cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဘီဒီယာ ဒေဗီ ဘန်ဒါရီ
ခင်ပွန်းဖြစ်သူ မစ္စတာ မာဒန်ကူးမား ဘန်ဒါရီ (ကွယ်လွန်)သည် နီပေါနိုင်ငံ၏ ကွန်မြူနစ် လှုတ်ရှားမှုများတွင် မာ့စ်ဝါဒီ တွေးခေါ်ပညာရှင် တစ်ဦးအဖြစ် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ပြည်သူ့ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ ခေါ် မာ့စ်ဝါဒ ပုံစံသစ်တစ်ရပ်ကို ဦးဆောင်ဦးရွက်ပြုခဲ့သူဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့တွင် သမီးနှစ်ဦး ထွန်းကားသည်။
ကြို့ကုန်းရွာ၊ သာယာဝတီမြို့နယ်
ကြို့ကုန်းရွာ (Kyoetkone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ သာယာဝတီမြို့နယ်၊ ကြို့ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၉၀၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကြို့ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၂၅ ဦး၊ မ ၆၀၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၂၂၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သာယာဝတီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်ဖာမူရွာ၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်
နောင်ဖာမူရွာ (Naunghparmu)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ခန္တီးခရိုင်၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်၊ နောင်ဖာမူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၄၄၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စွမ်ခမ်းကျောင်းတိုက်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများ
သုမင်္ဂလ (ဗုဒ္ဓဝင်ရဟန်း)
ဘဝဇာတ်ကြောင်း
ပိယဒဿီမြတ်စွာဘုရား လက်ထက်တတော်အခါတွင် ဖြစ်၏။ အရှင်သုမင်္ဂလထေရ်သည် အလှူပြုလိုသည့် ဖြစ်၍ စိတ်ဖြင့်တောင့်တကာ “မြတ်စွာဘုရား ကြွလာတော်မူပါ” ဟု ဆုတောင်း၏။ ထိုအခါ ဘုရားသည် သူ၏ စိတ်အကြံကို သိသဖြင့် ရဟန္တာတစ်ထောင်တို့နှင့်အတူ အရှင်သုမင်္ဂလထေရ်ထံသို့ လာ၏။
ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားနှင့် ရဟန္တာတစ်ထောင်တို့အား ပြာသာဒ်ထက်တွင် ထိုင်ရန် စိတ်ဖြင့် ပင့်ဖိတ်၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားနှင့် ရဟန္တာတို့အား ဆွမ်းအလှူပေး၏။
ပရပ်ကြယ်ရွာ၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်
ပရပ်ကြယ်ရွာ (Payatkyei)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်၊ ကန်ကြီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၅၅၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကန်ကြီးကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၅၉ ဦး၊ မ ၁၈၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၉၈ ဦးနေထိုင်သည်။
သုမင်္ဂလ (ဗုဒ္ဓဝင်ရဟန်း)
ဘဝဇာတ်ကြောင်း
ထိုအခါ ပိယဒဿိမြတ်စွာဘုရားက “ဤသူသည် နှစ်ဆယ့်ခုနစ်ကြိမ် နတ်မင်းအဖြစ်၊ တစ်ဆယ့်ရှစ်ကြိမ် စကြဝတေးမင်း၊ အကြိမ်ငါးရာ ဧကရာဇ်မင်း” ဖြစ်မည်ဟု ဗျာဒိတ်စကား ပြောကြား၏။
ပရပ်ကြယ်ရွာ၊ တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သုမင်္ဂလ (ဗုဒ္ဓဝင်ရဟန်း)
ဘဝဇာတ်ကြောင်း
ထိုသို့ တစ်ထောင့်ရှစ်ရာသော ဝရကပ်တွင် ဆွမ်းလှူခဲ့သည့် အကျိုးကြောင့် ထိုအချိန်မှစကာ အပါယ်လေးပါးသို့ လုံးဝမရောက်ခဲ့ရပေ။
နောက်ဆုံးတွင် ဂေါတမြတ်စွာဘုဘရား၏ သာသနာတော်တွင် ကမ္မဋ္ဌာန်းကို အားထုတ်အာ အာသဝေါကုန်ခမ်းသည့် ရဟန္တာဖြစ်တော်မူ၏။
ခွန်းတဖောကျောင်းတော်
ခွန်းတဖောကျောင်းတော် (วัดคุ้งตะเภา; Wat Khung Taphao) သည် ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓကျောင်းတော် ဖြစ်သည်။ ရှေးကျသည့် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း ဖြစ်ပြီး Maha Nikai ၏ လက်အောက်တွင် တည်ရှိသည်။ ထို့ပြင် ကျောင်းတော်သည် Uttaradit စီရင်စုဒေသရှိ အရေးပါသည့် ကျောင်းတော် (၉) ခုထဲမှ တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ကျောင်းတော်တွင် ရဟန်း (၁၄) ပါး၊ သာမဏေ (၇) ပါး ရှိသည်။
ကျောင်းတော်သည် Kung Taphao ဒေသတွင် သက်တမ်းအရှည်ကြာဆုံးကျောင်းတော် ဖြစ်ပြီး ဗုဒ္ဓ၏ ဓာတ်တော်များကိန်းဝပ်ရာနေရာလည်းဖြစ်၊ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်နှစ်ဆူဖြစ်သည့် Phra Buddha Suawannaphetar နှင့် Phra Buddha Sukosamrit တို့လည်း ရှိသဖြင့် အထူးလူသိများသည်။ ထိုဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်နှစ်ဆူသည် Uttaradit တွင် အရေးပါဆုံး ရုပ်ပွားတော်ကိုးဆူထဲမှ နှစ်ဆူဖြစ်သည်။
NGC 394
NGC 394 သည် မိန် နက္ခတာရာမှ lenticular ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၅၄ အောက်တိုဘာ ၂၆ တွင် R. J. Mitchell ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
နားညောင်ရွာ၊ မိုးကုတ်မြို့နယ်
နားညောင်ရွာ (Narnyaung)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ မိုးကုတ်မြို့နယ်၊ ညောင်ထောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၃၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်ထောက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၈၃ ဦး၊ မ ၄၅၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၄၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးကုတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နတ်စင်ရွာ၊ ပေါင်မြို့နယ်
နတ်စင်ရွာ(Natsin)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံခရိုင်၊ ပေါင်မြို့နယ်၊ ပန်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၆၆၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၇၈၁ ဦး၊ မ ၃၄၈၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၂၇၀ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိုးခုမမြို့၊ ဖူကူရှီးမား
အိုးခုမမြို့ (大熊町 အိုးခုမမချိ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖူကူရှီးမားစီရင်စုတွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေသည် ၁၁၅၁၅ ဦး ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၈၃.၃ ဦး  ရှိသည်။  စုစုပေါင်း ဧရိယာသည်  ၁၂၅. စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။
နမ့်စိုင်ရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
နမ့်စိုင်ရွာ (Namsai)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်၊ နမ့်စိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၈၃၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နမ့်စိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၉၁ ဦး၊ မ ၂၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၄၅ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မန်ကျော့ရွာ၊ မန်တုံမြို့နယ်
မန်ကျော့ရွာ (Mankyawt)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ပလောင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ မန်တုံမြို့နယ်၊ မန်ကျော့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၀၁၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ကျော့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၉ ဦး၊ မ ၃၁၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၃၂ ဦးနေထိုင်သည်။
စွန်တောင်းရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
စွန်တောင်းရွာ (Suntawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ ယမ်းမိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၈၈၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယမ်းမိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၇၅ ဦး၊ မ ၁၆၇၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၅၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
မန်ကျော့ရွာ၊ မန်တုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန်တုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်းချီစုရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်
ပန်းချီစုရွာ (Panchisu)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်၊ သရက်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၁၉၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သရက်တောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၀၁၀ ဦး၊ မ ၃၉၁၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၉၂၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပခုက္ကူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကဲကော် (လားဟူ)ရွာ၊ နမ့်ဖိုင်မြို့နယ်
ကဲကော် (လားဟူ)ရွာ (Kekaw (Larhu))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ မိုင်းပေါက်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ နမ့်ဖိုင်မြို့နယ်၊ နမ်.ယန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၃၆၉ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်ဖိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
NGC 395
NGC 395 သည် တူကင်နာ ကြယ်စုတန်းမှ ကြယ်အစုအဝေးဖြစ်ပြီး ၁၈၂၆ ဩဂုတ် ၁ တွင် James Dunlop ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တူကင်နာ (ကြယ်စုတန်း)
သုဘူတိ
အရှင်သုဘူတိထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ ဧတဒဂ်နှစ်ခု ရတော်မူသည့် ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်၏။
ဘဝဇာတ်ကြောင်း
ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်တွင် ဖြစ်၏။ အရှင်သုဘူတိထေရ်သည် ‘ကောသိယ’ ဟု အမည်ရသည့် ရသေ့ ဖြစ်၏။ ထိုရသေ့သည် လွန်ကဲသော အကျင့်ရှိသော ရသေ့ဖြစ်၏။ ကြွေကျသော သစ်သီးကိုသာ မှီဝဲ၍ နေ၏။ ထိုရသေ့သည် မိမိထံပါးတွင် ရာဂစိတ်များ ဖြစ်ပေါ်လာပါက ထိုစိတ်တို့ကို ဆုံးမ၍ နေ၏။ ဤသို့ဖြင့် ရသေ့သည် မေ့လျော့ခြင်းမရှိဘဲ အနှစ်သုံးသောင်း တော်အတွင်း၌ နေ၏။
တစ်နေ့သောအခါ ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားသည် ရသေ့ထံသို့ ကြွတော်မူလာ၏။ ထိုအခါ ရသေ့သည် ပန်းတို့ဖြင့် မြတ်စွာဘုရားအား နေရာအခင်းပြုလုပ်၍ ထိုင်ရန် လျောက်ထား၏။ ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားသည် ထိုနေရာအခင်းတွင် ခုနစ်ရက်ပတ်လုံး ထိုင်တော်မူပြီးနောက် နိရောဓသမာပတ်မှ ထတော်မူ၏။ ထို့နောက် ရသေ့အား ဗုဒ္ဓါနုဿတိဘာဝနာကို ပွားများရန် ဆုံးမ၏။
ရွာသစ်ရွာ၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ရွာသစ်ရွာ (Ywarthit)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ရွာသာယာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၅၇၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွာသာယာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၅၄ ဦး၊ မ ၁၁၈၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သုဘူတိ
ဘဝဇာတ်ကြောင်း
ဤသို့ဖြင့် ရသေ့သည် ဗုဒ္ဓါနုဿတိဘာဝါနာကို ပွားများရာ များစွာသောအကျိုးကျေးဇူးတို့ကို ခံစားခဲ့ရ၏။ နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် သုဘူတိအမည်ဖြင့် ရဟန်းဖြစ်တော်မူကာ ဧတဒဂ်နှစ်ခု ရတော်မူ၏။
ဤသို့ ဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကမ္ဘာတစ်သိန်းအထက်တွင် ဗုဒ္ဓါနုဿတိဘာဝနာကို ပွားများခဲ့သည့်အချိန်မှစကာ အရှင်သုဘူတိထေရ်သည် အပါယ်လေးဘုံသို့ မကျရောက်ခဲ့ပေ။
နယ်စပ်ရွာ၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်
နယ်စပ်ရွာ (Neisat)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ခန္တီးခရိုင်၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်၊ နောင်ဖာမူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၄၄၈ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လောကသရဖူဘုရား
လောကသရဖူဘုရား သည် ထားဝယ်မြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘုရားတစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ ဘုရား၏ အောက်ခြေတွင် ၇၄ မီတာရှိသည့် လျောင်းတော်မူ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်သည် ကျော်ကြားထင်ရှားသည်။ ဤဘုရားသည် ခရီးသွားများ စိတ်ဝင်စားသည့် နေရာတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
NGC 396
NGC 396 သည် မိန် နက္ခတာရာမှ lenticular ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၆၄ အောက်တိုဘာ ၂၇ တွင် Albert Marth ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
ကုရ်အာန်ကျမ်း၏သမိုင်း
ကုရ်အာန်သမိုင်းတွင် ကုရ်အာန် စုစည်းခြင်း၊ တည်းဖြတ်ခြင်းနှင့် ဗျာဒိတ်ေတာ် ကျရောက်ချိန်မှ နှစ်ပေါင်း၁၄၀၀အထိရေးသားခြင်း စသည့် အတိတ်သမိုင်းကြောင်းဖော်ပြခြင်းအပြင် ခေတ်သစ်တွင်ထုတ်ဝေခြင်း အကြောင်းလည်းပါဝင်သည်။
အဓိကအကြောင်းအရာများ
ကုရ်အာန်ဆိုင်ရာပညာများ၏ အရေးကြီးဆုံးအကိုင်းအခက်များမှ တစ်ခုဖြစ်သည့် ကုရ်အာန်သမိုင်းအဓိကအကြောင်းအရာများမှာ....
