cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ကိုမိုရေကန်
အမည်
လက်တင်ဘာသာစကားဖြင့် ကန်၏ အမည်မှာ "Larius" ဖြစ်ပြီး၊ အီတလီဘာသာစကားဖြင့် "Lario" ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဤအမည်မှာ အသုံးပြုမှုနည်းပါးပြီး Lago di Como (Lake of Como) ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ လမ်းညွှန်စာအုပ်များတွင် Lake Como, Lake of Como သို့မဟုတ် Como Lake ဟု ဖော်ပြလေ့ရှိကြသည်။ ဤအမည်သည် Como ဟူသည့် မြို့တော်အမည်မှ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်ပြီး ရောမဘာသာစကားဖြင့် Comum ဟု ခေါ်သည်။
ပထဝီဝင်
ကန်၏ ပုံသဏ္ဌာန်သည် "Y" ကို ပြောင်းပြန်လှန်ထားသည့် ပုံစံရှိသည်။ မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင် ကိုလီကို (Colico) မြို့ ရှိပြီး အနောက်တောင်ဘက်တွင် ကိုမိုမြို့ (Como) နှင့် လက်ကိုမြို့ (Lecco) မြို့များ တည်ရှိသည်။ မြို့ငယ်လေးများ ဖြစ်ကြသည့် Bellagio, Menaggio နှင့်Lierna တို့သည် ရေကန်အား အပိုင်းသုံးပိုင်း ပိုင်းခြားထားသည့် ပုံစံဖြင့် တည်ရှိသည်။ တြိဂံပုံစံရှိသည့် လှေစီးဝန်ဆောင်မှုဖြင့် ထိုမြို့များကြားတွင် ဆောက်ရွက်ထားပေးမှုလည်း ရှိသည်။
ခရီးသွားလာမှု
ခရီးသွားများအား ၎င်း၏ သွင်ပြင်အနေအထား၊ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များ စသည်တို့သည် ဤရေကန်၏ ခရီးသွားများအား ဆွဲဆောင်မှု ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ရွက်လွှင့်ခြင်း၊ စွန်လွှတ်ခြင်း၊ လေဟုန်စီးခြင်း စသည်တို့ကို ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။
ကိုမိုရေကန်၏ ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများတွင် များစွာသော လယ်ကွင်းများရှိပြီး ပျားရည်၊ သံလွင်ဆီ၊ ဒိန်ခဲ၊ နွားနို့၊ ဥများ စသည်တို့ကို ထုတ်လုပ်သည်။ လည်ပတ်သူများသည် ထိုထုတ်လုပ်ရာနေရာများသို့ သွားရောက်ကြည့်ရှုနိုင်ပြီး ကိုယ်တိုင်ဝယ်ယူမှုများလည်း ပြုလုပ်နိုင်သည်။
သကုဏဂ္ဃိဇာတ်
ဒုကနိပါတ် - ၂။ သန္ထဝဝဂ် -၁၆၈ - သကုဏဂ္ဃိဇာတ်။ ။ မိမိနေရာ၌သာ ကျက်စား၍ ရန်သူသိမ်းငှက်ကိုပင် အောင်နိုင်သော ဘီလုံးငှက်ငယ် အကြောင်း။
မျိုးရိုးစွန့်ဖျောက် ဘေးရန်ရောက်
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းသည် ဘီလုံးငှက်မျိုး၌ဖြစ်၍ ထွန်ချေးတုံး မြေစိုင်ခဲ ပေါများရာအရပ်၌ နေလေ၏။
တစ်နေ့သောအခါ ဘီလုံးငှက်သည် မိမိတို့ ကျက်စားနေကျ နေရာကို စွန့်၍ သူတစ်ပါးတို့ ကျက်စားရာ အရပ်၌ ကျက်စားမည်ဟု တော်အုပ်အဆုံးသို့ သွားလေ၏။ ထိုအခါ တောအုပ်အဆုံူး၌ ကျက်စားနေသော ဘီလုံးငှက်ကို သိမ်းငှက်မြင်လျှင် အဆောတလျှင် ပြေးလာကာ ထိုးသုတ်ယူလေ၏။
ဘီလုံးငှက်သည် သိမ်းငှက် ယူသွားစဉ် “ငါတို့သာ ကျက်သရေမရှိကုန်၊ ငါတို့သာ ဘုန်းကံမရှိကုန်၊ ငါတို့သည် သူတစ်ပါးတို့ ကျက်စားရာအရပ်၌ ကျက်စားမိကုန်၏။ ဖခင်ဥစ္စာဖြစ်သော မိမိတို့ ကျက်စားနေကြနေရာ၌ ကျက်စားပါမူ ထိုကဲ့သို့ သိမ်းငှက် မယူနိုင်ရာ” ဟု မြည်တမ်း ငိုကြွေးလေ၏။
ဘီလုံးသတ္တိ စမ်းလိုဘိ
သိမ်းငှက် ကြားလတ်သော် “ဟယ် ဘီလုံးငှက် ... သင့် ဖခင်ဥစ္စာဖြစ်သော ကျက်စားနေကျ နေရာဟူသည် ဘယ်မှာနည်း” ဟု မေးလေ၏။ “အို သိမ်းငှက် ... ထွန်ချေတုံး မြေစိုင်ခဲ ပေါများသောအရပ်ကား ငါတို့ဖခင်ဥစ္စာ ဖြစ်သော ကျက်စားနေကျ နေရာဖြစ်သည်” ဟု ပြောဆိုလေ၏။ ထိုအခါ သိမ်းငှက်သည် မိမိအစွမ်း သတ္တိကို ယုံကြည်ပြီးဖြစ်၍ “ဟယ် ဘီလုံးငှက် ... သင်သွားလေလော့၊ သင့်ဖခင်ဥစ္စာဖြစ်သော ကျက်စားနေကျနေရာ၌ နေသော်လည်း ငါ့လက်မှ လွတ်နိုင်မည်လော” ဟုဆိုကာ လွှတ်လိုက်လေ၏။
စားကျက်ကျွမ်းကျင် ရန်အောင်မြင်
ဘီလုံးငှက်သည် မိမိကျက်စားနေကျ နေရာသို့ သွားလေ၍ မြေစိုင်ခဲကြီးပေါ်သို့ တက်ပြီးလျှင် “အို သိမ်းငှက် ... လာလော့၊ ထိုးသုတ်လော့” ဟု ဆိုကာ ရပ်နေလေ၏။ သိမ်းငှက်သည် ထိုးသုတ်ရန် အတောင်နှစ်ဖက်ကို ဖြန့်ကာ လျင်သောအဟုတ်ဖြင့် ဘီလုံးငှက်ထံ ပြေးလာလေ၏။ ထိုအခါ ဘီလုံးငှက်သည် မြေစိုင်ခဲ အကြားသို့ ဝင်လေ၏။ သိမ်းငှက်လည်း လျင်သောအဟုတ်ကို မရပ်တန့်နိုင်တော့ဘဲ မြေစိုင်ခဲတွင် ရင်ဘတ်ဖြင့် တိုက်မိကာ ရင်ကွဲပြီး မျက်လုံးထွက်၍ သေလေ၏။
မာရ်မင်း အခွင့်မပေးနှင့်
သိမ်းငှက် သေခြင်းသို့ရောက်လတ်သော် ဘီလုံးငှက်သည် မြေစိုင်ခဲကြားမှ ထွက်၍ ငါသည် စင်စစ်လျှင် ရန်သူပျက်စီးခြင်းကို မြင်ရပေပြီဟု ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ဘေးလွတ်ကြောင်း ဖြစ်သော ဉာဏ်နှင့် ပြည့်စုံသောငါသည် ဖခင်ဥစ္စာဖြစ်သော ကျက်စားရာအရပ်၌ မွေ့လျော် ကျက်စားသည်ဖြစ်၍ ရန်သူလက်မှ လွတ်မြောက်ကာ အကျိုးစီးပွားကို မြင်ရခြင်းကြောင့် ဝမ်းမြောက်ရပေ၏ဟု ဥဒါန်းကျူးရင့်လေ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်ဇာတ်ကိုဆောင်တော်မူပြီးလျှင် -
”ရဟန်းတို့ ... တိရစ္ဆာန်တို့သည်လည်း မကျက်စားသင့်သောအရာ၌ ကျက်စားသည်ရှိသော် ရန်သူလက်သို့ ရောက်ရ၏။ ဖခင်ဥစ္စာဖြစ်သော မိမိတို့ ကျက်စားရာရော၌ ကျက်စားသည်ရှိသော် ရန်သူကို နှိမ်နင်းနိုင်၏။ ထို့ကြောင့် သင်တို့သည် သူတစ်ပါးတို့အရာ ဖြစ်သော မကျက်စားသင့်သောအရာ၌ မကျက်စားကြကုန်လင့်၊ အကယ်၍ ကျက်စားသည်ရှိသော် မာရ်မင်းသည် အခွင့်ရလေ၏။ မာရ်မင်းသည် စွဲလမ်းရာကို ရလေ၏”
“ရဟန်းတို့ ... သူတစ်ပါးတို့အရာ ဖြစ်သော ရဟန်းတို့ မကျက်စားသင့်သော အရာဟူသည် ရူပါရုံ၊ သဒ္ဒါရုံ၊ ဂန္ဓာရုံ၊ ရသာရုံ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ အာရုံငါးပါး ကာမဂုဏ်တရားပင် ဖြစ်၏” -
ဟု သိမ်းငှက်နှင့် ဘီလုံးငှက်ကို ဥပမာပြုကာ မိမိတို့ကျက်စားရာမဟုတ်သော အာရုံငါးပါး ကာမဂုဏ်တရားတို့၌ မကျက်စားကြရန် ဆုံးမတော်မူ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
ထိုအခါ သိမ်းငှက်သည် - ယခုအခါ ဒေဝဒတ်။
ဘီလုံးငှက် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ဟု ဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။
ဆောင်ပုဒ်
(၁) ကာမဂုဏ်ငါးပါး၊ ရဟန်းများ၊ ကျက်စားမပြုရာ။
(၂) တစ်ပါးစားကျက်၊ ဘီလုံးငှက်၊ သိမ်းလက်ရောက်ရရှာ။
(၃) ဖခင်နယ်တွင်း၊ ကျက်စားလျှင်း၊ နှိမ်နင်းသိမ်းရန်ကွာ။
သကုဏဂ္ဃိဇာတ် ပြီး၏။
ပုန်းမကြည်ရှင်မ
ပုန်းမကြည်သည် တောင်သူလယ်သမားတို့ တင်မြှောက်ပသရသော နတ်ဖြစ်လေသည်။ နတ်ဆိုသော်လည်း အတွင်း ၃၇မင်း၊ အပြင် ၃၇မင်း နတ်ထဲတွင် မပါဝင်ပေ။ တပေါင်းလ အခါသမယတွင် ပုန်းမကြည်ရှင်မကို တင်မြှောက် ပသတတ်ကြသည်။ ဤတွင် ပုန်းမကြည်ဆိုသည်မှာ ပုဗ္ဗကြယ် (ဖုသျှကြယ်)နှင့် ဆက်စပ်နေသည်ဟူသော အဆိုအမိန့် တစ်ခုရှိလေသည်။ ထိုအဆိုအမိန့်သည် လုပ်ငန်းနှင့် ယှဉ်ကြည့်သော် ဆီလျှော်လှပေသည်။
အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ အထူးစီးပွားရေးဇုံများ
၂၀၀၆ ခုနှစ်ကတည်းက အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသည် စင်္ကာပူနှင့် ပူးပေါင်း၍ အထူးစီးပွားရေးဇုံတစ်ခုကို Batam ကျွန်းတွင် တည်ထောင်ရန် အစီအစဉ် ရေးဆွဲခဲ့ကြသည်။
ပုန်းမကြည်ရှင်မ
နက္ခတာရာအနေအထားသည် ကမ္ဘာမြေပြင်ရှိ သစ်ပင်တောတောင်များအပေါ် အာနိသင်ရှိလေသည်။ နက္ခတ်ဗေဒင်ကျမ်းများအဆိုအရ တပေါင်းလတွင် ပုဗ္ဗကြယ်သည် တစ်စုံတစ်ခုသော အပင်၌ ဝပ်တတ်လေသည်။ ထိုအခါ ပုဗ္ဗကြယ်ဝပ်သော အပင်တွင် ဩဇာအဆီအနှစ်သည် ထက်ဝန်းကျင်ပျံနှံ့၍ အပင်၊ အသီး၊ အပွင့်တို့ကို သန်စွမ်းစေလေသည်။ ထိုပုဗ္ဗကြယ်ကိုပင် ရှေးသူဟောင်းများက ပုဂ္ဂလ ဝိသေသပြုကာ `နတ်နေသည်´ဟု ဆိုစမှတ်ပြု ကြသည်။ တစ်ဖန် ပုဗ္ဗကြယ်ကိုပင် ပုန်းမကြည်နတ်ဟူ၍ စကားရွေ့လျား ခေါ်ဝေါ်ကြပြန်လေသည်။ အာဒိကပ္ပ ကမ္ဘာဦး ကျမ်းကြီးတွင်လည်း `ပုဗ္ဗကြယ်နတ်သည် လူတို့လုပ်သောအပင်၊ အသီး၊ အပွင့်ပွားများအောင် စောင့်ရှောက်စေ၏´ ဟူ၍ လာလေသည်။
အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ အထူးစီးပွားရေးဇုံများ
o
ပုန်းမကြည်ရှင်မ
ပူဇော်ပသပုံ
