cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်
တိုးပွားလာတဲ့ လက်နက်ကိုင် တော်လှန် ပုန်ကန်မှုများနဲ့ သာသနာ သန့်ရှင်းရေး
၁၉၆၈ ဧပြီလ ၁၆ ရက်နေ့ ပဲခူး - သယာဝတီ နယ်စပ်မှာ စစ်တပ်က ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ် ပါတီ (ဗကပ) ဌာနချုပ် စခန်းကို ဝင်တိုက်ရာမှာ စစ်ဦးစီးမှူး ရဲဘော် သုံးကျိပ်ဝင် ဗိုလ်ဇေယျ ကျဆုံး ခဲ့ရတယ်။ စက်တင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့မှာ ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ သခင် သန်းထွန်း ကိုယ်တိုင် သူရဲ့ ကိုယ်ရံတော် မောင်မြရဲ့ လုပ်ကြံ သတ်ဖြတ်မှုကို ခံခဲ့ရပြီး ကျဆုံးခဲ့တယ်။ ၁၉၇၅ မှာ ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌနဲ့ အတွင်းရေးမှူး ဆက်လက် တာဝန် ယူနေတဲ့ သခင် ဇင်နဲ့ သခင် ချစ်တို့ ကျဆုံး ခဲ့ရတယ်။
ပါတီတွင်း ဖြုတ်ထုတ် သတ်ပွဲတွေ၊ ပါတီ ခေါင်းဆောင် အများအပြား တိုက်ပွဲမှာ ကျဆုံး ရမှုတွေ၊ ပါတီ ခေါင်းဆောင် အတော်များများနဲ့ ပါတီဝင်တွေ အမြောက်အမြား လက်နက်ချမှု တွေကြောင့် ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ် ပါတီ (ဗကပ) လည်း ယိုင်နဲ့ သွားခဲ့ရပြီး ပဲခူး ရိုးမ အပါအဝင် မြန်မာပြည် အလယ်ပိုင်းက နယ်မြေ အားလုံးကို လက်လွတ် ဆုံးရှုံး လိုက်ရတယ်။ ဒီနောက်မှာတော့ သခင် ဗသိန်းတင် (ယခု ကွယ်လွန်) ဦးဆောင်တဲ့ ဗဟို ကော်မတီကို ပြန်လည် ဖွဲ့စည်းကာ မြန်မာပြည် အရှေ့မြောက် တရုတ်ပြည် နယ်စပ် မှာသာ အခြေပြု လှုပ်ရှား နိုင်တော့တဲ့ အခြေအနေထိ ဆိုးရွား သွားခဲ့တယ်။
၃၃ ဦး အကြံပေး အဖွဲ့ ဖွဲ့
၁၉၆၈ ခုနှစ် ထဲမှာ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဦးနု အပါအဝင် နိုင်ငံရေးသမားနဲ့ တိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင် ၃၃ ဦး ပါဝင်တဲ့ "ယာယီ အမျိုးသား ညီညွတ်ရေး အကြံပေး အဖွဲ့" ဖွဲ့စည်းခဲ့တယ်။ ဒီ ၃၃ ဦး အကြံပေး အဖွဲ့ရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် နိုင်ငံတော် သမ္မတကြီးဟောင်း မန်းဝင်းမောင်ကို တာဝန် ပေးခဲ့တယ်။
ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့မှာ ၃၃ ဦး အကြံပေး အဖွဲ့က တော်လှန်ရေး ကောင်စီ ထံကို အစီရင်ခံစာ တင်သွင်းခဲ့တယ်။ ဒီ အစီရင်ခံစာမှာ စစ်အစိုးရကို တပ်မတော် အရာရှိတွေ၊ ပြည်သူတွေ၊ နိုင်ငံရေး သမားဟောင်း တွေနဲ့ တိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင်တွေ ပါဝင်တဲ့ အမျိုးသား အစိုးရ အဖြစ် ပြောင်းလဲ ဖွဲ့စည်းရန်၊ ဗဟိုက ချုပ်ကိုင်တဲ့ စီးပွားရေး ပုံစံ ရပ်စဲရန်၊ ဒီမိုကရေစီနဲ့ တိုင်းရင်းသား အခွင့်အရေး တွေကို ပြန်လည် ဖော်ထုတ်ရန် တင်ပြခဲ့တယ်။ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဦးနု အပါအဝင် အကြံပေး အဖွဲ့ဝင် ၂၂ ဦးက ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီ စနစ်ကို ပြန်လည် အသက် သွင်းလိုပြီး၊ ကျန် အဖွဲ့ဝင် ၁၁ ဦးက ဆိုရှယ်လစ် တပါတီ စနစ်ကို ထောက်ခံ ခဲ့ကြတယ်။
နောက်တနေ့မှာ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နေဝင်းက ပြောင်းလဲမှု အတွက် အချိန် မရောက် သေးဘူး ဆိုပြီး အဆိုပြုချက် အားလုံးကို ပယ်ချ လိုက်တယ်။
၁၉၆၉ ခု ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့မှာ မြန်မာပြည်အနှံ့ ဖမ်းဆီး ထိန်းသိမ်း ထားတဲ့ နိုင်ငံရေး သမားတွေကို ကိုကိုးကျွန်း ပို့ကာ ကိုယ်ထူ ကိုယ်ထ စနစ်နဲ့ ဖမ်းဆီး ချုပ်နှောင့်တဲ့ စီမံကိန်းကို စတင် အကောင်အထည် ဖော်ခဲ့တယ်။ ကိုယ်ထူ ကိုယ်ထ စနစ် ဆိုတာ နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသား တွေကို လူသူ အဆက်အသွယ် အရောက်အပေါက် မရှိတဲ့ တကျွန်းကို ပို့၊ ကိုယ်ဖာသာ စားစရာ သောက်စရာ ဖန်တီး လုပ်ကိုင် စေပြီး လူထုနဲ့ အဆက် ဖြတ်ကာ လူမသိ သူမသိ ဖမ်းဆီး ချုပ်နှောင် ထားမဲ့ "ကိုယ်ထူ ကိုယ်ထ စီမံကိန်း" ဖြစ်တယ်။ ဒါပေမဲ့ ခံယူချက် ပြင်းထန် ခိုင်မြဲတဲ့ နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသား တွေဟာ စုပေါင်းပြီး တညီတညာတည်း ရဲဘော် ၈ ယောက် ကျဆုံး ခဲ့ရတဲ့ ၅၃ ရက် အစာငတ်ခံ ဆန္ဒပြပွဲကြီး ဆင်နွှဲပြီး မဆလရဲ့ ကိုယ်စရိတ် ကိုယ်ရှာ စားပြီး တကျွန်းမှာ ချုပ်နှောင် ထားမဲ့ "ကိုယ်ထူ ကိုယ်ထ စီမံကိန်း" ကို ရိုက်ချိုး တွန်းလှန် နိုင်ခဲ့ကြလို၊ တကျွန်း ရောက်ပြီး ၃ နှစ် နီးပါး အကြာမှာ ဒီ ကိုကိုးကျွန်း စီမံကိန်းကို ဖျက်သိမ်းပြီး နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသား တွေကို ပြည်မ ပြန်ပို့ ပေးခဲ့ရတယ်။ (တိုက်ပွဲဝင် ရဲဘော် တဦး ရေးတဲ့ "စစ်အုပ်စု သက်တမ်း ရှည်နေ သရွေ့" စာအုပ်မှာ ဒီအကြောင်း အပြည့်အစုံ ဖတ်နိုင် ပါတယ်။)
၁၉၆၉ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့မှာ ဖဆပလ ခေါင်းဆောင် ဦးကျော်ငြိမ်း၊ တရားရေး ဝန်ကြီး ဦးမြင့်သိန်းနဲ့ ဗိုလ်မှူးချုပ်ဟောင်း အောင်ကြီးတို့ အပါအဝင် လူပေါင်း ၁၂၇ ဦး ပြန်လွှတ် ပေးလိုက်ကြောင်း တော်လှန်ရေး ကောင်စီ က ကြေညာခဲ့တယ်။ ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက်နေ့မှာ တော်လှန်ရေး ကောင်စီ အစိုးရ အဖွဲ့တွင်းမှာ ပါဝင်တဲ့ တဦးတည်းသော အရပ်သား ဖြစ်တဲ့ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး ဦးသီဟန် နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး၊ ဗိုလ်မှူးကြီး မောင်လွင်ကို နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့တယ်။
ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဦးနု လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေး ဆင်နွှဲ
၁၉၆၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီ လထဲမှာ အရေးပေါ် ဆေးကုသရန်နဲ့ ဗုဒ္ဓဂါယာမှာ ဘုရားဖူး ထွက်ရန် ဦးနုနဲ့ မိသားစုဟာ အိန္ဒိယကို ထွက်ခွာ လာခဲ့ကြတယ်။ အိန္ဒိယ မထွက်မီ လအနည်းငယ် အလိုက ဦးနုဟာ မြန်မာနိုင်ငံ အရပ်ရပ်ကို ဘာသာရေး လုပ်ငန်းတွေ လှယ်လည် ဆောင်ရွက်ရင်း သူ့ အပေါ် လူထုရဲ့ ထောက်ခံ အားပေးမှု အတိမ်အနက်ကို စမ်းသပ် ခဲ့သေးတယ်။ ဦးနုဟာ နေရှင်း သတင်းစာ အယ်ဒီတာချုပ် ဦးလောရုံနဲ့ တွေ့ဆုံတယ်၊ ပြီးတော့ လန်ဒန်ကို ဆက်ထွက် လာပြီး၊ ၁၉၆၉ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၉ ရက်နေ့မှာ သတင်းစာ ရှင်းလင်းတခု ခေါ်ယူကာ ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီ ပါတီ (PDP) ကို ဖွဲ့စည်း လိုက်ကြောင်းနဲ့ နေဝင်း စစ်အုပ်စုကို လက်နက် တော်လှန်မည် ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့တယ်။
ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီ ပါတီ (PDP) မှာ ဦးနု - ဥက္ကဋ္ဌ၊ ရဲဘော် သုံးကျိပ်ဝင် ဗိုလ်လကျ်ာ - ဒုဥက္ကဋ္ဌ၊ ဦးလောရုံ - အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး၊ ဝန်ကြီးဟောင်း ဦးသွင် - တွဲဖက် အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး၊ လေတပ် ဦးစီးချုပ်နဲ့ ဗိုလ်မှူးချုပ်ဟောင်း တော်မီကလစ် - နိုင်ငံခြားရေးနဲ့ ဘဏ္ဍာရေး၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်ဟောင်း စောကြာဒိုး - စစ်ဦးစီးချုပ်၊ ရဲဘော် သုံးကျိပ်ဝင် ဗိုလ်ရန်နိုင် - ဒုစစ်ဦးစီးချုပ်၊ ဦးဇာလီမော် - တရားရေး တို့ ပါဝင်တယ်။ လက်နက်ကိုင် တပ်အဖြစ် ပြည်ချစ် လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် (Partriotic Liberation Army, PLA) စစ်တိုင်း ၂ တိုင်း ခွဲပြီး ဖွဲ့စည်းခဲ့တယ်။ ပီဒီပီ ပါတီ လူငယ် ဌာန အဖြစ် ပြည်ချစ် လူငယ် တပ်ပေါင်းစု (Partriotic Youth Front, PYF) ကို ဦးတင်မောင်ဝင်း ခေါင်းဆောင်ပြီး ဖွဲ့စည်းခဲ့တယ်။ နောက်ပိုင်းမှာ ရဲဘော် သုံးကျိပ်ဝင် ဗိုလ်မှူး အောင်ပါ ပီဒီပီမှာ ပူးပေါင်း ပါဝင်ခဲ့တယ်။