အကြောင်းအရာခွဲများ
တခါတရံမိတ်ဆက်အနေဖြင့်လည်းကောင်း တခါတရံရလဒ်အနေဖြင့်လည်းကောင်း ဖော်ပြသည်။ ၎င်းတို့မှာ..
စာအုပ်အမျိုးမျိုးနှင့် Canonize စခြင်း
ကုရ်အာန်ကို အွတ်စမာန်က Canonize မလုပ်မီအလျင်ကွဲြပားခြားနားေသာလက်ေရမူများ(သို့)စာအုပ်များရိှခဲ့သည်။ သို့သော် ယနေ့တိုင် တစ်အုပ်မျှပင်ရှာမတွေ့ခဲ့ပါ။ ၎င်းစာအုပ်များသည် မည်သည့်အခါကမျှ လူအများ၏ အတည်ပြုခြင်းကို မရရှိခဲ့သည့်အပြင် မုစ်လင်မ်များအနေဖြင့် လူအများ၏ကိုယ်ပိုင်မိတ္တူများကိုသာ မြင်တွေ့ခဲ့ရသည်။
ေရှးမူမှ အပြီးသတ်Canonical စာပိုဒ်သို့
အခြားစာအုပ်များကို အုစ်မားန် ဖျက်စီးပြီးသည်ထိ ေရး/ဖတ်ခြင်းဆိုင် ရာေပြာင်းလဲမှုအချို့ ရိှေနခဲ့သည်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေ သုတေသီများက စာပိုဒ်တွင်ပြောင်းလဲမှုများစွာဖြစ်နိုင်ချေကို ငြင်းပယ်ကြသည်။  အ ကြောင်းမှာ စာပိုဒ်များကို တိုးခြင်း လျှော့ခြင်းနှင့် ပြောင်းလဲခြင်းတို့ဖြင့် ပဋိပက္ခဖြစ်စေသော အထောက်အထားကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင်သုတေသီတို့၏ တင်ပြချက်တွင် ယုတ်စွအဆုံး အုစ်မားန်သည် မုစ်လင်မ်များအကြား ချစ်ခင်နှစ်သက်မှုကို စွန့်လွှတ်ခဲ့ရသော်လည်း ကုရ်အာန်ကျမ်းအား (အားနည်းစေသောနည်းလမ်းဖြင့်) ပြုပြင်မှုများလုပ်ခဲ့သည်ဟု အပြည့်အဝစွပ်စွဲခံခဲ့ရခြင်းမရှိ၁ဟု ဖော်ပြကြသည်။
လက်ရေးမူခေတ်တွင် ကုရ်အာန်ကျမ်းသည် မိတ္တူအများဆုံး အာရဗီစာပိုဒ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ကုရ်အာန်လက်ရေးမိတ္တူများသည် ရေးသားသူနှင့် ပိုင်ရှင်များအတွက် လာဘ်လာဘများရနိုင်သည်ဟု ယုံကြည်နေခဲ့ကြသည်။
ကျမ်းစာစုစာရင်း
ကုရ်အာန်သမိုင်း အရေးအသားများတွင် အရေးပါဆုံးသက်ေရာက်မှုများအဖြစ် Theodore Naldka ၊ မဟ်မူးဒ်ေရာ်မီေယာရ် နှင့် အာယသွလ္လာမုဟမ္မဒ်ဟာဒီ မအ်ေရဖသ် တို့ေရးသားသည့် ကုရ်အာန်သမိုင်းစာအုပ်များကို ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။
သရက်ပင်အိုင်ရွာ၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်
သရက်ပင်အိုင်ရွာ(Thayetpinaing)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်၊ ချောင်းဝပြင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,268 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သရက်ချောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နတ်စင်ကုန်းရွာ၊ ပေါင်မြို့နယ်
နတ်စင်ကုန်းရွာ(Natsinkone)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံခရိုင်၊ ပေါင်မြို့နယ်၊ သဲဖြူကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၇၇၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သဲဖြူကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၈၁ ဦး၊ မ ၂၂၈၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၃၆၁ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သူဌေးကုန်းရွာ၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်
သူဌေးကုန်းရွာ (Thuhtaykone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်၊ အောင်ပန်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၆၆၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အောင်ပန်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၇၇ ဦး၊ မ ၂၆၂၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၀၀၂ ဦးနေထိုင်သည်။
နမ့်ဟန်ရွာ၊ နမ့်ဖိုင်မြို့နယ်
နမ့်ဟန်ရွာ (Namhan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ မိုင်းပေါက်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ နမ့်ဖိုင်မြို့နယ်၊ နမ်.ယန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၃၇၀ ဖြစ်သည်။
သူဌေးကုန်းရွာ၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နွားထိုးကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်ဟန်ရွာ၊ နမ့်ဖိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်ဖိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချောင်းသုံးခွရွာ၊ သာယာဝတီမြို့နယ်
ချောင်းသုံးခွရွာ (Chaungthonegwa)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ သာယာဝတီမြို့နယ်၊ ချောင်းသုံးခွကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၈၁၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ချောင်းသုံးခွကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၁၃ ဦး၊ မ ၆၀၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၂၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သာယာဝတီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မူလွတ်ရွာ၊ သိန္နီမြို့နယ်
မူလွတ်ရွာ (Mulut)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ သိန္နီမြို့နယ်၊ ပန်လော့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၂၁၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်လော့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၄၅ ဦး၊ မ ၁၀၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၁၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သိန္နီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်ဘော်ရွာ၊ မန်တုံမြို့နယ်
နမ့်ဘော်ရွာ (Nambaw)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ပလောင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ မန်တုံမြို့နယ်၊ မန်ကျော့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၀၂၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ကျော့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၉ ဦး၊ မ ၃၁၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၃၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန်တုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပါစက်ကျောင်းတော်
ပါစက်ကျောင်းတော် (วัดป่าสัก; Wat Pa Sak) သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ Chiang Rai စီရင်စုဒေသ Chiang Saen အရပ်တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓကျောင်းတော် ဖြစ်သည်။ မြို့တော်ဟောင်း၏ မြို့ရိုး၏ အပြင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ ကျောင်းတော်စတင်တည်ထောင်စဉ်အခါက ပတ်ပတ်လည်တွင် ကျွန်းပင် (၃၀၀) စိုက်ခဲ့သည့်ကို အကြောင်းပြု၍ ယခုကဲ့သို့ အမည်တွင်ခဲ့သည်။ ကျောင်းတော်သည် ၁၃ ရာစု သို့မဟုတ် ၁၄ ရာစုက မူလစတင်ခဲ့သည်။
သမိုင်း
ကျောင်းတော်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည့် ရက်စွဲကို ရှင်းလင်းစွာ မသိရပေ၊ ဖြစ်နိုင်သည်မှာ ၁၂၉၅ ခုနစ် မှ ၁၃၄၀ ကာလအတွင်း ဖြစ်သည်။
ကျောင်းတော်သည် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ပြင်ဆင်မွမ်းမံမှုများဖြင့် ရှိခဲ့သည်။ အရေးပါသည့် မြှင့်တင်မှုများကို လန်နာအုပ်ချုပ်သူများနောက်ပိုင်း (Lan Na) ၁၅ ရာစုတွင် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ဖရာကီရူးကျောင်းတော်၊ ချင်းရိုင်
ဖရာကီရူးကျောင်းတော်သည် တတိယအဆင့်ရှိ တော်ဝင်ကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ချင်းရိုင်(Chiang Rai) မြို့တော်ရှိ Maung Chiang Rai, Wiang ဒေသခွဲ၊ Trairat လမ်းမပေါ်တွင်တည်ရှိသည်။ ဧရိယာ ၁၀၆၄ စတုရန်းမီတာ ကျယ်ဝန်း၏။ ထိုင်းဘုရင်သည် ကျောင်းတော်ကို တောဝင်ကျောင်းတော်အဖြစ် ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် အဆင့်မြှင့်တင်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ကျောင်းတော်သည် မြဘုရားကို တွေ့ရှိခဲ့သည် သမိုင်းဝင်အရေးကြီးသည့်နေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ကျောင်းတော်သည် ဗုဒ္ဓပညာရေး၏ အဓိကနေရာ ဖြစ်သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၏ သံဃာ့အုပ်ချုပ်ရေးနေရာလည်း ဖြစ်သည်။
ခိုမုန်းရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်
ခိုမုန်းရွာ (Hkomone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ ခိုမုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၁၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခိုမုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၂၆ ဦး၊ မ ၂၃၇၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၄၉၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြည်မင်းသားကျောင်း
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုန်းကြီးကျောင်းများ
ရောင်ဘန်ရွာ၊ မန်တုံမြို့နယ်