ပုန်းမကြည်နတ်ကို မိုးခေါင်သည်ဖြစ်စေ၊ မိုးကောင်းသည်ဖြစ်စေ၊ လယ်ယာဆွံ့သည်ဖြစ်စေ၊ ဖွံ့ဖြိုးသည်ဖြစ်စေ နှစ်စဉ်ပူဇော် ပသကြသည်။ လယ်သမား၊ ကိုင်းသမား၊ ယာသမား၊ ကျွန်းသမားများ အားထားသည်နှင့် အမျှ တင်မြှောက် ပုံနည်း ဓလေ့ထုံးစံများလည်း မတူကြဘဲ ကွဲပြားကြသည်။ တချို့ဒေသများတွင် မိုးဦးကျ၌ တင်မြှောက်ကြသည်။ တချို့သောအရပ်မှာ လယ်ပြီး၍ တပေါင်းလမှ တင်မြှောက်ကြသည်။ အချို့က နှစ်ချိန်လုံး တင်မြှောက်ကြသည်။ တင်မြှောက်ပုံမှာ လယ်သမားတို့သည် ကောက်လှိုင်းစီးကို ပုန်းမကြည်နတ်သဏ္ဌာန် ပန်းပန်၊ အဝတ်အစား ဝတ်ပေးကာ ကောက်ညှင်းပေါင်း လက်ဖက်၊ အုန်းငှက်ပျော၊ ကန်တော့ပွဲ အစုံအလင်နှင့် မုန့်ဖြူ၊ မုန့်နီ၊ ကျောက်ပျဉ်၊ သနပ်ခါး၊ မှန်တို့ကိုပါ လှည်းဦးပေါ်တင်ပြီးလျှင် `ပုန်းမကြည်ရှင်မ နို့ပျဉ်းကိုးတောင်ကျ၊ လှည်းဦးပေါ်မှာသုံး ထောင်ကျော်တဲ့ တို့စပါး၊ မထွက်သင့်လား၊ ထွက်သင့်လားဟေ့၊ ထွက်သင့်ပေ၊ ထွက်သင့်ပေ၊ ဟေးလားမောင်တို့ဝါး´ အတိုင်အဖောက် ဆိုကြလေသည်။ ထို့နောက် လက်ခုပ်လက်ဝါးတီး၍ စပါးပုံကို ခုနှစ်ပတ်လှည့်ကာ ပသကြလေသည်။ စပါးပုံကို ဝိုင်းပတ်ကခုန်ကြသောအခါ အိုးစည်ဒိုးပတ်များနှင့် ပျော်ရွှင်စွာ တီးမှုတ်ကြသည်။ တဖန်လယ်သမားများက နွားရုပ်ပုံ၊ ထွန်တုံးပုံ၊ ထန်းတက်သမားများက ရင်းထောင်ရင်းဆွဲ၊ ထန်းပင်ပုံ ဈေးသည်များက ဗျပ်၊ ချိန်ခွင်၊ အလေးပုံတို့ကို ဆန်မှုန့်နှင့်ပြုလုပ်၍ မိမိတို့အိမ်ရှေ့ တိုင်ထိပ်တွင် အိုးသစ်နှင့်ထည့် ကြိုးနှင့်ဆွဲကာ `လာမည့်နှစ်တွင် ယခုနှစ်ထက် ဆတက်ထမ်းပိုး တိုး၍ စပါးဆန်ရေ ရပါစေသား´ ဟုဆုတောင်းပူဇော် ပသကြပေသည်။ ထိုအခါ စပါးပိုထွက်သည်ဟု ဆိုစမှတ်ပြုကြလေသည်။
ဘီလူးမ ဝတ္ထု
ပုန်းမကြည်သည် ဘီလူးမဖြစ်၏။ ထိုဘီလူးမသည် ဆိတ်ငြိမ်သောနေရာတွင် ပုန်းအောင်းနေရမှသာ စိတ်ကြည်လင်လေ့ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် `ပုန်းမကြည်´ဟုခေါ်သည်။ အချို့အရပ်တွင်ကား ပုန်းမကြည်တွင် မရပ်သေးဘဲ `ဖုန်းမဂျီ´အထိခေါ်တွင်ပြောင်းလွဲသွားသည်။ `ပုပ္ဖကြည်´ဟူ၍ ခေါ်ကြသေးသည့်နည်းအတူ `ပုဏ္ဏကျီ´ဟူ၍လည်း အခေါ်ရှိသေး၏။ `ပုဏ္ဏကျီ´မှာ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်လည်းရှိ၏။ `ပုဏ္ဏ´သည် ပြည့်စုံခြင်းကိုဟော၏။ `ကျီ´ကားစပါးထည့် သိုသောကျီကို ဆိုလို၏။ နှစ်ခုပေါင်းလိုက်သော အခါ `စပါးကျီများကို ပြည့်စုံအောင် ဆောင်ရွက်ပေးသောနတ်´ ဟူပေ၏။ တဖန် သက္ကတဘာသာဖြင့်လည်း `ပုဗ္ဗၐြီ´ (ပုဗ္ဗရှရီ)ဟု ခေါ်သေးသည် ဆိုပေသည်။
ပုန်းမကြည်ရှင်မအကြောင်းမှာ မြတ်စွာဘုရားလက်ထက်တော်တွင် ဖြစ်ပျက်ခဲ့ကာ မြတ်စွာဘုရား ထံတော်မှောက်အထိ ရောက်သွားသော ဓမ္မပဒလာ ကာဠီယက္ခီနီ ဘီလူးမ ဝတ္ထုဖြစ်ပေသည်။
သမင်မသည် သေခါနီးကာလ၌ ဤကျားသစ်မသည် ငါ၏ သားသမီးတို့ကို သုံးကြိမ်တိုင်အောင် စားပြီးလေပြီ။ ယခုငါ့ကိုလည်း စားတော့မည်။ `ငါသေသော် ဤကျားသစ်မ၏ သားသမီးနှင့်တကွ သူ့ကိုပါ စားရပါလို၏´ ဟု ဆုတောင်းသည်။ သေလွန်သော် ဘီလူးမ ဖြစ်၏။ ကျားသစ်မလည်း သေလွန်သော် သာဝတ္ထိပြည်၌ လူအမျိုးသမီး ဖြစ်၍ အရွယ်ရောက်သော် အိမ်ထောင်ကျကာ သာဝတ္ထိပြည်အနီး ရွာငယ်တစ်ရွာတွင် လင်နှင့်အတူ နေထိုင်လေသည်။ မကြာမီ ကိုယ်ဝန်ရှိ၍ မီးဖွားသောအခါ ဘီလူးမသည် အလွန်တရာ ချစ်လှစွာသော အဆွေခင်ပွန်းမအသွင်ဖြင့်လာ၍ ကျွန်မ၏ အဆွေခင်ပွန်းမ အဘယ်အိမ်မှာရှိသနည်း ဟုမေးပြီး အိမ်အတွင်းသို့ဝင်ကာ သားယောက်ျားလေးလား၊ သမီးမိန်းကလေးလား မေး၍ ကလေးကိုကြည့်ပါရစေဟု ပြောပြီးလျှင် ကြည့်ချင်ဟန်ဆောင်ကာ ကလေးကိုစားကာ ပြန်သွားလေသည်။ နောက်တစ်ဖန် နှစ်ကြိမ်မြောက် မွေးသောအခါတွင်လည်း ထိုနည်းတူစားပြန်လေသည်။ သုံးကြိမ်မြောက်သောအခါ သားသည်အမေသည် လင်ယောက်ျားကို ခေါပြီးလျှင် `အို အရှင်၊ ဤအရပ် ဤအိမ်၌ ဘီလူးမတစ်ကောင်သည် ကျွန်မ၏သားနှစ်ယောက်ကို စားသောက်သွားလေပြီ။ ယခုအခါ မိဘအိမ်ပြန်၍သားဖွားလိုသည်´ ဟုပြောကာ မိဘအိမ်ပြန်၍ မီးဖွားလေသည်။
ထိုအချိန်တွင် ဝေဿဝဏ်နတ်မင်းကြီးအား ဘီလူးမတို့သည် အနဝတတ်အိုင်မှရေကို ဦးခေါင်းအဆင့်ဆင့်ဖြင့် ရွက်ကာ အလှည့်ကျ ဆောင်ယူဆက်သကြရသည်။ လေးလ၊ ငါးလလွန်မှ လွတ်ကြရသည်။ ဤသို့သော အမိန့်ဖြင့် ဘီလူးမသည် ရေခပ်လှည့်ကျ၏။ ဘီလူးမသည် ရေခပ်လှည့်မှ လွတ်လျှင်လွတ်ချင်း အမျိုးသမီး မီးဖွားရာအိမ်သို့ လျင်မြန်စွာ သွားလေသည်။ အမျိုးသမီးလည်း ကလေးနို့တိုက်နေစဉ် ဘီလူးမကို မြင်၍ မြတ်စွာဘုရား သီတင်းသုံးရာ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်တွင်းသို့ အတင်းဝင်ပြေးလေသည်။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ပရိသတ်အလယ်တွင် တရားဟော၍ နေ၏။ အမျိုးသမီးသည် သားကိုပိုက်ကာ ဘုရား၏ ခြေဖမိုးပေါ်သို့ သားကိုတင်၍ `ဤသူငယ်အား လှူဒါန်းပါ၏။ အသက်ရှင်ခြင်းကို ပေးသနားတော်မူပါ´ ဟု လျှောက်၏။ ကျောင်းတံခါးမုခ်စောင့် သုမနနတ်သားသည် ဘီလူးမအား ကျောင်းတွင်းသို့ ဝင်ခွင့်မပြုချေ။ မြတ်စွာဘုရားသည် အရှင်အာနန္ဒာကို ဘီလူးမအား ခေါ်ရန် စေတော်မူ၏။ ဘီလူးမလာသောအခါ အမျိုးသမီးသည် `အရှင်ဘုရား၊ ဘီလူးမလာနေပါပြီ´ဟု လျှောက်ထားသောအခါ `လာပစေ၊ အသံမပြုနှင့်´ဟု မိန့်တော်မူပြီးနောက် ဘီလူးမကို `အဘယ့်ကြောင့် ဤသို့ပြုသနည်း၊ ငါဘုရားထံမှောက်သို့ သင်တို့နှစ်ယောက် မရောက်လာလျှင် တစ်ကမ္ဘာလုံး ရန်သူဖြစ်ကြတော့မည်။ ဘုရားရှင်သည် နဟိဝေရေန ဝေရာနိ အစချီသော ဂါထာဖြင့် ဟောပြောကာ `ရန်ကိုရန်ချင်း မတုံ့လျင်းနှင့်´` ရန်မလိုမှ ရန်ပြိုသည်´`ရန်လိုလျှင် ရန်ပိုတတ်သည်´ ဟူသောစကားကို ဟောကြားတော်မူသဖြင့် ဘီလူးမသည် သောတာပန်အဖြစ်သို့ ရောက်လေသည်။ တရားနာရောက်လာကြသော ပရိသတ်များလည်း အကျိုးရှိသော တရားဒေသနာကို ကြားနာမှတ်သားရလေသည်။
ထို့နောက်မြတ်စွာဘုရားသည် အမျိုးသမီးကို `သင့်သားငယ်အား ဘီလူးမကို ပေးလိုက်လော့´ ဟုမိန့်တော်မူ၏။ `ကြောက်လှပါသည်ဘုရား´ ဟုလျှောက်ထားသော် `မကြောက်လင့်၊ ဤဘီလူးမကို မှီ၍ ဘေးရန်မရှိတော့´ ဟု မိန့်တော် မူမှ သားငယ်ကို ဘီလူးမအား ပေးလိုက်သည်။ ဘီလူးမသည် ထိုသားငယ်ကို နမ်းရှုပ်ပွေ့ချီပြီးလျှင် တဖန်မိခင်အားပေး၍ ငိုကြွေး၏။ ထိုအခါမြတ်စွာဘုရားသည် အသင်အဘယ့်ကြောင့် ငိုကြွေးသနည်းဟု မေးတော်မူသော် `တပည့်တော်မ ရှေးအခါက အစားအစာကို သက်ရှိသက်မဲ့ မရွေးမချယ်စားသောက်ခဲ့သည်။ ယခုအဘယ်သို့ အသက်မွေးမှု ပြုရပါမည်နည်း´ ဟု လျှောက်လေသည်။
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် `အသင်မစိုးရိမ်လင့်´ နှစ်သိမ့်စေပြီးလျှင် အမျိုးသမီးအား `သင့်အိမ်၌ နေစေပြီး ယာဂု၊ ထမင်းဦးတို့ဖြင့် လုပ်ကျွေးလော့´ ဟုမိန့်တော်မူ၏။ အမျိုးသမီးလည်း ဘီလူးမကို ခေါ်ဆောင်ပြီးလျှင် ခေါင်လျှောက်၌ နေစေ၍ ယာဂု၊ ထမင်းဦးတို့ဖြင့် လုပ်ကျွေး၏။ ထိုသို့လုပ်ကျွေးသော်လည်း စပါးထောင်းသော ကျည်ပွေ့ဖျားဖြင့် ပုတ်ခတ်ရိုက်နှက်သကဲ့သို့ ထင်လေ၏။ ထို့နောက် ဘီလူးမသည် အဆွေခင်ပွန်းဖြစ်သော အမျိုးသမီး ကိုခေါ်၍ `ကျွန်မ ဤခေါင်လျောက်၌ မနေနိုင်ပါ။ သင့်တော်သော နေရာ၌ထားပါ´ ဟု ဆိုသဖြင့် မောင်းတင်းကုပ်၌လည်းကောင်း၊ ရေအိုးထုတ်ထားရာ အရပ်၌လည်းကောင်း၊ ခုံလောက်ရှိရာ စားဖိုအိမ်၌ လည်းကောင်း၊ တံစက်မြိတ်လည်းကောင်း၊ အမှိုက်ပုံ၌လည်းကောင်း၊ ရွာထိပ်တံခါး၌လည်းကောင်း ပြောင်း၍ ပြောင်း၍ ထား၏။ ထိုသို့ပင် ထားသော်လည်း ဘီလူးမသည် ဤမောင်းတင်းကုပ်အရပ်၌ နေရခြင်းကား ကျည်ပွေ့ဖြင့် ဦးခေါင်းကို ထုခွဲရိုက်နှက်သကဲ့သို့ထင်၏။ ရေအိုးထုတ်ထားရာအရပ်ကား ကလေးသူငယ်များ လုပ်ဆေးရေထွေး စွန့်ကြ၏။ စားဖိုအိမ်ကား ခွေးတို့အိပ်ကြ၏။ တံစက်မြိတ်အရပ်ကား ကလေးသူငယ်တို့ အညစ်အကြေးစွန့်ပစ်ကြသည်။ အမှိုက်ပုံကား အမှိုက်သရိုက်တို့ စွန့်ပစ်ကြသည်။ ရွာထိပ်တံခါးအရပ်ကား ရွာသူငယ်များ နေရာသတ်မှတ်ကာ ကစားကြသည့် နေရာဖြစ်၍ ငြင်းပယ်လေသည်။ ထို့နောက် ဘီလူးမကို ရွာ၏ အပြင် ဆိတ်ငြိမ်သောနေရာ၌ထား၍ ယာဂုဦး၊ ထမင်းဦးတို့ကို ပို့ဆောင်၍ လုပ်ကျွေး၏။ ထိုဘီလူးမသည် အမျိုးသမီးအား `ဤနှစ် မိုးကောင်းလိမ့်မည်၊ ကုန်းအရပ်၌ စပါးစိုက်ပါ။ ဤနှစ်မိုးခေါင်လိမ့်မည်၊ ချိုင့်ဝှမ်းရာအရပ်၌ စပါးစိုက်ပါ´ ဟု ပြောကြား၏။ အမျိုးသမီးလည်း ဘီလူးမပြောသည့်အတိုင်း စိုက်ပျိုးသဖြင့် စပါးဆန်ရေ ပြည့်စုံ၍ ချမ်းသာလေ၏။ ထိုအခါ သာဝတ္ထိပြည်သူပြည်သားတို့သည် အမျိုးသမီးကို `ချစ်သမီး၊ သင်စိုက်ပျိုးအပ်သော ကောက်သည် အလွန်ရေများသဖြင့်လည်းကောင်း၊ ရေမရှိသဖြင့်လည်းကောင်း မပျက်စီး၊ ဤနှစ်မိုးကောင်းမည်၊ မိုးခေါင်မည်ကို သင်သိသလော´ ဟု မေးမြန်းကြ၏။
