cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
အမ်းမြို့
လူနေမှု
အမ်း မြို့သူမြို့သားများ၏ နောက်ကြောင်းသမိုင်းမှာ ယင်းတို့သည် အထက်မြန်မာနိုင်ငံကို ဗြိတိသျှတို့ သိမ်းပိုက်သောအခါ အထက်မြန်မာနိုင်ငံ မန္တလေးမြို့နှင့် အနီးအနားတစ်ဝိုက်မှ ရှောင်ခွာလာခဲ့ကြသူများ၏ အဆက်အနွယ်များဟုဆိုကြသည်။ ထို့ကြောင့် များသောအားဖြင့် မြန်မာစကားကိုပြောဆိုကြ၍ မြန်မာယဉ်ကျေးမှုထုံးတမ်းစဉ်လာကို ထိန်းသိမ်းလျက်ရှိကြောင်း တွေ့ရသည်။ အောက်ရွာဘက်၌ မြန်မာစကားနှင့် ရခိုင်စကားကို အရောရောအနှောနှော ပြောဆိုကြသည်။ မြို့နယ်အတွင်း၌ ဗုဒ္ဓ အယူဝါဒီတို့သည် အများစုဖြစ်သည်။ မြို့နယ်၏တောပိုင်းကျသော တောင်ကုန်းဒေသများတွင် ယခင်အခါက ချင်းလူမျိုးများ အနေများခဲ့လေသည်။
ကွမ်းရွက်ပင်
ပေါက်ရောက်ပုံ
မြန်မာ နိုင်ငံ အနှံ အပြားတွင် ပေါက်ရောက်သည်။ စိုက်ပျိုးပင် ဖြစ်သည်။
အမ်းမြို့
လူနေမှု
အမ်းမြို့နယ်အတွင်း နှစ်သက်ဖွယ်ရာ ရှေးရိုးယဉ်ကျေးမှုများကို ယနေ့တိုင် ထိန်းသိမ်းလိုက်နာလျက်ရှိသည်မှာ ချီးကျူးဖွယ်ရာပင်ဖြစ်၏။ နှစ်သစ်ကူးသင်္ကြန်အခါတွင် လူငယ် လူရွယ် ကလေးသူငယ်များသည် မိမိတို့ဆွေမျိုးညာတိ သက်ကြီးရွယ်အိုများ၊ နီးစပ်ခင်မင်ရာ သက်ကြီးရွယ်အိုများ၏ နေအိမ်များသို့ သွားရောက်၍ အနီးအနားမှရေကိုသယ်ဆောင်ပြီးလျှင် ရေအိုးရေစည်စသည်တို့တွင် ရေဖြည့်ပေးကြခြင်းဖြင့် ရေကန်တော့ကြသော အစဉ်အလာတစ်ရပ် ရှိပေသည်။
ကွမ်းရွက်ပင်
အသုံးပြုပုံ
ကွမ်းရွက် ညှစ်၍ ရသော သတ္တုနှင့် ဂျင်းပြုတ်ရည်၊ ဆားအနည်းငယ်နှင့် တိုက်ကျွေး‌‌ပါက ပန်းနာ ရင်ကျပ်၊ ရင်အောင့် ရင်ကယ်၊ ကြက်ညှာ ချောင်းဆိုး ရောဂါများ ပျောက်၏။ ကလေးများ လေပွခြင်း၊ အစာ မကြေဖြစ်ခြင်း၊ ဝမ်းသွားခြင်း၊ ဖျားနာခြင်းများ၌ ကွမ်းရွက် သတ္တုရည်နှင့် ပျားရည်များ ရော၍ တိုက်ကျွေးလျှင် ပျောက်ကင်း နိုင်၏။ အဖျားကြောင့် ဖြစ်သော ခေါင်းကိုက် ရောဂါများ၌ ကွမ်းရွက် မျက်စဉ်းအဖြစ် ခတ်ပေးနိုင်သည်။ မျက်စိပူခြင်း၊ ယားခြင်း၊ နာခြင်းများတွင် ကွမ်းရွက်ကို မျက်လုံး ပေါ်တွင် ကပ်ပေးနိုင်သည်။ ဗိုင်းရပ်စ် ပိုးကြောင့် ဖြစ်သော အဖျား၊ လည်ချောင်းနာ ရောဂါများကို ပျောက်ကင်း စေနိုင်သည်။ သွေးတိုး ရောဂါတွင် သွေးတက်သည့် အခါ ချက်ချင်း ကျစေရန် ကွမ်းရွက် သတ္တုရည်ကို ညှစ်၍ တိုက်‌‌ကျွေး‌‌နိုင်သည်။
ပုံပမ်း သွင်ပြင်
ကပ်ပါး နွယ်ပင်မျိုး ဖြစ်သည်။ ပင်စည်လုံး သေးသွယ် ပြောင်ချောသည်။ အမြစ်များ ထွက်နေသော ထစ်ဖုများ ရှိသည်။ တစ်ခါ တစ်ရံ ဂလင်းများ ပါရှိသည်။ မွှေးသော အနံ့ရှိသည်။ ကွမ်းပင်တွင် အနုစား၊ အလတ်စား၊ အကြမ်းစား၊ အရိုင်းစား ဟူ၍ ၄ မျိုးခန့် ခွဲထားသည်။ ရွက်လွှဲ ထွက်သည်။ နှလုံးပုံ ရှိ၍ ရွက်ထိပ်ချွန်ပြီး ရွက်ရင်းရှိ အဝိုက်များ ညီညာသည်။ ရွက်ညှာ ရှည်၍ အလယ်တွင် မြောင်းပါရှိ၏။ ပန်းပွင့် အလွန် သေးငယ်သည်။ ဖိုမ သီးသန့် ရှိသည်။ ပန်းခိုင်များသည် အရွက်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် ထွက်၏။ အဖို ပန်းခိုင်သည် ပို၍ သေးသည်။ အသီးသည် အလွန် သေးငယ်သည်။ လုံးဝိုင်း၍ တစ်စေ့သီး ဖြစ်သည်။
အမ်းမြို့
လူနေမှု
ထို့ပြင် အခြားအစဉ်အလာတစ်ရပ်လည်း ရှိသေးသည်။ မြို့နယ်အတွင်း ရွာတိုင်း၌ ဘုန်းကြီးကျောင်းများရှိရာ ကျောင်းရှိ ရဟန်းသံဃာများကို ရွာတွင်းရှိအိမ်များက တစ်လှည့်စီ တစ်နေ့ အတွက်တာ အရုဏ်ဆွမ်းနှင့်နေ့ဆွမ်းကို တာဝန်ယူကပ်လှူခြင်းဖြစ်သည်။ ဆွမ်းဝတ်ကျေသော အိမ်အနီးအနား၌ အလံစိုက်ထူထားသဖြင့် ဆွမ်းလှည့်ကျသည်ကို သိနိုင်ပေသည်။ ထိုအလံကို အိမ်စဉ်အလိုက် တစ်ရက်ပြီးတစ်ရက် ပြောင်း၍စိုက်သွားသဖြင့် ဆွမ်းဝတ်ကျမည့်ရက်ကို ကြိုတင်သိထားကြရသော ကြောင့် ကြိုကြိုတင်တင် စီစဉ်ပြင်ဆင်နိုင်ကြလေသည်။ မြို့နယ်အတွင်း ထင်ရှားသောစေတီမှာ တန်းတင်စေတီဖြစ်၍ နှစ်စဉ်တန်ခူးလ၌ ဘုရားပွဲကျင်းပလေ့ရှိသည်။ အမ်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ ရွာပေါင်း ၃၆ ရွာမှ ငွေကြေးကောက်ခံ၍ ကျင်းပသော စုပေါင်းဘုရားပွဲတော်ဖြစ်သဖြင့် အလွန်စည်ကားသည်။ အမ်းမြို့မြောက်ဘက်ရှိ ပလောင်တောင်စေတီ၏ ဘုရားပွဲတော်ကို နှစ်စဉ် သီတင်းကျွတ်လ၌ ကျင်းပလေသည်။
ကွမ်းရွက်ပင်
အသုံးဝင်သောအပိုင်း
အရွက်
Betle Vine (ကွမ်း)
ပုံသဏ္ဌာန် 	: 	အပင် - နွယ်ပင်မျိုးဖြစ်သည်။ ပင်စည်လုံး သေးသွယ်ပြောင်ချော၍ အမြစ်များ ထွက်နေသော ဆစ်ဖုများ ရှိသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ ဂလင်း များပါရှိသည်။ မွှေးသော အနံ့ရှိသည်။ ပူစပ်သောအရသာရှိသည်။ ကွမ်းပင်တွင် အနုစား ၊ အလတ်စား ၊ အကြမ်းစား ၊ အရိုင်းစား ဟူ၍ ၄ မျိုးခန့်ခွဲထားသည်။ အရွက် - ရွက်လွှဲထွက်သည်။ နှလုံးပုံရှိ၍ ရွက်ထိပ်ချွန်ပြီး ရွက်ရင်း ရှိ အဝိုက်များ ညီညာသည်။ အရွက်ပေါ်မျက်နှာပြင်ပြောင်ချောသည်။ ရွက်ကြောထင်ရှား၍ ရွက်နားညီသည်။ ရွက်ညှာရှည်၍ အလယ်တွင် မြောင်းပါရှိ၏။ အပွင့် - ပန်းပွင့် အလွန်သေးငယ်သည်။ အဖို ၊ အမ သီးသန့် ရှိသည်။ ပန်းခိုင် များသည် အရွက်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင်ထွက်သည်။ အဖိုပန်းခိုင်သည် ပို၍ သေးသည်။ အသီး -အညှာတံတစ်ချောင်း ပိတ်ချင်သီးကဲ့သို့ စုပေါင်း၍ သီးပြီး ရှည်မျောမျော ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်။ အသုံးပြုနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ 	: 	အရွက်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့နိုင်သောနေရာများ 	: 	မြန်မာနိုင်ငံ နေရာအနှံ့အပြား တွင်စိုက်ပျိုးပေါက်ရောက်သည်။ စိုက်ပျိုးပင်ဖြစ်သည်။ အသုံးဝင်ပုံ 	: 	အာနိသင် - မြန်မာ့ဆေးကျမ်းများ အလိုအရ ကွမ်းရွက်သည် ဖန် ၊ ခါး ၊ ပူစပ်သောအရသာရှိ၏။ နှုတ်ကို မြိန်စေ၏။ သလိပ်ကို ကြေစေ၏။ လေကို နိုင်၏။ ထက်မြက်၏။ အားကိုတိုးစေ၏။ အဆိပ်ကို ပယ်တတ်၏။ ဝမ်းမီးတောက်စေ၏။ ကာမကို အားပေး၏။ နှလုံးကို အကျိုးပြု၏။ နှလုံး ၊ ချောင်းဆိုးရောဂါ စသည်ကို ပျောက်ကင်းစေ၏။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှု ကဏ္ဍ:ကမ္ဘောဒီးယား ယဉ်ကျေးမှု ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယ ယဉ်ကျေးမှု ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှား ယဉ်ကျေးမှု ကဏ္ဍ:ထိုင်း ယဉ်ကျေးမှု ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ် ယဉ်ကျေးမှု ကဏ္ဍ:မလေးရှား ယဉ်ကျေးမှု ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာ ယဉ်ကျေးမှု ကဏ္ဍ:ဖိလစ်ပိုင် ယဉ်ကျေးမှု
၁၈ မတ်
မတ်လ၊ (၁၈)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၇၇)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၇၈)ရက်မြောက်)) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၂၈၈) ရက် ကျန်သေးသည်။
အက်ကြီးရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
အက်ကြီးရွာ (Etgyi)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ရွာရှည် (မြောက်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၉၀၆ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ ဂျီဩမေတြီ
အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ ဂျီဩမေတြီ (algebraic geometry) သည် သင်္ချာပညာ၏ ဘာသာရပ်ခွဲတစ်ခုဖြစ်ပြီး ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်း (polynomial equation) များ၏ ကိန်းရင်းများကို လေ့လာသည့် ဘာသာရပ်အဖြစ် ရှေးယခင်က သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ သို့သော် မျက်မှောက်ခေတ် အက္ခရာသင်္ချာ ဂျီဩမေတြီ ဘာသာရပ်မှာမူ ခေတ်သစ် အက္ခရာသင်္ချာ (abstract algebra)၊ အထူးသဖြင့် ပတ်လည်ညီ အက္ခရာသင်္ချာ (commutative algebra)၊ နည်းလမ်းများအပေါ်တွင် ပိုမိုမှီတည်ပြီး၊ ဂျီဩမေတြီ (geometry) အသုံးအနှုန်းများကို အသုံးပြု၍ ဂျီဩမေတြီ ပြဿနာများကို လေ့လာဖြေရှင်းခြင်း ဖြစ်သည်။
လွိုင်ဆိုင်း (အနောက်)ရွာ၊ နမ့်စန်မြို့နယ်
လွိုင်ဆိုင်း (အနောက်)ရွာ (Loihseng (West))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ နမ့်စန်မြို့နယ်၊ နမ့်လစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၃၇၆၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်လစ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၀၈၂ ဦး၊ မ ၂၉၈၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၀၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်စန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မဒေါ့စမ်းရွာ၊ သံပုရာ