ရောင်ဘန်ရွာ (Yawngbang)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ပလောင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ မန်တုံမြို့နယ်၊ မန်ကျော့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၀၁၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်ကျော့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၁၉ ဦး၊ မ ၃၁၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၃၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန်တုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပေကုန်းရွာ၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်
ပေကုန်းရွာ (Paykone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ခန္တီးခရိုင်၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်၊ နောင်ဖာမူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၄၅၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နားယောရွာ၊ မိုးကုတ်မြို့နယ်
နားယောရွာ (Naryaw)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ မိုးကုတ်မြို့နယ်၊ ညောင်ထောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၃၈၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်ထောက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၈၃ ဦး၊ မ ၄၅၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၄၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးကုတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လောကမောဠီကျောင်းတော်
လောကမောဠီကျောင်းတော် (လောကမောဠီ; Lokamol̤ī) သည် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း ချင်းမိုင်မြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျောင်းတော်သည် မြို့တော်ဟောင်းကို ဝန်းရံထားသည့် ကျုံး၏ မြောက်ဘက်အနားတွင် တည်ရှိသည်။ Chaung Phuak မြို့တော်ဂိတ်တံခါး၏ အနောက်ဘက် မီတာ ၄၀၀ အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ကျောင်းတော်ကို မည်သည့်အချိန်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်ကို မသိရပေ။ သို့သော် ၁၃၆၇ စီအီးက တည်ဆောက်ခဲ့သည်ဟု ပထမဆုံး ဖော်ပြခဲ့သည်။ ခြောက်ကြိမ်မြောက် Mengrai မင်းဆက်ဖြစ်သည့်  ကူးနဘုရင်(Kuena) (၁၃၅၅ − ၁၃၈၅) သည် မြန်မာနိုင်ငံမှ ရဟန်းဆယ်ပါးကို ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ပင့်ဆောင်ကာ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓကို ဖြန့်ဝေခဲ့သည်။ ရဟန်းတို့သည် ဤကျောင်းတွင် သီတင်းသုံးခဲ့ကြသည်။
၁၅၂၇ ခုနှစ်တွင် ကတ်ဘုရင်သည် (Kat) သည် စေတီတည်ရန် စေခိုင်းခဲ့ပြီး သူသည်လည်း ၁၅၄၅ ခုနှစ်တွင် အစည်းအဝေးခန်းမတည်ဆောက်ခဲ့ပေသည်။
၁၅၂၇ ခုနှစ်တွင် ကိတ်မင်းကြီး (မွေကက်ကလောင် သို့မဟုတ် ဖရာကော်မြို့ဟုလည်း လူသိများသော) စေတီတော်ကြီးကို ပင့်ဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၅၄၅နှစ်တွင် ဘုရားကျောင်း (ပရိဝုဏ်ခန်းမ)ကိုလည်း တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ချောင်းသုံးခွရွာ၊ ကျွန်းကုန်း
ချောင်းသုံးခွရွာ (Chaungthonegwa)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ သာယာဝတီမြို့နယ်၊ ကျွန်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၈၁၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျွန်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၁၀ ဦး၊ မ ၆၁၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၁၂၄ ဦးနေထိုင်သည်။
လောကမောဠီကျောင်းတော်
ချင်းမိုင်သည် ၁၅၇၉ ခုနှစ်မှ မြန်မာကိုလိုနီဖြစ်ခဲ့စဉ် ဘုရားကျောင်းအများအပြား မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့သော်လည်း လောကမောဠီ(Wat Lok Moli) ကျောင်းတော်သည် လောင်ကျွမ်းခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ ထို့နောက် မြန်မာမင်းဆက်များ နှစ်ပေါင်းများစွာ လန်နား(ဇင်းမယ်) ထီးနန်းကို စိုးစံတော်မူခဲ့သည်။
Mengrai မင်းဆက်၏ အဖွဲ့ဝင်အများအပြား၏ အရိုးပြာများကို ဤဘုရားကျောင်းတွင် ထားရှိခဲ့သည်။ မင်းဆက်မကွယ်လွန်ခင်အထိ Mengrai တော်ဝင်မိသားစုက ဘုရားကျောင်းကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ဖို့ တာဝန်ရှိတယ်။ ၁၅၇၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ဝိသုဒ္ဓီဒေဝီ ကွယ်လွန်ပြီး ၁၅၇၉ ခုနှစ်၊ ဘုရင့်နောင်ကွယ်လွန်ပြီးနောက် သားတော် နော်ရထာမင်းစော ကို ဆက်ခံသူအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ချင်းမိုင်မြို့ရှိ လောကမောဠီ(Wat Lok Moli)  ရှိ ဘုရားတွင် မြှုပ်နှံထားသော ဝိသုဒ္ဓီဒေဝီ၏ အရိုးပြာများကို မြှုပ်နှံထားပါသည်။
ချောင်းသုံးခွရွာ၊ ကျွန်းကုန်း
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သာယာဝတီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လောကမောဠီကျောင်းတော်
ဘုရားကြီး၏ အုတ်တံတိုင်းများသည် အများအားဖြင့် ဗလာဖြစ်နေသည်။ မကြာသေးမီက ချင်းမိုင်ရှိ အခြားဘုရားကျောင်းများ၏ ထုလုပ်ထားသော စေတီများနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ ထူးထူးခြားခြား ထုလုပ်ထားသည့် နာဂတ်စ်နှင့် သစ်သားဘုရားကျောင်း မျက်နှာစာတို့ ဖြစ်သည်။ ဗိမာန်တော်သည် မြောက်-တောင်ဝင်ရိုးတလျှောက် လိုက်လျောညီထွေရှိသည်- ဗုဒ္ဓဘာသာဘုရားကျောင်းအများစုသည် နေထွက်ရာအရပ်ဆီသို့ အရှေ့ကို ဦးတည်ထားသည်။
တုံဝှါဟွေစရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
တုံဝှါဟွေစရွာ (Tonhwarhwaysa)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ ယမ်းမိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၈၉၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယမ်းမိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၇၅ ဦး၊ မ ၁၆၇၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၅၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျီခါးမြို့
ကျီခါးမြို့ သည် မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်ပိုင်း ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ တွန်းဇံမြို့နယ်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်ခွဲအဆင့်ရှိ မြို့ ဖြစ်သည်။
နတ်စမ်းရွာ၊ ကျိုက်မရောမြို့နယ်
နတ်စမ်းရွာ(Natsan)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်ခရိုင်၊ ကျိုက်မရောမြို့နယ်၊ ဘိန်းဗျောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၄၉၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘိန်းဗျောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၇၅ ဦး၊ မ ၃၁၀၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၈၈၃ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုက်မရောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွှေစည်းခုံစေတီ ခေါင်းလောင်းစာ
ခေါင်းလောင်း၏ ကိုယ်ထည်လုံးပတ် တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင် မြန်မာကမ္ပည်းစာ (၄၂) ကြောင်း၊ မွန်းကမ္ပည်းစာ (၃၅) ကြောင်းနှင့် ပါဠိကမ္ပည်းစာ (၅) ကြောင်း ရေးထိုးထားသည်။ ခေါင်းလောင်းစာတွင် ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီး၏ တိုက်ခိုက်အောင်မြင်ရာ အရပ်ဒေသနှင့် သာသနာပြုခဲ့ပုံတို့ကို ရက်စွဲနှင့်တကွ အတိအကျ မှတ်တမ်းတင်ထားသောကြောင့် အဖိုးမဖြတ်နိုင်သော ခိုင်မာသည့် သမိုင်းအထောက်အထားများကို သိရှိရသည်။ ထိုစာများသည် မြန်မာသမိုင်းကို ဖော်ပြရာတွင် ပိုမိုတိကျအောင် ဖြည့်စွက်နိုင်သော ခိုင်မာသည့် အထောက်အထားများ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ကမ္ဘာ့မှတ်တမ်း အမွေအနှစ်အဖြစ် စာရင်းဝင်ရန် တင်သွင်းခဲ့ကြသည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ (၂၄) မှ (၂၇) ရက်အထိ ကျင်းပခဲ့သော ကမ္ဘာ့မှတ်တမ်း အမွေအနှစ်အတွက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အကြံပေးကော်မတီ၏ (၁၃) ကြိမ်မြောက် အစည်းအဝေးတွင် အဆိုတင်သွင်းရာ အဆိုပါ ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီး၏ ခေါင်းလောင်းစာကို ကမ္ဘာ့မှတ်တမ်း အမွေအနှစ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
သဇင်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်
သဇင်ရွာ (Thasin)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်၊ သရက်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၁၉၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သရက်တောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၀၁၀ ဦး၊ မ ၃၉၁၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၉၂၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ရွှေစည်းခုံစေတီ ခေါင်းလောင်းစာ