ထိုအခါ အမျိုးသမီးသည် `ကျွန်မအနေနဲ့ မိုးကောင်းမည်၊ မိုးခေါင်မည်ကို မသိပါ၊ ကျွန်မ၏ အဆွေခင်ပွန်းဖြစ် သော ဘီလူးမ အပြောအရ စပါးစိုက်ပျိုးသဖြင့် စပါးဆန်ရေ ပြည့်စုံပါသည်။ ကျွန်မကလည်း အမြဲမပြတ် ယာဂုထမင်း စသည် ပို့ဆောင်နေသည်ကို မြင်ကြသည် မဟုတ်ပါလော´ ဟု ပြန်ပြောလေသည်။ `ကျမတို့ ပို့ဆောင်ပသသလို သင်တို့လည်း ပို့ဆောင်ကြမည်ဆိုလျှင် သင်တို့၏ လယ်ယာလုပ်ငန်း အစုစုကိုလည်း ထိုဘီလူးမက မစ စောင့်ရှောက်ပါလိမ့်မည်´ ဟုပြောလေသော် သာဝတ္ထိပြည်သားအားလုံးတို့သည် အမျိုးသမီးပြောသည့်အတိုင်း ပူဇော်ပသကြလေသည်။ ဘီလူးမသည်လည်း ထိုအခါမှစ၍ အားလုံးကို ကြည့်ရှုမစသဖြင့် သာဝတ္ထိပြည်သည် စည်ပင်ဝပြောသည့် အဖြစ်သို့ ရောက်ကြလေသည်။
ကရင်တိုင်းရင်းသား ပုံပြင်
ထို့ကြောင့် ယနေ့တိုင်အောင် ကာဠီယက္ခိနီ နတ်ဘီလူးမကို လယ်စောင့်နတ် (ပုန်းမကြည်နတ်) အနေဖြင့် အမြို့မြို့၊ အနယ်နယ်မှ တောင်သူလယ်သမားတို့သည် ပူဇော်ပသကြသဖြင့် ရှေးရိုးရာဓလေ့ ဖြစ်လာပေသည်။ မြန်မာ့ ရိုးရာသာမက ကရင်တိုင်းရင်းသားတို့တွင်လည်း ပုန်းမကြည်ရှင်မကို ပူဇော်ပသသော ပွဲများရှိလေသည်။ ပုန်းမကြည် ရှင်မ၏ အကြောင်းနှင့် ပတ်သက်၍ ကရင်တို့၏ သိရှိယုံကြည်သော ပုံပြင်မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ပေသည်။
ရှေးအခါက ဖားလိကြယ် ဟု အမည်တွင်သော သဘောထားပြည့်ဝ၍ သနားကြင်နာ ကိုယ်ချင်းစာတရားရှိသည့် သူဆင်းရဲတစ်ယောက်သည် ပင်ပန်းဆင်းရဲစွာ တောင်ယာခုတ်၍ လုပ်ကိုင်စားသောက်ရလေသည်။ တစ်နေ့ သောအခါ ပုန်းမကြည်အရှင်မ (ခေါ်) စပါးစောင့်နတ်သမီးသည် လူတို့၏ စိတ်ကို စမ်းလိုသဖြင့် ရွာသူရွာသားများ တောင်ယာခုတ်ရန် သွားရသည့် လမ်းအနီးရှိ ကျခတ်ဝါးရုံကြီး တစ်ရုံကြားထဲတွင် အလွန်အိုမင်း၍ အရုပ်ဆိုးသော အဖွားအိုကြီးအသွင် ဖန်ဆင်း၍ နေလေသည်။ တောင်ယာခုတ်လာကြသော သူများကို တွေ့သောအခါ နတ်သမီးက `ငါ့မြေးတို့ရယ် အဖွားကို ကယ်ပါဦး၊ အဖွားမှာ အားကိုးအားထားမြေးတွေလဲမရှိ၊ ဆင်းရဲလွန်းလို့ ကျခတ်ဝါးမျှစ် တွေရှာချိုးပြီး အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း ပြုရတယ်၊ မနေ့က ဒီဝါးရုံထဲ မျှစ်ရှာရင်း ပြန်မထွက်တတ်တော့ဘူး၊ ထမင်းလည်း နှစ်နှပ်ငတ်ပြီ၊ ရေလဲငတ်ပြီ၊ အဖွားတော့ သေရတော့မှာဘဲ၊ သနားကြပါဦး၊ ကယ်ကြပါဦး´ ဟူ၍ ငိုယိုကာ အကူအညီ တောင်း၏။
သို့ရာတွင် အဖွားအိုကို တွေ့သည့်လူတိုင်းကပင် `ဒီလောက်အိုပြီး အရုပ်ဆိုးလှတဲ့အဖွားကြီး၊ သူ့ဟာသူ ဆတ်ဆော့လို့ ဝါးရုံထဲ နေတဲ့ဥစ္စာ၊ သူ့ဟာသူ သေပါစေလား´ ပြောဆိုကာ ဂရုမစိုက်ဘဲ ထွက်သွားကြလေသည်။ ဖားလိကြယ်နှင့် တွေ့သည့်အခါတွင်မူ ဖားလိကြယ်က `အို သနားစရာကောင်းတဲ့ အဖွားအိုပါလား၊ ငါ့မှာ ယခင်က ကုသိုလ်ကံမကောင်းလို့ မိအို၊ ဖအိုတို့ကို လုပ်ကျွေးခွင့်မရခဲ့ဘဲ ငါငယ်စဉ်ကတည်းက သူတို့သေသွားကြတယ်။ ဟင်- အခုတော့ ငါကံကောင်းတာပဲ၊ ဒီအဖွားအိုကြီးကို ငါကယ်ဆယ်ပြီး ငါ၏ အိမ်ဦးခန်းမှာ အဖွားအရင်းကဲ့သို့ သဘောထား လုပ်ကျွေးရင် ကောင်းမှာပဲ´ ဟူ၍ တွေးမိလေသည်။ ထို့နောက် မိမိတွင် ပါလာသော ဓားဖြင့် ဝါးရုံကို ခဲခဲယဉ်းယဉ်း ခုတ်ထွင်ရှင်းလင်းပြီး အဖွားအိုကို ကယ်ခဲ့လေသည်။ ဖားလိကြယ်သည် အဖွားအိုကို မိမိအိမ်သို့ ခေါ်သွားကာ သူ၏ မယားကို အကျိုးအကြောင်း ပြောပြ၍ အိမ်ဦးခန်းတွင် ထားလေသည်။ အဖွားအိုအား ကိုယ့်အဖွားအရင်းအချာကဲ့သို့ သဘောထား၍ လုပ်ကျွေးရန် သူ့မယားကို ပြောလေသည်။ ဖားလိကြယ်မယားကမူ `လင်မယားနှစ်ယောက်အတွက်တောင် စားဝတ်နေရေးခက်ခဲနေတာ အပူရှာပြီး စုန်းမကြီးလို အရုပ်ဆိုးတဲ့ ဒီအဖွားကြီးကို ဘာလို့ခေါ်ခဲ့ရတာလဲ´ ဟု ညည်းညူလေသည်။ `မပူပါနဲ့ ရှင်မရယ်၊ ငါလည်း ခါတိုင်းထက် ကျယ်ဝန်းတဲ့တောင်ယာခင်းကြီးကို ကြိုးစားပြီး လုပ်ကိုင်ပါ့မယ်´ ဟူ၍ ဖားလိကြယ်က စေတနာအရင်းခံ ထားလျှက် မယားကို နှစ်သိမ့်လေသည်။
နောက်တစ်နေ့နံနက် ဖားလိကြယ် တောင်ယာခုတ်သွားသောအခါ ဖားလိကြယ် မယားက အဖွားအိုကို အမျိုးမျိုး ငြူစူစောင်းမြောင်း ဆဲဆိုနေလေသည်။ ညနေ ဖားလိကြယ် ပြန်ရောက်သည့်အခါ `အိုအဖွားအို၊ မြေးရဲ့ အိမ်မှာ နေရတာပျော်ရဲ့လား၊ ကျွန်တော့်မယားက ကောင်းကောင်းလုပ်ကျွေးရဲ့လား´ ဟု မေးမြန်းလေသည်။ အဖွားအိုက အို ငါ့မြေးအိမ်မှာနေရတာ ပျော်ပါတယ်ကွယ်၊ နင့်မယားကလည်း ငါ့ကို စိတ်ချမ်းသာအောင်ထားပြီး ရိုရိုသေသေ ကျွေးမွေးရှာပါတယ် ဟူ၍ ပြန်လည်ပြောဆိုလေသည်။ ထိုအခါ ဖားလိကြယ်မှာ အားရကျေနပ်ပြီး စားဦးစားဖျား ခူးခပ်လျှက် အဖွားအိုကို ကိုယ်တိုင်ကျွေးမွေးပြုစုလေသည်။
နောက်နေ့တွင် ဖားလိကြယ် အလုပ်သွားနေခိုက် အဖွားအိုသည် ဖားလိကြယ် မယားကို စိတ်စမ်းလိုသဖြင့် မီးဖိုခန်းတွင် ထမင်းချက်နေသော ဖားလိကြယ် မယားထံသွား၍ ငါ့မြေးရယ် အဖွားဆေးလိပ်သောက်ချင်လို့ မီးတစ်တို့ လောက် ပေးစမ်းပါ ပြောလေသည်။ ဒီအဖွားကြီး ဘာလာရှုပ်နေတာလဲ၊ နင်ဒီအိမ်မှာနေတာ ကျက်သရေ ယုတ်တယ်၊ သွားသွား အိမ်ပေါ်က ဆင်းသွား၊ ဒီအိမ်မှာမနေနဲ့ ဟု ဆဲဆိုကာ အဖွားအိုအား ငါးကင်သည့် ညှပ်နှင့် လိုက်ရိုက်၍ အိမ်ပေါ်မှ မောင်းချလေသည်။ အဖွားအိုလည်း တကယ်ကြောက်ရွံ့ဟန်ပြု၍ အိမ်အောက်သို့ ဆင်းပြေးပြီး အိမ်အနီးရှိ ပုရစ်တွင်းပေါက်အတွင်းသို့ ဣဒ္ဓိပတ် တန်ခိုးဖြင့် ဝင်ပုန်းနေလိုက်သည်။ ဤတွင် ဖားလိကြယ်မယားလည်း မျက်စိ မျက်နှာပျက်ကာ ယော-ခက်ပါပြီ၊ ဒီအဖွားကြီးက လူစင်စစ်မဟုတ်ဘူး ထင်တယ်၊ ငါဘယ်လိုလုပ်ရပါ့၊ ငါ့လင်ပြန်လာ တဲ့အခါ သူထွက်လာပြီး ပြောရင် ငါတော့ ဒုက္ခဘဲ၊ သူပြန်ထွက်မလာနိုင်အောင် ပုရစ်တွင်းကို ငါးညှပ်နှင့် ပိတ်ထားမှ ဟုဆိုကာ ပုရစ်တွင်းအား ပိတ်ထားလေသည်။
အချိန်တန်၍ ဖားလိကြယ် ပြန်လာသောအခါ အဖွားအိုကို မတွေ့သဖြင့် သူ့မယားအား မေးလေသည်။ ဤတွင် မယားက လင်ကို ကြောက်ကြောက်ရွံ့ရွံ့ဖြင့် အို...မောင်ရယ် အဖွားအိုကြီးဟာ မကောင်းပါဘူး၊ လူလဲ ဟုတ်မယ် မထင်ဘူး၊ ကျွန်မထမင်းချက်နေတုံး သူလာပြီး မီးစတောင်းတယ်၊ နောက်ပြီး အိမ်ကို မီးရှို့မလို့ လုပ်တာနဲ့ ကျွန်မ သူ့ကို မောင်းချလိုက်တယ်။ ဒါနဲ့ ထူးထူးဆန်းဆန်း အံ့ဩလောက်စရာ ဟော-ဟို ပုရစ်တွင်းထဲကို ဝင်သွားတယ်။ ကျွန်မလည်း ကြောက်ကြောက်နဲ့ သူပြန်ထွက်မလာနိုင်အောင် ငါးညှပ်နဲ့ ထိုးပိတ်ထားလိုက်တယ် ဟူ၍ လည်ဆယ်ပြီး ပြောပြလေသည်။ ဖားလိကြယ်ကမူ ဟယ် အမိုက်မ နင် ငါ့အဖွားကို ဒုက္ခပေးတယ်၊ နင့်ကိုသာ အိမ်ပေါ်က မောင်းချ ဖို့ကောင်းတယ် ဟု ကြိမ်းမောင်းလိုက်ပြီး ပုရစ်တွင်းနားကို သွားကာ ငါးညှပ်ကို ဆွဲထုတ်လိုက်လေသည်။
အို ရိုသေလေးစားအပ်တဲ့အဖွား အဖွားရဲ့မြေးပြန်ရောက်လာပါပြီ၊ ဘာမှမကြောက်ပါနဲ့၊ ပြန်တက်လာပါ။ မိုက်ကန်းလှတဲ့ အဖွားရဲ့ မြေးမကို ကျွန်တော် ဆုံးမပါ့မယ်၊ နောက်ကို အဖွား ဒုက္ခမဖြစ်စေရပါဘူး၊ အိမ်ဦးခန်းမှာ ထားပြီး စားဦးသောက်ဦးများကို ဝတ္တရားမပျက် အသက်ထက်ဆုံး ကျွန်တော် လုပ်ကျွေးပြုစုပါ့မယ် အဖွားရယ် ဟု ခေါ်လေသည်။ ထိုအခါ အဖွားအိုသည် ပုရစ်တွင်းဝတွင် ပြုံးပြုံးကလေး ထိုင်ရက်သားပြန်ပေါ်လာလေသည်။ ဤတွင် ဖားလိကြယ်သည် သူ၏မယားအား အဖွားအိုကို ရိုသေစွာ ထိုင်ကန်တော့စေပြီး ပြုမိသမျှ အပြစ်များမှ ခွင့်လွှတ်ပါရန် တောင်းပန်စေသည်။
ထိုအခါ အဖွားအိုက ငါ့မြေး ဖားလိကြယ်၊ ငါပြောတာကို တသွေ မတိမ်းနားထောင်ပါ၊ ဒီနေ့ညမှာ စပါးထည့်ဘို့ ကျီကြီးနှစ်ကျီကို ညတွင်းချင်းပြီးအောင် ဆောက်လုပ်ပါ။ နောက်ပြီး ကျီငယ်ကလေးတစ်ခု လည်းဆောက်ပါ။ မင်းတစ်ယောက်ထဲမနိုင်ရင် အဖော်တွေခေါ်ပြီး မိုးမလင်းခင် အပြီးဆောက်ရမယ်။ အဲဒီကျီတွေပြီးတဲ့အခါမှ ငါအလုပ်လုပ်ပြမယ် ဟုဆိုလေသည်။ ဖားလိကြယ်လည်း ချက်ချင်းထပြီး အဖွားပြောတဲ့အတိုင်း ပြုလုပ်လေသည်။ မိုးလင်းခါနီး အရုဏ်တက်ချိန်တွင် ပြီးစီးသွားလေသည်။ အဖွားအိုသည် ငါ့မြေးတို့ လာကြည့်ကြတော့ ဟု ဆိုကာ စပါးကျီတစ်ကျီပေါ်တက်ပြီး (ပလူးဗူးလာ ဖိုးဂေ) အစချီလျက် စပါးလိပ်ပြာများကို ခေါ်ယူရွတ်ဖတ် သရဇ္ဈာယ်လိုက်လေ သည်။ ပြီးလျှင် အဖွားအိုသည် မိမိကိုယ်ကို လှုပ်ခါလိုက်သောအခါ ထူးဆန်းအံ့ဩဖွယ်ရာ အဖွားကိုယ်မှ စပါးများ အဆက်မပြတ် ကျလာကာ စပါးကျီတစ်ခုလုံး ပြည့်လျှံသွားလေသည်။ တဖန် ကျန်အခြားကျီပေါ်သို့တက်၍ အလားတူ ကိုယ်ကို ခါချပြန်ရာ ကောက်ညှင်းစပါးများ ပြည့်လျှံသွားပြန်သည်။ နောက်ဆုံး ကျီငယ်ကလေးတွင် အဖိုးတန် ရွှေငွေ၊ ကျောက်မျက်ရတနာများ ခါချပေးလိုက်လေသည်။ ထိုအခါ ဖားလိကြယ်နှင့် အပေါင်းအဖော်များသည် ရင်သပ်ရှုမော အားရဝမ်းသာ ဖြစ်ကြလေသည်။