မဒေါ့စမ်းရွာ၊ သံပရာ
ဝင်းစိန်ရွာကြီး၊ ဘားအံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စာဖြူရွာ၊ တဘိုးကုန်း
စာဖြူရွာ၊ တဘိုးကုန်း
အဇ္ဈတ္တာယတနအနတ္တသုတ်
စက္ခုသည် အတ္တမဟုတ်-အစရှိသည်ဖြင့် အဇ္ဈတ္တိကာယတန (၆)ပါးတို့ကို တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ၌ ရဟန္တာဖြစ်သည်အထိ ရှုမှတ်ပုံကို ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
ရေမျက်ရွာ
ရေမျက်ရွာ
ဝက်လာလေးရွာ၊ တောင်ကလေး
ဝက်လာလေးရွာ၊ တောင်ကလေး
မြန်မာအသင်း၏ အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲရလဒ်
မြန်မာနိုင်ငံသည် အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲများတွင် စတင်ကျင်းပခဲ့သည့် ၁၉၅၁ နယူးဒေလီပွဲတော်မှ စတင်၍ နှစ်စဉ်နီးပါး ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၆ ဆိုးလ်ပွဲတော်ကိုမူ နိုင်ငံရေးအရ သပိတ်မှောက်သည့် အနေဖြင့် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။
မြန်မာနိုင်ငံသည် အာရှ အိုလံပစ်ကောင်စီ၏ အရှေ့တောင်အာရှအပိုင်းတွင် ပါဝင်သည်။မြန်မာသည် အာရှအိုလံပစ်ကောင်စီ၏ ယခင်အဖွဲ့ဖြစ်သော အာရှအားကစားအဖွဲ့ချုပ်၏ မူလ ၅နိုင်ငံတွင် ပါဝင်သည်။
ရေွှေတာရွာ၊ ရေတွင်းဆိပ်
ရေွှေတာရွာ၊ ရေတွင်းဆိပ်
မြန်မာအသင်း၏ အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲရလဒ်
သမိုင်းကြောင်း
၁၉၄၈ လန်ဒန်အိုလံပစ်အတွင်းတွင် အာရှတိုက်နိုင်ငံများအားလုံး ပါဝင်သည့် အားကစားပြိုင်ပွဲတစ်ခု ကျင်းပနိုင်ရန် အစပြုဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံက အာရှတိုက်မှ အမျိုးသားအိုလံပစ်ကော်မတီများ၏ ကိုယ်စားလှယ်များကို ဖိတ်ကြားကာ အာရှ ပြေးခုန်ပစ် အဖွဲ့ချုပ် တည်ထောင်နိုင်ရေး မူကြမ်းကို လန်ဒန်မြို့တွင် ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ ၁၉၄၉ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂ရက်နေ့ ၁၃ရက်နေ့များတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ နယူးဒေလီမြို့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြပြီး အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲကို စတင်ကျင်းပရန် စီစဉ်ခဲ့ကြသည်။ အားကစားပြိုင်ပွဲ၏ ပဋိဉာဉ် ကို အတည်ပြုခဲ့သော တိုင်းပြည်များမှာ အာဖဂန်နစ္စတန်၊ မြန်မာ၊ အိန္ဒိယ၊ ပါကစ္စတန်နှင့် ဖိလစ်ပိုင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၁ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးပွဲတော်ကို စတင်ကျင်းပခဲ့ရာ မြန်မာအားကစားအဖွဲ့ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၈၆ခုနှစ်တွင် ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ ဆိုးလ်မြို့၌ ကျင်းပသော အားကစားပွဲအား တရုတ်နိုင်ငံမှလွဲ၍ ဆိုရှယ်လစ်နှင့် ကွန်မြူနစ်နိုင်ငံများက သပိတ်မှောက်ခဲ့ကြသည်။ ထိုနိုင်ငံများတွင် မြန်မာနိုင်ငံလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် ၁၉၈၆ ဆိုးလ်ပွဲတော် မှလွဲ၍ ကျန်ပွဲတော်အားလုံးကို ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။
အာရှ အိုလံပစ်ကောင်စီ၏ အဖွဲ့ဝင်
မြန်မာအိုလံပစ်ကော်မတီသည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အိုလံပစ်ကော်မတီ၏ အသိအမှတ်ပြုခြင်း ခံရသည့် အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သဖြင့် အာရှအိုလံပစ်ကောင်စီ၏ အရှေ့တောင်ပိုင်းဇုန်မှ အဖွဲ့ဝင်လည်းဖြစ်သည်။
အာရှရုံတွင်းအားကစားပြိုင်ပွဲ
မြန်မာနိုင်ငံသည် ၂၀၀၅၊ ၂၀၀၇၊ ၂၀၀၉ အာရှရုံတွင်း အားကစားပွဲတိုင်းကို ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ []၂၀၀၇ အာရှ ရုံတွင်း အားကစားပြိုင်ပွဲ|၂၀၀၇ မကာအိုပွဲတော်]] တွင်သာ ငွေတံဆိပ် (၂)ဆု ရရှိခဲ့သည်။
အာရှသဲသောင်ပြင်အားကစားပွဲ
မြန်မာနိုင်ငံအသင်းသည် ၂၀၀၈ခုနှစ် ပထမအကြိမ် ပြိုင်ပွဲစ၍ သဲသောင်ပြင်အားကစားပြိုင်ပွဲများကို ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ထိုပွဲတွင် ရွှေ(၂)ခုအပါအဝင် ဆုတံဆိပ် (၅)ခုကို ရရှိခဲ့ကာ အဆင့် (၉)တွင် ရပ်တည်ခဲ့သည်။
အာရှ ကိုယ်ခံပညာ အားကစားပြိုင်ပွဲ
၂၀၀၉ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးအကြိမ်ကျင်းပသော အာရှ ကိုယ်ခံပညာ အားကစားပြိုင်ပွဲသို့ မြန်မာနိုင်ငံက ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကာ ငွေတံဆိပ် (၁)ခု၊ ကြေးတံဆိပ် (၁)ခု၊ စုစုပေါင်းဆုတံဆိပ် (၂)ခု ရရှိခဲ့သည်။ ထိုပြိုင်ပွဲသည် အာရှရုံတွင်းအားကစားပြိုင်ပွဲနှင့် ဆက်လက်ပူးပေါင်း၍ အာရှ ရုံတွင်း - ကိုယ်ခံပညာ အားကစားပြိုင်ပွဲအဖြစ် ဆက်လက် ကျင်းပခဲ့သည်။
အာရှ လူငယ် အားကစားပြိုင်ပွဲ
မြန်မာနိုင်ငံအသင်းသည် အာရှ လူငယ် အားကစားပြိုင်ပွဲသို့ အကြိမ်တိုင်း ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ပြိုင်ပွဲတွင် ကြေးတံဆိပ်တစ်ခု ရရှိခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအသင်း၏ အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မှုများ
ငဖဲမြို့
ငဖဲမြို့သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ ငဖဲမြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်သည်။ ရခိုင်ရိုးမတောင်ခြေရင်း မန်းချောင်းအနီးတွင် တည်ရှိ၍ မင်းဘူးမြို့မှ ကားလမ်းဖြင့် မိုင် ၄ဝ ခန့် ကွာဝေးသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့ပေါ်လူဦးရေ ၄,၀၆၅ ခန့် ရှိလေသည်။
လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး
ငဖဲမြို့သည် စေတုတ္တရာမြို့နှင့် ၃၀ မိုင်ကွာဝေး၍ ပတိမ်းနှင့် ၆ မိုင်ခန့် ဝေးသည်။ ထိုမြို့သည် ကျောက်ဖြူခရိုင်နှင့် မင်းဘူးခရိုင် ကုန်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးအတွက် အချက်အချာ ဖြစ်သည်။ ငဖဲမြို့မှ ရခိုင်တိုင်းသို့ နွားဝန်တင်နှင့် ကူးသန်းရာတွင် အမ်းတောင်ကြားလမ်းကို အသုံးပြုကြသည်။
လူမှုပထဝီဝင်
ငဖဲမြို့တွင် နေထိုင်ကြသော လူမျိုးများမှာ ချင်းလူမျိုးနှင့် မြန်မာလူမျိုးတို့ ဖြစ်ကြသည်။ ငဖဲမြို့နယ်အတွင်း၌ ရခိုင်ရိုးမတောင်ခြေ သစ်တောများလည်း ပါဝင်နေသဖြင့် စိုက်ပျိုးနိုင်သော မြေနေရာမှ ကျဉ်းမြောင်းသည်။ ငဖဲမြို့နယ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၃၆၂ မိုင်ရှိရာတွင် ဆည်ရေသောက် စိုက်ပျိုးမြေမှာ စတုရန်း ၅ မိုင်မျှသာ ကျယ်ဝန်းသည်။ ငဖဲမြို့မှ ထွက်သော သီးနှံများမှာ နှမ်း၊ ပဲ၊ စပါး၊ ပြောင်း စသည်တို့ ဖြစ်၏။
သမိုင်းကြောင်း
ငဖဲမြို့၏အမည်ရင်းမှာ မဖဲမြို့ဖြစ်သည်။ ငဖဲမြို့နယ်ရှိ လူကြီးပိုင်းသည် ယခုတိုင် ဤအမည်ဖြင့် ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲလျက် ရှိကြ၏။ မဖဲဟု ခေါ်ရခြင်းအကြောင်းမှာ မန်းချောင်းသည် ရခိုင်ရိုးမ ပေါ်မှ စီးဆင်းလာပြီးလျှင် ထိုမြို့အနီးတွင် လွဲဖွယ်သွားသောကြောင့် 'မန်းဖယ်'ဟု တွင်ခဲ့ရာမှ ကာလရွေ့လျောသဖြင့် မဖဲ၊ ထိုမှတစ်ဆင့် ငဖဲဖြစ်သည်ဟု အဆိုရှိ၏။ မြန်မာမင်းများလက်ထက်က မင်းဘူးခရိုင်ကို နယ်သုံးနယ်ခွဲ၍ ဝန်သုံးပါးအုပ်ချုပ်စေခဲ့ရာမှ ငဖဲတွင်လည်း ဝန်တစ်ပါး ကြီးစိုး၍ စစ်ကဲ၊ နာခံ၊ စာရေးကြီး၊ မြို့သူကြီးစသော ရာထမ်းမှုထမ်းများဖြင့် အုပ်ချုပ်ခဲ့လေသည်။
ငဖဲမြို့တွင် သီရိဓမ္မအသောကမင်းကြီး တည်ထားခဲ့သည် ဆိုသော ပျက်စီးနေသည့် စေတီပုထိုး အများရှိရှိလေသည်။
ငါးဖောင်ရိုး
ပါဏဗေဒအလိုအရ ငါးဖောင်ရိုးသည် 'စကွမ်ဗရီစိုစီဒေး' (Scomberesocidae) မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည်။ ငဖောင်ရိုးသည် လုံးလုံးရှည်ရှည် ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်။ ကျောဆူးတောင်တစ်ခုတည်းရှိ၍ ယင်း၌ ရိုးနုများပါရှိသည်။ မေးရိုးသည် ရှည်လျား၍ ငှက်နှုတ်သီးကဲ့သို့ ချွန်ထွက်နေ၏။ ငါးတောင်ညင်း၊ နှုတ်သီးထိုးတို့သည် ငါးဖောင်ရိုးနှင့် မျိုးချင်းနွယ်သောငါးများ ဖြစ်ကြလေသည်။ အသားမှာ မွဲခြောက်၍နေသည်။ ကုလားငါးခြောက်ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ငါး ကဏ္ဍ:ငါး မျိုးရင်းများ
ထန်းတပင်ရွာ၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်
