cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
သက်ငယ်
အရေးအသားအားဖြင့် သက်ငယ် ဟု ရေးသားသုံးနှုန်းသော်လည်း အခေါ်အဝေါ် အားဖြင့် သက်ကယ် ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ "ရှေးရှေးတုန်းက၊ ရွှေယုံနဲ့ရွှေကျား သက်ကယ်ရိတ်သွားသတဲ့" အစချီသော ဒဏ္ဍာရီပုံပြင်ကို မြန်မာ ကလေးသူငယ်တိုင်းလိုပင် ကြားဖူးကြ ပေသည်။ သက်ကယ်ရိတ် သွားသည်ဟူသည်နှင့်အညီ သက်ကယ်(သက်ငယ်)သည် ရိတ်ဖြတ်ရသော အပင်မျိုးဟု သိကြရသည်။ ရိတ်ဖြတ်ရသော အပင်မျိုးဟု သိရသဖြင့် စပါးပင်၊ ဂျုံပင်၊ မြက်ပင်တို့ကဲ့သို့ ရှိမည်ဟု တစ်ဆင့်မှန်းဆနိုင်ကြပေမည်။ သက်ကယ်သည် စပါးပင်၊ ဂျုံပင်တို့ကဲ့သို့ မြက်တစ်မျိုးဖြစ်ရာ ဂရင်မီနေစီအီးမျိုးရင်းတွင် ပါဝင်၍ မျိုးစိတ်၏အမည်မှာ ယခင်က အင်ပါရေတာ အရွန်ဒီနေစီး (Imperata arundinacea) ဖြစ်ပြီး၊ လက်ရှိခေတ်သစ်ကာလတွင် အင်ပါရေတာ စလင်ဒရီကာ (Imperata cylindrica) ဟု ပြောင်းလဲ သတ်မှတ်ထားသည်။
ဖ
ဖသည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် နှစ်ဆယ့်နှစ်လုံးမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
သက်ငယ်
နေရာဒေသအနှံ့အပြား၌ ပေါက်ရောက်တတ်သော်လည်း အထူးသဖြင့် စိုစွတ်သောဒေသများတွင် ပိုမိုပေါက်ရောက် တတ်လေသည်။ နှစ်ကြာခံ မြက်ပင်မျိုးဖြစ်၍ အပေါ်သို့ ထောင်လျက် တည့်မတ်စွာ ပေါက်ရောက်သည်။ မြေလျှောက်အမြစ်မျိုးရှိရာ အဆစ်များတွင် အမြစ်ပွားများ ရှိသည်လည်း ရှိသည်၊ မရှိသည်လည်းရှိသည်။ ပင်စည်သည် တစ်ပေမှသုံးပေခန့်အထိရှိ၍ အရွက်များသည် ခြောက်လက်မမှ ၁၈ လက်မအထိရှည်ပြီးလျှင် ၁/၁ဝ လက်မမှ တစ်လက်မခန့်သာပြက်ကျယ်သည်။ ရှည်မျောမျောရှိသော ထိုအရွက်များ၏ ထိပ်သည်ချွန်၍ အရွက်၏အပေါ်ဘက်သည် ချောမွတ်သော်လည်း အရွက်အောက်ဘက်နှင့် အရွက်အနားတို့သည် ကြမ်းပြီးလျှင်ရှတတနေသည်။ အကိုင်းအခက်များသည်တို၍ ပင်စည်နှင့်ပူးကပ်နေပြီးလျှင် ကျပ်ကျပ်ညပ်ညပ် ထွက်ကြလေသည်။ အပွင့်ပွင့်သည်။ ပွင့်ခိုင်သည် ဖျော့တော့တော့ငွေရောင်မျိုးရှိ၍ ဂျုံစပါးနှံ ကဲ့သို့ရှည်ရှည်လုံလုံးနှင့်အဖျားချွန်သော (စပိုက်) ပွင့်ညှာမဲ့ ပွင့်ခိုင်မျိုးဖြစ်သည်။ အနှံတံကိုခြံရံလျက် ဝ့၁၂၅ လက်မရှည်၍ လှံစွပ်ပုံရှိသော အနှံငယ်များထွက်ကြသည်။ အစေ့များသည် သေးငယ်၍ ရှည်မျောမျောဖြစ်ကြလေသည်။
ဖ
{.ปang-stub}}
သက်ငယ်
မြန်မာနိုင်ငံမိုးပါးသောဒေသများတွင် အထူးသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း၌ သက်ငယ်များ ကိုအိမ်မိုးရန် အတွက်အသုံးပြုကြသည်။ မြို့ကြီးပြကြီးများရှိ အဆောက်အအုံများကို အုတ်ကြွပ်၊ သွပ်၊ အင်္ဂတေပြား စသည်တို့ဖြင့် အမိုးမိုးကြသော်လည်း ကျေးလက်များတွင် သက်ငယ်ကို လက်မလွှတ်နိုင်ကြပေ။ ကြာရှည်ခံသော အိမ်မိုးအဖြစ် အသုံးမပြုနိုင်သော်လည်းကာလဒေသအလိုက် သုံးစွဲလုပ်ကိုင်နေကြရပေသည်။
အိမ်မိုးရန်သက်ငယ်များကိုရင့်၍ ဝါလာသောအခါ ရိတ်ဖြတ်ကြသည်။ ရိတ်ဖြတ်ပြီးသော သက်ငယ်များကို ထိုအတိုင်းအိမ်မိုးမိုးကြရသည်မဟုတ်ပေ။ အိမ်မိုးမိုးနိုင်အောင် သက်ငယ်အပျစ်များ ပြုလုပ်ကြရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်း၌ ဓနိများကိုဓနိပျစ်ပြုလုပ်၍အိမ်မိုးကြ ရသကဲ့သို့ဖြစ်ပေသည်။ သက်ငယ်များကို အပျစ်ဖြစ်အောင်ပြုလုပ်ခြင်းကို သက်ငယ်ပျစ်သည်ဟုခေါ်သည်။ သက်ငယ် ပျစ်ပုံမှာ တုတ်တံရှည်တစ်ခုကိုခံ၍ သက်ငယ်ရွက်ကို ခေါက်ချိုးချလိုက်ရသည်။ ခေါက်ချိုးချလိုက် သောသက်ငယ် ရွက်ကို တုတ်တံ၌မြဲနေစေရန် တဲစပ်ဟုခေါ်သော တုတ်ချောင်းများဖြင့် တွယ်ပေးရသည်။ တစ်ရွက်ပြီးတစ်ရွက် ဆင့်ကာဆင့်ကာ ဤသို့တွယ်သွားပေးခြင်းဖြင့် သက်ငယ်တစ်ပျစ် ရရှိလေသည်။ သက်ငယ်ပျစ်သည့်လုပ်ငန်းသည် ကျေးလက်များ၌ အိမ်တွင်းမှုလုပ်ငန်းတစ်ရပ် ဖြစ် လေသည်။
အိမ်မိုးသောအခါ သက်ငယ်ပျစ်များကို အောက်မှဝါးလုံးတန်းများခံကာ ဆင့်ကဲဆင့်ကဲ အစိတ် အကျဲ ညီညာစွာဖြင့် တုတ်ချည်ကြရလေသည်။ ထိုနောက်မှ အပေါ်မှ ဝါးများဖြင့်ဖိထားပေးရသည်။ သို့မဟုတ်က လေပြင်းသည့်အခါ အမိုးများလန်သွားနိုင်ပေသည်။ သက်ငယ်ရွက်များသည် ဓနိရွက် များလောက် အသားမထူခြင်း၊ အရွက်မရှည်ခြင်း၊ ဗြက် မကျယ်လှခြင်းတို့ကြောင့် မိုးများများရွာသည့် ဒေသများ၌ကား သက်ငယ်ကို အသုံးပြု၍ မဖြစ်ချေ။
ချင်းကွင်းရွာ၊ ဒေါင့်ချောင်း
ချင်းကွင်းရွာ၊ ဒေါင့်ချောင်း
ခမိရှိရိုဘူတာ
ခမိရှိရိုဘူတာ  (神城駅 ခမိရှိရို - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နဂါနိုခရိုင်၊ ခိတအဇုမိတိုင်း၊ ဟခုဘရွာတွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကဏှသပ္ပသုတ်
မြွေဟောက်၏ အပြစ် ၅-မျိုးနှင့် မာတုဂါမ၏ အပြစ် ၅-မျိုးတို့ကို နှစ်သုတ် ခွဲ၍ ဟောတော်မူသည်။ ဒုတိယကဏသပ္ပသုတ်၌ နှိုင်းယှဉ်ချက်နှင့်တကွ ဟောတော်မူပါသည်။
အိုအက်ဖ်ဒီအမ်
အိုအက်ဖ်ဒီအမ် (OFDM) ဆိုသည်မှာ ဒစ်ဂျစ်တယ် ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာတွင် အသုံးပြုသော မော်ဒျူလေးရှင်း နည်းစနစ် တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ဘရော့ဒ်ဘန်း (Broadband) အင်တာနက် ဆက်သွယ်ရေးတွင် အိုအက်ဖ်ဒီအမ် မော်ဒျူလေးရှင်း နည်းစနစ်ကို အသုံးပြုလေ့ ရှိကြသည်။
ဘ
ဘသည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် နှစ်ဆယ့်လေးလုံးမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
အမှတ်(၄)ခြေလျင်တပ်မဟာ
အမှတ်(၄)ခြေလျင်တပ်မဟာ (အတိုကောက် တပ်မဟာ(၄)) သည် ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် နယ်မြေဖြစ်သော ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး (မြောက်ပိုင်းခရိုင်)၊ မှော်ဘီမြို့ နှင့် တိုက်ကြီးမြို့ အကြား ဖူးကြီးတွင်တည်ရှိသည့် ခြေလျင်တပ်မဟာ တစ်ခုဖြစ်သည်။ "ခြေလျင်တပ်မဟာ" သည် 'ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ် (သို့) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်' နှင့် 'စစ်ဗျူဟာအဖွဲ့ (သို့) နည်းဗျူဟာအဖွဲ့' ဖွဲ့စည်းပုံနှစ်ခုကြားတွင်ရှိသော အင်အားဖွဲ့စည်းပုံရှိသည့် တိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖွဲ့ဖြစ်သည်။ တပ်မများ၊ စကခများနှင့် တပ်မဟာများသည် ကက(ကြည်း) (စစ်ဆင်ရေး)၏ တိုက်ရိုက်ကွပ်ကဲစီမံသော တိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖွဲ့များဖြစ်ပြီး စစ်နယ်ဝန်းပုံသေမရှိဘဲ ရန်သူ၏အင်အားအပေါ်မူတည်၍ လိုအပ်သလိုစစ်ကစားနိုင်ရန် ဖွဲ့စည်းထားခြင်းလည်းဖြစ်သည်။ လက်ရှိ ၌ အမှတ်(၄)ခြေလျင်တပ်မဟာ တပ်မဟာမှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူမှာ ဗိုလ်မှူးချုပ်  ဖြစ်သည်။
နောက်ထပ်ကြည့်ရန်
ကဏ္ဍ:ခြေလျင်တပ်မဟာများ
ခမိ − ရှင်းဂျေားဘူတာ
ခမိ − ရှင်းဂျေားဘူတာ  (上 新 庄 駅 ခမိ − ရှင်းဂျေား - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာခရိုင်၊ ဟိဂရှိယောဒိုဂဝရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ချန်မယရွာ၊ နောင်မွန်းမြို့နယ်
ချန်မယရွာ(Chanmaya)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ နောင်မွန်းမြို့နယ်၊ ဂါတ်ထုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၀၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဂါတ်ထုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၇ ဦး၊ မ ၂၀၂ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၆၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နောင်မွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်စန်မြို့
နမ့်စန်မြို့သည် နမ့်စန်ခရိုင်၊ ရှမ်းပြည်နယ်တွင် တည်ရှိပြီး နမ့်စန်မြို့နယ်၏ အုပ်ချုပ်မှုရုံးစိုက်ရာ မြို့လည်းဖြစ်သည်။ နမ့်စန်မြို့သည် ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် အကြီးဆုံးမြို့တစ်မြို့လည်း ဖြစ်သည်။ တောင်ကြီးမြို့နှင့် ၇၂ မိုင်ခန့် ကွာဝေးပြီး တောင်ကြီး-တာချီလိတ် လမ်းမပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ယခုအခါတွင် ရန်ကုန်-နမ့်စန်၊ မန္တလေး-နမ့်စန် ကားဂိတ်များလည်း ရှိလာသည်။ မြို့၏ တောင်ဘက်ခြမ်းတွင် စေတီတစ်ဆူ တည်ရှိပြီး ဘွဲ့အမည်ကို တောင်ပေါ်စေတီဟုသာ ခေါ်ကြသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ များပြားပြီး ဘုန်းကြီးကျောင်း ၃၀ ခန့် တည်ရှိသည်။ ဟိန္ဒူဘာသာ နှင့် အစ္စလာမ် ဘာသာကိုးကွယ်သူများလည်း ရှိကြသည်။ ဘာသာရေးအနေဖြင့် အလှူအတန်း ရက်ရောကြသည်။ မြို့နေ လူဦးရေ ၃ သောင်းခန့် မှီတင်းနေထိုင်ကြပြီး ကျေးလက်နေ လူဦးရေ ၄ သောင်းခန့် နေထိုင်ကြသည်။ အများစုမှာ ရှမ်းများဖြစ်ကြကာ ဗမာလူမျိုး၊ ပအိုဝ်းလူမျိုး၊ ပလောင်လူမျိုး၊ လီဆူးလူမျိုး၊ ယင်း လူမျိုး အနည်းငယ်လည်း ရှိသည်။ စိုက်ပျိုး​​ရေး လုပ်ငန်းအနေနှင့် စပါး၊ ပြောင်း၊ နှမ်း အစရှိသည်တို့ကို စိုက်ပျိုးကြသည်။ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ များလည်း ရှိကြသည်။
လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး
