cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ထုပ်
သံထုပ်များပြုလုပ်ရာတွင် ပထမ နီရဲနေသော သံတုံးများကို ည|ပ်စက်ဖြင့် ဆင့်ပြုလုပ်ရသည်။ ထိုနောက် တစ်ဖန် ထိုဆင့် တွင် သံမဏိပြားများကို ရစ်ဗစ်ရိုက်၍ ထုပ်ပြုလုပ်ယူသည်။ သေတ္တာပုံထုပ်မျိုးပြုလုပ်ရာတွင် ထောင်လိုက်သံပြားတန်း ၂ တန်းကို အနည်းငယ်ခြားထား၍၊ သံမဏိပြားများ၌ ရစ်ဗစ်ရိုက် ယူသည်။ ဖားလေးခု၊ သံမဏိပြား ၂ ပြား၊ ထောင်လိုက်သံပြား စသည်တို့ဖြင့် ပြုလုပ်ယူသော အခြားထုပ်မျိုးများလည်း ရှိသေး သည်။
ထုပ်ပေါ်တွင် အလေးချိန်တင်လိုက်သောအခါ၊ ထိုအလေး ချိန်က ထုပ်ကို ပုံပြောင်းသွားစေသည်။ အလေးချိန်ကို ဖယ် လိုက်သောအခါ၊ ထုပ်သည် မူလပုံကို ပြန်ယူလိုသော သဘော ရှိသည်။ ထုပ်၏ အထက်ပိုင်းသည် အလေးကြောင့် အဖိခံရ၍၊ အောက်ပိုင်းမှာမူ ဆွဲဆန့်ခံရသည်။ ထိုအခြေ၌ ထုပ်ကို စစ်ဆေး ကြည့်လျှင်၊ ဖိအားဆုံး၍ ဆွဲဆန့်အား စသောအချက်ကို တွေ့ရ ပေမည်။ ဤအချက်ကို ကြားနေဝင်ရိုးဟုခေါ်သည်။
စတုဂံပုံထုပ်နှင့် ခေါက်ရိုးညီပုံ ထုပ်တို့တွင် ဤအချက်သည် အလယ်ဗဟို၌ရှိသည်။ ဤကြားနေဝင်ရိုး၌ ကျုံ့ခြင်းနှင့် ဆွဲဆန့် ခြင်း လုံးဝမရှိချေ။
၁၉၆၁
ဇန်နဝါရီလ
(၁) ရက်။
ဖေဖော်ဝါရီလ
(၁) ရက်။
မတ်လ
(၁) ရက်။
ဧပြီလ
(၁) ရက်။
မေလ
(၁) ရက်။
ဇွန်လ
(၁) ရက်။
ဇူလိုင်လ
(၁) ရက်။
ဩဂုတ်လ
(၁) ရက်။
စက်တင်ဘာလ
(၁) ရက်။
အောက်တိုဘာလ
(၁) ရက်။
နိုဝင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ဒီဇင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ယီးလာဝအထက်ရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထိယွန်းတပြင်ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ထိယွန်းတပြင်ရွာ (Htiyuntapyin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ ပင်မွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၄၁၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပင်မွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၉၂ ဦး၊ မ ၃၀၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၆၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြိုင်သာယာ (ရွာသစ်ကုန်း)ရွာ၊ ရွှေကူမြို့နယ်
မြိုင်သာယာ (ရွာသစ်ကုန်း)ရွာ(Myaingtharyar(Ywarthitkone))သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ရွှေကူမြို့နယ်၊ ဘိုကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၉၅၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘိုကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၉၆ ဦး၊ မ ၁၇၉၁ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၅၈၇ ဦး နေထိုင်သည်။
သက်ရွာ၊ အောင်ဆိပ်
သက်ရွာ၊ အောင်ဆိပ်
သရက်ကန်ရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်
သရက်ကန်ရွာ (Thayetkan)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရေဦးမြို့နယ်၊ ကွမ်းအုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၃၈၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျုံဖားရွာ၊ ကျော်ဇံ
ကျုံဖားရွာ၊ ကျော်ဇံ
အက္ခရာသင်္ချာ
အက္ခရာသင်္ချာ သည် သင်္ချာပညာရပ်၏ အဓိကဝင်ရိုး တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဂဏန်းများ ပေါင်းခြင်း၊ နှုတ်ခြင်း စသည့်အခြေခံများအပြင် အပိုင်းကိန်းများ၊ ဒသမကိန်းများ၊ ပိုလီနိုမီရယ် ကိန်းတန်းများ အစရှိသည့် အခြေခံများကို စာရှုသူများအနေဖြင့် အလယ်တန်းအဆင့်တွင်ပင် သင်ကြားလေ့လာပြီးဖြစ်သည်။ ယင်းတို့ကို အခြေခံအက္ခရာသင်္ချာ (Elementary Algebra) ဟုခေါ်သည်။ အက္ခရာသင်္ချာပညာရပ် သည် အခြေခံအက္ခရာသင်္ချာ ထက်ပိုမိုနက်နဲ သိမ်မွေ့ ကျယ်ပြန့်သည်။ ကိန်းရှင်များ၊ အစုများ၊ အက္ခရာများ ထည့်သွင်းကာ တွက်ချက်ရသည်။
အက္ခရာသင်္ချာ၏ သမိုင်းအကျဉ်း
အက္ခရာသင်္ချာကို ဘေဘီလုံလူမျိုးများက စတင်တီထွင် အသုံးပြုကြောင်း အထောက်အထားများ တွေ့ရှိရသည်။ ယင်းစနစ်ကိုပင် အသုံးပြုကာ ဖော်မြူလာများ၊ ညီမျှခြင်းများကိုအသုံးပြုကာ Linear Equation များ၊ Quadratic Equations များကိုဖြေရှင်းခဲ့ကြသည်။ ထိုနည်းတူစွာ အခြားခေတ်ပြိုင် အိန္ဒိယ၊ ဂရိ၊ တရုတ် နှင့် အီဂျစ်လူမျိုး သင်္ချာပညာရှင်များကလည်း ညီမျှခြင်းများကို ဂျီဩမေတြီ ပညာဖြင့် ဖြေရှင်းခဲ့ကြကြောင်းကို Rhind Mathematical Papyrus၊ Sulba Sutras၊ Euclid's Element၊ The Nine Chapters on the Mathematical Art တို့တွင်ရှာဖွေတွေ့ရှိနိုင်သည်။
ဂရိလူမျိုးများ၏ ဂျီဩမေတြီသင်္ချာသည် Element များကို typified လုပ်ကာ Specific Problem တစ်ခုကို General System တစ်ခုအနေအဖြစ်ဖြင့် ဖြေရှင်းနည်းဖြစ်သည်။
အိန္ဒိယလူမျိုး သင်္ချာပညာရှင် Brahmagupta မှပထမဆုံး General System ကိုအသုံးပြုကာ ညီမျှခြင်းများကို ဖြေရှင်းပြခြင်းဖြင့် အိန္ဒိယသင်္ချာ ပညာကိုတစ်ခေတ် ဆန်းစေခဲ့သည်။ Brahmagupta သည် linear indeterminate equations၊ quadratic equations၊ second order indeterminate equations များကို Multiple Variables များဖြင့်ဖြေရှင်းပြသခဲ့သည်။
Algebra ဟူသော စာလုံးသည် အရဘီဘာသာစာလုံး al-jabr မှဆင်းသက်လာပြီး ပြန်လည်ပေါင်းစည်းခြင်း (Reunion) ဟု ပါရှန်းလူမျိုး သင်္ချာပညာရှင် Muhammad ibn Mūsā al-khwārizmī မှ အေဒီ ၈၀၀ တွင် al-Kitāb al-muḫtaṣar fī ḥisāb al-ğabr wa-l-muqābala (Summary Concerning Calculating by Transposition and Reduction) စာတမ်းတွင် ဖွင့်ဆိုခဲ့သည်။ အက္ခရာသင်္ချာ ၏ ဖခင်အဖြစ် ထင်ရှားသူ Diophantus ၏ နေရာတွင် Muhammad ibn Mūsā al-khwārizmī က အစားထိုးဝင်ရောက်ဖွယ် ရှိကြောင်း လေ့လာတွေ့ရှိ ရသည်။
ပါရှန်းသင်္ချာပညာရှင် နောက်တစ်ဦးဖြစ်သူ Omar Khayyam သည် Algebraic Geometry ကိုအသုံးပြုကာ Cubic Equation များ၏ General Geometric Solution ကိုဖြေရှင်းပြသခဲ့သည်။ အိန္ဒိယလူမျိုးသင်္ချာပညာရှင် များဖြစ်ကြသော Mahavira နှင့် Bhaskara II တို့သည် cubic နှင့် higher order polynomial equations အများအပြားကို ဖြေရှင်းပြသခဲ့သည်။
၁၆ရာစု အလယ်ပိုင်းတွင် သုံးထပ်ကိန်း နှင့် နှစ်ထပ်ကိန်းညီမျှခြင်း များ၏ general အက္ခရာသင်္ချာ၏အဖြေများ ထွန်းကားလာခဲ့သည်။ ၁၇ ရာစုတွင် ဂျပန် သင်္ချာပညာရှင် Kowa Seki နှင့် ဂျာမန်သင်္ချာပညာရှင် ဂေါ့ဖရိဒ် လိုက်ဘနစ် (Gottfried Leibniz) က Determinant ၏သဘောတရားကို တွေ့ရှိကာ Simultaneous Equations များကို မေထရစ်များဖြင့် ဖြေရှင်းပြသခဲ့သည်။ ဆွစ်ပညာရှင် Gabriel Cramer သည်လည်းပဲ Determinant များနှင့် မေထရစ် များကို ၁၈ ရာစုတွင် လေ့လာသုံးသပ် ခဲ့သည်။
အယ်(လ)ကွာရာဇမီ
ယနေ့ခေတ် သင်္ချာသမားများသုံးစွဲနေသော အက္ခရာသင်္ချာ(Algebra) ကိုစတင်ခဲ့သူမှာ မူဆလင်ပညာရှင် အယ်(လ)ကွာရာဇမီ Al-Khuwarazmi(AD-847) ဖြစ်သည်။ သူရေးသားခဲ့သော ကျမ်းစာအုပ်ဖြစ်သည့် The Book of Summary concerning calculating by transposition and reduction ဆိုသောစာအုပ်မှ Algebra ဆိုသောဝေါဟာရ ကိုရရှိခဲ့သည်။ ယခုကွန်ပျူတာများတွင်သုံးသော အဆင့်ဆင့်တွက်နည်း algorithm ဟူသောနာမည်မှာ ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏အမည်မှဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ အယ်(လ)ကွာရာဇမီသည် သင်္ချာညီမျှခြင်းများကို ဖြေရှင်းရာတွင် နည်းနှစ်နည်း သုံး၍တွက်ချက်နိုင်သည်ဟုဆိုသည်။
ပထမနည်းမှာ ညီမျှခြင်းများ၏ ဘယ်နှင့်ညာရှိကိန်းများကို ပို့သောနည်းဖြစ်သည်။ ထိုအခါ အပေါင်းသည် အနှုတ်၊ အနှုတ်သည်အပေါင်း ဖြစ်သွားလေသည်။ ဥပမာ X=40-4x သည် 5x=40 ဖြစ်သွားသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ထိုနည်းကို အယ်(လ)ဂျာဘရာ (Al-jabr) ဟုခေါ်သည်။ ဒုတိယနည်းကို အယ်(လ)မူကာဘာလာ(Al-mauqabala) ဟုခေါ်ပြီး ထိုနည်းမှာ ဘယ်နှင့် ညာ ကို ညီနေအောင် ညှိသောနည်းဖြစ်သည်။ ထိုနည်းတွင် အနှုတ်လက္ခဏာ လုံးဝမရှိအောင် ဟိုဘက်ဒီဘက် ညှိလိုက်ခြင်းကို အဓိကထားသည်။
အယ်(လ)စာမော်ဝါ(လ)
အယ်(လ)စာမော်ဝါ(လ) Al-Samaw'al (1175 A.D) သည် အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ အဆိုများကို သင်္ကေတသုံး၍ ပထမဆုံးရေးခဲ့သူဖြစ်သည်။
အက္ခရာသင်္ချာ၏ ခေတ်အလိုက် ပြောင်းလဲတိုးတက်ခြင်းများ
၁၈၀၀ ဘီစီ - quadratic elliptic equation ၏ ဖြေရှင်းနည်း ကို ရှေးဘေဘီလုံ လူမျိုးများက ရှာဖွေခြင်း။