ထန်းတပင်ရွာ(Htantapin)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်၊ ရွာသစ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၆၃၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွာသစ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၁၂ ဦး၊ မ ၁၅၈၄ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၉၉၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးညှင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရှင်ပင်သာချမ်းသာကြီးဘုရား
ရှင်ပင်ချမ်းသာကြီး ရုပ်ပွားတော်သည် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြောင်းမြခရိုင်၊ အိမ်မဲမြို့၏ ရှေးဟောင်းသမိုင်းဝင် ရုပ်ပွားတော်မြတ်ကြီးဖြစ်သည်။ ဉာဏ်တော်အမြင့် ၅ ပေ၊ ဒူးနှစ်ဖက် အကျယ် ၄ ပေ ၈ လက်မရှိသော ရွှေပိန်းချထားသည့် ရုပ်ပွားတော်မြတ်ဖြစ်သည်။ ရှင်ပင်ချမ်းသာကြီး ရုပ်ပွားတော်ကို ကျောက်ပွသားဖြင့် ထုဆစ်ထားပြီး ဦးခေါင်းမဏိတော်တွင် ဆံကျစ်ထုံးရှည် ကြာဖူးပုံသဏ္ဌာန် ပါရှိခြင်းသည် အလွန်ထူးခြားပြီး ရှေးဟောင်းမွန်လက်ရာ၊ မွန်ဘုရားဖြစ်ကြောင်း ပေါ်လွင်နေလေသည်။ ယခုအခါ မကိုဋ်သရဖူ ဆက်ကပ်ထား၏။ အိမ်မဲမြို့သည် ရှင်ပင်ချမ်းသာကြီးဘုရားကြောင့် ထင်ရှားသည့်အပြင် ဘုရင့်နောင်၏ နာမည်ကျော် နောင်ရိုးတိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားရာဒေသဟု သမိုင်းပညာရှင်များ တစ်ညီတစ်ညွတ် အတည်ပြုခြင်း ခံရသဖြင့် မြန်မာ့သမိုင်းတွင် အရေးပါသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ယခုအချိန်တွင် မော်တော်ကားလမ်းများ ဖောက်ထားသဖြင့် ဒေသပေါင်းစုံမှ ဘုရားဖူးများ စည်ကားစွာ လာရောက်ဖူးမြော်ကြလေ့ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများ ကဏ္ဍ:ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ
ကျုံသိရွာ၊ တဘိုးကုန်း
ကျုံသိရွာ၊ တဘိုးကုန်း
ဗာဟိရာယတနအနိစ္စသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် အာယတနတို့သည် အနိစ္စတို့သာတည်း-အစရှိသည်ဖြင့် ဗာဟိရာယတန ခြောက်ပါးတို့ကို တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ အနတ္တလက္ခဏသုတ် ဒေသနာတော်နည်းဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
CDEC Gaming
CDEC Gaming သည် တရုတ်ပြည်နယ်၊ ရှန်ဟိုင်း အခြေစိုက် ပရော်ဖက်ရှင်နယ် ဒိုတာ ၂ esports အသင်းတစ်သင်းဖြစ်သည်။ ယင်းအသင်းသည် The International 2015 တွင် ဒုတိယနေရာရရှိခဲ့ပြီး ယင်းအသင်းအနေဖြင့် လက်ရွေးစင် အရည်အချင်းစစ်အသင်းဖြင့်သာ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။  TI ပွဲစဉ်များအတွင်း ယင်းအုပ်စုအဖွဲ့ နှင့် LGD Gaming ကိုအနိုင်ရခဲ့သည်။ CDEC အမည်သည် အတိုကောက်ဖြစ်၍ Chinese Dota Elite Community  ဟု အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်သည်။
လျန်ရိရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
လျန်ရိရွာ(Lianrih)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ လျန်ရိကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၄၁၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လျန်ရိကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၆ ဦး၊ မ ၁၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိခင်ကျောင်း
မြန်မာဘာသာဖြင့် "မိခင်ကျောင်း"၊ သို့မဟုတ် "ပညာရင်နို့ သောက်စို့ရာ" ဟု ဘာသာပြန်လေ့ရှိသည့် စကားစု၏ မူရင်းမှာ "Alma mater" ဟူသည့် လက်တင်ဘာသာ စကားစုဖြစ်သည်။ လက်တင်ဘာသာဖြင့် alma ဆိုသည်မှာ အာဟာရ ပြည့်ဖြိုးစေသော၊ သို့မဟုတ် ကြင်နာသော ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး၊ mater ဆိုသည်မှာ မိခင် ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ အသုံးနည်းသည့် ဗဟုဝုစ်ကိန်းမှာ almae matres ဖြစ်သည်။
ဤစကားစုကို ရှေးရောမ (ancient Rome) ခေတ်တွင်း မယ်တော်နတ်ဘုရား (mother goddess) များ၊ အထူးသဖြင့် စီးရီးစ် (Ceres) သို့ စစ်ဘလီ (Cybele)၊ ကို ရည်ညွှန်းရာတွင် အသုံးပြုပြီး၊ နောင် ခရစ်ယာန်ဘာသာ ထွန်းကားလာပြီးနောက်တွင် မယ်တော်မေရီ (Virgin Mary) ကို ရည်ညွှန်းရာတွင် အသုံးပြုသည်။ မျက်မှောက်ခေတ် ဘာသာစကားများတွင်မူ ဤစကားစုကို ပညာရေး အသိုင်းအဝန်းတွင် အဓိက အသုံးပြုကြပြီး၊ မိမိ တက်ရောက်ခဲ့ရာ၊ ဘွဲ့ရခဲ့ရာ ကျောင်း၊ ကောလိပ်၊ တက္ကသိုလ်ကို ရည်ညွှန်းသည်။
ရေတွင်းဆိပ်ရွာ၊ ရေတွင်းဆိပ်
ရေတွင်းဆိပ်ရွာ၊ ရေတွင်းဆိပ်
မျိုးမြင့်ဆွေ
မျိုးမြင့်ဆွေ သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စာရေးဆရာ၊ ကဗျာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ရွှေဘိုခရိုင် ရေဦးမြို့နယ် မန်ကျည်းတော ရွာတွင် အဖ ကျောင်းဆရာ ဦးအေးမောင်၊ အမိ ဒေါ်လေးငွေ တို့က ၁၉၃၃ ခု အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ မွေးချင်း ၈ ယောက်တွင် ဒုတိယမြောက် ဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဦးမြသောင်း ဖြစ်သည်။
၁၉၅၅ ခုနှစ်မှ စတင်၍ ဝတ္ထုတို၊ ဆောင်းပါး၊ ကဗျာ များကို မန္တလေးထုတ် ဗဟိုစည်၊ မန္တလေး သူရိယ၊ နဂါးနီ၊ မြတ်ရတနာ၊ ပန်တော်ဆက် စသည့် စာနယ်ဇင်း များနှင့် ရန်ကုန်ထုတ် မြဝတီ၊ သွေးသောက်၊ ငွေတာရီ၊ သင့်ဘဝ စသည့် စာနယ်ဇင်း များတွင် ရေးခဲ့သည်။ မိုးသောက်ယံ ကဗျာများ (၁၉၆၁)၊ အလင်းခေတ် ကဗျာများ (၁၉၆၅)၊ လူသားနှင့် ဝန်းကျင် ကဗျာများ (ချစ်ဒေါင်းနွယ် ၏ 'သမီးပေး ယာ' ဝတ္ထု ကဗျာနှင့် ပူးတွဲ၍ "၁၉၆၇ ခုနှစ် အမျိုးသား စာပေဆုရ ကဗျာများ" အမည်နှင့် ထုတ်သည်။) (၁၉၇၂)၊ ကလေးအဖော် ရွှေဇီးကွက် (၁၉၇၇)၊ လိမ္မာယဉ်ကျေး မေ့ရင်သွေး ကဗျာများ (၁၉၇၈)၊ မှန်ထဲက သစ္စာနှင့် အခြား ကဗျာများ (၁၉၉၅) တို့မှာ ထင်ရှားသည်။ ၁၉၅၉ ခုနှစ် မြတ်ရတနာ မဂ္ဂဇင်း စာပေ ပြိုင်ပွဲတွင် ရွှေမန်းတောင်တော် ကဗျာဖြင့် ပထမဆု၊ ၁၉၆၂ ခုနှစ် အထက် မြန်မာနိုင်ငံ စာရေး ဆရာများ အသင်း စာဆိုတော်နှင့် စာပေ ပြိုင်ပွဲတွင် နိုင်ငံတော်သစ် ဆီသို့ ကဗျာဖြင့် ဒုတိယဆု၊ ၁၉၆၄ ခုနှစ် ဓနသဟာယ စာစောင် ကဗျာ ပြိုင်ပွဲတွင် မောင်ကြီးတို့ရွာ ကဗျာဖြင့် ပထမဆု၊ ၁၉၆၇ ခုနှစ် အမျိုးသား စာပေဆုကို လူသားနှင့်ဝန်းကျင် ကဗျာများ စာမူဖြင့် ပထမဆု ဆွတ်ခူး ရရှိခဲ့သည်။
တေးသီချင်း များစွာ ကိုလည်း ရေးစပ် ခဲ့သည်။ ကျောက်ခဲ၊ သဇင်၊ ဂျိန်းဖောပွဲတော် စသည့် ရုပ်ရှင် တေးများ၊ မီးခိုးလိုလူ တိမ်လိုလူ၊ ထရံပေါက်က နေပြောက် ကလေး၊ မေတ္တာမိုး စသည့် မြန်မာ့ အသံနှင့် ရုပ်မြင်သံကြား တေးသီချင်းများ၊ မန္တလေး မဟာမုနိ ဗုဒ္ဓဝင် ပြခန်း ကက်ဆက်ခွေ သီချင်းများမှာ ထင်ရှားသည်။
ပန်းချီ ပညာ ကိုလည်း လေ့လာ လိုက်စား ခဲ့ရာ ပန်းချီပုံရေး ပုံဆွဲကို အသက်မွေး ဝမ်းကျောင်း လုပ်ငန်း အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၂ ခုတွင် ဗြိတိသျှ အသံလွှင့် ကော်ပိုရေးရှင်း နှစ် ၅၀ မြောက် အထိမ်းအမှတ် အဖြစ် ကျင်းပသော ၇၂ နိုင်ငံ ပါဝင်သည့် ကမ္ဘာ့ ပန်းချီ ပြိုင်ပွဲတွင် ဝေးမြေခြားမှ စကားလက်ဆောင်၊ တေးလက်ဆောင် ပန်းချီကားဖြင့် ဗြိတိသျှ အသံလွှင့် ကော်ပိုရေးရှင်း အရှေ့တိုင်း ဌာနခွဲ၏ ပထမ ဆုကို ရရှိ ခဲ့သည်။
ကွယ်လွန်ချိန် အထိ ဆောင်းပါး၊ ဝတ္ထုတိုပေါင်း ၁၅၀ ကျော်၊ ကဗျာပေါင်း ၅၀၀ ကျော်၊ သီချင်းပေါင်း ၂၅၀ ကျော်နှင့် ရေဆေး၊ ဆီဆေး၊ ခဲမှုန်း စသည့် ပန်းချီ ကားပေါင်း ၇၀၀ ကျော် ပြုစု ရေးဆွဲ ခဲ့သည်။ ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေခြင်း မပြုရ သေးသည့် ကြုံရာလမ်း ကဗျာ စာအုပ် လက်ရေးမူ ကျန်ရှိ ခဲ့သည်။
၁၉၉၀ ပြည့်နှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃ ရက်နေ့တွင် မန္တလေးမြို့၌ ကွယ်လွန် ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကဗျာဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ရေအေးမြောင်ရွာ၊ မင်းကူးလမ်း
ရေအေးမြောင်ရွာ၊ မင်းကူးလမ်း
လောင်းဒုံးစေတီပြင်ရွာ
လောင်းဒုံးစေတီပြင်ရွာ
၁၉ မတ်
မတ်လ၊ (၁၉)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၇၈)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၇၉)ရက်မြောက်)) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၂၈၇) ရက် ကျန်သေးသည်။
ရွာသာအေးရွာ၊ တဘိုးကုန်း
ရွာသာအေးရွာ၊ တဘိုးကုန်း
ဖက်သန်းကုန်းရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ငွေဘိုရွာ၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်