အဖွားအိုသည် မိမိကိုယ်မိမိ အဖွားအိုကြီးအသွင်မှ အလွန်လှပသော နတ်သမီး ရုပ်အသွင်ပြောင်းသွားကာ ဖားလိကြယ်နှင့် အပေါင်းအဖော်များအား အို ဖားလိကြယ် ငါဟာ စပါးကိုစောင့်ရှောက်ရတဲ့ ပုန်းမကြည်ရှင်မ (ဖိဗိယော်) ဖြစ်တယ်။ သင်တို့ရဲ့ စိတ်ကို စမ်းလိုသဖြင့် သင်တို့ကို မစလိုခြင်းကြောင့် ယခုလာရခြင်းဖြစ်တယ်။ သင်တို့သည် ဖားလိကြယ်ကဲ့သို့ စိတ်စေတနာကောင်းထားကြလော့။ ရိုးသားဖြောင့်မတ်၍ သမာသမတ်စိတ်ရှိကြလော့။ သူတစ်ပါးအား မုန်းတီးရွံရှာခြင်း၊ မနာလိုဝန်တိုခြင်း မထားကြနဲ့၊ သူတစ်ပါးအား ကူညီလိုစိတ်၊ မစလိုစိတ်၊ ချစ်ခင်ရင်းနှီး သောစိတ်ကို မွေးကြလော့၊ မိမိတို့ထံ ရောက်လာသော မည်သည့် လူမျိုးဧည့်သည်မဆို ဧည့်ဝတ်ကျေပွန်စွာ ပြုစုလော့။ မည်သည့် သက်ကြီးရွယ်အိုမဆို မိဘရင်းသဖွယ် ရိုသေစွာ လုပ်ကျွေးကြလော့၊ အချင်းချင်းညီညွတ်ကြလော့၊ သည်းခံစိတ် မွေးကြလော့။
စုပေါင်းလုပ်ကိုင်၍ရသော ကောက်ဦးစပါးကို သက်ကြီးရွယ်အိုနှင့် မိမိတို့ ကျေးဇူးရှင်များအား လှူဒါန်းကျွေး မွေးသော ကောက်ဦးစားပွဲများ ကျင်းပပေးကြလော့။ မြေစောင့်နတ်၊ လယ်စောင့်နတ်၊ တောင်ယာစောင့်နတ်နှင့် တကွ လယ်ယာလုပ် ကိရိယာများကို ကောက်ဦးစားပွဲ၌ ပူဇော်ပသကြလော့။ ငါသည် ငါ၏ ဗိမ္မာန်သို့ ပြန်ရတော့မည်။ ငါသည် သင်တို့ကဲ့သို့ သဘောထားဖြူစင်သော တောင်သူလယ်သမားများကို အစဉ်စောင့်ရှောက်နေလိမ့်မည်။ သင်တို့ ငါ့ကို အလိုရှိလျှင် ပင့်ဖိတ်၍ တမ်းတကြလော့။ ငါကိုယ်တိုင် လာရောက်ပြီး ကူညီစောင့်ရှောက်ပါမည်။ တောင်ယာ စပါးများကို ဖျက်ဆီးတတ်သော စာကလေး၊ ငှက်၊ ကြွက်နှင့် ပိုးမွှားများကို နှိမ်နင်းရန် ငါ၏ ကိုယ်စား ငါ၏ စေတမန် သိန်းစွန်ငှက် (လိုက်ဖိဗိယော်) များကို စေလွှတ်ပေးမည်။ သိန်းစွန်ငှက်များကို သင်တို့ ကိုယ်တိုင် တွေ့၍ မိတ်ဆွေကဲ့သို့ သဘောထားကြလော့။ အဖျက်သမားများရန်ကို နှိမ်နင်းရန် သင်တို့ စပါးကျီတွင် လေးမြား၊ ငွေဓားလွယ်၊ လှံရှည်လက်နက်စုဆောင်းထားရှိပြီး အရေးကြုံလျှင် စုပေါင်းနှိမ်နင်းကြလော့
ပုန်းမကြည်ရှင်မသည် ဤသို့ ရှည်လျားစွာ ပြောဆိုပြီးနောက် မိမိကိုယ်ကို အလွန်ကြီးမားသော သိန်းစွန်ငှက် အဖြစ် ရုပ်ပြောင်းလိုက်ကာ ကောင်းကင်ရှိ မိမိဗိမ္မာန်သို့ ပြန်တက်သွားလေတော့သည်။ ထိုပုံပြင်အရ ကရင်တိုင်းရင်းသား တို့သည် နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း နှစ်သစ်ကူးပွဲနှင့်အတူ (ပုန်းမကြည်ရှင်မ) ကို ပူဇော်ပသကြလေသည်။
လူမှုရေး သရုပ်သကန်
စင်စစ်အားဖြင့် ဤပွဲသည် ဘာသာရေးနှင့် မည်သို့မျှ မသက်ဆိုင်ပေ။ မြန်မာလူမှုရေးစနစ်အရ တီထွင်လာခဲ့ကြသည့် စုပေါင်းနေထိုင်မှု သရုပ်သကန်များသာ ဖြစ်လေသည်။ မြန်မာတို့သည် ဤကဲ့သို့ မိမိတို့ အချင်းချင်း ရင်းနှီးမှု၊ တစ်ဦး၏ အလေ့ကို တစ်ဦးသိမှု၊ တစ်ဦး၏ အားနည်းချက်ကို တစ်ဦးက ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်မှုအတွက် အမျိုးမျိုး နည်းနိသျှများ ကြံစည်ဖန်တီးလာခဲ့သဖြင့် မြန်မာမှု၊ လူမှုရေးအဆောက်အအုံသည် တည်တံ့ခိုင်မြဲ တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုး လာခဲ့ရပေတော့သည်။
ကိုးဆယ်ဆမှ ပုန်းမကြည်သို့
၂ဝဝ၇-ခုနှစ်၊ အကယ်ဒမီဆုပေးပွဲမှာ မန္တလေးမှ ဇာတ်ညွှန်းဒါရိုက်တာ မောင်ယဉ်အောင် ရိုက်ကူးသော ကိုးဆယ်ဆ သာလိမ့်မယ် ဇာတ်ကားရရှိသွားသည်။ ထိုဇာတ်ကားတွင် မန္တလေးရဲ့ မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှု၊ ရိုးရာဓလေ့များကို နောက်ခံထားသော ကားတစ်ကားဖြစ်၍လည်း အကယ်ဒမီနှင့် ထိုက်တန်သည်ဟု ယူဆမိပါသည်။ မြန်မာတို့ရဲ့ ရိုးရာဓလေ့တစ်ခု ဖြစ်တဲ့ ပုန်းမကြည်ရှင်မ အကြောင်း အနည်းငယ် ဖော်ထုတ်ပေးထားသည်။
အမျိုးသားအနုပညာပြတိုက်၊ အဇာဘိုင်ဂျန်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ
နောင်မိုက်ပေးရွာ၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
နောင်မိုက်ပေးရွာ (Nawngmaikpay)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၊ ပါခေါင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၆၀၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပါခေါင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၂၉ ဦး၊ မ ၁၄၈၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၁၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အာဒစ် အာဘာဘာမြို့
အာဖရိက သမဂ္ဂ နှင့် ၎င်းမတိုင်ခင်က ဖွဲ့စည်းခဲ့သော အာဖရိက ညီညွတ်ရေး အစည်းအရုံးတို့သည် အာဒစ် အာဘာဘာတွင် ရုံးထိုင်ကြသည်။ ကုလသမဂ္ဂ အာဖရိက စီးပွားရေး ကော်မရှင်သည် အာဒစ် အာဘာဘာမြို့တွင် ရုံးထိုင်ကြပြီး အာဖရိက တိုက်နှင့် သက်ဆိုင်သော အဖွဲ့အစည်း အများအပြားနှင့် နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်း အများအပြားတို့ ရုံးထိုင်ကြသည်။ အာဒစ် အာဘာဘာမြို့သည် သမိုင်းကြောင်း အားဖြင့်သော် လည်းကောင်း၊ သံတမန်ရေးရာ အားဖြင့်သော်လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံရေး အားဖြင့်သော်လည်းကောင်း အရေးပါသော မြို့ဖြစ်သဖြင့် အာဖရိက၏ နိုင်ငံရေး မြို့တော် အဖြစ် ရံဖန်ရံခါ ရည်ညွှန်းခေါ်ဆိုလေ့ ရှိကြသည်။ မြို့တော်အတွင်း အီသီယိုပီးယား၏ ဒေသအသီးသီးမှ လူပေါင်းစုံတို့ နေထိုင်ကြသည်။ နိုင်ငံ အတွင်း လူမျိုးစုပေါင်း ၈၀ ကျော် ရှိပြီး ဘာသာစကား ၈၀ ကျော်ကို ပြောဆိုသုံးနှုန်းကြကာ ဘာသာရေး ခံယူချက် အမျိုးမျိုး ကွဲပြားခြားနားကြသည်။ အာဒစ် အာဘာဘာ တက္ကသိုလ် လည်း ရှိပြီး အာဖရိက ဓာတုဗေဒ အသင်းအဖွဲ့များ၏ အသင်းချုပ် နှင့် အာဖရိက ဦးချိုဒေသ သတင်းစာ အဖွဲ့ တို့သည်လည်း အာဒစ် အာဘာဘာတွင် အခြေစိုက်ကြသည်။
မြန်မာကရင်စုရွာ၊ တူးချောင်း
မြန်မာကရင်စုရွာ၊ တူးချောင်း
ချုံတိုးငှက်မွဲ
ချုံတိုးငှက်မွဲ (Malacopteron magnirostre) သည် ငှက်မျိုးစိတ်တခုဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ မလေးရှားကျွန်းဆွယ်၊ ဆူမတြာကျွန်းတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:မလေးရှားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
အိုတတ်မီရ်ဘိုး
အိုတတ်မီရ်ဘိုး (Octave Mirbeau) ( ၁၈၄၈ - ၁၉၁၇ )ပြင်သစ်သတင်းပို့နှင်စာရေးဆရာ။ စာပေများကိုအများသိမြင်အောင်ရေးသားခဲ့သည်။ သူရေးသားခဲ့သောစာအုပ်များမှာ( L’Abbe Jules)ဘုရင်ဂျီဘုန်းတော်ကြီးဂျူးလ် ( ၁၈၈၈ )၊ (Le Jardin des supplices) စိတ်ဆင်းရဲခံပန်းခြံ ( ၁၈၉၉ )နှင့် (Le Journal d’ une femme de chambre) ဟိုတယ်အလုပ်သမတဦး၏အကြောင်း( ၁၉၀၀ ) နှင့်စီးပွားရေးကစီးပွားရေး (Les affaires sont les affaires) (၁၉၀၃) ဖြင့် ဥရောပတခွင်လုံးကို အောင်မြင်မူ့ရရှိခဲ့သည်။
ပြဇာတ်ရေးသူ ၊အနုပညာကို ဝေဖန်ခံစားတတ်သူတဦးဖြစ်၍ ခေတ်ပြိုင်ပန်းချီဆရာများဘက်မှခုခံအားပေးကူညီတတ်ပြီး (Claude Monet) ကလုတ်မန်းနေး၊ (Auguste Rodin) အော်ဂတ်စ်ရိုဒန်တို့နှင့် မိတ်ဆွေများဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့ကိုချီးမွန်းအားပေးသူတဦးဖြစ်သည်။ ပညာတတ်၊လွတ်လပ်မှုကိုမြတ်နိုးသူ၊ ဆင်းရဲသားတောင်သူလယ်သမားများကို ထောက်ခံအားပေးသူ၊ ဘူဇွါလူတန်းစါးများကိုလဝေဖန်သူ၊ စစ်တပ်နင့်ကသိုလစ်ဘုရားကျောင်းကိုဝေဖန်သူ၊ (Alfred Dreyfus) အဲလ်ဖရဲဒ်ဒရေဖျူစ် အတွက်အားသွန်ခွန်စိုက်ခုခံအားပေးသူတဦးဖြစ်သည်။
အောင်ပန်းကုန်းရွာ၊ သောကြာဒူး
အောင်ပန်းကုန်းရွာ၊ သောကြာဒူး
ရှိန်း
ရှိန်း(သျှိန်း) အဓိပ္ပာယ်မှာ သက္ကတဘာသာ ဖြစ်သည်။ ပါဠိဘာသာ၌မူ ခြင်္သေ့ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ရ၏။ ခြင်္သေ့ကဲ့သို့ ရဲရင့်ကြောင်း ထိုးမဝင် ခုတ်မရှ နှိုင်သော ကာယသိဒ္ဓိမျိုးကို ဆိုလိုသည်။
