cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
တိုဟူးသုပ်
တို့ဟူးဟာ အမှန်တော့ မြန်မာ့မျိုးရင်း အစားအစာမဟုတ်ပါဘူး။ အရင်ဆုံး တို့ဟူးဆိုတဲ့ နာမည်လေး ဖြစ်ပေါ်လာပုံကိုပြောပါမယ်။ တို့ဟူးဆိုတာ တရုတ်စကား Tofu (အသံထွက်-တိုဖူ)က နေ ဆင်းသက်လာခဲ့တာဖြစ်ပြီး မြန်မာတွေက တို့ဟူးလို့ မြန်မာမှုပြုလိုက်ကြတာပါ။ တရုတ်နိုင်ငံမှာ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း 2000 လောက်ကတည်းက အစဉ်အဆက် စားသုံးခဲ့တယ်လို့ မှတ်တမ်းအရ သိရပါတယ်။ တို့ဟူးကို အာရှနိုင်ငံတွေ အားလုံးနီးပါး ကိုယ့်နည်းကိုယ့်ဟန်နဲ့ လုပ်စားကြသည်။ တို့ဟူးကို ပဲ အဓိကနဲ့ လုပ်တာဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံမှာတော့ ပဲနှစ်ကို ဒိန် ချဉ်ဖောက်သလို ဖောက်ပြီး ပဲပြား/တို့ဟူးလုပ်ကာ စားသုံးတယ်လို့ သိရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် တို့ဟူးရယ် ပဲပြားရယ်-ဆိုပြီး အမျိုးအစား နှစ်မျိုးရှိပြီး ဟင်းချက်စရာအဖြစ်လည်းကောင်း၊ သွားရေစာအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ကြော်/ချက်/သုပ် ပြီး စားကြသည်။ ထို့ထဲမှ တို့ဟူးသုပ်ပုံအများစုထဲမှ နည်းလမ်းတစ်ခုကို ဖော်ပြထားသည်။ မြန်မာပြည် အနှံ့တွင် တို့ဟူးကို ကုလားပဲဖြင့် လုပ်ပေ၍ ရှမ်းပြည်နယ်တွင် စားတော်ပဲနဲ့ ပြုလုပ်ကြသည်။ စားတော်ပဲနဲ့ လုပ်သည့် ရှမ်းတို့ဟူးမှာ ကုလားပဲနဲ့လုပ်သည့် တို့ဟူးထက်ပိုနူးညံ့ပြီး ပိုလည်းအရသာရှိသည်။ ထို့ကြောင့်လည်း ရှမ်းတို့ဟူးမှာပိုပြီး နာမည်ကြီးခြင်းဖြစ်သည်။ တို့ဟူးကို သူ့ချည်းသက်သက်တစ်မျိုးတည်း သုပ်စားနိုင်သလို မုန့်ဟင်းခါးဖတ်၊ ခေါက် ဆွဲ၊ ကြာဆံ၊ သင်္ဘောသီး၊ ပဲပြားကြော်တို့နဲ့အတူ အသုပ်စုံထဲမှာ ထည့်လို့လည်း သုပ်စား နိုင်သည်။
ပါဝင်သောပစ္စည်းများ
တိုဟူးသုပ်အတွက် လိုအပ်တဲ့ပစ္စည်းတွေမှာ
ပြုလုပ်နည်း
တိုဟူးကို ကိုယ်ကြိုက်နှစ်သက်သော အထူအပါး အတိုင်းလှီးနိုင်သည်။ သခွါးသီး၊ ကြက်သွန်နီ၊ ရှောက်ရွက်နှင့်နံနံပင်တို့ကိုလည်း ခပ်ပါးပါးလှီးထားပါ။ မန်ကျည်းသီးနှစ်ရအောင် ရေနွေးဖြင့် စိမ်ထားပေးစေလိုသည်။ တခြားလိုအပ်သောပစ္စည်းတွေကိုလည်း အသင့်ပြင်ထားကာ၊ ဂေါ်ဖီထုပ်၊ ကြက်သွန်မြိတ် အနည်းငယ် ထည့်ချင်ရင်လည်း ပါးပါးလှီးထည့်လို့ရသည်။ အားလုံးအသင့်ဖြစ်ပြီဆိုရင်တော့ ဇလုံတစ်လုံးထဲကို တိုဟူး၊ သခွါးသီး၊ ကြက်သွန်နီထည့်၊ ထို့နောက် ပဲမှုန့်၊ ငံပြာရည်၊ မန်ကျည်းသီးနှစ်ထည့်၊ ငရုတ်သီးအကျက်မှုန့်ထည့်၊ ဆီချက်ထည့်၊ အချိုမှုန့်နဲ့ ပုဇွန်ခြောက်မှုန့်အနည်းငယ်မျှထည့်ပြီး သေချာနှံ့အောင်နယ်ပါ။ အရသာကိုတော့ ချဉ်ငံစပ်လေးနယ်ရင် ပိုကောင်းပါသည်။ တိုဟူးက ခပ်ဆိမ့်ဆိမ့်မို့ အရသာ ပြင်းပြင်းလေးနယ်ထားရင် လိုက်ဖက်ပါသည်။ တချို့ကတော့ ခပ်ဆိမ့်ဆိမ့်ပဲကြိုက်တယ်ဆိုလျှင် အရသာကိုဆန္ဒရှိသလို လျော့နယ်နိုင်သည်။ ပြီးလျှင် ကိုယ်လိုသောအရသာကိုမြည်း၍၊ ပန်းကန်ပြားလေးထဲထည့်ကာ အပေါ်ကနေ ရှောက်ရွက်၊ နံနံပင်ဖြူး၍ပြင်နိုင်သည်။ ကြက်သွန်ဖြူ၊ ငရုတ်သီးစိမ်း၊ ကြက်သွန်ဖြူ၊ ဟင်းခါးတို့ဖြင့် တွဲဖက်၍ သုံးဆောင်နိုင်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်မှာ ရှမ်းတို့ဟူးသုပ်တဲ့နည်းကတော့ တို့ဟူးကို ပါးပါးလှီးကာ ငရုတ်သီးမှုန့်ကြော်၊ ပဲငံပြာရည်အနောက်၊ ကြက်သွန်ဖြူထောင်းထည့်ထားတဲ့ ရှလကာရည် အပြင် တရုတ်မုန်ညင်းချဉ်ကိုထည့်ပြီး ဆီချက်ဆမ်းကာ သုပ်စားကြသည်။ ထိုကဲ့သို့ အမယ် စုံစုံနဲ့သုပ်ထားတဲ့ တို့ဟူးသုပ်တစ်ပွဲဟာ အနံ့အရသာ ပြည့်စုံကောင်းမွန်လှတဲ့အတွက် သရေစာအဖြစ်နဲ့သာမက ထမင်းဖြင့်ပါစားသုံးနိုင်သည့် ဟင်းလျာတစ်ခွက်ဖြစ်လာသည်။
ပါဝင်သောဓာတ်ပစ္စည်း
တို့ဟူးမှာ ပါဝင်တဲ့ ဓာတ်ပစ္စည်းတွေကတော့-
ဆိုးကျိုးများ
တို့ဟူးမှာ |Trypsin, Protein, Phytic acid, Lectin တွေ ပါဝင်ပြီး Lectin ဓာတ်ဟာ ကောင်းမွန်စွာ ချက်ပြုတ်ခြင်း မပြုလျှင် ကိုယ်လက်မအီမသာဖြစ်ပြီး ခန္ဓာကိုယ် ယောင်ရမ်းစေနိုင်သည်။
တို့ဟူးဟာ အချို့လူတွေကို ကျောက်ကပ်နဲ့ သည်းခြေရောဂါတွေအတွက် ဆိုးဝါးစေနိုင်ပါတယ်။ ရင်သားမှ အသားပိုတွေ ထွက်စေနိုင်ပြီး လည်ချောင်းကျန်းမာရေးကိုလည်း ထိခိုက်စေနိုင်သည်။
ကောင်းကျိုးများ
တို့ဟူးကို စားသုံးခြင်းဖြင့် ရနိုင်တဲ့ အကျိုးကျေးဇူးများမှာ-
တို့ဖြစ်ကြသည်။
လွယ်ကြယ်ရွာ၊ တာချီလိတ်မြို့နယ်
လွယ်ကြယ်ရွာ (Loikyei)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ တာချီလိတ်မြို့နယ်၊ မိုင်းဟဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၆၃၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းဟဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၉၇ ဦး၊ မ ၂၅၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၄၆၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တာချီလိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေစက်ချခြင်း
ရေစက်ချခြင်း သည် နတ်ဘုရားများ၊ ဝိဉာဉ်များ နှင့် ကိုးကွယ်ယုံကြည်သူများသို့ လှူဒါန်းမှု ပြုလုပ်သည့်အခါ ရေ၊ စပါးကဲ့သို့သော သီးနှံအစေ့များကို လောင်းချသည့် ရိုးရာဓလေ့ ဖြစ်သည်။ ထိုဓလေ့သည် ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှုများစွာတို့တွင် တည်ရှိလျက် ရှိခဲ့ပြီး ယနေ့ထက်တိုင် လှူဒါန်းမှုများတွင် တည်ရှိ‌သည်။
ရေစက်ချရာတွင် ထည့်စရာခွက်များကို အသုံးပြုကြသည်။ ရေစက်ချရာတွင် ကမ္ဘာမြေကြီး သို့မဟုတ် ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုအလျောက် အရာတစ်ခုခုပေါ်သို့ လောင်းချကြသည်။
မြန်မာဗုဒ္ဓဘာသာ
ဗုဒ္ဓဘာသာ မြန်မာတို့သည် ရေစက်ချသည် ဟု ခေါ်သည်။ ရေစက်ချရာတွင် ခရား သို့မဟုတ် ခွက်ထဲမှရေပို ခွက်တစ်ခုထဲသို့ လောင်းချသည်။ ရေစက်ချရာတွင် တစ်စက်ပြီးတစ်စက် ချကြသည်။ ရေစက်ချခြင်းကို ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် သက်ဆိုင်သည့် အခမ်းအနားများဖြစ်သည့် အလှူ၊ ရှင်ပြုပွဲ စသည်တို့တွင် ပြုလုပ်ကြသည်။ ရေစက်ချခြင်း အခမ်းအနားသည် ၃၁ ဘုံရှိ ဝေနေယျသတ္တဝါများကို ကောင်းမှုကုသိုလ်များအား အမျှ‌ဝေရန် လုပ်ဆောင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ရေစက်ချခြင်းကို အစီအစဉ် သုံးခုဖြင့် လုပ်လေ့ရှိသည်။ ဆုတောင်းခြင်း၊ ရေစက်ချခြင်း၊ အမျှဝေခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။
ထို့နောက်တွင် လှူဒါန်းသူတို့သည် အမျှဝေခြင်းကို အောက်ပါအတိုင်း သုံးကြိမ်ရွတ်ဆိုကြသည်။
"အားလုံးကြားကြသမျှ အမျှ အမျှ အမျှ ယူတော်မူကြပါကုန်လော့။"
အထက်ပါ အမျှဝေစာသားကို ဆိုကြပြီးနောက် "သာဓု" သုံးကြိမ် သီဆိုကြသည်။
မြို(မရူစာ)ဘာသာစကား
မြို(မရူစာ)ဘာသာစကား သည် တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဘာသာစကားတစ်ခုဖြစ်ပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ အသိမှတ်ပြု ဘာသာစကားတစ်ခုဖြစ်ကာ မရူလူမျိုးတို့ ပြောဆိုကြသည်။ မရူလူမျိုးတို့သည် စစ်တကောင်းတောင်တန်းတွင် နေထိုင်ကြပြီး ၁၉၉၁ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၂၂၀၀၀ ရှိကာ မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း နေထိုင်ကြသည်။ မြို(မရူစာ)ဘာသာစကားသည် ယူနက်စကို၏ ပျောက်ကွယ်သွားနိုင်သည့် ဘာသာစကားတစ်ခုအဖြစ် ၂၀၁၀ ဇွန်လတွင် သတ်မှတ်ခံခဲ့ရသည်။
အံ့ပါးရွာ၊ ဗန်းမောက်မြို့နယ်
အံ့ပါးရွာ (Antpar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ဗန်းမောက်မြို့နယ်၊ နန်းတပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၇၈၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗန်းမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ ကျွဲတလင်း
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေတောင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၂၀၁၇ မန်ချက်စတာ ဇာတ်ရုံ ဗုံးကွဲခြင်း
၂၂ မေ ၂၀၁၇၊ ကန်အဆိုတော် အရီယာနာ ဂရန်ဒီ ၏ ဖျော်ဖြေပွဲ ပြီးနောက် အင်္ဂလန်၊ မန်ချက်စတာမြို့၊ မန်ချက်စတာဇာတ်ရုံ၌ အသေခံဗုံးခွဲမှု ဖြစ်ပွားသည်။ ရဲတပ်ဖွဲ့မှ အတည်ပြုချက်အရ တိုက်ခိုက်သူမှာ ဆာမန် ရမဒန် အဘဲဒီ (Salman Ramadan Abedi) ဖြစ်ကာ  ၂၂ နှစ် ရှိသော လစ်ဗျားလူမျိုး ဗြိတိန်နိုင်ငံသား ဖြစ်ပြီး၊ ပွဲလာသူများ ဇာတ်ရုံထဲမှ ထွက်နေစဉ် ဖောက်ခွဲရေးပစ္စည်းကို စနက်တံ ဖြုတ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါပေါက်ကွဲမှုကြောင့် အဘဲဒီအပါ လူ ၂၃ ဦး သေဆုံး၊ အနည်းဆုံး ၁၂၀ ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့သည်။
တိုက်ခိုက်မှု