နောက်ပိုင်း ပီဒီပီ ပါတီတွင်းမှာ အုပ်စုဖွဲ့ အားပြိုင်မှုတွေ ဖြစ်ပွား ခဲ့သလို၊ မွန်နဲ့ ကရင် အဖွဲ့တွေ ကလည်း ခွဲထွက်လိုက ခွဲထွက်ခွင့်ကို သဘောတူရန် ဖိအား ပေးလာ တာကြောင့် ၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလမှာ ဦးနုဟာ ပီဒီပီက နုတ်ထွက်ပြီး အိန္ဒိယ နိုင်ငံမှာ သွားရောက် အခြေချ နေထိုင်ခဲ့တယ်။ ပီဒီပီကို ရဲဘော် သုံးကျိပ်ဝင် ဗိုလ်လကျ်ာ က ဆက်လက် ဦးဆောင်မှု ပေးခဲ့ သော်လည်း နောက်ပိုင်းမှာ ပီဒီပီ အတွင်း စည်းလုံး ညီညွတ်မှု ပိုမို ပြိုကွဲ လာသလို၊ ကရင် လက်နက်ကိုင် တွေနဲ့ အချင်းချင်း ဖြစ်ပွားခဲ့ရတဲ့ တိုက်ပွဲ တခုမှာ ဗိုလ်လကျ်ာ ကျဆုံး သွားခဲ့တယ်။ ဒီနောက် ၁၉၈ဝ ခုနှစ်မှာ ထုတ်ပြန်ခဲ့တဲ့ မဆလ ပါတီရဲ့ အထွေထွေ လွတ်ငြိမ်းခွင့် အမိန့်နဲ့ ကျန်ရှိနေတဲ့ ပီဒီပီ တပ်ဖွဲ့ အားလုံး နီးပါး လက်နက်ချပြီး မြန်မာပြည်ထဲကို ပြန်ဝင် ခဲ့ကြသလို၊ ခေါင်းဆောင် တချို့ အနောက်နိုင်ငံ တချို့မှာ နိုင်ငံရေး ခိုလှုံခွင့် တောင်းခံပြီး အဲဒီ နိုင်ငံတွေကို သွားရောက် အခြေချ နေထိုင် ကြတာကြောင့် ပီဒီပီ ပါတီနဲ့ လက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့တို့ ပျက်သုဉ်း သွားခဲ့ရ တော့တယ်။ ၁၉၈ဝ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် လထဲမှာ အိန္ဒိယမှာ ခိုလှုံ နေထိုင် နေတဲ့ ဝန်ကြီးဟောင်း ဦးနု အား မြန်မာပြည်ကို ပြန်လာခွင့် ပြုခဲ့တယ်။
ပီဒီပီ ပါတီ ပျက်သုဉ်း ခဲ့ရမှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပါတီ ဗဟို ကော်မတီဝင် တဦး ဖြစ်ရော၊ ပြည်ချစ် လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် အထူး တပ်ရင်း (၁) တပ်ရင်းမှူး အဖြစ် ပီဒီပီ ပျက်သုဉ်းတဲ့ အထိ တာဝန် ယူခဲ့သူ ဦးတင်မောင်ဝင်း က သူ့ရဲ့ ကိုယ်ရေး အတ္ထုပ္ပတ္တိ ဖြစ်တဲ့ "နိုင်ငံရေး သမားနှင့် နိုင်ငံရေး" စာအုပ်မှာ အခုလို သုံးသပ် ခဲ့ပါတယ်။
"ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီ ပါတီ သန္ဓေ စတင် တည်လာပုံကို ဥပမာ ပြု၍ ပြောရမည် ဆိုလျှင် တဦးချင်း ကောင်းသော ဘောလုံးသမားများကို အဖွဲ့ အသီးသီးမှ ခေါ်ယူ၍ စုပေါင်း ဖွဲ့စည်းထားသော ဘောလုံးအသင်း တသင်းနှင့် တူလှပါသည်။ ထိုလူတော် ဘောလုံးသမားများသည် ကိုယ်စီကိုယ်င ကိုယ့်ဘဝင်နှင့်ကိုယ် မြင့်နေကြ သဖြင့် အပေးအယူ မရှိဘဲ တဦးတည်း ဂိုးသွင်း ချင်သောကြောင့် နောက်ဆုံး အရှုံးကြီး ရှုံးရသည့် အဖြစ်ဆိုးနှင့် ကြုံရသည်ဟု သုံးသပ် ချင်ပါသည်။"
မဆလကို ပီပီပြင်ပြင် ပါတီ အသွင် ပြောင်း
၁၉၇ဝ မှာ မဆလ အမြုတေ ပါတီကို ပြည်သူ့ ပါတီ အဖြစ် အသွင် ပြောင်းခဲ့တယ်။ ပါတီ စည်းရုံးရေး အနေနဲ့၊ မူလတန်း ကျောင်းသား တွေကို "တေဇ လူငယ်"၊ အလယ်တန်းနဲ့ အထက်တန်း ကျောင်းသား တွေကို "ရှေ့ဆောင် လူငယ်"၊ တက္ကသိုလ် ကျောင်းသား တွေကို မဆလရဲ့ ပင်မ လူငယ် အစည်းအရုံး ဖြစ်တဲ့ "လမ်းစဉ် လူငယ်" တွေ အဖြစ် စည်းရုံး သိမ်းသွင်းကာ နောင်တချိန်မှာ မဆလ တင်းပြည့် ပါတီဝင် ဖြစ်လာနိုင်ရေး အတွက် ကြိုတင် ပြင်ဆင် ခဲ့တယ်။
ဒါ့အပြင် ဗဟို နိုင်ငံရေး သိပ္ပံကျောင်း၊ တိုင်းရင်းသား ဖွံ့ဖြိုးရေး ကျောင်း (နောင်အခါ တိုင်းရင်းသား ဖွံ့ဖြိုးရေး သိပ္ပံ)၊ ဖောင်ကြီး ဗဟို ပြည်သူ့ ဝန်ထမ်း လေ့ကျင့်ရေး ကျောင်းတို့ကို ဖွင့်လှစ်ကာ မဆလရဲ့ သဘောတရား ရေးရာ တွေကို သင်ကြား ပို့ချ ပေးကာ၊ မဆလ ကေဒါတွေ အဖြစ် မွေးထုတ် ပေးခဲ့တယ်။
၁၉၇၁ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၈ ကနေ ဇူလိုင် ၁၁ ရက် အထိ ကျင်းပတဲ့ မဆလ ပါတီရဲ့ ပထမ အကြိမ် ကွန်ဂရက် (ပါတီ ညီလာခံ) ကနေ အဖွဲ့ဝင် ၁၅ဝ ပါတဲ့ ဗဟို ကော်မတီကို ရွေးချယ် ခန့်အပ်ခဲ့တယ်။ အဲဒီထဲမှာ စစ်တပ် အရာရှိက ၁၁၉ ဦး ပါဝင်တယ်။ ဇူလိုင်လ ၈ ရက်နေ့ မှာတော့ တော်လှန်ရေး ကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နေဝင်းကို မဆလ ဗဟို ကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ရွေးချယ် တင်မြှောက် လိုက်တယ်။
၁၉၇၁ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့မှာ အဖွဲ့ဝင် ၉၇ ဦး ပါဝင်တဲ့ "မြန်မာနိုင်ငံ အခြေခံ ဥပဒေသစ် ရေးဆွဲရေး ကော်မရှင်" ကို ဖွဲ့စည်း လိုက်တယ်။ ကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဒု-ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ် စန်းယုကို တာဝန် ပေးကာ၊ စစ်တပ်က တပ်မှူးကြီး ၃၄ ဦး ကိုလည်း ပါဝင် စေခဲ့တယ်။
ဧပြီလ ၂ဝ ရက်နေ့မှာ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နေဝင်းဟာ ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ် ကနေ အနားယူ လိုက်ပြီး၊ မဆလ ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌနဲ့ နိုင်ငံတော် ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ်သာ တာဝန် ယူတော့တယ်။ ဗိုလ်ချုပ် စန်းယုကို ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ကို တဆင့်ကျော် တိုးပေးလိုက်ပြီး ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ် အဖြစ် ခန့်အပ် လိုက်တယ်။ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စန်းယုဟာ ဒု-ဝန်ကြီးချုပ်နဲ့ မဆလ ပါတီ အတွင်းရေးမှူး အဖြစ်လည်း ပူးတွဲ တာဝန် ယူခဲ့တယ်။ ၁၉၇၈ မတ်လ ၃ ရက်နေ့ မှာမှ စစ်တပ်က ပင်စင် ယူခဲ့တယ်။ ဒီနောက်မှာ တပ်မတော် ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ် အဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရ တင်ဦး (အကျယ်ချုပ် ကျခံနေရတဲ့ အဖွဲ့ချုပ် ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ) ဖြစ်လာတယ်။ ၁၉၇၆ မတ်လ ၆ ရက်နေ့မှာ ဗိုလ်ကြီး အုန်းကျော်မြင့်တို့ အမှုနဲ့ ဆက်နွယ်ပြီး တာဝန်က အနားပေး ခံရတယ်။ ဒီနောက်မှာ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရ ကျော်ထင်က တပ်မတော် ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ် အဖြစ် ၁၉၈၅ အထိ တာဝန် ယူခဲ့တယ်။ ဒီနောက်မှာမှ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စောမောင် [ရှစ်လေးလုံး ပြည်သူ အုံ့ကမှု ကြီးကို စစ်တပ်နဲ့ ပစ်ခတ် နှိမ်နင်းပြီး အာဏာသိမ်း စစ်ကောင်စီ နဝတ (ယခု နအဖ လို့ အမည် ပြောင်းထားတဲ့) ကို ဦးဆောင်ခဲ့သူ)] က ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာတယ်။
မဆလ အနှစ် ၂ဝ စီမံကိန်း
၁၉၇၃ ခုနှစ်မှာ ၆၂ ကနေ ရ၂ ခုနှစ် ကာလထိ စီးပွားရေး အခြေအနေကို သုံးသပ်ကာ အနှစ် ၂ဝ စီးပွားရေး စီမံကိန်း တရပ်ကို ရေးဆွဲခဲ့တယ်။ ဒီစီမံကိန်းကို ၁၉၇၃/ ရ၄ - ၁၉၉၃/၉၄ အထိ သတ်မှတ် ထားပြီး၊ ၄ နှစ် တကြိမ် ကာလ အဖြစ် စီမံကိန်း ၅ ကြိမ် သတ်မှတ် ခဲ့တယ်။ ဒီ နှစ် ၂ဝ စီးပွားရေး စီမံကိန်းရဲ့ ရည်မှန်းချက်နဲ့ လမ်းညွှန်ချက် တွေကို မဆလ ပါတီက ချမှတ် ခဲ့တာ ဖြစ်တယ်။
ထိူစီမံကိန်းမှာ -
ပထမ ဦးစားပေး အဖြစ်၊ လယ်ယာ၊ သားငါး မွေးမြူရေး ကဏ္ဍနဲ့ သစ်တော ကဏ္ဍတို့ရဲ့ ထုတ်လုပ်မှုကို တိုးချဲ့ကာ၊ ထို ကဏ္ဍတွေရဲ့ နိုင်ငံခြား ပို့ကုန် တိုးမြှင့်ရန်။
ဒုတိယ ဦးစားပေး၊ အထက်က ကဏ္ဍတွေကို တိုးချဲ့ပြီး သွင်းကုန် အစားထိုး စက်မှု လုပ်ငန်းကို တိုးတက် စေရန်။
တတိယ ဦးစားပေး၊ တွင်းထွက် ပစ္စည်း ထုတ်လုပ်မှုကို အမြင့်ဆုံး ရောက်အောင် ထုတ်လုပ်ပြီး၊ ဒီ ထွက်ကုန်ကို အခြေခံကာ အကြီးစား စက်မှု လုပ်ငန်းတွေကို တည်ထောင်ရန်။
ဒီစီမံကိန်းရဲ့ ရည်မှန်းချက်က လယ်ယာကို အခြေခံတဲ့ စက်မှု စီးပွားရေးကို ထူထောင်ဖို့ ဖြစ်တယ်။
ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နေဝင်း နိုင်ငံတော်ကို တပါတီ အာဏာရှင် စနစ်နဲ့ အုပ်ချုပ်ခဲ့တဲ့ ၂၆ နှစ်ကာလမှာ၊ မြန်မာ့ ဆိုရှယ်လစ် စီမံကိန်း စီးပွားရေး စနစ်ရဲ့ အသီးအပွင့်တွေ အဖြစ် မြန်မာ နိုင်ငံဟာ ကမ္ဘာ့ အဆင်းရဲဆုံး နိုင်ငံ (LDC) ခံခဲ့ရ သလို၊ နိုင်ငံရဲ့ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး၊ ပညာရေး၊ ဘာသာရေး အစစ အရာရာ မှာလည်း နိမ့်ကျ သွားခဲ့ရတယ်။ ပြည်သူ့ ဆိုင်တွေက ခွဲတန်းနဲ့ ရောင်းတဲ့ စနစ် တန်းစီ တိုးစားတဲ့ လူတန်းစားသစ် တရပ်နဲ့ ပြည်သူ့ ဆိုင်တွေက ပြည်သူ လူထု အတွက် လိုအပ်တဲ့ ကုန်ပစ္စည်းတွေ အလျင်မီအောင် ရောင်းချ ပေးနိုင်တာ မရှိသလို၊ ကုန်ပစ္စည်း အရည်အသွေး နိမ့်ကျ မှုတွေကြောင့်တိုင်းပြည်အဝန်း မှောင်ခို စီးပွားရေး စနစ် အကြီးအကျယ် ထိုးကားကာ အိမ်နီးချင်း နိုင်ငံတွေနဲ့ နယ်စပ် တွေက တဆင့် မှောင်ခိုကုန် ကူးစားရတဲ့ လူတန်းစားသစ် တရပ် ပေါ်ထွန်း လာခဲ့တယ်။ မှောင်ခို စီးပွားရေး စနစ်ရဲ့ အမှောင်ရိပ်မှာ ဒေသဆိုင်ရာ မဆလ အာဏာပိုင် အဆင့်ဆင့် အနိုင်ကျင့် စော်ကား မှုတွေကြောင့် နိုင်ငံရဲ့ သားပျို သမီးပျိုတွေ၊ အထူးသဖြင့် အမျိုးသမီးငယ်တွေ ဘဝတွေ ပျက်ခဲ့ရတယ်။ စာရင်းချုပ်တာ့ ဗိုလ်ချုပ် (အမျိုးသား ခေါင်းဆောင်ကြီး ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်း၊ အာဇာနည် ခေါင်းဆောင်ကြီးများ၏ အတ္ထုပ္ပတိ္တ အကျဉ်း မှာ ကြည့်ပါ။) ပြောတဲ့ ဖာနိုင်ငံ ဖြစ်ခဲ့ရတယ်။
၇၄ ဖွဲ့စည်း အုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံ ဥပဒေ အတည်ပြု