မြင့်သိန်း
တရားဝန်ကြီးချုပ် ဦးမြင့်သိန်း(၁၉၀၀-၁၉၉၄) သည် ပထမဦးဆုံးသော တရုတ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး နှင့် ၁၉၂၅ မှ ၁၉၃၁ အထိ မြို့မကျောင်းအုပ်ဆရာကြီးဖြစ်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော်အစိုးရမှ သတိုးမဟာသရေစည်သူဘွဲ့၊ အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူဘွဲ့ ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသောပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည်။
ဘဝဖြစ်စဉ်
အဖ အရေးပိုင်၊ ဒုတိယကော်မစ်ရှင်နာမင်းကြီး ဦးဖိန်း (ကေအက်စ်အမ်၊ အေတီအမ်) နှင့် အမိ ဒေါ်မိမိ တို့မှ မြင်းခြံမြို့တွင် ၁၉၀၀ ပြည့်နှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၂ ရက်နေ့၌ ဖွားမြင်သည်။
မွေးချင်း ခုနစ်ယောက်ရှိသည်။ ထိုမွေးချင်းများမှာ- ပထမဆုံး နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးတင်ထွဋ် (b. ၁၈၉၅ - d. ၁၉၄၈)၊ တရားလွှတ်တော်ချုပ် တရားသူကြီး ဦးကျော်မြင့်၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၏ ပထမဆုံးပါမောက္ခချုပ် ဒေါက်တာထင်အောင် ( b. ၁၉၀၉ - d. ၁၉၇၈) တို့ဖြစ်ပြီး ဦးမြင့်သိန်းအပါအဝင် ညီအစ်ကို ၄ ဦးစလုံးမှာ အင်္ဂလန်မှ ဘားအက်လော (Bar-at-Law) ဝတ်လုံဘွဲ့များရ၍ ထူးချွန်ထက်မြက် ထင်ရှားသူများ ဖြစ်ကြသည်။ ညီမသုံးဦးအနက် အကြီးဆုံးဒေါ်မြမူမှာ မြန်မာစာပါမောက္ခ ဦးဧမောင်၏ဇနီး ဖြစ်၍ အလတ် ဒေါ်ခင်စောမူမှာ အိုင်စီအက်စ် ဦးဘတင့်၏ဇနီး ဖြစ်သည်။ အငယ်ဆုံး ဒေါ်တင်စောမူမှာ အင်္ဂလိပ်စာပါမောက္ခ ဖြစ်သည်။ ဦးဖိန်းသည် အလွန်အရပ်နိမ့်သော်လည်း သူ၏အရည်အချင်းနှင့် ဝီရိယမှာ လွန်စွာမြင့်မားသည်။ ၎င်း၏ သား လေးယောက်နှင့် သမီး သုံးယောက်စလုံးမှာ ပညာထူးချွန်ပြီး မြန်မာပြည်တွင် လွန်စွာထင်ရှားလာခဲ့သည်။
ဦးမြင့်သိန်းသည် ဟာသဉာဏ်ရွှင်သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ခင်မင်သူမိတ်ဆွေများက Uncle Monty ဟု ခေါ်ဝေါ်လေ့ရှိကြသည်။
ပညာရေး
Cambridge တက္ကသိုလ်မှ M.A. ဘွဲ့၊ B.L (Bachelor of Law) ဘွဲ့နှင့် Inns of Court in London မှ ဝတ်လုံတော်ဘွဲ့ တို့ကို ဆွတ်ခူးခဲ့သည်။ ဂျီစီဘီအေလူကြီး သမာဓိမြို့ဝန် ပန်းကန်စက်ဦးသော်၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ ရန်ကုန်မြို့ မြို့မအမျိုးသားကျောင်းတွင် ကျောင်းအုပ်ကြီးအဖြစ် အမျိုးသားစိတ်ဓာတ်အပြည့်ဖြင့် လာရောက်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ပညာရေးနယ်ပယ်၌ အမျိုးသားရေးစိတ်ဓာတ်အပြည့်ဖြင့် ကျောင်းအုပ်ကြီးတာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီးသော် ဦးမြင့်သိန်းသည် တရားရုံးတော်၌ ကြိုးကြိုးပမ်းပမ်း အမှုလိုက်လေသည်။
ပထမဆုံး မြန်မာသံအမတ်ကြီး
၁၉၄၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် တရုတ်ပြည်၊ နန်ကင်းသို့ ဦးမြင့်သိန်းအား ပထမဆုံး မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနုအစိုးရ က ဦးမြင့်သိန်းအား နန်ကင်းသို့ စေလွှတ်ရခြင်းမှာ စစ်ကြိုခေတ်က ချုံကင်းသို့ မြန်မာချစ်ကြည်ရေးအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် သွားရောက်ခဲ့ဖူးသောကြောင့်ဖြစ်သည်။
၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ် ဇွန်လတွင် ပီကင်းသို့ ပထမဦးဆုံးသော မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ဦးမြင့်သိန်းသည် ထပ်မံစေလွှတ်ခြင်းခံရသည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ်ကုန် အထိ ပီကင်းသံရုံး၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဦးမြင့်သိန်းသည် ချန်ကေရှိတ် အမျိုးသားအစိုးရလက်ထက်သာမက မော်စီတုံးအစိုးရလက်ထက်၌ပင် စေလွှတ်ခြင်းခံရသည့် ထူးခြားသောသံအမတ်ကြီး ဖြစ်သည်။
တရားဝန်ကြီးချုပ်
ပြည်တော်ပြန်ပြီးနောက် တရားလွှတ်တော်ချုပ်၌ တရားဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။ များမကြာမီ တရားလွှတ်တော်ချုပ် တရားဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာသည်။
၁၉၆၂ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းယူပွဲ၌ အခြားနိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်များနှင့်အတူ အထိန်းသိမ်းခံရခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဦးမြင့်သိန်းသည် အကျဉ်းထောင်မှလွတ်မြောက်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် စိတ်ဓာတ်မကျပဲ လူမှုရေး ပညာရေး နယ်ပယ်တို့၌ သွက်လက်ထက်မြက်စွာ ဆက်လက်လှုပ်ရှားခဲ့သည်။
အိမ်ထောင်ရေး
၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ Lincoln’s Inn တွင် ပညာသင်ကြားစဉ် ဒေါ်ဖွားမှီနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး များမကြာမီ ထိမ်းမြှားလက်ထပ်ခဲ့သည်။ ဒေါ်ဖွားမှီသည် ဗြိတိသျှ လွှတ်တော်ချုပ်တွင်ပင် အမှုလိုက်နိုင်ခွင့်ရသော ပထမဦးဆုံး မြန်မာလူမျိုး အမျိုးသမီးရှေ့နေဖြစ်သည်ဟု ကမ္ဘာ့ပထမအမျိုးသမီးရှေ့နေများစာရင်းတွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြခြင်းခံရသည်။ ၁၉၆၂ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းအစိုးရအာဏာသိမ်းယူပွဲ၌ အခြားနိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်များနှင့်အတူ ဦးမြင့်သိန်း အထိန်းသိမ်းခံရစဉ် ကာလအတွင်း ဇနီးဖြစ်သူ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ဦးမြင့်သိန်းသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး စဝ်ခွန်ချို၊ အခြားစော်ဘွားတို့နှင့် ခင်မင်ရင်းနှီး၍ နွေရာသီချိန် တောင်ကြီး ကလောမြို့များ၌ တွေ့ဆုံလေ့ရှိသည်။ မြို့မဟောင်းကြီးများ၊ တရားရေးဆိုင်ရာ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များနေအိမ်သို့လည်း သွားရောက်လည်ပတ်လေ့ရှိသည်။ အသက်အရွယ်ကြီးသည့်တိုင်အောင် မှတ်ဉာဏ်ကောင်းသည်ဟု ဆိုကြသည်။
ကွယ်လွန်ခြင်း
အသက် ၉၀ ကျော် ထင်ရှားကျော်ကြားလှသောပုဂ္ဂိုလ်ကြီးသည် ၁၉၉၄ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် ဘဝတစ်ပါးသို့ပြောင်းသွားခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် လူပင်သေသော်လည်း နာမည်မသေသောသူဟု ပြောစမှတ်ပြုကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ သံအမတ်ကြီးများ
ကဏ္ဍ:၁၉၀၀ မွေးဖွားသူများ ကဏ္ဍ:၁၉၉၄ ကွယ်လွန်သူများ
ဓနု (ဗေဒင်)
ဓနု(Τοξότης, "Toxotes", Sagittarius; သင်္ကေတ: ) သည် နဝမရာသီဖြစ်သည်။ ကြာသပတေးဂြိုဟ်သည် ဓနု၏ ရာသီခွင်ဖြစ်သည်။
နိုဝင်ဘာလ(၂၃)ရက်မှ ဒီဇင်ဘာလ(၂၁)ရက်အတွင်း မွေးဖွားသူများသည် ဓနုရာသီဖွားများဖြစ်ကြသည်။ သိရှိမှုအရဓနုရာသီဖွားများသည် လူများကိုကူညီပေးရန် လူလောကသို့ရောက်ရှိလာသူများဖြစ်ကြသည်။
စိန်ဝင်း၊ ဒေါက်တာ
ဒေါက်တာစိန်ဝင်းသည် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညွန့်ပေါင်းအစိုးရ (NCGUB) ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သည်။
တလိုင်းကန်ရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်
တလိုင်းကန်ရွာ (Talaingkan)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ ဦးနှောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၁၃၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပျော့ကန်ရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ပျော့ကန်ရွာ (Pyawtkan)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ ပျော့ကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၃၈၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပျော့ကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၈၃ ဦး၊ မ ၆၉၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၇၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ရှန်းဒိန်းရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ရှန်းဒိန်းရွာ(Shanding)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ဖော့ဒေါ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၈၀၈ ဖြစ်သည်။
