cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဆပ်ပြာပူဖောင်း
ဆပ်ပြာပူဖောင်းကို ကလေးကစားစရာသက်သက်ဟု သဘောထား၍ မပြီးနိုင်ချေ။ သိပ္ပံပညာနှင့်သက်ဆိုင်၍ များစွာ အကူအညီ အထောက်အပံ့ရသော အချက်အလက်များကို ဆပ် ပြာပူဖောင်းမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိနိုင်ပေသည်။ ယင်းသို့ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ သော ပုဂ္ဂိုလ်ကား ဂျိုးဇက် ပလာတိုးဆိုသူ ဗဲလဂျီယန်လူမျိုး မျက်မမြင် သိပ္ပံပညာရှင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် မျက်မြင်သူတို့၏ အကူအညီဖြင့် ဆပ်ပြာရည် အမြေ|းတွင် လေ့လာစုံစမ်းခဲ့ရာ၊ အရည်များ၏ အတွင်းအားသဘောနှင့် သက်ဆိုင်သည့် အရေးကြီး၍ စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းသော အကြောင်းအရာများကို သိခဲ့လေသည်။ ပူဖောင်းသည် မည် သည့်အတွက်ကြောင့် လုံးရသည် ဆိုသည့်အချက်ကို လူတိုင်း ပင် သိလိုကြပေမည်။ မိုးရေပေါက်ကလေးသည် မျက်နှာပြင် တင်းမှုကြောင့် ငယ်နိုင်သမျှ ငယ်သွားပြီးလျှင် လုံးသွား၏။ အလုံးတစ်ခု၌ရှိသော မျက်နှာပြင်သည် အရွယ်ထုချင်းတူညီ သော အစိုင်အခဲတစ်ခု၏ မျက်နှာပြင်ထက်ငယ်၏။ ထိုကဲ့သို့ ဖြစ်ရခြင်းမှာ မျက်နှာပြင်တင်းအား၏ သတ္တိကြောင့်ပင်ဖြစ် သည်။ သို့ဖြစ်ပါ၍ မိုးပေါက်၊ နှင်းပေါက်ကလေးများ လုံးရ ခြင်းမှာ မျက်နှာပြင်တင်းအေားကြောင့်ဖြစ်သည်။ ကျည်ဆန် ပြုလုပ်ရာတွင် ကျိုထားသည့် ခဲရည်ကိုလောင်းချသောအခါ အလုံးများ ဖြစ်လာရခြင်းမှာလည်း မျက်နှာပြင် တင်းအား ကြောင့်ပင်ဖြစ်သည်။
ရေပေါက်တွင် မျက်နှာပြင်တစ်ခုတည်းသာရှိသော်လည်း ပူဖောင်းတွင်ကား မျက်နှာပြင်နှစ်ခုရှိသည်။ တစ်ခုမှာ အတွင်း၌ ရှိ၍၊ အခြားတစ်ခုသည် အပြင်၌ရှိသည်။ ထိုကြောင့် အရွယ် ချင်းတူညီလျှင် ပူဖောင်းကလေး၏မျက်နှာပြင် တင်းအားသည် ရေပေါက်ကလေး၏ မျက်နှာပြင်တင်းအားထက် နှစ်ဆပိုမည်။ ပူဖောင်းသည် အတွင်းရှိ လေ၏ဖိအား ရပ်စဲသွားသည်အထိ ကျုံ့ဝင်လျက်နေသည်။ ကမ္ဘာ့ဆွဲအားသည် ပူဖောင်း၏ထိပ်ပိုင်း ကို ဆွဲသဖြင့် ထိုထိပ်ပိုင်းသည်ပို၍ ပါးလာပြီးလျှင် ပေါက်ကွဲ လွယ်သည်။ ထိုအကြောင်းကြောင့်ပင် ပူဖောင်းသည်တာရှည်မခံ နိုင်ချေ။ သို့သော် ဆပ်ပြာရည်ပူဖောင်းသည် ရေပူဖောင်းထက် ပို၍ တာရှည်တည်နေနိုင်၏။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော်၊ ဆပ်ပြာ ရည်သည် ရေထက်ကျုံ့အားနည်းသောကြောင့်ဖြစ်၏။ တစ်နည်း အားဖြင့်ဆိုလျှင် မျက်နှာပြင်တင်းအား ပျော့သောကြောင့်ပင်ဖြစ် ၏။ ထို့ပြင် ဆပ်ပြာရည်တွင် မျက်နှာပြင်တင်းအားသည် တစ်ချိန်နှင့်တစ်ချိန် မတူအောင်ပြောင်းလဲသောကြောင့်လည်း ဖြစ်လေသည်။
ဂလစ်ဆရင်းခေါ် အလှဆီပါသော ဆပ်ပြာရည်ဖြင့် မှုတ် ထားသော ပူဖောင်းများသည် အခြေအနေကောင်းလျှင် ရက် ပေါင်းများစွာကြာအောင်ပင် တည်နေနိုင်ကြသည်။ ထိုကဲ့သို့ သော ပူဖောင်းမျိုးသည် တစ်နှစ်ကြာမျှ တည်နေနိုင်ကြောင်းကို မှတ်တမ်းတင်ထားခဲ့ဘူးလေသည်။ ဆပ်ပြာရည်ပူဖောင်းမှ လှပ သောအရောင်များ ထွက်လာရသည့် အကြောင်းကို လူတိုင်းပင် သိလိုပေမည်။ ဆပ်ပြာပူဖောင်းပေါ်သို့ ကျရောက်သော အလင်း တန်းသည် အမြေ|း၏မျက်နှာပြင် နှစ်ခုလုံးကို ဟပ်၍ပြန်တက် လာ၏။ ထိုကြောင့် ပြန်တက်လာသည့် အလင်းတန်းများ၏ လှိုင်းများသည် ကျရိုးအတိုင်းမကျဘဲ အချင်းချင်း ဖျက်လိုက် ကြလေသည်။
ထိုသို့ ဖျက်လိုက်ကြရာတွင်အလင်းတွင်ရှိသော အရောင်များအနက် အရောင်တစ်ရောင်သည်ပျောက်သွားလေ သည်။ ထိုအရောင်၏ ဖြည့်ဖက်အရောင်ကိုအလင်းရောင်တွင် မြင်နိုင်၏။
ပူဖောင်း အထူအပါးပြောင်းလဲသည်ကိုလိုက်၍ ပူဖောင်းမှ ပြန်တက်လာသောအလင်း၏ အရောင်များသည်လည်း ပြောင်းလဲကြသည်။
မှုတ်ခါစတွင် ပေါက်၍မသွားသော ပူဖောင်းသည် အပေါ် သို့တက်နိုင်၏။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် မှုတ်လိုက်သည့်လေ သည် ပို၍နွေးသောကြောင့်ဖြစ်၏။ နွေးသည့်လေသည် အေး သည့်လေထက် ပို၍ပေါ့သည်။ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက် သို့မ ဟုတ် အီသာသည် လေထက်ပို၍ လေးသဖြင့် လေအေးနှင့် မှုတ်ထားသော ပူဖောင်းသည် ထိုဓာတ်ငွေ့များအတွင်း၌ အပေါ် သို့တက်နိုင်၏။ အထက်ပါ ဖော်ပြချက်များသည် သိပ္ပံပညာရှင် များက ဆပ်ပြာရည်ပူဖောင်းတွင် လေ့လာစုံစမ်းခဲ့ကြသဖြင့် သိရသည့် စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းသော အချက်အချို့ပင် ဖြစ်လေသည်။
မြေနန်းဝန်
မြေနန်း(သေနတ်)ဝန်
မြေနန်းသေနတ်ရာထူးကို မြေနန်းဝန်ဟူ၍သာ ယေဘုယျခေါ်ဆိုကြသည် ။ မြေနန်းဝန်သည် ရွှေနန်းတော်ကြီးနှင့် အြခားဌာနများ တဲ ၊ ကန္နား ၊ပြဿဒ် ၊ မဏ္ဍပ် ၊ တန်းဆောင် ၊ နန်းတော်ဆောင် ၊ အိမ်တော်များ၌ အခမ်းအနားပြင်ဆင်ရေး နှင့်စပ်လျင်းသော တာဝန်များကို လုပ်ဆောင်ရသည် ။ မြေနန်းဝန်၏ လက်အောက်တွင် မြေနန်းစာရေးများကိုလည်း သီးခြားထားရှိသည် ။ ကုန်ဘောင်ခေတ်ဦးကာလက မြေနန်းဝန်နှင့်မြေနန်းသေနတ်ဝန်ရာထူးကို သီးခြားထားရှိသည် ။ ထိုစဉ်က မြေနန်းဝန်မှာလောကီ ၊ လောကုတ္တရာနှင့် စပ်ဆိုင်သော အခမ်းအနားများတွင် လွှတ်တော်မှဆင့်ဆိုသော အမိန့်စာချွန်အတိုင်း ကော်ဇောကမ္ဗလာ စသည်တို့အား ရွှေတိုက်တော်မှ ထုတ်ယူခင်းကျင်းပေးကြရ၏ ။ ယင်း မြေနန်းဝန်ရာထူးကို ညောင်ရမ်းခေါတ် ၂၄ စက်တင်ဘာ၁၅၉၈ ရက်စွဲပါ အမိန့်တော်၌ အစောဆုံးတွေ့ ရှိရသည် ။ ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးကာလ မြေနန်းသေနတ်ဝန်ရာထူးမှာ မြေနန်းစောင့်လက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့ဝင်များအား ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲရေး တာဦဝန်ကို အဓိကထမ်းဆောင်ရသည် ။ သို့သော် ကုန်းဘောင်ခေတ်လယ်ပိုင်းမှ စ၍ ရာထူးနှစ်ခုမှာ ရောပြွမ်းသွားဟန်ရှိ၏ ။ မြေနန်းဝန်သည်ပင် မြေနန်းသေနတ်အစုသားများကိုပါ ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲရေးတာဝန် ယူခဲ့ရသည် ။
မြေနန်းဝန်အပြောင်းအလဲ
ဗဒုံမင်း ( ဘိုးတော်ဘုရား ) ( ၁၇၈၃ -၁၈၁၉ ) လက်ထက် ၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇၉၅ ခုနှစ်တွင် သမီးတော်မိတ္တီလာ မင်းသမီးအား ကွမ်းခွံမဂင်္လာ အခမ်းအနားကျင်းပရာ မြေနန်းဝန် နေမျိုးဇေယကျော်စွာတက်ရောက်ခဲ့သည် ။ သို့သော် ၁၈၀၇ ခုနှစ် ၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ဆင်ဖြူတော်ဆက်သသောအခါ၌မှု အခမ်းအနားသို့တက်ရောက်ခဲ့သူ မြေနန်းဝန်မှာ ပျံချီရွှေတော်ကျော် ဖြစ်ကြောင်းတွေ့ရှိရ၏ ။ စစ်ကိုင်းမင်း ( ဘြကီးတော် ) ( ၁၈၁၉ - ၁၈၃၇ ) လက်ထက် ၁၈၂၁ - ၂၂ ခုနှစ်များတွင် မြေနန်းဝန်မဟာမင်းလှသာဂသူဦးဆောင်သော အဖွဲ့အား ဗုဒ္ဓဂယာသို့ လှူဖွယ်ဝတ္ထုများနှင့်တကွ သွားရောက်စေခဲ့၏ ။ မြေနန်းဝန်နှင့် အမှာတော်ရေး ဦးရွှေလူး တို့ဦးဆောင်သော အဖွံသည် ဗုဒ္ဓဂယာ၌ ကျောက်စာရေးထိုးစိုက်ထူ ခဲ့ကြသည် ။
ရတနာပုံခေတ်
မင်းတုန်းမင်း ( ၁၈၅၃ -၁၈၇၈ ) လက်ထက် အစောပိုင်းကာလတွင် မင်းလှမင်းထင်ကျော်စွာအား မြေနန်းဝန်အရာခန့်အပ်ခဲ့သည် ။ ၁၈၅၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် အာသာဖယ်ရာတို့သံအဖွဲ့ အမရပူရသို့ လာရောက်ခဲ့စဉ်က မြေနန်းဝန်မင်းလှမင်းထင်ကျော်စွာ ကြိုဆိုရေးအဖွဲ့နှင့်အတူ ကြိုဆိုနှုတ်ဆက်ခဲ့သည် ။ မင်းတုန်မင်းလက်ထက် နှောင်းပိုင်းကာလတွင် မြေနန်းဝန်အြဖစ် သံတော်ဆင့် ဦးမောင်မောင်လေးအား ခန့်အပ်ခဲ့၏ ။ မြေ နန်းဝန်ဦးမောင်မောင်လေးသည် ရေနံချောင်းမြို့စား ဝန်ကြီးဦးရွှေစိုး၏ သားဖြစ်ပြီး သီပေါမင်းနန်းတက်စကာလ ၁၈၈၀ ပြည့်နှစ် ဇူလိုင်လအတွင် ကွယ်လွန်သွားသည် ။ ဦးမောင်မောင်လေး၏ မင်းပေးဘွဲ့ အမည်မှာမဟာမင်းလှသခင်္ယာ ဖြစ်သည် ။ ကွယ်လွန်စဉ်က အသက် ၂၇ နှစ်အရွယ်သာရှိပါသေးသည် ။ သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် မြေနန်းဝန်မောင်မောင်လေးကွယ်လွန်သွားပြီး နောက်မြေနန်းဝန်ရာထူးဆက်လက်ခန့်ခဲ့ဟန်မတူပေ ။
အင်းမရွာ၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်
အင်းမရွာ (Innma)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်၊ ကြိမ်ဘူးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၁၆၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝန်းသိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မှိုင်းချောင်းရွာ
မှိုင်းချောင်းရွာ
သရေဒိုးရွာ၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
သရေဒိုးရွာ(Thayaedoe)သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ကျောက်ဖျာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၂၈၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်ဖျာကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၄၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၈၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကိုင်းတောရွာ၊ ရွှေတွင်းတူး