အသစ် ရွေးချယ် ပြဋ္ဌာန်းလိုက်တဲ့ ရ၄ အခြေခံ ဥပဒေ အရ ဇန်နဝါရီလ ၂၇ ရက်နေ့မှာ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ၄၅ဝ ဦး ပါဝင်တဲ့ ပြည်သူ့ လွှတ်တော် (People’s Assembly) ရွေးကောက်ပွဲ တွေကို စတင် ကျင်းပခဲ့ပြီး ၁၉၇၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂ ရက်နေ့မှာ တော်လှန်ရေး ကောင်စီ က ပြည်သူ့ လွှတ်တော်ကို အာဏာ အပ်နှင်း လိုက်တယ်။ အဲဒီ နေ့မှာပဲ တော်လှန်ရေး ကောင်စီကို ဖျက်သိမ်းကြောင်း ကြေညာခဲ့တယ်။
မတ်လ ၄ ရက်နေ့မှာ ပြည်သူ့ လွှတ်တော်က ဦးနေဝင်းကို နိုင်ငံတော် သမ္မတ အဖြစ် ရွေးကောက် တင်မြှောက် ခဲ့တယ်။ အစိုးရ အဖွဲ့ကို ကြီးကြပ် ကွပ်ကဲရန် ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ် ဗိုလ်မှူးချုပ်ဟောင်း စိန်ဝင်းနဲ့ ဒုဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ် ဦးလွင် (ယခု အဖွဲ့ချုပ် အတွင်းရေးမှူး) တို့ကို ရွေးချယ် တင်မြှောက် ခဲ့ကြတယ်။
ဒီ ရ၄ အခြေခံ ဥပဒေ အရ ကျင်းပတဲ့ ပြည်သူ့ လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲ တွေမှာ မဆလ ပါတီဝင်တွေ ကသာ ကြီးကြပ် ကြသလို၊ မဆလ ပါတီက တင်သွင်းတဲ့ ကိုယ်စားလှယ် တဦး တည်းသာ ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ခွင့် ပြုတယ်။ ဒီကိုယ်စားလှယ်ကို အဲဒီ မဲဆန္ဒနယ်ရှိ ပြည်သူ လူထုက ထောက်ခံ မထောက်ခံ မဲပေး ရွေးချယ် ပေးရတဲ့ ပြိုင်ဘက် မရှိတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ ဖြစ်သလို၊ ပြည်သူ လူထု အနေနဲ့လည်း တခြား ရွေးချယ်စရာ အခွင့်အလမ်း မရှိတဲ့ မဲပေးရုံ သက်သက် ဟန်ပြ ရွေးကောက်ပွဲတွေ ဖြစ်တယ်။
၁၉၇၅ ခု၊ မေလ ၂၇ ရက်နေ့မှာ နေဝင်း ဦးဆောင်တဲ့ မဆလ ပါတီ အုပ်စိုးမှုကို လက်နက်ကိုင် ပူးပေါင်း တော်လှန် ပုန်ကန်ရန် ကရင် (ကေအဲန်ယူ)၊ ကရင်နီ (ကေအဲန်ပီပီ)၊ ကချင် (ကေအိုင်အို)၊ ရှမ်း (အက်စ်အက်စ်ပီပီ)၊ ပလောင် (ပီအက်စ်အယ်လ်အေ)၊ ပအို့ဝ် (ပီအဲန်အို)၊ မွန် (အဲန်အမ်အက်စ်ပီ)၊ ဝ (ဒဗလျူအဲန်အို)နဲ့ ရခိုင် (အေအယ်လ်ပီ) တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့တွေ ပူးပေါင်းပြီး အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ တပ်ပေါင်းစု (National Democratic Front, NDF) ကို တိုင်းရင်းသား လွတ်မြောက် နယ်မြေ တနေရာမှာ ဖွဲ့စည်း လိုက်ကြတယ်။
ပြည်သူ လူထုရဲ့ ဆင်းရဲ ကြပ်တည်း ဒုက္ခတွေကို မကြည့်ရက်တဲ့ ဗိုလ်ကြီး အုန်းကျော်မြင့် ဦးဆောင်တဲ့ တပ်မတော် အရာရှိ ၅ ဦးဟာ ဦးနေဝင်းကို လုပ်ကြံ သတ်ဖြတ်ကာ တပ်မတော် ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်နဲ့ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီး အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင် နေတဲ့ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရ တင်ဦး (အကျယ်ချုပ် ကျခံနေရတဲ့ အဖွဲ့ချုပ် ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ) နိုင်ငံတော် အကြီးအကဲ အဖြစ် တင်မြှောက်မဲ့ အကြံအစည်ကို စီစဉ် ခဲ့ကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူတို့ ကြံစည်ထားတဲ့ အတိုင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နေဝင်းကို လုပ်ကြံမဲ့ ရက်မှာ မလုပ်ကြံနိုင် ဖြစ်ခဲ့ရာ ကနေ သူတို့ တတွေရဲ့ အကြံအစည်ကို ထောက်လှမ်းက အနံခံ မိသွားပြီး ဖမ်းဆီး ထိန်းသိမ်းခြင်း တရား စွဲဆိုခြင်းကို ခံလိုက် ကြရတယ်။ ဒီနောက် ၁၉၇၇ ဇန်နဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့မှာ အဲဒီ အမှုကို အထူး တရားရုံး စီရင်ချက် ချခဲ့တယ်။ ဦးဆောင်သူ ဗိုလ်ကြီး အုန်းကျော်မြင့်ကို သေဒဏ် ပေးခဲ့ပြီး၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း သူရ တင်ဦး (အကျယ်ချုပ် ကျခံနေရတဲ့ အဖွဲ့ချုပ် ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ) နဲ့ အခြား ပါဝင်သူ တပ်မတော် အရာရှိ တွေကို နှစ်ရှည် ထောင်ဒဏ်တွေ ချမှတ် လိုက်တယ်။
၁၉၇၇ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁ ရက်နေ့ ကနေ မတ် ၁ ရက်နေ့ အထိ ကျင်းပတဲ့ မဆလ ပါတီ တတိယ အကြိမ် ကွန်ဂရက် ကနေ လက်ဝဲသမား အများစု ပါဝင်တဲ့ ဗဟို ကော်မတီ ၄၁ ဦးကို ထုတ်လိုက်ပြီး၊ ပါတီ ဗဟို ကော်မတီ ဝင်သစ် ရ၄ ဦးကို ခန့်အပ် ခဲ့တယ်။ အဲဒီ ဗဟို ကော်မတီဝင် ရ၄ ဦး ထဲမှာ ၄၂ ဦးက စစ်ဗိုလ်တွေ ဖြစ်တယ်။
၁၉၇၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလမှာ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ၄၆၄ ဦး ပါဝင်တဲ့ ပြည်သူ့ လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲတွေ ကျင်းပခဲ့တယ်။ မတ်လ ရ ရက်နေ့မှာ ဦးနေဝင်းကို နိုင်ငံတော် သမ္မတနဲ့ မဆလ ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ပြန်တင် တင်မြှောက် ခဲ့ကြပြီး၊ မတ်လ ၂၉ ရက်နေ့မှာ ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ် ဦးမောင်မောင်ခကို ခန့်အပ်ခဲ့တယ်။
၁၉၈၁ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၈ ရက်နေ့မှာ မဆလရဲ့ စတုတ္ထ အကြိမ်မြောက် ပါတီ ညီလာခံ (ကွန်ဂရက်) ကို ကျင်းပခဲ့တယ်။ အဲဒီ ညီလာခံမှာ ဦးနေဝင်းက သူ သမ္မတ ရာထူး သက်တမ်း ကုန်ဆုံးတဲ့ နိုဝင်ဘာလမှာ ရာထူးက အနား ယူတော့မယ်လို့ ကြေညာခဲ့တယ်။
အောက်တိုဘာလ ၄ ရက်နေ့က စပြီး အဖွဲ့ဝင် ၄၇၅ ဦး ပါဝင်တဲ့ ပြည်သူ့ လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲတွေ ကျင်းပခဲ့တယ်။ ၉ ရက်နေ့မှာ နိုင်ငံတော် သမ္မတနဲ့ နိုင်ငံတော် ကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဦးစန်းယုကို ရွေးချယ် တက်မြှောက် လိုက်ကြတယ်။ ဦးနေဝင်း ကတော့ ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်နဲ့ တိုင်းပြည်ရဲ့ အာဏာကို ချုပ်ကိုင် ထားဆဲ ဖြစ်တယ်။
၁၉၈၃ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၈ ရက်နေ့မှာ ဦးနေဝင်းက သူကို ပခုံးချင်းယှဉ် ခွာရာ တိုင်းလာတဲ့ မဆလ ပါတီ တွဲဖက် အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး လည်းဖြစ်၊ ထောက်လှမ်းရေး အကြီးအကဲ လည်းဖြစ်တဲ့ မျက်မှန် ဦးတင်ဦးကို ရာထူး နေရာ အားလုံးက ဖယ်ရှား လိုက်ပြီး ဖမ်းဆီး ချုပ်နှောင်က ထောင်နှစ်ရှည် ချခဲ့တယ်။ ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်နေ့မှာ ပါတီ တွဲဖက် အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး အဖြစ် (နောက်ပိုင်းမှာ ရန်ကုန်က သားသတ်သမား အဖြစ် ကမ္ဘာ ကျော်လာမဲ့) စိန်လွင်ကို အစားထိုး ခန့်အပ် ခဲ့တယ်။
၁၉၈၃၊ နိုဝင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့မှာ မြန်မာနိုင်ငံကို အလည်အပတ် ရောက်ရှိလာတဲ့ တောင်ကိုရီးယား ဝန်ကြီးချုပ်နဲ့ အဖွဲ့ အာဇာနည် ဗိမာန်ကို သွားရောက် ဂါဝရ ပြုနေစဉ် မြောက်ကိုရီယား သူလျှိုတွေက ဗုံးခွဲ လုပ်ကြံမှု တခု ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ တောင်ကိုရီယား ဝန်ကြီး အချို့နဲ့ ထိပ်တန်း အရာရှိကြီး ၂၁ ဦး သေဆုံး ခဲ့ရတယ်။ တောင်ကိုရီးယား ဝန်ကြီးချုပ်နဲ့ မဆလ ပါတီ ခေါင်းဆောင် တွေက အာဇာနည် ဗိမာန်ကို အရောက် အနည်းငယ် နောက်ကျတဲ့ အတွက် သေဘေးက လွတ်ခဲ့ရတယ်။ နောက်ပိုင်းမှာ အဲဒီ ဗုံးခွဲခဲ့တဲ့ မြောက်ကိုရီယား သူလျှို တွေကို ရန်ကုန်မှာပဲ ဖမ်းမိ ခဲ့တယ်။
၁၉၈၅ ဩဂုတ်လမှာ ကျင်းပခဲ့တဲ့ ပဉ္စမ အကြိမ် မဆလ ပါတီ ည ီလာခံက ရ ရက်နေ့မှာ ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဦးနေဝင်းကို ပြန်လည် ရွေးမြောက်ခဲ့ပြီး၊ နေရာ အသစ် ဖြစ်တဲ့ ပါတီ ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဦးစန်းယုကို ရွေးချယ် လိုက်ကြတယ်။ အဲဒီနှစ် အောက်တိုဘာ ၆ ရက်နေ့က စပြီး အဖွဲ့ဝင် ၄၈၉ ဦး ပါဝင်တဲ့ ပြည်သူ့ လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲတွေ ကျင်းပခဲ့တယ်။ ၁၆ ရက်နေ့မှာ မဆလ ဗဟို ကော်မတီဝင် တဦး ဖြစ်တဲ့ ကချင် တိုင်းရင်းသားသား ဗိုလ်ချုပ် ခွန်ဖန်ကို ကေအိုင်အေ အဖွဲ့က မြစ်ကြီးနား မြို့ပေါ်မှာ လုပ်ကြံ သတ်ဖြတ်ခဲ့တယ်။
မဆလ၏ ဇာတ်သိမ်း