၂၂ မေ ၂၀၁၇၊ ဗြိတိန်စံတော်ချိန် ၂၂.၃၀ နာရီတွင် (UTC+01:00),  အသေခံဗုံးခွဲသူသည် မန်ချက်စတာဇာတ်ရုံ စင်္ကြံလမ်းတွင် ဝက်အူရစ်များ(ဘိုးနှင့် နတ်)ထည့်ထားသော ဖောက်ခွဲပစ္စည်းကို စနက်တံ ဖြုတ်ခဲ့သည်။ အရီယာနာ ဂရန်ဒီ၏ ၂၀၁၇ အန္တရာယ်များတဲ့ မိန်းမသားနယ်လှည့်ဖျော်ဖြေပွဲ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖြစ်သော ဖျော်ဖြေပွဲ ပြီးနောက် တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။  ဖျော်ဖြေပွဲ လက်မှတ်များ ရောင်းကုန်ခဲ့ပြီး၊ ၁၂၀၀၀ နှင့်အထက် ပရိသတ်များ တက်ခဲ့သည်။  ပေါက်ကွဲစဉ်က လူအများစုသည် စင်္ကြံကို ဖြတ်၍ အပြင်ထွက်နေပြီး၊ ဖျော်ဖြေပွဲအမှတ်တရများ ဝယ်ရန် စုရုံးနေချိန် ဖြစ်သည်။
မန်ချက်စတာ ရဲတပ်ဖွဲ့က မတော်တဆမှုသည် အသေခံ ဗုံးခွဲခြင်း ဖြစ်ကြောင်း သိရသောအခါ အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုဟု ကြေညာခဲ့သည်။ ယင်းသည် ၇ ဇူလိုင် ၂၀၀၅ လန်ဒန်ဗုံးပေါက်ကွဲမှု ပြီးကတည်းက အင်္ဂလန်တွင် လူသေအများဆုံး တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်ပြီး၊ ၁၉၉၆ အိုင်အာရ်အေ ဗုံးခွဲမှုပြီးနောက် မန်ချက်စတာတွင် ပထမဦးဆုံး ဖြစ်သည်။
သေဆုံးသူများ
ရဲက ပြောသည်မှာ ဗုံးခွဲသူအပါ လူ ၂၃ ဦး ပေါက်ကွဲစဉ် သေဆုံးကာ၊ အနည်းဆုံး ၁၂၀ ဦး ဒဏ်ရာ ရသည်ဟု ဆိုသည်။ အနောက်မြောက် လူနာတင်ကား ဝန်ဆောင်မှုက အခင်းဖြစ်ရာသို့ ၎င်း၏ လူနာတင်ကား ၆၀ စီး ရောက်ရှိပြီး၊ ၅၉ ဦးကို ဒေသဆေးရုံသို့ ပို့ဆောင်ခဲ့ကာ၊ အခင်းဖြစ်ရာတွင် ဒဏ်ရာရလျက် လမ်းလျှောက်နေသူများကို ပြုစုစောင့်ရှောက်ခဲ့ကြောင်း တင်ပြသည်။  ဆေးရုံတက်ရသူများတွင်၊ ၁၆ နှစ်အောက် ကလေးငယ် ၁၂ ယောက် ပါသည်ဟု ဆိုသည်။ ၂၅ မေလ ညနေရောက်သောအခါ၊ သေဆုံးသူ ၂၂ ဦး၏ အမည်ကို တပ်နိုင်ခဲ့သည်။ ကလေးမ ၇ ဦးပါပြီး၊ တဦးမှာ ၈ နှစ်သား၊ ကျန် ခုနစ်ဦးမှာ ၁၄ မှ ၁၉ နှစ်ထိ ရှိပြီး၊ ဂျူတီအားသော ရဲအရာရှိ တစ်ဦးလည်း ပါသည်။
တိုက်ခိုက်သူ
အသေခံဗုံးခွဲသူသည် ဆွန်နီအစ္စလာမ်ကို ယုံကြည်သော ၂၂ နှစ်ရှိ ဗြိတိန်နိုင်ငံသား ဖြစ်သည်။ ဆာမန် ရမဒန် အဘဲဒီသည် ဗြိတိန် လုံခြုံရေးဌာနမှ ဖြစ်သည်။ သူ့ကို လစ်ဗျားမှ တောင်မန်ချက်စတာတွင် အခြေချ နေထိုင်သော ဒုက္ခသည်မိသားစုမှ ၃၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၉၄ တွင် မွေးသည်။  သူသည် ဝါလီရိန်းဒေသတွင် ကြီးပြင်းပြီး၊ မန်ချက်စတာမြို့ ဆင်ခြေဖုံးဖြစ်သော ဖဲလိုးဖီး၌ နေထိုင်သည်။  ဆာမန်နှင့် သူ့ညီကိုသည် ဒိစဘာရီ ဗလီတွင် ဝတ်ပြုသည်ဟု သိရသည်။ ဗလီရှိ ဝါရင့်သူတဦးမှ ပြောရာတွင် သူက အိုင်အက်စ်အကြောင်း ဆန့်ကျင် ဟောပြောသောအခါ အဘဲဒီသည် မုန်းတီးမျက်လုံးနှင့် စိုက်ကြည့်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
မန်ကန်ရွာ၊ မန်နိမ်းအွမ်
မန်ကန်ရွာ (Mankan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ မန်နိမ်းအွမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၇၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်နိမ်းအွမ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၈၃ ဦး၊ မ ၁၄၀၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၈၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၂၀၁၇ မန်ချက်စတာ ဇာတ်ရုံ ဗုံးကွဲခြင်း
တိုက်ခိုက်သူ
နှစ်ဦးစလုံး ထရီပလီတွင် မွေးသော အဘဲဒီမိဘများသည် မူအာမာ ဂဒါဖီ သေဆုံးပြီးနောက် ၂၀၁၁ ၌ လစ်ဗျား ပြန်သွားစဉ်၊ အဘဲဒီမှာမူ အင်္ဂလန်၌သာ ကျန်နေခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ၌၊ ဆာလ်ဖို့တက္ကသိုလ်၌ ကျောင်းသား ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ မနုတ်ထွက်ခင်က စီးပွားစီမံမေဂျာကို လေ့လာသည်။ အဘဲဒီသည် မုန့်ဆိုင်၌ အလုပ်လုပ်ပြီး၊ သူ့သူငယ်ချင်းများက သူ ဘောလုံးကန်တော်ကြောင်း ပြောကြသည်။ ဂိုဏ်းများ အိုင်အက်စ်များတွင် ပါဝင်ကြောင်း သတင်းထွက်နေပြီး၊ ပြင်သစ် အတွင်းဝန် ဂါးရတ် ကိုလွန်က အိုင်အက်စ်တွေနဲ့ အချိတ်အချက် ရှိပြီး၊ ဆီးရီးယားကို သွားခဲ့တာလည်း ဖြစ်နိုင်တယ်ဟု ဆိုသည်။ သူကို သိကျွမ်းသူ တယောက် ပြောအရ၊ လစ်ဗျားမှာ နေသော အဘဲဒီမိဘများသည် သူ၏ အစွန်းရောက်ခြင်းကို စိတ်ပူနေခဲ့သည် ဆိုသည်။ သူတို့က သူ၏ ဗြိတိန်ပတ်စပို့ကို သိမ်းထားသော်လည်း သူက မက္ကာ သွားမည်ဟု လိမ်ညာပြောဆိုခဲ့ရာ ပြန်ပေးခဲ့သည်။ မူစလင်လောကက အလုပ်သမားတဦးက ပြောရာတွင် အဖွဲ့အစည်းက တိုက်ခိုက်မှု မတိုင်မီ လွန်ခဲ့သော ငါးနှစ်က ဗြိတိန်ရဲတပ်ဖွဲ့ကို သတိပေးခဲ့သည် ဆိုသည်။ အဖွဲ့အစည်းက အဘဲဒီသည် "အကြမ်းဖက်ဝါဒကို ထောက်ခံတယ်"ဟု မှတ်ချက်ရေးခဲ့ကြောင်း သတိပေးသော်လည်း ရဲတပ်ဖွဲ့မှ မည်သည့် အရေးယူမှုမျိုးမှ မရှိခဲ့ချေ။
၁၆၄၆
၁၆၄၆
၂၀၁၇ မန်ချက်စတာ ဇာတ်ရုံ ဗုံးကွဲခြင်း
စုံစမ်းစစ်ဆေးခြင်း
အဘဲဒီနေထိုင်သော ဖဲလိုးဖီးရှိ ပိုင်ဆိုင်မှုများသည် ဗုံးကွဲမှု ပြီးနောက် ရဲများ စုံစမ်းရေးပစ်မှတ် ဖြစ်လာသည်။ ရဲများသည် အိမ်ကို လက်နက်အပြည့်အစုံနှင့် ဝင်စီးသည်။ ၂၃ နှစ်ရှိ အစ်ကို အစ်မေးကို တောင်မန်ချက်စတာရှိ ခေါတန်ကမ်ဟာဒီဆင်ခြေဖုံး၌ အကြမ်းဖက်မှုနှင့် ဆက်နွယ်ပြီး ဖမ်းဆီးသည်။ ရဲတပ်ဖွဲ့သည် တောင်မန်ချက်စတာ အခြား နှစ်နေရာကိုလည်း ရှာပြီး၊ ဝါလီရိန်းဒေသမှ လိပ်စာတစ်ခုကိုလည်း ရှာသည်။  နောက်ထပ်လူသုံးဦးကို ဖမ်းဆီးပြီး ဗုံးခွဲသူကို ထောက်ပံ့နေသည့် အကြမ်းဖက်ကွန်ယက်နှင့် အလားတူဟု ပြောသည်။
၁၆၄၆
ဇန်နဝါရီလ
(၁) ရက်။
၂၀၁၇ မန်ချက်စတာ ဇာတ်ရုံ ဗုံးကွဲခြင်း
စုံစမ်းစစ်ဆေးခြင်း
ဆီးရီးယားမှ မကြာသေးခင်က ပြန်လာခဲ့ကြောင်း သိရပြီး၊ အေဂျင်စီက သူသည် တစ်ဦးတည်း သို့မဟုတ် အကြမ်းဖက်အဖွဲ့နှင့် ဆက်နွယ်နေသလား သိရန် ကြိုးစားနေသည်။  ပြင်သစ်ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ဂါးရတ် ကိုလွန်က ပြင်သစ် တီဗီချယ်နယ်လိုင်းတွင် အဘဲဒီသည် ဆီးရီးယား သွားပြီး၊ အိုင်အက်စ်နှင့် ဆက်နွယ်ကြောင်း ပြခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ တိုက်ခိုက်သူ၏ ဖခင်နှင့် ညီကို လစ်ဗျားအာဏာပိုင်များက မေ ၂၃ နှင့် ၂၄ တွင် အသီးသီး ဖမ်းဆီးသည်။ သူ့ညီသည် လစ်ဗျားတွင် တိုက်ခိုက်မှု ပြုရန် ကြံစည်နေကြောင်း၊ ဆာမန်နှင့် ပုံမှန်အဆက်အသွယ် ရှိကြောင်းနှင့် မန်ချက်စတာဇာတ်ရုံ ဗုံးခွဲမည့် အကြံကို သိရှိနေကြောင်း ဆိုကြသည်။ ၂၅ မေ အထိ လူ ရှစ်ဦးကို ရဲတပ်ဖွဲ့က ထိန်းသိမ်းထားသည်။
၁၆၄၆
ဖေဖော်ဝါရီလ
(၁) ရက်။
၂၀၁၇ မန်ချက်စတာ ဇာတ်ရုံ ဗုံးကွဲခြင်း
စုံစမ်းစစ်ဆေးခြင်း
နယူးယောက်တိုင်းမှ ထုတ်သည့် IED အကြွင်းအကျန် ဓာတ်ပုံများအရ ၎င်းသည် အပြာရောင်ကျောပိုးအိတ် သို့မဟုတ် အနက်ရောင် စွပ်ကျယ်အတွင်း သယ်ဆောင်လာသော ပေါ့ပါးသည့် သတ္တုခွက်ထဲ ပေါက်ကွဲပစ္စည်း ထည့်ထားခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ညွှန်ပြနေသည်။ ဗုံးခွဲသူ ပတ်ပတ်လည်ကို သေဆုံးမှုအများစု ဖြစ်စေသည်။ သူကိုယ်သည် ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် တံခါးမှ တဆင့် ရုံထဲ လွင့်စဉ်သွားသည့် အချက်က ညွှန်ပြနေသည်မှာ ဗုံးသည် ကျောပိုးအိတ်ထဲ ထည့်ထား၍ စနက်တံ ဖြုတ်လိုက်သည့်အခါ အရှေ့သို့ လွင့်သွားခြင်း ဖြစ်သည်။ လက်ကိုင်စနက်တံဟု ယူဆနိုင်သည့် ကိရိယာငယ်ကိုလည်း ရှာတွေ့သည်။
၁၆၄၆
မတ်လ
(၁) ရက်။
၂၀၁၇ မန်ချက်စတာ ဇာတ်ရုံ ဗုံးကွဲခြင်း
စုံစမ်းစစ်ဆေးခြင်း
ပြင်သစ်နှင့် ကန်ရှိ လုံခြုံရေးဌာနသို့ ပေးအပ်သော အဘဲဒီနာမည်နှင့် အခြား အရေးကြီးသတင်းအချက်အလက်များသည် ဗုံးပေါက်ပြီး နာရီပိုင်းအတွင်း သတင်းမီဒီယာများသို့ ပေါက်ကြားခြင်းကြောင့် စိတ်ပျက်မိကြောင်း၊ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး အမ္ဘာ ရုဒ်က ၎င်းသည် စစ်ဆေးရေးကို အနှောင့်အယှက် ဖြစ်စေပြီး၊ ဖောက်ခွဲသူနှင့် အပေါင်းအပါများကို သတိပေးသလို ဖြစ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ရန် လိုသည်ဟု ပြောသည်။ သူမက ကန်ကို ဆက်လက်ပေါက်ကြားခြင်း မပြုရန် တောင်းဆိုခဲ့သော်လည်း သူမက ရပ်ရန် တောင်းဆိုပြီး နောက်တွင်ပင် ဆက်လက်ပေါက်ကြားနေခဲ့သည်။ "ဗြိတိန်အစိုးရနှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့က မန်ချက်စတာဗုံးကွဲမှုအခင်းကို ပြသပုံ ပေါ်သည့် ဓာတ်ပုံများ ကန်သတင်းစာများတွင် ပါလာသည်ကို ကြည့်ပြီး အကြီးအကျယ် ဒေါသထွက်ခဲ့သည်။ အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေး ရဲချုပ်က သတင်းပေါက်ကြားခြင်းသည် စုံစမ်းစ်ဆေးရေးနှင့်တစ်ကွ နစ်နာသူများ၏ ယုံကြည်မှုကိုပါ လျော့ကျစေတယ်၊ အိမ်ဖြူတော်က ကြေညာတယ်၊ ငါတို့ အလွန် စိတ်ဆိုးတယ်၊ ဒါ လုံးဝ လက်မခံနိုင်စရာပဲလို့ ပြောတယ်ဟု ဆိုလိုက်သည်။
၁၆၄၆
ဧပြီလ
(၁) ရက်။
၂၀၁၇ မန်ချက်စတာ ဇာတ်ရုံ ဗုံးကွဲခြင်း
နောက်ဆက်တွဲ
ဗုံးကွဲပြီး သုံးနာရီခန့်တွင်၊ ကက်သီဒရယ် ကျောင်းဝင်းထဲ သံသယဖြစ်စရာ အရာတစ်ခုကို တွေ့၍ ဗုံးရှင်းလင်းရေး လုပ်ဆောင်ရာ၊  နောက်တော့ အခင်းဖြစ်ရာတွင် ကျန်ရစ်သည့် အဝတ်တထည် ဖြစ်နေသည်။
