cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
ပဋိစ္စသမုပ္ပါနက်နဲခြင်းလေးရပ်
ထိုတွင် ဇရာမရဏသည် ဇာတိကြောင့် မဖြစ်သည်မဟုတ်၊ ဇာတိနှင့်ကင်း၍ တစ်ပါးသော အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်သည်လည်းမဟုတ်၊ စင်စစ်သော်ကား ဇာတိကြောင့်သာလျှင် ဖြစ်၏၊ ဇရာ-မရဏ၏ ဇာတိကြောင့် တပေါင်းတည်း ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းသဘောသည် သိနိုင်ခဲ၏၊ ထို့ကြောင့် ဇရာမရဏ၏ဇာတိကြောင့် တပေါင်းတည်း ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းသဘောသည် နက်နဲ လှပေသည်၊ ဤသို့ စသည်ဖြင့် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ဘဝစက်သည် အကျိုးအားဖြင့် နက်နဲမှု(အတ္ထဂမ္ဘီရတာဂုဏ်)နှင့် ပြည့်စုံပေသည်။
အဝိဇ္ဇာ အကြောင်းတရားက ထိုထို သင်္ခါရအကျိုး တရားတို့အား ကျေးဇူးပြုရာ၌ ကျေးဇူးပြုပုံ အခြင်းအရာနှင့် ကျေးဇူးပြုရာအခိုက် အတန့်သည် သိနိုင်ခဲ၏၊ ထို့ကြောင့် အဝိဇ္ဇာ၏ သင်္ခါရတရားတို့အား ကျေးဇူးပြုတတ်သော သဘောသည် နက်နဲလှပေသည်။ ဤသို့ စသည်ဖြင့် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ဘဝစက်သည် အကြောင်းအားဖြင့် နက်နဲမှု (ဓမ္မဂမ္ဘီရတာဂုဏ်)နှင့် ပြည့်စုံပေသည်။
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို ဝေနေယျတို့၏ အသိဉာဏ်အားလျော်သည့် အကြောင်းအမျိုးမျိုးဖြင့် အခြင်းအရာ အဖုံဖုံ နည်းမျိုးစုံအောင် ဘုရားရှင် ဟောပြတော်မူသည်၊ ထို့ကြောင့် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်သည် နက်နဲလှပေသည်၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ဟောနည်းအမျိုးမျိုး၌ သဗ္ဗညုတဉာဏ်မှတစ်ပါး အခြားသော ဉာဏ်သည် ထောက်တည်ရာ မရနိုင်၊ ထိုကြောင့် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို အချို့သုတ်၌ အနုလုံ (အစဉ်အတိုင်း)အားဖြင့် လည်းကောင်း အချို့သုတ်၌ ပဋိလုံ (နောက်ပြန်)အားဖြင့် လည်းကောင်း အချို့သုတ်၌ အနုလုံပဋိလုံအားဖြင့် လည်းကောင်း, အချို့သုတ်၌ အလယ်မှစ၍ အနုလုံအားဖြင့်လည်းကောင်း ပဋိလုံအားဖြင့်လည်းကောင်း, အချို့သုတ်၌ အစပ်သုံးခု အလွှာလေးခု ပါဝင်စေ၍ လည်းကောင်း, အချို့သုတ်၌ အစပ်နှစ်ခု အလွှာသုံးခုပါဝင်စေ၍လည်းကောင်း အချို့ သုတ်၌ အစပ်တစ်ခု အလွှာနှစ်ခု ပါဝင်စေ၍ လည်းကောင်း ဟောပြတော်မူသည်၊ ဤ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ဘဝစက်သည် ဟောစဉ်အားဖြင့် နက်နဲမှု (ဒေသနာဂမ္ဘီရတာဂုဏ်)နှင့် ပြည့်စုံပေသည်။
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်၌ အဝိဇ္ဇာစသည်တို့၏ အသီးသီးသော သဘောကို သိလျှင် အဝိဇ္ဇာ စသည်တို့ကို မိမိ သဘောလက္ခဏာအားဖြင့် မှန်စွာသိပြီးဖြစ်၏၊ အဝိဇ္ဇာစသည်တို့၏ အသီးသီးသော သဘောသည် သက်ဝင်နိုင်ခဲသည် ဖြစ်၍ နက်နဲလှပေသည်၊ ဤသို့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ဘဝစက်သည် ထိုးထွင်း သိမြင်အပ်သော သဘောအားဖြင့် နက်နဲမှု(ပဋိဝေဓဂမ္ဘီရတာ ဂုဏ်)နှင့် ပြည့်စုံပေသည် ။
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် နည်းမြတ်လေးသွယ်
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို ဧကတ္တ, နာနတ္ထ, အဗျာပါရ ဧဝံဓမ္မတာဟူသော သိမှတ်ဖွယ် နည်း ၄-ရပ်ဖြင့် အထပ်ထပ် ဆင်ခြင်ကာ သိမြင်အောင် လေ့လာသင့်သည်။
ထိုတွင် မျိုးစေ့မှ အညှောက်ထွက်၍ သစ်ပင်အဖြစ်သို့ ရောက်အောင် အစဉ်သန္တာန် မပြတ်သကဲ့သို့ အဝိဇ္ဇာကြောင့် သင်္ခါရဖြစ်၍ သင်္ခါရကြောင့် ဝိညာဉ်ဖြစ်၏—စသည်ဖြင့် ရုပ်နာမ်အစဉ်၏ မပြတ်မစဲ ဖြစ်ခြင်းသည် ဧကတ္တနည်းမည်၏၊ ထိုဧကတ္တနည်းကို မှန်စွာသိသောပုဂ္ဂိုလ်သည် ရုပ် နာမ် အစဉ်၏ မပြတ်စဲခြင်းကို သိသောကြောင့် ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိကို ပယ်နိုင်သည်၊ ဧကတ္တနည်းကို မှားယွင်းစွာ သိသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်ကား ရုပ် နာမ်အစဉ်၏ မပြတ်စဲခြင်းကို တစ်ခုတည်းဟု မှတ်ယူသောကြောင့် သဿတဒိဋ္ဌိကို စွဲယူမိလေသည်။
အဝိဇ္ဇာ စသည်တို့၏ မိမိနှင့် သက်ဆိုင်သော သဘောလက္ခဏာသည် အသီးသီး ကွဲပြားခြားနားသည်၊ ယင်း ခြားနားခြင်းသည် နာနတ္တနည်းမည်၏၊ ထိုနာနတ္တနည်းကို မှန်ကန်စွာသိမြင်သောပုဂ္ဂိုလ်သည် အသစ်အသစ်ဖြစ်ပေါ်လာသော တရားတို့၏ ဖြစ်ခြင်းကို မြင်သောကြောင့် သဿတဒိဋ္ဌိကို ပယ်ခွါနိုင်သည်၊ နာနတ္တနည်းကို မှားယွင်းစွာသိသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်ကား တစ်ခုတည်းသော အစဉ်သန္တာန်၌ ကျရောက်သော အကြောင်းအကျိုး ရုပ်နာမ်တရားအပေါင်း၏ အသီးအသီး ကွဲပြားခြင်းကို ယူသောကြောင့် ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိကို စွဲယူမိလေသည်။
“သင်္ခါရတို့ကို ငါသည် ဖြစ်စေ အပ်၏”ဟု အဝိဇ္ဇာ၌ ကြောင့်ကြပြုခြင်းမရှိပေ၊ ထို့အတူ “ဝိညာဉ် စသည်တို့ကို ငါတို့သည် ဖြစ်စေအပ်ကုန်၏ ဟု သင်္ခါရစသည်တို့၌ ကြောင့်ကြပြုခြင်းမရှိပေ၊ ယင်းသို့ ကြောင့်ကြပြုမှု မရှိခြင်းသည် အဗျာပါရနည်း မည်၏၊ ထိုအဗျာပါရနည်းကို မှန်ကန်စွာသိသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် ပြုလုပ်တတ်သော အတ္တမရှိခြင်းကို သိသောကြောင့် အတ္တဒိဋ္ဌိကို ပယ်ခွာနိုင်သည်၊ အဗျာပါရနည်းကို မှားယွင်းစွာ သိသောပုဂ္ဂိုလ်သည်ကား ဗျာပါရမရှိသော်လည်း အဝိဇ္ဇာ စသည်တို့၏ သဘောအားဖြင့် ပြီးသောအကြောင်းအဖြစ်ကို မယူသောကြောင့် အရိယဒိဋ္ဌိကို စွဲယူမိလေသည်။
နို့ရည်စသည်တို့ကြောင့် နို့ဓမ်း စသည်တို့ ဖြစ်ပေါ်လာသကဲ့သို့ အဝိဇ္ဇာ စသော အကြောင်းတို့ကြောင့် သင်္ခါရစသည်တို့သည်သာလျှင် ဖြစ်ပေါ်လာသည်၊ တစ်ပါးသောတရားတို့ ဖြစ်ပေါ်လာသည် မဟုတ်ဟု သိအပ်သော သဘောသည် ဧဝံဓမ္မတာနည်း မည်၏၊ ထိုဧဝံဓမ္မတာနည်းကို မှန်ကန်စွာ သိမြင်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည် အကြောင်း အားလျော်စွာ အကျိုးကို သိသောကြောင့် အဟေတုကဒိဋ္ဌိ, အကိရိယဒိဋ္ဌိ ၂-ပါးကို ပယ်ရှားနိုင်သည်၊ မှားယွင်းစွာ သိသောပုဂ္ဂိုလ် သည်ကား အကြောင်း အားလျော်စွာ အကျိုး၏ ဖြစ်ခြင်းကို မယူမူ၍ တစ်စုံတစ်ခုသော အကြောင်းကြောင့် တစ်စုံတစ်ခုသော အကျိုး၏ မဖြစ်သင့်ခြင်းကို ယူသောကြောင့် အဟေတုကဒိဋ္ဌိ, နိယတဒိဋ္ဌိတို့ကို စွဲယူမိလေ သည် ။
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို ကုန်စင်အောင် သိနိုင်သူ
နိဗ္ဗာန်ကို ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အားလုံး ကြွင်းမဲ့ ကုန်စင်အောင် ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူနိုင်ကြသည်။ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကိုကား သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ ဘုရားရှင်တို့သည်သာ ကြွင်းမဲ့ကုန်စင်အောင် ထိုးထွင်း သိမြင်တော်မူနိုင်ကြသည်၊ အခြား ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ကြွင်းမဲ့ကုန်စင်အောင် မသိ မြင်နိုင်ကြပေ ။ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို ကြွင်းမဲ့ကုန်စင်အောင် ထိုးထွင်းသိမြင်ခြင်းငှာ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ ဘုရားအလောင်းတော်အား မပြုဖူးသောဒါန၊ မဖြည့်ကျင့်ဖူးသော ပါရမီဟူ၍မရှိခဲ့ချေ၊ ဒါနမျိုးစုံ ပါရမီဥဿုံကို ပြုလုပ်ဖြည့်ကျင့်ကော် မူခဲ့ရပေသည် ။
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားတော် သည် သတ္တဝါအပေါင်းတို့ သံသရာဝဋ်အတွင်း၌ ကျင်လည်နေရပုံကို ပရမတ္ထသဘောတရားများဖြင့် အကျိုးအကြောင်းဆက်စပ်ကာ ရှင်းပြထားပေ၏။ ထိုအကြောင်းအကျိုးဆက်နွယ်မှုတွင် ယောက်ျား၊ မိန်းမ၊ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါစသည်တို့ မပါရှိချေ။ ဖန်ဆင်းရှင်၊ အနန္တတန်ခိုးရှင် စသည်တို့လည်း မပါရှိချေ။ သဘာဝတရားများ၏ သဘာဝနည်းကျစွာ တစ်ခုကိုတစ်ခု အကြောင်းပြုကာ သိမ်သိမ်မွေ့မွေ့ ချောချောမွတ်မွတ် မရပ်မနား သံသရာလည်ပတ်နေခြင်းသာ ပါရှိ၏။ အကျိုးအကြောင်းဆက်နွယ်ပုံကလည်း အလွန်ယုတ္တိရှိပြီး  သိပ္ပံနည်းကျလှသည့်အတွက် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားတော်သည် နှစ် ၂၅၀၀ ကျော် သက်တမ်းရှိခဲ့လင့်ကစား အစဉ်ထာဝရ ခေတ်မီဆန်းသစ်၍ မှန်ကန်လျက်ရှိပေ၏။ ဤအကြောင်းကြောင့် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားတော်ကြီးသည် ကမ္ဘာကျော်လျက်ရှိပေ၏။
