းကျင်က သွင်းပေးသော စိတ်နှစ်ခုတို့တွင် ကလေး၏ ဇာတိစိတ်က ပို၍ အရေးကြီးကြောင်း ဆုံးဖြတ်ကြလေသည်။ မြေဩဇာကောင်းမွန်သော လယ်ယာများ၌ ကောက်ပဲသီးနှံမျိုးကောင်းကို စိုက်ပျိုး ခဲ့သော် ကောင်းစွာ ဖြစ်ထွန်းအောင်မြင်ပေမည် ။ ထိုနည်းတူစွာ ဇာတိဉာဏ် ထက်မြက်သော ကလေးများကို ကောင်းသော ပတ်ဝန်းကျင်၌ ပညာသင်ကြားပေး ခဲ့လျှင် ထူးချွန်သောပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ ဖြစ်လာနိုင်ပေသည်။ ကလေးများ၏ ဇာတိစိတ်ကောင်းမွန်လာရန်မှာ သူတို့၏ မိဖ အဆက် အနွယ်များ သည် ကောင်းမွန်ပါမှ ဖြစ်ပေမည် ။ မူလမွေးကတည်းကပါလာသော အကျင့်ဆိုး တို့ကို ပြုပြင်ပေး၍မရ။ ကျန်းမာရေးနှင့် သက်ဆိုင်လျှင်လည်း ချည့်နဲ့အားနည်း သော မိဖကမွေးလာသော ကလေးသည် မည်ကဲ့သို့ပင် သူ့အဖို့ကောင်းမွန်သော ပတ်ဝန်းကျင်ကို ဖန်တီးပေးထားသော်လည်း သူ့ဝမ်းတွင်းတွင် ပါလာသော မိဖတို့ ၏ သွေးကြောင့် ပိန်ကြုံနေမည်မှာ အမှန်ပင်ဖြစ်သည်။ အဖဖြစ်သူကပိန်၍ အမိ ဖြစ်သူက အလွန်ဝနေလျှင် ကလေးသည်မပိန်လွန်း မဝလွန်း ဖြစ်လာပေမည် ဟု ကျန်းမာရေး ပညာရှင်များက ဆိုထား၏။ ထိုအတူ ကလေးများ၏ ဉာဏ်စွမ်း၊ အ ကျင့်စာရိတ္တစသည်တို့မှာလည်း မိဖနှစ်ပါးကိုလိုက်၍ အကောင်းအဆိုးရှိကြပေသည်။ ထို့ကြောင့် ပညာသင်ကြားရေး၌ မျိုးရိုးကို စိစစ်ဖို့ရာ အလွန်အရေးကြီးလေသည်။
အလေ့အကျင့်
စိတ်အားမလျော့ဘဲ ပျော်ပျော်ပါးပါး လေ့ကျင့်ပေးပါက လောကတွင် အကျင့်ကောင်းများ ရရန် မခဲယဉ်းချေ။ မျိုးရိုးဇာတိ သဘောကား ပတ်ဝန်းကျင်၏ ဖန်တီးမှုထက် တန်ခိုးကြီး၏။ ပျော့ညံ့သော မိဖနှစ်ပါးမှ ပေါက်ဖွားလာသူသည်အမြဲတမ်း ပျော့ညံ့နေပေမည်။ ထိုသူမျိုးအတွက် အထူးကောင်းမွန်သော ပတ်ဝန်းကျင်လို၏။ အသင့်အတင့် ထက်မြက်သော မိဖမှပေါက်ဖွားလာသူတို့ကား ပတ်ဝန်းကျင် ပြုပြင်သမျှ ထွန်းကားနိုင်၏။ အလွန်တရာ ထက်မြက်သည့် မျိုးရိုးမှ ဆင်းသက် လာသူတို့မူ မည်သည့်ပတ်ဝန်းကျင်မျိုး၌ပင် ကျင်လည် နေရငြားသော်လည်း မထောင်းတာလှပေ။ အချိန်နှင့် နေရာအလိုက် ထက်မြက် ထူးချွန်လာမည် မလွဲတည်း။ သို့သော် တကဲ့လူရည်ချွန် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးကြီးဖြစ်ရန်မှာ မျိုးရိုး ထက်မြက်မှု၊ အကျင့်စာရိတ္တကောင်းမှု၊ အရည်အခြင်းပြည့်ဝမှုနှင့်အခွင့် အရေးကောင်း ကြုံတွေ့မှုတို့ လိုအပ်ပေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မျိုးရိုးဗီဇပညာ
ကျောက်ပန်းပင်
ဂျီရေးနီးယမ်းခေါ် ကျောက်ပန်းပင်မှာ ဒန်းပင်အပါအဝင် ဖြစ်သော ဂျီရေနီးယားစီးမျိုးရင်းတွင် ပါဝင်၏။ သို့သော် ကျောက်ပန်းပင်တွင် အတုနှင့်အစစ်ဟူ၍ ၂ မျိုးရှိပြန်သည်။ ကျောက်ပန်းပင်ဟု ခေါ်ဆိုနေကြသည့် အနီ၊ အဖြူနှင့် ပန်းရောင် အရောင် ၃ မျိုးရှိသော ခြံစိုက်ပန်းမွှေးပင်များမှာ အမှန်အားဖြင့် ကျောက်ပန်းပင် အတုမျှသာ ဖြစ်လေသည်။ ကျောက်ပန်းပင်အစစ်မှာ အပင်ရိုင်းသာဖြစ်၍ မရန်းရောင် သို့မဟုတ် ပန်းရောင်ပွင့်များ ပွင့်လေ့ရှိ၏။ ထိုအပင်၏ သီး တောင့်ပုံကိုကြည့်၍ အဂ‡လန်ပြည်တွင် ထိုအပင်ကို ကရိန်းဗိ (ကြိုးကြာနှုတ်သီး)ပင် ဟူ၍ ခေါ်ကြသည်။ ယင်းတို့မှာ အထူး သဖြင့် လောင်းရိပ်ရသော နေရာများတွင် ပေါက်လေ့ရှိသည်၊ သီးတောင့်များ မွေးနုကလေးများကို တွေ့နိုင်သည်။ အလှအပ ဆုံးမျိုးမှာ ပန်းပြာပွင့်သော အမျိုးဖြစ်၍ လမ်းဘေးများတွင် ပေါက်လေ့ရှိသည်။ အခြားတစ်မျိုးမှာ စိုစွတ်သော သစ်တော များနှင့် အုတ်တံတိုင်းပျက်ကြီးများပေါ်တွင် ပေါက်ကြ၍ ယင်းတို့၏ အပွင့်ကလေးများမှာ မရန်းပြာနုရောင်ပေါ်တွင် အနီစင်းများ ရောလျက်ရှိ၏။ ခြောက်သွေ့သော သဲမြေများတွင် ပေါက်လေ့ရှိ၍ ကျောက်ပန်းပင်အနွယ်ဝင် အခြားပန်းပင်တစ်မျိုး လည်း ရှိသေးသည်။ ယင်းကိုစတော့ဗိ(ငှက်ကျားနှုတ်သီး)ပင်ဟု ခေါ်သည်။
ဧည့်ခန်းများတွင် ပန်းအိုးများ၌ အလှစိုက်ပျိုးထားလေ့ ရှိသော ကျောက်ပန်းပင်မျိုးမှာ ကျောက်ပန်းပင်ဟု ခေါ်ရ ငြားသော်လည်း အထက်တွင်ရေးခဲ့သည့်အတိုင်း အတုမျှသာ ဖြစ်သည်။ ထိုအပင်သည် အမှန်အားဖြင့် ပယ်လာဂိုးနီးယမ်း ဟု ခေါ်သော ပန်းပင်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် ဂျီရေးနီး ယေးစီး မျိုးရင်းမှာပင် ပါဝင်လျက် ကျောက်ပန်းပင်နှင့် အသွင် ချင်းသာ ကွာခြားသည်။ ပန်း၏အရောင်မှ ဆွတ်ဆွတ်ဖြူမှ ပန်းရောင်နှင့် ကြက်သွေးရောင်အထိ အရောင်မျိုး စုံသည်။ အရွက်များမှလည်း အဝါရောင် အဖြူရောင်စသည်ဖြင့် ကွဲပြား ကြသည်။ ထိုပန်းပင်မျိုးကို အထူးသဖြင့် အိမ်ပြတင်း ပေါက်ဝ များတွင် အလှစိုက်ပျိုးကြ၍ စားပွဲတင်ပန်းအိုး စသည်များဖြင့် လည်း အလှအပစိုက်ပျိုးလေ့ရှိကြသည်ကို တွေ့ရှိရလေသည်။
ပိန်းနင်ရွာ၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်
ပိန်းနင်ရွာ (Pingnin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ နားဖျိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၄၇၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားဖျိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၂၀ ဦး၊ မ ၉၉၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၁၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကောက်ရိုးနွယ်