၁၆၄၆
မေလ
(၁) ရက်။
၂၀၁၇ မန်ချက်စတာ ဇာတ်ရုံ ဗုံးကွဲခြင်း
နောက်ဆက်တွဲ
ဇာတ်ရုံအောက်ဘက်ရှိ မန်ချက်စတာဗစ်တိုးရီးယား ဘူတာရုံကို လူရှင်းလင်းပြီး၊ ပိတ်ပစ်ကာ ပြေးဆွဲခြင်း ရပ်လိုက်သည်။ နောက်တစ်နေ့အထိလည်း ဗစ်တိုးရီးယားဘူတာရုံသည် ပိတ်ထားတုန်းပင်။
ထရက်ဖို့စင်တာနှင့် အန်းဒေးစင်တာ ဈေးဝယ်စင်တာတို့မှာလည်း သံသယဖြစ်ဖွယ် အထုပ် တွေ့၍ အချိန်ခဏတာ လူများ ရှင်းလင်းခဲ့ရသည် ဆိုသည်။  ၂၄ မေ၊ ဗုဒ္ဓဟူး၌ ဘီဘီစီ ၅ ရေဒီယို စတူဒီယိုသည် လိုက်ဖ်လွှင့်နေစဉ် ၂ နာရီ၌ လူများ ရှင်းလင်းခဲ့ရသလို၊ မန်ချက်စတာလေဆိပ် အပေါက် ၁ ၌ ထွက်ခါနီး လေယာဉ်သည်လည်း ပြန်ဆင်းခဲ့ရသည်။ ဆယ်လ်ဖို့ တက္ကသိုလ်အဆောက်အဦတစ်လုံး၌လည်း ညနေ ၄ နာရီခန့်က ရုတ်ရုတ်သဲသဲ ကလေး ဖြစ်လိုက်သည်။
မန်ချက်စတာ အကြီးတန်းရဲအရာရှိများ ကိုဘရာအစည်းအဝေးအပြီးတွင်၊ အီယန် ဟော့ပကင်း၊ ဝန်ကြီးချုပ် သီရဆာ မေးတို့က ယူကေ၏ အကြမ်းဖက် အခြိမ်းခြောက်ခံရသည် အဆင့်ကို အရေးကြီးဆုံးသို့ တိုးမြှင့်လိုက်သည်။  အော်ပရေးရှင်း တင်ပါရာကို ပထမဆုံးအကြိမ် အသက်ဝင်စေပြီး၊ နိုင်ငံတဝန်း ကာကွယ်ရန် စစ်သား ၅၀၀၀ အထက်ကို လက်နက်ကိုင်ရဲတပ်ဖွဲ့သို့ ထပ်မံအင်အား ဖြည့်လိုက်သည်။  ပါလီမန်လွှတ်တော်များ ခရီးစဉ်နှင့် ဘာကင်ဟမ်နန်းတော်၌ အစောင့်စစ်သားများ လူချိန်းခြင်းအခမ်းအနားကို နောက်တစ်နေ့တွင် ဖျက်သိမ်းလိုက်သည်။ ဒေါင်းနင်းလမ်းနှင့် လန်ဒန်ရှိ အခြား အစိုးရအဆောက်အဦများကို စောင့်ကြပ်ရန် စစ်သားများ ချထားသည်။
ပြည်တွင်း
ဝန်ကြီးချုပ် သီရဆာ မေးနှင့် အတိုက်အခံခေါင်းဆောင် ဂျယ်ရမီ ကောဘင်က ဗုံးခွဲမှုကို ရှုံ့ချလိုက်ပြီး၊  နစ်နာသူများကို ဘုရင်မကြီးက ဝမ်းနည်းကြောင်း ထုတ်ပြောသည်။  တိုက်ခိုက်မှုအပြီး နောက်နှစ်ရက်ကြာ နိုင်ငံရေးပါတီအားလုံးသည် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ မဲဆွယ်ခြင်းကို ရွှေ့ဆိုင်းကြသည်။   မန်ချက်စတာကြီး မြို့တော်ဝန် ဘန်းဟမ်က တိုက်ခိုက်မှုကို 'မကောင်းဆိုးဝါး'ဟု ခေါ်ပြီး၊  နောက်တစ်နေ့ညတွင် အဲလဘတ်ရင်ပြင်တွင် ကင်းစောင့်ပြီး နှိုးကြားမှု ရှိရမည်ဟု ကြေညာသည်။  ဘန်းဟမ်၊ ကောဘင်၊ အောက်လွှတ်တော်အမတ် ဂျွန် ဘားကောင်းနှင့် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး အမ်ဘာ ရုဒ်တို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။  လန်ဒန်မြို့တော်ဝန် ဆဒက် ခန်းက သူ့၏ ဆိုရှယ်မီဒီယာအကောင့်တွင် ရေးသားသော စာထဲ၌ တိုက်ခိုက်မှုကို ရှုံ့ချထားသည်။
ညောင်ကုန်းရွာ၊ မကြီးကန်
ညောင်ကုန်းရွာ (Nyaungkone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ မကြီးကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၆၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မကြီးကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၉၀ ဦး၊ မ ၃၅၈၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄၇၁ ဦးနေထိုင်သည်။
၂၀၁၇ မန်ချက်စတာ ဇာတ်ရုံ ဗုံးကွဲခြင်း
ပြည်ပ
ရိုမေးနီးယား၊ အဇာဘိုင်ဂျန်၊ ဘယ်လ်ဂျီယံ၊ ကနေဒါ၊ တရုတ်၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမနီ၊ ဂရိ၊ ဟန်ဂေရီ၊ အိန္ဒိယ၊ အီရန်၊ အစ္စရေး၊ ဂျပန်၊ ကင်ညာ၊ မလေးရှား၊ နယ်သာလန်၊ နော်ဝေ၊ ပါလက်စတိုင်း၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ ရုရှား၊ စင်္ကာပူ၊ စပိန်၊ ဆွီဒင်နှင့် အမေရိကန်နိုင်ငံများစွာမှ အစိုးရနှင့် ခေါင်းဆောင်များ  ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် အန်တိုနီယို ဂူတာရက်စ်၊  ဓနသဟာယ အတွင်းရေးမှူးချုပ် ပတ္ထရစ်ရှာ စကော့တလန်၊  ဥရောပကော်မရှင်အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ဂျိန်း ကလောက် ဂျန့်ကာ၊  ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ဖရန့်စစ်၊  နှင့် အစ္စလာမ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး အဖွဲ့စည်း အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်တို့က ဝမ်းနည်းကြောင်း သဝဏ်လွှာ ပေးပို့သည်။
ညောင်ကုန်းရွာ၊ မကြီးကန်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၂၀၁၇ မန်ချက်စတာ ဇာတ်ရုံ ဗုံးကွဲခြင်း
ပြည်ပ
အရီယာနာ ဂရန်ဒီက သူမ၏ တွစ်တာအကောင့်၌ "အသည်းတွေ နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်းကို ကွဲပါတယ်၊ ကျမ အရမ်းအရမ်း ဝမ်းနည်းပါတယ်၊ ပြောစရာ စကားလုံး မရှိပါဘူး" ဟု ရေးခဲ့သည်။  သူမ၏ လှည့်လည်ဖျော်ဖြေပွဲကို ရွှေ့ဆိုင်းလိုက်ပြီး၊ ဖလော်ရီဒါရှိ အိမ်သို့ ပြန်သွားခဲ့သည်။
၁၆၄၆
ဩဂုတ်လ
(၁) ရက်။
အောက်တိုဘာလ
(၁) ရက်။
နိုဝင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ဒီဇင်ဘာလ
(၁) ရက်။
အုန်းနှဲကံရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
အုန်းနှဲကံရွာ (Ohnhnekan)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ စမ်းချောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၁၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စမ်းချောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၉၄ ဦး၊ မ ၁၆၁၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၀၇ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ အုန်းနဲကန်ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နတ်တလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကလော့လေးရွာ၊ ရေးမြို့နယ်
ကလော့လေးရွာ(Kalawtlay)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်ခရိုင်၊ ရေးမြို့နယ်၊ ချောင်းတောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၃၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ချောင်းတောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၇၃၄ ဦး၊ မ ၃၆၉၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၄၂၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှားစေးချက်ရွာ၊ ဆိပ်သာ
ရှားစေးချက်ရွာ (Sharsaychet)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ မတ္တရာမြို့နယ်၊ ဆိပ်သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၉၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆိပ်သာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၆၈ ဦး၊ မ ၁၉၁၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၇၇၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ပုံခက် (၅)မိုင်ရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
ပုံခက် (၅)မိုင်ရွာ (Ponghketngarmaing)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ ဖာဝေါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၅၉၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖာဝေါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၃၄ ဦး၊ မ ၁၂၅၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၉၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မယ်အွန်းရွာ၊ တာချီလိတ်မြို့နယ်
မယ်အွန်းရွာ (Maeaun)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ တာချီလိတ်မြို့နယ်၊ မိုင်းဟဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၆၄၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းဟဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၉၇ ဦး၊ မ ၂၅၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၄၆၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တာချီလိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၁၆၄၇
၁၆၄၇
ဇန်နဝါရီလ
(၁) ရက်။
ဖေဖော်ဝါရီလ
(၁) ရက်။
မတ်လ
(၁) ရက်။
မေလ
(၁) ရက်။
ဇွန်လ
(၁) ရက်။
ဇူလိုင်လ
(၁) ရက်။
ဩဂုတ်လ
(၁) ရက်။
စက်တင်ဘာလ
(၁) ရက်။
အောက်တိုဘာလ
(၁) ရက်။
နိုဝင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ဒီဇင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ကံသာယာရွာ၊ ဗန်းမောက်မြို့နယ်
ကံသာယာရွာ (Kantharyar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ဗန်းမောက်မြို့နယ်၊ နန်းတပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၇၈၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးပင်ရွာ၊ မတ္တရာမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတ္တရာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဧဘိသိက်ပွဲ
ဧဘိသိက်ပွဲ ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။