ငွေဘိုရွာ (Ngwebo)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်၊ ရေဦးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၂၉၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရေဦးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၅၆ ဦး၊ မ ၁၈၃၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၈၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကန်ပဲ့ရွာ၊ ပင်းတယမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်းတယမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗာဟိရာယတနဒုက္ခသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် အာယတနတို့သည် ဒုက္ခတို့သာတည်းအစရှိသည်ဖြင့် ဗာဟိရာယတနတစ်ပါးစီ၊ တစ်ပါးစီကို အနတ္တလက္ခဏသုတ် ဒေသနာတော်နည်းဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
ဝင်းပုတ်ရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
ဝင်းပုတ်ရွာ(Winpoke)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ မိသရောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၂၃၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိသရောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၄၄၉ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၆၈၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သာဝတ္တိရွာ၊ ခင်ဦးမြို့နယ်
သာဝတ္တိရွာ (Tharwuthti)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ခင်ဦးမြို့နယ်၊ သာဝတ္တိကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၄၇၉ ဖြစ်သည်။
နယား
အခြားနိုင်ငံများတွင် နဂါး (Dragon) သည် ခြေထောက်ပါလေ့ရှိသော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် ခြေလေးချောင်းပါသော နဂါးကို နယားဟုခေါ်ဆိုသည်။ နယားနှင့်ပတ်သက်၍ ပျူခေတ်မှ စတင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုရပေမည်။ ပျူယဉ်ကျေးမှု ထွန်းကားရာ အထက်အညာအရပ်များတွင် နယားလက်ကောက်၊ နယားလက်စွပ်၊ နယားခါးပတ် စသည့် ရှေးဟောင်းပစ္စည်းများကို တွေ့ရှိရခြင်းက သက်သေထူလျက်ရှိပေသည်။ နယားပုံတွင် ထူးခြားသည့်အချက်တစ်ခုမှာ အထက်မှ အောက်သို့ ဆင်းဟန်သာ တွေ့ရပြီး အောက်မှ အထက်သို့ တက်ဟန်ကိုမူ မတွေ့ရပေ။ အမှန်တကယ် နယားသည် လောကတွင် မရှိပေ။ လောကကို အလှဆင်သော အနုပညာရှင်များ၏ စိတ်ကူးမှ ပေါက်ဖွားလာသော အလှအယဉ် သတ္တဝါတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
နယားသည် မြန်မာမှုဆိုင်ရာ ရုပ်လုံး ရုပ်ကြွနှင့် ဆေးရေးပန်းချီ၊ ရွှေဇဝါရေးပန်းချီတို့တွင် တစ်မျိုးတစ်ဘာသာ ထူးခြားလျက် ရှိပေသည်။ နယားရုပ်ကို ကွက်ဖြည့်အနေဖြင့် ၊ အထောက်အကူအနေဖြင့် ထုလုပ်မွမ်းမံကြသည်။ အနုပညာမြောက်စေရန် ရည်ရွယ်၍ ပညာရှင်များက အဆန်းတကြယ် စိတ်ကူးဉာဏ်ကူးဖြင့် မွမ်းမံထုလုပ် တပ်ဆင်ကြသည်။
မြန်မာတို့ အထွတ်အမြတ်ထားသော စေတီပုထိုးတို့၌ ထီးတော်တွင် ငှက်မြတ်နားရှိရာ ယင်းငှက်မြတ်နားကို အမျိုးမျိုးအဖုံဖုံ စိတ်ကူးဉာဏ်ဖြင့် အနုပညာမြောက် လှပဆန်းကြယ် တင့်တယ်အောင် ပန်းချီဆရာ၊ ပန်းတဉ်းဆရာတို့က ပြုလုပ်ကြသည်မှာ
အင်းဝခေတ်နောက်ပိုင်းတွင် နယားရုပ်ခံ၍ ရွှေကွမ်းအစ်များ ပြုလုပ်ပြီး မိဘုရား၊ မှူးမတ်တို့၏ နန်းတော်၊ အိမ်တော်များတွင် အဆောင်အယောင်အဖြစ် ထားရှိခဲ့ရာ မင်းခမ်းမင်းနား တော်ဝင်ပစ္စည်းအဖြစ် ထင်ပေါ်ခဲ့သည်။ ထီးသုံး နန်းသုံး သလွန်များတွင် နယားရုပ်ခံ၍ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ သဉ္စလီ (ကုလားထိုင်) အချို့တွင်လည်း နယားခြေတပ်ကြသည်။ ယင်းသဉ္စလီကို မင်းမိဖုရားများသာ အသုံးပြုခွင့် ရကြသည်။ သဉ္စလီတင်ပြီး လူထမ်းရသော ထမ်းစင်ကို ဝေါတော်ဟုခေါ်သည်။ မင်းညီမင်းသားများစီးသော သမ္ဗာန်တော်ကို နယားဦးရုပ် ခေါ်ကြောင်း မြန်မာမင်း အုပ်ချုပ်ပုံစာတမ်း ပဉ္စမပိုင်းတွင် တွေ့ရသည်။ နယားသုံးကောင် ခံသည့် ပန်းပုကလပ်၊ နယားခံကွမ်းအစ်၊ ကွမ်းခွက်များကို တွေ့ရသည်။ ဗိသုကာပညာရှင်များကလည်း ပန်းပုဆရာများနှင့် ညှိကာ အဆောက်အဦများတွင် နယားရုပ်အမျိုးမျိုးကို လှပတင့်တယ်စွာ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
တောင်ပံတပ်ထားသော နယားပျံများကို မြန်မာဆိုင်း ပတ်မကြီးထမ်းစင်တွင် နဂါးအစား အသုံးပြုလာကြသည်။ ဘုရားပလ္လင်၊ တံကဲ၊ လှေခါးအတက်အဆင်းဝဲယာများ၊ ခေါင်းလောင်းချိတ်များ၊ ပြာဿဒ်ရှိ လင်းနို့တောင်များ၊ တိုင်ဖုံးများ၊ တိုင်ဆင်းများ၊ ခန်းဆီးလိုက်ကာများ တွင် နယားရုပ်များ အသုံးပြုလာကြသည်။
ဆုတောင်းပြည့်ဘုရားကြီး၊ ကျိုက်မရောမြို့
ဆုတောင်းပြည့်မြတ်စွာဘုရားကြီးသည် မွန်ပြည်နယ် ကျိုက်မရောမြို့တွင်တည်ရှိပြီး ခြေထောက်တော် တွဲလျားချကာ လက်နှစ်ဘက်ဘေးချထောက်ထားသော တစ်မူထူးခြားသော ဆင်းတုတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ ဆုတောင်းပြည့်ဘုရားကြီး၏ ဉာဏ်တော် အမြင့်မှာ ၂၄ ပေရှိပြီး မျက်လုံးတော်ကို မဟူရာကျောက်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားပြီး၊ ဦးခေါင်းတော်ကို ရုရှားစိန်များဖြင့် စီခြယ်ထားပါတယ်။ ဥဏ္ဏလုံတော်မှာ ပတ္တမြားအစစ်ဖြစ်ပြီး စိန်အစစ်များဖြင့် ရံထားပါတယ်။ နဖူးသင်းကျစ်တော်ကိုမူ ရွဲလုံးများဖြင့် လှပသပ္ပာယ်စွာ ပြုလုပ်ထားပါတယ်။ ဘုရင်မကြီး ရှင်စောပုမှ သက္ကရာဇ် ၈၁၇ ခုနှစ် တွင် ပြုပြင်မွမ်းမံ ပူဇော်ခဲ့သည်။ သက္ကရာဇ် ၁၂၆၀ ခုနှစ်တွင် ဆရာတော် ဦးကေတုမာလ မှ မူလသစ်သားဆင်းတုတော်ကို ငုံလျက် အင်္ဂတေဖြင့် မူလပုံစံမပျက် ပြုပြင်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မွန်ပြည်နယ်ရှိ စေတီပုထိုးများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများ
တာငုတ်ရွာ၊ အိပ်ပျက်
တာငုတ်ရွာ၊ အိပ်ပျက်
မြောင်းဦးရွာ၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်
မြောင်းဦးရွာ (Myaungu)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်၊ မြောင်းဦးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၄၇၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြောင်းဦးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၃၅ ဦး၊ မ ၆၆၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၉၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တဘိုးကုန်းရွာ၊ တဘိုးကုန်း
တဘိုးကုန်းရွာ၊ တဘိုးကုန်း
ရှင်အာလောက
ဘဝ
ဆရာတော်ကို ၁၁၈၃ ခုနှစ်၊ နတ်တော်လပြည့်ကျော် ၅ ရက်၊ တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ငယ်စဉ်က သင်္ဂဇာဆရာတော်ထံတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့၍ ရဟန်းပြုခဲ့သည်။
အိယော - မိယနိုရှိတဘူတာ
အိယော - မိယနိုရှိတဘူတာ  (伊予宮野下駅 အိယော - မိယနိုရှိတ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အဲဟိမဲခရိုင်၊ အုဝဂျိမမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်အာလောက
ဘဝ
၁၂၃၆ ခုနှစ်တွင် မင်းတုန်းမင်းသည် မန္တလေးတောင်ခြေ၌ မဏိသေလာရာမမြတောင်တိုက်ဆောက်လုပ်ကာ ကိုးကွယ်ခဲ့သည်။ သမီးတော် မြတောင်မင်းသမီး (သီပေါမင်း၏ မိဖုရားခေါင်ကြီးအားလည်း ၉ နှစ်အရွယ်ကပင် ကိုးကွယ်စေခဲ့သည်။ မြတောင်မင်းသမီးသည် မိဖုရားကြီး ဖြစ်ခဲ့သော် ၁၂၄၄ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမြို့တော် အနောက်ပြင်၌ မဏိရတနာရာမ မြတောင်တိုက်ကို ဆောက်လုပ်ကာ လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ဤကျောင်းတိုက်ကို ဆောက်လုပ်သည့် ကုန်ကျစရိတ်အရပ်ရပ်သည် ၅၄၇၆၈၅၆ ကျပ် ဖြစ်သည်။
ဆရာတော်သည် မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်တွင် “အာလောကာဘိဝရ သာသနရက္ခမဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇဂုရုတံဆိပ်တော်” နှင့် သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် “အာလောကာဘိဝရသာသနရက္ခမဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇဂုရုတံဆိပ်တော်”၊ “အာလောကာဘိဝရအတုလာဓိပတိသီရိ ပဝရမဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇာဂုရုတံဆိပ်တော်” များ ရခဲ့သည်။
ပျံလွန်တော်မူခြင်း
ဆရာတော်သည် ၁၂၅၇ ခုနှစ်၊ သက်တော် ၇၄ နှစ်တွင် ပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။
တပည့်များ
ဆရာ၏ တပည့်များမှာ ရှင်ပဏ္ဍဝံသ (ဒုတိယမြတောင်ဆရာတော်)၊ ရှင်သုမန၊ ရှင်တေဇော၊ ရှင်ကုမာရနှင့် တံဆိပ်တော်မရ ရှင်ပညာသာမိ၊ ရှင်ကဝိန္ဒ၊ ရှင်ကုမာရတို့ ဖြစ်သည်။
ပြုစုခဲ့သည့် ကျမ်းများ
