cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ချိပ်ဆေး
မြန်မာနိုင်ငံ၌ သစ်တောခရိုင်ပေါင်း ၇ ခု ရှိသည့်အနက် သစ်တောခရိုင် ၄ ခု၌ ချိပ်ထွက်သည်။ ယင်းတို့မှာ မြစ်ဝကျွန်းပေါ် သစ်တောခရိုင်၊ မြောက်ဘက်သစ်တောခရိုင်၊ အလယ်သစ်တောခရိုင်နှင့် ချင်းတွင်းသစ်တောခရိုင်များ ဖြစ်သည်။ မြစ်ဝကျွန်းပေါ် သစ်တာခရိုင်၌ သရက်နှင့် ဟင်္သာတခရိုင်များ၊ မြောက်ဘက် သစ်တောခရိုင်တွင် ကသာ၊ ဗန်းမော်နှင့် မန်စီနယ်များ၊ အလယ်သစ်တောခရိုင်တွင် မေမြို့နယ်၊ ချင်းတွင်းသစ်တောခရိုင်တွင် အထက်ချင်းတွင်း၊ ယော၊ မင်းဘူး၊ မြစ်သား၊ မြို့နယ်များနှင့် မူးမြစ်ဝှမ်းဟူသည်တို့တွင် ချိပ်ထွက်သည်။ ယင်းတို့အပြင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ချိပ်အများဆုံးထွက်သောဒေသမှာ ရှမ်းပြည်နယ်ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံမှထွက်သော ချိပ် ရာခိုင်နှုန်း ၇ဝ မျှလောက်ကို ရှမ်းပြည်နယ်မှ ရရှိသည်။ ချိပ်ပိုးတို့သည် အချို့သောအပင်များ၊ ချုံဖုတ်များ၊ နွယ်ပင်များပေါ်တွင် နေကာ အပင်မှထွက်သော အရည်ကို စုပ်ယူ၍ အသက်ရှင်ကြရသည်။ စုတ်ယူသောအရည်များမှတဖန် အစေး လုပ်ယူကြသည်။ ချိတ်ပိုးများ နေလေ့ရှိသော အပင်များမှာ ရှားပင်၊ ကုက္ကိုပင်၊ တောင်မန်ကျည်းပင်၊ ဩဇာပင်၊ သစ်နုပင်၊ သဒွက်ပင်၊ သဖန်းပင်၊ ကဒွတ်ပင်၊ ဗောဓိညောင်ပင်၊ ဆင်သဖန်းပင်၊ အင်ကြင်းပင်၊ သင်္ဘောကုက္ကိုပင်၊ ကြို့ပင်၊ သစ်ရာပင်၊ ဆီးပင် ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
ချိပ်ပိုးကောင်သည် လှေပုံသဏ္ဌာန်နှင့်တူ၍ အရှည်မှာ မီလီမီတာ တဝက်ကျော်မျှ ရှိသည်။ အရောင်မှာ နီ၏။ ထို ပိုးလောင်းကောင်ကလေးများသည် ချိပ်ပိုးမ ကိုယ်ခန္ဓာ၏ ဆဲများမှ ပေါက်လာ၍ အတော်အတန် တွားသွားနိုင်ကြသည်။ ချိပ်ပိုးမတစ်ကောင်မှ ချိပ်ပိုးလောင်းကလေးပေါင်း ၁၀၀၀ ခန့် ပေါက်ရောက်၏။ ပျမ်းမျှအားဖြင့် ကောင်ရေ ၂ဝဝ မှ ၅ဝဝ အထိ ပေါက်နိုင်၏။ ထိုပိုးလောင်းကောင်ကလေးများသည် အရည်ရွှမ်းနေသော အရွက်နုများကို စားသောက်ရန် ပို၍နှစ်သက်သည်။ ရင့်နေသော သစ်ရွက်ကြမ်းများကို ကောင်းစွာ မစားသောက်နိုင်ကြပေ။ ထို့ကြောင့် ချိပ်ပိုးများကို မွေးမြူသောအခါ အရွက်နုများထွက်လာရန် အပင်မှအကိုင်းများကို ချိုင်ပေးကြရ၏။ အကိုင်းအခက်များကို ချိုင်ထားခြင်းမရှိသော အပင် များ၌လည်း ချိပ်ပိုးများကို မွေးမြူနိုင်သည်။ သို့သော် ချိပ်များ ရသင့်သလောက် မရရှိနိုင်။
ချိပ်ပိုးများကို မွေးမြူရာ၌ ချိပ်ပိုးလောင်းများ တွယ်နေသော အကိုင်းကို ဖြတ်တောက်၍ မွေးမြူလိုသော အပင်၌ ချိတ်တွယ်ပေးရသည်။ ဤသို့ဖြင့် ချိပ်ပိုးကောင်များသည် အပင်သို့ကူး၍ အရွက်နုကလေးများမှ အရည်ကို စုတ်ယူစားသောက်ကြသည်။ အများအားဖြင့် အကိုင်းအခက်များ အောက်ဘက်မှနေ၍ ပင်ရည်ကို စုတ်ယူစားသောက်တတ်ကြသည်။ မကြာမီ အတွင်းမှာပင် ပိုးလောင်းကောင်ကလေးများသည် တစ်ကောင်အပေါ် တစ်ကောင်ထပ်၍ အများအပြား ပြွတ်သိပ်ကာ ပေါ်ပေါက်လာကြသည်။
ချက်ခြင်းပင် ချိပ်ပိုးလောင်းကောင်ကလေးများသည် ချိပ်ရည်ကို ထုတ်ကြ၏။ ထိုချိတ်ရည်ကို ချိပ်ပိုးများအတွင်းရှိ ဂလင်းများ၏ အကူအညီဖြင့် ထုတ်သည်။ ပထမ၌ ချိပ်ရည်သည် ပိုးလောင်းများ၏ ကိုယ်ပေါ်၌ တောက်ပြောင်လျက်ရှိ၏။ ထို့နောက် ထိုအရည်သည် တဖြည်းဖြည်းမာသွား၍ ချပ်ပိုး၏ ကိုယ်လုံးဖုံးလွှမ်း သွားသည်။ ဖုံးလွှမ်းထားသော ချိပ်ရည် အတွင်း၌ပင် ချိပ်ပိုးများသည် ချိပ်ရည်ကို ဆက်လက်ထုတ်ပေးကြ၏။
ချိပ်ပိုးအမနှင့် အထီးရှိရာ အထီးများသည် မိမိတို့၏ ချိပ်ရည်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ပိုးအိမ်များအတွင်း၌ အဆင့်ဆင့် ပြောင်းလဲ၍ ကြီးကောင်ဝင်ပိုးဘဝသို့ ကူးပြောင်းသွားကြလေသည်။ ကြီးကောင်ဝင်ပိုးသည် ပိုးလောင်းကောင်နှင့် လုံးဝ မတူတော့ပေ။ အထီးများသည် ကြီးကောင်ဝင်ပိုးများ ဖြစ်လာသောအခါ မိမိတို့၏ ပိုးအိမ်များမှထွက်လာ၍ အမများနှင့် မျိုးဆက်ပွားရန် ဆောင်ရွက်ကြသည်။ ဆောင်ရွက်ပြီးသောအခါ မကြာမီ အတွင်းမှာပင် သေဆုံးသွားကြသည်။ ရရှိသောချိပ်သည် အများအားဖြင့် ချိပ်ပိုးမများမှ ထုတ်သောချိပ် ဖြစ်သည်။ အမှန်စင်စစ် ချိပ်ထုတ်ခြင်းအလုပ် အားလုံးကို ချိပ်ပိုးထီးများ မိမိတို့အိမ်ထဲမှ ထွက်လာပြီးနောက်မှ ပြုလုပ်ကြလေသည်။ ချိပ်ပိုးအမများသည် မိမိတို့အိမ်အတွင်း၌ မလှုပ်မရှားနေ၍ ချိပ်ကို ထုတ်ပေးကြသည်။ ဤသို့ဖြင့် ချိပ်အဆောက်အအုံမှာ တဖြည်းဖြည်း ကြီးမားလာလေသည်။
ပိုးဥဖြစ်သည့်အချိန်မှ ကြီးကောင်ဝင်ပိုးမက တစ်ဖန် ဥပြန်အုသည့် အချိန်အထိကို ဇီဝစက်တစ်ခုဟု ခေါ်သည်။ ထိုအချိန်မှာ ချိပ်ရရှိရန် ကြာသောအချိန်ပင် ဖြစ်သည်။ ရာသီဥတုအခြေအနေနှင့် မွေးမြူသောအပင်များကို လိုက်၍ တစ်နှစ်အတွင်း ဇီဝစက် ၂ ခုမှ ၄ ခုအထိ ရှိနိုင်ပေသည်။
ချိပ်များကို လိုက်လံစုဆောင်းရာ၌ ချိပ်တွယ်နေသော အကိုင်းအခက်များကို ဖြတ်တောက်ယူကြ၏။ သိမ်းယူသောအခါ ရှိသမျှ ချိပ်အားလုံးကို မယူဘဲ၊ နောက်ထပ်မွေးမြူရန်အတွက် အချို့တဝက်ကို ချန်ထားခဲ့ကြရ၏။ ထို့နောက် သစ်ကိုင်းများတွင်ရှိသော ချိပ်များကို ခွာယူ၍ အလိုရှိသော နေရာများသို့ တင်ပို့ရောင်းချကြ၏။ တခါတရံ ချိပ်များ တွယ်ကပ်နေသော သစ်ကိုင်းများကို အကိုင်းလိုက်လည်း တင်ပို့ ရောင်းချတတ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံမှထွက်သော ချိပ်များကို အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ တင်ပို့ရောင်းချသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၌ ထိုချိပ်ကို အမျိုးမျိုးပြုပြင်၍ ရှဲလက်ခေါ် ချိပ်လွှာများ ပြုလုပ်ယူကြသည်။ ချိပ်မှ ချိပ်လွှာလုပ်ယူရာ၌ ပထမချိပ်ကို အမှုန့်ကြိတ်ပြီးလျှင် ရေနွေးထဲတွင်ထည့်၍ ဆေးကြောပစ်ရသည်။ ဤကဲ့သို့ ပြုလုပ်ပေးခြင်းအားဖြင့် ချိပ်ကို ပျော့ပျောင်းသွားစေ၍ အထဲတွင်ပါရှိသော ဆိုးဆေးများကို ထွက်သွားစေသည်။ ထို ဆိုးဆေးများမှာ ချိပ်ပိုးများ၏ ကိုယ်ခန္ဓာများမှ ထွက်လာသောပစ္စည်း များဖြစ်၍ အနီပုပ်ရောင်ရှိ၏။ ရှေးအခါက ထိုဆိုးဆေးများကို အလွန်တရာမှပင် တန်ဖိုးထား၍ အသုံးပြုကြလေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ထိုဆိုးဆေးများကို ပိုးလုံချည်များ ဆေးရောင် ဆိုးရာတွင် အသုံးပြုကြသည်။ သို့ရာတွင် ယခုအခါ အခြားဆိုးဆေးအမျိုးမျိုး ပေါ်ပေါက်လာသဖြင့် ယင်းတို့ကို ရှေးအခါကလောက် တန်ဖိုးမထားကြတော့ပေ။
ရေဖြင့် ၃၊ ၄ ကြိမ်မျှ ဆေးကြောပြီးသောအခါ ချိပ်ကို ခြောက်သွေ့သွားအောင် ပြုလုပ်ပေးရ၏။ ယင်းကို တဖန် အရည်ကျိုပေးသောအခါ ချိပ်လွှာများကို ရရှိလေသည်။ ချိပ်လွှာသည် ပယင်းရောင်အရင့်မှ အမည်းရောင်အထိ အရောင်အမျိုးမျိုးရှိ၏။ ယင်းကို တဖန်အရောင် ချွတ်ပေနိုင်၏။ အရောင်ချွတ်ပြီးသောအခါမှ ချိပ်လွှာကို အလိုရှိသော အရောင် ပြန်ဆိုးပေးရန် အကောင်းဆုံး ဖြစ်သည်။ အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစု၌ အဝါရောင်ပြန်ဆိုးပြီးသောအခါမှ ချိပ်လွှာကို အလှအပ တန်ဆာပစ္စည်း များ ပြုလုပ်ရန် အသုံးပြုကြလေသည်။ ချိပ်လွှာသည် ဓာတ်ပြားများပြုလုပ်ရာတွင် အရေးအကြီးဆုံးသော ပစ္စည်းတစ်မျိုး ဖြစ်ပေသည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကုက္ကို၊ မန်ကျည်းစသော အပင်များတွင် ပိုးကောင်တစ်မျိုးကြောင့် ဖြစ်သော ပိုးအိမ်များမှ အရောင်နှင့် ဖယောင်းကို သုတ်ဖယ်ခြင်းဖြင့် ချိပ်ဆေး အဆေးခဲ အဝါရောင်များ ရရှိသည်။ အရက်ပျံနှင့် ဖျော်၍ သစ်သားပလာစတာများကို ကြာရှည်ခံစေရန် နှင့် တောက်ပြောင်ချောမွေ့စေရန်အတွက် သုတ်ဆေးအဖြစ် အသုံးပြုသည်။ ချိပ်မှာ အနီ၊ အနက်၊ အစိမ်း၊ အညို စသည်ဖြင့် အရောင်အမျိုးမျိုး ရှိသည်။ အပူရှိန်တွင် ပျော့၍ အေးလျှင် မာခဲကြွပ်ဆပ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်းဆက် ထုတ်ကုန်များ
တလမေဒေါ
တလမေဒေါ သို့မဟုတ် တလမည်ဒေါ (c. ၁၃၆၈ – ၁၃၉၀) သည် ဟံသာဝတီဘုရင် ရာဇာဓိရာဇ်၏ ပထမဆုံးဇနီး ဖြစ်သည်။ သူမသည် ရာဇဓိရာဇ်နှင့် အဖေတူ အမေကွဲ မောင်နှမတော်စပ်ပြီး၊ ဖခင်မှာ ဘုရင် ဗညားဦး ဖြစ်ကာ မိခင်မှာ စန္ဒာဒေဝီမိဖုရား ဖြစ်သည်။
၁၃၈၃ ခုနှစ် မေလတွင် ရာဇာဓိရာဇ်နှင့် ဒဂုံသို့ ခိုးရာလိုက်ပြေးခဲ့ပြီး ရာဇာဓိရာဇ်နှင့်အတူ ဖခင် ဗညားဦးကို ပုန်ကန်ခဲ့ကြသည်။ ဗညားဦးသည် ထိုပုန်ကန်မှုတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ရာဇာဓိရာဇ် ထီးနန်းဆက်ခံပြီးနောက် တလမေဒေါသည် မိဖုရားသဖွယ် ဖြစ်လာသည်။ သူတို့၏ သားဖြစ်သူမှာ ဘောလောကျန်းထော ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ရာဇာဓိရာဇ်က ပီယရာဇာဒေဝီအား မိဖုရားခေါင်အဖြစ် တင်မြှောက်ခဲ့ခြင်းသည် တလမေဒေါအား စိတ်ပျက်စေခဲ့သည်။
