cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ
ဂီတ
ကမ္ဘောဒီးယား၏ လူကြိုက်များ ရေပန်းစားသော ဂီတကို အနောက်တိုင်း တူရိယာများဖြင့် ဖျော်ဖြေတီးခတ်လေ့ ရှိသလို ရိုးရာနှင့် အနောက်တိုင်းတူရိယာများကိုလည်း တွဲဆက် တီးခတ်လေ့ ရှိသည်။ အကအတွက် ဂီတကိုမူ ပွဲတက်အကများအတွက် သီးသန့်စတိုင်လ်ကို ရေးစပ်လေ့ ရှိသည်။ အချစ်အလွမ်းသီချင်းများကို သီဆိုလေ့ရှိသော ၁၉၆၀ ခုနှစ်များနှင့် ၁၉၇၀ ခုနှစ်များမှ စင်း စီစာမောက်၊ ရော့စ် စီရေးစိုသီယာ နှင့် ပန်ရန်တို့အား ကမ္ဘောဒီယား ၏ ဂန္ထဝင်ပေါ့ပ်ဂီတများဟု မှတ်ယူလေ့ ရှိသည်။ ခမာနီ တော်လှန်ရေးအတွင်း ၁၉၆၀ ခုနှစ်များ နှင့် ၁၉၇၀ ခုနှစ်များမှ ဂန္ထဝင် နှင့် လူကြိုက်များသော အဆိုတော်အများစုမှာ အသတ်ခံရခြင်း၊ သေသည်အထိ အစာငတ် ရေငတ် ပစ်ထားခံရခြင်း နှင့် သေသည်အထိ အလုပ်ခိုင်းခြင်း စသည့် ခမာနီတို့၏ ပြုကျင့်မှုများကို ခံခဲ့ရပြီး ထိုခေတ်အခါက မူရင်းမာစတာ တိပ်ခွေများ မှာ ပျောက်ဆုံးပျက်စီး ခဲ့သည်။
၁၉၈၀ ခုနှစ်များတွင် ကီယို ဆူရာ့သ် (အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ပြန်လည်အခြေချသော ဒုက္ခသည်) နှင့် အခြားသူတို့သည် ဂန္ထဝင် အဆိုတော်များ၏ အမွေကို ဆက်ခံ၍ အမြဲဆိုသလိုပင် သူတို့၏ ရေပန်းစားသော သီချင်းများကို ပြန်လည် ထုတ်ဝေကြသည်။ ၁၉၈၀ ခုနှစ်များနှင့် ၁၉၉၀ ခုနှစ်များတွင် "ခန်ထရန်" ဂီတ ရေပန်းစားလာခဲ့ပြီး ၎င်းမှာ ခမာဆူရင် လူမျိုးတို့၏ ဂီတပုံစံကို ခေတ်ပေါ် တူရိယာများဖြင့် တီးခတ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ဩစတြေးလျ ဟစ်ဟော့ပ် အဖွဲ့ အက်စရိုနိုမီ ကလပ်စ် သည် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံဖွား အမျိုးသမီးအဆိုတော် ကက် ချန်းသီ နှင့် အတူ အသံသွင်း အခွေထုတ်ခဲ့သည်။
"ဒန်ဂီး ဖီဗာ" ရော့ခ်အင်န်ရိုးလ် တီးဝိုင်းတွင် ကမ္ဘောဒီးယား အမျိုးသမီး အဆိုတော် တစ်ဦးကို အဓိကထားပြီး နောက်ခံအဖြစ် ကယ်လီဖိုးနီးယားမှ တီးဝိုင်းက တီးခတ်သည်။ ၎င်းအား ကမ္ဘာ့ဂီတ အဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး ကမ္ဘောဒီးယား ဂီတ အား အနောက်တိုင်းစတိုင်လ် ရော့ခ်ဂီတဖြင့် ပေါင်းစပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာ
၁၉၉၉ ခုနှစ်မှစ၍ ဝန်ကြီးဌာန ၁၁ ခုပါဝင်သော သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ အတွက် နိုင်ငံတော်ကော်မတီ တည်ရှိနေခဲ့သည်။ ဝန်ကြီးဌာန ၇ ခုနှ နိုင်ငံ၏ အများပိုင် တက္ကသိုလ် ၃၃ ခုအတွက် တာဝန်ရှိသော်လည်း ထိုတက္ကသိုလ် အများစုသည် ပညာရေး၊ လူငယ် နှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန၏ အရိပ်အောက်တွင် ရှိသည်။
၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ပညာရေး၊ လူငယ် နှင့် အားကစားဝန်ကြီးဌာနမှ ပညာရေးကဏ္ဍအတွက် သုတေသနဖွံ့ဖြိုးရေးဆိုင်ရာ ပေါ်လစီ တစ်ခုကို သဘောတူ ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ ထိုကိစ္စသည် တက္ကသိုလ်များ တဝှမ်းလုံးတွင် သုတေသနနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်ရန် နှင့် နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် ရည်ရွယ်၍ သုတေသနရလဒ်များကို အသုံးချနိုင်ရန် အတွက် ပထမဆုံး ခြေလှမ်း ဖြစ်သည်။
ထိုပေါ်လစီ၏ နောက်တွင် နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး "အမျိုးသား သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ မာစတာ ပလန် ၂၀၁၄-၂၀၂၀" လိုက်လာခဲ့သည်။ ၎င်းအား စီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာနမှ ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် တရားဝင် စတင်ခဲ့ပြီး ကိုရီးယား နိုင်ငံတကာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး အေဂျင်စီမှ ပံ့ပိုးသော နှစ်နှစ်စီမံကိန်း၏ အထွဋ်အထိပ်တွင် ဖြစ်သည်။ ထိုအစီအစဉ်မှ စက်မှုဆိုင်ရာ ဆန်းသစ်တီထွင်မှုများကို မြှင့်တင်ရန် အတွက် သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ အုတ်မြစ်ကို တည်ဆောက်ပြီး အထူးသဖြင့် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး၊ အဓိက လုပ်ငန်းများ နှင့် အိုင်စီတီ လုပ်ငန်းများကို အလေးပေးဆောင်ရွက်မည် ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘောဒီးယားသည် ၂၀၂၀ ခုနှစ်၌ နိုင်ငံတကာ ဆန်းသစ်တီထွင်မှု ညွှန်းကိန်းတွင် အဆင့် ၁၁၀ ရှိပြီး ၂၀၁၉ ခုနှစ် အဆင့် ၉၈ မှ ကျဆင်း သွားခြင်း ဖြစ်သည်။
ကန်တော်ရွာ၊ မကွေးမြို့နယ်
ကန်တော်ရွာ (Kantaw)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မကွေးမြို့နယ်၊ ကန်တော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၇၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကန်တော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၁၀ ဦး၊ မ ၁၂၄၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၅၄ ဦးနေထိုင်သည်။
မကျီးကုန်းရွာ၊ ရင်ငန်း
မကျီးကုန်းရွာ၊ ရင်ငန်း
အောက်သားကန်ရွာ
အောက်သားကန်ရွာ
ဒွါရရွာ၊ သံတရာ
ဒွါရရွာ၊ သံတရာ
ကပ်ပနားရွာ၊ ဟေမန်
ကပ်ပနားရွာ၊ ဟေမန်
ကျနားတာရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
ကျနားတာရွာ(Kyanartar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ လဇီးဂွမ်ရန်လာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၆၀၈၄ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒီမိုကရက်တစ် လူငယ်ကောင်စီ
ဒီမိုကရက်တစ်လူငယ်ကောင်စီသည် ပြည်တွင်းအခြေစိုက်အဖွဲ့အစည်း လူငယ်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာအထွေထွေသပိတ် နှစ်(၅)လုံးတွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် နိုင်ငံရေးနှင့် ဖက်ဒရယ်အရေးဆိုင်ရာ ဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည့် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဒီမိုကရက်တစ်လူငယ်ကောင်စီတွင် နိုင်ငံရေးပါတီမှ လူငယ်များ၊တက်ကြွလှုပ်ရှာသူများ၊အမျိုးသမီးများ၊တိုင်းရင်းသားလူငယ်များ၊နိုင်ငံရေးနယ်ပယ်မှ မဟုတ်သည့် ပညာရှင်များ၊အင်ဂျင်နီယာများ၊ဆရာဝန်များ၊အကြမ်းမဖက်တော်လှန်နေကြသည့် သပိတ်ခေါင်းဆောင်များ၊အစိုးရဝန်ထမ်းများ၊စေတနာ့ဝန်ထမ်းများနှင့် ပုဂ္ဂလိက ဝန်ထမ်းများဖြင့် ပါဝင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ကောင်စီသမိုင်းအကျဉ်း
၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် “ ဒို့လူငယ်” လူငယ်ပရဟိတအသင်း၏ ဖွဲ့စည်းပုံကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲကာ Yale Youth Council, Australia ၏ မူကို တရားဝင် ခွင့်ပြုချက်တောင်းကာ ဒီမိုကရက်တစ်လူငယ်ကောင်စီ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ရေးဆွဲခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံ နှစ်ခုအား လျော်ညီစွာ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းရေးဆွဲသည့် ဒီမိုကရက်တစ်လူငယ်ကောင်စီ၏ မူဝါဒသည် ဒီမိုကရေစီနှင့် ဖက်ဒရယ်အခြေခံသဘောတရားများ နှင့် မဟာဗျူဟာ၊နည်းဗျူဟာများကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံစည်းမျဉ်းတွင် လေ့လာနိုင်သည်။ အကြမ်းမဖက်တော်လှန်ရေးနည်းလမ်းကို အခြေတည်၍ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် ဒီမိုကရက်တစ်လူငယ်ကောင်စီအနေဖြင့် အဖွဲ့အစည်း၏ မဟာဗျူဟာသည် စုပေါင်းအင်အားပေါ်အခြေခံစေရမည်။ တစ်နည်းဆိုရလျှင်အဖွဲ့ဝင်တိုင်းသည်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုနှင့်ညီညွတ်မှုကို စုပေါင်းခေါင်းဆောင်မှု သဘောတရားဖြင့် ပါဝင်စေရမည်။” ဟူသည့် မဟာဗျူဟာဖြင့် ဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။ ထို့အပြင် ဒီမိုကရက်တစ်လူငယ်ကောင်စီ၏ မူဝါဒများ ဖြစ်သည့်
(က) အာဏာရှင်စနစ် နိဂုံးချုပ်ပေးနိုင်စေရေး
(ခ) ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီစနစ် ဖေါ်ဆောင်ရေး
(ဂ) လူငယ်များနိုင်ငံရေးတွင် ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာ ပါဝင်လာစေရေးနှင့် မိမိကံကြမ္မာမိမိ ဖန်တီးနိုင်စေရေး
စသည့် လက်တွေ့ကျ၍ အလုပ်ဖြစ်သည့် မူဝါဒများဖြင့် ဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။
အန္တိမရည်မှန်းချက်ပန်းတိုင်ဖြစ်သော အားလုံး၏ စုပေါင်းအင်အားဖြင့် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ နိုင်ငံအဖြစ် ဖော်ဆောင်ရေး နှင့် စစ်အာဏာရှင်စနစ်အား နောက်ဆုံးမျိုးဆက်ဖြစ်သည့် Generation Z များမှ နိဂုံးချုပ်ပေးနိုင်စေရေးအတွက် မမှိတ်မသုန် ထမ်းဆောင်လျက် ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ပြည်သူများ၏ ပူးပေါင်းပါဝင်မှု၊ချိတ်ဆက်ဆောင်ရွက်မှု၊အားပေးထောက်ခံမှုတို့သည် အာဏာရှင်စနစ်နိဂုံးချုပ်စေရေး  နှင့် အနာဂတ်ဖက်ဒရယ်တည်ဆောက်ရေးတို့တွင် ကြီးမားသော အင်အားဖြစ်သည်။