ဆရာတော်သည် အောက်ပါကျမ်းများကို ပြုစုတော်မူခဲ့သည်။
၁။ ဗာလာဝတာရစာကိုယ်နိသျ၊
၂။ လိင်္ဂမာလာ၊
၃။ နာမရူပမာလာ၊
၄။ သမာသပဒမာလာ၊
၅။ တဒ္ဓိတပဒမာလာ၊
၆။ အာချာတပဒမာလာ၊
၇။ ကိတပဒမာလာ၊
၈။ ဂဏသံသဂ္ဂဓာတ်စဉ်၊
၉။ ရူပကာသနီ။
မယိမ်တက်
မယိမ်တက် (ခေါ်) မအိမ်တက် ပွဲအခမ်းအနားသည် ရခိုင်တိုင်း သံတွဲမြို့နယ်တွင် ရှေးနှစ်ပေါင်း များစွာကပင် အစဉ်အလာ တည်ရှိခဲ့သော လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်း ဆိုင်ရာ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။
ဝေါဟာရ အဓိပ္ပာယ်
မယိမ်တက် စကား ဝေါဟာရ မှာ "မယားအိမ်တက်"၊ "မအိမ်တက်"ဟူသော စကား အသုံးအနှုန်းမှ ပြောင်းလဲခေါ်တွင်လာသည့် ဝေါဟာရ စကားအသုံးအနှုန်း တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို "မယားအိမ်တက်" ဟူ၍လည်း ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲကြသေးသည်။
မူလစကား မယားအိမ်တက်ကို မယအိမ်တက်၊ မယိမ်တက် ဟူ၍ သံတွဲနယ်မှ ရခိုင်များမှ အသံထွက်လေ့ရှိကြသည်။ ထို့အတူ မယားအိမ်တက် ဟူသော စကားအသုံးအနှုန်းကိုလည်း "မယိမ်တက်"ဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲခြင်းလည်း ရှိကြပေသည်။ မ´အိမ်တက်ဟူ၍ မ´စကားလုံးနှင့် ယိမ်စကားလုံးကို ခွဲ၍ ရွတ်ဆိုသည့် အသံထွက်မျိုး လုံးဝမဟုတ်ပါ။ မယိမ်တက်ဟူ၍သာ ခေါ်ဝေါ်သည်။
ထို့ကြောင့် မယိမ်တက်အခမ်းအနားသည် ထိမ်းမြားမင်္ဂလာပြုခြင်း ရိုးရာဓလေ့တွင် သတို့သား ​ယောက်ျားဖြစ်သူသည် မယားလောင်း (ဝါ) ဇနီးလောင်း သတို့သမီးအိမ်သို့ တက်ရောက်လက်ထပ်ရသည့် အခမ်းအနားပင် ဖြစ်သည်။
မယိမ်တက် အခမ်းအနားဆိုင်ရာ ရိုးရာဓလေ့ထုံးတမ်းများ
မယိမ်တက်အခမ်းအနားသည် ရခိုင်ရိုးရာ လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်း ဓလေ့ထုံးတမ်း၏ အစိတ်အပိုင်း တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။
ဗာဟိရာယတနအနတ္တသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် အာယတနတို့သည် အနတ္တသာတည်း အစရှိသည်ဖြင့် ဗာဟိရာယတနခြောက်ပါးတို့ကို တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ ဝေဖန်၍ အနတ္တလက္ခဏသုတ် ဒေသနာတော်နည်းဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
ရွှေချက်သိုစေတီ
ရွှေချက်သိုစေတီ သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုမြို့ရှိ ရွှေဘုံရတနာ မင်္ဂလာနန်းတော်၏ မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ အလောင်းဘုရားမွေးဖွားခဲ့ရာ နေရာဖြစ်သည်။
အိမ်တွင်းမှုသိပ္ပံ
ရာသီဥတုဒဏ်ကို ခံနိုင်ရန်အတွက် ငှက်တို့သည် အသိုက်ပြုလုပ်၍ ခိုလှုံကြသည်။ သားရဲ တိရစ္ဆာန်တို့သည် ဂူ တွင်း၌ အောင်းကြသည်။ ထို့အတူပင် လူသည်လည်း ရှေး ပဝေဏီကစ၍ အပူအအေးဒဏ်နှင့် ဘေးအန္တရာယ်တို့မှ ကာ ကွယ်ရန် ဂူအတွင်းနေထိုင်ခဲ့ရာမှ ယခုခေတ်တွင် နေအိမ် တိုက်တာ အဆောက်အအုံနှင့် နေထိုင်ကြသောအဆင့်အတန်းသို့ ရောက်ခဲ့သည်။ နေအိမ်ဟူသည် လူအများအား ဘေးအန္တရာယ် အပေါင်းမှ လုံခြုံမှုကိုပေး၍ ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါးသာယာချမ်းမြေ့စွာ နားရာ၊ မွေ့လျော်ရာ လောကီသားတို့၏ အာရုံအစူးစိုက်ဆုံး နေရာ ဖြစ်ပေသည်။ ယင်းသို့ ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ချမ်းသာမှုကို ဆောင်သောအိမ်ကို အထူးသဖြင့် မိန်းမသားများသည် စီမံခန့်ခွဲ ညီညွတ်အောင် ကွပ်ကဲကြရလေသည်။ ထို့ကြောင့် အိမ်တွင်းမှု လုပ်၊ သိမ်းထုပ်သေချာ၊ မိစ္ဆာကြဉ်ရှောင်၊ လျော်အောင်ဖြန့်ချိ၊ ပျင်းရိမမူ၊ ဝတ်ငါးဆူ၊ အိမ်သူကျင့်အပ်စွာဒဒ ဟူ၍ အိမ်သူမိန်းမ ၏ ဝတ္တရားငါးပါးတွင် အိမ်တွင်းမှုအလုပ်ကို ဝတ္တရားတစ်ပါး အနေဖြင့် သိင်္ဂါလောဝါဒသုတ်တွင် ပြဆိုထားခဲ့လေသည်။
လူနေမှုအခြေအနေသည် အစဉ်မပြတ်ပြောင်းလဲနေသည် နှင့်အမျှ အိမ်မှုကိစ္စအဝဝသည်လည်း များပြားရှုပ်ထွေးလာလေ သည်။ ရှေးအခါက အိမ်ရှင်မများသည် အမိ၊ အဒေါ် စသော ကိုယ့်ထက်ကြီးသည့် အိမ်ရှင်မများ သင်ကြားပေးသည့် စနစ် များအတိုင်း အိမ်တွင်းမှုကို ဆောင်ရွက်ထိန်းသိမ်းသွားကြသည်။ သို့ရာတွင် သိပ္ပံပညာထွန်းကားလာ၍ လူ့အသုံးအဆောင်ပစ္စည်း၊ အိမ်သုံးပစ္စည်းများ ရှေးနှင့်မတူ ပြောင်းလဲလာသောအခါ ရှေး စနစ်အိမ်တွင်းမှုပညာနှင့်သာမလုံလောက်တော့ဘဲ ခေတ်နှင့်အညီ ကောင်းမွန်တိုးတက်စေရန် ကြံဆပြုပြင်ကြရသည့်အတိုင်း လွန် ခဲ့သည့်နှစ်ပေါင်း ငါးဆယ်ကျော် ခြောက်ဆယ် ခန့်မှစ၍ ထို အိမ်တွင်းမှုဝတ္တရား အထွေထွေကို သိပ္ပံပညာရပ်တစ်ခုအနေဖြင့် အသိအမှတ်ပြုခဲ့ရလေသည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ တိုးတက်လျက်ရှိ သောနိုင်ငံကြီးများတွင် အမျိုးသမီးများအတွက် အိမ်တွင်းမှုသိပ္ပံ ကျောင်းများ၊ တက္ကသိုလ်များ ဖွင့်လှစ်ခဲ့ကြ၍ အချို့နိုင်ငံများ တွင် ကျောင်းများ၊ တက္ကသိုလ်များ၌ ဘာသာရပ်တစ်ခုအနေနှင့် သင်ကြားပေးလျက်ရှိလေသည်။
အိမ်တွင်းမှုလုပ်ငန်းသည် တိတိကျကျ အမည်ဖော်မပြ နိုင်သော်လည်း၊ ကိုယ်၊ နှုတ်၊ နှလုံး သုံးပါးစလုံး အားလပ်ခွင့် မရလောက်အောင် ကျယ်ဝန်းများပြားလှလေသည်။ ယင်းသို့ အပြောကျယ်လှစွာသောလုပ်ငန်းကို အချိန်လည်းမကုန်၊ လူ လည်းမပင်ပန်းစေဘဲ၊ ခေတ်မီနည်းများဖြင့် တွင်ကျယ်စွာဆောင် ရွက်နိုင်အောင် အိမ်တွင်းမှုသိပ္ပံပညာက သင်ပြပေးလေသည်။ အိမ်တွင်းမှုဆိုသည့်အတိုင်း အိမ်တွင်းနှင့် သက်ဆိုင်သော အိမ်ထောင်ပရိဘောဂ၊ စဖိုဆောင်သုံးပစ္စည်း ကိရိယာများ ကို ခေတ်အမီဆုံး လျှပ်စစ်ဓာတ်အား အကူအညီဖြင့် အသုံးချ နိုင်အောင် ပြုလုပ်ထားသောကြောင့် အနောက်နိုင်ငံများတွင် စဖို ဆောင်၌ ရေနွေးကျိုလျှင် လျှပ်စစ်ဓာတ်ကရားနှင့် ငါးမိနစ် အတွင်း ရေကိုပွက်ပွက်ဆူစေနိုင်၏။ ပန်းကန်ပြားများကို ဆေး ကြောလိုလျှင်လည်း လက်ဖြင့် အညစ်အကြေးအပေအရေမခံရဘဲ စက်ဖြင့် သန့်ရှင်းစင်ကြယ်အောင်ဆေးကြောနိုင်၏။ အဝတ် အစားအဟောင်းတို့ကို လျှော်ဖွပ်ပြီး၍ မီးပူတိုက်ပြီးသားအဖြစ် တစ်ခါတည်းထွက်လာနိုင်အောင် ဖန်တီးပေးသောစက်များလည်း ရှိလေသည်။ သို့မဟုတ်လျှင်လည်း လျှော်ပြီးသားအဝတ်တို့ကို လျှပ်စစ်ဓာတ်အားဖြင့် သုံးနိုင်သည့် မီးပူဖြင့် မီးပူတိုက်နိုင်လေ သည်။ ထို့ပြင် လျှပ်စစ်ဖြင့် မုံ့ကင်နိုင်ရန်အတွက် အသုံးပြု သော ကိရိယာများ၊ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသုံး ရေခဲသေတ္တာများ၊ အစားအသောက်ကို မပုပ်မသိုးအောင်ထားနိုင်သော လျှပ်စစ် ဓာတ်အားသုံး အအေးသေတ္တာများ၊ အလိုအလျောက် အလုပ်ပြီး သွားနိုင်သော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသုံး အဝတ်လျှော်စက်များ၊ အဝတ်ည|စ်သည့် ကိရိယာများ၊ လျှပ်စစ်ဖြင့် ထမင်းဟင်းစသော စားသောက်ဖွယ်ရာတို့ကို အချိန်နှင့်ကိုက်၍ ချက်သွားနိုင်သော မီးဖိုစင် (ယင်းမီးဖိုစင်၌ နာရီအပြီးပါသည်။) စသော ပြော၍ မယုံနိုင်လောက်အောင် ထူးခြားဆန်းပြားသည့် မီးဖိုဆောင်သုံး ပစ္စည်းများကို တီထွင်လုပ်ကိုင်ပြီး ဖြစ်သည်။ ထိုကိရိယာများကို ကိုင်တွယ်အသုံးချတတ်ဖို့ အိမ်ရှင်မအတတ်ကို စနစ်တကျတတ် မြောက်ဖို့ လိုလာလေသည်။
အိမ်တွင်းမှုသိပ္ပံပညာကို ကျောင်းသင်ဘာသာရပ်တစ်ခု အဖြစ်သင်ကြားရာ၌ နေထိုင်ရန်အိမ်ကို ရွေးချယ်ပုံ၊ သာယာ ချမ်းမြေ့သော အိမ်ဂေဟာဖြစ်အောင် မွမ်းမံပြင်ဆင်ပုံ၊ အစား အစာရွေးချယ်ပုံ၊ စီမံချက်ပြုတ်ပုံ၊ အဝတ်အစားရွေးချယ်ပုံ၊ ချုပ် လုပ်ပုံ၊ သိမ်းဆည်းပုံ၊ ကလေးသူငယ်များ ထိန်းသိမ်းစောင့် ရှောက်ပုံ အိမ်သူအိမ်သားများ နာမကျန်းဖြစ်သည့်အခါ ပြုစု စောင့်ရှောက်ပုံတို့ ပါဝင်လေသည်။
အိမ်
အိမ်သည် လူတို့ခိုလှုံရာ မရှိမဖြစ်သောနေရာဖြစ်သည်။ မိမိ၏နေအိမ်သည် ရေ နေ လေ စသည်တို့ ကောင်းမွန်စွာရရှိ ၍ ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်ပြီးလျှင် အိမ်သူအိမ်သားတို့နှင့် လျော်ကန်သင့်မြတ်ဖို့လိုသည်။ နေအိမ်သည် လူတို့၏ကိုယ်စိတ် နှစ်ပါး အနားယူရာနေရာဖြစ်သဖြင့် သန့်ရှင်းသပ်ရပ်စွာ ရှိသင့် ရုံမက အဖြစ်နိုင်ဆုံး ဆိတ်ငြိမ်မှုကို ရစေသင့်သည်။ အိမ်ကို နေချင့်စဖွယ်သာယာတင့်တယ်အောင် ပြင်ဆင် မွမ်းမံတတ်ရန်လည်း အိမ်ရှင်မ၏တာဝန်ပင်ဖြစ်သည်။ မိမိ၏ ငွေကြေးအခြေအနေ အင်အားအလိုက် မွမ်းမံတတ်ဖို့လိုသည်။ စားပွဲ၊ ကုလားထိုင်မှ စ၍ ကန့်လန့်ကာ၊ ကော်ဇော၊ ခန်းဆီး စသည့် ပစ္စည်းအသုံးအဆောင်တို့ကို ခွဲခြားဝေဖန်၍ထားသို သုံး စွဲတတ်ခြင်းသည် အိမ်တွင်းမှူသိပ္ပံတွင် အကျုံးဝင်သော ပညာ တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ဒဒလူမှာအဝတ်၊ တောင်းမှာအကွပ်ဒဒ ဆိုသကဲ့ သို့ အိမ်ကိုပြင်ဆင်ထားသိုတတ်လျှင် အိမ်သည် တစ်မျိုး ကျက်သရေရှိသည်။