မြန်မာဘာသာပြန်
ပုဂံ ရွှေစည်းခုံစေတီတော်ရှိ ဘုရင့်နောင် မင်းတရားကြီး၏ ကောင်းမှုတော် ခေါင်းလောင်းစာမှ မွန်ဘာသာ၏ မြန်မာပြန်မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
သဇင်ရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပခုက္ကူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၂၀၁၃ အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲမှ ရေပိုင်းဆိုင်ရာအားကစားနည်းများ
၂၀၁၃ အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲမှ ရေပိုင်းဆိုင်ရာအားကစားနည်းများကို ဝဏ္ဏသိဒ္ဓိ​ရေကူးကန်တွင် ​ရေကူး၊ဒိုင်ဗင်နှင့် ​ဇေယျာသီရိ​ရေကူးကန်တွင် ဝါတာပိုလို တို့ကိုကျင်းပခဲ့သည်။
နိုင်ငံအသီးသီးမှဝင်​ရောက်ယှဉ်ပြိုင်သူ ၂၃၈ဦးရှိပြီး ရွှေတံဆိပ် ၄၁ခု၊​ငွေတံဆိပ် ၄၁ခု၊​ကြေးတံဆိပ် ၄၁ခု၊စုစု​ပေါင်း ဆုတံဆိပ် ၁၂၃ခု ချီးမြှင့်နိုင်ခဲ့သည်။
ကောင်းအက်ရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်
ကောင်းအက်ရွာ (Kawnget)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ ခိုမုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၁၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခိုမုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၂၆ ဦး၊ မ ၂၃၇၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၄၉၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်ယန်းရွာ၊ နမ့်ဖိုင်မြို့နယ်
နမ့်ယန်းရွာ (Namyang)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ မိုင်းပေါက်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ နမ့်ဖိုင်မြို့နယ်၊ နမ်.ယန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၃၇၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်ဖိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂုံညှင်းဆိပ်ရွာ၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သရက်ချောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖရာဆင်းကျောင်းတော်၊ ချင်းရိုင်
ကျောင်းတော်ကို (P .E.  1345 – 1400), c. 1385 (B.E.1928) တွင် Pra Chao MahaProma က တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ဖရာဆင်းရုပ်ပွားတော်
ထိုင်းနိုင်ငံ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ၏ သမိုင်းဝင်အမှတ်အသားတစ်ခု ဖြစ်သည့် Pra Buddhasihing ရုပ်ပွားတော်များများ ရှိပေသည်။
An Ebony and Gold image
ပရာဆင်းရုပွားတော်သည် သီရိလင်္ကာမှတစ်ဆင့် Nakorn Sri Thammalat၊ ထိုမှတစ်ဆင့် ဆူခိုထိုင်း၊ ထိုမှတစ်ဆင့် အယုဒ္ဓယ၊ ထိုမှတစ်ဆင့် Kamphaengphet၊ ထိုမှတစ်ဆင့် ချင်းရိုင်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။
သရက်တောရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်
သရက်တောရွာ (Thayettaw)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်၊ သရက်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၁၉၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သရက်တောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၀၁၀ ဦး၊ မ ၃၉၁၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၉၂၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပခုက္ကူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပင်သာရွာ၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်
ပင်သာရွာ (Pinthar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ခန္တီးခရိုင်၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်၊ နောင်ဖာမူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၄၅၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကတ်ခုံရွာ၊ မန်တုံမြို့နယ်
ကတ်ခုံရွာ (Kathkon)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ပလောင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ မန်တုံမြို့နယ်၊ မန်မောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၀၃၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်မောက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၉၁ ဦး၊ မ ၄၆၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၅၉ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန်တုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နတ်တောင်ရွာ၊ မော်လမြိုင်မြို့နယ်
နတ်တောင်ရွာ(Nattaung)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်ခရိုင်၊ မော်လမြိုင်မြို့နယ်၊ ဂွေးကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၄၉၅၃ ဖြစ်သည်။ ၎င်းရွာသည် မော်လမြိုင်မြို့ပေါ်ရှိ ဂွေးကုန်းရပ်ကွက် ဖြစ်သွားသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မော်လမြိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သာယာကုန်းရွာ၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကောင်းမလန်းရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
ကောင်းမလန်းရွာ (Kawngmalan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်၊ နားဟန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၆၇၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နားဟန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၄၈ ဦး၊ မ ၈၆၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၁၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စာဖြူစုရွာ၊ သာယာဝတီမြို့နယ်
စာဖြူစုရွာ (Sarhpyusu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ သာယာဝတီမြို့နယ်၊ အင်းရွာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၈၀၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်းရွာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၆၃ ဦး၊ မ ၇၆၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၂၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သာယာဝတီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကိုရင်မောင်နတ်
ကိုရင်မောင်နတ်သည် မရ​ွှေဥ၏ ခင်ပွန်းဖြစ်သည်။ ကိုရင်မောင်သည် အထက်မဲဇာမှ တောင်ပြုန်းရွာသို့ ပြန်ရောက်သော် တောင်ပြုန်းမင်းကလေးက မရ​ွှေဥကို ကျားနှင့်တိုက်သတ်ကြောင်း ကြားသိရ၏။ ထိုအခါ မရ​ွှေဥကို ကျားချီသွားစဉ် မရ​ွှေဥ၏ ခါးစည်းတဘက် ကျကျန်ရစ်သော နေရာနှင့် သားတစ်များ ကျကျန်ရစ်သ​ော နေရာနှစ်ခုကြားတွင် ကိုရင်မောင်သည် ရင်ကွဲနာကျ၍ သေဆုံးပြီး နတ်ဖြစ်သည်။
အဲချိဇန်းမြို့၊ ဖုခုအိ
အဲချိဇန်းမြို့ (越前町 အဲချိဇန်းချေား ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖုခုအိခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။
၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၂၀၇၀၉ ဦး ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၁၄၀ ဦး ရှိသည်။ စုစုပေါင်း ဧရိယာသည်  ၁၅၃.၁၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၅၉.၁၃ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။
နားအုံရွာ၊ သိန္နီမြို့နယ်
နားအုံရွာ (Narong)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ သိန္နီမြို့နယ်၊ ပန်လော့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၂၁၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်လော့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၄၅ ဦး၊ မ ၁၀၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၁၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သိန္နီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချီဟိုင်
right|thumb|200x200px| ၁၉၃၇ ထုတ် ချီဟိုင်အဘိဓာန် "ချီဟိုင်"(辞海)ကို ၁၉၁၅ တွင်ပုဂ္ဂလိက ကျုံးဟွာ စာအုပ်တိုက် တည်ထောင်သူ လူဖေ့ခွေ ကစတင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ပထမဆုံးအယ်ဒီတာ စူးရှင်းချိန် သည် ၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် အတွဲကြီးနှစ်တွဲကို တရားဝင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၁၉၅၇ စက်တင်ဘာလ လက်ျာဝါဒီများလှုပ်ရှားနေချိန်တွင်၊ မော်စီတုန်း ရှန်ဟိုင်းသို့ လည်ပတ်ခဲ့သည့်အခါ ချီဟိုင်ကို မွမ်းမံ၍ ထုတ်ဝေရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ရာ၊ စူးရှင်းချိန်က အယ်ဒီတာချုပ် လုပ်ရသည်။ ပြီးနောက် ယဉ်ကျေးမှု တော်လှန်ရေး ဖြစ်ပွားရာ၊ ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေတည်းဖြတ်မှုခေတ္တရပ်သွားသည်။ ချီဟိုင် ထုတ်ဝေရာတွင် နန်ကျင်းမှ ဟန်ကျိုးသို့ ပြောင်းရွှေ့ရခြင်းနှင့် ပြည်တွင်းစစ်ကို ကြုံခဲ့ရသည့်အပြင်၊ မူကွဲအမျိုးမျိုး ထုတ်ဝေခြင်းကိုလည်း ကြုံခဲ့ရသည်။