ရာဇာဓိရာဇ်က တလမေဒေါအား ဖယ်ကျဉ်ခဲ့ပြီး ဗညားဦး အပ်နှင်းခဲ့သော လက်ဝတ်ရတနာများကိုလည်း သိမ်းဆည်းခဲ့သည်။ တလမေဒေါသည် နောက်ပိုင်းတွင် မိမိကိုယ်ကို သေကြောင်းကြံခဲ့သည်။
၁၃၉၀ ခုနှစ်တွင် တလမေဒေါ ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ထိုနှစ်မှာပင် ရာဇာဓိရာဇ်သည် သားဖြစ်သူ ၇ နှစ်သားအရွယ် ဘောလောကျန်းထောကို သတ်ရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။ ဘောလောကျန်းထောသည် အသက်မသေမီတွင် သစ္စာဓိဌာန်တစ်ခုကို ပြုခဲ့သည်။
နင်းဂျမ်းရွာ၊ ကံလှ
နင်းဂျမ်းရွာ၊ ကံလှ
သန္ဓေသားဗေဒ
ပိုးဖလံနှင့် လိပ်ပြာဥများ၊ ငှက်နှင့်တွားသွား သတ္တဝါများ၏ ဥများကို ကျွနု်ပ်တို့တွေ့ဖူး မြင်ဖူးကြသည်။ ထိုဥများမှပေါက်လာသော သက်ရှိကလေးများသည် ဥထဲ၌ အချိန်ယူ၍ တဖြည်းဖြည်းဖွံ့ဖြိုး ရင့်သန်ကြီးပွားလာပြီးမှ အပြင် လောကသို့ အင်္ဂါစုံသက်ရှိအဖြစ်ဖြင့် ရောက်ရှိလာကြခြင်းဖြစ် သည်။ အပင်လောကတွင်လည်း မျိုးအောင်သည့် ဆဲတစ်ခုသည် အပင်၏အစေ့အိမ်တွင် တဖြည်းဖြည်းကြီးပွားလာရာမှ မျိုးစေ့ ဖြစ်လာသည်။ ဤနေရာ၌ ဥနှင့်မျိုးစေ့နှစ်မျိုးစလုံးသည် မဖွံ့ဖြိုး မရင့်သန်သေးသော သက်ရှိများဖြစ်ကြသည့် ပင်လောင်းနှင့် သန္ဓေလောင်းများသာဖြစ်ကြသည်။ အမြင့်တန်းစား သတ္တဝါများ တွင်ကား ဥဆဲသည် မိခင်၏သားအိမ်ထဲ၌ပင် ဆက်လက်ရင့် သန်ကြီးထွား၍ အမိကဲ့သို့ အင်္ဂါစုံလင်သောအခြေသို့ ရောက်ရှိ လာသောအခါမှသာ ပြင်ပလောကသို့ မွေးဖွားလာကြသည်။ သားပိုက်ကောင်မျိုးကဲ့သို့သော အချို့တိရစ္ဆာန်များတွင်မူ မွေးဖွား လာသောသားငယ်သည် မိခင်၏သားပိုက်အိတ်တွင် ရက် အနည်းငယ်မျှနေ၍ မိခင်၏ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်မှုကို ခံနေရ သေးသည်။ သို့မှသာ ဆက်လက်၍အသက်ရှင်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ အင်ဗရီယိုလိုဂျီခေါ် သန္ဓေဗေဒဆိုသည်မှာ အပင်နှင့် သတ္တဝါများသည် သီးခြားသက်ရှိများအဖြစ်ဖြင့် မဖြစ်ထွန်း မတည်တံ့မီက ကနဦးက ဆဲများအဖြစ်ဖြင့် တည်လျက်ရှိပြီး လျှင် ထိုဆဲများအဖြစ်မှ တစ်သျှူးများအဖြစ်သို့၊ တစ်သျှူးများ အဖြစ်မှတစ်ဖန် အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများအဖြစ်သို့ အဆင့်ဆင့် ရင့်သန်ကြီးထွားလာသည့်အခြင်းအရာကို လေ့လာသောပညာရပ် ဖြစ်သည်။ ယင်းပညာရပ်သည် ဇီဝဗေဒခေါ် သိပ္ပံပညာရပ်ကြီးမှ ခွဲထွက်ဆင်းသက်လာသော ပညာရပ်ဖြစ်သည်။ သက်ရှိအားလုံး သည် မူလဆဲတစ်ခုကိုအခြေခံ၍ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ် သည်။ ထိုမူလဆဲမှ အစိတ်စိတ်ကွဲပွားသွားပြီးနောက် သန္ဓေသား လောင်းအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိသွားသည်။ သတ္တဝါအသီးသီးတို့တွင် သန္ဓေလွယ်ချိန် အမျိုးမျိုးကွဲပြားလျက် ရှိကြသည့်အလျောက် ထိုသန္ဓေလွယ်ချိန် ကုန်ဆုံးသည့်အခါ မူလဆဲသည် ရှုပ်ထွေး ဆန်းကြယ်သော သက်ရှိဖြစ်လာပြီးလျှင် ပြင်ပလောကသို့ ရောက်ရှိလာလေသည်။
ကြက်ငှက်ဥကဲ့သို့သော ဥတွင်ကနဦးကတည်းက အစာ လုံလောက်စွာပါရှိသောကြောင့် အတွင်းရှိကြက်ငှက်သန္ဓေလောင်း မှ ခြေလက်အင်္ဂါစုံသည်အထိ ထိုအစာကိုစားသောက်နေနိုင် သည်။ အပင်မျိုးစေ့တွင်လည်း ဗီဇဆဲပတ်လည်တစ်ဝိုက်တွင် အလားတူအစာများပါရှိသည်။ ဥမအုပဲအကောင်လိုက်မွေးသော သတ္တဝါများတွင် သန္ဓေသားသည်ချက်ကြိုးမှတစ်ဆင့် အစာနှင့် သွေးကို မိခင်ထံမှရရှိသည်။ ထိုချက်ကြိုးတည်းဟူသော အသက်သွေးကြောကို သန္ဓေသားပြင်ပလောကသို့ ရောက်ရှိလာ သောအခါမှသာ ဖြတ်လိုက်ရလေသည်။ အချို့ နို့တိုက်သတ္တဝါ များတွင် မိခင်သည်သားငယ်ကို မွေးဖွားလာပြီးသည့်နောက် အချိန်အတော်ကြာမျှ နို့ချိုတိုက်ကျွေး၍ ဆက်လက်မွေးမြူကြ သေးသည်။ ငှက်များသည် အမွေးအတောင်မစုံလင်သေးသော မိမိတို့၏သားငယ်များကို အမွေးအတောင်စုံ၍ ခုခံကာကွယ်နိုင် သောအခြေသို့ ရောက်သည့်တိုင်အောင် အစာများရှာဖွေကျွေးမွေး ကြသည်။
သန္ဓေသား ကြီးပွားတိုးတက်လာမှုနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ရှေး အယူအဆများသည် ကွဲကွဲပြားပြားမရှိဘဲ အလွန်မှ လုံးထွေး လှပေသည်။ သန္ဓေသားသည် ဥထဲတွင် အင်္ဂါစုံစုံလင်လင်ဖြင့် အကောင်အထည်ပေါ်ပြီး သားရှိနှင့်နေပြီ။ သို့သော် အရွယ်မှာ အလွန့်အလွန်မှ သေးငယ်နေသေးသည်ဟု ထင်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ ရင့်သန်ကြီးပွားလာမှုမှာ သေးငယ်သောအဆင့်မှကြီးသောအဆင့် သို့ ကြီးထွားလာခြင်းမျှသာဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် ခေတ်သစ်အင်ဗရီယိုလိုဂျီပညာ၏ ဖခင်ဖြစ်သော ကေ၊ အီးဖွန်ဗေးယား (ခရစ် ၁၇၉၂-၁၈၇၆)က အားလုံးသော တစ်သျှူးနှင့် အင်္ဂါများသည် ဗီဇလွှာများမှ ဖြစ်ပေါ်လာကြသည် ဟု ထုတ်ဖော်ပြခဲ့လေသည်။ ဗီဇလွှာတစ်လွှာသည် နာဗ်ကြော များဖြစ်လာ၍ အခြားတစ်လွှာမှ အရေပြား၊ အမွေးအတောင်၊ သို့မဟုတ် သားမွေးများဖြစ်လာပြီးလျှင် တတိယအလွှာမှ အတွင်းအင်္ဂါများ၊ အရိုး စသည်တို့ဖြစ်လာကြသည်။ ဤသည် ကား ဗီဇလွှာ၏ဝါဒပင်တည်း။
အချို့သိပ္ပံပညာရှင်များသည် ကျောရိုးရှိသတ္တဝါများနှင့် ကျောရိုးမဲ့သတ္တဝါများဟူ၍ ပိုင်းခြားထားသည့် အစဉ်အလာကို ချိုးဖျက်၍ အမြင့်တန်းစားသတ္တဝါများသည် ရှုပ်ထွေးခြင်းမရှိ၊ ရှင်းလင်းသောတ္တဝါများမှ မည်သို့ကြီးပွားတိုးတက်လာသည်ကို ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ကြက်ပေါက်စနှင့် လူကိုယ်တိုင်ပင်လျှင် သန္ဓေတည်နေချိန်၌ ငါးကဲ့သို့ ပါးဟက်ကွဲရာများရှိခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသည်။ ထိုပါးဟက်များသည် ကုန်းသတ္တဝါများတွင် သန္ဓေသားကြီးပွားလာသည်နှင့်အမျှ တဖြည်းဖြည်း ပျောက်ကွယ် သွားသည်ဟုဆိုသည်။ သို့ဖြင့် အင်ဗရီယိုလိုဂျီပညာသည် သက်ရှိတို့၏ ဘဝသမိုင်းကို နောက်ကြောင်းပြန် စုံစမ်းရှာဖွေ သည့်အပြင် အမြင့်တန်းစားသတ္တဝါများသည် အနိမ့်တန်းစား သတ္တဝါများမှ စနစ်တကျဆင့်ကဲတိုးတက် ပြောင်းလဲလာခဲ့ သည်ဟူသော ယုံကြည်ချက်ကိုလည်း ထောက်ခံသည်။
ဂျူးဂျေားဘူတာ (ကျိုတိုမြူနီစပယ်လိုင်း)
ဂျူးဂျေားဘူတာ  (十条駅 ဂျူးဂျေား - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုမြို့၊ မိနမိရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
တောင်တုံရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
တောင်တုံရွာ (Taungton)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ ထီပေါင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၂၉၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထီပေါင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၁၈၆ ဦး၊ မ ၅၃၈၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၅၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မိုင်းဆတ်ခရိုင်
မိုင်းဆတ်ခရိုင်( ၊ Mong Hsat District ) သည် ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ မိုင်းဆတ်မြို့ဖြစ်သည်။ မိုင်းဆတ်ခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၂၄၃,၁၃၇ ယောက် ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်နှင့်မြို့များ
မိုင်းဆတ်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
ဂျူးဂျေားဘူတာ (ခင်းတဲဆွတ်)
ဂျူးဂျေားဘူတာ  (十条駅 ဂျူးဂျေား - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုမြို့၊ မိနမိရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကြီးကန်ရွာ၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တင်းချောင်းရွာ၊ ထီးလင်းမြို့နယ်
တင်းချောင်းရွာ (Tinchaung)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ထီးလင်းမြို့နယ်၊ တင်းချောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၂၈၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တင်းချောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၈ ဦး၊ မ ၂၄၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၅၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထီးလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပြားကျွိန်ချောင်းဖျားရွာ
ပြားကျွိန်ချောင်းဖျားရွာ
ဦးပေါ်ကာကုန်း
ဦးပေါ်ကာကုန်း
ရုံး
အောက်ပါတို့မှ လိုအပ်သည်များကို ရွေးချယ်လေ့လာနိုင်ပါသည်။
ရဲထွတ်
ရဲထွတ် သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စာရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဘဝအကျဉ်း
ဧရာဝတီတိုင်း ပန်းတနော် မြို့တွင် အဖ ဆန်စပါး ကုန်သည် ဦးလှ၊ အမိ ဒေါ်သန့် တို့က ရ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၁၃ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း ရှစ်ယောက် အနက် ပဉ္စမမြောက် သား ဖြစ်သည်။ အမည်ရင် ဦးသော် ဖြစ်သည်။
