cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဆွေမျိုးစု
ဆွေမျိုးစု
ဆွေမျိုးစုများကို ရှေးခေတ်တွင်သာမဟုတ်၊ ယခု မျက် မှောက်ခေတ်တွင်လည်း တွေ့ရှိနိုင်ပေသည်။ ရှေးအခါက စကော့ ဆွေမျိုးစုများသည် တစ်စုနှင့်တစ်စု ရန်ငြိုးထားခြင်း၊ စစ်တိုက် ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြ၏။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း ချင်း၊ ကရင် စသော တောင်ပေါ်သားများထဲတွင် ဆွေမျိုးစုစနစ်ကို အခြေ တည်၍ ဖွဲ့စည်းထားသော လူမှုရေးစနစ်ကို ယနေ့ထက်တိုင် တွေ့နိုင်လေသည်။
ဆွေမျိုးစုများမှာ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ဓလေ့ထုံးစံများတွင် မတူကြပေ။ ပမာပြရမည်ဆိုသော်၊ အချို့သော ဆွေမျိုးစုများတွင် အစုဝင် အချင်းချင်းထိမ်းမြားလက်ထပ်ခြင်းမပြုရန်ကို တားမြစ် ထား၏။ အချို့မှာ အစုဝင်အချင်းချင်းသာ လက်ထပ်နိုင်၍၊ အခြားဆွေမျိုးစုမှ လူများနှင့် လက်ထပ်နိုင်ခွင့်မရှိပေ။ အချို့ သော ဆွေမျိုးစုများတွင်ကား လက်ထပ်ရေးတွင် ချုပ်ချယ်မှုများ မရှိဘဲ၊ မိမိတို့သဘောအတိုင်း လက်ထပ်လိုသူနှင့် လက်ထပ်နိုင် လေသည်။
ဆွေမျိုးစုတစ်စုတွင် မွေးဖွားခဲ့သောသူသည် မိမိ၏အသက် ထက်ဆုံး ထိုဆွေမျိုးစုဝင်အဖြစ် နေနိုင်ခွင့်ရှိသည်။ ဆွေမျိုးစု ဝင်များသည် မိမိတို့ဆွေမျိုးစု၏ အမှတ်သညာအဖြစ်ဖြင့်အထိမ်း အမှတ် တစ်ခုခုကို တပ်ဆင်တတ်ကြ၏။ ထို့အပြင် မိမိတို့၏ ဘိုးဖအစဉ်အဆက်က ပြုလုပ်ခဲ့သော ရိုးရာအခမ်းအနားများကို ပြုလုပ်ကြ၍၊ ဆွေမျိုးစုသီချင်းများကိုလည်း သီဆိုကြလေသည်။ ဆွေမျိုးစုတို့သည် အများအားဖြင့် ရွာတစ်ရွာတည်းတွင် စုဝေးနေထိုင်လေ့ရှိကြ၏။ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေး၊ သာရေး၊ နာရေးစသော လူမှုရေးလုပ်ငန်းများတွင် တစ်ဦးနှင့်သာ သက် ဆိုင်သည်ဖြစ်စေ၊ အများနှင့် သက်ဆိုင်သည်ဖြစ်စေ အားလုံးက ဝိုင်း၍လုပ်ကိုင်ပေးလေ့ရှိကြ၏။ ဆွေမျိုးစုတွင် ပါဝင်သော လူတိုင်း လူတိုင်း၌ အသက်မွေးမှု အလုပ်အကိုင် ကိုယ်စီရှိကြ ၏။ ပမာဆိုသော်၊ ယောက်ျားများသည် လယ်ယာစိုက်ပျိုးခြင်း၊ အမဲလိုက်ခြင်းစသော လုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင်၍၊ မိန်းမများက အိမ်တွင် ကလေးသူငယ်များနှင့်အတူ နေပြီးလျှင် ဆန်ဖွပ် မောင်းထောင်းခြင်၊ အဝတ်အထည် ရက်လုပ်ခြင်း စသော အိမ်မှုကိစ္စအဝဝတို့ကို ဆောင်ရွက်လုပ်ကိုင်လေသည်။
ဆွေမျိုးစုဝင်တို့သည် မိမိတို့ပိုင်ဆိုင်သော နယ်ဟူ၍ သတ် မှတ်ထားသောနေရာများ အတွင်း၌သာ နေထိုင်လေ့ရှိကြ၏။ ဆွေမျိုးစုတစ်စု ပိုင်ဆိုင်သောနယ်နှင့် အခြားအစုတစ်စုပိုင်နယ် စပ်ကြားတွင် ချောင်းဖြစ်စေ၊ မြစ်ဖြစ်စေ၊ တောတန်းချိုင့်ဝှမ်း တစ်ခုဖြစ်စေ၊ ခြားလျက်ရှိတတ်၏။ ဆွေမျိုးစုဝင် တစ်ယောက် ယောက်အား အခြားအစုမှ လူတစ်ယောက်က စော်ကားနှိပ်စက် လျှင် သို့မဟုတ် တိုက်ခိုက်လျှင် အားလုံးက ဝိုင်းကူကြရသည် သာမက သားစဉ် မြေးဆက်တိုင်အောင်ပင် ရန်စမဆုံးဘဲ၊ တစ်ဘက်နှင့်တစ်ဘက် အပြန်အလှန် လက်စားချေခြင်းကို ပြု လုပ်တတ်ကြ၏။ တစ်ခါတစ်ရံ အကျိုးစီးပွား တူညီကြသော ဆွေမျိုးစုများသည် တစ်စုနှင့်တစ်စု မျိုးဆက်ခြင်းဖြင့် မဟာ မိတ်ဖွဲ့ကာ သင့်မြတ်စွာ နေထိုင်ကြ၏။ ယင်းသို့ မဟာမိတ် ဖွဲ့ကာ ပူးပေါင်းခြင်းအားဖြင့် ဆွေမျိုးစုများ တိုးတက်ကြီးပွား လာ၍၊ မျိုးတူစုဖြစ်ပေါ် လာလေသည်။ ထိုမျိုးတူစုများ ပူး ပေါင်းနေထိုင် ရာမှတစ်ဆင့် လူမျိုးဟူ၍ ပေါ်ပေါက်လာသည်။ မနုဿဗေဒ
ကံလတ်ရွာ
ကံလတ်ရွာ
ဟိုကွန်ရွာ၊ မိုးနဲမြို့နယ်
ဟိုကွန်ရွာ (Hokun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုးနဲမြို့နယ်၊ ကွန်လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၃၀၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကွန်လုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၁ ဦး၊ မ ၃၃၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၅၄ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ပင်လယ်ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ပင်လယ်ရွာ (Pinlel)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ မင်းဘူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၂၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မင်းဘူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၅၂ ဦး၊ မ ၂၉၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၉၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တန့်ယန်းမြို့နယ်
တန့်ယန်းမြို့နယ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ အရှေ့ပိုင်း၊ တန့်ယန်းခရိုင်၊ ရှမ်းပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသော မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ တန့်ယန်းသည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ပန်လုံပျက်ဆီးခဲ့ပြီးနောက် ပန်းသေးတရုတ်(ယူနန်မှလာသော အစ္စလာမ်ဘာသာကိုးကွယ်သူ တရုတ်များ)တို့၏အဓိကအခြေချရာ ဒေသတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်း
၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ SSA တို့ကြား တိုက်ပွဲများဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ တပ်မတော်သည် ဒေသခံပြည်သူ့စစ်များကို SSA ၏ လှုပ်ရှားမှုများကို စောင့်ကြည့်နိုင်စေရန်အတွက် တပ်ဖြန့်ထားနိုင်ခဲ့သည်။ ပြီးခဲ့သောတိုက်ပွဲများတွင် SSA တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့သည် မြန်မာတပ်မတော်က ဓာတုလက်နက်များကိုသုံးစွဲခဲ့ပြီး အမျိုးသမီးများကိုလည်း အတင်းအဓမ္မ ပေါ်တာဆွဲခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။  ကျောင်းဆရာမအချို့လည်း အသတ်ခံခဲ့ရသည်။
တောင်ကြီးမြို့နယ်
တောင်ကြီးမြို့နယ်သည် တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရှမ်းပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသည်။ မြို့နယ်အုပ်ချုပ်မှုရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ တောင်ကြီးမြို့ဖြစ်သည်။ တောင်ကြီးမြို့နယ်၏ မြောက်ဘက်တွင် ရပ်စောက်မြိုနယ်၊ အရှေ့မြောက်တွင် ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် ညောင်ရွှေမြို့နယ်တို့တည်ရှိနေသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ မြို့နယ်များ ကဏ္ဍ:တောင်ကြီးခရိုင်
ဇီးဖြူပင်ရွာ၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်
ဇီးဖြူပင်ရွာ (Zeehpyupin)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်၊ လက်ပံကြီးတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၁၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လက်ပံကြီးတောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၅၇ ဦး၊ မ ၇၁၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၇၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝန်းသိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေကျော်ကြီးရွာ၊ တယ်ချောင်း
ရေကျော်ကြီးရွာ၊ တယ်ချောင်း
ငါးရှဉ့်ကရပ်တာပိုင်းရွာ၊ ဆင်မသေ (တလုတ္ထော်)
ငါးရှဉ့်ကရပ်တာပိုင်းရွာ၊ ဆင်မသေ (တလုတ္ထော်)
ခမိနိုဂိုးဘူတာ
ခမိနိုဂိုးဘူတာ  (上之郷駅 ခမိနိုဂိုး - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ မိအဲခရိုင်၊ ရှိမမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ပါရာရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ပါရာရွာ(Parrar, )သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ပါရာကျေးရွာအုပ်စု ၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၄၇၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပါရာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၅၁ ဦး၊ မ ၂၉၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၄၅ ဦး နေထိုင်သည်။
သမိုင်းအကျဉ်း
ပါရာရွာကို ခရစ်နှစ် ၁၉၁၈ ခုနှစ်၌ အိမ်ခြေ (၁၀)စုဖြင့်ပါရာရွာသူရွာသားများက စတင်ရွာတည်ခဲ့ကြသည်။ အစပိုင်းတွင် ဆဘောင်(ဆဘောင်းတယ်) ရွာမှ ရွှေ့ပြောင်းလာကြခဲ့ကြကာ ဇောင်နှေး (အိန္ဒိယ မရာလူမျိုးစု၏ အမည်) ၏ပိုင်နက်နယ်မြေဖြစ်သောပါရာနယ်မြေ၌ ပထမဆုံးရွာတည်ခဲ့ကြသည်ည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းရွာနာမည်ကို "ပါရာရွာ" ဟု မှည့်ခေါ်ကြရခြင်းဖြစ်သည်။ ပါရာရွာမတည်မီ ပါရာရွာသူရွာသားများသည် တစ်ရွာပြီးတစ်ရွာ ပြောင်းခဲ့ကြကာရွာနာမည်များကိုလည်း အမျိုးမျိုးမှည့်ခဲ့ကြသည်ည်။
တိထုရွာ (၁၉၁၈ - ၁၉၂၁)
ဆဘောင်(ဆဘောင်းတယ်)ရွာမှ စတင်ရွှေ့ပြောင်းလာခဲကြစဉ်၌ တိထုချောင်းအနီး၌ ရွာတည်ခဲ့ကြသောကြောင့် ရွာနာမည်ကို တိထုရွာ ဟုမှည့်ခေါ်ခဲ့ကြရခြင်းဖြစ်သည်။
ဂျန်စံရွာ (၁၉၂၁ - ၁၉၂၆)