၁၉၈၇ ခုနှစ်မှာ ပြည်သူ လူထုတွေ လက်တွင်း လှယ်လည် သုံးစွဲ နေတဲ့ ကျပ်ငွေ စက္ကူတွေကို ၂ ကြိမ် တိုင်တိုင် မဆလ တပါတီ အာဏာရှင် အစိုးရက သိမ်းယူ ခဲ့တဲ့ ငွေစက္ကူ အရေးအခင်းက အစ ပြုပြီး၊ ၁၉၈၈ နှစ်ဦးပိုင်းမှာ ၂၆ နှစ်ကျော် မဆလရဲ့ ဖိနှိပ် အုပ်ချုပ်မှု၊ အကျင့်ပျက် ခြစားမှု တွေနဲ့ တစတစ ဆင်းရဲ ကြပ်တည်း လာတဲ့ စီးပွားရေး အခြေအနေ တွေကြောင့် ကျောင်းသား တွေဟာ ပြည်သူ လူထုရဲ့ ထောက်ခံ အားပေးမှုနဲ့ မဆလရဲ့ တပါတီ အာဏာရှင် အုပ်စိုးမှုကို မတ်လ ၁၃ ရက် စက်မှု တက္ကသိုလ် ကျောင်းသား ကိုဖုန်းမော် အရေးအခင်း (ကိုဖုန်းမော်ဟာ မဆလ လုံထိန်း တပ်ဖွဲ့ရဲ့ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် သေဆုံး ခဲ့ရပြီး၊ သူ့ကို ဗိုလ်ဘွဲ့ ပေးအပ်ကာ သူ့ ကျဆုံးတဲ့ မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့ကို မြန်မာနိုင်ငံ လူ့အခွင့်အရေးနေ့ အဖြစ် သတ်မှတ် ခဲ့တယ်။)၊ မတ်လ ၁၆ ရက် အင်းယား ကန်ဘောင်မှာ လုံထိန်း တွေက ဆန္ဒပြ ကျောင်းသူ ကျောင်းသား တွေကို ပစ်ခတ် သတ်ဖြတ် ခဲ့သလို၊ ကျောင်းသူ အချို့ ကိုလည်း မုဒိန်းကျင့် သတ်ဖြတ် ခဲ့တဲ့ တံတားနီ အရေးအခင်း၊ ဇွန်လ ၂၁ ရက်နေ့ မြေနီကုန်း မီးပွိုင့် အနီးမှာ ဆန္ဒပြ ချီတက် လာကြတဲ့ သူငယ်တန်း၊ အလယ်တန်း၊ အထက်တန်း ကျောင်းသူ ကျောင်းသား တွေကို လုံထိန်းနဲ့ စစ်တပ် တွေက သေနတ်ပစ် ကားနဲ့ တိုက်ကြိတ် သတ်ဖြတ် ချေမှုန်းခဲ့တဲ့ မြေနီကုန်း အရေးအခင်း တွေနဲ့ တဆင့်ပြီး တဆင့် စိန်ခေါ် အံတုခဲ့တယ်။
ဒီနောက်မှာတော့ တိုင်းရင်းသား ပြည်သူ တရပ်လုံး လှည်းနေ လှေအောင်း မြင်းဇောင်း မကျန် တော်လှန် အုံ့ကကြတဲ့ ရှစ်လေးလုံး ပြည်သူ့ အရေးတော်ပုံကြီး ဖြစ်ပွား လာတော့တယ်။ ဩဂုတ်လ ၂၂ ရက်နေ့ ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌနဲ့ သမ္မတ ရာထူး သက်တမ်း တလတောင့် မပြည့်သေးတဲ့ အချိန်မှာ စိန်လွင် နုတ်ထွက် ပေးခဲ့ရပြီး၊ ဒေါက်တာ မောင်မောင် တက်လာတယ်။ မြန်မာ့ နိုင်ငံရေး သမိုင်းမှာ ဒုတိယမြောက် ရက်ပိုင်းသာ အုပ်ချုပ်ခဲ့ရသူ၊ ပြည်သူအားနဲ့ သားသတ်သမား တဦးကို ရက်ပိုင်းအတွင်း ရာဇပလ္လင် ပေါ်က ဖယ်ရှား ခံရသူ စိန်လွင် အဖြစ် မှတ်တမ်း ဝင်သွား ရတယ်။
စက်တင်ဘာ ၁၁ ရက်နေ့ မဆလ ပါတီ ပြည်သူ့ လွတ်တော် အစည်းအဝေးက ပါတီစုံ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပ ပေးမယ်လို့ ပြည်သူ လူထုကို ပျားရည်နဲ့ ဝမ်းချ ခဲ့သော်လည်း ပြည်သူ လူထုက ဝမ်းမဝဘဲ မဆလ ပါတီ ဖျက်သိမ်းရေး၊ ဒီမိုကရေစီ ရရှိရေးနဲ့ ကြားဖြတ် အစိုးရ ဖွဲ့စည်းရေး တို့ကိုသာ တောင်းဆိုပြီး လူထု ဆန္ဒပြပွဲတွေ တောင်ပေါ် မြေပြန့် အနှံ့ ခြိမ့်ခြိမ့်သဲသဲ ဆက်လက် ဆင်နွှဲ ခဲ့ကြတယ်။ ဒါကြောင့်ပဲ စစ်တပ်နဲ့ မဆလ ပါတီ နားလည်မှု ယူကာ စက်တင်ဘာ ၁၈ ရက်နေ့မှာ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စောမောင် ဦးဆောင်တဲ့ စစ်တပ်က နိုင်ငံတော် ငြိမ်/ပိ အနေနဲ့ တိုင်းပြည် အာဏာ အရပ်ရပ်ကို ဒုတိယ အကြိမ် သိမ်းယူ လိုက်တော့တယ်။ ဒီလိုနဲ့ မဆလ ပါတီနဲ့ ၁၉၇၄ ဖွဲ့စည်း အုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံ ဥပဒေကို ပြည်သူ လူထု ဆန္ဒပြပွဲတွေ အောက်မှာ မွမွကြေ သွားရတော့သည်။
ကဏ္ဍ: မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး ကဏ္ဍ: မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း
ကံကလေးရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
ကံကလေးရွာ (Kankalay)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ ချင်းကုန်းကံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၈၈၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ချင်းကုန်းကံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၁၇ ဦး၊ မ ၈၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၈၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နတ်တလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
Asia/Tokyo
Asia/Tokyo သည် IANA အချိန်ဇုန် ဒေတာရင်းမြစ်၏ zone.tab ဖိုင်မှ အချိန်ဇုန်၏ အမှတ်လက္ခဏာဖြစ်သည်။ ပါဝင်သော ဒေတာများမှ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်-
ရည်ညွှန်းအမှတ်မှာ တိုကျိုမြို့ဖြစ်သည်။
လွှမ်းခြုံဧရိယာ
ထိုအချိန်ဇုန်၏ လွှမ်းခြုံဧရိယာမှာ ဂျပန်နိုင်ငံဖြစ်သည်။
ကန်စွယ်ရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်
ကန်စွယ်ရွာ (Kanswei)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ ပေါင်းတည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၅၈၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေါင်းတည်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၂၅ ဦး၊ မ ၁၅၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျောက်ပုံသာရွာ၊ အရာတော်မြို့နယ်
ကျောက်ပုံသာရွာ (Kyaukponthar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ အရာတော်မြို့နယ်၊ ကမ်းဖြူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၃၁၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရာတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သီးဆီးယပ်စ်
သီးဆီးယပ်စ် (Θησεύς; Theseus) သည် အေသင်မြို့ ကို တည်ထောင်သူ ဒဏ္ဍာရီလာ သူရဲကောင်းနှင့် ဘုရင်တစ်ပါးဖြစ်သည်။ ပါးဆီးယပ်စ်၊ ကဒ်မက်စ်၊ ဟဲရာခလီးဇ် တို့ကဲ့သို့ ရှေးဟောင်းခေတ် ဘာသာရေး၊ လူမှုရေးဆိုင်ရာ အဖွဲ့တစ်ခုဟု ဖော်ပြထားသော ရန်သူများကို တိုက်ပွဲဝင် ကျော်လွှားခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်၏။ ဟာကျူလီသည် အိုလံပီယာ လွင်ပြင် (Olympia) ကိုဖြစ်စေ (ပြုလုပ်) သကဲ့သို့ သီးဆီးယပ်စ်၏ သမိုင်း၌ ပါဝင်သောကဏ္ဍကို "အဓိက ယဉ်ကျေးမှု အကူးအပြောင်းကာလ" ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။
ဟဲရာကလီးဇ်သည် ဒေါရီယန်သားများအတွက် တည်ထောင်သူ သူရဲကောင်းဖြစ်သည့်အတိုင်း သီးဆီးယပ်စ်သည်လည်း အေသင်သားများအတွက် တည်ထောင်သူ သူရဲကောင်းတစ်ဦးဖြစ်လေသည်။ အေသင်သားတို့က သီးဆီးယပ်စ်ကို 'ကြီးကျယ်သော ပြုပြင်ပြောင်းလဲသူ' အဖြစ်သတ်မှတ်ကြပြီး ၎င်း၏ အမည်နာမသည် θεσμός (thesmos) မှဆင်းသက်လာကာ အနက်မှာ "စည်းကမ်း (သို့) စည်းမျဉ်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရရှိသည်။ သီးဆီးယပ်စ်ပါဝင်သော ခရီးစဉ်များ၊ စွန့်စားခန်းများနှင့် ၎င်း၏မိတ်ဆွေများ စသည်တို့သည် ခေတ်အဆက်ဆက် စိတ်ကူးယဉ်ဇာတ်လမ်းများအတွက် ကုန်ကြမ်းပစ္စည်းပင် ဖြစ်သည်။
သီးဆီးယပ်စ်သည် အေသင်အဖြစ် အာတီကဒေသ (Attica) ကို နိုင်ငံရေးအရ စုစည်းညီညွတ်စေခဲ့သည်။ ဘီလူးများ၊ မိစ္ဆာသတ္တဝါမျကို ကျော်လွှားနိုင်ခဲ့ပြီး ၎င်း၏ ခက်ခဲသော ခရီးစဉ်တွင် အေသင်(မြို့ပြနိုင်ငံ) တည်ခြင်းကို အရည်အသွေးတစ်ရပ်၏ အမှတ်သညာအဖြစ် ဖော်ပြလေ့ရှိကြသည်။ နိုင်ငံကို စုရုံးတည်ထောင်သူဖြစ်သောကြောင့် မိုက်ဆီးနီး တွင် တူးဖော်တွေ့ရှိသည့် နန်းတော်နှင့် ဆင်တူနိုင်သော "အခရောပါလစ်" (Acropolis) ရဲတိုက်ခံတပ်ကြီးတွင် နန်းတော်တစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ဂရိ ခရီးသွားနှင့် ပထဝီဝင်ပညာရှင် ပေါဆေးနိယပ်စ်က သီးဆီးယပ်စ်သည် မြို့ပြနိုင်ငံတည်ထောင်ပြီးနောက် "လူသားအားလုံးအတွက် အဲဖရာဒိုက်တီ" နှင့် "ပီသော့ - Peitho" (နတ်ဘုရားမ) ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုတစ်ခုကို အခရောပါလစ်၏ တောင်ဘက်ကုန်းစောင်း(ဒေသ)တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည် ဟု ဖော်ပြသည်။
ဂရိတွေးခေါ်ရှင် ပလူးတာ့ခ်၏ "သီးဆီးယပ်စ် ဘဝ" သည် မစ်နာတော သေဆုံးခြင်း၊ သီးဆီးယပ်စ် လွတ်မြောက်ခြင်း၊ ခရီးတီးမင်းသမီ အာရီးယတ်ဒနီ၏ သီးဆီးယပ်စ်အပေါ် ချစ်ခြင်း စသောအမျိုးမျိုးသော ဖော်ပြချက်များကို ရေးသားထားသည်။
ပလူးတာ့ခ်၏ ရင်းမြစ်စာပေများတွင် ဖီရီးဆိုက်ဒီးဇ် (ဘီစီ ငါးရာစု အလယ်ခန့်) ၊ ဖစ်လောကာရပ်စ် (ဘီစီ လေးရာစုခန့်)၊ ကလိုင်ဒီးမပ်စ် (ဘီစီ လေးရာစုခန့်) စသော သမိုင်းဆရာ၊ စာရေးဆရာများ၏ စာပေများပါဝင်သည်။ (ထိုစာပေရင်းမြစ်များအားလုံးသည် တစ်သီးတစ်သန့် ရှင်သန် ကြွင်းကျန်ခြင်းမရှိကြ) ဒဏ္ဍာရီ၏ အကြောင်းအရာတစ်ရပ်အနေဖြင့် စစ်မှန်သော လူသားတစ်ဦးအဖြစ် သီးဆီးယပ်စ်၏ တည်ရှိနေထိုင်ခဲ့မှုကို သက်သေမထူနိုင်သော်လည်း ပညာရှင်များက ယုံကြည်သည်မှာ ၎င်းသည် ကြေးခေတ်နှောင်းပိုင်းတွင် တည်ရှိနေထိုင်နိုင်ခဲ့သည် ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ဖြစ်နိုင်သည့် တည်ရှိပုံမှာ ဘီစီ ၈-၉ ရာစုမှ ဘုရင်တစ်ပါးအနေအထားဖြင့် ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဏ္ဍာရီလာ သူရဲကောင်းများ
ဃတမဏ္ဍဒါယက၊ ကိင်္ကဏိပုပ္ဖဝဂ်
အရှင်ဃတမဏ္ဍဒါယကထေရ်   သည်  မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ဃတမဏ္ဍဒါယကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