ချစ်ဗိမာန်၊ ချစ်နိဗ္ဗာန်၊ ဝေလီဝေလင်း၊ ချစ်ရိပ်မြုံ (ဂျပန်ခေတ်)၊ ချစ်ဆန်းကြယ်၊ အချစ်ဦးည စသည့် စွဲငြိဖွယ်သော အချစ် ဝတ္ထုများ ရေးသား ခြင်းဖြင့် ထင်ရှားသော စာရေးဆရာ တယောက် ဖြစ်သည်။ သွေးသောက်ပတ္တမြား၊ ကဝေကျိန်စာ၊ နတ်ရဲကြီး စသည့် စုန်း ကဝေ တစ္ဆေဝတ္ထု များကိုလည်း ရေးခဲ့သည်။ စစ်မဖြစ်မီက ထုတ်ခဲ့သည့် ဤဒေသနှင့် ချစ်လောက နှစ်အုပ် ပေါင်းထုတ်သော တို့မျိုးစေ့ (Phroso by Anthony Hope ကို မှီး) ကဲ့သို့ အချစ်နှင့် စွန့်စားခန်း ဝတ္ထုကောင်း ကိုလည်း ဖန်တီး ခဲ့၏။ ရွှေပေးလို့ မရ (၁၉၄၇) ကဲ့သို့သော အချစ်နှင့် ဘဝ သရုပ်ဖော် ဝတ္ထုမျိုး ကိုလည်း ထုတ်ဝေ ခဲ့သည်။ စာအုပ် အဖြစ် မရောက် ခဲ့သော သူရိယ နေ့စဉ် သတင်းစာပါ အမြိုက် တရား (Les Miserable by Victor Hugo ကို မှီး) သည် အတွေးအခေါ်နှင့် ဘာသာရေး အမြင် တို့၌ ချီးကျူးဖွယ် လက်ရာ ဖြစ်ကြောင်း မှတ်တမ်း ပြုကြသည်။ ၁၉၃၉ ဝန်းကျင်တွင် ထွက်ခဲ့သည့် ကာမဂုဏ် ဝတ္ထုကိုမူ ညစ်ညမ်း စာပေ အဖြစ် အစိုးရက အရေးယူခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ရဲထွတ်၊ ရန်အောင်၊ သင်္ခါတို့ သုံးဦး ပေါင်းရေးသည့် ဤသုံးဦး စာအုပ်မှာ ထင်ရှား အောင်မြင် ခဲ့သည်။ အထူးခြားဆုံး ဝတ္ထုမှာ ခေတ်နှင့် လူ့အဖွဲ့အစည်း အခြေအနေကို ဖော်ပြသည့် လခစား (၁၉၃၆ ခန့်) ပင် ဖြစ်သည်။ ချစ်လမ်းခရီး ကျမ်းတစောင် ကိုလည်း ပြုစု ခဲ့သေးသည်။ နှစ်ပဲတန်၊ လေးပဲတန် ဝတ္ထုခေတ်မှ စ၍ အချစ်၊ စွန့်စားခန်း၊ ဘဝ သရုပ်ဖော်၊ တရားသံဝေဂ၊ သိုက်သမိုင်း စသည့် လုံးချင်း ဝတ္ထု များစွာ ရေးသား ခဲ့သည်။ သွေးသောက်၊ ရှုမဝ၊ စာပဒေသာ၊ စာရေးဆရာ၊ စာမျိုးစုံ၊ အောင်ဂျာနယ် စာစောင် မဂ္ဂဇင်းများတွင် အချစ်ကို တင်စားသည့် ဝတ္ထုတိုများ ရေးခဲ့သည်။ ဇာတ်ညွှန်းရေး ဆရာ အဖြစ် ရွှေမြင်းမိုရ် ရုပ်ရှင် ကုမ္ပဏီ အတွက် 'ခွန်ချိုခွန်သာ'၊ 'တောပုန်းတောင်' စသည် တို့ကို ရေးခဲ့သည်။
မင်းဆွေ၊ ရဲထွတ်နှင့် စာရေးဆရာ ရဲသမိန် (မာဃ ကုန်စုံဆိုင်ရှင် ဦးဘကြိုင်) တို့ သုံးဦးမှာ အလွန် တွဲသည့် သုံးယောက်တွဲ ဖြစ်သည်။ 'ချစ်ဆန်းကြယ်' (၁၉၄၉) ကို ရန်အောင်နှင့် ပူးတွဲ ရေးသည်ဟု ဆိုသည်။
၃၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်သည်။ (မောင်သန်းနိုင် ကမူ ၁ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၉ ခုနှစ် နံနက် ၂ နာရီတွင် ကွယ်လွန်သည်ဟု ဖော်ပြသည်။) "ရဲထွတ်သည် အချစ် ဝတ္ထုရေး ဆရာ ဖြစ်အောင် ကြိုးစားသည်ဟု ထင်ပါသည်။ ..... စာပေ အရေးအသားနှင့် ပတ်သက်၍ကား သူသည် ..... ခေတ်စမ်း စာပေကို လက်ခံကြောင်း တွေ့ရှိ ရသည်" ဟု ဒဂုန် တာရာက ရေးခဲ့သည်။ "ရဲထွတ်၏ ဝတ္ထုများ စာသား ညက်၏။ နု၏။ ဇာတ်ကွက် ဇာတ်လမ်း တို့မှာလည်း ကြေကွဲဖွယ်ရာ၊ ရင်ဆို့ဖွယ်ရာ များသာ ဖြစ်၏" ဟု သန်းဆွေက မှတ်ချက် ချခဲ့သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ငါးအိမ်တန်းရွာ၊ မန်းကလဲ့ငုတော
ငါးအိမ်တန်းရွာ၊ မန်းကလဲ့ငုတော
ဂျေအာ − ဆိုးဂျိဂျိဘူတာ
ဂျေအာ − ဆိုးဂျိဂျိဘူတာ  (JR総持寺駅 ဂျေအာ − ဆိုးဂျိဂျိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာခရိုင်၊ ဆတ်ဆွတ်မြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဇီးလမောင်ရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
ဇီးလမောင်ရွာ(Zeelamawng)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ ဇီးဝုန်းဂေါ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၀၉၇ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခမောင်းတွင်းရွာ၊ ချက်ဖောက်
ခမောင်းတွင်းရွာ၊ ချက်ဖောက်
သမန်သာရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂျေအာ အိုဂုရဘူတာ
ဂျေအာ အိုဂုရဘူတာ  (JR小倉駅 ဂျေအာ အိုဂုရ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုခရိုင်၊ အုဂျိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ထွန်းဝေမြင့်
ထွန်းဝေမြင့် (၁၉၅၆)
- အမည်ရင်း ထွန်းဝေမြင့်။
- တောင်တွင်းကြီး ဇာတိ။
- ၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၅ ရက်ဖွား။
- အခြေခံပညာ အထက်တန်း အောင်မြင်ပြီး ၁၉၇၅ - ၁၉၇၈ ထိ ရန်ကုန် ပန်းချီ ပန်းပုကျောင်းတွင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။
- ၁၉၈၅ ခုထုတ် စံပယ်ဖြူ မဂ္ဂဇင်းတွင် ပါဝင်သော ကဗျာနှင့် ဒဂုန် မဂ္ဂဇင်းတွင် ပါဝင်သော ဝတ္ထုတိုတို့မှာ ပထမဆုံး ပုံနှိပ် စာမူ ဖြစ်သည်။
- ထုတ်ဝေပြီးသော စာအုပ်များမှာ ခေတ်ပေါ်အသံကဗျာများ (၁၉၉၅)၊ တီကောင်နဲ့ စကြဝဠာ ကဗျာများ (၁၉၉၉)၊ ချစ်ခြင်း မေတ္တာတရား ကဗျာများ (၂၀၀၃) တို့ ဖြစ်သည်။
- ယခုအခါ ကဗျာ၊ ဝတ္ထုတို၊ ဆောင်းပါးများ ရေးခြင်း ပန်းချီ၊ ကာတွန်းများ ရေးဆွဲခြင်းများ ပြုလျက်ရှိသည်။
ကူကီးရွာ၊ လေရှီးမြို့နယ်
ကူကီးရွာ (Kukeeywarma)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ လေရှီးမြို့နယ်၊ ကူကီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၆၇၄၃ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လေရှီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒီဂျစ်တယ်စနစ်
ဒီဂျစ်တယ်စနစ် (Digital System) ဆိုသည်မှာ ပြတ်သားသောအရေအတွက်ရှိသည့်(တစ်ဆက်တည်းမဟုတ်သော) ဂဏန်းများကို အသုံးပြု၍ Input, Processing သိုလှောင်သိမ်းဆည်းမှု နှင့် ထုတ်လွှင့်မှု သတင်းအချက်အလက်များကို ဖော်ပြသောစနစ်ဖြစ်သည်။ နှိုင်းယှဉ်၍ ကြည့်မည်ဆိုလျှင် ဒီဂျစ်တယ်မဟုတ်သော(ဥပမာ အင်နာလော့)စနစ်များ သည်တစ်ဆက်တည်းရှိသော ဂဏန်းများကို အသုံးပြု၍ သတင်းအချက်အလက်များကို ဖော်ပြကြသည်။
ဆရာဝန်တင်ရွှေ
ဒေါက်တာတင်ရွှေ (ကလောင်အမည် ဆရာဝန်တင်ရွှေ)သည် အနာကြီးရောဂါနှင့် အပူပိုင်းဆေးပညာ အထူးကု မြန်မာဆရာဝန်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး စာရေးဆရာတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ၁၉၃၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးပါ အမိ ဒေါ်ရှင်ရှင်တို့က မော်လမြိုင်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
ပညာရေး
ငယ်စဉ်က မော်လမြိုင်မြို့၊ စိန်ု့ပက်ထရစ်ကျောင်း၊ မော်လမြိုင် ဥပစာကောလိပ် တို့တွင်ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရန်ကုန် ဆေးတက္ဗသိုလ် (၁)၊ လန်ဒန် တက္ကသိုလ်၊ အမေရိကန်နိုင်ငံ ဂျွန်ဟော့ပကင်း တက္ကသိုလ်တို့တွင် အထက်တန်း ပညာများကို သင်ကြားခဲ့ရသည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် ဆေးကောလိပ်၊ ရန်ကုန်မှ ဆေးပညာဘွဲ့၊ ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ရန်ကုန်မှ ကာကွယ်ရေးနှင့် အပူပိုင်းဆေးပညာ ဒီပလိုမာဘွဲ့ (DPTM) နှင့် လန်ဒန်တက္ကသိုလ် School of Hygiene & Tropical Medicine မှ Diploma in Clinical Medicine of Tropics (DCMT) ဘွဲ့၊ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် လန်ဒန်တက္ကသိုလ် School of Hygiene & Tropical Medicine မှပင် PhD ဘွဲ့ နှင့် ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် Royal College of Physicians, Edinburgh မှ FRCP ဘွဲ့များ ရရှိခဲ့သည်။ ထို့ပြင် FACTM (Australia) နှင့် DLSHTM ဘွဲ့များလည်း ချီးမြှင့်ခံရသည်။
ဝန်ထမ်းဘဝ
အသက် ၆၀ နှစ် ပြည့်သည့်အချိန်တွင် အငြိမ်းစားယူခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့မှ ရရှိထားသော ငှက်ဖျားသုတေသနရန်ပုံငွေဖြင့် သုတေသနလုပ်ငန်းများကို ဆေးသုတေသနဦးစီးဌာနတွင် ၁၉၉၇ ခုနှစ်အထိ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ဆေးတက္ကသိုလ် (၂) တွင် ၁ဝ နှစ်ကျော် အကျိုးဆောင် ကထိက တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး မဟာသိပ္ပံ သင်တန်းသား ၁၂ ဦး၊ ပါရဂူဘွဲ့ ကျောင်းသား နှစ်ဦးတို့၏ သုတေသန စာတမ်းကြီးကြပ်သူ အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
စာပေခရီး
၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် အနုပညာ စာပေဆိုင်ရာ စာပဒေသာ (ပထမ) ဆုနှင့် ၁၉၉၄ ခုနှစ်၌ မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ် ရှင်သန် ထက်မြက်ရေး ကျမ်းစာပေ အတွက် နှစ်သိမ့်ဆု ချီးမြှင့် ခံရသည်။ ၁၉၉၆ ခုနှစ်၊ ဆေးသုတေသန စာတမ်း ဖတ်ပွဲတွင် အကောင်းဆုံး ပိုစတာဆု၊ ဝန်ထမ်းကောင်း ဆုများကိုလည်း ချီးမြှင့် ခံရသည်။ လစဉ်ထုတ် မဂ္ဂဇင်းများတွင် ဆေးပညာပေး ဆောင်းပါးများကိုလည်း ရေးသားခဲ့သည်။ ဆေးပညာ သုတေသန စာတမ်း ၁၈၂ စောင်ကို ပြည်တွင်း အတွက် သာမက၊ ပြည်ပသို့ပါ ရေးသား တင်သွင်းခဲ့သည်။ ဆရာ၏ 'သူရဲခြောက်သော အိမ်ကြီး'၊ 'လူနာအမှတ်'၊ 'ယောနယ်၌ ပြုစားခံရခြင်း' နှင့် 'ဆေးပညာ အထွေထွေ'ဟူသည့် ဆောင်းပါး သုံးပုဒ်ကို ကျောင်းသုံး အဖြစ် ပြဋ္ဌာန်း ခဲ့ရသည်။ ဆရာဝန် တင်ရွှေ ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များသည် အကျိုးအမြတ် ရရှိသော စာအုပ်များလည်း ရှိသည်။ သို့သော် ဆရာဝန် အချိန်ပြည့် မရှိနိုင်သော ဒေသများတွင် 'စာတအုပ် ဖတ်ရှု နားလည်က ရောဂါ သက်သာနိုင်ပါစေ' ဟူသော စေတနာ ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် အကျိုးအမြတ် မရရှိနိုင်မှန်း သိသော်လည်း ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များလည်း ရှိသည်။ အချို့ စာအုပ်များသည် ဝန်ထမ်းများ အသုံးပြုနိုင်ရန် သက်ဆိုင်သော ဌာနများသို့ လှူဒါန်း ခဲ့သည်တို့လည်း ရှိသည်။ ဥပမာ၊ ငှက်ဖျားရောဂါနှင့် အနာကြီးရောဂါ စာအုပ်များ ဖြစ်သည်။ လက်တွေ့ တာဝန် ထမ်းဆောင်နေသော ဝန်ထမ်းများ အတွက် အထောက်အကူ ပြုရန် ရည်ရွယ်သည်။ ဆေးကျောင်းသားများ ရန်ပုံငွေ အတွက် 'မြန်မာ့ ဆေးလောကကို တည်ဆောက်ပေးခဲ့သော ပညာရှင်များ' စာအုပ် နှစ်တွဲကို ပြုစု လှူဒါန်း ခဲ့သည်။
ဘာသာရေးနှင့် ပရဟိတ
ဇီဝိတဒါန သံဃာ့ ဆေးရုံ၊ စလင်းကျောင်းတိုက် ကဲ့သို့သော စာသင် ကျောင်းတိုက်များတွင်လည်း လုပ်အားပေး ဆရာဝန် အဖြစ် ကုသိုလ် ပြုခဲ့သည်။ သမိဒ္ဓေါယ သုခိတာရာမ ဒေါ်ဉာဏစာရီ မြန်အောင် သီလရှင် စာသင်တိုက်တွင် ဓမ္မာရိယ ပြန့်ပွားရေး အသင်းကို စတင် တည်ထောင် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ အသက်ရှိစဉ်က (၁) အသက်မသေဆုံးမီ မိမိလေ့လာတတ်မြောက်ထားသော ပညာကို မြန်မာစာပေဖြင့် ဖြန့်ဖြူးခဲ့ရန်၊ (၂) မိမိ ရေးသားခဲ့သော စာအုပ်စာတမ်း အားလုံးကို စီးပွားရေးအတွက် မဟုတ်ပါက လွတ်လပ်စွာ ကူးယူအသုံးပြုခွင့်ပြုရန်၊ (၃) ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓသာသနာ ထွန်းကားရေးအတွက် သူ၏ ခန္ဓာကိုယ်နှင့် မျက်လုံးကို လှူဒါန်းရန် မှာကြားခဲ့သည်။
ဘဝနိဂုံး
ဆရာဝန်တင်ရွှေသည် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီး ဒေါ်အေးသန့်နှင့်အတူ သားသမီး ၃ ဦး (ဒေါ်တင်တင်အေး၊ ဒေါ်သက်သက်ရွှေ၊ ဦးသက်လွင်ရွှေ)နှင့် မြေးနှစ်ယောက် ကျန်ခဲ့သည်။ သမီးကြီး ဒေါ်တင်တင်အေးသည် ကေအမ်ဒီကုမ္ပဏီအုပ်စုကို ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ဦးသောင်းတင်နှင့်အတူ တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ဆရာဝန်တင်ရွှေ စာပေဆု
ဆရာဝန်တွင်ရွှေ ကွယ်လွန်ပြီးနောက် မိသားစုက ဆရာဝန် တင်ရွှေ၏ စာပေသံယောဇဉ်နှင့် စာပေဝန်ဆောင်မှုစိတ်ဓာတ် အရှိန်မပျက် ဆက်လက် ပြန့်ပွားစေရန် ရည်သန်၍ ဆရာဝန်တင်ရွှေ စာပေဆုကို နှစ်စဉ်ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
ဂျေအာ နန်းဘဘူတာ
ဂျေအာ နဂဆဲဘူတာ  (JR長瀬駅 ဂျေအာ နဂဆဲ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာခရိုင်၊ ဟိဂရှိအိုဆာကာမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
နိဗ္ဗုတသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဇာဏုဿောဏိပုဏ္ဏား၏ မေးလျှောက်ချက်အရ သန္ဒိဋ္ဌိက၊ အကာလိက၊ ဧဟိပဿိက၊ ဩပနေယိုက၊ ပစ္စတ္တံဝေဒိတဗ္ဗဝိညူဟိ ဖြစ်သော နိဗ္ဗာန ဖြစ်ပုံကို ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက် အနည်းငယ်ရှိပါသည်။
ပြားချွိန်ရွာ
ပြားချွိန်ရွာ
ပန်းတိမ်ကုန်း
ပန်းတိမ်ကုန်း
ပန်းကူးရွာ၊ မန်းကလဲ့ငုတော
ပန်းကူးရွာ၊ မန်းကလဲ့ငုတော
ပရိဗ္ဗာဇကသုတ်
(၂)သုတ် ရှိပါသည်။
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရာဂ, ဒေါသ, မောဟတရားဆိုးတို့ လွှမ်းမိုးခံရသော ကုသိုလ်စိတ်ကုန်နေသော တပ်မက်မောသူ, စိတ်ဆိုးနေသူ, တွေဝေနေသူသည်
(က) မိမိ, သူတစ်ပါး နှစ်ဦးသား၏ ပျက်စီးအောင်အားထုတ်သူ။
(ဂ) မိမိ, သူတစ်ပါး နှစ်ဦးသားတို့၏အကျိုးစီးပွားကို အမှန်အတိုင်းမသိသူ ဖြစ်ပုံ။ ယင်း တရားဆိုးသုံးပါးကို ပယ်စွန့်လိုက်သောအခါ ထိုမလိုလားအပ်သော သဘာဝများ မဖြစ်တော့ခြင်းသည် သန္ဒိဋ္ဌိက, အကာလိက, ဧဟိပဿိက, ဩပနေယျိက, ပစ္စတ္တံ ဝေဒိတဗ္ဗဝိညူဟိ-ဖြစ်ပုံကို ဗြာဟ္မဏလူမျိုး ပရိဗ္ဗာဇကတစ်ဦး၏ မေးလျှောက်ချက်အရ ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့တော် ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဘုရားရှင်သည် သိပ္ပိနိကာမြစ်အနီး ထင်ရှားကျော်ကြားသော အန္နဘာရ အစရှိသော ပရိဗိုဇ်များနေရာ ပရိဗိုဇ်ကျောင်းသို့ကြွရောက်တော်မူပြီး “အဂ္ဂည, ရတ္တည, ဝံသည, ပေါရာဏိက-ဝိသညူသမဏဗြာဟ္မဏတို့ အပ္ပဋိကုဋ္ဌဖြစ်သော အနဘိဇ္ဈာ, အဗျာပါဒ, သမ္မာသတိ, သမ္မာသမာဓိ-ဟူသော တရားလေးမျိုးတို့ကို ယင်းတရား လေးမျိုးနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်တရားလေးမျိုးရှိသူကို သမဏဗြာဟ္မဏ-ဟူ၍ သတ်မှတ်သော အကြောင်းမရှိပုံ၊ ယင်းတရားလေးပါးတို့ကို ကဲ့ရဲ့တားမြစ်သောသူအား မျက်မှောက်ဘဝမှာပင် အဓမ္မိကဝါဒ, ကဲ့ရဲ့ဖွယ်အရာတို့ရောက်လာပုံ၊ ဥက္ကလာဇနပုဒ်သား မိစ္ဆာအယူ ၃-ပါးရှိသူ ဝဿနှင့်ဘည နှစ်ဦးတို့သည်ပင် သူတစ်ပါးတို့ ကဲ့ရဲ့စွပ်စွဲ ခြင်းမှကြောက်ခြင်းကြောင့် မပယ်ခဲ့ကြပုံကို အကျယ်တဝင့်ချဲ့ဖွင့်၍ ပရိဗိုဇ်တို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်ရာတို့နှင့်တကွ မိစ္ဆာအယူရှိသူကို ဘုရားရှင်သည်ပင် အယူစွန့်ရန် မဟောနိုင်ပုံတို့ကို အကျယ်ဖွင့်ပြထားပါသည်။
လယ်တော်စုရွာ၊ ကံလှ
လယ်တော်စုရွာ၊ ကံလှ
သုံးခွရွာ၊ သုံးခွ
သုံးခွရွာ၊ သုံးခွ
ရှမ်းပြည်တပ်မတော်-တောင်ပိုင်း SSA-S၊ခွဲထွက်အဖွဲ့
၇၅၈ တပ်မဟာမှူး ဗိုလ်မှူးကြီး မိန်းစင်ဦးဆောင်ပြီး ရှမ်းပြည်တပ်မတော် (တောင်ပိုင်း) – SSA (S)မှခွဲထွက်ပြီး ၂၀၀၆ ခုနှစ်အတွင်း အင်အား ၁၀၀ ကျော်ဖြင့် မြန်မာအစိုးရထံ လက်နက်ချခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၄ ရက်နေ့က ရ၅၈ တပ်မဟာမှူး ဗိုလ်မှူးကြီးမိန်းစင်သည် ရှမ်းပြည်တပ်မတော် (တောင်ပိုင်း) – SSA (S) တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သေဆုံးသွားခဲ့အပြီး ဗိုလ်မှူးအဆင့်ရှိသူ ခေါင်းဆောင် ၂ ဦးက ဆက်လက်ဦးဆောင်ကာ ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း လဲခြားနှင့် မိုင်းကိုင်မြို့နယ်တွင် အခြေချ လှုပ်ရှားနေသည်။
ဂျေအာ နဂဆဲဘူတာ
ဂျေအာ နဂဆဲဘူတာ  (JR長瀬駅 ဂျေအာ နဂဆဲ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာခရိုင်၊ ဟိဂရှိအိုဆာကာမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဂျေအာ မိယမခိဘူတာ
ဂျေအာ မိယမခိဘူတာ  (JR 三 山 木 駅 ဂျေအာ မိယမခိ - အဲခိ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုခရိုင်၊ ခယေားတနဘဲမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဇီးဝုန်းဂေါ့ရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်
ဇီးဝုန်းဂေါ့ရွာ(Zeewonegawt)သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်၊ ဇီးဝုန်းဂေါ့ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၇၀၉၆ ဖြစ်သည်။
ဝါးဘိုးချောင်ရွာ၊ ထီးလင်းမြို့နယ်
ဝါးဘိုးချောင်ရွာ (Warbochaung)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ ထီးလင်းမြို့နယ်၊ ဝါးဘိုးချောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၉၃၁၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝါးဘိုးချောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၆ ဦး၊ မ ၁၂၁ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၇ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထီးလင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကြက်တောကြီး(ပြာဝါ)
ကြက်တောကြီး(ပြာဝါ)သည် အရွယ်အစားကြီးမားသော တောင်အမေရိက ကြက်တူရွေးတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ကိုယ်အပေါ်ပိုင်းတွင် အပြာရောင်ရှိပြီး ကိုယ် အောက်ပိုင်းတွင် အဝါရောင် ရှိသည်။ မကောကြက်တူရွေး (သို့မဟုတ်) ကြက်တောကြီးအနွယ်ဝင် ဖြစ်သည်။ အပူပိုင်းတောင်အမေရိကတိုက်ရှိ တောအုပ်များ၊ သစ်တောများနှင့် ဆာဗားနားမြက်ခင်းပြင်များတွင် တွေ့ရသည်။ ယင်းတို့ ၏ ထူးခြားလှပသောအရောင်အသွေးနှင့် စကားပြောနိုင်စွမ်းတို့ကြောင့် အလှမွေးငှက်လောကတွင် လူသိများသည်။ သိပ္ပံအမည်မှာ အေရာ အေရာရာအူနာ ဖြစ် သည်။
ဩစတြေးလျ (သံတူကြောင်းကွဲ)
ဩစတြေးလျ အမည်သည် အောက်ပါတို့အနက် တစ်ခုခု ဖြစ်နိုင်သည်။
ကွမ်းချိန် (ခ) ဒိုးမတောင်ရွာ
