cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း၊ အပိုင်း-၂
အုပ်စုပဋိပက္ခများ
လုပ်နေတုန်းက ငါ့အနားမှာ ညာနေတဲ့လူတွေ၊ စီးပွားရေးသမားခပ်များများ ဟာ အခု သခင်နုအနားရောက်နေပြီ''လို့ ဒေါက်တာဘမော်ကပြောနေတာကို တစ်ဆင့်
ကြားရတယ်၊ မှန်မမှန်မသိပါ-ရေးသည်။
ဇူလိုင်လ ၁၆ ရက်နေ့စွဲဖြင့် ဦးနု ပြန်ကြားရာ တွင်-
ငါ့အိမ်မှာလူပေါင်းစုံကို ငါလက်ခံထားတာပဲ၊ နိုင်ငံရေးသမားဆိုတာကို လက်မခံလို့မဖြစ်ဘူး၊ သူခိုးနဲ့ဖြစ်ဖြစ်၊ ဘိန်းစားအရက်သမားနဲ့ဖြစ်ဖြစ်
လူတန်းစားမရွေးဘဲပေါင်းပါ၊ ဒါပေမဲ့ကိုယ်တိုင်က သာ သူခိုး၊ ဘိန်းစား၊ အရက်သမားမဖြစ်ကြစေ နဲ့လို့ မင်းတို့ကို ငါခဏခဏပြောဖူးသားပဲ-စသည်ဖြင့် ရေးသား၍
မင်းပင်ကောင်းလျက် မင်းမြှောင်ဖျက် ဟူသော စကားမှန်သည်။ ထို့ကြောင့် မိမိအိမ်ဝင်ထွက်သူတို့ကို စည်းကမ်း ချက်တွေနဲ့သာ လက်ခံသည်ဟု ဖြေရှင်းသည်။
ဦးကျော်ငြိမ်းက သူ့စာတွင်-
ဝန်ကြီးချုပ်အနေနှင့် ဘေးကလူတွေက မှန်ပါ့ ဘုရား လုပ်ကြတော့ မင်းစိတ်မင်းမာန် တွေများလာသည်။ ဝန်ကြီးအစည်းအဝေးတွေ မှာလည်းကောင်း၊
ဖဆပလအလုပ်အမှုဆောင်မှာ သော်လည်းကောင်း ကိစ္စအရပ်ရပ်ကို အပြန် အလှန်ဆွေးနွေးရာတွင် မိမိ၏ယူဆချက်ကို ဆန့်ကျင်၍ပြောသည်ကိုလည်း
ဟုယူဆသည်။ (ဤပြစ်ချက်နှင့်ပတ်သက်၍ တော်လှန်ရေးတစ်လျှောက်လုံး စိတ်ထဲရှိသည်ကို ဘွင်းဘွင်းလူရှေ့၌ပြောတတ်သော ကျွန်တော် သည်
အပြစ်အကြီးဆုံးတရားခံဟု ဥက္ကဋ္ဌကြီး မျက်စိတွင် မြင်လာသည်)။ ငါ့ကိုလူရှေ့မှာ ကလန် ကဆန်ပြောတယ်၊ ငါတို့ကို သူ လူလည်လုပ်တယ်၊
ဒီကောင်ကိုမှတ်ထားဆိုသည့် စိတ်တွေဖြစ်လာ တယ်၊ တစ်နည်းအားဖြင့် စတာလင်ဆန်လာ သည်။
စတာလင်သည် မိမိနှင့်လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် တွေကို စိတ်မထင်လျှင် တစ်ဦးပြီးတစ်ဦး အပြစ်ရှာ သည်။ ရဲဘော်ရဲဘက် မီကိုယံ(Mikoyan)နှင့် မိုလိုတော့
(Molotov)ကိုပါ ရန်ရှာလာတော့ သည်။ ဒီဆိုရှယ်လစ်တွေဟာ ခေါင်းဆောင်ကြီး တွေကို ဖြုတ်ချရန်ကြံနေသည်စသဖြင့် ဒီ မင်းမြှောင်တွေကပင် ရန်တိုက်လာသည်။
တစ်ကြိမ်ကခေါင်းဆောင်ကြီးကို ဆိုရှယ်လစ်တွေ က ဖြုတ်ချရန်ကြံနေကြပြီ။ သို့သော် ဦးဗဆွေ နှင့်ဦးကျော်ငြိမ်းကို ဝန်ကြီးချုပ် သူရထိုက်သည်၊ ငါရထိုက်သည်ဟု
စကားများနေကြသေးသည်  ဟု သတင်းတွေရလာကြောင်း၊ဥက္ကဋ္ဌကြီး ပင် ကျွန်တော့်အားစိတ်ကောင်းဝင်တဲ့အခါ ပြောဖူး သည်။ ဤကဲ့သို့ကုန်းချောချက်တွေကို
နားထောင် ၍ မိမိရဲဘော်များအပေါ်တွင် စတာလင်သည် အထင်မှားသလို မှားလာတော့သည်။ ကျွန်တော့်ကို သူများအစား ဒဿဘာကြောင့်ချိုင်လိုသလဲဟု မေးသည်။
ဦးနုက ပြန်ကြားရာတွင်-
အိမ်သူအိမ်သားတွေနဲ့လည်း ဒီလိုပါပဲ၊ ဒါပေမဲ့ အမြဲတမ်းဒီလိုစိတ်တိုပြီး စိတ်ပြင်းထန်နေတာမဟုတ်ဘူး၊ စိတ်အတိုမြန် သလောက် စိတ်အပြေမြန်တာပဲမဟုတ်လား၊
စိတ်ပြေတာနဲ့ သည်းခံဖို့ မင်းတို့ကိုတောင်းပန် ခဲ့တာလည်း အကြိမ်ကြိမ်ပဲမဟုတ်လား။
စိတ်လိုက်မာန်ပါလုပ်တတ်တာဟာ ဝန်ကြီး ချုပ်ဖြစ်လာမှလုပ်တယ်ဆိုရင် ပြောစရာရှိသေးရဲ့။ အခုတော့ ကျောင်းသားဘဝကတည်းက ဒီလိုပဲ
စိတ်လိုက်မာန်ပါလုပ်တတ်တယ်ဆိုတာ မင်းက စပြီး ငါ့သူငယ်ချင်းအရင်းတွေအားလုံးသိကြ ပါတယ်။ အဲဒါကို အရင်ကဘာမှမစွပ်စွဲခဲ့ဘဲ မင်း
အကြောက်ကြီးကြောက်လာတဲ့အခါမှ အာဏာရှင် စိတ်ပေါက်တယ်လို့စွပ်စွဲတာ ငါသိပ်ပြီးရယ်ချင် တယ် ကျော်ငြိမ်း။
တစ်ခုတော့ရှိတယ်၊ သိပ်ပြီးစိတ်တိုလာတာ ဟာ သုံးနှစ်လောက်ရှိသွားပြီဆိုတာ ငါ့ကိုယ်ငါ တွေ့တယ်၊ ငါဝန်ကြီးလုပ်ခဲ့တာ ကိုးနှစ်ရှိပြီ၊ ဒီကိုးနှစ်အတွင်းမှာ
တွေ့ရတဲ့အဖြစ်အပျက်တွေ ဟာ လူတစ်ယောက်ကို ရူးနိုင်ပါတယ်-
ဟုရှင်းလင်းသည်။
''စာများတွင် အသေးစိတ်စွပ်စွဲချက်၊ အချက်ကျကျ ပြန်ကြားချက်များပါသည်။ အားလုံးခြုံ၍ ကြည့်လျှင် အချင်းချင်းသံသယကြီးမားနေကြောင်းမြင်ရသည်။
ဖြေ၍ပြေမည်မဟုတ်၊ အခြေအနေဘေးလူများကလည်း သံသယပပျောက်အောင် မေတ္တာနှင့်စည်းလုံးမှုဖြစ်ထွန်း အောင် မကြိုးပမ်းကြ၊ အကွဲမှအမြတ်ထုတ်ကြသည်မှာ
သွင်း လိမ့်မည်။
ဆိုရှယ်လစ်ခေါင်းဆောင်များကို အစိုးရအဖွဲ့ တွင်တာဝန်ပေးကာ ပြည်သူနှင့်ကင်းအောင်ခွဲလိမ့် မည်ဟုစိုးရိမ်ကြသည်။ သို့ရာတွင် ဆိုရှယ်လစ်ပါတီကို
စနစ်တကျစည်းရုံး၍ ပြည်သူ့ထံသွားရန်ကိုကား စဉ်းစားမိကြဟန်မတူချေ။
၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် အပြန်အလှန် စွပ်စွဲကြပြီး နောက် ဖဆပလအကွဲသည် ဆိုင်ရာတို့က အတိအလင်း ဝန်မခံသော်လည်း မြို့သိရပ်သိ ကိစ္စဖြစ်လာသည်။
အချင်းချင်းကွဲနေကြကြောင်း အစိုးရဌာနများကလည်း သိသည်။ ဝန်ကြီးအဖွဲ့တွင် အခြေခံလုပ်ထုံးဖြစ်သည့် စုပေါင်းတာဝန်ယူမှုမရှိတော့ပြီ၊ ဤဌာနဝန်ကြီးက
လုပ်သည်ကို ဟိုဌာနဝန်ကြီးအုပ်စုမှ ဝန်ကြီးကဖျက် သည်။ ဟိုဌာနဝန်ကြီးကလုပ်သည်ကို၊ ဤဌာန  ဤအုပ်စုဝန်ကြီးကဖျက်သည်။ အစိုးရအရာရှိကြီးများ တွင်
ဖဆပလကို နဂိုကမကြည်ညိုသူများပါသည်။ ဖဆပလအစိုးရတက်ခါစက အစိုးရအရာရှိကြီးများကို နှိမ်ခဲ့သည်။ ဗျူရိုကရေစီကို ဖြိုဖျက်မည်ဟု ကြုံးဝါးကာ
အချို့အရာရှိကြီးများကိုနှိပ်စက်ခဲ့သည်။ အချို့ ထွက်သွားကြသည်။ အချို့ကျန်သည်။ ကျန်သူတို့က ဖဆပလဝဋ်လည်ပြီဟုဝမ်းသာကြသည်။ လွတ်လပ်ရေး
သည်။ သူတို့သည်လည်း ဖဆပလအကွဲကြောင့် စိတ်ပျက်ကြသည်။
''ဖဆပလသည် ဦးနု၏ပြောင်မြောက်သော စကားအရ အနံ့တထောင်းထောင်းထနေသော ခွေးသေကောင်ပုပ်ဖြစ်လာသည်။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ခေါင်းဆောင်၍
နိုင်ငံသစ်ထူထောင်ရာတွင် ဦးဆောင်မှုပေးခဲ့သော ဖဆပလသည် ရှင်လျက်နှင့် သေနေသည်။
(ဒေါက်တာမောင်မောင်၏ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးခရီး နှင့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းစာမျက်နှာ ၃၅၆ မှ ၃၅၉)။