၈၀၀ ဘီစီ - အိန္ဒိယလူမျိုးသင်္ချာပညာရှင် Baudhayana သည် မျဉ်းဖြောင့်ညီမျှခြင်း နှင့် နှစ်ထပ်ကိန်းညီမျှခြင်း များ၏ ပုံစံဖြစ်သော ax2 = c and ax2 + bx = c ကို Pythagorean triples သုံးကာ ဂျီဩမေတြီ ပုစာ များကိုရှာဖွေပြသခဲ့သည်။
၆၀၀ ဘီစီ - အိန္ဒိယလူမျိုး သင်္ချာပညာရှင် Apastamba သည် မသိကိန်း ၅လုံးပါ general linear equation များကို Diophantus ၏ simultaneous Diophantine equations များအသုံးပြုကာ ဖြေရှင်းပြသခဲ့သည်။
၃၀၀ ဘီစီ - အပေါင်းနှစ်ထပ်ကိန်းရင်းများကို Euclidean tools နှင့် geometric construction အသုံးပြုကာ ဖြေရှင်းနိုင်ကြောင်းကို ဂရိပညာရှင် Euclid သည် သူ၏ Book II of Euclid's Elements တွင်ဖော်ပြခဲ့သည်။
၁၀၀ ဘီစီ - Rule of Double False Equations များကိုအသုံးပြုခြင်းဖြင့် Linear Equation များဖြေရှင်းနိုင် ကြောင်းကို တရုတ်သင်္ချာပညာရှင် Jiuzhang suanshu ၏ " The Nine Chapters on the Mathematical Art" တွင်စတင်တွေ့ရှိ ရသည်။
၁၅၀ အေဒီ - ဂရိလူမျိုး အင်ဂျင်နီယာ Heron သည် Algebraic Equations များကို Three Volumes of Mathematics တွင်ထည့်သွင်းပြသခဲ့သည်။
၂၀၀ အေဒီ - ဂရိလူမျိုးပညာရှင် Diophantus သည် အကရာသချာညီမျှခြင်းများ( Algebraic Equations) များ နှင့် ကိန်းဂဏန်းသီအိုရီ (Number Theory) ဖြေရှင်းပုံကို သူ၏ ဟအာရစ်သ်မတိက Arithmetica စာတမ်းတွင် ရေးသားဖော်ပြခဲ့သည်။
၄၉၉ အေဒီ - အိန္ဒိယလူမျိုးသင်္ချာပညာရှင် Aryabthata သည် indeterminate linear equation များနှင့် simultaneous indeterminate linear equations များကိုဖြေရှင်းနိုင်သော general integral solution ကိုဖော်ပြခဲ့သည်။
၆၂၅ အေဒီ - တရုတ်လူမျိုးပညာရှင် Wang Xiaotong သည် cubic equations များ၏ numerical solution များကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
၆၂၈ အေဒီ - အိန္ဒိယလူမျိုးသင်္ချာပညာရှင် Brahmagupta သည် quadratic equations များ၊ Pell's equation ကိုဖြေရှင်းနိုင်သော chakravala method ကိုတီထွင်ခဲ့သည်။
၈၂၀ အေဒီ - ပါရှန်းသင်္ချာပညာရှင် Muhammad ibn Mūsā al-khwārizmī သည် အရဘီဘာသာစာလုံး al-jabr ဟူသောစာလုံးနှင့်အတူ မျဉ်ဖြောင့်ညီမျှခြင်းများ၊ နှစ်ထပ်ကိန်းညီမျှခြင်းများကို ဖြေရှင်းနိုင်သည့် စနစ်ကျသော ဖြေရှင်းနည်းများ ကို Al-Kitab al-Jabr wa-l-Muqabala စာတမ်းတွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြခဲ့သည်။
အော်သိုးဆီယာ (ဂြိုဟ်ရံလ)
အော်သိုးဆီယာ သည် ဂျူပီတာဂြိုဟ်၏ သဘာဝ ဂြိုဟ်တုတစင်းဖြစ်ပြီး ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ဟာဝိုင်အီ တက္ကသိုလ်မှ နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယင်းသည် အချင်းအားဖြင့် ၂ ကီလိုမီတာခန့်ရှိပြီး ၆၂၅.၀၇ ရက်လျင် တပတ်နှုန်းဖြင့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်အား  ၂၁၀၇၅၆၆၂ ကီလိုမီတာအကွာမှလှည့်ပတ်လျက်ရှိသည်။ ယင်းအား ယာယီအမည် S/2001 J 9 ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။
သဲဝါ
သဲဝါ
သင်တောင်းကြီးရွာ
သင်တောင်းကြီးရွာသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ ကျောက်ဆည်မြို့၏ မြောက်ဘက် နှစ်မိုင်ခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ယခုလက်ရှိ သင်တောင်းကြီးရွာကား အနော်ရထာမင်းကြီး တည်ဆောက်စဉ်က သင်တောင်းကြီးရွာ မဟုတ်ပါ။ မင်းကြီးတည်ဆောက်ခဲ့သော သင်တောင်းကြီးရွာ၏ အနောက်ဘက် မိုင်ဝက်ခန့်ဝေးသော ရေလွတ်ရာဒေသတွင် တည်ရှိ၍ ရွှေသိမ်တော်မြတ်စွာဘုရား ခြေတော်ရင်းသို့ ပိုမိုနီးကပ်လာပါသည်။
ယခင် သင်တောင်းကြီးရွာမှာ သင်တောင်းအင်းအတွင်း တည်ရှိ၍ ရွာပတ်လည်တွင် အင်းရေများ ဝိုင်းနေပါသည်။ ကျုံးတူးစရာမလိုအောင် ရေဝိုင်းနေသော ကုန်းမြေပေါ်ရှိ ရွာပျက်နှင့် မဝေးသော အရပ်မှာ ရှိသည်။ ရှေးအခါက ရွာဟောင်းနှင့် ယခုရွာသစ်မှာ လှေနှင့်ကူး၍၎င်း၊ လက်ပစ်ကူး၍၎င်း သွားကြရသည်ဟု ဆိုသည်။ အင်္ဂလိပ်အစိုးရ လက်ထက်ရောက်မှ အင်းကို လယ်များအဖြစ်တည်ကာ အင်းကို ဖျက်ပစ်သောအခါ ရွာဟောင်းနှင့် ရွာသစ်တို့မှာ ရေမကူးရတော့ပဲ သွားလာနိုင်သည်။
ကျောက်ဆည်မြို့နယ်တွင် သင်တောင်းကြီးရွာ ရှိသကဲ့သို့ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်တွင် သင်တောင်းငယ်ရွာလည်း ရှိသေးသည်။ သင်တောင်းငယ်ရွာမှာ သင်တောင်းကြီးရွာ၏ အနောက်မြောက် ယွန်းယွန်း သုံးမိုင်ခန့် အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ (Crow fly (or) Cross Section ခေါ် ထောင့်ဖြတ်မျဉ်းအားဖြင့် သုံးမိုင်ခန့် ကွာဝေးသည်။) ပထမတည်သောရွာကို ကြီးထည့်၍ နောက်တည်သောရွာကို ငယ် ထည့်ခေါ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် အနော်ရထာမင်း တည်သော သင်တောင်းရွာကို သင်တောင်းကြီးဟု ခေါ်ကြသည်။
၁၉၆၀
ဇန်နဝါရီလ
(၁) ရက်။
ဖေဖော်ဝါရီလ
(၁) ရက်။
မတ်လ
(၁) ရက်။
ဧပြီလ
(၁) ရက်။
ဇွန်လ
(၁) ရက်။
ဇူလိုင်လ
(၁) ရက်။
ဩဂုတ်လ
(၁) ရက်။
စက်တင်ဘာလ
(၁) ရက်။
အောက်တိုဘာလ
(၁) ရက်။
စလွန်ကုန်းရွာ၊ မြစ်ဝ
စလွန်ကုန်းရွာ၊ မြစ်ဝ
တန်းချောင်းရွာ
တန်းချောင်းရွာ
၁၉၆၀
နိုဝင်ဘာလ
(၁) ရက်။
ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ နိုင်ငံတော်အဆင့် ခရီးစဉ်များ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောင်ဆန်းစုကြည် ​အောင်ဆန်းစုကြည်
သဲဖြူကုန်းရွာ၊ ကွင်းဘက်
သဲဖြူကုန်းရွာ၊ ကွင်းဘက်
၁၉၆၀ ဆယ်စုနှစ်
၁၉၆၀ ဆယ်စုနှစ်
ထိန်ကုန်းရွာ၊ ဓလင်းလှဲဆိပ်ဓ
ထိန်ကုန်းရွာ၊ ဓလင်းလှဲဆိပ်ဓ
ရှမ်းတောရွာ၊ မင်းကင်းမြို့နယ်
ရှမ်းတောရွာ (Shantaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးခရိုင်၊ မင်းကင်းမြို့နယ်၊ ရှမ်းတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၉၁၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းကင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဃ
ဃ (အသံထွက် ဂကြီး) သည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် စတုတ္ထမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
အုပ်ဆိုင်းရွာ၊ မိုင်းမောမြို့နယ်
အုပ်ဆိုင်းရွာ (Okehseng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၊ မန်ဖိန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၉၁၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းမောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေအေးစမ်း
ရေအေးစမ်း
ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ ကွင်းဘက်
ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ ကွင်းဘက်
ညောင်ကုန်းရွာ၊ မြစ်ဝ
ညောင်ကုန်းရွာ၊ မြစ်ဝ
ညောင်ကန်ရွာ၊ တံတားဦးမြို့နယ်
ညောင်ကန်ရွာ (Nyaungkan)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ တံတားဦးမြို့နယ်၊ ကျစွယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၀၈၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျစွယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၁၈ ဦး၊ မ ၈၀၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၁၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တံတားဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗညားဒလ (ဝန်ကြီး)
ဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူး အဂ္ဂမဟာသေနာပတိ  ဗညားဒလ (၁၅၁၈-၁၅၇၃) သည် ဘုရင့်နောင် လက်ထက်တွင် ထင်ရှားသည့် မွန်မှူးမတ် စစ်သူကြီး တစ်ဦးဖြစ်သည်။ စစ်ရေး၊ နှုတ်ရေး၊ လက်ရေး အစွမ်းကောင်းသူဖြစ်သသည်။ ရာဇာဓိရာဇ်အရေးတော်ပုံကျမ်းကို မွန်ပေမူမှ ပထမဆုံးသောမြန်မာပေမူအဖြစ် ဘာသာပြန်ဆိုသည်။ စတင်၍အမှုထမ်းသည်မှာ မွန်မင်း သုရှင်တကာရွတ်ပိလက်ထက်ကပင် ဖြစ်ဟန်တူသည်။ တပင်ရွှေထီးဟံသာ၀တီကို သိမ်းပိုက်ပြီးသည့်နောက် ဟံသာ၀တီတွင် ကျန်ရှိနေသည့် မွန်အမှူးအမတ်တို့ကို သစ္စာပေး၍ ဆက်လက်အမှုထမ်းစေရာ ဗညားဒလလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။ တပင်ရွှေထီးလုပ်ကြံခံရပြီး နတ်ရွာစံသည့်နောက် နန်းတက်သည့် သမိန်စက္ကေဝါ နှင့် သမိန်ထောရာမ တို့လက်ထက်တွင်လည်း ဆက်လက်၍ အမှုထမ်းခဲ့ဟန်ရှိသည်။ သမိန်ထောရာမအား အနိုင်ရပြီးဘုရင့်နောင်ဟံသာဝတီနန်းကို ပြန်လည် သိမ်းပိုက်ကာ နန်းတက်သည့်အချိန်တွင်လည်း ဘုရင့်နောင်၏ အမှုတော်ထမ်းအဖြစ် ပြန်လည်ပါဝင်လာခဲ့သည်။
စိန်ဝင်း၊ ဂါဒီယန်
ဂါဒီယန်စိန်ဝင်း (၁၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၂၂ – ၁၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၃) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား သတင်းစာဆရာ၊ ဂျာနယ်လစ်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်ဘဝနှင့်ပညာရေး