တိထုရွာ၌နေခဲ့ကြရစဉ်တွင် အင်္ဂလိပ်အစိုးရက နယ်မြေကို အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံဟု ခွဲခြားခဲ့သည်။ ထိုအစဉ်က မရာလူမျိုးတို့သည် ထိုသို့ခွဲခြားခြင်းခံခဲ့ကြရမည်ဟု မမျှော်လင့်ခဲကြပေ။ အင်္ဂလိပ်အစိုးရက တိထုရွာသားများအား မြန်မာနိုင်ငံ၌ နေချင်သလော့၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၌နေချင်သလော့ ဟုမေးသည်တွင် သူတို့က မြန်မာနိုင်ငံ၌ နေချင်ြကကြောင်းလျှောက်တင်ခဲ့ကြရာ ခရစ်နှစ် ၁၉၂၁ခုနှစ်တွင် ဂျန်စံတောင်သို့ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ရွာနာမည်ကို ဂျန်စံရွာဟု ခေါ်ခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။
ပါရာရွာ (၁၉၂၆-၁၉၉၅)
အိမ်ခြေနှင့် လူဦးရေတိုးပွားလာသည်နှင့်အမျှ ဂျန်စံရွာသားများသည် ရေကြည်ရာမြက်နုရာအရပ်ကို ရှာဖွေကြလျှက် ဂျန်စံနှင့် ဟွန်လေ တောင်တို့ဆုံစည်းရာနေရာ၌ ရွာတည်ခဲ့ကြပြန်ကာ၊ ၎င်းရွာကို ပါရာရွာဟုခေါ်ခဲ့ကြသည်။
တလန်ပီးရွာ (ကလိရွာ)
မြင့်မားပြီးကြီးမားသောတောင်ဖြစ်သော တလန်ပီး(ကလိ)တတောင်၌ ရွာတည်ခဲ့ကြသောကြောင့် ရွာအား တလန်ပီးရွာ သို့မဟုတ် ကလိရွာ ဟုမှည့်ခေါ်ခဲ့ကြရခြင်းဖြစ်သည်။
နန်ဂိုရွာ (၁၉၆၄ - ၁၉၆၈)
နာဂိုရွာ၌ သုံးနှစ်နီးပါးမျှနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ နန်ဂိုတောင်၌ ရွာတည်ခဲ့ကြရသောကြောင့် ရွာနာမည်အား နန်ဂိုရွာဟု မှည်ခေါ်ခဲ့ကြရခြင်းဖြစ်၏။
ပိုင်ပိုရွာ (၁၉၆၈ - လက်ရှိ)
နာဂိုရွာ၌ နေထိုင်ကြသော ရပ်မိရပ်ဖများနှင့် ကလိရွာ၌နေထိုင်ကြကုန်သော ရပ်မိရပ်ဖများ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ ၁၉၆၈ခုနှစ်၊ မတ်လ၊ ၂၁ရက် နေ့တွင် ပိုင်ပိုရွာ(လက်ရှိပါရာရွာ)သို့ စုပေါင်းနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ (ပိုင်ပို ဆိုသည်မှာ ကွဲပြားကြသောရွာများ ပြန်လည်စုရုံးကြသည်ဟု ဆျုလိုသည်။ (ပိုင်= ကွဲပြားသည်။ ပို = စုရုံးသည်။)
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မုဆိုးမအောက်ရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
မုဆိုးမ(အောက်)ရွာ(Mokesoema(Lower))သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ကလေခိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၂၂၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရဝေရှင်ထွေး
ရဝေရှင်ထွေး
ရဝေ ရှင်ထွေးသည် ကေတုမတီ တောင်ငူရွှေနန်းတည် မဟာဓမ္မရာဇာမင်း (သက္ကရာဇ် ၉၄၆-၉၇၁ ခုနှစ်)၏ နန်းတွင်း ကိုယ်လုပ်တော်ဖြစ်သည်။ တောင်ငူမြို့ကို အနောက်ဘက်လွန် မင်းတရားကြီး အလိုတော်ပြည့်လျှင် ရဝေရှင်ထွေးကို အင်းဝသို့ ခေါ်ဆောင်သွား၍ အင်းဝတွင် နန်းတွင်းစာဆိုအဖြစ် ခစားရ သည်။ ရဝေရှင်ထွေးဟူသော အမည်သည် အင်းဝသို့ရောက်မှ ရသောအမည် ဖြစ်သည်။ ရဝေ-နန်း၊ ရှင်ထွေး-မထွေး၊ နန်းတွင်းသူ မထွေးဟူ၏။
အချို့ကလည်း စာဆိုသူ မထွေး၏အမည်မှန်မှာ ရေဝေရွာ ဇာတိဖြစ်သည်ကို အစွဲပြု၍ ရေဝေရှင်ထွေး ဖြစ်သည်ဟု ဆို သည်။ စာဆိုတော်ဦးမင်းသည်လည်း ရေဝေရွာသားပင် ဖြစ်၏။ ရေဝေရှင်ထွေးဟူသော အမည်သည် စလေဦးပုည၊ ကျည်းကန် ရှင်ကြီး၊ ဝံတောင်လယ် ဘုန်းတော်ကြီးတို့ကဲ့သို့ ဇာတိကိုလိုက် ၍ တွဲ မှည့်ဆိုသောအမည်မျှ ဖြစ်သည်ဟုလည်း ဆိုသည်။ အနောက်ဘက်လွန်မင်းတရားကြီးသည် တောင်ငူမြို့ကို အလိုတော်ပြည့်လျှင် နတ်သျှင်နောင်ကိုပင် လက်အောက်ဘုရင်ခံ အဖြစ် ထားခဲ့၍ အင်းဝသို့ ပြန်တော်မူ၏။ နတ်သျှင်နောင် လည်း အနောက်ဘက်လွန် မင်းတရားကြီးသို့ ကောင်းနိုးရာရာ လက်ဆောင်များ ဆက်သမည်ဟု ရှာဖွေရာ မင်းတရားကြီး၏ ညီတော်က သီချင်းအဲအန်များတွင် ကျွမ်းကျင်သူများကို အလို ရှိသည်ဆို၍ နန်းတွင်းစာဆိုတော်များထဲမှ ကြိုက်ရာကို ရွေး ကောက်ခေါ်ယူသွားစေသည်တွင် ရဝေရှင်ထွေးလည်း အင်းဝသို့ ပါသွားလေသည်ဟု အချို့စာများတွင် ဆိုသည်။
ရဝေရှင်ထွေးသည် အနောက်ဘက်လွန် မင်းတရားကြီး၏ လက်ထက် (သက္ကရာဇ် ၉၆၇-၉၉ဝ ပြည့်နှစ်)တွင် အန်ချင်း တစ်ပုဒ်ကို စပ်ဆိုသည်။ ထိုအန်ချင်းသည် ရှေးပုဂံမင်းတို့ လက်ထက် အသုံးပြုသော ဥသျှောင်ထုံးနည်း ၅၅ မျိုးကို ကဗျာလင်္ကာဖြင့် ဖွဲ့ဆိုခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ( ဆံထုံး)
ထိုအန်ချင်းကို ကြည့်ရှုခြင်းအားဖြင့် ပုဂံခေတ်က ဆံထုံး ထုံးနည်းများကို သိရသည်။ ရှေးခေတ်အခါက အပြုအမူ များကို မေ့ပျောက်တိမ်မြုပ်၍ မသွားအောင် ယင်းကဲ့သို့ အမှတ် တရ တရိုတသေ ကဗျာလင်္ကာဖြင့် ဖွဲ့ဆိုထားခဲ့သောကြောင့် ယခုခေတ်အဖို့ များစွာ ဗဟုသုတ ဖြစ်ရလေသည်။ စာဆို ရဝေ ရှင်ထွေးသည် ပုဂံခေတ် ဆံထုံးထုံးနည်းများ တိမ်ကောပပျောက် သွားမည်စိုး၍ ကဗျာဖြင့် ဖွဲ့နွဲ့ထားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဆံထုံး နည်း ၅၅ မျိုးကို ပဒအပို မပါရအောင် စေ့စပ်စွာ ချုံး၍ ဖွဲ့နွဲ့ စပ်ဆိုခဲ့ပေသည်။
အောင်မြေရွာ၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခေါင်လန်ရွာ၊ နောင်မွန်းမြို့နယ်
ခေါင်လန်ရွာ(Hkawnglang)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ နောင်မွန်းမြို့နယ်၊ ဒဘူဒမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၀၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဒဘူဒမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၁ ဦး၊ မ ၅၅ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၀၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နောင်မွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နန်းဖြူရွာ၊ မော်လိုက်မြို့နယ်
နန်းဖြူရွာ (Nanhpyu)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ မော်လိုက်မြို့နယ်၊ တောင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၁၂၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မော်လိုက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လူမျိုးစုလွှတ်တော်
လူမျိုးစုလွှတ်တော် (Chamber of Nationalities) သည် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၏ အထက်လွှတ်တော် ဖြစ်ပြီး ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ လူမျိုးစုလွှတ်တော်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်းရှိ တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုများအား ပြည်ထောင်စုအုပ်ချုပ်ရေးတွင် ပါဝင်နိုင်စေရန် ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
လူမျိုးစုလွှတ်တော်တွင် အမတ်နေရာ ၁၂၅ နေရာပါဝင်ပြီး ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းအသီးသီးမှ ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ရှမ်းပြည်နယ်အတွက် ၂၅ နေရာ၊ ကချင်ပြည်နယ်အတွက် ၁၂ နေရာ၊ ချင်းဝိသေသတိုင်း (ယခု ချင်းပြည်နယ်) အတွက် ၈ နေရာ၊ ကရင်နီပြည်နယ် (ယခု ကယားပြည်နယ်) အတွက် ၃ နေရာ၊ ကရင်လူမျိုးများအတွက် ၂၄ နေရာနှင့် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာကပြားများ အတွက် ၄ နေရာအပါအဝင် အခြားနယ်မြေများ (တိုင်းများအပါအဝင်) အတွက် ၅၃ နေရာ တို့ဖြစ်သည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ဦးနေဝင်း မှ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် လူမျိုးစုလွှတ်တော်ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။
လိပ်ချောင်း
လိပ်ချောင်း
စွန်ပန်းချောင်းရွာ
စွန်ပန်းချောင်းရွာ
ခမိနိုဂဲဘူတာ
ခမိနိုဂဲဘူတာ  (上野毛駅 ခမိနိုဂဲ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုကျိုခရိုင်၊ ဆဲတဂယမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
နဂွေရွာ၊ ဂန်းကျ
နဂွေရွာ၊ ဂန်းကျ
ကွမ်းဘုတ်ရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ကွမ်းဘုတ်ရွာ(Kunboke)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ပိန္နဲတပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၃၁၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပိန္နဲတပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၈၀ ဦး၊ မ ၅၄၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၂၈ ဦး နေထိုင်သည်။
စည်ပင်ရွာ၊ ရဟိုင်ကူးတို့
စည်ပင်ရွာ၊ ရဟိုင်ကူးတို့
ကွမ်းဘုတ်ရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခမိနိုဘဲဘူတာ
ခမိနိုဘဲဘူတာ  (上野部駅 ခမိနိုဘဲ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိဇုအိုခခရိုင်၊ အိဝတမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကွင်းချောင်းရွာ၊ တယ်ချောင်း
ကွင်းချောင်းရွာ၊ တယ်ချောင်း
ဆယ့်နှစ်ကိုင်းရွာ၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်
ဆယ့်နှစ်ကိုင်းရွာ (Sehnitkaing)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်၊ မြောက်ကိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၇၉၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြောက်ကိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၈၂ ဦး၊ မ ၁၃၀၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၈၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒေါဏဗြာဟ္မဏသုတ်