ကွမ်းချိန် (ခ) ဒိုးမတောင်ရွာ
မဲဇလီချောင်းရွာ၊ မန်းကလဲ့ငုတော
မဲဇလီချောင်းရွာ၊ မန်းကလဲ့ငုတော
ကျောက်တွင်းကုန်းရွာ၊ မှော်ဘီချောင်းဝ
ကျောက်တွင်းကုန်း
ပလောကသုတ်
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အညတရ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလ၏လျှောက်ထားချက်အရ အဓမ္မရာဂရတ္တ၊ ဝိသမလောဘာဘိဘူတ၊ မိစ္ဆာဓမ္မပရေတ တရားသုံးပါးရှိသူတို့ အချင်းချင်း သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ မိုးမမှန်ခြင်း၊ ယက္ခဘေးတို့ကြောင့် လူများလျော့နည်းခြင်း၊ ရွာ, နိဂုံး မြို့ဇနပုဒ်များ ပျက်စီးပုံကို ဘုရားရှင်က ဖြေကြားတော်မူခြင်းကြောင့် အညတရ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလ ဥပါသကာအဖြစ်ခံယူပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်ဖွင့်ဆိုချက်များပါရှိပါသည်။
အီဗိုလာ ဗိုင်းရပ်စ်
အီဗိုလာဗိုင်းရပ်စ် ဆိုသည်မှာ သဘာဝ တိရစ္ဆာန်များမှတဆင့် လူသို့ကူးစက်သော ဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါပိုးတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ အရင်က အီဗိုလာ ဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါအား အီဗိုလာ သွေးလွန်ရောဂါ (Ebola haemorrhagic fever)ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ ဆူဒန်နှင့် ကွန်ဂိုတွင် ၁၉၇၆-ခုနှစ်တွင် စတင်တွေ့ရှိသည်။ ကွန်ဂိုနိုင်ငံရှိ အီဗိုလာမြစ် အမည်ကိုယူပြီး ရောဂါအမည် ပေးထားခြင်းဖြစ်သည်။ ရောဂါကူးဆက်ခံရသူ ၉၀% အသက်ဆုံးရှုံးကာ ရက်ပိုင်းအတွင်း သေဆုံးစေနိုင်သော အေအိုင်ဒီအက်(စ်)ထက် အဆပေါင်းများစွာ ဆိုးရွားသော ဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါပိုး ဖြစ်သည်။ အာဖရိကတိုက် အနောက်အလယ်ပိုင်း နိုင်ငံများရှိ လင်းနို့၊ မျောက်၊ ဒရယ်၊ မျောက်ဝံ စသောတိရစ္ဆာန်များတွင် အီဗိုလာဗိုင်းရပ်စ် တွေ့ရှိရပြီး ရောဂါပိုးရှိသည့် တိရစ္ဆာန်အသားများကို လူများစားသုံးရာမှ ကူးစက်ကာ ယခုအချိန်ထိ ကူးစက်ခံရသူ ၁၂၀ဝ ကျော်သေဆုံးခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ အာဖရိကတိုက် အလယ်ပိုင်းဒေသနှင့် အနောက်အာဖရိက အစွန်အဖျား ကျေးရွာများတွင် အဓိကဖြစ်နေသည်။ ကွန်ဂို၊ ယူဂန်းဒါးနိုင်ငံ၊ဆူဒန်နိုင်ငံ၊ တောင်အာဖရိက၊ ကုတ်တီဗွား၊ ဂါဘွန်နိုင်ငံများတွင်လည်း အနည်းငယ်ဖြစ်ပွားသည်။
ရောဂါလက္ခဏာများ
ကူးစက်ခံရပြီး ၂ ရက်၊ ၃ ရက်အတွင်း ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ အကြောများ နာခြင်း၊ အဖျားတက်သည့် ရောဂါလက္ခဏာများ ဖြစ်ပေါ်လာပြီးနောက် နှာစေး၊ အော့အန်၊ ဝမ်းလျှောခြင်းများ ဖြစ်လာတတ်သည်။ အီဗိုလာ ဗိုင်းရပ်စ် ကူးဆက်ခံရပြီး ၂၁ ရက်အကြာတွင် အပြင်းဖျားခြင်း၊ မလှုပ်ရှားနိုင်အောင် အားအင်ကုန်ဆုံးခြင်း၊ ကြွက်သားများ နာကျင်ခြင်း၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ လည်ချောင်းနာခြင်းတို့ ဖြစ်ကာ မကြာခဏ အော့အန်ပြီး ဝမ်းသွားသည့် ရောဂါလက္ခဏာများ ပြလိမ့်မည်။ ထိုမှတဆင့်ရောဂါပြင်းထန်လာကာ ကျောက်ကပ် ၊ အသည်းတို့၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ဆိုးဝါးစွာ ပျက်ဆီးစေကာ မျက်လုံး၊ ပါးစပ်၊ နှာခေါင်းတို့စသော ဒွါရပေါက်များမှ သွေးထွက်ခြင်း၊ အရေပြားတွင် အရည်ကြည်ဖု ပေါက်ပြဲကာ သွေးထွက်ခြင်းစသည့် ခန္ဓာကိုယ် အတွင်းအပြင်တို့မှ သွေးထွက်ကာ နောက်ဆုံး သေဆုံးမည်ဖြစ်သည်။
ထိုထက်ဆိုးဝါးသည်မှာ ရောဂါကူးစက်ခံရသောသူ ထိုင်သွားသည့် ခုံ၊ အိပ်ယာတို့မှတဆင့် ကူးဆက်ကြောင်းတွေ့ရသောအခါ အဆိုပါ သုံးနိုင်ငံတွင် တက္ကစီ၊ ကား၊ ရထား၊ လေယာဉ်တို့ကိုပါ ရောဂါစောင့်ကြည့် နေရသည့် အခြေအနေတွင် ရှိနေပြီဖြစ်သည်။ ထိုအီဗိုလာဗိုင်းရပ်စ်အား ကုသရန်ဆေးမရှိသကဲ့သို့ ရောဂါကူးစက်ခံရပါက မည်သို့မှ လုပ်မရတော့ပဲ သီးသန့်ခန်းထဲတွင် ခွဲထားကာ သေဆုံးသည်ကို စောင့်ရမည်ဖြစ်သည်။ ရောဂါပိုး ကူးစက်သူ၏ ၁၀% ကိုသာ ကယ်ဆယ်နိုင်ခဲ့သေးကြောင်း သိရသည်။
ကူးဆက်ပုံ
တောတိရစ္ဆာန်များမှ လူကိုကူးစက်သည်။ လူလူချင်း ကူးစက်သည်။ အီဗိုလာသည် ရောဂါပိုးရှိသော တိရစ္ဆာန်များ၏ အရည်၊ သွေးသားနှင့် အညစ်အကြေးတို့အား လက်ဖြင့်ထိခြင်း၊ ထိုအသားအား စားခြင်း၊ ရောဂါခံစားနေရသောသူနှင့် လက်ခြင်းထိတွေ့ခြင်း၊ အရေပြား ပေါက်ပြဲသောနေရာအား ထိတွေ့ခြင်း၊ သွေးသားခြင်းထိတွေ့ခြင်း၊ နမ်းခြင်း၊ လိင်ဆက်ဆံခြင်းတို့ စသဖြင့် ရောဂါရှိသူ၏ အသွေးသား၊ သွေး၊ ချွေး၊ အချွဲ၊ ခန္ဓာကိုယ်မှ ထွက်သောအရည်တို့ကို လက်ဖြင့် ထိတွေ့ရုံဖြင့် ရောဂါကူးဆက်နိုင်သည်။ ခြင်မှ မကူးနိုင်ပါ။ အီဗိုလာသည် နှာချေ၊ ချောင်းဆိုး စသော လေထုထဲမှတဆင့် မကူးစက်၊ မပျံနှံ့နိုင်ပါ။
ဘယ်နိုင်ငံအထိ ကူးစက်ပြီလဲ
၂၀၁၄ ခုနှစ်၏ အီဗိုလာ ဗိုင်းရပ်စ် မြစ်ဖြားခံရာ ဂီနီနိုင်ငံ(Guinea) မှတဆင့် ရောဂါဝေဒနာ ခံစားရသူများ ခရီးသွားသောကြောင့် ထိုနိုင်ငံ၏ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများဖြစ်သော လိုက်ဘေးရီးယားနိုင်ငံ(Liberia)နှင့် ဆီရာလီယွန်နိုင်ငံ(Sierra Leone)တို့အား အလျှင်အမြန် ကူးဆက်လျက် ရှိသည်။ အဆိုပါ သုံးနိုင်ငံတွင် ၂၀၁၄ မတ်လမှ စတင်ကာ ယနေ့အထိ လူဦးရေ ၁၂၀ဝ ကျော်အား ကူးစက်နေပြီး- ၇၀ဝ နီးပါးသေဆုံးခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နှစ် ၄၀ အတွင်း အဆိုးဝါးဆုံးသော ဗိုင်းရပ်ကူးစက် သေဆုံးမှုဖြစ်ကြောင်း ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့(WHO)မှထုတ်ပြန်ခဲ့ရသည်။ ရောဂါဆိုးဝါးသော ဒေသများသို့ ဆေးကုသပေးရန် ရောက်ရှိနေသော အထူးကုဆရာဝန်တစ်ဦး အပါအဝင် နိုင်ငံခြားသား လုပ်အားပေး ၂ ဦး ရောဂါကူးစက် ခံရသည်ဆိုသောအခါ ကမ္ဘာနိုင်ငံများကြား အီဗိုလာသည် အထူးသတိထားကိုင်တွယ်ရမည့် ကြောက်စရာအကောင်းဆုံး ကူးစက်ဗိုင်းရပ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အဆိုပါ သုံးနိုင်ငံသို့ စိုက်ပျိုးရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေးတို့အတွက် လုပ်အားပေး ရောက်ရှိနေသော အမေရိကန် နိုင်ငံသား ၃၀ဝ ကျော်ကို ယခုအခါ အမေရိကန်နိုင်ငံမှ ပြန်လည်ခေါ်ယူနေပြီ ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ အမေရိကန်၊ အင်္ဂလန်၊ ဥရောပနိုင်ငံများ၊ တရုတ်၊ ဖိလစ်ပိုင်တို့တွင် ရောဂါလက္ခဏာများ စတင်တွေ့ရှိကြောင်း သတင်းစာများတွင် ကြော်ငြာပြီး နိုင်ငံတကာ လေကြောင်းလိုင်းများသည် အဆိုပါ အီဗိုလာရောဂါအား စောင့်ကြည့်ဖြေရှင်းရန် အထူးဆွေးနွေးပွဲများဖြင့် စတင်နေရပြီ ဖြစ်သည်။
ကူးစက်နိုင်ငံများ၏ အခြေအနေ
ဂီနီနိုင်ငံ၊ လိုက်ဘေးရီးယားနိုင်ငံ၊ ဆီရာလီယွန်နိုင်ငံစသည့် အီဗိုလာ အဆိုးဆုံး ကူးစက်ရာ သုံးနိုင်ငံတွင် ကျောင်းအားလုံး ပိတ်ပစ်ရပြီဖြစ်သည်။ အဆိုပါ သုံးနိုင်ငံ၏ ဒေသအချို့တွင် ရောဂါထိန်းချုပ်နိုင်မှု မရှိတော့ပဲ ဆိုးဝါးစွာကူးစက်ပြီနေပြီ ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ ရောဂါကူးစက်မှုသည် ထိန်းချုပ်ကိုင်တွယ်နိုင်သည့် အဆင့်တွင်မရှိတော့ပါ။ အခြေအနေ အလွန်ဆိုးဝါးနေပြီ ဖြစ်ကြောင်း ယနေ့ နိုင်ငံတကာသတင်းဌာနများက ကြော်ငြာသည်။ အခြေအနေ ကောင်းမလာပဲ ပိုမိုးဆိုးဝါးကာ ကူးစက်သူ ၂.၅ ဆနှုန်းဖြင့် တိုးပွာလာကြောင်း ကြောက်မက်ဖွယ်သိရှိခဲ့ကြရသည်။ ဆီရာလီယွန်နိုင်ငံရှိ အီဗိုလာရောဂါအတွက် အထူးကုသနေရသော ထိပ်တန်းဆရာဝန် တစ်ဦးသည် ယခု အီဗိုလာရောဂါ ကူးစက်ခံရကာ သေဆုံးခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာ့အရေး
အမေရိကန်နိုင်ငံသား ကနေဒါမှ အဆိုပါ သုံးနိုင်ငံသို့ ရောဂါကုပေးရန် လုပ်အားပေး သွားရောက်သော ဆရာဝန်တစ်ဦးသည်လည်း ယခုအခါ ရောဂါကူးစက်ခံနေရပြီ ဖြစ်ကြောင်းတွေ့ရှိသောအခါ အီဗိုလာသည် ကမ္ဘာကိုခြိမ်းခြောက်နေသော ဗိုင်းရပ်စ်အဖြစ် သတ်မှတ်ရတော့သည်။ အဆိုပါ သုံးနိုင်ငံ၏ ရောဂါကူးစက်ပြန့်ပွားမှု ထိန်းချုပ်ရေးသည် ယနေ့ ကမ္ဘာအရေးဖြစ်လာခဲ့သည်။ လိုက်ဘေးရီးယားနိုင်ငံတွင်မူ ကျောင်းအားလုံး အကန့်အသတ်မရှိ ပိတ်ထားပြီး အစိုးရဝန်ထမ်း အားလုံး ခွင့်ရက် ၃၀ ပေးကာ လုပ်ငန်းအားလုံး ရပ်ဆိုင်းထားရပြီဖြစ်သည်။ တိုဂို(Togo)အခြေစိုက် pan-African လေကြောင်းလိုင်းဖြစ်သော ASKY, လေကြောင်းလိုင်းသည် အဆိုပါ သုံးနိုင်ငံမှ အခြားနိုင်ငံ ၂၀ သို့ ပြေးဆွဲပျံသန်းနေသောလေကြောင်းဖြစ်ပြီး ယခု ASKY၏ လေကြောင်းအားလုံး ရပ်ဆိုင်းထားရပြီ ဖြစ်သည်။ ထိုမျှမက (၃၁.၇.၂၀၁၄)တွင် ရောဂါဖြစ်ပွားရာ နိုင်ငံများသို့ ပျံသန်းသည့် လေကြောင်းလိုင်း ၃၅ လိုင်းတိတိ ရပ်တန့်ထားရပြီ ဖြစ်သည်။
ပေလေးပင် သျှင်လေးပါး