သောင်းကျန်းသူများသည် အစိုးရအဖွဲ့၏အခြေအနေ ကိုကြည့်၍ မိမိတို့လမ်းစဉ်များ အကောင်အထည်   ဖော်နိုင် မဖော်နိုင်ကိုသုံးသပ်ကြသည်။ အချို့က
အခွင့်ကောင်းယူ၍ အမြတ်ထုတ်ကြသည်။ အချို့က လက်နက်ချရန်သာ ဆုံးဖြတ်ထားကြသည်။ လက်နက်ချ လိုသူများသည် အစိုးရအာမခံချက်ပေးနိုင်၊ မပေးနိုင် ကို
စောင့်ကြည့်နေကြသည်။ ယင်းအချိန်သည် ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှု ချုပ်ငြိမ်းလုနီးပါး အခြေ အနေပင်ဖြစ်သော်လည်း အစိုးရမှာ မည်သို့မျှမတတ် နိုင်ခဲ့ပေ။
ဖဆပလနှစ်ခြမ်းကွဲခြင်း
ဖဆပလအဖွဲ့ကြီးသည် ပြည်လုံးကျွတ်ညီလာခံကို နှစ်စဉ်ကျင်းပသွားရန် သတ်မှတ်ခဲ့ဖူးသည်။ သို့သော် နောက်ဆုံးအကြိမ်ကျင်းပသော ပြည်လုံးကျွတ် ညီလာခံမှာ
၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျင်းပခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီး ဆယ်နှစ်ကာလအထိ ပြည်လုံးကျွတ် ညီလာခံကျင်းပနိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ ပဋိပက္ခများ
ပြင်းထန်လာသောအခါ ပဋိပက္ခများကို ကုစားရန်အတွက် ၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် ပြည်လုံးကျွတ်ညီလာခံကို ကျင်းပရန်စီစဉ်လာကြသည်။
ပြည်လုံးကျွတ်ညီလာခံနီးလာသောအခါ နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှုများမှာ ပို၍ပို၍ရှုပ်ထွေးလာသည်။ တစ်ဖက် နှင့်တစ်ဖက် စွပ်စွဲကြ၊ ငြင်းခုံကြ၊ ရှင်းလင်းကြ၊ ဝန်ခံ ကြနှင့်
အပြိုင်အဆိုင်လုပ်ကြသည်။ သို့နှင့် ၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၉ ရက်တွင် ဖဆပလ ပြည်လုံးကျွတ် ညီလာခံကြီးကို ကမ္ဘာအေးကုန်းမြေတွင် စတင်ကျင်းပ
ဖြစ်လေသည်။
ညီလာခံအဖွင့်နေ့တွင် ဦးဗဆွေက ညီညွတ်ရေး အတွက် အောက်ပါအတိုင်းမိန့်ကြားသည်။
ကြပြီ၊ ဖဆပလညီညွတ်ရေးအတွက်ဆိုရင်တော့ ကျုပ်ဟာ ကျားကြီးလုပ်ရမှာပဲ၊ ဖဆပလညီညွတ်ရေးကို ဖျက်ဆီးနေတဲ့ဘယ်သူ့ကိုမဆို ကျုပ်ရဲ့အရင်းနှီးဆုံး
ရဲဘော်ပဲဖြစ်ပါစေ၊ ကျုပ်ကမညှာမတာ နှိမ်နင်းရမှာ ပဲ'' ထိုသို့ ဟိန်းဟောက်ကာ ကျားကြီးသည် ပရိသတ် ကြီးကို စူးရှသောမျက်လုံးများဖြင့် ဝင့်ကာကြည့်သည်။
ထို့နောက် ကိုယ်ကိုလှုပ်ခါလိုက်၍ သူ၏နေရာသို့ ပြန်သွားကာထိုင်လေသတည်း။
သဘောတရားသည် မာ့ခ်စ်ဝါဒမဟုတ် ဒီမိုကရက်တစ်ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒဖြစ်သည်။ စသည်ဖြင့် ကျမ်းအစောင်စောင်ကိုကိုးကား၍ပြောခဲ့သည်။ ညီလာခံတွင် ဖဆပလကို
ပါတီတစ်ရပ်အဖြစ် ဖွဲ့မည် လော၊ တပ်ပေါင်းစုဖွဲ့မည်လော၊ မည်သည့်နိုင်ငံရေး ဝါဒကိုလက်ခံမည်နည်းဟူသော ပြဿနာများကိုငြင်းခုံ ကြသည်။ ဥက္ကဋ္ဌ ၊
အတွင်းရေးမှူးနေရာလုမှုများလည်း ပေါ်ပေါက်သည်။ သို့သော် ဖဆပလအမှုဆောင်အဖွဲ့၊ ဗဟိုဦးစီးအဖွဲ့တို့ကို ဣန္ဒြေမပျက်တင်မြှောက်နိုင် ခဲ့သည်။ ဦးနုက
ညီလာခံနိဂုံးချုပ်မိန့်ခွန်းပြောကြား ရာတွင်  ညီလာခံညီညွတ်စည်းလုံးသည့်အတွက် ဝမ်းမြောက်သည်ဟုပြောကြားခဲ့သည်။ ဦးဗဆွေ၊ ဦးကျော်ငြိမ်း၊ သခင်တင်တို့သည်
သို့သော် ပြည်လုံးကျွတ်ညီလာခံမှာ ဟန်ပြသာ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ စစ်မှန်သောညီညွတ်မှုကို တည်ဆောက် နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ ညီလာခံအပြီး နှစ်လနီးပါးခန့်  အကြာ ၁၉၅၈
ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၃ ရက်တွင် ဦးနုက သခင်တင်ကိုခေါ်၍ ဦးကျော်ငြိမ်း၊ ဦးဗဆွေတို့နှင့် လမ်းခွဲမည်။ သခင်တင်တို့နှင့်သာပေါင်းတော့မည် ဟုပြောခဲ့သည်။၂ ဧပြီလ ၂၇
ရက်တွင်ကား ဖဆပလ အဖွဲ့ကြီးသည် အတိအလင်းပင် နှစ်ဖွဲ့ကွဲပြားသွား တော့သည်။ ဦးနုက မေလ ၆ ရက်တွင် အသံလွှင့် ရှင်းလင်းရာ၌
ဖဆပလကိုတစည်းတလုံးတည်း ထိန်းသိမ်းနိုင်ခြေမရှိတော့ကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် ဖွတ်မရ ဓားမဆုံးအဖြစ်မခံနိုင်၍ လမ်းခွဲကြရကြောင်း ပြည်သူ သို့
အစီရင်ခံတင်ပြခဲ့သည်။ ဦးနုနှင့်သခင်တင်တို့ ပူးပေါင်း၍ ဖဆပလအဖွဲ့ကြီး၏သန့်ရှင်းရေးကို အဓိက ထားကြောင်း ထင်ရှားစေလိုသဖြင့် ယင်းတို့၏အဖွဲ့ကို 'သန့်ရှင်း
ဖဆပလ'ဟု ခေါ်ကြသည်။ ဦးဗဆွေသည် ညီညွတ်ရေးအတွက် ကြိုးစားသေးသော်လည်း မရ သဖြင့် ဦးကျော်ငြိမ်းနှင့်ပေါင်းကာ အဖွဲ့ဖွဲ့ရသည်။ ဖဆပလအဖွဲ့
အဓွန့်ရှည်တည်မြဲရေးကို လိုလားသည် ဟုအထင်အရှားပြရန် ယင်းတို့၏အဖွဲ့ကို တည်မြဲ ဖဆပလဟုခေါ်သည်။
ဦးနုနှင့်သခင်တင်တို့ ခေါင်းဆောင်သော သန့်ရှင်း ဖဆပလကို ခေါင်းဆောင်များ၏အမည်ကိုစွဲ၍ နု-တင် အုပ်စု၊ ဦးဗဆွေနှင့်ဦးကျော်ငြိမ်းတို့ခေါင်းဆောင်သော
တည်မြဲဖဆပလကို ဆွေ-ငြိမ်းအုပ်စုဟူ၍ စာနယ်ဇင်း များနှင့် နောင်သမိုင်းရေးသူများက ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲကြ သည်။ သတင်းစာများကလည်း သန့်ရှင်းများ၊ တည်မြဲ
ဖဆပလသည် ဗဟိုဦးစီးညီလာခံကို မကျင်းပနိုင် ပေ။ ဦးနုက ဗဟိုဦးစီးအဖွဲ့တွင် ဆွေ-ငြိမ်း ပယောဂ ဝင်နေလေပြီဟု စွပ်စွဲသည်။ ဩဂုတ်လတွင်ကျင်းပမည့်
ပြည်သူ့လွှတ်တော်တွင် အားပြိုင်ကြမည်။ မဲအသာရသူ က အစိုးရဖွဲ့စတမ်းဟု ဦးနုခြိမ်းခြောက်၏။ ဖဆပလ အဖွဲ့ကြီးပိုင်ပစ္စည်းပစ္စယများကို နှစ်ဖွဲ့ခွဲကြမည်ဟု
လည်းဆိုကြသည်။ ဖဆပလဟူသောအမည်ကိုမူ တည်မြဲများယူလိုကယူစေရန် သန့်ရှင်းများကိုတိုက်တွန်း ပါမည်ဟုလည်း ဦးနုကပြောသည်။ ယခုကဲ့သို့ အမွေခွဲ ပါက
ရွေးကောက်ပွဲများတွင် ဖဆပလက သုံးစွဲခဲ့သည့် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ရုပ်ပုံကို မည်ကဲ့သို့ခွဲဝေပါမည် နည်း၊ ထက်ပိုင်းပိုင်းပြီး တစ်ဝက်စီယူမှာလားစသဖြင့် ၁၉၅၈
ခုနှစ်၊ မေလ ၃ရက်ထုတ် ဂါးဒီးယန်းသတင်းစာ က သရော်ခဲ့လေသည်။
၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ မေလ ၁ဝ ရက်တွင် ယခင်က ဖဆပလအစိုးရ၏ အတိုက်အခံပါတီအဖြစ် ရပ်တည် ခဲ့ဖူးသော်လည်း ညီညွတ်မှုပျက်ပြားနေသည့် ပမညတ အဖွဲ့က
ကွဲသွားခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ မည်သူကမျှလည်း ပြန်လည် စေ့စပ်ရန်မကြိုးစားခဲ့တော့ပေ။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၄ ရက်တွင် ဆွေ-ငြိမ်း အုပ်စု 'တည်မြဲ' ဝန်ကြီးများ
အစိုးရအဖွဲ့မှ နုတ်ထွက်လိုက်ကြသည်။ ထိုနေ့မှာ နု-တင် အုပ်စု 'သန့်ရှင်း' ဝန်ကြီးများက ကျမ်းသစ္စာ ကျိန်ဆိုကြသည်။ ဇွန်လ ၉ ရက်တွင် တည်မြဲများက
အတိုက်အခံပါတီအနေနှင့် သန့်ရှင်းအစိုးရကို အယုံအကြည်မရှိကြောင်း အဆိုတင်သွင်းခဲ့သည်။ သို့သော် ယင်းအဆိုမှာ အစိုးရဘက်မှ ၁၂၇ မဲ၊ တည်မြဲများဘက်မှ
ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းက တပ်မတော်ခေါင်းဆောင် များဘက်မလိုက်ရန်သတိပေးခဲ့ပြီး တပ်မတော် အနေနှင့်တိကျစွာ ကြားနေရန်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းသည် ဦးနု၏အစိုးရအဖွဲ့တွင် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးကို လက်ခံမည်ဟု ကောလာဟလသတင်းများထွက်လာသဖြင့် ကာကွယ်
ရေးဦးစီးချုပ်ရုံးကမဟုတ်မမှန်ကြောင်း ရှင်းလင်း ကြေညာခဲ့ရသည်။ တည်မြဲများရော၊ သန့်ရှင်းများပါ တပ်မတော်က တိကျစွာကြားနေသည့်အတွက်
ချီးကျူးကြသည်။ သို့သော် နှစ်ဖွဲ့စလုံးပင် တပ်မတော် ကို မိမိဘက်သို့ပါဝင်ရန် ဆွဲဆောင်ခဲ့ကြသည်။   ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းသည် ပါတီသံယောဇဉ်မကင်းသော
တပ်မတော်သားများအား တပ်မတော်မှနုတ်ထွက်ကြ ရန်သတိပေးခဲ့သည်။
နု-တင် အုပ်စုနှင့် ဆွေ-ငြိမ်းအုပ်စုတို့၏နိုင်ငံရေး တိုက်ပွဲများမှာ တစ်စတစ်စပြင်းထန်၍လာသည်။ တည်မြဲများက တပ်မတော်ခေါင်းဆောင်များသည်
တော်လှန်ရေးကတည်းက အတူလုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသော ရဲဘော်များပင်ဖြစ်သည်ဟု ဝါဒဖြန့်ချိ၍ စည်းရုံး ကြသည်။ ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးဆင်နွှဲစဉ် ဦးနု
ဘယ်ရောက်နေသလဲဟုလည်း လူသိရှင်ကြားမေးမြန်း ကြသည်။ ဦးနုကကိုယ်တိုင် တိုက်ခိုက်ရာတွင် မပါဝင်ပါ။ သို့သော် အရေးကြီးဆုံးသော အစည်းအဝေးအချို့မှာ
မိမိအိမ်တွင်ပြုလုပ်ခဲ့ရသည်ဟု ဖြေရှင်းသည်။ တစ်ဖက်နှင့်တစ်ဖက် တန်ဖိုးမရှိသောစကားများဖြင့် ပုတ်ခတ်ကြပုံကို ဒေါက်တာမောင်မောင်က မြန်မာ့
နိုင်ငံရေးခရီးနှင့်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း စာအုပ်စာမျက်နှာ ၃၆၂ တွင်-
''ရာထူး၊ အာဏာ၊ လောဘ၊ မခံချင်စိတ်နှင့် ဒေါသ တို့ကြောင့် နိုင်ငံကိုအတူတည်ထောင်၍ ခေါင်းဆောင် လာခဲ့ကြသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် သူတို့နှုတ်မှ မထွက်တန် သော
သေးငယ်သိမ်ဖျင်းသော စကားများကို ပရိသတ် အလယ် ပြည်သူတို့ရှေ့တွင် ဆိုကြလေသည်ဟုဖော်ပြ ခဲ့သည်။ တည်မြဲများက ဦးနုကို အာဏာရူးကြီးဟု
စွပ်စွဲကြသည်။ ဦးနုက  မိမိအာဏာရူးဆိုပါက အဘယ့်ကြောင့် ဆယ်နှစ်ဆယ်မိုး တင်မြှောက်ခဲ့ကြ  ပါသနည်းဟု ပြန်လည်မေးမြန်းကာ ချေပခဲ့သည်။ တည်မြဲများက
ဦးနုကိုတဏှာရူးကြီးဟုစွပ်စွဲပြန်သည်။ ဦးနုက သူသည် ၁၉၄၈ ခုနှစ်မှစ၍ အဗြဟ္မစရိယ သီလစောင့်ထိန်း၍ သန့်ရှင်းစွာနေထိုင်ခဲ့သည်ဟု
လူထုအစည်းအဝေးပွဲကြီးတွင် ကြေညာသည်။ နှစ်ဖက် ခေါင်းဆောင်များသည် ကိုယ်ရေးကိုယ်တာအတွင်းရေး ကိစ္စများကိုပါ ဗိုလ်ပုံအလယ်တွင်ထုတ်ဖော်ပြောဆိုကာ
ငြင်းခုံခဲ့ကြသည်။ စပိန်သူဇနီးတစ်ဦးက သံတမန် ဧည့်ခံပွဲတစ်ခုတွင်လည်း  ဦးနုအား  ''ဝန်ကြီးချုပ် ကျွန်မသာဆိုရင် ယောက်ျားက ဒီလိုအဗြဟ္မစရိယ
သီလစောင့်တာကို ဘယ်ခံမလဲ၊ ကန့်ကွက်မှာပေါ့'' ဟု ရယ်သွမ်းသွေး၍ ပြောခဲ့သည်ဟုဆိုကြသည်။
ဖဆပလကွဲကတည်းက နိုင်ငံသည် အစိုးရမဲ့ သကဲ့သို့ဖြစ်နေသည်။ အချို့က တပ်မတော်ကို အာဏာသိမ်းစေလိုသော်လည်း တပ်မတော်သည်
ကင်းကင်းရှင်းရှင်းပင်နေခဲ့သည်။ ဇွန်လ ပြည်သူ့ လွှတ်တော်တွင် တည်မြဲများရှုံးနိမ့်သွားလေရာ သန့်ရှင်း အစိုးရတက်လာသည်။ သို့သော် သန့်ရှင်းအစိုးရမှာ
လည်းနိုင်ငံကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။
=သောင်းကျန်းသူများ လက်နက်ချခြင်းနှင့် ရှမ်းသောင်းကျန်းသူများ ပေါ်ပေါက်လာခြင်း=
ပြည်သူ့ရဲဘော်များ လက်နက်ချကြခြင်း
ဖဆပလအဖွဲ့ကြီး နှစ်ခြမ်းကွဲခါစ ၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ မေလ ၇ ရက်တွင် သန့်ရှင်းခေါင်းဆောင် ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနုက မိမိအစိုးရသာ ဆက်လက်တည်မြဲ
နေလျှင် (၁) အာဃာတမထားရေး၊ (၂) သင်ပုန်းချေရေး၊ (၃) အလုပ် အတူပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဟူသော ဖဆပလညီလာခံ စကားကြီးသုံးခွန်း
ကို အကောင်အထည်ဖော်သွားမည် ဟုကတိပေးခဲ့သည်။ ထိုကတိပေးချက်ကို အခွင့်ကောင်း ယူကာ ၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ မေလ ၂ဝ ရက်တွင် ဗမာပြည်
ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦး သည် ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေး  အကောင်အထည်ဖော်ရေး အတွက် အစိုးရနှင့်ပဏာမဆွေးနွေးရန်
ရောက်ရှိလာ ခဲ့သည်။ ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီက သန့်ရှင်းအစိုးရ အား ပေးပို့ခဲ့သည့်စာထဲတွင် ဆောင်ရွက်စေလိုသော အချက်များကို
အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြထားသည်-
(၁)	(က)	နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများအားလုံး လွှတ်ပစ်ရန်။
(ဂ)	ပြည်တွင်းစစ်ကိုအကြောင်းပြု၍ ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ခါးပိုက်ဆောင်တပ်များ ကို တပ်မတော်နှင့်ရဲမှအပ ဖျက်သိမ်း ပစ်ရန်။
(ဃ)	ပါတီအဖွဲ့အစည်းအားလုံး တရားဝင် တည်ထောင်ခွင့်၊ လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက် ခွင့်ပေးရန်။