ဒေါဏပုဏ္ဏား၏ မေးလျှောက်ချက်အရ အဋ္ဌကအစရှိသော ဗေဒင်ကျမ်းပြု ရှေးရသေ့တို့ သတ်မှတ်ခဲ့သော ဗြာဟ္မဏ(၅)မျိုးကို အကျယ်ဝေဘန်၍ ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာကို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။
ကာရဏပါလီသုတ်
ဘုရားရှင် ဝဇ္ဇီနိုင်ငံ ဝေသာလီမြို့တော်အနီး မဟာဝုန်တော ကူဋာဂါရသာလာ ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် -လိစ္ဆဝီမင်းတို့၏ လုပ်ငန်းတို့ကို ဆောင်ရွက် နေသော ကာရဏပါလီပုဏ္ဏားက -(၁) ရဟန်းဂေါတမ၏ ဉာဏ်ပညာထက်မြက်မှု အနေအထား၊ (၂) ရဟန်းဂေါတမ၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးတို့ကို အမွန်အမြတ် အနေထား၍ ချီးမွမ်းပြောဆိုနေမှု၊ (၃) ရဟန်းဂေါတမကို သက်ဝင်ကြည်ညိုသည့်အတွက် ရနိုင်သော အကျိုးထူးများ မေးမြန်းသဖြင့် -(၁) အကောင်းဆုံးအရသာကိုသုံးဆောင်ရသဖြင့် တင်းတိမ်ကျေနပ်ပြီးသူ ဥပမာ၊ (၂) ဆာလောင်မှု, အားနည်းမှုတို့ နှိပ်စက်ခံနေရသည့် ပျားပျံ့ဆုပ်ရထားသူ ဥပမာ၊ (၃) စန္ဒကူးရွှေဝါ, စန္ဒကူးနီ စန္ဒကူးတုံးရထားသူ ဥပမာ၊ (၄) ဆင်းရဲချက်ပြင်းထန်သည့်ရောဂါ နှိပ်စက်ခံနေရသူ ဥပမာ၊ (၅) ကြည်လင် ချိုမြ ဖြူဖွေးသောရေ မွေ့လျော်ဖွယ် ရေဆိပ်ရှိသော ရေကန်ဥပမာတို့ဖြင့် အရှင်ဂေါတမ၏ သုတ္တ, ဂေယျ, ဝေယျာကရဏ, အဗ္ဘုတဓမ္မတို့ကို နာယူရသောကြောင့် အရှင်ဂေါတမအား သက်ဝင်ကြည်ညိုခဲ့ပုံတို့ကို အနာဂါမ် အရိယာသာဝက ပိင်္ဂိယာနီ ဗြာဟ္မဏဆရာကြီးက အကျယ်တဝင့် ဖြေကြားခဲ့ပါသည်။ ။
ထိုဖြေကြားချက်များကို ကြားနာပြီး ကာရဏပါလီဗြာဟ္မဏကြီးက နမော တဿ-သုံးကြိမ်ရွတ်ဆို၍ ဘုရားရှင်ရှိရာသို့ လက်အုပ်ချီမိုး ကန်တော့ပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာအဖြစ် ပီင်္ဂိယာနီဗြာဟ္မဏဆရာ အထံ၌ ခံယူသွားပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌-ကာရဏပါလီပုဏ္ဏားနှင့် ပင်္ဂိယာနီပုဏ္ဏားတို့ အကြောင်း၊ နှိုင်းယှဉ်တိုင်းတာရာ၌ သိသင့်သောအချက်၊ ဥပမာပြုရာ၌ လိုက်နာဖွယ်၊ ချီးမွမ်းရာ၌ သိသင့်သော အရာများ၊ အဂ္ဂရသ လေးမျိုး၊ ဥဒါန-အဖွင့်များကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။
အောင်စည်ပြင်ရွာ
အောင်စည်ပြင်ရွာ
ခမိ − နခဇတိုဘူတာ
ခမိ − နခဇတိုဘူတာ  (上中里駅 ခမိ − နခဇတို - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုကျိုခရိုင်၊ ခိတမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကျုံးကြီးရွာ၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်
ကျုံးကြီးရွာ (Kyonegyi)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်၊ လွင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၁၃၃ ဖြစ်သည်။  ယခင်အမည်မှာ ကြုံကြီး ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝန်းသိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘူရွန်ဒီနိုင်ငံ
တရားဝင်အမည်အားဖြင့် ဘူရွန်ဒီသမ္မတနိုင်ငံ ဖြစ်သော ဘူရွန်ဒီနိုင်ငံသည် အရှေ့အာဖရိကရှိ အာဖရိကမဟာရေကန်ကြီးများ ဒေသတွင်းရှိ ကုန်းတွင်းပိတ်နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်သည်။ မြောက်ဘက်တွင် ရဝမ်ဒါနိုင်ငံ၊ အရှေ့ဘက်နှင့်တောင်ဘက်တွင် တန်ဇေးနီးယားနိုင်ငံ၊ အနောက်ဘက်တွင် ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံတို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ဧရိယာစတုရန်းကီလိုမီတာပေါင်း (၂၈,၀၀၀) အောက်သာရှိပြီး လူဦးရေမှာ ၈,၇၀၀,၀၀ ခန့ရှိသည်။ မြို့တော်မှာ ဘူဂျမ်ဘူရာ ဖြစ်သည်။ အနောက်တောင်ဘက်တွင် တန်ဂန်ညီကာ (Lake Tanganyika) ရေကန်ကြီးနှင့် ထိစပ်နေသည်။
တွာလူမျိုး၊ တွတ်ဆီလူမျိုး နှင့် ဟူတူလူမျိုး တို့သည် လွန်ခဲ့သော (၅)ရာစုနှစ်ကပင် ယင်းဒေသတွင် လာရောက်အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း (၂၀၀) ကျော်မှစ၍ ဘူရွန်ဒီနိုင်ငံကို တွတ်ဆီလူမျိုးစုတို့က ဘုရင့်နိုင်ငံအဖြစ် အုပ်ချုပ်လာခဲ့သည်။ ၂၀ရာစုအစောပိုင်းတွင် ဂျာမနီနှင့် ဘယ်လ်ဂျီယမ်တို့က ယင်းနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြသည်။ ဘူရွန်ဒီနှင့် ရဝမ်ဒါ နှစ်နိုင်ငံကို (Ruanda-Urundi) အဖြစ် ပေါင်းပြီး ဥ‌ရောပသားတို့က ကိုလိုနီနယ်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
တွတ်ဆီလူမျိုးစုနှင့် ဟူတူလူမျိုးစုတို့ကြား လူမှုရေး မတူညီမှုများကြောင့် နိုင်ငံရေးမငြိမ်သက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ၂၀ရာစုနှစ်အလယ်ပိုင်းတစ်လျှောက်လုံး လူမျိုးရေးပဋိပက္ခကြောင့် ပြည်တွင်းစစ် ဖြစ်ပွားခဲ့ရသည်။ သမ္မတအုပ်ချုပ်သော ဒီမိုကရေစီသမ္မတနိုင်ငံဖြစ်သည်။ ၆၂%ခန့်မှာ ရိုမန်ကက်သလစ် ဘာသာဝင်များဖြစ်သည်။ (၈-၁၀%)မှာ မူဆလင်များဖြစ်ပြီး ကျန်လူများမှာ ရိုးရာနတ်ကိုးကွယ်သူများနှင့် အခြားခရစ်ယန်ဘာသာဝင်များဖြစ်ကြသည်။
ဘူရွန်ဒီသည် ကမ္ဘာ့အဆင်းရဲဆုံး (၁၀)နိုင်ငံတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ လူတစ်ဦးချင်းတစ်နှစ်တာဝင်ငွေမှာ ကမ္ာ့နိုင်ငံများအားလုံးတွင် အနိမ့်ဆုံးဖြစ်သည်။ ပြည်တွင်းစစ်၊ အကျင့်ပျက်မှုများ၊ လာဘ်စားမှုများ၊ ပညာရေးနိမ့်ကျခြင်းများနှင့် အေအိုင်ဒီအက်စ်ရောဂါ တို့ကြောင့် ကုန်ထုတ်စွမ်းအားများ ကျဆင်းနေလျက် ရှိသည်။ လူနေသိပ်သည်းထူထပ်သည်။ ကိုဘော့နှင့် ကြေးနီမှာ အဓိကတွင်းထွက်ဖြစ်သည်။ အခြားထွက်ကုန်များမှာ ကော်ဖီနှင့် သကြားဖြစ်သည်။
ဘူရွန်ဒီနိုင်ငံ
၁၉၉၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၅ ရက်နေ့က ဘူရွန်ဒီနိုင်ငံတွင်စစ်တပ်က အာဏာသိမ်း လိုက်ပြီး ဟူတူလူမျိုးသမ္မတဆဲဗက်တန်ဂန်ယာကို သမ္မတရာထူးမှဖယ်ရှားလိုက်သည်။ သမ္မတ အဖြစ်ဗိုလ်မှူး ပယ်ရီဘူရိုရာကို တင်မြေ|ာက်ကြသည်။ ဗိုလ်မှူးပယ်ရီဘူရိုရာသည် စစ်တပ်ကယခင်းအာဏာ သိမ်းစဉ်က တာဝန်ယူခဲ့ဖူးသူ ဖြစ်သည်။ စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ဘူရွန်ဒီနိုင်ငံ၏ အမျိုးသား လွှတ်တော်ကို ဖျက်သိမ်းလိုက်သည်။ ဤတွင်ဖြုတ်ချခံသော အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များနှင့် ဖျက်သိမ်းခံရသော လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များက ရောမမြို့ရှိ ရိုမင်ကက်သလစ် ဘုန်းတော်ကြီးများထံ လက်ရှိအစိုးရအား အရေးယူပေးရန် တိုင်ကြားခဲ့သည်။
အမေရိကန်နိုင်ငံသည် ဘူရွန်ဒီအစိုးရအား တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုရေးနှင့် စပ်လျဉ်း၍အစီအစဉ်တစ် ရပ်ကိုရေးဆွဲ တင်ပြခဲ့သည်။ ထိုအစီအစဉ်တွင် (က) ဖျက်သိမ်းထားသော လွှတ်တော်ကို ခြောက်လအတွင်း ပြန်ခေါ်ပေးရေးနှင့် (ခ) စစ်မက်ဖက်ပြိုင်နေသော ဟူတူနှင့် တွတ်ဆီမျိုးနွယ် များအကြား ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေး နွေးပွဲများ ကျင်းပပေးရေးဆိုသည့် အချက်များပါရှိသည်။
အ.ထ.က (၁) - မိတ္ထီလာ
အမှတ် (၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း - မိတ္ထီလာ သည် မိတ္ထီလာမြို့တွင် တည်ရှိသည့် အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ မိတ္ထီလာကန်၏ ကန်ဘေးတွင် တည်ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ အထက်တန်းကျောင်းများ
ဘူရွန်ဒီနိုင်ငံ
ဘူရွန်ဒီနိုင်ငံ
စက်တင်ဘာ ၆ ရက်နေ့တွင် ဘူရွန်ဒီစစ်တပ်က မြို့တော်ဘူဂျမ်ဘူရာကို စီးမိုးထားသောတောင် ကုန်းများပေါ်၌ တပ်စွဲထားသည့် သူပုန်များကို တိုက်ခိုက်နိုင်ခဲ့ကြောင်းကြေညာ သည်။ လေ့လာသူတစ်ဦးကမှု ထိုတိုက်ပွဲတွင် အစိုးရတပ်များက အနိုင်ရရှိခဲ့သော်လည်း ကြာရှည်လေးမြင့်စွာ ထိန်းသိမ်းထား နိုင်မည့် အင်အားမရှိကြောင်း ထောက်ပြခဲ့သည်။
ထိုကဲ့သို့ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားမှုကြောင့် လူပေါင်း ၃ဝ,ဝဝဝ သည်စက်တင်ဘာလအတွင်းမြောက်ဘက် သို့ထွက်ပြေး ခဲ့ကြသည်။ ဘူရွန်ဒီနိုင်ငံတွင် ဟူတူနှင့် တွတ်ဆီလူမျိုးစုအချင်း ချင်း တိုက်ခိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ ကြောင့်လူပေါင်း ၁၅ဝ,ဝဝဝ ကျော်သေဆုံးခဲ့ရပြီးဖြစ်သည်။ ဘူရွန်ဒီနိုင်ငံ၌ လူဦးရေ ၅၆ သန်း ရှိသည့်အနက် ဟူတူလူမျိုးများက ၈၅ ရာခိုင်နှုန်း၊ တွတ်ဆီလူမျိုးများက ၁၄ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ကျန်လူမျိုး များက ၁ ရာခိုင် နှုန်း ရှိကြသည်။ သို့ရာတွင် ၁၉၆၂ ခုနှစ်က ဘဲလ်ဂျီယံနိုင်ငံလက် အောက်မှ လွတ်လပ်ရေးရခဲ့သော ဘူရွန်ဒီ နိုင်ငံစစ်တပ်တွင် လွတ်လပ်ရေးရချိန်မှစ၍ တွတ်ဆီလူမျိုးများကသာ လွှမ်းမိုးထား ခဲ့လေသည်။