"ချီဟိုင်"သည် ဘာသာစကားလုံးကောက်နှင့် စွယ်စုံကျမ်း လုံးကောက်များ စုဆောင်းပေါင်းစပ်ထားသော ပေါင်းစည်းအဘိဓာန် တစုံ ဖြစ်သည်။ သက်ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်အဖွဲ့များ အကူအညီဖြင့် ကြပ်မတ်စွာ ပြုစုထား၍ သိကောင်းစရာများနှင့် တိကျမှန်ကန်မှုတွင် အလွန် စိတ်ချရပြီး၊ တရုတ်ပြည်၏ အအားထားရဆုံး ရည်ညွှန်းကျမ်းများထဲမှ တစ်အုပ် ဖြစ်သည်။ အလွယ်ဖြင့် မှတ်ပုံတင်သော ကုမ္ပဏီအမည်ကို လက်မခံ၍ ဟောင်ကောင်ကုမ္ပဏီ၏ အမည်ကို ထိုစာအုပ်တွင် သို့မဟုတ် ၁၇၁၆ ခုနှစ်၏ ခန်းကျိအဘိဓာန်၌သာ ရှာတွေ့မည် ဖြစ်သည်။ ချီဟိုင်ကို လက်ရှိတွင် ရှန်ဟိုင်းအဘိဓာန်ထုတ်ဝေရေးတိုက်မှ တာဝန်ယူ ထုတ်ဝေပြီး၊ ထိုင်ဝမ်တွင် ရိုးရာတရုတ်စာဖြင့် ထုတ်ဝေသည်။ ၁၉၉၉ ခုနှစ်ထုတ် ချီဟိုင်စာအုပ်တွင် တရုတ်စာလုံးပေါင်း ၁၉၄၈၅ လုံး စုဆောင်းထားသည်။ (ထိုထဲတွင် ရိုးရာစာလုံးနှင့် ဆင်တူစာလုံးများ ပါဝင်သည်။)
ချီဟိုင်ကြီးမှာ ချီဟိုင်ကို အခြေခံပြီး အကျယ်ဖြန့်ထားသော ဧရာမအဘိဓာန်စာအုပ်ကြီး ဖြစ်ကာ၊ ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် တရားဝင် ထုတ်ဝေပြီး၊ ၂၀၀၃ ခုနှစ်မှစ၍ ဆက်တိုက် ထုတ်ဝေသည်၊ ၂၀၁၅ နှစ်ကုန်ထိ ထုတ်ခဲ့သည်။
အကြောင်းအရာစဉ်
ချီဟိုင်သည် ဝေါဟာရကို အဓိကအကြောင်းအရာအဖြစ် အသုံးပြုသည်။ ချီဟိုင်သည် အများသုံးဝေါဟာရအပြင် ကြွယ်ဝလှသော အထူးပြုဘာသာရပ် အခေါ်အဝေါ်ဝေါဟာရများကိုပါ စုဆောင်းသည် ဖြစ်ရာ၊ အတွေးအခေါ်, သမိုင်း, ဆေးပညာ, ဥပဒေ, ဓာတုဗေဒ, ဘာသာတရား, သင်္ချာ စသည့် များမြောင်လှသော ဘာသာရပ်များနှင့် နယ်ပယ်အသီးသီးမှ ဝေါဟာရများကို စုဆောင်းထားသည့်အတွက် စွယ်စုံကျမ်းနှင့် တူလှစွာသော ဧရာမအဘိဓာန် ဖြစ်လာသည်။
ချီဟိုင်သည် စကားလုံး တည်ပုဒ်ထားသည့်အတွက် လုံးကောက်အဘိဓာန် အနေနှင့်လည်းကောင်း၊ ဝေါဟာရအဘိဓာန် အနေနှင့်ပါ အသုံးကျသည်။
ပြုစုသည့်သမိုင်း
"မြစ်စင်းတရာ ပင်လယ်ထဲ စီးဝင်သည်"ဆိုသော တရုတ်စကားပုံကို မှီး၍ ချီဟိုင်ဟု မှည့်သော ကျုံးဟွာစာအုပ်တိုက်၏ တာဝန်ခံ လူဖေ့ခွေသည် ၁၉၁၅ တွင် စတင် လှုပ်ရှားခဲ့ပြီး၊ ကုန်သွယ်ရေးစာအုပ်တိုက်မှ ထုတ်သော "ချီယွင်"အဘိဓာန်နှင့် ယှဉ်ပြိုင်နေရသည်။
၁၉၂၉ တွင် ကျုံးဟွာစာအုပ်တိုက် ချီဟိုင်ပြုစုရေးအဖွဲ့သည် နန်ကျင်းမှ ဟန်ကျိုးသို့ ပြောင်းရွှေ့သည် ။
ကြာရှည်ရင်းနှီးရပြီး၊ အကျိုးအမြတ် မရရှိသောကြောင့်၊ အကြိမ်များစွာ လုပ်ငန်း ရပ်ဆိုင်းရပြီးနောက်၊ လူဖေ့ခွေသည် ဆက်တိုက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံပြီး၊ ၁၉၂၈ တွင် စူးရှင်းချိန်ကို အထူးဖိတ်ခေါ်ကာ ချီဟိုင် အယ်ဒီတာအဖြစ် ခန့်အပ်ပြီးနောက်၊ နောက်ဆုံး ၁၉၃၆ တွင် တရားဝင် ထုတ်ဝေလိုက်ရာ၊ တပြည်လုံး အံ့ဩဘနန်း ဖြစ်ကုန်သည်။
တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ ထူထောင်ပြီးနောက် သွေးသစ်လောင်းရေးနှင့် လူတန်းစားတွန်းလှန်ရေးအတွက် လိုအပ်ချက်နှင့် မကိုက်ညီသောကြောင့် ချီဟိုင်ကို တဖန် မွမ်းမံရန် မော်စီတုန်းက တောင်းဆိုသည် ။
၁၉၅၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် မော်စီတုန်း သည် ချီဟိုင်အဟောင်းကို ပြုပြင်ရန် ရှန်ဟိုင်း၌ ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် ကျုံးဟွာစာအုပ်တိုက် ချီဟိုင်ပြုစုရေးအဖွဲ့ကို တည်ထောင်လိုက်ပြီးနောက်၊ ပြင်ဆင်မှုလုပ်ငန်းတွင်ပါဝင်ရန် ကျွမ်းကျင်သူ ၅၀၀၀ ခန့်နှင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၆၁ မှ ၁၉၆၂ နှစ်ဦးထိ ချီဟိုင် အစမ်းကျမ်းကို ထုတ်ဝေသည်၊ ၁၉၆၅ တွင် "အတည်မပြုရသေးသော မူကြမ်း"ကို ပြီးစီးသည်၊ ယဉ်ကျေးမှုတော်လှန်ရေး ကာလအတွင်းတွင် မွမ်းမံတည်းဖြတ်ရေးလုပ်ငန်း မကြာခဏ ရပ်တန့်သွားခဲ့ပြီး၊ တော်လှန်ရေး ပြီးနောက် ပြန်လည် စတင်ရာ၊ ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် ပထမဦးဆုံးကြိမ် ပြုပြင်မွမ်းမံထားသော ချီဟိုင်ကို တရားဝင် ပြီးမြောက်သည်။
အသွင်ပြောင်းပြီး ပြန်လည်မွေးဖွားလာသော၊ လူတန်းစားတော်လှန်ရေးခေတ်တွင် ထုတ်ဝေသော ဒုတိယကြိမ်ထုတ် ချီဟိုင်တွင် တည်ပုဒ်များနှင့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များသည် နိုင်ငံရေးအရသော်လည်းကောင်း၊ အတွေးအခေါ်နှင့် သဘောတရားပိုင်းတွင်သော်လည်းကောင်း လက်ဝဲဆန်နေပြီး ယဉ်ကျေးမှုတော်လှန်ရေး ပြီးသည့်တိုင် ပြင်ဆင်နိုင်ခြင်း မရှိဘဲ ကျန်နေသည် ။
ထိုင်ဝမ်ရှိ ကျုံးဟွာစာအုပ်တိုက်မှ လေဖေးဟုန် ပြန်လည်ပြုပြင်ပြီး အသစ်ထုတ်လိုက်သော ချီဟိုင်ကို ထိုင်ဝမ်မူအနေနှင့် ၂၀၀၀ ခုနှစ် ရောက်သော် ဒသမကြိမ်မြောက်ပင် ထုတ်လိုက်ပြီ ဖြစ်သည် ။
အငြင်းပွားဖွယ်ရာ
မော်ဝါဒီတဦး ဖြစ်သူ ချိန်စုံလီက ဝေဖန်သည်မှာ ၁၉၉၉ ထုတ် ချီဟိုင်တွင် တန်ပြန်သောင်းကျန်းမှုနှင့် ပတ်သက်သော ဝေါဟာရများတွင် နိုင်ငံရေးအရ မှားယွင်းဖော်ပြမှုများ ရှိနေသည်ဟု ဖြစ်သည် ။
ပညာရှင် လီစုံ့ရှင်းက ဝေဖန်သည်မှာ ဆဋ္ဌမကြိမ်ထုတ် ချီဟိုင်တွင် တိုင်းတာရေးယူနစ်များနှင့် ပတ်သက်ပြီး အရင်ကြိမ်ထုတ်များထက် ပြင်ဆင်ထားသည် မှန်သော်လည်း ပြင်ဆင်ရန် အချက်များ များစွာ ကျန်ရှိနေသေးသည် ဟူ၍ ဖြစ်သည် ။
ချီဟိုင်, Cihai
တည်ပုဒ်သစ်များမှ လွဲ၍၊ နဂိုတည်ပုဒ်များတွင် များပြားလှသော ပြန်ညွှန်းများ၊ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုရှင်းပြချက်သစ်များ၊ အခြေအနေသစ်များ၊ သတ်မှတ်ချက်သစ်များ၊ ကိန်းဂဏန်းသစ်များကို ထည့်သွင်းသည်။ ပျောက်ဆုံးနေသောစကားများ၊ အသံများ၊ အဓိပ္ပာယ်များနှင့် အဓိပ္ပာယ်ကောက်ယူမှုများ၊ ပြင်ဆင်ခြင်း၊ ပစ္စည်းများ၊ စကားလုံးများ၊ သင်္ကေတများစသည့် အမှားအယွင်းများနှင့် မလိုအပ်သောစကားလုံးများ၊ မသင့်လျော်သော အဓိပ္ပာယ်ကောက်ယူမှုများကို ပြင်ဆင်ရန် ကျန်ရှိနေသေးသည် ဖြစ်သည် ။
ဆဋ္ဌမကြိမ်ထုတ် ချီဟိုင်
ဆဋ္ဌမကြိမ်ထုတ် (၂၀၀၉)သည် ရောင်စုံအဘိဓာန် ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတကာ စံချိန်စံညွှန်းအရ ၁၆ ချိုးဖြင့် ငါးတွဲ(စာကိုယ်အတွက် ၄ တွဲ၊ ကျမ်းညွှန်းအတွက် ၁ တွဲ)။ စာအုပ်တွင် စာလုံးရေ ၂၂ သန်းခန့်ရှိပြီး တည်ပုဒ်ပေါင်း ၁၂၇၀၀၀ ခန့်ရှိသည်။ အသံထွက်အလိုက် စီသည်။ စာအုပ်ထဲတွင် ရောင်စုံပုံပေါင်း ၁၈၀၀၀ ကျော် (၁၉၉၉ ခုနှစ်ထက် ရုပ်ပုံ ၂၀၀၀ ကျော်နှင့် အမှန်တကယ်ပုံပေါင်း ၅၀၀ ကျော်ဖြည့်စွက်ထားသည်)၊ အများစုမှာ အရောင်ရုပ်ပုံများ၊ ဓာတ်ပုံများနှင့် စာသားများ၊ ရောင်စုံများဖြစ် သည်။
ဆဋ္ဌမကြိမ်ထုတ် ချီဟိုင်သည် ရှေးခေတ် တရုတ်စာလုံးများကို စုဆောင်းသည်ကို ဖောက်ထွက်ပြီး၊ မျက်မှောက်ခေတ် အများသုံး တရုတ်စာ ၅၀၀၀ ကျော်ကို ထပ်မံစုစည်းရာ၊ အဓိပ္ပာယ်အရ ပြောလျှင်၊ အလုံးရေ ၂၀၀၀၀ တိုးမြှင့်စုစည်းခြင်း ဖြစ်သည်။ တရုတ်အက္ခရာများ၊ အသံထွက်ကူးယူချက်များ၊ အထူးပုံသဏ္ဌာန်စကားလုံးသတ်မှတ်ချက်များ၊ ဒီဂျစ်တယ်အသုံးပြုမှု၊ အရေအတွက်နှင့် ယူနစ်များနှင့်သိပ္ပံနည်းကျနှင့် နည်းပညာဆိုင်ရာ အသုံးအနှုန်းများကိုလည်း အမျိုးသားယူနီဖောင်းစည်းမျဉ်းများနှင့်အညီ ကိုင်တွယ်သည်။
ထိုင်ဝမ်ချီဟိုင်
တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံမှ ထိုင်ဝမ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သော ကျုံးဟွာစာအုပ်တိုက် (ထိုင်ဝမ်ကျုံးဟွာစာအုပ်တိုက်) သည် ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် "ချီဟိုင်" အတွဲ ၂ ခုကိုလည်းထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုင်ဝမ် ကျုံးဟွာစာအုပ်တိုက် ချီဟိုင်ပြုစုရေးကော်မတီသည် "ချီဟိုင်၏ နောက်ဆုံးမူကွဲ" (၈ ကြိမ်မြောက်) ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ချီဟိုင်ကြီး