ယခင် ဗြိတိသျှ တော်ဝင်လေတပ်မတော်၏ လေယာဉ်ကွင်းအား နမ့်စန် လေယာဉ်ကွင်းအဖြစ် ဆက်လက်အသုံးပြုခဲ့သည်။ အမှတ် (၄) ပြည်ထောင်စု အဝေးပြေးလမ်းမကြီးသည် နမ်စန့်မြို့အား ဖြတ်သန်းသွားပြီး တာချီလိတ်မြို့အထိ ဆက်သွယ်ပေးထားသည်။ အမှတ် (၄၅) ပြည်ထောင်စု အဝေးပြေးလမ်းမကြီးသည်လည်း နမ့်စန်မြို့ကို ထိုင်းနိုင်ငံနယ်စပ်ရှိ မိုင်းတုံမြို့နှင့် ဆက်သွယ်ပေးထားသည်။ S ၁၉၉၅ ခုနှစ်မှစ၍ မြန်မာ့ မီးရထား၏ ရထားကွန်ယက်နှင့် ချိတ်ဆတ်မိကာ ရထားပြေးဆွဲမှုများလည်း ရှိနေခဲ့သည်။ ယခုအခါတွင် ရန်ကုန်-နမ့်စန်၊ မန္တလေး-နမ့်စန် ကားဂိတ်များလည်း ရှိလာသည်။
မျှော်တော်ဦးရွာ
မျှော်တော်ဦးရွာ
ပရယ်စို့အရှေ့ရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
ပရယ်စို့(အရှေ့)ရွာ(Pareisoet(East))သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ကလေတကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၂၃၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ
ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ (Speaker of the Pyithu Hluttaw) သည် ပြည်သူ့လွှတ်တော်၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သည်။ လက်ရှိဥက္ကဋ္ဌမှာ ဦးတီခွန်မြတ်ဖြစ်ကာ ဖွဲ့စည်းပုံအ​ခြေခံဥပ​ဒေ ပုဒ်မ (၄၂၄)၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဆိုင်ရာ ဥပဒေ ပုဒ်မ (၁၇) တို့ အရ ဆက်လက်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူဖြစ်သည်။
တာဝန်သက်တမ်း
ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ၏ သက်တမ်းမှာ ပြည်သူ့လွှတ်တော်သက်တမ်းအတိုင်းဖြစ်သည်။ သို့ရာတွငွ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌတို့သည် နောက်တစ်ကြိမ်လွှတ်တော်သက်တမ်း ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး မစမီအထိ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခွင့်ရှိသည်။
အတက်ဥဘဲရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
အတက်ဥဘဲရွာ(Ahtetube)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ပြင်ငူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၃၄၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပြင်ငူကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၁၅ ဦး၊ မ ၄၂၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၃၉ ဦး နေထိုင်သည်။
မ
မသည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် နှစ်ဆယ့်ငါးလုံးမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
ခမိ − ရှိရတခိဘူတာ
ခမိ − ရှိရတခိဘူတာ  (上白滝駅 ခမိ − ရှိရတခိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးခရိုင်၊ အင်းဂါရုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
သတင်းအချက်အလက် သီအိုရီ
သတင်းအချက်အလက် သီအိုရီ (Information Theory) ဆိုသည်မှာ အသုံးချ သင်္ချာနှင့် လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်၏ အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုဖြစ်ပြီး သတင်းအချက်အလက်များ၏ ပမာဏနှင့် ဆက်စပ် ပတ်သက်နေသည်။ သတင်းအချက်အလက် သီအိုရီကို ကလော့ဒ် အီး ရှန်နွန်က စတင်ဖော်ထုတ်ခဲ့ပြီး ဒေတာများကို ချုံ့ခြင်းနှင့် ဒေတာများကို စိတ်ချယုံကြည်စွာ သိမ်းဆည်းခြင်း၊ ဆက်သွယ်ခြင်း အစရှိသည့် ဆစ်ဂနယ်များကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းခြင်း လုပ်ငန်းများတွင် အခြေခံ အကန့်အသတ်ကို သိရှိနိုင်ရန် အတွက် ဖြစ်သည်။ ထို သီအိုရီကို စတင်ဖော်ထုတ်သည့် အချိန်မှ အစပြု၍ အခြားသော နယ်ပယ်များတွင်လည်း အသုံးချလာကြသည်။
ယ
ယသည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် နှစ်ဆယ့်ခြောက်လုံးမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
ကျောင်းကုန်းရွာ၊ ဘိတ်ရိုး
ကျောင်းကုန်းရွာ၊ ဘိတ်ရိုး
သဲကုန်း
သဲကုန်း
ကိုးကား
သဲကုန်း
စစ်ချောင်းရွာ၊ မဲဇလီပုသိမ်စု
စစ်ချောင်းရွာ၊ မဲဇလီပုသိမ်စု
ပေကုန်းရွာ၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်
ပေကုန်းရွာ (Paykone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုးမိတ်ခရိုင်၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်၊ သစ်ဆိမ့်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၆၉၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သစ်ဆိမ့်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၈၉၅ ဦး၊ မ ၃၇၂၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၆၁၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒီဃစာရိကသုတ်
(၂)သုတ် ရှိပါသည်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အပိုင်းအခြားမရှိ ခရီးသွားသောရဟန်း၏ အပြစ်ငါးပါးနှင့် အပိုင်းအခြားရှိသော ခရီးသွားခြင်း၏ အကျိုးငါးပါးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော် မူသည့်သုတ်။ --- အပိုင်းအခြားမရှိ ခရီးရှည်သွားသောရဟန်း၏ အပြစ်ငါးမျိုးနှင့် အပိုင်းအခြား ရှိသော ခရီးသွားခြင်း၏ အကျိုးအာနိသင်ငါးမျိုးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ဆင်ဝန်
ဆင်ဝန်
ဆင်ဝန်သည် ဘုရင့်ဆင်တော်များအား ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရသူ ဖြစ်သည်။ ဆင်ဝန်၏ လက်အောက်တွင်
ညောင်ရမ်းခေတ် ဆင်ဝန်
ဆင်ဝန်ရာထူးကို ညောင်ရမ်းခေတ် ကပင် အထင်အရှားတွေ့ရှိရသည်။ တနင်္ဂနွေမင်း (၁၇၁၄-၁၇၃၃) လက်ထက်တွင် ဇေယျကာမဏိအား ဆင်ဝန်အရာ ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ သူသည် အနောက်ဘက်တိုက်အဝင် အုံးနှောက်ရွာစား ဖြစ်ပြီး နောင်ဝန်ကြီးဖြစ်လာသောအခါ ဆင်ဝန်ကြီးဟု အမည်တွင်ခဲ့သည်။
ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးကာလ
ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးကာလတွင် ထင်ရှားခဲ့သည် ဆင်ဝန်တစ်ဦးမှာ ဥတ္တမကျော်ထင် ဖြစ်သည်။ သူသည် ဆင်ဖြူရှင် (မြေဒူးမင်း) နန်းတက်စ ၁၅ စက်တင်ဘာ ၁၇၆၃ တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် အဘယသင်္ကြန် ဦးစီးသော ၅၀ တော်သွေးသောက်အဖွဲ့၌ ပါဝင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ဆင်ဝန်ဥတ္တမကျော်ထင်သည် အလောင်းမင်းတရား သို့မဟုတ် ဒီပဲယင်းမင်း (နောင်တော်ကြီး)လက်ထက်ကပင် ဆင်ဝန်အရာ ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသူ ဖြစ်ဟန်ရှိသည်။ မြေဒူးမင်းလက်ထက် တရုတ်မြန်မာစစ်ပွဲများ ဖြစ်ပွားစဉ်အတွင်း ၂၉ နိုဝင်ဘာ ၁၇၆၉ တွင် စစ်ပြေ ငြိမ်းချမ်းရေးကိစ္စ ကမ်းလှမ်းစဉ် ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းကြရ၌ ဆင်ဝန် ဥတ္တမကျော်ထင်လည်း တက်ရောက်ခဲ့သည်။ သူသည် ၅ စက်တင်ဘာ ၁၇၆၉ ခုနှစ်ကလည်း စန္ဒပူရီမှ သမီးကညာဆက်သသည့် အခမ်းအနားကို တက်ရောက်ခဲ့ရ၏။ ထိုစဉ်က ဆင်ဝန်၏ ဘွဲ့အမည်ကို ‘ရာဇဥတ္တမအမာတင်’ ဟူ၍ တွေ့ရှိရသည်။
ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက်
ဘိုးတော်ဘုရား (ဗဒုံမင်း) (၁၈၇၂-၁၈၁၉) နန်းတက်စကာလ ၁၄ မေ ၁၇၈၄ တွင် ဇေယျကာမဏိအား ဆင်ဝန်ရာထူးခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဇေယျကာမဏိသည် ဆင်ဝန်ထောက်အရာမှ ဆင်ဝန်အဖြစ် ရာထူးတိုးမြှင့်ခန့်အပ်ခံခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤတွင် ဆင်အစုအမှုထမ်းများ၏ ဖွဲ့စည်းပုံမှာ စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းလှပါသည်။ ဆင်ဝန်ထောက်၏ အထက်တွင် ဆင်ဝန်ရာထူးကို ထားရှိခြင်းဖြစ်၏။ ယေဘုယျအားဖြင့် ဆင်ထောက်ရာထူးကို ဝန်၏ အထက်တွင်သာ ထားရှိမြဲဖြစ်သည်။ ဆင်ဝန်ဇေယျကာမဏ၏ ရာထူးကို ဆက်ခံခဲ့သူမှာ မင်းလှမင်းကျော်ဖြစ်သည်။ မင်းလှမင်းကျော်သည် ရွာလပ်ဝန်အဖြစ် အမှုထမ်းနေရာမှ ၂၆ အောက်တိုဘာ ၁၇၈၅ တွင် ဆင်ဝန်ရာထူးတိုးမြှင့်ခန့်အပ် ခံခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။ ၁၁ နိုဝင်ဘာ ၁၇၈၅ တွင် ဗဒုံမင်း ကိုယ်တော်တိုင် ယိုးဒယားသို့ ကြွချိသောအခါ ဆင်ဝန်မင်းလှမင်းကျော် အုပ်ချုပ်သော ဆင်တပ်လည်း လိုက်ပါစစ်မှုထမ်းရွက်ခဲ့ရ၏။ မင်းလှမင်းကျော်၏ မူလဘွဲ့မည်မှာ ဥဒိန်သီရိစည်သူ ဖြစ်ကြောင်းသိရှိရသည်။
ဆင်ဝန်နေမျိုးစည်သူ
ဗဒုံမင်းလက်ထက် ၉ ဖေဖော်ဝါရိ ၁၇၉၅ တွင် မိတ္ထီလာမင်းသမီး ကွမ်းခွံ့အခမ်းအနား လုပ်ဆောင်စဉ်ကမူ ဆင်ဝန်မှာ နေမျိုးစည်သူ ဖြစ်သည်။ ဆင်ဝန် နေမျိုးစည်သူသည် အခမ်းအနားသို့ တက်ရောက်ခွင့်ရရှိခဲ့သူ ဖြစ်၏။ ၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈၀၇ တွင် ဆင်ဖြူတော်သိမ်းပွဲ ကျင်းပသောအခါ၌မူ နေမျိုးစည်သူအား ဆင်ပေါက်ဝန်ဟု ထူးခြားစွာ ဖော်ပြထားသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။
ဥဒိန်ဇေယျသူ