စက်တင်ဘာ ၂၉ ရက်နေ့ကမှု မေဂျာပယ်ရီဘူရိုရာက ဘူရွန်ဒီနိုင်ငံ၏ သမ္မတအဖြစ် တရားဝင် ကျမ်းသစ္စာ ကျိန်ဆိုခဲ့ သည်။ ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပွဲတွင် သမ္မတဘူရိုရာက ဘူရွန်ဒီနိုင်ငံ အား အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံ များကစီးပွားရေးအရ ပိတ်ဆို့ထားမှုကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံခဲသည်။ ထိုကဲ့သို့ပိတ်ဆို့ ထားမှုကြောင့် ပြည်ပမှဝယ်ယူတင်သွင်းရသော လောင်စာဆီများ မလုံမလောက်ဖြစ်လျက် ရှိသည်ဟုဆိုသည်။
ဝန်ကြီးချုပ် ပါစကယ်ဖာမင်ဒီမီရာကလည်း စီးပွားရေး ပိတ်ဆို့ခံရမှုကြောင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများကို လည်ပတ်ရန် မဖြစ်နိုင် ဟုအကြောင်းပြကာ အလုပ်သမားအများအပြားကို စက်တက်ဘာ ၂၆ ရက်နေ့က အလုပ်မှထုတ်ပစ်ခဲ့သည်။
ဘူရွန်ဒီနိုင်ငံအပေါ် စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများအားပြန်လည် သုံးသပ်သည့် အစည်းအဝေးတစ်ရပ်ကို ရဝမ်ဒါနိုင်ငံ၏မြို|တော် ကီဂါလီမြို့တွင် စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့က ကျင်းပခဲ့ကြသည်။ ထိုအစည်းအဝေး ကသမ္မတဘူရိုရာသည် အမျိုးသား လွှတ်တော်ကို ပြန်လည်ဆောင်ရွက်ခွင့်ပြုခြင်း၊ နိုင်ငံရေးပါတီများ အားတရား ဝင်အသိအမှတ် ပြုခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ပေးခဲ့သည့် တိုင်အောင် သူပုန်အုပ်စုများနှင့် ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှု မပြုလုပ်မချင်းစီး ပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်သွားမည် ဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။
အောက်တိုဘာလ ၂၆ ရက်နေ့တွင်ကုလသမဂ္ဂဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး ဆာဒါကိုအိုဂါတာက ဇိုင်ယာနိုင်ငံ အရှေ့ပိုင်းတွင် လူသားများကပ်ဆိုက်တော့မည်အနေအထားတွင် ရောက်ရှိနေကြောင်း၊ထို့ကြောင့် ဒုက္ခသည်များအား သက်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံများသို့ ပြန်လည်စေလွှတ်သင့်ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီသို့ သတိပေးစကားပြောကြားခဲ့သည်။
သို့ရာတွင် ဇိုင်ယာနိုင်ငံ၌ အစိုးရတပ်များနှင့် တွတ်ဆီသူပုန်များ တိုက်ခိုက်နေမှုကြောင့် ဒုက္ခသည် သည်၁၁ သန်းအား ရဝမ်ဒါနိုင်ငံနှင့်ဘူရွန်ဒီနိုင်ငံများသို့ ပြန်လည်စေလွှတ်ရန် အခက်အခဲရှိမည်ဖြစ်ကြောင်း ဆာဒါကို အိုဂါတာက ဝန်ခံပြောကြားခဲ့လေသည်။
အတွင်းရေးမှူးချုပ် ဘူးထရို့စ်ဘူထရို့စ်ဂါလီကလည်း အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို ည|ိနှိုင်းဆောင်ရွက်ပေးရန် အထူးကိုယ်စားလှယ် တစ်ဦးကိုစေလွှတ်ရန် ရည်ရွယ်ပါကြောင်း ထိုနည်းတူစွာပင် ထိုအကျပ်အတည်းကို ဖြေရှင်းရန် ဒေသဆိုင်ရာနှင့် အခြားနိုင်ငံများမှ ကိုယ်စားလှယ်များ ပါဝင်သည့် နိုင်ငံတကာဆွေးနွေးပွဲကြီး တစ်ရပ်ကို ကျင်းပသင့်ကြောင်း အကြံပြုပြော ကြားခဲ့သည်။
အောက်တိုဘာလ ကုန်ပိုင်းက ဇိုင်ယာတပ်များနှင့် ဆန်ယာမူလန်မှ တွတ်ဆီသူပုန်တပ်များတို့အကြား ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများကြောင့် ဇိုင်ယာနိုင်ငံအရှေ့ပိုင်း ဒုက္ခသည်စခန်းများရှိ ရဝမ်ဒါနိုင်ငံနှင့် ဘူရွန်ဒီ နိုင်ငံတို့မှ ဟူတူ ဒုက္ခသည်ပေါင်း ၂၂ဝ,ဝဝဝ ခန့်သည် စခန်းများကို စွန့်ပစ်၍ထွက်ပြေးခဲ့ကြသည်။ နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ဇိုင်ယာနိုင်ငံက ဇိုင်ယာ နိုင်ငံ အရှေ့ပိုင်း၌ အစာငတ်မွတ်နေကြသော ဒုက္ခသည်များ အတွက် အကူအညီအဖြစ် ပေးပို့နေသည့် ပစ္စည်းများကိုမိမိတို့၏ ဒုက္ခသည်များအားပြန်ခေါ်ကြ ရန်အားပေးသည့်အနေနှင့် ဒုက္ခသည်များနှင့် သက်ဆိုင်နေသော ရဝမ်ဒါနိုင်ငံနှင့် ဘူရွန်ဒီနိုင်ငံများသို့သာပေး ပို့သင့်ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။ ဘူရွန်ဒီဝန်ကြီးချုပ် ပါစကယ်ဖာမင်ဒီမီရာက မိမိတို့၏ဒုက္ခသည်များပြန်လာရေးကို အားပေးသင့် သည်ဆိုသောအချက်အား သဘောတူပါကြောင်း၊ သို့ရာတွင်မျိုးသုဉ်း၊ မျိုးတုံးအောင်သတ်ဖြတ်ခဲ့သော တရား ခံများကိုမူ ခွဲခြားဖော်ထုတ်ပေးရမည် ဖြစ်ကြောင်း၊ ဇိုင်ယာနိုင်ငံ၌ ရောက်ရှိနေသော ဘူရွန်ဒီနိုင်ငံမှ ဒုက္ခသည် ၁၅ဝ,ဝဝဝ အားဆောလျင်စွာ ပြန်လည်သယ်ဆောင်ရေးတွင်မူ အခက်အခဲ ရှိ်နိုင်ပါကြောင်း ဇိုင်ယာနိုင်ငံက ဘူရွန်ဒီနှိုင်ငံအပေါ် ထားရှိသော သဘောထားနှင့် ပတ်သက်၍ ဘူရွန်ဒီနိုင်ငံအား စီးပွားရေးအရ ပိတ်ဆို့ထား သောနိုင်ငံများထဲတွင် ဇိုင်ယာနိုင်ငံလည်း ပါဝင်နေရာဘူရွန်ဒီ နိုင်ငံဖြင့်လည်း ဒုက္ခသည်များအား မည်သည့် နည်းဖြင့် ကယ်ဆယ်နိုင်ပါမည်နည်းဟု ရိုက်ကာသတင်းထောက် နှင့်တွေ့ဆုံပွဲတွင်ပြောကြားခဲ့သည်။
လွန်ခဲ့သော ဩဂုတ်လက ဘူရွန်ဒီနိုင်ငံမှ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး လပ်ရူကင်ဂါမာကို ပါရီသို့စေလွှတ် ခဲ့စဉ်ကမူ ပြင်သစ်နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနက လပ်ရူကင်ဂါမာ၏ လာရောက်မှုသည် ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ လာ ရောက်မှုသာဖြစ်ကြောင်း သတ်မှတ်ခဲ့ပြီးတရားဝင် ဆွေးနွေးမှုများကို ခွင့်မပြုခဲ့။ ဘူရွန်ဒီနိုင်ငံတွင် အာဏာသိမ်းမှု ဖြစ်ပွားပြီးနောက်ဥရောပပါလီမန်က ဥရောပဘုံဈေးအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ များအား ဗိုလ်မှူးဘူရိုရာ၏ အစိုးရကို အသိအမှတ်မပြုကြရန် တိုက်တွန်းထားခဲ့သည်။
ဒီဇင်ဘာ ၅ ရက်နေ့ကမူ တန်ဇန်နီးယား အစိုးရနှင့်ကုလသမဂ္ဂဒုက္ခသည်များ မဟာမင်းကြီးရုံးတို့က တန်ဇန်နီးယားနိုင်ငံထဲတွင် ကျန်ရှိနေသော ရဝမ်ဒါဒုက္ခသည် ၅ဝဝ,ဝဝဝ ကျော်အား မိမိတို့၏ နေရပ်သို့ပြန်ကြရန် ပြောကြားခဲ့သည်။ တန်ဇန်နီးယားဒုက္ခသည် အားလုံးသည် ဒီဇင်ဘာ ၃၁ ရက် နေ့ကိုနောက်ဆုံးထား ၍ ထွက်ခွာသွားကြရန် ရက်သတ်မှတ်ပေးထားသည်။ တန်ဇန်နီးယားနိုင်ငံက ပြောကြားရာတွင် ရဝမ်ဒါနိုင်ငံ မှဒုက္ခသည် ၆ဝဝ,ဝဝဝ နှင့် ဘူရွန်ဒီနိုင်ငံမှ ဒုက္ခသည် ၈ဝ,ဝဝဝတို့သည် ဇိုင်ယာနိုင်ငံမှ ချောချောမောမော ပြန်လည်ထွက်ခွာသွားကြပြီ ဖြစ်သဖြင့် ရဝမ်ဒါဒုက္ခသည်များသည်လည်း မိမိတို့၏ဌာနေသို့ ချောချော မောမော ပြန်နိုင်ကြမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၄၈)
ပြည်သူ့လွှတ်တော် (Chamber of Deputies) သည် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၏ အောက်လွှတ်တော် ဖြစ်ပြီး ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ဦးနေဝင်း မှ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် လွှတ်တော်ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။
ခမိနဂယဘူတာ
ခမိနဂယဘူတာ  (上永谷駅 ခမိနဂယ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခါနာဂါဝါခရိုင်၊ ယိုကိုဟားမားမြို့၊ ခိုးနန်းရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဝဏ္ဏမောင်လွင်
ဦးဝဏ္ဏမောင်လွင် (၃၀ မေ ၁၉၅၂ မွေးဖွား ) သည် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ ၁၉ ဦးမြောက် နှင့် ၂၁ဦးမြောက် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးလည်းဖြစ်ခဲ့သည်။ ပထမအကြိမ်သက်တမ်းကို ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လမှ ၂၀၁၆ မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဒုတိယအကြိမ်အဖြစ် ၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ စစ်အစိုးရအဖွဲ့တွင် ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့မှ စ၍ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့အထိထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဘဝအစနှင့် ပညာရေး
ဦးဝဏ္ဏမောင်လွင်ကို မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံမြို့တွင် မွေးဖွားသည်။ ဖခင်ဖြစ်သူ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး မောင်လွင်သည် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်တွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ၁၉၆၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၀ အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ သူသည် ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် စစ်တက္ကသိုလ် အပတ်စဉ် ၁၆ မှဘွဲ့ရခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေး
၂၀၁၁ ဦးသိန်းစိန် အစိုးရတက်လာချိန်တွင် သူသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဖြစ်လာခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီ၏ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်လာကာ ၂၀၂၀ရွေးကောက်ပွဲတွင် သမ္မတဟောင်း ဦးသိန်းစိန် အနိုင်ရခဲ့ဖူးသည့် ဇမ္ဗူသီရိမဲဆန္ဒနယ်မှ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ၁၃၀၆၇မဲ သာ ရရှိခဲ့ပြီး အဓိကပြိုင်ဖက်ဖြစ်သူ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ဦးကျော်ထွေးအား ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပွားပြီးနောက်တွင် အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင်မှ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဖြစ်လာပြီးနောက် ပထမဆုံး နိုင်ငံခြား ခရီးစဉ်အဖြစ် ၂၀၂၁ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ရက်နေ့တွင် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ သွားရောက်ကာ ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဒွန်ပရာမု၊ အင်ဒိုနီးရှား နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ရတ်နို မာဆုဒီ တို့ဖြင့် တိတ်တဆိတ် အလွတ်သဘော သွားရောက် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ထိုင်းနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ် ပရာယွတ်ချန်အိုချာ နှင့်လည်း ဒွန်မောင်းလေဆိပ်တွင် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ဤတွေ့ဆုံမှုများအား ပြည်တွင်းပြည်ပမီဒီယာများက ပြင်းပြင်းထန်ထန်ဝေဖန်ခဲ့ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ
စင်မြင့်ရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
စင်မြင့်ရွာ (Sinmyint)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ စင်မြင့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၈၈၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စင်မြင့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၇၆ ဦး၊ မ ၁၄၆၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘိုးကြာအိုင်ရွာ၊ ကန့်ဘာလာကျွန်းညို
ဘိုးကြာအိုင်ရွာ၊ ကန့်ဘာလာကျွန်းညို
သဲဖြူချောင်းရွာ၊ တယ်ချောင်း
သဲဖြူချောင်းရွာ၊ တယ်ချောင်း
တောင်ကုန်းရွာ၊ မော်လိုက်မြို့နယ်
တောင်ကုန်းရွာ (Taungkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ မော်လိုက်မြို့နယ်၊ တောင်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၁၁၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မော်လိုက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေးခေါက်ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ရေးခေါက်ရွာ (Yaehkauk)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ မင်းဘူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၂၆၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မင်းဘူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၅၂ ဦး၊ မ ၂၉၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၉၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပတ္တပိဏ္ဍိကသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ပတ္တပိဏ္ဍိက ဓုတင်ဆောင် ရဟန်းငါးမျိုးရှိပုံ, ယင်းတို့တွင် နောက်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ်သာ အမွန်မြတ်ဆုံး ဖြစ်ပုံကို ဂေါရသငါးမျိုးဥပမာဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ခမိနခဘူတာ
ခမိနခဘူတာ  (上中駅 ခမိနခ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖုခုအိခရိုင်၊ မိခတခမိနခတိုင်း၊ ဝခဆမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
မလောင်ရွာ၊ နောင်မွန်းမြို့နယ်
မလောင်ရွာ(Malawng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ နောင်မွန်းမြို့နယ်၊ ဒဘူဒမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၀၆၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဒဘူဒမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၁ ဦး၊ မ ၅၅ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၀၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နောင်မွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သောက်ရေခပ်ရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
သောက်ရေခပ်ရွာ(Thaukyaekhat)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ကလေခိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၂၂၀ ဖြစ်သည်။ ​သောက်ရေခပ်ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာန ရှိသည်။ မြစိမ်းရောင်ကျေးရွာစီမံကိန်း ၆၇ ရွာတွင် ပါဝင်သည်။
လီနင်
လီနင် (Lenin) ဟုကျော်ကြားသည့် ဗလာဒီမီယာ အီလစ်ချ် အိုလျာနော့ (Vladimir Ilyich Ulyanov) မှာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပထမဆုံးသော ကွန်မြူနစ်နိုင်ငံဖြစ်သည့် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုကို တည်ထောင်သူ၊ မာ့ခ်ဝါဒကို လက်တွေ့ အကောင်ထည်ဖော်သူအဖြစ် အများကသိကြသည်။ ကားလ်မာ့ခ် ပြောသမျှကို ယုံကြည်စွာဖြင့် လိုက်နာသူ အဖြစ်လည်းကျော်ကြားသည်။
လီနင်ကို ၁၈၇ဝ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ရုရှားနိုင်ငံ ဗော်လဂါမြစ်ကမ်းပေါ်ရှိ ဆင်းဘတ် (ယခု-ဥလီယာနော့) ဒေသ၌ ဖခင် အီလီယာနီကိုလိုင်းယားဗစ်ဥလီယာနော့၊ မိခင် မာရီယာအလက်ဇန်ဒရိုဗာတို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ငယ်နာမည် မှာ ဗလာဂျီများအီးလစ်ဥလီယာနော့ ဖြစ်သည်။ မောင်နှမ ၆ ဦး ရှိခဲ့သည်။ ဖခင်မှာ ဆင်းဘတ်ပြည်နယ် အခြေခံကျောင်းများ၏ ပညာဝန်ဖြစ်ပြီး မိခင်မှာလည်း ပညာတတ်ရုံမက ဘာသာခြား စာပေနှင့် ဂီတကိုလည်း မြတ်နိုးတတ်ကျွမ်းသည်ဆို၏။ ထို မိသားစုမှ မွေးဖွားခဲ့သော လီနင်သည် ဉာဏ်ပညာထက်မြက်သည်မှာ မဆန်း။ ထိုသို့နှင့် လီနင်လေးသည် ၁၈၇၉ ခုနှစ် တွင် ဆင်းဘတ်ရှေးရိုးကျောင်း၌ စတင် ပညာသင်ကြားခဲ့ရ သည်။ ထိုကျောင်းမှပင် အခြေခံနောက်ဆုံးနှစ်အထိ သင်ကြား ခဲ့ရပြီး နောက်ဆုံးနှစ် စာမေးပွဲကို ရွှေတံဆိပ်ဆုရသည်အထိ ထူးချွန်စွာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
အဖေဖြစ်သူမှာ သစ္စာရှိ အစိုးရဝန်ထမ်း တစ်ဦးဖြစ်သော်လည်း အစ်ကိုဖြစ်သူ အလက်ဇန္ဒားမှာ ဇာဘုရင်ကို ဆန့်ကျင်သည့် လှုပ်ရှားမှုများတွင် ပါဝင်သဖြင့် အသတ်ခံရသည်။ ထို့နောက် လီနင်သည် ကာတန် တက္ကသိုလ်တွင် ဥပဒေပညာကို ဆက်လက်သင်ယူခဲ့သည်။ မကြာမီမှာပင် ကျောင်းသားတော်လှန်ရေး လှုပ်ရှားမှုများ၌ ပါဝင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် အဖမ်းခံရပြီး နယ်နှင်ဒဏ်ပေးခြင်းကို ခံရလေ၏။ လီနင်အသက် ၂၃နှစ်တွင် ပြင်းထန်သည် ကွန်မြူနစ်တစ်ဦးအဖြစ်သို့ ရောက်လာသဖြင့် ဇာဘုရင်အစိုးရက ဖမ်းဆီးပြီး ထောင်တွင်း၌ ၁၄လထားပြီး နောက် ဆိုက်ဘေးရီးယား (Siberia) သို့နယ်နှင်ခံခဲ့ရသည်။ ထိုဒေသတွင် သုံးနှစ်မျှ နေရစဉ်အချိန်အတွင်း နိုင်ငံရေး အပေါင်းအသင်းတစ်ဦးနှင့် တွေ့ဆုံပြီး ရုရှားတွင် ဓနရှင်ဝါဒ တိုးတက်ထွန်းကားလာပုံ အမည်ရှိ ကျမ်းတစောင်ကို ရေးသားခဲ့သည်။ ၁၉၀၀ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပြစ်ဒဏ်မှလွတ်ပြီး အနောက်ဥရောပနိုင်ငံများတွင် ၁၇နှစ်တိုင် လှည့်လည်နေထိုင်ခဲ့သည်။ ထိုသို့နေထိုင်စဉ် အချိန်များတွင် တော်လှန်ရေးသမား ပီသစွာနေထိုင်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သူပါဝင်သည့် ရုရှဆိုရှယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ နှစ်ခြမ်းကွဲသောအခါ အင်အားပိုကြီးသည့် ဗော်ရှီဗစ်ပါတီ(Bolsheviks)၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်လာသည်။ နိုင်ငံ့စီးပွားရေး တင်းတောင့်မှုမရှိသည် ကြားမှ ဇာဘုရင်အစိုးရသည် စစ်ပွဲအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ပထမကမ္ဘာစစ်မှာ လီနင်အတွက် အလွန်ကောင်းသည့် အခွင့်အရေးကြီးဖြစ်လာသည်။
စစ်မပြီးမှီပင် ပြည်သူတို့အကြား အလွန်မကျေမနပ်ဖြစ်လာပြီး ၁၉၁၇တွင် အများသိကြသည့်အတိုင်း အောက်တိုဘာတော်လှန်ရေးကြီးဖြစ်ကာ ဇာဘုရင်အစိုးရပြုတ်ကျပြီး ဒီမိုကရက်တစ်များစုပေါင်းသည့် အစိုးရတစ်ရပ် အာဏာရယူခဲ့သည်။ ဇာဘုရင်အစိုးရ နန်းကျကြောင်းသိလျှင် လီနင် ပြည်ပမှ ရုရှားသို့ ပြန်လာသည်။ သို့သော် ထိုအရပ်သားအစိုးရတွင် အတွေ့အကြုံနည်းသလို အာဏာကြီးခြင်းမရှိကြောင်း လီနင်တစ်ယောက် ကောင်းစွာနားလည်လာပြီး ဗော်ရှီဗစ်တို့အား အင်အားတောင့်တင်းသည့် ကွန်မြူနစ်အစိုးရတစ်ရပ် အမြန်ဖွဲ့ရန်၊ တနည်းဆိုရလျှင် အာဏာသိမ်းရန် လှုံ့ဆော်သည်။ သို့ဖြင့် ဇူလိုင်လတွင် ဆူပူမှုတစ်ရပ်ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အောင်မြင်မှုမရသဖြင့် လီနင်ကိုယ်တိုင် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရသည်။ နောက်တစ်ကြိမ် အောက်တိုဘာတော်လှန်ရေးတွင်မူ အပြီးသတ်အောင်မြင်ပြီး လီနင်လည်း နိုင်ငံခေါင်ဆောင်ဖြစ်လာတော့သည်။
အာဏာတည်မြဲရေးလမ်းစဉ်အဖြစ် ပြည်တွင်းရှိသတင်းစာများ၊ အသံလွင့်ဌာနများ အပါအဝင်အခြားမည်သည့် ဌာနကိုမဆို ပါတီအစိုးရ၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင်သာထားသည်။ အုပ်စိုးချိန် ငါးနှစ်တာအတွင်း ရုရှားမင်းမျိုးမင်းနွယ်များကို အပြီးသတ်ရှင်းလင်းခဲ့သည်။ ကွန်မြူနစ်ဝါဒကို အမြင်မကြည်သူ၊ ဝါဒကွဲသူများကို ထောင်ချခြင်း၊ ကွပ်မျက်ခြင်းတို့ကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