ဒီမိုကရက်တစ်လူငယ်ကောင်စီအနေဖြင့် လူငယ်နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းဖြစ်ပြီး နွေဦးတော်လှန်ရေးတွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် အဖွဲ့အစည်းဖြစ်ပါသည်။ ဒီမိုကရက်တစ်လူငယ်ကောင်စီအနေဖြင့် အာဏာဖီဆန်အံတုရေးဗျူဟာကို လက်ကိုင်ထား၍ ဆောင်ရွက်လျှက်ရှိပါသည်။ဒီမိုကရက်တစ်လူငယ်ကောင်စီတွင် လူငယ်များ အများဆုံးပါဝင်ပြီး အမျိုးသမီး ၅၅% နှင့် အမျိုးသား ၄၅% ပါဝင်ပါသည်။ ထိုလူငယ်အင်အားစုသည် မတူညီသည့် နယ်ပယ်များတွင် လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် လူငယ်များဖြင့် တည်ဆောက်ထားပါသည်။ နိုင်ငံရေးပါတီမှ လူငယ်များ၊CDM လူငယ်များ၊ကျောင်းသားများ၊အလုပ်သမားများ၊တိုင်းရင်းသားလူငယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပါသည်။ ဆိုရှယ်နိုင်ငံရေး အယူအဆဖြင့် အာဏာရှင်စနစ် နိဂုံးချုပ်ပေးနိုင်စေရေး၊ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီစနစ်ဖေါ်ဆောင်ရေး နှင့် လူငယ်များ နိုင်ငံရေးတွင် ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာ ပါဝင်လာနိုင်စေရေး စသည့် မူဝါဒများဖြင့် ဆောင်ရွက်လျှက် ရှိပါသည်။ ဒီမိုကရက်တစ်လူငယ်ကောင်စီ၏ ဖွဲ့စည်းပုံစည်းမျဉ်းအရ အမြင့်ဆုံးအဖွဲ့အစည်းသည်  ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့ဖြစ်ပြီး အလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီကို အမျိုးသားပြည်နယ်များမှ ကိုယ်စားလှယ် (၂)ဦး ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
အမှတ်အသား၊သင်္ကေတ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုရှင်းလင်းချက်
ဒီမိုကရက်တစ်လူငယ်ကောင်စီ၏ အမှတ်သင်္ကေတသည် ဇာမဏီ (Phoenix) ဖြစ်သည်။ ရှင်သန်ခြင်း၊ ငယ်ရွယ်တက်ကြွခြင်း နှင့် အောင်နိုင်ခြင်း အား ကိုယ်စားပြုသည်။ ကြယ်နီသည် ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်အား ကိုယ်စားပြုသည်။ ကြယ်၏အရောင် အနီသည် ရဲဝံ့ခြင်း၊သတ္တိဗျတ္တိပြည့်စုံခြင်း နှင့် အကြမ်းမဖက်သည့် နှလုံးရည်အား ကိုယ်စားပြုသည်။ အပြာရင့်ရောင်သည် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီနှင့်    လူ့အခွင့်အရေးအား ကိုယ်စားပြုသည်။
လူငယ်ရေးရာကော်မတီ
ဤကော်မတီသည် ဒီမိုကရက်တစ်လူငယ်ကောင်စီ၏ အဓိကကျသော ကော်မတီတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် အတည်ပြုခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံ၏ လူငယ်ရေးရာမူဝါဒအား အကောင်အထည်ဖော်ရန် ဤကော်မတီတွင် တာဝန်ရှိသည်။ အသင်းဝင်များသည် လူငယ်များ၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းနှင့် တစ်ကိုယ်ရည် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုများကို လုပ်ဆောင်ရမည် ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် အွန်လိုင်းသင်တန်းများ၊ ဟောပြောပို့ချမှုများ၊ ဆွေးနွေးမှုများ စသည်တို့ကို ဦးစီးဆောင်ရွက်ရမည် ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် လူငယ်ရေးရာကော်မတီမှ ဦးစီးထုတ်ဝေသော လူငယ့်အသံစာစောင် တစ်ပတ်တစ်ကြိမ် ထုတ်ဝေနိုင်ရေး ဆောင်ရွက်ရမည် ဖြစ်သည်။
တိုင်းရင်းသားရေးရာ ကော်မတီ
တိုင်းရင်းသားရေးရာကော်မတီဝင်အနေဖြင့် ဖက်ဒရယ်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ၏မူအရ အမျိုးသားများပြည်နယ်များရှိ တိုင်းရင်းသားအဖွဲ့အစည်းများ၊ လူငယ်အဖွဲ့အစည်းများ၊ ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့များနှင့်ချိတ်ဆက်ကာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်ရေး။ နိုင်ငံရေးဖြစ်စဉ်တွင် တိုင်းရင်းသားများ ပိုမိုပါဝင်လာနိုင်စေရေး။ မိမိတို့ဒေသ၏ အခက်အခဲများ၊ လိုအပ်ချက်များကို ကျန်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများမှ စုပေါင်းအင်အားဖြင့် ဖြေရှင်းပေးနိုင်စေရေး။  လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်ခံရမှုများ၊ အနိုင်ကျင့်စော်ကားခံရမှုများ၊ တိုင်းရင်းသားအခွင့်အရေးဆုံးရှုံးမှုများကိုမှတ်တမ်းတင်၍ဖော်ထုတ်နိုင်စေရေး။
နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးကော်မတီ
ဤကော်မတီသည် အခြားဒေသခံလူငယ်အဖွဲ့အစည်းများ၊ NGO များ၊ INGO များ၊ သံရုံးများနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရတို့နှင့် ဆက်သွယ်ရန်တာဝန်ရှိသည်။ စည်းလုံးခြင်းသည် အင်အားဟု ယုံကြည်ထားသည့်အတိုင်း ကျွန်ုပ်တို့သည် ကောင်စီ၏ ရည်မှန်းချက်ကို အမြန်ဆုံးအကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရန် အခြားလူငယ်အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် ရည်ရွယ်ထားသည်။ ကော်မတီဝင်များသည် ထိုအဖွဲ့အစည်းများသို့ဆက်သွယ်ခြင်း၊ ဒီမိုကရက်တစ် လူငယ်ကောင်စီ၏ ဦးတည်ချက်၊ မျှော်မှန်းချက်နှင့် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည့် အစီအစဉ်များကို ရှင်းလင်းတင်ပြခြင်း၊ ၎င်းအဖွဲ့အစည်းများနှင့်နီးကပ်စွာ ဆက်သွယ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းများနှင့် ကော်မတီနှင့် ရည်ရွယ်ချက်ချင်း တူညီသော အဖွဲ့အစည်းများအကြား ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများအကြောင်း ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီသို့အစီရင်ခံခြင်း စသည့်တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ရမည် ဖြစ်သည်။
သတင်းအချက်အလက်နှင့် နည်းပညာကော်မတီ
ယနေ့အိုင်တီခေတ်ဖြစ်သောကြောင့်ဤကော်မတီသည် ဒီမိုကရက်တစ် လူငယ်ကောင်စီတွင်အရေးပါသောအခန်းကဏ္ဍတွင် ပါဝင်သည်။ အသင်းဝင်များသည် ဒီမိုကရက်တစ် လူငယ်ကောင်စီ၏ ဝက်ဘ်ဆိုက် ၊ အသင်းဝင်လျှောက်လွှာနှင့် ဖေ့စ်ဘွတ်စာမျက်နှာတို့ကို ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ Zoom အစည်းအဝေးများ ကျင်းပပြုလုပ်ခြင်း၊ ဒေတာများကို Back up ပြုလုပ်ခြင်းနှင့်လုံခြုံအောင်ပြုလုပ်ခြင်း၊ နည်းပညာဆိုင်ရာ ပြဿနာများကို ဖြေရှင်းခြင်း၊ ဒီမိုကရက်တစ် လူငယ်ကောင်စီ ပရိုဂရမ်များကို အထိရောက်ဆုံးဖြစ်အောင် မည်သို့လုပ်ဆောင်နိုင်သည်ကို နည်းပညာပိုင်းအရ အကြံပြုခြင်း စသည့် IT နှင့် သက်ဆိုင်သော လုပ်ငန်းများကို တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ရမည် ဖြစ်သည်။
သုတေသနနှင့် မူဝါဒရေးရာ ကော်မတီ
ဤကော်မတီသည် ဒီမိုကရက်တစ် လူငယ်ကောင်စီ၏ Think-tank အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကော်မတီဝင်များအနေဖြင့် လူငယ်များ၏ စိတ်ဝင်စားမှုနယ်ပယ်၊ အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း အခြေအနေ၊ အခြားလူငယ်အဖွဲ့အစည်းများ၏ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသော ဖွံ့ဖြိုးရေးအစီအစဉ်များ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးနှင့် အာဏာသိမ်းမှုအပေါ်ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာတုံ့ပြန်မှုများ အပါအဝင် အမျိုးမျိုးသော ကိစ္စရပ်များအား သုတေသနပြု ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ အစီရင်ခံရမည် ဖြစ်သည်။ သတင်းများကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာကာ ကိုယ်ပိုင်သုံးသပ်ချက်များဖြင့် သတင်းဆောင်းပါးများ ရေးသားရန်အတွက် ဤကော်မတီတွင် အထူးဖြင့် Content Writer များကို လိုအပ်နေပါသည်။
စီမံခန့်ခွဲရေးကော်မတီ
ဤကော်မတီသည် ဒီမိုကရက်တစ် လူငယ်ကောင်စီ၏ စီမံခန့်ခွဲရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကို စီမံခန့်ခွဲရန် တာဝန်ရှိသည်။ ကော်မတီဝင်များသည် ဒီမိုကရက်တစ် လူငယ်ကောင်စီ၏မှတ်တမ်းများကို ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ အစည်းအဝေးများကို စီစဉ်ခြင်း၊ အစည်းအဝေးများတွင် အခမ်းအနားမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ အစည်းအဝေးမှတ်စုများ သိမ်းဆည်းခြင်းနှင့် မျှဝေခြင်း၊ အခြားအဖွဲ့များနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရာတွင် ဆက်ဆံရေးအရာရှိအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ဒီမိုကရက်တစ် လူငယ်ကောင်စီ၏ မူဝါဒများကို အဖွဲ့ဝင်အသစ်များအား ရှင်းပြခြင်းနှင့် ဥက္ကဋ္ဌအား လိုအပ်သလို ကူညီခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်ရပါမည်။
စည်းရုံးရေးကော်မတီ
ဤကော်မတီသည် ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်သစ်များ စုဆောင်းရန် တာဝန်ရှိသည်။ ကော်မတီဝင်များသည် သူငယ်ချင်းများ၊ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များအား ဒီမိုကရက်တစ် လူငယ်ကောင်စီမူဝါဒများမျှဝေခြင်း၊ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ရန် စည်းရုံးခြင်း၊ ကောင်စီတေးသီချင်းတစ်ပုဒ် ဖန်တီးခြင်း၊ မီဒီယာအင်တာဗျူးစသည့် လှုပ်ရှားမှုများကိုစီမံခြင်းနှင့် လူထုနှင့် အစဉ်မပြတ် ထိတွေ့ဆက်ဆံနိုင်နေစေရေး ဆောင်ရွက်ခြင်းတို့ အပါအဝင် စည်းရုံးရေးလုပ်ငန်းများကို တက်ကြွစွာ ဆောင်ရွက်ရမည် ဖြစ်သည်။
ဘဏ္ဍာရေးနှင့် ရန်ပုံငွေရှာဖွေရေး ကော်မတီ