အကြောင်းအရာ
၁၂၃၆ ခုနှစ်တွင် မင်းတုန်းမင်းတရားသည် ရာဇဘိသိက်၊ မုဒ္ဓါဘိသိက်၊ သီရိ၊ ပဝေသနဘိသိက်ခံတော်မူသည့် ဘိသိက်ပွဲအကြောင်းကို ဖွဲ့ဆိုထားသည်။
ဧဘိသိက်ပွဲ
သိုက်ငါးတန် ကျမ်းဂန်နှိပ်ပါတဲ့၊ မန်းရိပ်ခိုသေလာတွင်းမတော့၊ မိဓိလာ နေမိမင်းကဲ့သို့၊ သတင်းဆောက်တည်ချုပ်၊ ဥပုဿ်တော် ဆောက်ကာရွက်သူနှင့်၊ စာကျက်သူ ကလျာဏတွေပြင်၊ တာပသသရှင်ရဟန်းတို့ကို၊ လှူဒါန်းကာပဏာလှုံ၍၊ ဓမ္မာရုံပတ်လည်ဝိုင်းမိအောင်၊ ရပ်တိုင်းတွင်ကုသိုလ်ပြုပေတဲ့၊ လောင်းကျွတ်ဆုမုံ၊ ပွင့်လျာ။
မဟေသီ ဒေဝီနတ်ကယ်နှင့်၊ မှူးမတ်တွေဗိုလ်ခြေအုံရ၊ နွေနယုန် မေဓုန်ရက်တွင်မှ၊ နန်းဆက်တော်ရှည်အဓွန့်၊ အညွန့်ထပ်ပွားစေဖို့၊ သိကြားကလက်ယာ၊ ဗြဟ္မာကလက်ဝဲ။
သာရမဏ်ကပ္ပါ၊ သုမေဓာဗျာဒိတ်ပွဲမတော့၊ ငရဲတိုင်အဝီစိ မချိသူ အပူအေးရသတဲ့၊ နောင်လေးထွေသစ္စာမှန်တဲ့၊ ရာနန်းပိုင် ရွှေဘုံစံမတော့၊ နိယတံ မဟုတ်ငြားသော်လဲ၊ နုငါးရာပါတန်ကောင်းပေငဲ့၊ အလောင်းတော် တဆူမို့၊ သေသင့်သူလူမရှိစေနှင့်၊ ဇီဝိတံသက်ဒါန၊ ရာဇရာမှပေးနိုင်သတဲ့၊ ပူဆွေးကာ စိတ်ပင်ပန်းသူတို့၊ ထောင်တန်းမနေလျှင်းရအောင်၊ ခြေကျင်းဖြုတ်ကာချွတ်ပါလို့၊ ခွင့်သာအောင် ဖွင့်ကာလွှတ်စေဟု၊ ရာဝတ်တော် ရှောင်ပယ်လွှဲသော်ကြောင့်၊ ငရဲတိုင် အဝီစိ၊ မချိသူ အပူအေးပါလိမ့်၊ မုလေးခိုင်အောင်သပြေနှင့်၊ ရာဇဘွေပလ္လင်ပေါ်၊ ရေယာဉ်တော် စံပျော်ပါးသော်ကြောင့်၊ လှော်ကားတွေကုဋေသောင်းငဲ့ပြင်၊ ရေကြောင်းစံ ဖောင်ကရဝိက်ကယ်နှင့်၊ ဖြူရိပ်စံ ပဲ့တင်ဟိန်းလှအောင်၊ စည်ဆော်ကာ ပြည်တော်သိမ်းချေပေါ့၊ သည်ကိန်းကို သည်လိုအဖြစ်ကိုဖြင့်၊ သည်ခေတ်သည်ခါကြုံရ၊ ရတနာပုံ မန်းတောင်ရိပ်မှာ၊ ဧဘိသိက်ပွဲ။
မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော ခေါင်းစဉ်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။
အုပ်ရှစ်လှရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
အုပ်ရှစ်လှရွာ (Okeshithla)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ စမ်းကလေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၁၅၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စမ်းကလေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၆၃ ဦး၊ မ ၄၈၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၅၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နတ်တလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖာဖိနီရွာ၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်
ဖာဖိနီရွာ (Hparhpini)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်၊ ပန်ကူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၃၉၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်ကန်ရွာ၊ မိုင်းထမ်
မန်ကန်ရွာ (Mankan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ မိုင်းထမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၀၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းထမ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၉၀ ဦး၊ မ ၈၄၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၃၁ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ နွားခြံကုန်း
ရွာသစ်ကုန်းရွာ (Ywarthitkone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ရွှေတောင်မြို့နယ်၊ နွားခြံကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၄၈၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နွားခြံကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၉၁ ဦး၊ မ ၁၂၆၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၅၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေတောင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အမေဇုံ အဲလက်စ်ဆာ
Amazon Alexa သည် Amazon မှ ထုတ်လုပ်ထားသည့် virtual assistant တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို Amazon Lab126 က တီထွင်ထုတ်လုပ်ထားသည့် Amazon Echo နှင့် Amazon Echo Dot smart speakers များတွင် ပထမဆုံး အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ၎င်းသည် အသံဖြင့်လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းရှိသည်။ သီချင်း၊ လုပ်ဆောင်ရန်စာရင်းများ ပြုလုပ်ခြင်း၊ အသိပေးချက်များ ပြုလုပ်ခြင်း၊ streaming podcasts၊ audiobooks များ ဖွင့်ခြင်း၊ ရာသီဥတု၊ ယာဉ်အသွားအလာ၊ အားကစား၊ အခြားသော အချိန်နှင့်တစ်ပြေးညီ ဖြစ်သည့်  သတင်းကဲ့သို့သော သတင်းအချက်အလက်များကို ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်သည်။ Alexa သည် များစွာသော smart devices များကို home automation စနစ်အနေဖြင့်လည်း ထိန်းချုပ်နိုင်သည်။ အသုံးပြုသူများသည် Alexa ၏ လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းကို တိုးချဲ့နိုင်သည်။ third-party vendors ကထုတ်လုပ်ထားသည့် လုပ်ဆောင်ချက်များ ထည့်သွင်းထားသော weather programs and audio features ကဲ့သို့သော app များကို ထည့်သွင်းခြင်းသည် Alexa ၏ လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းကို မြှင့်တင်နိုင်သည်။
ကွန်ကန်ရွာ၊ နားကောင်မြို့နယ်
ကွန်ကန်ရွာ (Kunkan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝိန်းကောင်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ နားကောင်မြို့နယ်၊ အုံး လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၅၅၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နားကောင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လေရူး (ကာတွန်း)
ကာတွန်းဆရာ လေရူး သည် ၁၉၅၂-ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၈)ရက်တွင် အဖ ဦးစိန်မောင်၊ အမိဒေါ်ခင်စိန်တို့မှ မိတ္ထီလာမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး အမည်ရင်းမှာ ဦးခင်ဇော် ဖြစ်သည်။ မွေးချင်း ခြောက်ဦးအနက် အကြီးဆုံးသား ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် မိတ္ထီလာမြို့ အလက (၁)၊ အထက(၂) နှင့် အထက (၃)တို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး ၁၉၇၂-ခုနှစ်တွင် အခြေခံပညာ အထက်တန်း စာမေးပွဲကို (ခ)အဆင့်ဖြင့် အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၃-ခုနှစ်တွင် ကာတွန်း ဝင်းမောင်ထံမှ စာပေးစာယူဖြင့် ကာတွန်းပညာကို သင်ယူခဲ့သည်။
စာနယ်ဇင်းများတွင် ဝတ္ထု၊ ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ တိုကျို နိုင်ငံတကာကာတွန်းပြိုင်ပွဲတွင် ၂၀၀၅-ခုနှစ်၊ ၂၀၁၆-ခုနှစ်နှင့် ၂၀၁၁-ခုနှစ်တို့တွင် ဆုများ ရရှိခဲ့ပြီး ကိုရီးယားနိုင်ငံ ဒေးဂျုံး နိုင်ငံတကာကာတွန်းပြိုင်ပွဲတွင် ဆုပေါင်း ၁၀-ဆု ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၀-ပြည့်နှစ်တွင် မန္တလေးကာတွန်းဆရာများ လူမှုကူညီရေးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၇-ခုနှစ်တွင် ကောင်းဇော် စာပေထုတ်လုပ်ရေးကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ကွယ်လွန်ချိန်အထိ ကာတွန်း (၃၀၀၀) ကျော် ၊ ဝတ္ထု၊ ဆောင်းပါး (၆၀၀)ကျော် ဟာသဝတ္ထုတို လုံးချင်း (၇)အုပ် ဆောင်းပါးနှင့် ရသ ဝတ္ထုလုံးချင်း (၃)အုပ် ရေးသားခဲ့သည်။ ကလောင်အမည်ခွဲများမှာ ကောင်းဇော်၊ လူးရေ ဖြစ်သည်။ ဆရာသည် မိသားစုနှင့်အတူ မန္တလေးမြို့၊ မဟာအောင်မြေမြို့နယ်၊ မဟာမြိုင် (၁)ရပ်ကွက်၊ အမှတ်-၅၅၊ ၆၇-လမ်း၊ ၃၈နှင့် ၃၉-လမ်းကြားတွင် နေထိုင်သည်။
ဘဝနိဂုံး
ကာတွန်းဆရာ လေရူးသည် ၂၀၁၈-ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ(၅)ရက်နေ့၌ မန္တလေးမြို့တွင် ကျောက်ကပ်ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် (၆၆)နှစ် ရှိပြီဖြစ်ပြီး ဇနီး ဒေါ်လှလှမြင့် (ခ) ဒေါ်မွှေး၊ သမီး မမို့မို့သိမ့်တို့ ကျန်ရစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကာတွန်းဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ပန်းချီဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် မက်ဆင်ဂျာ
ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် မက်ဆင်ဂျာ (English: Facebook Messenger, Messenger ဟုလည်း သိကြသည်) သည် မက်ဆေ့စာပို့သည့် အပ်ပလီကေးရှင်း (Application) (အတိုကောက်: အပ်) နှင့် ပလက်ဖောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဖေ့ဘွတ်သည် တီထွင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ကုမ္ပဏီသည် မက်ဆေ့ပို့သည့် ဝန်ဆောင်မှုကို ပြုပြင်မွမ်းမံခဲ့သည်။ ဆက်တိုက်ဆိုသလိုပင် ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် iOS နှင့် အန်းဒရွိုက်အတွက် ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ နှစ်များစွာကြာပြီးနောက်တွင် ဖေ့ဘွတ်သည့် မက်ဆေ့ပို့သည့် အပ်တစ်ခုကို စက်လည်ပတ်မှုစနစ်အမျိုးမျိုးအတွက် ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ ၎င်းအတွက် (Messenger.com) ဟူသည့် ဝဘ်ဆိုက်ကိုလည်း တည်ထောင်ထားခဲ့သည်။ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ဖေ့ဘွတ်အပ်၏ လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် မက်ဆေ့စာပို့သည့် လုပ်ဆောင်ချက်ကို သပ်သပ်စီ ခွဲခြားထားရန် ဖြစ်သည်။ အသုံးပြုသူသည် ထိုဝန်ဆောင်မှုများကို ဝဘ်ဆိုက်မှ တစ်ဆင့် အသုံးပြုခြင်းဖြင့် လည်းကောင်း၊ အပ်ကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း ရယူနိုင်သည်။
အသုံးပြုသူသည် မက်ဆေ့များ ပေးပို့ခြင်း၊ ရုပ်ပုံများ၊ ဗီဒီယိုများ၊ စတစ်ကာများနှင့် အသံများ၊ ဖိုင်များ ပေးပို့ခြင်းတို့အပြင် အသုံးပြုသူအချင်းချင်း တစ်ယောက်နှင့်တစ်ယောက် အပြန်အလှန် ချိတ်ဆက်ဆက်သွယ်ရန်အတွက်လည်းကောင်း၊ ဘော့ (bots) များကို အသုံးပြု၍ ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်ရန်အတွက်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ပေးထားသည်။ အသံနှင့် ဗီဒီယိုဖြင့် ဖုန်းခေါ်ဆိုခြင်းကိုလည်း အထောက်အပံ့ပေးထားသည်။ မိုဘိုင်းဖုန်းအတွက် အပ်သည် အကောင့်များစွာကို အသုံးပြုနိုင်အောင် စီစဉ်ပေးထားပြီး အပြန်အလှန်စကားပြောခြင်းများ၊ ဂိမ်းကစားခြင်းများကို ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။ ထို့အပြင် End to end encryption ဖြင့် စကားပြောဆိုင်နိုင်အောင်လည်း ပြုလုပ်ထားသည်။
ဖီချာများ
အောက်ဖော်ပြပါ ဇယားကွက်တွင် ဖေ့စ်ဘွတ်မက်ဆင်ဂျာ၌ ပါဝင်သည့် ဖီချာများကို ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်ကုမ္ပဏီမှ စတင်ထည့်သွင်းပေးသည့် အချိန်အလိုက်စီကာ ဖော်ပြထားသည်။
ကလော့သော့ရွာ၊ မုဒုံမြို့နယ်
ကလော့သော့ရွာ(Kalawtthawt)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်ခရိုင်၊ မုဒုံမြို့နယ်၊ ကလော့သော့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၃၂၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကလော့သော့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၂၂ ဦး၊ မ ၃၁၄၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၉၆၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မုဒုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခင်ဖွယ်ရွာ၊ ဗန်းမောက်မြို့နယ်
ခင်ဖွယ်ရွာ (Khinhpwe)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ ဗန်းမောက်မြို့နယ်၊ နန်းတပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၇၈၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗန်းမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပူဆန်ရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
ပူဆန်ရွာ (Puhsan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ ဖာဝေါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၃၁၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖာဝေါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၃၄ ဦး၊ မ ၁၂၅၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၉၁ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
မယ်ဟဲရွာ၊ တာချီလိတ်မြို့နယ်
မယ်ဟဲရွာ (Maehe)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ တာချီလိတ်မြို့နယ်၊ မိုင်းဟဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၄၆၂၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းဟဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၉၇ ဦး၊ မ ၂၅၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၄၆၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တာချီလိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပူဆန်ရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၁၆၄၈
၁၆၄၈
ဇန်နဝါရီလ
(၁) ရက်။
ဖေဖော်ဝါရီလ
(၁) ရက်။
မတ်လ
(၁) ရက်။
ဧပြီလ
(၁) ရက်။
မေလ
(၁) ရက်။
ဇွန်လ
(၁) ရက်။
ဇူလိုင်လ
(၁) ရက်။
ဩဂုတ်လ
(၁) ရက်။
အောက်တိုဘာလ
(၁) ရက်။
နိုဝင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ဒီဇင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ ရှားပင်ဇင်း
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေတောင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငါးလေလံဈေး
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငါးလေလံဈေး သည် မြိတ်မြို့၊ အင်းလေးမြိုင်စက်မှုဇုံ၌ တည်ရှိကာ၊ ၁၀၃.၅၇ ဧက ကျယ်ဝန်းသော မြေပေါ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကော်မရှင်၏ ၂၉.၉.၂၀၀၀ ရက်စွဲပါ ခွင့်ပြုချက်အမှတ် ၃၄၈/၂၀၀၀ ဖြင့် စီမံကိန်း စတင်ခဲ့သည်။
မြေငှားသက်တမ်း ၂၅+၅+၅= ၃၅ နှစ်ရှိကာ၊ ငါးလုပ်ငန်း ဦးစီးဌာနမှ အစုရှယ်ယာ ၃၀ % နှင့် မြန်မာစီထရာကိုကုမ္ပဏီမှ ၆၀ % ထိ ပါဝင်သည်။ ကျန် ၁၀ % မှာ လုပ်ငန်းရှင် အမည် ဖြစ်သည်။ ပြည်ပချေးငွေ ကန်ဒေါ်လာ သန်း ၂၀ ဖြင့် ၂၀၀၁ အောက်တိုဘာ ၁ တွင် လုပ်ငန်း စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သော်လည်း၊ အတွေ့အကြုံနည်းပါးခြင်း၊ လုပ်ငန်းကျွမ်းကျင်မှု မရှိခြင်း၊ အရောင်းအဝယ်မသွက်လက်ခြင်းတို့ကြောင့် ၂၀၀၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ တွင် စီမံကိန်းကို ယာယီပိတ်သိမ်းခဲ့သည်။
ဝိရောဓိများ
သက်ဆိုင်ရာဌာနများ ပူးပေါင်းပါဝင်မှု အားနည်းခြင်းကြောင့် ရပ်တန့်ခဲ့ရသော ငါးလေလံဈေး ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်အောင် ကြိုးပမ်းရာတွင် ရေထွက်ကုန်အခွန် ရှောင်တိမ်းရန် ကြိုးစားနေသော ရေလုပ်ငန်းရှင်များကြောင့် ကြန့်ကြာရသည်ဟု လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးဇော်ဟိန်းက ဆိုသည်။ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း ကိုယ်ပိုင် ငါးလေလံဈေး ဖြစ်ပေါ်အောင် အားမထုတ်နိုင်သောကြောင့်၊ ထိုင်းဘက်သို့ အဓိက တင်ပို့ရောင်းနေရရာ၊ ကုန်ချိန်နှင့် ငါးအမျိုးအစား မမှန်ပြခြင်း ကဲ့သို့ကော တရားမဝင် ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားမှုများ ပေါ်ပေါက်လာသည်။ နှစ်စဉ် ၁၅၀ ဘီလျံကျပ် နစ်နာဆုံးရှုံးသည်
နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ဒေါ်လာသန်း ၂၀ ဖြင့် ပြန်လည်လည်ပတ်ရန် သက်ဆိုင်ရာကုမ္ပဏီက အဆိုပြုပြီး၊ မြန်မာပြည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံတကာအဆင့်မီ ငါးလေလံဈေး အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာက အစိုးရဆီမှ ရရန်ရှိ အကြွေးများ လျော်ပေးမည်ဟု အဆိုပြုသော်လည်း၊ ပြည်ထောင်စုအဆင့် ဝန်ကြီးဌာနက မခွင့်ပြုသေးချေ။ ငါးဖမ်းသင်္ဘောပိုင်ရှင်များနှင့် ရေလုပ်ငန်းရှင်များက ငါးလေလံဈေးကို အဓိက ချုပ်ကိုင်ထားပါက အောက်ခြေဝန်ထမ်းများနှင့် အဂတိလိုက်စားမှုများ ဖြစ်နိုင်သည်ဟု လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်က ဆိုသည်
ယင်းကို ရေလုပ်ငန်းရှင်တဦးက ငါးလေလံဈေး မအောင်မြင်ရသည့်အကြောင်းမှာ ဒေသတွင်း လျှပ်စစ်မီတာဈေး ကြီးမြင့်ခြင်း၊ အအေးခန်းစက်ရုံများ မလုံလောက်ခြင်း၊ ပြည်ပဝယ်လိုအားဈေးကွက် မရှိခြင်းတို့ကြောင့်ဟု တုံ့ပြန်သည်။
၂၀၁၉ နိုဝင်ဘာလဆန်းတွင် အပြည်ပြည်ဆိုင် ငါးလေလံဈေးအတွင်းရှိ ညငါးဈေးကို ရပ်ကွက်အတွင်း သို့ စည်ပင်က ပြန်လည်ပြောင်းရွှေ့ခိုင်းသည်။
မြိတ်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းဒေသရှိ ငါးသယံဇာတသည် ငါးခိုးဖမ်းလှေများကြောင့် ပြုန်းတီးနေရကာ၊ အိမ်နီးချင်းထိုင်းက ငါးဈေးကွက်ကြီးကို ချုပ်ကိုင်ထားသည်။ မြန်မာက ၁ နှစ် ကန်ဒေါ်လာ သန်း ၇၀၀ သာ တင်ပို့နိုင်ချိန်တွင်၊ ထိုင်းက တနှစ် ရေထွက်ပစ္စည်း တင်ပို့မှု ကန်ဒေါ်လာ ၇ ဘီလျံကျော် ရရှိသည်။
မြေခြား (အရှေ့)ရွာ၊ မြို့သစ်မြို့နယ်
မြေခြား (အရှေ့)ရွာ (Myaychar(East))သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မြို့သစ်မြို့နယ်၊ တလုတ်ပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၆၂၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တလုတ်ပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၁၁ ဦး၊ မ ၁၆၄၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၉၅၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြို့သစ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကောင်းဖြူရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်