ပျော့ကန်ရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ညောင်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
IOK-1
IOK-1 သည် ကြယ်စုတန်း ကိုမာ ဘီရင်နီဆပ်စ်မှ ဝေးကွာသော ဂယ်လက်ဆီတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိချိန်၌ ယင်းသည် အနီရောင်အရွေ့ ၆.၉၆ ဖြင့် သက်တမ်းအရင့်ဆုံး ဝေးကွာသော ဂလက်ဆီဖြစ်ခဲ့သည်။ ယင်းအား ဂျပန်အမျိုးသား နက္ခတ္တလေ့လာရေးမျော်စင်မှ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ဆာဘူရာ တယ်လီစကုပ်ဖြင့်အသုံးပြုကာ Masanori Iye ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ IOK-1 သည် လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၁၂.၈၈ ဘီလီယံအကြာက ဖြစ်ပြီး မဟာပေါက်ကွဲမှုအပြီး နှစ်ပေါင်း ၇၅၀ မီလီယံအကြာက ဖွဲ့တည်ခဲ့သော ဂလက်ဆီဖြစ်သည်။ IOK သည် လေ့လာသူနာမည် Iye, Ota, နှင့် Kashikawa တို့ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ သိပ္ပံပညာရှင်များက Abell 1835 IR1916 အား ပိုမိုသက်တမ်းရင့်သည်ဟု ပြောကြသော်လည်း IOK-1 ၏သက်တမ်းသည် ပိုမိုယုံကြည်နိုင်ဖွယ်ရှိသည်။
ရှန်းဒိန်းရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
IOK-1
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကိုမာ ဘီရင်နီဆပ်စ် (ကြယ်စုတန်း)
ပေါလ် ဂရေး
နာမည်ကျော် ဂရမ်မီဆုရ ဟဲဗီးမက်တဲလ် ဂီတအဖွဲ့ဖြစ်သော Slipknot အဖွဲ့မှ ဘေ့စ်ဂစ်တာသမားဖြစ်သူ ပေါလ်ဂရေးသည် ဟောလိုးဝင်းက မျက်နှာဖုံးတပ်ဆင်ပြီး ဘယ်လက်ဖြင့် ဘေ့စ်ဂစ်တာကို ကျွမ်းကျွမ်းကျင်ကျင် တီးခတ်နိုင်သူအဖြစ် ကျော်ကြားသည်။ ပေါလ်ဂရေးပါဝင်သည့် Slipknot အဖွဲ့သည် ၂၀၀၆ခုနှစ်အတွင်းက Before I Forget  သီချင်းဖြင့် ဂရမ်မီဆုရရှိသည်။ အသက် ၃၈ နှစ်အရွယ် ပေါလ်ဂရေးသည် ၂၀၁၀-ခု၊ မေလ ၂၄ ရက်နေ့က အမေရိကန်နိုင်ငံ အိုင်အိုဝါပြည်နယ်၊ အတွင်းရှိ Des Moines ဟိုတယ်တွင် နေထိုင်စဉ် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
မင်နီဆိုးတားပြည်နယ်
မင်နီဆိုးတားပြည်နယ်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တွင် ဖွဲ့စည်းပါဝင်သော ပြည်နယ်တစ်ခုဖြစ်၍ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၏ မြောက်ဘက်နယ်စပ် အလယ်ဗဟိုနှင့် မြောက် အမေရိကတိုက်၏ အလယ်ဗဟိုတွင် တည်ရှိသည်။ နယ်နိမိတ် အားဖြင့် မြောက်ဘက်တွင် ကနေဒါနိုင်ငံပိုင်ဖြစ်သော မနီတိုးဗားပြည်နယ်၊ အွန်တေးရီးယိုးပြည်နယ် တို့သည်လည်းကောင်း၊ အရှေ့ဘက်တွင် ဝစ္စကွန်းဆင်းပြည်နယ်နှင့် ဆူပီးရီးယားအိုင်တို့ သည်လည်းကောင်း၊ တောင်ဘက်တွင် အိုင်အိုဝါပြည်နယ်သည် လည်းကောင်း၊ အနောက်ဘက်တွင် တောင်ဒါကိုတာနှင့်မြောက်ဒါကိုတာပြည်နယ် တို့သည်လည်းကောင်း ဝန်းရံလျက်ရှိ၏။ မင်နီဆိုးတားပြည်နယ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ၈၆,၉၃၉ စတုရန်းမိုင် ဖြစ်၏။ မင်နီဆိုးတားပြည်နယ်တွင် အိုင်ပေါင်း ၁ဝ,ဝဝဝ ကျော်ရှိ၏။ မင်နီဆိုးတားပြည်နယ်၏ မြို့တော်မှာ စိန့်ပေါလ်မြို့ဖြစ်၍ အခြားမြို့ကြီးများကား ဒူလွတ်၊ မင်နီယာပိုလစ်၊ ရော့ချက်တာ၊ စိန်ကလောက်တို့ ဖြစ်၏။
မင်နီဆိုးတားပြည်နယ်၏ အဓိက တွင်းထွက်ပစ္စည်းမှာ သံရိုင်းဖြစ်၏။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှ ထွက်သမျှသံရိုင်း၏ ရာခိုင်နှုန်း ၆ဝ ကို မင်နီဆိုးတားမြောက်ပိုင်းရှိ မီဆာဗီ၊ ဗာမီလီယန်နှင့် ဆူယူတာတောင်တန်းများမှရရှိသည်။ အခြားတွင်းထွက်ပစ္စည်းတို့မှာ မြေစေးနှင့် ထုံးကျောက်တို့ဖြစ်သောကြောင့် အုတ်၊ အုတ်ကြွပ်နှင့် အင်္ဂတေလုပ်ငန်း ထွန်းကားသည်။ ပြည်နယ်အနှံ့အပြားတွင် နှမ်းဖတ်ကျောက်နှင့် သဲကျောက်များကိုလည်း တူးဖော်ရရှိသည်။ ရှေးအခါက တောမီးများကြောင့် လည်းကောင်း၊ သစ်ခုတ်လှဲရာတွင် စနစ်မကျသောကြောင့် လည်းကောင်း လျော့ပါးသွားသော သစ်တောများကို ထိန်းသိမ်း၍ ပြန်လည်စိုက်ပျိုးလျက်ရှိသောကြောင့် သစ်ပျော့ဖတ်နှင့်သစ်တောထွက် အခြားပစ္စည်းများလည်း ထွက်သည်။ မင်နီဆိုးတားပြည်နယ်သည် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးတွင်လည်း ဖြစ်ထွန်း၍ ဂျုံ၊ မြင်းစားဂျုံ၊ မုယော၊ ရိုင်းစပါး၊ ဘီသွာစေ့၊ ဆိုယာပဲ (ပဲငါးပိ ပဲမျိုး)၊ အာလူးအစရှိသော ကောက်သီးကောက်နှံများ ထွက်ပြီးလျှင် ဘဲ၊ ကြက်၊ ဝက်၊ နွားများကိုလည်း မွေးမြူသည်။ မင်နီဆိုးတားပြည်နယ်တွင် ဖြစ်ထွန်းသော လုပ်ငန်းတို့မှာ သားငါး သစ်သီး စည်သွတ်လုပ်ငန်း၊ ထောပတ်၊ ဒိန်ခဲစသော နို့ထွက်ပစ္စည်းလုပ်ငန်းတို့အပြင်၊ အရက်၊ ဂျုံ၊ စက္ကူ၊ သစ်နှင့်သစ်တောထွက်ပစ္စည်းများ၊ စက်ကိရိယာနှင့် သံထည်ပစ္စည်းများ စသည် ထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းများဖြစ်လေသည်။ ကမ္ဘာ့ဂျုံစက်ကြီးများစာရင်းဝင် ဂျုံစက်များကို မင်နီဆိုတာပြည်နယ်တွင် တွေ့နိုင်ပေသည်။
မင်နီဆိုးတားပြည်နယ်တွင် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် ရေကြောင်းတွင် ဆူပီးရီးယားအိုင်နှင့် မစ္စစ္စပီမြစ်တို့ကို အထူးသဖြင့် အသုံးပြုရသည်။ ဆူပီးရီးယားအိုင်ပေါ်ရှိ ဒူလွတ်ဆိပ်ကမ်းသည် သံရိုင်းတင်ပို့ရေးနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ထင်ရှားသည်။ မစ္စစ္စပီမြစ်ပေါ်တွင်မူ မြစ်တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင် မျက်နှာချင်းဆိုင်တည်ရှိသော မင်နီယာပိုလစ်နှင့် စိန်ပေါမြို့တို့သည် အရေးပါသည်။ ယင်းတို့မှတစ်ဆင့် နယူးအော်လီယန်းမြို့သို့ ကုန်ပစ္စည်းများ သယ်ဆောင်ရသည်။ မင်နီဆိုးတားပြည်နယ်တွင် မီးရထားလမ်းမိုင်ပေါင်း ၉,ဝဝဝ ကျော်ရှိလေသည်။ မင်နီဆိုးတားပြည်နယ်၏ လူဦးရေမှာ ၅,၄၂၀,၃၈၀ (၂၀၁၃ ခန့်မှန်း) ဖြစ်သည်။
သမိုင်းအားဖြင့်သော်ကား မင်နီဆိုးတားပြည်နယ်သို့ဦးစွာရောက်ရှိလာသော လူဖြူတို့မှာ ပြင်သစ်လူမျိုးတို့ဖြစ်၍ ၁၆၅၉ ခုနှစ်လောက်ကတည်းက အိုင်ကြီးများဘက်မှ ဝင်လာရောက်ရှိခဲ့ကြလေသည်။ ၁၆၇၉ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့၍ ပြင်သစ်လူမျိုးတစ်ဦးဖြစ်သော ဒူလွတ်ကိုစွဲ၍ ဒူလွှတ်ဟု အမည်တွင်ခဲ့သော ခံတပ်မြို့သည် ပထမဆုံး အတည်တကျ အခြေစိုက်ခဲ့သော စခန်းတစ်ခုဖြစ်၏။ ၁၆၈ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဖာသာဟင်နီပင်ခေါ် ဘုန်းတော်ကြီးတစ်ပါးသည် စိန်အန်တိုနီ ရေတံခွန်ကို တွေ့ရှိသဖြင့် ယင်းတစ်ဝိုက်တွင် အခြေစိုက်နေထိုင်ခဲ့ရာမှ နောင်သော် မင်နီယာပိုလစ်မြို့ကြီး ဖြစ်လာသည်။ ဂရိတ်ဗြိတိန်သည် အရှေ့ပိုင်းဒေသကို ၁၇၆၃ ခုနှစ်တွင် ရရှိခဲ့၍ စပိန်နိုင်ငံသည် အနောက်ပိုင်းဒေသကို ရရှိခဲ့၏။ သို့သော် စပိန်တို့က ပြင်သစ် တို့ကိုပေးလိုက်ရပေသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် မင်နီဆိုးတားပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်းကို တော်လှန်ရေးပြီးဆုံးသွားသည့် နောက်တွင်ရရှိခဲ့၍ အနောက်ပိုင်းကိုမူ ၁၈ဝ၃ ခုနှစ်တွင် လူဝီဇီယန္နားနယ်ကြီးကို ဝယ်ယူရာတွင် ရရှိခဲ့လေသည်။ မင်နီဆိုးတား နှင့် မစ္စစ္စပီမြစ် ၂ သွယ်ဆုံရာ၌ ၁၈၁၉ ခုနှစ်တွင် တည်ခဲ့သော ဖို့စနဲလင်းမှာ အမေရိကန်တို့ ပထမဆုံးအခြေစိုက်ရာဌာန ဖြစ်၏။ သို့သော် ၁၈၃၇ ခုနှစ်တွင် တိုင်းရင်းသား အင်ဒီးယန်းလူမျိုးတို့သည် မိမိတို့၏နယ်မြေများ ပေးအပ်လိုက်ရသည့် အတွက် မကျေမနပ်ဖြစ်ပြီးလျှင် လယ်ယာခြံမြေနှင့် အိမ်များကို မကြာခဏဝင်စီး တိုက်ခိုက်ခဲ့လေသည်။ လူဖြူအများအပြားပင် သတ်ဖြတ်ခြင်းခံရသည်။ သို့သော် အင်ဒီးယန်းများကို မကြာမီ နှိမ်နင်းနိုင်ခဲ့ပေသည်။ ထို့နောက် မီးရထားလမ်းများကို ဖောက်လုပ်ပြီးစီးသည့်အချိန်မှစ၍ မင်နီဆိုးတားပြည်နယ်သည် လျင်မြန်စွာ တိုးတက်လာခဲ့ပေသည်။
အံမဒီ
အံမဒီ
ကွီမောင်တိုင်ရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သစ္စေးကုန်းရွာ၊ ရွာငံမြို့နယ်