ဤကော်မတီသည် ကောင်စီ၏ ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များအားလုံးကို စီမံခန့်ခွဲရန် တာဝန်ရှိသည်။ ကော်မတီဝင်များသည် ငွေစာရင်းစာအုပ်များ ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ငွေပေးချေမှုမှတ်တမ်းများထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ငွေစာရင်းရှင်းတမ်းကို ပုံမှန်တင်ပြခြင်း၊ အလှူငွေများ အပါအဝင် လိုအပ်သော ရန်ပုံငွေများ စုဆောင်းခြင်းကိုကြီးကြပ်ကွပ်ကဲရမည် ဖြစ်သည်။ ဤကော်မတီသည် ကောင်စီ၏ ငွေသားစီးဆင်းမှုတစ်ခုလုံးကို ကြီးကြပ်ရန် တာဝန်ရှိသည်။
ဘောလုံးအကယ်ဒမီ (မန္တလေး)
ဘောလုံးအကယ်ဒမီ (Myanmar Football Academy) ကျောင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်နှင့် ကမ္ဘာ့ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်(FIFA)တို့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ပြီး တည်ဆောက်သည့် ကမ္ဘာ့အဆင့်မီ ပရော်ဖက်ရှင်နယ် လက်ရွေးစင် ဘောလုံးသမားများ မွေးထုတ်ပေးမည့် ကျောင်းတစ်ကျောင်း ဖြစ်သည်။ ဘောလုံးအကယ်ဒမီသည် မန္တလေးမြို့ ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်၊ သိပ္ပံလမ်း တောင်ဘက်၊ ၇၃ လမ်းပေါ်၌ တည်ရှိသည်။ အကျယ်အဝန်းမှာ ၁၅ ဧကရှိပြီး လေ့ကျင့်ရေး ကစားကွင်းနှစ်ကွင်း၊ သဲသောင်ပြင်ဘော လုံးကွင်း တစ်ကွင်း၊ ဖူဆယ်ဘောလုံးကွင်း တစ်ကွင်း၊ စာသင်ဆောင်၊ ကာယကြံ့ခိုင်မှုလေ့ကျင့်ဆောင်၊ အစည်းအဝေးခန်းမ၊ နည်းပြဆောင်၊ ဧည့်သည်ဆောင်၊ ဘောလုံးအသင်း သုံးသင်းစာ နေနိုင်သည့်အဆောင်၊ လူ ၁၂၀ စားသောက် နိုင်သည့် စားဖိုဆောင်၊ မီးဖိုခန်းစသည်တို့ ပါရှိသည်။ အမေရိကန် ဒေါ်လာ တစ်သန်းကျော် ကုန်ကျသည်။
၂၀၁၁-ခု၊ မတ်လ (၁၅)ရက်နေ့တွင် (FIFA)မှဥက္ကဋ္ဌ မစ္စတာ ဆတ် ဘလတ္တာက မြန်မာဘောလုံးအကယ်ဒမီ သင်တန်းကျောင်းကို ဖဲကြိုးဖြတ် ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။
Nestlé Bear Brand
Nestlé ဝက်ဝံတံဆိပ် သည် နို့မှုန့်တံဆိပ် ဖြစ်ပြီး Nestlé မှ ပိုင်ဆိုင်ကာ ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ဤနို့မှုန့်ကို အရှေ့တောင်အာရှနေရာအများစုတွင် ရောင်းချလျက်ရှိသည်။ ဝက်ဝံတံဆိပ်ကို Nestle ၏ Marca Oso နွားနို့ဟူ၍လည်း သိရှိကြသည်။ အင်ဒိုနီးရှား အမည်မှာ Susu Cap Beruang ဖြစ်သည်။ ဝက်ဝံတံဆိပ်ဖြင့် သန့်စင်ပိုးသတ်ထားသည့် နို့ကိုလည်း ရောင်းချသည်။
တင်စိန် (ပထဝီဝင်)
ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ်
ဆရာ ဦးတင်စိန်ကို အဘ ဦးဘဲလူနှင့် အမိ ဒေါ်စောရှင်တို့မှ ၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးဇာတိမှာ ရန်ကုန်တိုင်း၊ ဒလမြို့နယ် ဖြစ်သည်။ ဒလမြို့နယ်၊ ညောင်ကုန်း မြူနီစပါယ်ကျောင်း၊ ဒလမြို့ အစိုးရတန်းမြင့်ကျောင်း၊ ဗဟို စံပြ အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်းတို့တွင် ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။
၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ ပစ္စည်း ဝယ်ယူမှု ညွှန်ကြားရေး ဝန်ရုံးတွင် အောက်တန်းစာရေး အဖြစ် အမှုထမ်း ခဲ့သည်။ ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် သိမ်ဖြူ သစ္စာ ကောလိပ် အလွတ်ပညာကျောင်းမှ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အောင်မြင်သည်။ ၁၉၆၉-၇၀ တွင် လုပ်သားများ ကောလိပ်မှ ပထဝီဝင် အဓိက ဘာသာဖြင့် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့ ဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ် ပါတီ ဌာနချုပ်၊ စာပြုသင်တန်း ၁/၇၂ သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် လုပ်သားပြည်သူ့ နေ့စဉ် သတင်းစာ၌ ဆောင်းပါးများ စတင် ရေးသား၍ စာပေလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ကြေးမုံ၊ ဗိုလ်တထောင်၊ မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာများတွင် ၁၉၈၈ ခုနှစ် အထိ ဆောင်းပါးပုဒ်ရေ ၃၀၀ ကျော် ရေးသားခဲ့သည်။
၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ဒလမြို့နယ်၊ သတင်းထောက် အဖြစ် လုပ်ကိုင်ရင်း မြဝတီ၊ ဖြူနီညိုပြာ၊ လူငယ်ဂျာနယ်၊ ဝတ်မှုံ၊ တိုင်းရင်းမေနှင့် သင့်ဘဝ မဂ္ဂဇင်းတို့တွင် ဆောင်းပါးများ ရေးသာခဲ့သည်။ ၁၉၆၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၃ ခုနှစ် အထိ လူငယ် ကြီးပွားရေး ကလပ်တွင် စာကြည့်တိုက်မှူး အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၇ ခုနှစ်မှ ၈၈ ခုနှစ် အထိ မောင်ကောင်းမြင့်နှင့် တွဲ၍ သတင်းကမ္ဘာ စာစောင်ကို စီစဉ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၁ ခုနှစ် အထိ ဒလမြို့နယ်၊ ခြောက်နံပါတ် ရပ်ကွက် အမက (၃) တွင် မူလတန်းပြ ဆရာ အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ဘဝတက္ကသိုလ် စာပေတိုက်၌ အလုပ်ဝင်ကာ နွယ်နီ မဂ္ဂဇင်းတွင် အယ်ဒီတာ အကူအဖြစ် ဆောင်ရွက်ရင်း နိုင်ငံတကာ ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် အယ်ဒီတာ၊ ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် တာဝန်ခံ အယ်ဒီတာ အဖြစ် ၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ အထိ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် မြန်မာတိုင်း(မ်) ၌ ဘာသာပြန် အရာရှိ အဖြစ် စတင် တာဝန် ထမ်းဆောင်ရင်း ယနေ့ထိ စာပေများ ရေးသားလျက် ရှိသည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
တစ်ဝက်ဖွင့်သရ
တစ်ဝက်ဖွင့်သရ (open-mid vowel,mid-open vowel, low-mid vowel, mid-low vowel or half-open vowel) သည် အပြောဘာသာစကားများစွာတွင် အသုံးပြုသော သရသံ အမျိုးအစားများထဲက ပုံစံတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤသရ၏ အရည်အသွေးကို အောက်ပါအတိုင်းဖွင့်ဆို၏ ။ "တစ်ဝက်ဖွင့်သရဆိုသည်မှာ လျှာ၏ အနေအထားသည် အဖွင့်သရမှ အပိတ်သရသို့ သွားရာလမ်းကြောင်း၏ သုံးပုံတစ်ပုံတွင် ရှိနေသော သရမျိုးဖြစ်သည်။
စာရင်းအချို့
နိုင်ငံတကာသဒ္ဒဗေဒအက္ခရာများတွင် တစ်ဝက်ဖွင့်သရအဖြစ် အောက်ပါသရများပါဝင်သည်။
အခြားကြည့်ရန်
တစ်ဝက်ပိတ်သရ
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နိမ့်မြင့်သရများ
ဘုရားကြီးရွာ၊ ရင်ငန်း
ဘုရားကြီးရွာ၊ ရင်ငန်း
မကျားဆည်ရွာ
မကျားဆည်ရွာ
တုံးဖလားရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
တုံးဖလားရွာ (Tonehpalar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ ရွာသာယာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၄၆၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပုံတောချောင်ရွာ၊ ပျဉ်းမငူ
ပုံတောချောင်ရွာ၊ ပျဉ်းမငူ
လိပ်ကမ္ဘာရွာ၊ ဟေမန်
လိပ်ကမ္ဘာရွာ၊ ဟေမန်
တပ်မဟာ၉၉၉
ဒီကေဘီအေ လက်အောက်ခံ တပ်မဟာ ၉၉၉ ၏တပ်မဟာမှူး မှာ ဗိုလ်မှူးချုပ်ဖားနွီးနှင့် ဗျူဟာမှူးမှာ ဗိုလ်မှူးကြီး စောချစ်သူဖြစ်သည်။ တပ်မဟာ ၉၉၉ ၏အခြေစိုက်မှာ ရွှေကုက္ကို ကျေးရွာဖြစ်သည်။ တပ်မဟာ ၉၉၉ ၏ လက်အောက်ခံတပ်ရင်းများမှာ-
ဇင်ပြွန်းကုန်းရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ဇင်ပြွန်းကုန်းရွာ (Zinpyunkone)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ဇင်ပြွန်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၄၅၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဇင်ပြွန်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၇၆ ဦး၊ မ ၉၁၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၉၂ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လွယ်ငူးရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်
လွယ်ငူးရွာ (Loingu)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ မူဆယ်မြို့နယ်၊ မန့်ကန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၈၂၅၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မန့်ကန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၅၀ ဦး၊ မ ၁၅၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၀ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မူဆယ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရင်ငန်းရွာ၊ ရင်ငန်း
ရင်ငန်းရွာ၊ ရင်ငန်း
ကုန်းပေါင်းရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
ကုန်းပေါင်းရွာ (Konepawng)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဆိုင်းလင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၀၅၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆိုင်းလင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၉၂ ဦး၊ မ ၁၁၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၅၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်မင်းရွာ၊ နောင်မင်း
နောင်မင်းရွာ၊ နောင်မင်း
တောင်အောက်ပြင်ရွာ၊ ကံတိုင်းအုပ်