ပုသိမ်ခရိုင် ကျောင်းကုန်းမြို့နယ်၌ ၁၉၂၂ ခု ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက် တွင် အဘ ဦးဘိုးပျော့၊ အမိ ဒေါ်ပိုးရင် တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ငယ်စဉ်က ကျောင်းကုန်းမြို့ အင်္ဂလိပ်မြန်မာ ဗုဒ္ဓဘာသာ အလယ်တန်းကျောင်း၌ ပညာသင်ကြား၍ ပုသိမ်မြို့ စကောကရင် အထက်တန်းကျောင်းမှ ၁၉၄၀ ပြည့်နှစ်တွင် အထက်တန်းအောင်သည်။ ထိုနှစ်မှာပင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ယုဒသန်ကောလိပ်၌ ပညာ ဆက်လက်သင်ကြားသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် မြန်မာပြည်သို့ ကူးစက်လာသဖြင့် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ပိတ်လိုက်ရပြီးနောက် ဂျပန်ပြည် ဖူကူအိုကာမြို့၌ ပညာတော်သင်အဖြစ် ဆက်လက် ပညာသင်ယူပြီး ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ် ပြီးချိန် ၁၉၄၅ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် မြန်မာပြည်သို့ ပြန်ခဲ့သည်။ သတင်းထောက်လုပ်ရင်း ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဘီအေနှင့် ဘီအယ်လ် ဘွဲ့များ ရယူခဲ့သည်။ စစ်အတွင်း ဂျပန်ပြည်သို့ ပညာတော်သင် မသွားမီ မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာတိုက်၌ စေတနာ့ဝန်ထမ်း ဘာသာပြန်အဖြစ် ဝင်ရောက် လုပ်ကိုင်ကာ သတင်းစာလုပ်ငန်းကို လက်တည့်စမ်းခဲ့သည်။
ဗညားဒလ (ဝန်ကြီး)
အမတ်ကြီး ဗညားဒလ (မြန်မာ ၈၈၀-၉၃၄ )
ဗညားဒလအမတ်ကြီးကား ဆင်ဖြူရှင်ဘဝရှင်မင်းတရားကြီး သီရိပဝရမဟာဓမ္မရာဇာဘွဲ့ခံ ဘုရင့်နောင်ကျော်ထင်နော်ရထာ၏လက်ရုံးသဖွယ်အားကိုးခဲ့ရသော အတိုင်ပင်ခံအမတ်ကြီးဖြစ်သည်။ ဒုတိယမြန်မာနိုင်ငံတော်ကြီးတည်ဆောက်ရေးကာလစစ်ရေး၊နိုင်ငံရေး၊ ဘာသာရေးတို့တွင် သူ၏စွမ်းစွမ်းတမံပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်များကိုကား သိရှိသူနည်းပါးလှသည်။ သို့ရာတွင်သူရေးသားခဲ့သည့်ရာဇာဓိရာဇ် အရေးတော်ပုံကျမ်း၏စကားပြေစွမ်းရည်ကြောင့်အနှစ် (၄၂၆ ) ကျော်တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သော်လည်း သူ၏မြန်မာစကားပြေအရေးအသားမှာ စံထားထိုက်သည့်အရေးအသားဟုပင် ပညာရှင်အများက အသိအမှတ်ပြုကြသည်။
မွန်ဝန်ကြီး အဂ္ဂမဟာသေနာပတိ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဗညားဒလသည် သူ့ဘဝတစ်လျှောက်အမှုတော်ထမ်းဆောင်သည်မှာ ကွယ်လွန်သည်အထိ စစ်ချီစစ်တက်စစ်တိုက်လျက်ပင် စစ်၏ဝန်းကျင်တွင် ကျင်လည်ခဲ့ရသူဖြစ်သည်။ သူကိုယ်တိုင်၏ ဗီဇကပင် စစ်နှင့်ပျော်မွေ့ဟန်တူ၏။ သူဖြတ်သန်းလာရသော ခေတ်ကိုကပင်စစ်ရေးဖြင့် နိုင်ငံကြီးကိုပြန်လည်တည်ဆောက်နေသော စစ်ကာလဖြစ်သည်။ ဤသို့သောကာလတွင် မွန်ဝန်ကြီးဗညားဒလသည် ရာဇဓိရာဇ်အရေးတော်ပုံကျမ်းကို ရေးသားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ စစ်ပွဲကိုကိုယ်တိုင်ဆင်နွှဲနေသည့် စစ်သေနာပတိတဦးက ပြုစုရေးသားသည့်မွန်မြန်မာ အနှစ် (၄၀)တန်ခိုးပြိုင်ပွဲများကို ဖော်ပြသည့် ရာဇာဓိရာဇ် အရေးတော်ပုံကျမ်းမှာ မည်မျှအသက်ဝင်လှုပ်ရှား၍ မည်မျှပြောင်မြောက်မည်ကိုကား ဆိုဖွယ်ရာမရှိတော့ချေ။
စိန်ဝင်း၊ ဂါဒီယန်
သတင်းထောက်အတွေ့အကြုံများ
၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာတိုက်၌ အလုပ်သင် သတင်းထောက်အဖြစ် စတင် ဝင်ရောက်ကာ သတင်းစာလုပ်ငန်းသို့ အချိန်ပြည့် ဝင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၄၇-၄၈ ခုနှစ်တွင် စီးပွားရေး သတင်းစာတိုက်၌ သတင်းထောက်ချုပ်အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၁၉၄၈-၄၉ ခုနှစ်တွင် အလုပ်သမား ဂေဇက် အယ်ဒီတာအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၁၉၄၉-၅၀ ခုနှစ်တွင် နယူးတိုင်းမ် သတင်းစာတိုက်၌ လက်ထောက် သတင်းအယ်ဒီတာအဖြစ် လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၅၂ခုနှစ် မှ ၁၉၅၅ ခုနှစ်အထိ ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီခေတ်တွင် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၌ ပြန်ကြားရေးအရာရှိ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သေးသည်။ ၁၉၅၅ခုနှစ်မှ ၁၉၅၈ ခုနှစ်အထိ နေးရှင်းသတင်းစာတိုက်၌ လက်ထောက် သတင်း အယ်ဒီတာအဖြစ် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်သည်။
ဗညားဒလ (ဝန်ကြီး)
အမတ်ကြီး ဗညားဒလ (မြန်မာ ၈၈၀-၉၃၄ )
ရာဇာဓိရာဇ်အရေးတော်ပုံကျမ်းသည် ဗညားဒလ၏ကိုယ်ပိုင်ရေးကျမ်းကားမဟုတ်ချေ။ မွန်ဘာသာစကားပြေဖြင့်ရှေးဆရာများ (ရှင်စောပုနှင့် ဓမ္မစေတီမင်းတို့ခေတ်) ပြုစုရေးသားထားသော ဥပန္နသုဝဏ္ဏဘုမ္မိအာရမ်တကထာ၊ သုဓမ်မဝတီရာဇဝံသနှင့် သီဟရာဇာဓိရာဇဝံသ အမည်ရှိသည့်မွန်ရာဇဝင်ကျမ်း ပထမတွဲ၌ပါရှိသော မဂဒူးမင်းဆက်သက္ကရာဇ် ၆၄၃ မှအစ ရာဇာဓိရာဇ်အဆုံးသက္ကရာဇ် ၇၈၃ အထိ ကိုယ်ပိုင် စိတ်ကူးဥဏ် ကွန့်မြူးလျက် မြန်မာစကားပြေဖြင့် ပြန်ဆိုရေးသားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဝန်ကြီးဗညားဒလသည် အရေးတော်ပုံကျမ်းပါနှစ် (၄၀) မွန်မြန်မာ တန်ခိုးပြိုင်ပွဲကြီးပြီးသည့်နှစ်ပေါင်း (၁၀ဝ)ကြာ သက္ကရာဇ် ၈၈၀ လောက်တွင် မှမွေးဖွားလာခဲ့သူဖြစ်သည်။ ဗညားဒလ မွေးဖွားကြီးပြင်းလာရာ သက္ကရာဇ် ၈၈၀ မှသည် ဘုရင့်နောင်ကျော်ထင်နော်ရထာထံမှစတင်ဝင်ရောက်အမှုတော်ထမ်းသည်ဟု ယူဆရသောသက္ကရာဇ် ၉၁၆ နှစ်အထိ နှစ်ပေါင်း (၂၇) နှစ်တာအတွင်း အိမ်နီးချင်းတိုင်းပြည်များမှာ စစ်မက်ရေးရာများရှုပ်ထွေးလှသောအချိန်ဖြစ်သည်။
ရွှေကြာ (၁၉၇၄ ရုပ်ရှင်)
ရွှေကြာ (金瓶双艳) သည် ၁၉၇၄ ခုထုတ် ဟောင်ကောင် လိင်အသားပေးရုပ်ရှင် ဖြစ်သည်။ ရှောညီအစ်ကိုများ ထုတ်လုပ်ရေးအတွက် လီဟန်ဆင် (李翰祥) ဇာတ်ညွှန်းရေး ရိုက်ကူးသည်။ ပီတာယန် (Peter Yang)၊ ဟကျီ (Hu Jin)၊ ကျန်းလိ (Tien Lie) နှင့် ချင်းဖျင် (Chen Ping) တို့ ပါဝင်ထားကြသည်။ နာမည်ကျော်သရုပ်ဆောင် ဂျက်ကီချမ်း၏ ပွဲဦးထွက်ကား ဖြစ်ပြီး အစ်ကိုယွမ်အဖြစ် အခန်းအချို့ ပါထားသည်။ လန်လင်း ကောင်ကောင်ရှန် (蘭陵 笑笑生) ၏ ဝတ္ထုကို ပြန်လည်ရိုက်ကူးခြင်း ဖြစ်သည်။ ဟောင်ကောင်၌ ဇန်နဝါရီလ ၁၇ ရက်တွင် ရုံတင်သည်။
ဗညားဒလ (ဝန်ကြီး)
အမတ်ကြီး ဗညားဒလ (မြန်မာ ၈၈၀-၉၃၄ )
အမတ်ကြီးဗညားဒလ ဖြတ်သန်းလာခဲ့ရသော (၂၇) နှစ်တာဘဝခရီးကိုကား သိမီသမျှအထောက်အထားများ ရှာဖွေသော်လည်း ရှားပါးလှ၏။ ဗညားဒလနှင့် ဘုရင့်နောင်ကျော်ထင်နော်ရထာတို့သည် အသက်အရွယ်အားဖြင့် များစွာမကွာခြားလှပေ။ ဘုရင့်နောင်ကျော်ထင်နော်ရထာသည် သက္ကရာဇ် ၈၇၈ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်သဖြင့် ဗညားဒလထက် (၃)နှစ်မျှသာ ကြီးလေသည်။ သက်ကရာဇ် (၉၁၆)ခုနှစ် ဘုရင့်နောင် ဒုတိယအကြိမ် အင်းဝသို့ချီတတ်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ရာတွင်ဗညားဒလမှာ ဘုရင့်နောင်ထံတွင် အမှုတော်ထမ်းရွက်နေပေပြီ၊။ စဉ့်ကူးမြို့ သိမ်းယူရေးတွင်လည်း မင်းတရားကြီး၏အမိန့်အရ ညီတော်သတိုးဓမ္မရာဇာ၊ ဗညားဒလော၊ ဗညားကျန်းတောတို့နှင့်အတူ ရေတပ်မတော်ကြီးကိုကွပ်ကဲတိုက်ပွဲဝင်နေသည့်တပ်မှူးတစ်ယောက်အဖြစ်ဖြင့်တွေ့ရသည်။ အမတ်ကြီးဗညာဒလသည် အသက် (၂၇)နှစ်အရွယ်တွင်ထင်ထင်ရှားရှား အဆင့်မြင့်မားစွာ ဘုရင့်နောင်ကျော်ထင်နော်ရထာထံတွင် သေနင်္ဂဗျူဟာအရာတွင် ကျွမ်းသည့် အခြားတပ်မှူးများနှင့် တန်းတူရည်တူ အမှူတော်ထမ်းရွက်နေသဖြင့် ဤအခြေသို့မရောက်မှီတစ်နေရာရာ စစ်မက်ရေးရာဘက်တွင် ထက်ထက်မြက်မြက် အမှုတော်ထမ်းရွက်ခဲ့သည်ဟု ယူဆဖွယ်ရှိသည်။ မင်းတရားရွှေထီး နှင့် ဘုရင့်နောင်ကျော်ထင်နော်ရထာတို့၏ တပ်များတွင်လည်းကောင်း ဗညားဒလအမည်ဖြင့်ပါဝင်အမှုတော်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့် အမှူးအမတ်၊ စစ်မှူးစစ်ကဲတို့၏အမည်ကိုကား မတွေ့ရချေ။ စစ်ချီတတ်ရာတွင် လည်းကောင်း၊ စစ်မှူးစစ်ကဲတို၏အမည်ကိုကားမတွေ့ရချေ။ သို့ရာတွင် မြန်မာဘုရင်များနှင့်စစ်ပြိုင်ဘက်ဖြစ်သည့် ဟံသာဝတီသုရှင်တကာရွက်ပိ နှင့် သမိန်စက်ကဝေါမွန်ဘုရင် နှစ်ပါးလက်ထက်တွင်မှု မြန်မာတပ်များကို ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ ပြန်လည်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ မွန်တို့၏စစ်မှူး ဗညားဒလအမည်ကိုကား တွေ့မြင်ရလေသည်။
စိန်ဝင်း၊ ဂါဒီယန်
သတင်းထောက်အတွေ့အကြုံများ
၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် ဂါဒီယန် အင်္ဂလိပ်သတင်းစာ ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသူအဖြစ်လည်းကောင်း အယ်ဒီတာချုပ်အဖြစ်လည်းကောင်း တည်ထောင်လုပ်ကိုင်ကာ ၁၉၆၃ ခုနှစ် မေလ ကုန် တော်လှန်ရေး ကောင်စီ အစိုးရလက်ထက် သတင်းစာများ ပြည်သူပိုင်သိမ်းသည်အထိ ဂါဒီယန် သတင်းစာကို ဦးစီး တည်းဖြတ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