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၈၀၀-ပြည့်နှစ် အင်းဝခေတ် မိုးညှင်းမင်းတရားလက်ထက်ရောက်လျှင် တောင်တွင်းကြီးမြို့မှ တဘောင်တစ်ခု ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ အဆိုပါတဘောင်မှာ "ဘုရားရှစ်သောင်း၊ လေးထောင်ဆောင်း၍၊ ကိန်းအောင်းစံရန်၊ ဓမ္မခန်သည်၊ သံတောင်ဖြိုးမြင့်၊ စွင့်လိမ့်လေ။ အကိုက်လေးဖော်၊ မြေမှပေါ်သော်၊ ရှင်ကျော်လေးဦး၊ ခူးလိမ့်လေ။ ခူးလည်းခူးလတံ့၊ ကူးလည်းကူးလတံ့၊ မြူးလည်းမြူးလတံ့ "လို့ ဖြစ်သည်။
အီဗိုလာ ဗိုင်းရပ်စ်
ကမ္ဘာ့အရေး
အသက် ၄၀ ရှိ လိုက်ဘေးရီးယားနိုင်ငံသားတစ်ဦး နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံသို့သွားရောက် လည်ပတ်အပြီး သေဆုံးခဲ့ကာ အဆိုပါသေဆုံးမှုသည် အီဗိုလာဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုအပြီး နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံတွင် ယခု စောင့်ကြည့်ကွပ်ကဲမှုများပြုလုပ်နေရပြီဖြစ်သည်။ လေကြောင်းလိုင်းများသည် နိုင်ငံတကာသို့ ရောဂါကူးစက်စေသော ရေသောက်မြစ် ဖြစ်လာသောအခါ IATA သည် လေကြောင်းလိုင်များအား ထိရောက်စွာ ထိန်းချုပ်သွားရန် နိုင်ငံတကာလေကြောင်းထိန်းချုပ်ရေးအေဂျင်စီမှ စတင်ဆောင်ရွက်ပြီ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄-ခုတွင် အာဖရိက အနောက်ခြမ်း နိုင်ငံသုံးနိုင်ငံအား ကန့်သတ်နယ်မြေများအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ ထိုရောဂါကို စတင်ပိတ်ဆို့နေပြီ ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ အမေရိက၊ ဥရောပ၊ အာရှသာမက အရှေ့တောင်အာရှရှိ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ ထိတိုင်အောင် ကူးစက်လာသောအခါ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများသည် အထူးကြော်ငြာချက်များ ထုတ်ပြန်ကာ အီဗိုလာ ဗိုင်းရပ်စ်အား တားဆီးရန် စတင် တာဆူနေပြီဖြစ်သည်။
ပေလေးပင် သျှင်လေးပါး
တဘောင်စကားအရ "အကိုက်လေးဖော်" ဆိုသည်မှာ ပေပင်အစို့အကိုက်လေးစို့ဟုဆိုလိုခြင်းဖြစ်ပြီး ပေဆိုသည်မှာ စာပေကို ဆိုလိုသည့်အတွက် စာပေကျမ်းဂန်တတ်ကျွမ်းသော ရှင်သာမဏေပုဂ္ဂိုလ်ကျော် လေးပါး ပေါ်မည့်အကြောင်း ငှက်ပစ်တောင် ဆရာတော်မှအတိတ်နိမိတ် ကောက်သည်။
မကြာမီ ထိုနှစ်တွင်ပင် တောင်တွင်းကြီးမြို့ မြောက်ဘက်၊ မြို့လုလင်ရွာ၊ သတိုးထမ်းရွာ၊ မကျည်းယောင်ရွာ တို့မှာ ပေစို့ကြီး လေးစို့ မြေကြီးထဲက ပေါ်ထွက်လာ၍ မြို့သူမြို့သားများက "ပေလေးပင်၊ ရှင်လေးပါး" ပေါ်တော့မည်ဟုဆိုပြီး ဝမ်းသာအားရ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုနိမိတ် အတိုင်း ၈၁၅-ခုနှစ်အရောက်တွင်
ဟူ၍ ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်လေးပါးကို ပေလေးပင်၊ ရှင်လေးပါး ဟုခေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ပေလေးပင် ရှင်လေးပါး-ဆိုသည့် စကားသည် ကိုလိုနီခေတ်ဦးပိုင်းမှ တွေ့ရသော စကားဖြစ်သည်ဟု ဆို၏။ ရှေးက စာတွေထဲတွင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်များ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိကို ဖော်ပြရာမှာ ပေလေးပင် ရှင်လေးပါးအကြောင်း မပါပါ။ ထင်ထင်ရှားရှား စတွေ့ရသည်မှာ ၁၉၁၁-ခုနှစ်၊ ဦးအောင်ဆိုသူ မြန်မာပညာရှိကြီး ရေးသားသော ရှင်ဥတ္တမကျော် နှင့် ခုံတော်မောင်ကျဘမ်း စကားစစ်ထိုးခန်း-ဆိုသော ကဝိသေနင်္ဂဗျူဟာကျမ်းမှာ ဖြစ်သည်။
ကဏ္ဍ:အင်းဝခေတ် ကဏ္ဍ:မြန်မာစာပေ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း
ဆင်းဟား ဆာစိတ်တျင်ဒြာပီ
ဆင်းဟား ဆာစိတ်တျင်ဒြာပီ (ခရစ် ၁၈၆၄-၁၉၂၈)
ပထမဗဲရွန်ရိုင်းပူးဖြစ်သူ စိတ်တျင်ဒြာ ပရပ်ဆာနို ဆင်း ဟားသည် ဗင်္ဂလားပြည်နယ်၊ ဗီယာဗွမ်းစီရင်စု ရိုင်းပူးရွာ၌ ၁၈၆၄ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ဖွားမြင်သည်။ ဆင်းဟားသည် ကလကတ္တားမြို့၊ ပရက်ဆီဒင်းစီး ကောလိပ်ကျောင်းတွင် ပညာ သင်ကြားခဲ့ပြီးနောက်၊ ထိုမှတစ်ဆင့် လန်ဒန်မြို့ လင်ကွန်းအင်း သို့ ၁၈၈၁ ခုနှစ်တွင် သွားရောက်သင်ကြားရာ၊ ပညာ၌ထူးချွန် သဖြင့် ဆုအမျိုးမျိုးရရှိလေသည်။ ၁၈၈၆ ခုနှစ်တွင် ဝတ်လုံ တော်ရဘွဲ့ကိုရရှိ၍ ဆင်းဟားသည် အိန္ဒိယပြည်သို့ပြန် လာပြီး လျှင်၊ ကလကတ္တားမြို့ တရားလွှတ်တော်၌ ဝတ်လုံတော်ရအဖြစ် ဖြင့် အသက်မွေးသည်။ ထို့နောက် ၁၉ဝ၃ ခုနှစ်တွင် အစိုးရ အားအကြံပေးရသော အမြဲတမ်းအရာရှိဖြစ်လာ၏။ ၁၉ဝ၈ ခုနှစ် တွင် ဆင်းဟား သည် အိန္ဒိယအမျိုးသားများထဲမှ ပထမဆုံး အကြိမ် ဗင်္ဂလားနယ်အစိုးရ ရှေ့နေချုပ်ကြီးအဖြစ်၎င်း၊ အိန္ဒိယ အစိုးရ အဖွဲ့ဝင်အမှုဆောင် ကောင်စီလူကြီးအဖြစ်၎င်း ခန့်အပ် ခြင်းခံခဲ့ရလေသည်။
ထို့နောက် ၁၉ဝ၉ ခုနှစ် ဧပြီလမှ ၁၉၁ဝ ပြည့်နှစ် နိုဝင် ဘာလအထိ တရားရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီးလျှင်၊ ရာထူးမှနုတ်ထွက်ကာ ဝတ်လုံတော်ရအဖြစ် ပြန်လည်အသက် မွေးခဲ့လေသည်။
ဆင်းဟားသည် ၁၉၁၅ ခုနှစ်တွင် ဘုံဘိုင်မြို့၌ အိန္ဒိယ အမျိုးသားကွန်ဂရက်ညီလာခံတွင် သဘာပတိအဖြစ် ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က သဘာပတိမိန့်ခွန်းမြွက်ကြားရာ၌ အိန္ဒိယ ပြည်တွင် ပါလီမန်အုပ်ချုပ်ရေးစနစ် ထူထောင်ပေးရန်အလို့ငှာ ဗြိတိသျှတို့၏ ဝါဒကို ထုတ်ပြန်ကြေညာသင့်ပြီဖြစ်ကြောင်း တိုက်တွန်းခဲ့၏။ ထို့နောက် ဆင်းဟားသည် ၁၉၁၇ ခုနှစ်တွင် လန်ဒန်မြို့၌ကျင်းပခဲ့သော အင်ပီးရီးယဲစစ်ကွန်ဖရင့်အစည်း အဝေးတွင်၎င်း၊ ၁၉၁၈ ခုနှစ်အတွင်းက အင်ပီးရီးယဲစစ်ကက်ဗိ နက်အဖွဲ့တွင်၎င်း၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ဆောင် ရွက်ခဲ့ရလေသည်။ ၁၉၁၇ ခုနှစ်မှာပင် ဗင်္ဂလားပြည်နယ် ဘုရင် ခံ၏ အမှုဆောင်ကောင်စီ တွင် ဝင်ရောက်အမှုထမ်းခဲ့ရသေး၏။ ၁၉၁၉ ခုနှစ်တွင် ပါရစ်မြို့ စစ်ပြေငြိမ်းရေး ညီလာခံကြီး ကျင်းပသောအခါ၊ ဆင်းဟားသည် စစ်ကက်ဗိ နက်အဖွဲ့ဝင် တစ်ဦးအနေဖြင့် အိန္ဒိယပြည်၏ ကိုယ်စားလှယ်တော်အဖြစ်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့ရသည်။
ဆင်းဟားသည် ၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် ဆာဘွဲ့ချီးမြှင့်သူ ကောင်းပြုခြင်းခံရသည်။ ၁၉၁၈ ခုနှစ်တွင်လည်း အိန္ဒိယအမျိုး သား ဝတ်လုံတော်ရများအား ပေးလေ့မရှိခဲ့သော ဘုရင့်အမိန့် တော်ရဝတ်လုံဂုဏ်ထူးကို ပေးအပ်ခြင်းခံရသည်။ ၁၉၁၉ ခုနှစ်၊ နှစ်ဦးတွင်ကား ဆင်းဟားသည် လွိုက်ဂျော့၏ အစိုးရအဖွဲ့တွင် အိန္ဒိယပြည်ဆိုင်ရာအတွင်းဝန်ကလေးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ရကာ ဗဲရွန် ရိုင်းပူးဘွဲ့ဖြင့် မှူးမတ်မျိုးနွယ်အဖြစ် ချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရလေ သည်။ ထို့နောက် ပရီဗီကောင်စီအဖွဲ့ဝင် လူကြီးတစ်ဦးဖြစ်လာ သည်။ ၁၉၁၉ ခုနှစ်၌ ဆင်းဟားသည် အထက်လွှတ်တော်တွင် ၁၉၁၉ ခုနှစ် အိန္ဒိယနိုင်ငံတော်အစိုးရ အက်ဥပဒေကို တင်သွင်း ခဲ့သည်။ ၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ်ကုန်ဆုံးခါနီးတွင်မူကား ဗီဟားနှင့် ဩရိဿပြည်နယ်များ၏ ဘုရင်ခံအဖြစ် အိန္ဒိယအမျိုးသားများ ထဲမှ ပထမဆုံးအကြိမ် ခန့်အပ်ခြင်းခံခဲ့ရလေသည်။ သို့သော် ဆင်းဟားသည် ကျန်းမာရေးချို့တဲ့မှုကြောင့် ၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် ရာထူးသက်တမ်းမစေ့မီပင် ဘုရင်ခံရာထူးမှ နုတ်ထွက်လိုက် ရ၏။ တစ်ဖန် ၁၉၂၆ ခုနှစ်၌ ဆင်းဟားသည် ပရီဗီကောင်စီ၏ တရားရေးရာ ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်လူကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံခဲ့ရ ပြန်လေသည်။
အိန္ဒိယပြည်တွင် သဘောကွဲလျက်ရှိသည်ကိုထောက်ထား၍၊ ၁၉၁၉ ခုနှစ် အိန္ဒိယနိုင်ငံတော်အစိုးရ အက်ဥပဒေတွင် ညွှန်း ထားသည်ထက်စော၍ စုံစမ်းရေးကော်မစ်ရှင်တစ်ရပ်ဖွဲ့စည်းခြင်း ကို ကန့်ကွက်ခဲ့သော်လည်း၊ ဖွဲ့စည်းရန်ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီးသည့် နောက်တွင်ကား ဆင်းဟားသည် ဆိုင်မွန်ကော်မစ်ရှင်ကို ကောင်းမွန်စွာ ပြုစုဧည့်ခံခဲ့ပေသည်။ ၁၉၂၈ ခုနှစ် မတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ဆင်းဟားသည် ကွယ်လွန်အနိစ္စရောက်လေသည်။
ဆောင်တော်ကူးပန်းပင်
ဆောင်တော်ကူးပန်းပင်သည် ' ကွန်ဗော်ဗျုလေစီအီး ' မျိုးရင်း တွင်ပါဝင်၍၊ ယင်းကို သိပ္ပံအမည်အားဖြင့် 'ပိုရာနာ ပန်နီကျူ လေးတား 'ဟု ခေါ်သည်။ အပင်မှာ သစ်ပင်ကြီးများကို နွယ်တက်သော ချုံပင်မျိုးဖြစ်သည်။ အသီးများသီး၍အပွင့်ပွင့်သည်။ အရွက်မှာ ညောင်ရွက်ပုံသဏ္ဌာန်ရှိ၍၊ ရွက်ညှာပါသည်။ အသီးမာ၍ မအက်ကွဲတတ်ချေ။ ယင်း၌ အစေ့တစ်စေ့သာ ရှိသည်။ ပန်းအရောင်မှာ ဖြူသည်။ အောက်တိုဘာလမှ ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်း ပွင့်တတ်သည်။ ပန်းပွင့်ချိန်၌ သစ်ပင်ထိပ်တွင် ပန်းပွင့်များ ဝေဆာလျက်ရှိသည်။