ကောင်းဖြူရွာ (Kawnghpyu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ လားရှိုးမြို့နယ်၊ မတ်ချိနုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၇၄၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မတ်ချိနုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၈၉ ဦး၊ မ ၃၈၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၇၀ ဦးနေထိုင်သည်။
နမ့်ထူရွာ၊ နားကောင်မြို့နယ်
နမ့်ထူရွာ (Namhtu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝိန်းကောင်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ နားကောင်မြို့နယ်၊ အုံး လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၅၅၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နားကောင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၁၆၄၉
ဇန်နဝါရီလ
(၁) ရက်။
ဖေဖော်ဝါရီလ
(၁) ရက်။
မတ်လ
(၁) ရက်။
ဧပြီလ
(၁) ရက်။
မေလ
(၁) ရက်။
ဇွန်လ
(၁) ရက်။
ဇူလိုင်လ
(၁) ရက်။
ဩဂုတ်လ
(၁) ရက်။
စက်တင်ဘာလ
(၁) ရက်။
အောက်တိုဘာလ
(၁) ရက်။
နိုဝင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ဒီဇင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ကိုညက် နာဂ
right|thumb| ကိုညက်လူမျိုးခေါင်းဆောင်၏ ခေါင်းဆောင်း ကိုညက်များသည် နာဂ တိုင်းရင်းသားအုပ်စုများဖြစ်သည်။ နာဂလန်းရှိ မွန်ခရိုင်တွင် နေထိုင်ကြပြီ ၎င်းတို့ကို ,'သည်လန်းဒေါ့ဖ်သည် အန့်ဂ်'ဟု လူသိများပါသည်။ အန့်ဂ်/ ဝန့်သ်များ သည်သူတို့၏ရိုးရာအစဉ်အလာအကြီးအကဲများဖြစ်သည်။ ရန်သူခေါင်းကိုယူခြင်းအတွက်မျက်နှာတက်တူးများကိုရရှိခဲ့သည်။
ကိုညက်များရှိ အခြားထူးခြားသည့်ရိုးရာဓလေ့ထုံးတမ်းများမှာ သေနတ်များထုတ်လုပ်ခြင်း၊ သံမဏိထုတ်လုပ်ခြင်း၊ 'ဂျန်လောင်း' (machetes)နှင့်သစ်သားပန်းပုများကိုပြုလုပ်ရာတွင် ကျွမ်းကျင်ခြင်းတို့ဖြစ်သည်။
ပွဲတော်
​အောက်လင်းဟု အမ​ည်ရသည့်ပွဲ​တော် တစ်ခုရှိသည်။ ဤပွဲတော်ကို ဧပြီလ (၁ရက်မှ ၆ရက်ထိ)၏ ပထမဆုံးရက်သတ္တပတ်တွင်ကျင်းပပြီး ဤပွဲတော်သည် နွေဦးရာသီကိုကြိုဆိုနိုင်သည့်အပြင် အနန္တတန်ခိုးရှင် (ကာ့ဝမ်)၏ မျိုးစေ့မကြဲမီမြေပေါ်တွင်ကောင်းချီးမင်္ဂလာရှိသောပွဲတော်လည်းဖြစ်သည်။ ကိုညက်များ၏ အကြီးဆုံးပွဲတော်လည်းဖြစ်ပာသည်။ နောက်ထပ်ပွဲတော်တစ်ခုမှာ 'လောင်အိုမောပွဲတော်' ဖြစ်​ြပီး ဩဂုတ်လမှစက်တင်ဘာလအတွင်းကျင်းပသောရိုးရာရိတ်သိမ်းပွဲတော်ဖြစ်သည်။ right|thumb| သစ်သားဖြင့်ထွင်းထားသောလခေါင်းနှင့် ဦးခေါင်းနှစ်ခုရှိသော ကိုညက်လူမျိုးစု၏အခမ်းအနားသုံး​ြခင်း​တ​ောင်း၊ ဤ​ခြင်းသည် သင်္ကေတဖြစ်သည်။
လူ့အဖွဲ့အစည်း
ကိုညက်များသည်နာဂမျိုးနွယ်စုတွင်အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ကို အရုဏာစလ်ပရ​​ဒေသပြည်နယ်ရှိ တြိရပ်၊ လောင်ဒင်နှင့် ချန်လန်ခရိုင်များတွင်တွေ့ရသည်။ အာသံပြည်နယ်သိဗသကာခရိုင်နှင့် မြန်မာပြည်တွင်လည်းရှိသည်။ ၎င်းတို့ကို အရုဏာစလ်ပရဒေသတွင် ဝန်ချိုဟုခေါ်ကြသည်၊ ('ဝန်ချို' သည် 'ကိုညက်'နှင့် အဓိပ္ပာယ်တူဝေါဟာရတစ်ခုဖြစ်သည်) လူမျိုးရေးအရ၊ ယဉ်ကျေးမှုအရနှင့်ဘာသာစကားအရနူတူနှင့်တန်ဆာတို့သည်တန်သာပြည်နယ် Arunachal Pradesh ပြည်နယ်နှင့်လည်း Konyaks များနှင့်နီးကပ်စွာဆက်နွှယ်သည်။ Konyaks သည်ခရစ်ယာန်ဘာသာကိုလက်ခံသောနာဂမျိုးနွယ်စုတွင်နောက်ဆုံးဖြစ်သည်။ ယခင်ကသူတို့သည်အနီးအနားရှိကျေးရွာများကိုတိုက်ခိုက်ခြင်းအတွက်နာမည်ဆိုးဖြင့်ကျော်ကြားခဲ့ပြီးမကြာခဏဆိုသလိုဆန့်ကျင်သူရဲများ၏ ဦး ခေါင်းများကိုသတ်ဖြတ်ခြင်းနှင့်ခေါင်းဖြတ်သတ်ခြင်းများဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ခေါင်းပုံဖြတ်ခံရသည့်ခေါင်းများကိုဆုဖလားများအဖြစ်ယူပြီး 'baan' (အများပိုင်အိမ်) တွင်ချိတ်ဆွဲထားသည်။ အမဲလိုက်ခေါင်းများ၏အရေအတွက်သည်စစ်သည်တစ် ဦး ၏စွမ်းအားကိုညွှန်ပြသည်။ ခေါင်းဖြတ်ခြင်းလေ့လာရေးခရီးများကိုဂုဏ်သိက္ခာနှင့်သစ္စာစောင့်သိမှုနှင့်စွန့်လွှတ်အနစ်နာခံခြင်းကဲ့သို့သောယုံကြည်ချက်အချို့ကမကြာခဏမောင်းနှင်သည်။
ဘာသာစကား
ကိုညက်ဘာသာစကား သည် တရုတ် - တိဘက်အနွယ်ရှိ ဆားလ်မျိုးနွယ်အခွဲ၊ မြောက်ပိုင်းနာဂမျိုးနွယ်ခွဲတွင်ပါဝင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နာဂလူမျိုး
မန်ကန်ရွာ၊ နမ့်ငွန်
မန်ကန်ရွာ (Mankan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ နမ့်ငွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၇၆၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်ငွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၈၆ ဦး၊ မ ၈၂၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၀၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဦးကျော်လှ သံချို (သိုက်ဝင်)
ဦးကျော်လှ သံချို (သိုက်ဝင်) ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။ သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။
ဦးကျော်လှ သံချို (သိုက်ဝင်)
ငါးမာန်အောင် ဘဂဝါရှင်၏၊ ငါးထောင့်သာသနာတွင်၊ တဝက်ကျော်ချိန်နီးပြီမို့၊ အထက်ပေါ် ဝတိန်ထီးရယ်က၊ အရှိန်ကြီးပါတဲ့ သိကြားသာသနာ၊ ဘုရားမှာပါတဲ့၊ ရွှေသိုက်ကျမ်း။
ဂေါ်ယာနော် အနောက်ကျွန်းဆီသို့၊ ဖလ်နေဝန်းယွန်းချိန်အခါမို့၊ ထွန်းသိင်္ခါ မြန်မာဘွယ်တို့ရယ်၊ မှန်စွာသနားလျှင်၊ တိုင်းပြည်ကို အထွေထွေမခွဲကြပါနှင့်၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ သမ္မာအယူမြဲပါလို့၊ မနုဿမှန်စွာ မြန်မာလူခပဲတို့ရယ်၊ အားခဲကာ မြတ်ဘုရားကိုလ၊ ဝတ်တွားကာ ဦးတော်တင်င၊ ဖူးမြော်လင် ကပ်သုံးဖြာအမှန်ကျော်လို့ရယ်၊ မြော်ဆင်ခြင်ပညာနှင့်၊ သူတော်အပေါင်းတို့မှာ၊ ကောင်းမည့်ခေတ်ပဲ။
မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော ခေါင်းစဉ်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ဤကဗျာကို မောင်းထောင် ဦးသုဒဿနထံမှ ရခဲ့သည်။ ကဗျာအချိုးများမမှန်တော့ပေ။ အတော် မှားယွင်းနေသည်။
၂၆ လမ်း
၂၆လမ်း (၂၆ဘီလမ်း)သည် မန္တလေးမြို့၏ အဓိကလမ်းမကြီးများအနက်မှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ မြို့၏ အရှေ့အနောက်အတိုင်းဖောက်လုပ်ထားပြီး အရှေ့ပိုင်းသည် အရှေ့မြို့ပတ်လမ်း(မန္တလေး-ပြင်ဦးလွင်လမ်း)မှစ၍ အနောက်ပိုင်းသည် အနောက်မြို့ပတ်လမ်း (ကမ်းနားလမ်း)တွင်ဆုံးသည်။ မြို့နယ်နှစ်ခု၏ နယ်ခြားလမ်းဖြစ်ပြီး လမ်း၏မြောက်ဘက်သည် အောင်မြေသာစံမြို့နယ်ဖြစ်ကာ တောင်ဘက်သည် ချမ်းအေးသာစံမြို့နယ်ဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်ခေတ်က ဘီလမ်းဟုခေါ်ဝေါ်ခဲ့၍ ၂၆ဘီလမ်းဟုလည်း လူသိများသည်။၁၃၀၀ပြည့်နှစ် တပို့တွဲလဆန်း၇ရက်၊ ၁၉၃၉ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ရက်နေ့တွင် နယ်ချဲ့တို့၏ ဖိနှိပ်မှုကိုဆန့်ကျင်ရန် အိမ်တော်ရာ ၁၄ခန်းဇရပ်မှ ၂၆ဘီလမ်းအတိုင်း အရှေ့ဘက်ရှိ ယခုမြို့တော်စည်ပင်ရုံးရှိရာ ပုလိပ်ရုံးသို့ ချီတက်လာစဉ် သေနတ်ဖြင့်ပစ်ကာ လူစုခွဲသဖြင့် သံဃာတော်များအပါအဝင် အာဇာနည် (၁၇) ဦး ကျဆုံးခဲ့သည်။ ကျဆုံးသွားသည့် အာဇာနည် (၁၇)ဦးကို ဂုဏ်ပြု၍ အာဇာနည်လမ်းဟုလည်း ပေးခဲ့ဖူးသည်။ ၈၄လမ်းနှင့်လမ်းဆုံတွင် ဈေးချိုနာရီစင် တည်ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန္တလေး
ဦးသိန်းစိန် အစိုးရ
ဦးသိန်းစိန် အစိုးရသည် စစ်အာဏာသိမ်း အစိုးရနောက်ပိုင်း တက်လာသည် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်ဦးဆောင်သည့် ပထမဆုံး ရွေးကောက်ခံအစိုးရ ဖြစ်သည်။ ၎င်း အစိုးရအဖွဲ့သည် ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့မှ ၂၀၁၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့အထိ တာဝန်ယူခဲ့သည်။
ခြုံငုံသုံးသပ်ချက်
ယခင်တပ်မ​တော်အစိုးရ၏ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်​သော ဦးသိန်းစိန်သမ္မတဖြစ်လာကာ ဒုသမ္မတ၂ဦး ဝန်ကြီး၃၀ဦး ဝန်ကြီးဌာန ၃၅ခုဖြင့်အစိုးရဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ အများစုမှာတပ်မတော်မှ ယခင်​ခေါင်း​ဆောင်များဖြစ်သည်။ ကဏ္ဍများစွာတွင်သိသာစွာပြောင်းလဲလာခဲ့ပြီး မြန်မာပြည်၏ ဒီမိုက​ရေစီအစပင်ဖြစ်သည်။ စစ်အစိုးရနောက်ပိုင်း သိသာစွာနိုင်ငံတကာနှင့် ပြန်လည်နီးစပ်ခဲ့သည်။၂၀၁၅ခုနှစ်​​ရွေးကောက်ပွဲတွင်ရှုံးနိမ့်သွားသည့်အတွက် ​ဒီမိုက​ရေစီ​နောက်​ကြောင်းပြန်လှည့်မည်ကိုပြည်သူများစိုးရိမ်ကြ​သော်လည်း ​အနိုင်ရပါတီကို ​ငြိမ်းချမ်းစွာ အာဏာလွှဲခဲ့သည်။