(င)	ပြည်တွင်းစစ်အတွင်း  ကျူးလွန်မှု     များကို သင်ပုန်းချေရန်ဟူသော ဒီမို ကရေစီ အာမခံချက်များကို အခိုင်အမာပေးရန်ဖြစ်သည်။
(၂)	နှစ်ဦးနှစ်ဖက် တစ်ပြိုင်တည်း ကြေညာ၍ တစ်ပြိုင်တည်း အတိုက်အခိုက်ရပ်စဲရန်ဖြစ် သည်။
(၃)	ဦးနုအစိုးရနှင့် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ နှစ်ဖက်ဆွေးနွေးဖို့၊ ပြည်တွင်းစစ်ရပ်စဲရေး၊ ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးနှင့်စပ်လျဉ်းသော
ပြဿနာအရပ်ရပ်နှင့်ပတ်သက်၍ သဘော တူညီချက်ရယူရန်ဖြစ်သည်။
ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် ဖော်ပြပါအချက် သုံးချက်ကိုတောင်းဆိုပြီးနောက် သန့်ရှင်းအစိုးရကသာ ယင်းတို့တောင်းဆိုသော အချက်သုံးချက်ကို
သဘောတူ ပါက အောက်ပါအချက်များကို လိုက်နာပါမည်ဟု ပေးစာတွင်ဖော်ပြထားသည်။
(က)	လက်နက်ကိုင်တိုက်ပွဲစွန့်ကြောင်း၊ အစိုးရ  နှင့်တစ်ပြိုင်တည်း ကြေညာရန်အသင့်ရှိသည်။
(ခ)	ပြည်တွင်းစစ်ရပ်စဲပြီးနောက် အားလုံးသည် ဥပဒေအတွင်း ဒီမိုကရေစီနည်းအရ လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်သွားမည်။
(ဂ)	ဥပဒေထဲဝင်ရလျှင်  ကျွန်တော်တို့၏ လက်နက်ကိုင်တပ်များနှင့်  လက်နက်များ သည် အမျိုးသားကာကွယ်ရေး၊ ပြည်သူ့ လုံခြုံရေးအတွက်
တရားဥပဒေအရဖြစ်စေ ရမည်ဟု ကြေညာရန် အသင့်ရှိသည်။
ဦးနု၏ သန့်ရှင်းအစိုးရသည် တည်မြဲများ၏အယုံ အကြည်မရှိအဆိုကို ၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၉ ရက်တွင် ပွတ်ကာသီကာဖြင့် အနိုင်ရလိုက်သည်။ ထို့နောက်
ဦးနု သည် ဇွန်လ ၂၄ ရက်တွင် အမျိုးသားညီလာခံကြီး တစ်ရပ်ကို ခေါ်လိုကြောင်းနှင့် အစိုးရ၏မူ၊ အတိုက်အခံ များ၏မူကို မော်ကွန်းရေးထိုးသတ်မှတ်
ရန်လိုကြောင်း၊ တိုင်းပြည်သို့ အသံလွှင့်ကြေညာခဲ့သည်။ တောခိုရဲဘော် များသည်လည်း အလင်းဝင်လာကြပြီး အမျိုးသား ညီလာခံကြီးစတင်ကျင်းပရန်
စီစဉ်ချိန်မှစ၍ ပါဝင် သင့်ကြောင်းလည်းပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် နှစ်ဖက် ကျူးလွန်ချက်အားလုံးကို သင်ပုန်းချေရန် လွတ်ငြိမ်း ချမ်းသာခွင့်ဥပဒေ
(ခေါ်) သင်ပုန်းချေဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ဥပဒေအတွင်းဝင်လာပြီး သည့်နောက် တောခိုပါတီအား  တရားဝင်ပါတီ အဖွဲ့အစည်းများအဖြစ်
လွတ်လပ်စွာထူထောင်ခွင့် ပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ကတိပေးခဲ့သည်။
အစည်းများအဖြစ် ဝင်ရောက်ဆောင်ရွက်ရန်။ လက်နက်များကို စစ်အာဏာပိုင်များထံအပ်နှံရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ အတိုက်အခံ ပမညတများကလည်း
အစိုးရကပေးထားသော သင်ပုန်းချေခွင့်နှင့်တရားဝင် အဖွဲ့အစည်းရပ်တည်ခွင့်ဟူသည့် အခွင့်ရေးနှစ်ရပ်ကို လက်မလွှတ်ဘဲ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါဝင်
ယှဉ်ပြိုင်နိုင် စေရန် လက်နက်ကိုင်တိုက်ပွဲမှ လူထုတိုက်ပွဲသို့ ပြောင်းလဲပါဟူ၍ ဇွန်လ ၂၈ ရက်တွင် ကြေညာကြ သည်။
ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် တွေ့ဆုံဆွေးနွေး ရေးမူကို အသေဆုပ်ကိုင်ထားလျက်ရှိရာ အစိုးရ၏ ကြေညာချက်နှင့်ပတ်သက်ပြီး အကျပ်ရိုက်လျက်ရှိ သည်။
မိမိတည်ဆောက်ထားသည့် သုံးပါတီ ညီညွတ် ရေးမှာလည်း များစွာဖရိုဖရဲဖြစ်နေလေပြီ။ ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် ဦးနု၏ကြေညာချက်ကို လက်နက်ချ
အညံ့ခံရေးမူအဖြစ်သာ မြင်နေလေသည်။
ထိုအချိန်တွင် တစ်ချိန်လုံးပြတ်သားသော ဆုံးဖြတ် ချက်များကို မချမှတ်နိုင်ခဲ့ကြသော ပြည်သူ့ရဲဘော် (ရဲဘော်ဖြူ)များသည် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီအပေါ်
များစွာစိတ်ကုန်လျက်ရှိနေလေပြီ။ ပြည်သူ့ရဲဘော် များသည် အလံဖြူကွန်မြူနစ်ပါတီများနှင့် အလံနီ ကွန်မြူနစ်ပါတီတို့၏အယူအဆရေးရာ တိုက်ပွဲများ
ကြားတွင်ညပ်မိသကဲ့သို့ဖြစ်ပြီး မိမိအခန်းကဏ္ဍမှာ လည်းများစွာမှေးမှိန်ခဲ့ရပြီဖြစ်သည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတက ပြည်တွင်း
ငြိမ်းချမ်းရေးရရှိရေးအတွက် သင်ပုန်းချေခွင့်နှင့် ပါတီ များတရားဝင်ခွင့်အမိန့်ကို ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။
ပြည်သူ့ရဲဘော်များသည် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ် ပါတီနှင့် အလံနီကွန်မြူနစ်ပါတီကို ကျောခိုင်းလိုက် ကြသည်။ နီးစပ်ရာတပ်စခန်းများတွင် လက်နက်ချ
အလင်းဝင်လိုက်ကြသည်။ ပြည်သူ့ရဲဘော်များအနေနှင့် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ နှောင့်ယှက်ပိတ်ဆို့မှုကို များစွာကြုံခဲ့ရသည်။ သို့နှင့် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊
ဇူလိုင်လ ၂၉ ရက်မှစ၍ ဆယ်နှစ်ကြာ တောခိုသောင်းကျန်းခဲ့ သော ပြည်သူ့ရဲဘော်များသည် အလင်းဝင်ပြီးနောက် ၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်တွင်
ပြည်သူ့ ရဲဘော်အဖွဲ့ဌာနချုပ်ကို တရားဝင်ဖွင့်လှစ်ကြေညာ လိုက်ကြတော့သည်။ ထို့နောက် ပြည်သူ့ရဲဘော်များ သည် ပမညတတွင် တပ်ပေါင်းစုပါတီအဖြစ်
ပါဝင် ကြသည်။
၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ဗမာပြည် အလုပ်သမားပါတီနှင့်ပူးပေါင်းကာ ဗမာပြည် အလုပ်သမား ညီညွတ်ရေးပါတီဟု ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ်၊
မတ်လတွင်ကား တော်လှန်ရေးကောင်စီ ၏ အမျိုးသားညီညွတ်ရေး ထိန်းသိမ်းမှုဥပဒေအရ ဖျက်သိမ်းခံခဲ့ရလေသည်။
မွန်သောင်းကျန်းသူများလက်နက်ချခြင်း
နိုင်ငံရေးနိုးကြားမှုမရှိသော မွန်အမျိုးသားများ သည် အသင်းအဖွဲ့များဖွဲ့စည်း၍ မွန်ပြည်နယ်ဖော်ထုတ် ရေးကို လွတ်လပ်ရေးမရခင်ကပင်
ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြ သည်။ ဥပဒေအတွင်းတွင်ရှိနေခဲ့ကြသော မွန် အမျိုးသားအသင်းကိုးသင်းမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်-