ကိုင်းတောရွာ၊ ရွှေတွင်းတူး
ပြိန်းချောင်းရွာ၊ ငွေတွင်းဒွေ
ပြိန်းချောင်းရွာ၊ ငွေတွင်းဒွေ
ကျားလေးချောင်းရွာ၊ ရေလိမ်
ကျားလေးချောင်းရွာ၊ ရေလိမ်
ဒီဇင်ဘာ ၁၉၉၈
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒီဇင်ဘာ ကဏ္ဍ:၁၉၉၈
မိုဘိုင်းလ်ဖုန်း
ယနေ့ခေတ်အခါတွင် ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းသည် စီးပွားရေးအတွက်သာမက လူမှုဆက်သွယ်ရေးအရပါ တိုင်းပြည်တိုင်းတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍအဖြစ်ရှိနေပါသည်။ နိုင်ငံတကာဆက်သွယ်နိုင်သော ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းများသည် တိုင်းပြည်တိုင်းတွင် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးစီမံကိန်းအဖြစ် ချမှတ်ကာ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ လွန်ခဲ့သည့်နှစ်များက တယ်လီဖုန်းဆက်သွယ်ရေးမှာ ကြိုးဖုန်း(လိုင်းဖုန်း)များဖြစ်ခဲ့သည်။ ကြိုးဖုန်းများသည် တပ်ဆင်ခနှင့် အသုံးပြုခ ဈေးကြီးသည်ဟုဆိုရပေမည်။ ဧရိယာအကွာအဝေးနေရာများကြောင့် ကြိုးဖုန်းဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းများမှာ တိုးပွားလာသော လူဦးရေများအတွက် လွယ်ကူအဆင်ပြေမှု ရာနှုန်းပြည့် မရှိနိုင်ခဲ့ပေ။
မကြာသေးသည့်နှစ်အနည်းငယ်ခန့်က တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးလာသော ကြိုးမဲ့နည်းပညာကြောင့် ကြိုးမဲ့ မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းများသည် လူဦးရေအားလုံးထံရောက်ရှိနိုင်သည့် အခွင့်အလမ်းဖြစ်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဆက်သွယ်မှု မြန်ဆန်ခြင်း၊ ကြိုးဖုန်းထက် အဖိုးနှုန်းသက်သာခြင်းစသည့် အားသာချက်တို့ရှိသည်။ ကြိုးမဲ့ ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာတွင် မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းများ၊ Wi-Fi ၊ WiMAX နှင့် meshed wireless networks တို့ပါဝင်သည်။ ကြိုးမဲ့ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းသည် လူဦးရေအားလုံးအတွက် အဆင်ပြေလွယ်ကူမှု ရှိသည်ဆိုသော်လည်း အာရှပစိဖိတ်ဒေသနေရာများတွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားက အခက်အခဲအတားအဆီးအနည်းငယ်ဖြစ်နေသည်။ ဒေသတိုးတက်ဖွ့ံဖြိုးရေးအတွက် လုပ်ဆောင်နေကြသူများက ထိုအခက်အခဲများကို ကျော်လွှားနိုင်ရန် services နှင့် applications များကို အောင်မြင်စေပြီးဆက်သွယ်မှုအဆောင်အအုံအောင်မြင်စေရန် ကြိုးပမ်းလျက်ရှိကြသည်။
ကြိုးမဲ့ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာများ
ယနေ့ခေတ်အချိန်တွင် အသုံးပြုနေကြသော ကြိုးမဲ့ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာများမှာ Near Field Communications (NFC)၊ Bluetooth ၊ DECT၊ mobile phones ၊ Wi-Fi ၊ WiMAX ၊ High Altitude Platforms နှင့် satellite telephone networks စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုးရှိလေသည်။ တစ်မျိုးစီသည် သတ်မှတ်ထားသောဈေးကွက်အတွက် ဒီဇိုင်းထုတ်လုပ်ထားသည်။ တိုးတက်ခေတ်မီလာသော ခေတ်ကာလတွင် လူသားတိုင်း၏ လိုအပ်ချက်များအားလုံးကို ပြည့်မီနိုင်ရန်အတွက် တစ်မျိုးတည်းသောနည်းပညာဖြင့် မလုံလောက်နိုင်ပေ။ လိုအပ်ချက်အပေါ်မူတည်ပြီး အသင့်လျော်ဆုံးသော နည်းပညာများကို ပူးပေါင်းကာ ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့် တိုးတက်အောင်မြင်မှုများ ရရှိပေသည်။ ဥပမာအားဖြင့်ဆိုလျှင် Bluetooth က ကြိုးဖြင့်ဆက်သွယ်ခြင်းကို အစားထိုးပစ်လိုက်နိုင်သော်လည်း အဖိုးနှုန်းပမာဏမှာ များလှသည်။ အဖိုးနှုန်းများသည့်အပြင် တိုတောင်းသည့် အကွာအဝေးနေရာကိုသာ ထောက်ပံ့ပေးနိုင်ပြီး data rate ဒေတာပို့နှုန်းမှာလည်း အသင့်အတင့်သာ ရှိသည်။ ဂြိုဟ်တုစံနစ် satellite systemသည် တပ်ဆင်ခ ကုန်ကျစရိတ် များသော်လည်း ကြီးမားကျယ်ပြန့်လှသောအကွာအဝေးအတွက် အကောင်းဆုံးနည်းပညာဖြစ်သည်။
ဖွံ့ဖြိုးမှု
အသံဖြင့် ဆက်သွယ်နိုင်သော မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းများနှင့် Wi-Fi LAN systems အင်တာနက်လုပ်ငန်းသည် များပြားလှသော လူဦးရေအတွင်း ပျံ့နှံ့လျက်ရှိသည်။ ယခင်နှစ်များကပင် မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းများသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ခေတ်အစားဆုံးဖြစ်နေသည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာအရ မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းအသုံးပြုသူအရေအတွက် ၂.၂ ဘီလျံရှိပြီး ကြိုးဖုန်းအသုံးပြုသူမှာ ၁.၂၆ ဘီလျံရှိသည်။ သည်နှုန်းထားအတိုင်းသာ ဆက်သွားမည်ဆိုလျှင် နောက်လာမည့် နှစ်များတွင် မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းအသုံးပြုသူအရေအတွက်မှာ ကြိုးဖုန်းအသုံးပြုသူများအရေအတွက်ထက် ပိုမိုများပြားလာမည်ဖြစ်သည်။ တိုးတက်ဖွ့ံဖြိုးပြီး တိုင်းပြည်များတွင်သာမက နည်းပညာအသုံးပြုနိုင်သော၂၁၃ နိုင်ငံတွင် မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းအော်ပရောတာလုပ်ငန်းများ ၆၉၀ကျော်ရှိနေသည်။ ဖွ့ံဖြိုးတိုးတက်ပြီး နိုင်ငံများတွင် မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများ ပိုမိုထိရောက်တိုးတက်သဖြင့် ဖွ့ံဖြိုးဆဲနိုင်ငံများထက် မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းလုပ်ငန်း ကြီးထွားမှု မြန်ဆန်သည်။
မူလအစကမူ ချမ်းသာကြွယ်ဝသူများသာ မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းများကို အသုံးပြုနိုင်ခဲ့ကြသော်လည်း ယနေ့ခေတ်အခါတွင်မူ လူဦးရေအားလုံးနီးပါးက တတ်နိုင်သည့် အဖိုးနှုန်းဖြင့် မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းများသည်ဈေးကွက်သို့ရောက်ရှိနေပြီ ဖြစ်ပေသည်။ ယခုချိန်ခါတွင် ဖွ့ံဖြိုးပြီးနိုင်ငံများတွင် မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းများသည် အသေတပ်ဆင်ထားသော ကြိုးဖုန်းများ၏ နေရာကို ဝင်ရောက်နေရာယူနေကြောင်း ထင်ရှားလှပေသည်။
အဆင့်ဆင့် ပြောင်းလဲတိုးတက်လာပုံ
မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းမျိုးဆက်ကို ၃ ပိုင်းခွဲခြားကြည့်မည်ဆိုလျှင် မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းစံနစ် ပထမမျိုးဆက်ကို ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် ရှီကာဂိုမြို့၊ AT&T Bell Labs မှ စတင်ကာမိတ်ဆက်ပေးခဲ့သည်။ ထို့နောက် မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းစနစ်သည် စီးပွားရေးဆက်သွယ်မှုကွန်ရက်တွင် အောင်မြင်မှုများ ရရှိခဲ့သည်။ ဒုတိယမျိုးဆက်ဖြစ်သော မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းစနစ်သည် ဒစ်ဂျစ်တယ်နည်းပညာကို အသုံးပြုထားပြီးများစွာ တိုးတက်လာသည်။ အသံအပြင် General Packet Radio Service (GPRS)၊ Short Message Service (SMS) များကိုပါ အသုံးပြုလာနိုင်သည်။ GPRS သည် ဖုန်းနှင့် phone network တို့အကြား ဒေတာဆက်သွယ်မှုဖြစ်ပြီး ထို့နောက် အင်တာနက်ဆက်သွယ်မှုဖြစ်သည်။ ၂၀ မှ ၄၀ kbps အထိသာ data rate ရှိခြင်းနှင့် အဖိုးနှုန်းကြီးမားခြင်းတို့ကြောင့် GPRS ကိုလူကြိုက်မများလှပေ။GPRS အသုံးပြုမှုမှာ အနည်းငယ်သာ အောင်မြင်မှုရှိသော်လည်း SMS အသုံးပြုမှုသည် မပြောပနိုင်လောက်အောင်ကို အောင်မြင်မှုများ ရရှိခဲ့သည်။ စာလုံးရေ ၁၆၀ ထိရေးပို့နိုင်ပြီး အဖိုးနှုန်းသက်သာလှသော SMS စာသားပေးပို့ ဆက်သွယ်ခြင်းသည် လူငယ်၊ လူရွယ်များအတွင်းတွင် အလွန်ရေပန်းစား လူကြိုက်များလှသည်။ တတိတမျိုးဆက်ဖြစ်သော မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းစနစ်သည် မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းစနစ် ဒုတိယမျိုးဆက်ကို ပိုမိုကျော်လွန်အောင်မြင်သည့် ဒစ်ဂျစ်တယ်ဆယ်သွယ်ရေးစနစ်ဖြစ်သည်။ multimedia applicationsများကို ထောက်ပံ့ပေးနိုင်ခြင်းကအောင်မြင်သည့် အဓိကသော့ချက်ဖြစ်သည်။ တတ်နိုင်သော ဈေးနှုန်းဖြင့် သုံးစွဲသူတို့ လက်ဝယ်ရောက်နိုင်ခြင်း၊ အသံဖိုင်လ်ပေးပို့ ဆက်သွယ်မှုမှာ ဒုတိယမျိုးဆက်စနစ်ထက်အဖိုးနှုန်းသက်သာခြင်းတို့ကလည်း အောင်မြင်မှုအကြောင်းပင်ဖြစ်သည်။ မိုဘိုင်းဖုန်းလ်စနစ် အောင်မြင်ခြင်းမှာ player များ၏ ကြိုးပမ်းမှုကြောင့် ဖြစ်သည်။