ချီဟိုင်ကြီး(Da Ci Hai)၏နယ်ပယ်သည် ချီဟိုင်ထက် ၂.၅ ဆပိုမိုများပြားသည်။ တစ်အုပ်လုံးတွင် စာလုံးရေသန်း ၅၀ ခန့်ရှိသည်။ ဝေါဟာရများ၊ အတွေးအခေါ်၊ ဘာသာတရား၊ စိတ်ပညာ၊ နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ၊ ဥပဒေ၊ စစ်ရေး၊ စီးပွားရေး၊ စီမံခန့်ခွဲမှု၊ လူမျိုး၊ ရှေးတရုတ်သမိုင်း၊ ခေတ်သစ်တရုတ်သမိုင်း၊ ကမ္ဘာ့သမိုင်း၊ တရုတ်ပထဝီဝင်၊ ကမ္ဘာ့ပထဝီဝင်၊ တရုတ်စာပေ၊ နိုင်ငံခြားစာပေ၊ အနုပညာ၊ ဆိုကရေးတီး၊ ပြဇာတ်၊ ပညာရေး၊ အားကစား၊ ဘာသာဗေဒ၊ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာစာနယ်ဇင်းပညာ၊ သင်္ချာနှင့်ရူပဗေဒ၊ နက္ခတ္တဗေဒ၊ မြေကမ္ဘာသိပ္ပံ၊ အာယုဗေဒ၊ စိုက်ပျိုးရေးသိပ္ပံ၊ ဆေးသိပ္ပံ၊ စက်မှုနှင့်လျှပ်စစ်၊ ဓာတုဗေဒ နှင့် ရက်ကန်း၊ အဆောက်အဦနှင့် ရေကြောင်း၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်သိပ္ပံ၊ စွမ်းအင်သိပ္ပံ၊ ရင်းမြစ်သိပ္ပံနှင့် သတင်းသိပ္ပံ စသည့် ကဏ္ဍခွဲ ၃၈ ခုရှိသည်။ ၎င်းတွင် တည်ပုဒ်၂၈၀,၀၀၀ နှင့် ဓာတ်ပုံ ၈၀၀၀ ပါဝင်သည်။ ၎င်းသည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး, စီးပွားရေး, ယဉ်ကျေးမှု, သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာတို့၏ နယ်ပယ်သမိုင်း၊ လက်ရှိအခြေအနေနှင့် ဗဟုသုတတို့ကို ရောင်ပြန်ဟပ် ဖော်ပြရုံသာမကဘဲ၊ သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာ၏ လျင်မြန်စွာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၏ မျက်နှာစာသစ်ကို ဖော်ပြခြင်း၊ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ နိုင်ငံပေါင်းစုံ၏ အသိပညာနှင့် သတင်းအချက်အလက်ကိုပါ သိရှိစေသည် ။ ချီဟိုင်ကြီးသည် ၁၀ နှစ်မြောက်ငါးနှစ်စီမံကိန်း၊ ၁၁ နှစ်ငါးနှစ်စီမံကိန်းနှင့် ၁၂ နှစ်မြောက်ငါးနှစ်စီမံကိန်း၏ အမျိုးသားအဓိကစာအုပ်ထုတ်ဝေရေးအစီအစဉ်တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်ပုံနှိပ်နှင့် ထုတ်ဝေရေး အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့မှ ငွေကြေးထောက်ပံ့ပြီး ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင်အမျိုးသားထုတ်ဝေရေးမှ ရန်ပုံငွေ ထောက်ပံ့ခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် အမျိုးသားပုံနှိပ်ထုတ်ဝေရေး ရန်ပုံငွေစီမံကိန်းနှင့် စီမံခန့်ခွဲမှုရုံးသည် ချီဟိုင်ကြီးကို ထောက်ခံအားပေးခဲ့ပြီး၊ ထူးချွန်(၉၁ မှတ်)ဟု အကဲဖြတ်ပေးခဲ့သည်။
ကြည့်ပါ
ကဏ္ဍ:အဘိဓာန်များ ကဏ္ဍ:စွယ်စုံကျမ်းများ
ယမားချောင်း
ယမားချောင်းသည် တောင်ကျချောင်းဖြစ်ပြီး တချို့နေရာများတွင် တောင်ယမားချောင်း နှင့် မြောက်ယမားချောင်းဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
ကင်းဝန်မင်းကြီးကျောင်း
ကင်းဝန်မင်းကြီးကျောင်း (သာကဝန်ကျောင်းဟုလည်း သိကြ) သည် မန္တလေးမြို့၊ မဟာအောင်မြေမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ သစ်သားကျောင်း ဖြစ်ကာ ၁၈၇၉ ခုနှစ်တွင် ကင်းဝန်မင်းကြီးဦးကောင်းက တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
တာပန်ရွာ၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်
တာပန်ရွာ (Tarpan)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ခန္တီးခရိုင်၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်၊ နောင်ဖာမူကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၄၅၃ ဖြစ်သည်။
ကင်းဝန်မင်းကြီးကျောင်း
တည်ဆောက်မှုအာလုံးကို ကျွန်းသားဖြင့်သာ ဆောက်လုပ်ထားသည်။ ကျောင်းတော်တွင် ကင်းဝန်မင်းကြီးသည် ဥရောပသို့ သံတမန်အဖြစ် သွားရောက်သည့်အခါတွင် တွေ့ရှိခဲ့သည့် အနောက်နိုင်ငံမှ အလှတန်ဆာများဖြစ်သည့် Corinthian တိုင်များ၊ ပန်းတန်းများ (Friezes) နှင့် အခုံးများ စသည်တို့ပါဝင်သည်။ ကျောင်းတော်သည် အမိုးခုံးပါဝင်ပြီး တိုက်တန်းများဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ ကျောင်းတော်ကို ဥရောပဗိသုကာပညာရှင်များဖြစ်ကြသည့် အီတလီလူမျိုး M. Comodo နှင့် ပြင်သစ်လူမျိုး M. Bonvallein တို့က ဒီဇိုင်းရေးဆွဲထားသည်။
တာပန်ရွာ၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကင်းဝန်မင်းကြီးကျောင်း
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန္တလေးမြို့ရှိ လည်ပတ်စရာ နေရာများ
ဝမ်မတ်ကိန်ရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
ဝမ်မတ်ကိန်ရွာ (Wanmatkein)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ ယမ်းမိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၉၁၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယမ်းမိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၇၅ ဦး၊ မ ၁၆၇၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၅၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပုပ္ပားမယ်တော်
ပုပ္ပားမယ်တော်သည် ပုဂံပြည့်ရှင် အနော်ရထာမင်းကြီး၏ လူစွမ်းကောင်းဗျတ္တ၏ ဇနီး၊ ပန်းစားဘီလူးမ မယ်ဝဏ္ဏ ဖြစ်သည်။ ဗျတ္တ ရာဇဝတ်သင့်၍ အသတ်ခံရပြီးနောက် သူမ၏ သားများဖြစ်ကြသောရွှေဖျဉ်းကြီး၊ ရွှေဖျဉ်းလေးတို့ကို အနော်ရထာမင်းကြီး အမိန့်တော်ဖြင့် ခေါ်ဆောင်သွားရာတွင် ရင်ကွဲနာကျကာ သေဆုံးပြီး နတ်ဖြစ်သည်။ တောင်ပြုန်း၌ ထင်ရှားသော နတ်ဖြစ်သည်။
ဆမီးမြို့
ဆမီးမြို့ သည် မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်ပိုင်း ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်ခွဲအဆင့်ရှိ မြို့ ဖြစ်သည်။
လူမှုပထဝီဝင်
ဆမီးမြို့တွင်၊ ခေါင်စို၊ခမိ၊ လိခခ်၊ မာရာ၊မတူ၊ခေါင်တူး၊ ရခိုင်လူမျိုး​ နှင့် စသောချင်းလူမျိုးနွယ်စုများနေထိုင်ကြသည်။
လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး
ဆမီးမြို့မှမတူပီမြို့ကိုကုန်းလမ်းဖြင့်၎င်း၊ ပလက်ဝမြို့ကိုရေလမ်း၊ကုန်းလမ်းဖြင့်၎င်း၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ​ကျောက်တော်မြို့ကိုရေလမ်း၊ကုန်လမ်းဖြင့်၎င်း၊ယောင်ဝရွာကိုရေလမ်း၊ ကုန်းလမ်းဖြင့်ဆက်သွယ်ထားသည်။
ထင်ရှားသော နေရာများ
ဆမီးမြို့မှ ကီမိုတောင်ကိုမြင်နိုင်၍ ထိုတောင်သို့ နေ့ချင်းခရီးသွားနိုင်သည်။
နမ့်ယန်လုံးရွာ၊ နမ့်ဖိုင်မြို့နယ်
နမ့်ယန်လုံးရွာ (Namyanglone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ မိုင်းပေါက်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ နမ့်ဖိုင်မြို့နယ်၊ နမ်.ယန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၃၇၂ ဖြစ်သည်။
ထနောင်းကုန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်
ထနောင်းကုန်းရွာ (Htanaungkone)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်၊ တင်းဂါတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၀၇၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တင်းဂါတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၇၂ ဦး၊ မ ၁၂၆၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
နမ့်ယန်လုံးရွာ၊ နမ့်ဖိုင်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်ဖိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထနောင်းကုန်းရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပခုက္ကူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကေသီဖရီးမင်း
ကေသီဖရီးမင်း (Catherine Astrid Salome Freeman) သည် အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင် ဗိုလ်စွဲခဲ့သည့် ပထမဆုံး အဲဘာရီးဂျင်နီ(ဩစတြေးလျ ဌာနေတိုင်းရင်းသား) ဖြစ်ပြီး ၂၀၀၀-ခုနှစ်၊ ဆစ်ဒနီအိုလံပစ်တွင် အိုလံပစ်မီးရှူးတိုင်ကို ထွန်းညှိခွင့်ရခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၇-ခုနှစ် ကမ္ဘာ့မီတာ ၄၀၀ ချန်ပီယံရှစ် ပြေးပွဲတွင် အနိုင်ရရှိခဲ့စဉ်က ကေသီဖရီးမင်းမှာ အလံနှစ်ခုကို ကိုင်ဆောင်ပြီး ပြေးခဲ့သည်။ တစ်ခုမှာ သူ့မိခင်နိုင်ငံတော် ဩစတြေးလျအလံဖြစ်၏။ အခြားအလံမှာ သူမ၏ အဲဘာရီးဂျင်နီ မျိုးနွယ်စု၏ အလံဖြစ်သည်။ အဲဘာရီးဂျင်နီတို့မှ ဩစတြေးလျ၏ မူရင်းဌာနေတိုင်းရင်းသားများ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့မှာ ၎င်းတို့၏ နိုင်ငံသို့ ဥရောပတိုက်သားများ ရောက်လာချိန်ကတည်းက စ၍ မမျှတမှု၊ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုများကို အကြီးအကျယ် ခံစားခဲ့ရသူများ ဖြစ်သည်။ ထိုအလံနှစ်ခုစလုံးကို ကိုင်ဆောင်ရန် သူမ၏ ရွေးချယ်မှုမှာ အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ယင်းမှာ ဖရီးမင်း၏ အားကောင်းလှသော အမျိုးသားရေးနှင့် လူမျိုးနွယ် ဇာတိမာန်ကို ပြသခဲ့ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
ကေသီဖရီးမင်းသည် ကွင်းစ်လန်တွင် မွေးဖွားကြီးပြင်းခဲ့ပြီး ငယ်စဉ်ကတည်းကပင် ဖခင်ဖြစ်သူက အပြေးအားကစားလုပ်ရန် တွန်းအားပေးခဲ့သည်။ ဖရီးမင်းသည် ၁၇-နှစ် အရွယ်တွင် ၁၉၉၀-ပြည့်နှစ်၊ ဓနသဟာယ အားကစားပြိုင်ပွဲတွင် ရွှေတံဆိပ်ရရှိခဲ့ပြီး ထိုနှစ်၏ တစ်နှစ်တာ ဩစတြေးလျလူငယ်အဖြစ် ချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၉၂-ခုနှစ်၊ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲကြီးတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်ရသော ပထမဆုံး ဩစတြ​ေးလျ အဲဘာရီးဂျင်နီ အမျိုးသမီး ဖြစ်လာတော့သည်။
၁၉၉၄-ခုနှစ်၊ ဓနသဟာယ ပြိုင်ပွဲတွင် မီတာ ၄၀၀၊ မီတာ ၂၀၀ ပြေးပွဲများအတွက် ရွှေတံဆိပ်နှစ်ခု ယူဆောင်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။ သူ၏ မီတာ၂၀၀ ပြိုင်ပွဲစံချိန်မှာ အမျိုးသား စံချိန်သစ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဖရီးမင်း၏ အကြီးကျယ်ဆုံး ပြိုင်ပွဲကား အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ၊ ဂျော်ဂျီယာပြည်နယ်၊ အတ္တလန်တာတွင် ကျင်းပခဲ့သော ၁၉၉၆-ခုနှစ် အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲပင် ဖြစ်သည်။ ဖရီးမင်းသည် ကမ္ဘာ့စံချိန်ရှင် ပြင်သစ်နိုင်ငံသူ မရီဟိုဆေးပီရက် နှင့် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။ အပြေးချန်ပီယံ နှစ်ဦး တစ်ယောက်ကိုတစ်ယောက် အကြိတ်အနယ် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကြရသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ပီရက်က နှာတဖျားအသာဖြင့် အနိုင်ရခဲ့သည်။