ဗဒုံမင်းလက်ထက် ၂၇ ဩဂုတ် ၁၈၁၃ တွင် ဥဒိန်ဇေယျသူအား ဆင်ဝန်ရာထူး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ သူသည် ဗဒုံမင်းလက်ထက်တွင် နောက်ဆုံး ခန့်အပ်ခံရသည့် ဆင်ဝန်ဖြစ်ဟန်ရှိသည်။ ဥဒိန်ဇေယျသူနှင့် ပတ်သက်၍မူ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကြောင်းအရာများကို မသိရပေ။
ဘကြီးတော်လက်ထက်
ဘကြီးတော် (စစ်ကိုင်းမင်း) နန်းတက်စ ၁၈၁၉ ဇွန်လတွင် ဥဒိန်သီရိစည်သူအား ဆင်ဝန်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ လအနည်းငယ်အကြာ ၃ နိုဝင်ဘာ ၁၈၁၉ တွင် ထီးဖြူတော်ဆောင်းမင်္ဂလာပြုစဉ် သူ့အား မင်းလှမင်းကျော်ဘွဲ့ ပြောင်းလဲပေးအပ်ခဲ့၏။ ထိုစဉ်က ဆင်ဝန်မင်းလှမင်းကျော်မှာ လက်ဝဲတော်ဦးနေရာ၌ နေရသူဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။ မင်းလှမင်းကျော်အား ဆက်ခံခဲ့သူမှာ နေမျိုးဇေယျသူဘွဲ့ခံ ဦးရောက်ကြီး ဖြစ်ဟန်ရှိသည်။ အင်္ဂလိပ်မြန်မာ ပထမစစ်ပွဲ ဖြစ်ပွားချိန်၌မူ ဆင်ဝန်အဖြစ် မဟာမင်းလှသင်္ခယာအား ခန့်အပ်ထားပြီးဖြစ်၏။ ဆင်ဝန်မင်းလှသင်္ခယာ သည် ၁၈၂၄ ခုနှစ် ဘိသိက်မင်္ဂလာအခမ်းအနားအပြီးတွင် ရွှေစလွယ် ၉ သွယ်အပါအဝင် အဆောင်အရွက်များ ပေးအပ်ချီးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။
ဆင်ဝန် ဦးကလေး
၁၈၃၇ ခုနှစ်တွင် သာယာဝတီမင်း နန်းတက်လာသောအခါ နန်းတက်စ ကာလ၌ပင် မင်္ဂလာအိမ်တော်ပါ ဆင်အုပ် ဦးကလေးအား မဟာမင်းကျော်မင်းထင်ဘွဲ့ဖြင့် ဆင်ဝန်အရာခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ၂ စက်တင်ဘာ ၁၈၄၁ ခုနှစ်တွင် သာယာဝတီမင်း ရန်ကုန်သို့ စုန်ဆင်းထွက်ခွာသောအခါ ဆင်ဝန်မင်းကြီးမဟာ မင်းကျော်မင်းထင်ဘွဲ့ခံ ဦးကလေး လိုက်ပါလာခဲ့ရ၏။ သို့သော် ၅ နိုဝင်ဘာ ၁၈၄၁ တွင် သာယာဝတီမင်း၏ "ဆဒ္ဒန်ပြောင်ကျော် ဆင်တော် " သေဆုံးသွားရာ ဦးကလေးလည်း ရာထူးမှ ထုတ်ပယ်ခံခဲ့ရသည်။
ဆင်ဝန် အပြောင်းအလဲ
ဆင်ဝန်ဦးကလေးအား ရာထူးမှ ဖယ်ရှားလိုက်ပြီးနောက် လစ်လပ်သွားသော ဆင်ဝန်နေရာတွင် ဆင်ဝန်ထောက် မင်းကြီး မဟာသင်္ခါအား ရာထူးတိုးမြှင့်ကာ ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဆင်ဝန်မင်းကြီး မဟာသင်္ခါမှာလည်း ဆင်ဝန်ရာထူး၌ ကြာရှည် အမှုမထမ်းခဲ့ရပါ။ ၅ မတ် ၁၈၄၃ ခုနှစ်တွင် တရုတ်သံအဖွဲ့ လာရောက်စဉ် ကြိုဆိုကြရရာ၌ ဆင်ဝန်မင်းကြီး မဟာမင်းခေါင် ကျော်ထင် တက်ရောက်ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရ၏။ ၎င်းဆင်ဝန်မင်းမှာ အောက်မားဝန် ရာထူးကိုပါ ပူးတွဲထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ဆင်ဝန်မင်းကြီး မဟာမင်းခေါင်ကျော်ထင်သည်ပင် သာယာဝတီမင်းလက်ထက် နောက်ဆုံးခန့်အပ်ခံရသူ ဆင်ဝန် ဖြစ်ဟန်ရှိ၏။
ပုဂံမင်းလက်ထက်
၁၈၄၆ ခုနှစ်တွင် ပုဂံမင်းနန်းတက်လာပြီးနောက် နေမျိုးသီရိကျော်သူအား ဆင်ဝန်အရာခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဆင်ဝန်နေမျိုးသီရိကျော်သူ၏ ဘွဲ့မည်ကို ၁၈၃၈ ခုနှစ်အထိ တွေ့ရှိရဆဲဖြစ်၏။ ယင်းနောက်ပိုင်းတွင် ဆင်ဝန်ရာထူး အပြောင်းအလဲ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၈၃၈ ခုနှစ်၌ ရွှေတောင်ဇေယျရန်အောင်အား ဆင်ဝန်ရာထူးခန့်အပ်ခဲ့၏။
မင်းတုန်းမင်းနန်းတက်စ
၁၈၅၃ ခုနှစ်တွင် မင်းတုန်းမင်း နန်းတက်လာပြီးနောက် ၁၅ အောက်တိုဘာ ၁၈၅၃ ခုနှစ် မဟာမင်းကျော်ခေါင်ထင်အား ဆင်ဝန်ရာထူးခန့်အပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် မဟာမင်းကျော်မင်းခေါင်ထင်မှာ လပိုင်းမျှသာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ သူ၏ ရာထူးကို ဆက်ခံခဲ့သူမှာ ဦးဘိုးကြီး ဖြစ်၏။
ဆင်ဝန် ဦးဘိုးကြီး
၁ ဇွန် ၁၈၅၄ တွင် မင်းရဲဇေယျကျော်ဘွဲ့ခံ ဦးဘိုးကြီးအား ဆင်ဝန်အရာခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ကုန်းဘောင်ဆက် မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး (တတိယတွဲ) အရ ဦးဘိုးကြီး ကွပ်ရွာမြို့စား ဆင်ဝန်အရာ ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသူဖြစ်သည်။ ဆင်ဝန် ဦးဘိုးကြီးသည် ၃၀ အောက်တိုဘာ ၁၈၅၆ တွင် ရတနာပုံမြို့သစ် တည်မည့်နေရာသို့ သွားရောက်ကြည့်ရှုကြသူ နန်းတွင်းအရာရှိများထဲတွင် တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်သည်။
ဆင်ဝန် ဦးရွှေအိုး
ဆင်ဝန် ဦးဘိုးကြီးအား ဦးရွှေအိုးက ဆက်ခံခဲ့ဟန်ရှိသည်။ ဆင်ဝန် ဦးရွှေအိုးမှာ ယင်းတော်မြို့စား ဖြစ်ပြီး တောင်ရွှေရေးဆောင်မိဖုရား၏ မောင်အရင်း ဖြစ်သည်။ တောင်ရွှေရေးဆောင်မိဖုရားမှ ဖွားမြင်သူမှာ မြင်ကွန်း၊ မြင်းခုံတိုင် မင်းသားများအရေး၌ ပါဝင်ပတ်သက်ခဲ့မှုဖြင့် ၁၈၆၆ ခုနှစ်တွင် ရာဇဝတ်ဒဏ်သင့်ခဲ့သည်။ ဆင်ဝန် ဦးရွှေအို၏ မင်းပေးဘွဲ့အမည်မှာ မင်းကြီးမဟာမင်းခေါင်ဖြစ်၏။
သီပေါမင်းလက်ထက်
၁၈၇၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် သီပေါမင်း နန်းတက်လာပြီးနောက် မဟာမင်းထင် မင်းခေါင်ဘွဲ့ခံ ဦးလတ်အား ဆင်ဝန်ရာထူးခန့်အပ်လိုက်၏။ သီပေါမင်း နန်းတက်စတွင် ခမည်းတော် မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်က ဆင်ဖြူတော်နှစ်ကောင် ကျန်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။ ဆင်ဖြူများမှာ မောရိယပစ္စယနာဂရာဇာနှင့် သီရိမဟာသုဘတ္တာတို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဆင်ဝန်အ နေဖြင့် ယင်းဆင်ဖြူတော် နှစ်ကောင်ကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ပေးရလေသည်။ သီပေါမင်း လက်ထက်နှောင်းပိုင်းကာလတွင် ဦးဘိုးနှောဆိုသူ ဆင်ဝန်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဆယ်ဝန်ဦးဘိုးနှောမှာ အသက်ရှည်သူဖြစ်ပြီး ဝက်မစွတ်ဒိုင်ယာရီအရ ၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၁၈၉၆ ခုနှစ်တွင်မှ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
စစ်တွေ လေဆိပ်
စစ်တွေလေဆိပ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ် စစ်တွေမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက စစ်တပ်လေယာဉ်ကွင်းအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေကြောင်း ကုမ္ပဏီ လီမိတက်၊ လေကြောင်း ဌာနသို့ လွှဲပြောင်းခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် လေယာဉ်ပြေးလမ်းကို အရှည် ၆၀၀၀ နှင့် အကျယ် ၁၄၀ ပေအထိ တိုးချဲ့ခဲ့သည်။ လေဆိပ်အဆောက်အဦးကို အကျယ် ပေ ၁၂၀ မှ အကျယ် ၂၂၀ အထိ တိုးချဲ့ခဲ့ပြီး ၂၀၀၂ ခုနှစ် မတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ အက်ဖ်-၂၈ လေယာဉ်များ ဆင်းသက်နိုင်ရင် လေယာဉ်ပြေးလမ်းကို ၄ လက်မထု ကွန်ကရစ် လေခြင်း၊ လေယာဉ်သွားရာလမ်း ၅၂၅  x ၇၅ ပေ ကို ၂၀၀၉ ခုနှစ် မေလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ညအခါ လေယာဉ်အဆင်းအသက်များ ပြုလုပ်နိုင်ရန်အတွက် ညအချိန် လေကြောင်းအချက်ပြစနစ်တွေကို တပ်ဆင်ထားသည်။ ၂၀၁၀-၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ခရီးသည် ၉၀၀၀၀ ကျော်ကို ဝန်ဆောင်မှုပေးခဲ့သည်။ နှစ်စဉ် ခရီးသည် ၁၅၀၀၀၀ကို ဝန်ဆောင်မှုပေးနိုင်ရန် မျှော်မှန်းထားရှိသည်။
ဆည်ကြီး (ရွာဟောင်း)ရွာ၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်
ဆည်ကြီး (ရွာဟောင်း)ရွာ (Segyi(Ywarhaung))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်၊ မန်ကျည်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၁၁၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ကျည်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၅၀ ဦး၊ မ ၈၁၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝန်းသိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုန်းဝါးရုံသာရွာ၊ မော်လိုက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မော်လိုက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထီဗွာ (နောက်)ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ထီဗွာ (နောက်)ရွာ (Htibwar (West))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ မြောက်ထိဗွာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၄၆၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြောက်ထိဗွာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၀၈ ဦး၊ မ ၃၅၀၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၇၁၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောင်တောင်ရွာ၊ ကျောက်တောင်
ကျောင်တောင်ရွာ၊ ကျောက်တောင်
ရ
ရသည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် နှစ်ဆယ့်ခုနစ်လုံးမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
ခမိဆဝဘူတာ (နဂိုယ)
ခမိဆဝဘူတ  (神沢駅 ခမိဆဝ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အအိချိခရိုင်၊ နဂိုယမြို့၊ မိဒိုရိရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
မိုက်ခရိုဝေဖ့် ဆက်သွယ်ရေး
မိုက်ခရိုဝေ့ဖ် ဆက်သွယ်ရေးသည် လှိုင်းအလျား ၃၀ စင်တီမီတာမှ ၁ စင်တီမီတာ အကြားရှိ ရေဒီယိုလှိုင်းကို အသုံးပြုကာ အချက်အလက်များကို လွှင့်ထုတ် ဆက်သွယ်သည့် နည်းပညာတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ယင်းလှိုင်းနှုန်းမှာ 1.0 GHz မှ 30 GHz အကြားတွင် ရှိသည်။