player များတွင် အရည်အသွေးကောင်းမွန်လှသောGSM နည်းပညာကို တီထွင်နိုင်ခဲ့သည် European Telecommunications Standards Institute (ETSI) လည်း တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာအဝှမ်းရှိ မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းအော်ပရေတာများနှင့်ရေဒီယိုလှိုင်းအလျားကို ထိန်းညှိကာ စံသတ်မှတ်ပြီး အဆင်ပြေချောမွေ့အောင် လုပ်ဆောင်ပေးသော International Telecommunications Union (ITU) သည်လည်း မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းတတိယစနစ်တိုးတက်ဖွ့ံဖြိုးလာခြင်း၏ အဓိက player ဖြစ်သည်။ လွယ်ကူအဆင်ပြေခြင်း၊ ကုန်ကျစရိတ်သက်သာခြင်းတို့ကြောင့် တတိယမျိုးဆက် မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းစနစ်သည် ဈေးကွက်ပြိုင်ဆိုင်မှုများကို ထိုးဖောက်ကာ သုံးစွဲသူများလက်ဝယ်ရောက်ရှိနေပေပြီ။ နိုင်ငံတကာ ရေဒီယိုလှိုင်းအလျားများကို ညှိနှိုင်းထားခြင်းကြောင့် handset တစ်ခုမှနေ၍ နိုင်ငံတကာသို့ ဆက်သွယ်နိုင်ခြင်းမှာ တတိယမျိုးဆက်၏ အားသာချက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
GSM myothat2958@gmail.com
မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းစံနစ်တိုးတက်မှုအတွက် အရေးကြီးသည့် အခြား playerတစ်ဦးမှာ GSM Association (GSMA)ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းအော်ပရေတာ ၆၉၀ကျော်နှင့် မိုဘိုင်းလ်ဖုန်း ကိရိယာတန်ဆာပလာများထုတ်လုပ်ပံ့ပိုးမှုပေါင်း ၁၈၀ ကျော် ၏ ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သည်။ GSMA၏ မူလပန်းတိုင်မှာ တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာထိ မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းသုံးစွဲရေး နှင့် Emerging Market Handset Programme' (EMH) ဒီဇိုင်းထုတ်လုပ်ရေးဖြစ်သည်။ ထိုအစီအစဉ်မှာ handset တစ်စုံလျှင် ယူအက်စ်ဒေါ်လာ ၃၀ အောက် နှုန်းထားဖြင့် ရောင်းချပေးနိုင်ရန်ဖြစ်သည်။ ထိုအဖိုးနှုန်းပမာဏမှာ ယခုဈေးကွက်တွင်ရှိနေသော handset များထက် များစွာ အဖိုးနှုန်းချိုသာလှပေသည်။ EMH handset များသည် ပူးပေါင်းပါဝင်သော အော်ပရေတာ ၁၀ ခုတွင်ပါဝင်သော အိန္ဒိယ၊ တောင်အာဖရိက၊ နိုင်ဂျီးရီးယား၊ ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်ရီပါ့ဘလစ်၊ အီဂျစ်၊ အယ်လ်ဂျီးရီးယား၊ တူနီးရှား၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ တူရကီ၊ ထိုင်း၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ မလေးရှား၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ ပါကစ္စတန်၊ ယက်မန်၊ သီရိလင်္ကာ၊ ကင်ညာနိုင်ငံများသို့ ရောက်ရှိနေပြီးဖြစ်သည်။ အခြားအရေးကြီးသည့် အကြောင်းအရာတစ်ခုမှာ အခွန်အခ သက်သာခြင်းဖြစ်သည်။
မိုဘိုင်းလ်ဖုန်း ပတ်ဝန်းကျင်တိုးတက်မှုအတွက် မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းအော်ပရတောများသည် အဓိကကျသော အခန်းကဏ္ဍမှပါဝင်လျက်ရှိနေသည်။ ဈေးကွက်ကြီးမားမှုဖွ့ံဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် အရေးကြီးသည်မှာ handset များ ထောက်ပံ့ပေးခြင်း၊ ကြိုတင်ငွေချေစံနစ်ဝန်ဆောင်မှုများရှိခြင်း၊ Caller-Party-Pays (CPP) အစီအစဉ်များ၊ ဈေးနှုန်းလျော့ချပေးမှုများ၊ အခမဲ့ခေါ်ဆိုမှုအစီအစဉ်များ ပြုလုပ်ပေးနိုင်ခြင်းတို့ဖြစ်သည်။
GSMA လေ့လာမှုများအရ ဖွ့ံဖြိုးဆဲနိုင်ငံများတွင် handset ဈေးနှုန်းမှာ မိုဘိုင်းလ်ဖုန်း တွင်ကျယ်စွာအသုံးပြုရေးအကောင်အထည်ဖော်ရာတွင် အဓိကအကြောင်းခြင်းရာဖြစ်နေသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။
ကောဏဂုံဘုရား
ကောဏဂုံဘုရား (ကောဏာဂမန) သည် ကကုသန်ဘုရား၊ ကဿပဘုရား၊ ဂေါတမဘုရား၊ အရိမေတ္တေယျဘုရား စသည့် ဘုရားကြီး ငါးဆူမှ ပွင့်တော်မူပြီးသော ဘုရား ဖြစ်သည်။
ဗုဒ္ဓဝင်
၁။ ကကုသန်မြတ်စွာဘုရား၏ နောက်အဖို့၌ (အလုံးစုံသော တရားတို့ကို) ကိုယ်တိုင် မှန်စွာသိတော်မူသော အခြေနှစ်ချောင်းရှိသူ နတ်လူတို့ထက် မြတ်တော်မူသော လောက၏ အကြီးအမှူးဖြစ်၍ လူတို့ထက် မြတ်တော်မူသော ကောဏာဂုံမည်သော မြတ်စွာဘုရားသည် ပွင့်တော်မူလေ၏။
၂။ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် ပါရမီ တရားဆယ်ပါးတို့ကို ဖြည့်ကျင့်၍ ဘဝခရီးခဲကို လွန်မြောက်တော်မူလေ၏၊ (ကိလေသာ) အညစ်အကြေး အားလုံးကို မျှော၍ မြတ်သော ဗောဓိဉာဏ်သို့ ရောက်တော်မူလေ၏။
၃။ ကောဏာဂုံမြတ်စွာဘုရားသည် ဓမ္မစကြာကို ဟောတော်မူသည်ရှိသော် ကုဋေသုံးသောင်းသော လူနတ် ဗြဟ္မာတို့၏ (သစ္စာလေးပါးကို) သိခြင်းသည် ရှေးဦးစွာ (သိခြင်း) ဖြစ်လေ၏။
၄။ သူတစ်ပါးတို့၏ အယူဝါဒကို နှိမ်နင်းလျက် တန်ခိုးပြာဋိဟာကို ပြတော်မူသည် ရှိသော် ကုဋေနှစ်သောင်းသော လူနတ် ဗြဟ္မာတို့၏ (သစ္စာလေးပါးကို) သိခြင်း သည် နှစ်ကြိမ်မြောက် (သိခြင်း) ဖြစ်လေ၏။
၅။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် (တန်ခိုး) အမျိုးမျိုး ဖန်ဆင်းခြင်းကို ပြုပြီးလျှင် တာဝတိံသာနတ်ပြည်သို့ ကြွသွားတော်မူ၏၊ ထိုနတ်ပြည်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် ပဏ္ဍုကမ္ဗလာကျောက်ဖျာ၌ (သီတင်းသုံး)နေတော်မူ၏။
၆။ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် (အဘိဓမ္မာ) ခုနစ်ကျမ်းတို့ကို ဟောတော်မူလျက် မိုးလပတ် လုံးနေတော်မူ၏၊ (ထိုအခါ) ကုဋေတစ်သောင်းသော နတ် ဗြဟ္မာတို့၏ (သစ္စာလေးပါးကို) သိခြင်းသည် သုံးကြိမ်မြောက်(သိခြင်း) ဖြစ်လေ၏။
၈။ ထိုအခါ (ထိုအစည်းအဝေးသည်) ဩဃလေးပါးတို့ကို လွန်မြောက်လျက် သေခြင်းကို ဖျက်ဆီးပြီးကုန်သော သုံးသောင်းသော ရဟန္တာတို့၏ အစည်းအဝေး သည် ဖြစ်လေ၏။
၁၀။ ငါသည် မြတ်စွာဘုရားကို ဖူးမြင်ခြင်းငှါ သွား၍ တရားတော်ကို နာကြားပြီး သည် ရှိသော် မြတ်စွာဘုရားနှင့်တကွသော သံဃာကို ပင့်ဖိတ်လျက် အလိုရှိတိုင်း အလှူကို ပေးလှူပြီးလျှင် -
၁၁။ မြတ်စွာဘုရားနှင့် တပည့်သာဝကတို့အား ပဋ္ဋုဏ္ဏတိုင်းဖြစ် အထည် စိန့်တိုင်း ဖြစ် အထည်ကို လည်းကောင်း၊ ပိုးထည် ကမ္ဗလာ (သက္ကလတ်) ထည်ကို လည်းကောင်း၊ ရွှေခြေနင်းကို လည်းကောင်း ပေးလှူခဲ့၏။
ဝါးရုံကုန်းရွာ၊ မော်လိုက်မြို့နယ်
ဝါးရုံကုန်းရွာ (Waryonkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်၊ မော်လိုက်မြို့နယ်၊ နားပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၀၈၃ ဖြစ်သည်။
ကောဏဂုံဘုရား
ဗုဒ္ဓဝင်
၁၂။ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည်လည်း သံဃာ့အလယ်၌ ထိုင်နေ၍ ငါ့ကို ဤမင်းသည် ဤ ဘဒ္ဒကမ္ဘာ၌ပင် ဘုရား ဖြစ်လတ္တံ့ဟု ဗျာဒိတ်စကား မိန့်ကြားတော်မူ၏။
ဝါးရုံကုန်းရွာ၊ မော်လိုက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မော်လိုက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကောဏဂုံဘုရား
ဗုဒ္ဓဝင်
၁၃။ ထိုအခါ ပျော်မွေ့ဖွယ်ကောင်းသော ကပိလမြို့မှ ထွက်၍။ ပ။ ဤ(ဂေါတမ) မြတ်စွာဘုရား၏ မျက်မှောက်၌ ဖြစ်ရပါလိုကုန်၏ (ဟု ဆုတောင်းကုန်၏)။
၁၅။ ငါသည် သဗ္ဗညုတဉာဏ်ကို ရှာမှီးစဉ် မြတ်စွာဘုရားအား အလှူကို ပေးလှူ၍ ကြီးကျယ်သော မင်းစည်းစိမ်ကို စွန့်ပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရားအထံ၌ ရဟန်းပြုခဲ့၏။
၁၆။ (ကောဏာဂုံမြတ်စွာဘုရား၏) မြို့တော်သည် {သောဘဝတီ} မည်၏၊ မင်းသည် {သောဘ} အမည် ရှိသူဖြစ်၏၊ ထိုမြို့၌ မြတ်စွာဘုရား၏ ဆွေတော် မျိုးတော် အပေါင်းသည် နေ၏။
၁၈။ ထိုဘုရားလောင်းသည် အနှစ်သုံးထောင်တို့ပတ်လုံး နန်းတော်ကို အုပ်စိုး၍ နေ၏၊ (ထိုဘုရားလောင်းအား) တုသိတ သန္တုသိတ သန္တုဋ္ဌအားဖြင့် မြတ်သော ပြာသာဒ် သုံးဆောင်တို့သည် ရှိကုန်၏။
၁၉။ ကောင်းစွာ တန်ဆာဆင်အပ်သော မောင်းမတို့သည် မယုတ်မလျော့ တစ်သောင်း ခြောက်ထောင်(တိတိ) ရှိကုန်၏၊ မိဖုရားသည် {ရုစိဂတ္တာ} မည်၏၊ သားတော်သည် {သတ္ထဝါဟ} မည်၏။
၂၀။ ဘုရားလောင်းသည် နိမိတ်လေးပါးတို့ကို တွေ့မြင်၍ ဆင်ယာဉ်ဖြင့် တော ထွက်တော်မူ၏၊ ခြောက်လပတ်လုံး ကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းခြင်း လုံ့လကို အားထုတ် တော်မူ၏။
၂၁။ ကြီးသော လုံ့လ ရှိတော်မူသော လူတို့ထက် မြတ်သော ကောဏာဂုံမြတ်စွာ ဘုရားသည် ဗြဟ္မာမင်း တောင်းပန်အပ်သည်ဖြစ်၍ မိဂဒါဝုန် (သမင်တော) ၌ ဓမ္မစကြာကို ဟောတော်မူ၏။
၂၃။ သမုဒ္ဒါသည် လည်းကောင်း၊ ဥတ္တရာသည် လည်းကောင်း မြတ်သော တပည့်မ {အဂ္ဂသာဝိကာ} တို့ ဖြစ်ကုန်၏။ ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ ဗောဓိပင်ကို ရေသဖန်းပင် ဟူ၍ ခေါ်ဆိုအပ်၏။
၂၄။ ဥဂ္ဂသည် လည်းကောင်း၊ သောမဒေဝသည် လည်းကောင်း မြတ်သော အလုပ်အကျွေး ဒါယကာ {အဂ္ဂဥပဋ္ဌက}တို့ ဖြစ်ကုန်၏။ သီဝလာသည် လည်း ကောင်း၊ သာမာသည် လည်းကောင်း မြတ်သော အလုပ်အကျွေး ဒါယိကာမ {အဂ္ဂဥပဋ္ဌိကာ} တို့ ဖြစ်ကုန်၏။