တောင်အောက်ပြင်ရွာ၊ ကံတိုင်းအုပ်
ဂွေးချောင်းခံတပ်
ဂွေးချောင်းခံတပ်သည် မင်းလှခံတပ်နှင့်အတူ တပြိုင်တည်း၊ တစ်ချိန်တည်း တည်ဆောက်ခဲ့သော မြန်မာတို့၏ ခံတပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ကွေ့ချောင်းခံတပ် (သို့) ဂွေးချောင်းခံတပ်သည် မကွေးမြို့မှ ၁၂ မိုင်ခန့်အကွာ ဧရာဝတီမြစ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသည်။ ဧရာဝတီမြစ်၏ အနောက်ဘက်ကမ်းရှိ မင်းလှ ခံတပ်၏အရှေ့တောင်ဘက် ဓားလွယ်ခုတ် အနေအထားတွင်တည်ရှိသည်။
ဂွေးချောင်းခံတပ်ကို မင်းတုန်းမင်း၏ညီတော်ကနောင်မင်းသား၏ ကြီးကြပ်စီစဉ်မှုဖြင့် ပြင်သစ်နှင့် အီတာလျံ လူမျိုးများဖြစ်ကြသည့် ကိုမိုဟိုပယ်ရီ နှင့် မိုရီနာရီတို့နှင့်အတူ မြန်မာအင်ဂျင်နီယာများပူးပေါင်း၍ ခရစ်နှစ် ( ၁၈၆၀ ) ခုနှစ်တွင်တည်ဆောက်ခဲ့ရာ ခရစ်နှစ် ( ၁၈၆၃ ) ခုနှစ်တွင်ပြီးစီးပါသည်။
ဂွေးချောင်းခံတပ်သည် အလျား ( ၂၇၅ ) ပေ အနံ ( ၁၅၅) ပေ ရှိ၍ အမြင့် ( ၁၂ ) ပေ ၊ ထု ( ၄ ) ပေရှိသော အုတ်တံတိုင်းဖြင့် ကာရံတည်ဆောက်ထားသည်။ တံတိုင်း၏ အရှေ့ဘက် အနောက်ဘက် မြောက်ဘက် တို့တွင်အတွင်းမှနေ၍ ရန်သူအား တိုက်ခိုက်နိုင်ရန်အတွက် သေနတ်ပစ်ပေါက်များစီမံထားရှိပြီး စုစုပေါင်း အပေါက်အရေအတွက် (၁၅၄) ခုရှိသည်။
ခံတပ်၏အတွင်းသို့ဝင်ရောက်ရန် အနောက်ဘက်တွင် တံခါးတံတိုင်း၏အတွင်းပိုင်းတွင် စစ်သည်တော်များနေထိုင်ရန် အဆောင်တန်းလျား ၂ ခု နှင့် အရာရှိဆောင် ( ၁ ) ခုပြုလုပ်ထားပြီး အခန်း( ၁၃ ) ခန်းပါရှိသည်။ အဆောင်တန်းလျားများ၏ အရှေ့ဘက်တွင် အကျယ် ( ၁၄ ) ပေ အလျား (၁၆၉ )ပေရှိသော ဥမင်တစ်ခုပြုလုပ်ထားပြီးစစ်တိုက်ရာတွင်အသုံးပြုသော ဆင်များထားရှိသည့် အတွက် ဆင်ကျူးဟုခေါ်ကြသည်။ ဆင်ကျုံးအတွင်းနံရံ၏အနောက်ဘက်ခြမ်းတွင် လက်နက်များထားရှိရန် လက်နက်တိုက်တစ်ခုနှင့် အရာရှိဆောင်၏ နောက်ဘက်နံရံတွင် လက်နက်တိုက်တစ်ခုစီမံပြုလုပ်ထားသည်။
ခံတပ်၏တောင်ဘက်တွင် ဆင်ခြေလျောပြုလုပ်၍ အုတ်ရိုးတန်းများကာရံထားသော မြေကတုန် ၄ ဆင့်ပြုလုပ်ထားသည်။ အပေါ်ဆုံးထပ် အရှေ့ဘက်နေရာတွင် မျှော်စင်တစ်ခုပြုလုပ်ထားသည်။ လက်ရှိအခြေအနေတွင်အုတ်ရိုးတန်းများသာကျန်ရှိသည်။
ခံတပ်တည်ဆောက်ထားပုံမှာ အဆင့် ၃ ဆင့်ရှိ ၍ ပထမအဆင့်သာလျင် မြေပေါ်တွင်ပေါ်လွင်တည်ရှိပြီး ကျန် ၂ဆင့်မှာ မြေကြီးအောက်တွင်ဖြစ်သည်။ မြေအောက်ခံတပ်၏ အလယ်တွင်ရေသိုလှောင်ထားရှိရန် အလျား( ၇၂) ပေ အနံ(၁၇)ပေ အနက်(၈၅)ပေရှိသည့် မြေအောက်ရေကန်တစ်ခုကိုလည်း စနစ်ကျစွာတည်ဆောက်ထားသည်။
ဂွေးချောင်းခံတပ်ကို ဇယားဝင်အဆောက်အအုံအဖြစ်သတ်မှတ်၍ (၁၉၅၇) ခုနှစ်မှ ယနေ့အချိန်ထိ ရှေးဟောင်းသုသေသန အမျိုးသားစာကြည့်တိုက်နှင့် စာကြည့်တိုက်ဦးစီးဌာနက ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်လျက်ရှိသည်။
ကိုးကား
ဂွေးချောင်းခံတပ် ( သို့ ) ကွေ့ချောင်းခံတပ် - M.H.A (တောင်တွင်းကြီး)
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း ကဏ္ဍ:စစ်ရေး ကဏ္ဍ:အဆောက်အအုံ
ဟွေဟွှဲရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဟွေဟွှဲရွာ (Hwayhwe)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းဒခွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၁၃၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းဒခွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၈၇ ဦး၊ မ ၃၀၀၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄၉၄ ဦးနေထိုင်သည်။
စက်ကုန်းရွာ၊ ရင်ငန်း
စက်ကုန်းရွာ၊ ရင်ငန်း
နားခါးရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
နားခါးရွာ (Narhkar)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ မိုင်းစံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၈၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းစံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၈၃ ဦး၊ မ ၂၁၂၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၂၀၇ ဦးနေထိုင်သည်။ ဤရွာသည် တိမ်ကောသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရေခါးရွာ၊ မကွေးမြို့နယ်
ရေခါးရွာ (Yaekhar)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မကွေးမြို့နယ်၊ ကန်တော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၇၄၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကန်တော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၁၀ ဦး၊ မ ၁၂၄၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၅၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မကွေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အမြောက်ဝန်
အမြောက်ဝန်သည် အမြောက်တပ်ကို ကွပ်ကဲကြီးကြပ်ရသူ ဖြစ်သည်။ မြန်မာမင်းများ လက်ထက်က ရန်ပုံခွင်း အမြောက်တော်အပြင် စကြာတင် အမြောက်၊ မဟာသကြုဇေယျ အမြောက်၊ ခန်းတိုင်းရောက် အမြောက်၊ ဆူးလေကုန်း မင်္ဂလာအမြောက် အစုသား များရှိကြရာ အမြောက်ဝန်သည် အမြောက်ဗိုလ်၊ အမြောက်စာရေး စသည့် လက်အောက် အဆင့် အမှုထမ်းများနှင့် အတူ အုပ်ချုက်ကွပ်ကဲရသည်။
အမြောက်ဝန် ဦးထွန်းဖြိုး
အလောင်းမင်းတရား လက်ထက် ပထမဆုံး ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသူ အမြောက်ဝန်မှာ သူရိန်ဝေရကျော်ဘွဲ့ခံ ဦးထွန်းဖြိုး ဖြစ်သည်။ ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇၅၅ ခုနှစ်တွင် ပြည်ဆံတော်ရှင် တပ် ကို အောင်နိုင်ပြီးနောက် အလောင်းမင်းတရားကြီး ပြည်နန်းတော် ၌ စံနေစဉ် ပြည်မြို့သား အမြောက်မှူးဟောင်း ဦးထွန်းဖြိုး က ပြည်မြို့ အနောက်တောင်ထောင့်မှ ရန်ပုံခွင်းအမြောက်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားသည်ကို ကြားသိရသဖြင့် ခေါ်ယူ မေးမြန်းခဲ့သည်။ ထိုအခါ အမြောက်မှူး ဦးထွန်းဖြိုးက ရန်ပုံခွင်း အမြောက်ရာဇဝင် ကို အောက်ပါအတိုင်း ပြောပြခဲ့၏။ သူက ဆင်ကြားရှင်လက်ထက်တွင် ပြည်မြို့မှ ဟံသာဝတီသို့ လိုက်ပါသွားရကြောင်း၊ သန်လျင်ရေဝန် ထံ၌ နေရစဉ် ရန်ပုံခွင်း အမြောက်ကို အရမံသင်္ဘောမှ သန်လျင်ရေဝန်က ငွေ ၇ ပိဿါ ၅၀ ဖြင့် ဝယ်ယူခဲ့ကြောင်း ယင်းနောက် သန်လျင်ရေဝန်ကို ပြည်မြို့ဝန်ရာထူး ခန့်အပ်စဉ် အမြောက်ကြီး ပြည်မြို့ သို့ရောက်လာခဲ့ကာ သူ့အား အမြောက်မှူး ရာထူး ခန့်အပ်ခဲ့ကြောင်း ဖြစ်သည်။ ထိုစဉ် အမြောက်မှူးဟောင်း ဦးထွန်းဖြိုး ကို အလောင်းမင်းတရား အားရတော်မူ၍ အမြောက်ဝန် အရာခန့်အပ်လိုက်ပါသည်။
အမြောက်ဝန် ဦးအောင်ဘော်
၁၇၆၃ ခုနှစ် မြေဒူးမင်း (ဆင်ဖြူရှင်) နန်းတက်လာပြီးနောက် အမြောက်ဝန်ရာထူးအား နေမျိုးသီဟသူဘွဲ့ခံ ဦးအောင်ဘော် ကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ အမြောက်ဝန် ဦးအောင်ဘော်သည် ၁၅ စက်တင်ဘာ ၁၇၆၄ ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် နေမျိုးသခင်ဦးစီးသော ၄၀ တော် သွေးသောက်အဖွဲ့၌ ပါဝင်ခဲ့၏။ ယင်းနောက် ၅ စက်တင်ဘာ ၁၇၆၉ ခုနှစ်တွင် စန္ဒပူရီ (လင်းဇင်း)မှ သမီးကညာ ဆက်သလာရာ နေမျိုးသီဟသူဘွဲ့ခံ အမြောက်ဝန် ဦးအောင်ဘော် အခမ်းအနားသို့ တက်ရောက်ခဲ့၏။
မြစ်ကျိုးရွာ၊ ဟေမန်
မြစ်ကျိုးရွာ၊ ဟေမန်
အမြောက်ဝန်
အမြောက်ဝန် ဦးအောင်ဘော်
မြေဒူးမင်း လက်ထက်နှောင်းပိုင်းကာလတွင် အမြောက်ဝန် ဦးအောင်ဘော်သည် အတွင်းဝန်ရာထူးကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။ အမြောက်ဝန် ဦးအောင်ဘော် သည် မြေဒူးမင်း နတ်ရွာစံလုနီးအချိန်တွင် ရေနန်းတော်မှ သလွန်တော်ဆီးသို့ ရွှေ့ဆောင်ရာ၌ အနီးကပ်ပါဝင်ခဲ့၏။ ၁၇၇၆ ခုနှစ်တွင် မြေဒူးမင်း နတ်ရွာစံလွန်သွားပြီးနောက် စဉ့်ကူးမင်းနန်း တက်လာသောအခါ ဦးအောင်ဘော် ကိုပင် အမြောက်ဝန် အရာ ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
စဉ့်ကူးမင်းနန်းတက်စ ၂၃ ဒီဇင်ဘာ ၁၇၇၆ ခုနှစ်တွင် အမြောက်ဝန် နေမျိုးသီဟသူ အပါအဝင် တပ်များအား လကွန်းဖာသင်ဒေသသို့ စစ်ချီတက်စေခဲ့ကြောင်း သိရှိရ၏။
ဗဒုံမင်းလက်ထက်
ဗဒုံမင်း (ဘိုးတော်ဘုရား)လက်ထက်တွင် အမြောက်ဝန် ရာထူး အပြောင်းအလဲ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပဲခူးရွှေမော်ဓောဘုရား ထီးတော်သစ် တင်လှူရာ ၌ အမြောက်ဝန် နေမျိုးဇေယ အနော်ရထာ ကြီးကြပ် လုပ်ဆောင်ခဲ့ရသည်။ ယင်းနောက် ၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇၉၅ ခုနှစ်တွင် မိတ္ထီလာ မင်းသမီး အား ကွမ်းခွံ့မင်္ဂလာအခမ်းအနား ကျင်းပချိန်၌မူ အမြောက်ဝန် ရွှေတောင်သီရိစည်သူ တက်ရောက် ခဲ့သည်။ ရွှေတောင်သီရိစည်သူ သည် ၁၈၇၀ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ဆင်ဖြူတော် ဆိုက်ရောက်စဉ်ကလည်း ဆင်ဖြူတော် သိမ်းအခမ်းအနား သို့ တက်ရောက်ခဲ့သေး၏။
စစ်ကိုင်းမင်းလက်ထက်
စစ်ကိုင်းမင်း (ဘကြီးတော်) လက်ထက် အမြောက်ဝန် အဖြစ် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသူမှာ ဦးမှို သည် နောင် ပန်းပဲမင်းကြီးဟု ထင်ရှားလာခဲ့သူ ဖြစ်၏။ သူသည် ရာထူးအဆင့်ဆင့်တက်ခဲ့ပြီး မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်၌ မြတောင်မြို့စား ဝန်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ပုဂံမင်းလက်ထက်