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် အနုလုံပါဠိ
ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ၊ ဝေဒနာ ပစ္စယာ တဏှာ၊ တဏှာပစ္စယာ ဥပါဒါနံ၊ ဥပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေါ၊ ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ၊
ဇာတိပစ္စယာ ဇရာမရဏံ၊သောက ပရိဒေဝ ဒုက္ခ ဒေါမနဿုပါယာသာ သမ္ဘဝန္တိ၊
ဧဝ မေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ သမုဒယော ဟောတိ။
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် အနက် အဓိပ္ပာယ်အကျဉ်း
အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ - အဝိဇ္ဇာ - သစ္စာလေးပါးကို မသိမှုကြောင့် သင်္ခါရ စိတ်ပါလက်ပါ ပြုလုပ်မှု ဖြစ်လာသည်။
သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ - သင်္ခါရ စေတနာပါပါပြုလုပ်မှုကြောင့် ဝိညာဏ် - သိမှု ဖြစ်လာသည်။
ဝိညာဏပစ္စယာ နာမရူပံ - ဝိညာဏ် သိမှုကြောင့် နာမရူပ - ရုပ်နာမ် ခန္ဓာငါးပါးဖြစ်ပေါ်လာသည်။
နာမရူပ ပစ္စယာ သဠာယတနံ - ရုပ်နာမ်ခန္ဓာငါးပါး၌ သဠာယတန- အာရုံ (၆)ပါးတို့ တည်ရာ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
သဠာယတနပစ္စယာ ဖဿော - အာရုံ (၆)ပါးတည်ရာ၌ ဖဿ- အာရုံတို့ထိတွေ့မှု ဖြစ်လာသည်။
ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ - အာရုံတို့ ထိတွေ့ရာမှ ဝေဒနာ ခံစားမှုတို့ ဖြစ်လာသည်။
ဝေဒနာ ပစ္စယာ တဏှာ - ဝေဒနာ ခံစားရာမှ တဏှာ တပ်မက်မှုတို့ ဖြစ်လာသည်။
တဏှာပစ္စယာ ဥပါဒါနံ - တဏှာ တပ်မက်ရာမှ ဥပါဒါန် ပြင်းထန်စွာ စွဲလမ်းမှု ဖြစ်လာသည်။
ဥပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေါ - ပြင်းစွာ စွဲလမ်းရာမှ ဘဝ - ဖြစ်တည်မှု ဖြစ်လာသည်။
ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ - ဘဝ ဖြစ်တည်မှုမှ ဇာတိ - ပဋိသန္ဓေ ဖွားမြင်မှု ဖြစ်လာသည်။
ဇာတိပစ္စယာ ဇရာမရဏံ၊သောက ပရိဒေဝ ဒုက္ခ ဒေါမနဿုပါယာသာ - မွေးဖွားမှုမှ အိုမင်းမှု၊ သေဆုံးမှု၊ စိုးရိမ်ပူပန်ရမှု စသည့် ဒုက္ခများ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
မိုးကုတ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ လင်္ကာဆောင်ပုဒ်
မူလနှစ်ဖြာ၊ သစ္စာနှစ်ခု၊ လေးခုအလွှာ၊ အင်္ဂါတစ်ဆယ့်နှစ်ပါး၊ တရားကိုယ်များနှင့် သုံးပါးအစပ်၊ နှစ်ရပ်မူလ၊ ဝဋ်သုံးဝနှင့်၊ ကာလသုံးဖြာ၊ ခြင်းရာနှစ်ဆယ်၊ ဤရှစ်သွယ်ကို၊ အလွယ်ကျက်မှတ်၊ သိစေအပ်သည်၊ သံသရာမှ လွတ်ကြောင်းတည်း။
အဝိဇ္ဇာနှင့် တဏှာရင်းခံ၊ ဥပါဒါန်၊ ကံကြောင့် ရုပ်နာမ်ပေါ်၊ အပင်မှမျိုး၊ မျိုးမှ အပင်၊ အမျှင်မပြတ်၊ ဆက်စပ်သည့်ဟန်၊ ကံကြောင့် နာမ်ရုပ်၊ နာမ်ရုပ်ကြောင့်ကံ၊ အဖန်ဖန် ဖြစ်ပြန်နည်းအလျော်၊ ဗြဟ္မာ-သိကြား၊ စသည်များက ထင်ရှားပြုပြင်၊ စီရင်ဖန်ဆင်း၊ အကြောင်းရင်းကြောင့်၊ လူနတ်များစွာ၊ သတ္တဝါတို့၊ ဖြစ်လာရမူ၊ မဟုတ်ဟု၊ ဉာဏ်ဖြင့် ရှု၍မျော်။
ယန်းထူးရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ယန်းထူးရွာ (Yanghtu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းဇင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၁၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းဇင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၂၁၅ ဦး၊ မ ၈၀၉၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၃၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ ယန်းလူး (ရှမ်း)ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လဟာကလူကျောင်းစုရွာ၊ လဟာကလူ
လဟာကလူကျောင်းစုရွာ၊ လဟာကလူ
နေဝဟောတိ နနဟောတိ တထာဂတောသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အထက်သုတ်အတိုင်း “နေဝဟောတိ နနဟောတိ တထာဂတော ပရံမရဏာ”ဟူသော မိစ္ဆာအယူဖြစ်ပုံ မဖြစ်တော့ပုံ, သောတာပန် အရိယာသာဝကအား သစ္စာလေးပါးတို့၌ ယုံမှားမှု “ကင်္ခါ”ကို ပယ်ပြီးသောကြောင့် အဝိနိပါတ ဓမ္မ, နိယတ, သမ္ဗောဓိပရာယနဖြစ်ပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အိဒဲမြို့၊ ကျိုတို
အိဒဲမြို့  (井手町 အိဒဲ - ချေား  ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုခရိုင်၊ ဆွတ်ဇုခိတိုင်း တွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၇၆၆၁ ဦး ရှိသည်။ စုစုပေါင်း ဧရိယာသည် ၁၈.၀၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
ဆည်တဲ - ဇီးတောရွာ၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်
ဆည်တဲ - ဇီးတောရွာ (Sete-Zeetaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်၊ ဖောင်းကတာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၉၇၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယန်းလူး (လမ်းခွဲအာခါ)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ယန်းလူး (လမ်းခွဲအာခါ)ရွာ (Yanglu (Lankhweahkar))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းဇင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၂၀၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းဇင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၂၁၅ ဦး၊ မ ၈၀၉၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၃၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျေးမ (အဝ)ရွာ
ကျေးမ (အဝ)ရွာ
ကင်းရွာ၊ ရှမ်းကွင်း
ကင်းရွာ၊ ရှမ်းကွင်း
တုံအော်ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
တုံအော်ရွာ (Tonaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ တုံအော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၂၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တုံအော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄ ဦး၊ မ ၁၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်ကိုင်းရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
တောင်ကိုင်းရွာ (Taungkaing)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မောက်မယ်မြို့နယ်၊ ပန်းတန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၄၅၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်းတန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၆၃ ဦး၊ မ ၃၀၅၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၈၁၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မောက်မယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပေါက်ပင်ထွင်းရွာ၊ မင်းဘူးမြို့နယ်
ပေါက်ပင်ထွင်းရွာ (Paukpinhtwin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ မင်းဘူးမြို့နယ်၊ ပေါက်ပင်ထွင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၀၇၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေါက်ပင်ထွင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၄ ဦး၊ မ ၂၆၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၀၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သက်ရင်းကုန်းရွာ၊ ကွမ်းခြံကုန်း
သက်ရင်းကုန်းရွာ၊ ကွမ်းခြံကုန်း
နားခိုင်းရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
နားခိုင်းရွာ (Narhkaing)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဝမ်စိမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၁၄၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်စိမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၂၅ ဦး၊ မ ၃၂၃၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄၅၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ဇီးတောရွာ၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်