မူလ အစိုးရအဖွဲ့ (၂၀၁၁ မတ်လ)
အဓိက ဝန်ကြီးများမှာ ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ယခင် နအဖ အစိုးရမှ ဗိုလ်ချုပ်များဖြစ်ကာ ၄ ဦးမှာ အရပ်သားဖြစ်သည်။ ၁၂ ယောက်မှာ ယခင် နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီအစိုးရ (နအဖ) ဝန်ကြီးများဖြစ်ကာ၇ယောက်မှာ ဒုဝန်ကြီးများဖြစ်သည်။ ၃ ယောက်မှာ တပ်မတော် ခေါင်းဆောင်များဖြစ်သည်။
၂၀၁၁ခုနှစ်
၂၀၁၁ခုနှစ် ဩဂုတ်လ၁၀ရက်​နေ့တွင် အမှတ် (၁)စက်မှုဝန်ကြီး ဦး​ကျော်စွာခိုင်ကို သမ္မတရုံးဝန်ကြီးအဖြစ် ​ပြောင်းလဲတာဝန်​ပေးခဲ့ကာ အမှတ်(၂) စက်မှုဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးစိုးသိန်းအား အမှတ်(၁) စက်မှုဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၏ တာဝန်ကိုပါ ပူးတွဲတာဝန်ထမ်း​ဆောင်​စေခဲ့သည်။ ဒီဇင်ဘာ ၂ရက်​နေ့တွင် အမှတ် (၁)နှင့် (၂) စက်မှုဝန်ကြီးဌာနတို့ကို ​စက်မှုဝန်ကြီးဌာနအဖြစ်ဖွဲ့စည်းကာ ဦးစိုးသိန်းမှာ ဝန်ကြီးဖြစ်လာသည်။ ထို့အပြင် ဦးတင်နိုင်သိန်း၏ ​မွေးမြူ​ရေး၊​ရေးလုပ်ငန်းနှင့်​ကျေးလက်​ဒေသဖွံ့ဖြိုး​ရေးဝန်ကြီးဌာနကို ဦးအုန်းမြင့်မှ ပူးတွဲတာဝန်ယူခဲ့ကာ သမဝါယမဝန်ကြီးဌာနနှင့် ​မွေးမြူ​ရေးနှင့်​ရေလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာနဝန်ကြီးဖြစ်လာသည်။
အစိုးရအဖွဲ့ အပြောင်းအလဲ (၂၀၁၂–၂၀၁၃)
၂၀၁၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၆ တွင် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးနှင့် သာသနာရေးဝန်ကြီးတို့ကို နုတ်ထွက်ခွင့်ပေးခဲ့သည်။ ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဦးသိန်းထွန်း မှာ အစိုးရသစ်လက်ထက် အကျင့်ပျက်ခြစားမှုကြောင့် စစ်ဆေးခံရသော ပထမဆုံးဝန်ကြီးဖြစ်လာသည်။ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ ဦးဆန်းဆင့်မှာ သာသနာရေးဝန်ကြီးဖြစ်လာသည်။ လေတပ် ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ် မြတ်ဟိန်းမှာ ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဖြစ်လာသည်။
အစိုးရပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခြင်း(၂၀၁၄)
၂၀၁၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၉ တွင် သာသနာရေးဝန်ကြီး ဦးဆန်းဆင့်မှာ ရာထူးမှ ရပ်နားခံခဲ့ရပြီး တရားစွဲဆိုခံခဲ့ရသည်။ ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးစိုးဝင်းမှာ ဝန်ကြီးဖြစ်လာသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၉ တွင် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးနှင့် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးတို့မှာလည်း ရာထူးမှ ရပ်နားခံခဲ့ရသည်။ ထို့နောက် ဒုဝန်ကြီးများဖြစ်သောဦးရဲထွဋ် နှင့်ဒေါက်တာ သန်းအောင် တို့မှာ ဝန်ကြီးဖြစ်လာသည်။ ပညာ​ရေးဝန်ကြီး ​ဒေါက်တာမြ​အေး ဆုံးပါးပြီး​နောက် ​ဒေါက်တာခင်စန်းရီမှာ ဝန်ကြီးဖြစ်လာသည်။ ထို့​နောက် သိပ္ပံနည်းပညာဝန်ကြီး ​ဒေါက်တာကိုကိုဦးပါဆုံးပါးသွား၍ ဝန်ကြီးဌာန၂ခုကို ပူးတွဲကိုင်ခဲ့ရသည်။
ထင်ရှားသော လုပ်ဆောင်ချက်များ
၂၀၁၁ ၂၀၁၂ ၂၀၁၃ ၂၀၁၄ ၂၀၁၅
စမ်းကလေးရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
စမ်းကလေးရွာ (Sankalay)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ စမ်းကလေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၁၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စမ်းကလေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၆၃ ဦး၊ မ ၄၈၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၅၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နတ်တလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လျှပ်ကူးပစ္စည်း
လွတ်လပ်သော အီလက်ထရွန်များ အက်တမ်တစ်ခုမှ တစ်ခုသို့စီးဆင်းသွားသည့်အခါ လျှပ်စီး​ကြောင်းဖြစ်​ပေါ်လာသည်။အီလက်ထရွန်များ ​မြောက်မြားစွာစီးဆင်း​စေ​သော ပစ္စည်းကို လျှပ်ကူးပစ္စည်း (Conductor)ဟု​ခေါ်သည်။ သတ္တုနှင့်ပြုလုပ်​သော ပစ္စည်းအများစုမှာ လျှပ်ကူးပစ္စည်း​ကောင်းများဖြစ်သည်။​ကြေးနီ၊​ငွေ၊အလူမီနီယမ်၊ဇင့်၊​ကြေးဝါနှင့်သံများ မှာလျှပ်ကူး​ကောင်းသည်။ ထိုထဲတွင် ​ကြေးနီမှာ လျှပ်ကူးပစ္စည်းပြုလုပ်ရန် လျှပ်ကူးအ​ကောင်းဆုံးနှင့် ​ဈေးအသက်သာဆုံးဖြစ်သည်။
ခုခံအားနှင့် လျှပ်ကူးအား
လျှပ်ကူးပစ္စည်းတစ်ခု၏ ခုခံအားမှာ ထိုပစ္စည်းကိုပြုလုပ်​သော သတ္တုနှင့် မျက်နှာပြင်အ​ပေါ်မူတည်သည်။ ထိုပစ္စည်း၏ ခုခံအားသည် မျက်နှာပြင် ကန့်လန့်ဖြတ်ဧရိယာနှင့် ​ပြောင်းပြန်အချိုးကျသည်။ဥပမာ-ဝါယာအထူတွင် ခုခံအားနည်းသည်။ ထိုပစ္စည်း၏ ခုခံအားမှာ အလျားနှင့် တိုက်ရိုက်အချိုးကျသည်။ ဥပမာ- ရှည်လျား​သောဝါယာတွင် ခုခံအားများသည်။ \ell မှာ အလျား၊ A မှာ ကန့်လန့်ဖြတ် ဧရိယာ၊σ မှာ လျှပ်စီးကိန်း(အပူ​လျောက်ကိန်း)၊  ρမှာ ခုခံမှုအားကိန်း (resistivity)ဖြစ်သည်။  σနှင့်ρမှာ ကိန်း​သေဖြစ်သည်။
လျှပ်ကူးပစ္စည်းများ
​ကြေးနီသည် လျှပ်စီးကိန်းမြင့်သည်။ အပူ​ပေး၍အ​အေးခံထား​သော​ကြေးနီ (annealed copper)သည် နိုင်ငံတကာစံချိန်မီဖြစ်သည်။၎င်း၏ လျှပ်စီးကိန်းမှာ 58 MS/mဖြစ်သည်။
အလူမီနီယမ်ဝါယာများကို လျှပ်စစ်သွယ်တန်းခြင်းနှင့် ဖြန့်ဖြူးခြင်းတွင် အသုံးများသည်။​ကြေးနီ​အောက် ကုန်ကျမှုနည်းသည်။
ဝါယာအရွယ်အစား
ဝါယာများကို ၎င်း၏ ကန့်လန့်ဖြတ် ဧရိယာ​ကို တိုင်းတာသည်။ နိုင်ငံများစွာတွင် အရွယ်အစားကို စတုရန်းမီလီမီတာဖြင့်တိုင်းသည်။
ဒဖိုကျောင်းတော် (ကွမ်ကျိုး)
သ‌ဖော်ကျောင်းတော် (literally Grand Buddha Temple)သည် တရုတ်နိုင်ငံ၊ Guangdong ပြည်နယ်၊ ကွမ်ကျိုးမြို့တွင်တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
မဟာဝီရခန်းမ
မဟာဝီရခန်းမသည် မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိကာ တောင်ဘက်သို့ မျက်နှာမူထားသည်။ ခန်းမ၏ အကျယ်သည် ၁၂၀၀ စတုရန်းမီတာ (၁၃၀၀၀ စတုရန်းပေ) ရှိသည်။ ထိုခန်းမသည် ကျင်မင်းဆက် Qing dynasty (1644–1911) က တည်ဆောက်ခဲ့သည့် ဗိသုကာလက်ရာတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ကြေးနီဖြင့် သွန်းလုပ်ထားသည့် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီးသုံးဆူသည် ဤမဟာဝီရခန်းမတွင် သီတင်းသုံးစံပယ်လျက်ရှိသည်။ ရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူချင်းစီသည် အမြင့် ၆ မီတာ (၂၀ ပေ)၊ အလေးချိန် ၁၀ တန် (9.8 long tons; 11 short tons) ရှိကြသည်။
၁၆၅၀
၁၆၅၀
ဇန်နဝါရီလ
(၁) ရက်။
ဖေဖော်ဝါရီလ
(၁) ရက်။
မတ်လ
(၁) ရက်။
ဧပြီလ
(၁) ရက်။
မေလ
(၁) ရက်။
ဇွန်လ
(၁) ရက်။
ဇူလိုင်လ
(၁) ရက်။
ဩဂုတ်လ
(၁) ရက်။
စက်တင်ဘာလ
(၁) ရက်။
အောက်တိုဘာလ
(၁) ရက်။
နိုဝင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ဒီဇင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ရဟန်းတော်များဆိုင်ရာ စာမေးပွဲများ
ရဟန်းတော်များဆိုင်ရာ စာမေးပွဲများ ဆိုသည်မှာ သံဃာတော်များကို အရည်အချင်းသတ်မှတ်ခွဲခြားရန်အတွက် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျင့်သုံးသော နှစ်စဉ်ကျင်းပသည့် စာမေးပွဲစနစ်ဖြစ်သည်။ ဤသို့စာမေးပွဲများကျင်းပခြင်းကို စတင်ခဲ့သည်မှာ ၁၆၄၈ခုနှစ်ကပင်ဖြစ်၍ ယင်းစနစ်ကို မျက်မှောက်ခေတ်ကာလတွင်လည်း ဆက်လက်ကျင့်သုံးကြပြီး စာမေးပွဲများကို သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာနက အဓိကအားဖြင့် ကျင်းပပေးသည်။
သမိုင်း
သံဃာတော်များနှင့်ပတ်သက်သော စာမေးပွဲများကျင်းပခြင်း ဓလေ့သည် ဒုတိယအင်းဝခေတ် ခေါ် ညောင်ရမ်းမင်းဆက် ကာလလောက်မှ စတင်သည်ဟု ဆိုနိုင်ကာ ရှေးခေတ်ဘုရင်မင်းများသည် ပါဠိစာပေကို အားပေးအားမြှောက်ပြုရန်အတွက် ဖြစ်သည်။ အောင်မြင်သော စာသင်သားရဟန်းများကို အသိမှတ်ပြုခြင်း၊ ဘွဲ့တံဆိပ်၊ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း စသဖြင့် ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
ပထမပြန်စာမေးပွဲများကို ညောင်ရမ်းခေတ်၏ သာလွန်မင်း လက်ထက် ၁၆၄၈ တွင် စတင်ကျင်းပခဲ့ကြသည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ်မှ ဘိုးတော်ဘုရားက ထိုခေတ်ကစာမေးပွဲများကို စံစနစ်ကျစေရန်ဆောင်ရွက်ခဲ့ကာ ဝိနည်းနှင့်ပတ်သက်သော စာမေးပွဲအသစ်များကိုလည်း ထည့်သွင်းစစ်ဆေးစေသည်။