စပါယ်ကုန်းရွာ၊ သိမ်ကုန်း
စပါယ်ကုန်းရွာ (Sabaikone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရမည်းသင်းခရိုင်၊ ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်၊ သိမ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၃၀၂၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သိမ်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၆၉ ဦး၊ မ ၁၈၁၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၈၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပင်းတလဲရွာ၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
NGC 279
NGC 279 သည် စီတပ် ကြယ်စုတန်းမှ lenticular ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၇၈၅ အောက်တိုဘာ ၁ တွင် ဝီလီယံ ဟာရှယ်ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ဇော်မင်းလတ်
ဦးဇော်မင်းလတ် (၁၂ ဧပြီ ၁၉၇၄ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရှမ်းပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် ၁ ကိုယ်စားပြု၍ တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။
အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး
ဦးဇော်မင်းလတ်ကို ၁၉၇၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်၊ ဆင်အင်းရွာတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူသည် မန္တလေးနည်းပညာတက္ကသိုလ်မှ အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေး
သူသည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်နေရာကို ရှမ်းပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် ၁ မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ မဲအရေအတွက် ၂၂၆,၉၁၉ မဲဖြင့် အနိုင်ရပြီး ရွေးကောက်ခံခဲ့ရသည်။
ဥယျာဉ်တော်ရွာ၊ မတ္တရာမြို့နယ်
ဥယျာဉ်တော်ရွာ (Uyintaw)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ မတ္တရာမြို့နယ်၊ ပန်းယျကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၉၇၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်းယျကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၃၃၂ ဦး၊ မ ၃၅၁၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၈၄၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတ္တရာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဥဒကဒါယက၊ ကိင်္ကဏိပုပ္ဖဝဂ်
အရှင်ဥဒကဒါယကထေရ်   သည်  မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဖြီးဆာရွာ၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်
ဖြီးဆာရွာ (Hpyeehsar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်၊ မိုင်းဟီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၂၉၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုက္ကိုစုရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်
ကုက္ကိုစုရွာ (Kokekosu)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ ပေါင်းတည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၅၈၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေါင်းတည်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၂၅ ဦး၊ မ ၁၅၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝါးရဲရွာ၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်
ဝါးရဲရွာ (Warye)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်၊ ရေငန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၀၈၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရေငန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၈၈ ဦး၊ မ ၁၂၆၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၅၄ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေတာရှည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
Asia/Ulaanbaatar
ရည်ညွှန်းအမှတ်မှာ ဦလန်ဘာတာမြို့ဖြစ်သည်။
လွှမ်းခြုံဧရိယာ
ထိုအချိန်ဇုန်၏ လွှမ်းခြုံဧရိယာမှာ အနောက်ဘက်တွင် Zavkhanနှင့် Govia-Altai ပြည်နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် Dornodနှင့် Sükhbaatar ပြည်နယ်အကြား မွန်ဂိုလီးယားနိုင်ငံ၏ အလယ်ပိုင်းဖြစ်သည်။
ပုလိနထူပိယ
အရှင်ပုလိနထူပိယထေရ်   သည်  မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ကံကလေးရွာ၊ လဲတော
ကံကလေးရွာ (Kankalay)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ လဲတောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၀၆၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လဲတောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၉၉ ဦး၊ မ ၆၃၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၃၅ ဦးနေထိုင်သည်။
နရွဲတောရွာ၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်
နရွဲတောရွာ (Naywetaw)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်၊ ဒေါင့်ဘိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၆၅၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဒေါင့်ဘိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၇၅ ဦး၊ မ ၁၆၇၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၅၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နွားထိုးကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယောင်ယန့်ရွာ၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်
ယောင်ယန့်ရွာ (Yawngyant)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်၊ မာတဲ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၀၈၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကောင်းမန်ရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်
ကောင်းမန်ရွာ (Kawngman)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ လားရှိုးမြို့နယ်၊ ဟိုနားကုန်းဆာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၅၈၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟိုနားကုန်းဆာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၂၉ ဦး၊ မ ၅၆၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၉၁ ဦးနေထိုင်သည်။
NGC 280
NGC 280 သည် အင်ဒရိုမီဒါ ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၇၈၅ ဒီဇင်ဘာ ၅ တွင် ဝီလီယံ ဟာရှယ်ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ကောင်းမန်ရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လားရှိုးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မနောယမရွာ၊ အရာတော်မြို့နယ်
မနောယမရွာ (Manawyama)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ အရာတော်မြို့နယ်၊ ကမ်းဖြူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၃၃၁၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရာတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်အလောက်ရွာ၊ နမ့်ဆန်မြို့နယ်
ပန်အလောက်ရွာ (Pangahlauk)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ပလောင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နမ့်ဆန်မြို့နယ်၊ ဟူးမန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၆၀၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟူးမန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၅၅ ဦး၊ မ ၁၀၂၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၇၇၆ ဦးနေထိုင်သည်။
တင်ကျည်း
တင်ကျည်း ဆိုသည်မှာ မြန်မာဘုရင်များလက်ထက် တပ်မတော်သုံး လက်နက်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
တင်ကျည်းနှင့်ဝါးရင်းတုတ်
တင်ကျည်းဆိုသည်မှာ ကျစ်လျစ် မာကျောသော ဝါးအမျိုးအစားများဖြစ်ကြသည့် ဝါးရင်း၊ ဝါးပိုးများကို မီးသင်းပြီး မာကျောအောင်ပြုလုပ်ထားသည့် တုတ်ရှည် လက်နက်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