ပုံသဏ္ဌာန် 	: 	အပင် - နွယ်ပင်ဖြစ်၍ ပင်စည် ပြောင်ချောသည်။ အချို့အမွေး အနည်းငယ်ရှိသည်။ ဖြတ်ကြည့်က ဖြူသော အစေးများ ထွက်သည်။ အရွက် - သေးသွယ်ရှည်လျားပြီး အရင်းဝိုင်း၍ အဖျားချွန်သည်။ ၁-၃ လက်မခန့် ရှည်သည်။ အပွင့် - ခရမ်းရောင်ဖျော့ဖျော့ သို့မဟုတ် အဖြူရောင်ရှိသည်။ အသီး - လုံးဝိုင်းပြီး အစေ့ ၃-၄ စေ့ပါသည်။ နီညိုရောင်ရှိ၍ သုံးထောင့်ပုံဖြစ်၏ ။ အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ 	: 	ပဉ္စငါးပါး ။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ 	: 	မြန်မာနိုင်ငံ အင်း ၊ အိုင် ၊ ချောင်း မြောင်း ၊ လယ်တောယာတောများတွင် တွေ့ရသည်။ သဘာ၀အလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။ အသုံးဝင်ပုံ 	: 	အာနိသင် - မြန်မာဆေးကျမ်းများ အလိုအရ ကောက်ရိုးနွယ်သည် ပူ ၏ ၊ ခါးသက်သက်ရှိ၏ ၊ ချို၏ ၊ ဆီးရွှင်စေ၏ ၊ ကာမအားကို တိုးစေ၏ ။ နှစ်ရှည်စွဲသော ညောင်းကျနာ ၊ လိင်ချောင်းရောင်ခြင်း ၊ ချောင်းဆိုးရောဂါတို့ကို နိုင်၏ ။
အသုံးပြုပုံ- ပဉ္စငါးပါး ၁။ အရိုးအဆစ်နာသောနေရာ၌ ကောက်ရိုးနွယ်ပဉ္စငါးပါးကို ကြိတ်၍ ကြပ်ထုပ်စည်းပေးလျှင် ပျောက်၏ ။ ၂။ အဖု အပိမ့်များ ဖြစ်ပေါ်၍ ယားယံလျှင် ကောက်ရိုးနွယ် အရည်ကို ညှစ်၍ သုတ်လိမ်းပေးက ပျောက်၏ ။ ၃။ ပါးစပ် ခံတွင်း၌ အဖုအပိမ့် ပေါက်သော် ကောက်ရိုးနွယ် ပြုတ်ရည်ကိုငုံပေးလျှင်ပျောက်၏ ။ ယင်းပြုတ်ရည်ဖြင့် အနာဟောင်း များကို ဖန်ရေဆေး ပေးနိုင်သည်။ ၄။ အမြစ်သည် ဝမ်းသက်စေသဖြင့် ဝမ်းနုတ်ဆေးဖော်စပ်ရာတွင် ထည့်သွင်းအသုံးပြုသည်။ ၅။ အဖု ၊ အကျိတ် ၊ အနာများအတွက် အရွက်ကို ကြိတ်၍ ပတ်တီးစည်းပေးခြင်းဖြင့် ပျောက်ကင်းစေနိုင်၏။
ဥဒပါနဒူသကဇာတ်
တိကနိပါတ် - ၃။ ဥဒပါနဝဂ် -(၂၇၁) ဥဒပါနဒူသကဇာတ်။ ။ ရသေ့အများတို့ သုံးဆောင်နေသော ရေတွင်းထဲသို့ မစင်စွန့်ချ ဖျက်ဆီးသော မြေခွေးမိုက်အကြောင်း။
သောက်ရေအတွင်း ကျင်ကြီးသွင်း
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မြေခွေးတစ်ကောင်သည် ရဟန်းသံဃာတို့ သောက်ရေတွင်းကို ကျင်ကြီးကျင်ငယ်စွန့်ကာ ဖျက်ဆီးလျက်သွားလေ၏။
တစ်နေ့သ၌ ရေတွင်းအနီးသို့ ရောက်လာသော မြေခွေးကို သာမဏေငယ်တို့သည် အုတ်ခဲတို့ဖြင့် ပစ်ခတ်ကာ ပင်ပန်းဆင်းရဲစေကုန်၏။ မြေခွေးသည် ထိုအခါမှစ၍ ထိုအရပ်ကို ပြန်၍မကြည့်ဝံ့ချေ။
ရဟန်းတို့သည် တရားသဘင်ဝယ် ထိုမြေခွေးအကြောင်းကို စကားစပ်မိ၍ ပြောဆိုနေကြရာ မြတ်စွာဘုရား ကြွလာတော်မူ၍ ထိုအကြောင်း သိတော်မူလျှင် “ရဟန်းတို့ ... ထိုမြေခွေးသည် ယခုအခါ၌သာ ဖျက်ဆီးသည်မဟုတ်၊ ရှေးအခါ၌လည်း ဖျက်ဆီးဖူးပြီ ”ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
ယုတ်မာမြေခွေး ဖမ်းဆီးမေး
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဣသိပတနမည်သောအရပ်၌ ရေတွင်းတစ်ခု ရှိလေ၏။ ထိုအခါ ဘုရားအလောင်းသည် ဗာရာဏသီပြည် အမျိုးတစ်မျိုးအိမ်၌ ဖြစ်၍ အရွယ်သို့ရောက်လတ်သော် ရသေ့၊ ရဟန်းပြု၍ ရသေ့အပေါင်း ခြံရံလျက် ထိုဣသိပတနအရပ်၌ နေလေ၏။
ထိုအခါ မြေခွေးတစ်ကောင်သည် ရေတွင်းကို ကျင်ကြီး၊ ကျင်ငယ်စွန့်ကာ ဖျက်ဆီး၍သွားလေ၏။ တစ်နေ့သ၌ ရသေ့တို့သည် ထိုမြေခွေးကို ဝိုင်းဝန်းဖမ်းဆီးတားကာ ဥပါယ်တံမျဉ်ဖြင့် ဖမ်းဆီးပြီးလျှင် ဆရာရသေ့ကြီးထံ ဆောင်ခဲ့ကြကုန်၏။ ရသေ့ကြီးသည် ထိုမြေခွေးအား -
“အချင်းရသေ့ - ငါတို့သည် ရေသောက်ပြီးလျှင် ရေတွင်းကို ကျင်ကြီး၊ ကျင်ငယ်စွန့်ခြင်းကား မြေခွေးတို့၏သဘော အကျင့်ဖြစ်၏။ အဖ၊ အဘိုးတို့ သဘောအကျင့်ဖြစ်၏။ အဖ၊ အဘိုးတို့မှာ လာသော ထိုသဘောအကျင့်ကို စွန့်ခြင်းငှာမထိုက်ပေ”
ဟု ပြန်၍ပြောကြားလေ၏။
ယုတ်မာသူပင် ဝေးစွနှင်
ထိုအခါ ရသေ့သည် မြေခွေးအား -
သဖန်းကုန်းရွာ၊ ရုံးချောင်း
သဖန်းကုန်းရွာ၊ ရုံးချောင်း
ဥဒပါနဒူသကဇာတ်
ယုတ်မာသူပင် ဝေးစွနှင်
ဟု အဆုံးအမပေး၍ ဤအရပ်သို့ တစ်ဖန် မလာလင့် ပြောဆိုလတ်သော် ထိုမြေခွေးသည် ထိုအခါမှစ၍ တစ်ဖန်ပြန်၍ မကြည့်တော့ချေ။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ မြေခွေးသည် - ယခုအခါ မြေခွေး။
ဆရာရသေ့သည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ရေတွင်းဖျက်ရေး၊ စွန့်ချေးသေး၊ မြေခွေးသဘောပေ။
ဥဒပါနဒူသကဇာတ် ပြီး၏။
နတ်တလင်းရွာ၊ ဥယျာဉ်သာ
နတ်တလင်းရွာ၊ ဥယျာဉ်သာ
စာနီစုရွာ၊ ဘုရားငုတ္တို
စာနီစုရွာ၊ ဘုရားငုတ္တို
ငနီ (မြောက်)ရွာ၊ ရုံးချောင်း
ငနီ (မြောက်)ရွာ၊ ရုံးချောင်း
ဒုံးပြင်(မြောက်)ရွာ
ဒုံးပြင်(မြောက်)ရွာ
ကျိုက်ဇင်းရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
ကျိုက်ဇင်းရွာ(Kyaikzin)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ မိကလုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၅၈၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိကလုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၃၇၆ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၈၆၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်ထောက်ဂါးရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
အင်ထောက်ဂါးရွာ(Inhtaukgar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ အင်ထောက်ဂါးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၉၈၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ဦးလေဆိပ်