ဆောင်တော်ကူးပန်းပင်များကို ယမုနာမြစ်အရှေ့ဘက် ပေ ၄၅ဝဝ ထိ မြင့်သော ဒေသများတွင်၎င်း၊ အာသံနယ်၊ ခါဆီနှင့် နာဂတောင်တန်းဒေသ၊ ဗီဟားနယ်၊ အိန္ဒိယအလယ်ပိုင်းနှင့် အထက်မြန်မာနိုင်ငံတို့ တွင်၎င်း တွေ့ရသည်။
မိုင်းဖြတ်ခရိုင်
မိုင်းဖြတ်ခရိုင် သည် ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ဖျက်သိမ်းပြီး ဖြစ်သည်။ ယခင်မိုင်းဖြတ်ခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၁၁၀,၁၆၀ ယောက် ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်နှင့်မြို့များ
ယခင်မိုင်းဖြတ်ခရိုင်တွင် ပါဝင်ခဲ့သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
နားယုတ်ရွာ၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်
နားယုတ်ရွာ (Naryoke)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်)၊ မိုးမိတ်ခရိုင်၊ မိုးမိတ်မြို့နယ်၊ မိုးလိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၁၀၇၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိုးလိုကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၅၅ ဦး၊ မ ၈၅၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၉၀၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုးမိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မဲတောကုန်းရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်
မဲတောကုန်းရွာ (Metawkone)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ သနကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၁၇၇၁ ဖြစ်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟန်အင်ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်
ဟန်အင်ရွာ (Hanin)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ လိန့်ညားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၄၃၃ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လိန့်ညားကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၇၁၂ ဦး၊ မ ၄၉၃၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၆၄၉ ဦးနေထိုင်သည်။
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဂျွန်ဗင်ဆင် အက်တာနာဆော့ဖ်
ဂျွန်ဗင်ဆင် အက်တာနာဆော့ဖ်
တီထွင်သူ၊ သင်္ချာနှင့် ရူပဗေဒပညာရှင် ဂျွန်ဗင်ဆင် အက်တာနာဆော့ဖ်ကို နယူးယောက်မြို့တွင် ၁၉၀၃-ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ (၄)ရက်နေ့၌ ဖွားမြင်သည်။ မိဘနှစ်ပါးမှာ ဂျွန်အက်တာနာဆော့ဖ်နှင့် အိုင်ဗာလူစီနာပါဒီ တို့ဖြစ်သည်။
ထူးချွန်
ဂျွန်ဗင်ဆင်သည် ငယ်စဉ်တောင်ကျေး ကလေးဘဝကပင် သင်္ချာကို အထူးစိတ်ဝင်စားခဲ့သည်။ သူ၏မိသားစုသည် နောက်ပိုင်းတွင် ဖလော်ရီဒါပြည်နယ်၊ အိုးချီကိုရာသို့ ပြောင်းရွေ့ခဲ့သည်။ ဂျွန်ဗင်ဆင်သည် မာလ်ဘာရီ အထက်တန်းကျောင်းတွင် တက်ရောက်ပညာသင်သည်။ သိပ္ပံနှင့် သင်္ချာတွင် ထူးချွန်သည်။ ၁၉၂၁-ခုနှစ်တွင် ဖလော်ရီဒါ တက္ကသိုလ်သို့ တက်ရောက်ပြီး ၁၉၂၅-ခုတွင် ဘီအက်စီ (လျှပ်စစ်အင်္ဂျင်နီယာ) ဘွဲ့ရသည်။ ၁၉၂၆-ခုနှစ်တွင် အိုင်အိုဝါကောလိပ်မှ မဟာသိပ္ပံ(သင်္ချာ) ဘွဲ့ရသည်။ ဘွဲ့ရပြီး ရက်အနည်းငယ် အကြာတွင် လူရာမီးနှင့် လက်ထပ်သည်။
စူးစမ်းလေ့လာ
မဟာသိပ္ပံဘွဲ့ရပြီးသည့်နောက် ဂျွန်ဗင်ဆင်သည် ၁၉၃၀-ပြည့်နှစ်တွင် ဝစ္စကွန်ဆင် တက္ကသိုလ်မှ ပါရဂူဘွဲ့ရရှိသည်။ ထို့နောက် အိုင်အိုဝါကောလိပ်သို့ ပြန်လာပြီး သင်္ချာနှင့် ရူပဗေဒဌာန လက်ထောက်ပါမောက္ခအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။ တွဲဖက်ပါမောက္ခအဖြစ် ရာထူးတိုးမြှင့် ခံရပြီးနောက် ကွန်ပျူတာလုပ်ငန်းကို စတင်စိတ်ဝင်စားလာပြီး စူးစမ်းလေ့လာသည်။
တည်ဆောက်
ဒေါက်တာဂျွန်ဗင်ဆင်သည် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားနှင့် အီလက်ထရွန်နစ်ပညာတို့ကို ကွန်ပျူတာအတွက် ဆက်သွယ်ရေးနည်းလမ်းအဖြစ် အသုံးပြုသည်။ ထူးချွန်သည့် လျှပ်စစ်အင်္ဂျင်နီယာ ကလစ်ဖို့ဘာရီကိုလည်း သူ့လက်ထောက်အဖြစ် ရရှိလိုက်သည်။ ကလစ်ဖို့သည် ဘွဲ့ရကျောင်းသားတစ်ဦး ဖြစ်၏။ သို့ဖြင့် ၁၉၃၉-ခုနှစ်တွင် ဒေါက်တာဂျွန်ဗင်ဆင် နှင့် သူ့၏လက်ထောက် ကလစ်ဖို့ဘာရီတို့က ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး  အီလက်ထရွန်နစ် ဒီဂျက်တယ်ကွန်ပျူတာကို တည်ဆောက်လိုက်သည်။
ဒေါက်တာဂျွန်ဗင်ဆင်သည် ပါမောက္ခအဖြစ် အိုက်အိုဝါပြည်နယ်ကောလိပ်၊ ဝစ္စကွန်ဆင်တက္ကသိုလ်တို့တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ဝါရှင်တန်ဒီစီရှိ အမေရိကန် ရေတပ်လက်နက် စမ်းသပ်ရုံနှင့် အမေရိကန် ကြည်းတပ် စစ်မြေပြင်တပ်များတွင် အသံတုံ့တင်မှု လေ့လာရေးဌာန၊ စတီးဝပ်ဝါနာ ကော်ပိုရေးရှင်းတို့တွင် အတိုင်ပင်ခံ၊ တာဝန်ခံ စသည့် တာဝန်များကိုလည်း တစ်ဖက်က ထမ်းဆောင်သည်။ ဒေါက်တာဂျွန်ဗင်ဆင်သည် မေရီလင်းပြည်နယ်၊ မွန်ရှိဗီးယားရှိ ၎င်း၏နေအိမ်တွင် လေဖြတ်ရောဂါဖြင့် ၁၉၉၅-ခုနှစ်၊ ဇွန်လ (၁၅)ရက်၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ဖန်တီး
မည်သည့် သိပ္ပံနယ်ပယ်တွင်မဆို အနာဂတ်ကို ဖန်တီးမည့် အမြင်ရှိသော ထူးချွန်ပါရမီရှင် လိုအပ်သည်။ ဤကွက်လပ်ကို ဒေါက်တာဂျွန်ဗင်ဆင်က လက်တွေ့ဖြည့်ခဲ့သည်။ သူတီထွင်ခဲ့သည့် ကွန်ပျူတာသည် မျက်မှောက်ခေတ်တွင် လူတိုင်းနှင့် ဆိုင်သလိုဖြစ်သည်။ ဘဏ်များ၊ စာသင်ကျောင်းများ၊ လေယာဉ်များ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ၊ အာကာသလွန်းပျံယာဉ်များနှင့် ဂြိုဟ်တုပါမကျန် နေရာတိုင်းတွင် ကွန်ပျူတာမပါလျှင် မပြီးတော့။
အထောက်အကူဖြစ်
နှစ် ၂၀ အတွင်း သူတီထွင်ခဲ့သည့် ကွန်ပျူတာက ဤမျှ ခေတ်စားလိမ့်မည်ဟု ဒေါက်တာဂျွန်ဗင်ဆင် တွေးမိခဲ့မည် မဟုတ်ပေ။ မည်သို့ပင် ဖြစ်စေ သူ၏တီထွင်မှုမှာ မျက်မှောက်လူသားတို့ အတွက် များစွာ အထောက်အကူဖြစ်၍ နေပေသည်။
ကျောက်ဝေရွာ၊ ကျောက်ဝေ
ကျောက်ဝေရွာ၊ ကျောက်ဝေ
ရင်ခတ်
ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သစ်ပင်များ
အုန်းတပင်သုံးခွရွာ၊ သုံးခွ
အုန်းတပင်သုံးခွရွာ၊ သုံးခွ
Building Your Field of Dreams
Building Your Field of Dreams (1996) သည် Mary Morrissey ၏ ပထမဆုံးစာအုပ်ဖြစ်သည်။ စာအုပ်တွင်၊ Morrissey သည် သူ၏ကိုယ်ရေးကိုယ်တာသမိုင်းကို ဆွေးနွေးထားပြီး စာဖတ်သူများအတွက် လက်တွေ့ ကျသော လမ်းညွှန်ချက်ပေးစွမ်းနိုင်သည် စာအုပ်ထုတ်ဝေပြီးနောက်တွင် မဂ္ဂဇင်း ထုတ်ဝေသူများ Weekly မှ Morrissey ၏ ရိုးသားမှုကို မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်– “လူတွေကို သူတို့နားလည်အောင်ကူညီပေးချင်တဲ့ သူမရဲ့ဆန္ဒအရ၊ အိပ်မက်များ" စာအုပ်ကို ကိုယ်ပိုင် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး အသိုင်းအဝိုင်းက မွေးစားခဲ့ပြီး စာအုပ်သည် "အလင်းပြည့်သည်" ဟု Wayne Dyer မှ ရေးသားခဲ့သည်။ စာအုပ်သည် လူကြိုက်များလာခဲ့ပြီး သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတစ်ဝှမ်းရှိ လေ့လာမှုအဖွဲ့များစွာတွင် လေ့လာမှုအကြောင်းအရာအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။
ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေပြီး နှစ်အနည်းငယ်အကြာတွင် ဤစာအုပ်သည် "လောကုတ္တရာဂန္ထဝင်" ဖြစ်လာပြီး လူသားအလားအလာအမျိုးအစားအတွင်း အကြံပြုထားသော စာဖတ်စာရင်းများတွင် အကြိမ်များစွာ ပေါ်ထွက်ခဲ့သည်    ၎င်း၏ စပိန်ဗားရှင်းကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားခဲ့သည်။ စာအုပ်ထုတ်ဝေပြီး ၂၅ နှစ်အကြာတွင် ဝိညာဉ်ရေးဆိုင်ရာ အကောင်းဆုံးစာအုပ်များထဲမှဖြစ်သည်။  အခြားအရာများထဲတွင် စာအုပ်သည် အပြုသဘောဆောင်သော စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာရုပ်ပုံများကို ဖန်တီးခြင်းအလေ့အကျင့်ဖြစ်သည့် ဖန်တီးမှုစိတ်ကူးပုံဖော်ခြင်းဆိုင်ရာ သဘောတရားကို ပိုမိုတိုးတက်စေသောကြောင့် အတွေးသစ်များကို တီထွင်ခဲ့သည်။
အကြောင်းအရာ
Building Your Field of Dreams ကို Random House ကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သည့် Bantam မှ 1996 ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ စာအုပ်သည် အသက် 17 နှစ်သာရှိသေးသည့် ဆယ်ကျော်သက်မိခင်တစ်ဦးအနေဖြင့် Morrissey ၏ပြဿနာများကို မှတ်တမ်းထားပြီး သူမ၏ကိုယ်ကိုတိုင် နားလည်သဘောပေါက်သည့်လုပ်ငန်းစဉ်ကို ဖော်ပြသည်။