ဝါး နှင့် ပြုလုပ်ထားပြီး လက်နှစ်ဖက်နှင့် ကိုင်တွယ်အသုံးပြု၍ရသည့် လက်နက်ဖြစ်သည်။ ဝါးရင်းဖြင့် ပြုလုပ်ထားခြင်းကြောင့် ဝါးရင်းတုတ်ဟု အလွယ်တကူခေါ်ဆိုကြရာမှ နှောင်းလူတို့သည် တင်ကျည်းနှင့် ဝါးရင်းတုတ် မကွဲပြားတော့ဘဲ မှားယွင်းခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
ပြုလုပ်ခြင်း
လတ်တလောခုတ်ထားသော အနေတော် လက်တစ်ဆုပ်လုံးပတ်ရှိ ဝါး ကို အကိုင်းအခက်ရှင်းပြီး လိုအပ်သော အရှည် အတိုင်းအတာအတိုင်း ခုတ်ဖြတ်ရသည်။ စံသတ်မှတ်ချက် အနေဖြင့် တင်ကျည်းသည် အသုံးပြုတဲ့သူ၏ အရပ်(ခြေဖြားကနေခေါင်းထိ)အထက် တစ်ထောင့်တစ်ထွာခန့် ပိုရှည်အောင် ပြုလုပ်ကြသည်။
ပြီးနောက် နွားမဒါန်း ၏ ကျင်ငယ်ရည်ဖြင့် (၂ )ရက် မှ (၃) ရက်ခန့် အထိ စိမ်ထားရပြီးနောက် နေပြင်းပြင်းတွင် (၂) ရက် (၃) ရက်ခန့် လှန်းကာ အစိုဓာတ်ကိုဖယ်ထုတ်ရသည်။ ထို့နောက် မီးဖြင့် ဝါးအကြောမာစေရန် အပြန်ပြန်အလှန်လှန် မီးပြပြီး ဖြောင့်စင်းလာစေရန်  ပေပေါ်တင်ပြီး တူဖြင့်ထုရသည်။ ၎င်းအဆင့်များ ပြီးသွားပါက မာကျောဖြောင့်စင်းနေသည့် တင်ကျည်းတုတ် အဆင့်ရောက်ရှိပြီဖြစ်သည်။
လက်နက်အဆင့်ရောက်အောင် မွမ်းမံခြင်း
လက်နက်အဖြစ်အသုံးပြုရန် အတွက် တင်ကျည်းတုတ်၏ထိပ်နှစ်ဖက်ကိုချွန်ပြီး မာကျောလာ‌ စေရန်ပြုလုပ်ရသည်။ ထို့နောက် ထိပ်ပိုင်း ၊အလယ်ပိုင်း ၊လက်ကိုင်နေရာ နှင့် အောက်ပိုင်း နေရာများကို သေးသွယ်ကျစ်လျစ်သည့် လျှော်ကြိုးများဖြင့် တင်းတင်းကျပ်ကျပ်စည်းနှောင်ရသည်။ ၎င်းအဆင့်များ ပြီးသွားလျင် လှံ ကဲ့သို့ ထိုးနိုင်ပြီး တုတ်ရှည်ကဲ့သို့လည်း လှည့်ပတ်ကစားနိုင် ရိုက်နိုင်သည့်  တင်ကျည်းလက်နက် ကို ရရှိသည်။
လက်နက်၏စွမ်းရည်
အဆိုပါတင်ကျည်းလက်နက်သည် ဓားဖြင့်အလွယ်တကူ ပိုင်းဖြတ်၍ မရ‌နိုင်သည်အထိ မာကျောလှသည့်အပြင် ၎င်း၏ဝါးချွန်ထိပ်များသည် ကျွဲသားရေချပ်များ ကိုပင် ဖောက်နိုင်သည်။ ရိုက်နှက်ခံရရင်လည်း ကိုယ်တွင်းဒဏ်ရာရရှိနိုင်သည်။ ကိုင်တွယ်အသုံးပြုရာတွင် ကျစ်လျစ်ပေါ့ပါးပြီး သယ်ဆောင်ရလွယ်ကူသည်။ ထိုခေတ်ကသံထည်လက်နက်များထက် ပြုလုပ်ရ လွယ်ကူလျင်မြန်သည်။
အသုံးပြုခြင်း
တင်ကျည်းဖြင့် အသုံးပြု တိုက်ခိုက်ရန်အတွက် ဓား၊ လှံ တို့ကဲ့သို့ပင် သိုင်း ပညာ သီးသန့်ရှိသည်။
နမ့်ပေါက်ဝမ်ကန်ရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
နမ့်ပေါက်ဝမ်ကန်ရွာ (Nampaukwankan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်၊ ဝမ်အွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၈၁၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်အွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၁၀ ဦး၊ မ ၁၇၃၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၅၄၁ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ အင်ကောင်းရောင်း ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းခတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇော်မင်း (နိုင်ငံရေးသမား)
အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး
ဦးဇော်မင်းကို ၁၉၄၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် မိုးကုတ်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဥပဒေဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၇၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၉ ခုနှစ်အထိ ကသာမြို့တွင် တရားလွှတ်တော် ရှေ့နေအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့တွင် ကုန်သည်အဖြစ်လည်းကောင်း လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေး
သူသည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်နေရာကို စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် ၆ မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီးနောက် အနိုင်ရ ရွေးကောက်ခံခဲ့ရသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားဟောင်းများ
ပေါင်းတည်ရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်
ပေါင်းတည်ရွာ (Paungtei)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ ပေါင်းတည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၅၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပေါင်းတည်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၂၅ ဦး၊ မ ၁၅၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကံသာယာရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်
ကံသာယာရွာ (Kantharyar)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ ချောင်းသုံးခွကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၃၉၂၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ချောင်းသုံးခွကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၀၁ ဦး၊ မ ၇၇၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၇၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နတ်တလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နဠကုဋိဒါယက
အရှင်နဠကုဋိဒါယကထေရ်   သည်  မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်နဠကုဋိဒါယကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
ကြားကျောက်ရွာ၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်
ကြားကျောက်ရွာ (Kyarkyauk)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်၊ မိုင်းဟီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၂၉၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းယောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
Asia/Choibalsan
Asia/Choibalsan သည် IANA အချိန်ဇုန် ဒေတာရင်းမြစ်၏ zone.tab ဖိုင်မှ အချိန်ဇုန်၏ အမှတ်လက္ခဏာဖြစ်သည်။ ပါဝင်သော ဒေတာများမှ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်-
ရည်ညွှန်းအမှတ်မှာ ချောင်ဘားဆန်မြို့(Choibalsan)ဖြစ်သည်။
လွှမ်းခြုံဧရိယာ
ထိုအချိန်ဇုန်၏ လွှမ်းခြုံဧရိယာမှာ မွန်ဂိုလီးယားနိုင်ငံအရှေပိုင်း ဒိုနော့ဒ်ပြည်နယ်နှင့် ဆူခဘာသာပြည်နယ်တို့ဖြစ်သည်။
ပျဉ်ကာရွာ၊ မတ္တရာမြို့နယ်
ပျဉ်ကာရွာ (Pyinkar)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ မတ္တရာမြို့နယ်၊ ပျဉ်ကာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၀၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပျဉ်ကာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၄၇ ဦး၊ မ ၆၃၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၇၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မတ္တရာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်ပေါက်ဝမ်ကျောင်းရွာ၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်
နမ့်ပေါက်ဝမ်ကျောင်းရွာ (Nampaukwankyawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်၊ ဝမ်အွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၈၁၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝမ်အွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၈၁၀ ဦး၊ မ ၁၇၃၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၅၄၁ ဦးနေထိုင်သည်။ ဒေသအခေါ်မှာ အင်ဆိုင်း ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းခတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
Asia/Chongqing
ရည်ညွှန်းအမှတ်မှာ ချုံချင့်မြို့ဖြစ်သည်။
ပိယာလဖလဒါယက၊ ကိင်္ကဏိပုပ္ဖဝဂ်
အရှင်ပိယာလဖလဒါယကထေရ်   သည်  မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ပိယာလဖလဒါယကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
နောက်ရာပါရွာ၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်
နောက်ရာပါရွာ (Naukyarpar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ နမ့်ကန်လုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၉၉၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်ကန်လုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၇၄ ဦး၊ မ ၆၈၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၅၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကောင်းကလောရွာ၊ နမ့်ဆန်မြို့နယ်