အရှင် ဇနကာဘိဝံသနှင့် ဘာသာရေး၊ သာသနာရေးကိစ္စ အမေးအဖြေများကို စာအုပ်အဖြစ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ လန်ဒန်မြို့မှ ထုတ်ဝေသော ဒေးလီးတယ်လီဂရပ် သတင်းစာ၏ မြန်မာနိုင်ငံ သတင်းထောက်အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ထိုနောက် ၁၉၆၉ ခုနှစ်မှ စ၍ အမေရိကန် သတင်း အေဂျင်စီ ဖြစ်သော အေပီသတင်းဌာန၏ မြန်မာနိုင်ငံ သတင်းထောက်အဖြစ် လည်းကောင်း လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
လက်လှည့်ဆရာများ
ဦးစိန်ဝင်း၏ ကံ့ကူလက်လှည့် ဆရာ (၂) ဦးမှာ ဦးဘနှင်း (ကွယ်လွန်) နှင့် ဦးချစ်ဦးတို့ ဖြစ်သည်။ ဦးဘနှင်းမှာ ရာဇဝတ်မှု မှုခင်းသတင်းထောက်ဖြစ်ပြီး ရန်ကုန်မြို့ကြီးကို ခါးစောင်းတင်ထားနိုင်သူဟု ပြောစမှတ်ပြုကြသည်။ ရန်ကုန်တစ်မြို့လုံးရှိ ရဲစခန်းအားလုံး အပေါ်၌ မီးသေအောင် ဩဇာညောင်းခဲ့သူ အာဂသတင်းထောက်ကြီးတစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့ရာ လွတ်လပ်ရေးခေတ်တွင် နှောင်းလူ မှုခင်းသတင်းထောက်များသည် ဦးဘနှင်းကို စံနမူနာ ယူခဲ့ကြသော်လည်း ဦးဘနှင်း၏ ခြေရာကို မနင်းနိုင်ကြဟု ပြောစမှတ်ပြုသည်။ ရဲစခန်းများ အပေါ်၌ ဩဇာညောင်းရခြင်းမှာ ထိုအချိန်က ဗြိတိသျှ ဘုရင်ခံကိုယ်တိုင်က ဦးဘနှင်းကို ခင်မင်လေးစား ယုံကြည်မှု ရှိနေ၍ ဖြစ်သည်။
ဗညားဒလ (ဝန်ကြီး)
အမတ်ကြီး ဗညားဒလ (မြန်မာ ၈၈၀-၉၃၄ )
ဦးစွာပထမ အမတ်ကြီးဗညားဒလ၏အမည်ကို မွန်ဘုရင်သုရှင်တကာရွက်ပိလက်ထက်တွင် စတင်မြင်တွေ့ရသည်။ သုရှင်တကာရွက်ပိ၏ ကြည်းကြောင်းချီတပ်များကို လိုက်လံတိုက်ခိုက်သည့် ကျော်ထင်နော်ရထာနှင့် စစ်မှူးဗညားဒလ မင်းရဲအောင်နိုင်တို့ တပ်များနောင်ရိုးချောင်းတွင် တွေ့ ဆုံကာတိုက်ပွဲဖြစ်ပွားသည်။ မင်းရဲအောင်နိုင် ကျဆုံး၍ ဗညားဒလမှာလွတ်မြောက်သွားသည်ကိုတွေ့ရ၏။ ဒုတိယကြိမ် ဗညားဒလကို မင်းတရားရွှေထီး နှင့် ပြည်ရေတပ်တိုက်ပွဲ မြင်တွေ့ရပြန်သည်။ တတိယကြိမ်ကား မင်းတရားရွှေထီးလွန်၍ ဘုရင့်နောင်ကျော်ထင်အနော်ရထာ တော်ငူကိုပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် ချီတတ်လာစဉ် ဟံသာဝတီမြို့ကိုရနေပြီဖြစ်သော သမိန်စက္ကဝေါကလွှတ်လိုက်သည့် ဗညားဒလနှင့် တွေ့ရလေသည်။ ဗညားဒလသည် ဘုရင့်နောင်မိမိတို့ဟံသာဝတီကို လုပ်ကြံမည်ထင်သဖြင့် ဆီးကြိုတိုက်ခိုက်သည်။ ဘုရင့်နောင်ကား ပြန်လည်တိုက်ခိုက်ခြင်းမပြုဘဲ တောင်ငူသို့သာ ဆက်လက်ချီတက်လေသည်။ ဤကား သက္ကရာဇ် ၈၈၀ မှ ၉၁၄ ခုအတွင်းတွေ့ရသော စစ်မှူးဗညားဒလအမည်ပါရှိသော စစ်မက်ရေးရာ အခန်းကဏ္ဍများပင်တည်း။
ရွှေကြာ (၁၉၇၄ ရုပ်ရှင်)
ဇာတ်ကားအမည် ဖြစ်လာခြင်း
တရုတ်ဘာသာစကားဖြင့် ကျန်းလျန် (金莲) သည် ရွှေကြာ ဟု အဓိပ္ပာယ်ရရာ ဇာတ်ကားပါ မင်းသမီးကို ရည်ကြောင်း ထင်မှတ်ကြသည်။ သို့သော်လည်း အဓိကရွယ်ရင်းမှာ ထိုခေတ်က ထင်ရှားသည့် သေးငယ်သော ခြေထောက်တစ်စုံကို ညွှန်းခြင်း ဖြစ်သည်။ ခြေဖမိုးခေါက်ကာ စည်းထားသော ခြေတို့ကို ရွှေကြာဟု တင်စား ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးသည် အသေးဆုံးဟု ဆိုရမည့် ၂ လက်မ ၉ စိတ်သာ ရှည်သော ခြေထောက်ရှိသဖြင့် သူဌေးဖြစ်သူက သဘောကျရာမှ ဇာတ်လမ်းစခြင်း ဖြစ်သည်။
စိန်ဝင်း၊ ဂါဒီယန်
လျှပ်စစ်သတင်းထောက်ကလေးဦးစိန်ဝင်း
ဦးစိန်ဝင်းသည် ဂါဒီယန်၌ အယ်ဒီတာချုပ်အဖြစ် ဦးစီးလုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် ကာလတလျှောက် တနေ့လျှင် (၁၆) နာရီခန့် အလုပ်ခွင်၌ သူ့ဘဝကို မြှုပ်နှံခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ယင်းအချိန်က ဦးစိန်ဝင်းနှင့် ခေတ်ပြိုင်သတင်းထောက်ကြီးများ ဖြစ်ခဲ့သော ဦးစိန် (ဟံသာဝတီနှင့် နှစ်ဘက်ချွန် သတင်းစာ အယ်ဒီတာချုပ်ဟောင်း)၊ ဂျာနယ်ကျော်ဦးတင့်ဆွေ၊ နယူးတိုင်းမ် ဦးအုန်းဖေ (တိုင်းရင်းမေဂျာနယ် ပိုင်ရှင်)၊ အထောက်တော် ဦးတင်မောင်ကြီးတို့က ဦးစိန်ဝင်း အား လျှပ်စစ်သတင်းထောက်ကလေး ဟူ၍ပင် ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည် အထိ ဖြစ်သည်။
ဂါဒီယန်သတင်းစာနှင့်ဦးစိန်ဝင်း
ဦးစိန်ဝင်းသည် မြန်မာ့အလင်းတွင် အလုပ်သင်သတင်းထောက်အဖြစ် (၆)လ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် အနက် (၃) လခန့်သာ ထောက်ပံ့ကြေးငွေ ရခဲ့သည်။ အယ်ဒီတာဌာနတွင် အမြဲတမ်း သတင်းထောက် ဖြစ်လာသောအခါမှ လစာငွေ ၁၅၀ ကျပ် (ခရီးစရိတ် ၇၅ ကျပ် အပါအဝင်) ရရှိခဲ့သည်။ အဆင့်ဆင့် လုပ်လာခဲ့ပြီး ပြာဖုံးမီးခဲကဲ့သို့ ဖြစ်နေသော သတင်းစာထုတ်ဝေမှု အတတ်ပညာ အရည်အသွေးကို ဂါဒီယန်သတင်းစာရောက်မှ ပြသခွင့် ရရှိခဲ့သည်။ စောင်ရေ (၁၄၀၀) သာရှိသော ဂါဒီယန် သတင်းစာမှာ ဦးစိန်ဝင်းရောက်ပြီး လပိုင်းအတွင်း စောင်ရေ ၃ ဆကျော် ၄ ဆနီးပါး တိုးတက် လာခဲ့သည်။
ဗညားဒလ (ဝန်ကြီး)
အမတ်ကြီး ဗညားဒလ (မြန်မာ ၈၈၀-၉၃၄ )
မင်းတရားရွှေထီးလက်ထက်တွင်ဘုရင့်နောင်ကျော်ထင်နော်ရထာလက်ထက်တွင် စစ်ရှုံး မွန်ဘုရင်များလွန်သည့်အခါ မွန်မင်းများထံတွင် အမှုတော်ထမ်းရွက်ခဲ့ကြသည့်မွန်အမှူးအမတ်တို့သည် မြန်မာဘုရင်နှစ်ပါးတို့၏လက်အောက်သို့ ဝင်ရောက်အမှူးထမ်းရွက်ကြသည်။ အထူးသဖြင့် ဆင်ဖြူများရှင် ဘုရင့်နောင် ကျော်ထင်နော်ရထာသည် သတ္တိဗျတ္တိနှင့်ပြည့်စုံသည့် အာဇာနည်သူရဲကောင်းတို့ကို ချစ်မြတ်နိုးသည့်အလျောက် မွန်မြန်မာဟူ၍ မခွဲခြားဘဲ ချီးမြှောက်စားသင့်သူကို ချီးမြှင့်မြောက်စားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့်ပင် သူ့ထံတွင် စစ်သေနာပတိ စစ်မှူးစစ်ကဲများစွာ ဝင်ရောက်အမှုထမ်းခဲ့သည်ကို တွေ့မြင်ရလေသည်။ ဘုရင့်နောင်ထံတွင် စစ်ရည်စစ်သွေး ပြည့်စုံစွာဖြင့် အမှုတော်ထမ်းရွက်နေသော အမတ်ကြီးသည်လည်း မွန်ဘုရင် သုရှင်တကာရွက်ပိလက်ထက်တွင် စွမ်းစွမ်းတမံ အမှုတော်ထမ်းရွက်ခဲ့သည့် စစ်သေနာပတိ စစ်မှူးအမတ်ကြီး ဗညားဒလ ဖြစ်ဖွယ်ရှိသည်။ ဖြစ်နိုင်ရန်အကြောင်းလည်း များစွာရှိနေပေသည်။ ဆင်ဖြူများရှင်ဘုရင့်နောင်ကျော်ထင်ရထာသည် မွန်ဝန်ကြီး ဗညားဒလ၏ လက်ရုံးရည်နှင့် နှလုံးရည် တို့ကို အားရတော်မူ၍အထွက်အထိပ်သို့ တိုးမြင့်မြှောက်စားခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် မွန်ဝန်ကြီးသည် မြန်မာဘုရင် ဆင်ဖြူများရှင်လက်အောက်တွင် နေရသည်ကို နှစ်သက်ဟန်မတူသဖြင့် ဆင်ဖြူများရှင် ဘုရင်မင်းတရားကြီးအား သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် လုပ်ကြံခဲ့ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
ဈ
ဈ (အသံထွက် စမျဥ်းဆွဲ)သည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် နဝမမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
ရွှေကြာ (၁၉၇၄ ရုပ်ရှင်)
ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း
ဆွန်းမင်းဆက် ဟွေကျုံးဘုရင်လက်ထက် ရှန်တုံးနယ်ရှိ အဖြစ်အပျက်တစ်ခုအဖြစ် ဇာတ်အိမ်တည်ထားသည်။ သူဌေး ရှီမန်ချင်း လမ်းသွားနေစဉ် အိမ်ပြတင်းရွက် တင်ရင်း တုတ်ပြုတ်ကျရာမှ ရှီမင်ချင်းနှင့် ဖန်ကျင်းလျန် ဆုံကြသည်။ သူဌေးရှီက ကျန်းလျန်အား မျက်စိကျသွားသည်။ ကျန်းလျန်မှာ မုန့်ရောင်းသည့် ဝူတလုံ၏ ဇနီးဖြစ်သည်။ သူဌေးရှီမှာလည်း လူလွတ်မဟုတ်။ မယားကြီးအပါအဝင် မယား (၄) ယောက် ရှိသည်။
စိန်ဝင်း၊ ဂါဒီယန်
ဂါဒီယန်သတင်းစာနှင့်ဦးစိန်ဝင်း
ဂါဒီယန်ပါ စီးပွားရေး၊ နိုင်ငံရေး၊ လူမှုရေး သတင်းများမှာ အခြား အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ သတင်းစာများ၌ ပါသော သတင်းများထက် ထူးခြားနေသည်။ သတင်း တည်းဖြတ်မှု၊ အထားအသို၊ အပြင်အဆင်၊ အရေးအသားတို့မှာ ထက်မြက်ပြောင်လက်လာသည်။ သတင်းစာတိုက်ကို ၃၂ လမ်းမှ ကုန်သည်လမ်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ယင်းအချိန် တွင် ဂါဒီယန်သတင်းစာသည့် စောင်ရေ (၁၆၀၀၀) ရှိသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ဆောင်ရွက်ချက်များ
ဦးစိန်ဝင်း၏ ဆောင်ရွက်ချက်တစ်ခုမှာ- တရုတ်မြန်မာ နယ်နိမိတ်စာချုပ်အရ တရုတ်ပြည်သို့ ပါသွားသည့် နယ်မြေများနှင့် စပ်လျှဉ်းပြီး သတင်းစာ၌ ပုံနှင့်တကွ သတင်းရေးသား ဖော်ပြရန် သတင်းထောက်တစ်ဦးအား ကချင်ပြည်နယ်သို့ တာဝန်ပေးစေလွှတ်လိုက်သည်။ လေယာဉ်ပျံ လက်မှတ်များဝယ်မရကြောင်း ဦးစိန်ဝင်းသိသည့်အခါ လေယာဉ်ပျံစင်းလုံး ချာတာလုပ်ငှားပြီး သွားရန် ငွေထုတ်ပေးလိုက်သည်။