ဇီးတောရွာ (Zeetaw)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်၊ ဖောင်းကတာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၉၇၇ ဖြစ်သည်။  ဆည်တဲသို့ ပေါင်းသွင်းလိုက်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျေးမဟုတ် (ကျွန်းပေါက်)ရွာ
ကျေးမဟုတ် (ကျွန်းပေါက်)ရွာ
ခင်ကန့်လန့်ရွာမရွာ၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်လေးပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သုံးခွရွာ၊ ရှမ်းကွင်း
သုံးခွရွာ၊ ရှမ်းကွင်း
ပေါက်လေဝတောင်ရွာ၊ ကြောင်စွယ်ဖြူ
ပေါက်လေဝတောင်ရွာ၊ ကြောင်စွယ်ဖြူ
နဟောတိတထာဂတောသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ခန္ဓာတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီကိုစွဲ၍ မှားမှားယွင်းယွင်း နှလုံးသွင်းသောသူအား “န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ” ဟူသော မိစ္ဆာအယူ ဖြစ်ပေါ်လာပုံကို မိန့်တော်မူပြီး ခန္ဓာတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီကို အနတ္တလက္ခဏသုတ် ဒေသနာတော် နည်းအတိုင်း အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ဆိုက်ရောက်သည်အထိ ရဟန်းတော်များအား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ကျွဲတလင်းရွာ၊ အမ်းမြောက်
ကျွဲတလင်းရွာ၊ အမ်းမြောက်
မကျီးပင်စုရွာ၊ လဟာကလူ
မကျီးပင်စုရွာ၊ လဟာကလူ
မာခွာမီရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
မာခွာမီရွာ(Markhwarmi)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်၊ ရှီးလန်ဒမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၁၀၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှီးလန်ဒမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၃ ဦး၊ မ ၂၉၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၁၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောက်ဖျာဒိုးရွာ၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်
ကျောက်ဖျာဒိုးရွာ (Kyaukhpyardoe)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်၊ သုံးတောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၇၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သုံးတောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၀၁၅ ဦး၊ မ ၃၂၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၂၅၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အညံဇီဝံ အညံသရီရံသုတ်
ခန္ဓာငါးပါးကို အစွဲပြု၍ ခန္ဓာငါးပါးကို မှားသောအားဖြင့် နှလုံးသွင်းသဖြင့် “အသက်တခြား, ကိုယ်တခြား” ဟူသော အယူမှားဖြစ်ပုံ၊ သောတာပန်အရိယာသာဝကသည် ယင်းအယူမှားကို ပယ်ဖျောက်ဖျက်ဆီးနိုင်ပုံကို ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
ကျေးမအထက် (ကျေးမအတွင်း)ရွာ
ကျေးမအထက် (ကျေးမအတွင်း)ရွာ
အမှတ်(၁၅) ခြေလျင်တပ်ရင်း
မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်က တိုက်ရိုက်ကွပ်ကဲသည့် ခြေလျင်တပ်ရင်းဖြစ်သည်။ ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းမြို့တွင်အခြေစိုက်သည်။
ကဏ္ဍ:ခြေလျင်တပ်ရင်းများ
နောင်မိန်ရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
နောင်မိန်ရွာ (Nawngmein)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဝမ်စိမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၃၄၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်စိမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၂၅ ဦး၊ မ ၃၂၃၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄၅၇ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွင်း (တေးဂီတအဖွဲ့)
Queen တေးဂီတအဖွဲ့သည် ဗြိတိသျှ ရော့ခ်ဂီတအဖွဲ့ဖြစ်ပြီး ၁၉၇၀ ခုနှစ်တွင် လန်ဒန်မြို့၌ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ မူလ ပထမ ကွင်း အဖွဲ့တွင် ဒရမ်သမား ဂစ်တာသမားနှင့် ပင်တိုင်အဆိုတော်ဖြင့် သာမန်စင်တင်တေးဂီတအဖွဲ့လေးအဖြစ်သာ ရပ်တည်နေသည်။ တစ်နေ့ ဖရက်ဒီမာကျူရီ (ကွင်း ပင်တိုင်အဆိုတော် ဖြစ်လာမည့်သူ) သည် မူလ ကွင်း အဖွဲ့ကို အားကျနေသည့် ပရိသတ်တစ်ယောက်သာ။ တစ်နေ့ စင်တင်တေးဂီတ အဖွဲ့ကို လာရောက်အားပေးရင်း မူလ ကွင်း အဖွဲ့၏ ပင်တိုင်အဆိုတော်မှာ ထွက်သွားလေသည်။ ဖရက်ဒီမာကျူရီလည်း ကွင်း အဖွဲ့ဝင်များထံ စကားစမြည် သွားပြောရင်း ပင်တိုင်အဆိုတော် လုပ်ချင်ကြောင်းပြောသည်။ ထိုချိန် ကွင်း အဖွဲ့တွင် ဒရမ်သမားနှင့် လိဒ် ဂစ်တာ သမားသာ ကျန်တော့သည်။ သူတို့ထံ စကားလာပြောသော ဖရက်ဒီမာကျူရီကို သွားခေါသည်ဆိုပြီး နှင်လွှတ်လိုက်ကြသည်။ ထိုအခါ ဖရက်ဒီမာကျူရီက သွားခေါတဲ့အတွက် ပါးစပ်ပေါက်ပိုကျယ်ပြီး အသံလုံးပိုကြီးသည်ဟုပြောကာ ထွက်သွားခဲ့သည်။ နောက်ရက်တွင် ကွင်း အဖွဲ့လည်း ပင်တိုင်အဆိုတော်ရှာမရသေးသည့်အတွက် ဖရက်ဒီမာကျူရီကို အစားထိုးသဘောဖြင့် ခေတ္တခေါ်ယူ သီဆိုစေခဲ့သည်။ ပထမညတွင်ပင် ပရိသတ်များ ကြိုက်နှစ်သက်သည့်အတွက် ပင်တိုင်အဆိုတော်အဖြစ် အဖွဲ့ဝင်ခဲ့သည်။
ကန်နားရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
ကန်နားရွာ (Kannar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မောက်မယ်မြို့နယ်၊ စဉ့်ဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၃၉၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စဉ့်ဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၆၇ ဦး၊ မ ၄၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၃၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မောက်မယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သူဌေးကုန်းရွာ၊ ရှမ်းကွင်း
သူဌေးကုန်းရွာ၊ ရှမ်းကွင်း
ချောင်းဖြူရွာ၊ စလင်းမြို့နယ်
ချောင်းဖြူရွာ (Chaunghpyu)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ စလင်းမြို့နယ်၊ ချောင်းဖြူ (အရှေ့)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၆၂၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ချောင်းဖြူ (အရှေ့)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၉၇ ဦး၊ မ ၆၉၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၉၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျေးမအလယ် (ပျဉ်းဝ)ရွာ
ကျေးမအလယ် (ပျဉ်းဝ)ရွာ
တံဇီဝံ တံသရီရံသုတ်
ခန္ဓာငါးပါးရှိလျှင် ခန္ဓာကိုအကြောင်းပြု၍ “တံ ဇီဝံ တံ သရီရီ”ဟု မိစ္ဆာအယူ ဖြစ်ပုံကို ခန္ဓာတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ ဟောတော်မူပြီး အနတ္တလက္ခဏသုတ်ဒေသနာတော် အတိုင်း ရဟန်းများအားမေးမြန်း၍ ဟောတော်မူပါသည်။ ဤဌာနတို့နှင့် သစ္စာလေးပါးတို့၌ ယုံမှားမှုကင်္ခါကို ပယ်ပြီးသော အရိယာသာဝကကို သောတာပန်ဟု ခေါ်ဆိုအပ်၏ ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ယန်းလူး (လမ်းခွဲရှမ်း)ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ယန်းလူး (လမ်းခွဲရှမ်း)ရွာ (Yanglu (Lankhweshan))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းဇင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၂၀၅၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းဇင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၂၁၅ ဦး၊ မ ၈၀၉၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၃၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆရဲအတရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အမှတ်(၄၀) ခြေလျင်တပ်ရင်း
မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နယ်မြေ၊ စကခ(စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်)၊ မိုးကောင်းမှကွပ်ကဲသည့် ခြေလျင်တပ်ရင်းဖြစ်သည်။ ကချင်ပြည်နယ်၊ ဟိုပင်မြို့တွင်အခြေစိုက်သည်။
ကဏ္ဍ:ခြေလျင်တပ်ရင်းများ
ဘင်္ဂါးရွာ၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်
ဘင်္ဂါးရွာ (Bingar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်၊ ထန်းဇင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၉၁၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟွယ်လုံရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘုရားကြီးကုန်းရွာ၊ ရှမ်းကွင်း