လီနင်သည် အစွမ်းထက်သည့် နိုင်ငံရေးသမားသာမဟုတ် စာရေးကောင်းသူတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။ ကွန်မြူနစ်ကျမ်းစာ အများအပြားရေးပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် ကွန်မြူနစ်ဝါဒ ပျံ့နှံ့အားကောင်းရေးကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၂၂ ခုနှစ်၊ မေလတွင် အလွန်ဆိုးဝါးသည့် နှလုံးရောဂါကို လီနင်စတင်ခံစားလာရသဖြင့် ကွယ်လွန်ချိန်ရောက်သည့် ၁၉၂၄ ထိ တိုင်းပြည်ကို ကောင်းစွာ ဦးဆောင်နိုင်စွမ်းမရှိတော့ပဲ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ ကွယ်လွန်ပြီးနောက် သူ့ရုပ်အလောင်းကို မပုပ်မသိုးစေရန် ဆေးဖြင့်စီရင်ပြီး မော်စကို(Moscow)ရှိ ရင်ပြင်နီ (Red Square)တွင် ဗိမာန်တည်ကာ အများလာရောက် ကြည့်ရှုခွင့် ပေးထားသည်။ လီနင်၏ ရုပ်ကလာပ်ပါရှိသောခေါင်းကို ဂေါ်ကီမြို့ကလေးမှ မော်စကို မြို့သို့ သယ်ဆောင်လာခဲ့ပြီး ဇန်နဝါရီ ၂၇ ရက်နေ့တွင်ရင်ပြင်နီ၌ ဂူသွင်းခဲ့လေ၏။ လီနင်ကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ပီထရိုဂရက်မြို့ကို လီနင်ဂရက်မြို့ဟု အမည်ပြောင်းလဲမှည့်ခေါ်ခဲ့ကြ လေ၏။ နိုင်ငံတကာ ကွန်မြူနစ်များလှုပ်ရှားမှုအတွက် လီနင်ဝါဒကို အမွေချန်ရစ်ခဲ့လေ၏။
လီနင်အစပြုသည့် တော်လှန်ရေးကြောင့် အစတွင် နောက်ကျကျန်နေသည့် ရုရှားသည် ခေတ်သစ်တစ်ရပ်သို့ လျင်မြန်စွာ တိုးတက်သွားခဲ့သည်မှာ ငြင်းမရပေ။ ထို့ပြင် ကမ္ဘာနှင့်အဝှမ်းဆိုသလိုပင် ကွန်မြူနစ်နိုင်ငံများ ပေါ်ပေါက်လာပြီးနောက် ၁၉၇၉ ထိ ကွန်မြူနစ်ဩဇာ ပျံ့နှံ့နိုင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုရမည်ဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်အထိ ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ သုံးပုံတစ်ပုံမှာ ကွန်မြူနစ်အရိပ်အောက်တွင် နေထိုင်ခဲ့ရသည် မှာအထင်အရှားပင်ဖြစ်သည်။
လီနင်သည် ကားလ်မာ့ခ်၏ ဝါဒများကို၊ လမ်းစဉ်များကို လိုက်နာသည်ဟုဆိုသော်လည်း လီနင်မကြာခဏပြောလေ့ရှိသည့် ပစ္စည်းမဲ့အာဏာရှင်စနစ် ဆိုသည့် အသုံးအနှုံးကို မာ့ခ်၏ ကျမ်းစာများတွင် အကြိမ်များစွာမတွေ့ရပေ။ လက်တွေ့တော်လှန်ရေး လုပ်ရာတွင် နည်းပရိယာယ်နှင့် ပတ်သက်ပြီး အလွန်စူးစိုက်စွာ သုံးစွဲလေ့ရှိသူဖြစ်ပြီး အကြမ်းဖက်ရန်လည်း ဝန်မလေးသူအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ ထိုကိစ္စရပ်နှင့် ပတ်သက်ပြီး လီနင် မကြာခဏပြောလေ့ရှိသည့် စကားမှာ “သမိုင်းမှာ ဘယ်လူတန်းစား တိုက်ပွဲကများ အကြမ်းနည်းမသုံးပဲ အောင်မြင်သွားတာမျိုးရှိပါရဲ့လား။” ဟူ၍ဖြစ်သည်။
နစ်ကိုလိုင် လီနင်သည် ရုရှတော်လှန်ရေးသမား ခေါင်းဆောင်ကြီးဖြစ်၍ ရုရှနိုင်ငံကို ဆိုဗီယက်ကွန်မြူနစ်နိုင်ငံ ဖြစ်အောင် ထူထောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ကားလမတ်သည် ကွန်မြူနစ်သဘော တရားများကို တီထွင်ပျိုးထောင်ဟောပြောခဲ့သည်။ ယင်းတို့ကို လီနင်က ရုရှနိုင်ငံတွင် ရုရှလူမျိုးတို့ ကျင့်သုံးကြရလေအောင် ပြန့်ပွားစေခဲ့သည်။ လီနင်၏ အမည်ရင်းမှာ ဗလက်ဒီမျာ အူလျာနပ်ဖြစ်သည်။
ဗော်လဂါမြစ်ပေါ်တွင်ရှိ၍ ယခုအခါ အူလျန်နပ်စကဟုခေါ်သော ဆင်ဗတ် စကမြို့၌ ၁၈၇ဝ ပြည့်နှစ်၊ ဧပြီးလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဖခင်မှာ ဇာဘုရင်လက်ထက်တွင် ပညာဝန်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ လီနင်သည် ဆင်ဗတ် စကမြို့ရှိ အထက်တန်းကျောင်းတွင် ဦးစွာပညာ သင်ယူသည်။ ထိုကျောင်း၌ နောက်ဆုံးနှစ်သင်တန်းတွင် လီနင်တက်ရောက်သင်ကြားနေစဉ် ၁၈၈၇ ခုနှစ်၌ လီနင်၏ အစ်ကိုတစ်ယောက်သည် ဇာဘုရင်ကိုလုပ်ကြံသော ကျောင်းသားဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးအဖြစ် ကြိုးပေးခံရသည်။ ထိုစဉ်က လီနင်သည် ၁၇ နှစ်သားမျှ ရှိပေသေးသည်။ ဤအချိန်မှစ၍ လီနင်တွင် တော်လှန် ရေးစိတ်ဓာတ် ကိန်းအောင်းလာခဲ့သည်။ ထို့နောက် လီနင်သည် ဆက်လက်၍ ကဇန်တက္ကသိုလ်သို့ တက်ရောက်ပညာ ဆည်းပူးသည်။ သို့ရာတွင် ကျောင်းသားများ ဆန္ဒပြပွဲတွင် ပါဝင်သဖြင့် ကျောင်းမှထုတ်ပယ်ခြင်းခံရ သည်။ ၁၈၉၁ ခုနှစ်တွင် စိန်ပီတာစဗတ်မြို့၌ ပြင်ပကျောင်းသားအဖြစ် နောက်ဆုံးနှစ် ဥပဒေစာမေးပွဲကို ဖြေဆိုခွင့်ရသည်။ ကျောင်းသားပေါင်း ၁၂၄ ယောက်အနက် ပထမစွဲသည်။ ထို့နောက် ဆမာရာမြို့ (ယခုအခေါ် ကွီဗီရှက်) တွင် နှစ်နှစ်တာမျှ ရှေ့နေလိုက်သည်။ ထိုအတောအတွင်း သူ၏ တော်လှန်ရေးစိတ်ဓာတ်များကား ပိုမို၍ခိုင်မာစွဲမြဲလာပေသည်။ သူသည် ၁၈၉၃ ခုနှစ်တွင် ဆမာရာမှထွက်ခဲ့ရာ ထိုအချိန်မှစ၍ လီနင်ဟူသော အမည်ကို ခံယူခဲ့လေသည်။
လီနင်သည် ယခုအခါ လီနင်ဂရက်ဟုခေါ်သော စိန်ပီတာစဗတ် မြို့သို့ သွားရောက်နေထိုင်ကာ အလုပ်သမားလူတန်းစား လွတ်မြောက်မှု အတွက် တိုက်ခိုက်ရေးသမဂ္ဂတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်သည်။ ၁၈၉၅ ခုနှစ်တွင် ထောင်ချခံရသည်။ ထို့နောက် ဆိုက်ဗီးရီးယားနယ်သို့ နယ်နှင်ခံရသည်။ ၁၉ဝဝ ပြည့်နှစ်တွင် အပြစ်ဒဏ်မှ လွတ်မြောက်ခဲ့၍ တိုင်းတစ်ပါးသို့ သွား ရောက်ခဲ့ရာတွင် ရုရှဆိုရှယ်ဒီမိုကရက်အဖွဲ့တစ်ခု၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်လာသည်။ လီနင်သည် ဦးစွာ၌ မျူးနစ်မြို့၊ ထို့နောက် လန်ဒန်မြို့တွင် သွားရောက်နေထိုင်ကာ အဖော်တစ်စုနှင့်အတူ 'အစ္စကရာ' (မီးပွား)ခေါ် သတင်း စာတစ်စောင်ကို ထုတ်စေခဲ့သည်။ ထိုအတောအတွင်း လေ့လာခဲ့သည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဆိုရှယ်လစ်ညီလာခံများသို့လည်း တက်ရောက်ခဲ့သည်။ အယူသည်းသူ တစ်ဦးအဖြစ်လည်း နာမည်ရခဲ့၏။ ၁၉ဝ၃ ခုနှစ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဆိုရှယ်လစ်ညီလာခံမှစ၍ လီနင်သည်အများစု၏ ထောက်ခံမှုကို ရရှိခဲ့ရာ လီနင်၏အုပ်စုသည် အများစုဖြစ်သည်ကို အစွဲပြု၍ ဗော်လရှီဗစ်ဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။ လီနင်သည်လည်း ဗော်လရှီဗစ်တို့၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်လာ သည်။
၁၉ဝ၅ ခုနှစ်တွင် လီနင်သည် ရုရှနိုင်ငံသို့ ပြန်လာသည်။ အရေးပါသောနေရာတွင် ပါဝင်သော်လည်း ရုရှအစိုးရအား လက်နက်စွဲကိုင် တော်လှန်ရေးကိုလည်းကောင်း၊ အလုပ်သမားလူတန်းစား အာဏာရရှိရေးကို လည်းကောင်းထောက်ခံအားပေးခဲ့သည်။ သို့သော် ၁၉ဝ၅ ခုနှစ် တော်လှန် ရေးကို အစိုးရက နှိမ်နင်းလိုက်သဖြင့် လီနင်လည်း ရုရှနိုင်ငံမှ ပြန်လည် ထွက်ခွာရပြန်သည်။ လီနင်သည် ပါရစ်၊ ဗီယင်းနားနှင့် ဇူးရစ်မြို့များသို့ သွားရောက်နေထိုင်ခဲ့သည်။
သူသည် တော်လှန်ရေးအတွက် ခပ်မှန်မှန်ပင် ကြိုးပမ်းခဲ့၏။ ၁၉၁၄ ခုနှစ် ကမ္ဘာစစ်ကြီး ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းကို လီနင်ကမထောက်ခံဘဲ ယင်းသည် နယ်ချဲ့စနစ်ကို အကျိုးပြုခြင်းသာဖြစ်သည်ဟုဆိုကာ စစ်ကို အားပေးထောက်ခံခဲ့သော ဆိုရှယ်လစ်များကိုပင် ရှုံ့ချခဲ့သည်။ သူက နိုင်ငံတကာရှိ အလုပ်သမားများသည် အချင်းချင်း တိုက်ခိုက်နေသည်ကို ရပ်စဲ ကာ မိမိတို့ကို အုပ်ချုပ်နေသူများအား တော်လှန်တိုက်ခိုက်ရမည်ဟု ဟောပြောခဲ့လေသည်။
၁၉၁၇ ခုနှစ်၌ ဇာဘုရင် ဒုတိယ နစ်ကလတ်၏ အစိုးရအဖွဲ့ ပြုတ်ကျသွားသောအခါ လီနင်လည်း ရုရှနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိသွား သည်။ ဤသို့ ပြန်ရောက်သွားနိုင်သည်မှာ စစ်ပြေငြိမ်းရေးကို လီနင်လိုလားကြောင်း ဂျာမန်တို့ကသိရှိသဖြင့် လီနင်အား ရုရှနိုင်ငံသို့ ပြန်ရောက် နိုင်အောင် ဆောင်ရွက်ပေးခြင်းကြောင့်ဖြစ်၏။ လီနင်သည် စိန်ပီတာစဗတ်သို့ ရောက်သောအခါ အခြေအနေ ရှုပ်ထွေးနေသည်ကိုတွေ့ရသည်။ ရုရှတပ်များ ဖရိုဖရဲဖြစ်နေကာ လူထုကြီးကလည်း စစ်ကို စိတ်မဝင်စားဘဲရှိနေကြ၏။ ဇာဘုရင်ကလည်း မအုပ်ချုပ်နိုင်တော့ပေ၊ အုပ်ချုပ်နေသော ကီရင်စကီ၏ ယာယီအစိုးရအဖွဲ့နှင့် အလုပ်သမား ဆိုဗီယက်အဖွဲ့များသည် အာဏာလုနေ ကြ၏။ လီနင်သည် သူ၏နောက်လိုက်များကိုစုရုံးကာ ချက်ချင်း စစ်ရပ်စဲ အောင်ပြုပြီးလျှင် လယ်သမားတို့အား မြေများကို ဝေငှပေးရမည်။ အခြား အရေးပါသော အစီအမံများကိုလည်း ပြုလုပ်ပေးရမည်ဟု အရေးဆိုခဲ့သည်။ သို့သော် လီနင်သည် ဂျာမန်စစ်ဦးစီးအဖွဲ့၏ ကြေးစားတစ်ဦးဖြစ်သည်ဟု အစွပ်စွဲခံရသဖြင့် ဖင်လန်နိုင်ငံသို့ တိမ်းရှောင်ထွက်ပြေးရလေသည်။ သို့သော် မကြာမီပင် မောစကိုနှင့် ပီထရိုဂရက်မြို့များရှိ ဆိုဗီယက်အဖွဲ့များကို ဗော်လရရှီဗစ်တို့က ကြိုးကိုင်လာနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရေတပ်နှင့် ကြည်း တပ်တို့က တော်လှန်ပုန်ကန်လေသည်။ လီနင်လည်း ရုရှနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသည်။ ညဉ့်တွင်းချင်းပင် ခေါင်းဆောင် ကီရင်စကီကို ဖြုတ်ချ၍ လီနင်ခေါင်းဆောင်သော ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ (ဝန်ကြီးအဖွဲ့)ကို ဖွဲ့စည်းသည်။
