cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
သံသရာ
ပြဆိုခဲ့ပြီးသည့်အတိုင်း သတ္တဝါဟူသရွေ့မှာ ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်တည်းဟူသောကံမျိုးစေ့ရှိကြ သည်ချည်းဖြစ်ရာ ထိုမျိုးစေ့ရှိနေသမျှကာလပတ်လုံး ထိုမျိုးစေ့၏အစွမ်းတန်ခိုးဖြင့် ရုပ်နာမ်ခန္ဓာတည်း ဟူသောခန္ဓာပင်ကြီးအဆက်မပြတ်ပဲ တစ်ခဏပြီးတစ်ခဏ၊ တစ်ဘဝပြီးတစ်ဘဝဆက်ကာဆက်ကာ ဖြစ်ပွားရပ်တည်နေမှုကိုသံသရာဟုဆိုသည်မှတ်ရမည်။ ထိုသံသရာဟုဆိုအပ်သောရုပ်နာမ်တရားတို့အစမထင်ကာလမှစ၍ မပြတ်မစဲထပ်တလဲလဲဆက် ကာဆက်ကာ ဖြစ်ခြင်းဖြင့်ဘုံသုံးပါး၌ပြေးသွားကျင်လည်နေရသောသတ္တဝါတစ်ဦးတစ်ယောက်၏ ရုပ် နာမ်ခန္ဓာအစဉ်သည် အနုပါဒိသေသနိဗ္ဗာန်ပြည်ခွင်သို့ ဝင်ရောက်သည့်အခါကျမှပင် နောက်တစ်ဖန် အသစ်မဖြစ်မလာကောင်းစွာ ချုပ်ငြိမ်းလေတော့သည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာအရ သံသရာ ရှည်လျားပုံ
ကမ္ဘာ၊ စကြဝဠာ၊ သံသရာ ရှည်လျားများပြားပုံကို ကိန်းဂဏန်းဖြင့် တွက်ချက် ဖော်ပြခြင်းငှာ မတတ်နိုင်သဖြင့် ပုံပမာ ဆောင်၍ ဖော်ပြရသည်။ သံသရာသည် ဤရွေ့ဤမျှ ရှည်လျားလွန်းသည် ဖြစ်သောကြောင့်၊ အစသည်မထင်၊ အစကို ရှာ၍မရချေ။ သို့ဖြစ်၍ သံသရာကို ရှည်လျားသည်၊ စကြဝဠာကမ္ဘာစသည်တို့ကို ရေတွက်ခြင်းငှာ မတတ်နိုင်၊ သံသရာ၏ အစကိုလည်းကောင်း၊ လူသား၏ အစကိုလည်းကောင်း မစဉ်းစား မတွေးတောအပ်၊ စဉ်းစားတွေးတောသူများမှာ ရူးသွပ်တတ်သည်။
မောင်ထင်
ငယ်စဉ်ဘဝ
လပွတ္တာမြို့ဦးခန္တီကျောင်းနှင့် ဦးဘိုးထွန်းကျောင်းများတွင် စတင်ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့မအမျိုးသား အထက်တန်းကျောင်းတွင် ပညာသင်ခဲ့သည်။ မြောင်းမြတိုင်းရင်းသားအထက်တန်းကျောင်း မှ ဟိုက်စကူးဖိုင်နယ်၊ ၁၉၃၃ တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဘီအေ(ဝိဇ္ဇာဘွဲ့) ရရှိအောင်မြင်ခဲ့သည်။
ကျင်လည်ရာဘဝ
၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ စာရေးဆရာအသင်း ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၅၉ တွင် မြန်မာနိုင်ငံ သတင်းစာဆရာအသင်း ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန မြန်မာစာအဖွဲ့ အချိန်ပြည့်အဖွဲ့ဝန်အဖြစ် တာဝန်ပေးခြင်းခံရသည်။ ထို့အပြင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် သမိုင်းဌာနတွင် သမိုင်းဖြစ်ရပ်မှန် ပြုစုရေးအဖွဲ့ဝင်အဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် ငဘ ဝတ္ထုကို တရုတ်၊ ရုရှား၊ အိန္ဒိယ၊ ဂျပန် ဘာသာများဖြင့် ပြန်ဆိုထုတ်ဝေခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၉၃ ခုနှစ်မှစ၍ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ နှစ်ဘာသာဖြင့် စာအမျိုးမျိုး ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း
၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၉ ရက် နံနက် ၈ နာရီတွင် အင်းစိန်မြို့နယ် နေအိမ်တွင် ကွယ်လွန်သည်။
ပဂျီငို၊ ဦး
ဦးပဂျီငို (၁၂၅၉ - ၁၃၄ဝ)
အသက် ၈ နှစ် အရွယ်တွင် နတ်တလင်းမြို့ ဦးရွှေတုတ်ကျောင်း၌ စတင် ပညာသင်သည်။ ထို့နောက် ဦးဖိုးချက်ကျောင်းသို့ ပြောင်းသည်။ ၁၉ဝ၈ ခုနှစ် တတိယတန်းတွင် ရန်ကုန်မြို့ ရေကျော် မက်သဒစ် ကျောင်း၌ ဆက်လက် ပညာသင်သည်။ အဋ္ဌမတန်း အထိ ပညာသင်ခဲ့သည်။
ဦးပဂျီငိုသည် အသက် ၁၉ နှစ်တွင် ဓနိတော ဘီအိုစီ၌ စာရေး အဖြစ် စတင် အမှုထမ်းသည်။ နှစ်နှစ် အကြာတွင် ဝီလီယံဂျက် ကုန်တိုက်သို့ ပြောင်းရွှေ့ အမှုထမ်းပြန်သည်။ ထိုကုန်တိုက်တွင် သုံးလေးနှစ် လုပ်ပြီးနောက် ရုပ်ရှင်လောကသို့ ဝင်၍ စတန့်မင်းသား အဖြစ် သရုပ်ဆောင်သည်။ ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာလည်း လုပ်ခဲ့သည်။ ရုပ်ရှင်လောကမှ ထွက်ပြီး ဘားမား ကော်ပိုရေးရှင်း ရုံးချုပ်၌ အမှုထမ်း ပြန်သည်။
'ကြီးပွားချမ်းသာရေး' ကျမ်းကို ၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသည်။ ငယ်နာနည် 'ပဂျီငို' ကိုပင် ကလောင်အမည် အဖြစ် အသုံးပြုသည့် အတွက် 'ဦးပဂျီငို' ဟု တွင်သည်။ ထိုစာအုပ် တစ်အုပ်တည်းနှင့်ပင် ဦးပဂျီငို၏ အမည်မှာ ထင်ရှားလာရသည်။ ကြီးပွား ချမ်းသာရေး ကျမ်းသည်လည်း သတ္တမတန်းတွင် ပြဋ္ဌာန်း ခံရသည် အထိ အောင်မြင်မှု ရခဲ့သည်။ ထိုကျမ်းကို နှစ်သက် အားပေးကြသည့် အတွက် ကြီးပွား တိုးတက်ရေးကို ရည်ရွယ်သော မဂ္ဂဇင်း တစ်စောင် ထုတ်ဝေလိုသော ဆန္ဒဖြင့် ၁၉၃၃ ခု အောက်တိုဘာလတွင် တိုးတက်ရေး မဂ္ဂဇင်းကို စတင်ထုတ်ဝေပြီး ထုတ်ဝေသူနှင့် အယ်ဒီတာ တာဝန်ကို ယူသည်။ 'တိုးတက်ရေး ဦးစိန်' ဟူသော ကလောင် အမည်ကိုပါ ယူ၍ ဆောင်းပါး အမျိုးမျိုး ရေးသည်။ ၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် ဘားမားဂျာနယ်၊ ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် တိုးတက်ရေး သတင်းစာနှင့် ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် တိုးတက်ရေး ဂျာနယ်တို့ကို တိုးချဲ့ ထုတ်ဝေသည်။
စာနယ်ဇင်းဟူသောဝေါဟာရကိုစတင်ကြံဆတီထွင်သူမှာစာရေးဆရာ“ပဂျီငို”အမည်ခံတိုးတက်ရေးဦးစိန် ဖြစ်သည်။ ၁၉၃၅-ခုပတ်ဝန်းကျင်ခန့်ကစတင်သုံးစွဲခဲ့ကြောင်းမှတ်သားလေ့ လာသိရှိရသည်။
ဦးပဂျီငိုသည် ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ် အတွင်းတွင် သမဝါယမ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ စစ်ပြီးသော အခါ တိုးတက်ရေး သတင်းစာကို ဆက်လက် ထုတ်ဝေသည်။ ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဝိပဿနာ လုပ်ငန်းကို စတင် လုပ်ကိုင်သည်။ ထို့နောက် ဝိပဿနာ ပြန့်ပွားရေး အဖွဲ့ကို တည်ထောင်၍ ဝိပဿနာ ဆိုင်ရာ ကျမ်းများကို ပြုစုသည်။ ဝိပဿနာ ပြန့်ပွားရေး အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်သည်။
ဘဝနိဂုံး
ဦးပဂျီငိုသည် ၁၃၄၀ ပြည့်နှစ်၊ သီတင်းကျွတ်လဆန်း ၄ ရက် (၁၉၇၈ ခု၊ အောက်တိုဘာလ ၅ ရက်) နေ့တွင် ကွယ်လွန် အနိစ္စရောက်သည်။
ကျမ်းကိုး
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ဒြပ်စင်
ဒြပ်စင်ဆိုသည်မှာ ဓာတုဗေဒ နည်းလမ်းအရ နောက်ထပ် မခွဲစိတ်နိုင်တော့သည့် ဒြပ်ဝတ္ထုကို ဆိုလိုသည်။ ဒြပ်စင်၏ အသေးငယ်ဆုံးသော အပိုင်းမှာ အက်တမ်ဖြစ်သည်။ အက်တမ်တွင် ပရိုတွန်၊ နျူထရွန်နှင့် အီလက်ထရွန်များ ပါဝင် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
ဒြပ်စင်တွင် အက်တမ်တမျိုးတည်းသာ ပါဝင်ပြီး ဒြပ်စင်တမျိုး၏ အက်တမ်ရှိ ပရိုတွန် အရေအတွက်ကို အက်တောမစ်နံပါတ်(Atomic Number) ဟု ခေါ်သည်။ ဥပမာ နျူကလိယတွင် ပရိုတွန် ၆ ခုပါဝင်သည့် အက်တမ်များမှာ ကာဗွန်ဒြပ်စင်ဖြစ်ပြီး ပရိုတွန် ၉၂ ခုပါဝင်သည့် အက်တမ်များမှာ ယူရေနီယမ်ဖြစ်သည်။ လက်ရှိ ခေတ်သစ် ဓာတုဗေဒတွင် ဒြပ်စင် အမျိုးအစားပေါင်း ၁၁၈ မျိုးကို တွေ့ရှိထားပြီး ယင်းတို့အနက် ဒြပ်စင်အမျိုး ၉၈ ကို သဘာဝဝန်းကျင်တွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ အခြားဒြပ်စင်များကိုမူ ဓာတ်ခွဲခန်းတွင် ဖွဲ့စည်းရယူနိုင်သည်။ သိပ္ပံပညာရှင်များ ဓာတ်ခွဲခန်းအတွင်း ၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် ပထမဦးဆုံး ဖွဲ့စည်းယူခဲ့သည့် ဒြပ်စင်မှာ တက္ကနက်တီယမ်ဖြစ်ပြီး လူလုပ်ဒြပ်စင်များသည် ရေဒီယိုသတ္တိကြွသတ္တုများဖြစ်ကာ တည်ငြိမ်မှုမရှိပါ။
အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း
ဒြပ်စင်များအား ၎င်းတို့၏ ရုပ်ဖြစ်တည်မှု အခြေအနေကို မူတည်ကာ ပိုင်းခြားနိုင်သည်။ သာမန် အခန်းအပူချိန်နှင့် ဖိအားအောက်တွင် ဒြပ်စင်အများစုသည် အစိုင်အခဲများ ဖြစ်ကြသည်။ ဒြပ်စင် ၂ မျိုးသား အရည်ဖြစ်ပြီး အငွေ့အဖြစ် တည်ရှိသည့် ဒြပ်စင်မှာ ၁၁ မျိုးသာရှိသည်။ ဒြပ်စင်များကိုလည်း သတ္တုနှင့် သတ္တုမဟုတ်သည့် ဒြပ်စင်ဟု ခွဲခြားနိုင်သေးသည်။ သတ္တုမဟုတ်သည့်ဒြပ်စင်ထက် သတ္တုဒြပ်စင်က ပိုများသည်။ သို့သော်လည်း အချို့ဒြပ်စင်များသည် သတ္တုနှင့် သတ္တုမဟုတ်သည့် သတ္တိနှစ်မျိုးစလုံး ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ ၎င်းတို့အား semi-metals သို့မဟုတ် metalloids ဟုခေါ်ကြသည်။
ငှက်ဖျားရောဂါ
ငှက်ဖျားရောဂါ(Malaria )သည် ခြင်မှရသော ကူးစက်ရောဂါဖြစ်ပြီး ပလပ်စမိုးဒီးယမ်မျိုးစု ၏ ယူကရော့တစ် ၊ ပရိုတစ်ကြောင့် ရောဂါဖြစ်ရသည်။ အမေရိကတိုက်၏ နိုင်ငံအချို့ (၂၂)နိုင်ငံ ၊ အာရှတိုက်နှင့် အာဖရိက တိုက်တို့ပါဝင်သည့် အပူပိုင်းနှင့် အနွေးပိုင်းဒေသများတွင် ငှက်ဖျားရောဂါပြန့်ပွားလျက်ရှိသည်။ နှစ်စဉ် နှစ်တိုင်း ငှက်ဖျားရောဂါဖြစ်ပွားမှုသည် ၃၅၀–၅၀၀ သန်းနီးပါးမျှရှိပြီး ရောဂါကြောင့် သေဆုံးသူဦးရေမှာ တစ်သန်းမှ သုံးသန်းကြားတွင် ရှိသည်။ သေဆုံးသူအများစုမှာ အာဖရိကတိုက် ဆာဟာရဒေသငယ် အတွင်းမှ ကလေးငယ်များဖြစ်သည်။ အာဖရိကတိုက် ဆာဟာရဒေသငယ်တွင် ငှက်ဖျားရောဂါကြောင့် သေဆုံးသူ ကိုးဆယ်ရာခိုင်နှုန်း ရှိသည်။ ငှက်ဖျားရောဂါသည် သာမန်အားဖြင့် ဆင်းရဲခြင်းနှင့် ဆက်နွယ်လျက်ရှိသည်။ သို့သော်ဆင်းရဲခြင်းနှင့် စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးမှု အဟန့်အတား တို့ကြောင့်လည်း ရောဂါ ဖြစ်ပွားသည်။