၂၅။ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် အရပ်တော် အမြင့်အားဖြင့် အတောင်သုံးဆယ် မြင့်တော်မူ၏၊ ဖို (မိုက်ခွက်)၌ (တည်သော) ရွှေကဲ့သို့ ဤအတူ ရောင်ခြည်တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်လျက် ရှိတော်မူ၏။
၂၆။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရား၏ အသက်သည် အနှစ်သုံးသောင်း ရှိ၏၊ ထိုမြတ်စွာ ဘုရားသည် ထိုမျှလောက် အသက်တည်နေလျက် များစွာသော သတ္တဝါအပေါင်း ကို ကယ်တင်တော် မူ၏။
၂၇။ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် (ဗောဓိပက္ခိယတရားဟူသော) ဓမ္မစေတီကို တည် ဆောက်၍ (သစ္စာလေးပါး) တရားတံခွန်ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော တရားပန်းကုံး ကို ကုံးပြီးလျှင် တပည့်သာဝကနှင့်တကွ ပရိနိဗ္ဗာန် ပြုတော်မူလေ၏။
၂၈။ ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ ကြီးစွာသော (တန်ခိုး၏) ပြန့်ပြောခြင်းရှိသော တပည့် {သာဝက} အပေါင်းသည် လည်းကောင်း၊ အသရေရှိသော (လောကုတ္တရာ) တရားကို ပြတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် လည်းကောင်း ထိုအားလုံးသည်ပင် ကွယ်ပျောက်ခဲ့လေပြီ။ အလုံးစုံသော သင်္ခါရတို့သည် အချည်းနှီးတို့သာ ဖြစ်ကုန် သည် မဟုတ်ပါလော။
၂၉။ ကောဏာဂုံမြတ်စွာဘုရားသည် ပဗ္ဗတာရာမကျောင်းတိုက်၌ ပရိနိဗ္ဗာန် ပြုတော်မူ၏၊ (ထိုမြတ်စွာဘုရား၏) ဓာတ်တော်သည် (ထိုထိုအရပ်မျက်နှာတို့၌ ) ပျံ့နှံ့လျက်ရှိလေသတည်း။
ကောဏာဂမနဗုဒ္ဓဝင် ပြီး၏။
စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ
စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ
စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီသည် မြို့ပြတစ်ခုတွင် မြို့တော် စည်ပင်သာယာ လှပအောင် သန့်ရှင်းမှုရှိပြီး စနစ်တကျရှိအောင် စီမံရသော အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။ စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီသည် နယ်စပ်ဒေသ တိုင်းရင်းသားများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် စည်ပင်သာယာရေး ဝန်ကြီးဌာန (ယခု နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန) လက်အောက်တွင် ရှိသည်။
ခမိဒခိဘူတာ
ခမိဒခိဘူတာ  (上滝駅 ခမိဒခိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုယာမခရိုင်၊ တိုယာမမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ
စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ
စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီလက်အောက်တွင်-
တို့ရှိသည်။
တဲချောင်းရွာ
တဲချောင်းရွာ
မိုးကြိုးပစ်
မိုးကြိုးပစ်
ကဒွတ်ကုန်းရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ကဒွတ်ကုန်းရွာ (Kadutkone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ မင်းဘူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၂၅၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မင်းဘူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၅၂ ဦး၊ မ ၂၉၄၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၉၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ဝန်ကုန်းရွာ၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်
ညောင်ဝန်ကုန်းရွာ (Nyaungwunkone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်၊ မြို့ဝန်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၆၅၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့ဝန်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၈၆ ဦး၊ မ ၁၁၄၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၃၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လင်းနေချောင်းရွာ၊ ရေလိမ်
လင်းနေချောင်းရွာ၊ ရေလိမ်
ခဲကြီးကုန်းရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ခဲကြီးကုန်းရွာ (Khegyikone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ခပေါင်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၂၁၂၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခပေါင်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၀၁ ဦး၊ မ ၁၉၂၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၂၂၃ ဦးနေထိုင်သည်။
ဒီပင်္ကရာဘုရား
ဗုဒ္ဓဝင်
၁။ ထိုအခါ ထိုရမ္မဝတီပြည်သူပြည်သားတို့သည် သံဃာနှင့်တကွသော မြတ်စွာ ဘုရားကို ဆွမ်းလုပ်ကျွေးပြီးလျှင် ထိုဒီပင်္ကရာမြတ်စွာဘုရားအား ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ကုန်၏။
ခဲကြီးကုန်းရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒီပင်္ကရာဘုရား
ဗုဒ္ဓဝင်
၃။ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် အချို့သော ပုဂ္ဂိုလ်အား အရိယမဂ်ကိုလည်းကောင်း၊ မြတ်သောဖိုလ်လေးပါးတို့ကို လည်းကောင်း ပေးတော်မူ၏။ အချို့သော ပုဂ္ဂိုလ်အား အတုမရှိသော ပဋိသမ္ဘိဒါတရား တို့ကို ပေးတော်မူ၏။
၄။ မြတ်စွာဘုရားသည် အချို့သော ပုဂ္ဂိုလ်အား မြတ်သော သမာပတ် ရှစ်ပါးတို့ကို ပေးတော်မူ၏၊ အချို့သော ပုဂ္ဂိုလ်အား ဝိဇ္ဇာသုံးပါး အဘိညာဉ်ခြောက်ပါး တို့ကို ပေးတော်မူ၏။
ကြိမ်ဘူးကုန်းရွာ၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်
ကြိမ်ဘူးကုန်းရွာ (Kyeinbukone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်၊ ကြိမ်ဘူးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၁၆၆ ဖြစ်သည်။
ဒီပင်္ကရာဘုရား
ဗုဒ္ဓဝင်
၅။ မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုနည်း အစီအစဉ်အားဖြင့် လူအပေါင်းကို ဆုံးမတော်မူ၏၊ ထိုအဆုံးအမကြောင့် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်သည် ပျံ့နှံ့လေ၏။
ကြိမ်ဘူးကုန်းရွာ၊ ဝန်းသိုမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝန်းသိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒီပင်္ကရာဘုရား
ဗုဒ္ဓဝင်
၆။ ခြင်္သေ့မင်း၏ မေးနှင့်တူသော မေးရှိတော်မူ၍ နွားလားဥဿဘ၏ ပခုံးနှင့် တူသော ပခုံး ရှိတော်မူသော ဒီပင်္ကရာအမည်ရှိသော မြတ်စွာဘုရားသည် များစွာ သော လူတို့ကို ကယ်တင်တော်မူ၏၊ ဒုဂ္ဂတိ ဘဝမှ လွတ်မြောက်စေတော်မူ၏။
၇။ မြတ်စွာဘုရားသည် သစ္စာလေးပါးကို သိစေထိုက်သော သတ္တဝါကို မြင်တော် မူသည် ရှိသော် ယူဇနာတစ်သိန်း ဝေးကွာသော အရပ်၌ပင် (တည်သော) ထို သတ္တဝါထံသို့ တစ်ခဏဖြင့် ချဉ်းကပ်၍ (သစ္စာလေးပါးတရားကို) သိစေတော်မူ၏။
၈။ မြတ်စွာဘုရားသည် ရှေးဦးစွာ သစ္စာလေးပါးကို သိစေတော်မူရာ အခါ၌ ကုဋေတစ်ရာသော လူ နတ် ဗြဟ္မာအပေါင်းကို သိစေတော်မူ၏၊ မြတ်စွာဘုရား သည် နှစ်ကြိမ်မြောက် သစ္စာလေးပါးကို သိစေတော်မူရာ အခါ၌ ကုဋေကိုးဆယ်သော လူ နတ် ဗြဟ္မာအပေါင်းကို သိစေတော်မူ၏။
၉။ အကြင်အခါ မြတ်စွာဘုရားသည် တာဝတိံသာ နတ်ပြည်၌ အဘိဓမ္မာတရားကို ဟောတော်မူ၏၊ ထိုအခါ၌လည်း ကုဋေကိုးသောင်းသော နတ် ဗြဟ္မာတို့၏ သုံးကြိမ်မြောက် သစ္စာလေးပါးကို ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းသည် ဖြစ်၏။
၁၀။ ဒီပင်္ကရာမြတ်စွာဘုရား၏ သုံးကြိမ်သော တပည့်သာဝက အစည်းအဝေးတို့ သည် ဖြစ်ကုန်၏၊ ပထမအစည်းအဝေးသည် ကုဋေတစ်သိန်းသော တပည့်သာဝက တို့၏ အစည်းအဝေး ဖြစ်၏။
၁၁။ မြတ်စွာဘုရားသည် နာရဒကူဋတောင်၌ ဆိတ်ငြိမ်ရာသို့ ချဉ်းကပ်တော်မူ သည် ရှိသော် ကိလေသာ အညစ်အကြေး ကင်းကုန်သော ရဟန္တာကုဋေတစ်ရာ တို့သည် တစ်ဖန် စည်းဝေးကုန်၏။
၁၂။ အကြင်အခါ ကြီးသော လုံ့လ ရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် သုဒဿန ကျောက်တောင်၌ ဝါဆိုတော်မူ၏၊ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ကုဋေကိုးသောင်း သော ရဟန္တာတို့နှင့် အတူပဝါရဏာ ပြုတော်မူ၏။
၁၃။ ဒီပင်္ကရာမြတ်စွာဘုရား တရားဟောတော်မူလတ်သော် တစ်သောင်းသော သတ္တဝါ၊ နှစ်သောင်းသော သတ္တဝါတို့၏ သစ္စာလေးပါးတရားကို သိခြင်းသည် ဖြစ်၏။ တစ်ဦးစီ၊ နှစ်ဦးစီသော သတ္တဝါတို့၏ တရားကို ထိုးထွင်းသိခြင်းတို့သည် ဂဏန်းသင်္ချာအားဖြင့် မရေတွက်နိုင်ကုန်။
၁၄။ ထိုအခါ ဒီပင်္ကရာမြတ်စွာဘုရား၏ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်သော သာသနာတော် သည် ပျံ့နှံ့၏၊ လူသိများ၏၊ ပြည့်စုံ၏၊ စည်ကား၏။
၁၅။ အဘိညာဉ်ခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသည်ဖြစ်၍ တန်ခိုးကြီးကုန်သော ရဟန္တာ လေးသိန်းတို့သည် ဒီပင်္ကရာမြတ်စွာဘုရားကို အခါခပ်သိမ်း ခြံရံကုန်၏။
၁၆။ ထိုဒီပင်္ကရာဘုရား ပွင့်တော်မူသောအခါ၌ အကြင် ရဟန်းတော်တို့သည် အရဟတ္တဖိုလ်သို့ မရောက်မူ၍ သေက္ခသာဖြစ်လျက် လူ့ဘဝကို စွန့်ကုန်၏၊ ထိုသေက္ခ ရဟန်းတို့သည် ကဲ့ရဲ့အပ်သူတို့သာ ဖြစ်ကုန်၏။