(၁)	ရာမညတိုင်းလုံးဆိုင်ရာမွန်အသင်း။
(၂)	မွန်တိုင်းရင်းသားအစည်းအရုံး။
(၃)	မွန်အဖွဲ့ပေါင်းချုပ်။
(၄)	မွန်အမျိုးသားအဖွဲ့။
(၅)	မွန်လူမျိုးရေးရာအဖွဲ့။
(၆)	မွန်ဆိုရှယ်အသင်း။
(၇)	ပြည်ထောင်စုမွန်အသင်း။
(၈)	မွန်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့။
(၉)	ပြည်ထောင်စုမွန်အဖွဲ့ချုပ်။
မွန်အသင်းများ၏အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ မွန် ပြည်နယ်ရရှိရေးပင်ဖြစ်သည်။ ကရင်များကလည်း ကရင်ပြည်နယ်ရရှိရေးကိုဆောင်ရွက်လျက်ရှိရာ
နယ်မြေချင်းဆက်စပ်နေသဖြင့် အပြန်အလှန် အထောက်အကူပြုကြရန် မွန်နှင့်ကရင်အဖွဲ့များ သဘောတူထားခဲ့ကြသည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ တွင်
ကေအင်န်ဒီအိုများ သထုံခရိုင်တွင် စတင် သောင်းကျန်းကြသောအခါ မွန်တိုင်းရင်းသား အစည်းအရုံးနှင့် လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့တို့သည် ကေအင်န်
ဒီအိုများ၏စည်းရုံးမှုဖြင့်တောခိုခဲ့ကြသည်။ မွန် တိုင်းရင်းသားအစည်းအရုံးကို နိုင်အောင်ထွန်း၊ နိုင်ချမ်းမွန်၊ နိုင်ဆိတ်နို့တို့ကခေါင်းဆောင်ပြီး
မွန် လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့ကို နိုင်ငွေသိန်း၊ နိုင်သိန်းမောင် တို့ကခေါင်းဆောင်သည်။ မွန်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့သည် ကေအင်န်ဒီအိုများနှင့်ပူးပေါင်း၍
သထုံနှင့်မော်လမြိုင် ခရိုင်များကို အလစ်တွင်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြသည်။
တပ်မတော်က သထုံ၊ မော်လမြိုင်ဒေသတွင် စစ်ဆင်ရေးများဖြင့် ထိုးစစ်ဆင်သောအခါ မွန် သောင်းကျန်းသူများသည် ကေအင်န်ဒီအိုများနှင့်အတူ
ကော့ကရိတ်ဘက်သို့ ဆုတ်ခွာသွားကြသည်။ ထို့နောက် မြဝတီနယ်ထဲတွင် ကေအင်န်ဒီအိုများနှင့်ပူးပေါင်းကာ အခြေချနေထိုင်ကြတော့သည်။ တောခိုသော
မွန်အဖွဲ့ နှစ်ဖွဲ့မှာ တစ်ဖွဲ့နှင့်တစ်ဖွဲ့မတည့်ကြဘဲ မကြာခဏ ပဋိပက္ခများပေါ်ပေါက်လျက်ရှိသည်။ တပ်မတော်က တိုက်ခိုက်လျှင် အတိုက်ခံရသောအဖွဲ့က
ထို့နောက် မွန်အဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့သည် ခေါင်းဆောင်ချင်း စေ့စပ်ကာ ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ပူးပေါင်းလိုက်ကြသည်။ ထို့နောက် မွန်ပြည်သူ့တပ်ပေါင်းစုအမည်ဖြင့်
နယ်မြေ လူထုအတွင်း စည်းရုံးရေးလုပ်ငန်းများလုပ်လာကြသည်။ မွန်သောင်းကျန်းသူများသည် ပအိုဝ်း၊ ကရင်နီများ နည်းတူ ကေအင်န်ယူခေါင်းဆောင်သည့်
ကော်သူးလေ အဖွဲ့တွင်ပါဝင်ကြသော်လည်း ကေအင်န်ယူများ၏ လက်ဝါးကြီးအုပ်မှုကိုခံကြရသည်။ ကေအင်န်ယူသည် မွန်ပြည်သူ့တပ်ပေါင်းစုကို
သီးခြားအဖွဲ့အစည်း အနေအထားထက် ယင်းတို့၏လက်အောက်ခံ လက်နက်ကိုင်တပ်အဖြစ်သာအသုံးချခဲ့ကြသည်။ မွန် တပ်ပေါင်းစုတပ်သားများမှာ
ကော်သူးလေတပ်များတွင် ရောနှော၍ပါဝင်ခဲ့ကြရသည်။ ထို့နောက် မွန်တပ် ပေါင်းစုမှာ မှေးမှိန်လျက်ရှိပြီး ကေအင်န်ယူများသာ ဩဇာအာဏာကြီးမား
နေခဲ့သည်။ ကေအင်န်ယူနှင့် တရုတ်ဖြူကျူးကျော်ရေးသမား များ ပူးပေါင်းကြသောအခါတွင်လည်း မွန်တပ်ပေါင်းစု သည် ကေအင်န်ယူများအလိုကျ
တရုတ်ဖြူများနှင့် ပေါင်းခဲ့ကြရသည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် တရုတ်ဖြူတပ်ရင်း တစ်ရင်းသည် မွန်တို့ဒေသဖြစ်သော ကရွတ်ပိ၊ ပင ဒေသသို့ ရောက်ရှိတပ်စွဲခဲ့သည်။
တရုတ်ဖြူများသည် ပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းကိုအလိုရှိသဖြင့် ကေအင်န်ဒီအိုများ ၏အကူအညီဖြင့် မွန်ဒေသအထိ ထိုးဖောက်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့သော်
မွန်သောင်းကျန်းသူများအတွင်း တွင် တရုတ်ဖြူကိုလိုလားသောအုပ်စုနှင့်မလိုလားသော အုပ်စုဟူ၍ အုပ်စုကွဲကာ ပဋိပက္ခများပေါ်ပေါက်လာ သည်။
၁၉၅၃ ခုနှစ် တပ်မတော်က တိုက်ခိုက်လာသော အခါ တရုတ်ဖြူများသည် ရှေ့တန်းမှတိုက်ခိုက်ခြင်းမပြု ဘဲ မွန်များကိုသာ အသေခံခိုင်းခဲ့ရာ မွန်သောင်းကျန်းသူ
တိုက်မှုများပေါ်ပေါက်လာသောအခါ ခေါင်းဆောင် အချင်းချင်း အငြင်းပွားလာသည်။ ခေါင်းဆောင်များ သည် ငယ်သားများကို မထိန်းသိမ်းနိုင်တော့ပေ။
ထို့ကြောင့် မွန်ပြည်သူ့တပ်ပေါင်းစုသည် နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်းမရှိဘဲ ကေအင်န်ဒီအိုများ နောက်လိုက်သောင်းကျန်းသူ
အဖွဲ့ဝင်အဆင့်လောက်သာရရှိခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ခေါင်းဆောင်ပိုင်းသည် ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် မွန်ပြည်သူ့ တပ်ပေါင်းစုကို မွန်ပြည်သူ့တပ်ဦးအဖြစ် ပြန်လည်
ဖွဲ့စည်းပြီး နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများ ပြင်းထန်လာအောင် လှုံ့ဆော်ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။
နှင့်ဆက်သွယ်ပူးပေါင်းကာ သုံးပါတီနှင့်သဘောတူညီ ချက်အချို့ကိုရယူခဲ့သည်။ အခြားမွန်ခေါင်းဆောင် အချို့မှာမူ ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီနှင့် ပူးပေါင်း
ခြင်းကိုမကျေနပ်ကြပေ။ သဘောကွဲလွဲမှုများ ပိုမို များပြားလာပြီး အချို့က သုံးပါတီနှင့်သဘောတူညီချက် ချမှတ်ထားသည်များကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်ပေးရန်
တောင်းဆိုလာကြသည်။
မွန်ပြည်သူ့တပ်ဦးအဖွဲ့အတွင်း ပဋိပက္ခကြီးမား လာခြင်း၊ ကေအင်န်ဒီအိုများက အနိုင်ကျင့်ခြင်း၊ ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီကလည်း လက်ဝါးကြီးအုပ်ရန်
ကြိုးစားလာခြင်းတို့အပြင် တပ်မတော်ထိုးစစ်များ ကြောင့် ခေါင်းဆောင်နှင့်ငယ်သားများမှာ တဖြည်းဖြည်း စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းလာကြသည်။ သို့နှင့် ၁၉၅၈ ခုနှစ်၊