မိုက်ခရိုဝေ့ဖ် ဆက်သွယ်ရေးကို ကမ္ဘာ့မျက်နှာပြင်အပေါ်ရှိ ဆက်သွယ်ရေးများ၊ ဂြိုဟ်တု ဆက်သွယ်ရေးများနှင့် ပင်လယ်နက်အတွင်း ဆက်သွယ်ရေးများတွင် အသုံးများသည်။ အခြားအပိုင်းရှိ ရေဒီယိုလှိုင်းခွင်များကိုမူ ရေဒါစနစ်၊ ရေဒီယို လမ်းပြစနစ်၊ အာရုံခံစနစ်နှင့် အာကာသ လေ့လာရေးများတွင် အသုံးပြုကြသည်။
ဇလွန်မြို့
ဇလွန်မြို့သည် ကုန်းဘောင်ခေတ် သာယာဝတီမင်းလက်ထက် ပုသိမ် ( ၃၂ ) မြို့နယ် စာရင်းဝင် မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ထိုစဉ်က ကျိုက်တော် သမန္တပူရ ဇရွန်၊ ဇလွန်ဟူ၍ ဖော်ပြပါရှိသည်။ ကိုလိုနီခေတ်ဦးတွင် ဧရာဝတီမြစ် ရေတိုက်စားသဖြင့် မြို့တစ်ဝက်ကျော်ကျော် တွင် မြစ်ထဲ ပါသွားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ရေကာတာ အသစ်များ တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး မြို့ကို ရေကာတာအတွင်း ရွှေ့ပြောင်းခဲ့သည်။ ဧရာဝတီ မြစ်သည် ဇလွန်မြို့၏ အလယ်မှ ဖြတ်သန်းစီးဆင်းနေသဖြင့် မြို့နယ်မှာ နှစ်ခြမ်း ဖြစ်နေသည်။ မြို့နယ်၏ အနောက်ဘက်ခြမ်းတွင် လယ်လုပ်ငန်းသည် အဓိကလုပ်ငန်း ဖြစ်၏။ အရှေ့ဘက်ခြမ်းတွင်မူ လယ်လုပ်ငန်း၊ ကိုင်းလုပ်ငန်းအပြင် အင်း၊ အိုင်များ တည်ရှိနေသဖြင့် အင်းလုပ်ငန်းကိုလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ မြို့နယ်အတွင်း နေထိုင်သူများတွင် မြန်မာ အများဆုံးဖြစ်ပြီး ကရင်တိုင်းရင်းသား များသည်လည်း အများအပြား နေထိုင်ကြသည်။
ဇလွန်မြို့သည် သင်္ဘောဆိပ်ကမ်းမြို့ ဖြစ်သဖြင့် ဟင်္သာတမှလာသော သင်္ဘောများနှင့် ရန်ကုန်မှလာသော သင်္ဘောများဆိုက်ကပ်ရာ ဒေသဖြစ်လေသည်။ အရေးကြီးသော ထွက်ကုန်မှာ ဆန်စပါးဖြစ်၏။
မြစ်ရေတိုးခြင်းဒဏ်ကြောင့် ကမ်းပြိုပျက်စီးသဖြင့် ဇလွန်မြို့ကို ကုန်းတွင်းသို့ အကြိမ်ကြိမ်ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ရသည်။ မြို့နယ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၂၇၆ မျှရှိ၍၊ မြို့၏ လူဦးရေမှာ ၁၉၅၃ ခုနှစ် သန်းကောင်စာရင်းအရ ၈၉၈ ယောက်ခန့် ဖြစ်လေသည်။
မြို့နယ်၏ဖွဲ့စည်းပုံ
၁) လမ်းမတော်တောင်ရပ်ကွက်
၂) လမ်းမတော်မြောက်ရပ်ကွက်
၄) ဆန်တန်းရပ်ကွက်
၅) ညောင်ပင်ဈေးရပ်ကွက်
ကျေးရွာအုပ်စု ကျေးရွာပေါင်း တို့ဖြစ်ကြသည်။
အထင်ကရနေရာများ
ဇလွန်မြို့တွင် အထင်ကရနေရာများစွာရှိသည်။ ၎င်းတို့အနက်အောက်ပါနေရာများသည် လည်ပတ်သွားလာရန်အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။
၁) မာရ်အောင်မြင်ပြည်တော်ပြန်မြတ်စွာဘုရားကြီး
၂) ဗုဒ္ဓအံတော်မြတ်
၃) ဦးသီလစေတီတော်
၄) ရွှေငြိမ်းအေးဘုရား
ဒေသထွက်ကုန်မျာ
ဒေသထွက်ကုန်များမှာ ဆန်/စပါး၊ ပဲမျိုးစုံ၊ ပြောင်းဖူး၊ ငရုတ်သီး နှင့် သင်ဖြူးဖျာတို့ ဖြစ်သည်။
လ
လသည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် နှစ်ဆယ့်ရှစ်လုံးမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
ခမိဆဝဘူတာ (ဟယေားဂို)
ခမိဆဝဘူတာ  (上沢駅 ခမိဆဝ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟယေားဂိုခရိုင်၊ ခိုဘဲမြို့၊ ဟယေားဂိုရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အထက်သဲကုန်း
အထက်သဲကုန်း
ပြားကြီးရွာ
ပြားကြီးရွာ
ကိုးကား
ပြားကြီးရွာ
ဇန်နဝါရီ ၁၉၇၉
(၁) ရက်
ကလေးများနှစ်အထိမ်းအမှတ်အခမ်းအနားကို ရန်ကုန်မြို့ရှိ အမှတ် (၄) မူကြိုကျောင်းတွင် ကျင်းပရာ မြန်မာနိုင်ငံအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာကလေးများနှစ်ကျင်းပရေးအမျိုးသားကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဝန်ကြီး ဦးမန်းစံမြတ်ရွှေက ဖွင့်လှစ်ပေးသည်။
(၂) ရက်
ရန်ကုန်တိုင်း မူးယစ်ဆေးဝါးအန္တရာယ်တားဆီးကာကွယ်ရေးပြပွဲပြိုင်ပွဲကို ဦးဝိစာရလမ်း အင်ဗွိုင်းခန်းမတွင် ပြုလုပ်သည်။
(၃) ရက်
အမေရိကန်အာကာသသိပ္ပံဘုတ်အဖွဲ့သည် လာမည့်ဆယ်စုနှစ်တွင် သောကြာဂြိုဟ်နှင့် လကမ္ဘာသို့ အာကာသယာဉ်များပူးပေါင်းလွှတ်တင်ရန် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုသို့ ကမ်းလှမ်းသည်။
(၄) ရက်
ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ်သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်ကောင်စီသည် အခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၇၃၊ ပုဒ်မခွဲ (ဎ) တွင်အပ်နှင်းထားသည့် လုပ်ပိုင်ခွင့်များအရ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁/၇၉ အရ ဆရာတော်ကြီး ၃ ပါးအား အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရုဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကိုလည်းကောင်း၊ ဆရာတော်ကြီး ၇ ပါးအား အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကိုလည်းကောင်း ဆက်ကပ်လှူဒါန်းသည်။
အီရန်နိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ်သစ်အဖြစ် ဘက်ခ်တီးယားအား ခန့်အပ်လိုက်သည်။
(၆) ရက်
အရှေ့တောင်အာရှ ငြိမ်းချမ်းရေးရှိအောင် ကြိုးပမ်းမည်ဟု ဗီယင်ကျန်းမြို့တော်၌ ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ်နှင့် လောဝန်ကြီးချုပ်တို့ လက်မှတ်ရေးထိုးထုတ်ပြန်သည်။
(၈) ရက်
အာရှပစိဖိတ်စစ်ဆင်ရေးလုံခြုံမှုအတွက် တရုတ်နှင့်ညှိနှိုင်းရန် အမေရိကန်လွှတ်တော်အမတ် ၄ ဦးသည် ပီကင်းမြို့သို့ ရောက်ရှိသည်။
ဖနွမ်းပင်မြို့ကို သိမ်းပိုက်လိုက်သူများက ပြည်သူ့တော်လှန်ရေးကောင်စီတရပ်ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။
(၉) ရက်
အင်ဒိုချိုင်းနားအရေးအခင်းကို အမြန်ဆုံးစဉ်းစားရန် ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌက ထုတ်ဖော်ကြေညာသည်။
ပဒဲကောရွာမရွာ၊ ဒေါင့်ချောင်း
ပဒဲကောရွာမရွာ၊ ဒေါင့်ချောင်း
ဇန်နဝါရီ ၁၉၇၉
(၁၀) ရက်
တရုတ်နှင့်ကမ္ဘောဒီးယား နှစ်နိုင်ငံလေကြောင်းပျံသန်းမှုကို ရပ်ဆိုင်းလိုက်သည်။
(၁၁) ရက်
ကမ်ပူးချားနိုင်ငံကို ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံအဖြစ်သို့ ပြောင်းလိုက်ကြောင်း အစိုးရသစ်က ကြေညာသည်။
လက်နက်ကန့်သတ်ရေးဆွေးနွေးပွဲ (၂) ပြန်လည်ကျင်းပသည်။
(၁၂) ရက်
ကမ်ပူးချားပြဿနာကို ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီတွင် အပြင်းအထန်ဆွေးနွေးသည်။
(၁၃) ရက်
အိန္ဒိယနယ်ခြားဒေသတွင် စစ်တပ်အင်အားတိုးမြှင့်မည်ဟု အိန္ဒိယကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဂျက်ရှီဘရက်က ပြောကြားသည်။
(၁၄) ရက်
ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့တွင် ကမ်ပူးချားပြဿနာကို ဆွေးနွေးနေသည်ကို ကမ်ပူးချားအစိုးရသစ်က ကန့်ကွက်လိုက်သည်။
(၁၅) ရက်
ကမ်ပူးချားပြည်တွင်း၌ တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်တိုက်ခိုက်နေဆဲဖြစ်သည်။
အဇ္ဇရီရယ်အစိုးရ၏မူဝါဒကို မနှစ်မြို့ခြင်းကြောင့် အဇ္ဇရီရယ်ဝန်ကြီး ၂ ဦး ရာထူးမှနုတ်ထွက်သည်။
(၁၆) ရက်
အီရန် ရှားဘုရင်နှင့်မိဖုရားတို့ အီရန်နိုင်ငံမှ ထွက်ခွာသည်။
လက်ဗနွန်တောင်ပိုင်း ဒုက္ခသည်စခန်းကို အဇ္ဇရီရယ်စစ်တပ်က ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်သည်။
(၁၈) ရက်
နိုင်ငံတော်သမ္မတကြီး ဦးနေဝင်းသည် မရမ်းကုန်းမြို့နယ်တွင်းရှိ ကုန်ထုတ်သမဝါယမအသင်း ၄ သင်း၏ ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းများကို စစ်ဆေးကြည့်ရှုပြီး လမ်းညွှန်ဆွေးနွေးမှုများပြုလုပ်သည်။
(၂၀) ရက်
ကမ်ပူးချားအစိုးရသစ်က မင်းသားကြီး သီဟာနုကို သမ္မတရာထူးကမ်းလှမ်းရာ လက်မခံဟု ပြန်ကြားသည်။
(၂၁) ရက်
ဓမ္မာစရိယနှင့်ပါဠိပထမပြန်မဟာဘွဲ့နှင်းသဘင်အခမ်းအနားများကို မန္တလေးမြို့ မဟာမြတ်မုနိဘုရားကြီး ၄၅ တာအတွင်းရှိ ရတနာဗိမာန်အဆောက်အအုံ၌ ကျင်းပသည်။
ခမာနီတပ်များသည် ဆက်လက်တိုက်ပွဲဝင်ဆဲဟု ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် အီယန်ဆရီက ပီကင်းမြို့တွင် ပြောကြားသည်။
(၂၄) ရက်
လက်နက်ဖျက်သိမ်းရေးဂျီနီဗာညီလာခံကျင်းပသည်။
အီဂျစ်-အဇ္ဇရီရယ်အရေးတွင် အမေရိကန်က ကြားဝင်ညှိနှိုင်းရန် အမေရိကန်အထူးသံတမန် အက်သာတန်သည် ဂျရူးဆလမ်းမြို့မှ အီဂျစ်သို့ ထွက်ခွာသွားသည်။
(၂၈) ရက်
ခမာနီတပ်များသည် ဗီယက်နမ်များစိုးမိုးထားသည့်ဒေသများကို ဆက်လက်တိုက်ခိုက်နေသည်ဟု ခမာနီအသံလွှင့်ဌာနက ကြေညာသည်။
တရုတ်ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် တိန့်ရှောင်ဖိန်နှင့် အမေရိကန်သမ္မတ ကာတာတို့သည် ဝါရှင်တန်တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးကြသည်။
(၂၉) ရက်
ကမ်ပူးချားအစိုးရသစ်ကို ထိုင်းနိုင်ငံက အသိအမှတ်မပြုဟု ထိုင်းအစိုးရက ကြေညာသည်။
(၃၀) ရက်
နိုင်ငံတော်သမ္မတကြီး ဦးနေဝင်းသည် အင်းလျားကန်ဟိုတယ်၌ ခင်းကျင်းပြသထားသော (၁၆) ကြိမ်မြောက် ကျောက်မျက်ရတနာပြပွဲ၏ ပဏာမကြိုတင်ခင်းကျင်းပြသမှုကို ကြည့်ရှုသည်။
ကြိုးမဲ့ဆက်သွယ်ရေး
ကြိုးမဲ့ဆက်သွယ်ရေးမိတ်ဆက်