ဖြစ်ပွားစေနိုင်သောအကြောင်းအရင်းများ
ပလပ်စမိုးဒီးယမ်ကပ်ပါးပိုး မျိုးစိတ်ငါးခုကြောင့် လူတွင် ငှက်ဖျားရောဂါ ဖြစ်ရသည်။ အပြင်းထန်ဆုံး ငှက်ဖျားရောဂါသည် ပလပ်စမိုးဒီးယမ်ဖယ်စီပါရမ်ကြောင့် ဖြစ်ပွားသည်။ ပလပ်စမိုးဒီးယမ်ဗိုင်းဗက် ၊ ပလပ်စမိုးဒီး ယမ်အိုဗေး နှင့် ပလပ်စမိုးဒီးယမ်မလေးရီးယား တို့သည် လူတွင် ငှက်ဖျားရောဂါအပျော့စား ဖြစ်စေနိုင်သော်လည်း လူကို သေစေလောက်သည်အထိ မဖြစ်နိုင်ပါ။ ငါးခုမြောက်မျိုးစိတ် ဖြစ်သည့် ပလပ်စမိုးဒီးယမ်နိုလက်ဆီသည် တိရ စ္ဆာန်မှ လူသို့ကူးစက်သည့် မျိုးစိတ်ဖြစ်ရာ မျောက်များတွင် ငှက်ဖျားရောဂါဖြစ်စေပြီး လူသို့ပါရောဂါကူးစက်နိုင်သည်။ ငှက်ဖျားရောဂါသည် သဘာဝအားဖြင့် အနိုဖီလီးခြင်မ ကိုက်၍ ရောဂါရရှိခြင်းဖြစ်သည်။ ငှက်ဖျား ရောဂါရှိသူကို ခြင်ကိုက်သည့်အခါ ခြင်စုပ်ယူလိုက်သည့်သွေးပမာဏအနည်းငယ်တွင့် ငှက်ဖျားကပ်ပါးပိုးပါရှိသွားသည်။ ထိုရောဂါပိုးသည် ခြင်ထဲတွင် ဆက်လက်ကြီးထွားနေပြီး၊ နောက်တစ်ပတ်အကြာ သွေးဆာ၍ အခြားရောဂါမရှိ သူအားကိုက်လိုက်သည့်အခါ ခြင်၏တံတွေးမှတစ်ဆင့် ရောဂါပိုးဝင်ရောက်သွားသည်။ နှစ်ပတ်နှင့် လပေါင်းများစွာ (တစ်ခါတစ်ရံ နှစ်များစွာ) လူ၏အသည်းတွင် နေထိုင်ပြီးနောက် ငှက်ဖျားရောဂါကပ်ပါးပိုးသည် လူ၏ သွေးနီဥများ အတွင်းတွင် စတင်၍ ကောင်ရေ ပွားများလာသည်။ ထိုသို့ပွားများလာခြင်းကြောင့် ဖျားနာခြင်းနှင့် ခေါင်းကိုက်ခြင်း စသည့် ရောဂါလက္ခဏာများ ဖြစ်လာသည်။ ရောဂါပြင်းထန်သည့်အခါတွင် အခြေအနေဆိုးဝါးလာပြီး မေ့မြောခြင်းနှင့် သေဆုံးသည်အထိ ဖြစ်လာနိုင်သည်။
ငှက်ဖျားရောဂါအတွက်ဆေးဝါးများ
ငှက်ဖျားရောဂါကုသရန်အတွက် ဆေးဝါးမျိုးစုံ ရရှိနိုင်သည်။ လွန်ခဲ့သည့် ၅ နှစ်အတွင်းက ငှက်ဖျား ရောဂါဖြစ်ပွားနေသည့် နိုင်ငံများတွင် ပလပ်စမိုးဒီယမ် ဖယ်လ်ဆီပရမ်ကြောင့်ဖြစ်ပွားသော ငှက်ဖျားရောဂါ အတွက် ကုသပုံကုသနည်း ပြောင်းလဲကာ ၊ အာတီမစ် ဆင်နင်ပါသည့် ဆေးအတွဲများသုံးစွဲခဲ့သည်။ ပြင်းထန်သည့် ငှက်ဖျေားရောဂါကို ကွီနိုင်ဆေးအား အကြောတွင်းသို့သွင်း ခြင်း ၊ အသားဆေးထိုးခြင်း သို့မဟုတ် အာတီဆူနိတ် အုပ်စုမှ ဆင်းသက်လာသည့် အာတီမစ် ဆင်နင် ဆေးအတွဲများသုံးစွဲခြင်း များပြားလာခဲ့သည်။
ငှက်ဖျား ရောဂါဖြစ်ပွားနေသည့်နိုင်ငံများသို့ခရီးသွားမည့် ခရီးသည်များအတွက်လည်း ငှက်ဖျားရောဂါကာကွယ်ရန် ဆေးမျိုးစုံပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ (ရောဂါ ကြိုတင်ကာကွယ်ခြင်း)ငှက်ဖျားရောဂါကုသဆေး ကို ခုခံကာကွယ်နိုင်စွမ်း သော လူသိများသော ကလိုရိုကွင်းကဲ့သို့ ဆေးဝါးများလည်းပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ခြင်ကိုက်ခံရခြင်းမှ ကာကွယ်ရန်အတွက် ဈေးသက်သာသည့်နည်းလမ်းများဖြစ်သည့် ခြင်ထောင်များဝေပေးခြင်းနှင့် ခြင်မကိုက်ဆေးများလိမ်းခြင်း စသည့်ကာကွယ်မှုများ သို့မဟုတ် ခြင်နှိမ်နင်းရေးလုပ်ငန်းများဖြစ်သည့် အိမ်အတွင်း ခြင်ဆေးဖြန်းခြင်းနှင့် ခြင်များ ဥမချနိုင်ရန်အတွက် ရေမြောင်းများဖောက်ချပေးခြင်းတို့ဖြင့် ရောဂါပြန့်ပွားမှုကို လျော့ချနိုင်သည်။ အများစုသည် ကြိုးစားဆောင်ရွက်နေဆဲဖြစ်သဖြင့် လုံလောက်သည့်ကာလအတွက် အမြင့်ဆုံး အတိုင်းအတာအထိ အကာအကွယ် ပေးနိုင်သော ငှက်ဖျားရောဂါ ကာကွယ်ဆေးထုတ်လုပ်နိုင်ရေးသည် စိန်ခေါ်ချက်တစ်ခုအဖြစ် ရှိနေဦးမည်ဖြစ် သည်။
ရောဂါသွင်ပြင်နှင့်လက္ခဏာများ
ငှက်ဖျားရောဂါ၏အဓိကလက္ခဏာများ ငှက်ဖျားရောဂါ၏လက္ခဏာများတွင် ဖျားခြင်း ၊ ချမ်းတုန်ခြင်း ၊ အဆစ်အမြစ်နာကျင်ခြင်း (အရိုး အဆစ်နာခြင်း) အော့အန်ခြင်း ၊ သွေးအားနည်း (သွေးနီဥများပြိုကွဲသည့်အတွက်ကြောင့်) ဆီးမှတဆင့် ဟေမိုဂလိုဘင်များ စွန့်ထုတ်ခြင်း ၊ မျက်ကြည်လွှာပျက်စီးခြင်းနှင့် အကြောဆွဲတက်ခြင်းတို့ပါဝင် သည်။ ငှက်ဖျားရောဂါ၏ ထူးခြားထင်ရှားသည့်လက္ခဏာသည် ရုတ်တရက်ချမ်းလိုက် ၊ တုန်လိုက် ၊ ဖျားလိုက် ၊ ချွေးထွက်လိုက်တို့ တစ်ခုပြီးနောက် တစ်ခဖြစ်သည်မှာ လေးနာရီီမှ ခြောက်နာရီအထိ ကြာမြင့်တတ်ပြီး ပြန်ပြန်လည်ပတ်ပြီး ဖြစ်နေတတ်သည်။ ထိုသို့ဖြစ်သည်မှာ ပလပ်စမိုဒီယမ်း ဗိုင်းဗက်နှင့် ပလပ်စမိုဒီယမ်းအိုဗေး တို့ကြောင့် ဖြစ်ပွားသော ငှက်ဖျားရောဂါတွင် နှစ်ရက်ခြားနှင့် ပလပ်စမိုဒီယမ်း မလေးရီးယား ကြောင့် ဖြစ်ပွားသော ငှက်ဖျားရောဂါတွင် သုံးရက်ခြားတို့တွင် ပြန်လည်ဖြစ်တတ်သည်။
ပလပ်စမိုဒီယမ်းဖယ်ဆီပေရမ် ကြောင့် ဖြစ်ပွားသော ငှက်ဖျားရောဂါသည် ၃၆–၄၈ နာရီကြာတိုင်း ပြန်ဖြစ်သည်။ သို့သော် သိသာခြင်းမရှိဘဲ အမြဲတမ်းဆက်ပြီး ဖျားနေတတ်သည်။ ငှက်ဖျား ရောဂါရသည့်ကလေးသည် မကြာခဏဆိုသလို ပုံမှန်မဟုတ်သည့် ကိုယ်နေကိုယ်ဟန်ထား ဖြစ်နေသည်မှာ ဦးနှောက်တွင် အပြင်းအထန်ထိခိုက်ခြင်း လက္ခဏာတစ်ခုဖြစ်ပြီးယင်းသည် ဦးနှောက်အာရုံကြောတွင်းတွင် ဖိအားပြင်းပြင်းခံထားရခြင်းနှင့် ဆက်ဆိုင်နေကြောင်းကိုမူ ကောင်းစွာမသိကြပါ။ အထူးသဖြင့် ကလေးသူငယ်များတွင် ငှက်ဖျားရောဂါသည် အသိဉာဏ်ထိခိုက်မှုများ ဖြစ်စေသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ ၎င်းသည် ဦးနှောက်လျင်မြန်စွာ ဖွံ့ဖြိုးလာချိန်တွင်သွေးအားနည်းခြင်း ပြန့်နှံ့လာပြီး ဦးနှာက်အား တိုက်ရိုက် ထိခိုက်စေသည်။ ဦးနှောက်သို့ ငှက်ဖျားရောဂါပိုး ဝင်ရောက်သည့်အတွက် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အာရုံကြောပျက်စီးမှုသည် ကလေးသူငယ်များတွင် ပို၍ စိုးရိမ်ရသည်။ ဦးနှောက်ငှက်ဖျားရောဂါသည် မျက်ကြည်လွှာဖြူဖွေးနေခြင်းနှင့် ဆက်နွယ်နေပြီး ယင်းသည် အခြားသော ဖျားနာခြင်းများနှင့် ထင်ရှားစွာ ခွဲခြားနိုင်သည်။
စက်ခွာ (အနောက်)ရွာ၊ ကျောက်ပြင်ဆိပ်
စက်ခွာ (အနောက်)ရွာ၊ ကျောက်ပြင်ဆိပ်
ငှက်ဖျားရောဂါ
ရောဂါလက္ခဏာများ
ပြင်းထန်သည့်ငှက်ဖျားရောဂါသည် ပလပ်စမိုဒီယမ်းဖယ်ဆီပေရမ်ရောဂါပိုးကြောင့် ဖြစ်ရပြီး၊ ပုံမှန်အားဖြင့် ရောဂါ ပိုးဝင်ရောက်ပြီး ၆ –၁၄ ရက်ကြာမှ ရောဂါလက္ခဏာဖြစ်ပေါ်လာသည်။ အကယ်၍ ဆေးမကုသဘဲထားခဲ့လျှင် ဆိုးဝါးပြင်းထန်သော ငှက်ဖျားရောဂါ နောက်ဆက်တွဲအနေဖြင့် မေ့မျောခြင်းနှင့် သေဆုံးသည်အထိဖြစ်လာနိုင်သည်။ အထူးသဖြင့် ကလေးသူငယ်များနှင့် ကိုယ်ဝန်ဆောင် မိခင်များအတွက် ပိုမိုစိုးရိမ်ရပါ်သည်။ ငှက်ဖျားရောဂါကြောင့် သရက်ရွက်ကြီးခြင်း ၊ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ခေါင်းကိုက်ခြင်း ၊ ဦးနှောက်သို့ သွေးမရောက်ခြင်း ၊ အသည်းကြီးခြင်း ၊ သွေးတွင်းအချို ဓာတ်နည်းခြင်းနှင့် ကျောက်ကပ်ပျက်စီးပြီး ဟေမိုဂလိုဘင်များ ဆီးနှင့်အတူ စွန့်ပစ်ခြင်းတို့ဖြစ် လာသည်။ ကျောက်ကပ်ပျက်စီးသည့်အခါ ဆီးအမည်းရောင်သွားသော ဖျားနာခြင်းဖြစ်လာပြီး သွေးနီဥများ ပြိုကွဲ၍ ထွက်ပေါ်လာသည့် ဟေမိုဂလိုဘင်များသည် ဆီးအတွင်းသို့ ယိုစိမ့်ဝင်သွားသည်။ အပြင်းစားငှက်ဖျားရောဂါ သည် လျင်မြန်စွာ ဖြစ်လာပြီး နာရီပိုင်း သို့မဟုတ် ရက်ပိုင်းအတွင်း သေဆုံးသည်အထိ ဖြစ်သည်။ အလွန့်အလွန် ဆိုးဝါးပြင်းထန်သည့်အခါတွင် ကြပ်ကြပ်မတ်မတ် စောင့်ရှောက် ကုသနေသော်လည်း သေပျောက်မှုနှုန်းသည် ၂၀%ထက် ကျော်လွန်လာသည်ကို တွေ့ရသည်။ ရောဂါ ကူးဆက်ဖြစ်ပွားနေ သည့်နေရာများတွင် ကုသရေးသည် ရံဖန်ရံခါ စိတ်ကျေနပ်ဖွယ်ရာဖြစ်မလာဘဲ ငှက်ဖျားရောဂါအမျိုးမျိုးတို့ကြောင့် အားလုံးစုံသေပျောက်မှုနှုန်းသည် ဆယ်ယောက်တွင် တစ်ယောက်နှုန်းအထိ မြင့်တက်လာသည်။ ရေရှည်ကြာမြင့်လာသည့်အခါ အပြင်းစားငှက်ဖျားရောဂါခံစားရသည့် ကလေး သူငယ်များတွင် ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်မှု အဟန့်အတားများဖြစ်ပေါ် လာသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။
ရွှေမိုးမြေရွာ၊ တံတားဦးမြို့နယ်
ရွှေမိုးမြေရွာ (Shwemoemyay)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ တံတားဦးမြို့နယ်၊ ရွှေမိုးမြေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၁၁၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွှေမိုးမြေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၇၇ ဦး၊ မ ၉၂၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၀၃ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာကို မိုးကြိုးတွင်းဟူသော အမည်မှ ပြောင်းလဲလိုက်သည်။