သစ္စေးကုန်းရွာ (Thitsaykone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ဓနု ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ရွာငံမြို့နယ်၊ မြိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၁၉၃၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၂၅၃ ဦး၊ မ ၂၂၅၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၅၀၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆာယာအန္တိ
ဆာယာအန္တိဆိုသည်မှာ အရိပ်သို့ ရောက်လျှင် ကိုယ်ပျောက်ခြင်း၊ အရိပ်ပျောက်လျှင် ကိုယ်ပျောက်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ရှိန်းဆာယာ ပိုမောက်၊ ကိုယ်ပျောက်ခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ဆောင်သည်။
ကူးတို့ဆိပ်ရွာ၊ နန်းရာကုန်း
ကူးတို့ဆိပ်ရွာ၊ နန်းရာကုန်း
ပိုးဟပ်
ပိုးဟပ်တွေနဲ့ ဆက်စပ်နေတဲ့ ရောဂါ ခန့်မှန်းခြေ ရောဂါ အမျိုးပေါင်း ၅ဝ လောက်ရှိနိုင်တယ်လို့ Terminix International က ပိုးမွှားပညာရှင် Stoy Hedges က ပြောထားတယ်။ Auburn University က entomology လက်ထောက်ပါမောက္ခ Dr. Xing Ping Hu ပြောတာက ရောဂါတွေ သယ်ဆောင် ပေးနေတာ သေခြာတယ်။ ဗက်တီးရီးယား ၃၂ မျိုး (Salmonella, Staphylococcus, Streptococcus)၊ (ဖန်းဂတ်) လို ၁၇ မျိုး၊ (ပရိုတိုဇိုးဝါး) ၃ မျိုး၊ (ဗိုင်းရပ်စ်) ၂ မျိုးပါတယ်။ ရောဂါတွေက အဆိုးကြီးတွေတော့ မဟုတ်ပါ။ ကူးစက်ရင်တော့ မြန်တယ်။
ရောဂါတွေကတော့ Dysentery ဝမ်းကိုက်၊ Typhoid တိုက်ဖွိုက်၊ Poliomyelitis သူငယ်နာ-အကြောသေ၊ Diarrhea, Gastroenteritis အစာလမ်းရောင်-ဝမ်းပျက်၊ Food poisoning အစာဆိပ်သင့်၊ TB တီဘီ၊ Cholera ကာလဝမ်း၊ Leprosy အနာကြီး၊ Hepatitis အသဲရောင်၊ Bubonic plague အကြိတ်-ပလိပ်၊ Urinary ဆီးလမ်းပိုးဝင်ခြင်း၊ သိသာတာက Allergic (အလာဂျီ) နဲ့ Asthma ပန်းနာလူနာ ၅ဝ% က ဒီအကောင်နဲ့ မတည့်ဘူး။
ခြင်တွေ မှက်တွေလိုတော့ ရောဂါပိုးတွေကို သူတို့ကနေ တိုက်ရိုက် သယ်ပို့ပြီး လူတွေကို ကူးစက်စေတာတော့ မဟုတ်ပါ။ ဒီအကောင်တွေက ညစ်ပတ်တဲ့၊ မသန့်တဲ့ နေရာတွေလဲ လျှောက်သွားနေတာမို့ သူတို့ကိုယ်မှာ မလိုလားအပ်တာတွေ ပေကျံနေတယ်။ အစားအသောက်တွေကို ပိုးဟပ်ရဲ့ သွားရည်၊ မစင်တွေကနေ မသန့်တာတွေ ကူးစက်ပေလာစေတယ်။
ပိုးဟပ်ကို လူတွေ မကြိုက်ကြ၊ မခံနိုင်ကြတာက Smell ဆိုးဝါးလွန်းတဲ့အနံ့ ဖြစ်မယ်။ ဆိုးတဲ့ အနံ့က သူတို့ရဲ့ Antenna နှာမောင်းလို နေရာက လာတာပါ။
ပိုးဟပ်တွေက အသက်ပြင်းတယ် ပြောရမယ်၊ သူတို့ သက်တမ်း ၁ နှစ်သာ ရှိပေမဲ့ ရေမသောက်ဘဲ ၂ ပါတ်၊ စားစရာမရှိဘဲ ၁-၃ လ အထိ ရှင်နိုင်တယ်။ ခေါင်းပြတ် ဩားတာတောင် ၁ ပါတ်ကြာ အသက်ရှင်နေနိုင်တယ်။ ဓာတ်ရောင်ခြည်ကို အတော် ခံနိုင်တယ်။ အနုမြူစစ်ပွဲ ဖြစ်ရင် လူတွေသေပြီး၊ ဒီအကောင်တွေ ကျန်နေမယ်တဲ့။ Fruit fly တွေလောက်တော့ မခံနိုင်ပါ။
ညောင်ပင်စုရွာ၊ တူးချောင်း
ညောင်ပင်စုရွာ၊ တူးချောင်း
ရွှေလှေး၊ ဦး
တိုင်းချစ် ပြည်ချစ် မွန်အမျိုးသားကြီး ဦးရွှေလှေး
ဦးရွှေလှေးသည် ကျိုက္ခမီခရိုင် (ယခု မွန်ပြည်နယ်) မော်လမြိုင်မြို့ အနီး ကတိုးကော့နှပ်ရွာတွင် မြန်မာ သက္ကရာဇ် ၁၂၂၉ ခုနှစ် (၁၈၆၇ - မြန်မာလူကျော် ၁၀၀ ပထမအုပ်) ၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ အထက်မြန်မာပြည် မင်းနေပြည်တော် ဖြစ်သော မန္တလေးမြို့ကြီး တည်ပြီးကာစ ၈ နှစ်မျှကြာတွင် မွေးဖွားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးရွှေလှေး ဖခင်မှာ ကော့နှပ်ရွာ ဝေယန်ဘုံကျော် တိုက်ကျောင်းကြီးနှင့် စွယ်တော်တိုက် တန်ဆောင်းကြီး၏ ဒါယကာ၊ ဇင်းမယ်မြို့နယ် မှိုင်းလုံးကြီး၊ မယ်ငဲ့ သစ်တော၊ ထားခွင် သစ်တောကြီးများ၏ စာချွန်တော်ရ ပိုင်ရှင် 'ဗညားဆလီဆောင်းမုန်း ရာဇမိုင်းထီး' ဟူသော ဘွဲ့ထူးနှင့် တကွ ရွှေသား ပကတိ ဖြစ်သော ဓား၊ ရွှေထီး၊ ရွှေဖလား၊ မြို့စား၊ ရွာစားတို့၏ အဆောင်အယောင်တို့ဖြင့် ဇင်းမယ်မြို့အစိုးရတို့၏ ချီးမြှင့် သူကောင်းပြုခြင်းကို ခံရသူ သူဌေးကြီး ဦးထွန်းကျော်နှင့် အမိ သူဌေးကတော် အရီးထော် (ဒေါ်ထောင် - မြန်မာလူကျော် ၁၀၀ ပထမအုပ်) တို့ ဖြစ်သည်။
ဦးရွှေလှေးတွင် ညီမ ဒေါ်နှင်းဂုန်နှင့် ညီ ဦးအုန်းခင်တို့ သားချင်း ၃ ယောက်ရှိသည်။ ဦးရွှေလှေးမှာ သားကြီး ဩရသ ဖြစ်သည်။ ဖခင် ဦးထွန်းကျော်နှင့် မိခင် အရီးထော်တို့မှာ မော်လမြိုင်မြို့နယ်တွင် ထင်ရှားသော မွန်အမျိုးသားကြီးများ ဖြစ်ကြသည်။
မောင်ရွှေလှေးသည် ငယ်စဉ် အခါက မိဘတို့ ကိုးကွယ်သော ကော့နပ်ရွာ ဆရာတော်ကြီး၏ ကျောင်းတွင် ဘာသာရင်း ဖြစ်သော မွန်စာကို လည်းကောင်း၊ ကတိုးရွာ ဓမ္မာရုံကျောင်း ဆရာတော်ကြီးနှင့် မော်လမြိုင်မြို့၊ ရွှေတောင်ရပ် ဆရာကြီး ဦးဘိုးမင်းတို့ ထံတွင် မြန်မာစာကို လည်းကောင်း သင်ကြားခဲ့သည်။ ထိုနောက် မော်လမြိုင်မြို့ စိန်ပက်ထရစ် ကျောင်းတွင် အင်္ဂလိပ် စာပေ ပညာများကို သင်ကြားခဲ့သည်။
ယင်းနောက် မိဘတို့က ဝေယန်ဘုံကျော် ကျောင်းတိုက်ကြီးကို ရေစက်သွန်းချသော အခမ်းအနားနှင့် တကွ သားကြီး ရတနာကိုလည်း ပဗ္ဗဇ္ဇမင်္ဂလာသဘင် ဆင်ယင် ကျင်းပလျက် ရှင်သာမဏေ အဖြစ် သွတ်သွင်း ချီးမြှင့်ခြင်း ပြုစေခဲ့သည်။
မောင်ရွှေလှေးသည် ရှင်လိင်ပြန်၍ အသက် ၁၄ နှစ် အရွယ်တွင် မော်လမြိုင် အရေးပိုင် ကာနယ် ဖာလောင်၏ နည်းပေး ညွှန်ပြချက် အရနှင့် မိဘ နှစ်ဖြာတို့ကလည်း သဘောတူညီ ကြသည်နှင့် ဘိလပ်သို့ သွားရောက် ပညာ သင်ကြားရန် အရေးပိုင် ကာနယ် ဖလောင်နှင့် အတူ လန်ဒန်မြို့သို့ လိုက်ပါ သွားခဲ့သည်။
ကိုရွှေလှေးသည် လန်ဒန်မြို့ စာသင်ကျောင်းများတွင် အထက်တန်း စာပေများ သင်ကြားပြီး ၄ နှစ်ကြာသော အခါ မိဘတို့က သူ့တို့၏ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းတွင် ဦးစီး ဆောင်ရွက်ရန် ပြန်ခေါ်သဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လာ ခဲ့ရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်ရောက်ပြီးနောက် ခရစ်နှစ် ၁၈၈၆ ခုနှစ်တွင် ကတိုးရွာနေ သစ်ခေါင်းကြီး ဦးဒွန်း (ဦးဒန် - မြန်မာလူကျော် ၁၀၀ ပထမအုပ်) ၏ သမီး အကြီးဆုံး ဖြစ်သူ မကြင်ဥနှင့် လက်ထပ် ထိမ်းမြားခဲ့သည်။
ကိုရွှေလှေးသည် အသက်၂၀ ကျော် အရွယ်တွင် ဇင်းမယ်မြို့နယ် မှိုင်းလုံးကြီးမြို့သို့ သွားရောက်၍ ဖခင်၏ သစ်တောကြီးများကို ဦးစီး အုပ်ချုပ် လုပ်ကိုင်ရလေသည်။
ထိုစဉ် အခါက မုန်းပဲ သစ်တောကြီးကို ရရန် အတွက် အသီးသီးသော သစ်ကုန်သည်ကြီးများနှင့် ကုမ္မဏီကြီးများတို့သည် ငွေသိန်းပေါင်း များစွာ လက်ဆောင်တော် အဖြစ် ပေး၍ တောင်းခံကြ သော်လည်း မရခဲ့ကြချေ။
ပစ်တိုင်းထောင်
ပစ်တိုင်းထောင်သည် မြန်မာ့ရိုးရာ ကစားစရာတစ်မျိုး ဖြစ်ပြီး ပစ်လိုက်တိုင်း ထောင်နေ၍ ပစ်တိုင်းထောင်ဟု ခေါ်သည်။
ရွှေလှေး၊ ဦး
တိုင်းချစ် ပြည်ချစ် မွန်အမျိုးသားကြီး ဦးရွှေလှေး
ဦးရွှေလှေးသည် ဇင်းမယ်နယ်တွင် သစ်လုပ်ငန်းကို နှစ်အတော်ကြာ လုပ်ကိုင်ပြီးနောက် နေရင်း ကတိုးရွာမှ လုပ်ငန်းများကို ပြန်လည် ဦးစီး လုပ်ကိုင်ရန် ဇင်းမယ် သစ်တော လုပ်ငန်းကို ပိတ်လိုက်လေသည်။
ကတိုးရွာသို့ ပြန်လည် ဆိုက်ရောက်သည်နှင့် တပြိုင်နက် ဦးရွှေလှေးသည် အကောင်းဆုံးသော ကျွန်းသစ်တို့ဖြင့်သာ ပြီးသော သုံးထပ် နေအိမ်ကြီး တဆောင်ကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဆောက်လုပ် နေကြပုံမျိုး မဟုတ်ဘဲ အနောက်နိုင်ငံ ဗိသုကာစနစ် အတိုင်း မြေစိုက်တိုင် မပါဘဲ ထူးဆန်းစွာ ဆောက်လုပ် နေထိုင်ခဲ့သည်။ ထိုအိမ်ကို ပီနန်မြို့မှ တရုတ် မြန်မာ လက်သမား ၁၀၀ ကျော်နှင့် သုံးနှစ်တိုင်တိုင် ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။
ဦးရွှေလှေးသည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်ရောက်သော အခါ လုပ်ငန်းဆောင်တာ အရပ်ရပ်ကို စူးစမ်းသည့် အနေနှင့် ငွေချေးငှားခြင်း အလုပ်၊ စပါး ရောင်းဝယ်ခြင်း အလုပ်၊ ဆီဆုံများ တည်ထောင်၍ နှမ်းဆီ ကြိတ်ခြင်း အလုပ်၊ လယ်များ၊ ဥယျာဉ်များ ဝယ်၍ သီးစားချခြင်း အလုပ်တို့ကို ပြုလုပ်လေသည်။ ထိုသို့ လုပ်သော်လည်း မည်သည့် လုပ်ငန်းကိုမျှ သဘော မတွေ့သဖြင့် ၁၉၀၇ ခုနှစ်သို့ ရောက်သော အခါ မြေဧက ၁၀၀ ခန့်လောက်တွင် ရော်ဘာပင် စိုက်ပျိုးခြင်း အလုပ်ကို စတင် စမ်းသပ် လုပ်ကိုင်လေသည်။