အိမ်ကိုတန်ဆာဆင်ရာ၌ အိမ်ရှင်မသည် အိမ်ထောင်ပရိ ဘောဂမျိုးစုံကို တွေ့ဖူးမြင်ဖူးထားရပြီးလျှင် မည်သည့်ပစ္စည်းကို မည်သည့်နေရာ၌ အသုံးချရမည်ကိုပါ သိထားရပေလိမ့်မည်။ အိမ်၏ ဧည့်ခန်း၌ထားသိုသော အိမ်ထောင်ပရိဘောဂများကို မျက်စိရှင်းစေရန်နှင့် ကြည့်ကောင်းစေရန် မည်ကဲ့သို့ နေရာချ ထားရမည်၊ ဧည့်ခန်းရှိနံရံက မည်သည့်အရောင်ဖြစ်လျှင် အခန်း ဆီးကိုမည်သည့်အရောင်တပ်မည် စသည်ဖြင့် ဆင်ပြင်နည်း၊ အရောင်အသွေးရွေးနည်းများကို နားလည်ထားဖို့လိုသည်။ ဧည့် ခန်း၌ သာယာသော ရှုမျှော်ခင်းဓာတ်ပုံများ၊ ပန်းချီကားများကို မည်ကဲ့သို့ချိတ်ဆွဲရမည်ထားရမည်။ ပန်းအိုးများ၌ မည်ကဲ့သို့ ပန်းစိုက်ထားရမည်။ ဧည့်ခန်းကြမ်းပြင်ကို နေ့စဉ် ဖုန် အမှိုက် မရှိအောင်လှဲကျင်း၍ ပြောင်လက်နေအောင် ကြမ်းတိုက်ဆေးဖြင့် ဘယ်နှစ်ရက် တစ်ကြိမ် ပွတ်တိုက်ပေးရမည်စသော အိမ်တွင်းမှု လုပ်ငန်းများကို ကျောင်း၌လက်တွေ့သင်ယူရသည်။ ဧည့်ခန်း တစ်ခုတည်းသာမဟုတ်၊ အိမ်တစ်အိမ်လုံးရှိအခန်းများအတွက် မီးဖိုဆောင် ရေချိုးခန်း အိမ်သာအထိ စီစဉ် ပြင်ဆင်ထားရေး သည် အိမ်တွင်းမှုသိပ္ပံပညာရပ်တွင် ပါဝင်လေသည်။
အစားအစာ
အိမ်ထောင်တစ်ခု၏ နေ့စဉ်စားသောက်ရေးအတွက် အချက်အပြုတ်လုပ်ငန်း၌ အစားအသောက်များကို ရွေးချယ် တတ်ဖို့ ပထမဆုံးအရေးကြီးလေသည်။ ဤသို့ရွေးချယ်တတ်ရန် အိမ်ရှင်မသည် အစားအစာများ၌ပါသည့် ဩဇာဓာတ် အမျိုးမျိုး ကိုနားလည်ထားရပေမည်။
ကျောင်းသင်အိမ်တွင်းမှုသိပ္ပံပညာရပ်၌ အစားအစာတို့၌ ဗီတာမင် အေ၊ ဘီ၊ စီ၊ ဒီ စသောဓာတ်များ မည်သည့်အချိုး အစားအလိုက်ပါသည်။ မည်သည့်အစာသည် အသားကိုဖြစ်စေ၍ မည်သည့်အသီးအနှံသည် သွေးသားကို သန့်ရှင်းစင်ကြယ်စေ သည် စသည်တို့ကို အားလုံးသင်ကြားရလေသည်။
လူတို့စားသုံးလျက်ရှိသည့် အစားအစာတို့သည် လူတို့ ၏ခန္ဓာကိုယ်ကို အသက်ဆက်ပေးနေ၍ ထိုအစားအစာတို့တွင် ပါသော ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်နှင့် အဆီဓာတ်တို့သည် အပူဓာတ်နှင့် အားအစွမ်းကိုဖြစ်စေ၍ ပရိုတင်းဓာတ်သည် ကြွက်သားနှင့် အကြောတို့ကို သန်မာတောင့်တင်းအောင်ပြုပေး၏။ ဗီတာမင် ဓာတ်သည် ကိုယ်ခန္ဓာ၌ ရောဂါများကျရောက်မည့်ဘေးမှ ကာကွယ်ပေး၍ ဆားဓာတ်သည် အရိုးကိုသန်မာစေသည်။
ဤသို့ အစားအစာများ အကြောင်းကိုလည်းကောင်း၊ ယင်းတို့တွင်ပါဝင်သည့် ဩဇာဓာတ်များ အကြောင်းကိုလည်း ကောင်း အိမ်ရှင်မသည် သိထားလျှင် နေ့စဉ်စားသောက်နေရ သော အစားအစာများကို စီမံချက်ပြုတ်ရာ၌ ဩဇာဓာတ်များ အစုံအလင်ပါနိုင်ရန် အထူးသတိပြုနိုင်လေသည်။ တစ်နေ့စာ မည်သည့် အစားအသောက်တို့ကို ဖွယ်ဖွယ်ရာရာချက်ပြုတ် စားသောက်မည်ဟု စဉ်းစားပြီးသော် ဈေး၌ အသား၊ ငါး၊ နို့ စသော ချက်ပြုတ်ရန်ဟင်းလျာများကို ဝယ်ခြမ်းသည့်နေရာ၌ လတ်ဆတ်သော အသား၊ ငါး၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်တို့ကို ရွေး ချယ်၍ ဈေးသက်သာချောင်ချိစွာ ဝယ်တတ်ဖို့လည်း လိုလေ သည်။
ချက်ပြုတ်နည်း
ဝယ်ခြမ်းပြီးခဲ့သော် ထိုပစ္စည်းများကို ယင်းတို့၌ပါရှိ သောဓာတ်များ မပျက်စီးရအောင် ချက်ပြုတ်တတ်ဖို့ အရေးကြီး ပြန်လေသည်။ ပမာအားဖြင့် အာလူးတွင် ဗီတာမင်ဓာတ်များ သည် အခွံ၌များစွာပါလေသည်။ ထိုဓာတ်ကို အလိုရှိပါမူ အခွံ ကိုမသင်ဘဲ အာလူးကိုရေစင်စင်ဆေးပြီးချက်လျှင် ရနိုင်ကြောင်း အိမ်ရှင်မသည် သိထားရပေမည်။ ဝမ်းဘဲဥ၊ ကြက်ဥ စသည်တို့ သည် ကျက်ကျက်ပြုတ်ခြင်း၊ ကြော်ခြင်းပြုသော် အစာမကြေ တတ်သဖြင့် အစိမ်းလိုက်ဖောက်စားခြင်း၊ သို့မဟုတ် မကျက် တကျက်ကြော်စားခြင်း ပြုတ်စားခြင်းက ပို၍အကျိုးဖြစ်ထွန်း သည်။ ဤသို့ချက်ပြုတ်ရာဝယ် ဉာဏ်အမြင်ကျယ်ဖို့ အိမ်တွင်း မှု သိပ္ပံပညာကို သင်ရလေသည်။ ချက်ပြီးသားအစားအစာကို စားချင့်စဖွယ်ဖြစ်အောင် ပြင်ဆင်တတ်ရန်လည်း လိုပြန်သေး သည်။ အချက်အပြုတ်လုပ်ငန်း တစ်ခုတည်းနှင့်ပင် အိမ်တွင်းမှု သိပ္ပံပညာသည် အတော်ကျယ်ဝန်းလှပေသည်။
အချုပ်အလုပ်ပညာ
အိမ်တွင်းအလုပ်တစ်ခုဖြစ်သော အချုပ်အလုပ်ပညာသည် မိန်းကလေးကျောင်းတိုင်း၌ အချိန်ယူ၍သင်ကြားပေးရ သော ဘာသာရပ်တစ်ခုဖြစ်လေသည်။ အစပထမ၌ ကျောင်းများတွင် လက်ဖြင့်အပ်ချုပ်နည်းရိုးရိုးကို သင်ကြားပေး၏။ သို့သော် တဖြည်းဖြည်းချဲ့ထွင်ကာ စက်ဖြင့်ချုပ်လုပ်နည်း အမျိုးမျိုးကို လည်း သင်ကြားပေးလေသည်။ ယခုအခါ၌ လက်ဖြင့်ချုပ်လုပ် နည်းထက် စက်ဖြင့်ချုပ်လုပ်နည်းကို အထူးအားပေးကာ သင် ကြားလျက်ရှိ၏။ လက်အလျဉ်းမကူရဘဲ သူ့အလိုအလျောက် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကြောင့် ချုပ်သွားနိုင်သော အပ်ချုပ်စက်များ တီထွင်ထားပြီးဖြစ်လေသည်။ ထိုစက်များကို အသုံးပြုတတ်ဖို့ တလုံ့တလ အားထုတ်ကာ သင်ရလေသည်။
အထည်အဝတ်အစားခွဲခြားနည်း
အပ်ချုပ်ပညာ၌ ချုပ်လုပ်တတ်ရုံသာမက အထည်အဝတ် အစားစား ခွဲခြားတတ်ဖို့လည်း သင်ယူရလေသည်။ ပိုးထည် ဆိုလျှင်လည်း ပိုးကောင်းပိုးညံ့ ရွေးတတ်ရန်လည်းကောင်း၊ သိုး မွေး သက္ကလပ်တို့ကိုလည်း ပိုးမတောက်စေရန် သိမ်းဆည်းသို ထားတတ်ရန်နှင့် ချည်ထည်အမျိုးမျိုးတို့ကို ခွဲခြားရွေးချယ်တတ် ရန်လည်းကောင်း အထူးလိုအပ်ပေသည်။ အိမ်ရှင်မကိုယ်တိုင်က မိမိကိုယ်တိုင် ဝယ်ယူသုံးဆောင်ရမည့် ပစ္စည်းအကြောင်းကို အစအဆုံးနားလည်တတ်ဖို့လို၏။
ကလေးသူငယ်ပြုစုထိန်းသိမ်းမှု
အိမ်တွင်းမှုသိပ္ပံပညာ၌ ကလေးများကို ကြည့်ရှုထိန်း သိမ်းရေးလည်း ပါဝင်လေသည်။ အိမ်ရှင်မအတတ်၌ ကလေး များကိုပြုစုတတ်ဖို့နှင့် ကျန်းမာရေးနှင့် လိုက်လျောညီစွာ ထား တတ်ဖို့ ကလေးအတွက် အစားအသောက်စီမံရေး၊ ကိုယ်လက် သန့်ရှင်းစွာထားရှိရေး၊ ရာသီအလိုက် အဝတ်အစားဆင်မြန်းပေး ရေး၊ ကလေး၏စိတ်အလိုသဘောကို နားလည်အောင် ဆောင် ရွက်ရေး စသည်တို့အားလုံးကို တတ်မြောက်အောင် သင်ကြားရ လေသည်။ အိမ်တွင်းမှုသိပ္ပံပညာ၌ သန့်ရှင်းမှု၊ သပ်ရပ်မှုနှင့် ကျန်းမာမှုကို အဓိကထား၍ လူတို့အဖို့လိုလားအပ်သော အခြား လုပ်ငန်းအဖြာဖြာကိုလည်း လေ့လာရလေသည်။
အိမ်တွင်းလူနာပြုစုနည်း
အိမ်ရှင်မသည် အိမ်သူအိမ်သားများ နာမကျန်းဖြစ် သည့်အခါ ဆေးဆရာကိုချည်း အစစအားကိုးနေ၍ မဖြစ်နိုင် ချေ။ ဆေးကုသည့်ဆရာဝန်ကဲ့သို့ပင် လူနာရှင်မှာလည်း တတ် သိလိမ္မာဖို့ အရေးကြီးသည်။ ဆရာဝန်သည် ရောဂါအမျိုးအမည် ခွဲခြား၍ ဆေးပေးကာ ပြုစုစောင့်ရှောက်ရန် နည်းလမ်းများကို ပြောပြရုံမျှသာဖြစ်၍ လူနာရှင်ကမူ လူနာ၏အကဲကိုခတ်၍ နှိုင်း ဆချင့်ချိန်ကာ ဆရာဝန်အကြံပေးချက်များကို ဆောင်ရွက်ပေးရ သူဖြစ်လေသည်။ ထို့ကြောင့် လူနာရှင်ဖြစ်သည့် အိမ်ရှင်မများ သည် လူနာကို ဆေးတိုက်တတ်ရုံနှင့် မလုံလောက်ချေ။ အိမ် တွင်းမှုသိပ္ပံတွင် အိမ်တွင်းလူနာပြုစုနည်း ပညာရပ်များပါရှိ၍ အိမ်ရှင်မလောင်းကလေးများအတွက် အလွန်အဖိုးထိုက်တန်လေ သည်။
လူနာရှင်သည် လူနာ၏ အဖျားအပူချိန် ယူတတ်ရခြင်း၊ နှလုံးသွေးအခုန်ကိုလည်း စမ်းသပ်တတ်ရခြင်း၊ အသက်ရှူပုံရှူ နည်းကို နားလည်ထားရခြင်း၊ လူနာအား နေရောင်ခြည်ရရှိ၍ လေကောင်းလေသန့် ဝင်ထွက်နိုင်သောနေရာ၌ထားကာ လူနာ အတွက် အနေအထား သက်သာချောင်ချိမှုဖြစ်အောင် ပြုစုတတ် ရခြင်းတို့ဖြစ်လေသည်။ လူနာလာရောက် မေးမြန်းကြ၍ လူနာ၌ အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေလျှင် မေးသူလည်း ကျေနပ်၍ လူနာ၌ လည်းမပင်ပန်းစေအောင် စီစဉ်ဆောင်ရွက်ပေးတတ်ရလေသည်။ ရောဂါတစ်စုံတစ်ခု ကပ်ရောက်သည့်အခါ ဆေးစားဆေးထိုး၍ တစ်မျိုး၊ ခွဲစိတ်ကုသ၍တစ်ဖုံ၊ ကုထုံးကုနည်းအမျိုးမျိုးရှိလေရာ ဓာတ်စာဖြင့်ကုသနည်းသည်လည်း ထိရောက်သောအကျိုးကျေးဇူး ပေးနိုင်လေသည်။ ဓာတ်စာဖြင့်ကုသရာ၌ အိမ်ရှင်မသည် လူနာ နှင့် သင့်လျော်ရာဓာတ်စာများကို လူနာ၌အကျိုးကျေးဇူးရှိလေ အောင် ချင့်ချိန်နှိုင်းဆ စီမံကျွေးမွေးတတ်ဖို့ လိုလေသည်။ အိမ် ရှင်မများကား အိမ်သူအိမ်သားများ အတန်ငယ်နေထိုင်မကောင်း ဖြစ်လျှင် ဆရာဝန်မခေါ်ဘဲနှင့် ကုသတတ်စေရန် နည်းလမ်းများ ကို နားလည်တတ်မြောက်ထားသင့်၍ ဆေးဝါးများကိုလည်း အသင့်အတင့် အိမ်၌ဆောင်ထားသင့်ကြလေသည်။
တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ်မှုအစ မီးဖိုချောင်က ဟူ၍ ဆိုရ လောက်အောင် အိမ်တွင်းကိစ္စတာဝန်များကို စီမံခန့်ခွဲရသည်မှာ အိမ်ရှင်မတို့အဖို့ မလွယ်ကူလှချေ။ '''စီးသည့်ရေ ဆည်သည့် ကန်သင်း''' ဆိုသကဲ့သို့ ရှာဖွေရရှိသော ပစ္စည်းဥစ္စာများကို အလဟဿအကျိုးမဲ့ ကုန်ခန်းခြင်းမဖြစ်စေဘဲ စည်းစနစ်ကျစွာ သုံးစွဲတတ်ရန် အိမ်ရှင်မတို့ တတ်သိလိမ္မာ ကျွမ်းကျင်ကြဖို့ လို လေသည်။ ထိုသို့ဖြစ်စေရန်လည်း ပြောင်းလဲနေသော ပတ်ဝန်း ကျင်အလိုက် နေထိုင်တတ်မှဖြစ်လေရာ ထိုပတ်ဝန်းကျင်၏ ဗဟုသုတတို့ကို သိရှိထားရန်များစွာလိုလေသည်။ ထိုကြောင့်ပင် အိမ်တွင်းမှုသိပ္ပံပညာသည် မသေးငယ်ဟုဆိုရပေမည်။ ထိုပညာ ရပ်ကို ခေတ်မီလိုသူအိမ်ရှင်မနှင့် အိမ်ရှင်မလောင်းများသည် အရေးတယူ ဂရုထားလာကြရ၍ ခေတ်မီနိုင်ငံကြီးများတွင် ကျောင်း၌ သင်ကြား၍လည်းကောင်း၊ ဂျာနယ်မဂ္ဂဇင်းစသည်တို့၌ အရေးတယူ ထည့်သွင်းရေးသားကြ၍လည်းကောင်း၊ အိမ်တွင်းမှု သိပ္ပံပညာအခန်းများကို အသံလွှင့်၍လည်းကောင်း ထိုပညာရပ် များဆိုင်ရာ ဗဟုသုတများကို သင်ကြားပေးလျက် ရှိလေသည်။