ငှက်ဖျားရောဂါ
ရောဂါပျိုးချိန်
ငှက်ဖျားရောဂါ။ ။ ငှက်ဖျားရောဂါသည် သမိုင်းမတင်မီ ကာလကတည်းက လူသားတို့အကြား၌ရှိသော ရောဂါဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် ခြင်အမျိုးပေါင်း ၂၀၀၀ ခန့်ရှိသည့်အနက် အနောဖလိခြင်အမျိုးပေါင်း ၆၀ ခန့်က ငှက်ဖျားရောဂါကို ဖြန့်ဖြူးပေးလျက်ရှိသည်။
ယနေ့ကမ္ဘာပေါ်ရှိ လူဦးရေထက်ဝက်ခန့်သည် ငှက်ဖျား ရောဂါရှိသော အရပ်ဒေသများတွင် နေထိုင်လျက် ရှိကြသည်။ ထိုရောဂါကြောင့် တစ်နှစ်လျှင် ရှစ်သန်းကျော်ကိုးသန်းနီးပါး သေဆုံးလျက်ရှိကြသည်။ ရောဂါ ဖြစ်ပွားသည့်နှုန်းသည် အရှေ့တောင်အာရှဒေသ နိုင်ငံများတွင် အမြင့်ဆုံးဖြစ်သည်။
ငှက်ဖျားရောဂါနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ
အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ စစ်ပွဲများနှင့် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး၏ မှတ်တမ်းများတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ငှက်ဖျားရောဂါဆိုးဝါးပုံကို ဖော်ပြထားသည်။
မြန်မာနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ကြီး၏ အကူ အညီဖြင့် ငှက်ဖျားရောဂါတိုက်ဖျက်ရေးဌာနကို ၁၉၅၃ ခုနှစ်က စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ လူဦးရေ ၁၀၀၀၀၀ လျှင် ငှက်ဖျားရောဂါကြောင့် သေဆုံးသူ ၉ ဒသမ ၈ ဦးရှိခဲ့သည်။ ရောဂါတိုက်ဖျက်ရေးလုပ်ငန်းကို နိုင်ငံတဝန်းလုံး၌ ဆယ်နှစ်တိတိ ဆောင်ရွက်ပြီးချိန် ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀၀၀ လျှင် ရောဂါကြောင့် ကွယ်လွန် ရသူ ၅ ဒသမ ၉ ဦးသာ ရှိသည်အထိ ကျဆင်းခဲ့သည်။
သို့သော် ယနေ့မြန်မာနိုင်ငံတဝန်းလုံးရှိ ဆေးရုံဆေးခန်းများ၏ လူနာစာရင်းတွင် ရောဂါအမျိုးမျိုးရှိသည့်အနက် ငှက်ဖျားရောဂါ ဖြင့် ဆေးရုံတက်သူ နှင့်အသက်သေဆုံးသူများ၏ ဦးရေသည် ထိပ်ဆုံးက ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။
ငှက်ဖျားရောဂါအမျိုးအစား လေးမျိုးရှိသည့်အနက် ပလာ စမိုဒီယမ် ဖယ်လီပါရမ်နှင့် ပလာစမိုဒီယမ် ဗိုင်းဗက်နှစ်မျိုးသာ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ဒုက္ခပေးလျက်ရှိသည်။
ထိုရောဂါကို အနောဖလိခြင်က သယ်ဆောင် ဖြန့်ဖြူး သည်။ ယင်းခြင်သည် ရေသန့်ရေရှင်ရှိရာဒေသတွင် လည်း ကောင်း၊ တောတောင်စိမ့်စမ်းဒေသရှိ မြက်ပင်၊ ဗေဒါပင်စသည် တို့ရှိသော ရေစပ်များတွင်လည်းကောင်း၊ ချောင်းငယ်၊ မြောင်း ငယ်များတွင်လည်းကောင်း ပေါက်ဖွားသည်။ ထို့ကြောင့် ငှက်ဖျားရောဂါသည် တောတောင်ဒေသနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိ သည်။ အထူးသဖြင့် မိုးဦးကျအချိန်နှင့် မိုးကုန်ခါနီးများတွင် ခြင်များပို၍ ပေါက်ဖွားသည်။ ထို့ကြောင့် ယင်းကာလ၌ ငှက်ဖျားမိသူပေါများရခြင်း ဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာပေါ်၌ ငှက်ဖျားရောဂါတိုက်ဖျက်ရေးကို နည်းမျိုးစုံ ဖြင့် သုတေသန ပြုနေကြသကဲ့သို့ မြန်မာနိုင်ငံ တွင်လည်း ဆေးသုတေသန ဦးစီးဌာနနှင့် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဦးစီးဌာန(ရောဂါမျိုး သယ်ဆောင်သော ပိုးမွှားကောင်များမှတဆင့် ကူးစက်သောရောဂါ နှိမ်နင်းရေးအဖွဲ့) တို့မှ တာဝန်ရှိသူများသည် ဤရောဂါများ အတွက် အထူးကြိုးစား သုတေသနပြုလျက်ရှိကြသည်။ ယခု အခါ၌ ပဲခူးရိုးမ တောင်ခြေတွင် လူနှင့်ခြင်တို့၏ စရိုက်ဓလေ့ ကို လေ့လာခြင်း၊ ဓာတ်ခွဲခန်းများ၌ ခြင်နှင့်ကြွက်များဖြင့် လေ့လာခြင်း၊ သာယာဝတီ၊ တောင်ကြီး၊ မန္တလေးစသည့် ဆေးရုံကြီးများ၌ ငှက်ဖျားရောဂါကု ဆေးဝါးသစ်များ စမ်းသပ် ဖော်ထုတ်ခြင်း၊ တရုတ် ငှက်ဖျား ရောဂါဆေးတစ်မျိုးဖြစ်သော ချင်ဟောက်စု ဆေးထုတ်လုပ်နိုင်ရန် ချင်ဟောက်အပင်ကို စမ်းသပ်စိုက်ပျိုးလျက် ရှိခြင်းစသည့် လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။
ငှက်ဖျားရောဂါတိုက်ဖျက်ရေး
ငှက်ဖျား၊ အနာကြီး၊ ဆင်ခြေထောက်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသူမရှိသေးသော အခြားရောဂါသုံးမျိုး စုစုပေါင်း ရောဂါ ခြောက်မျိုးတို့သည် ကမ္ဘာပေါ်မှ လူသားအများစုကို ဒုက္ခပေး လျက်ရှိသည်။ ဤရောဂါများကို တိုက်ဖျက်ရန် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာ ရေးအဖွဲ့သည် ကမ္ဘာ့ဘဏ်၊ ယူအင်ဒီပီစသည့် အဖွဲ့အစည်းများ ၏ အကူအညီဖြင့် တီဒီအာ(အပူပိုင်းဒေသရောဂါများ သုတေ သနအဖွဲ့)ကို ၁၉၇၅ ခုနှစ်မှစ၍ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ နိုင်ငံပေါင်း ၁၂၅ နိုင်ငံမှ ပညာရှင်ပေါင်း ၄၀၀၀ ကျော်က ဤရောဂါများ ကို တိုက်ဖျက်ရေးအတွက် စုပေါင်း သုတေသန ပြုလုပ်လျက် ရှိကြသည်။
အဆိုပါတီဒီအာ အဖွဲ့ကြီး၏ ဦးဆောင်မှု အကျိုးကျေးဇူး တစ်ရပ်မှာ ငှက်ဖျားရောဂါအတွက် မက်ဖလိုကွင်းနှင့် ဖင်ဆီ မက်ခေါ် ဆေးသစ်နှစ်မျိုးကို ဖော်ထုတ်နိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဤဆေးများကို လူသားတို့ အန္တရာယ်ကင်းစွာ အသုံးပြုနိုင်သော ဆေးများအဖြစ် ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် သတ်မှတ်ပေးခဲ့ပြီး ဖြစ် သည်။ ဆေးပြား နှစ်ပြား၊ သုံးပြားခန့်ကို သောက်ချလိုက်ရုံဖြင့် ငှက်ဖျားရောဂါကို ပျောက်ကင်းစေမည့် ဆေးများဖြစ်သည်။
သို့သော် အချိန်အဆမရှိ သဘောရှိ သောက်သုံးကြမည် ဆိုပါက ယခင်ရှိပြီး ငှက်ဖျားရောဂါကု ဆေးများကဲ့သို့ ရောဂါ ပိုးက ယဉ်ပါးသွားမည်ကို စိုးရိမ်ရသည်။ ထို့ကြောင့်ဤဆေးကို သွေးထဲ၌ ရောဂါပိုးကို တကယ်တွေ့ရသော ဝေဒနာရှင်များသာ သောက်သုံးကြဖို့လိုသည်။
စပိုရိုဇွိုက်များက လူသားတို့၏ အသည်းထဲသို့ ဝင်ရောက်ပြီး ပြန်ထွက်လာသောအခါ မီရိုဇွိုက်ခေါ် အမည်တစ်မျိုးဖြင့် ပုံသဏ္ဌာန်တစ်မျိုးဖြစ်လာပြန်သည်။ ၎င်းတို့သည် သွေးထဲ၌ အကြိမ်ကြိမ်လည်ပတ် ပေါက်ပွားပြီးသောအခါ ငှက်ဖျား ရောဂါပိုး အဖိုအမ ဂမီတိုဆိုက် အဆင့်သို့ ကူးပြောင်းသွားပြန် သည်။ ယင်းဂမီတိုဆိုက်တို့ကို ခြင်များက သယ်ဆောင်ပြီး ကူးစက်စေခြင်း ဖြစ်သည်။
ဤကဲ့သို့ အဓိကအဆင့် သုံးဆင့်ရှိသဖြင့် အဆင့်သုံးဆင့် စလုံးကို အကာအကွယ်ပေးနိုင်မည့်ဆေးကို ဖန်တီးပေးရမည် ဖြစ်သည်။ ငှက်ဖျားရောဂါ ကာကွယ်ရန် ဆေးမှာ အခြားရောဂါများကဲ့သို့ ထုတ်လုပ်ရ မလွယ်သော်လည်း မကြာခင် ထုတ်လုပ်နိုင်ရန် ကြိုးပမ်းလျက် ရှိသည်။
မောက်တင်ကုန်း
မောက်တင်ကုန်း
ကျွန်းတဲရွာ၊ သခွတ်ချောင်း
ကျွန်းတဲရွာ၊ သခွတ်ချောင်း
လက်ဖက်သုပ်
လက်ဖက်သည် မြန်မာ့ရိုးရာ အစားအစာတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ လက်ဖက်သုပ် ကို မြန်မာလူမျိုးများနှစ်သက်စွာ စားသုံးကြသည်။ အလှူမင်္ဂလာနှင့် ပွဲလမ်းသဘင်များတွင် လက်ဖက်သည် မပါမဖြစ် ဖြစ်သည်။ လက်ဖက်သုပ်ထဲတွင် အဓိကအားဖြင့် လက်ဖက်အပြင် ပဲအမျိုးမျိုး၊နှမ်းစေ့ စသည်တို့ပါဝင်ပြီး ခရမ်းချဉ်သီး၊ပုစွန်ခြောက်၊ ငရုတ်သီးစိမ်း၊ ဂေါ်ဖီ၊ ပြောင်းဖူးစသည်တို့ကိုလည်း ထည့်ပြီးစားသုံးနိုင်သည်။ လက်ဖက်အမျိုးအစားကို ချဉ်စပ်၊ အဆိမ့်၊ အခါး စသည့်အရသာများနှင့်လည်း စားသုံးနိုင်သည်။ ပွဲနေပွဲထိုင်သုံး လူကြီးသုပ်၊ အဖွားကြီးသုပ် မှ စ၍ လူငယ်သုပ်၊ မန္တလေးသုပ်၊ ရန်ကုန်သုပ်၊ ရှူးရှဲသုပ်၊ ချဉ်စပ်သုပ်၊ ကြက်ခြေနီသုပ် စသည်ဖြင့် လက်ဖက်သုပ် အမျိုးအစား များစွာရှိသည်။
ကဏ္ဍ:လက်ဖက်
နော့နီ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေညှောင့်ငှက်များ
ဂန်းစ် အန် ရို့စ်
သေနတ်များနှင့် နှင်းဆီများ(Guns N' Roses)(တိုက်ရိုက်အသံထွက်- ဂန်းစ် အင် ရို့စ်) သည် အောင်မြင်ကျော်ကြားသည့် အမေရိကန် ဟာ့ဒ်ရော့ခ်တီးဝိုင်းတစ်ဝိုင်းဖြစ်သည်။ ထိုတီးဝိုင်းကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ် လော့စ်အင်ဂျလိစ်တွင် ဖွဲ့သည်းခဲ့သည်။ ကနဦး အဖွဲ့ဝင်ငါးဦးမှာ အိပ်ဇယ် ရို့စ် (အဆို)၊ စလက်ရှ်(လိဒ်ဂီတာ)၊ အက်ဇီ စတရတ်ဒလင်(ရေသမ်ဂီတာ၊ နောက်ခံအဆို)၊ ဒဖ် မက်ကေဂင်(ဘေ့စ်၊ နောက်ခံအဆို)နှင့် စတီဖင် အက်ဒလာ(ဒရမ်) တို့ဖြစ်ကြသည်။ ဤတီးဝိုင်း၏ အကျော်ကြားဆုံးသီချင်းများမှာ Welcome to the Jungle, Paradise City, Sweet Child O'Mine, Patience, Live and Let Die, November Rain", Knockin' on Heaven's Door, Don't Cry, နှင့် Civil War တို့ဖြစ်ကြသည်။