ထိုစာအုပ်သည် ဆယ်ကျော်သက်မိခင်တစ်ဦးအဖြစ် ဆယ်ကျော်သက်မိခင်ဘဝမှ အသိုက်အဝန်းတစ်ခုဖန်တီးရန် Morrissey ၏အိပ်မက်ကို ပြည့်စုံစေကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ စာအုပ်တွင် မိမိကိုယ်ကို လေ့ကျင့်ရန် အဆင့်ဆင့်သော နည်းလမ်းကို ဖော်ပြထားပါသည်။ ဆယ်ဖို့တစ်ဖို့ ပေးကမ်းခြင်း သဘောတရားကိုလည်း သူမက ဆွေးနွေးသည်။
စာအုပ်သည် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ အခြေအနေများတွင် အိပ်မက်တည်ဆောက်မှုအကြောင်း ဆွေးနွေးထားသည်။ စာရေးသူသည် ဘဝကျေနပ်မှု နှင့် ချမ်းသာ မှုဆိုင်ရာ သဘောတရားများကို ဆွေးနွေးသည်။
အထူးသဖြင့်၊ Morrissey သည် တီထွင်ဖန်တီးထားသော ပုံရိပ်များ၏ အလေ့အကျင့်- အပြုသဘောဆောင်ပြီး သာယာသော စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ရုပ်ပုံများကို ထုတ်လုပ်သည့် အလေ့အကျင့်ကို ရှာဖွေသည်။
ဝေဖန်မှု
Mary Morrissey သည် “ဝိညာဉ်ရေးရာ clichés များကို မကြာခဏ အသုံးပြုသည်” သို့သော် Mary Morrissey သည် လူတို့အား ၎င်းတို့၏ အိပ်မက်များကို အကောင်အထည် ဖော်လိုသော ဆန္ဒအတွက် ရိုးသားကြောင်း မေးခွန်းထုတ်စရာ မရှိကြောင်း မဂ္ဂဇင်း ထုတ်ဝေသူများ အပတ်စဉ် ဝေဖန် ဝေဖန်ခဲ့သည် ။
စာအုပ်ကို ကိုယ်ပိုင် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး အသိုင်းအဝိုင်းက မွေးစားခဲ့ပြီး စာရေးဆရာ Gay Hendricks က စာအုပ်ကို "ဝိညာဉ်ရေးရာ ဉာဏ်ပညာ၏ အရင်းအမြစ်" စာအုပ်ကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတစ်ဝှမ်းရှိ လေ့လာမှုအဖွဲ့များမှ စာဖတ်သူများ သင်ကြားရေးကိရိယာအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။  Mary Morrissey သည် Agape International Spirita Agape (International Centre Spirita Agape) တွင် စာအုပ်၏ သင်ရိုးညွှန်းတမ်းဖြင့် ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ သင်ကြားပို့ချခဲ့သည်။ Michael Beckwith Mary Manin Morrissey မှ တည်ဆောက်ခြင်း သင်၏အိပ်မက်နယ်ပယ် သည် လောကုတ္တရာဂန္ထဝင်ဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ဘုရားသခင်၏ဖန်တီးမှုနယ်ပယ်တွင် လုပ်ဆောင်နေသော ကျွန်ုပ်တို့၏အသက်တာ၏တွဲဖက်ဖန်တီးသူများဖြစ်ကြောင်းနှင့် ကျွန်ုပ်တို့လုပ်ဆောင်သည့်နည်းလမ်းသည် ၎င်း၏ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် အလွန်အရေးကြီးကြောင်း သူမက သတိပေးသည်။ [။. . ] Mary Morrissey ၏နိဂုံးချုပ်- "သာမန်လူများသည် ၎င်းတို့၌ရှိပြီးသား ထူးကဲသောအရာကို ရှာဖွေတွေ့ရှိရန် ကြိုးစားသော သာမန်လူများဖြစ်သည်။ ပထမအကြိမ်ထုတ်ဝေပြီးနောက် နှစ်အနည်းငယ်အကြာတွင် အဆိုပါစာအုပ်သည် လူသားစွမ်းရည်အမျိုးအစားအတွင်း စာဖတ်စာရင်းတွင် ပေါ်လာခဲ့သည်။ သူ၏ Art of Being စာအုပ်တွင် စာရေးဆရာ Dennis Merritt Jones သည် သတိပဋ္ဌာန်တရား ကို စိတ်ဝင်စားသော စာဖတ်သူများအတွက် အကြံပြုထားသော စာဖတ်များထဲမှ သင့်စိတ်ကူးအိပ်မက်များ ဖန်တီးခြင်းကို ကိုးကားဖော်ပြပါသည်။
သူ၏ Alchemical Legacy စာအုပ်တွင် စာရေးဆရာ Tess Keehn က အိပ်မက်များတည်ဆောက်ခြင်း သည် ရူပါရုံဘုတ်များဖန်တီးရာတွင် အရေးပါသည်ဟု ရေးသားထားသည်။ အလားတူ၊ စာရေးဆရာ Sage Bennet သည် အတွေးသစ်များအကြောင်းကို လေ့လာရန်အတွက် အရင်းအမြစ်တစ်ခုအဖြစ် Morrissey မှ Build Your Field of Dreams စာအုပ်ကို ပညာရှိရှိလျှောက်လှမ်းခြင်း စာအုပ်တွင် ဖော်ပြထားပါသည်။
ကားလ် အိုက်ခန်
အမေရိကန်ငွေကြေးသမား၊ လုပ်ငန်းကျွမ်းကျင်သူ၊ ကိုယ်ပိုင်ရှယ်ယာများဖြင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ Carl Celian Icahn ကို ၁၉၃၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
အတ္ထုပ္ပတ္တိ
Icahn သည် သူအထက်တန်းကျောင်းတက်ရာနေရာ New York, Queens ရှိ Far Rockaway မြို့တွင် ကြီးပြင်းခဲ့သည်။ သူ၏ဖခင်သည် ဂျူးဓမ္မတေးသီချင်းများကို ဦးဆောင်သီဆိုသူတစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး မိခင်မှာ ကျောင်းဆရာမ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ Icahn သည် Princeton တက္ကသိုလ်မှ A.B., Philosophy မေဂျာဖြင့် ၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် အောင်မြင်ခဲ့ပြီး New York ဆေးတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့မရခင် ကျောင်းထွက်လာသည်။
၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် Icahn သည် သူ၏ဘဝတက်လမ်းအတွက် Wall Street မဂ္ဂဇင်းတွင် စတင်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၈ တွင်တော့ လက်လှည့်ရောင်းခြင်းနှင့် အလဲအလှယ်တို့ကို အဓိကထားသည့် အာမခံလုပ်ငန်းတစ်ခု ဖြစ်သော Icahn & Co. ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၈ တွင် သက်ဆိုင်ရာကုမ္ပဏီများတွင် နေရာယူနိုင်သည်။
RJR Nabisco, TWA, Texaco, Phillips Petroleum, Western Union, Gulf & Western, Viacom, Uniroyal, Dan River, Marshall field, E-II(Culligan and Samsonite), American Can, USX, Marvel Comics, Revlon, Imclone, Federal-Mogul, Fairmont Hotels, Blockbuster, Kerr-McGee, Time Warner နှင့် Motorola ကုမ္ပဏီများ၏ အဓိကနေရာတွင် ဝင်ရောက်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ သည်။ TWA ကုမ္ပဏီနှင့်လက်တွဲလုပ်စဉ် ထိုကုမ္ပဏီမှလက်မှတ်များကို အလွန်အမင်းလျော့၍ ရောင်းချခွင့်ကို ရရှိခဲ့သည်။ ပြည်သူလူထုက သူရောင်းချသောလက်မှတ်များကို ဝယ်ယူပြီး TWA လုပ်ငန်းကို တိုးတက်စေခဲ့သည်။
၂၀၁၀ ဖေဖော်ဝါရီတွင် Icahn သည် Gemzyme ဘုတ်အဖွဲ့တွင် နေရာ ၄ နေရာယူနိုင်ရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။ လတ်တလောတွင်တော့ Icahn သည် Yahoo! ကို လွှဲပြောင်းရယူရန်နှင့် Microsoft Web Company ၏ CEO ရာထူးကို လက်ရှိပိုင်ဆိုင်သူ Jerry Yang ထဲမှ ကုမ္ပဏီကိုဝယ်ယူရန်လည်း စိတ်ဝင်စားလျက်ရှိ သည်။ ၂၀၀၈ ဇွန်လတုန်းက Icahn သည် ရှယ်ယာပိုင်ဆိုင်သူများ၏အခွင့်အရေးကို ဖော်ပြလှုံ့ဆော်ထား သည့် The Icahn Report ကိုထုတ်ခဲ့သည်။ ထိုမှတ်တမ်းစာစောင်ကို United Shareholders of America တွင်လက်ခံရယူနိုင်ပြီး ထိုနေရာတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံလိုသူများ စာရင်းသွင်းကာ ပါဝင်နိုင်လေသည်။ ဇွန်လ ၂၀၁၀ တွင် Mentor Graphics က Poison Pill အတွက်ထောက်ပံ့ရန် သဘောတူလက်မှတ် ရေးထိုးခဲ့သဖြင့် Icahn သည် Mentor Graphics တွင် ရှယ်ယာ ၁၄ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ပါဝင်သူဖြစ်လာ သည်။ ၂၀၁၀ စက်တင်ဘာတွင် Mentor Graphics တွင် Icahn ပိုင်သောရှယ်ယာမှာ ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းထက် မလျော့နည်းခဲ့ပေ။
စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ
၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင်တော့ Icahn နှင့် သူ့အသင်းဝင်များသည် ACF Industries, American Railcar Industries, XO Communications, Philip Services နှင့် American Real Estate Partners ဟု သိကြသော NYSE-listed Icahn Enterprise စသည့်ကုမ္ပဏီကြီးများတွင် အဓိကအုပ်ချုပ်ရေး နေရာများကို ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။ Icahn သည် Blockbuster တွင် ၂၀၁၀ ဇန်နဝါရီအထိ အုပ်ချုပ်ရေးဒါရိုက်တာလုပ်ခဲ့ပြီး Imclone, Icahn Enterprise, XO Communications, West Point Home, Cadus နှင့် American Railcar Industries များတွင်လည်း ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်ခဲ့သည်။
သူသည် Adventrx ဆေးဝါးလုပ်ငန်းအတွက် အကျိုးပြုသောပိုင်ရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး Time Warner တွင်တော့ ထင်ရှားသောနေရာမှပါဝင်သည့် ရှယ်ယာများကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ Icahn သည် Avi Arad, Ron Perelman နှင့် Ike Perlmutter တို့နှင့် အတိုက်အခံပဋိပက္ခအဖြစ်ခံကာ Marvel Comics လုပ်ငန်းကို ရယူနိုင်ရန်ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ၂၀၀၉ နှောင်းပိုင်းတွင် Marvel ကုမ္ပဏီက The Walt Disney ကုမ္ပဏီနှင့် ပူးပေါင်း ဆည်းပူးသွားသဖြင့် ပြီးဆုံးခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် Mylan ဓာတ်ခွဲခန်းက King ဆေးဝါးလုပ်ငန်းနှင့် ပူးပေါင်းလေ့လာလိုသည်ဟု ကြေညာခဲ့သောကြောင့် Icahn သည် Mylan ဓာတ်ခွဲခန်း၏ရှယ်ယာများကို အမြောက်အမြား ဝယ်ယူခဲ့ပြန်သည်။