ကြိုးမဲ့ဆက်သွယ်ရေးကို အသုံးပြုခြင်းအားဖြင့် ပုံမှန်အားဖြင့် ဝိုင်ယာကြိုးကို အသုံးပြု၍ ဆက်သွယ်ရန် လက်တွေ့မကျသော သို့မဟုတ် မဖြစ်နိုင်သော လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို ဖြစ်မြောက်စေနိုင်သည်။ ထိုအသုံးအနှုန်းကို တယ်လီဖုန်းဆက်သွယ်ရေး လုပ်ငန်းများ၌ စွမ်းအင်တစ်မျိုးမျိုး (ဥပမာ ရေဒီယိုကြိမ်နှုန်း၊ အနီအောက်ရောင်ခြည်၊ လေဆာရောင်ခြည်၊ မြင်နိုင်သော အလင်းတန်း၊ အသံစွမ်းအင် အစရှိသော စွမ်းအင်များ)ကိုထုတ်လွှတ်သော ဆက်သွယ်ရေးစနစ်များ (ဥပမာ - ရေဒီယိုထုတ်လွှင့်စက် နှင့် အသံဖမ်းစက်၊ အဝေးထိန်းကိရိယာများ၊ ကွန်ပြူတာကွန်ယက်များ၊ ကွန်ယက်၏ terminal များ) ကို အသုံးပြု၍ သတင်းအချက်အလက်များကို ဝိုင်ယာကြိုးမပါပဲ လွှဲပြောင်းခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ထိုနည်းဖြင့် သတင်းအချက်အလက်များကို အနီး သို့ ဝေးလံသော နေရာများသို့ လွှဲပြောင်း ပေးအပ်နိုင်သည်။
သမိုင်းကြောင်း
ဝိုင်ယာလက်ခေါ် ကြိုးမဲ့ကြေးနန်းရိုက်နည်း သို့မဟုတ် ကြိုးမဲ့အချက်ပြ သတင်းပို့နည်းကို တွေ့ရှိခြင်းမှာ တစ်နေ့ တခြား တိုးတက်လျက်ရှိသည့် သိပ္ပံပညာ၏ အံ့ဖွယ်အကောင်းဆုံးသော အောင်မြင်ချက်များအနက် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်လေသည်။ ဝိုင်ယာလက်မပေါ်မီက တစ်နေရာနှင့် တစ်နေရာကြေးနန်းကြိုးအဆက်အသွယ်ရှိမှသာ ကြေးနန်း သတင်း ပေးပို့နိုင်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ဝိုင်ယာလက်ပေါ်လာသောအခါ ကြေးနန်းကြိုး ဆက်သွယ်နေစရာမလိုတော့ဘဲ ဝိုင်ယာလက် အသံလွှင့်စက်နှင့် အသံဖမ်းစက်များ လုံလောက်စွာရှိလာ၍ အတိုင်းတိုင်း အပြည်ပြည်မှ စစ်သင်္ဘောများမှာနေ့ချင်းညချင်းပင် ဝိုင်ယာလက်စက် များဖြင့် တပ်ဆင်ပြီးသား ဖြစ်သွားလေသည်။ ၁၉ဝ၄ ခုနှစ် ရုရှ-ဂျပန် စစ်ပွဲတွင် ရေကြောင်းစစ်ဆင်ရေးကိစ္စများ၌ ဝိုင်ယာလက်သည် အရေးပါစွာဆောင်ရွက်ခဲ့ရသည်။ ၁၈၉၆ ခုနှစ်တွင် ဝိုင်ယာလက် စတင်ပေါ်ပေါက်၍ ၁၈၉၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် ပင်လယ်ပြင်ရှိနစ်မြုပ်ဆဲ သင်္ဘောတစ်စင်းမှ ပထမအကြိမ် အကူတောင်းသော ဝိုင်ယာလက်သတင်းကြောင့် ကမ်းတွင်ဆိုက်ကပ်ထားသော လှေများကို အချိန်မီစေလွှတ်ပြီးလျှင် ကယ်ဆယ်နိုင်ခဲ့သည်။ မကြာမီပင် ပင်လယ်ကူးသင်္ဘောတိုင်းလိုလို၌လည်း ဝိုင်ယာလက်စက်များ တပ်ဆင်ပြီးသားဖြစ်သွားပြီးလျှင် ပင်လယ်ပြင်မှာနေရင်း ကမ္ဘာ့သတင်းများကို ကြားရစပြုလာလေသည်။
အချက်ပြဆက်သွယ်ခြင်း
၁၈၉၆ ခုနှစ်တွင် မာကိုနီက လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းများဖြင့် အချက်ပြသတင်းပေးပို့သော ကိရိယာကို ပထမဦးစွာတီ ထွင်ခဲ့လေသည်။ မာကိုနီသည် လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းများကိ အာကာသ(space) ထဲသို့လွှတ်နိုင်ရန် အင်ဒပ်ရှင်းကွိုင် (induction coil) ခေါ် ညို့ခွေတစ်ခုကို အသုံးပြုသည်။ ထိုညို့ခွေကို အေရီယယ်ခေါ် ကောင်းကင်ကြိုး(antenna)နှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ညို့ခွေတွင် လျှပ်စစ်မီးပွားများ ဖြစ်ပေါ်စေသော နေရာပါရှိသည်။ လျှပ်စစ်ဓာတ်ကိုစီးဖြတ်စေခြင်းဖြင့်  ညို့ခွေ၌ လျှပ်စစ်မီးပွားများဖြစ်ပေါ်သောအခါ လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းတို့သည် ကောင်းကင်ကြိုး(antenna)မှ ပတ်ဝန်းကျင်အရပ်မျက်နှာ အားလုံးသို့ ပျံ့ထွက်သွားသည်။
သတင်းပို့သောအခါ မော့တီထွင်ခဲ့သောအချက်ပြ အမှတ်အသားများကို အသုံးပြုကာ အလိုရှိသော အက္ခရာနှင့် ဂဏန်းများအလိုက် လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းများကို ပြတ် တောင်းပြတ်တောင်းဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ဤလျှပ်စစ်သံလိုက် လှိုင်းများကို အခြားတစ်နေရာမှ ဖမ်းယူသောအခါထိုနေရာ ရှိကောင်းကင်ကြိုးထဲသို့ ထိုလှိုင်းများဝင်ခြင်းဖြင့်လျှပ်စစ် ဓာတ်စီးကြောင်း ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထိုလျှပ်စစ်ဓာတ်စီး ကြောင်းကိုမာကိုနီက အသံမြည်စေသောကိရိယာဖြင့် အသံဖြစ်ပေါ်လာအောင် ပြန်ဖော်ယူသည်။ ထိုအခါ မူလလွှင့်လိုက်သော အချက်ပြအမှတ်အသားများအတိုင်း အသံများ ဖြစ်ပေါ်လာသည့်အားလျော်စွာ အသံ လွှင့်စက်မှ ပေးပို့သောသတင်းကို အသံဖမ်းစက်မှ ဖမ်းယူ ရရှိလေသည်။ ဤသို့ ကြေးနန်းကြိုးကို မသုံးဘဲ လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းများအားဖြင့် သတင်းပို့နိုင်သောကြောင့် ဤနည်းကို ဝိုင်ယာလက်(wireless) သို့မဟုတ် ကြိုးမဲ့အချက်ပြသတင်းပို့နည်း(wireless signals) ဟု ခေါ်တွင်လေသည်။
အစပထမတွင် ဤနည်းကို ခရီးတိုများအတွက်သာ အသုံး ပြုနိုင်သေးသည်။ ၁၈၉၉ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံနှင့်အင်္ဂလန်တို့သို့ အသွား အပြန် ဝိုင်ယာလက်သတင်းများပို့နိုင်သည့် ရုံနှစ်ရုံပေါ်ပေါက်လာသည်။ ၁၉ဝ၁ ခုနှစ်တွင် မိုင်၂ဝဝ အထိ သတင်းပို့ရန် အောင်မြင်လာသည်။ ထို့နောက် မာကိုနီသည် အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာကြီးကိုပင် ကျော်ဖြတ်ကာ အင်္ဂလန်နှင့် အမေရိကတိုက်ကိုအသံလွှင့်ဆက် သွယ်ရန်ဧရာမအကြံကြီးကိုကြံစည်အားထုတ်ပြန် လေသည်။ ထိုအတွက် မာကိုနီသည် ရှေးဦးစွာ အင်္ဂလန်ပြည် အနောက်ဘက်ကမ်းခြေရှိ ကွန်းဝေါ နယ်တွင် အားကောင်းသော ဝိုင်ယာလက် အသံလွှင့်ရုံတစ်ရုံကို ဆောက်လုပ်သည်။ ထို့နောက် ထိုအသံ လွှင့်ရုံမှ နေ့စဉ် သတ်မှတ်ထားသောအချိန်တွင် အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ အက်စ(S) အသံလွှင့်ရန် မှာထား ပြီးလျှင် အမေရိကတိုက် နျူးဖောင်းလန်းကျွန်းသို့ ထွက်သွားသည်။ ၁၉၁၁ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့တွင်မာကိုနီသည် သူ၏အသံဖမ်းစက်မှ အက်စ(S) အက္ခရာကို ပထမအကြိမ်ဖမ်းမိပြီးလျှင် အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာကိုဖြတ်ကျော်၍ သတင်းပေး ပို့နိုင်သူဟုတစ်ကမ္ဘာလုံးသို့ ကျော်ကြားသွားလေသည်။
ရေဒီယိုထုတ်လွှင့်ခြင်း
ရေဒီယိုပေါ်ပေါက်လာရခြင်းမှာ အောက်ပါအသုံးအဆောင်နှစ်ခုကို တီထွင်နိုင်ခဲ့ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထိုအသုံးအဆောင်နှစ်ခုမှာ ဗက်ကျူအမ်ကျူခေါ် လေဟာပြွန်နှင့် မိုက္ကရိုဖုန်းခေါ် စကားပြောခွက်တို့ဖြစ်သည်။ စကားပြောခွက်ကို အသံဖြစ်ပေါ်စေရာတွင် အသုံးပြု၍ လေဟာပြွန်ကို အသံလွှင့် အသံဖမ်းရာတွင် အသုံးပြုသည်။ ၁၉ဝ၄ ခုနှစ်တွင် ဂျွန်အမ်ဗရို့ ဖလင်းမင်းခေါ် အင်္ဂလိပ်လူမျိုး သိပ္ပံပညာရှင်ကြီးက လေဟာပြွန်ကိုတီထွင်၍ထိုပြွန်ကို လီဒါဖောရက်ဆိုသူ အမေရိကန် သိပ္ပံပညာရှင်တစ်ဦးကကောင်းသည်ထက်ကောင်းအောင် ပြုပြင် ယူလေသည်။ ထိုအချိန်တွင် သေသပ်ကောင်းမွန်သော စကားပြောခွက်များ ဖြစ်ထွန်းနေပြီဖြစ်၍ ၁၉ဝ၈ ခုနှစ်တွင် ရောမမြို့နှင့် စစ္စလီကျွန်းကို ရေဒီယိုဖြင့် စကားပြောလာနိုင်လေသည်။ တစ်ဖြည်းဖြည်းနှင့် ကိရိယာတန်ဆာပလာများ တိုးတက်ကောင်းမွန်လာသည်နှင့် အညီ ၁၉၁၅ ခုနှစ်သို့ ရောက်သောအခါ လေဟာပြွန်ပေါင်း ၃ဝဝ မျှကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် မိုင်ပေါင်း ၃ယဝဝဝ ကျော်အထိပင် ရေဒီယိုဖြင့် စကားပြောနိုင်လာကြသည်။ ယခုမူ ကမ္ဘာ အရပ်ရပ်မှ လွှင့်လိုက်သောအသံများကို ဖမ်းယူနားထောင်နိုင်သည့် ရေဒီယို များမှာ အိမ်တိုင်းစေ့မဟုတ်သည့်တိုင်အောင် မြို့တိုင်း ရွာတိုင်းမှာပင် မှိုပေါက်သလောက် ပေါများ၍နေပေပြီ။
အင်္ဂလန် - အမေရိကန်ကဲ့သို့သော ရှေ့တန်းနိုင်ငံကြီးများမှာ တယ်လီဗစ်ရှင်းခေါ် ရုပ်မြင်သံကြား ကိရိယာများပင် ပေါ်ပေါက်နေလေပြီ။ ခေတ်မီရေဒီယိုဖြစ်ပေါ်လာပုံ ရေဒီယို ခေတ်စားလာသည်မှာ ၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ်လောက်ကစ၍ဖြစ်သည်။ ဥရောပနှင့် အမေရိကတိုက်တို့တွင် အပျော်တမ်းအသံဖမ်းရုံများ အလျှိုအလျှို ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ထို့နောက် မကြာမီပင် အစီအစဉ်နှင့်လွှင့် သော အသံလွှင့်ရုံများ ပေါ်ပေါက်လာလေသည်။ ငွေကြေးတတ်နိုင်သူတို့က အသံဖမ်းစက်များကို ဝယ်ယူကြ၍ အချို့ဝါသနာပါသူများကလည်း မိမိတို့ ဘာသာ လုပ်ယူကြသည်။
ရေဒီယိုခေတ်စားစအချိန်၌ လေထဲတွင်ပျံ့လွင့်နေသော ရေဒီယိုလှိုင်းများမှာ မများလှသေး၍ အသံဖမ်းရာတွင် တစ်စတစ်စ ပေါများလာသောအခါ အသံလွှင့်အစီအစဉ်များ အချင်းချင်း တစ်ခုနှင့်တစ်ခု တိုက်ဆိုင် လာသည့်အတွက်အသံတစ်ခုကို ကြည်လင်ပြတ်သားစွာ ဖမ်း၍မရလောက်အောင် ရှုပ်ထွေးလာတော့သည်။ ထိုအခါ အသံချင်း ရောထွေးယှက်တင် မဖြစ်ရလေအောင် အသံလွှင့်ရုံအသီးအသီးတို့အား ကွဲပြားသောလှိုင်းလျားတို့ ဖြင့် အသံလွှင့်ကြရန် ကန့်သတ်ခွဲဝေ၍ ပေးလာရလေသည်။ အသံဖမ်းစက်များတွင်လည်း မိမိလိုရာ အသံတစ်ခုတည်းကို ရွေးချယ်နားထောင်နိုင်ရန်အတွက် လိုရာလှိုင်းလျားတစ်ခုတည်းကို သီးသန့်ဖမ်းယူနိုင်သည့် ကိရိယာများ တပ်ဆင်ထားသဖြင့် အသံဖမ်းရာတွင် အခက်အခဲ မတွေ့ရတော့ပေ။ ရေဒီယိုနားထောင်သော ပရိသတ်ကားများလှပေသည်။ အထူးသဖြင့် အာရုံဖြေမှုအတွက် တေးသံ ဂီတသံများကို နားထောင်သူ သောတရှင်ပရိသတ်မှာ အများဆုံးဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် ရေဒီယို ထိရောက်စွာအသုံးချနိုင်သည့်ကိစ္စများမှာ မနည်းလှချေ။