ပုဂံမင်း (၁၈၄၆-၁၈၅၂) လက်ထက်တွင် အမြောက်ဝန်ရာထူးခန့်အပ် ခံရသူမှာ ဦးပါတူ ဖြစ်သည်။ အမြောက်ဝန် ဦးပါတူသည် ၁၈၅၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော မင်းတုန်းကနောင် မင်းသားများ အရေး ၌ ပုဂံမင်း၏ ဘက်တော်သားတစ်ဦးအဖြစ် မင်းသားများအား လိုက်လံ နှိမ်နင်းခဲ့ရသည်။
မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်
၁၈၅၃ ခုနှစ်တွင် မင်းတုန်းမင်း နန်းတက်လာပြီးနောက် ဦးရွှေဇင်အား မင်းလှသီရိမင်းထင် ဘွဲ့ဖြင့် အမြောက်ဝန်အရာ ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် မကြာမီ သံတော်ဆင့်ဦးဘီ ကို မဟာမင်းထင်မင်းခေါင် ဘွဲ့ဖြင့် အမြောက်ဝန် ရာထူးအပြောင်းလဲ ခန့်အပ်ခဲ့ပြန်၏။ ဦးဘီမှာ နောင် မြို့သစ်အတွင်းဝန်အဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ဦးဘီအား ဆက်ခံလျက် အမြောက်ဝန်ဖြစ်လာသူမှာ ဗန်းမော်ဝန်ထောက်မင်းကြီး မဟာမင်းခေါင်ကျော်စွာဘွဲ့ခံ ဦးတုတ် ဖြစ်သည်။ ၁၈၆၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် အမြောက်ဝန် ဦးတုတ်အား အတွင်းဝန် ရာထူးတိုးမြှင့်ပေးလိုက်ရာ အမြောက်ဝန်ဟု အမည်တွင်လာခဲ့သည်။
၁၈၆၆ ခုနှစ် မြင်ကွန်း မြင်းခုံတိုင်အရေး ဖြစ်ပွားစဉ်အခါ၌မှု အမြောက်ဝန် မဟာနော်ရထာ၏ တပ်မြေနန်းတော်မှ ရပ်တန့်ခုခံခဲ့ရသည်။
သီပေါမင်းလက်ထက်
သီပေါမင်း (၁၈၇၈-၁၈၈၅) လက်ထက်တွင် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။ အမြောက်ဝန်မှာ မင်းထင်မင်းလှကျော်ခေါင်ဘွဲ့ခံ ဦးခင်မောင်ကြီး ဖြစ်သည်။ အမြောက်ဝန် ဦးခင်မောင်ကြီးသည် တိုင်တားမင်းကြီး ၏ သမီး ပထိမ်းသခင် နှင့် ခင်ပွန်း တောင်ထားဝယ်ဗိုလ် ဦးတိုး တို့၏ သားကြီးဖြစ်၏။ ၁၈၈၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် စက်ပစ်ကြစဉ် အမြောက်ဝန်မဘဲမြို့စား ဦးခင်မောင်ကြီး လည်း လိုက်ပါခဲ့ရသည်။
ဤတွင် ရတနာပုံခေတ် က အမြောက် အမှုထမ်း ၇၉၅ ဦး ရှိခဲ့ရာ နှစ်စဉ် ဆောင်းဥတုသို့ ရောက်ရှိလာလျှင် မန္တလေးတောင် အရှေ့ဘက် စက်ကတုတ်သို့ သွားရောက်ကာ စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများ ပြုလုပ်ကြရသည်။ သီပေါမင်းလက်ထက်၌ပင် မဟာမင်းလှ မင်းထင်ရာဇာဘွဲ့ခံ အမြောက်ဝန် တစ်ဦး၏ ဘွဲ့မည်ကိုလည်း တွေ့ရှိရ၏။ အမြောက်ဝန်နှင့် ဇနီးတို့ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း၌ ကျမ်းစာပေထုပ် လှူဒါန်းရာတွင် ပေစာထုပ်ကြိုးပါစာအရ သိရှိရခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ အလားတူ ဝက်မစွတ်ဝန်ထောက် ဦးလတ်၏ ဒိုင်ယာရီပါ အမြောက်ဝန် ဦးဘ ဆိုသူမှာလည်း သီပေါမင်းလက်ထက် နောက်ဆုံး အမြောက်ဝန် ဖြစ်ဟန်ရှိသည်။ သူ့ကို ၃၁ ဩဂုတ် ၁၈၉၇ ခုနှစ်တိုင် တွေ့ရှိရဆဲ ဖြစ်သည်။
သခွတ်ကုန်းရွာ၊ ပျဉ်းမငူ
သခွတ်ကုန်းရွာ၊ ပျဉ်းမငူ
ပန်းတင်ရွာ၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်
ပန်းတင်ရွာ (Pantin)သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အနောက်)၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ဘွက်ရိုးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၆၃၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘွက်ရိုးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၃၄ ဦး၊ မ ၉၈၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၂၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လပူဂျားရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
လပူဂျားရွာ(Lapujar)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ လဇီးဂွမ်ရန်လာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၄၄၀ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အထက်စုရွာ၊ ရင်ငန်း
အထက်စုရွာ၊ ရင်ငန်း
Microsoft Azure
Azure ဆိုသည်မှာ မိုက်ခရိုဆော့ဖ် မှဖန်တီးထားသော ကိုယ်ပိုင် cloud ပလက်ဖောင်း ဖြစ်သည်။
အနောက်စုရွာ၊ ဗြိုက်
အနောက်စုရွာ၊ ဗြိုက်
ဝဲလာရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ဝဲလာရွာ (Wealar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ ရွာသာယာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၅၄၆၂ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထိုင်ဝမ်အမျိုးသားဆောက်လုပ်ရေးပါတီ
ထိုင်ဝမ်အမျိုးသားဆောက်လုပ်ရေးပါတီ (TSP)သည် ထိုင်ဝမ်ရှိ အဓိကကျသည့် နိုင်ငံရေးပါတီတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုပါတီသည် ဒီမိုကရက်တစ်တိုးတက်ရေးပါတီ ၏နီးစပ်သောမဟာမိတ်ပါတီတစ်ခု အဖြစ်ယူဆကြသည်။
သမိုင်း
ထိုင်ဝမ်ရှိ ၂၀၂၀ ဥပဒေပြုရွေးကောက်ပွဲတွင်ပါတီသည်တစ်နေရာတည်းအနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး ချန်ပိုးဝေ သည်၎င်း၏ဥပဒေပြုရေး ယွမ်၏ပထမဆုံးအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ကံသာကြီးရွာ၊ မကွေးမြို့နယ်
ကံသာကြီးရွာ (Kanthargyi)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မကွေးမြို့နယ်၊ ကံသာကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၄၇၄၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကံသာကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၈၇ ဦး၊ မ ၁၁၉၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၈၁ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မကွေးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခတ်သမရွာ၊ နောင်မင်း
ခတ်သမရွာ၊ နောင်မင်း
ငွေတောင်ရွာ၊ ဟေမန်
ငွေတောင်ရွာ၊ ဟေမန်
မတ်လမ်းရွာ၊ ကျေးသီးမြို့နယ်
မတ်လမ်းရွာ (Matlan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ ကျေးသီးမြို့နယ်၊ ဆိုင်းလင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၀၄၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆိုင်းလင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၉၂ ဦး၊ မ ၁၁၆၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၁၅၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျေးသီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆေးဝါး
ဆေးဝါး (medication) သည် ရောဂါများအား ရှာဖွေရန်၊ ကုသရန်၊ ပျောက်ကင်းရန် သို့မဟုတ် ကာကွယ်ရန်အတွက် အသုံးပြုသည့် ဆေးဖြစ်သည်။   ဆေးဝါးကုထုံး (pharmacotherapy) သည် ဆေးပညာနယ်ပယ်တွင် အရေးပါသည့် အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
သိလ္လာဂါတ်စုရွာ၊ သိလ္လာဂါတ်စု
သိလ္လာဂါတ်စုရွာ၊ သိလ္လာဂါတ်စု
လေမသိမ်းရွာ၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်
လေမသိမ်းရွာ (Laymathein)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်၊ ရွှေကျင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၀၁၆၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရွှေကျင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၄၇ ဦး၊ မ ၁၂၂၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၆၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စဉ့်ကူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မဟာသဠာယတနိကသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ-သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ်-
စက္ခုပသာဒ, ရူပါရုံ, စက္ခုဝိညာဉ်, စက္ခုသမ္ဖဿ, ယင်းကြောင့်ဖြစ်သော သုခ, ဒုက္ခ, အဒုက္ခ မသုခဝေဒနာ
ဃာနပသာဒ, ဂန္ဓာရုံ, ဃာနဝိညာဉ်, ဃာနသမ္ပဿ, ယင်းကြောင့်ဖြစ်သော သုခ, ဒုက္ခ, အဒုက္ခ မသုခဝေဒနာ
ဇိဝှါပသာဒ, ရသာရုံ, ဇိဝှါဝိညာဉ်, ဇိဝှါသမ္ဖဿ, ယင်းကြောင့်ဖြစ်သော သုခ, ဒုက္ခ, အဒုက္ခ မသုခဝေဒနာ
ကာယပသာဒ, ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ, ကာယဝိညာဉ်, ကာယသမ္ဖဿ, ယင်းကြောင့်ဖြစ်သော သုခ, ဒုက္ခ, အဒုက္ခ မသုခဝေဒနာ
ဘဝင်စိတ်, ဓမ္မာရုံ, မနောဝိညာဉ်, မနောသမ္ဖဿ, ယင်းကြောင့်ဖြစ်သော သုခ, ဒုက္ခ, အဒုက္ခ မသုခဝေဒနာ
ယင်းဝတ္ထုအာရုံ အစရှိသည်တို့၏သဘာဝ)ကို အမှန်အတိုင်း မသိမမြင်လျှင် ထိုဝတ္ထုအာရုံ အစရှိသည်တို့၌ ပြင်းထန်စွာတပ်မက်မော၏၊ ပြင်းထန်စွာတပ်မက်မောခြင်း စပ်ယှဉ်(အားထုတ်)ခြင်း၊ ပြင်းထန်စွာတွေဝေသည်ဖြစ်၍ သာယာဖွယ်ဟု ရှုမြင် နေသော ထိုပုဂ္ဂိုလ်အား နောင်အခါ၌ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာတို့ ပွားခြင်းသို့ရောက်ကုန်၏။ တဖန် ဘဝသစ်၌ဖြစ်စေတတ်သော နန္ဒီရာဂနှင့်တကွဖြစ်သော ထိုထိုဝတ္ထုအာရုံ အစရှိသည်တို့၌ လွန်လွန်ကဲကဲ နှစ်သက်ခြင်းတဏှာသည်လည်းဖြစ်ရာ၏။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်အား ကိုယ်စိတ်၌ဖြစ်သော ပူပန်ခြင်း၊ ပြင်းထန်စွာပူပန်ခြင်း၊ ပြင်းထန်စွာပူလောင်ခြင်းတို့ တိုးပွားကုန်၏။ ကာယိကဒုက္ခ၊ စေတသိကဒုက္ခကို အဖန်ဖန်ခံစားရ၏။