နောက်တစ်ခုမှာ ရန်ကုန်မြို့ထဲနှင့် ဆင်ခြေဖုန်းရှိ တိုက်အိမ်နှင့် ပျဉ်ထောင်အိမ်များ၏ ဝင်းခြံပေါက်ဝများတွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ရေးသားထားသော စာတန်းအနီရောင်လေး ပါသည့် ဂါဒီယန်သတင်းစာ သေတ္တာကလေးများ ထားပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ဂါဒီယန် ကိုယ်စားလှယ်နှင့် သတင်းစာပို့သူများသည် စက်ဘီးပေါ်မှ မဆင်းပဲ သတင်းစာကို ၄ ချိုးခေါက်၍ ယင်းသေတ္တာအတွင်းသို့ ထည့်သွားနိုင်အောင် ပြုလုပ်ထားသည်။ သေတ္တာလေးများကို အခမဲ့တပ်ဆင်ပေးခြင်းဖြစ်ရာ တစ်ဘက်မှ ကြော်ငြာသဘောလည်း သက်ဝင်သွားသည်။
ဂါဒီယန်တိုက်မှ ခန့်ထားသော သတင်းစာပို့သူများက လပေးကြည့်သူများ၏ သေတ္တာလေးများအတွင်းသို့ နံနက် (၆) နာရီခွဲထက် နောက်မကျစေပဲ သတင်းစာကို အရောက်ထည့်ပေးကြရသည်။ ဤအချက်ကိုလည်း သတင်းစာဖတ်သူများ သဘောကျကြ သည်။ ဂါဒီယန်စောင်ရေနှင့် ဝင်ငွေတိုးလာသည်နှင့် အမျှ သတင်းစာတိုက်မှ ကာယ၊ ဉာဏ လုပ်သားများ၏ စားဝတ်နေရေး ဖူလုံအောင် လစာငွေကို အကောင်းဆုံး မြှင့်တင်ပေးခဲ့သည်။
ဂါဒီယန်တိုက်မှ အငယ်တန်းသတင်းထောက် တစ်ဦး၏ လစာမှာ လက်ထောက်မြို့ပိုင် တစ်ဦး၏ လစာနှင့် လည်းကောင်း၊ အကြီးတန်းသတင်းထောက်တစ်ဦး လစာမှာ မြို့ပိုင် လစာ နှင့်လည်းကောင်း ညီမျှအောင် ပေးထားသည်။ လက်ထောက်အယ်ဒီတာ၏ လစာမှာ နယ်ပိုင်၏ လခ၊ အယ်ဒီတာ၏ လစာမှာ ခရိုင်ဝန်၏ လခ၊ တွဲဖက်အယ်ဒီတာ၏ လစာမှာ အတွင်းဝန်၏ လစာ၊ အယ်ဒီတာချုပ်၏ လစာမှာ ဝန်ကြီးချုပ်လစာ စသဖြင့် ညီမျှအောင် ပေးထားသည်။ အကြောင်းမှာ အစိုးရအမှုထမ်း အရာထမ်းများသည် သတင်းစာလုပ်ငန်းနှင့် သတင်းစာဆရာများကို အထင်မသေးနိုင်ဖို့အတွက် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
သတင်းထောက်များ လုပ်အား ပိုရှိလာအောင် သတင်းဆုငွေများ အနိမ့်ဆုံး ၅ ကျပ်မှ အမြင့်ဆုံး ၅၀၀ ကျပ်အထိ တီထွင်ပေးခဲ့သည်။ သတင်းတန်ဖိုးကိုလိုက်၍ သတင်းဆုငွေ ၅ ကျပ်မှ ၂၅ ကျပ်အထိ ရသော သတင်းထောက်များမှာ နေ့စဉ်လိုလိုပင်ဖြစ်သည်။ တစ်လလျှင် နှစ်ကြိမ် သတင်းစာသင်တန်းလည်း ပေးခဲ့သည်။
သတင်းထောက်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်သို့ရောက်ရှိပုံ
ဦးစိန်ဝင်းသည် ၁၉၆၁-၆၂ နှင့် ၁၉၆၂-၆၃ နှစ်များတွင် မြန်မာနိုင်ငံ သတင်းစာဆရာများ အသင်း ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၂-၆၃ ခုနှစ်တွင် သူဦးဆောင်တည်ထောင်ခဲ့သော စာနယ်ဇင်း ကောင်စီ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ရွှေကြာ (၁၉၇၄ ရုပ်ရှင်)
ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း
ဘေးအိမ် လက်ဖက်ရည်ဆိုင်မှ မုဆိုးမဝမ်၏ အကျိုးဆောင်မှုကြောင့် သူဌေးရှီနှင့် ကျန်းလျန်တို့ ငြိစွန်းသွားကြသည်။ သစ်သီးရောင်းသော ယွမ်မှာ ထိုအဖြစ်အပျက်ကို အဆုံးသတ်စေလို၍ ဝူတလုံအား သတင်းပေးသည်။ ကျန်းလျန်တို့နှစ်ဦး အတူရှိစဉ် အမိဖမ်းရန်ကြံသော်လည်း လူကောင်ချင်းကွာ၍ ဝူတလုံ ခံလိုက်ရသည်။ ဖော်ကောင်ယွမ်ကို ရှီမင်ချင်းက လက်စတုံးလိုက်သည်။
ချင်းကုန်းရွာ
ချင်းကုန်းရွာ
ရွှေကြာ (၁၉၇၄ ရုပ်ရှင်)
ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း
အတွင်းဒဏ်ရာရနေသည့် တလုံကို ကျန်းလျန်က မျက်နှာမမြင်ချင်တော့။ သို့သော် ဝူတလုံညီ ဝူစုန်းမှာ နာမည်ကြီးသိုင်းသမားဖြစ်၍ နောက်ကြောင်းမအေး ဖြစ်နေသည်။ ထို့ကြောင့် တလုံအား လက်စဖျောက်ကာ ကျန်းလျန် မုဆိုးမဖြစ်မှ လက်ထပ်ကြရန် မုဆိုးမဝမ်က အခါပေးသည်။ ဤသို့ဖြင့် သူဌေးရှီက အဆိပ်ဝယ်၊ မုဆိုးမဝမ်က ကျိုကာ ကျန်းလျန်က တိုက်သည်။ သေအံ့မူးမူး၌ မျက်နှာအား စောင်နှင့်အုပ်ရာ ဝူတလုံ သေသည်။ ဝူတလုံသေပြီးနောက် ရှီမင်ချင်းနှင့် လက်ထပ်ပြီး ရှီမင်ချင်း၏ ၅ ယောက်မြောက် မိန်းမ ဖြစ်လာသည်။
တစ်ဖက်အိမ်မှ သူဌေးဟွာကို စီးပွားပျက်ရန် ကြံဆောင်ကာ ဟွာကျီရှု၏ဇနီး လီဖင်းအာနှင့် ရှီမင်ချင်း လက်ထပ်ပြန်သည်။ (၇) လကြာသော် လီဖင်းအာ သားမွေး၍ ရှီမင်ချင်း၏ မျက်နှာသာအပေးဆုံး မိန်းမ ဖြစ်လာသည်။ လီဖင်းအာအား မနှစ်လိုသော ကျန်းလျန်က သေသူ သူဌေးဟွာ ခြောက်လှန့်ရာ စိတ်ချောက်ချား၍ လီဖင်းအာ သေသည်။
ကြာပန်းညိုရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်
ကြာပန်းညိုရွာ (Kyarpannyo)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရေဦးမြို့နယ်၊ ကြာပန်းညိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၂၉၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွှေကြာ (၁၉၇၄ ရုပ်ရှင်)
ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း
ကျန်းလျန်ထံ ခြေဦးပြန်လှည့်လာသော ရှီမင်ချင်းကို အားဆေးသုံး၍ ဆန္ဒဖြည့်ပေးရန် ကျန်းလျန်က ကြံသည်။ အိပ်ရာထက်၌မူ အထွတ်အထိပ်ရောက်ခါနီ: ရှီမင်ချင်း၏ပုံမှာ သေခါနီး မျက်လုံးပြူးမျက်ဆံပြာဖြစ်နေသည့် လင်ဟောင်း ဝူတလုံနှင့် တူ၍ စိတ်လန့်ပြီး ကျန်းလျန်က စောင်နှင့် အတင်းအုပ်သည်။ သို့ဖြင့် ရှီမင်ချင်း သေလေသည်။
ရှီမင်ချင်း သေပြီးနောက် ရှီအိမ်လည်း ပြိုကွဲသွားတော့သည်။
ဝေဖန်မှုများ
မူရင်းဇာတ်ကားမှ ဆီလျော်စွာ ကောက်နုတ်နိုင်သည့်အတွက် ချီးမွမ်းကြသည်။ ဟကျီ၏ သရုပ်ဆောင်မှုမှာ သဘောကျဖွယ် ဖြစ်သည်။
စိန်ဝင်း၊ ဂါဒီယန်
သတင်းထောက်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်သို့ရောက်ရှိပုံ
ဂါဒီယန် ဦးစိန်ဝင်း ရေးသားသော အကွဲအပြဲဇာတ်လမ်း (The Split Story) စာအုပ်မှာ ဖဆပလ ခေတ် ပါတီများ ကွဲပြဲကြသည့်အကြောင်းကို သတင်းသမားအမြင်ဖြင့် အင်္ဂလိပ် မြန်မာ နှစ်ဘာသာ ရေးသားခဲ့သောကြောင့် ယနေ့တိုင် ထင်ရှားသော စာအုပ်ဖြစ်သည်။
ဦးစိန်ဝင်းသည် ဂျပန် သတင်းစာ၏ မြန်မာပြည်ဆိုင်ရာ သတင်းထောက်အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့ရင်း မြန်မာနိုင်ငံ နိုင်ငံခြားသတင်းထောက်များအသင်း ဥက္ကဋ္ဌ၊ နာယက တာဝန်များလည်း ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း
ဂါဒီယန် ဦးစိန်ဝင်း သည် အသက် ၉၂ နှစ် ၂၀၁၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ၊ ၁၇ ရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့ ၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ဗညားဒလ (ဝန်ကြီး)
အမတ်ကြီး ဗညားဒလ (မြန်မာ ၈၈၀-၉၃၄ )
ဆင်ဖြူရှင်ဘဝရှင်မင်းတရားကြီးလည်း ဗညားဒလကိုမျက်တော်ရှိ၍ အလုပ်အကျွေး ကျွန်ငါးယောက်နှင့်ဇနက် ဟူသော ယိုဒယားကျေးရွာတွင် ထားလေသည်။ ဗညားဒလနှင့် လင်းဇင်းသို့လိုက်ပါသွားကြသော ပိုက်ညံအစရှိသည့် တပ်မှူးစစ်ကဲအပေါင်းတို့အား ဟံသာဝတီသို့ ခေါ်ယူပြီး ကျေးကျွန်သင်းပင်တို့ကို ရုပ်သိမ်းတော်မူသည်။ အမတ်ဗညားဒလကို ထားတော်မူ၍ ငါးလခန့် ရှိလျှင် ဇနက်ဟူသောအရပ်သည် ဖျားနာတတ်သည်ဟုယိုးဒယားမင်းကယူပြီးလျှင် ကမန်ပိုက်တွင် ထားစေသည်။ ဗညားဒလကို ပြောင်း၍ထားကြောင်းကိုလည်း ယိုးဒယားမင်းကဆင်ဖြူများရှင် ဘဝရှင်မင်းတရားကြီးထံ လျှောက်ထားသည်။ မင်းကြီးလည်း မည်သို့မျှအမိန့်တော်မရှိ။ အမတ်ကြီးဗညားဒလသည်လည်း ကမန်ပိုက်သို့ ရောက်၍ တစ်လကြာလျှင် သက္ကရာဇ် ၉၃၄ ခုနှစ်၌ ကြမ္မာကုန်လေသည်။ မွန်ဝန်ကြီးဗညားဒလ စစ်ရေး၊ နိုင်ငံရေးဆောင်ရွက်ချက်များမှာ သက္ကရာဇ် ၉၁၆ ခုနှစ်မှ ကွယ်လွန်သော ၉၃၄ ခုနှစ်အထိ ( ၁၈ ) နှစ်ကာလအတွင်း လွန်စွာမှများပြားလှ၏။ သူ၏ အကြံပေးလျှောက်ထားချက်များအရပင် မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး သိမ်းရုံးဖွဲ့စည်းနိုင်သည့်အပြင် တိုင်းတစ်ပါးခြား ယိုးဒယားမဏိပူရသို့ ချီတတ်တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့၏။ သူ၏ဘဝတွင် တစ်စောင်တစ်ဖွဲ့ဆို ဆိုသလောက်ပင် မြန်မာစကားပြေဖြင့် စံပြဘာသာပြန်ဆိုရေးသားသွားသည့် ရာဇဓိရာဇ်အရေးတော်ပုံကျမ်းနှင့် သူ့အမည်ကိုကား ယနေ့ နှစ်ပေါင်း ၄၂၆ တိုင်သော်လည်း မမေ့နိုင်သေးပေ။ သူ့အမည်မှာ ယနေ့တိုင် ထင်ပေါ်ကျော်ကြား လူသိများနေဆဲပင်။ သူပြုစုခဲ့သော ရာဇာဓိရာဇ်အရေးတော်ပုံကျမ်းမှာလည်း သစ်လွင်တောက်ပဆဲပင်ဖြစ်ပေသည်။
ဘုရင့်နောင်နှင့် ဗညားဒလ
သို့သော် ရာဇဝင်ကျမ်းအစောင်စောင်တို့တွင် ဗညားဒလကို ဘုရင့်နောင်အား လုပ်ကြံရန် အကြိမ်ကြိမ်ကြိုးပမ်းသူအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြသည်။ ထင်ရှားသည့် အကြိမ်များမှာ-
သို့သော် စစ်ရေးပေါ့လျော့သဖြင့် ဗညားဒလအား ဇနက်ဟူသောအရပ်သို့ အလုပ်အကျွေး ၅ဦးဖြင့်ပို့ခဲ့သေးသည်။ ဗညားဒလမကျန်းမာကြောင်း ကမန်ပိုက်စားက လျှောက်တင်လာသောအခါ ကမန်ပိုက်တွင် ထား၍ ကျန်းမာအောင်နေစေသည်။ သို့သော် တစ်လအကြာတွင် ကမန်ပိုက်၌ ဗညားဒလကွယ်လွန်သည်။
ရည်ညွှန်းကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း ကဏ္ဍ:တောင်ငူ-ဟံသာဝတီခေတ် ကဏ္ဍ:မွန်လူမျိုးများ
ကမူဒိုရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