ယခင်က ကျွန်ုပ်တို့သည် ကမ္ဘာအရပ် ရပ်သတင်းများအတွက် သတင်းစာများကိုသာ အားကိုးခဲ့ရသည်။ ယခု ရေဒီယိုများ ပေါ်လာသောအခါ အရေးကြီးသည့် အဖြစ်အပျက်များကို ဖြစ်ပျက်ပြီးလျှင်ပြီးခြင်း၊ တစ်ခါတစ်ရံ ဖြစ်ပျက်ဆဲအချိန်မှာပင် သိခွင့်ကြားခွင့်ရလာသည်။ အရေးကြီးသည့် ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ၏ မိန့်ခွန်းများကို သတင်းစာ တွင် တစ်ဆင့်ခံဖတ်ရခြင်းထက် မိန့်ခွန်းစကားကို နားနှင့်ဆတ်ဆတ် ကြား ရခြင်းမှာလည်း အရသာပိုရှိပြီးလျှင် ပို၍လည်းပြည့်စုံ သေချာလေသည်။ ကုန်သည်ကြီးများအဖို့တွင် နေ့စဉ်ကုန်ဈေးနှုန်း အခြေအနေကို အလုပ်စာပွဲ၌ ထိုင်နေရင်းမှာပင် သိနိုင်ကြသည်။ ရဲဘက်တွင် ရဲဌာနအသီးအသီးနှင့် ရေဒီယိုကား (ဝိုင်ယာလက်ကား) များသို့ အကြောင်းကြားခြင်းဖြင့် ရာဇဝတ်ပြေး တရားခံများကို လွယ်ကူလျင်မြန်စွာ စောင့်ကြပ်ဖမ်းဆီးနိုင်သည်။ မိုးလေဝသ ဌာနမှ လေ၊ မိုးဘေးရန်များကို ကြိုတင်သတိပေးခြင်းဖြင့် အသက်ပေါင်းများ စွာကို ကယ်ဆယ်နိုင်ခဲ့သည်။ ရေဒီယိုဖြင့် ဘာသာရေးတရားဟောနိုင်သည်။ ပညာရပ်အလိုက် ဟောပြောခြင်း၊ သင်တန်းပေးခြင်းဖြင့် ပညာရေးဘက်တွင် တိုးတက်လာသည်။ ဒုက္ခတွေ့နေသော သင်္ဘော၊ လေယာဉ်ပျံတို့မှ ရေဒီယိုဖြင့် အကူတောင်းနိုင်သည်။ အထူးသဖြင့် ယခုခေတ်စစ်ပွဲများတွင် ရေဒီယို မှာ မပါလျှင်မဖြစ်လေက်အောင် ခရီးရောက်လျက်ရှိပေသည်။ ရေဒီယိုမှတစ်ဆင့်တက်၍ ရေဒါ ခေါ် မှောင်ထဲ၌မြင်နိုင်သည့် လမ်းညွှန်ကိရိယာကိုပင် ပြီးခဲ့သော ကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်း၌ တီထွင်အသုံးပြုခဲ့သည်ကို တွေ့ရလေ သည်။ (ရေဒါ - ရှု။) ရေဒီယိုများကို သူ့ထက်ငါသာ အပြိုင်အဆိုင် ပြု လုပ်ရောင်းချသည့်အတွက်လည်း ပုံသစ်ပုံဆန်းအမျိုးမျိုးတွင် ထွက်ပေါ်လာ ရုံမက ခရီးဆောင် အိတ်ဆောင်ရေဒီယို အသေးစား ကလေးများပင် ပေါ်ပေါက်လျက်ရှိပေပြီ။
အသံလွှင့်ရုံအတွင်း ရေဒီယိုနှင့်စပ်လျဉ်း၍ အသံလွှင်ရုံအတွင်း ပြုလုပ်စီစဉ်ထားပုံ အချက်အလက်များကိုလည်း ကျွန်ုပ်တို့ သိထားထိုက်ပေသည်။ အသံလွှင့်ရုံတစ်ရုံတွင် အသံခွက် (မိုက္ကရို)ဖုန်း လေး၊ ငါး၊ ဆယ် ခုထက်မနည်းရှိတတ်သည်။ တူရိယာတီးဝိုင်းမှ တီးမှုတ်သီဆိုသံမျိုးကို အသံလွှင့်ရာတွင် အသံခွက်သည် အခရာဖြစ်သည်။ အသံခွက်သည် ခွက်နှင့်တည့် တည့်ဝင်လာသော အသံကိုသာလက်ခံ၍ ခွက်ထဲသို့မဝင်သော အသံလှိုင်းများကိုပယ်သည်။ ထို့ကြောင့် တူရိယာသံစုံညီညွတ်ပြေပြစ်အောင် တူရိယာ ဂီတပညာသည်တို့သည် အသံခွက်အနီးတွင် သင့်တော်သော နေရာများ၌နေ၍ သီဆိုတီးမှုတ်ကြရသည်။ အသံလွှင့်နေစဉ် အခြားအသံများ အသံခွက်အတွင်းသို့ မရောက်ရန် အရေးကြီးသည်။ ထို့ပြင် စကားပြောသံသီဆိုတီးမှုတ်သံတွင် ပဲ့တင်သံများမပါရှိစေရန်အတွက် နံရံများတွင် ထူထဲသောကန့်လန့်ကာများ ဆွဲချိတ်ထားရသည် သို့မဟုတ် အသံလှိုင်းများကို စုတ်ယူနိုင်သော ကတ်ထူချပ်ပြားများကို တပ်ဆင်ထားရသည်။
လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းပျံ့နှံ့ခြင်း (Electromagnetic Radiation)
လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်း သို့မဟုတ် ရေဒီယိုလှိုင်းတို့သည် မြေပြင် တစ်လျှောက် ပြေးသောအခါ လမ်းနှစ်သွယ်ပြေးတတ်သည်။ တစ်လမ်းမှာ မြေပြင်အနီးတစ်လျှောက်ဖြစ်၍ ကျန်တစ်လမ်းမှာ မြေပြင်မှအထက်သို့ မြင့်မားစွာတက်သွားသည်။ မြေပြင်ကို လျှပ်၍ပြေးလျှင် ခရီးရှည်မသွားနိုင်ပေ။ မြေပြင်မှအထက်သို့ တက်သွားသောအခါတွင်မူ ခရီးမိုင်ပေါင်းများစွာပြေးနိုင်သည်။ သို့သော် အနှောင့်အယှက်နှင့်ကားမကင်းပေ။ မြေပြင်မှ အထက်မိုင် ၇ဝ မှ ၂ဝဝ ခန့်အတွင်းတွင် နေမှထွက်လာသော အာလတြာ ဝိုင်အိုလက် ရောင်ခြည်တို့ကြောင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်ဝင်လျက်ရှိသည့် လေလွှာတစ်လွှာရှိသည်။
ထိုလေလွှာနှင့် စပ်လျဉ်းသည့်ယူဆချက်ကို ကင်နယ်လီ ခေါ် အမေရိကန်လူမျိုး လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာ နှင့် ဟဲဗီးဆိုက် ခေါ် အင်္ဂလိပ်လူမျိုး ရူပဗေဒပညာရှင်တို့က တစ်ဦးစီ သီးခြားထုတ်ဖော်ခဲ့သည်ကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ထိုလေလွှာကို ကင်နယ်လီဟဲဗီးဆိုက် လေလွှာဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ အထက်သို့တက်သွားသော ရေဒီယိုလှိုင်းတို့သည် ထိုလေလွှာနှင့်တွေ့သောအခါ မြေပြင်ရှိရာသို့ပြန်၍ဟပ်ကြသည်။ ညဉ့်ဘက်တွင် အဆိုပါလေလွှာ သည် နှစ်ခြမ်းကွဲသွားသည်။ ထိုအခါမျိုးတွင် ရေဒီယိုလှိုင်း တို့သည် တစ်ခါတစ်ရံ အောက်ဘက်အလွှာကို ထိုးဖောက် သွားပြီးနောက် အထက်နှင့်အောက်ကွဲနေသည့် အလွှာနှစ်ခု အတွင်း၌ တက်ချည် ဆင်းချည်ဖြင့် ခရီးအတော်အတန် ပြေးပြီးနောက်မှ အောက်ဘက်အလွှာကို တစ်ဖန်ထိုးဖောက် ကာ မြေပြင်ရှိရာသို့ သက်ဆင်းလာတတ်သည်။ ထိုသို့ဖြစ်သောအခါ ရေဒီယိုလှိုင်းများအတက်နှင့် အဆင်းကြားခုလတ်တွင်ရောက်နေသော ရေဒီယိုများမှာ အသံဖမ်း၍မမိဘဲ ဖြစ်နေတတ်သည်။ ကင်နယ်လီဟဲဗီးဆိုက်လေလွှာမှ ပြန်ဟပ်ပြီး ဆင်းလာစေကာမူ မြေပြင်သို့အရောက်နောက် ကျသည့်အတွက် မြေပြင်ကို လျှပ်၍ပြေးနေသည့် ရေဒီယိုလှိုင်းများကို အချိန်မီ အားမဖြည့်နိုင်ပြန်လျှင်လည်း ဖမ်းမိသည့်အသံသည် တိုး၍သွားတတ်ပြန်သည်။ တစ်ဖန် လျှပ်စစ်မိုတာ တစ်ခုခုလည်လျက်ရှိချိန်၊ ဓာတ်မီးခလုတ်ကိုဖွင့်လိုက်ချိန်၊ မိုး ချုန်း ရွာသွန်းချိန်များတွင် လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းများ ထွက်ပေါ်ကြရာ ထို အချိန်မျိုးတွင် ရေဒီယိုကို ဖွင့်ထားမိပါက ရေဒီယိုလှိုင်းနှင့် မျိုးချင်းနီးစပ် သော ထိုလှိုင်းတို့၏ နှောင့်ယှက်မှုကြောင့် မလိုလားအပ်သော အသံများကို ကြားရတတ်လေသည်။
အထက်ပါတို့မှာ ဝိုင်ယာလက် ရေဒီယိုဆိုင်ရာ အဓိက အစိတ်အပိုင်းများသာ ဖြစ်၍ ဤပညာမှတစ်ဆင့် ယခုအခါ တယ်လီဗေးရှင်း၊ ရေဒါ စသည်တို့ ပေါ်လာသည်ကို ထောက် လျှင် ရှေ့ကိုလည်း တိုးတက်စရာလမ်း အများကြီး ရှိသေးသည်ဟုမျော်မှန်းရပေသည်။
မဲဇလီရွာသစ်ရွာ၊ မဲဇလီပုသိမ်စု
မဲဇလီရွာသစ်ရွာ၊ မဲဇလီပုသိမ်စု
အမှတ်(၅)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်
အမှတ်(၅)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (အတိုကောက် စကခ(၅)) သည် အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် နယ်မြေဖြစ်သော ရခိုင်ပြည်နယ်၊ တောင်ကုတ်မြို့တွင်တည်ရှိသည့် စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် တစ်ခုဖြစ်သည်။ "စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်" ဆိုသည်မှာ 'ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်' အသွင်ယူထားသော တိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖွဲ့ ဖြစ်သည်။ တပ်မများ နှင့် စကခများသည် ကက(ကြည်း) (စစ်ဆင်ရေး)၏ တိုက်ရိုက်ကွပ်ကဲစီမံသော တိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖွဲ့များဖြစ်ပြီး စစ်နယ်ဝန်းပုံသေမရှိဘဲ ရန်သူ၏အင်အားအပေါ်မူတည်၍ လိုအပ်သလိုစစ်ကစားနိုင်ရန် ဖွဲ့စည်းထားခြင်းလည်းဖြစ်သည်။ လက်ရှိ အမှတ်(၅)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူမှာ ဗိုလ်မှူးချုပ် ကောင်းမြတ် ဖြစ်သည်။
မြောက်ကိုင်း (အရှေ့)ရွာ၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝ
ဝသည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် နှစ်ဆယ့်ကိုးလုံးမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
အက္ခန္တိသုတ်
ပဉ္စမသုတ်နှင့် ဆဋ္ဌသုတ်။
ဤသုတ်တို့၌ သည်းမခံခြင်း၏ အပြစ်ငါးပါးနှင့် သည်းခံခြင်း၏အကျိုး ငါးပါးတို့ကို ဟောကြားတော်မူသည်။
ထနောင်းကုန်းရွာ၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေနံချောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွင်းလိပ်ပုတ်
ကွင်းလိပ်ပုတ်
သ
သသည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် သုံးဆယ်လုံးမြောက် ဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။
ခမိအိုးဆွတ်ခိဘူတာ
ခမိအိုးဆွတ်ခိဘူတာ  (上大月駅 ခမိအိုးဆွတ်ခိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ယာမနရှိခရိုင်၊ အိုးဆွတ်ခိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဘဏ္ဍနကာရကသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ဘဏ္ဍနကာရက၊ ကလဟကာရက၊ ဝိဝါဒကာရက၊ ဘဿကာရက၊ သံဃအဓိကရဏကာရက ရဟန်းရရှိမည့် အပြစ်ငါးပါးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ဒီဇင်ဘာ ၁၉၉၃
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒီဇင်ဘာ ကဏ္ဍ:၁၉၉၃
ပရယ်ဆော်ရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
ပရယ်ဆော်ရွာ(Pareisaw)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ကလေတကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၂၃၂ ဖြစ်သည်။
ဝန်ဆောင်မှုများစုစည်းထားသော ဒီဂျစ်တယ်ကွန်ယက်