ယင်းဝတ္ထုအာရုံ အစရှိသည်တို့၏သဘာဝ)ကို အမှန်အတိုင်းသိမြင်လျှင် ထိုဝတ္ထုအာရုံ အစရှိသည်တို့၌ ပြင်းထန်စွာ တပ်မက်မောမှု မဖြစ်တော့ပေ။ ပြင်းထန်စွာ တပ်မက်မောမှု၊ စပ်ယှဉ်(အားထုတ်)မှု၊ ပြင်းထန်စွာတွေဝေမှုမရှိတော့ဘဲ (ယင်းတို့၏) အပြစ်ရှိပုံကို အဖန်ဖန်ရှုမှတ်၍နေသော ထိုပုဂ္ဂိုလ်အား တဖန် ဘဝသစ်ကို ဖြစ်စေတတ်သော နန္ဒီရာဂနှင့်တကွဖြစ်သော ထိုထိုဝတ္ထုအာရုံ အစရှိသည်တို့၌ လွန်လွန်ကဲကဲ နှစ်သက်မှုတဏှာကို ပယ်သတ်နိုင်၏။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်အား ကိုယ်စိတ်၌ ဖြစ်သော ပူလောင်ခြင်း၊ ပြင်းထန်စွာ ပူပန်ခြင်းတို့ကိုလည်း ပယ်နိုင်ကုန်၏။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် ကိုယ်, စိတ်၌ဖြစ်သော ချမ်းသာကိုလည်း ခံစားရတော့၏။
မှန်ကန်သော အယူအမြင်သည် “သမ္မာဒိဋ္ဌိ”၊ မှန်ကန်သောအကြံအစည်သည် “သမ္မာသင်္ကပ္ပ”၊ မှန်ကန်သောအားထုတ်မှုသည် “သမ္မာဝါယာမ”၊ မှန်ကန်သော အောက်မေ့မှုသည် “သမ္မာသတိ”၊ မှန်ကန်သောတည်ကြည်မှုသည် “သမ္မာသမာဓိ”။ ထိုမဂ္ဂင်ငါးပါး၏ ရှေ့၌ပင်လျှင် ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ အသက်မွေးမှု ထက်ဝန်းကျင်မှ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်နေပါသည်။
ဤသို့ ဤအဋ္ဌင်္ဂိက အရိယာမဂ်ကို ပွားများနေသောသူအား သတိပဋ္ဌာန် လေးပါး၊ သမ္မပ္ပဓာန်လေးပါး၊ ဣဒ္ဓိပါဒ်လေးပါး၊ ဣန္ဒြေငါးပါး၊ ဗိုလ်ငါးပါး၊ ဗောဇ္ဈင် ခုနစ်ပါးတို့ကိုပွားများမှု ဘာဝနာ၏ပြည့်စုံခြင်းသို့ရောက်ကုန်၏။
ထိုယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား သမထ၊ ဝိပဿနာ တရားနှစ်ပါးတို့ အစုံလိုက်ဖြစ်နေကုန်၏။ ထိုယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးတို့ကို ထူးသောဉာဏ်ဖြင့်ပိုင်းခြား၍ သိအပ်ကုန်ပြီ။ အဝိဇ္ဇာ၊ ဘဝတဏှာဟူသော ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိအပ်ကုန်သော ဤတရားနှစ်ပါးတို့ကို ပယ်အပ်ကုန်ပြီ။ သမထ၊ ဝိပဿနာ ဤတရားနှစ်ပါးတို့ကို ပယ်အပ်ကုန်ပြီ။ ဝိဇ္ဇာ-ဝိမုတ္တိ ဟူသော ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိအပ်ကုန်သော ဤ တရားနှစ်ပါးတို့ကို မျက်မှောက်ပြုအပ်ကုန်ပြီဟု အာယာတနအုပ်စု တစ်ပါးစီ တစ်ပါး စီကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ အသီးအသီးဝေဖန်၍ ဘုရားရှင်, ရဟန်းတော်တို့အား ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
ပန်းတင်ရွာ၊ အုန်းတော
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆေး
ဆေး (drug) ဆိုသည်မှာ အစားအစာမှ လွဲ၍ ရှုရှိုက်နိုင်သော၊ ထိုးသွင်းနိုင်သော၊ အငွေ့ရှုနိုင်သော၊ စားသုံးနိုင်သော၊ အရေပြားမှတဆင့် စုပ်ယူနိုင်သော၊ သို့မဟုတ် လျှာအောက်မှတဆင့် ပျော်ဝင်နိုင်သော ပစ္စည်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး လူ့ခန္ဓာကိုယ်တွင် ဇီဝကမ္မဆိုင်ရာ ပြောင်းလဲမှုကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။
ရွှေဘိုမြို့
ရွှေဘိုမြို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး အတွင်းရှိ မြို့ဖြစ်ပြီး မြန်မာတို့၏ နောက်ဆုံးမင်းဆက်ဖြစ်သည့် ကုန်းဘောင်ခေတ် ၊ ကုန်းဘောင်မင်းဆက်၏ စတင်ရာဒေသ အဖြစ်ကျော်ကြားပေသည်။ ရွှေဘိုခရိုင်နှင့် ရွှေဘိုမြို့နယ်များ၏ ရုံးစိုက်မြို့လည်းဖြစ်သည်။
ဆေး
စိတ်ကို ပြောင်းလဲစေသောဆေးများ (psychoactive drugs) သည် ဓာတုပစ္စည်းများဖြစ်ပြီး ဗဟိုအာရုံကြောစနစ်၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိစေကာ အသိအမြင်များ၊ စိတ်ခံစားမှုများကို ပြောင်းလဲစေတတ်သည်။ ယင်းတို့တွင် စိတ်ကျဆေး အရက်နှင့် စိတ်ကြွစေတတ်သော နီကိုတင်းနှင့် ကေဖိန်းတို့ ပါဝင်သည်။ ဤသုံးမျိုးကို ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် စိတ်ကို ပြောင်းလဲစေတတ်သော ဆေးများအဖြစ် ကျယ်ပြန့်စွာ သုံးစွဲနေကြပြီး ယင်းတို့ကို အပန်းဖြေစရာ ဆေးများအဖြစ် မှတ်ယူကြသည်။ အခြားသော အပန်းဖြေဆေးများတွင် စိတ်ချောက်ချားဆေးများ (hallucinogen)၊ ဘိန်းပါသော ဆေးများ (opiates) နှင့် အမ်ဖတမင်း (amphetamine) တို့ဖြစ်သည်။ အချို့ဆေးများမှာ ဆေးစွဲခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်ပြီး ထိုဆေးအားလုံးတွင် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ ရှိကြသည်။
ရွှေဘိုမြို့
ရွှေဘိုမြို့ သမိုင်း
သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် ရွှေဘိုမြို့သည် မြန်မာမင်းများ၏ လက်အောက်ခံ မုဆိုးဘိုအမည်ရှိသော ကျေးရွာလေးအနေဖြင့်သာ ရှိခဲ့သည်။ မူလက အင်းဝလက်အောက်ခံအဖြစ်ရှိနေခဲ့ပြီး ဘုရင့်နောင် အထက်မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်း သိမ်းသွင်းစဉ်ကလည်း လက်အောက်ခံအဖြစ် ပြန်လည်ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ညောင်ရမ်းမင်းဆက် ကျဆုံးပြီးနောက် မုဆိုးဘိုရွာသူကြီး ဦးအောင်ဇေယျသည် အလောင်းဘုရားဘွဲ့ဖြင့် မွန်(တလိုင်း)တို့ကို တွန်းလှန်ကာ ကုန်းဘောင်မင်းဆက်ကို တည်ထောင်ချိန်မှစကာ ရွှေဘို ဟူသော အမည်ဖြင့်မြို့တော် ဖြစ်လာသည်။ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၁၅ ရွှေဘိုမြို့နေရာတွင် ရတနာသိင်္ဃ ကုန်းဘောင်မင်းဆက်ဟု မှည့်ခေါ်ခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။
ဥဩအော်မြည် ကုန်းဘောင်တည် ဆိုသောစကားအရ ရွှေဘိုမြို့ကို မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၁၅ ( ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၇၅၃-၅၄) ခုနှစ် ပထမဝါဆိုလပြည့်ကျော် ၆ ရက် ကြာသပတေး နေ့ အဝင် ညဉ့် ၃ ချက်တီးကျော် ငါးနာရီပါဒ်ပြည့် ၁၁ ဗီဇနာ၊ ပြန်ပြည့်၊ ခရာပြည့်၊ ပြုဗ္ဗာဘဒြပိုဒ် နက္ခတ်၊ တစ်ပါဒ်မွန်းတည့်ပြိဿတွင် အလောင်းမင်းတရားကြီး ဦးအောင်ဇေယျသည်တွင် မင်းနေပြည်တော်အဖြစ် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ယခင်က မုဆိုးဖို အမည်ရှိရွာတစ်ရွာဖြစ်သည်။ အလောင်းဘုရားက အင်းဝပျက်ခါနီးတွင် အနီးအနားပတ်ဝန်းကျင် ၄၆ရွာကို စုစည်းကာ ထန်းလုံးခံတပ်ကိုတည်ဆောက်ပြီး ဟံသာဝတီကို တွန်းလှန်ကာ တတိယမြန်မာနိုင်ငံကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ မုဆိုးဖိုကိုလည်း ရတနာသိင်္ခဟု ပြောင်းလဲခေါ်ဆိုခဲ့သည်။
ရန်သူအပေါင်းတို့အား အောင်နိုင်သည်ကို အစွဲပြု၍ ရန်ကြီးအောင်ဟူ၍လည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ မြို့အနီးတွင်ရှိသော ကုန်းဘောင်အားအစွဲပြု၍လည်း ကုန်းဘောင်ဟုခေါ်ဆိုကြသည်။ အလောင်းဘုရားသည် သံလျှင်ကို တိုက်ခိုက်ရာတွင် တိုက်ခိုက်၍ မရသောကြောင့် လက်ရွှေးစင် ရဲဘော် ၉၀ ကျော်ကို တိတ်တဆိတ် ဝင်ရောက်စီးနင်းစေ၏။ ထိုရဲဘော်တို့သည် ရွှေဘိုသား ဟူ၍ ငြာသံပေးကာဝင်ရောက်ကြလေ၏။ ထိုအခါမှစ၍ ရွှေဘိုဟုခေါ်ဆိုကြလေသည်။
သက္ကရာဇ် ၁၁၁၃ ခုနှစ်တွင် အင်းဝပြည်ကြီး ပျက်စီး၍ မြန်မာနိုင်ငံ အထက်ပိုင်းတွင် သူတစ်လူ ငါတစ်မင်း ပျက်စီးယိုယွင်းလျက် ရှိသည်ကို မုဆိုးဘိုရွာသူကြီး ဦးအောင်ဇောယျ၏ အစီအမံဖြင့် သိမ်းရုံး စုစည်းနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ဦးအောင်ဇေယျသည် မုဆိုးဖိုရွာ၌ ထီးနန်းစိုက်ထူခဲ့ရာ ရန်အပေါင်းကို အောင်မြင်သဖြင့် ရန်ကြီးအောင်မြို့ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ထိုမြို့ အနီး တောင်နှင့်မြောက် တန်းလျက်နေသော ယခု မြွေရိုး လမ်းတောင်တွင်သည့် ကုန်းဘောင်တောင်ကို အစွဲပြု၍ ကုန်း ဘောင်မြို့ဟူ၍လည်းကောင်း၊ မုဆိုးဘိုဟူသော အမည်တွင် မုဆိုးကို ဖျောက်၍ ရှေ့မှ ရွှေတပ်ကာ အဖျားဆွတ်ခေါ်သည့် ရွှေဘိုမြို့ ဟူ၍လည်းကောင်း (ရန်ကုန်မြို့ကို ရွှေကုန်မြို့ဟု အဖျားဆွတ်ခေါ်သကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။) လောကီရတနာ၊ လောကုတ္တရာရတနာများ စုဝေးရာ ဦးစွန်းသဖွယ် ဖြစ်သဖြင့် ရတနာသီခမြို့ဟူ၍လည်းကောင်း (အချို့က ဇေယသီခ-လူတို့အထွတ်ဦးစွန်းသဖွယ်ဖြစ်သောမင်း၊ ပဉ္စသီခ- ဦးစွန်း ငါးခုရှိသော နတ်သား စသည့် အမည်တို့ကဲ့သို့ ဤမြို့ ကိုလည်း ရတနာသီခမြို့ဟု ရေးသင့်ကြောင်း၊ သီဃသဒ္ဒါသည် အလျင်အမြန်ဟောသဖြင့် အလျင်အမြန် ပျက်ရန် နိမိတ်ဖြစ်၍ ရတနာသီဃ(ရတနာသိင်္ဃ)ဟု မရေးသင့်ကြောင်း၊ ရတနာသီခ ဟုသာ ရေးသင့်ကြောင်း၊ ကာလရှည်ကြာသဖြင့် ရတနာသိင်္ခ ဖြစ်လာကြောင်း အချို့က ဆိုကြသည်။) ဤသို့လျှင် ရွှေဘိုမြို့ သည် အမည်ငါးမျိုးဖြင့် တွင်သည်။ ထိုကြောင့် ကုန်းဘောင်ဘွဲ့ ပုံကြီးသံတွင်-ရန်ကြီးအောင်၊ ကုန်းဘောင်သ၊ ငါးမည်ရပြည်ရွှေဘို၊ ဘေးရန်ကပြို၊ မုဆိုးဘို၊ ရန်ပြိုတဲ့၊ နာသိင်္ခ၊ ဘိုးတော်ဒေသဟု ဖွဲ့ဆိုခြင်း ဖြစ်လေသည်။