ကောင်းကလောရွာ (Kawngkalaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ပလောင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နမ့်ဆန်မြို့နယ်၊ ကောင်းကလောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၅၀၁ ဖြစ်သည်။  ဤရွာကို ကျောက်မဲမြို့နယ်မှ ခွဲထုတ်လိုက်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်ဆန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုရဉ္စိယဖလဒါယက
အရှင်ကုရဉ္စိယဖလဒါယကထေရ်   သည်  မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ကုရဉ္စိယဖလဒါယကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။
ရေငန်းရွာ၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်
ရေငန်းရွာ (Yaengan)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်၊ ရေငန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၀၀၈၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရေငန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၈၈ ဦး၊ မ ၁၂၆၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၅၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေတာရှည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပဲဝက်ရွာ၊ အရာတော်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရာတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လေးမျက်နှာရွာ၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကံသာယာရွာ၊ ပဲမခမ်း
ကံသာယာရွာ (Kantharyar)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ ပဲမခမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၁၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပဲမခမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၂၅ ဦး၊ မ ၂၅၆၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၈၈၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နတ်တလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇရဲပေါက်ရွာ၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်
ဇရဲပေါက်ရွာ (Zayepauk)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်၊ ရေငန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၈၄၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရေငန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၈၈ ဦး၊ မ ၁၂၆၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၅၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေတာရှည်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မာတလိ
မာတလိ သည် သိကြားမင်း၏ ဝေဇယန္တာနတ်ရထားကို မောင်းနှင်သူ ရထားထိန်းနတ်သား ဖြစ်၏။ မာတလိနတ်သားသည် သိကြားမင်းနှင့် အလွန်ခင်မင်ရင်းနှီးသဖြင့် ကျမ်းဂန်တို့တွင် အကူနတ်သား၊ သိကြားမင်းကို ချီးမြှောက်တတ်သည့်နတ်သား (မာတလိသင်္ဂါဟက) ဟု ဆိုကြသည်။
ထားဝယ်ပညာရေးကောလိပ်
ထားဝယ်ပညာရေးကောလိပ်(Dawei Education College; DEC)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်မြို့၊ ရှမ္မလည်ဆွဲရပ်ရှိ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန အဆင့်မြင့်ပညာဦးစီးဌာန လက်အောက်ခံ ပညာရေးကောလိပ်ကျောင်း ဖြစ်သည်။ ကျောင်းသားသမဂ္ဂ ရှိသည်။
၂၀၁၉ ဒီဇင်ဘာမှ စပြီး၊ နိုင်ငံတဝန်း ပညာရေးကောလိပ် ၂၅ ကျောင်းကို ပညာရေးဒီဂရီကောလိပ်အဖြစ် အဆင့်တိုးမြှင့်ရာ ထားဝယ်ပညာရေးကောလိပ်လည်း ပါဝင်သည်။ ယခင် ၂ နှစ်တက် ဒီပလိုမာရသော သင်တန်းမှ ၄ နှစ်သင်တန်းသို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
သင်တန်း
ပညာရေးဒီဂရီကောလိပ် တခုတွင် လုပ်ငန်းခွင်အကြို ဆရာအတတ်သင် ဒီပလိုမာပညာသင်တန်းတက် ကျောင်းသားဦးရေ အနည်းဆုံး ၁၀၀၀ မှ အများဆုံး ၂၀၀၀ ထိ ပညာသင်ယူနိုင်သည်။
၂၀၁၉ ပညာသင်နှစ်တွင် ထားဝယ်ပညာရေးကောလိပ်၌ ဦးရေ ၅၀၀ ဝန်းကျင်သာ ရှိသည်။
လှုပ်ရှားမှု
၂၀၂၀ ဇန်နဝါရီတွင် အခြေခံပညာကျောင်းများဝယ် အတန်းငယ်များကို ဆယ်တန်းစာမေးပွဲ ပြီးစီးသည့် မတ်လ နှောင်းပိုင်းမှ ဖြေဆိုခိုင်းမည့် အစီအစဉ်ကို ကန့်ကွက်သည့် အနေဖြင့် ဖဲကြိုးစိမ်းလှုပ်ရှားမှုကို ပြုလုပ်၍ ဆန္ဒဖော်ထုတ်ခဲ့ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တက္ကသိုလ်များ
ကစ္စာနိဇာတ်
'''အဋ္ဌကနိပါတ် - (၄၁၇) - ကစ္စာနိဇာတ် တရားသေပြီဟု ဆို၍ သုသာန်၌ သပိတ်သွတ်နေသော ကစ္စည်းအနွယ်ဝင် အမယ်အိုကို သိကြားမင်း မေးမြန်းခြင်း အကြောင်း။
အမိ မြတ်နိုးလှ နတ်တမျှ
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သာဝတ္ထိပြည်၌ အမျိုးသားငယ် တစ်ယောက်သည် အကျင့်သီလနှင့် ပြည့်စုံ၏။ အဘ သေလွန်သောအခါ အမိကို အိမ်ဦးနတ်ကဲ့သို့ အရိုအသေ လုပ်ကျွေး၏။
ဆူးလေကုန်းရွာ၊ ရှားပင်အိုင့်
ဆူးလေကုန်းရွာ (Sulaykone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ဆိပ်ဖြူမြို့နယ်၊ ရှားပင်အိုင့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၀၈၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရှားပင်အိုင့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၂၇ ဦး၊ မ ၁၀၂၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၅၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကစ္စာနိဇာတ်
အမိ မြတ်နိုးလှ နတ်တမျှ
အမျိုးသားငယ်၏ အမိသည် “ချစ်သား … သင့်အား တစ်ပါးသော အိမ်ထောင်မှုကိစ္စ ရှိသေးသည်၊ အမျိုးသမီးတစ်ယောက်ကို ယူပါ” ဟု ပြော၏။ “မိခင် … အကျွန်ုပ်သည် မိမိ စီးပွားချမ်းသာကို မတောင့်တပါ၊ မိခင်ကိုသာ လုပ်ကျွေးလိုပါ၏၊ အကျွန်ုပ်မှတစ်ပါး မိခင်ကို အဘယ်သူ လုပ်ကျွေးမည်နည်း” ဟု ပြော၏။ “ချစ်သား … အမျိုး၏ တိုးပွားခြင်းကို ပြုသင့်၏ မဟုတ်လော” ဟု မေး၏။ “မိခင် … အမျိုး၏ တိုးပွားခြင်းကို အလိုမရှိပါ၊ အမိ သေလွန်လျှင် ရဟန်းပြုပါမည်” ဟု ပြောဆို၏။ မိခင်သည် သားကို အဖန်ဖန် တောင်းပန်၍ အမျိုးသမီး တစ်ယောက်ကို အိမ်သို့ ယူဆောင်ပြီး လက်ထပ်လေ၏။
ဆူးလေကုန်းရွာ၊ ရှားပင်အိုင့်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆိပ်ဖြူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကစ္စာနိဇာတ်
ချွေးမစိတ်ယုတ် ဆန့်ကျင်လုပ်
တစ်ရံတစ်ခါ အလွန်အေးသော ထမင်း ယာဂု ခဲဖွယ်ကို ပေး၏။ အေးလှသည် ဆိုပြန်လျှင် အလွန်ပူသော ထမင်းယာဂု ခဲဖွယ်ကို ပေးပြန်၏။ တစ်ရံတစ်ခါ အလွန် ဆားပေါ့သော အစာအာဟာရကို ပေးပြန်၏။ တစ်ရံတစ်ခါ အလွန်အေးသော ရေကို ချိုးစေ၏။ အေးသည် ဆိုပြန်လျှင် အလွန်ပူသော ရေကို ချိုးစေပြန်၏။ ဤသို့ စသည်ဖြင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ကိုသာ ပြုလုပ်၍ နေ၏။ မိခင်က အေးသည်ပူသည် စသည်ကို ပြောပြန်လျှင် လည်း လုပ်ပေးသမျှ မကျေနပ်နိုင်၊ ချေးများလှသည်၊ ဤသက်ကြီးအိုမနှင့် ဘယ်သူမျှ အတူ နေနိုင်မည် မဟုတ်၊ စသည်ဖြင့် အိမ်နီးချင်း ကြားလောက်အောင် ရေရွတ်အော်ဟစ်၏။
မယားစိတ်မိုက် လင်ကုန်းတိုက်
တစ်နေ့သ၌ ချွေးမသည် ယနေ့ သက်ကြီးအိုမှအား သားနှင့် မုန်းတီးအောင် ရန်တိုက်မည်ဟု ကြံစည်လျက် လင်ယောက်ျား သွားခိုက် တစ်အိမ်လုံး နှပ်၊ တံတွေး၊ ချွဲခန်း စသော အညစ်ကြေးတို့ဖြင့် ပေကျံအောင် ပြုလုပ်ထား၏။. လင်ယောက်ျား လာသောအခါ “အရှင် … အရှင့်မိခင် ပြုလုပ်ထားသည်ကို ကြည့်ရှုလော၊ နေ့ရှိသမျှ ဆန့်ကျင်ဘက်ချည်း ပြုလုပ်နေသည်၊ သူ သဘောကျအောင် မလုပ်ကျွေးတတ်တော့ပြီ၊ မည်သူမျှ သည်းခံနိုင်မည် မဟုတ်၊ ဤလို ယုတ်မာသောသူနှင့် တစ်အိမ်တည်း မနေနိုင်၊ သို့အတွက် ဤသက်ကြီးအိုမကိုလည်း အိမ်မှ နှင်ထုတ်လော၊ သို့မဟုတ် အကျွန်ုပ်လည်း နှင်ထုတ်လော” ဟု မိခင်ကို အပြစ်ဖို့လျက် လုပ်ကြံပြောဆို ကုန်းတိုက်လေ၏။
သားအမိနှင့် ခွဲမရ ကန်တော့ဝန်ချ
အမျိုးသားသည် မယားယုတ် စကားကို ကြားလျှင် အကျင့်သီလနှင့် ပြည့်စုံသူ ဖြစ်၍ မယားယုတ် ကုန်းတိုက်တိုင်း ယုံကြည်ခြင်းမရှိဘဲ မယားအား “ရှင်မ … သင်ကား ငယ်ရွယ်သေး၏၊ တစ်နေရာမှာ သွား၍ အသက်မွေးနိုင်သည်၊ မိခင်ကား အားနည်းလှ၏၊ ငါမှတစ်ပါး ကိုးကွယ်ရာမရှိ၊ သို့အတွက် မနေနိုင်လျှင် သင် ဆင်းသွားလော့” ဟု အိမ်မှ နှင်ထုတ်လေ၏။ ထိုအခါ မယားသည် လင့်စကားကို ကြားလျှင် ဤသားအမိကို ငါ အချစ်ပျက်အောင် ကုန်းမတိုက်နိုင်၊ ငါသည် မိဘအိမ်၌ နေပြန်ကလည်း မုဆိုးမ၏ နေခြင်းမျိုးဖြင့် ဆင်းဆင်းရဲရဲ နေရပေမည်၊ သို့အတွက် ငါသည် ရှေးနည်းအတိုင်း လုပ်ကျွေးတော့မည်ဟု ကြံစည်ကာ အိမ်မှမဆင်းဘဲ အလွန်အားထုတ်၍ လုပ်ကျွေးမြဲ လုပ်ကျွေးပြန်၏။