၎င်းတို့ဖန်တီးသည့် တေးဂီတများသည် ထိုအချိန် ၁၉၈၀ ခုနှစ်များအတွင်း ကျော်ကြားသည့် ရော့ခ်တေးဂီတအမျိုးအစားများထဲမှ ပုံစံကွဲနေသည်။ ၎င်းတို့၏ တေးသီချင်းများသည် ပိုမို မာကျောသည့် ရော့ခ်ပုံစံဖြစ်သည်။ ပုံမှန်ရော့ခ်တေးဂီတနှင့် အနီးစပ်ဆုံး တူသည်။ ထို့ကြောင့်လည်း ၎င်းတို့အဖွဲ့ကို လူအများက စိတ်ဝင်စား လူကြိုက်များလာခဲ့လေသည်။ ၎င်းအဖွဲ့ကို ၁၉၈၅ ခုနှစ် လော့စ်အိန်ဂျလိစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ အဆိုရှင်အဖြစ် အိပ်ဇယ် ရို့စ်၊ ဂီတာအတီးသမားအဖြစ် ထရေစီ ဂန်းစ် နှင့် လက်ဇီ စတရတ်ဒင်၊ ဘေ့စ်ဂီတာသမားအဖြစ် အိုလီ ဘိုက်ချ်၊ ဒရမ်အတီးသမား ရောဘ့်ဂါ့ဒ်နာတို့ဖြစ်သည်ကြသည်။ အိပ်ဇယ်၏ တီးဝိုင်းအဟောင်း၏ အမည်မှာ ဟော်လိဝုဒ် ရို့စ် ဖြစ်ပြီး ထရေစီ၏ ယခင်တီးဝိုင်းမှာ အယ်အေ ဂန်းစ် ဟူ၍ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့ ပေါင်းစည်းပြီးနောက်ပြီးတွင် ဂန်းစ် အင် ရို့စ် ဟူ၍ အမည်ပေးခဲ့လေသည်။
၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် ဂန်းစ် အင် ရို့စ် အဖွဲ့သည် စိတယ်လ်၌ ဖျော်ဖြေပွဲ ပြုလုပ်ရာ ထိုပွဲကို ထရေစီ ဂန်းစ်နှင့် ရော့ဘ် ဂါ့ဒ်နာတို့ တတ်ရောက်နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ချေ။ ထိုအခါ ရို့စ်၏ သူငယ်ချင်းများဖြစ်သော ဂစ်တာသမား စလက်ရှ်နှင့် ဓရမ်သမား စတီဖင် အက်ဒ်လာ အား အကူအညီပေးရန် ခေါ်ယူခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ သဘောတူပြီး လာရောက်ပူးပေါင်းကာ အမြဲတမ်းအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် လော့စ်အိန်ဂျလိစ်သို့ ပြန်လာရာလမ်းတွင် ၎င်းတို့ ၅ ဦးပါဝင်သည့်အဖွဲ့သည် ၎င်းတို့၏ အကျော်ကြားဆုံးသီချင်းဖြစ်သည့် တောနက်မှ ကြိုဆိုပါ၏ (Welcome to the Jungle) ကို ရေးဖွဲ့ခဲ့လေသည်။ ၁၉၉၀ တွင် ဒရမ်သမား စတီဖင် အက်ဒလာအား ၎င်း၏ ဒရမ်အတီး အဆင်မပြေသဖြင့် အဖွဲ့မှ ထုတ်ပယ်လိုက်သည်။ ထို့နောက် ၎င်းနေရာတွင် သည် ကော့လ်တ်(The Cult) မှ ဒရမ်သမား မတ် ဆိုရမ် နှင့် အစားထိုးခဲ့လေသည်။ ဝက်စ်တ် ရော့သ် မှ ဂီတာသမား ‌ဒေ့ဗ် ခက်ရှ်နာ၊ စတုန်း တန်ပယ် ပိုင်းလော့ဒ် မှ စကော့ ဝိုင်လက်၊ စလက်ရှ်၊ မက်ကေဂင် နှင့် ဆိုရမ် တို့သည် ဗဲဗက် ရီဗော်ဗာ အားဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
Appetite for Destruction အယ်လ်ဘမ် ထွက်ပြီး အဖွဲ့ဝင်များ လမ်းခွဲခဲ့ကြကတည်းက ရို့စ်တစ်ဦးတည်းသာ အဖွဲ့၏ ပင်တိုင်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ကျန်ရှိနေခဲ့ပြီး အဖွဲ့ဝင်သစ်များဖြင့် မကြာခဏပြောင်းလဲ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ သီဆိုခဲ့သည့် နောက်ဆုံးအယ်လ်ဘမ်မှာ ချိုင်းနိစ် ဒီမိုကရေစီ ဖြစ်ပြီး ဆယ်နှစ်ခန့် နောက်ကြပြီးမှ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် စလက်ရှ်နှင့် ဒဖ် တို့ အဖွဲ့တွင်း ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြပြီး ၎င်းတို့နှင့်အတူ အဖွဲ့၏ ပထမဆုံး အမျိုးသမီးအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သည့် မယ်လစ်ဆာ ရီးစ် လည်း ပါဝင်လာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ဂီတအဖွဲ့များ
ရန်ကင်းပညာရေးကောလိပ်
ရန်ကင်းပညာရေးကောလိပ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ရန်ကင်းမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်း
၁၉၄၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော် ဆရာဖြစ်သင်တန်းကျောင်း (State Training College for teachers- STCT) အဖြစ် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် နိုင်ငံတော်ဆရာဖြစ်သင်တန်းကျောင်း (State Teacher Training School- STTS) အဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် ဆရာအတတ်သင်သိပ္ပံ (Teacher Training College – TTC ) အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၉၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ရန်ကင်းပညာရေးကောလိပ်အဖြစ်လည်းကောင်း တိုးမြှင့် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
စုန်းချောင်း (တောင်)ရွာ၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်
စုန်းချောင်း (တောင်)ရွာ (Sonechaung(South))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်၊ စုန်းချောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၅၈၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယင်းမာပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွှေဘိုစုရွာ၊ စစ်ချောင်း
ရွှေဘိုစုရွာ၊ စစ်ချောင်း
ထိုဖိုးပါဒဲရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်
ထိုဖိုးပါဒဲရွာ(Htohpoeparde)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ ခေါပုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၇၆၉ ဖြစ်သည်။ အရပ်အခေါ်မှာ ထိုပိုးပါဒိုး ဖြစ်သည်။
လကျီလုံရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်
လကျီလုံရွာ (Lakyilong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ ရီလုံရီကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၈၈၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရီလုံရီကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၇၉ ဦး၊ မ ၂၈၂၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၆၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖယ်ခုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗုဒ္ဓဃောသ
မဟာဗုဒ္ဓဃောသ မထေရ်မြတ်သည် ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်၏ ပိဋကတ်သုံးပုံနှင့် တကွ အဋ္ဌကထာတို့ကို သီဟိုဠ်ဘာသာမှ မဂဓဘာသာသို့ပြန်ဆိုကာ အဓိပ္ပာယ်ရှင်းလင်း ဖွဲ့ဆိုသော အဋ္ဌကထာသစ်များကို ပြုစုခဲ့သဖြင့် ကျော်ကြားထင်ရှားခဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်ထူးတစ်ပါး ဖြစ်ပေသည်။ ထိုမထေရ်မြတ်၏ မွေးဖွားသက္ကရာဇ် စသည်တို့ကို အတိအကျ မသိရသော်လည်း၊ ရှင်မဟာ ဗုဒ္ဓဃောသသည် အေဒီ ၅ ရာစုနှစ်အတွင်း၌ ကျော်စောထင်ရှားသော ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်တစ်ပါး ဖြစ်ကြောင်းကိုမူ အထောက်အထားများ တွေ့ရှိရလေသည်။
ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ လောင်းလျာသည် ပုဏ္ဏားမျိုးဖြစ်၍၊ ဗုဒ္ဓဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူရာ ဗောဓိပင်အနီး ပုဏ္ဏားရွာ တစ်ရွာ၍ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဃောသုပ္ပတ္တိကျမ်းအရ၊ စားကြကုန်၊ သောက်ကြကုန် အစရှိသဖြင့် ပုဏ္ဏားတို့ကြွေးကြော်ဆဲတွင် မွေးဖွားသောကြောင့် ဃောသဟူ၍ အမည်မှည့်သည်ဟု ဆိုလေသည်။
ဃောသလုလင်သည် ငယ်ရွယ်စဉ် အခါကပင် ဗေဒသုံးပုံကို တစ်ဘက်ကမ်းခတ် တတ်မြောက်သည်။ ထိုထိုအယူဝါဒကိုလည်း ကောင်းစွာ သိကျွမ်း၍ သူတစ်ပါးနှင့် အပြောအဟော အဖြေအတင်ဝါဒကိုလည်း အလိုကြူးသည်။ ဇမ္ဗူဒိပ်မြေပြင် အလုံးကို လှည့်ပတ်လတ်သော် တစ်ဆောင်သော ကျောင်းသို့ရောက်၍ ပတဉ္စလီ ရှင်ရသေ့၏ အယူကို ပုဒ်ဗျည်းမကျန် ပြည့်စုံစွာ ပြန်လှန်သရဇ္ဈာယ်သည်။ ထိုအခါ ထိုကျောင်းတိုက်၌ သီတင်းသုံး နေသော ရေဝတမထေရ်မြတ်သည် ပုဏ္ဏားလုလင်၏ ပညာကြီးကြောင်းကို သိသည်။
ထို့ကြောင့် ထိုလုလင်အား ဆုံးမခြင်းငှာ သင့်၏ဟု အကြံဖြစ်တော်မူပြီးလျှင် ရေဝတမထေရ်သည် ဃောသလုလင်နှင့် စကားအဖြေအတင် ပြုသည်။ ပုဏ္ဏားလုလင်သည် မိမိ၏ အတတ်ပညာ အယူဝါဒ အလုံးစုံကို မေးသည်။ မေးတိုင်း မေးတိုင်း ရေဝတမထေရ်က ဖြေကြားတော်မူသည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်ကိုလည်း ပြတော်မူသည်။
လုလင်မေး၍ပြီးလျှင် ရေဝတမထေရ်က အဘိဓမ္မာပါဠိတော်၌လာသော ပြဿနာကို မေးတော်မူသည်။ လုလင်မဖြေကြားနိုင်၍ မည်သူ၏ အတတ်ပညာ မန္တန်းနည်းဟု မေးသည်။ မထေရ်မြတ်က ဗုဒ္ဓမန္တန်ဟုဆိုသည်။ ထိုမန္တန်ကို ပေးပါဟု တောင်းဆိုလျှင်၊ ရှင်ရေဝတက ရဟန်းပြုမှ သင်ကြားပေးမည်ဟု မိန့်ကြားသည်။ ထို့ကြောင့် ပုဏ္ဏားလုလင်သည် ရဟန်းပြု၍ ပိဋကတ်သုံးပုံကို အကုန်သင်ယူသည်။
ပုဏ္ဏားလုလင်ရဟန်းသည် ဘုရားရှင်ကဲ့သို့နက်သောအသံရှိသည်ဖြစ်၍ ဗုဒ္ဓဃောသဟု အမည်ဘွဲ့တော်မှည့်ခေါ်ကြ၍ ဇမ္ဗူဒိပ် မြေအပြင်၌ ကျော်စောလှလေသည်။
ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသသည် ဖခင် ပုဏ္ဏားကြီးအားလည်း မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ အယူမှ ချေးချွတ်သည်။ ရှင်မဟာဗုဒ္ဓ ဃောသသည် ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာဖြစ်သော ရှင်ရေဝတနှင့်အတူ နေထိုင်ပြီးလျှင် ဉာဏေဒယကျမ်း၊ အဋ္ဌသာလိနိကျမ်းတို့ကို ပြုစုသည်။