၂၀၀၀-ပြည့်နှစ်၊ ဆစ်ဒနီအိုလံပစ်တွင်တော့ ဖရီးမင်းသည် အိုလံပစ်မီးရှူးတိုင်ကို ထွန်းညှိခွင့်ရခဲ့ပြီး ဂုဏ်ပြုခံခဲ့ရသည်။ နောက် ရက်သတ္တတစ်ပတ်အကြာတွင် အိုလံပစ်ရွှေတံဆိပ် ရယူလိုသော သူ၏ အိပ်မက်ကို အမှန်တကယ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ မိမိနိုင်ငံသားများ ရှေ့မှောက်၌ မီတာ ၄၀၀ ပြိုင်ပွဲတွင် အနိုင်ရ ဗိုလ်စွဲခဲ့ပါတော့သည်။ ဖရီးမင်းသည် ဤတစ်ကြိမ်တွင်လည်း ဩစတြေးလျနှင့် အဲဘာရီးဂျင်နီအလံနှစ်ခုစလုံးကို ကိုင်ဆောင်လျက် အောင်ပွဲခံခဲ့သည်။
ကေသီဖရီးမင်းသည် ၂၀၀၇-ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျရှိ ဌာနေတိုင်းရင်းသား ကလေးသူငယ်များကို ကူညီထောက်ပံ့နိုင်ရန်အတွက် ကက်သရင်းဖရီးမင်း ဖောင်ဒေးရှင်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဩစတြေးလျ အားကစားသမားများ
ဆီတက်ရွာ၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်
ဆီတက်ရွာ(Sitet)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်၊ ဂုံညှင်းဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,273 ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သရက်ချောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နတ်မှော်ရွာ၊ ပေါင်မြို့နယ်
နတ်မှော်ရွာ(Nathmaw)သည် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံခရိုင်၊ ပေါင်မြို့နယ်၊ နတ်မှော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၇၆၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နတ်မှော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၉၆ ဦး၊ မ ၁၄၃၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၂၉ ဦး နေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပေါင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
NGC 397
NGC 397 သည် မိန် နက္ခတာရာမှ ဘဲဥပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၆၆ ဒီဇင်ဘာ ၆ တွင် Dreyer ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
ညောင်ပင်သာရွာ၊ မိုးကုတ်မြို့နယ်
ညောင်ပင်သာရွာ (Nyaungpinthar)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ မိုးကုတ်မြို့နယ်၊ ညောင်ပင်သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၃၇၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်ပင်သာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၄၆ ဦး၊ မ ၂၆၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၁၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးကုတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လွယ်ကြိမ်ရွာ၊ မန်တုံမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန်တုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောင်ပန်းကုန်းရွာ၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်
အောင်ပန်းကုန်းရွာ (Aungpankone)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်၊ အောင်ပန်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၆၆၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အောင်ပန်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၃၇၇ ဦး၊ မ ၂၆၂၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၀၀၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နွားထိုးကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွင်းပိုင်အဘိုး
ရေငံပိုင် ဦးရှင်ကြီးနတ်ကဲ့သို့ပင် ရေငံဒေသပင်လယ်ပိုင်း၌ ထင်ရှားသော နတ်တစ်ပါးဖြစ်သည်။
လူ့ဘဝက မုဆိုးတံငါအလုပ်ဖြင့် အသက်မွေးသူ ဖြစ်သည်။ ရပ်ရွာ၌ နတ်ကနားပွဲများ ပေးသောအခါ ယင်းအတွက် တစ်ပွဲသတ်သတ် တင်မြှောက်ကြရသဖြင့် လူ့ဘဝကပင် သူ့ကို တစ်ပွဲစားကြီးဟူ၍ ကျော်ကြားခဲ့သူပင် ဖြစ်သည်။ တစ်နေ့သောအခါ နောက်ပါလူများနှင့် အမဲပစ်ရန် တောသို့သွားကြစဉ် နောက်ပါလူများ ရှေ့မှာပင် ပျောက်သွားပြီး နတ်ဖြစ်သွားသည်ဟု ဒေသခံများ၏ အစဉ်အဆက် ပြေကြသည်ကို မှတ်သားရဘူးသည်။
မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ၊ ပင်လယ်ပိုင်း၌ ရေလမ်းခရီးသွားကြသူများနှင့် ရေလုပ်ငန်းဖြင့် အသက်မွေးကြသူများသည် အဘိုးအား အထူးအားကိုးအားထားပြုကာ တင်မြှောက်ပသလေ့ရှိကြသည်။
ရေငံပိုင် ဦးရှင်ကြီးကို ဆွမ်းတင်မြှောက်ကြသော အခါတွင်လည်း အဘိုးအတွက် အောင်ပွဲတစ်ပွဲ သတ်သတ်တင်မြှောက်ပသ ရသည်။ ယင်းသို့ အဘိုးကို တင်မြှောက်သောအခါ အဘိုး...အဘိုး...အဘိုး...ဟု ကျယ်လောင်စွာ သုံးကြိမ်အော်ခေါ်ပြီး တင်မြှောက်ကြကြောင်း သိရသည်။ ထိုသို့ အော်ခေါ်ပြီး တင်မြှောက်ရခြင်းမှာလည်း အဘိုးသည် အသက်ကြီး၍ နားလေးသောကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု သိရသည်။
စာဖြူစုရွာ၊ တောင်ဘို့ရှည်
စာဖြူစုရွာ (Sarhpyusu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ သာယာဝတီမြို့နယ်၊ တောင်ဘို့ရှည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၉၂၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်ဘို့ရှည်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၄၇ ဦး၊ မ ၇၀၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၃၅၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သာယာဝတီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ့်ယန်နူရွာ၊ နမ့်ဖိုင်မြို့နယ်
နမ့်ယန်နူရွာ (Namyangnu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ မိုင်းပေါက်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ နမ့်ဖိုင်မြို့နယ်၊ နမ်.ယန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၃၇၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်ဖိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချောင်းခမ်းကျောင်းတော်
ချောင်းခမ်းကျောင်းတော် (วัดช้างค้ำ; Wat Chang Kham) သည် ယခင်က “ကန်ထောင်းကျောင်းတော်” (วัดการโถม) ဟု သိရှိခဲ့ကြသည်။ တည်ထောင်သူကို စွဲ၍ အမည်ပေးထားသည်။ ပြိုပျက်နေသော ကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ထိုင်းနိုင်ငံ၏ မြောက်ပိုင်း၊ ချင်းမိုင်မြို့၏ အပြင်ဘက် Wiang Kum Kam စိုက်ပျိုးရေးဧရိယာ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုတွင် တည်ရှိသည်။ လက်ရှိတွင်နေသည့် အမည်သည် အဆောက်အဦးပုံစံများထဲမှတစ်ခုဖြစ်သည့် ဆင်ပုံစံမှ ဆင်းသက်ကာ ခေါ်ဝေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
လက်ရှိတည်နေရာသည် အသက်ဝင်လျက် ရှိသည့် ကျောင်းတော်နှင့်အတူတည်ရှိပြီး Wiang Kum Kam စိုက်ပျိုးရေးဧရိယာ၏ အသေးငယ်ဆုံးနေရာဖြစ်သည့် Wat That Noi နှင့် ကပ်လျက်တည်ရှိသည်။
နမ့်ဟူး (ဂေါ်ရခါး)ရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်
နမ့်ဟူး (ဂေါ်ရခါး)ရွာ (Namhu (Gawrakhar))သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ကျောက်မဲခရိုင်၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ ခိုမုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၉၁၆၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခိုမုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၁၂၆ ဦး၊ မ ၂၃၇၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၄၉၆ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လုမ္ဗိနီသဘာဝပန်းခြံ
လုမ္ဗနီသဘာဝပန်းခြံ (Taman Alam Lumbini ) သည် မြောက်ဆူမားတြား၊ ဘီရာစတာဂီ (Berastagi)၊ ဒီဆာဒိုလတ်ရာယက် (Desa Dolat Rayat) တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓစေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ ဖွင့်ပွဲကို ၂၀၁၀ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ စေတီတော်ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားသို့ ရဟန်းပေါင်း ၁၃၀၀ ကျော် ကြွရောက်ခဲ့ကြပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှ လူ၂၀၀ ကျော် တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ ဤစေတီတော်သည် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရွှေတိဂုံစေတီတော်ကို ပုံစံတူယူကာ တည်ဆောက်ထားသည်။ တည်ဆောက်ထားသည့် ဗိသုကာပုံစံသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘုရားများနှင့် ဆင်တူပြီး ရွှေဖြင့် မွမ်းမံခြယ်သထားသည်။ ဆင်ရုပ်တုနှင့် တံခါးကို မြန်မာ့လက်မှုပညာရှင်တစ်ဦးက ပြုလုပ်ထားသည်။