Integrated Services Digital Network (ISDN) သည် စဉ်ဆက်မပြတ် ဒယ်ဂျစ်တယ် ထုတ်လွှင့်မှု၏ ဆက်သွယ်ရေးစံနှုန်းဖြစ်သည်။ ယင်းတို့တွင် အသံ၊ ဗီဒီယို၊ ဒေတာနှင့် အခြားကွန်ယက်ဝန်ဆောင်မှုများ ပါဝင်သည်။ ISDN အား ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံး CCITT စာအုပ်၌ သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။
ဆီဆိုင်မြို့
ဆီဆိုင်မြို့ သည် ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ကြီးခရိုင်ရှိ မြို့တစ်မြို့ဖြစ်ပြီး ဆီဆိုင်မြို့နယ်၏ အုပ်ချုပ်ရေးရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်သည်။
အ
အသည် မြန်မာဗျည်းအက္ခရာ ၃၃ လုံးအနက် နောက်ဆုံးဗျည်းအက္ခရာ ဖြစ်သည်။ အချို့သော ဂုဏ်ရည်ပြနာမဝိသေသနများရှေ့တွင် အ ထည့်၍ စိတ္တဇနာမ်အဖြစ် ပြောင်းလဲ သုံးစွဲသည်။ ဥပမာ ( အပူ၊ အချို စသည်)
ပါဋ္ဌိ ဘာသာစကား မှ မြန်မာဘာသာစကားသို့မွေးစားထားသော စကားလုံးများတွင် ' အ' သည် အငြင်းသဘောကိုဆောင်သည်
ပေတောရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ပေတောရွာ (Paytaw)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ဆင်ခေါင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၁၁၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆင်ခေါင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၂ ဦး၊ မ ၆၄၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၈၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ဒါပရက်ဒမ်းရွာ၊ နောင်မွန်းမြို့နယ်
ဒါပရက်ဒမ်းရွာ(Darparetdam)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ နောင်မွန်းမြို့နယ်၊ ဂါတ်ထုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၀၅၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဂါတ်ထုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၇ ဦး၊ မ ၂၀၂ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၆၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နောင်မွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောက်ပြင်စိုရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောရွာ
တောရွာ
ခမိ − အိုတိုင်းဘူတာ
ခမိ − အိုတိုင်းဘူတာ  (上小田井駅 ခမိ − အိုတိုင်း - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အအိချိခရိုင်၊ နဂိုယမြို့၊ နိရှိရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဘုရားသုံးဆူရွာ၊ ဘိတ်ရိုး
ဘုရားသုံးဆူရွာ၊ ဘိတ်ရိုး
ရသေ့
ရသေ့ဟူသော အမည်သည် ဣသိမှ ဖြစ်လာသော မြန်မာ အမည်ဖြစ်၏။ သို့သော်လည်း တာပသ-ဇဋိလ စသော ပိုဒ်များ ကိုလည်း ရသေ့ဟူ၍ပင် မြန်မာပြန်ဆိုကြသည်။ ထိုရသေ့ကား ပဗ္ဗဇ္ဇ လေးမျိုးတွင် တစ်မျိုးအပါအဝင် ဖြစ်၏။
ထိုသို့ဖြစ်သော်လည်း ဗုဒ္ဓသာသနာတွင်း၌ နေရောင် ထွန်းခိုက် ပိုးစုန်းကြူးအရောင် မထွန်းနိုင်သကဲ့သို့ ဂုဏ်သိမ်နိမ့် ကျလျက် တန်ခိုးအာနုဘော် နည်းပါးလှ၏။ သာသနာပ၌ကား ပဗ္ဗဇ္ဇမျိုးဝင် မြင့်မြတ်သောသူတော်စင်ဖြစ်လျက် ဂုဏ်သိမ် မြင့် မား လူအများတို့ အားထားကိုးကွယ်ရာဖြစ်၏။ လူအများတို့ လိမ္မာရေးခြားရှိအောင် အသိဉာာဏ်ကို ပေးတတ်၏။ လူအများ တို့ ကုသိုလ်မျိုးစေ့ စိုက်ပျိုးကြဲချရာ လယ်ယာမြေကောင်း သဖွယ် ဖြစ်၏။ အစကို မမြင်နိုင်အောင် အလွန်ရှည်ဝေးသော ကမ္ဘာအဆက်ဆက်က ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့၏။ ယင်းရသေ့ကား-
(၁) သပုတ္တ ဘရိယ ရသေ့- အိမ်နေ လူဝတ်ကြောင် အလား ပစ္စည်းဥစ္စာ ရှာဖွေစုဆောင်းလျက် သားမယား မွေးမြူ သောရသေ့။
(၂) ဥဉာစ္ဆရိယရသေ့- ကောက်နယ်တလင်းသို့ သွားကာ အလှူခံ၍ရသော စပါး, ပဲ စသည်တို့ကို ထောင်းထု ချက်ပြုတ် စားသောရသေ့။
(၃) အနဂ္ဂိ ပက္ကိကရသေ့- ဆန်, ပဲ စသည်တို့ကို အလှူခံ ၍ ချက်ပြုတ်စားသောရသေ့။
(၄) အသာမပါက ရသေ့- ရွာ, နိဂုံး, မြို့သို့လှည့်လည်ကာ ချက်ပြုတ်ပြီး ဆွမ်းကို ခံ၍စားသော ရသေ့။
(၅) အသ္မမုဋ္ဌိကရသေ့- ကျောက်ခဲ စသည်ဖြင့် သစ်ခေါက် တို့ကို ထုခွာ၍ စားသောရသေ့။
(၆) ဒန္တဝက္ကလိက ရသေ့- သွားတို့ဖြင့် သစ်ခေါက်တို့ကို ကိုက်ခွာ၍ စားသောရသေ့။
(၇) ပဝတ္တဖလ ဘောဇနရသေ့- ခဲ, တုတ်, လှန်ကန် စသည်တို့ဖြင့် သစ်သီးတို့ကို ပစ်ခတ် ဆွတ်ခူး၍ စားသော ရသေ့။
(၈) ပဏ္ဍုပလာသိကရသေ့- အလိုလို ကြွေကျသော သစ်သီး သစ်ပွင့် သစ်ရွက်ရော်တို့ကို ကောက်၍ စားသော ရသေ့ဟူ၍ ရှစ်မျိုးရှိသည်။
ထို့ပြင် အဋ္ဌကရသေ့၊ ဝါမကရသေ့၊ ဝါဒမဒေဝရသေ့၊ အင်္ဂီရသ ရသေ့၊ ဘဂုရရသေ့၊ ယမဒဂ္ဂိ ရသေ့၊ ဝါသေဋ္ဌရသေ့၊ ဘာရဒွါဇရသေ့၊ ကဿပရသေ့၊ ဝေဿာမိတ္တရသေ့ စသော ရသေ့တို့သည် ဗေဒင်ကျမ်းတို့ကို ရေးသားပြုစုခဲ့ကြ၏။ တပည့် တို့ကိုလည်း သင်ကြားပို့ချခဲ့ကြ၏။ ဆရာအဆက်ဆက် တပည့် အဆက်ဆက်မှ ဆင်းသက်လာသော ဗေဒင်ကျမ်းတို့ကား ယနေ့ တိုင်အောင် ထင်ရှားရှိကုန်၏။ ကမ္ဘာသူ ကမ္ဘာသား လူအများ တို့အား အသိအလိမ်မာ ဉာာဏ်ပညာကို ပေးကုန်၏။ အတိတ်၊ အနာဂတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် ကောင်းဆိုးနှစ်တန်ကို ဝေဖန်၍ ပြကုန်၏။ ထို့ပြင် အမတသာရရ ရသေ့၊ ဓာနွန္ဓရီ ရသေ့၊ စရက ရသေ့၊ သာရင်္ဂဓရရသေ့၊ မာဓဝရသေ့၊ ဘာဝမိဿရ ရသေ့၊ စက္ကပါဏိရသေ့ စသော ရသေ့တို့သည် ဆေးကျမ်းများကို ရေးသားပြုစုခဲ့ကြ၏။ တပည့်တို့အား သင်ကြားချပို့ခဲ့ကြ၏။ ထိုဆေးကျမ်းတို့ကား ကမ္ဘာသူ ကမ္ဘာသားတို့အတွက် အသက် ကို ပေးသောကျမ်းများဖြစ်၍ အလွန်ကျေးဇူးများကုန်၏။ ကျန်းမာရေးအတွက် အားထားမှီခိုရာတို့ ဖြစ်ကုန်၏။ ယနေ့ တိုင်အောင် ကုသလျက်ရှိသော ဆေးပညာအရပ်ရပ်တို့ကား ယင်းဆေးကျမ်းများမှ ဆင်းသက်ပေါက်ဖွားလာသော ပညာများ ဖြစ်ကြ၏။
ထို့ပြင် သုမေဓာရသေ့၊ အကိတ္တိ ရသေ့၊ သရဘင်္ဂရသေ့၊ သာရဒ ရသေ့ စသော ပိဋကတ်တော် ဇာတ်တော် နိပါတ်တော် လာ ဘုရားအလောင်း၊ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါအလောင်း၊ သာဝကအလောင်း ရသေ့တို့ကား များပြားလှကုန်၏။ ဘုရားဖြစ်ရန်၊ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ ဖြစ်ရန်၊ သာဝကဖြစ်ရန် သားမယားအိုးအိမ် စည်းစိမ်ဥစ္စာ ပြည်ရွာတိုင်းကားကို စွန့်လွှတ်ကြ၍ တောထွက်ကာ ရသေ့ပြု လျက် ပါရမီကုသိုလ်ကို ဖြည့်ကျင့်ဆည်းပူးကြ၏။ ထိုရသေ့ များကို အစွဲပြု၍ တောထွက်ကာ ရသေ့ပြုကြသော တိုင်းသူ ပြည်သားတို့လည်း မရေမတွက်နိုင်အောင် များလှကုန်၏။ ထိုရသေ့တို့တွင် အချို့ရသေ့တို့သည် ကံ၊ ကံ၏အကျိုးကို ယုံကြည်သော ကမ္မဝါဒီများ ဖြစ်ကြ၏။ အချို့ ရသေ့တို့လည်း မိမိကြိုက်နှစ်သက်ရာ အယူကို ယူဆကြ၏။ အချို့ရသေ့တို့ သည် လောကီအကျိုးကို ပြုကြ၏။ အချို့ရသေ့တို့သည် လောကီ လောကုတ္တရာ နှစ်ဖြာသောအကျိုးကို ပြုကြ၏။ အချို့ ရသေ့တို့ သည် ဈာန်အဘိညာဏ်ကို မရကြကုန်။ အချို့ရသေ့တို့သည် ဈာန်အဘိညာဏ်ကို ရ၍ တန်ခိုးအာနုဘော် ကြီးမားကုန်၏။ ဖြစ်ပြီးအတိတ်က ကမ္ဘာလေးဆယ်၊ ဖြစ်လတ္တံ့အနာဂတ်က ကမ္ဘာလေးဆယ်အားဖြင့် ကမ္ဘာရှစ်ဆယ်အတွင်း အဖြစ်အပျက် ကို မြင်နိုင်ကြ၏။
မှန်ကူရွာ၊ မဲဇလီပုသိမ်စု
မှန်ကူရွာ၊ မဲဇလီပုသိမ်စု
လက်ပန်ရွာ၊ မော်လိုက်မြို့နယ်
လက်ပန်ရွာ (Letpan)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ မော်လိုက်မြို့နယ်၊ ဝါးရုံသာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၀၆၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မော်လိုက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆင်မင်းဝန်
ဆင်မင်းဝန်
မြန်မာမင်းများ လက်ထက်က လက်ဆောင်အဖြစ် ဆက်သခံရသည့် ဆင်များနှင့် ဖမ်းဆီးရမိသည့် လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးပြီး ဆင်အချို့ကို ဆင်မင်းဟူ၍ သတ်မှတ်ကြ၏။ ဆင်မင်းများထဲတွင် မြို့စားအရာ ပေးအပ်ခံရသည့် ဆင်မင်းများလည်း ရှိသည်။ မောရိယ ပစ္စယနာဂရာဇာဘွဲ့ခံ ဆင်မင်းသည် ပတ္ထနဂိုရ်မြို့ကို မြို့စားရရှိခဲ့ဖူးပါသည်။ ယင်းသို့သော ဆင်မင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသည့် လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို လုပ်ဆောင်ရသူမှာ ဆင်မင်းဝန်ဖြစ်သည်။ ဆက်မင်းဝန်၏ လက်အောက်တွင် ဆင်မင်းဝန်ထောက်၊ ဆင်မင်းနာခံ၊ ဆင်မင်းစာရေးကြီး စသည့်ရာထူးများ ထားရှိသည်။
ဆင်မင်းဝန် မဟာမင်းလှ
ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးကာလ ဆင်မင်းဝန်များကို မသိရပေ။ ဘိုးတော်ဘုရား (ဗဒုံမင်း)လက်ထက် အစောပိုင်းကာလ ဆင်မင်းဝန်တစ်ဦးမှာ အမတ်ကြီး မဟာမင်းလှ ဖြစ်သည်။ ၁၈၀၆ ခုနှစ်တွင် ဟံသာဝတီနယ် နိဗ္ဗာန်ရွာ (ယခု ပဲခူးတိုင်း သနပ်ပင်မြို့နယ်အတွင်း)မှ ဆဒ္ဒန်ဆင်မင်းဟုခေါ်ဆိုကြသည့် ဆင်တော် တစ်ကောင်အား ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ရာ ဗဒုံမင်းက ဆင်တော်သိမ်းပွဲ အခမ်းအနားကို ကြီးကျယ်စွာ ကျင်းပခဲ့သည်။ ဆင်မင်းဝန် မဟာမင်းလှသည် ဆင်တော်သိမ်းပွဲ ကျင်းပအပြီး၌ ဆဒ္ဒန်ဆင်မင်းအဖြစ် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရ၏။ ဆင်မင်းဝန် မဟာမင်းလှ၏ အမည်ရင်းမှာ ဦးမှုံ ဖြစ်သည်။