၁၇။ ကောင်းစွာ ပွင့်လင်းသော မြတ်စွာဘုရား သာသနာတော်သည် တာဒိဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံကုန်သော အာသဝေါ မရှိကုန်သော ကိလေသာ အညစ်အကြေး ကင်းကုန် သော ရဟန္တာတို့ဖြင့် အခါခပ်သိမ်း အလွန်တင့်တယ်၏။
၁၉။ ထိုဒီပင်္ကရာ ဘုရားလောင်းသည် အနှစ်တစ်သောင်းတို့ပတ်လုံး ထီးနန်းကို စိုးအုပ်၍ နေ၏၊ ထိုဘုရားလောင်းအား ဟံသ၊ ကောဉ္စ၊ မယူရ (ဟင်္သာ၊ ကြိုးကြာ၊ ဥဒေါင်း)အားဖြင့် မြတ်သော ပြာသာဒ် သုံးဆောင်တို့သည် ရှိကုန်၏။
၂၀။ ကောင်းစွာ တန်ဆာဆင်ထားသော မောင်းမသုံးသိန်းတို့သည် ခြံရံကုန်၏၊ ထိုဘုရားလောင်း၏ မိဖုရားသည် (ပဒုမ္မာ) မည်၏၊ သားတော်သည် (ဥသဘက္ခန္ဓ) မည်၏။
၂၁။ ထိုဘုရားလောင်းသည် နိမိတ်လေးပါးတို့ကို တွေ့မြင်၍ ဆင်ယာဉ်ဖြင့် တောထွက်တော်မူ၏၊ မယုတ်မလျော့သော ဆယ်လတို့ပတ်လုံး ကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းခြင်း လုံ့လကို အားထုတ်တော်မူ၏။
၂၂-၂၃။ မြတ်စွာဘုရားသည် ကမ္မဋ္ဌာန်း အကျင့်ကို ကျင့်၍ အရဟတ္တဖိုလ်ကို သိတော်မူ၏၊ ကြီးသောလုံ့လ ရှိတော်မူသော ဒီပင်္ကရာမြတ်စွာဘုရားသည် ဗြဟ္မာမင်း တောင်းပန်အပ်သည်ဖြစ်၍ နန္ဒာရာမတိုက် အသရေရှိသော ကျောင်း၌ ဓမ္မစကြာကို ဟောတော်မူ၏၊ ကုက္ကိုပင်ရင်း၌ တိတ္ထိတို့အား နှိမ်နင်းခြင်းကို ပြုတော် မူ၏။
၂၄။ သုမင်္ဂလသည် လည်းကောင်း၊ တိဿသည် လည်းကောင်း ဒီပင်္ကရာမြတ်စွာ ဘုရား၏ မြတ်သော တပည့် အဂ္ဂသာဝကတို့ ဖြစ်ကုန်၏။ ထိုဒီပင်္ကရာမြတ်စွာ ဘုရား၏ အလုပ်အကျွေးသည် (သာဂတ) မည်၏။
၂၅။ နန္ဒာသည် လည်းကောင်း၊ သုနန္ဒာသည် လည်းကောင်း ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ မြတ်သော တပည့်မ အဂ္ဂသာဝိကာ တို့ ဖြစ်ကုန်၏။ ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ ဗောဓိပင်ကို ညောင်ကြတ်ပင် ဟု ခေါ်ဆိုအပ်၏။
၂၆။ ဒီပင်္ကရာမြတ်စွာဘုရား၏ မြတ်သော အလုပ်အကျွေး ဒါယကာ တို့သည် တပုဿ၊ ဘလ္လိကာ မည်ကုန်၏။ အလုပ်အကျွေး ဒါယိကာမ တို့သည် သိရိမာ၊ ကောဏာတို့ ဖြစ်ကုန်၏။
၂၇။ ဒီပင်္ကရာမြတ်စွာဘုရားသည် အတောင်ရှစ်ဆယ် မြင့်တော်မူလျက် တန်ဆောင်တိုင်ကဲ့သို့ လည်းကောင်း၊ ပင်လုံးကျွတ်ပွင့်သော အင်ကြင်းပင်မင်းကဲ့သို့ လည်းကောင်း တင့်တယ်တော်မူ၏။
၂၈။ ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ အသက်တမ်းသည် အနှစ်တစ်သိန်းရှိ၏၊ ထိုမြတ်စွာ ဘုရားသည် ထိုမျှလောက် တည်နေလျက် များစွာသော လူအပေါင်းကို ကယ်တင်တော်မူ၏။
၂၉။ မီးပုံကြီး တောက်ပ၍ ငြိမ်းအေးသကဲ့သို့ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် သူတော် ကောင်း တရားကို ထွန်းတောက်ပစေ၍ များစွာသော သတ္တဝါအပေါင်းကို ကယ် တင်တော်မူလျက် တပည့်သာဝကနှင့်အတူ ပရိနိဗ္ဗာန် ပြုတော်မူ၏။
၃၀။ ထိုတန်ခိုးတော်သည် လည်းကောင်း၊ ထိုအခြံအရံသည် လည်းကောင်း၊ ခြေတော်တို့၌ ထိုစက်ရတနာတို့သည် လည်းကောင်း ရှိကုန်၏။ ထိုအားလုံးသည် ပင် ကွယ်ပျောက်လေ၏၊ အလုံးစုံသော သင်္ခါရ တို့သည် အချည်းနှီးတို့သာ ဖြစ်ကုန် သည် မဟုတ်ပါလော။
၃၁။ မာရ်ငါးပါး ကို အောင်တော်မူပြီးသော ဒီပင်္ကရာမြတ်စွာဘုရားသည် နန္ဒာရာမ ကျောင်းတိုက်၌ ပရိနိဗ္ဗာန် ပြုတော်မူ၏၊ ထိုနန္ဒာရာမကျောင်းတိုက်၌ ထိုမြတ်စွာ ဘုရား၏ ပုထိုးစေတီတော်သည် သုံးဆယ့်ခြောက် ယူဇနာ မြင့်တော်မူ၏။
ဖြစ်စဉ်
သရဏင်္ကရာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်စံလွန်တော်မူပြီးနောက် ဘုရားလေးဆူ ပွင့်တော်မူရာ ထိုသာရမဏ္ဍကမ္ဘာ၌ပင် လူတို့၏ အသက်တမ်း၊ အနှစ်ကိုး သောင်းတမ်းမှ တဖြည်းဖြည်းဆုတ်ယုတ်၍ ဆယ်နှစ်သက်တမ်း၊ ထိုမှ တစ်ဖန် တိုးတက်ပြန်ရာ အသချေင်္ယျတမ်း၊ ထိုအသချေင်္ယျတမ်းမှ တစ်ဖန် ဆုတ်ယုတ်ပြန်ရာ အနှစ်တစ်သိန်းတမ်းသို့ ရောက်လေလျှင် ဒီပင်္ကရာ ဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူခဲ့သည်။
ဒီပင်္ကရာဘုရားအလောင်းတော် ဖွားမြင်တော်မူခြင်း
ဒီပင်္ကရာဘုရား အလောင်းတော်သည် ပါရမီတော်တို့ကို ဖြည့်ကျင့်တော် မူပြီးသည်၏ အဆုံး၌ အလောင်းတော်တို့၏ ဓမ္မတာအတိုင်း တုသိတာ နတ်ပြည်၌ စံနေတော်မူခဲ့သည်။ ထိုသို့စံနေတော်မူစဉ် နတ်ဗြဟ္မာတို့က အလောင်းတော်နတ်သားအား ဘုံသုံးပါးတွင် ဘုရားဖြစ်ရန် အချိန်တန်ပြီ ဖြစ်၍ လူ့ပြည်သို့ ဆင်းသက်ကာ ပဋိသန္ဓေ နေတော်မူပါရန် တောင်းပန်ခဲ့ကြ ကုန်၏။ အလောင်းတော်သည် နတ်ဗြဟ္မာတို့၏ တောင်းပန်မှုကို လက်ခံ တော်မူပြီးနောက် တုသိတာနတ်ပြည်မှ စုတေ၍ လူ့ပြည် ရမ္မာဝတီမြို့တော်၊ သုဒေဝမင်းကြီး၏ တောင်ညာစံဒေဝီ အဂ္ဂမဟေသီ သုမေဓာမိဖုရားခေါင် ကြီး၏ သန့်ရှင်းသိုက်မြိုက် ဝမ်းကြာတိုက်၌ ပဋိသန္ဓေတည်နေတော်မူခဲ့သည်။ ဆယ်လပြည့်မြောက် အချိန်ရောက်သောအခါ မယ်တော်မိဖုရားကြီးမှ သားတော် အလောင်းမင်းသားကို ဖွားမြင်တော်မူခဲ့၏။ အလောင်းတော် မင်းသားကို “ဒီပင်္ကရာမင်းသား”ဟု အမည်မှည့်ခေါ်ခဲ့ကြကုန်၏။ ဒီပင်္ကရာ အလောင်းတော်မင်းသား ပဋိသန္ဓေနေတော်မူသောအခါ၊ ဖွားမြင်တော်မူ သောအခါတို့၌ ပုဗ္ဗနိမိတ်ကြီးများ ထင်ခဲ့သည့်အပြင် အလောင်းတော်ဟူသမျှတို့၌ ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည့်အတိုင်း အံ့ဩဖွယ်ရာများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ကြကုန်၏။
ထီးနန်းစိုးစံတော်မူခြင်း
ဒီပင်္ကရာ အလောင်းမင်းသားသည် အရွယ်တော်ရောက်သောအခါ ပဒုမာမင်းသမီးနှင့် ရွှေလက်ထပ်၍ နန်းရပ်ထီးဖြူ စိုးစံတော်မူခဲ့သည်။ နှစ်ပေါင်းတစ်သောင်းတို့ ပတ်လုံး ဟံသ ဟင်္သာ ရွှေနန်းဆောင်၊ ကောဉ္စ ကြိုးကြာ ရွှေနန်းဆောင်၊ မယူရ ဥဒေါင်း ရွှေနန်းဆောင်၊ နန်းပြာသာဒ်သုံးဆောင်တို့မှ မောင်းမမိဿံ သုံးသိန်းတို့၏ ဖျော်ဖြေလုပ်ကျွေးခြင်းကို ခံယူလျက် မင်းစည်းစိမ်ကို ခံစားတော်မူခဲ့သည်။ အလောင်းမင်းသား၏ သားတော်မှာ ဥသဘက္ခန္ဓမင်းသား ဖြစ်ခဲ့၏။
တောထွက်တော်မူခြင်း
အလောင်းတော်ဒီပင်္ကရာမင်းသားသည် အခြွေအရံတို့နှင့်တကွ ရွှေနန်း သုံးဆောင်တွင် မင်းစည်းစိမ်ကို ခံစားနေစဉ် ဥယျာဉ်ကစားရန် ထွက်တော် မူသောအခါ သူအို၊ သူနာ၊ သူသေ၊ ရဟန်း-ဟူသော နတ်တမန်နိမိတ်ကြီး လေးပါးတို့ကို မြင်တော်မူ၍ သံဝေဂဖြစ်ခဲ့ပြီး ရမ္မာဝတီမြို့တော်သို့ ပြန်ဝင်တော်မူခဲ့သည်။ တစ်ဖန် အလောင်းတော်မင်းသားသည် ဥယျာဉ် ကစားရန် ထွက်တော်မူလိုပြန်သည်။ ဝိသကြုံနတ်သားသည် ဒီပင်္ကရာ အလောင်းတော်မင်းသားအား အဝတ်တန်ဆာများကို လာရောက်ဆင်ယင် ပေးခဲ့သည်။ အလောင်းတော်မင်းသားသည် ဆင်ပေါင်း ရှစ်သောင်းလေးထောင် ခြံရံလျက် စီးတော်ဆင်၌ တက်စီး၍ များစွားသော စစ်သည်ဗိုလ်ပါ အခြံအရံ နှင့်ဥယျာဉ်တော်သို့ ထွက်ခဲ့ပြန်သည်။ ဥယျာဉ်တော်သို့ ရောက်သောအခါ စီးတော်ဆင်မှ ဆင်းသက်၍ ဥယျာဉ်တော်အတွင်း လှည့်လည်ရှုစားပြီးနောက် အေးမြနှစ်သက်ဖွယ်ကောင်းသော ကျောက်ဖျာထက်၌ ထိုင်တော်မူခဲ့သည်။ အလောင်းတော်မင်းသားသည် ကျောက်ဖျာထက်၌ ထိုင်နေစဉ် ရဟန်းပြုရန် စိတ်အကြံဖြစ်ခဲ့၏။
ဘုရားဖြစ်တော်မူခြင်း
ထိုအခါ သုဒ္ဓါဝါသဘုံမှ ရဟန္တာဗြဟ္မာကြီးသည် ပရိက္ခရာရှစ်ပါးကို ဆောင်ယူခဲ့၍ အလောင်းတော်၏ မျက်မှောက် မြင်လောက်ရာအရပ်၌ ထားလေလျှင် ရဟန်း၏ အသုံးအဆောင်များဖြစ်ကြောင်း သိခဲ့ရ၏။ ပရိက္ခရာ ရှစ်ပါးကို ယူလျက် မင်းဝတ်တန်ဆာတို့ကို ချွတ်ကာ လက်သုံးတော် သန်လျက်ဖြင့် ဆံတော်ကိုပယ်ပြီး ရဟန်းပြုခဲ့လေသည်။ အလောင်းတော် မင်းသား ရဟန်းပြုတော်မူကြောင်း သတင်းစကား ကြားသိကုန်သော လူအပေါင်းတို့သည် အလောင်းတော်မင်းသားကို အတုလိုက်ကာ ရဟန်းပြု ခဲ့ကြကုန်၏။ အလောင်းတော်သည် ထိုရဟန်းများနှင့်အတူ တောတွင်း၌ ဆယ်လတို့ပတ်လုံး ဒုက္ကရစရိယာခေါ် ပြုနိုင်ခဲသော အကျင့်တော်မြတ်ကို ကျင့်တော်မူ၍ ညောင်ကြတ်ပင်ရင်း၌ ငါးဆယ့်သုံးတောင်ပမာဏရှိသော အပရာဇိတပလ္လင်တော်ဝယ် လောကသုံးပါး၌ အတုမရှိသော ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူခဲ့သည်။
ဓမ္မစကြာတရားဦး ဟောတော်မူခြင်း
ဒီပင်္ကရာဘုရားရှင်သည် ဘုရားဖြစ်တော်မူပြီးနောက် မဟာဗောဓိ ညောင်ကြတ်ပင်အနီးမှာပင် သတ္တသတ္တာဟ-လေးဆယ့်ကိုးရက် စံနေတော် မူခဲ့သည်။ အဋ္ဌမသတ္တာဟသို့ ရောက်သောအခါ တရားဟောရန် ဗြဟ္မာမင်း၏ တောင်းပန်မှုကို ဝန်ခံတော်မူပြီး၍ သုနန္ဒာရာမအရပ် အသရေရှိသော ကျောင်းတော်၌ ဓမ္မစကြာတရားဦးကို ဟောတော်မူခဲ့သည်။ ကုဋေတစ်ရာသော လူနတ်ဗြဟ္မာသတ္တဝါတို့ သစ္စာလေးပါးကို ထိုးထွင်းသိမြင်ခဲ့ကြကုန်၏။
ဒေသစာရီ လှည့်လည်တော်မူခြင်း