ညောင်ဦးလေဆိပ် (English : Nyaung U Airport) သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ပုဂံ-ညောင်ဦး မြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။ ပုဂံမြို့နှင့် အနီးပတ်ဝန်းကျင် ဒေသများ၏ အဓိက လေကြောင်း ဝင်ပေါက်ဖြစ်သည်။ ပုဂံ-ညောင်ဦးလေဆိပ်အဖြစ် လူသိများသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာဖြင့် နိုင်ငံတကာခရီးစဉ်များ ဆင်းသက်ခွင့်ပြုလိုက်ပြီး အကောက်ခွန်လေဆိပ်အဖြစ် သတ်မှတ်လိုက်သောကြောင့် ညောင်ဦးလေဆိပ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ စတုတ္ထမြောက် နိုင်ငံတကာလေဆိပ်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။​
လေဆိပ်သည် ပင်လယ်ပြင်မျက်နှာပြင် အမြင့် ၃၁၂ ပေတွင် တည်ရှိသည်။ လေယာဉ်ပြေးလမ်းမှာ ကတ္တရာ အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး ပေ ၈၅၀၀ (၂၅၉၁ မီတာ) ရှည်သည်။
ဂွေးကုန်းရွာ၊ ကျောင်းစိုး
ဂွေးကုန်းရွာ (Gwaykone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်၊ ကျောင်းစိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၀၃၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောင်းစိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၁၀ ဦး၊ မ ၂၄၉၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၈၀၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်တံခါးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘော်ပြင်းရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
ဘော်ပြင်းရွာ (Bawpyin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ ဘော်ပြင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၂၃၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘော်ပြင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၀၈ ဦး၊ မ ၉၀၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၁၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂန့်ဂေါမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အာကာသတပ်မတော်
အာကသတပ်မတော် (Space Force) ဆိုသည်မှာ အပြင်ဖက်အာကာသအခြေစိုက်၍ အာကာသစစ်ဆင်ရေးများကို ဆောင်ရွက်ရသော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံရှိတပ်မတော်၏ တပ်ဖွဲ့ခွဲဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့ပထမဆုံးသော အာကာသတပ်မတော်သည် ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် သီးခြားတပ်မတော်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ရုရှားအာကာသတပ်မတော်ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ၎င်း၏လွတ်လပ်မှုကို နှစ်ကြိမ်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။ ပထမအကြိမ် ၁၉၉၇ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၁ ခုနှစ်အထိ ဗျူဟာမြောက်ဒုံးပျံတပ်မတော်ထဲသို့ ပေါင်းစည်းခံခဲ့ရပြီး ဒုတိယအကြိမ် ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ရုရှားလေတပ်နှင့်ပေါင်းစည်းကာ ရုရှားလေကြောင်းအာကာသတပ်မတော်ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ရာ ယခုအခါတွင် အဆိုပါတပ်မတော်၏ တပ်ဖွဲ့ခွဲအဖြစ်သာ တည်ရှိတော့သည်။ လက်ရှိသီးသန့်တပ်မတော်အနေဖြင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အာကာသတပ်မတော်တည်ရှိသည်။ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် ဗျူဟာမြောက်ထောက်ပံ့ရေးတပ်ဖွဲ့သည်လည်း အာကာသစစ်ဆင်ရေးဆိုင်ရာတို့ကိုလည်း ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
သေးငယ်သော သို့မဟုတ် ဖွံ့ဖြိုးဆဲ အာကာသတပ်များရှိသော နိုင်ငံများသည် ၎င်းတို့၏ လေတပ်နှင့်အာကာသတပ်များကို တပ်ဖွဲ့ခွဲတစ်ခုအဖြစ် ပေါင်းစပ်ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တပ်မတော်တပ်ဖွဲ့ခွဲများ ကဏ္ဍ:စစ်ရေးအင်အားစု အမျိုးအစားများ ကဏ္ဍ:အာကာသဆိုင်ရာ ဥပဒေ ကဏ္ဍ:အပြင်ဖက်အာကာသ ကဏ္ဍ:အာကာသစစ်ဆင်ရေး
မတ်ကောက်ရွာ၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
မတ်ကောက်ရွာ (Matkauk)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်၊ ဆားဝါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၆၂၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆားဝါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၃၁ ဦး၊ မ ၂၄၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၅ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟွေ့လိုင်ရွာ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်
ဟွေ့လိုင်ရွာ (Hwaytlai)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ မိုင်းလင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၀၇၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းလင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၇၅ ဦး၊ မ ၂၅၇၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၈၅၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အော်စကာဆု