ဆင်မင်းဝန် အပြောင်းအလဲ
ဗဒုံမင်းလက်ထက်တွင် ဆင်မင်းဝန် အပြောင်းအလဲများရှိခဲ့ရာ ရွှေတောင်လှကျော် (၁၈၁၃) နှင့် နေမျိုးမင်းလှစည်သူ (၁၈၁၈) တို့၏ အမည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ ဆင်မင်းဝန်များသည် စစ်ထွက်ရာ၌ လိုက်ပါရခြင်းမရှိဘဲ မင်းနပြေည်တော်၌သာ ဆင်မင်းများကို ပြုစုစောင့်ရှောက်ကြရသည်။
စစ်ကိုင်းမင်းလက်ထက်
ဘကြီးတော် (စစ်ကိုင်းမင်း) နန်းတက်စ ၃ နိုဝင်ဘာ ၁၈၁၉ ခုနှစ်တွင် ဆင်မင်းဝန် သိင်္ခဇေယျသူအား နေမျိုးမင်းကျော်ဘွဲ့ ပြောင်းလဲ ပေးအပ်ခဲ့၏။ အင်္ဂလိပ် မြန်မာ ပထမစစ်ပွဲကာလအတွင်း ဆင်မင်းဝန်မှာ မဟာမင်းလှသင်္ခယျာ ဖြစ်သည်။ သူသည် ၂ ဧပြီ ၁၈၂၃ တွင် တရုတ်သံအဖွဲ့ လာရောက်စဉ် ကြိုဆိုခဲ့ရ၏။ ဆင်မင်းဝန် မဟာမင်းလှသင်္ခယျာ၏ အမည်ရင်းမှာ ဦးပွင့် ဖြစ်သည်။ ဦးပွင့်၏ ရာထူးကို ဆက်ခံလျက် ဆင်မင်းဝန်ဖြစ်လာသူမှာ ဦးရောက် ဖြစ်၏။ သူသည် အောက်မားဝန် ဦးထွန်း၏ သားမက်ဖြစ်သည်။
သာယာဝတီမင်းလက်ထက်
သာယာဝတီမင်း နန်းတက်စ ၁၈၃၇ ခုနှစ်တွင် ဆင်မင်းဝန်အဖြစ် မဟာသူရခင်ျာဘွဲ့ခံ ဦးမင်းအား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် လအနည်းငယ် အကြာတွင် နော်ရထာပျံချီ ဆင်မင်းဝန် ဖြစ်လာခဲ့ပြန်၏။ နော်ရထာပျံချီ၏ ရာထူးကို ဆက်ခံခဲ့သူမှာ မဟာမင်းလှကျော်ဖြစ်သည်။ ၁၈၄၂ ခုနှစ်တွင် မဟာမင်းလှကျော်မှာ ဆင်မင်းဝန် ဖြစ်နပြေီဖြစ်ပြီး ၅ မတ် ၁၈၄၃ ခုနှစ် တရုတ်သံအဖွဲ့အား ကြိုဆိုရာ၌ ဆင်မင်းဝန် မဟာမင်းလှကျော် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ပုဂံမင်းလက်ထက်
၁၈၄၆ ခုနှစ်တွင် ပုဂံမင်း နန်းတက်လာသောအခါ မဟာကျော်ထင်တရဖျားအား ဆင်မင်းဝန် အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့၏။ သို့သော် ဆင်မင်းဝန် မဟာကျောင်ထင် တရဖျားနှင့် ပတ်သက်၍ အချက်အလက် အကြောင်းအရာများကို မသိရပေ။
ရတနာပုံခေတ် ဆင်မင်းဝန်
ရတနာပုံခေတ် မင်းတုန်းမင်းလက်ထက် ဆင်မင်းဝန်မှာ မဟာမင်းခေါင် သီဟသူရ ဖြစ်သည်။ ဆင်မင်းဝန်၏ ဘွဲ့အမည်ကို ၁၈၇၀ ပြည့်နှစ်ခန့်တွင် တွေ့ရှိရခြင်း ဖြစ်၏။ သီပေါမင်း နန်းတက်စ ၁၈၇၉ ခုနှစ်တွင် မဟာမင်းထင် မင်းခေါင်အား ဆင်မင်းဝန်အရာ ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် လအနည်းငယ်အကြာတွင် ဆင်မင်းဝန်ရာထူး အပြောင်းအလဲ ဖြစ်သွားသည်။ မဟာမင်းလှမင်းကျော်အား ပြောင်းလဲခန့်အပ်လိုက်၏။ သီပေါမင်းလက်ထက် နှောင်းပိုင်းကာလတွင် မင်းလှမင်းကျော် သီရိဘွဲ့ခံ ဦးတုပ် ဆင်မင်းဝန် ဖြစ်လာသည်။ ဦးတုပ်သည် ၁၈၈၅ ခုနှစ် မေလတွင် တောင်ငူနယ် ရန်အောင်မြင်တောမှ ရရှိခဲ့သည့် ဇေယဝသဎုနပစ္စယနာဂရာဇာဘွဲ့ခံ ဆင်ဖြူတော်ကို ပြုစုစောင့်ရှောက်ရသူ ဖြစ်သည်။ ဆင်မင်းဝန် ဦးတုပ်သည် ၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၁၈၈၉ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့၏။
အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ
အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ (Speaker of the Amyotha Hluttaw) သည် အမျိုးသားလွှတ်တော် ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သည်။
ဆင်မင်းဝန်
ရန်ကုန်တိရစ္ဆာန် ဥယျာဉ်ရောက် သီပေါမင်း၏ ဆင်တော်
ရန်ကုန်တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်ကို ကိုလိုနီခေတ်ဦးကာလ ၁၉၀၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ဝေလမင်းသားနှင့် ကြင်ယာတော်တို့ ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။ ၁၈၈၆ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ တစ်နိုင်ငံလုံး ဗြိတိသျှ လက်အောက်သို့ ကျရောက်ခဲ့ရပြီးနောက် ၁၈၈၇ ခုနှစ်တွင် သီပေါမင်း၏ ဆင်ဖြူကို ရန်ကုန်တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်သို့ ယူဆောင်ပြသ ထားခဲ့သည်။ ယင်းဆင်ဖြူမှာ ၁၉၁၁ ခုနှစ်အထိ ရှိသေးပြီး နောက်ပိုင်း တိရစ္ဆာန်ရုံ၌ပင် သေဆုံးသွားသည်။
ဆာဗာ (ကွန်ပျူတာ)
ဆာဗာ(Server) ဆိုသည်မှာ အချက်အလက်(data) များအား စုစည်းထားသောနေရာ (ဝါ) တစုတစည်းတည်းရရှိနိုင်သောနေရာဖြစ်သည်။
ဆည်ကြီး (ရွာသစ်)ရွာ၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်
ဆည်ကြီး (ရွာသစ်)ရွာ (Segyi(Ywarthit))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်၊ မန်ကျည်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၂၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ကျည်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၅၀ ဦး၊ မ ၈၁၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝန်းသိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခမိအိုးအိုခဘူတာ
ခမိအိုးအိုခဘူတာ  (上大岡駅 ခမိအိုးအိုခ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခါနာဂါဝါခရိုင်၊ ယိုကိုဟားမားမြို့၊ ခိုးနန်းရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
သားအိမ်
သားအိမ်သည် လူအပါအဝင် နို့တိုက်သတ္တဝါ အများစု၏ မမျိုးပွားအင်္ဂါ တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ သားအိမ်ခေါင်းသည် သားအိမ်လမ်းကြောင်းမှ မအင်္ဂါသို့ ပွင့်ထွက်နေပြီး အခြားတစ်ဖက်တွင် သားဥပြွန်နှင့် ဆက်လျက်ရှိသည်။ အမသတ္တဝါများ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်တွင် အထူးသဖြင့် အချင်းပါ နို့တိုက်သတ္တဝါများတွင် ကိုယ်ဝန်ဆောင်သည့် ကာလပတ်လုံး သန္ဓေသားသည် သားအိမ်အတွင်း၌ ကြီးထွားဖွံ့ဖြိုးသည်။ အမသတ္တဝါများ သန္ဓေသား အရွယ်တွင် သားအိမ် ၂ ခု ဖွံ့ဖြိုးလာပြီး အချင်းပါ နို့တိုက်သတ္တဝါများတွင် မျိုးစိတ်အလိုက် တစ်ခုတည်းအဖြစ် လုံးဝ သို့မဟုတ် တစိတ်တဒေသ ပေါင်းစည်း သွားလေ့ရှိသည်။ အချို့မျိုးစိတ်များတွင် သားအိမ် ၂ ခု ရှိသော်လည်း ၁ ခုမှာ အသုံးမဝင်ပေ။
ခမိအိုခဘူတာ
ခမိအိုခဘူတာ  (上岡駅 ခမိအိုခ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုအိတခရိုင်၊ ဆအိခိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ထိဆို့ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ထိဆို့ရွာ (Htihsoet)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ မြောက်ထိဗွာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၄၅၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြောက်ထိဗွာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၂၀၈ ဦး၊ မ ၃၅၀၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၇၁၀ ဦးနေထိုင်သည်။
အက္ကောသကသုတ်
(၂)သုတ် ရှိပါသည်။
မောင်ကိုကို (ဂီတလုလင်)
ဂီတလုလင်မောင်ကိုကို(ခေါ်)ဦးကိုကိုသည် ၁၉၂၈ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၁၂) ရက်နေ့တွင် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ဘိုကလေးမြို့၌အဖ ဦးဘသင်နှင့် အမိ ဒေါ်ဖွားသိန်းတို့မှ မွေးဖွားသည့် မွေးချင်း ခြောက်ယောက်အနက် စတုတ္ထမြောက်သားဖြစ်သည်။ ဒုတိယ သားဖြစ်သည့် ဗိုလ်ကလေးတင့်အောင်သည်လည်း မြန်မာ့ဂီတနှင့် စာပေလောကတွင် ထူးချွန်သော အနုပညာရှင်ကြီးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
အက္ကောသကသုတ်
သီတင်းသုံးဖော်တို့ကို ဆဲရေးကြိမ်းမောင်း (ခြိမ်းခြောက်) သောရဟန်း၊ အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ပြစ်မှားစွပ်စွဲသောရဟန်း၏ မချွတ်ဧကန်ရရှိနိုင်သော အပြစ်ငါးပါးတို့ကို ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။ - အထက်ပါရဟန်းသည် ပျက်စီးခြင်းဆယ်မျိုးတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးဖြင့် ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်နိုင်ကြောင်း အခွင့်ရှိပုံကို ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
မောင်ကိုကို (ဂီတလုလင်)
၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် ဂီတလုလင်မောင်ကိုကိုသည် ဂီတပညာကို ရန်ကုန်မြို့၌ ဖွင့်လှစ်သော ပန်းချီနှင့် တူရိယာသင်တန်းကျောင်းတွင် စတင် သင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ် တွင် အသံလွှင့်ခြင်းနှင့် ကိုလံဘီယာ ဓာတ်ပြားသွင်းခြင်းများ ကို စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် အသံတိတ် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများတွင် တီးဝိုင်းခေါင်းဆောင်အဖြစ် လိုက်လံ တီးမှုတ်ပေးခဲ့သည်။ ၁၉၄၆ခုနှစ်တွင် ပြဇာတ်တီးဝိုင်း ခေါင်း ဆောင်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၄၇ ခုနှစ်မှစ၍ အသံထွက် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ၌ တီးဝိုင်းခေါင်းဆောင်အဖြစ်လည်း ကောင်း ရပ်တည် လှုပ်ရှားခဲ့၏။ ၁၉၇၀ တွင်ထွက်ရှိ​သော မှုံရွှေရည်ဇာတ်ကားတွင် ဂီတဒါရိုက်တာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ကာ ဂီတလုပ်ကွက်များစွာဖြင့် ရုပ်ရှင်ကို ပံ့ပိုးခဲ့သည်။ သို့သော် ဂီတအတွက် အကယ်ဒမီဆု မပေးသောကာလဖြစ်သဖြင့် ဆုမရရှိခဲ့ပေ။