ဒီပင်္ကရာ ဘုရားရှင်သည် ဓမ္မစကြာတရားဦး ဟောတော်မူပြီးနောက် သတ္တဝါတို့၏အကျိုးငှာ ဒေသစာရီ လှည့်လည်တော်မူလျက် ရမ္မာဝတီပြည်သို့ ရောက်ကာ သုဒဿနကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူခဲ့၏။ ရမ္မာဝတီ ပြည်သူပြည်သားတို့က နောက်ပါသံဃာများနှင့်တကွသော ဘုရားရှင်ကို ဆွမ်းလုပ်ကျွေးပြီးလျှင် ထိုဒီပင်္ကရာ ဘုရားရှင်အား ကိုးကွယ်ရာဟု ဆည်းကပ် ခဲ့ကြကုန်၏။ ဘုရားရှင်သည် အချု့ိသော ပုဂ္ဂိုလ်ကို သရဏဂုံ၌ တည်စေခဲ့၏။ အချို့သော ပုဂ္ဂိုလ်ကို ငါးပါးသီလတို့၌ မြဲစေခဲ့၏။ အချို့သော ပုဂ္ဂိုလ်ကို ဆယ်ပါးသီလ ဆောက်တည်စေခဲ့၏။ အချု့ိသောပုဂ္ဂိုလ်အား အရိယမဂ် လေးပါး၊ ဖိုလ်လေးပါးတို့ကို ပေးတော်မူခဲ့၏။ အချို့သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား အတုမရှိသော ပဋိသမ္ဘိဒါတရား လေးပါးတို့ကိုလည်းကောင်း၊ မြတ်သော သမာပတ်ရှစ်ပါးတို့ကိုလည်းကောင်း၊ ဝိဇ္ဇာသုံးပါး၊ အဘိညာဉ်ခြောက်ပါးတို့ ကိုလည်းကောင်း ပေးတော်မူကာ လူအပေါင်းကို ချီးမြှောက်တော်မူခဲ့၏။ ဘုရားရှင်သည် ထိုနည်း အစီအစဉ်အားဖြင့် လူအပေါင်းကို ဆုံးမတော်မူကာ ဘုရားရှင်၏ အဆုံးအမကြောင့် ဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်သည် ပွင့်လင်း ထွန်းကားလာခဲ့သည်။
ဂေါတမဘုရားအလောင်း ဗျာဒိတ်ခံခြင်း
တစ်နေ့တွင် ဒီပင်္ကရာ ဘုရားရှင်သည် နောက်ပါရဟန္တာ လေးသိန်း ခြံရံလျက် ရမ္မာဝတီပြည်သို့ ကြွတော်မူလာခဲ့ရာ လမ်းခရီးတွင် ဂေါတမဘုရား အလောင်းသုမေဓာ ရှင်ရသေ့အား “နောက်လာမည့် ဘဒ္ဒကမ္ဘာတွင် ဂေါတမမည်သော ဘုရားဖြစ်လတ္တံ”ဟု ဗျာဒိတ်စကား မြွက်ကြားတော် မူခဲ့သည်။ ဒီပင်္ကရာဘုရားရှင်သည် ဗျာဒိတ်စကား မြွက်ကြားတော်မူပြီးနောက် ဆွမ်းပင့်ရာ ဌာနသို့ ကြွတော်မူပြီးလျှင် ရမ္မာဝတီပြည်သူတို့၏ ဆွမ်းကို ဘုဉ်းပေး သုံးဆောင်တော်မူနေသောအခါ သုမေဓာရှင်ရသေ့သည် ပါရမီတော် တို့ကို ဆင်ခြင်တော်မူခဲ့သဖြင့် တရား၏တန်ခိုး အာနုဘော်အားဖြင့် မြေကြီးသည် ပြင်းထန်စွာ တုန်လှုပ်ခဲ့လေသည်။ ထိုသို့မြေလှုပ်သဖြင့် ဆွမ်းကျွေးမွေးနေသူ လူအပေါင်းတို့သည် ကြောက်ရွံ့ကြ၍ ဒီပင်္ကရာဘုရားရှင်အား လျှောက်ထား ကြရာ “ကြောက်ရွံ့ဖွယ်မရှိ၊ သုမေဓာရှင်ရသေ့၏ တရားတော်ကို ဆင်ခြင်ခြင်းအတွက် မြေလှုပ်ခြင်း ဖြစ်သည်”ဟု ဟောတော်မူခဲ့၏။ လူအများတို့သည် သုမေဓာရှင်ရသေ့ထံသို့ သွားကာ ကောင်းချီးပေးကြကုန်၏။
ဒီပင်္ကရာဘုရားရှင်၏ တပည့်သာဝကများ
ဒီပင်္ကရာမြတ်စွာဘုရား၏ (အဂ္ဂသာဝက) မြတ်သောတပည့် အစုံတို့ကား အရှင်သုမင်္ဂလမထေရ်နှင့် အရှင်တိဿမထေရ်တို့ ဖြစ်ကြကုန်ပြီး အရှင်သာဂတ မထေရ်ကား ဘုရားရှင်၏ အလုပ်အကျွေးပင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ အရှင်မ နန္ဒာထေရီနှင့် အရှင်မ သုနန္ဒာထေရီတို့သည် ဘုရားရှင်၏ (အဂ္ဂသာဝိကာ) မြတ်သော တပည့်မ အစုံတို့ဖြစ်ကြကုန်၍ ဘုရားရှင်ပွင့်တော်မူရာ ဗောဓိပင်ကား ညောင်ကြတ်ပင်ဖြစ်ခဲ့၏။ အလုပ်အကျွေးဒါယကာ (အဂ္ဂ ဥပဋ္ဌာက)တို့ကား တပုဿနှင့် ဘလ္လိကတို့ဖြစ်ကုန်၍ အလုပ်အကျွေး ဒါယိကာမ(အဂ္ဂဥပဋ္ဌိကာ)တို့သည် သိရိမာနှင့် ကောဏာတို့ ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ ဒီပင်္ကရာ ဘုရားရှင်၏ အရပ်တော်မှာ အတောင်ရှစ်ဆယ် မြင့်တော်မူ၍ အလျှံတဝင်းဝင်း ထွန်းလင်းတောက်ပသော ဆီမီးတိုင်ကြီးကဲ့သို့ လည်းကောင်း၊ ပင်လုံးကျွတ်ပွင့်သော အင်ကြင်းပင်ကြီးကဲ့သို့လည်းကောင်း တင့်တယ်တော်မူလှဘိ၏။ ဒီပင်္ကရာ မြတ်စွာဘုရား၏ ရောင်ခြည်တော်သည် ထက်ဝန်းကျင် တစ်ဆယ့်နှစ်ယူဇနာတိုင်အောင် ပကတိ အလိုလိုပျံ့နှံ့၍ ထွန်းလင်း၏။ ထိုရောင်ခြည်တော်ကို တန်ခိုးတော်ဖြင့် အထူးဖန်ဆင်းရခြင်း မရှိခဲ့ပေ။
(ဓမ္မာဘိသမယ) တရားပွဲကြီးများ
ဒီပင်္ကရာ ဘုရားရှင်သည် ဘုရားဖြစ်တော်မူပြီးနောက် သုနန္ဒာရာမအရပ် မြတ်သောကျောင်းတော်၌ ဓမ္မစကြာတရားဦးကို ဟောတော်မူသော တရားပွဲ သည် ရှေးဦးစွာသော (ဓမ္မာဘိသမယ) တရားပွဲကြီး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုတရား ပွဲကြီး၌ ကုဋေတစ်ရာသော လူနတ်ဗြဟ္မာ သတ္တဝါတို့ သစ္စာလေးပါး တရား သိမြင် ကျွတ်တမ်းဝင်ခဲ့ကြကုန်၏။ တစ်ဖန် ဒီပင်္ကရာ ဘုရားရှင်သည် သားတော် ဥသဘက္ခန္ဓမင်းသား၏ ဉာဏ်ရင့်ကျက်ချိန်ကို သိတော်မူ၍ သားတော်ကိုအမှူးထားကာ တရားနာရန် ရောက်လာကြကုန်သော သတ္တဝါတို့အား ဆုံးမဟောကြားတော်မူခဲ့သော တရားပွဲသည် ဒုတိယအကြိမ်မြောက် (ဓမ္မာဘိသမယ) တရားပွဲကြီး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုတရားပွဲကြီး၌ ကုဋေကိုးဆယ်သော လူနတ်ဗြဟ္မာသတ္တဝါတို့ သစ္စာ လေးပါး တရားသိမြင် ကျွတ်တမ်းဝင်ခဲ့ကြကုန်၏။ ထို့နောက်တစ်ဖန် ဒီပင်္ကရာ ဘုရားရှင်သည် အမရဝတီမြို့တော် တံခါးဝ၌ ပေါက်ရောက်နေသော ကုက္ကိုပင်ကြီးအရင်း၌ ရေမီးအစုံအစုံသော တန်ခိုး ပြာဋိဟာတို့ကို ပြတော်မူကာ တိတ္ထိတို့ကို နှိမ်နှင်းတော်မူပြီးနောက် တာဝတိံသာနတ်ပြည်သို့ ကြွသွားတော်မူခဲ့၏။ တာဝတိံသာနတ်ပြည် ပင်လယ်ကသစ်ပင်ရင်း၌ ခင်းထားအပ်သော ပဏ္ဍုကမ္ဗလာ မြကျောက်ဖျာ ထက်၌ သီတင်းသုံးတော်မူကာ မယ်တော်ဖြစ်ခဲ့ဖူးသော နတ်သားကို အမှူးထား၍ အဘိဓမ္မာတရား ဟောကြားတော်မူသော တရားပွဲသည် တတိယအကြိမ်မြောက် (ဓမ္မာဘိသမယ) တရားပွဲကြီး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုတရားပွဲကြီး၌ ကုဋေကိုးဆယ်သော နတ်ဗြဟ္မာတို့ သစ္စာလေးပါး တရားသိမြင် ကျွတ်တမ်းဝင်ခဲ့ကြကုန်၏။
သာဝက (သနိ္နပါတ) အစည်းအဝေးကြီးများ
ဒီပင်္ကရာ ဘုရားရှင် လက်ထက်တော်၌ တပည့်သာဝက အစည်းအဝေးကြီး သုံးကြိမ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ သုနန္ဒာရာမအရပ်၌ အရပ်ထက်ဝန်းကျင်မှ ကုဋေ တစ်သိန်းသော ရဟန္တာအရှင်မြတ်ကြီးများ အထူးလာရောက် စည်းဝေးခဲ့ကြသည်။ ထိုအစည်းအဝေးသည် ရှေးဦးစွာသော တပည့်သာဝက (သန္နိပါတ) အစည်း အဝေးကြီးပင် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒီပင်္ကရာ ဘုရားရှင်သည် လေးသိန်းသော ရဟန်းတို့ ခြံရံလျက် ဒေသစာရီ လှည့်လည်တော်မူခဲ့ရာ နှလုံးမွေ့လျော် ပျော်ဖွယ်ရာရှိသော နာရဒကူဋ တောင်သို့ ရောက်တော်မူခဲ့၏။ ထိုတောင်ကို နရဒေဝနတ်ဘီလူးသည် အပိုင်စား ရထား၍ ထိုတောင်၌နေ၏။ ထိုတောင်ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ လူအပေါင်းတို့သည် ဗလိနတ်စာအလို့ငှာ လူကိုပင်ဆောင်ယူ၍ ထိုနတ်ဘီလူးကို နှစ်စဉ် မပြတ် ပူဇော်ခဲ့ကြရ၏။ ဒီပင်္ကရာဘုရားရှင်သည် ထိုလူအပေါင်းတို့၏ ရှေးကောင်းမှုကို မြင်တော်မူ၍ ကယ်တင်စောင့်ရှောက်ရန်အတွက် ရဟန်းသံဃာတို့ကို ခေါ်ဆောင်တော်မမူဘဲ တစ်ပါးတည်းသာ နာရဒကူဋတောင်ထိပ်သို့ တက်တော်မူခဲ့၏။ ထိုအခါ ဘီလူးသည် ပြင်းစွာအမျက်ထွက်၍ တောင်ကြီးကို တုန်လှုပ်စေကာ ဘုရားရှင်ကို ခြောက်လှန့်ထွက်ပြေးစေခဲ့သည်။ သို့သော် ဘုရားရှင်က လုံးဝကြောက်ရွံ့ခြင်းမရှိဘဲ ပကတိကြည်လင်စွာ သီတင်းသုံး နေတော်မူသည်ကို ဘီလူးကြီးမြင်ရသည်ရှိသော် “ဤရဟန်းကြီးကား အံ့ဩဖွယ်ရှိပေစွ။ တန်ခိုးအာနုဘော် ကြီးပေစွ။ ငါပြုခဲ့သောအမှုသည် ငါ့အပေါ်သာ ကျရောက်ခဲ့ပေပြီ။ ဤရဟန်းကြီးမှတစ်ပါး ငါ့အား ကိုးကွယ်ရာ မရှိပြီ။ ဤရဟန်းကြီးကိုပင် ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်တော့အံ့”ဟု အကြံဖြစ်ခဲ့ လေသည်။ နရဒေဝနတ်ဘီလူးသည် တစ်ရာ့ရှစ်ကွက် စက်လက္ခဏာတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင် တင့်တယ်တော်မူသော ဘုရားရှင်၏ ခြေတော်အစုံ၌ ဦးတိုက်ကာ လွန်ကျူးခဲ့သော အပြစ်ကို ဝန်ချတောင်းပန်၍ ဘုရားရှင်အား ဆည်းကပ် ကိုးကွယ်ခဲ့လေသည်။ ဒီပင်္ကရာဘုရားရှင်သည် နတ်ဘီလူးအား တရားဟောတော်မူခဲ့ရာ တရားတော်၏အဆုံး၌ အခြံအရံ နတ်ဘီလူးတစ်သောင်းနှင့်တကွ နတ်ဘီလူး ကြီးသည် သောတာပတ္တိဖိုလ်၌ တည်ခဲ့၏။ ထိုနရဒေဝနတ်ဘီလူး သောတာပန် တည်သော နေ့၌ကား ဇမ္ဗူဒိပ်ကျွန်းအလုံး၌ နေကုန်သော လူတို့သည် နရဒေဝနတ်ဘီလူးအား ပူဇော်ပွဲပြုလုပ်ရန် တစ်ရွာ တစ်ရွာမှ တစ်ယောက် တစ်ယောက်သော လူကိုလည်းကောင်း၊ ပူဇော်ဖွယ်ပစ္စည်း ဝတ္ထုတို့ကို လည်းကောင်း ဆောင်ယူခဲ့ကြကုန်၏။ နရဒေဝနတ်ဘီလူးသည် ထိုလူတို့ို ယူဆောင်ခဲ့သော ပူဇော်ဖွယ်ဝတ္ထုပစ္စည်းတို့ကို လူတို့အား ပြန်ပေးကာ ဗလိနတ်စာပြုရန် ဆောင်ယူခဲ့သော လူတို့ကိုကား ဘုရားရှင်အား အပ်နှင်း တော်မူခဲ့လေသည်။ ဘုရားရှင်သည် ထိုလူတို့ကို ဧဟိဘိက္ခုခေါ်တော်မူ၍ ရဟန်းပြုပေးခဲ့၏။ ထိုရဟန်းတို့ကား ခုနစ်ရက်အတွင်း၌ပင် အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ဆိုက်ရောက်ခဲ့ကြကုန်၏။ ဒီပင်္ကရာ ဘုရားရှင်သည် နာရဒကူဋတောင်၌ပင် ရဟန္တာကုဋေတစ်ရာတို့၏ အလယ်၌ နေတော်မူကာ တပို့တွဲလပြည့်နေ့၌ အင်္ဂါလေးပါးနှင့်ပြည့်စုံသော သာဝက အစည်းအဝေးကြီးတွင် ဩဝါဒ ပါတိမောက်ကို ပြတော်မူခဲ့သည်။ ထိုအစည်းအဝေးကြီးကား ဒီပင်္ကရာ ဘုရားရှင်၏ နှစ်ကြိမ်မြောက် သာဝက(သန္နိပါတ)အစည်းအဝေးပင် ဖြစ်ခဲ့သည်။