အလောင်းမင်းတရားကြီးသည် ရွှေဘုံအောင်မြို့၊ ရွှေမြို့ကျုံးဝန်း၊ နတ်ကွန်းရေကန်၊ ချိန်မှန်ပဟိုရ်၊ ရွှေချက်သို ဟုသော စာဆိုအတိုင်း မြို့တော်၊ ကျုံးတော်၊ နတ်ကွန်းတော်၊ ရေကန်တော်၊ ပဟိုရ်စင်၊ မင်းတရားကြီး ချက်မြှုပ်ရာ၌ တည်သော ရွှေချက်သိုဘုရား ခုနစ်ဌာနကို တစ်ပြိုင်တည်း တည်ခဲ့လေသည်။ အလောင်းမင်းတရားကြီး နတ်ရွာစံလွန်သောအခါ သားတော်နောင်တော်ကြီးမင်းမှ စ၍ ကုန်းဘောင်မင်း အဆက်ဆက်သည် စစ်ကိုင်း၊ အင်းဝ၊ အမရပူရ၊ မန္တလေးမြို့များ၌ ရွေ့ပြောင်းနန်းတည် စိုးစံခဲ့ကြ သော်လည်း ရွှေဘိုမြို့သည် တိမ်ကောမသွားဘဲ၊ စစ်ရေးပေါ်တိုင်း အောင်မြေနင်းရာဌာနအဖြစ် ထင်ရှားလျက် ရှိသည်။ ဘိုးတော်ဘုရားသည်၎င်း၊ သာယာဝတီမင်းသည်၎င်း၊ မင်းတုန်းမင်းသည်၎င်း ထီးနန်း လုပ်ကြံရာတွင် ရွှေဘိုမြို့၌ အောင်မြေ နင်းခဲ့ကြလေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးကို အင်္ဂလိပ်တို့ သိမ်းပိုက်သည့်အခါ သူ့ကျွန်မခံလိုသောစိတ်ဓာတ် ပြင်းထန်သည့် ဒေသဖြစ်သော ရွှေဘိုမြို့တစ်ဝိုက်ကို အနှိမ်နင်းရ အခက်ဆုံးဟု ဆိုကြသည်။
ရွှေဘိုမြို့ နှင့် အမည်များ
ကုန်းဘောင်မင်းဆက်၏ ပထမဆုံး နန်းစိုက်ရာမြို့ဖြစ်သည့်အတွက် မြို့အမည်မှာလည်း ၅ မျိုးတိတိရှိပေသည်။ မူလရွာအဖြစ်ရှိစဉ်က အမည်ဖြစ်သည့် မုဆိုးဘို(မုဆိုးဖို)၊ ရွှေဘို ၊ ရန်ကြီးအောင် ၊ကုန်းဘောင်၊ ရတနာသိင်္ဃ တို့ဖြစ်သည်။ ထိုအမည်များကို အောက်ပါ ကဗျာအတိုင်း အလွယ်မှတ်သားနိုင်သည်။
လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး
မန္တလေး-မြစ်ကြီးနား ပြည်ထောင်စုကားလမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ မန္တလေးမှ ၇၉ မိုင် ကွာဝေးသည်။ ကားဖြင့် ၄ နာရီခန့် သွားရသည်။ မန္တလေး-မြစ်ကြီးနား ရထားလမ်းသည်လည်း ရွှေဘိုမြို့ကို ဖြတ်သန်းသွားသည်။ ဧရာဝတီမြစ်ကမ်းပေါ်၌ တည်ရှိနေသော ကျောက်မြောင်းမြို့နှင့် ၁၇ မိုင်ဝေးသော ကျောက်လမ်းဖြင့်၎င်း၊ မူးမြစ် ပေါ်ရှိ ရေဦးမြို့နှင့် ၂၄ မိုင်ရှည်သော ကျောက်လမ်းဖြင့်၎င်း ဆက်သွယ်ထားသည်။ မြောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်တို့သို့မူ ရွှေဘိုတူးမြောင်းကြီး၏ ဘောင်ပေါ်တွင် ဖောက်လုပ်ထားသော ကားသွားလာနိုင်သည့်လမ်းမြင့် ရှိသည်။ ယင်းတို့ကို ရွှေဘို မြောက်လက်၊ ရွှေဘိုတောင်လက်ဟု ခေါ်ကြသည်။ ရွှေဘို မြောက်လက်သည် ကာဘိုးဆည်အထိ ပေါက်၍ ရွှေဘို တောင်လက်သည် ဝက်လက်မြို့အထိ ပေါက်သည်။
အထင်ကရ နေရာများ
ရွှေဘိုမြို့သည် မြန်မာမင်းများလက်ထက်က ထင်ရှားသော မြို့တော် ဖြစ်ခဲ့သည့်အလျောက် ရှေးမြန်မာမင်းတို့ တည်ခဲ့သော စေတီပုထိုးများစွာအပြင် ထင်ရှားကျော်ကြားသော ရှေးဟောင်း အဆောက်အအုံများစွာ ရှိ၏။ ယင်းတို့အနက် အလောင်းမင်း တရားကြီး တည်ထောင်မူခဲ့သော ရွှေစေတီခေါ် မြို့တောင့်စေတီ၊ ရွှေချက်သို စေတီ၊ ရွှေတန်ဆာစေတီနှင့် အလောင်းမင်းတရားကြီး၏ အရိုးပြာသာဒ်တို့မှာ အထူးပင် ထင်ရှားလေသည်။ ရွှေဘိုမြို့၏ မြောက်ဘက်တစ်မိုင်ခန့်တွင် အလောင်းမင်းတရားကြီး ဆည်ဖို့ခဲ့သော မဟာနန္ဒာကန်တော်ကြီးသည် အလွန်သာယာ၍ ကန်တော်ပတ်လည်တွင် ထန်းတောများ ရှိလေသည်။ မြို့၏ အရှေ့မြောက်ဘက် တစ်မိုင်ခွဲခန့်တွင် စစ်တပ်များထားသော တပ်ကုန်းရှိ၏။ တပ်ကုန်းသည် စံပြမြို့ကလေး တစ်မြို့ သဖွယ် သာယာကျယ်ပြန့်သော မြို့ခင်းရှိ၍ အဆောက်အအုံ များမှာ ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သော စစ်တန်းလျားများ၊ အစိုးရအရာရှိကြီးများ၏ နေအိမ်များ ဖြစ်လေသည်။ တပ်ကုန်းတွင် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး မဖြစ်ပွားမီက မြန်မာပြည်လုံးဆိုင်ရာ မြေတိုင်းအတတ်သင်ကျောင်း ရှိ၏။ ရွှေဘိုမြို့၏ အရှေ့တောင်ဘက်သည်လည်း တပ်ကုန်းကဲ့သို့ ပင် သာယာပြန့်ပြူး၍ အစိုးရအဆောက်အအုံ များ၊ အရာရှိကြီး များ၏ နေအိမ်များ ရှိသည်။ ထိုအပိုင်းကို ဗိုလ်ကုန်းဟု ခေါ်သည်။ ဗိုလ်ကုန်းတွင် တူးမြောင်းရုံး၊ လမ်းပန်းနှင့် အဆောက်အအုံဌာနရုံးနှင့် စက်ရှင်ဗိုလ်တဲကြီး ရှိလေသည်။
စီးပွားရေး
မြို့၏တောင်၊ မြောက်၊ အနောက်ဘက်တို့၌ လယ်ကွင်းကြီးများ ရှိ၍ စပါး၊ ပဲ၊ ပြောင်းစသည် စိုက်ပျိုးကြသည်။ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ကဲ့သို့ မြေဩဇာမကောင်းသော်လည်း ဆည်များ တူးမြောင်းများမှ ရေဝအောင် သောက်ရသောကြောင့် သီးနှံများထွက်သည်။ အများဆုံးစိုက်ပျိုးကြသော သီးနှံများမှာ ဆန်စပါး၊ ကုလားပဲ၊ နှမ်း၊ မြေပဲစသည်တို့ဖြစ်သည်။ သဖန်းဆိပ်ဆည်မှ ရေပေးဝေမှုကြောင့် တစ်နှစ်ကို နှစ်ကြိမ် ဆန်စပါးစိုက်ပျိုးနိုင်ပါသည်။ အထွက်နှုန်းမှာ တစ်ဧကလျင် တင်း၁၀၀ နှုန်းခန့်ထွက်ရှိပြီး လူကြိုက်အများဆုံးဆန်မှာ ရွှေဘိုပေါ်ဆန်းမွှေး ဖြစ်သည်။
ဟွေကျန်းရွာ၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
ဟွေကျန်းရွာ (Hwaykyan)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့)၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းဒခွန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၂၁၄၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းဒခွန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၄၈၇ ဦး၊ မ ၃၀၀၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၆၄၉၄ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုင်းတုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပန်းထိမ်ဝန်
ပန်းထိမ်ဝန် သည် ရွှေထည်၊ ငွေထည်၊ ကျောက်မျက်ရတနာများ စီခြယ် လုပ်ဆောင်ရသည့် ပန်းထိမ် လုပ်ငန်းအား ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲသူ ဖြစ်သည်။ လုပ်ငန်းဆောင်တာအများအားဖြင့် မကိုဋ်တော်၊ သရဖူတော်၊ ရတနာမောက်ရှုတော်၊ စိန္တာမုနိ မကိုဋ်တော်၊ ရတနာဗောင်းထုပ်တော် များနှင့် တကွ သမီးတော် မြေးတော်များ၏ နားထွင်းဒက်ဆင် မင်္ဂလာအခမ်းအနားများ၊ လက်ထပ်မင်္ဂလာ အခမ်းအနားများအတွက် လိုအပ်သော လက်ဝက်ရတနာများ အဆင်တန်ဆာများကို စီစဉ်လုပ်ဆောင်ပေးရသည်။
လုံခြုံရေး
ပန်းထိမ်ဝန်၏ လက်အောက်တွင် ရွှေပန်းထိမ်အမှုထမ်းများ ကျောက်ထည်လုပ်ခေါင်း၊ လက်သားလူများ စသည်ဖြင့် အဆင့်ဆင့်ထားရှိ၏။ ပန်းထိမ် လုပ်ငန်း မှာ တန်ဖိုးကြီး မြင့်သော လုပ်ငန်း ဖြစ်သဖြင့် ပန်းထိမ်ဖို ကို နန်းတွင်း၌သာ ထားရှိသည်။ ရတနာပုံခေတ် ပန်းထိမ်ဖို မှာ ရွှေနန်းတော်ထက် အမှုထမ်းများအား အလံနီ အမှုထမ်း များက လုံခြုံရေးအတွက် ကာကွယ်စောင့်ရှောက် တာဝန်ယူပေးကြရသည်။
ပန်းထိမ်ဝန် ဦးညွန့်
ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦး ကာလ အမည်သိရှိရသူ ပန်းထိမ်ဝန် တစ်ဦးမှာ ဦးညွန့် ဖြစ်သည်။ ဦးညွန့်သည် အလုံမြို့ ဇာတိဖြစ်ပြီး မြေဒူးမင်း (ဆင်ဖြူရှင်) သို့မဟုတ် စဉ့်ကူးမင်း လက်ထက်တွင် ပန်းထိမ်ဝန် အဖြစ် အမှုထမ်းရွက်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ၁၇၈၂ ခုနှစ်တွင် ဘိုးတော်ဘုရား (ဗဒုံမင်း) နန်းတက်လာသောအခါ ဦးညွန့်သည် ပန်းထိမ်ဝန်ဟောင်း တစ်ဦးဖြစ်နေပြီး စစ်ကိုင်းဘက်တွင် နေထိုင်ကြောင်းသိရှိရသည်။ နောက်တွင် မြဝတီမင်းကြီး ဦးစ ဖြစ်လာမည့် မောင်စ မှာ ပန်းထိမ်ဝန်ဟောင်း ဦးညွန့်၏ သမီး မအေးနှင့် လက်ဆက်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
မောင်သာ
ဗဒုံမင်း လက်ထက်တွင် ပန်းထိမ်ဝန်၏ သား မောင်သာ၏ အမည်ကို တွေ့ရှိရသော်လည်း ပန်းထိမ်ဝန် ဦးညွန့်၏ သားဟုတ်မဟုတ်ကိုမူ မသိရပေ။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ မှူးမတ်များ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း
ဟဲလမွတ်ခိုးလ်
ပြည်ထောင်စုသမ္မတဂျာမနီနိုင်ငံတွင် ရှစ်နှစ်ခွဲကြာမျှ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် အာဏာရရှိခဲ့သော ဆိုရှယ်လစ်ဒီမိုကရက်တစ် ပါတီခေါင်းဆောင် ဟဲလမွတ်ရှမစ်သည် ၁၉၈၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ပါလီမန်၌ အယုံအကြည် မရှိကြောင်းအဆိုကို ရှုံးနိမ့်ခဲ့ရသည့်အတွက် ရာထူးမှ နုတ်ထွက် ပေးခဲ့ရာတွင် အတိုက်အခံပါတီဖြစ်သော ခရစ်ယာန် ဒီမိုကရက်တစ်ယူနီယံပါတီ ခေါင်းဆောင် ဟဲလမွတ်ခိုးလ်သည် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဆက်ခံခွင့်ရခဲ့သည်။
ဝန်ကြီးချုပ် ဟဲလမွတ်ခိုးလ်ကို ၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ်တွင် လူဒါ ဝစ်ရှားဖန်မြို့တွင် မွေးဖွားသည်။ ခိုးလ်သည် ငယ်စဉ်က လယ်သမားတစ်ယောက်ဖြစ်လိုသော်လည်း ဖြစ်မလာခဲ့ချေ။ ဟိန်ဒယ်တက္ကသိုလ်မှ နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ ဘာသာဖြင့် ပါရဂူ (ဒေါက်တာ)ဘွဲ့ကို ရခဲ့သည်။
၁၉၇၆ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၉ ခုနှစ်အထိ လွှတ်တော်တွင် အတိုက်အခံပါတီဖြစ်သော ခရစ်ယာန်ဒီမိုကရက်တစ် ယူနီယံပါတီ၏ ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ဝန်ကြီး ချုပ် ဟဲလမွတ်ရှမစ်အစိုးရအဖွဲ့အား အယုံအကြည် မရှိကြောင်း အဆိုကို ဟဲလမွတ်ခိုးလ်၏ ခရစ်ယာန်ဒီမိုကရက်တစ်ယူနီယံ ပါတီက ခေါင်းဆောင်၍ တင်သွင်းခဲ့ရာ ၂၅၆ မဲ ၂၃၅ မဲဖြင့် အနိုင်ရခဲ့သည်။ မဲမပေးပဲ ပျက်ကွက်သူလေးဦး ရှိသည်။ ဝန်ကြီးချုပ် ရှမစ်သည် အယုံအကြည်မရှိကြောင်းအဆိုကို ရှုံးနိမ့်ကာ ရာထူးမှ ထွက်ပေးခဲ့ရသဖြင့် ဟဲလမွတ်ခိုးလ်သည် ပြည်ထောင်စုသမ္မတဂျာမနီနိုင်ငံ၏ ခြောက်ဦးမြောက် ဝန်ကြီး ချုပ်(အဓိပတိ)အဖြစ် အရွေးခံခဲ့ရသည်။