အော်စကာဆုဟု လူသိများသည့် အကယ်ဒမီဆုသည် ရုပ်ရှင်လောက လုပ်ငန်းနယ်ပယ်မှ အနုပညာနှင့် တတ်သိပညာဆိုင်ရာ ထူးချွန်မှုအတွက် ချီးမြှင့်ထားသော ဆုဖြစ်သည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံရှိ ရုပ်ရှင်အနုပညာနှင့်တတ်သိပညာအကယ်ဒမီ (The Academy of Motion Picture Arts and Sciences, AMPAS) က ကမ္ဘာတဝှမ်းရှိ ရုပ်ရှင်လောကမှ ထူးချွန်ပြောင်မြောက်သူများအား ချီးမြှင့်သည့် ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ယင်းဆုများတွင် အကောင်းဆုံး ဒါရိုက်တာ၊ အကောင်းဆုံး ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား၊ အကောင်းဆုံး နိုင်ငံခြားဘာသာ ဇာတ်ကား စသည်ဖြင့် ပါဝင်သည်။
ဆုတံဆိပ်ကို မူလထုလုပ်သူမှာ George Stanley (ဂျော့စတန်လီ) ဖြစ်သည်။ Cedric Gibbons ဆွဲထားသောပုံဒီဇိုင်းမှ မှီးငြမ်းထုလုပ်ခဲ့သည်။ အကယ်ဒမီဆုပေးပွဲကို ၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် ဟော်လီဝုဒ်ရုစဗဲ့ဟိုတယ်၌ ပထမဆုံး ကျင်းပချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ အခမ်းအနားမှူးအဖြစ် Douglas Fairbanks က လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ အကယ်ဒမီဆုပေးပွဲ အခမ်းအနားကို ရေဒီယိုမှတဆင့် ၁၉၃၀ ခုနှစ်တွင် ထုတ်လွှင့်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ရုပ်မြင်သံကြားဖြင့် ပထမဆုံး ထုတ်လွှင့်နိုင်ခဲ့သည်။ အကယ်ဒမီဆုပေးပွဲသည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် နှစ်အကြာဆုံး ဖြော်ဖြေရေးဆုပေးပွဲ ဖြစ်ပြီး ယခုအခါ တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်မှုကို ကြည့်ရှု့နိုင်ပြီးဖြစ်သည်။ ရုပ်မြင်သံကြားအတွက် အမ်မီဆု၊ ပြဇာတ်တွက် တော်နီဆု၊ ဂီတအတွက် ဂရမ်မီဆု စသည်ဖြင့် အကယ်ဒမီဆုကို အသီးသီ နမူနာယူကြသည်။
၂၀၁၈ ခုနှစ်အတွင်း ရုံတင်ထားသော ရုပ်ရှင်များအတွက် ကျင်းပခဲ့သော (၉၁) ကြိမ်မြောက် အကယ်ဒမီဆုပေးပွဲကို ၂၀၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄ ရက်နေ့တွင် လော့အင်ဂျလစ်မြို့ရှိ Dolby Theatre ၌ ကျင်းပဲခဲ့သည်။ အခမ်းအနားကို ABC ရုပ်သံလိုင်းမှ ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။ ပထမဆုံးချီးမြှင့်ခဲ့သောနေ့မှာ ယခု ၉၁ ကြိမ်မြောက်အထိ အော်စကာရုပ်ဆုကို စုစုပေါင်း ၃,၀၉၆ ခု ပေးအပ်ချီးမြှင့်ပြီးဖြစ်သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်မှစ၍ ယခုအထိ အခမ်းအနားမှူးမပါဝင်သော ပထမဆုံးအခမ်းအနားဖြစ်သည်။
လက်ရှိဆုများ
ဆုပေးပွဲ ပထမဆုံးနှစ်တွင် အကောင်းဆုံး ဒါရိုက်တာဆုအား ဒရာမာနှင့် ဟာသအဖြစ် နှစ်မျိုးခွဲပေးခဲ့သည်။ အလားတူပဲ အကောင်းဆုံး ဇာတ်ဝင်တေးသွားဆုကိုလည်း နှစ်မျိုးခွဲ ပေးခဲ့သည်။ ၁၉၃၀ မှ ၆၀ ခုနှစ်အတွင်း အနုပညာ ညွှန်ကြားမှု၊ ဓာတ်ပုံနှင့် ဇာတ်ဝတ်ဇာတ်စား ဒီဇိုင်းဆုများကိုမူ အဖြူအမဲနှင့် ရောင်စုံအဖြစ် သီးခြားအပ်နှင်းခဲ့သည်။
အာဂျီးမား
အာဂျီးမား (သို့) အာဂျူးမား ( 아줌마၊ အသံထွက်- အာဂျူမ်မာ) ဟူသည် အိမ်ထောင်သည် သို့မဟုတ် သက်လတ်ပိုင်း အမျိုးသမီးအတွက် ကိုရီးယားစကားလုံးဖြစ်သည်။ ကိုရီးယားစကားလုံး အာဂျူမောနီ ( 아주머니 ) မှ ဆင်းသက်လာသည်။ ) တခါတရံ " အဒေါ် " ဟု ဘာသာပြန်သော်လည်း၊ ရင်းနှီးသော မိသားစုဆက်ဆံရေးကို အမှန်တကယ် ရည်ညွှန်းခြင်းမဟုတ်ပါ။ ကိုရီးယားတွင် ခေါင်းစဉ်မပါသော အကြီးအကဲတစ်ဦးကို လူမှုရေးအရ လက်ခံနိုင်ဖွယ်မရှိသောကြောင့် လူလတ်ပိုင်း သို့မဟုတ် အသက်ကြီးသောအမျိုးသမီးကို ရည်ညွှန်းရာတွင် မကြာခဏအသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ အသံထွက်အမှန်သည် အာဂျူးမား ဖြစ်သော်လည်း၊ မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူအများစုသည် အာဂျီးမားဟု လူမှုကွန်ယက်များတွင် အသံထွက်၊ ရေးလေ့ ရှိသည်။
နှင်းလူ
နှင်းလူ သို့မဟုတ် ရေတီသည် လူဝံနှင့်တူပြီး ရှိသည်ဟု ယူဆရသော်လည်း သက်သေမပြနိုင်သေးသည့် သတ္တဝါဖြစ်ပြီး ဟိမဝန္တာဒေသဖြစ်သော နီပေါ နှင့် တိဘက်တို့တွင် ကျင်လည်ကျက်စားသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဒေသခံပြည်သူများက ရေတီ(Yeti) နှင့် မေတေး(Meh-Teh) ဆိုသည့် အမည်များဖြင့် သုံးစွဲခေါ်ဝေါ်လေ့ရှိကြပြီး သူတို့၏ သမိုင်းနှင့် ဒဏ္ဍာရီများနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။
အထောက်အထား မရှိသောကြောင့် သိပ္ပံဆိုင်ရာ အသိုင်းအဝိုင်းမှ ပုံပြင်အဖြစ်သာ ယူဆကြသည်။ သို့သော် တိမ်မြုပ်နေသော သတ္တဝါများကို လေ့လာသည့်နယ်ပယ်တွင်မူ အထင်ရှားဆုံးသော သတ္တဝါတစ်ကောင် အဖြစ်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။
I Zw 36
I Zwicky 36 အတိုကောက်အားဖြင့် I Zw 36 သည် ဂယ်လက်ဆီပုဖြစ်ပြီး ကြယ်စုတန်း ကိန်း ဗီနိုက်တီစိုင်၌ တည်ရှိသည်။ ယင်းဂလက်ဆီရှိ ကြယ်များသည် သက်တမ်းအားဖြင့် နုငယ်နေသေးပြီး နှစ်ပေါင်း ၃ မီလီယံအောက်တွင် ရှိကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကိန်း ဗီနိုက်တီစိုင်
ရန်အောင်ဝင်း (ဘောလုံးသမား)
ရန်အောင်ဝင်း(၉ စက်တင်ဘာ ၁၉၉၂ ခုနှစ်)သည် မြန်မာလက်ရွေးစင်အားကစားသမား တစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်းတွင် ပထမဆုံး ဝင်ရောက်ကစားခဲ့သည်။ ရန်ကုန်ယူနိုက်တက် အသင်းနှင့်အတူ မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ်ဖလားကို ၂ ကြိမ်တိုင်တိုင် ဆွတ်ခူးဖူးပြီး ၂၀၁၁ ခုနှစ် အရှေ့တောင်အာရှ ဆီးဂိမ်းပြိုင်ပွဲတွင် မြန်မာ ယူ-၂၃ အသင်းနှင့်အတူ ကြေးတံဆိပ် ဆွတ်ခူးဖူးသည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် တစ်သင်းတည်း ကစားဖော် ကောင်းစည်သူနှင့်အတူ ရတနာပုံအသင်းသို့ ပြောင်းရွေ့သွားခဲ့သည်။ သူဟာ သူ၏ ကလပ်နှင့် နိုင်ငံအသင်းအတွက် နောက်တန်း(ညာဝန်း)အတွက် ပထမဦးစားပေး ရွေးချယ်ခံရသည်။