အခါတစ်ပါး၌ ဒီပင်္ကရာ မြတ်စွာဘုရားသည် သုဒဿနတောင်ထိပ်၌ ဝါကပ်တော်မူခဲ့၏။ ထိုအခါ ဇမ္ဗူဒိပ်ကျွန်းနေကုန်သော လူတို့သည် နှစ်စဉ် နှစ်တိုင်း သီတင်းကျွတ်လ၌ တောင်ထိပ်ပွဲသဘင် ဆင်ယင်ကျင်းပမြဲဖြစ်ရာ သုဒဿနတောင်ထိပ်သို့ ရောက်လာခဲ့ကြကုန်၏။ ထိုလူတို့ကို တရားဟောတော်မူခဲ့၏။ ထိုလူတို့သည် ဘုရားရှင်၏ တရားတော်ကို နာရ၍ ရဟန်းပြုခဲ့ကြလေသည်။ ဘုရားရှင်သည် (မဟာပဝါရဏာနေ့)သီတင်းကျွတ် လပြည့်နေ့၌ ထိုရဟန်းတို့အား တရားဟောပြန်ရာ တရားတော်၏ အဆုံး၌ အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ဆိုက်ရောက်ခဲ့ကြလေသည်။ ထိုအခါ ဒီပင်္ကရာ ဘုရားရှင်သည် ကုဋေကိုးသောင်းသော ရဟန္တာတို့နှင့်အတူ ပဝါရဏာ ပြုတော်မူခဲ့၏။ ထိုအစည်းအဝေးကြီးကား ဒီပင်္ကရာ ဘုရားရှင်၏ သုံးကြိမ်မြောက် သာဝက (သန္နိပါတ) အစည်းအဝေးကြီးပင် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒီပင်္ကရာ ဘုရာရှင်သည် (ဓမ္မာဘိသမယ) တရားပွဲကြီး သုံးကြိမ်၊ သာဝက (သန္နိပါတ)အစည်းအဝေးကြီး သုံးကြိမ်တို့မှတစ်ပါး ရိုးရိုးတရား ဟောတော်မူရာ တစ်သောင်းသော သတ္တဝါ၊ နှစ်သောင်းသော သတ္တဝါတို့ သစ္စာလေးပါးတရားကို သိကာ ကျွတ်တမ်းဝင်ခဲ့ကြသည့်အပြင် တစ်ဦးစီ နှစ်ဦးစီသော ကျွတ်တမ်းဝင်ခဲ့ကြသည့် သတ္တဝါတို့ကား အမှန်းအဆ ဂဏန်း ပြ၍ မရနိုင်အောင်ပင် ဖြစ်ခဲ့လေသည်။ ဒီပင်္ကရာ ဘုရားရှင်၏ သန့်ရှင်း စင်ကြယ်သော သာသနာတော်သည် ပျံ့နှံ့၏။ လူသိများ၏။ ပြည့်စုံ၏။ စည်ကား၏။ ကောင်းစွာပွင့်လင်းသော သာသနာတော်သည် တာဒိဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံကာ အာသဝေါကင်းကုန်၍ ကိလေသာအညစ်အကြေး မရှိကုန်သော ရဟန္တာတို့ဖြင့် အခါခပ်သိမ်း အလွန်တင့်တယ်လျက် ရှိခဲ့လေသည်။
ပရိနိဗ္ဗာန် စံတော်မူခြင်း
ဒီပင်္ကရာဘုရားရှင်သည် အနှစ်တစ်သိန်းသော ကာလပတ်လုံး တည်နေလျက် များစွာသော သတ္တဝါအပေါင်းတို့ကို ကယ်တင်တော်မူခဲ့၏။ မီးပုံကြီးသည် အလျှံတပြောင်ပြောင် ထွန်းပပြီး ငြိမ်းသွားသကဲ့သို့ တပည့် သာဝကများနှင့် အတူ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုတော်မူခဲ့သည်။ “ဒီပင်္ကရာ ဘုရာရှင်၏ တန်ခိုးတော်သည်လည်းကောင်း၊ တပည့် သာဝက လေးသိန်းစသော အခြံအရံအပေါင်းတို့သည်လည်းကောင်း၊ ခြေတော် အစုံတို့၌ပါရှိသော စက်လက္ခဏာတို့သည်လည်းကောင်း ချုပ်ဆုံး ကွယ်ပျောက် သွားခဲ့လေပြီ။ အလုံးစုံသော သင်္ခါရတရား တို့သည် ခိုင်မြဲသော အနှစ်မရှိကုန်။ အချည်းအနှီးသာ ဖြစ်ကုန်စွ တကား”
စေတီတော် တည်ထားကိုးကွယ်ခြင်း
မာရ်ငါးပါးကို အောင်မြင်တော်မူသော ဒီပင်္ကရာဘုရားရှင်သည် နန္ဒာရာမ ကျောင်းတိုက်၌ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုတော်မူခဲ့၏။ ထိုကျောင်းတိုက်အတွင်း၌ပင် ဘုရားရှင်၏ စေတီတော်ကို တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့ကြရာ စေတီတော်၏ အမြင့်သည် သုံးဆယ့်ခြောက်ယူဇနာ ရှိခဲ့သည်။ သက်တော်ရှည်ကြာသော မြတ်စွာဘုရားရှင်တို့၏ ဓမ္မတာအရ အစိတ်စိတ်မကွဲ တစ်လုံးတစ်ခဲတည်း တည်ရှိသော (အသမ္ဘိန္န)ဓာတ်တော်ကို ထိုစေတီတော်ကြီးအတွင်း၌ ဌာပနာ သွင်းခဲ့ကြကုန်၏။ ဇမ္ဗူဒိပ်ကျွန်း၌ နေကုန်သော လူတို့သည် အညီအညွတ် လာကုန်၍ ရတနာခုနစ်ပါးတို့ဖြင့် မွမ်းမံခြယ်လှယ်ကာ စေတီတော်ကြီးကို ပြီးဆုံးစေခဲ့ကြကုန်သတည်း။
နရပတိ (အင်းဝ)
နရပတိ (အင်းဝ) (၇ ဇွန် ၁၄၁၃ – ၂၄ ဇူလိုင် ၁၄၆၈) သည် အင်းဝထီးနန်းကို ၁၄၄၂ မှ ၁၄၆၈ အထိ အုပ်စိုးခဲ့သော ဘုရင်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။
ရွှေညောင်ပင်ရွာ၊ အင်္ဂပို
ရွှေညောင်ပင်ရွာ၊ အင်္ဂပို
နရပတိ (အင်းဝ)
ငယ်ဘဝ
မိုးညှင်းမင်းတရားနှင့် ရှင်မြတ်လှတို့၏ သားတော်အငယ် ဖြစ်သည်။
အိမ်နိမ့်ဘဝ
သီဟသူထံတွင် ကွမ်းရေကိုင်အဖြစ် အမှုထမ်းစဉ် အင်းဘဲရွာကို စားရသည်။
သီဟသူ အောင်ပင်လယ်တွင် လွန်သည်နောက် တိုင်းရေးပြည်ရာရှုပ်ထွေးစဉ် ရည်ငံရင်းဖြစ်သည့် တန်ဆောင်းမိဖုရားထံ၌ ကွမ်းခွက်ကိုင်အဖြစ် အမှုထမ်းသော မိလှညှက်ကို ခေါ်ကာ ဖခင်ရှိရာ မိုးညှင်းသို့ သွားသည်။ မိုးညှင်းသတိုးက ဝန်းသိုကို စားစေသည်။
မိုးညှင်းမင်း အင်းဝ၌ နန်းတက်သည်နောက် နော်ရထာဘွဲ့နှင့် ကန္နီကို ပေးသည်။
နောက် သီဟသူဘွဲ့နှင့် ပြည်မြို့ကို စားရလေသည်။
နန်းစံကာလ
ခမည်းတော်နှင့် နောင်တော်အရိုက်အရာ အဝထီးနန်းကိုစိုးစံတော်မူရန် ပြည်မှ အဝသို့ ဆန်ရာတွင် မိကျောင်း တစ်ကောင်သည် ဖောင်တော်နောက်ကသည် ရှေ့သို့ကူးသန်းပြေးလေ၏။ ရှေ့တော်မှ ချီတက်သော တပ်သားတို့က တွေ့မြင်ကြရာ မိကျောင်းကို ထိုးခုတ်သတ်ဖြတ်ကြလျှင် နောက်သို့ဆုတ်၍ ပြန်လည်သေ၏။ ထိုအခါ ပြည်မင်းသီဟသူက ပညာရှိ နန္ဒသူအမတ်အား မေးလေရာ -
အင်းဝသို့ရောက်လျှင် ပညာရှိမှူးမတ်တို့နှင့် တိုင်ပင်တော် မူပြီးလျှင် သက္ကရာဇ် (၈၀၄)ခု၊ ကဆုန်လပြည့်ကျော် (၁)ရက်၊ သောကြာနေ့ နက္ခတ် ၂၃-လုံး တူလဂ်တွင် နန်းတက်သည်။ "'သီရိတြိဘဝနာဒိတျာပဝရနရပတိ မဟာရာဇာဓိပတိ"' ဘွဲ့တော်ခံယူသည်။ မိဘုရားမှာ "'အတုလသိရီမဟာဓမ္မရာဇဒေဝီ"' ဘွဲ့တော်ခံသည်။ သားတော်အကြီးအား မဟာသီဟသူ အမည်ဖြင့် အိမ်ရှေ့အပ်နှင်းသည်။
ပကာဝရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
ပကာဝရွာ(Pakarwa)သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ပကာဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၄၉၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပကာဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၅ ဦး၊ မ ၃၄၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၀၂ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ
မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ (မဆလ) သည် ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ်သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်ကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သော တစ်ခုတည်းသော တရားဝင်ပါတီဖြစ်သည်။ ၁၉၆၂ တွင် တပ်မတော်သည် နိုင်ငံတော်အာဏာကိုသိမ်းယူပြီးနောက် စစ်ခေါင်းဆောင်ဗိုလ်နေဝင်းသည် မဆလပါတီကိုဖွဲ့စည်းခဲ့၍ နိုင်ငံကိုတစ်ပါတီစနစ်ဖြင့်သာ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ တွင် လူထုအုံကြွမှုကြောင့် ပါတီစုံစနစ်သို့ ကူးပြောင်းပေးရန် ပါတီခေါင်းဆောင်များက စီစဉ်ပေးခဲ့ကြရသည်။
အာဏာသိမ်းခြင်း
(၁၉၆၂) ခုနှစ်၊ မတ်လ၊ (၂) ရက်နေ့တွင် စစ်တပ် က နိုင်ငံ့အာဏာကိုသိမ်းပိုက် တပ်မတော်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်သော တော်လှန်ရေးကောင်စီအဖွဲ့ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်
(၁၉၆၂) ခုနှစ်၊ ဧပြီ (၃ဝ) ရက်က တော်လှန်ရေးကောင်စီက မိမိ၏ ဝါဒသဘောထား ကြေညာချက် ဖြစ်သော မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ကို တိုင်းပြည်သို့ တင်ပြခဲ့သည်။ လမ်းစဉ်ပါတီကို တော်လှန်ရေးကောင်စီကပင် (၁၉၆၂) ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် (၄)ရက်ကပင် ပေါ်ထွက် ခဲ့သည်။ တော်လှန်ရေးကောင်စီသည် လမ်းစဉ်ပါတီ၏ တွေးခေါ်မြော်မြင်ရေး သဘောတရား ဖြစ်သော လူနှင့်ပတ်ဝန်းကျင်တို့၏ အညမည သဘောထားစာတမ်းကို (၁၉၆၃) ခု၊ ဇန်နဝါရီ (၁၇)ရက်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ တော်လှန်ရေးကောင်စီသည် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်၏ မူဝါဒအရပ်ရပ်ကို သင်ကြား ပို့ချပေးသည့် ဗဟိုနိုင်ငံရေး သိပ္ပံ ကျောင်းကို ဖွင့်လှစ် ထူထောင်ပေးခဲ့သည်။ ဗဟိုနိုင်ငံရေးသိပ္ပံကျောင်းသည် ထိုစဉ်ကာလက အမြုတေပါတီဟု ခေါ်သော ကေဒါပါတီတွင် တာဝန် ထမ်းဆောင်ရမည့် အရန်ပါတီဝင်များကို အခြေခံနိုင်ငံရေး သင်တန်းဟု ခေါ်သော ကေဒါသင်တန်းသို့ တစ်သုတ်ပြီးတစ်သုတ် တက်ရောက်စေခဲ့သည်။ ထိုကေဒါများဖြင့်ပင် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ၏ စည်းရုံးရေးလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်စေခဲ့သည်။ တော်လှန်ရေးကောင်စီသည် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ကို အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ပေးမည့် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရပ်များကို သူ့အစီအစဉ်နှင့်သူ တစ်ခုပြီးတစ်ခု ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအသစ် ရေးဆွဲအတည်ပြုခြင်း
(၁ဝ)နှစ်ခန့် ကြာပြီးသောအခါ တော်လှန်ရေးကောင်စီသည် လမ်းစဉ်ပါတီကို ကေဒါပါတီ အဖြစ်မှ ပြည်သူ့ပါတီ အဖြစ်သို့ တိုးချဲ့ပြောင်းလဲ စည်းရုံး ပေးခဲ့သည်။ မရှေးမနှောင်းမှာပင် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအသစ်ကို ရေးဆွဲပြီး ပြည်သူ့ဆန္ဒ ခံယူမှုဖြင့် အတည်ပြုခဲ့ပြီး တော်လှန်ရေးကောင်စီအစိုးရ နေရာတွင် နိုင်ငံတော်ကောင်စီအစိုးရကို ဖွဲ့စည်းကာ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
"မဆလ"မှ"တစည"အဖြစ် ပါတီအမည်ပြောင်းခြင်း
(၁၉၈၈) ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ (၂၄) ရက်တွင် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ ကို တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ ဟု အမည်ပြောင်း‌‌လိုက်ကြောင်း ထိုလ (၂၇) ရက်နေ့ ထုတ် လုပ်သားပြည်သူ့နေ့စဉ်သတင်းစာတွင် ကြေညာခဲ့လေသည်။