ဇူလိုင်လ ၂၄ ရက်တွင် မော်လမြိုင်မြို့ရှိ တပ်မတော် စခန်းသို့ နိုင်ချမ်းမွန်နှင့် နိုင်ဆိတ်နို့တို့ခေါင်းဆောင် သော မွန်သောင်းကျန်းသူ ၁၁၁၁ ယောက်သည်
လက်နက်မျိုးစုံ ၃၅၅ လက်၊ ကျည်မျိုးစုံ ခုနစ်ထောင် ခန့်ဖြင့် လက်နက်ချအလင်းဝင်လာကြတော့သည်။
ပအိုဝ်းသောင်းကျန်းသူများ လက်နက်ချခြင်း
၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ မေလ ၇ ရက်တွင် သန့်ရှင်းအစိုးရ ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနုက သောင်းကျန်းသူများအပေါ်တွင် သင်ပုန်းချေအာဃာတမထားရေး မိန့်ခွန်းကိုပြောကြား
ခဲ့သည်မှစ၍ ရဲဘော်ဖြူနှင့်မွန်သောင်းကျန်းသူများ လက်နက်ချသည့်အခြေအထိ ဖြစ်စဉ်ကိုတင်ပြပြီး လေပြီ။ ထိုအချိန်တွင် ရှမ်းပြည်နယ်တွင် သထုံလှဖေ
နှင့်ဗိုလ်ချမ်းဇုံတို့ ထကြွသောင်းကျန်းနေကြချိန်ပင်ဖြစ် သည်။ ပအိုဝ်းလှိုင်ဗူအဖွဲ့က ပဒေသရာဇ်ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုများ စတင်လုပ်ဆောင်ရာမှ ကေအင်န်ဒီအို
သထုံလှဖေ၏ခေါင်းဆောင်မှုဖြင့် ပအိုဝ်းသောင်းကျန်းမှု စတင်ခဲ့ရသည်။ ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင် စစ်ဆင်ရေး ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချမ်းဇုံ လက်နက်ချခဲ့သော်လည်း
ရှမ်းပြည်နယ်အစိုးရ၏ဖိနှိပ်မှုကြောင့် တောထဲသို့ ပြန်ရောက်သွားခဲ့ရသည်။
ထို့နောက်ပိုင်းတွင် သထုံလှဖေသည် ကွန်မြူနစ် များနှင့်ပူးပေါင်းကာ ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသားများအား သိမ်းသွင်းခဲ့သေးသည်။ သို့သော် ၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ မေလ ၅ ရက်တွင်
တိုင်း(၃)အုပ်စု လက်နက်ချခြင်း
ပြည်သူ့ရဲဘော်အဖွဲ့ချုပ်နှင့် မွန်ပြည်သူ့တပ်ဦးတို့ ဥပဒေဘောင်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်သွားကြသော်လည်း ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီမှာမူ အစိုးရနှင့်ပြေလည်မှု
မရနိုင်သေးပေ။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်တွင် အလင်းဝင်လာကြသော ပြည်သူ့ရဲဘော်များက တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးရေးမူအရသာ အစိုးရကဖိတ်ခေါ်ပါက
တောတွင်း၌ကျန်ရှိနေသော အဖွဲ့အစည်းများ ဝင်လာ ကြလိမ့်မည်ဟု ဩဂုတ်လ ၂၄ ရက်တွင် ကြေညာသည်။ သို့သော် သန့်ရှင်းအစိုးရက လက်နက်ချရေးကိုသာ
ကိုင်စွဲထားပြီး ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီကလည်း တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေးမူကို လက်မလွှတ်နိုင်ပေ။ ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် ဩဂုတ်လ ၂၉ ရက်တွင် ဗမာပြည်
အလုပ်သမားပါတီသို့ စာတစ်စောင်ပေးပို့ခဲ့ရာ လက်နက်ချအညံ့ခံနည်းနှင့် နှစ်ဖက်စေ့စပ် ဆွေးနွေး နည်းဟူသော စစ်ရပ်စဲရေးနှစ်နည်းအနက် နှစ်ဖက်
စေ့စပ်ဆွေးနွေးနည်းကိုသာလက်ခံနိုင်မည်ဟု ရေးသား ခဲ့သည်။ ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီက ဗမာပြည် အလုပ်သမားပါတီသို့ ပေးစာကို သတင်းစာများတွင်
ဖော်ပြခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် ပါတီ အောက်ခြေနှင့်ဗဟိုကော်မတီများ၏ တင်ပြချက်ကြောင့် အစိုးရနှင့် တိုက်ရိုက်ဆွေးနွေးရေးမူအစား ပြည်တွင်း
ငြိမ်းချမ်းရေးအဖွဲ့မှတစ်ဆင့် ဆွေးနွေးရေးမူသို့ ပြောင်းလဲလိုက်သည်။ ပမညတများထံပေးစာကို သတင်းစာများက ဩဂုတ်လ ၃ဝ ရက်တွင် ဖော်ပြ ကြရာ
ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီက ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်း ရေးအဖွဲ့နှင့် တောတွင်းကိုယ်စားလှယ်များ ရန်ကုန်တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးလိုကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ယင်း
အကျပ်ကိုင်ဈေးဆစ်နေကြသဖြင့် ပြည်တွင်း ငြိမ်းချမ်းရေးမှာ အောင်မြင်မှုမရှိခဲ့ပေ။
အကျပ်ကိုင်ဈေးဆစ်နေကြခြင်းကို မလိုလားနိုင်တော့ပေ။ ထို့ကြောင့် တိုင်း(၃)အုပ်စုသည် အိမ်စောင့်အစိုးရတက်ခါစမှာပင် လက်နက်ချ အလင်းဝင်လာတော့သည်။
လက်နက်ချခေါင်းဆောင်များမှာ အောက်ပါ အတိုင်းဖြစ်သည်-
၁။	ဗိုလ်ညွန့်မောင်၊ ဗဟိုကော်မတီနှင့် တိုင်းပါတီ အတွင်းရေးမှူး။
၂။	သခင်စောရင်၊ တိုင်းပါတီကော်မတီနှင့် တောင်သူ လယ်သမားသမဂ္ဂ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်။
၃။	ဗိုလ်လှမိုး၊ တိုင်းပါတီကော်မတီနှင့်တိုင်းစစ် ကော်မတီ။
၄။	ဗိုလ်ထွန်းမြင့်၊ တိုင်းစစ်ကော်မတီ။
၅။	ဗိုလ်ကျော်ဒွန်း၊ ပဲခူးခရိုင်လှည့်လည်တပ်မှူး။
၆။	ဗိုလ်တင်ဝင်း၊ မော်လမြိုင်ခရိုင်ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ။
၇။	ဗိုလ်ညို၊ ခရိုင်ကော်မတီ၊ မော်လမြိုင်ခရိုင်။
၉။	ရဲဘော်စိန်မြင့်၊ ခရိုင်ကော်မတီ၊ သထုံခရိုင်။
၁ဝ။	ဗိုလ်ညိုမင်း၊ ခရိုင်ကော်မတီ၊ ပဲခူးခရိုင်။
လက်နက်ချအလင်းဝင်ရောက်လာကြသောဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ တိုင်း(၃)အုပ်စုမှ ရဲဘော်များသည် ၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၈ ရက်တွင် ပြည်တွင်းစစ် ၁၁
နှစ်မြောက်နေ့အထိမ်းအမှတ်၊ ကွန်မြူနစ်ပါတီအတွက် လမ်းညွှန်၊ မကြာမီက လက်နက်စွန့်ခဲ့သော အောက် ဗမာပြည်တိုင်း ရဲဘော်များ၏တင်ပြချက်အမည်ရှိ
စစ်တမ်းတစ်စောင်ကိုထုတ်ဝေ၍ လက်နက်ကိုင် သောင်းကျန်းသူများ    လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကို စွန့်လွှတ်ကြရန် နှိုးဆော်ခဲ့ကြသည်။
လက်နက်ချကေအင်န်ယူများ
ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီမှ အောက်ဗမာပြည် တိုင်း သို့မဟုတ် တိုင်း(၃)အုပ်စု လက်နက်ချသွားခြင်း သည် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ နိုင်ငံရေးဩဇာခံ ဖြစ်နေသော