ထို့နောက် ပရိတ္တအဋ္ဌကထာကို ပြုရန်အားထုတ်ရာ၊ ရှင်ရေဝတက ဤဇမ္ဗူဒီပါ၌ ပါဠိတော်မျှ သာရှိသည်။ အဋ္ဌကထာလည်းမရှိ၊ အာစရိယဝါဒလည်း အကွဲကွဲ အပြားပြားရှိ၏။ ထို့ကြောင့် မဟိန္ဒမထေရ်မြတ် ဆောင်ယူခဲ့သော သီဟိုဠ်၌ရှိသော အဋ္ဌကထာ သင်္ဂါယနာ သုံးတန်တင်သော ပါဠိတော်၊ ရှင်သာရိပုတ္တရာအစရှိ သော ရဟန္တာတို့ဟောသော စကားအစဉ်များသည် သီဟိုဠ်ကျွန်းတွင် ရှိသည်ကို သင်သွား၍ မာဂဓဘာသာ ရေးသားပြန်ယူချေ။ ထို့သို့ပြန်ယူသော် အလုံးစုံသောသတ္တလောက၏ အစီးအပွားကို ဆောင်နိုင်လတ္တံ့ဟု မိန့်တော်မူသည်။
ထို့ကြောင့် ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသသည် သီဟိုဠ်ကျွန်းသို့ကူးခဲ့ရာ၊ ထိုအချိန်သည် သီဟိုဠ်ကျွန်း၌ မဟာနာမမင်းလက်ထက်ဖြစ်၍ သာသနာသက္ကရာဇ် ၉၃ဝ ပြည့်နှစ်ခန့်က ခန့်မှန်းရသည်။ သီဟိုဠ်ကျွန်းသို့ရောက်လျှင်၊ အနုရာဓပူရမြို့၊ အနုရာဓပူရမဟာဝိဟာရကျောင်းတိုက်၊ သံပါလမထေရ်အထံ၌ သီဟိုဠ်အဋ္ဌကထာနှင့်တကွ ထေရဝါဒ အလုံးစုံကို ကြားနာပြီးမှ အဋ္ဌကထာများကို ပြုအံ့သောငှာ ပန်ကြား၏။ ထိုအခါ သံဃာများက ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ၏ အစွမ်းသတ္တိကို စုံစမ်းခြင်းငှာ သီလေပတိဋ္ဌာယ အစချီသော ဂါထာနှစ်ပုဒ်ကိုပေး၍ ထိုဂါထာ၌ ပိဋကတ် သုံးပုံကို ယှဉ်လျက် အနက်အဓိပ္ပာယ်ပြန်ရန် တိုက်တွန်းသည်။
ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသသည် ထိုနေ့ညချမ်းကစ၍ ထိုဂါထာ၏ အဖွင့်ဖြစ်သော ဝိသုဒ္ဓိမဂ်ကျမ်းကို စီရင်သည်။ တစ်စောင်ပြီး၍ အိပ်လျှင် ထိုအရှင်အစွမ်းကို စုံစမ်းလို၍ သိကြားမင်း ဝှက်ထားလေသဖြင့်၊ အသစ် တစ်စောင် ရေးပြန်ရသည်။ ထိုအတူပင် ဝှက်ထားပြန်၍ နောက်တစ်စောင်လည်း ရေးပြန်ရလေသည်။ ၃ စောင်စေ့မှ ယခင် ၂ စောင်ကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ ၃ စောင်လုံးကို သံပါလမထေရ်အား ပြလေသည်။
၃ စောင် စလုံးသည် ကျမ်းအားဖြင့် လည်းကောင်း၊ အနက် အားဖြင့်လည်းကောင်း၊ ရှေ့နောက် အစွန်းအားဖြင့်လည်းကောင်း ထေရသါဒတို့ဖြင့် လည်းကောင်း၊ ပါဠိတို့ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ပုဒ်တို့ဖြင့် လည်းကောင်း၊ အက္ခရာဝါ ကျတို့ဖြင့်လည်းကောင်း ဖောက်ပြန်ချွတ်ယွင်းခြင်းမရှိ၊ ၃ စောင်စလုံးပင် အညီအညွတ် မကွဲမပြား တစ်သားတည်း ဖြစ်လေသည်။ သံဃာအပေါင်းတို့ ရှေ့၌ ထိုဝိသုဒ္ဓိမဂ်ကျမ်းကို ဖတ်ပြသောအခါ၊ သီဟိုဠ်ရဟန်း တော်တို့ အထူး နှစ်သက်ကြ၍၊ ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသသသည် မချွတ်မယွင်း မေတ္တေယျဘုရားလောင်းတော်ပေတကားဟု ရွှင်လန်းဝမ်းမြောက်စွာ မိန့်ဆိုကြသည်။ အထပ်ထပ် ကောင်းချီးပေးကြ သည်။ ထိုအခါမှ သံပါလမထေရ်သည် ပိဋကတ် သုံးပုံပေစာတို့ကို သီဟိုဠ်အဋ္ဌကထာနှင့်တကွ ပေးတော်မူသည်။ ရှင်မဟာ ဗုဒ္ဓဃောသသည် အဋ္ဌကထာကြီးတို့၌ အကျယ်ဆိုအပ်သော စကားကို အကျဉ်းချုံးခြင်း၊ ဘုရားဟောရင်း မူလဘာသာ ပါဠိတော် နည်းအားလျော်သော မဂဓဘာသာသို့ပြန်ဆိုခြင်းပြုကာ၊ အဋ္ဌကထာတို့ကို စီရင်သည်။
ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ ပြုစုစီရင်အပ်သော အဋ္ဌကထာသစ်များသည် အလုံးစုံသော သတ္တဝါတို့၏အစီးအပွားကို ဆောင်သည်။ ခပ်သိမ်းကုန်သော မထေရ် အဆက်ဆက် ဖြစ်ကုန်သော ဆရာကြီးတို့သည် ထိုအဋ္ဌကထာသစ်ကို ပါဠိတော်ကဲ့သို့ယူကြသည်။
ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသသည် သီဟိုဠ်ကျွန်းရှိ ပြုဖွယ်ကိစ္စ ပြီးလျှင် ဇမ္ဗူဒီပါသို့ပြန်ကြွလေသည်။ အင်္ဂုတ္တရအဋ္ဌကထာတွင် သီဟိုဠ်နှင့် သထုံပြည် (သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ)သည် သင်္ဘောလမ်းသင့်သည်ဟု ဆိုထားသည်။ သာသန ဗဟုဿုတပ္ပကာသနီကျမ်းတွင် ရှင်ဗုဒ္ဓဃောသသသည် သထုံပြည်မှ သီဟိုဠ်ကျွန်းသို့ သာသနာနှစ် ၉၂၇ ခုတွင် ကူးတော်မူသည်။ သထုံပြည့်ရှင် ဘုမ္မိရာဇာမင်းက လက်ဆောင်ပေးသော ဆင်ဖြူကို သီဟိုဠ်မင်း မဟာနာမအား မင်းချင်းတို့ကို လက်ဆောင်ဆက်စေပြီးလျှင် သီဟိုဠ်၌ ၃ နှစ်နေ၌ ပိဋကတ်တော် တို့ကို မာဂဓဘာသာသို့ရေးကူးပြီးလျှင် သထုံပြည်သို့ ပြန်လာသည်ဟု ဆိုလေသည်။
ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်
ပါဠိစာပေ(သီဟိုဠ်)
ပါဠိစာပေ
အဋ္ဌကထာ
သစ်တောဦးစီးဌာန
သမိုင်းကြောင်း
ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးနှောင်းပိုင်း အလောင်းမင်းတရားကြီး လက်ထက် ၁၇၆၀ ခုနှစ်ဝန်းကျင်မှသည် ကျွန်းသစ်ကို "တော်သစ်" အဖြစ်သတ်မှတ်၍ ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ခဲ့သည်။ ၁၈၄၁ ခုနှစ်နှင့် ၁၈၄၂ ခုနှစ်တို့တွင် မြန်မာ့ကျွန်းသစ်တောများ ပျက်စီးဆုံးရှုံးခြင်းမှ ကာကွယ်ရန်အတွက် သစ်ထုတ်လုပ်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ ပိုမိုပြည့်စုံသော စည်းကမ်းများကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ၁၈၅၂ ခုနှစ် တွင် ပဲခူးကို အင်္ဂလိပ်တို့ သိမ်းပိုက်ပြီးနောက်မကြာမီ ကျွန်းသစ်တောများသည် အစိုးရပိုင်ဖြစ်သည်ဟု ကြေညာပြီး ဒေါက်တာမက္ကလင်းကို ဝန်ထောက်ခန့်အပ် အုပ်ချုပ်စေခဲ့ရာ ၎င်းမှ အစီရင်ခံ တင်ပြမှုကြောင့် ၁၈၈၅ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယပြည်သစ်တောများ၏ ချာတာအမိန့်ကြေညာစာ ထွက်ရှိလာခဲ့ရာ သစ်တောထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရာတွင် အမြဲကျင့်သုံးရမည့် ပေါ်လစီ ပေါ်ထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံတော်၏ သစ်တောများကို စနစ်တကျ စီမံခန့်ခွဲ အုပ် ချုပ်ရန်အတွက် သစ်တောဌာနကို ၁၈၅၆ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က သစ်တောဌာန၏ တာဝန်ဝတ္တရားများမှာ သဘာဝသစ်တောကြီးများအား ပြုစုထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် အဖိုး တန် ကျွန်းနှင့် သစ်မာများကို စနစ်တကျထုတ်ယူသုံးစွဲရေးအတွက် စီမံအုပ်ချုပ်လုပ်ကိုင်ခြင်း များသာ ဖြစ်သည်။ ၁၈၅၆ ခုနှစ်တွင် ပဲခူးပြည့်နယ် သစ်တောဝန်ထောက်တာဝန်ကို ဒေါက်တာမက္ကလဲလင်းထံမှ ဂျာမန်သစ်တောပညာရှင် ဒေါက်တာဒီးထရစ်ဘရန်းဒစ်သို့ လွဲပြောင်းပြီးနောက် ၎င်းအား တနင်္သာရီနှင့် မုတ္တမ သစ်တောနယ်များကိုပါ အုပ်ချုပ်ရန် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်မှစ၍ မြန်မာနိုင်ငံသည် ဗြိတိသျှအင်ပါယာအတွင်း သစ်တောများကို သိပ္ပံပညာအရ ရှေးဦးဆုံး စတင် အုပ်ချုပ်လုပ်ကိုင်သည့်နိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၁၈၅၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ပိုမိုပြည့်စုံသော သစ်တောစည်းမျဉ်းများကို ဗြိတိသျှအစိုးရမှ အတည်ပြု ထုတ်ပြန်ခဲ့ရာ ကျွန်းသစ်ပေါက်ရောက်သည့် သစ်တော အားလုံးနီးပါး သိပ္ပံနည်းကျ အုပ်ချုပ်လုပ်ကိုင်မှုအောက်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၈၆၀ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှအစိုးရ၏ သစ်တောထိမ်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာမူဝါဒ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ၁၈၆၅ ခုနှစ်တွင် "၁၈၆၅ ခုနှစ် အစိုးရသစ်တောများ အက်ဥပဒေ" ကိုရေးဆွဲ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ၁၈၈၁ ခုနှစ်တွင် မြန်မာပြည်အတွက် သီးခြား သစ်တောဥပဒေကို ဥပဒေအမှတ် ၁၉ အဖြစ်ဖြင့် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ၁၈၈၅ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှ များ အထက်မြန်မာပြည်ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ၁၈၈၇ ခုနှစ်တွင် အထက်မြန်မာပြည် သစ်တောဥပဒေ စည်မျဉ်းကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ၁၉၂၃ ခုနှစ်တွင် ဒိုင်အာခီ အုပ်ချုပ်ရေးစတင်ခဲ့ပြီးနောက် သစ်တောဝန်ကြီးဌာနကို ထူထောင်ပြီး သစ်တောအုပ်ချုပ်လုပ်ကိုင်မှု စီမံကိန်းများ စနစ်တကျ ရေးဆွဲဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်သစ်အရ သစ်တောဌာနကို သစ်တောဦးစီးဌာနအဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး သမားရိုးကျလုပ်ငန်းများဖြစ်သော သဘာဝတောများ ပြုစုထိန်းသိမ်းခြင်း၊ သစ်နှင့် သစ်တောထွက်ပစ္စည်းများကို စနစ်တကျထုတ်လုပ်ခြင်းများအပြင် သစ်တောစိုက်ခင်းတည်ထောင်ခြင်းလုပ်ငန်းများကိုပါ တိုးချဲ့တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ခဲ့ရသည်။ ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ် နောက်ပိုင်းတွင် စိုက်ခင်းတည်ထောင်ခြင်းလုပ်ငန်းများကို အရှိန်အဟုန်မြှင့်၍ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့်အပြင် စီမံကိန်းလုပ်ငန်းအသစ်များကိုလည်း တိုးချဲ့တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ခဲ့ရသည်။ ပိုမိုတိုးတက်များပြားလာသည့် လုပ်ငန်းတာဝန်များကို