ဝှေလုံရွာ၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်
ဝှေလုံရွာ (Whaylon)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်၊ ဝက်ခေါင် (လွင်ကြီး)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၁၉၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖောင်းပြင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သံပုရာကွင်းကြီးရွာ၊ ဘုရားငုတ္တို
သံပရာကွင်းကြီးရွာ၊ ဘုရားငုတ္တို
မင်းကုန်းကြီးရွာ၊ မင်းကုန်း
မင်းကုန်းကြီးရွာ၊ မင်းကုန်း
ရိုးချောင်း (ကရင်စု)ရွာ၊ ရုံးချောင်း
ရိုးချောင်း (ကရင်စု)ရွာ၊ ရုံးချောင်း
အချွန်းရွာ၊ သိုင်းချောင်း
အချွန်းရွာ၊ သိုင်းချောင်း
ရော်ဗင်ဆန် ကရူးဆိုး
ဒန်းနယဲ ဒီဖိုးရေးသားသော ရော်ဗင် ဆန်ကရူးဆိုးဝတ္ထုကို ကြားဘူးကြပေမည်။ ထိုဝတ္ထုမှာ စာရေး ဆရာ၏ ထိုးထွင်းဉာဏ်သက်သက်ဖြင့် ရေးသားသော ဝတ္ထုမဟုတ်ဘဲ တကယ်အဖြစ်အပျက် တစ်ခုကို မူတည်လျက် ရေးသားခြင်းဖြစ်သည်။ ဝတ္ထုတွင် ဇာတ်အိမ်တည်ထားသော ကျွန်းကလေးမှာ တောင်အမေရိကတိုက်၊ ချီလီနိုင်ငံ ကမ်းခြေမှ မိုင် ၄ဝဝ အကွာတွင်ရှိသော ဂျူအန်ဖာနန်းဒက် ကျွန်းစုတွင် ပါဝင်လေသည်။
ဒီဖိုးသည် ရော်ဗင်ကရူးဆိုး ဝတ္ထုကို ရေးသားရာတွင် ထို ကျွန်းကလေးသို့ ကိုယ်တိုင်ရောက်ရှိ၍ နေထိုင်ခဲ့ရသော အယ်လက်ဇန္ဒာ ဆဲလကတ်၏ ကိုယ်တွေ့စွန့်စားခန်းတို့ကို မှီငြမ်းပြု၍ ရေးသားထားကြောင်း သိရ၏။ ထိုကြောင့် ကရူး ဆိုးသည် ဆဲလကတ်ဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားသည်။ အယ်လက် ဇန္ဒာ ဆဲလကတ်ကား ၁၆၇၆ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွား၍ ၁၇၂၁ ခုနှစ်တွင် အနိစ္စရောက်ခဲ့သော ဗြိတိသျှလူမျိုး သင်္ဘောသား တစ်ဦး ဖြစ်လေသည်။
ဆဲလကတ်သည် အင်္ဂလန်ပြည် ဖိုက်ရှိုင်ယာနယ် လားဂိုး ကျေးလက်တွင် ဖွားမြင်၍၊ လူလားမြောက်သောအခါ သင်္ဘော သားအဖြစ် အသက်မွေးခဲ့၏။ ထိုအချိန်တွင် အင်္ဂလန်နှင့် စပိန် နိုင်ငံတို့သည် စစ်ဖြစ်လျက် ရှိကြရာ၊ ဆဲလကတ်သည်လည်း ရန်သူ စပိန်သင်္ဘောများကို တိုက်ခိုက်ရာ၌ ကူညီဆောင်ရွက်ရန် တောင်ပင်လယ်ဟု ခေါ်တွင်သော ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာသို့ ထွက် ခွာလာခဲ့သည်။ တဖန် ၁၇ဝ၄ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ် ရွက်သင်္ဘော တစ်စင်း၌ မာလိန်အဖြစ် အမှုထမ်း၍ ပင်လယ်ခရီး ထွက်ခဲ့ ပြန်ရာ၊ လမ်းခရီးတွင် သင်္ဘော ကပ္ပီတန်နှင့် မသင့်မမြတ် ဖြစ် သောကြောင့် မိမိအား နီးရာကျွန်းတစ်ကျွန်း၌ ချထားခဲ့ရန် ပြောလေသည်။ ထိုအချိန်တွင် ရွက်သင်္ဘောသည် တောင်ပိုင်း ပစိဖိတ်ဒေသရှိ ဂျူအန်ဖာနန်းဒက် ကျွန်းကလေးအနီးမှ ဖြတ် သွားလျက်ရှိသဖြင့် ဆဲလကတ်ကို ထိုကျွန်းပေါ်သို့ ချထားခဲ့ သည်။ သင်္ဘောကို ကမ်းမှခွာတော့မည် အပြုတွင် ဆဲကလတ် သည် သူ၏အမှားကို နောင်တရကာ သူ့ကို ထားမပစ်ခဲ့ဘဲ ပြန် ခေါ်သွားရန် တောင်းပန်ပြန်သည်။ သို့ရာတွင် ကပ္ပီတန်သည် သူ၏တောင်းပန်ချက်ကို မလိုက်လျောဘဲ သင်္ဘောကို ကမ်းမှ ခွာ၍ ခရီးဆက်လက် ထွက်ခဲ့လေသည်။ ဤသို့ဖြင့် လူသူ ကင်းမဲ့သော ကျွန်းကလေးပေါ်တွင် ဆဲလကတ်သည် တစ် ယောက်ထီးတည်း နေထိုင်ခဲ့ရရာ လေးနှစ်နှင့် လေးလမြောက် သော ၁၇ဝ၉ ခု ဇန်နဝါရီလတွင်မှ ထိုကျွန်းကလေးအနီးသို့ ဖြတ်သန်းသွားသော အင်္ဂလိပ်ရွက်သင်္ဘောတစ်စင်းက တွေ့ရှိ သဖြင့် ကယ်ဆယ်ခဲ့ရလေသည်။
ထိုလေးနှစ်ကျော် ကာလအတွင်း၌ ဆဲလကတ်သည် ကျွန်း ကလေးအနီးမှ သင်္ဘောများ မကြာခဏ ဖြတ်သန်းသွားသည်ကို လှမ်း၍ မြင်ရသော်လည်း၊ ထိုသင်္ဘောများပေါ်မှ လူများ ကြား သိအောင် အော်ဟစ် ခေါ်ငင်ရန် မတတ်နိုင်သဖြင့် သောင်တင် လျက် နေခဲ့၏။ တစ်ခါ၌ကား သင်္ဘောတစ်စင်းသည် ကျွန်း ကလေး၏ ကမ်းခြေသို့ အလွန်နီးကပ်စွာ ဆိုက်ကပ်လာသည် တွင်၊ ဆဲလကတ်သည် ဝမ်းသာအားရ ပြေး၍ကြည့် လိုက်ရာ ရန်သူစပိန်နိုင်ငံမှ သင်္ဘောဖြစ်နေသောကြောင့်၊ အကူအညီ မတောင်းဝံ့ရုံ သာမက သင်္ဘောသားများ သူ့ကို မမြင်စေရန် သစ်ပင်ကြီးတစ်ပင်ပေါ်သို့ပင် တက်၍ ပုန်အောင်း၍ နေခဲ့ရဘူး လေသည်။ တစ်နေ့သော် 'ဒျု' အမည်ရှိ ဗြိတိသျှ ရွက်သင်္ဘော တစ်စင်းသည် ကံအားလျော်စွာ ထိုကျွန်းအနီးသို့ ရောက်ရှိလာ ပြီးနောက် ကပ္ပီတန်က သင်္ဘောသားအချို့ကို သောက်ရေရှာ ရန် အလို့ငှါ ကျွန်းပေါ်သို့ စေလွှတ်လိုက်ရာ သင်္ဘောသားများ သည် ထိုကျွန်းပေါ်၌ သားရေများကို ဆင်မြန်းထားသော လူရိုင်းတစ်ယောက်ကို တွေ့မြင်ကြရလေသည်။ ထိုလူရိုင်းကား ဆဲလကတ်ပင်ဖြစ်၏။ သင်္ဘော ကပ္ပီတန်ဝုရော့ဂျားသည် ဆဲ လကတ်၏အဖြစ်သနစ် အလုံးစုံကို မေးမြန်းစုံစမ်း၍ မှတ်တမ်း တင်ထားပြီးနောက် နှစ်အနည်းငယ်အတွင်း၌ 'ပင်လယ်ခရီးဖြင့် ကမ္ဘာလှည့်ခဲ့ခြင်း' ခေါ် စာအုပ်တွင် ဆဲကလတ်အကြောင်းကို ထည့်သွင်း ရေးသားခဲ့လေသည်။