၁၈၈၆ ကုန်းဘောင်မင်းဆက် အဆုံးသတ်သောအခါ ဤစနစ်မှာ ယာယီရပ်တန့်သွားခဲ့သော်လည်း ကိုလိုနီခေတ်တွင် မြန်မာဘုန်းကြီးကျောင်းများ၏ လောကီ၊ လောကုတ္တရာပညာရေးကို အားပေးချီးမြင့်ရန် အတွက် သက်ဆိုင်ရာတာဝန်ရှိသူများက စာမေးပွဲစနစ်ကို ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ခဲ့ကြ၏ ။ မြန်မာ့သံဃာထု၏ နှစ်အနည်းငယ်ကြာသော ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်မှုများပြီးနောက် ၁၈၉၅ ဇွန်တွင် ပထမဆုံး ကိုလိုနီအစိုးရက ဦးစီးကျင်းပသော သံဃာတော်စာမေးပွဲများကို အောင်မြင်စွာကျင်းပနိုင်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်၊ မန္တလေး၊ မော်လမြိုင်မြို့များတွင် နှစ်စဉ်ဆိုသလို ကျင်းပခဲ့ကြသည်။ အောင်မြင်သော ရဟန်းတော်ကို ပထမကျော်ဘွဲ့ ဆက်ကပ်သည်။
အစိုးရ စာမေးပွဲများ
သံဃာတော်များဆိုင်ရာ စာမေးပွဲများကို ခက်ခဲမှုပေါ်မူတည်၍ အဆင့်အများအပြား ခွဲခြားထား၏ ။ စာမေးပွဲတစ်ခုအောင်မြင်လျှင် နောက်တစ်ဆင့်၌ ပို၍ခက်ခဲမြင့်မားသော စာမေးပွဲကို ဖြေဆိုရန် အရည်အချင်းပြည့်မီသည်။ သံဃာတော်များဆိုင်ရာ စာမေးပွဲများကို နယုန်လတွင် ကျင်းပလေ့ရှိခဲ့ကြပြီး ဖြေဆိုရာသည်မှာ ဗုဒ္ဓဘာသာကျမ်းစာများဖြစ်သော သုတ္တန်၊ ဝိနည်း၊ အဘိဓမ္မာ တို့မှ ဖြစ်သည်။ မေးခွန်းများသည် ဖြေဆိုသူကို ကျမ်းစာပိုဒ်များ အလွတ်ရွတ်စေခြင်း၊ ဆိုင်ရာ ကျမ်းစာများကို ဝေဖန်ပိုင်းခြား သုံးသပ်စေခြင်းနှင့် ပါဠိသဒ္ဒါကို စစ်ဆေးခြင်းများဖြစ်သည်။
သာမဏေကျော် စာမေးပွဲများ
သက်တော် (၂၀) မပြည့်သေးသော သာမဏေများအတွက် သာမဏေကျော် စာမေးပွဲများရှိ၍ ထိုသာမဏေများရှိသော ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများက ဦးစီး၍ကျင်းပကြသည်။ အောက်တိုဘာနှင့် ဇန်နဝါရီလများအကြားတွင် ကျင်းပလေ့ရှိ၏ ။ ယေဘုယျအားဖြင့် ဤအဆင့်စာမေးပွဲများ၌ အဆင့်သုံးဆင့်ရှိကာ ဝိနယ၊ ပါဠိသဒ္ဒါ၊ ဇာတကပုံပြင်များနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျမ်းများမှ အသိပညာကို စစ်ဆေးခြင်းဖြစ်သည်။ ရေးဖြေ၊ နှုတ်ဖြေများအတွက် စာမျက်နှာ (၅,၀၀၀) ကျော်ရှိသော စာများကို အလွတ်ကျက်ရန်လိုအပ်ပြီး နှစ်စဉ်အောင်ချက်မှာ (၁၃%) အောက်ဖြစ်သည်။ ဤစာမေးပွဲကို အောင်မြင်သော သာမဏေများသည် သံဃာတော်ဆိုင်ရာ နောက်ဆက်ဘွဲ့ဖြစ်သော 'အလင်္ကာရ' ဘွဲ့အမည်ကို ရရှိသည်။
ပထမပြန် စာမေးပွဲများ
ပထမပြန်စာမေးပွဲများ သည် အနိမ့်ဆုံးအဆင့် စာမေးပွဲများဖြစ်ကာ ခက်ခဲမှုအတိုင်းအတာအရ စာမေးပွဲမှာ‌ေလးခုရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ :
ဓမ္မာစရိယစာမေးပွဲများ
ဓမ္မာစရိယစာမေးပွဲများသည် အလယ်အလတ်အဆင့်ရှိကာ ဤစာမေးပွဲကို ဝင်ရောက်ဖြေဆိုမည့် စာသင်သားရဟန်းသည် ပထမပြန်စာမေးပွဲသုံးခုစလုံးကို အောင်မြင်ထားရန် လိုအပ်သည်။ စာမေးပွဲကာလမှာ ကိုးရက်တာဖြစ်ရာ ခြောက်ရက်သည် အခြေခံကျမ်းစာများကို စစ်ဆေးခြင်း၊ တစ်ရက်သည် မြန်မာစာကို စစ်ဆေးခြင်းနှင့် နှစ်ရက်သည် ပါဠိစာကို စစ်ဆေးခြင်းတို့ဖြစ်သည်။
ပူလုံ (လားဟူ)ရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
ပူလုံ (လားဟူ)ရွာ (Pulong (Larhu))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ ဖာဝေါကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၅၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖာဝေါကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၃၄ ဦး၊ မ ၁၂၅၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၉၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရဟန်းတော်များဆိုင်ရာ စာမေးပွဲများ
ဓမ္မာစရိယစာမေးပွဲများ
အောင်မြင်သော ရဟန်းများကို 'ဓမ္မာစရိယဘွဲ့' အပ်နှင်းသည်။
တိပိဋကဓရ တိပိဋကကောဝိဒ ရွေးချယ်ရေးစာမေးပွဲများ
တိပိဋကဓရ တိပိဋကကောဝိဒ ရွေးချယ်ရေးစာမေးပွဲများကို ၁၉၄၈ မှစ၍ အစိုးရက ကျင်းပလာခဲ့ကြပြီး အမြင့်ဆုံးအဆင့် စာမေးပွဲဖြစ်သည်။ ဤစာမေးပွဲများသည် အလွန်ခက်ခဲပြီး ဖြေဆိုမည့်ရဟန်းသည် အလွတ်ရအာဂုံဆောင်ရန်လည်းလိုအပ်ကာ ပါဠိကျမ်းစာအားလုံးကို နားလည်ခြင်း၊ ဆိုင်ရာ အဌကထာများကဲ့သို့သော ကျမ်းစာများကိုလည်း သိရှိရန်လိုအပ်သည်။ အာဂုံပြန်ဆိုနှင့် သဘောရေးဖြေ စာမေးပွဲများကို ရန်ကုန်မြို့ ကမ္ဘာအေးဘုရားရှိ မဟာပါသဏလိုဏ်ဂူတော် တွင် (၃၃)ရက်တာကျင်းပကြကာ အချိန်မှာ ဒီဇင်ဘာလဖြစ်သည်။
ဤစာမေးပွဲ၏ ကျယ်ပြန့်မှုအတိုင်းအတာမှာ ကျမ်းစာပေါင်း (၂၀၀) ကျော် စကားလုံးအားဖြင့် ၂.၄) သန် ပမာဏကို အသံထွက်မှန်မှန်ကန်ကန် အထစ်အငေါ့မရှိ အလွတ်ရွတ်ဆိုရသည်။ ဖြေဆိုသူသည် ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာ ဓမ္မကျမ်းစာများကို ပြောင်မြောက်စွာ နားလည်ရန်လိုအပ်သည်။ တိပိဋကဓရ တိပိဋကကောဝိဒဘွဲ့ ရရှိရန်အတွက် အာဂုံပြန်ဖြေဆိုခြင်း (၅)ဆင့်နှင့် သဘော ရေးဖြေ (၅)ဆင့်၊ စုစုပေါင်း(၁၀)ဆင့်ကို အောင်မြင်စွာ ဖြေဆိုရ၏ ။ စာဖြေပုဂ္ဂိုလ်သည် ရဟန်း တော်များနှင့် သာမဏေများသာဖြစ်ရပြီး ပါဠိပထမပြန်စာမေးပွဲ ပထမကြီးတန်းကိုဖြစ်စေ၊ ဝိနယ ဝိဒူတန်းကိုဖြစ်စေ၊ သာမဏေကျော် တတိယဆင့်ကိုဖြစ်စေ၊ စေတိယင်္ဂဏနှင့် သကျသီဟစာမေးပွဲ စာသင်တန်းကိုဖြစ်စေ တစ်ခုခုကို အောင်မြင်ပြီးသူ ဖြစ်ရသည်။ အလွန်တရာခက်ခဲသည့် ဤစာမေးပွဲကို ပထမဆုံးအောင်မြင်သူသည် မင်းကွန်းဆရာတော် အရှင် ဝိစိတ္တသာရာဘိဝံသ ဖြစ်ကာ ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်သည်။ စာမျက်နှာပေါင်း (၁၆,၀၀၀) ကျော်ကိုညအမှားအယွင်းမရှိ ဖြေဆို ရွတ်ဆိုခဲ့သောကြောင့် မြန်မာအစိုးရက 'မဟာ တိပိဋကဓရ တိပိဋကကောဝိဒဘွဲ့' ဘွဲ့ဖြင့် ချီးမြင့်ဆက်ကပ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၀ ကာလအထိ ဤစာမေးပွဲကို နှုတ်ဖြေ၊ ရေးဖြေ အောင်မြင်သူ ရဟန်း (၁၅)ပါးသာ ပေါ်ထွက်ခဲ့သေး၍ 'သာသနအာဇာနည်' ဟူ၍ ကင်းပွန်းတပ် အသိအမှတ်ပြုခံရသည်။  ပိဋကတ် တစ်ပုံ၊ နှစ်ပုံ၊ သုံးပုံ အောင်မြင်သော ရဟန်းတော်ကို ကနက္ကဒဏ်ထီးဖြူတော် တစ်လက်၊ နှစ်လက်၊ သုံးလက် စသဖြင့် ချီးမြင့်သည်။
အခြားကျော်ကြားသော စာမေးပွဲများ
အခြားကျော်ကြားသော စာမေးပွဲများ၌ မန္တလေးမြို့ ပရိယတ္တိသာသနဟိတအသင်းက ကျင်းပသော 'သကျသီဟ' စာပြန်ပွဲနှင့် ရန်ကုန်မြို့ ရွှေတိဂုံဂေါပကအဖွဲ့က ကမကထပြုကျင်းပသော 'စေတိယင်္ဂဏ ပရိယတ္တိ ဓမ္မာနုဂ္ဂဟ စာလျှောက်မေးပွဲ'များ ပါဝင်သည်။ ဤစာမေးပွဲကို အောင်မြင်သော ရဟန်းများကို 'အဘိဝံသ' နောက်ဆက် ဘွဲ့တံဆိပ် ချီးမြင့်သည်။
ဤစာမေးပွဲများကို မြန်မာပြည်၌ တန်ဖိုးထားကြပြီး ဖြေဆိုသူရဟန်း၏ ပိဋကတ်ဉာဏ်ရည်ကို စစ်ဆေးရန်ဖြစ်ကာ အဆင့်နှစ်ဆင့်ပါဝင်ရာ ပထမအဆင့်မှာ သက်တော် (၂၇)နှစ် ပြည့်မီရမည်ဖြစ်ပြီး ဒုတိယအဆင့်မှာ သက်တော် (၃၅)နှစ် ရှိရမည်ဖြစ်သည်။
ဒုတိယအဆင့် အောင်မြင်သော ရဟန်းကို စေတိယင်္ဂဏ ပရိယတ္တိ ဓမ္မာစရိယ ဂဏဝါစက နှင့် စေတိယင်္ဂဏ အဘိဝံသ ဟူ၍ ဘွဲ့များဖြင့် ချီးမြင့်သည်။ ဤစာမေးပွဲနှစ်ရပ်ကို အောင်မြင်သောသူသည် တိပိဋကဓရ တိပိဋကကောဝိဒ ရွေးချယ်ရေးစာမေးပွဲတွင် ပါဝင်ဖြေဆိုရန် အရည်အချင်းပြည့်မီသည်။
ရဟန်းတော်များဆိုင်ရာ ဘွဲ့တံဆိပ်များ
ဓမ္မာစရိယနှင့် အထက်စာမေးပွဲများကို အောင်မြင်စွာဖြေဆိုနိုင်သော ရဟန်းသည် အောက်ပါဘွဲ့တံဆိပ်များကို ရရှိပေမည်။ (အမြင့်ဆုံးအဆင့်မှ နိမ့်ရာသို့)
References
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ရစ်ချက် ဒရိပ် အာဒါး
စစ်မှုထမ်းဘဝ
အသက် ၁၆ နှစ်တွင် စစ်တပ်သို့ စတင်ဝင်ရောက်ပြီး မဒရပ် ခြေလျင် တပ်ရင်း ၁၁ တွင် တာဝန်ကျကာ နောင်တွင် ဂျဘာပူလ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ၁၈၄၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ၃နှစ်အကြာတွင် ဟိန္ဒူစတန်နီဘာသာ ကို ကျွမ်းကျင်သဖြင့် ဘာသာပြန်နှင့် တပ်ရေးအရာရှိ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၈၄၇ တွင် သူ၏ တပ်ရင်းအား တနင်္သာရီတိုင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီးနောက် မော်လမြိုင်တွင် တပ်စွဲခဲ့သည်။ မကြာခင်တွင် သူသည် မြန်မာဘာသာစကားကို ကျွမ်းကျင်စွာ တတ်မြောက်လာခဲ့သဖြင့် မဟာဝန်ရှင်တော်မင်းကြီး ဆာ အာချီဘော ဘိုဂယ် ၏ မေတ္တာရပ်ခံချက်အရ အရပ်ဖက်သို့ ပြောင်းရွှေ့ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၈၅၂ ဒုတိယ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲ ဖြစ်ပွားသော အခါတွင် သူသည် အတွင်းပိုင်းမှ ဝင်ရောက်လာမည့် မြန်မာတပ်တို့အား ကာကွယ်ရန် သံလွင် အထက်ပိုင်းသို့ စေလွှတ်သည့် တပ်ခွဲကို ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး မုတ္တမကို သိမ်းပိုက်ရာတွင် ဆန္ဒပြု ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၈၅၂ ဒီဇင်ဘာလတွင် ပဲခူးအား အင်္ဂလိပ်လက်အောက်သို့ သွတ်သွင်းပြီးနောက် ပဲခူး၏ မဟာဝန်ရှင်တော်မင်းကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံရသော ဆာအာသာ ဖယ်ယာသည် ဗိုလ်အာဒါးအား ရန်ကုန်၏ တရားသူကြီး အဖြစ်ခန့်အပ်ရန် ဆာ အာချီဘော ဘိုဂယ်လ် ထံတွင် တောင်းဆိုခဲ့သည်။