ကမူဒိုရွာ(Kamudo)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ လယ်ခိုဒိုးကားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၀၇၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောက်တံခါးရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သဲချောင်းရွာ၊ ကွင်းဘက်
သဲချောင်းရွာ၊ ကွင်းဘက်
ဋ
ဋသည် (အသံထွက် တတစ်လင်းချိတ်) မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် တစ်ဆယ့်တစ်လုံးမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
ပေါလောရွာ၊ ရွှေကူမြို့နယ်
ပေါလောရွာ(Pawlaw)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ရွှေကူမြို့နယ်၊ ဘိုကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၉၅၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘိုကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၉၆ ဦး၊ မ ၁၇၉၁ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၅၈၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွှေကူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မေသက်ခိုင်
မေသက်ခိုင် (၂၄ စက်တင်ဘာ ၁၉၈၉ မွေးဖွား) သည် သရုပ်ဆောင်၊ မော်ဒယ်နှင့် အဆိုတော် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူမသည် ၂၀၀၅ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၂ ခုနှစ်အတွင်း ထင်ရှားသော သရုပ်ဆောင်နှင့် မော်ဒယ်များတွင် အပါအဝင်ဖြစ်ခဲ့သည်။
အစောပိုင်းဘဝ
မေသက်ခိုင်ကို ၁၉၈၉ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ အ.ထ.က(၂)လသာ တွင် တက်ရောက်ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
အနုပညာလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ခြင်း
မေသက်ခိုင်သည် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ဗီဒီယိုဇာတ်ကားများတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ရုပ်မြင်သံကြား ကြော်ငြာ ၁၅၀ ကျော်၊ ဗီဒီယိုဇာတ်ကား ၂၀၀ ကျော်နှင့် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား ၂၀ ကျော်တို့တွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ဒါရိုက်တာ ကြည်ဖြူသျှင် ရိုက်ကူးခဲ့သော အနာဂတ်ရဲ့ ကြယ်ပွင့်လေးများအမည်ရှိ ရုပ်ရှင်တွင် ကျောင်းသူ မေသက်ခိုင်အဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ထိယွန်းဝါးတောရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ထိယွန်းဝါးတောရွာ (Htiyunwartaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ ပင်မွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၄၁၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပင်မွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၉၂ ဦး၊ မ ၃၀၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၆၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဌ
ဌ (အသံထွက် ထဝမ်းဘဲ) သည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် တစ်ဆယ့်နှစ်လုံးမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
ဍ
ဍ (အသံထွက် ဒရင်ကောက်) သည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် တစ်ဆယ့်သုံးလုံးမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
ကျွန်းချောင်းရွာ၊ ကောင်းရီချောင်း
ကျွန်းချောင်းရွာ၊ ကောင်းရီချောင်း
ခါဒိနီ (ဂြိုဟ်ရံလ)
ခါဒိနီ သည် ဂျူပီတာဂြိုဟ်၏ သဘာဝ ဂြိုဟ်တုတစင်းဖြစ်ပြီး ၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် ဟာဝိုင်အီ တက္ကသိုလ်မှ နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယင်းသည် အချင်းအားဖြင့် ၃.၈ ကီလိုမီတာခန့်ရှိပြီး ၇၅၉.၈၈ ရက်လျင် တပတ်နှုန်းဖြင့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်အား  ၂၂၇၁၃၀၀၀ ကီလိုမီတာအကွာမှလှည့်ပတ်လျက်ရှိသည်။ ယင်းအား ယာယီအမည် S/2000 J 10 ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။
ကျွန်းချောင်းဝရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ကျွန်းချောင်းဝရွာ(Kyunchaungwa)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ယင်ခံဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၄၂၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယင်ခံဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၀ ဦး၊ မ ၂၂၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၅၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ဂီတသင်ခန်းစာ (ပန်းချီ)
ဂီတသင်ခန်းစာ (အမည်ကွဲများ − စန္ဒာယားခုံပေါ်က မိန်းကလေး (သို့) စန္ဒယားခုံပေါ်က မိန်းကလေးနဲ့ ထိုလူကြီး) သည် ဂျိုဟန်နက် ဗာမီယာရေးသည့် ပန်းချီကား ဖြစ်ပြီး အမျိုးသမီးတပည့်ငယ်က အမျိုးသားတစ်ဦးထံမှ ဂီတသင်ခန်းစာ ယူနေဟန် ဆွဲထားသည်။ အမျိုးသား၏ မပွင့်တပွင့် နှုတ်ဟန်မှာ အမျိုးသမီးတီးသည့် တေးကို လိုက်ညည်းနေဟန် တူသည်။ မေတ္တာနှင့် ဂီတတို့ ပေါင်းကူးနေကြောင်း ထင်မြင်လာစေသည်။ ထိုအချိန်က ဤအခင်းအကျင်းမျိုးမှာ နယ်သာလန်၌ ခေတ်စားသည်။ သေသည့်တိုင် ရောင်းချခြင်း မပြုခဲ့သော်လည်း တိမ်းပါးသည့် ၁၆၇၅ ခုတွင် ကြွေးမြီများကြောင့် ကျန်ရစ်သူများက ရောင်းချလိုက်သည်။ ယခုမူ လန်ဒန်မြို့၊ ဘက်ကင်ဟမ်နန်းတော်ရှိ တော်ဝင် စုစည်းမှု၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ရောက်ရှိနေပြီ ဖြစ်သည်။
ဟန်နောင်ရွာ၊ မိုးနဲမြို့နယ်
ဟန်နောင်ရွာ (Hannawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မိုးနဲမြို့နယ်၊ နောင်မြိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၂၀၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရနောင်မြိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၁၆ ဦး၊ မ ၅၅၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကျွန်းချောင်းဝရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟန်နောင်ရွာ၊ မိုးနဲမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးနဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဎ
ဎ (အသံထွက် ဒရင်မှုတ်) သည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် တစ်ဆယ့်လေးလုံးမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
ကေလော်ချီးရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
ကေလော်ချီးရွာ(Kaylawchee)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ လယ်ခိုဒိုးကားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၀၇၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဥယျာဉ်မရွာ၊ မင်းကင်းမြို့နယ်
ဥယျာဉ်မရွာ (Uyinma)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးခရိုင်၊ မင်းကင်းမြို့နယ်၊ ရှမ်းတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၉၁၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းကင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငလက်ကျရွာ
ငလက်ကျရွာ
ကွင်းကြီး (အရှေ့)ရွာ၊ ဓလင်းလှဲဆိပ်ဓ
ကွင်းကြီး (အရှေ့)ရွာ၊ ဓလင်းလှဲဆိပ်ဓ
ဏ
ဏ (အသံထွက် နကြီး)သည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် တစ်ဆယ့်ငါးလုံးမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
မြေတိုင်ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
မြေတိုင်ရွာ (Myaytaing)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ ပင်မွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၄၁၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပင်မွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၉၂ ဦး၊ မ ၃၀၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၆၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၁၂၀၀
သက္ကရာဇ် ၁၂၀၀ သည် ဂျူလီယန် ပြက္ခဒိန်၏ စနေနေ့တွင်စတင်သောရက်ထပ်နှစ်၊ အေဒီ ၁၂၀၀ ခုနှစ်၊ ၂ ထောင်စုနှစ်၏ ၂၀၀ မြောက်နှစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၁၂ ရာစုနှစ်၏ ၁၀၀ ခုမြောက်နှစ်နှင့် နောက်ဆုံးနှစ်လည်းဖြစ်သည်။ ၁၂၀၀ ခုနှစ် စတင်သည်နှင့် ဂရီဂေါရီယန်း ပြက္ခဒိန်သည် ဂျူလီယန် ပြက္ခဒိန်ထက် ၇ ရက်စောလျက်ရှိသည်။
ဇန်နဝါရီလ
(၁) ရက်။
ဖေဖော်ဝါရီလ
(၁) ရက်။
မတ်လ
(၁) ရက်။
ဧပြီလ
(၁) ရက်။
မေလ
(၁) ရက်။
ဇွန်လ
(၁) ရက်။
ဇူလိုင်လ
(၁) ရက်။
ဩဂုတ်လ
(၁) ရက်။
စက်တင်ဘာလ
(၁) ရက်။
အောက်တိုဘာလ
(၁) ရက်။
ဒီဇင်ဘာလ
(၁) ရက်။