ထိရောက် အောင်မြင်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် တိုးချဲ့ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော် အစိုးရက လက်ခံကျင့်သုံးလျက်ရှိသော ဈေးကွက်စီးပွားရေးမူဝါဒအရ သစ်အခြေခံသည့် ပုဂ္ဂလိကလုပ်ငန်းများ တိုးတက်များပြားလာခြင်း၊ တိုးတက် များပြားလာသည့် လူဦးရေနှင့်အညီ သစ်တောထွက်ပစ္စည်းလိုအပ်ချက် များပြားလာခြင်း၊ ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်တွင် သစ်ဝယ်ယူအား ကောင်းလာသည့်အတွက် သစ်ဈေးနှုန်းများ တစ်ရှိန်ထိုး တိုးတက်လာမှုကြောင့် နည်းမျိုးစုံဖြင့် သစ်ခိုးမှုများ တိုးတက်များပြားလာခြင်း၊ သဘာဝတောများ ပျက်စီးလာမှုကြောင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ရေဝေရေလဲဒေသများ ထိခိုက် ပျက်စီးလာခြင်း၊ သစ်တောကဏ္ဍ၏ အရေးပါမှုကို ပြည်သူလူထုသဘောပေါက်နားလည်မှု နည်းပါးသည့်အတွက် သစ်တောများကို စည်းကမ်းမဲ့စွာ ခုတ်ယူသုံးစွဲနေကြခြင်း၊ နိုင်ငံတော်အစိုးရ၏ ပြုပြင်ပြောင်းလဲခဲ့သော အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်အရ ခရိုင်များ ဖွဲ့စည်းခဲ့သော်လည်း သစ်တောဦးစီးဌာန၏ ဖွဲ့စည်းပုံတွင် ခရိုင်များ ဖွဲ့စည်းထားခြင်း မရှိသောကြောင့် ထိရောက်စွာ အုပ်ချုပ်နိုင်မှု မရှိခြင်း၊ သစ်တောသုတေသနဌာန လေ့လာတွေ့ရှိချက်များကို ပြည်သူလူထုအတွင်း လက်တွေ့အသုံးချနိုင်ရန် ဖော်ဆောင်ပေးမှု အားနည်းခြင်း၊ သစ်တောပညာဌာနကို သစ်တောတက္ကသိုလ်အဖြစ် ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် တိုးချဲ့ ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနအောက်တွင် သွတ်သွင်းခဲ့သဖြင့် သစ်တောတက္ကသိုလ်၏ အုပ်ချုပ်မှုနှင့် ပညာသင်ကြားမှုအပိုင်းတွင် သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ပံ့ပိုးပေးရန် လိုအပ်လာခြင်းတို့ကြောင့် စီမံခန့်ခွဲရေးဌာန၊ စီမံကိန်းနှင့် စာရင်းအင်းဌာန၊ သဘာဝတောနှင့် စိုက်ခင်းလုပ်ငန်းဌာန၊ သဘာဝဝန်းကျင်နှင့် သားငှက်တိရစ္ဆာန် ထိန်းသိမ်းရေးဌာန၊ ဘဏ္ဍာရေးဌာန၊ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းသစ်တောဦးစီးဌာနများအပြင် စစ်ဆေးရေးဌာန၊ တိုးချဲ့ပညာပေးရေးဌာန၊ လေ့ကျင့်ရေးနှင့် သုတေသနဖွံ့ဖြိုးရေးဌာန၊ ရေဝေရေလဲဒေသအုပ်ချုပ်ရေးဌာနတို့ဖြင့် သစ်တောဦးစီးဌာန၏ ဖွဲ့စည်းပုံကို တိုးချဲ့ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ခရိုင်အဆင့်ရုံးများကိုလည်း တိုးချဲ့ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
သက္ကယ်ကျင်းရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
သက္ကယ်ကျင်းရွာ (Thetkeikyin)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ သက္ကယ်ကျင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၈၉၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သက္ကယ်ကျင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၅ ဦး၊ မ ၃၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၂၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တိန်ရင်ကထောင်ရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
တိန်ရင်ကထောင်ရွာ(Teinyinkahtaung)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ အင်ရှီခူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၇၇၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘန်ဘွေးကုန်းရွာ၊ ကျက်တညင်
ဘန်ဘွေးကုန်းရွာ၊ ကျက်တညင်
ငွေတိမ်ညင်းရွာ၊ စာရေးကွင်း
ငွေတိမ်ညင်းရွာ၊ စာရေးကွင်း
ဘူးကိုင်းရွာ၊ မြောင်မြို့နယ်
ဘူးကိုင်းရွာ (Bukaing)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ မြောင်မြို့နယ်၊ ဘူးကိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၂၄၆ ဖြစ်သည်။
ခပေါင်း တာတမံ
ခပေါင်း တာတမံသည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ အုတ်တွင်းမြို့နယ်၌ တည်ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံများ
အိုရိုင်ယွန် (ကြယ်စုတန်း)
အိုရိုင်းယွန်းကြယ်တာရာ အစုအဝေးကို မြန်မာလူမျိုးတို့က လိပ်တာရာ ဟု ခေါ်ဝေါ်လေ့ရှိကြပြီး နိုင်ငံတကာတွင် မုဆိုးကြယ်အစုအဝေးဟု ခေါ်ဆိုလေ့ ရှိကြသည်။ အီကွေတာ၏ အထက်ရှိ ကောင်းကင်တွင် တည်ရှိပြီး တစ်ကမ္ဘာလုံးမှ မြင်နိုင်သည်။ အိုရိုင်းယွန်း ကြယ်တာရာ အစုအဝေးသည် ကောင်းကင်တွင် အလွန်ထင်ရှားပြီး အလွယ်တကူ မြင်နိုင်သော ကြယ်တာရာ အစုအဝေးပင် ဖြစ်သည်။ အိုရိုင်းယွန်း ဆိုသော အမည်မှာ ဂရိ ဒဏ္ဍာရီတွင်းမှ မုဆိုးတစ်ဦးကို ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်သည်။ ကြယ်စုတန်း၏ အတောက်ပဆုံးကြယ်များမှာ ရီဂျယ်နှင့် ဘီတယ်ဂျူးစ် တို့ဖြစ်ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ကလေး)
နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ကလေး) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးမြို့နယ်၏ တောင်ဘက် ၅ မိုင်ခန့်အကွာ ကလေး−ဂန့်ဂေါ ကားလမ်း၏ အနောက်ဘက် ထိုမာကျေးရွာအုပ်စု၊ သာယာဝတီ ကျေးရွာအနီးတွင် တည်ရှိပြီး ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ကလေး)တွင် ဘာသာရပ်အသီးသီးအတွက် ဘွဲ့ကြိုနှင့် ဘွဲ့လွန်သင်တန်းများကို တက်ရောက်နိုင်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
၁၉၉၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၇ ရက်နေ့တွင် အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ (ကလေး) အဖြစ် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၅ ရက်နေ့တွင် အစိုးရနည်းပညာကောလိပ်(ကလေး) အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၀ ရက်နေ့တွင် နည်းပညာတက္ကသိုလ် (ကလေး) အဖြစ်လည်းကောင်း အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့သည်။
ပြည်တွင်းစစ်
ပြည်တွင်းစစ် ဆိုသည်မှာ တိုင်းပြည်တစ်ခုအတွင်း အဖွဲ့အစည်းအချင်းချင်း စစ်မက်ပြိုင်ဆိုင် တိုက်ခိုက်ကြသော စစ်ပွဲကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် ပြည်ထောင်စုအဖြစ် ယခင်က ပူးပေါင်းတည်ရှိခဲ့သော နိုင်ငံ နှစ်နိုင်ငံ စစ်မက်ဖြစ်ပွားခြင်းလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ပြည်တွင်းစစ် ဖြစ်ရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းမှာ တစ်ဖက်ဖက်မှ အခြားတစ်ဖက်မှ ထိန်းချုပ်ထားသော နိုင်ငံ သို့မဟုတ် ဒေသကို ချုပ်ထိန်းလို၍ လည်းကောင်း၊ လွတ်လပ်ရေး ရရန် အတွက် လည်းကောင်း၊ အစိုးရ သို့မဟုတ် နိုင်ငံရေး အခြေအနေကို ပြောင်းလဲရန် အတွက် လည်းကောင်း ဖြစ်နိုင်သည်။
ပြည်တွင်းစစ်သည် အလွန်ပြင်းထန်သော ပဋိပက္ခတစ်မျိုး ဖြစ်ပြီး အမြဲမကြာခဏ ဆိုသလိုပင် ပုံမှန် ဖွဲ့စည်းထားသော စစ်တပ်များ ပါဝင်တတ်ပြီး ကာလရှည်ကြာကာ စနစ်တကျပြင်ဆင်တိုက်ခိုက်လေ့ ရှိသော စစ်ပွဲကြီးများ ဖြစ်တတ်သည်။ ပြည်တွင်းစစ်ကြောင့် လူအများအပြား သေကြေပျက်စီးရလေ့ ရှိပြီး လူသားနှင့် ပစ္စည်းဥစ္စာ အရင်းအမြစ်များစွာ တို့ကို ဆုံးရှုံး ရတတ်သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ပြီးနောက် ဖြစ်ပွားသော ပြည်တွင်းစစ်များသည် ပျမ်းမျှအားဖြင့် ၄ နှစ်ခန့်မျှ ကြာမြင့်တတ်လေ့ ရှိသည်။ ၁၉၀၀ နှင့် ၁၉၄၄ ကြား ကာလအတွင်းက ပြည်တွင်းစစ်ပွဲများ၏ ပျမ်းမျှ ရှည်ကြာချိန်မှာ ၁ နှစ်ခွဲခန့်မျှ သာ ရှိသဖြင့် သိသိသာသာ ပို၍ ကြာမြင့်လာခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ၁၉ ရာစု အလယ်ပိုင်းမှစ၍ ပြည်တွင်းစစ်ပွဲ အသစ်များ ဖြစ်ပွားလာခြင်းမှာ တသမတ်တည်း တိုးတက်လာခဲ့သည်။ စစ်ပွဲများ အချိန်ကြာမြင့် လာသည်နှင့် အမျှ တစ်ချိန်တည်း တစ်ပြိုင်တည်းတွင် ဖြစ်ပွားနေသော စစ်ပွဲများ ပို၍ များပြားလာသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ပြရမည် ဆိုလျှင် ၂၀ ရာစု၏ ပထမပိုင်းကာလ က ပြည်တွင်းစစ်ပွဲ ၅ ပွဲထက် ပို၍ ဖြစ်ပွားလေ့ မရှိသော်လည်း စစ်အေးတိုက်ပွဲ အပြီးတွင် ပြည်တွင်းစစ်ပွဲ ၂၀ ကျော် တစ်ချိန်တည်း တစ်ပြိုင်တည်းတွင် ဖြစ်ပွားလျက် ရှိသည်။ ထို့နောက်တွင်မှ အင်အားကြီးနိုင်ငံများနှင့် ဆက်စပ်ပတ်သက်နေသော ပဋိပက္ခများ လျော့ကျသွားပြီး ပြည်တွင်းစစ်ပွဲများ တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းလာသည်။ ၁၉၄၅ ခုနှစ်မှစ၍ ပြည်တွင်းစစ်ပွဲများကြောင့် လူ ၂၅ သန်းကျော် သေဆုံးခဲ့ရပြီး လူသန်းပေါင်းများစွာ အတင်းအကြပ် ပြောင်းရွှေ့နေရာချထားခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ပြည်တွင်းစစ်ကြောင့် စီးပွားရေး ကျဆင်းမှုများကိုလည်း ရင်ဆိုင်ရလေ့ ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ယူဂန်းဒါးနိုင်ငံ နှင့် အင်ဂိုလာနိုင်ငံတို့သည် ပြည်တွင်းစစ် မဖြစ်ပွားမီ အချိန်က တောက်ပသော အနာဂတ်များ ကိုယ်စီရှိခဲ့ကြသော်လည်း ပြည်တွင်းစစ်ကြောင့် နစ်နာ ဆုံးရှုံးမှု အများအပြား ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။
အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက်
စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ်မှ ပြည်တွင်းစစ်ဆိုင်ရာ ပညာရှင် ဂျိမ်းစ် ဖီရာရွန်က ပြည်တွင်းစစ် ဆိုသည်မှာ "နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ အတွင်း စနစ်တကျ ဖွဲ့စည်းထားသော အဖွဲ့အစည်းများမှ ဒေသတစ်ခုအတွင်း အာဏာရယူရန် သို့မဟုတ် အစိုးရ၏ ပေါ်လစီများကို ပြောင်းလဲပစ်နိုင်ရန် အတွက်ဖြစ်ပွားသော ကြမ်းတမ်းသော ပဋိပက္ခ" ဟု အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုထားသည်။ အန်း ဟာရာနိုကာက ပြည်တွင်းစစ်တွင် တစ်ဖက်မှ ပါဝင်တိုက်ခိုက်သူသည် နိုင်ငံတော် ကိုယ်တိုင်ဖြစ်သည်ဟု ထပ်မံ အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုသည်။ ပြည်တွင်းတွင် ဖြစ်ပွားသော ပဋိပက္ခကို ပြည်တွင်းစစ်ဟု အဓိပ္ပာယ် သတ်မှတ်နိုင်ရန် အတွက် ပဋိပက္ခ မည်မျှ ပြင်းထန်ရမည် ဆိုသော အချက်နှင့် ပတ်သက်၍မူ ပညာရှင်များ အငြင်းပွားနေကြဆဲပင် ဖြစ်သည်။ အချို့သော နိုင်ငံရေး သိပ္ပံပညာရှင်များက ပြည်တွင်းစစ်ဆိုသည်မှာ လူ ၁၀၀၀ ထက် ပို၍ သေဆုံးသော စစ်ပွဲဟု အဓိပ္ပာယ် သတ်မှတ်ကြသည်။ အချို့ကမူ တစ်ဖက်လျှင် အနည်းဆုံး လူ ၁၀၀ သေဆုံးသော စစ်ပွဲဟု အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုကြသည်။ ပဋိပက္ခဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူများ အသုံးပြုလေ့ ရှိသော စစ်ပွဲများ၏ ဆက်စပ်မှု (The Correlates of War) အချက်အလက် စုစည်းမှု ပရော့ဂျက်တွင်မူ တစ်နှစ်တာ ကာလအတွင်း လူ ၁၀၀၀ သေဆုံးသော ပဋိပက္ခကို ပြည်တွင်းစစ်ဟု အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုထားသည်။ ထိုသို့ အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုထားသောလည်း ဆူဒန် ဒုတိယ ပြည်တွင်းစစ် နှင့် ကမ္ဘောဒီးယား ပြည်တွင်းစစ် တို့တွင်မူ လူဦးရေ သန်းနှင့်ချီ၍ သေဆုံးခဲ့သည် နှင့် ယှဉ်ပါက ထိုပမာဏမှာ မပြောပလောက်ပေ။ သို့သော်လည်း လူအများအပြား သိရှိကြသော မြောက်အိုင်ယာလန် စစ်ပွဲ နှင့် တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ အတွင်း အသားအရောင် ခွဲခြားမှု ကာလ အတွင်းက အာဖရိက အမျိုးသား ကွန်ဂရက်၏ လှုပ်ရှားမှုတို့ကိုမူ ထိုအဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက်အရ ပြည်တွင်းစစ်ဟု သတ်မှတ်၍ မရနိုင်ပေ။
တစ်နှစ်လျှင် လူ ၁၀၀၀ သေဆုံးသော စစ်ပွဲကိုသာ ပြည်တွင်းစစ်ဟု သတ်မှတ်မည် ဆိုလျှင် ၁၈၁၆ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၇ ခုနှစ်အတွင်း ပြည်တွင်းစစ်ပွဲပေါင်း ၂၁၃ ခု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၎င်းတို့အတွင်းမှ ၁၀၄ခုမှာ ၁၉၄၄ နှင့် ၁၉၉၇ ကြားတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ တစ်နှစ်လျှင် လူ ၁၀၀၀ သတ်မှတ်ချက်ကို လျှော့ပေါ့ စဉ်းစားမည် ဆိုပါက ၁၉၄၅ နှင့် ၂၀၀၇ အတွင်း ပြည်တွင်းစစ်ပွဲပေါင်း ၉၀ ကျော် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသော စစ်ပွဲပေါင်း ၂၀ ကျော်မျှ ကျန်ရှိနေသေးသည်။
ဂျီနီဗာ ကွန်ဗန်းရှင်း
ဂျီနီဗာ ကွန်ဗန်းရှင်းမှ ပြည်တွင်းစစ်ဆိုသော စကားလုံးကို အတိအကျ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆို ထားခြင်း မရှိပေ။ သို့သော်လည်း ပြည်တွင်းစစ်ပွဲ အပါအဝင် နိုင်ငံတကာ အဆင့်မဟုတ်သည့် လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခကိုမူ အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုထားသည်။ ထိုသို့ ပဋိပက္ခ အဖြစ် သတ်မှတ်ရန် အတွက် အောက်ပါ အချက် ၄ ချက်နှင့် ကိုက်ညီရမည် ဖြစ်သည်။
ဆက်ရက်ပခုံးဖြူ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
စက်ကြီးပိုင်းရွာ၊ စစ်ချောင်း
စက်ကြီးပိုင်းရွာ၊ စစ်ချောင်း
လေးအိမ်တန်းရွာ၊ စာရေးကွင်း
လေးအိမ်တန်းရွာ၊ စာရေးကွင်း
သူဦးလာရွာ၊ သူဦးလာ
သူဦးလာရွာ၊ သူဦးလာ
ဒီလုံးဖြူ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေညှောင့်ငှက်များ
သဲဖြူ (တောင်)
သဲဖြူ (တောင်)
ထီးပဒိုခီးရွာ၊ ခေါပုတ်
ထီးပဒိုခီးရွာ(Hteepadokhee)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ ခေါပုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၇၆၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မဇ္ဈိမ နေ့စဉ်သတင်းစာ
မဇ္ဈိမ နေ့စဉ်သတင်းစာ သည် မဇ္ဈိမ မီဒီယာဂရု(ပ်)မှ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထုတ်ဝေသော နေ့စဉ်ထုတ် သတင်းစာဖြစ်သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ် မေလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ပုံနှိပ်သတင်းစာ အဖြစ် စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် မဇ္ဈိမ နေ့စဉ်သတင်းစာ(ပုံနှိပ်)အား ရပ်နား၍ မဇ္ဈိမ ဒစ်ဂျစ်တယ်သတင်းစာ (Mizzima Digital Newspaper) ကိုသာ ပြောင်းလဲထုတ်ဝေတော့မည်ဖြစ်ကြောင်း မဇ္ဈိမ မီဒီယာဂရု(ပ်)၏ အယ်ဒီတာချုပ်နှင့် စီမံခန့်ခွဲမှုဒါရိုက်တာဖြစ်သူ ဦးစိုးမြင့်က ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
စုန်းချောင်း (အနောက်)ရွာ၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်
စုန်းချောင်း (အနောက်)ရွာ (Sonechaung(West))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်၊ စုန်းချောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၅၈၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယင်းမာပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်ကန်ရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
မန်ကန်ရွာ (Mankan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ ကောင်းဝေါက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၇၇၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျွန်းထိပ် (အလယ်ပိုင်း)ရွာ၊ စစ်ချောင်း
ကျွန်းထိပ် (အလယ်ပိုင်း)ရွာ၊ စစ်ချောင်း
စာရေးကွင်းရွာ၊ စာရေးကွင်း
စာရေးကွင်းရွာ၊ စာရေးကွင်း
ဝါဒပ်ကထောင်ရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ဝါဒပ်ကထောင်ရွာ(Wardatkahtaung)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ အင်ရှီခူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၇၇၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇောင်းတူ တာတမံ
ဇောင်းတူ တာတမံသည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပဲခူးမြို့နယ်၌ တည်ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံများ
ဆည်ရွာ၊ မြောင်မြို့နယ်
ဆည်ရွာ (Se)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ မြောင်မြို့နယ်၊ ဘူးကိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၂၄၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြောင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘတ္တဂ္ဂဝတ်
ဆွမ်းစားရာ (ဆွမ်းလုပ်ကျွေးရာဌာနဖြစ်သော ကျောင်းကိုဖြစ်စေ၊ ဇရပ်ကိုဖြစ်စေ၊ အိမ်ကိုဖြစ်စေ ဘတ္တဂ္ဂ-ဟု ခေါ်၏။ (ဘတ္တ=ဆွမ်း+ ဂ္ဂ= ယူရာဌာန) ထိုဆွမ်းစားရာ ဆွမ်းလုပ်ကျွေးရာဌာန၌ ပြုကျင့်အပ်သောကြောင့် ဘဂ္ဂဝတ်-ဟု ဆိုရသည်။
ဘတ္တဂ္ဂဝတ္တေတိ ဘတ္တံ ဂဏှန္တိ ဧတ္ထာတိ ဘတ္တံ၊ ပရိဝိသနဌာနံ၊ တသ္မိံ ကတ္တဗ္ဗံ ဝတ္တံ ဘတ္တဂ္ဂတ္တံ။ (စူဠဝါ ယောဇနာ)
ဘဂ္ဂဝတ် ပြုကျင့်ရပုံများ