လက်နက်ချအလင်းဝင်လာခဲ့ကြရာ လက်နက်ချသူ များကို အောက်ပါပုဂ္ဂိုလ်များက ခေါင်းဆောင်သည်။
၂။	ဆရာဘာဟု၊ ကေအင်န်ယူပါတီ ဗဟိုကော်မတီ ဝင်နှင့် ပဲခူးရိုးမတိုင်း သဘာပတိ။
၃။	စောကျော်စိန်၊ ကေအင်န်ယူပါတီ၊ ဦးစီးပဲ့ကိုင် ကော်မတီ။
လက်နက်ချအလင်းဝင်လာသော ကေအင်န်ယူ ရဲဘော်များသည် အခြားအလင်းရောက် ရဲဘော်များနှင့် ညှိနှိုင်း၍ ၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂ဝ ရက် နေ့စွဲဖြင့်
ကော်သူးလေ တော်လှန်ရေးစစ်တမ်းကို ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့ကြသည်။ ကော်သူးလေတော်လှန် ရေးစစ်တမ်းသည် ကေအင်န်ယူတို့၏လမ်းစဉ်များ မှားယွင်းခဲ့ပုံ၊
ဆူပူသောင်းကျန်းမှုကြောင့် ပြည်သူ လူထုနစ်နာပုံတို့ကိုဖော်ပြ၍ လက်နက်ချအလင်းဝင် ကြရန် တိုက်တွန်းထားခြင်းဖြစ်လေသည်။
ရခိုင်သောင်းကျန်းသူများလက်နက်ချခြင်း
ရခိုင်တိုင်းအတွင်းရှိ တောတွင်းအဖွဲ့အစည်းများ သည် တစ်သီးပုဂ္ဂလအမတ်များ၏ ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်း ရေးအဖွဲ့နှင့်ဆက်သွယ်၍ ၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ နှစ်ဦးပိုင်းတွင်
လက်နက်စွန့်ခဲ့ကြသည်။ ဦးစိန္တာ၊ ဦးစံဖော်ဦး(ခေါ်) ဦးအောင်မြင့်နှင့် ဦးအောင်သာလှ(ကျားတောင်း)တို့ ခေါင်းဆောင်သော ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ်
(ပီအယ်လ်ပီ)သည် ၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက် တွင် မင်းပြားမြို့၌ လက်နက်စွန့်ပွဲကျင်းပကြသည်။ ကွန်မြူနစ်ပါတီ ရခိုင်တပ်မှ  ဗိုလ်အောင်ကျော်
(ဗိုလ်စောဦး)နှင့် ဦးသာထွန်းအောင်တို့ ခေါင်းဆောင် သောအဖွဲ့၊ ပြည်သူ့ရဲဘော်မှ ဗိုလ်စံသာကျော်နှင့် ဦးစံအောင်တို့  ခေါင်းဆောင်သောအဖွဲ့တို့သည်
ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ဝ ရက်တွင် အမ်းမြို့၌ လက်နက် စွန့်လွှတ်ခဲ့ကြသည်။ ပြည်သူ့ရဲဘော်မှ ဦးကျော်ထွန်းနှင့် ဦးသာကျော်အောင် ခေါင်းဆောင်သောအဖွဲ့က
ကျောက်တော်မြို့တွင် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်တွင် လက်နက်ချခဲ့ကြသည်။ ပြည်သူ့ရဲဘော်မှ ဦးဘခင် ခေါင်းဆောင်သောအဖွဲ့က ရမ်းဗြဲတွင်လည်းကောင်း၊
ဦးဘတင်ခေါင်းဆောင်သောအဖွဲ့က တောင်ကုတ်တွင် လည်းကောင်း လက်နက်ချခဲ့ကြသည်။
ဦးစိန္တာအဖွဲ့မှ ဦးစိန္တာ၏တပည့်ရင်းဖြစ်သူ ဦးကျော်ဇံရွှီးမှာမူ နောက်လိုက် ၃ဝ ခန့်နှင့်အတူ  အလံနီပါတီသို့ ကူးပြောင်းသွားခဲ့ကြသည်။ မင်းပြားမြို့
လက်နက်စွန့်ပွဲသို့ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် သခင်တင်၊ ဗိုလ်မှူးကြီးမင်းသိန်း၊ ဗိုလ်မှူးကြီးအောင်ကြီး၊ ဗိုလ်မှူးကြီးဗလိပ်၊ ဗိုလ်မှူးကြီးသန်းဖေ(ရေ)တို့
တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ သို့နှင့်ရခိုင်ဒေသတစ်ခုလုံးရှိ အမ်းမြို့နှင့်ဂွမြို့အပါအဝင် မြို့အားလုံးမှာ ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းသူများ၏လက်မှ လွတ်မြောက်သွားခဲ့ သည်။
သို့ရာတွင် အလံနီနှင့်နစ်ဖြူများမှာမူ ရခိုင်ရိုးမ ကိုခို၍ သောင်းကျန်းနေကြဆဲပင်ဖြစ်ပါ၏။
ဖော်ပြပါဇယားအရ ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ စတင်တောခိုချိန်တွင် အင်အားမှာ ၃ဝဝဝ ခန့်သာရှိခဲ့ သော်လည်း ကေအင်န်ဒီအိုနှင့် အခြားရောင်စုံ
သောင်းကျန်းသူများ စတင်သောင်းကျန်းသည်ကို အခွင့်ကောင်းယူပြီး ၁၉၄၉-၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင် အင်အား ၁ဝဝဝဝ ထိ တိုးချဲ့နိုင်ခဲ့သည်ကိုတွေ့ရသည်။ တောခို
တပ်မတော်၏ထိုးစစ်များနှင့်ပါတီ၏နိုင်ငံရေး ကျဆုံးမှုများကြောင့် ၁၉၅၅-၅၆ ခုနှစ်တွင် အင်အား ၇ဝဝဝ အထိ ကျဆင်းသွားရာမှ ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် အင်အား ၂ဝဝဝ
သာရှိတော့သည်။ ကေအင်န်ဒီအို များသည် ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် အင်အား ၁ဝဝဝဝ အထိ များပြားခဲ့သော်လည်း ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် အင်အား ၅ဝဝဝ
အထိလျော့ကျသွားခဲ့သည်။ ရောင်စုံ သောင်းကျန်းသူ စုစုပေါင်းအင်အားသည် ၁၉၄၉-၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင်အများဆုံးဖြစ်ရာ စုစုပေါင်း ၄၅၅ဝဝ ခန့်ရှိခဲ့သည်။
ထိုအချိန်တွင် တပ်မတော်၏တိုက်ခိုက် ရေးအင်အားမှာ ၁ဝဝဝဝ ခန့်သာရှိသည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ် တွင်ကား တပ်မတော်အတွင်းသို့ မျိုးချစ်စိတ်ရှိသော
လူငယ်လူရွယ်အမြောက်အမြား တဖွဲဖွဲရောက်ရှိလာကြ သောကြောင့် တပ်မတော်၏အင်အားမှာ ၁၂ဝဝဝဝ အထိ ရှိလာခဲ့ပေပြီ။
ရှမ်းသောင်းကျန်းမှုအစ
၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၈ ရက်တွင် ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီတောခိုပြီးနောက် ရဲဘော်ဖြူ ကေအင်န် ဒီအို၊ ပအိုဝ်း၊ မွန်နှင့် မူဂျာဟစ် စသော သောင်းကျန်းသူ များမှာ
မြန်မာပြည်အနှံ့အပြားတွင် ဆက်တိုက် ပေါ်ပေါက်ခဲ့ကြသည်။ ကေအင်န်ဒီအိုများ လက်နက် ကိုင်တပ်ဖွဲ့များစွာရှိသည့်အလျောက် တပ်စွဲထားရာ နေရာများကို
အလွယ်တကူ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ ရှမ်းစော်ဘွားအချို့သည် ကရင်သောင်းကျန်းသူများ ကဲ့သို့ပင် သီးခြားပြည်နယ်ထူထောင်ရေးကို အားကျကာ
မျှော်လင့်ချက်ထားလာကြသည်။ ကေအင်န်ဒီအိုများ တောင်ကြီးမြို့ကိုမသိမ်းပိုက်မီမှာပင် ရှမ်းစော်ဘွားအချို့ သည် ကေအင်န်ဒီအိုများနှင့် နားလည်မှုယူခဲ့ကြသည်။
ရှမ်းစော်ဘွားအချို့သည် တိုင်းရင်းသားစည်းလုံး ညီညွတ်ရေး၊ နိုင်ငံတော်တည်တံ့ရေး စသည့်တိုးတက် သော အမြင်ရှိသူများကို အကျဉ်းချထားခဲ့ကြသည်။