ဆဲကလတ်သည် ကျွန်းပေါ်၌ တစ်ကိုယ်တည်း ကျန်ရစ်ခဲ့စဉ် သူ့တွင်ရှိသောပစ္စည်းများမှာ သူ၏ အဝတ်အစားများ၊ အိပ်ရာ လိပ် တစ်ခု၊ တူမီးသေနတ်တစ်လက်၊ ခဲယမ်းမီးကျောက်နှင့် ဆေးရွက်အနည်းငယ်၊ ပုဆိန် တစ်လက်၊ မောင်းချဓား တစ် ချောင်း၊ လက်ဖက်ရည်ကရား တစ်လုံး၊ ကျမ်းစာအုပ်နှင့်အခြား သေးနုပ်သော ပစ္စည်း အနည်းငယ်ဖြစ်၏။ အဆိုပါ ပစ္စည်း များတွင် အတိုင်းအတာ အတွက်အချက်ဆိုင်ရာ တန်ဆာပလာ များနှင့် စာအုပ်အချို့လည်း ပါသေးရာ ထိုစာအုပ်များကို ဖတ်ရှု ယင်းဖြင့် ပျင်းရိအားငယ်မှုကို ဖြေဖျောက် ခဲ့ရလေသည်။ ဆဲ လကတ်သည် နေထိုင်ရန် တဲငယ်တစ်ခုကို ပါလာသော ကရိယာ တန်ဆာပလာတို့ဖြင့် မဖြစ်ဖြစ်အောင် ဆောက်လုပ်၍ အမိုးကို မြက်ခြောက်များဖြင့် မိုးသည်။ ကျွန်းပေါ်တွင် ရိက္ခာ ဟူ၍ မရှိသဖြင့် တောရိုင်း တိရစ္ဆာန်များကို ပစ်ခတ်ဖမ်းယူ၍ မီးကင် စားသောက်ရ၏။
ဤသို့ဖြင့် နေထိုင်လာခဲ့ရာ အနည်းငယ်မျှသာ ပါလာသော ယမ်းများလည်း ကုန်ခန်းခဲ့လေပြီ။ ထိုအခါ တိရစ္ဆာန်များကို အလွယ်တကူ ပစ်ခတ်ဖမ်းယူခြင်း မပြုနိုင်ရုံမျှမက မီးအလို့ငှါ ပင်လျှင် သစ်သားနှစ်ချောင်းကို တပင်တပန်း ပွတ်တိုက် ယူရ လေသည်။ သားကောင်များကို တစ်နေကုန် တစ်နေခန်း ချောင်းမြောင်း ဖမ်းယူမှသာ တစ်ရက်စာ နှစ်ရက်စာ လုံလောက်ရုံမျှ ရရှိသည်။ သို့ဖြစ်၍ ယခင်ကကဲ့သို့ အဝ မစားနိုင်တော့ဘဲ အလွန်တရာ ဆာလောင်မွတ်သိပ်မှသာ စား ရတော့သည်။ ငါးများကိုမူ လိုသလောက် ဖမ်းယူရရှိနိုင်၏။ သို့ရာတွင် ရက်ကြာရှည်ခံအောင် ဆားနယ်ထားရန် ဆားမရှိ သောကြောင့် ငါးအစားပုဇွန်တုပ်များကိုသာ ဖမ်းယူလေတော့ သည်။ ဆဲလကတ်သည် နေသားကျလာသောအခါ ပင်လယ်လိပ် များကို ရှာဖွေ၍ စားသောက်သည့်ပြင် တော ဆိတ်များကို နောက်မှ အတင်းပြေးလိုက်၍ ဖမ်းဆီး သတ်ဖြတ်နိုင်သည်အထိ ဖျတ်လတ် လျင်မြန်လာသည်။
ပါလာသော အဝတ်အစားများကို နေ့စဉ် ဝတ်ဆင်နေရသော ကြောင့် မကြာမီပင် ဟောင်းနွမ်း စုတ်ပြတ်ကြသည်တွင် ပစ်ခတ်ဖမ်းယူရရှိသော တောဆိတ်ရိုင်းများ၏ သားရေဖြင့် အင်္ကျီဘောင်းဘီနှင့်ဦးထုပ်များ ချုပ် လုပ်သည်။ ထိုသားရေများ ကို ချုပ်လုပ်ရာ၌ အဝတ်အစားဟောင်းများမှ ရရှိသောချည်ပင် တို့ဖြင့်၎င်း၊ ခြေအိတ် ဟောင်းများမှ ရရှိသော သိုးမွေးချည်ပင် တို့ဖြင့်၎င်း၊ အပ်မပါဘဲ ခဲယဉ်းစွာ ချုပ်လုပ်ရ၏။
ရော်ဗင်ဆန်ကရူးဆိုး ဝတ္ထုတွင် စာရေးဆရာ ဒီဖိုးက ကရူးဆိုးသည် ကြက်တူရွေးကလေးများနှင့် ဆိတ်ကလေးများကို အဖော်အလို့ငှါ ယဉ်ပါးအောင် မွေးမြူထားသည်ဟု ဆိုလေ သည်။ ဆဲလကတ်မှာမူကား သူနေထိုင်သော ကျွန်းကလေး တွင် ကြွက်များသောင်းကျန်းလှသဖြင့် ကြောင်များ မွေးမြူ၍ ထိုကြွက်တို့၏ရန်ကို သုတ်သင်ရသည်ဟုဆို၏။ ထိုကြောင် များမှာ ယခင်က ထိုကျွန်းကလေးသို့ တစ်ခါတစ်ရံ ဆိုက်ကပ် လာတတ်သော သင်္ဘောများမှ ကျန်ရစ်ခဲ့ဟန်ရှိသည့် ကြောင် များမှ ဆင်းသက်ပေါက်ဖွားလာ၍ လူနှင့်အနေ ဝေးသဖြင့် တဖြည်းဖြည်း တောစိတ်ဝင်သွားသည်ဟု ဆိုလေသည်။ ဆဲလကတ်သည် ပျင်းရိသောအခါများ၌ သူမွေးမြူထားသော ကြောင်များဆိတ်ငယ်ကလေးများနှင့်ပင် ကစားပျော်ပါးရလေ သည်။ ရော်ဗင်ဆန် ကရူးဆိုး ဝတ္ထု၌ ပါရှိသကဲ့သို့ ထိုကျွန်း ပေါ်တွင် တစ်ခါတစ်ရံ လူသားစား လူရိုင်းများ လာရောက် တတ်ကြောင်း၊ 'ဖိုးသောကြာ' ခေါ် တပည့်ကျော်ရှိကြောင်း စသည်တို့ကား ဆဲလကတ်၏ တကယ့်အဖြစ်အပျက် စွန့်စားမှု များတွင် မပါဝင်ခဲ့ကြချေ။
ဆဲလကတ်သည် ယဉ်ကျေးသော လူလောကကြီးနှင့် နှစ် အတန်ကြာမျှ အဆက်ပြတ်နေခဲ့သဖြင့် သူ့အား ကယ်ဆယ်သော သင်္ဘောသားများနှင့် တွေ့သောအခါ မိမိ၏ဘာသာရင်းစကားကို နားမလည်သလောက် ဖြစ်နေ၏။ အစားအသောက်တို့ကိုလည်း မစားတတ် သလောက် ဖြစ်နေတော့သည်။ ဆဲလကတ်သည် အင်္ဂလန်ပြည်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိပြီးနောက်၊ ၁၇၁၁ ခုနှစ် အထိ ကပ္ပီတန်ရော့ဂျား လက်အောက်တွင်ပင် အမှုထမ်းခဲ့၏။ ထိုနောက် သင်္ဘောတစ်စင်းတွင် ဝင်ရောက် အမှုထမ်းယင်းပင် ၁၇၂၁ ခုနှစ်၌ ကွယ်လွန်အနိစ္စရောက်ခဲ့လေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၁၇၁၉ စာအုပ်များ
ဒုံးပြင်(အရှေ့)ရွာ
ဒုံးပြင်(အရှေ့)ရွာ
ရှေးဟောင်းအီဂျစ်
ရှေးခေတ် အီဂျစ်ဆိုသည်မှာ မြောက်အာဖရိကအရှေ့ပိုင်းမှ ရှေးဟောင်း ယဉ်ကျေးမှု လူ့အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။ ယနေ့ခေတ် အီဂျစ်နိုင်ငံတည်ရှိရာ နိုင်းမြစ်၏ အောက်ပိုင်းတစ်လျှောက်တွင် စုစည်းတည်ရှိ ခဲ့ကြသည်။ ထိုလူ့အဖွဲ့အစည်းသည် ဘီစီ ၃၁၅၀ ခန့် ပထမဆုံး ဖာရိုဘုရင်၏ လက်အောက်တွင် အပေါ်ပိုင်း အီဂျစ်နှင့် အောက်ပိုင်းအီဂျစ်တို့ နိုင်ငံရေးအရ ပေါင်းစည်းခဲ့ရာမှ စတင်ခဲ့သည်။ ထိုမှစ၍ နောက်ပိုင်း ထောင်စုနှစ် ၃ ခု အတွင်းတွင် တိုးတက်ပြောင်းလဲ လာခဲ့သည်။ ရှေးခေတ်အီဂျစ်၏ သမိုင်းတွင် တိုင်းနိုင်ငံများ (kingdoms) ဟု သိရှိကြသော ဆက်တိုက်ဖြစ်နေသည့် တည်ငြိမ်အေးချမ်းသည့် ကာလများနှင့် ကြားကာလများ (Intermediate Periods) ဟုသိရှိကြသော မတည်မငြိမ်ဖြစ်နေသော ကာလများ ပါဝင်သည်။ တိုင်းနိုင်ငံသစ် (New Kingdom) ဟု သိရှိကြသော နောက်ဆုံးတိုင်းနိုင်ငံ ပျက်သုဉ်းပြီးချိန်တွင် ရှေးဟောင်းအီဂျစ် ယဉ်ကျေးမှု လူ့အဖွဲ့အစည်းသည် ပုံမှန် ဖြည်းဖြည်းချင်း ယုတ်လျော့လာသော ကာလသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထိုအချိန်အတွင်း၌ အီဂျစ်ကို တိုင်းတပါးအင်အားစုများမှ အကြိမ်ကြိမ်သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြသည်။ အစောပိုင်း ရိုမန်အင်ပိုင်ယာမှ အီဂျစ်ကို အောင်နိုင်ခဲ့ပြီး ၎င်း၏ နယ်မြေဒေသအဖြစ် သတ်မှတ်လိုက်ချိန် ဘီစီ ၃၁ ခုနှစ်တွင် ဖာရိုဘုရင်တို့၏ အုပ်စိုးမှု သည် တရားဝင် ပြီးဆုံးခဲ့သည်။