ငါးဖျံ
ငါးဖျံ (Mudskipper) သည် အပူပိုင်းဒေသက ငါးကလေးတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ထိုငါး၏ ရှေ့ဖက်ဆူးတောင်များသည် ပင်လယ်ဖျံများ၏ ရေယက်များကဲ့သို့ ကြီးထွားကြသည်။ ထိုငါးသည် ကုန်းသို့ တက်ကာ ဒီရေအတက်အကျရှိသည့် နေရာများ၌ ကျက်စား တတ်သည်။ ကျောက်ဆောင်များ၊ သစ်ပင်အမြစ်များပေါ်သို့ နှံကောင်ကဲ့သို့ ခုန်တက်၍ ပိုးကောင်ကလေးများကို ရှာဖွေ စားသောက်တတ်သည်။ ဩစတြေလျတိုက်ရှိ ကျောက် တန်းများတွင် တွေ့ရသော ငါးဖျံတစ်မျိုးမှာ လေသက်သက်ကို သာ ရှူနိုင်သော ငါးမျိုးဖြစ်ရာ ရေအောက်တွင်ထားလျှင် မွန်း၍ သေဆုံးတတ်သည်။
ငါးဖျံကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ အရှေ့ပိုင်းရှိ မြစ်များတွင် တွေ့ရ သည်။ ငါးဖျံမျိုးများကို ဩစတြေလျတိုက် ဂရိတ် ဗရီးယားရိ ခေါ် ကျောက်သန္တာတန်း၌လည်း တွေ့နိုင်သည်။ အမေရိကတိုက် အပူပိုင်းဒေသ၌ မျက်စိ ၄ လုံးနှင့် ငါးဖျံမျိုး ရှိသည်ဟု ဆို သည်။ မျက်စိ ၄ လုံးဟုဆိုရာတွင် ထိုငါးဖျံ၏ မျက်လုံး၌ အထက်ပိုင်း၊ အောက်ပိုင်း ခွဲခြားလျက်ရှိခြင်းကိုပင် ဆိုလိုသည်။ ငါးဖျံသည် ရေထဲ၌သွားသောအခါ မျက်လုံး အောက်ပိုင်းကို ရေထဲ၌ထား၍ မျက်လုံးအထက်ပိုင်းကို ရေပေါ်၌ ထား၍ သွား ၏။ ထိုကြောင့် ရေထဲက ပိုးကောင်ကိုသော် ၎င်း၊ ရေပေါ်က ပိုးကောင်ကိုသော်လည်းကောင်း မြင်နိုင်ခြင်း ဖြစ်၏။
ဖော်တီကောင်ရွာ
ဖော်တီကောင်ရွာ
​တောင်ကလေးရွာ၊ တောင်ကလေး
တောင်ကလေးရွာ၊ တောင်ကလေး
၂၁ မတ်
မတ်လ၊ (၂၁)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၈၀)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၈၁)ရက်မြောက်)) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၂၈၅) ရက် ကျန်သေးသည်။
အိယော - မိရှိမဘူတာ
အိယော - မိရှိမဘူတာ  (伊予三島駅 အိယော - မိရှိမ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အဲဟိမဲခရိုင်၊ ရှိခိုခုချူးအိုးမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
နောက်ဖေးကုန်းရွာ၊ ရေတွင်းဆိပ်
နောက်ဖေးကုန်းရွာ၊ ရေတွင်းဆိပ်
ကန်သာကုန်းရွာ၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်
ကန်သာကုန်းရွာ(Kantharkone)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်၊ ရွာသစ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၆၃၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွာသစ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၁၂ ဦး၊ မ ၁၅၈၄ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၉၉၆ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးညှင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝိုင်
ဝိုင် ဆိုသည်မှာ အောက်ပါတို့အနက် တစ်ခုခု ဖြစ်နိုင်သည်။
အိယော - ခိုမဆွတ်ဘူတာ
အိယော - ခိုမဆွတ်ဘူတာ  (伊予小松駅 အိယော - ခိုမဆွတ် - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အဲဟိမဲခရိုင်၊ ဆိုင်းဂျေားမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ငိုင်ဇမ်းရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်
ငိုင်ဇမ်းရွာ(Ngaizam)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ လျန်ရိကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၄၄၁၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လျန်ရိကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၆ ဦး၊ မ ၁၀၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၇ ဦး နေထိုင်သည်။
အိုင်ဖုန်း (ပထမ မျိုးဆက်)
အိုင်ဖုန်း (ပထမ မျိုးဆက်) သည် အက်ပဲကုမ္ပဏီ မှ ဒီဇိုင်းထုတ်၍ ရောင်းချသော စမတ်ဖုန်းတစ်လုံးဖြစ်သည်။ ကောလဟာလ များစွာထွက်ရှိခဲ့ပြီး ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် ပထမဦးဆုံး အိုင်ဖုန်းမျိုးဆက်ကို စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၌ စတင်ရောင်းချခဲ့သည်။ GSM အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး အင်တာနက်ကို GPRS နှင့် EDGE တို့ဖြင့် အသုံးပြုနိုင်သည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ် ဇွန်လ ၉ ရက်နေ့တွင် အိုင်ဖုန်း ဒုတိယမျိုးဆက် အိုင်ဖုန်း ၃ဂျီ ကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ အိုင်ဖုန်း (ပထမ မျိုးဆက်)သည် ယခုအချိန်၌ အိုင်ဖုန်းလည်ပတ်မှုစနစ် (ယခု အိုင်အိုအက်စ်) ၃.၁.၃ နောက်ပိုင်းမှာ အဆင့်မြှင့်တင်နိုင်တော့မည် မဟုတ်ပေ။
၂၀၁၃ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် အိုင်ဖုန်း (ပထမ မျိုးဆက်)များကို အက်ပဲလ် လက်လီအရောင်းဆိုင်များအပါအဝင် တခြားသော နိုင်ငံများမှာပါ ခေတ်မရှိတော့ ဟု သတ်မှတ်ခံခဲ့ရသည်။ အက်ပဲလ်သည် ခေတ်မရှိတော့သော ပစ္စည်းများကို ပြင်ဆင်ခြင်း၊ အစားထိုးခြင်း စသည့် ဝန်ဆောင်မှုတွေကို မပေးတော့ပေ။
သမိုင်းကြောင်း
၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် အက်ပဲ၏ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ်ဖြစ်သူ စတိဗ်ဂျော့စ်သည် မျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် စာရိုက်နိုင်ရန် ထိတွေ့မှု မျက်နှာပြင်ပါဝင်သော ဖုန်းတစ်လုံးကို ထုတ်လုပ်ရန် အကြံရခဲ့သည်။ အဓိကမှာ လက်ရှိ ဈေးကွက်ထဲတွင်ရှိသော ဖုန်းများတွင် ပါဝင်နေသည့် လက်နှိပ်ခုံ ကို ဖြုတ်ရန်ဖြစ်သည်။ စတိဗ်ဂျော့စ်သည် သူ၏ အကြံဉာဏ်ကို အကောင်အထည်ဖော်ရန်အတွက် အက်ပဲလ် အင်ဂျင်နီယာများကို စုစည်းကာ အဖွဲ့တစ်ခုဖွဲ့ပြီး စီမံကိန်း စတင်ခဲ့သည်။ နမူနာပုံစံ နှင့် အသုံးပြုနိုင်စွမ်း တို့ကိုကြည့်ရှုပြီးနောက် နောက်တစ်ဆင့်အဖြစ် မိုဘိုင်းဖုန်းထဲသို့ အကောင်အထည်ဖော်ရန် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ စီမံကိန်းကြီးကို ခရမ်းရောင် (၂) စီမံကိန်းဟု ခေါ်တွင်ကာ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သည်။
ကျောင်းစုရွာ၊ တပေတမော့
ကျောင်းစုရွာ၊ တပေတမော့
အိုင်ဖုန်း (ပထမ မျိုးဆက်)
သမိုင်းကြောင်း
အက်ပဲလ်သည် အမေရိကန် ဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီဖြစ်တဲ့ AT&T နှင့် လျှို့ဝှက်စွာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ စီမံကိန်း ကုန်ကျစရိတ်ငွေမှာ လပေါင်း ၃၀ အတွင်း အမေရိကန်ဒေါ်လာသန်းပေါင်း ၁၅၀ အထိ ကုန်ကျခဲ့သည်။ အက်ပဲလ်ဟာ မိုတိုရိုလာ နှင့် ပူးပေါင်းပြီး ထွက်ရှိလာခဲ့တဲ့ ဒီဇိုင်းကို ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။ နောင်တွင် AT&T ကုမ္ပဏီဟာ အိုင်ဖုန်းရဲ့ အစိတ်အပိုင်းများနှင့် ဆော့ဝဲလ်များကို ကိုယ်တိုင်ဖန်တီးပြုလုပ်နိုင်ရန်အတွက် ခွင့်ပေးခဲ့သည်။
အိုင်ဖုန်း (ပထမ မျိုးဆက်) ကို ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် စတိဗ်ဂျော့စ် ကိုယ်တိုင် မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ မိတ်ဆက်ပွဲတွင် စတိဗ်ဂျော့စ် က "ဒီအချိန်ကို ရောက်ဖို့ ၂ နှစ်ခွဲ ခန့် ကြိုးစားခဲ့ရပါတယ်။ ဒီကနေ့မှာတော့ အက်ပဲလ်ဟာ ဖုန်းကို တစ်ဖန် ဆန်းသစ်ခဲ့ပါပြီ" လို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ "အိုင်ဖုန်းဟာ မျက်နှာပြင်ကျယ်နှင့်အိုင်ပေါ့၊ ဆန်းသစ်တီထွန်ထားသော ဖုန်း၊ အင်တာနက်ကြည့်ရန် ပစ္စည်း စသည့် ပစ္စည်း(၃) မျိုးကို ပေါင်းစပ်ထားတာပါ" လို့လည်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ရောင်းချခြင်း
၂၀၀၇ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် အိုင်ဖုန်း (ပထမ မျိုးဆက်) ကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တွင် စတင်ရောင်းချခဲ့သည်။ စတင်ရောင်းချရက် မတိုင်မှီကပင် ဆိုင်အပြင်၌ လူထောင်ပေါင်းများစွာ စောင့်ဆိုင်းနေခဲ့ကြသည်ဟု သတင်းများက ဆိုသည်။ ၁ နာရီအတွင်း ဆိုင်တော်တော်များများမှာ ပစ္စည်းများ ကုန်ခဲ့သည်။ လုံခြုံရေးဝန်ထမ်းများကိုလည်း နေ့ဆိုင်း၊ ညဆိုင်းဖြင့် အလှည့်ကျ ငှားရမ်းခဲ့သည်။