ဦးစွာ၌ လီနင်၏အစိုးရသည် ကြောက်စရာကောင်းသည့် အခက်အခဲများနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ ဂျာမန်တို့သည် အကာအကွယ်ကင်းမဲ့၍ စိတ်ဓာတ် ကျဆင်းနေသော ရုရှတပ်များကို ဖိနှိပ်ချေမှုန်းကာ ရှေ့သို့ တစ်ဟုန် တည်း ချီတက်လာနေသည်။ လူထုကြီးမှာလည်း ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမည့် ဘေးကြီး၏ ခြိမ်းခြောက်ခြင်းကို ခံနေရသည်။ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားဟူ၍ လည်း မရှိတော့ဘဲဖြစ်နေ၏။ ရုရှနိုင်ငံမှာ စည်းလုံးမှုမရှိဘဲ လွတ်လပ်သော သမ္မတနိုင်ငံများအဖြစ် အစိတ်စိတ်အမြွာမြွာ ကွဲနေခဲ့သည်။ လီနင်သည် ဆိုဗီယက်အဖွဲ့များကို ထိုသမ္မတနိုင်ငံများတွင် ဖွဲ့စည်းပြီးနောက် ထိုဆိုဗီယက်အဖွဲ့များမှ ကိုယ်စားလှယ်များကို မောစကိုမြို့ရှိ ဆိုဗီယက်အဖွဲ့ချုပ်သို့ တက်ရောက်စေသည်။ တိုင်းပြည်ကား ငြိမ်သက်လှသည် မဟုတ်သေးပေ။ ဗော်လရှီဗစ်တို့သည် မြို့ကြီးများတွင်သာ အခြေခိုင်သေးသည်။ ထို့ကြောင့် လီနင်သည် ရုရှတို့အဖို့ နစ်နာသည်မှန်သော်လည်း ဂျာမန်တို့နှင့် ဗရက်- လီတော့စက စာချုပ်ကိုချုပ်ဆိုကာ စစ်ပြေငြိမ်းလိုက်လေသည်။ ယင်းကို အကြောင်းပြု၍ မဟာမိတ်တို့သည် ဆိုဗီယက်တို့အား စစ်ပြုသည်။ မဟာမိတ်တို့က ထောက်ခံအားပေးသော ရုရှဖြူ (ဝါ) ကွန်မြူနစ်ဆန့်ကျင်ရေး ရုရှတပ်တို့က ဆိုဗီယက်အစိုးရကို တိုက်ခိုက်လေသည်။
အဟောအပြောကောင်းသော လီနင်သည် လူထုကြီးကို တပ်လှန့် လှုံ့ဆော်ပေးလိုက်သည်။ သူ၏ ပရိယာယ်ကြောင့် သူ၏ရန်သူများ အချင်း ချင်း မသင့်မတင့်ဖြစ်၍ ကွဲကြသည်။ လီနင်သည် စည်းကမ်းသေဝပ်မှုရှိ အောင်လည်းပြုသည်။ စားနပ်ရိက္ခာများ ရရှိအောင်လည်း ကောင်းစွာစီစဉ်သည်။ ဤသို့သော အကြောင်းများကြောင့် လီနင်၏ ကွန်မြူနစ်ဝါဒ (ဗော်လရှီဗစ်ဝါဒ)ကို သဘောကျသူများလာသည်။ အချို့နေရာများတွင် မတတ်သာသောကြောင့် လီနင်သည် အကြမ်းဖက်ခဲ့ရလေသည်။ အသစ်ဖွဲ့ စည်းထားသော တပ်နီတော်များသည် တဖြည်းဖြည်းရန်သူများကို အနိုင်ရ လိုက်သည်။ တိုင်းပြည်လည်း အခြေအနေကောင်းလာသည်။ သို့ရာတွင် လီနင်အဖို့ အသက်အန္တရာယ်များစွာရှိသဖြင့် လုံခြုံမှု အတွက် အမြဲမပြတ် အစောင့်အရှောက်ဖြင့် သတိကြီးစွာ ထားနေရသည့် အကြားမှပင် ၁၉၁၈ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၃ဝ ရက်နေ့က သေနတ်ပစ်ခံရရာ မသေသော်လည်း ထိုသေနတ်ဒဏ်ရာများကြောင့်လည်းကောင်း၊ အပင်ပန်းခံကာ လုပ်ကိုင်ခဲ့သောကြောင့်လည်းကောင်း အားနည်းလာခဲ့ရလေသည်။ ၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် တန်ပြန်တော်လှန်ရေးကို ချေမှုန်းပြီးသည့်နောက် အကြမ်းဖက်ပြုပြင်ခြင်များကို အသုံးမပြုတော့ဘဲ စီးပွားရေးဝါဒ သစ်ကို ကျင့်သုံးခဲ့လေသည်။ ထိုဝါဒအရ ကုန်ထုတ်လုပ်မှုနှင့် ကုန်သွယ်မှု ပြန်လည် ထူထောင်လိုသောကြောင့် ကိုယ်ပိုင်လုပ်ငန်းကို အသင့်အတင့်ခွင့် ပြုသည်။ ထို ၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင်ပင် ဂရိတ်ဗြိတိန်နှင့် ချုပ်ဆိုခဲ့သော စာချုပ် အပါအဝင် ဓနရှင်နိုင်ငံများနှင့် ကုန်သွယ်ရေးစာချုပ်များလည်း ချုပ်ဆို ခဲ့သည်။
၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် လီနင်၏ ကျန်းမာရေးအခြေအနေ ချွတ်ယွင်းစ ပြုလာခဲ့ရာ ဦးနှောက်ကြောများ မာသည့်ရောဂါ လက္ခဏာများပေါ်လာ၍ သူ၏ဆရာဝန်များက နေ့စဉ် အလုပ်မလုပ်ရန် တားမြစ်ခဲ့လေသည်။ ၁၉၂၃ ခုနှစ်တွင် ရောဂါဆိုးရွားလာ၍ စကားမပြောနိုင်သော အခြေအနေသို့ပင် ရောက်သွားလေသည်။ ထိုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ခြေလက်များ သေသွားလေ သည်။ ထိုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် လီနင်သည် မော်စကိုမြို့အနီးရှိ ဂေါ်ကီတွင် ကွယ်လွန်သည်။
လီနင်သည် သဘောတရားများကို ချမှတ်ပေးသူဖြစ်၍ ယင်း သဘောတရားများကို ကျင့်သုံးကြရလေအောင် ပြုရာ၌လည်း ဇွဲ သတ္တိရှိ လေသည်။ လီနင်သည် မိမိယုံကြည်သော ဝါဒနှင့်စပ်လျဉ်း၍ စာပေ အမြောက်အမြား ရေးသားသွားလေသည်။
ရည်ညွှန်းကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာဏာသိမ်း ခေါင်းဆောင်များ
စားတော်ဝန်
စားတော်ဝန်
စားတော်ဝန်သည် နန်းတွင်းရှိ မင်းမိဖုရား၊ သားတော်၊ သမီးတော်တို့၏ အစားအသောက်ကိစ္စများကို တာဝန်ယူရသူဖြစ်သည်။ စားတော်ဝန်၏ လက်အောက်တွင် စားတော်ကဲအမှုထမ်းများ ရှိကြပြီး မြန်မာပွဲတော်၊ ရွှေလောင်းပွဲတော်၊ ရံတိုင်းပွဲတော်၊ ကုလားပွဲတော်၊ တရုတ်ပွဲတော်များကို စီစဉ် ချက်ပြုတ်ရသည်။ ပွဲတော်များအား နံနက်၊ ည ဆက်သွင်းနိုင်ရန် အတွက် ပွဲတော်ရုံကြီး၌ စီစဉ်ချက်ပြုတ်ကြရခြင်းဖြစ်သည်။ ပွဲတော်ရုံကြီးမှာ ရွှေနန်းတော် မြောက်စမုတ်အနီး၌ တည်ရှိ၏။ စားတော်ဝန် အနဖြေင့် နေ့စဉ်မင်းဧကရာဇ်အတွက် ပွဲတော်အုပ် ၄၀ နှင့် အမိန့်တော်ရ ပွဲတော်အုပ် ၁၀၀ တို့ကို စီစဉ်ချက်ပြုတ်ပေးရသည်။
စားတော်ဝန် ကျော်ထင်သင်္ခယျာ
ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးကာလ ဘိုးတော်ဘုရား (ဗဒုံမင်း) လက်ထက်တွင် ကျော်ထင်သင်္ခယျာအား စားတော်ဝန်အရာ ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ကျော်ထင်သင်္ခယျာနှင့် ပတ်သက်သော အကြောင်းအရာများကိုမူ မသိရသေးပေ။ သို့သော် စားတော်ဝန် ကျော်ထင်သင်္ခယျာ ၏ သမီးတစ်ဦးမှာ အိမ်ရှေ့မင်း ဦးပေါ်၏ ကိုယ်လုပ်တော် တစ်ပါးဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရ၏။
စစ်မြေပြင်ရောက် စားတော်ဝန်
စစ်ကိုင်းမင်း (၁၈၁၉-၁၈၃၇) နန်းတက်လာသောအခါ မင်းလှမင်းခေါင်ဘွဲ့ခံ ဦးမိုးကို စားတော်ဝန်အရာ ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ၂ ဒီဇင်ဘာ ၁၈၁၉ တွင် မဏိပူရသို့ မလိန်းခွေးပူ စစ်ကြောင်းချီတက်စဉ် မင်းလှမင်းခေါင်သည် တပ်တစ်တပ်ကို အုပ်ချုပ်ကွက်ကဲကာ ချီတက်ခဲ့ရ၏။ ထိုစဉ်က မင်းလှမင်းခေါင်အား မြစ်သားမြို့စားဟု ဖော်ပြထားသည်။ စားတော်ဝန် မင်းလှမင်းခေါင်သည် ၁၈၂၅ ခုနှစ် အင်္ဂလိပ် မြန်မာ ပထမစစ်ပွဲကာလအတွင်း၌လည်း ရန်ကုန်စစ်မြပြေင်သို့ သွားရောက် စစ်မှုထမ်းထမ်းရွက်ခဲ့ရသည်။ စားတော်ဝန်ဟူသည် နန်းတွင်းအချက်အပြုတ် တာဝန်ကိုသာယူရရာ စစ်ကိုင်းမင်းလက်ထက် စားတော်ဝန် မင်းလှမင်းခေါင်ဘွဲ့ခံ ဦးမိုးအား အဘယ်ကြောင့် စစ်မြေပြင်သို့ စေလွှတ်ခဲ့သည် ဆိုခြင်းကိုမူ နားလည်ရ ခက်ခဲလှပါသည်။ စားတော်ဝန် ဦးမိုး အုပ်ချုပ်ရသောတပ်တွင် အောင်ပင်လယ် သမိုင်းစု အမှုထမ်းများနှင့် သေနတ်အစု အမှုထမ်းလူ လေးထောင်ကျော်ပါဝင်ကြောင်း သိရှိရ၏။ စားတော်ဝန်သည် ရန်ကုန် စစ်မျက်နှာ၌ သာမက အထက်မြန်မာနိုင်ငံ နေရာဒေသအနှံ့အပြားသို့လည်း သွားရောက်စစ်မှုထမ်းခဲ့ရသေး၏။
စားတော်ဝန်ဦးခဲ
သာယာဝတီမင်းနှင့် ပုဂံမင်းတို့လက်ထက် စားတော်ဝန်၏ အမည်ကို မသိရှိရပေ။ မင်းတုန်းမင်း (၁၈၅၃-၁၈၇၈) လက်ထက်တွင်မူ စားတော်ဝန်ဦးခဲမှာ အမည်ထင်ရှားခဲ့သည်။ ဦးခဲသည် မဟာမင်းလှရွှေတောင်ဘွဲ့ခံ စားတော်ဝန်ဖြစ်ပြီး မင်းတုန်းမင်း၊ မိဖုရားကြီး စကြာဒေဝီ နှင့် သားတော် သမီးတော်များအတွက် အစားအသောက်များကို စီမံချက်ပြုတ်ရသူဖြစ်သည်။ စားတော်ဝန်ဦးခဲ၏ လက်အောက်တွင် အစ္စလာမ်ဘာသာဝင် မုန့်တော်ခေါင်း မင်းဦးရွက်ဆိုသူက အမှုထမ်းခဲ့ရ၏။ စားတော်ဝန် ဦးခဲမှာ မင်းတုန်းမင်းနှင့် ရုပ်ချင်းအတော်ဆင်သူ ဖြစ်သည်။ ၁၈၅၅ ခုနှစ်က အသာဖယ်ရာ ဦးဆောင်သော ဗြိတိသျှသံအဖွဲ့ အမရပူရနပြေည်တော်သို့ လာရောက်စဉ် စားတော်ဝန်ဦးခဲအား မင်းတုန်းမင်းအမှတ်ဖြင့် မှားယွင်းအရိုအသပြေုခဲ့ဖူးပါသည်။ နန်းတွင်းသူ နန်းတွင်းသားများကလည်း ဦးခဲအား မင်းတုန်းမင်းနှင့် မကြာခဏ မှားယွင်းတတ်ကြသည်။ သို့ဖြင့် ကင်းဝန်မင်းကြီးက စားတော်ကဲ ဦးခဲအား မုတ်ဆိတ်ကျင်စွယ် မထားရန်နှင့် လမ်းသွားလျှင် တောင်ဝှေး တစ်ချောင်းကိုင်ထားရန် အမိန့်တော်ချမှတ်ခဲ့၏။ ဦးခဲသည် ရေစကြိုနယ်သားဖြစ်ပြီး ရေစကြိုခုံတော် ဦးမှိုင်းက နန်းတွင်းသို့ ခေါ်ဆောင်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ မင်းတုန်းမင်းက သူ့အား ရေစကြိုလေးရွာစား အဖြစ်ချီးမြှင်ခဲ့ပြီး မဟာမင်းလှရွှေတောင်ဘွဲ့ကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ၁၆ ဇန်နဝါရီ ၁၈၇၃ ရက်စွဲပါ အမိန့်တော်တွင် စားတော်ဝန်ဦးခဲအား ယခင်မင်းတုန်း တောင်စဉ်ခုနှစ်ရိုင်ဝန်ကို ပေးအပ်ထားသည့် တောင်ဘက်ကိုးခရိုင် ဆည်ရေသောက်လယ်များကို ထပ်မံပေးသနားခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြပါရှိသည်။
စားတော်ဝန် ဦးပေါ်စော
စားတော်ဝန် ဦးခဲ၏ ရာထူးကို ဆက်ခံခဲ့သူမှာ စားတော်ဝန် ဦးပေါ်စော ဖြစ်ဟန်ရှိသည်။ လက်သုံးတော်ကြီးကိုင်တစ်ဦးဖြစ်သူ ဦးပေါ်စောကို စကုမြို့စား မဟာမင်းလှစည်သူဘွဲ့ဖြင့် စားတော်ဝန်အရာခန့်အပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဦးပေါ်စောသည် မင်းတုန်းမင်းလက်ထက် နှောင်းပိုင်းကာလ၌ သာမက သီပေါမင်းနန်းတက်စကာလ၌ပင် စားတော်ဝန်အဖြစ် အမှုထမ်းရွက်ခဲ့သည်။ သီပေါမင်းလက်ထက် ၁၈၈၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ဦးပေါ်စောကို မြောက်ထားဝယ်ဗိုလ်ရာထူးခန့်အပ်လိုက်ပါသည်။ စားတော်ဝန်အဖြစ် ပူးတွဲတာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့ခြင်းရှိမရှိကိုမူ မသိရပေ။ စားတော်ဝန် ဦးပေါ်စော၏သား ဦးမောင်မောင်ပြန့်မှာ အဠဝီကမ်းတွင် နေထိုင်ခဲ့ပြီး စားတော်ကဲ ကျမ်းပေမူတစ်စောင်ကို ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေခဲ့ကြောင်း သိရှိရ၏။