နိုင်းမြစ်ဝှမ်းတောင်ကြား ဒေသ၏ ပတ်ဝန်းကျင် အခြေအနေကို လိုက်လျောညီထွေစွာ ကျင့်သုံးနိုင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ရှေးခေတ် အီဂျစ်ယဉ်ကျေးမှု လူ့အဖွဲ့အစည်းသည် စည်ပင်ထွန်းကားလာခဲ့သည်။ မြေဩဇာ ကောင်းမွန်သည့် တောင်ကြားဒေသတွင် ဆည်မြောင်းများကို ကောင်းမွန်စွာ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ခြင်းမှ အပိုအလျှံ သီးနှံများ ထွက်ရှိခဲ့သည်။ ထိုမှတဆင့် လူမှုရေး နှင့် ယဉ်ကျေးမှု ထွန်းကားရေးအတွက် အထောက်အကူပေးခဲ့သည်။ အပိုအလျှံအရင်းအမြစ်များကြောင့် အုပ်ချုပ်သူများမှ တောင်ကြားဒေသ နှင့် ပတ်ဝန်းကျင် သဲကန္တာရဒေသတို့တွင် သတ္တုရှာဖွေရေး၊ အစောပိုင်း သီးခြားစာပေ ရေးသားမှုစနစ် ထွန်းကားရေး၊ တည်ဆောက်ရေးနှင့် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး ပရိုဂျက် အများအပြား ကို အကောင်အထည်ဖော်ရေး၊ ပတ်ဝန်းကျင် ဒေသများနှင့်ကုန်သွယ်ရေး နှင့် တိုင်းတပါးရန်သူများကို အနိုင်တိုက်နိုင်သော စစ်တပ်ဖော်ဆောင်ရေး အစရှိသည်တို့ကို ပံ့ပိုးပေးခဲ့ပြီး အီဂျစ်တို့တွင် လွှမ်းမိုးမှု အရှိန်အဝါ ရှိလာခဲ့သည်။ ထိုသို့သော လုပ်ရပ်များကို ဖာရိုဘုရင်၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် ခန့်ထားသော အုပ်ချုပ်ရေး အရာရှိများ၊ ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များ၊ စာရေးတော်များ အစရှိသူတို့မှ တိုက်တွန်းခြင်း နှင့် အကောင်အထည်ဖော်ခြင်းတို့ ပြုကြသည်။ ချဲ့ကားထားသော ဘာသာရေး ယုံကြည်မှုများမှတဆင့် အီဂျစ်လူမျိုးတို့၏ ညီညွတ်မှုနှင့် ပူးပေါင်းပါဝင်မှု တို့ကို အသေအချာ ဖြစ်ပေါ်စေရန် လုပ်ဆောင်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
အခြေခံ လူမှုဘဝ
မြေထဲပင်လယ်နှင့် ထိစပ်နေသည့် ဒေသအချို့မှ လွဲ၍ အီဂျစ်နိုင်ငံသည် အများအားဖြင့် မိုးနည်းပါးသဖြင့် ရှေးအီဂျစ်တို့အနေဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးအတွက် နိုင်းမြစ် ကိုသာ မှီခိုကြရသည်။ တောင်မှ မြောက်သို့ ဖြတ်သန်းကား မြေထဲပင်လယ်အတွင်းသို့ စီးဆင်းသည့် နိုင်းမြစ်သည် ရေတံခွန်ခြောက်ခုရှိပေသည်။ အဆိုပါရေတံခွန်များအနက် ပထမဆုံးရေတံခွန်ရှိရာ ပင်လယ်ပြင်မှ မိုင် ၆၀၀ အကွာအဝေးအထိ လှေ၊ သင်္ဘောတို့ဖြင့် သွားလာနိုင်သည်။ အီဂျစ်နိုင်ငံ တောင်ပိုင်းရှိ အဘီဆီးနီးယားနိုင်ငံတွင် ပူအိုက်သည့် ရာသီတိုင်း မိုးရွာသွန်းသဖြင့်နိုင်းမြစ် ရေလျှံကာ မြစ်ကမ်းနှစ်ဖက်တွင် ရေလွှမ်းလေ့ရှိသည်။ မြစ်ရေပြန်ကျသွားလျှင် အဘီဆီးနီးယားကုန်းမြင့်မှ သယ်ဆောင်လာသည့် ရွံနက်များသည် နုံးမြေများအဖြစ်နှင့် ကျန်ရစ်ကာ စိုက်ပျိုးရေးအတွက် အထူးအကျိုးပြုပေသည်။ အဆိုပါ နုံးတင်မြေနု နယ်မြေ၏ အနောက်ဘက်အစွန်းသည် ဆာဟာရသဲကန္တာရကြီး၏ အစပြုရာနယ်နိမိတ်လည်း ဖြစ်တော့သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ အီဂျစ်ပြည်၏ စိုက်ပျိုးရေးဖြစ်ထွန်းရာ၊ ယဉ်ကျေးမှု အခြေတည်ရာ ဒေသမှာ နိုင်းမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက် ကမ်းနှစ်ဖက်ဖြစ်သည့် အရှေ့အနောက် ၁၀မိုင်၊ အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၁၂၀၀၀ ခန့်သာရှိကြောင်း တွေ့ရသည်။
နယ်ပယ်နိမိတ်
အီဂျစ်နိုင်ငံသည် နယ်နိမိတ်အားဖြင့် အထက်အီဂျစ်နှင့် အောက်အီဂျစ် ဟူ၍ တောင်မြောက် နှစ်ပိုင်းခွဲခြားခဲ့ဖူးသည်။ အထက်အီဂျစ်မှာမြစ်ဝကျွန်းပေါ် အရပ်၏ တောင်ဘက်စွန်းမှ အထက်ပိုင်း ပထမရေတံခွန်ရှိရာအထိ အရှည်မိုင် ၅၀၀ ရှိသော တောင်ပိုင်းမြစ်ညှာပိုင်းဒေသဖြစ်ပြီး၊ အောက်အီဂျစ်မှာ မြောက်ဘက်မြစ်ဝကျွန်းပေါ်အရပ်ကို ဆိုလိုသည်။ ကိုးကွယ်ရာ နတ်ဘုရားများ ကွဲပြားခြားနားသည်ကြောင့်လည်းကောင်း၊ အရပ်ဒေသကွာခြားသည်ကြောင့်လည်းကောင်း ထိုသို့ ကွဲပြားခြားနားလာခဲ့ရာမှ ဘီစီ ၄၃၀၀ ခန့်တွင် အဆိုပါ နယ်နှစ်နယ်မှ အားကောင်းသည့် အုပ်စု နှစ်စု အသီးသီးပေါ်ထွန်းလာသည်။
ပထမအင်အားစုကြီးသည် မြောက်ပိုင်းမြစ်ဝကျွန်းပေါ်အရပ်တွင် တန်ခိုးဩဇာထူထောင်နိုင်ကာ ၎င်းတို့ကိုးကွယ်သည့် မြွေဟောက်နတ်ကို အထွတ်အမြတ်ထားသည့် အနေဖြင့် မြောက်ပိုင်းရှင်ဘုရင်များ၏ သရဖူတွင် မြွေဟောက်ပုံနတ်ရုပ်ကို တပ်ဆင်ထားသည်။ ထို့အတူပြင် တောင်ပိုင်းမြစ်ညှာဒေသကို အုပ်စိုးသည့် တောင်ပိုင်းဘုရင်များသည်လည်း ၎င်းတို့ကိုးကွယ်သည့် နီခီဘတ် (ခေါ်) လင်းတနတ်သမီး၏ အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် သရဖူတွင် လင်းတငှက်ရုပ်ကို တပ်ဆင်ကြသည်။ တောင်ပိုင်း သရဖူမှာ အဖြူရောင်ဖြစ်ပြီး မြောက်ပိုင်းသရဖူမှာ အနီရောင်ဖြစ်သည်။ ထိုတောင်မြောက် အီဂျစ်နိုင်ငံ နှစ်ခုသည် ပေါ်နှစ်ပေါင်းကြာရှည်စွာဖြင့် ထီးပြိုင်နန်းပြိုင်ပုံစံဖြင့် မင်းဆက် အတော်များများ စိုးစံသွားကြသော်လည်း တောင်ပိုင်းမင်းဆက်မှ အထောက်အထားများတွေ့ရသည် မရှိဘဲ မြောက်ပိုင်း မင်း၆ပါး၏ အမည်ကိုသာ ရှာဖွေဖော်ထုတ်နိုင်သည်။
ပေါ်ပေါက်လာပုံ
ထိုသို့ အထက်နှင့် အောက် အီဂျစ်နိုင်ငံနှစ်ခု၏ အားပြိုင်မှုတို့သည် ခန့်မှန်းအားဖြင့် ဘီစီ ၄၃၀၀ခန့်အရောက်တွင် စစ်ဖြစ်ပွားကာ အောက်အီဂျစ်(မြောက်ပိုင်း)က တောင်ပိုင်း အထက်အီဂျစ်ကို အနိုင်ရသဖြင့် ပထမအီဂျစ်ပြည်ထောင်စုကို တည်ထောင်နိုင်သည်။ အုပ်စိုးသည့် ရှင်ဘုရင်များအနေဖြင့်လည်း တောင်မြောက်ဒေသ နှစ်ခုလုံး၏ အကြီးအကဲဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားစေလိုသဖြင့် မြောက်ပိုင်းသရဖူအနီအတွင်း တောင်ပိုင်းသရဖူအဖြူကို နှစ်ထပ်ဝတ်ဆင်ကြသည်။ အဆိုပါ ပထမပြည်ထောင်စုသည် နှစ်ပေါင်း ရှစ်ရာခန့် တည်တံ့ကာ မြို့တော်အဖြစ် ဟယ်လီယိုပိုလစ် (နေမြို့တော်) တွင် နန်းစိုက်သည်။