စိုင်ပြင်ကွက်သစ်ရွာ၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်
စိုင်ပြင်ကွက်သစ်ရွာ (Saingpyin(Kwetthit))သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်၊ ကျောက်ဖျာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၇၁၈၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျောက်ဖျာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၄၁၄ ဦး၊ မ ၅၀၂၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၄၃၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒီပဲယင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝမ်မတ်နားညုရွာ၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်
ဝမ်မတ်နားညုရွာ (Wanmatnarnyu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ ယမ်းမိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၃၉၁၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ယမ်းမိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၇၅ ဦး၊ မ ၁၆၇၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၅၂ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆီတောရွာ၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်
ဆီတောရွာ(Sitaw)သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်ခရိုင်၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်၊ ဂုံညှင်းဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ 177,272 ဖြစ်သည်။ ဆီတော-ထားဝယ် ပြေးဆွဲသည့် ဟိုင်းလပ်ကား ရှိသည်။ အလကခွဲ ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သရက်ချောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သာယာကုန်းရွာ၊ နတ်မောက်
သာယာကုန်းရွာ (Tharyarkone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ နတ်မောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၁၆၉၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နတ်မောက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၁၅ ဦး၊ မ ၁၅၃၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၉၅၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လက်ပံခုံရွာ၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်
လက်ပံခုံရွာ (Letpankhon)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်၊ တင်းဂါတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၉၀၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တင်းဂါတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၇၂ ဦး၊ မ ၁၂၆၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၄၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပခုက္ကူမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆီဆုံရွာ၊ ကွမ်းအုံ
ဆီဆုံရွာ (Sison)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ရေဦးမြို့နယ်၊ ကွမ်းအုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၂၃၈၅ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဦးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နာကွီးရွာ၊ နမ့်ဖိုင်မြို့နယ်
နာကွီးရွာ (Narkwee)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ မိုင်းပေါက်-ဝအထူးဒေသ (၂)၊ နမ့်ဖိုင်မြို့နယ်၊ နမ်.ယန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၆၃၇၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ့်ဖိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
စာဖြူစုရွာ၊ သဇင်အိုင်
စာဖြူစုရွာ (Sarhpyusu)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ သာယာဝတီမြို့နယ်၊ သဇင်အိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၂၇၂၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သဇင်အိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၂၆ ဦး၊ မ ၁၃၄၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၅၇၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သာယာဝတီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လွယ်မုန်းရွာ၊ မန်တုံမြို့နယ်
လွယ်မုန်းရွာ (Loimone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ ပလောင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ မန်တုံမြို့နယ်၊ မန်မောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၁၀၃၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန်မောက်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၉၁ ဦး၊ မ ၄၆၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၈၅၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန်တုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လွယ်ခေါက် (ရှမ်း)ရွာ၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တန့်ယန်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြို့တည်ဘုရား
မြို့တည်ဘုရား (Kawmein ဘုရား) သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘုရားတစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ဇူလိုင်လတွင် စိန်ဖူးတော် တင်လှူပွဲ ကျင်းပခဲ့ရာ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မောင်အေးနှင့် ဇနီး ဒေါ်မြမြစန်းတို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကချင်ပြည်နယ်ရှိ စေတီပုထိုးများ
ပန်လော့ရွာ၊ သိန္နီမြို့နယ်
ပန်လော့ရွာ (Panglawt)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ လားရှိုးခရိုင်၊ သိန္နီမြို့နယ်၊ ပန်လော့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၆၂၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပန်လော့ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၄၅ ဦး၊ မ ၁၀၆၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၁၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သိန္နီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချတ်ရော့ကျောင်းတော်
ချတ်ရော့ကျောင်းတော် (ဗောဓာရာမ မဟာဝိဟာရ; Bodhārāma Mahāvihāra) သည် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ ချင်းမိုင်မြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြွေနှစ်တွင် မွေးဖွားသည့် ဘုရားဖူးသူများ အဓိကလာရောက်ကြသည့် နေရာလည်း ဖြစ်သည်။
တည်နေရာ
ချတ်ရော့ကျောင်းတော်သည် ချင်းမိုင်အဆင့်မြင့်အဝေးပြေးလမ်းမကြီးတစ်လျှောက်ရှိ ချင်းမိုင်မြို့တော်၏ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။
တည်ဆောက်မှု
ကျောင်းတော်ကို ၁၄၅၅ စီအီးတွင် တီလိုကာရတ်ဘုရင်(Tilokarat) က တည်ဆောက်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ပုဂံသို့ ဘုန်းတော်ကြီးများကို စေလွှတ်ကာ မဟာဗောဓိကျောင်းတော်၏ ဒီဇိုင်းကို လေ့လာစေခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ပုဂံရှိ မဟာဗောဓိကျောင်းတော်သည်လည်း အိန္ဒိယနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ ဗုဒ္ဓဂါယာရှိ မဟာဗောဓိစေတီတော်ကို ပုံစံကူးယူတည်ဆောက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ရွှေပြည့် မြင်းဖြူရှင်
ပုဂံခေတ် မင်းယဉ်နရသိင်္ခ (၅၃၃-၅၃၆) လက်ထက်တွင် မြင်စိုင်းဝက်ဝံအရပ်မှ ပြော့လူမျိုးများသည် တောတွင်းသို့ ထင်းခုတ်သွားရာမှ ဝါးလုံးကြီးတစ်ခုအတွင်းမှ ရုပ်ဆင်းအင်္ဂါလက္ခဏာနှင့် ပြည့်စုံသော သန္ဓေသူ မိန်းကလေးတစ်ယောက်ကို တွေ့ရ၏။ ပြော့လူမျိုးများသည် ယင်းမိန်းကလေးကို ပုဂံမင်း မင်းယဉ်နရသိင်္ခ အား ဆက်သကြရာ မင်းကြီးက နားပျက်ကျယ်သည်ဟု ဆိုကာ သူ၏ညီတော် အိမ်ရှေ့မင်းနရပတိစည်သူအား ပေးစေသည်။
မယ်တော်မိဖုရားကြီးကလည်း ယင်းမိန်းကလေးကို ဝေဠုဝတီဟု အမည်ပေးကာ ကြည့်ကောင်းအောင် ပြုပြင်ပြင်ဆင်ပေးခဲ့၏။ တစ်နေ့တွင် မယ်တော်မိဖုရားကြီး ချွေးမတော် ဝေဠုဝတီကို ခေါ်၍ နန်းတော်တွင်းသို့ ဝင်သွားသောအခါ မင်းယဉ်နရသိင်္ခသည် ယခင်ခေါ်လာစဉ်ကနှင့် မတူ တစ်မူထူးခြားလှပနေသော ခယ်မတော် ဝေဠုဝတီအပေါ် တပ်မက်စိတ်ဖြစ်ပေါ်လာလေသည်။ ထို့ကြောင့် ညီတော် နရပတေ့စည်သူအား ငဆောင်ချမ်းအရပ်၌ သူပုန်များ ထကြွသောင်းကျန်းနေ၍၊ ညီတော်ထွက်ပြီး နှိမ်နင်းရမည်။ဟု ဥပါယ်တံမျဉ်ဖြင့် စစ်ချီစေလေသည်။
သို့သော် ညီတော် နရပတိစည်သူက နောင်တော်၏ မရိုးသားမှုကို သံသယရှိတော်မူသဖြင့် ကျွန်ယုံ မြင်းခံငပြည့်အား သူ၏ မြင်းသူတော်ကို အပ်ခဲ့ပြီး ငါ၏ အိမ်တော်မှာ အမှုအခင်းကိစ္စထူး တစ်စုံတစ်ရာ ရှိလာပါက အလျင်အမြန် လိုက်ခဲ့ရမည်ဟု အမှာစကားထားပြီး စစ်ထွက်ခဲ့လေသည်။