၂၀၀၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ မှာတော့ အင်္ဂလန်၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမနီ၊ ပေါ်တူဂီ၊ အိုင်ယာလန် နှင့် ဩစတြီးယားနိုင်ငံတို့ကို ချဲ့ထွင်ဖြန့်ချိခဲ့သည်။
စစ်တမ်းကောက်ယူမှုများအရ အမေရိကန်လူမျိုး ၁၀ ယောက်မှာ ၆ ယောက်ဟာ အိုင်ဖုန်းထွက်ရှိမယ် လို့ သိရှိကြသည်။
အသက် (၁၇) နှစ်အရွယ် George Hotz ဟာ သူရဲ့ ပထမဦးဆုံး လော့မချထားတဲ့ အိုင်ဖုန်း ကို ရောင်းချခဲ့ပြီးနောက် လော့ချထားသည့် အိုင်ဖုန်း (၃) လုံး နှင့် နီဆန်း ၃၅၀ဇက် ကားတို့ကို ပြန်လည်ဝယ်ယူခဲ့သည်။
ရောင်းချပြီးနောက်
အိုင်ဖုန်း (ပထမ မျိုးဆက်) ရောင်းချပြီး နောက်ပိုင်း ၂၀၀၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့မှာတော့ မိုဘိုင်းကွန်ရက်ကို ချိတ်ဆက်ပြီး အသုံးမပြုနိုင်တဲ့ ထိတွေ့ မျက်နှာပြင်နှင့် အိုင်ပေါ့တက်ချ် ကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ အဲ့ဒီအချိန်မှာပဲ အိုင်ဖုန်း ၈ဂစ် ရဲ့ ဈေးကို ၅၉၉ ဒေါ်လာမှ ၃၉၉ ဒေါ်လာထိ ချပေးခဲ့ပြီး ၄ဂစ် အမျိုးအစားရောင်းချမှုကိုတော့ ရပ်ဆန်းခဲ့သည်။ ဈေးလျော့ပြီး ၅ ရက်အကြာ (သို့မဟုတ်) အိုင်ဖုန်း ထွက်ရှိပြီး ၇၄ ရက် အကြာမှာတော့ အိုင်ဖုန်းအလုံးရေ ၁၀ သိန်း ရောင်းချနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ဈေးချတဲ့အတွက် စိတ်ပျက်မိကြောင်း အီးမေးလ် ရာပေါင်းများစွာ လက်ခံပြီးနောက်ပိုင်းမှာတော့ အက်ပဲလ်ဟာ စောစောလာရောက်ဝယ်ယူသူများကို လက်ဆောင်ပစ္စည်းများ ပြန်လည်ပေးအပ်ခဲ့သည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့မှာတော့ ၁၆ဂစ် အမျိုးအစားကို စတင်ရောင်းချခဲ့သည်။ မတ်လ ၆ ရက်နေ့မှာတော့ ပရိုဂရမ်ရေးသားသူများကို အိုင်ဖုန်းအက်ပလီကေးရှင်းများ စတင်ရေးသားနိုင်ရန်အတွက် SDK ကိုစတင်ဖြန့်ဖြူးခဲ့သည်။ ပရိုဂရမ်ရေးသားသူများမှာ ၎င်းတို့ရေးသားထားသော အက်ပလီကေးရှင်းများကို အိုင်ဖုန်းအိုအက် ၂.၀ အဆင့်မြှင့်တင်သည့်အခါ အိုင်ဖုန်းများတွင် အသုံးပြုနိုင်မှာ ဖြစ်သည်။ အိုင်ဖုန်း (ပထမ မျိုးဆက်) ဟာ နောက်မျိုးဆက် အိုင်ဖုန်း ၃ဂျီ ထွက်ရှိလာတဲ့အချိန်မှာ ရောင်းချခြင်းကို ရပ်ဆိုင်းလိုက်သည်။ အိုင်ဖုန်း (ပထမ မျိုးဆက်)ကို အလုံးရေစုစုပေါင်း ၆ ၁၂၄ ၀၀၀ ရောင်းချနိုင်ခဲ့သည်။
အသုံးပြုသူ တော်တော်များများဟာ အိုင်ဖုန်းဟု ရိုးရှင်းစွာခေါ်ဆိုခဲ့ပေမယ့် ၂၀၁၀ ဇွန်လိုင်လ မိတ်ဆက်ပွဲမှာတော့ မူလ လက်ဟောင်း အိုင်ဖုန်းလို့ အမည်နာမ တွင်ခဲ့ပါတယ်။
ဆော့ဝဲလ်
စတင်မိတ်ဆက်ပွဲမှာ အိုင်ဖုန်းကို "OS X" ဖြင့်လည်ပတ်မည်ဟု မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ သို့သော် အဆိုပါ လည်ပတ်မှု စနစ်ကို ပရိုဂရမ်ရေးသားသူများအတွက် SDK ထုတ်ပေးချိန်တွင် အိုင်ဖုန်း လည်ပတ်မှုစနစ် ဟု ခေါ်တွင်ခဲ့သည်။ အိုင်ဖုန်း (ပထမ မျိုးဆက်) တွင် အိုင်ဖုန်းလည်ပတ်မှုစနစ် ၁.၀ မှ ၃.၀ အထိ ထောက်ပံ့မှု ရရှိသည်။
ဆော့ဝဲလ်သမိုင်း
အိုင်ဖုန်း (ပထမ မျိုးဆက်) တွင်ပါဝင်သော လည်ပတ်မှုစနစ်သည် အိုင်ဖုန်း လည်ပတ်မှုစနစ် (iPhone OS) ၁.၀ ဖြစ်သည်။ စတင်မိတ်ဆက်စဉ်က OS X အဖြစ် မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး အသံစာပို့စနစ်၊ လက်ချောင်းများစွာ ထိတွေ့မှု၊ လက်ဟန်၊ HTML မေးလ်၊ ဝဘ်ကြည့်ရှုမှု၊ ယူကျူ့ စသည့်လုပ်ဆောင်ချက်များပါဝင်သည်။ သို့သော် စာတို ကူးယူနိုင်မှု (Copy Paste) မလုပ်နိုင်သေးချေ။ အချို့သော ကွန်ပျူတာကျွမ်းကျင်သူ (Hacker) များက အိုင်ဖုန်းများကို ဖောက်ထွင်းခြင်း (Jailbraking) ပြုလုပ်ကာ အဆိုပါ မရနိုင်သော လုပ်ဆောင်ချက်များကို ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်း လည်ပတ်မှုစနစ် အဆင့်မြှင့်တင်မှုများတွင် တဖြေးဖြေး ထည့်သွင်းလာခဲ့သည်။
အိုင်ဖုန်း လည်ပတ်မှုစနစ် ၂ ကို ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် အိုင်ဖုန်း ၃ဂျီ နှင့်အတူ ဖြန့်ဝေခဲ့သည်။ လည်ပတ်မှု စနစ် ၂ တွင် တခြားသော ပရိုဂရမ်မာများ ရေးသားထားသော အက်ပလီကေးရှင်းများ၊ မိုက်ခရိုဆော့ အိတ်ချိန်း ထောက်ပံ့မှုနှင့် တခြားသော လုပ်ဆောင်ချက်များ ပါဝင်ခဲ့သည်။
အိုင်ဖုန်း လည်ပတ်မှုစနစ် ၃ ကို ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် အဆင့်မြှင့်တင်ခွင့် ပေးခဲ့သည်။ စာကူးယူနိုင်မှု (Copy Paste) ၊ အလွယ်တူ ရှာဖွေနိုင်မှု (Spotlight Search) နှင့် ယူကျူ့ လုပ်ဆောင်ချက်အသစ်တို့ပါဝင်ခဲ့သည်။ အိုင်ဖုန်း (ပထမ မျိုးဆက်) တွင် အဆင့်မြှင့်တင်မှု ပြုလုပ်နိုင်သော်လည်း အချို့သော လုပ်ဆောင်ချက်များ မလုပ်ဆောင်နိုင်ပါ။
အိုင်ဖုန်း လည်ပတ်မှုစနစ် ၃.၁.၃ သည် အိုင်ဖုန်း (ပထမ မျိုးဆက်) အတွက် နောက်ဆုံးအဆင့်မြှင့်တင်မှု ဖြစ်သည်။
တုံ့ပြန်ချက်များ
The New York Time သတင်းစာ နှင့် The Wall Street ဂျာနယ်တို့က အိုင်ဖုန်း (ပထမ မျိုးဆက်) အပေါ် အကောင်းဘက်မှာ ဝေဖန်မှုများပြုလုပ်ခဲ့သည်။ AT&T မှာ ၂.၅ဂျီ EDGE ကွန်ရက်မှာ အင်တာနက် အလွန်နှေးကြောင်း နှင့် ၃ဂျီအသုံးပြု၍ မရနိုင်ကြောင်း တုံ့ပြန်ခဲ့ကြသည်။ The Wall Street ဂျာနယ်မှလည်း အချို့သော လုပ်ဆောင်ချက်တွေကို ချန်ထားလိုက်လျင် အိုင်ဖုန်းဟာ လှပပြီး လက်ထဲတွင် ရှိသော ကွန်ပျူတာ တစ်လုံးဖြစ်ကြောင်း တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။ Time မဂ္ဂဇင်းကတော့ ၂၀၀၇ ခုနှစ်အတွက် ထူးခြားသော တီထွန်မှု တစ်ခုဟု မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။
ထန်းပင်ဆိပ်ရွာ၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်
ထန်းပင်ဆိပ်ရွာ (Htanpinseik)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်၊ ရွာရှည် (မြောက်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၉၀၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သရက်ပင်ကွင်းရွာ၊ သရက်ပင်ကွင်း
သရက်ပင်ကွင်းရွာ၊ သရက်ပင်ကွင်း
တုတ်ကြီးရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
တုတ်ကြီးရွာ(Tokegyi)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ မီးဇိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၂၄၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မီးဇိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၁၈၄ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၃၉၇ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သဒ္ဒါ
မြန်မာ သဒ္ဒါ ၏အခြေခံသည် မြန်မာစာအဖွဲ့ က ဦးစွာပြုစုသော မြန်မာ သဒ္ဒါ အခြေပြုကျမ်းပင်ဖြစ်သည်။ ထိုကျမ်းကို အခြေပြု၍ မျက်မှောက် ခေတ်မြန်မာ သဒ္ဒါ ကျမ်းကြီးကို မြန်မာစာအဖွဲ့ သည်ရေးသားပြုစုနိုင်ခဲ့သည်။
ငါးဖျင်းသလက်
ပါဏဗေဒအလိုအားဖြင့် ငါးဖျင်းသလက်ကို'ကိုလိုင်ဆာဖက်စီးအေးတပ်'(Colisa fasciata; ယခုအခါတွင် Trichogaster fasciata )ဟုခေါ်သည်။ မျိုးရင်းမှာ 'အော့(စ)ဖရိုမင်နီဒီ(Osphronemidae)' ဖြစ်၍ နယ်သာလန်ကျွန်းစုတွင်ရှိသော ဂူရာမီငါးနှင့် မျိုးရင်းချင်း တူသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ရှိ အင်းများ၌ အများအပြား ဖမ်းဆီးမိသည်။ ငါးဖျင်းသလက်ကို ငါးပိလုပ်လေ့ ရှိသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ ငါးခြောက်လည်း ပြုလုပ်တတ်သည်။
တောင်ပေါက်ရွာ၊ မင်းကူးလမ်း
တောင်ပေါက်ရွာ၊ မင်းကူးလမ်း
ကျွန်းဂေါင်းရွာ
ကျွန်းဂေါင်းရွာ
အရာတော်ရွာ၊ ရေတွင်းဆိပ်
အရာတော်ရွာ၊ ရေတွင်းဆိပ်
ကျုံခရမ်းရွာ၊ တပေတမော့
ကျုံခရမ်းရွာ၊ တပေတမော့
ပါရဂူဘွဲ့ ကြီးကြပ်သူ
မြန်မာဘာသာဖြင့် ပါရဂူဘွဲ့ကြီးကြပ်သူ၊ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် doctoral advisor၊ dissertation director၊ dissertation advisor၊ (ဗြိတိသျှ အင်္ဂလိပ် ဘာသာတွင်) doctoral supervisor ဟု ခေါ်ဆိုသူမှာ ဘွဲ့လွန် ကျောင်းသားများကို ပါရဂူဘွဲ့  (doctorate) ရရှိရန် လမ်းညွှန် ထိန်းကြောင်းပေးသည့် တက္ကသိုလ်ဆရာကို ဆိုလိုသည်။ သင်ရိုးရွေးချယ်ရာတွင် လည်းကောင်း၊ စာတမ်း (dissertation) ရေးရန် သုတေသနနယ်ပယ် ရွေးချယ်ရာတွင်လည်းကောင်း ကူညီပေးလေ့ရှိပြီး၊ အများအားဖြင့် ပါရဂူဘွဲ့ကြီးကြပ်သူများမှာ ဌာနတွင်းရှိ အဆင်မြင့်/ဝါရင့် ဆရာများ ဖြစ်တတ်သည်။ ကျောင်းသားများက ကြီးကြပ်သူရွေးချယ်ရာတွင် ဆရာ၏ သုတေသန နယ်ပယ်၊ ဆရာ၏ သဘောတူညီမှု၊ ၎င်းဆရာနှင့် မိမိ အလုပ်အတူ လုပ်လို/မလုပ်လို စသည်တို့အပေါ် မူတည်ပြီး ရွေးချယ်ကြသည်။