ဘာသာကိုးကွယ်မှုအားဖြင့် တော်ဝင်မိသားစု၏ကိုးကွယ်မှုအား မှီတည်၍ နိုင်ငံတော်အဆင့် နတ်ဘုရားနှစ်ပါးအား ကိုးကွယ်ကြသည်။ ပထမ နတ်ဘုရားမှ ရေး( Re/နေနတ်ဘုရား ) ဖြစ်ပြီး အပူနှင့် အလင်းကို ပေးသည့် နေနတ်ဘုရားဟု ယုံကြည်သည်။ ဒုတိယ နတ်ဘုရားမှာ အိုဆီးရစ် (Osiris/နိုင်းမြစ်နတ်ဘုရား) ဖြစ်ကာ ရေနှင့် နုံးမြေတို့ကို ပေးသည်ဟု ယုံကြည်ထားကြသည်။ အဆိုပါနတ်ဘုရား နှစ်ပါးကို နိုင်ငံတွင်း အကြီးဆုံးနတ်ဘုရားများ အဖြစ် ဘုရင်နှင့် ပြည်သူပြည်သားများက ကိုးကွယ်ကြသည်။
အုပ်ချုပ်ရေး
အုပ်ချုပ်ရေးအနေဖြင့် ဖာရိုး(Pharoah) ဘုရင်များသည် သက်ဦးဆံပိုင်စနစ်ဖြင့် အုပ်ချုပ်ကြပြီး အလွန်ဩဇာကြီးကြသည်။ ဖာရိုးဘုရင်တို့သည်ရေး(နေနတ်ဘုရား)မှ တိုက်ရိုက်ဆင်းသက်လာသည့် သားတော်များဟု ယုံကြည်မှုဖြင့် ဘုရင်များသည့် အုပ်ချုပ်ရေးအရသာမက ဘာသာရေးအရပါ အကြီးအကဲဖြစ်လာတော့သည်။ ထိုသို့ ထီးနန်းအာဏာ ခိုင်မြဲရေးနှင့် မြင့်မြတ်သော အနွယ်သွေးကို ထိန်းသိမ်းရန်ဟူသော အကြောင်းပြချက်ဖြင့် သွေးနှောခြင်းကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ဘုရင်တို့သည် အရပ်သူအရပ်သားများနှင့် လက်ဆက်ခြင်းမှ ရှောင်ရှားကာ ဆွေမျိုးအချင်းချင်း အရင်းအခြာများပါမကျန် သွေးနီး၊သွေးဝေး အမျိုးအဆွေအချင်းချင်းသာ လက်ထပ်ကြသည်။
အဆိုပါ ဖာရိုးမင်းများ နောက် ဒုတိယနေရာမှ ဘုန်းတန်ခိုးကြီးစိုးသူများမှာ မင်းညီမင်းသားများ၊ ထိုနောက်တွင်မှ ဘာသာရေးဆရာ(နတ်ဆရာ၊ ဝတ်ကျောင်းဘုန်းကြီး)များ၊ထိုနောက်တွင်မှ မင်းမှုထမ်းများ၊ ထိုနောက်တွင်မှ စာရေးစာချီများ၊ ထိုနောက်မှ ထူးချွန်သော လက်မှုပညာရှင်များ၊ ထိုနောက်မှ လယ်သမားများ စသဖြင့် အဆင့်ဆင့် အတန်းအစားခွဲခြားထားသည်။
ဖာရိုးတို့၏ နန်းတော်သည် အလွန်ခန်းနားကြသည်မှာ ပြောရန်မလိုပေ။ ထိုနည်းတူပင် နယ်စားများ၏ အိမ်ဂေဟာမှာလည်း အဖိုးတန်အိမ်ကြီးအိမ်ကောင်းများ၊ဥယျာဉ်ခြံမြေများဖြင့် ထည်ဝါကြသည်သာ ဖြစ်သည်။ စည်းစိမ်ကိုလည်း ရက်ရက်ရောရောခံစားကြသည်။ သို့သော် ပြည်သူတို့၏ လူနေမှုမှာမူ အုပ်စိုးသူလူတန်းစားနှင့် အထူးကွာခြားသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ သာမန်ပြည်သူတို့မှာ အလွန်ပင်ဆင်းရဲကြရှာသည်။
တီထွင်ဆန်းသစ်မှုများ
ပထမအီဂျစ်ပြည်ထောင်စုခေတ်တွင် ယဉ်ကျေးမှု အဆင့်အတန်းအားဖြင့်လည်း ရေချိန်မြင့်မားသည့် အတွက် တီထွင်မှုများပေါ်ထွန်းလာသည်။ လူ့ယဉ်ကျေးမှု သမိုင်းအရ ဤခေတ်သည် အစပြုခြင်းပင်ဖြစ်သည်ဟု ပညာရှင်အတော်များများက ထောက်ခံချက်ပေးကြသည်။
ပြည်ထောင်စုခေတ် မစတင်မှီကပင် မြောက်ပိုင်းအီဂျစ်နိုင်ငံမှ လူတို့အနေဖြင့် တစ်နှစ်တွင် ၃၆၅ရက်ရှိသည်ကို တွက်ချက်မိပြီးဖြစ်ဟန်တူသည်။ ပြည်ထောင်စုခေတ်အရောက်တွင်လည်း ထိုကဲ့သို့ပင် သတ်မှတ်ကာ တစ်နှစ်တာအတွင်းရှိ နေ့ရက်များကို အုပ်စုဖွဲ့၍ လ ဟုသတ်မှတ်ရာတွင်လည်း ကောင်းကင်ပေါ်ရှိ လ၏ အခြေအနေကိုမူတည်ကာ တွက်ချက်သတ်မှတ်ကြသည်။ သို့ဖြင့် ဘီစီ ၄၂၄၁ခုနှစ်အရောက်တွင် ပထမပြည်ထောင်စုမှ အီဂျစ်လူမျိုးများသည် ပြက္ခဒိန်သစ်တစ်ခုကို တီထွင်နိုင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တွင် ၁၂လ၊ ၃၆၅ရက် ရှိကာ တစ်လတွင် ရက်ပေါင်း ၃၀ ဟုသတ်မှတ်သည်။ အစွန်းထွက်ကာ ပိုလျှံနေသော ၅ ရက်ကို ပွဲတော်ရက်အဖြစ် သတ်မှတ်လိုက်ကြသည်။ ထို ပြက္ခဒိန်ကို မှီတည်ကာ ဖြည့်စွပ်ပြင်ဆင်ထားသော ပြက္ခဒိန်ကို နှစ်ကာလတာရှည်စွာဖြင့် ဂရိ၊ ရောမခေတ်များမှသည် ယနေ့တိုင် အသုံးပြုနေကြခြင်း ဖြစ်သည်။
ပြက္ခဒိန်တီထွင်မှုအပြင် အီဂျစ်တို့သည် ကမ္ဘာ့ရှေးအကျဆုံး စာပေအရေးအသားကိုလည်း တီထွင်သွားကြသေးသည်။ တွဲဖက်အနေဖြင့် စက္ကူကလောင်တံ နှင့် မှင် စသည်တို့ကိုလည်း တီထွင်ပြန်သည်။ ရှေးဦးလူသားများအနေဖြင့် မိမိတို့ရေးမှတ်လိုသည့် အကြောင်းအရာများကို အရုပ်များရေးဆွဲခြင်း အားဖြင့် မှတ်တမ်းတင်သည့် အလေ့အကျင့်မှသည် အီဂျစ်တို့၏ ပထမပြည်ထောင်စုခေတ် အရောက်တွင် ပထမဆုံးသော စာပေအဖြစ်ဖြင့် အီဂျစ် အရုပ်စာပေါ်ထွန်းလာသည်။ အဆိုပါ အီဂျစ်အရုပ်စာရေးသားနည်းကို ဟီအာရိုဂလစ် ရေးနည်း(Hieroglyphs/အရုပ်စာရေးနည်း) ဟုခေါ်သည်။ နောက်ဆက်တွဲအနေဖြင့် စက္ကူကိုလည်း တီထွင်နိုင်သည်။ နိုင်းမြစ်ထဲတွင် အလေ့ကျပေါက်သည့် ပပိုင်းရပ်စ်(Papyrus) ကျူပင်များကို ခွဲစိတ်ပြုပြင်ကာ စက္ကူအဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။ ထိုအသုံးအနှုန်းမှ ဆင်းသက်ကာ ယနေ့ စက္ကူကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာအားဖြင့် ပေပါ(Paper) ဟုခေါ်ကြခြင်းဖြစ်သည်။ ချက်ပြုတ်သည့် အိုးခွက်များမှ အိုးမဲအား သစ်စေး တစ်မျိုးဖြင့် ဖျော်စပ်ကာ မှင်ရည် အဖြစ်သုံးစွဲကြသည်။ ကျူရိုးအား ခပ်ချွန်ချွန်ဖြတ်တောက်ပြုပြင်ကာ ကလောင်တံ အဖြစ် သုံးစွဲကြသည်။
ပေါ်ပေါက်လာပုံ
ပထမပြည်ထောင်စုသည် နှစ်ပေါင်း ၈၀၀ ကျော်ခန့်တည်တံ့လာပြီးနောင်တွင် ပြိုကွဲသွားသဖြင့် ရှေးကကဲ့သို့ပင် တောင်၊မြောက် နှစ်ပိုင်း ပြန်လည် ကွဲပြားသွားရပြန်သည်။ များမကြာမီတွင်ပင် အထက်အီဂျစ်(မြောက်ပိုင်း)မှ မင်းနစ်(Menes) အမည်ရှိ လူစွမ်းကောင်းတစ်ဦးပေါ်ထွန်းလာကာ တောင်၊မြောက် ဒေသနှစ်ခုလုံးကို ပြန်လည် သိမ်းပိုက်ကာ ဒုတိယပြည်ထောင်စုခေတ်ကို တည်ထောင်ပြန်သည်။