ဘုရားကြီးကုန်းရွာ၊ ရှမ်းကွင်း
ရပ်သာရွာ၊ အမ်းမြောက်
ရပ်သာရွာ၊ အမ်းမြောက်
အတွင်းစာဖြူစုရွာ၊ လဟာကလူ
အတွင်းစာဖြူစုရွာ၊ လဟာကလူ
ဒပြုတ်မြောင်ရွာ
ဒပြုတ်မြောင်ရွာ
ခင်ကန့်လန့်ရွာသစ်ရွာ၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်
ခင်ကန့်လန့်ရွာသစ်ရွာ (Khinkantlantywarthit)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်၊ ကံကလေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၈၉၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကံကလေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၂၈ ဦး၊ မ ၁၀၇၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၀၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်လေးပင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တူးမြောင်းရွာ၊ တူးမြောင်းလှည်းဆိပ်
တူးမြောင်းရွာ၊ တူးမြောင်းလှည်းဆိပ်
ရောင်ဇူရွာ၊ ကြောင်စွယ်ဖြူ
ရောင်ဇူရွာ၊ ကြောင်စွယ်ဖြူ
မီးသွေးတိုက် (အနောက်)ရွာ၊ ကွမ်းခြံကုန်း
မီးသွေးတိုက် (အနောက်)ရွာ၊ ကွမ်းခြံကုန်း
အနန္တဝါသုတ်
ခန္ဓာငါးပါးကို စွဲ၍ ခန္ဓာငါးပါးကို နှလုံးသွင်းမှားသောသူအား “ဤလောကသည် အဆုံးမရှိ” ဟု အယူမှားဖြစ်သည်။ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, ဝိပရိဏာမဓမ္မဖြစ်သော ခန္ဓာငါးပါးကို (တဏှာ, ဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့်) မစွဲလမ်းသော ပုဂ္ဂိုလ်အား “လောကသည် အဆုံးမရှိ” ဟူသော အယူမှားမဖြစ်ပုံ၊ ဤခန္ဓာငါးပါး, သစ္စာလေးပါးတို့၌ ယုံမှားတွေးတောမှု “ကင်္ခါ” ကိုပယ်ပြီးသောသူသည် သောတာပန်အရိယာသာဝက ဖြစ်ပုံကို ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
အမျိုးသားကျောင်းများ
၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ် ကျောင်းသား သပိတ်ကြီး ပေါ်လာသော အခါ ထိုသပိတ်ကြီးကို အကြောင်းပြု၍ အမျိုးသား ကျောင်းများ ပေါ်ပေါက် ခဲ့လေသည်။ ဦးဖိုလတ်သည် ပထမဦးဆုံး အမျိုးသားကျောင်း (မြို့မ အထက်တန်းကျောင်း၊ ရန်ကုန်) ၏ ပထမ ဦးဆုံးသော ကျောင်းအုပ်လည်း ဖြစ်ခဲ့ပေသည်။ အ.ထ.က(၂)ဒဂုံ (မြို့မ အထက်တန်းကျောင်း၊ ရန်ကုန်) သည် ၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ်၊  ဒီဇင်ဘာလ (၁၇) ရက် ရန်ကုန်မြို့ ဗဟန်း မြို့နယ်တွင်စတင် တည်ထောင်သော မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသော အမျိုးသားကျောင်း ဖြစ်သည်။ မြို့မ ကျောင်းအုပ် ဆရာကြီးမှာ ဦးဘလွင် (၁၈၉၂-၁၉၆၈) ဖြစ်သည်။ မြို့မ ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီး ဦးဘလွင် သည် လွန်စွာထင်ရှားသည်။ မြို့မကျောင်းကို ဗဟန်းမြို့နယ် မှသည် လမ်းမတော် မြို့နယ်၊ လမ်းမတော် မြို့နယ် မှသည် ဒဂုံ မြို့နယ်ဂေါ်ဒွင်လမ်း (မြို့မကျောင်းလမ်း)သို့ ပြောင်းလဲဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
အင်္ဂလိပ်နယ်ချဲ့တို့၏ ကိုလိုနီပညာရေးသည် ဗမာနိုင်ငံ၌ ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ်အထိ ယင်းတို့အတွက် ငွေကုန်ကြေးကျ ခံနိုင်သော မြေရှင် ဓနရှင် လူတန်းစား မြန်မာလူငယ်များကို ကျွန်ပညာသင်ပေးရန်သာ အဓိက ဖြစ်သည်။ ခေတ်အလိုက် အမြင့်ဆုံး ပညာသင်ကြားရာ ယူနီဗာစီတီ ခေါ် တက္ကသိုလ်ကျောင်း မရှိသေးပေ။ ရန်ကုန်မြို့၌ ရန်ကုန်ကောလိပ်နှင့် ဂျပ်ဆင် (ယခင် ယုဒသန် ကောလိပ်)ကောလိပ်သာရှိ၍ ယင်း တို့မှာ ကလကတ္တား ယူနီဗာစီတီ၏ လက်အောက်ခံ ကောလိပ် ကျောင်းခွဲမျှသာ ဖြစ်သည်။ သင်ရိုးညွှန်းတမ်းများမှာ ကလကတ္တား ယူနီဗာစီတီမှ ချမှတ်ပေးသည့် အတိုင်း သင်ကြားရသဖြင့် ဗမာ တက်လူငယ်များနှင့် အံမဝင် ခွင်မကျဘဲ ဖြစ်နေသည်။ စာမေးပွဲများ ကိုလည်း ကလကတ္တား ယူနီဗာစီတီမှ ဦးစီး စီမံကျင်းပ ပြုလုပ်ပေး သည်။ မက်ထရစ်ကျူလေရှင်း ခေါ် တက္ကသိုလ်ဝင် စာမေးပွဲကိုလည်း ကလကတ္တားတွင် မေးခွန်းထုတ်၍ ရန်ကုန်တွင် ဖြေဆို ကြရသည်။
ဝိုင်အမ်ဘီအေက ဗမာပြည်တွင် ယူနီဗာစီတီ (တက္ကသိုလ်) သီးခြား ရှိရမည်ဟု လှုံဆော်ကြွေးကြော် တိုက်တွန်းပေါင်းများလတ်သော် ဗမာပြည် အစိုးရသည် ပညာမင်းကြီး မစ္စတာ မက်သယူး ဟန်တား (Mr. Mathew Hunter) ဦးစီးသည့် ယူနီဘာစီတီ အက်ဥပဒေ ရေး ဆွဲရေး ကျွမ်းကျင်သည့် ကော်မတီ တရပ်ကို ၁၉၁၈ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ဖွဲ့စည်းလိုက်၏။
ဝိုင်အမ်ဘီအေ ကိုယ်စားလှယ်များက ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံ ပညာရပ်များ အားပေးသည့် ကောလိပ်ပေါင်းများစွာ ဆက်သွယ်နိုင်သည့် ယူနီဘာစီတီ(တက္ကသိုလ်) ကို ထောက်ခံသော်လည်း မစ္စတာ မက်သယူးဟန်တား ဦးဆောင်သော ကော်မတီ အများစုက လက်တွေ့မပါ စာပေပညာဆန်သည့် ဘာသာရပ်များကို အဓိက ထားသည့် တခုတည်းသော ကောလိပ် ပါဝင်သည့် သိပ္ပံယူနီဘာစီတီ တည်ဆောက်ရန် တက္ကသိုလ် ဥပဒေ တရပ်ကိုသာ ရေးဆွဲပြီး၊ ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ် စက်တင်ဘာလတွင် တင်သွင်း ဥပဒေ ပြုစေခဲ့၏။ ယူနီဘာစီတီဟူ၍ ဗမာနိုင်ငံတွင် ဤတစ်ကျောင်းသာ ရှိရမည်ဟူ ၍၎င်း၊ ယင်းယူနီဘာစီတီ၏ အောက်တွင်လည်း ကောလိပ် တကျောင်းသာ ရှိရမည် ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ယင်းကောလိပ်နှင့် တက္ကသိုလ် တည်ရာ သည်လည်း ရန်ကုန်တွင်သာ ဖြစ်ရမည် ဟုလည်းကောင်း စသည့် ကန့်သတ်ချက်များအပြင်၊ ယူနီဘာစီတီနှင့် ကောလိပ်သို့ ဝင်ရောက် သင်ကြားရမည့် သူများ၏ အရည်အချင်းများတွင် ကျောင်းအိပ်ကျောင်း စားများသာ ဖြစ်စေရမည်ဟုလည်းကောင်း စသော မလိုလားအပ်သည့် ကန့်သတ် ချုပ်ချယ်ချက်ပေါင်းများစွာ ပါဝင်နေသော အက်ဥပဒေ ဖြစ်သည်။
သို့ဖြစ်လေရာ ယင်း ၁၉၂၀ ယူနီဘာစီတီ အက်ဥပဒေသည် ငွေကုန်ကြေးကျ ခံနိုင်သော မြေရှင် ဓနရှင် လူတန်းစားနှင့် ဗြူရိုကရက် အရာရှိကြီးတို့ ၏ သားသမီး များ အဆက်အနွယ်များ အကျိုးမှ တပါး ဆင်းရဲသား လုပ်စား ကိုင်စား တို့နှင့် မအပ်စပ်သော ဥပဒေ ဖြစ်သည်။ တနှစ်လျှင် အနည်းဆုံးငွေ( ၆၀၀) ကျော် သို့မဟုတ် တလလျှင် ပျမ်းမျှငွေ (၅၀) ကျပ်ကျော် မတတ် နိုင်လျှင် တက္ကသိုလ်သို့ မည်သည့်နည်းနှင့်မျှ ချဉ်းကပ် နိုင်မည် မဟုတ်ပေ။ ထိုခေတ် ရွှေတစ်ကျပ်သားကို မြန်မာကျပ်( ၁၀) ကျပ်ကျော်သာရှိသောကြောင့် ထိုအခါ ငွေကြေးစံနှုန်း အရ ငွေ( ၆၀၀) ကျပ်ဟူ သည် နည်းလှသော အသပြာထုထည် မဟုတ်၊ တလလျှင် (၅၀) ကျပ် မျှ ရှိနေပေသည်။ ထိုအချိန်က စာရေးကြီး တစ်ယောက် ၏လခ သည် (၃၀) ကျပ် ပတ်ဝန်းကျင်မျှသာ ဖြစ်၏။ အစိုးရစာရင်းများအရ ဆိုလျှင် ထိုခေတ်က အလုပ်သမားတဦး၏ အနိမ့်ဆုံး လစာမှာ(၁၂) ကျပ်ဖြစ်၍ အမြင့်ဆုံး လစာမှာ (၇၅) ကျပ်ဖြစ်ပြီး ပျမ်းမျှ ဆိုလျှင် (၂၀ )ကျပ်ခန့် ဖြစ်ပေသည်။ လက်လုပ်လက်စား နေ့လုပ်နေ့စား အလုပ်ကြမ်းသမားတို့မှာ တနေ့ တမတ်၊ ငါးပဲနှုန်းပင် မှန်မှန် မဝင်ကြသော အချိန် ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့်လည်း ဥပဒေကြမ်းထွက်လာသည်နှင့် တပြိုင်နက် သတင်းစာတို့က ပြင်းထန်စွာ ပြစ်တင် ဝေဖန်ကြသည်။ ဆောင်းပါးရှင် များစွာတို့ကလည်း ကန့်ကွက် ရေးသားကြသည်။ ကျောင်းသားမိဖများကလည်း မကျေမနပ် ဖြစ်လာကြသည်။
ဤကဲ့သို့ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်ကြသော်လည်း ၁၉၂၀ ပြည့် နှစ် ဩဂုတ်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ဗမာနိုင်ငံ ဒုတိယ ဘုရင်ခံ ဆာရယ် ဂျီနယ် ကရက်ဒေါက် (Sir Reginald Craddock) သည် ထိုယူနီဘာ စီတီ အက်ဥပဒေကို အတည်ပြုလိုက်သည်။ ဤသို့ ဗမာကျောင်းသား ကြီးများနှင့် ဗမာပြည်သူတို့၏ ဆန္ဒကို ဆန့်ကျင်ပြဋ္ဌာန်းအတည် ပြု လိုက်သော အင်္ဂလိပ်နယ်ချဲ့ အစိုးရ၏ လုပ်ပုံကို ရန်ကုန်တွင်သာမက မန္တလေး၊ မော်လမြိုင်၊ ပုသိမ်၊ စစ်တွေ စသော မြို့ကြီးများ၌ လူထု အစည်းအဝေးများခေါ်ကာ ကန့်ကွက် ကြလေသည်။ ဘုရင်ခံ ကရက်ဒေါက်သည် ဗမာလူထု၏ လှုပ်ရှားကန့်ကွက်မှုကို အလေးမမူ ဂရုမစိုက်ပဲ ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ထိုယူနီဘာစီတီ အက်ဥပဒေ နှင့်အညီ ရန်ကုန်ကောလိပ်အား ယူနီ ဘာစီတီအဖြစ်သို့ တိုးမြှင့်ဖွင့်လှစ်တော့မည်ဟု ကြေညာလိုက်လေသည်။