မယံလမ်ရွာ၊ နောင်မွန်းမြို့နယ်
မယံလမ်ရွာ(Mayanglam)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ နောင်မွန်းမြို့နယ်၊ အလီအောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၈၀၈၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အလီအောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၃ ဦး၊ မ ၇၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၅၆ ဦး နေထိုင်သည်။
မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ
လမ်းစဉ်ပါတီ၏ ဖြစ်စဉ်တစ်ရပ်လုံးကို ဝေဖန်သုံးသပ်ခြင်း
လမ်းစဉ်ပါတီ၏ ဖြစ်စဉ်တစ်ရပ်လုံးကို ဝေဖန်သုံးသပ်ရမည်ဆိုလျှင် အပိုင်းနှစ်ပိုင်း ပါဝင်သည်။
မယံလမ်ရွာ၊ နောင်မွန်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နောင်မွန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ
လမ်းစဉ်ပါတီ၏ ဖြစ်စဉ်တစ်ရပ်လုံးကို ဝေဖန်သုံးသပ်ခြင်း
ပထမပိုင်းမှာ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ကို ထူထောင်စပြုသော ကာလအပိုင်း ဖြစ်သည်။
နိဂုံး
ထို့ကြောင့် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ်ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသော တပ်မတော်သည် လည်းကောင်း၊ လမ်းစဉ်ပါတီသည် လည်းကောင်း၊ ပြည်သူ့ ဝန်ထမ်းများ အားလုံးသည် လည်းကောင်း၊ မိမိတို့ တာဝန်များကို မိမိတို့ တတ်နိုင်သလောက် ဆောင်ရွက် ခဲ့ကြပေသည်။ ထို့ကြောင့် လမ်းစဉ်ပါတီသည် အကြီးအကျယ် မှားခဲ့သည်ဟု မဆိုနိုင်ပါ။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်းပေးကံ အကြောင်း မလှသောကြောင့် သာပင် မြန်မာ့ ဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ်သည် မြန်မာ့နိုင်ငံရေး ဇာတ်ခုံပေါ်မှ ဇာတ်လမ်း မပြီးသေးခင် ဆင်းခဲ့ရပေသည်။ ထို့ကြောင့် သဗ္ဗေသတ္တာ ကမ္မသကာ ဟူ၍သာ ပြောရပေတော့မည်။
ဒုတိယသမ္မတ
ပြည်​ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ​တော်၏ နိုင်ငံ​တော်ဖွဲ့စည်းပုံအ​ခြေခံဥပ​ဒေနှင့် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ​ဥပ​ဒေတို့တွင် အနည်းငယ်​ပြောင်းလဲမှုများအရ ၁၉၈၅ခုနှစ်တွင် ဒုတိယသမ္မတရာထူးကိုဖန်တီးခဲ့သည်
နိုင်ငံတော်ကောင်စီ
ပြည်သူ့လွှတ်တော်သည် အဖွဲ့ဝင် ၂၉ဦးပါဝင်သော နိုင်ငံတော်ကောင်စီကို ဖွဲ့စည်းပေးရသည်။ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များက ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းအလိုက် မိမိတို့အထဲမှ တဦးကျစီ ရွေးချယ်တင်မြှောက်လိုက်သော နိုင်ငံတော် ကောင်စီဝင်တစ်ဆယ့်လေးဦး၊ လွှတ်တော်မှ ရွေးချယ်တင်မြှောက်လိုက်သော နိုင်ငံတော်ကောင်စီဝင် တစ်ဆယ့်လေးဦး၊ ဝန်ကြီးအဖွဲ့မှ ဝန်ကြီးချုပ်တစ်ဦးတို့ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် သမ္မတဖြစ်သည်။
အာဏာသိမ်းခံရခြင်း
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၁၉၆၂-ခုမှစ၍ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း ဦးဆောင်ကာ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ် ဖြင့် တစ်ပါတီအာဏာရှင် အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်ကို ကျင့်သုံးခဲ့သည်။ ထိုသို့ အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့ရာ (၂၆)နှစ်အကြာ ၁၉၈၈-ခုနှစ်တွင် ပြည်သူလူထုတစ်ရပ်လုံး၏ ကြီးမားကျယ်ပြန့်သော အုံကြွဆန့်ကျင်မှု ပေါ်ပေါက်ခဲ့ရပြီး သမိုင်းဝင် ရှစ်လေးလုံးလူထုအရေးတော်ပုံကြီးနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ စနစ်ကြီးသည်လည်း ချုပ်ငြိမ်းခဲ့ရပြီး ၁၉၈၈-ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ (၁၈)ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစောမောင်ခေါင်းဆောင်သောတပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းယူခဲ့ရာ နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ ကို ဖွဲ့စည်း၍ တိုင်းပြည်ကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
အစိုးရပြုတ်ကျရခြင်း၏အဓိကအကြောင်းရင်း
မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ ဦးဆောင်သောအစိုးရပြုတ်ကျရခြင်း၏အဓိကအကြောင်းရင်းမှာမိမိအစိုးရမှထုတ်ဝေခဲ့သော ငွေစက္ကူများကို တရားမဝင် ငွေကြေးများအဖြစ် အကြိမ်များစွာ ကြေညာခဲ့ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ နိုင်ငံရေးပါတီဟောင်းများ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း
ဆေအတလ်မြို့
ဆေအတဲလ် (၊ )သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အနောက်ဘက်ကမ်းရှိ ဆိပ်ကမ်းမြို့ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ မြို့များ
ငတိန်းဂျိန်ရွာ
ငတိန်းဂျိန်ရွာ
မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်
ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်သည် နိုင်ငံတော်အစိုးရ၏လုပ်ငန်းဆိုင်ရာများတွင်အသုံးပြုသောတံဆိပ်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံ​တော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ကို ယင်း၏ဂုဏ်ကျက်သ​ရေနှင့်အညီ နည်းလမ်းတကျအသုံးပြုရန်နှင့် ထိန်းသိမ်း​စောင့်​ရှောက်ကြရန်အလို့ငှာ နိုင်ငံ​တော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ဥပ​ဒေ၊နည်းဥပ​ဒေများကို ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။
အသုံးပြုခြင်း
နိုင်ငံ​တော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ကို
ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ်
ဗြိတိသျှလက်အောက်သို့ကျရောက်ပြီးသောအခါ တရားဝင်စာရွက်စာတန်းများနှင့် ကြေညာချက်များတွင် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်တံဆိပ်ကို အသုံးပြုရလေသည်။
ဗြိတိသျှမြန်မာကိုလိုနီ ကိုယ်စားပြုအမှတ်အသားအနေဖြင့် ကဒေါင်းကို ဆက်လက်အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၎င်းကို ဗြိတိသျှမြန်မာနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားအလံ၊ ဘုရင်ခံအလံ၊ ဘွဲ့တံဆိပ်ဆွဲပြားများနှင့် တံဆိပ်များတွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။
ဂျပန်ခေတ်၊ ဗမာနိုင်ငံတော်
ဂျပန်ခေတ် ဗမာနိုင်ငံတော်၏ နိုင်ငံတော်တံဆိပ်မှာ ရွှေရောင် ဒေါင်းအလှပုံဖြစ်သည်။
လွတ်လပ်ပြီးခေတ်
၁၉၄၇ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ တိုင်းပြုပြည်ပြုလွှတ်တော်မှ အတည်ပြုသတ်မှတ်ခဲ့သည့် နိုင်ငံတော်တံဆိပ်ဟောင်းတွင် ပြည်ထောင်စု သမတမြန်မာ နိုင်ငံတော်။ ဟုပါရှိပြီး အပြာရောင်ခြင်္သေ့၃ကောင်ပါဝင်သည်။ မြန်မာပြည်မြေပုံကိုဝန်းရံထားသော စက်ဝိုင်းပေါ်တွင် ဓမ္မပဒ အပိုဒ်ရေ ၁၉၄ မှ သမဂ္ဂါနံ တပေါ သုခေါ ဟူသောစာသားပါရှိသည် ။အရောင်အပြည့်အစုံမှာ ရွှေရောင်၊ အနီရောင်၊ အပြာရောင်နှင့် အဖြူရောင် တို့ ပါဝင်သော်လည်း သာမန်အားဖြင့်တံဆိပ်တစ်ခုလုံး၏အရောင်ကို ရွှေရောင်သော်လည်းကောင်း၊ အဖြူအမည်းသော်လည်းကောင်း အသုံးပြုလေ့ရှိခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော်တံဆိပ်တွင် ခြင်္သေ့၃စီးထည့်သွင်း သတ်မှတ်ရခြင်းအကြောင်းမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။ ၁။ ရှေးပညာရှိတို့၏ အစဉ်အလာအယူအဆအရ ခြင်္သေ့သည် ရဲရင့်ခြင်း၊ လုံ့လဝီရိယရှိခြင်း၊ ဘေးရန်အန္တရာယ်ဟူသမျှကို ကြီးသည်ငယ်သည်မဆို တူညီသောအားထုတ်မှုဖြင့် ငြိမ်းသတ်တတ်ခြင်း၊ အညစ်အကြေးမရှိ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်၊ ဖြူစင်ခြင်း စသည့် အရည်အချင်များ၏ သဘောကိုဆောင်သည်ဟုယူဆကြသည်။ ဤအရည်အချင်းတို့ကို မြန်မာပြည်သူပြည်သားတို့အတုယူကာ မြန်မာနိုင်ငံ၏ဂုဏ်တင်စေရန် ရည်ရွယ်သည်။ ၂။ ခြင်္သေ့၃စီး ရံထားခြင်းမှာ မြန်မာနိုင်ငံကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ထားသောသဘောဖြစ်သည်။ ၃စီးအရေအတွက်ထားရှိခြင်းမှာ လောကီဗေဒင်အရ တြင်းကြေသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ၃။ ခြင်္သေ့နှင့်မြန်မာပြည်သည် လောကီဗေဒင်အရ စိန်ပန်းဓာတ်ရ၍ မိတ်ဘက်ဟု ယူဆကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ၄။ ခြင်္သေ့နှင့်အတူ ကနုတ်ပန်းတို့ကို တန်ဆာဆင်ထည့်သွင်းခြင်းမှာ ခေတ်သစ်ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံနှင့် သင့်လျော်သော ရှေးအစဉ်အလာမြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုတရပ်ကို အရေးတယူအလေးမူရာရောက်မည်ဟု ယူဆကြသောကြောင့်ဖြစ်သည်။