ထိုသို့ လုပ်ကိုင် နေစဉ်တွင် မျက်မြင် ကိုယ်တွေ့မဟုတ်ဘဲ စာတွေ့ဖြင့် လည်းကောင်း၊ လူပြော သူပြောမျှဖြင့် လည်းကောင်း၊ လုပ်ငန်း တရပ်ကို ကြီးပွားအောင် ဆောင်ရွက်နိုင်လိမ့်မည် မဟုတ်၊ ကမ္ဘာတခွင်ကို လှည့်လည်၍ လုပ်ငန်များ မျက်မြင် ကိုယ်တွေ့ ဖြစ်စေသင့်သည်ဟု အကြံဖြစ်ကာ ထိုနှစ်တွင်ပင် အာရှ တိုင်းပြည်များမှ ဂျပန်၊ တရုတ်၊ မလေးရှား၊ ဥရောပမှ အင်္ဂလန်၊ အမေရိကန် စသော နိုင်ငံများသို့ လှည့်ပတ် သွားရောက် လေ့လာခဲ့သည်။
ကမ္ဘာလှည့်လည်ရာမှ ပြန်ရောက်သော အခါ ဦးရွှေလှေးသည် လုပ်လက်စ ရှိသော ရော်ဘာပင် စိုက်ပျိုးခြင်း အလုပ်ကို ငွေရင်း အမြောက်အမြား မြှပ်နှံ၍ လုပ်ကိုင်ခဲ့ရာ သူတဦးပိုင် ရော်ဘာခြံကြီး ၃ ခြံသည် မြေဧကပေါင်း ၂,၀၀၀ ကျော်မျှ ရှိသည့် အထိ ကြီးပွား တိုးတက် လာခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ဦးရွှေလှေးသည် ကမ္ဘာကို လှည့်ပတ်ရာတွင် အတိုင်းတိုင်း အပြည်ပြည်တို့၌ ရှိသော ပိဋကတ် တိုက်ကြီးများသို့ ဝင်ရောက် ကြည့်ရှုခဲ့ရာ နိုင်ငံတိုင်း လိုလို၌ ဗုဒ္ဓ ပိဋကတ်တော်ကို မိမိတို့၏ ဘာသာစကားဖြင့် ပြန်ဆို ရေးသား ထားကြသည်ကို တွေ့မြင် ဖတ်ရှု ခဲ့ရသည်။
ထို့ကြောင့် ပါဠိတော်မြတ် ပိဋကတ်တို့ကို မြန်မာဘာသာ စကားပြေ သက်သက်ဖြင့် ပြန်ဆိုရသော် နောင်လာနောင်သား လူအများတို့အား အကျိုးစီးပွား များပြား လေရာသည်ဟု ကြံစည် မိခဲ့သည်။ ကြံစည်မိခဲ့သည့် အတိုင်း ဦးရွှေလှေးသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် မည်သူ တယောက်မျှ ပြုလုပ် မလှူဒါန်းဖူးသော သာသနာနုဂ္ဂဟ ဓမ္မဒါနကြီးကို ရဲရဲရင့်ရင့် စွန့်စွန့်စားစား နောက်မဆုတ်သော သဒ္ဓါတရားဖြင့် နိကာယ် ၅ ရပ် ပိဋကတ်ကို မြန်မာပြန်ဆိုရန် ငွေအလုံးအရင်းနှင့် လှူဒါန်းခဲ့သည်။
ပိဋကတ် မြန်မာပြန်ဆိုရန် ဆရာမြို့အား လွှဲအပ်ရာ ၁၉၁၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၂၁ ခုနှစ်၊ ၁၀ နှစ် အထိကြာအောင် နိကာယ် ၅ ရပ် ရှိသည့်အနက် နိကာယ် ၄ ရပ်ကို ပြန်ဆို ပြီးစီးခဲ့သည်။ ပြန်ဆို ပြီးသမျှ စာမူတို့ကို ဦးရွှေလှေးသည် ကိုယ်ကျိုး အတွက် ရောင်းချ သုံးစွဲခြင်း မပြုဘဲ ထိုစဉ်အခါက ဘုရင်ခံ ဖြစ်သော ဆာဂျေအေမောင်ကြီး လက်သို့ ပုံနှိပ်ဖြန့်ချိရန် ပေးအပ် လိုက်လေသည်။
ဦးရွှေလှေးသည် သားသမီး အရင်း ဟူ၍ တဦးမျှ မရှိခဲ့။ မွေးစား သားသမီးများသာ ရှိခဲ့သည်။ ငယ်စဉ် အခါက မြင်းပြိုင်ခြင်း၊ လှေပြိုင်ခြင်း၊ စောင်းတီးခြင်း အတတ်တို့ကို အပျော်အပါး အလို့ငှာ ဝါသနာ ပါခဲ့သည်။ အသက် ၄၀ ကျော်လွန်သောအခါ အပျော်အပါးများ တစတစ ပယ်ပျောက်၍ စီးပွားရေးကိုသာ ဇောက်ချ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ အသက် ၅၃ နှစ်တွင် ဥပဒေပြု လွှတ်တော် မင်းတိုင်ပင် အမတ် အဖြစ် အစိုးရ၏ ခန့်အပ်ခြင်းကို ခံရသည်။
ဦးရွှေလှေးသည် စိတ်ထား ခိုင်မာ၏။ ထကြွလုံ့လ ဝီရိယ ရှိ၏။ သတိ ကောင်း၏။ စဉ်းစားဉာဏ် ရှိ၏။ ကတိသစ္စာ မပျက်၊ ပလွှားမှု မရှိ။ နိဝါတ နိမာတ တရား ရှိ၏။ ပြစ်တင် ကဲ့ရဲခြင်းကို ကြောက်၏။ ရပ်ကိစ္စ၊ ရွာကိစ္စ၊ နိုင်ငံကိစ္စများကို ဦးစီး ဆောင်ရွက်တတ်သူ ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်သည်။
ဦးရွှေလှေးသည် အသက် ၅၇ နှစ် အရွယ်တွင် ခြေထောက်တွင် ဖိနပ် ပွန်းသည့် အနာ၊ ဆီးချို ရောဂါကြောင့် မပျောက်နိုင်ဘဲ ဆိုးသထက် ဆိုးလာရာ ဆေးရုံသို့ တက်ရောက် ကုသသော်လည်း မပျောက်ကင်းဘဲ ခြေထောက်တဖက် ဖြတ်ပစ်ရသည်။ ထိုအခါမှ စ၍ ခြေတုဖြင့် လမ်းလျှောက်ခြင်း ဘီးတပ် ကုလားထိုင်နှင့် သွားခြင်းဖြင့် နေထိုင် ခဲ့ရရှာသည်။ ၁၉၃၁ ခုနှစ်၊ (မြန်မာလူကျော် ၁၀၀ ပထမအုပ်) အသက် ၆၄ နှစ် အရွယ်တွင် ထိုရောဂါဖြင့်ပင် ဦးရွှေလှေး ကွယ်လွန် အနိစ္စ ရောက်ရရှာသည်။
ကရင်စုရွာ၊ သောကြာဒူး
ကရင်စုရွာ၊ သောကြာဒူး
ဂါယာမြို့
ဂါယာမြို့သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဘီဟာပြည်နယ်၏ ဒုတိယမြောက် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်ပြီး ဂါယာခရိုင်၏ မြို့တော် ဖြစ်သည်။
ဘီဟာပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်သော ပတ္တနာမြို့၏ တောင်ဘက် ကီလိုမီတာ ၁၀၀ အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ဖာလဂူမြစ် (ရာမယဏဇာတ်တော်ထဲတွင် ပါသည့် နိရဉ္စရာမြစ်) ၏ ကမ်းပါး ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ဟိန္ဒူဘာသာ နှင့် ဂျိမ်းဘာသာ ကိုးကွယ်သူ တို့အတွက် အထွတ်အမြတ် ဌာနတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၃ ဖက် ၃ တန်တွင် မင်္ဂလာ ဂေါရီ၊ ရှရင်ဂ စသန်၊ ရမ် ရှီလာ၊ ဗြဟ္မရောဏီ အစရှိသော ကျောက်တောင်ကုန်းငယ်ကလေးများဖြင့် ဝိုင်းပတ်လျက် ရှိပြီး ကျန်ရှိသော ဘက်အခြမ်းတွင် မြစ်ရှိသည်။ ဂါယာမြို့တွင် သဘာဝ အတိုင်းရှိသော နေရာများ၊ ရှေးဟောင်း အဆောက်အအုံများနှင့် လမ်းကျဉ်းကလေးများ ရောထွေးနေသည်။
ကုံ (ဗေဒင်)
ကုံ (Aquarius; Ύδροχόος, "Hydrokhoös", Aquārius; သင်္ကေတ: )သည် ဧကာဒသမရာသီဖြစ်သည်။ ယူရေနတ်ဂြိုဟ်သည် ကုံ၏ ရာသီခွင်ဖြစ်သည်။
ဇန်နဝါရီလ(၂၁)ရက်မှ ဖေဖော်ဝါရီလ(၁၈)ရက်အတွင်း မွေးဖွားသူများသည် ကုံရာသီဖွားများဖြစ်ကြသည်။
ချုံတိုးငှက်ခေါင်းနီ
ချုံတိုးငှက်ခေါင်းနီ (Malacopteron magnum) သည် ငှက်မျိုးစိတ်တခုဖြစ်ပြီး အရှေ့တောင်အာရှဒေသတွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဘရူနိုင်းနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ ကဏ္ဍ:ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
လားရှိုးပညာရေးကောလိပ်
လားရှိုးပညာရေးကောလိပ် (Lashio Education College) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်၊ လားရှိုးမြို့တွင် တည်ရှိသည်။
သမိုင်းကြောင်း
၂၀၁၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် လားရှိုးပညာရေးကောလိပ်ကို စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
သာစည်ကုန်းရွာ၊ မြစ်သားမြို့နယ်
သာစည်ကုန်းရွာ (Tharsikone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မြစ်သားမြို့နယ်၊ မြနဒီ (ဒိုင်း)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၀၁၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြနဒီ (ဒိုင်း)ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၀၉၁ ဦး၊ မ ၃၁၆၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၂၅၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြစ်သားမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်ဆင့်ရွာ၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်
နောင်ဆင့်ရွာ(Nawngsint)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်၊ မံမလင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၅၂၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မံမလင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၄၆ ဦး၊ မ ၁၉၅၈ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၈၀၄ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗန်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဘေးမဲ့သစ်တော
ဘေးမဲ့သစ်တော
မြန်မာနိုင်ငံ စုစုပေါင်းဧရိယာ၏ ၅ ဒသမ ၆ ရာခိုင်နှုန်းကို သဘာ၀နယ်မြေအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပြီး ၀ ဒသမ ၀၇ ရာခိုင်နှုန်းအား တိုးချဲ့သတ်မှတ်ရန် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိ
မြန်မာနိုင်ငံ စုစုပေါင်းဧရိယာ၏ ၅ ဒသမ ၆ ရာခိုင်နှုန်းအား သဘာ၀ထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေများ အဖြစ် သတ်မှတ်ထားပြီးထပ်မံ၍ ၀ ဒသမ ၀၇ ရာခိုင်နှုန်းအားသဘာ၀ နယ်မြေအဖြစ် တိုးချဲ့သတ်မှတ်ရန် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း သစ်တောဦးစီးဌာနမှ သတင်းရရှိသည်။