နတ်ကန်လည်ရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
နတ်ကန်လည်ရွာ (Natkanlel)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ နတ်ကန်လည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၈၇၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နတ်ကန်လည်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၄၀ ဦး၊ မ ၁၃၉၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၃၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖင်လန် အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း
ဖင်လန် အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း (Suomen jalkapallomaajoukkue, Finlands fotbollslandslag) သည် ဖင်လန်နိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုယှဉ်ပြိုင်သော အမျိုးသားဘောလုံးအသင်းဖြစ်၍ ဖင်လန်ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင်ရှိသည်။ ၁၉၀၄ မှစ၍ ဖီဖာအဖွဲ့ဝင်၊ ၁၉၅၇ မှစ၍ ယူအေးဖာအဖွဲ့ဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖင်လန် အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း
ရေမြေရွာ၊ မင်းကင်းမြို့နယ်
ရေမြေရွာ (Yaemyay)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးခရိုင်၊ မင်းကင်းမြို့နယ်၊ ရှမ်းတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၉၂၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းကင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထန်းတပင်ရွာ၊ မြစ်ဝ
ထန်းတပင်ရွာ၊ မြစ်ဝ
ရုံးပင်ရွာ၊ ရွှေကူမြို့နယ်
ရုံးပင်ရွာ(Yonepin)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ရွှေကူမြို့နယ်၊ ဘိုကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၉၅၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘိုကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၇၉၆ ဦး၊ မ ၁၇၉၁ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၅၈၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကွင်းဘက်ရွာ၊ ကွင်းဘက်
ကွင်းဘက်ရွာ၊ ကွင်းဘက်
အလယ်ကျွန်းရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်
အလယ်ကျွန်းရွာ (Ahlelkyun)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရေဦးမြို့နယ်၊ ကြောင်ပန်းတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၃၀၀ ဖြစ်သည်။  ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကသစ်ဝိုင်ဆရာတော်
သန္ဓေတည်စဉ်ထူးခြားဖြစ်စဉ်များ
ဆရာတော်လောင်းလျာအား မိခင် သန္ဓေတည်စဉ်က အလွန်မွှေးကြိုင် အရသာရှိလှသည့် ငှက်ပျောသီးကြီး တစ်လုံးအား စားသုံးရသည်ဟု အိပ်မက်မြင်မက်ခဲ့သည်။ ထိုသူငယ် မွေးစဉ်ကလည်း အရပ်လေးမျက်နှာမှ ကျီးအုပ်များ တခဲနက် ပြိုကျခြင်း၊ ၁၀ ရက်ခန့် ပျောက်ဆုံး နေသည့် ခြံပေါက်ကျွဲ ကြီး တစ်ကောင် အိမ်ခြံသို့ ပြန်လာခြင်း၊ အလွန်မွှေးကြိုင်သော ရနံ့တို့ကို ရှူရှိက်ကြရခြင်း၊ အရပ်ထဲတွင် ခါတိုင်း ဆူညံသံများ ထိုခဏ၌ တိတ်ဆိတ်နေခြင်း၊ အားလုံး ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာဖြစ်ခြင်း စသည်ဖြင့် ထူးခြားခဲ့သည်။
ပညာသင်ဘဝ
ဆရာတော် လောင်းလျာ မောင်ရွှေဘအား မွေးစတွင်ပင် အရပ်ကျောင်း ဆရာတော် ဦးကလျာဏထံ အုန်းသီးတစ်လုံးဖြင့် ရောင်းချခဲ့သည်။ မွေးစကပင် အသားအရေ ဝါဝင်း၍ အသက် ၇ နှစ်အရွယ်တွင် ဆရာတော်ထံ အပ်နှံကာ လောကုတ္တရာစာပေများ သင်ယူ စေခဲ့သည်။ မောင်ရွှေဘ ၁၂ အရွယ်တွင် မိဘများက စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ဆရာတော်ထံ၌ ရှင်ပြုပေးခဲ့သည်။ ဆရာတော်က ရှင် ရေဝတ ဟု ဘွဲ့မည်ပေးခဲ့သည်။ သာမဏေ ဘဝ ရောက်ပြီး ညဏ်ထက်သူဖြစ်၍ ဆရာတော်၏ ၄ တန်း လက်ထောက် ဆရာလုပ်ကာ ကူညီပြသပေးခဲ့သည်။ နှစ်ဝါ အရတွင် ဆရာတော်အားလျှောက်ထား၍ ကျိုက်ထိုမြို့အနီး မရမ်းချိုကျောင်းတွင် ပညာသင်ခဲ့သည်။ ထိုမှ တဆင့် ရန်ကုန်မြို့ သရက်တောကျောင်းတိုက် ဆရာတော် ဦးကောသလ္လနှင့် ဦးဣန္ဒာဝံသတို့ထံတွင် သဒ္ဒါ သဂြိုဟ်မှစ၍ နေ့ဝါညဝါသင်ယူရာ သင်ရို်းကုန်စင်အောင် တတ်မြောက် ခဲ့သည်။ လေးဝါအရ ၁၆ နှစ်အရွယ်တွင် အစိုးရ ပါဠိ ပထမပြန်စာမေးပွဲ အောင်မြင်ခဲ့ပြီး အထက် ကျမ်းစာကြီးများကို သင်ယူခဲ့ပြန်သည်။
ရဟန်းဘဝဖြင့်သင်ယူခဲ့သောကျမ်းများ
၁၂၈၅ ခု တပေါင်းလဆန်း ၅ ရက်တွင် မိဘများက ရှင်ရေဝတအား ရဟန်းခံပေးခဲ့သည်။ အများအလယ်စုရွာ ရေသိမ်ဝယ် ကျိုက်ထို မရမ်းချိုဆရာတော်ကြီး အမှူးထား၍ ရဟန်းများစွာဖြင့် ဥပသမ္ပဒါကံဆောင်ခြင်း တစ်ကြိမ်၊ ညောင်လေးပင်မြို့ တောရကျောင်းတိုက် ဆရာတော် ဦးအရိယာဝံသ ကြီးမှူး၍ တစ်ကြိမ် ရေသိမ်၌ နှစ်ကြိမ် ရဟန်းဘဝ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဥပဇ္ဈာယ် ဆရာထံ၌ ရက်အနည်းငယ်နေပြီး ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက် ဆရာတော်များထံတွင် ပါဠိတော် အဌကထာ ဋီကာကျမ်းများကို သုံးနှစ်တိုင် သင်ယူဆည်းပူးခဲ့သည်။ ရဟန်းဝါ သုံးဝါအရတွင် ပခုက္ကူမြို့မှနေ၍ ပထမလတ်တန်း အောင်ခဲ့ပြီးနောက် မန္တလေးမြို့သို့ ပြောင်းကာ ရွှေရေးဆောင်တိုက် ဆရာတော် ဦးကြည်နှင့် ဦးပဏ္ဏဝတို့ထံတွင်လည်းကောင်း ဘုံကျော်တိုက်ဆရာတော် ဦးဃောသိတ ထံတွင်လည်းကောင်း ဘုရားကြီးတိုက် ဆရာတော် ဦးနာရဒနှင့် ဟံသာဝတီ ဆရာတော် ဦးဣန္ဒာသဘ တို့ထံတွင်လည်းကောင်း ပိဋကတ်တော် နေ့ဝါညဝါများ သင်ယူပြီး အမရပူရ ဆရာတော် အရှင် ဇနကာဘိဝံသထံ၌လည်း ညဝါ ယမိုက်ကျမ်းနှင့် ပဌာန်းကျမ်းများ သင်ယူခဲ့သည်။
စာပေပို့ချခဲ့ပုံ
ရဟန်း ၆ ဝါအရတွင် ပထမကြီးတန်းအောင်မြင်သည်။ မိဘများကလည်း ပစ္စည်းလေးပါး ဒါယကာ ခံ၍ လိုလေသေးမရှိ လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဝေါမြို့အနီး ကြုံတူကျောင်းတိုက်ကြီး၌ ခုနစ်ဝါမှ ၁၀ ဝါအထိ သုံးနှစ်တိုင် စာဝါပို့ချ ပေးခဲ့သည်။ ထို့နောက် ပြည်မြို့ တက္ကသိုလ်ကျောင်းတိုက်ကြီးသို့ ပြောင်းကာ ၁၀ ဝါမှ ၁၂ ဝါအထိ စာဝါပို့ချပေးခဲ့ပြန်သည်။ ၁၂ ဝါ ရောက်သည့်အခါ အထက်စု အဗျားရွာ မူလဥပဇ္ဈယ် ဆရာတော်က ပြန်ခေါ်ကာ ကျောင်းအပ်၍ ထိုကျောင်းတွင် သီတင်းသုံးကာ ၁၂ ဝါမှ ၂၂ ဝါအထိ ၁၀ နှစ်တိုင် နေ့ဝါ ညဝါများ ပို့ချပေးခဲ့ပြန်သည်။ စာပေပို့ချစဉ်က ဘုရားဂုဏ်တော် ၉ ပါး ဘုရား ရှိခိုး၊ တရားဂုဏ်တော် ၆ပါး ဘုရားရှိခိုး၊ သံဃာ့ ဂုဏ်တော် ၉ ပါး ဘုရားရှိခိုး တို့နှင့် သိေဿာဝါဒ သံပေါက်များ ရေးသား ပြုစုခဲ့သည်။ ထိုနောက် လှူပုံ လှူနည်း နိသျည်း၊ ပုဗ္ဗကိစ္စခန်း ကျမ်းစာများ ရေးသားပြုစုတော်မူခဲ့သည်။
စစ်အတွင်းတရားအားထုတ်ခဲ့ခြင်း
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး ဖြစ်လာသောအခါ ဗုံးဒဏ်ကြောင့် ကျောင်းတိုက်ကြီး ပျက်စီးခဲ့ပြီး စာသင်သံဃာများလည်း နေရပ်ပြန်ခဲ့ကြရသည်။ ဥပဇ္ဈာယ် ဆရာတော်ကြီးအား ပြုစုစောင့်ရှောက်ရင်း ဆရာတော်ကြီး ပျံလွန်တော်မူသည့်အခါ တပည့်တစ်ဦးခေါ်ကာ သင်္ကန်းသုံးထည် သပိတ် တစ်လုံးဖြင့် ဖက္ကလိပ်ကျောင်းသို့ ကြွကာ မထင်မရှား သီတင်းသုံး နေထိုင်ပြီး ဝိပဿနာတရားများ အားထုတ် နေခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဇာတိရွာပြန်ကာ မိဘ ဘိုးဘွား ဒါယကာ ဒါယကမများအား ကိုယ်တွေ့ညဏ်မြင် တရားများ ဟောပြော၍ တရားအားထုတ်စေခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
လိပ်ကုန်းရွာ၊ ရုပ်ဝ
လိပ်ကုန်းရွာ(Leikkone)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ရုပ်ဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၃၀၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရုပ်ဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၉၈ ဦး၊ မ ၆၃၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၂၈ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခရမ်းကျွန်းရွာ
ခရမ်းကျွန်းရွာ
ဠ
ဠ (အသံထွက် လကြီး) သည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် သုံးဆယ့်တစ်လုံးမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
ကြပ်ပြင်ရွာ၊ တံတားဦးမြို့နယ်
ကြပ်ပြင်ရွာ (Kyatpyin)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ တံတားဦးမြို့နယ်၊ ကြပ်ပြင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၀၇၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကြပ်ပြင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၃၉ ဦး၊ မ ၇၀၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၃၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တံတားဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြတင်းပေါက်နား စာဖတ်တဲ့ မိန်းကလေး (ပန်းချီ)