ဝန်ကြီးချုပ်ခိုးလ်၏ ဗဟိုလက်ယာအစိုးရအဖွဲ့စာရင်းကို အောက်တိုဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် ကြေညာသည်။ ဝန်ကြီးချုပ်ခိုးလ်က ပြည်ထောင်စုဂျာမနီနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး ပြန်လည်နာလန်ထူအောင် ကြိုးစားမည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် အစိုးရသက်တမ်း ရက်သတ္တ ၁၁ ပတ်အကြာ ၁၉၈၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ခိုးလ်သည် ပါလီမန်တွင် အယုံအကြည်မရှိ အဆိုကို ရှုံးနိမ့်အောင် စီစဉ်ပြီး ပါလီမန်ကို ဖျက်သိမ်းကာ ရွေးကောက်ပွဲသစ်ကို ၁၉၈၃ ခုနှစ် မတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပပေးရန် သမ္မတ ကား ကာစတင်ထံ တင်သွင်းခဲ့လေသည်။ ရာထူးမရယူမီနှင့် ရာထူးရယူပြီးကာလများတောက်လျှောက်က အရှေ့နှင့် အနောက် ဂျာမနီ နှစ်ပြည်ထောင် ပြန်လည်ပေါင်းစည်းရေးကို အားသွန်ခွန်စိုက် ကြိုးစားခဲ့ပြီး ၁၉၈၉တွင် ဂျာမနီနှစ်နိုင်ငံပြန်လည်း ပေါင်းစည်းသည့် နောက် ၁၉၉၀ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲတွင်လည်း အနိုင်ရကာ တစ်စည်းတစ်လုံးထဲသော ဂျာမနီနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၉၈ခုနှစ်ရွေးကောက်ပွဲတွင်မူ ဟဲမွတ်ခိုးလ် အရေးနှိမ့်ကာ ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။
လတာချောင်းရွာ၊ ဟေမန်
လတာချောင်းရွာ၊ ဟေမန်
ကွင်းကလေးရွာ၊ ပျဉ်းမငူ
ကွင်းကလေးရွာ၊ ပျဉ်းမငူ
တီယာ ရှေးဟောင်းသုတေသန နယ်မြေ
တီယာသည် အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းရှိ ရှေးဟောင်းသုတေသနဒေသ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဒစ်အဘာဘာမြို့ တောင်ဘက်ရှိ တောင်ပိုင်းနိုင်ငံ၊နိုင်ငံသားနှင့် ပြည်သူ့ဒေသရှိ ဂူရေ့ဂျ်ဒေသတွင် တည်ရှိသည်။
ဆောင်ပုံရွာ၊ သိလ္လာဂါတ်စု
ဆောင်ပုံရွာ၊ သိလ္လာဂါတ်စု
စူဠရာဟုလောဝါဒသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့တော်အနီး အန္ဓဝန်တောအုပ် အတွင်း သစ်ပင်ရင်း၌ အရှင်ရာဟုလာအား ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
ရွာသာယာရွာ၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်
ရွာသာယာရွာ (Ywartharyar)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းခရိုင်၊ ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်၊ ရွာသာယာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၈၈၅၈ ဖြစ်သည်။
စူဠရာဟုလောဝါဒသုတ်
ဘုရားရှင်က အရှင်ရာဟုလာအား စက္ခုပသာဒ, ရူပါရုံ, စက္ခုဝိညာဏ်, စက္ခုသမ္ဖဿကြောင့်ဖြစ်သော ဝေဒနာ, သညာ, သင်္ခါရ, ဝိညာဏတို့ကို အနတ္တလက္ခဏသုတ် ဒေသနာတော်အတိုင်း တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီတို့ကို မေးမြန်၍ ဟောကြားတော်မူပါသည်။ ထို့အတူ ကြွင်းသော အဇ္ဈတ္တိကာယတန, ဗဟိဒ္ဓါယတန, ဝိညာဏ, သမ္ဖဿတို့ကို တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ မေးမြန်၍ ဟောကြားတော်မူပါသည်။ ဤသုတ်တော် နာယူပြီသည့်အဆုံး၌ အရှင်ရာဟုလာ အာသဝေါ ကုန်ခမ်း ရဟန္တာဖြစ်တော်မူပါသည်။ အရှင်ရာဟုလာနှင့် ပါရမီဖြည့်ဖက် မရေ မတွက်နိုင်သော နတ်, ဗြဟ္မာများ ပါရမီဉာဏ်အလျောက် အရိယာသာဝကဖြစ်၍ တရားသိမြင် ကျွတ်တမ်းဝင်ကြပါသည်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဝိမုတ္တိပရိပါစနီယဓမ္မ၊ ဓမ္မစက္ခု၊ အနေကာနံ ဒေဝတာ သဟဿ-ပုဒ်အစရှိသော ဖွင့်ဆိုချက်များ ပါရှိပါသည်။
နေပူခံရွာ
နေပူခံရွာ
ကိုးကား
နေပူခံရွာ
နားဖြတ်ရွာ၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်
နားဖြတ်ရွာ (Narhpyat)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ မိုင်းရှူးမြို့နယ်၊ မိုင်းစံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၄၈၃၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုင်းစံကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၈၃ ဦး၊ မ ၂၁၂၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၂၀၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုင်းရှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လဇီးရွာ၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်
လဇီးရွာ(Lazee)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ လဇီးဂွမ်ရန်လာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၀၄၄၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟူးဘတ် ရန့်စ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ: ကိုလိုနီခေတ် အင်္ဂလိပ်အရာရှိများ
တပ်မတော်စစ်သမိုင်းပြတိုက် (ရန်ကုန်)
တပ်မတော် မော်ကွန်းတိုက်ကို မူလက စစ်သမိုင်း ဌာနခွဲအဖြစ် ဖွဲ့စည်းစဉ်က ရုံး၏ တည်နေရာမှာ စစ်ရုံးအတွင်း၌ ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၅ ခု၊ အောက်တိုဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စတီးဝပ်လမ်းရှိ မြို့မကျောင်းသားဟောင်းများ အဆောက်အအုံသို့ ပြောင်းရွှေ့ပြီး ၁၉၅၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ‘တပ်မတော်မော်ကွန်းတိုက်’ အမည်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ တပ်မတော် မော်ကွန်းတိုက် အဆောက်အအုံကို ၁၉၇၅ ခု၊ ဧပြီလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် အမှတ် ၄၀ ၊ ဦးဝိစာရလမ်းသို့ ပြောင်းရွှေ့လာခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်၊ မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော် မော်ကွန်းတိုက်မှူးရုံးအဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲပြီး ရွှေတိဂုံဘုရားလမ်းနှင့် ပန်တျာလမ်းထောင့်ရှိ စစ်သမိုင်းပြတိုက် အဆောက်အအုံသစ်ကို ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။
စစ်သမိုင်းပြတိုက်နှင့် တပ်မတော် မော်ကွန်းတိုက် တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ကြသည့် တပ်မတော်မော်ကွန်းတိုက်မှူးများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
အလယ်စုရွာ၊ မိုးပြာအရှေ့
အလယ်စုရွာ၊ မိုးပြာအရှေ့
နန်းကံကျွေးဝန်
နန်းကံကျွေးဝန် သည် နန်းတော်၊ ပြာသာဒ်ဆောင်ကြီးများ၊ အဆောင်အယောင်များ ဆောက်လုပ်ပြင်ဆင် ထိန်းသိမ်းသည့်လုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင်ရသူ ဖြစ်သည်။ နန်းကံကျွေးဝန်၏ တာဝန်ဝတ္တရားများမှာ ယခုခေတ်မြို့ပြ အင်ဂျင်နီယာ (Civil Engineer) များနှင့် အလားသဏ္ဌာန် တူသည်။
ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးကာလ
ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးကာလ အလောင်းမင်းတရား လက်ထက်တွင် ရတနာသိင်္ဃ မင်းနေပြည်တော် ကြီးကို ဆောက်လုပ်ခဲ့ရာ နန်းကံကျွေးဝန်အဖြစ် ခန့်ထားခံရသူ တစ်ဦးတစ်ယောက်ရှိနိုင်သည်။ သို့သော် စာပေအမှတ်အသားများ၌ မတွေ့ရပေ။ မြေဒူးမင်း (ဆင်ဖြူရှင်) လက်ထက် နန်းတက်စကာလ ၁၅ စက်တင်ဘာ ၁၇၆၄ ခုနှစ်တွင် ဂါမဏိတိဿ ဦးစီးသော ၅၀ သော သွေးသောက်အဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းရာ နန်းကံကျွေးဝန် ရာဇတမန်ကျော်ထင် ၏ အမည်ပါလာသည်။
ရာဇတမန်ကျော်ထင်သည် အလောင်းမင်းတရား သို့မဟုတ် ဒီပဲယင်းမင်း (နောင်တော်ကြီးမင်း) လက်ထက် နန်းကံကျွေးဝန် ဖြစ်မည်ထင်ပါသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ကုန်းဘောင်ဆတ် မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး (ပထမတွဲ)၌ နန်းကံကျွေး သီဟဗလ ကျော်သူအမည်ကို တစ်ဆက်တစ်စပ်တည်း တွေ့ရှိရ သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ သီဟဗလကျော်သူသည်လည်း လက်ဝဲရံတိုင် ဦးစီးသည့် ၅၀ တော် သွေးသောက်အဖွဲ့သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့၏။ သို့ဖြစ်၍ ရာဇာတမန်ကျော်ထင် မှာ နန်းကံကျွေးဝန်ဟောင်း ဟု မှတ်ယူမိပါသည်။ နန်းကံကျွေးဝန် နှစ်ဦးတစ်ပြိုင်တည်း ခန့်အပ်ခဲ့ခြင်းမျိုးတော့ ဖြစ်ဟန်မတူပါ။
ဗဒုံမင်းလက်ထက်
ဗဒုံမင်း (ဘိုးတော်ဘုရား) (၁၇၈၂-၁၈၁၉) လက်ထက် ဘွဲ့မည် သိရှိရသူ နန်းကံကျွေးဝန် တစ်ဦးမှာ ဗလဇေယကျော် ဖြစ်သည်။ နန်းကံကျွေးဝန် ဗလဇေယျကျော်သည် ၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇၉၅ တွင် ကျင်းပခဲ့သည့် မိတ္ထီလာမင်းသမီး၏ ကွမ်းခွံ့မင်္ဂလာ အခမ်းအနားသို့ တက်ရောက်ခဲ့သူ ဖြစ်၏။ စစ်ကိုင်းမင်း (ဘကြီးတော်) နန်းတက်စ ၁၈၁၉ ခုနှစ်တွင် ဗလဇေယကျော်အား ငွေအသပြာသုံးဆယ်ချီးမြှင့်ကြောင်း အမှတ်အသားတွေ့ရှိရာ နန်းကံကျွေးဝန် ဗလဇေယျကျော်မှာ ထိုစဉ်က နန်းကံကျွေးဝန်ဟောင်း ဖြစ်နေပြီ ဟု မှတ်ယူရသည်။
စစ်ကိုင်းမင်း နန်းတက်စ
၁၈၁၉ ခုနှစ်တွင် စစ်ကိုင်းမင်း (ဘကြီးတော်) နန်းတက်လာပြီးနောက် ပညာရာဇကျော်အား နန်းကံကျွေးဝန်အရာ ခန့်အပ်လိုက်ပါသည်။ ၆ စက်တင်ဘာ ၁၈၁၉ တွင် နန်းကံကျွေးဝန် ပညာရာဇကျော်သည် ပန်းပုပညာရှင် ဦးအင်း၊ ဦးဘွယ် နှင့် ဦးအုန်း အပါအဝင် လူ ၅၀ အား နန်းကံကျွေးဝန်အစုသို့ သွင်းယူခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရ၏။ ၃ နိုဝင်ဘာ ၁၈၁၉ ခုနှစ် ထီးဆောင်းမင်္ဂလာ အခမ်းအနားတွင် နန်းကံကျွေးဝန် ပညာရာဇကျော်အား နေမျိုးနန္ဒကျော်ဘွဲ့ ပြောင်းလဲပေးအပ်ခဲ့သည်။