မြန်မာလူထုသည် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ဟူ၍ သီးခြားတက္ကသိုလ်တစ်ရပ်ကို လိုလားတောင့်တ တောင်းဆိုခဲ့ကြသော်လည်း တက္ကသိုလ် အက်ဥပဒေကြမ်း ပေါ်ထွက်လာသော အခါတွင်မူ ပြဋ္ဌာန်းချက် အချို့ကို မကျေနပ်ကြချေ။ အထူးသဖြင့် တက္ကသိုလ် ပညာရေးကို ပြန့်ပွားအောင် ပြုလုပ်ရမည့်အစား ပိုမိုပါးရှားအောင် အဟန့်အတားများပင် ပြုလုပ်ထားသည်ဟု ယူဆကြ၍ တက္ကသိုလ် ဥပဒေကို ပြင်ဆင်ပေးရန် အနှံ့အပြား တောင်းဆိုကြလေသည်။ ထိုတောင်းဆိုမှုများကို အစိုးရက မလိုက်လျောသောကြောင့် ၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့ (၁၂၈၂ ခုနှစ် တန်ဆောင်မုန်းလဆုတ် ၁ဝ ရက်နေ့)တွင် မြန်မာပြည်၏ ပထမဆုံး တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားသပိတ် ပေါ်ပေါက်လာလေသည်။ ထိုသို့ ကျောင်းသားသပိတ် မှောက်စဉ်အတွင်း ပညာသင်မပျက်စေခြင်းငှာ ရန်ကုန်မြို့ဗဟန်းရပ်ကွက်တွင် အမျိုးသား ကောလိပ်တစ်ကျောင်းကို ပညာရေးစိတ်ထက်သန်သူများနှင့် သပိတ်မှောက် ကျောင်းသားများက ဦးစီးတည်ထောင်ကြ၏။ နောင်တွင် သပိတ်လှန်သော်လည်း သပိတ်မှောက်ကျောင်းသားများပင် ကျွန်ပညာကို ဆက်လက် မသင်လိုတော့ပြီဟု ဆုံးဖြတ်ကာ တိုင်းပြည်အနှံ့ မြို့မကျောင်း အစရှိသော အမျိုးသားကျောင်း (၉၃) ကျောင်း တည်ထောင်ခဲ့၏။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပညာရေး ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း
ဆရဲတန်ဘဲရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
ဆရဲတန်ဘဲရွာ(Sayetanbe)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်၊ ရှီးလန်ဒမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၂၂၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှီးလန်ဒမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၃ ဦး၊ မ ၂၉၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၁၀ ဦး နေထိုင်သည်။
လွိုင်လင်ရွာ၊ မောက်မယ်မြို့နယ်
လွိုင်လင်ရွာ (Loilen)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လင်းခေးခရိုင်၊ မောက်မယ်မြို့နယ်၊ စဉ့်ဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၃၉၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စဉ့်ဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၆၇ ဦး၊ မ ၄၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၃၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မောက်မယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆရဲတန်ဘဲရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွှေလောင်းဘွားရွာ၊ တူးမြောင်းလှည်းဆိပ်
ရွှေလောင်းဘွားရွာ၊ တူးမြောင်းလှည်းဆိပ်
မီးလောင်ချောင်းရွာ၊ အမ်းမြောက်
မီးလောင်ချောင်းရွာ၊ အမ်းမြောက်
အန္တဝါသုတ်
ဤသုတ်၌ နှလုံးသွင်းမှား၍ လောကသည် အဆုံးရှိ၏-ဟူသော အန္တဝါဒိဋ္ဌိဖြစ်ပုံ နှင့် အန္တဝါဠိမှလွတ်မြောက်လျှင် သောတာပန်ဖြစ်ပုံတို့ကို ဟောပြတော်မူသည်။
ပန်ဝါမြို့
ပန်ဝါမြို့သည် ကချင်ပြည်နယ် ချီဖွေခရိုင်၊ ချီဖွေမြို့နယ်တွင် ပါဝင်သော တရုတ်မြန်မာနယ်စပ်မြို့ ဖြစ်သည်။ မေခမြစ်ကမ်းပေါ်ရှိ ချီဖွေမြို့မှ ၄၀ မိုင်ခန့်ကွာဝေးသည်။ ပန်ဝါမြို့တွင် ဦးစခုတ်တိန့်ယိန်း ခေါင်းဆောင်သော နယ်ခြားစောင့်တပ်အသွင်ပြောင်းထားသော ကချင်ပြည်ဒီမိုကရေစီသစ် တပ်မတော် (NDA-K) အခြေစိုက်သည်။
ပင်းတလဲရွာ၊ မင်းဘူးမြို့နယ်
ပင်းတလဲရွာ (Pintale)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ မင်းဘူးမြို့နယ်၊ ပေါင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၀၃၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေါင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၉၃ ဦး၊ မ ၅၁၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၁၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ပန်ဝါမြို့
ပထဝီဝင်
ပန်ဝါမြို့သည် ဧရိယာစတုရန်းမိုင် ၁၃၅၅ မိုင်ကျယ်ဝန်းပြီး အရှေ့ဘက်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၊ တောင်ဘက်တွင် ဝိုင်းမော်မြို့နယ်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံ၊ အနောက်ဘက်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် ချီဖွေမြို့နယ်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်လျက်ရှိသည်။ မြင့်မားမတ်စောက်သည့် တောင်တန်းနှင့်တောင်စောင်းများ ဝန်းရံထားသောကြောင့် မြေပြန့်လွင်ပြင်နည်းပါးသည့် မြို့လေးဖြစ်သည်။
ပင်းတလဲရွာ၊ မင်းဘူးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်ဝါမြို့
ရာသီဥတု
တစ်နှစ်ပတ်လုံး ချမ်းအေးသည့် ရာသီဥတုရှိခြင်းကြောင့် အမြင့်ဆုံးအပူချိန်မှာ ၁၈ ဒီဂရီဆဲလ်စီးယပ်သာ ရှိသည်။ ဆောင်းရာသီတွင် အအေးဒဏ်ကို ပိုမိုခံစားရပြီး အနိမ့်ဆုံး အပူချိန် ရေခဲမှတ်အောက် (-၁၀)  ဒီဂရီဆဲလ်စီးယပ်ထိ ကျဆင်းကာ တစ်မြို့လုံး ရေခဲနေတတ်သည့် မြို့ဖြစ်သည်။
လူနေမှု
ပန်ဝါမြို့တွင် ကချင်တိုင်းရင်းသား အနွယ်ဝင် လော်ဝေါ်၊ လာချိတ်၊ငေါ့ချန်း၊ လီဆူးမျိုးနွယ်တို့ အများစုနေထိုင်ကြပြီး အိမ်ထောင်စု ၁၇ဝ ကျော် တွင် လူဦးရေ ၁၁ဝဝ ကျော် နေထိုင်သည်။ ကျေးလက်ဒေသတွင် အိမ်ခြေ ၁၂ဝဝ ကျော်ရှိပြီး လူဦးရေ ၆၉ဝဝ ကျော်နေထိုင်သောကြောင့် ပန်ဝါ မြို့တွင် လူဦးရေစုစုပေါင်း ၈ဝဝဝ ကျော်ရှိသည်။ အများစုမှာ ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။
စီးပွားရေး
သတ္တုတွင်းလုပ်ငန်းကို အများစု လုပ်ကိုင်ကြသည်။ စိုက်ပျိုးမြေရှိသော်လည်း သီးနှံအနည်းငယ်သာစိုက်ပျိုးကြပြီး ချဉ်စော်ခါးသီးကို အများဆုံးစိုက်ပျိုးကြသည်။ နယ်စပ်မြို့လေး တစ်မြို့ဖြစ်သဖြင့် ကုန်သွယ်ခြင်းကိုလည်း အဓိကထား လုပ်ကိုင်ကြသည်။
ထင်ရှားသည့် နေရာများ
မူလတန်း၊ အလယ်တန်း၊ အထက်တန်း စာသင်ကျောင်း သုံးကျောင်းရှိပြီး ဘောလုံး အားကစားကွင်း တစ်ကွင်းသာရှိသည်။ မြို့ပေါ်တွင် (၂၅) ခုတင် ဆံ့ပန်ဝါဆေးရုံကြီး တည်ရှိကာ၊ လန်းဂျော၊ရှီးကျန်၊ လုပီကျန်း၊ ဖီမော ကျေးရွာလေးရွာတွင် ကျန်းမာရေး ဌာနခွဲ တစ်ခုစီရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့၊ လဝက၊ စည်ပင်၊ နတလ၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ မြေစာရင်း၊ ဆောက်လုပ်ရေး၊ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ ဆက်သွယ်ရေး၊ တိ/မွေးကု၊ ရုပ်သံ၊ ပြန်/ဆက်၊ လျှပ်စစ်၊ သတင်းတပ်ဖွဲ့၊ နကသ စသည်ဖြင့် စုစုပေါင်းအစိုးရဌာနဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်း ၁၇ ခု လည်းရှိသည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားစေတီ နှစ်ဆူနှင့် ဘုန်းကြီးကျောင်း တစ်ကျောင်းရှိသည်။ မြို့ပေါ် အမှတ်(၁)ရပ်ကွက်ရှိ ဇမ္ဗူငြိမ်းစေတီတော်၊ မြို့ဦးဘုန်းကြီးကျောင်းနှင့် စိန်ပေါလ်ကက်သလစ် ဘုရားကျောင်းတို့သည် ထင်ရှားသည့် နေရာများဖြစ်သည်။
​ရေသိုးလေးရွာ၊ လဟာကလူ
ရေသိုးလေးရွာ၊ လဟာကလူ
သုံးတောင်ရွာ၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်
သုံးတောင်ရွာ (Thonetaung)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်၊ သုံးတောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၇၈၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သုံးတောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၀၁၅ ဦး၊ မ ၃၂၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၂၅၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သရက်အုပ် (အထက်)ရွာ
သရက်အုပ် (အထက်)ရွာ
ဝမ်စိမ်းရွာမရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