တစ်ဖက်တွင် ကေအင်န်ဒီအိုများနှင့် နားလည်မှုရရှိ ထားသဖြင့် တောင်ကြီးမြို့၌ စော်ဘွားအစည်းအဝေး ကျင်းပနေစဉ် ကေအင်န်ဒီအိုများက တောင်ကြီး ငွေတိုက်ကို
ဖောက်ယူခဲ့သည်။ ကျိုင်းတုံတွင်ရှိနေသော ကေအင်န်ဒီအိုဩဇာခံ ယူအမ်ပီတပ်များက လွိုင်လင် ကိုတိုက်ခိုက်ကာ လွိုင်လင်ငွေတိုက်ကို ဖောက်ယူခဲ့ကြ သည်။
ပဒေသရာဇ်အချို့သည် ကေအင်န်ဒီအို အယောင်ဆောင်ကာ အချုပ်ခန်းအတွင်းမှ နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသမားခေါင်းဆောင်များကို   သတ်ဖြတ်ခဲ့ ကြသည်။
ကေအင်န်ဒီအိုများသည် ရှမ်းစော်ဘွားအချို့၏ အကူအညီဖြင့် တောင်ကြီးမြို့ကို လေးလကြာသိမ်းပိုက် ထားနိုင်ခဲ့သည်။ ကေအင်န်ဒီအို နော်ဆိုင်း(ကချင်
စစ်ဗိုလ်)၏အဖွဲ့ ကယားပြည်နယ်လွိုင်ကော်မှ သိန္နီ၊ နမ့်ခမ်းနယ်အထိ လွတ်လပ်စွာလှုပ်ရှားသွားလာနိုင် ရန် ရှမ်းပဒေသရာဇ်များက ကူညီခဲ့ကြသည်။ ပအိုဝ်း များ၏
ပဒေသရာဇ်စနစ် တော်လှန်ရေးပေါ်ပေါက် လာရာ ရှမ်းပဒေသရာဇ်တို့၏စည်းစိမ်ဥစ္စာများ ပျက်စီး ဆုံးရှုံးခဲ့ကြရသည်။
၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် တရုတ်ပြည်၌ ချန်ကေရှိတ် အစိုးရ အရေးနိမ့်သွားသောအခါ  ယူနန်နယ်မှ ဂျင်နရယ်လီမီခေါင်းဆောင်သော တရုတ်ဖြူ
အမှတ် (၉၃)တပ်မကြီးသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ တိမ်းရှောင် ဝင်ရောက်လာခြင်းဖြင့် ကေအမ်တီကျူးကျော်မှုစခဲ့ သည်။ တရုတ်ဖြူတပ်ပျက်များသည်
နီးစပ်ရာနယ်ရှင် စော်ဘွားများအား စီးပွားရေးအရလည်းကောင်း၊ လက်ဆောင်ပဏ္ဏာဆက်၍လည်းကောင်း စည်းရုံးကာ ခိုအောင်းနေခွင့်ရခဲ့ကြသည်။
တရုတ်ဖြူကျူးကျော်မှုက တစ်စထက်တစ်စ အတင့်ရဲ၍လာလေရာ နယ်ရှင် စော်ဘွားအချို့၏အကူအညီအားပေးမှုနှင့် မကင်းခဲ့ကြ ပေ။ တပ်မတော်သည် ၁၉၅၂
ခုနှစ်မှစ၍ စစ်ဆင်ရေး ကြီးများဆင်နွှဲကာ ကေအမ်တီများအား တိုက်ခိုက် မောင်းထုတ်ခဲ့သည်။ စစ်ဆင်ရေးဒေသအတွင်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကဲ့သို့ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်ကို
နယ်ရှင် စော်ဘွားအချို့ မကျေနပ်ခဲ့ကြပေ။
ထိုအချိန်တွင်  တိုးတက်လာသော   ရှမ်း တိုင်းရင်းသားလူငယ်များက စော်ဘွားများပဒေသရာဇ် ၏ အာဏာစွန့်လွှတ်ရန် နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများ ပြုလုပ်လာကြသည်။
ယင်းကို ပြည်သူလူထုကလည်း ထောက်ခံခဲ့ရာ စော်ဘွားများသည် ပဒေသရာဇ် အာဏာတည်မြဲရေးအတွက် နည်းလမ်းရှာကြံကာ ကြိုးပမ်းနေကြရသည်။ ၁၉၅၄
ခုနှစ်မှ ၁၉၅၇ ခုနှစ် အတွင်း မိုင်းရယ်တွင် ပဒေသရာဇ်အစည်းအဝေးပွဲ နှစ်ကြိမ်ကျင်းပခဲ့ရာ ရှမ်းစော်ဘွားများအာဏာ စွန့်လွှတ် ရန်အချိန်မကျသေးသဖြင့်
အာဏာမစွန့်လွှတ်ရေး၊ ကိုယ့်ကြမ္မာကိုယ်ဖန်တီးရေး၊ သီးခြားရှမ်းပြည်နယ် တည်ဆောက်ရေးနှင့် ပြည်ထောင်စုမှ ခွဲထွက်ရေးတို့ကို ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။
၁၉၅၇ ခုနှစ်၊ ဖဆပလမကွဲမီမှာပင် ရှမ်းပြည် မြောက်ပိုင်း ပါလီမန်အမတ် နမ့်ခမ်းဦးထွန်းအေးက စော်ဘွားကြီးများ အာဏာစွန့်လွှတ်ရန်နှင့် ပင်လုံ စာချုပ်အရ ၁ဝ
နှစ်ပြည့်သော်လည်း ရှမ်းပြည်နယ် ခွဲထွက်ခြင်းမပြုရန် လွှတ်တော်အစည်းအဝေး၌ အကြိမ်ကြိမ်တင်ပြခဲ့သည်။ ထိုအခါ စဝ်ခွန်ချိုဦးစီး သော
ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့ ရပလဖခေါ်(ရပလ)က ခွဲထွက်ရေးကို ကန့်ကွက်ခဲ့သည်။ သို့နှင့် ရှမ်းပြည် စော်ဘွားများအကြားတွင် ခွဲထွက်လိုသူများနှင့်ခွဲ
မထွက်လိုသူများကွဲပြားလာပြီး အချင်းချင်း မပြေလည် မှုများဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ယင်းအချိန်တွင် သီပေါ စော်ဘွားနှင့် မိုင်းရယ်စော်ဘွားတို့က ခွဲထွက်ရေးကို
ထောက်ခံသော ရှမ်းပြည် ပြည်သူ့ညီညွတ်ရေးအဖွဲ့ (ရပညဖ)ကို ငွေအား၊ လူအားဖြင့်ပံ့ပိုးပြီး ဖွဲ့စည်း တည်ထောင်ကြပြန်သည်။
၁၉၅၇ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်တွင် လူတစ် သောင်းပါဝင်သော လှည့်လည်ဆန္ဒပြပွဲကျင်းပသည်။ ယင်းဆန္ဒပြပွဲတွင် စော်ဘွားများအာဏာ မစွန့်လွှတ် ရန်နှင့်
လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီး ၁ဝ နှစ်ပြည့်ပါက ပင်လုံ စာချုပ်အရ ခွဲထွက်ရန် ကြွေးကြော်သံများကို ကြွေးကြော် ခဲ့ကြသည်။ ယင်းဆန္ဒပြပွဲမှာ သီပေါစော်ဘွားနှင့်
မိုင်းရယ်စော်ဘွားတို့၏ ရပညဖလက်ချက်သာဖြစ် သည်။ ၁၉၅၇ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂ဝ ရက်တွင် ရပညဖ ညီလာခံတစ်ရပ်ကျင်းပရာ  ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်းနှင့်
မြောက်ပိုင်းမှ ရှမ်းစော်ဘွားများ၊ ရှမ်းအမျိုးသား ကိုယ်စားလှယ်များကိုဖိတ်ကြားခဲ့သည်။ ယင်းညီလာခံ က အောက်ပါဆုံးဖြတ်ချက်များကို ချမှတ်ခဲ့သည်။
(က)	စော်ဘွားများ အာဏာစွန့်လွှတ်ရန် အချိန် မကျသေး။
(ခ)	ပင်လုံစာချုပ်အရ ၁ဝ နှစ်ပြည့်မြောက်လျှင် ရှမ်းပြည်နယ်သည် ပြည်ထောင်စုမှ ခွဲထွက် နိုင်ခွင့်ရရှိရေး။
(ဂ)	ပြည်ထောင်စုအစိုးရက နိုင်ငံခြားသား   များကိုခေါ်၍   ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ   မြေဧက တစ်သန်းခန့်ကို ထွန်ယက်လုပ်ကိုင်စေမည့် စီမံကိန်းသည် ရှမ်းပြည်မျိုးရိုး
အစဉ်အလာ ကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်။
(ဃ)	ဘော်တွင်းသတ္တုမိုင်းကို ပြည်ထောင်စုအစိုးရ က လက်ဝါးကြီးအုပ်အမြတ်ထုတ်နေသည်။
(င)	ဂျပန်စစ်လျော်ကြေးကို ပြည်ထောင်စုအစိုးရ အမည်ဖြင့်ရယူသော်လည်း ရှမ်းပြည်နယ် အတွင်း ပညာရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေးများ တွင် သုံးစွဲမှုမရှိ
စသည်တို့ဖြစ်သည်။
မိုင်းရယ်မြို့တွင်ကျင်းပသော ရပညဖညီလာခံ သည် ရှမ်းလူထုကို လှုံ့ဆော်ပြီး ရှမ်း-ဗမာသွေးခွဲ ရေး၊ ဗမာမုန်းတီးရေးများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။