ရွာတွင်းဖြစ်စေ၊ ကျောင်းဥပစာအတွင်းဖြစ်စေ သားမယားနှင့်တကွ လူဒါယကာများ ဆွမ်းလုပ်ကျွေးရာဌာန (ဘတ္တဂ္ဂ) သို့ အချက်ပေးပင့်လျောက်၍ ကြွသွားခဲ့သော် သင်းပိုင်ကို အဝန်းညီစွာ ဝတ်ရုံခြင်း၊ ခါးပန်းကို ဖွဲ့ခြင်း၊ သင်္ကန်းရုံခြင်း၊ အနားပတ်သီးတပ်ခြင်း၊ သပိတ်ဆေး၍ ယူလာရခြင်း၊ မနှေးမလျင် ဘတ္တဂ္ဂသို့ဝင်ရခြင်း၊ မထေရ်ကြီးကို ရှောင်၍ ရှေ့သို့မသွားပဲ မထေရ်ကြီးတို့ နောက်မှ လိုက်ရခြင်း၊ ရွာတွင်း ဘတ္တဂ္ဂသို့ သွားခြင်း၊ နေခြင်း၊ ပြန်ခြင်းတို့၌ ရွာတွင်းကျင့်ကြံရသော သေခိယသိက္ခာပုဒ်တို့ကို လိုက်နာကျင့်ကြံရခြင်း၊ မထေရ်ကြီးတို့ကို တိုးဝှေ့၍ မနေထိုင်ရခြင်း၊ သီတင်းငယ်တို့အားလည်း ရှိနေသော နေရာကို မထိုင်နှင့်ဟု မတားမြစ်ရခြင်း၊ မဟာထေရ်ကြီးနေသော နေရာနှင့် အမြင့်အမြတ် တူမျှသော နေရာအများရှိခဲ့အံ့၊ သီတင်းငယ်သည် တနေရာနှစ်နေရာတို့ကို အကြားထား၍ ထိုင်နေရခြင်း၊ ရဟန်းတို့ ရေတွက်၍ ခင်းထားသောနေရာမျိုး၌ မထိုင်ပဲ ရပ်နေရမည်။ မထေရ်ကြီးက ထိုင်လော့ဟုဆိုမှ ထိုင်ရခြင်း၊ မထိုင်ပဲနေလျက် မထေရ်ကြီးက ဘာမှ မပြောပဲနေလျှင် သီတင်းငယ်က “အရှင်ဘုရား ဤနေရာကား မြင့်မြတ်ပါ၏ဘုရား”ဟု လျှောက်ရမည်၊ ထိုသို့ လျှောက်၍ မထေရ်ကြီးက ထိုင်ပါဟု ဆိုခဲ့လျှင် ထိုင်ရခြင်း၊ လျှောက်ကြားလျက် မထေရ်ကြီးက ဘာမျှမဆိုချေသော် ထိုင်သော သီတင်းငယ် အပြစ်မရှိ၊ မထေရ်ကြီး အာပတ်သင့်၏၊ မထေရ်ကြီးက ထိုင်လော့ဟုလည်း မပြောပဲ မိမိကလည်း ဤနေရာ မြင့်မြတ်ပါ၏ဟု ပန်ကြား မလျှောက်ထားပဲ ထိုင်လျှင် သီတင်းငယ် အပြစ်ရောက်၏။ ရွာတွင်း၌ ရုံထားသော သံဃာဋိ နှစ်ထပ်သင်္ကန်း ကိုယ်ရုံသင်္ကန်းတို့ကို မပင့်မြှောက်ပဲ ဖိ၍ မထိုင်ရခြင်း၊
ဤ၌ “န သံဃာဋိံ ဩတ္တရိတွာ အန္တရဃရေ နိသီဒိတဗ္ဗံ” ဟူသော ပါဠိတော်ကို “ပါရုတသံဃာဋိ အဝတ္ထရိတွာ အနုက္ခိပိတွာတိအတ္ထော” ဟု ဝိမတိ၌ ပါရုတ-သဒ္ဒါနှင့် ဖွင့်သည်ကို ထောက်၍ သံဃာဋိ-သဒ္ဒါသည် တထပ်ရှိ ကိုယ်ရုံနှင့် နှစ်ထပ် ဒုကုဋ်ကို ဟောသည်ဟု ညောင်လေးပင် ရှင်ကျင့်ဝတ်၌ ပါရှိ၏၊ အချို့နှစ်ထပ် ဒုကုဋ်ကိုသာ ယူကြသည် ထိုဆရာတို့ အလိုဖြင့် ဝိမတိ၌ ပါရုတသည် ရုံထားတဲ့ ဒုကုဋ်သာ ဖိမထိုင်ရ၊ မရုံတဲ့ ဒုကုဋ်ကိုကား ဖိ၍ ထိုင်နိုင်သည် ဟူသော အဓိပ္ပါယ် ယူကြဟန် ရှိသည်၊ သင့်လျော်လှပေ၏၊ အကပ်ခံရာတို့၌ လက်နှစ်ဘက်ဖြင့် ခံယူရခြင်း၊ ဒကာတို့ ရေစက်သွန်းချလိုသည်ရှိသော် ရှေ့၌ သပိတ်ထားလျက် ခံယူရခြင်း ဆွမ်းစားသောအခါ သေခိယနှင့်ညီစွာ စားသောက်ရခြင်း၊ ဆွမ်းစားခါနီးဖြစ်စေ၊ ဆွမ်းစားပြီးနောက် ဖြစ်စေ လက်စသည်ဆေးသောအခါ ရေသံ, ပလုပ်ကျင်းသံ စသည် မကြားရအောင် ငြိမ်သက်စွာ ဆေးရခြင်း၊ အနီးအပါး ပုဂ္ဂိုလ်များကို ရေမစင်အောင် သတိထား၍ လက်ဆေးခံ, ထွေးခံတို့၌သာ ဆေးရ, ထွေးရသည်၊ ဆွမ်းစားပြီး ဆွမ်းစားရာ ဘတ္တဂ္ဂ ကျဉ်းမြောင်း၍ ပြန်ကြွရာ၌ သီတင်းငယ်တို့က ထွက်ရာ တံခါးဝ စသည်နှင့် နီးအံ့၊ မထေရ်ကြီး ထွက်စရာမရှိ၍ သီတင်းငယ်တို့ အရင်ထွက်ပြီး တံခါးဝ၌ ရပ်နေရသည်၊ မထေရ်ကြီးများ ထွက်လာပြီးမှ အစဉ်အတိုင်း ကြွရသည်၊ ထွက်ရန် မထေရ်များ နေရာထွက်ပေါက်ဦး၌ နေသည်ရှိသော် မထေရ်ကြီးများ ရှေ့ဦးကြွ၍ ထွက်ပြန်ရခြင်း၊ ကိုယ်ချင်းချင်း မထိခိုက်စေပဲ အကြားအကြား၌ လူများ သွားနိုင်အောင် ကွာကျဲသော အစဉ်ဖြင့် ပြန်ကြွရခြင်း။
န တာဝ ထေရေန ဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ ယာဝ န သဗ္ဗေသံ ဩဒနော သမ္ပတ္တော ဟောတိ-ဟူသော ဘတ္တဝတ်လာ ပါဠိတော်၏ အဓိပ္ပါယ်ကား ဘယ်လိုလဲ?
လူဒါယကာတို့က အားလုံးရောက်၍ စုံစေ့သောအခါ ရှိခိုးလိုသော ရဟန်းအပိုင်းအခြားရှိ၍ ဘတ္တဂ္ဂ၌ အားလုံးသော ရဟန်းတို့ ဆွမ်းမရောက် သေးသမျှ မထေရ်ကြီးမှာ ဆွမ်းမစားရသေး၊ ငံ့လင့်နေရမည်၊ အချို့ နေရာ ဆွမ်းစားကုန်လျက် အချို့နေရာ ရေသုံးနေ၍ ကျယ်ဝန်းသော ဘတ္တဂ္ဂ၌ကား မထေရ်ကြီး လင့်ဖွယ်မလို၊ အလိုရှိတိုင်း စားနိုင်၏ဟု အဋ္ဌကထာ ဆိုသည်။
န တာဝ ထေရေန ဥဒကံ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ ယာဝနသဗ္ဗေဝ ဘုတ္တာဝိနော ဟောန္တိ-ဟူသော ဘတ္တဂ္ဂဝတ်လာ ပါဠိတော် အဓိပ္ပါယ်ကား ဘယ်လိုလဲ?
အားလုံး ဆွမ်းစားမပြီးသေးမီ မထေရ်ကြီးသည် အပြီးသတ် လက်ဆေးရေ ယူအပ်ဟု ဆိုလိုသည်။ အဋ္ဌကထာ၌ ရေဟူသည် လက်ဆေးရေကို ဆိုလိုသည်၊ လူတို့ကလည်းကောင်း၊ ရဟန်းတို့က လည်းကောင်း ဆေးပါ ယူပါဟုဆိုလျှင် ယူအပ်သည်ဟု ဖွင့်၏၊ ဆွမ်းမဝသေးမီ အကြား၌ကား ရေငတ်၍လည်းကောင်း၊ ဆွမ်းနင်၍လည်းကောင်း ရေသောက်ပြီးလျှင် လက်မဆေးအပ်ဟု အဋ္ဌကထာ ဖွင့်သည်၊ ဋီကာတို့ မနှစ်သက်ကြ၊ လက်ဆေးအပ်၏ ဟူ၍သာ ဖြစ်သင့်သည်ဟု ဆိုကြကုန်၏။
နားမွမ်းရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
နားမွမ်းရွာ (Narmum)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ဟမ်းငိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၆၉၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟမ်းငိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၂၂ ဦး၊ မ ၃၀၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၆၃၂ ဦးနေထိုင်သည်။
လကျီနွဲ့ရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်
လကျီနွဲ့ရွာ (Lakyinwet)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ ရီလုံရီကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၈၈၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရီလုံရီကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၇၉ ဦး၊ မ ၂၈၂၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၆၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖယ်ခုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒီလုံးငှက် (အသေး)
thumb|Calidris minuta
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေညှောင့်ငှက်များ
ဝါကောင်ဂါးရွာ၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
ဝါကောင်ဂါးရွာ(Warkawnggar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်၊ အင်ရှီခူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၇၇၃ ဖြစ်သည်။
ဆက်ရက်ထိပ်ကွက်
ဆက်ရက်ထိပ်ကွက် (Agropsar sturninus) သည် စတာလင်ဆက်ရက်ငှက်မျိုးနွယ်ဝင်ဖြစ်ပြီး မွန်ဂိုလီယားအရှေ့ပိုင်း၊ ရုရှားနိုင်ငံ အရှေ့တောင်ပိုင်း၊ မြောက်ကိုရီးယားနှင့် တရုတ်နိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:မန်ချူးရီးယားတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာန
ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာန (Environmental Conservation Department)သည် သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ ဦးစီးဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ၏ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များကို နိုင်ငံတကာနည်းတူ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး အမျိုးသားကော်မရှင်ကို ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၎င်းအဖွဲ့မှ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်မှုများအတွက် လိုအပ်သော နည်းလမ်းများ၊ ညွှန်ကြားချက်များကို ထုတ်ပြန်၍ လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၂ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် အဆိုပါ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး အမျိုးသားကော်မရှင်ကို  နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်တွင် ရုံးခွဲဖွင့်လှစ်၍ လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး အမျိုးသားကော်မရှင်ရုံးကို သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်သို့ တစ်ဖန် ပြောင်းရွှေ့ဖွင့် လှစ်ပြီး လုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် အမျိုးသား ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးကော်မတီကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာနကို ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန အဖြစ် ပြောင်းလဲပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ၂၀၁၂ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ (၁၁)ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးကော်မတီကို ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာန အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်၍ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်တွင် ဌာနအသစ်တစ်ခုအဖြစ် တိုးချဲ့ပြီး နေပြည်တော်၊ ရုံးအမှတ်(၅၃)တွင် ရုံးစတင်ဖွင့်လှစ်ပြီး ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာနသည် အမျိုးသားပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် ပတ်သက်သောလုပ်ငန်းများ အောင်မြင်စွာ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် သက်ဆိုင်ရာ နှီးနွယ်နေသော အစိုးရဝန်ကြီးဌာနများ၊ အစိုးရမဟုတ်သောအဖွဲ့အစည်းများ၊ လူမှုရေးအသင်းအဖွဲ့များ၊ နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ချိတ်ဆက် ပူးပေါင်းဆက်သွယ်၍ ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာ မူဝါဒများ၊ နည်းဥပဒေများ၊ စီမံကိန်း၊ စီမံချက်များ ရေးဆွဲ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။