ဝမ်စိမ်းရွာမရွာ (Wanseinywarma)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဝမ်စိမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၃၃၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်စိမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၂၅ ဦး၊ မ ၃၂၃၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄၅၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ဇင်းနေရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဇင်းနေရွာ (Zinnay)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းဇင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၁၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းဇင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၂၁၅ ဦး၊ မ ၈၀၉၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၃၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ပန်နန်းဒင်မြို့
ပန်နန်းဒင်မြို့သည် မလိခမြစ်ဖျားတွင်တည်ရှိပြီး ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ နောင်မွန်းမြို့နယ်တွင် ပါဝင်သော မြို့နယ်ခွဲအဆင့်မြို့ဖြစ်သည်။ မြန်မာပြည်မြောက်ဖက်ဆုံးမြို့ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် မြို့အဆင့်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ဇင်းနေရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှီးလန်ဒမ်းရွာ၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
ရှီးလန်ဒမ်းရွာ(Sheelangdam)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်၊ ရှီးလန်ဒမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၂၂၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှီးလန်ဒမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၃ ဦး၊ မ ၂၉၇ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၁၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထန်းပုရွာ၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်
ထန်းပုရွာ (Htanpu)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်၊ ထန်းဇင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၉၁၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောင်းစုရွာ၊ တူးမြောင်းလှည်းဆိပ်
ကျောင်းစုရွာ၊ တူးမြောင်းလှည်းဆိပ်
ဖိုင်ဖောင်ရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
ဖိုင်ဖောင်ရွာ (Hpaihpawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဝမ်တုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၃၁၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်တုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၆၅ ဦး၊ မ ၂၇၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၃၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မုတ္တောကြီးရွာ၊ မင်းဘူးမြို့နယ်
မုတ္တောကြီးရွာ (Moketawgyi)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ မင်းဘူးမြို့နယ်၊ ပေကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၆၀၄၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၉၃ ဦး၊ မ ၈၂၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၂၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မင်းဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွမ်းခြံကုန်းရွာ၊ ကွမ်းခြံကုန်း
ကွမ်းခြံကုန်းရွာ၊ ကွမ်းခြံကုန်း
လှသောင်း၊ (အောင်ဆန်းသူရိယ)
အောင်ဆန်းသူရိယ လှသောင်းသည် အောင်ဆန်းသူရိယဘွဲ့ ရရှိသော စစ်သည်တော် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတော်အတွက် မိမိ အသက်ကို ပဓာန မထားဘဲ အသက်စွန့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် နိုင်ငံတော်၏ ရဲစွမ်းသတ္တိဆိုင်ရာအမြင့်ဆုံးဖြစ်သော အောင်ဆန်းသူရိယဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသူဖြစ်သည်။
အောင်ဆန်းသူရိယဘွဲ့မှာ မြန်မာ့တပ်မတော်တွင် ဂုဏ်သိက္ခာအားဖြင့် အမြင့်မားဆုံးသော ဆုတံဆိပ် ဖြစ်သည်။
ယနေ့အထိ အောင်ဆန်းသူရိယ ဘွဲ့တံဆိပ်ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသူ ၆ ဦးသာ ရှိသေးသည်။၎င်းတို့မှာ-
ဂုဏ်ပြုခြင်း
အောင်ဆန်းသူရိယ လှသောင်းအမည်အား ချီးကျူးဂုဏ်ပြုသော အားဖြင့် "အောင်ဆန်းသူရိယ လှသောင်း အထက်တန်းကျောင်း" အား  ရန်ကုန်မြို့ မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်၌ ဖွင့်လှစ် ခဲ့သည်။
ဒီနေ့ခေတ်တွင် အောင်ဆန်းသူရိယ လှသောင်း၏အမည်အား သူရဲကောင်းဗိမာန် (နေပြည်တော်)၌ မော်ကွန်းတင်ကမ္ပည်းရေးထိုးထားရှိသည်။
ရှောက်ချောင်းရွာ၊ ရှောက်ချောင်း
ရှောက်ချောင်းရွာ၊ ရှောက်ချောင်း
ငလင်ကြီးရွာ
ငလင်ကြီးရွာ
ဇင်းတိုင်ရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဇင်းတိုင်ရွာ (Zintaing)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းဇင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၁၈၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းဇင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၂၁၅ ဦး၊ မ ၈၀၉၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၃၀၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှမ်းပြည်တပ်မတော်
ရှမ်းပြည်တပ်မတော် (SSA) ပေါ်ပေါက်လာပုံ
၄။	မြန်မာနိုင်ငံသည် လွတ်လပ်ရေးနှင့်အတူ ယှဉ်တွဲပါလာခဲ့သော ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုများကို ရင်ဆိုင်လာခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်တစ်ခုဖြစ်သော
ရှမ်းပြည်နယ်တွင်လည်း ရှမ်းသောင်းကျန်းသူ များသည် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် စတင်မြစ်ဖျားခံခဲ့သည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့မြေပေါ်သို့ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်
လာသည့် တရုတ်ဖြူများအား တပ်မတော်မှ ၃ နှစ်ကြာမျှ နဂါးနိုင်စစ်ဆင်ရေး၊ ဘုရင့်နောင်စစ်ဆင်ရေးနှင့် ရန်ကြီးအောင်စစ်ဆင်ရေးများဖြင့် တိုက်ခိုက်နှိမ်နင်း
ခဲ့သည်။ ထိုသို့တိုက်ခိုက်နေစဉ် စစ်ဆင်ရေးဒေသများ၌ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးသဖွယ် တပ်မတော်မှ ချုပ်ကိုင်ခဲ့သည်ကို ပဒေသရာဇ်စော်ဘွားများ၊ မြို့စားများက
မခံမရပ်နိုင် ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ၁ ကြိမ်၊ ၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် ၁ ကြိမ်၊ မိုင်းရယ်မြို့တွင် စည်းဝေးလျက် ရှမ်းပြည်နယ်ကို ပြည်ထောင်စုမှခွဲထွက်ရန်
တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ ပဒေသရာဇ်စော်ဘွားများသည် ရှမ်းပြည်နယ်ကို ပြည်ထောင်စုမှခွဲထွက်ရန် မြေပေါ်တွင် ထင်ထင်ရှားရှား စည်းရုံးလှုပ်ရှားသကဲ့သို့
အခြားတစ်ဖက်မှလည်း လက်နက်ကိုင်ပုန်ကန်မှုအတွက် နွံစစ်ဟန်၊ တိုင်းနွမ်း၊ တိုင်းလုံ စသည်ဖြင့် လူငယ်အဖွဲ့အစည်းများ လျှို့ဝှက် ဖွဲ့စည်းလှုပ်ရှားစေခဲ့သည်။
၅။	ရှမ်းသောင်းကျန်းသူလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများဖွဲ့စည်းခြင်း။ ရှမ်းစော်ဘွားများသည် ပဒေသရာဇ်အာဏာစွန့်လွှတ်ရမည်ကို စိုးရိမ်ကြသည့်အတွက်
၁၉၅၇ ခုနှစ်၊ နှစ်ဦးပိုင်းမှစ၍ နိုင်ငံရေးဆူပူမှုများ ပြုလုပ်ရန် လှုံ့ဆော်မှု၊ ရှမ်း-ဗမာ မုန်းတီးရေးသွေးခွဲမှုနှင့် ၁ဝ နှစ်ပြည့်လျှင် ပြည်ထောင်စုမှခွဲထွက်ရေး
ဦးတည်လှုပ်ရှားမှုများကို စတင်ခဲ့သည်။ ငွေကြေး၊ လူ၊ လက်နက်စုဆောင်းခြင်း၊ လေ့ကျင့်သင်တန်းပေးခြင်း များကို ပြုလုပ်လာခဲ့ကြသည်။ အထူးသဖြင့်
ထိုစဉ်ကတရုတ်ဖြူတပ်များ ဝင်ရောက်အခြေပြုထားသည့် ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်းမှ ကျိုင်းတုံနယ်တွင် စော်ဘွားမျိုးနွယ်များဦးစီး၍ လက်နက်ကိုင်ဆူပူရေးအတွက်
ဒေသန္တရကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့အသွင်ဖြင့် လူငယ်များကို လေ့ကျင့်ဖွဲ့စည်းလာခဲ့သည်။ သက်ဆိုင်ရာမှ အရေးယူ ထိန်းသိမ်းသောအခါ ကျိုင်းတုံစော်ဘွား၏ ဦးလေး
တော်စပ်သူ စိုင်းနွဲ့သည် ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်သို့တိမ်းရှောင် ကာ လူအင်အားစုဆောင်း ဖွဲ့စည်းလေ့ကျင့်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