ပြတင်းပေါက်နား စာဖတ်တဲ့ မိန်းကလေး (Girl Reading a Letter at an Open Window) သည် ဒပ်ချ်လူမျိုး ဂျိုဟန်နက် ဗာမီယာရေးသည့် ဆီဆေးပန်းချီ ဖြစ်သည်။ ၁၆၅၇-၅၉ ဝန်းကျင်တွင် ဆွဲပြီးသည်။ ရမ်းဘရန် (Rembrandt) ဆွဲသည်ထင်ကာ ပိုလန်၏ ဩဂတ်စတပ်(၃) က ဝယ်ယူသွားသည်။ ၁၈၂၆ ရောက်သော် ပဲတာဒီဟု (Peiter de Hooch) ရေးသည် ထင်ကြပြန်သည်။ ၁၈၆၀ ပြည့် ရောက်မှသာ ဗာမီယာရေးကြောင်း ထင်ရှားသိကြသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်တွင် ဆိုဗီယက်တို့က ယူသွားသည်။ စတာလင်သေပြီးနောက် မိတ်ဆွေဖြစ်မှု ခိုင်မာစေရန် ဂျာမနီအား ဆိုဗီယက်တို့က ၁၉၅၅ ခုတွင် ပြန်ပေးသည်။ ဒရက်စဒန် (Dresden) ရှိ ဂမဲဒဂါလာရီ (Gemäldegalerie) တွင် ပြသထားသည်။
ပင်မွန်း (မြောက်)ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ပင်မွန်း (မြောက်)ရွာ (Pinmun (North))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ ပင်မွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၄၀၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပင်မွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၉၂ ဦး၊ မ ၃၀၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၆၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မှိုက်ပင်ကုံးရွာ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်
မှိုက်ပင်ကုံးရွာ (Hmaikpinkone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ ကြီးကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၄၅၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကြီးကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၆၂ ဦး၊ မ ၁၂၅၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၁၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခေါမီးခိုရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
ခေါမီးခိုရွာ(Khawmeekho)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ လယ်ခိုဒိုးကားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၀၈၁ ဖြစ်သည်။
သင်တောင်းအင်း
သင်တောင်းအင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။ လယ်တွင်းကိုးခရိုင်တွင် အစွန်ဆုံး အင်းကြီး ဖြစ်သည်။ ယနေ့တိုင် ရှိနေသော စွန်ရဲအင်း၊ ပလိပ်အင်းစသော အင်းတို့ထက် ကြီးသည်။ တောင်မြောက်ရှည်လျားကာ အရှေ့အနောက် ကျဉ်းသည်။ အရှည်ဆုံးနေရာမှာ ၈-မိုင်ခန့် ရှိ၍ အနံမှာ ၆-မိုင်ခန့် ရှိပြီး ကျဉ်းသောနေရာမှာ ၅-မိုင်ခန့် ရှိသည်။ ခန့်မှန်းဧရိယာ ၄၈-စတုရန်းမိုင် ဖြစ်သည်။
အခေါ်အဝေါ် ပြောင်းလာပုံ
ရှေးအခါက ကြာများ အမြောက်အမြား ပွင့်သောကြောင့် ကုမုဒအင်းဟု ခေါ်တွင်ကြောင်း။ သင်တောင်းကြီးရွာကိုလည်း ကုမုဒရွာဟု ခေါ်ကြောင်း ပြောကြသည်။ ဥတေနမင်းက စောင်းတီး၍ ဂါထာရွတ်ရာမှာ ဆင်များလာရာ အင်းအတွင်း ဆင်များတောင့်နေသောကြောင့် ကုမုဒအင်းမှ ဆင်တောင့်အင်းဟု ပြောင်းလာရာ ရွာမှာလည်း ဆင်တောင့်ရွာ ဖြစ်လာသည်ဟု ဆိုကြသည်။ နောင် ကာလရွေ့လာသောအခါ ဆင်တောင့်အင်းမှ သင်တောင်းအင်းဟု အမည်ပြောင်းလာသော အခါ ဆင့်တောင့်ရွာမှ သင်တောင်းရွာဟု ပြောင်းလာသည်ဟု ဆိုကြသည်။
ပတ်ဝန်းကျင်
အင်း၏ တောင်ဘက်တွင် အရှေ့အနောက် သွယ်တန်းနေသော ရွှေသာလျောင်းတောင်တန်း ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်တွင် ရှမ်းရိုးမတောင်တန်း၏ အခြေ ကုန်းပြင်မြင့်နှင့် အရှေ့မြောက်ထောင့်တွင် စွန်ရဲအင်း တည်ရှိသည်။ ဘယ်လင်းရွာ၏ တောင်ဘက်တွင် အင်းဘက်သို့ မျက်နှာမူနေသော ရှင်ပင် အင်းရှုဘုရား ရှိသည်။
အရှေ့ငယ်တိုးရွာ (ငယ်တိုးလေး)၏ အရှေ့ဘက် မြသိမ်တောင်၊ တောင်၏အရှေ့ဘက်တွင် အင်းစပ်ကုန်း ရွာပျက်ဟောင်း ရှိသည်။ ကျောက်ဆည်မြို့ ဝေဘူဆရာတော် ဘုရားကြီး သီတင်းသုံးတော်မူသွားသော ဝေဘူချောင်၏ အနောက်ဘက်၊ ကုန်းမြင့်သာကျောင်း၏ အရှေ့ဘက်တွင် အလောင်းစည်သူမင်းကြီး တည်ထားခဲ့သော ဖောင်တော်ဦးဘုရား ရှိသည်။ ဖောင်တော်ဦးဘုရား မြောက်ဘက်တွင် ဖောင်တော်သားများ နေသောဖောင်ရွာ ရှိသည်။ အင်းဆုတ်သွားသောအခါ ဖောင်တော်ဦးဘုရားနှင့် ဖောင်ရွာမှာ ကုန်းပေါ်တွင် ကျန်ရစ်သည်။ ငှက်ခတ်တောင်ရွာအနီးမှ ငှက်ခတ်တောင်အင်းမှာလည်း သင်တောင်းအင်း လက်ကျန်ဟု ပြောကြသည်။ မင်းမွေးတောင်၏ တောင်ဘက် တောင်ခြေရင်းတွင် အင်ဒိုင်းရွာ ရှိသည်။ ယခင်က အင်းဒိုင်နေထိုင်ရာ ရွာဖြစ်သောကြောင့် အင်းဒိုင်ရွာဟု ခေါ်သည်။ အင်းပျောက်သွားခြင်း။ ကာလရွေ့လျောလာခြင်းတို့ကြောင့် အင်းဒိုင်ရွာမှ အင်ဒိုင်းရွာအဖြစ် ပြောင်းလာသည်ဟု ဆိုကြသည်။
အင်းကို လယ်မြေတည်ခြင်း
အင်္ဂလိပ် လက်အောက်ကျရောက်သောအခါ အင်းကြီးကို ဖျက်ကာ လယ်များတည်ခဲ့သည်။ သင်တောင်းမြောင်း(အရပ်အခေါ် ထမ်းစင်တော်ရွာမြောင်း) ငလုံးပန်းရိုး၊ ငလုံးပန်း ရေယူမြောင်း(သင်းတွဲတူးမြောင်း၏ လက်တံရေယူမြောင်း) အင်းမခေါင်ကြောင်းရိုးတို့မှာ သင်တောင်းအင်းအတွင်း ရှိသည်။
သင်တောင်းကြီးရွာ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ယင်းရိုးများ ၊ တူးမြောင်းများပေါင်းကာ အနောက်ဘက်သို့ စီးဆင်းသွားသည်။ ရိုးပေါင်းစုံ၊ မြောင်းပေါင်းစုံမှ ရေဆိုးများမှာ မင်းရဲမြောင်း အောက်မှ၎င်း၊ ရန်ကုန်မန္တလေး ကားလမ်းနှင့် ရထားလမ်း အောက်မှ၎င်း ငုံ့ကာ ဇော်ဂျီမြစ်အတွင်းသို့ စီးဆင်းသွားသည်။ ယင်းကို အရပ်က လွှဲကြီးဘောင်ဟု ခေါ်ကြသည်။ လွှဲကြီးဘောင်မှာ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်နှင့် စဉ့်ကိုင်မြို့နယ် နယ်နိမိတ် အပိုင်းအခြားအဖြစ် စီးဆင်းသွားသည်။
ဂွေးပင်ဆိပ်ရွာ၊ ဓလင်းလှဲဆိပ်ဓ
ဂွေးပင်ဆိပ်ရွာ၊ ဓလင်းလှဲဆိပ်ဓ
အင်ချွန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်
အင်ချွန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ် (IATA: ICN, ICAO: RKSI) သည် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံရှိ အကြီးဆုံးလေဆိပ်ဖြစ်သလို ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံးနှင့် ခရီးသည် အဝင်အထွက် အများဆုံး လေဆိပ်များစားရင်းဝင် လေဆိပ်ဖြစ်သည်။ အဓိကအားဖြင့် အခြားနိုင်ငံများမှ ဆိုးလ်မြို့သို့ သွားရောက်သည့် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်များအား ဝန်ဆောင်မှုပေးသည့် လေဆိပ်လည်းဖြစ်သည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်မှစ၍ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကောင်းဆုံးလေဆိပ်ဟု သတ်မှတ်ခြင်းခံရသည်။
အင်ချွန်လေဆိပ်သည် ဆိုးလ်မြို့ အနောက်ဘက် ၇၀ မီတာ (၄၃ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိပြီး ကိုရီးယားလေကြောင်း (Korean Air)၊ အေးရှားနားလေကြောင်း (Asiana Airlines) နှင့် ပိုလာ ကုန်တင်လေကြောင်း (Polar Air Cargo) တို့၏ အဓိကခြေကုတ်စခန်းဖြစ်သည်။ အင်ချွန်လေဆိပ်သည်လည်း အရှေ့အာရှဒေသ၏ ခရီးသည်နှင့် ကုန်စည် လေကြောင်းပို့ဆောင်ရေး အချက်အချာ ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ကောက်ယူထားသည့် စာရင်းအရ ယင်းလေဆိပ်သည် အာရှတွင် ခရီးသည် ပို့ဆောင်မှု အဋ္ဌမမြောက်အများဆုံး၊ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ကုန်စည်ပို့ဆောင်မှု စတုတ္ထ အများဆုံးနှင့် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည် နံပတ် ၁၁ မြောက် အများဆုံး လေဆိပ်ဖြစ်သည်။
အင်ချွန်လေဆိပ်ကို ၂၀၀၁ ခုနှစ် အစောပိုင်းတွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ဂင်ဖို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်ကို အစားထိုးခဲ့သည်။ ဂင်ပိုလေဆိပ်သည် လက်ရှိတွင် ပြည်တွင်းလေယာဉ်များ၊ တိုကျို (ဟာနဲ့ဒါ့)၊ ရှန်ဟိုင်း (ဟုန်ချောင်) နှင့် အိုစကာ (ကန်ဆိုင်း) သို့သာ ပြေးဆွဲသည်။ အင်ချွန်လေဆိပ်တွင် ဂေါက်ကွင်း၊ စပါး (spa)၊ ကာစီနို (လောင်းကစားရုံ)၊ အိပ်စက်အနားယူခန်း၊ အင်ဒိုးဥယျာဉ်နှင့် ကိုရီးယား ယဉ်ကျေးမှု ပြခန်းများ တည်ရှိသည်။
သံချောင်းရွာ၊ သံချောင်း
သံချောင်းရွာ၊ သံချောင်း
ဇော်ဝင်းလေး
ဇော်ဝင်းလေးသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တစ်ဦးတည်းသော စစ်တုရင် Grandmaster ဖြစ်သည်။ မြန်မာပြည် တံခွန်စိုက်ချန်ပီယံဆုကို ၁၉၉၀၊ ၁၉၉၅၊ ၁၉၉၆ နှင့် ၂၀၀၇ ခုနှစ်တို့တွင် လေးကြိမ် ရရှိခဲ့သည်။ ကမ္ဘာ့စစ်တုရင်ချန်ပီယံ ကားပေါ့ ကိုသရေရအောင် ကစားနိုင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။