ထိုနောင် အမျိုးသားသည် မြတ်စွာဘုရားထံ ဆည်းကပ်၍ မိမိ မယားအကြောင်းကို လျှောက်ထား၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် “သီတင်းသည် … သင်သည် ယခုအခါ ထိုမိန်းမ စကားကို မလိုက်နာပေ၊ ရှေးအခါ၌ ကား ထိုမိန်းမ စကားကို လိုက်နာ၍ မိခင်အိုကို နှင်ထုတ်ထားရာ ငါ့ကိုမှီ၍ တစ်ဖန် အိမ်သို့ဆောင်ယူပြီးလျှင် လုပ်ကျွေးဖူးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။
မိဘဝတ်ပြု ချစ်ခင်မှု
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် မထင်ရှားသော အမျိုးသား တစ်ယောက်သည် အဘ သေလွန်သောအခါ အမိကို အိမ်ဦးနတ်ကဲ့သို့ ရိုသေစွာ လုပ်ကျွေး၏။ အမိသည် အိမ်ထောင်ပြုရန် အလိုမရှိသော သားအား အဖန်တလဲလဲ တောင်းပန်ကာ အမျိုးသမီး တစ်ယောက်ကို အိမ်သို့ဆောင်ယူ၍ အိမ်ထောင်ပြုစေ၏။ အမျိုးသမီးသည် ရှေးဦးစွာ လင်၏အမိကို အထူးဂရုစိုက်၍ လုပ်ကျွေး၏။ လင်လည်း မြတ်နိုးသဖြင့် ပစ္စည်းဥစ္စာ အလုံးစုံကို အပ်နှင်း၏။
အမိနှင့် သားမိုက် မယားကုန်းတိုက်
မယားသည် နောင်အခါ အမိအိုကို နှင်ထုတ်စေလိုသဖြင့် ကောက်ကြံကာ ဆန့်ကျင်ဘက် ပြု၍ သာ နေ၏။ ကောင်းစွာ မလုပ်ကျွေးလေ။ အမိအိုကို အပြစ်ရှာ၍ သာ ယောက်ျားအား အချစ်ပျက်အောင် ကုန်းတိုက်၏။ တစ်နေ့သောအခါ မယားသည် အမိအို အပြစ်ကို လီဆယ်၍ ပြကာ “အရှင် … အရှင့်အမိသည် ယုတ်မာလှ၏၊ အတူမနေနိုင် အိမ်မှ အရှင့်အမိအိုကိုလည်း နှင်ထုတ်လော၊ သို့မဟုတ် အကျွန်ုပ်ကိုလည်း နှင်ထုတ်လော” ဟု ကုန်းတိုက်ပြန်လေ၏။
မိခင်နှင်လိုက် သားလူမိုက်
ထိုအခါ ယောက်ျားသည် မယားယုတ် စကားကို ယုံကြည်၍ အမိအား “မိခင် … သင်သည် ဤအိမ်၌ အမြဲခိုက်ရန်ပြုဘိ၏၊ ဤအိမ်မှထွက်၍ အလိုရှိရာအရပ်၌ နေလေ” ဟု ပြောဆိုကာ နှင်ထုတ်လေ၏။ အမိအိုလည်း ကောင်းပြီဟု ပြောဆိုကာ ငိုကြွေးလျက် အိမ်မှထွက်၍ သူကြွယ်တစ်ဦး အိမ်၌ အခစား အစေခံလုပ်ကာ ဆင်းရဲစွာ အသက်မွေးရရှာ၏။
ယောက္ခမ အိမ်မှထွက်သောကာလ၌ ချွေးမ၌ ကိုယ်ဝန်တည်လေ၏။ ချွေးမလည်း အပြစ်ကိုရှာနေရာ ပြောစရာ အချက်ကောင်း ရသည့်အနေဖြင့် ယုတ်မာသော သက်ကြီးအိုမ အိမ်၌ နေသောအခါ ကိုယ်ဝန်မရ၊ မနေသောအခါ ကိုယ်ဝန်ရခဲ့၏ဟု လင်ယောက်ျားအား လည်းကောင်း အိမ်နီးချင်းတို့အား လည်းကောင်း အမြဲပြောဆိုလျက်နေ၏။
တရားသေသင်္ဂြိုဟ် အမယ်အို
နောက်အခါ သားယောက်ျားကို ဖွားမြင်၍ မယားသည် လင်ယောက်ျားကို “အရှင် … အရှင့်အမိ သက်ကြီးအိုမ အိမ်၌ နေသောအခါ သားမရ၊ မနေသောအခါ မှ ရသည်၊ သို့အတွက် သင့်အမိ ယုတ်မာသည် အဖြစ်ကို သိပါလော” ဟု အပြစ်ကိုပြ၍ ပြောဆိုပြန်၏။
ယောက္ခမ သက်ကြီးအိုမလည်း မိမိကို အိမ်မှ နှင်ထုတ်သောကာလ၌ သားရသည်ဟု ကြား၍ “လောက၌ မုချ တရားသေသည် ဖြစ်လိမ့်မည်၊ အမိကို သတ်ပုတ်ညှဉ်းဆဲကာ အိမ်မှနှင်ထုတ်၍ သားမရပေရာ၊ ချမ်းသာ၍ အသက်မရှည်တန်ရာ၊ ငါသည် တရားသေ၍ ဆွမ်းသွတ်မည်” ဟု ကြံစည်၍ မုန့်၊ ဆန်၊ ထင်း၊ အိုး၊ ယောက်မ စသည် အစုံအလင် ယူ၍ သုသာန်သို့သွားရာ လူသေဦးခေါင်းခွံသုံးခုကို ခုံလောက်လုပ်ကာ မီးမွှေးပြီးလျှင် ရေသို့ဆင်းသက်ကာ ဦးခေါင်းလျှောက်၍ အဝတ်ဖြူကိုဝတ်လျက် ခုံလောက်ထားရာ သို့လာကာ ဆံထုံးကိုဖြေ၍ ဆန်ဆေးရန် ပြင်ဆင်လျက် နေ၏။
အမယ်အိုပြုရေး သိကြားမေး
“အို-ကစ္စည်းအနွယ် ဖြစ်သော ရှင်မ … သင်သည် စင်ကြယ်သော အဝတ်ဖြူကို ဝတ်၍ စိုစွတ်သော ဆံရှိလျက် လူ့ဦးခေါင်းခွံ ခုံလောက်တို့၌ ထမင်းအိုးကို တည်ထားကာ နှမ်းတို့ကို ကြိတ် ဆန်တို့ကို ဆေးကြောကာ ဘယ်အတွက်ကြောင့် နှမ်းထမင်း ချက်သနည်း” –
ဟု သက်ကြီးအိုမအား မေးလေ၏။
သိကြား အမေး အဖြေပေး
သက်ကြီးအိုမသည် သိကြားမင်း မေးသော စကားကိုကြားလျှင် မိမိ ပြုလုပ်သော အမှုကို ကြားလို၍ -
“အို-ပုဏ္ဏား … ကောင်းစွာ ချက်အပ်သော ဤနှမ်းထမင်းသည် စားရလိမ့်မည် မဟုတ်၊ တရားသည် သေလွန်ခဲ့၏၊ ယနေ့ ငါသည် သုသာန်အလယ်၌ တရားသေ၍ ဆွမ်းသွတ်ခြင်းကိုပြုမည်” –
ဟု သိကြားမင်းအား ပြောကြားလေ၏။ ထိုအခါ သိကြားမင်းသည် -
“အို-ကစ္စည်းအနွယ် ဖြစ်သော ရှင်မ … သင်သည် စိစစ်၍ အမှုကိစ္စကိုပြုလော၊ တရားသေသည်ဟူ၍ သင့်အား အဘယ်သူ ပြောကြားသနည်း၊ အတုမရှိ အာနုဘော်ရှိ၍ တရားမင်းမြတ် ဖြစ်လျက် မျက်စိအမြင် တစ်ထောင်ကိုဆောင်သော သိကြားမင်း ဘယ်အခါမျှ မသေပါ”
ဟု သက်ကြီးအိုမအား တရား မသေကြောင်းကို ပြောကြားလေ၏။
ဖြစ်ကြောင်းဘဝ ရှင်းလင်းပြ
ထိုအခါ မိမိ ဖြစ်ပျက်သော အကြောင်း ပုဏ္ဏားအား ပြောလိုသဖြင့် သက်ကြီးအိုမသည် -
“အို-ပုဏ္ဏား … ဤတရားသေရာ၌ ငါ့မှာ ယုံမှားကင်းခြင်းသည် မြဲ၏၊ တရားသေရာ၌ ယုံမှားမရှိ၊ ယခုအခါ ယုတ်မာသော တရားရှိသော သူတို့သည်သာလျှင် ချမ်းသာကြကုန်၏၊ အမှန်အားဖြင့် ငါ့ချွေးမသည် မြုံခဲ့၏၊ ထိုချွေးမသည် ငါ့ကိုသတ်ပုတ်ညှဉ်းဆဲ၍ အိမ်မှ နှင်ထုတ်သောကြောင့် သားကို ဖွားမြင်သည် ဖြစ်အံ့၊ သားနှင့်တကွ ပြာကဲ့သို့ လွင့်ပျောက် ပျက်စီးအောင် ပြုပါလော” –
“အို-သိကြားမင်း … သင်သည် ငါ၏အတွက်သာ ဤအရပ်သို့ အကယ်၍ လာခဲ့သည် ဖြစ်ပါအံ့၊ ငါ၊ ငါ၏သား၊ ငါ၏ချွေးမ၊ ငါ၏မြေး ဤလေးယောက်လုံးပင် အိမ်၌ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ နေလိုပါကုန်၏” –
ဟု သိကြားမင်းအား မိမိ အလိုရှိရာ ဆန္ဒကို ပြောကြားပြန်၏။
မေတ္တာစိတ်သွင်း သည်းခံခြင်း
သိကြားမင်းလည်း မေတ္တာတရား ဟောကြား၍ အမယ်အိုအား မှာကြားလို၍ -
“အို-ကစ္စည်းအနွယ်ဖြစ်သော ရှင်မ … သင်တို့ လေးယောက် အိမ်၌ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ နေလိုပါအံ့၊ သတ်ပုတ် နှင်ထုတ်သော်လည်း သယ်သူတို့၌ သင်သည် မေတ္တာတရားကို မစွန့်ပါအံ့၊ သင်, သင်၏သား, သင်၏ချွေးမ, သင်၏မြေး ဤလေးယောက်တို့သည် အိမ်၌ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ နေကြလော့” –
ချင်းချင်းတူနေ ပျော်ရွှင်ပေ
သားနှင့် ချွေးမတို့လည်း သိကြားမင်း၏ အာနုဘော်ဖြင့် မိမိ၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို သတိရ၍ ငါတိုအမိသည် အဘယ်မှာနည်းဟု သုသာန်သို့သွား၍ အမိကိုမြင်လျှင် ခြေရင်း၌ ဝပ်ကုန်၍ “မိခင် … အကျွန်ုပ်တို့ အပြစ်ကို သည်းခံတော်မူပါ” ဟု ကန်တော့ တောင်းပန်ကြ၏။ အမိသည် မြေးငယ်ကိုယူ၍ ချီပွေ့ကာ အိမ်သို့ပြန်ပြီးလျှင် သားအမိ မြေးအဘွား လေးယောက်တို့သည် ထိုအခါမှစ၍ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ညီညွတ်စွာ နေကြကုန်၏။
မြတ်စွာဘုရားသည် ဒေသနာတော်ကိုဆောင်၍ သစ္စာကို ပြသည်၏အဆုံး၌ သီတင်းသည် သောတာပတ္တိဖိုလ်၌ တည်လေ၏။
ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက် -
ရဟန်းတို့ -
· ထိုအခါ အမိလုပ်ကျွေးသောသူသည် - ယခုအခါ အမိကိုလုပ်ကျွေးသော သီတင်းသည်။
· မယားသည် - သီတင်းသည်၏ မယား။
· သိကြားမင်းသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -
ကျားကျောက်ကောင်ရွာ၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်
ကျားကျောက်ကောင်ရွာ (Kyarkyaukkawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်၊ မိုင်းဟီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၅၂၉၅ ဖြစ်သည်။
ကစ္စာနိဇာတ်
ဆောင်ပုဒ်
(၁) မိ,ဘနှစ်ဆူ၊ လုပ်ကျွေးမူ၊ သူမြတ်ဓမ္မတာ။
(၂) မိခင်, ဖခင်၊ ကျွေးမွေးလျှင် ၊ ဘေးစင်ရန်ပေါင်းကွာ။
(၃) ကျေးဇူးသိငြား၊ သမီးသား၊ ကြီးပွားချမ်းသာစွာ။
ကစ္စာနိဇာတ် ပြီး၏။
Asia/Colombo
Asia/Colombo သည် IANA အချိန်ဇုန် ဒေတာရင်းမြစ်၏ zone.tab ဖိုင်မှ အချိန်ဇုန်၏ အမှတ်လက္ခဏာဖြစ်သည်။ ပါဝင်သော ဒေတာများမှ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်-
ရည်ညွှန်းအမှတ်မှာ ကိုလံဘိုမြို့ဖြစ်သည်။
လွှမ်းခြုံဧရိယာ
ထိုအချိန်ဇုန်၏ လွှမ်းခြုံဧရိယာမှာ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံဖြစ်ပြီး UTC+05:30ကို အသုံးပြုသည်။
ယောင်ယုတ်ရွာ၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်
ယောင်ယုတ်ရွာ (Yawngyoke)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း၊ မက်မန်းခရိုင်၊ ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်၊ မာတဲ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၇၀၉၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်ဆန်း (ပန်ခမ်း)မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြူတီးရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လားရှိုးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