၆။	လက်နက်ကိုင်တိုက်ခိုက်လာခြင်း။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် စိုင်းနွဲ့သည် နွံစစ်ဟန် (ခေါ်) ရဲရင့်သောရှမ်းလူမျိုးများအဖွဲ့အမည်ဖြင့်
အခါ ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)မှ လူငယ်များနှင့် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများ တစ်သုတ်ပြီးတစ်သုတ် လာရောက် ပူးပေါင်းခဲ့ကြ၍ အင်အား ၄ဝဝ ခန့် စုစည်းမိ
သောအခါ ဌာနချုပ်ကို ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်းရှိ ပန်းတောင်း ခန့်မှန် မြေပုံညွှန်း (အယ်လ်တီ-၉၃၂ဝ)သို့ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး ဗဟိုဌာနချုပ်တစ်ခုကိုလည်း ကျိုင်းတုံနယ်အတွင်း
ထားရှိခဲ့သည်။ ၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ၎င်းအဖွဲ့သည် ပွဲဦးထွက်အဖြစ် ပုံပါကျင်စခန်းကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ရှမ်းသောင်းကျန်းသူ ၁၈ ဦးသေဆုံးပြီး
၃၆ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ရှမ်းစော်ဘွားများ အာဏာစွန့်လွှတ်ခဲ့ရပြီးနောက် စော်ဘွားများ၏မကျေနပ်မှု ပိုမိုများပြားလာကာ
လှုံ့ဆော် စည်းရုံးခဲ့သဖြင့် ရှမ်းသောင်းကျန်းသူများ ထပ်မံ၍ အင်အားတောင့်တင်းလာခဲ့သည်။ ၁၉၅၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် စစ်ရဲတပ်မှ  ဝ  လူမျိုး
တပ်စုမှူး ဗိုလ်မောင်နှင့် ရှမ်းသောင်းကျန်းသူများပူးပေါင်းပြီး တန့်ယန်းကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်မှ
တန့်ယန်းအား ပြန်လည် တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
၇။	ရှမ်းသောင်းကျန်းသူအဖွဲ့အစည်းများ ကွဲပြားလာခြင်း။ နွံစစ်ဟန်အဖွဲ့အတွင်း၌ လူငယ်နှင့် လူကြီးပိုင်းအကြား သဘောထားကွဲလွဲမှုဖြစ်ပေါ်လာပြီး ၁၉၆ဝ
ပြည့်နှစ် လွယ်ပန်းတောင် အစည်းအဝေးတွင် တောခိုရှမ်းတက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများ ခွဲထွက်ကာ ခွန်သော်တာ၊ ခွန်ကြာဥ၊ စိုင်းလှအောင်တို့ ဦးစီးသော
လွတ်ကျောက်ဆောက် (ခေါ်) ရှမ်းပြည်နယ်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (SSIA) ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၆၁ ခုနှစ်၊ လွယ်ပန်းတောင် အစည်းအဝေးတွင်လည်း
ကျိုင်းတုံနယ်မြေမှ ရှမ်းသောင်းကျန်းသူခေါင်းဆောင်များ ခွဲထွက် သွားပြီး ဘုန်းကြီးလူထွက် ဦးကုဏ္ဍလ (ခေါ်) ကျောက်ဝါးခမ်း ဦးစီးသည့် စစ်ဟန်စစ်တိုင်း (ခေါ်)
ရှမ်းအမျိုးသား တပ်မတော်ကို ထူထောင်ခဲ့သည်။ အလင်းဝင်ကွန်မြူနစ်ဟောင်းဖြစ်သော မိုးဟိန်းသည် အလင်းဝင်များအတွက် နိုင်ငံတော်အစိုးရ၏
မတည်ထောက်ပံ့ငွေများကို အလွဲသုံးစားပြုကာ တောခိုသွားခဲ့ပြီး စိုင်းနွဲ့ထံမှ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် တစ်ဝိုက်တွင် သီးခြားခွဲထွက်ကာ ရှမ်းအမျိုးသား တော်လှန်ရေး
တပ်ပေါင်းစု(Shan Nationalities United Revolutionary Front-SNURF)  အမည်ဖြင့် မိုင်းကိုင်၊ လဲချားနယ်မြေတွင် လှုပ်ရှားခဲ့သည်။
အဖွဲ့များ လာရောက်ဆွေးနွေးခဲ့သော်လည်း ကိုယ်ပိုင် ပြြာန်းခွင့်၊ အုပ်ချုပ်ခွင့် လူမျိုးစုအခွင့်အရေးနှင့်  သီးခြားပြည်နယ်ရရှိရေး  ဖက်ဒရယ်စတိတ်မူများကိုသာ
အသေဆုပ်ကိုင် ဆွေးနွေးခဲ့သဖြင့် ဆွေးနွေးမှုမအောင်မြင်ခဲ့ပါ။ ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် မဟာဒေဝီ စဝ်နန်းဟိန်းခမ်းသည် မြဝတီ-မဲဆောက် လမ်းမှတစ်ဆင့် ထိုင်းနိုင်ငံသို့
ထွက်ပြေးခဲ့သည်။ ၁၉၆၅ ခုနှစ်အစပိုင်းတွင် SSIA ခွန်ကြာနု၊ စိုင်းလှအောင်အဖွဲ့နှင့် SNURF မိုးဟိန်းအဖွဲ့တို့ပူးပေါင်း၍ မဟာဒေဝီစဝ်နန်းဟိန်းခမ်းအား
နာယကအဖြစ် တင်မြှောက်ပြီး ရှမ်းပြည်တပ်မတော် (SSA) ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ မိုးဟိန်းကို စစ်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တင်မြှောက် ခဲ့သည်။ စိုင်းလှအောင်၊
ခွန်ကြာနု၊ စိုင်းပန်း၊ ဝါးခမ်းတို့ဦးစီးသော တပ်မဟာ ၄ ခုဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး တပ်ရင်း ၁၂ ရင်း၊ လူအင်အား ၁,၆ဝဝ ခန့် ရှိခဲ့သည်။ SSA ဌာနချုပ်ကို ထိုင်းနိုင်ငံ
အတွင်းရှိ ဇင်းမယ်တွင်ထားရှိပြီး တပ်မဟာ များနှင့် တပ်ရင်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်-
(က)	တပ်မဟာ(၁)။ တပ်မဟာမှူးမှာ စိုင်းလှအောင်ဖြစ်ပြီး လက်အောက်တွင် ပလောင်တပ်ရင်း ၂ ရင်း အပါအဝင် တပ်ရင်း ၃ ရင်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
(ခ)	တပ်မဟာ(၂)။ တပ်မဟာမှူးမှာ စိုင်းပန်ဖြစ်ပြီး တပ်ရင်း ၂ ရင်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
(ဂ)	တပ်မဟာ(၃)။ တပ်မဟာမှူးမှာ ခွန်ကြာနုဖြစ်ပြီး တပ်ရင်း ၄ ရင်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
(ဃ)	တပ်မဟာ(၄)။ တပ်မဟာမှူးမှာ ဝါးခမ်း(ခ)ဆန်ကြိုင်းဖြစ်ပြီး တပ်ရင်း ၃ ရင်းဖြင့် ဖွဲ့စည်း ထားသည်။
၉။	၁၉၆၈ ခုနှစ်၊ နှစ်ဦးပိုင်းတွင် ပလောင်တပ်ရင်း ၂ ရင်းသည်SSA မှခွဲထွက်သွားပြီး သီးခြားရပ်တည်၍ ကျောက်မဲဒေသ၌ လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ၎င်းနောက်
SSA ကိုလည်း စဝ်ဆေးဝိုင်ဦးဆောင်သော မြောက်ပိုင်းတိုင်း (ခေါ်) တိုင်း(၁)နှင့် မိုးဟိန်းဦးဆောင်သော တောင်ပိုင်းတိုင်း (ခေါ်) တိုင်း(၂)ဟူ၍ ခွဲခြားဖွဲ့စည်း
တိုင်း(၂)အား မိုးဟိန်းမှခေါင်းဆောင်၍ တပ်ရင်း ၃ ရင်းဖြင့် လွိုင်လင်၊ တောင်ကြီး နယ်မြေများ၌ လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ တိုင်း(၁)သည် ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းဒေသ၌
ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ် ပါတီနှင့် မလွဲမရှောင်သာပဲ ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုများပြုလုပ်ခဲ့ရသည်။ ထိုအခြေအနေတွင် ကွန်မြူနစ်ဝါဒကို ဆန့်ကျင်သည့် တိုင်း(၂)မိုးဟိန်း
အဖွဲ့မှ မကျေမနပ်ဖြစ်ကာ ၁၉၆၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလအတွင်းတွင် ခွဲထွက်ပြီး ရှမ်းပြည်နယ်တပ်ပေါင်းစုတော်လှန်ရေးတပ်မတော် (SURA) ကို ဖွဲ့စည်း
ထူထောင်ခဲ့သည်။ မိုးဟိန်းခွဲထွက် သွားပြီးနောက် တိုင်း(၂)အား ခွန်ကြာနုမှ ဆက်လက်တာဝန်ယူခဲ့သည်။
၁ဝ။	ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ (SSPP) ပေါ်ပေါက်လာခြင်း ။ ယိမ်းယိုင်ချည့်နဲ့နေသော SSA ကို နိုင်ငံရေးဦးဆောင်မှုပေးနိုင်ရန် ၁၉၇၁ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ
၁၆ ရက်နေ့တွင် ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ (SSPP) ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ခွန်ကြာနုမှဆောင်ရွက်ပြီး ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ပွန်ဆိုင်း(ခ)စိုင်းပန်နှင့်
အုန်းပေါင်(ခ) စိုင်းမြင့်အောင်၊ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ခွန်သီရိတို့မှ ခေါင်းဆောင်ခဲ့သည်။ စစ်ရေးတာဝန်ခံအဖြစ် စံပိန်(ခ) ကျော်ခင်အား ဦးစီးစေပြီး တိုင်း(၁)
တပ်မဟာ(၁)၊ (၂)၊ တပ်ရင်း(၁၆)၊ (၂၁)၊ (၂၄)၊ (၂၅)အပါအဝင် တပ်ရင်း ၄ ရင်း ကို ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် စစ်ဟန်စစ်တိုင်း
သီးခြားအဖွဲ့မှ စိုင်းနော်မိန်းဦးစီး အင်အား ၅ဝဝ ကျော်ခန့်သည် SSPP သို့လာရောက်ပူးပေါင်းခဲ့သည်။ ယင်းအင်အားစုများကို တပ်မဟာ(၇)နှင့် တပ်ရင်း ၄
ရင်းအဖြစ် တိုးချဲ့ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
၁၁။	၁၉၇၃ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၄ ရက်နေ့တွင်SSA သည် တောခိုကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များဖြစ်သည့် ကိုးကန့် (လော်စစ်ဟန်အဖွဲ့)၊ ဗင်းဝင်း(မဟာခမ်းအဖွဲ့)၊ မန်မန်ဆိုင်
SSPP တိုင်း(၂)မန်ပလောင်စခန်းအား တပ်မတော်မှ အောင်သံလွင်စစ်ဆင်ရေးဖြင့် ဝင်ရောက်ချေမှုန်းခဲ့သဖြင့် လော်စစ်ဟန်သည် ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်းသို့ ပြေးဝင်
သွားခဲ့သည်။ လော်စစ်ဟန်အား ထိုင်းအစိုးရမှဖမ်းဆီးပြီး မြန်မာအစိုးရထံသို့ ၁၉၇၃ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ တိုင်း(၂)ကို