ကညင်ကုန်းရွာ၊ ဆင်မသေ (တလုတ္ထော်)
ကညင်ကုန်းရွာ၊ ဆင်မသေ (တလုတ္ထော်)
ခမိ − နဂတိုရိုဘူတာ
ခမိ − နဂတိုရိုဘူတာ  (上長瀞駅 ခမိ − နဂတိုရို - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဆိုင်းတမခရိုင်၊ နဂတိုရိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
လွင်ကြီးရွာ၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်
လွင်ကြီးရွာ (Lwingyi)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်၊ လွင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၁၃၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝန်းသိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝီလျံ မိတ်ပိ သက္ကရေး
ဝီလျံ မိတ်ပိသက္ကရေးကား ဝိတိုရိယခေတ် အင်္ဂလိပ်စာပေလောကတွင် ထွန်းကားခဲ့သော ဝတ္ထုရေးဆရာများအနက် အထင်ရှားဆုံးဝတ္ထုရေးဆရာကြီး တစ်ဦးဖြစ်ပေသည်။ စာပေပညာရှင်တို့က သက္ကရေးကို ချားဒစ်ကင်းနှင့်နှိုင်းယှည်ပြောဆိုလေ့ရှိကြသည်။ ဤသို့ ပြောဆိုခြင်းမှာလည်း၊ နှစ်ဦးစလုံးပင် မျက်မှောက်ခေတ် လူနေမှုစံနစ်၏ ဤပြစ်အနာအဆာ တို့ကို ထုတ်ဖော်ရေးသားတတ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ( ဒစ်ကင်းချား·။)
ဤသို့မျက်မှောက်ခေတ် လူနေမှုစံနစ်ကို ဝေဖန်ရေးသား ကြရာ၌ ချားဒစ်ကင်းသည် သက္ကရေးကဲ့ သို့မဟုတ်မူ၍ အဖိနှိပ်ခံအောက်တန်းစားဆင်းရဲသူဆင်းရဲသားတို့၏ ဘဝသနစ်ကို ကွက်ကွက်ကွင်း ကွင်းထင်မြင်လာအောင် ရေးချယ်ပြပြီးလျှင် ထိုသို့ဆင်းရဲနွမ်းပါးရခြင်းအကြောင်း ရင်းကိုထုတ်ဖော် ဝေဖန်ရေးသားလေ့ရှိ၏။ သက္ကရေးကမူ ဤသို့ဆင်းရဲသူဆင်းရဲသားများအား ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်နေကြသော အထက်တန်းစားတို့၏ ဂုဏ်ပကာသနဝင့်ဝါမောက်ကြွားမှုတို့ကို သရော်ရှုတ်ချကာရေးသားလေ့ရှိသည်။
သက္ကရေးကို ၁၈၁၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ကာလကတ္တားမြို့၌ ဖွားမြင်သည်။ သူ၏ဖခင်မှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံဝန်ထမ်းအဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သက္ကရေးသည် ခြောက်နှစ်သား အရွယ်တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံသို့သွားရောက်၍ ပညာသင်ကြားသည်။ သူသည်လန်ဒန်မြို့ရှိချာတာဟောက် စာသင်ကျောင်းတွင် နှစ်ပေါင်းအတော်ကြာပညာသင်ကြားခဲ့ရာ ကျောင်းတွင်စာကိုလည်း ဂရုမစိုက်၊ ကစားခုန်စား ဘက်တွင်လည်း စိတ်မဝင်စားခဲ့ချေ။ သို့ရာတွင်သက္ကရေးသည် ထိုအချိန်ကတည်းကပင် ကဗျာလင်္ကာများကို စပ်ဆိုရေးသားစပြုခဲ့၏။ ၁၈၂၉ ခုနှစ်တွင် သက္ကရေးသည် ကိမ်းဗရစ်တက္ကသိုလ် ထရင်နီတိီကောလိပ်ကျောင်းသို့ပြောင်းရွှေ့ပြီး ပညာသင်ကြား ခဲ့စဉ် စာဖတ်ခြင်းဖြင့်အချိန်ကို ကုန်လွန်စေခဲ့သည်က များသော်လည်း လူမှုပေါင်းသင်း ဆက်ဆံရေးလုပ်ငန်းများကို အထူးသဖြင့် ဝါသနာပါ၍ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ကိမ်းဗရစ်တက္ကသိုလ်တွင်တစ်နှစ် မျှနေပြီးနောက် သက္ကရေးသည်ကျောင်းမှ ထွက်ပြီးလျှင် ဥရောပတိုက်ရှိ နေရာအနှံ့အပြားသို့သွားရောက် လည်ပတ်လေသည်။ နောက်ဥပဒေပညာကိုလည်း လအနည်းငယ်ခန့်ဆည်းပူးခဲ့သေး၏။ သို့သော်လည်း အသက် ၂၁နှစ်အရွယ်သို့ရောက်သောအခါ ထိုဥပဒေပညာကို စွန့်လွှတ်လိုက်ပြီးလျှင် မိဘထံမှအမွေရလိုက်သော အိုးအိမ်စည်းစိမ်ကို စီမံအုပ်ချုပ်ကာ နေထိုင်ခဲ့လေသည်။ ၁၈၃၃ခုနှစ်တွင် သက္ကရေးသည် 'နေရှင်နယ်စတင်းဒတ်' အမည်ရှိ သတင်းစာတစ်စောင်ကို ဝယ်ယူထုတ်ဝေခဲ့ရာ မကြာမီပင် ထိုသတင်းစာကိုပိတ်လိုက်ရသည်။ ထိုနောက် ပြင်သစ်နိုင်ငံပါရစ်မြို့တွင် ပန်းချီပုံဆွဲအတတ်ကိုလေ့လာသင်ကြား ပြန်၏။ သို့သော်လည်း ပန်းချီဆရာအလုပ်နှင့်ကြီးပွားနိုင်မည်မဟုတ်သည်ကို မကြာမီပင်သိမြင်လာသဖြင့် စာရေးခြင်းအလုပ်ဖြင့် အသက်မွေးမြူ နေထိုင်ရန် လန်ဒန်မြို့သိုပြန်လာခဲ့လေသည်။
သက္ကရေးသည်ဖရေဇာ၊ ပန့်ချစသောမဂ္ဂဇင်းများသို့ ရယ်ရွှင်ဖွယ်ပုံပြင်ဝတ္ထုများ၊ ဆောင်းပါး များကို ကလောင်အမည်အမျိုးမျိုးဖြင့် ရေးသားပေးပို့ခဲ့၏။ စာရေးစက သက္ကရေးသည် စာအဆင့်အတန်း မြင့်ရေးထက် ငွေကြေး ရရှိရေးကိုသာ အဓိကထားခဲ့လေသည်။ သက္ကရေးသည် ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင် နေထိုင်ခဲ့စဉ်က ၁၈၃၆ခုနှစ်က အဇ္ဇဗဲလားရှောအမည်ရှိသောပြင်သစ် အမျိုးသမီးတစ်ဦးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ရာ သမီးသုံးယောက်ရရှိခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ဒုတိယသမီးမှာ အရွယ်မရောက်မီပင် သေဆုံးခဲ့လေသည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ သက္ကရေး၏ဇနီးသည်လည်း စိတ္တဇရောဂါဖိစီးနှိပ်စက်ခြင်းခံရရာ တတိယသမီးကို မွေးဖွားပြီးသည့်နောက်တွင် စိတ်မှာပိုမိုဖောက်ပြန်လာသဖြင့် စိတ္တဇဆေးရုံသို့ပို့ထားလိုက်ရလေသည်။
ဇနီးသည် မကျန်းမာနေစဉ်အတွင်း၌ပင် သက္ကရေး၏ လက်ရာများကို လူကြိုက်များလာသဖြင့် သက္ကရေးမှာ ဟာသ စာရေးဆရာအဖြစ် ကျော်ကြားလာသည်။ ၁၈၄၆ခုနှစ်တွင် သက္ကရေးသည် 'ဗင်နတီဖဲယား'ခေါ်ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို ဆက်ရေးသားလိုက်ရာ လူကြိုက်များလှသဖြင့် သက္ကရေးသည် ထင်ရှားသောဝတ္ထုရေးဆရာကြီးဖြစ်လာသည်။ ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင် သက္ကရေးသည် 'ပင်းဒင်းနစ်'အမည်ရှိ ဝတ္ထုကိုရေးသားထုတ်ဝေပြန်သည်။ ထိုဝတ္ထုတွင် သက္ကရေး၏ ဘဝအကြောင်းအဖြစ်အပျက်အမှန်များ ပါဝင်သည်ဟု အဆိုရှိလေသည်။ နောက်နှစ်နှစ်အကြာတွင် 'ဟင်နရီအက်စမွန်' ရာဇဝင်ဝတ္ထုကိုရေးသားထုတ်ဝေသည်။ ထိုဝတ္ထုမှာ ဂျိမ်းစတူးဝပ်ဘုရင်ကြီး လက်ထက်ကအင်္ဂလန်ပြည်၏ အခြေအနေကိုနောက်ခံပြုကာ ရေးသားထားသော ရာဇဝင်ဝတ္ထု ကြီးဖြစ်၍ အင်္ဂလိပ်စာပေသမိုင်း၌ ထွက်ပေါ်ခဲ့သမျှသော ရာဇဝင်ဝတ္ထုကြီးဖြစ်၍ အင်္ဂလိပ်စာပေသမိုင်းတွင် အကောင်းဆုံး ဝတ္ထုကြီးဖြစ်ကြောင်း စာပေပညာရှင်များက သဘောရကြ လေသည်။ ထိုဝတ္ထုကြီးကို ထုတ်ဝေသည့်နှစ်မှာပင် သက္ကရေးသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့သွားရောက်ကာ နေရာအနှံ့အပြားတွင် ဟောပြောပွဲများကိုကျင်းပခဲ့လေသည်။ ဤသို့လှည့်လည်၍ ဟောပြောခြင်းဖြင့် ဝင် ငွေအလွန်ကောင်းရကား သက္ကရေးသည် ၁၈၅၅ခုနှစ်တွင် နောက်ထပ်တစ်ကြိမ်သွားရောက်ပြန်လေသည်။ ထိုသို့ခရီး သွားနေသည့် အချိန်အတောအတွင်း အားလပ်ချိန်များတွင်လည်း နယုူးကမ်းအမည်ရှိ ဝတ္ထုစာအုပ်ကိုရေးသားခဲ့သည်။ ထိုဝတ္ထုတွင် သက္ကရေးသည် ချာတာဟောက်စာသင်ကျောင်းတွင် နေခဲ့စဉ်က ကလေးဘဝက အဖြစ်အပျက်များကိုနောက်ခံပြုကာ ရေးသားလေသည်။ သက္ကရေးသည်စာ ရေးခြင်းနှင့်ဟောပြောခြင်းကို ပင်ပန်းသော အလုပ်ဟု ယူဆသူဖြစ်သဖြင့် ယင်းလုပ်ငန်းနှစ်ခုစလုံး၌ မပျော်ပိုက်ချေ။ အစိုးရအမှုထမ်း၊ သို့မဟုတ်သံအဖွဲ့ဝင်ရာထူးဖြစ်ပါက သူ့တစ်သက်တွက်ငွေရေးကြေး ရေးအတွင် စိတ်ပူစရာမလိုဟုယူဆသည့်အတိုင်း ယင်းရာထူးတစ်ခုခုကို ရရှိရန် သက္ကရေးသည်အမြဲမျှော် မှန်းသူဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် သက္ကရေးသည် အမြဲကျန်းမာလှသူလည်းမဟုတ်ချေ။ ၁၈၅၇ ခုနှစ်တွင်ဟင်နရီအက်စမွန်ဝတ္ထုကြီီး၏ နောက်ဆက်တွဲဖြစ်သည့် ဗာဂျင်းနီးယန်းဝတ္ထုကြီးကို ရေးသားသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ ခရီးလှည့်လည် သွားလာခဲ့သည်ကိုအခြေခံ၍ ရေးသားထားခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုနောက်ကွန်ဟေး မဂ္ဂဇင်းတွင်မကွယ်လွန်မီ နှစ်အနည်းငယ်ခန့်အယ်ဒီတာအဖြစ်ဝင်ရောက် လုပ်ကိုင်သေးသည်။ ၁၈၆၂ခုနှစ်တွင် အယ်ဒီတာအလုပ်မှ နုတ်ထွက်လိုက်ပြီးလျှင် ဒင်းနစ် ဒူးဗယ်အမည်ရှိ ဝတ္ထုကိုရေးသားလေသည်။ ထိုဝတ္ထုမှာသက္ကရေး၏ နောက်ဆုံး ဝတ္ထုဖြစ်၍ ပြီးဆုံးအောင်ရေးမသွားနိုင်ခဲ့ချေ။ ၁၈၆၃ ခုနှစ်ဒီဇင်္ဘာလ ၂၄ရက်နေ့တွင် သက္ကရေးကွယ်လွန်ရာ သူ့အလောင်းကို ကင်ဆယ်ဂရင်းအရပ်တွင် မြုပ်နှံသင်္ဂြိုဟ် လေသည်။
မကျဉ်းကုန်းရွာ
မကျဉ်းကုန်းရွာ
စန်းမြိုင်လယ်ရွာ၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်
စမ်းမြိုင်လယ်ရွာ (Sanmyainglel)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်၊ မကြီးကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၉၉၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မကြီးကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၃၀ ဦး၊ မ ၂၃၁၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၁၄၈ ဦးနေထိုင်သည်။ စမ်းမြိုင်လယ်ကျေးရွာကို မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၀၄ခုနှစ်၊ခရစ်နှစ် ၁၉၄၃ခုနှစ် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း၌ တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေနံချောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