လော်စစ်ဟန်၏ တပည့်ဖြစ်သူ ကျန်ကျီးချိန် ကို ဆက်လက်ဦးစီးစေခဲ့သည်။ ၎င်းကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ SSA အဖွဲ့ နှင့် ပူးပေါင်း နေသည့် ကိုးကန့်အဖွဲ့ကို
ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်လာကာ ၁၉၇၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်၌ SSA နှင့် တောခိုကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များအကြား ပစ်ခတ်မှုများဖြစ်ပွား လာပြီး
ကိုးကန့်အဖွဲ့ခွဲထွက်သွားခဲ့သည်။
ပါတီဗဟို ပန်ဆင်းသို့ရောက်ရှိပြီး နိုဝင်ဘာလတွင် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီနှင့် SSA တို့အကြား စစ်ရေးအရ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် သဘောတူလက်မှတ်
ရေးထိုးခဲ့သည်။ ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် SSA အဖွဲ့အား လက်နက် ၂ဝဝ ခန့်ကို လက်ဆောင်အဖြစ် ပေးခဲ့သည်။ ဗကပနှင့် ဆက်သွယ်ခြင်းအား
ထိုင်းနိုင်ငံရောက် SSPP ဥက္ကဋ္ဌ ခွန်ကြာနုမှ နှစ်သက်ခဲ့သော်လည်း အများ၏ဆန္ဒကို မလွန်ဆန်နိုင်ခဲ့ပေ။ ကိုးကန့်အဖွဲ့များခွဲထွက်သွားသည့်အခြေအနေကြောင့်
တိုင်း ၂ တိုင်းအား လွယ်ခေးဒေသ၌ တိုင်း(၁)မှူး စံမိန်း၏ကွပ်ကဲမှုအောက်သို့ ၁၉၇၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လွှဲပြောင်းယူခဲ့ရသည်။ ၁၉၇၅ ခုနှစ်၊
ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့မှ ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့ထိ လွယ်ခေးဒေသ ပန်ကိုး၌ပြုလုပ်သော SSPP အစည်းအဝေးတွင် ဗကပဗဟိုဌာနချုပ် ပန်ဆန်းသို့
တရားဝင်ကိုယ်စားလှယ် ထပ်မံစေလွှတ်ရေးနှင့် ပတ်သက်၍ သဘောထားကွဲလွဲကာ ဒုဥက္ကဋ္ဌ အုန်းပေါင်နှင့် တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး ဆေးထင်ဦးစီး ဗကပ လိုလားသည့်
အဖွဲ့နှင့် ဥက္ကဋ္ဌ ခွန်ကြာနု၊ ဒုဥက္ကဋ္ဌမွန်ဆိုင်း(ခ) စိုင်းပန်ဦးစီး ဗကပ မလိုလားသော အဖွဲ့ ၂ ဖွဲ့ ကွဲသွားခဲ့သည်။
၁၃။	ဗကပနှင့် SSA ဆက်သွယ်ခြင်း။ ၁၉၇၅ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် အုန်းပေါင်၊ ဆေးထင်၊ စံမိန်းဦးစီး SSA အင်အား ၆၅၆ ဦးသည် SSPP   ဌာနချုပ်ရှိရာ
လွယ်ခေးဒေသမှ ဗကပဗဟိုဌာနချုပ် ပန်ဆန်းသို့သွားရောက် ခဲ့သည်။ SSA အဖွဲ့သည် ပန်ဆန်း၌ စစ်ရေး၊ နိုင်ငံရေး သင်တန်းများတက်ရောက်ခဲ့ပြီး ဗကပမှ
ပေးလိုက်သော လက်နက်မျိုးစုံ ၇၃၅ လက်နှင့် ခဲယမ်းများအားရယူပြီး ၁၉၇၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် သံလွင်အနောက်ခြမ်းသို့ ကူးဝင်လာခဲ့သည်။ ဗကပ
ရင်း(၄ဝ၄၅)မှလည်း အင်အား ၄ဝဝ ခန့်ဖြင့် SSA နှင့်ပူးတွဲလှုပ်ရှားရန် လိုက်ပါ လာခဲ့သည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် SSA စစ်ဒေသကို ဖွဲ့စည်း
ခဲ့သည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် တပ်ရင်းအသစ် (၈၁၆)အား ထပ်မံဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် တပ်ရင်း(၁၁)အား ခွန်ပန်ရွာ၌ ထပ်မံ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
အင်အား ၆ဝဝ ခန့်ဖြင့် တန့်ယန်း၊ တိုင်းအော့၊ မိုင်းရှူး၊ ကျေးသီး၊ မိုင်းဆန်၊ တိုင်းနောင်နယ်မြေများတွင် လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ တပ်မဟာ(၂)အား နိုင်ငံရေးမှူးနှင့်
တပ်မဟာမှူးစံဟိုင်းဦးစီးပြီး တပ်ရင်း(၁ဝ၁၁)နှင့် တပ်ရင်း (၁ဝ၁၆)တို့မှ စုစုပေါင်းအင်အား ၅ဝဝ ဦးဖြင့် ကျောက်မဲ၊ သီပေါ၊ နောင်ချိုဒေသတို့၌ လှုပ်ရှားခဲ့သည်။
ဇလာဗုဇာဒိဒါနူပကာရသုတ်
(၂၁)မှ(၅၀)အထိ သုတ်ပေါင်း(၃၀)။ (ဇလာဗုဇဒါနူပကာရသုတ်(၁၀)၊ သံသေဒဇဒါနူပကာရသုတ်(၁၀)၊ ဩပပါတိကဒါနူပကာရသုတ်(၁၀) တို့ဖြစ်၏။)
ရှမ်းပြည်တပ်မတော်
ရှမ်းပြည်တပ်မတော် (SSA) ပေါ်ပေါက်လာပုံ
တပ်မဟာ (၃)အား နိုင်ငံရေးမှူး ချန်ဖုန်း၊ တပ်မဟာမှူး စိုင်းလိတ် ဦးစီးပြီး တပ်ရင်း(၈၁၆)၊ တပ်ရင်း(၂ဝ၂၄)နှင့် တပ်ရင်း (၂ဝ၂၅)တို့မှ စုစုပေါင်းအင်အား ၅ဝဝ ခန့်ဖြင့်
ဇလာဗုဇာဒိဒါနူပကာရသုတ်
(ဇလာဗုဇ/သံသေဒဇ/ ဩပပါတိက)နဂါးတို့၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကိုသိရ၍ ထိုနဂါးမျိုးတို့၌ဖြစ်နိုင်ရန် တောင့်တ၍ လှူဖွယ်ဝတ္ထုဆယ်မျိုးတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးကို ပေးလှူ၏။ ကိုယ်, နှုတ်, စိတ်တို့ဖြင့် နှစ်ပါးသောကံကို ပြုလုပ်ကြကုန်၏။ ထိုသူတို့သည် ကွယ်လွန်သည်၏အခြားမဲ့၌ (ဇလာဗုဇ/သံသေဒဇ/ ဩပပါတိက) နဂါးမျိုးတို့၌ ဖြစ်ကြကုန်၏ဟု မေးလျှောက်လာသောရဟန်းအား ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
လှည်းဆိပ်ရွာ၊ တူးမြောင်းလှည်းဆိပ်
လှည်းဆိပ်ရွာ၊ တူးမြောင်းလှည်းဆိပ်
ရှမ်းပြည်တပ်မတော်
ရှမ်းပြည်တပ်မတော် (SSA) ပေါ်ပေါက်လာပုံ
ပျက်ကန့်၊ မိုင်းပုကြီးနယ်မြေ၌ လှုပ်ရှားခဲ့သည်။
၁၄။	၁၉၇၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် တောင်ပိုင်းတိုင်းဥက္ကဋ္ဌ ခွန်ကြာနုနှင့် အတွင်းရေးမှူး စဝ်ဆေးနိုင်တို့အား ခေါင်းဆောင်အဖြစ်မှဖြုတ်ချပြီး ပွန်ဆိုင်းနှင့် ပန်းအောင်တို့မှ
တာဝန်ယူခဲ့ကြသည်။ ၎င်းနောက် တိုင်း(၁)နှင့် အဆက်အသွယ်ပြန်လည်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ဗကပအရှေ့မြောက်စစ်ဒေသမှ
ခေါ်ယူချက်အရ စိုင်းလှအောင်နှင့်အဖွဲ့သည် ပန်ဆန်းသို့သွားရောက်ခဲ့သည်။ SSPP တစ်ဖွဲ့လုံးအား ဗကပ၏ အကြွင်းမဲ့ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် ဝင်ရောက်ရေး
ကိုတောင်းဆိုသဖြင့် SSPP ခေါင်းဆောင်များမှ ယင်းကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ မတင်မကျပြောဆိုကာ ၁၉၇၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် သံလွင်အနောက်ခြမ်းသို့ ကူးဝင်
ခဲ့သည်။ ၎င်းကိစ္စအား အောက်ခြေသို့ချပြဆွေးနွေးရာတွင် အုန်းပေါင်နှင့် ဆေးထင်တို့နှစ်ဦးမှလွဲ၍ ကျန်ခေါင်းဆောင်များ အနေဖြင့် ဗကပ၏အကြွင်းမဲ့ဦးဆောင်မှု
အောက်သို့ မဝင်ရောက်လိုကြပေ။ တပ်မဟာ(၃)တပ်မဟာမှူး စိုင်းလိတ် မှာ ကြားနေခဲ့သည်။ ထိုအတောအတွင်း SSA တပ်ရင်း (၂ဝ၂၄)သည် ပန်ဆန်း၌
သင်တန်းတက်ရောက်ပြီး လက်နက် ၃၇၂ လက်နှင့်သံလွင်မြစ်အနောက်ခြမ်းသို့ ကူးဝင်ခဲ့သည်။
၁၅။ SSA အတွင်း ပြိုကွဲမှုများ။ ဗကပ၏အကြွင်းမဲ့ဦးဆောင်မှုအောက်သို့ ဝင်ရောက်ရေးနှင့် ပတ်သက်၍ လိပ်ခဲတည်းလည်းဖြစ်နေစဉ် စံမိန်းနှင့် ပန်းအောင်
တို့သည် ရင်း(၁ဝ၁ဝ)၊ ရင်း(၂ဝ၂၁)တို့မှ အင်အား ၃ဝဝ ခန့်ဖြင့် ၁၉၇၈ ခုနှစ်၊ မေလတွင် တောင်ပိုင်းသို့ ဆင်းသွားခဲ့သည်။ စံမိန်းနှင့် ပန်းအောင်တို့မှာ လွယ်မော်
အဖွဲ့၏ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်မှုကိုခံရပြီးနောက် တပ်များဖရိုဖရဲဖြစ်ကာ ပြန်လာခဲ့ရသည်။ ၁၉၇၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ အတွင်း ဒုဥက္ကဋ္ဌ အုန်းပေါင်မှာ သံလွင်မြစ်
အနောက်ခြမ်း ၌ တပ်မတော်နှင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားစဉ် ကျဆုံးခဲ့သည်။ ၁၉၇၈ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလအတွင်းမှာပင် တပ်ရင်း(၁၂ဝ)အား ထပ်မံဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၇၉
ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ဆေးထင်သည် ပန်ဆန်းမှ သံလွင်အနောက်ခြမ်းသို့ ကူးဝင်လာပြီး ဗကပ၏ဦးဆောင်မှုကို အကြွင်းမဲ့ခံယူရေး အတွက် SSPP အတွင်း
မိုင်းမောသို့ဆင်းသွားခဲ့သည်။ ၁၉၇၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဥက္ကဋ္ဌ စိုင်းပန်အား ပါတီနှင့်တပ်အား ဦးဆောင်မှုမပေးနိုင်ဟု ဆိုကာ
စိုင်းလှအောင်မှ စိုင်းပန်းအား SSPP မှ ထုတ်ပစ်ခဲ့သည်။ SSPP ဥက္ကဋ္ဌ စိုင်းလှအောင်(ခ) ဆေးလင်းနှင့် အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ဆိုင်းဟန်တို့ဦးစီး၍
SSPP ဗဟိုဌာနချုပ်အား မိုင်းမော၌အခြေပြုထားခဲ့သည်။ ၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် တပ်မဟာ(၃)နိုင်ငံရေးမှူး ချန်ဖုန်းသည် ၎င်း၏ဇနီးလက်ချက်ဖြင့်
၁၆။	၁၉၇၈ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁ဝ ရက်နေ့မှ ၂ဝ ရက်နေ့ထိ ထိုင်းနိုင်ငံ ကျူဟုတ်၌ ပြုလုပ်ခဲ့သော SSPP ဗဟိုကော်မတီအစည်းအဝေးမှ ဥက္ကဋ္ဌ စိုင်းလှအောင်(ခ)